Opinia Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie komunikatu Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego „Ramowy program energetyki jądrowej przedstawiony zgodnie z artykułem 40 Traktatu Euratom do zaopiniowania Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu”

COM(2006) 844 wersja ostateczna

(2007/C 256/11)

Dnia 10 stycznia 2007 r. Komisja Europejska, działając na podstawie art. 40 Traktatu Euratom, postanowiła zasięgnąć opinii Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego w sprawie wspomnianej powyżej.

Sekcja Transportu, Energii, Infrastruktury i Społeczeństwa Informacyjnego, której powierzono przygotowanie prac Komitetu w tej sprawie, przyjęła swoją opinię 19 czerwca 2007 r. Sprawozdawcą była Ulla SIRKEINEN.

Na 437. sesji plenarnej w dniach 11-12 lipca 2007 r. (posiedzenie z dn. 12 lipca 2007 r.) Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny stosunkiem głosów 81 do 28 — 15 osób wstrzymało się od głosu — przyjął następującą opinię:

1. Streszczenie

Energia jądrowa, z której w 2004 r. pochodziło 31 % energii elektrycznej i 15 % całości energii pierwotnej zużytej w UE, odgrywa zasadniczą rolę na rynku energii. Energia jądrowa w pełni odpowiada też celom polityki energetycznej UE oraz jest dziś wyraźnie konkurencyjna pod względem kosztów. Uzależnienie od importu jest niewielkie, a źródła paliwa są zróżnicowane i bezpieczne, co spełnia wymagania bezpieczeństwa dostaw. Energia jądrowa to aktualnie największe źródło energii wolnej od dwutlenku węgla w Europie.

W związku z decyzją Rady Europejskiej dotyczącą docelowych wartości emisji gazów cieplarnianych w 2020 r. i później jest oczywiste, że wszelkie dodatkowe możliwości produkcji energii przy niskiej emisji CO2, czy to ze źródeł odnawialnych, jądrowych czy ewentualnie z czystego spalania węgla, powinny zastępować produkcję o wysokiej emisji CO2 i tym samym zwiększać ogólną wielkość produkcji energii elektrycznej o niskiej emisji CO2. W praktyce, jeżeli nie utrzyma się przynajmniej obecnego udziału energii jądrowej do czasu, gdy dostępne będą nowe rozwiązania w zakresie czystej energii, cele polityki dotyczącej klimatu i inne cele polityki energetycznej nie zostaną zrealizowane.

2. Wstęp

Pozostałe części pakietu obejmują po pierwsze propozycję celu w zakresie zmian klimatu dla krajów rozwiniętych w postaci 30 % redukcji gazów cieplarnianych do 2020 r. w stosunku do poziomu z 1990 r. lub w każdym razie celu 20 % ich redukcji dla samej UE. Pakiet zajmuje się dalej rynkiem wewnętrznym gazu i energii elektrycznej, połączeniami w sieci gazowej i sieci energii elektrycznej, propozycjami promowania zrównoważonej produkcji energii z paliw kopalnych, planem działania w zakresie propagowania wykorzystania odnawialnych źródeł energii, łącznie z wiążącym celem 20 % udziału odnawialnych źródeł energii w ogólnym doborze źródeł energii UE do 2020 r. oraz oszczędnością energii z celem zwiększenia wydajności o 20 % do 2020 r., a także przyszłym europejskim strategicznym planem w dziedzinie technologii energetycznych. 9 marca 2007 r. Rada Europejska poparła te cele i zasadniczą treść polityczną pakietu.

3. Dokument Komisji

Zdaniem Komisji zwiększenie produkcji energii jądrowej mogłoby być jedną z możliwości obniżenia emisji CO2 i odegrać ważną rolę w rozwiązywaniu kwestii globalnych zmian klimatu. Energia jądrowa zasadniczo nie wiąże się z emisją dwutlenku węgla i stanowi element strategii Komisji na rzecz zmniejszenia emisji tego gazu, obejmującej cel zmniejszenia emisji CO2. Może to także stanowić istotną okoliczność przy omawianiu przyszłych systemów handlu uprawnieniami do emisji.

