Proponowane złagodzenie reguł pochodzenia stanowi tymczasowe odstępstwo od obecnych reguł pochodzenia stosowanych w handlu dwustronnym w ramach układu o stowarzyszeniu. Reguły te są zbliżone do reguł pochodzenia stosowanych w preferencyjnych relacjach handlowych między umawiającymi się stronami w paneuropejskiej strefie śródziemnomorskiej (PEM). Inicjatywa ta jest opracowana w taki sposób, aby zapewnić wyraźny związek z wysiłkami na rzecz wspierania Jordanii podczas obecnego kryzysu uchodźczego oraz aby wygenerować dodatkowe możliwości zatrudnienia dla syryjskich uchodźców przebywających w tym kraju. W związku z tym możliwe implikacje dla trwających negocjacji w sprawie aktualizacji preferencyjnych reguł pochodzenia stosowanych w kontekście PEM lub w odniesieniu do innych krajów, które mogą starać się o porównywalne odstępstwo na zasadzie dwustronnej, są ograniczone.

Na drugim etapie, po osiągnięciu przez Jordanię celu utworzenia ok. 200 000 miejsc pracy dla uchodźców z Syrii, określonego podczas konferencji w Londynie, proponuje się, by UE i Jordania dodatkowo uprościły ten środek wsparcia poprzez wyeliminowanie warunków dotyczących miejsca produkcji i wykorzystania syryjskich pracowników w przedmiotowych zakładach produkcyjnych. Taka zmiana spowodowałaby w praktyce rozszerzenie możliwości stosowania alternatywnych reguł pochodzenia na wszystkich producentów w Jordanii w uznaniu dla znaczących starań ze strony Jordanii, by zapewnić integrację tak dużej liczby syryjskich uchodźców na formalnym rynku pracy we wszystkich sektorach gospodarki. Zmiana ta będzie musiała być przedmiotem nowej decyzji Komitetu Stowarzyszenia.

Alternatywne reguły pochodzenia udostępnione w ramach niniejszego wniosku to reguły stosowane przez UE w odniesieniu do przywozu z krajów najsłabiej rozwiniętych w ramach ogólnego systemu preferencji, inicjatywy „wszystko oprócz broni” (EBA). W odniesieniu do produktów przemysłowych oznacza to, że próg dla materiałów niepochodzących, które mogą zostać wykorzystane przez jordańskich eksporterów, aby korzystać z preferencyjnego traktowania w UE, zostanie znacznie podniesiony (zasadniczo do 70 % zamiast 40 %). W przypadku odzieży te złagodzone reguły opierają się na zasadzie pojedynczego przetworzenia, a nie na zasadzie podwójnego przetworzenia.

Złagodzenie to obejmie wybrane produkty istotne dla Jordanii i zostanie udostępnione producentom w Jordanii jako alternatywa dla obowiązujących przepisów. Na pierwszym etapie złagodzenie reguł podlegać będzie pewnym warunkom, które mają na celu zapewnienie, że korzyści ze złagodzenia będą dostępne tylko dla eksporterów, którzy bezpośrednio przyczyniają się do realizacji celu, jakim jest zapewnienie dodatkowego zatrudnienia syryjskich uchodźców. Warunki te dotyczą miejsca produkcji (która odbywać się będzie w kilku strefach rozwoju i obszarach przemysłowych określonych przez Jordanię) oraz proporcjonalnego zatrudnienia syryjskich uchodźców w przedmiotowych zakładach produkcyjnych (co najmniej 15 % na początku, a następnie od trzeciego roku 25 %).

Komisja rozpatrzyła wniosek Jordanii i zaproponowała w odpowiedzi ograniczoną w czasie i ukierunkowaną inicjatywę służącą wsparciu Jordanii przez ułatwienie dostępu do rynku UE. Przyjmie ona formę tymczasowego złagodzenia reguł pochodzenia określonych w protokole 3 do układu o stowarzyszeniu.

