Bruksela, dnia 27.4.2005

COM(2005) 170 końcowy

2003/0107 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na podstawie akapitu drugiego art. 251 ust. 2 Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady na temat przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego

2003/0107 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na podstawie akapitu drugiego art. 251 ust. 2 Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady na temat przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego

1. KONTEKST

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (dokument COM(2003)319 wersja ostateczna – 2003/0107 COD): | 2.6.2003 |

Data opinii Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego: | 11.12.2003 |

Data opinii Parlamentu Europejskiego, pierwsze czytanie: | 31.3.2004. |

Data przyjęcia wspólnego stanowiska: | 12.4.2005 |

2. CEL WNIOSKU KOMISJI

Celem wniosku jest ustanowienie minimalnych wymogów dla usprawnienia sposobu gospodarowania odpadami z przemysłu wydobywczego. Dwa główne cele techniczne proponowanej dyrektywy to:

- minimalizacja skutków oddziaływania na środowisko naturalne i zdrowie ludzkie zanieczyszczonych wód drenażowych z obiektów gospodarki odpadami (hałd i stawów ściekowych), które ze względu na duże ilości i specyficzne cechy odpadów mogą stać się źródłem długofalowych zmian środowiska naturalnego, utrzymujących się długo po zamknięciu zarówno takich obiektów, jak i związanych z nimi kopalń lub kamieniołomów; oraz

- zapobieganie wpływowi wypadków lub jego minimalizacja, a w szczególności zapewnienie długofalowej stabilności tam i stawów ściekowych, przy uwzględnieniu możliwości powstania tam, których przerwanie może powodować rozległe szkody dla środowiska, łącznie z zagrożeniem dla życia ludzkiego.

Cele wniosku mają zostać osiągnięte poprzez zastosowanie środków opartych na najlepszych dostępnych technikach, obejmujących planowanie, koncesjonowanie, eksploatację oraz możliwe ostateczne zamknięcie i późniejsze utrzymanie obiektów gospodarki odpadami związanych z przemysłem wydobywczym, ze szczególnym naciskiem na stabilność takich obiektów oraz zapobieganie zanieczyszczeniu wody i gleby.

3. UWAGI DOTYCZĄCE WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1 Uwagi ogólne

Komisja przyjęła w całości, w części lub co do zasady 46 spośród 74 poprawek zaproponowanych przez Parlament Europejski podczas pierwszego czytania. 41 spośród tych poprawek wprowadzono do wspólnego stanowiska w dosłownym brzmieniu lub niedosłownie, lecz z zachowaniem ich charakteru.

Komisja przyjęła wszystkie poprawki zapewniające przejrzystość prawną tekstu, rozszerzające zakres wniosku w odniesieniu do zakresu objętych nim materiałów, promujące długotrwałą bezpieczną eksploatację obiektów gospodarki odpadami poprzez zaostrzenie w szczególności przepisów dotyczących ich zamknięcia i konserwacji po zamknięciu oraz dotyczące zanieczyszczeń powodowanych przez obiekty już wyłączone z eksploatacji.

Komisja odrzuciła przede wszystkim te poprawki, które miały zbyt nakazowy charakter, były zbyt szczegółowe lub w nadmiernym stopniu rozszerzały zakres wniosku.

Rada uwzględniła także w szerokim zakresie poprawki Parlamentu oraz wprowadziła pewne dalej idące zmiany. Zważywszy, że Komisja preferowała rozszerzony zakres dyrektywy, w tym ograniczenie możliwości odstępstw, w szczególności dotyczących odpadów nieobojętnych niestanowiących zagrożenia. Komisja niniejszym uznaje, że wspólne stanowisko jako całość nie zmienia podejścia i celów wniosku, i wobec tego może wyrazić swoje dla niego poparcie.

3.2 Uwagi szczegółowe

3.2.1. Poprawki parlamentarne przyjęte przez Komisję i wprowadzone w całości, częściowo lub co do zasady do wspólnego stanowiska

Następujące poprawki, które zostały przyjęte przez Komisję w całości, w części lub co do zasady, znalazły się także we wspólnym stanowisku: poprawki: 2, 3, 5, 6, 7, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 21, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 35, 37, 39, 44, 47, 50, 51, 52, 57, 59, 60, 63, 66, 67, 70, 71, 72, 75, 76, 86, 93, 98.

3.2.2. Poprawki parlamentarne odrzucone przez Komisję i Radę, i niewprowadzone do wspólnego stanowiska

Poprawki 4 i 8 proponują skreślenie tekstu zawierającego użyteczne objaśnienia. Z powyższej przyczyny uznano zachowanie tegoż tekstu za konieczne.

Poprawki 9, 90, 24, 38, 53, 61 oraz 64 proponują dodatkowe sformułowania, które uznano za zbędne, bowiem większość z nich została ujęta w sposób wyraźny lub domniemany w przepisach znajdujących się już obowiązującym tekście.

Poprawki 20 oraz 88 mają charakter językowy i zostały uznane za zbędne.

