SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Roczne sprawozdanie z postępu w działalności wspólnych przedsiębiorstw na rzecz realizacji wspólnych inicjatyw technologicznych (wspólnych przedsiębiorstw WIT) w 2011 r. /* COM/2012/0758 final */





SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Roczne sprawozdanie z postępu w działalności wspólnych przedsiębiorstw na rzecz realizacji wspólnych inicjatyw technologicznych (wspólnych przedsiębiorstw WIT) w 2011 r. 1. Wprowadzenie Wspólne inicjatywy technologiczne są nowatorskim sposobem realizacji partnerstw publiczno-prywatnych w dziedzinie badań przemysłowych na szczeblu europejskim. Zostały one uruchomione jako projekt pilotażowy w latach 2007–2008 w ramach siódmego programu ramowego[1] w pięciu strategicznych obszarach – aeronautyka i transport lotniczy (inicjatywa „Czyste niebo”), zdrowie publiczne (inicjatywa w zakresie leków innowacyjnych (ILI)), technologie ogniw paliwowych i technologie wodorowe (inicjatywa w zakresie technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych (FCH)), wbudowane systemy (inicjatywa ARTEMIS) oraz nanoelektronika (inicjatywa ENIAC). Należy tu również wymienić program SESAR[2] (europejski system zarządzania ruchem lotniczym nowej generacji), ponieważ jest on finansowany w ramach siódmego programu ramowego. Dzięki współpracy przedstawicieli przemysłu, środowiska naukowego, organów regulacyjnych oraz UE, której celem jest opracowywanie wspólnych programów badawczych i realizowanie inwestycji w prowadzone na dużą skalę międzynarodowe badania, szczególnie w okresie światowego kryzysu gospodarczego, wspólne inicjatywy technologiczne dają Europie interesującą szansę na wzmocnienie jej konkurencyjności opartej na zasadach doskonałości naukowej, otwartości i innowacyjności. Sprawozdanie roczne na temat postępu osiągniętego przez wspólne przedsiębiorstwa na rzecz realizacji wspólnych inicjatyw technologicznych (zwane dalej „wspólnymi przedsiębiorstwami WIT”) jest sporządzane na podstawie art. 11 ust. 1 każdego rozporządzenia Rady ustanawiającego poszczególne wspólne inicjatywy technologiczne; artykuł ten stanowi, że „Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie roczne sprawozdanie w sprawie postępów osiągniętych przez wspólne przedsiębiorstwo [nazwa inicjatywy]. Sprawozdanie to zawiera szczegóły dotyczące realizacji, w tym liczbę przekazanych wniosków, liczbę wniosków wybranych do finansowania, rodzaj uczestników, w tym MŚP, oraz dane statystyczne dotyczące poszczególnych państw”. Niniejsze roczne sprawozdanie za rok 2011 zostało sporządzone w następstwie pierwszych, przewidzianych w art. 11 ust. 2 odnośnych rozporządzeń Rady, okresowych ocen wspólnych przedsiębiorstw. Przedstawiono w nim informacje przeznaczone dla Parlamentu Europejskiego i Rady oraz opisano w zarysie postęp osiągnięty przez wspólne przedsiębiorstwa WIT od czasu ich utworzenia. Sprawozdanie rozpoczyna się krótką prezentacją wspólnych przedsiębiorstw WIT, po której następuje podsumowanie ich najważniejszych osiągnięć w 2011 r. oraz ogólne omówienie obszarów wymagających poprawy w przyszłości. Do sprawozdania dołączono dokument roboczy służb Komisji zawierający przede wszystkim ilościowe ujęcie działalności badawczej poszczególnych wspólnych przedsiębiorstw WIT w 2011 r. Ponadto przedstawiono w nim aktualne informacje na temat wyników i postępów uzyskanych w związku z zaproszeniami do składania wniosków ogłoszonymi w latach poprzednich. 2. Wspólne przedsiębiorstwa WIT Wspólne inicjatywy technologiczne zostały podjęte w formie wspólnych przedsiębiorstw na podstawie art. 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, stanowiącego, że „Unia może tworzyć wspólne przedsiębiorstwa lub jakiekolwiek inne struktury niezbędne do skutecznego wykonywania unijnych programów badawczych, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych”. Zostały one ustanowione jako „organy Wspólnoty” zgodnie z art. 185 rozporządzenia finansowego UE[3]. Wprowadzono je jako istotną nowość w ramach siódmego programu ramowego („7PR”) w celu wspierania najważniejszych obszarów badań i rozwoju technologicznego, które mogą przyczynić się do podniesienia europejskiej konkurencyjności i jakości życia, a w których dotychczasowe instrumenty 7PR nie w pełni się sprawdziły[4]. W ramach programu szczegółowego „Współpraca” 7PR w latach 2007–2008 utworzono pięć wspólnych przedsiębiorstw WIT na okres do dnia 31 grudnia 2017 r.: 1) wspólne przedsiębiorstwo w dziedzinie aeronautyki i transportu lotniczego („Czyste niebo”), ustanowione rozporządzeniem Rady (WE) 71/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. w celu podniesienia konkurencyjności europejskiego sektora aeronautycznego przy jednoczesnym ograniczeniu emisji i hałasu; 2) wspólne przedsiębiorstwo na rzecz inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych („ILI”), ustanowione rozporządzeniem Rady (WE) 73/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. w celu wspierania rozwoju lepszych i bezpieczniejszych leków dla pacjentów; 3) wspólne przedsiębiorstwo na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych („FCH”), ustanowione rozporządzeniem Rady (WE) 521/2008 z dnia 30 maja 2008 r. w celu przyspieszenia rozwoju i wykorzystania zasobów wodoru i technologii ogniw paliwowych; 4) wspólne przedsiębiorstwo na rzecz systemów wbudowanych („ARTEMIS”), ustanowione rozporządzeniem Rady (WE) 74/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. w celu wspierania konsolidacji europejskiego przemysłu i wzmocnienia jego wiodącej roli na świecie w dziedzinie wbudowanych technologii komputerowych; 5) wspólne przedsiębiorstwo na rzecz nanaoelektroniki („ENIAC”), ustanowione rozporządzeniem Rady (WE) 72/2008 z dnia 20 grudnia 2007 r. w celu uzyskania wysokiego stopnia miniaturyzacji wymaganej na potrzeby kolejnej generacji komponentów nanoelektronicznych. Komisja Europejska, jako członek-założyciel, odpowiadała za uruchomienie wspólnych przedsiębiorstw WIT. Gdy wzmocniły one swoje ramy finansowe i prawne, wykazując zdolność do wdrożenia własnego budżetu, przyznano im niezależność – wspólnym przedsiębiorstwom ARTEMIS, ILI i „Czyste niebo” w październiku i listopadzie 2009 r., ENIAC – w maju 2010 r., zaś FCH – w listopadzie 2010 r. Rok 2011 był zatem pierwszym pełnym rokiem niezależnej działalności wszystkich wspólnych przedsiębiorstw WIT. Wspólne przedsiębiorstwa wybierają projekty w drodze corocznych otwartych i zgodnych z zasadami konkurencji zaproszeń do składania wniosków, realizując w tym celu jedno- lub dwuetapowy proces składania i oceniania wniosków. Wspólne przedsiębiorstwa zapewniają finansowanie wspólnych projektów oraz działań koordynacyjnych i wspierających. Zaproszenia do składania wniosków ogłaszane przez wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” mają bardziej szczegółowy zakres, krótszy czas trwania i zakładają rezultaty na wyższym poziomie gotowości technologicznej. Z tego względu wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” publikuje rocznie kilka zaproszeń do składania wniosków. 3. Postęp uzyskany w 2011 r. i główne wyzwania 3.1. Wyniki pierwszej oceny okresowej Rozporządzenia Rady ustanawiające wspólne przedsiębiorstwa wymagają poddania ich dwukrotnej ocenie okresowej. Pierwszą ocenę okresową przeprowadzono w przewidzianym terminie, oceniając jakość i efektywność wspólnych przedsiębiorstw, a także postęp w osiąganiu wyznaczonych celów. W konkluzji wszystkich sprawozdań przedstawiono opinię pozytywną; stwierdza się w nich zgodnie, że wspólne przedsiębiorstwa powinny kontynuować działalność po roku 2013, oraz formułuje się wspólne stanowisko w opisanych w dalszym ciągu kwestiach. Po pierwsze, zespoły oceniające przychyliły się do zaleceń grupy „szerpów”[5], w szczególności do zalecenia, iż „należy uprościć obecne ramy prawne pod kątem podejmowania i wdrażania przyszłych WIT”. W tym kontekście status „organu Wspólnoty”, jaki posiadają obecnie WIT, wymaga weryfikacji. Zalecono wzmocnienie i uproszczenie procesów oraz procedur decyzyjnych. Zespoły oceniające wskazały również na potrzebę bardziej usystematyzowanej koordynacji i komplementarności w stosunku do 7PR oraz programów i funduszy krajowych, potrzebę lepszej komunikacji, poprawiającej percepcję działań w ramach WIT mających służyć ogółowi społeczeństwa i realizowanych na poziomie międzynarodowym, a także potrzebę systematycznego gromadzenia danych i wprowadzenia systemu monitorowania kluczowych wskaźników skuteczności działania. Zespoły oceniające wskazały konkretne problemy i wyzwania oraz przedstawiły kilka zaleceń dotyczących działań różnych zainteresowanych stron (wspólnych przedsiębiorstw, Komisji Europejskiej, przemysłu, państw członkowskich, Rad Zarządzających itd.). Szczegółowe informacje dotyczące oceny przedstawiono w dokumencie roboczym służb Komisji. Odpowiedź Komisji na ocenę „Czystego nieba”, ILI i FCH została opublikowana we wrześniu 2011 r. w formie dokumentu roboczego służb Komisji dołączonego do komunikatu pt. „Partnerstwo na rzecz badań naukowych i innowacji” (COM(2011) 572). Komunikat pt. „Pierwsza ocena okresowa wspólnych inicjatyw technologicznych ARTEMIS i ENIAC” (COM(2010) 752) został opublikowany w grudniu 2010 r. wraz z dokumentem roboczym służb Komisji zawierającym szczegółowe informacje na temat jej odpowiedzi. W odniesieniu do wspólnych przedsiębiorstw „Czyste niebo”, ILI i FCH zespoły oceniające zaleciły szybkie podjęcie działań w celu usprawnienia komunikacji z obywatelami, określenia kluczowych wskaźników skuteczności działania i takiego ustalenia zakresu odpowiedzialności, by za sprawy związane z bieżącym zarządzaniem odpowiadała nie Rada Zarządzająca, lecz Dyrektorzy Wykonawczy wspólnych przedsiębiorstw. W odniesieniu do wspólnych przedsiębiorstw ENIAC i ARTEMIS zespół oceniający przedstawił 18 zaleceń dla państw członkowskich, przemysłu, Komisji oraz wspólnych przedsiębiorstw. Zespół wezwał państwa członkowskie do podjęcia wieloletnich zobowiązań budżetowych, a przemysł i wspólne przedsiębiorstwa – do silniejszego zaangażowania się w realizację strategii europejskiej. Komisji zalecono gromadzenie danych na potrzeby przyszłych ocen wspólnych przedsiębiorstw WIT. 3.2. Strategiczne programy badawcze Strategiczne programy badawcze poddano przeglądowi w celu ustalenia nowych priorytetów w odniesieniu do wspólnych przedsiębiorstw, sprostania aktualnym wyzwaniom oraz uwzględnienia postępu przemysłowego lat ubiegłych. Większość wspólnych przedsiębiorstw rozpoczęła te prace w 2010 r. i zakończyła je w 2011 r. W dziedzinie aeronautyki zweryfikowano wyznaczone cele wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, dokonując aktualizacji planu rozwojowego i prognozy korzyści dla środowiska oczekiwanych do czasu zakończenia realizacji programu. W sektorze farmaceutycznym dokonano korekty strategicznego programu badawczego inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych stosownie do postępu naukowego i zmian w przemyśle. Aktualizację ukończono w 2011 r., skupiając się na wielkoskalowych, przełomowych projektach, i wyznaczając osiem nowych priorytetów. W 2011 r. dokonano również korekty priorytetów wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych w zakresie badań strategicznych i demonstracji. W wieloletnim planie realizacji określono nowe cele dla czterech obszarów zastosowania FCH, stosownie do postępu technologicznego i naukowego, jaki dokonał się od czasu przyjęcia pierwszego wieloletniego planu realizacji. Co za tym idzie, w przyszłości w zaproszeniach do składania wniosków niektóre tematy nie będą już uwzględniane – wprowadzono natomiast sześć nowych. Ponadto skorygowane cele przedłużono do roku 2020, dostosowując je do kolejnego programu ramowego „Horyzont 2020”. W odniesieniu do systemów wbudowanych w związku z nowymi opcjami i wyzwaniami technologicznymi, jakie pojawiły się od 2006 r., kiedy przyjęty został pierwszy strategiczny program badawczy europejskiej platformy technologicznej ARTEMIS, dokonano również aktualizacji strategicznego programu badawczego ARTEMIS, a ponadto przeprowadzono przegląd priorytetów badawczych w zakresie rozwoju i wykorzystania kluczowych technologii w różnych obszarach zastosowania. W skorygowanym strategicznym programie badawczym określono w sposób przejrzysty, czego w nadchodzącym dziesięcioleciu należy oczekiwać od ogółu podmiotów badawczo-innowacyjnych w Europie, aby zapewnić powstanie nowych rynków i zastosowań o istotnym znaczeniu społecznym. W przypadku wspólnego przedsiębiorstwa ENIAC i komponentów nanoelektronicznych w 2011 r. ogłoszono zaproszenia do składania wniosków we wszystkich obszarach technologicznych oraz w 9 z 16 obszarów zastosowania. Kolejne zaproszenia ogłaszane w 2012 r. obejmą wszystkie obszary zastosowania i obszary technologiczne. 