Bruksela, dnia 30.7.2010

KOM(2010)411 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie skutków decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniających podstawy prawne programów europejskich w zakresie uczenia się przez całe życie, kultury, młodzieży i obywatelstwa

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie skutków decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniających podstawy prawne programów europejskich w zakresie uczenia się przez całe życie, kultury, młodzieży i obywatelstwa

WPROWADZENIE

Dnia 16 grudnia 2008 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły cztery decyzje zmieniające podstawy prawne programów w zakresie uczenia się przez całe życie, kultury, młodzieży i obywatelstwa[1].

Decyzje te spowodowały, że procedurze doradczej opisanej w decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. przestały podlegać niektóre decyzje w sprawie wyboru podejmowane przez Komisję w odniesieniu do przyznania dotacji w ramach tych programów. Ich celem było uproszczenie procedur i skrócenie czasu koniecznego do podjęcia decyzji, które mają bezpośredni wpływ na beneficjentów, co służy szybszemu i bardziej efektywnemu wdrażaniu przedmiotowych programów.

W ramach pierwotnych podstaw prawnych obowiązkowe było zasięgnięcie, z zachowaniem ograniczonego terminu, opinii Parlamentu Europejskiego i komitetów ds. programów, zanim Komisja mogła podjąć formalne decyzje o przyznaniu dotacji. Czasami przerwy w pracach instytucji wydłużały okresy kontroli, powodując dodatkowe opóźnienia we wdrażaniu decyzji.

Wraz z wejściem w życie decyzji zmieniających, procedura doradcza została zastąpiona procedurą informowania. Komisja ma obecnie obowiązek poinformowania Parlamentu Europejskiego i komitetów ds. programów o podjętych decyzjach w sprawie wyboru w ciągu dwóch dni roboczych. Przekazywane informacje muszą obejmować opis i analizę otrzymanych wniosków, opis oceny i procedury wyboru oraz wykazy projektów zgłoszonych do finansowania oraz projektów odrzuconych.

Na mocy decyzji zmieniających Komisja musi przekazać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie skutków tych decyzji w ciągu 18 miesięcy od momentu ich wejścia w życie.

Oprócz tych decyzji Parlament Europejski i Rada przyjęły również, w dniu 16 grudnia 2008 r., decyzję nr 1298/2008/WE ustanawiającą program działań Erasmus Mundus na lata 2009-2013, która nakłada na Komisję ten sam obowiązek informowania, w ciągu dwóch dni roboczych, Parlamentu Europejskiego i komitetu ds. programu o podjętych decyzjach w sprawie wyboru.

Mimo że decyzja ustanawiająca program działań Erasmus Mundus nie zawiera wymogu sporządzenia sprawozdania, Komisja podjęła decyzję, aby dla zachowania przejrzystości ująć w niniejszym sprawozdaniu również skutki nowej procedury informowania w odniesieniu do wdrażania tego programu. Tym sposobem jedno sprawozdanie ujmuje skutki wszystkich pięciu decyzji.

Metodologia

Niniejsze sprawozdanie dla każdego programu przedstawia procedurę informowania, którą wdrożono w 2009 r., i porównuje ją z procedurą doradczą, która była stosowana poprzednio. Sprawozdanie analizuje wpływ nowej procedury informowania na zarządzanie dotacjami, w szczególności w ujęciu czasu potrzebnego na przeprowadzenie procedury wyboru, od terminu składania wniosków do powiadomienia beneficjentów. Sprawozdanie uwzględnia również wpływ na obciążenia administracyjne oraz uwagi lub skargi dotyczące przekazanych informacji lub samej procedury informowania.

DECYZJE W SPRAWIE WYBORU PODJęTE W RAMACH NOWEJ PROCEDURY INFORMOWANIA

W 2009 r. procedurę informowania zastosowano w przypadku 30 decyzji w sprawie wyboru, w przypadku 27 z nich można dokonać porównania z decyzjami podjętymi w ramach procedury doradczej, które przedstawiono w tabelach w załączniku[2].

W 2009 r. w ramach programu Uczenie się przez całe życie podjęto siedem decyzji w sprawie wyboru. Wśród nich pięć decyzji jest w pełni porównywalnych z decyzjami podjętymi w 2007 r. i 2008 r. Porównanie nie jest możliwe w przypadku dotacji przyznanych w ramach kluczowego działania 1 programu międzysektorowego (ECET), ponieważ pierwszego wyboru dokonano już w 2009 r. w ramach nowej procedury, natomiast dotacje przyznane na rozwój i wdrażanie Europejskich Ram Kwalifikacji mogą być porównywane jedynie z dotacjami przyznanymi w 2008 r. (w 2007 r. nie prowadzono żadnego wyboru).

