[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 19.4.2011

KOM(2011) 153 wersja ostateczna

2011/0069 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

z dnia r.

w sprawie stanowiska, jakie ma przyjąć Unia Europejska i jej państwa członkowskie w ramach Rady Stowarzyszenia ustanowionej na mocy Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim z drugiej strony w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji planu działania UE–Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa

UZASADNIENIE

W 1977 r. Wspólnota Europejska i Jordania nawiązały po raz pierwszy formalne stosunki poprzez podpisanie umowy o współpracy. Zarówno układ o stowarzyszeniu z 1997 r., (który wszedł w życie w maju 2002 r.), jak i przyjęty w 2005 r. plan działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (zwany dalej „planem działania EPS”) przyczyniły się w znacznym stopniu do rozwoju stosunków dwustronnych. Unia Europejska i Jordania zdołały przez lata stopniowo rozwinąć silne i konstruktywne stosunki partnerskie, wkraczające właśnie w nową fazę rozwoju.

W konkluzjach w sprawie wzmocnienia stosunków dwustronnych Unii Europejskiej z jej partnerami śródziemnomorskimi przyjętych w grudniu 2008 r., w związku z zainteresowaniem dotyczącym pogłębienia partnerstwa, wyrażonym przez Jordanię, UE z zadowoleniem przyjęła perspektywę zacieśnienia wzajemnych stosunków oraz potwierdziła swoją gotowość do podjęcia wraz z Jordanią aktywnych działań w celu przyjęcia nowego planu działania EPS odzwierciedlającego ambitny charakter naszego partnerstwa.

W komunikacie do Parlamentu i Rady na temat realizacji europejskiej polityki sąsiedztwa, opublikowanym w kwietniu 2009 r., Komisja podkreśliła, że pogłębienie stosunków z państwami objętymi europejską polityką sąsiedztwa zinstytucjonalizowałoby i wzmocniło kontakty polityczne, zwiększyło uczestnictwo poszczególnych państw w strefie gospodarczej UE i spowodowało znaczny wzrost integracji w różnych obszarach polityki.

Podczas ósmego posiedzenie Rady Stowarzyszenia w dniu 16 listopada 2009 r. Unia Europejska i Jordania podjęły decyzję o podniesieniu rangi oraz pogłębieniu wzajemnych stosunków. Zadaniem Komisji w trakcie tego spotkania było przeanalizowanie, poprzez istniejącą strukturę podkomitetów, zagadnień i zakresu w jakim można podjąć działania na rzecz pogłębienia stosunków między Jordanią a UE.

W związku z powyższym Komisja we współpracy z Prezydencją przeprowadziła negocjacje z Jordanią w sprawie projektu nowego planu działania EPS obejmującego okres pięciu lat. Jego realizacja pomoże wypełnić postanowienia układu o stowarzyszeniu i przyczyni się do dalszego zacieśniania stosunków z Jordanią, włączając do nich znaczący wymiar integracji gospodarczej i pogłębienie współpracy politycznej. Realizacja planu działania przyczyni się również w znacznym stopniu do zbliżenia jordańskiego prawodawstwa i norm do prawodawstwa i norm Unii Europejskiej.

Dążenie do partnerstwa o randze „zaawansowanego statusu” wynika z wspólnego celu wspierania pokoju, stabilizacji i dobrobytu oraz opiera się na podstawowych wartościach uznawanych przez UE i Jordanię tzn. na zasadach demokracji, w tym praworządności i poszanowania praw człowieka. Nowy plan działania EPS nadaje konkretną formę „zaawansowanemu statusowi” partnerstwa.

Jordania poczyniła zdecydowane postępy na drodze ku dobremu sprawowaniu władzy i reformom politycznym; wykazała także gotowość do podjęcia dalszych zobowiązań w obszarach demokratyzacji, praw człowieka i praworządności.

Podczas niedawnego posiedzenia Rady Stowarzyszenia UE – Jordania, które odbyło się dnia 26 października 2010 r., strony zostały powiadomione o zakończeniu negocjacji technicznych dotyczących nowego wspólnego planu działania UE-Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa.

Plan działania EPS pozostaje więc zasadniczym narzędziem referencyjnym kształtującym nasze stosunki dwustronne z Jordanią w nadchodzących latach. Europejska polityka sąsiedztwa będzie nadal pełniła rolę katalizatora, tworząc jednolitą ramę polityczną, opartą m.in. na partnerstwie i wspólnej odpowiedzialności, na różnicowaniu odpowiednio do wyników oraz na pomocy dopasowanej do indywidualnych potrzeb.

Komisja załącza zatem tekst wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stanowiska, jakie mają przyjąć Unia Europejska i jej państwa członkowskie w ramach Rady Stowarzyszenia UE-Jordania w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji planu działania określonego w załączniku.

W związku z tym Komisja zwraca się do Rady o przyjęcie załączonego wniosku dotyczącego decyzji Rady.

2011/0069 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

z dnia r.

w sprawie stanowiska, jakie ma przyjąć Unia Europejska i jej państwa członkowskie w ramach Rady Stowarzyszenia ustanowionej na mocy Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i jej państwami członkowskimi z jednej strony a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim z drugiej strony w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji planu działania UE–Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając art. 2 ust. 1 decyzji Rady i Komisji 2002/357/WE, EWWiS z dnia 26 marca 2002 r. w sprawie zawarcia Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony oraz Jordańskim Królestwem Haszymidzkim z drugiej strony,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim z drugiej strony został podpisany w dniu 24 listopada 1997 r. i wszedł w życie w dniu 1 maja 2002 r.

2. Strony uzgodniły plan działania UE-Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, odzwierciedlający status partnerstwa na poziomie zaawansowanym, który będzie wspierał wprowadzenie w życie postanowień układu eurośródziemnomorskiego poprzez opracowanie i uzgodnienie konkretnych środków umożliwiających realizację wyznaczonych celów,

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł

Stanowisko, jakie ma przyjąć Wspólnota Europejska i jej państwa członkowskie w ramach Rady Stowarzyszenia ustanowionej na mocy Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim z drugiej strony w odniesieniu do realizacji planu działania UE-Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa opiera się na projekcie zalecenia Rady Stowarzyszenia załączonym do niniejszej decyzji.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Projekt

ZALECENIE

w sprawie realizacji planu działania UE-Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa

Rada Stowarzyszenia UE–Jordania,

uwzględniając Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim z drugiej strony, w szczególności jego art. 91,

a także mając na uwadze, co następuje:

3. Artykuł 91 układu eurośródziemnomorskiego upoważnia Radę Stowarzyszenia do formułowania odpowiednich zaleceń, zmierzających do osiągnięcia celów układu.

4. Zgodnie z art. 101 układu eurośródziemnomorskiego Strony podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne konieczne do wypełnienia swoich zobowiązań z tytułu wymienionego układu i dbają o osiągnięcie celów określonych w wymienionym układzie.

5. Strony układu eurośródziemnomorskiego uzgodniły tekst planu działania UE-Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa.

6. Plan działania UE-Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa będzie wspierał wprowadzenie w życie układu eurośródziemnomorskiego poprzez opracowanie i uzgodnienie przez Strony konkretnych środków zapewniających praktyczne wytyczne dla wprowadzania w życie układu.

7. Podwójnym celem planu działania jest przedstawienie konkretnych środków mających na celu wypełnienie przez Strony zobowiązań ustalonych w układzie eurośródziemnomorskim oraz dostarczenie szerszych ram służących dalszemu wzmocnieniu stosunków między UE i Jordanią, aby osiągnąć wysoki stopień integracji gospodarczej i pogłębić współpracę polityczną, zgodnie z ogólnymi celami układu eurośródziemnomorskiego,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

Artykuł

Rada Stowarzyszenia zaleca, aby Strony realizowały plan działania UE-Jordania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa zawarty w załączniku, w zakresie w jakim wymieniona realizacja ma na celu osiągnięcie celów układu eurośródziemnomorskiego.

Sporządzono w [...]

W imieniu Rady Stowarzyszenia

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

PLAN DZIAŁANIA UE-JORDANIA W RAMACH EUROPEJSKIEJ POLITYKI SĄSIEDZTWA

WPROWADZENIE

Spośród śródziemnomorskich partnerów Jordania znajduje się w czołówce państw otwartych na pogłębianie więzi stowarzyszeniowych z UE. Wspólnota Europejska i Jordania nawiązały po raz pierwszy formalne stosunki w 1977 r. poprzez podpisanie umowy o współpracy. Zarówno układ o stowarzyszeniu z 1997 r., (który wszedł w życie w maju 2002 r.) jak i przyjęty w 2005 r. plan działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (zwany dalej „planem działania EPS”) przyczyniły się w znacznym stopniu do rozwoju stosunków dwustronnych. Powyższe trzy daty stanowią przełomowe etapy w naszych stosunkach dwustronnych, z których każdy jest wyraźnym krokiem naprzód w procesie pogłębiania więzi.

Unia Europejska i Jordania zdołały przez lata stopniowo rozwinąć silne i konstruktywne stosunki partnerskie, wkraczające właśnie w nową fazę rozwoju.

Dążenie do partnerstwa o randze zaawansowanego statusu wynika z wspólnego celu wspierania pokoju, stabilizacji i dobrobytu oraz opiera się na podstawowych wartościach uznawanych przez UE i Jordanię tzn. na zasadach demokracji, w tym praworządności i poszanowania praw człowieka. Nowy plan działania EPS nadaje konkretną formę zaawansowanemu statusowi partnerstwa.

Europejska polityka sąsiedztwa będzie nadal pełniła rolę katalizatora, tworząc jednolitą ramę polityczną, opartą m.in. na partnerstwie i wspólnej odpowiedzialności, na różnicowaniu odpowiednio do wyników oraz na pomocy dopasowanej do indywidualnych potrzeb.

W konkluzjach w sprawie wzmocnienia stosunków dwustronnych Unii Europejskiej z jej partnerami śródziemnomorskimi przyjętych w grudniu 2008 r., w związku z zainteresowaniem dotyczącym pogłębienia partnerstwa, wyrażonym przez Jordanię, UE z zadowoleniem przyjęła perspektywę zacieśnienia wzajemnych stosunków oraz potwierdziła swoją gotowość do podjęcia wraz z Jordanią aktywnych działań w celu przyjęcia nowego planu działania EPS.

Podczas ósmego posiedzenia Rady Stowarzyszenia w dniu 16 listopada 2009 r. Unia Europejska i Jordania podjęły decyzję o podniesieniu rangi oraz pogłębieniu wzajemnych stosunków.

Jordania poczyniła zdecydowane postępy na drodze ku dobremu sprawowaniu władzy i reformom politycznym; wykazała także gotowość do podjęcia dalszych zobowiązań w obszarach demokratyzacji, praw człowieka i praworządności.

Postępy w dążeniu ku dobremu sprawowaniu władzy i reformom politycznym stanowią podstawowy element rozwoju pogłębionych relacji z UE. Ściślejsza relacja wymaga większych zobowiązań we wszystkich dziedzinach objętych wzajemnymi stosunkami, w tym w zakresie demokracji, praw człowieka i praworządności. UE będzie wraz z Jordanią kontynuowała działania dotyczące wdrażania powyższych zobowiązań.

Kontakty międzyludzkie służą wspieraniu wzajemnego zrozumienia, wspierają również powiązania na platformie przedsiębiorstw, społeczeństwa obywatelskiego i kultury. W konkluzjach z 26 lipca 2010 r. UE potwierdziła w tym kontekście, że „ponieważ bezpieczne otoczenie jest niezmiernie ważne, UE jest gotowa propagować dobrze zorganizowaną mobilność obywateli państw Partnerstwa Wschodniego i państw śródziemnomorskich.”

UE uznaje, że otwarciu rynku, integracji gospodarczej, konwergencji regulacyjnej oraz pogłębianiu stosunków dwustronnych powinno towarzyszyć odpowiednie wsparcie finansowe, pomoc techniczna oraz budowanie zdolności prowadzone poprzez ENPI.

