KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 6.6.2012 COM(2012) 280 final 2012/0150(COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniająca dyrektywy Rady 77/91/EWG i 82/891/EWG, dyrektywy 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE i 2011/35/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SWD(2012) 166 final}

{SWD(2012) 167 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU Kryzys finansowy był poważnym testem umiejętności radzenia sobie przez krajowe i unijne organy z problemami w instytucjach bankowych. W międzyczasie nastąpiła integracja unijnych rynków finansowych do takiego stopnia, że wstrząsy na rynku krajowym w jednym państwie członkowskim mogą błyskawicznie przenosić się na inne państwa członkowskie. W tym kontekście w październiku 2010 r. Komisja wydała komunikat określający plany unijnych ram zarządzania w sytuacji kryzysu w sektorze finansowym. Dzięki unijnym ramom organy byłyby wyposażone we wspólne i skuteczne narzędzia oraz dysponowałyby uprawnieniami w zakresie zapobiegania kryzysom bankowym, utrzymywania stabilności finansowej i ograniczania do minimum narażenia podatników na straty w wypadku niewypłacalności. Na szczeblu międzynarodowym przywódcy państw grupy G-20 wezwali do „przeglądu systemów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz prawa upadłościowego w związku z niedawnymi wydarzeniami w celu dopilnowania, by umożliwiały one zorganizowaną likwidację dużych i złożonych instytucji transgranicznych”. W listopadzie 2011 r. w Cannes przywódcy zatwierdzili sporządzony przez Radę Stabilności Finansowej dokument „Kluczowe atrybuty skutecznych systemów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji finansowych” (ang. „Key Attributes of Effective Resolution Regimes for Financial Institutions”, dalej „kluczowe atrybuty”). Określono w nim podstawowe elementy uznane przez Radę Stabilności Finansowej za niezbędne do stworzenia skutecznego systemu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ustanowienie takich systemów powinno umożliwić właściwym organom przeprowadzanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji finansowych bez narażania podatników na straty wynikające ze wsparcia udzielanego upadającym instytucjom, przy jednoczesnym utrzymaniu ciągłości istotnych funkcji gospodarczych tych instytucji. W czerwcu 2012 r. przywódcy państw grupy G-20 mają rozpocząć prace nad oceną postępu we wdrażaniu tych przepisów w poszczególnych jurysdykcjach. W czerwcu 2010 r. Parlament Europejski przyjął sprawozdanie z własnej inicjatywy w sprawie zaleceń dotyczących transgranicznego zarządzania kryzysowego w sektorze bankowym. W sprawozdaniu podkreślono potrzebę stworzenia unijnych ram zarządzania bankami doświadczającymi trudności finansowych oraz zalecono zwiększenie integracji i spójności w zakresie wymogów dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz uzgodnień stosowanych w odniesieniu do instytucji transgranicznych. W grudniu 2010 r. Rada (ECOFIN) przyjęła konkluzje, w których wezwała do stworzenia unijnych ram dotyczących zapobiegania kryzysom, zarządzania nimi i ich rozwiązywania. W konkluzjach podkreślono, że ramy powinny mieć zastosowanie w odniesieniu do banków bez względu na ich wielkość, przyczyniać się do zacieśnienia współpracy transgranicznej i składać się z trzech filarów (środki przygotowawcze i zapobiegawcze, środki wczesnej interwencji oraz instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji). Celem tych ram powinno być „zachowanie stabilności finansowej poprzez ochronę zaufania ze strony społeczeństwa i rynku; priorytetowe traktowanie kwestii zapobiegania i przygotowań; zapewnienie wiarygodnych narzędzi postępowania naprawczego; umożliwienie szybkich i zdecydowanych działań; zmniejszenie pokusy nadużyć i zminimalizowanie – w jak najpełniejszym zakresie – ogólnych kosztów dla publicznych środków finansowych poprzez zapewnienie sprawiedliwego podziału obciążenia między zainteresowane strony z sektora instytucji finansowych; przyczynienie się do sprawnej reorganizacji kryzysowej grup transgranicznych; zapewnienie pewności prawa oraz ograniczenie zakłóceń konkurencji”. Ponadto w drugiej połowie 2012 r. grupa wysokiego szczebla ma przedłożyć Komisji sprawozdanie oceniające, czy poza przeprowadzanymi obecnie reformami regulacyjnymi, reformy strukturalne unijnych banków doprowadziłyby do zwiększenia stabilności finansowej, poprawy skuteczności i ochrony konsumentów. Przedstawione przez grupę wnioski zostaną poddane odrębnej ocenie po zakończeniu prac. Wreszcie, w dniu 30 maja 2012 r. Komisja poinformowała o swoim zamiarze rozpoczęcia procesu, który „określi główne kroki w kierunku pełnej unii gospodarczej i walutowej, między innymi, dążenie do unii bankowej posiadającej system zintegrowanego nadzoru i jednolity system gwarancji depozytów”. 2.WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW W latach 2008-2012 służby Komisji przeprowadziły szereg konsultacji i dyskusji z ekspertami i najważniejszymi zainteresowanymi stronami w sprawie działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. W styczniu 2011 r. na potrzeby konsultacji opublikowano dokument roboczy służb Komisji, w którym szczegółowo przedstawiono potencjalne warianty strategiczne rozpatrywane przez służby Komisji. Dokument ten stanowił ostatnią konsultację społeczną przed przyjęciem wniosku. Konsultacja zakończyła się dnia 3 marca 2011 r. W sprawie jednego z instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, tzw. instrumentu umorzenia lub konwersji długu, w kwietniu 2012 r. zorganizowano ukierunkowane dyskusje z ekspertami z państw członkowskich, sektora bankowego, środowisk akademickich i firmami prawnymi. Dyskusje dotyczyły kluczowych parametrów instrumentu umorzenia lub konwersji długu, w tym w szczególności warunków uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zakresu umorzenia lub konwersji długu, jego potencjalnego minimalnego poziomu, restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grup, a także zasady praw nabytych. Dokumenty dotyczące konsultacji społecznych są dostępne na stronie internetowej Komisji Europejskiej. Na tej podstawie Komisja przygotowała załączony wniosek ustawodawczy. Służby Komisji sporządziły również ocenę skutków do celów niniejszego wniosku, która jest dostępna na stronie internetowej Komisji Europejskiej. Uwagi przedstawione przez Radę ds. Ocen Skutków w pierwszej i drugiej opinii w maju i czerwcu 2011 r. zostały uwzględnione. Ponadto ocena skutków została zaktualizowana, tak aby odzwierciedlała najnowsze wnioski międzynarodowych forów, a także uwzględniała wyniki dyskusji na temat instrumentu umorzenia lub konwersji długu, które odbyły się w kwietniu 2012 r. Konkretnie, w zmienionej ocenie skutków poprawiono opis kontekstu prawno-instytucjonalnego dzięki sprecyzowaniu obowiązków krajowych organów nadzoru i organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz związków pomiędzy wnioskiem w sprawie umorzenia lub konwersji długu, a planowanymi wymogami dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych. W ocenie skutków dokładniej objaśniono warianty strategiczne, w szczególności wariant związany z instrumentem umorzenia lub konwersji długu. Ocenę skutków uzupełniono również o wnioski na temat wpływu instrumentu umorzenia lub konwersji długu na koszty finansowania banków i przedsiębiorstw innych niż finansowe (MŚP). O dodatkowe informacje uzupełniono również sekcję dotyczącą spójności wniosku z innymi wnioskami legislacyjnymi. Wreszcie, dokładniej objaśniono również mechanizmy monitorowania i oceny dzięki wskazaniu najważniejszych wskaźników, które mają być monitorowane.



Z oceny skutków wynikają następujące wnioski: Dzięki proponowanym unijnym ramom dotyczącym restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków osiągnięte zostaną cele, jakimi są zwiększenie stabilności finansowej, ograniczenie pokusy nadużycia, ochrona deponentów i podstawowych usług bankowych, zapewnienie oszczędności środków publicznych i ochrona rynku wewnętrznego dla instytucji finansowych. Oczekuje się, że wspomniane ramy przyniosą pozytywne skutki społeczne: po pierwsze, ograniczając prawdopodobieństwo wystąpienia systemowego kryzysu bankowego i zapobiegając spadkowi dobrobytu gospodarczego, który następuje w wyniku kryzysu bankowego; a po drugie, minimalizując narażenie podatników na straty wynikające ze wsparcia udzielanego upadającym instytucjom. Koszty wspomnianych ram obejmują potencjalny wzrost kosztów finansowania instytucji z powodu zniesienia domniemanej pewności udzielenia przez państwo wsparcia, a także koszty związane z mechanizmami finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Instytucje mogą przenosić te wyższe koszty na klientów lub akcjonariuszy, obniżając oprocentowanie depozytów, podwyższając oprocentowanie kredytów i opłaty bankowe lub ograniczając stopy zwrotu z kapitału własnego. Konkurencja może jednak ograniczyć możliwość przenoszenia przez instytucje całości tych kosztów. Potencjalne korzyści ram dla dobrobytu gospodarczego w długim okresie, wynikające z mniejszego prawdopodobieństwa wystąpienia kryzysu systemowego, są znacznie wyższe niż potencjalne koszty. 3.ogólne wyjaśnienie: ramy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Potrzeba stworzenia skutecznych ram dotyczących działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Banki i firmy inwestycyjne (dalej „instytucje”) świadczą obywatelom, przedsiębiorstwom i całej gospodarce ważne usługi (takie jak przyjmowanie depozytów, udzielanie pożyczek i obsługa systemów płatniczych). Prowadzenie działalności przez te instytucje w dużej mierze opiera się na zaufaniu. W związku z tym mogą one błyskawicznie utracić rentowność, jeśli klienci i kontrahenci przestaną wierzyć w zdolność instytucji do wywiązywania się ze swoich zobowiązań. W przypadku upadłości likwidacja banku powinna zostać przeprowadzona zgodnie z zwykłymi procedurami upadłościowymi. Zakres wzajemnych zależności pomiędzy instytucjami stwarza jednak ryzyko wystąpienia kryzysu systemowego, gdy problemy jednego banku przenoszą się na cały system. Ze względu na to ryzyko systemowe i ważne funkcje gospodarcze pełnione przez instytucje, zwykła procedura upadłościowa nie zawsze jest odpowiednim rozwiązaniem, a brak skutecznych narzędzi zarządzania instytucjami znajdującymi się w sytuacji kryzysowej zbyt często prowadził do korzystania ze środków publicznych w celu przywrócenia zaufania nawet do stosunkowo niewielkich instytucji, by zagwarantować, że efekt domina w postaci kolejnych przypadków upadłości instytucji nie będzie miał poważnych negatywnych skutków dla gospodarki realnej.

