Recommendation for a COUNCIL RECOMMENDATION on the National Reform Programme 2011 of Portugal[and delivering a Council opinionon the updated Stability Programme of Portugal, 2011-2014]





Zalecenie ZALECENIE RADY w sprawie krajowego programu reform Portugalii z 2011 r. oraz zawierające opinię Rady w sprawie zaktualizowanego programu stabilności na lata 2011-2014 przedstawionego przez Portugalię RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 121 ust. 2 i art. 148 ust. 4, uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych, w szczególności jego art. 5 ust. 3, uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej, uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej, uwzględniając opinię Komitetu Zatrudnienia, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, a także mając na uwadze, co następuje: (1) W dniu 26 marca 2010 r. Rada Europejska przyjęła wniosek Komisji Europejskiej dotyczący wprowadzenia nowej strategii na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego, zatytułowanej „Europa 2020”, opartej na ściślejszej koordynacji polityki gospodarczej, która skupiać się będzie na najważniejszych obszarach wymagających podjęcia działań służących pobudzeniu europejskiego potencjału w dziedzinie zrównoważonego rozwoju i konkurencyjności. (2) W dniu 13 lipca 2010 r. Rada przyjęła zalecenie w sprawie ogólnych wytycznych polityk gospodarczych państw członkowskich i Unii (na lata 2010–2014), a w dniu 21 października 2010 r. decyzję dotyczącą wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia państw członkowskich[1], które razem stanowią „zintegrowane wytyczne”. Państwa członkowskie zostały poproszone o uwzględnienie zintegrowanych wytycznych w swojej krajowej polityce gospodarczej i polityce zatrudnienia. (3) Dnia 12 stycznia 2011 r. Komisja przyjęła pierwszą roczną analizę wzrostu gospodarczego, rozpoczynając w ten sposób nowy cykl zarządzania gospodarczego w UE i pierwszy europejski semestr zintegrowanej i prowadzonej ex ante koordynacji polityki, który ma swoje umocowanie w strategii „Europa 2020”. (4) Dnia 25 marca 2011 r. Rada Europejska zatwierdziła priorytety dotyczące konsolidacji budżetowej i reform strukturalnych (zgodnie z konkluzjami Rady z dnia 15 lutego i 7 marca 2011 r. i w związku z przedstawioną przez Komisję roczną analizą wzrostu gospodarczego). Podkreśliła ona również priorytetowe znaczenie przywrócenia dobrej sytuacji budżetowej i stabilności finansów publicznych, zmniejszenia bezrobocia w drodze reform rynku pracy oraz podjęcia nowych działań służących zwiększeniu tempa wzrostu. Rada zwróciła się do państw członkowskich, aby przekształciły te priorytety w konkretne środki, które zostaną włączone do ich programów stabilności lub programów konwergencji oraz do ich krajowych programów reform. (5) W dniu 25 marca 2011 r. Rada Europejska wezwała także państwa członkowskie uczestniczące w pakcie euro plus, by przedstawiły swoje zobowiązania w ramach tego paktu odpowiednio wcześnie, tak by mogły zostać włączone do ich programów stabilności lub konwergencji oraz krajowych programów reform. W portugalskim programie nie poinformowano wprawdzie explicite o konkretnych zobowiązaniach i działaniach na rok 2011, ale mają one zostać przedłożone Radzie Europejskiej. (6) Dnia 23 marca 2011 r. rząd Portugalii przedłożył parlamentowi krajowemu program stabilności na lata 2011-2014, który go odrzucił. Dnia 19 kwietnia 2011 r. rząd Portugalii przedłożył krajowy program reform. Proponowane scenariusze makroekonomiczne i budżetowe oraz zalecenia