Art. 17 ust. 8 stanowi, że stosowanie art. 17 nie wywołuje skutku w postaci ogólnego obowiązku w zakresie nadzoru. Art. 17 ust. 9 stanowi m.in., że dyrektywa nie wpływa w żaden sposób na zgodne z prawem sposoby korzystania, takie jak korzystanie na podstawie wyjątków lub ograniczeń przewidzianych w prawie Unii, i nie może prowadzić do identyfikacji indywidualnych użytkowników, ani do przetwarzania danych osobowych, chyba że ma to miejsce zgodnie z dyrektywą 2002/58/WE i rozporządzeniem (UE) 2016/679. Motyw 85 stanowi ponadto, że wszelkie przetwarzanie danych osobowych powinno odbywać się z poszanowaniem praw podstawowych, zwłaszcza prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawa do ochrony danych osobowych, oraz musi być zgodne z dyrektywą 2002/58/WE i rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. Wdrażając art. 17, państwa członkowskie muszą przestrzegać unijnego dorobku prawnego w zakresie ochrony danych, w szczególności w odniesieniu do ewentualnych środków technologicznych podejmowanych przez usługodawców we współpracy z podmiotami uprawnionymi zgodnie z art. 17 ust. 4 oraz w kontekście dostępnego użytkownikom mechanizmu składania skarg i dochodzenia roszczeń określonego w art. 17 ust. 9. Państwa członkowskie powinny podczas transpozycji art. 17 zapewnić prawidłowe stosowanie tych przepisów.

Art. 17 ust. 7 stanowi, że jeżeli dostawcy usług udostępniania treści online współpracują z podmiotami uprawnionymi zgodnie z art. 17 ust. 4 w celu uniknięcia nieobjętych zezwoleniem treści, współpraca ta nie może prowadzić do braku dostępu do utworów i innych przedmiotów objętych ochroną zamieszczanych przez użytkowników, które nie naruszają prawa autorskiego i praw pokrewnych.

Art. 17 stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 dyrektywy 2001/29/WE i art. 14 dyrektywy 2000/31/WE. Nie wprowadza on nowego prawa w unijnym prawie autorskim. Zamiast tego w pełni i szczegółowo reguluje czynność „publicznego udostępniania” w ograniczonych okolicznościach objętych tym przepisem „do celów niniejszej dyrektywy”. Potwierdzają to motywy 64 i 65. W motywie 64 wskazano, że art. 17 nie ma wpływu na pojęcie publicznego udostępniania treści lub podawania jej do publicznej wiadomości w innych miejscach na podstawie prawa Unii, ani nie ma wpływu na ewentualne stosowanie art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 2001/29/WE do innych dostawców usług korzystających z treści chronionych prawem autorskim. W motywie 65 stwierdzono, że chociaż art. 14 dyrektywy 2000/31 nie ma zastosowania do odpowiedzialności wynikającej z art. 17, nie powinno to mieć wpływu na stosowanie tego artykułu w odniesieniu do takich dostawców usług do celów wykraczających poza zakres stosowania dyrektywy. Ponieważ art. 17 ma charakter lex specialis, państwa członkowskie powinny wdrożyć ten przepis w sposób szczegółowy, a nie opierać się jedynie na krajowym wdrożeniu art. 3 dyrektywy 2001/29/WE.

Art. 17 ma służyć wspieraniu rozwoju rynku udzielania licencji między podmiotami uprawnionymi a dostawcami usług udostępniania treści online. W tym celu art. 17 stwarza podmiotom uprawnionym podstawę prawną do udzielania zezwoleń na wykorzystanie ich utworów w przypadku ich zamieszczenia przez użytkowników dostawców usług udostępniania treści online, zwiększając tym samym ich możliwości w zakresie licencjonowania i wynagradzania. Wprowadza on również zabezpieczenia dla użytkowników zamieszczających swoje treści, które mogą zawierać treści należące do stron trzecich, chronione prawem autorskim i prawami pokrewnymi.