Zatem aby zarządzać upadłością banków w sposób zorganizowany i uniknąć zagrożenia dla innych instytucji, niezbędne są skuteczne ramy polityki. Celem tych ram polityki byłoby wyposażenie właściwych organów we wspólne i skuteczne narzędzia oraz uprawnienia w zakresie zapobiegania kryzysom bankowym, utrzymywania stabilności finansowej i ograniczania do minimum narażenia podatników na straty. Przygotowanie i zapobieganie, wczesna interwencja oraz restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja W tym celu uprawnienia, jakimi dysponowałyby właściwe organy, powinny obejmować trzy elementy: (i) działania przygotowawcze i plany mające na celu ograniczenie do minimum ryzyka wystąpienia problemów (przygotowanie i zapobieganie)(ii) na początkowym etapie wystąpienia problemów, uprawnienia do zatrzymania pogarszania się sytuacji banku na wczesnym etapie, tak aby uniknąć niewypłacalności (wczesna interwencja); oraz (iii) jeżeli niewypłacalność stanowi powód do zaniepokojenia w ogólnym interesie publicznym (zdefiniowanym w art. 27 i 28), jasno określone środki reorganizacji lub uporządkowanej likwidacji banku, przy jednoczesnym zachowaniu jego funkcji krytycznych i maksymalnym ograniczeniu narażenia podatników na straty w wypadku niewypłacalności (restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja). Uprawnienia te stanowią łącznie skuteczne ramy prowadzenia działań naprawczych w odniesieniu do instytucji, oraz w stosownych przypadkach ich restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponieważ zagrożenie, jakie stanowią poszczególne banki dla stabilności finansowej, nie może zostać w pełni oszacowane z wyprzedzeniem, właściwe organy powinny dysponować tymi uprawnieniami w odniesieniu do każdego banku, niezależnie od jego wielkości czy zakresu działalności. Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja – specjalny system upadłościowy w odniesieniu do instytucji W większości państw banki i przedsiębiorstwa inne niż banki znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej są obejmowane zwykłym postępowaniem upadłościowym. Postępowanie to pozwala na reorganizację przedsiębiorstwa (co oznacza uzgodnioną z wierzycielami redukcję jego długu) albo na jego likwidację i podział strat pomiędzy wierzycieli, bądź jednoczesną reorganizacją i likwidację. We wszystkich przypadkach roszczenia wierzycieli i akcjonariuszy nie zostają w pełni zaspokojone. Jak wynika jednak z doświadczenia uzyskanego podczas różnych kryzysów bankowych, przepisy dotyczące niewypłacalności nie zawsze pozwalają na skuteczne postępowanie w przypadku upadłości instytucji finansowych, ponieważ nie uwzględnia się w nich we właściwym zakresie potrzeby unikania zagrożeń dla stabilności finansowej, dalszego świadczenia podstawowych usług czy ochrony deponentów. Ponadto postępowania upadłościowe są postępowaniami długotrwałymi i w przypadku reorganizacji wymagają trudnych negocjacji i uzgodnień z wierzycielami, z potencjalną szkodą dla dłużników i wierzycieli pod względem opóźnień, kosztów i wyników postępowania. Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja jest alternatywą dla zwykłego postępowania upadłościowego oraz środkiem służącym restrukturyzacji lub likwidacji banku będącego na progu upadłości, którego upadłość stanowiłaby powód do zaniepokojenia w kontekście ogólnego interesu publicznego (zagrożenie dla stabilności finansowej, ciągłości pełnienia funkcji krytycznych banku lub bezpieczeństwa depozytów, aktywów klientów i finansów publicznych). Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja powinna zatem prowadzić do uzyskania w odniesieniu do instytucji wyników podobnych do wyników zwykłego postępowania upadłościowego, uwzględniając przepisy dotyczące pomocy państwa, w zakresie podziału strat pomiędzy akcjonariuszy i wierzycieli, zachowując jednocześnie stabilność finansową i ograniczając narażenie podatników na straty wynikające ze wsparcia udzielanego upadającym instytucjom. W procedurze tej należy zapewnić pewność prawa, przejrzystość i przewidywalność w zakresie traktowania akcjonariuszy i wierzycieli banku oraz zachować wartość, która mogłaby zostać utracona w przypadku upadłości. Ponadto dzięki zniesieniu domniemanej pewności ratowania instytucji ze środków publicznych, możliwość przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinna zachęcić nieubezpieczonych wierzycieli do dokładniejszej oceny ryzyka wiążącego się z ich inwestycjami. Ponadto opracowanie krajowych mechanizmów finansowania na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z przepisami dotyczącymi pomocy państwa zapewni możliwość osiągnięcia ogólnych celów ram dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Równowaga pomiędzy zapewnieniem przewidywalności dla inwestorów a swobodą uznania organów W celu ochrony istniejących praw własności bank powinien zostać objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją w momencie jak najbardziej zbliżonym do niewypłacalności, a więc na progu upadłości. Ocena momentu uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może jednak zależeć od szeregu zmiennych i czynników związanych z panującymi warunkami rynkowymi i specyficznymi kwestiami dotyczącymi płynności lub wypłacalności, co oznacza, że organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien dysponować określonym zakresem swobody uznania. W podobny sposób konkretne działania podejmowane w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie powinny być z góry określone w odniesieniu do poszczególnych banków, powinny być natomiast podejmowane na podstawie konkretnych okoliczności. Aby zapewnić wystarczający poziom spójności w zakresie przeprowadzania przez organy krajowe restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, potrzebne są unijne ramy przewidujące podobne narzędzia, zasady i procedury. Podczas opracowywania tych ram należy wypracować równowagę pomiędzy swobodą uznania organów nadzoru niezbędną przy uwzględnianiu specyfiki poszczególnych przypadków, zapewnianiu równych szans, a także zachowaniu integralności jednolitego rynku. Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Bankowego (EUNB) należy powierzyć jasno określone zadania: wydawanie wytycznych i standardów technicznych celem zapewniania jednolitego wykonywania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, uczestnictwo w planowaniu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do wszystkich instytucji transgranicznych oraz wypełnianie obowiązku wiążącej mediacji w przypadku braku zgody między organami krajowymi co do stosowania ram restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Przeprowadzenie skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wymaga wreszcie wystarczających środków finansowych, na przykład w celu wydania gwarancji lub udzielenia krótkoterminowych pożyczek pozwalających na odzyskanie rentowności kluczowych części podmiotu objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Zasadniczo środki te powinien zapewnić sektor bankowy w sprawiedliwy i proporcjonalny sposób oraz, w miarę możliwości (uwzględniając koszty dla gospodarki), z wyprzedzeniem. Środki te łącznie gwarantują, że niezależnie od działania podjętego w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jego koszty ponoszą w pierwszej kolejności same instytucje, ich właściciele i inwestorzy. Rynek wewnętrzny – sposób traktowania grup transgranicznych W skład grup transgranicznych wchodzą instytucje z siedzibą w różnych państwach członkowskich. Istnienie grup transgranicznych w Europie uznaje się w ramach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji za jeden z kluczowych czynników integracji unijnych rynków finansowych. Ramy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustanawiają specjalne zasady w odniesieniu do grup transgranicznych dotyczące etapu przygotowań i zapobiegania (art. 7, 8, 11, 12 i 15), wczesnej interwencji (art. 25) oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 80–83). Ustanawiają również zasady dotyczące przenoszenia aktywów pomiędzy podmiotami powiązanymi z grupą w okresie trudności finansowych (art. 16–22). Zasady dotyczące grup mają na celu wyważenie interesów przeprowadzenia, w razie potrzeby, skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji całej grupy, zachowując stabilność finansową zarówno w państwach członkowskich, w których grupa prowadzi działalność, jak i w całej Unii. Skuteczne metody prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup transgranicznych są jedynym sposobem osiągnięcia stabilności finansowej w Unii, a co za tym idzie, poprawy funkcjonowania rynku wewnętrznego również w czasie kryzysu. W szczególności, nie negując niezbędnych zabezpieczeń dla przyjmujących państw członkowskich, w celu zapewnienia szybkiej i skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grupy, pozwalającej ograniczyć do minimum utratę wartości w odniesieniu do grupy, organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy należy przyznać istotną rolę. Niezależnie od istotnej roli przyznanej organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy, interesy organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w przyjmującym państwie członkowskim będą w wystarczającym stopniu uwzględnianie dzięki: a) przyjęciu uzgodnień dotyczących współpracy organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dzięki utworzeniu kolegiów organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; b) ustaleniu, że stabilność finansowa we wszystkich państwach członkowskich, w których grupa prowadzi działalność, musi zostać uwzględniona przy podejmowaniu decyzji dotyczących grup; c) jasnemu określeniu procesu podejmowania decyzji pozwalającego wszystkim organom przedstawić swoje opinie, przy jednoczesnym zapewnieniu podjęcia jednej decyzji w odniesieniu do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grupy; oraz d) ustanowieniu mechanizmów rozstrzygania konfliktów pomiędzy organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (mediacja EUNB). EUNB będzie wypełniać obowiązki wiążącej mediacji przewidziane w rozporządzeniu (UE) nr 1093/2010, w szczególności w art. 19. W tym kontekście zastosowanie mają wszystkie odpowiednie zasady przewidziane w tym rozporządzeniu, w tym art. 38 i art. 44 ust. 1. Wszystkie te mechanizmy powinny zagwarantować, że restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja grupy bądź udzielenie wsparcia finansowego pomiędzy powiązanymi instytucjami nie ma negatywnego wpływu na żadną część grupy, a kwestia stabilności finansowej państwa członkowskiego, w którym siedzibę ma przedsiębiorstwo zależne, jest uwzględniana. 4.ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU 4.1.Podstawa prawna Podstawą prawną wniosku jest art. 114 TFUE umożliwiający przyjęcie środków służących zbliżeniu przepisów krajowych, których celem jest ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Wniosek harmonizuje przepisy krajowe dotyczące działań naprawczych podejmowanych w stosunku do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz dotyczące ich restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w stopniu koniecznym do dopilnowania, by państwa członkowskie dysponowały takimi samymi instrumentami i procedurami pozwalającymi podjąć skuteczne działania w przypadku upadłości przedsiębiorstw o znaczeniu systemowym. W ten sposób zharmonizowane ramy powinny wspierać stabilność finansową na rynku wewnętrznym dzięki zapewnieniu minimalnej zdolności do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji we wszystkich państwach członkowskich i usprawnieniu współpracy pomiędzy krajowymi organami w przypadku prowadzenia działań dotyczących upadłości grup transgranicznych.

