20061223

P6_TA(2006)0583

Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich *

Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady ustanawiającej Europejski Fundusz na rzecz Integracji Obywateli Państw Trzecich na lata 2007-2013 jako część programu ogólnego "Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi" (COM(2005)0123 — C6-0238/2005 — 2005/0048(CNS))

(Procedura konsultacji)

Parlament Europejski,

- uwzględniając wniosek Komisji (COM(2005)0123) [1],

- uwzględniając art. 63 pkt 3 lit. a) Traktatu WE, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C6-0238/2005),

- uwzględniając art. 51 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinie Komisji Budżetowej oraz Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A6-0419/2006),

1. zatwierdza wniosek Komisji po poprawkach;

2. zwraca się do Komisji o zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 250 ust. 2 Traktatu WE;

3. zwraca się do Rady o poinformowanie go w przypadku uznania za stosowne odejścia od tekstu przyjętego przez Parlament;

4. zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem w przypadku uznania za stosowne wprowadzenia znaczących zmian do wniosku Komisji;

5. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

[1] Dotychczas nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym.

--------------------------------------------------

20061223

ZAŁĄCZNIK

20061223

Zmieniony wniosek dotyczący decyzji Rady ustanawiającej europejski fundusz na rzecz integracji obywateli państw trzecich na lata 2007-2013 jako część programu ogólnego "Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi"

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 63 ust. 3 lit. a),

uwzględniając wniosek Komisji [1],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego [2],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Mając na względzie stopniowe tworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską przewiduje zarówno przyjęcie środków zmierzających do zapewnienia swobodnego przepływu osób w powiązaniu ze środkami towarzyszącymi w dziedzinie kontroli granic zewnętrznych, azylu i imigracji, jak i przyjęcie środków związanych z azylem, imigracją i ochroną praw obywateli państw trzecich.

(2) Podczas specjalnego posiedzenia w Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r. Rada Europejska oświadczyła, że Unia Europejska musi zapewnić sprawiedliwe traktowanie obywateli państw trzecich, którzy legalnie zamieszkują na terytoriach jej państw członkowskich. Celem bardziej dynamicznej polityki integracyjnej powinno stać się zapewnienie im praw i obowiązków porównywalnych z prawami i obowiązkami obywateli UE. Powinna także wspierać niedyskryminację w życiu gospodarczym, społecznym i kulturalnym oraz rozwój środków służących zwalczaniu rasizmu i ksenofobii.

(3) Jednym z kluczowych elementów w promowaniu spójności gospodarczej i społecznej, stanowiącej fundamentalny cel Wspólnoty określony w Traktacie, jest integracja obywateli państw trzecich w państwach członkowskich. Uwzględniając jednak Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, instrument ten jest w pierwszym rzędzie ukierunkowany na nowo przybyłych obywateli państw trzecich, jeżeli chodzi o współfinansowanie konkretnych działań wspierających proces integracji.

(4) W programie haskim z 4- 5 listopada 2004 r. Rada Europejska podkreśliła, że w celu osiągnięcia stabilizacji i spójności między społeczeństwami państw członkowskich zasadnicze znaczenie ma opracowanie skutecznych polityk. Rada Europejska wezwała do lepszej koordynacji krajowych polityk integracji poprzez stosowanie wspólnych ram i wezwała państwa członkowskie, Radę i Komisję do wspierania strukturalnej wymiany doświadczeń i informacji na temat integracji.

(5) Dnia 19 listopada 2004 r. zgodnie z wymogami programu haskiego Rada Unii Europejskiej oraz przedstawiciele rządów państw członkowskich przyjęli "Wspólne zasady podstawowe dotyczące polityki integracji imigrantów w Unii Europejskiej". Wspólne zasady podstawowe ułatwiają państwom członkowskim kształtowanie polityki integracji, zapewniając wnikliwe omówienie podstawowych zasad, według których państwa te mogą oceniać i określić swoje działania.

(6) Wspólne zasady podstawowe mają charakter uzupełniający i w pełni synergiczny z aktami prawodawczymi Wspólnoty dotyczącymi przyjmowania i pobytu legalnie przebywających obywateli państw trzecich w odniesieniu do łączenia rodzin i rezydentów długoterminowych oraz do innych stosownych ram prawodawczych, prawodawczych, w tym odnoszących się do równości płci, niedyskryminacji i integracji społecznej.

(7) Przypominając przedstawienie przez Komisję w dniu 1 września 2005 r. komunikatu "Wspólna agenda na rzecz integracji — Ramy integracji obywateli państw trzecich w UE", w konkluzjach z 1- 2 grudnia 2005 r. dotyczących wspólnej agendy na rzecz integracji Rada podkreśla potrzebę umocnienia polityki integracyjnej państw członkowskich oraz uznaje znaczenie określenia na poziomie europejskim ram integracji legalnie przebywających obywateli państw trzecich we wszystkich aspektach życia społeczeństwa, a w szczególności konkretnych środków służących realizacji wspólnych zasad podstawowych.

(8) Niepowodzenia poszczególnych państw członkowskich w opracowywaniu i wdrażaniu polityki integracyjnej mogą mieć rozmaite niekorzystne konsekwencje dla pozostałych państw członkowskich i Unii Europejskiej.

(9) Celem poparcia programu w obszarze integracji władza budżetowa ujęła w budżecie ogólnym Wspólnot Europejskich na lata 2003-2006 konkretne środki na sfinansowanie projektów pilotażowych i działań przygotowawczych w dziedzinie integracji (INTI).

(10) skreślony

(11) W świetle programu INTI (integracja obywateli państw trzecich) i w nawiązaniu do komunikatu Komisji w sprawie imigracji, integracji i zatrudnienia oraz do pierwszego rocznego sprawozdania na temat migracji i integracji, począwszy od roku 2007 uznaje się za konieczne wsparcie działań Wspólnoty specjalnym instrumentem służącym wspieraniu wysiłków państw członkowskich na rzecz opracowywania i wdrażania polityki integracyjnej umożliwiającej obywatelom państw trzecich wywodzących się z różnych środowisk kulturowych, religijnych, językowych i etnicznych spełnienie warunków uzyskania prawa pobytu i łatwiejszą integrację ze społeczeństwami europejskimi, zgodnie ze wspólnymi zasadami podstawowymi oraz w uzupełnieniu działań EFS.

(12) W celu zapewnienia spójności wspólnotowych działań podejmowanych w dziedzinie integracji obywateli państw trzecich działania finansowane w ramach tego instrumentu powinny być konkretne i powinny uzupełniać się z działaniami finansowanymi ze środków EFS i europejskiego funduszu na rzecz uchodźców. W tym kontekście w ramach powyższego instrumentu i EFS zostaną opracowane wspólne uzgodnienia dotyczące programowania w celu zapewnienia spójności wspólnotowych działań w dziedzinie integracji obywateli państw trzecich.

(13) Mając na uwadze, że zarówno omawiany instrument, jak i EFS podlegają zasadzie podziału zarządzania z udziałem państw członkowskich, należy również poczynić ustalenia na poziomie krajowym zapewniające spójność w ich wdrażaniu. W tym celu należy nałożyć na organy państw członkowskich odpowiedzialne za wdrażanie tego instrumentu wymóg ustanowienia mechanizmów współpracy i koordynacji z władzami wyznaczonymi przez państwa członkowskie do zarządzania wdrażaniem EFS i europejskiego funduszu na rzecz uchodźców oraz zadbania o to, aby działania podjęte w ramach funduszu były konkretne i uzupełniały działania finansowane ze środków EFS i europejskiego funduszu na rzecz uchodźców.

(14) Przedmiotowy fundusz ma stanowić część spójnych ram obejmujących niniejszą decyzję, decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą europejski fundusz na rzecz uchodźców na lata 2008-2013, decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą europejski fundusz granic zewnętrznych na lata 2007-2013 oraz decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą europejski fundusz na rzecz powrotu imigrantów na lata 2008-2013; celem tych ram jest zapewnienie sprawiedliwego rozdziału odpowiedzialności między państwa członkowskie w odniesieniu do obciążenia finansowego wynikającego z wprowadzenia zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi Unii oraz wdrożenia wspólnej polityki azylowej i imigracyjnej, opracowanej zgodnie z tytułem IV Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

(14a) W zakresie współfinansowania konkretnych działań wspierających proces integracji obywateli państw trzecich w państwach członkowskich, instrument ten powinien być w pierwszej kolejności ukierunkowany na działania odnoszące się do nowo przybyłych obywateli państw trzecich. W tym kontekście można powołać się na dyrektywę Rady 2003/109/WE, która określa wymóg pięciu lat legalnego pobytu jako warunek ubiegania się przez obywateli państw trzecich o status rezydenta długoterminowego.

(14b) Instrument ten powinien również wspierać państwa członkowskie w umacnianiu ich zdolności do opracowywania, wdrażania, monitorowania i ogólnego oceniania wszelkich strategii, polityk i środków integracyjnych dotyczących obywateli państw trzecich, jak również wymiany informacji i najlepszych praktyk oraz współpracy w obrębie państw członkowskich i pomiędzy nimi, przyczyniającej się do umocnienia tych zdolności.

(15) Wsparcie udzielane przez fundusz będzie skuteczniejsze i lepiej ukierunkowane, jeżeli współfinansowanie kwalifikowalnych działań opierać się będzie na strategicznym programowaniu wieloletnim przygotowywanym przez każde państwo członkowskie we współpracy z Komisją.

(16) Na podstawie przyjętych przez Komisję wytycznych strategicznych każde państwo członkowskie powinno przygotować dokument dotyczący programowania wieloletniego uwzględniający specyficzną sytuację i potrzeby danego kraju oraz przedstawiający jego strategię rozwoju, który powinien stanowić ramy dla przygotowania realizacji działań, które zostaną ujęte w programach rocznych.

(17) skreślony

(18) skreślony

(19) W kontekście podziału zarządzania, o którym mowa w art. 53 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich [3], należy określić warunki umożliwiające Komisji wypełnianie obowiązków związanych z wykonaniem budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich oraz wyjaśnić charakter zobowiązań w zakresie współpracy państw członkowskich. Zastosowanie tych warunków pozwoli Komisji nabrać przekonania, że państwa członkowskie korzystają z funduszu w sposób prawidłowy i zgodny z prawem oraz w myśl zasady należytego zarządzania finansami w rozumieniu art. 27 i art. 48 ust. 2 rozporządzenia finansowego.

(20) skreślony

(21) W celu przydzielenia państwom członkowskim środków finansowych należy ustalić obiektywne kryteria. Kryteria te powinny uwzględniać ogólną liczbę obywateli państw trzecich legalnie przebywających na terytoriach państw członkowskich oraz ogólną liczbę nowoprzybyłych obywateli państw trzecich w danym okresie odniesienia […].

(22) skreślony

(23) Państwa członkowskie powinny przyjąć właściwe środki w celu zagwarantowania odpowiedniego funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli. Należy w tym celu ustalić ogólne zasady i niezbędne funkcje, jakie mają spełniać systemy funkcjonujące w ramach wszystkich programów.

(24) skreślony

(25) Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności, za sposoby i kontrolę wykorzystania środków finansowych odpowiadają w pierwszym rzędzie państwa członkowskie.

