KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 7.12.2011 
SEK(2011) 1476 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
ROZPORZ ĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
w sprawie ustanowienia Instrumentu Partnerstwa na rzecz wspó łpracy z pa ństwami 
trzecimi 
{KOM(2011) 843 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1475 wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL 1. DEFINICJA PROBLEMU  
Fundamentalne wyzwanie, jakiemu ma zaradzi ć proponowany Instrument Partnerstwa, jest 
konsekwencj ą zjawiska globalizacji: zmian w strukturze światowej gospodarki, 
przekszta łcenia w uk ładzie sił, rozproszenia dobrobytu; pojawienia si ę nowych graczy w 
coraz większym stopniu kszta łtujących międzynarodowy program dzia łań. Symbolem tych 
zmian jest szczyt G-20: przekonanie, że nowy ład na świecie powoli wypiera poprzedni uk ład 
sił, ma mocne ugruntowanie w rzeczywisto ści, nawet je śli czasami mo żna przeceni ć tempo 
zmian. 
W szczególno ści: 
* Pojawienie si ę nowych pot ęg, takich jak Indie i Chiny, czy te ż RPA i Brazylia, zmieni ło ład 
na świecie, gdy ż państwa te odgrywaj ą coraz wa żniejszą rolę w światowej gospodarce i 
handlu, na forach mi ędzynarodowych (ONZ, G-20) oraz  w obliczu globalnych wyzwa ń. Choć 
nadal zasadniczym problemem pozostaje rozwój  i ograniczanie ubóstwa,  kraje te stopniowo 
wychodzą poza dotychczasowy status pa ństw rozwijaj ących się.  
* UE przyst ąpiła do szeroko zakrojonych, wi ążących umów z kluczowymi partnerami oraz 
rozwijającymi się gospodarkami, by rozwi ązać kwestie dwustronne oraz sprawy o znaczeniu 
globalnym. Wdro żenie tych umów wymaga zestawu narz ędzi, specjalnie w tym celu 
opracowanego instrumentu finansowego, tak aby UE dysponowa ła środkami pozwalaj ącymi 
jej wspiera ć własne interesy na arenie światowej oraz rozwi ązywać problemy o wymiarze 
globalnym. 
* Obecny Instrument Finansowania Wspó łpracy z Pa ństwami i Terytoriami 
Uprzemys łowionymi oraz Innymi Pa ństwami i Terytoriami o Wysokim Dochodzie (zwany 
dalej „ICI”) ma ograniczony zasi ęg geograficzny: obejmuje 17 pa ństw oraz terytoria o 
wysokim dochodzie. Z kolei In strument Finansowania Wspó łpracy na rzecz Rozwoju (zwany 
dalej „DCI”) obejmuje takie pa ństwa jak Indie, Chiny, RPA oraz Brazyli ę, lecz tylko w 
zakresie wydatków na oficjaln ą pomoc na rzecz rozwoju. 
* Stosunki oraz wi ęzi gospodarcze mi ędzy UE i Rosj ą uległy znacznym przeobra żeniom, co 
uwypukla znaczenie Rosji jako strategi cznego partnera, z którym wspó łpraca wykracza poza 
współpracę na rzecz rozwoju. Zmala ła potrzeba pomocy finansowej. Rosja d ąży do 
zbudowania stosunków na zasadach partnerskich i sama sta ła się darczyńcą. Zaproponowany 
Instrument Partnerstwa sta łby się głównym instrumentem wspó łpracy z Rosj ą.  
2. ANALIZA ZASADY POMOCNICZO ŚCI  
UE jest stron ą tak licznych umów mi ędzynarodowych z krajami partnerskimi na ca łym 
świecie, jak żadne z pa ństw członkowskich, dzi ęki czemu zyskuj ą one możliwość wywierania 
wpływu w niemal że wszystkich dziedzinach stosunków mi ędzynarodowych. Fakt, i ż 27 
państw członkowskich kieruje si ę wspólnymi politykami i strategiami, daje Unii ogromn ą siłę 
reagowania na wyzwania o wy miarze globalnym. UE znajduje si ę również w wyjątkowym 
położeniu, które pozwala jej rozpowszechnia ć swoje normy i standardy oraz nadawa ć im 
wymiar globalny dzi ęki współpracy międzynarodowej. 
