Zalecenie

DECYZJA RADY

wzywająca Belgię do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanemu za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 9,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.

(2) Pakt stabilności i wzrostu opiera się na dążeniu do zapewnienia dobrego stanu finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu gospodarczego, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy.

(3) W dniu 2 grudnia 2009 r., zgodnie z art. 126 ust. 6 TFUE, Rada podjęła decyzję[1], w której stwierdziła istnienie nadmiernego deficytu w Belgii, i wydała zalecenie służące jego skorygowaniu najpóźniej do 2012 r., zgodnie z art. 126 ust. 7 TFUE oraz art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu[2]. W celu obniżenia deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej 3 % PKB w sposób wiarygodny i trwały władzom Belgii zalecono: a) wdrożyć środki zmniejszające deficyt w 2010 r. zgodnie z planami zawartymi w projekcie budżetu na rok 2010 oraz wzmocnić planowany wysiłek fiskalny w 2011 r. i 2012 r.; b) zapewnić średni roczny wysiłek fiskalny na poziomie ¾ % PKB w okresie od 2010 r. do 2012 r., co powinno również przyczynić się do przywrócenia tendencji spadkowej wskaźnika zadłużenia brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych, zapewniającej zadowalające tempo zbliżania się do wartości referencyjnej, poprzez przywrócenie należytego poziomu nadwyżki pierwotnej; c) określenie środków koniecznych, aby dokonać korekty nadmiernego deficytu do 2012 r., przy założeniu sprzyjających warunków koniunkturalnych, oraz przyśpieszenie tempa redukcji deficytu, jeżeli warunki ekonomiczne lub budżetowe okażą się korzystniejsze niż zakładano w momencie wydania zalecenia w sprawie procedury nadmiernego deficytu; oraz (d) wzmocnienie mechanizmów monitorowania w celu przestrzegania celów budżetowych. W swoich zaleceniach Rada wyznaczyła dzień 2 czerwca 2010 r. jako termin, przed upływem którego konieczne jest podjęcie skutecznych działań zgodnie z przepisami art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97.

(4) W dniu [21 czerwca 2013 r.], zgodnie z postanowieniami art. 126 ust. 8 TFUE, Rada stwierdziła, że Belgia nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z grudnia 2009 r. w terminie ustalonym w tym zaleceniu.

(5) Zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1467/97, jeżeli stan faktyczny zgodny z rozporządzeniem (WE) nr 479/2009 wskazuje, że nadmierny deficyt nie został skorygowany w wyniku działania państwa członkowskiego w terminie określonym w zaleceniu wydanym na mocy art. 126 ust. 7 Traktatu, Rada niezwłocznie podejmuje decyzję na mocy art. 126 ust. 9 Traktatu, to jest wzywa dane państwo członkowskie do przyjęcia w wyznaczonym terminie środków zmierzających do takiego ograniczenia deficytu, jakie zostanie uznane przez Radę za niezbędne do zaradzenia sytuacji.

(6) Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2013 r. przewiduje się, że realny PKB pozostanie w 2013 r. na niezmienionym poziomie, podczas gdy popyt wewnętrzny będzie kontynuował trend spadkowy rozpoczęty w 2012 r. Podczas gdy spożycie w sektorze gospodarstw domowych prawdopodobnie pozostanie na niskim poziomie, oczekiwany jest także spadek inwestycji na skutek panującego w całej gospodarce braku zaufania, kryzysu sektora budowlanego, zaostrzonych warunków udzielania kredytów i dużych niewykorzystanych zdolności produkcyjnych w sektorze przemysłowym. Przewiduje się, że spożycie prywatne i inwestycje nabiorą tempa dopiero od 2014 r., kiedy to popyt wewnętrzny stanie się główną siłą napędową wzrostu realnego PKB wynoszącego 1,2 %. W kontekście tego silniejszego popytu wewnętrznego oczekuje się, że wzrost importu zbliży się do wzrostu eksportu. Zmniejszyłoby to skalę korzyści płynących z eksportu netto w 2014 r. w stosunku do 2013 r., kiedy to dodatni wzrost popytu zagranicznego netto zapobiegnie, zgodnie z przewidywaniami, spadkowi PKB.