(26) Należy określić obowiązki państw członkowskich w zakresie systemów zarządzania i kontroli, poświadczania wydatków, a także zapobiegania nieprawidłowościom i naruszeniom prawa wspólnotowego oraz ich wykrywania i korygowania, tak aby zagwarantować skuteczną i prawidłową realizację programów rocznych i wieloletnich. W szczególności, jeżeli chodzi o kwestie zarządzania i kontroli, konieczne jest ustalenie warunków, na jakich państwa członkowskie zapewnią wprowadzenie i właściwe funkcjonowanie tych systemów.

(27) Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji w zakresie kontroli finansowej, należy propagować współpracę pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją w tej dziedzinie.

(28) skreślony

(29) Efektywność i skutki działań wspieranych przez fundusz zależą również od ich oceny. Należy formalnie określić obowiązki państw członkowskich i Komisji w tym względzie oraz ustalenia zapewniające rzetelność oceny.

(30) Należy przeprowadzać ocenę działań w celu dokonania oceny śródokresowej oraz oceny oddziaływania, a proces oceny powinien zostać włączony do ustaleń dotyczących monitorowania projektu.

(31) Kwota odniesienia finansowego w rozumieniu pkt 38 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami [4]jest włączona do niniejszej decyzji na cały okres trwania programu, nie naruszając w ten sposób uprawnień władzy budżetowej określonych w Traktacie.

(31a) Mając na uwadze znaczenie uwidocznienia finansowania wspólnotowego, Komisja powinna przedstawić wytyczne mające umożliwić każdej instytucji, organizacji pozarządowej, organizacji międzynarodowej lub innemu podmiotowi otrzymującemu dotację z niniejszego funduszu, właściwe zaznaczenie otrzymanego wsparcia, z uwzględnieniem praktyki stosowanej w zakresie innych instrumentów w ramach podziału zarządzania, takich jak fundusze strukturalne.

(32) Ponieważ cele proponowanego działania, a mianowicie propagowanie integracji obywateli państw trzecich w społeczeństwach przyjmujących państw członkowskich w ramach wspólnych zasad podstawowych, nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na rozmiary lub skutki działań możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Wspólnoty — Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym samym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(33) Środki niezbędne do wykonania niniejszej decyzji należy przyjąć zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r., zmienioną decyzją Rady 2006/512/WE z dnia 17 lipca 2006 r. [5], ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji. Środki wykonawcze będą podlegać procedurze komitetu zarządzającego, gdyż takie rozwiązanie jest w pewnych przypadkach właściwsze z punktu widzenia zwiększenia efektywności.

(33a) Aby zapewnić terminową realizację funduszu, niniejsza decyzja powinna obowiązywać od 1 stycznia 2007 r.

(34) Zgodnie z art. 1 i 2 protokołu w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest związana jej treścią ani objęta zakresem jej stosowania.

(35) Zgodnie z art. 3 protokołu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Irlandia notyfikowała, pismem z dnia 6 września 2005 r., swoją chęć uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej decyzji.

(36) Zgodnie z art. 3 protokołu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, Zjednoczone Królestwo notyfikowało, pismem z dnia 27 października 2005 r., swoją chęć uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej decyzji.

[…]Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny wydał opinię [6]

[…]Komitet Regionów wydał opinię [7]

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

ROZDZIAŁ I

PRZEDMIOT, CELE I DZIAŁANIA

Artykuł 1

Przedmiot i zakres zastosowania

1. Niniejsza decyzja ustanawia, na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r., europejski fundusz na rzecz integracji obywateli państw trzecich, zwany dalej "funduszem", jako część spójnych ram obejmujących również decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą europejski fundusz na rzecz uchodźców na lata 2008-2013, decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą europejski fundusz granic zewnętrznych na lata 2007-2013 oraz decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającą europejski fundusz na rzecz powrotu imigrantów na lata 2008-2013, w celu przyczynienia się do wzmocnienia przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz do zastosowania zasady solidarności między państwami członkowskimi.

Decyzja określa cele, do osiągnięcia którym fundusz się przyczynia, zasady jego funkcjonowania, dostępne zasoby finansowe oraz kryteria dystrybucji, którymi należy kierować się, przydzielając dostępne zasoby finansowe.

Decyzja ustala zasady zarządzania funduszem, w tym zasady finansowe, mechanizmy monitorowania i kontroli oparte na podziale odpowiedzialności między Komisją i państwami członkowskimi.

2. Obywatele państw trzecich przebywający na terytorium państwa trzeciego, którzy zastosowali się do konkretnych środków poprzedzających wyjazd lub spełnili warunki określone w prawie krajowym, w tym warunki dotyczące zdolności do integracji ze społeczeństwem danego państwa członkowskiego, są objęci zakresem zastosowania niniejszej decyzji.

3. Obywatele państw trzecich, którzy wystąpili z wnioskiem o udzielenie azylu, odnośnie do którego nie została jeszcze podjęta ostateczna decyzja, lub którzy korzystają ze statusu uchodźców lub ochrony uzupełniającej, lub kwalifikują się do statusu uchodźców lub ochrony uzupełniającej zgodnie z dyrektywą Rady 2004/83/WE z 29 kwietnia 2004 r., są wyłączeni z zakresu zastosowania niniejszej decyzji.

4. Obywatel kraju trzeciego oznacza każdą osobę niebędącą obywatelem Unii w rozumieniu art. 17 ust. 1 Traktatu.

Artykuł 2

Cel ogólny funduszu

1. Celem ogólnym funduszu jest wspieranie działań państw członkowskich mających na celu umożliwienie obywatelom państw trzecich wywodzącym się z różnych środowisk gospodarczych, społecznych, kulturowych, religijnych, językowych i etnicznych spełnienia warunków uzyskania prawa pobytu i łatwiejszej integracji ze społeczeństwami europejskimi.

Fundusz koncentruje się w pierwszym rzędzie na działaniach związanych z integracją nowo przybyłych obywateli państw trzecich.

2. Aby wspomagać realizację celu, o którym mowa w ust. 1, fundusz będzie wnosił wkład w formułowanie i wdrażanie krajowych strategii integracji obywateli państw trzecich […], we wszystkich aspektach społecznych, w szczególności biorąc pod uwagę zasadę mówiącą, że integracja jest przebiegającym dwukierunkowo, dynamicznym procesem wzajemnego dostosowywania się z udziałem wszystkich imigrantów i mieszkańców państw członkowskich.

3. Fundusz uczestniczy w finansowaniu pomocy technicznej udzielanej z inicjatywy państw członkowskich lub Komisji.

Artykuł 3

Cele szczegółowe

Fundusz przyczynia się do realizacji następujących celów szczegółowych:

a) ułatwienie opracowywania i wdrażania procedur przyjmowania imigrantów, które są istotne dla procesu integracji obywateli państw trzecich i wspierają ten proces;

b) opracowywanie i wdrażanie procesu integracji nowo przybyłych obywateli państw trzecich w państwach członkowskich;

c) zwiększenie zdolności państw członkowskich w zakresie opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceny polityki oraz środków służących integracji obywateli państw trzecich;

d) wymiana informacji, najlepszych praktyk oraz współpraca w obrębie państw członkowskich i pomiędzy nimi w zakresie opracowywania, wdrażania, monitorowania i oceny polityki oraz środków służących integracji obywateli państw trzecich.

Artykuł 4

Działania kwalifikowalne w państwach członkowskich

1. W odniesieniu do celu określonego w art. 3 lit. a) fundusz wspiera działania w państwach członkowskich, które mają na celu:

a) ułatwianie opracowywania i wdrażania przez państwa członkowskie procedur przyjmowania imigrantów, między innymi poprzez wspieranie procesu konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami oraz na podstawie porad ekspertów lub wymiany informacji w zakresie rozwiązań ukierunkowanych na poszczególne narodowości lub kategorie obywateli państw trzecich;

b) zwiększanie skuteczności wdrażania procedur przyjmowania imigrantów oraz przybliżania tych procedur obywatelom państw trzecich, między innymi poprzez stosowanie przyjaznych użytkownikowi technologii informatycznych i komunikacyjnych, kampanii informacyjnych i procedur selekcji;

c) lepsze przygotowanie obywateli państw trzecich do integracji ze społeczeństwem kraju przyjmującego poprzez wspieranie środków mających zastosowanie przed ich wyruszeniem, pozwalających im uzyskać wiedzę i umiejętności niezbędne do integracji, takich jak szkolenia zawodowe, pakiety informacyjne, kompleksowe kursy kształtujące świadomość obywatelską oraz nauczanie języków w kraju pochodzenia.

2. W odniesieniu do celu określonego w art. 3 lit. b) fundusz wspiera działania w państwach członkowskich, które mają na celu:

a) organizację programów i zajęć mających na celu wprowadzenie nowo przybyłych obywateli państw trzecich do społeczeństwa kraju przyjmującego i umożliwiających im uzyskanie podstawowej wiedzy dotyczącej języka, historii, instytucji, aspektów społeczno-gospodarczych, życia kulturalnego oraz podstawowych norm i wartości społeczeństwa kraju przyjmującego, a także uzupełnianie już istniejących programów i zajęć tego rodzaju;

b) opracowywanie i poprawę jakości takich programów i zajęć organizowanych na poziomie lokalnym i regionalnym, z położeniem szczególnego nacisku na kształtowanie świadomości obywatelskiej;

c) skuteczniejsze docieranie takich programów i zajęć do poszczególnych grup, takich jak osoby pozostające na utrzymaniu osób podlegającym procedurom przyjmowania imigrantów, dzieci, kobiety, osoby starsze, niepiśmienne lub niepełnosprawne;

d) zwiększenie elastyczności takich programów i zajęć, w szczególności w oparciu o kursy oferowane w niepełnym wymiarze godzin, moduły przyspieszone, systemy kształcenia na odległość lub naukę przez Internet oraz podobne modele szkolenia umożliwiające obywatelom państw trzecich ukończenie takich programów i zajęć przy jednoczesnym kontynuowaniu pracy lub nauki;

e) opracowywanie i realizację takich programów lub zajęć, ukierunkowanych na młodych obywateli państw trzecich stojących przed konkretnymi problemami społecznymi i kulturowymi związanymi z kwestiami tożsamości;

f) opracowywanie takich programów lub zajęć zachęcających do przyjmowania i wspomagających proces integracji wysoko wykwalifikowanych i wykwalifikowanych obywateli państw trzecich.

