PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 122/3

Sprawozdanie Komisji dotyczące napromieniowania żywności za rok 2005

(2007/C 122/03)

STRESZCZENIE

Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego (1), państwa członkowskie są zobowiązane do przesłania Komisji co roku:

— wyników kontroli w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie, szczególnie w odniesieniu do kategorii i ilości produktów poddawanych promieniowaniu oraz stosowanych dawek, oraz

— wyników kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu handlowego i metod stosowanych do wykrywania napromieniowanej żywności.

W 2005 r. zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie znajdowały się w 10 państwach członkowskich. Wymagane informacje dotyczące kategorii żywności poddanych napromieniowaniu, ilości i dawek przekazało osiem państw członkowskich. W związku z powyższym dokładna ilość żywności poddanej napromieniowaniu w UE w 2005 r. nie jest znana.

Siedemnaście państw członkowskich przedłożyło sprawozdania dotyczące kontroli żywności wprowadzanej do obrotu. Ogółem w 2005 r. kontroli poddano 7011 próbek żywności. Stwierdzono, że około 4 % produktów na rynku zostało poddanych promieniowaniu, ale nie posiadało odpowiedniego oznakowania. Należy zauważyć, że większość niespełniających wymogów próbek stanowiły produkty pochodzące z Azji. Tylko sześć spośród 287 próbek, co do których stwierdzono napromieniowanie spełniały wymogi rozporządzenia.

Różnice w wynikach kontroli między państwami członkowskimi można częściowo uzasadnić doborem próbek i skutecznością zastosowanych metod analitycznych.

1. PODSTAWA PRAWNA I KONTEKST

Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE państwa członkowskie są zobowiązane do przesyłania Komisji co roku:

— wyniki kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie, szczególnie w odniesieniu do kategorii i ilości produktów poddawanych napromieniowaniu oraz stosowanych dawek, oraz

— wyników kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu handlowego i metod stosowanych do wykrywania napromieniowanej żywności.

Komisja publikuje wyniki w formie sprawozdań rocznych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze sprawozdanie obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Informacje dotyczące ogólnych aspektów napromieniowania żywności są dostępne na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów (2).

1.1. Jednostki przeprowadzające napromieniowanie

Zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE żywność może być poddawana promieniowaniu wyłącznie w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromieniowanie. Jednostki w UE są zatwierdzane przez właściwe organy państw członkowskich. Państwa członkowskie mają obowiązek powiadamiania Komisji o swoich zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromieniowanie (art. 7 ust. 1).

Wykaz upoważnionych jednostek w państwach członkowskich został opublikowany przez Komisję (3).

1.2. Napromieniowana żywność

W UE dozwolone jest poddawanie promieniowaniu suszonych ziół aromatycznych, przypraw korzennych i warzywnych (dyrektywa 1999/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie ustanowienia wspólnotowego wykazu środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego (4)) Ponadto sześć państw członkowskich zawiadomiło Komisję, że utrzymują one krajowe zezwolenia dla niektórych rodzajów żywności zgodnie z art. 4 ust. 4 dyrektywy 1999/2/WE. Wykaz krajowych zezwoleń został opublikowany przez Komisję (5).

Zgodnie z art. 6 dyrektywy 1999/2/WE na wszelkiej napromieniowanej żywności lub składnikach żywności złożonej umieszcza się wyrazy „napromieniowane ”lub „poddane promieniowaniu jonizującemu”.

Do celów egzekwowania prawidłowego oznakowania i wykrywania niedozwolonych produktów Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN), po uzyskaniu odpowiedniego mandatu od Komisji Europejskiej, ustalił normy dla kilku metod analitycznych.

2. WYNIKI KONTROLI PRZEPROWADZONYCH W JEDNOSTKACH PRZEPROWADZAJĄCYCH NAPROMIENIOWANIE

Szczegółowe informacje dotyczące jednostek w państwach członkowskich znajdują się na stronie internetowej Komisji:

http://europa.eu.int/comm/food/food/biosafety/irradiation/approved_facilities_en.pdf

Państwa członkowskie przekazały następujące informacje:

2.1. Belgia

Inspekcja wykonana przez właściwe organy w 2005 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie IBA Mediris S.A. spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE. Firma została jednakże poproszona o ustanowienie procedury, by zagwarantować i dowieść, że środki spożywcze dla których nie jest dozwolone w Belgii poddawanie napromieniowaniu są wywożone.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej napromieniowaniu w tej jednostce w 2005 r.

