[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 13.2.2007

SEK(2007) 187 wersja ostateczna

Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Grecji na lata 2006-2009

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Informacje ogólne

Pakt na rzecz stabilności i wzrostu, który wszedł w życie dnia 1 lipca 1998 r., opiera się na dążeniu do zapewnienia solidnych finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy. Przeprowadzona w 2005 r. reforma Paktu potwierdziła jego przydatność w zakresie utrzymywania dyscypliny budżetowej, a jednocześnie miała na celu wzmocnienie jego skuteczności i podstaw gospodarczych oraz ochronę stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.

Stanowiące część Paktu na rzecz stabilności i wzrostu rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że państwa członkowskie muszą przedstawiać Radzie i Komisji programy stabilności lub konwergencji oraz ich coroczne zaktualizowane wersje (państwa członkowskie, które przyjęły jednolitą walutę, przedstawiają (zaktualizowane) programy stabilności, a te, które jej jeszcze nie przyjęły, przedstawiają (zaktualizowane) programy konwergencji). Pierwszy program stabilności Grecji przedstawiono w czerwcu 2000 r. Zgodnie z rozporządzeniem Rada zaopiniowała go w dniu 12 lutego 2001 r. na podstawie zalecenia Komisji i po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Zgodnie z tą samą procedurą zaktualizowane programy stabilności i konwergencji są oceniane przez Komisję i badane przez wyżej wymieniony Komitet, przy czym istnieje również możliwość zbadania programów przez Radę.

Podstawy oceny zaktualizowanego programu

Komisja zbadała przedstawioną w dniu 18 grudnia 2006 r. najnowszą, zaktualizowaną wersję programu stabilności Grecji i przyjęła zalecenie dotyczące opinii Rady w sprawie przedmiotowego programu (główne aspekty podlegające ocenie przedstawiono w ramce).

W celu określenia kontekstu, w którym dokonywana jest ocena strategii budżetowej przedstawionej w zaktualizowanej wersji programu stabilności, poniżej przedstawiono podsumowanie:

1. wyników gospodarczych i budżetowych w okresie ostatnich dziesięciu lat;

2. sytuacji kraju w odniesieniu do części naprawczej Paktu na rzecz stabilności i wzrostu (procedury nadmiernego deficytu);

3. najnowszej oceny sytuacji kraju w odniesieniu do części prewencyjnej Paktu na rzecz stabilności i wzrostu (podsumowanie opinii Rady dotyczącej poprzedniej aktualizacji programu stabilności); oraz

4. dokonanej przez Komisję oceny krajowego programu reform przedstawionego w październiku 2006 r.

Najnowsze wyniki gospodarcze i budżetowe

Grecja doświadczyła wysokiego wzrostu gospodarczego i zmniejsza obecnie dystans dzielący ją od średniego dla UE-25 standardu życiowego[2]. Kraj ten stanął w obliczu wysokiej inflacji będącej wynikiem połączenia wysokiego potencjalnego wzrostu i problemów strukturalnych (ograniczenia na rynku produktowym). Pomimo niedoborów kadrowych w konkretnych sektorach ograniczenia na rynku pracy utrudniają mobilność pracowników i w związku z tym bezrobocie pozostaje na wysokim poziomie, co wskazuje na prawdopodobne niedostosowanie kwalifikacji do potrzeb przedsiębiorstw. Jednocześnie stopa zatrudnienia jest niska według standardów UE, szczególnie wśród kobiet. Mimo szybkiego wzrostu wydajności pracy, jednostkowe koszty pracy rosną w szybszym tempie i w nadmierny sposób w porównaniu z głównymi partnerami handlowymi Grecji, co pogarsza pozycję konkurencyjną kraju. W konsekwencji Grecja odnotowuje wysoki deficyt handlowy, jedynie częściowo równoważony przez nadwyżki sektora usług. Za deficyt bilansu płatniczego w znacznej mierze odpowiedzialny jest deficyt sektora publicznego. Grecja tradycyjnie odnotowuje deficyt przekraczający 3 % PKB. Oprócz wysokiego zadłużenia kraj ten stoi w obliczu zagrożeń związanych z rosnącymi kosztami systemu opieki zdrowotnej i innymi wydatkami bieżącymi. Struktura wydatków publicznych stanowi powód do niepokoju nie tylko ze względu na nieprzeznaczanie pożyczek zagranicznych na inwestycje produkcyjne, ale również z uwagi na uzależnienie tych pożyczek od wiarygodności i stabilności finansów publicznych.

