[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 21.3.2007

KOM(2007) 118 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Odpowiedzi państw członkowskich na sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego za 2005 rok {SEC(2007) 335}

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Ustalenia kontroli w ramach DAS za 2005 r. 4

3. Przygotowanie rocznego sprawozdania Trybunału 8

4. Wniosek 10

1. WPROWADZENIE

Europejski Trybunał Obrachunkowy („Trybunał”) musi przygotować roczne sprawozdanie w niezwykle krótkim terminie określonym w Traktacie WE, który zobowiązuje Trybunał do przedłożenia „ poświadczenia wiarygodności rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw…” [1] . Szczególne wyzwanie stanowi coroczne stwierdzenie wiarygodności transakcji, także dlatego, że Trybunał przeprowadza audyt na wszystkich szczeblach aż do beneficjenta końcowego, co wymaga wysłania ponad stu misji do państw członkowskich w ramach przygotowania sprawozdania za rok 2005.

Presja czasu znacznie utrudnia również stwierdzenie przed zamknięciem rocznego sprawozdania przez Trybunał, czy państwa członkowskie zgadzają się z ustaleniami jego kontroli . Jednakże Komisja jest zobowiązana do wydania późniejszego sprawozdania na temat reakcji państw członkowskich odnośnie sprawozdania rocznego[2]. Służby Komisji zobowiązują się również do szczegółowego przeanalizowania ustaleń Trybunału i do podjęcia koniecznych środków zaradczych.

Reakcje na sprawozdanie roczne za rok 2005 pokazują, że państwa członkowskie nie zgadzają się ze znaczną liczbą ustaleń Trybunału, służących częściowo za podstawę poświadczenia wiarygodności („DAS”) przedstawionego w sprawozdaniu rocznym za rok 2005[3].

Brak zgody doszedł do głosu silniej w zakresie działań strukturalnych niż w ramach polityki rolnej – w szczególności w przypadkach uznanych za mające skutki finansowe dla budżetu UE. Również w zakesie działań strukturalnych państwa członkowskie częściej nie zgadzały się z ustaleniami, które Trybunał uznał za mające pełne skutki finansowe dla budżetu UE, to jest w przypadkach, kiedy cała transakcja uznana była za niekwalifikującą się do finansowania ze środków UE.

Komisja starała się uwzględnić stanowiska państw członkowskich w procesie przygotowywania odpowiedzi na sprawozdanie roczne za rok 2005. Jednak w wielu przypadkach było to trudne, ponieważ około połowa odpowiedzi państw członkowskich na zawiadomienia o wstępnych ustaleniach z kontroli nie była gotowa wystarczająco wcześnie przed przeprowadzeniem procedury kontradyktoryjności między Trybunałem a Komisją na temat sprawozdania na przełomie czerwca i lipca 2006 r[4].

Niniejsze sprawozdanie podsumowujące jest okazją do rozważenia możliwości poprawy procedur i do wyciągnięcia dalszych wniosków. Nie powinno być ono uznane za ciąg dalszy procedury kontradyktoryjności pomiędzy Trybunałem a państwami członkowskimi, ani za część wymiany zdań między Komisją a państwami członkowskimi w procesie analizowania konkretnych przypadków, który ma obecnie miejsce. Tym samym przedstawione tu stanowiska państw członkowskich nie zawsze są zgodne ze stanowiskiem Komisji.

Komisja ma nadzieję, że postawione pytania staną się częścią toczącej się debaty na temat zintegrowanych ram kontroli wewnętrznej, w której biorą udział Parlament Europejski, Rada, Trybunał i Komisja.

