UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Bioprzemysłu („Wspólne Przedsięwzięcie BBI”) to organ, któremu powierzono realizację partnerstwa publiczno-prywatnego, którego członkami są z jednej strony Unia, reprezentowana przez Komisję, a z drugiej strony Konsorcjum bioprzemysłu („BIC”). Wspólne Przedsięwzięcie BBI zostało ustanowione na mocy rozporządzenia Rady (UE) nr 560/2014 („rozporządzenie Rady”) w celu realizacji wspólnej inicjatywy technologicznej na rzecz bioprzemysłu („inicjatywa BBI”) do dnia 31 grudnia 2024 r. Statut Wspólnego Przedsięwzięcia BBI został załączony do rozporządzenia Rady (UE) nr 560/2014 („statut”).

Zgodnie z art. 3 rozporządzenia Rady wkład Unii przeznaczony na pokrycie kosztów administracyjnych i kosztów operacyjnych Wspólnego Przedsięwzięcia BBI powinien wynosić maksymalnie 975 mln EUR. Wkład ten zostanie podzielony w następujący sposób:

– nie więcej niż 29,25 mln EUR składające się z wkładów finansowych w koszty administracyjne Wspólnego Przedsięwzięcia BBI oraz

– co najmniej 945,75 mln EUR składające się z wkładów finansowych w koszty operacyjne Wspólnego Przedsięwzięcia BBI4 (zwane dalej „wkładem UE”).

Zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady wkłady BIC lub jego jednostek składowych w koszty administracyjne i operacyjne Wspólnego Przedsięwzięcia BBI powinny wynosić co najmniej 2 730 mln EUR. Wkład ten zostanie podzielony w następujący sposób:

– kwota nie większa niż 29,25 mln EUR składająca się z wkładów finansowych w koszty administracyjne Wspólnego Przedsięwzięcia BBI;

– kwota w wysokości co najmniej 182,5 mln EUR składająca się z wkładów finansowych w koszty operacyjne Wspólnego Przedsięwzięcia BBI;

– nieokreślona kwota składająca się z wkładów niepieniężnych w realizację działań pośrednich (określanych również jako wkłady niepieniężne w koszty operacyjne, zwane dalej „IKOP”); oraz

– kwota w wysokości co najmniej 1 755 mln EUR składająca się z wkładów niepieniężnych związanych z realizacją działań dodatkowych (zwanych dalej „IKAA”).

Obecny wniosek w sprawie zmiany dotyczy specyfiki prawnej wkładu finansowego, o którym mowa w art. 12 ust. 3 lit. b) oraz 12 ust. 4 statutu załączonego do rozporządzenia Rady (UE) nr 560/2014.

Zgodnie z art. 12 ust. 3 lit. b) oraz art. 12 ust. 4 statutu wkład finansowy w koszty operacyjne w wysokości co najmniej 182,5 mln EUR powinien zostać przekazany przez BIC do dnia 31 grudnia 2024 r.. Ponadto z art. 12 ust. 3 lit. b) i art. 12 ust. 5 statutu czytanych łącznie wynika, że wkład finansowy BIC powinien być uwzględniony w budżecie Wspólnego Przedsięwzięcia BBI (na poziomie programu). Faktycznie, zgodnie z art. 12 ust. 5 statutu, wkłady finansowe członków w koszty operacyjne stanowią zasoby Wspólnego Przedsięwzięcia BBI, które mają być uwzględniane w jego budżecie. Oraz, zgodnie z art. 12 ust. 3 lit. b) statutu, część kosztów operacyjnych Wspólnego Przedsięwzięcia BBI ma być pokrywana przez wkład finansowy członków innych niż Unia. To ostatnie postanowienie nie odnosi się do jednostek składowych członków innych niż Unia, które uczestniczą w realizacji działań pośrednich finansowanych przez Wspólne Przedsięwzięcie BBI i mogą bezpośrednio wnosić wkłady finansowe w takie działania pośrednie (na poziomie projektu).

Z podsekcji 3.2.5 oceny skutków finansowych regulacji dołączonej do wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz przemysłu opartego na surowcach pochodzenia biologicznego z dnia 10 lipca 2013 r. wynika, że ustawodawca przewiduje uwzględnianie corocznie w budżecie Wspólnego Przedsięwzięcia BBI wkładu finansowego od przemysłu na pokrycie kosztów operacyjnych w wysokości 17,5 mln EUR.

BIC potwierdziło swoje zobowiązanie do przekazania wkładu finansowego w wysokości co najmniej 182,5 mln EUR do dnia 31 grudnia 2024 r., ale napotkało trudności dotyczące sposobu jego przekazania. W przypadku wielu członków BIC wniesienie wkładu finansowego na poziomie programu jest nieopłacalne z handlowego punktu widzenia, ponieważ nie daje ono w zamian żadnej gwarancji korzyści (np. w odniesieniu do wyników projektów i związanych z nimi praw własności intelektualnej), a może przynieść korzyści konkurencyjnym przedsiębiorstwom biorącym udział w projektach finansowanych przez Wspólne Przedsięwzięcie BBI. BIC zaproponowało zatem alternatywny sposób wnoszenia wkładu finansowego: możliwość wnoszenia przez jego członków wkładu finansowego bezpośrednio na poziomie projektu. Ten sposób wnoszenia wkładu zachęci członków BIC do udziału finansowego, ponieważ będą mogli uzyskać dostęp do wyników projektów, które są zastrzeżone wyłącznie dla uczestników projektów.

