Sprawozdanie specjalne Czy instrument 
inwestycyjny AKP wnosi 
wartość dodaną? PL 2015  nr 14
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luksemburg  
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa ( http://europa.eu ).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2015
Print ISBN 978-92-872-3148-2 ISSN 1831-0923 doi:10.2865/832629 QJ-AB-15-015-PL-C
PDF ISBN 978-92-872-3119-2 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/32579 QJ-AB-15-015-PL-N
EPUB ISBN 978-92-872-3136-9 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/31588 QJ-AB-15-015-PL-E
© Unia Europejska, 2015
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Luxembourg
Czy instrument 
inwestycyjny AKP wnosi 
wartość dodaną? 
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)Sprawozdanie specjalnePL 2015  nr 14
02
 Zespół kontrolny
Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności wybranych ob ‑
szarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne w taki 
sposób, aby miały one jak największe oddziaływanie, biorąc pod uwagę kryteria takie jak zagrożenia dla wykonania 
zadań lub zgodności, poziom dochodów lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny 
i społeczny.
Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę kontroli III, której przewodniczy członek Trybu ‑
nału Karel Pinxten i która zajmuje się obszarami wydatków na działania zewnętrzne. Kontrolą kierował Klaus‑Heiner Lehne, 
członek Trybunału, a w działania kontrolne zaangażowani byli: Michael Weiss, szef gabinetu; Sabine Hiernaux‑Fritsch, 
kierownik działu; Lars Markström, kierownik zespołu, a także kontrolerzy: Polina Czernewa i Athanasios Tsamis.
Od lewej:  S. Hiernaux‑Fritsch, M. Weiss, K. ‑H. Lehne, A. Tsamis, L. Markström.

03
 Spis treści
Punkt
 Glosariusz i wykaz skrótów
I–VII  Streszczenie
1–10  Wstęp
1–9 Ustanowienie instrumentu inwestycyjnego
10 Wartość dodana wniesiona przez instrument inwestycyjny
11–13  Zakres kontroli i podejście kontrolne
14–37  Uwagi
14–27  Operacje w ramach instrumentu inwestycyjnego są ogólnie spójne z innymi unijnymi działaniami 
w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju
16–18  Poszukiwanie i wybór projektów
19–27  Zasady finansowania
28–37  Instrument inwestycyjny zapewnia dostęp do finansowania długoterminowego oraz pożyczek 
w walucie krajowej i odgrywa rolę katalizatora
29–30  Finansowanie długoterminowe
31–33  Finansowanie w walucie krajowej
34–37  Rola katalizatora  
38–42  Wnioski i zalecenia
 Załącznik I —  Zatwierdzone operacje, podpisane umowy i wypłaty dokonane w ramach 
instrumentu inwestycyjnego w państwach AKP w ujęciu rocznym 
i kumulatywnym
 Załącznik II — Środki w rozbiciu na instrumenty finansowe
 Załącznik III — Wykaz projektów zbadanych przez Trybunał
 Odpowiedzi EBI
04
 Glosariusz i wykaz skrótów
AKP : grupa państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku
Delegatura UE : Unia Europejska jest reprezentowana przez 139 delegatur i biur UE na całym świecie. Delegatury 
Unii stanowią część struktury Komisji Europejskiej i działają w interesie całej UE.
EBI: Europejski Bank Inwestycyjny  
Zgodnie z art. 309 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej zadaniem EBI jest przyczynianie się do rozwoju 
rynku wewnętrznego. Ponadto na podstawie umowy z Kotonu EBI zarządza instrumentem inwestycyjnym AKP .
EFR : Europejskie Fundusze Rozwoju  
EFR są głównym instrumentem służącym do udzielania pomocy unijnej w ramach współpracy na rzecz rozwoju 
państwom Afryki, Karaibów i Pacyfiku oraz krajom i terytoriom zamorskim. Obecne ramy stosunków Unii 
Europejskiej z tymi krajami i terytoriami są określone w umowie o partnerstwie podpisanej w Kotonu dnia 
23 czerwca 2000 r. na okres 20 lat („umowa z Kotonu”). Skoncentrowano się w niej na ograniczeniu, a ostatecznie 
wyeliminowaniu ubóstwa.
KTZ : kraje i terytoria zamorskie
MŚP : małe i średnie przedsiębiorstwa
05
 Streszczenie
I
Instrument inwestycyjny AKP został ustanowiony na 
podstawie umowy z Kotonu i uruchomiony w 2003 r. 
na okres 20 lat. Celem tego instrumentu jest wspiera ‑
nie inwestycji przedsiębiorstw prywatnych i podmio ‑
tów handlowych sektora państwowego we wszyst ‑
kich sektorach gospodarki. Instrument inwestycyjny 
zapewnia finansowanie średnio ‑ i długoterminowe za 
pomocą różnych instrumentów finansowych i w ten 
sposób przyczynia się do trwałych korzyści gospodar ‑
czych, społecznych i w zakresie środowiska.
II
Instrument inwestycyjny AKP to obciążony ryzykiem 
fundusz odnawialny, który w założeniu ma być sta ‑
bilny pod względem finansowym. Kapitał dostępny 
w ramach tego instrumentu pochodzi z dziewiątego, 
dziesiątego i jedenastego Europejskiego Funduszu 
Rozwoju i wynosi ogółem 3 685 mln euro. Wkłady 
kapitałowe są wnoszone przez państwa członkowskie 
bezpośrednio do Europejskiego Banku Inwestycyj ‑
nego (EBI), który zarządza instrumentem.
III
Na potrzeby kontroli Trybunał dokonał oceny, w opar ‑
ciu o operacje dotyczące umów podpisanych w latach 
2011–2014, czy instrument inwestycyjny wniósł 
wartość dodaną do unijnej współpracy na rzecz roz ‑
woju z państwami Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP). 
Trybunał ocenił, czy operacje w ramach instrumentu 
inwestycyjnego były spójne z innymi formami unijnej 
pomocy rozwojowej na rzecz państw AKP i na ile sku ‑
tecznie instrument ten zapewniał dostęp do finanso ‑
wania długoterminowego oraz do pożyczek w walu ‑
tach krajowych. Trybunał ocenił również, czy operacje 
w ramach instrumentu inwestycyjnego przyczyniły się 
do mobilizacji środków (rola katalizatora).IV
Trybunał uznał, że instrument inwestycyjny wnosi 
wartość dodaną do unijnej współpracy w dziedzinie 
rozwoju z państwami AKP .