3.3. Komunikacja i administracja Jednym z pożądanych celów na rok 2011, jakie wyrażono w związku ze wspólnymi przedsiębiorstwami w ocenach okresowych, było przyjęcie bardziej aktywnego i ukierunkowanego na cele podejścia do działań w dziedzinie komunikacji, zwłaszcza w odniesieniu do MŚP i środowiska naukowego, aby zwiększyć ich udział w projektach badawczych. W ocenach zalecono wspólnym przedsiębiorstwom WIT opracowanie i wdrożenie przejrzystych planów komunikacji i rozpowszechniania informacji, uzyskanie odrębnej tożsamości oraz większe skupienie się na synergii z programami krajowymi i na międzynarodowej współpracy z zainteresowanymi stronami spoza UE. W 2011 r. kwestię komunikacji potraktowano ze szczególną uwagą, kładąc nacisk na promocję działalności wspólnych przedsiębiorstw wśród obywateli Europy oraz na rozpowszechnianie informacji na temat wstępnych wyników. Powstały nowe strony internetowe poświęcone „Czystemu niebu” i FCH. Zaktualizowano broszury, regularnie rozprowadzano biuletyn informacyjny (ILI i „Czyste niebo”) oraz magazyn drukowany (ARTEMIS), ponadto opublikowano wiele komunikatów prasowych na temat istotnych osiągnięć. Przedstawiciele wspólnych przedsiębiorstw uczestniczyli również w konferencjach międzynarodowych, a w związku ogłaszanymi zaproszeniami do składania wniosków organizowano imprezy promujące. W tabelach przedstawionych w załączniku oraz w dokumencie roboczym służb Komisji wymienione zostały główne działania z dziedziny komunikacji dotyczące poszczególnych wspólnych przedsiębiorstw. W październiku 2011 r. wspólne przedsiębiorstwa WIT po raz pierwszy zorganizowały wspólnie całotygodniową imprezę pod hasłem „Innovation in action”, która odbyła się w brukselskiej siedzibie Parlamentu Europejskiego. Gospodynią imprezy była posłanka do PE Maria de Graça Carvalho. Oprócz całotygodniowej wspólnej wystawy zorganizowano indywidualne konferencje i seminaria tematyczne dotyczące poszczególnych wspólnych inicjatyw technologicznych. Przedstawiciele prasy wzięli udział we wspólnej konferencji prasowej i relacjonowali przebieg całej imprezy. Najważniejsze osiągnięcia swoich organizacji zreferowali Dyrektorzy Wykonawczy wszystkich pięciu wspólnych przedsiębiorstw, a w dyskusji z ramienia Komisji udział wzięli Dyrektor Generalny i Zastępca Dyrektora Generalnego. Prowadzona w pełnym wymiarze działalność badawcza w ramach WIT przyniosła w 2011 r. pierwsze sukcesy. Niektóre projekty zostały nagrodzone za wyjątkową innowacyjność, inne zyskały uznanie jako doskonałe osiągnięcia badawcze (zob. tabelaryczne wykazy najważniejszych osiągnięć w załączniku). Na polu administracyjnym należy odnotować przeprowadzkę pięciu wspólnych przedsiębiorstw z budynku Komisji do własnych lokali w ścisłym centrum Brukseli, zakończoną w styczniu 2011 r. Do końca roku uzyskano postęp w rekrutacji personelu: FCH i ENIAC osiągnęły pełny stan etatów, a ILI, „Czyste niebo” i ARTEMIS zgromadziły niemal kompletną obsadę kadrową, przy czym w przypadku ILI pozostał wakat na trzech stanowiskach na czas określony oraz jedno stanowisko kontraktowe powyżej zatwierdzonego poziomu. Choć w przypadku wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” rekrutacja personelu przebiegała zgodnie z decyzją Rady Zarządzającej, nieobsadzone pozostało jedno stanowisko pracownika kontraktowego, a w związku z pilną potrzebą pozyskania dodatkowego personelu do realizacji zadań przekraczających możliwości obecnego zespołu zatrudniono nadprogramowy personel zatrudniony na czas określony. W przypadku ARTEMIS nieobsadzone pozostały dwa stanowiska kontraktowe. Wspólne przedsiębiorstwa wypełniły wymogi dotyczące planowania i sprawozdawczości – ich organy zarządzające i nadzorcze odbywały regularne posiedzenia, a zarząd zatwierdził strategiczne dokumenty, takie jak ostateczne sprawozdanie finansowe za 2010 r. i projekt budżetu. W 2011 r. wybrano nowych Przewodniczących Rad Zarządzających wspólnych przedsiębiorstw „Czyste niebo” i FCH. 3.4. Postęp w zakresie działalności operacyjnej Celem wspólnych przedsiębiorstw jest koordynacja zasobów i środków finansowych pochodzących od przemysłu i organów publicznych, która pozwoli na uzyskanie synergii i ułatwi budowanie przyszłego wzrostu, konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju w Europie. W 2011 r., zgodnie z przyjętymi strategicznymi programami badawczymi, pięć wspólnych przedsiębiorstw ogłosiło nowe zaproszenia do składania wniosków, jednocześnie w dalszym ciągu przeprowadzając oceny i negocjacje w sprawie dotacji związanych z poprzednimi zaproszeniami. Ze względu na zróżnicowanie liczby zaproszeń, tematyki, etapów oceny, sektorów i zasad zarządzania, postęp poszczególnych wspólnych przedsiębiorstw w zakresie działalności operacyjnej uzyskany w 2011 r. w związku z realizacją zaproszeń do składania wniosków omówiono poniżej w osobnych punktach. 4. Postęp uzyskany przez wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” Wspólnemu przedsiębiorstwu „Czyste niebo” przyznano na lata 2008–2013 budżet w całkowitej kwocie 1,6 mld EUR: maksymalną kwotę 800 mln EUR od Komisji Europejskiej (w gotówce), uzupełnianej przez wkłady wnoszone przez przemysł (w naturze) o wartości co najmniej 800 mln EUR. Określono trzy główne cele „Czystego nieba”: (i) przyspieszenie poprawy ochrony środowiska w ramach systemu transportu lotniczego poprzez wprowadzenie zaawansowanych technologii i pełnowymiarowych demonstratorów w rzeczywistej skali, (ii) poprawa ogólnego wpływu systemu transportu lotniczego na środowisko (ograniczenie hałasu, emisji i zużycia paliwa) oraz (iii) konsolidacja europejskiego przemysłu aeronautycznego wokół projektu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania. Wyniki „Czystego nieba” należy oceniać w świetle jego specyfiki, w szczególności znacznego zaangażowania przedstawicieli przemysłu na różnych poziomach wspólnego przedsiębiorstwa, od zarządzania strategicznego po określanie i opisywanie tematyki zaproszeń do składania wniosków i bezpośredni udział w ocenie projektów. W odróżnieniu od pozostałych wspólnych przedsiębiorstw, „Czyste niebo” nie funkcjonuje w oparciu o zaproszenia do składania wniosków, ale w głównej mierze w oparciu o dotacje przyznawane wskazanym beneficjentom. Główne osiągnięcia tego wspólnego przedsiębiorstwa są de facto wynikiem prac jego członków, zorganizowanych w ramach sześciu obszarów technicznych zwanych zintegrowanymi demonstratorami technologii (ZDT), wspieranych przez system oceny technologii (Technology Evaluator), w ramach którego na bieżąco monitoruje się i ocenia wyniki. Zapewniono skuteczną i zorganizowaną koordynację działań z innymi organizacjami, w szczególności ze wspólnym przedsięwzięciem w celu opracowania europejskiego systemu zarządzania ruchem lotniczym nowej generacji (SESAR). Większa część całkowitego budżetu (600 mln EUR lub 75 %) trafia do takich członków lub „wskazanych beneficjentów”; pozostałe 200 mln EUR przeznaczane jest na zaproszenia do składania wniosków. Zaproszenia ogłaszane są regularnie, przy czym następuje to na zasadzie jednorazowej, w odpowiedzi na zgłoszoną przez członków ZDT potrzebę dodatkowych szczegółowych badań mających uzupełnić ich prace. Zaproszenia do składania wniosków ogłaszane w ramach „Czystego nieba” są zatem zaproszeniami ukierunkowanymi, dotyczą różnych tematów (w 2011 r. – od 23 do 58) i mają krótki czas trwania (średnio od sześciu miesięcy do jednego roku). W 2011 r. w ramach „Czystego nieba” ukończono ocenę zaproszenia do składania wniosków nr 7 i opublikowano trzy zaproszenia do składania wniosków: nr 8, 9 i 10. Zarządzano łącznie 159 tematami, uzyskując łączną liczbę 325 partnerów z 22 państw wybranych po ogłoszeniu zaproszenia do składania wniosków nr 10. W poniższej tabeli przedstawiono przegląd zaproszeń do składania wniosków ogłoszonych i ocenionych w ramach „Czystego nieba” w 2011 r., z uwzględnieniem złożonych i ocenionych wniosków. || || Wnioski || Wyniki oceny || Wskaźnik powodzenia (%) || Orientacyjny budżet [maks. kwota finansowania] (mln EUR) || Wynik zaproszenia do składania wniosków (mln EUR) Oznaczenie zaproszenia do składania wniosków || || || Kwalifikujące się || || Powyżej progu || Wybrane do finansowania Liczba tematów || Złożone || % kwalifikujących się 7 || SPI-JTI-CS-2010-05 || 38 || 71 || 67 || 94,37 % || 45 || 29 || 64 % || 23,0 || 14,6 8 || SPI-JTI-CS-2011-01 || 58 || 127 || 119 || 93,70 % || 84 || 49 || 58 % || 31,9 || 22,5 9 || SPI-JTI-CS-2011-02 || 23 || 62 || 59 || 95,16 % || 32 || 16 || 50 % || 12,7 || 6,1 10 || SPI-JTI-CS-2011-03 || 40 || 62 || 60 || 96,77 % || 35 || 24 || 68 % || 19,5 || 9,4 OGÓŁEM || 159 || 322 || 305 || 95 % || 196 || 118 || 60 % || 87,1 || 52,6 W porównaniu z innymi wspólnymi przedsiębiorstwami ogólny poziom uczestnictwa w odpowiedzi na zaproszenia do składania wniosków jest wysoki, podobnie jak liczba projektów wybranych do finansowania. Występuje równomierny rozkład uczestników na organizacje badawcze, przemysł, uczelnie wyższe i MŚP. W 2011 r. „Czyste niebo” okazało się jednak mniej atrakcyjne dla organów publicznych i urzędów regulacyjnych. Bardzo duży odsetek uczestników finansowanych projektów stanowiły MŚP (37 %); w latach 2008–2011 na MŚP przypadało 38 % unijnego finansowania w ramach „Czystego nieba”[6]. Jak wynika z dostępnych danych na temat finansowanych projektów, na zaproszenia do składania wniosków o numerach od 7 do 10 odpowiedzieli uczestnicy z 23 państw. Najliczniej reprezentowane państwa to Wielka Brytania, Niemcy, Hiszpania, Włochy i Francja, które posiadają tradycje przemysłowe w dziedzinie aeronautyki. Ze wszystkich wspólnych przedsiębiorstw to właśnie „Czyste niebo” zyskało największą liczbę uczestników z państw grupy UE-12. Wśród państw „stowarzyszonych” przodowała posiadająca sześciu koordynatorów Szwajcaria, a głównymi partnerami międzynarodowymi były Chiny i Rosja; udziału nie wzięły Stany Zjednoczone. System Technology Evaluator objął swoim zakresem cztery główne pakiety prac badawczych; we wszystkich z nich w 2011 r. prowadzono działania i osiągano rezultaty. W ujęciu ogólnym wykonanie planu na rok 2011 było znacznym wyzwaniem. Pomimo pewnych trudności, w ramach systemu Technology Evaluator udało się wprowadzić wzmocnione mechanizmy planowania i kontroli na rok 2012. Pierwsza przeprowadzona ocena posłużyła również do celów „demonstracji” pełnego procesu, i okazała się obiecująca. W 2012 r. powinna znacznie poprawić się jakość i terminowość rezultatów, co będzie szczegółowo monitorowane przez wspólne przedsiębiorstwo jako kwestia o najwyższym priorytecie. Dodatkowe informacje, w tym również na temat odniesionych sukcesów, przedstawiono w załączniku, dział „Wspólne przedsiębiorstwo »Czyste niebo«: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie”. 