KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 24.3.2022 COM(2022) 115 final ROCZNY PRZEGLĄD DOKONYWANY PRZEZ KOMISJĘ dotyczący rocznych sprawozdań z działalności państw członkowskich w sprawie kredytów eksportowych w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1233/2011







1. Wprowadzenie: Niniejszy roczny przegląd dokonany przez Komisję dotyczący działalności w zakresie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych prowadzonej w 2020 r. w Unii Europejskiej opiera się na informacjach przekazanych przez państwa członkowskie w rocznych sprawozdaniach z działalności za okres sprawozdawczy. Przegląd ten sporządzono zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1233/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zastosowania niektórych wytycznych w dziedzinie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz uchylającym decyzje Rady 2001/76/WE i 2001/77/WE. Załącznik I do rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 r. zawiera wymóg, zgodnie z którym państwa członkowskie udostępniają Komisji roczne sprawozdanie z działalności z myślą o poprawie przejrzystości na szczeblu Unii. W sprawozdaniach państwa członkowskie przekazują informacje na temat aktywów i pasywów, zapłaconych roszczeń i odzyskanych kwot, nowych zobowiązań, zaangażowania, składek oraz zobowiązań warunkowych, które mogą powstać w wyniku działalności w zakresie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych, a także informacje na temat tego, w jaki sposób ryzyka środowiskowe, które mogą powodować inne istotne zagrożenia, są uwzględniane w działalności agencji kredytów eksportowych (AKE) w zakresie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. Istotne zagrożenia obejmują zagrożenia związane z klimatem, ryzyko finansowe, ryzyko społeczne i związane z naruszeniem praw człowieka oraz ryzyko przekupstwa i korupcji. Natomiast na podstawie tych informacji Komisja opracowuje roczny przegląd dla Parlamentu Europejskiego zawierający ocenę zgodności AKE z celami i zobowiązaniami Unii Europejskiej. Zakres przeglądu obejmuje działalność w zakresie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1233/2011. W związku z tym nie obejmuje on ani krótkoterminowych transakcji w zakresie kredytów eksportowych, do których ma zastosowanie komunikat Komisji w sprawie krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych, ani działań prowadzonych przez niektóre AKE poza obszarem oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. Komisja przyjęła do wiadomości rezolucję przyjętą przez Parlament Europejski w dniu 2 lipca 2013 r. w sprawie pierwszego rocznego przeglądu dokonanego przez Komisję (2012/2320(INI)). Komisja zwróciła szczególną uwagę państw członkowskich na zawarte w tej rezolucji zalecenia – takie jak zalecenie, by grupa robocza Rady ds. kredytów eksportowych oraz Komisja konsultowały się z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych w sprawie dalszego rozwoju metod sprawozdawczości dotyczącej rocznych sprawozdań z działalności, zwanych dalej formularzem listy kontrolnej. Rok 2020 jest pierwszym okresem sprawozdawczym, w którym Komisja dokonuje przeglądu na podstawie formularza listy kontrolnej. Komisja przygotowała zmieniony formularz listy kontrolnej w odpowiedzi na decyzję Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 3 grudnia 2018 r. w sprawie 212/2016/JN, która dotyczyła adekwatności rocznego przeglądu agencji kredytów eksportowych dokonywanego przez Komisję Europejską. Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich zaleciła w szczególności, aby Komisja podjęła dialog z państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami w celu ulepszenia formularza stosowanego przez państwa członkowskie do sporządzania sprawozdań dotyczących agencji kredytów eksportowych. Europejska Rzecznik Praw Obywatelskich zaleciła również, aby Komisja ze swojej strony udoskonaliła treść analizy i oceny rocznych przeglądów agencji kredytów eksportowych, które przedkłada Parlamentowi Europejskiemu. Wprowadzając zmiany w formularzu listy kontrolnej, Komisja wypełniła swoje zobowiązanie wobec Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich polegające na wdrożeniu jej zaleceń. Rezultatem są wyniki konsultacji przeprowadzonych z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, Radą, Parlamentem i Europejską Służbą Działań Zewnętrznych w latach 2019–2020. W ramach nowego i udoskonalonego formularza listy kontrolnej od agencji kredytów eksportowych państw członkowskich wymaga się dostarczenia bardziej szczegółowych i konkretnych informacji, szczególnie w odniesieniu do zobowiązań państw członkowskich do poszanowania ochrony praw człowieka, klimatu i środowiska przy udzielaniu oficjalnego wsparcia na rzecz kredytów eksportowych. 2. Otrzymane roczne sprawozdania z działalności za rok kalendarzowy 2020

Dwadzieścia państw członkowskich udzieliło oficjalnego wsparcia na rzecz kredytów eksportowych w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 w 2020 r. i przedstawiło roczne sprawozdanie z działalności za rok kalendarzowy 2020: Austria, Belgia, Chorwacja, Republika Czeska, Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Luksemburg, Niderlandy, Niemcy, Polska, Portugalia, Rumunia, Republika Słowacka, Słowenia, Szwecja, Węgry i Włochy. Grecja przedstawiła sprawozdanie, chociaż nie oferowała w okresie sprawozdawczym oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1233/2011. Pozostałych sześć państw członkowskich, tj. Bułgaria, Cypr, Irlandia, Łotwa, Litwa i Malta, potwierdziło, że nie oferowało w okresie sprawozdawczym oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 1233/2011, w związku z czym państwa te nie przedstawiły sprawozdania. Wszystkie państwa członkowskie, które przedstawiły sprawozdania, korzystały ze zmienionego formularza listy kontrolnej. Niektóre państwa członkowskie powiązały informacje przedstawione w swoich sprawozdaniach z ogólnie dostępnymi informacjami, takimi jak sprawozdania roczne i strategie w zakresie badania due diligence. AKE mają różny status prawny, a w przypadku niektórych państw członkowskich oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych udziela zakład ubezpieczeń lub instytucja finansowa działające na mocy mandatu publicznego. W takim przypadku z oczywistych względów roczne sprawozdania z działalności obejmują wyłącznie działalność takich przedsiębiorstw w zakresie kredytów eksportowych prowadzoną w sektorze publicznym, którą traktuje się oddzielnie od działalności w sektorze prywatnym. 3. Analiza rocznych sprawozdań z działalności a)Informacje ogólne W 2020 r. dwadzieścia państw członkowskich Unii Europejskiej udzieliło oficjalnego wsparcia w rozumieniu rozporządzenia nr 1233/2011 w ramach zakresu stosowania Porozumienia OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. Wszystkie dwadzieścia państw członkowskich to dostawcy czystej ochrony ubezpieczeniowej, co oznacza, że są one dostawcami gwarancji lub ubezpieczeń kredytów eksportowych. Oprócz działań w zakresie czystej ochrony ubezpieczeniowej trzynaście państw członkowskich (Belgia, Chorwacja, Republika Czeska, Dania, Finlandia, Francja, Hiszpania, Niemcy, Polska, Republika Słowacka, Szwecja, Węgry, Włochy) zapewniło oficjalne wsparcie finansowe, tj. bezpośrednie finansowanie lub refinansowanie kredytów komercyjnych na transakcje w zakresie kredytów eksportowych, lub subsydiowanie stopy procentowej oferowane tylko przez kilka państw członkowskich. Kilka państw członkowskich oferowało pomoc wiązaną.

Występują różnice w strukturze organizacyjnej w zakresie operacji kredytów eksportowych. Ponad dwadzieścia sześć organów UE zarządza programami kredytów eksportowych: departamenty rządowe, agencje publiczne lub oddziały prywatnych przedsiębiorstw działających na mocy mandatu publicznego i pod nadzorem rządu (zob. szczegółowe informacje w załączniku). Państwa członkowie oferujące różne rodzaje oficjalnego wsparcia zazwyczaj dysponują więcej niż jedną agencją kredytów eksportowych głównie w celu poszanowania rozdziału między bankowością a ubezpieczeniami, lub przekazują część swoich działań przedsiębiorstwom prywatnym. W