[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 2.3.2006

KOM(2006) 86 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO

PARTNERSTWO UE-KARAIBY NA RZECZ WZROSTU, STABILNOŚCI I ROZWOJU {SEC(2006) 268}

Część I

1. WSTęP

Europę łączą silne więzy historyczne z regionem Karaibów. Niektóre państwa członkowskie UE wciąż są blisko związane z tym regionem, zwłaszcza poprzez francuskie departamenty zamorskie (DOM) oraz szczególne związki Zjednoczonego Królestwa i Niderlandów z krajami i terytoriami zamorskimi (KTZ)[1]. Ponadto region Karaibów odgrywa ważną rolę w grupie państw AKP a jego włączenie do umowy z Kotonu stanowi podstawę szczególnych związków tego regionu z UE. Partnerstwo UE-Karaiby należy również postrzegać w kontekście szerszego partnerstwa strategicznego UE-LAC zawartego pomiędzy UE a krajami Karaibów i Ameryki Łacińskiej na pierwszym wspólnym spotkaniu na szczycie w Rio w 1999 r.

Niniejszy komunikat dotyczący Karaibów[2], obejmujący karaibskie państwa AKP[3], opiera się na zasadach unijnej polityki rozwoju, Konsensusu Europejskiego[4] z 2005 r. i umowie z Kotonu[5] oraz wykorzystuje ponad 30-letnie doświadczenie we współpracy. Promując etos równości, partnerstwa i współodpowiedzialności, przedstawia w ogólnym zarysie przyszłą politykę dotyczącą stosunków UE-Karaiby. Zasadniczym celem jest silne i wzajemnie korzystne partnerstwo funkcjonujące na arenie międzynarodowej, w ramach którego obie strony będą współpracowały na rzecz realizacji wspólnych ideałów demokracji i praw człowieka oraz zwalczania ubóstwa i światowych zagrożeń dla pokoju, bezpieczeństwa i stabilności. UE będzie również pomagała krajom Karaibów w osiąganiu regionalnych celów rozwoju oraz w podejmowaniu konkretnych wyzwań, przed jakimi stoi ten region. UE wspiera karaibską agendę reform i rozwoju w trzech wymiarach:

- tworzenie partnerstwa politycznego w oparciu o wspólne wartości

- rozwiązywanie kwesti dotyczących potencjału i słabych punktów w dziedzinie gospodarki i środowiska

- promowanie spójności społecznej i zwalczanie ubóstwa

2. PARTNERZY WE WSPÓLNEJ WIZJI PRZYSZłOśCI

Strategia UE dotycząca Karaibów wyraża wspólną wizję przyszłości, opierającą się na podzielanych od wielu lat wartościach, będąc równocześnie narzędziem pozwalającym na jak najlepsze wykorzystanie możliwości stworzonych przez umowę z Kotonu. Z drugiej strony nadrzędnym celem UE w dziedzinie rozwoju jest pomoc wszystkim państwom w regionie Karaibów w osiąganiu długoterminowych celów rozwoju, samodzielnie i w warunkach bezpieczeństwa i stabilności. Dotyczy to również wsparcia tych krajów Karaibów, które do 2020 r., a więc do czasu wygaśnięcia obecnej umowy z Kotonu, zamierzają osiągnąć status państw rozwiniętych. Ponadto Komisja jest przekonana, że partnerstwo UE – Karaiby umożliwi rozwiązywanie kwestii gospodarczych i strategicznych zagadnień politycznych będących przedmiotem obopólnego zainteresowania (takich jak np. pokój, walka z handlem narkotykami, multilateralizm) na szczeblu międzynarodowym.

Celem komunikatu Komisji dotyczącego Karaibów jest pokazanie w jaki sposób, dzięki skupieniu wysiłków na właściwej kombinacji polityki, wyzwania stojące przed tym regionem mogą stać się dla niego szansą. Należy w szczególności efektywniej wykorzystać możliwości oferowane przez zorganizowany dialog polityczny w regionie i wspólnie uzgodnione strategiczne cele polityki, wspierane w ramach obecnej współpracy na rzecz rozwoju i instrumentów UE, a także przez wysiłki krajów Karaibów mające na celu zapewnienie dalszego rozwoju i bezpieczeństwa w regionie. Najlepszą drogą do osiągnięcia tego celu jest zapewnienie wsparcia UE dla długofalowego rozwoju społeczno-gospodarczego w krajach Karaibów. UE może równocześnie zapobiegać destabilizacji regionu poprzez wspieranie ładu administracyjno-regulacyjnego w obszarze finansów, podatków i sądownictwa poprzez świadczenie pomocy w takich dziedzinach, jak walka z przestępczością zorganizowaną, migracją i przemytem narkotyków. Podstawowe znaczenie dla regionu Karaibów mają odpowiednie przywództwo i przyjmowanie odpowiedzialności na szczeblu lokalnym.

3. WYZWANIA STOJąCE PRZED REGIONEM KARAIBÓW

Wyzwania geopolityczne

Ważnym problemem stojącym przed regionem jest osiągnięcie równowagi w stosunkach z partnerami z obu półkul, szczególnie ze Stanami Zjednoczonymi, Brazylią i Wenezuelą. Większość krajów Karaibów stara się utrzymać zrównoważone stosunki z większymi państwami w szerzej pojętym regionie. Ze względu na różnice istniejące w tej części świata, poważnym problemem jest utrzymanie w nim takiej równowagi, która pozwoliłaby na respektowanie interesów małych państw wyspiarskich, nie izolując ich od głównego nurtu rozwoju gospodarczego.

UE popiera dążenia państw Karaibów do budowania wspólnoty na szczeblu regionalnym, traktując CARICOM[6] jako oś integracji a CARIFORUM[7] – jako oś współpracy. Drugim celem jest rozwijanie powiązań miedzy krajami Karaibów i szerzej rozumianym regionem, w tym z Ameryką Środkową i Ameryką Łacińską. Ameryka Środkowa i Łacińska są wielką szansą dla krajów Karaibów, jednak w niektórych sektorach produkcji stanowią również dla nich konkurencję. Niektóre kraje w tych regionach prowadzą ze sobą spory terytorialne.

UE jest obecna na Karaibach poprzez DOM. W ramach szerszego procesu integracji należy wzmocnić współpracę ugrupowania karaibskich państw AKP oraz DOM i KTZ.

Aby wzmocnić szeroko zakrojony proces integracji, UE skoncentruje swoje działania na strategicznym partnerstwie UE-LAC. Ogólnie rzecz biorąc, regionalna sieć ugrupowań może w znacznym stopniu wzmocnić wzajemne relacje i synergię, co w rezultacie powinno doprowadzić do sprawnej integracji regionu z gospodarką światową.

Wyzwania społeczno-gospodarcze i związane ze środowiskiem

Region Karaibów składa się z małych, w przeważającej mierze wyspiarskich państw, charakteryzujących się niewielkimi, otwartymi, lecz słabymi gospodarkami, które często opierają się na ograniczonej ilości produktów, ponadto, jak wiadomo, w regionie tym często występują klęski żywiołowe. Wyspiarski charakter większości krajów Karaibów jest prawdopodobnie najważniejszym czynnikiem ograniczającym wysiłki zmierzające do integracji regionu; ma on również negatywny wpływ na koszty energii, transportu, komunikacji i handlu.

Region Karaibów jako całość osiągnął wysoki stopień rozwoju społecznego, jednak obserwuje się w nim znaczne różnice w poziomie rozwoju, ponieważ obejmuje on zarówno kraje o średnim, jak i o niskim dochodzie, a także najuboższy kraj na tej półkuli – Haiti. W 2005 r. średni PKB w przeliczeniu na głowę mieszkańca oszacowano wprawdzie na 3 640 USD, jednak w kolejnych dekadach od 1970 r. średnia stopa wzrostu w regionie regularnie obniżała się[8]. Wszystkie kraje w regionie są w różnym stopniu narażone zarówno na kryzysy gospodarcze, jak i katastrofy naturalne i stoją w obliczu powszechnych problemów społeczno-gospodarczych i związanych ze środowiskiem naturalnym, do których należą: niska spójność społeczna a w niektórych przypadkach, np. w Haiti, w Gujanie i w niektórych państwach należących do Organizacji Państw Wschodniokaraibskich (OECS) – znaczne ubóstwo, bezrobocie, szczególnie wśród młodzieży i przesiedlonych pracowników z sektora rolnictwa, migracja i „drenaż mózgów”, stosunkowo wysoki odsetek zarażonych HIV/AIDS, powolne tempo dywersyfikacji poprzez odchodzenie od tradycyjnych sektorów gospodarki oraz problemy z konkurencyjnością, wysoki stopień zadłużenia, potrzeba reform gospodarczych i restrukturyzacji sektora publicznego. Do wyzwań związanych ze środowiskiem naturalnym należą klęski żywiołowe, zmiany klimatyczne i zarządzanie zasobami naturalnymi. Oprócz problemów gospodarczych i społecznych pojawiają się również zagrożenia związane z bezpieczeństwem i stabilnością, np. napięcia na tle politycznym, a w niektórych przypadkach również na tle etnicznym, przestępczość, narkotyki i przestępstwa z nimi związane oraz przestępstwa z użyciem broni.

Region Karaibów znajduje się na rozdrożu. Będzie on w stanie sprostać stojącym przed nim wyzwaniom pod warunkiem rozpoczęcia zdecydowanych działań w tym kierunku. Wskaźniki gospodarcze oraz dążenia niektórych krajów do osiągnięcia statusu państw rozwiniętych do 2020 r. sprawiają wprawdzie dobre wrażenie, jednak istnieją poważne obawy, że status niektórych państw Karaibów może obniżyć się, powodując ich spadek z grupy państw o średnim dochodzie do grupy państw o niskim dochodzie; można temu zapobiec tylko poprzez odwrócenie tendencji gospodarczych i stworzenie strategii bezpieczeństwa i stabilności biorących pod uwagę zmieniającą się sytuację globalną oraz przyszłe wyzwania i szanse.

Część II – Od wyzwań do szans

Dziesięć lat temu UE była postrzegana jako odpowiedź na problemy Karaibów, dzisiaj istnieje przeświadczenie, że stosunki UE-Karaiby napotykają na trudności – na sytuację tę mają również wpływ nieuniknione zmiany w preferencyjnych ustaleniach handlowych, a także trudności związane zarówno z udzielaniem, jak i absorbcją pomocy rozwojowej. UE i jej państwa członkowskie stoją przed wspólnym wyzwaniem zmiany takiej percepcji. Nadrzędnym celem UE jest pomoc krajom karaibskim umożliwiająca im skuteczne odpowiadanie na wyzwania w regionie. Strategia UE w tym zakresie składa się z trzech głównych kierunków: Utworzenie politycznego partnerstwa opartego na wspólnych wartościach, przezwyciężanie słabych punktów w dziedzinie gospodarki i ochrony środowiska a także propagowanie spójności społecznej i walka z ubóstwem. Pracując wspólnie nad osiągnięciem tych celów UE może pomóc Karaibom w ich dążeniu do przekształcenia regionu w obszar o dobrych perspektywach rozwoju.

