(7)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.

(3)Wspólne wytyczne są niezbędne, by zapewnić w pełni zharmonizowane wykonanie umowy przez konsulaty państw członkowskich oraz wyjaśnić stosunek pomiędzy umową a przepisami umawiających się stron, które stosuje się w dalszym ciągu do kwestii wizowych nieobjętych zakresem stosowania umowy.

W sprawie projektu wytycznych załączonych do niniejszego wniosku dotyczącego decyzji Rady zasięgnięto opinii państw członkowskich; odbyło się to w ramach lokalnej współpracy schengeńskiej w Erywaniu oraz Grupy Roboczej ds. Wiz (ostatnia konsultacja: 26 listopada 2016 r.). Ostateczna wersja wytycznych została przyjęta przez Wspólny Komitet na trzecim posiedzeniu w dniu 15 czerwca 2016 r.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 umowy przewidziane w niej ułatwienia wizowe mają zastosowanie do obywateli Armenii jedynie w takim zakresie, w jakim nie są oni zwolnieni z obowiązku wizowego na mocy rozporządzenia 539/2001. Jeżeli Republika Armenii zostanie przeniesiona do załącznika II do rozporządzenia nr 539/2001 wymieniającego państwa trzecie, których obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego, umowa przestanie obowiązywać. Ponieważ jednak takie wyłączenie będzie przyznawane wyłącznie posiadaczom paszportów biometrycznych (rodzaj zwolnienia określony w przypisach w załączniku II), umowa będzie nadal miała zastosowanie do obywateli Armenii posiadających paszport niebiometryczny.

KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 25.7.2017 COM(2017) 384 final ZAŁĄCZNIK

Wniosek dotyczący DECYZJI RADY określającej stanowisko, które należy zająć w imieniu Unii Europejskiej w ramach Wspólnego Komitetu ustanowionego na mocy Umowy między Unią Europejską a Republiką Armenii o ułatwieniach w wydawaniu wiz,

w odniesieniu do przyjęcia wspólnych wytycznych w sprawie wykonania tej umowy



PROJEKT DECYZJA nr ../201.. WSPÓLNEGO KOMITETU USTANOWIONEGO NA MOCY UMOWY MIĘDZY UNIĄ EUROPEJSKĄ A REPUBLIKĄ ARMENII O UŁATWIENIACH W WYDAWANIU WIZ z dnia ... w odniesieniu do przyjęcia wspólnych wytycznych w sprawie wykonania umowy KOMITET, uwzględniając Umowę między Unią Europejską a Republiką Armenii o ułatwieniach w wydawaniu wiz() (zwaną dalej „umową”), w szczególności jej art. 12, a także mając na uwadze, że umowa weszła w życie w dniu 1 stycznia 2014 r., STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1 Wspólne wytyczne w sprawie wykonania Umowy między Unią Europejską a Republiką Armenii o ułatwieniach w wydawaniu wiz zostały określone w załączniku do niniejszej decyzji. Artykuł 2 Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia. Sporządzono w … W imieniu Unii Europejskiej W imieniu Republiki Armenii

PROJEKT WYTYCZNE W SPRAWIE WYKONANIA UMOWY MIĘDZY UNIĄ EUROPEJSKĄ A REPUBLIKĄ ARMENII O UŁATWIENIACH W WYDAWANIU WIZ Celem Umowy między Unią Europejską a Republiką Armenii o ułatwieniach w wydawaniu wiz, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2014 r., jest ułatwienie, na zasadzie wzajemności, procedur wydawania wiz obywatelom Armenii na pobyt nie dłuższy niż 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu. Umowa ustanawia wiążące prawa i obowiązki w celu uproszczenia procedur wydawania wiz obywatelom Armenii. Niniejsze wytyczne, przyjęte przez Wspólny Komitet ustanowiony na mocy art. 12 umowy, mają na celu zapewnienie właściwego i zharmonizowanego wdrożenia postanowień umowy przez misje dyplomatyczne i urzędy konsularne państw członkowskich. Niniejsze wytyczne nie stanowią części umowy i w związku z tym nie są prawnie wiążące. Zaleca się jednak, aby personel dyplomatyczny i konsularny stosował je konsekwentnie przy wykonywaniu postanowień umowy. Wytyczne należy aktualizować w świetle doświadczeń związanych z wykonaniem umowy zgodnie z zakresem odpowiedzialności Wspólnego Komitetu. W celu zapewnienia ciągłości i zharmonizowanego wykonania umowy oraz zachowania zgodności z regulaminem wewnętrznym Wspólnego Komitetu ds. Ułatwień w Wydawaniu Wiz strony postanowiły utrzymywać nieformalne kontakty poza terminami oficjalnych posiedzeń Wspólnego Komitetu, w celu rozwiązywania pilnych kwestii. Szczegółowe sprawozdania na temat tych kwestii i kontaktów nieformalnych będą przedłożone na kolejnym posiedzeniu Wspólnego Komitetu ds. Ułatwień w Wydawaniu Wiz. I. KWESTIE OGÓLNE 1.1. Cel i zakres stosowania Artykuł 1 ust. 1 umowy stanowi: „Celem niniejszej umowy jest wprowadzenie ułatwień w wydawaniu wiz obywatelom Armenii planującym pobyt nie dłuższy niż 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu”. Umowa ma zastosowanie do wszystkich obywateli armeńskich ubiegających się o wizę krótkoterminową, niezależnie od państwa ich zamieszkania. Umowa nie ma zastosowania do bezpaństwowców, którzy posiadają dokument pobytowy wydany przez Armenię. Do tej kategorii osób stosuje się zwykłe przepisy unijnego dorobku prawnego dotyczącego wiz. Od dnia 10 stycznia 2013 r. wszyscy obywatele UE oraz obywatele państw stowarzyszonych w ramach Schengen są zwolnieni z obowiązku wizowego w przypadku podróży do Armenii na okres nieprzekraczający 90 dni. Artykuł 1 ust. 2 umowy stanowi: „W przypadku ponownego wprowadzenia przez Armenię obowiązku wizowego dla obywateli Unii lub ich pewnych kategorii takie same ułatwienia przewidziane w niniejszej umowie dla obywateli Armenii automatycznie stosują się na zasadzie wzajemności do obywateli Unii”. 1.2. Zakres stosowania umowy

