Podstawę tych działań przygotowano już w istniejących europejskich ramach regulacyjnych w zakresie energii, a we wnioskach zawartych w pakiecie „Gotowi na 55” przedstawiono przepisy szczegółowe dotyczące wymiany danych. W ujęciu bardziej ogólnym w proponowanym akcie w sprawie danych ustanowiono nowe zasady określające, kto może wykorzystywać dane generowane w UE we wszystkich sektorach gospodarki oraz uzyskiwać do nich dostęp, i wyjaśniono prawo użytkowników do swobodnego dostępu do danych generowanych przez ich produkty i ich wykorzystywania, w tym prawo do udostępniania takich danych osobom trzecim. Ponadto akt w sprawie zarządzania danymi ma na celu wspieranie dostępności danych poprzez wzmocnienie mechanizmów udostępniania danych i zwiększenie zaufania do pośredników danych.

Dlatego też Europa potrzebuje wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących energii i będzie musiała rozpocząć jej wdrażanie nie później niż w 2024 r. Dzięki wdrożeniu odpowiednich ram udostępniania danych dotyczących energii do roku 2050 udział w rynkach hurtowych mogłoby zyskać ponad 580 GW elastycznych zasobów energetycznych, które w pełni wykorzystują rozwiązania cyfrowe. Szacuje się, że pokryłoby to ponad 90 % ogólnego zapotrzebowania na elastyczność w unijnych sieciach elektroenergetycznych. Do pokrycia tego zapotrzebowania w największym stopniu mogłyby się przyczynić umożliwienie inteligentnego i dwukierunkowego ładowania pojazdów elektrycznych, udział elektrowni wirtualnych w rynkach energii oraz wykorzystanie potencjału społeczności energetycznych, inteligentnych budynków i inteligentnego ogrzewania z wykorzystaniem pomp ciepła. Ponadto akumulatory samochodowe mogą być wykorzystywane do przechowywania nadwyżek energii i wysyłania jej w razie potrzeby dzięki śledzeniu sytuacji, w których pojazd znajduje się w garażu, przewidywaniu okresów nieużywania i monitorowaniu, ile wolnych mocy można udostępnić.

Aby skończyć z zależnością UE od rosyjskich paliw kopalnych, przezwyciężyć kryzys klimatyczny i zapewnić wszystkim dostęp do energii po przystępnej cenie, zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem i planem REPowerEU konieczna jest dogłębna cyfrowa i zrównoważona transformacja naszego systemu energetycznego. Na przykład niezbędne jest zainstalowanie paneli fotowoltaicznych na dachach wszystkich budynków komercyjnych i publicznych do 2027 r. oraz na wszystkich nowych budynkach mieszkalnych do 2029 r. , zainstalowanie 10 milionów pomp ciepła w ciągu najbliższych 5 lat i zastąpienie w ruchu drogowym 30 milionów samochodów pojazdami bezemisyjnymi do 2030 r. Zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 55 % i osiągnięcie udziału odnawialnych źródeł energii na poziomie 45 % w 2030 r. może nastąpić tylko wtedy, gdy system energetyczny będzie na to gotowy.

Inteligentna i cyfrowa infrastruktura energetyczna stanowi kluczowy wymóg wszystkich priorytetów w zakresie przypadków użycia wysokiego szczebla. Sieć elektroenergetyczna musi wchodzić w interakcje z wieloma podmiotami lub urządzeniami przy zapewnieniu szczegółowego poziomu obserwowalności, co wiąże się z koniecznością zagwarantowania dostępności danych, aby zapewnić elastyczność, inteligentne ładowanie i inteligentne budynki. Choć na przestrzeni ostatniej dekady sieć elektroenergetyczna UE stawała się w coraz większym stopniu cyfrowa, tempo tej transformacji musi istotnie przyspieszyć. Koordynowanie działań i prowadzenie współpracy ułatwi zapewnienie optymalnego wykorzystania środków finansowych przy wdrażaniu środków sprzyjających wprowadzaniu zmian w całej UE oraz przyczyni się do sprawnej cyfryzacji sieci elektroenergetycznej. Jak wspomniano powyżej, osiągnięcie ambitnych celów wyznaczonych zarówno w pakiecie legislacyjnym „Gotowi na 55”, jak i w planie REPowerEU będzie wiązało się z koniecznością zainwestowania 584 mld EUR w sieć elektroenergetyczną w latach 2020–2030. Według istniejących oszacowań w latach 2020–2030 spośród łącznych inwestycji w system dystrybucyjny wynoszących około 400 mld EUR kwotę około 170 mld EUR trzeba będzie zainwestować w cyfryzację.

