[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 25.6.2009

KOM(2009) 320 wersja ostateczna

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie zakończenia procedury konsultacji z Republiką Gwinei na mocy art. 96 zmienionej umowy z Kotonu

UZASADNIENIE

W dniu 16 marca 2009 r. Unia Europejska podjęła decyzję o rozpoczęciu procedury konsultacji z Republiką Gwinei na mocy art. 96 zmienionej umowy z Kotonu. Decyzja ta została podjęta w związku z wojskowym zamachem stanu, przeprowadzonym w dniu 23 grudnia 2008 r. i przejęciem władzy przez juntę wojskową, która powołała Radę Narodową na rzecz Demokracji i Rozwoju (CNDD) pod przewodnictwem kapitana Moussy Dadis Camary, który mianował się prezydentem republiki. Zamach stanu stanowi szczególnie poważne i skrajne naruszenie zasadniczych elementów określonych w art. 9 umowy z Kotonu (poszanowanie zasad demokratycznych) oraz nagły przypadek zgodnie z jej art. 96 ust. 2 lit. b). W świetle powyższego do władz gwinejskich wystosowano list datowany na dzień 19 marca 2009 r., w którym zaproponowano rozpoczęcie konsultacji.

W międzyczasie wspólnota międzynarodowa powołała Międzynarodową Grupę Kontaktową ds. Gwinei Bissau (GIC-G) pod przewodnictwem Unii Afrykańskiej i CEDEAO, w której uczestniczy Unia Europejska, reprezentowana przez prezydencję oraz Komisję. Podczas posiedzeń wspomnianej grupy, które odbyły się w Konakry w dniach 16-17 lutego oraz 16 marca 2009 r. odnotowano pewne postępy w sytuacji w Gwinei, z których w szczególności należy wymienić następujące wydarzenia:

- ponownie podjęto proces sporządzenia spisu wyborców, który został rozpoczęty przed zamachem stanu i który cieszył się dużym wsparciem Unii Europejskiej,

- zniesiono zawieszenie działalności politycznej i związkowej,

- utworzono Coalition des Forces Vives – grupę koalicyjną partii politycznych, związków zawodowych i przedstawicieli gwinejskiego społeczeństwa obywatelskiego,

- koalicja ta przyjęła plan działania w zakresie przemian, w którym zaplanowano przeprowadzenie wyborów legislacyjnych w dniu 11 października 2009 r. oraz wyborów prezydenckich w dwóch turach w dniach 13 i 27 grudnia 2009 r.,

- CNDD przyjął ten plan działania.

Posiedzenie otwierające konsultacje odbyło się w Brukseli dnia 29 kwietnia 2009 r. Na posiedzeniu tym Unia Europejska reprezentowana była przez prezydencję Rady i Komisję, Gwinea – przez członków CNDD i rządu tymczasowego, zaś AKP reprezentowali przedstawiciele krajów zaprzyjaźnionych z Gwineą.

Uczestnicy spotkania zapoznali się z propozycjami Gwinei w zakresie przemian zmierzających do przywrócenia ładu konstytucyjnego i utworzenia demokratycznego rządu w drodze wolnych i przejrzystych wyborów legislacyjnych i prezydenckich. W skrócie przedstawione zobowiązania można podsumować, jak poniżej (ich rozwinięcie można znaleźć w piśmie załączonym do niniejszej decyzji):

- zatwierdzenie planu działania w zakresie przemian zaproponowanego przez Forces Vives;

- powołanie Krajowej Rady ds. Przemian;

- co do wyborów ustalono, iż wybory legislacyjne odbędą się dnia 11 października 2009 r., a wybory prezydenckie w dwóch turach w dniach 13 i 27 grudnia 2009 r.; obecny przewodniczący i członkowie CNDD, a także premier rządu tymczasowego nie będą kandydowali w tych wyborach. Zobowiązania obejmują również podjęcie serii środków mających zagwarantować wolne i przejrzyste wybory oraz przedłożenie Międzynarodowej Grupie Kontaktowej ds. Gwinei Bissau (GIC-G) szczegółowego sprawozdania finansowego z rozbiciem na poszczególne działania;

- podjęcie serii środków w celu zagwarantowania poszanowania zasady państwa prawa, praw człowieka i dobrych rządów .