Artykuł 2 umowy stanowi: „1. Ułatwienia wizowe, o których mowa w niniejszej umowie, mają zastosowanie do obywateli Armenii jedynie w takim zakresie, w jakim nie są oni zwolnieni z obowiązku wizowego na mocy przepisów ustawowych i wykonawczych Unii lub państw członkowskich, postanowień niniejszej umowy lub innych umów międzynarodowych. 2. W odniesieniu do zagadnień nieobjętych postanowieniami niniejszej umowy, takich jak: odmowa wydania wizy, uznawanie dokumentów podróży, dowód posiadania wystarczających środków utrzymania, odmowa wjazdu oraz procedury wydalania osób, stosuje się prawo krajowe Armenii, prawo państw członkowskich bądź prawo unijne”. Bez uszczerbku dla jej art. 10 (który przewiduje zwolnienie z obowiązku wizowego posiadaczy armeńskich paszportów dyplomatycznych) umowa nie wpływa na obowiązujące przepisy dotyczące obowiązku wizowego lub zwolnienia z obowiązku wizowego. Na przykład w art. 4 rozporządzenia Rady nr 539/2001 zezwolono państwom członkowskim na zwolnienie z obowiązku wizowego między innymi cywilnych załóg samolotów i statków. W tym kontekście należy dodać, że zgodnie z art. 21 konwencji wykonawczej do układu z Schengen, wszystkie strony konwencji muszą uznawać ważność wiz długoterminowych oraz dokumentów pobytowych wydanych przez pozostałe strony w odniesieniu do pobytów krótkoterminowych na swoich terytoriach. Wszystkie strony wymienionej konwencji akceptują dokumenty pobytowe, wizy kategorii „D” i wizy krótkoterminowe państw stowarzyszonych w ramach Schengen w zakresie wjazdu i pobytu krótkoterminowego i vice versa. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 („kodeks wizowy”) stosuje się do wszystkich kwestii nieobjętych umową, takich jak określenie strony konwencji wykonawczej do układu Schengen odpowiedzialnej za rozpatrzenie wniosku wizowego, uzasadnienie odmowy wydania wizy, prawo odwołania się od negatywnej decyzji oraz ogólna zasada osobistej rozmowy z osobą ubiegającą się o wizę i udzielenia informacji dotyczących wniosku wizowego. Ponadto przepisy Schengen (tj. odmowa wjazdu na terytorium państw członkowskich, dowód posiadania wystarczających środków utrzymania itp.) oraz prawo krajowe (tj. uznawanie dokumentów podróży, środki wydalenia itp.) nadal mają zastosowanie do kwestii nieobjętych umową. Nawet jeśli warunki ustanowione w umowie zostały spełnione, np. osoba ubiegająca się o wizę dostarczyła dokumenty uzasadniające cel podróży w przypadku kategorii wymienionych w art. 4, można nadal odmówić wydania wizy, jeżeli warunki określone w art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 („kodeks graniczny Schengen”) nie zostały spełnione, tzn. osoba ta nie posiada ważnego dokumentu podróży, dokonano wpisu w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS), osoba jest uważana za zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego itp. Nadal obowiązują inne elastyczne środki dotyczące wydawania wiz dozwolone w kodeksie wizowym. Na przykład, wizy wielokrotnego wjazdu z długim okresem ważności – do pięciu lat – mogą być wydawane osobom innym niż osoby wymienione w art. 5 umowy, jeżeli warunki przewidziane w kodeksie wizowym zostały spełnione (art. 24). Podobnie nadal obowiązują przepisy zawarte w kodeksie wizowym umożliwiające zwolnienie z opłaty wizowej lub jej ograniczenie (art. 16 ust. 5 i 6 kodeksu wizowego). 1.3. Rodzaje wiz objętych zakresem stosowania umowy. Zgodnie z art. 3 lit. d) umowy „wiza” oznacza „zezwolenie wydane przez państwo członkowskie na tranzyt przez terytorium państw członkowskich lub planowany pobyt na terytorium państw członkowskich nie dłuższy niż 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu”. Ułatwienia przewidziane w umowie mają zastosowanie zarówno do wiz jednolitych ważnych na całym terytorium państw członkowskich, jak i do wiz o ograniczonej ważności terytorialnej. 1.4. Obliczanie długości pobytu, do jakiego uprawnia wiza W kodeksie granicznym Schengen znajduje się następująca definicja pobytu krótkoterminowego: „90 dni w każdym okresie 180-dniowym, co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu”. Data wjazdu będzie liczona jako pierwszy dzień pobytu na terytorium państw członkowskich, a data wyjazdu będzie liczona jako ostatni dzień pobytu na terytorium państw członkowskich. Pojęcie „każdy” oznacza stosowanie „ruchomego” 180-dniowego okresu odniesienia, zakładającego sprawdzenie dla każdego dnia pobytu okresu 180 dni wstecz w celu ustalenia, czy wymóg 90/180 dni został spełniony. Oznacza to, że nieobecność na terytorium państw członkowskich przez nieprzerwany okres 90 dni umożliwia kolejny pobyt przez okres do 90 dni. Definicja ta weszła w życie w dniu 18 października 2013 r. Kalkulator pobytu krótkoterminowego, który można wykorzystać do obliczenia okresu dozwolonego pobytu według nowych przepisów, można znaleźć w internecie pod następującym adresem: http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/policies/borders-and-visas/border-crossing/index_en.htm . Przykład obliczenia dni pobytu według nowej definicji Posiadacz rocznej wizy wielokrotnego wjazdu (18 kwietnia 2014 r. – 18 kwietnia 2015 r.) wjeżdża na terytorium państw członkowskich po raz pierwszy w dniu 19 kwietnia 2014 r. i pozostaje przez 3 dni. Kolejny raz wjeżdża na to terytorium w dniu 18 czerwca 2014 r. i pozostaje przez 86 dni. Jak przedstawia się sytuacja w poszczególnych dniach? Kiedy osobie tej będzie wolno ponownie wjechać na terytorium państw członkowskich? Na dzień 11 września 2014 r.: w ciągu ostatnich 180 dni (16 marca 2014 r. – 11 września 2014 r.) dana osoba przebywała przez okres 3 dni (19–21 kwietnia 2014 r.) plus 86 dni (18 czerwca 2014 r. – 11 września 2014 r.) = 89 dni = nie przekroczono dozwolonego okresu pobytu. Dana osoba może pozostać jeszcze 1 dzień dłużej. Stan na dzień 16 października 2014 r.: Dana osoba może wjechać na okres 3 dodatkowych dni. W dniu 16 października 2014 r. pobyt w dniu 19 kwietnia 2014 r. przestaje mieć znaczenie (wykracza poza okres 180 dni); w dniu 17 października 2014 r. pobyt w dniu 20 kwietnia 2014 r. przestaje mieć znaczenie (wykracza poza okres 180 dni); itd. Stan na dzień 15 grudnia 2014 r.: dana osoba może wjechać na dodatkowych 86 dni. W dniu 15 grudnia 2014 r. pobyt z dnia 18 czerwca 2014 r. przestaje mieć znaczenie (wykracza poza okres 180 dni); w dniu 16 grudnia 2014 r. pobyt w dniu 19 czerwca 2014 r. przestaje mieć znaczenie, itd.