UE oczekuje pogłębienia współpracy w ramach planu działania EPS oraz wypełnienia zobowiązań wynikających z nowego planu działania EPS, które przyczynią się do przyszłego pogłębienia i rozszerzenia stosunków między UE a Jordanią poprzez ożywiony dialog polityczny obejmujący zagadnienia praw człowieka i demokracji oraz pociągną za sobą współpracę w szeregu sektorów. Plan działania EPS pozostanie więc zasadniczym narzędziem referencyjnym kształtującym nasze stosunki dwustronne z Jordanią w nadchodzących latach.

Poziom przywiązania do wspólnych wartości, jak również wspólnych interesów oraz zdolności każdej ze stron do wdrożenia uzgodnionych kwestii priorytetowych, będzie miał decydujący wpływ na stopień ambicji w stosunkach między UE a Jordanią. Tempo realizacji ustalonych celów w pełni odzwierciedli włożone wysiłki i konkretne osiągnięcia.

Plan działania obejmuje okres pięciu lat.

Perspektywy statusu partnerstwa na poziomie zaawansowanym

Partnerstwo na poziomie zaawansowanym rozszerzy możliwości uczestnictwa Jordanii w szeregu inicjatyw europejskich oraz inicjatyw w ramach EPS.

- Poszerzenie zasięgu oraz zwiększenie intensywności współpracy politycznej na wszystkich poziomach i o zwiększonej częstotliwości.

- Przejście do znaczącego poziomu integracji wychodzącej poza współpracę, oraz możliwość stopniowego uczestnictwa Jordanii w kluczowych zagadnieniach polityk i programów UE.

- Możliwość rozważenia ewentualnego zbliżenia przepisów prawa gospodarczego, wzajemnego otwarcia się obu gospodarek oraz stopniowego znoszenia barier handlowych, przyczyniającego się do stymulacji inwestycji i wzrostu gospodarczego.

- W obszarach, w których wykazano i zatwierdzono potrzebę dostosowania prawodawstwa Jordanii do norm unijnych, udostępnione zostanie ukierunkowane wsparcie i doradztwo poprzez umowy partnerskie i TAIEX, finansowane poprzez Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa.

- Stopniowe otwarcie lub zwiększenie uczestnictwa w niektórych istotnych programach Unii Europejskiej, propagujących relacje między innymi w dziedzinie przemysłu, kultury, społeczeństwa obywatelskiego, nauki i edukacji, powiązane z zawarciem umowy ramowej.

- Pogłębienie współpracy z agencjami europejskimi, również w kontekście ich działań regionalnych.

Układ o stowarzyszeniu stanowi ramy współpracy, natomiast plan działania jest deklaracją wspólnych celów i zobowiązań.

Kluczowe priorytety działań

Plan działania nakreśla obszerny zbiór priorytetów z dziedzin zawartych w układzie o stowarzyszeniu oraz wykraczających poza jego zakres. Spośród nich szczególną uwagę należy zwrócić na następujące priorytety:

- dążenie do konsolidacji instytucji wspierających demokrację i praworządność;

- dalsze starania na rzecz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności zgodnie ze standardami międzynarodowymi oraz wspieranie wdrażania międzynarodowych standardów w dziedzinie praw człowieka;

- dalsze wzmacnianie niezawisłości i bezstronności sądów oraz ich zdolności administracyjnych;

- dążenie do zapewnienia wolności słowa i mediów, wolności zgromadzeń i zrzeszania się;

- dalsze wspieranie równouprawnienia kobiet oraz ochrony dzieci;

- wzmacnianie dialogu politycznego i współpracy w obszarze polityki zagranicznej i bezpieczeństwa między UE i Jordanią w zakresie uwzględniającym szereg obszarów, w tym bliskowschodni proces pokojowy, nieproliferację i rozbrojenie;

- pogłębianie stosunków gospodarczych i handlowych poprzez stopniową liberalizację w zakresie usług i swobody przedsiębiorczości, wspierania i zwiększania inwestycji, ułatwiania dostępu do rynku oraz poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej;

- zwiększenie potencjału eksportowego Jordanii poprzez dalszą liberalizację handlu towarami oraz produktami rolnymi, upraszczanie i aktualizację prawa oraz procedur celnych, poprawę norm przemysłowych, modernizację usług sanitarnych oraz fitosanitarnych;

- dalszy rozwój sektora transportowego i energetycznego oraz ich sieci poprzez liberalizację sektora, inwestycje w infrastrukturę i wzajemne połączenie z sieciami UE;

- podjęcie działań na rzecz wspierania zarządzania środowiskiem oraz podjęcie wyzwań związanych z gospodarką wodną i zmianami klimatu;

- pogłębienie współpracy w dziedzinie nauki i technologii poprzez rozwój znacznego potencjału z dziedziny badań i rozwoju.

A. WYMIAR POLITYCZNY

I. Dialog polityczny i współpraca

(1) Wzmacnianie politycznego i strategicznego dialogu oraz współpracy w sprawach polityki zagranicznej i bezpieczeństwa

UE i Jordania dążą do osiągnięcia ściślejszej współpracy politycznej oraz dialogu w oparciu o wspólnie podzielane wartości: poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności, demokracji i dobrego sprawowania władzy.

Pogłębiony dialog polityczny i współpraca realizowane będą na różnych szczeblach i w ramach różnych forów:

- UE i Jordania zorganizują w razie potrzeby spotkanie na szczycie odzwierciedlające szczególną naturę swojego partnerstwa oraz wagi jaką przywiązują do wzajemnych stosunków;

- w razie potrzeby zorganizowane zostaną spotkania pomiędzy Ministrem Spraw Zagranicznych Jordanii oraz europejskimi ministrami;

- jordańscy ministrowie z innych resortów będą również mieli okazję do udziału, w razie potrzeby, w konsultacjach z ministrami europejskimi, przy okazji regularnych posiedzeń Rady Ministrów UE;

- rozwinięcie pogłębionego dialogu politycznego oraz regularną wymianę informacji w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) i wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO);

- wyżsi urzędnicy jordańscy, oficjalni przedstawiciele lub znane osobistości spośród społeczności akademickich lub naukowych mogą w razie potrzeby być zapraszani na spotkania grup roboczych Rady UE;

- dalsze rozwijanie dialogu politycznego pomiędzy Parlamentem Europejskim i Parlamentem Jordanii;

- w poszczególnych przypadkach Jordania proszona jest o ujednolicenie swojego stanowiska z odpowiednimi deklaracjami UE w obszarze wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

(2) Wzmożona współpraca w ramach stosunków wielostronnych

- wspieranie inicjatyw dotyczących priorytetów wspólnie ustalonych na forum ONZ lub innym znaczącym forum międzynarodowym, jako sposób wspierania skutecznego multilateralizmu;

- współpraca w celu wzmacniania globalnego ładu dla wspierania skuteczności instytucji wielostronnych;

- stworzenie mechanizmu nieformalnych konsultacji na potrzeby kluczowych posiedzeń w kontekście ONZ (takich jak Rada Praw Człowieka, zagadnienia dotyczące zmiany klimatu, itd.);

- wspomaganie wysiłków ONZ w zakresie rozwiązywania konfliktów regionalnych oraz wspierania skutecznego multilateralizmu.

(3) Pogłębiony dialog i współpraca w zakresie zapobiegania konfliktom i zarządzania kryzysowego

- pogłębienie współpracy i dialogu w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony oraz ustanowienie punktów kontaktowych;

- rozważenie możliwość zawarcia umowy ramowej między Jordanią a UE w sprawie procedur bezpieczeństwa przy wymianie informacji niejawnych;

- udział w działaniach szkoleniowych dotyczących zapobiegania konfliktom, zarządzania kryzysowego i reagowania na klęski żywiołowe;

- rozważenie możliwości udziału Jordanii w cywilnych i militarnych ćwiczeniach w zakresie utrzymywania pokoju oraz operacjach dowodzonych przez UE i zaaprobowanych przez ONZ;

- pogłębienie uczestnictwa Jordanii w Partnerstwie śródziemnomorskim OBWE.

(4) Pogłębianie współpracy w sprawach dotyczących zagrożeń dla wspólnego bezpieczeństwa, w tym w sprawach dotyczących nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia (BMR) oraz nielegalnego eksportu broni

- poprawa ogólnej koordynacji w dziedzinie nierozprzestrzeniania oraz analiza konkretnych zagrożeń związanych z BMR, podważających bezpieczeństwo regionalne oraz zakres związanej z tym współpracy;

- pogłębienie dialogu na temat nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia, środków jej przenoszenia oraz pocisków balistycznych, w tym poprzez:

- dalsze wdrażanie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ 1540/04

- zapewnienie pełnej zgodności oraz krajowe wdrożenie istniejących zobowiązań międzynarodowych oraz

- wspieranie przystąpienia do innych istotnych instrumentów międzynarodowych i systemów kontroli wywozu oraz ich wdrażania;

- współpraca w zakresie ustanowienia skutecznego krajowego systemu kontroli wywozu, nadzorującego wywóz i tranzyt towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym kontroli technologii podwójnego zastosowania pod kątem możliwości ostatecznego użycia jako broni masowego rażenia, oraz przewidującego skuteczne sankcje, w przypadku naruszenia kontroli wywozu;

- wprowadzenie kontroli celnych opartych na analizie ryzyka, gwarantujących bezpieczeństwo i ochronę towarów przywożonych, wywożonych lub będących przedmiotem tranzytu oraz zbadanie możliwych definicji standardów certyfikacji dla operatorów (eksporterów i przewoźników) uczestniczących w wymianie handlowej;

- kontynuacja rozwoju współpracy w zakresie zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką;

- pogłębienie współpracy w ramach odpowiednich forów w celu całkowitej realizacji wszystkich działań dotyczących trzech filarów NPT, zgodnie z ustaleniami konferencji przeglądowej NPT z 2010 r., oraz propozycji dotyczących ustanowienia bliskowschodniej strefy wolnej od broni jądrowej i innych rodzajów broni masowego rażenia oraz środków jej przenoszenia; oraz w celu wspierania uniwersalności zobowiązań do nierozprzestrzeniania broni jądrowej i innych rodzajów broni masowego rażenia oraz środków jej przenoszenia;

- dążyć do osiągnięcia sukcesu między innymi poprzez uczestnictwo wszystkich krajów w konferencji w sprawie bliskowschodniej strefy wolnej od broni jądrowej i innych rodzajów broni masowego rażenia oraz środków jej przenoszenia, zaproponowanej na rok 2012, zgodnie z ustaleniami i wynikami konferencji przeglądowej NPT z 2010 r.

(5) Współpraca w dziedzinie ochrony ludności

- kontynuacja współpracy regionalnej w zakresie zapobiegania klęskom żywiołowym oraz katastrofom spowodowanym przez człowieka oraz przygotowania i reagowania na nie;

- podpisanie protokołu ustaleń z centrum monitorowania i informacji wspólnotowego mechanizmu ochrony ludności.

II. Demokracja, praworządność i dobre sprawowanie władzy

(6) Konsolidacja instytucji chroniących demokrację i praworządność

- przeprowadzanie rzetelnych i przejrzystych wyborów parlamentarnych i lokalnych zgodnie z międzynarodowymi traktatami, których Jordania jest stroną;

- podjęcie niezbędnych działań sprzyjających wzmocnieniu pozycji partii politycznych, w tym poprzez zmianę stosownych przepisów;

- ustanowienie niezależnej komisji krajowej nadzorującej proces wyborczy;

- dalsze podnoszenie świadomości wśród wyborców dotyczącej udziału w procesie politycznym;

- przyjęcie ram prawnych w sprawie krajowej obserwacji wyborów;

- wspieranie podejścia integracyjnego i demokratycznego, zapewniającego zwiększony udział społeczeństwa w procesie decyzyjnym, w tym poprzez konsultacje społeczne;

- zwiększenie odpowiedzialności rządu przed parlamentem zgodnie z konstytucją Jordanii;

- pogłębienie współpracy między UE a Jordanią w zakresie wzmacniania pozycji parlamentu;

- zwiększenie stabilności finansowania oraz niezależności operacyjnej Krajowego Ośrodka Praw Człowieka;

- dalsze zapewnienie stabilności finansowej i operacyjnej „Diwan Al Mathalem” (Biura Rzecznika Praw Obywatelskich);

- rozwój współpracy pomiędzy „Diwan Al Mathalem” oraz Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich, w tym poprzez wymianę najlepszych praktyk;

- dalsze wspieranie aktywnego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego w podejmowanie decyzji na wszystkich szczeblach;

- dążenie do politycznej, administracyjnej i finansowej decentralizacji sprzyjającej udziałowi obywateli w lokalnym procesie decyzyjnym i wzmacniającej publiczną odpowiedzialność oraz przejrzystość;

- zapewnienie przydzielenia odpowiednich środków finansowych na potrzeby wykonywania wyznaczonych funkcji oraz przydzielenie wystarczającej liczby personelu dla odpowiednich jednostek administracji.