W art. 17 przewidziano szczególny system zezwoleń i odpowiedzialności dotyczący praw autorskich i praw pokrewnych („prawa autorskie”), który ma zastosowanie do niektórych dostawców usług społeczeństwa informacyjnego określonych zgodnie z art. 2 pkt 6 dyrektywy jako dostawcy usług udostępniania treści online. W poprzednich obowiązujących ramach prawnych nie było jasne, czy ci dostawcy usług ponoszą odpowiedzialność w zakresie praw autorskich za czynności wykonywane przez swoich użytkowników. Art. 17 zapewnia pewność prawa co do tego, czy dostawcy usług udostępniania treści online wykonują czynności regulowane prawem autorskim w związku z czynnościami wykonywanymi przez swoich użytkowników, a także zapewnia pewność prawa użytkownikom.

Chociaż niniejszy dokument nie jest prawnie wiążący, Komisja formalnie przyjęła go jako komunikat i stanowi on wypełnienie mandatu udzielonego Komisji przez prawodawcę unijnego na mocy art. 17 ust. 10. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-401/19 będzie miał wpływ na wdrożenie art. 17 przez państwa członkowskie oraz na niniejsze wytyczne. W następstwie tego wyroku może zaistnieć konieczność dokonania przeglądu wytycznych.

W następstwie otwartego zaproszenia do wyrażenia zainteresowania Komisja zorganizowała w okresie od października 2019 r. do lutego 2020 r. sześć spotkań w ramach dialogu zainteresowanych stron. W okresie od 27 lipca do 10 września 2020 r. przeprowadzono ukierunkowane konsultacje pisemne w celu sfinalizowania dialogu zainteresowanych stron.

Art. 17 ust. 10 dyrektywy w sprawie prawa autorskiego na jednolitym rynku cyfrowym (dyrektywa 2019/790/WE, „dyrektywa w sprawie jednolitego rynku cyfrowego”) zobowiązuje Komisję do wydania wytycznych dotyczących stosowania art. 17, w szczególności w odniesieniu do współpracy między dostawcami usług udostępniania treści online a podmiotami uprawnionymi. W wytycznych uwzględniono rezultaty dialogów zainteresowanych stron zorganizowanych we współpracy z państwami członkowskimi w celu omówienia najlepszych praktyk w zakresie współpracy między dostawcami usług udostępniania treści online a podmiotami uprawnionymi.

Usługodawca musi przechowywać i udzielać publicznego dostępu do przechowywanych treści. Pojęcie „przechowywać” dotyczy przechowywania treści w sposób trwalszy niż tymczasowy, a „udzielać publicznego dostępu” dotyczy udzielenia ogółowi społeczeństwa dostępu do przechowywanych treści.

Art. 17 ma zastosowanie do dostawców usług udostępniania treści online, którzy spełniają definicję zawartą w art. 2 pkt 6 (akapit pierwszy) dyrektywy. „Dostawcę usług udostępniania treści online” zdefiniowano jako dostawcę usług społeczeństwa informacyjnego, którego głównym lub jednym z głównych celów jest przechowywanie i udzielanie publicznego dostępu do dużej liczby chronionych prawem autorskim utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną zamieszczanych przez użytkowników tych usług, które są przez niego organizowane i promowane w celach zarobkowych.

W celu zwiększenia pewności prawa państwa członkowskie mogłyby zachęcać zarówno dostawców usług udostępniania treści online, jak i podmioty uprawnione do przekazywania użytkownikom informacji na temat treści objętych zezwoleniami podmiotów uprawnionych, pozostawiając wszystkim zainteresowanym decyzję co do sposobu, w jaki najlepiej poinformować o istnieniu zezwolenia. Taka przejrzystość mogłaby przyczynić się do uniknięcia ryzyka blokowania zgodnych z prawem sposobów korzystania (zob. sekcja VI).

Państwa członkowskie powinny wdrożyć pojęcie zezwolenia zawarte w art. 17 ust. 2 w świetle motywu 69, zgodnie z którym dostawcy usług udostępniania treści online nie muszą uzyskiwać odrębnego zezwolenia, jeżeli podmioty uprawnione udzieliły już użytkownikom wyraźnego zezwolenia na zamieszczanie określonych treści. W tych przypadkach czynność publicznego udostępniania, w tym czynność podawania do wiadomości, zatwierdzono już w ramach zezwolenia udzielonego użytkownikom. Podmioty uprawnione można by zachęcić do udzielania informacji dostawcom usług na temat udzielonych przez nich odrębnych zezwoleń. W motywie 69 wskazano również, że na korzyść dostawców usług udostępniania treści online nie ma zastosowania domniemanie, że użytkownicy we wszystkich przypadkach uzyskali wszystkie niezbędne zezwolenia na zamieszczane przez nich treści.

