[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 9.1.2007

KOM(2006) 873 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

ROCZNE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO DOTYCZĄCE DZIAŁAŃ ANTYDUMPINGOWYCH, ANTYSUBSYDYJNYCH I OCHRONNYCH PROWADZONYCH PRZEZ KRAJE TRZECIE WOBEC WSPÓLNOTY (2005 r.) [SEK(2006) 1804]

CZĘŚĆ I

WPROWADZENIE

Jednym z głównych elementów europejskiej polityki handlowej jest otwarcie rynków krajów trzecich oraz stworzenie nowych możliwości handlowych. Jednak aby przedsiębiorstwa europejskie mogły w pełni korzystać z tych możliwości muszą one być w stanie uczciwie konkurować na rynkach krajów trzecich. Niestety wobec rosnącego eksportu kraje trzecie stosują coraz liczniejsze działania chroniące handel, na które Unia Europejska jako znaczący światowy eksporter jest często narażona. Jakkolwiek uważa się, że kraje trzecie mają prawo w razie potrzeby podejmować działania ochronne, zgodnie z zasadami WTO, to jednak często nie są one zgodne z wymaganymi standardami. Działania te stwarzają wówczas poważne i nieuzasadnione przeszkody dla naszego pełnoprawnego dostępu do rynku. Dlatego też zdaniem DG ds. Handlu uczciwe i odpowiednie stosowanie ustanowionych przez WTO instrumentów ochrony handlu przez naszych partnerów handlowych jest kwestią nadrzędną i dokładamy wszelkich starań, aby prowadzony przez nas eksport nie był obciążany nieuzasadnionymi sankcjami. W związku z tym Komisja Europejska monitoruje działania chroniące handel podejmowane przez kraje trzecie oraz pomaga przedsiębiorstwom i państwom członkowskim UE w pełnym wykorzystywaniu praw przysługującym im jako zainteresowanym stronom zgodnie z zasadami WTO.

W praktyce polega to na udzielaniu informacji, analizowaniu skarg i wniosków, doradzaniu przedsiębiorstwom w zakresie odpowiednich regulacji i przepisów oraz w razie konieczności przedstawianiu uwag organom dochodzenia.

Rola Komisji jest najważniejsza w przypadkach trudnych z powodu jednorazowego lub wielokrotnego naruszenia stosownych regulacji WTO. W rozwiązywaniu tych problemów korzystamy z drogi dyplomatycznej, która zazwyczaj jest najszybszą i najskuteczniejszą metodą, natomiast w przypadku niepowodzenia, wnosimy sprawy sądowe w kontekście WTO. Oba te podejścia przynoszą pożądane rezultaty; przykładowo w wyniku konsultacji z Indiami kraj ten zniósł ponad 12 środków ochronnych.

Nasze działania zmierzające do poprawy standardów w krajach trzecich nie ograniczają się jedynie do pojedynczych przypadków. W kontekście dauhańskiej rundy negocjacji, która niestety w czasie sporządzania niniejszego sprawozdania pozostaje zawieszona, UE przedstawiła wnioski dotyczące wzmocnienia zasad i dyscyplin regulujących stosowanie środków antydumpingowych i wyrównawczych. Gdyby wnioski te zostały przyjęte, znacznie trudniej byłoby krajom nadużywać system. Działania zmierzające do ulepszenia ogólnych standardów przez użytkowników tych instrumentów są wspierane negocjacjami nad włączeniem konkretnych obowiązków dotyczących uczciwego stosowania instrumentów ochrony handlu do wszelkich dwustronnych umów handlowych z krajami trzecimi. Co więcej, służby ochrony handlu DG ds. Handlu również przeznaczają dużo czasu i środków na udzielanie wsparcia technicznego krajom trzecim w korzystaniu z instrumentów tak, aby zachęcić je do uczciwego i zrównoważonego stosowania tych zasad. Wspólnota jest w stanie udzielać porad w tej kwestii ponieważ sama dysponuje wysokimi standardami stosowania tych instrumentów. Niniejsze sprawozdanie przedstawia szczegółowo konkretne przypadki, jakie odnotowaliśmy, podjęte inicjatywy oraz szczegóły dotyczące pomyślnie zakończonych działań w 2005 r. Sprawozdanie składa się z dwóch części. W pierwszej omówiono główne tendencje panujące w omawianym roku, natomiast w drugiej przedstawiono konkretne państwa lub grupy państw, skupiając się na niektórych najistotniejszych przypadkach.

