PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 16.7.2008 
SEK(2008) 2111  
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
uzupełniający  
 
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMEN TU EUROPEJSKIEGO, RADY, 
EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO I KOMITETU 
REGIONÓW 
 
dotyczący planu dzia łania na rzecz zrównowa żonej konsumpcji i produkcji oraz 
zrównowa żonej polityki przemys łowej 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
{KOM(2008) 397 wersja ostateczna} 
{SEK(2008) 2110} 
 
PL 2   PL STRESZCZENIE 
Niniejsze sprawozdanie z oce ny skutków jest dokumentem uzupe łniającym wniosek w 
sprawie komunikatu dotycz ącego planu dzia łania na rzecz zrównowa żonej konsumpcji i 
produkcji oraz zrównowa żonej polityki przemys łowej. Powy ższy plan dzia łania jest 
elementem nadrz ędnym pakietu środków, który obejmuje równie ż konkretne wnioski 
legislacyjne. W niniejszej o cenie skutków skoncentrowano si ę na wniosku dotycz ącym 
rozszerzonego pakietu zintegrowanego, kt órego celem jest poprawa ekologiczno ści Unii 
Europejskiej poprzez promowanie produkcji i ko nsumpcji bardziej ekologicznych produktów. 
W ocenie skutków opisano szereg dziedzin, w których obserwuje si ę zawodno ść rynku, 
objętych obecnie polityk ą UE lub potencjalnie wymagaj ących jakiej ś formy interwencji 
publicznej: 
• skutki zewn ętrzne dla środowiska wynikaj ące z faktu, że ceny nie odzwierciedlaj ą 
negatywnego oddzia ływania na środowisko produkcji lub konsumpcji produktów; 
• asymetria w zakresie informacji, zwi ązana z wysokimi kosztami transakcji, które 
ponoszą konsumenci chc ący uzyska ć informacje na temat tych w łaściwości 
produktów, które maj ą wpływ na ich ekologiczno ść; 
• ograniczona racjonalno ść – nawet dobrze poinformowani konsumenci nie zawsze 
działają racjonalnie tzn. nie zawsze kieruj ą się perspektyw ą długofalow ą, 
podejmuj ąc decyzję o zakupie; 
• problemy typowe dla relacji prze łożony – podw ładny wynikaj ące z niew łaściwego 
rozdysponowania zach ęt między podmiotami gospodarczymi; 
• negatywny wp ływ tych przejawów zawodno ści rynku na innowacyjno ść. 
Ponadto obserwuje si ę zjawisko, które mo żna określić mianem zawodno ści regulacyjnej, np. 
działania niektórych pa ństw członkowskich w dziedzinie zamówie ń publicznych i zach ęt 
mogą prowadzi ć do rozdrobnienia wewn ętrznego rynku produktów. 
Choć prowadzona obecnie polityka w dziedzinie emisji gazów cieplarnianych, jako ści 
powietrza i wody, odpadów , produktów, efektywno ści energetycznej itd., uwzgl ędnia kwestie 
związane ze wspomnian ą zawodno ścią rynku, szereg problemów nadal wymaga rozwi ązania. 
Jak wynika z analizy, niektórym skutkom dla środowiska mo żna zapobiec bez ponoszenia 
dodatkowych kosztów. Wi ększe znaczenie ma jednak fakt, że istniejące narzędzia nie 
zapobiegaj ą w wystarczaj ącym stopniu asymetrii w zakresie informacji, a je żeli nawet s ą 
wystarczaj ące, to istniej ą dowody na to, że z upływem czasu informacje podawane na 
etykietach (takich jak oznakowanie efektywno ści energetycznej) trac ą swoją wartość 
informacyjn ą, a zarazem u żyteczność, jeżeli nie są aktualizowane. Ponadto wiele wskazuje na 
to, że nawet je żeli konsumenci maj ą dostęp do wszystkich informacji niezb ędnych do 
podjęcia decyzji o zakupie, która by łaby w pe łni zgodna z ich interesami prywatnymi i 
społecznymi, cz ęsto nie podejmuj ą takiej decyzji, wybieraj ąc zachowania krótkowzroczne. 
Problemy typowe dla relacji prze łożony – podw ładny utrzymuj ą się w sektorze 
mieszkalnictwa, a obecna polityka w zakresie charakterystyki energetycznej budynków nie 
spowoduje ich znacz ącego zmniejszenia w najbli ższej przysz łości. Ze wzgl ędu na 
utrzymujące się przejawy zawodno ści rynku zach ęty do tworzenia innowacji nie s ą optymalne 
ze społecznego punktu widzenia.  
Ponadto istnieje wiele, cz ęsto rozbie żnych, krajowych kryteriów dotycz ących zasad i zach ęt 
w zakresie ekologicznych zamówie ń publicznych. Prowadzi to do fragmentaryzacji rynku 
 