1.5. Sytuacja w odniesieniu do państw członkowskich, które jeszcze nie stosują w pełni dorobku Schengen, państw członkowskich, które nie uczestniczą we wspólnej polityce wizowej UE i krajów stowarzyszonych Państwa członkowskie, które przystąpiły do Unii w 2004 r. (Cypr, Estonia, Litwa, Łotwa, Malta, Polska, Republika Czeska, Słowacja, Słowenia i Węgry), w 2007 r. (Bułgaria i Rumunia) i w 2013 r. (Chorwacja) są związane umową od dnia jej wejścia w życie. Bułgaria, Chorwacja, Cypr i Rumunia nie wprowadziły jeszcze w pełni przepisów dorobku Schengen. Będą one nadal wydawać wizy krajowe, których ważność ograniczona jest do ich terytorium krajowego. W momencie wprowadzenia w pełni przez te państwa przepisów dorobku Schengen, będą one kontynuować stosowanie umowy. Prawo krajowe wciąż stosuje się do wszystkich kwestii nieobjętych umową do czasu pełnego wprowadzenia w życie dorobku Schengen przez te państwa członkowskie. Od tego dnia przepisy Schengen lub prawo krajowe mają zastosowanie do kwestii, które nie zostały uregulowane postanowieniami umowy. Bułgaria, Chorwacja, Cypr i Rumunia są upoważnione do uznawania dokumentów pobytowych, wiz kategorii „D” i wiz krótkoterminowych wydanych przez wszystkie strony konwencji wykonawczej do układu z Schengen i państwa stowarzyszone w przypadku pobytu krótkoterminowego na ich terytorium. Zgodnie z art. 21 konwencji wykonawczej do układu z Schengen z dnia 14 czerwca 1985 r. w sprawie stopniowego znoszenia kontroli na wspólnych granicach wszystkie strony konwencji muszą uznawać ważność wiz długoterminowych oraz dokumentów pobytowych wydanych przez organy innych stron w odniesieniu do pobytów krótkoterminowych na swoich terytoriach. Państwa członkowskie strefy Schengen akceptują dokumenty pobytowe, wizy kategorii „D” i wizy krótkoterminowe krajów stowarzyszonych w zakresie wjazdu i pobytu krótkoterminowego i vice versa. Umowa nie stosuje się do Danii, Irlandii i Zjednoczonego Królestwa, ale zawiera wspólne deklaracje, zgodnie z którymi pożądane byłoby zawarcie przez te państwa umów dwustronnych o ułatwieniach wizowych z Armenią. Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria, mimo że są państwami stowarzyszonymi w ramach Schengen, nie są związane umową. Umowa zawiera jednak wspólną deklarację, zgodnie z którą pożądane byłoby jak najszybsze zawarcie dwustronnych umów o ułatwieniach wizowych z Armenią. 1.6. Umowa/umowy dwustronne Artykuł 13 umowy stanowi: „Od momentu wejścia w życie niniejsza umowa staje się nadrzędna wobec postanowień dwustronnych lub wielostronnych umów lub porozumień zawartych między poszczególnymi państwami członkowskimi a Armenią w zakresie, w jakim postanowienia tych umów lub porozumień dotyczą zagadnień objętych niniejszą umową”. Od daty wejścia w życie umowy postanowienia umów dwustronnych obowiązujących między państwami członkowskimi a Armenią w ramach kwestii objętych zakresem umowy przestały obowiązywać. Zgodnie z prawem unijnym państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia niezbędnych środków w celu wyeliminowania niezgodności między umowami dwustronnymi a umową. Jeżeli państwo członkowskie zawarło dwustronną umowę lub porozumienie z Armenią w sprawie zagadnień nieobjętych umową, taka umowa lub porozumienie będzie w dalszym ciągu obowiązywać po wejściu w życie umowy.

