KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 26.10.2022 COM(2022) 542 final/2 2022/0347(COD) This document corrects COM(2022) 542 final.

Concerns all languages versions.

Formatting adjustments which do not affect the substance of the text.

The text shall read as follows: Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy



(wersja przekształcona) {SEC(2022) 542}

{SWD(2022) 345, 542, 545}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU Czyste powietrze ma zasadnicze znaczenie dla zdrowia ludzi i ochrony środowiska naturalnego. Dzięki wspólnym staraniom, jakie podjęły Unia Europejska (UE) oraz władze krajowe, regionalne i lokalne w państwach członkowskich na rzecz ograniczenia negatywnych skutków zanieczyszczenia powietrza, w ciągu ostatnich trzydziestu lat jakość powietrza w UE znacznie się poprawiła. Około 300 000 przedwczesnych zgonów rocznie (w porównaniu z 1 mln rocznie na początku lat 90. XX wieku) oraz znaczną liczbę chorób niezakaźnych, takich jak astma, schorzenia układu krążenia i rak płuc, w dalszym ciągu przypisuje się jednak zanieczyszczeniu powietrza (w szczególności pyłowi zawieszonemu, dwutlenkowi azotu i ozonowi). Zanieczyszczenie powietrza jest wciąż główną środowiskową przyczyną przedwczesnych zgonów w UE. W nieproporcjonalny sposób wpływa ono negatywnie na szczególnie narażone grupy ludności, do których zalicza się dzieci, osoby starsze i osoby z wcześniejszymi schorzeniami, oraz na grupy znajdujące się w niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej. Coraz więcej dowodów wskazuje również na to, że zanieczyszczenie powietrza może wywoływać zmiany w układzie nerwowym, na przykład demencję. Ponadto zanieczyszczenie powietrza zagraża środowisku, ponieważ powoduje zakwaszanie i eutrofizację oraz niszczy warstwę ozonową, a co za tym idzie powoduje szkody w lasach, ekosystemach i uprawach. Eutrofizacja spowodowana depozycją azotu przekracza ładunki krytyczne w dwóch trzecich obszarów ekosystemów w UE oraz wywiera istotny wpływ na różnorodność biologiczną. Taki negatywny wpływ zanieczyszczenia może zwiększyć nadwyżki azotu spowodowane zanieczyszczeniem wód. W listopadzie 2019 r. Komisja opublikowała ocenę adekwatności dyrektyw w sprawie jakości powietrza (dyrektywy 2004/107/WE i 2008/50/WE). Komisja stwierdziła, że dyrektywy te przyczyniły się częściowo do poprawy jakości powietrza i spełnienia norm jakości powietrza, jednak nie wszystkie cele określone w tych dyrektywach zostały do tej pory osiągnięte. W grudniu 2019 r. – w ramach Europejskiego Zielonego Ładu – Komisja Europejska zobowiązała się do dalszej poprawy jakości powietrza oraz większego dostosowania unijnych norm jakości powietrza do zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Zalecenia te zostały zmienione ostatnio we wrześniu 2021 r. i podlegają okresowemu przeglądowi naukowemu, zwykle co 10 lat. Wspomniany cel większego dostosowania do najnowszych ustaleń naukowych potwierdzono w planie działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń , w którym przedstawiono wizję ograniczenia do 2050 r. zanieczyszczenia powietrza (oraz wody i gleby) do poziomów nieuznawanych już za szkodliwe dla zdrowia i ekosystemów naturalnych, z poszanowaniem ograniczeń naszej planety, a w efekcie zbudowania nietoksycznego środowiska. Oprócz tego wprowadzono cele na 2030 r., z których dwa dotyczą powietrza: zmniejszenie o ponad 55 % skutków zdrowotnych zanieczyszczenia powietrza (przedwczesnych zgonów) oraz zmniejszenie o 25 % udziału ekosystemów UE, w których zanieczyszczenie powietrza zagraża różnorodności biologicznej. Surowsze normy jakości powietrza przyczyniłyby się również do osiągnięcia celów określonych w europejskim planie walki z rakiem. Ponadto w ramach Europejskiego Zielonego Ładu Komisja ogłosiła, że poprawi monitorowanie i modelowanie jakości powietrza oraz udoskonali plany ochrony powietrza. W wyniku rosyjskiej napaści na Ukrainę, która rozpoczęła się w lutym 2022 r., przywódcy UE uznali potrzebę pilnego przyspieszenia przejścia na produkcję czystej energii w celu zmniejszenia zależności UE od gazu i innych paliw kopalnych przywożonych z Rosji. 18 maja 2022 r. przyjęto ambitny pakiet środków REPowerEU , którego celem jest między innymi wsparcie państw członkowskich w przyspieszeniu przechodzenia na produkcję energii ze źródeł odnawialnych. Pakiet ten, jeżeli zostanie szybko wdrożony, jak wskazano w komunikacie Komisji, może przynieść istotne dodatkowe korzyści z perspektywy ograniczenia zanieczyszczenia powietrza. Dyrektywy w sprawie jakości powietrza są częścią kompleksowych ram polityki czystego powietrza, które opierają się na trzech głównych filarach. Pierwszy filar obejmuje same dyrektywy w sprawie jakości powietrza i określono w nim normy jakości powietrza w odniesieniu do poziomów stężenia 12 zanieczyszczeń powietrza. Drugi filar stanowi dyrektywa w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych (dyrektywa NEC), w której określono zobowiązania poszczególnych państw członkowskich w zakresie redukcji emisji głównych zanieczyszczeń powietrza i ich prekursorów i w odniesieniu do podjęcia działań w ramach UE na rzecz osiągnięcia wspólnej redukcji zanieczyszczenia transgranicznego. Ponadto w ramach Konwencji w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości podejmowane są międzynarodowe działania, aby ograniczyć emisje transgraniczne pochodzące spoza UE. Trzeci filar obejmuje przepisy określające normy emisji dla istotnych źródeł zanieczyszczenia powietrza, takich jak pojazdy transportu drogowego, domowe instalacje grzewcze i instalacje przemysłowe. Wpływ na ilość zanieczyszczeń z takich źródeł mają również inne obszary polityki, w ramach których można oddziaływać na kluczowe działania i sektory w dziedzinach takich jak transport, przemysł, energia i klimat oraz rolnictwo. Wiele z tych obszarów polityki stanowi część najnowszych inicjatyw podjętych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu , takich jak plan działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń , Europejskie prawo o klimacie i pakiet „Gotowi na 55” , obejmujący inicjatywy w zakresie efektywności energetycznej i energii ze źródeł odnawialnych, strategia dotycząca metanu , kompleksowa strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności , związane z nią nowe ramy mobilności miejskiej z 2021 r. , unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030 i inicjatywa „od pola do stołu” . Ponadto oczekuje się, że przyjęcie i wdrożenie przyszłego wniosku w sprawie Euro 7 (por. PLAN/2020/6308) spowoduje znaczne ograniczenie emisji zanieczyszczeń pochodzących z samochodów osobowych, dostawczych i ciężarowych oraz autobusów. Przegląd dyrektyw w sprawie jakości powietrza doprowadziłby do połączenia wymienionych dyrektyw i miałby na celu: ·ściślejsze dostosowanie europejskich norm jakości powietrza do zaleceń WHO; ·dalszą poprawę ram legislacyjnych (np. w odniesieniu do kar i informowania społeczeństwa); ·lepsze wspieranie władz lokalnych w osiągnięciu czystszego powietrza dzięki poprawie monitorowania i modelowania jakości powietrza oraz udoskonaleniu planów ochrony powietrza. Jak wykazano w ocenie skutków, korzyści dla społeczeństwa wynikające z proponowanej zmiany zdecydowanie przewyższają koszty. Główne spodziewane korzyści dotyczą zdrowia (między innymi zmniejszenia umieralności i chorobowości, zmniejszenia wydatków na opiekę zdrowotną, zmniejszenia nieobecności w pracy z powodu choroby i zwiększenia wydajności w pracy) i środowiska (między innymi mniej przypadków utraty plonów spowodowanej działaniem ozonu). 1.1.Spójność z innymi politykami Unii Niniejsza inicjatywa jest częścią programu prac Komisji na 2022 r. i stanowi kluczowe działanie w planie działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń. Podobnie jak wszystkie inicjatywy w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, ma ona zapewnić, by cele były osiągane w sposób jak najbardziej skuteczny i jak najmniej uciążliwy oraz zgodnie z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. Niniejszy wniosek przyczynia się do realizacji strategii „zero zanieczyszczeń” i osiągnięcia celów planu działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń w odniesieniu do jakości powietrza w celu ochrony zdrowia i środowiska. Zasadnicze znaczenie dla pomyślnego wdrożenia wniosku ma wiele polityk i priorytetów Europejskiego Zielonego Ładu , na które mogą korzystnie wpłynąć zwiększone ambicje zgodnie z proponowaną dyrektywą. Obejmują one: ·Prawo o klimacie i pakiet „Gotowi na 55” – dzięki ambitniejszym celom klimatycznym – przyczynią się do wdrożenia technologii niskoemisyjnych lub bezemisyjnych, co przyniesie dodatkowe korzyści dla jakości powietrza (takie jak niepalne odnawialne źródła energii, środki w zakresie efektywności energetycznej, elektromobilność). Wnioski dotyczące ambitniejszych celów obejmują ambitniejszy cel określony w unijnym systemie handlu emisjami (ETS), ambitniejszy cel, o którym mowa w unijnym rozporządzeniu w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego, i bardziej rygorystyczne normy emisji dla samochodów osobowych i dostawczych, zgodnie z którymi od 2035 r. wszystkie nowo zarejestrowane samochody osobowe i dostawcze muszą być bezemisyjne. Bardziej rygorystyczne normy jakości powietrza przewidziane w niniejszym wniosku przyniosą dodatkowe korzyści dla klimatu w postaci redukcji emisji gazów cieplarnianych, w szczególności emisji CO2, pochodzących ze spalania paliw kopalnych, oraz redukcji emisji sadzy, nietrwałego czynnika wpływającego na zmianę klimatu.