Sprawozdanie zawiera analizę ustaleń Trybunału leżących u podstaw DAS za 2005 r. (rozdział 2). Uwzględnia ono również obowiązującą procedurę wymiany informacji pomiędzy Trybunałem, państwami członkowskimi i Komisją w odniesieniu do ustaleń poczynionych przez Trybunał (rozdział 3). Wnioski zostały przedstawione na końcu sprawozdania (rozdział 4)

2. USTALENIA KONTROLI W RAMACH DAS ZA 2005 R.

Trybunał opiera poświadczenie wiarygodności (DAS) na kilku rodzajach dowodów, w tym również na ustaleniach poczynionych w trakcie kontroli władz i beneficjentów końcowych w państwach członkowskich[5]. Ustalenia zostały zakwalifikowane jako:

a) ustalenia systemowe : ustalenia te odnoszą się do wdrażania systemów nadzoru i kontroli. Trybunał ocenia, czy systemy te zostały odpowiednio opracowane, czy obowiązki zostały odpowiednio rozdzielone, czy kontrole są przeprowadzane prawidłowo i równie często, jak zamierzano.

b) formalne : Ustalenia dotyczą płatności dla beneficjentów końcowych, tj. rolników, firm itp. i uważane są za niemające potencjalnych skutków finansowych dla budżetu ogólnego UE, lub też potencjalnych skutków nie da się określić. Kategoria ta obejmuje na przykład przypadki, w których udział UE w projekcie nie został odpowiednio podany do publicznej wiadomości, procedury zamówień publicznych nie były do końca przestrzegane lub też rejestry danych są niekompletne.

c) rzeczowe: Te ustalenia również dotyczą płatności na rzecz beneficjentów końcowych, ale uważane są za mające (potencjalne) skutki finansowe dla budżetu ogólnego UE, które można określić. Kategoria ta obejmuje na przykład przypadki, kiedy wielkość pola jest mniejsza niż podana przez rolnika, brak jest istotnych dokumentów towarzyszących lub też wydatki zwrócone kierownikowi projektu nie kwalifikowały się do zwrotu.

Wszystkie ustalenia poczynione w czasie audytu przeprowadzonego w Komisji czy w państwach członkowskich, wraz z innymi elementami, takimi jak analiza rocznych sprawozdań z działalności czy deklaracji dyrektorów generalnych Komisji są uwzględniane w DAS i mają wpływ na ostateczną opinię Trybunału przedstawioną w sprawozdaniu rocznym.

W celu przygotownia niniejszego podsumowania Komisja zwróciła się do państw członkowskich z prośbą o wskazanie, czy zgadzają się w pełni, częściowo czy też nie zgadzają się zupełnie z ustaleniami Trybunału[6]. Bardziej szczegółowa analiza odpowiedzi dotyczących ustaleń leżących u podstaw DAS za rok 2005 zawarta jest w rozdziale 2 dokumentu roboczego służb Komisji załączonego do niniejszego sprawozdania podsumowującego. Główne wyniki przeprowadzonej analizy są następujące:

- Państwa członkowskie były skłonne zgodzić się z ustaleniami Trybunału w większym stopniu, jeśli chodzi o politykę rolną niż działania strukturalne.

- Ustalenia rzeczowe, w ramach których Trybunał uważa całą kwotę transakcji za wydaną niezgodnie z zasadami miały miejsce dwa razy częściej w przypadku działań strukturalnych niż w zakresie polityki rolnej.

- Rozbieżność w wielkości pola zmierzonej przez Trybunał w stosunku do powierzchni zgłoszonej przez rolnika stanowiła najczęstsze ustalenie rzeczowe w zakresie polityki rolnej. Państwa członkowskie zgodziły się z ponad ośmioma na dziesięć takich ustaleń.

- Brak istotnych dokumentów towarzyszących stanowił najczęstsze ustalenie rzeczowe, jeśli chodzi o działania strukturalne. Państwa członkowskie zgodziły się z mniej niż czterema na dziesięć takich ustaleń.

Państwa członkowskie zwracały niekiedy uwagę na podjęcie pewnych działań w następstwie ustaleń Trybunału, z którymi się zgodziły. Należało do nich zazwyczaj dostarczenie brakujących dokumentów, wszczęcie procedury odzyskania lub wydanie dokładniejszych wytycznych czy też instrukcji dla władz działających lokalnie. W zależności od wyników zapoczątkowanych procedur odzyskania ostateczny skutek finansowy może być znacznie mniejszy niż przewidziany przez Trybunał w czasie sporządzania sprawozdania rocznego.