Żywność Ilość (t) (6) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Krewetki 541,4 5 Żabie udka 3 225,7 5 Zioła, przyprawy korzenne i warzywne 217,8 6-9 Warzywa mrożone 56,1 3 Jaja 665,1 2-3 Drób/dziczyzna 883,9 3-5 Mięso 213,7 3-5 Ryby 118,2 3-7 Owoce suszone 0,5 6-9 Skrobia 93,0 3 Plazma 46,4 6-9 Dania gotowe 75,3 3 Warzywa suszone 112,8 6-9 Guma arabska 0,5 5 Pozostałe 931,2 2-25 Ogółem 7 279,2

2.2. Republika Czeska

Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2005 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie Artim spol.s.r.o. spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej napromieniowaniu w tej jednostce w 2005 r.

Żywność Ilość (t) Całkowita średnia zaabsorbowana dawka promieniowania (KGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne 85,3 4-7 Ogółem 85,3

2.3. Niemcy

W okresie objętym sprawozdaniem w Niemczech działały cztery zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie.

a) Gamma Service Produktbestrahlung GmbH, Radeberg

Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2005 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej napromieniowaniu w tej jednostce w 2005 r.

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Warzywa suszone 50,9 < 10 Zioła i przyprawy 169,0 < 10 Inne środki spożywcze (nasiona guarany) 0,1 < 0 Ogółem 220,0

Z całkowitej ilości napromieniowanej żywności 101,5 tony wywieziono do państw trzecich.

b) Beta-Gamma Service GmbH&Co. KG, Wiehl

Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2005 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2005 r.

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Surowy materiał roślinny (koper, seler, papryka) 6,46 4-10 Warzywa suszone 27,83 6-8 Ogółem 34,29

Całość żywności poddanej napromieniowaniu została wywieziona do państw trzecich.

c) Isotron Deutschland GmbH, Allershausen

Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2005 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2005 r.

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Zioła 180,4 7-9 Przyprawy 37,07 7-9 Ogółem 217,47

Całość żywności poddanej napromieniowaniu została wywieziona do państw trzecich.

d) Gamma-Service GmbH&Co KG, Bruchsal

W wymienionej jednostce żywność nie była poddawana promieniowaniu w 2005 r.

2.4. Hiszpania

W Hiszpanii istnieją dwie zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie.

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych w tych jednostkach.

2.5. Francja

We Francji istnieje sześć zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromieniowanie. Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2005 r. potwierdziła, że jednostki przeprowadzające napromieniowanie spełniają wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tych jednostkach w 2005 r.

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Zioła, przyprawy i warzywa suszone 134,3 10 Guma arabska 133,7 3 Kazeina 43,5 6 Drób 1 849,2 5 Mrożone żabie udka 939,8 5 Krewetki 10,5 5 Ogółem 3 111

2.6. Węgry

Na Węgrzech istnieje jedna zatwierdzona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie. Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2005 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2005 r.

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Przyprawy 34,6 4-8 Suszone warzywa i owoce 11,3 3-6 Zioła 64,9 3-8 Ogółem 110,8

2.7. Włochy

We Włoszech istnieje jedna zatwierdzona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie.

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych w tej jednostce.

2.8. Niderlandy

W 2005 r. nie przeprowadzono urzędowych kontroli w dwóch jednostkach niderlandzkich. W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej napromieniowaniu w tych jednostkach w 2005 r.

