PL    PL  
 KOMISJA  
EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 13.12.2013 r. 
COM(2013) 934 final 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAM ENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
Stosowanie korekt fina nsowych netto wobec pa ństw członkowskich 
w rolnictwie i polityce spójno ści 
 
 
2 
 Spis treści 
 
1. Wprowadzenie ....................................................................................................3  
2. Ogólne ramy prawne dotycz ące stosowania korekt finansowych..................4  
2.1. Przepisy i zasady dotycz ące korekt finansowych netto.......................................4  
2.2. Podejście budżetowe i ksi ęgowe do kwot podlegaj ących korektom finansowym 
netto – instrument w postaci dochodów przeznaczonych na okre ślony cel.........................7  
3. Zasady sektorowe dotycz ące korekt finansowych netto .................................7  
3.1. Rolnictwo ............................................................................................................7  
3.1.1.  W przepisach prawnych zawsze s ą przewidziane korekty  finansowe netto........7  
3.1.2.  Dalsza konsolidacja mechanizmów prawnych zwi ązanych z korektami 
finansowymi netto .............................................................................................10  
3.1.2.1.  Koncentracja na w ydatkach obarczonych wi ększym ryzykiem................10  
3.1.2.2.  Brak swobody uznania i niew ielka liczba korekt rycza łtowych ...............11  
3.1.2.3.  Krótsza procedura zgodno ści ....................................................................12  
3.1.3.  Wstrzymanie p łatności i zawieszenie p łatności w ramach WPR zostan ą 
dostosowane do praktyki w przypadku funduszy w ramach polityki spójno ści14  
3.2. Fundusze w ramach polityki spójno ści..............................................................15  
3.2.1.  Nowy przepis dotycz ący stosowania przez Komisj ę korekt finansowych netto 
wobec pa ństw członkowskich ...........................................................................15  
3.2.2.  Korekty finansowe w przypadku nieprawid łowości/defektów stwierdzonych 
przed 15 lutego ka żdego roku............................................................................16  
3.2.3.  Ocena legalno ści i prawid łowości dokonywana przez Komisj ę na podstawie 
sprawozda ń finansowych, opinii audyto ra i dokumentów towarzysz ących 
przedkładanych do dnia 15 lutego ka żdego roku ..............................................17  
3.2.4.  Stwierdzenie nieprawid łowości wskazuj ących na powa żne defekty na 
podstawie unijnych kontroli po 15 lutego ka żdego roku...................................17  
3.2.5.  Uspójnienie dobrych praktyk w zakresi e nadzoru sprawowanego przez Komisj ę 
w ramach wspólnego zarz ądzania .....................................................................22  
 
3 
  
1. Wprowadzenie  
 
W związku ze wzrostem poziomu b łędu, jaki Europejski Trybuna ł Obrachunkowy (ETO) 
odnotowa ł w swoim sprawozdaniu rocznym dotycz ącym roku bud żetowego 2012, 
sprawozdawca ds. absolutorium oraz koordynatorzy z g łównych ugrupowa ń politycznych w 
Komisji Kontroli Bud żetowej Parlamentu Europejs kiego skierowali pismo do 
przewodnicz ącego Barroso. Zwrócili si ę w nim do Komisji z wnioskiem o przed łożenie 
komunikatu, w którym  Komisja jasno okre śliłaby, jaki bardziej s kuteczny system korekt 
finansowych netto zamierza wprowadzi ć w odniesieniu do okresu finansowania 2014–2020 
dla państw członkowskich w przypadkach odnotowania uchybie ń dotyczących programów 
objętych zarz ądzaniem dzielonym1. Korekty finansowe netto oznaczaj ą ostateczne 
zmniejszenie środków dla pa ństwa członkowskiego, którego korekta dotyczy. 
Niniejszy komunikat stanowi odpowied ź na ten wniosek. Komisja wyja śnia w nim, w jaki 
sposób zamierza stosowa ć nowe instrumenty i wymogi zwi ązane z korektami finansowymi 
netto, okre ślone w ramach prawnych dotycz ących okresu finansowania 2014–2020, i jaki 
będzie miało to wpływ na państwa członkowskie. 
W rolnictwie korekty finansowe netto prowadz ące do utraty unijnych środków finansowych 
przez dane pa ństwo członkowskie by ły już zwykłą praktyką. W nowych przepisach 
dotyczących okresu finansowania 2014–2020 stan ten utrzymano, koncentruj ąc się przy tym 
na konsolidacji istniej ących mechanizmów.  
W przypadku polityki spójno ści korekty finansowe netto prowadz ące do zwrotu wcze śniej 
wypłaconych kwot do bud żetu UE stanowi ły wyjątek. W odniesieniu do nowego okresu 
programowania 2014–2020 planowana jest wi ększa zmiana w nowych przepisach, które maj ą 
zostać przejęte i które rozszerz ą uprawnienia Komisji w zak resie stosowania korekt 
finansowych netto wobec pa ństw członkowskich w przypadkach stwierdzenia powa żnych 
defektów w systemach zarz ądzania i kontroli. Ra my prawne dotycz ące korekt finansowych 
netto przewidziane na okres 2014–2020 nie pozostawiaj ą Komisji żadnej swobody uznania, 
jeśli chodzi o przyjmowanie decyzji w spra wie korekt. Korekty finansowe netto stan ą się 
standardow ą reakcją w przypadku powa żnych defektów i b ędą stosowane zgodnie z jasno 
określonym zestawem przejrzysty ch kryteriów i warunków. 
Przy stosowaniu korekt finans owych netto w odniesieniu do środków i programów obj ętych 
okresem finansowania 2014–2020 odpowiednie s łużby będą stosować najlepsze praktyki, aby 
uspójnić w obu tych obszarach obj ętych zarz ądzaniem dzielonym skuteczne korzystanie z 
tego ważnego instrumentu koryguj ącego w celu ochrony bud żetu Unii. Takie uspójnienie 
                                                            
1 W piśmie nawiązano też do komunikatu o ochronie bud żetu UE (COM(2013) 682 final/2), opublikowanego w 
dniu 30 wrze śnia 2013 r. zgodnie z wnioskiem Parlamentu Europejskiego zawartym w rezolucji w sprawie 
absolutorium bud żetowego za rok bud żetowy 2011. 
 
