[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 28.4.2005

COM(2005) 171 końcowy

2005/0062 (CNS)

2005/0063 (CNS)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWY RADY

w sprawie wspólnotowych środków zwalczania ptasiej grypy

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

zmieniającej decyzję Rady 90/424/EWG w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii

(przedstawione przez Komisję) {SEC(2005)549}

UZASADNIENIE

1. Kontekst wniosku

( Uzasadnienie wniosku i jego cele

Komisja przewiduje aktualizację obecnie obowiązujących wspólnotowych środków zwalczania ptasiej grypy określonych w dyrektywie Rady 92/40/EWG, dla skuteczniejszego zapobiegania i zwalczania ognisk oraz zmniejszenia zagrożenia dla zdrowia, kosztów i strat oraz negatywnego wpływu tej choroby na całe społeczeństwo. Proponowane w prawodawstwie wspólnotowym zmiany dotyczące zwalczania ptasiej grypy powinny zostać wprowadzone wraz ze zmianami w decyzji Rady 90/424/EWG dotyczącej wspólnotowych wydatków w dziedzinie weterynarii, tak aby ją ujednolicić z niniejszym projektem i zapewnić odpowiednią pomoc finansową dla Państw Członkowskich w stosunku do niektórych nowo zaproponowanych środków zwalczania choroby.

( Kontekst ogólny

Ptasia grypa to poważna i wysoce zaraźliwa choroba drobiu i innego ptactwa spowodowana różnymi rodzajami wirusów będących częścią bardzo dużej rodziny wirusów o nazwie Influenzaviridae . Wirusy ptasiej grypy mogą również przechodzić na inne zwierzęta, a także na ludzi, zazwyczaj w wyniku bezpośredniego kontaktu z zarażonym ptactwem. U żywiciela ludzkiego, choroba może mieć różne objawy poczynając od łagodnego zapalenia spojówek do poważnej, a czasami śmiertelnej choroby. W czasie trwającej wciąż w niektórych krajach Azji epidemii ptasiej grypy, liczba przypadków śmiertelnych wśród ludzi była bardzo wysoka.

Z powodu nieustannych przemian genetycznych czynników chorobowych i ich ewentualnego „dostosowywania się” do nowo zarażonego żywiciela zwierzęcego lub ludzkiego, ryzyko, jakie różne wirusy ptasiej grypy stwarzają dla zdrowia zwierząt i ludzi jest zmienne i w dużym stopniu nie da się go przewidzieć. Jednak aktualny stan wiedzy wskazuje, że ryzyko dla zdrowia, jakie stwarzają wirusy tak zwanej grypy ptaków o niskiej zjadliwości (LPAI) jest niewielkie w porównaniu z wirusami wysoce zjadliwej grypy ptaków (HPAI), które wywodzą się z mutacji pewnych wirusów grypy ptaków o niskiej zjadliwości, dokładnie wirusów typów H5 i H7, które mogą prowadzić do choroby drobiu o poziomie śmiertelności rzędu aż 90 %.

W odniesieniu do zdrowia ludzkiego, dostępne dane wskazują, że wirusy wysoce zjadliwej grypy ptaków typów H5 i H7 odpowiadają za przeważającą większość przypadków ptasiej grypy odnotowanych u ludzi i za wszystkie przypadki śmierci człowieka z powodu wirusów tej choroby.

Na ogół domowe populacje drobiu są wolne od wirusów ptasiej grypy. Jednak niektóre dzikie ptaki (zwłaszcza wędrowne ptactwo wodne, takie jak kaczki i gęsi) stanowią stały „rezerwuar” wirusów grypy ptaków o niskiej zjadliwości, z których czasami przenoszą się na drób domowy. Nie istnieją obecnie środki, które pozwoliłyby zatrzymać lub zmniejszyć przemieszczanie się wirusa u dzikiego ptactwa żyjącego na wolności i nie można przewidzieć, kiedy środki takie będą dostępne. To oznacza, że istnieje nieustanne ryzyko wprowadzenia potencjalnie bardzo groźnego wirusa ptasiej grypy z ptactwa dzikiego na ptactwo domowe, a ostatecznie na inne zwierzęta i ludzi.

Z niewiadomych przyczyn, w ostatnich latach nastąpił wzrost liczby ognisk ptasiej grypy. W kilku różnych miejscach na świecie i na wszystkich kontynentach odnotowano w ostatnim czasie poważne ogniska (wysoce zjadliwej) ptasiej grypy u wielu różnych gatunków ptactwa – łącznie z drobiem domowym, hodowanym według różnych gospodarek i praktyk hodowlanych. Ogniska te spowodowały śmierć lub zabicie w celu zwalczenia choroby setek milionów ptaków i przyniosły bardzo poważne straty dla sektora drobiarskiego na całym świecie. W związku z tymi ogniskami, odnotowano również kilka przypadków zarażeń wśród ludzi, z czego niektóre były śmiertelne.

W ostatnich pięciu latach w UE duże ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków wystąpiły we Włoszech (lata 1999-2000) i w Holandii, wskutek czego doszło do rozprzestrzenienia wtórnego do Belgii i Niemiec (2003 r.). Ogniska te były druzgocące w skutkach dla sektora drobiarskiego i wywarły wpływ na całe społeczeństwo – w szczególności w Holandii, gdzie wystąpiło kilka śmiertelnych przypadków choroby. Stało się tak pomimo drakońskich środków zwalczania choroby, jakie zastosowały Państwa Członkowskie łącznie z masowym zabijaniem oraz niszczeniem drobiu i innego ptactwa na obszarach dotkniętych chorobą, które często wykraczały poza wymagania minimalne określone w dyrektywie 92/40/EWG.

Po poprzednich kryzysach związanych ze zdrowiem zwierząt w UE, ogniska te wywołały falę dalszej krytyki w Państwach Członkowskich wymierzonej przeciwko masowemu ubojowi zwierząt, ze względu na dobrostan zwierząt, a także z powodów etycznych, społecznych, ekonomicznych i środowiskowych. Zastosowanie tego środka miało bardzo negatywny wpływ na opinię publiczną i wywołało znaczną krytykę, w szczególności w przypadku szczególnych kategorii ptactwa, takich jak gatunki lub rasy zagrożone, czy zwierzęta domowe. Trybunał Obrachunkowy również często krytykował Komisję z powodu skutków ekonomicznych wynikających z masowego uboju dla budżetu Wspólnoty.

Naukowcy uważają, że niekontrolowane ogniska ptasiej grypy, w szczególności te spowodowane niektórymi typami wirusów mogą, w wyniku przejścia wirusa z ptaków lub innych zwierząt na ludzi, ostatecznie doprowadzić do pojawienia się wirusa w pełni przystosowanego do organizmów ludzkich i zdolnego wywołać pandemię grypy, taką jak „hiszpańska grypa” w latach 1917-1919. Pandemia taka może doprowadzić do śmierci milionów ludzi i wywołać poważne skutki społeczno-ekonomiczne na całym świecie.

Dyrektywa 92/40/EWG ustanawia przymusowe środki zwalczania choroby tylko w przypadku choroby u drobiu spowodowanej wysoce zjadliwą grypą ptaków. Wyciągnięto wnioski z ostatnich epidemii podczas których ogniska ptasiej grypy wywołane wirusami grypy ptaków o niskiej zjadliwości typów H5 i H7, które następnie mutowały w wirusy wysoce zjadliwej grypy ptaków, były druzgocące w skutkach. Po pojawieniu się mutacji niezwykle trudno jest zwalczyć wirusa.

W świetle najnowszej wiedzy naukowej dotyczącej ryzyka, jakie wirusy ptasiej grypy niosą ze sobą dla zdrowia ludzi, w świetle opinii Komitetu Naukowego i najnowszej wiedzy na temat patogenezy, epidemiologii i rozprzestrzeniania się ptasiej grypy, istnieje obecnie wyraźna konieczność przejrzenia i aktualizacji obecnie obowiązującego prawodawstwa, tak aby uwzględnić nowe osiągnięcia i nowe doświadczenie, a w przyszłości poprawić zwalczanie zarówno grypy ptaków o niskiej zjadliwości, jak i wysoce zjadliwej grypy ptaków. Przyniesie to bezpośrednie korzyści dla zdrowia zwierząt i pośrednio dla zdrowia ludzi.

( Istniejące przepisy w obszarze objętym wnioskiem

Dyrektywa Rady 92/40/EWG; decyzja Komisji 2002/649/WE; decyzja Komisji 2002/673/WE; decyzją Komisji 2002/649/WE wyznaczono wytyczne dotyczące badań nad ptasią grypą u drobiu i dzikiego ptactwa w całej Wspólnocie Europejskiej. Na podstawie decyzji Komisji 2002/673/WE i 2004/630/WE, zatwierdzono realizowane obecnie przez Państwa Członkowskie programy badań drobiu i dzikiego ptactwa.

Decyzja 90/424/EWG w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii stanowi, że Państwa Członkowskie mogą otrzymywać wkład finansowy Wspólnoty na pewne środki wdrażane w celu zwalczania i wyeliminowania ptasiej grypy (wysoce zjadliwej grypy ptaków).

( Zgodność z innymi dziedzinami polityki

Zważywszy że w załączniku I do Traktatu wymieniony jest żywy drób, jednym z zadań Wspólnoty w dziedzinie weterynarii jest poprawa stanu zdrowia drobiu, ułatwiając tym samym wymianę handlową drobiu i produktów drobiowych w celu zapewnienia rozwoju tego sektora. Ponadto definiując oraz stosując politykę i działania wspólnotowe, należy zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego.

2. Konsultacje z zainteresowanymi stronami i ocena wpływu

( Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Konsultacje na temat projektu wniosku przeprowadzono z Państwami Członkowskimi w grupach roboczych i drogą elektroniczną w okresie od lipca do października 2004 r.

W październiku 2004 r., zasięgnięto opinii europejskich organizacji pozarządowych w sprawie projektu wniosku.

W wyniku tych konsultacji, uwzględniono sugestie dotyczące ulepszenia niektórych artykułów i załączników do projektu wniosku.

( Gromadzenie i wykorzystywanie wiedzy specjalistycznej

1. W roku 2000 Komitet Naukowy wydał opinię dotyczącą ptasiej grypy i zalecił zmianę definicji określonej w dyrektywie 92/40/EWG tak aby środki zwalczania choroby zostały przyjęte również na wypadek zarażenia szczepami wirusa grypy ptaków o niskiej zjadliwości.

2. W roku 2003 wydana została kolejna opinia naukowa dotycząca najnowszych technik diagnostycznych i stosowania szczepienia przeciwko ptasiej grypie.

3. Opinie Komitetu są dostępne pod poniższym adresem:

http://europa.eu.int/comm/food/fs/sc/scah/outcome_en.html.

Opinie te zostały uwzględnione przy opracowywaniu niniejszego projektu wniosku.

( Ocena wpływu

Dokonano oceny trzech opcji strategicznych, jakie określił Komitet Naukowy w swoim sprawozdaniu z roku 2000 i opracowano ocenę wpływu [1].

Wyniki można podsumować w sposób następujący:

Opcja 1: nie zmieniać definicji ptasiej grypy i środków zwalczania choroby określonych w dyrektywie 92/40/EWG, oraz wystosować zalecenie, aby Państwa Członkowskie nałożyły restrykcje w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się grypy ptaków o niskiej zjadliwości:

Utrzymanie status quo nie zmniejszy ryzyka dla Wspólnoty w postaci ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków wskutek niekontrolowanego przepływu wirusów grypy ptaków o niskiej zjadliwości na fermach drobiu. Proste zalecenie polegające na tym, aby Państwa Członkowskie przyjęły krajowe środki zwalczania grypy ptaków o niskiej zjadliwości nie są wystarczającym gwarantem skuteczniejszego zwalczania choroby i zmniejszenia związanego z nią zagrożenia dla zdrowia, uwzględniając równocześnie fakt, że hodowcy przeciwni są wprowadzaniu ostrzejszych środków zwalczania choroby, które jednocześnie mogą być w nierównym stopniu nałożone na ich konkurentów w innych Państwach Członkowskich. Wprowadzenie środków krajowych w zakresie nadzoru i zwalczania grypy ptaków o niskiej zjadliwości przez każde Państwo Członkowskie może więc prowadzić do poważnych zakłóceń w handlu drobiem i produktami drobiarskimi oraz do nieuczciwej konkurencji pomiędzy producentami drobiu na rynku, na którym konkurencja jest bardzo duża.

Opcja 2: zmienić aktualną definicję ptasiej grypy tak, aby obejmowała ona również grypę ptaków o niskiej zjadliwości, tym samym wyznaczając takie same środki zwalczania grypy ptaków o niskiej zjadliwości i wysoce zjadliwej grypy ptaków:

Zastosowanie aktualnych środków zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków również w przypadku wystąpienia grypy ptaków o niskiej zjadliwości byłoby nieproporcjonalne do ryzyka, jakie grypa ptaków o niskiej zjadliwości stanowi dla zdrowia zwierząt i ludzi; mogłoby to również doprowadzić do masowego zabijania zwierząt – co będzie miało znaczący negatywny wpływ na dobrostan zwierząt – i wiąże się z bardzo wysokimi kosztami zwalczania choroby w przypadku, gdy takie masowe zabijanie i koszty nie są uzasadnione ani nieszkodliwe dla środowiska. W przypadku grypy ptaków o niskiej zjadliwości, zastosowanie polityki systematycznej i przymusowej likwidacji, co może doprowadzić do masowego zabijania i niszczenia zwierząt, nie wydaje się konieczne, choć w pewnych przypadkach – biorąc pod uwagę koszty i ryzyko takiej polityki a związane z nią korzyści – może być to rozsądna alternatywa. Poza tym, w przypadku grypy ptaków o niskiej zjadliwości, w sposób bardziej elastyczny powinno się zastosować kilka innych, pomocniczych środków zwalczania choroby koniecznych w przypadku wysoce zjadliwej grypy ptaków.