PL 3   PL wewnętrznego, której nale ży przeciwdzia łać. Wreszcie poszczególne kierunki polityki s ą 
obecnie w zbyt ma łym stopniu dostosowane do siebie  nawzajem i wzajemnie powi ązane, co 
uniemożliwia osiągnięcie zjawiska synergii; skutkuje to równie ż powstaniem sprzeczno ści i 
luk, a także fragmentaryzacj ą ram prawnych, które powinny by ć jednolite.  
Ogólnym celem planu dzia łania jest zwi ększenie skuteczno ści polityki UE w zakresie 
produktów, a zarazem przyczynienie si ę do osiągnięcia celów strategii lizbo ńskiej i nowej 
strategii zrównowa żonego rozwoju.  
W szczególno ści celem jest: dynamiczne zwi ększenie udzia łu w rynku produktów o bardziej 
ekologicznych w łaściwościach; udost ępnienie konsumentom istotnych informacji na temat 
ekologiczno ści produktów; przyczynienie si ę do przezwyci ężenia problemów wynikaj ących z 
niewłaściwego rozdzielenia zach ęt, w sposób nienaruszaj ący postanowie ń Traktatu, w 
szczególno ści przepisów dotycz ących pomocy pa ństwa, oraz zredukowanie nieoptymalnych 
wyników zwi ązanych z krótkowzrocznymi zachowaniami konsumentów; zapobie żenie 
fragmentaryzacji zach ęt i bodźców; usuni ęcie barier w handlu, aby sektor ochrony środowiska 
mógł odnosić korzyści z rynku wewn ętrznego; oraz zwi ększenie wk ładu norm UE w zakresie 
środowiska w skali globalnej i równoczesne podj ęcie odpowiednich dzia łań w odniesieniu do 
krótkoterminowego wp ływu środków na konkurencyjno ść przemysłu UE, jeżeli zajdzie taka 
potrzeba. 
Rozważono trzy opcje dzia łań mających na celu osi ągnięcie powy ższych celów: brak 
dalszych dzia łań lub scenariusz zak ładający utrzymanie sytuacji wyj ściowej (pozostawienie 
obecnej polityki bez zmian) or az dwa alternatywne pakiety środków.  
Opcja braku dalszych dzia łań oznacza łyby niepodejmowanie dzia łań w odniesieniu do 
zidentyfikowanej zawodno ści rynku i regulacji.   
Pierwszy z alternatywnych pakiet ów dotyczy przede wszystkim zwi ększenia roli 
dobrowolnego systemu oznakowania  ekologicznego i jego powi ązania z innymi politykami. 
W ramach tej opcji promowane by łoby połączenie instrumentów, które wzmocni łyby 
działania dobrowolne (oznakowan ie ekologiczne, otwarta met oda koordynacji w zakresie 
wykorzystania zach ęt – bez naruszania postanowie ń Traktatu, w szczególno ści przepisów 
dotyczących pomocy pa ństwa) oraz System Ekozarz ądzania i Audytu i ekologicznych 
zamówień publicznych, a tak że określone zosta łyby wewn ętrzne bariery na rynku dla eko-
przemysłu (kontrola konkurencyjno ści). Odpowiedzi ą na zawodno ść rynku i regulacji w 
różnych dziedzinach by łoby udost ępnianie informacji i wprowadzanie zach ęt opierających się 
na zasadzie dobrowolno ści. Koordynacja obecnej polityki odbywa łaby się za pośrednictwem 
istniejących struktur.  
Drugi pakiet obejmuje zestaw środków, które koncentruj ą się na rozszerzonym pakiecie 
zintegrowanym. W ramach tej opcji  zestaw instrumentów rozszerzaj ących zakres dzia łań 
obowiązkowych (dyrektywa dotycz ąca ekoprojektu dla produktów wykorzystuj ących energi ę, 
dyrektywa w sprawie etykiet efektywno ści energetycznej, w tym obowi ązkowy poziom 
ekologiczno ści produktów w ramach zamówie ń publicznych) zosta łby połączony z 
działaniami dobrowolnymi (oznakowanie ekologi czne, ekologiczne zamó wienia publiczne, 
System Ekozarz ądzania i Audytu). Stosowanie zach ęt przez pa ństwa członkowskie zosta łoby 
w większym stopniu zharmonizowane (w sposób nienaruszaj ący postanowie ń Traktatu, w 
szczególno ści przepisów dotycz ących pomocy pa ństwa), a bariery na rynku dla eko-
przemysłu zostałyby poddane analizie (kontrola konkurencyjno ści). Opcja 2 tym ró żni się od 
pozostałych opcji, że położono w niej wi ększy nacisk na wymogi obowi ązkowe.  
Analiza skutków obu tych opcji  polega na ocenie jako ściowej skutków pozytywnych i 
negatywnych. Oszacowano w niej, w jakim stopniu ka żda z powy ższych opcji mo że 
 