 
PL 3   PL 3. CELE INICJATYWY UE 
UE nie dysponuje obecnie instrumentem, który pozwoli łby jej podj ąć współpracę ze 
wschodzącymi i istniej ącymi potęgami w kwestiach zwi ązanych ze wspieraniem nadrz ędnego 
interesu Unii oraz w sprawie wspólnych wyzwa ń (takich jak np. zmiana klimatu).  
Obecnie taka wspó łpraca jest mo żliwa w ramach ICI,  jednak ogranicza si ę ona do 17 wysoko 
uprzemys łowionych pa ństw lub pa ństw o wysokich dochodach (np. Stany Zjednoczone, 
Japonia, Korea i pa ństwa Zatoki Perskiej).  
Współpraca z takimi pa ństwami jak Chiny, Indie czy Braz ylia wchodzi w zakres DCI, co 
oznacza, że sprowadza si ę ona do dzia łań związanych bezpo średnio z ograniczaniem lub 
zwalczaniem ubóstwa w krajach b ędących beneficjentami pomocy. 
Proponowany Instrument Partnerstwa ma na celu zaradzenie problemowi, jakim jest 
ograniczona zdolno ść UE do anga żowania si ę w dzia łania międzynarodowe w 
najefektywniejszy sposób. Instrument ten pozwoli łby wypełnić opisaną powyżej lukę oraz 
umożliwiłby nam przede wszystkim realizacj ę agendy wykraczaj ącej poza wspó łpracę na 
rzecz rozwoju ze wschodz ącymi potęgami, a tak że, jeśli zajdzie taka konieczno ść, obronę 
głównego programu Unii w wymiarze globalnym  z dowolnym krajem partnerskim. 
W ramach tego instrumentu d ążyć się będzie do osi ągnięcia następujących celów 
szczegółowych: 
(a) urzeczywistnienie mi ędzynarodowego wymiaru strategii „Europa 2020” 
poprzez wspieranie unijnych strategii dotycz ących partnerstw na rzecz 
współpracy dwustronnej, regionalnej i mi ędzyregionalnej, promowanie dialogu 
politycznego oraz wypracowanie wspólnego podej ścia oraz odpowiedzi na 
globalne wyzwania;  
(b) ułatwienie europejskim przedsi ębiorstwom, zw łaszcza M ŚP, dostępu do rynku 
oraz rozwijanie wymiany handlowej, inwestycji i szans na rynku poprzez tworzenie partnerstw gospoda rczych i wspieranie wspó łpracy mi ędzy 
przedsiębiorstwami i w zakresie przepisów; 
(c) zadbanie o to, by Unia i zarazem rola, jak ą odgrywa na arenie 
międzynarodowej, by ły bardziej zauwa żalne i lepiej rozumiane za spraw ą 
dyplomacji publicznej, wspó łpracy w dziedzinie edukacji i mi ędzy oś
rodkami 
akademickimi, a tak że kontaktów zewn ętrznych promuj ących warto ści i 
interesy Unii. 
4. WARIANTY STRATEGICZNE  
Rozważane są zasadniczo cztery warianty strate giczne: zaprzestanie stosowania ICI; 
utrzymanie status quo; zmodyfi kowanie DCI, tak aby zezwoli ć na wydatki, które nie zaliczaj ą 
się do oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA); opracowanie nowego instrumentu w oparciu o 
ICI lub ICI+.  
Po wnikliwej ocenie uznano, że ani zaprzestanie stosowania ICI, ani utrzymanie status quo 
nie są uzasadnione politycznie. Zaw ężanie naszych dzia łań wyłącznie do wydatków 
związanych z ograniczaniem ubóstwa lub utrzymanie  tej kwestii jako jedynego priorytetu 
 
PL 4   PL współpracy ze wschodz ącymi potęgami ograniczy łoby w sztuczny sposób program dzia łań 
dyplomatycznych Unii i doprowadzi łoby do zaniedbania jej nadrz ędnych interesów. 
Zaletą wariantu zak ładającego zmodyfikowanie DCI, tak aby zezwoli ć na wydatki 
niezwiązane z oficjaln ą pomocą rozwojow ą, byłaby spójno ść geograficzna (jeden instrument 
przypadaj ący na jedno pa ństwo). Wariant ten ma jednak że poważną wadę, a mianowicie 
trudności związane z zarz ądzaniem instrumentem, któremu przy świecają dwa diametralnie 
różne cele.  