Opcja 3 : zmienić definicję ptasiej grypy tak, aby obejmowała ona również grypę ptaków o niskiej zjadliwości, lecz środki zwalczania choroby zaplanować uwzględniając inny typ danego wirusa oraz żywiciela zwierzęcego:

Główna korzyść z opcji 3 polega, jak się przewiduje, na zmniejszeniu ryzyka ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków wśród drobiu i innego ptactwa dzięki lepszemu zwalczaniu grypy ptaków o niskiej zjadliwości i dzięki ustanawianiu podejścia, które jest proporcjonalne do ryzyka, jakie wiąże się z obiema odmianami choroby. Poza tym, podejście to będzie jedynym, które odpowiada nowemu rozdziałowi Kodu Międzynarodowego Urzędu Epizootycznego, który planuje się ostatecznie przyjąć w maju 2005 r.; zapobiegnie to sytuacji, w której środki zwalczania choroby stosowane przez WE miałyby negatywny wpływ na handel międzynarodowy.

3. Aspekty prawne wniosku

( Podsumowanie proponowanych działań

Dyrektywa 92/40/EWG zostałaby zastąpiona nową dyrektywą aktualizującą istniejące przepisy tak aby zapewnić lepsze zwalczanie ptasiej grypy z uwzględnieniem potrzeby możliwie największego zmniejszenia konieczności masowego uboju ptaków.

W ramach opcji 3, do obecnie obowiązujących przepisów dotyczących zwalczania ptasiej grypy wprowadzono by następujące główne zmiany:

1. Zmiana definicji ptasiej grypy tak aby obejmowała ona również wirusy grypy ptaków o niskiej zjadliwości, które mogą potencjalnie mutować w wirusy wysoce zjadliwej grypy ptaków, jednak która rozróżniałaby te dwie odmiany choroby tak aby w stosunku do różnego poziomu ryzyka, jakie wiąże się z tymi wirusami, można było zastosować specyficzne środki zwalczania choroby.

2. Wprowadzenie przymusowego nadzoru grypy ptaków o niskiej zjadliwości we wszystkich Państwach Członkowskich.

3. Nowe i bardziej elastyczne przepisy dotyczące szczepień.

4. Nowe i elastyczne przepisy dotyczące zwalczania grypy ptaków o niskiej zjadliwości i wysoce zjadliwej grypy ptaków u ptaków domowych innych niż ptactwo, takich jak te trzymane w zoo lub gatunki zagrożone.

5. Nowe przepisy zapewniające współpracę pomiędzy władzami weterynaryjnymi i władzami ds. zdrowia publicznego Państw Członkowskich na wypadek wykrycia ptasiej grypy, w celu ochrony zdrowia ludzkiego.

6. Przypisanie Komisji, poprzez procedury komitologii, przyjęcia dalszych i bardziej szczegółowych środków zwalczania ptasiej grypy i ustanowienia banku szczepionek przeciwko ptasiej grypie.

( Podstawa prawna

Artykuł 37 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

( Zasada pomocniczości

Środki dotyczące zdrowia zwierząt wyznaczone w tym projekcie podlegają wyłącznym kompetencjom wykonawczym Wspólnoty. Istnieje bardzo niewiele środków związanych ze zdrowiem publicznym, które są zgodne z zasadą pomocniczości, ponieważ pełną odpowiedzialność ponoszą Państwa Członkowskie, przykładowo za ustanowienie środków zapobiegania chorobie w odniesieniu do pracowników narażonych na kontakt z zarażonym drobiem lub drobiem, w stosunku do którego istnieje podejrzenie zarażenia ptasią grypą.

( Zasada proporcjonalności

Projekt wyznacza minimalne środki, jakie stosuje się w przypadku wystąpienia ogniska ptasiej grypy u drobiu lub innego ptactwa. Państwa Członkowskie mają swobodę we wprowadzaniu bardziej restrykcyjnych działań administracyjnych i sanitarnych w zakresie, którego dotyczy niniejsza proponowana dyrektywa. Ponadto, wyznaczono przepisy pozwalające władzom Państw Członkowskich stosować środki proporcjonalne do różnych sytuacji związanych z chorobą.

( Wybór instrumentów prawnych

Proponowanym instrumentem jest dyrektywa.

Inne środki nie są adekwatne z następujących powodów:

Doświadczenie, jakie udało się zebrać od roku 1964 w zakresie wspólnotowego zharmonizowanego prawodawstwa weterynaryjnego pokazało, że dla Państw Członkowskich dyrektywa zapewnia wystarczającą elastyczność, aby stosować prawodawstwo w ramach swoich systemów prawnych i administracyjnych. Patrz również powyższe komentarze na temat proporcjonalności.

4. Skutki dla budżetu

Skutki dla budżetu, jakie wiążą się z niniejszym wnioskiem i ze związanym z nim projektem zmiany decyzji 90/424/EWG, przedstawiono w ocenie wpływu i można je podsumować w sposób następujący:

Dodatkowe, roczne koszty dla budżetu Wspólnoty związane z przyjęciem i stosowaniem wyżej opisanych środków wyniosłyby od 3 do 8 milionów EUR, to znaczy średnio ~5,5 milionów EUR. Koszty te można w dużym stopniu zbilansować dzięki oszczędnościom związanym z mniejszym ryzykiem w przyszłości w związku z epidemią wysoce zjadliwej grypy ptaków. Oczywiście nie można precyzyjnie wykazać, w jakim stopniu nowe prawodawstwo przyczyni się do zmniejszenia liczby przyszłych epidemii wysoce zjadliwej grypy ptaków, której wystąpienia wciąż w znacznej mierze nie można przewidzieć i nie można nigdy całkowicie wykluczyć, biorąc pod uwagę charakter omawianego zagrożenia. Jednak jeśli środki te zostałyby przyjęte i zastosowane w UE już w ostatnich pięciu latach, najprawdopodobniej udałoby się uniknąć dwóch dużych epidemii, które wystąpiły we Wspólnocie. W związku z powyższym można ocenić, że zastosowanie proponowanych środków może skutecznie zapobiec dwóm dużym epidemiom wysoce zjadliwej grypy ptaków w ciągu następnych dziesięciu lat.

Wydatki, jakie poniosą zainteresowane Państwa Członkowskie na odszkodowania dla rolników, na wybijanie zwierząt, czyszczenie i dezynfekcję (wydatki, które zasadniczo podlegają 50 % współfinansowaniu ze strony Wspólnoty zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami decyzji 90/424/EWG) w porównaniu z dwoma dużymi epidemiami, jakie miały miejsce w ostatnim czasie w UE, wahały się od 101 do 174 milionów EUR. Można więc przewidzieć, że aktualne koszty zapobiegania dwóm dużym epidemiom przyniosą w okresie dziesięciu lat oszczędności dla budżetu Wspólnoty rzędu 100 milionów EUR lub więcej. Oszczędności te w znacznym stopniu przeważyłyby nad dodatkowymi kosztami przewidzianymi na nowe środki nadzoru i zwalczania grypy ptaków o niskiej zjadliwości (~55 mln EUR w ciągu dziesięciu lat).

Ponadto dzięki przyjęciu innych środków zwalczania choroby przewidzianych w ramach niniejszego wniosku, łącznie ze szczepieniami, pozostałe oszczędności powinny pochodzić z przewidywanej, mniejszej skali przyszłych epidemii ptasiej grypy. Bardzo trudno jest jednak wyrazić te oszczędności w liczbach.

5. Informacje dodatkowe

( Uchylenie istniejącego prawodawstwa

Przyjęcie wniosku spowoduje uchylenie istniejącego prawodawstwa.

( Europejski Obszar Gospodarczy

Proponowany akt prawny dotyczy kwestii istotnych dla EOG i dlatego powinno się nim objąć EOG.

2005/0062 (CNS)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWY RADY

w sprawie wspólnotowych środków zwalczania ptasiej grypy

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 37,

uwzględniając wniosek Komisji[2],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[3],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[4],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[5],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Ptasia grypa to poważna i wysoce zaraźliwa choroba drobiu i innego ptactwa spowodowana różnymi rodzajami wirusów grypy. Wirusy te mogą również przechodzić na ssaki, łącznie ze świniami i ludźmi.

(2) W związku z tym, że wykaz drobiu żywego znajduje się w załączniku I do Traktatu, jednym z zadań Wspólnoty w dziedzinie weterynarii jest poprawa stanu zdrowia drobiu, ułatwiająca tym samym wymianę handlową drobiu i produktów drobiowych i zapewniająca rozwój tego sektora. Ponadto definiując i stosując politykę i działania wspólnotowe, należy zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego.

(3) Wspólnotowe środki zwalczania ptasiej grypy zostały ustanowione na mocy dyrektywy Rady 92/40/EWG z dnia 19 maja 1992 r. wprowadzającej wspólnotowe środki zwalczania influenzy drobiu[6] [przyp. tłum.: zgodnie z ustaleniami wewnętrznymi i ze Służbą Prawną Komisji Europejskiej, przyjmuje się termin ptasia grypa zamiast influenza drobiu ], dla zapewnienia ochrony zdrowia zwierząt i przyczynienia się do rozwoju sektora drobiarskiego.

(4) W świetle najnowszej wiedzy naukowej dotyczącej zagrożeń, jakie ptasia grypa niesie ze sobą dla zdrowia zwierząt i ludzi oraz w świetle rozwoju nowych badań laboratoryjnych i szczepionek oraz doświadczenia, jakie uzyskano w trakcie ostatnich wybuchów ognisk tej choroby we Wspólnocie i w krajach trzecich, środki określone w dyrektywie 92/40/EWG należy poddać gruntownemu przeglądowi.

(5) W nowych środkach wspólnotowych uwzględnić należy również najnowsze opinie Komitetu Naukowego ds. Zdrowia i Dobrostanu Zwierząt oraz zmiany w Kodeksie zdrowia zwierząt lądowych i Podręczniku na temat badań diagnostycznych i szczepionek dla zwierząt lądowych Światowej Organizacji ds. Zdrowia Zwierząt w sprawie ptasiej grypy.

(6) Wirusy grypy posiadają dużą ilość różnych szczepów. Zagrożenie, jakie stwarzają różne szczepy wirusów grypy dla zdrowia zwierząt i ludzi jest bardzo zmienne i do pewnego stopnia nie da się go przewidzieć z powodu szybkiej mutacji wirusa i możliwości wymiany segmentów materiału genetycznego pomiędzy różnymi szczepami.

(7) Zakażenie niektórymi szczepami wirusa grypy pochodzącego od ptaków może być przyczyną ogniska choroby wśród ptactwa domowego, przybierając proporcje epizootyczne i przyczyniając się do wysokiej śmiertelności i zakłóceń na skalę, która może w szczególności zagrozić opłacalności hodowli drobiu jako całości. Wirusy ptasiej grypy mogą mieć również ujemny wpływ na ludzi i stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego.

(8) Na podstawie aktualnego stanu wiedzy można wykazać, że zagrożenie zdrowia, jakie stwarzają tak zwane wirusy grypy ptaków o niskiej zjadliwości, jest niewielkie w porównaniu z tym, jakie stwarzają wysoce zjadliwe wirusy ptasiej grypy, które pochodzą od mutacji niektórych wirusów o niskiej zjadliwości.

(9) Prawodawstwo wspólnotowe dotyczące zwalczania ptasiej grypy powinno umożliwić Państwom Członkowskim przyjęcie środków zwalczania choroby w sposób proporcjonalny i elastyczny, z uwzględnieniem poziomów ryzyka, jakie stwarzają różne szczepy wirusa, prawdopodobnego wpływu społeczno-ekonomicznego rozważanych środków na sektor rolnictwa i inne sektory związane, jednocześnie zapewniając, że środki podjęte w ramach każdego konkretnego scenariusza rozwoju choroby są najodpowiedniejsze.

(10) Aby zapobiec problemom dla zdrowia publicznego, jakie może wywołać ptasia grypa i aby je przewidzieć, służby w Państwach Członkowskich odpowiedzialne za zdrowie zwierząt i zdrowie publiczne powinny starać się skutecznie ze sobą komunikować i ściśle współpracować tak, aby właściwe władze, tam gdzie to konieczne, przedsięwzięły odpowiednie środki chroniące zdrowie ludzkie.

(11) Mając na uwadze potencjał, z jakim wirusy grypy ptaków o niskiej zjadliwości mutują w wysoce zjadliwe wirusy ptasiej grypy, należy podjąć odpowiednie środki w celu wczesnego wykrycia zarażenia drobiu tak, aby szybko zareagować i przyjąć odpowiednie środki włączając w to system aktywnego nadzoru prowadzonego przez Państwa Członkowskie. Nadzór ten powinien przebiegać według wytycznych ogólnych, jakie należy przyjąć z uwzględnieniem najnowszego stanu wiedzy i osiągnięć w tej dziedzinie.

(12) Wszelkie podejrzenie występowania zakażenia ptasią grypą w wyniku badań klinicznych lub laboratoryjnych lub jakiekolwiek inne powody dające prawo podejrzewać obecność zakażenia, powinny spowodować podjęcie natychmiastowego, urzędowego śledztwa tak, aby w sposób szybki i skuteczny można było przeprowadzić odpowiednie działania. Środki te powinno się podjąć tuż po potwierdzeniu występowania zakażenia włącznie z wybijaniem w zakażonych gospodarstwach i w tych, które są narażone na ryzyko zakażenia.

(13) W przypadku wykrycia zakażenia wirusem grypy ptaków o niskiej zjadliwości lub w przypadku dowodów serologicznych zakażenia, jeśli nie da się potwierdzić występowania wirusa poprzez testy izolacji, środki zwalczania mogą się różnić od tych, które powinno się podjąć w przypadku wykrycia wysoce zjadliwego wirusa ptasiej grypy, z uwzględnieniem różnego poziomu ryzyka, jakie stwarzają te dwie odmiany choroby.

(14) Środki zwalczania choroby, a w szczególności utworzenie stref ograniczonych, powinno się dostosowywać do wielkości populacji drobiu i innych czynników ryzyka na obszarze, na którym wykryto zakażenie.

(15) W przypadku wystąpienia ogniska, koniecznie trzeba również zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się zakażenia, uważnie monitorując i ograniczając przepływ drobiu i wykorzystywanie produktów, które mogą zostać skażone oraz zaostrzając środki z zakresu bezpieczeństwa biologicznego na wszystkich etapach produkcji drobiu, czyszcząc i dezynfekując skażone obiekty, ustanawiając strefy ochronne i nadzoru wokół ogniska oraz, w miarę potrzeby, wykonując szczepienia.

(16) Zgodnie z prawem wspólnotowym dotyczącym dobrostanu zwierząt, wspólnotowe środki zwalczania wysoce zjadliwej grypy ptaków powinny opierać się najpierw na wybijaniu zarażonych stad.