II. WYTYCZNE W SPRAWIE PRZEPISÓW SZCZEGÓLNYCH 2.1. Nowe przepisy, które mają zastosowanie do wszystkich osób ubiegających się o wizę Ważne: Wymienione poniżej ułatwienia w odniesieniu do opłaty wizowej, czasu trwania procedur rozpatrywania wniosków wizowych, wyjazdu w przypadku zgubienia lub kradzieży dokumentów oraz przedłużenia okresu ważności wizy w wyjątkowych okolicznościach mają zastosowanie do wszystkich obywateli armeńskich ubiegających się o wizę i posiadających wizy, w tym na przykład turystów. 2.1.1. Wizowa opłata manipulacyjna Artykuł 6 ust. 1 umowy stanowi: „1.Opłata za rozpatrzenie wniosku wizowego wynosi 35 EUR”.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 opłata za rozpatrzenie wniosku wizowego wynosi 35 EUR. Opłata ta będzie obowiązywać wszystkich obywateli armeńskich ubiegających się o wizę (w tym turystów) i obejmie wizy krótkoterminowe, niezależnie od liczby wjazdów. Artykuł 6 ust. 2 umowy stanowi (uwaga: pod każdą kategorią przedstawiono ewentualne postanowienia wykonawcze): „2. Bez uszczerbku dla ust. 3 niniejszego artykułu w odniesieniu do niżej wymienionych kategorii obywateli odstępuje się od pobierania opłaty za rozpatrzenie wniosku wizowego: a) emeryci i renciści;”. W celu skorzystania ze zwolnienia z opłaty wizowej w tej kategorii, osoby ubiegające się o wizę muszą przedstawić dokumenty potwierdzające status emeryta lub rencisty, tj. książeczkę emeryta lub rencisty bądź zaświadczenie o pobieraniu emerytury lub renty. Zwolnienie nie jest uzasadnione w przypadku, gdy celem podróży jest działalność zarobkowa. „b) dzieci poniżej 12. roku życia;” Uwaga: w celu skorzystania ze zwolnienia z opłaty wizowej w tej kategorii, osoby ubiegające się o wizę muszą przedstawić dowody potwierdzające swój wiek. „c) członkowie rządów krajowych i regionalnych, Trybunałów Konstytucyjnych i Sądów Najwyższych, w przypadku gdy nie są oni zwolnieni z obowiązku wizowego na mocy niniejszej umowy;” Przez członków rządów regionalnych rozumie się członków administracji terytorialnej, tj. gubernatorów regionów (marzpet) i ich zastępców, a także burmistrza Erywania i jego/jej zastępcę. W celu skorzystania ze zwolnienia z opłaty wizowej w tej kategorii osoby ubiegające się o wizę muszą przedstawić dowody wystawione przez armeńskie władze potwierdzające zajmowane stanowisko. „d) osoby niepełnosprawne i – w razie konieczności – ich opiekunowie;” W celu skorzystania ze zwolnienia z opłaty wizowej należy dostarczyć dokumenty potwierdzające, że obie osoby ubiegające się o wizę należą do tej kategorii. W przypadku niepełnosprawności osoby ubiegające się o wizę muszą przedstawić odpis orzeczenia lekarskiego o niepełnosprawności. W przypadku gdy niepełnosprawność osób ubiegających się o wizę jest ewidentna (np. osoby niewidome, z brakującymi kończynami), wystarczająca będzie ocena wizualna w urzędach konsularnych. W uzasadnionych przypadkach wniosek wizowy może zostać złożony przez przedstawiciela lub opiekuna osoby niepełnosprawnej. „e) bliscy krewni – współmałżonkowie, dzieci (w tym przysposobione), rodzice (w tym opiekunowie), dziadkowie lub wnuki – obywateli Armenii legalnie zamieszkujących na terytorium państw członkowskich lub obywateli Unii zamieszkujących na terytorium państwa członkowskiego, którego są obywatelami; f) członkowie oficjalnych delegacji, w tym stali członkowie oficjalnych delegacji, którzy na oficjalne zaproszenie skierowane do Armenii uczestniczą w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub programach wymiany, a także w wydarzeniach organizowanych na terytorium jednego z państw członkowskich przez organizacje międzyrządowe; g) uczniowie, studenci, słuchacze studiów podyplomowych oraz towarzyszący im nauczyciele, którzy odbywają podróż w celu podjęcia nauki lub odbycia szkoleń, w tym w ramach programów wymiany oraz innych działań szkolnych; h) dziennikarze i członkowie ekipy technicznej towarzyszący im w celach zawodowych;” W celu skorzystania ze zwolnienia z opłaty wizowej w tej kategorii osoby ubiegające się o wizę muszą przedstawić dowody potwierdzające, że są członkami organizacji zawodowych zrzeszających dziennikarzy i innych pracowników mediów – w związku z art. 4 umowy oraz pkt 2.2.1 lit. e) wytycznych. „i) uczestnicy międzynarodowych imprez sportowych i osoby towarzyszące im w celach zawodowych;” Kibiców nie uznaje się za osoby towarzyszące. „j) przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz osoby zaproszone przez organizacje niekomercyjne wspólnoty ormiańskiej zarejestrowane w państwach członkowskich, którzy odbywają podróż w celu odbycia szkoleń, wzięcia udziału w seminariach i konferencjach, w tym w ramach programów wymiany lub programów wsparcia wspólnoty panormiańskiej i ormiańskiej;”

W celu skorzystania ze zwolnienia z opłaty wizowej w tej kategorii osoby ubiegające się o wizę muszą przedstawić dowody potwierdzające, że są członkami organizacji społeczeństwa obywatelskiego lub organizacji niekomercyjnych – w związku z art. 4 umowy. „k) osoby biorące udział w działaniach naukowych, akademickich, kulturalnych lub artystycznych, w tym programach uniwersyteckich i innych programach wymiany; l) osoby, które przedstawiły dowody potwierdzające konieczność wyjazdu z przyczyn humanitarnych, w tym w celu podjęcia pilnego leczenia, oraz osoby im towarzyszące, lub w celu wzięcia udziału w pogrzebie bliskiego krewnego albo odwiedzenia ciężko chorego bliskiego krewnego”. Osoby należące do wyżej wymienionych kategorii osób są całkowicie zwolnione z obowiązku uiszczenia opłaty wizowej. Ponadto z opłaty zwolnione są również, zgodnie z art. 16 ust. 4 kodeksu wizowego, następujące kategorie osób. -naukowcy podróżujący na terytorium Unii Europejskiej w celu prowadzenia badań naukowych, określeni w zaleceniu 2005/761/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 września 2005 r.; -przedstawiciele organizacji niekomercyjnych w wieku do lat 25 uczestniczący w seminariach, konferencjach, imprezach sportowych, kulturalnych i edukacyjnych organizowanych przez organizacje niekomercyjne. Artykuł 16 ust. 6 kodeksu wizowego stanowi: „W indywidualnych przypadkach można odstąpić od poboru opłaty wizowej lub obniżyć jej wysokość, jeżeli służy to interesom kulturalnym lub sportowym, jak również interesom w dziedzinie polityki zagranicznej, polityki na rzecz rozwoju lub w innych dziedzinach ważnych z punktu widzenia interesu publicznego lub z przyczyn humanitarnych”. Artykuł 16 ust. 7 kodeksu wizowego stanowi, że opłatę wizową pobiera się w euro, walucie krajowej danego państwa trzeciego lub w walucie zwykle używanej w państwie trzecim, w którym złożono wniosek. Nie podlega ona zwrotowi z wyjątkiem przypadków, gdy wniosek jest niedopuszczalny lub gdy konsulat nie jest właściwy do jego rozpatrzenia. Aby uniknąć rozbieżności, które mogłyby prowadzić do wybierania konsulatów oferujących korzystniejsze warunki udzielania wiz, państwa członkowskie reprezentowane w Armenii powinny zapewnić podobne opłaty wizowe dla wszystkich armeńskich obywateli ubiegających się o wizę w przypadku opłat pobieranych w walutach obcych. Obywatele armeńscy ubiegający się o wizę otrzymają potwierdzenie uiszczenia opłaty wizowej zgodnie z art. 16 ust. 8 kodeksu wizowego. Artykuł 6 ust. 3 umowy stanowi: „3. Jeśli państwo członkowskie współpracuje z zewnętrznym usługodawcą w zakresie wystawiania wiz, zewnętrzny usługodawca może pobierać opłatę za usługę. Ta opłata za usługę jest proporcjonalna do kosztów ponoszonych przez usługodawcę zewnętrznego z tytułu wykonywania swoich zadań i nie przekracza 30 EUR. Państwa członkowskie utrzymują możliwość składania wniosków przez wszystkie osoby ubiegające się o wizę bezpośrednio w ich konsulatach”. W odniesieniu do sposobów współpracy z usługodawcami zewnętrznymi szczegółowe informacje dotyczące ich zadań zawiera art. 43 kodeksu wizowego. 2.1.2. Czas trwania procedur rozpatrywania wniosków wizowych Artykuł 7 umowy stanowi: „1. Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich podejmują decyzję w sprawie wniosku o wydanie wizy w ciągu 10 dni kalendarzowych od dnia wpłynięcia wniosku i dokumentów wymaganych do wydania wizy. 2. W indywidualnych przypadkach, szczególnie w razie konieczności przeprowadzenia dokładniejszej analizy wniosku, okres na podjęcie decyzji w sprawie wniosku wizowego można przedłużyć do 30 dni kalendarzowych. 3. W nagłych przypadkach termin na podjęcie decyzji w sprawie wniosku wizowego można skrócić do dwóch dni roboczych lub mniej”. Decyzję w sprawie wniosku wizowego podejmuje się zasadniczo w ciągu 10 dni kalendarzowych od daty otrzymania dopuszczalnego wniosku wizowego.

