P6_TA(2005)0117

Wniosek Bułgarii o przystąpienie do UE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wniosku Republiki Bułgarii o członkostwo w Unii Europejskiej (2005/2029(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając wniosek o przystąpienie do Unii Europejskiej, złożony przez Republikę Bułgarii w dniu 14 grudnia 1995 r.,

- uwzględniając opinię Komisji z 1997 r. w sprawie wniosku Republiki Bułgarii o przystąpienie do Unii Europejskiej,

- uwzględniając okresowe raporty Komisji na temat postępów Bułgarii na drodze do członkostwa obejmujące lata 1998-2004 i dokument strategiczny na temat postępów w procesie rozszerzenia (COM (2004)0657-C6-0150/2004),

- uwzględniając konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w Brukseli w dniach 16- 17 grudnia 2004 r.,

- uwzględniając wszystkie rezolucje i sprawozdania od rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych do dnia dzisiejszego,

- uwzględniając opinię Komisji z dnia 22 lutego 2005 r. w sprawie wniosków Bułgarii i Rumunii o przystąpienie do Unii Europejskiej (COM(2005)0055),

- uwzględniając projekt traktatu o przystąpieniu Republiki Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej,

- uwzględniając wymianę korespondencji pomiędzy przewodniczącym Parlamentu Europejskiego i przewodniczącym Komisji w sprawie pełnego włączenia Parlamentu w przypadku rozważania zastosowania jednej z klauzul ochronnych przewidzianych w traktacie akcesyjnym,

- uwzględniając artykuł 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych, a także opinię Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A6-0078/2005),

A. mając na uwadze, że Bułgaria złożyła wniosek o przystąpienie do Unii Europejskiej w dniu 14 grudnia 1995 r., została formalnie uznana za kandydata w dniu 16 lipca 1997 r., rozpoczęła negocjacje w dniu 15 lutego 2000 r. i pomyślnie zakończyła negocjacje akcesyjne w dniu 14 grudnia 2004 r.,

B. mając na uwadze, że naszym wspólnym celem jest pomyślne zakończenie przez Bułgarię przygotowań do podpisania Traktatu Akcesyjnego w dniu 25 kwietnia 2005 r. i przystąpienia w dniu 1 stycznia 2007 r.,

C. mając na uwadze, że Bułgaria kontynuuje spełnianie kryteriów politycznych i oczekuje się, że będzie mogła spełnić wszystkie wymogi członkostwa w przewidywanych ramach czasowych,

D. mając na uwadze, że Parlament Europejski konsekwentnie opowiadał się za tym, aby przystąpienie Bułgarii zależało wyłącznie od jej własnych zasług i nie powinno ono być powiązane z kandydaturą innego państwa,

1. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Europejskiej z dnia 17 grudnia 2004 r. o pomyślnym zakończeniu negocjacji z Bułgarią, po wielu latach negocjacji i przygotowań do członkostwa, tym samym zapewniając, że Bułgaria jest na dobrej drodze do przystąpienia do UE w dniu 1 stycznia 2007 r.;

2. podziela wniosek Rady, że Bułgaria będzie w stanie sprostać wszystkim obowiązkom wynikającym z członkostwa i w tym celu zachęca Bułgarię do dalszego skutecznego i terminowego podejmowania wszystkich niezbędnych reform obejmujących braki wyszczególnione przez Komisję w jej ostatnim Okresowym Raporcie i wymienione w niedawnych rezolucjach Parlamentu, tym samym wykluczając wszelkie możliwości przywołania "klauzul zabezpieczających";

3. zauważa, że dotychczas poczynione znakomite postępy były możliwe dzięki determinacji politycznej kolejnych bułgarskich rządów, oraz pewności i elastyczności ludności bułgarskiej w podejmowaniu i akceptowaniu koniecznych zmian;

4. z zadowoleniem przyjmuje wiele legislacyjnych i konstytucyjnych zmian przeprowadzonych przez Bułgarię w ostatnich latach i podkreśla potrzebę praktycznego wprowadzenia w życia reform, aby ich korzyści były bardziej odczuwalne;

5. uznaje wkład Bułgarii w stabilność szeroko rozumianego regionu Europy Południowo-Wschodniej oraz stałą rolę, jaką może ona odgrywać we wspieraniu regionalnego bezpieczeństwa i dobrobytu.