4. TWORZENIE PARTNERSTWA POLITYCZNEGO W OPARCIU O WSPÓLNE WARTOŚCI

Silne partnerstwo polityczne pomiędzy UE i państwami Karaibów, oparte na wspólnych wartościach, ma zasadnicze znaczenie dla dalszego rozwijania stosunków UE-Karaiby oraz opracowania wspólnych odpowiedzi na wyzwania polityczne, przed jakimi stoi region Karaibów. W ramach rozwijania tego partnerstwa politycznego należy poświęcić więcej czasu na prowadzenie dialogu, zarówno w skali lokalnej, jak i na międzynarodowych forach regionalnych. W regionie Karaibów priorytetem UE będą stosunki z CARIFORUM, w ramach którego omawianych będzie wiele ważnych dla obu stron zagadnień, takich jak: konsolidacja demokracji, prawa człowieka, równość płci, spójność społeczna, perspektywy godziwej pracy, bezpieczeństwo, stabilność, zapobieganie konfliktom, migracja, problem narkotyków oraz integracja regionalna. Ten nowy polityczny dialog będzie prowadzony również ze społeczeństwem obywatelskim, celem zapewnienia że zdanie wszystkich części społeczeństwa zostanie wzięte pod uwagę.

Odbywający się dwa razy do roku szczyt EU-LAC stanowi ważną okazję do prowadzenia politycznego dialogu UE-Karaiby na najwyższym szczeblu i omawiania zagadnień związanych ze zmieniającymi się stosunkami między krajami Karaibów, ich sąsiadami i UE. Zgodnie z politycznym priorytetem UE w regionie Karaibów, nowy dialog polityczny rozpocznie się na najbliższym spotkaniu Trójki UE-Karaiby, które odbędzie sie w Wiedniu w maju 2006 r.

W ramach politycznego dialogu UE z CARIFORUM i LAC będzie możliwość dokonania postępów w dyskusji nad zagadnieniami stanowiącymi przedmiot wspólnego zainteresowania, takimi jak: proces szerszej integracji regionalnej, konsolidacja demokracji, prawa człowieka, spójność społeczna, perspektywy godziwej pracy, bezpieczeństwo, stabilność, zapobieganie konfliktom i przemyt narkotyków. Dialog polityczny może również być bardzo przydatny dla polityk utrwalania pokoju oraz pokojowych przemian na Haiti; z drugiej strony drzwi pozostają otwarte dla politycznego dialogu z Kubą w dziedzinach, w których stosunki i wsparcie mogą być dalej wzmacniane w ramach wspólnego stanowiska przyjętego w 1996 r., stanowiącego podstawę polityki UE wobec Kuby[9].

W ciągu ostatnich lat bezpieczeństwo stało się ważnym priorytetem na całym świecie, po tym jak wiele krajów stało się ofiarami ataków terorystycznych. Zapewnienie bezpieczeństwa i praworządności, a także sprawiedliwości i pełnego poszanowania praw człowieka, zostało uznane za podstawowy i wspólny priorytet UE i regionu Karaibów. W związku z tym UE i kraje Karaibów będą współpracowały w celu eliminowania zagrożeń dla bezpieczeństwa, w tym zapobiegania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, nielegalnej broni ręcznej i broni lekkiej, a także zwalczania terroryzmu.

UE powinna w coraz wększym stopniu wykorzystywać regionalne i krajowe strategie i instrumenty rozwoju w celu wyeliminowania przyczyn leżących u podstaw braku bezpieczeństwa, niestabilności i konfliktów, do których zaliczyć należy ubóstwo oraz brak spójności społecznej. Przede wszystkim w niektórych państwach niestablilnych, zagrożonych zmianą statusu z państw o średnim dochodzie na państwa o niskim dochodzie, należy rozwijać i wspierać działania zapobiegające konfliktom. Również władze krajów karaibskich muszą przyjąć odpowiedzialność za realizację tego zadania. W tym celu zachęca się CARICOM/CARIFORUM do kontynuowania inicjatyw podjętych w obszarze politycznym, takich jak monitorowanie wyborów oraz specjalne misje mające na celu rozwiązywanie problemów politycznych; inicjatywy te w dalszym ciągu będą wspierane przez UE.

Dobry i skuteczny system rządów został uznany przez państwa Karaibów za kluczowy warunek wstępny dla zrównoważonego rozwoju a także stanowi jedną z zasad przewodnich UE, jak opisano w Komunikacie z 2003 r. o systemie rządów i rozwoju[10]. Jednym z elementów kluczowych dla zapewnienia dobrego i skutecznego systemu rządów jest wzmocnienie wiarygodnych instytucji – tj. parlamentów, policji i wymiaru sprawiedliwości oraz systemów zarządzania finansami publicznymi – zarówno na szczeblu krajowym, jak i regionalnym. UE będzie w sposób systematyczny wspierała te kluczowe instytucje, jako że mają one zasadnicze znaczenie dla realizacji priorytetu UE dla regionu Karaibów w zakresie systemu rządów. Jednakże uznano, iż system rządów nie dotyczy jedynie procesu rozwoju instytucji, lecz również właściwych polityk oraz stosownych ram prawnych i regulacyjnych, zarówno w wymiarze gospodarczym, społecznym, jak i politycznym. W związku z powyższym UE będzie w dalszym ciągu promowała przejrzystość oraz skuteczną wymianę informacji pomiędzy organami władzy w celu zwalczania korupcji, a także nadużyć korporacyjnych i finansowych. UE będzie również promowałą dobry system rządów w dziedzinie finansów, podatków i sądownictwa.

UE jest zaangażowana w przyśpieszenie procesu ratyfikacji konwencji ONZ przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej oraz konwencji ONZ przeciwko korupcji. Ponadto UE będzie zachęcała do przyjęcia i wdrażania międzynarodowych standardów w zakresie zapobiegania i zwalczania prania brudnych pieniędzy, terroryzmu, oszustw podatkowych i uchylania się od płacenia podatków. UE zajmie się również kwestią niewystarczających zdolności instytucjonalnych i technicznych krajów karaibskich dla skutecznej i kompleksowej walki z przestępczością zorganizowaną i przemytem narkotyków, zapewniając pomoc w rozwijaniu strategii wewnętrznych i budowaniu potencjału.

Przewidziane działania w tym zakresie to m.in.: Prowadzenie intensywnego dialogu politycznego w ramach UE-CARIFORUM i EU-LAC nad licznymi zagadnieniami stanowiącymi przedmiot wspólnego zainteresowania. Działania wspierające dobry i skuteczny system rządów Wzmocniona współpraca na forach międzynarodowych |

- 5. ROZWIąZYWANIE KWESTII DOTYCZąCYCH POTENCJAłU I SłABYCH PUNKTÓW W DZIEDZINIE GOSPODARKI I śRODOWISKA

W coraz bardziej zglobalizowanym i połączonym wzjamnymi zależnościami świecie ważnym celem unijnej polityki rozwoju jest wspieranie krajów rozwijających się w lepszym dostosowaniu się do procesu globalizacji. Z tego względu należy zapewnić większą spójność między polityką handlową UE a dialogiem politycznym UE z państwami Karaibów w celu opracowania żywotnych modeli gospodarczych dla regionu. W tym celu UE będzie udzielała silnego wsparcia dla realizacji i funkcjonowania jednolitego rynku i gospodarki Karaibów (CSME) stanowiącego zarówno element integracji regionalnej, jak i umowy o partnerstwie gospodarczym (EPA) z UE. UE będzie przyczyniała się do wzmacniania i usprawniania isniejących instytucji i organów regionalnych w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednolitego rynku. Ponadto Specjalny Fundusz Rozwoju (SDF) oraz Fundusz Rozwoju Regionalnego mogą wesprzeć proces tworzenia jednolitego rynku i gospodarki Karaibów. Przewiduje się, że wiele państw, w tym państw należących do Organizacji Państw Wschodniokaraibskich (OECS), skorzysta bezpośrednio na zastosowaniu tego rodzaju instrumentów solidarnościowych.

Dobrze określony i wiarygodny program integracji oraz program realizacji rynku wewnętrznego są niezbędnymi filarami dla pomyślnego zakończenia negocjacji dotyczących EPA, które rozpoczęły się w kwietniu 2004 r. Proces prowadzący do przyjęcia EPA będzie wspierał regionalną integrację na Karaibach oraz dostarczy ramy regulacyjne pomagające w zwiększeniu konkurencyjności, zróżnicowaniu eksportu i tworzeniu regionalnych rynków, a tym samym przyczyni się do zrównoważonego rozwoju gospodarczego. Proces ten ułatwi również dostosowanie – m.in. w wymiarze społecznym – do reformy polityki handlowej oraz rozwiązanie ważnego problemu, jakim jest obecnie wysoki poziom uzależnienia budżetów państw karaibskich od dochodów z eksportu. Ten proces integracji ma strategiczne znaczenie dla przyszłości gospodarczej całego regionu Karaibów. Wymiar rozwojowy powinien być nadal wzmacniany, aby w większym stopniu pomóc krajom regionu w osiągnięciu strategicznych celów w zakresie globalnej konkurencyjności.

UE zwiększy swoją pomoc dla regionu w sferze handlowej w celu wzmocnienia krajowej i regionalnej polityki handlowej, wzmocnienia siły negocjacyjnej oraz wsparcia krajów regionu w ich negocjacjach i wdrażaniu porozumień WTO i EPA, a także innych negocjacjach handlowych. UE będzie również wspierała przyjmowanie środków celnych oraz środków ułatwiających handel, a także stosowanie standardów międzynarodowych. Usunięcie obecnych barier dla handlu i inwestycji wewnątrz regionu oraz stworzenie bardziej stabilnych, przejrzystych i przewidywalnych uregulowań prawnych, a także wiarygodnych instytucji, w znacznym stopniu przyczyni się do wzrostu gospodarczego na szczeblu krajowym i regionalnym.

W tym kontekście kluczowe znaczenie dla pomyślnej dywersyfikacji gospodarczej i reformy strukturalnej ma utworzenie i skuteczne wdrożenie długoterminowych krajowych strategii przez cały region oraz rządy poszczególnych państw karaibskich; sektor prywatny, w tym partnerzy społeczni, powinni zostać w pełni włączeni w opracowanie takich strategii. W razie potrzeby UE może służyć pomocą w opracowaniu strategii krajowych. Powodzenie tych strategii będzie zależało przede wszystkim od tego, czy uda im się wesprzeć w sposób znaczący sektor prywatny, sprawiając że stanie się on motorem wzrostu gospodarczego.