W indywidualnych przypadkach termin ten można przedłużyć maksymalnie do 30 dni kalendarzowych, zwłaszcza gdy konieczna jest dalsza kontrola wniosku lub, w przypadku reprezentacji, gdy zasięga się opinii reprezentowanego państwa członkowskiego. Bieg wszystkich wspomnianych terminów rozpoczyna się dopiero wtedy, gdy dokumentacja dołączona do wniosku jest kompletna, tj. od daty otrzymania wniosku wizowego i dokumentów uzupełniających. Co do zasady w przypadku misji dyplomatycznych i urzędów konsularnych dysponujących systemem umawiania spotkań czas oczekiwania na ustalenie terminu spotkania nie jest zaliczany do okresu rozpatrywania wniosku. Kwestia ta, jak również inne praktyczne zasady składania wniosków wizowych, uregulowane są w kodeksie wizowym (art. 9). Zgodnie z definicją zawartą w art. 7 ust. 4 umowy w przypadku gdy złożenie wniosku wizowego wymaga umówienia się na spotkanie, odbywa się ono „z reguły w ciągu dwóch tygodni od dnia, w którym zażądano spotkania”. W uzasadnionych przypadkach nagłych (gdy wniosku o wizę nie można było złożyć wcześniej z przyczyn niemożliwych do przewidzenia przez osobę ubiegającą się o wizę) „konsulaty mogą zezwolić osobom ubiegającym się o wizę na złożenie wniosku bez umówionego spotkania albo wyznaczają takie spotkanie w trybie natychmiastowym”. Podczas ustalania terminu spotkania należy wziąć pod uwagę zgłoszoną przez wnioskodawcę potrzebę pilnego uzyskania wizy. O ewentualnym skróceniu czasu na podjęcie decyzji w sprawie wniosku wizowego decyduje urzędnik konsularny. 2.1.3. Przedłużenie okresu ważności wizy w wyjątkowych okolicznościach Artykuł 9 umowy stanowi: „Obywatelom Armenii, którzy z powodu siły wyższej lub z powodów humanitarnych nie mogą opuścić terytorium państw członkowskich przed upływem terminu ważności wizy, okres ważności wizy przedłuża się nieodpłatnie zgodnie z przepisami prawa państwa członkowskiego, w którym przebywają, na czas niezbędny dla przywrócenia możliwości powrotu do państwa zamieszkania”. Jeśli chodzi o przedłużenie ważności wizy w przypadku uzasadnionych powodów osobistych, w przypadku gdy posiadacz wizy nie ma możliwości opuszczenia terytorium państwa członkowskiego przed datą wskazaną na naklejce wizowej, stosuje się przepisy art. 33 kodeksu wizowego w zakresie, w jakim są one zgodne z umową. W związku z tym na mocy umowy przedłużenie ważności wizy z powodu siły wyższej lub z powodów humanitarnych odbywa się nieodpłatnie. 2.2. Nowe zasady, które mają zastosowanie do niektórych kategorii osób ubiegających się o wizę 2.2.1. Dokumenty potwierdzające cel podróży W przypadku wszystkich kategorii osób wymienionych w art. 4 ust. 1 umowy w odniesieniu do celu podróży wymagane są wyłącznie wskazane dokumenty potwierdzające. Jak stwierdzono w art. 4 ust. 3, nie wymaga się żadnego innego uzasadnienia, zaproszenia ani zatwierdzenia dotyczącego celu podróży. Nie oznacza to jednak zwolnienia z wymogu osobistego stawiennictwa w celu złożenia wniosku wizowego oraz przedstawienia dokumentów uzupełniających dotyczących środków utrzymania. Jeśli w poszczególnych przypadkach pojawią się wątpliwości co do autentyczności dokumentu potwierdzającego cel podróży, na mocy art. 21 ust. 8 kodeksu wizowego osoba ubiegająca się o wizę może zostać wezwana na dodatkową, szczegółową rozmowę w ambasadzie/konsulacie, tematem której może być rzeczywisty cel podróży lub zamiar powrotu. W takich indywidualnych przypadkach osoba ubiegająca się o wizę może przedstawić dodatkowe dokumenty lub też ich dostarczenia może w drodze wyjątku zażądać urzędnik konsularny. Wspólny Komitet będzie ściśle monitorować tę kwestię. W przypadku osób należących do kategorii niewymienionych w art. 4 (na przykład turystów) nadal stosuje się ogólne zasady dotyczące dokumentów potwierdzających cel podróży. To samo odnosi się do dokumentów dotyczących zgody rodziców na podróże dzieci poniżej 18 roku życia. W odniesieniu do zagadnień nieobjętych postanowieniami umowy, takich jak uznawanie dokumentów podróży, gwarancje odnośnie do powrotu i wystarczające środki utrzymania stosuje się przepisy Schengen lub prawo krajowe. Co do zasady, wraz z wnioskiem wizowym należy złożyć oryginał dokumentu wymaganego na mocy art. 4 ust. 1. Konsulat może jednak rozpocząć rozpatrywanie wniosku wizowego na podstawie faksymile lub kopii dokumentu. Pomimo tego konsulat może zażądać przedłożenia oryginału dokumentu w przypadku pierwszego wniosku wizowego, jak również w przypadkach indywidualnych, co do których istnieją wątpliwości.