(7) Dalsze wzmacnianie niezawisłości i bezstronności sądów, poprawa jakości oraz wzmocnienie ich zdolności administracyjnych

- kontynuacja wdrażania strategii podwyższania kwalifikacji wymiaru sprawiedliwości (JUST 2010-2012) w celu poprawy skuteczności i niezależności sądownictwa, obejmująca szkolenia dla wymiaru sprawiedliwości oraz modernizację systemu sądownictwa Jordanii;

- zwiększenie zdolności i niezależności Rady Sądownictwa;

- zapewnienie funkcjonowania Trybunału Bezpieczeństwa Państwowego i innych sądów szczególnych w pełnej zgodności z międzynarodowymi standardami dotyczącymi sądów, w tym zasadą rzetelnego procesu sądowego, poprzez wzmocnienie bieżących wysiłków Jordanii;

- zapewnienie nadzoru sądowego nad procedurami administracyjnymi oraz gwarancje dla obywateli jako stron procedur administracyjnych, w tym poprzez zmianę odpowiednich przepisów;

- przeprowadzenie przeglądu uprawnień Trybunału Bezpieczeństwa Państwowego w celu zmniejszenia ilości przestępstw, na temat których orzeka.

III. Prawa człowieka i podstawowe wolności

(8) Zapewnienie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności zgodnie ze standardami międzynarodowymi oraz wspieranie wdrażania międzynarodowych standardów dotyczących praw człowieka

- podjęcie wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia skutecznego wdrożenia zobowiązań dotyczących międzynarodowych praw człowieka, w tym zobowiązań przyjętych przez Jordanię w ramach powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka;

- działania na rzecz przyjęcia protokołów fakultatywnych do międzynarodowych konwencji praw człowieka, w tym organizacja kampanii na rzecz zwiększenia świadomości, przygotowująca społeczeństwo do ich przyjęcia;

- przystąpienie do Międzynarodowej konwencji w sprawie ochrony wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem, z chwilą jej wejścia w życie;

- pogłębienie współpracy z UE w ramach propagowania uniwersalnego charakteru statutu rzymskiego w ramach wspólnego przedsięwzięcia w sprawie skutecznego i uniwersalnego systemu międzynarodowego sądownictwa karnego;

- dalsze zwiększanie świadomości w zakresie praw człowieka i podstawowych wolności zarówno wśród obywateli, jak również sędziów, prokuratorów, posłów, w tym poprzez kształcenie, szkolenia i kampanie publiczne;

- wzmacnianie skutecznej ochrony praw człowieka przez intensyfikację dialogu z obrońcami praw człowieka oraz utrzymywanie regularnych kontaktów z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego;

- podjęcie rozmów w celu przystąpienia do konwencji Rady Europy otwartych dla krajów trzecich.

(9) Kara śmierci

- uznanie obecnego moratorium na wykonywanie kary śmierci w Jordanii oraz dalsze ograniczanie katalogu przestępstw za które grozi kara śmierci.

(10) Przeciwdziałanie torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu

- wzmocnienie skuteczności stosowania istniejących ram prawnych przeciwko torturom i brutalnemu traktowaniu oraz przyjęcie najlepszych międzynarodowych praktyk, między innymi poprzez wdrożenie zaleceń Komitetu przeciwko Torturom, przyjętych w maju 2010 r.;

- wzmocnienie istniejących mechanizmów wnoszenia skarg w celu zagwarantowania, że wszystkie zarzuty dotyczące tortur i brutalnego traktowania będą przedmiotem właściwego dochodzenia, że sprawcy będą ścigani sądownie, a ofiary otrzymają rekompensatę;

- rozważenie ratyfikacji protokołu fakultatywnego do konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur;

- podjęcie właściwych środków w celu dostosowania podstaw prawnych oraz praktyk, aby ograniczyć zatrzymanie administracyjne;

- kontynuowanie systematycznego i efektywnego monitorowania i kontroli wszystkich miejsc zatrzymania.

(11) Zagwarantowanie wolności słowa, zgromadzeń i zrzeszania się

- podnieść jakość i niezależność środków masowego przekazu;

- propagować wolność słowa poprzez podjęcie niezbędnych środków w celu uniknięcia nadużyć wynikających z przepisów kodeksu karnego dotyczących zniesławienia oraz poprzez dalszą depenalizację „przestępstw prasowych”;

- dalsza aktualizacja przepisów prawnych i praktyk dotyczących wolności zgromadzeń i zrzeszania się zgodnie z międzynarodowymi standardami oraz w szczególności zgodnie z prawem do zrzeszania się zawartym w Międzynarodowym pakcie praw obywatelskich i politycznych (ICCPR);

- propagować rozwój niezależnych mediów i przeciwdziałać autocenzurze.

(12) Zapewnienie wolności religii i wyznania

- dalsze zapewnianie wolności religii lub wyznania zgodnie z zasadami zawartymi w konstytucji Jordanii i zgodnie z międzynarodowymi standardami;

- zaostrzenie istniejących środki przeciwko nietolerancji lub dyskryminacji mających u podstawy religię lub przekonania;

(13) Wspieranie równego traktowania kobiet

- wspieranie równego udziału kobiet w życiu socjalnym, gospodarczym, politycznym i kulturalnym;

- rozważyć zniesienie aktualnych zastrzeżeń wobec konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet;

- propagować równouprawnienie płci przez zmianę wszystkich przepisów prawnych dyskryminujących kobiety, zgodnie z konstytucyjną zasadą równości;

- wdrożyć zobowiązania dotyczące wzmocnienia roli kobiet w społeczeństwie przyjęte przez Jordanię podczas drugiej konferencji ministerialnej Unii dla Śródziemnomorza w listopadzie 2009 r. (Marrakesz);

- zagwarantować uwzględnienie aspektu płci w krajowych politykach, strategiach i planach;

- kontynuować zwalczanie przemocy wobec kobiet zgodnie z ustawą w sprawie ochrony rodziny, kodeksem karnym oraz nową ustawą o statusie osobowym;

- zapewnienie kobietom i dziewczętom będącym ofiarami przemocy natychmiastowego dostępu do środków prawnych i ochrony oraz zagwarantowanie sądownego ścigania sprawców takich czynów;

- zwiększyć ilość miejsc schronienia dla kobiet zagrożonych przemocą;

- przeprowadzić kampanie publiczne, których celem będzie zwiększenie świadomości dotyczącej przemocy domowej, w tym kampanie medialne;

- zwiększyć wysiłki na rzecz eliminacji tzw. „zbrodni honorowych”.

(14) Wzmocnienie ochrony dzieci

- podjąć działania na rzecz wyeliminowania pracy dzieci, zgodnie z kodeksem pracy, w celu ochrony dzieci od wyzysku ekonomicznego poprzez pracę w sektorze nieformalnym;

- podjąć działania w celu przyjęcia ustawy o prawach dziecka, zgodnie z międzynarodowymi standardami;

- kontynuować przegląd wszystkich przepisów prawnych dotyczących dzieci, aby zapewnić ich zgodność z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka oraz innymi istotnymi międzynarodowymi instrumentami i standardami odnoszącymi się do praw człowieka;

- wzmocnić rolę Krajowej Rady ds. Rodziny, zajmującej się zapewnieniem wdrożenia Konwencji o prawach dziecka;

- zaostrzyć środki zapobiegające przemocy wobec dzieci, w tym poprzez budowanie zdolności, mechanizmy sprawozdawcze oraz gromadzenie danych;

- wspierać lokalne organizacje społeczeństwa obywatelskiego działające w dziedzinie praw dziecka;

(15) Walka z rasizmem i ksenofobią; walka z dyskryminacją

- wzmocnić ramy prawne na wszystkich poziomach w celu zwalczania rasizmu, ksenofobii i dyskryminacji;

- kontynuować działania podkreślające wagę tolerancji i szacunku wobec wszystkich grup etnicznych i religijnych, poprzez kształcenie zgodne ze stosownymi standardami międzynarodowymi oraz „przesłaniem z Ammanu”;

- zwalczać przestępstwa popełniane z nienawiści, w tym przypadki motywowane islamofobią, antysemityzmem oraz christianofobią oraz innymi przekonaniami religijnymi, które mogą być podsycane propagandą rasistowską i ksenofobiczną w mediach i internecie.

IV. Współpraca w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych

(16) Migracja, azyl, zarządzanie granicami i kwestie wizowe

- wymiana informacji i dialog w sprawie istotnych zmian w dziedzinie migracji w UE i Jordanii;

- współpraca w zarządzaniu przepływami migracyjnymi, w tym poprzez rozwijanie zdolności władz Jordanii do udzielania pomocy migrantom należącym do grup szczególnie zagrożonych, potrzebującym ochrony międzynarodowej oraz ofiarom handlu ludźmi;

- wymiana informacji i dialog w sprawie istotnych zmian w UE i Jordanii w dziedzinie zarządzania granicami;

- współpraca mająca na celu zapobieganie nielegalnej migracji oraz powiązanej przestępczości transgranicznej, w tym poprzez wsparcie rozwijania zdolności władz Jordanii w dziedzinie kontroli granicznych;

- wspieranie wymiany informacji, dalszego dialogu i współpracy w sprawie istotnych zmian w UE i Jordanii dotyczących wiz, takich jak wspólnotowy kodeks wizowy (kodeks wizowy), oraz podjąć działania w celu zapewnienia warunków wymaganych do wydawania wiz, w tym wiz dla studentów i przedsiębiorców, w ramach odpowiedniego prawodawstwa UE i dorobku Schengen;

- współpraca mająca na celu poprawę procedur wydawania wiz i dokumentów podróży oraz poprawę systemu zabezpieczeń w Jordanii;

- wymiana informacji i dialog w sprawie istotnych zmian w UE i Jordanii w dziedzinie ochrony międzynarodowej;

- wymiana informacji i współpraca dotycząca migrantów potrzebujących ochrony międzynarodowej w Jordanii oraz dotycząca wymaganej pomocy.

(17) Walka z przestępczością zorganizowaną

Ratyfikacja oraz wdrożenie instrumentów międzynarodowych

- kontynuować dialog w sprawie wdrożenia Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej oraz Protokołu o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu za handel ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi. Podpisanie i ratyfikacja Protokołów przeciwko przemytowi migrantów oraz przeciwko nielegalnemu wytwarzaniu i obrotowi bronią palną, jej częściami i komponentami oraz amunicją;

- kontynuować dialog na temat wdrożenia Protokołu fakultatywnego do Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka w sprawie handlu dziećmi, dziecięcej prostytucji i dziecięcej pornografii;

- współpraca w dziedzinie wdrożenia Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji;

- wzmocnić i wdrożyć polityki krajowe mające na celu zwalczanie korupcji, zgodnie ze standardami międzynarodowymi, w szczególności poprzez działalność Komisji Antykorupcyjnej;

- opracować odpowiednie przepisy prawne odpowiadające międzynarodowym standardom i konwencjom;

- wymieniać informacje na temat metod zwalczania handlu ludźmi oraz przemytowi nielegalnych migrantów, w tym na temat najlepszych praktyk dotyczących rehabilitacji ofiar;

- podjąć dialog mający na celu przystąpienie do Konwencji Rady Europy w sprawie cyberprzestępczości oraz jej protokołu dodatkowego;

- wymieniać informacje i najlepsze praktyki w sprawie zwalczania cyberprzestępczości;

- podjąć dialog mający na celu przystąpienie do Konwencji Rady Europy o przekazywaniu osób skazanych i jej protokołu dodatkowego;

- powołać skuteczne organy ścigania dla celów walki przeciwko zorganizowanej przestępczości;

- powołać punkt kontaktowy EUROJUSTU.