Kilka państw członkowskich argumentowało również, że zasady dotyczące finansowania w zakresie działań strukturalnych mogą być różnie interpretowane. Irlandia zauważyła, że ze względu na uprzednie problemy z interpretacją przepisów władze zarządzające nie zezwalają już na włączanie kosztów ogólnych do wniosków przedkładanych władzom dokonującym płatności.

Ustalenia na temat pomiarów powierzchni (polityka rolna)

Państwa członkowskie zgodziły się z większością ustaleń dokonanych przez Trybunał dotyczących powierzchni podawanych przez beneficjentów końcowych. W przypadku tych ustaleń obliczone współczynniki błędu były stosunkowo niewielkie[7]. W nielicznych przypadkach, w których państwa członkowskie nie zgadzały się z ustaleniem Trybunału co do wielkości pola, podkreślały one czasami, że nie złamały obowiązujących przepisów - wbrew temu, co ustalił Trybunał. Jednak ustalenia te mogą nie mieć wpływu na ogólne poświadczenie wiarygodności (DAS) sporządzone Trybunał.

Przykładowo w jednym z przypadków Polska skomentowała ustalenie Trybunału dotyczące rolnika, w przypadku którego „ weryfikacja danych zadeklarowanych we wniosku przeprowadzona była w ramach kontroli administracyjnej przeprowadzonej w oparciu o bazy referencyjne zawarte w systemie IACS . […] Mając na uwadze fakt, że w kampanii 2004 roku na podstawie dostępnych danych referencyjnych została przeprowadzona kontrola administracyjna, w wyniku, której nie stwierdzono rozbieżności miedzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a danymi zawartymi w bazie referencyjnej, kwota przyznanej płatności została określona w sposób prawidłowy. ”

Francja poczyniła ogólne spostrzeżenie odnośnie przypadków, w których Trybunał weryfikował powierzchnię pola: "Z reguły w wyniku przypadkowego wyboru spraw przez Trybunał kontrolowane są sprawy, które nie zostały objęte wyrywkową kontrolą przez władze francuskie. Ponadto zgodnie z przepisami rozporządzenia 6,73% spraw powinno zostać poddane kontroli na miejscu (Francja zaokrągla ten odsetek do 6,7%), w związku z czym ponad 90% przypadków nie podlega ocenie.” Podobne spostrzeżenie zostało poczynione przez Szwecję.

Zasadniczo prawodawstwo UE opiera się na zasadzie proporcjonalności między unijnymi wydatkami środków finansowych i kosztami przeprowadzania kontroli, dzięki czemu władze krajowe nie muszą przeprowadzać kontroli pól na miejscu przed dokonaniem płatności[8]. W związku z przeprowadzaniem kontroli wyrywkowych przez władze krajowe, Komisję i Trybunał należy się spodziewać, że prawdopodobieństwo dokonania ustaleń w przypadkach spraw nieskontrolowanych uprzednio przez władze krajowe na miejscu będzie większe, co wskazywałoby na konieczność poprawy codziennego zarządzania lub też konieczność zwiększenia liczby kontroli na miejscu w sprawach, w których współczynnik błędu przewyższa próg istotności. Tym niemniej postępowanie władz krajowych mogło być całkowicie zgodne z obowiązującymi zasadami.

Ustalenia dotyczące brakujących dokumentów

W zakresie działań strukturalnych najczęstszym rzeczowym ustaleniem w ramach DAS za 2005 r. był brak istotnych dokumentów towarzyszących. Państwa członkowskie zakwestionowały takie ustalenia w ponad połowie przypadków najczęściej ze względu na fakt, że dokumenty te zostały już przedstawione Trybunałowi, lub że w międzyczasie zostały odnalezione. Niektóre państwa członkowskie utrzymywały również, że okres zatrzymywania dokumentów w latach 1994-99 nie był jasno sprecyzowany.