W 2009 r. w ramach programu Kultura nową procedurę informowania zastosowano do dokonania wyborów w przypadku czterech działań, które można porównać z działaniami podjętymi w 2008 r. i 2006 r.[3] w ramach poprzedniego programu Kultura. W 2007 r. nie podjęto żadnych decyzji w ramach procedury doradczej.

W przypadku programu Młodzież w działaniu w 2009 r. przeprowadzono łącznie siedem procesów wyboru. Brak jest porównywalnych danych dla dotacji przyznanych w ramach działania 4.6 „Partnerstwa”, ponieważ pierwszego wyboru dokonano w 2009 r. Dotacje przyznane w ramach działania 4.4 „Projekty mające na celu promowanie kreatywności i innowacji na rzecz młodzieży” można jedynie porównać z dotacjami przyznanymi w 2007 r. (w 2008 r. nie przeprowadzono żadnej procedury wyboru), natomiast dotacje przyznane na działanie 4.1 „Wsparcie dla organizacji aktywnych w dziedzinie młodzieży na płaszczyźnie europejskiej” oraz na pierwszą scentralizowaną turę wyboru można porównać jedynie z rokiem 2008, ponieważ procedury konsultacji nie stosowano do dotacji przyznanych w 2007 r.

Nową procedurę informowania zastosowano również w 2009 r. w odniesieniu do dziesięciu działań programu Europa dla obywateli (w 2007 r. w odniesieniu do działania 1.1 Partnerstwo miast - faza 2 i do działania 2.7 Wsparcie dla projektów inicjowanych przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego nie zastosowano żadnej procedury komitetowej, co sprawia że porównanie jest niemożliwe) oraz do dotacji przyznanych na stypendia i programy podyplomowe w ramach Erasmus Mundus . W przypadku tego ostatniego programu porównanie jest możliwe jedynie z rokiem 2007, ponieważ w 2008 r. nie dokonywano żadnych wyborów z powodu przechodzenia do nowego programu.

SKUTKI NOWEJ PROCEDURY INFORMOWANIA W ODNIESIENIU DO WDRAżANIA PROGRAMÓW

W przypadku wszystkich programów znacznie skrócił się czas przeznaczony na proces wyboru, od terminu składania wniosków do przyjęcia decyzji o przyznaniu dotacji i powiadomienia beneficjentów.

Ponadto należy zwrócić uwagę, że w przypadku wszystkich programów - z wyjątkiem programu Erasmus Mundus - przed wejściem w życie procedury informowania, w drugiej połowie 2008 r. z Parlamentem Europejskim przyjmowano skrócone prawo do kontroli w odniesieniu do decyzji w sprawie wyboru podlegających procedurze doradczej. W żadnym wypadku jednak korzyści wynikające ze skróconego prawa do kontroli nie były większe niż korzyści wynikające z wprowadzenia procedury informowania.

Jeżeli chodzi o program Uczenie się przez całe życie , w 2009 r. o decyzjach o przyznaniu dotacji na działania, które można porównać, powiadamiano beneficjentów średnio 123 dni po terminie zgłaszanie wniosków, przy czym średnio zyskano 37 dni w porównaniu z rokiem 2008 i 32 dni w porównaniu z rokiem 2007. W jednym przypadku (Leonardo de Vinci – Transfer innowacji) okres ten w 2009 r. był nieco dłuższy niż w 2008 r. z powodu konieczności dokładnego zbadania sprawy, która wiązała się z ochroną interesów finansowych UE.

W przypadku programu Kultura powiadomienie w 2009 r. następowało średnio 152 dni po terminie składania wniosków, przy czym średnio zyskano 54,5 dnia w porównaniu z rokiem 2008 i 117 dni w porównaniu z rokiem 2007.

W ramach programu Młodzież w działaniu , średnio zyskano ponad 40 dni w porównaniu z rokiem 2008 i ponad 75 dni w porównaniu z rokiem 2007. Decyzje o przyznaniu dotacji i późniejsze powiadomienia beneficjentów miały miejsce najpóźniej 3,5 miesiąca po terminie składania wniosków, podczas gdy w ramach procedury konsultacji czas ten wynosił średnio 5,5 miesiąca.

W przypadku programu Europa dla obywateli średnio zyskano 22 dni w porównaniu z rokiem 2008 i 12 dni w porównaniu z rokiem 2007. Jednakże wyjątkami były dwa działania: porównując lata 2009 i 2008 nie zaoszczędzono w ogóle czasu w przypadku działań 1.4 i 1.5. Projekty te („Projekty obywatelskie” i „Środki wsparcia”) są bardziej złożone i ich skala jest większa niż ma to miejsce w przypadku bardziej tradycyjnych projektów, takich jak partnerstwo miast. Jednakże nie miało to żadnego wpływu na beneficjentów, ponieważ o wynikach procedury wyboru powiadomiono ich na czas, tak że projekty mogły się rozpocząć zgodnie z harmonogramem.

