[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 13.1.2009

KOM(2009) 1 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO DOTYCZĄCE OCENY EX-POST WSPÓLNOTOWEGO PROGRAMU STATYSTYCZNEGO 2003-2007

{SEC(2009)14}

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO DOTYCZĄCE OCENY EX-POST WSPÓLNOTOWEGO PROGRAMU STATYSTYCZNEGO 2003-2007

1. WPROWADZENIE

Decyzja nr 2367/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnotowego programu statystycznego na lata 2003-2007 (WPS) została przyjęta dnia 16 grudnia 2002 r.[1] Program miał kierować się głównymi priorytetami polityki Wspólnoty w zakresie unii gospodarczej i walutowej, rozszerzenia Unii Europejskiej i konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i agendy społecznej. Został on skonstruowany na podstawie celów określonych w opisie misji Eurostatu, wysokiej jakości statystyki dla wszelkich potrzeb polityki UE i skutecznego wykorzystywania zasobów i wykonania budżetu.

Artykuł 4 decyzji stanowi, że: „Pod koniec okresu objętego programem Komisja, po konsultacji z Komitetem ds. Programu Statystycznego, przedstawi odpowiednie sprawozdanie oceniające realizację programu, biorąc pod uwagę opinie niezależnych ekspertów. Sprawozdanie to zostanie zakończone do końca roku 2008, a następnie przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie”.[2]

Dokument ten jest wymaganym sprawozdaniem z oceny i dotyczy obowiązku zapisanego w rozporządzeniu finansowym[3] i w przepisach wykonawczych[4] do niego, zgodnie z którym program musi podlegać ocenie pod względem zasobów ludzkich i finansowych oraz uzyskanych wyników, w celu sprawdzenia, czy są one zgodne z wyznaczonymi celami. Ocena tego programu powinna także stanowić wartościowy wkład w proces przygotowywania przyszłych pięcioletnich programów statystycznych i opracowywania systemu monitorowania ich realizacji.

Sprawozdanie opiera się na śródokresowej ocenie przygotowanej przez Eurostat w 2006 r. i na sprawozdaniu przekazanym przez zewnętrzną firmę oceniającą, zgodnie z art. 4 WPS. W rozdziale 2 znajduje się podsumowanie głównych ustaleń dotyczących realizacji celów wyznaczonych w programie oraz przegląd przekrojowych zagadnień i nowych inicjatyw, które początkowo nie były przewidziane w ramach programu. Rozdział 3 zawiera główne zalecenia dotyczące przyszłego planowania i wdrażania programu.

Końcowe sprawozdanie zewnętrznych konsultantów znajduje się w załączonym dokumencie roboczym Komisji.

2. GŁÓWNE OSIĄGNIĘCIA PROGRAMU

W niniejszym rozdziale skoncentrowano się na osiągnięciach dokonanych podczas trwania programu we wszystkich dziedzinach statystyki określonych w tytułach programu i celach horyzontalnych wymienionych w ramach strategii realizacji. Rozdział ten zawiera także informacje na temat działań i inicjatyw, które nie zostały uwzględnione w WPS jako wyraźne cele, na temat innych działań i inicjatyw o przekrojowym charakterze oraz wykorzystania zasobów ludzkich i finansowych.

