PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 235/5

Publikacja wniosku zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych

2013/C 235/05

Niniejsza publikacja uprawnia do zgłoszenia sprzeciwu wobec wniosku zgodnie z art. 51 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 (1).

JEDNOLITY DOKUMENT

ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) NR 510/2006

w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych i nazw pochodzenia produktów rolnych i środków spożywczych (2)

„MIEL DE TENERIFE”

NR WE: ES-PDO-0005-0943-24.01.2012

ChOG ( ) ChNP ( X )

1. Nazwa

„Miel de Tenerife”

2. Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Hiszpania

3. Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1. Rodzaj produktu

Klasa 1.4. Inne produkty pochodzenia zwierzęcego (jaja, miód, różne przetwory mleczne z wyjątkiem masła itp.)

3.2. Opis produktu noszącego nazwę podaną w pkt 1

„Miel de Tenerife”: miód produkowany przez pszczoły miodne na wyspie Teneryfie z nektaru kwiatów lub wydzielin innych części roślin rosnących w różnych ekosystemach Teneryfy, wytwarzany w ulach o ruchomych ramkach, przetwarzany bez poddawania obróbce termicznej. Produkt występuje w formie płynnej, kremowej lub skrystalizowanej, a także w całych plastrach lub ich kawałkach.

Charakteryzuje się dużą różnorodnością barw, smaków i odmian, co odzwierciedla zróżnicowanie występujących na wyspie ekosystemów i roślinności.

Odmiany i rodzaje

„Miel de Tenerife” występuje w następujących odmianach:

— miód wielokwiatowy: łączy cechy wielu gatunków roślin, z których żaden nie jest dominujący,

— miód jednogatunkowy: odznacza się dominacją cech charakterystycznych dla konkretnego gatunku oraz właściwościami organoleptycznymi, fizyko-chemicznymi oraz melisopalinologicznymi określonymi dla każdej odmiany w niniejszej specyfikacji. ChNP „Miel de Tenerife” obejmuje następujące miody jednokwiatowe: miód z żarnowca z Teide, żmijowca, awokado, miód kasztanowy, miód wrzosowy, miód z Relinchón (Erucastrum canariense), solanki, kopru włoskiego, macierzanki, agawy, Malpica (Achyranthes aspera), Tedera (Bituminaria bituminosa),

— miód spadziowy.

Cechy charakterystyczne produktów objętych ChNP „Miel de Tenerife”

Cechy wspólne miodów objętych ChNP „Miel de Tenerife”

— Właściwości fizykochemiczne

Miód objęty ChNP „Miel de Tenerife” charakteryzuje się następującymi właściwościami:

Wilgotność Do 18 % włącznie Aktywność wody (aw) Do 0,620 włącznie Hydroksymetylofurfurol (HMF) Do 20 mg/kg miodu włącznie w momencie pakowania Działanie diastatyczne (α-amylaza) Co najmniej 12 w skali Schade’a Kwasowość wolna Do 50 meq/kg włącznie pH Od 3,40 do 6,00 Prolina Co najmniej 150 mg/kg miodu Fruktoza + glukoza Powyżej 60 g/100 g miodu Sacharoza Poniżej 4 g/100 g miodu

— Właściwości melisopalinologiczne

Miód z Teneryfy charakteryzuje się spektrami pyłkowymi złożonymi z pyłków roślin gatunków rosnących na Teneryfie, należących przede wszystkim do rodzin Aquifoliaceae, Cistaceae, Rubiaceae, Crassulaceae, Fabaceae, Brassicaceae, Oleaceae, Lamiaceae, Globulariaceae, Arecaceae, Rosaceae, Dipsacaceae, Salicaceae, Euphorbiaceae, Asteraceae, Polygonaceae, Tropaeolaceae, Anacardiaceae, Resedaceae, Amaranthaceae, Cactaceae, Lauraceae i Aizoaceae w proporcjach odzwierciedlających ich występowanie w ekosystemie wyspy oraz brakiem występowania pyłków kwiatów spoza wyspy.

