PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 32/2

Konkluzje Rady w sprawie wpływu sportu na gospodarkę UE, a zwłaszcza na walkę z bezrobociem młodzieży i na zwiększanie włączenia społecznego

2014/C 32/03

RADA ORAZ PRZEDSTAWICIELE RZĄDÓW PAŃSTW CZŁONKOWSKICH ZEBRANI W RADZIE,

I. ŚWIADOMI POWAGI PROBLEMU, KTÓRYM JEST BEZROBOCIE WŚRÓD MŁODZIEŻY W EUROPIE I JEGO SKUTKI:

1. bezrobocie młodzieży jest nadal jednym z największych wyzwań dla UE i jej państw członkowskich. W sierpniu 2013 r. jego stopa wyniosła 23,3 % w UE-28 (1), przy czym odnotowano znaczne różnice między poszczególnymi państwami i regionami (2);

2. kryzys gospodarczy nieproporcjonalnie mocno dotknął młodych ludzi. Zasadniczo we wszystkich państwach członkowskich UE stopa bezrobocia wśród młodzieży jest znacznie wyższa niż w innych grupach wiekowych. Pod koniec 2012 r. stopa bezrobocia wśród młodzieży była 2,6 razy wyższa niż stopa bezrobocia ogółem (3);

3. zjawiska te mają poważne skutki nie tylko dla dotkniętych nimi osób, lecz także dla społeczeństwa i szeroko pojętej gospodarki. Długotrwałe bezrobocie może pogłębiać marginalizację i skutkować ubóstwem oraz większą groźbą wykluczenia społecznego. Istnieją także poważne zagrożenia dla społeczności lokalnych, ponieważ niezaangażowanie w rynek pracy może skłaniać część młodych ludzi do rezygnacji z uczestnictwa w życiu obywatelskim, to zaś ewentualnie prowadzić do dalszych podziałów społecznych;

4. jednym z najistotniejszych problemów, z którymi w wyniku kryzysu mają do czynienia młodzi ludzie w Europie, jest wyzwanie w postaci braku pracy i doświadczenia zawodowego. Coraz większy staje się też rozziew pomiędzy umiejętnościami, których poszukują niektórzy pracodawcy, a umiejętnościami, którymi dysponuje wielu potencjalnych pracowników;

II. PRZYPOMINAJĄC, ŻE RADA EUROPEJSKA:

5. uznała walkę z bezrobociem młodzieży za „szczególny i pilny cel” oraz podkreśliła, jak ważne jest, by zwracać „należytą uwagę na udział w rynku pracy grup młodych ludzi w trudnej sytuacji, którzy muszą stawić czoła konkretnym wyzwaniom” (4);

III. ZWRACAJĄ UWAGĘ NA POTENCJAŁ, KTÓRY W ZMAGANIU SIĘ Z TYMI WYZWANIAMI OFERUJE SPORT:

6. angażując się w sport, młodzi ludzie nabywają konkretnych umiejętności i kompetencji osobistych i zawodowych, które zwiększają ich szanse na zatrudnienie. To między innymi umiejętność uczenia się, kompetencje społeczne i obywatelskie, przywództwo, komunikacja, praca zespołowa, dyscyplina, kreatywność i przedsiębiorczość. Sport zapewnia również wiedzę i umiejętności zawodowe w takich dziedzinach, jak marketing, zarządzanie oraz bezpieczeństwo publiczne. Wszystkie te umiejętności i kompetencje czynnie sprzyjają – w sposób odpowiadający rynkowi pracy i mający do niego zastosowanie oraz ceniony i pożądany przez pracodawców – uczestnictwu młodych ludzi w kształceniu, szkoleniu i zatrudnieniu oraz rozwojowi i postępom w tych dziedzinach;

7. organizacja działań sportowych w Europie, administrowanie nimi i ich realizacja tradycyjnie opierają się na wolontariacie. Według badania Eurobarometr z 2011 r. (5) niemal jedna czwarta osób angażujących się w wolontariat (24 %) działa w dziedzinie sportu. Wolontariat w sporcie, podejmowany głównie na poziomie sportu masowego i za pośrednictwem klubów, ma znaczną wartość pod względem społecznym, gospodarczym i demokratycznym;