Jordania oczekuje od społeczności międzynarodowej, a w szczególności od UE, wsparcia wysiłków w tym kierunku. Jednym z istotnych elementów propozycji Jordanii, który ma przyczynić się do osiągnięcia tego celu, jest skierowany do UE wniosek w sprawie złagodzenia preferencyjnych reguł pochodzenia mających zastosowanie w handlu dwustronnym w celu przyciągnięcia do kraju większej liczby inwestycji związanych z działalnością produkcyjną przeznaczoną na rynek UE. Jordania stoi na stanowisku, że preferencyjne reguły pochodzenia przewidziane w układzie o stowarzyszeniu działają w praktyce jako przeszkoda dla rozwoju jej wymiany handlowej z UE.

To w tym kontekście Jordania przedstawiła UE propozycje całościowego podejścia do zagadnienia, tak by kryzys związany z uchodźcami z Syrii zamienić w szansę na rozwój, ze wzajemną korzyścią dla Jordanii i uchodźców z Syrii. Propozycje te opierają się na idei stworzenia dodatkowych miejsc pracy i innych szans gospodarczych dla syryjskich uchodźców znajdujących się w Jordanii. Uzupełniałyby one kroki podejmowane przez Jordanię w zakresie promowania inwestycji i ułatwiania uchodźcom udziału w gospodarce formalnej. Oczekuje się, że zapewnią one dodatkowe korzyści dla szeroko pojętej gospodarki Jordanii, jak również przyszłej powojennej gospodarki syryjskiej. Propozycje Jordanii obejmują zbiór konkretnych środków służących przyciągnięciu inwestycji i pobudzeniu aktywności gospodarczej w wybranych obszarach rozwoju w Jordanii.

Jordania przyjęła dotąd 1,265 mln Syryjczyków, z których 639 000 to uchodźcy zarejestrowani przez UNHCR. Liczba ta stanowi około 20 proc. ludności Jordanii sprzed kryzysu. Jest to istotne wyzwanie i obciążenie dla tego kraju. Ten napływ uchodźców spowodował poważny wstrząs gospodarczy i stanowi potencjalne źródło niestabilności. Napięcia w regionie doprowadziły do zakłóceń w tradycyjnych strukturach handlu Jordanii i zmniejszenia dochodów z turystyki oraz spowodowały pogorszenie nastrojów wśród inwestorów. Ze względu na rozwój sytuacji w regionie wzrost gospodarczy zmniejszył się do 2,5 proc. w 2015 r.; poziom ten jest niewystarczający, aby walczyć z bardzo wysokim bezrobociem.

Przeciągająca się wojna domowa w Syrii doprowadziła do powstania skomplikowanych, poważnych wyzwań humanitarnych w regionie, ponieważ szacuje się, że ponad połowa ludności syryjskiej została przymusowo wysiedlona, przy czym kilka milionów osób uciekło przez granice do sąsiednich państw. Skala przymusowych wysiedleń oraz coraz bardziej przeciągający się konflikt syryjski wywarły ogromny wpływ na sąsiednie kraje przyjmujące, w tym Jordanię.

Ramy dwustronnych stosunków handlowych między Unią Europejską („UE”) a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim (zwanym dalej „Jordanią”) określa układ o stowarzyszeniu między UE a Jordanią („układ o stowarzyszeniu”), który wszedł w życie w dniu 1 maja 2002 r. Układ o stowarzyszeniu ustanawia strefę wolnego handlu, w ramach której Jordania cieszy się bardzo szerokim preferencyjnym dostępem do UE, przy czym jedynie bardzo ograniczona liczba produktów nie może być wprowadzana na rynek UE na zasadzie dostępu bezcłowego i bezkontyngentowego. Przywóz z Jordanii do UE nie zareagował jednak na możliwości, jakie oferuje ten preferencyjny dostęp, i pozostaje na niezmiennie niskim poziomie. Przywóz do UE z Jordanii wynosił w latach 2012–2015 średnio 323 mln EUR. Stanowiło to zaledwie 0,02 % łącznego przywozu towarów do UE. UE była w 2014 r. piątym najważniejszym celem wywozu z Jordanii (4,1 % jej łącznego wywozu).