1. TENDENCJE

1.1. Zarys ogólny

Na koniec 2005 r. odnotowano pozytywną zmianę w stosunku do lat poprzednich: liczba środków ochrony handlu stosowanych wobec eksporterów wspólnotowych uległa zmniejszeniu. Liczba środków obowiązujących względem Wspólnoty spadła z 185 pod koniec 2004 r. do 151 pod koniec 2005 r. W 2005 r. 30 środków zostało wycofanych, a 23 środki wygasły. Spośród środków, które zostały wycofane 12 obowiązywało w Indiach. Wycofano je bezpośrednio w wyniku dokonanych przez ten kraj przeglądów środków zastosowanych wobec WE po wszczęciu z Indiami sporu w ramach WTO w 2003 r.

W ujęciu statystycznym udział procentowy środków obowiązujących wobec WE na koniec 2005 r. przedstawia się następująco: USA (27 %), Indie (15 %), Brazylia (6 %), Chiny (6 %) i Afryka Południowa (5 %), Argentyna, Kanada i Ukraina (po 4 %) i pozostałe (25 %).

Liczba nowych spraw wszczętych przeciwko Wspólnocie w 2005 r. w porównaniu z 2004 r. spadła z 33 do 20. Spadek liczby środków i dochodzeń przeciwko Wspólnocie odzwierciedla trend światowy. Według raportu WTO, rok 2005 był czwartym rokiem z rzędu, w którym odnotowano spadek liczby nowych dochodzeń i drugi rok, w którym spadła liczba nowych środków.

Należy jednak zauważyć, że liczba nowych dochodzeń w sprawie środków antydumpingowych (AD) i wyrównawczych (CVD) przeciwko Wspólnocie lub jej państwom członkowskim spadła jedynie nieznacznie. Powodem ogólnego spadku liczby nowych dochodzeń przeciwko Wspólnocie w 2005 r. w porównaniu z rokiem poprzednim (spadek o 13) jest zmniejszenie się liczby nowych dochodzeń w sprawie środków ochronnych. Jest to szczególnie zauważalne w przypadku Białorusi i Turcji. Kraje te w 2004 r. wszczęły szereg dochodzeń w sprawie środków ochronnych (odpowiednio 4 i 5), natomiast w 2005 r. nie wszczęły żadnego.

W tym względzie należy przypomnieć, że chociaż prawdopodobnie w większości przypadków dochodzenia nie są prowadzone bezpośrednio skierowane przeciwko eksportowi wspólnotowemu, to jednak mają one wpływ na unijnych eksporterów ponieważ środki ochronne stosuje się erga-omnes , tzn. do wszystkich towarów importowanych niezależnie od pochodzenia.

Mimo, że liczba nowych dochodzeń w sprawie środków ochronnych spada, dochodzenia te nadal stanowią ponad połowę nowo wszczynanych spraw; spośród 20 nowych spraw przeciwko WE dotyczących ochrony handlu w 2005 r., 11 rzeczywiście dotyczyło środków ochronnych.

Tendencję tę omówiono już w sprawozdaniu rocznym z ubiegłego roku. Jest ona niepokojąca zwłaszcza ponieważ, jak wspomniano powyżej, eksporterzy wspólnotowi również są narażeni na działanie środków ochronnych nawet jeśli bezsprzecznie nie stanowią oni źródła problemu. Wygląda na to, że w wielu krajach prowadzenie działań ochronnych postrzegane jest jako łatwiejsze niż prowadzenie bardziej technicznych dochodzeń w sprawie AD i CVD.

Jednakże w WE środki ochronne uważane są jako instrument stosowany w ostateczności, głównie ze względu na jego charakter erga omnes oraz fakt, że dotyczy on importu dokonywanego uczciwie w przeciwieństwie do importu produktów po cenach dumpingowych i produktów subsydiowanych, co uznaje się jako praktyki nieuczciwe. Dlatego też wszystkie wnioski dotyczące działań ochronnych w WE są dokładnie analizowane w celu zapewnienia bardzo wysokich standardów, wymaganych zwłaszcza w odniesieniu do stwierdzania szkody. Niestety wygląda na to, że wiele krajów trzecich stosuje instrumenty ochronne w przypadkach, w których WE nawet nie rozważałaby wszczęcia dochodzenia. Wspólnota nieustannie stara się rozwiązać tę kwestię zarówno w kontekście WTO jak i w ramach negocjacji dwustronnych z krajami trzecimi w celu ograniczenia rosnącej liczby przypadków stosowania tego instrumentu.