8. sport jest zjawiskiem uniwersalnym; nie ograniczają go bariery kulturalne ani społeczno-ekonomiczne. Ma charakter międzynarodowy; przyciąga szerokie i zróżnicowane grupy ludzi. Działania sportowe są więc doskonałym sposobem integrowania mniejszości i grup marginalizowanych. Sport daje wsparcie emocjonalne i może znacznie sprzyjać poczuciu wspólnotowości, tym samym pomagając społecznościom zyskać stabilność, spójność i pokój;

9. sektor sportu, w tym wolontariat sportowy, nadaje krajowym gospodarkom znaczną wymierną wartość ekonomiczną i społeczną. Istnieje coraz więcej dowodów na to, że sport ma znaczny udział w gospodarce Europy i jest ważnym czynnikiem generującym wzrost i zatrudnienie, a jednocześnie gwarantuje spójność społeczną i dobrostan, czym zauważalnie przyczynia się do realizacji celów strategii „Europa 2020” (6);

10. według ostatnich ogólnounijnych badań na temat wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w UE (7) wartość dodana związana ze sportem w UE wynosi 1,76 % (8). Zatrudnienie związane ze sportem w UE kształtuje się na poziomie 2,12 %. Jeżeli uwzględnić efekt mnożnikowy, udział sportu wzrasta do 2,98 % całkowitej wartości dodanej brutto w UE. Według tego badania udział sportu w europejskiej wartości dodanej jest więc porównywalny z udziałem rolnictwa, leśnictwa i rybołówstwa razem wziętych, a co sześćdziesiąte euro wygenerowane i zarobione w UE wiąże się ze sportem;

11. sport to odporny sektor gospodarki. Niezależnie od fazy cyklu gospodarczego uczestnictwo w nim utrzymuje się na stałym poziomie. Strukturę sportu stanowią imprezy i działania sportowe przygotowywane przez organizacje sportowe: od imprez masowych po imprezy najwyższej rangi. Nie tracą one na popularności, zwłaszcza wśród młodych ludzi, nawet jeżeli sytuacja gospodarcza się pogarsza. Choć wahania gospodarcze mogą mieć wpływ na imprezy sportowe, ramy wydarzeń i działań sportowych pozostają niezmienne;

12. sport dysponuje potencjałem w zakresie tworzenia miejsc pracy i wspierania lokalnego rozwoju gospodarczego poprzez budowę i utrzymywanie obiektów sportowych, organizowanie imprez sportowych, działania rynkowe sektora dóbr i usług sportowych oraz odnośne działania w innych sektorach. Infrastruktura związana z imprezami i działaniami sportowymi (na szczeblu lokalnym) – jeżeli zostanie dokładnie zaplanowana z założeniem wielofunkcyjności i jasną wizją przyszłej funkcji – może pomóc stabilizować i stymulować gospodarkę;

13. sport ma zdolność oddziaływania na inne sektory. Imprezy i mistrzostwa sportowe zasadniczo pozytywnie wpływają na takie sektory, jak turystyka, kultura, transport, media czy infrastruktura publiczna. Potrafią jednoczyć ludzi oraz budzić poczucie przynależności i wspólnego sukcesu. Sport może więc znacznie pomóc UE w próbach przezwyciężenia obecnych trudności gospodarczych;

IV. FORMUŁUJĄ NASTĘPUJĄCE KLUCZOWE PRZESŁANIA POLITYCZNE:

14. z uwagi na znaczenie, jakie dla gospodarki ma sektor sportu, oraz na możliwości, które sektor ten oferuje młodym ludziom – także tym, którzy są w szczególnie trudnej sytuacji lub są defaworyzowani – w zakresie zdobywania użytecznych umiejętności i użytecznej wiedzy, sport może odegrać ważną rolę w radzeniu sobie z palącym problemem bezrobocia wśród młodzieży oraz przyspieszyć ożywienie gospodarcze. Aby odpowiedzieć na wspomniane wyzwania, potrzebny jest szereg działań wymagających zmobilizowania różnorodnych zainteresowanych stron;

15. wolontariat, choć nie zastąpi płatnego zatrudnienia, może zapewnić obywatelom nowe umiejętności, a tym samym przyczynić się do zwiększenia ich szans na zatrudnienie i wzmocnić poczucie przynależności społecznej. Udział młodych ludzi zwłaszcza w sporcie masowym – jako uczestników, pomocników lub organizatorów – rozwija kluczowe umiejętności i kompetencje osobiste. Wolontariat w sporcie, jako sposób uczenia się pozaformalnego i nieformalnego, pomaga młodym ludziom nabywać umiejętności i kompetencji stanowiących uzupełnienie wykształcenia formalnego;