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na możliwość zwiększenia wykorzystania energii jądrowej jest jej podstawowa ekonomika, ponieważ jedna elektrownia jądrowa wymaga wstępnych inwestycji w wysokości od 2 do 3,5 mld EUR. Produkcja energii jądrowej pociąga za sobą wyższe koszty budowy w porównaniu do produkcji energii z paliw kopalnych, jednak po dokonaniu pierwszych inwestycji koszty operacyjne są znacznie niższe. Komisja szczegółowo stwierdza:

„Z 27 państw członkowskich UE (1) w 15 działają 152 reaktory jądrowe. Średni wiek elektrowni jądrowej zbliża się do 25 lat (2) . We Francji, która dysponuje największą liczbą reaktorów jądrowych (59), wytwarzających niemal 80 % energii elektrycznej tego kraju, oraz na Litwie (jedna elektrownia jądrowa produkująca 70 % energii elektrycznej) średni wiek wynosi w przybliżeniu 20 lat. Z kolei w Zjednoczonym Królestwie funkcjonują 23 elektrownie jądrowe, których średni wiek zbliża się do 30 lat, zaś w Niemczech średni wiek 17 czynnych elektrowni jądrowych wynosi 25 lat.”

„Energia jądrowa tradycyjnie charakteryzuje się połączeniem wyższych kosztów budowy i niższych kosztów eksploatacji w porównaniu do wytwarzania energii z paliw kopalnych, gdzie koszty inwestycyjne są niższe, zaś koszty paliwa, a co za tym idzie — koszty eksploatacyjne — są wyższe i podlegające wahaniom.”

Produkcja energii jądrowej jest w dużej mierze niezależna od zmian kosztów dostaw surowców, ponieważ niewielka ilość uranu, który pochodzi w przeważającym stopniu z regionów świata o stabilnej sytuacji, wystarczy, by reaktor mógł pracować przez dziesięciolecia. Rozpoznane i nadające się do eksploatacji zasoby uranu po konkurencyjnych cenach zaspokoją zapotrzebowanie przemysłu jądrowego co najmniej przez najbliższych 85 lat przy założeniu obecnego poziomu zużycia. Zatem w większości krajów uprzemysłowionych budowa nowych elektrowni jądrowych stanowi opłacalny sposób wytwarzania energii elektrycznej dla obciążenia podstawowego.

dostarczenie nowego impulsu do współpracy międzynarodowej dzięki bliższej współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (ang. skrót IAEA), Agencją Energii Atomowej (ang. NEA), umowom dwustronnym z krajami nienależącymi do UE, a także kontynuacji pomocy dla krajów ościennych.

4. Uwagi ogólne

Energia jądrowa, z której pochodzi 31 % energii elektrycznej i 15 % całości energii pierwotnej zużytej w UE w 2004 r., odgrywa zasadniczą rolę na rynku energii. Energia jądrowa w pełni odpowiada też celom polityki energetycznej UE. Energia jądrowa jest dziś wyraźnie konkurencyjna pod względem kosztów, zwłaszcza gdy wykorzystywana jest dla pokrycia obciążenia podstawowego. Uzależnienie od importu jest niewielkie, a źródła paliwa są zróżnicowane i bezpieczne, co spełnia wymagania bezpieczeństwa dostaw. Energia jądrowa to aktualnie największe źródło energii zasadniczo wolnej od dwutlenku węgla w Europie (patrz poniższy pkt 4.8).

Większa efektywność energetyczna, łącznie ze skojarzonym wytwarzaniem energii elektrycznej i cieplnej, a tym samym ograniczenie zapotrzebowania, to pierwszy i najważniejszy cel w programie polityki energetycznej. Nadal potrzeba jednak wielu inwestycji w produkcję energii w UE, aby zastąpić stare elektrownie i być może także zaspokoić większy popyt, ponieważ rozwój rynku i technologii może doprowadzić do zwiększenia się udziału elektryczności w całkowitym zapotrzebowaniu na energię.

Przy porównywaniu wpływu różnych rodzajów energii na środowisko ważne jest, by ocenić ogólny wpływ na środowisko całego procesu od dostawy, wytwarzania i transportu surowców, przez produkcję energii, aż po etap recyklingu i unieszkodliwiania. Światowa Rada Energetyczna (ang. WEC) opublikowała sumaryczny raport (Comparison of Energy Systems Using Life Cycle Assessment, WEC, lipiec 2004 r.), w którym zebrano i przeanalizowano szereg istniejących analiz dotyczących cyklu życiowego. Raport dowodzi, że emisje CO2 na kWh energii elektrycznej wytworzonej z wykorzystaniem energii jądrowej są niskie i utrzymują się na takim samym poziomie, jak w przypadku energii wytwarzanej z energii wiatru, biomasy czy energii wodnej — jest to poziom odpowiadający 1-5 % emisji z elektrowni węglowych.