(18) Współpraca w zakresie prawa cywilnego i handlowego

Ratyfikacja oraz wdrożenie odpowiednich instrumentów międzynarodowych

Podjąć dialog mający na celu przystąpienie do:

- Konwencji haskiej dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę z 1980 r.;

- Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci z 1996 r.;

- Konwencji haskiej w sprawie doręczeń zagranicznych dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych z 1965 r.;

- Konwencji haskiej o przeprowadzaniu dowodów za granicą w sprawach cywilnych lub handlowych z 1970 r.;

- dalsza intensyfikacja dialogu dotyczącego zagadnień międzynarodowej ochrony dzieci i prawa rodzinnego w kontekście udziału Jordanii w konferencji sądowniczej w sprawie zagadnień dotyczących rodziny w kontekście transgranicznym, tzw. „dialogu maltańskim”.

(19) Narkotyki

Wzmocnić działania dotyczące zwalczania narkotyków

- kontynuować wymianę informacji w sprawie wdrożenia Konwencji Narodów Zjednoczonych o zwalczaniu nielegalnego obrotu środkami odurzającymi i substancjami psychotropowymi z 1988 r., łącznie z zaostrzeniem lub harmonizacją prawodawstwa krajowego;

- wymieniać informacje i najlepsze praktyki dotyczące współpracy międzynarodowej w sprawie zwalczania narkotyków;

- kontynuować dialog dotyczący współpracy regionalnej w tym szkolenia odpowiednich służb i organów ścigania;

- zapobieganie rozpowszechnianiu prekursorów i innych podstawowych substancji używanych do produkcji nielegalnych środków odurzających, zgodnie z wykazem przyjętym przez Grupę Roboczą ds. Produktów Chemicznych (CATF).

(20) Przestępstwa finansowe i gospodarcze, sądownictwo i organy ścigania, system penitencjarny

a) rozwinąć współpracę w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy;

- wymieniać informacje, najlepsze praktyki oraz prowadzić dialog w sprawie ram instytucjonalnych i legislacyjnych zgodnie z odpowiednimi standardami i konwencjami międzynarodowymi;

- rozwijać współpracę między organami ścigania Jordanii w tym jednostkami ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i organizacjami międzynarodowymi oraz odpowiednimi służbami państw członkowskich UE;

- wymiana informacji oraz dialog dotyczący najlepszych praktyk sądowych i policyjnych w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, przestępstwom finansowym i gospodarczym;

b) rozwinąć współpracę między organami sądowniczymi oraz organami ścigania Jordanii i państw członkowskich UE;

- wdrożyć odpowiednie konwencje międzynarodowe oraz w przypadkach konwencji już ratyfikowanych, dostosować ustawodawstwo krajowe w celu ich wdrożenia;

- wymiana informacji między UE, państwami członkowskimi UE oraz Jordanią, w tym w sprawach dotyczących Międzynarodowego Trybunału Karnego;

- współpraca w dziedzinie szkolenia policji pomiędzy Jordanią, europejskimi akademiami i szkołami policyjnymi, jak również z Europejskim Kolegium Policyjnym (CEPOL);

- rozważyć możliwości współpracy między Jordanią a Europejskim Urzędem Policji (EUROPOL);

c) zapewnić odpowiednie warunki w zakładach karnych (więzieniach);

- dążyć do wymiany informacji i najlepszych praktyk pomiędzy UE i Jordanią w zakresie zakładów karnych i ośrodków detencyjnych (więzień), w tym systemów klasyfikacji skazanych, rozwoju programów szkolenia zawodowego oraz resocjalizacji i środków przeciwdziałania powrotowi do przestępstwa;

- dążyć do poprawy warunków panujących w zakładach karnych i ośrodkach detencyjnych (więzieniach), w tym powiększenie ośrodków detencji uwzględniając ochronę podstawowych praw człowieka;

- zastosowanie międzynarodowych standardów i norm odnośnie do wymiaru sprawiedliwości i pozbawienia wolności względem nieletnich, w szczególności wzorcowych minimalnych reguł Narodów Zjednoczonych dotyczących wymiaru sprawiedliwości wobec nieletnich (reguły pekińskie) z 1985 r. oraz wytycznych Narodów Zjednoczonych w sprawie zapobiegania przestępczości nieletnich (wytyczne z Rijadu) z 1990 r.

(21) Zwalczanie terroryzmu

Zacieśnianie współpracy w sprawie zwalczania terroryzmu

- rozwinąć współpracę w celu wzmocnienia działań przeciwko finansowaniu terroryzmu zgodnie ze standardami przedstawionymi w rekomendacjach Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy dotyczących finansowania terroryzmu;

- rozwinąć współpracę między organami ścigania w celu zwalczania terroryzmu;

- rozwinąć współpracę sądową w kontekście zwalczania terroryzmu;

- rozwinąć współpracę w celu wzmocnienia roli ONZ w zwalczaniu terroryzmu w ramach działań wielostronnych, w tym poprzez pełne wdrożenie rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1267/99 i nr 1373/01, wdrożenie i egzekwowanie globalnej strategii Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania terroryzmu oraz konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania terroryzmu;

- zapewnić poszanowanie praw człowieka w ramach walki z terroryzmem.

B. WYMIAR GOSPODARCZY I SPOŁECZNY

V. Reformy gospodarcze i społeczne oraz rozwój

(22) Polityka monetarna, kursowa i budżetowa

Konsolidacja postępów dotyczących stabilizacji makroekonomicznej oraz polityki wzrostu.

- dążyć do wdrożenia krajowego programu stabilizacji makroekonomicznej, uwzględniając sytuację regionalną, w celu konsolidacji osiągnięć w dziedzinach stabilności cen, ograniczenia długu publicznego i deficytu fiskalnego oraz propagowania równowagi finansów publicznych;

- kontynuować poprawę zarządzania finansami publicznymi oraz ich przejrzystości; kontynuować politykę osiągnięcia zrównoważonego systemu podatkowego i emerytalnego;

- usprawnić sektor publiczny zgodnie z rządowym programem reform.

VI. Współpraca w zakresie równości szans, zatrudnienia i polityki społecznej

(23) Równouprawnienie płci/zapewnienie równego traktowania

- dalsze zwiększenie wysiłków na rzecz propagowania i ochrony praw kobiet i dzieci;

- zintensyfikować działania w celu propagowania równouprawnienia płci na wszystkich szczeblach w zakresie zatrudnienia, kształcenia, szkoleń, podejmowania decyzji oraz praktyk organów ścigania;

- skutecznie zwalczać stereotypy oraz dyskryminację ze względu na płeć, w tym poprzez szkolenia i podnoszenie świadomości.

(24) Zapewnić poszanowanie praw związkowych oraz podstawowych norm pracy

- kontynuować starania w celu zapoczątkowania dialogu w zakresie podstawowych praw społecznych i norm pracy;

- kontynuować starania w celu zbliżenia przepisów kodeksu pracy do standardów międzynarodowych, w szczególności odnośnie do wolności zrzeszania się, ochrony praw związkowych i rokowań zbiorowych;

- wzmocnić starania na rzecz zmniejszenia nieformalnego zatrudnienia;

- propagować trójstronny i dwustronny dialog społeczny oraz kontynuować budowanie zdolności partnerów społecznych.

(25) Współpraca w zakresie zatrudnienia i propagowania godnej pracy

- opracować strategiczne podejście do kwestii zatrudnienia w celu:

- usprawnienia dopasowania umiejętności do potrzeb rynku pracy w Jordanii oraz skuteczności rynku pracy ze szczególnym uwzględnieniem młodzieży i kobiet;

- wzmocnienia, rozpowszechnienia i usprawnienia oceny środków rozwoju zatrudnienia oraz aktywnej polityki rynku pracy;

- wzmocnienia zdolności i skuteczności publicznych służb zatrudnienia;

- propagować godną pracę i przekształcić sektor nieformalny w legalne zatrudnienie;

- wdrożyć programy krajowe dotyczące godnej pracy, wspólnie uzgodnione między Jordanią a MOP;

- propagować zasady modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity) oraz zapewnić szanse na zatrudnienie osobom poszukującym pracy;

- kontynuować pracę na rzecz niedyskryminacyjnego krajowego rynku pracy sprzyjającego integracji społecznej, w szczególności odnośnie do lepszej integracji osób niepełnosprawnych na rynku pracy;

- wymieniać najlepsze praktyki w celu poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy.

(26) Współpraca w dziedzinie włączenia społecznego oraz ochrony socjalnej

- Wzmocnić starania na rzecz znacznego zmniejszenia ubóstwa i wykluczenia społecznego, w szczególności dla najsłabszych grup społecznych oraz wzmocnić spójność społeczną w Jordanii;

- Kontynuować starania na rzecz przyjęcia kompleksowego prawa ubezpieczeń społecznych oraz ustanowienia stosownych siatek bezpieczeństwa socjalnego;

- Kontynuować wysiłki na rzecz ustanowienia stabilnego systemu emerytalnego;

- Wymieniać najlepsze praktyki dotyczące poprawy skuteczności ochrony socjalnej w celu zwiększenia zarówno jej dostosowania do potrzeb społecznych, jak i stabilności finansowania.

VII. Zrównoważony rozwój

(27) Propagowanie zrównoważonego rozwoju

- Kontynuować wdrażanie polityk zrównoważonego rozwoju umożliwiających opracowanie strategii i inicjatyw pozwalających na osiągnięcie między innymi zrównoważonego ekologicznie rozwoju gospodarczego oraz zwiększenia włączenia społecznego.

VIII. Rolnictwo

- zdefiniować i przyjąć środki towarzyszące dla celów wsparcia strukturalnego, instytucjonalnego, prawnego i administracyjnego niezbędnego dla ułatwienia dostępu do rynków eksportowych, w tym zbliżenia ustawodawstwa technicznego;

- zdefiniować i przyjąć środki oraz odpowiednie prawodawstwo w zakresie rozwoju obszarów wiejskich oraz na poziomie rozwoju produkcji wysokiej jakości tzn. produktów lokalnych, produktów ekologicznych, oznaczeń geograficznych/nazw pochodzenia itd., w celu zachęcania do zróżnicowania działalności oraz tworzenia nowych, opłacalnych i trwałych przepływów handlowych;

- wzmocnienie instytucjonalne Krajowego Ośrodka Badań Naukowych w dziedzinie Rolnictwa i Rozbudowy Rolnictwa

- wspierać rolę ośrodka badań naukowych w procesie poprawy wydajności, bezpieczeństwa żywności i jakości produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych

- nawiązać współpracę dwustronną z europejskimi ośrodkami badawczymi, w szczególności w dziedzinach inżynierii genetycznej i biotechnologii

- zacieśniać współpracę w zakresie międzynarodowych norm handlowych dla owoców i warzyw oraz innych produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych

- propagować równoważność systemów certyfikacji dla produktów ekologicznych i zintegrowanej ochrony przed szkodnikami

- ustanowić środki wspierające prywatne inwestycje;

- wspierać rozpowszechnianie i wymianę informacji dotyczących polityki rolnej i przyczyniać się do przekazywania wiedzy fachowej i wymiany doświadczeń;

- zacieśnić współpracę w dziedzinie leśnictwa i dziedzinach pokrewnych, w tym dotyczących zmian klimatu, ponownego zalesiania, zwalczania pustynnienia, oceny ryzyka i zapobiegania pożarom oraz zachowania różnorodności biologicznej, w oparciu o doświadczenia planu działań dotyczący gospodarki leśnej UE.

IX. Rybołówstwo i polityka morska

- przeprowadzić niezbędną modernizację infrastruktury rynkowej w celu jej dostosowania do potrzeb i standardów rynku;

- propagować odpowiedzialną i zrównoważoną politykę rybołówstwa i zintegrowane podejście do gospodarki morskiej w celu ułatwienia dialogu z UE w ramach unijnej zintegrowanej polityki morskiej oraz zgodnie z międzynarodowym prawem morza odzwierciedlonym w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza;

- uczestniczyć we współpracy regionalnej w zakresie zintegrowanej polityki morskiej.