— Właściwości organoleptyczne

W miodach z Teneryfy nie występują wady sensoryczne (fermentacja, wędzony posmak), w analizie sensorycznej wykazuję one następujące właściwości organoleptyczne: duże zróżnicowanie zapachu, smaku i konsystencji, a także barwy, która waha się od wodnistej bieli do ciemnobursztynowej, w zależności od różnorodności i właściwości kwiatów użytych do produkcji miodu.

Stopień zgodności właściwości organoleptycznych miodu z wzorcem porównawczym mierzony w skali od 1 do 10 w analizie sensorycznej określany jest jako „typowość” miodu. W przypadku miodów jednokwiatowych i spadziowych objętych ChNP „Miel de Tenerife” typowość produktu wynosi co najmniej 6,5 na 10.

Dodatkowe cechy charakterystyczne poszczególnych rodzajów miodu

„Miel de Tenerife” oprócz wyżej wymienionych wspólnych właściwości wyróżnia się następującymi cechami charakterystycznymi w zależności od rodzaju miodu:

RODZAJ MIODU DODATKOWE CECHY CHARAKTERYSTYCZNE FIZYKOCHEMICZNE MELISOPOLINOLOGICZNE ORGANOLEPTYCZNE Przewodność elektryczna (mS/cm) Barwa (w skali Pfunda) Rodzaj pyłku (%) Zawartość pyłku w miodzie (klasyfikacja dr Mauricio) Zapach Wrażenia zapachowo-smakowe (aromat) Barwa Żarnowiec z Teide Od 0,150 do 0,500 Od 12 mm do 114 mm > 30 % Spartocytisus supranubius II–IV Łagodny, kwiatowy, roślinny Ciepły i łagodny Biel extra do bursztynowej o złotawym odcieniu Żmijowiec Od 0,140 do 0,400 Od 2 mm do 65 mm > 9 % Echium spp. I–III Łagodny, roślinny Delikatny, łagodny, kwiatowy, ciepły Przezroczysta do jasnobursztynowej, w formie skrystalizowanej biała z białymi przebłyskami Awokado Od 0,700 do 0,800 ≥ 95 mm > 2% Persea americana I–II Intensywny, ciepły, karmelowy Intensywny i trwały, karmelowo-słodowy, zostawia słonawy posmak Ciemny brąz do bardzo ciemnego brązu, niemal czarnego Kasztanowy ≥ 0,850 ≥ 90 mm > 75 % Castanea sativa III–V Bardzo intensywny, drzewny z nutą żywicy Bardzo intensywny i trwały, drzewny, zwierzęcy, żywiczny i wyraźnie gorzki Ciemny brąz do bardzo ciemnego brązu, o zielonkawym odcieniu Wrzosowy Od 0,400 do 0,800 ≥ 110 mm > 25 % Erica spp. II–III Średnii intensywny, chemiczny z nutami kwiatowymi Średnio intensywny, żywiczny, cierpki Bursztynowa do ciemnobursztynowej z czerwonymi nutami widocznymi pod światło, po skrystalizowaniu ciemnobeżowa Relinchón (Erucastrum canariense) Od 0,300 do 0,500 Od 34 mm do 85 mm > 4 % Hirstfeldia incana I–II Średnio intensywny, roślinny z okazjonalnymi siarkowymi nutami Średnio intensywny, roślinny i owocowy Jasna, wyraźnie żółta barwa, pozostaje bez zmian po krystalizacji Solanka Od 0,250 do 0,400 Od 25 mm do 80 mm > 13 % Messembryanthemum crystallinum II–IV Łagodny, ciepły, woskowo-mleczny Średnio intensywny, ciepły, karmelowo-mleczny Jasny beż, w wyniku szybkiej krystalizacji pojawiają się żyłki Koper włoski Od 0,400 do 0,700 ≥ 85 mm > 2 % Foeniculum vulgare I–IV Intensywny, korzenny, przypomina zapach rośliny, z której pochodzi Korzenny, palony, z wyraźnym lukrecjowym posmakiem Ciemny brąz do bardzo ciemnego brązu Macierzanka Od 0,150 do 0,400 Od 40 mm do 114 mm > 1 % Bystropogon origanifolius I–III Bardzo intensywny, chemiczny, czasami ostry Intensywny, chemiczny, fenolowy, ciężko kwiatowy Bardzo jasnobursztynowa do bursztynowej Agawa Od 0,400 do 0,800 ≥ 70 mm Ilości śladowe Agave americana II–III Intensywny, zwierzęcy, palony Intensywny i trwały, zwierzęcy, palony Bursztynowa do ciemnobursztynowej, w zależności od dodatkowych roślin Malpica (Achyranthes aspera) Od 0,300 do 0,400 Od 70 mm do 100 mm > 4 % Carlina xeranthemoides II–III Kwiatowy, o wyraźnym owocowym charakterze Delikatny, kwiatowo-owocowy Jasnobursztynowa ze złotymi akcentami, po krystalizacji barwa macicy perłowej Tedera (Bituminaria bituminosa) Pomiędzy 0,170 i 0,400 Od 11 mm do 75 mm > 3 % Aspalthium bituminosum I–II Intensywnie roślinny i owocowy Średnio intensywny, wyraźnie roślinny Jasnobursztynowa z błyszczącymi, żółtymi tonami, które tracą na intensywności po krystalizacji Wielokwiatowy Od 0,150 do 0,800 > 12 mm Zmienna zawartość % pyłków roślin występujących na Teneryfie I–V Zmienny, od delikatnego po intensywny Zmienny, od delikatnego po intensywny Zmienny, obejmuje całą skalę odcieni bursztynu