W następstwie decyzji Rady Europejskiej dotyczącej docelowych wartości gazów cieplarnianych w 2020 r. i później oczywiste jest, że wszelkie dodatkowe możliwości produkcji energii przy niskiej emisji CO2, czy to ze źródeł odnawialnych, energii jądrowej czy ewentualnie z czystego spalania węgla, powinny zastępować produkcję energii o wysokiej emisji CO2 i tym samym zwiększać ogólną wielkość produkcji energii elektrycznej o niskiej emisji CO2. W praktyce, jeżeli nie utrzyma się przynajmniej obecnego udziału energii jądrowej do czasu, gdy dostępne będą nowe rozwiązania energetyczne, cele polityki dotyczącej klimatu i inne cele polityki energetycznej nie zostaną zrealizowane w sposób możliwy do zaakceptowania z ekonomicznego punktu widzenia. Z drugiej strony jest oczywiste, że rosnący udział energii jądrowej wraz z energią ze źródeł odnawialnych oznaczałby lepszy stosunek kosztów do wyników w walce ze zmianami klimatycznymi.

Komisja ocenia, że opinia publiczna na temat energii jądrowej i jej powszechne postrzeganie ma zasadnicze znaczenie dla przyszłości polityki nuklearnej. Zgadzamy się z tym i przypominamy, że poziom akceptacji znacznie się różni w poszczególnych państwach członkowskich. Trzeba poprawić dostępność informacji dla społeczeństwa oraz przejrzystość procedur decyzyjnych, ponieważ badania pokazują, że obywatele UE nie są dobrze poinformowani o zagadnieniach nuklearnych. Komisja mogłaby odegrać w tym użyteczną rolę. Potrzebne są jednak także realne działania, by rozwiać obawy społeczne, co Komitet już wcześniej wielokrotnie stwierdzał.

Najbardziej pilnym zadaniem jest znalezienie rozwiązania dla kwestii odpadów promieniotwórczych, a zwłaszcza ostatecznego usuwania zużytego paliwa — istnieje odpowiednia technologia, ale brakuje decyzji politycznych. Jest to ważne zagadnienie związane z wpływem energii jądrowej na środowisko i zdrowie oraz jej powszechną akceptacją. Ramowy program energetyki jądrowej stwierdza, że żadne państwo nie wdrożyło jeszcze proponowanego ostatecznego rozwiązania. Poczyniono jednak postępy w Finlandii, gdzie wybrano miejsce składowania, a także w Szwecji i Francji, gdzie znacznie zbliżono się do wybrania takiego miejsca.

Zgadzamy się także z Komisją co do innych zagadnień, które nadal wymagają poświęcenia im uwagi na szczeblu UE, takich jak bezpieczeństwo jądrowe i ochrona radiologiczna, w których Europa ma bardzo dobre wyniki, oraz zabezpieczenie finansowania na rzecz likwidacji elektrowni jądrowych.

Program ramowy nie wspomina jednak o nowym zagrożeniu terroryzmem. Jest to poważne zagrożenie dla elektrowni jądrowych oraz dla wielu innych zakładów przemysłowych i budynków publicznych na całym świecie. Wszystkie nowe elektrownie jądrowe powinny być projektowane tak, by mogły wytrzymać uderzenie dużego samolotu pasażerskiego bez wypuszczenia radioaktywnych emisji poza elektrownię. Techniczne i obejmujące udział człowieka systemy zabezpieczeń muszą też być planowane i wprowadzane w życie w taki sposób, by zapobiec wszelkim rodzajom ataków terrorystycznych wewnątrz elektrowni. Komisja powinna we współpracy z odpowiedzialnymi władzami i operatorami zapoczątkować inicjatywy w celu zapewnienia, że w każdej elektrowni jądrowej istnieją odpowiednie rozwiązania służące zapobieganiu terroryzmowi.