STRESZCZENIE

Na podstawie szczegółowo opisanych osiągnięć przedstawionych poniżej zgodnie z podziałem na tytuły[5] programu można stwierdzić, że prawie wszystkie cele zostały osiągnięte. Godna uwagi jest zdolność, jaką wykazał się Europejski System Statystyczny (ESS), polegająca na zapewnianiu wsparcia nowych i pojawiających się potrzeb politycznych dodatkowymi informacjami statystycznymi, jak to miało miejsce na przykład w przypadku: danych dotyczących państw członkowskich przystępujących do UE w 2004 r. i 2007 r., statystyki energetycznej, statystyki środowiskowej, statystyki azylowej i imigracyjnej, statystyk dotyczących zagranicznych jednostek zależnych, wstępnych szacunków na temat PKB i HICP, europejskich sprawozdań sektorowych, wskaźników dotyczących ochrony socjalnej i innymi. Ponadto przygotowany został wieloletni program modernizacji europejskiej statystyki w zakresie przedsiębiorstw i handlu. Postęp był możliwy także dzięki intensywnej pracy przy wydawaniu nowego prawodawstwa i prowadzenia przeglądów prawodawstwa (zwłaszcza w zakresie statystyki gospodarczej, statystyki przedsiębiorstw i statystyki społecznej), ale w jeszcze większym stopniu, dzięki opracowywaniu i wdrażaniu nowych metodologii i narzędzi. W sposób szczególny znajduje to odzwierciedlenie w fakcie, że znaczna liczba działań polegających na tworzeniu nowych statystyk była prawie równa liczbie działań rutynowego tworzenia danych. Stosunkowo wysoka liczba działań koncentrowała się na zapewnianiu jakości i opracowywaniu ESS, uwidaczniając jego zdolność do dalszego rozwoju i usprawnień. Potwierdzeniem tego jest opracowanie i wdrożenie Kodeksu postępowania, otwarcie swobodnego dostępu do wszystkich danych statystycznych Eurostatu, znajdujących się na jego stronie internetowej, jak również działania związane z lepszym ustalaniem priorytetów i ograniczaniem obciążeń dla przedsiębiorstw.

OSIąGNIęCIA W ZAKRESIE DZIEDZIN STATYSTYKI

Swobodny przepływ towarów: Nowe prawodawstwo Intrastat i Extrastat zostało opracowane w celu podniesienia progów sprawozdawczości, skuteczniejszego wykorzystywania istniejących informacji i dostosowania systemów statystycznych i celnych, a wiec w celu ograniczenia obciążeń dla przedsiębiorstw.

Rolnictwo: Państwa członkowskie otrzymały znaczne wsparcie na rzecz dalszej poprawy wskaźników rozwoju obszarów wiejskich i wskaźników rolno-środowiskowych, jak również przyspieszenia postępu prac w zakresie ksiąg gospodarstwa. Opracowano nowe prawodawstwo dotyczące badania struktury gospodarstw rolnych w celu ograniczenia obciążeń związanych ze sprawozdawczością.

Swobodny przepływ osób, usług i kapitału: Opracowano nowe prawodawstwo i związany z nim podręcznik metodologiczny, jak również po raz pierwszy zrealizowano proces gromadzenia danych z zakresu statystyki zagranicznych jednostek zależnych (wewnętrzne i zewnętrzne FATS). W obszarze społeczeństwa informacyjnego po rocznym procesie gromadzenia danych opracowano nowe rozporządzenie ramowe zawierające stałą i zmienną sekcję zagadnień, umożliwiającą szybszą reakcję na nowe potrzeby dotyczące danych.

Wizy, azyl, imigracja i inne polityki związane ze swobodnym przepływem osób: W 2007 r. przyjęte zostało nowe rozporządzenie w sprawie statystyk Wspólnoty z zakresu migracji i ochrony międzynarodowej. W tym kontekście dokonano przeglądu treści i struktury danych dotyczących dokumentów pobytowych, jak również prowadzono intensywne dyskusje z państwami członkowskimi na temat ujednolicenia definicji i wyników statystycznych oraz metadanych w celu zapewnienia możliwości lepszego porównania danych z zakresu migracji i azylu.

Transport: Poprawiono zakres i jakość danych dotyczących wszystkich rodzajów transportu, jak również zintensyfikowano wysiłki w celu zapewniania i poprawy jakości różnych wskaźników, takich jak wskaźniki dotyczące ruchu drogowego, transportu intermodalnego i wyników.