(7) Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2013 r. przewiduje się, że w roku 2013 deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszy się do 2,9 % PKB. W pierwotnym budżecie na 2013 r. wyznaczono jako cel deficyt nominalny wynoszący 2,15 % PKB. Od czasu jego przygotowania oficjalne prognozy dotyczące wzrostu, które stanowią podstawę budżetu (+0,7 % zgodnie z prognozą służb Komisji z jesieni 2012 r.), zostały jednak znacząco skorygowane w dół – do 0,2 % w programie stabilności z 2013 r. i do 0,0 % w prognozie z wiosny. Dlatego też rząd zrezygnował z celu dotyczącego deficytu nominalnego i zastąpił go zobowiązaniem do poprawy salda strukturalnego o 1,0 % PKB. W marcu 2013 r. rząd podjął dodatkowe działania odpowiadające 0,2 % PKB obok działań uwzględnionych w pierwotnym budżecie na 2013 r., które odpowiadały 0,75 % PKB i zostały uwzględnione w prognozie służb Komisji z wiosny 2013 r. Prognoza ta przewiduje poprawę salda strukturalnego o ¾ % PKB w 2013 r., w ramach której ¼ punktu procentowego zostanie uzyskana dzięki niższym wydatkom z tytułu odsetek.

(8) Przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki, prognoza służb Komisji z wiosny 2013 r. przewiduje, że w 2014 r. deficyt ponownie wzrośnie powyżej wartości referencyjnej – do 3,1 % PKB, pomimo faktu, że prognozowany wzrost przekroczy wzrost potencjalny. Ten ponowny wzrost deficytu wynika z nasilającej się autonomicznie tendencji wzrostowej dotyczącej transferów socjalnych i z faktu, że budżet na 2013 r. obejmował także jednorazowe i tymczasowe dochody odpowiadające ok. 0,4 % PKB, takie jak amnestia podatkowa, sprzedaż koncesji telekomunikacyjnych oraz wyjątkowo wysoką dywidendę z Narodowego Banku Belgii.

(9) Dług publiczny wzrósł z 84 % PKB w 2007 r. do niemal 100 % PKB w 2012 r. Dynamika rozwoju sytuacji pod względem deficytu i PKB odpowiada za ok. 6,5 punktu procentowego tego wzrostu, a czynniki zewnętrzne (głównie związane z działaniami ratującymi sektor finansowy w formie zastrzyków kapitałowych) – ok. 9 punktów procentowych. Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2013 r. przewiduje się, że dług publiczny wzrośnie do ponad 102 % PKB w 2014 r. Rząd Belgii planuje sprzedaż aktywów finansowych, aby utrzymać dług na poziomie poniżej 100 % PKB w 2013 r. W związku z tym rząd Belgii zapowiedział niedawno sprzedaż Royal Park Investment (spółki celowej utworzonej w kontekście działań ratujących Fortis), która zmniejszy dług o 0,2 % PKB.

(10) W przygotowanym przez Komisję Europejską sprawozdaniu dotyczącym stabilności budżetowej za rok 2012 stwierdzono, że w perspektywie krótkoterminowej Belgii zdają się nie zagrażać napięcia budżetowe. Niemniej jednak zagrożenie stabilności finansów publicznych w perspektywie średnio- i długookresowej jest na wysokim poziomie. Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest w Belgii znacznie wyższy od średniej w UE, co wynika głównie z przewidywanego w nadchodzących dekadach szybkiego wzrostu wydatków na emerytury w relacji do PKB. Wdrożona w grudniu 2011 r. reforma systemu emerytalnego stanowiła wprawdzie ważny postęp, ale pełne przywrócenie długoterminowej stabilności finansów publicznych wydaje wymagać podjęcia dodatkowych działań.

(11) Obecnie oczekuje się, że środki uwzględnione w pierwotnym budżecie na 2013 r. i w kontroli budżetu z marca 2013 r. sprowadzą deficyt poniżej poziomu 3 % PKB w 2013 r. Niemniej jednak, zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2013 r. margines bezpieczeństwa chroniący przed przekroczeniem wartości referencyjnej określonej w Traktacie jest bardzo mały. Ponadto korekta nie ma jeszcze obecnie trwałego charakteru.

(12) W obliczu wysokiej niepewności co do zmian sytuacji gospodarczej i budżetowej cel budżetowy zalecany na ostatni rok okresu, w którym nastąpić ma korekta nadmiernego deficytu, należy określić na poziomie wyraźnie poniżej wartości referencyjnej, aby zagwarantować skuteczne i trwałe dokonanie korekty w wymaganym terminie.

(13) W związku z tym uzasadniona jest dalsza redukcja deficytu z 2013 r. do 2,7% PKB, co odpowiada poprawie salda strukturalnego o 1% PKB w 2013 r. W tym celu uznaje się za konieczne wprowadzenie dodatkowych działań o szacowanych skutkach wynoszących ¼ % PKB, także ze względu na ewentualne niekorzystne efekty drugiej rundy.