(17) Szczepienie przeciwko ptasiej grypie może być skutecznym środkiem uzupełniającym środki zwalczania choroby i pomóc w uniknięciu masowego zabijania i niszczenia drobiu i ptactwa. Aktualny stan wiedzy wskazuje, że szczepienie może być pomocne nie tylko w sytuacjach awaryjnych, lecz również przy zapobieganiu sytuacjom podwyższonego ryzyka dotyczącego przedostania się wirusów ptasiej grypy ze środowiska naturalnego lub z innych źródeł. Należy więc ustanowić przepisy zarówno w odniesieniu do szczepienia interwencyjnego, jak i ochronnego.

(18) Drób szczepiony, choć jest chroniony przed klinicznymi objawami choroby, może się zarazić i przyczynić do większego rozprzestrzenienia zakażenia. Tak więc szczepieniu muszą towarzyszyć odpowiednie środki nadzoru i środki ograniczające ustalone na poziomie Wspólnoty. W związku z tym, strategia szczepień powinna uwzględniać odróżnianie zwierząt zakażonych od szczepionych. Produkty z drobiu szczepionego, takie jak mięso i jaja przeznaczone do spożycia, powinno się wprowadzać do obrotu zgodnie z właściwym prawem wspólnotowym włącznie z niniejszą dyrektywą.

(19) Wspólnota i Państwa Członkowskie powinny mieć także możliwość utworzenia rezerw szczepionki przeciwko ptasiej grypie, które w przypadkach awaryjnych zostaną użyte do szczepienia drobiu i innego ptactwa.

(20) Należy ustanowić odpowiednie przepisy dla zapewnienia, że w diagnozowaniu ptasiej grypy stosowane będą jednolite procedury i metody, włącznie z funkcjonowaniem Laboratorium Referencyjnego Wspólnoty jak i laboratoriów referencyjnych w Państwa Członkowskich.

(21) Należy ustanowić odpowiednie przepisy, aby zapewnić osiągnięcie przez Państwa Członkowskie odpowiedniego poziomu, pozwalającego na skuteczne radzenie sobie w sytuacjach awaryjnych spowodowanych jednym lub większą liczbą ognisk ptasiej grypy, w szczególności poprzez stworzenie odpowiednich planów interwencyjnych i ustanowienie ośrodków kontrolnych. W planach tych należy uwzględnić zagrożenie zdrowia publicznego, jakie wiąże się z ptasią grypą w odniesieniu do pracowników i personelu zatrudnionego przy hodowli drobiu.

(22) Jeśli ptasia grypa zostanie wykryta w trakcie przywozu w zakładzie lub ośrodku kwarantanny, zgodnie z decyzją Komisji 2000/666/WE z dnia 16 października 2000 r. określającą wymogi dla zdrowia zwierząt i świadectwa weterynaryjne dla przywozu ptactwa, innego niż drób i warunki kwarantanny[7], fakt ten należy zgłosić Komisji. Jednak sposób powiadamiania przewidziany w dyrektywie Rady 82/894//EWG z dnia 21 grudnia 1982 r. dotyczącej powiadamiania o przypadkach chorób zwierzęcych zaobserwowanych na terytorium Wspólnoty[8],nie jest odpowiedni w przypadku wybuchu choroby w Państwach Członkowskich.

(23) Czyszczenie i dezynfekcja powinny być integralnym elementem wspólnotowej polityki zwalczania ptasiej grypy. Środki dezynfekujące powinno się stosować zgodnie z dyrektywą 98/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 1998 r. w sprawie wprowadzania do obrotu środków biocydowych [9].

(24) Rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 2002 r. ustanawiające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi[10] ustanawia wymogi dotyczące zbierania, transportu, magazynowania, przenoszenia, przetwarzania i stosowania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego wraz ze zwierzętami zabitymi w celu wyeliminowania chorób epizootycznych, aby zapobiec zagrożeniu, jakie choroby te stwarzają dla zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego. To rozporządzenie i jego środki wykonawcze określają ogólne ramy usuwania martwych zwierząt. Należy przewidzieć przyjęcie przez komitologię konkretnych dodatkowych lub alternatywnych środków koniecznych dla dalszego wzmocnienia środków zwalczania ptasiej grypy.

(25) Rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady higieny w odniesieniu do pokarmów pochodzenia zwierzęcego[11] oraz rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych[12] można w pewnych okolicznościach stosować do jaj pochodzących z gospodarstw, gdzie trzymany jest drób, w stosunku do którego istnieje podejrzenie zakażenia ptasią grypą.

(26) Państwa Członkowskie powinny wyznaczyć zasady dotyczące kar stosowanych w przypadku naruszenia przepisów niniejszej dyrektywy i zapewnić ich wprowadzenie. Ustanowione kary powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

(27) Należy ustanowić przepisy, które bezzwłocznie umożliwią, w miarę potrzeby, zmianę załączników do niniejszej dyrektywy tak, aby uwzględnić rozwój wiedzy naukowej i technicznej.

(28) Biorąc pod uwagę fakt, że nie można przewidzieć wystąpienia wirusów grypy, koniecznie należy zapewnić, że istnieją szybkie procedury pozwalające na bezzwłoczne przyjęcie na poziomie Wspólnoty dodatkowych lub bardziej szczegółowych środków zwalczania zakażenia drobiu, innego ptactwa lub innych zwierząt, spowodowanego wirusami ptasiej grypy, które stwarza poważne zagrożenie dla zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego, wtedy gdy środki takie są konieczne.

(29) Niniejsza dyrektywa wyznacza minimalne środki zwalczania choroby, jakie należy zastosować w przypadku wystąpienia ogniska ptasiej grypy wśród drobiu lub innego ptactwa. Jednak Państwa Członkowskie mają swobodę we wprowadzaniu bardziej restrykcyjnych działań administracyjnych i sanitarnych w zakresie, którego dotyczy niniejsza dyrektywa. Poza tym, niniejsza dyrektywa stanowi, że władze Państw Członkowskich mogą stosować środki proporcjonalne do zagrożenie zdrowia, jakie stwarzają różne sytuacje związane z chorobą.

(30) Zgodnie z zasadą proporcjonalności, dla osiągnięcia podstawowego celu, jakim jest zapewnienie rozwoju sektora drobiarskiego i przyczynienie się do ochrony zdrowia ludzkiego, konieczne i właściwe jest wyznaczanie zasad dotyczących środków szczegółowych i środków minimalnych mających na celu zapobieganie i zwalczanie ptasiej grypy . Niniejsza dyrektywa, zgodnie z trzecim akapitem art. 5 Traktatu, nie wykracza poza zakres niezbędny dla osiągnięcia wyznaczonych celów.

(31) Środki konieczne dla stosowania niniejszej dyrektywy powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji[13].

(32) Dla zapewnienia przejrzystości i racjonalności prawa wspólnotowego, dyrektywę 92/40/EWG należy uchylić i zastąpić ją niniejszą dyrektywą,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

ROZDZIAŁ I

PRZEDMIOT, ZAKRES I DEFINICJE

Artykuł 1 Przedmiot i zakres

1. Niniejsza dyrektywa określa:

a) niektóre środki zapobiegawcze, których celem jest nadzorowanie i wczesne wykrycie ptasiej grypy oraz podniesienie poziomu świadomości i przygotowanie właściwych władz i środowiska rolniczego na ryzyko wystąpienia tej choroby;

b) minimalne środki zwalczania, które mają być stosowane w przypadku ogniska ptasiej grypy u drobiu i innego ptactwa i ewentualnego przeniesienia wirusów ptasiej grypy na ssaki;

c) inne środki, jakie należy stosować w przypadku ustalenia poważnego zagrożenia dla zdrowia zwierząt lub zdrowia publicznego w związku z zakażeniem ptaków lub ssaków wywołanym wirusami grypy pochodzącej od ptaków i aby zapobiec przeniesieniu się zakażenia z tych zwierząt na ludzi.

2. Państwa Członkowskie mają swobodę w podejmowaniu środków bardziej restrykcyjnych w zakresie objętym niniejszą dyrektywą.

Artykuł 2 Definicje ptasiej grypy, wysoce zjadliwej grypy ptaków i grypy ptaków o niskiej zjadliwości

Do celów niniejszej dyrektywy, stosuje się następujące definicje:

1. „ptasia grypa” oznacza zakażenie drobiu lub innego ptactwa wywołane dowolnym wirusem grypy A:

a) podtypów H5 lub H7; albo

b) u 6-cio tygodniowych kurcząt z wskaźnikiem dożylnej zjadliwości wirusa powyżej 1,2;

2. „wysoce zjadliwa grypa ptaków” oznacza zakażenie drobiu lub innego ptactwa wywołane:

a) wirusami ptasiej grypy podtypów H5 i H7 określającymi sekwencje genomu wielu aminokwasów zasadowych w miejsce rozszczepienia cząsteczki hemaglutyniny, które to sekwencje są podobne do tych zaobserwowanych przy innych wirusach wysoce zjadliwej grypy ptaków, wskazujące, że cząsteczka hemaglutyniny może zostać rozszczepiona przez wszechobecnego proteza żywiciela; lub

b) wirusami ptasiej grypy u 6-cio tygodniowych kurcząt z wskaźnikiem dożylnej zjadliwości wirusa powyżej 1,2;

3. „grypa ptaków o niskiej zjadliwości” oznacza zakażenie drobiu lub innego ptactwa wywołane wirusami ptasiej grypy podtypów H5 i H7, którego nie obejmuje definicja punktu 2.

Artykuł 3 Pozostałe definicje

Dla celów niniejszej dyrektywy, stosuje się następujące definicje:

1. „drób” oznacza wszystkie ptaki hodowane lub trzymane w zamknięciu w celu produkcji mięsa, jaj wylęgowych i jaj przeznaczonych do spożycia, produkcji innych wyrobów handlowych, do uzupełniania liczebności zwierzyny dzikiej lub do hodowania tych kategorii ptaków;

2. „dziki ptak” oznacza ptaka żyjącego na wolności, który nie jest trzymany w żadnym gospodarstwie, zgodnie z definicją punktu 5;

3. „inny ptak” oznacza dowolnego ptaka innego niż drób, takiego jak ptaka ozdobnego i gołębia pocztowego, który jest trzymany w zamknięciu dla celów pokazów, wyścigów, wystaw i konkursów lub z powodu innego niż te, o których mowa w punkcie 1;

4. „oficjalnie zarejestrowane rzadkie gatunki drobiu lub innych ptaków” oznacza drób lub inne ptactwo oficjalnie uznane przez właściwe władze w ramach swojego planu interwencyjnego określonego w art. 63;

5. „gospodarstwo” oznacza dowolny obiekt gospodarczy lub inny, taki jak wylęgarnia, cyrk, zoo, sklep zoologiczny, jarmark z ptakami i ptaszarnie, gdzie stale lub tymczasowo hodowany lub trzymany jest drób lub ptactwo, za wyjątkiem:

a) ubojni, środków transportu, stacji i ośrodków kwarantanny, posterunków kontroli granicznej i laboratoriów; oraz

b) obszarów mieszkalnych dla ludzi w takich obiektach dla celów art. 11 ust. 9 akapit drugi, art. 19 lit. e), art. 30 lit. f), art. 39 ust. 5 lit. g), i art. 44 ust. 1 lit. h), chyba, że drób lub inne ptactwo trzymane jest tam na stałe;

6. „komercyjne gospodarstwo drobiarskie” oznacza gospodarstwo, gdzie drób jest trzymany do celów handlowych;

7. „niekomercyjne gospodarstwo drobiarskie/hodowla ptaków domowych” oznacza gospodarstwo, gdzie właściciele trzymają drób lub inne ptactwo:

a) do własnego spożycia drobiu lub innego ptactwa lub ich produktów; albo

b) jako zwierzęta domowe;

8. „grupa drobiu” lub „grupa innego ptactwa” oznacza jedno lub więcej gospodarstw drobiarskich lub gospodarstw z innym ptactwem w ramach wspólnego systemu zarządzania bezpieczeństwem biologicznym, zawierających podpopulację drobiu lub innego ptactwa o wyraźnym stanie zdrowia odnośnie ptasiej grypy, które to podpopulacje są poddane odpowiednim środkom nadzoru, kontroli i bezpieczeństwa biologicznego;

9. „stado” oznacza cały drób lub inne ptactwo znajdujące się w jednej jednostce produkcyjnej;

10. „jednostka produkcyjna” oznacza jednostkę w gospodarstwie, w stosunku do której urzędowy lekarz weterynarii jest pewny, że jest całkowicie niezależna od innej jednostki w tym samym gospodarstwie pod względem jej lokalizacji i codziennego zarządzania drobiem lub innym trzymanym tam ptactwem,

11. „kury nioski” oznacza drób przed etapem znoszenia;

12. „jaja wylęgowe” oznacza jaja do inkubacji, zniesione przez drób;

13. „pisklęta jednodniowe” oznacza każdy drób poniżej 72 godzin życia, jeszcze i nie karmiony; niemniej jednak, dopuszcza się karmienie kaczek piżmowych ( Cairina moschata ) lub ich krzyżówek;

14. „podręcznik diagnostyczny” oznacza podręcznik diagnostyczny, o którym mowa w art. 51 ust. 1;

15. „drób zakażony” oraz „zakażone inne ptactwo” oznacza wszelki drób lub inne ptactwo:

a) u którego obecność ptasiej grypy została w rozumieniu podręcznika diagnostycznego potwierdzona; lub

b) w przypadku drugiego lub kolejnych ognisk ptasiej grypy, wszelki drób lub inne ptactwo, u którego wystąpiły objawy kliniczne lub zmiany lub reakcje pośmiertne w badaniach laboratoryjnych wykonanych w laboratoriach zatwierdzonych zgodnie z akapitem pierwszym art. 51 ust. 3 („laboratorium zatwierdzone”) zgodne z diagnozą ptasiej grypy w rozumieniu podręcznika diagnostycznego;

16. „drób lub inne ptactwo podejrzane o zakażenie” oznacza wszelki drób lub inne ptactwo wykazujące objawy kliniczne lub zmiany lub reakcje pośmiertne w badaniach laboratoryjnych, wskazujące na to, że nie da się wykluczyć ptasiej grypy;