ramach wytycznych OECD zapewniono harmonizację praktyk i standardów zawierania umów kredytowych w dziedzinie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w odniesieniu do stale rosnącej liczby zagadnień. Oczywiście w tym kontekście i zgodnie z rozporządzeniem rządy i krajowe AKE mają jednak możliwość opracowywania własnych programów. W związku z tym rodzaje oferowanych produktów oraz związane z nimi warunki różnią się w Unii w zależności od AKE. Często państwa członkowskie uzupełniają unijne ramy regulacyjne o dodatkowe wymogi krajowe (np. przepisy dotyczące treści narodowych), co prowadzi do pewnego zróżnicowania warunków oferowanych w odniesieniu do danego produktu, a także projektów kwalifikujących się do wsparcia w Unii. Oferowane produkty zależą również od cech każdej gospodarki krajowej i priorytetów polityki krajowej. Niektóre państwa członkowskie opracowały programy sektorowe np. dotyczące produkcji statków powietrznych (np. bezwarunkowa gwarancja dla przedsiębiorstwa Airbus) i przemysłu stoczniowego (oficjalne finansowanie). Może to odzwierciedlać odrębne uzgodnienia sektorowe w ramach Porozumienia OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych, w przypadku gdy niektóre warunki są dostosowane do konkretnych potrzeb poszczególnych sektorów działalności gospodarczej. Ponadto niektóre AKE oferują programy dostosowane do potrzeb MŚP lub zrównoważonych projektów, a ostatnio także programy związane z COVID-19, które mogą odzwierciedlać tymczasowe porozumienia między uczestnikami Porozumienia OECD w sprawie alternatywnych warunków w odniesieniu do wielu transakcji o wspólnych cechach, przez uzgodnione warunki zgodnie z art. 56–61 porozumienia. b)Wielkość oficjalnego wsparcia: Roczne sprawozdania z działalności zawierają odpowiednie informacje finansowe dotyczące oficjalnego wsparcia udzielanego przez AKE zgodnie z krajowymi ramami legislacyjnymi i organizacjami poszczególnych państw członkowskich. Komisja nie ma uwag na temat aspektów finansowych dotyczących rocznych sprawozdań z działalności za 2020 r. Pozostaje to bez uszczerbku dla prerogatyw instytucji państw członkowskich sprawujących nadzór nad krajowymi programami kredytów eksportowych. W odniesieniu do oficjalnego wsparcia w postaci czystej ochrony ubezpieczeniowej w poniższej tabeli przedstawiono zgłoszoną łączną nominalną ekspozycję na ryzyko w dniu 31 grudnia 2020 r. dla większych dostawców w Unii Europejskiej: Tabela 1. Oficjalne wsparcie w postaci czystej ochrony ubezpieczeniowej w 2020 r. (w mln EUR) Państwa UE, które wniosły największy wkład według łącznej nominalnej ekspozycji Łączna wartość zgłoszona w UE 361 585 Niemcy 85 022 Francja 59 635 Włochy 58 991 Dania 46 833 Szwecja 32 010 W odniesieniu do oficjalnego wsparcia finansowego w poniższej tabeli przedstawiono zgłoszoną wartość nominalną oficjalnie wspieranego portfela kredytowego w dniu 31 grudnia 2020 r. dla większych dostawców w Unii: Tabela 2. Oficjalne wsparcie w postaci oficjalnego wsparcia finansowego w 2020 r. (w mln EUR) Państwa UE, które wniosły największy wkład według wartości nominalnej oficjalnie wspieranego portfela kredytowego Łączna wartość zgłoszona w UE 85 226 Włochy 37 317 Niemcy 14 768 Francja 12 648 Finlandia 7 561 Szwecja 6 904

c)Podejście do ryzyka środowiskowego OECD posiada długoletnią tradycję wymiany informacji i dobrych praktyk w zakresie sposobu przeciwdziałania ryzyku związanemu z oficjalnym wsparciem. Członkowie OECD, w tym większość państw członkowskich UE, zawarli szereg porozumień w formie zaleceń OECD dotyczących środków ukierunkowanych na przeciwdziałanie potencjalnemu wpływowi projektów na środowisko i ich skutkom społecznym oraz na przeciwdziałanie innym istotnym zagrożeniom. W zaleceniu OECD w sprawie wspólnego podejścia do oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz środowiskowego i społecznego badania due diligence określono wspólne zasady przeprowadzania środowiskowego badania due diligence w celu określenia potencjalnego wpływu na środowisko i zagrożeń związanych z ubieganiem się o oficjalnie wspierane