Zależeć to będzie od tego, w jaki sposób przedsiębiorstwa, duże i małe firmy świadczące usługi finansowe oraz inwestorzy instytucjonalni i detaliczni będą wykorzystywać poszczególne elementy składowe. Organy krajowe i uczestnicy rynku odgrywają kluczową rolę w budowaniu kanałów finansowania i segmentów rynku, a także w procesie budowy infrastruktury prawnej, podatkowej i technicznej, niezbędnej do usunięcia przeszkód utrudniających integrację UE i stworzenie rzeczywistego jednolitego rynku dla kapitału.

We wrześniu 2016 r. Komisja przyjęła komunikat wzywający do przyspieszenia reformy.

W czerwcu 2016 r. Rada Europejska wezwała do dokonywania „szybkich i zdecydowanych postępów, aby zapewnić przedsiębiorstwom łatwiejszy dostęp do finansowania i wspierać inwestycje w gospodarkę realną poprzez postępy w realizacji agendy unii rynków kapitałowych”.

Intensyfikacja działań inwestycyjnych w perspektywie długoterminowej wymaga silniejszych rynków kapitałowych. Rynki te muszą zapewniać nowe źródła finansowania przedsiębiorstw oraz pomagać w zwiększaniu liczby opcji inwestycyjnych, odblokowując w ten sposób konkretne korzyści płynące z jednolitego rynku dla unijnych przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. Działające w UE przedsiębiorstwa, począwszy od przedsiębiorstw typu start-up i scale-up aż po spółki wielonarodowe o ugruntowanej pozycji, potrzebują dostępu do szerokiego wachlarza źródeł finansowania, aby móc inwestować w innowacje i ekspansję działalności. Gospodarstwa domowe wymagają dostępu do rynków kapitałowych, aby dysponować większą liczbą lepszych możliwości inwestowania z myślą o zapewnieniu sobie lepszej przyszłości.

2.Wdrażanie planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych

Wyzwania określone w planie działania na rzecz unii rynków kapitałowych z 2015 r. pozostają w dalszym ciągu aktualne. Unia rynków kapitałowych jest potrzebna, ponieważ zarówno banki, jak i rynki kapitałowe stanowią istotne elementy systemu finansowego, które nie konkurują ze sobą, za to nawzajem się uzupełniają. 178 odpowiedzi uzyskanych w ramach konsultacji publicznych dotyczących przeglądu śródokresowego unii rynków kapitałowych potwierdziło istnienie bardziej konkretnych wyzwań, z którymi musi się zmierzyć unia rynków kapitałowych (w ramce poniżej umieszczono przegląd uwag przekazanych w ramach tych konsultacji).

·Europejskie przedsiębiorstwa typu start-up i scale-up potrzebują zwiększonego finansowania ryzyka w celu inwestowania w innowacje i wzrost. Istnieje również konieczność rozwijania i wzmacniania nowych form wyłaniającego się równolegle do kredytów bankowych kapitału wysokiego ryzyka. ·Rozmiar publicznych rynków akcji i instrumentów dłużnych w UE pozostaje – zwłaszcza w niektórych państwach członkowskich – daleko w tyle za innymi rozwiniętymi gospodarkami. Uzyskanie dostępu do rynków publicznych jest procesem kosztownym i złożonym, zwłaszcza dla spółek o małej i średniej kapitalizacji. ·Niezbędne wysiłki podejmowane przez unijne banki w następstwie kryzysu finansowego w celu ograniczenia nadmiernych ekspozycji na ryzyko i zmniejszenia dźwigni finansowej przyczyniły się do spadku akcji kredytowej dla firm działających w UE. Rynki kapitałowe są w stanie zapewnić zaawansowane rozwiązania mogące pomóc bankom w skuteczniejszym zarządzaniu ich bilansami i finansowaniu akcji kredytowej dla przedsiębiorstw i gospodarstw domowych. ·Firmy ubezpieczeniowe i fundusze emerytalne nie inwestują w wystarczającym stopniu w kapitał wysokiego ryzyka, akcje i infrastrukturę. Należy koniecznie uruchomić większy kapitał pochodzący z sektora prywatnego w celu finansowania zrównoważonych inwestycji, procesu przejścia na gospodarkę niskoemisyjną i inwestycji mających zaspokoić ważne potrzeby społeczne. ·Zaangażowanie inwestorów detalicznych na rynkach kapitałowych pozostaje na niskim poziomie. Unijne gospodarstwa domowe znajdują się w światowej czołówce, jeśli chodzi o zgromadzone oszczędności, ale w większości oszczędności te przechowywane są na krótkoterminowych lokatach bankowych. Większe inwestycje na rynku kapitałowym mogą pomóc w sprostaniu wyzwaniom wynikającym ze starzenia się społeczeństwa i niskich stóp oprocentowania. Nie uda się jednak tego osiągnąć, dopóki inwestorzy detaliczni nie będą mieli dostępu do atrakcyjnych propozycji inwestycyjnych oferowanych na konkurencyjnych i przejrzystych warunkach. ·Na drodze inwestycji transgranicznych w UE stoi wiele od dawna utrwalonych i głęboko zakorzenionych przeszkód, co osłabia wydajność unijnej gospodarki. Bariery te zniechęcają inwestorów do dywersyfikacji ich portfeli inwestycyjnych pod względem geograficznym, zmniejszają płynność rynkową, a także utrudniają przedsiębiorstwom zwiększanie skali prowadzonej działalności.