W szczególnych przypadkach i w odniesieniu do określonych sektorów można rozważyć wprowadzenie licencji zbiorowych z rozszerzonym skutkiem, pod warunkiem że spełniają one wszystkie warunki określone w prawie UE, a w szczególności w art. 12 dyrektywy. Mechanizmy te można by stosować w szczególności w sytuacji, gdy trudno jest zidentyfikować wszystkie podmioty uprawnione oraz gdy koszt związany z weryfikacją indywidualnych praw jest zbyt wysoki (motyw 45). Jeżeli państwa członkowskie chcą zezwolić na stosowanie licencji zbiorowych z rozszerzonym skutkiem w kontekście art. 17, będą musiały dokonać transpozycji art. 12 dyrektywy, w którym przewidziano szereg zabezpieczeń dotyczących stosowania licencji zbiorowych z rozszerzonym skutkiem. Mechanizmy udzielania licencji zbiorowych z rozszerzonym skutkiem, które można wprowadzić na poziomie krajowym w odniesieniu do zastosowań określonych w art. 17, będą obejmowały wyłącznie zastosowania krajowe.

Czynności publicznego udostępniania lub podawania treści do publicznej wiadomości wymienione w art. 17 ust. 1 należy rozumieć w taki sposób, że obejmują również zwielokrotnienia niezbędne do wykonania tych czynności. Państwa członkowskie nie powinny nakładać na dostawców usług udostępniania treści online obowiązku uzyskania zezwolenia na zwielokrotnienia dokonywane w kontekście art. 17.

Dostawcy usług udostępniania treści online muszą uzyskać zezwolenie na czynność publicznego udostępniania lub podawania do publicznej wiadomości określoną w art. 17 ust. 1. W dyrektywie nie zdefiniowano pojęcia „zezwolenie” i należy je interpretować zgodnie z założeniami i celami art. 17. W art. 17 ust. 1 nie określono sposobu uzyskiwania zezwoleń od podmiotów uprawnionych. Zarówno art. 17 ust. 1, jak i odpowiadający mu motyw 64 mają bowiem charakter otwarty i odnoszą się do uzyskania zezwolenia, „w tym poprzez zawarcie umowy licencyjnej”. Państwa członkowskie mogą określić różne modele zezwoleń „aby wspierać rozwój rynku udzielania licencji” co jest jednym z głównych celów art. 17.

Można uznać, że dostawcy usług, którzy odmawiają zawarcia umowy dotyczącej licencji oferowanej na sprawiedliwych warunkach i zachowującej rozsądną równowagę między stronami, nie dołożyli starań w celu uzyskania zezwolenia. Z drugiej strony, dostawcy usług nie powinni być zobowiązani do przyjmowania ofert zawarcia umów, których nie oparto na uczciwych warunkach i w których nie zapewnia się równowagi między stronami. Kwestia tego, co stanowi uczciwe warunki i rozsądną równowagę między stronami, będzie ustalana na podstawie analizy poszczególnych przypadków.

Pojęcie dołożenia starań powinno zatem obejmować również starania podejmowane przez dostawców usług udostępniania treści online, we współpracy z podmiotami uprawnionymi, w celu prowadzenia negocjacji w dobrej wierze i zawierania uczciwych umów licencyjnych. W tym celu dostawcy usług powinni zachować przejrzystość wobec podmiotów uprawnionych w odniesieniu do kryteriów, które zamierzają stosować w celu identyfikacji i uiszczania opłat za treści objęte umową, w szczególności gdy dostawcy usług korzystają z technologii rozpoznawania treści w celu zgłaszania przypadków wykorzystywania treści objętych licencją, oraz w miarę możliwości osiągnąć porozumienie z podmiotami uprawnionymi.

W świetle motywu 61, jeżeli negocjowane są umowy licencyjne, powinny one być uczciwe i zachowywać rozsądną równowagę dla obu stron. Podmioty uprawnione i dostawcy usług udostępniania treści online powinni dążyć do jak najszybszego zawarcia porozumienia. Motyw 61 stanowi również, że podmioty uprawnione powinny uzyskać odpowiednie wynagrodzenie za korzystanie z ich utworów i innych przedmiotów objętych ochroną.