Chociaż względne zmniejszenie działalności służącej ochronie handlu przeciwko Wspólnocie jest pozytywne, to jednak nie można przewidzieć czy będzie to tendencja o charakterze trwałym. Niezwykle trudno jest także stwierdzić, jakie konkretnie czynniki przyczyniły się do tego zmniejszenia, jednak prawdopodobnie znaczącą rolę odegrało wzmocnienie euro. Dodatkowym czynnikiem jest to, że DG ds. Handlu od ponad sześciu lat monitoruje działalność krajów trzecich i nieustannie stara się przekonać inne strony do ulepszenia ogólnej praktyki oraz interweniuje w konkretnych przypadkach. Odbywa się to nie tylko poprzez bezpośrednie przedstawianie uwag samym organom prowadzącym dochodzenie, lecz również poprzez korzystanie z ram instytucjonalnych stworzonych na podstawie różnych umów i porozumień, jakie WE zawarła z państwami trzecimi. Wykorzystując te fora WE może zwiększyć znaczenie tych spraw i wywierać silniejszy nacisk na kraje trzecie aby instrumenty ochronne stosowane były właściwie. Starania te niewątpliwie wpłynęły na stosowanie przez państwa trzecie instrumentów ochrony handlu wobec WE zarówno pod względem ilościowym jak i jakościowym.

W sprawozdaniu ubiegłorocznym nadmieniono, że coraz więcej krajów trzecich prawie wyłącznie wnosi sprawy związane ze środkami AD przeciwko całej Wspólnocie, a nie przeciwko poszczególnym państwom członkowskim. W 2005 r. sytuacja jest nieco inna. Spośród 9 wszczętych spraw antydumpingowych, 5 skierowanych było przeciwko konkretnym państwom członkowskim. W przypadku pozostałych 4 zauważono, że Chiny wszczęły wszystkie trzy sprawy przeciwko całej WE, natomiast Pakistan wszczął jedno takie dochodzenie.

Z ekonomicznego i handlowego punktu widzenia, wszczynanie postępowań AD przeciwko całej WE lub poszczególnym państwom członkowskim może pociągać za sobą poważne konsekwencje dla unijnych eksporterów towarów objętych dochodzeniem. Niejasne jest jednak które podejście jest korzystniejsze, np. niższe marginesy dumpingu wynikające z wartości normalnej opartej na cenach wszystkich sprzedaży w WE w stosunku do cen tylko w jednym państwie członkowskim, czy też odwrotnie. Z prawnego punktu widzenia wszczynanie sprawy przeciwko całej WE z uwagi na jej status Unii Celnej i członka WTO na własnych prawach samo w sobie nie jest sprzeczne z przepisami GATT czy WTO. Kluczową kwestią, uważnie analizowaną przez służby jest to, czy kraje trzecie prowadząc dochodzenia stosują zasady właściwie i postępują konsekwentnie, np. czy nie wszczynają spraw przeciwko całej WE w przypadku, gdy dowody prima facie dumpingu wyrządzającego szkodę odnoszą się wyłącznie do niektórych państw członkowskich, lub czy nie wybierają tylko jednego państwa członkowskiego do ustalenia wartości normalnej w dochodzeniu dotyczącym całej WE.

1.2. Sektory

Działania chroniące handel prowadzone przeciwko Wspólnocie w największym stopniu dotyczą produktów chemicznych. W roku 2005 11 spośród 20 nowych spraw i prawie połowa środków nałożonych względem Wspólnoty w 2005 r. dotyczy tego sektora. Jednakże biorąc pod uwagę, że sektor ten plasuje się na drugim miejscu pod względem znaczenia eksportu WE w świecie, nie należy się dziwić, że zajmuje również wysoką pozycję na liście sektorów, przeciwko którym skierowane są działania. W skali globalnej warto zauważyć, że w sektorze tym w ciągu ostatnich 10 lat odnotowano wysoką liczbę wszczętych spraw AD, które stanowią prawie 20 % wszystkich spraw, ustępując miejsca jedynie sektorowi stalowemu. W żadnym innym sektorze nie odnotowano tylu działań chroniących handel podjętych w 2005 r.

2. SPRAWY OGÓLNE DOTYCZąCE KRAJÓW TRZECICH

W sprawozdaniu ubiegłorocznym przedstawiono szereg niedociągnięć w działaniach służących ochronie handlu prowadzonych przez kraje trzecie, m.in. niskie standardy dotyczące wszczynania postępowań , niewłaściwy sposób ujawniania informacji, brak przejrzystości i ogólne nadużycie lub celowe niewłaściwe użycie instrumentów, zwłaszcza środków ochronnych. W 2005 r. w niektórych krajach odnotowano poprawę sytuacji, szczególnie w zakresie ujawniania, jednak niestety minie jeszcze wiele czasu zanim wszystkie kraje zaczną w pełni stosować standardy zgodnie z zasadami i duchem porozumień WTO w dziedzinie ochrony handlu. Do głównych problemów systemowych należą:

2.1. Niskie standardy dotyczące wszczynania postępowań

Niskie standardy dotyczące wszczynania postępowań stanowią problem wśród wielu użytkowników instrumentów ochrony handlu. Powoduje to, że niektóre dochodzenia są wszczynane niepotrzebnie, co w rezultacie negatywnie wpływa na przepływy handlowe, nawet jeżeli w wyniku wszczętych spraw nie zostają nałożone żadne środki. Jakkolwiek standardy, według których wszczynane są dochodzenia nie są takie same jak standardy dotyczące nakładania środków, nie należy interpretować pojęcia prima facie jako standardu minimalnego. Nadal jednak wiele krajów wszczyna dochodzenia na podstawie skarg lub wniosków, które we Wspólnocie zostałyby oddalone z powodu braku dowodów. Służby Komisji w dalszym ciągu w poszczególnych sprawach przedstawiają swoje uwagi władzom krajów trzecich, podkreślając konkretne niedociągnięcia, które występują w następstwie wszczęcia dochodzenia. Oprócz tego odbyło się szereg seminariów zorganizowanych przez służby ochrony handlu, w trakcie których wyjaśniono praktykę i poglądy UE na temat standardów wszczynania.

2.2. Prawa do obrony zainteresowanych stron, ujawnianie i przejrzystość

Pełne i szczegółowe ujawnianie informacji oraz dostęp do konkretnych jawnych danych jest kluczowe dla zagwarantowania praw zainteresowanych stron w postępowaniach dotyczących ochrony handlu. Jednakże bardzo często eksporterzy europejscy nie są dostatecznie poinformowani co znacznie utrudnia skuteczną obronę w tych postępowaniach. Problemy są dwojakiego rodzaju: po pierwsze, brak podstawowych informacji ogólnie uzasadniony tym, że dane dotyczące postępowania powinny być poufne, i po drugie, sposób, w jaki informacje są przedstawiane, uniemożliwiający ich wnikliwą analizę. Niedociągnięcia te stają się widoczne na różnych etapach postępowań: wszczęcie, nałożenie środków tymczasowych i wreszcie środków ostatecznych.

Wielu eksporterów europejskich współpracujących w dochodzeniach antydumpingowych prowadzonych przez kraje trzecie podkreśla, że wiele przeciwstawnych argumentów przedstawionych po ujawnieniu jest pomijanych przez służby dochodzeniowe. Takie podejście jest równoznaczne z uniemożliwianiem zainteresowanym stronom skorzystania z przysługujących im praw i osłabia uzasadnienie nałożenia kolejnych środków. Ma to miejsce zwłaszcza w odniesieniu do „innych czynników”, które władze muszą uwzględnić przy ustalaniu związku przyczynowego w dochodzeniach. Wiele krajów trzecich albo całkowicie pomija wnioski przedstawione w tym względzie lub jedynie sporządza listę kwestii podniesionych przez zainteresowane strony, lecz nie postępuje z nimi w odpowiedni sposób.

Kraje takie jak Chiny, Indie czy Pakistan w dalszym ciągu naginają zasady związane z tymi kwestiami, mimo że służby Komisji nieustannie wzywają je do poprawy swoich praktyk w drodze bezpośrednich interwencji związanych z daną sprawą albo poprzez seminaria objaśniające praktykę i poglądy UE w tych sprawach.

2.3. Niedostateczna analiza szkody/związku przyczynowego

Jednym z najczęstszych i najbardziej oczywistych niedociągnięć w sprawach dotyczących ochrony handlu prowadzonych przez kraje trzecie jest niedostateczna analiza szkody i związku przyczynowego. Badanie spraw nieustannie wykazuje, że w tym zakresie stosowane są niskie standardy. Bardzo często wskaźniki szkody wykazują tendencje pozytywne, a jednak istnienie szkody zostaje potwierdzone na podstawie słabej wydajności w ciągu jednego roku, przy niewielkim uwzględnianiu tendencji ogólnych. Takie wybiórcze podejście jest powszechne w niektórych krajach trzecich i stanowi wyraźne naruszenie regulacji WTO. Problem ten zaostrza niewłaściwe prowadzenie dochodzeń w sprawie związków przyczynowych, w których zbyt mało uwagi przykłada się do „innych czynników”; w wielu przypadkach nasze badania wykazują istnienie innych oczywistych przyczyn szkody, lecz są one często pomijane, co prowadzi do nieuzasadnionego nałożenia środków.

3. WYNIKI

Spadek liczby wszczętych postępowań i środków obowiązujących pod koniec 2005 r. wobec WE lub państw członkowskich stanowi pozytywną zmianę w stosunku do lat poprzednich. Jakkolwiek nie nastąpiło to wyłącznie dzięki monitorowaniu przez WE spraw prowadzonych przez kraje trzecie, to jednak działalność WE w tym zakresie wywarła wpływ na to zjawisko.