Dodatkowym aspektem jest atrakcyjność sektora energii jądrowej jako pracodawcy i jako tematu badań po dwudziestu latach, kiedy był on prawie że objęty moratorium w Europie. Wynikły z tego brak zainteresowania studentów i profesjonalistów czy ekspertów stanowi utrudnienie dla ogólnego rozwoju energetyki jądrowej i może też stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa. Komitet zgadza się z poglądem Komisji, że specjalistyczna wiedza z zakresu ochrony radiologicznej i technologii nuklearnych ma podstawowe znaczenie dla UE, a zatem należy zwrócić uwagę na kształcenie, szkolenie i badania w tych dziedzinach. Uwagi wymaga także kultywowanie i transfer wiedzy zgromadzonej przez pokolenie naukowców i inżynierów, którzy budowali istniejące w Europie elektrownie, jako że w wielu krajach przez wiele lat do sektora tego nie weszli żadni młodsi eksperci.

Komisja przypomina nam, że każde państwo członkowskie może samo decydować, czy będzie korzystać z energii jądrowej. Komitet popiera prawo każdego państwa członkowskiego do wybrania własnego koszyka źródeł energii, w tym energii jądrowej. To prawo powinno być szanowane nie tylko przez UE, ale także przez inne państwa członkowskie. Jednakże decyzje jednego państwa członkowskiego na wiele sposobów wpływają na sytuację innych państw i ta współzależność wzrośnie jeszcze wraz z otwieraniem się rynków wewnętrznych.

5. Uwagi o proponowanych rozwiązaniach

W punkcie 6.5 ramowego programu — „Kolejne działania” — Komisja poddaje pod dyskusję propozycje rozwiązań, zwłaszcza na szczeblu UE (patrz pkt 3.9). Poglądy EKES-u co do przedstawionych propozycji są następujące.

Platformy technologiczne okazały się bardzo skutecznymi instrumentami tworzenia partnerstw publiczno-prywatnych służących opracowywaniu europejskich strategicznych programów badawczych. EKES popiera ideę Komisji, by wykorzystać ten instrument w dziedzinie „rozszczepienia jądra atomowego w warunkach nieszkodliwych dla środowiska” oraz „składowania w warstwach geologicznych”. Mogłoby to być bardzo potrzebne narzędzie przyciągania młodych naukowców do tego przemysłu.

EKES zgadza się z propozycjami Komisji, by zaktualizować pułapy pożyczek EURATOM oraz zapewnić ich większą dostępność. Zasadniczo inwestycje we wszystkie formy energii powinny mieć równy dostęp na równych warunkach do instrumentów finansowania, zapewnianych w innych wypadkach przez EBI.

Ujednolicony program odpowiedzialności, w tym mechanizm gwarantujący dostępność funduszy w przypadku zniszczeń wywołanych wypadkiem jądrowym, bez angażowania środków publicznych, jest zdaniem Komitetu także niezbędny dla zapewnienia większej akceptacji dla energii jądrowej. Obecny system (ubezpieczenie od odpowiedzialności do 700 mln USD) nie wystarcza do tego celu. W sposób otwarty, konstruktywny i praktyczny należy zająć się problemem ubezpieczeń, gdzie prawdopodobieństwo wypadku jest niezwykle niskie, natomiast szkody mogą być bardzo poważne i kosztowne. Jedną z możliwości może być system wspólnej puli ubezpieczeń.

Zwrócenie uwagi państw członkowskich na prawdopodobieństwo ponownego zwiększenia się potrzeb w zakresie kształcenia i szkoleń w szerokiej dziedzinie energii jądrowej i technologii nuklearnych, w tym zwłaszcza kształcenia i szkoleń w dziedzinie bezpieczeństwa jądrowego. Edukacja to nie tylko sposób na zapewnienie nowych specjalistów w dziedzinie energii jądrowej, ale także na zwiększenie świadomości w tym zakresie wśród społeczeństwa, co ma fundamentalne znaczenie dla kształtowania opinii publicznej.

Europejski sektor technologii nuklearnych zdobył pozycję światowego lidera, co zapewnia wysokiej klasy miejsca pracy, a jednocześnie jest korzystne dla bezpieczeństwa jądrowego na całym świecie ze względu na jego świetne wyniki w zakresie bezpieczeństwa. Aby utrzymać tę pozycję, jako że oczekuje się światowego wzrostu inwestycji w energię jądrową, przemysł ten, łącznie z przemysłem budowy części dla niego, powinien być uznawany za cel w nowym sektorowym podejściu Komisji do problemów przemysłu.

(1) Załącznik nr 2 — Dane krajowe o aktualnej działalności w obszarze jądrowego cyklu paliwowego.