Starania podejmowane w celu dotarcia do podmiotów uprawnionych w celu uzyskania niezbędnych zezwoleń powinny być oceniane na podstawie analizy poszczególnych przypadków, biorąc pod uwagę w szczególności rozmiar i rodzaj grupy odbiorców usługi oraz różne rodzaje udostępnianych treści, w tym szczególne sytuacje, w których niektóre rodzaje treści mogą pojawiać się w ramach usługi jedynie sporadycznie. Chociaż od dużych dostawców usług posiadających dużą grupę odbiorców w kilku lub wszystkich państwach członkowskich można oczekiwać dotarcia do dużej liczby podmiotów uprawnionych w celu uzyskania zezwoleń, od mniejszych dostawców usług o ograniczonej grupie odbiorców lub o zasięgu krajowym można oczekiwać aktywnego nawiązania kontaktu jedynie z odpowiednimi organizacjami zbiorowego zarządzania i ewentualnie z kilkoma innymi łatwymi do zidentyfikowania podmiotami uprawnionymi. Ci mniejsi dostawcy usług musieliby zadbać o to, aby inne podmioty uprawnione mogły się z nimi łatwo skontaktować, na przykład poprzez udostępnienie na swojej stronie internetowej przejrzystych danych kontaktowych lub narzędzi ad hoc. Byliby oni zobowiązani do nawiązania kontaktu ze wszystkimi podmiotami uprawnionymi, które zwrócą się do nich z propozycją udzielenia licencji.

Jednocześnie, zgodnie z zasadą proporcjonalności oraz uwzględniając ilość i różnorodność treści zamieszczanych przez użytkowników, nie należy oczekiwać od dostawców usług aktywnego poszukiwania podmiotów uprawnionych, których nie można łatwo zidentyfikować na podstawie jakichkolwiek uzasadnionych norm. Aby ułatwić identyfikację podmiotów uprawnionych i udzielanie zezwoleń, państwa członkowskie mogą zachęcać do tworzenia rejestrów podmiotów uprawnionych, do których dostawcy usług udostępniania treści online mogliby mieć wgląd, w stosownych przypadkach, zgodnie z przepisami o ochronie danych.

Państwa członkowskie powinny zagwarantować uwzględnienie zasady proporcjonalności określonej w art. 17 ust. 5 przy ocenie, czy dostawca usług udostępniania treści online dołożył starań zgodnie z art. 17 ust. 4 lit. a) i b) oraz czy spełnił wymogi art. 17 ust. 4 lit. c). Ma to znaczenie w szczególności dla ochrony wolności prowadzenia działalności gospodarczej przez dostawców usług.

Pojęcie „dołożenia starań” nie jest zdefiniowane i nie ma odniesienia do prawa krajowego, więc jest to autonomiczne pojęcie prawa Unii, a państwa członkowskie powinny dokonać jego transpozycji zgodnie z niniejszymi wytycznymi i interpretować je w kontekście celu i założeń art. 17 oraz treści całego artykułu.

W art.17 ust. 4 określono trzy warunki kumulatywne, na które dostawcy usług mogą się powoływać w celu uchronienia się przed odpowiedzialnością. Muszą wykazać, że a) dołożyli starań, aby uzyskać zezwolenia, b) dołożyli starań – zgodnie z wysokimi standardami staranności zawodowej w sektorze – aby zapewnić brak dostępu do poszczególnych utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, w odniesieniu do których podmioty uprawnione przekazały dostawcom usług odpowiednie i niezbędne informacje oraz c) działali niezwłocznie po otrzymaniu odpowiednio uzasadnionego zastrzeżenia od podmiotów uprawnionych w celu zablokowania dostępu do utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną, których dotyczy zastrzeżenie, lub usunięcia ich ze swoich stron internetowych, a także dołożyli starań, aby zapobiec ich przyszłemu zamieszczaniu.

