KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 24.11.2011 
SEK(2011) 1388 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wnisosek dotycz ący rozporz ądzenia Rady 
w sprawie wsparcia unijnego dla programów pomocy dotycz ących likwidacji obiektów 
jądrowych realizowanych w Bu łgarii, na Litwie i na S łowacji 
{KOM(2011) 783 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1387 wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL 1. OPIS PROBLEMU  
W kontek ście negocjacji w sprawie przyst ąpienia do Unii Europejskiej, trzy kraje 
kandydujące: Bułgaria, Litwa i S łowacja zobowi ązały się do zamkni ęcia, a nast ępnie 
likwidacji reaktorów j ądrowych, których nie mo żna zmodernizowa ć w celu spe łnienia 
minimalnych wymaganych norm bezpiecze ństwa, po ekonomicznie akceptowalnych 
kosztach, we wspólnie ustalonym terminie. Wcze śniejsze zamkni ęcie elektrowni stanowi ło 
dla państw członkowskich wyj ątkowo du że obciążenie finansowe, niewspó łmierne do ich 
potencjału gospodarczego. W uznaniu tego faktu oraz w akcie solidarno ści, Unia Europejska 
zobowiązała się do dalszego świadczenia odpowiedniej dodat kowej pomocy finansowej na 
likwidację tych reaktorów. Zobowi ązanie trzech pa ństw członkowskich do zamkni ęcia 
elektrowni oraz zobowi ązanie Unii Europejskiej do świadczenia pomocy finansowej 
przewidziano w traktatach akcesyjnych tych pa ństw. 
Obecnie przewiduje si ę świadczenie pomocy finansowej przez Uni ę do końca 2013 r. w 
łącznej kwocie 2847,8 mln EUR (1367 ml n EUR dla Litwy, 613 mln EUR dla S łowacji i 
867,8 mln EUR dla Bu łgarii). Pomoc finansowa Unii skutecznie z łagodziła skutki 
gospodarcze przedterminowego zamkni ęcia obiektów, a proces likwidacji post ępuje: 
rozpoczęto demonta ż systemów i podzespo łów niezwi ązanych z bezpiecze ństwem w 
elektrowniach j ądrowych, a niezb ędna infrastruktura gospodarowania odpadami, taka jak 
przechowalniki wypalonego paliwa j ądrowego oraz obiekty s łużące do utylizacji i 
przechowywania odpadów, znajduje si ę na zaawansowanym etapie budowy. Do równie 
ważnych zrealizowanych zada ń należą opracowanie wszystkich wymaganych dokumentów 
związanych z zezwoleniami oraz przeprowadzenie ocen oddzia ływania na środowisko, tam 
gdzie były one wymagane. Niemniej jednak, poniewa ż likwidacja elektrowni j ądrowych jest 
długotrwałym procesem (od 20 do 30 lat), b ędzie ona kontynuowana po 2013 r., a ponadto nie 
zostały jeszcze zrealizowane projekty kluczowe dla bezpiecze ństwa. 
Aby umo żliwić bezpieczn ą likwidacj ę, odpowiednie środki finansowe powinny by ć dostępne 
w miarę potrzeb1. Chociaż wszystkie trzy pa ństwa członkowskie utworzy ły krajowe fundusze 
w celu odk ładania środków finansowych na likwidacj ę, to z przyczyn historycznych środki te 
są niewystarczaj ące. Zatem najpilniejszym problemem do rozwi ązania jest niedobór środków 
finansowych na kontynuacj ę bezpiecznej likwidacji elektrowni j ądrowych, w celu 
zapewnienia ich nieodwracalnego zamkni ęcia2, a jednocze śnie zach ęcenia pa ństw 
członkowskich do stopniowego przejmowania odpowiedzialno ści za pełne finansowanie 
działań oraz osiągnięcia samodzielno ści. Interwencja publiczna jest konieczna, aby pomóc 
państwom cz łonkowskim w sprawie dodatkowej pomocy finansowej Unii. 
Głównymi grupami dotkni ętymi problemem niedoboru środków finansowych i 
bezpiecze ństwa jądrowego s ą obywatele Unii i przysz łe pokolenia, a tak że środowisko. 
Niedobór środków finansowych stanowi łby zagro żenie dla bezpiecznego utrzymania 
zamykanych reaktorów do czasu ca łkowitego usuni ęcia paliwa oraz dla bezproblemowej 
kontynuacji bezpiecznej likwidacji, ze wzgl ędu na ryzyko od łożenia dalszych etapów 
                                                 
1 Zalecenie Komisji w sprawie zarz ądzania zasobami finansowym i przeznaczonymi na likwidacj ę 
instalacji j ądrowych, zu żytego paliwa i odpadów radioaktywnych. Dz.U. L 330 z 28.11.2006, s. 31 
2 Nieodwracalno ść zamknięcia oznacza tak daleki post ęp likwidacji pod wzgl ędem technicznym, że 
ponowne otwarcie przedmiotowych bloków reaktorów nie by łoby korzystne pod wzgl ędem 
gospodarczym. 