Procedura nadmiernego deficytu w stosunku do Grecji

W dniu 5 lipca 2004 r. Rada zgodnie z art. 104 ust. 6 przyjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu w Grecji. Jednocześnie Rada wydała zalecenie zgodnie z art. 104 ust. 7, stwierdzając konieczność korekty nadmiernego deficytu do roku 2006.

W dniu 18 stycznia 2005 r. Rada zgodnie z art. 104 ust. 8 przyjęła decyzję, w której stwierdzała, że Grecja nie podjęła żadnych skutecznych działań w odpowiedzi na wspomniane zalecenia. Następnie, w dniu 17 lutego 2005 r. Rada zgodnie z art. 104 ust. 9 zadecydowała o wezwaniu Grecji do podjęcia niezbędnych w tej sytuacji działań zmierzających do zmniejszenia deficytu. Zgodnie z tym wezwaniem nadmierny deficyt nadal miał zostać skorygowany do 2006 r. Dnia 6 kwietnia 2005 r. Komisja przyjęła komunikat dla Rady dotyczący działań podjętych przez władze Grecji w odpowiedzi na wezwanie Rady, biorąc pod uwagę aktualizację programu stabilności z marca 2005 r. przedstawioną w konsekwencji wezwania Rady. Na podstawie dostępnych wówczas informacji w komunikacie stwierdzono, że rząd Grecji podjął decyzje zgodne z wezwaniem Rady, wobec czego na tym etapie nie jest konieczne podjęcie dalszych kroków w ramach procedury nadmiernego deficytu. Rada zgodziła się z tą oceną podczas posiedzenia w dniu 12 kwietnia 2005 r.

Ocena zawarta w opinii Rady dotyczącej poprzedniego programu

W dniu 14 marca 2006 r. Rada przyjęła opinię na temat poprzedniej aktualizacji programu stabilności obejmującej lata 2005-2008. Rada uznała, że „z zadowoleniem przyjmuje wysiłki podjęte dotychczas oraz to, że rząd nadaje priorytet trwałej redukcji deficytu”. Rada zauważyła, że „program zasadniczo uwzględnia korektę nadmiernego deficytu do 2006 r., pod warunkiem wprowadzenia wszystkich środków planowanej korekty oraz w zależności od wpływu na planowane deficyty ewentualnych dalszych korekt statystycznych w odniesieniu do danych budżetowych”. W świetle zaleceń wydanych przez Radę zgodnie z art. 104 ust. 9 z dnia 17 lutego 2005 r. Rada zwróciła się do Grecji o:

„(i) wdrożenie niezbędnych środków o stałym charakterze prowadzących do korekty nadmiernego deficytu najpóźniej do 2006 r.;

(ii) kontynuację obniżania deficytu w kategoriach strukturalnych w celu osiągnięcia określonego w programie celu średniookresowego, wykorzystując przy tym dobrą koniunkturę do ograniczenia wydatków pierwotnych;

(iii) zintensyfikowanie starań mających na celu określenie i kontrolę czynników innych niż zadłużenie netto, które przyczyniają się do zmiany poziomu zadłużenia, w celu zapewnienia, by wskaźnik zadłużenia zmniejszał się odpowiednio, zbliżając się w zadowalającym tempie do wartości referencyjnej;

(iv) kontrolę wydatków na publiczne świadczenia emerytalne, konsekwentne wdrażanie uchwalonych reform systemu emerytalnego oraz przeprowadzenie dodatkowych reform strukturalnych w celu zapewnienia długoterminowej stabilności finansów publicznych;

(v) dalsze usprawnianie gromadzenia i przetwarzania danych sektora instytucji rządowych i samorządowych, zwłaszcza poprzez ulepszenie mechanizmów zapewniających szybkie i poprawne dostarczanie danych budżetowych, szczególnie w zakresie ubezpieczeń społecznych.”

Dokonana przez Komisję ocena krajowego programu reform z października 2006 r.

Sprawozdanie z realizacji krajowego programu reform Grecji zostało przedstawione w październiku 2006 r. w kontekście zaktualizowanej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia. W przedstawionym przez Grecję krajowym programie reform za najważniejsze wyzwania uznano konsolidację budżetową, badania naukowe, rozwój i innowacyjność, modernizację administracji publicznej, aktywną politykę na rynku pracy oraz reformę systemów edukacji i szkolenia zawodowego.