Polityka gospodarcza i pieniężna: W krajowych rachunkach wykonywanie rozporządzenia w sprawie Europejskiego Systemu Rachunków (ESA95) polegało na aktualizacji programu przekazywania danych i monitorowaniu zgodności. Wstępne szacunki PKB zostały opracowane w terminie, a roczne i kwartalne rachunki sektorowe zostały po raz pierwszy opublikowane w latach 2006 i 2007. Przeprowadzono prace zatwierdzające zasoby własne DNB i statystyk VAT. W kontekście europejskim i międzynarodowym rozpoczęto przegląd metodologii związanej z krajowymi rachunkami. Ramy metodologiczne dotyczące procedury nadmiernego deficytu , i w szerszym ujęciu, statystyk finansów publicznych , zostały rozbudowane, ponadto rozpowszechnione zostały statystyki finansowe sektora publicznego w ujęciu kwartalnym i rocznym Rozpowszechniono statystyki i związane z nimi metadane dotyczące zagranicznych inwestycji bezpośrednich, międzynarodowego handlu usługami i bilansu płatniczego wraz z jego kwartalnymi danymi i opracowano sprawozdania na temat jakości. Poddano przeglądowi system gromadzenia danych w odniesieniu do bilansu płatniczego, uwzględniając przy tym zmienione progi sprawozdawczości danych dla banków. Ponadto należy odnotować znaczące zaangażowanie w opracowanie podręcznika IMF na temat bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej (BPM 6). Jeśli chodzi o statystyki krótkoterminowe , rozporządzenie zostało zmienione, a dostępność i terminowość wskaźników znacząco wzrosły. Podjęto dalsze wysiłki mające na celu określenie i poprawę zakresu, długości szeregów czasowych i terminowości podstawowych europejskich wskaźników gospodarczych (PEEI). W zakresie statystyk cen metodologiczne prace i poprawione strategiczne wytyczne umożliwiły dalszą poprawę terminowości i jakości danych na temat zharmonizowanych wskaźników cen konsumpcyjnych. W 2007 r. przyjęto rozporządzenie w sprawie parytetów siły nabywczej.

Zatrudnienie: Określone zostały podstawowe elementy zintegrowanego systemu zarobków i kosztów pracy, w tym kwartalny wskaźnik kosztów pracy i prowadzone co cztery lata szczegółowe badania strukturalne dotyczące kosztów pracy i zarobków. We wszystkich państwach członkowskich wprowadzono w życie stałe kwartalne badania siły roboczej; Komisja Europejska przyjęła nowe rozporządzenie w sprawie statystyki w zakresie wolnych miejsc pracy i w dalszym ciągu rozwijana była baza danych dla potrzeb polityki rynku pracy.

Wspólna polityka handlowa: Podjęto szereg działań mających na celu poprawę jakości danych bilansu płatniczego i uaktualniono szereg wskaźników zrównoważonego rozwoju związanych z handlem zagranicznym. Poczyniono postęp w zakresie harmonizacji statystyk w zakresie bilansu płatniczego ze statystykami w zakresie krajowych rachunków i handlu zagranicznego.

Polityka społeczna, edukacja, kształcenie zawodowe i młodzież: Dokonano przeglądu wskaźników włączenia społecznego i ochrony społecznej oraz zapewniono większość związanych z nimi danych. Przyjęte zostało rozporządzenie ramowe w sprawie statystyk z dziedziny edukacji i uczenia się przez całe życie, jak również przeprowadzono badanie dotyczące szkoleń zawodowych w oparciu o dane opublikowane w 2007 r., a także zrealizowano badanie pilotażowe dotyczące edukacji osób dorosłych. Rozpoczęto przygotowywanie badania gospodarstw domowych w ramach zintegrowanego programu statystyk społecznych, mającego na celu racjonalizację istniejących i planowanych europejskich badań społecznych oraz zaspokojenie potrzeb polityki dzięki zastosowaniu modułów ad hoc. Opracowane zostało rozporządzenie ramowe w sprawie spisów powszechnych ludności i mieszkań i udostępnione zostały prognozy na temat ludności na szczeblu krajowym i regionalnym.

Kultura: Opublikowano sprawozdanie metodologiczne i mały rocznik statystyczny, zawierające kilka aspektów statystyk w dziedzinie kultury.

Zdrowie publiczne: Komisja Europejska przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia ramowego w sprawie zdrowia publicznego i bezpieczeństwa w pracy i rozpoczęto działania mające na celu opracowanie wskaźników zdrowotnych Wspólnoty Europejskiej. Rozpoczęto realizację europejskiego sondażu zdrowotnego, jak również przygotowano różne moduły takie jak na przykład moduł dotyczący stanu zdrowia. Opublikowano pierwsze zestawy danych dotyczących systemu rachunków zdrowotnych i poprawiono europejskie statystyki w zakresie wypadków przy pracy oraz statystyki w zakresie chorób zawodowych.

