KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 7.6.2011 
SEK(2011) 805 wersja ostateczna 
  
Zalecenie 
ZALECENIE RADY 
w sprawie krajowego programu reform Finlandii z 2011 r. 
  
oraz zawieraj ące opinię Rady 
 
na temat zaktualizowan ego programu stabilno ści na lata 2011-2014 przedstawionego 
przez Finlandi ę 
{SEK(2011) 734 wersja ostateczna} 
 
 
PL 2   PL Zalecenie 
ZALECENIE RADY 
w sprawie krajowego programu reform Finlandii z 2011 r. 
  
oraz zawieraj ące opinię Rady 
 
na temat zaktualizowanego programu stabilno ści na lata 2011-2014 przedstawionego 
przez Finlandi ę 
RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Un ii Europejskiej, w szczególno ści jego art. 121 ust. 
2 i art. 148 ust. 4, 
uwzględniając rozporz ądzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie 
wzmocnienia nadzoru pozycji bud żetowych oraz nadzor u i koordynacji polityk 
gospodarczych
1, w szczególno ści jego art. 5 ust. 3, 
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej2, 
uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej, 
uwzględniając opinię Komitetu Zatrudnienia, 
po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, a także mając na uwadze, co nast ępuje: 
(1) W dniu 26 marca 2010 r. Rada Europejska przyj ęła wniosek Komisji Europejskiej 
dotyczący wprowadzenia nowej strategii na rzecz zatrudnienia i wzrostu 
gospodarczego, zatytu łowanej „Europa 2020”, opartej na ściślejszej koordynacji 
polityki gospodarczej, która skupia ć się będzie na najwa żniejszych obszarach 
wymagających podj ęcia działań służących pobudzeniu europejskiego potencja łu w 
dziedzinie zrównowa żonego rozwoju i konkurencyjno ści. 
(2) W dniu 13 lipca 2010 r. Rada przyj ęła zalecenie w sprawie ogólnych wytycznych 
polityk gospodarczych pa ństw członkowskich i Unii (na lata 2010–2014), a w dniu 21 
października 2010 r. decyzj ę dotyczącą wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia 
państw członkowskich
3, które razem stanowi ą „zintegrowane wytyczne”. Pa ństwa 
                                                 
1 Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. 
2 Dz.U. C , s. . 
3 Utrzymane w mocy na 2011 r. decyzj ą Rady 2011/308/UE z dnia 19 maja 2011 r. 
 