W ciągu ostatnich 18 miesięcy, zgodnie z pierwotnie określonym harmonogramem, Komisja zrealizowała ponad połowę zadań (20 z 33) przewidzianych w planie działania na rzecz unii rynków kapitałowych.

Szczególne wysiłki zostały podjęte na rzecz zwiększania liczby źródeł finansowania ryzyka wraz ze zwiększaniem się skali działalności firm oraz na rzecz podnoszenia ich powszechnej dostępności w całej UE.

·Kapitał wysokiego ryzyka – osiągnięto zadowalające postępy we wdrażaniu pakietu opracowanego przez Komisję. Porozumienie co do zasady osiągnięte między Parlamentem Europejskim a Radą z dnia 30 maja dotyczące rozporządzenia w sprawie europejskich funduszy venture capital (EuVECA) i rozporządzenia w sprawie europejskich funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej ułatwi inwestorom inwestowanie w małe i średnie innowacyjne przedsiębiorstwa przez objęcie zakresem tych rozporządzeń zarządzających funduszami każdej wielkości oraz przez poszerzenie wachlarza przedsiębiorstw, w które można inwestować. Procedura wyboru podmiotów zarządzających jednym paneuropejskim funduszem funduszy venture capital prowadzonym przez podmioty sektora prywatnego lub większą liczbą tych funduszy zostanie ukończona w najbliższych miesiącach. Służby Komisji dokonały przeglądu krajowych zachęt podatkowych dla kapitału wysokiego ryzyka i aniołów biznesu. W oparciu o ten przegląd, a także na podstawie propozycji przewidzianych w opracowanej w 2016 r. inicjatywie na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up w dniu dzisiejszym zostanie opublikowane badanie określające dobre praktyki w tej dziedzinie. Stanowić będzie ono wsparcie dla opracowywania i wdrażania polityki przez państwa członkowskie, w tym za pośrednictwem europejskiego semestru, w celu zwiększenia skuteczności takich zachęt podatkowych i pobudzenia rozwoju lokalnych rynków kapitałowych.

·Przedsiębiorstwa wchodzące na rynki publiczne i pozyskujące na nich kapitał – osiągnięto postępy w ułatwianiu im wejścia na rynek i pozyskiwania kapitału. Zaktualizowane rozporządzenie w sprawie unijnego prospektu emisyjnego – będące wynikiem porozumienia osiągniętego w tej sprawie w grudniu 2016 r. między Parlamentem Europejskim a Radą – zostanie opublikowane w czerwcu 2017 r. i zacznie obowiązywać od połowy 2019 r. W ramach wprowadzonych usprawnień Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) będzie prowadzić nową, bezpłatną, ogólnounijną i dostępną online bazę danych dotyczącą prospektów emisyjnych. Komisja podejmuje obecnie działania we współpracy z Parlamentem Europejskim, państwami członkowskimi i ESMA w celu wdrożenia środków wykonawczych, zwłaszcza w odniesieniu do treści i formy podlegającego złagodzonym wymogom unijnego prospektu emisyjnego na rzecz wzrostu, jego kontroli i zatwierdzania, uniwersalnego dokumentu rejestracyjnego oraz informacji, które należy ujawnić w przypadku emisji wtórnej (w celu zapewnienia uproszczonych wymogów dla małych emitentów i emitentów często przeprowadzających emisje). Komisja poczyniła również kroki na rzecz likwidacji uprzywilejowanego traktowania w ramach systemu podatkowego długu kosztem kapitału, o czym była mowa we wniosku Komisji z października 2016 r. dotyczącym wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych. Wkrótce zakończy się przegląd barier regulacyjnych utrudniających wprowadzenie MŚP do obrotu giełdowego oraz przegląd płynności rynku obligacji korporacyjnych.