4 
 najlepszych praktyk b ędzie także dotyczy ło wstrzymania p łatności i zawieszenia p łatności. 
Model, który stosuje si ę z powodzeniem w polityce spójno ści, wprowadzono mutatis 
mutandis  także w obszarze rolnic twa dla okresu 2014–2020. 
Komisja uwa ża, że wszystkie korekty finansowe, w tym te, w przypadku których pa ństwa 
członkowskie mog ą zgłosić nowe projekty i nowe wydatk i, aby ponownie wykorzysta ć 
skorygowane kwoty, chroni ą budżet UE. Niemniej jednak efekt odstraszaj ący korekt 
finansowych netto, w przypadku których pa ństwa członkowskie nie mog ą ponownie 
wykorzysta ć skorygowanych i zwróconych kwot, trac ąc w związku z tym środki, jest z 
pewnością większy. Zach ęca to państwa członkowskie do samodzielnego wykrywania i 
korygowania b łędów, co przyczynia si ę do usprawnienia systemów zarz ądzania i kontroli. 
2. Ogólne ramy prawne dotycz ące stosowania korekt finansowych  
2.1. Przepisy i zasady dotycz ące korekt finansowych netto 
Zgodnie z art. 317 TFUE przepisy dotycz ące stosowania korekt finansowych netto okre ślono 
w rozporz ądzeniu finansowym (RF), a bardziej szczegó łowe przepisy w tej kwestii zawarte 
są w rozporz ądzeniach sektorowych przyj ętych przez Parlament Europejski i Rad ę. W 
obrębie tych ram prawnych Komisja przyjmuj e akty delegowane i akty wykonawcze oraz 
może wydawa ć wytyczne z obja śnieniami poszczególnych kwestii.  
Na poniższym diagramie przedstawiono poszczególne poziomy ogólnych ram prawnych 
obowiązujących przy stosowaniu korekt finansowych: 
 
5 
  
Wytyczne Artykuł 317 TFUE
Akty 
delegowane Rolnictwo: 
• rozporz ądzenie 
horyzontalne w sprawie 
finansowania WPR, zarządzania nią i 
monitorowania jej (korekty 
finansowe i zawieszenie 
płatności w przypadku EFRG i 
EFRROW) 
• rozporz ądzenie w sprawie 
wspólnych przepisów 
(EFFROW, przerwanie 
płatności) 
Akty wykonawcze Fundusze w ramach polityki 
spójności: rozporz ądzenie w 
sprawie wspólnych przepisów 
 
 Artykuł 80 rozporz ądzenia 
finansowego (RF) 
Akty 
delegowane Akty wykonawcze
 
W nowym RF wprowadzono spójne ramy dl a wszystkich obszarów polityki, obejmuj ące w 
szczególno ści zasady nak ładania korekt finansowych na pa ństwa członkowskie: 
Artykuł 80 RF - Zasady dotycz ące odzyskiwania środków 
… 
4. Komisja stosuje wobec pa ństw członkowskich korekty finansowe w celu wykluczenia z 
finansowania przez Uni ę wydatków dokonanych z naruszeniem maj ących zastosowanie przepisów. 
Komisja opiera korekty finansowe na wskazaniu kwot wyp łaconych nienale żnie i na ich skutkach 
finansowych dla bud żetu. Jeżeli kwot tych nie mo żna dokładnie ustali ć, Komisja mo że zastosowa ć 
ekstrapolacj ę korekty lub korekty rycza łtowe zgodnie z przepisami sektorowymi. 
Podejmuj ąc decyzję w sprawie kwoty korekty finansowej, Komisja uwzgl ędnia charakter i wag ę 
naruszenia maj ących zastosowanie przepisów oraz skutki finansowe dla bud żetu, także w przypadku 
uchybień w systemach zarz ądzania i kontroli. 
Kryteria ustalania korekt finansowych i stosowan ą procedur ę określa się w przepisach sektorowych. 
5. Metodologi ę ekstrapolacji korekt lub korekt rycza łtowych okre śla się zgodnie z przepisami 
sektorowymi w celu umo żliwienia Komisji ochrony interesów finansowych Unii. 
Zgodnie z art. 80 RF i rozporz ądzeniami sektorowymi Ko misja stosuje trzy nast ępujące 
rodzaje korektach finansowych: 
 
6 
 1. korekty finansowe w indywidualn ych przypadkach, oparte na dok ładnym wskazaniu 
wydatków dokonanych z naruszeniem przepisów  i na ich skutkach finansowych dla 
budżetu, 
2. ekstrapolowane korekty finansowe oraz  
3. ryczałtowe korekty finansowe. 
Ekstrapolowane i rycza łtowe korekty finansowe mo żna stosowa ć jedynie wówczas, gdy nie 
można wskaza ć dokładnej kwoty do korekty. Ekstrapolowane korekty finansowe musz ą 
opierać się na reprezentatywnej próbie, która umo żliwia okre ślenie liczbowe odno śnej kwoty 
z wystarczaj ącą pewnością.  
Poniższy diagram zawiera przegl ąd odpowiednich mechanizmów zwi ązanych ze 
stosowaniem korekt finansowych: 
 
 
Szczegóły dotyczące stosowania korekt finansowych w ró żnych obszarach polityki obj ętych 
zarządzaniem dzielonym zamieszczono w sekcji 3 niniejszego komunikatu. 
 
7 
 2.2. Podejście budżetowe i ksi ęgowe do kwot podlegaj ących korektom finansowym 
netto – instrument w postaci dochodów przeznaczonych na okre ślony cel 
Korekty finansowe przek ładają się na „dochody pochodz ące ze zwrotów nienale żnie 
wypłaconych kwot” i s ą traktowane jako dochody przeznaczone na okre ślony cel (art. 21 ust. 
3 lit. c) RF).  
 Rozporządzenie finansowe2 nie zawiera, poza dwoma wyj ątkami, szczegó łowych przepisów 
dotyczących sposobów wykorzystania dochodów przeznaczonych na okre ślony cel, których 
źródłem są korekty finansowe netto.  
   
Artykuł 7 zasad stosowania rozporz ądzenia finansowego stanowi jednak, że w uwagach do 
budżetu wskazuje si ę, w których liniach mo żna zapisa ć środki odpowiadaj ące dochodom 
przeznaczonym na okre ślony cel.
 W związku z tym korekty finansowe netto zwracane do 
budżetu UE w formie dochodów przeznaczonych na okre ślony nie s ą zarezerwowane dla 
określonych pa ństw członkowskich.  
 
   
3. Zasady sektorowe dotycz ące korekt finansowych netto 
3.1. Rolnictwo 
3.1.1.  W przepisach prawnych zawsze s ą przewidziane korekty finansowe netto 
Zgodnie z ramami prawnymi wspólnej polityki rolnej (WPR) korekty finansowe stosowane 
przez Komisj ę wobec pa ństw członkowskich po zako ńczeniu procedury kontroli zgodno ści 
rozliczeń zawsze by ły korektami netto od czasu pierwszej decyzji w sprawie rozliczenia 
rachunków podj ętej w 1976 r. i takimi pozostan ą zarówno w przypadku Europejskiego 
Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG), jak i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz 
Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), poniewa ż:  
                                                            
2 W przypadku Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) środki przeznacza si ę „zgodnie z 
pochodzeniem dochodów” (art. 174 ust. 1 RF) a w przypadku instrumentów finansowych – na „ten sam instrument finansowy” (art. 140 ust. 6 RF). Korekta finansowa 
netto Dochody przeznaczone 
na określony cel 
art. 21 ust. 3 lit. c ) RF 
Dochody przeznaczone 
na określony cel 
art. 21 ust. 3 lit. c) RF Środki w bud żecie UE 
art. 7 zasad stosowania 
rozporządzenia 
finansowego 
 
8 
 - kwoty skorygowane s ą w rzeczywisto ści zwracane do bud żetu UE przez pa ństwa 
członkowskie, oraz 
- kwoty otrzymane s ą traktowane jako dochody przeznaczone na okre ślony cel w 
budżecie UE. Wykorzystuje si ę je na finansowanie ogó lnych wydatków w ramach 
WPR bez przeznaczania ich dla konkretnego pa ństwa członkowskiego (zob. tak że 
ramka poni żej).  
Co roku Komisja przyjmuje od 2 do 4 decyzji w sprawie zgodno ści rozlicze ń w odniesieniu 
do zbioru indywidualnych korekt fi nansowych. W 2013 r. Komisja przyj ęła 4 takie decyzje, 
obejmujące 147 indywidualnych korekt  finansowych netto na łączną kwotę 1,1 mld EUR (2 
% wydatków na WPR przewidzianych w bud żecie na 2013 r.). Potw ierdza to tendencj ę 
zwyżkową odnotowan ą przez Trybuna ł w swoim sprawozdaniu rocznym za 2012 r., pkt 
4.293. 
 