PL 3   PL członkowskie zosta ły poproszone o uwzgl ędnienie zintegrowanych wytycznych w 
swojej krajowej polityce gospoda rczej i polityce zatrudnienia. 
(3) Dnia 12 stycznia 2011 r. Komisja przyj ęła pierwsz ą roczną analizę wzrostu 
gospodarczego, rozpoczynaj ąc w ten sposób nowy cykl zarz ądzania gospodarczego w 
UE i pierwszy europejski seme str zintegrowanej i prowadzonej ex ante  koordynacji 
polityki, który ma swoje umocowanie w strategii „Europa 2020”.  
(4) Dnia 25 marca 2011 r. Rada  Europejska zatwierdzi ła priorytety dotycz ące konsolidacji 
budżetowej i reform strukturalnych (zgodnie z konkluzjami Rady z dnia 15 lutego i 7 
marca 2011 r. i w zwi ązku z przedstawion ą przez Komisj ę roczną analizą wzrostu 
gospodarczego). Podkre śliła ona równie ż priorytetowe znaczenie przywrócenia dobrej 
sytuacji bud żetowej i stabilno ści finansów publicznych, zm niejszenia bezrobocia w 
drodze reform rynku pracy oraz podj ęcia nowych dzia łań służących zwi ększeniu 
tempa wzrostu. Rada zwróci ła się do państw członkowskich, aby przekszta łciły te 
priorytety w konkretne środki, które zostan ą włączone do ich programów stabilno ści 
lub programów konwergencji oraz do ich krajowych programów reform. 
(5) W dniu 25 marca 2011 r. Ra da Europejska wezwa ła także państwa członkowskie 
uczestnicz ące w pakcie euro plus, by przedstawi ły swoje zobowi ązania w ramach tego 
paktu odpowiednio wcze śnie, tak by mog ły zostać włączone do ich programów 
stabilności lub konwergencji oraz krajowych programów reform.  
(6) W dniu 6 kwietnia 2011 r.  Finlandia przedstawi ła zaktualizowany program stabilno ści 
dotyczący lat 2011–2014 i krajowy program reform z 2011 r. W celu uwzgl ędnienia 
powiązań między tymi programami poddano je jednoczesnej ocenie.  
(7) W szczytowym momencie światowego kryzysu gospoda rczego w Finlandii nast ąpił 
bardzo gwa łtowny spadek PKB ze wzgl ędu na tradycyjn ą zależność gospodarki tego 
kraju od wyników eksportu g łównych ga łęzi przemys łu. W 2009 r. PKB zmniejszy ł 
się o 8,2 %, co spowodowane by ło nadzwyczaj du żym spadkiem eksportu (o 20 % w 
ujęciu wielko ściowym) i zwi ązanym z tym os łabieniem sk łonności do podejmowania 
inwestycji. Stopa bezrobocia wzros ła o około 2 punkty procentowe, z poziomu 6,4 % 
osób aktywnych zawodowo w 2008 r. do 8,3 % w roku 2010. O żywienie gospodarcze 
charakteryzuje si ę wysoką dynamik ą, a wzrost PKB w 2010 r. wyniós ł 3,1 %, czemu 
sprzyja zarówno popyt krajowy, jak i wzrost eksportu. Po krótkim t ąpnięciu w 2009 r. 
ceny nieruchomo ści i kubatura budowanych mieszka ń szybko wzros ły powyżej 
poziomu sprzed kryzysu, co daje powody do obaw o nadmiern ą ekspansj ę na rynku 
nieruchomo ści. Finlandia wysz ła z kryzysu gospodarczego z deficytem sektora 
instytucji rz ądowych i samorz ądowych na poziomie 2,5 % PKB w 2010 r. i z d ługiem 
wynoszącym 48,5 % PKB. 
(8) Na podstawie oceny zaktualizowanego programu stabilno ści zgodnie z 
rozporządzeniem Rady (WE) nr 1466/97 Rada jest zdania, że scenariusz 
makroekonomiczny b ędący podstaw ą programu jest realisty czny w odniesieniu do lat 
2011-2012, ale nieco zbyt optymistyczny dla lat kolejnych. Scenariusz 
makroekonomiczny na lata 2011-2012 pokrywa si ę z wiosenn ą prognoz ą służb 
Komisji. Na lata 2013-2015 w programie przewiduje si ę wzrost na poziomie oko ło 
2 % PKB, czyli nieco wy ższy niż tempo wzrostu potencjalnego szacowane na 1,5 %, 
w związku z czym mo że on okaza ć się niższy od zak ładanego. Celem strategii 
budżetowej jest obni żenie deficytu do 0,9 % PKB w 2011 r. i do 0,7 % w roku 2012, 
 