Produkty w 2005 r. Ilość (t) (7) Przyprawy/zioła 1 141,1 Warzywa liofilizowane 880,8 Mięso drobiowe (mrożone) 52,8 Krewetki (chłodzone) 36 Krewetki (mrożone) 32,8 Części żab 124 Białko jaj (chłodzone) 0,8 Żywność (8) 698,4 Próbki żywności 32 Ogółem 3 299,2

2.9. Polska

W Polsce istnieją dwie zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie:

W poniższych tabelach przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanych napromieniowaniu w tych jednostkach w 2005 r.

a) Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Przyprawy, warzywa suszone 584,0 7-10 Grzyby suszone 79,6 5-10 Ogółem 663,6

b) Międzyresortowy Instytut Techniki Radiacyjnej Wydziału Chemicznego Politechniki Łódzkiej

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Zioła 23,4 7 Ogółem 23,4

2.10. Zjednoczone Królestwo

W Zjednoczonym Królestwie istnieje jedna zatwierdzona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie.

Jednostka ta w 2005 r. nie poddała napromieniowaniu żadnej żywności w ramach swojego zezwolenia i nie została w 2005 r. poddana kontroli.

2.11. Podsumowanie sytuacji w UE

W dziesięciu państwach członkowskich istnieją jednostki zatwierdzone zgodnie z art. 7 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE.

Osiem państw członkowskich przesłało Komisji wyniki kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie.

W związku z powyższym dokładne określenie ilości środków spożywczych poddanych promieniowaniu w Unii nie jest możliwe.

3. WYNIKI KONTROLI PRZEPROWADZONYCH NA ETAPIE WPROWADZANIA PRODUKTÓW DO OBROTU HANDLOWEGO I METOD STOSOWANYCH DO WYKRYWANIA NAPROMIENIOWANEJ ŻYWNOŚCI

Państwa członkowskie przekazały następujące informacje:

3.1. Austria

Sto piętnaście próbek poddano kontroli sprawdzającej, czy zostały one poddane działaniu promieniowania jonizującego. Nie stwierdzono napromieniowania żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 115 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Bazylia 3 0 EN 1788 EN 13751 Chili 1 0 EN 1788 EN 13751 Curry 1 0 EN 1788 EN 13751 Kurkuma 1 0 EN 1788 EN 13751 Majeranek 2 0 EN 1788 EN 13751 Oregano 3 0 EN 1788 EN 13751 Papryka 7 0 EN 1788 EN 13751 Pieprz 6 0 EN 1788 EN 13751 Rozmaryn 2 0 EN 1788 EN 13751 Tymianek 4 0 EN 1788 EN 13751 Cynamon 1 0 EN 1788 EN 13751 Herbaty ziołowe 47 0 EN 1788 EN 13751 Kurczak 13 0 EN 1786 Kaczka 15 0 EN 1786 Gęś 9 0 EN 1786 Razem 115 0 Razem w % zbadanych próbek 100 0

3.2. Belgia

Ogółem zbadano 148 próbek. Nie stwierdzono napromieniowania żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 148 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane (pochodzenie) Krewetki mrożone obrane lub bez głów 15 0 EN 1785 or EN 1788 Suszone zioła i przyprawy 5 0 EN 1785 or EN 1788 Żabie udka 14 0 EN 1785 or EN 1788 Świeże truskawki 14 0 EN 1785 or EN 1788 Tarty ser 100 0 EN 1785 or EN 1788 Razem 148 0 Ogółem w % zbadanych próbek 100 0

3.3. Cypr

W 2005 r. kontrole analityczne nie zostały przeprowadzone.

3.4. Republika Czeska

Ogółem zbadano 78 próbek. Stwierdzono napromieniowanie 8 próbek, które nie były prawidłowo oznakowane.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 78 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Przyprawy 28 2 EN 1788 Herbaty ziołowe 20 3 EN 1788 Suplementy diety 7 3 EN 1788 Makaron instant 2 0 EN 1788 Świeże owoce 9 0 EN 1788 Drób 2 0 EN 1788 Kakao w proszku 2 0 EN 1788 Razem 70 8 Ogółem w % zbadanych próbek 90 10

3.5. Niemcy

Zbadano 3 945 próbek. Sto czterdzieści jeden z nich, czyli 3,6 % nie spełniało wymogów: Niewłaściwie oznakowano 93 próbki, w przypadku 48 z nich stwierdzono, że zostały one poddane promieniowaniu nielegalnie.

Dwie próbki zostały poddane napromieniowaniu legalnie i właściwie oznakowane.