Właściwą podstawę prawną stanowi zatem art. 114 TFUE. 4.2.Subsidiarity Zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 ust. 3 TUE, w dziedzinach, które nie należą do jej wyłącznej kompetencji, Unia podejmuje działania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym, i jeśli ze względu na zakres lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii. Jedynie działanie na poziomie Unii może zagwarantować, że państwa członkowskie będą stosowały porównywalne środki w przypadku podejmowania działań względem instytucji będących na progu upadłości. Mimo iż sektor bankowy w Unii jest wysoce zintegrowany, systemy postępowania w przypadku kryzysów bankowych są regulowane przepisami krajowymi i znacznie się różnią. Obecnie w wielu krajowych systemach prawnych organy nie dysponują uprawnieniami niezbędnymi w celu przeprowadzenia przez nie w zorganizowany sposób likwidacji instytucji finansowych, przy utrzymaniu usług niezbędnych dla zachowania stabilności finansowej i ograniczeniu do minimum narażenia podatników na straty wynikające ze wsparcia udzielanego upadającym instytucjom. Tak odmienne przepisy krajowe utrudniają skuteczne radzenie sobie z kryzysami o wymiarze transgranicznym, komplikując mechanizmy współpracy między organami państwa rodzimego i organami państwa przyjmującego. Ponadto znaczne różnice w krajowych procedurach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą prowadzić do niedopuszczalnego zagrożenia dla stabilności finansowej i dla skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup transgranicznych. Z uwagi na to, iż odpowiednie unijne mechanizmy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wymagają znacznej harmonizacji krajowych praktyk i procedur, stosowne jest zaproponowanie przez Unię niezbędnego działania legislacyjnego. Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja są jednak ściśle związane z obszarami prawa krajowego nieobjętymi harmonizacją, takimi jak prawo upadłościowe i prawo własności. Dyrektywa jest zatem odpowiednim instrumentem prawnym, ponieważ transpozycja jest niezbędna do zagwarantowania, że wspomniane ramy zostaną wdrożone w sposób zapewniający osiągnięcie zamierzonego celu, zgodnie ze specyfiką odnośnych krajowych systemów prawnych. 4.3.Proporcjonalność Zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów określonych w Traktatach. Bank, którego upadłość ogłoszono, powinien podlegać zwykłym procedurom upadłościowym jak każde inne przedsiębiorstwo. Sektor bankowy ma jednak odmienny charakter od większość gałęzi sektora prywatnego, gdyż w gospodarce pełni funkcje krytyczne i jest szczególnie podatny na kryzysy systemowe. Ze względu na te właściwości likwidacja banku może mieć poważniejsze konsekwencje niż opuszczenie rynku przez inne przedsiębiorstwa. Może to uzasadniać odwołanie się do specjalnych zasad i procedur na wypadek kryzysu bankowego. Z uwagi na to, że nie można z całą pewnością ocenić znaczenia systemowego upadłości banku z wyprzedzeniem, zaproponowane ramy zarządzania w sytuacjach kryzysowych powinny mieć zasadniczo zastosowanie do wszystkich instytucji bankowych, niezależnie od ich wielkości i złożoności. Jeżeli z całą pewnością można stwierdzić, że upadłość instytucji o globalnej wielkości, znaczeniu dla rynku i powiązaniach z innymi instytucjami spowodowałaby znaczące zakłócenia w systemie finansowym na świecie oraz miałaby negatywne skutki gospodarcze w wielu państwach, oznacza to również, że jednoczesna upadłość w powszechnym kryzysie wielu małych instytucji stanowiących istotną część sektora bankowego w danym państwie również może mieć katastrofalne skutki dla gospodarki. Ramy gwarantują zatem, że organy nadzoru oraz organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dysponują specjalnymi zasadami i procedurami dotyczącymi skutecznego postępowania w przypadku upadłości lub zagrożenia upadłością każdego banku w okolicznościach ryzyka systemowego. W kontekście planów naprawy oraz planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także stosując poszczególne dostępne im instrumenty, organy krajowe uwzględniają ekspozycję na ryzyko, wielkość i wzajemne powiązania banku, tak aby zapewnić właściwe stosowanie systemu. Proponowane przepisy są zatem proporcjonalne do tego, co jest konieczne do osiągnięcia wyznaczonych celów. Ponadto ograniczenia praw własności, które mogą wynikać z wykonania proponowanych uprawnień, muszą być zgodne z Kartą praw podstawowych, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości. Z tego powodu moment uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien być jak najbardziej zbliżony do niewypłacalności, a wykonywanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinno być ograniczone do stopnia niezbędnego do osiągnięcia celu w interesie ogólnym, mianowicie celu utrzymania stabilności finansowej w Unii. 4.4.Szczegółowe omówienie wniosku 4.4.1.Przedmiot i zakres stosowania (art. 1) Wniosek dotyczy kwestii zarządzania w sytuacji kryzysowej (przygotowanie, działania naprawcze oraz restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja) w odniesieniu do wszystkich instytucji kredytowych i niektórych firm inwestycyjnych. Zakres wniosku jest identyczny z zakresem dyrektyw w sprawie wymogów kapitałowych, które harmonizują wymogi ostrożnościowe obowiązujące instytucje, w tym instytucje finansowe należące do grupy bankowej, oraz firmy inwestycyjne. Firmy inwestycyjne muszą być objęte wspomnianymi ramami, ponieważ – jak pokazał przypadek upadłości Lehman Brothers – upadłość takich przedsiębiorstw może mieć poważne konsekwencje dla całego systemu finansowego. Ponadto uprawnienia organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny mieć również zastosowanie do spółek holdingowych, jeżeli co najmniej jedna zależna instytucja kredytowa lub firma inwestycyjna spełnia warunki uruchomienia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a stosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do podmiotu dominującego jest konieczne celem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji co najmniej jednego z jej przedsiębiorstw zależnych lub celem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji całej grupy. 4.4.2.Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 3) Wniosek zobowiązuje państwa członkowskie do przekazania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji organom administracji publicznej w celu dopilnowania, by cele planowanych ram mogły zostać osiągnięte w odpowiednim terminie. Wniosek nie określa konkretnego organu, który należy wyznaczyć jako organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, ponieważ nie jest to konieczne dla zapewnienia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i naruszałoby porządek konstytucyjny i administracyjny państw członkowskich. Dlatego państwa członkowskie mają swobodę przy wyznaczaniu swoich organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, na przykład krajowych banków centralnych, organów nadzoru finansowego, systemów gwarancji depozytów, ministerstw finansów lub specjalnych organów. Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą musiały posiadać odpowiednią wiedzę specjalistyczną i zasoby do poprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie krajowym i transgranicznym. Ze względu na prawdopodobieństwo wystąpienia konfliktu interesów wprowadza się obowiązek funkcjonalnego oddzielenia działalności związanej z restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją od innego rodzaju działalności wyznaczonego organu. 4.4.3.Plany naprawy oraz plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 5–13) Wczesne działania na podstawie planu naprawy mogą zapobiec eskalacji problemów i ograniczyć ryzyko upadłości banku. Instytucje będą zobowiązane do opracowania planów naprawy określających uzgodnienia i środki umożliwiające im wczesne podjęcie działań w celu przywrócenia długoterminowej rentowności w przypadku istotnego pogorszenia się ich sytuacji finansowej. Grupy będą zobowiązane do opracowania planów zarówno na poziomie grupy, jak i na poziomie poszczególnych instytucji należących do grupy. Organy nadzoru będą oceniać i zatwierdzać plany naprawy. Plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji pozwolą na przeprowadzenie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji ograniczając do minimum narażenie podatników na straty wynikające ze wsparcia udzielanego upadającym instytucjom, przy jednoczesnej ochronie istotnych funkcji gospodarczych. Plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, sporządzony przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji we współpracy z organami nadzoru w okresie występowania normalnych warunków rynkowych, będzie określać warianty przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji w przypadku szeregu scenariuszy rozwoju sytuacji, w tym w przypadku kryzysu systemowego. Takie plany powinny obejmować szczegóły dotyczące stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz sposoby zapewnienia ciągłości funkcji krytycznych. Plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy będą obejmować plan dla grupy oraz plany dla każdej instytucji należącej do grupy. 4.4.4.Uprawnienia do ograniczenia lub usunięcia przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 14–16)

Na podstawie planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oceniają, czy można przeprowadzić skuteczną restrukturyzację i uporządkowaną likwidację instytucji lub grupy. Jeżeli organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wskażą znaczące przeszkody w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji lub grupy, mogą one zobowiązać daną instytucję lub grupę do podjęcia środków w celu ułatwienia ich restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Takie środki mogą między innymi obejmować: ograniczenie złożoności poprzez zmiany struktur prawnych lub operacyjnych, aby zagwarantować możliwość prawnego i gospodarczego oddzielenia funkcji krytycznych od innych funkcji; sporządzenie umów dotyczących usług, aby zagwarantować świadczenie funkcji krytycznych; ograniczenie maksymalnych ekspozycji w ujęciu indywidualnym i zbiorczym; nałożenie wymogów w zakresie sprawozdawczości; ograniczenie lub zaprzestanie prowadzenia istniejących lub proponowanych rodzajów działalności; ograniczenie lub powstrzymanie się od rozwijania lub sprzedaży nowych linii biznesowych lub produktów; a także emisję dodatkowych instrumentów kapitału zamiennego. Ocena możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do grup wymaga koordynacji organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy, przeprowadzenia przez nie konsultacji z organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji właściwymi dla przedsiębiorstw zależnych, innymi odpowiednimi właściwymi organami oraz z EUNB, a także dokonania przez wszystkie te organy wspólnej oceny. EUNB odegra istotną rolę w zagwarantowaniu spójnego stosowania w państwach członkowskich oceny możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywania uprawnień prewencyjnych przez właściwe organy. Konkretnie, zadaniem EUNB będzie opracowanie standardów technicznych określających parametry oceny systemowych skutków planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz standardów technicznych określających kwestie wymagające zbadania na potrzeby oceny możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji lub grupy. 4.4.5.Wsparcie finansowe w ramach grupy (art. 17-23) Celem wniosku jest usunięcie obecnych ograniczeń prawnych w zakresie udzielania wsparcia finansowego podmiotowi należącemu do grupy przez inny podmiot należący do tej grupy. Instytucje działające w ramach grupy będą mogły zawierać umowy o udzielenie wsparcia finansowego (w formie pożyczki, udzielenia gwarancji lub udostępnienia aktywów do wykorzystania jako zabezpieczenia w transakcji) innym podmiotom należącym do grupy, które doświadczają trudności finansowych. Taka wczesna pomoc finansowa może zaradzić narastającym problemom finansowym poszczególnych podmiotów należących do grupy. Umowa może zostać najpierw przedłożona do zatwierdzenia przez zgromadzenie akcjonariuszy wszystkich uczestniczących podmiotów zgodnie z prawem krajowym i upoważni organy zarządzające do udzielenia w razie potrzeby wsparcia finansowego zgodnie z warunkami umowy. W ten sposób zwiększy się pewność prawa, ponieważ będzie jasne, kiedy i jak można udzielać takiego wsparcia finansowego. Umowy są dobrowolne i umożliwiają grupom bankowym ocenę, czy takie uzgodnienia leżałyby w interesie grupy (grupa może być bardziej lub mniej zintegrowana i w mniejszym lub większym zakresie realizować wspólną strategię) oraz ustalenie, które przedsiębiorstwa powinny być stroną takiej umowy (właściwe może być wyłączenie przedsiębiorstw, które prowadzą bardziej ryzykowną działalność). W ramach zabezpieczenia organ sprawujący nadzór nad podmiotem udzielającym wsparcia będzie posiadać uprawnienie do zakazania lub ograniczenia wsparcia finansowego zgodnie z umową, jeśli przeniesienie to zagraża płynności lub wypłacalności podmiotu udzielającego wsparcia lub zagraża stabilności finansowej. 4.4.6.Wczesna interwencja – zarządca nadzwyczajny (art. 23-26) Wniosek rozszerza uprawnienia organów nadzoru, jeśli chodzi o interwencję na wczesnym etapie w przypadkach, gdy pogarsza się sytuacja finansowa lub wypłacalność instytucji. Uprawnienia omawiane we wniosku uzupełniają uprawnienia przekazane organom nadzoru zgodnie z art. 136 odpowiedniej dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych. Uprawnienia te nie naruszają żadnych praw ani obowiązków proceduralnych ustanowionych zgodnie z prawem spółek. Uprawnienia do wczesnej interwencji obejmują uprawnienie do zwrócenia się do instytucji o wdrożenie uzgodnień i środków określonych w planie naprawy; o opracowanie programu działania i harmonogramu jego wdrożenia; o zobowiązanie zarządu do zwołania, lub bezpośredniego zwołania, zgromadzenia akcjonariuszy, zaproponowania porządku obrad i przyjęcia określonych decyzji; a także uprawnienie do zwrócenia się do instytucji o opracowanie wraz z jej wierzycielami planu restrukturyzacji zadłużenia. Ponadto organ nadzoru dysponowałby uprawnieniem do wyznaczenia na czas określony zarządcy specjalnego, w przypadku stwierdzenia, że wypłacalność instytucji jest w wystarczającym stopniu zagrożona. Podstawowym zadaniem zarządcy nadzwyczajnego jest przywrócenie stabilnej sytuacji finansowej instytucji oraz rzetelne i ostrożne zarządzanie jej działalnością. Zarządca specjalny zastąpi zarząd instytucji oraz będzie posiadał wszelkie uprawnienia przysługujące zarządowi bez uszczerbku dla praw zwykłych akcjonariuszy. Uprawnienie do wyznaczenia zarządcy nadzwyczajnego będzie służyć jako element dyscyplinujący zarząd i akcjonariuszy oraz jako środek wspierania rozwiązań sektora prywatnego dla problemów, które w przypadku niezajęcia się nimi mogłyby doprowadzić do upadłości instytucji. 