-Należy również rozważyć dostępność odpowiednich i skutecznych środków oraz związane z tym koszty, np. w przypadku gdy dostawcy usług kupują rozwiązania od stron trzecich/dostawców technologii oraz gdy są one opracowywane wewnętrznie, jak również koszty związane z kontrolą przeprowadzaną przez człowieka w kontekście sporów (zob. sekcja IV). Ponadto należy wziąć pod uwagę łączny koszt różnych rozwiązań, które mogą wymagać wdrożenia przez dostawcę usług, a także ograniczenia technologii w zależności od rodzaju treści. Przykładowo w przypadku różnych rodzajów treści mogą być potrzebne różne rozwiązania (np. technologie rozpoznawania treści w przypadku muzyki mogą nie być takie same jak w przypadku obrazów nieruchomych i mogą je opracowywać różni dostawcy technologii). Oprócz tego należy uwzględnić łączny koszt, gdy podmioty uprawnione same opracowały różne rozwiązania w zakresie ochrony, które wymagają od dostawców usług stosowania różnego oprogramowania (np. w przypadku różnych rozwiązań w zakresie znaków wodnych).

-Rodzaj i wielkość grupy odbiorców usługi: można oczekiwać, że więksi dostawcy usług z dużą grupą odbiorców będą wdrażać bardziej zaawansowane rozwiązania/technologie niż inni dostawcy usług o ograniczonej liczbie odbiorców i ograniczonych zasobach. Bardziej proporcjonalne mogłoby być oczekiwanie, że mniejsi dostawcy usług będą korzystać z prostszych rozwiązań (takich jak metadane lub wyszukiwanie według słów kluczowych), o ile rozwiązania te nie prowadzą do nadmiernego blokowania treści, co jest sprzeczne z ust. 7 i 9.

Oceny, czy dostawca usług udostępniania treści online „dołożył starań” na podstawie lit. b) w odniesieniu do określonych treści chronionych, w przypadku których przekazano uprzednio odpowiednie i niezbędne informacje, należy dokonywać na podstawie analizy poszczególnych przypadków zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w art. 17 ust. 5 i z poszanowaniem art. 17 ust. 7–9. W praktyce oznacza to, że nie należy oczekiwać od dostawców usług udostępniania treści online stosowania najbardziej kosztownych lub wyrafinowanych rozwiązań, jeżeli w ich konkretnym przypadku byłoby to nieproporcjonalne. Ma to zastosowanie również w przypadku treści oznaczonych przez odpowiednie podmioty uprawnione jako treści, których udostępnienie mogłoby wyrządzić im znaczną szkodę, jak wyjaśniono w sekcji VI poniżej. Ponadto, jak wyjaśniono w motywie 66, nie można wykluczyć, że w niektórych przypadkach nieobjętych zezwoleniem treści można uniknąć jedynie stosując się do zgłoszenia dokonanego przez podmiot uprawniony. Może to być proporcjonalne na przykład w przypadku treści, w odniesieniu do których technologia nie jest łatwo dostępna na rynku lub w danym momencie nie została opracowana.

W odniesieniu do obecnych praktyk rynkowych, dialog zainteresowanych stron przeprowadzony przez Komisję wykazał, że technologia rozpoznawania treści jest obecnie powszechnie stosowana do zarządzania korzystaniem z treści chronionych prawem autorskim, przynajmniej przez głównych dostawców usług udostępniania treści online i w odniesieniu do niektórych rodzajów treści. Technologia rozpoznawania treści na podstawie cyfrowego odcisku palca wydaje się być szeroko stosowana przez głównych dostawców usług w odniesieniu do treści wideo i audio. Tej konkretnej technologii nie należy jednak koniecznie uznawać za normę rynkową, zwłaszcza w przypadku mniejszych dostawców usług.

W związku z tym, aby ustalić, czy dostawca usług udostępniania treści online dołożył starań zgodnie z wysokimi standardami staranności zawodowej w sektorze, szczególnie istotne jest, aby przyjrzeć się praktykom branżowym dostępnym na rynku w danym momencie. Obejmuje to wykorzystanie technologii lub konkretnych rozwiązań technologicznych. Jak wyjaśniono w motywie 66, „wszelkie kroki podejmowane przez dostawców usług powinny być skuteczne w odniesieniu do zamierzonych celów”. Dostawcy usług udostępniania treści online powinni jednak mieć swobodę wyboru technologii lub rozwiązania w celu spełnienia obowiązku dołożenia starań w ich konkretnej sytuacji.