Pomoc powinna być skierowana do całego sektora prywatnego, w szczególności do małych i średnich przedsiębiorstw, które według prognoz będą siłą napędową zrównoważonego rozwoju i tworzenia miejsc pracy. Kluczowym celem UE będzie wspieranie tworzenia odpowiedniego otoczenia dla rozwoju przedsiębiorczości a także rozwoju działalności badawczo-rozwojowej i technologii teleinformatycznych w regionie.

Gospodarki regionu są stosunkowo niewielkie i otwarte, co sprawia, że są one narażone na działanie globalnych sił rynkowych, w szczególności na zmiany wpływające na stabilność rynków finansowych. Dlatego też rozwój usług finansowych w regionie musi iść w parze z rozwojem odpowiednich ram regulacyjnych, które umożliwią m.in. zapobieganie i zwalczanie nadużyć korporacyjnych i finansowych. W swojej współpracy z krajami Karaibów, krajami AKP oraz krajami i terytoriami zamorskimi, UE będzie wspierała dobry system rządów w dziedzinie finansów, podatków i sądownictwa, szczególnie w odniesieniu do przejrzystości i skutecznej wymiany informacji dla celów podatkowych. Kwestia ta zostanie również poruszona w ramach umów o partnerstwie gospodarczym (EPA).

Europejski Bank Inwestycyjny może również odegrać istotną rolę we wspieraniu pomyślnych przemian gospodarczych w regionie. W praktyce oznacza to wspieranie reform strukturalnych oraz zróżnicowania gospodarczego (przejście od tradycyjnych sektorów do produktów i usług o wyższej wartości dodanej).

Konieczna jest również pomoc w tworzeniu połączeń wewnątrz regionu i pomiędzy regionami (regionalne lotniska, porty, centra technologii teleinformatycznych) Wymaga to ściślejszej koordynacji polityk i usług transportowych oraz gruntownych reform po stronie podaży (np. w sektorze transportu lotniczego). Rosnące znaczenie mają również aspekty związane z bezpieczeństwem transportu lotniczego i morskiego.

W sektorze energii szczególny nacisk będzie położony na odnawialne źródła energii. W związku z tym UE będzie promowała współpracę w szeroko rozumianym regionie Karaibów w celu wymiany najlepszych praktyk w zakresie zróżnicowania źródeł energii.

Wszelka pomoc UE, niezależnie od jej źródła lub wykorzystanego instrumentu, powinna być udzielana w sposób spójny i będzie przyznawana zgodnie z jednolitymi krajowymi strategiami rozwoju. W ramach pomocy rozwojowej UE powyższa zasada będzie miała zastosowanie do współpracy na rzecz rozwoju a także do instrumentów powiązanych z poszczególnymi towarami, takimi jak cukier czy banany; będzie ona uzależniona od specyfiki poszczególnych krajów oraz ukierunkowana na promowanie konkurencyjności, wspieranie zróżnicowania gospodarczego i łagodzenie społecznych skutków znacznych przemian, jakie zachodzą w tradycyjnych sektorach.

Środowisko oraz zasoby naturalne są ważnym atutem dla regionu, dla poszczególnych krajów a w szczególności dla uboższej części lokalnej ludności. Związki między środowiskiem naturalnym a rozwojem społeczno-gospodarczym będą podkreślone w ramach pomocy UE dla regionu. Poza klęskami żywiołowymi, państwa Karaibów stoją przed licznymi wyzwaniami związanymi ze środowskiem, takimi jak: degradacja gleby, wycinanie lasów, niedobór wody, zarządzanie zasobami rybnymi, utrata różnorodności biologicznej, zarządzanie odpadami i chemikaliami toksycznymi oraz, od niedawna, zmiany klimatycze; wszystkie te czynniki mają istotny wpływ na gospodarczy i społeczny rozwój regionu. UE będzie w dalszym ciągu wspierała działania stanowiące odpowiedź na wyzwania środowiskowe oraz mające na celu budowanie potencjału w takich obszarach, jak: zmiany klimatycze, łagodzenie wpływu na środowisko i dostosowanie oraz zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi. UE będzie dzieliła się z karaibskimi partnerami swoim doświadczeniem w zakresie globalnych kwestii związanych z ochroną środowiska. UE przyczyni się również do wzmocnienia zdolności regionu w zakresie reagowania na klęski żywiołowe na wszystkich poziomach, ze szczególnym naciskiem na ograniczenie ryzyka, gotowość do interwencji, system wczesnego ostrzegania, zapobieganie oraz łagodzenie skutków katastrof. W szczególności rehabilitacja, rekultywacja i odbudowa dotkniętych obszarów wymaga wzmocnienia poprzez uzgodnienia dotyczące szybszego wypłacania środków w ramach uprzednio przyznanego finansowania

Przewidziane działania w tym zakresie to m.in.: Wsparcie dla realizacji i funkcjonowania jednolitego rynku i gospodarki Karaibów; Wsparcie dla integracji regionalnej na poziomie CARICOM oraz dla wzmocnienia współpracy regionalnej na poziomie CARIFORUM, a także pomiędzy państwami i terytoriami należącymi do CARIFORUM, DOM lub KTZ; Pomyślne kontynuowanie i zakończenie negocjacji w sprawie umowy o partnerstwie gospodarczym UE-CARIFORUM do roku 2008 r., w tym pomoc w zakresie handlu oraz wsparcie dla dobrego systemu rządów w dziedzinie finansów, podatków i sądownictwa. Wsparcie dla reform strukturalnych oraz szeroko pojętego zróżnicowania gospodarczego, w tym w zakresie wzajemnych połączeń i energii; pomoc dla sektora prywatnego i organizacji społeczeństwa obywatelskiego. Wsparcie na usuwanie skutków klęsk żywiołowych oraz na podejmowanie innych wyzwań związanych ze środowiskiem naturalnym |

- 6. PROMOWANIE SPÓJNOśCI SPOłECZNEJ I ZWALCZANIE UBÓSTWA

Wyeliminowanie najistotniejszych słabych punktów pomoże regionowi zarówno w zwiększeniu konkurencyjności gospodarczej, jak i w zapewnienieniu większej spójności społeczno-gospodarczej. Szczególny nacisk zostanie położony na zapobieganiu dalszym nierównościom społecznym i presjom środowiskowym. Ponadto podjęte zostaną wspólne wysiłki w celu ograniczenia migracji i bezrobocia. Wszystkie te działania muszą być podejmowane w skoordynowany sposób w ramach spójnej strategii.

Mimo że większośc krajów karaibskich ma dobre osiągnięcia w zakresie realizacji MCR, w regionie Karaibów istnieją obszary skrajnego ubóstwa. UE będzie wspierała wysiłki krajów regionu ukierunkowane na zwalczanie chronicznego ubóstwa poprzez strategie wspierające mające na celu zapewnienie stabilnych środków utrzymania. UE będzie wspierała krajowe strategie, co będzie obejmowało m.in. (i) wsparcie dla sieci bezpieczeństwa socjalnego i (ii) wsparcie dla tworzenia dochodów dla najuboższej ludności w obszarach wiejskich, mieszanych i miejskich. W ramach realizacji tego celu UE uprzywilejuje pracę organizacji społeczeństwa obywatelskiego w regionie Karaibów.

Również pomoc w zwalczaniu HIV/AIDS oraz innych chorób endemicznych jest sprawą priorytetową dla regionu. W tym celu UE będzie kontynuowała swój wkład do Globalnego Funduszu Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią. Ponadto UE opracowała już Komunikat w sprawie zwalczania HIV/AIDS[11]

W odniesieniu do ogólnych zagadnień z zakresu ochrony zdrowia, UE będzie wspierała regionalizację współpracy pomiędzy służbami zdrowia poszczególnych krajów regionu. Innym ważnym priorytetem UE będzie wzmocnienie systemów opieki zdrowotnej we wszystkich państwach regionu, ze szczególnym naciskiem na zasoby ludzkie, sprawiedliwy dostęp do służby zdrowia oraz sposób jej finansowania. W tym celu UE będzie w coraz większym stopniu stosowała podejście ogólnosektorowe oraz sektorowe wsparcie budżetowe.

Jeżeli chodzi o problem narkotyków, działania UE skupią się na opracowaniu i wdrożeniu krajowych strategii ukierunkowanych na ograniczenie zarówno strony popytu, jak i podaży oraz rozwiązywanie powiązanych problemów występujących w regionie, takich jak: przestępczość związana z narkotykami i przestępstwa z użyciem broni. Konieczne jest zwiększenie regionalnej koordynacji poszczególnych programów walki z narkotykami poprzez wzmocnienie odpowiednich i trwałych regionalnych instytucji. Długoterminowym celem jest zapewnienie pełnej integracji polityk walki z narkotykami ze strategiami rozwoju regionalnego, a także z tkanką społeczną, gospodarczą i polityczną krajów regionu. Pierwszym i głownym priorytetem UE będzie polityka zapobiegania narkomanii, z naciskiem na edukację i podnoszenie świadomości. W odniesieniu do ograniczenia popytu, UE będzie wspierała wysiłki regionu w zakresie ulepszenia poziomu nadzoru, wyskolenia i struktur (zarówno prawnych, jak i operacyjnych), a także koordynacji, co pozwoli na ograniczenie popytu na narkotyki W odniesieniu do podaży, UE będzie wspierała wysiłki regionu w zakresie większego zaangażowania w międzynarodową walkę z narkotykami, przede wszystkim poprzez wzmocnienie koordynacji i współpracy z krajami Ameryki Łacińskiej.

Skupienie się na aspekcie edukacyjnym jest również kluczowym elementem dla wyciągnięcia części społeczeństwa z „pułapki ubóstwa” poprzez rozwijanie umiejętności niezbędnych dla dywersyfikacji gospodarczej w takich dziedzinach, jak sektor usług. Pracowanie nad rozwojem zasobów ludzkich oraz sektorów opartych na wiedzy przyczyni się również do osiągnięcia celu zwiększenia mobilności społecznej dla tych, którzy w negatywny sposób zostali dotknięci reformami strukturalnymi i przemianami gospodarczymi. W wielu państwach karaibskich mamy do czynienia ze zjawiskami drenażu mózgów, alienacji społeczno-gospodarczej oraz słabej spójności społecznej. Dostarczenie odpowiednich umiejętności oraz know-how pozwalające na odniesienie korzyści ze zróżnicowania gospodarczego będzie kluczowym elementem strategii UE mającej na celu rozwiązanie obecnych problemów społeczno-gospodarczych. UE od dawna odgrywa ważną rolę we wspieraniu szkolnictwa w krajach karaibskich, w szczególności na poziomie szkół średnich, pomaturalnych i uniwersytetów. Współpraca ta będzie kontynuowana i wzmocniona. W następstwie szczytu UE-LAC, który odbył się w Guadalajarze, obecnym priorytetem UE jest utworzenie Wspólnego Obszaru Szkolnictwa Wyższego między UE, krajami Ameryki Łacińskiej i Karaibów.