 
 
 
Korekty finansowe netto przyj ęte w 2013 r. (kwoty w EUR) : 
Decyzja: 40 41 42 43 OGÓŁEM 
EFRG 285 582 274 -130 136 896,33 -142 637 397 -303 566 912 -861 923 480 
EFRROW -104 699 558 -88 444 255 -32 467 218 -10 598 290 -236 209 321 
POZOSTA ŁE -7 091 796 -8 757 551 -2 661 224 -121 357 -18 631 930 
OGÓŁEM -397 373 628 -227 338 703 -177 765 840 -314 286 560 -1 116 764 733 
70 % korekt finansowych przyj ętych w 2013 r. dotyczy 4 pa ństw członkowskich (GR, UK, 
FR i PL). To nagromadzenie korekt w przypadku czterech wymienionych pa ństw 
członkowskich nie jest jednak zjawiskiem sta łym, lecz ulega zmianie z roku na rok w 
zależności od zmian w jako ści krajowych i regionalnych systemów kontroli. 
                                                            
3 W 2012 r. Komisja podj ęła trzy decyzje w sprawie zgodno ści rozlicze ń, prowadz ące do korekt finansowych na 
kwotę 651 mln EUR (przy czym 503 mln EUR dotyczy ło EFRG, a 148 mln EUR – EFRROW). Średnia kwota korekt 
finansowych w ostatnim pi ęcioletnim okresie (2008–2012) by ła o 30 % wy ższa niż w poprzednim okresie 
(2003–2007), bior ąc pod wag ę wzrost bud żetu między tymi dwoma okresami. 
 
9 
 W przypadku EFRG korekty finansowe wykonuje si ę przez odliczenie odpowiednich kwot 
od miesi ęcznych p łatności dokonywanych przez Komisj ę na rzecz danych pa ństw 
członkowskich w drugim miesi ącu następującym po podj ęciu przez Komisj ę decyzji w 
sprawie korekty finansowej.  
W przypadku EFFROW korekty finansowe wykonuje si ę w drodze nakazu odzyskania 
środków, w którym żąda się od państwa członkowskiego zwrotu od powiednich kwot do 
budżetu UE. 
Sposób traktowania dochodów przeznaczonych na okre ślony cel 
Kwoty obj ęte korektami i odzyskane przez Komisj ę zapisuje si ę w budżecie UE jako dochody 
przeznaczone na okre ślony cel w odpowiednich liniach bud żetowych (pozycja 67 01 w przypadku 
EFRG, pozycja 67 11 w przypadku EFRROW).  
W przypadku EFRG dochod y przeznaczone na okre ślony cel, wynikaj ące z korekt, mo żna 
wykorzysta ć w liniach bud żetowych na pokrycie dowolnych wydatków w ramach EFRG, które nie s ą 
zarezerwowane dla okre ślonego pa ństwa członkowskiego. W uwagach bud żetowych do rozdzia łów 
05 02 (rynki) i 05 03 (p łatności bezpośrednie) wyra źnie wskazano, że potrzeby EFRG w zakresie 
finansowania zmniejsza si ę systematycznie w trakcie procedury bud żetowej o kwot ę szacunkowych 
dochodów przeznaczonych na okre ślony cel, która b ędzie dostępna w nast ępstwie korekt finansowych 
dokonywanych w danym roku bud żetowym. Na przyk ład w bud żecie na 2012 r. zapisano wst ępną 
kwotę korekt finansowych w wysoko ści 600 mln EUR, a kwota dochodów przeznaczonych na 
określony cel, które faktycznie udost ępniono i wykorzystano w tym roku bud żetowym, wynios ła 
647,8 mln EUR.  
W przypadku EFRROW, poniewa ż zobowiązania bud żetowe zosta ły wykorzystane przez pa ństwo 
członkowskie, kiedy zadeklarowa ło ono wydatki do zwrotu przez Komisj ę, odzyskanych kwot nie 
można ponownie wykorzysta ć. Środki na p łatności z dochodów przeznaczonych na okre ślony cel 
można wykorzysta ć na płatności z linii bud żetowej przeznaczonej na EFFROW. Mo żna z nich 
dokonać dowolnej otwartej p łatności na dowolny program rozwoju obszarów wiejskich. Dlatego te ż 
dochody przeznaczone na okre ślony cel w ramach EFFROW zmniejszaj ą ogólne zapotrzebowanie na 
środki na p łatności i pozwalaj ą występować o mniejsze kwoty dodatkowych środków na p łatności. W 
2012 r. dochody przeznaczone na okre ślony cel pochodz ące z korekt dotycz ących EFFROW wynios ły 
55 mln EUR.  
Korekty finansowe netto stanowi ą rzeczywiste obci ążenie dla bud żetów krajowych pa ństw 
członkowskich. Dlatego te ż wprowadzono mo żliwość przeprowadzenia korekt w trzech 
rocznych ratach na wniosek danego pa ństwa członkowskiego. Dotychczas wyra żono zgod ę 
na przeprowadzenie korekt w ratach w przypadku Bu łgarii, Grecji, Portugalii, Rumunii, 
Hiszpanii i Litwy. Ponadto pa ństwa członkowskie obj ęte pomoc ą finansow ą UE mog ą 
zwrócić się do Komisji z jednym wnioskiem o odroczenie przeprowadzenia korekt 
finansowych na okres do 18 miesi ęcy przy zastrze żeniu wdro żenia specjalnych planów 
działań naprawczych. Po up ływie okresu odroczenia korekty przeprowadza si ę w trzech 
rocznych ratach. Odroczenia przyznano dotychczas Portugalii i Grecji. Wygasaj ą one dnia 31 
grudnia 2013 r. w przypadku Grecji i dnia 31 maja 2014 r. – w przypadku Portugalii. 
 