Ochrona konsumentów: Wydano szereg publikacji na temat konsumentów w Europie i udostępniono dane na temat bezpieczeństwa żywności. Określono wskaźniki służące monitorowaniu polityki bezpieczeństwa żywności i polityki żywieniowej, jak również poddano ocenie źródła danych w celu ustalenia danych dotyczących UE.

Przemysł: Proces rozwoju ukierunkowany był na sektor usług i statystyki dotyczące przedsiębiorczości. Wraz z przekształceniem podstawy prawnej statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw włączone zostały demografia przedsiębiorstw i usługi dla przedsiębiorstw, wymogi o mniejszym znaczeniu zostały usunięte, a także wprowadzono moduły ad hoc i europejskie metody próbkowania. Przyjęto nowe rozporządzenie w sprawie rejestrów przedsiębiorstw i rozpoczęto prace nad utworzeniem wspólnotowego rejestru przedsiębiorstw międzynarodowych. Przyjęto nowe klasyfikacje działalności gospodarczych i produktów. W celu opracowania rozporządzenia w sprawie statystyki energetycznej prowadzone były intensywne negocjacje. Ponadto podjęte zostało zadanie polegające na przekształceniu dyrektywy w sprawie przejrzystości stawek, ustanowiono obowiązki sprawozdawczości dotyczące energii elektrycznej i ciepła oraz dokonano istotnego wkładu w zakresie rocznej sprawozdawczości dotyczącej wykazów CO2 w Unii Europejskiej.

Spójność gospodarcza i społeczna: Zakończono przegląd klasyfikacji terenów NUTS, prowadzonej ze względu na rozszerzenie UE, oraz uruchomiono udoskonalony proces gromadzenia danych na temat audytu miejskiego. Dostarczono dane potrzebne do sporządzenia sprawozdania na temat spójności.

Badania i rozwój technologiczny: Ukończono lub rozpoczęto kilka projektów metodologicznych i badawczych, takich jak projekt dotyczący nowych metod kontroli ujawniania statystyk, wytyczne dotyczące sezonowego dostosowywania, metodyki integracji różnych źródeł w ESS, przy czym w niektórych z nich zastosowano nowo ustanowione instrumenty współpracy. Zrealizowano szereg badań na temat innowacyjności Wspólnoty, rozwoju zawodowego osób posiadających tytuł doktora oraz badań i rozwoju, jak również zwiększono dostęp do danych.

Środowisko: Po raz pierwszy, na mocy rozporządzenia, rozpowszechniono dane na temat statystyk odpadów. Opracowano instrument umożliwiający monitorowanie nowej polityki wspólnotowej oraz inne usługi w dziedzinie chemikaliów. Zakończono prace nad pełnym przeglądem wykazu wskaźników zrównoważonego rozwoju. Do opracowania rachunków środowiskowych wykorzystano szereg zgromadzonych zestawów danych, jak również opracowano stosowną do tego celu metodykę.

Współpraca na rzecz rozwoju (i inne działania zewnętrzne): Właściwe służby Komisji zapewniły krajom w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa szeroko pojęte wsparcie i doradztwo techniczne. W przypadku ważnych działań w zakresie współpracy statystycznej na szczeblu regionalnym w krajach AKP, Azji i Ameryki Łacińskiej, Eurostat zapewnił służbom Komisji doradztwo techniczne i uczestniczył w komitetach koordynujących i innych spotkaniach z zakresu statystyki na wyższym szczeblu.

Niektóre cele programu nie zostały w pełni osiągnięte. Dotyczy to: statystyk audiowizualnych, ponieważ prace w tym zakresie zostały zaniechane ze względu na zmianę polityki; statystyk w dziedzinie kultury, w przypadku których cel nie został w pełni zrealizowany ze względu na ograniczenie zasobów; oraz wsparcia metodologicznego w odniesieniu do obrażeń odniesionych w domu, które zostało włączone do zakresu obowiązków innej służby Komisji.

OSIąGNIęCIA W ZAKRESIE CELÓW HORYZONTALNYCH

Cele horyzontalne są powiązane z faktem, że Eurostat świadczy usługi dla Komisji, innych instytucji europejskich oraz szerszego grona użytkowników, przyczynia się do utrzymania i rozwoju Europejskiego Systemu Statystycznego (ESS), zwiększa motywację i satysfakcję pracowników, podnosi jakość swoich produktów i usług oraz zwiększa wewnętrzną wydajność.