 
PL 3   PL likwidacji na czas nieokre ślony w oczekiwaniu na dost ępność środków oraz przeniesienie tej 
odpowiedzialno ści i obowi ązku na przysz łe pokolenia. Niedobór środków oznacza równie ż 
ryzyko ponownego uruchomieni a tych elektrowni j ądrowych. W wi ększości bloków 
reaktorów nie przeprowadzono znacz ących nieodwracal nych prac demonta żowych. W 
przypadku incydentu lub awarii doprowadzi łoby to te ż nieuchronnie do degradacji 
środowiska. 
2. POMOCNICZO ŚĆ INTERWENCJI UNII 
Konieczno ść interwencji ze strony Unii jest zwi ązana z faktem, że nie ma mo żliwości 
zapewnienia w odpowiednim terminie wystarczaj ących środków na kontynuacj ę bezpiecznej 
likwidacji bloków z odpowiednich funduszy krajowych. W przeciwie ństwie do innych pa ństw 
członkowskich, które znalaz ły się w podobnej sytuacji, ale nie stoj ą przed konieczno ścią 
przedterminowego zamkni ęcia swoich elektrowni, nie zd ążyły one zgromadzi ć odpowiednich 
środków podczas eksploatacji elektrowni. 
W interesie Unii le ży zatem dopilnowanie, aby przedmiotowe reaktory pozosta ły zamkni ęte, 
aby usuni ęto z nich paliwo i zosta ły zdemontowane, co pozwoli ograniczy ć ryzyko 
negatywnych konsekwencji dla obywateli Unii i środowiska. Warto ść dodana dla Unii jest 
związana ze wspieraniem dzia łań mających na celu osi ągnięcie nieodwracalnego stadium 
procesu likwidacji bloków reaktorów j ądrowych, zgodnie z planami ich likwidacji, przy 
zachowaniu najwy ższego stopnia bezpiecze ństwa. Przyczyni si ę to do zapewnienia istotnej i 
trwałej ochrony zdrowia pracowników i ogó łu społeczeństwa, zapobiegaj ąc degradacji 
środowiska i umo żliwiając osiągnięcie realnych post ępów w zakresie bezpiecze ństwa 
jądrowego oraz ochrony materia łów i instalacji j ądrowych. 
3. CELE INICJATYWY UNII 
3.1. Ogólne cele polityczne 
Ogólnym celem politycznym zapewnienia dodatkowych środków unijnych po 2013 r. na 
wsparcie dzia łań trzech pa ństw członkowskich na rzecz kontynuacji bezpiecznej likwidacji 
obiektów j ądrowych jest osi ągnięcie postępów w zakresie usuwania paliwa i likwidacji 
przedmiotowych bloków reaktorów j ądrowych oraz zapewnienie nieodwracalnego 
zamknięcia elektrowni. 
Aby osiągnąć powyższe cele w zaistnia łych okoliczno ściach, dodatkow ą pomoc na lata 2014–
2020 na rzecz bezpiecznej likwidacji oszacowano na kwot ę 500 mln EUR. 
3.2. Cele szczegó łowe 
Trzy cele szczegó łowe dodatkowego programu wsparcia unijnego to: 
1. Osiągnięcie nieodwracalnego etapu procesu likwidacji. G łówne oczekiwane 
rezultaty/wyniki w zakresie realizacji tego celu to:: 
• bezpieczne utrzymanie elektrowni j ądrowych po ich zamkni ęciu do czasu 
całkowitego usuni ęcia paliwa; 
 
PL 4   PL • uzyskanie zezwolenia na likwidacj ę; 
• ukończenie projektu demonta żu rdzenia/obiegu pierwotnego reaktora; 
• rozpoczęcie prac demonta żowych w budynku reaktora. 
2. Bezpieczne zagospodarowanie odpadów promieniotwórczych G łówne oczekiwane 
rezultaty/wyniki w zakresie realizacji tego celu to: 
• całkowite usuni ęcie paliwa ze wszystkich bloków reaktorów j ądrowych i 
bezpieczne przekazanie wypalonego paliwa j ądrowego do sk ładowania; 
• odpady z likwidacji s ą elementem kompleksowe go programu zagospodarowania 
odpadów. Musz ą zostać w bezpieczny sposób unieszkodliwione i oddane do 
składowania zgodnie ze szczegó łowym planem gospodarowania odpadami. 