V
Operacje w ramach instrumentu inwestycyjnego są 
ogólnie spójne z unijnymi działaniami w dziedzinie 
współpracy na rzecz rozwoju z państwami AKP . Pro ‑
jekty realizowano ze środków zestawu finansowania 
efektywnego. Nie zawsze przestrzegano obowiązku 
informowania beneficjentów końcowych o finansowa ‑
niu ze środków EBI / instrumentu inwestycyjnego AKP , 
a pomoc techniczna nie zawsze skierowana jest do 
małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP).
VI
Instrument inwestycyjny zapewnia pożyczki długo ‑
terminowe oraz finansowanie w walucie krajowej. 
Odgrywa też skutecznie rolę katalizatora.
VII
W końcowej części niniejszego sprawozdania Trybu ‑
nał sformułował dwa zalecenia, które mają na celu 
zwiększenie wartości dodanej wnoszonej przez ten 
instrument.
06
 Wstęp
Ustanowienie 
instrumentu 
inwestycyjnego
01 
Instrument inwestycyjny AKP utwo ‑
rzony na podstawie umowy z Kotonu1 
oraz decyzji o stowarzyszeniu zamor ‑
skim2 uruchomiono w 2003 r. na okres 
20 lat. Jego celem jest wspieranie 
inwestycji przedsiębiorstw prywatnych 
i podmiotów handlowych sektora pań ‑
stwowego we wszystkich sektorach 
gospodarki (usługi, energia, teleko ‑
munikacja, transport itp.). Instrument 
zapewnia finansowanie średnio ‑ i dłu ‑
goterminowe za pomocą różnych 
instrumentów finansowych i w ten 
sposób przyczynia się do trwałych 
korzyści gospodarczych, społecznych 
i w zakresie środowiska.02 
Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) 
uzupełnia środki instrumentu inwesty ‑
cyjnego AKP z zasobów własnych. Wy -
kres 1  przedstawia przegląd głównych 
komponentów finansowania w ramach 
instrumentu inwestycyjnego oraz z za ‑
sobów własnych EBI na rzecz państw 
Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) oraz 
krajów i terytoriów zamorskich (KTZ).
10048,53 7503 637
EBI Zasoby własne EBIInstrument inwestycyjny 
KTZEFR (9., 10. i 11.)
Decyzja o stowarzyszeniu 
zamorskimEBI Zasoby własne EBIInstrument inwestycyjny 
AKP
Umowa z Kotonu
KTZBudżet 
(w mln EUR)Źródła
ﬁnansowaniaŚrodki zarządzane
przez EBIUnijne umowy
o współpracy
AKPEFR (9., 10. i 11.)1 Umowa o partnerstwie 
AKP–WE (umowa z Kotonu) 
(Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 3).
2 Decyzja Rady 2001/822/WE 
z dnia 27 listopada 2001 r. 
w sprawie stowarzyszenia 
krajów i terytoriów 
zamorskich ze Wspólnotą 
Europejską (Dz.U. L 314 
z 30.11.2001, s. 1).Wykres 1Przegląd finansowania ze środków instrumentu inwestycyjnego i z zasobów 
własnych EBI w państwach AKP oraz krajach i terytoriach zamorskich
Źródło:  Trybunał Obrachunkowy na podstawie danych otrzymanych od EBI.
07 Wstęp
03 
Państwa członkowskie wpłacają swoje 
wkłady na rzecz instrumentu inwesty ‑
cyjnego bezpośrednio do EBI. Środki te 
są przydzielane w ramach dziewiątego, 
dziesiątego i jedenastego Europejskie ‑
go Funduszu Rozwoju (EFR). Instru ‑
mentem inwestycyjnym zarządza EBI, 
działający w imieniu i na ryzyko UE3 
i – podobnie jak w przypadku EFR – 
poza ramami budżetu ogólnego UE. In ‑
strument inwestycyjny nie jest objęty 
zakresem corocznej kontroli przepro ‑
wadzanej przez Trybunał w celu wyda ‑
nia poświadczenia wiarygodności i nie 
podlega procedurze udzielenia absolu ‑
torium przez Parlament Europejski4.
04 
Instrument inwestycyjny to fundusz 
odnawialny, co oznacza, że wpływy 
i spłacone kwoty są wykorzystywane 
do finansowania działalności kon ‑
tynuowanej, aby zapewnić trwałość 
finansową. W ramach dziewiątego, 
dziesiątego i jedenastego Europej ‑
skiego Funduszu Rozwoju instrument 
inwestycyjny dysponował budżetem 
w wysokości 3 685,5 mln euro. Do 
końca 2014 r. państwa członkowskie 
wpłaciły 2 057 mln euro. Dalsze szcze ‑
góły dotyczące portfela instrumentu 
inwestycyjnego w krajach AKP przed ‑
stawiono w  załączniku I .05 
W ramach jedenastego Europejskiego 
Funduszu Rozwoju na poczet instru ‑
mentu inwestycyjnego przydzielono 
kwotę uzupełniającą w wysokości 
500 mln euro do wykorzystania jako 
finansowanie ukierunkowane. Był to 
tzw. zestaw finansowania efektywne ‑
go (Impact Financing Envelope – IFE) 
przeznaczony na finansowanie opera ‑
cji o większym wpływie na rozwój.
06 
Instrument inwestycyjny to pozycja 
pozabilansowa w księgach rachunko ‑
wych EBI. Portfel instrumentu wzrósł 
z 2,8 mld euro na koniec 2010 r. do 
4,5 mld euro na koniec 2014 r. Do ‑
chody za ten okres przedstawiono 
w ramce 1 .
07 
Zgodnie z umową z Kotonu operacje 
w ramach instrumentu muszą być 
realizowane na zasadach i warunkach 
rynkowych i nie mogą powodować 
zakłóceń na rynkach lokalnych ani 
przemieszczania prywatnych środ ‑
ków finansowych. Instrument ma 
również odgrywać rolę katalizatora, 
wspierając mobilizowanie długoter ‑
minowych środków lokalnych i przy ‑
ciągając prywatnych inwestorów 
i kredytodawców5.3 Art. 51 rozporządzenia Rady 
(UE) 2015/323 z dnia 2 marca 
2015 r. w sprawie 
rozporządzenia finansowego 
mającego zastosowanie do 
11. Europejskiego Funduszu 
Rozwoju („rozporządzenie 
finansowe”) (Dz.U. L 58 
z 3.3.2015, s. 17).
4 Mimo to Parlament 
sformułował kilka zaleceń 
dotyczących instrumentu 
inwestycyjnego w swojej 
rezolucji z dnia 29 kwietnia 
2015 r. w sprawie absolutorium 
z wykonania budżetu ósmego, 
dziewiątego i dziesiątego 
Europejskiego Funduszu 
Rozwoju za rok budżetowy 
2013, P8_TA‑PROV(2015)0120, 
pkt 53–63.