Kryteria polityczne

6. zauważa stabilność bułgarskich instytucji demokratycznych, niedawne zobowiązanie się partii politycznych do skutecznych koalicji politycznych oraz przyjęcie w dniu 18 lutego 2005 r. w drodze konsensusu zmian w konstytucji, jak również przyjęcie w grudniu 2004 r. nowej ustawy o partiach politycznych;

7. oczekuje od Komisji składania Parlamentowi regularnych sprawozdań na temat postępów w realizacji zobowiązań Bułgarii oraz oczekuje, że opinia Parlamentu będzie wzięta pod uwagę w przypadku rozważania skorzystania z klauzuli ochronnej;

8. uznaje, że reforma wymiaru sprawiedliwości będzie kluczowym czynnikiem oceny gotowości Bułgarii do przystąpienia i zbuduje zaufanie do krajowych instytucji i procesów, wywierając znaczący pośredni wpływ na inne obszary, a także na relacje Bułgarii z innymi państwami; z tego powodu pochwala podjęte przez Bułgarię kroki o kluczowym znaczeniu, takie jak niedawno przyjęte środki legislacyjne, administracyjne i organizacyjne, a w szczególności ustawa o mediacji, krajowa koncepcja reformy postępowania karnego oraz wspólna deklaracja w sprawie współpracy w zakresie reformy wymiaru sprawiedliwości;

9. wzywa do poświęcenia dalszej uwagi obawom dotyczącym postępowania przed rozpoczęciem postępowania sądowego i roli oskarżyciela publicznego w celu zapewnienia przejrzystego, podlegającego kontroli i efektywnego funkcjonowania organów śledczych i prokuratury oraz do utworzenia niezawodnych mechanizmów odwoływania skorumpowanych lub niekompetentnych sędziów, prokuratorów i śledczych; ubolewa pod tym względem, że planowana reforma sądownictwa karnego, przewidująca opracowanie całkowicie nowych kodeksów postępowania karnego, nie znajduje się w harmonogramie prac obecnego parlamentu z powodu braku większości potrzebnej do jej przyjęcia; dlatego też zachęca parlament bułgarski do kontynuacji obiecujących wysiłków w tej dziedzinie;

10. wzywa do dalszych konkretnych usprawnień w ramach reformy, która ma na celu umożliwienie policji skutecznego zwalczania zorganizowanej przestępczości, handlu ludźmi i korupcji, uznając już poczynione przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych postępy w zwalczaniu poważnych przestępstw, które zostały także docenione przez Europol, a w szczególności z zadowoleniem wita przyjęcie w lutym 2005 r. ustawy o konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw; wzywa władze bułgarskie do wprowadzenia w życie jeszcze bardziej zdecydowanych środków przeciwko praniu pieniędzy i związanych z tym nadużyć instytucji finansowych;

11. gratuluje Bułgarii otwarcia w dniu 2 lutego 2005 r. "Dekady integracji społecznej Romów" i uznaje zobowiązanie Bułgarii do integracji Romów poprzez przyjęcie wszechstronnego ustawodawstwa antydyskryminacyjnego; z zadowoleniem odnotowuje rozwój krajowego programu mającego na celu poprawę warunków mieszkaniowych w regionach miejskich w przeważającej części zamieszkałych przez Romów i inne mniejszości etniczne, ale zaleca bardziej efektywne wprowadzanie w życie praktycznych i istotnych środków, w szczególności w zakresie likwidowania barier edukacyjnych i wysokiej stopy bezrobocia w społeczności romskiej; zwraca uwagę na potrzebę działań infrastrukturalnych dla poprawy i podniesienia standardu warunków życia jako części należycie finansowanej strategii regeneracji oraz zwrócenie uwagi na niedyskryminacyjne zapewnienie dostępu do opieki zdrowotnej oraz usług publicznych i społecznych; podkreśla, że pomyślna integracja społeczności romskiej zależy od zapewnienia, że Romowie otrzymają szansę na aktywny udział w tworzeniu i wprowadzaniu w życie strategii i programów służących osiągnięciu owych celów;

12. z zadowoleniem odnotowuje przyjęcie w czerwcu 2004 r. strategii kształcenia dzieci w wieku szkolnym pochodzących ze społeczności mniejszości etnicznych, ale zauważa, że segregacja w nauczaniu pozostaje rzeczywistością dla wielu romskich dzieci, co pozbawia je dostępu do dobrego wykształcenia; wzywa władze bułgarskie do zapewnienia, że zostaną spełnione zobowiązania likwidacji segregacji i nierównego dostępu do wykształcenia, oraz że zostanie zapewnione finansowe wsparcie dla podtrzymania językowej i kulturalnej tożsamości mniejszości narodowych;

