PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 45/1

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

z dnia 7 listopada 2008 r.

w sprawie projektu decyzji Komisji ustanawiającej Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego

(CON/2008/63)

(2009/C 45/01)

Wprowadzenie i podstawa prawna

W dniu 10 października 2008 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzymał wniosek służb Komisji Europejskiej o wydanie opinii w sprawie projektu decyzji Komisji ustanawiającej Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego (zwanej dalej „projektowaną decyzją”). Projektowana decyzja ma zastąpić decyzję Komisji przyjętą w listopadzie 2003 r (1).

Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 105 ust. 4 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, z uwagi na to, że projekt decyzji wpływa na strukturę i funkcje jednego z komitetów ds. usług finansowych Unii Europejskiej oraz dotyczy zakresu, w jakim Europejski System Banków Centralnych (ESBC) przyczynia się do należytego wykonywania polityk w odniesieniu do nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i do stabilności systemu finansowego, zgodnie z treścią art. 105 ust. 5 Traktatu. Rada Prezesów wydała niniejszą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego.

1. Uwagi ogólne

1.1. W maju 2008 r. Rada ds. Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) wezwała Komisję do przeprowadzenia przeglądu decyzji Komisji w sprawie utworzenia komitetów poziomu 3 poprzez powierzenie komitetom konkretnych zadań służących propagowaniu współpracy w dziedzinie nadzoru i konwergencji nadzorczej przy ocenianiu zagrożeń dla stabilności finansowej. Jednocześnie Rada ECOFIN wskazała na określone zadania, które mogą zostać powierzone tym komitetom (2). Konkluzje Rady ECOFIN zawierają również odniesienie do niektórych kwestii, które należy uwzględnić przy rozwijaniu roli komitetów poziomu 3 w zakresie monitorowania zagrożeń stabilności finansowej na poziomie UE. W szczególności, ECOFIN wezwał Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego (Committee of European Banking Supervisors — CEBS) oraz Komitet Nadzoru Bankowego (Banking Supervision Commiteee — BSC) Europejskiego Systemu Banków Centralnych do zapewnienia efektywnego i właściwego podziału zadań między tymi dwoma komitetami (3). Na tym tle EBC z dużym zadowoleniem przyjmuje projektowaną decyzję, w zakresie, w jakim zmiany proponowane przez Komisję odzwierciedlają wnioski płynące z przeglądu procedury Lamfalussy'ego przeprowadzonego w 2007 r. (4), w którym brał również udział Eurosystem (5). Jednocześnie EBC pragnie zauważyć, że w październiku 2008 r., w związku z ostatnimi wydarzeniami na rynkach finansowych, Rada Europejska podkreśliła konieczność wzmocnienia nadzoru nad europejskim sektorem finansowym, z myślą o poprawie koordynacji nadzoru na szczeblu europejskim (6). W szczególności Rada Europejska z zadowoleniem przyjęła utworzenie przez Komisję grupy wysokiego szczebla (7). W tym kontekście EBC pragnie podkreślić, że szczegółowe uwagi zawarte w niniejszej opinii pozostają bez uszczerbku dla potencjalnego przyszłego stanowiska, które może zostać wyrażone w szerszej debacie dotyczącej pracy wskazanej powyżej grupy wysokiego szczebla.

1.2. EBC wspiera prace CEBS zarówno poprzez wkład finansowy jak i udzielenie wsparcia technicznego. Obecny rozwój sytuacji na rynkach finansowych potwierdza i wzmacnia znaczenie bliskiej współpracy oraz wymiany informacji między organami nadzoru i bankami centralnymi, która obecnie znajduje odzwierciedlenie w bliskim współdziałaniu CEBS oraz BSC w zakresie regularnej oceny ryzyka oraz monitorowania stabilności finansowej.