Z dokonanej przez Komisję oceny programu (przyjętej w ramach rocznego sprawozdania Komisji z postępów w realizacji strategii lizbońskiej z grudnia 2006 r.[3]) wynika, że Grecja w ograniczonym zakresie realizuje krajowy program reform. Podczas gdy wyniki makroekonomiczne są dość dobre, postępy w zakresie reform mikroekonomicznych i w dziedzinie zatrudnienia są wciąż niewystarczające. Pod względem ładu administracyjno-regulacyjnego niezbędna jest lepsza koordynacja działań między różnymi szczeblami administracji oraz silniejsze poczucie odpowiedzialności. W świetle wskazanych mocnych i słabych stron Grecji zalecono podjęcie działań w następujących dziedzinach: konsolidacji fiskalnej, administracji publicznej, ochrony zatrudnienia oraz edukacji.

Główne aspekty podlegające ocenie Zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1 (w przypadku programów stabilności) i art. 9 ust. 1 (w przypadku programów konwergencji) rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97, ocena obejmuje następujące kwestie: czy założenia ekonomiczne, na których opiera się program, są realistyczne; czy przedstawiony przez dane państwo członkowskie średniookresowy cel budżetowy oraz prowadząca do niego ścieżka dostosowania są odpowiednie; czy podejmowane i/lub proponowane działania mające na celu przestrzeganie ścieżki dostosowania wystarczą, by osiągnąć średniookresowy cel budżetowy w trakcie cyklu; w ramach oceny ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego: czy podejmowane działania korygujące są intensyfikowane w okresach dobrej koniunktury, podczas gdy w okresach dekoniunktury mogą być ograniczane, oraz – w przypadku strefy euro oraz państw członkowskich należących do systemu ERM II – czy dane państwo realizuje coroczną poprawę salda dostosowanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych o referencyjną wartość 0,5 % PKB, pozwalającą na osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego; w ramach definiowania ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego (w przypadku państw członkowskich, które jeszcze go nie osiągnęły) lub pozwolenia na czasowe odejście od niego (w przypadku państw, które tego dokonały): realizację kluczowych reform strukturalnych, przynoszących bezpośrednie oszczędności w perspektywie długoterminowej (między innymi poprzez zwiększanie dynamiki potencjalnego wzrostu), a tym samym mających konkretny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych (pod warunkiem zachowania odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa odnośnie do referencyjnej wartości 3 % PKB oraz spodziewanego powrotu sytuacji budżetowej do celu średniookresowego w okresie objętym programem), ze szczególnym uwzględnieniem reform systemu emerytalnego wprowadzających strukturę wielofilarową, obejmującą obowiązkowy filar kapitałowy; czy prowadzona przez dane państwo członkowskie polityka gospodarcza jest zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej. Wiarygodność założeń makroekonomicznych programu ocenia się w odniesieniu do prognozy służb Komisji z jesieni 2006 r., z zastosowaniem między innymi powszechnie przyjętej metodyki szacowania produktu potencjalnego i sald dostosowywanych cyklicznie. Zgodność z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej ocenia się w odniesieniu do ogólnych wytycznych polityki gospodarczej w dziedzinie finansów publicznych, zawartych w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008. W ramach oceny zbadano również: zmiany wskaźnika zadłużenia oraz długoterminową perspektywę stabilności finansów publicznych, którym zgodnie ze sprawozdaniem Rady z dnia 20 marca 2005 r. w sprawie „Poprawy wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu” należy poświęcić „należytą uwagę w procesie nadzoru nad sytuacją budżetu”; podejście do oceny długoterminowej stabilności przedstawiono w komunikacie Komisji z dnia 12 października 2006 r.[4]; stopień integracji z krajowym programem reform, przedstawianym przez państwa członkowskie w kontekście strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia; w skierowanym do Rady Europejskiej piśmie przewodnim z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na lata 2005-2008 Rada ECOFIN stwierdziła, że krajowe programy reform powinny być zgodne z programami stabilności i konwergencji; zgodność z kodeksem postępowania[5], w którym między innymi określono jednolitą strukturę i jednolite tabele danych dla programów konwergencji i stabilności. |

- Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Grecji na lata 2006-2009

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[6], w szczególności jego art. 5 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

5. Dnia [27 lutego 2007 r.] Rada zbadała zaktualizowany program stabilności Grecji na lata 2006-2009[7].

6. Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że wzrost realnego PKB utrzyma się na zasadniczo stałym poziomie wynoszącym około 4 % rocznie. Z obecnie dostępnych informacji wynika, że scenariusz ten jest oparty na realistycznych założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego w 2006 i 2007 r., natomiast dla kolejnych lat założenia wydają się optymistyczne, a przewidywane tempo wzrostu zawyżone. Przyjęte założenia dotyczące inflacji wydają się zaniżone w przypadku ostatnich lat objętych programem.