Cele te zostały osiągnięte w dużym stopniu poprzez rozwój infrastruktury informatycznej, projektowanie i wdrażanie ram zapewniania jakości, polepszania warunków pracy w związku z wynikami badań opinii pracowników, uruchomienie europejskiego programu szkoleń statystycznych, rozwój strategii rozpowszechniania informacji wewnątrz i na zewnątrz oraz udoskonalanie struktury zarządzania ESS.

OSIąGNIęCIA W ZAKRESIE ZAGADNIEń PRZEKROJOWYCH

Rozszerzenie

W czasie trwania programu udało się w dużym stopniu włączyć nowe państwa członkowskie do wspólnotowych mechanizmów statystycznych, zarówno pod względem gromadzenia/rozpowszechniania danych, jak i struktur działania. Pomoc techniczna została zapewniona w sposób skuteczny w celu wzmocnienia tej integracji, ale także aby przygotować obecne kraje kandydujące do wspierania procesu negocjacji odpowiednimi danymi oraz do przyszłego przystąpienia do UE.

Zmniejszenie obciążeń respondentów

Zrealizowano różne działania skupiające się na poprawieniu rocznego programowania działań statystycznych, określaniu priorytetów oraz pomiaru obciążeń i kosztów w wybranych dziedzinach statystyki (statystyka w dziedzinie transportu, statystyka krótkookresowa, Intrastat, statystyka przedsiębiorstw). Rezultatem tych prac był komunikat Komisji w sprawie zmniejszenia obciążenia respondentów, wprowadzenia uproszczeń oraz ustalania priorytetów w dziedzinie statystyk wspólnotowych, opublikowany w listopadzie 2006 r. Pomiar obciążeń i kosztów kontynuowano poprzez rozpoczęcie działań obejmujących wszystkie państwa członkowskie i aktualnie obowiązujące akty prawne oraz poprzez inne inicjatywy w wybranych obszarach statystyki (lepsze wykorzystanie istniejących danych, prób europejskich). Pierwsze rezultaty uzyskane w kontekście lepszych uregulowań prawnych również wskazują, że obciążenia administracyjne wynikające z wymogu sprawozdawczości statystycznej są stosunkowo niskie.

Rozwój ESS

W 2006 r. Eurostat i państwa członkowskie postanowiły zastanowić się nad funkcjonowaniem ESS (Krakowski plan działania) skupiając się na ramach prawnych i instytucjonalnych, wyzwaniach w dziedzinie statystyki oraz zarządzaniu zasobami ESS i ich programowaniu. Utworzono grupy zadaniowe wysokiego szczebla. Pierwszym rezultatem był wniosek o dokonanie przeglądu europejskiego prawa statystycznego. Ponadto utworzono nowy mechanizm sieciowy wymiany wiedzy i zasobów w ramach ESS – ESSnets (sieci ESS). Obejmuje one projekty wykonane przez niektóre państwa członkowskie, których rezultaty mogą być wykorzystane przez wszystkich partnerów w ramach ESS.

Wdrażanie kodeksu praktyk

Zapewnienie odpowiednich praktyk, zasobów oraz możliwości związanych z tworzeniem wysokiej jakości statystyk w celu zwiększania niezależności, wiarygodności oraz odpowiedzialności krajowych urzędów statystycznych i Eurostatu stanowiło podstawę przyjęcia kodeksu praktyk w 2005 r. Kompleksową samoocenę uzupełniła wzajemna weryfikacja przeprowadzona w latach 2006-2008, która objęła głównie otoczenie instytucjonalne oraz praktyki rozpowszechniania informacji oraz koordynacyjną funkcję krajowych instytucji statystycznych w krajowych systemach statystycznych. Wyniki wszystkich weryfikacji podsumowano w sprawozdaniu Komisji. Zakończono proces tworzenia Europejskiej Rady Konsultacyjnej ds. Zarządzania Statystyką w celu nadzorowania wdrażania kodeksu praktyk.