Europa już teraz inwestuje w systemy energetyczne nowej generacji i inteligentne sieci poprzez wdrażanie nowo powstających technologii cyfrowych, w tym cyfrowych bliźniaków, zdecentralizowanej inteligencji i przetwarzania brzegowego. To tylko kilka przykładów inteligentnego wykorzystywania danych dostępnych w ramach cyfrowych systemów energetycznych i ilustruje to znaczenie wymiany danych i przestrzeni danych dotyczących energii. Duże ilości danych gromadzonych w inteligentnych miastach i społecznościach na lokalnych platformach danych (za pośrednictwem inteligentnych urządzeń podłączonych do internetu rzeczy, aplikacji na smartfony, mediów społecznościowych itp.) umożliwiają tworzenie wielu usług dotyczących optymalizacji energii i infrastruktury, budynków i zarządzania obiektami, planowania scenariuszy i zarządzania klęskami żywiołowymi w dzielnicy lub mieście. W całej Unii istnieje wiele przykładów stosowania cyfryzacji na poziomie lokalnym. Komisja zachęca państwa członkowskie, regiony, miasta i przemysł do wymiany najlepszych praktyk i koordynacji w zakresie szerszego wdrażania i normalizacji, aby przyspieszyć transformację ekologiczną i wzmocnić europejski ekosystem energetyczny.

Unijne programy badań naukowych i innowacji oraz cyfryzacji będą nadal odgrywały kluczową rolę w tym kontekście. Dlatego też Komisja zamierza wspierać – za pośrednictwem programu „Cyfrowa Europa” – wdrażanie wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących energii. Działania w tym zakresie będą bazowały na demonstracjach dokonywanych w ramach szeregu projektów finansowanych ze środków programu „Horyzont Europa” oraz na rezultatach tych projektów, a także na przypadkach użycia, które zostaną opracowane przez grupę D4E. Dodatkowo program „Horyzont Europa” wspiera realizację kluczowych projektów i inicjatyw w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które stanowią wartościowe źródło najlepszych praktyk i zaleceń, uwzględniając m.in. konkretne rezultaty w postaci narzędzi i metod. Wspomniane źródła najlepszych praktyk i zaleceń przyczyniają się, z jednej strony, do zwiększenia interoperacyjności rozwiązań proponowanych w ramach projektów programu „Horyzont Europa”; z drugiej strony można dodatkowo rozszerzyć ich zakres i wykorzystywać je do opracowywania przypadków użycia na wysokim szczeblu oraz do eliminowania zidentyfikowanych niedoskonałości rynku utrudniających wdrażanie w pełni rozwiniętej przestrzeni danych. W ten sposób Komisja będzie nadawała kierunek pracom grupy D4E, korzystając z rezultatów projektów i programów pilotażowych w dziedzinie przestrzeni danych dotyczących energii oraz ze wspólnych modeli opracowywanych zarówno na potrzeby wymiany danych, jak i na potrzeby interoperacyjności.