10 
 Wpływ korekt finansowych netto na pa ństwa członkowskie 
We wszystkich pa ństwach cz łonkowskich w ładze krajowe i regionalne odpowiedzialne za wdra żanie 
WPR odczuwaj ą bezpośredni wpływ unijnych korekt finansowych netto. Takie korekty, dotycz ące 
wydatków pa ństw członkowskich w poprzednich latach bud żetowych, prowadz ą do zmniejszenia 
unijnego finansowania w bie żącym roku bud żetowym. W wielu przypadkach zmusza to pa ństwa 
członkowskie do znalezienia niezb ędnych środków finansowych na wype łnienie luki, co mo że 
wymagać przesunięć budżetowych lub zmian w bud żecie. W zwi ązku z tym korekty finansowe netto 
doprowadzi ły do konkretnych reakcji bud żetowych i administracyjnych. Przyk ładowo: 
- w Niemczech w 2006 r., w nast ępstwie powracaj ących sporów mi ędzy administracj ą federalną a 
administracj ą landów, wprowadzono zmiany w konstytucji celem wyja śnienia podzia łu obciążeń w 
związku z korektami finansowymi, 
- w Dani, w nast ępstwie znacz ących korekt finansowych dokonanych w 2009 r., wprowadzono 
niedawno specjalny mechanizm podzia łu obciążeń między Ministerstwem Finansów a Ministerstwem 
Rolnictwa.  
  
3.1.2.  Dalsza konsolidacja m echanizmów prawnych zwi ązanych z korektami 
finansowymi netto 
3.1.2.1.  Koncentracja na wydatkach obarczonych wi ększym ryzykiem  
Działania kontrolne Dyrekcji Generalnej ds. Ro lnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG 
AGRI) opieraj ą się na analizie ryzyka, co oznacza, że więcej kontroli dotyczy pa ństw 
członkowskich, środków i programów obarczonych wy ższym ryzykiem. Raz do roku DG 
AGRI przeprowadza centraln ą analizę ryzyka obejmuj ącą wszystkie wydatki w ramach WPR 
we wszystkich pa ństwach cz łonkowskich: w tym celu gromadzi si ę dowody wcze śniejszych 
kontroli DG AGRI, dowody z ETO i OLAF-u oraz z krajowych jednostek certyfikuj ących, i 
na podstawie odpowiednich oblicze ń określa obszary obarczone najwi ększym ryzykiem, na 
których powinny koncentrowa ć się kontrole w przysz łości. Na przyk ład w nast ępstwie 
wyższego poziomu b łędu odnotowanego przez Trybuna ł w poświadczeniach wiarygodno ści 
za 2011 r. i 2012 r. liczba kontroli w odni esieniu do EFFROW w 2013 r. zosta ła znacznie 
zwiększona (35) i w 2014 r. jeszcze wzro śnie (do 45), co stanowi podwojenie w stosunku do 
2012 r. (23). Inn ą konsekwencj ą jest coroczne przeprowadzanie kontroli w niektórych 
państwach cz łonkowskich – dzieje si ę tak do czasu usuni ęcia wszystkich powa żnych 
defektów, co obrazuje poni ższy przyk ład.  
Przykład intensywnego nadzoru 
Kontrole zintegrowanych systemów zarz ądzania i kontroli (ZSZIK) przeprowadzone przez DG AGRI 
w 2008 i 2009 r. ujawni ły i potwierdzi ły poważne defekty: kontrole na miejscu by ły spóźnione, a 
system identyfikacji dzia łek rolnych by ł przestarza ły i zbyt ma ło dokładny. W wyniku wizyty 
kontrolnej w marcu 2011 r. stwierdzono, że pierwotny plan dzia łania, który mia ł służyć 
wyeliminowaniu tych defektów do 2011 r. i którego za żądała Komisja, zosta ł wdrożony tylko 
częściowo. Wskutek niewdro żenia na czas dzia łań naprawczych w rocznym sprawozdaniu z 
działalności DG AGRI za 2010 r. zamieszczono zastrze żenie wraz z nowym planem dzia łania 
mającym na celu wyeliminowanie defektów do 2013 r. W swoim rocznym sprawozdaniu z 
 
11 
 działalności za 2012 r. DG AGRI odnotowa ła, że w toku wizyty kontrolnej w marcu 2013 r. 
potwierdzono, że plan dzia łania można uważać za zrealizowany; DG AGRI podtrzyma ła jednak 
zastrzeżenie, poniewa ż bezsprzeczne dowody, że uaktualniony system identyfikacji dzia łek rolnych 
jest prawid łowo stosowany, b ędą dostępne dopiero przed pierwszym cyklem sk ładnia 
wniosków/kontroli/p łatności. Tymczasem pierwsz ą korektę finansow ą zastosowano w odniesieniu do 
wydatków za 2008 r., a drug ą – do wydatków za 2009 r.; procedura kontroli zgodno ści rozlicze ń za 
2010, 2011 i 2012 r. zostanie zako ńczona do ko ńca 2014 r., a procedura kontroli zgodno ści rozlicze ń 
dotycząca wydatków za 2013 r. powinna zako ńczyć się przed końcem 2015 r.  
Strategia kontroli na lata 2014–2020 b ędzie oparta na trzyletnim  kilkuetapowym programie 
pogłębionej analizy ryzyka, któr y zapewni lepsze uwzgl ędnienie ogó łu wydatków. Bardziej 
intensywne dzia łania kontrolne b ędą jednak kontynuowane w odniesieniu do obszarów 
obarczonych najwi ększym ryzykiem.  
3.1.2.2.  Brak swobody uznania i niewielka liczba korekt rycza łtowych 
Każde stwierdzone ryzyko dla bud żetu UE systematycznie uruchamia korekt ę finansow ą 
netto. Komisja nie dysponuje swobod ą uznania i nie mo że zrezygnowa ć z korekty, poniewa ż 
jest prawnie zobowi ązania do wykluczenia wszelkich stwierdzonych wydatków, które 
poniesiono niezgodnie z prawem, z finansowan ia przez UE. Zarówno w przypadku EFRG, 
jak i EFRROW korekty finansowe podlegaj ą nowemu rozporz ądzeniu horyzontalnemu w 
sprawie WPR, które jeszcze u ściśla procedur ę, stanowi ąc, że metoda i kryteria ustalania 
kwoty korekt finansowych b ędą teraz okre ślane w akcie delegowanym. Przyj ęcie tego aktu 
delegowanego planowane jest na pierwszy kwarta ł 2014 r.  
Zgodnie z rozporz ądzeniem horyzontalnym w akcie delegowanym zostan ą określone kryteria 
szacowania ryzyka dla bud żetu UE (zob. za łącznik 1). W przypadku korekt rycza łtowych 
planuje si ę określić, w jaki sposób b ędzie się oceniać wagę defektu, bior ąc pod uwag ę jego 
charakter (kontrola g łówna lub pomocnicza), ale tak że jego powtarzalno ść (powtórzenie z 
poprzedniego roku bez oznak poprawy) i kumulacj ę z innymi defektami (ryzyko b łędów 
zwykle wzrasta w przypadku wyst ępowania kilku defektów). Ustalenia ETO zawarte w 
sprawozdaniu rocznym za 2012 r., pkt 4.304, zostaną zatem uwzgl ędnione, w szczególno ści 
w przypadkach, gdy w tej samej populacji wyst ępuje kilka defektów. Po wej ściu w życie aktu 
delegowanego Komisja wyda wytyczne, w których szczegó łowo obja śni bardziej techniczne 
elementy.  
Zarówno w rozporz ądzeniu finansowym, jak i w nowym rozporz ądzeniu horyzontalnym w 
sprawie WPR przewidziano klasyfikacj ę rodzajów korekt finansowych, przy czym korekty 
ryczałtowe można stosowa ć jedynie wówczas, gdy obliczonych lub ekstrapolowanych korekt 
nie można ustalić przy proporcjonalnym wysi łku.  
                                                            