Miody spadziowe dodatkowo charakteryzują się następującymi właściwościami:

— przewodność elektryczna: nie mniejsza niż 0,800 (mS/cm),

— barwa: co najmniej 95 mm w skali Pfunda,

— pH: powyżej 3,81 (zwykle o większej wartości, średnio 4,43),

— kwasowość wolna: od 23 meq/kg do 50 meq/kg,

— właściwości melisopalinologiczne: minimalna całkowita zawartość spadzi 0,3% przy zmiennym spektrum pyłkowym o wysokiej zawartości pyłku gatunków wiatropylnych,

— właściwości organoleptyczne: barwa od bursztynowej po ciemnobursztynową o zielonkawym odcieniu; roślinny, ciepły i palony zapach oraz średnio intensywny ciepły i palony aromat ze słonawym posmakiem.

3.3. Surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

Nie dotyczy.

3.4. Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego)

Nie dotyczy.

3.5. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Produkcja, ekstrakcja i przetwarzanie „Miel de Tenerife” odbywa się na wyznaczonym obszarze geograficznym, czyli na wyspie Teneryfie.

Miód wytwarzany jest w ulach rozstawionych w różnych ekosystemach wyspy.

Odpowiednio przykryte plastry miodu przewożone są do zakładów, w których odbywa się ekstrakcja dokonywana wyłącznie przez wirowanie na zimno. Bezpośrednio po wyjęciu miodu z aparatu ekstrakcyjnego przeprowadza się proces filtrowania, który pozwala na przechowywanie miodu wolnego od fizycznych niedoskonałości, gotowego do pakowania, niezależnie od stanu skupienia, w jakim się znajduje.

Po zakończeniu procesu ekstrakcji miód poddawany jest odpowiedniej dekantacji w dojrzewalniach, zbiornikach lub pojemnikach przystosowanych do przechowywania żywności, przeznaczonych wyłącznie do przechowywania miodu, które opatrzone są na zewnątrz niezbędnymi informacjami gwarantującymi ich identyfikowalność.

3.6. Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania, itd.

„Miel de Tenerife” pakowany jest w pojemniki wykonane z materiałów nadających się do przechowywania żywności (szkło, plastik itd.), zaopatrzone w hermetyczne zamknięcie i banderolę gwarantującą, że opakowanie nie zostało naruszone.

