KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY

Ocena wykonania decyzji Rady 2011/xxx/UE z dnia 12 lipca 2011 r. skierowanej do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu (październik 2011 r.)

WPROWADZENIE

Niniejszy kwartalny komunikat zawiera ocenę środków wdrożonych i zaplanowanych przez Grecję celem zastosowania się do decyzji Rady z dnia 12 lipca 2011 r. Działania podjęte w okresie do końca czerwca 2011 r. oceniono w komunikacie z dnia 1 lipca 2011 r.[1]. Niniejszy komunikat oraz towarzyszące mu sprawozdanie dotyczące zgodności, przygotowane przez służby Komisji wspólnie z EBC[2], stanowią również element oceny zgodności z Memorandum of Economic and Financial Policies (protokołem dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej) i Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality (protokołem ustaleń w sprawie szczególnych wymogów polityki gospodarczej)[3], podpisanymi w kontekście umów pożyczki między Grecją a pozostałymi państwami członkowskimi należącymi do strefy euro. Ocena ta opiera się na wynikach misji przeprowadzonej przez służby Komisji Europejskiej przy współudziale personelu MFW i EBC w kontekście programu dostosowań gospodarczych i na kwartalnym sprawozdaniu przekazanym przez greckie Ministerstwo Finansów w dniu 19 sierpnia 2011 r.

DECYZJA RADY Z DNIA 12 LIPCA

W dniu 12 lipca 2011 r. Rada przyjęła na mocy art. 126 ust. 9 i art. 136 TFUE decyzję[4] skierowaną do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu do 2014 r. Decyzja ta stanowiła przekształcenie decyzji z maja 2010 r., która była kilkakrotnie zmieniana.

W decyzji zobowiązano Grecję do przyjęcia szeregu określonych środków służących utrzymaniu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej następujących pułapów:

- 17 065 mln EUR (7,8 % PKB, biorąc za podstawę najnowsze prognozy) w 2011 r.;

- 14 916 mln EUR (7,0 % PKB) w 2012 r.;

- 11 399 mln EUR (5,3 % PKB) w 2013 r. oraz

- 6 385 mln EUR (2,9 % PKB) w 2014 r.[5],[6].

W decyzji określono, że do starań mających na celu dostosowanie się do pułapów nie zalicza się wpływów z prywatyzacji. Te pułapy wysokości deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych pozostały niezmienione w przekształconej decyzji.

WYKONANIE BUDżETU DO WRZEśNIA 2011 R.

W kontekście programu dostosowań gospodarczych Grecja zobowiązała się do spełnienia kryteriów dotyczących osiąganych wyników kwartalnych w zakresie salda sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu kasowym i wydatków pierwotnych państwa oraz orientacyjnego kryterium dotyczącego kumulacji zaległych płatności dla dostawców[7].

Na koniec lipca kryteria te zostały spełnione. Pierwotne wydatki państwa wyniosły 33,5 mld EUR, podczas gdy w ramach kryterium założono kwotę 34,7 mld EUR. Saldo pierwotne sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu kasowym wyniosło -4,9 mld EUR, podczas gdy w ramach kryterium założono kwotę -5,1 mld EUR. Orientacyjne kryterium dotyczące kumulacji zaległych płatności nie zostało spełnione, ponieważ kwota skumulowanych zaległych płatności na koniec lipca 2011 r. wyniosła 6,5 mld EUR.

Nie są jeszcze dostępne pełne dane za okres do września. Dostępne informacje wskazują jednak, że nie uda się osiągnąć celu dotyczącego salda pierwotnego sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu kasowym, różnica nie będzie jednak duża. Odnośne kryterium wynosi -5,0 mld EUR. Przekroczony zostanie także prawdopodobnie orientacyjny docelowy poziom kumulacji krajowych zaległości płatniczych, ponieważ istnieją przesłanki wskazujące na dalszy wzrost nieuregulowanych zobowiązań państwa i szpitali publicznych. Kryterium dotyczące wydatków pierwotnych państwa (44,5 mld EUR) zostało spełnione.

Tabele 1A i 1B zawierają szczegółowe informacje na temat wykonania budżetu w okresie styczeń–lipiec 2011 r., a także dane dotyczące wykonania budżetu we wrześniu 2011 r.

Tabela 1A: Wykonanie budżetu (od stycznia do lipca 2011 r.)

2010 | 2011 |

w ujęciu kasowym (w mln EUR) | styczeń - lipiec | zmiana w % styczeń - lipiec |

Dochody ogółem | 29 947 | 28 020 | -6,4 % |

Wpływy przed zwrotami | 31 356 | 29 940 | -4,5 % |

Zwroty podatku | 2 688 | 3 113 | 15,8 % |

Dochody kapitałowe | 1 276 | 1 173 | -8,1 % |

Wydatki NATO | 3 | 20 |

Wydatki ogółem | 42 396 | 43 588 | 2,8 % |

Wydatki pierwotne | 28 784 | 30 173 | 4,8 % |

Stare zadłużenie szpitali | 190 | 434 |

Wydatki na obronność i NATO | 228 | 118 |

Uruchomione gwarancje (przez podmioty spoza sektora instytucji rządowych i samorządowych) | 80 | 25 | -68,8 % |

Odsetki | 8 913 | 10 218 | 14,6 % |

Wydatki kapitałowe | 4 201 | 2 620 | -37,6 % |

Saldo budżetu państwa | - 12 449 | -15 568 | 25,1 % |

Zmiana poziomu zaległych płatności | - | 84 |

Wydatki pierwotne państwa | 33 483 | 33 454 | -0,1 % |

Saldo podsektora instytucji samorządowych (*) | - | 622 | - |

Saldo funduszy zabezpieczenia społecznego (*) | - | -101 | - |

Inne | - | -24 | - |

(Zmodyfikowane) saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych | - | -15 155 | - |

(Zmodyfikowane) saldo pierwotne sektora instytucji rządowych i samorządowych (**) | - | -4 937 | - |

Źródło: główny urząd rachunkowy Grecji, ministerstwo finansów Grecji oraz obliczenia własne. (*) Na podstawie statystyk bankowych banku centralnego Grecji. (**) Z wyłączeniem przedsiębiorstw państwowych oraz większości funduszy pozabudżetowych. |

Tabela 1B: Wykonanie budżetu (styczeń-wrzesień 2011 r.)