Dokładając starań w celu wdrożenia odpowiednich rozwiązań mających zapewnić brak dostępu do szczególnych nieobjętych zezwoleniem treści, w odniesieniu do których przekazano odpowiednie i niezbędne informacje, dostawcy usług udostępniania treści online muszą postępować zgodnie z wysokimi standardami staranności zawodowej w sektorze. Jak podkreślono w motywie 66, aby ocenić czy dany dostawca usług udostępniania treści online dołożył starań, „należy wziąć pod uwagę to, czy dostawca usług podjął wszystkie kroki, jakie podjąłby staranny podmiot dla osiągnięcia celu dotyczącego zapobiegania dostępności nieobjętych zezwoleniem utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną na swojej stronie internetowej, przy uwzględnieniu najlepszych praktyk stosowanych w sektorze i skuteczności podjętych kroków w świetle wszystkich istotnych czynników i rozwoju sytuacji.”

Zgodnie z art. 17 ust. 4 lit. b) starań należy dołożyć wyłącznie, aby zapewnić brak dostępu do poszczególnych utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, w odniesieniu do których podmioty uprawnione przekazały dostawcom usług „odpowiednie i niezbędne informacje”. W motywie 66 określono, że jeżeli podmioty uprawnione nie przekażą informacji spełniających wymogi art. 17 ust. 4, dostawcy usług udostępniania treści online nie ponoszą odpowiedzialności za zamieszczone treści nieobjęte zezwoleniem. W przypadku nieprzekazania tych informacji dostawcy usług udostępniania treści online nie mogą podejmować działań. W związku z tym współpraca między dostawcami usług udostępniania treści online a podmiotami uprawnionymi ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia skuteczności art. 17 ust. 4 lit. b).

Wdrażając art. 17 ust. 4 lit. b) do prawa krajowego, państwa członkowskie powinny pamiętać, że podlega on zasadzie proporcjonalności przewidzianej w art. 17 ust. 5.

Drugi warunek ustanowiony w art. 17 ust. 4 stanowi, że jeżeli nie udzielono zezwolenia, dostawcy usług udostępniania treści online ponoszą odpowiedzialność za nieobjęte zezwoleniem czynności publicznego udostępniania, w tym podawania do wiadomości publicznej treści ich użytkowników, chyba że wykażą, iż dołożyli starań – zgodnie z wysokimi standardami staranności zawodowej w sektorze – aby zapewnić brak dostępu do poszczególnych utworów i innych przedmiotów objętych ochroną, w odniesieniu do których podmioty uprawnione przekazały dostawcom usług odpowiednie i niezbędne informacje („odpowiednie i niezbędne informacje”).

-Rodzaj treści zamieszczanych przez użytkowników: gdy usługa pozwala udostępniać różne rodzaje treści, działania, jakie należy podjąć, mogą się różnić w zależności od tego, czy określona treść jest powszechna na danej stronie internetowej, czy też jest mniej powszechna, pod warunkiem, że spełniono obowiązek dołożenia starań. Można oczekiwać, że dostawcy usług zastosują bardziej złożone rozwiązania w odniesieniu do pierwszego przypadku w porównaniu z drugim.

Co więcej, w zależności od skali treści dostępnych w ich serwisach dostawcy usług udostępniania treści online mogą zdecydować się na udostępnienie różnych narzędzi różnym podmiotom uprawnionym, o ile dzięki tym rozwiązaniom spełniają obowiązek dołożenia starań do celów art. 17 ust. 4 lit. b).

Informacje, o których mowa, muszą być dokładne, aby umożliwić dostawcy usług udostępniania treści online podjęcie działań. To, co może stanowić „odpowiednie” informacje, będzie się różnić w zależności od danych utworów i okoliczności, które wiążą się z poszczególnymi utworami lub innymi przedmiotami objętymi ochroną. Informacje te powinny być co najmniej dokładne w odniesieniu do własności praw do danego utworu lub przedmiotu objętego ochroną. To, co można uznać za „niezbędne”, będzie się różnić w zależności od rozwiązań stosowanych przez dostawców usług. Powinno to umożliwiać dostawcom usług skuteczne stosowanie ich rozwiązań technologicznych. Na przykład w przypadku korzystania z technologii cyfrowego odcisku palca podmioty uprawnione mogą zostać poproszone o dostarczenie cyfrowego odcisku palca określonego utworu/przedmiotu objętego ochroną lub pliku, którego cyfrowy odcisk palca stworzy sam dostawca usług, wraz z informacją o posiadaniu praw. W przypadku stosowania rozwiązań opartych na metadanych, przekazywane informacje mogą na przykład obejmować tytuł, autora/producenta, czas trwania, datę lub inne informacje, które są odpowiednie i niezbędne dla dostawców usług udostępniania treści online do podjęcia działań. W tym kontekście ważne jest, aby metadane przekazane przez podmioty uprawnione nie zostały później usunięte.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że kluczowe znaczenie ma współpraca, koncepcja „niezbędnych i odpowiednich informacji” obejmuje założenie, że dostawcy usług biorą pod uwagę charakter i jakość informacji, które podmioty uprawnione faktycznie są w stanie przekazać. W tym względzie należy zachęcać podmioty uprawnione i dostawców usług udostępniania treści online do współpracy w zakresie najlepszego sposobu identyfikacji utworów.