17. „okres inkubacji” oznacza maksymalny okres 21 dni występujący pomiędzy prawdopodobnym dniem zakażenia i wystąpieniem objawów klinicznych ptasiej grypy;

18. „właściciel” oznacza osobę fizyczną lub prawną, która posiada lub hoduje lub w inny sposób odpowiada za drób lub inne ptactwo, niezależnie od tego, czy uzyskuje z tego tytułu wynagrodzenie finansowe;

19. „właściwe władze” oznacza organ Państwa Członkowskiego upoważniony do przeprowadzania kontroli weterynaryjnych lub wykonywania czynności administracyjnych zgodnie z niniejszą dyrektywą lub jakikolwiek organ, któremu powierzono takie kompetencje;

20. „kontrola weterynaryjna” oznacza wszelką fizyczną kontrolę i/lub administracyjną formalność, którą wykonują właściwe władze;

21. „urzędowy lekarz weterynarii” oznacza lekarza weterynarii wyznaczonego przez właściwe władze;

22. „nadzór urzędowy” oznacza czynności polegające na uważnym obserwowaniu przez właściwe władze sytuacji zdrowotnej w zakresie ptasiej grypy, co może być podstawą do prowadzenia przez nie dalszego dochodzenia;

23. „kontrola urzędowa” oznacza działania, jakie podejmują właściwe władze w celu skontrolowania i zweryfikowania, czy osoba przestrzega lub przestrzegała instrukcji dotyczących ptasiej grypy, jakie uzyskała od tych władz;

24. „zabijanie” oznacza każdą procedurę inną niż ubój powodującą śmierć zwierzęcia lub ptaka;

25. „ubój” oznacza każdą procedurę powodującą śmierć zwierzęcia lub ptaka wskutek wykrwawienia;

26. „usunięcie” oznacza czynność zbierania, transportowania, magazynowania, przenoszenia, przetwarzania i używania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego zgodnie z:

a) rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002; lub

b) zasadami szczegółowymi, o których mowa w art. 64 ust. 1 niniejszej dyrektywy;

27. „wspólnotowy bank szczepionek” oznacza odpowiednie obiekty wyznaczone zgodnie z art. 59 ust. 1 niniejszej dyrektywy do magazynowania wspólnotowych rezerw szczepionki przeciw ptasiej grypie zgodnie z dyrektywą 2001/82/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[14] i rozporządzeniem (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady[15];

28. „gospodarstwo kontaktowe” oznacza gospodarstwo, na którym mogło dojść do zakażenia ptasią grypą z powodu jego umiejscowienia, przepływu osób, drobiu lub innego ptactwa, pojazdów lub w inny sposób;

29. „podejrzenie ogniska” oznacza gospodarstwo posiadające drób lub inne ptactwo, w stosunku do którego właściwe władze podejrzewają występowanie ptasiej grypy;

30. „ognisko” oznacza gospodarstwo, w którym właściwe władze potwierdziły obecność ptasiej grypy;

31. „ognisko pierwotne” oznacza ognisko, które nie jest epidemiologicznie powiązane z poprzednim ogniskiem w tym samym regionie Państwa Członkowskiego, zgodnie z definicją art. 2 dyrektywy Rady 64/432/EWG[16], lub pierwsze ognisko w innym regionie tego samego Państwa Członkowskiego;

32. „rozróżnianie między zwierzętami zakażonymi a szczepionymi” („differentiating infected from vaccinated animal - strategia DIVA)” oznacza strategię szczepienia umożliwiającą rozróżnienie między zwierzętami szczepionymi/zakażonymi i szczepionymi/niezakażonymi poprzez wykonanie badania diagnostycznego w celu wykrycia przeciwciał przeciwko wirusowi terenowemu oraz poprzez wykorzystanie nieszczepionych ptaków objętych nadzorem;

33. „wybijanie” oznacza usunięcie całego drobiu lub innego ptactwa z gospodarstwa, z grupy drobiu lub grupy innego ptactwa lub z jednostki produkcyjnej;

34. „ssak” oznacza zwierzę z gromady ssaków ( Mammalia );

35. „tuszki” oznacza drób lub inne ptactwo, które padło lub zostało zabite.

ROZDZIAŁ II

NADZÓR, POWIADOMIENIA I BADANIA EPIDEMIOLOGICZNE

Artykuł 4 Roczne programy nadzoru

1. Państwa Członkowskie zapewniają przyjęcie co roku programów nadzoru zgodnych z załącznikiem I, mających na celu:

a) wykrycie występowania zakażeń wirusem ptasiej grypy podtypami H5 i H7 u różnych gatunków drobiu,

b) wzbogacenie wiedzy na temat zagrożeń wywodzących się ze środowiska naturalnego w stosunku do wszelkich wirusów ptasiej grypy występujących u ptaków.

2. Państwa Członkowskie przedkładają do zatwierdzenia Komisji roczne programy nadzoru do dnia 15 czerwca 2007 r. a po tej dacie do dnia 15 czerwca każdego roku zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 2.

3. Państwa Członkowskie co roku powiadamiają Komisję o realizacji rocznych programów nadzoru do dnia 15 marca roku następującego po realizacji takiego programu.

Artykuł 5 Raportowanie i powiadomienia

1. Państwa Członkowskie natychmiast powiad amiają właściwe władze o wszelkich przypadkach zakażonego drobiu, zakażonego innego ptactwa lub drobiu lub innego ptactwa podejrzanego o zakażenie.

2. Poza spełnianiem wymogów, o których mowa w prawie wspólnotowym, dotyczących powiadamiania o ognisku chorób zwierzęcych, Państwa Członkowskie powiadamiają Komisję zgodnie z załącznikiem II o:

a) wszelkich ustaleniach dotyczących wystąpienia ptasiej grypy potwierdzonych przez właściwe władze w ubojniach, środkach transportu, posterunkach kontroli granicznej i innych miejscach na granicach Wspólnoty i stacjach lub ośrodkach kwarantanny działających zgodnie z prawem wspólnotowym dotyczącym przywozu drobiu lub innego ptactwa;

b) wyniku urzędowej kontroli ptasiej grypy przeprowadzanej na drobiu, innym ptactwie lub innych zwierzętach, łącznie z potwierdzonym wykryciem choroby u ptaków dzikich; oraz

c) zakażeniu drobiu, innego ptactwa lub innych zwierząt, spowodowanym wirusem grypy ptactwa innym niż ten, o którym mowa w art. 2 pkt 1, który może stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia zwierząt lub zdrowia publicznego.

Artykuł 6 Badanie epidemiologiczne

1. Państwa Członkowskie zapewniają, że na podstawie kwestionariuszy ustalonych w ramach planów interwencyjnych, o których mowa w art. 63, zapewnią wykonywanie badań epidemiologicznych.

2. Przedmiotem badania epidemiologicznego jest:

a) czas trwania ptasiej grypy w gospodarstwie lub innych obiektach lub w środkach transportu;

b) możliwe źródło ptasiej grypy w danym gospodarstwie, ubojni lub w środku transportu;

c) identyfikacja gospodarstwa kontaktowego;

d) przepływ drobiu lub innego ptactwa, osób, pojazdów lub materiałów czy substancji, za pośrednictwem których wirus ptasiej grypy mógł się rozprzestrzenić.

3. Właściwe władze uwzględniają badanie epidemiologiczne wówczas, gdy:

a) decydują o tym, czy należy zastosować dodatkowe środki zwalczania choroby, zgodnie z niniejszą dyrektywą; oraz

b) przyznają odstępstwa zgodnie z niniejszą dyrektywą.

4. Jeśli badanie epidemiologiczne sugeruje, że ptasia grypa mogła się rozprzestrzenić z lub do innego Państwa Członkowskiego, Komisja i inne zainteresowane Państwa Członkowskie zostają natychmiast poinformowane o wynikach wszystkich ustaleń poczynionych w ramach badania.

ROZDZIAŁ III

ŚRODKI STOSOWANE W PRZYPADKU PODEJRZENIA OGNISKA

Artykuł 7 Środki stosowane w gospodarstwach

1. W przypadku podejrzenia wystąpienia ogniska, właściwe władze bezzwłocznie wszczynają śledztwo w celu potwierdzenia lub wykluczenia obecności ptasiej grypy i umieszcza ją gospodarstwo pod urzędową kontrolą. Właściwe władze zapewniają również, że stosowane są środki, o których mowa w ust. 2 i 3.

2. Właściwe władze zapewniają zastosowanie w stosunku do gospodarstwa następujących środków:

a) drób i inne ptactwo i wszystkie ssaki gatunków domowych zostają policzone lub, w razie potrzeby, oszacowane według odpowiedniej kategorii;

b) stworzony zostaje wykaz przybliżonej ilości drobiu i innego ptactwa i wszystkich ssaków gatunków domowych, które już są chore, padły lub prawdopodobnie mogą zostać zakażone w każdej kategorii występującej w gospodarstwie; wykaz ten będzie codziennie aktualizowany i uwzględniana będzie ilość zwierząt, które się narodziły lub padły w przeciągu całego okresu podejrzenia wystąpienia ogniska. Wykaz taki będzie udostępniane na żądanie właściwych władz;

c) drób i inne ptactwo musi być trzymany w swoich pomieszczeniach mieszkalnych, lub ograniczony w innym miejscu, gdzie może być oddzielony, aby zapobiec kontaktowi z innym drobiem, innym ptactwem lub dzikim ptactwem;

d) żaden drób ani inne ptactwo nie przybywa na teren gospodarstwa ani go nie opuszcza;

e) bez zgody właściwych władz, żadne tuszki lub mięso drobiowe lub innego ptactwa włącznie z podrobami („mięso”), pasza dla zwierząt, narzędzia, materiały, odpady, łajno, obornik drobiu lub innego ptactwa („obornik”), obornik ściółki lub wszystkie inne rzeczy mogące przenosić ptasią grypę nie mogą opuścić terenu gospodarstwa;

f) terenu gospodarstwa nie mogą opuszczać żadne jaja, z wyjątkiem jaj, włączając jaja wylęgowe, dopuszczonych przez właściwe władze do wysyłki bezpośrednio do zakładu do produkcji wyrobów jajczarskich, na mocy rozdziału II sekcji X załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 i które mają być transportowane i poddane obróbce zgodnie z rozdziałem IX załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 852/2004; gdy właściwe władze wydają takie pozwolenie, podlega ono warunkom określonym w załączniku III do niniejszej dyrektywy;

g) przemieszczanie osób, ssaków gatunków domowych, pojazdów i urządzeń do lub z gospodarstwa podlega warunkom i pozwoleniu właściwych władz;

h) stosuje się właściwe środki dezynfekujące przed wejściami i wyjściami kurników dla drobiu lub innego ptactwa, jak również przed wejściami i wyjściami samego gospodarstwa zgodnie z instrukcjami właściwych władz.

3. Właściwe władze zapewniają, że badanie epidemiologiczne jest przeprowadzane zgodnie z art. 6 („badanie epidemiologiczne”).

Artykuł 8 Odstępstwa od niektórych środków, które mają być stosowane w gospodarstwach

Właściwe władze, na podstawie analizy ryzyka i z uwzględnieniem powziętych środków ochronnych i miejsca przeznaczenia przewożonego ptactwa i produktów, mogą przyznać odstępstwa od środków przewidzianych w art. 7 ust. 2 lit. c) do f).

Artykuł 9 Okres obowiązywania środków, które mają być stosowane w gospodarstwach

Środki, które mają być stosowane w gospodarstwach w przypadku podejrzenia wystąpienia ognisk, o których mowa w art. 7, są stosowane do momentu wykluczenia przez właściwe władze występowania ptasiej grypy.

Artykuł 10 Dodatkowe środki w oparciu o badanie epidemiologiczne

1. Na podstawie wstępnych wyników badania epidemiologicznego, właściwe władze mogą zastosować środki przewidziane w ust. 2, 3 i 4, w szczególności jeżeli gospodarstwo jest usytuowane w obszarze o wysokiej populacji drobiu.

2. Wprowadzone mogą zostać czasowe ograniczenia w przepływie drobiu, innego ptactwa i jaj oraz w ruchu pojazdów związanych z sektorem drobiarskim na dużym obszarze lub w całym Państwie Członkowskim.

Ograniczenie to może zostać poszerzone o przepływ ssaków gatunków domowych, lecz nie może trwać dłużej niż 72 godziny, chyba że uzasadniają to szczególne okoliczności.

3. Środki, o których mowa w art. 11, mogą zostać wprowadzone w gospodarstwie.

Jednak jeśli pozwalają na to warunki, stosowanie tych środków można ograniczyć wyłącznie do drobiu, w stosunku do którego istnieje podejrzenie zakażenia i jego jednostek produkcyjnych.

W przypadku zabicia drobiu lub innego ptactwa, zostaną pobrane od nich próbki tak, aby w rozumieniu podręcznika diagnostycznego potwierdzić lub wykluczyć ryzyko ogniska.

4. Wokół gospodarstwa utworzona może zostać tymczasowa strefa kontrolna i w stosunku do gospodarstw w tej strefie zastosowane zostają niektóre lub wszystkie środki, o których mowa w art. 7 ust. 2.

ROZDZIAŁ IV

ŚRODKI, KTÓRE MAJĄ BYĆ STOSOWANE NA WYPADEK OGNISKA WYSOCE ZJADLIWEJ GRYPY PTAKÓW

SEKCJA 1 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE W GOSPODARSTWACH

ARTYKUł 11 Środki, które mają stosować właściwe władze

1. Na wypadek ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków, właściwe władze zapewniają, że zastosowane zostają środki, o których mowa w art. 7 ust. 2 i ust. 3 i ust. 2 do 10 tego artykułu.

2. Cały drób i inne ptactwo z gatunków, u których potwierdzono występowanie wysoce zjadliwej grypy ptaków w gospodarstwie, zostaje bezzwłocznie zabite pod urzędowym nadzorem, w taki sposób, aby wykluczyć ryzyko rozprzestrzenienia się ptasiej grypy, w szczególności w czasie transportu lub zabijania i zgodnie z dyrektywą Rady 93/119/EWG[17].

Na podstawie analizy ryzyka dotyczącej dalszego rozprzestrzeniania się ptasiej grypy, również inne gatunki ptaków w gospodarstwie mogą zostać zabite.