Najbardziej spektakularnym sukcesem w 2005 r. było wycofanie przez Indie 12 środków nałożonych względem Wspólnoty, w wyniku przeglądów dokonanych po wszczęciu przez WE sporu w ramach WTO z Indiami w 2003 r. Ponadto Indie podjęły pewne starania w celu ulepszenia niektórych aspektów postępowań. Niestety pozostaje jeszcze wiele do zrobienia zanim kraj ten będzie stosował instrumenty na poziomie odpowiadającym wymogom WTO.

Warto również przytoczyć następujące sprawy:

- Rosja: zakończenie trzech postępowań ochronnych dotyczących produktów chemicznych, w których szkoda spowodowana była wyraźnie innymi czynnikami. Wynik trwającego obecnie postępowania antydumpingowego w sprawie stali nierdzewnej będzie prawdopodobnie pozytywny.

- Argentyna: wycofanie środków wyrównawczych dotyczących oliwy z oliwek.

- Pakistan: zakończenie dochodzenia dotyczącego blachy stalowej pochodzącej z Niemiec, Francji, Włoch i Zjednoczonego Królestwa.

- Maroko: ustalenie kwot dla unijnych eksporterów płytek ceramicznych na tradycyjnych poziomach eksportu.

- Ukraina: zmniejszenie poziomu cła AD na sprężarki śrubowe z 75 % do 29 % poprzez odniesienie do niewłaściwego stosowania prawa ukraińskiego (uważa się jednak, że ten poziom cła jest nadal zbyt wysoki).

- Australia: wycofanie środków CVD na brandy niebutelkowane pochodzące z Francji.

4. GłÓWNE DZIAłANIA PAńSTW TRZECICH

4.1. Stany Zjednoczone

W 2005 r. USA nie wszczęły nowych dochodzeń przeciwko WE. Pod koniec 2005 r. wszczęto kilka przeglądów wygaśnięcia dotyczących istniejących środków CVD, w których Komisja aktywnie uczestniczy. W wyniku tych przeglądów, bądź sprawa toczących się nadal przed sądem w USA, państwo to zniosło lub prawdopodobnie będzie musiało znieść w 2006 r. szereg środków CVD, m.in. niektóre sporne środki nałożone w odniesieniu do nisko wzbogaconego uranu oraz kilka środków CVD dotyczących produktów stalowych, które wprowadzono na początku lat dziewięćdziesiątych. Pod koniec 2005 r. liczba obowiązujących środków nałożonych przez USA nie uległa zmianie w stosunku do poprzedniego roku i wynosiła 39.

Monitorowanie spraw prowadzonych przez USA w 2005 r. koncentrowało się na trwających postępowaniach WTO w sprawie rozstrzygnięcia sporów, zwłaszcza w sprawach dotyczących „zerowania” i „prywatyzacji”. W sprawie dotyczącej „zerowania” zespół orzekający wydał sprawozdanie we wrześniu 2005 r., a Organ Apelacyjny w kwietniu 2006 r. Sprawozdania te zostały przyjęte podczas spotkania rozstrzygającego spór w dniu 9 maja 2006 r. W wyroku, korzystnym dla WE, uznano, że metoda pozwalająca organom dochodzeniowym w USA na pomijanie w swoich obliczeniach niedumpingowych transakcji przywozowych (tzw. metoda „zerowania”), co prowadzi do znacznego zawyżenia marginesu dumpingu, jest niesłuszna. USA mają wykonać ten wyrok do kwietnia 2007 r. Gdyby praktyka ta nie była stosowana, mało prawdopodobne jest, aby władze USA mogły stwierdzić wystąpienie dumpingu i nałożyć cła w tak licznych przypadkach. Praktyka „zerowania” dotyczy obrotów handlowych eksporterów WE rzędu kilkuset milionów dolarów.

Jeśli chodzi o sprawę dotyczącą prywatyzacji, po złożeniu przez WE wniosku we wrześniu 2004 r. powołano komisję wdrożeniową, ponieważ USA nie wdrożyły jeszcze niektórych elementów orzeczenia komisji WTO z 2002 r. Sprawozdanie komisji wydano w sierpniu 2005 r. i jakkolwiek nie wszystkie przedstawione zarzuty zostały rozpatrzone z korzyścią dla WE, to jednak kwestie dotyczące prywatyzacji przedsiębiorstw w sprawach dotyczących stali pochodzącej ze Zjednoczonego Królestwa i Hiszpanii rozstrzygnięto na korzyść WE. USA rozpoczęły wdrażanie ustaleń w listopadzie 2005 r., a zakończyły w maju 2006 r. Niemiłym zaskoczeniem okazała się decyzja USA o utrzymaniu obowiązujących środków, lecz Komisja oczekuje na wyniki dalszych przeglądów wygaśnięcia przed podjęciem decyzji o stosowności dalszych działań. W trzeciej sprawie prowadzonej przez WTO dotyczącej USA, WE domagała się przeprowadzenia przez WTO konsultacji dotyczących cła AD nałożonego na brytyjskie przedsiębiorstwo Firth Rixson w sprawie Steel Bar from the UK (Pręty ze stali pochodzące ze Zjednoczonego Królestwa). Departament Handlu USA ukarał to przedsiębiorstwo nakładając cło AD związane z dostępnością faktów przeciwnych ponieważ nie było ono w stanie przedstawić szczegółowych danych w zakresie kosztów produkcji dotyczących małej fabryki nabytej w wyniku fuzji i zlikwidowanej przed rozpoczęciem dochodzenia. W 2005 r. przeprowadzono dwie rundy konsultacji WTO oraz szereg interwencji dwustronnych z USA, lecz nie przyniosły one żadnego skutku. Dalsze działania ze strony WTO są wstrzymane do momentu uzyskania wyniku przeglądu administracyjnego prowadzonego na wniosek tego przedsiębiorstwa złożony w marcu 2006 r.