Przekazując dostawcom usług odpowiednie i niezbędne informacje, podmioty uprawnione mogą zdecydować się na wskazanie konkretnych treści chronionych prawem autorskim i prawami pokrewnymi, których nieuprawnione udostępnienie online mogłoby spowodować dla nich znaczące szkody gospodarcze. Uprzednie oznaczenie takich treści przez podmioty uprawnione może być czynnikiem, który należy wziąć pod uwagę przy ocenie, czy dostawcy usług udostępniania treści online dołożyli starań w celu zapewnienia braku dostępu do tych konkretnych treści oraz czy uczynili to zgodnie z gwarancjami dotyczącymi zgodnych z prawem sposobów korzystania na podstawie art. 17 ust. 7, jak wyjaśniono w części VI poniżej.

3. „PROCEDURA ZASTRZEŻENIA I USUNIĘCIA” ORAZ „PROCEDURA ZASTRZEŻENIA I TRWAŁEGO USUNIĘCIA” (ART. 17 UST. 4 LIT. c))

Trzeci warunek określony w art. 17 ust. 4 lit. c) stanowi, że dostawcy usług udostępniania treści online powinni ponosić odpowiedzialność za niedozwolone działania polegające na publicznym komunikowaniu, w tym podawania do wiadomości publicznej, chyba że wykażą oni, że działali niezwłocznie po otrzymaniu odpowiednio uzasadnionego zastrzeżenia od podmiotów uprawnionych w celu zablokowania dostępu do utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną, których dotyczy zastrzeżenie, lub usunięcia ich ze swoich stron internetowych, a także dołożyli starań, aby zapobiec ich przyszłemu zamieszczaniu zgodnie z art. 17 ust. 4 lit. b).

Ten system zastrzeżenia i usunięcia (ang. notice and take down) oraz zastrzeżenia i trwałego usunięcia (ang. notice and stay down) ma zastosowanie, gdy treści, na które nie udzielono uprawnienia, stały się dostępne na stronach internetowych dostawców usług udostępniania treści online. W praktyce główne scenariusze, w których nieobjęte zezwoleniem treści mogą stać się dostępne i wymagać podjęcia działań na podstawie art. 17 ust. 4 lit. c), są następujące:

(I)Podmioty uprawnione nie przekazały z wyprzedzeniem dostawcom usług udostępniania treści online „odpowiednich i niezbędnych” informacji zgodnie z art. 17 ust. 4 lit. b) w celu uniknięcia dostępności nieobjętych zezwoleniem treści. Podmioty te działają ex post, po tym jak dana treść stała się dostępna, i zwracają się o jej trwałe usunięcie na podstawie niezbędnych i odpowiednich informacji od podmiotów uprawnionych; lub

(II)Dostawcy usług udostępniania treści online dołożyli „starań”, aby uniknąć udostępniania nieobjętych zezwoleniem treści zgodnie z art. 17 ust. 4 lit. b), ale pomimo tych starań nieobjęte zezwoleniem treści stają się dostępne z obiektywnych przyczyn, na przykład gdy niektórych treści nie można rozpoznać ze względu na nieodłączne ograniczenia technologiczne; lub

(III)W niektórych szczególnych przypadkach od dostawców usług udostępniania treści online można oczekiwać podjęcia działań dopiero po złożeniu zastrzeżenia przez podmioty uprawnione, jak wyjaśniono w motywie 66.

Do „starań”, jakie powinni dołożyć dostawcy usług w celu zapobieżenia zamieszczaniu w przyszłości utworów, których dotyczy zastrzeżenie, należy podejść w taki sam sposób jak w odniesieniu do art. 17 ust. 4 lit. b), jak wyjaśniono w podsekcji 2. Ocenę tego, czy dostawcy usług dołożyli starań, należy przeprowadzać w poszczególnych przypadkach, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności przewidzianej w art. 17 ust. 5.