X. Zagadnienia dotyczące handlu, reforma rynku i reforma regulacyjna

Jordania i Unia Europejska zobowiązały się do wdrożenia „Eurośródziemnomorskiego planu działania dla handlu po 2010 r.” oraz „Eurośródziemnomorskiej karty przedsiębiorczości”, stanowiących wspólne dokumenty referencyjne dla śródziemnomorskich krajów partnerskich w celu pogłębienia stosunków gospodarczych i handlowych, propagowania i zwiększenia inwestycji, ułatwienia dostępu do rynku, poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz rozwijania przedsiębiorczości na poziomie krajowym i w całym regionie.

X.i. Przepływ towarów

(28) Dwustronne stosunki handlowe

- znieść pozataryfowe bariery handlowe np. poprzez konwergencję regulacyjną w sprawach dotyczących handlu, w razie potrzeby, poprzez doraźnie prowadzone dyskusje w sprawach dostępu do rynku oraz poprzez prace przygotowawcze na potrzeby negocjacji układu w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania, jak również na potrzeby przyszłych negocjacji dotyczących wszechstronnej i kompleksowej umowy o wolnym handlu;

- rozpocząć w 2010 r. i jak najszybciej zamknąć negocjacje dwustronne w sprawie liberalizacji świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości, mające na celu stopniowe i wzajemne podjecie zobowiązań dotyczących wszystkich czterech sposobów świadczenia usług, w tym również dotyczące przepisów wykonawczych;

- wdrożyć uzgodnione postanowienia dotyczące liberalizacji handlu produktów rolnych i przetworzonych produktów rolnych pomiędzy Jordanią i UE;

- zbadać możliwości dalszej liberalizacji handlu produktami rolnymi i przetworzonymi produktami rolnymi, rybami i produktami rybołówstwa, uwzględniając zarówno taryfowe, jak i pozataryfowe bariery handlowe, w tym środki sanitarne i fitosanitarne oraz ochronę oznaczeń geograficznych, zgodnie z zasadami eurośródziemnomorskiego planu działania dla rolnictwa, uzgodnionymi w Rabacie;

- przygotować podłoże pod przyszłe dwustronne negocjacje z UE w celu przekształcenia obecnego układu o stowarzyszeniu w wszechstronną i kompleksową umowę o wolnym handlu. Negocjacje te powinny zakładać podwyższenie rangi lub rozszerzenie układu o stowarzyszeniu między UE i Jordanią o dziedziny podlegające regulacji takie jak normy i przepisy techniczne, środki sanitarne i fitosanitarne, prawa własności intelektualnej, polityka konkurencji, zamówienia publiczne, cła i ułatwienia w handlu, handel i zrównoważony rozwój itd. Rozpoczęcie negocjacji uzależnione będzie od osiągnięcia znacznych postępów w pozostałych negocjacjach dwustronnych. Obie strony mogą ustalić w międzyczasie wspólne cele, jakie chcą osiągnąć podczas przedmiotowych negocjacji.

(29) Zniesienie ograniczeń (obszar niezharmonizowany UE)

Ułatwić przepływ towarów i wzmocnić współpracę administracyjną

- wzmocnić punkty kontaktowe ds. obrotu towarów, mające na celu ułatwienie ich swobodnego przepływu oraz wymieniać informacje między UE i Jordanią oraz przedsiębiorcami;

- dokonać analizy prawodawstwa Jordanii dotyczącego oznakowania, wytwarzania i opisu produktów w celu jego zbliżenia do obowiązujących ogólnych zasad unijnych.

(30) Porozumienia w zakresie oceny zgodności oraz akceptacji wyrobów przemysłowych w wybranych sektorach przemysłowych

- kontynuować prace przygotowawcze na potrzeby negocjacji dotyczących układu w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania dla Jordanii, w celu jej uczestnictwa w rynku wewnętrznym UE poprzez przyjęcie prawodawstwa UE oraz dostosowanie instytucji Jordanii zajmujących się wdrażaniem przepisów prawnych dotyczących produktów. Obejmuje to:

A. harmonizację z dorobkiem prawnym UE i wdrożenie odpowiednich ram legislacyjnych, sektorowych i horyzontalnych, w tym przepisów prawnych dotyczących odpowiedzialności za produkty wadliwe oraz dotyczących ogólnego bezpieczeństwa produktów; harmonizację norm krajowych ze europejskimi i międzynarodowymi normami dotyczącymi produktów przemysłowych w wybranych sektorach priorytetowych;

B. wzmocnienie i modernizację instytucji ds. normalizacji, akredytacji, oceny zgodności, metrologii oraz nadzoru rynku do poziomu odpowiednich instytucji w UE; włączenie ich w możliwym zakresie do struktur europejskich i międzynarodowych;

C. dostosowanie wymogów dotyczących prób zawartych w dyrektywach UE, dla wybranych sektorów priorytetowych;

- podnieść świadomość przedsiębiorców oraz przeprowadzić szkolenia dla innych zainteresowanych stron;

- rozpocząć negocjacje dotyczące porozumienia w zakresie oceny zgodności oraz akceptacji wyrobów przemysłowych dla wszystkich sektorów priorytetowych;

(31) Ułatwienie dostępu do rynku dla wyrobów przemysłowych poprzez promocję eksportu

- opracować i wdrożyć krajową strategię promocji eksportu zgodnie z krajową strategią dotyczącą handlu zagranicznego;

- podnosić zdolności przedsiębiorców oraz odpowiednich organów administracji krajowej.

(32) Współpraca regionalna

- uczestniczyć we wdrożeniu porozumienia z Agadiru we wszystkich obszarach obecnie nim objętych. Dążyć do rozszerzenia jego zakresu na nowe obszary, takie jak usługi i inwestycje, oraz działać na rzecz przystępowania nowych członków do porozumienia;

- wspólnie dążyć do wdrożenia „Eurośródziemnomorskiego planu działania dla handlu po 2010 r.”, w szczególności w zakresie ukończenia i zacieśnienia sieci umów o wolnym handlu w regionie eurośródziemnomorskim oraz wdrożyć inicjatywę dotyczącą wzmocnienia eurośródziemnomorskiego partnerstwa handlowego;

- aktywnie uczestniczyć w działaniach z zakresu współpracy przemysłowej na poziomach regionalnych.

(33) Cła

Usprawnić działania służb celnych, uprościć i zmodernizować procedury celne oraz dokonać przeglądu w zakresie reguł pochodzenia

- dalsze ujednolicenie i uproszczenie przepisów celnych, kodeksu oraz procedur, zgodnie z zaleceniami z Palermo;

- dążyć do wzmocnienia współpracy z innymi agencjami pracującymi na granicach;

- zakończyć przygotowania w celu sfinalizowania regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia oraz jej wdrożenia;

- uczestniczyć w szczegółowym przeglądzie paneurośródziemnomorskich reguł pochodzenia w ramach regionalnej konwencji w sprawie paneurośródziemnomorskich preferencyjnych reguł pochodzenia;

- wspierać wypracowanie środków dotyczących kontroli celnych opartych na analizie ryzyka, gwarantujących bezpieczeństwo i ochronę towarów przywożonych, wywożonych lub będących przedmiotem tranzytu;

- wzmocnić dialog i współpracę w zakresie obowiązującego prawodawstwa w dziedzinie kontroli celnej towarów podrobionych i pirackich, jak również jego wdrożenia oraz wymianie odpowiednich danych statystycznych.

(34) Zagadnienia sanitarne i fitosanitarne

- zwiększyć bezpieczeństwo żywności dla konsumentów europejskich i jordańskich oraz ułatwić handel poprzez reformę sektorów sanitarnych, fitosanitarnych oraz dotyczących dobrostanu zwierząt;

- kontynuować prace nad pełnym wdrożeniem Porozumienia w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych ustanowionym w ramach Światowej Organizacji Handlu oraz aktywnie uczestniczyć w pracach odpowiednich organów międzynarodowych (OIE, IPPC i Kodeks Żywnościowy);

- stopniowe zbliżenie przepisów do prawodawstwa UE w dziedzinach polityki kontroli żywności, zdrowia zwierząt, dobrostanu zwierząt i systemów kontroli fitosanitarnej;

- kontynuować prace nad wdrożeniem ustalonego systemu identyfikacji dla celów identyfikowalności zwierząt żywych i produktów pochodzenia zwierzęcego;

- kontynuować prace nad opracowaniem krajowego systemu identyfikowalności na potrzeby produkcji roślinnej;

- zaostrzyć politykę kontroli żywności w Jordanii, między innymi poprzez:

- kontynuację prac nad przyjęciem projektu prawa żywnościowego w Jordanii;

- zaostrzenie uregulowań prawnych w celu całkowitego wdrożenia jordańskich przepisów prawa żywnościowego;

- współpracę w celu utworzenia krajowego programu kontroli pozostałości w ramach jordańskiej polityki kontroli żywności, opracowanej przez organy ds. żywności i leków w Jordanii oraz utworzenie laboratoriów i innych odpowiednich agencji;

- współpracę w zakresie ustanowienia systemu kontroli bezpieczeństwa produktów mięsnych w rzeźniach i zakładach przetwórstwa mięsnego;

- współpracę w zakresie unijnego systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF).

X.ii. Swoboda przedsiębiorczości, prawo spółek i usługi

(35) Swoboda przedsiębiorczości i prawo spółek

Usunąć przeszkody dla zakładania i działalności przedsiębiorstw

a) prowadzenie przedsiębiorstwa

- współpracować w celu ułatwienia prowadzenie działalności przez przedsiębiorstwa;

- nie naruszając postanowień zawartych w załącznikach V i VI do układu o stowarzyszeniu, zagwarantować traktowanie na zasadach wzajemności na poziomie krajowym dla spółek zależnych, przedsiębiorstw lub oddziałów z Jordanii lub UE, zgodnie z zobowiązaniami obu stron w ramach postanowień WTO;

b) działalność przedsiębiorstw

- stworzyć dogodne otoczenie dla przedsiębiorstw;

- współpracować na potrzeby ułatwienia inwestycji zagranicznych;

c) prawo spółek:

- dążyć do konwergencji z podstawowymi zasadami i normami międzynarodowymi oraz unijnymi. Obejmuje to między innymi:

a) ustanowienie i prowadzenie publicznego rejestru przedsiębiorstw,

b) krajowy dziennik urzędowy dla celów publikacji danych dotyczących przedsiębiorstw,

c) zapewnienie kontroli założenia spółki lub zgodności niektórych aktów z krajowymi przepisami ustawodawczymi i wykonawczymi.

- przyjąć i wdrożyć kompleksowe ramy regulacyjne;

- opracować kodeks ładu korporacyjnego oraz zagwarantować jego skuteczne wdrożenie.

(36) Audyt i księgowość

Zapewnić warunki umożliwiające dobre zarządzanie finansami, odpowiedzialność i kontrolę;

- wdrożyć i zaostrzyć stosowanie międzynarodowych norm księgowości i audytu, w tym zaostrzyć zasady dotyczące odpowiedzialności i przejrzystości;

- zaktualizować ramy prawne i administracyjne, pozwalające na ustanowienie zawodu wysokowykwalifikowanego biegłego rewidenta.

(37) Usługi

Stopniowe zniesienie ograniczeń w świadczeniu usług

- rozpocząć w 2010 r. i zakończyć w najszybszym możliwym terminie negocjacje dwustronne w sprawie liberalizacji przepisów dotyczących świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości;

- zakończyć i wdrożyć strategię wspierającą konkurencyjność sektora usługowego w Jordanii, w tym uproszczenia regulacyjne oraz ułatwienia administracyjne zarówno dla sektora usług Jordanii, jak i UE;

- kontynuować konsultacje z prywatnymi przedsiębiorcami w celu wyznaczenia sektorów dla potencjalnej współpracy;

- przeanalizować możliwości ułatwienia świadczenia usług, w tym przez rozwój niezbędnych struktur administracyjnych oraz usunięcie stwierdzonych barier.