Naruszenia dotyczą różnych kategorii produktów w bardzo różnym stopniu. W grupie „azjatyckie przekąski z makaronu, przekąski podawane na przyjęciach, pizza, przekąski podawane w czasie oglądania telewizji ”42 z 113 próbek (37 %) zostało poddanych promieniowaniu i/lub zostało oznakowanych w niewłaściwy sposób. To samo dotyczyło 32 % zup i sosów.

Należy zauważyć, że większość niespełniających wymogów próbek stanowiły produkty pochodzące z Azji.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 3 945 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: Napromieniowane, ale bez zezwolenia i/lub nieprawidłowo oznakowane Mleko/przetwory mleczne 52 0 EN 1788 EN 1787 Ser z ziołami 56 0 EN 1788 EN 1784 EN 1787 EN 13751 Masło z ziołami 32 0 EN 1787 EN 1788 EN 1788 mod. Jaja, produkty z jaj 5 0 EN 1784 mod. Mięso (w tym mięso mrożone z wyjątkiem drobiu i dziczyzny) 23 0 EN 1784 mod. EN 1786 Produkty mięsne (z wyjątkiem kiełbas) 39 0 EN 1784 EN 1784 mod. EN 1786 Kiełbasy 65 0 EN 1786 EN 1788 EN 1787 Drób 151 0 EN 1786 Dziczyzna 6 0 EN 1786 EN 1784 Ryby i produkty rybne 133 9 EN 1786 EN 1788 Skorupiaki, małże, omułki i inne zwierzęta wodne, w tym produkty z nich uzyskane 225 6 EN 1786 EN 1788.L 12.01-1 Nasiona roślin strączkowych 27 0 EN 1788 Zupy, sosy 96 47 EN 1375 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Zboża i produkty zbożowe 54 EN 1787 EN 1788 Nasiona oleiste 103 0 EN 1787 EN 1788 Orzechy 148 0 EN 1375 EN 1784 EN 1787 EN 1788 Ziemniaki, części roślin o wysokiej zawartości skrobi 19 0 EN 1787 EN 1788 Świeże warzywa, sałata 53 0 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne 70 0 EN 1375 EN 1787 EN 1788 EN 13751 (Metoda przesiewowa) L 00.00-42 ESR Świeże grzyby 20 0 EN 1788 EN 1375 Grzyby suszone lub produkty z grzybów 173 2 EN 1375 EN 1787 EN 1788 EN 13751 (Metoda przesiewowa) Świeże owoce 169 0 EN 1787; EN 1788; PSL Suszone owoce lub produkty z owoców 101 0 EN 1787 EN 13708 Kakao w proszku 24 0 herbaty, produkty herbatopodobne 161 8 EN 1788 EN 1787; EN 13751 EN 13751 (Metoda przesiewowa) Potrawy gotowe do podania 35 4 EN 1786 EN 1787 EN 1788 EN 13751 (Metoda przesiewowa) Przyprawy, w tym preparaty i sól z dodatkiem przypraw 1 385 8 EN 1784 EN 1787 EN 1788 EN 1375 EN 13751 (Metoda przesiewowa) EN 13788 Zioła 133 0 EN 1787 EN 1788 Suche gotowe dania 52 3 EN 1787 EN 1788 Azjatyckie przekąski z makaronu, przekąski podawane na przyjęciach, pizza, przekąski podawane w czasie oglądania telewizji 71 42 EN 1787 EN 1788 Suplementy diety 99 9 EN 1375 EN 1787 EN 1788 EN 13751 EN 13751 + EN 1788 Inne 18 3 EN 1787 EN 1788 Ogółem 3 798 141 Ogółem w % zbadanych próbek 96,4 3,6

3.6. Dania

W 2005 r. kontrole analityczne nie zostały przeprowadzone.

3.7. Estonia

W 2005 r. kontrole analityczne nie zostały przeprowadzone.

3.8. Grecja

Ogółem zbadano 54 próbki. Nie stwierdzono napromieniowania żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 54 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Suszone zioła i przyprawy 32 0 Herbata 12 0 Ryby i małże 10 0 Ogółem 54 0 Ogółem w % zbadanych próbek 100 0

3.9. Hiszpania

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych na rynku.