Aby zwiększyć szanse na powrót do ładu konstytucyjnego i ustanowienie rządu demokratycznego w drodze wolnych i przejrzystych wyborów legislacyjnych i prezydenckich, Unia Europejska podjęła decyzję na mocy art. 96 ust. 2 lit. c) umowy z Kotonu o przyjęciu właściwych środków towarzyszących tym przemianom, zmierzających do stopniowego wznowienia współpracy (szczegóły w załączonym piśmie).

W świetle powyższego i stosownie do art. 9 i 96 zmienionej umowy z Kotonu, Komisja wnioskuje, aby Rada zakończyła konsultacje podjęte z Republiką Gwinei i przyjęła załączoną decyzję.

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie zakończenia procedury konsultacji z Republiką Gwinei na mocy art. 96 zmienionej umowy z Kotonu

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając Umowę o partnerstwie AKP–WE podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r.[1] (zwaną dalej „umową z Kotonu”) i zmienioną umową podpisaną w Luksemburgu dnia 25 czerwca 2005 r.[2], w szczególności jej art. 96,

uwzględniając umowę wewnętrzną w sprawie przyjęcia środków i ustanowienia procedur w celu wykonania Umowy o partnerstwie AKP–WE[3], w szczególności jej art. 3,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zasadnicze elementy umowy z Kotonu, o których mowa w art. 9 umowy, zostały naruszone.

(2) Zgodnie z art. 96 umowy z Kotonu, w dniu 29 kwietnia 2009 r. rozpoczęto konsultacje z krajami AKP i Republiką Gwinei, w czasie których przedstawiciele junty wojskowej sprawującej władzę oraz rządu tymczasowego przedstawili zadowalające propozycje i zobowiązania. Pomimo dodatkowego okresu jednego miesiąca nie odnotowano żadnych nowych elementów,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Konsultacje podjęte z Republiką Gwinei zgodnie z art. 96 umowy z Kotonu zostają zakończone.

Artykuł 2

W ramach właściwych środków, o których mowa w art. 96 ust. 2 lit. c) umowy z Kotonu, przyjmuje się środki wyszczególnione w piśmie znajdującym się w załączniku.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Niniejsza decyzja obowiązuje przez okres dwudziestu czterech miesięcy od daty jej przyjęcia przez Radę. Podlega ona regularnemu przeglądowi co najmniej co sześć miesięcy na podstawie wspólnych misji monitorujących prezydencji Unii Europejskiej i Komisji.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Projekt pisma

Szanowny Panie Przewodniczący CNDD!

Szanowny Panie Premierze!

Unia Europejska uznaje, że zamach stanu przeprowadzony w Gwinei w dniu 23 grudnia 2008 r. stanowi szczególnie poważne i skrajne naruszenie zasadniczych elementów określonych w art. 9 umowy z Kotonu. W związku z tym w oświadczeniu prezydencji z dnia 31 grudnia 2008 r. Unia Europejska jednoznacznie potępiła ten zamach stanu jako sprzeczny z zasadami demokracji. Równocześnie Unia Europejska potwierdziła swą gotowość do udzielenia wsparcia na rzecz zachodzących obecnie przemian, zmierzających do przywrócenia ładu konstytucyjnego w Gwinei. Zgodnie z art. 96 umowy z Kotonu Unia podjęła więc ze sprawującymi władzę w Gwinei dialog polityczny w celu zbadania obecnej sytuacji w tym kraju i zaproponowania możliwych rozwiązań. Konsultacje te zostały rozpoczęte w Brukseli w dniu 29 kwietnia 2009 r.

Na posiedzeniu otwierającym konsultacje strony omawiały organizację procesu przemian zmierzającego do przywrócenia ładu konstytucyjnego i utworzenia systemu demokratycznego w drodze wolnych i przejrzystych wyborów. Przedstawiciele Gwinei przedłożyła także protokół ustaleń obejmujący etapy i cele procesu przemian. Unia Europejska zapoznała się z propozycjami Gwinei, w tym w szczególności z opisanymi poniżej dokumentami.