3. Zachowanie kluczowych fachowych umiej ętności i wiedzy: Sprzyja to bezpiecze ństwu 
likwidacji, ale jest równie wa żne ze wzgl ędu na łagodzenie konsekwencji spo łecznych 
przedterminowego zamkni ęcia obiektów. Spodziewanym rezu ltatem realizacji tego celu 
jest przeniesienie personelu elektrowni do prac przy jej likwidacji. 
Analiza ram logicznych przedstawiona na ko ńcu tego streszczenia stanowi przegl ąd głównych 
aspektów inicjatywy Unii (cele, wska źniki, podstawy weryfikacji i za łożenia). 
Dodatkowa pomoc finansowa Unii w ramach realizacji powy ższych celów zapewnia 
bezproblemow ą kontynuacj ę wsparcia przewidzianego w traktacie akcesyjnym, 
przeznaczonego na bezpieczn ą likwidacj ę obiektów. Dalsze wsparcie nale ży jednoznacznie 
rozumieć jako wyraz solidarno ści wobec trzech przedmiotowych pa ństw członkowskich. 
Ostatecznie odpowiedzialno ść za bezpiecze ństwo jądrowe spoczywa na pa ństwach 
członkowskich, co oznacza równie ż ostateczn ą odpowiedzialno ść za jego finansowanie, w 
tym równie ż finansowanie likwidacji. 
4. WARIANTY STRATEGICZNE  
Określono i oceniono trzy warianty strategiczne: 
Wariant 1:  wariant podstawowy: Brak dalszej pomocy finansowej Unii; 
Wariant 2:  zachowanie status quo: Wk ład finansowy Unii w likwidacj ę oraz dzia łania 
stanowiące jej konsekwencj ę w sektorze energetycznym; 
Wariant 3:  jedynie cz ęściowe dofinansowanie likwidacji przez Uni ę. 
W ramach wariantu 1  realizacja postanowie ń traktatu akcesyjnego zako ńczyłaby się w 
2013 r. Unia zaprzesta łaby udzielania pomocy finansowej, a w rezultacie wszystkie trzy 
państwa członkowskie musia łyby zagwarantowa ć bezpieczne uko ńczenie programu likwidacji 
z wykorzystaniem w łasnych środków krajowych. 
Wariant 2  wymaga łby przedłużenia obecnych programów finansowania przy podobnym 
poziomie finansowania (obecne wsparcie : 258 mln EUR rocznie) oraz w podobnym zakresie 
 
PL 5   PL (likwidacja i dzia łania w sektorze energetycznym maj ące na celu dalsze łagodzenie 
konsekwencji gospodarczych przedterminowego zamkni ęcia obiektów). 
Wariant 3  stanowi jednoznaczny sygna ł polityczny, że trzy przedmiotowe pa ństwa 
członkowskie powinny wykaza ć się w większym stopniu odpowiedzialno ścią finansow ą i 
samodzielno ścią, wobec czego proponuje si ę ograniczenie kwoty dofinansowania (oko ło 71,4 
mln EUR rocznie) oraz czasu dofinansowani a (brak dalszej pomocy UE po 2020 r.). W 
ramach tego wariantu nie udost ępniono by dalszej pomocy Unii na dzia łania w sektorze 
energetycznym maj ące na celu łagodzenie konsekwencji gospodarczych przedterminowego 
zamknięcia obiektów. Wsparcie unijne by łoby ukierunkowane wy łącznie na kluczowe 
zagadnienia, w celu osi ągnięcia postępów w zakresie bezpiecznej likwidacji. Wsparcie unijne 
musiałoby zosta ć uzupełnione znacz ącymi dodatkowymi krajowymi środkami finansowymi, 
które wype łniłyby lukę w finansowaniu w celu zako ńczenia likwidacji. 
W uzupełnieniu wariantów politycznych mo żna rozważać zastosowanie czterech mo żliwych 
mechanizmów realizacji dla wariantów 2 i 3 (wariant 1 nie wymaga zastosowania żadnego 
mechanizmu realizacji). Mechanizmy te s ą następujące: 
Mechanizm A.  Finansowanie w ramach zarz ądzania wspólnego z EBOR za po średnictwem 
istniejących międzynarodowych funduszy wielostronnych (obecny mechanizm we wszystkich 
trzech państwach cz łonkowskich). Tak wygl ąda obecny system. Sprawdzi ł się on w okresie 
przedakcesyjnym, ale od tego czasu zacz ęły wychodzi ć na jaw jego ograniczenia. Nale ży 
zauważyć, że pozostali darczy ńcy od lat nie udzielili dalszej pomocy, co sprawia, że UE jest 
największym, a od 2004 r. jedynym pozosta łym, darczy ńcą (ponad 95 % bie żącej sumy 
środków). 