·przygotowanie aktów wykonawczych w sprawie wymogów interoperacyjności oraz niedyskryminacyjnych i przejrzystych procedur dostępu do danych wymaganych do odpowiedzi odbioru i zmiany dostawcy (zgodnie z przepisami art. 24 dyrektywy w sprawie energii elektrycznej);

Grupa D4E będzie tworzona równolegle z kilkoma innymi inicjatywami, które będą się wzajemnie wzmacniać. W przypadku wszystkich inicjatyw ważne jest, aby konsumenci mieli zainstalowany w domu inteligentny licznik elektryczny. W wielu państwach członkowskich nadal tak nie jest, co sprawia, że jeszcze pilniejsze staje się zintensyfikowanie działań na rzecz szerszego zastosowania inteligentnych liczników. Komisja pilnie wzywa te państwa członkowskie, które nie osiągnęły jeszcze pełnego wdrożenia inteligentnych liczników, do przyspieszenia wysiłków i zwiększenia krajowych celów w tym zakresie, w szczególności przy aktualizacji krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu. W przypadkach, w których analiza kosztów i korzyści wykazała, że nie należy wprowadzać inteligentnych liczników, Komisja zwraca się do państw członkowskich o ponowne rozważenie i powtórzenie tych analiz z uwzględnieniem Zielonego Ładu i planu REPowerEU.

Grupa D4E będzie dalej rozwijać te obszary priorytetowe poprzez opracowanie szczegółowych informacji dotyczących wdrażania i osiągnięcie niezbędnych rezultatów, które będą stanowić filary przyszłej wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących energii, oraz zaproponuje je Komisji do zatwierdzenia i podjęcia działań. W tym celu grupa D4E będzie korzystać z innych inicjatyw i strumieni roboczych podejmowanych na poziomie europejskim. W szczególności, w odniesieniu do inteligentnego i dwukierunkowego ładowania pojazdów elektrycznych, Komisja określi do 2023 r. wspólny program prac dla grupy D4E i Forum Zrównoważonego Transportu w celu zapewnienia dostosowania przestrzeni danych dotyczących energii i mobilności poprzez wspieranie integracji systemów i świadczenie usług międzysektorowych. Ponadto grupa D4E będzie ściśle współpracować z grupą ekspertów ds. europejskiej przestrzeni danych finansowych w celu opracowania przypadków użycia będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, aby przeznaczyć więcej prywatnych środków finansowych na transformację energetyczną.

W ramach tej grupy ekspertów ds. inteligentnej energii Komisja utworzy, najpóźniej do marca 2023 r., grupę roboczą „Dane dla energii” (D4E). Grupa ta obejmie Komisję, państwa członkowskie oraz odpowiednie zainteresowane strony publiczne i prywatne, aby przyczyniać się do utworzenia europejskich ram udostępniania danych dotyczących energii. Grupa D4E pomoże wzmocnić koordynację na poziomie UE w zakresie wymiany danych dla sektora energetycznego, określając podstawowe zasady i zapewniając spójność między różnymi priorytetami i inicjatywami w zakresie udostępniania danych. Ponadto grupa D4E będzie wspierać Komisję w opracowaniu i uruchomieniu wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących energii. W ten sposób zarządzanie i główne filary przyszłej przestrzeni danych zostaną opracowane i będą zarządzane w ramach partnerstwa.

Wdrożenie powyższych przepisów oraz zapewnienie skutecznej i wydajnej wymiany danych będzie wymagało skoordynowanego podejścia prowadzonego przez organy publiczne. Ramy dotyczące udostępniania danych to nie tylko normalizacja, ale także złożony zestaw ustaleń prawnych i operacyjnych oraz wymogów i wytycznych technicznych. Potrzebna jest silna koordynacja, aby zapewnić spójne i płynne procesy na poziomie europejskim, które uzupełniają, koordynują i dodają wartości inicjatywom krajowym. Dlatego celem tego obszaru działań jest ustanowienie wspólnej europejskiej przestrzeni danych dotyczących energii oraz zapewnienie solidnego zarządzania tą przestrzenią w formie skoordynowanych europejskich ram udostępniania i wykorzystywania danych dotyczących energii. Faza przygotowawcza zostanie zakończona do 2024 r., a wdrożenie rozpocznie się zaraz po niej. Poniżej przedstawiono orientacyjny harmonogram i kroki niezbędne do osiągnięcia tego celu.