„Miel de Tenerife” powinien być pakowany na chronionym obszarze geograficznym w odpowiednich zakładach zatwierdzonych w odniesieniu do ChNP „Miel de Tenerife” w celu zapewnienia jakości i miejsca pochodzenia produktu poprzez prawidłowe monitorowanie i kontrolę od samego początku, wykluczając tym samym możliwość obniżenia jakości miodu pod wpływem temperatury, wilgotności, zanieczyszczenia obcymi substancjami i zapachami w trakcie transportu morskiego lub lotniczego poza Teneryfę. Ponadto pozwala to zminimalizować ryzyko dodania domieszki miodów nieobjętych nazwą pochodzenia.

3.7. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania

Miody objęte chronioną nazwą pochodzenia przeznaczone do spożycia opatrzone są numerowaną etykietą lub etykietę dodatkową z logo identyfikacyjnym ChNP, która podlega kontroli organu nadzoru, wydawana zaś jest przez organ zarządzający. Wspomniane oznakowanie umieszcza się zawsze przed wprowadzeniem produktu do obrotu w sposób niepozwalający na jego powtórne użycie.

Poniżej znajduje się czarno-biała reprodukcja logo przedmiotowej ChNP:

KOLORY Zielony (Pantone 349) Niebieski (Pantone 300) Ochra (Pantone 110 CB)

Jednokwiatowe pochodzenie botaniczne wskazuje się na etykiecie, jeśli dla danej odmiany spełnione zostały warunki określone w pkt 3.2 niniejszego dokumentu.

4. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Obszar geograficzny, na którym odbywa się produkcja miodu objętego ChNP „Miel de Tenerife”, odpowiada terytorium Teneryfy należącej do położonego na Oceanie Atlantyckim archipelagu Wysp Kanaryjskich i położonej pomiędzy 28° i 29° szerokości geograficznej północnej oraz 16° i 17° długości geograficznej zachodniej.

5. Związek z obszarem geograficznym

5.1. Specyfika obszaru geograficznego

5.1.1. Czynniki naturalne

Teneryfa to największa i charakteryzująca się największymi wysokościami wyspa archipelagu Wysp Kanaryjskich.

— Jej ukształtowanie terenu zdominowane jest przez łańcuch górski przecinający wyspę z północnego wschodu na południowy zachód, którego wysokość zwiększa się stopniowo w stronę centrum, gdzie spotykają się góry Las Cañadas i wulkan Teide, najwyższy punkt wyspy i Hiszpanii o wysokości 3 718 m.

— Klimat stanowi najważniejszy czynnik kształtujący ludzką działalność na wyspie. Występowanie pasatów decyduje o wyraźnej różnicy w klimacie zawietrznej i nawietrznej strony wyspy. Z tego też powodu występują tu różnice temperatur wynoszące od 10 °C w górach do ponad 20 °C na wybrzeżu oraz różnice w wysokości opadów wahające się pomiędzy 200 mm dla średnich opadów na wybrzeżu do 2 000 mm w górach. W efekcie flora wyspy charakteryzuje się dużą różnorodnością i występowaniem różnych pięter roślinności w zależności od wysokości i strony świata.

— Na wyspie panują bardzo specyficzne warunki glebowe ze względu na jej wulkaniczne pochodzenie, występuje duże zróżnicowanie gleby, od żyznej i głębokiej do kamienistej i słabo wykształconej, zwanej tu malpaís. Wspomniana różnorodność warunków glebowych panujących na wyspie wyraźnie wpływa na występowanie poszczególnych gatunków roślin oraz na obecność konkretnych gatunków przystosowanych do konkretnych rodzajów gleby. Charakterystyczny skład podłoża, na którym rosną rośliny, ma wpływ na ich rozwój, w tym także na wytwarzany przez nie nektar.

Wszystkie te czynniki warunkują powstawanie od wybrzeża do górskich szczytów zróżnicowanych pięter roślinności, wśród których wyróżniają się: tabaibales i cardonales (zarośla z niższych warstw), lasy termofilne (obejmujące gatunki juniperus thurifera, drzewa mastyksowe, dzikie oliwki itd.), monteverde (lasy wawrzynolistne, występujące przede wszystkim na północy wyspy), lasy sosnowe, retamar de cumbre (krzewy rosnące w wyższych partiach gór). Formacje te składają się na wyjątkową i zróżnicowaną florę, dzięki której Teneryfa nazywana jest często „miniaturowym kontynentem”.