3. W odniesieniu do celów określonych w art. 3 lit. c) i d) fundusz wspiera działania w obrębie państw członkowskich i pomiędzy nimi, które mają na celu:

a) poprawę dostępu obywateli państw trzecich do publicznych i prywatnych dóbr i usług, między innymi poprzez usługi pośrednictwa, usługi tłumaczenia ustnego i pisemnego oraz zwiększanie kompetencji interkulturowej personelu;

b) tworzenie trwałych struktur organizacyjnych służących integracji i zarządzaniu różnorodnością, propagowanie trwałego i zrównoważonego udziału w życiu obywatelskim i kulturalnym oraz rozwój form współpracy między odpowiednimi zainteresowanymi stronami, umożliwiających urzędnikom na różnych szczeblach szybkie uzyskiwanie informacji na temat doświadczeń i praktyk z innych ośrodków, oraz, o ile to możliwe, łączenie zasobów;

c) opracowywanie i wdrażanie szkoleń międzykulturowych, budowanie zdolności i zarządzanie różnorodnością, szkolenia personelu usługodawców w sektorze publicznym i prywatnym, w tym w instytucjach edukacyjnych;

d) umocnienie zdolności, na różnych poziomach władz krajowych i w różnych resortach, do koordynowania, wdrażania, monitorowania i oceny krajowych strategii integracji obywateli państw trzecich;

e) udział w ocenie procedur przyjmowania imigrantów lub programów i zajęć, o których mowa w ust. 2, poprzez wspieranie reprezentatywnych badań statystycznych wśród obywateli państw trzecich, którzy skorzystali z udziału w takich programach lub zajęciach lub wśród odpowiednich zainteresowanych stron, takich jak przedsiębiorstwa, organizacje pozarządowe i władze regionalne lub lokalne;

f) wprowadzanie i wdrażanie programów gromadzenia i analizowania informacji o potrzebach poszczególnych kategorii obywateli państw trzecich na poziomie lokalnym lub regionalnym poprzez tworzenie platform konsultacji dla obywateli państw trzecich i wymiany informacji między zainteresowanymi stronami oraz poprzez prowadzenie badań statystycznych wśród społeczności imigrantów w celu określenia najlepszej reakcji na te potrzeby;

g) udział w przebiegającym dwukierunkowo procesie leżącym u podstaw polityki integracyjnej poprzez tworzenie platform konsultacji dla obywateli państw trzecich i wymiany informacji między zainteresowanymi stronami oraz platform dialogu międzykulturowego, między religiami i w obrębie religii między społecznościami lub między społecznościami a organami określającymi politykę i podejmującymi decyzje;

h) opracowywanie wskaźników i punktów odniesienia do oceny postępu na poziomie krajowym;

i) opracowywanie wysokiej klasy narzędzi do monitorowania i systemów ocen polityk i środków służących integracji;

j) zwiększanie akceptacji dla zjawiska migracji w społeczeństwach krajów przyjmujących, jak również dla środków służących integracji, poprzez kampanie zwiększające świadomość społeczną, w szczególności w mediach.

Artykuł 5

Działania będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty

1. Z inicjatywy Komisji można wykorzystać nie więcej niż 7 % dostępnych zasobów funduszu na finansowanie działań ponadnarodowych lub działań będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty ("działań wspólnotowych") dotyczących polityki imigracyjnej i integracyjnej.

2. Aby kwalifikować się do finansowania, działania wspólnotowe muszą w szczególności:

a) wspierać współpracę wspólnotową w zakresie wprowadzania w życie prawa wspólnotowego i dobrych praktyk w zakresie imigracji oraz wprowadzania w życie dobrych praktyk w zakresie integracji;

b) wspierać tworzenie ponadnarodowych sieci współpracy oraz projektów pilotażowych opartych na ponadnarodowym partnerstwie organów co najmniej w dwóch państwach członkowskich, mających na celu stymulowanie innowacji, ułatwianie wymiany doświadczeń i dobrych praktyk oraz poprawę jakości polityki integracyjnej;

c) wspierać ponadnarodowe kampanie na rzecz zwiększania świadomości społecznej;

d) wspierać badania, rozpowszechnianie i wymianę informacji dotyczących najlepszych praktyk oraz wszelkich innych aspektów polityki imigracyjnej i integracyjnej, w tym wykorzystywania technologii najnowszej generacji;

e) wspierać projekty pilotażowe i opracowania badające możliwości nowych form współpracy wspólnotowej w dziedzinie imigracji i integracji oraz prawa wspólnotowego w zakresie imigracji;

f) wspierać opracowanie i stosowanie przez państwa członkowskie wspólnych narzędzi, metod i wskaźników statystycznych do celów oceny rozwoju sytuacji w zakresie polityki imigracyjnej i integracyjnej.

3. Roczny program pracy określający priorytety działań wspólnotowych przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2.

Artykuł 6

[Grupy docelowe]

[skreślony]

ROZDZIAŁ II

ZASADY POMOCY

Artykuł 7

Komplementarność, spójność i zgodność

1. Fundusz zapewnia pomoc, która uzupełnia działania podejmowane na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, włączając do nich priorytety Wspólnoty.

W szczególności w celu zapewnienia spójności polityki Wspólnoty dotyczącej integracji obywateli państw trzecich, działania finansowane w ramach funduszu powinny być konkretne i uzupełniać się z działaniami finansowanymi w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego i europejskiego funduszu na rzecz uchodźców.

2. Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy z funduszu oraz państw członkowskich z działaniami, polityką i priorytetami Wspólnoty. Spójność ta znajduje w szczególności odbicie w programie wieloletnim, o którym mowa w art. 18.

3. Działania finansowane z funduszu są zgodne z postanowieniami Traktatu i przepisami przyjętych na ich podstawie aktów prawnych.

Artykuł 8

Programowanie

1. Cele funduszu realizowane są w ramach wieloletniego okresu programowania (2007-2013), z zastrzeżeniem oceny śródokresowej zgodnie z art. 21A. System programowania wieloletniego obejmuje priorytety oraz procesy zarządzania, podejmowania decyzji, kontroli i poświadczania wydatków.

2. Zatwierdzone przez Komisję programy wieloletnie są realizowane poprzez programy roczne.

Artykuł 9

Pomocniczość i proporcjonalność interwencji

1. Odpowiedzialność za realizację programów wieloletnich i rocznych, o których mowa w art. 19 i 21, spoczywa na państwach członkowskich, na stosownym poziomie terytorialnym, zgodnie z systemem instytucjonalnym właściwym dla każdego państwa członkowskiego. Obowiązki w tym zakresie wypełnia się zgodnie z niniejszą decyzją.

2. Środki stosowane przez Komisję i państwa członkowskie różnią się w odniesieniu do przepisów dotyczących audytu w zależności od wielkości wkładu finansowego Wspólnoty. Zróżnicowanie odnosi się również do przepisów dotyczących oceny oraz do sprawozdań z realizacji programów wieloletnich i rocznych.

Artykuł 10

Metody realizacji

1. Wspólnotowy budżet przydzielony funduszowi wykonuje się zgodnie z art. 53 ust. 1 lit. b) rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002, z wyjątkiem działań wspólnotowych, o których mowa w art. 5, oraz pomocy technicznej, o której mowa w art. 16. Państwa członkowskie i Komisja zapewniają przestrzeganie zasady należytego zarządzania finansami.

2. Komisja wykonuje swoje obowiązki w zakresie wykonania budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich poprzez:

a) sprawdzanie istnienia i właściwego funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli w państwach członkowskich zgodnie z procedurami opisanymi w art. 30;

b) przerywanie lub zawieszanie całości lub części płatności w przypadku wadliwego funkcjonowania krajowych systemów zarządzania i kontroli, zgodnie z art. 40 i 41, oraz stosowanie wszelkich innych niezbędnych korekt finansowych zgodnie z procedurami opisanymi w art. 44 i 45.

Artykuł 11

[Dodatkowość]

[skreślony]

Artykuł 12

Partnerstwo

1. Każde państwo członkowskie nawiązuje, zgodnie z aktualnymi przepisami i praktykami krajowymi, współpracę z władzami i organami uczestniczącymi w realizacji programu wieloletniego lub mogącymi, według zainteresowanego państwa członkowskiego, przyczynić się do opracowania takiego programu.

Takie władze i organy mogą obejmować właściwe władze regionalne, lokalne, miejskie i inne władze publiczne, organizacje międzynarodowe i organy reprezentujące społeczeństwo obywatelskie, takie jak organizacje pozarządowe, w tym organizacje zrzeszające imigrantów lub partnerzy społeczni.

Współpracą partnerską objęte są co najmniej organy odpowiedzialne za wykonanie wyznaczone przez państwa członkowskie do celu zarządzania interwencjami Europejskiego Funduszu Społecznego i organ odpowiedzialny europejskiego funduszu na rzecz uchodźców.

2. Partnerstwo takie jest prowadzone w całkowitej zgodności z uprawnieniami instytucjonalnymi, prawnymi i finansowymi, właściwymi dla danej kategorii partnera.

ROZDZIAŁ III

RAMY FINANSOWE

Artykuł 13

Zasoby ogólne

1. Kwota odniesienia finansowego na realizację działań finansowanych ze środków niniejszego funduszu w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r. wynosi [825] mln euro.

1a. Roczne środki dla funduszu są zatwierdzane przez władzę budżetową w obrębie limitów wyznaczonych w ramach finansowych.

2. Komisja dokonuje indykatywnego rocznego podziału środków finansowych na poszczególne państwa członkowskie zgodnie z kryteriami ustalonymi w art. 14.

Artykuł 14

Roczna dystrybucja zasobów na kwalifikowalne działania w państwach członkowskich

1. Każde państwo członkowskie otrzymuje stałą kwotę w wysokości 500000euro ze środków przydzielanych rocznie funduszowi.

Dla państw, które przystąpią do Unii Europejskiej w latach 2007-2013, kwotę na pozostającą część okresu 2007-2013 ustala się na 500000euro rocznie, począwszy od roku następującego po przystąpieniu.

2. Pozostałe dostępne zasoby roczne są rozdzielane między państwa członkowskie w następujący sposób:

a) 40 % proporcjonalnie do ogólnej liczby obywateli państw trzecich legalnie przebywających na terytorium państw członkowskich w okresie poprzednich trzech lat; oraz

b) 60 % proporcjonalnie do ogólnej liczby obywateli państw trzecich, którzy otrzymali wydane przez władze państwa członkowskiego pozwolenie na przebywanie na jego terytorium w okresie poprzednich trzech lat.

3. Jednakże w celu obliczenia środków, o których mowa w ust. 2 lit. b), nie uwzględnia się następujących kategorii osób:

a) pracowników sezonowych w rozumieniu przepisów prawa krajowego;

b) obywateli państw trzecich przyjętych w celu odbywania studiów, udziału w wymianie młodzieży szkolnej, szkoleniu bez wynagrodzenia lub wolontariacie zgodnie z dyrektywą Rady 2004/114/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. [8]

c) obywateli państw trzecich przyjętych w celu prowadzenia badań naukowych zgodnie z dyrektywą Rady 2005/71/WE z dnia 12 października 2005 r. [9]

d) obywateli państw trzecich, którym odnowiono zezwolenie wydane przez władze państwa członkowskiego lub zmieniono status, w tym obywateli państw trzecich, którzy uzyskali statusu rezydenta długoterminowego zgodnie z dyrektywą Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. [10].

4. Kwotami odniesienia są najnowsze dane statystyczne opracowane przez Urząd Statystyczny Wspólnot Europejskich na podstawie danych dostarczonych przez państwa członkowskie zgodnie z przepisami wspólnotowymi.

W przypadku gdy państwa członkowskie nie dostarczyły Komisji (Eurostatowi) odnośnych danych statystycznych, dostarczają one możliwie najszybciej dane tymczasowe.

Przed przyjęciem tych danych jako kwot odniesienia, Komisja (Eurostat) ocenia jakość, porównywalność i kompletność informacji statystycznych zgodnie ze standardowymi procedurami operacyjnymi. Na wniosek Komisji (Eurostatu) państwa członkowskie dostarczają jej wszelkich niezbędnych do tego celu informacji.

Artykuł 15

Struktura finansowania

1. Wkład finansowy funduszu przyjmuje postać dotacji.

2. Działania wspierane z funduszu są współfinansowane ze źródeł publicznych lub prywatnych, nie są nastawione na osiąganie zysku i nie kwalifikują się do finansowania z innych źródeł objętych budżetem ogólnym Wspólnot Europejskich.