5 Aby uzyskać więcej informacji, 
zob. art. 3 ust. 1 lit. a) 
załącznika II do umowy 
z Kotonu.Ramka 1Portfel i dochody instrumentu inwestycyjnego w latach 2011–2014 (w mln euro)
2011 2012 2013 2014
Podpisane umowy 
(w ujęciu  kumulatywnym)3 009,1 3 364,1 3 835,6 4 488,2
Dochody za rok ogółem 78,4 45,7 10,3 31,2
Źródło:  EBI.
08 Wstęp
08 
Jeśli chodzi o warunki finansowania, 
zasadniczą różnicę między finansowa ‑
niem z instrumentu inwestycyjnego 
a finansowaniem za pomocą poży ‑
czek udzielanych przez EBI z zasobów 
własnych stanowi poziom ryzyka 
kredytowego. Z zasobów własnych 
EBI udzielane są tylko pożyczki za ‑
bezpieczone solidnymi gwarancjami 
i innymi środkami zabezpieczającymi, 
natomiast finansowanie z instrumentu 
inwestycyjnego może być obarczone 
większym ryzykiem. Pożyczki z zaso ‑
bów własnych EBI wykorzystywane 
są głównie w projektach sektora 
publicznego.
09 
Instrument inwestycyjny oferuje z ko ‑
lei przede wszystkim linie kredytowe 
dla pośredników finansowych, a także 
zapewnia kapitał wysokiego ryzyka 
poprzez inwestycje kapitałowe oraz 
finansowanie projektów infrastruktu ‑
ralnych (zob. załącznik II ).Wartość dodana 
wniesiona przez 
instrument inwestycyjny
10 
EBI wyszczególnia trzy sposoby, w 
jakie instrument inwestycyjny może 
wnieść wartość dodaną6:
a) zapewniając beneficjentom w pań ‑
stwach AKP dostęp do długotermi ‑
nowego finansowania;
b) zapewniając finansowanie w wa ‑
lucie krajowej;
c) zwiększając wiarygodność be ‑
neficjentów i mobilizując inne 
środki finansowe, odgrywając tym 
samym rolę katalizatora.6 „2014 Annual report on EIB 
activity in Africa, the 
Caribbean and Pacific, and the 
overseas territories” 
(Sprawozdanie roczne 
z działalności EBI w regionie 
Afryki, Karaibów i Pacyfiku 
oraz na terytoriach 
zamorskich), s. 17 ( http://www.
eib.org/infocentre/
publications/all/investment ‑
facility ‑annual ‑report ‑2014.
htm?lang=en ).
09
 Zakres kontroli i podejście 
kontrolne
11 
Trybunał ocenił, czy instrument inwe ‑
stycyjny wniósł wartość dodaną do 
unijnej współpracy na rzecz rozwoju 
z państwami AKP . Kontrola skoncen ‑
trowała się na następujących dwóch 
pytaniach:
a) Czy operacje w ramach instrumen ‑
tu inwestycyjnego są ogólnie spój ‑
ne z innymi unijnymi działaniami 
w dziedzinie współpracy na rzecz 
rozwoju z państwami AKP?
b) Czy instrument inwestycyjny AKP 
zapewnia dostęp do finansowania 
długoterminowego oraz pożyczek 
w walucie krajowej i odgrywa rolę 
katalizatora?
12 
Trybunał po raz pierwszy przeprowa ‑
dził kontrolę w tym obszarze. Była ona 
krótka i dotyczyła konkretnych zagad ‑
nień. Odbyła się od stycznia do maja 
2015 r. i objęła operacje w ramach 
instrumentu inwestycyjnego w pań ‑
stwach AKP , dotyczące umów podpisa ‑
nych w latach 2011–2014. Kontrolą nie 
objęto operacji finansowanych z zaso ‑
bów własnych EBI, gdyż nie należą one 
do zakresu kompetencji Trybunału, 
ani finansowania dla KTZ, gdyż kwoty 
tego finansowania były bardzo niskie. 
W ramach kontroli nie dokonano oceny 
rezultatów i wyników, stąd Trybunał 
nie sformułował wniosków na temat 
skuteczności instrumentu inwestycyj ‑
n e g o  A K P.13 
Kontrola Trybunału polegała na 
przeglądzie analitycznym, wywiadach 
z pracownikami EBI i Komisji oraz na 
szczegółowej kontroli próby operacji. 
Przeprowadzono jedną wizytę kon ‑
trolną w Kenii i Ugandzie. Na próbę, 
która objęła szereg instrumentów 
finansowych i sektorów, składało się 
20 operacji, które zostały sfinanso ‑
wane z instrumentu inwestycyjnego 
(zob. załącznik III ). Próba stanowiła 
35% łącznej liczby umów podpisanych 
w ramach instrumentu inwestycyjnego 
z beneficjentami w państwach AKP 
w latach 2011–2014.
10
 Uwagi
Operacje w ramach 
instrumentu 
inwestycyjnego są 
ogólnie spójne z innymi 
unijnymi działaniami 
w dziedzinie współpracy 
na rzecz rozwoju
14 
Trybunał zbadał, czy operacje w ra ‑
mach instrumentu inwestycyjnego 
były spójne z innymi unijnymi dzia ‑
łaniami w dziedzinie współpracy na 
rzecz rozwoju, których beneficjen ‑
tami są państwa AKP . Oznaczało to 
zbadanie wybranych procedur i me ‑
chanizmów finansowania. W opinii 
Trybunału wszystkie 20 zbadanych 
operacji było zgodnych z polityką roz ‑
wojową UE opisaną ogólnie w umowie 
z Kotonu.
15 
Za sprawą zestawu finansowania efek ‑
tywnego (IFE) instrument inwestycyjny 
może zapewniać wsparcie dla projek ‑
tów obarczonych wyższym ryzykiem, 
a jednocześnie istnieje szansa, że wy ‑
wrze on większy wpływ na rozwój. IFE 
może w ogromnym stopniu przyczynić 
się do dalszego zwiększenia spójności 
operacji instrumentu inwestycyjnego 
z innymi działaniami UE w zakresie 
współpracy na rzecz rozwoju, ponie ‑
waż umożliwia on skoncentrowanie się 
na projektach mających duży wpływ 
na rozwój, których ogólnym celem jest 
ograniczenie ubóstwa. W następstwie 
decyzji z kwietnia 2014 r. w sprawie 
instrumentów finansowych, które 
mają być wykorzystywane w ramach 
instrumentu inwestycyjnego, do końca 
2014 r. zatwierdzono dwa projekty.Poszukiwanie i wybór 
projektów
16 
EBI koordynuje poszukiwanie i wybór 
projektów ze swojej siedziby głów ‑
nej w Luksemburgu. Robi to za po ‑
średnictwem swoich przedstawicieli 
w państwach AKP , w porozumieniu 
z delegaturami UE w tych krajach. Wy ‑
dana ostatnio decyzja o zwiększeniu 
obecności EBI w państwach AKP oraz 
o rozmieszczeniu lokalnych biur EBI 
w siedzibach delegatur UE powinna 
przyczynić się do jeszcze lepszej koor ‑
dynacji działań EBI i Komisji.