dotyczące polityki zostały przejęte w protokole ustaleń podpisanym w dniu 17 maja 2011 r. (7) Dnia 17 maja 2011 r. Rada przyjęła decyzję 2011/0122 w sprawie przyznania Portugalii średnioterminowej pomocy finansowej na okres trzech lat (2011-2014), zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) nr 407/2010 z dnia 11 maja 2010 r. ustanawiającym europejski mechanizm stabilizacji finansowej. W towarzyszącym protokole ustaleń podpisanym w tym samym dniu i w jego kolejnych uzupełnieniach określono warunki dotyczące polityki gospodarczej, na podstawie których wypłacana jest pomoc finansowa. (8) W 2010 r. PKB Portugalii wzrosło o 1,3 %. Ta dodatnia stopa wzrostu wynika jednak w dużej mierze z wyjątkowych okoliczności, które spowodowały dynamiczny wzrost eksportu i spożycia prywatnego. Sytuacja w zakresie kształtowania się cen oraz kosztów wyraźnie wskazywała, że Portugalia nie zwiększała konkurencyjności na tyle szybko, aby skorygować deficyt na rachunku obrotów bieżących, który sięgnął najwyższy poziom – 10 % PKB – w 2010 r. Słaba kondycja całej gospodarki i gwałtowny wzrost stopy bezrobocia (11,2 % na koniec 2010 r.) znalazła odzwierciedlenie w wysokich deficytach sektora instytucji rządowych i samorządowych, które przekroczyły 10 % PKB w 2009 r. i 9 % PKB w 2010 r., w porównaniu z 3,5 % w 2008 r. W efekcie Portugalia znalazła się niedawno pod rosnącą presją na rynkach finansowych w związku z czym pojawiły się obawy co do stabilności finansów publicznych tego państwa. Po kolejnych obniżkach ratingu jej obligacji przez agencje ratingowe, Portugalia straciła możliwość pozyskiwania refinansowania na warunkach niezagrażających stabilności finansów publicznych w długim okresie. Również sektor bankowy, który jest w bardzo dużym stopniu uzależniony od finansowania zewnętrznego, pozyskiwanego głównie w strefie euro, został stopniowo pozbawiony dostępu do finansowania rynkowego. (9) Portugalia zobowiązała się do wprowadzenia gospodarczego i finansowego programu dostosowawczego w celu przywrócenia zaufania do swojego długu państwowego i sektora bankowego oraz aby wesprzeć wzrost gospodarczy i zatrudnienie. Program przewiduje kompleksowe działania na trzech frontach: (i) wiarygodną i zrównoważoną strategię konsolidacji budżetowej, wspieraną przez środki polityki budżetowej o charakterze strukturalnym i skuteczniejszą kontrolę budżetową; (ii) głębokie i przewidujące wczesne działania reformy strukturalne rynku pracy i rynku produktowego; oraz (iii) działania chroniące sektor finansowy przed niekontrolowanym przebiegiem procesu eliminacji dźwigni finansowej poprzez mechanizmy rynkowe i instrumenty wspierające. (10) Komisja dokonała oceny krajowego programu reform[2]. Komisja wzięła pod uwagę nie tylko ich znaczenie dla zrównoważonego charakteru polityki budżetowej i polityki społeczno-gospodarczej w Portugalii, ale także stopień poszanowania przepisów oraz wytycznych UE, ze względu na konieczność wzmocnienia całościowego zarządzania gospodarczego w Unii Europejskiej poprzez wnoszenie na poziomie UE wkładu w przyszłe decyzje krajowe. W tym kontekście Komisja podkreśla pilny charakter wdrożenia planowanych środków w celu wdrożenia decyzji Rady 2011/0122, NINIEJSZYM ZALECA Portugalii: Wdrożenie środków określonych w decyzji Rady 2011/0122 i szczegółowo określonych w protokole ustaleń z dnia 17 maja 2011 r. oraz jego kolejnych uzupełnieniach. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Utrzymane w mocy na 2011 r. decyzją Rady 2011/308/UE z dnia 19 maja 2011 r. [2] Zob. SEC(2011) 730.