P6_TA(2004)0076

Światowy Dzień AIDS

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Światowego Dnia Walki z AIDS

Parlament Europejski,

- uwzględniając przypadający 1 grudnia 2004 roku Światowy Dzień Walki z AIDS i jego temat: Kobiety, Dziewczęta i HIV/AIDS,

- uwzględniając dokument roboczy Komisji w sprawie skoordynowanego i zintegrowanego podejścia do walki z HIV/AIDS w Unii Europejskiej i jej sąsiedztwie,

- uwzględniając deklaracje o partnerstwie w zwalczaniu HIV/AIDS w Europie i Azji Środkowej przyjętą dnia 24 lutego 2004 r. w Dublinie,

- uwzględniając deklarację-zobowiązanie Narodów Zjednoczonych z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie HIV/AIDS i trwający program UNAIDS,

- uwzględniając cel ograniczenia rozprzestrzeniania się HIV/AIDS do 2015 roku wytyczony w Deklaracji Milenijnej podpisanej przez głowy państw i szefów rządów 8 września 2000 roku,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że całkowita liczba ludzi zarażonych HIV/AIDS wzrosła w 2004 roku we wszystkich regionach i szacuje się ją obecnie na 40 milionów; mając na uwadze, że na całym świecie stale zwiększa się ilość infekcji wśród kobiet,

B. mając na uwadze, że w 1997 roku 41% osób zarażonych HIV stanowiły kobiety i dziewczęta, a dziś stanowią one już w skali światowej około połowy wszystkich ludzi żyjących z HIV/AIDS, zaś w regionie Afryki subsaharyjskiej odsetek ten wynosi 57 %; mając również na uwadze, iż obecnie około 40 milionów ludzi zarażonych jest wirusem HIV, a około 90 % z nich zamieszkuje w krajach rozwijających się,

C. mając na uwadze nierówności płci związane z HIV/AIDS, należy nadać rangę priorytetową (polityczną i budżetową) znalezieniu szczepionki i udostępnieniu jej kobietom i młodym dziewczętom przed podjęciem przez nie aktywności płciowej; uwzględniając, iż kobiety powinny być włączone we wszelkie odpowiednie naukowe badania kliniczne, w tym również próby szczepionek,

D. mając na uwadze, że odsetek ostatnio zgłoszonych zakażeń w Europie uległ podwojeniu od roku 1995, a najszybszy przyrost nowych zakażeń notuje się w niektórych nowych Państwach Członkowskich i tych krajach trzecich, z którymi mamy wspólna wschodnią granicę,

E. mając na uwadze, że zwiększenie inwestycji w badania naukowe i rozwój w celu opracowania bardziej skutecznych leków terapeutycznych i prewencyjnych jest niezwykle istotne z punktu widzenia długoterminowego powodzenia akcji walki z HIV/AIDS,

F. mając na uwadze wagę upowszechniania praktyk bezpiecznego seksu i mikrobicydów, które uważa się za obiecujący środek prewencyjny,

G. mając na uwadze, iż prawo do zdrowia seksualnego i rozrodczego jest nierozerwalnie powiązane z zapobieganiem HIV/AIDS i innym chorobom związanym z nędzą, oraz to, że Milenijne Cele Rozwoju w ogólności, a szczególnie promowanie równouprawnienia płci i zwiększenie roli kobiet, zmniejszenie śmiertelności dzieci, poprawa zdrowia macierzyńskiego i walka z HIV/AIDS zostaną osiągnięte tylko wówczas, gdy zagadnienia zdrowia seksualnego i rozrodczego zajmą główne miejsce wśród Milenijnych Celów Rozwoju,

H. mając na uwadze, że ostatnie dane UNAID również wskazują na zwiększony poziom infekcji we wszystkich krajach UE, szczególnie wśród osób w wieku 15-25 lat,

I. mając na uwadze, że firmy farmaceutyczne muszą szukać sposobów obniżenia cen, ponieważ kraje rozwijające się nie mogą pozwolić sobie na zakup środków przeciwwirusowych dostępnych w krajach uprzemysłowionych,

J. mając na uwadze, że w niektórych krajach koszty związane z HIV/AIDS pochłoną wkrótce połowę budżetu na ochronę zdrowia,

K. mając na uwadze, że niedostateczne przeciwdziałanie epidemii HIV/AIDS może doprowadzić — w szczególności w Afryce Południowej — do kryzysu na niespotykaną skalę, który zagrozi nie tylko zdrowiu i rozwojowi, lecz i bezpieczeństwu narodowemu i politycznej stabilności niektórych krajów,

L. mając na uwadze iż Radę Ogólną WTO zezwoliła w drodze wyjątku na odstąpienie od art. 31 lit. f porozumienia TRIPS zezwalającego członkom WTO na udzielanie przymusowych licencji na produkcję i rozprowadzanie chronionych patentami leków przeznaczonych na eksport do krajów trzecich o niewystarczających lub nieistniejących możliwościach produkcyjnych w tym sektorze, co powinno zwiększyć dostępność tanich leków w tych krajach,