·Plan REPowerEU, w którym zaproponowano działania mające na celu szybkie zmniejszenie zależności Europy od rosyjskich paliw kopalnych, w tym ogólne zmniejszenie zużycia energii, dywersyfikację importu energii, zastąpienie paliw kopalnych i przyspieszenie przejścia na energię ze źródeł odnawialnych w sektorze wytwarzania energii elektrycznej, przemyśle, budynkach i transporcie oraz inteligentnych inwestycjach. Przyspieszenie tych działań może korzystnie wpłynąć również na jakość powietrza. ·Zwiększone wykorzystanie niepalnych odnawialnych źródeł energii, które doprowadzi do zmniejszenia zależności od paliw kopalnych, a tym samym ograniczenia emisji zanieczyszczeń powietrza, co przyczyni się do poprawy jakości powietrza. Inicjatywy na rzecz odnawialnych źródeł energii obejmują wniosek z 2021 r. dotyczący zmiany dyrektywy w sprawie energii odnawialnej („przekształcona dyrektywa w sprawie energii odnawialnej”), w którym określono ambitniejsze cele na 2030 r., oraz komunikat Komisji z 2022 r. w sprawie planu REPowerEU, w którym położono nacisk na przyspieszenie inwestycji w odnawialne źródła energii, w szczególności w energię słoneczną i wiatrową oraz pompy ciepła, które są korzystne również dla jakości powietrza. ·Zwiększone ambicje w obszarze efektywności energetycznej oraz wprowadzenie wiążącego unijnego celu w zakresie takiej efektywności, określonego we wniosku dotyczącym zmienionej dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej, spowodują zmniejszenie ogólnego zapotrzebowania na energię, w tym na paliwa kopalne, a tym samym redukcję emisji zanieczyszczeń powietrza, powodując poprawę jego jakości. ·Działania w ramach kompleksowej strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności oraz związane z nimi nowe ramy mobilności miejskiej na rok 2021, wspierające przejście na transport o niższej emisji i transport publiczny, zapewnią dodatkowe pozytywne korzyści dla jakości powietrza. Część działań o szczególnym znaczeniu dla jakości powietrza obejmuje wprowadzenie bardziej rygorystycznych norm emisji zanieczyszczeń powietrza dla pojazdów z silnikami spalinowymi (w przygotowywanym wniosku dotyczącym Euro 7); wniosek dotyczący wprowadzenia rozporządzenia w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych: potrzebna jest kompleksowa sieć infrastruktury ładowania i uzupełniania paliwa, aby ułatwić większe wykorzystanie paliw odnawialnych i niskoemisyjnych, a także zwiększyć elektromobilność, co przyniosłoby istotne dodatkowe korzyści dla jakości powietrza; wnioski dotyczące inicjatyw ReFuelEU Aviation i FuelEU Maritime obejmujące środki promujące wykorzystanie czystszych paliw, co może przyczynić się do zmniejszenia emisji zanieczyszczeń powietrza, a także do poprawy jakości powietrza w pobliżu portów i portów lotniczych dzięki wprowadzeniu wymogu stosowania zasilania energią elektryczną z lądu lub energii bezemisyjnej w określonych typach statków wodnych podczas ich postoju w porcie oraz zrównoważonych paliw lotniczych w statkach powietrznych. Z kolei dyrektywy w sprawie jakości powietrza przyczynią się do intensyfikacji działań na obszarach miejskich, aby zapewnić przejście na mobilność o niższej emisji, wprowadzenie stref niskiej emisji oraz zwiększenie wykorzystania transportu publicznego i aktywnej mobilności w celu osiągnięcia wartości dopuszczalnych. ·Zazielenianie wspólnej polityki rolnej oraz strategia „Od pola do stołu” mogą przyczynić się do zmniejszenia emisji amoniaku z rolnictwa, na przykład dzięki promowaniu środków służących zmniejszeniu stosowania amoniaku w ramach planów strategicznych WPR lub poprawę gospodarki składnikami odżywczymi. ·Bardziej rygorystyczne normy jakości powietrza przewidziane w niniejszym wniosku przyczynią się do ochrony różnorodności zgodnie z unijną strategią na rzecz bioróżnorodności 2030, natomiast polityki dotyczące poprawy stanu ekosystemu, takie jak proponowane prawo o odbudowie zasobów przyrodniczych, mogą również pomóc w realizacji działań na rzecz czystego powietrza. 1.2.Podstawa prawna Podstawę prawną unijnych działań na rzecz jakości powietrza stanowią art. 191 i 192 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dotyczące środowiska naturalnego. Na mocy tych artykułów UE upoważniona jest do działania w celu zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego, ochrony zdrowia ludzkiego oraz promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego. Ta sama podstawa prawna stanowi fundament obecnych dyrektyw w sprawie jakości powietrza. Zważywszy, że jest to obszar kompetencji dzielonych między UE i państwa członkowskie, unijne działania muszą być zgodne z zasadą pomocniczości. 1.3.Pomocniczość i proporcjonalność Cele niniejszej inicjatywy nie mogą zostać osiągnięte w sposób zadowalający wyłącznie na poziomie państw członkowskich. Jest to przede wszystkim spowodowane transgranicznym charakterem zanieczyszczenia powietrza: w drodze modelowania atmosferycznego i pomiarów zanieczyszczenia powietrza wykazano ponad wszelką wątpliwość, że zanieczyszczenia emitowane w jednym państwie członkowskim przyczyniają się do mierzalnego zanieczyszczenia w innych państwach członkowskich. Po wyemitowaniu lub uformowaniu się w atmosferze zanieczyszczenia mogą być przenoszone na odległość tysięcy kilometrów. Skala omawianego problemu wymaga podjęcia działań ogólnounijnych w celu zapewnienia, aby wszystkie państwa członkowskie wprowadziły środki na rzecz zmniejszenia zagrożeń dla ludności w każdym z tych państw. Ponadto TFUE wymaga opracowania polityk, których celem jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony, z uwzględnieniem różnorodności sytuacji w całej UE. W obowiązujących dyrektywach ustanowiono minimalne normy jakości powietrza obowiązujące w całej UE, ale państwom członkowskim pozostawiono wybór środków do spełnienia tych norm, tak aby możliwe było dostosowanie tych środków do szczególnych warunków krajowych, regionalnych i lokalnych. Zasada ta została zachowana w proponowanej dyrektywie, która stanowiłaby połączenie dwóch istniejących dyrektyw w sprawie jakości powietrza. Co więcej, konieczne jest zapewnienie sprawiedliwości i równości w odniesieniu do ekonomicznych skutków środków kontroli zanieczyszczenia powietrza oraz jakości powietrza odczuwanych przez obywateli całej UE. 1.4.Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności, ponieważ: ·stanowi połączenie dwóch dyrektyw, umożliwiając skonsolidowanie i uproszczenie obowiązujących przepisów w jednej dyrektywie; ·szczegóły wdrożenia pozostawiono w nim państwom członkowskim, które znają uwarunkowania krajowe, regionalne i lokalne i w związku z tym są w stanie dokonać lepszego wyboru najbardziej opłacalnych środków w celu osiągnięcia norm jakości powietrza; ·przyczynia się do zapewnienia znacznych korzyści zdrowotnych i ekonomicznych, wobec których oczekuje się, że będą w sposób wyraźny przeważać nad kosztami związanymi z wprowadzeniem niezbędnych środków;

·wymaga przeprowadzenia bardziej precyzyjnej oceny jakości powietrza w ramach szczególnego wymogu dotyczącego monitorowania i modelowania, co, jak można oczekiwać, będzie sprzyjać wprowadzeniu bardziej ukierunkowanych i opłacalnych środków mających na celu spełnienie norm jakości powietrza. 1.5.Wybór instrumentów Tak jak poprzednio, proponowanym instrumentem pozostaje dyrektywa. Inne środki byłyby nieodpowiednie, ponieważ w przypadku omawianego wniosku zamierzeniem jest dalsze ustalanie celów na poziomie unijnym przy pozostawieniu wyboru środków służących do ich osiągnięcia państwom członkowskim, które mogą dostosować takie środki do poszczególnych okoliczności krajowych, regionalnych i lokalnych, tj. z uwzględnieniem różnorodności i specyfiki sytuacji w całej UE. Ciągłość w wyborze instrumentu ułatwia również uproszczenie i połączenie dwóch istniejących już dyrektyw w jeden instrument. 2.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW 2.1.Ocena/ocena adekwatności i związane z nią opinie Rady ds. Kontroli Regulacyjnej W ocenie adekwatności dyrektyw w sprawie jakości powietrza ustalono, że dyrektywy te doprowadziły do ustanowienia reprezentatywnego, wysokiej jakości monitorowania jakości powietrza, wprowadziły jasne normy jakości powietrza i ułatwiły wymianę wiarygodnych, obiektywnych i porównywalnych informacji na temat jakości powietrza, w tym informacji skierowanych do ogółu społeczeństwa. Jeśli chodzi o zapewnienie podjęcia wystarczających działań w celu spełnienia norm jakości powietrza i utrzymania jak najkrótszego czasu trwania przekroczeń, okazały się one mniej skuteczne. Niemniej jednak dostępne dowody wskazywały, że dyrektywy w sprawie jakości powietrza przyczyniły się do tendencji spadkowych pod względem zanieczyszczenia powietrza i do ograniczenia liczby i wielkości przekroczeń. W świetle tych częściowych wyników stwierdzono, że dyrektywy w sprawie jakości powietrza zasadniczo spełniają swoje zadanie, wskazując jednocześnie na możliwości poprawy istniejących ram w celu osiągnięcia dobrej jakości powietrza w całej UE. Z oceny adekwatności wynika, że dodatkowe wytyczne lub jaśniejsze wymogi w samych dyrektywach w sprawie jakości powietrza mogłyby pomóc w zwiększeniu skuteczności i efektywności monitorowania i modelowania oraz przepisów dotyczących planów i środków. Stwierdzono, że normy jakości powietrza odegrały znaczną rolę i przyczyniły się do obniżenia stężeń i zmniejszenia poziomów przekroczeń. Niemniej jednak normy jakości powietrza w UE nie są w pełni dostosowane do ugruntowanych zaleceń zdrowotnych, a ponadto wystąpiły i nadal występują znaczne opóźnienia w podejmowaniu odpowiednich i skutecznych środków w celu spełnienia norm jakości powietrza. Ogólnie rzecz biorąc, sieć monitoringu w dużej mierze uznano za zgodną z przepisami obowiązujących dyrektyw w sprawie jakości powietrza i zapewniającą dostępność wiarygodnych i reprezentatywnych danych dotyczących jakości powietrza. Zwrócono jednak uwagę na obawy, że kryteria dotyczące monitorowania dają zbyt wiele swobody i stanowią pewną niejasność dla właściwych organów. Zgodnie z zaleceniami Rady ds. Kontroli Regulacyjnej w ramach oceny adekwatności udzielono dalszych wyjaśnień w kilku obszarach, w tym w zakresie różnic między unijnymi normami jakości powietrza a zaleceniami WHO, monitorowania jakości powietrza i tendencji w jej zakresie, skuteczności przepisów pod względem osiągania norm jakości powietrza, informacji zwrotnych od zainteresowanych stron oraz postrzegania jakości powietrza przez społeczeństwo. 2.2.Konsultacje z zainteresowanymi stronami Konsultacje z zainteresowanymi stronami miały na celu zebranie uzupełniających informacji, danych, wiedzy i poglądów od szerokiego grona zainteresowanych stron, które miały wnieść wkład w poszczególne warianty strategiczne dotyczące zmiany dyrektyw w sprawie jakości powietrza oraz pomóc w ocenie wykonalności ich wdrożenia. Otwarte konsultacje publiczne trwały 12 tygodni i miały formę kwestionariusza internetowego zawierającego 13 pytań wprowadzających i 31 pytań szczegółowych, umieszczonego w narzędziu EU Survey. Kwestionariusz obejmował zagadnienia, które należy uwzględnić w ocenie skutków, oraz pomógł zebrać wstępne opinie na temat poziomu ambicji i potencjalnych skutków niektórych wariantów zmiany dyrektyw w sprawie jakości powietrza. Otrzymano łącznie 934 odpowiedzi oraz przedstawiono 116 stanowisk. Na pytania otwarte otrzymano od 11 do 406 indywidualnych odpowiedzi – średnio 124. Odpowiedzi pochodziły z 23 różnych państw członkowskich. Ukierunkowane badanie opublikowano na stronie EU Survey w dwóch częściach (część 1 dotycząca obszaru polityki 1 „normy jakości powietrza” – 13 grudnia 2021 r., a część 2 dotycząca obszarów polityki 2 i 3 „zarządzanie” oraz „monitorowanie, modelowanie i plany ochrony powietrza” – 13 stycznia 2022 r.), przy czym dla obu części termin na przekazanie uwag wyznaczono do 11 lutego 2022 r. W ramach ukierunkowanego badania starano się uzyskać szczegółowe opinie organizacji zainteresowanych lub zajmujących się przepisami UE dotyczącymi jakości powietrza. W związku z tym badanie rozesłano do wybranych zainteresowanych stron, w tym odpowiednich organów na różnych poziomach zarządzania, organizacji sektora prywatnego, środowisk akademickich i organizacji społeczeństwa obywatelskiego we wszystkich państwach członkowskich UE. Do części 1 ukierunkowanego badania wśród zainteresowanych stron wpłynęło łącznie 139 odpowiedzi z 24 państw członkowskich. Do części 2 badania wpłynęły 93 odpowiedzi z 22 państw członkowskich. Pierwsze spotkanie zainteresowanych stron odbyło się 23 września 2021 r. i wzięło w nim udział – na miejscu albo przez internet – 315 uczestników zewnętrznych z 27 państw członkowskich. Celem pierwszego spotkania zainteresowanych stron było zebranie opinii na temat niedociągnięć zidentyfikowanych w obecnych dyrektywach w sprawie jakości powietrza, jak również na temat poziomu ambicji, jaki należy przyjąć w zmienionych przepisach. W drugim spotkaniu zainteresowanych stron 4 kwietnia 2022 r. wzięło udział – na miejscu albo przez internet – 257 uczestników zewnętrznych z 23 państw członkowskich. Celem tego spotkania było zebranie informacji zwrotnych od zainteresowanych stron w celu uzupełnienia oceny skutków. Jako uzupełnienie pozostałych działań konsultacyjnych przeprowadzono ukierunkowane rozmowy, w szczególności z przedstawicielami regionalnych i krajowych organów publicznych, społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych oraz środowisk akademickich i badawczych. Głównym celem tych rozmów było wypełnienie pozostałych luk informacyjnych określonych w ocenie ukierunkowanego badania wśród zainteresowanych stron. W związku z tym w rozmowach skoncentrowano się na obszarze polityki 2, w szczególności na wykonalności, sposobach realizacji i skutkach poszczególnych rozważanych wariantów. Ponadto w ocenie skutków wzięto pod uwagę: 30 wkładów ad hoc (stanowiska, badania naukowe i inne dokumenty) otrzymanych od 25 różnych zainteresowanych stron; dyskusje podczas trzeciego unijnego Forum na rzecz Czystego Powietrza, które odbyło się 18–19 listopada 2021 r.; informacje zwrotne na temat wstępnej oceny skutków od 63 zainteresowanych stron z 12 państw członkowskich oraz opinię platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości na temat przepisów dotyczących jakości powietrza. Ponadto sprawozdanie z wyników końcowych Konferencji w sprawie przyszłości Europy wykazało, że społeczeństwo domaga się działań zmierzających do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza.