Przewidziane działania w tym zakresie to m.in.: Uprzywilejowanie spójności społecznej i ograniczenia ubóstwa w działaniach na rzecz rozwoju; Wspieranie walki z HIV/AIDS i innymi chorobami endemicznymi; Zwiększona wspólpraca w zakresie walki z narkotykami, zarówno od strony podaży, jak i popytu oraz walki z przestępczością związaną z narkotykami. Rozwijanie zasobów ludzkich w celu zwiększenia dywersyfikacji gospodarczej oraz ograniczenia ubóstwa i wykluczenia społecznego. |

- Część III

7. ZWIęKSZANIE EFEKTYWNOśCI

Opierając się na swoich bogatych doświadczeniach z przeszłości zarówno UE, jak i kraje Karaibów powinny podjąć skoordynowane wysiłki zmierzające do stworzenia bardziej zorganizowanej i dojrzałej współpracy, która byłaby w większym stopniu dostosowana do szczególnych potrzeb regionu Karaibów.

Mobilizowanie pomocy jest utrudnione ze względu na pewną liczbę problemów strukturalnych, które są również źródłem napięć w stosunkach UE z krajami Karaibów. Kraje te korzystają z funduszy EFR oraz z kilku innych instrumentów budżetowych, jednak poszczególne strategie korzystania z tych instrumentów i zakres finansowanych działań nie są dostatecznie spójne i komplementarne. Ponadto duża liczba małych projektów obejmujących wiele różnych sektorów i uciążliwe wymagania formalne stanowią nadmierne obciążenie dla niewielkich i słabych krajowych oraz regionalnych organów wykonawczych i instytucji rządowych. Utrudnia to również sytuację przedstawicielstw Komisji Europejskiej w regionie.

Regionalne i krajowe strategie wsparcia powinny być bardziej spójne, a wynikające z nich regionalne i krajowe programy indykatywne powinny się w jak największym stopniu wspierać. Wyboru działań w ramach regionalnych i krajowych programów indykatywnych powinno się dokonywać zgodnie z zasadą pomocniczości, dzieląc zadania w zależności od tego, czy zostaną lepiej zrealizowane na szczeblu krajowym, czy regionalnym. Ogólną zasadą powinno być stosowanie wsparcia budżetowego na szczeblu krajowym oraz umów w sprawie przyznania dotacji w przypadku organów o zasięgu regionalnym. Programy wsparcia budżetowego mają wiele potencjalnych zalet, np. mogą sprzyjać podmiotowości, obniżać koszty transakcji i przyczyniać się do bardziej efektywnego wykorzystania pomocy. Wsparcie budżetowe może w dużym stopniu wspomóc transformację strukturalną, szczególnie jeżeli w danym przypadku istnieje i jest realizowana jednolita i solidna krajowa lub regionalna polityka rozwoju. Stałą praktyką jest udzielanie wsparcia budżetowego i równoległe wymaganie, aby zarządzanie finansowe i administracyjne funduszami na rzecz rozwoju odbywało się w sposób przejrzysty i uporządkowany.

Na szczeblu krajowym pomoc UE opiera się na jednolitej krajowej strategii rozwoju, obejmującej wszystkie instrumenty WE, w tym EFR, specjalne fundusze związane z bananami, cukrem, ryżem i rumem, a także inne pozycje i instrumenty budżetu WE, co umożliwia rozwiązanie wielu problemów związanych z instrumentami powiązanymi z poszczególnymi produktami, takimi jak np. specjalne ramy pomocy dla dostawców bananów. Na szczeblu regionalnym za potencjalne narzędzie przekazywania pomocy UE na rzecz rozwoju w regionie Karaibów, wykorzystywane w warunkach ścisłej współpracy z sekretariatem CARICOM/CARIFORUM, można uznać nowy Fundusz Rozwoju Regionalnego.

Aktywnie wspierany będzie efekt synergii osiągany przez programy rozwoju AKP, KTZ i DOM, a także programy obejmujące Amerykę Łacińską.

Komisja Europejska zaproponowała uproszczoną strukturę udzielania wspólnotowej pomocy zewnętrznej; umożliwia ona osiągnięcie spójności i jednolitości, usprawnia procedury administracyjne i finansowe oraz ułatwia współfinansowanie przez innych donatorów. Komisja Europejska proponuje również jednolity format wspólnych ram wieloletniego planowania odnoszący się do wszystkich państw członkowskich[12].

Ponadto programy wsparcia budżetowego, ujmujące pomoc udzielaną przez donatorów na rzecz ram budżetowych, umożliwią rządom krajów Karaibów stworzenie bardziej dostosowanej do ich potrzeb kombinacji wydatków kapitałowych i bieżących.

Przewidziane działania w tym zakresie to m.in: Wspieranie korzystania z jednolitych krajowych i regionalnych strategii do administrowania wszelką pomocą UE na rzecz rozwoju, bez względu na źródło lub instrument, z którego pochodzi; Preferowanie wsparcia budżetowego i umów w sprawie przyznania dotacji jako instrumentów pomocy na rzecz rozwoju; Uproszczenie finansowych i administracyjnych procedur przekazywania pomocy i harmonizowanie programów Komisji i państw członkowskich. |

- 8. WNIOSKI – WARTOść DODANA DZIAłAń UE W REGIONIE KARAIBÓW

Partnerstwo UE i krajów Karaibów, opierające się na wspólnej historii i wartościach, trwa od wielu lat i jest mocne. W przeszłości było ono istotne i korzystne dla obu stron. Umowa z Kotonu, która obowiązuje do 2020 r., stanowi solidną podstawę, dzięki której te wartościowe stosunki mogą być nadal wzmacniane. Należy wykorzystać szerokie możliwości oferowane przez umowę z Kotonu. UE i kraje Karaibów włączą się, na partnerskich zasadach, w globalne wysiłki mające na celu wspieranie demokracji, powszechnego poszanowania praw człowieka, pokoju i stabilności na świecie oraz w walkę z plagą ubóstwa.

Kraje Karaibów wstąpiły na drogę integracji regionalnej, szerszej współpracy regionalnej, dywersyfikacji gospodarczej, restrukturyzacji i reform, która pozwala na wykorzystanie szans związanych z globalizacją i zminimalizowanie jej negatywnego wpływu na niewielkie i w chwili obecnej podatne na zagrożenia państwa w regionie oraz na zrealizowanie ambitnych dążeń mieszkańców Karaibów w sferze rozwoju społecznego. Odpowiedzialność za kształtowanie swojej przyszłości ponoszą rządy krajowe, społeczeństwo obywatelskie, prywatne przedsiębiorstwa i struktury regionalne Karaibów. Opierając się na wspólnej wizji przyszłości UE będzie stałym partnerem dla krajów regionu, realizując wzmocnione partnerstwo polityczne, wspierając wysiłki zmierzające do rozwiązania problemów społeczno-gospodarczych i związanych ze środowiskiem, dążąc do zwiększania spójności społecznej i angażując się w walkę z ubóstwem. Nowy etap szerokiego dialogu politycznego rozpocznie się spotkaniem Trójki UE-Karaiby w kontekście szczytu EU-LAC w maju 2006 r.

ANNEX I

An EU-Caribbean partnership for growth, stability and development

1. The overall context, geopolitical dynamics, independence to present day

Most of the Caribbean countries[13] gained independence in the 1960s from the European colonial powers. Countries were granted independence on an individual basis even though integration efforts existed since the 1950s, such as the Caribbean Federation[14]. It was the height of the cold war and all regions of the world were important to the superpowers jostling for influence, allies and UN votes.

The region is characterized by a strong diversity in its history and socio/cultural development and with great disparities in economic development and wealth distribution; ranging from the impoverished island of Haiti, to the wealthy Turks and Caicos Islands, and with varied forms of government ranging from Cuba’s socialism to the stable democracies of the majority of the archipelago.

Several of the smaller islands of the region still retain close links to their former colonial metropoles in the form of self governing overseas countries and territories in the case of the Netherlands and the UK and in the form of parts fully included in the national territory in the case of France.

The early post colonial period was a period of continued strong involvement of the ex-colonial powers which also extended to the economic life of the region, with the establishment of preferential trade arrangements particularly in the area of commodities such as sugar, bananas and rum.

Preferential arrangements with the EU, the US[15] and Canada[16], coupled with above average aid flows, in particular from the former colonial powers resulting from decolonization sentiments, led to the development of higher standards of living than the norm in other developing countries.

This period was also characterised by isolationism and an almost exclusive focusing of external relations on relations with the former European metropoles, the USA and Canada.

The end of the Cold War in the early 1990s meant that the Caribbean region lost geostrategic importance. At the same time, there has been a gradual erosion of preferential trade arrangements, a diminishing of aid and an overall slowdown in growth which accentuated the fault lines in what is now coming to be seen as an inherently unsustainable system.

In terms of ranking in the Human Development Index, six countries are placed in the High Human Development cluster and with the exception of Haiti, a Least Developed Country (LDC), the rest are in the Middle Human Development cluster. With the exception of Haiti the region as a whole is currently scoring reasonably well in the MDGs. However, there are concerns that current levels of Human Development and MDG indicators could be unsustainable.

Although characterized by overall satisfactory levels of human development, poverty, inequality and reduced social cohesion are a growing reality. Caribbean countries have experienced serious social problems in recent years.. Indeed, poverty levels range between 8 and 35% with Haiti being the poorest country of the Hemisphere. Unemployment, inequality and the precarious situation and rights of indigenous populations in countries such as Belize, Guyana, Suriname and Dominica further aggravates the socio-economic situation.

The Caribbean, with 2.4%, has the second highest incidence of HIV/AIDS after Sub Saharan Africa. The cost to the region of HIV/AIDS is estimated at 6% of GDP per annum[17].

Security and stability within the region are under threat from a resurgence of internal ethnic tensions, criminality, drugs, drug related crime and armed violence.

Internal social, economic, and in some cases political problems are fuelling a rising migration sapping the region of much needed quality human resources. Despite an overall trend of declining unemployment in the region especially in countries like Barbados and Trinidad & Tobago, where it dropped from more than 20% in the beginning of the 1990s to around 10% in the beginning of the year 2000, unemployment rates tend to remain stable in the rest of the Caribbean region.

The Caribbean is a region at a crossroads. Bold leadership initiatives are required if the region is to face the political, economic and security challenges.

There are concerns- including within the region - that the Caribbean may slip from Middle Income to Low Income country status if steps are not taken to reverse economic trends and to define strategies that will take fully into account emerging global realities and seize the opportunities ahead.

Regionalism in the Caribbean emerged as a response to overcoming the development constraints of small size and is present in various forms from economic/political cooperation and association to economic and monetary union.

CARICOM dates from the early 1970s[18]. Similarly to other regional organisations, including the EU, CARICOM had to adjust its original scope and membership to adapt to the very different trade patterns, economic and political structures in the globalised world of today.