2010 | 2011 |

w ujęciu kasowym (w mln EUR) | styczeń – wrzesień | zmiana w % styczeń-wrzesień |

Dochody ogółem | 37 855 | 36 856 | -2,6 % |

Wpływy przed zwrotami | 39 758 | 38 898 | -2,2 % |

Zwroty podatku | 3 259 | 3 942 | 21,0 % |

Dochody kapitałowe | 1 348 | 1 877 | 39,2 % |

Wydatki NATO | 8 | 23 |

Wydatki ogółem | 54 506 | 56 020 | 2,8 % |

Wydatki pierwotne | 36 757 | 37 807 | 2,9 % |

Stare zadłużenie szpitali | 300 | 434 |

Wydatki na obronność i NATO | 255 | 182 |

Uruchomione gwarancje (przez podmioty spoza sektora instytucji rządowych i samorządowych) | 104 | 32 | -69,2 % |

Odsetki | 11 652 | 14 033 | 20,4 % |

Wydatki kapitałowe | 5 438 | 3 532 | -35,0 % |

Saldo budżetu państwa | - 16 651 | - 19 164 | 15,1 % |

Wydatki pierwotne państwa | 42 854 | 41 987 | -2,0 % |

Źródło: główny urząd rachunkowy Grecji, ministerstwo finansów Grecji oraz obliczenia własne. |

4. PROGNOZY NA CAłY ROK 2011 ORAZ NA LATA 2012-14

W RAMACH PRZYJęTEJ W CZERWCU śREDNIOOKRESOWEJ STRATEGII BUDżETOWEJ (MTFS) RZąD ZAPLANOWAł DODATKOWE śRODKI ZMNIEJSZAJąCE DEFICYT O NIEMAL 3 % PKB w 2011 r., uzupełniające środki odpowiadające blisko 3 % PKB, które zostały już przewidziane w budżecie na 2011 r. Te dodatkowe środki stały się konieczne w związku z prognozami, które wskazują, że docelowy poziom deficytu na 2011 r. może zostać znacznie przekroczony, głównie na skutek znacznie niższych od planowanych dochodów, ale również ze względu na przekroczenie pułapów budżetowych przez niektóre kategorie wydatków. Środki te zostały wprawdzie uznane w czerwcu za wystarczające do zagwarantowania realizacji docelowego deficytu na 2011 r., ale prognozy przygotowane przez służby Komisji, MFW i EBC w kontekście piątej misji kontrolnej w odniesieniu do programu dostosowań gospodarczych wykazały, że w 2011 r. wystąpiło po raz kolejny znaczne odchylenie od planowanego deficytu. Prognozy wykazały również duże rozbieżności dla lat 2012-2014.

Za ponowne odchylenie odpowiada kilka czynników. Spadek aktywności gospodarczej będzie głębszy niż przewidywano w czerwcu. Zgodnie z aktualnymi szacunkami służb Komisji realny PKB zmniejszy się w 2011 r. o 5,5 %, podczas gdy w poprzednim przeglądzie spadek ten szacowano na 3,8 %. W odniesieniu do roku 2012 spodziewany jest obecnie dalszy spadek aktywności gospodarczej, podczas gdy we wcześniejszych prognozach zakładano umiarkowany dodatni wzrost. Oprócz tego nie wdrożono niektórych działań uzgodnionych wcześniej w ramach średniookresowej strategii budżetowej lub też opóźnienia w ich wdrażaniu spowodowały skorygowanie w dół skali przewidywanych korzyści w latach 2011 i 2012.

W tabeli 2 przedstawiono zestawienie szeregu środków przyjętych lub zapowiedzianych przez Grecję w celu przestrzegania pułapów deficytu. W tabeli 3 określono ilościowo niezrealizowane działania w poszczególnych obszarach w latach 2011 i 2012, ustalone w wyniku monitorowania przeprowadzonego w ramach misji.

[pic]

Tabela 3. Monitorowanie wdrażania: Efektywne korzyści uzyskane dzięki środkom uzgodnionych w czerwcu 2011 r.

[pic]

(*) Stosunek do PKB w tej kolumnie jest obliczony na podstawie najnowszych danych dotyczących PKB.

Źródło: służby Komisji.

W świetle tych odchyleń i z uwagi na fakt, że upłynęła już większa część roku, osiągnięcie celu budżetowego na 2011 r. nie jest już realistyczne. Rząd zobowiązał się jednak do przyjęcia środków, które powinny utrzymać deficyt w 2011 r. w przedziale od 0,7 do 1,5 % PKB powyżej wartości docelowej. W 2012 r. powyższe odchylenia zostaną skorygowane, aby możliwe było osiągnięcie celu budżetowego.