2.3.Wykorzystanie wiedzy fachowej Przy opracowywaniu niniejszego wniosku wykorzystano następujące obszary wiedzy fachowej: 1) analiza związków między zanieczyszczeniem powietrza a zdrowiem ludzi, 2) oszacowanie wpływu na zdrowie, w tym w ujęciu pieniężnym, 4) oszacowanie wpływu na ekosystem, 5) modelowanie makroekonomiczne oraz 6) wiedza fachowa w zakresie zarządzania jakością powietrza i jej oceny. Wiedza ta została zgromadzona głównie dzięki umowom o świadczenie usług i umowom o udzielenie dotacji, zawartym między innymi z WHO, z Europejską Agencją Środowiska, ze Wspólnym Centrum Badawczym i z różnymi konsultantami. Wszystkie sprawozdania ekspertów i umowy były rutynowo umieszczane w internecie w celu ich publicznego udostępnienia. 2.4.Ocena skutków i opinia Rady ds. Kontroli Regulacyjnej W ocenie skutków przeanalizowano 19 wariantów strategicznych (obejmujących 69 środków z zakresu polityki) służących zaradzeniu niedociągnięciom zidentyfikowanym w obecnych dyrektywach w sprawie jakości powietrza dotyczącym środowiska i zdrowia, zarządzania i egzekwowania przepisów, monitorowania i oceny oraz informacji i komunikacji. Każdy z tych wariantów strategicznych oceniono z punktu widzenia jego konsekwencji środowiskowych, społecznych i gospodarczych, jego spójności z innymi priorytetami polityki oraz jego oczekiwanego stosunku korzyści do kosztów. Poniżej przedstawiono preferowany pakiet polityczny. 1.W odniesieniu do norm jakości powietrza: a) ustalenie jasnych unijnych norm jakości powietrza, określonych jako wartości dopuszczalne na rok 2030, w oparciu o wybór polityczny między wariantami strategicznymi „pełne dostosowanie” (I-1), „większe dostosowanie” (I-2) i „częściowe dostosowanie” (I-3), z ograniczoną liczbą tymczasowych wyjątków, gdy są one wyraźnie uzasadnione; b) wskazanie na perspektywę po 2030 r. w celu pełnego dostosowania do wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza z 2021 r., przy jednoczesnym dążeniu do dostosowania również do przyszłych wytycznych WHO, tak aby urzeczywistnić wizję zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń do 2050 r.; c) mechanizm regularnego przeglądu w celu zapewnienia, aby przyszłe decyzje podejmowano na podstawie najnowszej naukowej wiedzy na temat jakości powietrza. 2.W odniesieniu do zarządzania i egzekwowania przepisów a) aktualizacja minimalnych wymogów dotyczących planów ochrony powietrza; b) wprowadzenie wartości dopuszczalnych dla zanieczyszczeń powietrza, w przypadku których obecnie obowiązują wartości docelowe, w celu umożliwienia skuteczniejszego obniżenia stężenia tych zanieczyszczeń; c) dalsze wyjaśnienie, w jaki sposób należy rozwiązywać problemy związane z przekroczeniem norm jakości powietrza, jak im zapobiegać z wyprzedzeniem oraz kiedy należy aktualizować plany ochrony powietrza; d) dalsze zdefiniowanie rodzaju środków, które właściwe organy muszą wprowadzić, aby przekroczenia utrzymywały się możliwie jak najkrócej, oraz rozszerzenie przepisów dotyczących kar w przypadku naruszeń norm jakości powietrza; e) zwiększenie zobowiązania państw członkowskich do współpracy w przypadku, gdy naruszenie norm jakości powietrza jest spowodowane zanieczyszczeniem o charakterze transgranicznym; f) poprawa wykonalności dyrektyw za pomocą nowych przepisów dotyczących dostępu do wymiaru sprawiedliwości i odszkodowań oraz wzmocnionych przepisów dotyczących kar.

3.W odniesieniu do ocen jakości powietrza: a) dalsza poprawa, dalsze uproszczenie i w pewnym stopniu rozszerzenie monitorowania i oceny jakości powietrza, w tym: (i) monitorowanie nowych substancji zanieczyszczających; (ii) ograniczenie zmian umiejscowienia punktów pomiarowych do oceny jakości powietrza do tych punktów, w których wartości dopuszczalne były przestrzegane przez co najmniej trzy lata; (iii) dalsze wyjaśnienie i uproszczenie kryteriów lokalizacji punktów pomiarowych; (vi) aktualizacja maksymalnych dopuszczalnych niepewności pomiaru zgodnie z proponowanymi bardziej rygorystycznymi normami jakości powietrza; b) lepsze wykorzystanie modelowania jakości powietrza: (i) w celu wykrywania naruszeń norm jakości powietrza, pozyskiwania informacji na potrzeby planów ochrony powietrza i umiejscowienia punktów pomiarowych; (ii) przy jednoczesnej poprawie jakości i porównywalności modelowania jakości powietrza. 4.W odniesieniu do informacji publicznych dotyczących jakości powietrza: a) zgłaszanie co godzinę wszystkich dostępnych aktualnych pomiarów jakości powietrza dotyczących najważniejszych zanieczyszczeń oraz udostępnianie informacji społeczeństwu za pomocą wskaźnika jakości powietrza; b) informowanie społeczeństwa o możliwych skutkach zdrowotnych i zalecanie postępowania w przypadku naruszenia norm jakości powietrza. Ogólnie rzecz ujmując, oczekuje się, że główne korzyści będą polegały na zmniejszeniu umieralności i chorobowości, zmniejszeniu wydatków na opiekę zdrowotną, ograniczeniu utraty plonów spowodowanej działaniem ozonu, zmniejszeniu nieobecności w pracy z powodu choroby i zwiększeniu wydajności w pracy). Warianty strategiczne dotyczące różnych poziomów dostosowania do wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza mają implikacje środowiskowe, gospodarcze, społeczne i zdrowotne. Wszystkie trzy warianty, tj. „pełne dostosowanie” (I-1), „większe dostosowanie” (I-2) i „częściowe dostosowanie” (I-3), mogą przynieść znaczne korzyści dla zdrowia i środowiska, choć w różnym stopniu. W przypadku każdego z tych trzech wariantów strategicznych z oceny skutków wynika jednak, że korzyści dla społeczeństwa zdecydowanie przewyższają koszty. Roczne koszty i korzyści obliczono w odniesieniu do 2030 r. jako centralne oszacowanie, ponieważ jest to rok, w którym większość nowych norm jakości powietrza musiałaby zostać osiągnięta po raz pierwszy. Koszty łagodzenia skutków powstałyby już w poprzednich latach, aby zapewnić spełnienie nowych norm w 2030 r., ale po 2030 r. prawdopodobnie się zmniejszą, ponieważ do tego czasu zostaną już poczynione jednorazowe inwestycje niezbędne do osiągnięcia celów. Najwyższy stosunek korzyści do kosztów (między 10:1 a 28:1) ma wariant strategiczny I-3 („częściowe dostosowanie” do 2030 r. do wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza z 2021 r.). Można oczekiwać, że większość punktów pomiarowych do oceny jakości powietrza w UE spełni odpowiednie normy jakości powietrza przy nieznacznych dodatkowych działaniach. Zgodnie z centralnym oszacowaniem korzyści netto wynoszą ponad 29 mld EUR, w porównaniu z odpowiednimi kosztami środków łagodzących wynoszącymi 3,3 mld EUR w 2030 r. W przypadku wariantu strategicznego I-2 („większe dostosowanie” do 2030 r. do wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza z 2021 r.) spodziewany stosunek korzyści do kosztów jest nieco niższy (między 7,5:1 a 21:1). Oczekuje się, że bez dodatkowych działań na poziomie lokalnym około 6 % punktów pomiarowych nie spełni odpowiednich norm jakości powietrza (lub może wymagać dłuższego czasu lub wprowadzenia wyjątków). Zgodnie z centralnym oszacowaniem korzyści netto tego wariantu wynoszą ponad 36 mld EUR, tj. o 25 % więcej niż w przypadku wariantu strategicznego I-3. Odpowiednie łączne środki łagodzące i związane z nimi koszty administracyjne szacuje się na 5,7 mld EUR w 2030 r. W przypadku wariantu strategicznego I-1 („pełne dostosowanie” do 2030 r. do wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza z 2021 r.) stosunek korzyści do kosztów również jest wyraźnie pozytywny (między 6:1 a 18:1). W tym wariancie oczekuje się jednak, że bez dodatkowych działań na poziomie lokalnym 71 % punktów pomiarowych nie spełni odpowiednich norm jakości powietrza (a w wielu z nich w ogóle nie uda się spełnić tych norm przy zastosowaniu jedynie technicznie wykonalnych redukcji). Zgodnie z centralnym oszacowaniem korzyści netto tego wariantu wynoszą ponad 38 mld EUR, tj. o 5 % więcej niż w przypadku wariantu strategicznego I-2. Odpowiednie koszty łagodzenia skutków szacuje się na 7 mld EUR w 2030 r. Koszty administracyjne zgodnie z szacunkami wahają się od 75 mln EUR do 106 mln EUR rocznie w 2030 r. Obejmują one koszty sporządzenia planów ochrony powietrza, przeprowadzania ocen jakości powietrza i tworzenia dodatkowych punktów pomiarowych. W szczególności oczekuje się, że koszt sporządzenia planów ochrony powietrza będzie z czasem malał, w miarę jak plany te będą pomagać w rozwiązaniu problemu przekroczeń norm jakości powietrza i stawać się zbędne. Podobnie wymogi dotyczące systemu oceny jakości powietrza stają się mniej rygorystyczne wraz z poprawą jakości powietrza, co oznacza oczekiwany spadek kosztów związanych z monitorowaniem jakości powietrza – jednak powyższe szacunki, włączając jednorazowe inwestycje, zostały w obliczeniach ujęte w skali rocznej. Należy pamiętać, że wszystkie te koszty ponoszone są przez organy publiczne. Należy zauważyć, że dyrektywy w sprawie jakości powietrza nie nakładają bezpośrednich kosztów administracyjnych na konsumentów i przedsiębiorstwa. Potencjalne koszty dla tych podmiotów wynikają głównie ze środków wprowadzanych przez organy państw członkowskich w celu spełnienia norm jakości powietrza określonych w dyrektywach. Stanowią one część wspomnianych wyżej ogólnych kosztów łagodzenia/dostosowania.

Oczekuje się, że proponowane połączenie obecnych dyrektyw w sprawie jakości powietrza, tj. dyrektywy 2008/50/WE i dyrektywy 2004/107/WE, w jedną dyrektywę zmniejszy obciążenie administracyjne organów publicznych, w szczególności właściwych organów w państwach członkowskich, dzięki uproszczeniu przepisów, zwiększeniu spójności i jasności oraz usprawnieniu ich wdrażania. W ocenie skutków sprawdzono również spójność z polityką klimatyczną, w szczególności z Europejskim prawem o klimacie . Biorąc pod uwagę, że jest wiele wspólnych źródeł emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń, proponowana zmiana unijnych norm jakości powietrza będzie wspierać dążenia do osiągnięcia celów klimatycznych, ponieważ środki mające na celu zapewnienie czystego powietrza doprowadzą również do redukcji emisji gazów cieplarnianych. Ocenione skutki wniosku dla jakości powietrza są również spójne z planem działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń , w szczególności z określonym w nim celem na 2030 r. polegającym na zmniejszeniu o ponad 55 % skutków zdrowotnych (przedwczesnych zgonów) spowodowanych zanieczyszczeniem powietrza, a także z wizją planu działania na 2050 r. dotyczącą zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby do poziomów nieuznawanych już za szkodliwe dla zdrowia. Istnieją również istotne synergie z polityką dotyczącą emisji zanieczyszczeń u źródła, która także jest częścią planu działania. Dotyczy to na przykład niedawnego wniosku dotyczącego zmiany dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych i będącego w przygotowaniu wniosku dotyczącego norm emisji Euro 7 dla pojazdów drogowych, który będzie sprzyjał osiągnięciu bardziej rygorystycznych norm jakości powietrza. Po wydaniu opinii przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej rozszerzono ocenę skutków o dodatkową analizę i wyjaśnienia dotyczące: 1) interakcji wniosku z innymi inicjatywami, np. w kontekście skutków proponowanej zmiany dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych, 2) poszczególnych parametrów analizowanych w odniesieniu do poszczególnych wariantów strategicznych, w tym ich wykonalności, a także 3) przyczyn problemów stwierdzonych przy wdrażaniu obecnych dyrektyw w sprawie jakości powietrza. Równolegle z oceną skutków przeprowadzoną w odniesieniu do przedmiotowego wniosku przeprowadzono szerszą analizę kontekstu czystego powietrza i perspektyw na przyszłość w tym zakresie, która zostanie opublikowana w formie regularnego sprawozdania dotyczącego prognozy w sprawie czystego powietrza oraz jako część sprawozdania dotyczącego monitorowania realizacji i perspektyw zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń zaplanowanego na koniec 2022 r. Trzecia prognoza w sprawie czystego powietrza uzupełni analizę przeprowadzoną na potrzeby oceny skutków zmiany dyrektyw, rzucając światło na dodatkowe elementy, takie jak: regionalny wpływ środków zaproponowanych w pakiecie REPowerEU na czyste powietrze; pozytywna perspektywa osiągnięcia celów w zakresie zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń do 2030 r. w ramach preferowanego pakietu politycznego dotyczącego zmiany dyrektyw oraz wpływ włączenia środków nietechnologicznych (np. dietetycznych) na prognozy dotyczące czystego powietrza na 2030 r. Powyższe skutki są analizowane obok możliwych większych długoterminowych skutków pozytywnych. 2.5.Sprawność regulacyjna i uproszczenie (REFIT) W świetle Programu lepszego stanowienia prawa (oraz programu REFIT) Komisja proponuje połączenie dyrektywy 2008/50/WE i dyrektywy 2004/107/WE w jedną dyrektywę regulującą wszystkie istotne zanieczyszczenia powietrza. Kiedy przyjęto dyrektywę 2008/50/WE, zastąpiła ona szereg aktów ustawodawczych: dyrektywę Rady 96/62/WE w sprawie oceny i zarządzania jakością otaczającego powietrza, dyrektywę Rady 1999/30/WE odnoszącą się do wartości dopuszczalnych dla dwutlenku siarki, dwutlenku azotu i tlenków azotu oraz pyłu i ołowiu w otaczającym powietrzu, dyrektywę 2000/69/WE dotyczącą wartości dopuszczalnych benzenu i tlenku węgla w otaczającym powietrzu, dyrektywę 2002/3/WE odnoszącą się do ozonu w otaczającym powietrzu oraz decyzję Rady 97/101/WE ustanawiającą system wzajemnej wymiany informacji i danych pochodzących z sieci i poszczególnych stacji dokonujących pomiarów zanieczyszczeń otaczającego powietrza w państwach członkowskich. W celu zapewnienia przejrzystości, prostoty i efektywności administracyjnej połączono je w jedną dyrektywę. Parlament Europejski i Rada zastrzegły wówczas również, że po zdobyciu wystarczających doświadczeń związanych z wdrażaniem dyrektywy 2004/107/WE należy rozważyć połączenie dyrektywy 2004/107/WE z dyrektywą 2008/50/WE. Po ponad dziesięciu latach równoległego wdrażania dyrektywy 2008/50/WE i dyrektywy 2004/107/WE zmiana dyrektyw w sprawie jakości powietrza stanowi okazję do uwzględnienia najnowszej wiedzy naukowej i doświadczeń z wdrażania przez połączenie tych dwóch aktów prawnych w jedną dyrektywę. Pozwoli to skonsolidować prawodawstwo dotyczące jakości powietrza, a jednocześnie uprościć przepisy mające zastosowanie do odpowiednich organów, zwiększyć ogólną spójność i jasność, a tym samym sprawić, że ich wdrażanie będzie bardziej efektywne. Wniosek usprawnia i upraszcza również szereg przepisów, szczególnie w odniesieniu do monitorowania jakości powietrza pod kątem różnych zanieczyszczeń powietrza, rodzajów norm jakości powietrza w odniesieniu do tych zanieczyszczeń oraz wynikających z nich wymogów, takich jak opracowanie planów ochrony powietrza. W całej ocenie skutków uwzględniono sugestie zawarte w opinii platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości z 12 listopada 2021 r. w sprawie „przepisów dotyczących jakości powietrza”, w tym np. zalecenia dotyczące norm jakości powietrza, wdrożenia, monitorowania, połączenia istniejących dyrektyw w jedną oraz spójności z powiązanymi politykami. 2.6.Prawa podstawowe Wniosek dotyczący dyrektywy nie narusza praw podstawowych i jest zgodny z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Wniosek ten ma na celu unikanie szkodliwych skutków zanieczyszczenia powietrza dla zdrowia ludzkiego i środowiska, zapobieganie im i ich ograniczanie, zgodnie z art. 191 ust. 1 TFUE. W ten sposób wniosek ma przyczynić się do włączenia do polityki UE wysokiego poziomu ochrony środowiska i poprawy jego jakości, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju określoną w art. 37 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Konkretyzuje on również obowiązek ochrony prawa do życia i prawa człowieka do integralności, określonych w art. 2 i 3 Karty. Ponadto przyczynia się on do zapewniania prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, o którym mowa w art. 47 Karty, w odniesieniu do ochrony zdrowia ludzkiego, za sprawą szczegółowych przepisów dotyczących dostępu do wymiaru sprawiedliwości, odszkodowania i kar. 3.WPŁYW NA BUDŻET Ocena skutków finansowych dotycząca wpływu na budżet oraz zasobów ludzkich i administracyjnych niezbędnych do realizacji niniejszego wniosku jest włączona do oceny skutków finansowych regulacji pakietu „zero zanieczyszczeń”, którą przedstawia się jako część wniosku dotyczącego zmiany wykazów zanieczyszczeń mających wpływ na wody powierzchniowe i gruntowe. Wniosek ten będzie miał wpływ na budżet Komisji, Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) i Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), jeżeli chodzi o wymagane zasoby ludzkie i administracyjne.