4 Sprawozdanie roczne ETO za 2012 r., pkt 4.30: „Stosowanie korekt rycza łtowych nie uwzgl ędnia w 
wystarczaj ący sposób charakteru i wagi danego naruszenia: niezale żnie od tego, czy uchybienia stwierdzono w 
jednym kluczowym mechaniz mie kontrolnym, czy w wielu mechanizmach, stosuje si ę identyczn ą korektę 
ryczałtową w wysoko ści 5 %”. 
 
12 
 Obliczone lub ekstrapolowane korekty s ą obecnie oparte na us taleniach kontrolerów DG 
AGRI oraz informacjach przekazanych przez pa ństwa członkowskie podczas post ępowania 
kontradyktoryjnego. W przysz łości DG AGRI b ędzie mog ła przekazywa ć więcej informacji 
do wykorzystania w tym procesie, pochodz ących z opinii rocznych, które maj ą być 
wydawane pocz ąwszy od roku sk ładania wniosków 2014 przez jednostki certyfikuj ące, 
wykonujące nowe przydzielone im zadanie polegaj ące na badaniu próbek transakcji. 
3.1.2.3.  Krótsza procedura zgodno ści 
Przeprowadzenie post ępowania kontradyktoryjnego je st z prawnego punktu widzenia 
niezbędne do przeprowadzenia korekt finans owych. Przed dokonaniem wszelkich korekt 
finansowych netto Komisja ma obowi ązek zaproponowa ć państwu członkowskiemu 
możliwość przestawienia dowodów i argumentów, które mog ą zaprzeczy ć z jej pierwotnym 
ustaleniom. Obecne rozporz ądzenie w sprawie finansowania WPR5 oraz nowe 
rozporządzenie horyzontalne w sprawie WPR istotnie stanowi ą, że: „państwa członkowskie 
mają możliwość wykazania, że rzeczywisty zakres niezgodno ści jest mniejszy ni ż w ocenie 
Komisji”. Zasada, w my śl której przeprowadza si ę postępowanie kontradyktoryjne z 
udziałem podmiotu kontroluj ącego i podmiotu kontrolowanego, jest tak że istotnym 
elementem jako ściowych standardów kontroli. 
Oprócz post ępowania kontradyktoryjnego art. 52 ust. 3 rozporz ądzenia horyzontalnego w 
sprawie WPR przewiduje „procedury zmierzaj ącej do wypracowania wspólnego stanowiska 
stron”, je żeli na koniec post ępowania kontradyktoryjnego nie zostanie osi ągnięte 
porozumienie. Czas trwania tej pr ocedury jest ograniczony do 4 miesi ęcy. Całe 
postępowanie, pocz ąwszy od wniosku danego pa ństwa członkowskiego po ostateczny wynik 
analizy zalece ń organu pojednawczego przez Komisj ę, trwa jednak przynajmniej 6 miesi ęcy6.  
Komisja ju ż podjęła starania w celu optymalizacji ca łej procedury i b ędzie je kontynuowa ć. 
Przede wszystkim w nowym rozporz ądzeniu horyzontalny m w sprawie WPR dok ładnie 
opisano charakter, zakres i kolejno ść poszczególnych etapów, a tak że różne rodzaje korekt 
finansowych. Po drugie, przepisy zawarte w akcie delegowanym (metoda oraz kryteria 
dotyczące obliczania korekty finansowej ) i aktach wykonawczych (szczegó łowe informacje 
na temat procedury zgodno ści, z obowi ązkowymi terminami) maj ą przyczyni ć się do dalszej 
optymalizacji ram prawnych i ograniczy ć ryzyko zb ędnych opó źnień. Po trzecie, w oparciu o 
tę solidniejsz ą podstawę DG AGRI b ędzie intensywniej monitorowa ć postępy w procedurach 
zgodności, aby zapewni ć ścisłe przestrzeganie terminów.  
Szczegóły dotyczące przewidywanej procedury w zakre sie stosowania korekt finansowych 
netto w przypadku wspólnej polityki rolnej znajduj ą się załączniku 1. 
                                                            
5 W wyjątkowych przypadkach termin ten mo że zostać przedłużony do 1 marca na wniosek pa ństwa 
członkowskiego, por. art. 59 ust. 5 rozporz ądzenia finansowego Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, 
Euratom) nr 966/2012. 
6 Może trwać nawet dłużej, jeżeli zajdzie konieczno ść ponownego zbadania ca łej sprawy. 
 
13 
  
Na poniższym schemacie opisano poszczególne etapy procedury kontroli zgodno ści rozlicze ń 
prowadzące do korekt finansowych netto pr zeprowadzanych na mocy nowego 
rozporządzenia horyzontalnego w sprawie WPR. Ja k wspomniano w odpowiedzi Komisji na 
pkt 4.317 sprawozdania rocznego ETO za 2012 r. dotycz ący zbyt d ługiego czasu trwania 
procedury rozliczenia zgodno ści, istniej ą możliwości znacznego przyspieszenia tej 
procedury, tak by w standardow ych sprawach decyzje dotycz ące korekt finansowych 
zapadały dwa lata po przeprowadzeniu pierwszej kontroli.  
                                                            
7 Sprawozdanie roczne ETO za 2012 r., pkt 4.31 – odpowied ź Komisji: „W szczególno ści w kontek ście 
przygotowania do wdro żenia reformy WPR, Komisja b ędzie kontynuowa ć swoje wysi łki na rzecz usprawnienia i 
przyspieszenia tego procesu, maj ąc na uwadze konieczno ść utrzymania standardów jako ści oraz prawo pa ństw 
członkowskich do odpowiedzi”. 
 