1.3. EBC wspiera cel zapewnienia większej spójności między decyzjami Komisji ustanawiającymi komitety „Lamfalussy'ego” organów nadzoru (komitety poziomu 3), tj. CEBS, Komitet Europejskich Organów Nadzoru ds. Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (Committee of European Insurance and Occupational Pensions Supervisors — CEIOPS) oraz Komitet Europejskich Organów Nadzoru nad Rynkiem Papierów Wartościowych (Committee of European Securities Regulators — CESR) (8). W odpowiednim zakresie Komisja może również uwzględnić szczegółowe uwagi wyrażone w niniejszej opinii w odniesieniu do projektowanych decyzji dotyczących pozostałych dwóch komitetów poziomu 3, w odniesieniu do których nie zasięgano opinii EBC.

2. Uwagi szczegółowe

2.1. Nowe zadania powierzone CEBS (art. 4)

W odniesieniu do nowych zadań przedstawionych w projektowanej decyzji EBC pragnie wyrazić następujące uwagi.

Po pierwsze, EBC popiera wprowadzenie w treści projektowanej decyzji odniesień do roli, jaką ma pełnić komitet poziomu 3 w zakresie mediacji między organami nadzoru oraz przekazywania zadań (9). Każdy z komitetów poziomu 3 w ostatnim czasie przyjął mechanizm mediacji mający na celu rozstrzyganie potencjalnych sporów oraz wzmocnienie wzajemnego zrozumienia między organami nadzoru, pogłębienie bieżącej współpracy między nimi oraz wzmocnienie konwergencji nadzorczej. (10) Zważywszy na to, że stosowanie tego postanowienia nie było testowane w praktyce, pożądane byłoby przeprowadzenie przeglądu jego implementacji w odpowiednim czasie w przyszłości. W odniesieniu do roli, jaką ma pełnić CEBS w ułatwianiu przekazywania zadań między organami nadzoru, EBC uważa, że to nowe zadanie może zwiększyć skuteczność i wydajność transgranicznego przekazywanie zadań między organami nadzoru oraz wspomóc współdziałanie między transgranicznymi grupami bankowymi i organami nadzoru.

Ponadto projektowana decyzja wskazuje, że zadaniem CEBS jest przyczynianie się do wspólnego i jednolitego wdrażania oraz spójnego stosowania prawodawstwa wspólnotowego poprzez wydawanie niewiążących wytycznych, zaleceń i standardów. (11) Zważywszy na znaczenie konwergencji nadzorczej dla skutecznej integracji europejskiego systemu finansowego, EBC sugeruje wprowadzenie odniesienia, w ramach zadań powierzonych CEBS, do roli, jaką ten komitet pełni w ułatwianiu przeglądu praktycznego stosowania wskazanych powyżej niewiążących środków poprzez wykorzystanie narzędzi wzajemnej weryfikacji.

Po drugie, EBC pragnie zauważyć, że zgodnie z konkluzjami Rady ECOFIN przyjętymi w dniu 14 maja 2008 r. Komisja przewiduje, że CEBS przyczyni się do ustalania wytycznych mających na celu zapewnienie skutecznego i konsekwentnego funkcjonowania kolegiów organów nadzoru (12). Odzwierciedla to bieżącą inicjatywę podjętą w kontekście przeglądu dyrektywy o wymogach kapitałowych (13) zmierzającą do wzmocnienia prawnych podstaw kolegiów organów nadzoru. W tym zakresie EBC pragnie podkreślić znaczenie zapewnienia spójności między postanowieniami projektowanej decyzji a treścią wskazanej powyżej dyrektywy.