4.2. Rosja, Ukraina i inne państwa niebędące członkami WTO

W roku 2005 odnotowano nieznaczny wzrost (z 3 do 4) liczby spraw wszczętych przez Rosję w porównaniu z rokiem 2004. Ukraina natomiast wszczęła tylko jedną sprawę w porównaniu do roku 2004, w którym wszczęto 3 sprawy. Liczba obowiązujących środków nałożonych przez te dwa kraje pod koniec 2005 r. wynosiła 8 w porównaniu z 5 w 2004 r.

Jeśli chodzi o Rosję i Ukrainę, 2005 r. był rokiem niezwykle aktywnym, nie tylko ze względu na nowe sprawy, lecz również z powodu spraw wszczętych w roku poprzednim, które w 2005 r. nabrały tempa, zwłaszcza sprawa antydumpingowa dotycząca stali nierdzewnej wszczęta przez Rosję. Przewiduje się, że w wyniku tej sprawy żadne środki nie zostaną nałożone. W przypadku Rosji stwierdzono, że w niektórych przypadkach kraj ten wykazuje rozsądne podejście, np. zakończono trzy postępowania ochronne dotyczące produktów chemicznych. Oczywiście gdyby zastosowano wyższe kryteria podczas analizy złożonych skarg, prawdopodobnie sprawa ta nigdy nie zostałaby wszczęta. Niestety jednak w 2005 r. Rosja podjęła również nieracjonalne i nieuzasadnione działania nakładając środki ochronne na lampy elektryczne, które uznaje się za zbyt wysokie. Nadmierne i nieproporcjonalne działania odnotowano również wówczas, gdy Ukraina nałożyła środki antydumpingowe na sprężarki śrubowe.

Państwa niebędące członkami WTO, takie jak Rosja i Ukraina stwarzają szczególne trudności w monitorowaniu działań służących ochronie handlu prowadzonych wobec Wspólnoty, tzn. ich ustawodawstwa i standardy nie zawsze są zgodne z zasadami WTO, a zastosowanie środka ostatecznego, jakim jest rozstrzyganie sporów przez WTO, nie jest możliwe. Mimo tego podczas monitorowania spraw z udziałem tych państw, chociaż nie należą one do systemu WTO, stosuje się jako punkt odniesienia odpowiednie standardy WTO. Fakt, że państwa te negocjują członkowstwo w WTO stanowi pewną kartę przetargową w nakłanianiu ich do poprawy standardów ogólnych.

Środki ochronne zaczęła stosować również Chorwacja, która wszczęła jedno dochodzenie w tej sprawie.

4.3. Chiny

W 2005 r. liczba prowadzonych przez Chiny globalnych działań służących ochronie handlu wzrosła bardzo znacząco w porównaniu z rokiem poprzednim. W zasadzie w drugiej połowie 2005 r. Chiny przodowały wśród państw członkowskich WTO pod względem liczby wszczętych postępowań antydumpingowych.

Na szczęście tendencja ta nie odzwierciedla działań chroniących handel podejmowanych przez Chiny wobec Wspólnoty, ponieważ liczba nowych spraw wszczętych w 2005 r. była stała i wynosiła 3. Jednakże wyniki bardziej intensywnych działań dotyczących instrumentów ochrony handlu (TDI) znajdują odzwierciedlenie w obecnej liczbie środków obowiązujących wobec WE. Wzrosła ona z 7 pod koniec 2004 r. do 9 pod koniec 2005 r. Ponadto prowadzone przez Chiny działania na skalę światową negatywnie wpłynęły na unijne przedsiębiorstwa, których zakłady produkcyjne zlokalizowane są w innych krajach azjatyckich i które eksportują towary do Chin.

