SPRAWOZDANIE KOMISJI

Słowenia



Sprawozdanie sporządzone na podstawie art. 126 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

1. Wprowadzenie

W dniu 20 marca 2020 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie uruchomienia ogólnej klauzuli korekcyjnej w ramach paktu stabilności i wzrostu. Klauzula, jak określono w art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3, art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1466/97 oraz w art. 3 ust. 5 i art. 5 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1467/97, ułatwia koordynację polityk budżetowych w czasie poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej. W swoim komunikacie Komisja przedstawiła Radzie opinię, że biorąc pod uwagę przewidywane poważne pogorszenie koniunktury gospodarczej w wyniku pandemii COVID-19, obecna sytuacja pozwala na uruchomienie klauzuli. W dniu 23 marca 2020 r. ministrowie finansów państw członkowskich zgodzili się z oceną Komisji. Uruchomienie ogólnej klauzuli korekcyjnej pozwala na czasowe odstępstwo od ścieżki dostosowania prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego, pod warunkiem, że nie zagraża to stabilności finansów publicznych w średnim okresie. W przypadku części naprawczej Rada może również zdecydować, na podstawie zalecenia Komisji, o przyjęciu zmienionego kursu polityki budżetowej. Ogólna klauzula korekcyjna nie zawiesza procedur paktu stabilności i wzrostu. Pozwala ona państwom członkowskim na odstąpienie od wymogów budżetowych, które miałyby zastosowanie w normalnych warunkach, a jednocześnie umożliwia Komisji i Radzie wprowadzenie niezbędnych środków koordynacji polityki w ramach paktu.

Dane przekazane przez władze Słowenii w dniu 31 marca 2020 r., a następnie zatwierdzone przez Eurostat, wskazują, że nadwyżka sektora instytucji rządowych i samorządowych w Słowenii wyniosła w 2019 r. 0,5 % PKB, natomiast dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 66,1 % PKB. Zgodnie z programem stabilności na 2020 r. Słowenia planuje w 2020 r. deficyt w wysokości 8,1 % PKB, a zadłużenie wyniesie 82,4 % PKB.

Planowany deficyt na 2020 r. świadczy prima facie o istnieniu nadmiernego deficytu w rozumieniu paktu stabilności i wzrostu.

W związku z powyższym Komisja sporządziła więc niniejsze sprawozdanie, w którym zbadała, czy Słowenia spełnia kryteria deficytu i długu określone w Traktacie. Uwzględniła przy tym wszystkie istotne czynniki oraz zwróciła należytą uwagę na poważny wstrząs gospodarczy związany z pandemią COVID-19.

Tabela 1. Deficyt i dług sektora instytucji rządowych i samorządowych (% PKB)

2016 2017 2018 2019 2020 KOM 2021 KOM Kryterium deficytu Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych -1,9 0,0 0,7 0,5 -7,2 -2,1 Kryterium długu Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych 78,7 74,1 70,4 66,1 83,7 79,9 Luka w stosunku do wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu -6,8 2,8 -2,8 Zmiana salda strukturalnego 0,4 0,6 -0,2 Wymagana MLSA -1,1 -2,1 -6,2

Uwaga: MLSA oznacza minimalną liniową korektę strukturalną.

Źródło: Eurostat, prognoza Komisji z wiosny 2020 r.

2.Kryterium deficytu

W programie stabilności na 2020 r. zaplanowano, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych Słowenii osiągnie w 2020 r. 8,1 % PKB, czyli poziom, który przekracza wartość referencyjną określoną w Traktacie jako 3 % PKB i nie jest jej bliski. Wzrost deficytu odzwierciedla planowane środki pobudzające, których wartość wyniesie 4,4 % PKB, oraz skutki spowolnienia gospodarczego.

Planowane przekroczenie wartości referencyjnej określonej w Traktacie w 2020 r. ma charakter wyjątkowy, gdyż jest spowodowane poważnym pogorszeniem koniunktury gospodarczej. Po uwzględnieniu skutków pandemii COVID-19 w prognozie Komisji z wiosny 2020 r. przewiduje się zmniejszenie wzrostu realnego PKB w 2020 r. o 7,0 %.

Z prognozy Komisji z wiosny 2020 r. – w której przewiduje się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych spadnie w 2021 r. do wartości poniżej 3 % PKB – wynika, że planowane przekroczenie wartości referencyjnej określonej w Traktacie będzie miało charakter tymczasowy. Prognozom tym towarzyszy jednak niepewność na wyjątkowo wysokim poziomie.

Podsumowując, deficyt planowany na 2020 r. przekracza wartość referencyjną określoną w Traktacie jako 3 % PKB i nie jest jej bliski. Planowane przekroczenie uznaje się za wyjątkowe w rozumieniu Traktatu i paktu stabilności i wzrostu; ponadto obecnie uznaje się, że ma ono charakter tymczasowy. Analiza wskazuje zatem, że prima facie nie spełniono kryterium deficytu określonego w Traktacie i rozporządzeniu (WE) nr 1467/97.

3.Kryterium długu

Relacja długu publicznego do PKB zmniejszyła się z poziomu 70,4 % PKB w 2018 r. do 66,1 % PKB w 2019 r. Zmniejszenie to było głównie spowodowane nadwyżką pierwotną, efektem mianownika związanym ze wzrostem nominalnego PKB i ujemnymi wartościami rezydualnej zmiany długu (SFA).

Z przekazanych danych wynika, że w 2019 r. Słowenia osiągnęła zgodność z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu, ponieważ luka w stosunku do wartości odniesienia wynosi 6,8 % PKB.