UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

• Przyczyny i cele wniosku

Zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim” jest kluczowym elementem unii energetycznej i właśnie tę zasadę wprowadza w praktyce niniejszy wniosek. Najtańsza, najczystsza i najbezpieczniejsza jest energia, której się w ogóle nie używa. Efektywność energetyczną należy traktować jako pełnoprawne źródło energii. Jest to jeden z najbardziej efektywnych kosztowo sposobów wspierania przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz zapewniania wzrostu, zatrudnienia i możliwości inwestycyjnych.

Unijne ramy prawne opierają się na celu w zakresie efektywności energetycznej na 2020 r. wynoszącym 20 % – należy go obecnie określić dla perspektywy czasowej do 2030 r. w następstwie ustaleń Rady Europejskiej z 2014 r. dotyczących celu wynoszącego co najmniej 27 % w roku 2030, który to cel zostanie poddany przeglądowi do 2020 r. z myślą o jego podniesieniu do 30 %, przy czym Parlament Europejski wezwał w swojej rezolucji do przyjęcia wiążącego celu wynoszącego 40 %.

W niniejszym wniosku ustanowiono wiążący cel w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. wynoszący 30 % na poziomie UE. Powyższe zapewnia państwom członkowskim i inwestorom dalekosiężną perspektywę w celu planowania swojej polityki i inwestycji oraz dostosowania strategii do potrzeb efektywności energetycznej. Oparty na specjalnych politykach na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym cel ten przyniesie znaczne i wielorakie korzyści dla Europy. Stanowi on obniżkę zużycia energii końcowej o 17 % w porównaniu z rokiem 2005. Spowoduje zwiększenie wzrostu gospodarczego skutkujące zwiększeniem PKB o 0,4 % (70 mld EUR). Wyższa efektywność energetyczna pomoże europejskim przedsiębiorstwom w zwiększeniu swojej konkurencyjności poprzez utrzymywanie kosztów na niskim poziomie, przy czym oczekuje się, że ceny energii elektrycznej zmniejszą się średnio ze 161 do 157 EUR/MWh. Dzięki temu powstaną lokalne możliwości biznesowe i możliwości zatrudnienia, przy czym szacuje się, że do 2030 r. powstanie 400 000 dodatkowych miejsc pracy we wszystkich sektorach, szczególnie w branży budowlanej, częściowo ze względu na wzrost zapotrzebowania na wykwalifikowanych pracowników fizycznych. Budynki są sektorem zużywającym najwięcej energii w Europie, odpowiedzialnym za zużycie 40 % energii końcowej, zatem cel w zakresie efektywności energetycznej wynoszący 30 % ma duży potencjał w tym sektorze. Wreszcie koszty walki z zanieczyszczeniami i koszty szkód dla zdrowia powinny się zmniejszyć o 4,5–8,3 mld EUR, a bezpieczeństwo energetyczne ulegnie znaczącej poprawie przy zmniejszeniu importu gazu o 12 % w 2030 r.

Zgodnie z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej państwa członkowskie muszą zapewnić, aby dostawcy i dystrybutorzy energii zwiększyli oszczędności energii o 1,5 % rocznie. Są one wdrażane poprzez specjalne systemy zobowiązujące do efektywności energetycznej i środki alternatywne oraz stanowią kluczowy element unijnych ram na rzecz efektywności energetycznej. Okazało się, że mają duży efekt przyciągania w celu uruchamiania oszczędności energii końcowej, zachęcają do prywatnych inwestycji w efektywność energetyczną i wspierają pojawianie się nowych uczestników rynku. Stwarzają wolę polityczną w zakresie realizacji efektywności energetycznej, zwiększając wskaźnik renowacji budynków i upowszechnianie się urządzeń i technik o wysokiej efektywności energetycznej. Jest to kluczowa polityka mająca na celu uwalnianie po roku 2020 niezbędnych inwestycji prywatnych i możliwości rynkowych dla przedsiębiorstw z UE, w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw.

We wniosku przedłużono zatem obowiązek oszczędności energii na okres po roku 2020, zachowując stopę 1,5 % oraz możliwość wykorzystywania zarówno systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej, jak i środków alternatywnych. Dzięki temu zachowano w pełni obecną elastyczność państw członkowskich co do sposobu, w jaki wdrażają obowiązek oszczędności energii zgodnie ze swoim otoczeniem politycznym i warunkami rynkowymi. Ten przepis jest kluczowy dla realizacji unijnych celów w zakresie efektywności energetycznej i klimatu, ponieważ około połowa dodatkowych oszczędności, niezbędna w celu osiągnięcia celu na 2030 r. w zakresie efektywności energetycznej na poziomie 30 %, ma pochodzić z przedłużenia obowiązku na okres po roku 2020.

Aby zapewnić konsumentom, jako czołowym graczom na rynku energii, dodatkowe uprawnienia, Komisja proponuje poprawę zapewniania informacji o zużyciu energii cieplnej i chłodniczej oraz wzmocnienie praw w zakresie opomiarowania i rozliczeń energii cieplnej W celu poprawy częstotliwości przekazywania informacji wprowadzono obowiązek zapewnienia możliwości zdalnego odczytu liczników.

We wniosku wzmocniono aspekty społeczne efektywności energetycznej, wprowadzając wymóg uwzględnienia ubóstwa energetycznego przy opracowywaniu systemów zobowiązujących do efektywności energetycznej i środków alternatywnych. Zmniejszenie wielkości rachunków za energię będzie również szczególnie korzystne dla najbardziej wrażliwych klientów.

W niniejszym wniosku ujęto tylko te przepisy dyrektywy, które muszą zostać zaktualizowane na potrzeby perspektywy czasowej do 2030 r., a także przepisy dotyczące opomiarowania i rozliczeń. Oprócz zmian technicznych dotyczących współczynnika domyślnego w załączniku IV oraz aktów delegowanych w art. 22, pozostałe artykuły tej dyrektywy pozostają bez zmian.