17 
Propozycje dotyczące finansowania są 
przygotowywane przez EBI i obejmują 
opis projektu oraz ocenę jego zgodno ‑
ści z odpowiednią strategią pomocową 
danego państwa członkowskiego UE 
lub strategią regionalną. Następnie 
propozycja finansowania jest przed ‑
stawiana Komitetowi Instrumentu In ‑
westycyjnego7, a Komisja jest proszona 
o wydanie opinii na temat zgodności 
propozycji z unijną polityką rozwo ‑
jową. Po zaakceptowaniu propozycji 
przez Komitet Instrumentu Inwestycyj ‑
nego przedkłada się ją Radzie Dyrek ‑
torów EBI, która podejmuje ostateczną 
decyzję w sprawie finansowania.
18 
Komisja wyraziła pozytywną opinię 
o wszystkich 20 operacjach objętych 
kontrolą Trybunału. Wszelkie kwestie 
podniesione przez Komisję zostały 
rozwiązane na posiedzeniach Komitetu 
Instrumentu Inwestycyjnego.7 Komitet Instrumentu 
Inwestycyjnego utworzono na 
mocy art. 13 rozporządzenia 
Rady (WE) nr 617/2007 z dnia 
14 maja 2007 r. w sprawie 
realizacji 10. Europejskiego 
Funduszu Rozwoju na mocy 
umowy o partnerstwie 
AKP–WE (Dz.U. L 152 
z 13.6.2007, s. 1). Składa się on 
z przedstawicieli państw 
członkowskich oraz 
przedstawiciela Komisji bez 
prawa głosu.
11 Uwagi
Zasady finansowania
Linie kredytowe
19 
Linie kredytowe dla pośredników 
finansowych to główne narzędzie wy ‑
korzystywane w ramach instrumentu 
inwestycyjnego w celu wspierania po ‑
trzeb finansowych małych i średnich 
przedsiębiorstw (MŚP) w państwach 
AKP . Korzystanie z pośredników fi ‑
nansowych, którzy udzielają dalszych 
pożyczek MŚP , potencjalnie pozwala 
na dotarcie w oszczędny sposób do 
znacznie większej liczby MŚP niż było ‑
by to możliwe poprzez bezpośrednie 
pożyczki z EBI. Współpraca z pośredni ‑
kami finansowymi daje instrumentowi 
inwestycyjnemu dostęp do informacji 
na temat istotnych zmian gospodar ‑
czych w sektorze prywatnym.
20 
EBI współpracuje z pośrednikami 
finansowymi wybieranymi w następ ‑
stwie wnikliwych analiz due diligence  
uwzględniających ich dotychczasowe 
wyniki, strategię na przyszłość oraz 
fakt, czy koncentrują się oni na udzie ‑
laniu pożyczek różnorodnym MŚP . Ko ‑
rzystanie z pośredników finansowych 
w ramach instrumentu inwestycyjnego 
przynosi dwojaką korzyść: a) instru ‑
ment zapewnia pośrednikom finanso ‑
wym bezpieczne finansowanie dłu ‑
goterminowe, przyczyniając się tym 
samym do rozwoju lokalnego sektora finansowego, b) instrument stymuluje 
udzielanie dalszych pożyczek MŚP 
przez pośredników finansowych.
21 
W ramach kontroli właściwego wy ‑
korzystania linii kredytowych pod 
kątem kwalifikowalności EBI ustanowił 
„procedurę przydzielania środków”, 
zgodnie z którą przed udostępnieniem 
linii kredytowej pośrednikowi finanso ‑
wemu EBI zatwierdza beneficjentów 
końcowych8. W ramach tej procedury 
pośrednik finansowy jest zobowiązany 
zamieścić informację o EBI / instru ‑
mencie inwestycyjnym w umowie 
pożyczki zawieranej z każdym benefi ‑
cjentem końcowym oraz przekazywać 
EBI sprawozdania na temat wykorzy ‑
stania linii kredytowej.
22 
Procedura przydzielania środków jest 
użyteczna do sprawdzania kwalifiko ‑
walności beneficjentów końcowych. 
Nie jest stosowana przez większość 
innych instytucji zajmujących się 
finansowaniem rozwoju. Trybunał 
ustalił, że w przypadku objętych próbą 
projektów w Ugandzie procedura 
przydzielania środków działała zgod ‑
nie z zamysłem, jednak w przypadku 
projektów w Kenii nie stosowano się 
do obowiązku zamieszczenia informa ‑
cji o EBI / instrumencie inwestycyjnym 
(zob. ramka 2 ).8 Procedura przydzielania 
środków nie ma zastosowania 
do mikrofinansów. W tym 
przypadku pośrednicy 
finansowi przekazują EBI 
jedynie ogólne zestawienie 
przydzielonych środków.
Wykorzystanie finansowania z instrumentu inwestycyjnego przez pośredników 
finansowych
Żaden z trzech odwiedzonych banków w Kenii nie zamieścił informacji o finansowaniu ze środków instrumen ‑
tu inwestycyjnego w swoich umowach pożyczki zawieranych z MŚP . W tym zakresie pośrednicy finansowi nie 
wywiązali się ze spoczywających na nich zobowiązań umownych, a beneficjenci końcowi nie zostali poinfor ‑
mowani, że źródłem finansowania był instrument inwestycyjny.Ramka 2
12 Uwagi
23 
Uzupełnieniem wielu linii kredytowych 
dla pośredników finansowych są różne 
rodzaje pomocy technicznej9. Trybu ‑
nał ustalił, że choć dla beneficjentów 
końcowych również przewidziano 
korzystanie z pomocy technicznej 
w formie szkoleń w zakresie zarządza ‑
nia i pomocy w opracowaniu projek ‑
tów, w ramach skontrolowanych linii 
kredytowych pośrednicy finansowi nie 
informowali MŚP o możliwości uzyska ‑
nia takiej pomocy.