4.4.7.Warunki uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 27) We wniosku ustanawia się wspólne parametry dotyczące zastosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organy będą mogły podjąć działanie, jeśli instytucja jest niewypłacalna lub jest na progu niewypłacalności w takim stopniu, że jeżeli nie zostanie podjęte żadne działanie, w niedalekiej przyszłości będzie niewypłacalna. Oprócz tego niezbędne jest dopilnowanie, by środki inwazyjne były uruchamiane jedynie wtedy, gdy uzasadniona jest ingerencja w prawa akcjonariuszy i innych zainteresowanych podmiotów. Dlatego środki restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny być wdrażane jedynie wtedy, gdy instytucja jest na progu upadłości lub jest zagrożona upadłością i nie ma innych rozwiązań, które pozwoliłyby przywrócić stabilną sytuację instytucji w rozsądnym terminie. Ponadto interwencja za pomocą środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji musi być uzasadniona względami interesu publicznego zdefiniowanego w art. 28. 4.4.8.Zasady ogólne – w szczególności niepogorszenie sytuacji wierzycieli (art. 29) Ramy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustanawiają szereg zasad ogólnych, których będą musiały przestrzegać organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Zasady te dotyczą między innymi podziału strat oraz sposobu traktowania akcjonariuszy i wierzycieli, a także potencjalnych skutków zastosowania instrumentów w odniesieniu do zarządu instytucji. Zgodnie z ramami dotyczącymi restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji straty stwierdzone w procesie wyceny (art. 30) mają zostać podzielone pomiędzy akcjonariuszy i wierzycieli instytucji zgodnie z hierarchią roszczeń ustanowioną w poszczególnych krajowych systemach upadłościowych. Jednakże, jak wskazano powyżej (zob. pkt 3), zwykłe systemy upadłościowe nie uwzględniają w wystarczającym stopniu stabilności finansowej lub innych kwestii związanych z interesem publicznym. Ramy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustanawiają zatem określone zasady podziału strat, które musiałyby być przestrzegane niezależnie od zasad przewidzianych w poszczególnych krajowych systemach upadłościowych. Zasady te są następujące: a) straty powinny być w pierwszej kolejności przypisywane w całości akcjonariuszom, a następnie wierzycielom oraz b) sposób traktowania wierzycieli należących do tej samej kategorii może się różnić, jeżeli uzasadniają to względy interesu publicznego, a w szczególności konieczność wsparcia stabilności finansowej. Zasady te mają zastosowanie do wszystkich instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto w odniesieniu do instrumentu umorzenia lub konwersji długu w ramach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ustanawia się bardziej szczegółową hierarchię roszczeń (art. 43). Bardziej szczegółowa hierarchia roszczeń będzie stanowić uzupełnienie hierarchii roszczeń ustanowionej w prawie upadłościowym obowiązującym w poszczególnych krajach, a w razie potrzeby ją zastąpi. W przypadku gdy roszczenie wierzycieli zostanie zaspokojone na gorszych warunkach, niż gdyby instytucja została zlikwidowana w ramach zwykłego postępowania upadłościowego, organy muszą dopilnować, by wierzycielom wypłacono różnicę. Ewentualna rekompensata wypłacana jest z mechanizmu finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Zasada przypisywania w pierwszej kolejności strat akcjonariuszom, a dopiero później wierzycielom oraz to, że działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji musi zostać podjęte przed skorzystaniem z nadzwyczajnego publicznego wsparcia finansowego, odgrywają zasadniczą rolę w osiągnięciu celu, jakim jest ograniczenie do minimum narażenia podatników na straty (art. 29). 4.4.9. Wycena (art. 30) Podstawą zastosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonania uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest wycena realnej wartości aktywów i zobowiązań instytucji będącej na progu upadłości. W tym celu w ramach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewidziano wycenę na podstawie wartości rynkowej. Zapewni to, że wysokość strat będzie znana w momencie objęcia instytucji restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją.

Wyceny powinien dokonać niezależny ekspert, chyba że z uwagi na pilność sytuacji nieostatecznej wyceny dokonują organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a następnie wycena ta zostanie uzupełniona ostateczną wyceną dokonaną przy udziale niezależnego eksperta. Organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyznano niezbędne uprawnienia do modyfikowania podejmowanych przez nie działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w przypadku stwierdzenia ewentualnych rozbieżności pomiędzy wyceną nieostateczną a wyceną ostateczną. 4.4.10.Instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 31-64) W sytuacji, gdy spełnione są warunki uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą uprawnione do zastosowania następujących instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji: a)zbycia wyodrębnionej części przedsiębiorstwa; b)instytucji pomostowej; c)wydzielenia aktywów; d)umorzenia lub konwersji długu. Aby zastosować te instrumenty, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą posiadać uprawnienia do przejęcia kontroli nad instytucją, której upadłość ogłoszono, lub instytucją będącą na progu upadłości, do przejęcia funkcji akcjonariuszy i kierownictwa, przeniesienia aktywów i zobowiązań oraz egzekwowania zawartych umów. Instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji można zastosować pojedynczo lub łącznie. Wszystkie instrumenty wiążą się z określonym stopniem restrukturyzacji banku. Taka restrukturyzacja nie towarzyszy jedynie instrumentowi umorzenia lub konwersji długu. Instrument wydzielenia aktywów musi być w każdym przypadku stosowany równocześnie z innymi instrumentami (art. 32). W stosownych przypadkach zastosowanie dowolnego instrumentu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie musiało być zgodne z unijnymi ramami pomocy państwa. W tym kontekście Komisja będzie musiała zostać poinformowana o każdorazowym skorzystaniu ze wsparcia publicznego lub z mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji będących na progu upadłości, a fakt skorzystania z tych środków zostanie przeanalizowany zgodnie z odpowiednimi przepisami dotyczącymi pomocy państwa w celu ustalenia zgodności z rynkiem wewnętrznym. Wniosek określa minimalny zestaw instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które powinny przyjąć wszystkie państwa członkowskie. Organy krajowe będą jednak mogły utrzymać w charakterze instrumentów dodatkowych wybrane krajowe instrumenty i uprawnienia w stosunku do instytucji będących na progu upadłości, o ile są one zgodne z zasadami i celami unijnych ram dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz z Traktatem o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także jeśli nie stanowią przeszkody dla skuteczności restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy. Krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogłyby zastosować krajowe instrumenty i wykonać uprawnienia określone w prawie krajowym wyłącznie w przypadku, gdy żaden z instrumentów (zastosowanych odrębnie lub w połączeniu z innym instrumentem) przewidzianych w unijnych ramach nie pozwala im na podjęcie skutecznego działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Instrument zbycia wyodrębnionej części przedsiębiorstwa umożliwia organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zbycie instytucji bądź całości lub części jej działalności na warunkach handlowych, bez konieczności uzyskania zgody akcjonariuszy lub spełnienia wymogów proceduralnych, które obowiązywałyby w innym przypadku. O ile jest to możliwe w zaistniałych okolicznościach, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny zaoferować na sprzedaż instytucję bądź części jej działalności przeznaczone do sprzedaży. Instrument instytucji pomostowej umożliwia organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przeniesienie całości lub części działalności instytucji do podmiotu publicznego. Instytucja pomostowa musi posiadać zezwolenie zgodnie z odpowiednią dyrektywą w sprawie wymogów kapitałowych i będzie prowadzona przy założeniu kontynuacji przez nią działalności na warunkach rynkowych przy zastosowaniu ograniczeń przewidzianych ramami dotyczącymi pomocy państwa. Działalność instytucji pomostowej ma charakter tymczasowy, a jej celem jest zbycie działalności na rzecz podmiotu z sektora prywatnego w momencie, kiedy wystąpią odpowiednie warunki rynkowe. Celem instrumentu wydzielenia aktywów jest umożliwienie organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przeniesienia aktywów o obniżonej jakości lub aktywów problematycznych do podmiotu zarządzającego aktywami, aby umożliwić zarządzanie nimi przez określony czas i wypracowanie odpowiednich rozwiązań. Aktywa powinny zostać przeniesione zgodnie z wartością rynkową lub wartością ekonomiczną w długim okresie (zgodnie z art. 30), tak aby wysokość strat była znana w momencie dokonania przeniesienia. Aby ograniczyć zakłócenia konkurencji i ryzyko związane z pokusą nadużyć, instrument ten należy stosować wyłącznie w połączeniu z innym instrumentem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Instrument umorzenia lub konwersji długu (art. 37–51) Instrument umorzenia lub konwersji długu zapewni organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uprawnienie do umorzenia roszczeń niezabezpieczonych wierzycieli instytucji będącej na progu upadłości oraz uprawnienie do konwersji długu na kapitał własny. Instrument ten można wykorzystać w celu dokapitalizowania instytucji będącej na progu upadłości lub zagrożonej upadłością, pozwalając organom na jej restrukturyzację dzięki objęciu tej instytucji restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją oraz przywrócenie jej rentowności po reorganizacji i restrukturyzacji. Zapewniłoby to organom większą elastyczność reakcji na upadłość dużej, złożonej instytucji finansowej. Towarzyszyłaby temu wymiana kierownictwa odpowiedzialnego za problemy instytucji oraz wdrożenie planu przywrócenia normalnej działalności. Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny posiadać uprawnienie do umorzenia lub konwersji wszystkich zobowiązań instytucji. Niektóre zobowiązania zostałyby jednak wyłączone ex-ante z umorzenia lub konwersji (takie jak zobowiązania zabezpieczone, gwarantowane depozyty i zobowiązania o rezydualnym terminie wymagalności poniżej jednego miesiąca). W wyjątkowych okolicznościach i jeżeli istnieje uzasadniona potrzeba zapewnienia prowadzenia przez instytucję operacji krytycznych oraz utrzymania jej głównych linii biznesowych lub stabilności finansowej (art. 38) organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może wyłączyć z restrukturyzacji zobowiązania z tytułu instrumentów pochodnych. Spójne stosowanie na szczeblu unijnym ewentualnego wykluczenia z umorzenia lub konwersji danych kategorii zobowiązań zapewniłyby akty delegowane Komisji. W celu zastosowania instrumentu umorzenia lub konwersji długu niezbędne jest, by organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogły dopilnować, by instytucje posiadały wystarczającą kwotę zobowiązań w bilansie, w odniesieniu do której mogłyby zostać wykonane uprawnienia do umorzenia lub konwersji długu. Minimalna kwota zobowiązań będzie proporcjonalna i dostosowana do poszczególnych kategorii instytucji na podstawie ich ekspozycji na ryzyko lub strukturę źródeł finansowania (art. 39). Spójne stosowanie na szczeblu unijnym minimalnej wymaganej kwoty zobowiązań zapewniłyby akty delegowane Komisji. Przykładowo, na podstawie doświadczeń uzyskanych podczas ostatniego kryzysu finansowego oraz modelowych symulacji, odpowiedni odsetek łącznych zobowiązań, które mogłyby zostać poddane umorzeniu lub konwersji, mógłby wynosić 10 % łącznych zobowiązań (z wyłączeniem kapitału regulacyjnego). Jak wyjaśniono w pkt 4.4.8, w art. 43 i 44 ustanawia się szczegółową hierarchię roszczeń uzupełniającą, a w razie potrzeby zastępującą hierarchię roszczeń ustanowioną w prawie upadłościowym obowiązującym w poszczególnych krajach. Co do zasady roszczenia akcjonariuszy powinny zostać wyczerpane przed roszczeniami wierzycieli podporządkowanych. Dopiero po wyczerpaniu tych roszczeń organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą pokryć straty roszczeniami o charakterze należności uprzywilejowanych (art. 43 i 44). W pewnych okolicznościach organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą jednak dokonać ingerencji w prawa wierzycieli przed wyczerpaniem roszczeń akcjonariuszy. Okoliczności te są powiązane z instrumentem umorzenia lub konwersji długu i mogą zaistnieć, jeśli w instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją pozostał pewien kapitał (zgodnie z warunkami uruchomienia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucję uznaje się za będącą na progu upadłości lub zagrożoną upadłością, jeśli wyczerpała ona całość lub znaczną część swojego kapitału). W takim przypadku organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą, po dokonaniu podziału strat pomiędzy akcjonariuszy oraz obniżeniu wartości lub umorzeniu większości roszczeń akcjonariuszy, dokonać konwersji na kapitał podporządkowany oraz, w razie potrzeby, zobowiązania uprzywilejowane. Konwersja ta będzie musiała zostać dokonana w sposób prowadzący do istotnego rozwodnienia pozostałych roszczeń akcjonariuszy. 4.4.11.Ograniczenia dotyczące rozwiązania umów i zabezpieczeń dla kontrahentów (art. 68–73 i art. 77) Aby zapewnić skuteczne stosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, konieczne jest umożliwienie organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nałożenia tymczasowego zawieszenia możliwości wykonywania przez wierzycieli i kontrahentów prawa do egzekwowania roszczeń oraz prawa do zamknięcia, przyspieszenia wykonania lub rozwiązania w innej formie umów z instytucją będącą na progu upadłości. Takie tymczasowe zawieszenie, które obowiązywałoby nie dłużej niż do godziny 17 kolejnego dnia roboczego, daje organom czas na ustalenie i wycenę umów, które należy przenieść na rzecz wypłacalnej osoby trzeciej, bez stwarzania ryzyka, że zmieni się wartość i zakres umów finansowych w związku z wykonaniem przez kontrahentów praw do rozwiązania umów. Prawa do rozwiązania umów przysługujące kontrahentom pozostającym w instytucji, której upadłość ogłoszono, zaczęłyby ponownie obowiązywać od momentu zakończenia okresu zawieszenia. Jednak przeniesienie na rzecz prawidłowo funkcjonującej osoby trzeciej nie powinno kwalifikować się jako niewywiązywanie się ze zobowiązań umownych, które uprawnia do skorzystania z praw do rozwiązania umowy.