3. Drób i inne ptactwo, które padło lub zostało zabite oraz jaja wylęgowe i przeznaczone do spożycia znajdujące się na terenie gospodarstwa są usuwane pod urzędowym nadzorem.

4. Drób, który już się wykluł z jaj zebranych z gospodarstwa w okresie pomiędzy prawdopodobnym dniem wprowadzenia w gospodarstwie wysoce zjadliwej grypy ptaków a zastosowaniem środków, o których mowa w art. 7 ust. 2, zostaje umieszczony pod urzędowym nadzorem, i zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym przeprowadza się dochodzenie.

5. Mięso drobiu ubitego oraz jaja wylęgowe i przeznaczone do spożycia zebrane z gospodarstw w okresie pomiędzy prawdopodobnym dniem wystąpienia w gospodarstwie wysoce zjadliwej grypy ptaków a zastosowaniem środków, o których mowa w art. 7 ust. 2, zostaje, w miarę możliwości, zlokalizowane i usunięte pod urzędowym nadzorem.

Jednak właściwe władze mogą udzielić zgody na przesłanie jaj przeznaczonych do spożycia bezpośrednio do zakładu do produkcji wyrobów jajczarskich, na mocy rozdziału II sekcji załącznika III do rozporządzenia (WE) nr 853/2004 i tych, które mają być transportowane i poddane obróbce zgodnie z rozdziałem XI załącznika II do rozporządzenia (WE) nr 852/2004. Każda taka zgoda podlega warunkom ustalonym w załączniku III do niniejszej dyrektywy.

6. Wszelkie substancje lub odpady, takie jak pasza dla drobiu („pasza”), które mogą być skażone, należy zniszczyć lub poddać odpowiedniej obróbce w sposób zapewniający zniszczenie wirusa ptasiej grypy, zgodnie z poleceniami urzędowego lekarza weterynarii.

7. Obornik, gnojowicę oraz podściółkę obornika, które mogą być skażone, należy poddać obróbce zgodnie z art. 49.

8. Po usunięciu tuszek, budynki przeznaczone do ich magazynowania, urządzenia, które mogą być skażone oraz pojazdy używane do transportu drobiu lub innego ptactwa, tuszek, mięsa, paszy, obornika, gnojowicy, podściółki, a także wszelkie inne materiały lub substancje, jakie mogą być skażone, zostają oczyszczone, zdezynfekowane lub poddane obróbce zgodnie z art. 49.

9. Inne ptaki lub ssaki gatunków domowych nie wjeżdżają na teren gospodarstwa ani go nie opuszczają bez pozwolenia właściwych władz.

To ograniczenie nie dotyczy ssaków gatunków domowych mających dostęp tylko do pomieszczeń mieszkalnych ludzi.

10. W przypadku ogniska pierwotnego, izolat wirusa poddawany jest procedurze laboratoryjnej zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym, w celu ustalenia podtypu genetycznego.

Ten izolat wirusa, zgodnie z art. 52 ust. 1, zostaje jak najszybciej przekazany Laboratorium Referencyjnemu Wspólnoty.

Artykuł 12 Odstępstwa od niektórych środków, które mają być stosowane w gospodarstwach

1. Państwa Członkowskie opracowują szczegółowe zasady przyznawania odstępstw, zgodnie z art. 13 i 14, łącznie z alternatywnymi właściwymi środkami i warunkami.

2. Państwa Członkowskie, zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 14, bezzwłocznie informują Komisję o wszelkich przyznanych odstępstwach.

3. W przypadku przyznania odstępstwa, zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 14, Komisja bezzwłocznie dokonuje przeglądu sytuacji wraz z zainteresowanym Państwem Członkowskim, a także jak najszybciej ze Stałym Komitetem ds. Łańcucha Pokarmowego i Zdrowia Zwierząt („Komitetem”).

4. Mając na uwadze przyznane odstępstwo, zgodnie z art. 13 ust. 1 i art. 14, przyjąć można środki zapobiegające rozprzestrzenieniu się ptasiej grypy według procedury, o której mowa w art. 65 ust. 3.

Artykuł 13 Odstępstwa dotyczące pewnych gospodarstw

1. Właściwe władze mogą przyznać odstępstwa od środków, o których mowa w art. 11 ust. 2 pierwszy akapit, na wypadek wystąpienia ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków w gospodarstwie niehandlowym/hodowli ptaków domowych, cyrku, zoo, sklepie zoologicznym, parku natury, na ogrodzonym obszarze, gdzie drób lub inne ptactwo trzymane są do celów naukowych lub do celów związanych z ochroną zagrożonych gatunków lub oficjalnie zarejestrowanych rzadkich ras drobiu lub innego ptactwa, pod warunkiem, że odstępstwa takie nie zagrażają zwalczaniu chorób i nie naruszają podstawowych interesów Wspólnoty.

2. Właściwe władze zapewniają, że w przypadku przyznania odstępstwa, zgodnie z ust. 1, drób i inne ptactwo, którego dotyczy odstępstwo:

a) jest trzymane w całkowitej izolacji od innego drobiu lub innego ptactwa oraz, w miarę możliwości, od dzikiego ptactwa;

b) musi być poddane dalszemu nadzorowi i badaniom w rozumieniu podręcznika diagnostycznego, aż do momentu, gdy badania laboratoryjne wykażą, że nie stanowi on znaczącego zagrożenia dla dalszego rozprzestrzeniania się wysoce zjadliwej grypy ptaków; oraz

c) nie jest przemieszczane z gospodarstwa, z którego pochodzi, chyba że w celu uboju lub do innego gospodarstwa:

i) znajdującego się w tym samym Państwie Członkowskim, zgodnie z instrukcjami właściwych władz; lub

ii) w innym Państwie Członkowskim, co podlega zgodzie Państwa Członkowskiego miejsca przeznaczenia.

SEKCJA 2 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE W ODDZIELNYCH JEDNOSTKACH PRODUKCYJNYCH I GOSPODARSTWACH KONTAKTOWYCH

ARTYKUł 14 Środki, które mają być stosowane w przypadku ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków w oddzielnych jednostkach produkcyjnych

Na wypadek ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków w gospodarstwie składającym się z dwóch lub więcej oddzielnych jednostek produkcyjnych, właściwe władze mogą przyznać odstępstwa od środków przewidzianych w art. 11 ust. 2 pierwszy akapit dla jednostek produkcyjnych, w skład których wchodzi zdrowy drób, pod warunkiem, że odstępstwa takie nie zagrażają zwalczaniu chorób i nie naruszają podstawowych interesów Wspólnoty.

Odstępstwa takie zostają przyznane tylko w stosunku do dwóch lub więcej oddzielnych jednostek produkcyjnych, gdy urzędowy lekarz weterynarii, uwzględniając strukturę, rozmiar, działalność, rodzaj zakwaterowania, paszę, źródło wody, urządzenia, pracowników i odwiedzających obiekty, upewni się, że są one całkowicie oddzielone od innych jednostek produkcyjnych pod względem lokalizacji i codziennego zarządzania trzymanym tam drobiem.

Artykuł 15 Środki, które mają być stosowane w gospodarstwach kontaktowych

1. Właściwe władze na podstawie badania epidemiologicznego decydują, czy dane gospodarstwo można uznać za gospodarstwo kontaktowe.

Właściwe władze zapewniają, że środki, o których mowa w art. 7 ust. 2, stosuje się do gospodarstw kontaktowych aż do momentu wykluczenia obecności wysoce zjadliwej grypy ptaków w rozumieniu podręcznika diagnostycznego.

2. Na podstawie badania epidemiologicznego, właściwe władze stosują środki, o których mowa w art. 11 w stosunku do gospodarstw kontaktowych, a w szczególności jeżeli gospodarstwo kontaktowe znajduje się na obszarze o wysokiej populacji drobiu.

Główne kryteria, jakie należy wziąć pod uwagę stosując w gospodarstwach kontaktowych środki, o których mowa w art. 11, zostały określone w załączniku IV.

3. Właściwe władze zapewniają pobranie próbek z drobiu przy zabiciu, w rozumieniu podręcznika diagnostycznego, aby potwierdzić lub wykluczyć ryzyko występowania wirusa wysoce zjadliwej grypy ptaków w tych gospodarstwach kontaktowych.

SEKCJA 3 STREFY OCHRONY I NADZORU ORAZ DALSZE STREFY ZAMKNIęTE

ARTYKUł 16 Ustanowienie stref ochrony i nadzoru oraz dalszych stref zamkniętych w przypadku ognisk wysoce zjadliwej grypy ptaków

1. Bezzwłocznie po wystąpieniu ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków, właściwe władze ustanawiają:

a) strefę ochrony wokół gospodarstwa, o minimalnym promieniu trzech kilometrów;

b) strefę nadzoru, o minimalnym promieniu 10 kilometrów wokół gospodarstwa, wraz ze strefą ochronną.

2. Ustanawiając strefy ochrony i strefy nadzoru zgodnie z ust. 1, właściwe władze uwzględniają przynajmniej następujące kryteria:

a) badanie epidemiologiczne;

b) położenie geograficzne, przede wszystkim granice naturalne;

c) lokalizację i bliskość gospodarstw;

d) strukturę przepływu i handlu drobiem i innym ptactwem oraz dostęp do ubojni;

e) dostępną infrastrukturę i personel do kontroli przepływu w obrębie strefy ochrony i nadzoru drobiu i innego ptactwa, ich tuszek, obornika, ściółki lub zużytej podściółki, w szczególności jeśli drób lub inne ptactwo, które ma zostać zabite i usunięte, musi zostać przemieszczone ze swojego gospodarstwa pochodzenia.

3. Właściwe władze mogą ustanowić dalsze strefy zamknięte wokół lub w sąsiedztwie stref ochrony i nadzoru, z uwzględnieniem kryteriów przewidzianych w ust. 2.

4. Jeśli dana strefa ochrony, nadzoru lub dalsza strefa zamknięta obejmuje terytoria różnych Państw Członkowskich, właściwe władze zainteresowanych Państw Członkowskich współpracują ze sobą nad ustanowieniem takiej strefy.

Artykuł 17 Środki, które mają być stosowane w strefach ochrony i nadzoru

1. Właściwe władze zapewniają, że w strefach ochrony i nadzoru stosuje się następujące środki:

a) poczynione zostają ustalenia mające na celu śledzenie przepływu drobiu lub innego ptactwa, mięsa, jaj, tuszek i paszy;

b) właściciele mają przedstawić na żądanie właściwym władzom wszelkie stosowne informacje dotyczące drobiu lub innego ptactwa i jaj wjeżdżających na lub opuszczających teren gospodarstwa.

2. Właściwe władze zapewniają, że wszystkie zainteresowane osoby dokładnie znają ograniczenia obowiązujące w strefach ochrony i nadzoru.

Tę informację można przekazać przy pomocy ogłoszeń ostrzegawczych, przez media takie jak prasa i telewizja lub przy użyciu innych odpowiednich środków.

SEKCJA 4 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE W STREFIE OCHRONY

ARTYKUł 18 Spis i wizyty urzędowego lekarza weterynarii oraz nadzór

Właściwe władze zapewniają, że w strefach ochrony stosowane są następujące środki:

a) jak najszybciej sporządza się spis wszystkich gospodarstw;

b) w ciągu siedmiu dni od daty ustanowienia strefy ochrony, urzędowy lekarz weterynarii odwiedza wszystkie gospodarstwa w celu wykonania badania klinicznego całości drobiu i innego ptactwa; a także, w miarę potrzeby, aby pobrać próbki do badań laboratoryjnych; prowadzony będzie rejestr takich wizyt i poczynionych w trakcie nich ustaleń;

c) natychmiast wprowadzony zostaje dodatkowy nadzór zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym tak, aby zidentyfikować dalsze rozprzestrzenianie się ptasiej grypy w gospodarstwach znajdujących się w strefie ochrony.

Artykuł 19 Środki, które mają być stosowane w gospodarstwach

Właściwe władze zapewniają, że w gospodarstwach znajdujących się w strefach ochrony stosowane są następujące środki:

a) drób i inne ptactwo musi być trzymane w swoich pomieszczeniach mieszkalnych, lub zamknięte w innym miejscu, gdzie może być odizolowane, aby zapobiec kontaktowi z innym drobiem, innym ptactwem lub dzikim ptactwem;

b) tuszki zostają usunięte;

c) pojazdy i urządzenia używane do transportu żywego drobiu lub innego ptactwa i mięsa, paszy, obornika, gnojowicy i podściółki, a także wszelkie inne materiały lub substancje, które mogą być skażone, zostają tuż po skażeniu oczyszczone, zdezynfekowane lub poddane obróbce, zgodnie z art. 49;

d) wszystkie pojazdy, z których korzystają pracownicy lub inne osoby wjeżdżające do lub opuszczające gospodarstwo, a które mogły zostać skażone są tuż po skażeniu oczyszczone, zdezynfekowane lub poddane obróbce, zgodnie z art. 49;

e) żaden drób, inne ptactwo ani inne zwierzęta domowe nie przybywają na teren gospodarstwa, gdzie trzymany jest drób, ani go nie opuszczają, bez pozwolenia właściwych władz; to ograniczenie nie dotyczy zwierząt mających dostęp tylko do pomieszczeń mieszkalnych ludzi w takim gospodarstwie i gdy można wykluczyć wszelki kontakt z drobiem lub innym ptactwem;

f) o wzroście zachorowalności lub śmiertelności albo znacznym spadku wielkości produkcji w gospodarstwie należy bezzwłocznie powiadomić właściwe władze, które prowadzą odpowiednie dochodzenie zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym;

g) wszelkie osoby wchodzące na teren gospodarstwa lub go opuszczające przestrzegają właściwych środków bezpieczeństwa biologicznego mających na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się ptasiej grypy;

h) dla ułatwienia nadzoru i kontroli choroby, właściciel prowadzi rejestr wszystkich osób odwiedzających gospodarstwo i rejestr taki musi zostać udostępniony na żądanie właściwych władz.

Artykuł 20 Zakaz usuwania lub rozprzestrzeniania zużytej podściółki lub obornika z gospodarstw

Właściwe władze zapewniają, że zakazany zostaje wywóz lub rozprzestrzenianie zużytej podściółki lub obornika z gospodarstw w strefach ochrony, chyba że te władze na to zezwolą.