PL 4   PL co odzwierciedla cykliczn ą poprawę sytuacji gospodarczej i uwzgl ędnia niektóre 
środki konsolidacyjne uchwalone ju ż przez poprzedni rz ąd. W aktualizacji programu 
stabilności nie przewiduje si ę jednak dalszej konsolidacji bud żetowej w latach 2013-
2015. Zagro żenia dla realizacji celów bud żetowych wydaj ą się zrównowa żone. 
Najistotniejszy cz ynnik ryzyka zwi ązany jest z globalnym otoczeniem 
makroekonomicznym, które tradycyjnie wywiera silny wp ływ na zale żną od eksportu 
gospodark ę Finlandii. 
(9) W najnowszej aktualizacji pr ogramu nie przewiduje si ę wykorzystania przewidywanej 
poprawy warunków gospodarczy ch dla konsolidacji bud żetowej w perspektywie 
średnioterminowej. Przewiduje si ę wprawdzie, że przyjęty przez w ładze Finlandii 
średniookresowy cel bud żetowy w postaci nadwy żki strukturalnej na poziomie 0,5 % 
PKB zostanie osi ągnięty w 2011 r., jednak w kolejnych la tach saldo strukturalne ma 
spaść poniżej zakładanego celu.  
(10) Jednym z priorytetów kolejnych rz ądów Finlandii jest przeciwdzia łanie skutkom 
starzenia si ę społeczeństwa. Z uwagi na te starania wydaje si ę, że zagrożenia dla 
długoterminowej stabilno ści finansów publicznych Finlandii kszta łtują się na średnim 
poziomie. Kraj ten stoi jednak bezpo średnio w obliczu powa żnych zmian 
demograficznych, a w d ługookresowej stabilno ści finansów publiczn ych nadal istnieje 
wyraźna luka. Problem ten rodzi konsekwencje dla wielu obszarów pol ityki. Starzenie 
się społeczeństwa spowoduje znaczny wzrost popytu na us ługi dla osób starszych, 
które są w Finlandii świadczone przede wszystkim przez w ładze lokalne. Z ró żnych 
badań wynika, że poprawa wydajno ści usług publicznych w ci ągu ostatnich kilku lat 
była niewielka. W ładze Finlandii wprowadzi ły już pewne reformy maj ące na celu 
restrukturyzacj ę i zwiększenie wydajno ści usług publicznych zarówno na szczeblu 
centralnym, jak i samorz ądowym. Stosunkowo du że inwestycje w technologie 
teleinformatyczne w sektorze publicznym nie przynios ły jak dot ąd poprawy 
wydajności, co oznacza, że towarzyszy ć im musz ą zmiany strukturalne i 
administracyjne. Ogólnie rzecz bior ąc, nadal istnieje potrzeba wprowadzenia 
dodatkowych środków w celu zwi ększenia wydajno ści i obni żenia kosztów 
świadczenia us ług publicznych. 
(11) Obecny wzrost d ługotrwałego bezrobocia stanowi powód do zaniepokojenia. W latach 
2005-2008 stopa d ługotrwałego bezrobocia znacznie spad ła, lecz w 2009 r. zacz ęła 
ponownie rosn ąć. Na koniec marca 2011 r. liczba osób d ługotrwale bezrobotnych 
wynosiła 57 400, co oznacza wzrost o 12 400 osób w porównaniu z rokiem 
poprzednim. Wiele osób d ługotrwale bezrobotnych jest  obecnie w przedziale 
wiekowym 55-64 lat. Ze wzgl ędu na prawid łowości związane z przechodzeniem na 
emeryturę największy wzrost bezroboc ia dotknie osoby w wieku od 45 do 54 lat. 
Pomimo że stopa d ługotrwałego bezrobocia w Fi nlandii jest poni żej średniej UE, 
kwestię tę należy postrzega ć w kontek ście zapewnienia poda ży pracy w przysz łości 
oraz integracji spo łecznej. Z do świadczeń wynika, że długotrwałe bezrobocie w 
szczególno ści zwiększa zagro żenie ubóstwem i wykluczeniem spo łecznym. W ładze 
Finlandii zdaj ą sobie wprawdzie spraw ę z naglącego charakteru kwestii wzrostu 
długotrwałego bezrobocia, jednak do tej pory nie opracowa ły kompleksowej strategii 
walki z tym zjawiskiem. Podczas kryzys u Finlandia z dobrym skutkiem zastosowa ła 
środki aktywnej polityki rynku pracy w celu zwalczania bezrobocia w śród młodzieży. 
Przyczyni ło się to wprawdzie do zmniejszenia bezrobocia w śród młodzieży w latach 
2010-2011, jednak utrzymuje si ę ono nadal powy żej średniej UE, co mo że uzasadnia ć 
podjęcie nowych środków. W taki sam sposób wzmocn ienie i lepsze ukierunkowanie 
 