The new regionalism in the Caribbean is one that reflects a shift, towards closer relationships between the countries of the wider Caribbean and Latin America.

2. Partners in a shared vision of the future

The EU and the Caribbean have a long-lasting relationship based on the legacy of history, common values, economic and trade cooperation and an important volume of trade exchange. Colonisation of the Caribbean mainly by Britain, France, Spain and the Netherlands dates back to the 17th Century.

The EU remains very present in the region particularly through its member states who still have close links with the region: France through their DOMs and the UK and the Netherlands through their OCTs, and through privileged bilateral relations between individual Caribbean states and EU Member states. Notwithstanding expressed interest from all sides, effective economic and development cooperation has not fully materialised to date. While efforts are being undertaken in that direction there is clearly a need to do more.

Since the UK accession to the EU the successive EU-ACP Conventions have become the framework for relations between the Caribbean Region and the European Union.

The present preferential Cotonou ACP Agreement, concluded in 2000 and revised in 2005, combines a political dimension with trade and development issues in a single comprehensive framework, which will remain in place until 2020. However, so far the political dimension of Cotonou has remained largely under utilised. At the regional level political dialogue in future will be prioritised at the annual CARIFORUM – EU Ministerial meetings, while inter-regional level political dialogue will be intensified at the EU-LAC bi-annual summits in a troika context.

The Caribbean forum of ACP States CARIFORUM[19] was established in 1990 to provide a mechanism for the 15 Caribbean ACP states to manage regional cooperation under the Lomé Convention through the EDF. CARIFORUM has grown from a functional cooperation instrument to a forum for political dialogue among the Caribbean ACP states and contributed to the accession of Haiti into CARICOM (CARICOM has an economic integration focus) with the future adherence of the Dominican Republic also a possibility. The technical function of the CARIFORUM Secretariat is to be merged with the CARICOM Secretariat reflecting the importance attached by the CARIFORUM members to deeper regional political cooperation.

The EU-LAC strategic partnership links together the EU’s relations with Latin America and the Caribbean and creates a comprehensive common platform for dialogue and cooperation on political and socio-economic issues. Since the first EU-LAC Summit in Rio in 1999, the Summits are key events in this partnership. The next EU-LAC Summit will take place in Vienna in May 2006. This strategic partnership offers significant opportunities for the Caribbean in their efforts to expand their relations to the wider Caribbean and Latin America.

CARIFORUM, also including Cuba as a member, provides a useful platform for strategic political dialogue. The EU’s position on Cuba is governed by the Common Position adopted in 1996. The essence of the EU’s policy towards Cuba is based on constructive engagement in the political and economic arena. Although Cuba was being actively considered for accession to the Cotonou Agreement in 2003, political developments related to human rights put that process on hold and have severely strained relations between the two sides.

The Economic Partnership Agreements (EPAs) are perhaps the most innovative element of the Cotonou Agreement. Caribbean ACP countries (with the exception of Cuba), have benefited from preferential market access to the EU under the Cotonou Agreement and its predecessors. However, trade preferences alone are not able to provide the development the region needs and the Caribbean share of EU trade has been in long run decline. Old style preferential schemes based on assistance to commodities such like bananas, sugar etc proved that they were not sustainable with international trade. In addition, liberalisation and trade are phasing out and redefining the rent-based structure of the economies in the Caribbean. In response to this, negotiations on an EPA with the Caribbean started on 16th April 2004 after over a year of ACP talks. The EPA process will build on the current preferences to support Caribbean regional integration processes and provide a rules based framework to help increase competitiveness, diversify exports and create regional markets. Together with the enhancement of trade capacity this new trade regime under the EPA will contribute to sustainable economic development. It will also facilitate adjustment, including its social dimension, to trade policy reforms. The EU is the biggest grant donor in the Caribbean, both at the national and regional level. The overall volume of all forms of European Community aid to the Caribbean since Lome III is estimated at € 2.800 Bn.

The EU strongly supports regional integration in the Caribbean. Regional co-operation, since Lome III estimated at a total of € 331 M, has progressed steadily from simple projects benefiting two or three countries prior to 1990s, to functional cooperation between the entire CARIFORUM group of states aiming at building confidence and fuelling regionalism (1990 – 2000), to genuine regional integration programmes directly supporting CARICOM, and other regional institutions, and the completion of the Caribbean Single Market and Economy, since 2000.

Total allocations on the individual Caribbean countries are around € 1.800 Bn for from Lomé III through to 2007, and have covered a wide range of areas. Levels of aid vary widely between countries with special emphasis on the poorer countries of the region and especially Haiti and Guyana. Substantial commodity related assistance has been provided to the region through the sugar, banana, rice and rum preferential arrangements, estimated at a total of € 649 M (Sugar € 19.477 M , Banana € 216 M, Rum € 70 M, Stabex € 209 M and Sysmin € 134 M)[20].

However, EC development cooperation has been hampered by a plethora of intervention sectors, funding instruments and small projects collectively taxing the limited implementation capacity of national and CARICOM/CARIFORUM institutions as well as that of EC competent services.

Strategies implemented through structural measures such as Stabex and the Special Framework of Assistance to Traditional Banana Suppliers (SFA Budget line), were not always coherent with the support strategy of the National Indicative Programme (NIP) of the countries concerned nor were they sufficiently geared towards encouraging increased productivity and diversification. There was limited coherence between national and regional development programmes. The Cotonou Agreement, in spite of its substantial innovations, has not been able to sufficiently address the development cooperation bottlenecks and the streamlining of various instruments.

Many of the European Member States have strong links with the region, and UK’s Department for International Development (DFID) is among one of the most active development partners in the region. In 2004 its estimated budget in the region was € 67 M and the main recipient countries included Montserrat, Jamaica and Guyana.

A number of Caribbean countries such as Dominica, Haiti, Dominican Republic, St Lucia, Suriname and Cuba are benefiting from specific French development aid instruments . French cooperation has mainly been oriented towards economic and social infrastructure projects and the civil society. 90% of the development funds – approximately € 12 M/year- are channelled towards the so-called “Zone de Solidarité Prioritaire “ – Cuba, DR, Haiti and Suriname.

The Federal Government of Germany is another important player in the region placing emphasis on poverty reduction, environmental and resource protection and modernisation of the government and society. The total budget in 2003 was estimated at € 35M. Main priority countries were Guyana, DR and Haiti.

The Netherlands has also made contributions in the region, notably in Suriname where bi-lateral development ties date back to 1975. The Dutch government is its main donor and is mainly active in six sectors, in the field of good governance and in certain long-term projects. The total budget in 2003 was estimated at € 24 M. The main priority countries were Suriname, Jamaica and Haiti.

Spain is also active in development cooperation with the Caribbean both at bi-lateral and regional levels. The total budget in 2004 was estimated at € 54 M. The main priority countries were DR, Cuba and Haiti.

This listing is not considered exhaustive.

European Foreign Direct Investment (FDI) in the region has always been significant. By the year 2003, the outward stock of European FDI in the Caribbean region, including Cuba, was estimated at € 13.7 Bn.

3. Challenges facing the Caribbean

The special characteristics of the Caribbean contribute to the vulnerability of the region and present a certain number of interrelated political, economic and social challenges and opportunities.

4. The geo-political challenges

At the EU-LAC summit in Rio in 1999, participating countries made a joint pledge to set up a strategic partnership with a view to forging links in the political, economic and social spheres. The Caribbean states are a part of that strategic partnership and have strong ties with Central America and South America, enshrined in various agreements and through their membership of the Association of Caribbean States (ACS)

Caribbean participation in broader hemispheric groupings, including CARIFORUM, the ACS and the FTAA, together with the creation of an EU- CARICOM free trade area and the EU-LAC strategic partnership will strongly reinforce the outward looking integration process which should lead to the eventual smooth integration of the region into the world economy.

The CARICOM members and the Dominican Republic are all established democracies with accountable administrations, free press and stable institutions. Nevertheless a number of potential issues could overturn this perception of security and stability with severe implications on economic and social progress.

Internal threats exist in the form of tensions between ethnic groups in some countries, economic downturn also causes social tension. Issues relating to unemployment, instability, drugs and related criminality and armed violence, small arms and light weapon trafficking all negatively impinge on the social fabric and the political life of the region. External threats exist from territorial and border disputes between some CARICOM member states and with some other neighbouring countries.

The advent of globalisation fortifies the need for widening and deepening of the Caribbean Community itself and for the region to move towards a more outward looking relation with the Latin American continent. The influence of individual Caribbean states in international organisations and fora is also quite important.

Cuba also plays an active role in the various international and regional fora. Although it is a full member of the United Nations, its role is limited by the fact that Cuba is not a member of several multilateral institutions such as the IMF, the WB, IDB (Inter American Development Bank) or the OAS (Organisation of American States).

With Venezuela, Cuba is promoting a Latin American alliance, the Iniciativa Bolivariana para las Americas (ALBA) which is seen as an alternative to the US-backed Free Trade Area of the Americas (FTAA).While the FTAA seeks free trade across the Americas as a whole, the ALBA proposes full integration of Latin America only, including the elimination of trade barriers.

The EU-LAC summits of Rio in 1999, Madrid in 2002 and Guadalajara in 2004 have contributed in further deepening the relations between the Latin America countries and the Caribbean. The well established relations of Dominican Republic, a CARIFORUM member, with Latin America countries are also an asset.

Central and Latin America offer extensive opportunities for the Caribbean but are also competitors in some commodity sectors and there are cases of territorial disputes among countries of these regions. The EU-LAC Summit process could offer valuable opportunities for political dialogue and conflict prevention.

An important challenge here is for the Caribbean to find the right balance in its relationships between its different hemispheric partners. Most of the Caribbean countries try to maintain well balanced relations with all big countries in the larger region where it geographically belongs. Given the differences that exist in the hemisphere, maintaining a balance respecting the interests of the very small islands states without excluding the regions from the major economic developments is a major challenge. In the longer term, the Caribbean has to carefully consider and prepare for the impact from the evolution of the situation in Cuba.

5. Economic challenges

The average GDP per capita for Caribbean countries in 2005 was estimated at 3640 US$. There are however within the region significant differences between the countries and also significant inequalities in wealth distribution within the individual countries. The gap between the richest and the poorest countries has tended to widen over the last forty years and divergence in GDP per capita levels has been stronger between the Caribbean economies than the Latin American economies. Nevertheless, the Caribbean has an average income inequality, measured by the GINI Coefficient at 0.38 which is lower than in Latin America. Countries such as Haiti, Dominican Republic, and the small island communities of St. Vincent and the Grenadines, Antigua and Barbuda do however suffer from high levels of inequality than the average Caribbean State[21].

The insular nature of most of the Caribbean is perhaps the single most important factor creating limitations to the efforts of integration of many small economies in the region and also adversely affecting the cost of energy, transport, communications and trade.