14 
 
 
3.1.3.  Wstrzymanie p łatności i zawieszenie p łatności w ramach WPR zostan ą 
dostosowane do praktyki w przy padku funduszy w ramach polityki 
spójności 
Po przyjęciu nowego rozporz ądzenia horyzontalnego w sprawie WPR przez ustawodawc ę 
nowe ramy prawne dotycz ące wstrzymania p łatności w ramach WPR lub zwieszenia wyp łat 
tych środków wejd ą w życie w 2014 r., co zwi ększy uprawnienia Komisji do zawieszenia 
unijnego finansowania w prz ypadku stwierdzenia nieprawid łowych płatności. 
Komisja mo że w związku z tym ograniczy ć lub zawiesi ć płatności miesięczne (EFRG) lub 
płatności okresowe (EFFROW) pod nast ępującymi warunkami: 
 
15 
 jeżeli „jeden lub wi ększa liczba kluczowych elementów odno śnego krajowego systemu 
kontroli nie istnieje lub nie dzia ła skutecznie ze wzgl ędu na wag ę lub utrzymywanie si ę 
stwierdzonych niedoci ągnięć” (jeżeli podobne powa żne niedoci ągnięcia wyst ępują w 
systemie odzyskiwania nieprawid łowych płatności) oraz: 
- niedociągnięcia mają stały charakter i ju ż były powodem przyj ęcia co najmniej 
dwóch decyzji w sprawie korekty finansowej  
lub 
- Komisja stwierdza, że dane pa ństwo członkowskie nie jest w stanie wdro żyć 
niezbędnych środków zaradczych w najbli ższej przysz łości, zgodnie z planem 
działania zawieraj ącym wska źniki wyra źnego post ępu, które maj ą zostać 
ustanowione w drodze konsultacji z Komisj ą.  
Tiret pierwsze odpowiada obecnej sytuacji wynikaj ącej z przepisów rozporz ądzenia (WE) nr 
1290/2005; tiret drugie jest nowe.  W istocie jest to reakcj a prawodawcy na zalecenie 
Parlamentu Europejskiego zawarte w rezolucji w sprawie udzielenia absolutorium za 2011 r., 
zgodnie z którym zasady zawieszania p łatności w ramach WPR nale ży dostosowa ć do zasad 
stosowanych w przypadku funduszy spójno ści. 
W przypadku EFRG zgodnie z nowymi przepisami miesi ęczne płatności na rzecz pa ństw 
członkowskich mog ą być kontynuowane, dopóki nie zostan ą spełnione warunki podj ęcia 
decyzji o zawieszeniu p łatności, a cykl p łatności miesięcznych nie pozwala łby na 
zastosowanie procedury wstrzymania p łatności. W przypadku EFFROW nowe 
rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów b ędzie jednak przewidywa ć dodatkowo 
wstrzymanie p łatności okresowych przez delegowanego urz ędnika zatwierdzaj ącego (czyli 
dyrektora generalnego) ja ko dodatkowe i szybkie narz ędzie reagowania w przypadku obaw o 
legalność i prawidłowość płatności. 
Połączenie obu dzia łań zapobiegawczych (wstrzymanie p łatności w przypadku EFFROW, 
zawieszenie p łatności w przypadku obu funduszy) oraz kor ekt finansowych netto pozwoli 
Komisji dzia łać szybko i skutecznie oraz chroni ć budżet UE: żadne nowe p łatności nie 
zostaną dokonane lub p łatności zostaną zmniejszone do poziomu szacowanego ryzyka w 
czasie zawieszenia; nieprawid łowe płatności już dokonane zostan ą w pełni odzyskane dzi ęki 
korektom finansowym. 
3.2. Fundusze w ramach polityki spójno ści  
3.2.1.  Nowy przepis dotycz ący stosowania przez Komisj ę korekt finansowych 
netto wobec pa ństw członkowskich 
W odniesieniu do okresu programowania 2014–2020 wprowadzono istotn ą zmianę. Na 
pewnych warunkach okre ślonych w art. 145 ust. 6 rozporz ądzenia w sprawie wspólnych 
przepisów Komisja zobowi ązana jest przyj ąć decyzję o zastosowaniu korekty finansowej 
 
16 
 netto. W takich przypadkach likwiduje si ę zatem obecn ą możliwość zaakceptowania korekty 
przez państwo członkowskie i ponownego wykorzystania kwoty środków UE. 
W nowym cyklu zarz ądzania finansami dzie ń 15 lutego nast ępujący po ka żdym roku 
obrotowym8 jest dat ą graniczn ą, po której stosuje nowy przepis w sprawie korekt 
finansowych netto w odniesieniu do wydat ków z poprzedniego roku obrotowego. Do tego 
dnia państwa członkowskie maj ą obowiązek przed łożyć Komisji sprawozdanie finansowe 
dotyczącego danego programu, deklaracj ą zarządczą, opinie audytora i odpowiednie 
sprawozdania. Oznacza to, że wszystkie krajowe kontrole i weryfikacje musz ą być 
zakończone, tak by pa ństwo członkowskie mog ło poświadczyć legalność i prawid łowość 
wydatków uj ętych w rocznym sprawozdaniu finansowym. 
3.2.2.  Korekty finansowe w przypadku nieprawid łowości/defektów 
stwierdzonych przed  15 lutego ka żdego roku 
Przepisy dotycz ące okresu programowania 2014–2020 dotycz ące korekt finansowych w 
przypadku nieprawid łowości stwierdzonych przed 15 lutego ka żdego roku s ą podobne do 
tych obowi ązujących w stosunku do obecnego okres u programowania, które mia ły ogólne 
zastosowanie bez wzgl ędu na dat ę wykrycia nieprawid łowości. Celem jest utrzymanie 
warunków zach ęcających pa ństwa cz łonkowskie do wykrywania i korygowania 
nieprawid łowości oraz wykluczenie kwot z wydatków  zadeklarowanych Komisji, a tym 
samym unikni ęcie utraty środków unijnych (zob. 3.2.5).  
Nieprawid łowe wydatki wykryte dzi ęki weryfikacji i kontrolom na poziomie krajowym 
muszą zostać odliczone od kwot podawanych w sprawozdaniach finansowych 
przedkładanych Komisji do dnia 15 lutego ka żdego roku. Po takim odliczeniu pa ństwa 
członkowskie b ędą mogły ponownie wykorzysta ć skorygowane w ten sposób kwoty na nowe 
działania kwalifikowalne w ramach pr ogramu, podobnie jak w obecnym okresie 
programowania. 
W przypadku kontroli UE, które przeprowadza si ę w odniesieniu do wydatków przed 
przedłożeniem Komisji po świadczonych sprawozda ń finansowych i w wyniku których 
stwierdza si ę nieprawid łowości wymagaj ące korekt finansowych, mo żliwe są dwie ścieżki 
postępowania, jak w obecnym okresie. Je żeli państwo członkowskie zgadza si ę na dokonanie 
korekty finansowej i podejmuje dzia łanie, będzie mogło ponownie wykorzysta ć skorygowane 
kwoty na nowe dzia łania kwalifikowalne (art. 145 ust. 4 rozporz ądzenia w sprawie 
wspólnych przepisów). Je żeli państwo członkowskie nie zgadza si ę na korekt ę, Komisja 
przyjmuje decyzj ę w sprawie korekty finansowej po przeprowadzeniu post ępowania 
kontradyktoryjnego przewidzianego w art. 145 rozporz ądzenia w sprawie wspólnych 
przepisów. Ta korekta finansowa b ędzie zawsze korekt ą netto, a przydzia ł środków na 
                                                            
 8 W wyjątkowych przypadkach termin ten mo że zostać przedłużony do 1 marca na wniosek pa ństwa 
członkowskiego, por. art. 59 ust. 5 rozporz ądzenia finansowego Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, 
Euratom) nr 966/2012. 
 