W celu zminimalizowania przekroczenia obowiązującego na 2011 r. pułapu deficytu w wysokości 17 065 mln EUR oraz w celu ograniczenia deficytu w 2012 r. do poziomu poniżej 14 916 mln EUR, rząd grecki zobowiązał się konkretnie do przyjęcia i wdrożenia następujących środków przed wypłatą szóstej transzy:

- obniżenie ulg podatkowych, w szczególności kwot wolnych od podatku dochodowego od osób fizycznych, w celu zwiększenia przychodów o co najmniej 2 831 mln EUR w 2012 r.;

- wprowadzenie trwałej opłaty od nieruchomości, pobieranej przez faktury za energię elektryczną, w celu uzyskania co najmniej 1 667 mln EUR w 2011 r. i rosnących kwot w kolejnych latach;

- natychmiastowe wdrożenie zmienionej siatki płac dla urzędników służby cywilnej, które przyczyni się do zmniejszenia wydatków o co najmniej 101 mln EUR w 2011 r.; na 2012 r. przypadnie z przeniesienia kwota co najmniej 552 mln EUR dodatkowych oszczędności w stosunku do tych przewidzianych w (przyjętej w czerwcu 2011 r.) średniookresowej strategii budżetowej do 2015 r.; Reformie tej powinni podlegać wszyscy pracownicy sektora instytucji rządowych i samorządowych, z wyjątkiem osób objętych szczególnym systemem wynagrodzeń (wojsko i policja, sędziowie i politycy, pracownicy uczelni wyższych i lekarze). Te oszczędności netto uwzględniają wpływ tego środka na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne, a także premie, które są wypłacane na rzecz określonych kategorii pracowników;

- obniżenie zarówno podstawowych, jak i dodatkowych emerytur, a także ryczałtowych kwot wypłacanych z chwilą przejścia na emeryturę, w celu zaoszczędzenia co najmniej 219 mln EUR w 2011 r.; na 2012 r. przypadnie z przeniesienia kwota 446 mln EUR dodatkowych oszczędności w stosunku do tych przewidzianych wcześniej w średniookresowej strategii budżetowej;

- ograniczenie wydatków tzw. „Zielonego Funduszu” (Green Fund), który jest finansowany z grzywien nakładanych w przypadku samowoli budowlanych i naruszeń planów zagospodarowania przestrzennego, w celu uzyskania oszczędności w wysokości 360 mln EUR w 2012 r.;

Ponadto rząd przyjmuje i wprowadza w życie również następujące środki, które zostały ujęte w średniookresowej strategii budżetowej:

- decyzje ministerialne lub okólniki dotyczące środków w zakresie akcyzy na gaz ziemny, oleju opałowego oraz podatków od pojazdów silnikowych, przewidzianych w średniookresowej strategii budżetowej;

- decyzje ministerialne dotyczące jednolitego uregulowania świadczeń zdrowotnych zapewnianych przez szereg funduszy zabezpieczenia społecznego oraz zwiększenia stawek składek na zasadnicze i dodatkowe ubezpieczenie emerytalne opłacanych przez beneficjentów funduszy ETAA;

- przepisy dotyczące pobierania tzw. „podatku solidarnościowego” u źródła;

- decyzje ministerialne mające doprowadzić do rzeczywistego funkcjonowania rezerwy kadrowej, rozszerzenia tego systemu na wszystkich pracowników sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz wystosowywania pism do pracowników, którzy mają zostać przeniesieni do rezerwy kadrowej;

- przyjęto decyzje ministerialne o wszczęciu procedur zamknięcia, połączenia lub znacznego zmniejszenia różnych jednostek. Dotyczy to KED, ETA, ODDY, państwowego instytutu ds. młodzieży (National Youth Institute), EOMEX, IGME, OSK, DEPANOM, THEMIS, ETHYAGE oraz ERT;

- decyzja ministerialna określająca kryteria niepełnosprawności na potrzeby przyznawania rent inwalidzkich, spójne z osiągnięciem celów w zakresie oszczędności określonych w średniookresowej strategii budżetowej;

- przyjęcie zatwierdzonego wykazu leków, w którym określone są ceny naliczane funduszom zabezpieczenia społecznego.

6. POSTęPY W REALIZACJI REFORM STRUKTURALNYCH

Dokonano dalszych postępów we wdrażaniu strukturalnych reform budżetowych, chociaż w niektórych przypadkach dokonują się one wolniej niż zaplanowano. Nabierają tempa reformy w obszarze administracji podatkowej, w którym realizowany jest jednocześnie szereg działań. Działania podjęte dotychczas przez rząd obejmują głównie uchwalenie przepisów służących zwiększeniu skuteczności administracji podatkowej i kontroli podatkowych, wprowadzeniu skutecznych rozwiązań w zakresie zarządzania projektami oraz wdrożeniu strategii mającej przeciwdziałać zjawisku uchylania się od opodatkowania celem przywrócenia dyscypliny podatkowej oraz zwiększenia stopnia przestrzegania przepisów.

Osiągnięto postęp w realizacji reform instytucji budżetowych dzięki reorganizacji głównego urzędu rachunkowego. Postęp osiągnięto również w zapewnianiu terminowego udostępniania danych budżetowych, aczkolwiek jakość i zakres danych wymagają dalszej poprawy. Ulepszenia wymaga również zarządzanie budżetowe po stronie wydatków, zwłaszcza w odniesieniu do rejestru zobowiązań w każdym ministerstwie i jednostkach nienależących do podsektora administracji centralnej. Publikacja danych dotyczących zaległości płatniczych stanowi obecnie stały element statystyk budżetowych w Grecji, ale konieczna jest poprawa w zakresie aktualności danych.

7. PRYWATYZACJA

Poczyniono ważne kroki na drodze wdrażania programu prywatyzacji dzięki utworzeniu profesjonalnie zarządzanego funduszu prywatyzacyjnego. Ze względu na opóźnienia w przygotowywaniu aktywów do prywatyzacji oraz, do pewnego stopnia, z uwagi na gorsze warunki rynkowe, przychody w 2011 r. będą niższe niż zakładano. Rząd w dalszym ciągu podtrzymuje zobowiązanie do osiągnięcia docelowych przychodów w wysokości 35 mld EUR do końca 2014 r. i 50 mld EUR do końca 2015 r.