The Caribbean agricultural sector faces real challenges adjusting to structural changes in the global economy. Even before EU market reforms many traditional Caribbean exporters of rice, sugar, rum and bananas were structurally in long term decline under price pressure from more competitive suppliers, and this in spite of substantial EU aid and trade preferences. Preferential access to artificially high EU internal market prices is not a sustainable solution to problems of competitiveness, but the accelerating transition to a more diversified economy will be difficult.

Diversification, particularly in rural areas, is a difficult challenge, and requires a progressive approach. New activities can be developed around the dominant sectors, while simultaneously, if relevant, reinforcing their competitiveness and resilience.

According to the IMF, external current account deficits for the Caribbean are projected to worsen in the short term with the rise in oil prices and rising imports related to construction activity. Several countries are currently faced with macro-economic challenges, and fourteen Caribbean countries are among the thirty most indebted countries in the world.

The Caribbean is the most tourism intensive region in the world. Direct and indirect impacts of tourism account for 18% of total GDP in the region. However, tourism has not created strong linkages within national economies. Tourism infrastructure is mostly foreign owned and investment is being driven by substantial financial and tax incentives granted by the individual countries in competition with one another.

The efforts of several Caribbean countries to promote offshore financial centres have met with problems on two main accounts, namely unfair tax competition and lack of transparency in several areas, including taxation and security against money laundering operations. However, offshore business opportunities may still exist in other sectors. There are already several offshore medical schools in the Caribbean all geared to the US market. If adequately addressed offshore education should have the potential for further expansion.

Given the geographically dispersed nature of the Caribbean region interconnection including air, sea and land transport, telecommunications and connectivity and energy networks is another crucial challenge in regional integration and economic cooperation but at present lack of progress in this sector constitutes a major constraint on economic growth[22].

The challenge of integrated regional markets is at the heart of the concept of the Economic Partnership Agreements (EPAs). This process of integration and of fostering trade will continue to be accompanied by substantial and increasing support for building trade capacities and for the implementation of supply side reforms, as well as the promotion of customs and trade facilitation measures. The EPA will have to address key challenges such as the dependence of Governments on unpredictable tariff revenues and integration in a diverse region. These are not insignificant, but the alternative of increasing isolation from international markets is the far greater risk to development.

In order to mitigate the differences of economic development that exist among the members of the CSME the region will benefit internally from a Special Development Fund, (SDF), operated by the Caribbean Development Bank (CDB) and the newly established Regional Development Fund ( RDF). The setting up of this fund aims at supporting development of the less prosperous countries and regions and innovative strategies to enhance regional competitiveness.

The Caribbean Single Market component of the CSME was launched in January 2006 by six Caribbean States: Barbados, Belize, Guyana, Jamaica, Suriname and Trinidad and Tobago; the OECS countries are expected to join in the coming months.

To come to grips with the changing international situation countries need to embark on structural reforms and socio-economic transition from their traditional sectors towards higher added value products and services. Several have already embarked or are considering programmes in public and fiscal sector reform, macroeconomic stabilisation programmes, economic diversification, more effective labour markets, enhanced competitiveness, and a move to services and knowledge based economies. All these require strategic planning and investment in many areas, including human resources, energy, and transport and telecommunications infrastructure.

These reforms need to be intensified and speeded up or, current levels of development may be unsustainable, resulting in a slippage of some countries in the region from middle income to low income country status.

The needs are large and beyond the capacity of individual governments and require external assistance. A regional approach is fundamental to dealing with these many challenges.

6. Social challenges

Economic downturn is making some governments unable to continue delivering past levels of basic health and education services. Educational attainment is slowing in many islands and public services are deteriorating[23].

Human resources have always been considered as a very significant part of the region’s capital. Throughout the region the level of education, from primary education through to University level, has always been a source of pride. In recent years there are concerns of a decline in standards based in part on economic difficulties and on substantial migration of education professionals attracted by higher salaries in OECD countries. If the efforts to transform the economies of the region from primary commodities production to a diversified knowledge based services economy and if the private sector, both local and potential external investment, is to play its role as the motor of growth there will be an increasing need for a pool of high quality professionals. In this relation, it is important to remember that brain drain is also a major constraint on the region’s overall human resources situation.

Unemployed is an endemic concern in the region and unemployment rates tend to be higher in the banana producing countries between 15% in Jamaica to more than 20% in the banana producing Windward Islands. One constraint in the regional approach is the diversity within the region.

Three countries (Cuba, Dominican Republic and Haiti) account for 80% of the population and have very different development and political situations. With the exception of Guyana and Suriname, the countries are generally small, mostly island states with small open economies and located in disaster prone areas making them inherently vulnerable to man-made and natural shocks, both internal and external.

Improved health care in particular HIV/AIDS is considered key to the region’s economic development, to its attempt to alleviate poverty and to achieve specific goals of public health reform and reaching the MDGs and other international development commitments. The disparities between countries and the levels of inequality within countries, including access to health care, points to the need to place emphasis on both the national and regional level.

The upgrading of the health care services would also contribute to improve the competitiveness of the general tourism product, especially given the targeted high-end of the tourism market and the retiree group as an untapped, but promising expansion area. It should also be complementary to the international and national efforts to improve the social protection coverage of those excluded from existing systems.

Drugs, associated crime and armed violence are vulnerabilities to be addressed as it threatens the political and social fabric of Caribbean society and hinders the creation of an environment conducive to investment and sustainable growth. The Caribbean is not a drug producing region at this time, but is considered an important transiting link for drugs. The Caribbean is considered more the gateway to drugs destined for Europe as against Central America for drugs to the US.

In recent years a number of strategies to tackle these problems have been developed in the Caribbean, with US and EU support.

The EU, Commission and a number of Member States, has been the main financier of the 1996 – 2001 Regional Plan of Action on Drugs Control - Barbados Plan of Action (BPA).

Drugs are a major significant issue in the EU-LAC strategic partnership. The EU-LAC Co-ordination and Co-operation mechanism, based on the principles of shared responsibility, is a forum for dialogue and co-operation between the two regions on the problem of illicit drug production, consumption and trafficking.

The regional authorities should increase their efforts to plan, co-ordinate, supervise and deliver training related to activities to reduce supply through institutional strengthening and capacity building. Activities could include, inter alia, legal, legislative and regulatory frameworks, intelligence sharing among law enforcement agencies, strengthening of institutions, maritime cooperation, police and judicial co-operation, combating money-laundering, the trafficking of small arms and light weapons and the control of precursors.

7. Natural Disasters and the Environment Vulnerability

The Caribbean is currently faced with several structural environmental challenges such as climate change, and limited and fragile coastal, marine, biodiversity, land and freshwater resources.

Nature is a blessing and a curse to the Caribbean region. The natural environment has contributed significantly to the prosperity of the agricultural sector and is at the base of the region’s comparative advantage in the tourism sector, where tourism actually is the product on offer. The vagaries of nature, however, in the form of hurricanes, earthquakes, volcanic activity and tidal waves, make the region one of the most disaster prone areas in the world, entailing high economic and social costs.

The Caribbean is twelve times as exposed to disasters as the world average. The Eastern Caribbean countries are among the ten most disaster prone countries in the world. The impact of natural disasters on small island states is devastating as in the case of Grenada where the impact of Hurricane Ivan was estimated at 200% of GDP as compared to 2% average of natural disasters elsewhere in the world.

Land is certainly one of the most limited resources in the Caribbean. It is therefore the subject of intense pressures from human activities. Poor land use and land management as well as increasing conflicts for the access to land (for agriculture, urbanization or other activities) have led to the degradation of this resource. Erosion and land degradation are particularly severe in coastal areas and in areas formerly covered by forests.

Deforestation has been intense in the region and forests now only cover less than 20% of total land area. The ever increasing demand for wood for energy, housing, or timber exportation, or for land, maintains a high pressure on the remaining forests. The Caribbean region is also particularly rich in biodiversity, with many endemic species. Local conservation initiatives do exist, but regional action is needed if biodiversity loss is to be reduced.

Land, forests, biodiversity: all are resources which are under further threat from climate change. Climate change may have an effect on the vegetation cover, on the degradation of land or on the coral reefs and marine resources, therefore affecting agriculture, fishing and even tourism. Its potential effects on these important sectors for the local economies may have a devastating impact on local fragile economies. Sea level rise is also threatening coastal areas, and estimates varying from 30 to 50 cm rise over the next 50 years are commonly accepted. Climate variability is also higher now and has led to more severe extreme climatic events like hurricanes and tropical storms.

Water resources are also under heavy pressure. The development of tourism and of modern agriculture has led to over-extraction of water. Some Caribbean States are far below the limit of 1000 m3 of available water per capita per year, under which countries are considered as “water scarce”. Careful and sustainable management of this resource is thus an absolute necessity and needs to be actively promoted.

Due to the limited size of their economy and their available land, waste management is usually a critical issue in the Caribbean states. Goods are imported with their package which remains on the island. The increasing share of non-biodegradable waste makes it more difficult to set up sustainable waste management schemes. A great challenge also lies in the way the region can handle the problem of hazardous waste and toxic chemicals.

Sustainability of the tourism-based growth is fragile, because it is often affected by events outside the region and beyond its control. In only a few hours, one hurricane can wipe out the entire tourism industry of one or more small islands. It is also increasingly being challenged by concerns over the conservation of the environment, by the need to upgrade available health care facilities as well as by insecurity related to drugs, drugs related crime and armed violence.

8. The EU Strategy

EU – Caribbean relations have suffered from a combination of factors: conflicting urgent and shifting international priorities and demands on both sides, the changing conditions surrounding commodities of interest to the region including sugar, bananas, rice and rum and difficulties in the implementation of aid.

The EU’s overarching development objective is to assist all the countries in the region to achieve their long term development goals in a self sustaining manner. This includes the generalized achievement of MDGs and poverty reduction, the consolidation and building upon the region’s Human Development achievements and the ambition expressed by some of the Caribbean MICs to join the ranks of the developed states by 2020, at the expiry of the current Cotonou Agreement.

The specific identity and characteristics of the Caribbean region, its prominent role within the ACP group of states and its attachment to the Cotonou Agreement, constitute the basis of its special relationship with the EU and the need for a specific policy approach.

The objectives will be achieved through a new enhanced EU – Caribbean Partnership composed of three interrelated facets, shaping political partnership, addressing socio- economic and environmental vulnerabilities and combating poverty, inequality, HIV/AIDS and drugs . Given the EU’s position a major donor in the region, aid effectiveness will be addressed as a cross cutting issue.

9. Shaping political partnership based on shared values

For the EU it is important that the Caribbean region remains attached to the values that it shares with the EU and does not slip, through benign neglect and economic difficulties, into a pole of insecurity and instability.

A strong political partnership with the EU, founded on a genuine political dialogue will help strengthen the Caribbean’s position on the international scene, and offer opportunities for collaboration in the UN and other international fora on issues of common interest. Enhanced political dialogue is also a key to increasing the confidence between the EU and its ACP partners needed to underpin the move towards greater budget and sector support financing and away from the traditional project approach.