Przypadki, w których państwa członkowskie twierdziły, że odnalazły dokumenty wymagane przez Trybunał zostały wyliczone poniżej. Komisja nie jest w stanie bezzwłocznie zweryfikować informacji dostarczonych przez państwa członkowskie, możliwe jest jednak przeprowadzenie późniejszej ewaluacji.

Szwecja poinformowała, że w następstwie ustaleń Trybunału dotyczących programu Europejskiego Funduszu Społecznego przeprowadziła własny audyt, „zgodnie z którym krytyka Trybunału jest w dużym stopniu nieuzasadniona. Większość dokumentów towarzyszących, których według Trybunału Obrachunkowego brakowało, została odnaleziona w czasie audytu uzupełniającego. Biorąc pod uwagę fakt, że wiele lat upłynęło od zakończenia projektu, odnośne dokumenty towarzyszące nie zawsze znajdowały się w posiadaniu beneficjentów, ale były przechowywane w archiwach kompetentnych władz.

Irlandia utrzymywała, że prawodawstwo dotyczące lat 1994-1999 nie określało jednoznacznie, od którego momentu dokumenty musiały być zachowywane: od ostatniej płatności w ramach projektu czy od ostatniej płatności w ramach programu[9].

Niemcy również zwróciły uwagę na przypadek, w którym ich interpretacja tej części prawodawstwa była inna niż Trybunału. Tym niemniej Niemcy stwierdziły, że od czasu audytu przeprowadzonego przez Trybunał „otrzymały dokumenty w odniesieniu do trzech spośród tych [czterech] spraw. Trybunał Obrachunkowy został poinformowany o zaistniałej sytuacji i innych szczegółach dotyczących wybranych przypadków oraz o miejscu przechowywania materiałów towarzyszącychw trakcie zwykłej procedury zgłaszania uwag.”

W przypadkach, w których brakowało istotnych dokoumentów, a nie było możliwości przedstawienia dokumentów alternatywnych, Trybunał klasyfikował takie ustalenia jako rzeczowe o współczynniku błędu na poziomie 100%, to jest o znaczących skutkach finansowych dla budżetu ogólnego UE. Jeśli jednak Komisja dowiaduje się później, że państwa członkowskie w międzyczasie przedstawiły dokumenty towarzyszące – mimo że z pewnym opóźnieniem – to prawdopodobnie przedmiotowa płatność mogłaby zostać uznana przez sąd za legalną i zgodną z zasadami, a tym samym nie daje ona powodu do wszczęcia procedury odzyskania. Ustalenia takie należałoby raczej określić jako „brak wiarygodności w czasie audytu”, a nie jako błędy rzeczowe.

3. PRZYGOTOWANIE ROCZNEGO SPRAWOZDANIA TRYBUNAłU

Sprawozdanie roczne za rok 2005 było pierwszym sprawozdaniem mającym zostać opublikowanym do dnia 31 października, po zmianie rozporządzenia finansowego w 2002 r. W związku z tym Trybunał musiał zachować termin o jeden miesiąc krótszy niż w latach poprzednich, a tym samym miał o jeden miesiąc mniej czasu na zaplanowanie i przeprowadzenie misji, przeanalizowanie ustaleń (często wymagających tłumaczenia dokumentów otrzymanych w czasie misji), poinformowanie podmiotów poddanych kontroli o poczynionych ustaleniach i na oczekiwanie, a następnie analizowanie ich odpowiedzi.

Przy ocenie opisanych poniżej niedociągnięć w zakresie wymiany informacji między Trybunałem, Komisją i państwami członkowskimi należy pamiętać o znacznym ograniczeniu czasowym, z jakim miał do czynienia Trybunał w czasie przygotowywania sprawozdania rocznego za rok 2005. Tym niemniej trudności napotkane w tym roku – aczkolwiek większe niż zazwyczaj – występowały także w latach poprzednich.