Ścisłe trzymanie się planów konsolidacji budżetowej i planów prywatyzacyjnych przyczyni się do sprowadzenia relacji zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB na zrównoważoną ścieżkę. Wprawdzie Grecja będzie musiała przez długi czas utrzymywać w mocy środki na rzecz oszczędności budżetowych, a zmniejszenie wskaźnika zadłużenia zajmie wiele lat, to już sam powrót do tendencji spadkowej relacji długu do PKB powinien przyczynić się do zwiększenia zaufania do greckiej gospodarki na rynkach kapitałowych.

Tabela 4: Plan prywatyzacji: dotychczasowe transakcje

Aktywa | Data transakcji | Sprzedany udział | Pozostałe udziały posiadane przez rząd grecki | Pozyskana kwota (w mln EUR) | Kwoty, które należy pozyskać (w mln EUR) |

OTE | lipiec 2011 r. | 10% | 4% | 392 | -- |

OPAP 1 (przedłużenie koncesji na lata 2020-30) | październik 2011 r. | - | - | 0 | 375 (do końca listopada) + 5 % dochodu z gier brutto w przedłużonym okresie koncesji (obecną wartość szacuje się na kwotę 86 mln euro). |

OPAP 2 (sprzedaż nowej koncesji na wideoloterie VLT) | październik 2011 r. | - | - | 0 | 474 (do końca listopada) + 86 (do IV kw. 2013 r.) |

Tabela 5: Planowane przychody z prywatyzacji

Do końca: | Przychody z prywatyzacji |

(w mln EUR) |

IV kw. 2011 | 1 700 |

I kw. 2012 | 5 000 |

II kw. | 7 000 |

III kw. | 9 000 |

IV kw. | 11 000 |

I kw. 2013 | 15 000 |

II kw. | 17 000 |

III kw. | 18 000 |

IV kw. | 20 000 |

2014 | 35 000 |

2015 | 50 000 |

Uwaga: Reprywatyzacja udziałów w bankach, które mogą zostać nabyte przez państwo lub grecki fundusz stabilności finansowej (HSFS) w kontekście dokapitalizowania nie jest uwzględniona w planowanych przychodach z prywatyzacji. |

8. WNIOSEK

Określony w decyzji Rady pułap deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg ESA 95) na rok 2011 zostanie najprawdopodobniej przekroczony.

Rząd opracował wstępny budżet na 2012 r., w którym dąży do realizacji celu wyznaczonego w decyzji Rady, oraz przyjął środki, które zapewniłyby dalsze obniżenie deficytu w kolejnych latach.

Podsumowując, Grecja – mimo niezrealizowania celów budżetowych w roku 2011 – podejmuje działania niezbędne do wdrożenia wymaganych środków polityki, pozwalających utrzymać kurs mający prowadzić do zlikwidowania nadmiernego deficytu budżetowego do roku 2014, zgodnie z decyzją Rady.

ZAŁĄCZNIK I: ŚRODKI, KTÓRE ZGODNIE Z DECYZJĄ RADY MIAŁY ZOSTAĆ PRZYJĘTE DO KOŃCA IX 2011 R.

Środki (wymagane zgodnie z art. 2 ust. 5 decyzji Rady) | Stan zaawansowania |

„Do końca lipca 2011 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: |

a) przedstawia w Parlamencie uproszczoną i jednolitą siatkę płac w sektorze publicznym, która ma zostać wdrożona etapowo w ciągu trzech lat w odniesieniu do podsektora administracji centralnej, organów samorządu lokalnego i pozostałych agencji i w której ramach wynagrodzenia będą odzwierciedlały wydajność oraz zakres obowiązków; | Zrealizowano z opóźnieniem. Projekt ustawy o jednolitej siatce płac został złożony w Parlamencie na początku października. |

b) średniookresowy plan zatrudnienia na okres do 2015 r. zgodny z zasadą przewidującą zastępowanie jedynie co piątej osoby odchodzącej z pracy (co dziesiątej w 2011 r.). Plan musi przewidywać bardziej rygorystyczne zasady dotyczące pracowników tymczasowych, likwidację nieobsadzonych stanowisk oraz przeniesienie wykwalifikowanych pracowników do obszarów priorytetowych; plan uwzględnia wydłużenie godzin pracy w sektorze publicznym; | Nie zrealizowano. Zasada przewidująca zastępowanie jedynie co piątej osoby odchodzącej z pracy (co dziesiątej w 2011 r.) stanowi oficjalną politykę rządu i została zapisana w przepisach prawa. Plany zatrudnienia, które powinny przyczynić się do przygotowania realokacji pracowników, nie zostały jednak przygotowane. Biorąc pod uwagę liczbę osób odchodzących z pracy w 2010 r. (53 336), zgodnie z zasadą zastępowania co dziesiątej osoby dozwolona byłaby rekrutacja 5 333 nowych osób w ciągu całego roku 2011 r. Liczbę osób zatrudnionych w pierwszym i drugim kwartale 2011 r. szacuje się jednak na 10 862. |

c) szczegółowy plan działań wraz z harmonogramem mający na celu opracowanie i wdrożenie uproszczonego systemu wynagrodzeń, zgodnego z poziomem płac w sektorze prywatnym, pozwalającego obniżyć całkowite koszty wynagrodzeń. Podstawą planu są wnioski wynikające ze sprawozdania opublikowanego przez Ministerstwo Finansów oraz centralny urząd odpowiedzialny za wypłatę wynagrodzeń. Przepisy dotyczące uproszczonego systemu wynagrodzeń będą wdrażane etapowo w ciągu trzech lat. Wynagrodzenia pracowników przedsiębiorstw państwowych są ustalane zgodnie z nową siatką płac dla sektora publicznego; | Zrealizowano częściowo, z pewnym opóźnieniem. Projekt ustawy wdrażającej uproszczony system wynagrodzeń został złożony w Parlamencie na początku października i oczekuje się, że zostanie on wkrótce przyjęty. |