Rozwój usług finansowych

- dalsze rozbudowanie ostrożnościowych ram regulacyjnych dotyczących usług finansowych, w tym sektora bankowego, ubezpieczeniowego i audytowego oraz rynku papierów wartościowych;

- powołanie i przeszkolenie niezależnych organów kontrolnych w celu zagwarantowania skutecznego nadzoru.

(38) Przepływ kapitału i płatności bieżące

Dalszy rozwój rynków kapitałowych. Liberalizacja płatności, przepływ kapitału

- dokonać przeglądu obowiązujących przepisów w celu oszacowania potrzeb dalszej liberalizacji przepływu kapitału oraz zapewnienia swobodnego przepływu transakcji kapitałowych, w szczególności w zakresie inwestycji bezpośrednich oraz ochrony inwestycji zagranicznych;

- zakończyć liberalizację przepływu kapitału.

X.iii. Inne kluczowe obszary

(39) Opodatkowanie

Dalszy rozwój systemu podatkowego oraz powiązanych instytucji

- kontynuacja reformy systemu podatkowego;

- wzmocnienie administracji podatkowej. Rozwinięcie kompleksowej strategii dla administracji podatkowej;

- poprawa współpracy międzynarodowej poprzez wdrożenie zasad dobrych rządów w dziedzinie opodatkowania.

(40) Polityka konkurencji i pomoc państwa

a) polityka konkurencji

Stworzyć warunki umożliwiające konkurencję między przedsiębiorstwami z UE i Jordanii, jak również między przedsiębiorstwami jordańskimi

Opracować przepisy oraz stworzyć system przeciwdziałania praktykom monopolistycznym w oparciu o przepisy unijne.

- opracować odpowiednie ramy prawne na potrzeby szeroko zakrojonej polityki konkurencji i jej skutecznego wdrożenia;

- wzmocnić zdolności administracyjne Jordanii w celu powołania niezależnego organu ds. konkurencji, posiadającego odpowiednie zasoby;

- podjąć dalsze działania w celu zwiększenia publicznej świadomości na temat znaczenia polityki konkurencji;

- zapewnić prawo odwołania się do niezawisłego sądu od decyzji dotyczących ochrony konkurencji, zgodnie z krajowymi przepisami ustawodawczymi i wykonawczymi.

Zagwarantować niedyskryminację ze strony monopoli państwowych o charakterze handlowym.

- jeśli nie stanowi to zagrożenia dla bezpieczeństwa narodowego, wymieniać informacje na temat monopoli państwowych oraz przedsiębiorstw publicznych, którym przyznano szczególne prawa.

b) pomoc państwa

Utworzenie mechanizmu kontroli dotacji w zakresie pomocy państwa

- zatwierdzić obowiązującą, jednolitą definicję pomocy państwa, zgodną z definicją unijną oraz ustanowić krajowy mechanizm gromadzenia informacji dotyczących pomocy państwa;

- dokonać z UE wzajemnej wymiany rocznego sprawozdania w sprawie całkowitej kwoty pomocy państwa oraz jej przydziału zgodnie z art. 53 układu o stowarzyszeniu.

(41) Własność intelektualna i przemysłowa

Silniejsza ochrona praw własności przemysłowej i intelektualnej

- wzmocnić Dyrekcję ds. Ochrony Własności Przemysłowej w Zakresie Handlu w Ministerstwie Przemysłu i Handlu. Podjąć działania w celu ograniczenia obrotu i przemytu towarów podrobionych i pirackich w specjalnie wybranych sektorach;

- kontynuować przystępowanie do głównych umów międzynarodowych - w tym do konwencji przewidzianych w układzie o stowarzyszeniu - oraz stosować normy międzynarodowe;

- kontynuować starania w sprawie przyjęcia podstawowych elementów z unijnego dorobku prawnego;

- nawiązać dialog z organizacjami podmiotów prawa autorskiego oraz użytkownikami własności intelektualnej;

- wspierać współpracę z Europejskim Urzędem Patentowym oraz Urzędem Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (UHRW) oraz nasilić stosunki z innymi partnerami eurośródziemnomorskimi.

(42) Zamówienia publiczne

Stworzyć warunki umożliwiające otwarte i konkurencyjne udzielanie zamówień publicznych

- przyjąć i wdrożyć nowe ramy regulacyjne w dziedzinie zamówień publicznych, w tym przyjąć i ujednolicić przepisy wykonawcze i uregulowania prawne dotyczące zamówień;

- usprawnić działanie istniejącego systemu zamówień publicznych:

a) poprzez harmonizację z podstawowymi normami unijnymi tzn. zasadami przejrzystości, niedyskryminacji, konkurencji, oraz dostępu do prawnych środków odwoławczych;

b) poprzez wzmocnienie zdolności administracyjnych jak również zapewnienie szkoleń dla przedsiębiorców i pracowników odpowiednich organów krajowych, w tym Departamentu ds. Zamówień Publicznych i Dostaw Ministerstwa Robót Publicznych i Mieszkalnictwa, Ministerstwa Finansów oraz Biura Audytu;

c) poprzez poprawę dostępu do informacji i podnoszenie świadomości wśród instytucji zamawiających i przedsiębiorców na temat procedur dotyczących zamówień publicznych;

- kontynuacja tworzenia zdolności na potrzeby elektronicznych zamówień publicznych;

- dalsze rozważenie możliwości większego otwarcia rynków zamówień publicznych w ramach regionu eurośródziemnomorskiego.

(43) Poprawa otoczenia dla rozwoju przedsiębiorczości

- zmodernizować i usprawnić konkurencyjność sektora produkcyjnego w Jordanii w tym przemysłu, usług i działalności gospodarczej związanej z rolnictwem poprzez rozwój strategii dotyczącej modernizacji przedsiębiorstw i konkurencyjności w Jordanii;

- kontynuować dialog między UE i Jordanią na temat polityki w zakresie przedsiębiorczości i MŚP oraz dążyć do poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej poprzez wdrożenie Eurośródziemnomorskiej karty przedsiębiorczości:

a) w zakresie treści: zwrócić szczególną uwagę na równość szans, społeczną odpowiedzialność biznesu, innowację, podnoszenie kwalifikacji, uczenie się przedsiębiorczości, opodatkowanie przyjazne dla biznesu, prawo spółek, ochronę środowiska i poszanowanie praw własności intelektualnej;

b) w zakresie procesu: wspierać koordynację międzyresortową oraz koordynację między wszystkimi podmiotami, zarówno publicznymi, jak i prywatnymi, których dotyczą przepisy karty przedsiębiorczości, wymieniać dobre praktyki z UE i krajami sąsiedzkimi oraz uczestniczyć w regionalnych operacjach oceny postępów wdrażania karty przedsiębiorczości

- kontynuować rozmowy na temat przyszłości przemysłu włókienniczego i odzieżowego;

- wymieniać informacje na temat zrównoważonej turystyki;

- zmobilizować lokalne przedsiębiorstwa i inwestorów w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych w celu wspierania innowacji oraz endogennego rozwoju gospodarczego.

(44) Wspieranie inwestycji w Jordanii

- opracować i wdrożyć strategię w celu wspierania inwestycji krajowych oraz przyciągnąć inwestycje zagraniczne do Jordanii;

- wspierać kontakty między przedsiębiorcami oraz agencjami promocji inwestycji w celu ustalenia możliwości oraz przeszkód inwestycyjnych;

- aktywnie uczestniczyć w opracowaniu oraz wdrożeniu eurośródziemnomorskiego mechanizmu sprzyjającego inwestowaniu i wymianie handlowej.

(45) Współpraca w dziedzinie ochrony konsumentów

- wspierać wymianę informacji na temat ochrony konsumentów, w tym na temat przepisów o ochronie praw konsumenta i ich egzekwowaniu, bezpieczeństwa produktów dla konsumentów, systemów informacyjnych i mechanizmów dotyczących konsumentów oraz środków odwoławczych do dyspozycji konsumentów;

- współpraca w celu zbliżenia przepisów o ochronie praw konsumenta do stosownego unijnego dorobku prawnego, aby zagwarantować wysoki poziom ochrony konsumentów i jednocześnie uniknąć tworzenia barier handlowych.

- dzielić się wiedzą specjalistyczna na temat zdolności ustawodawczej i technicznej w celu egzekwowania przepisów oraz ustanowienia systemów nadzoru rynku.

- wspierać działania szkoleniowe dla podnoszenia kwalifikacji urzędników administracyjnych oraz innych rzeczników interesów konsumentów;

- wspierać tworzenie niezależnych stowarzyszeń konsumenckich oraz nawiązywanie kontaktów między rzecznikami interesów konsumentów;

- wspierać kształcenie i wzmocnienie pozycji konsumentów, jak również ochronę ich uzasadnionych interesów gospodarczych.

(46) Statystyka

Przyjęcie metod statystycznych zgodnych z normami europejskimi w odpowiednich dziedzinach statystyki oraz wsparcie rozwoju instytucjonalnego jordańskiego systemu statystycznego

- wdrożenie krajowej strategii rozwoju statystyki;

- wprowadzenie mechanizmu gwarantującego bezstronność/niezależność statystyki urzędowej;

- powołanie Komitetu Doradczego ds. Statystyki;

- wdrożenie Międzynarodowej Standardowej Klasyfikacji Rodzajów Działalności (ISIC), rev. 4 (2008);

- dalsze rozwijanie statystyk gospodarczych i społecznych zgodnie z normami UE;

- kontynuacja prac nad statystykami oraz rachunkami dotyczącymi wody;

- kontynuacja prac nad wskaźnikami zrównoważonego rozwoju;

- wspieranie świadomości na temat statystyki we współpracy z wszystkimi publicznymi instytucjami tworzącymi dane statystyczne;

- kontynuacja rozwoju narzędzi i techniki rozpowszechniania danych.

XIII. Zmiana klimatu, środowisko naturalne, energia, transport

(47) Zmiana klimatu

- wzmocnienie zdolności instytucji zajmujących się aspektami zmiany klimatu w Jordanii;

- wdrożyć postanowienia Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu oraz protokołu z Kioto w tym również poprzez analizę możliwości wynikających z rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla;

- współpracować w rozwoju i ustanowieniu systemu w zakresie zmiany klimatu po 2012 r.;

- opracować i wdrożyć strategie i plany dotyczące łagodzenia skutków zmiany klimatu, jak i działań dostosowawczych;

- opracować wykazy emisji gazów cieplarnianych;

- dzielić się wiedzą specjalistyczną i doświadczeniami na temat wdrażania polityki na rzecz ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz oceny wpływu zmian klimatu i dostosowań do tych zmian, w tym propagowania możliwości wynikających z transferu technologii;

- aktywnie wspierać uwzględnienie kwestii związanych ze zmianą klimatu w sektorze polityk i strategii dotyczących gospodarki wodnej.