(14) Belgia zobowiązała się w programie stabilności do osiągnięcia w 2015 r. zrównoważonego budżetu w kategoriach strukturalnych, przed osiągnięciem w 2016 r. jej średniookresowego celu budżetowego, którym jest wynosząca 0,5% PKB nadwyżka w kategoriach strukturalnych. Następnie, w piśmie wysłanym do Komisji w dniu 28 maja 2013 r., władze Belgii zobowiązały się do wyznaczenia wyższego celu w zakresie wysiłku fiskalnego – ¾ % PKB w 2014 r. Ten poziom wysiłku fiskalnego jest odpowiedni także w świetle wysokiego zadłużenia i będzie zgodny z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu. W późniejszym okresie Belgia powinna kontynuować postępy wystarczające do realizacji jej średniookresowego celu budżetowego, w tym osiągnąć wartość odniesienia dotyczącą wydatków, oraz do osiągnięcia wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu.

(15) Oprócz tego Belgia powinna wzmocnić długookresową stabilność systemów emerytalnych i zabezpieczenia społecznego. W tym celu konieczne jest podjęcie dodatkowych wysiłków na rzecz zrównania rzeczywistego wieku przejścia na emeryturę i ustawowego wieku emerytalnego, podczas gdy środki zmierzające do powiązania ustawowego wieku emerytalnego ze zmianami w średnim trwaniu życia umożliwiłyby zapewnienie długoterminowej stabilności systemu emerytalnego.

(16) Ponadto Belgia powinna przyjąć wyraźne uzgodnienia dotyczące koordynacji, aby zapewnić wiążący charakter celów budżetowych zarówno na poziomie federalnym, jak i na niższych szczeblach, w średniookresowej perspektywie planowania budżetowego, w tym poprzez szybkie przyjęcie reguły mającej zastosowanie do salda/nadwyżki budżetu sektora instytucji rządowych i samorządowych, która jest zgodna z wymogami Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej.

(17) Ponadto, aby zapewnić powodzenie strategii konsolidacji budżetowej, ważne będzie także jej wsparcie poprzez kompleksowe reformy strukturalne, zgodnie z zaleceniami Rady skierowanymi do Belgii w kontekście europejskiego semestru, a w szczególności zaleceniami związanymi z procedurą dotyczącą zakłóceń równowagi makroekonomicznej,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1. Belgia musi zlikwidować obecny nadmierny deficyt budżetowy do roku 2013.

2. Belgia musi zmniejszyć deficyt nominalny do 2,7 % PKB w 2013 r. Ta nominalna poprawa odpowiada poprawie salda strukturalnego wynoszącej 1 % PKB w 2013 r., na podstawie prognozy służb Komisji z wiosny 2013 r.

3. Belgia musi przyjąć i wdrożyć w całości wszystkie środki konsolidacyjne objęte budżetem na 2013 r., jak również dodatkowe środki o charakterze strukturalnym, aby osiągnąć zalecany wysiłek strukturalny na 2013 r.

4. Władze Belgii muszą być gotowe przyjąć dalsze środki w przypadku, gdy dojdzie do urzeczywistnienia się zagrożeń dla realizacji planów budżetowych. Środki konsolidacji budżetowej powinny zapewnić trwałą poprawę salda strukturalnego sektora instytucji rządowych i samorządowych w sposób sprzyjający wzrostowi.

Artykuł 2

1. Najpóźniej do dnia 21 września 2013 r. Belgia musi przedłożyć Komisji sprawozdanie przedstawiające środki przedsięwzięte w celu zastosowania się do przepisów niniejszej decyzji. Komisja oceni to sprawozdanie pod kątem postępów w zakresie korekty nadmiernego deficytu.

2. Belgia musi przedłożyć Komisji dodatkowe sprawozdania kwartalne na temat postępów osiągnięte w stosowaniu się do przepisów niniejszej decyzji.

3. Do dnia 31 grudnia 2013 r. Belgia musi przedłożyć sprawozdanie w sprawie planowanego wdrożenia pierwszego zalecenia wydanego w ramach semestru europejskiego w zakresie przyjęcia wyraźnych uzgodnień dotyczących koordynacji, aby zapewnić wiążący charakter celów budżetowych zarówno na poziomie federalnym, jak i na niższych szczeblach, w średniookresowej perspektywie planowania budżetowego.

4. Belgia musi przedstawić środki strukturalne na 2014 r., które zapewniają trwałą korektę nadmiernego deficytu i odpowiedni postęp w realizacji jej celu średniookresowego.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja skierowana jest do Królestwa Belgii.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Wszystkie dokumenty związane z procedurą nadmiernego deficytu dotyczącą Belgii dostępne są na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/economic_governance/sgp/deficit/countries/belgium_en.htm

[2] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 6.