PL 4   PL rozwiązać pozostałe kwestie zawodno ści rynku i regulacji, opisane w cz ęści definiuj ącej 
problematyk ę, oraz podano ewentualne wady i koszty rozwi ązań. W przypadku wielu 
kategorii produktów, dla których dost ępne są odpowiednie dane, podano szacunkow ą 
ilościową ocenę wpływu na ceny produktów, wykorzy stanie zasobów, koszty w ca łym cyklu 
życia i emisje CO2. Analiza ma wy łącznie szacunkowy charakter, poniewa ż dokładna ocena 
ilościowa wymaga łyby dużych ilości szczegó łowych danych, które nie s ą obecnie dost ępne, a 
także opracowania skomplikowanych modeli, co wykracza łoby poza zakres środków 
proporcjonalnych do celów nini ejszej oceny skutków.  
Ponieważ plan dzia łania nie jest konkretnym wn ioskiem legislacyjnym, a wp ływ wszelkich 
środków, które mog ą zostać przyjęte, zostanie szczegó łowo przeanalizowany w oddzielnych 
ocenach skutków, poziom analizy uznaje si ę za odpowiedni. W odniesieniu do ka żdego 
przewidzianego środka przeprowadzona zostanie indyw idualna ocena skutków oraz jego 
szczegółowa analiza.  
Na podstawie niniejszej oceny skutków stwierdza si ę, że korzystniejszy je st drugi pakiet 
środków, obejmuj ący rozszerzony pakiet zintegrowany opieraj ący się na dyrektywie w 
sprawie ekoprojektu oraz na stosowaniu bardziej zharmonizowanych kryteriów dotycz ących 
zamówień publicznych oraz zach ęt we wszystkich pa ństwach Unii Europejskiej. Opcja ta 
umożliwiłaby znaczn ą poprawę efektywno ści wykorzystania zasobów  oraz zredukowanie 
skutków dla środowiska. 
Program dzia łań będzie regularnie monitorowany, aby dostosowa ć działania do warunków i w 
opłacalny sposób zoptymalizowa ć ich skutki.