Mechanizm B.  Finansowanie w ramach zarz ądzania wspólnego z EBOR, ale za 
pośrednictwem specjalnych funduszy UE. System ten umo żliwiłby korzystanie z kompetencji 
EBOR jako instytucji finans owej w ramach wspólnego zarz ądzaniem bez wad, jakimi jest 
obarczony system funduszy wielostronnych. 
Mechanizm C.  Finansowanie ze scentralizowanym zarz ądzaniem po średnim, za 
pośrednictwem istniej ącej krajowej agencji CPMA (obecn ie jest to mechanizm dodatkowy 
wyłącznie na Litwie) nominowanej przez Komisj ę. W miar ę realizacji g łównych projektów 
związanych z inwestycjami infrastrukturalnymi, a tak że osiągania post ępów w zakresie 
procesu likwidacji z wykorzystaniem w łasnego wykwalifikowanego personelu elektrowni 
jądrowej, aktualnym trendem jest zmiana w kierunku ca łkowitej realizacji bud żetu unijnego 
przez CPMA. 
Mechanizm D.  Finansowanie zintegrowane z mechanizmem unijnych funduszy 
strukturalnych. Ten mech anizm realizacji stanowi łby zupełną nowość, a w jego ramach 
program pomocy w likwidacji obiektów podlega łby rozporz ądzeniu ogólnemu reguluj ącemu 
działalność funduszy strukturalnych. 
5. OCENA SKUTKÓW  
5.1. Skutki gospodarcze 
• Ceny energii elektryczn ej dla konsumentów  
 
PL 6   PL Chociaż można argumentowa ć, że do tej pory op łaty za energi ę elektryczn ą nie uwzgl ędniały 
wszystkich kosztów fazy ko ńcowej (z wyj ątkiem Słowacji), to ze wzgl ędu na przedterminowe 
zamknięcie obiektów ceny energii elektryc znej dla odbiorców znacznie wzros ły. Warianty 2 i 
3 złagodziłyby ten skutek, cz ęściowo kompensuj ąc koszty likwidacji i rozk ładając w czasie 
wzrost cen zwi ązany z wy ższymi podatkami za energi ę elektryczn ą. 
• Handel energi ą elektryczn ą 
Przedterminowe zamkni ęcie doprowadzi ło do zmniejszenia zdolno ści wytwórczej w tych 
trzech pa ństwach cz łonkowskich, ograniczy ło wielko ść obrotów energi ą elektryczn ą 
(Bułgaria) lub sprawi ło, że eksporterzy energii elektrycznej stali si ę importerami (Litwa i 
Słowacja). Nale ży zauważyć, że Litwa i pa ństwa bałtyckie, ogólnie rzecz bior ąc, nie są 
podłączone do europejskiej sieci elek troenergetycznej, co sprawia, że są w znacznym stopniu 
uzależnione od importu energii elektrycznej z jednego źródła, a mianowicie z Rosji. Zmian ę 
spowodowa łby tylko wariant 2, poniewa ż wówczas finansowane by łyby działania w sektorze 
energetycznym. 
• Konkurencyjno ść 
Wyjątkowo du ży ciężar spoczywaj ący na gospodarkach tych trzech pa ństw członkowskich 
wskutek przedterminowego zamkni ęcia elektrowni zosta ł uznany ju ż w traktatach 
akcesyjnych. Potrzeba gromadzenia środków finansowych potrze bnych do przeprowadzenia 
procesu likwidacji, szczególnie w sytuacji przedterminowego zamkni ęcia, może mieć przez 
dłuższy czas niekorzystny wp ływ na konkurencyjno ść tych trzech pa ństw członkowskich. 
Wariant 1 doprowadzi łby zatem do pogorszenia poz ycji konkurencyjnej trzech 
przedmiotowych pa ństw członkowskich. Warianty 2 i 3 przywróci łyby sprawiedliwe warunki 
konkurencji, je żeli chodzi o kwoty pot rzebne na likwidacj ę. Biorąc jednak pod uwag ę czas, 
jaki upłynął od zamkni ęcia obiektów oraz wprowadzone dotychczas środki zaradcze, nale ży 
zachować ostrożność, aby nie posun ąć się za daleko, szczególnie je żeli chodzi o zapewnienie 
zastępczej zdolno ści wytwórczej lub równowa żnych oszcz ędności. Takie dzia łanie (wariant 
2) mogłoby doprowadzi ć do zakłóceń względem innych pa ństw członkowskich, które same 
muszą zastąpić przestarza łe zdolności wytwórcze nowymi. To stanowisko podziela równie ż 
Parlament Europejski. 
