Problemem systemu wymiaru sprawiedliwości jest niemal całkowity brak cyfryzacji. Dostępność informacji dotyczących systemu sądowego w internecie dla ogółu społeczeństwa jest bardzo ograniczona. Ponadto brak jest elektronicznych informacji o postępach w sprawach oraz elektronicznego systemu zarządzania sprawami. Kwestię tę poruszono również w kontekście europejskiego semestru w 2020 r. w zaleceniu dotyczącym poprawy w zakresie cyfryzacji systemu sądowego. Wprowadzenie elektronicznego systemu administracji sądowej jest jednym z głównych celów trwających reform. Jego wdrożenie oraz powiązane procedury udzielania zamówień publicznych są jednak opóźniane od 2017 r. W międzyczasie do czasu pełnego wdrożenia elektronicznego systemu sądownictwa opracowano i zainstalowano elektroniczny mini-rejestr we wszystkich urzędach stanu cywilnego i w Sądzie Najwyższym, aby umożliwić bardziej efektywne rozpatrywanie wniosków. W tym kontekście należy zauważyć, że Sąd Najwyższy ogłosił zawieszenie postępowań sądowych, z wyjątkiem spraw niecierpiących zwłoki, w ramach środków nadzwyczajnych w związku z pandemią COVID-19. Od dnia 4 maja 2020 r. postępowania sądowe są stopniowo wznawiane.

Trwa reforma Biura Prawnego państwa. Prokuratura podlega Prokuratorowi Generalnemu państwa. Przepisy prawa zakazują jakiejkolwiek osobie wydawania poleceń Prokuratorowi Generalnemu czy ingerowania w jego obowiązki . Wszyscy prokuratorzy zajmują się sprawami karnymi na polecenie oraz w imieniu Prokuratora Generalnego . Ponadto Prokurator Generalny kieruje Biurem Prawnym i pełni funkcję doradcy prawnego Republiki. Ta złożona rola może budzić obawy co do zdolności poszczególnych funkcjonariuszy prawa i prokuratorów do wykonywania swoich obowiązków w sposób niezależny . W 2019 r. niezależni eksperci przeprowadzili przegląd funkcjonowania Biura Prawnego. Na podstawie sprawozdania sporządzonego w wyniku przeglądu opracowano plan działania, który Rada Ministrów zatwierdziła w dniu 15 października 2019 r. Plan ten przewiduje kompleksową reformę Biura Prawnego państwa. Reforma obejmuje między innymi restrukturyzację i utworzenie odrębnych, samodzielnych dyrekcji w ramach Biura Prawnego, utworzenie nowych stanowisk, racjonalizację procedur oraz rozdzielenie funkcji i procedur rekrutacji. Prokurator Generalny i Ministerstwo Finansów rozpatrują projekt ustawy dotyczącej niezależności budżetowej Biura Prawnego .

Sędziowie powoływani są na podstawie nowych kryteriów szczegółowych. W lipcu 2019 r. Sąd Najwyższy wprowadził nowe szczegółowe kryteria dotyczące wyboru, powoływania, oceny i awansowania sędziów. Celem jest zharmonizowanie tych procedur z najlepszymi praktykami stosowanymi w UE. Te nowe kryteria stosuje się przy rekrutacji nowych sędziów, jak również w odniesieniu do awansów. Wyboru i mianowania dokonuje się na podstawie zaproszenia do składania zgłoszeń na stanowisko, które to zaproszenie jest powszechnie publikowane, również w cypryjskim dzienniku urzędowym. Najwyższa Rada Sądownictwa podejmuje decyzję w sprawie wyboru kandydatów po przeprowadzeniu procedury mającej na celu zapewnienie, aby kandydaci spełniali obiektywne kryteria oraz wykazywali się odpowiednią wiedzą i posiadali odpowiednie cechy osobowości.

System sądowy składa się z sześciu sądów rejonowych, sześciu działających obecnie sądów assize, sądu administracyjnego, administracyjnego sądu ochrony międzynarodowej oraz Sądu Najwyższego. Ponadto istnieją sądy rodzinne, trybunały ds. kontroli najmu, trybunały ds. sporów pracowniczych oraz sąd wojskowy. Sędziów Sądu Najwyższego powołuje Prezydent Republiki z grona przedstawicieli zawodu prawniczego i po uzyskaniu rekomendacji Sądu Najwyższego. Sędziowie sądów pierwszej instancji są powoływani, przenoszeni i awansowani przez Najwyższą Radę Sądownictwa, w której skład wchodzą wszyscy członkowie Sądu Najwyższego (prezes i 12 sędziów). We wszystkich sądach pierwszej instancji zasiada 88 sędziów, a w Sądzie Najwyższym – 13. Prokuratura jest organem niezależnym i podlega Prokuratorowi Generalnemu państwa. Prokurator Generalny ma prawo, które wykonuje według własnego uznania w interesie publicznym, do wszczynania, prowadzenia, przejmowania i kontynuowania lub umarzania wszelkich postępowań karnych przeciwko dowolnej osobie (prawnej lub fizycznej) w Republice. Prokurator Generalny kieruje również Biurem Prawnym państwa – niezależnym biurem niepodlegającym żadnemu ministerstwu. Prokurator Generalny pełni również rolę doradcy prawnego Republiki, Prezydenta, Rady Ministrów oraz poszczególnych ministrów. Pełni wszystkie inne funkcje i obowiązki powierzone mu na mocy konstytucji lub przepisów prawa.

Mechanizm kontroli i równowagi na Cyprze obejmuje proces konsultacji będący częścią projektu lepszego stanowienia prawa, a także przegląd konstytucyjności ex post. Przegląd ten przeprowadza obecnie Sąd Najwyższy, a projekt ustawodawczy ma na celu przekazanie tego zadania nowo utworzonemu Najwyższemu Trybunałowi Konstytucyjnemu. Celem innego projektu ustawodawczego jest zapewnienie skuteczniejszego wykonywania orzeczeń sądów przez organy administracji publicznej. Komisarz ds. Administracji, który pełni funkcję krajowej instytucji praw człowieka, borykał się z pewnymi wyzwaniami, jednak niedawno jego zdolności zostały zwiększone. Chociaż utworzono strukturę w celu promowania udziału obywateli w życiu publicznym, wydaje się, że organizacje społeczeństwa obywatelskiego zmagają się z pewnymi kwestiami problematycznymi dotyczącymi ram rejestracji, zgodnie z którymi wymagane jest zarejestrowanie co najmniej 20 członków założycieli.

Na Cyprze prawną i formalną ochronę wolności wypowiedzi i prawa dostępu do informacji zapewniono w konstytucji Republiki Cypryjskiej. Przepisy wykonawcze zapewniają wyraźną ochronę prawa dziennikarzy do ochrony ich źródeł i wspierają pluralizm mediów w sektorze radiowo-telewizyjnym. Istnieją jednak wątpliwości co do niezależności organu do spraw mediów (np. w kwestii powoływania członków). Kolejną kwestią budzącą obawy jest brak ram gwarantujących przejrzystość w zakresie własności w sektorze prasy drukowanej i mediów cyfrowych, co utrudnia identyfikację i weryfikację ostatecznych właścicieli lub powiązań właścicielskich w tych sektorach.

Ramy prawne na Cyprze zapewniają pewien stopień przejrzystości w zakresie własności mediów w sektorze mediów audiowizualnych. Przejrzystość gwarantuje Urząd ds. Radiofonii i Telewizji, a działania związane z jej zapewnianiem realizowane są głównie poprzez szczegółowe procedury wydawania zezwoleń i rejestracji ustanowione we wspomnianej wyżej ustawie. Jeżeli chodzi o systematyczną kontrolę prowadzoną przez Urząd, w MPM z 2020 r. wyrażono obawy co do skuteczności jej wdrażania w praktyce. Ponadto nie ma ram gwarantujących przejrzystość własności w sektorze prasy drukowanej i mediów cyfrowych, co utrudnia identyfikację i weryfikację ostatecznych właścicieli lub powiązań właścicielskich w tych sektorach. W związku z tym w MPM poziom ryzyka w zakresie przejrzystości własności mediów oceniono jako wysoki (81 %). Czynnik ten, w połączeniu z innymi czynnikami – takimi jak znaczna koncentracja mediów informacyjnych i nieuregulowany rynek mediów internetowych – spowodował, że ocena ryzyka w MPM w zakresie pluralizmu rynku zmieniła się z poziomu niskiego średniego ryzyka (34 %) w 2017 r. na wysokie w 2020 r. (74 %). W MPM zwrócono jednak uwagę, że sektor telewizji charakteryzuje się znacznym pluralizmem, zważywszy, że cztery z siedmiu komercyjnych kanałów telewizyjnych oraz nadawca publiczny przyciągają prawie równe odsetki widowni.

Na Cyprze funkcjonuje niezależna rada prasowa – komisja ds. skarg dotyczących mediów (ang. Media Complaints Commission). W jej skład wchodzi 13 członków i odpowiada ona za samoregulację mediów informacyjnych, zarówno drukowanych, jak i elektronicznych, oraz jest całkowicie niezależna od wpływów rządu i nadzoru sądu. Jest finansowana wyłącznie przez jej założycieli i zajmuje się wdrażaniem kodeksu praktyk, w którym określono prawa i obowiązki dziennikarzy. Komisja ds. skarg przyjmuje od obywateli skargi dotyczące wielu kwestii, w tym rzetelności informacji, prawa do obalenia, prawa do prywatności, praw autorskich, domniemania niewinności, dyskryminacji, tajemnicy zawodowej i interesu publicznego. W monitorze pluralizmu mediów przedstawiono zalecenie, zgodnie z którym w celu sprostania ostatnim wyzwaniom, przed jakimi stoją media na Cyprze, dziennikarze zrzeszeni i niezrzeszeni w związkach zawodowych oraz wszystkie zainteresowane strony działające w mediach powinni umocnić swoją rolę i odzyskać status, aby odbudować zaufanie społeczeństwa.

Niezależność organu regulacyjnego ds. audiowizualnych usług medialnych, cypryjskiego Urzędu ds. Radiofonii i Telewizji (ang. Radio-Television Authority), jest prawnie zagwarantowana. Jego kompetencje i obowiązki określono w art. 3 zmienionej ustawy o nadawcach radiowych i telewizyjnych nr 7(I)/1998. Obejmują one m.in. kontrolowanie rzeczywistego statusu własnościowego dostawców usług medialnych w celu zapewnienia ich niezależności, a także eliminowania koncentracji, oligopolu lub monopolu; zapewnienie dziennikarskiej i twórczej niezależności pracowników dostawców usług medialnych oraz sporządzanie co trzy lata sprawozdania dotyczącego rozwoju pluralizmu i koncentracji udziałów w przedsiębiorstwach będących dostawcami usług medialnych.

Na Cyprze prawną i formalną ochronę wolności wypowiedzi i prawa dostępu do informacji zapewniono w art. 19 konstytucji Republiki Cypryjskiej. Przepisy wykonawcze zapewniają wyraźną ochronę prawa dziennikarzy do ochrony ich źródeł i wspierają pluralizm mediów w sektorze radiowo-telewizyjnym. Przewiduje się dokonanie przeglądu ustawy o prasie w celu transpozycji zmienionej dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych. Zapowiadane zmiany doprowadziłyby do wyraźnego uregulowania po raz pierwszy elektronicznych mediów informacyjnych, a także do wprowadzenia dodatkowych przepisów dotyczących praw dziennikarzy. Ustawa o prawie dostępu do danych publicznych (2017 r.) ma wejść w życie w grudniu 2020 r. Cypr dokonał depenalizacji zniesławienia w 2003 r.

Przepisy dotyczące ujawniania informacji majątkowych obowiązują, a ich nieprzestrzeganie podlega sankcjom. Prezydent, ministrowie, członkowie Izby Reprezentantów, niektórzy urzędnicy Republiki, wysokiej rangi urzędnicy publiczni i inne osoby zajmujące eksponowane stanowiska publiczne muszą złożyć szczegółowe oświadczenia o stanie majątkowym, a także stosowne oświadczenia ich małżonków oraz niepełnoletnich dzieci. Oświadczenia takie należy złożyć w ciągu trzech miesięcy od objęcia urzędu, co trzy lata w okresie pełnienia urzędu i w ciągu trzech miesięcy po odejściu ze stanowiska. Oświadczenia o stanie majątkowym Prezydenta państwa, ministrów i członków Izby Reprezentantów zostały przedłożone specjalnej komisji parlamentarnej i opublikowane w 2019 r. Organem, któremu powierzono weryfikację oświadczeń pozostałych urzędników i osób zajmujących eksponowanie stanowiska polityczne, jest specjalna rada składająca się z trzech członków powołanych przez Radę Ministrów w 2017 r. Te dwa organy, którym powierzono zadanie związanie z weryfikacją oświadczeń (tj. specjalna komisja parlamentarna i wspomniana rada), mogą przydzielać dochodzenia biegłym rewidentom. Chociaż w sprawozdaniu dotyczącym europejskiego semestru w 2020 r. stwierdzono, że przepisy obowiązują, pojawiły się zastrzeżenia w odniesieniu do weryfikacji stanu majątkowego. Rada, której powierzono zadanie związane z weryfikacją, nałożyła szereg grzywien za niezłożenie oświadczeń. Ponadto istnieją obawy co do rzetelności oświadczeń.

Działalność lobbingowa nie jest regulowana przepisami. Projekt ustawy regulującej działalność lobbingową oczekuje na przyjęcie przez parlament od maja 2019 r.. Zawiera on wymóg, aby wszystkie grupy lobbingowe były zarejestrowane i dokumentowały swoje posiedzenia. Przewiduje się, że przyjęcie tej ustawy będzie towarzyszyć ustanowieniu Niezależnego Organu Przeciwdziałania Korupcji (ang. Independent Authority against Corruption), który będzie odpowiedzialny za prowadzenie rejestru lobbystów. Obecnie nie istnieje samoregulacja działalności lobbystów, a Cypr nie posiada samorządu zawodowego lobbystów.

Szereg organów posiada kompetencje w zakresie zapobiegania korupcji oraz prowadzenia dochodzeń i postępowań w sprawach związanych z korupcją. Ministerstwo Sprawiedliwości i Porządku Publicznego jest odpowiedzialne za koordynację polityki w zakresie walki z korupcją. Prokurator Generalny ponosi ogólną odpowiedzialność za prowadzenie postępowań karnych i ma m.in. prawo do umarzania takich postępowań. Prokuratura (Służba Prokuratorska Biura Prokuratora Generalnego) świadczy bezpośrednie usługi doradztwa prawnego na rzecz śledczych policji. Doradza im w kwestiach dotyczących korupcji, prawa karnego, postępowania karnego i dowodów. Stanowi punkt kontaktowy między policją a Prokuraturą (Biurem Prokuratora Generalnego). Organy poinformowały, że w latach 2013–2018 przeprowadzono lub prowadzono dochodzenia łącznie w 120 sprawach dotyczących korupcji, z czego 98 spraw zostało zamkniętych, 22 sprawy są nadal w toku. 47 spraw oczekuje na skierowanie do sądu lub jest w toku. 37 osób skazano za korupcję w 26 sprawach; 12 z tych osób skazano za korupcję na dużą skalę, w tym zastępcę Prokuratora Generalnego, członków Izby Reprezentantów i byłych ministrów. W ramach Policji działa specjalny zespół zajmujący się dochodzeniami finansowymi. Zespół ten składa się z pięciu analityków finansowych będących biegłymi rewidentami lub audytorami oraz dwóch doświadczonych śledczych policji. Jego celem jest zapewnienie wsparcia i wiedzy fachowej śledczym policji prowadzącym dochodzenia w poważnych sprawach karnych związanych z przestępstwami finansowymi, w tym w sprawach dotyczących korupcji. Istnieje również wydział spraw wewnętrznych zajmujący się prowadzeniem dochodzeń w sprawie zarzutów dotyczących korupcji w policji. Wydział ten bada wszystkie zarzuty i skargi, również te anonimowe, dotyczące praktyk korupcyjnych lub zaniechań, jakich dopuszczają się funkcjonariusze policji. Wydział spraw wewnętrznych funkcjonuje i przeprowadził dochodzenia w 12 sprawach o korupcję, z których jedna zakończyła się wyrokiem skazującym.

Przegląd kodeksu postępowania cywilnego, który miał zostać ukończony do czerwca 2020 r., został przełożony na październik 2020 r. Jest to ważna reforma, która powinna przyczynić się do poprawy efektywności systemu wymiaru sprawiedliwości. Celem zmian w prawie procesowym cywilnym jest ułatwienie wykonywania orzeczeń sądowych o zajęciu majątku ruchomego. Ponadto oczekuje się, że zmienione przepisy kodeksu postępowania cywilnego pozwolą usprawnić wykonywanie wyroków.

Rozpatrzenie zaległych spraw, które nagromadziły się w sądach, jest zadaniem priorytetowym w procesie reformy. Prezes sądu rejonowego został wyznaczony przez Sąd Najwyższy do pełnienia funkcji „kierownika ds. spraw” w celu monitorowania i nadzorowania terminowego rozpatrywania zaległych spraw. Proces utworzenia grupy zadaniowej składającej się z sędziów rozpoczęto wraz z zatrudnieniem dodatkowych sędziów, co też jest obecnie w toku, oraz zatrudnieniem personelu pomocniczego. W następstwie wydanego w lutym 2019 r. orzeczenia Sądu Najwyższego w sprawie powierzenia rozpatrywania sporów finansowych dotyczących kredytów zagrożonych sześciu obecnym sędziom sądu rejonowego zorganizowano specjalistyczne szkolenie w grudniu 2019 r..

W ramach reform przewiduje się ustanowienie nowych sądów. Zaproponowano nową ustawę dotyczącą utworzenia sądu gospodarczego. Zawiera one przepisy dotyczące spraw, które będą podlegały jurysdykcji sądu, oraz kwalifikacji sędziów. Ustawa ma na celu zapewnienie odpowiedniego forum do orzekania w głośnych sprawach handlowych. W oczekiwaniu na przyjęcie tej ustawy zatwierdzono już pięć stanowisk sędziowskich i uwzględniono je w budżecie państwa. Ponadto w innym projekcie ustawy przewidziano utworzenie nowej jurysdykcji w ramach sądów rejonowych; projekt ten również jest rozpatrywany przez Izbę Reprezentantów. Zgodnie z projektem ustawodawstwa każdy sędzia sądu rejonowego zyska właściwość do rozpoznawania i orzekania w sprawie wszelkich wniosków dotyczących sporów wynikających z kredytów lub z nimi związanych, niezależnie od kwoty będącej przedmiotem sporu i wartości majątku. W czerwcu 2019 r. pracę rozpoczął nowy administracyjny sąd ochrony międzynarodowej (ang. Administrative Court of International Protection). Zgodnie z ustawą o ustanowieniu tego sądu sprawy związane z ochroną międzynarodową będą przekazywane do tego sądu z sądu administracyjnego, aby przyspieszyć postępowania prowadzone w sprawach tej kategorii, a jednocześnie zapewnić sądowi administracyjnemu więcej czasu na rozpatrzenie wszystkich innych spraw. W dniu 1 września zwiększono zdolność sądu poprzez zatrudnienie dwóch nowych dodatkowych sędziów (stosowną nowelizację uchwalono w styczniu 2020 r.) oraz dziesięciu urzędników administracyjnych, którzy zapewnią wsparcie sędziom (pięciu z nich już zajmuje stanowiska).

Wdrożone są mechanizmy mające na celu ochronę niezależności politycznej oraz zapobieganie konfliktom interesów. Jeżeli chodzi o niezależność polityczną, progi i ograniczenia dotyczące własności określone w ustawie o niepołączalności stanowisk w przypadku osób pełniących funkcje publiczne są skutecznie egzekwowane przez właściwe organy regulacyjne, co sprzyja pluralizmowi. W MPM zwrócono jednak uwagę, że presja korporacyjna wydaje się sprzyjać praktykom autocenzury wśród pracowników redakcji. Obecnie nie ma żadnych ram prawnych regulujących dystrybucję reklam państwowych, chociaż w MPM zauważono, że system w praktyce wydaje się działać sprawiedliwie. Organy poinformowały Komisję, że do końca 2020 r. ma zostać wprowadzony nowy mechanizm sprawiedliwego przydziału reklam dotyczących kampanii politycznych.

Zagrożenia dla bezpieczeństwa dziennikarzy pojawiają się bardzo rzadko. W 2019 r. na platformie Rady Europy propagującej ochronę dziennikarstwa i bezpieczeństwo dziennikarzy nie opublikowano żadnych wpisów dotyczących Cypru. W 2020 r. opublikowano jeden wpis dotyczący skonstruowanej w warunkach domowych bomby rurowej, która w dniu 4 marca 2020 r. wybuchła przy wejściu do biura agencji informacyjnej MC Digital Media (prowadzącej lokalny internetowy portal informacyjny Cyprustimes.com oraz inne portale internetowe poświęcone tematyce sportowej, finansowej i rozrywkowej), powodując rozległe zniszczenia budynku. Rząd natychmiast potępił zamach i oświadczył, że państwo podejmie wszelkie niezbędne działania, aby wykryć sprawców.

IV.Inne kwestie instytucjonalne związane z mechanizmami kontroli i równowagi

Republika Cypryjska jest przedstawicielską republiką prezydencką. Prezydent Cypru jest jednocześnie głową państwa i szefem rządu. Izba Reprezentantów jest parlamentem i posiada uprawnienia ustawodawcze. Zarówno reprezentanci, jak i ministrowie mają prawo inicjatywy ustawodawczej. Sąd Najwyższy jest właściwy w zakresie konstytucyjności prawa. Istnieje szereg niezależnych organów, organizacji i instytucji krajowych, których celem jest ochrona i zabezpieczenie praw człowieka.

Trwają działania mające na celu poprawę procesów konsultacji z zainteresowanymi stronami podczas opracowywania przepisów. W kontekście projektu lepszego stanowienia prawa oraz stosownych okólników Ministerstwa Finansów i służby prawnej istnieje obowiązek przeprowadzenia konsultacji publicznych ze wszystkimi zainteresowanymi stronami przed przystąpieniem do prac nad rządowym projektem ustawy. Do każdego projektu przedkładanego Radzie Ministrów do zatwierdzenia, a następnie przedstawianego Izbie Reprezentantów do uchwalenia, dołączony jest w pełni wypełniony kwestionariusz, w którym wyjaśnione są wszystkie aspekty proponowanych przepisów oraz przeprowadzonych konsultacji. Istnieje szereg problemów w zakresie ram oceny skutków regulacji dotyczących zarówno prawa pierwotnego, jak i przepisów wykonawczych, wprowadzonych przez Cypr w 2017 r. Problemy te można by wyeliminować poprzez rozważenie szerszego zakresu kosztów i korzyści oraz ustanowienie organu nadzoru do spraw kontroli jakości oceny skutków.

Rząd został uprawniony do przyjęcia środków mających na celu stawienie czoła pandemii COVID-19. Nie ogłoszono przewidzianego w konstytucji stanu nadzwyczajnego, lecz rząd za podstawę swoich działań przyjął ustawę o działaniach na rzecz kontroli epidemii (ustawę o kwarantannie), która uprawnia Radę Ministrów, Ministra Zdrowia i innych ministrów do wydawania rozporządzeń w celu reagowania na tę sytuację nadzwyczajną.

W projekcie ustawy przewidziano utworzenie Trybunału Konstytucyjnego, który przejmie od Sądu Najwyższego zadania związane z kontrolą w zakresie konstytucjonalności przepisów prawa. Sąd Najwyższy jest właściwy w kwestii orzekania o zgodności danej ustawy z konstytucją lub o ewentualnym konflikcie kompetencji między organami lub władzami Republiki. Ponadto może rozpoznać wniosek Prezydenta Republiki dotyczący tego, czy dana ustawa przyjęta przez Izbę Reprezentantów jest niezgodna z Konstytucją. Zgodnie z konstytucją każda strona w postępowaniu sądowym może podnieść kwestię zgodności z konstytucją w odniesieniu do dowolnej ustawy lub dowolnego orzeczenia, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu. W tym przypadku sąd, przed którym podniesiono taką kwestię, zawiesza dalsze postępowanie do czasu wydania orzeczenia przez Sąd Najwyższy.

Celem reformy jest zapewnienie skuteczniejszego wykonywania orzeczeń sądów przez organy administracji publicznej. Zgodnie z konstytucją sąd administracyjny i Sąd Najwyższy są uprawnione do oceny, czy ich orzeczenia zostały wykonane, a jeżeli nie, do nałożenia odpowiednich sankcji przewidzianych w prawie. Nie uchwalono jeszcze jednak niezbędnej podstawy prawnej. Projekt ustawy przewidującej sankcje w przypadku naruszenia przez organ, urząd lub osobę obowiązku wykonywania orzeczeń sądowych jest rozpatrywany przez Izbę Reprezentantów.

Komisarz ds. Administracji, który przyczynia się do zapewniania ochrony praw podstawowych, mierzy się z pewnymi problemami. Urząd Komisarza ds. Administracji i Praw Człowieka (Rzecznik Praw Obywatelskich) jest krajową instytucją praw człowieka, którą w 2015 r. akredytował GANHRI, nadając jej status „B”. Podkomitet ds. Akredytacji GANHRI w swoim sprawozdaniu z akredytacji przedstawił zalecenia dotyczące powołania Rzecznika Praw Obywatelskich, przydziału środków i kwestii zarządzania budżetem. Ostatnio zwiększono zdolności Rzecznika Praw Obywatelskich i zwrócono się z wnioskiem o przydzielenie dodatkowego personelu na 2020 r. Napotkano jednak trudności w związku z próbą zbadania przez Generalnego Rewidenta (ang. Auditor General) sposobu, w jaki rzecznik wykonuje swoje uprawnienia; komisarz uznał to za ingerencję w jego niezależność. Stanowisko to poparł Międzynarodowy Instytut Ombudsmana (IOI), a następnie Prokurator Generalny wstrzymał tę procedurę. Sugestie lub zalecenia komisarza nie mają wiążącego charakteru. Komisarz posiada zdolności w zakresie prowadzenia konsultacji z zainteresowanym organem, próbując znaleźć sposób, by dany organ mógł przyjąć stanowisko komisarza i zastosować się do niego na poziomie praktycznym.

Przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego na Cyprze uważa się za otwartą. W 2013 r. ustanowiono Urząd Komisarza ds. Wolontariatu i Organizacji Pozarządowych (ang. Office of the Commissioner for Volunteering and NGOs). Jego celem jest zachęcanie do aktywniejszego uczestnictwa obywatelskiego na szczeblu lokalnym oraz propagowanie roli zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego w opracowaniu polityki rządowej na wszystkich szczeblach. Ponadto Rada Ministrów Republiki Cypryjskiej zatwierdziła trzy dokumenty polityczne przygotowane przez komisarza: „Kartę aktywnych obywateli”, „Zorganizowane społeczeństwo obywatelskie Cypru” oraz „Kartę praw i obowiązków wolontariuszy”. Dom Wolontariuszy (ang. House of Volunteers) zapewnia bezpłatne biura dla organizacji pozarządowych. Rejestracja organizacji społeczeństwa obywatelskiego wydaje się jednak wzbudzać pewne obawy. Chociaż w przyjętej w 2017 r. nowej ustawie wyjaśniono zasady procesu rejestracji i mimo że została ona ogólnie przyjęta z zadowoleniem przez zainteresowane strony, wymóg, aby organizacje miały co najmniej 20 członków założycieli, wciąż uważa się za szczególnie uciążliwy.

Załącznik I: Wykaz źródeł w porządku alfabetycznym*

* Wykaz odpowiedzi otrzymanych w kontekście konsultacji dotyczących sprawozdania na temat praworządności z 2020 r. można znaleźć na (stronie internetowej Komisji).

Agencja Praw Podstawowych (2020), Contribution from the Fundamental Rights Agency for the stakeholder consultation for the 2020 Rule of Law Report.

Centrum ds. Pluralizmu i Wolności Mediów (2020), monitor pluralizmu mediów z 2020 r. https://cmpf.eui.eu/media-pluralism-monitor/mpm-2020/ .

CEPEJ (2018), Study on the functioning of the judicial systems in the EU Member States.

CIVICUS, Monitor tracking civic space: Cyprus. https://monitor.civicus.org/country/cyprus/ .

Directorate General European Programmes, Coordination and Development – Europe 2020 Cyprus National Reform Programme.

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2019), badanie Eurobarometr Flash 482: opinia przedsiębiorców na temat korupcji w UE.

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2020), specjalne badanie Eurobarometr 502: korupcja.