13. wzywa Komisję do znacznej poprawy programów dotyczących Romów, biorąc pod uwagę, że zgodnie z Przeglądem pomocy Phare UE dla mniejszości romskich ESW z grudnia 2004 r. zarządzanie programami było utrudnione z powodu niedoborów i zmian kadrowych oraz niskiej zdolności administracyjnej i zdolności absorpcji, kwestie bezrobocia były w znacznym stopniu nieuwzględnione, a na projekty zdrowotne i dostarczanie informacji zdrowotnych przydzielono niewystarczające środki;

14. z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie narodowej strategii i planu działań w zakresie ochrony praw dzieci ulicy i żąda jego pełnego wdrożenia, popartego odpowiednimi nakładami finansowymi i zasobami ludzkimi, w celu osiągnięcia praktycznej i widocznej poprawy dobra dzieci i warunków życia tej najbardziej bezbronnej grupy społecznej;

15. w odniesieniu do sytuacji dzieci znajdujących się w instytucjach zauważa, że należy poczynić znacznie większe postępy w bułgarskim planie deinstytucjonalizacji; dlatego wzywa Bułgarię do zintensyfikowania wysiłków w tej dziedzinie, a także powtarza wezwanie do stworzenia jednej, odpowiednio finansowanej i dysponującej odpowiednimi zasobami agencji rządowej, która zapewni, aby reforma systemu opieki nad dziećmi była skutecznie wdrażana; wzywa o większą pomoc ze strony Komisji w tej dziedzinie;

16. wzywa Bułgarię do zwrócenia szczególnej uwagi na sytuację osób umieszczonych przez władze w domach dla dorosłych z zaburzeniami psychicznymi; podkreśla w tym względzie pilną konieczność zapewnienia właściwej opieki dla pensjonariuszy, szczególnie pod względem zasobów materialnych i ludzkich.

Kryteria ekonomiczne

17. pochwala osiągnięcia gospodarcze Bułgarii (jeden z najwyższych wskaźników PKB pośród kandydatów do UE i Państw Członkowskich), który jest wynikiem szeroko zakrojonych reform strukturalnych; muszą one zostać dalej utrwalane w celu umożliwienia Bułgarii sprostania, w perspektywie długoterminowej, naciskowi konkurencji i sił rynkowych w ramach Unii;

18. z zadowoleniem przyjmuje ocenę Komisji, że Bułgaria posiada stabilną strukturę finansów i dobry budżet, który może stanowić przykład dla niektórych Państw Członkowskich oraz wzywa do usprawnienia audytu wewnętrznego i systemów kontroli finansowej;

19. ponownie nalega, aby rzeczywisty postęp gospodarczy był mierzony poprzez konkretne korzyści dla obywateli bułgarskich dotyczące standardu ich życia; w tym kontekście gratuluje Bułgarii zmniejszenia poziomu bezrobocia, wyraża zadowolenie, że według przewidywań wielkości te nadal będą się obniżać w 2005 r., a także wzywa Bułgarię do wprowadzenia większej elastyczności na swoim rynku pracy w celu przyspieszenia wzrostu zatrudnienia;

20. z zadowoleniem przyjmuje stały wkład silnej ekspansji produkcji przemysłowej w bułgarską gospodarkę od połowy 2002 r.;

21. z zadowoleniem przyjmuje niedawno przyjęte przepisy prawne dotyczące inwestowania i działalności gospodarczej, które usprawniły procedury wprowadzania do obrotu i wycofywania z obrotu, przestrzegając przed zbyt licznymi i skomplikowanymi przepisami stanowiącymi barierę dla rozwoju;

22. z zadowoleniem przyjmuje powiększenie sektora prywatnego i znaczący postęp w liberalizacji kluczowych przemysłów, w szczególności bankowości, telekomunikacji i transportu lotniczego, wraz ze zwiększeniem udziału osób zatrudnionych w prywatnym sektorze z 46 % w 1999 r. do 64 % w 2004 r.; dlatego w tym kontekście wyraża rozczarowanie w związku z nieudaną sprzedażą spółek zależnych Bulgartabac; z zadowoleniem przyjmuje rządowy plan ponownego przeprowadzenia przed końcem kadencji przetargu na spółki zależne Bulgartabac; nakłania rząd bułgarski do utrzymania tempa prywatyzacji i do podjęcia działań w celu zagwarantowania przejrzystych i uczciwych procedur.