Nakład pracy Komisji w zakresie wdrażania i egzekwowania przepisów nieznacznie wzrośnie w związku z umieszczeniem w wykazie nowych norm i większej liczby substancji, które należy monitorować, a także w związku z potrzebą przeglądu i aktualizacji istniejących wytycznych i decyzji wykonawczych oraz sporządzenia nowych wytycznych. Komisja będzie ponadto potrzebowała większego wsparcia ze strony JRC w celu zapewnienia lepszego wdrażania monitorowania i modelowania jakości powietrza. Konkretniej mówiąc, działania te będą obejmowały sporządzenie wytycznych, kierowanie dwoma sieciami ekspertów o kluczowym znaczeniu oraz sporządzenie norm dotyczących monitorowania i modelowania jakości powietrza we współpracy z Europejskim Komitetem Normalizacyjnym (CEN). Wsparcie naukowe pozyskano by za pomocą porozumień administracyjnych. Nakład pracy EEA zwiększy się w związku z: potrzebą rozbudowy infrastruktury i wspierania ciągłej sprawozdawczości, którą można by rozszerzyć o nowe substancje zanieczyszczające powietrze, a także wymogi redukcji średniego narażenia obejmujące zanieczyszczenia PM2,5 i NO2; potrzebą rozbudowy infrastruktury do celów sprawozdawczości z myślą o pozyskiwaniu aktualnych informacji z dodatkowych punktów pomiarowych, danych z modelowania i planów ochrony powietrza; potrzebą większego wsparcia w celu zapewnienia rzetelnych ocen zgłaszanych danych dotyczących jakości powietrza oraz potrzebą wzmocnienia powiązań między analizą a wsparciem na rzecz polityki dotyczącej zanieczyszczenia powietrza, zmiany klimatu, zdrowia ludzi i ekosystemów. Oprócz obecnego zespołu pracowników z EEA, którzy już wspierają unijną politykę czystego powietrza, będzie to wymagało dodatkowego nowego pracownika odpowiadającego jednemu ekwiwalentowi pełnego czasu pracy oraz przeniesienia dwóch pracowników. 4.ELEMENTY FAKULTATYWNE Obecne ramy ustanowione na mocy dyrektyw w sprawie jakości powietrza zapewniają już wysokiej jakości reprezentatywne monitorowanie jakości powietrza, co wykazano w ocenie adekwatności tych dyrektyw. W UE państwa członkowskie utworzyły sieć monitoringu jakości powietrza składającą się z około 16 000 punktów pomiarowych do pomiaru określonych zanieczyszczeń (z których wiele zlokalizowanych jest razem w ponad 4 000 stacji monitoringu), w których pomiaru dokonuje się na podstawie wspólnych kryteriów zdefiniowanych w tych dyrektywach. Ogólnie rzecz biorąc, sieć monitoringu jest w dużej mierze zgodna z tymi dyrektywami i zapewnia dostępność wiarygodnych i reprezentatywnych danych dotyczących jakości powietrza. Niniejszy wniosek przyczyni się do dalszej poprawy ram monitorowania, co wyjaśniono bardziej szczegółowo poniżej. Obowiązujące przepisy dotyczące sprawozdawczości określone w decyzji Komisji 2011/850/UE nadały kierunek rozwojowi skutecznego i wydajnego cyfrowego systemu e-sprawozdawczości, zarządzanego przez EEA. Ponadto niniejszy wniosek obejmuje monitorowanie nowych substancji zanieczyszczających. Umożliwi to obserwację zanieczyszczeń powietrza, dla których nie istnieje jeszcze ogólnounijne zharmonizowane monitorowanie jakości powietrza. Wniosek ten dotyczy również poprawy systemów monitorowania, modelowania i oceny jakości powietrza. Pozwoli ona uzyskać dodatkowe porównywalne i obiektywne informacje, które pozwolą na regularne monitorowanie i ocenę sytuacji w zakresie jakości powietrza w UE. Wraz z bardziej precyzyjnymi wymogami dotyczącymi informacji, które zgodnie z niniejszym wnioskiem mają być zawarte w planach ochrony powietrza, umożliwi to stałą kontrolę skuteczności konkretnych (często lokalnych) środków w zakresie jakości powietrza. Bardziej przejrzyste wymogi dotyczące informacji udostępnianych opinii publicznej ułatwią i przyspieszą dostęp obywateli do wyników monitorowania i oceny danych dotyczących jakości powietrza oraz związanych z tym środków z zakresu polityki. Wszystkie te informacje będą przydatne w przyszłych ocenach zmienionej dyrektywy w sprawie jakości powietrza. 5.SZCZEGÓŁOWE OBJAŚNIENIE POSZCZEGÓLNYCH PRZEPISÓW WNIOSKU Zmiany wprowadzone we wniosku dotyczącym połączenia obecnych dyrektyw w sprawie jakości powietrza (dyrektywy 2008/50/WE i dyrektywy 2004/107/WE) mają na celu skonsolidowanie i uproszczenie prawodawstwa. W poniższych wyjaśnieniach skupiono się na zmianach w stosunku do obecnie obowiązujących dyrektyw. Numery przywoływanych artykułów odpowiadają tym we wniosku. W art. 1 wprowadzono cel dotyczący zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń na 2050 r. w odniesieniu do jakości powietrza, jakim jest zapewnienie poprawy jakości powietrza do tego roku w takim stopniu, że zanieczyszczenie nie będzie już uznawane za szkodliwe dla zdrowia ludzkiego i środowiska. W art. 3 przewidziano regularny przegląd dowodów naukowych w celu sprawdzania, czy obowiązujące normy jakości powietrza są nadal wystarczające do zapewnienia ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska oraz czy należy objąć uregulowaniami dodatkowe zanieczyszczenia powietrza. Przegląd ten będzie podstawą do opracowania planów dostosowania do wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza do 2050 r. w oparciu o mechanizmy regularnego przeglądu w celu uwzględniania najnowszego stanu wiedzy naukowej. W art. 4 zaktualizowano i dodano nowe definicje elementów, które się zmieniły lub zostały dodane do dyrektywy. W art. 5 zawarto wymóg, aby państwa członkowskie zapewniły dokładność aplikacji modelujących, w celu umożliwienia szerszego wykorzystania modelowania na potrzeby oceny jakości powietrza i lepszego stosowania modelowania. W art. 7 uproszczono przepisy dotyczące progów oceny. Progi te służą do decydowania o tym, które techniki oceny jakości powietrza należy zastosować przy różnych poziomach zanieczyszczeń. We wniosku zastąpiono obecne progi dolny i górny pojedynczym progiem oceny dla każdego rodzaju zanieczyszczenia. W art. 8 zapewniono, aby monitorowanie jakości powietrza odbywało się przy wykorzystaniu stałych punktów pomiarowych we wszystkich miejscach, w których poziomy zanieczyszczenia powietrza przekraczają zalecenia WHO. W przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych lub wartości docelowej ozonu określonych w niniejszej dyrektywie jakość powietrza musi być również oceniana za pomocą aplikacji modelujących. Modelowanie pomoże również wykryć ewentualne dodatkowe miejsca, w których wartości dopuszczalne lub wartość docelowa ozonu są przekroczone. Celem tego rozwiązania jest takie wykorzystanie postępów w rozwoju aplikacji modelujących, które doprowadzi do stosowania skutecznych, ukierunkowanych i opłacalnych środków w zakresie jakości powietrza w celu jak najszybszego zakończenia naruszeń norm jakości powietrza. W art. 9 zaktualizowano i wyjaśniono przepisy dotyczące liczby i lokalizacji punktów pomiarowych, w tym wprowadzono bardziej rygorystyczne przepisy dotyczące zmiany lokalizacji punktów pomiarowych. W zmienionych przepisach zebrano również i uproszczono wymogi dotyczące punktów pomiarowych do pomiaru różnych zanieczyszczeń powietrza i norm jakości powietrza, które to przepisy obecnie są rozpisane w obu dyrektywach.