3. Środki przyznane z funduszu uzupełniają wydatki publiczne lub wydatki równoważne przydzielone przez państwa członkowskie na działania objęte niniejszą decyzją.

4. Wkład wspólnotowy we wspierane projekty, w odniesieniu do działań realizowanych w państwach członkowskich na podstawie art. 4, nie przekracza 50 % całkowitych kosztów danego działania.

Wkład ten może zostać podwyższony do 75 % w przypadku projektów służących realizacji szczególnych celów priorytetowych wyznaczonych w strategicznych wytycznych, określonych w art. 18.

Wkład ten podwyższa się do 75 % w państwach członkowskich objętych Funduszem Spójności.

5. W ramach realizacji programów krajowych określonych w rozdziale IV państwa członkowskie dokonują wyboru projektów przeznaczonych do finansowania na podstawie następujących kryteriów minimalnych:

a) sytuacji i wymogów w danym państwie członkowskim;

b) efektywności kosztowej wydatków, między innymi z uwzględnieniem liczby osób, których taki projekt dotyczy;

c) doświadczenia, wiedzy fachowej, wiarygodności i wkładu finansowego organizacji składającej wniosek o finansowanie i wszelkich organizacji partnerskich;

d) zakresu, w jakim dane projekty uzupełniają inne działania finansowane z budżetu ogólnego Unii Europejskiej lub stanowią część programów krajowych.

6. Wspólnotowa pomoc finansowa przyznana na działania wspierane z funduszu obejmuje zasadniczo okres nie dłuższy niż trzy lata, pod warunkiem przedkładania okresowych sprawozdań z postępów w realizacji.

Artykuł 16

Pomoc techniczna z inicjatywy Komisji

1. Z inicjatywy Komisji lub w jej imieniu, do pułapu 500000 euro rocznego przydziału środków dla funduszu, fundusz może finansować środki przygotowawcze, środki związane z monitoringiem, wsparciem administracyjnym i technicznym, jak również środki związane z oceną, audytem i kontrolą, niezbędne do wykonania niniejszej decyzji […].

2. Działania te obejmują:

a) badania, oceny, ekspertyzy i statystyki, również o charakterze ogólnym, dotyczące działania funduszu;

b) środki informacyjne przeznaczone dla państw członkowskich, beneficjentów końcowych i opinii publicznej, w tym kampanie mające na celu podnoszenie świadomości oraz wspólną bazę danych dotyczącą projektów finansowanych w ramach funduszu;

c) instalację, obsługę i łączenie informatycznych systemów zarządzania, monitoringu, kontroli i oceny;

d) opracowanie wspólnych ram oceny i monitoringu, jak również systemu wskaźników z uwzględnieniem, w stosownych przypadkach, wskaźników krajowych;

e) doskonalenie metod oceny i wymiany informacji o praktykach w tym zakresie;

f) środki informacyjne i szkoleniowe przeznaczone dla organów i jednostek wyznaczonych przez państwa członkowskie zgodnie z rozdziałem V, stanowiące uzupełnienie wysiłków podejmowanych przez państwa członkowskie w celu dostarczenia organom i jednostkom w tych państwach wytycznych zgodnie z art. 31 ust. 2.

Artykuł 17

Pomoc techniczna państw członkowskich

1. Z inicjatywy danego państwa członkowskiego, w odniesieniu do każdego programu rocznego, fundusz może finansować środki przygotowawcze, środki związane z zarządzaniem, monitoringiem, oceną, jak również środki informacyjne i kontrolne oraz środki służące wzmocnieniu zdolności administracyjnych do celów realizacji funduszu.

2. Roczna kwota przeznaczona na pokrycie kosztów pomocy technicznej nie może przekraczać:

a) 7 % całkowitej rocznej kwoty współfinansowania przydzielonej danemu państwu członkowskiemu, plus 30000 euro na lata 2007-2010, oraz

b) 4 % całkowitej rocznej kwoty współfinansowania przydzielonej danemu państwu członkowskiemu, plus 30000 euro na lata 2011-2013.

ROZDZIAŁ IV

PROGRAMOWANIE

Artykuł 18

Przyjęcie wytycznych strategicznych

1. […] Komisja przyjmuje wytyczne strategiczne określające ramy interwencji funduszu, z uwzględnieniem postępu w opracowywaniu i wdrażaniu prawodawstwa wspólnotowego w obszarze imigracji oraz innych obszarach związanych z integracją obywateli państw trzecich, jak również indykatywny podział zasobów finansowych funduszu w danym okresie.

2. W odniesieniu do poszczególnych celów funduszu wytyczne te służą w szczególności realizacji priorytetów Wspólnoty z myślą o propagowaniu wspólnych zasad podstawowych.

3. Komisja przyjmuje wytyczne strategiczne odnoszące się do […] wieloletniego okresu programowania nie później niż 31 maja 2007 r.

4. Wytyczne strategiczne przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2.

Artykuł 19

Przygotowywanie i zatwierdzanie krajowych programów wieloletnich

1. Na podstawie wytycznych strategicznych, o których mowa w art. 18, każde państwo członkowskie przedstawia projekt programu wieloletniego, który obejmuje następujące elementy:

a) opis aktualnej sytuacji w danym państwie członkowskim w odniesieniu do wdrażania krajowych strategii integracji w kontekście wspólnych zasad podstawowych oraz, w miarę dostępności, w odniesieniu do opracowywania i wprowadzania krajowych programów przyjmowania imigrantów oraz programów wprowadzających;

b) analizę potrzeb danego państwa członkowskiego w zakresie krajowych strategii integracji oraz, w miarę dostępności, programów przyjmowania imigrantów i programów wprowadzających, a także wskazanie celów operacyjnych umożliwiających zaspokojenie tych potrzeb w okresie objętym programem wieloletnim;

c) przedstawienie odpowiedniej strategii osiągnięcia tych celów oraz priorytety przypisane ich osiągnięciu, a także opis działań przewidzianych w celu realizacji tych priorytetów;

d) wskazanie, czy strategia ta jest spójna z innymi instrumentami regionalnymi, krajowymi i wspólnotowymi;

e) informacje na temat priorytetów i ich szczególnych celów. Cele te określa się ilościowo z wykorzystaniem ograniczonej liczby wskaźników, […] z uwzględnieniem zasady proporcjonalności. Wskaźniki te muszą umożliwiać mierzenie postępu w stosunku do sytuacji wyjściowej oraz skuteczności realizacji priorytetów poprzez osiąganie celów szczegółowych;

f) opis podejścia wybranego do realizacji zasady partnerstwa określonej w art. 12;

g) projekt planu finansowania, który określa proponowany wkład finansowy funduszu i ogólną kwotę współfinansowania publicznego lub prywatnego dla każdego priorytetu i na każdy rok;

h) przepisy wykonawcze do programu wieloletniego, obejmujące:

- wyznaczenie przez państwo członkowskie wszystkich podmiotów określonych w art. 24;

- opis systemów wdrażania, monitorowania, kontroli i oceny, w tym opis środków przedsięwziętych w celu zapewnienia komplementarności względem działań finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego;

- definicję procedur uruchamiania i obiegu przepływów finansowych w celu zapewnienia ich przejrzystości;

- przepisy zapewniające podanie treści programu wieloletniego do wiadomości publicznej.

2. […] Państwa członkowskie przedkładają projekt programu wieloletniego nie później niż cztery miesiące po przedstawieniu przez Komisję wytycznych strategicznych na dany okres.

3. W celu zatwierdzenia projektu programu wieloletniego Komisja analizuje:

a) jego zgodność z celami funduszu i wytycznymi strategicznymi określonymi w art. 18;

b) istotność działań przewidzianych w projekcie w świetle proponowanej strategii;

c) zgodność ustaleń w zakresie zarządzania i kontroli, dokonanych przez dane państwo członkowskie w odniesieniu do realizacji interwencji funduszu, z przepisami określonymi w niniejszej decyzji;

d) jego zgodność z prawem wspólnotowym, w szczególności z przepisami prawa wspólnotowego mającymi na celu zapewnienie swobodnego przepływu osób w powiązaniu z bezpośrednio z nimi związanymi środkami towarzyszącymi w odniesieniu do kontroli granic zewnętrznych, azylu i imigracji.

4. W przypadku gdy Komisja uzna, że dany projekt programu wieloletniego jest niespójny z wytycznymi strategicznymi lub że jest niezgodny z przepisami niniejszej decyzji w zakresie systemów zarządzania i kontroli lub prawa wspólnotowego, wzywa ona dane państwo członkowskie do przedstawienia wszystkich niezbędnych informacji i, w stosownych przypadkach, dokonania odpowiednich zmian w projekcie programu.

5. Komisja zatwierdza każdy program wieloletni w terminie trzech miesięcy od chwili jego oficjalnego złożenia, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2.

Artykuł 20

Zmiana programów wieloletnich

1. Z inicjatywy danego państwa członkowskiego lub Komisji program wieloletni poddaje się ponownej analizie i w razie konieczności wprowadza się do niego zmiany obowiązujące w pozostałej części okresu programowania, tak aby w większym stopniu lub w inny sposób uwzględnić wspólnotowe priorytety. Ponowna analiza programów wieloletnich może nastąpić w świetle przeprowadzonych ocen lub w związku z trudnościami przy realizacji.

2. Komisja przyjmuje decyzję w sprawie zatwierdzenia zmiany programu wieloletniego możliwie najszybciej po złożeniu formalnego wniosku przez zainteresowane państwo członkowskie. Zmiana programu wieloletniego przeprowadzana jest zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2.

Artykuł 21

Programy roczne

1. Zatwierdzone przez Komisję programy wieloletnie są realizowane poprzez programy roczne […].

2. Nie później niż 1 lipca każdego roku Komisja przedstawia państwom członkowskim szacunkowe kwoty, które zostaną im przydzielone na następny rok z ogólnej kwoty środków przydzielonych w ramach rocznej procedury budżetowej, obliczone zgodnie z art. 14.

3. Nie później niż 1 listopada każdego roku państwa członkowskie przedstawiają Komisji projekt programu rocznego na następny rok, sporządzony zgodnie z programem wieloletnim, obejmujący następujące elementy:

a) ogólne zasady wyboru projektów, które mają być finansowane w ramach programu rocznego;

b) opis działań, które mają być wspierane w ramach programu rocznego;

c) proponowany finansowy podział wkładu funduszu na poszczególne działania w ramach programu oraz wskazanie postulowanej kwoty na pokrycie kosztów pomocy technicznej w ramach art. 17, służącej realizacji programu rocznego.

4. Analizując projekt programu rocznego danego państwa członkowskiego, Komisja uwzględnia ostateczną kwotę środków przydzielonych funduszowi w ramach procedury budżetowej […].

W terminie jednego miesiąca od formalnego przedłożenia takiego projektu Komisja informuje dane państwo członkowskie o jego zatwierdzeniu lub odrzuceniu. Jeżeli projekt programu rocznego jest niezgodny z programem wieloletnim, Komisja wzywa państwo członkowskie do przedstawienia wszystkich niezbędnych informacji i, w stosownych przypadkach, do wprowadzenia odpowiednich zmian do proponowanego programu.

Komisja przyjmuje decyzję w sprawie finansowania zatwierdzającą program roczny nie później niż 1 marca danego roku. W decyzji określa się kwotę przydzieloną danemu państwu członkowskiemu oraz okres, w którym wydatki są kwalifikowalne.

