Komunikat Komisji w sprawie przedłużenia szczególnego systemu pomocy operacyjnej dla portów lotniczych o rocznym przepływie pasażerów nieprzekraczającym 700 000 pasażerów, przewidzianego w wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych

(2018/C 456/06)

1. Wytyczne w sprawie pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych (1) („wytyczne”) określają warunki, na jakich publiczne finansowanie portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych może stanowić pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz warunki, na podstawie których można ją uznać za zgodną z rynkiem wewnętrznym.

2. Pomoc operacyjna stanowi co do zasady formę pomocy, która w znacznym stopniu zakłóca konkurencję i może być dozwolona jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Komisja uznaje, że w normalnych okolicznościach porty i przedsiębiorstwa lotnicze powinny pokrywać swoje koszty operacyjne. Niemniej jednak, aby umożliwić przedsiębiorstwom lotniczym dostosowanie się do nowych sytuacji rynkowych, takich jak zwiększona konkurencja między portami lotniczymi w celu przyciągnięcia przewoźników lotniczych, niektóre kategorie pomocy operacyjnej na rzecz portów lotniczych mogą być uzasadnione pod pewnymi warunkami.

3. W tym kontekście wytyczne przewidują okres przejściowy wynoszący 10 lat od dnia 4 kwietnia 2014 r., w którym porty lotnicze o średnim rocznym przepływie pasażerów nieprzekraczającym 3 mln pasażerów mogą otrzymywać pomoc operacyjną. Przed końcem okresu przejściowego w 2024 r. wszystkie porty lotnicze muszą osiągnąć pełne pokrycie swoich kosztów operacyjnych i od tego momentu pomoc operacyjna na rzecz portów lotniczych nie będzie uznawana za zgodną z rynkiem wewnętrznym, z wyjątkiem pomocy operacyjnej przyznanej zgodnie z horyzontalnymi zasadami pomocy państwa, takimi jak zasady mające zastosowanie do finansowania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (2).

4. W wytycznych uznano, że porty lotnicze o rocznym przepływie pasażerów nieprzekraczającym 700 000 pasażerów mogą doświadczać większych trudności w osiągnięciu pełnego pokrycia swoich kosztów w dziesięcioletnim okresie przejściowym. W związku z tym w wytycznych przewidziano szczególny system dla takich portów lotniczych na wstępny okres pięciu lat, do dnia 3 kwietnia 2019 r.

5. Do celów tego szczególnego systemu, kwotę pomocy należy zasadniczo ustalić ex ante jako stałą kwotę obejmującą przewidywane niedopasowanie poziomu płynności do kosztów operacyjnych (określane na podstawie biznesplanu przygotowanego ex ante) (3). W każdym przypadku maksymalną dopuszczalną kwotę pomocy w całym okresie przejściowym ogranicza się do 80 % początkowego niedopasowania poziomu płynności do kosztów operacyjnych przez okres pięciu lat (4).

6. W wytycznych przewidziano, że Komisja ponownie oceni konieczność dalszego szczególnego traktowania oraz przyszłe perspektywy na osiągnięcie pełnego pokrycia kosztów operacyjnych tej kategorii portów lotniczych, w szczególności w związku ze zmianami warunków rynkowych i perspektywy rentowności po upływie czterech lat. Wytyczne nie zawierają szczegółowych zasad dotyczących pomocy operacyjnej dla tej kategorii portów lotniczych na okres po 3 kwietnia 2019 r.

7. W pkt 175 wytycznych Komisja stwierdza, że przeprowadzi ogólną ocenę wytycznych do dnia 4 kwietnia 2020 r., w tym zasad dotyczących pomocy operacyjnej na rzecz portów lotniczych.

8. Biorąc pod uwagę fakt, że przegląd szczegółowych zasad dotyczących mniejszych portów lotniczych wraz z pozostałymi zasadami dotyczącymi pomocy operacyjnej umożliwi bardziej kompleksową ocenę sytuacji na rynku, stosowne jest dokonanie ponownej oceny tego szczególnego systemu w kontekście ogólnej oceny wytycznych, która zostanie przeprowadzona do dnia 4 kwietnia 2020 r. Umożliwi to również Komisji ocenę adekwatności wytycznych jako całości oraz, w razie konieczności, zaproponowanie spójnego pakietu zmian dotyczących wszystkich kategorii portów lotniczych i wszystkich rodzajów pomocy.

9. W związku z odroczeniem oceny szczególnego systemu dla portów lotniczych o rocznym przepływie pasażerów nieprzekraczającym 700 000 pasażerów należy przedłużyć obowiązywanie obecnych zasad, co zapewni ciągłość i pewność prawa w traktowaniu tego rodzaju pomocy. W związku z tym szczególny system określony w pkt 130 wytycznych zostaje przedłużony do dnia 3 kwietnia 2024 r., co umożliwi dostosowanie okresu przejściowego w przypadku zasad odnoszących się do mniejszych portów lotniczych do okresu przejściowego mającego zastosowanie w przypadku zasad odnoszących się do portów lotniczych obsługujących ponad 700 000 pasażerów rocznie.

10. W związku z tym, począwszy od daty opublikowania niniejszego komunikatu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, maksymalna dopuszczalna kwota pomocy dla portów lotniczych o rocznym przepływie pasażerów nieprzekraczającym 700 000 pasażerów będzie wynosić 80 % początkowego niedopasowania poziomu płynności do kosztów operacyjnych przez okres dziesięciu lat od rozpoczęcia okresu przejściowego. Przykładowo, jeżeli roczne średnie niedopasowanie poziomu płynności danego małego portu lotniczego w latach 2009–2013 wynosi 1 mln EUR, maksymalna kwota pomocy operacyjnej, którą ten port lotniczy mógłby otrzymać jako stałą kwotę określoną ex ante, wynosiłaby 8 mln EUR w okresie dziesięciu lat (80 % × 1 mln × 10).

(1) Dz.U. C 99 z 4.4.2014, s. 3.

(2) Zob. decyzję Komisji 2012/21/UE z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie stosowania art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych, przyznawanej przedsiębiorstwom zobowiązanym do wykonywania usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym (Dz.U. L 7 z 11.1.2012, s. 3). Komunikat Komisji – Zasady ramowe Unii Europejskiej dotyczące pomocy państwa w formie rekompensaty z tytułu świadczenia usług publicznych (2011) (Dz.U. C 8 z 11.1.2012, s. 15).

(3) Zobacz pkt 121 wytycznych.

(4) Zobacz pkt 130 wytycznych.