W celu zebrania dowodów, na których będzie opierał się DAS Trybunał przeprowadza audyt zarówno w Komisji, jak i w państwach członkowskich. W zakresie zarządzania dzielonego DAS za rok 2005 opierał się na ustaleniach dokonanych w czasie ponad stu misji kontrolnych przeprowadzonych w państwach członkowskich, gdzie Trybunał dokonał audytu systemów kontroli i transakcji aż do poziomu beneficjentów końcowych, takich jak rolnicy i firmy otrzymujące pieniądze z funduszy strukturalnych.

Po zakończeniu misji i analiz ustaleń Trybunał wysyła pismo zwane Zawiadomieniem o wstępnych ustaleniach z kontroli („zawiadomienie”) do najwyższego krajowego organu kontroli państwa członkowskiego, którego dotyczą ustalenia. Trybunał zazwyczaj wzywa najwyższy krajowy organ kontroli do przekazania Trybunałowi w ciągu 6-8 tygodni swojej reakcji na poczynione ustalenia. Komisja otrzymuje zarówno kopię zawiadomienia, jak i odpowiedzi na nie[10].

Na podstawie ustaleń dotyczących zarówno Komisji, jak i państw członkowskich, Trybunał przygotowuje projekt sprawozdania, który przed ostatecznym przyjęciem przez Trybunał poddawany jest dyskusji pomiędzy Trybunałem a służbami Komisji. Trybunał jest zewnętrznym audytorem Komisji – i tylko Komisji – zgodnie z zasadą, iż Komisja jest odpowiedzialna za wykonanie budżetu ogólnego UE. Tym samym w procedurze kontradyktoryjności pomiędzy audytorem i podmiotem poddanym kontroli biorą udział jedynie Trybunał i Komisja.

Sam DAS, to jest dwustronicowe oświadczenie na samym początku rozdziału 1 sprawozdania rocznego nie jest włączony do projektu sprawozdania. DAS nie jest przedstawiany Komisji w trakcie procedury kontradyktoryjności i dlatego też nie towarzyszy mu odpowiedź Komisji. Trybunał przyjmuje DAS po zakończeniu procedury kontradyktoryjności.

Państwa członkowskie wykonują praktycznie około 80% budżetu ogólnego UE, dlatego też Trybunał opiera swoją opinię w dużym stopniu na ustaleniach dokonanych w państwach członkowskich. Tym samym reakcja państw członkowskich na ustalenia poczynione przez Trybunał ma duże znaczenie dla Komisji w procesie przygotowywania odpowiedzi, które są publikowane razem z obserwacjami Trybunału w sprawozdaniu rocznym.

Brak zgody podmiotu poddanego kontroli na ustalenia audytora nie jest niczym niezwykłym. Audytor musi przeprowadzić audyt zgodnie z międzynarodowymi standardami, a w przypadku budżetu ogólnego UE – z uwzględnieniem prawodawstwa leżącego u podstaw przeprowadzonych transakcji. W niektórych przypadkach poruszone kwestie mogą podlegać różnym interpretacjom, a audytor i podmiot poddany kontroli mogą mieć na ten temat różne zdania.

Celem Komisji jest uwzględnienie zdania państw członkowskich w odpowiedziach, w przypadkach kiedy państwa członkowskie nie w pełni zgadzają się z ustaleniami Trybunału, a Komisja uważa, że są one w stanie udowodnić swe racje. Komisja akceptując ostateczny projekt sprawozdania zdaje sobie jednak sprawę, że w trakcie następujących działań nie wszystkie z pozostałych ustaleń zostaną potwierdzone[11].

W przypadku sprawozdania rocznego za rok 2005 procedura kontradyktoryjności odbyła się na przełomie czerwca i lipca 2006 r. W trakcie procedury Trybunał i służby Komisji spotkały się kilkakrotnie, aby przedyskutować projekt sprawozdania Trybunału (przyjęty na przełomie maja i czerwca 2006 r.) oraz projekty odpowiedzi Komisji (przygotowane na przełomie czerwca i lipca 2006 r.) Trybunał przyjął DAS za rok 2005 we wrześniu 2006 r. Czas do opublikowania sprawozdania (koniec października 2006 r.) był potrzebny na tłumaczenie i druk rocznego sprawozdania we wszystkich oficjalnych językach.

