UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Termin „podmiot prowadzący handel towarami” obejmuje szerokie spektrum uczestników rynku energii i rynku towarowego: niektórzy operują wyłącznie w obszarze kontraktów na towarowe instrumenty pochodne i jeżeli chodzi o funkcje i ryzyko przypominają firmy inwestycyjne, w przypadku innych natomiast obrót towarowymi instrumentami pochodnymi stanowi jedynie działalność pomocniczą towarzyszącą produkcji towarów. Wymogi ustanowione w rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 („rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych” lub „CRR”) oraz dyrektywa 2013/36/UE („dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych” lub „CRD”) mają zastosowanie zarówno do instytucji kredytowych, jak i firm inwestycyjnych. System nadzoru ostrożnościowego mający zastosowanie do firm inwestycyjnych został wyprowadzony z systemu nałożonego na instytucje kredytowe, który dostosowano w zależności od świadczonych przez te firmy usług inwestycyjnych.

W art. 493 ust. 1 i art. 498 ust. 1 CRR przyznano podmiotom prowadzącym handel towarami (firmy inwestycyjne „których głównym przedmiotem działalności jest wyłącznie świadczenie usług inwestycyjnych lub prowadzenie innej działalności inwestycyjnej, związanych z instrumentami finansowymi określonymi w sekcji C pkt 5, 6, 7, 9 i 10 załącznika I do dyrektywy 2004/39/WE i które na dzień 31 grudnia 2006 r. nie podlegały dyrektywie Rady 93/22/EWG z dnia 10 maja 1993 r. w sprawie usług inwestycyjnych w zakresie papierów wartościowych”) odstępstwo odpowiednio od wymogów w zakresie dużych ekspozycji i od wymogów w zakresie funduszy własnych.

Oba odstępstwa wygasają dnia 31 grudnia 2017 r. Tę klauzulę wygaśnięcia ujęto początkowo w tym rozporządzeniu po to, aby organom regulacyjnym dać czas na ustalenie regulacji ostrożnościowych dostosowanych do profilu ryzyka podmiotów prowadzących handel towarami. W tym celu w art. 493 ust. 2 i art. 498 ust. 2 CRR zobowiązano Komisję do przygotowania do końca 2015 r. sprawozdań. Na podstawie tych sprawozdań Komisja może przedstawić propozycje zmiany rozporządzenia w sprawie wymogów kapitałowych. Komisja jest również zobowiązana do przedstawienia w tym samym terminie sprawozdania na temat odpowiedniego systemu nadzoru ostrożnościowego nad firmami inwestycyjnymi w ogóle. W stosownym przypadku po sprawozdaniu Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy.

Ponieważ powyższe sprawozdania są powiązane, Komisja postanowiła dokonać jednego przeglądu (zwanego dalej „przeglądem firm inwestycyjnych”) oraz przygotować jedno sprawozdanie na temat powyższych zagadnień. Uznano to za niezbędne do opracowania spójnych ram nadzoru ostrożnościowego dla wszystkich rodzajów firm inwestycyjnych. Prace nad przeglądem firm inwestycyjnych już trwają: Komisja zwróciła się do Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB) i Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) o wydanie opinii technicznej w tej sprawie. Opinia jest spodziewana pod koniec września 2015 roku. Komisja wykorzysta tę opinię do przygotowania swojego sprawozdania. Jeżeli Komisja postanowi dokonać zmiany obecnych ram ostrożnościowych dla firm inwestycyjnych, w sprawozdaniu zostaną szczegółowo omówione kolejne etapy przeglądu firm inwestycyjnych oraz ogólne kierunki zmian rozważanych przez Komisję.

Przegląd firm inwestycyjnych jest złożonym przedsięwzięciem, które nie zostanie ukończone do końca bieżącego roku. Jest zatem bardzo mało prawdopodobne, aby jakiekolwiek przepisy prawne, które mogą zostać przyjęte w wyniku niniejszego przeglądu, zostały przygotowane i przyjęte oraz mogły być stosowane przed wygaśnięciem obecnych wyłączeń (tj. przed końcem 2017 r.). Ma to konsekwencje dla podmiotów prowadzących handel towarami: jeżeli żadne specjalne ramy ostrożnościowe, które mogą wynikać z przeglądu firm inwestycyjnych, nie zostaną do tego czasu wprowadzone, firmy te będą w pełni podlegać wymogom CRR/CRD, począwszy od dnia 1 stycznia 2018 r.

Ze scenariuszem tym związane są dwa problemy. Po pierwsze, podmioty prowadzące handel towarami zostałyby w pełni objęte wymogami CRR/CRD bez świadomej (i zakomunikowanej) decyzji prawodawcy stanowiącej, że takie traktowanie jest rzeczywiście najbardziej wobec nich odpowiednie. Po drugie, zakładając, że przegląd firm inwestycyjnych mógłby skutkować ustanowieniem dostosowanych ram ostrożnościowych dla podmiotów prowadzących handel towarami, podmioty te zostałyby pozbawione stabilnych ram regulacyjnych. Oznaczałoby to odejście od obecnie stosowanego traktowania, uwzględniającego zwolnienie z wymogów dotyczących dużych ekspozycji i wymogów w zakresie funduszy własnych, na rzecz stosowanego tymczasowo traktowania obejmującego pełny zakres wymogów CRR/CRD, a ostatecznie doprowadziłoby do obowiązywania wspomnianych wyżej dostosowanych ram przez bardzo krótki okres (rok–dwa lata). Nie jest to pożądany rezultat.

Aby zapobiec tej sytuacji, stosowne jest zatem przedłużenie istniejących wyłączeń ustanowionych w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych. Przedłużenie to powinno uwzględniać czas, jaki będzie niezbędny do zakończenia przeglądu firm inwestycyjnych oraz do przygotowania, przyjęcia i stosowania wszelkich przepisów, które mogą być wynikiem tego przeglądu.