(2) Załącznik nr 1: patrz rys. 6 i 7, przedstawiające długość eksploatacji elektrowni jądrowych i rozkład długości eksploatacji w poszczególnych krajach.

(3) External Costs — Research results on socio-environmental damages due to electricity and transport, Komisja Europejska, 2003 r.

(4) Stowarzyszenie Zachodnioeuropejskich Organów Nadzoru Instalacji Jądrowych.

ZAŁĄCZNIK

do opinii Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego

Następujące poprawki, które uzyskały poparcie co najmniej jednej czwartej oddanych głosów, zostały odrzucone w trakcie debaty:

Punkt 1.1

Zmienić

„W 2004 r. Komitet zasugerował w swojej opinii w sprawie znaczenia energii jądrowej dla produkcji energii elektrycznej, że należy podjąć wysiłki w celu zapewnienia informacji dotyczących realnych zagadnień przemysłu jądrowego: bezpieczeństwa dostaw, eliminacji emisji CO2, konkurencyjnych cen oraz zabezpieczenia zużytego paliwa i gospodarowania nim, tak by zorganizowane społeczeństwo obywatelskie mogło przeprowadzić krytyczną analizę debat nad tymi kwestiami. Nowy ramowy program energetyki jądrowej dostarcza niektórych takich informacji. Komitet częściowo zasadniczo zgadza się z analizą i opisem, zawartymi w komunikacie Komisji, stwierdza jednak również, iż nie poruszono istotnych tematów (patrz np. punkt 1.6). Poruszono większość istotnych aspektów energii jądrowej i naszym zdaniem poprawnie je opisano. Komitet wskazuje dodatkowo na pewne aspekty energii jądrowej, które należy wziąć pod uwagę.”

Uzasadnienie

Zmiana wynika z innych poprawek oraz z punktu 1.6 projektu opinii, w którym przecież zwraca się uwagę na to, że takie istotne dodatkowe kwestie jak terroryzm czy woda chłodząca nie zostały omówione w wystarczającym stopniu.

Wynik głosowania

Za: 49

Przeciw: 52

Wstrzymało się: 11

Punkt 1.2

Zmienić

„Energia jądrowa, z której w 2004 r. pochodziło 31 % energii elektrycznej i 15 % całości energii pierwotnej zużytej w UE, odgrywa zasadniczą rolę na rynku energii. Energia jądrowa w pełni odpowiada też celom polityki energetycznej UE oraz jest dziś wyraźnie konkurencyjna pod względem kosztów. Uzależnienie od importu jest niewielkie, a źródła paliwa są zróżnicowane i bezpieczne, co spełnia wymagania bezpieczeństwa dostaw. Energia jądrowa to aktualnie jedno z największych źródeł największe źródło energii wolnej od dwutlenku węgla w Europie. Jej wpływ na inne aspekty środowiska jest ograniczony i znajduje się pod kontrolą.”

Uzasadnienie

W dokumencie Komisji jest mowa o „jednym z największych źródeł”, a nie o „największym źródle” energii wolnej od dwutlenku węgla. Należy cytować dokładnie.

Jeśli chodzi o inne aspekty środowiska, patrz: pozostałe poprawki.

Wynik głosowania (Uwaga: Druga część poprawki, tj. skreślenie ostatniego zdania, została przyjęta na sesji plenarnej.)

Za: 57

Przeciw: 60

Wstrzymało się: 3

Punkt 1.3

Zmienić

„W związku z decyzją Rady Europejskiej dotyczącą docelowych wartości emisji gazów cieplarnianych w 2020 r. i później jest oczywiste, że wszelkie dodatkowe możliwości produkcji energii przy niskiej emisji CO2, czy to ze źródeł odnawialnych, jądrowych czy ewentualnie z czystego spalania węgla, powinny zastępować produkcję o wysokiej emisji CO2 i tym samym zwiększać ogólną wielkość produkcji energii elektrycznej o niskiej emisji CO2. Komitet przyjmuje do wiadomości zawarte w komunikacie Komisji następujące stwierdzenia: »Obecnie w Unii znajduje się ponad 110 obiektów jądrowych na różnych etapach likwidacji. Szacuje się, że do 2025 r. przynajmniej jedna trzecia ze 152 elektrowni jądrowych działających w rozszerzonej Unii Europejskiej będzie podlegać likwidacji (nie uwzględnia się możliwości wydłużenia okresu eksploatacji)«. Ponieważ skądinąd dotychczas notyfikowano w Komisji tylko budowę jednego nowego reaktora, najprawdopodobniej udział energii jądrowej w produkcji energii elektrycznej znacznie spadnie. Jednakże jak to pokazuje badanie niemieckiego Federalnego Urzędu Kanclerskiego dla Republiki Federalnej, osiągnięcie celów dotyczących klimatu jest możliwe, co wymaga wszakże dalszych wysiłków w zakresie oszczędności energii elektrycznej, wydajności i wykorzystania odnawialnych źródeł energii. W praktyce jeżeli nie utrzyma się przynajmniej obecnego udziału energii jądrowej do czasu, gdy dostępne będą nowe rozwiązania w zakresie czystej energii, cele polityki dotyczącej klimatu i inne cele polityki energetycznej nie zostaną zrealizowane.”