5. Postęp uzyskany przez WSPÓLNE PRZEDSIĘBIORSTWO na rzecz inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych Wspólnemu przedsiębiorstwu na rzecz inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych (ILI) przyznano na lata 2008–2013 budżet w całkowitej kwocie 2 mld EUR. Wkład Komisji wynosi maksymalnie 1 mld EUR z budżetu siódmego programu ramowego, a jego uzupełnieniem są wkłady rzeczowe (na które składa się głównie działalność badawcza) przedsiębiorstw będących członkami Europejskiej Federacji Producentów Leków i Stowarzyszeń Farmaceutycznych (EFPIA), o wartości co najmniej kolejnego 1 mld EUR. Oznacza to, że ILI jest największym partnerstwem publiczno-prywatnym (PPP) w Europie w ogóle oraz największym PPP w dziedzinie farmaceutyki. Główne cele ILI to: (i) stworzenie w Europie bardziej zintegrowanego środowiska farmaceutycznej działalności badawczo-rozwojowej; (ii) przyspieszenie rozwoju leków o większej skuteczności i bezpieczniejszych dla pacjentów oraz (iii) zwiększenie konkurencyjności unijnego sektora farmaceutycznego. Główne wyzwania to: (i) z punktu widzenia przemysłu: niedoinwestowanie działalności badawczo-rozwojowej; (ii) z naukowego punktu widzenia: złożoność technologiczna; oraz (iii) z europejskiego punktu widzenia: rozdrobnienie działalności badawczej w Europie. Istotne jest zaangażowanie w ILI ze strony partnerów przemysłowych; w szczególności przedsiębiorstwa zrzeszone w EFPIA uczestniczą w projektach ILI w znacznie szerszym zakresie niż w projektach zdrowotnych w ramach 7PR. Kolejną cechą ILI jest dwuetapowy proces zaproszenia do składania wniosków: w ramach pierwszego etapu wnioskodawcy przesyłają zgłoszenie zainteresowania; w ramach drugiego etapu dwóch najwyżej ocenionych uczestników i konsorcjum EFPIA otrzymują zaproszenie do utworzenia konsorcjum ds. kompletnego projektu i sporządzenia wstępnej wersji wniosku w sprawie kompletnego projektu (FPP). W 2011 r. ILI zakończyło ocenę zaproszenia do składania wniosków nr 3 i opublikowało czwarte zaproszenie do składania wniosków. W poniższej tabeli przedstawiono ogólny przegląd zaproszeń do składania wniosków ogłoszonych i ocenionych w 2011 r., w tym informacje na temat złożonych zgłoszeń zainteresowania i wniosków w sprawie kompletnego projektu. Oznaczenie zaproszenia do składania wniosków || || || || || Zgłoszenia zainteresowania powyżej progu || Wnioski w sprawie kompletnego projektu wybrane do finansowania || Wskaźnik powodzenia (wybrane wnioski w sprawie kompletnego projektu / złożone zgłoszenia zainteresowania) Liczba tematów || Złożone zgłoszenia zainteresowania || Kwalifikujące się zgłoszenia zainteresowania || % zachowanych 2010-03 || 7 || 32 || 30 || 93,75 % || 16 || 7 || 21,88 % 2011-04 || 7 || 86 || 80 || 93,02 % || 30 || 7 || 8,14 % OGÓŁEM || 14 || 118 || 110 || 93,4 % || 46 || 14 || 11,86 % Zaproszenia do składania wniosków nr 3 i 4[7] spotkały się z szerokim zainteresowaniem, przyciągając dużą liczbę wnioskodawców – 1377. Ze względu jednak na ograniczoną liczbę tematów jedynie 20 % (266) z pierwotnej liczby wnioskodawców zostało ostatecznie uwzględnionych w ramach projektów wybranych do finansowania wspólnie z uczestnikami z sektora przemysłu – do konsorcjów dołączyło ok. 50 zespołów tworzonych przez przedsiębiorstwa należące do EFPIA. Na zaproszenia do składania wniosków w 2011 r. odpowiedziało łącznie 316 uczestników, co oznacza, że średni wskaźnik powodzenia wyniósł 23 %. Typologia uczestników ILI jest bardzo specyficzna. Dobrze reprezentowany jest przemysł (przedsiębiorstwa należące do EFPIA i MŚP), bardzo duże jest również zaangażowanie uczelni wyższych. W fazie pierwszej dużą liczbę zgłoszeń zainteresowania złożyły MŚP, a w dalszej kolejności pozostali uczestnicy i organizacje zrzeszające pacjentów. Największa liczba uczestników projektów, którym ostatecznie przyznano finansowanie (208), rekrutowała się jednak ze środowiska akademickiego, a w dalszej kolejności z EFPIA (53) i sektora MŚP (47), przy czym te ostatnie stanowiły 17,7 % ogólnej liczby uczestników. W okresie od roku 2008 do roku 2011 MŚP otrzymały 13,56 % środków unijnych. Rozkład geograficzny uczestników pokazują dostępne dane dotyczące zaproszenia do składania wniosków nr 3. Uczestnicy zwycięskich projektów (123, z wyłączeniem przedsiębiorstw należących do EFPIA) pochodzili z 19 państw, głównie z Wielkiej Brytanii, Niemiec, Niderlandów, Francji i Szwecji. Republika Czeska i Węgry były jedynymi reprezentowanymi państwami z grupy UE-12 (najmłodszych państw członkowskich), mając każde po jednym uczestniku. Wśród państw „stowarzyszonych” na czoło wysunęła się Szwajcaria z liczbą sześciu uczestników, wyprzedzając Izrael i Islandię. Wśród uczestników międzynarodowych należy wymienić trzech uczestników z USA (tylu uczestników miała również Hiszpania). W związku z zaproszeniem do składania wniosków nr 4 ILI odnotowało 143 uczestników w ramach wniosków wybranych do finansowania, przy czym ich rozkład geograficzny nie jest jeszcze znany. Dodatkowe informacje, w tym na temat odniesionych sukcesów, przedstawiono w załączniku, dział „Wspólne przedsiębiorstwo ILI: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie”. 6. Postęp uzyskany przez wspólne przedsiębiorstwo na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych Wspólnemu przedsiębiorstwu na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych (FCH) Komisja przyznała na lata 2008–2013 budżet w kwocie 470 mln EUR. Kwotę tę mają uzupełnić podmioty prawne uczestniczące w jego działaniach wkładami finansowymi na koszty bieżące oraz wkładami rzeczowymi na koszty operacyjne w równej wysokości. Tym samym spodziewany łączny budżet FCH ma wynieść 940 mln EUR. Główne cele FCH to: (i) przyspieszenie rozwoju i wdrażania technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych, (ii) zapewnienie bazy technologicznej w celu rozpoczęcia ich sprzedaży w okresie lat 2015–2020 ze skróceniem czasu wprowadzenia na rynek (time to market), oraz (iii) zapewnienie Europie miejsca w globalnej czołówce takich technologii. FCH wykorzystuje dwojakiego rodzaju mechanizmy finansowania w celu wspierania szerokiego wachlarza działań z zakresu badań i rozwoju technologicznego: wspólne projekty (w zakresie badań podstawowych i demonstracji) oraz działania koordynacyjne i wspierające (w zakresie działań sieciowych, w tym badań prenormatywnych). Kolejną cechą FCH jest działalność przekrojowa: dążąc do wzbogacenia czterech naukowych obszarów zastosowania, ma ono podnosić świadomość, edukować opinię publiczną oraz wspierać rynek. Składanie i ocenianie wniosków odbywa się w ramach prostego, jednoetapowego procesu. W 2011 r. ogłoszono w ramach FCH jedno zaproszenie do składania wniosków (FCH-JU-2011-1 – zob. tabela poniżej). W poniższej tabeli przedstawiono dane dotyczące złożonych i ocenionych w związku z nim wniosków. Oznaczenie zaproszenia do składania wniosków || || || || || Powyżej progu || Wybrane do finansowania || Wskaźnik powodzenia Liczba tematów || Złożone wnioski || Kwalifikujące się wnioski || % zachowanych wniosków 2011-01 || 36 || 82 || 81 || 98,78 % || 53 || 30 || 36,59 % FCH przyciągnęło szeroką grupę różnego rodzaju uczestników, w tym organy publiczne (np. organy krajowe/regionalne, agencje energetyczne) i organizacje pozarządowe. Mogło to wynikać z ich szczególnego zainteresowania działaniami koordynacyjnymi i wspierającymi. Wystąpił również równomierny rozkład uczestników na podmioty badawcze i przemysłowe. Z liczby 667 uczestników, którzy odpowiedzieli na zaproszenie, finansowanie na projekty przyznano 225 uczestnikom. W 73 spośród wybranych projektów zaangażowane były MŚP, stanowiące 25,6 % ogólnej liczby uczestników. W okresie 2008–2011 MŚP otrzymały 22,15 % środków unijnych przeznaczonych na FCH. W ramach omawianego zaproszenia do składania wniosków reprezentowanych było 26 państw, na czele z Niemcami, Wielką Brytanią, Francją, Włochami i Belgią. Dobrą reprezentację uzyskały państwa z grupy UE-12, posiadające 10 uczestników. Na szczycie listy państw „stowarzyszonych” znalazły się Szwajcaria i Norwegia (po siedmiu koordynatorów), a w dalszej kolejności Islandia i Turcja, posiadające po jednym uczestniku. W gronie partnerów międzynarodowych znaleźli się uczestnicy z USA, Republiki Korei, Chin, Kanady i Serbii. W kontekście postępu mierzonego kategoriami administracyjnymi należy odnotować fakt przezwyciężenia przez FCH niektórych ograniczeń związanych z wkładami rzeczowymi w następstwie przyjęcia w dniu 14 listopada 2011 r. rozporządzenia Rady (UE) nr 1183/2011. Uznając członkostwo zrzeszenia podmiotów badawczych N.ERGHY, zmiana ta umożliwiła uczestnikom spoza sektora przemysłowego, takim jak zrzeszenie podmiotów badawczych N.ERGHY, wnoszenie wkładów rzeczowych jako finansowania uzupełniającego. Oczekuje się, że zmiana ta podniesie również poziomy finansowania. Dodatkowe informacje, w tym również na temat odniesionych sukcesów, przedstawiono w załączniku, dział „Wspólne przedsiębiorstwo FCH: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie. 7. Postęp uzyskany przez wspólne przedsiębiorstwo ARTEMIS w 2011 r. Wspólnemu przedsiębiorstwu na rzecz systemów wbudowanych (ARTEMIS) Komisja przyznała na lata 2008–2013 budżet w maksymalnej kwocie 420 mln EUR, którą wzmocnił wkład państw członkowskich ARTEMIS w kwocie przynajmniej 1,8 raza większej od unijnego (756 mln EUR). Ze strony przemysłu oczekiwany jest uzupełniający wkład rzeczowy w kwocie co najmniej równej łącznemu wkładowi organów publicznych. W dniu 5 lipca 2011 r. wspólne przedsiębiorstwo ARTEMIS podpisało dodatkowe porozumienie administracyjne z belgijskim Regionem Stołecznym Brukseli. W grudniu 2011 r. podpisano porozumienie administracyjne z Polską, która tym samym stała się 23. państwem członkowskim ARTEMIS, zakładając wkład budżetowy na potrzeby zaproszenia do składania wniosków w 2012 r. Do głównych celów ARTEMIS należy podejmowanie wyzwań badawczych i strukturalnych, jakie stają przed przemysłem w związku z