• Wpływ na PKB  
Bezproblemowa realizacja bie żących planów likwidac ji (wariant 2 i 3) b ędzie sprzyja ć 
rozwojowi, przyspieszaj ąc tempo wykonywania prac likwidacyjnych. Opó źnienie likwidacji 
ze względu na niewystarczaj ące środki finansowe (wariant 1) mia łoby niekorzystny wp ływ na 
PKB, poniewa ż inwestycje zosta łyby odłożone na przysz łość. 
• Władze publiczne  
Wariant 1 b ędzie mia ł poważny wpływ na bud żety państw członkowskich b ędących 
beneficjentami. Musia łyby one pokry ć całą pozostałą kwotę finansowania likwidacji ze 
swoich bud żetów krajowych. Warianty 2 i 3 umo żliwią ograniczenie wp ływu na bud żety 
krajowe. Niemniej jednak wariant 3 wyra źnie podkre śla potrzeb ę zapewnienia przez te trzy 
państwa członkowskie wi ększej odpowiedzialno ści finansowej i samodzielno ści. Pomimo 
ograniczenia pomocy po 2013 r., pozwoli to p łynnie przej ść na pełne finansowanie likwidacji 
przez państwa członkowskie a ż do zakończenia tego procesu. 
 
PL 7   PL • Obciążenie administracyjne  
Przy realizacji wariantów politycznych (tylko wariantów 2 i 3), obci ążenie zale ży od 
mechanizmu realizacji wybranego spo śród mechanizmów wskazanych w ust. 4. 
W przypadku mechanizmu A, systemy decyzyjne s ą skomplikowane i daj ą Unii tylko jeden 
głos wśród darczy ńców oraz prowadz ą do rozmycia odpowiedzialno ści. Trudno ści w 
realizacji projektów obna żyły ograniczenia tego mechanizmu w zakresie mo żliwości 
interweniowania ze strony Komisji. 
W ramach mechanizmu B, proces decyzyjny zosta łby zracjonalizowany, procesy 
monitorowania uleg łyby poprawie oraz zmniejszy łoby się obciążenie administracyjne. 
Zwiększyłoby to mo żliwości sprawnego interweniowania ze strony Komisji w przypadku 
wystąpienia trudno ści (opóźnienia i przekroczenia kosztów) w realizacji projektu likwidacji 
przez beneficjentów. 
Wdrażanie pomocy unijnej za po średnictwem specjalnej agencji krajowej w ramach 
mechanizmu realizacji C by łoby korzystne dla podobnych pr ojektów realizowanych w 
przyszłości, na przyk ład podczas procedur przetargowych, oraz dla bie żącej obserwacji prac 
likwidacyjnych prowadzonyc h przez miejscowe przedsi ębiorstwa. Chocia ż taki mechanizm 
funkcjonuje na Litwie, nie rozpatruje si ę podobnej alternatywy dla S łowacji i Bu łgarii, 
ponieważ obecnie nie ma tam odpowie dnich struktur, które mog łyby pełnić tę rolę. 
Uwzględniając czas potrzebny na stworzenie, weryfikacj ę i akredytacj ę takich nowych 
struktur, wyst ąpiłoby powa żne ryzyko opó źnień. 
Włączenie funduszy na rzecz likwidacji do funduszy strukturalnych (mechanizm D) zdaje si ę 
przeczyć całej filozofii funduszy strukturalnych, które s ą ukierunkowane na cele rozwojowe, 
zwłaszcza te zgodne z priorytetami strateg ii „Europa 2020”. Fundusze strukturalne dzia łają na 
zasadzie zarz ądzania dzielonego. Pa ństwa członkowskie opracowuj ą, wybieraj ą i realizuj ą 
projekty oraz zarz ądzają nimi, zgodnie z osiami priorytetowymi okre ślonymi w programach 
operacyjnych, które s ą przedmiotem decyzji Komisji. G łówna odpowiedzialno ść za 
monitorowanie i kontrol ę projektu spoczywa na pa ństwach cz łonkowskich. Komisja jest 
zaangażowana wy łącznie w zakresie doradztwa i przepro wadza selektywne audyty w oparciu 
o analizę ryzyka. Specyfika programów wsparc ia likwidacji nie przystaje bezpo średnio do 
zarządzania dzielonego funkcjonuj ącego w funduszach strukturalnych. 