16. sport stwarza warunki, w których młodzi ludzie mogą szlifować wspomniane umiejętności, a tym samym podnosi szanse na zatrudnienie i przyszłą produktywność, w czasach gdy warunki na rynku pracy są skrajnie trudne, możliwości podjęcia pracy nieliczne, a szanse rozwoju umiejętności w miejscu pracy – ograniczone;

17. zaangażowanie w sport, zwłaszcza sport masowy, pozwala młodym ludziom w sposób konstruktywny kanalizować energię, nadzieje i wrodzony entuzjazm oraz wzbogaca społeczności, w których żyją. Może pomóc zwalczać problemy społeczne, z którymi mają do czynienia państwa członkowskie, takie jak podziały społeczne oraz uprzedzenia wobec określonych grup, wyrabiając w młodych ludziach, szczególnie tych, którzy nie mają płatnej pracy lub możliwości podjęcia stosownego kształcenia i szkolenia, nastawienie pozytywne, konstruktywne i prospołecznościowe;

18. niewielkie inwestycje ze środków publicznych w lokalne obiekty sportowe oraz wsparcie dla lokalnych klubów sportowych mogą przynieść znaczne korzyści w postaci silniejszych, bezpieczniejszych i spójniejszych społeczności;

19. udział w organizowaniu krajowych i międzynarodowych imprez sportowych oraz uczestnictwo w tworzeniu i utrzymywaniu infrastruktury sportowej – lokalnej lub krajowej – mogą być kluczowymi czynnikami w tworzeniu nowych miejsc pracy, zwłaszcza dla młodych ludzi;

V. W NAWIĄZANIU DO POWYŻSZYCH KLUCZOWYCH PRZESŁAŃ POLITYCZNYCH Z NALEŻYTYM POSZANOWANIEM ZASADY POMOCNICZOŚCI ZWRACAJĄ SIĘ DO PAŃSTW CZŁONKOWSKICH, BY:

20. wymieniały się pozytywnymi doświadczeniami i sprawdzonymi rozwiązaniami w dziedzinie: — zwiększania uczestnictwa młodych ludzi w sporcie i życiu społecznym na szczeblu lokalnym, zwłaszcza gdy opuszczają oni struktury edukacji formalnej, — sposobów, w jakie wolontariat w klubach i organizacjach sportowych może pogłębić umiejętności i kompetencje miękkie, — sposobów, w jakie uczestnictwo w działaniach sportowych może pomóc tworzyć bezpieczniejsze i spójniejsze społeczności, — oferowania przygotowania zawodowego i staży w organizacjach sportowych jako sposobu motywowania młodych ludzi oraz ułatwiania krajowego i transnarodowego dostępu do rynku pracy;

21. promowały działania polityczne mające służyć rozwijaniu poprzez sport umiejętności sprzyjających zatrudnieniu. W tym kontekście wspierały organizacje wolontariackie lub kluby sportowe oraz działania lub imprezy sportowe – na szczeblu masowym lub zawodowym;

22. zbadały, w jaki sposób doskonalić ścieżki edukacyjne dla osób mających w przyszłości zawodowo lub wolontariacko zajmować się sportem oraz promowały uczenie się w miejscu pracy, po to by rozwijać umiejętności, które można będzie uznawać w kontekście krajowych ram kwalifikacji. Umiejętności te można by uwzględnić w europejskich ramach kwalifikacji, po to by zwiększyć przejrzystość międzynarodową oraz międzynarodową mobilność zainteresowanych młodych ludzi. Należy także zbadać, czy możliwe byłoby uznawanie umiejętności zdobytych poprzez uczenie się nieformalne i pozaformalne w dziedzinie sportu;

23. sprzyjały strategicznemu inwestowaniu w sport, w stosownym przypadku korzystając z możliwości oferowanych przez unijne instrumenty finansowe, w tym unijne fundusze strukturalne (zwłaszcza Europejski Fundusz Społeczny i Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego) oraz unijne narzędzia finansowe, takie jak finansowanie z Europejskiego Banku Inwestycyjnego;