W art. 10 wprowadzono wielostacje monitoringu i uregulowano ich liczbę oraz lokalizację. Wielostacje monitoringu obejmują wiele punktów pomiarowych i zbierają długoterminowe dane dotyczące zanieczyszczeń powietrza objętych niniejszą dyrektywą, a także dotyczące nowych substancji zanieczyszczających i innych istotnych mierników. Połączenie wielu punktów pomiarowych w wielostację zamiast umieszczania ich osobno może w niektórych przypadkach zaoszczędzić koszty. Wprowadzenie dodatkowych punktów pomiarowych do pomiaru nieuregulowanych nowych substancji zanieczyszczających powietrze, takich jak cząstki ultradrobne, sadza (BC), amoniak (NH3) lub potencjał utleniania pyłu zawieszonego, będzie sprzyjać naukowemu zrozumieniu ich wpływu na zdrowie i środowisko. W stosownych przypadkach państwa członkowskie mogą ustanawiać wspólne wielostacje monitoringu, co może obniżyć koszty. W art. 11 wyjaśniono cele w zakresie jakości danych w odniesieniu do pomiaru jakości powietrza i wprowadzono cele jakościowe modelowania. Dodano nowy wymóg, zgodnie z którym należy zgłaszać wszystkie dane i wykorzystywać je do celów oceny zgodności, nawet jeśli nie spełniają one celów w zakresie jakości danych. Przepisy dotyczące oceny ozonu zintegrowano z przepisami dotyczącymi oceny innych zanieczyszczeń w celu uproszczenia i usprawnienia przepisów. W art. 12 połączono istniejące wymogi dotyczące utrzymania poziomów zanieczyszczeń powietrza poniżej wartości dopuszczalnych i wprowadzono nowe wymogi dotyczące średnich stężeń ekspozycji. W art. 13 w większym stopniu dostosowano unijne normy jakości powietrza do zaleceń WHO z 2021 r., uwzględniając wykonalność i opłacalność przeanalizowane w ocenie skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi. Ponadto wprowadzono wartości dopuszczalne w odniesieniu do wszystkich zanieczyszczeń powietrza, dla których obecnie obowiązują wartości docelowe, z wyjątkiem ozonu (O3). Doświadczenia zdobyte w kontekście obowiązujących dyrektyw wskazują, że zwiększy to skuteczność w obniżaniu stężeń zanieczyszczeń powietrza. Ozon wyłączono z tej zmiany ze względu na złożoną charakterystykę jego powstawania w atmosferze, która komplikuje ocenę wykonalności przestrzegania ścisłych wartości dopuszczalnych. Zmienione wartości dopuszczalne i docelowe wejdą w życie w 2030 r., co pozwala zachować odpowiednią równowagę między potrzebą szybkiej poprawy a koniecznością zapewnienia wystarczającego czasu na realizację oraz koordynacji z kluczowymi powiązanymi strategiami politycznymi, które przyniosą rezultaty w 2030 r., takimi jak pakiet „Gotowi na 55”, dotyczący polityki łagodzenia zmiany klimatu. Aby wprowadzić UE na ścieżkę, która pozwoli jej urzeczywistnić wizję zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń powietrza w 2050 r., wprowadzono nowy przepis zawierający wymóg redukcji średniego narażenia ludności na pył drobny (PM2,5) i dwutlenek azotu (NO2) na szczeblu regionalnym (jednostki terytorialne poziomu NUTS 1) do poziomów zalecanych przez WHO. Do tego dochodzi obowiązek przestrzegania wartości dopuszczalnych i docelowych, obowiązujących w strefach ochrony jakości powietrza. na potrzeby kształtowania polityki czystego powietrza na szczeblu unijnym państwa członkowskie są zobowiązane do szybkiego powiadamiania Komisji o wprowadzeniu bardziej rygorystycznych norm jakości powietrza niż normy UE. Art. 14 skrócono, ponieważ wymogi dotyczące punktów pomiarowych są takie same jak te określone w art. 7. Treść kilku artykułów (dawne art. 15–18 dyrektywy 2008/50/WE) dotyczących norm jakości powietrza i związanych z nimi wymogów dotyczących pyłu drobnego (PM2,5) i ozonu (O3) zintegrowano z normami dla innych zanieczyszczeń w art. 12, 13 i 23, a wymogi dotyczące punktów pomiarowych włączono do art. 7. W art. 15, ze względu na znaczący wpływ zanieczyszczenia pyłem zawieszonym na zdrowie, obok istniejących progów alarmowych dla dwutlenku azotu (NO2) i dwutlenku siarki (SO2) wprowadzono progi alarmowe dla środków krótkoterminowych w odniesieniu do szczytowego zanieczyszczenia pyłem zawieszonym (PM10 i PM2,5). W art. 16 rozszerzono przepisy dotyczące odliczania udziału zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł naturalnych w przekroczeniach norm jakości powietrza, włączając w to przekroczenia wymogów redukcji średniego narażenia. Na zanieczyszczenia powietrza pochodzące ze źródeł naturalnych takie jak pył saharyjski nie można wpływać przez zarządzanie jakością powietrza. Dlatego też w art. 19 i 20 zapewniono, aby przekroczenia norm jakości powietrza wynikające z takich źródeł nie były liczone jako niezgodność z normami jakości powietrza, w tym z wymogami redukcji średniego narażenia, i nie wiązały się z koniecznością wprowadzenia planów ochrony powietrza. Art. 17, dotyczący odliczania posypywania dróg w okresie zimowym piaskiem i solą, rozszerzono, by objąć nim również pył drobny (PM2,5). Posypywanie dróg w okresie zimowym piaskiem i solą jest ważne z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, chociaż resuspensja cząstek pochodzących z tych działań może również przyczynić się do zanieczyszczenia powietrza pyłem zawieszonym o różnej wielkości. Przekroczenia norm jakości powietrza wynikające tylko z tych źródeł nie będą skutkowały wymogiem ustanowienia planów ochrony powietrza na podstawie art. 19. W art. 18, dotyczącym odroczenia terminów osiągnięcia wartości dopuszczalnych dla pyłu zawieszonego (PM10 i PM2,5) i dwutlenku azotu (NO2), ustanowiono dodatkowe warunki wstępne dla odroczenia, tak by zwiększyć skuteczność środków w zakresie jakości powietrza zmierzających do zapewnienia przestrzegania wartości dopuszczalnych. Na przykład w planach ochrony powietrza musi być określone, w jaki sposób pozyskane zostaną dodatkowe fundusze w celu szybszego osiągnięcia zgodności oraz w jaki sposób społeczeństwo będzie informowane o konsekwencjach odroczenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Ponadto odroczenie terminu osiągnięcia wartości dopuszczalnej będzie możliwe tylko w przypadku, gdy wymóg redukcji średniego narażenia w odniesieniu do danego zanieczyszczenia powietrza pozostawał osiągnięty przez co najmniej trzy lata przed rozpoczęciem odroczenia. Ma to zapewnić, aby odroczenie przyznawano tylko w przypadkach lokalnego przekroczenia wartości dopuszczalnych spowodowanego warunkami specyficznymi dla danego miejsca i aby nie było ono wykorzystywane do opóźniania lokalnych, regionalnych lub krajowych środków w zakresie jakości powietrza. W art. 19 zwiększono skuteczność planów ochrony powietrza w celu zapewnienia jak najszybszego osiągnięcia zgodności z normami jakości powietrza. Cel ten zostanie osiągnięty za sprawą: a) wymogu sporządzenia planów ochrony powietrza przed wejściem w życie norm jakości powietrza w przypadku braku zgodności przed 2030 r., b) doprecyzowania, że plany ochrony powietrza muszą sprzyjać zapewnieniu, aby okres przekroczenia był jak najkrótszy i nie dłuższy niż trzy lata w przypadku wartości dopuszczalnych, a także c) wprowadzeniu wymogu przeprowadzania regularnych aktualizacji planów ochrony powietrza w przypadku nieosiągnięcia zgodności. Plany ochrony powietrza stają się obowiązkowe w przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych, wartości docelowej ozonu lub wymogów redukcji średniego narażenia. Plany te będą również obowiązkowe w przypadku, gdy przewiduje się przekroczenie tych norm. Pomoże to zapewnić możliwie jak najkrótszy czas trwania przekroczeń. Będzie to również sprzyjać synergii między zarządzaniem różnymi zanieczyszczeniami powietrza oraz między środkami służącymi spełnieniu różnych norm. Na przykład środki służące osiągnięciu wymogu redukcji średniego narażenia dla pyłu drobnego (PM2,5) będą również wspierać osiągnięcie wartości dopuszczalnej PM2,5. Ostatnia zmiana to wprowadzenie wymogu, aby w planach ochrony powietrza analizowano ryzyko przekroczenia progów alarmowych. Doprowadzi to do większej integracji planów działań krótkoterminowych – wymaganych do rozwiązania problemu przekroczeń progów alarmowych – z planami działań bardziej długoterminowych, co pozwoli zaoszczędzić zasoby i poprawić wprowadzane środki. W art. 20 zobowiązano państwa członkowskie, które mimo ryzyka przekroczenia progu alarmowego dla ozonu zdecydują się nie przyjmować planu działań krótkoterminowych, do wykazania, dlaczego taki plan nie będzie skuteczny. W artykule tym wprowadzono również obowiązek przeprowadzania konsultacji publicznych w sprawie planów działań krótkoterminowych, tak aby zapewnić uwzględnienie wszystkich istotnych informacji przy opracowywaniu takich planów. W art. 21 wyjaśniono i usprawniono ustalenia dotyczące współpracy między państwami członkowskimi w celu zaradzenia naruszeniom norm jakości powietrza spowodowanym transgranicznym zanieczyszczeniem powietrza, a w szczególności dodano wymóg szybkiej wymiany informacji między państwami członkowskimi oraz z Komisją. Art. 22 podnosi świadomość społeczną w zakresie zanieczyszczenia powietrza, ponieważ zobowiązano w nim państwa członkowskie do ustanowienia wskaźnika jakości powietrza, zapewniającego aktualizację informacji na temat jakości powietrza co godzinę w odniesieniu do najbardziej szkodliwych zanieczyszczeń powietrza. Art. 23 stanowi, że Komisja przyjmie akty wykonawcze dotyczące zgłaszania informacji na temat danych dotyczących jakości powietrza i zarządzania nimi. Te akty wykonawcze będą zgodne ze zmienioną dyrektywą. W art. 27 ustanowiono szczegółowe przepisy zapewniające dostęp do wymiaru sprawiedliwości osobom, które chcą zakwestionować sposób wdrażania niniejszej dyrektywy, na przykład w przypadku, gdy mimo przekroczenia odpowiednich norm jakości powietrza nie ustanowiono planu ochrony powietrza. Art. 28 ma na celu ustanowienie skutecznego prawa człowieka do otrzymania odszkodowania w przypadku, gdy szkoda na jego zdrowiu powstała w całości lub częściowo w wyniku naruszenia przepisów dotyczących wartości dopuszczalnych, planów ochrony powietrza, planów działań krótkoterminowych lub w związku z zanieczyszczeniem o charakterze transgranicznym. Osoby poszkodowane mają prawo do dochodzenia i uzyskania odszkodowania za taką szkodę. Obejmuje to możliwość powództwa zbiorowego.

Art. 29 zmieniono w celu bardziej szczegółowego wyjaśnienia, w jaki sposób państwa członkowskie muszą ustanowić skuteczne, proporcjonalne i odstraszające kary dla osób naruszających środki przyjęte w państwie członkowskim w celu wdrożenia niniejszej dyrektywy, w tym odstraszające kary finansowe, nie naruszając przy tym przepisów dyrektywy 2008/99/WE w sprawie ochrony środowiska poprzez prawo karne. Załącznik I, w związku z art. 13 i 15, łączy normy jakości powietrza w odniesieniu do różnych zanieczyszczeń i ustala się w nim: a) nowe wartości dopuszczalne na potrzeby ochrony zdrowia ludzkiego; b) zaktualizowane wartości docelowe ozonu i cele długoterminowe dla ozonu; c) nowe progi alarmowe dla pyłu zawieszonego (PM10 i PM2,5) oraz d) wymogi redukcji średniego narażenia dla pyłu drobnego (PM2,5) i dwutlenku azotu (NO2) w celu osiągnięcia wymogu średniego stężenia ekspozycji na poziomie zgodnym z zaleceniami WHO. W załączniku II ustanowiono progi oceny do celów monitorowania i modelowania jakości powietrza. Załącznik III, w związku z art. 9, zawiera uproszczone kryteria określania minimalnej liczby punktów pomiarowych do pomiarów stałych i łączy te kryteria w odniesieniu do wszystkich zanieczyszczeń powietrza podlegających różnym normom jakości powietrza (wartości dopuszczalne, wartość docelowa ozonu, wymogi redukcji średniego narażenia, progi alarmowe i poziomy krytyczne). W załączniku IV zebrano kryteria dotyczące lokalizacji punktów pomiarowych do pomiaru wszystkich zanieczyszczeń powietrza podlegających różnym normom jakości powietrza. Załącznik V zawiera zaktualizowane i zaostrzone wymogi dotyczące jakości danych i niepewności w odniesieniu do stałych i wskaźnikowych pomiarów jakości powietrza, modelowania i obiektywnego szacowania, aby zapewnić precyzyjną ocenę w świetle zaproponowanych bardziej rygorystycznych norm jakości powietrza i postępu technicznego, jaki dokonał się od czasu przyjęcia obowiązujących dyrektyw. Załącznik VI zawiera zaktualizowane zasady dotyczące metod, które należy stosować do oceny stężeń różnych zanieczyszczeń w powietrzu, a także do oceny szybkości, z jaką niektóre zanieczyszczenia dostają się do ekosystemów. W załączniku VII wprowadzono monitorowanie cząstek ultradrobnych w miejscach, w których istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia wysokich stężeń tych cząstek, takich jak porty lotnicze, porty, drogi, tereny przemysłowe lub ogrzewanie domowe, lub w ich pobliżu. Wraz z informacjami pochodzącymi z monitorowania stężeń tła dla cząstek ultradrobnych w wielostacjach monitoringu, wymaganymi na podstawie art. 10, pomoże to zrozumieć udział różnych źródeł w stężeniach cząstek ultradrobnych. Załącznik VII zawiera również zaktualizowany wykaz lotnych związków organicznych (LZO) zalecanych do pomiarów mających na celu lepsze poznanie procesu powstawania ozonu i zarządzanie ozonem. Załącznik VIII, w związku z art. 19, łączy wymagania dotyczące planów ochrony powietrza, które odnoszą się do przekroczeń wartości dopuszczalnych, wartości docelowej ozonu i wymogów redukcji średniego narażenia. Uproszczenie tych wymogów będzie sprzyjać synergii między zarządzaniem różnymi zanieczyszczeniami powietrza oraz dążeniu do spełnienia różnych norm jakości powietrza. W załączniku VIII przewidziano także wymóg, aby plany ochrony powietrza zawierały bardziej precyzyjną analizę oczekiwanych skutków środków w zakresie jakości powietrza. Dzięki temu plany te będą skuteczniejsze. W załączniku IX rozszerzono zakres informacji dotyczących jakości powietrza, które mają być przekazywane opinii publicznej, obejmując nim obowiązkowe cogodzinne aktualizacje pomiarów stałych kluczowych zanieczyszczeń powietrza, a także aktualne wyniki modelowania, jeśli są one dostępne. 🡻 2008/50 (dostosowany) 2022/0347 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy



(wersja przekształcona) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ⌦ o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ⌫ ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. ⌦ 192 ⌫ 175, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: ⇩ nowy (1)Dyrektywa 2004/107/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/50/WE zostały znacząco zmienione. Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian i w celu zapewnienia jasności dyrektywy te powinny zostać przekształcone. (2)W grudniu 2019 r. Komisja Europejska określiła w komunikacie „Europejski Zielony Ład” ambitny plan działania na rzecz przekształcenia Unii w sprawiedliwe i dostatnie społeczeństwo, którego gospodarka będzie nowoczesna, zasobooszczędna i konkurencyjna, mający na celu ochronę, zachowanie i poprawę kapitału naturalnego Unii oraz ochronę zdrowia i dobrostanu obywateli przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem. W szczególności w odniesieniu do czystego powietrza w ramach Europejskiego Zielonego Ładu zobowiązano się do dalszej poprawy jakości powietrza i lepszego dostosowania unijnych norm jakości powietrza do zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO). Zapowiedziano w nim również wzmocnienie przepisów dotyczących monitorowania, modelowania i planowania w odniesieniu do jakości powietrza. (3)W maju 2021 r. Komisja przyjęła komunikat ustanawiający plan działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń, w którym m.in. odniesiono się do aspektów Europejskiego Zielonego Ładu związanych z zanieczyszczeniem środowiska i zobowiązano się do ograniczenia do 2030 r. skutków zanieczyszczenia powietrza dla zdrowia o ponad 55 % oraz do zmniejszenia liczby ekosystemów UE, w których zanieczyszczenie powietrza zagraża różnorodności biologicznej, o 25 %. (4)W planie działania na rzecz eliminacji zanieczyszczeń określono również wizję na 2050 r., w której zanieczyszczenie powietrza zostanie ograniczone do poziomów, które nie są już uznawane za szkodliwe dla zdrowia i ekosystemów naturalnych. W tym celu należy stosować etapowe podejście do ustalania obecnych i przyszłych unijnych norm jakości powietrza, ustanawiając pośrednie normy jakości powietrza na 2030 r. i na kolejne lata oraz opracowując perspektywę dostosowania norm do wytycznych WHO dotyczących jakości powietrza najpóźniej do 2050 r. w oparciu o mechanizm regularnego przeglądu zapewniający uwzględnienie najnowszych ustaleń naukowych. Biorąc pod uwagę powiązania między ograniczeniem zanieczyszczenia a dekarbonizacją, dążeniu do osiągnięcia celu długoterminowego, jakim jest eliminacja zanieczyszczeń, powinno towarzyszyć równolegle ograniczanie emisji gazów cieplarnianych, o którym mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119. (5)Wprowadzając odpowiednie środki na szczeblu unijnym i krajowym, aby osiągnąć cel eliminacji zanieczyszczeń powietrza, państwa członkowskie, Parlament Europejski, Rada i Komisja powinny kierować się zasadą ostrożności i zasadą „zanieczyszczający płaci”, ustanowionymi w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oraz zasadą „nie szkodzić” określoną w Europejskim Zielonym Ładzie. Powinny one między innymi mieć na uwadze: wkład poprawy jakości powietrza w zdrowie publiczne, jakość środowiska, dobrostan obywateli, dobrobyt społeczeństwa, zatrudnienie i konkurencyjność gospodarki; transformację energetyczną, wzmocnienie bezpieczeństwa energetycznego i zwalczanie ubóstwa energetycznego; bezpieczeństwo żywnościowe i przystępność cenową żywności; rozwój zrównoważonych i inteligentnych rozwiązań w zakresie mobilności i transportu; skutki zmian zachowań; sprawiedliwość i solidarność pomiędzy państwami członkowskimi i wewnątrz nich, z uwzględnieniem ich możliwości ekonomicznych, krajowej specyfiki, jak na przykład szczególna sytuacja wysp, oraz potrzeby stopniowej konwergencji; potrzebę zadbania za pomocą odpowiednich programów edukacyjnych i szkoleniowych o to, by transformacja była sprawiedliwa i uczciwa społecznie; najlepsze dostępne i najnowsze dowody naukowe, w szczególności ustalenia zgłoszone przez WHO; potrzebę uwzględnienia ryzyka związanego z zanieczyszczeniem powietrza w decyzjach dotyczących inwestycji i planowania; opłacalność i neutralność technologiczną w odniesieniu do osiągania ograniczeń emisji zanieczyszczeń powietrza; oraz dalszy rozwój integralności środowiskowej i wzrost poziomu ambicji z upływem czasu. (6)W ósmym ogólnym unijnym programie działań w zakresie środowiska do 2030 r., przyjętym decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/591 z dnia 6 kwietnia 2022 r., ustanowiono cel polegający na osiągnięciu nietoksycznego środowiska, w którym zdrowie i dobrostan ludzi, zwierząt i ekosystemów są chronione przed zagrożeniami i negatywnymi skutkami związanymi ze środowiskiem, oraz w tym celu stwierdzono, że konieczne są dalsze usprawnienie metod monitorowania, lepsze informowanie społeczeństwa i poprawa dostępu do wymiaru sprawiedliwości. To właśnie stanowi podstawę celów określonych w niniejszej dyrektywie. (7)Komisja powinna regularnie dokonywać przeglądu dowodów naukowych dotyczących zanieczyszczeń oraz wpływu zanieczyszczeń na zdrowie ludzkie i środowisko i na rozwój technologiczny. Na podstawie tego przeglądu Komisja powinna ocenić, czy odpowiednie normy jakości powietrza nadal umożliwiają osiągnięcie celów niniejszej dyrektywy. Pierwszy przegląd powinien zostać przeprowadzony do 31 grudnia 2028 r., aby ocenić, czy normy jakości powietrza wymagają aktualizacji w oparciu o najnowsze ustalenia naukowe. 🡻 2008/50 motyw 5 (dostosowany) (8)Ocena jakości powietrza powinna być wykonywana zgodnie ze wspólnym podejściem w oparciu o wspólne kryteria oceny. Oceniając jakość powietrza, powinno się wziąć pod uwagę wielkość populacji i ekosystemów narażonych na działanie zanieczyszczenieonego powietrza. ⌦ Wskazane jest zatem sklasyfikowanie ⌫ Wskazany jest zatem podział terytorium każdego z państw członkowskich na strefy lub aglomeracje, biorąc pod uwagę gęstość zaludnienia. 🡻 2008/50 motyw 14 (dostosowany)

⇨ nowy (9)⌦ Pomiary stałe ⌫ Stałe pomiary powinny być obowiązkowe w strefach, gdzie przekroczone zostały cele długoterminowe dla ozonu lub progi ⌦ oceny ⌫ oszacowania dotyczące innych rodzajów zanieczyszczeń. Informacje będące wynikiem stałych pomiarów mogą być uzupełniane technikami modelowania lub pomiarami wskaźnikowymi dla umożliwienia interpretacji ⌦ Aplikacje modelujące i pomiary wskaźnikowe, a także informacje pochodzące z pomiarów stałych, umożliwiają interpretację ⌫ danych punktowych ⌦ z uwzględnieniem geograficznego rozkładu ⌫, biorąc pod uwagę geograficzny rozkład stężeń. Zastosowanie ⌦ takich ⌫ uzupełniających metod oceny powinno również umożliwić ograniczenie minimalnej wymaganej liczby stałych punktów pomiarowych. ⇨ w strefach, w których progi oceny nie zostały przekroczone. W strefach, w których wartości dopuszczalne lub wartości docelowe zostały przekroczone, obowiązkowe powinno być zarówno prowadzenie pomiarów stałych, jak i stosowanie aplikacji modelujących. Należy również prowadzić dodatkowe monitorowanie stężeń tła i depozycji zanieczyszczeń w powietrzu, aby umożliwić lepsze zrozumienie poziomów zanieczyszczeń i ich rozprzestrzeniania się. ⇦ 🡻 2008/50 motyw 6 (dostosowany) ⇨ nowy (10)Tam, gdzie to możliwe, Ppowinno się stosować ⇨ aplikacje modelujące ⇦ techniki modelowania, aby umożliwić interpretację danych punktowych z uwzględnieniem geograficznego rozkładu stężeń ⇨, ułatwić wykrywanie niezgodności z normami jakości powietrza oraz dostarczać dane na potrzeby planów ochrony powietrza i rozmieszczenia punktów pomiarowych ⇦ . Mogłoby to służyć za podstawę do obliczania wspólnego stopnia narażenia ludności mieszkającej na danym obszarze. ⇨ Zachęca się państwa członkowskie, by oprócz przestrzegania wymogów w zakresie monitorowania jakości powietrza określonych w niniejszej dyrektywie wykorzystywały na potrzeby monitorowania produkty informacyjne i dodatkowe narzędzia (np. regularne sprawozdania oceniające i sprawozdania z oceny jakości, aplikacje internetowe wspierające planowanie i wdrażanie polityk) dostarczane w ramach komponentu „obserwacja Ziemi” unijnego programu kosmicznego, w szczególności usługę programu Copernicus w zakresie monitorowania atmosfery (CAMS). ⇦ ⇩ nowy (11)Ważne jest monitorowanie nowych substancji zanieczyszczających, takich jak cząstki ultradrobne, sadza i węgiel elementarny, a także amoniaku oraz potencjału utleniającego pyłu zawieszonego, by wspierać naukowe zrozumienie ich wpływu na zdrowie i środowisko, zgodnie z zaleceniami WHO. 🡻 2008/50 motyw 8 (dostosowany) ⇨ nowy (12)Dla lepszego zrozumienia wpływu ⌦ pyłu ⌫ drobnego pyłu zawieszonego i opracowania odpowiedniej polityki w tym zakresie należy przeprowadzić szczegółowe pomiary tego zanieczyszczenia na ⌦ obszarach ⌫ stacjach monitoringu tła pozamiejskiego. Pomiary te powinny być przeprowadzane zgodnie z programem współpracy w zakresie monitoringu i oceny przenoszenia na dalekie odległości zanieczyszczeń powietrza w Europie (EMEP) ustanowionym na mocy Konwencji z 1979 roku w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości zatwierdzonej decyzją Rady 81/462/EWG z dnia 11 czerwca 1981 r. ⇨ i protokołów do tej konwencji, w tym protokołu z Göteborga z 1999 r. w sprawie przeciwdziałania zakwaszeniu, eutrofizacji i powstawaniu ozonu w warstwie przyziemnej, który został zmieniony w 2012 r ⇦ . 🡻 2008/50 motyw 7 (dostosowany) (13)W celu zapewnienia odpowiedniej reprezentatywności i porównywalności danych dotyczących jakości powietrza w obrębie całej ⌦ Unii ⌫ Wspólnoty istotne znaczenie ma zastosowanie do oceny jakości powietrza znormalizowanych technik pomiaru i wspólnych kryteriów zarówno w odniesieniu do liczby, jak i rozmieszczenia stacji pomiarowych. Do celów oceny jakości powietrza można zastosować metody inne niż pomiary i dlatego konieczne jest określenie kryteriów stosowania i wymaganego stopnia dokładności takich metod. 🡻 2004/107 motyw 12 (dostosowany) ⇨ nowy (14)Znormalizowane precyzyjne techniki pomiaru i wspólne kryteria dotyczące lokalizacji stacji pomiarowych stanowią ważne elementy oceny jakości otaczającego powietrza, dzięki którym otrzymane informacje są porównywalne na całym terytorium Wspólnoty. Ważne jest zapewnienie referencyjnych metod pomiaru. Komisja zleciła już prace dotyczące ⌦ sporządzenia ⌫ opracowania norm CEN dla pomiaru ⇨ wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych oraz dla oceny działania systemów czujników w odniesieniu do określania stężeń zanieczyszczeń gazowych i pyłu zawieszonego w powietrzu ⇦ stężenia w otaczającym powietrzu tych substancji, dla których określone zostały wartości docelowe (arsen, kadm, nikiel i benzo(a)piren), jak również dla depozycji metali ciężkich, z zamiarem ⌦ opracowania ⌫ sprecyzowania i przyjęcia tych norm w szybkim terminie. W związku z brakiem znormalizowanych metod CEN należy zezwolić na stosowanie międzynarodowych lub krajowych znormalizowanych referencyjnych metod pomiaru.

🡻 2008/50 motyw 2 (dostosowany) ⇨ nowy (15)Mając na względzie ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska jako całości, szczególnie ważna jest walka z emisjami zanieczyszczeń u źródła oraz identyfikacja i wdrażanie na szczeblu lokalnym, krajowym i ⌦ unijnym ⌫ wspólnotowym najskuteczniejszych środków mających na celu redukcję emisji ⇨, zwłaszcza w odniesieniu do emisji z rolnictwa, przemysłu, transportu i wytwarzania energii ⇦ . Z tego względu powinno się ⌦ unikać ⌫ zapobiegać lub ograniczać emisjię szkodliwych zanieczyszczeń powietrza ⌦, zapobiegać jej lub ją ograniczać ⌫ oraz ustanowić właściwe ⇨ normy ⇦ cele dotyczące jakości powietrza, z uwzględnieniem odpowiednich norm, wytycznych i programów Światowej Organizacji Zdrowia. 🡻 2004/107 motyw 3 (dostosowany) ⇨ nowy (16)Dowody naukowe wsykazują, że ⇨ dwutlenek siarki, dwutlenek azotu i tlenki azotu, pył zawieszony, ołów, benzen, tlenek węgla, ⇦ arsen, kadm, nikiel, i niektóre wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne ⇨ i ozon mają znaczący negatywny wpływ na zdrowie ludzkie ⇦ są substancjami mutagennymi, rakotwórczymi dla ludzi i nie można określić progu, poniżej którego substancje te nie stanowią ryzyka dla zdrowia ludzkiego. Stężenie tych substancji w otaczającym powietrzu oraz ich depozycja oddziałujeą na zdrowie ludzkie i środowisko. Biorąc pod uwagę opłacalność, na niektórych specyficznych obszarach niemożliwe jest osiągnięcie takich stężeń arsenu, kadmu, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu, które nie stanowiłyby znaczącego ryzyka dla zdrowia ludzkiego. 🡻 2004/107 motyw 11 (dostosowany) ⇨ nowy (17)Oddziaływanie ⇨ ołowiu, ⇦ arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych na zdrowie ludzkie, w tym przez łańcuch pokarmowy, i na środowisko jako całość spowodowane jest ⌦ również ⌫ stężeniem tych substancji w otaczającym powietrzu i ich depozycją; należy uwzględnić ⌦ akumulację ⌫ kumulacje tych substancji w glebie i ochronę wód podziemnych. W celu ułatwienia przeglądu niniejszej dyrektywy w roku 2010 Komisja i Państwa Członkowskie powinny rozważyć możliwość wspierania badań nad oddziaływaniem arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych na zdrowie ludzkie i środowisko, w szczególności poprzez depozycję. ⇩ nowy (18)W oparciu o zalecenia WHO należy zmniejszyć średnie narażenie ludności na zanieczyszczenia o najwyższym udokumentowanym wpływie na zdrowie ludzkie, pył drobny (PM2,5) i dwutlenek azotu (NO2). W tym celu w odniesieniu do tych substancji zanieczyszczających należy oprócz wartości dopuszczalnych wprowadzić wymóg redukcji średniego narażenia. 🡻 2004/107 motyw 4 (dostosowany) ⇨ nowy (19)⇨ Ocena adekwatności dyrektyw w sprawie jakości powietrza (dyrektywy 2004/107/WE i 2008/50/WE) wykazała, że wartości dopuszczalne są bardziej skuteczne w obniżaniu stężeń zanieczyszczeń niż wartości docelowe. ⇦ W celu minimalizacji ⌦ szkodliwych skutków dla zdrowia ludzkiego ⌫ szkodliwego oddziaływania przenoszonych drogą powietrzną arsenu, kadmu, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych na zdrowie ludzkie, w szczególności ⌦ w przypadku wrażliwych i szczególnie narażonych grup ludności, ⌫ na populacje wrażliwe i dla środowiskao jako całość, należy określić wartości ⇨ dopuszczalne ⇦ docelowe, ⇨ stężeń dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, pyłu zawieszonego, ołowiu, benzenu, tlenku węgla, arsenu, kadmu, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych ⇦ które powinny zostać osiągnięte w takim stopniu, w jakim będzie to możliwe. Benzo(a)piren powinien być stosowany jako znacznik rakotwórczego ryzyka związanego z obecnością wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych w otaczającym powietrzu.