Plan działań na rzecz przemian

Gwinea potwierdziła swoje zaangażowanie na rzecz realizacji planu działania zaproponowanego przez Coalition des Forces vives w dniu 17 marca 2009 r. i przyjętego w drodze obwieszczenia przewodniczącego CNDD nr 50 z dnia 28 marca 2009 r. Plan działania zakłada kolejno następujące etapy:

- kontynuacja sporządzania spisu wyborców zgodnie z ordynacją wyborczą,

- powołanie Krajowej Rady ds. Przemian,

- rozpoczęcie prac zmierzających do zmiany Ustawy Zasadniczej,

- wyrób i dystrybucja kart do głosowania,

- przyjęcie poprawek do Ustawy Zasadniczej,

- wybory legislacyjne,

- wybory prezydenckie,

- ponowne podjęcie prac przez Komisję Śledczą dotyczących tragicznych wydarzeń z czerwca 2006 r. oraz stycznia i lutego 2007 r.

Krajowa Rada ds. Przemian

- Gwinea potwierdziła iż Krajowa Rada ds. Przemian , której powstanie zostało przewidziane w planie działania i zatwierdzone obwieszczeniem przewodniczącego CNDD nr 50, zostanie powołana w maju 2009 r.

- Unia Europejska dopilnuje, aby przepisy dotyczące składu, mandatu i uprawnień Krajowej Rady ds. Przemian były wynikiem integracyjnego i zgodnego podejścia.

- Gwinea potwierdziła, że Forum Krajowe przewidziane w protokole ustaleń jest niezależne od powołania Krajowej Rady ds. Przemian i nie będzie miało wpływu na mianowanie jej członków.

Przegląd Ustawy Zasadniczej

- Unia Europejska przyjęła do wiadomości, iż przed wyborami Krajowa Rada ds. Przemian zostanie zobowiązana do dokonania przeglądu Ustawy Zasadniczej, a także kilku ustaw podstawowych, w szczególności ordynacji wyborczej.

- Unia Europejska będzie śledzić, czy z jednej strony prace te ograniczą się do kwestii niezbędnych do realizacji procesu przemian i organizacji wyborów, a z drugiej strony, czy nie spowodują opóźnienia harmonogramu przewidzianego w planie działania.

Wybory

- Gwinea potwierdziła harmonogram wyborów przedstawiony w planie działania i zakładający przeprowadzenie wyborów legislacyjnych w dniu 11 października 2009 r. oraz wyborów prezydenckich w dwóch turach w dniach 13 i 27 grudnia 2009 r., Unia Europejska śledzić będzie przestrzeganie tych terminów.

- Gwinea potwierdziła zobowiązanie podjęte przez przewodniczącego CNDD, członków CNDD i premiera rządu tymczasowego do niekandydowania w wyborach. W oczach Unii Europejskiej jest to zobowiązanie zasadnicze, któremu należy nadać formę oficjalnej decyzji.

- Jeśli chodzi o przygotowanie i przebieg wyborów , Gwinea uściśliła, że podejmie następujące środki w celu zapewnienia, aby wybory te były wolne i przejrzyste :

- całkowita odpowiedzialność za organizację i przebieg wyborów powierzona została Krajowej Niezależnej Komisji Wyborczej (CENI) na mocy obwieszczenia przewodniczącego CNDD nr 015 z dnia 4 stycznia 2009 r.,

- Gwinea ma zamiar wystąpić o międzynarodową misję obserwacji wyborów i zobowiązuje się również do zachęcenia gwinejskiego społeczeństwa obywatelskiego do udziału w obserwacji przebiegu wyborów,

- podjęto środki w celu zapewnienia równego dostępu kandydatów do środków masowego przekazu ,

- przywrócona zostanie Izba Konstytucyjna w Sądzie Najwyższym , która rozpatrywać będzie spory wyborcze i opublikuje wyniki wyborów,

- jeśli chodzi o finansowanie wyborów , Międzynarodowej Grupie Kontaktowej ds. Gwinei Bissau (GIC-G) przedłożone zostanie szczegółowe sprawozdanie finansowe z rozbiciem na poszczególne działania.