Regional integration and the forging of alliances with other regions in the wider Caribbean, including the EU’s French Departments and UK and Netherlands OCTs constitute key priorities of the region.

The EU is not only a donor of development aid, but also a political and commercial partner, and its relations with its Caribbean partners should include broad, concrete and constructive political dialogue. Political dialogue is also a cornerstone of the EU – LAC strategic partnership.

The EU is a strong international partner which can help the Caribbean Region consolidate its position within the multilateral system and offer an extra dimension to the close links the region enjoys with North America.

While individual countries have specific needs and national development policies, growing regionalism in the Caribbean confirms the recognition that many common problems are best dealt at the regional level.

- CARICOM is considered the strongest manifestation of regional integrationist will at the political level in the Caribbean.

- CARIFORUM is considered the EU’s main intermediary for the wider level of political dialogue and functional co-operation in the region. The upcoming fusion of the Technical functions of the CARIFORUM Secretariat with the CARICOM Secretariat will ensure an enhanced cooperation and coordination between the two entities.

Therefore, EU Political dialogue should be pursued at the CARIFORUM/ CARICOM level and the annual EC-CARIFORUM ministerial meeting should be enhanced and broadened to cover issues beyond the narrow purview of regional cooperation.

The Caribbean has embarked on a path of regional integration, wider regional cooperation, and economic diversification, restructuring and reform, as a means towards harnessing the opportunities and minimising the negative effects of globalisation on its small and currently vulnerable states and as a way to achieve the Caribbean peoples’ high aspirations of human development. National Governments, civil society, private enterprise and regional structures in the Caribbean will obviously carry the responsibility for shaping their own future. Based on a shared vision of the future, and through an enhanced political partnership and the support of actions to address the region’s vulnerabilities and to promote social cohesion and combat poverty, the EU will be a steadfast partner for the Caribbean in its efforts.

The EU will also continue and enhance its support to other regional institutions linked to CARICOM[24] and promote policies that will encourage the integration of these institutions as an integral part of the political environment of CARICOM member states.

The EU will support the enlargement of CARICOM to include other Caribbean states. Already the DR is considering its participation in the CSME which could lead eventually to full membership of CARICOM. The long term position vis-à-vis Cuba will depend, among other considerations, on the pace of transition in that country.

Beyond the issue of Cuba, political dialogue will focus on wide ranging issues, including conflict prevention in Haiti and Guyana. The Presidential and Parliamentary elections of the 7th of February 2006 in Haiti are an encouraging step in the direction of the establishment of the democratic life of this country.

The EU will support the region’s own stated policy of widening its links to its hemispheric neighbours within the Caribbean, and in Central and Latin America.

- The opportunities for political dialogue offered by the ACS are also to be considered, especially given the particular status of a number of EU Member states in that body.

- The bi-annual EU-LAC Summit is a major opportunity for EU-Caribbean political dialogue and substantial efforts should be addressed at maximising the benefits from the evolving relationship between the Caribbean and its geographical neighbours. The biannual EU-LAC Summits are key events. They play a vital role in relations between the regions and are a unique opportunity to move forward on issues of common interest.

For the forthcoming Vienna Summit of 12 May 2006, the EU considers that the topics covered by the Guadalajara declaration – social cohesion, regional integration, multilateralism – remain important, but need to be fleshed out further.

The EU also welcomes the organization of a business forum and encourages social partners and civil society to contribute to the Summit.

Security, stability and conflict prevention are essential prerequisites for sustainable development. Security has become a major priority worldwide in recent times as many countries have been victims of terror attacks. Ensuring security and the rule of law, with equity, justice and full respect for human rights, are now fully recognised as fundamental, shared priorities.

The EU and the Caribbean should cooperate in addressing security threats, including non-proliferation of weapons of mass destruction and their means of delivery (WMD), trafficking and spread of illicit Small Arms and Light Weapons (SALW), illicit drugs trafficking and combating terrorism. They should cooperate to reinforce the role of the UN in the multilateral fight against terrorism, including through the full implementation of relevant UN Security Council Resolutions and the UN Convention on Suppression of the Financing of Terrorism, while ensuring respect for human rights in this context.

The EU should increasingly use regional and national development strategies and instruments to address the root-causes of conflict, including poverty, inequality and lack of social cohesion degradation of and access to already scarce natural resources, ethnic and political violence, weak governance, human rights abuses and gender inequality. Especially in certain fragile states a culture of conflict prevention needs to be developed and fostered. Conflict prevention is an implicit element in regional integration and co-operation, through awareness of common interest and mutual confidence-building. Regional institutions contribute to structure the dialogue and interaction among members, acting as a peer pressure mechanism. CARICOM has initiatives on the political front, such as electoral monitoring and special missions for the resolution of political issues[25]. The EU will support these efforts and other bilateral initiatives at conflict resolutions such as the DR-Haiti talks. The EU is a strong international voice in democratic process and has developed specific expertise in election observation. This tool will be used wherever necessary in the Caribbean region as a means of conflict prevention.

Good and effective governance is also recognised as a crucial prerequisite for sustainable development. Central to good and effective governance is the strengthening of credible institutions – such as parliaments, the judiciary system or public financial management and statistical systems – both at national and regional level. The EU will support institutional capacity building efforts. Governance, however, is not only about institutions, but also about appropriate policies and adequate legal and regulatory frameworks and effective involvement of civil society including social partners. The EU should therefore continue to promote transparency and effective exchange of information between authorities in order to prevent and combat corporate and financial malpractices and corruption. It should in particular encourage transparency in the financial and banking sectors, as well as administrative and judicial cooperation permitting effective exchange of information.

The EU should sustain and accelerate the process of ratification of the UN Convention against Corruption, a central part of which is the requirement that countries confiscate and repatriate illicit assets, and uphold the UN Convention against International Organised Crime. Moreover the EU should encourage the adoption and implementation of international standards relating to the fight against money laundering, terrorism, tax fraud and tax avoidance. The EU also encourages its international partners to sign and implement the main international instruments of crime prevention, like the UN Convention against Transnational Organized Crime and its protocols and the UN Convention against Corruption. The EU should also address the limited institutional and technical capacity of Caribbean countries to deal with organized crime and drugs in an effective and comprehensive manner, through the development of internal strategies as well as capacity building.

The EU should also continue to promote human rights and equal opportunities and protect vulnerable groups, especially women. The EU will support gender mainstreaming and initiatives on gender equality in order to contribute to the implementation of the commitments in the MDGs, the Beijing Platform for Action, the Cairo Programme of Action and the Convention on the Elimination of All Forms of Discrimination against Women.

ACP/DOM/OCT Cooperation: The Caribbean ACPs, the French DOMs and the UK and Netherlands OCTs are part of the same region and have several converging interests. EU policy is to ensure closer cooperation and policy dialogue between these different entities in the field of trade but also in other areas of common interest, such as migration, transport, ICT, education, environmental issues, risk prevention, health, justice and security.

Both Cotonou, EU Member State national legislation[26] and the Overseas Association Decision create a favourable environment supporting such a policy dialogue, yet so far there has been little progress in activating it.

In 2005, the first Clovis Beauregard Conference was held in Martinique, co-sponsored by the European Commission, to promote ACP/DOM/OCT cooperation. This is a concrete step that should be encouraged in the future. Therefore and during the next funding period, efforts will be undertaken to co-ordinate ERDF and EDF financing. Specific funding will be allocated for the cooperation between the DOM and the ACP/OCT from the ERDF, in the framework of the new objective “Territorial Co-operation”, and from the EDF, respectively. As regards to EPAs and despite their different institutional situation, the French outermost regions show a growing interest in participating in the benefits of the agreement as another partner in the region.

10. Addressing economic and environmental opportunities and vulnerabilities

Economically the long term vision is of a region that has achieved a fully integrated economy with strong links to its wider geographic context and beyond. In an increasingly interdependent and globalised world, a major objective of EU development policy is to assist developing countries to better harness the globalisation process, by maximising the benefits derived and minimising the negative impacts.

In the particular case of the Caribbean, this primarily means to contribute to their efforts on structural reforms and economic transition from their traditional sectors towards higher added value products and services and to come to grips with the changing international situation.

Regional integration will increasingly represent a privileged area of future cooperation, where the European Union has a major role to play given its own historic experience.

EU will strongly support the completion and operation of the Caribbean Single Market and Economy (CSME) as an essential element of regional integration and for the establishment of the Economic Partnership Agreement with the EU. The recent openness of the Dominican Republic to become a member of the CSME even though it is not a full member of CARICOM represents perhaps another opportunity for the EU to assist the region in creating the conditions for such a major and challenging integration milestone to succeed. The EU will contribute to strengthening and streamlining of existing regional institutions and organs in view of guaranteeing the smooth operation of the single market. The introduction of the single market by several CARICOM member states in January 2006 and the prospective for the rest of the CARICOM member states to join in the near future creates favourable conditions for a privileged partnership-based relationship between the European Community and CARICOM. Secondment of experts from Member States and European institutions to help address institutional functioning as well as other concrete technical aspects of regional integration, such as customs and trade facilitations measures, could be an area of future regional cooperation.

The Special Development Fund (SDF), the main home grown development instrument of the region based within the CDB, and the new Regional Development Fund could be natural partners of the EU regional development assistance in the Caribbean. These solidarity based regional level funds could also be important instruments for the EU to channel its future assistance and reinforce the integration process.

The timely conclusion of the EPAs process is a strategic area of importance to the future of the Caribbean region. A well defined and credible integration agenda and functioning internal market are the necessary pillars for a successful outcome of the EPA negotiations.This integration process is of strategic importance to the future of the economy of the Caribbean region. The development dimension should be further strengthened so as to better help the Caribbean region achieve strategic targets of global competitiveness. The EPA, which will properly take account of existing asymmetries between the two areas, shall allow the region to maintain and even improve its access to the EU market. The EU’s policy will be to further strengthen the development dimension of EPAs so as to better help the Caribbean region achieve their strategic targets of global competitiveness. As it enters its third phase, the EU will intensify its support to the EPA process so as to make sure that an agreement is concluded by 2007. In this context, it will promote progressive integration of financial markets as well as the development of an appropriate regulatory framework based on transparency.

Trade related assistance is being provided to the Caribbean to strengthen in-country and regional trade policy and negotiation capacity, to assist countries with the negotiation and implementation of the WTO agreements and EPAs, as well as other concurrent trade negotiations.

The removal of current barriers to intra-regional trade and investment and the establishment of more stable, transparent and predictable rules and reliable institutions will contribute significantly to the growth of national and regional economies.

In order to be able to benefit more from increased opportunities to trade and to ensure that benefits from increased trade are distributed more evenly, trade needs to be better integrated into national development strategies and in particular into poverty reduction strategies. The EU should assist the region in this process so as to enable Caribbean governments to effectively use trade as a policy tool to reduce poverty.

