UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Aby zapewnić dobrze skoordynowane, przewidywalne i przejrzyste podejście do wprowadzania ograniczeń swobody przemieszczania się, dnia 13 października 2020 r. Rada przyjęła zalecenie Rady (UE) 2020/1475 w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19. W zaleceniu tym określono skoordynowane podejście w następujących kluczowych kwestiach: w zakresie stosowania wspólnych kryteriów i progów przy podejmowaniu decyzji o wprowadzeniu ograniczeń swobodnego przepływu; w zakresie publikowanej przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) mapy ryzyka przenoszenia COVID-19, opartej na uzgodnionym kodowaniu barwnym oraz w zakresie skoordynowanego podejścia do ewentualnych środków, jakie można odpowiednio stosować wobec osób przemieszczających się między obszarami, w zależności od poziomu ryzyka przenoszenia zakażenia na tych obszarach.

Zalecenie (UE) 2020/1475 ma na celu zapewnienie większej koordynacji między państwami członkowskimi rozważającymi przyjęcie środków ograniczających swobodny przepływ ze względu na zdrowie publiczne w kontekście pandemii. Przy przyjmowaniu i stosowaniu ograniczeń swobodnego przepływu państwa członkowskie powinny przestrzegać prawa UE, w szczególności zasady proporcjonalności i niedyskryminacji. Zalecenie (UE) 2020/1475 zostało później zmienione w związku z bardzo wysokim poziomem przenoszenia zakażeń w społeczności w całej UE, być może związanym ze zwiększoną zdolnością do przenoszenia się nowych, budzących obawy wariantów SARS-CoV-2.

Po kolejnym wzroście liczby zakażeń na początku kwietnia ostatnio notuje się spadek liczby zakażeń w całej UE. Na koniec 19. tygodnia (16 maja 2021 r.) 14-dniowy wskaźnik łącznych zgłoszonych przypadków COVID-19 na 100 000 mieszkańców dla UE/EOG spadł do 224; tendencja spadkowa utrzymywała się przez okres sześciu tygodni. Spadek ma miejsce pomimo stałego wzrostu liczby przeprowadzonych testów. Zmniejsza się także liczba pacjentów chorych na COVID-19 przebywających w szpitalach i na oddziałach intensywnej terapii oraz liczba pacjentów nowo przyjętych.

Taka poprawa sytuacji epidemiologicznej wynika przede wszystkim z przyspieszenia unijnej kampanii szczepień. Do 27 maja 2021 r. w ujęciu łącznym 42,8 % osób dorosłych w wieku 18 lat i powyżej w UE/EOG otrzymało co najmniej jedną dawkę szczepionki, zaś w pełni zaszczepionych zostało 18,9 % osób dorosłych w wieku 18 lat i powyżej. Co ważne, wysoka jest łączna liczba osób w pełni zaszczepionych w grupach docelowych, tj. osób w wieku 80 lat i powyżej (63,5 %) oraz pracowników ochrony zdrowia (64,2 %). Do końca maja 2021 r. do państw członkowskich dostarczono ponad 300 mln dawek szczepionek. Do końca lipca 2021 r. zostanie dostarczone wystarczająco dużo dawek, aby zaszczepić 70 % dorosłych w UE.

W związku z takim pozytywnym rozwojem sytuacji państwa członkowskie zaczęły stopniowo znosić ograniczenia nałożone w celu zahamowania rozprzestrzeniania się wirusa SARS-CoV-2, zarówno w odniesieniu do podróży, jak i w innych sektorach działalności. Aby odbywało się to w bezpieczny sposób, szereg państw członkowskich korzysta z zaświadczeń COVID-19 zawierających informację o szczepieniu, wyniku testu lub o powrocie do zdrowia.

Dnia 20 maja 2021 r. Parlament Europejski i Rada osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie unijnego cyfrowego zaświadczenia COVID-19. Są to ramy regulujące wydawanie, weryfikowanie i uznawanie interoperacyjnych zaświadczeń o szczepieniu, o wyniku testu i o powrocie do zdrowia, które mają ułatwić ich posiadaczom korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się w czasie pandemii COVID-19. Porozumienie polityczne w sprawie dwóch wniosków Komisji dotyczących rozporządzeń zaaprobował następnie Komitet Stałych Przedstawicieli oraz Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych Parlamentu Europejskiego. Unijne cyfrowe zaświadczenie COVID-19 to interoperacyjny dokument, który może uzyskać każda osoba mieszkająca w UE i który ma ułatwić stopniowe i skoordynowane znoszenie ograniczeń swobodnego przepływu wprowadzonych zgodnie z prawem UE w celu powstrzymania rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2.