(48) Środowisko naturalne

a) zapewnić dobre zarządzanie środowiskiem naturalnym

- wzmocnić struktury i procedury administracyjne, w tym na szczeblu regionalnym oraz samorządowym, aby zapewnić planowanie strategiczne i finansowe, wdrożenie oraz współpracę pomiędzy właściwymi podmiotami;

- w okresie 2010 – 2012 r. dokonać przeglądu obowiązującego prawa o ochronie środowiska, opracować i przyjąć odpowiednie zmiany;

- dokonać przeglądu, aktualizacji oraz wdrożenia krajowego planu działania na rzecz środowiska oraz strategicznego planu Ministerstwa Środowiska;

- zbliżyć do prawodawstwa unijnego przepisy dotyczące oceny wpływu na środowisko, w tym przepisy dotyczące konsultacji społecznych;

- wzmocnić struktury i procedury w zakresie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko;

- usprawnić system zarządzania wiedzą w Jordanii, w szczególności w zakresie gromadzenia i zarządzania danymi dotyczącymi środowiska w Jordanii oraz dostępu do informacji o środowisku w oparciu o doświadczenie i praktykę unijną;

- wspierać podnoszenie świadomości w zakresie kluczowych zagadnień dotyczących środowiska oraz opracować i wdrożyć nową krajową strategię informacyjną;

- wzmocnić rolę organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz wspierać udział społeczeństwa w procesie decyzyjnym odnoszącym się do zagadnień dotyczących środowiska;

- przyjąć przepisy prawne w sprawie odpowiedzialności za środowisko;

- publikować sprawozdania okresowe o stanie środowiska;

- rozważyć uczestnictwo w wybranych działaniach Europejskiej Agencji Środowiska;

b) sektory i tematy dotyczące środowiska, w tym stopniowa konwergencja z zasadami polityk i prawodawstwa unijnego

- udzielanie zezwoleń, monitorowanie i kontrola;

- wzmocnienie zdolności administracyjnych władz Jordanii w zakresie udzielania zezwoleń, monitorowania i kontroli;

- jakość powietrza

- przyjąć przepisy prawne dotyczące jakości powietrza oraz podjąć działania wspierające poprawę zarządzania jakością powietrza w oparciu o zasady polityki unijnej oraz o prawodawstwo ramowe;

- opracować i przyjąć plany działania w zakresie przeciwdziałania zanieczyszczeniom powietrza oraz zanieczyszczeniom transgranicznym;

- gospodarka wodna i ochrona środowiska morskiego

- wdrożyć działania priorytetowe w zakresie krajowej strategii w sprawie wody;

- przyjąć przepisy prawne w sprawie gospodarki wodnej oraz ustanowić system poprawy jakości wody w oparciu o zasady polityki oraz prawodawstwo unijne;

- wspierać zintegrowane gospodarowanie zasobami wodnymi;

- wzmocnić instytucje sektora gospodarki wodnej w celu monitorowania jakości wody;

- wymieniać informacje dotyczące najlepszych praktyk oraz przekazywać wiedzę na temat kluczowych zagadnień dotyczących gospodarki wodnej, w tym niedoboru wody i powtórnego wykorzystania ścieków;

- przeanalizować powiązania między zaopatrzeniem w wodę i efektywnością energetyczną;

- wspierać ochronę środowiska morskiego;

- gospodarowanie odpadami

- przyjąć i wdrożyć stosowne strategie w zakresie gospodarowania odpadami (w tym również odpadami niebezpiecznymi);

- przyjąć przepisy w sprawie gospodarowania odpadami w oparciu o zasady polityki oraz prawodawstwo unijne;

- wprowadzić system udzielania zezwoleń dla zakładów przeprowadzających operacje unieszkodliwiania lub odzyskiwania, jak również system ich inspekcji i kontroli;

- ochrona przyrody

- kontynuować ustanawianie systemu obszarów chronionych w oparciu o zasady polityki oraz prawodawstwo unijne;

- wdrożyć działania priorytetowe w zakresie strategii krajowej oraz plan przeciwdziałania pustynnieniu;

- ratyfikować poprawkę z Gaborone umożliwiającą przystąpienie organizacjom regionalnej integracji gospodarczej do Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES);

- zanieczyszczenia przemysłowe

- propagować ekologiczne struktury produkcji w jordańskich gałęziach przemysłu, w tym poprzez ustanowienie zintegrowanego systemu udzielania zezwoleń w oparciu o zasady polityki oraz prawodawstwo unijne;

- chemikalia

- opracować i wdrożyć strategię w sprawie chemikaliów w celu poszerzenia wiedzy na ten temat wśród zainteresowanych podmiotów i umożliwienia bezpieczniejszego zarządzania substancjami chemicznymi;

- ograniczyć stosowanie niebezpiecznych substancji chemicznych oraz stopniowo zastąpić substancje najbardziej niebezpieczne;

- integracja w zakresie ochrony środowiska

- aktywnie wspierać włączenie zagadnień dotyczących środowiska do polityk sektorowych;

c) współpraca regionalna

- kontynuować współpracę w zakresie inicjatywy „Horyzont 2020”;

- współpracować w zakresie zagadnień dotyczących regionalnej gospodarki wodnej oraz rozważyć możliwości zacieśnienia współpracy dotyczącej zagadnień środowiska z krajami ościennymi;

- propagować i wdrożyć instrumenty umożliwiające społeczeństwu obywatelskiemu uczestnictwo w procesie podejmowania decyzji dotyczących transgranicznej gospodarki wodnej.

(49) Energia

a) sektory i tematy dotyczące energii, w tym stopniowe zbliżenie do zasad polityk i prawodawstwa unijnego

- współpraca w zakresie energii opierać się będzie między innymi na wspólnej deklaracji dotyczącej priorytetów współpracy między Komisją Europejską a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim w sprawie sektora energetycznego podpisanej dnia 31 października 2007 r.;

- polityka energetyczna

- działania następcze dotyczące wdrożenia długoterminowej strategii energetycznej dla Jordanii w oparciu o plan ogólny dla sektora energetycznego w Jordanii;

- wymieniać informacje i najlepsze praktyki w celu stopniowego zbliżenia polityki energetycznej Jordanii do polityki unijnej, łącznie ze współpracą w ramach zagadnień instytucjonalnych uwzględniającą specyfikę Jordanii;

- rynki energii elektrycznej i gazu

- dążyć do stopniowego zbliżenia Jordanii do zasad dotyczących wewnętrznych rynków energii elektrycznej i gazu w UE, łącznie ze stopniowym otwarciem rynków, cenami energii oraz reformą rynku;

- działania następcze dotyczące ustanowienia Komisji Regulacji Energetyki;

- sieci energetyczne

- zintensyfikować dialog i współpracę na szczeblu technicznym oraz – we właściwych przypadkach – na szczeblu politycznym, dotyczącą modernizacji i rozwoju krajowej i regionalnej sieci energetycznej, gazowej i sieci ropy naftowej, w tym sieci przeznaczonych na tranzyt do UE;

- wymieniać informacje i najlepsze praktyki na temat strat sieciowych oraz bezpieczeństwa i ochrony sieci;

- efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii

- działania następcze dotyczące wzmocnienia ram instytucjonalnych Jordanii (Krajowy Ośrodek Badań Energetycznych);

- dążenie do uczestnictwa Jordanii w programie „Inteligentna energia”;

- efektywność energetyczna

- wspierać dalszy rozwój jordańskiej polityki efektywności energetycznej, łącznie z polityką efektywności energetycznej budynków;

- w oparciu o prawodawstwo i najlepsze praktyki unijne, dążyć do rozwoju właściwych środków polityki przez Jordanię dotyczących efektywności energetycznej wszystkich sektorów gospodarki, w tym dotyczących znakowania sprzętu gospodarstwa domowego i przepisów budowlanych;

- energia odnawialna

- działania następcze w zakresie wdrożenia polityki dotyczącej energii odnawialnych w Jordanii;

- stopniowe zbliżenie Jordanii, również przez cele polityki, do prawodawstwa i najlepszych praktyk unijnych w dziedzinach źródeł energii odnawialnych;

- przeanalizować możliwości współpracy w celu ułatwienia transferu technologii;

- współpracować w celu utworzenia odpowiednich instrumentów finansowania projektów dotyczących energii odnawialnych;

- bezpieczeństwo jądrowe i ochrona instalacji jądrowych

- współpracować w zakresie legislacji i uregulowań prawnych dotyczących sektora jądrowego, jak również w zakresie zarządzania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi oraz w zakresie kultury bezpieczeństwa jądrowego;

- współpracować w zakresie zagadnień instytucjonalnych, w tym poprzez dalsze wzmocnienie Komisji Nadzoru Jądrowego i innych właściwych organów w Jordanii;

- współpracować w zakresie działań mających na celu zwiększenie świadomości i wiedzy na temat bezpieczeństwa jądrowego w regionie;

b) współpraca regionalna

- kontynuować uczestnictwo w inicjatywach dotyczących współpracy regionalnej w zakresie energetyki z ramienia Unii dla Śródziemnomorza, w szczególności we wdrażaniu planu działań priorytetowych eurośródziemnomorskiego partnerstwa energetycznego na lata 2008-2013;

- dążyć do zacieśniania współpracy w dziedzinie gazu między Maszrekiem a Europą oraz do wzmocnienia regionalnej integracji rynków energii elektrycznej;

- współpracować w kontekście regionalnym na rzecz rozwoju energii odnawialnych oraz efektywności energetycznej, w tym w kontekście regionalnego centrum energii odnawialnej i efektywności energetycznej oraz śródziemnomorskiego planu na rzecz energii słonecznej.

(50) Transport

a) wdrożyć krajową politykę w zakresie transportu i infrastruktury

- wdrożyć zrównoważoną krajową politykę transportową wspierającą wszystkie rodzaje transportu, w szczególności w celu zagwarantowania efektywnego i bezpiecznego systemu transportowego

- dalsze zbliżanie przepisów ustawowych i wykonawczych do norm europejskich i międzynarodowych;

- kontynuować rozwój strategii sektorowych w świetle krajowej polityki transportowej (w tym strategii dotyczących hurtowni danych, modernizacji wyposażenia technicznego i floty transportowej) na potrzeby transportu drogowego, kolejowego, lotniczego, morskiego i intermodalności, łącznie z harmonogramem i etapami wdrożenia, zakresem obowiązków administracyjnych i planami finansowymi;

- kontynuować rozwój polityki infrastrukturalnej w celu identyfikacji i oceny projektów infrastrukturalnych dla różnych rodzajów transportu;

- rozwinąć strategie finansowania w zakresie obsługi, ograniczeń zdolności przewozowych i brakujących ogniw w infrastrukturze, jak również zachęcić i wspierać uczestnictwo sektora prywatnego w projektach transportowych;

- współpraca regionalna

- kontynuować uczestnictwo w opracowywaniu planów infrastruktury transportowej w regionie śródziemnomorskim;

- kontynuować udział w rozwoju globalnego systemu nawigacji satelitarnej w regionie śródziemnomorskim;

- podjąć niezbędne działania na rzecz poprawy funkcjonowania sieci transportowej, zgodnie z regionalnym planem działań w dziedzinie transportu, w celu usprawnienia płynności przepływów transportowych pomiędzy Jordanią, partnerami regionalnymi i UE;

b) wdrożyć wybrane środki i reformy w sektorze drogowym i kolejowym

- powołać organ regulacyjny ds. transportu lądowego (kolejowego i drogowego);

- rozwinąć zintegrowany, intermodalny publiczny system transportu;

- kontynuować wdrażanie systemu koncesji w sektorze drogowym, zarówno dla transportu pasażerskiego jak i towarowego, w celu zagwarantowania równych szans dla sektora towarowego oraz stymulowania transportu publicznego;

- kontynuować zaostrzanie norm egzekwowania prawa w zakresie prawa socjalnego i wymogów technicznych zawartych w konwencjach międzynarodowych i normach unijnych dotyczących towarów niebezpiecznych i czasów prowadzenia pojazdu;

- wdrożyć politykę transportu kolejowego w celu poprawy bezpieczeństwa, szybkości i wydajności usług transportu lądowego (łącznie z zagadnieniami dotyczącymi procedur w zakresie przekraczania granic), również w zakresie rozwoju intermodalności i usług multimodalnych, biorąc pod uwagę zagadnienia interoperacyjności, w szczególności dotyczące różnic w zakresie rozstawu torów i innych norm technicznych;

- współpraca regionalna

- rozważyć korzyści wynikające ze współpracy regionalnej w celu wspierania wydajności i interoperacyjności usług transportu lądowego;

- kontynuować prace nad dalszym zbliżeniem przepisów ustawowych i wykonawczych do norm europejskich i międzynarodowych, również w kontekście regionalnym;

c) wdrożyć wybrane środki i reformy w sektorze lotniczym

- zagwarantować wdrożenie eurośródziemnomorskiej umowy lotniczej podpisanej dnia 15 grudnia 2010 r. w celu szybkiego zbliżenia obwiązujących ram prawnych oraz stopniowego otwarcia dostępu do rynku lotniczego;

- kontynuować wdrażanie obowiązującej krajowej polityki w obszarze lotnictwa oraz wzmocnić zdolności administracyjne (w tym w zakresie rozdziału funkcji regulacyjnych i operacyjnych Zarządu Lotnictwa Cywilnego);

- rozważyć możliwości włączenia Jordanii do jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej oraz przyspieszyć wdrożenie inicjatywy Blue Med;

- ściśle współpracować w zakresie polityki w obszarze lotnictwa;