17 
 program i pa ństwo członkowskie ulegnie proporcjon alnemu zmniejszeniu. Pa ństwo 
członkowskie nie b ędzie mogło ponownie wykorzysta ć tej kwoty. 
3.2.3.  Ocena legalno ści i prawid łowości dokonywana przez Komisj ę na 
podstawie sprawozda ń finansowych, opinii audytora i dokumentów 
towarzysz ących przedk ładanych do dnia 15 lutego ka żdego roku 
Wprowadzenie nowego przepisu dotycz ącego sprawozda ń rocznych pa ństw członkowskich 
oraz korekt finansowych netto oznac za zmiany w sposobie wykonywania obowi ązków przez 
Komisję. Komisja dokona oceny i przegl ądu opinii audytorów (elementy dotycz ące 
funkcjonowania systemów oraz legalno ści i prawid łowości) oraz rocznych sprawozda ń z 
kontroli, w tym odnotowanych wska źników błędów, a tak że deklaracji zarz ądczych i 
podsumowa ń rocznych w terminie trzech miesi ęcy od otrzymania tych dokumentów 
dostarczanych do 15 lutego. Na tej podsta wie Komisja przeprowadzi analiz ę ryzyka i ustali 
swój plan kontroli, w którym okre śli wymagane kontrole oparte na stwierdzonym ryzyku, 
ukierunkowane na wybrane programy.  
Komisja przeprowadzi kontrole oparte na analizie ryzyka do ko ńca roku kalendarzowego, w 
którym pa ństwo członkowskie przed łożyło opinie audytorów, deklaracje zarz ądcze i 
dokumenty powi ązane. Na podstawie analizy dokument acji, kontroli na miejscu oraz 
ponownych kontroli prób skontrolowanych ju ż przez organy krajowe, Komisja sprawdzi, czy 
przekazane informacje s ą wiarygodne i czy w zwi ązku z tym stanowi ą odpowiedni ą podstawę 
do wydania po świadczenia dotycz ącego legalno ści i prawid łowości. Pierwsze ństwo będą 
miały programy kontroli, które maj ą istotny wp ływ na płatności dokonywane przez Komisj ę 
w ramach odpowiedniego funduszu w roku ob rotowym. Dotychczasowe wyniki osi ągnięte 
przez władze państw członkowskich zostan ą wzięte pod uwag ę przy okre ślaniu priorytetów 
w zakresie kontroli na po dstawie analizy ryzyka. 
3.2.4.  Stwierdzenie nieprawid łowości wskazuj ących na powa żne defekty na 
podstawie unijnych kontroli po  15 lutego ka żdego roku 
Jeżeli w wyniku unijnych kontroli (przeprowadzanych przez Komisj ę lub Europejski 
Trybunał Obrachunkowy), maj ących miejsce po 15 lutego ka żdego roku, zostan ą stwierdzone 
nieprawid łowości wskazuj ące na powa żne defekty maj ące wpływ na odpowiedni rok 
obrotowy, Komisja ma obowi ązek podj ąć formaln ą decyzję o zastosowaniu korekty 
finansowej, je żeli warunki okre ślone w rozporz ądzeniu są spełnione. Komisja nie ma tym 
względzie żadnej swobody uznania. Wynikaj ąca z tego korekta finansowa b ędzie zawsze 
korektą netto. Oznacza to, że przydzia ł środków na program i łączny przydzia ł dla państwa 
członkowskiego zostan ą automatycznie zmniejszone o kwot ę korekty, nawet je żeli w toku 
postępowania kontradyktoryjnego pa ństwo członkowskie zaakceptuje wyniki kontroli i 
zgodzi się na korekt ę finansow ą. Oznacza to, że państwo członkowskie nie ma mo żliwości 
ponownego wykorzystywania kwoty podlegaj ącej takiej korekcie fi nansowej netto w innym 
programie. 
 
18 
 W rozporz ądzeniu okre ślono nast ępujące warunki zobowi ązujące Komisj ę do zastosowania 
korekt finansowych netto: 
− nieprawid łowości wykryte w trakcie un ijnych kontroli wskazuj ą na powa żny defekt 
mający wpływ na okres obrachunkowy, za który pa ństwo członkowskie przed łożyło 
deklarację zarządczą oraz opini ę audytora, w których nie st wierdzono danego problemu;  
− po 15 lutego i przed wykryciem nieprawid łowości w toku unijnych kontroli pa ństwo 
członkowskie nie wskaza ło na istnienie danego problemu w innych sprawozdaniach z 
kontroli przed łożonych Komisji (z okre śleniem odpowiednich środków) ani nie podj ęło 
odpowiednich środków zaradczych. 
 
Kiedy warunki zastosowania korekty finansowej netto b ędą spełnione, państwo członkowskie 
będzie miało prawo przedstawi ć swoje uwagi w terminie dwóch miesi ęcy9 oraz wszelkie 
                                                            
9 W przypadku proponowanych korekt ekstrapolowanych lub rycza łtowych pa ństwu członkowskiemu 
przysługują dodatkowo dwa miesi ące na wykazanie, że rzeczywisty zakres nieprawid łowości jest mniejszy ni ż 
ten, który wynika z oceny Komisji. 
 
19 
 dodatkowe dokumenty kontroli  na spotkaniu wyja śniającym przed przyj ęciem przez Komisj ę 
decyzji w sprawie korekty finansowej. Ramy czasowe tego post ępowania kontradyktoryjnego 
z udziałem państwa członkowskiego s ą dokładnie okre ślone w rozporz ądzeniu. Ponadto 
niezależnie od tego, czy pa ństwo członkowskie zaakceptuje ostatecznie stanowisko Komisji 
w kwestii wymaganej korekty finansowej, Komisja jest zobowi ązana przyj ąć formalną 
decyzję w terminie nie d łuższym niż sześciu miesi ęcy od spotkania wyja śniającego z 
państwem członkowskim. 
Definicja powa żnego defektu 
W celu zagwarantowania pewno ści prawa poj ęcie „powa żnego defektu w skutecznym 
funkcjonowaniu systemu zarz ądzania i kontroli” zosta ło zdefiniowane w samym 
rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisó w (art. 2). Zasadniczo oznacza to, że jeżeli 
defekt w zakresie jednego z podstawowych  wymogów wobec systemu stwarza ryzyko 
istotnego b łędu, jest on powa żny. 
Artykuł 2 pkt 39) rozporz ądzenia w sprawie wspólnych przepisów: 
… 
„poważne defekty w skutecznym funkcjonowaniu systemu zarz ądzania i kontroli” oznaczaj ą, do 
celów wdra żania funduszy i EFMR w ramach cz ęści czwartej, defekty, dla których wymagane s ą 
istotne usprawnienia w systemie, które nara żają fundusze i EFMR na znaczne ryzyko wyst ąpienia 
nieprawid łowości, i których istnienie jest niezgodne z opini ą audytow ą bez zastrze żeń o 
funkcjonowaniu systemu zarz ądzania i kontroli. 
… 
Na mocy rozporz ądzenia w sprawie wspólnych przepis ów Komisja jest uprawniona do 
określenia w akcie delegowanym szczegó łowych przepisów dotycz ących oceny 
funkcjonowania systemów zarz ądzania i kontroli, w tym g łównych rodzajów powa żnych 
defektów, kryteriów stosowanych przy ustala niu poziomu korekty finansowej, jak ma by ć 
zastosowana, oraz kryteriów stosowania rycza łtowych i ekstrapolowanych korekt 
finansowych. Akt delegowany b ędzie miał ogólne zastosowanie, bez wzgl ędu na czas 
wykrycia defektów. 
Będzie on si ę opierał na aktualnych wskazówkach dotycz ących oceny podstawowych 
wymagań wobec systemów zarz ądzania i kontroli oraz okre ślania poziomu korekt 
finansowych. Komisja b ędzie zatem dysponowa ć solidniejsz ą podstaw ą prawną w 
porównaniu z obecnym okresem programowania i zamierza przyj ąć akt delegowany na 
początku lutego 2014 r. Kryteria oceny oraz poziomy korekt finansowych b ędą zatem dobrze 
znane wszystkim zainteresowanym stronom zwi ązanym z programami z wyprzedzeniem. 
Komisja przewiduje przyj ąć następujące podejście: stwierdza istnienie powa żnego defektu na 
podstawie przeprowadzonej przez siebie oceny podstawowych wymaga ń wobec systemu 
(zob. poni ższy diagram), kiedy uzna, że przynajmniej jeden z najwa żniejszych wymogów 
podstawowych (oznaczonych pogrubion ą czcionką na poniższym diagramie) lub dwa inne 
podstawowe wymogi s ą spełnione częściowo lub nie s ą spełnione. W takich przypadkach 
 