M. mając na uwadze, iż liczne kraje utracą możliwość produkcji leków generycznych wraz z wejściem w życie 1 stycznia 2005 roku porozumienia TRIPS,

1. potwierdza prawo każdej istoty ludzkiej do dostępu do opieki i terapii zdrowotnej;

2. wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do stałego wspierania światowego Funduszu Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią (GFATM) kwotą co najmniej miliarda euro; przypomina o podjętym przez G8 i pozostałą część społeczności międzynarodowej zobowiązaniu do zachowania docelowej rocznej kwoty nakładów w wysokości 7 — 10 miliardów euro;

3. przypomina, iż jeśli nie zostanie odwrócony proces zwiększania się liczby infekcji HIV, nie będzie możliwości osiągnięcia nadrzędnego Milenijnego Celu Rozwoju, jakim jest wykorzenienie skrajnej nędzy i głodu do 2015 roku oraz zmniejszenie o połowę liczby ludności żyjącej za mniej niż dolara dziennie i cierpiącej głód;

4. podkreśla, że strategie skutecznej walki z epidemią HIV/AIDS muszą obejmować szerokie podejście prewencyjne, edukacyjne, opiekę zdrowotną oraz terapię i muszą obejmować obecnie stosowane technologie, zwiększony dostęp do lecznictwa oraz pilne opracowanie szczepionek i mikrobicydów;

5. wyraża również zaniepokojenie z powodu wzrostu liczby infekcji w niektórych społeczeństwach, które a priori mają pełny dostęp do wszelkich potrzebnych informacji w sprawie prewencji i unikaniu ryzyka, w szczególności w grupie wiekowej 15-25 lat;

6. odnotowuje, że międzynarodowa Inicjatywa Szczepień przeciwko AIDS zwróciła uwagę na brak finansowania ze strony sektora prywatnego; wzywa więc prywatnych darczyńców do przyłączenia się do organizacji charytatywnych i sektora publicznego, w celu opracowania szczepionek, w szczególności w Afryce;

7. wzywa UE i jej Państwa Członkowskie do drastycznego zwiększenia nakładów na rozwój mikrobicydów, ponieważ nawet ostrożne oceny sugerują, że wprowadzenie nawet tylko częściowo skutecznych mikrobicydów w ciągu trzech lat pozwoliłoby zapobiec 2,5 milionom przypadków HIV, zaś skuteczne mikrobicydy mogłyby — zakładając dostateczne wsparcie finansowe — zostać opracowane do końca obecnej dekady;

8. podkreśla, iż dostęp do leków, łącznie ze szczepionkami i produktami diagnostycznymi, jest sprawą kluczową oraz iż obniżenie ich ceny powinno być jednym z priorytetów; dlatego też wzywa przemysł farmaceutyczny do obniżki cen;

9. wzywa europejski przemysł farmaceutyczny do przeznaczenia znacznej części środków na leki przeciwzakaźne i inne leki o kluczowym znaczeniu;

10. wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do zwiększenia ich zaangażowania w badania naukowe i rozwój w celu opracowania bardziej skutecznych leków terapeutycznych i prewencyjnych w celu zapewnienia długoterminowego powodzenia akcji walki z HIV/AIDS; w szczególności wzywa UE i jej Państwa Członkowskie do zgromadzenia dodatkowych funduszy w celu umożliwienia skutecznego partnerstwa z przedsiębiorstwami farmaceutycznymi zmierzającego do opracowania szczepionki;

11. z wielkim zainteresowaniem odnotowuje niedawne odkrycie, iż stosunkowo tani antybiotyk (cotrimoxazol) zmniejszył o prawie połowę ilość związanych z AIDS zgonów wśród dzieci w Afryce; odnotowuje, iż chociaż lek ten nie zwalcza HIV, jest jednak niewątpliwie skutecznym środkiem zapobiegającym wtórnym infekcjom, które zabijają wiele dzieci o osłabionej odporności, zainfekowanych HIV, a którego koszt wynosi rocznie od 7 do 12 dolarów na dziecko, w porównaniu z 300 dolarami potrzebnymi na najtańszy środek antyretrowiralny;

12. ubolewa nad tym, iż przez wiele lat w przeszłości, występujące w niektórych grupach uprzedzenia do stosowania prezerwatyw nie pozwoliły zwrócić pełnej i niezbędnej uwagi na HIV/AIDS;

13. wzywa Narody Zjednoczone i ich Członków do zdecydowanego zwiększenia obecności i znaczenia zagadnień zdrowia seksualnego i rozrodczego podczas przyszłorocznego przeglądu Milenijnych Celów Rozwoju;

14. wzywa UE do dalszego priorytetowego traktowania zagadnień zdrowia seksualnego i rozrodczego poprzez finansowanie programów planowania rodziny, a w szczególności do wywierania wpływu na zachowania seksualne poprzez strategie unikania ryzyka, do edukacji ludzi młodych, w szczególności dziewcząt i młodych kobiet w zakresie infekcji przenoszonych drogą płciową (STI) oraz HIV, do propagacji stosowania prezerwatyw w połączeniu z innymi środkami antykoncepcyjnymi i do zwalczania wszelkich błędnych informacji na temat skuteczności prezerwatyw;