d) wzmocnienie inspekcji pracy, która musi być w pełni obsadzona wykwalifikowanymi pracownikami i mieć wyznaczone cele ilościowe w zakresie liczby przeprowadzanych kontroli; | Nie zrealizowano. Nie przygotowano jeszcze ekonomicznego badania pilotażowego. |

e) ustawę zmieniającą główne parametry systemu emerytalnego w celu ograniczenia wzrostu wydatków sektora publicznego w latach 2009–2060 poniżej 2,5 % PKB, jeżeli prognozy długoterminowe wskazują, że przewidywany wzrost wydatków publicznych na emerytury miałby przekroczyć ten limit; Krajowy organ właściwy w kwestiach matematyki ubezpieczeniowej (NAA) nadal przekazuje długoterminowe prognozy wydatków emerytalnych do roku 2060 formułowane z uwzględnieniem przyjętej reformy. Prognozy obejmują główne dodatkowe (uzupełniające) systemy emerytalne (ETEAM, TEADY, MTPY) i są oparte na obszernych zbiorach danych gromadzonych i opracowywanych przez krajowy organ właściwy w kwestiach matematyki ubezpieczeniowej ; | W trakcie realizacji. NAA sporządza długoterminowe prognozy dla emerytur zasadniczych i dodatkowych. Analizy aktuarialne dla wszystkich dodatkowych emerytur i prognozy dotyczące wydatków emerytalnych dla głównych i dodatkowych systemów emerytalnych muszą zostać przedłożone AWG do dnia 25 października 2011 r. w celu poddania ich ocenie ekspertów w listopadzie. |

f) zmianę wykazu zawodów związanych z ciężkimi i szczególnie uciążliwymi warunkami pracy, tak by obejmował nie więcej niż 10 % ludności aktywnej zawodowo; nowy wykaz zawodów trudnych i niebezpiecznych obowiązuje od dnia 1 sierpnia 2011 r. w odniesieniu do wszystkich obecnych i przyszłych zatrudnionych; | W trakcie realizacji z pewnym opóźnieniem. Komitet przeanalizował kryteria stosowane przez pozostałe kraje UE do celów klasyfikacji zawodów jako niebezpieczne oraz dokonał przeglądu obecnie obowiązującego w Grecji wykazu, proponując usunięcie z niego poszczególnych zawodów. Pierwsza część nowego wykazu ma zostać opublikowana do października 2011 r. Organy wskazały, że wykaz niebezpiecznych zawodów miałby zastosowanie do mniej niż 9 % osób zatrudnionych. |

g) przepisy mające na celu ustanowienie wspólnego urzędu zamówień publicznych, określające jego zadania, cele, kompetencje, uprawnienia oraz termin ich wejścia w życie, zgodnie z planem działań; | Zrealizowano. Ustawa 4013/2011 w sprawie ustanowienia centralnego urzędu zamówień publicznych została przyjęta przez Parlament dnia 6 września i opublikowana w Dzienniku Urzędowym Republiki Greckiej nr 204 w dniu 15.9.2011 r. |

h) dodatkowe środki służące propagowaniu stosowania leków generycznych poprzez: obowiązek wystawiania recept elektronicznych według substancji czynnej oraz stosowanie tańszych leków generycznych, gdy są dostępne; wprowadzenie – w oparciu o doświadczenia innych państw członkowskich UE – niższego udziału własnego pacjenta w cenie leku dla leków generycznych, których cena jest znacznie niższa niż cena referencyjna (niższa niż 60 % ceny referencyjnej); ustalenie maksymalnej ceny leków generycznych na poziomie 60 % ceny leku markowego zawierającego podobną substancję czynną; | Jeszcze nie zrealizowano, chociaż ceny leków generycznych są obecnie na poziomie 63 % cen leków innowacyjnych, a w nowej polityce określono cenę innowacyjnych leków nieobjętych patentem na poziomie 75 % ceny leków opatentowanych. |

i) opublikowanie spisu składników majątkowych znajdujących się w posiadaniu skarbu państwa, obejmującego m.in. udziały w przedsiębiorstwach notowanych i nienotowanych na giełdzie oraz nieruchomości przedstawiające wartość handlową; utworzenie generalnego sekretariatu ds. rozwoju nieruchomości celem usprawnienia zarządzania nieruchomościami, zdjęcia z nich obciążeń i przygotowania ich do prywatyzacji; | Częściowo zrealizowano. Spis składników majątkowych znajdujących się w posiadaniu skarbu państwa jest w trakcie opracowywania. Sekretariat został prawnie ustanowiony (ustawą 3965/2011), ale nie przesłano ogólnych zasad dotyczących roli operacyjnej tego nowego organu. Jego dokładna rola nadal wymaga bliższego doprecyzowania. |

j) średniookresową strategię budżetową do roku 2015 opisaną w załączniku I do niniejszej decyzji oraz odnośne projekty przepisów wykonawczych. Średniookresowa strategia budżetowa stanowi rozwinięcie środków konsolidacji budżetowej o trwałym charakterze, które zapewniają utrzymanie deficytu poniżej pułapu na lata 2011–15 określonego decyzją Rady oraz trwałe przywrócenie spadkowej tendencji relacji długu do PKB; | Częściowo zrealizowano. |