PL 5   PL środków aktywnej polityki rynku pracy mog łoby przyczyni ć się do odwrócenia 
negatywnej tendencji w zakresie d ługotrwałego bezrobocia. 
(12) Z uwagi na przemiany demograficzne zwi ększenie wska źnika zatrudnienia w śród 
starszych pracowników ma du że znaczenie dla finansów publicznych i decyduj ące 
znaczenie dla zaspokojenia popytu na prac ę w przysz łości. Fiński system emerytalny 
został zreformowany w 2005 r., a w roku 2009 świadczenia emerytalne zosta ły 
powiązane ze wska źnikiem oczekiwanej d ługości życia. Ustawowy wiek emerytalny 
nie jest jednak obecnie powi ązany z oczekiwan ą długością życia. Wobec jej ci ągłego 
wydłużania się powiązanie takie nie tylko przyczyni łoby się do zwiększenia poda ży 
pracy, lecz tak że pomogłoby zapewni ć odpowiedni ą wysokość emerytur. W ci ągu 
ostatnich kilku lat ograniczono wprawdzie programy wcze śniejszego przej ścia na 
emeryturę, ale nadal istniej ą możliwości podjęcia dalszych środków maj ących na celu 
zwiększenie motywacji do podejm owania zatrudnienia w śród osób starszych. Na 
przykład rozszerzony zasi łek dla bezrobotnych przys ługujący osobom starszym pe łni 
zasadniczo tak ą samą funkcję, jak zniesione świadczenia rentowe dla bezrobotnych. 
Pomimo poprawy, jaka nast ąpiła w ostatnim dziesi ęcioleciu, wska źniki zatrudnienia 
starszych pracowników i rzeczywisty wiek przej ścia na emerytur ę są niskie jak na kraj 
skandynawski. Przyczyn ą wcześniejszego przej ścia na emerytur ę jest bardzo cz ęsto 
niepełnosprawno ść. Podwy ższenie rzeczywistego wieku przej ścia na emerytur ę 
wymaga dzia łań uwzględniających także jakość życia zawodowego, w tym dobre 
samopoczucie i zdrowie pracowników. Jest to wa żne w szczególno ści ze wzgl ędu na 
dużą liczbę osób pobieraj ących rent ę z tytułu niepełnosprawno ści. Od 2009 r. 
Finlandia wyda ła około 14 mln EUR na projekty maj ące na celu popraw ę środowiska 
pracy. Rezultaty tych inicjatyw wymagaj ą oceny. W Finlandii tradycyjnie bardzo du ży 
jest odsetek osób korzystaj ących z mo żliwości uczenia si ę przez ca łe życie, którego 
znaczenie utrzyma si ę wobec pojawiaj ących się nowych wymaga ń w zakresie 
kwalifikacji i wobec zmian demograficznych.  
(13) Coraz większego znaczenia dl a wzrostu wydajno ści i zwiększenia potencja łu wzrostu 
gospodarczego nabiera wzmocnienie konkurencji, zw łaszcza w sektorze us ług. 
Oddalenie geograficzne i niska g ęstość zaludnienia Finlandii os łabiają konkurencj ę w 
działalności gospodarczej, czego wynikiem jest stosunkowo niski wzrost wydajno ści 
w sektorach dóbr niewymiennych. Istniej ące struktury przedsi ębiorstw charakteryzuj ą 
się niekiedy wysokim stopniem koncentracji, zw łaszcza w przemy śle spożywczym 
oraz w handlu hurtowym i detalicznym. Mo że to przyczynia ć się do stosunkowo 
wysokiego poziomu cen towarów konsumpcyjnych, chocia ż pewną rolę mogą tu 
również odgrywa ć duże odległości transportowe. Ceny detaliczne nale żą do 
najwyższych w UE. Konkurencj ę w handlu detalicznym nadal cz ęściowo utrudniaj ą 
przepisy, pomimo ich liberalizacji w os tatnim czasie, oraz przeszkody dla wej ścia na 
rynek i wyj ścia z niego, z jakimi maj ą do czynienia przedsi ębiorstwa zagraniczne i 
krajowe. 
(14) W programie stabilno ści ani w krajowym programie reform Finlandii nie zawarto 
szczególnych zobowi ązań w ramach paktu euro plus, ale oczekuje si ę, że zostaną one 
przedłożone po utworzeniu nowego rz ądu. 
 