Artykuł 21A

Śródokresowa ocena programu wieloletniego

1. Komisja dokonuje przeglądu wytycznych strategicznych i w razie potrzeby przyjmuje, nie później niż 31 marca 2010 r., nowe wytyczne strategiczne na lata 2011-2013.

2. W przypadku przyjęcia takich wytycznych strategicznych każde państwo członkowskie ponownie analizuje swój program wieloletni i, w stosownych przypadkach, wprowadza do niego zmiany.

3. Przepisy zawarte w art. 19 dotyczące przygotowywania i zatwierdzania krajowych programów wieloletnich mają zastosowanie mutatis mutandis do przygotowywania i zatwierdzania takich zmienionych programów wieloletnich.

4. Zmienione wytyczne strategiczne przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2.

ROZDZIAŁ V

SYSTEMY ZARZĄDZANIA I KONTROLI

Artykuł 22

Wykonanie

Komisja jest odpowiedzialna za wykonanie niniejszej decyzji i przyjmuje takie przepisy wykonawcze, jakie mogą okazać się konieczne.

Artykuł 23

Ogólne zasady działania systemów zarządzania i kontroli

Systemy zarządzania i kontroli dla programów wieloletnich, opracowane przez państwa członkowskie, zapewniają:

a) określenie funkcji organów […] związanych z zarządzaniem i kontrolą oraz przydział funkcji w obrębie każdego organu […];

b) poszanowanie zasady rozdziału funkcji pomiędzy tymi organami i w ich obrębie;

c) odpowiednie zasoby dla każdego z organów […] lub wydziałów odpowiednie do wypełniania zadań, które im wyznaczono, przez cały okres realizacji działań finansowanych z funduszu;

d) procedury zapewniania poprawności i prawidłowości wydatków deklarowanych w ramach programów wieloletnich;

e) rzetelne systemy księgowe, monitoringu i sprawozdawczości finansowej w formie elektronicznej;

f) system sprawozdawczości i monitoringu, w którym podmiot odpowiedzialny powierza wykonanie zadań innemu podmiotowi;

g) […] instrukcje postępowania odnoszące się do funkcji, które należy wypełnić;

h) […] ustalenia dotyczące audytu funkcjonowania systemu;

i) systemy i procedury zapewniające stosowanie właściwej ścieżki audytu;

j) […] procedury sprawozdawczości i monitoringu w zakresie nieprawidłowości oraz odzyskiwania nienależnie wypłaconych kwot.

Artykuł 24

Wyznaczanie organów i jednostek

1. Do celów realizacji swojego programu wieloletniego i programów rocznych państwo członkowskie wyznacza następujące podmioty:

a) organ odpowiedzialny: organ funkcjonujący w państwie członkowskim, krajową instytucję publiczną lub podmiot wyznaczony przez państwo członkowskie lub podmiot prawa prywatnego państwa członkowskiego, który wypełnia misję publiczną i odpowiada za zarządzanie programami wieloletnimi i rocznymi finansowanymi ze środków funduszu oraz za wszelkie kontakty z Komisją;

b) jednostkę certyfikującą: krajową instytucję publiczną lub podmiot publiczny lub osobę działającą jako taki podmiot lub instytucja, wyznaczone przez państwo członkowskie do poświadczania wydatków i wniosków o płatności przed przesłaniem ich do Komisji;

c) jednostkę audytu: krajową instytucję publiczną lub podmiot, pod warunkiem że są one funkcjonalnie niezależne […] od organu odpowiedzialnego i jednostki certyfikującej, wyznaczone przez państwo członkowskie i odpowiedzialne za weryfikację skutecznego działania systemu zarządzania i kontroli;

d) w stosownych przypadkach, organ delegowany.

2. Państwo członkowskie określa zasady regulujące jego stosunki z organami i jednostkami, o których mowa w ust. 1, a także ich stosunki z Komisją.

3. Z zastrzeżeniem art. 23 lit. b) niektóre lub wszystkie organy i jednostki, o których mowa w ust. 1, mogą funkcjonować w ramach tego samego podmiotu.

4. Komisja przyjmuje przepisy wykonawcze dla art. 25-29 zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2.

Artykuł 25

Organ odpowiedzialny

1. Organ odpowiedzialny spełnia następujące warunki minimalne:

a) posiada osobowość prawną, chyba że jest organem funkcjonującym w państwie członkowskim;

b) dysponuje infrastrukturą umożliwiającą łatwą komunikację z szerokim gronem użytkowników, organami odpowiedzialnymi w innych państwach członkowskich oraz Komisją;

c) działa w otoczeniu administracyjnym, które pozwala mu prawidłowo wykonywać zadania i unikać wszelkich konfliktów interesów;

d) jest w stanie stosować wspólnotowe zasady zarządzania funduszami;

e) dysponuje środkami finansowymi i możliwościami w zakresie zarządzania proporcjonalnymi do wielkości funduszy wspólnotowych, którymi będzie zobowiązany zarządzać;

f) dysponuje personelem, którego kwalifikacje zawodowe i umiejętności językowe odpowiadają potrzebom pracy administracyjnej w środowisku międzynarodowym.

2. Państwo członkowskie zapewnia organowi odpowiedzialnemu odpowiednie środki finansowe, tak aby mógł on w dalszym ciągu we właściwy i nieprzerwany sposób wykonywać swoje zadania przewidziane na cały okres 2007-2013.

2 a. Komisja może pomagać państwom członkowskim w szkoleniu personelu, w szczególności w odniesieniu do prawidłowego stosowania rozdziałów V-IX niniejszej decyzji.

Artykuł 26

Zadania organu odpowiedzialnego

1. Organ odpowiedzialny odpowiada za zarządzanie programem wieloletnim i jego realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

Organ ten w szczególności:

a) prowadzi konsultacje z partnerami zgodnie z art. 12;

b) składa Komisji wnioski dotyczące programów wieloletnich i rocznych, określonych w art. 19 i 21;

c) ustala mechanizm współpracy z organami zarządzającymi wyznaczonymi przez państwa członkowskie w celu realizacji działań w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego i europejskiego funduszu na rzecz uchodźców;

d) organizuje i ogłasza zaproszenia do składania ofert i wniosków, w stosownych przypadkach;

e) organizuje procedury wyboru i udziela zamówień na działania współfinansowane w ramach funduszu zgodnie z zasadami określonymi w art. 15 ust. 5;

f) przyjmuje płatności dokonywane przez Komisję i dokonuje płatności na rzecz beneficjentów końcowych;

g) zapewnia spójność i komplementarność współfinansowania w ramach funduszu względem współfinansowania w ramach innych stosownych instrumentów finansowych, krajowych i wspólnotowych;

h) monitoruje dostawy współfinansowanych produktów i usług oraz zgodność deklarowanych wydatków ze stanem faktycznym oraz przepisami wspólnotowymi i krajowymi;

i) zapewnia istnienie elektronicznego systemu ewidencjonowania i przechowywania […] zapisów księgowych dotyczących każdego z działań w ramach programów rocznych, jak również gromadzenie danych dotyczących realizacji, niezbędnych do celów zarządzania finansami, monitorowania, kontroli i oceny;

j) zapewnia posiadanie przez beneficjentów końcowych i inne podmioty uczestniczące w realizacji działań współfinansowanych z funduszu oddzielnego systemu księgowego lub odpowiedniego kodu księgowego dla wszystkich transakcji związanych z danym działaniem, bez uszczerbku dla krajowych przepisów księgowych;

k) zapewnia przeprowadzanie ocen programów wieloletnich, o których mowa art. 48, w terminach określonych w niniejszej decyzji i zgodnie z normami jakości uzgodnionymi między Komisją a danym państwem członkowskim;

l) ustala procedury zapewniające przechowywanie wszelkich dokumentów dotyczących wydatków i audytów, wymaganych do zapewnienia odpowiedniej ścieżki audytu zgodnie z wymogami, o których mowa w art. 42;

m) zapewnia otrzymywanie przez jednostkę audytu, do celów prowadzenia audytów określonych w art. 29 ust. 1, wszystkich niezbędnych informacji na temat stosowanych procedur zarządzania i projektów współfinansowanych z funduszu;

n) zapewnia otrzymywanie przez jednostkę certyfikującą, do celów poświadczania, wszystkich niezbędnych informacji na temat procedur i kontroli prowadzonych w odniesieniu do wydatków;

o) sporządza i przedkłada Komisji sprawozdania z postępów i sprawozdania końcowe z realizacji programów rocznych, deklaracje wydatków poświadczonych przez jednostkę certyfikującą i wnioski o płatności lub, w stosownych przypadkach, deklarację zwrotu;

p) prowadzi działalność informacyjną i doradczą; oraz rozpowszechnia wyniki wspieranych działań;

q) współpracuje z Komisją i organami odpowiedzialnymi w innych państwach członkowskich;

r) kontroluje wdrożenie przez beneficjentów końcowych wytycznych, o których mowa w art. 32 ust. 6.

2. Działania organu odpowiedzialnego związane z zarządzaniem projektami realizowanymi w państwach członkowskich mogą być finansowane w ramach ustaleń dotyczących pomocy technicznej, o której mowa w art. 17.

Artykuł 27

Delegacja zadań przez organ odpowiedzialny

1. W przypadku gdy wykonanie wszystkich lub niektórych zadań organu odpowiedzialnego powierza się organowi delegowanemu, organ odpowiedzialny określa dokładnie zakres powierzonych zadań oraz ustala szczegółowe procedury wykonania tych zadań, zgodnie z warunkami określonymi w art. 25.

2. Procedury te obejmują regularne dostarczanie organowi odpowiedzialnemu informacji na temat efektywnego wykonywania delegowanych zadań i opis zastosowanych środków.

Artykuł 28

Jednostka certyfikująca

1. Jednostka certyfikująca […]:

a) poświadcza, że:

- deklaracja wydatków jest dokładna, została opracowana przy pomocy rzetelnych systemów księgowych i opiera się na weryfikowalnych dokumentach uzupełniających;

- deklarowane wydatki są zgodne z obowiązującymi przepisami wspólnotowymi i krajowymi i zostały poniesione na pokrycie kosztów działań wybranych na podstawie kryteriów mających zastosowanie do programu i zgodnych z przepisami wspólnotowymi i krajowymi;

b) dba o to, aby uzyskać od organu odpowiedzialnego odpowiednie do wystawienia poświadczenia informacje na temat procedur i kontroli prowadzonych w odniesieniu do wydatków zawartych w deklaracjach wydatków;

c) uwzględnia w procesie poświadczania wyniki wszystkich audytów przeprowadzanych przez jednostkę audytu lub w jej imieniu;

d) prowadzi elektroniczną ewidencję zapisów księgowych dokumentujących wydatki deklarowane wobec Komisji;

e) zapewnia odzyskiwanie wszelkich wspólnotowych środków finansowych, w stosownych przypadkach wraz z odsetkami, w przypadku stwierdzenia, że zostały one nienależnie wypłacone w wyniku wykrytych nieprawidłowości; ewidencjonuje kwoty podlegające zwrotowi i przekazuje odzyskane kwoty do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, w miarę możliwości poprzez potrącenie ich z następnej deklaracji wydatków.

