UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na forum Komisji Ochrony Środowiska Morskiego Północno–Wschodniego Atlantyku w związku z przewidywanym przyjęciem decyzji w sprawie wyznaczenia granic oraz zalecenia w sprawie zarządzania chronionym obszarem morskim Prądu Północnoatlantyckiego i góry podwodnej Evlanov (chroniony obszar morski NACES) w ramach Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru północno-wschodniego Atlantyku („konwencja OSPAR”) .

2.Kontekst wniosku

2.1.Konwencja OSPAR

Konwencja OSPAR ma na celu ochronę obszaru morskiego północno-wschodniego Atlantyku przed niekorzystnymi skutkami działalności człowieka w celu ochrony zdrowia ludzkiego i zachowania ekosystemów morskich oraz, w miarę możliwości, odbudowy obszarów morskich, które zostały dotknięte tymi negatywnymi skutkami. Przystąpiło do niej 16 umawiających się stron: Belgia, Dania, UE, Finlandia, Francja, Niemcy, Islandia, Irlandia, Niderlandy, Norwegia, Portugalia, Hiszpania, Szwecja, Zjednoczone Królestwo, Luksemburg i Szwajcaria. Konwencja była otwarta do podpisu podczas posiedzenia na szczeblu ministrów Komisji z Oslo i Komisji Paryskiej w Paryżu w dniu 22 września 1992 r. i weszła w życie w dniu 25 marca 1998 r.

2.2.Komisja OSPAR

Komisja OSPAR (ustanowiona zgodnie z art. 10 konwencji) składa się z przedstawicieli każdej z umawiających się stron; zbiera się w regularnych odstępach czasu i w dowolnym momencie, z uwagi na szczególne okoliczności. Do jej obowiązków należy nadzór nad realizacją konwencji oraz dokonywanie przeglądu stanu obszaru morskiego, skuteczności przyjmowanych środków, priorytetów i konieczności wprowadzenia wszelkich dodatkowych lub innych środków.

Zgodnie z art. 20 konwencji każda z umawiających się stron dysponuje jednym głosem w komisji. UE jest uprawniona do liczby głosów równej liczbie jej państw członkowskich, które są umawiającymi się stronami konwencji. UE nie korzysta ze swojego prawa do głosowania, jeżeli jej państwa członkowskie z niego korzystają, i odwrotnie.

Zgodnie z art. 15 ust. 3 konwencji komisja przyjmuje zmiany do konwencji w drodze jednomyślnego głosowania umawiających się stron.

2.3.Planowane akty Komisji OSPAR

W dniu 1 października 2021 r. w ramach ministerialnej części swojego dorocznego posiedzenia Komisja OSPAR ma przyjąć decyzję w sprawie wyznaczenia granic i zalecenie w sprawie zarządzania chronionym obszarem morskim NACES („planowane akty”).

Planowana decyzja OSPAR w sprawie wyznaczenia granic ustanawia chroniony obszar morski NACES poprzez wskazanie współrzędnych geograficznych (szerokość/długość geograficzna) jego granic. Planowane zalecenie OSPAR w sprawie zarządzania chronionym obszarem morskim NACES ma na celu udzielenie wskazówek umawiającym się stronom OSPAR w zakresie przyjmowania środków mających na celu ochronę i zachowanie ptaków morskich i ekosystemów, w tym ich różnorodności biologicznej i procesów wspierających te populacje zgodnie z ogólnymi i szczegółowymi celami ochrony określonymi w załączniku do tego zalecenia.

Uzupełniające analizy naukowe, które zostały ukończone w celu określenia znaczenia tego obszaru jako miejsca żerowania ptaków morskich, przedstawiono w obszernym dokumencie opublikowanym w grudniu 2020 r. Jeżeli zostanie on wyznaczony, proponowany chroniony obszar morski byłby największym chronionym obszarem morskim w ramach sieci OSPAR obejmującym prawie 600 000 km² (obszar wielkości Francji) i stałby się ósmym wspólnie wyznaczonym chronionym obszarem morskim na obszarze znajdującym się poza jurysdykcją krajową na obszarze morskim OSPAR.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Wielokrotnie uznawano potrzebę ochrony morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów morskich, w tym na obszarach morskich znajdujących się poza jurysdykcją krajową. W konkluzjach Rady w sprawie komunikatu Komisji „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030: Przywracanie przyrody do naszego życia” przyjętego w październiku 2020 r. wezwano do określenia ambitnych celów na 15. Konferencji Stron Konwencji o różnorodności biologicznej i z zadowoleniem przyjęto cel, jakim jest ochrona co najmniej 30 % obszaru morskiego UE, z czego jedna trzecia jest ściśle chroniona i stanowi 10 % morza UE. Podkreślono w nich również, że jest to cel, który państwa członkowskie muszą osiągnąć wspólnie i uznać pilną potrzebę zwiększenia wysiłków na rzecz zapewnienia skutecznego zarządzania wszystkimi obszarami chronionymi, określenia jasnych celów i środków ochrony oraz ich odpowiedniego monitorowania i wzmacniania. Ponadto podkreślono w nich znaczenie starań o osiągnięcie efektu synergii i wspólnych korzyści w odniesieniu do wielostronnych umów środowiskowych dotyczących różnorodności biologicznej, takich jak OSPAR, oraz włączenia kwestii różnorodności biologicznej i jej celów do odpowiednich procesów międzynarodowych i regionalnych. W tym kontekście potwierdzono w nich poparcie UE dla zawarcia ambitnego, prawnie wiążącego porozumienia międzynarodowego w sprawie morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową (BBNJ) w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) w 2021 r. Ponadto ponownie wyrażono w nich poparcie UE dla wyznaczenia trzech rozległych chronionych obszarów morskich w Oceanie Południowym w ramach Komisji do spraw Zachowania Żywych Zasobów Morskich Antarktyki.

W związku z posiedzeniem ministerialnym OSPAR, które odbędzie się w październiku, konieczne jest przyjęcie stanowiska Unii, ponieważ planowana decyzja OSPAR w sprawie wyznaczenia granic, która ma zostać przyjęta wraz z zaleceniem w sprawie zarządzania chronionym obszarem morskim, jest prawnie wiążącym tekstem. Nawet jeżeli zalecenie nie byłoby prawnie wiążące, proponuje się, aby stanowisko Unii obejmowało oba „planowane akty” ze względu na fakt, że są one ściśle ze sobą powiązane. Ponieważ ułatwią one realizację międzynarodowych zobowiązań i ambicji UE oraz poprawią ochronę środowiska, proponuje się, aby Unia poparła przyjęcie decyzji i zalecenia.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna