SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY System szkół europejskich w 2012 r. /* COM/2013/0714 final */





SPIS TREŚCI 1........... Wprowadzenie............................................................................................................... 4 2........... Sytuacja w szkołach....................................................................................................... 4 2.1........ Alicante.......................................................................................................................... 4 2.2........ Bergen........................................................................................................................... 4 2.3........ Bruksela......................................................................................................................... 5 2.4........ Culham........................................................................................................................... 6 2.5........ Frankfurt........................................................................................................................ 6 2.6........ Karlsruhe....................................................................................................................... 6 2.7........ Luksemburg................................................................................................................... 6 2.8........ Mol................................................................................................................................ 7 2.9........ Monachium.................................................................................................................... 7 2.10...... Varese........................................................................................................................... 7 3........... Zmiany budżetu i wyzwania............................................................................................. 7 4........... Zmiany budżetu i wyzwania............................................................................................. 9 4.1........ Szkoły akredytowane..................................................................................................... 9 4.2........ Przepełnienie/infrastruktura.............................................................................................. 9 4.3........ Podział kosztów między państwami członkowskimi........................................................ 10 4.4........ Opłaty szkolne kategorii 3............................................................................................. 11 4.5........ Sprawy sądowe............................................................................................................ 11 4.6........ Audyt wewnętrzny........................................................................................................ 11 5........... Zmiany i wyzwania natury pedagogicznej i organizacyjnej............................................... 12 5.1........ Reforma matury europejskiej........................................................................................ 12 5.2........ Działania na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SEN)................... 12 5.3........ Organizacja szkolnictwa średniego................................................................................ 13 6........... Wyzwania na przyszłość............................................................................................... 13 1. Wprowadzenie Rok 2012 był dla systemu szkół europejskich rokiem relatywnie stabilnym, w którym starano się zachować wysoką jakość kształcenia przy stałej kontroli budżetu. Istotnie, efektywne wykorzystywanie środków w połączeniu z przypisanym budżetem pozwoliło na sprawne funkcjonowanie systemu w 2012 r. Można było już zaobserwować pewien wpływ decyzji podjętych w 2011 r., a dalsze działania podjęte w roku 2012 powinny mieć pozytywny wpływ na system szkół europejskich w nadchodzących latach Stale rosnąca liczba uczniów wraz z brakiem porozumienia między państwami członkowskimi o podziale kosztów wciąż pozostają jednak dużym wyzwaniem dla systemu. Niektóre państwa członkowskie nie wypełniły swoich zobowiązań dotyczących oddelegowania nauczycieli i zapewnienia infrastruktury, co spowodowało ponowne zwiększenie wkładu finansowego UE do budżetu szkół europejskich w 2012 r. Jeśli ten problem nie zostanie jednoznacznie rozwiązany, sytuacja ta może się pogorszyć. W związku z tym Komisja wzywa państwa członkowskie do debaty na temat podziału kosztów. Do najważniejszych wydarzeń w Brukseli i Luksemburgu należało otwarcie szkoły Bruksela IV w Laeken i Luksemburg II w Bertrange/Mamer. Liczba uczniów w brukselskich szkołach wciąż jednak rośnie i kilka szkół pozostaje znacznie przepełnionych. Komisja wraz z sekretarzem generalnym szkół europejskich przez cały rok 2012 wywierały presję na władze Belgii, aby przedstawiły one oficjalną propozycję dotyczącą lokalizacji piątej szkoły w Brukseli. 2. Sytuacja w szkołach 2.1. Alicante Liczba uczniów nieznacznie wzrosła i na początku roku szkolnego 2012/2013 wynosiła 1052[1]. Po raz pierwszy od czasu utworzenia szkoły dziesięć lat temu ponad połowę (54,8%) liczby uczniów stanowili uczniowie kategorii 1[2]. Należą do niej przede wszystkim dzieci pracowników Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (UHRW). W szkole istnieją cztery sekcje językowe (DE, EN, ES i FR), z których podobnie jak w latach poprzednich najliczniejsza jest sekcja hiszpańska (37,2%). 2.2. Bergen Liczba uczniów nadal malała – z 595 w roku szkolnym 2010/2011 i 578 w roku 2011/2012 spadła do 556. Większość uczniów (80,4%) należy do kategorii 3 (447). Liczba uczniów kategorii 1 (108) nieznacznie wzrosła i wynosi 19,4% ogólnej liczby uczniów. W roku 2013 szkoła obchodziła 50. rocznicę utworzenia, co w marcu zostało uczczone uroczystościami w obecności Jej Królewskiej Mości Królowej Beatrix. 2.3. Bruksela Liczba uczniów w szkołach europejskich w Brukseli stale rośnie i na początku roku szkolnego 2012/2013 wynosiła 10 606 uczniów, w porównaniu do 10 285 w roku poprzednim (+3,1%). Niektóre szkoły pozostały drastycznie przepełnione, jednak otwarcie nowej szkoły Bruksela IV w Laeken we wrześniu 2012 r. przyczyniło się do spadku liczby uczniów w szkole Bruksela I i do stabilizacji liczby uczniów w szkołach Bruksela II i Bruksela III. Największy spadek liczby uczniów zaobserwowano w szkole Bruksela I w Uccle: zmalała ona z 3131 w roku 2011/2012 do 3040 w roku 2012/2013. W związku z zaplanowanymi przez „Régie des Bâtiments”[3] pracami remontowymi w tak zwanym budynku Fabiola zdecydowano o tymczasowym przeniesieniu sekcji przedszkolnych i sekcji I szkoły podstawowej do budynków w Berkendael na okres od września 2012 do końca roku szkolnego 2014/2015, kiedy planowane jest zakończenie prac. Szkoła Bruksela II w Woluwe, do której na początku roku szkolnego 2012/2013 uczęszczało 3144 uczniów, ma największą liczbę uczniów ze wszystkich Szkół Europejskich. Otwarcie nowego parkingu dla autobusów poprawiło bezpieczeństwo na dziedzińcu szkoły, gdyż ponad 50 szkolnych autobusów nie wjeżdża już na teren szkoły. W porównaniu do lat poprzednich, liczba uczniów w szkole Bruksela III w Ixelles, która we wrześniu 2012 r. wyniosła 2892, pozostaje stabilna, co umożliwiają obowiązujące zasady przyjmowania do szkół europejskich w Brukseli[4]. Szkoła pozostaje jednak przepełniona, co powoduje codzienne trudności praktyczne, przede wszystkim w miejscach wspólnych (biblioteka, hala sportowa, plac zabaw itp.). W nowo otwartej szkole Bruksela IV w Laeken rok szkolny 2012/2013 rozpoczęło 1530 uczniów. Nowy ośrodek został oficjalnie otwarty dnia 24 września 2012 r. przez przewodniczącego J. M. Barroso, wiceprzewodniczącego M. Šefčoviča, sekretarza stanu S. Verherstraetena i ministra P. Smeta w obecności Jego Królewskiej Mości Króla Alberta II i Jej Królewskiej Mości Królowej Paoli. W szkole jest sześć sekcji językowych, między innymi nowo utworzona sekcja bułgarska. Dodatkowo we wrześniu 2013 r. zostanie utworzona sekcja rumuńska, co zostało potwierdzone przez przedstawicieli Rumunii na spotkaniu Rady Najwyższej Szkół Europejskich w grudniu 2012 r. Szkoła w Laeken zostanie zapełniona wcześniej niż przewidywano. Biorąc pod uwagę stały wzrost liczby uczniów w szkołach w Brukseli oraz przepełnienie w niektórych z nich, oczywista jest potrzeba otwarcia piątej szkoły w Brukseli do 2015 r., o co Rada Najwyższa Szkół Europejskich wystąpiła już w roku 2010. 2.4. Culham Zgodnie z decyzją Rady Najwyższej z 2007 r. o stopniowej likwidacji szkoły europejskiej I typu do 2017r.[5], nie przyjmowano uczniów do grup przedszkolnych ani do szkoły podstawowej I stopnia, przez co liczba uczniów zmalała o 8,5%, z 745 w 2011 r. do 682 na początku roku szkolnego 2012/2013. Nowa, zarządzana przez władze krajowe szkoła „free school” została otwarta w Culham we wrześniu 2012 r. Zorganizowano w niej dwie grupy przedszkolne oraz pierwszą i drugą klasę szkoły podstawowej. Szkoła ta do 2017 r. będzie dzielić infrastrukturę ze szkołą europejską w Culham i przejmie ją po jej zamknięciu. 2.5. Frankfurt W 2012 r. szkoła we Frankfurcie obchodziła 10. rocznicę powstania, mając po raz kolejny wyższą liczbę uczniów. Wzrosła ona o 4,8%, z 1 136 na początku roku szkolnego 2011/2012 do 1 191 we wrześniu 2012 r. Większość uczniów (823) należy do kategorii 1; są to głównie dzieci pracowników Europejskiego Banku Centralnego. Problem przepełnienia, z którym szkoła boryka się od lat, nadal się nasila i stanie się prawdopodobnie jeszcze poważniejszy w związku z oczekiwanym wzrostem liczby pracowników Europejskiego Banku Centralnego w następstwie decyzji Nadzoru Bankowego. Na wniosek Komisji i Biura Sekretarza Generalnego Szkół Europejskich (OSGES) temat ten będzie omawiany przez Radę Najwyższą w 2013 r. 2.6. Karlsruhe Liczba uczniów w szkole w Karlsruhe nadal spadała i na początku roku szkolnego 2012/2013 wyniosła 911 uczniów, z których tylko 173 stanowili uczniowie kategorii 1. Kategoria 3 jest najliczniejszą kategorią uczniów, ale w ostatnich latach ona także zmalała z 524 w 2009r. do 484 w 2012 r. (53%). Ze wszystkich szkół Karlsruhe podpisało najwięcej umów z przedsiębiorstwami i ma najwyższą liczbę uczniów kategorii 2 (28% w roku 2012/2013). Szkoła Europejska w Karlsruhe powstała w 1963 r. i obchody 50. rocznicy powstania szkoły odbywają się przez cały rok szkolny 2012/2013. 2.7. Luksemburg Wraz z otwarciem nowych budynków szkoły Luksemburg II w Bertrange/Mamer we wrześniu 2012 r. rozpoczął się nowy rozdział dla szkół europejskich w Luksemburgu. W szkole Luksemburg I nowy rok szkolny rozpoczęło 2715 uczniów. Otwarcie szkoły Luksemburg II w Betrange/Mamer w październiku 2012 r. zakończyło okres wspólnego użytkowania lokali przez obie szkoły, co rozwiązało problem przepełnienia szkoły Luksemburg I. Będąc najstarszą szkołą europejską, szkoła Luksemburg I obchodziła w 2013 r. 60. rocznicę powstania. Nowa siedziba szkoły Luksemburg II została oficjalnie otwarta w obecności wiceprzewodniczącego M. Šefčoviča oraz ministrów C. Wiselera i M. Delvaux-Stehres dnia 1 października 2012 r. Do szkoły uczęszcza 1965 uczniów w ośmiu sekcjach językowych (czeska, niemiecka, duńska, grecka, angielska, francuska, węgierska i włoska). Władze Luksemburga pomogły zapewnić transport dla uczniów szkoły w Bertrange/Mamer i zapewniły bezpłatny transport między obiema szkołami. 2.8. Mol Rok szkolny 2012/2013 w szkole europejskiej w Mol rozpoczęło 744 uczniów (23 mniej niż w roku ubiegłym), spośród których 593 należało do kategorii 3, a 140 do kategorii 1. Sekcja niemieckojęzyczna ponownie uległa zmniejszeniu z 72 uczniów w 2011 r. do 64 w roku 2012. Sekcje niderlandzkojęzyczna oraz angielskojęzyczna liczyły odpowiednio 263 i 262 uczniów, a sekcja francuskojęzyczna 155. 2.9. Monachium Kolejny rok liczba uczniów szkoły w Monachium rosła, co związane jest z rosnącą liczbą pracowników Europejskiego Urzędu Patentowego. 78% z 2 063 uczniów należało do kategorii 1. Szkoła jest zobowiązana wprowadzić restrykcyjne zasady naboru do roku 2017, kiedy to zakończy się rozbudowa budynków szkolnych. 2.10. Varese Liczba uczniów w szkole w Varese pozostała stabilna; rok szkolny 2012/2013 rozpoczęło w niej 1 384 uczniów. Ponad połowa uczniów należy do kategorii 1, a liczba uczniów kategorii 2 maleje w z powodu obecnego kryzysu. Mimo zapewnień włoskich władz i upomnień wysłanych przez Komisję 400 000 EUR kwoty ryczałtowej przeznaczonej na poprawę infrastruktury nadal nie zostało wypłacone szkole. 3. Zmiany budżetu i wyzwania Całkowity budżet przeznaczony w roku 2012 na szkoły europejskie pozostał względnie stabilny z niewielkim wzrostem. Dzięki środkom strukturalnym przyjętym w roku 2011 wykonanie budżetu na rok 2012 przyniosło nawet nadwyżkę. Jednym z tych środków było dostosowanie siatki płac dla personelu oddelegowanego i lokalnie zatrudnionych nauczycieli do siatki dla urzędników UE zapisanej w regulaminie pracowniczym UE obowiązującym od reformy w 2004 r. Ponadto usprawniono organizację zajęć dydaktycznych. Dodatkowo płace personelu oddelegowanego i administracyjnego oraz pomocniczego (AAS) zatrudnionego po 2007 r. nie zostały podwyższone w 2012. Są one regulowane metodą podobną do regulacji płac urzędników UE, które nie zostały podwyższone od lipca 2011 r., gdyż Rada Ministrów odmówiła przyjęcia decyzji o ich podwyższeniu. Inne decyzje podjęte w 2012 r., m.in. podniesienie opłat szkolnych dla uczniów kategorii 3, powinny mieć wpływ na budżet w latach kolejnych. Liczba uczniów uczęszczających do szkół europejskich w porównaniu do roku 2011 wzrosła o 2,1% (3,1% w Brukseli), z 23 367 do 23 869[6]. Uczniowie kategorii 1 w liczbie 18 017 stanowią nieco ponad 75% wszystkich uczniów szkół europejskich. Skutki kryzysu ekonomicznego dało się zaobserwować w dalszym spadku liczby uczniów kategorii 2, którzy stanowili nieco mniej niż 5% ogólnej liczby uczniów. Liczba uczniów kategorii 3 również ponownie spadła do 4 695, co stanowi mniej niż 20% ogólnej liczby uczniów. Spadek ten jest nie tylko rezultatem obecnej sytuacji ekonomicznej, ale także bardzo restrykcyjnych zasad naboru wprowadzonych w przepełnionych szkołach w Brukseli. Średni koszt ucznia w systemie szkół europejskich w roku 2012 wyniósł około 11 506 EUR[7]. W związku z nieoddelegowaniem przez niektóre kraje członkowskie wymaganej liczby nauczycieli, wpływy było niższe od planowanych o 4,04 mln EUR, co spowodowało wzrost wkładu finansowego UE do budżetu szkół europejskich do 60%. W 2012 r. nie obsadzono 105 stanowisk nauczycielskich i ta liczba może wzrosnąć w kolejnych latach, jeśli problem podziału kosztów nie zostanie rozwiązany. Wkład do budżetu (z wyłączeniem przeniesionych nadwyżek i interwencji funduszy rezerwowych): 2012 (ogółem: 274 420 820 EUR) 2011 (ogółem: 275 214 326 EUR) Płace nauczycieli w szkołach europejskich podlegają temu samemu systemowi jak płace urzędników instytucji UE. Kiedy w grudniu 2012 r. nie podjęto decyzji o podwyżce płac, Rada postanowiła zmniejszyć początkowo planowaną dotację UE do budżetu szkół europejskich na rok 2013, zatrzymując kwotę 2,3 mln EUR, odpowiadającą potencjalnym kosztom wzrostu płac nauczycieli w 2012 r. Całkowity budżet szkół europejskich na rok 2013 wynosi 288 324 192 EUR, a dotacja UE 171 554 083 EUR (tj. 59,5%). 4. Zmiany budżetu i wyzwania 4.1. Szkoły akredytowane Reforma systemu szkół europejskich umożliwiła krajom członkowskim od roku 2009 ubieganie się o akredytację dla szkół krajowych, tak aby mogły one oferować nauczanie w systemie europejskim, prowadzące do matury europejskiej. Te szkoły typu II są zarządzane i finansowane przez system szkolnictwa danego państwa członkowskiego UE lub są szkołami prywatnymi. Zostały one otwarte przy niektórych agencjach europejskich. Zazwyczaj uczęszczają do nich także uczniowie, którzy nie są dziećmi personelu UE, ale ich rodzice chcą zapewnić im edukację według europejskiego programu nauczania. Szkołami typu III mogą być szkoły publiczne, ale również szkoły prywatne akredytowane przez Radę Najwyższą, do których nie uczęszczają dzieci personelu UE, ale w których edukacja odbywa się według europejskiego programu nauczania. Obecność agencji europejskiej w ich pobliżu nie jest konieczna. Dwie nowe szkoły akredytowane zostały otwarte we wrześniu 2012 r.: szkoła typu II The International School of the Hague (Holandia) i szkoła typu III w Bad Vilbel (Niemcy). Po podpisaniu porozumienia o aspektach pedagogicznych między sekretarzem generalnym szkół europejskich a władzami niderlandzkimi szkoła w Hadze będzie mogła składać wnioski do Komisji Europejskiej o wkład finansowy z budżetu UE. W grudniu 2012 Rada Najwyższa zatwierdziła dokumenty o zgodności dla dwóch kolejnych szkół, Tallinn European Schooling (Estonia) oraz European School of Copenhagen (Dania), które negocjują w sprawie akredytacji. Ich otwarcie przewidziane jest na wrzesień 2013 r. Do sześciu szkół krajowych, które otrzymały akredytację w poprzednich latach, należą: Parma (Włochy), Dunshaughlin (Irlandia), Heraklion (Grecja), Helsinki (Finlandia), Strasburg (Francja) i Manosque (Francja). Wszystkie szkoły z wyjątkiem Manosque podpisały z UE porozumienia o wkładzie finansowym i otrzymują wkład finansowy od Komisji. Między rokiem szkolnym 2009/2010 a styczniem 2013 otrzymały one łączną kwotę 11 345 706 EUR. 4.2. Przepełnienie/infrastruktura Liczba uczniów kategorii 1 w 2012 r. nadal rosła i niektóre szkoły dotknął poważny problem przepełnienia. Najgorsza sytuacja jest w szkołach europejskich II i III w Brukseli oraz we Frankfurcie. W Brukseli liczba uczniów na początku roku szkolnego 2012/2013 osiągnęła 10 606, czyli o 321 więcej niż w roku poprzednim. Przepełnienie dotyczy przede wszystkim szkół w Woluwe i Ixelles, gdzie stwarza ono codzienne problemy natury praktycznej. Ponadto już teraz widać, że nowo otwarta szkoła w Laeken niedługo osiągnie swój limit liczby uczniów (wzrost o 44,5% w 2012 r.). W związku z tym w szkołach europejskich w Brukseli wprowadzono bardzo restrykcyjne zasady naboru. Potwierdzono konieczność otwarcia piątej szkoły w roku 2015 i Komisja Europejska nadal naciska na władze belgijskie, aby wskazały one lokalizację, w której mogłaby powstać kolejna szkoła europejska w Brukseli. Jedynie otwarcie piątej szkoły oraz reforma strukturalna podziału sekcji językowych pomiędzy istniejącymi szkołami europejskimi w Brukseli umożliwi załagodzenie problemów infrastrukturalnych i zapewni efektywniejszy i bardziej ekonomiczny przydział środków. Rada Najwyższa powierzyła sekretarzowi generalnemu szkół europejskich w grudniu 2012 r. zadanie przygotowania na kolejne posiedzenie konkretnej propozycji podziału sekcji językowych w piątej szkole. W roku 2012 Komisja wielokrotnie poruszała temat utworzenia piątej szkoły w kontaktach z władzami belgijskimi. Wiceprzewodniczący skierował pismo do premiera Di Rupo i kwestia ta była tematem dyskusji w grupie zadaniowej EU-Belgia. W grudniu 2012 r. władze belgijskie zdecydowały o utworzeniu specjalnej grupy roboczej (składającej się z przedstawicieli władz belgijskich, sekretarza generalnego szkół europejskich oraz Komisji), aby ocenić realną potrzebę utworzenia piątej szkoły w Brukseli i umożliwić podjęcie ostatecznej decyzji o jej lokalizacji. Sprawozdanie końcowe grupy ukazało się w pierwszej połowie 2013 r. i zostało przekazane premierowi. W dokumencie potwierdzono zapotrzebowanie na utworzenie piątej szkoły i wymieniono możliwe miejsca jej lokalizacji. Szkoła europejska we Frankfurcie także boryka się z rosnącym problemem przepełnienia spowodowanym znacznym wzrostem liczby uczniów kategorii 1. W następstwie decyzji nadzoru bankowego oczekuje się dalszego wzrostu liczby pracowników Europejskiego Banku Centralnego już na początku 2013 r., w związku z czym już teraz przepełniona szkoła będzie musiała przyjąć dość wysoką liczbę uczniów. Jako że do obowiązków kraju gospodarza należy zapewnienie odpowiedniej infrastruktury dla szkół europejskich istniejących na jego terytorium, Komisja zwróciła się do władz niemieckich i oczekuje na podjęcie konkretnych kroków dotyczących rozbudowy istniejących budynków szkolnych i zapewnienia prefabrykowanych kontenerów na terenie szkoły jako rozwiązania tymczasowego. 4.3. Podział kosztów między państwami członkowskimi Wysokość wkładu finansowego Unii Europejskiej w system szkół europejskich jest zależna od wysokości wkładu państw członkowskich. W 2012 r. wyniosła ona 165,4 mln EUR. Problemy strukturalne wynikające z braku nauczycieli oddelegowanych stały się jednak bardziej poważne. W roku 2012 nieobsadzonych pozostało 105 stanowisk (w tym 47 stanowisk anglojęzycznych, 18 francuskojęzycznych i 17 niemieckojęzycznych), czego skutkiem było zmniejszenie przychodów o 4,04 mln EUR. Debata o podziale kosztów pomiędzy państwami członkowskimi, rozpoczęta przez Zjednoczone Królestwo podczas prezydencji brytyjskiej systemu szkół europejskich w roku 2011/2012, oraz dyskusje wewnątrz grupy roboczej utworzonej w celu rozwiązania tego problemu nie przyniosły w tym roku żadnych namacalnych rezultatów. Najwyższą wagę do problemu podziału kosztów przywiązują Zjednoczone Królestwo i Irlandia, które muszą zapewnić wysoką liczbę nauczycieli oddelegowanych ze względu na duże zapotrzebowanie na zajęcia w języku angielskim. Kraje francuskojęzyczne i niemieckojęzyczne mają podobne problemy. Mimo apeli Komisji i Zjednoczonego Królestwa do innych państw członkowskich o znalezienie konstruktywnego rozwiązania tego problemu nie osiągnięto porozumienia co do sposobu naprawy uchybień w systemie. Koszty zatrudnienia lokalnych nauczycieli w związku z niedoborem nauczycieli oddelegowanych są w obecnym systemie całkowicie pokrywane ze środków UE. Ponadto decyzja Zjednoczonego Królestwa o nieoddelegowaniu nowych nauczycieli oraz niezastępowaniu nauczycieli, którzy odchodzą ze szkół, jest dla systemu powodem bardzo poważnych trudności finansowych i praktycznych związanych z zatrudnianiem nauczycieli. Komisja będzie kontynuowała starania o znalezienie konkretnego rozwiązania problemu podziału kosztów między państwami członkowskimi. 4.4. Opłaty szkolne kategorii 3 Jednym z najważniejszych aspektów reformy systemu szkół europejskich uchwalonej przez Radę Najwyższą w kwietniu 2009 r. było przyznanie szkołom europejskim kategorii I większej autonomii w kwestiach pedagogicznych, administracyjnych oraz finansowych. W ten sposób zarządy administracyjne szkół otrzymały prawo ustanowienia wysokości opłat szkolnych dla uczniów kategorii 3 w określonych granicach. W następstwie tej decyzji Europejski Urząd Patentowy (EPO) wystąpił w kwietniu 2011 r. o określenie tych granic przez Radę Najwyższą. W konsekwencji utworzono grupę roboczą, która opracowuje propozycje zmian. W ramach grupy roboczej „Opłaty Szkolne” rozmawiano o podniesieniu opłat dla uczniów kategorii 3 i redukcji opłat dla rodzeństw oraz przedstawiono wniosek do Rady Najwyższej. Na zebraniu w grudniu 2012 r. po ożywionej dyskusji Rada zdecydowała o przyjęciu kompromisu w postaci podniesienia opłat szkolnych dla uczniów kategorii 3 o 25% (+/- 5% w zależności od decyzji szkoły) dla dzieci, które rozpoczną naukę w szkołach we wrześniu 2013 r. Ponadto zdecydowano o obniżeniu opłat dla rodzeństw w wysokości 20% dla drugiego dziecka i 40% dla każdego kolejnego, co będzie dotyczyć uczniów kategorii 3 rozpoczynających naukę w szkołach w roku 2013/2014. Komisja przyjęła tę decyzję z zadowoleniem, gdyż pozwoli ona na zmniejszenie różnicy między kosztami generowanymi przez uczniów kategorii 3 a zyskami pochodzącymi z wnoszonych przez nich opłat. 4.5. Sprawy sądowe W roku 2012 do Trybunału Sprawiedliwości nie wniesiono żadnych spraw dotyczących systemu szkół europejskich. W lutym Trybunał wydał wyrok na korzyść Komisji w sprawie apelacji wniesionej przeciwko Zjednoczonemu Królestwu (C-545/09) dotyczącej wyłączenia nauczycieli oddelegowanych przez Zjednoczone Królestwo do pracy w szkołach europejskich z korekty wysokości wynagrodzeń przyznanej nauczycielom pracującym w szkołach krajowych na czas ich kontraktu. Komisja nalega, by Zjednoczone Królestwo dostosowało się do wyroku; podjęto kroki w celu jego prawidłowego wykonania. 4.6. Audyt wewnętrzny W ramach umowy z 2007 r. o świadczeniu usług (Service Level Agreement – SLA) zawartej między Radą Najwyższą a Służbą Audytu Wewnętrznego (IAS) Komisji IAS regularnie opracowuje plany kontroli działania systemu szkół europejskich. W roku 2012 IAS przeprowadził ocenę ryzyka, której wyniki posłużyły za podstawę do stworzenia strategicznego planu audytowego dla systemu szkół europejskich na lata 2013–2015. Zidentyfikowano wiele istotnych kwestii, które wymagają podjęcia działań przez system szkół europejskich. Komisja będzie ściśle monitorować sytuację w celu zapewnienia, że zainteresowane strony biorą pod uwagę zalecenia pokontrolne. 5. Zmiany i wyzwania natury pedagogicznej i organizacyjnej 5.1. Reforma matury europejskiej Nienaganna organizacja systemu matury europejskiej jest kluczowym elementem wiarygodności tego dyplomu. Jednym z celów reformy systemu szkół europejskich z 2009 r. było usprawnienie matury europejskiej i obniżenie jej kosztów. Uzupełniając wcześniej podjęte decyzje o uproszczeniu organizacji egzaminu, Rada Najwyższa w kwietniu 2012 r. zdecydowała o wprowadzeniu nowego formatu arkusza pytań, który zacznie obowiązywać od egzaminów maturalnych w roku 2015. W trakcie egzaminów maturalnych w 2012 r. podczas egzaminu z matematyki pojawiły się problemy organizacyjne, co skutkowało licznymi negatywnymi reakcjami rodziców i uczniów. W związku z tym przewodniczący Komisji Egzaminacyjnej Matury Europejskiej 2012 zwrócił się do ekspertów z Instytutu Kształcenia Uniwersytetu Londyńskiego o sporządzenie raportu, na którym oparto decyzję o korekcie ostatecznej punktacji z testu matematycznego, a uczniowie chcący powtórzyć egzamin mogli przystąpić do niego ponownie we wrześniu. Komisja wyraża ubolewanie z powodu zaistnienia takich problemów organizacyjnych, gdyż podważają one reputację i wiarygodność dyplomu. Na wniosek Komisji do porządku obrad mieszanej komisji pedagogicznej w październiku 2012 r. dodano specjalny punkt, pod którym sekretarz generalny szkół europejskich wyjaśnił, że podjęto specjalne kroki zgodnie z zaleceniami ekspertów przedstawionymi w raporcie. Ponadto Komisja wezwała sekretarza generalnego szkół europejskich do dokładnej analizy sytuacji i przedstawienia konkretnych działań, które pozwolą uniknąć takich problemów w przyszłości. Komisja uważa także, iż koniecznym jest sprecyzowanie ram prawnych w celu wyraźnego zdefiniowania procedur, jakie należy podjąć w przypadku takich problemów. Problem ten był tematem dyskusji na zebraniu Rady Najwyższej w grudniu 2012 r., a w roku 2013 Radzie zostanie przedstawione sprawozdanie z działań dotyczących matury 2012, podjętych zgodnie z zaleceniami ekspertów. 5.2. Działania na rzecz uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SEN) Kwestia integracji uczniów ze specjalnymi potrzebami w szkołach europejskich jest szczególnie ważna dla Komisji. W 2012 r. liczba uczniów SEN po raz kolejny wzrosła (702 uczniów w roku szkolnym 2012/2013 w porównaniu do 640 uczniów w 2011/2012 i 619 w 2010/2011)[8] Wzrost ten jest dowodem znacznego rozwoju polityki SEN. Starano się zgrupować uczniów z podobnymi specjalnymi potrzebami i lepiej zarządzać budżetem SEN. Koszt całkowity pomocy dla uczniów SEN w roku 2012 wyniósł 4 121 172 EUR. Na zebraniu w grudniu 2012 r. Rada Najwyższa zatwierdziła nową politykę wsparcia edukacyjnego w szkołach europejskich[9], w ramach której ujednolicono cele i zasady pomocy edukacyjnej we wszystkich szkołach. Zastępuje ona wszystkie wcześniejsze dokumenty dotyczące SEN i wejdzie w życie we wrześniu 2013 r. 5.3. Organizacja szkolnictwa średniego W celu zmodernizowania i ulepszenia systemu szkół europejskich Rada Najwyższa na zebraniu w kwietniu 2012 r. upoważniła sekretarza generalnego do przygotowania planu reformy organizacji szkolnictwa średniego. Utworzona została grupa robocza, której celem jest zaproponowanie środków prowadzących nie tylko do ulepszenia organizacji szkolnictwa średniego, ale także do zmniejszenia liczby uczniów przedwcześnie kończących naukę. Konkretne propozycje zostaną poddane pod decyzję Rady Najwyższej w 2013 r. 6. Wyzwania na przyszłość W świetle obecnej trudnej sytuacji finansowej głównymi wyzwaniami dla systemu szkół europejskich na najbliższe lata będą zachowanie wysokiego poziomu kształcenia, modernizacja struktur i racjonalizacja systemu Reorganizacja nauczania średniego będzie jedną z głównych kwestii poruszanych w roku 2013. Usprawnienie systemu z zachowaniem wysokiego poziomu kształcenia i atrakcyjności programu szkół europejskich jest wyzwaniem, z którym system będzie musiał się zmierzyć. Komisja jest stale zaniepokojona problemami niektórych państw członkowskich z wypełnieniem ich zobowiązań dotyczących zarówno oddelegowania nauczycieli, jaki i zapewnienia infrastruktury. Będzie ona zatem zabiegać o znalezienie wspólnego stanowiska w sprawie podziału kosztów by zrównoważyć obciążenia między państwami członkowskimi. Biorąc pod uwagę konieczność otwarcia piątej szkoły europejskiej w Brukseli, Komisja będzie nadal zabiegać u władz belgijskich o wskazanie konkretnej lokalizacji blisko głównych miejsc zamieszkania lub pracy personelu instytucji europejskich, odpowiadającej potrzebom i oczekiwaniom rodziców, dla których umieszczenie dziecka w szkole europejskiej jest często jedyną opcją. [1] Dane statystyczne o liczbie uczniów w szkołach europejskich pochodzą ze sprawozdania Sekretarza Generalnego Szkół Europejskich "Facts and Figures on the beginning of the 2012-2013 school year in the European Schools" („Fakty i dane liczbowe o szkołach europejskich na początku roku szkolnego 2012/2013”) (http://www.eursc.eu/fichiers/contenu_fichiers2/1842/2012-10-D-15-en-1.pdf) [2] Zasady przyjmowania do szkół europejskich określono w zbiorze decyzji Rady Najwyższej Szkół Europejskich (http://www.eursc.eu/fichiers/contenu_fichiers2/1794/2011-04-D-4-en-1.pdf) [3] Régie des Bâtiments: belgijska agencja federalna odpowiedzialna za budynki publiczne. [4] Zasady przyjmowania do szkół europejskich w Brukseli na rok szkolny 2012/2013, dokument 2011-10-D-33-en-D (http://www.eursc.eu/index.php?id=248&l=2) [5] W związku z przeniesieniem ośrodka wspólnego europejskiego tokamaka do Cadarache (Francja). [6] Zob. przypis 1. [7] Dane finansowe pochodzą ze sprawozdania rocznego kontrolera finansowego szkół europejskich, dokument 2013-02-D-6-en-1. [8] Dane pochodzą ze „Statystyk na temat integracji uczniów SEN w szkołach europejskich w 2012 r.”, dokument 2013-01-D-28-en-2 [9] Dokument 2012-05-D-14-en-5