k) przeprowadzenie prywatyzacji majątku o wartości minimum 390 mln EUR; przyjęcie programu prywatyzacji mającego na celu pozyskanie przynajmniej 15 mld EUR do końca 2012 r., 22 mld EUR do końca 2013 r., 35 mld EUR do końca 2014 r. i przynajmniej 50 mld EUR do końca 2015 r.; przychody z prywatyzacji aktywów (nieruchomości, koncesji i aktywów finansowych) przeznacza się na spłatę długu i nie ograniczą one wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej, mających doprowadzić do utrzymania deficytu w granicach pułapów określonych w art. 1 ust. 2; | Nie zrealizowano. Cel dotyczący pozyskania przychodów z prywatyzacji do końca lipca osiągnięto poprzez sprzedaż 10 % kapitału akcyjnego spółki telekomunikacyjnej OTE. Kryterium dotyczące osiąganych wyników na koniec września nie zostało jednak spełnione, a z prognoz wynika, że cel założony na koniec grudnia 2011 r. (5 mld EUR) również nie zostanie osiągnięty. |

l) utworzenie należycie zarządzanego funduszu prywatyzacyjnego w celu przyśpieszenia procesu prywatyzacji, zapewnienia jego nieodwracalności oraz profesjonalnego zarządzania tym procesem. Fundusz uzyska prawo własności do prywatyzowanych aktywów. Fundusz nie może ustanawiać zastawu na aktywach w sposób, który mógłby utrudnić jego cel, tj. prywatyzację majątku; | Zrealizowano. Fundusz rozwoju aktywów Republiki Greckiej (HRADF) został ustanowiony ustawą 3986/2011 i działa od niemal dwóch miesięcy. |

m) przedstawienie przepisów stanowiących podstawę zamykania nieefektywnych podmiotów, ich łączenia oraz redukcji zatrudnienia w tych podmiotach; | Częściowo zrealizowano. Rząd skutecznie przyjął ustawodawstwo, które doprowadzi do zamykania lub łączenia tych podmiotów lub redukcji zatrudnienia w tych podmiotach. Wielkość oszczędności spodziewanych dzięki tej reformie jest jednak mniejsza niż przewidziano w średniookresowej strategii budżetowej. |

n) środki służące wzmocnieniu kontroli wydatków: decyzję określającą kwalifikacje i zadania urzędników odpowiedzialnych za kwestie rachunkowości finansowej, którzy zostaną wyznaczeni we wszystkich właściwych ministerstwach i będą odpowiadać za zapewnienie prawidłowych kontroli finansowych; | Zrealizowano. |

o) nowe kryteria i warunki zawierania umów przez fundusze zabezpieczenia społecznego z wszystkimi usługodawcami świadczącymi usługi opieki zdrowotnej w celu osiągnięcia zakładanej obniżki wydatków; uruchomienie programu wspólnych zakupów usług i wyrobów medycznych w celu zapewnienia znacznego obniżenia wydatków o przynajmniej 25 % w porównaniu z 2010 r. dzięki szczególnym umowom typu „cena-wielkość sprzedaży” (ang. price-volume agreement); | W trakcie realizacji. |

p) opublikowanie wiążących wytycznych dla lekarzy w zakresie przepisywania leków w oparciu o międzynarodowe wytyczne w zakresie przepisywania leków w celu zapewnienia racjonalnego pod względem kosztów stosowania leków; opublikowanie i stała aktualizacja wykazu leków refundowanych; | W trakcie realizacji z pewnym opóźnieniem. Opracowano dużą liczbę wytycznych w sprawie recept, które czekają na ostateczne zatwierdzenie przez Krajową Radę Zdrowia. Nie zostały one jednak jeszcze opublikowane i nie są wiążące. Może to zagrozić ich skuteczności. Z pewnym opóźnieniem, po kilku rundach konsultacji i zmian, we wrześniu 2011 r. opublikowano kryteria dotyczące zatwierdzonego cennika oraz systemu cen referencyjnych do celów refundacji. Kolejnym krokiem jest wdrożenie systemu cen referencyjnych i zatwierdzonego cennika. |

q) przygotowanie planu reorganizacji i restrukturyzacji szpitali w perspektywie krótko- i średnioterminowej w celu ograniczenia dotychczasowych niewydolności, wykorzystania korzyści skali i zakresu oraz poprawy jakości opieki nad pacjentami. Celem podejmowanych działań jest ograniczenie kosztów funkcjonowania szpitali o co najmniej 10 % w 2011 r. i o dalsze 5 % w 2012 r. w stosunku do poprzedniego roku. | W trakcie realizacji. Wprowadzono wspólne zarządzanie szpitalami, co doprowadziło do ograniczenia liczby zarządów szpitali do 81. Wspólne zarządzanie jest pierwszym krokiem w procesie restrukturyzacji i reorganizacji szpitali. Władze powinny obecnie rozpocząć koncentrację i specjalizację szpitali i departamentów Krajowej Służby Zdrowia, w tym służb ratownictwa medycznego, a także dokonać przeglądu mobilności pracowników i zapewnić taką mobilność, w celu osiągnięcia większych oszczędności. Działania te dopiero rozpoczęto i muszą one zostać w pełni wdrożone w przyszłym roku, potencjalnie za pomocą planu zaproponowanego przez specjalną grupę zadaniową. |