W przypadku stypendiów w ramach Erasmus Mundus redukcja wynosiła 27 dni w porównaniu ze stypendiami z roku 2007 i 10 dni w porównaniu z rokiem 2008. W przypadku wspólnych programów redukcja wynosiła 74 dni, pomimo faktu, że rok 2009 był pierwszym rokiem, w którym oprócz studiów magisterskich w ramach programu finansowano studia doktoranckie. We wszystkich przypadkach informacje przekazane Parlamentowi Europejskiemu i komitetom ds. programów były przekazane w ustalonym terminie dwóch dni roboczych. Ilość przekazanych informacji nie zmieniła się w porównaniu z procedurą komitetową, jednak eliminacja formalności związanych z procedurą doradczą, dotyczących na przykład uruchomienia pisemnych procedur i zapisu w rejestrze, spowodowała znaczne zmniejszenie obciążenia administracyjnego.

WNIOSEK

Procedura informowania zastępująca formalną procedurę doradczą przewidzianą w decyzji w sprawie procedury komitetowej została z powodzeniem wdrożona we wszystkich pięciu programach. Wszystkie niezbędne informacje wymagane w decyzjach były systematycznie przekazywane przez Komisję Parlamentowi Europejskiemu i komitetom ds. programów w ustalonym terminie dwóch dni roboczych.

Komisja nie otrzymała żadnych uwag ani skarg od Parlamentu Europejskiego ani komitetów ds. programów dotyczących przekazywanych informacji ani samej procedury. Natomiast kilku beneficjentów wyraziło zadowolenie ze skróconego czasu przeznaczonego na wydanie decyzji w sprawie wyboru, będącego skutkiem opisywanej zmiany.

Jeżeli chodzi o wpływ decyzji na zarządzanie programami i dotacjami przyznanymi beneficjentom, istotne skrócenie ram czasowych zwiększyło efektywność programów poprzez umożliwienie wnioskodawcom uzyskania z większym wyprzedzeniem informacji o decyzjach w sprawie wyboru, co miało pozytywne skutki dla trwałości partnerstw realizujących projekty, a tym samym dla jakości samych projektów. W przypadku wszystkich programów nowa procedura wpłynęła na zwiększoną skuteczność zarządzania projektami.

Można zatem stwierdzić, że nowa procedura informowania jest zgodna z zasadą upraszczania i zbliżania, zgodnie z którą należy wdrażać programy w interesie obywateli Unii Europejskiej.

W świetle powyższych uwag Komisja dąży do dalszego zwiększania efektywności zarządzania swoimi programami poprzez skrócenie procesu prowadzącego do wydawania decyzji w sprawie wyboru, w szczególności poprzez możliwie jak największe skrócenie czasu poświęcanego na ocenę wniosków.

ZAŁĄCZNIK

Program Uczenie się przez całe życie |

Program Młodzież w działaniu |

Decyzje w sprawie wyboru | Liczba dni potrzebnych na procedurę wyboru - 2007 r. | Liczba dni potrzebnych na procedurę wyboru - 2008 r. | Liczba dni potrzebnych na procedurę wyboru - 2009 r. | Różnica 2009-2008 | Różnica 2009-2007 |

Decyzje w sprawie wyboru | Liczba dni potrzebnych na procedurę wyboru - 2007 r. | Liczba dni potrzebnych na procedurę wyboru - 2008 r. | Liczba dni potrzebnych na procedurę wyboru - 2009 r. | Różnica 2009-2008 | Różnica 2009-2007 |

Działanie 1.1 Stypendia dotyczące roku akademickiego 2009/2010 | 85 |68 |58 |10 |27 | | | | | | | | | Działanie 1.2 Wspólne programy | 151 |/ |77 |/ |74 | |

[1] Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1357/2008/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. zmieniająca decyzję nr 1720/2006/WE ustanawiającą program działań w zakresie uczenia się przez całe życie

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1352/2008/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. zmieniająca decyzję nr 1855/2006/WE ustanawiającą Program Kultura (2007–2013)

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1349/2008/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. zmieniająca decyzję nr 1719/2006/WE ustanawiającą program „Młodzież w działaniu” na lata 2007–2013

Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1358/2008/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. zmieniająca decyzję nr 1904/2006/WE ustanawiającą program „Europa dla Obywateli” na rzecz promowania aktywnego obywatelstwa europejskiego na lata 2007–2013

[2] Tabele zawarte w załączniku dotyczą programów: Uczenie się przez całe życie, Kultura, Młodzież w działaniu, Europa dla obywateli i Erasmus Mundus.

[3] W ramach poprzedniego programu: Decyzja nr 508/2000/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 lutego 2000 r. ustanawiająca program Kultura 2000.