W związku z powyższym Komisja ogłasza dziś, że zamierza wspierać unijnych operatorów systemu przesyłowego (OSP) i operatorów systemu dystrybucyjnego (OSD) w procesie tworzenia cyfrowego bliźniaka europejskiej sieci elektroenergetycznej, będącego zaawansowanym wirtualnym modelem tej sieci. Celem cyfrowego bliźniaka jest zwiększenie wydajności sieci i uczynienie jej bardziej inteligentną, aby zwiększyć poziom inteligencji nie tylko samych sieci, ale również systemu energetycznego rozumianego jako całość. Cyfrowy bliźniak zostanie utworzony dzięki skoordynowanym inwestycjom przeprowadzanym w pięciu obszarach: (i) obserwowalność i możliwość kontrolowania; (ii) wydajna infrastruktura i planowanie sieci; (iii) operacje i symulacje zwiększające odporność sieci; (iv) aktywne zarządzanie systemem i prognozowanie służące wsparciu elastyczności i odpowiedzi odbioru oraz (v) wymiana danych między OSP a OSD. Cyfrowy bliźniak nie powstanie od razu – jego utworzenie będzie wiązało się z koniecznością ustawicznego inwestowania i podejmowania działań w obszarze innowacji w nadchodzących latach. W trakcie tego procesu zapewniona zostanie synergia z planowanymi inicjatywami dotyczącymi światów wirtualnych, np. metawersum. W pierwszej kolejności europejska sieć operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej (ENTSO-E) i europejska organizacja operatorów systemów dystrybucyjnych (organizacja OSD UE) podpiszą deklarację intencji, aby rozpocząć proces opracowywania cyfrowego bliźniaka ogólnounijnej sieci elektroenergetycznej w ramach kompleksowych konsultacji z użytkownikami tej sieci i innymi zainteresowanymi stronami w kwestii konkretnych rezultatów. Komisja zamierza wspierać ENTSO-E i organizację OSD UE, a także konkretne inwestycje realizowane przez operatorów systemu za pośrednictwem różnych środków, uwzględniając program „Horyzont Europa”.

Sprzyjanie inwestycjom w inteligentne sieci energetyczne wiąże się z koniecznością ustanowienia kompleksowych ram, ale wydaje się, że w przepisach obowiązujących w wielu państwach członkowskich nie przewidziano rozwiązań zachęcających do podejmowania działań w zakresie cyfryzacji ani do innowacyjności. W celu wsparcia inwestycji służących sprawieniu, by europejska sieć elektroenergetyczna była bardziej inteligentna – a w szczególności inwestycji w tworzenie cyfrowego bliźniaka – należy również wypracować skoordynowane podejście, które ułatwi krajowym organom regulacyjnym ustalenie, co można uznać za efektywną inwestycję w cyfryzację, i które zachęci operatorów systemów do podejmowania stosownych działań w tym zakresie. Z tego względu Komisja dąży do zagwarantowania ustanowienia ram regulacyjnych odpowiednich do przyciągnięcia takich inwestycji i pokierowania ich realizacją do 2023 r. W szczególności Komisja będzie wspierała Agencję Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) i krajowe organy regulacyjne w ich działaniach na rzecz opracowania wspólnych wskaźników dotyczących inteligentnej sieci energetycznej, a także celów powiązanych z tymi wskaźnikami, aby krajowe organy regulacyjne mogły monitorować proces realizacji inteligentnych i cyfrowych inwestycji w sieć elektroenergetyczną od 2023 r. oraz dokonywać pomiaru postępów na rzecz utworzenia cyfrowego bliźniaka.