kredyty eksportowe oraz w celu zapobiegania im. Zalecenie jest dobrze ugruntowane i opiera się głównie na normach środowiskowych i społecznych Międzynarodowej Korporacji Finansowej (normy MKF), wytycznych Grupy Banku Światowego dotyczących ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa oraz strategiach bezpieczeństwa Banku Światowego i normach środowiskowych i społecznych Banku Światowego. Członkowie prowadzą regularne przeglądy zalecenia, przy czym ostatnie zmiany wprowadzono w 2016 r. Zakres zalecenia obejmuje kluczowe kwestie dotyczące środowiska, m.in. emisje do powietrza (np. emisje gazów cieplarnianych), ścieki, hałas, wibracje, efektywne gospodarowanie zasobami (np. ochronę surowców, oszczędność energii i wody), gospodarowanie odpadami, zarządzanie materiałami niebezpiecznymi i ich bezpieczeństwo, zanieczyszczony teren, wpływ na usługi ekosystemowe, ochronę i zachowanie bioróżnorodności, zrównoważone gospodarowanie żywymi zasobami naturalnymi oraz kwestie związane ze zmianą klimatu. Obejmuje również wymogi dotyczące gotowości i reagowania na wypadek sytuacji wyjątkowej umożliwiające właścicielowi projektu reagowanie na sytuacje przypadkowe i nadzwyczajne w taki sposób, aby zapobiec skutkom środowiskowym i społecznym lub je ograniczyć. Wszystkie dwadzieścia unijnych AKE składających sprawozdania przyjęło i wdrożyło zalecenie jako istotne ramy ukierunkowane na wsparcie procesu podejmowania decyzji w sprawie udzielania oficjalnego wsparcia. W związku z tym strategie w zakresie badania due diligence i procedury oceny ryzyka unijnych AKE publikowane przez niektóre AKE na ich stronach internetowych w znacznym stopniu opierają się na zaleceniu OECD w sprawie wspólnego podejścia, nawet jeżeli zalecenie odgrywa niewyłączną rolę i jeżeli strategie opierają się również na innych normach międzynarodowych i dorobku prawnym UE. Procedury oceny ex ante przeprowadzane w Unii zwykle zależą od rodzaju, wielkości i kategorii danego wniosku: im bardziej ryzykowny lub im większy projekt, tym bardziej dogłębna ocena. W trakcie przeprowadzania tych ocen określa się, klasyfikuje i ocenia zagrożenia, które mogą mieć wpływ na kwalifikowalność do otrzymania wsparcia. Wszystkie dwadzieścia państw członkowskich udzielających oficjalnego wsparcia zgłosiło zgodność z zaleceniem OECD w sprawie wspólnego podejścia i jego wymiarem środowiskowym stanowiącym integralną część ich systemu badania due diligence i zarządzania ryzykiem oraz procesu decyzyjnego. Wszystkie państwa członkowskie stosujące zalecenie OECD w sprawie wspólnego podejścia potwierdziły, że dokonują przeglądu wszystkich wniosków o udzielenie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w celu ustalenia, czy należy przeprowadzić przegląd środowiskowy. Zgodnie z zaleceniem AKE mają obowiązek zaklasyfikować te wnioski, w zależności od potencjalnego negatywnego wpływu na środowisko, do trzech kategorii ryzyka: wysokiego (kategoria A), średniego (kategoria B) lub niskiego (kategoria C). W rzeczywistości wiele państw członkowskich informuje, że stosuje zalecenie w szerszym zakresie niż zakres jego zastosowania. Obejmuje to klasyfikację wszystkich transakcji, w tym tych, których udział w transakcji jest niższy niż 10 mln SDR, a których co do zasady nie uwzględniono by na etapie kontroli. Państwa członkowskie poinformowały, że ocenę oddziaływania na środowisko i ocenę skutków społecznych przeprowadzono zgodnie z art. 18 zalecenia OECD w sprawie wspólnego podejścia w odniesieniu do wszystkich transakcji, w przypadku których AKE podjęła ostateczne zobowiązanie i które sklasyfikowano jako projekty kategorii A mogące potencjalnie wywierać znaczący niekorzystny wpływ na środowisko. W przypadku transakcji związanych z projektami kategorii B, które potencjalnie mogą wywierać nieznaczny niekorzystny wpływ na środowisko, państwa członkowskie informują, że wnioskodawcy ubiegający się o oficjalne wsparcie zawsze dostarczali wystarczających informacji na temat istotnego wpływu projektu na środowisko zgodnie z art. 19 zalecenia OECD w sprawie wspólnego podejścia.