„Artykuł 4 – Dokumenty potwierdzające cel podróży 1.W odniesieniu do niżej wymienionych kategorii obywateli Armenii za wystarczające uznaje się następujące dokumenty uzasadniające cel podróży na terytorium drugiej Strony: a) w przypadku bliskich krewnych – współmałżonków, dzieci (w tym przysposobionych), rodziców (w tym opiekunów), dziadków, wnuków – odwiedzających obywateli Armenii legalnie zamieszkujących na terytorium państw członkowskich lub obywateli Unii zamieszkujących na terytorium państwa członkowskiego, którego są obywatelami: – pisemny wniosek osoby przyjmującej;” Litera ta reguluje sytuację armeńskich bliskich krewnych podróżujących do państw członkowskich do obywateli Armenii legalnie zamieszkujących na terytorium państw członkowskich lub obywateli Unii Europejskiej zamieszkujących na terytorium państwa członkowskiego, którego są obywatelami. Autentyczność podpisu osoby zapraszającej musi zostać potwierdzona przez właściwy organ zgodnie z przepisami krajowymi państwa zamieszkania. Zaproszenie powinno być zatwierdzone przez właściwe organy. W przypadku pracowników służb dyplomatycznych, pracowników organów technicznych i administracyjnych oraz innych urzędników oddelegowanych przez rząd Republiki Armenii do państw członkowskich autentyczność podpisu musi być potwierdzona pismem lub notą werbalną wydaną przez kierownika placówki dyplomatycznej lub konsularnej. „b) w przypadku członków oficjalnych delegacji, w tym stałych członków takich delegacji, którzy na oficjalne zaproszenie skierowane do Armenii uczestniczą w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub programach wymiany, a także w wydarzeniach organizowanych na terytorium jednego z państw członkowskich przez organizacje międzyrządowe: – pismo sporządzone przez właściwy organ Armenii, potwierdzające, że wnioskodawca jest członkiem jej delegacji, względnie stałym członkiem jej delegacji, udającej się na terytorium drugiej Strony w celu wzięcia udziału w jednej z wyżej wymienionych imprez, wraz z kopią oficjalnego zaproszenia;” Imię i nazwisko osoby ubiegającej się o wizę musi być podane w piśmie wydanym przez właściwy organ, potwierdzającym, że ta osoba jest członkiem delegacji udającej się na terytorium drugiej strony w celu wzięcia udziału w oficjalnym spotkaniu. Nie jest konieczne podawanie imienia i nazwiska tej osoby w oficjalnym zaproszeniu do udziału w spotkaniu, chociaż może to mieć miejsce w przypadku, w którym oficjalne zaproszenie jest skierowane do konkretnej osoby. Przepis ten ma zastosowanie do członków oficjalnych delegacji niezależnie od rodzaju paszportu, jakim dysponują. „c) w przypadku uczniów, studentów, słuchaczy studiów podyplomowych oraz towarzyszących im nauczycieli, którzy odbywają podróż w celu podjęcia nauki lub odbycia szkoleń, w tym w ramach programów wymiany oraz innych działań szkolnych: – pisemny wniosek lub zaświadczenie o wpisaniu na listę uczniów/studentów, sporządzone przez przyjmujący uniwersytet, kolegium bądź szkołę, lub legitymacja uczniowska/studencka bądź zaświadczenie z kursów, na które uczęszczać będzie dana osoba;” Legitymację studencką można uznać za uzasadnienie celu podróży jedynie w przypadku, gdy została wystawiona przez przyjmujący uniwersytet, kolegium lub szkołę, w których mają odbywać się studia lub szkolenie. „d) w przypadku osób podróżujących w celach medycznych i – w razie konieczności – osób im towarzyszących: – dokument urzędowy wystawiony przez daną instytucję medyczną, poświadczający konieczność objęcia danej osoby opieką medyczną w tej instytucji, konieczność obecności osoby towarzyszącej oraz dowód posiadania wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów leczenia;” Należy przedstawić dokument wystawiony przez daną instytucję medyczną poświadczający wszystkie trzy elementy (konieczność objęcia danej osoby opieką medyczną w tej instytucji, konieczność obecności osoby towarzyszącej oraz dowód posiadania wystarczających środków finansowych na pokrycie kosztów leczenia, np. dowód przedpłaty).

„e) w przypadku dziennikarzy i członków ekipy technicznej towarzyszących im w celach zawodowych: – zaświadczenie lub inny dokument wydany przez organizację zawodową lub pracodawcę osoby ubiegającej się o wizę, stanowiący dowód na to, że dana osoba jest zawodowym dziennikarzem, i zaświadczający, że cel podróży wiąże się z zadaniem dziennikarskim, lub stanowiący dowód na to, że dana osoba jest członkiem ekipy technicznej towarzyszącej dziennikarzowi w celach zawodowych;” Kategoria ta nie obejmuje dziennikarzy pracujących jako wolni strzelcy ani ich asystentów. Należy przedstawić zaświadczenie lub inny dokument stanowiący dowód na to, że dana osoba jest zawodowym dziennikarzem lub osobą towarzyszącą mu w celach zawodowych, oraz oryginał dokumentu wydanego przez pracodawcę tej osoby, zaświadczającego, że cel podróży wiąże się z zadaniem dziennikarskim lub pomocą w realizacji takiego zadania. W Armenii istnieje szereg organizacji zawodowych, które reprezentują interesy dziennikarzy lub osób im towarzyszących w celach zawodowych i które mogą wydawać zaświadczenia potwierdzające, że dana osoba jest zawodowym dziennikarzem lub osobą towarzyszącą mu w celach zawodowych w konkretnej dziedzinie. Status tych organizacji konsulaty mogą sprawdzać na stronie internetowej www.e-register.am . Konsulaty mogą także przyjmować zaświadczenia wydane przez pracodawcę osoby ubiegającej się o wizę. „f) w przypadku uczestników międzynarodowych imprez sportowych i osób im towarzyszących w celach zawodowych: – pisemne zaproszenie wystosowane przez organizację przyjmującą, właściwe organy, krajowe związki sportowe lub krajowe komitety olimpijskie państw członkowskich;” Wykaz osób towarzyszących w przypadku międzynarodowych imprez sportowych będzie ograniczony do osób towarzyszących sportowcom w celach zawodowych: trenerów, masażystów, menadżerów, personelu medycznego oraz szefa klubu sportowego. Kibiców nie uznaje się zatem za osoby towarzyszące. „g) w przypadku przedsiębiorców i przedstawicieli organizacji branżowych: – pisemny wniosek sporządzony przez przyjmującą osobę prawną lub spółkę, organizację lub biuro bądź oddział takiej osoby prawnej lub spółki, władze państwowe lub lokalne państw członkowskich lub komitety organizacyjne wystaw, konferencji i sympozjów handlowych oraz przemysłowych mających miejsce na terytorium jednego z państw członkowskich, zatwierdzony przez właściwe organy zgodnie z przepisami krajowymi;” Istnienie tych organizacji konsulaty mogą sprawdzać na stronie internetowej www.e-register.am. „h) w przypadku przedstawicieli wolnych zawodów biorących udział w międzynarodowych wystawach, konferencjach, sympozjach, seminariach lub innych podobnych imprezach: – pisemny wniosek sporządzony przez organizację przyjmującą, zawierający potwierdzenie, że dana osoba uczestniczy w imprezie; i) przedstawiciele organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz osoby zaproszone przez organizacje niekomercyjne wspólnoty ormiańskiej zarejestrowane w państwach członkowskich, którzy odbywają podróż w celu odbycia szkoleń, wzięcia udziału w seminariach i konferencjach, w tym w ramach programów wymiany lub programów wsparcia wspólnoty panormiańskiej i ormiańskiej; – pisemny wniosek wydany przez organizację przyjmującą, zaświadczenie potwierdzające, że dana osoba reprezentuje organizację społeczeństwa obywatelskiego lub uczestniczy w działaniach wsparcia wspólnoty panormiańskiej i ormiańskiej, i zaświadczenie o założeniu takiej organizacji z odpowiedniego rejestru, sporządzone przez organ państwowy zgodnie z przepisami krajowymi;”