Dorobek wspólnotowy

23. Zachęca Bułgarię do dalszego ulepszania potencjału administracyjnego w takich dziedzinach jak zamówienia publiczne, konkurencja, wymiar sprawiedliwości i sprawy wewnętrzne, w celu zapewnienia skutecznego wdrożenia dorobku wspólnotowego i świadczenia uczciwych i przejrzystych usług publicznych dla obywateli i podmiotów gospodarczych;

24. podkreśla, że zdolność do zapewnienia kontroli nad przyszłą granicą zewnętrzną UE oraz do zapobiegania handlowi ludźmi i przemytowi pozostaje sprawą najwyższej wagi dla obywateli krajów europejskich;

25. podkreśla, że Bułgaria wdraża pozostałe części prawodawstwa, szczególnie w obszarze jednolitego rynku, prawa spółek, ochrony środowiska i ochrony konsumentów; jest zaniepokojony praktyką nielegalnego ekstensywnego wyrębu drewna w Bułgarii; wyraża ubolewanie nad faktem, że prawie połowa całości drewna pochodzącego z Bułgarii pochodzi prawdopodobnie z nielegalnego wyrębu oraz że przekracza on o 1,5 miliona metrów sześciennych roczną dopuszczalną ilość wycinki; z tego względu podkreśla potrzebę zatrzymania takiego nielegalnego wyrębu w Bułgarii;

26. z zadowoleniem przyjmuje do wiadomości poczynione przez Bułgarię postępy w obszarze dostosowania polityki rolnej do uregulowań wspólnotowych; podkreśla jednakże, jak ważna jest realizacja niezbędnych przygotowań w zakresie dostosowania prawa krajowego do dorobku prawnego Wspólnoty, co wymaga oprócz utworzenia koniecznych organów kontrolnych i agentur płatniczych również zatrudnienia w tych instytucjach odpowiednio wykwalifikowanego personelu;

27. wyraża zaniepokojenie w związku z faktem, iż uregulowania z zakresu ochrony zwierząt, w szczególności te dotyczące transportu i uboju zwierząt, nadal nie spełniają standardów unijnych;

28. podkreśla wagę istnienia wystarczającej liczby odpowiednio wyposażonych granicznych stacji kontroli weterynaryjnej i fitosanitarnej;

29. podkreśla, że wdrażanie nowego prawodawstwa wspólnotowego w sprawie higieny żywności ma na celu wyłącznie ochronę konsumentów i zapewnienie jakości żywności i nie powinno powodować celowej koncentracji strukturalnej w przemyśle przetwórstwa spożywczego; zachęca rząd bułgarski do korzystania z funduszy SAPARD w celu dywersyfikacji produkcji oraz wspierania zdecentralizowanej produkcji wysokiej jakości żywności;

30. zauważa przyjęcie długo planowanej strategii rozwoju radia i telewizji w marcu 2005 r. i wzywa do podejmowania dalszych wysiłków, które zagwarantują istnienie mediów w pełni niezależnych od wpływów politycznych oraz podjęcia działania w celu zmniejszenia rosnącej liczby pozwów o zniesławienie wnoszonych przeciwko dziennikarzom;

31. wyraża zaniepokojenie trudnościami w przestrzeganiu praw własności intelektualnej, w szczególności w odniesieniu do piractwa medialnego i naruszania praw autorskich, które nadal wpływają na handel i inwestycje zarówno bułgarskiej, jak i zagranicznej branży związanej z prawami autorskimi; zachęca rząd bułgarski do opracowania i skutecznego wdrożenia odpowiedniego systemu regulacyjnego w celu zapobiegania tym nielegalnym praktykom;

32. z zadowoleniem przyjmuje niedawno przyjęte przepisy prawne znoszące dyskryminacyjny system opłat w sektorze turystyki; zachęca władze bułgarskie do wyeliminowania pozostałych form dyskryminacji i ograniczeń dla obywateli i podmiotów gospodarczych, w szczególności w odniesieniu do swobody gospodarczej;