15. wzywa Komisję do zachęcenia krajów rozwijających się do odbudowy i rozwoju usług publicznych w takich podstawowych dziedzinach jak dostęp do wody i kanalizacji, służba zdrowia i szkolnictwo;

16. podkreśla, iż problemu HIV/AIDS nie można traktować jako zjawiska oderwanego, gdyż częstokroć idzie on w parze z innymi chorobami, takimi jak gruźlica, hepatitis C oraz zaburzenia psychiczne takie jak depresja i dla wszystkich trzeba opracować rozwiązania zapobiegawcze i terapeutyczne;

17. wzywa Komisję do stworzenia specjalnych instrumentów prawnych zachęcających do badań naukowych nad chorobami, co do których zaniechano dalszych badań oraz towarzyszącymi nędzy i zapewnienia, że wyniki tych badań odpowiadać będą specyficznym potrzebom krajów rozwijających się i przyczynią się do szybkiej poprawy ich sytuacji w zakresie zdrowia publicznego;

18. wzywa wszystkie strony zainteresowane do szybszego przyjmowania środków w celu autoryzacji nowych leków i szczepionek i zapewnienia, że pacjenci w biednych krajach europejskich również będą mieli dostęp do leczenia po przystępnych cenach;

19. ubolewa nad brakiem opieki paliatywnej nad osobami umierającymi na AIDS i domaga się szkolenia i wspierania zespołów opieki paliatywnej;

20. z zadowoleniem wita propozycję Komisji utworzenia ujednoliconych ram dla udzielania przymusowych licencji na produkcję i eksport tańszych leków do krajów kwalifikujących się do takiej pomocy;

21. podkreśla wagę zapewnienia, że osiągnięcie celu, którym jest dostarczenie krajom rozwijającym się leków po przystępnych cenach, nie zostanie zagrożone ani przez nadmiernie restrykcyjne lub niepraktyczne procedury, ani też przez wtórny import do UE leków wyprodukowanych na podstawie przymusowych licencji;

22. wzywa kraje uprzemysłowione do przyjęcia odstępstwa od stosowania porozumienia TRIPS w tym zakresie, tak aby nadal umożliwić firmom farmaceutycznym w krajach rozwijających się produkcję tanich leków generycznych;

23. wzywa Komisję do przeciwstawienia się, zarówno na forum WTO, jak i w stosunkach dwustronnych, włączaniu przez Stany Zjednoczone do zawieranych przez nie porozumień dwustronnych z krajami rozwijającymi się postanowień, które obligowałyby te kraje do rezygnacji z uznanych w Deklaracji z Doha praw do importowania leków generycznych niezbędnych dla zachowania zdrowia publicznego ich społeczeństw; wzywa także samą UE do niepodejmowania żadnych kroków zmierzających w tym samym kierunku;

24. wzywa UE do opracowania polityk i programów w tym zakresie i zwraca się do Komisji o zapewnienie większych środków finansowych w ramach perspektywy finansowej na lata 2007-2013 w celu wsparcia znacznie zintensyfikowanej akcji walki z HIV/AIDS, między innymi poprzez zobowiązanie do wieloletniego wsparcia Światowego Funduszu Walki z HIV/AIDS, Gruźlicą i Malarią;

25. głęboko wierzy, że UE ma do spełnienia znaczącą rolę, zarówno dla jej własnych obywateli jak i obywateli państw trzecich, w światowej walce z chorobami; W związku z tym wita z zadowoleniem już istniejące finansowanie prac badawczych, wymiany najlepszych praktyk, zaangażowanie organizacji pozarządowych, szczególnie tych, które najlepiej potrafią sprostać specyficznym wyzwaniom, przed którymi stoją grupy narażone na ryzyko, takie jak imigranci, osoby świadczące usługi seksualne itp.;

26. wita z zadowoleniem decyzję Zjednoczonego Królestwa, Szwecji i Holandii wniesienia dodatkowego wkładu w Fundusz Światowy, o co prosiło wiele organizacji pozarządowych;

27. wzywa Państwa Członkowskie UE, a w szczególności rząd włoski, do przestrzegania zobowiązania do przyznania środków finansowych Funduszowi Światowemu i zapewnienia kontynuacji wszystkich rozpoczętych działań;

28. wzywa nową Komisję do zapewnienia dalszego finansowania w celu pokrycia niedoboru środków powstałego w wyniku wycofania się USA z finansowania UNFPA, nie tylko w krajach rozwijających się, lecz również w Europie Wschodniej i Azji Centralnej;

29. wita z zadowoleniem oświadczenie Komisji z dnia 23 listopada 2004 roku w sprawie przedstawienia w kwietniu 2005 roku planu działań w zakresie walki z AIDS i oczekuje konkretnych posunięć;

30. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom Państw Członkowskich, współprzewodniczącym Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE, WHO, WTO i UNAIDS.

--------------------------------------------------