Jednak w ramach środków bezpieczeństwa biologicznego można zezwolić na przepływ obornika z gospodarstwa do wyznaczonego zakładu w celu poddania obróbce lub do tymczasowego przechowywania w celu późniejszego poddania obróbce w celu zniszczenia ewentualnej obecności wirusa ptasiej grypy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002 lub zgodnie z zasadami szczegółowymi, o których mowa w art. 64 ust. 1.

Artykuły 21 Targi, jarmarki lub inne skupiska i ponowne zasiedlanie dzikiej zwierzyny

Właściwe władze zapewniają, że w strefach ochrony zakazane jest organizowanie targów, jarmarków, pokazów lub innych imprez gromadzących drób lub inne ptactwo.

Właściwe władze zapewniają, że w strefach ochrony nie będzie wypuszczany drób lub inne ptactwo w celu ponownego zasiedlania dzikiej zwierzyny.

Artykuł 22 Zakaz przepływu i transportu drobiu i innego ptactwa oraz jaj

Właściwe władze zapewniają, że w strefach ochrony zakazany jest przepływ i drogowy transport drobiu i innego ptactwa, kur niosek, piskląt jednodniowych, jaj wylęgowych i przeznaczonych do spożycia oraz tuszek, za wyjątkiem prywatnych dróg dojazdowych gospodarstw lub dróg kolejowych.

Jednak zakaz ten nie dotyczy przejazdu przez strefę ochronną drogą lub koleją bez rozładunku lub zatrzymywania się.

Artykuł 23 Odstępstwa dla bezpośredniego transportu drobiu do natychmiastowego uboju

W drodze odstępstwa od art. 22, właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport drobiu do natychmiastowego uboju, z zachowaniem następujących warunków:

a) urzędowy lekarz weterynarii przeprowadza badanie kliniczne drobiu w gospodarstwie pochodzenia, aby zapobiec wysłaniu na ubój drobiu, u którego wykryto objawy wysoce zjadliwej grypy ptaków;

b) w miarę potrzeby, przeprowadza się wcześniej badania laboratoryjne na drobiu z gospodarstwa pochodzenia, zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym, a ich wyniki są korzystne;

c) drób jest transportowany w pojazdach opieczętowanych przez właściwe władze do ubojni wyznaczonej przez właściwe władze („wyznaczona ubojnia”), znajdującej się w strefie ochrony lub nadzoru lub w wyjątkowych wypadkach poza tymi strefami;

d) właściwe władze odpowiedzialne za wyznaczone ubojnie zostają poinformowane przed wysłaniem drobiu, a te władze informują właściwe władze odpowiedzialne za miejsce wysyłki o przybyciu drobiu do wyznaczonej ubojni;

e) w wyznaczonej ubojni, drób ze strefy ochrony będzie trzymany i ubity oddzielnie od innego drobiu lub w innym terminie niż inny drób, najlepiej na końcu dnia roboczego; następnie przed ubiciem innego drobiu, przeprowadza się czyszczenie i dezynfekcję;

f) urzędowy lekarz weterynarii w trakcie przedśmiertnej i pośmiertnej kontroli prowadzonej w wyznaczonej ubojni bierze pod uwagę wszelkie objawy związane z obecnością ptasiej grypy;

g) mięso nie wchodzi do handlu wewnątrzwspólnotowego lub międzynarodowego i widnieje na nim znak jakości zdrowotnej dla mięsa świeżego, o którym mowa w załączniku II do dyrektywy 2002/99/WE[18], chyba że zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3 tej dyrektywy, zadecydowano inaczej;

h) mięso jest pozyskiwane, krojone, transportowane i magazynowane oddzielnie od mięsa przeznaczonego do handlu wewnątrzwspólnotowego lub międzynarodowego i jest wykorzystywane w taki sposób, aby uniknąć przedostania się go do produktów mięsnych przeznaczonych do handlu wewnątrzwspólnotowego lub międzynarodowego, chyba że:

i) było poddane obróbce opisanej w załączniku III do dyrektywy 2002/99/WE; lub

ii) zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3, pojęto inną decyzję.

Artykuł 24 Odstępstwa dla transportu bezpośredniego piskląt jednodniowych

1. W drodze odstępstwa od art. 22, właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport piskląt jednodniowych do gospodarstwa lub kurnika tego gospodarstwa w tym samym Państwie Członkowskim, w którym nie ma innego drobiu, najlepiej znajdującym się poza strefami ochrony i nadzoru, z zachowaniem następujących warunków:

a) transport odbywa się w pojazdach opieczętowanych przez właściwe władze;

b) w trakcie transportu i w gospodarstwie przeznaczenia stosuje się odpowiednie środki bezpieczeństwa biologicznego;

c) po przywiezieniu piskląt jednodniowych, gospodarstwo przeznaczenia zostaje objęte urzędowym nadzorem.

2. W drodze odstępstwa od art. 22, właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport piskląt jednodniowych wyklutych z jaj wylęgowych pochodzących z gospodarstw znajdujących się poza strefą ochrony i nadzoru, do innych gospodarstw w tym samym Państwie Członkowskim, pod warunkiem, że wylęgarnia miejsca wysyłki może zapewnić dzięki swojej logistyce i higienicznym warunkom pracy, że nie nastąpił kontakt pomiędzy tymi jajami i żadnymi innymi jajami wylęgowymi lub jednodniowymi pisklętami pochodzącymi ze stad drobiu w takich strefach i które w związku z tym mają inny stan zdrowia.

Artykuł 25 Odstępstwa dla transportu bezpośredniego kur niosek

W drodze odstępstwa od art. 22, właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport kur niosek do gospodarstwa lub kurnika tego gospodarstwa w strefie ochrony lub strefie nadzoru, w której nie ma innego drobiu, z zachowaniem następujących warunków:

a) urzędowy lekarz weterynarii przeprowadza badanie kliniczne drobiu i innego ptactwa w gospodarstwie, z którego ono pochodzi, a w szczególności tego, które ma zostać przetransportowane;

b) w miarę potrzeby, przeprowadza się wcześniej badania laboratoryjne na drobiu z gospodarstwa pochodzenia, zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym, a ich wyniki są korzystne;

c) kury nioski są transportowane w pojazdach opieczętowanych przez właściwe władze;

d) gospodarstwo lub kurnik przeznaczenia po przyjeździe kurek niosek umieszczone zostają pod urzędowym nadzorem.

Artykuł 26 Odstępstwo dla transportu bezpośredniego jaj wylęgowych i przeznaczonych do spożycia

1. W drodze odstępstwa od art. 22, właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport jaj wylęgowych do wylęgarni wyznaczonej przez właściwe władze („wyznaczona wylęgarnia”), najlepiej znajdującej się w strefie ochrony lub nadzoru, z zachowaniem następujących warunków:

a) stada rodzicielskie, z których pochodzą jaja wylęgowe, zostały przebadane zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym, a wynik badania jest korzystny;

b) jaja wylęgowe i ich opakowanie są przed wysyłką zdezynfekowane i można zagwarantować identyfikację pochodzenia tych jaj;

c) jaja wylęgowe są transportowane w pojazdach opieczętowanych przez właściwe władze;

d) w wyznaczonej wylęgarni stosuje się odpowiednie środki bezpieczeństwa biologicznego zgodnie z instrukcjami właściwych władz.

2. W drodze odstępstwa od art. 22, właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport jaj wylęgowych do wylęgarni wyznaczonej przez właściwe władze („wyznaczona wylęgarnia”), pod warunkiem, że jaja te są zapakowane w opakowanie jednorazowego użytku i że stosuje się wszystkie środki bezpieczeństwa biologicznego, jakich wymagają właściwe władze.

Artykuł 27 Odstępstwo dla transportu bezpośredniego drobiu lub innego ptactwa, które padło

W drodze odstępstwa od art. 22, właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport drobiu lub innego ptactwa, które padło, pod warunkiem, że jest transportowane w celu usunięcia.

Artykuł 28 Czyszczenie i dezynfekowanie środków transportu

1. Właściwe władze zapewniają, że pojazdy i urządzenia używane do transportu zgodnie z art. 23 - 27 lub do transportu mięsa są czyszczone i dezynfekowane tuż po transporcie, zgodnie z art. 49.

2. Właściwe władze zapewniają, że stosuje się środki bezpieczeństwa biologicznego, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się ptasiej grypy wskutek ruchu pojazdów do i z gospodarstwa znajdującego się w strefie ochrony, zwłaszcza pojazdów transportujących paszę.

Artykuł 29 Okres obowiązywania środków

1. Środki opisane w niniejszej sekcji stosuje się przynajmniej przez 21 dni po dacie ukończenia wstępnego czyszczenia i dezynfekcji w zakażonym gospodarstwie zgodnie z art. 49 i do momentu, aż cały drób i inne ptactwo w gospodarstwie znajdującym się w strefie ochrony przejdzie badania laboratoryjne w celu wykrycia ewentualnej obecności ptasiej grypy zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym.

2. Gdy zaprzestaje się stosowania środków, o których mowa w niniejszej sekcji, zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, w byłej strefie ochrony stosuje się środki określone w art. 30, do momentu, aż przestaje się je stosować zgodnie z art. 31.

Sekcja 5 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE W STREFIE NADZORU

ARTYKUł 30 Środki, które mają być stosowane w strefie nadzoru

Właściwe władze zapewniają zastosowanie następujących środków w strefie nadzoru:

a) jak najszybciej stworzony zostaje spis wszystkich gospodarstw drobiarskich;

b) zakazany jest wszelki przepływ drobiu, kur niosek, piskląt jednodniowych, jaj wylęgowych i przeznaczonych do spożycia w strefie nadzoru, chyba że zezwolą na to właściwe władze, w celu zapewnienia stosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa biologicznego, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się ptasiej grypy; zakaz ten nie dotyczy przejazdu przez strefę nadzoru drogą lub koleją bez rozładunku lub zatrzymywania się;

c) zakazany jest przepływ drobiu, kur niosek, piskląt jednodniowych, jaj wylęgowych i przeznaczonych do spożycia do gospodarstw, ubojni lub zakładów pakowania znajdujących się poza strefą nadzoru; jednak właściwe władze mogą zezwolić na bezpośredni transport:

i) drobiu na ubój do wyznaczonej ubojni w celu natychmiastowego uboju zgodnie z art. 23 lit. a);

ii) kur niosek do gospodarstwa, w którym nie znajduje się żaden inny drób w tym samym Państwie Członkowskim; po przywiezieniu kur niosek, takie gospodarstwo zostaje objęte urzędowym nadzorem;

iii) piskląt jednodniowych:

- do gospodarstwa lub kurnika tego gospodarstwa w tym samym Państwie Członkowskim, w którym nie ma innego drobiu, pod warunkiem zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa biologicznego i objęcia gospodarstwa urzędowym nadzorem po transporcie, lub

- do innych gospodarstw, jeśli pisklęta jednodniowe wykluły się z jaj wylęgowych pochodzących z gospodarstwa znajdującego się poza strefą ochrony i nadzoru, pod warunkiem, że wylęgarnia miejsca wysyłki może zapewnić dzięki swojej logistyce i warunkom pracy zgodnym z bezpieczeństwem biologicznym, że nie nastąpił kontakt pomiędzy tymi jajami i żadnymi innymi jajami wylęgowymi lub jednodniowymi pisklętami pochodzącymi ze stad drobiu w takich strefach i które w związku z tym mają inny stan zdrowia;

iv) jaj wylęgowych do wyznaczonej wylęgarni; jaja wylęgowe i ich opakowanie są przed wysyłką dezynfekowane i można zapewnić zagwarantować identyfikację pochodzenia tych jaj;

v) jaj przeznaczonych do spożycia do wyznaczonego zakładu pakowania, pod warunkiem, że zostają zapakowane w opakowanie jednorazowego użytku i że stosuje się środki bezpieczeństwa biologicznego zgodnie z instrukcjami właściwych władz;

d) wszelkie osoby wchodzące na teren gospodarstwa w strefie nadzoru lub go opuszczające przestrzegają właściwych środków bezpieczeństwa biologicznego mających na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się ptasiej grypy;

e) pojazdy i urządzenia używane do transportu żywego drobiu lub innego ptactwa, tuszek, paszy, obornika, gnojowicy i podściółki, a także wszelkie inne materiały lub substancje, które mogą być skażone, zostają oczyszczone i zdezynfekowane tuż po ewentualnym skażeniu, zgodnie z art. 49;

f) żaden drób, inne ptactwo ani inne zwierzęta domowe nie przybywają na teren gospodarstwa, gdzie trzymany jest drób, ani go nie opuszczają, bez pozwolenia właściwych władz; to ograniczenie nie dotyczy zwierząt mających dostęp tylko do pomieszczeń mieszkalnych ludzi w takim gospodarstwie i gdy można wykluczyć wszelki kontakt z drobiem lub innym ptactwem;

g) o wzroście zachorowalności lub śmiertelności albo znacznym spadku wielkości produkcji w gospodarstwie należy bezzwłocznie powiadomić właściwe władze, który prowadzą odpowiednie dochodzenie zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym;

h) zakazuje się usuwania lub rozprzestrzeniania zużytej podściółki lub obornika, chyba że zezwolą na to właściwe władze; można zezwolić na transport obornika z gospodarstwa znajdującego się w strefie nadzoru do wyznaczonego zakładu w celu poddania obróbce lub tymczasowego przechowywania w celu późniejszego poddania obróbce w celu zniszczenia ewentualnej obecności wirusa ptasiej grypy przy zastosowaniu środków bezpieczeństwa biologicznego, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002 lub zasadami szczegółowymi, o których mowa w art. 64 ust. 1;

i) zakazane jest organizowanie targów, jarmarków, pokazów lub innych imprez gromadzących drób lub inne ptactwo;

j) drób do ponownego zasiedlenia dzikiej zwierzyny nie jest wypuszczany.

Artykuł 31 Okres obowiązywania środków

Środki opisane w niniejszej sekcji stosuje się przynajmniej przez 30 dni od daty ukończenia wstępnego czyszczenia i dezynfekcji w zakażonym gospodarstwie zgodnie z art. 49 i do momentu przeprowadzenia w gospodarstwach znajdujących się w strefie nadzoru badań laboratoryjnych zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym dla wykrycia ewentualnej obecności ptasiej grypy.