AKE poinformowały, że przed podjęciem decyzji o objęciu oficjalnym wsparciem projektów kategorii A lub B mogących potencjalnie wywierać niekorzystny wpływ na środowisko zawsze oceniają informacje uzyskane w wyniku kontroli i przeglądu transakcji. Istotne informacje uzyskano dzięki sprawozdaniom z oceny oddziaływania na środowisko i z oceny skutków społecznych, ale również dzięki formularzom zgłoszeniowym i kwestionariuszom AKE, badaniom źródeł wtórnych, kontrolom na miejscu, badaniom prowadzonym przez konsultantów zewnętrznych oraz bezpośrednim kontaktom z wnioskodawcami. Ponadto procedury w zakresie badania due diligence zgłoszone przez wszystkie państwa członkowskie udzielające oficjalnego wsparcia obejmują – w razie konieczności – opracowanie środków łagodzących w przypadku podejmowania decyzji w sprawie finansowania, związanych z warunkami umownymi oraz monitorowanie ich przestrzegania w czasie, aby zapewnić zgodność z normami, a także, w stosownych przypadkach, egzekwowanie środków ograniczających ryzyko. Pozwala to zagwarantować poszanowanie norm istotnych dla ostatecznego zobowiązania w przyszłości. W przypadku nieprzestrzegania norm AKE mogą wycofać wsparcie lub odmówić wypłaty odszkodowania. W 2020 r. siedem państw członkowskich wykryło przypadki niezgodności na etapie oceny lub monitorowania. Jeden przypadek niezgodności dotyczy braku możliwości przeprowadzenia kontroli na miejscu. Pozostałe przypadki zakwalifikowano jako nieznaczne niezgodności polegające głównie na niedotrzymaniu terminów dostarczenia informacji lub złożenia sprawozdań. Państwa członkowskie informują, że dbają o to, aby ich AKE działały w najbardziej przejrzysty sposób, z poszanowaniem poufności, która może być konieczna do transakcji handlowych. Zgodnie z zaleceniem OECD w sprawie wspólnego podejścia zharmonizowana procedura stosowana w Unii polega na publicznym ujawnianiu szczegółowych informacji dotyczących projektów, które ze względu na swoją specyfikę potencjalnie mogą niekorzystnie oddziaływać na środowisko lub mieć niekorzystne skutki społeczne. AKE poinformowały, że zawsze ujawniają wszystkie informacje wymagane zgodnie z art. 39 i 41 zalecenia, tj. istotne informacje ex ante dotyczące projektów kategorii A, w tym oceny oddziaływania na środowisko i oceny skutków społecznych, oraz informacje ex post po podjęciu ostatecznego zobowiązania w odniesieniu do wszystkich projektów kategorii A i B objętych wsparciem, za pośrednictwem specjalnych stron na swoich portalach, o których mowa w tabeli 3. Należy zauważyć, że OECD na swoim portalu ( https://www.oecd.org/trade/topics/export-credits/environmental-and-social-due-diligence/ ) udostępnia informacje dotyczące środowiskowego i społecznego badania due diligence, w tym badania dotyczące praktyk stosowanych przez członków oraz zbiorcze informacje na temat projektów kategorii A i B objętych wsparciem. Odsyła również do stron internetowych odpowiednich AKE, na których publicznie ujawniane są informacje ( https://www.oecd.org/trade/topics/export-credits/documents/links-environment-social-due-diligence.pdf ). Tabela 3 zawiera odpowiednie linki w odniesieniu do unijnych AKE. Tabela 3. Linki do odpowiednich stron internetowych do celów środowiskowego i społecznego badania due diligence Państwo Publiczne ujawnianie informacji dotyczących projektów kategorii A i B wraz z dodatkowymi informacjami na temat procedur w zakresie środowiskowego i społecznego badania due diligence Austria https://www.oekb.at/en/export-services/about-oekb-export-services/environmental-and-social-aspects/projects-after-commitment.html Belgia https://credendo.com/en/about-credendo/credendo-export-credit-agency/corporate-social-responsibility Chorwacja Brak transakcji tego typu Republika Czeska https://www.egap.cz/en/information-projects-classified-under-categories-and-b-realized-insurance-egap Dania https://www.ekf.dk/en/about-ekf/csr-at-ekf/category-a-projects Estonia Brak transakcji tego typu Finlandia https://www.finnvera.fi/eng/export/export-credit-guarantee-operations#toc--environmental-and-social-risk-management-in-finnvera-s-export-financing-operations- Francja https://www.bpifrance.fr/Bpifrance/Qui-sommes-nous/Nos-metiers/International/Assurance-Export/Evaluation-Environnementale-et-Sociale Niemcy https://www.agaportal.de/en/exportkreditgarantien/praxis/projektinformationen#aprojekte Węgry https://exim.hu/en/conditions/eximbank-conditions/bank-regulations/environmental-and-social-policy/disclosure https://exim.hu/en/conditions/mehib-conditions/insurance-regulations/environmental-and-social-policy/disclosure Włochy https://www.sace.it/en/about-us/our-commitment/our-environmental-and-social-commitment?