•Podstawa prawna

Podstawę prawną wniosku stanowią art. 91, art. 100 ust. 2 i art. 192 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

W art. 91 i, odpowiednio, art. 100 ust. 2, które należy rozumieć w świetle art. 90, w którym zobowiązuje się państwa członkowskie do realizowania wspólnej polityki transportowej, określono wymóg, aby Parlament Europejski i Rada ustanowiły wspólne przepisy mające zastosowanie do transportu międzynarodowego wykonywanego z lub na terytorium państwa członkowskiego lub tranzytu przez terytorium jednej lub większej liczby państw członkowskich oraz, odpowiednio, właściwe przepisy dotyczące transportu morskiego i lotniczego.

Art. 192 ust. 1, który należy rozumieć w świetle art. 191, stanowi, że Parlament Europejski i Rada decydują o działaniu, które ma być podjęte przez Unię, służącym osiągnięciu celu dotyczącego ochrony m.in. zdrowia ludzkiego i środowiska.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Jednostronne inicjatywy państw członkowskich, mające na celu ułatwienie przyjęcia elektronicznej wymiany dokumentów przewozowych i informacji dotyczących transportu, miałyby ograniczony skutek, gdyby nie zostały podjęte przez pozostałe państwa członkowskie, których terytorium również dotyczą odnośne operacje transportu.

Jednocześnie, nawet gdyby większość państw członkowskich UE miała przyjąć przepisy ułatwiające stosowanie dokumentów elektronicznych, istnieje wysokie ryzyko, że przez jednostronne stanowienie prawa każde państwo członkowskie przyjęłoby różne wymogi w zakresie uznawania dokumentów elektronicznych oraz, bardziej ogólnie, przekazywania informacji regulacyjnych jako ważnych i autentycznych. W praktyce dokumenty elektroniczne i przekazywanie informacji regulacyjnych, które spełniły wymogi w zakresie uznawania w jednym państwie członkowskim, nie zostałyby uznane w innych, co oznaczałoby stworzenie barier na jednolitym rynku UE.

W związku z tym najodpowiedniejszym poziomem, na którym należy rozwiązać problem i wyeliminować jego przyczyny, jest poziom UE, na którym można określić jednolite podejście do uznawania dokumentów elektronicznych i wspólne normy w tym zakresie. W tym zakresie niniejsza inicjatywa rozwija i uzupełnia środki już podjęte na szczeblu UE, aby zapewnić jednolite warunki uznawania elektronicznych informacji i dokumentów dotyczących transportu towarowego, w tym przez zapewnienie zaufania do elektronicznych środków służących do ich przekazywania.

•Proporcjonalność

1)zapewnić ustanowienie, we wszystkich państwach członkowskich UE, obowiązku uznawania elektronicznych dokumentów/informacji dotyczących transportu towarowego przez wszystkie odnośne organy publiczne;

2)zapewnić wprowadzenie przez organy obowiązku uznawania w jednolity sposób.

3)zapewnić interoperacyjność systemów i rozwiązań informatycznych stosowanych do elektronicznej wymiany informacji dotyczących transportu towarowego, w szczególności do przekazywania informacji regulacyjnych między przedsiębiorstwami a administracją (B2A).

Żaden z tych środków nie wykracza poza to, co jest konieczne do rozwiązania problemów. Pierwszy zbiór środków ustanawia obowiązek dla organów dotyczący uznawania elektronicznych informacji/dokumentów, nie nakłada jednak na przedsiębiorstwa obowiązku korzystania z formy elektronicznej ani w przypadku relacji między przedsiębiorstwem i administracją, ani między przedsiębiorstwami. Nałożenie takiego obowiązku w odniesieniu do wymian między przedsiębiorstwami zapewniłoby pełną cyfryzację wymiany informacji i dokumentów dotyczących transportu towarowego, nie jest to jednak konieczne, aby zapewnić uznawanie po stronie organów. Ponadto większość stowarzyszeń branżowych stwierdziła, że przedsiębiorstwa są gotowe i będą dążyć do pełnej cyfryzacji, w przypadku gdy organy ostatecznie na to pozwolą.

Jednocześnie organy nie są zobowiązane do uznawania każdego elektronicznego źródła informacji dostarczonego przez przedsiębiorstwa. Środki uwzględniają raczej potrzebę organów dotyczącą autentyczności przedstawionych informacji i zapewnienia ich integralności. Środki wymagają również, aby organy uznawały informacje/dokumenty, jeśli elektroniczne środki wykorzystane do ich przedstawienia są zgodne z określonym zbiorem wymogów.

Drugi zbiór środków wymaga, aby państwa członkowskie współpracowały w celu dostosowania ich (przyszłych) procesów cyfrowych do sprawdzania informacji/dokumentów przekazanych elektronicznie. Obejmuje to współpracę w zakresie zbioru elementów danych, których organy państw członkowskich wymagają jako niezbędnych do spełnienia wymogów dotyczących informacji ustanowionych w odnośnych unijnych i krajowych aktach prawnych. Środki te mają zapewnić jednolite przepisy dotyczące weryfikacji elektronicznych informacji/dokumentów oraz przyczynią się do zmniejszenia administracyjnych kosztów przestrzegania przepisów (a tym samym obciążenia) dla przedsiębiorstw. Środki nie wymagają jednak, aby wymogi dotyczące informacji ustanowione w odnośnych przepisach UE i państwa członkowskiego same w sobie były jednolite.

Trzeci zbiór środków ustanawia wymagania funkcjonalne dotyczące środków elektronicznych, które przedsiębiorstwa mogłyby stosować, aby dostarczyć organom wymagane informacje regulacyjne. Środki te przewidują również opracowanie specyfikacji technicznych mających na celu wdrożenie wymogów. Wymogi te i powiązane z nimi specyfikacje techniczne zapewnią, aby systemy informatyczne stosowane przez poszczególne organy państwa członkowskiego były interoperacyjne między sobą i z rozwiązaniami wykorzystywanymi przez przedsiębiorstwa. Wymogi i specyfikacje ułatwią również interoperacyjność wśród rozwiązań dotyczących relacji między przedsiębiorstwem i administracją oraz między przedsiębiorstwami (które obecnie w wysokim stopniu dotyczą konkretnego rodzaju transportu).