Inwestycje kapitałowe
24 
Umowa z Kotonu przewiduje moż ‑
liwość zapewnienia kapitału ryzyka 
w formie udziałów w kapitale własnym, 
na ogół w formie niekontrolujących 
udziałów mniejszościowych10. Udział 
w kapitale własnym zapewnia MŚP 
kapitał wzrostu, co sprzyja włączeniu 
społecznemu pod względem finanso ‑
wym, tworzeniu nowych miejsc pracy 
i przedsiębiorczości. W odniesieniu do 
inwestycji kapitałowych EBI przyjmuje 
dopuszczalną wartość narażenia na 
poziomie 20% wyposażenia kapitało ‑
wego. Na koniec 2014 r. udziały kapita ‑
łowe instrumentu inwestycyjnego wy ‑
nosiły 13% wyposażenia kapitałowego.25 
Inwestycje kapitałowe w ramach 
instrumentu inwestycyjnego dokony ‑
wane są zarówno bezpośrednio – po ‑
przez pozyskiwanie udziałów w danej 
spółce – jak i za pośrednictwem 
funduszu private equity  (zob. przykład 
w ramce 3 ). Inwestycje kapitałowe 
wymagają bardziej aktywnego zarzą ‑
dzania ze strony EBI niż pożyczki. EBI 
jest zazwyczaj reprezentowany w ko ‑
mitetach doradczych funduszy, dzięki 
czemu może zapewniać spójność 
z wybranymi strategiami i zgodność 
z unijną polityką rozwojową. Fundusze 
private equity realizują również cele 
społeczne (zob. przykład w  ramce 8  – 
Fundusz mikofinansowania ).
Przykład inwestycji realizowanej za pośrednictwem funduszu private equity
W ramach instrumentu inwestycyjnego wyrażono zgodę na zainwestowanie 10 mln euro w fundusz private 
equity  utworzony w celu dokonywania inwestycji w średnich przedsiębiorstwach w krajach wschodnioafry ‑
kańskich. EBI reprezentowany jest w komitecie doradczym tego funduszu. Strategia inwestycyjna polega na 
przejęciu strategicznych udziałów mniejszościowych w średnich przedsiębiorstwach o dużych perspektywach 
wzrostu. W zamierzeniu inwestycje takie, o okresie utrzymywania od 4 do 6 lat, mają być zrealizowane nawet 
w 14 różnych spółkach. Nacisk położono na przedsiębiorstwa działające w sektorze dóbr konsumpcyjnych, 
w handlu detalicznym, usługach finansowych, telekomunikacji i produkcji.
Pierwsza inwestycja w ramach funduszu polegała na uczestnictwie w wykupie czołowego producenta pro ‑
duktów do higieny osobistej w Tanzanii. Wykup został przeprowadzony przez konsorcjum utworzone wspól ‑
nie z dużym międzynarodowym bankiem i innym funduszem private equity .Ramka 39 Na przykład w zakresie oceny 
ryzyka, analiz due diligence , 
szkoleń w zakresie 
zarządzania, opracowywania 
projektów.
10 Art. 2 załącznika II do umowy 
z Kotonu.
13 Uwagi
Bezpośrednie inwestycje 
w projekty infrastrukturalne
26 
Wiele państw AKP ma poważne braki 
w podstawowej infrastrukturze. Instru ‑
ment inwestycyjny wspiera projekty 
infrastrukturalne w dziedzinie dostaw 
i wytwarzania energii, telekomunika ‑
cji, instalacji wodno‑kanalizacyjnych, 
a także transportu, zdrowia i edukacji. 
Szczególną uwagę poświęca się pro ‑
jektom w zakresie energii odnawialnej 
i zmiany klimatu. Projekty infrastruk ‑
turalne przyczyniają się do trwałego 
wzrostu gospodarczego i tworzenia 
miejsc pracy, a także zwiększają inte ‑
grację regionalną.
27 
Wszystkie skontrolowane projekty 
infrastrukturalne uznano za spójne 
z innymi unijnymi działaniami w dzie ‑
dzinie współpracy na rzecz rozwoju 
(zob. przykład w  ramce 4 ).Instrument inwestycyjny 
zapewnia dostęp do 
finansowania 
długoterminowego oraz 
pożyczek w walucie 
krajowej i odgrywa rolę 
katalizatora
28 
Trybunał zbadał, czy operacje w ra ‑
mach instrumentu inwestycyjnego 
wniosły przewidywaną wartość doda ‑
ną. Mimo że obecnie sytuacja na rynku 
jest inna, w pierwszych latach funkcjo ‑
nowania instrumentu inwestycyjnego 
EBI był jednym z niewielu działających 
na rynku podmiotów oferujących dłu ‑
goterminowe finansowanie dla sektora 
prywatnego w walutach krajowych. 
Instrument odegrał też rolę katali ‑
zatora, gdyż przyciągnął dodatkowe 
finansowanie.
Przykład projektu infrastrukturalnego
W ramach instrumentu inwestycyjnego zainwestowano 30 mln euro w elektrociepłownię opalaną gazem 
ziemnym o mocy 216 MW w Kribi w Kamerunie. Łączny koszt projektu wynosi 253 mln euro. Jest to pierwsza 
elektrownia tego rodzaju w kraju. Przewiduje się, że dostarczy ona energię ponad 160 tysiącom gospodarstw 
domowych, lokalnemu przemysłowi i małym firmom. Celem projektu jest zaspokojenie rosnącego krajowego 
zapotrzebowania na energię elektryczną, a także zapewnienie korzyści dla handlu, tworzenie nowych miejsc 
pracy i wzrost gospodarczy.Ramka 4
14 Uwagi
Finansowanie 
długoterminowe
29 
We wszystkich sektorach inwestycje są 
zazwyczaj bardziej trwałe, jeśli są obję ‑
te finansowaniem długoterminowym. 
Takie finansowanie udostępniane po ‑
średnikom finansowym w formie linii 
kredytowych daje bankom możliwość 
zapewnienia dodatkowego bezpiecz ‑
nego finansowania. Rozwiązanie to 
jest przydatne bankom udzielającym 
dalszych pożyczek MŚP potrzebują ‑
cym środków finansowych. W ramach 
zbadanej próby średni okres pożyczek 
udzielonych pośrednikom finansowym 
wynosił dziewięć lat.30 
EBI nie jest w tym względzie odosob ‑
niony, gdyż większość innych instytucji 
finansujących rozwój także zapew ‑
nia finansowanie długoterminowe. 