_ga=2.76701596.889797035.1626281990-402413705.1616772793 Luksemburg Brak transakcji tego typu Niderlandy https://atradiusdutchstatebusiness.nl/en/documents/ Polska https://kuke.com.pl/projekty-notyfikowane-ex-post Portugalia https://www.cosec.pt/en/state-guarantee/ Rumunia https://www.eximbank.ro/en/general informations/ Słowenia Brak transakcji tego typu Republika Słowacka https://www.eximbanka.sk/en/english/international-relations/enviroment-protection/information-on-category-a-and-b-projects-supported-by-eximbanka-sr.html?page_id=183478 Hiszpania https://www.cesce.es/es/corporativo/agencia-de-credito-a-la-exportacion-eca/publicacion-de-informacion Szwecja https://www.ekn.se/en/what-we-do/sustainability/transactions-with-environmental-and-social-impact-assessment/ https://www.sek.se/en/sustainability/ Państwa członkowskie w sposób ciągły dokonują przeglądu swoich procesów wewnętrznych w celu usprawnienia stosowanych praktyk. d)Uwzględnienie celów w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu Cele w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu są w coraz większym stopniu uwzględniane w strategiach krajowych regulujących sposób funkcjonowania unijnych AKE, a także w nadrzędnych ramach regulacyjnych. W 2020 r. sześć państw członkowskich realizowało krajową politykę przeciwdziałania zmianie klimatu, która miała różny charakter, ale obejmowała ograniczenia w odniesieniu do projektów powodujących największe zanieczyszczenie lub programy zachęt dla projektów przyjaznych dla klimatu lub brak kwalifikowalności do wsparcia w przypadku projektów dotyczących wytwarzanie energii elektrycznej z węgla o nieobniżonej emisji. Osiem państw członkowskich rozważało wdrożenie takiej polityki. Dwa państwa członkowskie wymieniają projekt unijnej systematyki dotyczącej zrównoważonego rozwoju jako punkt odniesienia, który już wykorzystują do oceny zrównoważonego wymiaru projektu. Formalizacja polityki przeciwdziałania zmianie klimatu w całej Unii jest obszarem wymagającym poprawy, a Komisja oczekuje, że liczba AKE dysponujących skuteczną polityką przeciwdziałania zmianie klimatu będzie rosła.

Unia Europejska zobowiązuje się zaproponować zmiany w zasadach OECD zgodnie ze swoimi zobowiązaniami międzynarodowymi wynikającymi z porozumienia paryskiego i Zielonego Ładu, korzystając także z konkluzji Rady Europejskiej w sprawie dyplomacji klimatycznej i energetycznej z dnia 25 stycznia 2021 r. („realizacja zewnętrznego wymiaru Europejskiego Zielonego Ładu”) oraz przeglądu polityki handlowej dokonanego przez Komisję w lutym 2021 r. („otwarta, zrównoważona i asertywna polityka handlowa”). W kwietniu 2021 r. Unia Europejska przedstawiła wniosek skierowany do uczestników Porozumienia OECD dotyczący natychmiastowego zakończenia udzielania oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych i pomocy wiązanej sektorowi energetyki węglowej. W rezultacie w październiku 2021 r. w ramach OECD uzgodniono zakaz udzielania wsparcia na rzecz elektrowni wytwarzających energię elektryczną z węgla o obniżonej emisji, wywierający bezpośredni wpływ na unijne ramy regulacyjne. Warto zauważyć, że od czasu przyjęcia uzgodnienia sektorowego w sprawie wytwarzania energii elektrycznej z węgla w 2016 r. żadne państwo członkowskie nie udzieliło oficjalnego wsparcia na rzecz projektów dotyczących elektrowni węglowych. e)Badanie due diligence w zakresie praw socjalnych i praw człowieka: Oprócz wymiaru środowiskowego w zaleceniu OECD w sprawie wspólnego podejścia, począwszy od wersji z 2012 r., określa się wspólne zasady przeprowadzania społecznego badania due diligence w celu określenia potencjalnych skutków i zagrożeń społecznych i związanych z prawami człowieka w odniesieniu do wniosków o udzielenie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz w celu przeciwdziałania tym skutkom i zagrożeniom. Zakres zalecenia obejmuje kluczowe potencjalne skutki społeczne związane z projektem, w tym w zakresie warunków pracy (np. sprawiedliwe traktowanie, dyskryminację, wolność zrzeszania się, rokowania zbiorowe, zakwaterowanie pracowników), zdrowia, bezpieczeństwa i ochrony