systemami wbudowanymi, a także pomoc przy konsolidacji przemysłu europejskiego oraz wzmacnianie jego pozycji światowego lidera w dziedzinie technologii systemów wbudowanych. Do głównych cech tego wspólnego przedsiębiorstwa należy udział państw członkowskich w finansowaniu i zarządzaniu wspólnie z UE i przemysłem. Wnioski są składane i oceniane w ramach dwuetapowej procedury: wnioskodawcy najpierw przesyłają plan projektu (PO), a następnie wniosek w sprawie kompletnego projektu (FPP). W 2011 r. podpisano 10 umów o udzielenie dotacji dotyczących zaproszenia do składania wniosków nr 3 z 2010 r., a także ogłoszono zaproszenie do składania wniosków nr 4. W poniższej tabeli przedstawiono przegląd planów projektu i wniosków w sprawie kompletnego projektu złożonych w odpowiedzi na zaproszenie do składania wniosków nr 4, włącznie z wynikami oceny. Oznaczenie zaproszenia do składania wniosków || Złożone plany projektu || Złożone wnioski w sprawie kompletnego projektu || || || Powyżej progu || Wybrane do finansowania || Wskaźnik powodzenia Kwalifikujące się wnioski || % zachowanych 2011-1 || 41 || 27 || 27 || 100 % || 16 || 9 || 22 % Do etapu wniosków w sprawie kompletnego projektu w ramach zaproszenia do składania wniosków z 2011 r. przeszło 540 wnioskodawców, a w finansowanych projektach uczestniczyło 206 (średnio 23 uczestników na jeden projekt). Celem ARTEMIS jest wspieranie współdziałania pomiędzy zainteresowanymi stronami – przemysłem, w tym MŚP, organami krajowymi lub regionalnymi oraz ośrodkami naukowymi i badawczymi – w dążeniu do zintegrowania i skoncentrowania działalności badawczej. W 2011 r. uzyskano odpowiednią równowagę pomiędzy poszczególnymi rodzajami uczestników – udział wzięło 71 organizacji i ośrodków naukowych, 73 partnerów przemysłowych i 62 MŚP. Środowisko naukowo-badawcze jest odpowiednio reprezentowane i koordynowane. MŚP stanowiły 37,9 % ogólnej liczby uczestników w 2011 r. i otrzymały 19,18 % środków unijnych przeznaczonych na ARTEMIS w latach 2008–2011. Finansowanie przyznano projektom z 17 państw, przede wszystkim z Hiszpanii, Włoch, Niemiec, Finlandii, Francji i Austrii. Reprezentowane były również państwa grupy UE-12 – przez Republikę Czeską, Łotwę i Estonię. W projekty wybrane do finansowania zaangażowane było tylko jedno państwo stowarzyszone – Norwegia, posiadająca jednak dużą liczbę uczestników (6). Jedynym partnerem międzynarodowym były USA, z jednym uczestnikiem. Dodatkowe informacje przedstawiono w załączniku, dział „Wspólne przedsiębiorstwo ARTEMIS: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie”. 8. Postęp uzyskany przez wspólne przedsiębiorstwo ENIAC Na lata 2008–2013 Komisja przeznaczyła na nanoelektronikę (ENIAC) maksymalny budżet w kwocie 450 mln EUR, wzmocniony wkładem państw członkowskich ENIAC w kwocie co najmniej 1,8 raza większej od unijnego (810 mln EUR). Ze strony przemysłu oczekiwany jest uzupełniający wkład rzeczowy w kwocie co najmniej równej łącznemu wkładowi organów publicznych. Główne cele ENIAC to: (i) podejmowanie działań w zakresie badań i innowacji w dziedzinie technologii nanoelektronicznych oraz ich integracji w ramach systemów inteligentnych, (ii) pomoc przy konsolidacji przemysłu europejskiego oraz wzmacnianie jego pozycji w dziedzinie technologii i systemów nanoelektronicznych oraz (iii) przyczynianie się do dalszej inkorporacji i miniaturyzacji urządzeń oraz zwiększanie ich funkcjonalności, przy jednoczesnym zapewnieniu nowych materiałów, sprzętu i procesów. Podobnie jak w przypadku ARTEMIS, udział państw członkowskich w finansowaniu i zarządzaniu wspólnie z UE i przemysłem to jedna z głównych cech ENIAC. Proces składania i oceniania wniosków również przebiega tu dwuetapowo (plan projektu, a następnie wniosek w sprawie kompletnego projektu). W 2011 r. odwrócony został trend spadku zaangażowania państw członkowskich ENIAC, a zgodnie z oczekiwaniami jego wzrost ma utrzymać się również w 2012 r. Wskazano jednak, że współczynnik 1,8 w relacji pomiędzy wspólnym przedsiębiorstwem ENIAC a dotacjami państw członkowskich na projekty prawdopodobnie nie zostanie osiągnięty do czasu zakończenia działalności wspólnego przedsiębiorstwa. W związku z tym Rada Władz Publicznych zdecydowała o ograniczeniu udziału wspólnego przedsiębiorstwa ENIAC z 16,7 % do 15 % całkowitych kwalifikowanych kosztów, i do 52 % wkładów państw członkowskich ENIAC w ramach zaproszenia do składania wniosków. W efekcie współczynnik powinien zbliżyć się do wartości 1,8, jeżeli (i) wspólne przedsiębiorstwo ENIAC wykorzysta maksymalny wkład unijny przewidziany w rozporządzeniu Rady oraz (ii) państwa członkowskie ENIAC będą finansować swoich uczestników według stawek finansowania podobnych do tych z przeszłości. W 2011 r. ENIAC ogłosiło dwa zaproszenia do składania wniosków – nr 4 i nr 5 (to ostatnie z zastosowaniem procedury jednoetapowej ze względu na krótki termin). W poniższej tabeli przedstawiono przegląd obydwu zaproszeń do składania wniosków ogłoszonych i ocenionych w 2011 r. Oznaczenie zaproszenia do składania wniosków || Złożone plany projektu || Złożone wnioski w sprawie kompletnego projektu || Wnioski kwalifikujące się || % zachowanych || Powyżej progu || Wybrane do finansowania || Wskaźnik powodzenia % (poziom wniosków w sprawie kompletnego projektu) || 2011-1 || 20 || 9 || 9 || 100 % || 7 || 6 || 66,7 % || 2011-2 || n.d. || 8 || 7 || 87,50 % || 6 || 6 || 75,0 % || OGÓŁEM || 20 || 17 || 16 || 93,75 % || 13 || 12 || 70,85 % || Z liczby 286 wnioskodawców, którzy przesłali wnioski w sprawie kompletnego projektu w związku z zaproszeniami do składania wniosków ogłoszonymi przez ENIAC w 2011 r., do finansowania wybrano 195 uczestników, co daje dobry wskaźnik powodzenia. Bilans parterów jest bardzo charakterystyczny dla tego sektora: podmioty badawcze (50), przemysł (71) i MŚP (74) są w dość równomiernie reprezentowane, brak jest natomiast organów publicznych i ośrodków naukowych. MŚP stanowiły 37,9 % wszystkich uczestników; w latach 2008–2011 otrzymały one 13,30 % środków unijnych. Na zaproszenia do składania wniosków odpowiedzieli uczestnicy z 19 państw, na czele z Niderlandami, wyprzedzającymi Włochy, Francję, Niemcy i Austrię. Udział wzięły również państwa grupy UE-12, reprezentowane głównie przez Republikę Czeską, Polskę i Słowację. Odnotowano dobry poziom uczestnictwa państw stowarzyszonych, przede wszystkim Izraela – 5 uczestników, a w dalszej kolejności Norwegii (3) i Szwajcarii (1). Zabrakło jednak partnerów międzynarodowych. Pod koniec roku 2011 wspólne przedsiębiorstwo ENIAC ogłosiło zaproszenie do wyrażenia zainteresowania w zakresie budowy linii pilotażowych. Celem zaproszenia jest przygotowanie wspólnego przedsiębiorstwa do roli preferowanego instrumentu w związku z wdrażaniem polityki KET dotyczącej podnoszenia pozycji Europy w dziedzinie „sześciu kluczowych technologii wspomagających”, w tym nanoelektroniki. Linie pilotażowe umożliwią innowacje na wyższych poziomach gotowości technologicznej (4–8), zapewniając tym samym łączność z inicjatywą „Horyzont 2020”. Dodatkowe informacje, w tym na temat odniesionych sukcesów, przedstawiono w załączniku, dział „Wspólne przedsiębiorstwo ENIAC: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie”. 9. Ogólny postęp uzyskany w 2011 r. 9.1. Poziom uczestnictwa zainteresowanych stron Dzięki doświadczeniom uzyskanym w związku z tworzeniem wspólnych przedsiębiorstw można teraz przedstawić dane dotyczące postępu w zakresie poziomu uczestnictwa. || Uczestnictwo w złożonych wnioskach (2011) || Uczestnictwo w projektach wybranych do finansowania (2011) „Czyste niebo” || 600 || 238 ILI || 1377 || 319 FCH || 667 || 285 Artemis || 540 || 206 Eniac || 286 || 195 Ogółem || 3470 || 1243 W 2011 r. wspólne przedsiębiorstwa odnotowały 3470 uczestników w złożonych wnioskach, a w finansowanych projektach wzięło udział 1243 uczestników. Ogólny poziom wskaźnika powodzenia – 35,8 % – jest bardzo obiecujący i, w kontekście faktu, że wspólne przedsiębiorstwa prowadzą bardzo specyficzną działalność badawczą inicjowaną przez sektor przemysłowy, może zostać uznany za pozytywny. Wspólne przedsiębiorstwa podejmują starania w celu podniesienia poziomu uczestnictwa, m.in. poprzez usprawnianie komunikacji z potencjalnymi wnioskodawcami w kontekście otwartych zaproszeń do składania wniosków. Organizowane są specjalistyczne dni informacyjne, a ponadto wzrósł udział wspólnych przedsiębiorstw w seminariach, imprezach oraz najważniejszych targach i wystawach technologicznych. Uzyskano również postęp w postaci zwiększonej społecznej percepcji WIT. Prawie wszystkie strony internetowe WIT zostały przeredagowane w celu zapewnienia lepszej i bardziej przyjaznej użytkownikowi informacji. Dzięki temu działaniu inicjatywy wspólnych przedsiębiorstw WIT stają się lepiej dostępne dla środowisk badawczo-naukowych. Co za tym idzie, np. ILI otrzymało w odpowiedzi na swoje drugie zaproszenie do składania wniosków dwukrotnie więcej zgłoszeń zainteresowania niż w przypadku pierwszego. Charakter zainteresowanych stron zaangażowanych w projekty badawcze różni się w zależności od wspólnego przedsiębiorstwa: · Przekrój uczestników projektów finansowanych w ramach FCH jest zróżnicowany, w ramach finansowanych projektów reprezentowane są wszystkie zainteresowane strony: wśród ogólnej liczby 285 uczestników znalazło się 77 podmiotów badawczych, 49 uczelni wyższych, 76 dużych przedsiębiorstw, 73 MŚP, 7 innych podmiotów oraz 3 organy publiczne. · ILI przyciągnęło ok. 50 uczestników spośród przedsiębiorstw należących do EFPIA (duże przedsiębiorstwa), 208 uczelni wyższych, 47 MŚP, 6 organizacji zrzeszających pacjentów oraz 5 innych podmiotów. · W projektach finansowanych w ramach „Czystego nieba”, ENIAC i ARTEMIS nie uczestniczą organy publiczne ani podmioty określane jako „inne”. · Z sektora przemysłu pochodzi odpowiednio 73 i 71 uczestników ARTEMIS i ENIAC oraz 53 uczestników „Czystego nieba”. · Uczelnie wyższe stanowią 54 z ogólnej liczby uczestników „Czystego nieba”, natomiast w przypadku ARTEMIS występują one w ramach podmiotów badawczych. · Podmioty badawcze stanowią 43 z ogólnej liczby uczestników „Czystego nieba” oraz odpowiednio 71 i 50 w przypadku ARTEMIS i ENIAC Po dwóch latach działalności prowadzonej w pełnym wymiarze wydaje się, że ogólny bilans uczestnictwa zainteresowanych stron wypada dobrze, choć wciąż występuje możliwość poprawy stanu rzeczy w słabiej reprezentowanych kategoriach. W kontekście danych na temat uczestnictwa i reprezentatywności należy pamiętać, że docelowe wyniki mają dotyczyć każdego sektora technologicznego. 