5. OCENA SKUTKÓW  
SKUTKI GOSPODARCZE : 
Wdrożenie nowego instrumentu partnerstwa stanowi łoby dla Unii kolejn ą szansę na 
wspieranie swoich przedsi ębiorstw (przede wszystkim M ŚP) oraz produktów. Instrument ten 
stworzyłby warunki finansowe sprzyjaj ące unijnej przedsi ębiorczości w państwach trzecich, 
zapewniaj ąc bodźce stymuluj ące unijną konkurencyjno ść i innowacyjno ść w sposób, który 
powinien by ć uzupełnieniem dzia łań finansowanych w ramach programu na rzecz 
konkurencyjno ści i MŚP oraz programu ramowego w zakresie bada ń i innowacji „Horyzont 
2020”; wspiera łby ponadto mi ędzynarodowy handel Unii i inwe stycje, co z kolei mog łoby 
ułatwić napływ inwestorów zagranicznych do Unii. Mo żliwa stałaby się współpraca w wielu 
obszarach dotycz ących między innymi zmiany klimatu, ochrony środowiska, zbli żenia 
regulacji technicznych oraz procesu normalizacji, spo łecznej odpowiedzialno ści 
przedsiębiorstw, praw w łasności intelektualnej, ochrony danych osobowych, najlepszych 
praktyk w gospodarce, kwestii handlowyc h i finansowych. W ten sposób poprawi łoby się 
bezpiecze ństwo ekonomiczne Unii oraz powsta łyby nowe miejsca pracy, co w efekcie 
końcowym przyczyni łoby się do wzrostu gospodarczego. Nowy instrument pomóg łby 
wspierać zaawansowane formy wspó łpracy gospodarczej mi ędzy UE i krajami partnerskimi. 
W tym kontek ście pozwoli łby on UE zadba ć o to, by w trakcie opracowywania i wdra żania 
programu polityki zosta ły odpowiednio uwzgl ędnione warto ści związane z ochron ą 
środowiska, zrównowa żoną energią, zatrudnieniem, a tak że wartości społeczne oraz inne 
związane z bezpiecze ństwem socjalnym. 
SKUTKI SPO ŁECZNE : 
Poprzez harmonizacj ę instrumentów finansowych UE i jej pa ństw członkowskich oraz 
wspieranie wspólnych dzia łań wraz z pozosta łymi darczy ńcami dwustronnymi i 
wielostronnymi, nowy instrument wywar łby istotny wp ływ na struktur ę społeczną w krajach 
rozwijających się. Pomógłby wspiera ć reformy siatek bezpiecze ństwa socjalnego, krajowe 
polityki w zakresie zatrudnienia, szkole ń i rozwoju umiej ętności, programy w dziedzinie 
kształcenia i bada ń naukowych oraz wzmocni ć „sieci” bezpiecze ństwa krajowego. Instrument 
ten będzie także miał istotny udzia ł w tworzeniu dodatkowych zielonych miejsc pracy, we 
wzroście dochodu na jednego obywatela oraz w opracowywaniu skutecznych strategii na 
rzecz spójno ści społecznej i ograniczania ubóstwa, realizowanych na poziomie krajowym. W 
tym sensie instrument przyczyni si ę do udanej realizacji mi ędzynarodowej agendy spo łecznej, 
promowanej na szczycie G8/G20 oraz przez Mi ędzynarodow ą Organizacj ę Pracy dzia łającą 
przy ONZ.  
SKUTKI DLA ŚRODOWISKA : 
 
PL 5   PL Partnerstwa zawierane przez Uni ę za pomoc ą nowego instrumentu b ędą miały na celu 
pobudzenie i wspieranie wzrost u gospodarczego oraz równowagi środowiska naturalnego w 
perspektywie d ługoterminowej. W tym zakresie zak łada się, że nowy instrument odegra 
kluczową rolę we wspieraniu podejmowanych przez Uni ę i kraje partnerskie dzia łań 
związanych z ochron ą środowiska i zmian ą klimatu, a tak że dialogu politycznego. Instrument 
mógłby wspiera ć model dzia łalności opartej na te chnologiach niskoemisyjnych, zapewniaj ąc 
bodźce prywatnemu sektorowi w Unii. Opieraj ąc się na pomy ślnych wynikach Konferencji 
Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednocz onych w Sprawie Zmian Klimatu (COP-16) w 
Cancún, mo żna by wykorzysta ć ten instrument, by pomóc przedsi ębiorstwom unijnym przy 
opracowaniu skutecznych i poci ągających jak najni ższe koszty strategii w celu osi ągnięcia 
przyjaznych dla środowiska celów w krajach part nerskich. Instrument ten pomo że także 
gospodarkom krajów partnerskich w pe łni czerpać korzyści z innowacji pod k ątem ochrony 
środowiska, ekologii i efektywno ści energetycznej. Instrument umo żliwi wspó łpracę na rzecz 
lepszego zrozumienia gospodarczych i spo łecznych kosztów utraty bioró żnorodności oraz 
degradacji ekosystemu w krajach o globalnym znaczeniu.  