3.10. Finlandia

Ogółem zbadano 274 próbki. Ogółem zbadano 246 próbek suszonych przypraw i ziół. Stwierdzono napromieniowanie w 6 z nich. Spośród 21 przebadanych próbek suplementów diety, stwierdzono napromieniowanie 7 z nich.

Żadne z próbek, które dały wynik dodatni, nie były właściwie oznakowane, a jednostki przeprowadzające napromieniowanie nie były zatwierdzone przez UE.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 274 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Suszone przyprawy i zioła 240 6 EN 13751 EN 1788 Suplementy diety 14 7 EN 13751 EN 1788 Owoce i jagody 7 0 Ogółem 261 13 Ogółem w % zbadanych próbek 95 5

3.11. Francja

Ogółem zbadano 86 próbek. Stwierdzono napromieniowanie 6 próbek ziół, żadna z nich nie była prawidłowo oznakowana.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 86 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Przyprawy i zioła 22 0 Suplementy diety 21 0 Herbaty i napary ziołowe 11 0 Grzyby suszone 9 1 Krewetki 10 0 Owoce i warzywa 7 0 Żabie udka 5 5 Ogółem 80 6 Ogółem w % zbadanych próbek 93 7

Próbki zbadano metodą przesiewową pod kątem rażąco niskiego stopnia skażenia mikrobiologicznego i w takim przypadku badane metodą CEN 1788.

3.12. Węgry

Ogółem zbadano 141 próbek. Stwierdzono napromieniowanie 7 próbek ziół, z których 4 zostały prawidłowo oznakowane.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 141 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Zioła 38 0 EN 1788 Herbata 96 3 EN 1788 Ogółem 134 3 Ogółem w % zbadanych próbek 95 2

3.13. Irlandia

Ogółem w 2005 r. zbadano 459 próbek. Stwierdzono napromieniowanie 20 próbek, żadna z nich nie była prawidłowo oznakowana.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 459 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Makaron 61 14 Metoda EN 13751 do badania przesiewowego, potwierdzenie metodą EN 1788 Krewetki 4 0 Sosy, musztardy i zupy 28 3 Przyprawy/zapasy 22 1 Świeże owoce 13 0 Zioła i przyprawy 169 2 Kawa i herbata (w tym napary ziołowe) 41 0 Nasiona 29 0 Suszone owoce i warzywa 6 0 Środki aromatyzujące 9 0 Suplementy diety 44 0 Różne 13 0 Ogółem 439 20 % wszystkich zbadanych próbek 96 4

3.14. Włochy

Ogółem zbadano 112 próbek. Stwierdzono napromieniowanie 5 próbek ziół, żadna z nich nie była prawidłowo oznakowana.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 112 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Przyprawy, zioła i ekstrakty warzywne 107 5 EN 13784/2002 EN 13751 EN 1788 Ogółem 107 5 Ogółem w % zbadanych próbek 100 5

3.15. Łotwa

W 2005 r. kontrole analityczne nie zostały przeprowadzone.

3.16. Litwa

Ogółem zbadano 12 próbek żywności, napromieniowania nie stwierdzono w przypadku żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 40 Zastosowana metoda Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Przyprawy i zioła 5 0 LST EN 13783:2004 Herbata 7 0 LST EN 13783:2004 Ogółem 12 0 Ogółem w % zbadanych próbek 100 0

3.17. Luksemburg

Ogółem zbadano 40 próbek żywności, napromieniowania nie stwierdzono w przypadku żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 40 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Przyprawy 10 0 EN 1788 Ziemniaki 10 0 EN 1788 Herbata 10 0 EN 1788 Cebula 10 0 EN 1788 Ogółem 40 0 Ogółem w % zbadanych próbek 100 0

3.18. Malta

W 2005 r. kontrole analityczne nie zostały przeprowadzone.