PL 6   PL (15) Komisja dokona ła oceny programu stabilno ści oraz krajowego programu reform4, 
biorąc przy tym pod uwag ę nie tylko ich znaczenie dla zrównowa żonego charakteru 
polityki bud żetowej i polityki spo łeczno-gospodarczej w Fi nlandii, ale tak że stopień 
poszanowania przepisów oraz wytycznych UE, ze wzgl ędu na konieczno ść 
wzmocnienia ca łościowego zarz ądzania gospodarczego w Unii Europejskiej. Komisja 
uważa, że należy określić środki konsolidacji w perspektywie średnioterminowej oraz 
podjąć dalsze dzia łania na rzecz poprawy stabilno ści finansów publicznych, w tym 
poprzez zwi ększenie wydajno ści w sektorze publicznym. Potrzebne s ą także dalsze 
działania w celu zwi ększenia zach ęt do podejmowania pracy i podwy ższenia 
rzeczywistego wieku opuszczenia rynku pracy, jak równie ż w celu zwi ększenia 
wydajności i konkurencyjno ści na rynku us ług. 
(16) W świetle powy ższej oceny, a tak że biorąc pod uwag ę zalecenie Rady z dnia 2 
czerwca 2010 r. na podstawie art. 126 us t. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej, Rada zbada ła aktualizacj ę programu stabilno ści Finlandii z 2011 r. i jej 
opinia5 znajduje odzwierciedlenie w szczególno ści w pkt 1) i 2) poni ższego zalecenia. 
Uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2011 r., Rada zbada ła 
krajowy program reform przed łożony przez Finlandi ę, 
NINIEJSZYM ZALECA Finlandii podj ęcie następujących dzia łań w latach 2011-2012: 
(1) Kontynuowanie konsolidacji bud żetowej z przeznaczeniem ewentualnych 
nadzwyczajnych dochodów na zmniejszen ie deficytu, przy jednoczesnym podj ęciu 
dodatkowych środków maj ących na celu utrzymanie sytuacji bud żetowej powy żej 
celu średniookresowego. 
(2) Podjęcie dalszych środków w celu zwi ększenia wydajno ści i obni żenia kosztów 
świadczenia us ług publicznych, w tym wprowadzen ie zmian strukturalnych, aby 
sprostać wyzwaniom zwi ązanym ze starzeniem si ę społeczeństwa.  
(3) Lepsze ukierunkowanie środków w ramach aktywnej polityki rynku pracy na osoby 
długotrwale bezrobotne i m łodzież. 
(4) Podjęcie środków na rzecz zwi ększenia mo żliwości zatrudnienia dla osób starszych i 
korzystania przez nie z mo żliwości uczenia si ę przez ca łe życie. Podj ęcie dalszych 
kroków w celu zniech ęcania do wczesnego opus zczania rynku pracy i ściślejsze 
powiązanie ustawowego wieku emerytalnego z oczekiwan ą długością życia. 
                                                 
4 SEC(2011) 734. 
5 Przewidziana w art. 5 ust. 3 rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1466/97. 
 
PL 7   PL (5) Podjęcie dalszych środków maj ących na celu dalsze otwarcie sektora us ług poprzez 
zmianę ram prawnych oraz usuni ęcie ogranicze ń w celu u łatwienia nowym 
podmiotom wej ścia na rynek w sektorze us ług, w szczególno ści w handlu 
detalicznym. 
Sporządzono w Brukseli dnia […] r. 
 W imieniu Rady 
 Przewodnicz ący