• Skutki dla pa ństw trzecich  
Wariant 1 doprowadzi łby do natychmiastowych niedoborów środków finansowych. Mog łoby 
to wywołać potencjalnie powa żne skutki w UE i poza ni ą, co zaznaczono w opisie problemu 
w ust. 2. Warianty 2 i 3 rozwi ązują kwestię niedoborów środków finansowych i przynios ą 
pozytywne skutki obywatelom i środowisku w Unii i poza ni ą. 
5.1. Skutki spo łeczne 
• Zatrudnienie  
Obecnie w przedmiotowych elektrowniac h zatrudniona jest znaczna liczba 
wykwalifikowanych pracowni ków. Ta wykwalifikowana si ła robocza jest potrzebna do 
bezpiecznego utrzymania zamkni ętych reaktorów, sporz ądzania charakterystyki 
radiologicznej oraz pewnych czynno ści przedlikwidacyjnych wymagaj ących posiadanej przez 
 
PL 8   PL nich historycznej wiedzy dotycz ącej okresu, kiedy elektrownia znajdowa ła się w eksploatacji. 
Brak środków finansowych (wariant 1) stwarza łby poważne zagrożenie dla wyp łaty ich 
wynagrodze ń3. Dotknąłby równie ż całe miejscowo ści, w których elektrownia j ądrowa jest 
głównym pracodawc ą. Zatem w przysz łości skutki odczu łoby znacznie wi ęcej osób ni ż tylko 
bezpośredni personel elektrowni. W przypadku da lszego finansowania likwidacji przez UE 
(warianty 2 i 3), zachowano by kluczowy personel wraz z jego fachow ą wiedzą oraz 
znajomością faktów historycznych, maj ącymi najwy ższą wartość dla projektu likwidacji.  
• Bezpiecze ństwo (awarie / terroryzm / bezpiecze ństwo dostaw energii)  
Bez finansowania (wariant  1) istnieje prawdopodobie ństwo mniej rygorystycznej kontroli i 
gorszego poziomu utrzymania, co zwi ększa ryzyko niew łaściwego wykorzystania środków. 
Ryzyko to zmniejsza si ę wraz z przyspieszeniem procesu likw idacji (wariant 2, a szczególnie 
wariant 3). 
• Zdrowie  
W przypadku awarii lub mniej bezpiecznego utrzymania mo że wystąpić zagrożenie 
radiologiczne dla pracowników lub ogó łu społeczeństwa. Bezpieczne zagospodarowanie, 
składowanie i unieszkodliwia nie wypalonego paliwa i odpa dów promieniotwórczych 
powinny odpowiada ć najwyższym standardom bezpiecze ństwa, ale wymagaj ą odpowiedniego 
finansowania (warianty 2 i 3). 
5.2. Oddziaływanie na środowisko 
• Środowisko  
W przypadku niedostatecznie b ezpiecznego utrzymania, starzej ących się urządzeń do 
monitorowania, incydentów lub aw arii, istnieje ryzyko degradacji środowiska. Wa żne jest, 
aby zapewni ć przejrzysto ść monitorowania, szczególnie w przypadku mo żliwości wystąpienia 
wpływu na ca łą Unię. Ryzyko awarii, ska żenia, wycieku itp. wzrasta wraz z brakiem środków 
finansowych na bezpieczne utrzymanie i likwidacj ę. Wariant 1 poci ąga za sob ą znaczne 
ryzyko, o wiele mniejsze ryzyko natomiast wi ąże się z wariantami 2 i 3. 
6. PORÓWNANIE WARIANTÓW  
Brak dalszego wsparcia ze strony UE w przypadku wariantu podstawowego doprowadzi łby 
do wstrzymania realizacji programów likwidacji i w rezultacie do zagro żenia bezpiecze ństwa 
jądrowego. Wariant status quo oznacza łby o wiele wi ększe dofinansowanie ze strony Unii i 
mniejszą wartość dodaną. Dalsze wspieranie projektów sektora energetycznego 
doprowadzi łoby do zak łócenia konkurencji, a sta ły wysoki poziom dofinansowania unijnego 
nie zapewnia łby państwom cz łonkowskim dostatecznej motywacji do przej ęcia pełnej 
odpowiedzialno ści finansowej za uko ńczenie likwidacji. 
Pod warunkiem uzyskania jednoznacznych de klaracji woli politycznej, za najlepsze 
rozwiązanie uznaje si ę częściowe dofinansowanie z Unii tylko na likwidacj ę obiektów 
(wariant 3). Ten wariant zapewnia maksymaln ą wartość dodaną dla Unii i wspiera przej ście 
                                                 
3 Nale ży zauważyć, że nie wszyscy pracownicy powinni otrzymywa ć wynagrodzenie w ramach 
likwidacji. 