Prawa człowieka, państwo prawa i ład administracyjno-regulacyjny

Unia Europejska odnotowała obecne wysiłki rządu Gwinei w zakresie walki z przemytem narkotyków, bezkarnością i korupcją, a także jego zaangażowanie w przeprowadzanie audytów w celu uzdrowienia finansów publicznych. Unia Europejska przywiązuje szczególną wagę do podjętych przez Gwineę zobowiązań dotyczących przestrzegania zasady państwa prawa , praw człowieka i dobrych rządów . Najważniejsze z nich to:

potwierdzenie, że Gwinea nie przetrzymuje więźniów politycznych;

- przywrócenie Izby Sądowniczej w Sądzie Najwyższym, która stanowi najwyższą instancję sądowniczą w kraju;

- przestrzeganie praw osób aresztowanych za przestępstwa prawa powszechnego, w tym prawa do pomocy adwokata od momentu aresztowania, prawa do rzetelnego procesu sądowego przeprowadzonego przez właściwy organ sądowniczy;

- przestrzeganie zasady równości wobec prawa;

- zwrócenie Skarbowi Państwa środków odzyskanych w ramach audytów w celu ich uwzględnienia w budżecie krajowym;

- kontynuacja prac Komisji Śledczej w sprawie tragicznych wydarzeń z czerwca 2006 r., stycznia i lutego 2007 r. od momentu powołania w drodze wyborów przyszłego rządu.

Strona europejska uznaje zobowiązania podjęte przez Gwineę za obiecujące. W związku z tym Unia Europejska podjęła decyzję w sprawie przyjęcia, na mocy art. 96 ust. 2 lit c) umowy z Kotonu, następujących właściwych środków towarzyszących przemianom i zmierzających do stopniowego wznowienia współpracy:

1. Unia Europejska nadal będzie finansować działania o charakterze pomocy humanitarnej i nadzwyczajnej, działania na rzecz bezpośredniego wsparcia ludności, wsparcia przemian politycznych i wyjścia z kryzysu. W tym kontekście należy wspomnieć, że istnieje możliwość udzielenia nowego wsparcia na rzecz przygotowania wyborów legislacyjnych i prezydenckich, przede wszystkim poprzez uruchomienie puli środków B w ramach 10. EFR oraz – pod warunkiem otrzymania od władz Gwinei odpowiednio wczesnego zaproszenia – przeprowadzenie misji obserwacji wyborów . Komisja Europejska będzie nadal finansowała realizowane obecnie umowy dotyczące innych działań, niż te, o których mowa powyżej.

2. Środki ochronne przyjęte w odniesieniu do bieżących programów i projektów w ramach 9. EFR oraz poprzednich EFR, oprócz projektów odnowy budynków publicznych i wsparcia procesu decentralizacji, zostaną zniesione w momencie mianowania Krajowej Rady ds. Przemian, której mandat, uprawnienia i skład zostały uchwalone wspólnie przez wszystkie strony uczestniczące w procesie przemian w Gwinei.

3. Środki ochronne przyjęte w odniesieniu do bieżących programów i projektów w ramach 9. EFR oraz poprzednich EFR zostaną całkowicie zniesione w momencie opublikowania spisu wyborców oraz dekretu w sprawie określenia dat wyborów i oficjalnego rozpoczęcia kampanii wyborczej.

4. Kontynuacji programu MFW oraz kontynuacji procesu zmniejszenia długu w związku z przynależnością do głęboko zadłużonych krajów ubogich może towarzyszyć wkład unijny w wysokości 8 mln EUR na uiszczenie w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI) zaległych odsetek od pożyczek pochodzących ze środków EFR w ramach puli środków B 10. EFR. Wsparcie to może zostać uruchomione w następstwie oficjalnego zamknięcia listy kandydatów do wyborów prezydenckich, która będzie stanowić dowód, że ani przewodniczący i członkowie CNDD, ani premier rządu tymczasowego nie biorą udziału w wyborach.

5. Krajowy dokument strategiczny oraz krajowy program orientacyjny dotyczący Gwinei, opiewający wstępnie na 237 mln EUR, zostanie zaktualizowany, poddany ponownym negocjacjom i podpisany po przeprowadzeniu wyborów legislacyjnych i prezydenckich i mianowaniu członków Zgromadzenia Narodowego. Na podstawie zapowiadanych na 2010 r. wniosków z przeglądu śródokresowego 10. EFR, w którym zostanie przeanalizowana skuteczność wykorzystania tych środków, może dojść do zmiany wysokości puli środków przyznanych Gwinei.