33. gratuluje Bułgarii podjęcia działań w celu zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa jądrowego w elektrowni jądrowej Kozłoduj; zauważa, że grupa Rady ds. Zagadnień Atomowych sporządziła jak najbardziej korzystne sprawozdanie na temat wysokiego poziomu bezpieczeństwa nuklearnego oraz zauważa znaczący wkład Bułgarii w dostawy energii w szeroko rozumianym regionie; uznaje, że w trakcie negocjacji akcesyjnych z UE Bułgaria poczyniła znaczne zobowiązania, wpływające na przyszłą sytuację energetyczną zarówno w kraju jak i w regionie; wyraża zaniepokojenie znacznym zmniejszeniem przewidywanej na lata 2010-2012 rezerwowej zdolności wytwórczej w regionie; w związku z tym podkreśla znaczenie stworzenia nowych możliwości utrzymana korzystnej sytuacji energetycznej Bułgarii na trwałych podstawach, a także zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw energii w regionie i osiągnięcie celów Protokołu z Kioto; nalega, aby Komisja ściślej monitorowała rozwój i świadczyła wszelką pomoc w tym zakresie; wzywa również Radę, jako sygnatariusza porozumienia o zamknięciu elektrowni Kozłoduj, by była świadoma konsekwencji w postaci pzerw w dostawach energii elektrycznej w wielu krajach regionu i dlatego, aby przygotowała się do bardziej elastycznego postrzegania dat zamknięcia w ramach tego porozumienia do czasu, aż zostanie osiągnięta w Bułgarii nowa zdolność wytwórcza bez naruszania w jakikolwiek sposób wymogów bezpieczeństwa, co należy uznać za absolutny priorytet;

34. podkreśla fakt, że chociaż małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią w Bułgarii główny nośnik wdrażania polityki przemysłowej, przyczyniającej się do znacznego wzrostu, innowacyjności i tworzenia miejsc pracy, to brak jest koordynacji pomiędzy rządem a organami pozarządowymi, polityka przedsiębiorczości wymaga jeszcze opracowania, a potencjał administracyjny jest ograniczony;

35. z zadowoleniem przyjmuje postępy dokonane w dziedzinie telekomunikacji, jednak uważa, że dwie rzeczy wymagają pilnego działania: po pierwsze, organ nadzorujący potrzebuje upoważnienia do rozstrzygania sporów handlowych, a jego niezależność musi zostać wzmocniona oraz, po drugie, usługi powszechnie dostępne muszą być bardziej dostosowane do "dorobku wspólnotowego" i muszą być efektywnie wdrażane;

36. wzywa Komisję do znacznej poprawy zarządzania, ukierunkowania i przejrzystości finansowania wspólnotowego, zauważa, że programy wspólnotowe (PHARE, SAPARD, ISPA i demontaż instalacji jądrowych) obejmowały środki w wysokości 495,7 mln EUR w 2004 r., 399,5 mln EUR w 2005 r. i 432,1 mln EUR w 2006 r.; oczekuje się, że poakcesyjny pakiet finansowy zapewni w latach 2007-2009 około 4,6 miliarda EUR;

37. wzywa władze bułgarskie do zachowania przejrzystości w odniesieniu do otrzymanej pomocy finansowej UE;

38. nalega, mając na względzie wdrażanie wspólnej polityki rybołówstwa we wszystkich obszarach, by władze i pracownicy sektora otrzymali pomoc w przygotowaniach do przystąpienia, poprzez alokację niezbędnych zasobów ludzkich i finansowych, a w szczególności poprzez wdrażanie środków przewidzianych w programie SAPARD;

39. nadal wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, iż władze libijskie nie zwolniły bułgarskich pracowników medycznych, przetrzymywanych od 1999 r. jako podejrzanych w postępowaniu karnym i aktualnie skazanych na karę śmierci; wzywa Radę i Komisję do podjęcia działań w związku z tą sytuacją;

40. uznaje, że przystąpienie Bułgarii do UE nie jest celem samym w sobie, lecz procesem ekonomicznej, politycznej i społecznej reformy, które same stanowią wartość, co powinno doprowadzić do poprawy dobrobytu i jakości życia wszystkich obywateli Bułgarii;

41. wzywa Komisję do zapewnienia odpowiedniego finansowania kampanii informacyjnych mających na celu poprawę stanu wiedzy społeczeństwa na temat skutków przystąpienia Bułgarii (i Rumunii);

42. wyraża zgodę na podpisanie Traktatu Akcesyjnego w kwietniu 2005 i oczekuje na przyjęcie 18 obserwatorów bułgarskiego parlamentu w swoje szeregi;

43. uważa, że opinie Parlamentu Europejskiego powinny cały czas być brane pod uwagę przy monitorowaniu postępu reform w Bułgarii po podpisaniu Traktatu Akcesyjnego oraz przed każdym rozważeniem zastosowania klauzul ochronnych, i dlatego wzywa w tym celu Komisję do składania Parlamentowi regularnych i punktualnych sprawozdań na temat rozwoju wydarzeń w Bułgarii;

*

* *

44. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, a także rządom i parlamentom Państw Członkowskich i Republiki Bułgarii.

--------------------------------------------------