Ponieważ Chiny nadal uważane są za nowe państwo stosujące instrumenty ochrony handlu oraz z uwagi na coraz częstsze stosowanie tych instrumentów, wszystkie nowe dochodzenia prowadzone przez Chiny są uważnie monitorowane, aby umożliwić przewidzenie i uniknięcie poważnych problemów na szeroką skalę. W 2005 r. Chiny sformułowały wnioski dotyczące pierwszego w historii tego kraju przeglądu okresowego przeprowadzonego na wniosek przemysłu krajowego. Niestety jednak dla unijnych eksporterów katecholu wyniki tego przeglądu okazały się niekorzystne ponieważ zaowocowały zwiększeniem marginesów.

W ubiegłorocznym sprawozdaniu zwrócono uwagę na fakt, że prowadzone przez Chiny działania chroniące handel koncentrowały się na sektorze chemicznym, i że tendencja ta utrzymywała się w 2005 r. Wszystkie środki ostateczne obowiązujące pod koniec 2005 r., jak również 2 spośród 3 nowych dochodzeń wszczętych przez Chiny przeciwko WE dotyczyły tego sektora. Można to wyjaśnić tym, że chociaż sektor chemiczny jest jednym z najszybciej rozwijających się gałęzi przemysłu w Chinach, to jednak import odgrywa tu również znaczącą rolę.

4.4. Indie i Pakistan

W drugiej połowie 2005 r. Chiny wyprzedziły Indie pod względem liczby wszczętych postępowań antydumpingowych. Jednakże Indie są w dalszym ciągu jednym z głównych państw stosujących TDI na świecie.

W tym roku odnotowano kolejny nieznaczny spadek liczby spraw wszczętych przez Indie przeciwko Wspólnocie z 3 w 2004 r. do 2 w 2005 r. (z 7 w 2003 r.). Liczba środków obowiązujących wobec WE znacząco spadła z 36 w 2004 r. do 22 na koniec 2005 r. Jest to wynikiem pomyślnie zakończonego sporu w ramach WTO wszczętego przez WE z Indiami pod koniec 2003 r. W rezultacie w 2005 r. zakończono większość głównych spraw stwarzających problemy. Należy mieć nadzieję, że korzystny wynik rozstrzygniętego sporu będzie nieustannie wpływał na ogólne praktyki antydumpingowe stosowane przez Indie. W tym kontekście odnotowano zauważalną poprawę ogólnych praktyk, jakkolwiek wiele jeszcze pozostaje do zrobienia.

W 2005 r. Pakistan wszczął 3 postępowania AD przeciwko m.in. WE, co stanowi zmianę w dotychczasowym tradycyjnie niezbyt intensywnym stosowaniu instrumentów chroniących handel. Dotyczyły one kwasu mrówkowego, blachy stalowej i obuwia. Środki stosowane przez Pakistan tylko w jednym przypadku dotyczyły WE. Działalność uległa zwiększeniu prawdopodobnie w wyniku lepszego stanu wiedzy przedstawicieli przemysłu krajowego na temat celu ochrony handlu, ponieważ władze Pakistanu zorganizowały dla przemysłu szereg seminariów wyjaśniających działanie instrumentów. Mamy poważne obawy związane z bardzo niskimi standardami obowiązującymi w Pakistanie dotyczącymi stosowania instrumentów: w sprawie dotyczącej kwasu mrówkowego władze stworzyły eksporterom znaczne przeszkody w ujawnieniu informacji. Dlatego też aktywnie śledzimy sprawy z udziałem tego państwa i uważnie monitorujemy trwające dochodzenia. Przyjęliśmy jednak z zadowoleniem że Pakistan zakończył dwa dochodzenia (w sprawie blachy stalowej i obuwia) wszczęte w 2005 r. bez nakładania środków.

4.5. Ameryka Łacińska

Niski poziom aktywności krajów Ameryki Łacińskiej odnotowany w 2004 r. został potwierdzony w 2005 r. Tylko jedno nowe dochodzenie zostało wszczęte przez Brazylię (postępowanie AD zakończone w 2006 r. bez nałożenia środków), natomiast Argentyna nie wszczęła nowych spraw ani nie nałożyła żadnych ostatecznych środków względem WE w 2005 r. Pomimo, iż w 2005 r. Argentyna nałożyła liczne środki antydumpingowe na poziomie globalnym, jest to drugi rok z rzędu, w którym działalność wobec importu z UE nie była prowadzona. Eksport z WE do Argentyny w ostatnich latach nieustannie się zwiększa, jednak nie osiągnął on jeszcze tradycyjnego poziomu sprzed 2002 r., kiedy to waluta tego kraju uległa dewaluacji. Mimo tego w 2005 r. w dalszym ciągu wywieraliśmy nacisk na Argentynę poprzez mechanizm rozstrzygania sporów WTO w odniesieniu do obowiązujących w tym kraju środków CVD na gluten pszenny i oliwę z oliwek.