·Zdolność banków do prowadzenia akcji kredytowej na rzecz gospodarki – osiągnięto postępy w zakresie uwolnienia zasobów w ramach bilansów banków, a tym samym wygenerowania dodatkowych środków finansowych na rzecz gospodarki. W dniu 30 maja Parlament Europejski i Rada osiągnęły porozumienie co do zasady w sprawie prostej, przejrzystej i standardowej sekurytyzacji, czemu towarzyszył jednocześnie przegląd wymogów kapitałowych dla banków. W listopadzie 2016 r. Komisja zaproponowała zmianę unijnych przepisów dotyczących wymogów kapitałowych dla banków, która to zmiana dawałaby jej uprawnienia do zwolnienia z obowiązku przestrzegania tych wymogów całego sektora unii kredytowej w danym państwie członkowskim. Zakończone zostały konsultacje dotyczące ogólnounijnych ram dotyczących obligacji zabezpieczonych i tym podobnych struktur na potrzeby pożyczek dla małych przedsiębiorstw.

·Inwestycje w infrastrukturę – akt delegowany do dyrektywy Wypłacalność II został zmieniony we wrześniu 2015 r. i zaczął obowiązywać w kwietniu 2016 r., obniżając koszty ponoszone przez działające w UE firmy ubezpieczeniowe podczas inwestowania przez nie w kwalifikujące się projekty infrastrukturalne. Komisja przedstawi obecnie również środki mające na celu dokonanie przeglądu kalibracji ryzyka dotyczącego inwestycji w przedsiębiorstwa infrastrukturalne. Aby zachęcić banki do inwestycji środków prywatnych w projekty infrastrukturalne, przedstawiony w listopadzie 2016 r. wniosek w sprawie zmiany ustawodawstwa dotyczącego wymogów kapitałowych (CRR/CRD IV) przewiduje stworzenie otoczenia regulacyjnego w większym stopniu uwzględniającego ryzyko w celu wspierania projektów infrastrukturalnych wysokiej jakości i ograniczenia ryzyka ponoszonego przez inwestorów.

·Inwestycje dokonywane przez inwestorów instytucjonalnych i detalicznych – ukończono tworzenie solidnej podstawy, na której można oprzeć wnioski dotyczące ogólnounijnych emerytur prywatnych, transgranicznej dystrybucji funduszy inwestycyjnych i obniżenia kosztów ponoszonych przez firmy ubezpieczeniowe podczas inwestowania na niepublicznym rynku kapitałowym i prywatne emisje papierów dłużnych przedsiębiorstw. Równolegle w marcu 2017 r. Komisja przedstawiła plan działań w zakresie usług finansowych dla konsumentów, w którym określono sposoby zapewnienia im większego wyboru i lepszego dostępu do detalicznych usług finansowych w całej UE. W celu uzupełnienia wysiłków na rzecz ukończenia tworzenia jednolitego obszaru płatności w euro (SEPA), opracowując plan działania, zajęto się również kwestią wysokich kosztów dokonywania niektórych płatności w UE. Komisja intensyfikuje również współpracę z Europejskimi Urzędami Nadzoru w zakresie zwiększenia przejrzystości oraz porównywalności kosztów, a także osiąganych wyników w odniesieniu do detalicznych produktów inwestycyjnych i emerytalnych.

·Restrukturyzacja zapobiegawcza i druga szansa dla przedsiębiorców – w listopadzie 2016 r. Komisja zaproponowała przepisy dotyczące restrukturyzacji zapobiegawczej pozwalające uniknąć likwidacji przedsiębiorstw zdolnych do funkcjonowania na rynku, które borykają się z trudnościami finansowymi, oraz dające przedsiębiorcom szansę ponownego podjęcia działalności gospodarczej po ogłoszeniu upadłości. We wniosku określono również przepisy mające na celu zwiększenie skuteczności i przewidywalności postępowań upadłościowych, zmniejszenie ich kosztów oraz przyśpieszenie ich przebiegu. Propozycje te są obecnie przedmiotem negocjacji z Parlamentem Europejskim i Radą, a ich szybkie przyjęcie w istotny sposób przyczyni się do tego, by otoczenie prawne wspierało działalność gospodarczą.

·W sprawozdaniu Komisji z marca 2017 r. określono plan działania na rzecz usunięcia krajowych barier utrudniających swobodny przepływ kapitału. Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych w dniu 23 maja 2017 r. wyraziła swoje poparcie dla tego planu.