Na wyspie występuje 1 370 gatunków roślin, spośród których 740 to gatunki endemiczne. Niemal sto spośród nich stanowi dla pszczół ważne źródło nektaru, pyłku i propolisu. Obecność odmian gatunków endemicznych i zróżnicowanie procesu kwitnienia ze względu na miejscowe warunki geomorfologiczne i glebowe sprawia, że występują tu połączenia kwiatów niespotykane nigdzie na świecie, co odbija się na różnorodności i właściwościach miodów z Teneryfy.

5.1.2. Czynnik ludzki

Pszczelarze z Teneryfy są spadkobiercami liczącej sobie ponad sześć wieków tradycji pszczelarskiej, która rozwinęła się w niewielkich gospodarstwach jako działalność zapewniająca gospodarstwom domowym dodatkowe przychody, co jest charakterystyczne dla gospodarki rolnej Teneryfy.

Miejscowi pszczelarze stosują następujące praktyki:

— Stosuje się przede wszystkim drewniane ule.

— Ule przemieszczane są w różne rejony wyspy.

— Usuwanie pszczół przeprowadzane jest w tradycyjny sposób metodą omiatania.

— W okresie produkcji miodu w ulach pszczoły są sztucznie dokarmiane.

— Podtrzymuje się zwyczaj używania podkurzacza opalanego tradycyjnymi produktami roślinnymi takimi jak wilczomlecz (Euphorbia spp.), verode (Kleinia neriifolia), sosny i agawy (Agave spp.) lub igliwie sosnowe (wysuszone liście lub igły gatunku Pinus canariensis).

— Odsklepianie plastrów przeprowadzane jest tradycyjnie przy użyciu noży i grzebieni, następnie zaś miód oddzielany jest od ramek przez wirowanie na zimno i niezwłocznie poddawany filtracji i składowaniu w stanie wolnym od zanieczyszczeń.

— Wszystkie etapy przetwarzania „Miel de Tenerife” przeprowadzane są w sposób, który nie zagraża jego jakości, dlatego nie jest on poddawany obróbce termicznej w temperaturach powyżej 44 °C, a co za tym idzie nie dopuszcza się stosowania pasteryzacji.

— Występowanie rasy pszczół Abeja Negra Canaria, która w wyniku ewolucji przystosowała się do miejscowego klimatu i rzeźby terenu, stanowi kolejną cechę charakterystyczną branży pszczelarskiej na wyspie.

5.2. Specyfika produktu

Wyjątkowość miodów z Teneryfy przejawia się w ich właściwościach fizykochemicznych, melisopalinologicznych i organoleptycznych.

Miody z Teneryfy wyróżniają się świeżością, przy HMF ≤ 20 mg/kg miodu, diastazą i wartością 12 w skali Schade’a.

Są to miody dojrzałe o wilgotności do 18 % i aw do 0,620.

Swój nienaruszony stan zawdzięczają braku intensywnej obróbki termicznej. Maksymalna temperatura, do której podgrzewany jest miód nie przekracza 44 °C. Gwarantuje to zachowanie wyjątkowego charakteru produktu, który zawdzięcza on specyfice roślinności i pszczół występujących na wyspie.

Właściwości miodu wynikają z różnorodności występujących na wyspie roślin, wśród których znajduje się wiele gatunków endemicznych, co znajduje swoje odbicie w różnorodności produkowanego miodu, jego zróżnicowanej barwie, właściwościach organoleptycznych i konsystencji oraz występowaniu wyjątkowych miodów kwiatowych, których produkcja możliwa jest wyłącznie na Teneryfie.