W odniesieniu do Meksyku i Argentyny nasze działania obejmowały konsultacje w kontekście postępowań WTO w sprawie rozstrzygania sporów. Konsultacje te dotyczyły środków CVD na produkty rolne, czyli oliwę z oliwek (Meksyk i Argentyna) oraz gluten pszenny (Argentyna). Niestety żadne z tych konsultacji nie doprowadziły do znalezienia rozwiązania. Obecnie trwają przygotowania do powołania dwóch paneli WTO (Argentyna zakończyła stosowanie środków dotyczących oliwy z oliwek). Inne działania prowadzone przez Brazylię i Meksyk w zakresie ochrony handlu dotyczyły w szczególności spraw wszczętych lub środków istniejących przed rokiem 2005 (np. ostateczne ustalenia, przeglądy dotyczące wygaśnięcia i wycofania środków).

4.6. Turcja

Pomimo, iż w 2005 r. Turcja nie wszczęła nowych dochodzeń, należy przypomnieć, że kraj ten w 2004 r. wszczął bezprecedensową liczbę dochodzeń w sprawie środków ochronnych (w sumie 5). Dochodzenia te, w których Komisja aktywnie uczestniczyła, zostały zakończone w 2005 r. Ogólnie ujmując, wyniki tych dochodzeń były pozytywne dla WE; trzy z pięciu spraw zakończyły się bez nałożenia środków, natomiast w przypadku dwóch spraw, w których nałożono środki, ze względu na ich charakter i zakres miały one jedynie niewielki wpływ na eksporterów wspólnotowych. Niezależnie od tego jesteśmy zaniepokojeni faktem, iż Turcja niezwykle chętnie stosuje instrumenty ochronne.

5. PODSUMOWANIE

Ze względu na ogólny spadek liczby nowych dochodzeń oraz środków obowiązujących wobec WE, w roku 2005 odnotowano poprawę sytuacji eksporterów europejskich pod względem środków chroniących handel. Należy przypomnieć, że mniejsza liczba obowiązujących środków w dużej mierze związana jest z wycofaniem środków w wyniku przeglądów dokonanych po rozstrzygnięciu sporów WTO z Indiami. Jeśli chodzi o nowe dochodzenia, spadek ich liczby jest związany głównie z mniejszą liczbą dochodzeń w sprawie środków ochronnych erga omnes , na które eksporterzy wspólnotowi są narażeni, mimo że nie zawsze są one skierowane bezpośrednio przeciwko nim. Należy mieć nadzieję na utrzymanie tej tendencji. W międzyczasie WE nadal monitoruje działania prowadzone przez kraje trzecie w celu zagwarantowania przestrzegania przez nie zasad WTO i zasad dwustronnych, wspierania i ochrony interesów przemysłu unijnego i państw członkowskich oraz doprowadzenia do obniżenia wpływu ekonomicznego środków stosowanych przez kraje trzecie na eksporterów.

Problemy te są rozwiązywane w rozmaity sposób, poprzez interwencję bezpośrednią w konkretnych przypadkach, zgłaszanie ogólnych problemów systemowych w ramach formalnych i nieformalnych kontaktów dwustronnych z danymi państwami, dyskusje prowadzone w odpowiednich komitetach w kontekście WTO oraz dalsze prowadzenie szkoleń dla krajów trzecich na temat naszych poglądów i praktyki w zakresie TDI.

W 2005 r. urzędnicy służb ochrony handlu byli zaangażowani w przeprowadzenie dziesięciu seminariów dla takich krajów jak Chiny, Rosja i Meksyk.

W 2005 r. dyskusje na temat środków antydumpingowych i wyrównawczych toczyły się nadal w kontekście dauhańskiej rundy negocjacji WTO celem poprawy zasad dotyczących zwłaszcza przejrzystości, przewidywalności i jasności. Deklaracja z Hong Kongu wezwała członków do unikania nieuzasadnionego stosowania środków AD i być może trwające dyskusje przyczynią się do podniesienia świadomości użytkowników, a co za tym idzie bardziej rozsądnego korzystania z tych środków.

Wreszcie, zapewnienie stosowania przez wszystkie kraje tak samo wysokich standardów w odniesieniu do instrumentów ochrony handlu jak WE jest ważnym czynnikiem gwarantującym, że uzyskany większy dostęp do rynku w tych krajach nie będzie ograniczony. Przyjęcie aktywnej postawy w usuwaniu przeszkód w handlu, obejmującej właściwe i przejrzyste stosowanie instrumentów chroniących handel przyczyni się do poprawy konkurencyjności przemysłu europejskiego na świecie.