Zarządzanie jakością

Zrealizowano wiele działań takich jak regularnie organizowane konferencje dotyczące jakości oraz inicjatywy w zakresie zarządzania jakością za pośrednictwem ESS, w tym opracowanie listy kontrolnej oceny procesów i otrzymanych danych statystycznych (DESAP) oraz instrukcji na temat metod i narzędzi oceny jakości danych (DATQAM), jakkolwiek możliwe byłoby dalsze udoskonalanie monitorowania jakości danych oraz harmonizacji sprawozdawczości jakościowej. Udzielono wsparcia państwom członkowskim w podejmowanych przez nie inicjatywach dotyczących jakości, a otrzymane w ten sposób dobre praktyki zostały rozpowszechnione.

Dialog pomiędzy użytkownikami i rozpowszechnianie

Głównym osiągnięciem było rozpoczęcie z dniem 1 października 2004 r. bezpłatnego rozpowszechniania danych statystycznych Eurostatu na stronie internetowej urzędu. W rezultacie zaobserwowano znaczący wzrost liczby wejść na portal, o wiele większą rozpoznawalność w mediach oraz pełne zestawienie metadanych. Udoskonalono program i kalendarz publikacji oraz wdrożono różnego rodzaju sondaże wśród użytkowników. Opracowano program współpracy w zakresie wsparcia użytkowników w państwach członkowskich, zaś uwagi użytkowników są regularnie analizowane. Ponadto powołano Europejski Komitet Doradczy ds. Statystyki (ESAC) w celu promowania dialogu z użytkownikami.

Rozwój infrastruktury

Uruchomiono nową stronę internetową oraz wdrożono zweryfikowaną referencyjną bazę danych dla usprawnienia dostępu do danych oraz funkcji strony. Infrastruktura była rozbudowywana w taki sposób, aby państwa członkowskie coraz częściej wykorzystywały jeden punkt odbioru do przekazywania swoich danych, tym samym zwiększając wydajność i bezpieczeństwo tych danych. Ponadto z międzynarodowego punktu widzenia kluczowa rola Eurostatu sprzyja inicjatywie opracowania wspólnych standardów i wytycznych w zakresie wymiany danych i metadanych drogą elektroniczną (standard SDMX).

WYKORZYSTANIE ZASOBÓW LUDZKICH I FINANSOWYCH

W tym okresie nastąpił znaczący wzrost zasobów ludzkich o około 15 %, głównie ze względu na rozszerzenie UE. Około 82 % zasobów ludzkich jest zaangażowane w tworzenie danych statystycznych, pozostała część stanowi zaplecze administracyjne i polityczne. Wskaźnik ten utrzymywał się na względnie stabilnym poziomie na przestrzeni lat, a jego niewielki wzrost zaobserwowano w ostatnich latach. Całkowity budżet na wdrożenie programu w tym okresie wyniósł 220,6 mln EUR.

W czasie trwania programu stan zasobów był w zasadzie satysfakcjonujący, ponieważ nowe zadania statystyczne związane z rozszerzeniem i nowymi wymaganiami politycznymi, zostały zrównoważone wzrostem wydajności oraz ograniczonym dopływem dodatkowych zasobów.

3. ZALECENIA NA PRZYSZłOść

Zalecenia wymienione w sprawozdaniu z oceny ex post wspólnotowego programu statystycznego na lata 1998-2002 zostały w szerokim zakresie uwzględnione w procesie wdrażania wspólnotowego programu statystycznego, którego dotyczy niniejsze sprawozdanie. Przystąpiono do wdrażania dwóch zaleceń, jednak prace nie zostały jeszcze zakończone. Jedno z tych zaleceń dotyczy usprawnienia pomiarów wyników działalności Eurostatu, a drugie określania umiejętności i wiedzy na poziomie ESS oraz zarządzania nimi.

Poniższe zalecenia przygotowali niezależni eksperci podczas oceny wspólnotowego programu statystycznego na lata 2003-2007 (bardziej szczegółowe informacje zamieszczone są w załączonym sprawozdaniu).