2. Działania jednostki certyfikującej związane z projektami realizowanymi w państwach członkowskich mogą być finansowane w ramach ustaleń dotyczących pomocy technicznej, o której mowa w art. 17, o ile są respektowane prerogatywy tej jednostki określone w art. 24.

Artykuł 29

Jednostka audytu

1. Jednostka audytu […]:

a) zapewnia prowadzenie audytów […] w celu weryfikacji skutecznego funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli […];

b) dba o to, aby audyty działań w celu zweryfikowania deklarowanych wydatków były prowadzone na podstawie odpowiedniej próbki; próbka taka stanowi co najmniej 10 % całkowitej kwoty kwalifikowalnych wydatków dla każdego programu rocznego;

c) przedstawia Komisji, w terminie sześciu miesięcy od daty zatwierdzenia programu wieloletniego, strategię audytu obejmującą: organy, które przeprowadzą audyty, o których mowa w lit. a) i b), […] aby w ten sposób zapewnić prowadzenie i równomierny rozkład audytów głównych beneficjentów działań współfinansowanych z funduszu w całym okresie programowania.

2. W przypadku gdy jednostka audytu wyznaczona na mocy niniejszej decyzji jest także jednostką audytu wyznaczoną na mocy decyzji …, … i … [11] lub w przypadku gdy do dwóch lub większej liczby omawianych funduszy mają zastosowanie wspólne systemy, możliwe jest przedłożenie połączonej strategii audytu zgodnie z ust. 1 lit. c).

3. Dla każdego programu rocznego jednostka audytu sporządza sprawozdanie obejmujące:

a) roczne sprawozdanie z audytu zawierające ustalenia audytów przeprowadzonych zgodnie ze strategią audytu w odniesieniu do programu rocznego oraz przedstawiające wszelkie niedociągnięcia stwierdzone w systemach zarządzania i kontroli danego programu;

b) opinię, na podstawie kontroli i audytów przeprowadzonych w imieniu jednostki audytu, w kwestii tego, czy funkcjonowanie systemu zarządzania i kontroli daje wystarczającą pewność, że deklaracje wydatków przedstawione Komisji są prawidłowe i że leżące u ich podstaw operacje są legalne i prawidłowe;

c) oświadczenie oceniające zasadność wniosku o płatność salda końcowego, jak również legalność i prawidłowość odnośnych wydatków.

4. Jednostka audytu dba o to, aby czynności audytowe uwzględniały uznane w skali międzynarodowej standardy audytu.

5. Czynności audytowe dotyczące projektów realizowanych w państwach członkowskich mogą być finansowane w ramach ustaleń dotyczących pomocy technicznej, o której mowa w art. 17, o ile są respektowane prerogatywy jednostki audytu określone w art. 24.

ROZDZIAŁ VI

OBOWIĄZKI I KONTROLA

Artykuł 30

Obowiązki państw członkowskich

1. Państwa członkowskie są odpowiedzialne za zapewnienie należytego zarządzania finansami w zakresie programów wieloletnich i rocznych oraz za legalność i prawidłowość operacji leżących u ich podstaw.

2. Czuwają nad tym, aby organy odpowiedzialne i wszelkie organy delegowane, jednostki certyfikujące, jednostki audytu oraz wszelkie inne zainteresowane organy otrzymywały odpowiednie instrukcje dotyczące tworzenia systemów zarządzania i kontroli, o których mowa w art. 23 i 29, w celu zapewnienia skutecznego i prawidłowego wydatkowania środków finansowych Wspólnoty.

3. Państwa członkowskie zapobiegają nieprawidłowościom, wykrywają je i likwidują. Zgłaszają je Komisji i informują Komisję o postępach w wynikłych postępowaniach administracyjnych i prawnych.

W przypadku braku możliwości odzyskania nienależnie wypłaconych beneficjentowi końcowemu kwot, państwo członkowskie odpowiada za zwrot utraconych kwot do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, jeśli zostało stwierdzone, że straty powstały w wyniku błędu lub zaniedbania z jego strony.

4. Państwa członkowskie odpowiadają w pierwszej kolejności za kontrolę finansową działań oraz czuwają nad tym, aby systemy zarządzania i audyty były wdrażane w sposób gwarantujący prawidłowe i efektywne wykorzystanie funduszy wspólnotowych. Przekazują one Komisji opis takich systemów.

5. Szczegółowe przepisy wykonawcze dotyczące ust. 1-4 przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2.

Artykuł 31

Systemy zarządzania i kontroli

1. Przed zatwierdzeniem programu wieloletniego przez Komisję, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 51 ust. 2, państwa członkowskie zapewniają ustanowienie systemów zarządzania i kontroli zgodnie z art. 23-29. Odpowiadają one za zapewnienie skutecznego działania systemów przez cały okres programowania.

2. Wraz z projektem programu wieloletniego, państwa członkowskie przedkładają Komisji opis organizacji i procedur dotyczących: organów odpowiedzialnych, organów delegowanych i jednostek certyfikujących oraz systemów audytu wewnętrznego funkcjonujących w tych organach i jednostkach, a także jednostki audytu i wszelkich innych organów przeprowadzających audyty w jej imieniu.

3. Komisja dokonuje przeglądu zastosowania tego przepisu w kontekście przygotowania sprawozdania za lata 2007-2013 określonego w art. 49 ust. 3.

Artykuł 32

Obowiązki Komisji

1. Zgodnie z procedurą określoną w art. 31 Komisja upewnia się, że państwa członkowskie stworzyły systemy zarządzania i kontroli odpowiadające przepisom art. 23-29 oraz, na podstawie rocznych sprawozdań z audytu i przeprowadzonych przez siebie audytów, że systemy funkcjonują skutecznie przez cały okres programowania.

2. Bez uszczerbku dla audytów przeprowadzanych przez państwa członkowskie urzędnicy lub upoważnieni przedstawiciele Komisji mogą przeprowadzać audyty na miejscu w celu sprawdzenia skutecznego funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli; czynności te mogą obejmować audyty działań ujętych w programach rocznych, przy czym o audycie należy poinformować z wyprzedzeniem minimum trzech dni roboczych. W audytach takich mogą brać udział urzędnicy lub upoważnieni przedstawiciele danego państwa członkowskiego.

3. Komisja może wymagać, aby dane państwo członkowskie przeprowadziło kontrolę na miejscu w celu sprawdzenia prawidłowości działania systemów lub prawidłowości jednej lub większej liczby transakcji. Urzędnicy Komisji lub jej upoważnieni przedstawiciele mogą brać udział w takich audytach.

4. We współpracy z państwami członkowskimi Komisja zapewnia przekazywanie odpowiednich informacji na temat działań wspieranych przez fundusz, promocję tych działań i ich monitoring.

5. We współpracy z państwami członkowskimi Komisja zapewnia spójność i komplementarność działań względem innych stosownych polityk, instrumentów i inicjatyw Wspólnoty.

6. Komisja określa wytyczne zapewniające uwidocznienie środków finansowych przyznanych na mocy niniejszej decyzji.

Artykuł 33

Współpraca z organami kontroli państw członkowskich

1. Komisja współpracuje z jednostkami audytu […] w celu koordynowania ich odnośnych planów kontroli i metod audytu, a także dokonuje niezwłocznej wymiany wyników przeprowadzonych audytów systemów zarządzania i kontroli w celu możliwie najlepszego wykorzystania środków kontroli i unikania nieuzasadnionego powielania prac.

Komisja przekazuje swoje uwagi dotyczące strategii audytu przedstawionej na mocy art. 29 w terminie nieprzekraczającym trzech miesięcy […].

2. Przy określaniu swojej własnej strategii audytu Komisja określa te programy roczne, które uznaje za zadowalające na podstawie posiadanej wiedzy na temat systemów zarządzania i kontroli.

W odniesieniu do takich programów Komisja może stwierdzić, że może polegać głównie na dowodach z audytów dostarczonych przez państwa członkowskie oraz że przeprowadzi swoje własne audyty na miejscu tylko w przypadku dowodów wskazujących na istnienie braków w systemach.

ROZDZIAŁ VII

ZARZĄDZANIE FINANSAMI

Artykuł 34

Kwalifikowalność — deklaracje wydatków

1. Wszystkie deklaracje wydatków obejmują kwotę wydatków poniesionych przez beneficjentów końcowych przy realizacji działań oraz odpowiadający im wkład pochodzący ze źródeł publicznych lub prywatnych.

2. Wydatki odpowiadają płatnościom dokonanym przez beneficjentów. Wydatki uzasadnione są opłaconymi fakturami lub dokumentami księgowymi o równoważnej wartości dowodowej.

3. Wydatki mogą być uznane za kwalifikujące się do uzyskania wsparcia z funduszu wyłącznie wtedy, gdy zostały faktycznie poniesione nie wcześniej niż 1 stycznia roku, o którym mowa w decyzji w sprawie finansowania zatwierdzającej program roczny, wskazanej w art. 21 ust. 4. Działania współfinansowane nie mogą zostać zakończone przed początkową datą kwalifikowalności.

W drodze wyjątku okres, za który dany wydatek jest kwalifikowalny, ustala się na trzy lata w odniesieniu do wydatków poniesionych przy realizacji działań wspieranych w ramach programów rocznych na rok 2007.

4. Zasady regulujące kwalifikowalność wydatków w ramach działań realizowanych w państwach członkowskich i współfinansowanych ze środków funduszu zgodnie z art. 4 przyjmuje się zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 51 ust. 2.

Artykuł 35

Integralność płatności na rzecz beneficjentów

Państwa członkowskie upewniają się, że organ odpowiedzialny dopilnowuje, aby beneficjenci końcowi otrzymywali całkowitą kwotę wkładu pochodzącego ze środków publicznych możliwie najszybciej. Nie potrąca się ani nie wstrzymuje żadnych kwot, ani też nie nakłada żadnych dodatkowych opłat szczególnych czy innych opłat o skutku równoważnym, które powodowałyby zmniejszenie kwot wypłacanych beneficjentom końcowym, pod warunkiem że beneficjenci końcowi spełniają wszystkie wymogi dotyczące kwalifikowalności działań i wydatków.

Artykuł 36

Stosowanie euro

1. Kwoty określone w przedstawianych przez państwa członkowskie projektach programów wieloletnich i rocznych, o których mowa, odpowiednio, w art. 19 i 21, poświadczone deklaracje wydatków, wnioski o płatność, o których mowa w art. 26 ust. 1 lit. o), oraz wydatki wymienione w sprawozdaniu z postępów w realizacji programu rocznego, o którym mowa w art. 38 ust. 4 i sprawozdaniu końcowym z realizacji programu rocznego, o którym mowa w art. 50, są denominowane w euro.

2. Decyzje Komisji w sprawie finansowania zatwierdzające programy roczne państw członkowskich, o których mowa w art. 21 ust. 4, zobowiązania i płatności są denominowane i dokonywane w euro.

3. Państwa członkowskie, które nie przyjęły euro jako swojego środka płatniczego do dnia złożenia wniosku o płatność, przeliczają na euro kwoty wydatków poniesionych w walucie krajowej. Kwota ta jest przeliczana na euro z wykorzystaniem miesięcznego obrachunkowego kursu wymiany stosowanego przez Komisję w miesiącu, w którym wydatki zostały zaksięgowane przez organ odpowiedzialny danego programu. Kurs ten jest publikowany comiesięcznie przez Komisję w mediach elektronicznych.