W ostatnich latach instrument inwe ‑
stycyjny zwiększył jednak znacznie 
kwoty udostępniane w ramach linii 
kredytowych. Na koniec 2014 r. linie 
kredytowe stanowiły 28% portfela 
instrumentu inwestycyjnego, pod ‑
czas gdy na koniec 2010 r. stanowiły 
14%. Ten zwiększony udział odzwier ‑
ciedla znaczenie linii kredytowych 
w finansowaniu długoterminowym 
w ramach instrumentu inwestycyjnego 
(zob.  ramka 5 ).Ramka 5Linie kredytowe w ramach instrumentu inwestycyjnego 
w latach 2011–2014 (w mln euro)
Źródło:  EBI.Kraj/region 2011 2012 2013 2014 Razem
Botswana 20,00 20,00
Republika Dominikany 15,50 1,00 16,50
Ghana 8,00 20,00 20,00 48,00
Haiti 8,00 8,00
Kenia 13,50 76,50 50,00 140,00
Malawi 15,00 15,00
Mozambik 5,00 5,00
Nigeria 100,17 120,00 50,00 270,17
Region – Afryka 80,11 80,11
Region – Karaiby 50,00 50,00
Region  – Afryka Wschodnia 4,00 60,00 114,00 152,00 330,00
Region  – Afryka Południowa 25,50 25,50
Region – Afryka Zachodnia 10,00 10,00
Rwanda 8,00 8,00
Seszele 5,00 5,00
Zambia 25,00 25,00
Ogółem 177,00 241,67 270,00 427,61 1 056,28
15 Uwagi
Finansowanie w walucie 
krajowej
31 
W przypadku gdy jest to możliwe i wła ‑
ściwe, zachęca się EBI do udzielania 
pożyczek w walutach krajowych, aby 
uniknąć ponoszenia ryzyka walutowe ‑
go przez beneficjenta końcowego11. 
Zgodnie z wewnętrzną polityką EBI 
w zakresie ryzyka kredytowego udzie ‑
lanie pożyczek w walutach krajowych 
jest ograniczone do 20% łącznego 
wyposażenia kapitałowego instrumen ‑
tu inwestycyjnego. Wartość finanso ‑
wania w walutach krajowych w latach 
2011–2014 była wyższa niż kiedykol ‑
wiek wcześniej, zarówno jeśli chodzi 
o łączną wysokość pożyczek udzielo ‑
nych w ciągu roku, jak i udział w całym 
portfelu instrumentu inwestycyjnego. 
Na koniec 2014 r. kwota pożyczona 
w walutach krajowych stanowiła 18,1% 
łącznego wyposażenia kapitałowego 
instrumentu inwestycyjnego.32 
Udzielanie pożyczek w walutach kra ‑
jowych to wartościowy środek służący 
zwiększaniu wpływu instrumentu 
inwestycyjnego na rozwój. Inicjatywę 
tę z zadowoleniem przyjęło wielu po ‑
średników finansowych w państwach 
AKP (zob. przykład w  ramce 6 ).
33 
Finansowanie w walucie krajowej za ‑
pewniają też inne instytucje zajmujące 
się finansowaniem rozwoju, a niektó ‑
rzy pośrednicy finansowi są w stanie 
sami ponieść ciężar ryzyka waluto ‑
wego. Niemniej jednak wciąż istnieje 
duże zapotrzebowanie na pożyczki 
w walucie krajowej, a EBI odgrywa 
w tym względzie istotną rolę.
Mikrofinansowanie na Haiti
Otwarto linię kredytową dla instytucji mikrofinansowej na Haiti, aby umożliwić jej zwiększenie portfela w kon ‑
tekście odbudowy po trzęsieniu ziemi. Beneficjenci docelowi to indywidualni przedsiębiorcy i bardzo małe 
firmy na obszarach miejskich, zajmujące się głównie działalnością handlową, rzemiosłem i usługami. Kwotę 
z instrumentu inwestycyjnego odpowiadającą 3 mln euro wypłacono w walucie krajowej (gourde). Ryzyko wa ‑
lutowe ponosi w pełni instrument inwestycyjny. Inicjatywa ta daje dostęp do finansowania małym lokalnym 
firmom.Ramka 6
Rola katalizatora
34 
Zgodnie z umową z Kotonu instrument 
inwestycyjny powinien powodować 
uwalnianie i mobilizowanie długo ‑
terminowych środków lokalnych oraz 
zachęcać prywatnych inwestorów 
i kredytodawców zagranicznych do 
udziału w projektach realizowanych 
w państwach AKP12.35 
Prostą metodą pozwalającą ustalić 
efekt mobilizacji środków jest obli ‑
czenie wskaźników dźwigni. W tym 
celu należy podzielić całkowitą kwotę 
inwestycji w projekty przez łączną 
kwotę zapewnianą przez instrument 
inwestycyjny. Na podstawie informacji 
uzyskanych w drodze wywiadów z po ‑
średnikami finansowymi oraz benefi ‑
cjentami końcowymi w 20 projektach 
objętych próbą wskaźniki dźwigni są 
następujące (zob. ramka 7 ).11 Art. 5 lit. c) załącznika II do 
umowy z Kotonu.
12 Art. 3 ust. 1 lit. b) załącznika II 
do umowy z Kotonu.
16 Uwagi
36 
Czasami trudno jest ocenić efekty in ‑
strumentu inwestycyjnego w zakresie 
lewarowania dodatkowych funduszy. 
Pomiar zależy od tego, czy instru ‑
ment inwestycyjny „przyłączył się” do 
istniejącego projektu (inna instytucja 
zajmująca się finansowaniem rozwoju 
zaprosiła EBI do uczestnictwa w pro ‑
jekcie), czy „był inicjatorem” (projekt 
został zainicjowany przez EBI).37 
Efekt katalityczny jest jednak uważany 
za pojęcie szersze niż samo lewaro ‑
wanie. Wartość dodana wniesiona 
przez instrument inwestycyjny pole ‑
ga bowiem również na zwiększeniu 
wiarygodności dzięki zaangażowaniu 
EBI. Większa wiarygodność z kolei daje 
kredytodawcom i darczyńcom większą 
pewność oraz zachęca ich do uczest ‑
nictwa w konkretnych projektach 
(zob. przykłady w  ramce 8 ).Ramka 7Wskaźniki dźwigni
Źródło:  Trybunał Obrachunkowy.Instrument finansowy Lewarowanie Uwagi
Projekty infrastruktury i  pożyczki bezpośrednie 4,6Łączny koszt projektów podzielony przez kwotę zobowiąza ‑
nia w ramach instrumentu inwestycyjnego
Linie kredytowe 3,2Z instrumentu inwestycyjnego finansuje się do 50% łącznych 
kosztów projektów
Kapitał własny 7,1Łączna kwota funduszu kapitałowego podzielona przez 
kwotę zobowiązania w ramach instrumentu inwestycyjnego
Projekty mające silny efekt katalityczny
Farma wiatrowa nad jeziorem Turkana
Instrument inwestycyjny uczestniczy w finansowaniu projektu budowy farmy wiatrowej nad jeziorem Turkana 
na kwotę 623 mln euro. Jest to jedna z największych prywatnych inwestycji, jakie kiedykolwiek zrealizowa ‑
no w Kenii, oraz największa farma wiatrowa w Afryce Subsaharyjskiej. Dofinansowanie z instrumentu inwe ‑
stycyjnego wynosi 150 mln euro. Jest to projekt, w którym instrument inwestycyjny odegrał rolę ważnego 
katalizatora, ponieważ zaangażowanie EBI było kluczowe, aby zachęcić innych inwestorów do uczestnictwa 
w projekcie.