Te niezbędne ograniczenia praw umownych są zrównoważone zabezpieczeniami dla kontrahentów zapobiegającymi rozdzielaniu przez organy powiązanych zobowiązań, praw i umów: w przypadku częściowego przeniesienia własności powiązane uzgodnienia muszą być przeniesione w całości albo wcale. Uzgodnienia te obejmują uzgodnienia dotyczące nettingu upadłościowego, uzgodnienia dotyczące kompensacji, uzgodnienia dotyczące zabezpieczenia finansowego polegającego na przeniesieniu tytułu, uzgodnienia w zakresie zabezpieczeń oraz uzgodnienia dotyczące finansowania strukturyzowanego. 4.4.12.Ograniczenia dotyczące postępowania sądowego (art. 78 i 77) Zgodnie z art. 47 Karty praw podstawowych zainteresowane strony mają prawo do rzetelnego procesu sądowego oraz do skorzystania ze skutecznego środka odwoławczego w związku z działaniami ich dotyczącymi. Dlatego decyzje podjęte przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny podlegać kontroli sądowej. Jednak w celu ochrony osób trzecich, które nabyły aktywa, prawa i zobowiązania instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją w wyniku wykonania przez organy uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, oraz w celu zapewnienia stabilności rynków finansowych, kontrola sądowa nie powinna mieć wpływu na ważność aktów administracyjnych lub transakcji zawartych na podstawie unieważnionej decyzji. Środki prawne przysługujące w odniesieniu do błędnej decyzji powinny być zatem ograniczone do kwestii przyznania odszkodowania z tytułu szkód poniesionych przez zainteresowane osoby. Ponadto należy zakazać wszczynania lub prowadzenia innego postępowania sądowego względem banku objętego restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. W tym celu w ramach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewiduje się, że zanim sąd krajowy dokona wszczęcia postępowania upadłościowego w odniesieniu do instytucji, sąd ten powiadamia organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o każdym złożonym wniosku; w takim przypadku organ ten ma prawo w terminie 14 dni od powiadomienia podjąć względem odnośnej instytucji działanie w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. 4.4.13.Transgraniczna restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja (art. 80-83) Ramy dotyczące działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uwzględniają transgraniczny charakter niektórych grup bankowych celem stworzenia kompleksowych i zintegrowanych ram dotyczących prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do banków w Unii. Plan naprawy oraz plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji muszą być zatem przygotowane, uzgodnione i wdrożone w odniesieniu do całej grupy, uwzględniając specyfikę struktury poszczególnych grup oraz podział odpowiedzialności między krajowymi organami państwa przyjmującego i państwa rodzimego. Nastąpi to dzięki środkom wymagającym ścisłej współpracy krajowych organów oraz stworzeniu zachęt do stosowania grupowego podejścia na każdym etapie przygotowania, naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ustanowione zostaną kolegia ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o jasno zdefiniowanych zasadach dotyczących kierownictwa oraz przy udziale Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB). EUNB będzie ułatwiać współpracę organów i w razie konieczności prowadzić mediacje. Celem kolegiów jest koordynacja środków przygotowawczych oraz środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosowanych przez organy krajowe, aby zapewnić optymalne rozwiązania na poziomie Unii. 4.4.14.Stosunki z państwami trzecimi (art. 84-89) Ponieważ wiele unijnych instytucji i grup bankowych prowadzi działalność w państwach trzecich, skuteczne ramy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji muszą przewidywać współpracę z organami państw trzecich. Wniosek nadaje unijnym organom niezbędne uprawnienia do wspierania zagranicznych działań w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmowanych w stosunku do zagranicznego banku, którego upadłość ogłoszono, poprzez nadawanie skuteczności przeniesieniom aktywów i zobowiązań, które są zlokalizowane w ich jurysdykcji lub podlegają prawu ich jurysdykcji. Wsparcie takie będzie jednak zapewniane jedynie, jeśli działania zagraniczne będą gwarantować sprawiedliwe i równe traktowanie lokalnych deponentów i wierzycieli i nie będą zagrażać stabilności finansowej w danym państwie członkowskim. Unijne organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny mieć również prawo do stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do krajowych oddziałów instytucji z państwa trzeciego, jeśli odrębna restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja jest niezbędna z uwagi na utrzymanie stabilności finansowej lub ochronę lokalnych deponentów. Wniosek stanowi, że wsparcie dla zagranicznych działań w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie udzielane, jeśli organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zawarły umowę o współpracy z zagranicznym organem ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Takie umowy powinny stanowić środek gwarantujący skuteczne planowanie, podejmowanie decyzji i koordynację w stosunku do grup międzynarodowych. EUNB powinien opracować i zawrzeć ramowe porozumienia administracyjne z organami państw trzecich zgodnie z art. 33 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010, a krajowe organy powinny zawrzeć dwustronne porozumienia, które w jak największym stopniu będą zgodne z ramowymi porozumieniami EUNB. 4.4.15.Finansowanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 90-99) Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja pozwalają na lepszy podział kosztów tej procedury pomiędzy akcjonariuszy i wierzycieli w procedurze restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jeśli procedury upadłościowe zostaną uznane za nieodpowiednie w świetle potencjalnych zagrożeń dla stabilności finansowej. Podział kosztów nie zawsze może jednak wystarczać, i być może niezbędne będzie dodatkowe finansowanie w celu, przykładowo, zapewnienia płynności instytucji pomostowej. W świetle dotychczasowych doświadczeń konieczne jest ustanowienie mechanizmów finansowania przez same instytucje w celu ograniczenia do minimum narażenia podatników na straty wynikające ze wsparcia udzielanego instytucjom będącym na progu upadłości. W art. 90–99 określono przepisy niezbędne do ustanowienia takich mechanizmów. W art. 89 przewidziano możliwość ustanowienia mechanizmów finansowania w poszczególnych państwach członkowskich. Cele, w przypadku których można skorzystać z tych mechanizmów wymieniono w art. 89 ust. 2; obejmują one gwarancje, pożyczki lub składki. Straty są ponoszone głównie przez akcjonariuszy i wierzycieli, ale zasadniczo nie można wykluczyć innych mechanizmów finansowania. W art. 90 ustanowiono zasady dotyczące wkładów na rzecz mechanizmów finansowania, które obejmują połączenie składek ex ante, składek ex post, oraz, w razie konieczności, pożyczek zaciąganych w instytucjach finansowych lub w banku centralnym. W celu zagwarantowania, że część środków finansowych jest dostępna przez cały czas, oraz ze względu na procykliczność związaną z finansowaniem ex post, ustala się minimalny docelowy poziom środków dostępnych w ramach mechanizmu finansowania, który ma zostać osiągnięty dzięki składkom ex ante w okresie 10 lat. Na podstawie obliczeń modelowych optymalny minimalny poziom środków dostępnych w ramach mechanizmu finansowania ustala się na 1 % gwarantowanych depozytów. Aby zwiększyć odporność krajowych mechanizmów finansowania, w art. 97 przewidziano prawo zaciągnięcia pożyczki przez te mechanizmy w ich odpowiednikach w innych państwach członkowskich. W celu odzwierciedlenia podziału kompetencji pomiędzy poszczególnymi organami krajowymi w odniesieniu do restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy, w art. 98 ustanowiono zasady dotyczące wkładów z krajowych mechanizmów finansowania na rzecz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy. Wkład ten będzie uzależniony od wkładu ustalonego uprzednio w kontekście planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy. Krajowe mechanizmy finansowania, wraz z mechanizmami wzajemnych pożyczek i wzajemnego wsparcia krajowych mechanizmów finansowania w przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup transgranicznych (art. 98), tworzą łącznie europejski system mechanizmów finansowania. W art. 99 określono rolę systemów gwarancji depozytów w ramach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji z systemów gwarancji depozytów można skorzystać na dwa sposoby. Po pierwsze systemy gwarancji depozytów muszą zapewniać ciągły dostęp do gwarantowanych depozytów. Systemy gwarancji depozytów są obecnie ustanawiane we wszystkich państwach członkowskich zgodnie z dyrektywą 94/19/WE. Wypłacają deponentom detalicznym do 100 000 EUR w odniesieniu do nierozporządzalnych depozytów, zanim zostaną one na nich przeniesione w ramach postępowania upadłościowego. W przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji unika się natomiast nierozporządzalności depozytów gwarantowanych, co jest preferowanym rozwiązaniem z punktu widzenia deponenta. Pożądane jest zatem, by system gwarancji depozytów udzielił wkładu w wysokości równej stratom, które musiałby ponieść w ramach zwykłego postępowania upadłościowego, jak przewidziano w art. 99 ust. 1. W celu zapewnienia wystarczającego poziomu finansowania wprowadza się pozycję systemów gwarancji depozytów w hierarchii roszczeń, przy czym systemy gwarancji depozytów znajdują się na tym samym stopniu uprzywilejowania co niezabezpieczone i nieuprzywilejowane roszczenia. Wkład wnoszony przez system gwarancji depozytów musi zostać dokonany w gotówce w celu pokrycia strat związanych z depozytami gwarantowanymi. Po drugie, podczas gdy państwa członkowskie muszą korzystać z systemów gwarancji depozytów przynajmniej do celu zapewniania gotówki na potrzeby zagwarantowania ciągłego dostępu do gwarantowanych depozytów, zachowują one swobodę uznania co do sposobu finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji: mogą podjąć decyzję o stworzeniu odrębnych od systemów gwarancji depozytów mechanizmów finansowania lub korzystać ze swoich systemów gwarancji depozytów również w charakterze mechanizmów finansowania na mocy art. 91. Rzeczywiście istnieją synergie pomiędzy systemami gwarancji depozytów a restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Wprowadzenie ram dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które zapobiegają efektowi domina, ograniczy liczbę przypadków upadłości banków, a zatem prawdopodobieństwo wypłat z systemu gwarancji depozytów. We wniosku zezwala się zatem państwom członkowskim na korzystanie z systemów gwarancji depozytów na potrzeby finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w celu uzyskania korzyści skali. Jeżeli te dwa mechanizmy są odrębne, system gwarancji depozytów jest odpowiedzialny za ochronę deponentów posiadających depozyty gwarantowane w zakresie określonym w art. 99 ust. 1–4 i na warunkach określonych w art. 99 ust. 1–4, natomiast dodatkowe finansowanie zapewniają odrębne mechanizmy finansowania ustanowione na mocy art. 91. W przypadku gdy dane państwo członkowskie decyduje się na jeden mechanizm finansowania, pokrywa on zarówno straty mające wpływ na depozyty gwarantowane, jak i wykorzystywany jest do innych celów na mocy art. 92. W takim przypadku system gwarancji depozytów musi spełniać wszystkie warunki, dotyczące składek, pożyczek oraz wzajemnego wsparcia na mocy art. 93–98. W każdym przypadku jeżeli po wniesieniu wkładu przez system gwarancji depozytów instytucja objęta restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją ogłasza na późniejszym etapie upadłość, a system gwarancji depozytów nie posiada wystarczających środków finansowych do spłaty deponentów, system ten musi dysponować odpowiednimi mechanizmami w celu pobrania odpowiednich kwot bezpośrednio od członków systemu.