7. W odniesieniu do 2006 r. w prognozie służb Komisji z jesieni 2006 r. oraz w nowej zaktualizowanej wersji programu deficyt sektora general government oszacowano na 2,6 % PKB, co jest całkowicie zgodne z celem ustanowionym w poprzedniej aktualizacji programu stabilności. Całkowite wydatki osiągnęły poziom docelowy ustalony w budżecie na 2006 r. Główne kategorie wydatków zasadniczo kształtowały się na docelowych poziomach, a obniżenie świadczeń socjalnych innych niż świadczenia w naturze całkowicie zrównoważyło przekroczenie o 0,5 % PKB wydatków na inwestycje publiczne. Całkowite dochody są nieznacznie wyższe niż przewidywano. Środki jednorazowe zostały częściowo zastąpione środkami o charakterze stałym wprowadzonymi w połowie roku, tzn. podwyższeniem akcyzy na paliwo i papierosy oraz wyższym opodatkowaniem usług telekomunikacyjnych w sieciach komórkowych. Dochody z tytułu wymienionych środków o charakterze stałym zrównoważyły spadek dochodów jednorazowych z wyznaczonego w budżecie na 2006 r. poziomu 0,6 % PKB do 0,4 % PKB.

8. Przedstawiona w programie strategia budżetowa ma na celu przeprowadzenie korekty nadmiernego deficytu w 2006 r. Następnie planuje się dalsze stopniowe ograniczanie deficytu budżetowego przez cały okres objęty programem do poziomu 1,2 % PKB w 2009 r. Obniżenie deficytu o 1,5 punktu procentowego w latach 2006-2009 ma wynikać prawie w równej mierze ze wzrostu dochodów oraz z redukcji wydatków. Po stronie dochodów przewiduje się, że ich całkowity poziom wzrośnie o 0,75 punktu procentowego PKB, głównie za sprawą podatków pośrednich i składek na zabezpieczenia społeczne. Po stronie wydatków szacuje się, że ich całkowita wartość obniży się o około 0,75 punktu procentowego PKB w tym samym okresie, z czego 0,5 punktu procentowego wynika z niższych płatności z tytułu odsetek. W konsekwencji przewiduje się obniżenie wydatków o jedynie 0,25 punktu procentowego. Szacuje się, że świadczenia socjalne wzrosną o 0,5 punktu procentowego, co zostanie z nadwyżką zrekompensowane przez wynoszące 0,75 punktu procentowego ograniczenia w innych kategoriach wydatków, głównie w dziedzinie spożycia zbiorowego. Nadwyżka pierwotna poprawi się o około 1 punkt procentowy w okresie objętym programem, do około 3 % PKB do 2009 r. Mimo że w porównaniu z poprzednią wersją programu cele ustanowione na lata 2006-2008 pozostają zasadniczo niezmienione przy takim samym scenariuszu makroekonomicznym, bieżąca korekta wprowadzona w 2006 r. jest głębsza, ponieważ poziom deficytu w 2005 r. (5,2 % PKB) okazał się wyższy niż przewidywano w aktualizacji z grudnia 2005 r. (4,3 % PKB).

9. Przewiduje się poprawę salda strukturalnego (tj. salda dostosowywanego cyklicznie, bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych), obliczanego zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką, gdzie deficyt zmniejszy się z poziomu około 3,5 % PKB w 2006 r. do 1,75 % na koniec okresu objętego programem (w 2009 r.). Podobnie jak w poprzedniej aktualizacji programu stabilności, przedstawionym w programie średniookresowym celem budżetowym jest zrównoważenie budżetu lub nadwyżka strukturalna, przy czym nie zakłada się osiągnięcia tego celu w okresie objętym programem. Ponieważ cel ten jest bardziej ambitny niż minimalna pośrednia wartość odniesienia (szacowana jako deficyt strukturalny wynoszący około 1,5 % PKB), jego osiągnięcie powinno zapewnić margines bezpieczeństwa chroniący przed ryzykiem wystąpienia nadmiernego deficytu. Wyznaczony cel średniookresowy mieści się w zakresie określonym dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II w Pakcie na rzecz stabilności i wzrostu oraz w kodeksie postępowania, a także odpowiednio uwzględnia wskaźnik zadłużenia i średni wzrost produktu potencjalnego w perspektywie długoterminowej.