2.2. Współpraca między CEBS i BSC (art. 5)

Zgodnie z mandatem Rady ECOFIN obejmującym zapewnienie efektywnego i właściwego podziału pracy między CEBS i BSC (14), w projektowanej decyzji Komisja podkreśla potrzebę zapobiegania pokrywaniu się zadań wykonywanych przez oba komitety (15). Komisja zgodziła się, aby podział zadań był oparty do pewnego stopnia na rozróżnieniu między analizami nadzoru ostrożnościowego w skali makro i mikro (16). W tym względzie, jak zostało to wskazane w jednej z poprzednich opinii, EBC pragnie podkreślić znaczenie uznania roli BSC, gdyż komitet ten stworzył już ramy monitorowania trendów w zakresie nadzoru ostrożnościowego w skali makro (17). Projektowana decyzja odnosi się do faktu, że w celu zachowania stabilności finansowej konieczne jest ustanowienie systemu na poziomie komitetów organu nadzoru identyfikującego potencjalne transgraniczne i wielosektorowe zagrożenia we wczesnym ich stadium. W tym zakresie CEBS ma odgrywać rolę polegającą na identyfikowaniu ryzyka nadzoru ostrożnościowego w skali mikro w sektorze bankowym i okresowym przekazywaniu sprawozdań z wyników tego procesu (18). Na tym tle EBC pragnie wyrazić następujące uwagi:

Po pierwsze, EBC pragnie podkreślić, że odniesienie w projektowanej decyzji do współdziałania między BSC i CEBS powinno być wyrażone w bardziej pozytywnym tonie, odzwierciedlającym istniejącą współpracę między trzema komitetami poziomu 3 oraz BSC. Co za tym idzie, w treści projektowanej decyzji, zamiast wzmianki o konieczności zapobiegania pokrywaniu się zadań wykonywanych przez te komitety z zadaniami BSC, należałoby położyć nacisk na potrzebę współdziałania między tymi komitetami a BSC (19).

Ponadto CEBS oraz BSC uzgodniły już taką organizację współdziałania w zakresie regularnej oceny ryzyka i monitorowania stabilności finansowej, która umożliwi uniknięcie pokrywania się wykonywanych przez nie zadań. BSC, zgodnie ze swoim mandatem, skupia się na identyfikowaniu głównych zagrożeń ostrożnościowych dla systemu finansowego oraz sektora bankowego, natomiast CEBS koncentruje się na czynnym określaniu szczególnych kategorii ryzyka, problemów w zakresie sprawowania nadzoru oraz możliwych działań co do ustalania polityki.

Po drugie, zgodnie z treścią projektowanej decyzji, CEBS jest zobowiązany, w koniecznym zakresie, do „ostrze[gania] innych Komitetów Organów Nadzoru, ministerstw finansów oraz narodowych banków centralnych o potencjalnych lub bliskich problemach, celem zapewnienia przedsięwzięcia w odpowiednich czasie działań prewencyjnych lub naprawczych” (20). EBC sugeruje, aby to postanowienie zostało uściślone w celu uniknięcia ewentualnych problemów dotyczących poufności w przypadku przekazywania ministrom finansów danych w zakresie nadzoru w odniesieniu do poszczególnych banków.

Po trzecie, projektowana decyzja stanowi, że co najmniej kwartalnie CEBS przedstawia Komisji, Komitetowi Gospodarczemu i Finansowemu (Economic and Financial Committee — EFC) oraz Parlamentowi Europejskiemu swoją ocenę kluczowych zagrożeń i słabości sektora bankowego (21). Doświadczenia BSC w zakresie przekazywania EFC wyników analiz dotyczących nadzoru ostrożnościowego w skali makro sugerują, że w zwykłych okolicznościach przekazywanie raportu dwa razy w roku byłoby odpowiedniejsze.

2.3. Konglomeraty finansowe (art. 11)

Projektowana decyzja przewiduje, że w dziedzinie nadzoru nad konglomeratami finansowymi CEBS i CEIOPS będą współpracować w ramach Wspólnego Komitetu ds. Konglomeratów Finansowych. Zważywszy, że EBC obecnie uczestniczy w pracy istniejącego Tymczasowego Roboczego Komitetu ds. Konglomeratów Finansowych, jak również w pracach Europejskiego Komitetu ds. Konglomeratów Finansowych, wskazane jest zapewnienie uczestnictwa EBC w charakterze obserwatora, wraz Komisją i CESR.

