KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY sporządzony na podstawie art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE /* COM/2013/0105 final */





KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY sporządzony na podstawie art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE 1. INFORMACJE PODSTAWOWE Zgodnie z art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”), Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania procedur poboru podatku lub zapobiegania niektórym rodzajom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania. Ponieważ procedura ta przewiduje odstępstwa od zasad ogólnych VAT, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, odstępstwa te powinny mieć ograniczony zakres i być proporcjonalne. W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 23 października 2012 r., Rumunia wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT. Zgodnie z art. 395 ust. 2 tej dyrektywy pismem z dnia 18 stycznia 2013 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Rumunię. Pismem z dnia 22 stycznia 2013 r. Komisja poinformowała Rumunię, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku. Rumunia wnioskuje o upoważnienie do dalszego stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w stosunku do niektórych zbóż i nasion oleistych, w odniesieniu do których uzyskała wcześniej zezwolenie na stosowanie odstępstwa[1]. Odstępstwo to zostało udzielone przez Radę na ściśle określonych warunkach, zgodnie z którymi Rumunia zobowiązała się do wdrożenia, w okresie stosowania wspomnianego odstępstwa, szeregu reform, które umożliwiłyby powrót do normalnego systemu po upływie tego okresu przejściowego. Podejście to było w szczególności uzasadnione ryzykiem przeniesienia nadużycia do innego państwa członkowskiego w sektorze o dość dużym znaczeniu gospodarczym w kilku państwach członkowskich. Należy przypomnieć, że podczas negocjacji w Radzie w sprawie wyżej wymienionego odstępstwa, szereg państw członkowskich wyraziło swoje obawy dotyczące faktu, że jakiekolwiek odstępstwo od systemu płatności cząstkowych nie może być zatem niczym więcej niż środkiem ostatecznym i nadzwyczajnym w dowiedzionych przypadkach nadużyć, oraz musi oferować gwarancje co do konieczności i nadzwyczajnego charakteru przyznanego odstępstwa, okresu jego obowiązywania i szczególnego charakteru odnośnych produktów. Państwa członkowskie zauważyły ponadto, że mechanizm odwrotnego obciążenia zawsze pociąga za sobą ryzyko przeniesienia nadużycia do innych państw członkowskich i przypomniały, że mechanizm odwrotnego obciążenia nie powinien być systematycznie wykorzystywany do rekompensowania niewłaściwego nadzoru organów podatkowych państwa członkowskiego. W konkretnym przypadku Rumunii, zrozumiały one, że dany sektor jest sektorem wyższego szczebla w łańcuchu produkcyjnym i odnotowały, że władze rumuńskie zobowiązały się do niewystępowania o przedłużenie odstępstwa i przede wszystkim do wdrożenia środków strukturalnych w celu zaradzenia sytuacji przed końcem dwuletniego okresu stosowania odstępstwa. Rumunia wyraźnie i jednoznacznie potwierdziła, że akceptuje te warunki. To zobowiązanie zostało w szczególności wspomniane w motywie pierwszym decyzji wykonawczej Rady 2011/363/UE z dnia 20 czerwca 2011 r., w którym stwierdzono, że Rumunia „zaznaczyła, iż nie będzie występować o przedłużenie tego upoważnienia”. Choć Rumunię zaakceptowała ten nieprzedłużalny 2-letni okres stosowania, wniosek o przedłużenie został wysłany. 2. ODWROTNE OBCIĄŻENIE Osobą zobowiązaną do zapłaty VAT zgodnie z art. 193 dyrektywy VAT jest podatnik dokonujący podlegającej opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług. Celem mechanizmu odwrotnego obciążenia jest przeniesienie tego obowiązku na podatnika będącego odbiorcą dostaw. Z oszustwem karuzelowym mamy do czynienia, gdy podmioty gospodarcze uchylają się od zapłaty podatku VAT organom podatkowym po dokonaniu sprzedaży wyrobów. Ich klienci, będący w posiadaniu ważnej faktury, są jednak uprawnieni do odliczenia podatku. W ekstremalnych przypadkach takiego uchylania się od opodatkowania te same towary lub usługi są w wyniku „oszustwa karuzelowego” (które obejmuje towary lub usługi będące przedmiotem handlu między państwami członkowskimi) wielokrotnie dostarczane lub świadczone bez zapłaty podatku VAT organom podatkowym. Poprzez wyznaczenie osoby, której dostarczane są towary lub świadczone usługi, jako osoby zobowiązanej do zapłaty VAT w takich przypadkach, stworzono mechanizm odwrotnego obciążenia, pozwalający wyeliminować możliwość zaangażowania się w tę formę uchylania się od opodatkowania. 