USPRAWNIENIE WSPÓłDZIAłANIA POMIęDZY WSPÓLNOTOWYM PROGRAMEM STATYSTYCZNYM A ROCZNYMI PROGRAMAMI PRACY

Wspólnotowy program statystyczny ma być programem ramowym określającym strategiczną wizję na okres pięciu lat i zapewniający, łącznie z rocznymi programami pracy, elastyczność i adekwatność wspólnotowego programu statystycznego w całym okresie obowiązywania. W przypadku korzystania ze wspólnotowego programu statystycznego jako punktu odniesienia, roczne programy pracy powinny zawierać wyraźną wzmiankę o odpowiednim wspólnotowym programie statystycznym i powinny się opierać na takim programie. Podstawowe cele zawarte we wspólnotowym programie statystycznym powinny być odzwierciedlone w analogicznych hierarchicznych celach programów rocznych. Umożliwi to pełne wykorzystanie potencjału obydwu rodzajów programu i zapewni lepsze monitorowanie celów strategicznych.

USPRAWNIENIE MONITOROWANIA REALIZACJI WSPÓLNOTOWEGO PROGRAMU STATYSTYCZNEGO

W Eurostacie istnieje już wiele instrumentów monitorujących, takich jak monitorowanie jakości danych, strony internetowej, zgodności z aktami prawnymi, badania zadowolenia użytkowników oraz badania opinii pracowników. Instrumenty te nie są jeszcze jednak częścią zintegrowanego systemu i, co więcej, wspólnotowy program statystyczny nie jest monitorowany pod względem celów. Ogólne monitorowanie wspólnotowego programu statystycznego powinno polegać na określeniu podstawowego zestawu wskaźników umożliwiających uzyskanie dostatecznych informacji na temat osiągnięcia celów operacyjnych i strategicznych w czasie trwania programu. Wdrożone działania związane z monitorowaniem należy zoptymalizować oraz zintegrować z systemem monitorowania.

ZRÓWNOWAżENIE ZAPOTRZEBOWANIA I ZASOBÓW

Zadaniem Eurostatu jest pełnienie funkcji pośrednika pomiędzy głównymi użytkownikami na poziomie europejskim (przede wszystkim innymi służbami Komisji) a krajowymi instytucjami statystycznymi i innymi podmiotami dostarczającymi informacje krajowe. Wraz z nimi wdrożono wiele instrumentów, aby zwiększyć wydajność wspólnego działania. Zgłaszane przez użytkowników zapotrzebowanie na częste dostarczanie szczegółowych danych wzrośnie w przyszłości w związku z wprowadzeniem nowych polityk w innych dziedzinach oraz koniecznością monitorowania realizacji i oceny prowadzonej polityki. Możliwość wykorzystywania dalszego wzrostu wydajności ESS w celu ciągłego zaspokajania rosnącego zapotrzebowania na zaawansowane i złożone dane jest jednak ograniczona. W takiej sytuacji konieczne jest strategiczne przemyślenie kwestii zapotrzebowania na dane w połączeniu z modernizacją systemów tworzenia danych oraz dalszą harmonizacją procesów, a także ewentualnym zwiększeniem zasobów ludzkich i finansowych w ramach ESS. Należy dołożyć starań, aby sprostać wyzwaniu całego ESS poprzez lepsze określanie priorytetów, uproszczenie prawodawstwa, ocenę skutków nowego zapotrzebowania z wyprzedzeniem oraz dokonanie przeglądu potrzeb w zakresie zasobów.

DALSZE WZMACNIANIE ZAUFANIA I WSPÓłPRACY W RAMACH ESS

Zaufanie i współpraca pomiędzy różnymi zainteresowanymi stronami są kluczowe dla sprawnego funkcjonowania ESS. Eurostat, jako organ pośredniczący pomiędzy krajowymi instytucjami statystycznymi oraz służbami Komisji, staje w obliczu niekiedy sprzecznych interesów różnych użytkowników systemu. Istnieje kilka organów i zinstytucjonalizowanych instrumentów, których zadaniem jest pobudzanie dialogu pomiędzy wszystkimi użytkownikami, a tym samym budowanie zaufania i umacnianie współpracy. To właśnie zaufanie i współpraca stanowią podstawę systemu i Eurostat powinien nadal dbać o ich wzmacnianie w przyszłości.

[1] DZ.U. L 358 z 16.12.2002.

[2] Dz.U. L 358 z 16.12.2002, s. 2.

[3] Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1995/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r.

[4] Rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. zmieniające rozporządzenie (WE, Euratom) nr 2342/2002.

[5] Zgodnie z traktatami.