UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

Kontekst

Unię Europejską (UE) oraz państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów (LAC) łączą szczególne stosunki od momentu, gdy na pierwszym międzyregionalnym szczycie szefów państw i rządów w Rio de Janeiro w 1999 r. nawiązały one partnerstwo strategiczne. Dla UE głównym rozmówcą po stronie LAC była w latach 1999–2012 Grupa z Rio. W 2012 r. w stosunkach z UE związanych z międzyregionalnymi spotkaniami na szczycie i z partnerstwem strategicznym Grupa z Rio została zastąpiona przez Wspólnotę Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC).

Od 1999 r. oba regiony współpracują na rzecz propagowania wspólnych interesów i wartości, co potwierdzano na szczytach w Madrycie (2002), Guadalajarze (2004), Wiedniu (2006), Limie (2008), Madrycie (2010), Santiago de Chile (2013) i Brukseli (2015). Na kolejnych szczytach stale intensyfikowano dialog polityczny i postępy w zakresie wspólnego rozwiązywania wielu kwestii, w tym kwestii związanych ze zmianą klimatu, migracją, walką z narkotykami, propagowaniem przestrzegania praw człowieka i równości płci, edukacją i kulturą oraz w dziedzinach nauki i technologii.

Cele Międzynarodowej Fundacji UE–LAC i spójność z odnośnymi politykami

Na piątym szczycie UE–LAC, który odbył się w Limie w 2008 r., przywódcy obu regionów poddali pod rozwagę powołanie międzyregionalnej fundacji, która miałaby na celu pobudzenie debaty na temat wspólnych strategii i działań w dążeniu do wzmocnienia partnerstwa i zwiększenia jego widoczności. Podczas szóstego szczytu, który odbył się w Madrycie w 2010 r., szefowie państw i rządów podjęli decyzję o ustanowieniu fundacji UE–LAC, która:

przyczynia się do umocnienia procesu partnerstwa UE–CELAC przewidującego uczestnictwo i wkład społeczeństwa obywatelskiego i innych podmiotów społecznych;

zachęca do dalszego poznawania i zrozumienia między regionami; oraz

prowadzi działania na rzecz zwiększenia wzajemnej widoczności regionów i eksponowania roli samego partnerstwa.

Decyzję tę należy postrzegać na tle istniejących fundacji na rzecz stosunków z Azją (Fundacji Azja-Europa – ASEF i z regionem śródziemnomorskim (Eurośródziemnomorska Fundacja Dialogu Kultur im. Anny Lindh). Fundacja UE–LAC została pomyślana jako instrument służący wzmocnieniu stosunków dwustronnych między UE a LAC, zgodnie z priorytetami i strategiami określonymi w odpowiednich deklaracjach ze szczytów i komunikatach Komisji, takich jak „Wzmocnione partnerstwo między UE a Ameryką Łacińską” (2005) i „Unia Europejska i Ameryka Łacińska: partnerzy na arenie międzynarodowej” (2009). Zarówno Parlament Europejski, jak i Euro-Latynoamerykańskie Zgromadzenie Parlamentarne przyjęły rezolucje popierające utworzenie fundacji (odpowiednio w kwietniu 2006 r. i grudniu 2007 r.).

Formalnie Fundację UE–LAC ustanowiono w 2011 r. w Hamburgu jako podmiot niemieckiego prawa cywilnego, do czasu zawarcia międzynarodowej umowy założycielskiej, która przekształciłaby fundację w organizację międzynarodową. Fundacja:

promuje i koordynuje działania wspierające stosunki między obydwoma regionami zorientowane na osiągnięcie wyników i skoncentrowane na realizacji priorytetów ustalanych na szczytach UE–LAC;

propaguje dyskusję na temat wspólnych strategii mających na celu realizację wyżej wymienionych priorytetów poprzez stymulowanie badań i analiz; oraz

wspiera owocną wymianę doświadczeń i nowych możliwości nawiązywania kontaktów między społeczeństwem obywatelskim a innymi zainteresowanymi stronami zajmującymi się lub potencjalnie zainteresowanymi stosunkami między obydwoma regionami.

Fundacja może podejmować inicjatywy we współpracy z instytucjami publicznymi i prywatnymi, rządami państw UE i LAC, Komisją Europejską oraz innymi instytucjami i agencjami UE oraz instytucjami międzynarodowymi i regionalnymi. W ciągu pierwszych czterech lat fundacja podjęła szereg działań w tym zakresie.

Decyzja Rady 2012/493/UE upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy międzynarodowej w sprawie utworzenia Fundacji UE–LAC o statusie organizacji międzynarodowej, której członkami byłyby UE, jej państwa członkowskie i państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Negocjacje rozpoczęły się w grudniu 2012 r. i były prowadzone po stronie UE przez Europejską Służbę Działań Zewnętrznych (ESDZ) w imieniu Komisji. Natomiast z państwami członkowskimi konsultowano się w trakcie całego procesu negocjacyjnego podczas posiedzeń Grupy Roboczej ds. Ameryki Łacińskiej i Karaibów (COLAC). Parlament Europejski był regularnie informowany przez cały czas trwania negocjacji. Podczas siódmego posiedzenia UE–LAC/pierwszego szczytu UE–CELAC, który odbył się w Santiago de Chile w 2013 r., szefowie państw i rządów wezwali do szybkiego zakończenia negocjacji. Negocjacje zakończyły się w styczniu 2015 r.

Podczas drugiego szczytu UE–CELAC, który odbył się w Brukseli w czerwcu 2015 r., szefowie państw i rządów z zadowoleniem przyjęli parafowanie umowy o ustanowieniu międzynarodowej fundacji UE–LAC w oczekiwaniu na „jej szybkie podpisanie i wejście w życie”. Wysoki Przedstawiciel i Komisja uważają, że cele określone przez Radę w wytycznych negocjacyjnych dotyczących omawianej umowy zostały osiągnięte oraz że projekt umowy może zostać przedłożony do podpisania i zawarcia. CELAC i UE dążą do podpisania umowy podczas spotkania ministrów spraw zagranicznych z obu regionów w dniach 25–26 października w Republice Dominikańskiej. Będzie to kulminacja dziesięcioletniego procesu, w trakcie którego przywódcy 61 państw pracowali na rzecz utworzenia i skonsolidowania Fundacji UE–LAC o statusie organizacji międzynarodowej, która może pomóc wzmocnić proces partnerstwa oraz poprawić wzajemne zrozumienie i widoczność.

Cel wniosku