3.19. Niderlandy

Ogółem zbadano 792 próbek żywności, napromieniowanie stwierdzono w przypadku 31 z nich. Żadna z napromieniowanych próbek nie została prawidłowo oznakowana jako poddana napromieniowaniu.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 792 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Produkty zbożowe 72 0 EN 13751 EN 1788 Warzywa suszone 53 0 EN 13751 EN 1788 Suszone warzywa strączkowe 43 0 EN 13751 EN 1788 Suszone owoce 215 0 EN 13751 EN 1788 Nasiona 5 0 EN 13751 EN 1788 Krewetki 54 0 EN 13751 EN 1788 Mieszanki ziół 20 2 EN 13751 EN 1788 Zioła i przyprawy 199 3 EN 13751 EN 1788 Suplementy diety 100 26 EN 13751 EN 1788 Ogółem 761 31 Ogółem w % zbadanych próbek 96 4

3.20. Polska

Ogółem zbadano 120 próbek. Stwierdzono napromieniowanie 4 próbek, żadna z nich nie była prawidłowo oznakowana.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 120 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Suszone zioła, przyprawy korzenne i warzywne 48 4 EN 1788 Ziemniaki 10 0 EN 1788 Cebula i czosnek 16 0 EN 1788 Drób 4 0 EN 1788 Orzechy niełuskane 25 0 EN 1788 Krewetki, ryby 13 0 EN 1788 Ogółem 116 4 Ogółem w % zbadanych próbek 97 3

3.21. Portugal

W 2005 r. nie zostały przeprowadzone kontrole analityczne.

3.22. Szwecja

W 2005 r. zbadano 6 próbek, głównie mięsa drobiowego. Metoda zastosowana do badania napromieniowanej żywności była zgodna z EN 1784.

Nie stwierdzono napromieniowania żadnej z 6 zbadanych próbek.

3.23. Słowacja

Ogółem zbadano 56 próbek żywności, napromieniowania nie stwierdzono w przypadku żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 40 Zastosowana metoda Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Pistacje, różne rodzaje orzechów 43 0 GC Sery 9 0 GC Kaczka 4 0 GC Ogółem 56 0 Ogółem w % zbadanych próbek 100 0

3.24. Słowenia

W 2005 r. zbadano 10 próbek ziół i przypraw, napromieniowania nie stwierdzono w przypadku żadnej z nich

3.25. Zjednoczone Królestwo

Agencja Norm Żywności została powiadomiona o 657 produktach, z których lokalne organy kontroli Zjednoczonego Królestwa pobrały próbki w 2005 r. i poddały je analizie, stosując standardowe metody wykrywania napromieniowanej żywności. Spośród tych próbek wykryto napromieniowanie u 42 z nich (6 %). Sto jeden próbek określonych w sprawozdaniu jako „niejednoznaczne ”zostało oznaczonych jako pośrednie przy pomocy metody CEN EN 13751:2002 i nie były dalej analizowane; lub były próbkami o „niskiej czułości ”tzn. frakcja ziarna mineralnego tych próbek była zbyt mała, aby przeprowadzić dokładną analizę.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek 657 Zastosowana metoda CEN Wynik:nienapromieniowane Wynik: niejednoznaczne Wynik:napromieniowane Suszone zioła, przyprawy korzenne i warzywne 267 36 20 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Kuskus i suche przyprawy 3 0 0 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Suche mieszanki do zup 23 2 0 EN 13751:2002 Makaron typu azjatyckiego i suche przyprawyA 84 9 10 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Ryż i suche przyprawy 2 0 0 EN 13751:2002 Makaron i suche przyprawy 2 0 0 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Pieczarki i grzyby jadalne (suszone i świeże) 4 0 0 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Suszone owoce 16 0 0 EN 13751:2002 Świeże owoce 22 1 0 EN 13751:2002 Warzywa, w tym cebula 19 3 1 EN 13751:2002 Herbaty ziołowe 5 0 2 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Owoce morza, tzn. małże, krewetki i ryby 16 11 3 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Składniki żywności suszonej 28 12 1 EN 13751:2002 Orzechy 1 0 0 EN 13751:2002 Suplementy diety 18 27 5 EN 13751:2002; EN 1778:2001 RóżneB 4 0 0 EN 13751:2002; EN 1778:2001 Ogółem 514 101 42 Ogółem w % zbadanych próbek 78 16 6

3.26. Podsumowanie sytuacji w UE

Poniższa tabela zawiera zestawienie zbadanych próbek i wyników otrzymanych dla całej UE:

Państwo członkowskie Liczba nienapromieniowanych próbek Liczba napromieniowanych próbek % próbek napromieniowanych, nieprawidłowo oznakowanych AT 115 0 0 BE 148 0 0 CY BKA BKA BKA CZ 70 8 10 DE 3 798 143 (9) 3,6 DK BKA BKA BKA EE BKA BKA BKA EL 54 0 0 ES BD BD BD FI 264 13 5 FR 80 6 7 HU 134 7 (*) 2 IE 439 20 4 IT 107 5 5 LV BKA BKA BKA LT 12 0 0 LU 40 0 0 MT BKA BKA BKA NL 761 31 4 PL 116 6 4 PT BKA BKA BKA SE 6 0 0 SK 56 0 0 SI 10 0 0 UK 514 (10) 42 6 Ogółem 6 724 281 4,0 BD : brak danych — państwo członkowskie nie przekazało informacji BKA : brak kontroli analitycznych — w 2005 r. nie zostały przeprowadzone kontrole analityczne.

4. WNIOSKI

4.1. Wyniki kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie

Zgodnie z dyrektywą 1999/2/WE państwa członkowskie są zobowiązane do informowania Komisji o wynikach kontroli w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie, o kategoriach i ilości żywności poddanej promieniowaniu oraz o średnich zastosowanych dawkach.

W 2005 r. zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie znajdowały się w 10 państwach członkowskich.

Wymagane informacje dotyczące kategorii żywności poddanych napromieniowaniu przekazało osiem z dziesięciu państw członkowskich.

W związku z brakiem niektórych sprawozdań dokładna ilość żywności poddanej promieniowaniu w UE w 2005 r. nie jest znana.

4.2. Wyniki kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu handlowego

W 2005 r. szesnaście państw członkowskich przeprowadziło kontrole analityczne i przedłożyło wymagane dane. Cztery państwa członkowskie poinformowały Komisję, że w okresie objętym niniejszym sprawozdaniem nie przeprowadzały one kontroli analitycznych.

Z przekazanych informacji wynika, że w 2005 r. 4 % próbek zostało nielegalnie poddanych promieniowaniu i/lub niewłaściwie oznakowanych. Spośród 287 próbek, co do których stwierdzono napromieniowanie, tylko 6 było legalnie poddanych promieniowaniu i prawidłowo oznakowanych.

Naruszenia dotyczą różnych kategorii produktów w różnym stopniu. Dotyczą jednak w szczególności produktów przywożonych z Azji, zwłaszcza makaronu typu azjatyckiego i suplementów diety. Ponadto należy zauważyć, że w 2005 r. w Azji nie było jednostek zatwierdzonych przez Wspólnotę Europejską.

Komisja oczekuje, że państwa członkowskie będą dalej skupiać się w swoich kontrolach na tych produktach oraz że podejmą odpowiednie środki.

Różnice w wynikach kontroli między państwami członkowskimi można częściowo uzasadnić doborem próbek i skutecznością zastosowanych metod analitycznych.

4.3. Ostateczny termin przekazania wyników kontroli dla celów sporządzenia sprawozdania za rok 2006

Ostatecznym terminem przekazania Komisji wyników kontroli przeprowadzonych w 2006 r., wymaganych na mocy art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE jest 30 kwietnia 2007 r.

(1) Dz.U. L 66 z 13.3.1999, str. 16. Zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).

(2) http://europa.eu.int/comm/food/food/biosafety/irradiation/index_en.htm.

(3) Dz.U. C 187 z 7.8.2003, str. 13.

(4) Dz.U. L 66 z 13.3.1999, str. 24.

(5) Dz.U. C 112 z 12.5.2006, str. 6.

(6) W sprawozdaniu jednostką masy były kilogramy.

(7) W sprawozdaniu ilość produktów została określona w „transzach”; średnia waga transzy wynosiła 800 kg.

(8) Produkty przeznaczone na wywóz do państw trzecich.

(9) Niemcy i Węgry wykryły odpowiednio 2 i 4 próbki, który były legalnie napromieniowane i prawidłowo oznakowane.

(10) Zjednoczone Królestwo określiło 101 próbek jako niejednoznacznych.