Jeżeli wymagana będzie interwencja ze strony mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, niezależnie od rodzaju krajowych mechanizmów finansowania (tj. mechanizm finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odrębny od systemu gwarancji depozytów lub korzystanie z systemu gwarancji depozytów w charakterze mechanizmu finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji), interwencja ta będzie prawdopodobnie obejmować pomoc państwa. 4.4.16.Zgodność z art. 290 i 291 TFUE W dniu 23 września 2009 r. Komisja przyjęła wnioski dotyczące rozporządzeń ustanawiających Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EUNUiPPE) i Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW). W tym względzie Komisja pragnie przypomnieć następujące oświadczenia dotyczące art. 290 i 291 TFUE przedstawione przy przyjmowaniu rozporządzeń ustanawiających Europejskie Urzędy Nadzoru: „Jeżeli chodzi o proces przyjmowania standardów regulacyjnych, Komisja podkreśla szczególny charakter sektora usług finansowych, wynikający ze struktury Lamfalussy’ego i wyraźnie stwierdzony w deklaracji nr 39 do TFUE. Komisja ma jednak poważne wątpliwości co do tego, czy ograniczenie jej roli w przyjmowaniu aktów delegowanych i środków wykonawczych jest zgodne z art. 290 i 291 TFUE”. 4.4.17.Zmiany w dyrektywie dotyczącej likwidacji instytucji kredytowych, dyrektywach dotyczących prawa spółek oraz rozporządzeniu ustanawiającym EUNB (art. 104–111) Dyrektywa 2001/24/WE przewiduje wzajemne uznawanie i egzekwowanie środków dotyczących reorganizacji lub likwidacji instytucji kredytowych posiadających oddziały w innych państwach członkowskich. Celem dyrektywy jest zapewnienie, by instytucja kredytowa i jej oddziały w innych państwach członkowskich zostały poddane reorganizacji lub likwidacji zgodnie z zasadami jedności i powszechności, dzięki czemu prowadzone jest tylko jedno postępowanie likwidacyjne, w ramach którego instytucja kredytowa traktowana jest jako jeden podmiot. Zasady jedności i powszechności postępowania zapewniają równe traktowanie wierzycieli niezależnie od ich narodowości, miejsca zamieszkania czy miejsca pobytu stałego. Aby zapewnić równe traktowanie wierzycieli również w procedurach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w dyrektywie 2001/24/WE wprowadza się zmiany w celu rozszerzenia jej zakresu na firmy inwestycyjne oraz stosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec wszystkich podmiotów objętych systemem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Unijne dyrektywy dotyczące prawa spółek zawierają przepisy w zakresie ochrony akcjonariuszy i wierzycieli. Niektóre z tych przepisów mogą utrudniać podejmowanie szybkich działań przez organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Druga dyrektywa dotycząca prawa spółek zawiera wymóg, zgodnie z którym podwyższenie kapitału w spółce akcyjnej musi zostać uzgodnione przez walne zgromadzenie, natomiast dyrektywa 2007/36 (dyrektywa dotycząca praw akcjonariuszy) zawiera wymóg, zgodnie z którym okres na zwołanie takiego zgromadzenia musi wynosić co najmniej 21 dni. Nie jest zatem możliwe szybkie przywrócenie stabilnej sytuacji finansowej instytucji kredytowej poprzez podwyższenie kapitału. Wniosek zmienia zatem dyrektywę dotyczącą praw akcjonariuszy, aby umożliwić walnemu zgromadzeniu podjęcie uprzedniej decyzji, że skrócony okres na zwołanie walnego zgromadzenia będzie obowiązywał w przypadku podejmowania przez walne zgromadzenie decyzji w sprawie podwyższenia kapitału w sytuacjach nadzwyczajnych. Takie zezwolenie będzie elementem planu naprawy. Umożliwi to podjęcie szybkich działań przy zachowaniu praw akcjonariuszy do podejmowania decyzji. Ponadto dyrektywy dotyczące prawa spółek wymagają, by podwyższenie i obniżenie kapitału oraz połączenia i podziały spółek odbywały się za zgodą akcjonariuszy oraz by obowiązywało prawo pierwokupu w przypadku podwyższania kapitału przez wniesienie wkładów pieniężnych. Z kolei dyrektywa w sprawie ofert przejęcia wymaga złożenia obowiązkowych ofert w przypadku, gdy jakakolwiek osoba – w tym państwo – nabywa akcje w notowanej spółce powyżej progu kontrolnego (30-50%). Aby usunąć te przeszkody, w niniejszym wniosku przewiduje się umożliwienie państwom członkowskim odstąpienie od przepisów, które nakładają wymóg uzyskania zgody wierzycieli lub akcjonariuszy lub w inny sposób utrudniają przeprowadzenie skutecznej i szybkiej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W celu zagwarantowania, że organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji są reprezentowane w Europejskim Systemie Nadzoru Finansowego ustanowionym rozporządzeniem (UE) nr 1093/2010 oraz dopilnowania, by EUNB posiadał specjalistyczną wiedzę niezbędną do wykonywania zadań przewidzianych w niniejszej dyrektywie, należy wprowadzić zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 1093/2010 w celu uwzględnienia krajowych organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zdefiniowanych w niniejszej dyrektywie w pojęciu właściwych organów zdefiniowanym w tym rozporządzeniu. 4.4.18.Wejście w życie Dyrektywa wejdzie w życie dwudziestego dnia po jej publikacji w Dzienniku Urzędowym. Zgodnie z powszechną praktyką termin transpozycji dyrektywy wynosi 18 miesięcy, tj. upływa dnia 31 grudnia 2014 r. Na transpozycję przepisów dotyczących instrumentu umorzenia lub konwersji długu przewidziano dłuższy okres: powinny być one stosowane od dnia 1 stycznia 2018 r. Data ta uwzględnia odnotowane okresy przypadania terminów wymagalności istniejącego zadłużenia, potrzebę zmniejszenia udziału finansowania dłużnego oraz wymóg wdrożenia przez instytucje nowych wymogów kapitałowych do 2018 r. Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających, państwa członkowskie powinny złożyć wraz z powiadomieniem o środkach transpozycji tabele korelacji. Jest to uzasadnione złożonością dyrektywy, która dotyczy różnych kwestii, oraz faktem, że jej wdrożenie będzie prawdopodobnie wymagało szeregu środków wykonawczych, a także tym, że niektóre państwa już przyjęły przepisy częściowo wdrażające niniejszą dyrektywę. 5.WPŁYW NA BUDŻET Powyższe warianty strategiczne będą miały wpływ na budżet Unii. W niniejszym wniosku od EUNB wymaga się: (i) opracowania około 23 standardów technicznych oraz 5 wytycznych, (ii) uczestnictwa w kolegiach ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, podejmowania decyzji w przypadku braku zgody oraz wypełniania obowiązków wiążącej mediacji, a także (iii) określenia sposobu uznawania procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w państwie trzecim zgodnie z art. 85 oraz zawierania niewiążących ramowych porozumień dotyczących współpracy z państwami trzecimi zgodnie z art. 88. Standardy techniczne mają zostać przedstawione 12 miesięcy po wejściu w życie dyrektywy, co zgodnie z szacunkami ma nastąpić pomiędzy czerwcem a grudniem 2013 r. Wniosek Komisji przewiduje dla EUNB zadania o charakterze długoterminowym, które będą wymagały utworzenia 5 dodatkowych stanowisk (pracowników zatrudnionych na czas określony) począwszy od 2014 r. Ponadto przewidziano 11 oddelegowanych ekspertów krajowych na potrzeby wykonywania okresowych zadań, ale tylko w latach 2014–2015. 2012/0150 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiająca ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych oraz zmieniająca dyrektywy Rady 77/91/EWG i 82/891/EWG, dyrektywy 2001/24/WE, 2002/47/WE, 2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE i 2011/35/UE oraz rozporządzenie (UE) nr 1093/2010 (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Kryzys finansowy, który rozpoczął się w 2008 r., pokazał, że występuje znaczący niedobór odpowiednich instrumentów na szczeblu unijnym, umożliwiających podjęcie skutecznych działań względem instytucji kredytowych mających problemy finansowe lub będących na progu upadłości. Instrumenty te są niezbędne w szczególności po to, aby zapobiec niewypłacalności lub – gdy już dojdzie do ogłoszenia niewypłacalności – zminimalizować negatywne skutki poprzez utrzymanie ważnych funkcji systemowych danej instytucji. Podczas kryzysu wyzwania te były jednym z głównych czynników, który zmuszał państwa członkowskie do ratowania instytucji kredytowych ze środków publicznych. (2)Rynki finansowe w Unii są w bardzo dużym stopniu zintegrowane i wzajemnie połączone, a wiele instytucji kredytowych prowadzi szeroko zakrojoną działalność poza granicami rodzimych państw. Upadłość instytucji kredytowej działającej w skali transgranicznej może potencjalnie zdestabilizować rynki finansowe w innych państwach członkowskich, w których prowadzi ona działalność. Sytuacja, gdy państwa członkowskie nie są w stanie przejąć kontroli nad instytucją kredytową będącą na progu upadłości i dokonać jej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w sposób, który pozwoli zapobiec szkodom systemowym na szerszą skalę, może podważać wzajemne zaufanie państw członkowskich oraz wiarygodność rynku wewnętrznego w dziedzinie usług finansowych. Stabilność rynków finansowych jest zatem zasadniczym warunkiem ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego. (3)Procedury prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji względem instytucji kredytowych nie są obecnie zharmonizowane na szczeblu Unii. Niektóre państwa członkowskie stosują wobec instytucji kredytowych te same procedury, jakie stosują wobec innych niewypłacalnych przedsiębiorstw, w niektórych przypadkach dostosowane do specyfiki instytucji kredytowych. Istnieją znaczne różnice materialne i proceduralne między przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi regulującymi kwestię niewypłacalności instytucji kredytowych w poszczególnych państwach członkowskich. Ponadto kryzys finansowy pokazał, że ogólne procedury upadłościowe w odniesieniu do przedsiębiorstw nie zawsze mogą być właściwe w przypadku instytucji kredytowych, ponieważ nie zawsze mogą zapewnić wystarczająco szybką interwencję, utrzymanie ciągłości podstawowych funkcji instytucji kredytowych i zachowanie stabilności finansowej. (4)Potrzebny jest zatem system zapewniający organom instrumenty umożliwiające wystarczająco wczesną i szybką interwencję w stosunku do instytucji kredytowych mających problemy finansowe lub będących na progu upadłości, aby zapewnić ciągłość podstawowych funkcji finansowych i gospodarczych danej instytucji kredytowej, a jednocześnie zminimalizować wpływ upadłości tej instytucji na system finansowy i zapewnić poniesienie odpowiednich strat przez jej akcjonariuszy i wierzycieli. Nowe uprawnienia powinny umożliwić organom utrzymanie nieprzerwanego dostępu do depozytów i transakcji płatniczych, sprzedaż – w stosownych przypadkach – rentownych części przedsiębiorstwa, oraz podział strat w sposób sprawiedliwy i przewidywalny. Cele te powinny pomóc uniknąć destabilizacji rynków finansowych oraz zminimalizować koszty ponoszone przez podatników. (5)Niektóre państwa członkowskie uchwaliły już zmiany w przepisach wprowadzające mechanizmy służące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych na progu upadłości, inne zaś