2.4. Głosowanie kwalifikowaną większością głosów (art. 14)

W dniu 7 października 2008 r. Rada ECOFIN z zadowoleniem przyjęła porozumienie, jakie organy nadzoru osiągnęły w ramach komitetów poziomu 3, dotyczące wprowadzenia w ich statutach możliwości podejmowania decyzji większością kwalifikowaną (22). Projektowana decyzja stanowi, że decyzje podejmowane przez CEBS będą „wymagały 1) co najmniej kworum 255/345 głosów ważonych oraz 2) zwykłej większości głosów państw członkowskich” (23). Natomiast Karta CEBS stanowi, że decyzje będą podejmowane 255 głosami „za” oddanymi przez co najmniej dwie trzecie państw członkowskich. EBC zauważa, że obie procedury są przewidziane przez postanowienia Traktatu dotyczące kwalifikowanej większości głosów (24). Jednakże, mając na uwadze czytelność przepisów prawnych, EBC zaleca zapewnienie spójności pomiędzy zasadami dotyczącymi głosowania wskazanymi w projektowanej decyzji a tymi, które wynikają z Karty CEBS, co może wymagać wprowadzenia w treści projektowanej decyzji bezpośrednich odniesień do odpowiednich postanowień Traktatu.

3. Propozycje zmian

Propozycje zmian brzmienia projektowanej decyzji wynikające z ewentualnego przyjęcia powyższych uwag zostały zawarte w załączniku.

Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC po przyjęciu przez Komisję i opublikowaniu decyzji ustanawiającej Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego.

Frankfurt nad Menem, dnia 7 listopada 2008 r. Wiceprezes EBC Lucas D. PAPADEMOS

(1) Decyzja Komisji 2004/5/WE z dnia 5 listopada 2003 r. ustanawiająca Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego (Dz.U. L 3 z 7.1.2004, s. 28).

(2) Konkluzje Rady w sprawie ram nadzorczych i ustaleń dotyczących stabilności finansowej UE, uzgodnione przez Radę (ECOFIN) w dniu 14 maja 2008 r., s. 3–5, dostępne na stronie internetowej pod adresem

http://register.consilium.europa.eu/pdf/pl/08/st08/st08515-re03.pl08.pdf

(3) Konkluzje Rady, s. 5–6.

(4) Komunikat Komisji „Przegląd procedury Lamfalussy'ego. Wzmocnienie konwergencji w zakresie nadzoru”, KOM(2007) 727 wersja ostateczna.

(5) „Eurosystem contribution to the review of the Lamfalussy framework” (Wkład Eurosystemu w przegląd procedury Lamfalussy'ego), listopad 2007 r., dostępny na stronie internetowej EBC pod adresem www.ecb.int

(6) Rada Europejska, 15–16 października 2008 r. — Konkluzje Prezydencji, punkt 8. Konkluzje dostępne są na stronie internetowej pod adresem:

http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms_Data/docs/pressData/PL/ec/103448.pdf

(7) Zob. komunikat Komisji „From financial crisis to recovery: A European framework for action” (Od kryzysu finansowego do naprawy — europejski plan działania), KOM (2008) 706 wersja ostateczna, 29 października 2008 r., dostępny na stronie internetowej pod adresem:

http://ec.europa.eu/commission_barroso/president/pdf/ COMM_20081029.pdf

(8) Zob. motyw 6 projektowanej decyzji.

(9) Zob. motyw 14 i art. 4 ust. 1 lit. a) projektowanej decyzji (co do mediacji) oraz motyw 17 i art. 4 ust. 1 lit. d) projektowanej decyzji (co do przekazywania zadań).