Fundusz mikrofinansowania
W ramach instrumentu inwestycyjnego zainwestowano 5  mln  euro w fundusz mikrofinansowania przeznaczo ‑
ny dla instytucji mikrofinansowania i małych producentów działających w obszarze sprawiedliwego handlu 
w całej Afryce. Pozyskany kapitał wyniósł łącznie 22 mln euro. Fundusz został pierwotnie zainicjowany przez 
trzy organizacje pozarządowe. Bez wsparcia z instrumentu inwestycyjnego projekt ten najprawdopodobniej 
nie zostałby zrealizowany.Ramka 8
17
 Wnioski i zalecenia
38 
Na podstawie przeprowadzonych 
prac kontrolnych Trybunał uznał, że 
instrument inwestycyjny wnosi war ‑
tość dodaną do unijnej współpracy 
na rzecz rozwoju z państwami AKP . 
Instrument dobrze wpisuje się w ramy 
unijnej współpracy na rzecz rozwoju 
z państwami AKP , zapewnia dostęp 
do finansowania długoterminowego 
i pożyczek w walucie krajowej oraz 
odgrywa rolę katalizatora.
39 
Spójność instrumentu z innymi ob ‑
szarami unijnej współpracy na rzecz 
rozwoju w państwach AKP jeszcze 
bardziej wzrosła, gdy EBI zaczął się 
podejmować realizacji projektów obar ‑
czonych wyższym ryzykiem, wyko ‑
rzystując w tym celu środki w ramach 
zestawu finansowania efektywnego 
(zob. pkt 15).
40 
W przypadku Kenii Trybunał wykrył, 
że pośrednicy finansowi nie do końca 
spełniali wymóg ujawniania informacji 
o instrumencie inwestycyjnym w umo ‑
wach pożyczki zawieranych z MŚP 
(zob. pkt 21–22).Zalecenie 1  
Systematyczne ujawnianie 
informacji o instrumencie 
inwestycyjnym w umowach 
pożyczki
EBI powinien dopilnować, by pośredni ‑
cy finansowi zamieszczali w umowach 
pożyczki odniesienie do instrumentu 
inwestycyjnego, aby informować 
beneficjentów końcowych o źródle 
finansowania.
41 
Pomoc techniczna uzupełniająca linie 
kredytowe nie docierała w wystar ‑
czającym stopniu do beneficjentów 
końcowych (zob. pkt 23).
Zalecenie 2  
Proponowanie pomocy 
technicznej jako 
uzupełnienia linii 
kredytowych
Aby zwiększyć wpływ na rozwój na 
poziomie MŚP , EBI wspólnie z pośred ‑
nikami finansowymi powinien zapew ‑
nić beneficjentom końcowym możli ‑
wość pełnego korzystania z pomocy 
technicznej.
18 Wnioski i zalecenia
42 
Instrument inwestycyjny odgrywa 
istotną rolę w zapewnianiu dostępu 
do finansowania długoterminowego 
i długoterminowych pożyczek w wa ‑
lucie krajowej i skutecznie odgrywa 
rolę katalizatora (zob. pkt 28–37).
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę III, której przewodniczył  
Karel PINXTEN, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu 
w Luksemburgu w dniu 22 września 2015 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 Prezes

19
 Załączniki
Zatwierdzone operacje, podpisane umowy i wypłaty dokonane w ramach 
instrumentu inwestycyjnego w państwach AKP w ujęciu rocznym i kumulatywnym
(w mln EUR )
2003–2010 2011 2012 2013 2014 Ogółem
Zatwierdzone operacje 3 396,3 429,6 617, 0 818,0 443,6 5 704,6
Podpisane umowy 2 816,1 193,0 355,0 471,5 652,6 4 488,2
Wypłaty 1 401,4 305,5 315,1 27 7, 2 290,5 2 589,7
Źródło:  EBI.Załącznik I
20 Załączniki Załącznik IIŚrodki w rozbiciu na instrumenty finansowe  
Kwoty zatwierdzone do realizacji w latach 2011–2014
Inne
100 w/uni00A0mln/uni00A0EUR
Kapitał własny
136 w/uni00A0mln/uni00A0EURProjekty infrastrukturalne
378 w/uni00A0mln/uni00A0EURLinie kredytowe
1 056 w/uni00A0mln/uni00A0EUR
Źródło:  EBI.
21 Załączniki Załącznik IIILista projektów zbadanych przez Trybunał (w mln euro)
lp. Kraj Nazwa umowyKwota zatwier -
dzona do reali -
zacji w ramach 
instrumentu 
inwestycyjnego Łączny 
budżet 
projektu1Rok pod -
pisania 
umowySektor/
instrument
1 Kamerun Elektrownia gazowa w Kribi 29,5 260 2012 INFRA (energia)
2 HaitiPożyczka w walucie krajowej na rzecz 
ACME (Haiti) 3,0 6 2011 Linia kredytowa
3 Kenia Farma wiatrowa nad jeziorem Turkana 150,0 623 2014 INFRA (energia)
4 KeniaFamily Bank – instrument finansowania 
przedsiębiorczości prywatnej (PEFF)10,0 20 2013 Linia kredytowa
5 Kenia Finansowanie mieszkalnictwa 20,0 50 2012 Linia kredytowa
6 KeniaFamily Bank – instrument 
mikrofinansowania 10,0 20 2013 Linia kredytowa
7 Kenia Shelter Afrique 15,0 38 2013Rozwój obszarów 
miejskich
8 Malawi Linia kredytowa dla Malawi 15,0 30 2013 Linia kredytowa
9 Mauritius Mauritius Airport Hotel 8,0 21 2012 Turystyka
10 Nigeria Access Bank 50,0 125 2012 Linia kredytowa
11 Region – Afryka Fundusz ADENA 12,0 100 2011 Kapitał
12a) Region – Afryka EDFI/EFP‑Proparco Część zobowią ‑
zań na rzecz 
EDFI‑EFP na kwotę 
100 mln euro75
2013Pożyczka
12b) Kenia EDFI/EFP‑FMO 45 Linia kredytowa
13 Region – Afryka Catalyst Fund 8,93 125 2011 Kapitał
14 Region – Afryka Fundusz konwergencji ICT 19,25 145 2012 Kapitał
15 Region – AKP FEFISOL 5,0 22 2011 Kapitał
16 Region – Afryka PTA Bank 80,0 160 2014 Linia kredytowa
17 TanzaniaNMB – instrument finansowania przedsię ‑
biorczości prywatnej (PEFF)50,0 107 2013 Linia kredytowa
18 Tanzania NMB – mikrofinansowanie 20,0 88 2013 Linia kredytowa
19 Uganda Crane Bank 28,0 56 2014 Linia kredytowa
20 Uganda Wschodnioafrykański Bank Rozwoju 25,0 50 2012 Linia kredytowa
1 Kwoty zaangażowane w momencie kontroli.
22 Odpowiedzi  
EBI
Streszczenie
Europejski Bank Inwestycyjny z zadowoleniem 
przyjmuje sprawozdanie końcowe Europejskiego 
Trybunału Obrachunkowego na temat „The ACP 
Investment Facility – does it provide added value?”. 