zasygnalizowały zamiar wprowadzenia takich mechanizmów, jeżeli nie zostaną one przyjęte na szczeblu unijnym. Różnice w krajowych warunkach, uprawnieniach i procedurach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji prowadzonej wobec instytucji kredytowych stanowią potencjalne przeszkody w skutecznym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego oraz utrudniają współpracę między organami krajowymi podejmującymi działania w stosunku do transgranicznych grup bankowych będących na progu upadłości. Jest tak szczególnie w sytuacji, gdy różne podejścia sprawiają, że organy krajowe nie dysponują takim samym stopniem kontroli lub takimi samymi możliwościami przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec instytucji kredytowych. Te różnice w systemach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą mieć również wpływ na zróżnicowanie kosztów finansowania banków w poszczególnych państwach członkowskich i potencjalnie powodować zakłócenia konkurencji między bankami. Skuteczne systemy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji we wszystkich państwach członkowskich są również niezbędne w celu zagwarantowania, że instytucje nie są ograniczane w korzystaniu ze swoich praw związanych ze swobodą przedsiębiorczości w obrębie rynku wewnętrznego przez możliwości finansowe ich rodzimego państwa członkowskiego w zakresie poprowadzenia ich upadłości. (6)Należy wyeliminować wspomniane powyżej przeszkody oraz przyjąć przypisy pozwalające zagwarantować, że nie będą naruszane przepisy rynku wewnętrznego. W tym celu należy wprowadzić wspólne zasady minimalnej harmonizacji w odniesieniu do przepisów regulujących restrukturyzację i uporządkowaną likwidację instytucji. (7)Ponieważ cele zakładanych działań, a mianowicie harmonizacja zasad i procedur restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na skutki upadłości poszczególnych instytucji dla całej Unii możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na szczeblu unijnym, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. (8)Aby zapewnić spójność z istniejącymi przepisami Unii w dziedzinie usług finansowych oraz możliwie najwyższy stopień stabilności finansowej wśród wszystkich rodzajów instytucji, system restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie powinien mieć zastosowania wyłącznie do instytucji kredytowych, lecz również do firm inwestycyjnych podlegających wymogom ostrożnościowym określonym w dyrektywie 2006/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie adekwatności kapitałowej firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych. System ten powinien mieć również zastosowanie do finansowych spółek holdingowych i finansowych spółek holdingowych o działalności mieszanej, o których mowa w dyrektywie 2002/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie dodatkowego nadzoru nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń oraz przedsiębiorstwami inwestycyjnymi konglomeratu finansowego i zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG, 79/267/EWG, 92/49/EWG, 92/96/EWG, 93/6/EWG i 93/22/EWG oraz dyrektywy 98/78/WE i 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a także do spółek holdingowych o profilu mieszanym oraz instytucji finansowych, jeżeli te ostatnie są przedsiębiorstwami zależnymi instytucji kredytowej lub firmy inwestycyjnej. Kryzys pokazał, że niewypłacalność podmiotu powiązanego z grupą może w bardzo krótkim czasie wpłynąć na wypłacalność całej grupy, przez co może mieć nawet własne skutki systemowe. Organy powinny zatem również dysponować skutecznymi środkami działania w odniesieniu do tych podmiotów, tak aby zapobiec efektowi domina i stworzyć spójny plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dla całej grupy, jako że niewypłacalność podmiotu powiązanego z grupą może w bardzo krótkim czasie wpłynąć na wypłacalność całej grupy. (9)Stosowanie przewidzianych w niniejszej dyrektywie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywanie określonych w niej uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może stanowić ingerencję w prawa akcjonariuszy i wierzycieli. W szczególności uprawnienie organów do przeniesienia akcji bądź całości lub części aktywów instytucji na rzecz prywatnego nabywcy bez zgody akcjonariuszy stanowi ingerencję w prawa własności akcjonariuszy. Ponadto uprawnienie do podjęcia decyzji, które zobowiązania – w świetle celów zapewnienia ciągłości usług i uniknięcia negatywnego wpływu na stabilność finansową – należy przenieść poza instytucję kredytową będącą na progu upadłości, może naruszać zasadę równego traktowania wierzycieli. (10)W kontekście planów naprawy oraz planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także stosując poszczególne instrumenty będące do ich dyspozycji, organy krajowe powinny uwzględniać ekspozycję na ryzyko, wielkość i wzajemne powiązania instytucji, tak by zapewnić właściwe stosowanie systemu.

(11)Aby zapewnić wymaganą szybkość działania, zagwarantować niezależność od podmiotów gospodarczych i uniknąć konfliktu interesów, państwa członkowskie powinny wyznaczyć organy administracji publicznej wykonujące funkcje i zadania związane z restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją prowadzoną zgodnie z niniejszą dyrektywą. Państwa członkowskie powinny dopilnować, by tym organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przydzielono odpowiednie zasoby. Wyznaczenie organów publicznych nie powinno wykluczać możliwości przekazywania uprawnień innym podmiotom przy odpowiedzialności danego organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Nie jest jednak konieczne dokładne określenie organu, który państwa członkowskie powinny wyznaczyć jako organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Wprawdzie harmonizacja tego aspektu ułatwiłaby koordynację, oznaczałaby jednak również znaczącą ingerencję w systemy konstytucyjne i administracyjne państw członkowskich. Odpowiedni zakres koordynacji można również osiągnąć za pomocą wymogu o mniejszym stopniu ingerencji: wszystkie organy krajowe uczestniczące w restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji prowadzonej względem odnośnych instytucji powinny być reprezentowane w kolegiach ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które zapewnią koordynację na szczeblu transgranicznym lub unijnym. Państwa członkowskie powinny zatem mieć możliwość swobodnego wyboru, które organy powinny być odpowiedzialne za stosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonywanie uprawnień przewidzianych w niniejszej dyrektywie. (12)Ze względu na potencjalne konsekwencje upadłości instytucji kredytowej lub firmy inwestycyjnej dla systemu finansowego i gospodarki odnośnego państwa członkowskiego oraz ewentualną konieczność wykorzystania środków publicznych w celu zaradzenia sytuacji kryzysowej, ministerstwa finansów lub inne właściwe ministerstwa państw członkowskich powinny już na wczesnym etapie być ściśle zaangażowane w proces zarządzania w sytuacji kryzysowej i jej rozwiązywania. (13)Prowadzenie skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji lub grup działających na skalę unijną wymaga współpracy między właściwymi organami oraz organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w ramach kolegiów organów nadzoru oraz kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na wszystkich etapach przewidzianych w niniejszej dyrektywie, począwszy od przygotowywania planów naprawy oraz planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji aż po faktyczną restrukturyzację i uporządkowaną likwidację instytucji. W przypadku braku zgody między organami krajowymi co do decyzji, które zgodnie z niniejszą dyrektywą muszą zostać podjęte w odniesieniu do instytucji, Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) powinien jako ostatnia instancja wypełniać obowiązki wiążącej mediacji. W tym celu EUNB należy upoważnić do podejmowania decyzji nakładających na organy krajowe wymóg podjęcia określonych działań lub odstąpienia od określonych działań zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego), zmiany decyzji nr 716/2009/WE oraz uchylenia decyzji Komisji 2009/78/WE. (14)Aby zapewnić jednolite i spójne podejście w obszarze objętym przepisami niniejszej dyrektywy, EUNB należy również upoważnić do przyjmowania wytycznych, a także do opracowywania standardów regulacyjnych i technicznych zatwierdzanych następnie przez Komisję w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. (15)W celu skutecznego postępowania z instytucjami będącymi na progu upadłości organy powinny posiadać uprawnienia do stosowania środków przygotowawczych i zapobiegawczych. (16)Jest niezwykle istotne, by wszystkie instytucje sporządzały i regularnie aktualizowały plany naprawy określające działania, jakie instytucje te powinny podjąć w różnych okolicznościach lub scenariuszach rozwoju sytuacji. Plany te powinny być szczegółowe i oparte na realistycznych założeniach obowiązujących w ramach szeregu wiarygodnych, pesymistycznych scenariuszy rozwoju sytuacji. Wymóg sporządzenia planu naprawy powinien być jednak stosowany proporcjonalnie, z uwzględnieniem systemowego znaczenia danej instytucji lub grupy. Podobnie wymagana treść planów naprawy powinna również uwzględniać charakter źródeł finansowania danej instytucji oraz stopień, w jakim wiarygodnie można oczekiwać wsparcia w ramach grupy. Instytucje powinny być zobowiązane do przedłożenia swoich planów organom nadzoru w celu przeprowadzenia pełnej oceny, obejmującej między innymi sprawdzenie, czy plany te są kompleksowe i czy umożliwiają przywrócenie rentowności instytucji w rozsądnym terminie, nawet w okresach trudnej sytuacji finansowej. (17)Jeżeli instytucja nie przedstawi odpowiedniego planu naprawy, organy nadzoru powinny być uprawnione do zażądania od instytucji podjęcia wszelkich środków niezbędnych do usunięcia niedociągnięć planu, w tym wprowadzenia zmian w modelu biznesowym bądź w strategii finansowania. Wymóg ten może naruszać wolność prowadzenia działalności gospodarczej zagwarantowaną w art. 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Ograniczenie tego podstawowego prawa jest jednak niezbędne do osiągnięcia celów stabilności finansowej oraz ochrony deponentów i wierzycieli. Ograniczenie to jest w szczególności niezbędne w celu wzmocnienia działalności prowadzonej przez instytucje oraz uniknięcia nadmiernego ich wzrostu lub podejmowania przez nie nadmiernego ryzyka w sytuacji, kiedy nie są one w stanie poradzić sobie z komplikacjami i stratami oraz odbudować swojej bazy kapitałowej. Ograniczenie to jest również proporcjonalne, gdyż jedynie działanie zapobiegawcze może zapewnić podjęcie odpowiednich środków ostrożności, a tym samym ograniczenie to spełnia wymogi art. 