Wprowadza się lokalne inspekcje i kontrole, jak również obowiązek regularnego składania sprawozdań przez Jordanię. Dalsze rozmowy z Jordanią w sprawie warunków regularnego składania sprawozdań będą się odbywać równolegle do rozpatrywania niniejszego projektu wspólnej decyzji, a wynik takich rozmów powinien zostać odzwierciedlony w ostatecznej wersji wspólnej decyzji uzgodnionej przez Komitet Stowarzyszenia. UE i Jordania powinny również rozważyć, w jaki sposób odpowiednie organizacje międzynarodowe posiadające kompetencje w sprawach objętych wspólną decyzją mogłyby przyczynić się do zwiększenia krajowych zdolności i zostać zaangażowane w przyszłości w proces monitorowania. Dotyczy to w szczególności Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), która zyskała duże doświadczenie w Jordanii w związku z projektem „Better Work Jordan”, Międzynarodowej Korporacji Finansowej (MKF), która również zaangażowana jest w projekt „Better Work Jordan”, oraz Banku Światowego.

Inicjatywa ta, po włączeniu do układu o stowarzyszeniu i wejściu w życie, będzie wdrażana i monitorowana zarówno w Jordanii, jak i na granicach UE zgodnie z art. 1 załącznika II a) do protokołu 3 do układu o stowarzyszeniu, zawartym w załączniku I do projektu wspólnej decyzji Komitetu Stowarzyszenia UE-Jordania.

Jordania odpowiada za przywóz na rynek UE w stopniu marginalnym (0,02 % całkowitego przywozu do UE), a struktura jej wywozu jest skoncentrowana w niewielkiej liczbie sektorów, takich jak odzież (której wywozu dokonuje głównie do Stanów Zjednoczonych), fosforany i oparte na fosforanach nawozy, produkty chemiczne, maszyny i sprzęt na potrzeby transportu. Jedyne sektory, w których udział Jordanii w imporcie UE przekracza nawet 0,1 %, to nawozy (dział 31 – 1,28 %), chemikalia (dział 28 – 0,33 %) oraz statki powietrzne, statki kosmiczne i ich części (dział 88 – 0,17 %). Biorąc pod uwagę ten bardzo niski poziom wymiany handlowej, jakikolwiek zwiększony przywóz w ramach tej inicjatywy nie powinien mieć negatywnego wpływu na produkcję unijną, natomiast potencjalnie może zwiększyć znacząco poziom wywozu z Jordanii.

Celem proponowanego środka jest zapewnienie wsparcia dla Jordanii w związku z syryjskim kryzysem uchodźczym poprzez stworzenie bodźca dla dodatkowych inwestycji, działalności gospodarczej i tworzenia miejsc pracy, w szczególności dla uchodźców z Syrii, w określonych strefach rozwoju w kraju. Jako że Jordania korzysta już z preferencyjnego dostępu do rynku UE w ramach układu o stowarzyszeniu, tymczasowe złagodzenie obowiązujących reguł pochodzenia jest najbardziej odpowiednim sposobem pobudzenia działalności gospodarczej związanej z produkcją towarów w celu wywozu do UE oraz zwiększenia zatrudnienia syryjskich uchodźców.

Ponadto cztery lata po zastosowaniu załącznika II a) do protokołu 3 do układu o stowarzyszeniu UE i Jordania przeprowadzą śródokresowy przegląd zgodnie z art. 1 lit. d) załącznika II a) do protokołu 3 do układu o stowarzyszeniu i mogą zmienić załącznik II a) w drodze decyzji Komitetu Stowarzyszenia UE-Jordania. Załącznik II a) również będzie musiał zostać zmieniony, w przypadku gdy Jordania osiągnie cel, jakim jest utworzenie 200 000 miejsc pracy dla syryjskich uchodźców, i dlatego postanowiono rozszerzyć program w skali ogólnokrajowej. Stosowanie załącznika II a) do protokołu 3 do układu o stowarzyszeniu może zostać zawieszone, jeżeli przesłanki jego zastosowania nie będą już spełnione lub jeżeli spełnione są warunki wprowadzenia środków ochronnych określone w art. 24 i 26 układu o stowarzyszeniu.