W celu zagwarantowania niezakłóconego przebiegu współpracy Komisja Europejska zastrzega sobie, w odpowiednich przypadkach, prawo do samodzielnego przejęcia części lub całości funkcji krajowego urzędnika zatwierdzającego EFR.

W ramach procedury na mocy art. 96 umowy z Kotonu Unia Europejska będzie szczegółowo śledzić sytuację w Gwinei przez okres 24 miesięcy. W tym okresie utrzymany zostanie z rządem Gwinei pogłębiony dialog na mocy art. 8 umowy z Kotonu, mający na celu wsparcie procesu przemian, a także dokonywane będą regularne przeglądy, prowadzone wspólnie przez prezydencję Unii Europejskiej oraz Komisję. Pierwsza misja obserwacyjna odbędzie się w ciągu kolejnych sześciu miesięcy.

Unia Europejska zastrzega sobie prawo do zmiany „właściwych środków” opisanych powyżej, zależnie od przebiegu realizacji podjętych zobowiązań, w szczególności w dziedzinie praw człowieka, państwa prawa i ładu administracyjno-regulacyjnego.

Obie strony zobowiązują się do kontynuacji regularnego dialogu politycznego z nowym rządem, zgodnie z art. 8 umowy z Kotonu, dotyczącego reform w dziedzinie polityki, sądownictwa i gospodarki, a także reformy sektora bezpieczeństwa.

Łączymy wyrazy szczerego szacunku.

Załącznik: Tabela zobowiązań

Zobowiązania stron |

Gwinea | Unia Europejska |

0. Obecna sytuacja. | 0. Dalsze finansowanie obecnie realizowanych umów oraz działań o charakterze nadzwyczajnej pomocy humanitarnej, działań na rzecz bezpośredniego wsparcia ludności, wsparcia przemian politycznych i wyjścia z kryzysu. Możliwość udzielenia nowego wsparcia na rzecz przygotowania wyborów legislacyjnych i prezydenckich, przede wszystkim poprzez uruchomienie puli środków B w ramach 10. EFR oraz – pod warunkiem otrzymania od władz Gwinei odpowiednio wczesnego zaproszenia – przeprowadzenia misji obserwacji wyborów. Możliwość przyznania finansowania na rzecz projektów regionalnych w Gwinei będzie rozpatrywana w odniesieniu do poszczególnych przypadków. Środki ochronne w odniesieniu do pozostałej współpracy w ramach 9. EFR i poprzednich EFR. pozostają w mocy. |

1. Ustanowienie Rady Krajowej ds. Przemian, której mandat, uprawnienia i skład zostały określone na zasadzie kompromisu między stronami uczestniczącymi w procesie przemian w Gwinei. | 1. Zniesienie środków ochronnych w odniesieniu do bieżących programów i projektów w ramach 9. EFR i poprzednich EFR, oprócz programów i projektów w zakresie odbudowy budynków publicznych i wsparcia na rzecz decentralizacji. |

2. Opublikowanie spisu wyborców i dekretu ustanawiającego daty wyborów i oficjalnego rozpoczęcia kampanii wyborczej. | 2. Zniesienie wszystkich środków ochronnych w odniesieniu do 9. EFR i poprzednich EFR. |

3. Zamknięcie listy kandydatów do wyborów prezydenckich (potwierdzenie, że ani przewodniczący i członkowie CNDD, ani premier rządu tymczasowego nie biorą udziału w wyborach). | 3. Uiszczenie zaległych odsetek w Europejskim Banku Inwestycyjnym (EBI) od pożyczek pochodzących ze środków EFR poprzez uruchomienie puli środków B 10. EFR pod warunkiem kontynuacji programu MFW oraz ponownego podjęcia procesu zmniejszenia długu w związku z przynależnością do grupy głęboko zadłużonych krajów ubogich. |

4. Przeprowadzenie wolnych i przejrzystych wyborów legislacyjnych i prezydenckich i mianowanie wybranych członków. | 4. Podpisanie krajowego dokumentu strategicznego oraz krajowego programu orientacyjnego w ramach 10. EFR po uprzedniej jego aktualizacji i renegocjacji. |

[1] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 3.

[2] Dz.U. L 287 z 28.10.2005, s 4.

[3] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 376, zmieniona w Dz.U. L 247 z 9.9.2006, s. 48.