10. Ryzyko związane z przedstawionymi w programie prognozami budżetowym wydaje się być zasadniczo zrównoważone do 2007 r., ale wyniki budżetowe po tym okresie mogą okazać się gorsze od zakładanych w programie. W szczególności w odniesieniu do lat 2008 i 2009 w programie nie przedstawiono wystarczających informacji na temat przewidywanych środków, a sam program opiera się w tym okresie na optymistycznym scenariuszu makroekonomicznym. Jak wynika z wcześniejszych doświadczeń, mimo że w ciągu ostatnich dwóch lat nie odnotowano odchyleń, nie można wykluczyć ryzyka przekroczenia wydatków w okresie objętym programem, a dochody mogą być niższe od oczekiwanych w przypadku, gdyby zapowiadane środki zwalczające uchylanie się od zobowiązań podatkowych okazały się nieskuteczne.

11. W świetle powyższej oceny ryzyka nakreślony w programie kurs polityki budżetowej jest zgodny z zaleconą przez Radę korektą nadmiernego deficytu do 2006 r. Jednak nie wydaje się, aby zapewniał on wystarczający margines bezpieczeństwa chroniący przed naruszeniem progu deficytu wynoszącego 3 % PKB przy normalnych wahaniach makroekonomicznych w okresie objętym programem. Przewiduje się, że w latach następujących po korekcie nadmiernego deficytu Grecja nadal będzie korzystać z okresu dobrej koniunktury. W świetle powyższej oceny, tempo działań dostosowawczych zmierzających do osiągnięcia przyjętego w programie celu średniookresowego powinno zostać zwiększone, zwłaszcza po 2007 r., tak by było ono zgodne z Paktem na rzecz stabilności i wzrostu, który stanowi, że dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II roczna poprawa salda strukturalnego, rozumiana jako wartość odniesienia, powinna wynieść 0,5 % PKB oraz że dostosowanie powinno być większe w okresach dobrej koniunktury gospodarczej i może być mniejsze w okresach gorszej koniunktury.

12. Szacuje się, że wskaźnik długu publicznego brutto osiągnął w 2006 r. 104 % PKB, czyli znacznie powyżej przewidzianej w Traktacie wartości referencyjnej, która wynosi 60 %. W programie założono stopniowe obniżanie wskaźnika zadłużenia o niemal 13 punktów procentowych PKB w okresie objętym programem, natomiast korekty przepływu kapitału są bardzo niewielkie począwszy od 2007 r. Ze względu na optymistyczne prognozy dotyczące wzrostu oraz wspomniane wyżej zagrożenia dla realizacji celów budżetowych, zmiany wskaźnika zadłużenia po roku 2007 mogą być mniej korzystne niż zakłada program. Niemniej jednak w kontekście niniejszej oceny ryzyka wydaje się, że tempo obniżania się wskaźnika zadłużenia do wartości referencyjnej będzie w okresie objętym programem wystarczające.

13. Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet w Grecji jest trudny do określenia dopóki nie będą dostępne długoterminowe przewidywania dotyczące poziomu wydatków na świadczenia emerytalne. Jednak prawdopodobnie wpływ ten kształtuje się znacznie powyżej średniej w UE, zaś na podstawie najnowszych dostępnych informacji zawartych w aktualizacji programu stabilności Grecji przewiduje się znaczny długoterminowy wzrost udziału w PKB wydatków na świadczenia emerytalne. Mimo poprawy w stosunku do roku 2005, wyjściowa sytuacja budżetowa stanowi zagrożenie dla stabilności finansów publicznych, nawet bez uwzględnienia długoterminowego wpływu na budżet związanego ze starzeniem się społeczeństwa. Ponadto obecny poziom wskaźnika zadłużenia brutto znacznie przekracza określoną w Traktacie wartość referencyjną i jego zmniejszenie wymaga osiągania przez dłuższy czas wysokich nadwyżek pierwotnych. Realizacja zaplanowanej konsolidacji finansów publicznych oraz pilnych reform mających na celu zmniejszenie prawdopodobnie znacznego wzrostu wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa doprowadziłaby do zmniejszenia zagrożeń dla stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej. Generalnie wydaje się, że zagrożenia dla stabilności finansów publicznych Grecji kształtują się na wysokim poziomie. Ocena długoterminowej stabilności budżetowej byłaby łatwiejsza, gdyby dostępne były długoterminowe prognozy dotyczące wydatków na świadczenia emerytalne.