2016/0188 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Komitetu Stowarzyszenia utworzonego Układem eurośródziemnomorskim ustanawiającym stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim z drugiej strony, w sprawie zmiany protokołu 3 do tego układu dotyczącego definicji pojęcia „produkty pochodzące” oraz metod współpracy administracyjnej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4 akapit pierwszy w związku z jego art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim, z drugiej strony, („układ”) wszedł w życie w dniu 1 maja 2002 r. Na mocy art. 89 układu ustanawia się Radę Stowarzyszenia, która bada wszelkie istotne kwestie wynikłe w ramach niniejszego układu oraz wszelkie inne dwustronne i międzynarodowe kwestie będące przedmiotem wspólnego zainteresowania.

(2)Zgodnie z art. 92 układu ustanawia się Komitet Stowarzyszenia, który jest odpowiedzialny za wykonywanie układu i któremu Rada Stowarzyszenia może przekazać całość lub część swoich uprawnień.

(3)Zgodnie z art. 94 ust. 1 układu Komitet Stowarzyszenia ma prawo do podejmowania decyzji w sprawie zarządzania układem, jak również w dziedzinach, w których Rada Stowarzyszenia przekazała mu swoje uprawnienia.

(4)Zgodnie z art. 2 decyzji Rady i Komisji z dnia 26 marca 2002 r. w sprawie zawarcia układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Jordańskim Królestwem Haszymidzkim, z drugiej strony, stanowisko, jakie ma zająć Unia Europejska („UE”) w ramach Komitetu Stowarzyszenia jest przyjmowane przez Radę na wniosek Komisji.

(5)Zgodnie z art. 39 protokołu 3 do układu, zmienionego decyzją nr 1/2006 Rady Stowarzyszenia UE-Jordania z dnia 15 czerwca 2006 r., Komitet Stowarzyszenia może podjąć decyzję o wprowadzeniu zmian do postanowień tego protokołu.

(6)Jordańskie Królestwo Haszymidzkie („Jordania”) przedstawiło społeczności międzynarodowej propozycje całościowego podejścia do ekonomicznej odpowiedzi na syryjski kryzys uchodźczy.

(7)W ramach międzynarodowej konferencji w sprawie wsparcia dla Syrii i regionu, która odbyła się w dniu 4 lutego 2016 r. w Londynie, Jordania wyraziła zamiar umożliwienia uchodźcom syryjskim uczestniczenia w oficjalnym rynku pracy w Jordanii oraz przedstawiła szereg kroków, które wykona w tym celu, zwłaszcza w celu stworzenia około 200 000 miejsc pracy dla uchodźców syryjskich.

(8)W związku z tą inicjatywą Jordania złożyła w dniu 12 grudnia 2015 r. wniosek o tymczasowe złagodzenie reguł pochodzenia, które mają zostać udostępnione w ramach układu, tak aby zwiększyć wywóz Jordanii do UE oraz stworzyć dodatkowe możliwości zatrudnienia, w szczególności dla syryjskich uchodźców.

(9)Po przeanalizowaniu wniosku Jordanii Rada, w imieniu UE, uważa za uzasadnione, by wyrazić zgodę na dodatkowe reguły pochodzenia, które, z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w załączniku 1 do projektu wspólnej decyzji Komitetu Stowarzyszenia dołączonym do niniejszej decyzji, w szczególności w odniesieniu do przedmiotowych produktów, stref produkcji oraz tworzenia dodatkowych miejsc pracy dla syryjskich uchodźców, powinny zostać udostępnione jako alternatywa dla reguł ustanowionych w załączniku II do protokołu 3 do układu w odniesieniu do wywozu z Jordanii i powinny odpowiadać regułom stosowanym przez UE w odniesieniu do przywozu z krajów najsłabiej rozwiniętych w ramach ogólnego systemu preferencji, inicjatywy „wszystko oprócz broni” (EBA).

(10)Załącznik 1 do projektu wspólnej decyzji Komitetu Stowarzyszenia dołączony do niniejszej decyzji powinien obowiązywać do dnia 31 grudnia 2026 r. Konieczne będzie również przeprowadzenie przeglądu śródokresowego, umożliwiającego stronom dokonanie dostosowań w drodze decyzji Komitetu Stowarzyszenia.