Spektra pyłkowe „Miel de Tenerife” odróżniają go od miodów produkowanych w innych miejscach i regionach, ze względu na zawartość pyłków gatunków endemicznych występujących na wyspie, co bezpośrednio dowodzi związku opisywanego miodu z Teneryfą. Badania różnych spektrów pyłkowych partii miodu z Teneryfy na przestrzeni lat pozwoliły określić charakterystyczne dla nich wyznaczniki geograficzne, czyli endemiczne lub sprowadzone na wyspę gatunki roślin, które ze względu na swoją reprezentatywność lub częstość występowania w ogólnych spektrach pyłku miodów z Teneryfy zawężają miejsce ich produkcji do wyznaczonego obszaru geograficznego.

5.3. Związek przyczynowy zachodzący między charakterystyką obszaru geograficznego a jakością lub właściwościami produktu (w przypadku ChNP) lub szczególne cechy jakościowe, renoma lub inne właściwości produktu (w przypadku ChOG)

„Miel de Tenerife” to oryginalny i unikalny produkt bezpośrednio związany z rejonem, w którym powstaje, ze względu na wyjątkowe, często na skalę światową, cechy kwiatów, z których wytwarzany jest przez pszczoły.

Na produkcję „Miel de Tenerife” wpływ ma ogromna bioróżnorodność, którą wyspa zawdzięcza wyjątkowym warunkom środowiskowym wynikającym z jej wulkanicznego pochodzenia, górzystego ukształtowania terenu i charakterystycznych warunków hydrologicznych kształtowanych przez wiejące na Atlantyku pasaty, sprzyjające powstawaniu zróżnicowanych mikroklimatów i siedlisk przyrodniczych, w których występują liczne endemiczne gatunki roślin cenionych w pszczelarstwie.

Do specyfiki kwiatów występujących na Teneryfie dodać należy istnienie głęboko zakorzenionego na obszarach wiejskich, stosującego tradycyjne metody sektora pszczelarskiego, obejmującego niewielkie gospodarstwa, w których procesowi produkcji poświęca się duża uwagę, czego efektem są świeże miody o niskiej wilgotności gwarantującej łatwość przechowywania, którą zawdzięczają miejscowemu klimatowi.

Fakt, że miody nie są poddawane intensywnej obróbce termicznej na żadnym z etapów produkcji, gwarantuje otrzymanie naturalnego produktu o oryginalnych właściwościach składowych, biologicznych i organoleptycznych, które zawdzięcza kwiatom i pszczołom z Teneryfy oraz różnorodność miodów, zarówno pod względem barwy, jak i innych parametrów. Miody z żarnowca z Teide, żmijowca, macierzanki awokado itd. same w sobie stanowią znak rozpoznawczy „Miel de Tenerife”.

Produkcja „Miel de Tenerife” ma długą, podtrzymywaną nieprzerwanie do naszych czasów, tradycję. Związek branży pszczelarskiej z Teneryfą nie tylko znajduje potwierdzenie w źródłach historycznych, ale ma także swoje odzwierciedlenie w nazwach geograficznych, tradycjach i folklorze, będących częścią dziedzictwa kulturowego wyspy.

Miód z Teneryfy figuruje w wielu przepisach jako składnik tradycyjnych deserów, wśród których na szczególną uwagę zasługuje gofio (rodzaj mącznej masy) obtoczony w miodzie i migdałach, autentyczny kulinarny zabytek, który przetrwał do naszych czasów. Liczne odmiany „Miel de Tenerife” cieszą się dużą renomą wśród miejscowej społeczności, a także wśród turystów, a wzmianki o nich pojawiają się często w mediach (prasie, radiu, telewizji i Internecie). „Miel de Tenerife” jest obecny na rynku pod tą nazwą od ponad 15 lat.

Odesłanie do publikacji specyfikacji

(Artykuł 5 ust. 7 rozporządzenia (WE) nr 510/2006 (3))

http://www.gobiernodecanarias.org/agricultura/icca/Doc/Productos_calidad/PLIEGO_DE_CONDICIONES_DOP_MIEL_DE_TENERIFE.pdf

(1) Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 1.

(2) Zastąpione rozporządzeniem (UE) nr 1151/2012.

(3) Porównaj: przypis 2.