14. Program stabilności nie zawiera jakościowej oceny ogólnego wpływu przedstawionego w październiku 2006 r. sprawozdania z realizacji krajowego programu reform w ramach średniookresowej strategii budżetowej. Nie podano także żadnych systematycznych informacji o bezpośrednich kosztach lub oszczędnościach budżetowych wynikających z najważniejszych reform przewidzianych w krajowym programie, a w przedstawionych prognozach budżetowych (z wyjątkiem roku 2007) nie uwzględniono bezpośrednio skutków działań nakreślonych w krajowym programie reform dla finansów publicznych. Niemniej jednak przedstawione w programie stabilności środki w dziedzinie finansów publicznych wydają się zgodne z działaniami przewidzianymi w krajowym programie reform. W szczególności wydaje się, że większość środków i działań zaplanowanych w sprawozdaniu z realizacji krajowego programu reform na 2007 r. zostało uwzględnione w ustawie budżetowej na 2007 r., nawet jeżeli brak dokładnego opisu tych środków i sposobu ich realizacji wzbudza wątpliwości co do ich wpływu na budżet.

15. Strategia budżetowa określona w programie jest zasadniczo zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej zawartymi w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008.

16. Co do wymagań odnośnie do danych, określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie przestawiono wszystkie dane obowiązkowe i większość opcjonalnych[8].

W świetle powyższej oceny, po przeprowadzeniu istotnej konsolidacji fiskalnej oraz w kontekście perspektyw silnego wzrostu, program jest zgodny z korektą nadmiernego deficytu do 2006 r. i przewiduje postępy w realizacji celu średniookresowego, który jednakże nie zostanie osiągnięty w okresie objętym programem. Konsolidacja, która opiera się między innymi na znacznym ograniczeniu obciążenia odsetkami, narażona jest na ryzyko, jeśli nie zostaną w pełni przedstawione konkretne środki na okres po roku 2007 r.

W świetle powyższej oceny wzywa się Grecję do:

(i) wzmocnienia – po korekcie nadmiernego deficytu – przewidzianych działań dostosowawczych prowadzących do osiągnięcia celu średniookresowego i zapewnienia odpowiedniej redukcji stosunku zadłużenia do PKB, wykorzystując okres dobrej koniunktury;

(ii) dalszej poprawy procesu wykonywania budżetu poprzez zwiększenie jego przejrzystości, szczegółowe przedstawienie strategii budżetowej w dłuższej perspektywie oraz skuteczne wdrażanie mechanizmów monitorowania i kontroli wydatków pierwotnych;

(iii) poprawy długoterminowej stabilności finansów publicznych poprzez osiągnięcie celu średniookresowego, kontrolę wydatków na publiczne świadczenia emerytalne i opiekę zdrowotną oraz konsekwentne wdrażanie uchwalonych reform, a także jak najszybszego przedstawienia długoterminowych prognoz dotyczących wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa, w związku z bardzo wysokim poziomem zadłużenia oraz z przewidywanym wzrostem wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Realny PKB (zmiana w %) | PS grudzień 2006 | 3,7 | 4,0 | 3,9 | 4,0 | 4,1 |

KOM listopad 2006 | 3,7 | 3,8 | 3,7 | 3,7 | n.d. |

PS grudzień 2005 | 3,6 | 3,8 | 3,8 | 4,0 | n.d. |

Inflacja HICP (%) | PS grudzień 2006 | 3,5 | 3,3 | 3,3 | 2,8 | 2,6 |

KOM listopad 2006 | 3,5 | 3,3 | 3,3 | 3,3 | n.d. |

PS grudzień 2005 | 3,5 | 3,2 | 3,0 | 2,7 | n.d. |

Luka produktowa (% potencjalnego PKB) | PS grudzień 20061 | 0,9 | 1,0 | 0,9 | 1,1 | 1,5 |