9.2. Wymiar innowacji i zaangażowanie MŚP Obecne pięć wspólnych przedsiębiorstw już teraz można uznać za nowatorski model realizacji badań. Partnerstwo pomiędzy sektorem publicznym i prywatnym to istotny krok naprzód w dziedzinie transferu wyników badań na rynek. Wspólne przedsiębiorstwa WIT określają swoje programy badawcze w ścisłej współpracy z sektorem przemysłu, dążąc do jak najszybszego przekształcenia wyników w zastosowania. Dodatkowym bodźcem dla procesu przyspieszenia tempa wykorzystania wyników badawczych będzie „Horyzont 2020”, szczególnie w kontekście celu „wiodącej pozycji w przemyśle”. W związku z powyższym można już wskazać elementy pozwalające na pierwszą ocenę innowacji osiągniętej przez pięć wspólnych przedsiębiorstw w 2011 r., nawet jeśli szczegółowa analiza tego aspektu wykracza poza cele niniejszego sprawozdania. · W ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” wprowadzono koncepcję poziomu gotowości technologicznej (TRL), a projekty przedstawiane w odpowiedzi na otwarte zaproszenia do składania wniosków są ocenianie również pod kątem poziomu zaawansowania technologii. TRL służy do oceny i porównania różnych etapów rozwoju danej technologii; poziom maksymalny – 6 – dotyczy projektów badawczych, które osiągnęły etap poprzedzający opracowanie produktu. · W ramach wspólnego przedsiębiorstwa ARTEMIS zastosowano wskaźnik zaawansowania oraz wskaźnik zaangażowania MŚP we wnioski w celu ułatwienia oceny tych projektów, które w największym stopniu mogą przyczynić się do rozwoju innowacji w oparciu o badania. · W ramach rocznych planów realizacji WIT uwzględniono wiele działań prototypowych i demonstracyjnych. W przypadku „Czystego nieba” w 2011 r. przewidziano 15 tematów badawczych dostępnych dla demonstratorów oraz 1 temat badawczy w zakresie prototypowania. W przypadku FCH przewidziano 7 tematów dla demonstratorów oraz jeden temat w zakresie weryfikacji poprawności projektu dotyczącego systemów ogniw paliwowych. · W 2011 r. ENIAC wprowadził własną nagrodę za innowacyjność – „Eniac Innovation Award” w celu wyróżniania będących na ukończeniu lub niedawno ukończonych projektów, których efektem jest najbardziej wpływowa innowacja. Pierwszym laureatem był projekt „E3Car”, posiadający łącznie 28 demonstratorów i łączny budżet w kwocie 180 mln EUR. · Nagrody za innowacyjność przyznano również dwóm spośród wspólnych przedsiębiorstw: – „Czyste niebo” otrzymało nagrodę podczas odbywającej się w Monachium imprezy Inter Airport Europe za projekt „TaxiBot”, w uznaniu faktu opracowania innowacyjnego rozwiązania ograniczającego wpływ na środowisko do zastosowania w bezdyszlowych ciągnikach samolotowych służących do wprowadzania i wyprowadzania statku powietrznego na lotniskach. – Podczas kongresu innowacji w 2011 r. jedno z mniejszych przedsiębiorstw działających w ramach FCH otrzymało nagrodę unijną w obszarze innowacyjności kobiet („EU prize for women innovators”). Zatrudniająca 40 osób włoska spółka jako pierwsza opracowała system samoładujących się wodorowych ogniw paliwowych do zasilania awaryjnego – czystszą i odnawialną alternatywę wobec akumulatorów kwasowo-ołowiowych i zespołów prądnicowych z silnikiem wysokoprężnym. Tym samym w 2011 r. wspólne przedsiębiorstwa uzyskały dalszy postęp pod względem wiedzy i jakości naukowej dzięki projektom posiadającym potencjalny wpływ na przemysł i środowisko badawcze. W dziedzinie aeronautyki opracowano nowy system mający ograniczyć koszty produkcji i utrzymania: „Breakthrough Laminar Aircraft Demonstrator in Europe” (BLADE) („przełomowy laminarny demonstrator samolotowy w Europie”), a obecnie prowadzone są analizy aspektów finansowych linii lotniczych z uwzględnieniem wymogów nowych przepisów w zakresie ochrony środowiska – jest to efekt projektu „Contribution of Airlines for the Reduction of Industry Nuisances and Gases” (CARING) („Przyczynek linii lotniczych do ograniczenia obciążeń przemysłowych i gazów”). W kontekście wspierania opracowywania lepszych i bezpieczniejszych dla pacjentów leków należy wspomnieć o bazie danych NEWMEDS, która jest największym na świecie repozytorium danych na temat badań klinicznych dotyczących leków przeciwpsychotycznych, zawierającym dane na temat 23 401 pacjentów pochodzące od pięciu wiodących spółek farmaceutycznych w tym obszarze. Należy podkreślić fakt, że, po raz pierwszy konkurujące ze sobą przedsiębiorstwa wyraziły wspólną wolę ujawnienia i udostępnienia wyników swoich badań klinicznych. Fakt ten w istotnym stopniu przyczynia się do tworzenia lepiej ukierunkowanej i spersonalizowanej opieki zdrowotnej. W sektorze transportowym należy wspomnieć o projekcie „Clean Hydrogen In European Cities” (CHIC) („Czysty wodór dla miast europejskich”), który wprowadza w miastach europejskich przyjazne dla środowiska autobusy miejskie w celu zmniejszenia wpływu autobusów na środowisko oraz promuje je w celu skrócenia czasu wprowadzenia na rynek (time to market). Finansowany projekt „E3Car”, dotyczący sterowania układem napędowym pojazdów elektrycznych, usprawnił konwersję i dystrybucję zasilania oraz zwiększył wydajność energetyczną odpowiednio o 10 % i 35 %, oferując konkurencyjne środowisko 28 demonstratorów. Wspólne przedsiębiorstwa zachęcały do uczestnictwa MŚP, co w 2011 r. przyniosło dobre rezultaty: wśród wyłonionych uczestników MŚP stanowiły około 28 %. Spośród wszystkich pięciu WIT najbardziej atrakcyjne dla MŚP okazało się wspólne przedsiębiorstwo ENIAC – MŚP stanowiły tu 37,9 % ogólnej liczby uczestników – a w dalszej kolejności „Czyste niebo” (37 %)[8], ARTEMIS (31 %), FCH (25,6 %) i IMI (17,7 %)[9]. Średni poziom finansowania unijnego przypadający na MŚP w ramach wszystkich wspólnych przedsiębiorstw WIT w latach 2008–2011 wyniósł nieco ponad 21 %, co oznacza przekroczenie ogólnego celu 15 % przyjętego w 7PR. W poniższej tabeli przedstawiono szczegółowy przegląd uczestnictwa MŚP w pięciu wspólnych przedsiębiorstwach, z uwzględnieniem zarówno złożonych wniosków, jak i projektów wybranych do finansowania (2011 r.). || Uczestnictwo w złożonych wnioskach || Uczestnictwo w projektach wybranych do finansowania „Czyste niebo" || 239 || 88 ILI || 263 || 47 FCH || 174 || 73 ARTEMIS || 182 || 62 ENIAC || 109 || 74 Ogółem || 967 || 344 Liczba MŚP wśród uczestników to znaczący sygnał, iż występuje odpowiedni bilans działań badawczych zorientowanych na MŚP, w ramach których wkład MŚP ma istotne znaczenie dla osiągnięcia bardziej ogólnych celów badawczych i innowacyjnych. Postęp uzyskany w 2011 r. wskazuje, że wspólne przedsiębiorstwa WIT znajdują się na właściwej drodze do realizacji własnego potencjału innowacyjnego i udziału w realizacji przyszłych zadań określonych w programie „Horyzont 2020”. 9.3. Poziom uczestnictwa a lokalizacja geograficzna W realizację strategicznych programów badawczych w ramach pięciu wspólnych przedsiębiorstw uczestniczy średnio 20 państw członkowskich. Największe zróżnicowanie występuje w ramach FCH, które posiada wielu partnerów międzynarodowych. Głównymi uczestnikami są państwa członkowskie posiadające zaawansowane środowisko przemysłowe w otoczeniu dynamicznych systemów MŚP, ośrodków badawczych i uczelni wyższych. || Liczba państw uczestniczących w projektach wybranych do finansowania || Główni uczestnicy[10] „Czyste niebo” || 23 || UK, DE, ES, IT FR ILI || 15 || UK, DE, NL, FR, SE FCH || 26 || DE, UK, FR, IT, BE ARTEMIS || 17 || ES, IT, DE, FI, FR i AT ENIAC || 19 || NL, IT, FR, DE, BE Należy również odnotować, że obecne były wszystkie, prócz jednego, państwa z grupy UE-12. · Ogółem uczestnicy z grupy UE-12 stanowili ok. 15 % uczestników finansowanych projektów. Na pierwszym miejscu znalazło się tu „Czyste niebo” ze wskaźnikiem na poziomie ok. 10 %, natomiast pomijalny był udział UE-12 w projektach ILI. Udział UE-12 w WIT w 2011 r. przedstawiono na poniższym wykresie (wyłącznie projekty finansowane). · Najlepiej reprezentowanym państwem z grupy UE-12 jest Polska, posiadająca 18 uczestników w ramach finansowanych projektów (łącznie 6 w ramach FCH i ENIAC oraz 12 w ramach „Czystego nieba”) oraz 5 projektów koordynowanych przez polskie podmioty. Druga w kolejności jest Republika Czeska, posiadająca 16 uczestników w finansowanych projektach oraz stanowiska we wszystkich WIT, na czele z ARTEMIS, w którym uczestniczy 7 czeskich podmiotów. Wkład Rumunii to 6 uczestników, wkład węgierski ­– 3. W żadnym z wybranych projektów nie uczestniczy natomiast Litwa. · W 2011 r. „Czyste niebo” zorganizowało okrągły stół poświęcony badaniom aeronautycznym w Europie Środkowej i Wschodniej jako bodziec do zwiększenia liczby uczestników w obszarach o mniejszej aktywności. Uznano to za dobrą praktykę, a życzeniem Komisji jest, by w przyszłości naśladowały ją pozostałe WIT. W 2012 r. Komisja przeprowadzi dodatkowe rozmowy ze wspólnymi przedsiębiorstwami w kwestii możliwości znacznego zwiększenia uczestnictwa UE-12. Działalność badawcza w ramach WIT okazała się atrakcyjna również dla państw stowarzyszonych z 7PR, co zaowocowało ich uczestnictwem na poziomie ok. 15 %. Najbardziej aktywnym państwem stowarzyszonym w 2011 r. była Szwajcaria, wyprzedzając pod tym względem Norwegię i Izrael. Największą liczbę uczestników z państw stowarzyszonych zyskało FCH, a w dalszej kolejności „Czyste niebo” i ILI. W ramach oceny zaangażowania państw stowarzyszonych w ARTEMIS i ENIAC należy uwzględnić również ich trójstronny model finansowania. Państwo || ILI || FCH || „Czyste niebo” || ARTEMIS || ENIAC || Ogółem Szwajcaria || 6 || 7 || 6 || || 1 || 20 Norwegia || || 7 || 1 || 6 || 3 || 17 Islandia || 2 || 1 || || || || 3 Izrael || 2 || || 2 || || 5 || 9 Turcja || || 1 || 1 || || || 2 Serbia || || 1 || || || || 1 Ogółem || 10 || 17 || 10 || 6 || 9 || 52 9.4. Wymiar międzynarodowy W działania WIT zaangażowani byli partnerzy międzynarodowi, których udział w ogólnej liczbie uczestników finansowanych projektów w 2011 r. wyniósł ok. 3 %. Doświadczenia związane z uczestnictwem partnerów międzynarodowych w poszczególnych sektorach technologicznych są silnie zróżnicowane. Uzależnione są one również od przyjętej strategii i synergii, do jakiej dążą WIT w obszarze badań, innowacji lub regulacji. Jak pokazuje poniższa tabela, zainteresowanie niemal wszystkimi WIT wykazały USA, których udział w ogóle finansowanych projektów był największy. Państwo || ILI || FCH || „Czyste niebo” || ARTEMIS || ENIAC || Ogółem USA || 3 || 1 || 1 || 1 || || 6 Rosja || || || 1 || || || 1 Chiny || || 1 || || || || 1 Korea || || 1 || || || || 1 Kanada || || 1 || || || || 1 Ogółem || 3 || 4 || 2 || 1 || 0 || 10 Aby móc konkurować na arenie globalnej, sektor przemysłu musi nie tylko wzmocnić współpracę i zmniejszyć rozdrobnienie w Europie, ale również zadbać o synergię poza Europą, szczególnie w relacji z kluczowymi partnerami międzynarodowymi. Wymiar międzynarodowy WIT jest więc jednym z elementów, które czeka dalszy rozwój. Komisja prowadzi obecnie rozmowy ze wspólnymi przedsiębiorstwami na temat możliwości pozyskania partnerów międzynarodowych w celu zaspokojenia szczególnych potrzeb przedmiotowych sektorów. Wspólne przedsiębiorstwo FCH wprowadziło już zmiany w wieloletnim planie realizacji, dzięki którym ma on stać się ambitniejszy i bardziej konkurencyjny w zestawieniu z globalnymi działaniami w dziedzinie technologii. W zaktualizowanej wersji strategicznego programu badawczego ARTEMIS jednoznacznie wskazano, czego w nadchodzącym dziesięcioleciu należy oczekiwać od wszystkich podmiotów badawczo-rozwojowych i innowacyjnych w Europie, aby zapewnić jej status lidera branży systemów wbudowanych. 