 
PL 9   PL na całkowite finansowanie bezpiecznego uko ńczenia likwidacji przez pa ństwo członkowskie 
po zamkni ęciu następnych wieloletnich ram fi nansowych. Wariant 3 umo żliwia realn ą 
poprawę bezpiecze ństwa jądrowego i pomo że uzyskać terminowo realne i materialne post ępy 
w zakresie usuwania paliwa i likwidacji, a tak że zapewni nieodwracalne zamkni ęcie 
obiektów. 
Wariant 3 w po łączeniu z mechanizmem realizacji B (dla Bu łgarii i Słowacji) oraz C (dla 
Litwy) zapewni coraz silniejsze ki erownictwo ze strony Komisji, umo żliwiające efektywne, 
sprawne i gospodarne wykorzystanie unijnych środków finansowych. Stwierdzone s łabe 
strony obecnego mechanizmu realizacji (A) zosta łyby wyeliminowane, co zwi ększyłoby 
możliwości sprawnego interweniowania ze  strony Komisji w przypadku wyst ąpienia 
trudności (opóźnień i przekrocze ń kosztów) w realizacji pr ojektu likwidacji przez 
beneficjentów. Cele szczegó łowe dostosowywane do proponowanego bud żetu i bazuj ące na 
zrewidowanych/uaktualnionych pl anach likwidacji (potrzeby wyra żone przez pa ństwa 
członkowskie) wraz z konkretnymi wska źnikami wykonania stanowi ą podstawę do uzyskania 
spodziewanych korzy ści z kontynuacji pomocy finansow ej Unii po 2013 r. Takie podej ście 
jest w pełni zgodne z zaleceniami Europejskiego Trybuna łu Obrachunkowego. 
7. MONITOROWANIE I OCENA  
Aby móc zweryfikowa ć, czy program zako ńczył się powodzeniem (czy osi ągnięto cele 
ogólne i szczegó łowe), okre ślono zbiór obiektywnie weryfikowalnych wska źników 
spełniających kryteria SMART (szczegó łowe informacje pr zedstawiono w poni ższej tabeli). 
Monitorowanie polega na przegl ądzie okre ślonych wska źników okre ślających post ępy w 
realizacji celów. 
Na obecnym etapie s ą to wspólne wska źniki dla wszystkich trze ch programów (programu 
Ignalina, Bohunice i Koz łoduj). W celu realizacji  programu, przewiduje si ę przyjmowanie 
jednego wspólnego rocznego programu prac dl a wszystkich trzech programów, okre ślającego 
cele, oczekiwane rezultaty, zwi ązane z nimi wska źniki oraz horyzont czasowy wykorzystania 
środków w ramach poszczególnych rocznych zobowi ązań finansowych. 
Na poziomie proceduralnym przewiduje si ę przyjęcie szczegó łowych procedur 
wykonawczych na czas trwania programu nie pó źniej niż do dnia 31 grudnia 2014 r. Ta 
decyzja b ędzie zawiera ć między innymi szczegó łowe wymogi w zakresie monitorowania i 
sprawozdawczo ści oraz zrewidowane szczegó łowe plany likwidacji dla wszystkich trzech 
programów, które b ędą służyć jako punkt odniesienia do monitorowania post ępów oraz 
terminowego osi ągania przewidywanych rezultatów. 
Ustalenia UE w sprawie monitorowania, sprawozdawczo ści i oceny b ędą obejmowa ć co 
najmniej: 
– Dwa razy do roku spotkanie komitetu monitoruj ącego z przedstawicielami UE na 
miejscu w celu zweryfikowania post ępów prac likwidacyjnych. 
– Regularne sprawozdania w zakresie stanu i post ępów prac od elektrowni j ądrowej 
beneficjenta oraz organów w ykonawczych (EBOR i CPMA). 
– Wspólne roczne dokumenty programowe, za łączane do decyzji Komisji w sprawie 
finansowania sprawozdawczo ści postępów w zakresie likwidacji. 
 
PL 10   PL – Śródokresow ą ocenę programu. 
– Sprawozdania dla Parlamentu Eu ropejskiego i Rady w sprawie post ępów wdra żania 
pomocy finansowej Unii. 
Ponadto beneficjenci powinni wprowadzi ć system monitorowania umo żliwiający czynne 
bieżące monitorowanie projektów i zada ń oraz bezpo średnie informacje zwrotne dla procesu 
planowania ze środkami naprawczymi. 