Uzasadnienie

Wynika z tekstu Komisji oraz z wymienionego badania.

Wynik głosowania

Za: 49

Przeciw: 65

Wstrzymało się: 6

Punkt 1.7

Zmienić

„Utrata atrakcyjności Dodatkowym aspektem jest atrakcyjność tego sektora jako pracodawcy i jako tematu badań może stać się problemem dla tych państw członkowskich, które pragną nadal obstawać przy energii atomowej. po dwudziestu latach, kiedy był on w Europie prawie że objęty moratorium. Komitet zgadza się z poglądem Komisji, że specjalistyczna wiedza z zakresu ochrony radiologicznej i technologii nuklearnych ma podstawowe znaczenie dla UE, a zatem należy zwrócić uwagę na kształcenie, szkolenie i badania w tych dziedzinach. Odpowiedzialność za to powinni ponosić operatorzy instalacji.”

Uzasadnienie

Z jednej strony nie może być mowy o „moratorium”, a odpowiedzialność za kształcenie itp. leży głównie w gestii przedsiębiorstw, nie zaś państwa bądź wspólnoty państw.

Wynik głosowania (jedynie druga część poprawki została poddana pod głosowanie, pierwsza część została przyjęta)

Za: 45

Przeciw: 71

Wstrzymało się: 2

Punkt 3.6.1

Dodać nowy punkt 3.6.1.

„Jeśli chodzi o możność dysponowania zasobami uranu, Komitet stwierdza, że istnieją w tym względzie różnice między komunikatem Komisji a streszczeniem ostatniej czerwonej księgi Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej. W księdze tej padają następujące słowa: »Zgodnie z obecnymi przewidywaniami zdolności produkcyjne w zakresie uranu naturalnego — włączając w to wszystkie istniejące, powstające, planowane i przyszłe ośrodki wydobycia bazujące na zidentyfikowanych zasobach […] — są wystarczające, żeby zaspokoić przewidywane światowe zapotrzebowanie na uran w roku 2010, o ile wszystkie rozbudowy kopalń i budowy nowych ośrodków będą przebiegały zgodnie z planem i zostanie utrzymana pełna moc produkcyjna w odniesieniu do wszystkich operacji. […] Oczekuje się jednak, że źródła wtórne utracą na znaczeniu, szczególnie po roku 2015, dlatego też trzeba będzie w coraz większym stopniu zaspokajać zapotrzebowanie reaktorów poprzez rozszerzanie istniejących mocy produkcyjnych oraz tworzenie nowych ośrodków produkcji lub wprowadzanie alternatywnych cykli paliw jądrowych, jedno i drugie zaś jest kosztownym i długotrwałym przedsięwzięciem. Do stymulacji rozwoju niezbędnych zidentyfikowanych zasobów we właściwym czasie, konieczne jest w bliskiej przyszłości stałe i duże zapotrzebowanie na uran. Ze względu na długi okres przygotowań do identyfikacji nowych zasobów i rozpoczęcia ich wydobycia (na ogół 10 lat lub więcej) mogą pojawić się braki w zaopatrzeniu w uran, jak też może dojść do ciągłego wzrostu cen uranu wskutek wyczerpania źródeł wtórnych«. Komitet oczekuje, że Komisja wyjaśni tę kwestię.”

Uzasadnienie

Powinniśmy wskazać oczywiste różnice, nie zaś je przemilczać.