- zacieśnić współpracę z Europejską Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA);

- współpracować w zakresie zagadnień ochrony lotnictwa (wspólnych zasad zwalczania międzynarodowego terroryzmu), zgodnie z postanowieniami eurośródziemnomorskiej umowy lotniczej oraz stosownych konwencji międzynarodowych;

- wspierać współpracę techniczną z organami lotnictwa cywilnego państw członkowskich UE;

d) wdrożyć wybrane środki i reformy w sektorze morskim

- współpracować z UE w celu zbliżenia polityk z zakresu bezpieczeństwa morskiego;

- egzekwować środki dotyczące bezpieczeństwa morskiego poprzez wdrożenie kontroli państwa portu i systemu wykonawczego państwa bandery oraz wzmocnienie struktur instytucjonalnych administracji morskiej oraz sektora portowego w celu umożliwienia podjęcia obowiązków w dziedzinach ochrony na morzu, przeciwdziałania i kontroli zanieczyszczenia morza, w tym modernizację instalacji dotyczącej łączności radiowej i ustanowienie systemu służb obsługi ruchu statków (SRS) i szkoleń dla przewoźników morskich;

- kontynuować wdrażanie stosownych konwencji międzynarodowych IMO (Międzynarodowej Organizacji Morskiej), jak również rezolucji Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego w sprawie norm bezpieczeństwa zbiornikowców;

- dokonać analizy i przeprowadzić restrukturyzację sektora portowego (rozdział funkcji operacyjnych od działalności handlowej) oraz zdefiniować działania dotyczące wsparcia technicznego, mające na celu poprawę jakości infrastruktury i usług portowych;

- dla portów określonych jako porty autostrady morskiej zobowiązać się do zachowania określonych kryteriów jakościowych w zakresie infrastruktury i usług portowych, procedur administracyjnych oraz koordynacji kontroli, usług morskich i intermodalnych;

- współpraca regionalna

- kontynuować uczestnictwo we współpracy regionalnej w zakresie polityki morskiej, portów oraz żeglugi bliskiego zasięgu;

- kontynuować współpracę z partnerami unijnymi i śródziemnomorskimi w ramach Międzynarodowej Organizacji Morskiej oraz propagować uczestnictwo w nowym projekcie regionalnym w sprawie bezpieczeństwa morskiego (SAFEMED).

C. WYMIAR LUDZKI I NAUKOWY

XIV. Społeczeństwo informacyjne, nauka i technologia, badania naukowe i innowacja

(51) Społeczeństwo informacyjne i współpraca audiowizualna

a) współpraca w zakresie społeczeństwa informacyjnego

Dalsze postępy oraz wymiana poglądów na temat polityki i regulacji prawnych dotyczących łączności elektronicznej

- kontynuować rozwój kompleksowych ram prawnych, w tym zezwoleń na udostępnienie sieci i usług łączności elektronicznej, dostępu i wzajemnego połączenia sieci i usług, usług powszechnych i praw użytkownika, ochrony praw konsumenta, przetwarzania danych osobowych i ochrony prywatności w sektorze łączności elektronicznej, zarządzania widmem radiowym, orientacji kosztowej taryf;

- współpracować w celu dalszego zwiększania niezależności i zdolności administracyjnych komisji regulacyjnej ds. telekomunikacji, aby zagwarantować jej zdolność do ustanawiania i egzekwowania przepisów wykonawczych oraz monitorowania uczciwej konkurencji na rynkach;

- współpracować z eurośródziemnomorską grupą regulatorów ds. sieci łączności elektronicznej oraz organami regulacyjnymi państw członkowskich UE w zakresie zagadnień będących przedmiotem wspólnego zainteresowania;

- wspierać współpracę w zakresie polityk społeczeństwa informacyjnego

Dalsze postępy w rozwoju i użytkowaniu zastosowań z zakresu społeczeństwa informacyjnego

- współpracować w celu przeglądu i wdrożenia strategii z zakresu technologii informacji i komunikacji (TIK), w szczególności w zakresie propagowania udostępnienia łączy szerokopasmowych, poprawy bezpieczeństwa sieci, wprowadzenia dostępu nowej generacji oraz powszechnego stosowania TIK przez obywateli, przedsiębiorców i administrację poprzez rozwój treści lokalnych w internecie, wprowadzenie usług online i obliczeń rozproszonych, w szczególności takich jak e-biznes, e-administracja, e-zdrowie, nauczanie za pośrednictwem nośników elektronicznych, jak również podpis elektroniczny;

- współpraca w rozwijaniu partnerstwa publiczno-prywatnego dla celów wdrożenia krajowej strategii TIK w Jordanii;

- wspierać wspólne projekty w ramach tematyki TIK programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego;

b) współpraca w sprawach audiowizualnych

- wspierać wymianę poglądów na temat polityki audiowizualnej;

- wdrożyć przejrzyste, skuteczne i przewidywalne ramy regulacyjne oraz kontynuować wzmacnianie i utrzymanie niezależności organu regulacyjnego w sektorze audiowizualnym;

- wspierać wymianę informacji oraz doświadczeń w zakresie aspektów regulacyjnych sektora audiowizualnego.

(52) Nauka i technologia, badania naukowe, rozwój i innowacja

a) przyspieszyć zaangażowanie Jordanii w europejską przestrzeń badawczą oraz w Program Ramowy Wspólnoty

- wdrożyć porozumienie o współpracy naukowej i technologicznej. Wspierać i stworzyć sieć krajowych punktów kontaktowych programu ramowego w zakresie badań oraz rozwinąć na bazie tej sieci system tematycznych punktów kontaktowych, koordynowany przez punkt informacyjny jordańskiej Wysokiej Rady ds. Nauki i Techniki;

- skorzystać z możliwości uczestnictwa w europejskiej sieci przedsiębiorczości;

- wzmocnić zdolności Wysokiej Rady ds. Nauki i Techniki oraz Funduszu Wspierania Badań Naukowych;

- dokonać przeglądu i rozwinąć rzetelną politykę w zakresie badań naukowych, rozwoju i innowacji;

- zwiększyć udział Jordanii w siódmym programie ramowym Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań i rozwoju technologicznego (7PR);

- wspierać budowanie potencjału w zakresie badań w celu zwiększenia udziału Jordanii w europejskiej przestrzeni badawczej;

- wzmocnić dialog naukowo-technologiczny z innymi państwami śródziemnomorskimi oraz z UE poprzez instrumenty zdolności 7PR (projekt Inconet – MIRA oraz inicjatywy ERAWIDE), jak również inne programy wspólnotowe;

b) rozwój zdolności naukowo-technologicznych ze szczególnym uwzględnieniem wykorzystania efektów badań naukowych i rozwoju technologicznego w sektorze przemysłowym i przez MŚP w celu wsparcia innowacyjności

- ustanowić krajowy program transferu technologii ze szczególnym naciskiem na połączenie instytucji badawczych z sektorem gospodarczo-przemysłowym poprzez centralny organ koordynujący;

- dokonać przeglądu polityki dotyczącej badań, rozwoju i innowacji w celu zapewnienia możliwości jej zastosowania na potrzeby przemysłu (sektora prywatnego);

- podnosić świadomość w zakresie znaczenia komercjalizacji dla kraju oraz budować zdolności osób fizycznych monitorujących proces komercjalizacji;

- zwiększyć współdziałanie między naukowcami i sektorem prywatnym;

c) wspierać integrację Jordanii w zakresie wymiany naukowej wysokiego szczebla

- zwiększyć uczestnictwo Jordanii w międzynarodowym programie Marie Curie, w szczególności w międzynarodowym programie wymiany personelu naukowego (program IRSES);

- wzmocnić wymianę personelu w projektach naukowych i wspierać uczestnictwo naukowców jordańskich w międzynarodowych debatach naukowych.

XV. Kontakty międzyludzkie

(53) Kształcenie, szkolenia i młodzież

a) kontynuować reformę systemu edukacji i szkoleń oraz dążyć w ramach jordańskiego programu krajowego do zbliżenia do norm i praktyk unijnych

- wspierać reformę systemu edukacji zgodnie z jordańskim programem krajowym, w ścisłej współpracy z instytucjami krajowymi zajmującymi się zapewnieniem jakości oferty edukacyjnej i szkoleniowej;

- wspierać rozwój kapitału ludzkiego oraz zaangażowanie partnerów społecznych w proces edukacji i szkoleń oraz jego reformę;

- wspierać rozwój krajowych ram kwalifikacji, w tym opracowanie profili zawodowych i profili umiejętności oraz przyspieszyć proces integracji kobiet na rynku pracy;

- wspierać reformę szkolnictwa wyższego, łącznie z zapewnieniem jakości i przenoszenia punktów kredytowych, poprzez program TEMPUS oraz poprzez mobilność studentów i pracowników naukowych w ramach programu Erasmus Mundus;

- wspierać reformę szkolnictwa wyższego zgodnie z zasadami procesu bolońskiego oraz wspierać integrację Jordanii do procesu kopenhaskiego zgodnie z komunikatem z Bordeaux z 2008 r.;

b) wzmocnić współpracę w zakresie kształcenia, szkoleń i młodzieży

- kontynuować dialog dotyczący polityki w sprawie jakości i zapewnienia jakości w kształceniu i szkoleniu, w tym poprzez przejrzystość i uznawanie kwalifikacji;

- wspierać proces uczenia się przez całe życie, w tym uczenia się przedsiębiorczości w celu dostosowania krajowej oferty edukacyjnej do potrzeb rynku pracy oraz gospodarki opartej na wiedzy;

- wspierać rozwój kształtowania polityki opartej na dowodach w zakresie krajowego kształcenia zawodowego oraz systemu szkoleń poprzez uczestnictwo w partnerskim uczeniu się w kontekście procesu z Turynu;

- zwiększyć powiązania między instytucjami edukacyjnymi w Jordanii oraz instytucjami unijnymi;

- zwiększyć wymianę młodzieży i współpracę w dziedzinie edukacji „pozaformalnej” i dialogu międzykulturowego;

c) rozszerzyć współpracę kulturalną

- wspierać współpracę oraz wymianę kulturalną zgodnie z zasadami zawartymi w Konwencji UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego;

- współpraca w zakresie zagadnień polityki kulturalnej oraz w obszarach wzajemnego zainteresowania, w tym zarządzanie dziedzictwem kulturowym oraz rozwój przemysłu kultury;

- wspierać dialog międzykulturowy;

- współpracować na forach międzynarodowych takich jak UNESCO, między innymi w celu rozwijania różnorodności kulturowej oraz utrzymania i podkreślenia wartości dziedzictwa kulturowego i historycznego;

- zwiększyć uczestnictwo Jordanii w stosownych wspólnotowych programach współpracy w dziedzinie kultury.

(54) Zdrowie publiczne

Podnieść poziom zdrowia publicznego w Jordanii oraz pogłębić dialog na temat zdrowia

- kontynuować reformę służby zdrowia w Jordanii;

- prowadzić dialog na temat zapobiegania i kontroli chorób zaraźliwych i niezaraźliwych, łącznie z wdrożeniem międzynarodowych przepisów zdrowotnych i ramowej konwencji o ograniczeniu użycia tytoniu;

- współpraca w zakresie informacji zdrowotnej i uczestnictwo Jordanii w unijnej rozszerzonej sieci informacji w sprawie zdrowia;

- kontynuować współpracę regionalną w dziedzinie zdrowia również w kontekście Unii dla Śródziemnomorza.

D. MONITOROWANIE

Postępy w realizacji powyższych priorytetów monitorowane będą na poziomie podkomitetów ustanowionych na mocy układu o stowarzyszeniu.

Plan działania stanowi wytyczne dla prac między UE a Jordanią. W razie potrzeby po stronie UE, dla konkretnych środków wymagających prawnie wiążących decyzji, Komisja zaleci Radzie przyjęcie niezbędnych wytycznych negocjacyjnych.

Wspólne organy ustanowione na mocy układu o stowarzyszeniu będą wspierały i monitorowały realizację planu działania na podstawie okresowych sprawozdań z jego wdrażania.

Plan działania można regularnie zmieniać lub aktualizować, aby odzwierciedlić postępy w realizacji priorytetów.