4. Kiedy dane państwo członkowskie przyjmuje euro jako swój środek płatniczy, procedura przeliczania określona w poprzednim ustępie stosuje się nadal do wszystkich wydatków zaksięgowanych przez jednostkę certyfikującą przed datą wejścia w życie stałego kursu wymiany waluty krajowej na euro.

Artykuł 37

Zobowiązania

Zobowiązania budżetowe Wspólnoty są określane co roku na podstawie decyzji Komisji w sprawie finansowania zatwierdzającej program roczny, o której mowa w art. 21 ust. 4.

Artykuł 38

Płatności — prefinansowanie

1. Komisja dokonuje płatności wkładu z funduszy zgodnie ze zobowiązaniami budżetowymi.

2. Płatności mają postać prefinansowania i płatności salda. Dokonuje się ich na rzecz organu odpowiedzialnego wyznaczonego przez państwo członkowskie.

3. Płatności kwoty prefinansowania stanowiącej 50 % kwoty przydzielonej w decyzji w sprawie finansowania zatwierdzającej program roczny dokonuje się na rzecz państwa członkowskiego w terminie sześćdziesięciu dni od daty przyjęcia takiej decyzji.

4. Płatności drugiej kwoty prefinansowania, stanowiącej co najmniej 60 % kwoty pierwszej płatności, dokonuje się nie później niż trzy miesiące po zatwierdzeniu przez Komisję, w terminie dwóch miesięcy od formalnego przedłożenia, sprawozdania z postępów w realizacji programu rocznego oraz poświadczonej deklaracji wydatków sporządzonej zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. a) i art. 34. Druga kwota prefinansowania wypłacana przez Komisję nie przekracza 50 % całkowitej kwoty przydzielonej w decyzji w sprawie finansowania zatwierdzającej program roczny a, w każdym przypadku, gdy państwo członkowskie przeznaczyło na poziomie krajowym kwotę pomniejszoną o kwotę wskazaną w decyzji w sprawie finansowania zatwierdzającej program roczny, salda kwoty wspólnotowych środków finansowych faktycznie przeznaczonych przez państwo członkowskie na wybrane projekty w ramach rocznego programu, pomniejszonego o pierwszą kwotę prefinansowania.

5. Wszelkie odsetki uzyskane z tytułu prefinansowania księguje się na koncie danego programu, uznając je za zasoby należące do krajowego wkładu publicznego danego państwa członkowskiego, i deklaruje Komisji w chwili końcowej deklaracjiwydatkówdanego programu.

6. Kwoty wypłacone w formie prefinansowania rozlicza się po zamknięciu programu rocznego.

Artykuł 39

Płatność salda

1. Komisja wypłaca saldo pod warunkiem otrzymania następujących dokumentów nie później niż w terminie dziewięciu miesięcy od upływu terminu kwalifikowalności kosztów określonego w decyzji w sprawie finansowania zatwierdzającej program roczny:

a) poświadczonej deklaracji wydatków należycie sporządzonej zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. a) i art. 34 oraz wniosku o płatność salda lub deklaracji zwrotu kosztów;

b) końcowego sprawozdania z realizacji programu rocznego, zgodnie z art. 50;

c) rocznego sprawozdania z audytu, opinii i deklaracji przewidzianych w art. 29 ust. 3.

Płatność salda podlega przyjęciu końcowego sprawozdania z realizacji programu rocznego oraz deklaracji oceniającej zasadność wniosku o płatność salda.

2. W przypadku gdy dokumenty wymagane w ust. 1 nie zostaną dostarczone przez organ odpowiedzialny w wyznaczonym terminie i wymaganym formacie, Komisja umarza tę część zobowiązania budżetowego przypadającą na dany program roczny, której nie wykorzystano w formie prefinansowania.

3. Procedurę automatycznego anulowania zobowiązań, określoną w ust. 2, zawiesza się w odniesieniu do kwot przypadających na dane projekty, w przypadku gdy, w chwili składania dokumentów określonych w ust. 1, na poziomie państwa członkowskiego toczą się postępowania prawne lub administracyjne postępowania odwoławcze ze skutkiem zawieszającym. W przedkładanych cząstkowych sprawozdaniach końcowych państwo członkowskie podaje szczegółowe informacje na temat takich projektów oraz wysyła co 6 miesięcy sprawozdania z postępów w ich realizacji. W terminie 3 miesięcy od zamknięcia postępowania prawnego lub administracyjnego postępowania odwoławczego państwo członkowskie przedstawia dokumenty wymagane w ust. 1 odnoszące się do danych projektów.

4. Dziewięciomiesięczny termin, o którym mowa w ust. 1, przerywa się z chwilą przyjęcia przez Komisję decyzji o zawieszeniu płatności środków przeznaczonych na współfinansowanie odpowiedniego programu rocznego, zgodnie z przepisami art. 41. Termin ten wznawia bieg z chwilą powiadomienia danego państwa członkowskiego o decyzji Komisji, o której mowa w art. 41 ust. 3.

5. Bez uszczerbku dla przepisów art. 40, w terminie sześciu miesięcy od daty otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 1, Komisja powiadamia państwo członkowskie o kwocie wydatków uznanej przez Komisję jako należnej ze środków funduszu oraz o wszelkich korektach finansowych wynikających z różnicy między wydatkami deklarowanymi a wydatkami uznanymi za należne. Państwo członkowskie ma trzy miesiące na zgłoszenie swoich uwag.

6. W terminie trzech miesięcy od daty otrzymania uwag państwa członkowskiego Komisja podejmuje decyzję w sprawie kwoty wydatków uznanej za należną ze środków funduszu oraz dokonuje płatności salda wynikającego z różnicy między ostateczną kwotą uznanych wydatków a sumami dotychczas wypłaconymi na rzecz państw członkowskich.

7. Z zastrzeżeniem dostępności środków finansowych Komisja dokonuje płatności salda w terminie nieprzekraczającym sześćdziesięciu dni od daty przyjęcia dokumentów, o których mowa w ust. 1 powyżej. Saldo zobowiązania budżetowego umarza się w terminie sześciu miesięcy od daty płatności.

Artykuł 40

Przerwanie biegu terminu płatności

1. Bieg terminu płatności zostaje przerwany przez delegowanego urzędnika zatwierdzającego w rozumieniu rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1605/2002 na okres nieprzekraczający sześciu miesięcy, jeżeli […]:

a) w sprawozdaniu krajowego lub wspólnotowego organu kontroli znajdują się dowody wskazujące na istnienie znaczących wad funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli […];

b) urzędnik tenmusi przeprowadzić dodatkową weryfikację na podstawie otrzymanych przez siebie informacji sugerujących, że wydatek ujęty w poświadczonym zestawieniu wydatków związany jest z poważną nieprawidłowością, która nie została skorygowana.

2. Państwo członkowskie i jednostka certyfikująca są niezwłocznie informowane o przyczynach przerwania biegu terminu płatności. Przedsięwzięcie przez państwo członkowskie niezbędnych środków powoduje wznowienie płatności.

Artykuł 41

Zawieszenie

1. Komisja może zawiesić całość lub część płatności kwot prefinansowania i salda, jeśli:

a) w systemie zarządzania i kontroli programu istnieje poważna wada mająca wpływ na rzetelność procedury poświadczania płatności, a w odniesieniu do której nie podjęto działań naprawczych; lub

b) wydatek ujęty w poświadczonej deklaracji wydatków związany jest z poważną nieprawidłowością, która nie została skorygowana; lub

c) państwo członkowskie nie wypełnia swoich obowiązków wynikających z art. 30 i 31.

2. Komisja może podjąć decyzję o zawieszeniu płatności kwot prefinansowania i salda po umożliwieniu państwu członkowskiemu zgłoszenia uwag w terminie trzech miesięcy.

3. Komisja znosi zawieszenie płatności kwot prefinansowania i salda, jeśli uzna, że państwo członkowskie przedsięwzięło niezbędne środki umożliwiające zniesienie zawieszenia.

4. W przypadku braku przedsięwzięcia przez państwo członkowskie wymaganych środków Komisja może przyjąć decyzję o […] anulowaniu całości lub części wkładu Wspólnoty w program roczny zgodnie z art. 45.

Artykuł 42

Przechowywanie dokumentów

Bez uszczerbku dla przepisów regulujących pomoc państwa zgodnie z art. 87 Traktatu, organ odpowiedzialny czuwa nad tym, aby wszystkie dokumenty uzupełniające dotyczące wydatków i audytów danych programów były przechowywane do wglądu Komisji i Trybunału Obrachunkowego przez okres pięciu lat od zamknięcia programów, zgodnie z art. 39 ust. 1.

Bieg tego terminu zawiesza się w przypadku toczącego się postępowania prawnego lub na należycie umotywowany wniosek Komisji.

Dokumenty przechowuje się w formie oryginałów lub kopii poświadczonych za zgodność z oryginałem na powszechnie uznawanych nośnikach danych.

ROZDZIAŁ VIII

KOREKTY FINANSOWE

Artykuł 43

Korekty finansowe dokonywane przez państwa członkowskie

1. Państwa członkowskie są w pierwszej kolejności odpowiedzialne za badanie nieprawidłowości, reagowanie na dowody świadczące o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli programów oraz za dokonywanie wymaganych korekt finansowych.

2. Państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w działaniach lub programach rocznych. Korekty dokonywane przez państwa członkowskie polegają na odzyskiwaniu całości lub części wkładu Wspólnoty. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusz.

3. W sprawozdaniu końcowym z realizacji programu rocznego, o którym mowa w art. 50, państwa członkowskie umieszczają wykaz postępowań w sprawie anulowania wszczętych w odniesieniu do danego programu rocznego.

Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu finansowego Wspólnoty, a w przypadku gdy kwota nie zostanie zwrócona w terminie określonym przez dane państwo członkowskie, nalicza się odsetki za zwłokę w wysokości przewidzianej w art. 46 ust. 2.

4. W przypadku nieprawidłowości systemowych państwo członkowskie rozszerza zakres postępowania wyjaśniającego, tak aby objąć nim wszystkie działania, których mogą one dotyczyć.

Artykuł 44

Kontrola ksiąg i korekty finansowe dokonywane przez Komisję

1. Bez uszczerbku dla uprawnień Trybunału Obrachunkowego lub kontroli przeprowadzanych przez państwa członkowskie zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi, urzędnicy lub upoważnieni przedstawiciele Komisji mogą przeprowadzać kontrole na miejscu, w tym kontrole wyrywkowe, dotyczące działań finansowanych z funduszu oraz systemów zarządzania i kontroli, o których informują z wyprzedzeniem nie krótszym niż trzy dni robocze. Komisja powiadamia zainteresowane państwo członkowskie w celu uzyskania wszelkiej niezbędnej pomocy. W kontrolach takich mogą brać udział urzędnicy lub upoważnieni przedstawiciele danego państwa członkowskiego.

Komisja może wymagać, aby dane państwo członkowskie przeprowadziło kontrolę na miejscu w celu sprawdzenia prawidłowości jednej lub większej liczby transakcji. W kontrolach takich mogą brać udział urzędnicy lub upoważnieni przedstawiciele Komisji.

2. Jeżeli po dokonaniu niezbędnych weryfikacji Komisja stwierdza, że państwo członkowskie nie wypełnia swoich obowiązków wynikających z art. 30, zawiesza płatności kwot prefinansowania lub płatność końcową, zgodnie z art. 41.