To działanie pozwoliło na dokonanie oceny spójno ‑
ści i celowości reprezentatywnej próbki projektów 
finansowanych przez instrument inwestycyjny 
w świetle celów rozwoju określonych przez Unię 
Europejską zgodnie z umową z Kotonu. Wszyst ‑
kie wnioski i zalecenia przyjęte przez trzecią 
izbę są z naszego punktu widzenia możliwe do 
zaakceptowania.
Uwagi
Zasady finansowania
26
Instrument inwestycyjny finansuje de facto  projekty 
infrastruktury podstawowej sensu stricto  (w szcze ‑
gólności prywatne) w sektorach energii, trans ‑
portu, telekomunikacji i wody. Działania w zakresie 
edukacji i opieki zdrowotnej są obecnie przeprowa ‑
dzane w ramach finansowania pośredniego (tzn. za 
pośrednictwem linii kredytowych lub poprzez 
nabywanie udziałów w funduszach inwestycyj ‑
nych), zwłaszcza dzięki tzw. pakietowi finansowania 
oddziaływania (ang. „impact financing envelope”) 
wprowadzonemu w 2014 roku. Chodzi tu o ułatwie ‑
nie dostępu do opieki zdrowotnej i edukacji przede 
wszystkim osobom znajdującym się w najtrud ‑
niejszej sytuacji, w szczególności poprzez pomoc 
dla firm prywatnych w poszerzeniu ich oferty. 
Zamierzamy jednak angażować się w bardziej 
bezpośredni sposób w finansowanie infrastruktury 
podstawowej w tych dwóch sektorach, głównie 
poprzez działania polegające na łączeniu środków 
(ang. „blending”).Wnioski i zalecenia
Zalecenie 1
Systematyczne odniesienia do źródła finansowania 
w umowach kredytowych pomiędzy pośredni ‑
kami finansowymi i beneficjentami końcowymi są 
już przedmiotem postanowienia umownego we 
wszystkich naszych umowach dotyczących pośred ‑
nictwa finansowego. Zobowiązujemy się dołożyć 
wszelkich starań, aby zapewnić prawidłową imple ‑
mentację tego postanowienia. W wyniku przepro ‑
wadzonej kontroli zwróciliśmy się już do naszych 
partnerów kenijskich1 o skuteczną realizację tego 
zobowiązania umownego; w przyszłości będziemy 
przykładać szczególną uwagę do tego niezwykle 
istotnego aspektu zapewnienia widoczności działań 
Unii Europejskiej w ramach umowy z Kotonu.
Zalecenie 2
Chociaż znaczna część pomocy technicznej ma 
na celu zwiększenie zdolności lokalnych instytucji 
finansowych (zwłaszcza banków komercyjnych 
i instytucji mikrofinansowania) z myślą o komplek ‑
sowej modernizacji sektora finansowego w krajach 
AKP , programy pomocy technicznej są skierowane 
także, w mniejszym stopniu, do beneficjentów koń ‑
cowych – przedsiębiorców, w ten sposób ułatwiając 
finansowanie większej części projektów inwesty ‑
cyjnych MŚP przez banki. Nasze najnowsze działa ‑
nia w ramach pomocy technicznej teraz dotyczą 
już bezpośrednio również przedsiębiorstw. Warto 
ponadto podkreślić, że w ramach jedenastej edycji 
EFR EBI zamierza zacieśnić współpracę z Komisją 
Europejską, zwłaszcza w kontekście operacji finan ‑
sowanych na zasadzie „blendingu”, które dotyczą 
rozwoju sektora prywatnego. Umożliwi to zwięk ‑
szenie wielkości i poszerzenie zakresu pomocy 
technicznej dla beneficjentów końcowych środków 
z instrumentu inwestycyjnego. Obecnie trwają roz ‑
mowy w sprawie konkretnych rozwiązań.
1 Projekt SHELTER‑AFRIQUE COMMUNITY DEVELOPMENT.
JAK OTRZYMAĆ PUBLIKACJE UE
Publikacje bezpłatne:
  jeden egzemplarz:  
w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
  kilka egzemplarzy (lub mapy, plakaty):  
w przedstawicielstwach Unii Europejskiej (http://ec.europa.eu/represent_pl.htm)  
w delegaturach Unii Europejskiej w krajach poza UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_pl.htm)  
kontaktując się z Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_pl.htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 11 (numer bezpłatny w całej UE) (*)
(*)  Informacje są udzielane nieodpłatnie, większość połączeń również jest bezpłatna (niektórzy operatorzy,  
hotele lub telefony publiczne mogą naliczać opłaty).
Publikacje płatne:
 w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
Instrument inwestycyjny AKP , zarządzany przez EBI, to 
obciążony ryzykiem fundusz odnawialny, który ma na celu 
wspieranie inwestycji realizowanych przez przedsiębiorstwa 
prywatne i  podmioty handlowe sektora państwowego 
w krajach Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP). Instrument 
zapewnia finansowanie średnio- i długoterminowe za 
pomocą różnych instrumentów finansowych i w ten sposób 
przyczynia się do trwałych korzyści gospodarczych, 
społecznych i w zakresie środowiska.
Zdaniem Trybunału instrument inwestycyjny wnosi wartość 
dodaną, a  operacje w  jego ramach są ogólnie spójne 
z unijnymi działaniami w  dziedzinie współpracy na rzecz 
rozwoju z państwami AKP . Niemniej nie zawsze 
przestrzegano obowiązku informowania beneficjentów 
końcowych o tym, że finansowania udzielono ze środków 
EBI / instrumentu inwestycyjnego AKP , a pomoc techniczna 
nie zawsze skierowana jest do małych i  średnich 
przedsiębiorstw.
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
QJ‑AB‑15‑015‑PL‑C
ISBN 978 ‑92‑872‑ 3148 ‑2