9.5. Portfel dotacji Portfel umów o udzielenie dotacji różni się w zależności od danego wspólnego przedsiębiorstwa, podobnie jak rodzaje projektów, wielkość konsorcjów i kwoty przyznanego budżetu. Wspólne przedsiębiorstwa mogą nie tylko rozwijać wspólne badania, ale także wspierać działalność sieciową (np. FCH) w oparciu o działania koordynacyjne i wspierające, gdzie z natury rzeczy konsorcjum ma mniejsze rozmiary i odmienny skład. || Umowy o udzielenie dotacji negocjowane w 2011 r. || Umowy o udzielenie dotacji podpisane w 2011 r. || Umowy o udzielenie dotacji dotyczące działań ukończonych „Czyste niebo” || 24 || 80 || 7 ILI || 2 || 13 || 0 FCH || 0 || 26 || 5 ARTEMIS || 9 || 10 || 3 ENIAC || 0 || 22 || 0 Ogółem || 35 || 151 || 15 W ciągu pierwszych trzech lat działalności portfele umów o udzielenie dotacji podpisanych przez wspólne przedsiębiorstwa różniły się pod względem wielkości, liczby partnerów oraz przyznanych kwot budżetu. · Najbardziej wyróżniają się umowy o udzielenie dotacji w ramach „Czystego nieba”. Liczba finansowanych projektów i podpisanych umów o udzielenie dotacji jest wyższa, lecz każda z nich obejmuje mniejszą liczbę partnerów i stosunkowo niewielki budżet. W ogłaszanych przez „Czyste niebo” zaproszeniach do składania wniosków dopuszcza się projekty z tylko jednym partnerem, szczególnie jeśli dany temat badawczy jest do tego stopnia szczególny, że wymogi spełnia tylko jeden podmiot (lub niewielka liczba podmiotów konkurujących na etapie doboru i oceny). Przeciętna umowa o udzielenie dotacji w ramach „Czystego nieba” obejmuje dwóch partnerów i średni przyznany budżet w kwocie 515 000 EUR. Tym samym kwestia liczby podpisywanych umów o udzielenie dotacji wymaga daleko idących działań zarządczych, choć już w przypadku koordynacji w konsorcjach tak obszerne działania nie są konieczne. · ILI i FCH przyciągają podobne rodzaje konsorcjów: projektów (i podpisywanych umów o udzielenie dotacji) jest tu mniej, ale są one większe zarówno pod względem przyznanego budżetu, jak i liczby partnerów. Średnia liczba partnerów w ramach projektu ILI wynosi 26, przy czym EFPIA i podmioty spoza EFPIA traktowane są tu łącznie; średni budżet w ramach podpisanej umowy o udzielenie dotacji wynosi ok. 10 mln EUR (wyłącznie wkłady wspólnego przedsiębiorstwa ILI). W przypadku FCH średnia liczba partnerów wynosi 9 na projekt, a średni budżet to 3,8 mln EUR. · ARTEMIS i ENIAC posiadały w konsorcjum średnio 23 (ARTEMIS) i 22 (ENIAC) podmioty partnerskie, a średni budżet wynosił 15,8 mln EUR (ARTEMIS) i 23 mln EUR (ENIAC)[11]. 10. Wyzwania i prognozy Pierwsze okresowe oceny wspólnych przedsiębiorstw przeprowadzono zgodnie z planem, a ostateczne wersje sprawozdań przedstawiono w kwietniu 2011 r. Ogólną prognozę dla wspólnych przedsiębiorstw uznano za dobrą. Zalecenia niezależnych ekspertów dotyczyły m.in. usprawnienia komunikacji z obywatelami, określenia kluczowych wskaźników skuteczności działania oraz przekazania większej ilości uprawnień Rad Zarządzających w zakresie bieżącego zarządu Dyrektorom Wykonawczym wspólnych przedsiębiorstw. Zalecenia te powinny zostać w pełni wdrożone przed drugą ocena okresową, która ma zostać przeprowadzona w 2013 r. W 2011 r. wspólne przedsiębiorstwa znacznie usprawniły działalność komunikacyjną kierowaną do opinii publicznej. Percepcja projektów wzrosła wraz z podniesieniem standardu ich głównych narzędzi komunikacyjnych (np. stron internetowych). Wspólne przedsiębiorstwa określiły również kluczowe wskaźniki skuteczności działania: · ILI określiło kluczowe wskaźniki skuteczności działania i wyników w zakresie dwóch głównych priorytetów: realizacji strategicznego programu badawczego oraz wyników działalności Biura Programowego. Średni czas przyznania dotacji uległ skróceniu o ponad 90 dni. · „Czyste niebo” wdrożyło większość z zaleceń ekspertów. Wyniki zintegrowanych demonstratorów technologii poddane zostały rocznemu przeglądowi przeprowadzanemu przez niezależnych ekspertów. · FCH wprowadziło „wskaźniki operacyjne” w celu monitorowania postępu działań z zakresu badań i rozwoju technologicznego; są one ustalane w oparciu o wskaźniki wyników przy uwzględnieniu celów i ostatnich znanych wyników. · ENIAC wprowadziło kluczowy wskaźnik skuteczności działania dotyczący okresu upływającego od momentu podjęcia decyzji w sprawie finansowania przez Radę Władz Publicznych do momentu pierwszej wypłaty na rzecz każdego z beneficjentów. Dalszy postęp zostanie oceniony w ramach drugiej oceny okresowej oraz w rocznym sprawozdaniu z postępu uzyskanego w 2012 r. Ze względu na fakt, że wspólne przedsiębiorstwa są obecnie w pełni autonomiczne, można dokonać wstępnej oceny wynikających z nich korzyści. Stabilne przyznawanie funduszy obrazuje zaangażowanie przemysłu. Zainteresowanie ze strony MŚP zapewniły tematy badawcze wspólnych przedsiębiorstw WIT, szczególnie ze względu na stabilność i ciągłość środowisk badawczych i innowacyjnych oraz warunki finansowania. W ujęciu ogólnym do końca 2011 r. MŚP otrzymały 21 % środków unijnych. Jak wskazano w pkt. 9.2, WIT sprostały wyzwaniu, jakim było uzyskanie realnego statusu atrakcyjnej dla małych i średnich przedsiębiorstw drogi realizacji działalności badawczej. Korzyści dla MŚP mogą wynikać z udziału w działalności specyficznych środowisk pracy, z tematów badawczych o jasnej orientacji rynkowej oraz z samych wspólnych przedsiębiorstw, jako instrumentu lepiej dostosowanego do ich potrzeb. W szerokiej perspektywie ogólny poziom uczestnictwa zainteresowanych stron jest dobrze zbilansowany, a w działalność badawczą WIT angażują się wszystkie strony. Dane na temat przyznawanych budżetów pokazują, że średnio 45 % środków unijnych otrzymały podmioty badawcze i uczelnie wyższe, a 34 % – sektor przemysłu. Inne podmioty, takie jak organizacje pozarządowe, organizacje parasolowe i fundacje, otrzymały 2 % środków unijnych, natomiast MŚP ok. 21 %. W 2011 r. nastąpiła ewolucja głównych celów badawczych, co miało na celu uwzględnienie aktualnego postępu w odnośnych obszarach technologii. Strategiczne programy badawcze i innowacyjne wspólnych przedsiębiorstw WIT wzbogaciły się o ambitne cele ujęte w szersze ramy czasowe. · W dziedzinie lotnictwa należy wymienić aktualizację celów badawczych przez „Czyste niebo” zgodnie z wytycznymi przedstawionymi w sporządzonym przez Komitet Doradczy ds. Badań Aeronautycznych w Europie (ACARE) w 2011 r. sprawozdaniu pt. „Flightpath 2050, Europe’s vision for Aviation” („Trasa 2050 – Europejska wizja lotnictwa”). · Korekta strategicznego programu badawczego ILI spowoduje zmianę w zakresie rodzajów finansowanych projektów: zaproszenia do składania wniosków będą koncentrować się na projektach wielkoskalowych i przełomowych. · Inicjatywa FCH skorygowała swój wieloletni plan realizacji, a jego cele dotyczące obszarów zastosowania zostały wydłużone do roku 2020 (z roku 2015). · Inicjatywa ARTEMIS skorygowała swój strategiczny program badawczy w celu lepszego uwzględnienia swoistego charakteru systemów wbudowanych jako „układu nerwowego” społeczeństwa z uwagi na ich wszechobecność we wszystkich nowoczesnych produktach, infrastrukturze i usługach. · Strategiczny program badawczy ENIAC pozostaje adekwatny do głównych wyzwań społecznych, co w dużym stopniu związane jest z poprawą funkcjonalności układów scalonych i ograniczeniem zużycia energii. W ujęciu ogólnym, i w porównaniu z poprzednimi wersjami, zaktualizowane programy badawcze i innowacyjne wspólnych przedsiębiorstw w szerokim zakresie uwzględniają strategię badań naukowych i innowacji określoną przez Komisję Europejską w ramach programu „Horyzont 2020”. Związki takie zapewnią spójność i ułatwią uzgodnienie działań unijnych z ogólnymi celami zwiększenia konkurencyjności w przemyśle, doskonałej bazy naukowej i tworzenia nowych miejsc pracy. Nastąpiła dalsza konsolidacja administracyjna wspólnych przedsiębiorstw, szczególnie w zakresie rozwoju ram kontrolnych, o czym świadczy istotne zaawansowanie mechanizmów kontroli. Rady Zarządzające przyjęły strategie audytu ex post i wzięły pod uwagę nowe procedury mające uzupełnić i wzmocnić posiadane systemy kontroli wewnętrznej. Wszystkie wspólne przedsiębiorstwa usprawniły swoje funkcje informatyczne i logistyczne. Dotychczasowe wyniki wspólnych przedsiębiorstw potwierdzają, iż są one ambitnymi inicjatywami europejskimi o potencjale, który pozwala postrzegać je jako modelowe partnerstwa publiczno-prywatne. Komisja gromadzi obecnie wkłady partnerów przemysłowych pod kątem dalszej rozbudowy wspólnych przedsiębiorstw w kontekście kolejnych wieloletnich ram finansowych. Trwają również otwarte konsultacje mające na celu uzyskanie jak najszerszej reakcji pod kątem planowania przyszłości wspólnych przedsiębiorstw w kolejnym okresie finansowania. Niektóre wyzwania wciąż pozostają aktualne: · Obciążenia administracyjne Wspólne przedsiębiorstwa są stosunkowo niewielkie, co sprawia, że koszty bieżące są stosunkowo wysokie. Jednym ze sposobów na podniesienie efektywności mogłoby być przyjęcie przez wspólne przedsiębiorstwa wspólnej struktury administracyjnej. Ich stosunkowo niewielki rozmiar uznany został za „ryzykowny element” przez ekspertów zaangażowanych w pierwszą ocenę okresową ARTEMIS i ENIAC. Wśród możliwych scenariuszy ewolucji obydwu wspólnych przedsiębiorstw, niezależni eksperci zaproponowali zarówno ich połączenie, jak i stworzenie wspólnej struktury wyłącznie do zadań administracyjnych. · Komplementarność i koordynacja z innymi programami unijnymi i krajowymi oraz zaangażowanie sektora przemysłu i państw członkowskich w ARTEMIS i ENIAC Nadszedł czas na próbę lepszego uzgodnienia programów badawczych ARTEMIS i ENIAC z programami krajowymi. Komisja prowadzi obecnie rozmowy z zainteresowanymi stronami na temat ewentualnych skutków organizacyjnych, z uwzględnieniem również obecnej sytuacji gospodarczej. W podobny sposób powstały dokumenty dotyczące wspólnej wizji opracowane z programem Eureka oraz klastrami CATRENE i ITEA2 w 2010 r. Podejście takie mogłoby okazać się użyteczne, i trwają już rozmowy w celu zapewnienia wspólnych ram dla WIT przy jednoczesnym zachowaniu ich indywidualnych podejść – odgórnego w przypadku WIT i oddolnego w przypadku klastrów programu Eureka, przy czym w przypadku obydwu instrumentów zastosowano by strategię inicjowaną przez przemysł. W przypadku wszystkich WIT można podjąć próbę zwiększenia współpracy z państwami członkowskimi w celu wzmocnienia synergii, szczególnie z myślą o ewentualnych nowych uczestnikach oraz MŚP. Finansowanie projektów ARTEMIS i ENIAC odbywa się w oparciu o szczególny model trójstronny. Partnerzy otrzymują większość środków od własnego rządu lub agencji regionalnych w ramach umów o udzielenie dotacji. Wspólne przedsiębiorstwa zapewniają również swoim partnerom finansowanie bezpośrednie o wartości ok. 16,7 % swoich kosztów kwalifikowanych. Taki model finansowania działał dobrze w ciągu pierwszych lat istnienia ARTEMIS, choć z pewnymi ograniczeniami – spowodowanymi głównie przez mniejsze zaangażowanie państw członkowskich w kontekście kryzysu gospodarczego i finansowego. W 2011 r. po raz pierwszy nastąpiła zwyżka tego trendu, i zgodnie z oczekiwaniami taki stan rzeczy ma się utrzymać w 2012 r. Podsumowując doświadczenia uzyskane w pierwszym roku autonomii wszystkich pięciu wspólnych przedsiębiorstw, w którym odnotowano pierwsze pozytywne wyniki[12]: 1) Wspólne przedsiębiorstwa stanowią nowatorski model prowadzenia badań w ramach partnerstwa na rzecz technologii uznawanych za strategiczne dla Europy; zaangażowanie wszystkich partnerów ma kluczowe znaczenie dla uzyskania spodziewanych rezultatów i dla efektywnego budowania konkurencyjności Europy. Niezależnie od mechanizmów finansowania stosowanych przez poszczególne wspólne przedsiębiorstwa, ostatnie dwa lata ujawniły pewnie trudności w zakresie komplementarności środków sektora przemysłu i państw członkowskich. 