ANALIZA RAM LOGICZNYCH  
 Uzasadnienie 
interwencji Wskaźniki Podstawa 
weryfikacji Założenia 
Ogółem 
Cel Wsparcie dzia łań 
państw 
członkowskich 
mających na celu 
bezpieczn ą 
likwidację obiektów. Postępy względem planu 
likwidacji (zadania, koszty, zasoby, czas); Plan likwidacji; 
Regularne 
spotkania 
kontrolne; 
Sprawozdania 
elektrowni 
jądrowej i 
organów krajowych; Stabilne ramy 
polityczne i regulacyjne; 
Zapewnienie 
finansowania krajowego w celu 
wypełnienia luki w 
finansowaniu; 
 
PL 11   PL Szczegółowe 
cele 
programu  
Cel Osiągnięcie 
nieodwracalnego 
etapu procesu likwidacji; 
Bezpieczne 
zagospodarowanie wypalonego paliwa 
jądrowego i odpadów 
promieniotwórczych; 
Zachowanie 
kluczowych 
fachowych umiejętności i 
wiedzy; Przeprowadzenie 
demontażu zgodnie z 
planem likwidacji; 
 
 
Gospodarowanie odpadami 
zgodnie ze szczegó łowym 
planem zagospodarowania odpadów; 
 
Wykorzystanie personelu 
elektrowni j ądrowych; Plan likwidacji i 
zagospodarowania 
odpadów; 
Regularne 
spotkania 
sprawozdawcze i kontrolne; Stabilne ramy 
polityczne i 
regulacyjne; 
Niezmienno ść 
strategii likwidacji; 
Rezultaty 
(oczekiwane 
rezultaty) Bezpieczne 
utrzymanie elektrowni 
jądrowych; 
Brak oddzia ływania 
na środowisko; 
Bezpieczne 
przekazanie 
wypalonego paliwa 
do składowania; 
Bezpieczne 
przekazanie odpadów 
promieniotwórczych do składowania; 
Uzyskanie 
zezwolenia na likwidację; 
Zaprojektowanie 
demontażu 
rdzenia/obiegu 
pierwotnego; 
Zaangażowanie 
personelu w prace 
likwidacyjne; Liczba incydentów/awarii; 
Dane z monitorowania 
środowiska; 
Liczba elementów 
paliwowych i pakietów odpadów sk ładowanych 
zgodnie z planem; 
Uzyskanie zezwolenia 
zgodnie z harmonogramem; 
Ukończenie projektu na 
czas; 
Liczba zatrudnionych 
pracowników; 
Analiza warto ści 
wypracowanej; Sprawozdania ze 
stanu zaawansowania i 
postępów prac; 
Regularne 
spotkania 
kontrolne; 
Wydanie 
zezwolenia przez 
organ regulacyjny; 
Kadry; Wprowadzenie i 
pełna funkcjonalno ść 
zarządzania 
elektrowni ą jądrową 
w celu jej likwidacji; 
Wprowadzenie 
sprawnego 
planowania 
likwidacji; 
Efektywne 
wykorzystanie 
operacyjnych 
informacji zwrotnych; 
Niezmienno ść 
strategii likwidacji; 
Wprowadzenie 
proaktywnej funkcji 
monitorowania projektu; 
Działania Bezpieczne 
utrzymanie; 
Usuwanie paliwa; 
Prace demonta żowe; 
Utylizacja i 
unieszkodliwianie 
odpadów promieniotwórczych; 
Dokumentacja do 
celów zezwolenia; 
Projekt techniczny 
demontażu 
rdzenia/obiegu pierwotnego; Planowanie bezpiecznego 
utrzymania 
Liczba opró żnionych 
elementów paliwowych; 
Ilość zdemontowanych 
materiałów/systemów; 
Ilość zutylizowanych i 
unieszkodliwionych 
odpadów 
promieniotwórczych; 
Złożenie dokumentacji w 
celu uzyskania zezwolenia; 
Analiza wykonalno ści i 
analiza techniczna projektu; Sprawozdania ze 
stanu 
zaawansowania i 
postępów prac; 
Regularne 
spotkania 
kontrolne; 
Szczegółowy plan 
prac 
likwidacyjnych; 
Operacyjne 
informacje 
zwrotne dla dzia łu 
planowania 
elektrowni Wprowadzenie i 
pełna funkcjonalno ść 
zarządzania 
elektrowni ą jądrową 
w celu jej likwidacji; 
Zapewnienie 
finansowania krajowego w celu 
wypełnienia luki w 
finansowaniu 
Uzasadnienie 
ekonomiczne dla 
korzystania z własnego personelu 
elektrowni j ądrowej; 
 
PL 12   PL Szkolenie personelu i 
nowy podzia ł zadań; Liczba przeszkolonych i 
przydzielonych 
pracowników; jądrowej; 
Plan dotycz ący 
zasobów ludzkich;