Środki (wymagane zgodnie z art. 2 ust. 6 decyzji Rady) | Stan zaawansowania |

„Do końca września 2011 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: |

a) budżet na 2012 r. zgodny ze średniookresową strategią budżetową oraz celem zakładającym przestrzeganie pułapu deficytu określonego w art. 1 ust. 2; | Zrealizowano [przedstawiony został projekt budżetu] |

b) złagodzenie przeszkód podatkowych utrudniających transakcje połączeń i nabycia przedsiębiorstw; | Nie zrealizowano. W protokole ustaleń w sprawie szczególnych wymogów polityki gospodarczej z października 2011 r. wymóg ten uzależniono od ilościowego określenia jego skutków budżetowych |

c) uproszczenie procedur celnych w eksporcie i imporcie; | W trakcie realizacji. Rząd przyjął decyzję ministerialną w sprawie uproszczenia procedur w eksporcie (Krajowy Dziennik Urzędowy 1868/B/24-08-2011). W pierwszym tygodniu października 2011 r. przyjęto do publikacji także decyzję ministerialną w sprawie zasad i warunków wdrażania procedur uproszczonych w imporcie. |

d) środki mające na celu dalsze zwiększenie wskaźnika absorpcji funduszy strukturalnych i spójności; | Częściowo zrealizowano. Osiągnięto półroczny cel dotyczący złożenia wniosków w sprawie 5 dużych projektów. Do osiągnięcia półrocznego celu dotyczącego absorpcji unijnych funduszy strukturalnych i spójności zabrakło jednak kwoty 478 mln EUR. Niemniej jednak oczekuje się, że roczny cel dotyczący absorpcji funduszy wynoszący 3,35 mld EUR może nadal zostać osiągnięty, częściowo dzięki zwiększeniu stopy współfinansowania. Dostarczono ponadto informacje dotyczące wydatków na cele nieukierunkowanych środków pomocy państwa de minimis. Nie osiągnięto celu w zakresie wniosków o płatność złożonych do funduszy strukturalnych UE w pierwszej połowie 2011 r. |

e) pełne wdrożenie programu na rzecz lepszych uregulowań prawnych celem ograniczenia obciążeń administracyjnych o 20 % (w porównaniu z 2008 r.); | Zrealizowano. W pierwszym tygodniu października 2011 r. projekt ustawy został przedstawiony Parlamentowi. Projekt ustawy oceniony przez służby Komisji nie obejmuje przekształcenia ustawodawstwa jako narzędzia służącego celowi lepszych uregulowań prawnych, ani nie przewiduje publikacji rocznego sprawozdania w sprawie lepszych uregulowań prawnych. W kontekście oceny skutków projekt ustawy nie przewiduje oceny skutków przez niezależny organ. Z wyjątkiem tych kwestii projekt jest zasadniczo zgodny z wymogami określonymi w protokole ustaleń w sprawie szczególnych wymogów polityki gospodarczej. |

f) przepisy stanowiące podstawę zamykania nieefektywnych podmiotów, ich łączenia oraz redukcji zatrudnienia w tych podmiotach; | Częściowo zrealizowano. Rząd skutecznie przyjął ustawodawstwo, które doprowadzi do zamykania lub łączenia tych podmiotów lub redukcji zatrudnienia w tych podmiotach. Wielkość oszczędności spodziewanych dzięki tej reformie jest jednak mniejsza niż przewidziano w średniookresowej strategii budżetowej. |

g) środki umożliwiające ograniczenie kosztów zamówień i kosztów usług obcych w przedsiębiorstwach państwowych, aktualizacja taryf oraz stworzenie nowych linii biznesowych, a także ograniczenie kosztów personelu poprzez sfinalizowanie i wdrożenie planu redukcji zatrudnienia. Pracownicy zajmujący nadmiarowe stanowiska, których nie można zlikwidować przez zastosowanie zasady zakładającej zastępowanie jedynie co piątego pracownika odchodzącego z pracy (co dziesiątego w 2011 r.), podlegają przymusowym redukcjom oraz wysyłani są na przymusowy urlop (rezerwy kadrowe). Zasada ta ma zastosowanie bez wyjątku do wszystkich sektorów; obowiązuje ona również pracowników przeniesionych z przedsiębiorstw publicznych do innych podmiotów administracji publicznej po dokonaniu oceny kwalifikacji zawodowych przez ASEP w oparciu o stosowane przez ten urząd kryteria okresowej oceny. Pracownicy wchodzący w skład rezerw kadrowych otrzymują 60 % swojego wynagrodzenia przez okres maksymalnie 12 miesięcy, po upływie którego to terminu zostaną zwolnieni; | W trakcie realizacji. Ustawa ustanawiająca rezerwy kadrowe została przyjęta w Parlamencie. Jak dotąd żaden podmiot publiczny nie skierował personelu do rezerwy kadrowej. |

h) ramy prawne umożliwiające szybkie określenie sposobu zagospodarowania terenu i przyśpieszenie procesu rejestracji praw własności państwowych nieruchomości gruntowych; | W trakcie realizacji. |

i) akt służący wspieraniu inwestycji w sektorze turystycznym (ośrodki turystyczne i drugie domy wakacyjne) mający na celu – wraz z projektem ustawy o zagospodarowaniu terenu – umożliwienie przyśpieszenia procesu prywatyzacji działek gruntów zarządzanych przez grecką Agencję Nieruchomości Turystycznych (ETA); | Zrealizowano. Odpowiednie przepisy zostały włączone do drugiej ustawy w sprawie wdrażania, przyjętej w sierpniu 2011 r. |

j) finalizacja funkcjonalnego przeglądu realizowanych programów socjalnych; ocena przez rząd wyników drugiej i ostatniej fazy niezależnego funkcjonalnego przeglądu administracji centralnej; przepisy i środki mające na celu wdrożenie zaleceń operacyjnych z pierwszego etapu funkcjonalnego przeglądu administracji publicznej na szczeblu centralnym oraz z pełnego przeglądu realizowanych programów socjalnych; | Opóźnione. Dostępne jest sprawozdanie przygotowane przez OECD. Prowadzona jest ocena jego wyników poprzez przygotowanie planu działania. |