Opisane działania, a także ogólniej rozumiany proces cyfryzacji infrastruktury energetycznej, należy wspierać – i będą one wspierane – za pośrednictwem różnych instrumentów na szczeblu UE. Zmienione rozporządzenie TEN-E stwarza większe możliwości wspierania transgranicznych inteligentnych sieci energetycznych. Zaktualizowano w nim definicję inteligentnych sieci elektroenergetycznych i powiązanej z nimi kategorii transgranicznych projektów inteligentnych sieci energetycznych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, a także uproszczono kryteria wyboru projektów i doprecyzowano rolę projektodawców. W ramach instrumentu „Łącząc Europę” - technologie cyfrowe opracowane zostaną koncepcje i przeprowadzone studia wykonalności, potencjalnie prowadzące do realizacji projektów, w odniesieniu do ogólnoeuropejskich operacyjnych platform cyfrowych. Wspierając europejskiego cyberbezpiecznego cyfrowego bliźniaka sieci elektroenergetycznej, zapewnią one technologie cyfrowe i łączność w celu modernizacji istniejącej infrastruktury energetycznej i transportowej dzięki wymaganej transgranicznej infrastrukturze cyfrowej.

Ponadto transformacja cyfrowa usług administracyjnych na szczeblu krajowym i regionalnym może ułatwić podejmowanie działań przyczyniających się do usprawnienia procesu udzielania zezwoleń na rozbudowę sieci poprzez zapewnienie możliwości komunikowania się przez internet i poprzez wspieranie działań właściwych organów krajowych odpowiedzialnych za udzielanie zezwoleń oraz punktów kompleksowej obsługi. W tym celu Komisja uruchomi instrumenty wsparcia technicznego. Państwa członkowskie mogą zwrócić się – za pośrednictwem swoich organów koordynujących – o udzielenie im pomocy w ramach instrumentów wsparcia technicznego.

4. Korzyści dla konsumentów: nowe usługi, umiejętności i uprawnienia

W naszych staraniach na rzecz cyfryzacji systemu energetycznego mamy przede wszystkim na uwadze konsumentów. Transformacja cyfrowa zapewnia gospodarstwom domowym i MŚP korzyści w postaci innowacyjnych, opartych na danych usług umożliwiających im m.in. lepsze zarządzanie rachunkami, śledzenie zużycia energii w czasie rzeczywistym, udostępnianie generowanej przez nie energii elektrycznej sąsiadom lub odsprzedawanie jej na rynku lub oszczędzanie energii (i pieniędzy), co stanowi jeden z najtańszych, najbezpieczniejszych i najczystszych sposobów zmierzenia się z problemem wysokich cen i zmniejszenia naszej zależności od przywozu paliw kopalnych z Rosji. Włączenie cyfrowe powinno zapewnić przystępny cenowo dostęp do nowych technologii i narzędzi cyfrowych oraz możliwość korzystania z cyfryzacji systemu energetycznego również obywatelom najbardziej narażonym na zagrożenia, o niskich dochodach i mieszkającym w regionach oddalonych.

Informacje cyfrowe na temat zużycia energii przez urządzenia (udostępniane za pośrednictwem europejskiego rejestru produktów do celów etykietowania energetycznego) lub w domach (udostępniane za pośrednictwem inteligentnych liczników) mogą wesprzeć konsumentów w ich staraniach na rzecz ograniczenia zużycia energii, o ile takie narzędzia cyfrowe zostaną udostępnione wszystkim konsumentom w przystępnej cenie. Zrównoważony projekt urządzeń cyfrowych i jasne informacje na temat ich śladu środowiskowego oraz możliwości naprawy i recyklingu mogą przyczynić się do ograniczenia wykorzystania surowców i sprzyjać przejściu na obieg zamknięty. Kluczowe znaczenie w tym kontekście ma jednak interoperacyjność. Na przykład pierwsze wyniki projektu DRIMPAC wykazały, że ułatwienie małym konsumentom energii uczestniczenia w mechanizmach odpowiedzi odbioru poprzez ustanowienie ujednoliconych ram interoperacyjności może przyczynić się do obniżenia ich rachunków za energię o 20 %, m.in. wskutek ograniczenia zużycia energii o 15 %.