⇩ nowy (20)Aby umożliwić państwom członkowskim przygotowanie się do zmienionych norm jakości powietrza określonych w niniejszej dyrektywie oraz aby zapewnić ciągłość prawną, powinno się wyznaczyć okres przejściowy do czasu rozpoczęcia stosowania nowych wartości dopuszczalnych, w którym wartości dopuszczalne będą identyczne z wartościami określonymi w uchylanych dyrektywach. 🡻 2008/50 motyw 13 (dostosowany) ⇨ nowy (21)Ozon jest zanieczyszczeniem o charakterze transgranicznym powstającym w atmosferze w wyniku emisji zanieczyszczeń pierwotnych, których dotyczy dyrektywa 2001/81/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/2284/UE z dnia 23 października 2001 r. w sprawie krajowych poziomów emisji dla niektórych rodzajów zanieczyszczenia powietrza . Postępy w osiągnięciu celów dotyczących jakości powietrza oraz celów długoterminowych dla ozonu, ⌦ ustalonych ⌫ ustalone w niniejszej dyrektywie, powinny zostać określone na podstawie celów i ⇨ zobowiązań w zakresie redukcji ⇦ pułapów emisji ustanowionych w dyrektywie 2016/2284/UE2001/81/WE oraz, w stosownych przypadkach, poprzez ⇨ wdrażanie efektywnych pod względem kosztów środków i ⇦ wprowadzenie w życie planów ochrony powietrza, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. 🡻 2008/50 motyw 12 (dostosowany) ⇨ nowy (22)Obowiązujące Wwartości docelowe ⇨ ozonu ⇦ i wartości celeów długoterminoweych, mające zapewnić skuteczną ochronę przed szkodliwym wpływem ozonu na zdrowie ludzkie, roślinność i ekosystemy, powinny ⇨ zostać zaktualizowane w świetle najnowszych zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia ⇦ pozostać niezmienione. (23)W celu ochrony, odpowiednio, całej ludności ⇨, szczególnie narażonych ⇦ i populacji wrażliwych ⌦ grup ludności ⌫ przed krótkotrwałym narażeniem na ⌦ podwyższone stężenia ⌫ działanie ozonu o podwyższonym stężeniu, dla ozonu należy ustalić próg ⌦ alarmowy ⌫ ostrzegawczy ⇨ dla dwutlenku siarki, dwutlenku azotu, pyłu zawieszonego (PM10 i PM2,5) i ozonu ⇦ orazi próg informowania ⌦ dla ozonu ⌫. Progi te powinny uruchamiać proces informowania ludności o zagrożeniach związanych z narażeniem i o wdrażaniu, w stosownych przypadkach, działań krótkoterminowych mających na celu obniżenie poziomu zanieczyszczenia powietrza ozonem w przypadku przekroczenia progu ⌦ alarmowego ⌫ ostrzegawczego. 🡻 2004/107 motyw 7 (dostosowany) (24)Zgodnie z art. ⌦ 193 ⌫ 176 Traktatu, państwa członkowskie mogą utrzymać lub ustanowić bardziej rygorystyczne środki ochronne w odniesieniu do arsenu, kadmu, rtęci, niklu i wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, pod warunkiem że ⌦ środki te ⌫ są one zgodne z postanowieniami Traktatu i ⌦ zostaną ⌫ są notyfikowane Komisji. 🡻 2008/50 motyw 9 ⇨ nowy (25)Należy utrzymać jakość powietrza tam, gdzie już jest ona dobra, lub ją poprawić. W przypadku gdy ⇨ istnieje ryzyko, że normy ⇦ cele dotyczące jakości powietrza ustalone w niniejszej dyrektywie nie ⇨ zostaną osiągnięte, lub gdy nie zostały osiągnięte ⇦ są osiągane, państwa członkowskie powinny podjąć ⇨ natychmiastowe ⇦ działania w celu dotrzymania wartości dopuszczalnych ⇨, wymogów redukcji średniego narażenia ⇦ i poziomów krytycznych oraz, w miarę możliwości, dotrzymania wartości docelowych ⇨ ozonu ⇦ i osiągnięcia celów długoterminowych. 🡻 2004/107 motyw 9 (dostosowany)

(26)Rtęć jest substancją bardzo niebezpieczną dla zdrowia ludzkiego i środowiska. Występuje ona w całym środowisku, a pod postacią metylortęci ⌦ może akumulować ⌫ posiada zdolność kumulowania się w organizmach, a w szczególności koncentrowania się w organizmach wyższych ogniw łańcucha pokarmowego. Rtęć uwolniona do atmosfery może być przenoszona na dalekie odległości. 🡻 2004/107 motyw 10 (dostosowany) ⇨ nowy (27)Komisja zamierza przedstawić w 2005 r. spójną strategię zawierającą środki mające ⌦ Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/852 ma ⌫ na celu ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska przed uwalnianiem się rtęci, z uwzględnieniem cyklu życia produktu oraz uwzględniając produkcję, stosowanie, zarządzanie odpadami i emisje. W tym kontekście, Komisja powinna rozważyć wszelkie odpowiednie środki mające na celu zmniejszenie ilości rtęci w ekosystemach lądowych i wodnych, przyjmowanej drogą pokarmową oraz w celu unikania rtęci w niektórych produktach. ⇨ Przepisy dotyczące monitorowania rtęci zawarte w niniejszej dyrektywie uzupełniają i wyjaśniają przepisy tego rozporządzenia. ⇦ 🡻 2008/50 motyw 10 (dostosowany) ⇨ nowy (28)Poza obszarami miejskimi niezwykle istotne jest Zzagrożenie dla roślinności i naturalnych ekosystemów ⌦ naturalnych w wyniku ⌫ będące wynikiem zanieczyszczenia powietrza ⌦ jest szczególnie istotne na terenach znacznie oddalonych od obszarów miejskich ⌫. ⌦ W związku z tym ⌫ Z tego powodu ocena tego typu zagrożeń i dotrzymanie poziomów krytycznych ustanowionych w celu ochrony roślin powinny się ⌦ skupiać ⌫ skupić na obszarach oddalonych od terenów zabudowanych. ⇨ Ocena ta powinna uwzględniać i uzupełniać wymogi ustanowione na podstawie dyrektywy (UE) 2016/2284 w celu monitorowania wpływu zanieczyszczenia powietrza na ekosystemy lądowe i wodne oraz zgłaszania takich skutków. ⇦ 🡻 2008/50 motyw 15 (dostosowany) ⇨ nowy (29)⌦ Udział zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł naturalnych ⌫ Emisja zanieczyszczeń z naturalnych źródeł może podlegać ocenie, jednak nie można ⌦ go ⌫ jej kontrolować. Z tego względu, w przypadku gdy ⌦ udział ⌫ zanieczyszczeńnia powietrza pochodzącyche ze źródeł naturalnych ⌦ może ⌫ mogą być określonye z wystarczającą pewnością oraz gdy stany przekroczeń wynikają całkowicie lub częściowo z ⌦ udziału tych ⌫ zanieczyszczeń pochodzących ze źródeł naturalnych, ⌦ może on ⌫ mogą one, na warunkach określonych w niniejszej dyrektywie, być pominiętye podczas oceny zgodności z wartościami dopuszczalnymi dla jakości powietrza ⇨ i wymogami redukcji średniego narażenia ⇦. Udział w przekroczeniach wartości dopuszczalnych dla pyłu zawieszonego PM10, wynikający z posypywania dróg ⌦ w okresie zimowym ⌫ piaskiem lub solą w okresie zimowym, również może być pominięty podczas oceny dotrzymania wartości dopuszczalnych jakości powietrza, pod warunkiem że ⌦ wprowadzono ⌫ podjęto odpowiednie środki w celu obniżenia stężeń pyłu zawieszonego PM10. 🡻 2008/50 motyw 16 (dostosowany) (30)Strefy i aglomeracje o szczególnie trudnych warunkach powinny mieć możliwość przedłużenia terminu, w jakim należy zapewnić zgodność z wartościami dopuszczalnymi dotyczącymi jakości powietrza w przypadkach, gdy pomimo zastosowania odpowiednich środków mających na celu redukcję zanieczyszczenia, w określonych strefach lub aglomeracjach istnieją poważne problemy z dotrzymaniem wartości dopuszczalnych. Każdemu ⌦ odroczeniu ⌫ przesunięciu terminu ⌦ w odniesieniu do ⌫ dotyczącemu danej strefy lub aglomeracji powinien towarzyszyć szczegółowy plan podlegający ocenie przez Komisję zapewnienia zgodności przed upływem zmienionego terminu ⌦, podlegający ocenie przez Komisję ⌫. Dostępność niezbędnych środków wspólnotowych, odzwierciedlających cele wybrane w ramach strategii tematycznej dotyczącej zanieczyszczenia powietrza i odnoszące się do zmniejszenia emisji u źródła, będzie istotna dla skutecznego ograniczenia emisji w terminie określonym w niniejszej dyrektywie dla zapewnienia zgodności z wartościami dopuszczalnymi i powinna zostać uwzględniona przy ocenie wniosków o przedłużenie terminu, w jakim należy zapewnić zgodność z wartościami dopuszczalnymi. 🡻 2008/50 motyw 18 (dostosowany) ⇨ nowy (31)Plany ochrony powietrza powinny ⌦ zostać ⌫ być opracowane ⇨ i zaktualizowane ⇦ dla stref i aglomeracji, w których stężenie zanieczyszczeń w powietrzu przekracza odpowiednie wartości docelowe lub wartości dopuszczalne ⇨ , wartości docelowe ozonu lub wymogi redukcji średniego narażenia ⇦ podwyższone —w stosownych przypadkach —o tymczasowe marginesy tolerancji. Zanieczyszczenia powietrza są emitowane przez wiele źródeł i rodzajów działalności. Dla zapewnienia spójności pomiędzy różnymi politykami wyżej wymienione plany ochrony powietrza powinny być – w miarę możliwości – zbieżne i powiązane z planami i programami przygotowanymi ⌦ na podstawie ⌫ w związku z dyrektywyą 2001/80/WE Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UEz dnia 23 października 2001 r. w sprawie ograniczenia emisji niektórych zanieczyszczeń do powietrza z dużych obiektów energetycznego spalania , dyrektywyą (UE) 2016/22842001/81/WE oraz dyrektywyą 2002/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 czerwca 2002 r. odnoszącą się do oceny i zarządzania poziomem hałasu w środowisku . Uwzględnione zostaną również w pełni cele dotyczące jakości otaczającego powietrza określone w niniejszej dyrektywie w przypadkach, gdy zezwolenia na działalność przemysłową wydaje się na mocy dyrektywy 2008/1/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 stycznia 2008 r. dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli .

⇩ nowy (32)Plany ochrony powietrza należy również przygotować przed 2030 r., w przypadku gdy istnieje ryzyko, że państwa członkowskie nie osiągną w tym terminie wartości dopuszczalnych lub wartości docelowej ozonu, aby zapewnić odpowiednie obniżenie poziomów zanieczyszczeń. 🡻 2008/50 motyw 19 ⇨ nowy (33)Należy opracować plany działania określające, jakie środki krótkoterminowe mają być zastosowane w przypadku zagrożenia przekroczenia jednego lub kilku progów alarmowych w celu obniżenia czasu jego trwania. W przypadku gdy zagrożenie dotyczy co najmniej jednej wartości dopuszczalnej lub wartości docelowej, państwa członkowskie mogą, w stosownych przypadkach, sporządzić plany działań krótkoterminowych. W odniesieniu do ozonu takie plany działań krótkoterminowych powinny uwzględniać przepisy decyzji Komisji 2004/279/WE z dnia 19 marca 2004 r. dotyczącej wskazówek do wprowadzania w życie dyrektywy 2002/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszącej się do ozonu w otaczającym powietrzu. 🡻 2008/50 motyw 20 (dostosowany) ⇨ nowy (34)Państwa członkowskie powinny ⇨ współpracować ze sobą ⇦ dokonać wzajemnych konsultacji, jeżeli w następstwie wystąpienia znacznego zanieczyszczenia powstałego w innym państwie członkowskim, poziom zanieczyszczenia przekracza lub ⌦ prawdopodobnie przekroczy ⌫ stwarza prawdopodobieństwo przekroczenia ⇨ jakąkolwiek wartość dopuszczalną, wartość docelową ozonu, jakikolwiek wymóg redukcji średniego narażenia ⇦ odpowiednich celów dotyczących jakości powietrza powiększonych — w stosownych przypadkach — o margines tolerancji lub, zależnie od okoliczności, przekroczenia prógogu alarmowyego. Transgraniczny charakter ⌦ niektórych zanieczyszczeń ⌫ substancji zanieczyszczających, takich jak ozon i pył zawieszony, może wymagać koordynacji między sąsiadującymi państwami członkowskimi przy sporządzaniu i realizacji planów ochrony jakości powietrza i planów działań krótkoterminowych oraz przy informowaniu ludności. W stosownych przypadkach państwa członkowskie powinny dążyć do współpracy z państwami trzecimi, kładąc szczególny nacisk na wczesne angażowanie krajów kandydujących. ⇨ Komisja powinna być terminowo informowana o takiej współpracy i zapraszana do udziału w jej organizacji. ⇦ 🡻 2008/50 motyw 21 (dostosowany) ⇨ nowy (35)Zarówno państwa członkowskie, jak i Komisja muszą gromadzić, wymieniać i rozpowszechniać informacje na temat jakości powietrza w celu lepszego rozumienia ⌦, a także wymieniać się nimi, by lepiej zrozumieć ⌫ możliweych konsekwencjei zanieczyszczenia powietrza i opracowaćania odpowiedniąej politykęi. Aktualne informacje dotyczące stężeń ⌦ w powietrzu ⌫ wszystkich zanieczyszczeń w powietrzu podlegających uregulowaniom ⌦ prawnym ⌫ ⇨ oraz planów ochrony powietrza i planów działań krótkoterminowych ⇦ powinny być także łatwo dostępne dla społeczeństwa. 🡻 2008/50 motyw 22 (dostosowany) ⇨ nowy (36)⇨ Informacje dotyczące stężeń i depozycji zanieczyszczeń podlegających uregulowaniom prawnym powinny być przekazywane Komisji jako podstawa dla sprawozdań okresowych. ⇦ W celu ⌦ By ⌫ ułatwićenia korzystaniea z informacji dotyczących jakości powietrza oraz ich porównywanie,a dane powinny być udostępniane Komisji w formie znormalizowanej.

🡻 2008/50 motyw 23 (37)Konieczne jest dostosowanie procedur przekazywania danych, oceny i sprawozdawczości dotyczącej jakości powietrza w celu wykorzystania środków elektronicznych i iInternetu jako głównych narzędzi udostępniania informacji oraz dla zapewnienia spójności tych procedur z dyrektywą 2007/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2007 r. ustanawiającą infrastrukturę informacji przestrzennej we Wspólnocie Europejskiej (INSPIRE). 🡻 2008/50 motyw 24 (38)Wskazane jest stworzenie możliwości dostosowania kryteriów i metod oceny jakości powietrza do postępu naukowo-technicznego oraz dostosowania do niego rodzaju przekazywanych informacji. ⇩ nowy (39)Jak wyjaśniono w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, państwa członkowskie nie mogą ograniczać legitymacji procesowej do zakwestionowania decyzji organu publicznego do tych członków zainteresowanej społeczności, którzy brali udział we wcześniejszej procedurze administracyjnej prowadzącej do przyjęcia tej decyzji. Jak również wyjaśniono w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości, skuteczny dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska oraz skuteczne środki odwoławcze wymagają m.in., aby członkowie zainteresowanej społeczności mieli prawo złożenia do sądu lub właściwego niezależnego i bezstronnego organu wniosku o zarządzenie środków tymczasowych zapobiegających zanieczyszczeniom w danym przypadku. W związku z tym należy uściślić, że legitymacja procesowa nie powinna być uzależniana od roli, jaką dany członek zainteresowanej społeczności odegrał na etapie udziału w procesie podejmowania decyzji na podstawie niniejszej dyrektywy. Ponadto każda procedura odwoławcza powinna być bezstronna, oparta na zasadzie równości, terminowa i niedyskryminacyjna ze względu na koszty oraz powinna przewidywać odpowiednie i skuteczne mechanizmy dochodzenia roszczeń, w tym, w stosownych przypadkach, nakazy sądowe. 🡻 2008/50 motyw 30 ⇨ nowy (40)Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W szczególności niniejsza dyrektywa ma na celu promowanie zintegrowania z politykami Unii wysokiego poziomu ochrony środowiska i poprawy jego jakości, zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, o czym mowa w art. 37 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. ⇨ W przypadku gdy szkoda dla zdrowia ludzkiego wystąpiła w wyniku naruszenia art. 19, 20, 21 niniejszej dyrektywy, państwa członkowskie powinny zapewnić, aby osoby dotknięte takimi naruszeniami miały możliwość dochodzenia i uzyskania od odpowiedniego właściwego organu odszkodowania z tytułu tej szkody. Przepisy dotyczące odszkodowania, dostępu do wymiaru sprawiedliwości i kar określone w niniejszej dyrektywie mają na celu unikanie szkodliwych skutków zanieczyszczenia powietrza dla zdrowia ludzkiego i środowiska, zapobieganie im i ich ograniczanie, zgodnie z art. 191 ust. 1 TFUE. Ich celem jest więc zintegrowanie z politykami Unii wysokiego poziomu ochrony środowiska i poprawy jego jakości zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju, o czym mowa w art. 37 Karty praw podstawowych UE, oraz skonkretyzowanie obowiązku ochrony prawa do życia i prawa człowieka do integralności, o których mowa w art. 2 i 3 Karty praw podstawowych UE. Ponadto przyczyniają się one do zapewniania prawa do skutecznego środka prawnego przed sądem, o którym mowa w art. 47 Karty praw podstawowych UE, w odniesieniu do ochrony zdrowia ludzkiego. ⇦ 🡻 2008/50 motyw 28 (dostosowany) Obowiązek transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinien ograniczyć się tylko do tych przepisów, które stanowią istotną zmianę w stosunku do poprzednich dyrektyw. 🡻 2008/50 motyw 29 (dostosowany) Zgodnie z pkt 34 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa zachęca się państwa członkowskie do sporządzania, dla ich własnych celów i w interesie Wspólnoty, własnych tabel, które w możliwie najszerszym zakresie odzwierciedlają korelacje pomiędzy niniejszą dyrektywą a środkami transpozycji, oraz do podawania ich do wiadomości publicznej. ⇩ nowy

(41)Aby zapewnić jednolite warunki wdrażania wymogów państw członkowskich dotyczących przekazywania informacji i sprawozdawczości w zakresie jakości powietrza na podstawie niniejszej dyrektywy, powinno się przyznać Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do (i) ustanowienia przepisów dotyczących informacji o jakości powietrza, które mają być udostępniane Komisji przez państwa członkowskie, i ram czasowych dotyczących przekazywania tych informacji oraz (ii) usprawnienia sposobu przekazywania danych oraz wzajemnej wymiany informacji i danych z sieci i poszczególnych punktów pomiarowych wykonujących pomiary zanieczyszczenia powietrza w państwach członkowskich. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011. (42)Aby niniejsza dyrektywa nadal spełniała swoje cele, w szczególności w zakresie unikania szkodliwych skutków zanieczyszczenia powietrza dla zdrowia ludzkiego i środowiska, zapobiegania im i ich ograniczania, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów prawnych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczących zmiany załączników do niniejszej dyrektywy w celu uwzględnienia postępu naukowego i technicznego w odniesieniu do zanieczyszczeń powietrza, ich oceny i zarządzania nimi, ich wpływu na zdrowie ludzkie i środowisko oraz odpowiedniego informowania społeczeństwa. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. W szczególności, aby zapewnić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie udział na równych zasadach w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. (43)Zobowiązanie do transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinno być ograniczone do tych przepisów, które stanowią merytoryczną zmianę w porównaniu z wcześniejszymi dyrektywami. Zobowiązanie do transpozycji przepisów, które nie uległy zmianie, wynika z wcześniejszych dyrektyw. (44)Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w części B załącznika X. 🡻 2004/107 motyw 1 (dostosowany) W oparciu o zasady, o których mowa w art. 175 ust. 3 Traktatu, szósty wspólnotowy program działań w zakresie środowiska naturalnego, przyjęty decyzją nr 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady , stwierdza potrzebę redukcji zanieczyszczeń do poziomów, które minimalizują skutki ich szkodliwego oddziaływania na zdrowie ludzkie, ze szczególnym uwzględnieniem populacji wrażliwych i środowiska jako całości, potrzebę poprawy monitorowania i oceny jakości powietrza, w tym depozycji zanieczyszczeń, a także potrzebę informowania społeczeństwa. 🡻 2004/107 motyw 2 (dostosowany) Zgodnie z art. 4 ust. 1 dyrektywy Rady 96/62/WE z dnia 27 września 1996 r. w sprawie oceny i zarządzania jakością otaczającego powietrza , Komisja przedstawia propozycje regulacji dotyczących zanieczyszczeń wyszczególnionych w załączniku I do tej dyrektywy, z uwzględnieniem przepisów zawartych w ust. 3 i 4 tego artykułu. 🡻 2004/107 motyw 5 Dotrzymanie wartości docelowych nie wymagałoby podjęcia środków powodujących niewspółmierne koszty. W przypadku instalacji przemysłowych dotrzymanie wartości docelowych nie byłoby związane z podejmowaniem jakichkolwiek dodatkowych środków, wykraczających poza stosowanie najlepszych dostępnych technik (BAT) wymaganych dyrektywą Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotyczącą zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli , a w szczególności nie prowadziłoby do zamknięcia instalacji. Jednakże dotrzymanie wartości docelowych wymagałoby od Państw Członkowskich podjęcia wszelkich opłacalnych środków zmniejszających zanieczyszczenie w odpowiednich sektorach. 🡻 2004/107 motyw 6 W szczególności, wartości docelowych ustanowionych w niniejszej dyrektywie nie należy uznawać za normy jakości środowiska w znaczeniu art. 2 pkt. 7 dyrektywy 96/61/WE, które zgodnie z art. 10 tej dyrektywy wymagają bardziej rygorystycznych warunków niż te, które osiągane są przez zastosowanie najlepszych dostępnych technik (BAT). 🡻 2004/107 motyw 8 W przypadku gdy stężenia przekraczają pewne progi oszacowania, monitorowanie arsenu, kadmu, niklu i benzo(a)pirenu powinno być obowiązkowe. Uzupełniające metody oceny mogą zredukować wymaganą liczbę punktów poboru próbek do stałych pomiarów. Przewiduje się dalsze monitorowanie tła stężeń tych substancji w otaczającym powietrzu oraz ich depozycji.

🡻 2004/107 motyw 13 Informacje dotyczące stężeń i depozycji zanieczyszczeń będących przedmiotem regulacji powinny być przekazywane Komisji jako podstawa dla sprawozdań okresowych. 🡻 2004/107 motyw 14 Opinia publiczna powinna mieć łatwy dostęp do aktualnych informacji dotyczących stężeń w otaczającym powietrzu i depozycji zanieczyszczeń będących przedmiotem regulacji. 🡻 2004/107 motyw 15 Państwa Członkowskie powinny ustanowić zasady dotyczące kar nakładanych w przypadku naruszenia przepisów niniejszej dyrektywy oraz zapewnić ich wykonanie. Przewidziane kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. 🡻 2004/107 motyw 16 Środki niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy powinny być przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji . 🡻 2004/107 motyw 17 Zmiany przepisów niezbędne do dostosowania niniejszej dyrektywy do postępu naukowego i technicznego powinny odnosić się wyłącznie do kryteriów i technik oceny stężeń i depozycji zanieczyszczeń będących przedmiotem regulacji lub szczegółowych uzgodnień dotyczących przekazywania informacji Komisji. Zmiany te nie powinny powodować w sposób bezpośredni ani pośredni modyfikacji wartości docelowych, 🡻 2008/50 motyw 1 (dostosowany) Szósty wspólnotowy program działań w zakresie środowiska naturalnego, przyjęty na mocy decyzji nr 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lipca 2002 r. , stwierdza konieczność redukcji zanieczyszczeń do poziomów, które minimalizują skutki ich szkodliwego działania na zdrowie ludzkie, ze szczególnym uwzględnieniem populacji wrażliwych oraz środowiska jako całości, potrzebę poprawy monitorowania i oceny jakości powietrza, w tym również depozycji zanieczyszczeń, a także potrzebę informowania społeczeństwa. 🡻 2008/50 motyw 2 Mając na względzie ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska jako całości, szczególnie ważna jest walka z emisjami zanieczyszczeń u źródła oraz identyfikacja i wdrażanie na szczeblu lokalnym, krajowym i wspólnotowym najskuteczniejszych środków mających na celu redukcję emisji. Z tego względu powinno się zapobiegać lub ograniczać emisję szkodliwych zanieczyszczeń powietrza oraz ustanowić właściwe cele dotyczące jakości powietrza, z uwzględnieniem odpowiednich norm, wytycznych i programów Światowej Organizacji Zdrowia.

🡻 2008/50 motyw 3 (dostosowany) Dyrektywa Rady 96/62/WE z dnia 27 września 1996