2) Nie ulega wątpliwości, że wspólne przedsiębiorstwa nabrały tempa i stały się bardziej widoczne oraz zaczęły być postrzegane jako istotne podmioty we własnych obszarach technologii na poziomie globalnym. 3) Należy zapewnić dodatkową elastyczność wdrażania struktur (wspólnych przedsiębiorstw), która pozwoli im skoncentrować się na badaniach zamiast na zadaniach administracyjnych; w razie potrzeby, w celu podniesienia ich efektywności, mogłyby one zostać przeorganizowane w sposób umożliwiający optymalne wykorzystanie zasobów. 4) Osiągnięcia wspólnych przedsiębiorstw powinny być monitorowane i oceniane w oparciu o zestaw kluczowych wskaźników skuteczności działania, które należy sformułować w sposób uwzględniający ich różnorodność z zachowaniem możliwości dokonywania porównań. 5) Wspólne przedsiębiorstwa powinny utrzymać, a nawet zwiększyć swój poziom nieskomplikowania, otwartości i dostępności dla wszystkich potencjalnych beneficjentów. Szczególną uwagę należy zwrócić na nowych uczestników ze słabiej reprezentowanych państw oraz na MŚP. 6) Dla każdego wspólnego przedsiębiorstwa WIT należy określić odpowiednią strategię międzynarodową, z uwzględnieniem ich indywidualnych obszarów badawczych, potencjalnych korzyści ze współpracy w zakresie badań, innowacji i regulacji oraz, co oczywiste, ryzyk ubocznych. W oparciu o uzyskane doświadczenia i w perspektywie przyszłości należy stwierdzić, że wspólne przedsiębiorstwa znajdują się na właściwej drodze do konsolidacji posiadanego potencjału pozwalającego na uznanie ich za modelowe partnerstwo publiczno-prywatne w zakresie unijnej działalności badawczej. Już w roku 2011 wprowadziły one usprawnienia zalecane w pierwszej ocenie okresowej, a w przyszłości należy się spodziewać dalszych usprawnień. Pierwsze sukcesy odniesione w 2011 r., takie jak zmniejszenie kosztów produkcji i utrzymania w dziedzinie aeronautyki, analiza przyszłych aspektów finansowych linii lotniczych oraz otwarcie się konkurujących przedsiębiorstw na partnerów przemysłowych (np. poprzez centralną bazę danych wyników), dowodzą, że wspólne przedsiębiorstwa WIT są w stanie podejmować wyzwania techniczne, ale także stymulować środowisko przemysłowe i badawcze. Istotny postęp w zakresie gromadzenia wyników projektów spodziewany jest w roku 2012. Ponadto trwa wstępna analiza korzyści wynikających z PPP, której wyniki zostaną przedstawione w 2012 r. W ramach oceny stopnia wpływu wspólnych przedsiębiorstw WIT na realizację działań badawczych i innowacyjnych na poziomie unijnym, w analizie uwzględnione zostaną również uzgodnione z państwami członkowskimi kryteria programu „Horyzont 2020”. W tym kontekście dotychczasowe doświadczenia związane z wspólnymi przedsiębiorstwami zostaną również ocenione w oparciu o kryteria określone z myślą o tworzeniu przyszłych PPP. 1. ZAŁĄCZNIK — Postęp uzyskany przez wspólne przedsiębiorstwa WIT w 2011 r. w skrócie 1.1. Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie OBSZAR || POSTĘP – OSIĄGNIĘCIA Strategiczny program badawczy || Cele określone w strategicznym programie badawczym „Czystego nieba” zostały zweryfikowane, podobnie jak faktyczny postęp i założenia dotyczące trafności. Efekty: zaktualizowany plan rozwoju i zaktualizowane prognozy korzyści dla środowiska osiągalnych do czasu zakończenia programu. Pierwszą ocenę wewnętrzną opublikowano w 2012 r. Realizacja zaproszeń do składania wniosków || Liczba zaproszeń do składania wniosków w 2011 r.: ogłoszono 3 zaproszenia do składania wniosków (2011-1; 2011-2; 2011-3). Zrealizowane zostało również ostatnie zaproszenie do składania wniosków opublikowane w 2010 r. (2010-5). Liczba złożonych wniosków: 322 Liczba kwalifikujących się wniosków: 305 Liczba sfinansowanych wniosków: 118 Łączny portfel projektów: 298 (w tym 247 podpisanych umów o udzielenie dotacji) Odniesione sukcesy: - Projekt BLADE (Breakthrough Laminar Aircraft Demonstrator in Europe) wybrany został do zaprezentowania na pierwszym kongresie innowacji (Bruksela, 5–6 grudnia 2011 r.); w jego ramach opracowano system monitoringu wykrywający w czasie rzeczywistym uszkodzenia i awarie nowo zaprojektowanego skrzydła o naturalnym przepływie laminarnym, ograniczając koszt produkcji i utrzymania. - Projekt TaxiBot Dispatch Towing Vehicle (DTV) wyróżniony został nagrodą „2011 Innovation Award” na imprezie Inter Airport Europe w Monachium. Jest to bezdyszlowy ciągnik samolotowy do obsługi samolotów wąskokadłubowych (np. A320, B737), pozwalający na wyłączenie silników samolotu w trakcie kołowania. - Projekt CARING (Contribution of Airlines for the Reduction of Industry Nuisance and Gases) jest jedynym projektem w ramach „Czystego nieba”, w który zaangażowane są linie lotnicze. Projekt ten, realizowany od początku 2010 r. do grudnia 2012 r., ma na celu analizę możliwego wpływu obecnych i przyszłych regulacji z zakresu ochrony środowiska na aspekty finansowe linii lotniczych, a także optymalnych metod przystosowania się linii lotniczych do zmian regulacyjnych. Poziom uczestnictwa, w tym MŚP || W 2011 r.: Ogólna liczba uczestników: 600 Liczba uczestników sfinansowanych projektów: 238 Liczba MŚP uczestniczących w sfinansowanych projektach: 88 – 37 % ogólnej liczby uczestników Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg kategorii: duże przedsiębiorstwa (PRC): 53; uczelnie wyższe i szkoły średnie (HSE): 54; podmioty badawcze (RCE):43 W latach 2009–2011: Zasięg geograficzny uczestnictwa w sfinansowanych projektach (zaproszenia do składania wniosków nr 1-10) wg państw: zaangażowane 23 państwa. Czołówka państw Koordynatorzy Uczestnicy Uczestnicy ogółem UK 52 45 97 DE 52 34 86 ES 31 31 62 IT 28 33 61 FR 39 45 84 Uczestnicy z państw stowarzyszonych (Szwajcaria, Izrael, Norwegia, Turcja) koordynowali 10 wyłonionych projektów. W ramach zaproszeń do składania wniosków ogłoszonych w 2010 r. i 2011 r. wyłoniono po jednym uczestniku z Chin i Rosji, w obydwu przypadkach w roli koordynatora. Komunikacja || „Czyste niebo” uczestniczyło w dwóch ważnych konferencjach branżowych (Aerodays w Madrycie i Paris Air Show). Zorganizowano dni informacyjne dla potencjalnych wnioskodawców w Ankarze, Dublinie, Lizbonie, Tuluzie, Wiedniu i Warszawie. „Czyste niebo” wzięło udział w pierwszym kongresie innowacji, który odbył się w Brukseli w dniach 5–6 grudnia. W Brukseli wspólne przedsiębiorstwo było gospodarzem wspólnej dla wszystkich WIT imprezy zorganizowanej w dniach 5–6 października w budynku Parlamentu Europejskiego. W kwietniu przeredagowana została strona internetowa „Czystego nieba”; ponadto do blisko 3 tys. odbiorców rozesłano kwartalny biuletyn informacyjny. Opublikowano trzy informacje prasowe poświęcone istotnym wydarzeniom, a wzmianki na temat „Czystego nieba” ukazały się w 14 artykułach i publikacjach na terenie UE. W czerwcu 2011 r. „Czyste niebo” zorganizowało okrągły stół poświęcony badaniom aeronautycznym w Europie Środkowej i Wschodniej w celu podniesienia poziomu reprezentacji mniej aktywnych obszarów Europy. Opublikowano informacje na temat udziału MŚP w „Czystym niebie” (2 wywiady). Zarządzanie || W 2011 r. Rada Zarządzająca odbyła cztery posiedzenia. Podczas posiedzenia grudniowego dokonano wyboru przewodniczącego (Charles Champion) i wiceprzewodniczącego (Catalin Nae). 1.2. Wspólne przedsiębiorstwo ILI: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie OBSZAR || POSTĘP – OSIĄGNIĘCIA Strategiczny program badawczy || Dokonano korekty strategicznego programu badawczego, przenosząc punkt ciężkości na wielkoskalowe, przełomowe projekty. Realizacja zaproszeń do składania wniosków || Liczba zaproszeń do składania wniosków ogłoszonych w 2011 r.: 1. Zrealizowano również ostatnie zaproszenie do składania wniosków ogłoszone w 2010 r. (3-2010). W ramach obydwu zaproszeń do składania wniosków zastosowano dwuetapową procedurę składania i oceniania wniosków. Liczba złożonych wniosków (zgłoszenia zainteresowania, wnioski dotyczące pierwszego etapu): 118 Liczba kwalifikujących się wniosków: 110 Liczba sfinansowanych wniosków: 14 Łączny portfel projektów: 30 Odniesione sukcesy: W ramach NEWMEDS, projektu ILI dotyczącego depresji i schizofrenii, stworzono nowe bazy danych pozwalające na gromadzenie i przechowywanie znacznych zbiorów danych, co doprowadziło do kompilacji największego znanego repozytorium danych badań klinicznych dotyczących leków przeciwpsychotycznych, zawierającego dane na temat 23401 pacjentów pochodzące od pięciu wiodących firm farmaceutycznych z tego obszaru. Dodatkowe informacje: http://www.newmeds-europe.com/ Poziom uczestnictwa, w tym MŚP || Ogólna liczba uczestników: łącznie 1377 w ramach zaproszeń do składania wniosków nr 3 (438) i nr 4 (939) Liczba uczestników sfinansowanych projektów: łącznie 266 w ramach zaproszeń do składania wniosków nr 3 (123) i nr 4 (143). W przypadku zaproszenia do składania wniosków nr 3 należy dodać 53 przedsiębiorstw zrzeszonych w EFPIA. W przypadku zaproszenia do składania wniosków nr 4 liczba przedsiębiorstw zrzeszonych w EFPIA nie jest dotychczas znana. Liczba MŚP uczestniczących w sfinansowanych projektach: 47 – 17,7 % ogólnej liczby uczestników w ramach zaproszeń do składania wniosków nr 3 i 4. Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg kategorii, z wyłączeniem przemysłu: organizacje zrzeszające pacjentów: 6; uczelnie wyższe i szkoły średnie (HSE): 208, inne (OTH): 5. Liczba uczestników sfinansowanych projektów w ramach zaproszenia do składania wniosków 2010-3 wg państw (dane na temat 2011-4 są dotychczas niedostępne): zaangażowanych 19 państw. Czołówka państw Uczestnicy ogółem UK 28 DE 21 NL 13 FR 11 SE 9 Ponadto w trzy spośród wyłonionych konsorcjów zaangażowanych było trzech partnerów z USA. Izrael i Islandia miały po 2 uczestników, Szwajcaria – 6. Komunikacja || ILI zorganizowało 6 imprez w 4 krajach, w których udział wzięło od 60 do 250 uczestników. W Brukseli wspólne przedsiębiorstwo wzięło udział we wspólnej dla wszystkich WIT imprezie zorganizowanej w dniach 5–6 października w budynku Parlamentu Europejskiego. Przygotowano sześć informacji prasowych, które zostały udostępnione grupie docelowej blisko 150 dziennikarzy. Opublikowano ok. 30 artykułów w mediach i czasopismach, w tym 6 przeznaczonych dla wyspecjalizowanego środowiska naukowego. Biuletyn informacyjny ILI dociera do 1,5 tys. odbiorców, a liczba wejść na stronę internetową wspólnego przedsiębiorstwa sięga 9 tys. miesięcznie. Zarządzanie || W 2011 r. Rada Zarządzająca odbyła trzy posiedzenia. Oprócz podjęcia decyzji dotyczących prowadzenia wspólnego przedsiębiorstwa WIT Rada powołała również Komitet Naukowy. 