Poprawki 22, 34, 40, 41, 48, 55, 56 oraz 74 proponowały dodatkowe sformułowania, które uznano za zbyt szczegółowe, by mogły zostać uwzględnione w dyrektywie.

Poprawki 43, 45 oraz 65 stanowią rozszerzenie przepisów w sprawie wypełniania odpadami wyrobisk, przy czym zagadnienie to nie mieści się w zakresie wniosku.

Poprawki 58, 62 oraz 73 zawierają odniesienia do innych aktów prawnych Wspólnoty, które niezależnie od powyższego mają zastosowanie tam, gdzie to właściwe.

Poprawka 69 zmienia sformułowania pochodzące z Konwencji ONZ o ocenach oddziaływania na środowisko w kontekście transgranicznym (Konwencja z Espoo).

3.2.3. Poprawki parlamentarne przyjęte w całości, w części lub co do zasady przez Komisję, ale nieuwzględnione we wspólnym stanowisku

Poprawkę 19 uznano za mającą charakter językowy.

Poprawka 26 kładzie nacisk na gospodarowanie odpadami, które należy uwzględnić w planie gospodarowania odpadami. Mimo że, zdaniem Komisji, proponowane uzupełnienie zwiększyłoby przejrzystość tekstu, Rada uznała, że ma ono charakter zbyt nakazowy.

Poprawka 42 sugeruje, że przepisy dotyczące odpadów ponownie składowanych w wyrobiskach obejmują także inne odpady poprodukcyjne. Komisja przyjęła to uzupełnienie zmieniając nieco użyte sformułowanie w celu uniknięcia jakichkolwiek nieścisłości prawnych w odniesieniu do materiału wypełniającego. Rada uznała jednak, że powyższa kwestia nie dotyczy odpadów, w związku z czym nie mieści się w zakresie niniejszego wniosku.

Poprawka 46 uznaje obszary chronione za istotny czynnik, który należy uwzględnić przy określaniu lokalizacji obiektu gospodarki odpadami. Uznano jednak, że niezależnie od powyższego, konieczne jest uwzględnienie wymogów Wspólnoty dotyczących obszarów objętych ochroną przyrody.

Poprawka 54 stanowi, że środki, jakie zostaną podjęte w sprawie zamkniętych obiektów gospodarki odpadami będą miały na celu osiągnięcie zgodności z normami Wspólnoty dotyczącymi ochrony środowiska. Normy takie mają jednak zastosowanie niezależnie od powyższego i z tej przyczyny uzupełnienie to uznano za zbędne.

3.2.4. Poprawki parlamentarne nieprzyjęte przez Komisję i wprowadzone w całości, w części lub co do zasady do wspólnego stanowiska

Rada uznała, że poprawki 36 oraz 68 znajdują odzwierciedlenie we wspólnym stanowisku. Komisja nie uznała za konieczne przyjęcie tych poprawek i uznała, że ich treść już została uwzględniona we wniosku Komisji.

3.2.5. Dodatkowe zmiany wprowadzone przez Radę do wniosku.

Akapity preambuły

Kilka zmian ma na celu takie dostosowanie tekstu, by odzwierciedlał on różne zmiany wprowadzone w artykułach dyrektywy. Nacisk położono także na następujące zmiany:

W akapicie 4 objaśniono, że odpady powstałe podczas fazy obróbki przedprodukcyjnej również mieszczą się w definicji odpadów.

W akapicie 6 dodano odniesienie do definicji odpadów powstających podczas wydobycia.

W akapicie 8 objaśniono, że inne akty prawne dotyczące odpadów mają odpowiednio zastosowanie do wytwarzanych odpadów innych niż odpady powstające podczas wydobycia oraz do odpadów powstających podczas wydobycia transportowanych do miejsca, które nie jest obiektem gospodarki odpadami powstającymi podczas wydobycia.

Dodano nowy akapit 11 w celu objaśnienia, że odpady pochodzące z wydobycia materiałów wykorzystywanych ze względu na ich własności promieniotwórcze nie zostały objęte dyrektywą, jeżeli już zostały objęte przepisami ustawowymi przyjętymi w ramach Traktatu ustanawiającego Euratom. Komisja podkreśla, że łączna lektura akapitów 10 i 11 sugeruje, że odpady takie nie zostaną objęte tekstem niniejszej dyrektywy, o ile istnieją inne akty prawne Wspólnoty przyjęte na mocy Traktatu ustanawiającego Euratom w celu spełnienia tych samych celów dotyczących ochrony środowiska i obejmujące we właściwy sposób aspekty, których dotyczy niniejsza dyrektywa.

Dodano nowy akapit 16 w celu wyjaśnienia, że zaliczenie obiektów gospodarki odpadami do kategorii A nie może następować wyłącznie na podstawie ryzyka dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, ponieważ kwestię tę obejmują inne, właściwe akty prawne Wspólnoty.

Dodano nowy akapit 23 w celu podkreślenia potrzeby ustanowienia właściwego okresu poeksploatacyjnego dla monitorowania i kontroli obiektów zaliczonych do kategorii A.