Trybunał wysłał prawie siedemdziesiąt pięć zawiadomień do państw członkowskich i otrzymał odpowiedzi na większość z nich. Połowa odpowiedzi została przekazana z zachowaniem dwumiesięcznego terminu, a większość pozostałych odpowiedzi w czasie kolejnego miesiąca. Pomimo tego około trzech z czterech odpowiedzi nie było dostępnych dla Trybunału w czasie przyjęcia projektu sprawozdania, a połowa odpowiedzi dotarła za późno i nie została uwzględniona w odpowiedziach Komisji.

Skutki braku odpowiedzi niektórych państw członkowskich przed ostatecznym przygotowaniem sprawozdania rocznego zostały zauważone przez Hiszpanię, która stwierdziła: „Sprawozdanie dotyczy kwestii wynikających z wizyt kontrolnych, ostateczne wnioski z których nie zostały Hiszpanii przekazane. Wydaje się tym samym, że wnioski zawarte w sprawozdaniu rocznym za 2005 r. w niektórych przypadkach zależą od oceny oświadczeń i komentarzy dostarczonych przez państwo członkowskie w następstwie sprawozdania tymczasowego dotyczącego wizyty kontrolnej. Korzystne byłoby więc odniesienie się do sytuacji konkretnych procedur: czy chodzi o końcowe, czy o tymczasowe wnioski z wizyt kontrolnych oraz czy państwo członkowskie przedstawiło swoje uwagi.”

Napotkano też szczególne trudności w kwestii zapewnienia prawidłowości danych zawartych w rozdziale dotyczącym wspólnej polityki rolnej. Sprawozdanie roczne za rok 2005 po raz pierwszy zawierało dane dotyczące dziesięciu nowych państw członkowskich. Słowenia, Malta i Polska w swoich odpowiedziach na opublikowane sprawozdanie roczne zwróciły uwagę, że niektóre dane dotyczące ich wyników w zakresie polityki rolnej, jakie ukazały się w sprawozdaniu rocznym za rok 2005, zostały następnie skorygowane.

W szczególnym przypadku Słowenii podczas audytu przedstawione zostały nieprawidłowe dane dotyczące pomocy obszarowej i krów, które to dane zostały następnie włączone do sprawozdania rocznego za rok 2005. Jeśli chodzi o pomoc obszarową, początkowe szacunki co do odsetka sprawdzonych wniosków zawierających zawyżone dane wynosiły zgodnie z udostępnionymi danymi 53,5%; odsetek ten został skorygowany i zmniejszony do 1,8% w następstwie działań pokontrolnych, co jednak nie mogło zostać uwzględnione na czas w sprawozdaniu rocznym[12]. Podobnie początkowo zadeklarowane przez rolników dane dotyczące zwierząt, które nie istniały bądź też nie kwalifikowały się do przyznania dopłat, wynosiły faktycznie 11,8% w przypadku krów mamek i 7,7% w przypadku specjalnej premii wołowej, zamiast odpowiednio 48,2% i 56,2%[13].

Pomimo, że dane w przypadku Słowenii zasadniczo różniły się od danych innych państw członkowskich oraz pomimo stwierdzenia Komisji zawartego w odpowiedzi włączonej do sprawozdania rocznego, zgodnie z którą dane te najprawdopodobniej powinny zostać zmienione, poprawki nie mogły zostać uwzględnione w sprawozdaniu rocznym na czas i krytyczne nagłówki oparte na nieprawidłowych danych pojawiły się zarówno w prasie międzynarodowej, jak i krajowej. Sprawa ta została od tego czasu wyjaśniona.

4. WNIOSEK

Państwa członkowskie w swych reakcjach na opublikowane sprawozdanie roczne za rok 2005 zwróciły uwagę na kilka kwestii, które wymagają dalszego zastanowienia:

Poziom kontroli lokalnych wymaganych w ustawodawstwie należałoby znacznie podnieść, jeśli Trybunał miałby nie stwierdzać błędów przewyższających próg istotności w czasie swoich wizyt kontrolnych – takie zwiększenie musiałoby być również proporcjonalne z punktu widzenia relacji kosztów do korzyści.