·Stabilność finansowa – mimo że większa dywersyfikacja kanałów finansowania w ramach unii rynków kapitałowych zwiększy odporność unijnego systemu finansowego, nadal będzie istnieć konieczność zachowania możliwości identyfikowania zagrożeń dla stabilności na rynkach kapitałowych i reagowania na nie, jeśli takowe zaistnieją. W następstwie konsultacji przeprowadzonych w 2016 r. Komisja podejmie obecnie działania w celu dopilnowania, aby Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) była w stanie monitorować potencjalne zagrożenia dla stabilności finansowej wynikające z finansowania rynkowego.

Jeśli chodzi o pozostałe działania, w odniesieniu do których w planie działania na rzecz unii rynków kapitałowych zapowiedziano prace przygotowawcze, Komisja zamierza teraz szybko zakończyć prace nad trzema wnioskami ustawodawczymi, które mają zasadnicze znaczenie dla utworzenia unii rynków kapitałowych. Te wnioski to:

1.Wniosek ustawodawczy dotyczący ogólnoeuropejskiego produktu z zakresu indywidualnego zabezpieczenia emerytalnego – do końca czerwca 2017 r. Wniosek ten położy podwaliny pod bezpieczniejszy, bardziej opłacalny i przejrzystszy rynek przystępnych i dobrowolnych prywatnych emerytalnych programów oszczędnościowych, którymi będzie można zarządzać na skalę ogólnoeuropejską. Pomoże on zaspokoić wymagania osób pragnących zwiększyć poziom swoich oszczędności emerytalnych adekwatnie do potrzeb, sprostać wyzwaniu demograficznemu, uzupełnić ofertę istniejących produktów i programów emerytalnych oraz zwiększyć opłacalność indywidualnego oszczędzania na emeryturę poprzez zaproponowanie atrakcyjnych możliwości inwestowania długoterminowego w ramach emerytur prywatnych. 2.Wniosek ustawodawczy określający normy kolizyjne w odniesieniu do skutków transakcji na papierach wartościowych i wierzytelnościach dla osób trzecich – w IV kwartale 2017 r. Występujące w poszczególnych krajach różnice w traktowaniu skutków, jakie cesja wierzytelności wywiera wobec osób trzecich, komplikują stosowanie tych instrumentów w charakterze zabezpieczenia transgranicznego oraz utrudniają inwestorom wycenę ryzyka inwestycji w instrumenty dłużne. Wniosek ten będzie wspierał transakcje transgraniczne przez usunięcie niepewności co do mającego zastosowania prawa, której skutkiem są zwiększone koszty i ryzyko. We wniosku wykorzystane zostaną wyniki prac dysponującej specjalnym mandatem grupy ekspertów oraz wyniki trwających konsultacji publicznych. We wniosku zostanie wyjaśnione, które przepisy mają zastosowanie do skutków transakcji dotyczących papierów wartościowych i wierzytelności dla osób trzecich; 3.Wniosek ustawodawczy w sprawie unijnych ram dotyczących obligacji zabezpieczonych – w I kwartale 2018 r. Celem wniosku będzie stworzenie bardziej zintegrowanego rynku obligacji zabezpieczonych w UE, bez obniżania jakości istniejących już obligacji tego typu. Rynki obligacji zabezpieczonych są ważnym kanałem umożliwiającym długofalowe finansowanie gospodarki realnej.



Równolegle Komisja zbada możliwość stworzenia europejskich zabezpieczonych papierów dłużnych jako instrumentu wykorzystywanego w ramach udzielania kredytów dla MŚP i kredytów infrastrukturalnych.

Ponadto Komisja czyni również postępy na polu przygotowań do realizacji następujących działań mających na celu wdrożenie zobowiązań określonych w pierwotnym planie działania:

·zmiany w rozporządzeniu delegowanym uzupełniającym dyrektywę Wypłacalność II w 2018 r. w celu dokonania przeglądu ostrożnościowego traktowania niepublicznych instrumentów kapitałowych i prywatnej emisji instrumentów dłużnych, w przypadku gdy jest to uzasadnione względami ostrożnościowymi, z punktu widzenia działań nadzorczych opartych na analizie ryzyka;

·zalecenie dotyczące plasowania na rynku niepublicznym (w oparciu o doświadczenie prawidłowo funkcjonujących systemów krajowych). Rynki emisji niepublicznej długu mogą zwiększyć dostępność finansowania dla nienotowanych na giełdzie przedsiębiorstw średniej wielkości. Zalecenie zostanie opracowane z uwzględnieniem wyników badania, które mają zostać opublikowane w IV kwartale 2017 r.;