24. promowały skuteczną wewnętrzną współpracę organów publicznych z sektorów zajmujących się sprawami społecznymi, młodzieżą, zatrudnieniem i gospodarką, po to by uświadamiać, jaką rolę społeczną i gospodarczą odgrywa sport;

VI. Z NALEŻYTYM POSZANOWANIEM ZASADY POMOCNICZOŚCI ZWRACAJĄ SIĘ DO PAŃSTW CZŁONKOWSKICH I KOMISJI, BY W RAMACH SWOICH KOMPETENCJI:

25. promowały międzysektorowe kontakty ekspertów z dziedziny kształcenia, szkolenia, spraw młodzieży i zatrudnienia, po to by badać rozwój umiejętności i kompetencji;

26. w pełni wykorzystały program Erasmus+ jako sposób rozwijania umiejętności i kompetencji osobistych i zawodowych;

27. zidentyfikowały możliwe sposoby finansowania sportu, tak by wspierał włączenie społeczne i zatrudnienie młodzieży, za pomocą funduszy strukturalnych (zwłaszcza Europejskiego Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego) lub innych unijnych mechanizmów finansowych, takich jak finansowanie z Europejskiego Banku Inwestycyjnego – zwłaszcza finansowania tworzenia, a w stosownym przypadku utrzymywania drobnej infrastruktury sportowej dla ogółu społeczeństwa w dużych i małych miastach – i szczególną uwagę zwróciły na obszary społecznie zaniedbane. Taka drobna infrastruktura może pomóc zrealizować liczne cele społeczne, takie jak tworzenie miejsc pracy, włączenie społeczne i poprawa zdrowia;

28. intensyfikowały dialog i wspólne inicjatywy z kluczowymi zainteresowanymi stronami, zwłaszcza organizacjami sportowymi, sektorem dóbr sportowych oraz organizacjami młodzieżowymi, po to by tworzyć warunki sprzyjające przyciąganiu młodych ludzi do sektora sportu;

29. zastanowiły się, w jaki sposób podczas przyszłych prac UE nad sportem najefektywniej zająć się wpływem sportu na rozwijanie umiejętności młodych ludzi oraz na podtrzymywanie w społecznościach cech sprzyjających włączeniu społecznemu w czasach wysokiego bezrobocia wśród młodzieży;

VII. W NAWIĄZANIU DO POWYŻSZYCH KLUCZOWYCH PRZESŁAŃ POLITYCZNYCH ZWRACAJĄ SIĘ DO KOMISJI, BY:

30. zorganizowała międzysektorowe seminarium wysokiego szczebla poświęcone wpływowi sportu na tworzenie miejsc pracy i walkę z bezrobociem w UE, zwłaszcza walkę z bezrobociem wśród młodzieży;

31. opierając się na bieżącej unijnej współpracy na szczeblu eksperckim, przygotowała opracowanie poświecone wpływowi sportu na zatrudnialność młodych ludzi w kontekście strategii „Europa 2020”.

(1) W niektórych państwach członkowskich stopa bezrobocia wśród młodzieży przekracza 50 %. W części regionów sięga ona 70 %, podczas gdy w kilku innych zaledwie 5 %.

(2) http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/3-30082013-AP/EN/3-30082013-AP-EN.PDF

(3) Porównaj: przypis 2.

(4) Konkluzje Rady Europejskiej (27–28 czerwca 2013 r.) – EUCO 104/2/13 REV 2.

(5) Specjalne badanie Eurobarometru na temat wolontariatu i solidarności międzypokoleniowej (październik 2011 r.).

(6) Badanie Komisji pt. „Contribution of Sport to Economic Growth and Employment in the EU” („Udział sportu we wzroście gospodarczym i zatrudnieniu w UE”) (2012).

(7) Zlecone przez Komisję Europejską badanie na temat udziału sportu we wzroście gospodarczym i zatrudnieniu w UE; konsorcjum pod kierunkiem SportsEconAustria, sprawozdanie końcowe (listopad 2012 r.).

(8) Według wileńskiej definicji sportu – definicja szeroka: wszystkie działania wymagające sportu jako wkładu plus wszystkie działania, które są wkładem w sport, plus statystyczna definicja sportu z klasyfikacji NACE 92.6 Rev 1.1.