1.3. Wspólne przedsiębiorstwo FCH: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie OBSZAR || POSTĘP – OSIĄGNIĘCIA Strategiczny program badawczy || Dokonano korekty wieloletniego planu realizacji. Skorygowane cele dotyczące obszarów zastosowania zostały przedłużone do roku 2020 (z 2015) w celu lepszego uzgodnienia z programem „Horyzont 2020”. Realizacja zaproszeń do składania wniosków || Liczba zaproszeń do składania wniosków w 2011 r.: 1 Liczba złożonych wniosków: 82 Liczba kwalifikujących się wniosków: 80 Liczba sfinansowanych wniosków: 30 Łączny portfel projektów: 98 (w tym 76 podpisanych umów o udzielenie dotacji) Odniesione sukcesy: W szeregu miast europejskich prowadzone są obecnie pionierskie działania z zakresu rozwoju i wprowadzania do eksploatacji autobusów miejskich napędzanych przyjaznymi dla środowiska wodorowymi ogniwami paliwowymi. Realizację „Clean Hydrogen In European Cities” (CHIC) rozpoczęto w listopadzie 2010 r. w celu promocji rozwoju autobusów napędzanych wodorowymi ogniwami paliwowymi na użytek transportu publicznego oraz utorowania drogi dla szerokiego zastosowania tej technologii oraz koniecznej infrastruktury poczynając od roku 2015. Projekt ten stanowi istotny krok w kierunku pełnej komercjalizacji autobusów napędzanych wodorowymi ogniwami paliwowymi. Celem CHIC jest ograniczenie czasu wprowadzenia na rynek tej technologii oraz wsparcie jej startu rynkowego. Dodatkowe informacje: http://chic-project.eu/ Poziom uczestnictwa, w tym MŚP || Ogólna liczba uczestników: 667 Liczba uczestników sfinansowanych projektów: 285 Liczba MŚP uczestniczących w sfinansowanych projektach: 73 – 25,6 % ogólnej liczby uczestników Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg kategorii: duże przedsiębiorstwa (PRC): 76; podmioty badawcze (REC): 77; uczelnie wyższe i szkoły średnie (HSE): 49; organy publiczne (PUB): 3; inne (OTH): 7 Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg państw: zaangażowanych 26 państw. Czołówka państw Uczestnicy ogółem DE 67 UK 36 FR 31 IT 30 BE 26 W działaniach badawczych FCH uczestniczyło pięciu partnerów międzynarodowych (USA, Korea, Chiny, Kanada i Serbia), mających po jednym uczestniku w ramach sfinansowanych projektów. Komunikacja || W 2011 r. FCH stworzyło nową stronę internetową, którą w okresie od marca do końca roku odwiedzono ponad 40 tys. razy. Zorganizowano trzy duże imprezy unijne, a Biuro Programowe i Dyrektor Wykonawczy uczestniczyli w 25 imprezach i konferencjach zewnętrznych, w tym również poza Europą (w USA, Japonii, Korei, Chinach i Kanadzie). FCH wzięło udział we wspólnej imprezie WIT zorganizowanej w budynku Parlamentu Europejskiego w dniach 5–6 października. Zarządzanie || W 2011 r. Rada Zarządzająca odbyła trzy posiedzenia. Oprócz podjęcia decyzji dotyczących prowadzenia wspólnego przedsiębiorstwa WIT w czerwcu Rada dokonała również jednomyślnego wyboru nowego Przewodniczącego, którym został p. Pierre Etienne Franc (ze spółki Air Liquide). 1.4. Wspólne przedsiębiorstwo Artemis: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie OBSZAR || POSTĘP – OSIĄGNIĘCIA Strategiczny program badawczy || W maju Zrzeszenie Branżowe ARTEMIS przedstawiło korektę strategicznego programu badawczego. Następnie wspólne przedsiębiorstwo dokonało aktualizacji swoich celów badawczych. Realizacja zaproszeń do składania wniosków || Liczba zaproszeń do składania wniosków w 2011 r.: 1 (dwuetapowa procedura składania i oceniania wniosków) Liczba złożonych wniosków (wnioski w sprawie kompletnego projektu): 27 Liczba kwalifikujących się wniosków: 27 Liczba sfinansowanych wniosków: 8 Łączny portfel projektów: 44 Poziom uczestnictwa, w tym MŚP || Ogólna liczba uczestników (wnioski w sprawie kompletnego projektu): 540 Liczba uczestników sfinansowanych projektów: 206 Liczba MŚP uczestniczących w sfinansowanych projektach: 62 – 31 % ogólnej liczby uczestników Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg kategorii: duże przedsiębiorstwa (PRC): 73; podmioty badawcze (REC) oraz uczelnie wyższe i szkoły średnie (HSE) łącznie: 71. Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg państw: zaangażowanych 17 państw. Czołówka państw Uczestnicy ogółem ES 31 IT 28 DE 23 FI 19 FR 15 AT 15 USA uczestniczyły w zaproszeniu do składania wniosków ogłoszonym w 2011 r. i w jednym sfinansowanym projekcie. Komunikacja || ARTEMIS wzięło udział w 6 imprezach zorganizowanych wspólnie z partnerami krajowymi w celu promocji zaproszeń do składania wniosków oraz wyników projektów wśród zainteresowanych stron i potencjalnych beneficjentów. W czerwcu zorganizowano obóz letni Zrzeszenia Branżowego ARTEMIS, po którym odbyły się cztery inne duże imprezy. ARTEMIS pomagało przy organizacji wspólnej imprezy WIT, która odbyła się w budynku Parlamentu Europejskiego w dniach 5–6 października. Ukazały się trzy numery magazynu „Artemis” oraz nowe broszury informacyjne. Ponadto w różnych państwach UE opublikowano dziewięć artykułów. Ulepszono tożsamość wizualną WIT. Zarządzanie || Odbyły się trzy posiedzenia Rady Zarządzającej oraz dwa posiedzenia Rady Władz Publicznych. Oprócz podjęcia decyzji dotyczących prowadzenia wspólnego przedsiębiorstwa WIT Rada Zarządzająca wyraziła zgodę na uwzględnienie w wieloletnim planie polityki kadrowej możliwości zatrudnienia oddelegowanych ekspertów krajowych. 1.5. Wspólne przedsiębiorstwo ENIAC: najważniejsze osiągnięcia 2011 r. w skrócie OBSZAR || POSTĘP – OSIĄGNIĘCIA Realizacja zaproszeń do składania wniosków || Liczba zaproszeń do składania wniosków w 2011 r.: 2 (w ramach zaproszenia do składania wniosków nr 1 zastosowano dwuetapową procedurę składania i oceniania wniosków; w ramach zaproszenia do składania wniosków nr 2 – procedurę jednoetapową). Liczba złożonych wniosków (wnioski w sprawie kompletnego projektu): 17 Liczba kwalifikujących się wniosków: 16 Liczba sfinansowanych wniosków: 12 Łączny portfel projektów: 40 Odniesione sukcesy: W lutym 2008 r. rozpoczęto realizację projektu E3Car, mającego na celu podjęcie głównych wyzwań związanych ze sterowaniem układem napędowym pojazdu elektrycznego oraz ograniczenie strat energii na pośrednich etapach układu napędowego. W listopadzie 2011 r. projekt E3Car został wyróżniony nagrodą za innowacyjność w uznaniu ważnych osiągnięć dokonanych w ramach wielu prac rozwojowych dotyczących wielu komponentów kluczowych, w szczególności: - ulepszenia konwersji i dystrybucji napędu o 10 %; - zwiększenia ogólnej efektywności energetycznej o 35 %. Projekt zyskał 28 demonstratorów oraz wygenerował widok architektoniczny pojazdu elektrycznego, a także kolejnych 7 wspólnych projektów z dziedziny mobilności elektrycznej, mobilizujących ponad 100 partnerów i posiadających całkowity budżet na poziomie 180 mln EUR. Dodatkowe informacje: http://www.e3car.eu/ Poziom uczestnictwa, w tym MŚP || Ogólna liczba uczestników (wnioski w sprawie kompletnego projektu): 286 Liczba uczestników sfinansowanych projektów: 195 Liczba MŚP uczestniczących w sfinansowanych projektach: 74 – 37,9 % ogólnej liczby uczestników Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg kategorii: duże przedsiębiorstwa (PRC): 71; podmioty badawcze (REC): 50 Liczba uczestników sfinansowanych projektów wg państw: zaangażowanych 19 państw. Czołówka państw Uczestnicy ogółem NL 49 DE 29 IT 26 FR 21 AT 12 W zaproszeniu do składania wniosków nr 2 wzięło udział pięciu uczestników z Izraela, którzy dołączyli do wyłonionego konsorcjum. Komunikacja || ENIAC odbyło 10 spotkań „twarzą w twarz” z państwami członkowskimi/organami publicznymi. Ponadto pomogło zorganizować unijne Forum Nanoelektroniczne, a na samej imprezie zaprezentowało nową nagrodę za innowacyjność – „ENIAC JU Innovation Award”. ENIAC pomagało przy organizacji wspólnej imprezy WIT, która odbyła się w budynku Parlamentu Europejskiego w dniach 5–6 października Wspólne przedsiębiorstwo uczestniczyło również w wielu imprezach międzynarodowych. Zarządzanie || W 2011 r. odbyły się trzy posiedzenia Rady Zarządzającej oraz pięć posiedzeń Rady Władz Publicznych. Oprócz decyzji dotyczących prowadzenia wspólnego przedsiębiorstwa WIT Rada Zarządzająca podjęła również decyzję o ogłoszeniu zaproszenia do wyrażenia zainteresowania liniami pilotażowymi dotyczącymi kluczowych technologii wspomagających (KET). [1] Decyzja nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotycząca siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013), Dz.U. L 412 z 30.12.2006, s. 1. [2] Niniejszy dokument nie zawiera informacji na temat wspólnego przedsięwzięcia SESAR. Pomimo iż wspólne przedsięwzięcie SESAR posiada tę samą podstawę prawną, co inne wspólne przedsiębiorstwa, jest ono finansowane w ramach siódmego programu ramowego i programów transeuropejskich sieci transportowych, o innym czasie trwania, oraz posiada inne niż pozostałe wspólne przedsiębiorstwa mechanizmy zarządzania i sprawozdawczości. [3] Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1. [4] Dokument roboczy służb Komisji „Wspólne Inicjatywy Technologiczne: kontekst, aktualna sytuacja i charakterystyka”, SEC(2007) 692, Bruksela, 15.5.2007. [5] Grupa „szerpów” została utworzona przez Komisję w lipcu 2009 r. w celu przeanalizowania pierwszych doświadczeń związanych z podjęciem WIT w ramach 7PR. Członkowie grupy rekrutowali się spośród partnerów przemysłowych WIT i partnerstw publiczno-prywatnych utworzonych w ramach planu naprawy gospodarczej. W spotkaniach, którym przewodniczył Dyrektor Generalny DG ds. Badań Naukowych i Innowacji, uczestniczyły także różne służby Komisji. Konkluzje i zalecenia grupy przedstawiono w sprawozdaniu pt. „Designing together the »ideal house« for public-private partnerships in European research” [„Wspólny projekt idealnego otoczenia partnerstw publiczno-prywatnych w dziedzinie badań naukowych w Europie”] (styczeń 2010 r.), udostępnionym pod adresem: ftp://ftp.cordis.europa.eu/pub/fp7/docs/jti/jti-sherpas-report-2010_en.pdf. [6] Udział MŚP w ogólnej liczbie uczestników wynoszący 38 % dotyczy wyłącznie ich uczestnictwa w zaproszeniach do składania wniosków. W ramach „Czystego nieba” na zaproszenia do składania wniosków przeznaczono ze środków unijnych jedynie 200 mln EUR, natomiast 600 mln EUR trafia do „wskazanych beneficjentów”. [7] Przedsiębiorstwa należące do EFPIA nie są uwzględniane na pierwszym etapie procesu (zgłoszenie zainteresowania), ale dopiero w kontekście wniosków w sprawie kompletnego projektu i wniosków wybranych do finansowania. [8] Udział MŚP w ogólnej liczbie uczestników wynoszący 37 % dotyczy wyłącznie ich uczestnictwa w zaproszeniach do składania wniosków. W ramach „Czystego nieba” na zaproszenia do składania wniosków przeznaczono ze środków unijnych jedynie 200 mln EUR, natomiast 600 mln EUR trafia do „wskazanych beneficjentów”. [9] Udział procentowy uczestnictwa MŚP w poszczególnych WIT dotyczy roku 2011. [10] Czołówka państw pod względem liczby uczestników w finansowanych projektach. [11] Należy podkreślić, że dane dotyczące ENIAC obejmują zaproszenia do składania wniosków ogłoszone w ciągu ostatnich trzech lat, natomiast dane dotyczące średniej wielkości konsorcjum w ramach ARTEMIS odnoszą się wyłącznie do zaproszenia do składania wniosków ogłoszonego w 2011 r. [12] Zob. dział załącznika dotyczący realizacji zaproszeń do składania wniosków w ramach danych wspólnych przedsiębiorstw.