Komisja Europejska oceniła wniosek złożony przez BIC, sprawdzając, czy (i w jakim zakresie) jest rzekome trudności BIC związane z wywiązaniem się z obowiązku wnoszenia wkładu finansowego we Wspólne Przedsięwzięcie BBI szkodzą interesowi Unii. Początkowo Komisja Europejska mogłaby po prostu oddalić argumenty BIC, uzasadniając, że dbanie o interesy prywatnych członków Wspólnego Przedsięwzięcia nie należy do kompetencji Komisji, przestrzeganie obecnych ram prawnych jest obowiązkowe, a w przypadku jego braku zastosowanie będą miały sankcje przewidziane w rozporządzeniu Rady. Miałoby to jednak negatywny wpływ na cel Wspólnego Przedsięwzięcia BBI, a mianowicie prowadzenie działań poprzez współpracę między zainteresowanymi stronami na wszystkich etapach łańcuchów wartości w bioprzemyśle, obejmujących MŚP, ośrodki badawcze i technologiczne oraz uczelnie. W związku z powyższym służby Komisji zdecydowały się przyjąć proaktywną postawę i przeprowadzić dogłębną ocenę tej kwestii służącą określeniu najlepszych dostępnych możliwości podjęcia działań następczych. Polegała ona na analizie ewentualnych środków legislacyjnych i pozalegislacyjnych i wskazała, że niezbędna jest formalna zmiana ram prawnych.

Aby zapewnić wprowadzenie tej zmiany bez wywierania wpływu na pierwotne cele rozporządzenia Rady, służby Komisji Europejskiej określiły cele, które leżą u podstaw zobowiązania do wnoszenia wkładu finansowego: 1) zapewnienie wnoszenia minimalnego wkładu finansowego w koszty operacyjne Wspólnego Przedsięwzięcia BBI poprzez zobowiązanie podjęte przez jej prywatnego członka; 2) zapewnienie minimalnego efektu dźwigni w odniesieniu do wkładów wnoszonych przez Unię; oraz, co bardzo ważne, 3) wsparcie dynamicznego rozwoju sektora biogospodarki poprzez udostępnienie środków finansowych na działania w zakresie badań naukowych i innowacji w tym obszarze. W odniesieniu do pierwszego celu zobowiązanie do udziału finansowego zostało złożone przede wszystkim przez członków BIC należących do sektora leśnictwa, którzy ze względu na swój model działalności gospodarczej nie mogą generować żadnych IKOP i mogą uczestniczyć tylko w finansowaniu Wspólnego Przedsięwzięcia BBI. W odniesieniu do trzeciego celu środki w wysokości 150 mln EUR (z ogólnej kwoty 182,5 mln EUR oczekiwanego wkładu finansowego BIC) przeznaczono na inwestycje w działania w zakresie badań naukowych i innowacji (których głównymi beneficjentami są środowiska akademickie i MŚP).

Biorąc pod uwagę przyczyny wprowadzenia obowiązku wnoszenia wkładu finansowego, służby Komisji Europejskiej podjęły wysiłki w celu zidentyfikowania możliwych sposobów wnoszenia wkładu finansowego. Analiza porównawcza rozporządzenia Rady z ramami prawnymi ustanowionymi dla innych wspólnych przedsiębiorstw okazała się w tym względzie konstruktywnym podejściem. Wkład finansowy członków innych niż Unia został określony wyłącznie w rozporządzeniu w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Drugiej Inicjatywy w zakresie Leków Innowacyjnych („IMI2”). W przeciwieństwie do rozporządzenia w sprawie Wspólnego Przedsięwzięcia BBI rozporządzenie w sprawie Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 nie zawiera zobowiązania do wniesienia wkładu finansowego. Jest on jedynie opcją dla członków innych niż Unia. Taki wkład finansowy na rzecz Wspólnego Przedsięwzięcia IMI2 może być wnoszony zarówno na poziomie programu, jak i na poziomie projektu. Ponadto warto zauważyć, że w praktyce wnoszenia wkładu na poziomie programu IMI2 dokonuje się poprzez fundusze powiernicze i organizacje charytatywne, które z natury prowadzą działalność jako publiczne podmioty finansujące (np. Bill & Melinda Gates Foundation, Welcome Trust), podczas gdy podmioty wchodzące w skład Europejskiej Federacji Przemysłu i Stowarzyszeń Farmaceutycznych lub podmioty z nimi powiązane (odpowiednik członków BIC w IMI2) wnoszą wkłady finansowe na poziomie projektu. Wnioski wynikające z tej analizy porównawczej są zatem następujące: 1) wymóg wniesienia wkładu finansowego wyłącznie na poziomie programu jest unikalny dla Wspólnego Przedsięwzięcia BBI; 2) obecny model Wspólnego Przedsięwzięcia BBI pozwala na wzmocnienie współpracy z funduszami powierniczymi i organizacjami charytatywnymi; a, co najważniejsze, 3) ramy Wspólnego Przedsięwzięcia BBI powinny zostać dostosowane, gdyż współpracuje ono również z przedsiębiorstwami komercyjnymi.