k) dogłębna zmiana zasad funkcjonowania uzupełniających i dodatkowych publicznych funduszy emerytalnych, w tym funduszy opieki społecznej i programów przewidujących jednorazową wypłatę świadczenia. Celem zmian jest stabilizacja wydatków emerytalnych, zapewnienie neutralności tych programów dla budżetu oraz zapewnienie średnio- i długookresowej stabilności systemu. Wprowadzone zmiany zapewnią: ograniczenie liczby działających funduszy; likwidację zaburzeń równowagi w funduszach deficytowych; stabilizację obecnych wydatków na zrównoważonym poziomie poprzez stosowne korekty, które będą dokonywane począwszy od 1 stycznia 2012 r.; długookresową stabilność programów dodatkowych poprzez ścisłe uzależnienie wysokości świadczeń od zgromadzonych składek; | W trakcie realizacji z pewnym opóźnieniem. Rząd wstrzymuje rozpoczęcie procesu legislacyjnego reformującego emerytury uzupełniające w oczekiwaniu na zakończenie analiz aktuarialnych dodatkowych funduszy emerytalnych zgodnie z protokołem ustaleń w sprawie szczególnych wymogów polityki gospodarczej. Proces legislacyjny musi zostać zakończony przed końcem roku, a nowe przepisy powinny obowiązywać od 1 stycznia 2012 r. W międzyczasie rząd wprowadza cięcia w głównych, dodatkowych i ryczałtowych świadczeniach emerytalnych. |

l) identyfikacja programów, w ramach których kwoty wypłacane jednorazowo w chwili przejścia na emeryturę nie odpowiadają wysokości wpłaconych składek, w celu korekty płatności do końca grudnia 2011 r.; |

m) dalsze środki mające na celu zwiększenie w oszczędny sposób częstotliwości stosowania elektronicznego przepisywania leków, wystawiania skierowań na badania diagnostyczne oraz skierowań lekarskich do wszystkich funduszy zabezpieczenia społecznego, zakładów opieki zdrowotnej i szpitali. Rząd przeprowadza niezbędne postępowania przetargowe zgodnie z unijnymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych w celu wdrożenia kompleksowego i jednolitego sytemu informacji w ochronie zdrowia (system e-zdrowie); | W trakcie realizacji. Niektóre wnioski w sprawie projektu e-zdrowie zostały zatwierdzone w ramach programu konwergencji cyfrowej i mają zostać wdrożone w najbliższych miesiącach. Ich faktyczne wdrożenie zostanie sprawdzone podczas kolejnego przeglądu. |

n) dalsze środki mające na celu doprowadzenie do sytuacji, w której leki generyczne, których cena jest niższa od ceny podobnych leków markowych, oraz leki, na które wygasła ochrona patentowa, stanowić będą co najmniej 30 % ogółu leków stosowanych przez szpitale publiczne, w szczególności poprzez wprowadzenie obowiązku nabywania przez wszystkie szpitale publiczne wyrobów farmaceutycznych według substancji czynnej; | W trakcie realizacji. Szpitale korzystają w coraz większym stopniu z leków generycznych, które stanowią 17 % łącznych wydatków na produkty farmaceutyczne w szpitalach. Nadal istnieją bardzo duże różnice pomiędzy poszczególnymi szpitalami (od mniej niż 10 % do ponad 60 %). Rząd ogłosił pierwsze e-zamówienie na leki według substancji czynnej, co może prowadzić do potencjalnie dużych oszczędności i szerszego wykorzystania leków generycznych w szpitalach. |

o) wydanie decyzji w sprawie ustanowienia i utworzenia stanowisk dla pracowników wspólnego urzędu zamówień publicznych oraz organizacji zasobów ludzkich i usług tego urzędu zgodnie z przepisami ustawy o wspólnym urzędzie zamówień publicznych, a także decyzji w sprawie wyznaczenia pracowników tego urzędu; | W trakcie realizacji. Rząd Grecji poinformował, że projekty tych decyzji ministerialnych powinny być gotowe do końca października 2011 r. |

p) publikowanie miesięcznych danych dotyczących zmian personalnych (nowo zatrudnieni, odejścia z pracy, przeniesienia między jednostkami) w poszczególnych jednostkach administracji centralnej. | Częściowo zrealizowano. Dostępne są dane kwartalne dotyczące zmian personalnych. |

[1] COM(2011) 422 wersja ostateczna.

[2] „The Economic Adjustment Programme for Greece – Fifth Review”, European Economy–Occasional Paper . Dokument ten zawiera bardziej szczegółową ocenę rozwoju sytuacji makroekonomicznej, finansowej i budżetowej oraz pod względem realizacji reform strukturalnych.

[3] Memorandum of Economic and Financial Policies oraz Memorandum of Understanding of Specific Economic Policy Conditionality z dnia 3 maja 2011 r., zaktualizowane w dniu 2 lipca 2010 r.

[4] Dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym .

[5] Wartości relacji deficytu do PKB mają charakter orientacyjny. W decyzji Rady wartości relacji deficytu do PKB odnoszą się do danych dotyczących nominalnego PKB, które były dostępne w lipcu 2011 r.: 7,6 %; 6,5 %; 4,8 % oraz 2,6 % PKB odpowiednio w latach 2011–2014.

[6] W decyzji określono również, że roczny wzrost skonsolidowanego długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych nie może przekroczyć: 17 365 mln EUR w 2011 r.; 15 016 mln EUR w 2012 r.; 11 599 mln EUR w 2013 r. i 7 885 mln EUR w 2014 r.

[7] Istnieją również kryteria dotyczące osiąganych wyników w zakresie wpływów z prywatyzacji, gwarancji udzielonych przez rząd centralny, zadłużenia rządu centralnego oraz zaległych spłat zadłużenia zagranicznego. Kryteria te nie są omawiane w niniejszym komunikacie. Zob. wspomniane powyżej sprawozdanie dotyczące zgodności.