Państwa członkowskie są zobowiązane do przeprowadzania wymaganej minimalnej liczby kontroli na miejscu[14]. Kiedy Trybunał kontroluje transakcje niesprawdzone lokalnie przez państwo członkowskie, najprawdopodobniej wykryje pewne nieprawidłowości, co może uniemożliwić wydanie pozytywnej opinii co do odnośnych transakcji.

Konflikt ten będzie istniał dopóty, dopóki Trybunał nie otrzyma wskazówek politycznych od Parlamentu i Rady co do akceptowalnego poziomu ryzyka z każdorazowym uwzględnieniem kosztów i zysków z przeprowadzania kontroli[15].

Do obowiązków Trybunału należy coroczne przygotowanie DAS. Ściśle coroczny charakter tego przedsięwzięcia może sprawić, że Trybunał przeceni finansowe skutki błędów dla ogólnego budżetu UE, ponieważ nie umożliwia on Trybunałowi uwzględnienia środków podjętych w następstwie kontroli w celu naprawy błędów wykrytych przez Trybunał, Komisję lub państwa członkowskie.

Faktyczne skutki finansowe dla budżetu ogólnego UE wynikające z ustaleń dokonanych przez Trybunał będą na przykład zależeć od powodzenia zapoczątkowanych procedur odzyskania lub od tego, czy uda się odnaleźć brakujące dokumenty. Trybunał nie może oczywiście czekać w nieskończoność, zanim sformułuje swoją opinię o DAS; jednak Komisja i państwa członkowskie mogą być zdania, że ustalenia rzeczowe Trybunału poczynione w pierwszym podejściu mogą następnie zostać skorygowane. Zarówno propozycja Hiszpanii, aby jaśniej precyzować w sprawozdaniu rocznym wstępny charakter niektórych ustaleń, jak i klasyfikowanie niektórych przypadków jako „brak wiarygodności” zamiast „ustalenie rzeczowe” mogą okazać się korzystne.

Poprawa komunikacji między Trybunałem a państwami członkowskimi wydaje się być możliwa i ważna.

Trybunał z definicji nie jest w stanie zakończyć wszystkich kontroli w tym roku budżetowym, do którego odnosi się audyt. Przykładowo niektóre kontrole w odniesieniu do roku budżetowego 2005 musiały zostać przeprowadzone w 2006 r. tak, aby objąć transakcje dokonane pod koniec roku 2005. Utrudnia to zapewnienie Trybunałowi i Komisji dostępu do wszystkich reakcji państw członkowskich na ustalenia Trybunału w czasie trwania procedury kontradyktoryjności.

W rozwiązaniu bądź chociaż zminimalizowaniu tego problemu może pomóc osiągnięcie porozumienia na poziomie operacyjnym między Trybunałem, Komisją a państwami członkowskimi na temat procedur obowiązujących w czasie przeprowadzania lokalnych kontroli, traktowania błędów, używanych formularzy i odpowiednich formatów do sporządzania reportów i udzielania odpowiedzi.

Komisja jest odpowiedzialna - z pomocą państw członkowskich - za wykonanie budżetu w wysokości ponad 120 mld EUR z pieniędzy podatników każdego roku. Trybunał sprawdza, czy transakcje zostały przeprowadzone w sposób legalny i zgodnie z zasadami – oprócz innych kontroli, które sprawdzają, czy środki finansowe zostały również odpowiednio wykorzystane. W oparciu o pracę Trybunału Rada wydaje zalecenie, a Parlament podejmuje ostateczną decyzję co do udzielenia Komisji absolutorium.

Rozwiązanie kwestii przedstawionych powyżej jest niezwykle ważne, tak aby podatnicy mogli mieć pewność, że podstawa do udzielenia Komisji absolutorium jest możliwie wszechstronna i dokładna w ramach postanowień Traktatu.