The EU strongly encourages and supports efforts to expand trade and economic links to the wider Caribbean region and notably the French DOMs and the UK and NL OCTs, and to Central and Latin America.

Programmes for the restructuring of traditional sectors and enhancing competitiveness and promoting economic diversification have been put in place for bananas, rice, rum and sugar.

In its proposal for reform, the Commission committed itself to accompanying the adaptation process required in those countries. In this context a Regulation on “Establishing Accompanying Measures for Sugar Protocol Countries Affected by the Reform of the EU Sugar Regime” was adopted in 2005, outlining actions to be funded under the budget 2006-2013. Support will be provided on the basis of National Adaptation Strategies, prepared by the Sugar Protocol countries. Foreseen measures could include: (i) Supporting sustainable improvement of the competitiveness of the cane sector, (ii) Promoting diversification of sugar dependent areas (iii) Addressing broader adaptation needs, including mitigation of social impacts.

Key to the successful mitigation of exogenous economic shocks is comprehensive national strategies for restructuring and recovery including the social dimension, fully embedded within overall national and regional development strategies. Such national and regional strategies for reform should accommodate the provision of EU aid through general or sectoral budget support at regional and national level. This would further strengthen national and regional institutions as well as democratic accountability. It would also reinforce coherence in strategic planning and programming and coordination of the development cooperation between the European Community, CARICOM and the individual countries.

Support should be provided to the civil society and the non-state actors (NSA). Support will mainly be aimed at enhancing the capacity building efforts of the civil society and the non-state actors including social partners.

Support should be provided to the private sector and especially small and medium size enterprises that are expected to be the driving force behind sustainable growth and job creation.

EU Research and Development Policy: The EU Research Framework Programmes encourage international cooperation with Caribbean countries and value the potential to reinforce the partnership with that region.

Caribbean countries will benefit from new mechanisms which are being put in place under the 7th EU Research Framework Programme (2007-2013) such as exchange of researchers and coordination of the bi-lateral cooperation programmes vis-à-vis EU Member States and Third Countries. Moreover, Science and Technology Promotion Platforms recently launched with Latin-America and the Caribbean region will further develop these possibilities in a wide regional context.

The EU has supported in the past and will continue its support if required to the CARTAC, the Caribbean Technical Assistance Centre, spearheaded by the IMF, which provides technical assistance on economic and fiscal reform.

The EIB which has a solid track record of development activities in the region should also continue its activities in support of regional integration, private sector and the socio-economic infrastructure in the Caribbean.

Interconnection, whether in the form of air, sea and land transportation is a major element in regional integration and cooperation. The EU has a history of support to the sector of regional transport through the funding of airports, ports, maritime transport, roads and through support to institutional aspects of the transport sector. Interconnectivity programmes, possibly linking with existing programmes in the DOMs and in Latin America will be encouraged.

EU policy will be to continue its support in the area of interconnection, including infrastructure, to encourage the efforts of the individual countries and of the region to enhance their intra-region transport, ensure the closer coordination of their transport policies and liberalise the air transport sector.

Support will also be considered in the areas of energy interconnection, including grid-access to electricity from renewable energy sources and of energy efficiency e.g. by cutting systems losses.

Helping the Caribbean region in their efforts to come to grips with the changing international situation and with the need to embark on structural reforms and economic transition from their traditional sectors towards higher added value products and services is a key objective. In order to achieve this goal, the Caribbean must modernise their states, redefine their overall public sector, reform their government finances, reduce dependence upon import revenues and enhance competitiveness to improve the investment climate so as to create the conditions of sustainable and jobs creating growth.

Key to successful socio-economic transition is the establishment and effective implementation of national long term strategies by the region and the Governments of the Caribbean states. These National strategies must be the basis for all donor cooperation on the regional and national level. All EU aid, irrespective of source or instrument, will be committed in full coherence with national development strategies. For EC development aid this will apply to 10th EDF development cooperation as well as all commodity specific instruments, including but not limited to sugar and bananas, and STABEX.

The EU will continue and strengthen its support to the sectors of Environmental Management and Natural Disaster Management, with emphasis on climate change adaptation and mitigation, early warning, prevention, recovery and rehabilitation.

The EU will support the current efforts of the Caribbean to engage into a proactive agenda to jointly manage structural environmental challenges such as climate change, chemicals and wastes, as well as limited and fragile coastal, marine, biodiversity, land and freshwater resources. Institutional and legislative framework improvement, capacity building and civil society and local population’s involvement will form part of the strategy.

Cooperation in international fora relative to climate change and environmental management will be enhanced.

EU support to the tourism sector must also incorporate the environmental dimension and particularly waste management and coastal zone development. The EU has supported the creation of environmentally managed areas such as the Iwokrama project in Guyana and national parks creation in Grenada, Dominica and elsewhere.

The EDF funded Caribbean Regional Environment Programme with the Caribbean Environment Corporation aimed at strengthening of regional capacity in conservation, management and sustainable development of regional amenity areas (marine, terrestrial, watersheds), illustrated that institutional weaknesses exist in regional bodies which need to be addressed. The EU will therefore also contribute to the building of institutional capacity for environmental management.

CARIFORUM could be supported to train adequate numbers of professionals, to develop a regional action plan, to adopt common approaches to natural resource management, global warming and climate change, to strengthen regional institutional capacities and promote the sustainable use of its biodiversity for commercial purposes.

Environmentally friendly renewable energies could offer the Caribbean much in terms of enhancing the environment but also in economic terms. The EU will promote the pursuit of opportunities in the renewable energies sector, including the promotion of cooperation within the wider Caribbean region and the sharing of best practices and knowhow amongst partner countries. In the second half of 2006 the Finnish presidency of the EU will in the context of the Energy and Environment Partnership with Central America (EPP) organise a conference under the name "European Union Meets Latin America on Renewable Energies" in which the EU will strongly support active Caribbean participation.

The Energy sector in the Caribbean will be eligible for support from the Energy facility, and particular emphasis will be placed on promoting renewable energies.

The EU will contribute significantly to increase the region’s capacity in Natural Disaster Management at all levels, with emphasis on risk reduction, preparedness, early warning, prevention, mitigation and recovery, rehabilitation and reconstruction.

Early warning, especially in the case of hurricanes, is technically feasible and the region’s capacity has been enhanced through the 8th EDF Radar Warning System (€13.2 million, 2003-06). This programme will contribute to mitigate the economic, social and environmental losses arising from adverse weather conditions, to improve weather data for sensitive productive activities and to develop early warning and public awareness systems.

The EU will assist the Caribbean region in developing and implementing its strategy for a comprehensive disaster management plan. Such a plan must be holistic in scope also covering issues such as building codes, insurance, rapid response mechanisms including in the area of public security, telecommunications etc.

Support will give continuity to the programmes developed by ECHO, through the DIPECHO programme, and earlier EDF funding in association with CDERA and other strategic partners. DIPECHO (Disaster Preparedness ECHO) has been contributing to the improvement of capacity in the protection and preparedness of communities at risk, with focus on the interrelationship of the various levels of action (local, provincial, national and regional) and on initiatives that can be reproducing, and on the co-ordination of donor efforts. Cross fertilisation of best practices with the French DOM and other EU OCTs, will be strongly supported.

The EU will seek means of streamlining responses to natural disasters. Emergency aid through international partners is immediately allocated and rapidly delivered, however, the phase of rehabilitation, recovery and reconstruction requires strengthening. New and faster disbursing arrangements will be actively considered within a pre-committed financing arrangement.

Regional approaches to Natural Disaster Management are an imperative in the Caribbean. The size of most countries is such that disasters can affect over 90% of the country, as in the recent case of Grenada, necessitating immediate external assistance from the region.

Natural Disaster Management was one of the four priority areas retained for Caribbean ACP/OCT/DOM co-operation..

Exchanges of experience and know-how with countries of the wider Caribbean, notably Cuba, will also be actively promoted in the context of regional cooperation.

The EU Natural Disaster Facility that has been decided in 2005 and which will be a part of the 10th EDF development finance arrangements of the Cotonou Agreement will be a major step, particularly in addressing the area of preparedness. Bridging funding has been agreed to cover the period until the coming into force of the new funding and to assist in the design of the facility itself.

11. Promoting Social Cohesion and Combating Poverty

Tackling the major vulnerabilities in the Caribbean region will help the countries to both improve their economic competitiveness and ensure a better socio-economic cohesion. The EU’s overarching development objective is to assist all the countries in the region to achieve their long term development goals in a self sustaining manner. This includes the generalized achievement of MDGs and poverty reduction, reversing the trend of HIV/AIDS prevalence, the consolidation and building upon the region’s Human Development achievements and the ambition expressed by some of the Caribbean MICs to join the ranks of the developed states by 2020, at the expiry of the current Cotonou Agreement.

Support to the efforts of the individual Caribbean states and of the region to tackle HIV/AIDS as well as other important endemic health problems in the region, including malaria, dengue fever, acquired diabetes and cardiovascular problems, is a political priority of EU development cooperation.

The EU will support interventions for health by strengthening health systems, with special emphasis on human resources, and by increasingly working through sector wide approaches and sector budget support.

The EU is supporting the replenishment of the Global Fund to Fight AIDS, Tuberculosis and Malaria with a view to maximising benefits for developing countries. In addition, the EU is contributing to the development of new drugs and vaccines against communicable diseases, inter alia through the European and Developing countries Clinical Trials Partnerships (EDCTP). In response to the Council’s request[27], the Commission will, together with the Member States, develop a roadmap on possible joint action based on the European Programme for Action to confront HIV/AIDS, malaria and tuberculosis[28]. The EU will, in this context, promote synergies and provide a coherent and coordinated response to the three diseases across relevant policy areas[29]. In this sense, the Commission has adopted a Communication on combating HIV/AIDS within the European Union and the Neighbouring countries. [30]

The EU has been at the forefront of international efforts to ensure access to essential medicines for developing countries. These efforts contributed to the adoption of the Doha Declaration on TRIPs and public health in November 2001, which confirms the right of WTO members to use flexibilities in the TRIPs Agreement, including issuing compulsory licenses of pharmaceutical products, for reasons of public health. The EU will also support a better linkage between the fight against communicative diseases and the strengthening of health services with special attention to vulnerable groups.

The EU will support the regionalisation of co-operation in health services. There are already examples of a regional approach to the health sectors within for example the OECS where there is a joint pharmaceuticals procurement programme aiming at economies of scale and the new St Lucia Hospital is intended to provide certain specialities for the sub region. This is also the case with certain other medical facilities in the region and in the French DOM.

EU support will be focused on the development and implementation of regional and national strategies addressing both the supply and demand reduction aspects of the problem and the associated issues of drugs related crime. It is necessary to strengthen regional co-ordination of the various drug control programmes by reinforcing relevant, sustainable regional institutions. Long-term objectives are to ensure full integration of drug-related policies into regional development strategies as well as into the