Sekcja 6 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE W DALSZYCH STREFACH ZAMKNIęTYCH

ARTYKUł 32 Środki, które mają być stosowane w dalszych strefach zamkniętych

1. Właściwe władze mogą postanowić, że niektóre lub wszystkie środki opisane w sekcji 4 i 5 stosuje się w dalszych strefach zamkniętych, o których mowa w art. 16 ust. 3 („dalsze strefy zamknięte”).

2. Właściwe władze mogą nakazać wybijanie zapobiegawcze w gospodarstwie i obszarach ryzyka znajdujących się w dalszych strefach zamkniętych, poprzez ubój lub zabicie drobiu lub innego ptactwa, zgodnie z dyrektywą Rady 93/119/EWG.

Ponowne zasiedlenie tych gospodarstw odbędzie się zgodnie z instrukcjami właściwych władz.

3. Państwa Członkowskie stosujące środki przewidziane w ust. 1 i 2 bezzwłocznie informują o nich Komisję.

4. Komisja w jak najszybszym terminie dokonuje przeglądu sytuacji z zainteresowanymi Państwami Członkowskimi.

5. Bez uszczerbku dla decyzji, jakie mają zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 90/424/EWG, dalsze środki nadzoru, bezpieczeństwa biologicznego i zwalczania choroby w celu zapobiegania rozprzestrzenienia się ptasiej grypy, mogą zostać przyjęte zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3.

SEKCJA 7 ODSTęPSTWA I śRODKI BEZPIECZEńSTWA BIOLOGICZNEGO

Artykuł 33 Odstępstwa

1. Właściwe władze, na podstawie analizy ryzyka, mogą przyznać odstępstwa od środków przewidzianych w sekcji 4 i 5 w przypadku potwierdzenia występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków w wylęgarni.

2. Właściwe władze mogą przyznać odstępstwa od środków przewidzianych w art. 18 lit. b) i c), art. 22 i art. 30 lit. b), c) i f) w przypadku ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków w gospodarstwie niehandlowym/hodowli ptaków domowych, cyrku, zoo, sklepie zoologicznym, parku natury, na ogrodzonym obszarze, gdzie drób lub inne ptactwo trzymane są do celów naukowych lub do celów związanych z ochroną zagrożonych gatunków lub oficjalnie zarejestrowanych rzadkich ras drobiu lub innego ptactwa.

3. W drodze odstępstwa od sekcji 4 i 5, w przypadku ogniska wysoce zjadliwej grypy ptaków, Państwa Członkowskie mogą, na podstawie analizy ryzyka, wprowadzić środki szczególne w stosunku do przepływu gołębi pocztowych do, z i w obrębie stref ochrony i nadzoru.

4. Odstępstwa przewidziane w ust. 1, 2 i 3 zostają przyznane jedynie pod warunkiem, że nie zagrażają zwalczaniu choroby i podstawowym interesom Wspólnoty.

5. Państwa Członkowskie przyznające odstępstwa opisane w ust. 1, 2 i 3 bezzwłocznie informują o nich Komisję.

6. Komisja we wszystkich przypadkach jak najszybciej dokonuje przeglądu sytuacji z zainteresowanym Państwem Członkowskim i w Komitecie.

Mając na uwadze przyznane odstępstwo, zgodnie z ust. 1, 2 i 3, przyjąć można środki zapobiegające rozprzestrzenieniu się ptasiej grypy, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3.

Artykuł 34 Środki bezpieczeństwa biologicznego

1. Aby zapobiec rozprzestrzenianiu się ptasiej grypy, właściwe władze mogą, oprócz środków przewidzianych w sekcji 4, 5 i 6, nakazać wprowadzenie dodatkowych środków bezpieczeństwa biologicznego w gospodarstwach w strefach ochrony i nadzoru i w dalszych strefach zamkniętych, jak i w określonych grupach drobiu i grupach innego ptactwa w zainteresowanym Państwie Członkowskim.

Środki te mogą obejmować zakaz przepływu pojazdów lub osób dostarczających paszę, zbierających jaja, transportujących do ubojni drobiu, zbierających tuszki w celu ich usunięcia oraz zakaz innego przepływu pracowników, lekarzy weterynarii lub osób dostarczających sprzęt rolniczy.

2. Państwa Członkowskie przyjmujące środki zgodnie z ust. 1 bezzwłocznie informują o nich Komisję.

3. Komisja jak najszybciej dokonuje przeglądu sytuacji z zainteresowanym Państwem Członkowskim i w Komitecie.

4. Bez uszczerbku dla decyzji, jakie mają zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 90/424/EWG, dalsze środki nadzoru, bezpieczeństwa biologicznego i zwalczania choroby w celu zapobiegania rozprzestrzeniania się ptasiej grypy mogą zostać przyjęte zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3.

Sekcja 8 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE NA WYPADEK PODEJRZENIA I POTWIERDZENIA WYSOCE ZJADLIWEJ GRYPY PTAKÓW W NIEKTÓRYCH OBIEKTACH INNYCH NIż GOSPODARSTWA I W śRODKACH TRANSPORTU

Artykuł 35 Dochodzenie w sprawie podejrzenia obecności wysoce zjadliwej grypy ptaków w niektórych obiektach innych niż gospodarstwa i w środkach transportu

Jeśli istnieje podejrzenie lub uzyskano potwierdzenie obecności wysoce zjadliwej grypy ptaków w ubojniach, środkach transportu lub posterunkach kontroli granicznej, właściwe władze bezzwłocznie wszczynają dochodzenie w celu potwierdzenia lub wykluczenia obecności choroby zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym.

Artykuł 36 Środki, które mają być stosowane w ubojniach

1. Właściwe władze zapewniają, że gdy istnieje podejrzenie lub potwierdzono wystąpienie wysoce zjadliwej grypy ptaków w ubojni, na podstawie analizy ryzyka, cały drób znajdujący się w ubojni zostaje jak najszybciej zabity lub ubity pod urzędowym nadzorem.

W przypadku uboju drobiu, jego mięso jest trzymane oddzielnie pod urzędowym nadzorem, aż do momentu zakończenia dalszych dochodzeń mających na celu potwierdzenie lub wykluczenie obecności wysoce zjadliwej grypy ptaków, poza dochodzeniami, o których mowa w art. 35.

2. W przypadku potwierdzenia obecności wysoce zjadliwej grypy ptaków, mięso zakażonego drobiu lub innego ptactwa i mięso, które mogło ulec skażeniu, jest usuwane pod urzędowym nadzorem.

Artykuł 37 Środki, które mają być stosowane w posterunkach kontroli granicznej lub w stosunku do środków transportu

1. Właściwe władze zapewniają, że gdy istnieje podejrzenie lub potwierdzono wystąpienie wysoce zjadliwej grypy ptaków w posterunkach kontroli granicznej lub w stosunku do środków transportu, na podstawie analizy ryzyka, cały drób i inne ptactwo w posterunkach kontroli granicznej lub w środkach transportu zostaje jak najszybciej przewiezione w odpowiednie miejsce w celu zabicia lub ubicia pod urzędowym nadzorem.

Jednak właściwe władze mogą zadecydować o nie zabijaniu lub ubijaniu drobiu i innego ptactwa znajdującego się w posterunku kontroli granicznej, które nie miało kontaktu z drobiem lub innym ptactwem podejrzanym o zakażenie.

W przypadku uboju drobiu, jego mięso jest trzymane oddzielnie pod urzędowym nadzorem, aż do momentu zakończenia dalszych dochodzeń mających na celu potwierdzenie lub wykluczenie obecności wysoce zjadliwej grypy ptaków, poza dochodzeniami, o których mowa w art. 35.

2. W przypadku potwierdzenia obecności wysoce zjadliwej grypy ptaków, tuszki zakażonego drobiu lub innego ptactwa i mięso, które może być skażone, są jak najszybciej usuwane pod urzędowym nadzorem.

Artykuł 38 Środki dodatkowe, które mają być stosowane w ubojniach, posterunkach kontroli granicznej lub środkach transportu

Właściwe władze zapewniają, że stosuje się następujące środki dodatkowe w przypadku podejrzenia lub potwierdzenia występowania wysoce zjadliwej grypy ptaków w ubojniach, posterunkach kontroli granicznej lub środkach transportu:

a) żaden drób lub inne ptactwo nie może być wprowadzone do ubojni, posterunku kontroli granicznej lub środka transportu przez minimum 24 godziny po zakończeniu czyszczenia i dezynfekcji określonych w lit. b) zgodnie z art. 49; w przypadku posterunków kontroli granicznej, zakazem wprowadzania można objąć inne zwierzęta;

b) czyszczenie i dezynfekcja budynków, urządzeń i pojazdów odbywają się pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii zgodnie z art. 49;

c) przeprowadzone jest dochodzenie epidemiologiczne;

d) środki, o których mowa w art. 7 ust. 2, stosuje się w gospodarstwie pochodzenia drobiu zakażonego lub tuszek i w gospodarstwach kontaktowych;

e) jeśli badanie epidemiologiczne i dalsze dochodzenia nie wskazują inaczej, zgodnie z art. 35, środki, o których mowa w art. 11, stosuje się w gospodarstwie pochodzenia;

f) izolat wirusa ptasiej grypy poddawany jest procedurze laboratoryjnej w celu ustalenia podtypu wirusa, zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym.

ROZDZIAŁ V

ŚRODKI, KTÓRE MAJĄ BYĆ STOSOWANE NA WYPADEK OGNISKA GRYPY PTAKÓW O NISKIEJ ZJADLIWOŚCI

SEKCJA 1 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE W GOSPODARSTWACH

ARTYKUł 39 Środki, które mają stosować właściwe władze

1. Bez uszczerbku dla środków przewidzianych w art. 7 ust. 2 lit. a), b), c), e), g) i h), właściwe władze zapewniają, że w wypadku ognisk grypy ptaków o niskiej zjadliwości, środki przewidziane w ust. 2 do 6 niniejszego artykułu podjęte zostają na podstawie analizy ryzyka i z uwzględnieniem przynajmniej tych kryteriów, jakie zostały określone w załączniku V.

2. Właściwe władze zapewniają, że cały drób w gospodarstwie i inne ptactwo z gatunków, u których potwierdzono występowanie grypy ptaków o niskiej zjadliwości, zostanie poddane wybijaniu pod urzędowym nadzorem w taki sposób, aby wykluczyć ryzyko rozprzestrzenienia się choroby.

Wybijaniem można objąć inne ptactwo w gospodarstwie, w zależności od ryzyka, jakie stwarza ono dla dalszego rozprzestrzeniania się ptasiej grypy oraz inne gospodarstwa, które na podstawie badania epidemiologicznego można uznać za gospodarstwa kontaktowe.

Przed wybijaniem, żaden drób lub inne ptactwo nie wjeżdża na teren gospodarstwa ani go nie opuszcza, chyba że właściwe władze na to zezwolą.

3. Dla celów ust. 2, wybijanie przeprowadza się zgodnie z dyrektywą 93/119/EWG, a właściwe władze decydują, czy drób lub inne ptactwo zostaje:

a) jak najszybciej zabite, lub

b) ubite w wyznaczonej ubojni, pod warunkiem zastosowania środków bezpieczeństwa biologicznego.

4. Właściwe władze zapewniają, że pod urzędowym nadzorem następuje usunięcie:

a) tuszek, oraz

b) jaj wylęgowych w gospodarstwie.

5. Właściwe władze zapewniają, że podjęte zostają następujące środki:

a) jaja wylęgowe zebrane w gospodarstwie w okresie pomiędzy prawdopodobnym dniem wystąpienia w gospodarstwie grypy ptaków o niskiej zjadliwości a zastosowaniem środków, o których mowa w niniejszej dyrektywie, są w miarę możliwości zidentyfikowane, a wylęg z nich odbywa się pod urzędowym nadzorem;

b) drób, który już się wykluł z jaj zebranych z gospodarstwa w okresie pomiędzy prawdopodobnym dniem wystąpienia w gospodarstwie grypy ptaków o niskiej zjadliwości a zastosowaniem środków, o których mowa w niniejszej dyrektywie, zostaje umieszczony pod urzędowym nadzorem i przeprowadzone zostanie dochodzenie zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym;

c) jaja przeznaczone do spożycia, znajdujące się w gospodarstwie i dalej produkowane w gospodarstwie przed wybijaniem, zgodnie z ust. 2, są transportowane do wyznaczonego zakładu pakującego lub poddane obróbce lub usunięte;

d) wszelkie materiały lub substancje, które mogą być skażone, są poddane obróbce zgodnie z poleceniami urzędowego lekarza weterynarii lub usuwane;

e) obornik, gnojowica i podściółka, które mogą być skażone, są poddane obróbce zgodnie z art. 49;

f) po wybijaniu, budynki wykorzystywane do trzymania drobiu i innego ptactwa, urządzenia, które mogą być skażone i pojazdy wykorzystywane do transportu tuszek, paszy, obornika, gnojowicy i podściółki, a także wszelkie inne materiały lub substancje, które mogą być skażone, są jak najszybciej oczyszczane, dezynfekowane lub poddawane obróbce zgodnie z art. 49;

g) bez pozwolenia właściwych władz, zwierzęta domowe, inne niż te mające dostęp jedynie do pomieszczeń mieszkalnych dla ludzi, nie mogą mieć wstępu na teren lub opuszczać gospodarstwa;

h) w przypadku ogniska pierwotnego grypy ptaków o niskiej zjadliwości, izolat wirusa poddawany jest badaniom laboratoryjnym, w celu ustalenia podtypu wirusa zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym; izolat wirusa, zgodnie z art. 52 ust. 1, zostaje jak najszybciej przekazany do Laboratorium Referencyjnego Wspólnoty;

i) badanie epidemiologiczne zostaje zakończone.

6. Właściwe władze mogą zastosować dodatkowe środki bezpieczeństwa, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się grypy ptaków o niskiej zjadliwości, łącznie z określeniem miejsca przeznaczenia i określeniem poddania jaj obróbce oraz poddania pozyskanego mięsa obróbce, pod warunkiem, że przestrzegana jest procedura, o której mowa w ust. 3 lit. b).