6. PORÓWNANIE WARIANTÓW  
W drodze eliminacji uznano, że rozszerzenie zakresu instrumentu CDI o dzia łania 
niezwiązane z rozwojem stwarza ryzyko powstania napi ęcia między różnymi celami, co mo że 
wywołać poważne opóźnienia w procesie podejm owania decyzji i wdro żenia. Preferowano 
raczej zaleci ć stworzenie jednego, nowego instrumentu o zasi ęgu globalnym, którego zakres 
działań byłby jednoznacznie okre ślony i w którym nacisk po łożony byłby na obron ę 
nadrzędnych interesów UE oraz na sprostanie  wyzwaniom o wymiarze globalnym. W 
związku z tym zaleca si ę zaproponowanie nowego instrumentu stworzonego w oparciu o ICI 
lub ICI+. 
7. MONITOROWANIE I OCENA  
Budżet: 1,0 mld EUR w la tach 2014–2020 (równowarto ść 1/70 lub blisko 1,4%  ogólnej puli 
środków finansowych przewidzianych na w ydatki w ramach pozycji „stosunki zewn ętrzne”). 
Rozporządzenie w sprawie Instrument u Partnerstwa jest rozporz ądzeniem upowa żniającym, 
ustanawiaj ącym istotne elementy i podstaw ę interwencji UE. W rocznych programach 
działania szczegó łowo przedstawia si ę czynności, które maj ą zostać podjęte przez UE, w tym 
również cele operacyjne oraz zak ładane wyniki. Na tym samym etapie ustalane s ą wskaźniki 
operacyjne, przy uwzgl ędnieniu specyfiki danego dzia łania.  
Postępy w zakresie osi ągnięcia trzech celów szczegó łowych (zob. pkt 3 powy żej) będą 
monitorowane przy u życiu następujących głównych wska źników wp ływu:  
(1) wpływ strategii UE na kszta łtowanie polityki w kluczowych  krajach partnerskich o 
strategicznym znaczeniu, obj ętych zakresem tego instrumentu; 
(2) udział UE w światowym handlu oraz wymianie handlowej z pa ństwami, do których 
kierowane s ą działania podejmowane w ramach omawianego instrumentu;  
(3) postrzeganie UE w kluczowych pa ństwach o strategicznym znaczeniu, obj ętych 
zakresem tego instrumentu. 
 
PL 6   PL Do typowych wska źników służących do pomiaru skutków dzia łań prowadzonych w ramach 
Instrumentu Partnerstwa b ędą się zaliczać: liczba uczestnicz ących przedsi ębiorstw, zakres, 
waga i z łożoność działań wspieraj ących, zakres wspó łpracy w ramach europejskiej sieci 
przedsiębiorczości oraz podzia ł pracy, poziom zadowolenia odbiorców us ług przedsi ębiorstw 
oraz osiągnięcie zakładanych celów gospodarczych, tj. wymierny wp ływ na tworzenie miejsc 
pracy, obroty, bezpo średnie inwestycje zagraniczne  realizowane przez unijne 
przedsiębiorstwa oraz ogólny poziom unijnego ek sportu na rynki docelowe. Wska źniki 
służące do pomiaru, ilo ściowego i jako ściowego, skutków tych dzia łań będą dotyczyły 
tendencji w zakresie dzielenia si ę wiedzą, liczby wymian akademickich oraz liczby 
uczestników programów, stypendiów, wspólnyc h projektów badawczych i naukowych. 
Wyniki b ędą również mierzone na podstawie cz ęstotliwości i jakości relacji w mediach, 
lokalnego popytu na dzia łania finansowane ze środków UE oraz na podstawie wska źnika 
uczestnictwa w wydarzeniach unijnych.