Artykuł 45

Kryteria dokonywania korekt

1. Komisja może dokonywać korekt finansowych w drodze anulowania całości lub części wkładu wspólnotowego na rzecz programu rocznego, jeżeli w wyniku przeprowadzenia niezbędnego badania stwierdzi, że:

a) w systemie zarządzania i kontroli programu istnieje poważna wada stanowiąca zagrożenie dla już wypłaconego wkładu Wspólnoty na rzecz programu;

b) wydatek ujęty w poświadczonej deklaracji wydatków jest nieprawidłowy i nie został skorygowany przez państwo członkowskie przed wszczęciem procedury korekty na mocy niniejszego ustępu;

c) państwo członkowskie nie wywiązało się ze swych obowiązków zgodnie z art. 30 przed wszczęciem procedury korekty na mocy niniejszego ustępu.

Komisja podejmuje decyzję z uwzględnieniem wszelkich uwag zgłoszonych przez państwo członkowskie.

2. Ustalając, czy za podstawę korekty finansowej przyjąć wartość ryczałtową czy ekstrapolowaną, Komisja opiera się na stwierdzonych, indywidualnych przypadkach nieprawidłowości, biorąc pod uwagę systemowy charakter danej nieprawidłowości. Jeżeli przypadek nieprawidłowości dotyczy deklaracji wydatków, w stosunku do których w sprawozdaniu rocznym wydano uprzednio pozytywną opinię zgodnie z art. 29 ust. 3 lit. b), zachodzić będzie domniemanie wystąpienia problemu o charakterze systemowym skutkującego zastosowaniem korekty w postaci wartości ryczałtowej lub ekstrapolowanej, chyba że w terminie trzech miesięcy państwo członkowskie przedstawi dowód obalający takie domniemanie.

3. Podejmując decyzję odnośnie do kwoty korekty, Komisja uwzględnia charakter i wagę nieprawidłowości oraz zakres i finansowe skutki wad stwierdzonych w danym programie rocznym.

4. Jeżeli Komisja opiera swoje stanowisko na faktach stwierdzonych przez audytorów spoza jej służb, wyciąga własne wnioski dotyczące konsekwencji finansowych, po przeanalizowaniu środków przedsięwziętych przez dane państwo członkowskie na mocy art. 31, sprawozdań zgłoszonych nieprawidłowości oraz wszelkich odpowiedzi ze strony danego państwa członkowskiego.

Artykuł 46

Zwrot środków

1. Zwrotu wszelkich środków należnych budżetowi ogólnemu Wspólnot Europejskich dokonuje się przed terminem płatności wymienionym w nakazie odzyskania środków sporządzonym zgodnie z art. 72 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 [12]. Termin ten przypada na ostatni dzień drugiego miesiąca po dacie wydania nakazu.

2. Wszelkie opóźnienia w zwrocie środków powodują naliczanie odsetek z tytułu zaległych płatności począwszy od terminu płatności do dnia faktycznego dokonania płatności. Stopa oprocentowania równa jest stopie stosowanej przez Europejski Bank Centralny do jego głównych operacji refinansowych, opublikowanej w serii C Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, obowiązującej w pierwszym dniu kalendarzowym miesiąca, na który przypada termin płatności, powiększona o trzy i pół punktu procentowego.

Artykuł 47

Obowiązki państw członkowskich

Korekta finansowa dokonywana przez Komisję pozostaje bez uszczerbku dla obowiązku danego państwa członkowskiego w zakresie odzyskiwania środków zgodnie z art. 45.

ROZDZIAŁ IX

MONITORING, OCENA I SPRAWOZDANIA

Artykuł 48

Monitoring i ocena

1. We współpracy z państwami członkowskimi Komisja prowadzi regularny monitoring funduszu.

2. Fundusz jest poddawany regularnej ocenie […] przez Komisję we współpracy z państwami członkowskimi w celu określenia istotności, skuteczności i oddziaływania realizowanych działań w świetle celu ogólnego, o którym mowa w art. 2, w kontekście przygotowania sprawozdania określonego w art. 49 ust. 3.

3. Komisja analizuje też komplementarność działań realizowanych w ramach funduszu względem działań prowadzonych w ramach innych stosownych polityk, instrumentów i inicjatyw wspólnotowych.

Artykuł 49

Obowiązki sprawozdawcze

1. W każdym państwie członkowskim organ odpowiedzialny przedsiębierze niezbędne środki w celu zapewnienia monitoringu i oceny projektu.

W tym celu porozumienia i umowy zawierane przez organ odpowiedzialny z organizacjami odpowiedzialnymi za realizację działań zawierają klauzule nakładające obowiązek przedkładania regularnych i szczegółowych sprawozdań z postępów w realizacji działań i osiąganiu wyznaczonych celów, które stanowią podstawę, odpowiednio, sprawozdania z postępów i sprawozdania końcowego z realizacji programu rocznego.

2. Państwa członkowskie przedkładają Komisji:

a) nie później niż 30 czerwca 2010 r., sprawozdanie oceniające na temat realizacji działań współfinansowanych z funduszu;

b) nie później niż 30 czerwca 2012 r. (za lata 2007-2010) i nie później niż 30 czerwca 2015 r. (za lata 2011-2013), odpowiednio, sprawozdanie oceniające rezultaty i wpływ działań współfinansowanych z funduszu.

3. Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów:

a) nie później niż 30 czerwca 2009 r., sprawozdanie ze stosowania kryteriów określonych w art. 14 do celów rocznego podziału zasobów między państwa członkowskie oraz przegląd stosowania tych kryteriów; wraz z wnioskami dotyczącymi zmian, jeśli uzna to za konieczne;

b) nie później niż 31 grudnia 2010 r., sprawozdanie śródokresowe na temat osiągniętych wyników oraz jakościowych i ilościowych aspektów realizacji funduszu, wraz z propozycją dotyczącą rozwoju funduszu w przyszłości;

c) nie później niż 31 grudnia 2012 r. (za lata 2007-2010) i nie później niż 31 grudnia 2015 r. (za lata 2011-2013), odpowiednio, sprawozdanie oceniające ex post.

Artykuł 50

Sprawozdanie końcowe z realizacji programu rocznego

1. Sprawozdanie zawiera poniższe informacje pozwalające uzyskać jasny obraz procesu realizacji programu:

a) dane na temat realizacji programu rocznego pod względem finansowym i operacyjnym;

b) postęp osiągnięty w realizacji programu wieloletniego i jego priorytetów w odniesieniu do ich konkretnych, weryfikowalnych celów, z podaniem, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, danych ilościowych dotyczących wskaźników;

c) kroki podjęte przez organ odpowiedzialny w celu zapewnienia wysokiej jakości i skuteczności realizacji, w szczególności:

- środki monitoringu i oceny, w tym system gromadzenia danych;

- zestawienie wszelkich istotnych problemów napotkanych w trakcie realizacji programu operacyjnego oraz wszelkich przedsięwziętych środków;

- wykorzystanie pomocy technicznej;

d) środki przedsięwzięte w celu przekazania i rozpowszechnienia informacji na temat programów rocznych i wieloletnich.

2. Sprawozdanie uznaje się za dopuszczalne, jeśli zawiera ono wszystkie informacje wymienione w ust. 1. Komisja podejmuje decyzję w sprawie zawartości […] sprawozdania […] przedłożonego przez organ odpowiedzialny w terminie dwóch miesięcy od otrzymania wszystkich informacji, o których mowa w ust. 1; decyzja ta zostanie przekazana do wiadomości państwom członkowskim. W przypadku braku odpowiedzi ze strony Komisji w przewidzianym terminie, sprawozdanie uznaje się za przyjęte.

ROZDZIAŁ X

PRZEPISY PRZEJŚCIOWE

Artykuł 50A

Przygotowania do programu wieloletniego

1. W drodze odstępstwa od art. 19 państwa członkowskie:

a) możliwie najszybciej po wejściu w życie niniejszej decyzji, ale nie później niż 1 marca 2007 r., wyznaczają krajowy organ odpowiedzialny, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lit. a), jak również, w stosownych przypadkach, organ delegowany;

b) nie później niż 1 maja 2007 r., przedkładają opis systemów zarządzania i kontroli, o których mowa w art. 32 ust. 2.

2. Do 31 maja 2007 r. Komisja przedstawia państwom członkowskim:

a) szacowane kwoty przydzielone im na rok budżetowy 2007;

b) szacowane kwoty, jakie zostaną im przydzielone na lata budżetowe 2008-2013, na podstawie ekstrapolacji obliczeń szacowanych kwot na rok budżetowy 2007, z uwzględnieniem proponowanych rocznych środków na lata 2007-2013 określonych w perspektywie finansowej.

Artykuł 50B

Przygotowania do programu rocznego na 2007 rok

1. W drodze odstępstwa od art. 21 przy realizacji programu na rok budżetowy 2007 zastosowanie ma następujący harmonogram:

a) do 31 maja 2007 r. Komisja przedstawia państwom członkowskim szacowane kwoty przydzielone im na rok budżetowy 2007;

b) do 1 września 2007 r. państwa członkowskie przedstawiają Komisji projekt programu rocznego.

2. Wydatki faktycznie poniesione między 1 stycznia 2007 r. a datą przyjęcia decyzji w sprawie finansowania zatwierdzającej program roczny danego państwa członkowskiego mogą kwalifikować się do wsparcia z funduszu.

3. Aby uwzględnić przyjęcie w 2008 roku decyzji w sprawie finansowania zatwierdzających program roczny na 2007 rok, Komisja zaciągnie wspólnotowe zobowiązanie budżetowe na 2007 rok na podstawie szacowanej kwoty, która powinna zostać przydzielona państwom członkowskim, obliczonej zgodnie z art. 14.

ROZDZIAŁ XI

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 51

Komitet

1. Komisja otrzymuje wsparcie wspólnego komitetu "Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi", powołanego decyzją ustanawiającą fundusz granic zewnętrznych na lata 2007-2013 jako część programu ogólnego "Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi" …/… [13] (zwanego dalej "komitetem").

2. W przypadku odesłań do niniejszego ustępu, zastosowanie mają art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE.

3. Komitet przyjmuje swój regulamin.

Artykuł 52

Przegląd

Rada dokona przeglądu niniejszej decyzji na podstawie wniosku Komisji nie później niż dnia 30 czerwca 2013 r.

Artykuł 53

Wejście w życie

Niniejsza decyzja ma zastosowanie od 1 stycznia 2007 r.

Artykuł 54

Adresaci

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

[1] Dz.U. C …

[2] Dz.U. C …

[3] Dz.U. L 248 z 16.9.2002, str. 1.

[4] Dz.U. C 139 z 14.6.2006, str. 1.

[5] Dz.U. L 200 z 22.7.2006, str. 11.

[6] Dz.U. C …

[7] Dz.U. C …

[8] Dz.U. L 375 z 23.12.2004, str. 12.

[9] Dz.U. L 289 z 3.11.2005, str. 15.

[10] Dz.U. L 16 z 23.1.2004, str. 44.

[11] Wstawione zostaną odesłania do decyzji ustanawiających fundusz na rzecz uchodźców, fundusz granic zewnętrznych i fundusz na rzecz powrotu imigrantów.

[12] Dz.U. L 248 z 16.9.2002.

[13] Wstawione zostaną odesłania do decyzji ustanawiających fundusz na rzecz uchodźców, fundusz granic zewnętrznych i fundusz na rzecz powrotu imigrantów.

--------------------------------------------------