20 
 zastosuje rycza łtową korektę finansow ą netto, chyba że państwo członkowskie b ędzie w 
stanie w ci ągu czterech miesi ęcy przedstawi ć bardziej precyzyjny szacunek ryzyka na 
podstawie kontroli odpowiedniej i reprezentaty wnej próby stosownych wydatków, jako 
podstawę do korekty ekstrapolowanej.  
Przewiduje si ę, że utrzymane zostan ą obecne poziomy korekt rycza łtowych: 5 %, 10 %, 25 % 
i 100 %. To podej ście do stosowania korekt rycza łtowych znajduje potwierdzenie w 
orzecznictwie Trybuna łu Sprawiedliwo ści.  
Niemniej jednak decyzja o zastosowaniu które gokolwiek poziomu korekty finansowej musi 
być proporcjonalna i uwzgl ędniać ryzyko rezydualne dla bud żetu Unii, zgodnie z wymogami 
rozporządzenia w sprawnie wspólnych przepisów. Dlatego te ż w wyjątkowych przypadkach 
Komisja mo że zastosowa ć pośredni poziom korekty finans owej (np. 50 % lub 20 %). 
 
21 
 
  
 
22 
  
Podwyższenie poziomu korekty w przy padku defektów powtarzalnych 
Na wypadek wykrycia tych samych de fektów w toku unijnych kontroli mimo wcze śniejszej 
korekty finansowej, Komisja zamierza wprowadzi ć w akcie delegowanym przepis 
umożliwiający zastosowanie wy ższego poziomu korekty ni ż w przypadku pi erwszej korekty. 
Będzie to wyra źny sygnał dla państw członkowskich, że muszą one zadba ć o szybkie i trwa łe 
dostosowanie swoich systemów zarz ądzania i kontroli po wykryciu powa żnego defektu. 
Szczegóły dotyczące przewidywanej procedury w zakre sie stosowania korekt finansowych 
netto w przypadku funduszy w ramach polityki spójno ści znajduj ą się załączniku 2. 
3.2.5.  Uspójnienie dobrych praktyk w zak resie nadzoru sprawowanego przez 
Komisję w ramach wspólnego zarz ądzania 
W odniesieniu do okresu 2007–2013 g łówny prawny instrument zapobiegawczy, 
wymuszaj ący na pa ństwach cz łonkowskich wprowadzenie skutecznych systemów 
zarządzania i kontroli, stanowi ą procedury wstrzymania p łatności lub zawieszania p łatności 
w ramach (cz ęści) programu operacyjnego. Zdaniem Komisji procedury te istotnie 
przyczyni ły się do znacznej poprawy poziomów b łędów w porównaniu z okresem 2000–
2006.  
Procedury wstrzymania p łatności i zawieszenia p łatności w latach 2012–2013 łącznie  
 EFRR i Fundusz Spójno ści EFS 
Ostrzeżenia 175 16 
Wstrzymania p łatności 184 60 
Możliwość zawieszenia 137 34 
Decyzje o zawieszeniu 6 obejmuj ących 13 programów 11 obejmuj ących 11 programów
 
Mimo to post ęp w obniżaniu poziomów b łędów okaza ł się niewystarczaj ący i w przypadku 
kolejnego okresu programowania istniej ące instrumenty zapobiegawcze zostan ą uzupełnione 
silniejszymi instrumentami koryguj ącymi, a dobre praktyki zostan ą rozszerzone na wszystkie 
obszary obj ęte zarządzaniem dzielonym.  
Główne elementy systemu nadzoru sprawowanego przez Komisj ę w odniesieniu do okresu 
programowania 2014–2020 obejmuj ą zatem: 
- wstrzymanie i zawieszenie p łatności (odpowiednio art. 83 i 142 rozporz ądzenia w 
sprawnie wspólnych przepisów), których stosowanie by ło możliwe w polityce 
spójności w obecnym okresie programowania 2007–2013, 
- obowiązkowe korekty finansowe netto w przypadku powa żnych defektów w 
systemie, nak ładane na podstawie nowego przepisu (art. 145 ust. 7) wprowadzonego 
w rozporz ądzeniu w sprawnie wspólnych przepisów. 
 
23 
 Wprowadzenie podstawy prawnej do st osowania, na pewnych warunkach, obowi ązkowych 
korekt finansowych netto w nast ępnym okresie programowania jest reakcj ą na wadę w 
obecnych ramach prawnych, wskazan ą przez Parlament Europejski i Rad ę w zaleceniach 
dotyczących absolutorium w ostatnich latach. Efekt odstraszaj ący nowych przepisów o 
korektach finansowych ne tto, na mocy których pa ństwa członkowskie nie b ędą mogły 
ponownie wykorzysta ć skorygowanych i zwróconych kwot i w zwi ązku z tym utrac ą te 
środki, będzie znacznie wi ększy niż w obecnym okresie i b ędzie stanowi ł silniejszy czynnik 
motywujący do wprowadzenia skutecznych środków kontroli. 
To ujednolicenie praktyk wzgl ędem praktyk ju ż istniejących w ramach wspólnej polityki 
rolnej będzie uzupe łnieniem zasobu narz ędzi prawnych, jakimi Komisja dysponuje przy 
sprawowaniu nadzoru nad funduszami w ramach polityki spójno ści, w tym tak że w zakresie 
korekt, i przyczyni si ę do dalszej harmonizacji ram praw nych we wszystkich obszarach 
budżetu UE obj ętych zarządzeniem dzielonym.