[1] Artykuł 248 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

[2] Zgodnie z art. 143 ust. 6 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z 25.6.2002, Komisja wystosowała do każdego państwa członkowskiego pismo dnia 23 października 2006 r. z prośbą o komentarz na temat uwag Trybunału zawartych w sprawozdaniu za rok 2005 (dostępnym na stronie internetowej Trybunału www.eca.eu), jak również co do ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Trybunał w odniesieniu do państw członkowskich.

[3] Porównaj z rozdziałem 2 dokumentu roboczego służb Komisji załączonego do niniejszego sprawozdania, zawierającym bardziej szczegółową analizę reakcji państw członkowskich na ustalenia kontroli przeprowadzonej przez Trybunał. W oparciu o otrzymane odpowiedzi Komisja szacuje, że państwa członkowskie nie zgodziły się z 4-5 na 10 ustaleń Trybunału dotyczących DAS za rok 2005.

[4] Porównaj z rozdziałem 2 dokumentu roboczego służb Komisji załączonego do niniejszego raportu, zawierającym bardziej szczegółową analizę zawiadomień o wstępnych ustaleniach z kontroli (ang. statements of preliminary findings – SPF-s) przesłanych przez Trybunał do państw członkowskich i leżących u podstaw DAS za 2005 r.

[5] DAS za rok 2005 r. opiera się na czterech źródłach dowodów: a) badaniu sposobu funkcjonowania systemów nadzoru i kontroli ustanowionych zarówno w instytucjach wspólnotowych, jak i w państwach członkowskich i krajach trzecich; b) badaniu prób transakcji dla każdego głównego obszaru poprzez przeprowadzenie kontroli aż do poziomu beneficjenta końcowego; c) analizie rocznych sprawozdań z działalności oraz oświadczeń dyrektorów generalnych oraz procedur zastosowanych przy sporządzaniu tych dokumentów; d) tam, gdzie jest to możliwe, badaniu pracy innych kontrolerów niezależnych w stosunku do procedur zarządczych Wspólnoty. Patrz pkt 1.59 sprawozdania rocznego za 2005 r.

[6] Państwa członkowskie ustosunkowały się co do około 60% spraw. Liczba odpowiedzi była bardzo wysoka w przypadku ustaleń dotyczących polityki rolnej (prawie 90%), niższa jednak w zakresie działalności strukturalnej (około 50%).

[7] W przypadku 28% ustaleń współczynnik błędu wynosił mniej niż 2%. W przypadku kolejnych 25% ustaleń wspóołczynnik błędu wynosił pomiędzy 2% a 5%.

[8] Intensywność i jakość kontroli podstawowych w zakresie funduszy strukturalnych na lata 2000-2006 są określone w ostatnich uwagach na temat najlepszych praktyk; Poziom kontroli przeprowadzanych przez państwa czlonkowskie może być nadal niewystarczający.

[9] Artykuł 23 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2082/93 z 20.7.1993 r. stanowi: „Odpowiedzialny organ i władze zapewniają, by wszelkie dokumenty potwierdzające wydatki na dane działanie były zachowane do wglądu Komisji przez okres trzech lat po dokonaniu ostatniej płatności związanej z tym działaniem.”

[10] Komisja otrzymuje również zawiadomienia o wstępnych ustaleniach z kontroli przeprowadzonej przez Trybunał w Komisji.

[11] Komisja nie może dokonywać korekt finansowych na podstawie ustaleń innych audytorów bez przeprowadzenia własnej oceny każdego z przypadków (art. 4 ust. 3 rozporządzenia 448/2001), ponieważ jej decyzje podlegaja odwołaniu do Trybunału Sprawiedliwości.

[12] Patrz wykres 5.3 w rozdziale 5 sprawozdania rocznego za rok 2005.

[13] Pkt 5.21 w rozdziale 5 sprawozdania rocznego za rok 2005.

[14] The legislation sets out minimum standards. Member States may increase the number of controls – and should do so if error rates are higher than expected.

[15] Kwestia ta została poruszona w ramach planu działania na rzecz zintegrowanych ram kontroli wewnętrznej, COM(2006) 9.