4.1. Ramy prawne wzmacniające pozycję konsumentów i zapewniające im ochronę

Należy koniecznie zadbać o to, by cyfryzacja nie podważała ram ochrony konsumentów już ustanowionych na wewnętrznym rynku energii elektrycznej. Ochrona, która istnieje poza internetem, będzie nadal istniała w internecie, tj. w epoce cyfrowej. Obejmuje to prawo do dokładnych rachunków i jasne warunki umowne, które są dobrze znane z wyprzedzeniem. Cyfryzacja nie powinna również mieć negatywnego wpływu na możliwość ustalania cen regulowanych przez państwa członkowskie, zwłaszcza dla odbiorców wrażliwych i dotkniętych ubóstwem energetycznym.

Choć w ramach prawnych UE konsumentom przyznano określone prawa, proces ich wdrażania przebiega w wolnym tempie. Nie jest to wyłącznie kwestia związana ze szczegółowymi przepisami regulującymi działanie rynku, interoperacyjnością lub wymianą danych. Konsumentom należy również zapewnić możliwość zachowania kontroli nad tym, kto może uzyskać dostęp do danych, które ich dotyczą. Zgodnie z proponowanym aktem w sprawie danych udostępnienie danych wiąże się z koniecznością uzyskania przez osobę trzecią zgody konsumenta na dostęp do danych, które go dotyczą. Kwestia ta ma kluczowe znaczenie dla zagwarantowania zaufania konsumentów, zapewnienia im możliwości wyboru i ochrony ich prywatności zgodnie z zasadami i celami przedstawionymi w proponowanej Europejskiej deklaracji praw i zasad cyfrowych.

W związku z cyfryzacją sektora energetycznego należy zapewnić odpowiednią ochronę konsumentów. Jest to szczególnie istotne w kontekście opartych na danych praktyk komercyjnych, które mogą wykorzystywać skłonności behawioralne konsumentów lub w inny sposób uniemożliwiać im podejmowanie świadomych decyzji. W dyrektywie w sprawie energii elektrycznej odniesiono się do kwestii praw konsumentów w kontekście wiązanych produktów lub usług. Ogólne przepisy UE dotyczące ochrony konsumentów, takie jak dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych , dyrektywa w sprawie praw konsumentów i dyrektywa w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich , mają na celu zapewnienie konsumentom dostępu do zrozumiałych informacji i zagwarantowanie ich ochrony przed wprowadzającymi w błąd lub agresywnymi praktykami handlowymi w internecie lub poza nim. Aby upewnić się, że obowiązujące ramy prawne w dalszym ciągu spełniają swój cel, Komisja rozpoczęła ocenę adekwatności unijnego prawa ochrony konsumentów w obszarze sprawiedliwości cyfrowej. Ocena ta służy zbadaniu, czy obowiązujące przepisy pozwalają w należytym stopniu przezwyciężać problemy mające istotne znaczenie również dla bardziej cyfrowego sektora energetycznego, takie jak podatność konsumentów na zagrożenia w środowisku cyfrowym, manipulowanie swobodą wyboru, trudności związane z odstąpieniem od umowy itp.