Wynik głosowania

Za: 49

Przeciw: 65

Wstrzymało się: 5

Punkt 4.1

Zmienić

„Komitet z zadowoleniem przyjmuje do wiadomości przygotowany przez Komisję nowy projekt ramowego programu energetyki jądrowej. W ciągu dziesięciu lat, jakie upłynęły od ostatniej publikacji, kontekst energetyki istotnie się zmienił. Zwłaszcza w ostatnich kilku latach nowe i dramatyczne wydarzenia skierowały znaczną uwagę na wszystkie trzy aspekty polityki energetycznej — bezpieczeństwo dostaw, konkurencyjność i rozsądne ceny, jak również na środowisko, a zwłaszcza zmiany klimatu. Reakcją UE na ewidentne problemy i wyzwania były propozycje dotyczące europejskiej polityki energetycznej. W tej sytuacji potrzebna jest analiza i propozycje dotyczące energii jądrowej. Umiejscawia się w ten sposób energię jądrową na ogólnym tle energetyki i dostarcza części niezbędnych informacji dla omówienia i określenia polityki energetycznej dla Europy.”

Uzasadnienie

Sprawozdawczyni sama stwierdza, że nie omówiono wszystkich aspektów (np. zagrożenie terroryzmem itp.).

Wynik głosowania

Za: 50

Przeciw: 69

Wstrzymało się: 2

Punkt 4.5

Zmienić

„Nowe inwestycje powinny idealnie odpowiadać celom w zakresie bezpieczeństwa dostaw, konkurencyjności i przeciwdziałania zmianom klimatycznym. Z uwagi na cechy i potencjał innych form wytwarzania energii należy spodziewać się EKES odnotowuje toczącą się obecnie w niektórych państwach członkowskich dyskusję na temat przedłużenia okresu eksploatacji istniejących elektrowni jądrowych oraz nowych inwestycji. W tym względzie zgadzamy się z Komisją.”

Uzasadnienie

Autor poprawki nie znajduje fragmentu, w którym Komisja mówiłaby, że „należy spodziewać się” przedłużenia okresu eksploatacji. Jest to czysta spekulacja.

Patrz: także punkt 1.5, zmieniony na posiedzeniu sekcji, kiedy wyraziliśmy zaniepokojenie wobec możliwego przedłużenia tego okresu.

Wynik głosowania

Za: 50

Przeciw: 67

Wstrzymało się: 6

Punkt 4.6

Dodać na końcu

„Zdaniem Komisji zasoby uranu wystarczą na 85 lat przy założeniu obecnego poziomu zużycia. Różne źródła podają różne informacje na ten temat i szacunki wahają się od 85 do 500 lat. Ponieważ dostępność paliwa jest ważna z punktu widzenia bezpieczeństwa dostaw energii, Komisja powinna podać bardziej szczegółowe informacje o dostępności paliwa jądrowego. Zwraca się także ponownie uwagę na występowanie istotnych różnic w odniesieniu do kwestii dostępności źródeł uranu.”

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Wynik głosowania

Za: 55

Przeciw: 68

Wstrzymało się: 0

Punkt 4.8

Dodać

„Tak więc niezbędne jest uwzględnienie wartościowego wkładu energii jądrowej w unikanie gazów cieplarnianych. Przy obecnym doborze źródeł energii wykorzystanie energii jądrowej w UE zapobiega emisji około 600 mln ton CO2 rocznie. Na całym świecie poziom »zaoszczędzonych« emisji wynosi około 2 miliardów ton CO2. Jest to równe całkowitej obecnej emisji CO2 Francji, Niemiec i Wielkiej Brytanii razem wziętych. Jeżeli kontynuowane ma być stopniowe odchodzenie od energii jądrowej w niektórych państwach członkowskich, dużą część istniejących obecnie europejskich elektrowni jądrowych trzeba będzie zastąpić innymi niepowodującymi emisji źródłami energii, a także działaniami na rzecz efektywności energetycznej lub na rzecz oszczędzania energii. Ponadto jeżeli po zakończeniu okresu eksploatacji nie wymieni się istniejących elektrowni jądrowych na nowe, konieczne będzie zastąpienie w perspektywie średniookresowej całej energii jądrowej energią z innych źródeł niepowodujących emisji oraz działaniami na rzecz efektywności energetycznej i na rzecz oszczędzania energii.”

Uzasadnienie

Musimy uczynić znacznie więcej, niż jedynie zastanawiać się, w jaki sposób zastąpić jedną formę wytwarzania energii inną. EKES wskazywał na to wielokrotnie.