KOM listopad 20065 | 1,5 | 1,5 | 1,5 | 1,8 | n.d. |

PS grudzień 20051 | 1,1 | 1,1 | 1,1 | 1,5 | n.d. |

Saldo sektora general government (% PKB) | PS grudzień 2006 | -5,2 | -2,6 | -2,4 | -1,8 | -1,2 |

KOM listopad 2006 | -5,2 | -2,6 | -2,6 | -2,4 | n.d. |

PS grudzień 2005 | -4,3 | -2,6 | -2,3 | -1,7 | n.d. |

Saldo pierwotne (% PKB) | PS grudzień 2006 | -0,4 | 2,0 | 2,0 | 2,4 | 2,9 |

KOM listopad 2006 | -0,4 | 2,0 | 1,8 | 1,7 | n.d. |

PS grudzień 2005 | 0,9 | 2,3 | 2,4 | 2,8 | n.d. |

Saldo dostosowane cyklicznie (% PKB) | PS grudzień 20061 | -5,6 | -3,0 | -2,8 | -2,3 | -1,8 |

KOM listopad 2006 | -5,9 | -3,3 | -3,3 | -3,1 | n.d. |

PS grudzień 20051 | -4,8 | -3,1 | -2,8 | -2,4 | n.d. |

Saldo strukturalne2 (% PKB) | PS grudzień 20063 | -5,6 | -3,4 | -2,8 | -2,3 | -1,8 |

KOM listopad 20064 | -5,9 | -3,7 | -3,3 | -3,1 | n.d. |

PS grudzień 2005 | -4,8 | -3,7 | -2,8 | -2,4 | n.d. |

Dług publiczny brutto (% PKB) | PS grudzień 2006 | 107,5 | 104,1 | 100,1 | 95,9 | 91,3 |

KOM listopad 2006 | 107,5 | 104,8 | 101,0 | 96,4 | n.d. |

PS grudzień 2005 | 107,9 | 104,8 | 101,1 | 96,8 | n.d. |

Uwagi: 1 Obliczenia służb Komisji na podstawie danych zawartych w programie. 2 Saldo dostosowywane cyklicznie (jak w poprzednich wierszach) bez środków jednorazowych i innych środków tymczasowych. 3 Środki jednorazowe i inne środki tymczasowe zgodnie z programem (0,4 % PKB w 2006 r.) 4 Środki jednorazowe i inne środki tymczasowe zgodnie z prognozami służb Komisji z jesieni 2006 r. (0,4 % PKB w 2006 r.) 5 W oparciu o przewidywany potencjalny wzrost w wysokości odpowiednio 3,7 %, 3,8 %, 3,6 % i 3,5 % w latach 2005-2008. Źródło: Program stabilności (PS); prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2006 r. (KOM), obliczenia służb Komisji. |

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Wszystkie dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Dnia 22 września władze Grecji przekazały do Eurostatu nowe dane dotyczące PKB w latach 1995-2005, które świadczą o poważnej korekcie wartości PKB. Korekta ta została wprowadzona w ramach regularnego procesu oceny zgodności z procedurami obliczeń statystycznych Eurostatu. Korekta danych dotyczących PKB nie została jednak uwzględniona w zaktualizowanym programie stabilności (ani w ustawie budżetowej na 2007 r.) . Biorąc pod uwagę złożony charakter korekty, która nadal poddawana jest kompleksowej weryfikacji przez Eurostat, Komisja w swoich ocenach zaktualizowanego programu wykorzystywała szereg danych na temat PKB pochodzących sprzed tej korekty.

[3] Komunikat Komisji na wiosenny szczyt Rady Europejskiej „Realizacja odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – rok wyników” z 12.12.2006, KOM(2006) 816.

[4] Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego „Długoterminowa stabilność finansów publicznych w UE” z 12.10.2006, KOM(2006) 574, oraz Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Gospodarczych i Finansowych (2006), „The long-term sustainability of public finances in the European Union”, European Economy nr 4/2006.

[5] „Szczegółowe zasady wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu oraz wytyczne dotyczące formy i treści programów stabilności i konwergencji”, zatwierdzone przez Radę ECOFIN dnia 11 października 2005 r.

[6] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[7] Zaktualizowana wersja programu została przedstawiona dwa tygodnie po upływie terminu przewidzianego w kodeksie postępowania, przypadającego na dzień 1 grudnia.

[8] W szczególności brakuje danych dotyczących wydatków sektora general government w rozbiciu na funkcje, długotrwałej stabilności i czynników wzrostu potencjalnego PKB.