4.2. Narzędzia cyfrowe opracowywane z myślą o konsumentach i z ich udziałem

W 2021 r. zaledwie 54 % osób dysponowało podstawowymi umiejętnościami cyfrowymi, ale po cyfryzacji rynku energii tego rodzaju umiejętności będą potrzebne znacznie większej liczbie uczestników tego rynku. Nabycie tych umiejętności ułatwi im podejmowanie świadomych wyborów i pozwoli zagwarantować, że nie przegapią oni okazji do stania się bardziej konkurencyjnymi lub do obniżenia ponoszonych przez siebie kosztów energii. Na przykład opanowanie umiejętności cyfrowych pomoże MŚP i gospodarstwom domowym zrozumieć, w jaki sposób włączyć się w mechanizm odpowiedzi odbioru, jak zoptymalizować sposób wykorzystywania energii elektrycznej wytwarzanej na miejscu na użytek własny lub z czym wiąże się ładowanie pojazdu elektrycznego.

Nie wszyscy konsumenci mogą lub chcą zaangażować się w transformację energetyczną w taki sam sposób lub w takim samym stopniu. Ważne jest zatem, aby w trakcie transformacji cyfrowej nikt nie pozostał w tyle, a więc aby stworzyć narzędzia cyfrowe zorientowane na konsumentów, opracowane z myślą o potrzebach, umiejętnościach, uwarunkowaniach, nawykach i oczekiwaniach różnych kategorii uczestników rynku. Stworzone narzędzia powinny odzwierciedlać rzeczywistość zmian demograficznych, którą cechuje rosnąca liczba starszych konsumentów potrzebujących szczególnego wsparcia w transformacji cyfrowej.

Komisja – w ramach grupy zadaniowej ds. inteligentnych sieci energetycznych – przystąpiła niedawno do realizacji nowego działania, aby bardziej szczegółowo zbadać możliwości zaangażowania konsumentów przy wykorzystaniu narzędzi i technologii cyfrowych oraz aby zalecać działania zwiększające rolę elastyczności konsumentów i wzmacniające ich pozycję na rynku energii. Aby wesprzeć to nowe działanie, Komisja Europejska zapewni współpracę w ramach głównych projektów w dziedzinie badań naukowych i innowacji w celu określenia – do połowy 2023 r. – strategii na rzecz angażowania konsumentów w opracowywanie i stosowanie dostępnych i przystępnych cenowo narzędzi cyfrowych oraz ustanowienia wskaźników służących do oceniania poziomu zaangażowania w miarę upływu czasu.

We współpracy z państwami członkowskimi Komisja Europejska opracuje również do 2023 r. wspólne ramy odniesienia obejmujące wdrożenie otwartego oprogramowania referencyjnego dla aplikacji konsumenckiej, co umożliwi konsumentom dobrowolne ograniczanie zużycia energii i pomoże obniżyć ponoszone przez nich koszty energii. Powstanie dzięki temu znormalizowana aplikacja referencyjna, która zostanie opracowana w ścisłej współpracy z dostawcami energii i będzie opierać się na aplikacjach i usługach już dostępnych na rynku.

Na tej podstawie państwa członkowskie będą zachęcane do udostępniania takich aplikacji, aby zapewnić konsumentom bardziej zindywidualizowane wskazówki i porady dotyczące oszczędzania energii w oparciu o ogólne informacje na temat różnych urządzeń, a także dostępne lokalnie dane dotyczące zużycia i pogody. Aplikacje te mogłyby również dostarczać im wszelkich informacji niezbędnych do radzenia sobie w kryzysowych sytuacjach związanych z energią (np. dotyczących wsparcia finansowego, usług doradczych lub wsparcia w przypadku sporów z dostawcami energii). W miarę rozwoju aplikacje te będą działać coraz bardziej inteligentnie dzięki wykorzystaniu dokładnych danych na temat indywidualnego i zbiorowego zużycia energii elektrycznej uzyskanych z inteligentnych urządzeń gospodarstwa domowego, inteligentnych wtyczek, inteligentnych liczników i innych inteligentnych urządzeń monitorujących i pomiarowych, a także dzięki korzystaniu ze sztucznej inteligencji. W celu opracowania takich aplikacji, w oparciu o ramy odniesienia opracowane wspólnie z państwami członkowskimi, Komisja Europejska udostępni środki finansowe w ramach programu „Cyfrowa Europa”.