Dodatkowa uwaga autora poprawki: po tym, jak w dokumencie roboczym pojawiła się — wraz z podaniem źródła — wielkość 300 mln ton, poprosiłem sprawozdawczynię o udostępnienie danych dotyczących „zaoszczędzonych” emisji CO2. Niestety, nie zostało to zrobione!

Wynik głosowania

Za: 61

Przeciw: 61

Wstrzymało się: 2

Punkt 4.9

Dodać

„W następstwie decyzji Rady Europejskiej dotyczącej docelowych wartości gazów cieplarnianych w 2020 r. i później oczywiste jest, że wszelkie dodatkowe możliwości produkcji energii przy niskiej emisji CO2, czy to ze źródeł odnawialnych, energii jądrowej czy ewentualnie z czystego spalania węgla, powinny zastępować produkcję energii o wysokiej emisji CO2 i tym samym zwiększać ogólną wielkość produkcji energii elektrycznej o niskiej emisji CO2. W praktyce jeżeli nie utrzyma się przynajmniej obecnego udziału energii jądrowej do czasu, gdy dostępne będą nowe rozwiązania energetyczne, cele polityki dotyczącej klimatu i inne cele polityki energetycznej nie zostaną zrealizowane w sposób możliwy do zaakceptowania z ekonomicznego punktu widzenia. Z drugiej strony jest oczywiste, że rosnący udział energii jądrowej wraz z energią ze źródeł odnawialnych oznaczałby lepszy stosunek kosztów do wyników w walce ze zmianami klimatycznymi. Z drugiej jednak strony badania (niemieckiego Federalnego Urzędu Kanclerskiego dla Republiki Federalnej) pokazują, że osiągnięcie celów dotyczących klimatu jest możliwe, co wymaga wszakże dalszych wysiłków w zakresie oszczędności energii elektrycznej, wydajności i wykorzystania odnawialnych źródeł energii.”

Uzasadnienie

Nie wymaga uzasadnienia.

Wynik głosowania

Za: 58

Przeciw: 65

Wstrzymało się: 1

Punkt 4.11.1

Dodać nowy punkt 4.11.1

„Komisja stwierdza, że »odpowiedzialność w związku z wypadkami jądrowymi w 15 państwach członkowskich przed rozszerzeniem określa konwencja paryska z 1960 r., w ramach której utworzono ujednolicony system odpowiedzialności za wypadki jądrowe, który obecnie ogranicza odpowiedzialność operatorów w przypadku wypadków jądrowych do około 700 mln USD«. EKES uważa to za formę pośredniej subwencji dla energetyki jądrowej i domaga się zobowiązania wszystkich operatorów do ubezpieczenia się na odpowiednią sumę z tytułu wszelkich potencjalnych szkód.”

Uzasadnienie

Na posiedzeniu grupy analitycznej sprawozdawczyni oświadczyła, że „rozwiązanie może i musi się znaleźć”. W tekście nie ma o tym wyraźnej wzmianki. Jest to celem niniejszej poprawki.

Uwaga: Samochody w Niemczech muszą być ubezpieczone od odpowiedzialności cywilnej na sumę 100 mln euro. Dla porównania, elektrownie atomowe są ubezpieczone z tytułu wywołania potencjalnych szkód na śmieszną sumę 700 mln dolarów!

Wynik głosowania

Za: 41

Przeciw: 44

Wstrzymało się: 3

Punkt 4.14

Skreślić

„Najbardziej pilnym zadaniem jest znalezienie rozwiązania dla kwestii odpadów promieniotwórczych, a zwłaszcza ostatecznego usuwania zużytego paliwa — istnieje odpowiednia technologia, ale brakuje decyzji politycznych. Jest to ważne zagadnienie związane z wpływem energii jądrowej na środowisko i zdrowie oraz jej powszechną akceptacją. Ramowy program energetyki jądrowej stwierdza, że żadne państwo nie wdrożyło jeszcze proponowanego ostatecznego rozwiązania. Poczyniono jednak postępy w Finlandii, gdzie wybrano miejsce składowania, a także w Szwecji i Francji, gdzie znacznie zbliżono się do wybrania takiego miejsca.”

Uzasadnienie

Nie istnieje technologia odpowiednia do rozwiązania tego problemu.

Wynik głosowania

Za: 55

Przeciw: 69

Wstrzymało się: 4