3. WNIOSEK Rumunia wnioskuje, zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT, aby Rada, działając na wniosek Komisji, upoważniła Rumunię do dalszego stosowania szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT w odniesieniu do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do pszenicy, orkiszu, żyta, jęczmienia, kukurydzy, soi, fasoli, nasion rzepaku lub rzepiku, nasion słonecznika i buraków cukrowych. Uzasadnienie wniosku opiera się głównie na fakcie, że Węgry uzyskały podobne odstępstwo dla produktów rolnych również na okres dokładnie 2 lat[2] (i pod takim samym warunkiem, wyraźnie zaakceptowanym przez Węgry, że nie będą występować o przedłużenie). Jednakże daty rozpoczęcia i zakończenia obowiązywania obu odstępstw są różne: od dnia 1 czerwca 2011 r. do dnia 31 maja 2013 r. w przypadku Rumunii i od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 30 czerwca 2014 r. w przypadku Węgier. Zdaniem Rumunii wystąpi ryzyko przeniesienia nadużyć do Rumunii, w szczególności ze względu na fakt, że węgierskie odstępstwo będzie dalej obowiązywało po zakończeniu obowiązywania rumuńskiego. Środki zwalczania nadużyć finansowych, które zostały wprowadzone w tym kontekście, nie będą ich zdaniem wystarczające, by zapobiec nadużyciom po 31 maja 2013 r. 4. ZDANIE KOMISJI Otrzymując wniosek na podstawie art. 395, Komisja ocenia, czy spełnione są podstawowe warunki udzielenia upoważnienia, a mianowicie, czy proponowany środek szczególny upraszcza procedury dla podatników lub dla administracji podatkowej, lub czy pozwala zapobiec niektórym rodzajom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania. W tym kontekście Komisja zawsze przyjmowała ograniczone, ostrożne podejście, dopilnowując, by odstępstwa nie podważały funkcjonowania ogólnego systemu VAT, by ich zakres był ograniczony oraz by były one konieczne i proporcjonalne. Po pierwsze, Komisja stoi na stanowisku, że rodzaj i charakter towarów – zboża i nasiona oleiste – powinien umożliwić przeprowadzenie audytu za pomocą konwencjonalnych środków kontroli bez konieczności wdrożenia mechanizmu odwrotnego obciążenia. A zatem odstępstwo przyznane Rumunii udzielone zostało w wyjątkowych okolicznościach, aby dać jej czas na wdrożenie pewnych reform mających na celu zwalczanie nadużyć. Po drugie, środek nigdy nie miał być rozwiązaniem długoterminowym, ani też środkiem kompensującym niewłaściwy nadzór podatników na tych niezwykle ważnych rynkach. Odstępstwo uzasadniono tym, że miało być ono częścią pakietu środków planowanych przez Rumunię, będąc jednoczenie jednocześnie ograniczone w czasie i obwarowane uzgodnionym warunkiem niewystępowania o jego przedłużenie. Takie same warunki zostały zawarte w odstępstwie przyznanym Węgrom. Ponadto istnieją przesłanki, że nadużycia w tym sektorze zostały przeniesione w szczególności do innych państw członkowskich w Europie Południowo–Wschodniej. W tym kontekście stosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia w dłuższym okresie czasu stwarzałoby dla tych państw członkowskich ryzyko nadużyć, ryzyko, którego nie można bagatelizować biorąc pod uwagę znaczenie tych sektorów w regionie. 5. WNIOSEK Na podstawie wyżej wymienionych elementów Komisja jest przeciwna wnioskowi złożonemu przez Rumunię. [1] Decyzja wykonawcza Rady 2011/363/UE z dnia 20 czerwca 2011 r. w sprawie upoważnienia Rumunii do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 163 z 23.6.2011, s. 26). [2] Decyzja wykonawcza Rady 2012/624/UE z dnia 4 października 2012 r. w sprawie upoważnienia Węgier do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 274 z 9.10.2012, s. 26).