Dodano nowy akapit 37 w celu zachęcenia Państw Członkowskich do wykazania korelacji pomiędzy dyrektywą a podejmowanymi przez te państwa krajowymi działaniami wykonawczymi.

Artykuły

W art. 1 położono nacisk na ochronę wody, fauny, flory, gleby, powietrza i krajobrazu.

W art. 2 wyłączono z zakresu dyrektywy wtłaczanie wody oraz powtórne wtłaczanie pompowanych wód gruntowych w sposób podobny jak w przypadku dyrektywy 2000/60/WE. Ograniczone przepisy dotyczące odpadów obojętnych (które obecnie po wprowadzeniu poprawki 98 obejmują także niezanieczyszczoną glebę i odpady z działalności poszukiwawczej) zostały rozszerzone w taki sposób, by objęły w pełni przepisy art. 5. Odpady z wyrobisk torfowisk również zostały objęte tymi ograniczonymi postanowieniami. Uznano jednak, że obiekty zaliczone do kategorii A powinny zostać objęte wszystkimi przepisami dyrektywy. Właściwym władzom stworzono możliwość ograniczenia wymogów dotyczących odpadów z działalności poszukiwawczej niestanowiących zagrożenia, jak również niezanieczyszczonej gleby i odpadów z wydobycia torfu. Ponadto stworzono nową kategorię nieobojętnych odpadów niestanowiących zagrożenia, którą Państwa Członkowskie mogą wyłączyć z zakresu postanowień dotyczących gwarancji finansowych (art. 14) oraz powiadamiania o zdarzeniach wpływających na stabilność (art. 11 ust. 3 oraz art. 12 ust. 5 i art. 12 ust. 6), z wyjątkiem obiektów zaliczonych do kategorii A, jak powyżej.

W art. 3 dodano definicję „gleby niezanieczyszczonej”, „przybrzeżny”, „działalności poszukiwawczej” oraz „znaczącej zmiany”. Częściowo na podstawie poprawki 21 wprowadzono zróżnicowane podejście do definicji „obiektu gospodarki odpadami” według ryzyka związanego z każdego rodzaju odpadami, przy czym stwierdzono, że definicja ta obejmuje także wyrobiska górnicze, wypełniane odpadami z przyczyn innych niż odtwórcze czy budowlane. Stwierdzono również, że operator ponosi także odpowiedzialność za tymczasowe magazynowanie odpadów.

W art. 4 ogólne wymogi zostały rozszerzone na całą gospodarkę odpadami, łącznie z magazynowaniem tymczasowym, a w całości włączono tekst art. 4 dyrektywy 75/442/EWG.

Wymogi dotyczące klasyfikacji obiektów gospodarki odpadami zostały przeniesione z art. 7 do art. 5, aby mogły stać się elementem planu gospodarowania odpadami. Dodano nowy ustęp wymagający zatwierdzenia planu przez właściwe władze.

W art. 6 określono, kiedy należy uruchomić różne środki stosowane w poważnych wypadkach.

W art. 9 przedstawiono uproszczony system klasyfikacji obiektów gospodarki odpadami, a odpowiednie kryteria przedstawione w załączniku III zostały dostosowane do definicji „poważnego wypadku”.

W art. 11 dodano kilka innych elementów, które należy uwzględnić przy lokalizacji obiektów gospodarki odpadami.

W art. 13 obniżono do bardzo niskiego poziomu wartości graniczne stężenia cyjanków w nowych obiektach.

W art. 14 stwierdzono, że gwarancje finansowe mogą również obejmować systemy równoważne. Komisja podkreśla, że wszelkie takie systemy, niezależnie od przyjętej formy, powinny zapewniać dostępność w dowolnym czasie właściwych funduszy wystarczających do przeprowadzenia koniecznych działań rehabilitacyjnych w przypadku niewypłacalności lub „odejścia” operatora. Wymogi odpowiedzialności za środowisko ujęto w oddzielnym artykule, który stanowi, że przepisy właściwej dyrektywy będą miały zastosowanie do całej gospodarki odpadami powstającymi podczas wydobycia.

W art. 20 za priorytetowe uznano zadania realizowane w ramach komitologii, do których dodano interpretację definicji odpadów obojętnych.

W art. 22 dodano nowy przepis o obiektach gospodarki odpadami, które przestały przyjmować odpady w dniu transpozycji dyrektywy, ale jeszcze nie zakończyły procedur zamknięcia.

Załączniki

W Załączniku III przeredagowano tiret pierwsze w celu wprowadzenia bezpośredniego odniesienia do definicji „poważnego wypadku” przedstawionej w propozycji.

4 WNIOSKI

Zmiany wprowadzone przez Radę zwiększają przejrzystość treści wniosku i mimo, że w pewnym zakresie ograniczają jego zakres, nie zmniejszają ogólnej siły oddziaływania. W związku z powyższym, Komisja może wyrazić swoje poparcie dla wspólnego stanowiska .