(10) Zob. „Protocol on mediation mechanism of the CESR” (Protokół w sprawie mechanizmu mediacji w ramach CESR), CESR/06-286b, sierpień 2006 r., dostępny na stronie internetowej CESR pod adresem: http://www.cesr-eu.org, „Protocol of the CEBS mediation mechanism” (Protokół w sprawie mechanizmu mediacji CEBS) z 25.9.2007 r. dostępny na stronie internetowej CEBS pod adresem: http://www.c-ebs.org, oraz „Protocol on mediation mechanism between insurance and pensions supervisors” (Protokół w sprawie mechanizmu mediacji między organami nadzoru ds. Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych), CEIOPS-DOC-14/07, październik 2007 r., dostępny na stronie internetowej CEIOPS pod adresem http://www.ceiops.eu

(11) Art. 3 projektowanej decyzji.

(12) Art. 4 ust. 1 lit. e) projektowanej decyzji.

(13) Projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy 2006/48/WE i 2006/49/WE w odniesieniu do banków powiązanych z centralnymi instytucjami, niektórych pozycji funduszy własnych, dużych ekspozycji, uzgodnień w zakresie nadzoru i zarządzania kryzysowego, KOM/2008/0602 wersja ostateczna. Dyrektywa o wymogach kapitałowych jest rozumiana jako obejmująca dyrektywę 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe (wersja przekształcona) (Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 1) oraz dyrektywę 2006/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie adekwatności kapitałowej firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych (wersja przekształcona) (Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 201).

(14) Konkluzje Rady w sprawie ram nadzorczych i ustaleń dotyczących stabilności finansowej UE, uzgodnione przez Radę (ECOFIN) w dniu 14 maja 2008 r., dostępne na stronie internetowej pod adresem:

http://register.consilium.europa.eu/pdf/pl/08/st08/st08515-re03.pl08.pdf

(15) Motyw 21 i art. 5 ust. 5 projektowanej decyzji.

(16) Komisja Europejska (DG Rynek Wewnętrzny), „Public Consultation Paper on amendments to Commission Decisions establishing CESR, CEBS & CEIOPS”, 23 maja 2008 r., s. 11, dokument dostępny na stronie internetowej pod adresem:

http://ec.europa.eu/internal_market/finances/docs/committees/consultation_en.pdf

(17) Punkt 7 opinii EBC CON/2004/7 z dnia 20 lutego 2004 r. wydanej na wniosek Rady Unii Europejskiej w sprawie projektu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG, 85/611/EWG, 91/675/EWG, 93/6/EWG i 94/19/WE oraz dyrektywy 2000/12/WE, 2002/83/WE i 2002/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, celem ustalenia nowego sposobu organizacji komitetów usług finansowych (Dz.U. C 58 z 6.3.2004, s. 23).

(18) Motyw 20 i art. 5 ust. 2 akapit pierwszy projektowanej decyzji.

(19) Bliska współpraca między CEBS i BSC znajduje już odzwierciedlenie w poprawionym statucie CEBS, który wszedł w życie z dniem 10 lipca 2008 r., i który jest dostępny na stronie internetowej CEBS pod adresem: http://www.c-ebs.org (zob. np. art. 1 ust. 4, art. 4 ust. 5 i art. 6 ust. 4 statutu CEBS).

(20) Artykuł 5 ust. 1 projektowanej decyzji.

(21) Artykuł 5 ust. 2 projektowanej decyzji.

(22) Konkluzje Rady, przyjęte przez Radę (ECOFIN) w dniu 7 października 2008 r., dostępne na stronie internetowej pod adresem

http://register.consilium.europa.eu/pdf/pl/08/st13/st13947.pl08.pdf

(23) Art. 14 projektowanej decyzji.

(24) Art. 205 ust. 2 Traktatu (ostatnio zmienionego w związku z przystąpieniem Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej) przewiduje dwie możliwości:. w zależności od rodzaju aktu przyjmowanego przez Radę, tj. od tego, czy Traktat wymaga, aby ten akt został przyjęty na wniosek Komisji, czy też nie, przyjęcie decyzji wymaga co najmniej 255 głosów „za”, oddanych (i) przez większość członków Rady, lub odpowiednio (ii) przez co najmniej dwie trzecie jej członków.