społeczności (np. narażenie społeczności na choroby, wykorzystanie personelu ochrony), nabywania gruntów i przymusowego przesiedlenia (np. przesiedlenia fizyczne, przesiedlenia ze względów gospodarczych), odpowiedniego zaangażowania społeczności dotkniętych skutkami projektu (np. proces fachowych konsultacji i uczestnictwa, mechanizm dotyczący rozpatrywania skarg), ludności rdzennej (np. proces dobrowolnej, uprzedniej i świadomej zgody), dziedzictwa kulturowego. Zakres zalecenia obejmuje również kluczowe skutki w zakresie ochrony praw człowieka związane z projektem, w tym pracę przymusową, pracę dzieci, zagadnienia dotyczące płci społeczno-kulturowej oraz zagrażające życiu sytuacje związane z bezpieczeństwem i higieną pracy. Szczególną uwagę poświęca się słabszym grupom społecznym. Uwzględnione w sprawozdaniach procedury w zakresie badania due diligence stosowane przez unijne AKE są podobne do procedur stosowanych w odniesieniu do ryzyka środowiskowego, a zarówno środowiskowe, jak i społeczne badanie due diligence przeprowadza się w ramach jednego procesu. Wszystkie dwadzieścia państw członkowskich pełniących rolę sprawozdawcy, udzielających oficjalnego wsparcia wskazuje, że zachowuje zgodność z zaleceniem OECD w sprawie wspólnego podejścia w wymiarze społecznym i wymiarze związanym z prawami człowieka stanowiącym integralną część ich procesu decyzyjnego, systemu badania due diligence i zarządzania ryzykiem. Wszystkie państwa członkowskie stosujące zalecenie OECD w sprawie wspólnego podejścia potwierdziły, że dokonały przeglądu wszystkich wniosków o udzielenie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w celu ustalenia, czy należy przeprowadzić ocenę sytuacji społecznej i przegląd praw człowieka. Państwa członkowskie poinformowały również, że ocenę oddziaływania na środowisko i ocenę skutków społecznych przeprowadzono zgodnie z art. 18 zalecenia OECD w sprawie wspólnego podejścia w odniesieniu do wszystkich transakcji, w przypadku których AKE podjęła ostateczne zobowiązanie i które sklasyfikowano jako projekty kategorii A mogące potencjalnie wywierać znaczący niekorzystny wpływ na społeczeństwo i ochronę praw człowieka. W przypadku transakcji związanych z projektami kategorii B, które potencjalnie mogą wywierać nieznaczny niekorzystny wpływ na społeczeństwo i prawa człowieka, państwa członkowskie informują, że wnioskodawcy ubiegający się o oficjalne wsparcie zawsze dostarczali wystarczających informacji na temat istotnego wpływu projektu na środowisko zgodnie z art. 19 zalecenia OECD w sprawie wspólnego podejścia. Państwa członkowskie poinformowały, że ich AKE przed podjęciem decyzji o objęciu oficjalnym wsparciem projektów kategorii A lub B mogących potencjalnie wywierać niekorzystny wpływ na społeczeństwo i ochronę praw człowieka zawsze oceniają informacje uzyskane w wyniku kontroli i przeglądu transakcji. Istotne informacje uzyskano dzięki sprawozdaniom z oceny oddziaływania na środowisko i z oceny skutków społecznych, ale również dzięki formularzom zgłoszeniowym i kwestionariuszom AKE, badaniom źródeł wtórnych, kontrolom na miejscu, badaniom prowadzonym przez konsultantów zewnętrznych oraz bezpośrednim kontraktom z wnioskodawcami. Pięć państw członkowskich zgłosiło, że w 2020 r. wykryło przypadki niezgodności w swoich procesach związanych z badaniem due diligence w zakresie praw socjalnych i praw człowieka oraz w procesach monitorowania, które zawsze kwalifikowano jako nieznaczne niezgodności, przy czym ponownie chodzi głównie o niedotrzymanie terminów składania sprawozdań lub dostarczania informacji. W 2020 r. nie wszystkie państwa członkowskie wdrożyły procedurę konsultacji partycypacyjnych i mechanizm dotyczący rozpatrywania skarg w odniesieniu do poszkodowanych społeczności. Obszar ten wymaga poprawy. Siedemnaście z dwudziestu państw członkowskich wdrożyło mechanizm dotyczący rozpatrywania skarg lub dopilnowało, aby wnioskodawcy go wdrożyli. Pozostałe trzy państwa członkowskie udzieliły ograniczonej ilości oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych (łączna nominalna ekspozycja na ryzyko w odniesieniu do całkowitej czystej ochrony ubezpieczeniowej na koniec 2020 r. w wysokości 593 mln EUR i brak oficjalnego wsparcia finansowego). Jedno państwo członkowskie dokonuje obecnie przeglądu swojej polityki społecznej i polityki w zakresie praw człowieka w celu przyjęcia nowej polityki do końca 2021 r.