Należy przedstawić dokument wystawiony przez organizację społeczeństwa obywatelskiego potwierdzający, że osoba ubiegająca się o wizę reprezentuje daną organizację. Właściwym armeńskich organem państwowym wydającym zaświadczenia o założeniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego jest Ministerstwo Sprawiedliwości. Prowadzeniem rejestru świadectw o założeniu organizacji społeczeństwa obywatelskiego zajmuje się Państwowy Rejestr Podmiotów Prawnych. Ministerstwo Sprawiedliwości zarządza elektroniczną bazą danych, która jest dostępna za pośrednictwem strony internetowej /https://www.e-register.am/ Ministerstwa Sprawiedliwości. Indywidualni członkowie organizacji społeczeństwa obywatelskiego nie są objęci umową. „j) w przypadku osób biorących udział w działaniach naukowych, akademickich, kulturalnych lub artystycznych, w tym programach uniwersyteckich i innych programach wymiany: – pisemny wniosek sporządzony przez organizację przyjmującą uczestnika tych działań; k) w przypadku kierowców przewożących ładunki w ruchu międzynarodowym i świadczących usługi transportu pasażerskiego, przemieszczających się na terytorium państw członkowskich pojazdami zarejestrowanymi w Armenii: – pisemny wniosek sporządzony przez krajowe stowarzyszenie (związek) przewoźników Armenii zajmujących się międzynarodowym transportem drogowym, w którym podaje się cel, trasę, czas trwania i częstotliwość przejazdów;” Armeńskim krajowym stowarzyszeniem przewoźników, które ma uprawnienia do wydawania pisemnych wniosków zawodowym kierowcom, jest Armeńskie Stowarzyszenie Międzynarodowych Przewoźników Drogowych (Association of International Road Carriers of Armenia, AIRCA). „l) w przypadku uczestników oficjalnych programów wymiany organizowanych przez miasta partnerskie i inne jednostki komunalne: – pisemny wniosek sporządzony przez kierowników administracji/burmistrzów tych miast lub władze gminne;” Kierownikiem działu administracji/burmistrzem miasta lub innym organem gminnym właściwym do wydania pisemnego wniosku jest kierownik działu administracji/burmistrz miasta przyjmującego lub inny organ gminy, na terenie których mają się odbyć działania w ramach partnerstwa. Kategoria ta obejmuje jedynie uznane programy partnerstwa. „m) w przypadku osób pragnących odwiedzić cmentarz wojskowy lub cywilny: – oficjalny dokument potwierdzający istnienie i fakt utrzymywania grobu, a także pokrewieństwo lub inny związek łączący wnioskodawcę z pochowanym”. Umowa nie określa szczegółowo, czy wspomniany powyżej oficjalny dokument powinien zostać wydany przez organy państwa, w którym znajduje się miejsce pochówku, czy też organy państwa, w którym zamieszkuje osoba, która chce odwiedzić to miejsce. Należy przyjąć, iż dokument ten mogą wydać właściwe organy obu państw. Należy przedstawić wspomniany wyżej oficjalny dokument potwierdzający istnienie i fakt utrzymywania grobu oraz pokrewieństwo lub inny związek łączący osobę ubiegającą się o wizę z pochowanym.

Ważne: Umowa nie tworzy żadnych nowych przepisów dotyczących odpowiedzialności w odniesieniu do osób fizycznych lub prawnych wydających pisemne wnioski. W odniesieniu do sfałszowanych wniosków zastosowanie mają odpowiednie przepisy unijne/krajowe. 2.2.2. Wydawanie wiz wielokrotnego wjazdu W przypadkach, gdy osoba ubiegająca się o wizę jest zmuszona do częstego lub regularnego podróżowania na terytorium państw członkowskich, możliwe jest wydawanie wiz krótkoterminowych na kilka wizyt, pod warunkiem że łączny czas trwania tych wizyt nie przekracza 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu. Artykuł 5 umowy stanowi: „1. Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich wydają wizy wielokrotnego wjazdu o okresie ważności pięciu lat następującym kategoriom osób: a) współmałżonkom, dzieciom (w tym przysposobionym) poniżej 21. roku życia lub pozostającym na utrzymaniu rodziców, rodzicom (w tym opiekunom) – odwiedzającym obywateli Armenii legalnie zamieszkujących na terytorium państw członkowskich lub obywateli Unii zamieszkujących na terytorium państwa członkowskiego, którego są obywatelami; b) członkom rządów krajowych i regionalnych, Trybunałów Konstytucyjnych i Sądów Najwyższych wykonującym swoje obowiązki, w przypadku gdy nie są oni zwolnieni z obowiązku wizowego na mocy niniejszej umowy; c) stałym członkom oficjalnych delegacji, którzy na oficjalne zaproszenie wystosowane do Armenii uczestniczą regularnie w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub programach wymiany, a także w imprezach organizowanych na terytorium państw członkowskich przez organizacje międzyrządowe. W drodze odstępstwa, w przypadkach gdy konieczność lub zamiar częstego lub regularnego podróżowania są wyraźnie ograniczone do krótszego okresu, okres ważności wizy wielokrotnego wjazdu ogranicza się do tego okresu, w szczególności gdy: – w przypadku osób wymienionych w lit. a) – okres ważności zezwolenia na legalny pobyt obywateli Armenii legalnie zamieszkujących w Unii, – w przypadku osób wymienionych w lit. b) – okres ich kadencji, – w przypadku osób wymienionych w lit. c) – okres pełnienia funkcji stałego członka oficjalnej delegacji jest krótszy niż pięć lat”. Biorąc pod uwagę status zawodowy tych kategorii osób lub ich pokrewieństwo z obywatelem Armenii zamieszkującym legalnie na terytorium jednego z państw członkowskich lub z obywatelem UE zamieszkującym w państwie członkowskim, którego jest obywatelem, uzasadnione jest przyznanie im wizy wielokrotnego wjazdu o okresie ważności wynoszącym do pięciu lat lub ograniczonym do końca kadencji lub ich legalnego pobytu, jeżeli wynoszą one mniej niż pięć lat. W przypadku osób objętych zakresem stosowania art. 5 ust. 1 lit. a) umowy należy przedstawić dowód potwierdzający legalny pobyt osoby zapraszającej. W przypadku osób objętych zakresem stosowania art. 5 ust. 1 lit. b) umowy należy dostarczyć potwierdzenie statusu zawodowego i okresu kadencji. Przepis ten nie ma zastosowania do osób objętych zakresem stosowania art. 5 ust. 1 lit. b) umowy, jeżeli są one zwolnione z obowiązku wizowego na mocy umowy, tzn. jeśli są one posiadaczami paszportów dyplomatycznych. W przypadku osób objętych zakresem stosowania art. 5 ust. 1 lit. c) umowy należy przedstawić dowód statusu stałego członka delegacji i potwierdzenie konieczności regularnego uczestnictwa w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub programach wymiany.