7. Państwa Członkowskie stosujące środki przewidziane w ust. 2, 4 i 5 informują o nich Komisję.

Artykuł 40 Odstępstwa dla niektórych obiektów

1. Właściwe władze mogą przyznać odstępstwa od środków, o których mowa w art. 39 ust. 2 i art. 39 ust. 4 lit. b) na wypadek ogniska grypy ptaków o niskiej zjadliwości w gospodarstwie niehandlowym/hodowli ptaków domowych, cyrku, zoo, sklepie zoologicznym, parku natury, na ogrodzonym obszarze, gdzie drób lub inne ptactwo trzymane są do celów naukowych lub do celów związanych z ochroną zagrożonych gatunków lub oficjalnie zarejestrowanych rzadkich ras drobiu lub innego ptactwa, pod warunkiem, że odstępstwa takie nie zagrażają zwalczaniu chorób i nie naruszają podstawowych interesów Wspólnoty.

2. Właściwe władze zapewniają, że w przypadku przyznania odstępstwa, zgodnie z ust. 1, drób i inne ptactwo, którego dotyczy odstępstwo:

a) jest trzymane w całkowitej izolacji od innego drobiu lub innego ptactwa oraz, w miarę możliwości, od dzikiego ptactwa;

b) musi być poddane dalszej kontroli i badaniom w rozumieniu podręcznika diagnostycznego, aż do momentu, gdy badania laboratoryjne wykażą, że nie stanowią one znaczącego zagrożenia dla dalszego rozprzestrzeniania się wysoce zjadliwej grypy ptaków; oraz

c) nie są przemieszczane z gospodarstwa pochodzenia, za wyjątkiem do uboju lub do innego gospodarstwa:

i) znajdującego się w tym samym Państwie Członkowskim, zgodnie z instrukcjami właściwych władz; lub

ii) w innym Państwie Członkowskim, co podlega zgodzie Państwa Członkowskiego miejsca przeznaczenia.

3. Właściwe władze mogą na wypadek ogniska grypy ptaków o niskiej zjadliwości w wylęgarniach, na podstawie analizy ryzyka, przyznać odstępstwa od niektórych lub wszystkich środków, o których mowa w art. 39.

4. Państwa Członkowskie opracowują szczegółowe zasady przyznawania odstępstw zgodnie z ust. 1 i 3, biorąc przy tym pod uwagę gwarancje zdrowia zwierząt, jakie można uzyskać, oraz przewidują alternatywne właściwe środki.

5. Państwa Członkowskie, zgodnie z ust. 1 i 3, bezzwłocznie informują Komisję o wszelkich przyznanych odstępstwach.

6. Komisja jak najszybciej dokonuje przeglądu sytuacji z zainteresowanym Państwem Członkowskim i w Komitecie.

7. Mając na uwadze przyznane odstępstwo, zgodnie z ust. 1, przyjąć można środki zapobiegające rozprzestrzenieniu się ptasiej grypy, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3.

SEKCJA 2 ŚRODKI, KTÓRE MAJą BYć STOSOWANE NA WYPADEK OGNISKA GRYPY PTAKÓW O NISKIEJ ZJADLIWOśCI W ODDZIELNYCH JEDNOSTKACH PRODUKCYJNYCH I GOSPODARSTWACH KONTAKTOWYCH

ARTYKUł 41 Środki, które mają być stosowane na wypadek ogniska grypy ptaków o niskiej zjadliwości w oddzielnych jednostkach produkcyjnych

1. Na wypadek ogniska grypy ptaków o niskiej zjadliwości w gospodarstwie składającym się z dwóch lub więcej oddzielnych jednostek produkcyjnych, właściwe władze mogą przyznać odstępstwa od środków, o których mowa w art. 39 ust. 2, dla jednostek produkcyjnych, w których skład wchodzi zdrowy drób, pod warunkiem, że odstępstwa takie nie zagrażają zwalczaniu choroby i nie naruszają podstawowych interesów Wspólnoty.

2. Państwa Członkowskie opracowują szczegółowe zasady przyznawania odstępstw zgodnie z ust. 1, biorąc przy tym pod uwagę gwarancje zdrowia zwierząt, jakie można uzyskać i przewidują alternatywne właściwe środki.

3. Państwa Członkowskie, zgodnie z ust. 1, bezzwłocznie informują Komisję o wszelkich przyznanych odstępstwach.

4. Komisja jak najszybciej dokonuje przeglądu sytuacji z zainteresowanym Państwem Członkowskim i w Komitecie.

5. Mając na uwadze przyznane odstępstwo, zgodnie z ust. 1, przyjąć można środki zapobiegające rozprzestrzenieniu się ptasiej grypy zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3.

Artykuł 42 Środki, które mają być stosowane w gospodarstwach kontaktowych

1. Właściwe władze na podstawie badania epidemiologicznego decydują, czy gospodarstwo można uznać za gospodarstwo kontaktowe.

Właściwe władze zapewniają, że środki, o których mowa w art. 7 ust. 2, stosuje się do gospodarstw kontaktowych aż do momentu wykluczenia obecności grypy ptaków o niskiej zjadliwości w rozumieniu podręcznika diagnostycznego.

2. Na podstawie badania epidemiologicznego, właściwe władze stosują środki, o których mowa w art. 39 w stosunku do gospodarstw kontaktowych, a w szczególności jeżeli gospodarstwo kontaktowe znajduje się na obszarze o wysokiej populacji drobiu.

Główne kryteria, jakie należy wziąć pod uwagę stosując w gospodarstwach kontaktowych środki, o których mowa w art. 39, zostały określone w załączniku IV.

3. Właściwe władze zapewniają pobranie próbek z drobiu przy zabiciu, aby potwierdzić lub wykluczyć ryzyko występowania wirusa grypy ptaków o niskiej zjadliwości w tych gospodarstwach kontaktowych, w rozumieniu podręcznika diagnostycznego.

SEKCJA 3 USTANOWIENIE STREF ZAMKNIęTYCH

ARTYKUł 43 Ustanowienie stref zamkniętych w przypadku ognisk grypy ptaków o niskiej zjadliwości

Bezzwłocznie po wystąpieniu ogniska grypy ptaków o niskiej zjadliwości, właściwe władze ustanawiają strefę zamkniętą o minimalnym promieniu trzech kilometrów wokół danego gospodarstwa.

Artykuł 44 Środki, które mają być stosowane w strefie zamkniętej

1. Właściwe władze zapewniają, że w strefie zamkniętej stosuje się następujące środki:

a) jak najszybciej stworzony zostaje spis całego drobiu w gospodarstwie;

b) przeprowadza się badania laboratoryjne w gospodarstwach drobiarskich w minimalnym promieniu jednego kilometra wokół gospodarstwa zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym.

c) wszelki przepływ drobiu, kur niosek, piskląt jednodniowych, jaj wylęgowych i przeznaczonych do spożycia w strefie zamkniętej podlega zgodzie i innym środkom kontrolnym, jakie właściwe władze uznają za stosowne; zakaz ten nie dotyczy przejazdu przez strefę nadzoru drogą lub koleją bez rozładunku lub zatrzymywania się;

d) zakazany jest przepływ drobiu, kur niosek, piskląt jednodniowych, jaj wylęgowych i przeznaczonych do spożycia ze strefy zamkniętej przez pierwsze 15 dni od ustanowienia tej strefy, chyba, że właściwe władze zezwolą na bezpośredni transport:

i) drobiu na ubój do ubojni w tym samym Państwie Członkowskim;

ii) kur niosek do gospodarstwa pod urzędowym nadzorem w tym samym Państwie Członkowskim, w którym nie ma innego drobiu; takie gospodarstwa umieszczone zostaje pod urzędowym nadzorem po przybyciu niosek;

iii) piskląt jednodniowych:

- do gospodarstwa lub kurnika takiego gospodarstwa w tym samym Państwie Członkowskim, w którym nie ma innego drobiu, pod warunkiem zastosowania odpowiednich środków bezpieczeństwa biologicznego i umieszczenia po transporcie gospodarstwa pod urzędowym nadzorem, lub

- do innych gospodarstw, jeśli pisklęta jednodniowe wykluły się z jaj wylęgowych pochodzących z gospodarstw drobiarskich znajdujących się poza strefą zamkniętą, pod warunkiem, że wylęgarnia miejsca wysyłki może zapewnić dzięki swojej logistyce i warunkom pracy zgodnym z bezpieczeństwem biologicznym, że nie nastąpił kontakt z jajami wylęgowymi lub jednodniowymi pisklętami pochodzącymi ze stad drobiu w strefie zamkniętej i które w związku z tym mają inny stan zdrowia;

iv) jaj wylęgowych do wyznaczonej wylęgarni; jaja wylęgowe i ich opakowanie są przed wysyłką dezynfekowane i można zagwarantować identyfikację pochodzenia tych jaj;

v) jaj przeznaczonych do spożycia do wyznaczonego zakładu pakowania, pod warunkiem, że zostają one zapakowane w opakowanie jednorazowego użytku i że stosuje się wszystkie środki bezpieczeństwa biologicznego zgodnie z instrukcjami właściwych władz;

e) tuszki są usuwane;

f) wszelkie osoby wchodzące na teren gospodarstwa w strefie zamkniętej lub je opuszczające przestrzegają właściwych środków bezpieczeństwa biologicznego mających na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się ptasiej grypy;

g) pojazdy i urządzenia używane do transportu żywego drobiu lub innego ptactwa, paszy, obornika, gnojowicy i podściółki, a także wszelkie inne materiały lub substancje, które mogą być skażone, zostają oczyszczone i zdezynfekowane tuż po ewentualnym skażeniu, zgodnie z art. 49;

h) żaden drób, inne ptactwo ani inne ssaki domowe nie przybywają na teren gospodarstwa, gdzie trzymany jest drób, ani go nie opuszczają bez pozwolenia właściwych władz; to ograniczenie nie dotyczy ssaków domowych mających dostęp tylko do pomieszczeń mieszkalnych ludzi w takim gospodarstwie i gdy można wykluczyć wszelki kontakt z drobiem lub innym ptactwem;

i) o wzroście zachorowalności lub śmiertelności albo znacznym spadku wielkości produkcji w gospodarstwie należy bezzwłocznie powiadomić właściwe władze, które prowadzą odpowiednie dochodzenie zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym;

j) zakazuje się usuwania lub rozprzestrzeniania zużytej podściółki lub obornika, chyba że zezwolą na to właściwe władze; można zezwolić na przepływ obornika z gospodarstwa znajdującego się w strefie zamkniętej do wyznaczonego zakładu w celu poddania obróbce lub tymczasowego przechowywania w celu późniejszego poddania obróbce dla zniszczenia ewentualnej obecności wirusa ptasiej grypy przy zastosowaniu środków bezpieczeństwa biologicznego, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002 lub zasadami szczegółowymi, o których mowa w art. 64 ust. 1;

k) zakazane jest organizowanie targów, jarmarków, pokazów lub innych imprez gromadzących drób lub inne ptactwo, chyba że zezwolą na to właściwe władze;

l) drób lub inne ptactwo do ponownego zasiedlenia dzikiej zwierzyny nie jest wypuszczane.

2. Właściwe władze mogą na podstawie analizy ryzyka wprowadzić dalsze środki poza środkami przewidzianymi w tej sekcji i informują o tym Komisję.

3. Mając na uwadze środki, o których mowa w ust. 2, przyjąć można dalsze środki, aby zapobiec rozprzestrzenianiu się ptasiej grypy zgodnie procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3.

Artykuł 45 Okres obowiązywania środków

Środki opisane w niniejszej sekcji stosuje się:

a) przynajmniej przez 21 dni od daty ukończenia wstępnego czyszczenia i dezynfekcji w zakażonym gospodarstwie zgodnie z art. 49 i do momentu, kiedy właściwe władze, na podstawie dochodzeń i badań laboratoryjnych wykonanych w strefie zamkniętej zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym i na podstawie analizy ryzyka, uznają, że ryzyko rozprzestrzeniania się grypy ptaków o niskiej zjadliwości jest niewielkie; lub

b) przynajmniej przez 42 dni od dnia potwierdzenia ogniska i do momentu, kiedy właściwe władze, na podstawie dochodzeń i badań laboratoryjnych wykonanych w strefie zamkniętej zgodnie z podręcznikiem diagnostycznym i na podstawie analizy ryzyka, uznają, że ryzyko rozprzestrzeniania się grypy ptaków o niskiej zjadliwości jest niewielkie.

Artykuł 46 Odstępstwa

1. Właściwe władze mogą na podstawie analizy ryzyka przyznać odstępstwa od środków przewidzianych w art. 43 i 44 w przypadku potwierdzenia grypy ptaków o niskiej zjadliwości w wylęgarni.

2. Właściwe władze mogą przyznać odstępstwa od środków przewidzianych w art. 43 i art. 44 lit. c), d), h) i i) w przypadku ogniska w gospodarstwie niehandlowym/hodowli ptaków domowych, cyrku, zoo, sklepie zoologicznym, parku natury, na ogrodzonym obszarze, gdzie drób lub inne ptactwo trzymane są do celów naukowych lub do celów związanych z ochroną zagrożonych gatunków lub oficjalnie zarejestrowanych rzadkich ras drobiu lub innego ptactwa, pod warunkiem, że takie odstępstwa nie zagrażają zwalczaniu choroby i podstawowym interesom Wspólnoty.

3. Państwa Członkowskie przyznając odstępstwa opisane w ust. 1 i 3 bezzwłocznie informują o nich Komisję.

4. Komisja jak najszybciej dokonuje przeglądu sytuacji z zainteresowanym Państwem Członkowskim i w Komitecie.

5. Mając na uwadze przyznane odstępstwo, zgodnie z ust. 1 i 2, przyjąć można środki zapobiegające rozprzestrzenieniu się ptasiej grypy zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 65 ust. 3.

ROZDZIAŁ VI

ŚRODKI DOTYCZĄCE ZDROWIA PUBLICZNEGO ORAZ ZWIERZĄT INNYCH NIŻ DRÓB LUB INNE PTACTWO

Artykuł 47 Środki w zakresie zdrowia publicznego

1. Państwa Członkowskie zapewniają, że na wypadek ognisk lub potwierdzenia wszelkich innych przypadków wirusów ptasiej grypy w drobiu i innym ptactwie lub ssakach, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego, właściwe władze jak najszybciej kontaktują się z właściwym krajowym organem ds. zdrowia publicznego, aby zadecydować o wczesnym przyjęciu właściwych środków ochronnych mających na celu ograniczenie zakażeń grypą pracowników zatrudnionych przy hodowli drobiu i innych narażonych osób.

2. W przypadku wykry