Państwa członkowskie powinny mieć na uwadze, że stosowanie art. 17 nie powinno wywoływać skutku w postaci jakiegokolwiek ogólnego obowiązku w zakresie nadzoru, jak określono w ust. 8, oraz że należy chronić zgodne z prawem sposoby korzystania, jak przewidziano w ust. 7 i 9, co wyjaśniono dokładniej w sekcji VI. Ma to szczególne znaczenie dla stosowania drugiej części lit. c), zgodnie z którą dostawcy usług muszą dołożyć starań, aby zapobiec przyszłemu zamieszczaniu utworów, których dotyczy zastrzeżenie.

Podobnie jak w przypadku art. 17 ust. 4 lit. b), podmioty uprawnione muszą przekazać określone informacje zanim dostawca usług udostępniania treści online będzie mógł podjąć działania.

Wdrażając art. 17 ust. 4 lit. c), państwa członkowskie muszą wyraźnie odróżnić rodzaj informacji, które przekazują podmioty uprawnione w „odpowiednio uzasadnionym zastrzeżeniu” dotyczącym usunięcia treści (część lit. c) dotycząca „usunięcia”), od „odpowiednich i niezbędnych informacji”, które przekazują do celów zapobiegania przyszłemu zamieszczaniu utworów, których dotyczy zastrzeżenie (część lit. c) dotycząca „trwałego usunięcia”, która odnosi się do lit. b)).

W odniesieniu do informacji, które należy przekazać w celu wypełnienia obowiązku usunięcia na podstawie ust. 4 lit. c), a w szczególności w odniesieniu do elementów, które należy uwzględnić w „odpowiednio uzasadnionym zastrzeżeniu”, Komisja zaleca państwom członkowskim, aby przy wdrażaniu przepisów kierowały się zaleceniem Komisji w sprawie działań na rzecz skutecznego zwalczania nielegalnych treści w internecie. W pkt 6–8 zalecenia wymieniono elementy, które można zawrzeć w zastrzeżeniach. Zastrzeżenia powinny być dostatecznie precyzyjne i odpowiednio uzasadnione, aby umożliwić dostawcom usług „podejmowanie świadomych i rzetelnych decyzji w odniesieniu do treści, których dotyczy zawiadomienie, zwłaszcza w odniesieniu do tego, czy daną treść należy uznać za nielegalną, czy nie”. W szczególności zastrzeżenia powinny zawierać „wyjaśnienie powodów, dla których podmiot składający zastrzeżenie uznaje treść za nielegalną, a także wyraźne określenie lokalizacji takiej treści”. Te konkretne informacje nie byłyby koniecznie wymagane na podstawie art. 17 ust. 4 lit. b), ale co do zasady powinny być wymagane na podstawie art. 17 ust. 4 lit. c) akapit pierwszy. W zaleceniu przewidziano także możliwość podania w zastrzeżeniu danych kontaktowych przez podmioty zastrzegające, jeżeli wyrażą one taką wolę.

Jeżeli chodzi o obowiązek „trwałego usunięcia”, w art. 17 ust. 4 lit. c) część druga dostawców usług zobowiązano do dołożenia starań w celu uniknięcia przyszłego zamieszczania utworów lub innych przedmiotów objętych ochroną zastrzeżonych przez podmioty uprawnione. Przepis ten odsyła do lit. b) tego samego ustępu, co oznacza, że aby dostawcy usług mogli dołożyć starań w celu uniknięcia przyszłego zamieszczania na podstawie tego przepisu, podmioty uprawnione muszą przekazać im tego samego rodzaju „odpowiednie i niezbędne” informacje, co w przypadku stosowania lit. b). Oznacza to na przykład, że jeżeli dostawca usług korzysta z technologii cyfrowego odcisku palca w celu uniknięcia przyszłego zamieszczania utworów, których dotyczy zastrzeżenie, otrzymanie jedynie informacji zawartych w zastrzeżeniu byłoby niewystarczające. W takim przypadku, aby umożliwić dostawcom usług uniknięcie przyszłego zamieszczania utworów, których dotyczy zastrzeżenie, podmioty uprawnione musiałyby przekazać dostawcom usług cyfrowe odciski palca utworów lub pliki z treścią.