Państwa członkowskie w sposób ciągły dokonują przeglądu swoich procesów wewnętrznych w celu usprawnienia stosowanych praktyk. f)Środki w zakresie zwalczania przekupstwa W 2019 r. członkowie OECD przyjęli nowe zalecenie dotyczące korupcji i oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych zastępujące wersję z 2006 r. Wspomniane zalecenie zawiera środki dotyczące kontroli, przeprowadzania badania due diligence, oceny i podejmowania decyzji w sprawie kwalifikowalności do wsparcia w celu powstrzymania przekupstwa w zakresie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. W szczególności wnioskodawcy powinni sprawdzić, czy wszystkie strony zaangażowane w transakcje nie figurują w wykazach wykluczenia wielostronnych instytucji finansowych, takich jak Bank Światowy, EBOR, Azjatycki Bank Rozwoju, Grupa Międzyamerykańskiego Banku Rozwoju i Grupa Afrykańskiego Banku Rozwoju. Unijne AKE w dużej mierze przyjęły i wdrożyły to narzędzie jako właściwą politykę oceny ryzyka przekupstwa. Wszystkie dwadzieścia państw członkowskich udzielających oficjalnego wsparcia zgłosiło zgodność z zaleceniem OECD dotyczącym korupcji i oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. g)Zrównoważone praktyki w zakresie udzielania pożyczek W 2018 r. członkowie OECD przyjęli zmienioną wersję zalecenia OECD dotyczącego zrównoważonych praktyk w zakresie udzielania pożyczek i oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych w oparciu o zasady i wytyczne OECD z 2016 r. dotyczące propagowania zrównoważonych praktyk w zakresie udzielania pożyczek w ramach przyznawania oficjalnych kredytów eksportowych krajom o niskich dochodach. Celem wspomnianego zalecenia jest zapewnienie wykorzystania możliwości finansowania potrzeb rozwojowych krajów o niskich dochodach w taki sposób, aby w przyszłości kraje te nie osiągnęły nadmiernego poziomu zadłużenia. Przestrzeganie zalecenia wiąże się ze ścisłym przestrzeganiem strategii politycznych Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) dotyczących warunkowości limitów zadłużenia w odniesieniu do pożyczek niepreferencyjnych oraz udzielania zrównoważonych pożyczek. W ramach zalecenia zwolennicy zgodzili się również na wprowadzenie ważnych środków służących zapewnieniu przejrzystości obejmujących przekazywanie informacji do Banku Światowego i MFW.

Wszystkie dwadzieścia państw członkowskich udzielających oficjalnego wsparcia zgłosiło zgodność z zaleceniem OECD dotyczącym zrównoważonych praktyk w zakresie udzielania pożyczek i oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. W większości przypadków oceny długookresowej zdolności do obsługi długu stanowią część ogólnych ocen ryzyka poszczególnych państw, które mają wpływ na krajową politykę ubezpieczeniową AKE. h)Inne informacje zawarte w rocznych sprawozdaniach z działalności Wiele unijnych AKE przyjmuje politykę w sprawie społecznej odpowiedzialności biznesu, która zwykle obejmuje nie tylko działania wewnętrzne, ale również ścisły dialog z klientami AKE. W tym kontekście AKE coraz częściej przeprowadzają ocenę własnych praktyk i opracowują plany w celu ograniczenia własnego wpływu na środowisko (np. oszacowanie śladu węglowego, plany ukierunkowane na zmniejszenie własnego śladu węglowego, w tym polityka dotycząca podróży). 4. Zgodność AKE z celami i zobowiązaniami Unii W art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) wymieniono ogólne cele Unii Europejskiej, a w jego art. 21 zasady i cele działań zewnętrznych Unii. Między innymi zgodnie z art. 3 ust. 5 TUE w stosunkach zewnętrznych Unia Europejska „przyczynia się do [...] trwałego rozwoju Ziemi, do solidarności i wzajemnego szacunku między narodami, do swobodnego i uczciwego handlu, do wyeliminowania ubóstwa oraz do ochrony praw człowieka, w szczególności praw dziecka, a także do ścisłego przestrzegania i rozwoju prawa międzynarodowego, w szczególności zasad Karty Narodów Zjednoczonych”. Jeżeli chodzi o wspólną politykę handlową UE, odniesienie do zasad i celów działań zewnętrznych Unii znajduje się w art. 206 i art. 207 akapit pierwszy Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Parlament Europejski wezwał Komisję do złożenia oświadczenia dotyczącego tego, czy unijne AKE przestrzegają celów i zobowiązań UE. Komisja dokonała rocznego przeglądu zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia (UE) nr 1233/2011. Przegląd Komisji, w tym ocena dotycząca zgodności AKE z celami i zobowiązaniami Unii, opiera się na informacjach zawartych w rocznych sprawozdaniach z działalności przedłożonych przez państwa członkowskie i nie można go uznać za wyczerpujący. Oczywiście instytucje europejskie mogą wyznaczyć wspólne, bardziej ambitne cele polityczne. Komisja jest gotowa ułatwić i propagować dialog międzyinstytucjonalny w tym zakresie, tymczasem ma jednak obowiązek dokonać oceny zgodnie z pkt 3 załącznika I.