Jeśli jednak konieczność lub zamiar częstego lub regularnego odbywania podróży są wyraźnie ograniczone do krótszego okresu, ważność wizy wielokrotnego wjazdu ogranicza się do tego okresu. „2. Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich wydają wizy wielokrotnego wjazdu o okresie ważności jednego roku następującym kategoriom osób, pod warunkiem że w roku poprzednim osoby takie otrzymały przynajmniej jedną wizę i z której skorzystały zgodnie z przepisami prawnymi dotyczącymi wjazdu do danego państwa i pobytu w nim: a) członkom oficjalnych delegacji, którzy na oficjalne zaproszenie wystosowane do Armenii uczestniczą regularnie w spotkaniach, konsultacjach, negocjacjach lub programach wymiany, a także w imprezach organizowanych na terytorium państw członkowskich przez organizacje międzyrządowe; b) przedstawicielom organizacji społeczeństwa obywatelskiego oraz osobom zaproszonym przez organizacje niekomercyjne wspólnoty ormiańskiej zarejestrowane w państwach członkowskich, którzy odbywają podróże do państw członkowskich w celu odbycia szkoleń, wzięcia udziału w seminariach i konferencjach, w tym w ramach programów wymiany lub programów wsparcia wspólnoty panormiańskiej i ormiańskiej; c) przedstawicielom wolnych zawodów biorącym udział w międzynarodowych wystawach, konferencjach, sympozjach, seminariach lub innych podobnych imprezach, którzy odbywają regularne podróże do państw członkowskich; d) osobom biorącym udział w działaniach naukowych, kulturalnych lub artystycznych, w tym programach uniwersyteckich i innych programach wymiany, odbywającym regularne podróże do państw członkowskich; e) studentom oraz słuchaczom studiów podyplomowych, którzy odbywają regularne podróże w celu podjęcia nauki lub odbycia szkoleń, w tym w ramach programów wymiany; f) uczestnikom oficjalnych programów wymiany organizowanych przez miasta partnerskie i inne jednostki komunalne; g) osobom zmuszonym do odbywania regularnych podróży w celach medycznych i – w razie konieczności – osobom im towarzyszącym; h) dziennikarzom i członkom ekipy technicznej towarzyszącym im w celach zawodowych; i) przedsiębiorcom i przedstawicielom organizacji branżowych, którzy odbywają regularne podróże do państw członkowskich; j) uczestnikom międzynarodowych imprez sportowych i osobom towarzyszącym im w celach zawodowych; k) kierowcom przewożącym ładunki w ruchu międzynarodowym i świadczącym usługi transportu pasażerskiego, przemieszczającym się na terytorium państw członkowskich pojazdami zarejestrowanymi w Armenii. W drodze odstępstwa od zdania pierwszego, w przypadkach gdy konieczność lub zamiar częstego lub regularnego podróżowania są wyraźnie ograniczone do krótszego okresu, okres ważności wizy wielokrotnego wjazdu ogranicza się do tego okresu”. Wizy wielokrotnego wjazdu ważne przez okres jednego roku zasadniczo wydaje się osobom należącym do wyżej wymienionych kategorii, jeżeli w poprzednim roku (12 miesięcy) osoba ubiegająca się o wizę uzyskała co najmniej jedną wizę Schengen, z której skorzystała zgodnie z przepisami dotyczącymi wjazdu do danego kraju(-ów) i pobytu w nim (nich) (na przykład osoba ta nie przekroczyła okresu dozwolonego pobytu) oraz jeżeli istnieją powody ubiegania się o wizę wielokrotnego wjazdu. W przypadkach gdy wydanie wizy o jednorocznym okresie ważności nie jest uzasadnione (na przykład jeżeli okres trwania programu wymiany jest krótszy niż jeden rok lub nie występuje konieczność podróżowania przez cały rok) okres ważności wizy będzie krótszy niż jeden rok, pod warunkiem że inne wymogi w odniesieniu do wydania wizy zostały spełnione. „3. Misje dyplomatyczne oraz urzędy konsularne państw członkowskich wydają wizy wielokrotnego wjazdu o okresie ważności co najmniej dwóch lat i maksymalnie pięciu lat osobom należącym do kategorii wymienionych w ust. 2 niniejszego artykułu, pod warunkiem że w poprzednich dwóch latach osoby takie skorzystały z jednorocznych wiz wielokrotnego wjazdu zgodnie z przepisami prawnymi dotyczącymi wjazdu do danego państwa i pobytu w nim, chyba że konieczność lub zamiar częstego lub regularnego podróżowania jest wyraźnie ograniczony do krótszego okresu, w którym to przypadku okres ważności wizy wielokrotnego wjazdu ogranicza się do tego okresu. 4. Całkowity czas pobytu osób, o których mowa w ust. 1–3 niniejszego artykułu, na terytorium państw członkowskich nie może przekraczać 90 dni w każdym 180-dniowym okresie”.