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. (18)Planowanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest zasadniczym elementem ich skutecznego przeprowadzenia. Organy powinny dysponować wszystkimi informacjami niezbędnymi im do zaplanowania, w jaki sposób podstawowe funkcje instytucji lub grupy transgranicznej można oddzielić od reszty działalności i przenieść w celu zagwarantowania utrzymania i kontynuacji podstawowych funkcji. Wymóg sporządzenia planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien być jednak uproszczony, z uwzględnieniem systemowego znaczenia danej instytucji lub grupy. (19)Organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny posiadać uprawnienia pozwalające zażądać wprowadzenia zmian w strukturze i organizacji instytucji lub grup w celu usunięcia praktycznych przeszkód w stosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także zapewnić możliwość przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec odnośnych podmiotów. Ze względu na potencjalnie systemowy charakter wszystkich instytucji, w celu utrzymania stabilności finansowej niezwykle istotne jest, by organy miały możliwość przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji każdej instytucji. Aby nie naruszać prawa do prowadzenia działalności gospodarczej zapisanego w art. 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, swoboda uznania organów powinna być ograniczona do tego, co jest konieczne do uproszczenia struktury i operacji instytucji jedynie w celu zwiększenia możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji tej instytucji. Ponadto wszelkie środki stosowane w tych celach powinny być zgodne z prawem Unii. Środki te nie powinny być bezpośrednio ani pośrednio dyskryminujące ze względu na obywatelstwo oraz powinny być uzasadnione nadrzędnym względem interesu publicznego, jaki stanowi stabilność finansowa. Aby ustalić, czy działanie zostało podjęte w ogólnym interesie publicznym, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, działając w ogólnym interesie publicznym, powinny być w stanie osiągnąć wyznaczone cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji bez napotykania przeszkód w stosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub wykonywaniu przekazanych im uprawnień. Ponadto działanie nie powinno wykraczać poza minimum niezbędne do osiągnięcia wyznaczonych celów. Określając środki, które należy zastosować, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny uwzględniać ostrzeżenia i zalecenia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego ustanowionej na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1092/2010 z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie unijnego nadzoru makroostrożnościowego nad systemem finansowym i ustanowienia Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego. (20)Środki zaproponowane w celu zmniejszenia lub usunięcia przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wobec instytucji lub grupy nie powinny uniemożliwiać instytucjom wykonywania prawa do przedsiębiorczości przewidzianego w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. (21)Plany naprawy oraz plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie powinny zakładać dostępu do nadzwyczajnego publicznego wsparcia finansowego ani narażenia podatników na ryzyko poniesienia strat. Dostępu do instrumentów wsparcia płynności oferowanych przez banki centralne, w tym do nadzwyczajnych instrumentów wsparcia płynności, nie należy uznawać za nadzwyczajne publiczne wsparcie finansowe, o ile spełnione są następujące warunki: instytucja jest wypłacalna w momencie zasilenia płynnością, a samo zasilenie nie stanowi elementu szerszego pakietu pomocy; instrument jest w pełni zabezpieczony zabezpieczeniem poddanym redukcji wartości, odpowiednio do jego jakości i wartości rynkowej; bank centralny pobiera od beneficjenta odsetki o stopie odsetek karnych; środek jest podejmowany z własnej inicjatywy banku centralnego, a w szczególności nie jest wsparty żadną kontrgwarancją państwową. (22)Udzielenie wsparcia finansowego przez podmiot należący do grupy transgranicznej innemu podmiotowi należącemu do tej samej grupy podlega obecnie ograniczeniom określonym w przepisach prawa krajowego. Przepisy te mają na celu ochronę wierzycieli i akcjonariuszy poszczególnych podmiotów. Nie uwzględniają one jednak wzajemnych zależności między podmiotami należącymi do tej samej grupy ani interesu grupy. W skali światowej jedynie w niektórych systemach prawnych pojęcie interesu grupy zostało rozwinięte w orzecznictwie lub przepisach prawnych. Pojęcie to obejmuje, oprócz interesu poszczególnych podmiotów należących do grupy, pośredni interes poszczególnych podmiotów należących do grupy związany z dobrą sytuacją grupy jako całości. Pojęcie to jest jednak różnie interpretowane w poszczególnych państwach członkowskich i nie zapewnia niezbędnej pewności prawa. Stosowne jest zatem określenie, na jakich warunkach wsparcie finansowe może być udzielane między podmiotami należącymi do transgranicznej grupy bankowej w celu zapewnienia stabilności finansowej grupy jako całości. Wsparcie finansowe pomiędzy podmiotami należącymi do grupy powinno mieć charakter dobrowolny. Wskazane jest, by wykonywanie prawa do przedsiębiorczości nie było bezpośrednio bądź pośrednio uzależnione przez państwa członkowskie od istnienia umowy dotyczącej udzielenia wsparcia finansowego. (23)W celu utrzymania stabilności finansowej istotne jest, by właściwe organy były w stanie zaradzić pogorszeniu sytuacji finansowej i gospodarczej instytucji, zanim instytucja ta znajdzie się w sytuacji, w której organy nie będą miały innej alternatywy niż przeprowadzić jej restrukturyzację i uporządkowaną likwidację. W tym celu właściwym organom należy przyznać uprawnienia do podjęcia wczesnej interwencji, w tym uprawnienie do zastąpienia organu zarządzającego danej instytucji zarządcą nadzwyczajnym. Umożliwiałoby to wywieranie presji na odnośną instytucję, aby jak najwcześniej podjęła działania w celu przywrócenia swojej stabilności finansowej lub zreorganizowała swoją działalność, żeby zapewnić jej rentowność. Zadaniem zarządcy nadzwyczajnego powinno być podejmowanie wszystkich niezbędnych środków mających na celu poprawę sytuacji finansowej instytucji, a także propagowanie rozwiązań służących temu celowi. Wyznaczenie zarządcy nadzwyczajnego nie powinno jednak naruszać żadnych praw akcjonariuszy lub właścicieli ani obowiązków proceduralnych ustanowionych w unijnym lub krajowym prawie spółek oraz powinno być zgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii lub państw członkowskich dotyczącymi ochrony inwestycji. Uprawnienia do podjęcia wczesnej interwencji powinny obejmować uprawnienia wymienione już w dyrektywie 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe w odniesieniu do okoliczności innych niż uznawane za wczesną interwencję, a także innych sytuacji uznanych za konieczne w celu przywrócenia stabilności finansowej instytucji. (24)Ramy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny przewidywać uruchomienie procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odpowiednim terminie, zanim księgi rachunkowe instytucji finansowej wykażą niewypłacalność i zanim ulegną wyczerpaniu jej fundusze własne. Procedura restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinna zostać uruchomiona z chwilą gdy instytucja nie jest w stanie utrzymać rentowności działalności lub prawdopodobnie nie będzie w stanie utrzymać rentowności działalności, a inne środki okazały się niewystarczające do zapobiegnięcia upadłości. Fakt, iż instytucja nie spełnia wymogów dotyczących udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności, nie powinien sam w sobie uzasadniać uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, szczególnie jeśli instytucja jest nadal rentowna lub prawdopodobnie będzie nadal rentowna. Instytucja powinna zostać uznana za będącą na progu upadłości lub zagrożoną upadłością, jeżeli narusza lub prawdopodobnie naruszy wymogi kapitałowe, których spełnienie jest konieczne dla zachowania zezwolenia, ponieważ poniosła straty, które doprowadzą do wyczerpania całości lub znacznej części jej funduszy własnych, bądź prawdopodobne jest poniesienie przez nią takich strat, lub też w przypadku, gdy aktywa instytucji są lub prawdopodobnie będą niższe od jej zobowiązań, lub gdy instytucja jest lub prawdopodobnie będzie niezdolna do spłaty swoich zobowiązań w terminie ich wymagalności, lub gdy instytucja potrzebuje nadzwyczajnego publicznego wsparcia finansowego. Konieczność skorzystania przez instytucję z nadzwyczajnego wsparcia płynności udzielanego przez bank centralny nie powinna sama w sobie stanowić okoliczności wskazującej, że instytucja jest lub w najbliższej przyszłości będzie niezdolna do spłaty swoich zobowiązań w terminie ich wymagalności. W celu utrzymania stabilności finansowej, w szczególności w przypadku systemowego niedoboru płynności, gwarancje państwowe dotyczące instrumentów wsparcia płynności udostępnianych przez banki centralne lub gwarancje państwowe dotyczące nowo wyemitowanych zobowiązań nie powinny prowadzić do uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jeżeli spełniony jest szereg warunków. Środki obejmujące gwarancje państwowe powinny zostać w szczególności zatwierdzone zgodnie z ramami pomocy państwa i nie powinny stanowić elementu szerszego pakietu pomocy, a stosowanie tych środków powinno być ściśle ograniczone w czasie. W obu przypadkach bank musi być wypłacalny. (25)Uprawnienia organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny mieć również zastosowanie do spółek holdingowych, w przypadku których zarówno spółka holdingowa, jak i instytucja zależna są na progu upadłości lub są zagrożone upadłością. Ponadto bez względu na fakt, że spółka holdingowa może nie być na progu upadłości lub nie być zagrożona upadłością, uprawnienia organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny mieć zastosowanie do spółki holdingowej, w przypadku której co najmniej jedna zależna instytucja kredytowa lub firma inwestycyjna spełnia warunki uruchomienia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a stosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do spółki holdingowej jest konieczne celem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji co najmniej jednego z jej przedsiębiorstw zależnych lub celem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji całej grupy. (26)Jeżeli instytucja jest na progu upadłości lub jest zagrożona upadłością, organy krajowe powinny mieć do dyspozycji zharmonizowany minimalny zestaw instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ich wykorzystanie powinno podlegać wspólnym warunkom, celom i ogólnym zasadom. Po podjęciu przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji decyzji o objęciu instytucji procedurą restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zwykłe postępowanie upadłościowe powinno być wykluczone. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość przyznania organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dodatkowych instrumentów i uprawnień uzupełniających uprawnienia i instrumenty przyznane na mocy niniejszej dyrektywy. Wykorzystanie tych dodatkowych instrumentów i uprawnień powinno być jednak zgodne z zasadami i celami restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określonymi w niniejszej dyrektywie. Wykorzystanie tych instrumentów i uprawnień nie