1.WPROWADZENIE

Niniejsze sprawozdanie dotyczy oceny trzech dyrektyw, które stanowią ramy prawne dla pakowania jednostkowego:

dyrektywy 75/107/EWG w sprawie butelek wykorzystywanych jako pojemniki pomiarowe, która przewiduje swobodny obrót butelek z oznakowaniem „3”;

dyrektywy 76/211/EWG w sprawie paczkowania produktów w opakowaniach jednostkowych według masy lub objętości, która dotyczy ilości wskazanej na produktach w opakowaniach jednostkowych i gwarantuje swobodny obrót opakowań jednostkowych z oznakowaniem „e”; oraz

dyrektywy 2007/45/WE w sprawie nominalnych ilości produktów w opakowaniach jednostkowych, która zakazuje państwom członkowskim regulowania rozmiarów opakowań/butelek do 10 l lub 10 kg i ustanawia obowiązkowe unijne rozmiary opakowań win i napojów spirytusowych; dyrektywa ta ma zastosowanie do wszystkich produktów w opakowaniach jednostkowych.

W art. 9 ust. 1 dyrektywy 2007/45/WE nałożono na Komisję obowiązek przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu sprawozdania w sprawie stosowania i skutków tej dyrektywy. Jako że wymienione trzy dyrektywy są ze sobą ściśle związane, postanowiono, że przy tej okazji należy ocenić oddziaływanie i adekwatność całego pakietu – w ramach programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT) Komisji w 2014.

Dyrektywa 75/107/EWG nigdy nie została poddana ocenie. Dyrektywę 76/211/EWG poddano ocenie w 2005 r. Dyrektywa 2007/45/WE została przyjęta w następstwie oceny dyrektyw 75/106/EWG i 80/232/EWG, które uchyliła.

2.WIELKOŚĆ RYNKU

W całej UE pakowanie jednostkowe generuje obroty szacowane na 170 mld EUR i wartość dodaną wynoszącą ok. 34 mld EUR. Stanowi to 12 % łącznej wartości dodanej w głównych sektorach, w których odbywa się pakowanie jednostkowe (produkcja żywności i napojów, karmy dla zwierząt domowych, produktów chemicznych, farb i nawozów, detergentów, kosmetyków i szklanych butelek). Ta wartość odpowiada 0,3 % unijnego PKB. W wymienionych sektorach istnieje około 300 000 przedsiębiorstw. Większość z nich to małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), z których każde zatrudnia średnio 17,7 pracownika. Szacuje się, że przy pakowaniu jednostkowym w tych sektorach pracuje na pełen etat 640 000 osób; liczba ta odpowiada 0,3 % zatrudnienia w UE.

3.OCENIONE DYREKTYWY

Trzy powyższe dyrektywy mają na celu umożliwienie swobodnego obrotu produktami w opakowaniach jednostkowych, przyczyniając się tym samym do rozwoju rynku i wzrostu konkurencyjności przemysłu UE. Skoordynowany nadzór rynku gwarantuje, że nabywcy otrzymują ilość wskazaną na opakowaniu, co leży w interesie konsumentów. Deregulacja zasad dotyczących rozmiarów opakowań korzystnie wpłynęła na wybór oferowany konsumentom, a jedyny wyjątek, jaki stanowią określone z góry rozmiary opakowań wina i napojów spirytusowych, chroni MŚP przez zbyt dużym popytem na inne wielkości butelek, co zwiększa konkurencję.

Dyrektywa 75/107/EWG dotyczy butelek wykorzystywanych jako pojemniki pomiarowe na napoje (alkoholowe). Przewiduje ona „dobrowolną harmonizację”, co oznacza, że producent może zdecydować, czy ją stosować. Dyrektywa zobowiązuje producentów do wcześniejszej rejestracji we właściwych organach, określa obowiązki dotyczące dokładności i znakowania oraz ustanawia – na potrzeby organów nadzoru rynku – statystyczną procedurę badania zawartości butelek. Dyrektywa gwarantuje swobodny obrót butelkami oznakowanymi za pomocą „odwróconego znaku epsilon” (oznakowania „3”) i jest powszechnie stosowana w odniesieniu do szklanych butelek i słoików.

Dyrektywa 76/211/EWG dotyczy ilości wskazanych na produktach w opakowaniach jednostkowych, których to produktów nie opakowano w obecności konsumenta. Dyrektywa również przewiduje „dobrowolną harmonizację”, ponieważ producent lub importer może zdecydować, czy ją stosować. Dyrektywa określa obowiązki dotyczące dokładności i znakowania oraz ustanawia – na potrzeby organów nadzoru rynku – statystyczną procedurę badania ilości w opakowaniach jednostkowych. Dyrektywa gwarantuje swobodny obrót produktami w opakowaniach jednostkowych z oznakowaniem „e” i jest powszechnie stosowana w odniesieniu do opakowań i butelek sprzedawanych w supermarketach i sklepach dla majsterkowiczów.

Dyrektywa 2007/45/WE zakazuje państwom członkowskim regulowania rozmiarów opakowań/butelek do 10 l lub 10 kg i ustanawia obowiązkowe unijne objętości opakowań powszechnie sprzedawanych win i napojów spirytusowych. Termin stopniowego uchylania przepisów krajowych dotyczących rozmiarów opakowań/butelek dla niektórych produktów upłynął w 2013 r.

4.OCENA

W celu oceny funkcjonowania dyrektyw Komisja zatrudniła wykonawcę zewnętrznego, który opracował analizę na podstawie:

wywiadów z wieloma zainteresowanymi podmiotami (organizacje konsumenckie, stowarzyszenia branżowe i organy krajowe);

internetowych konsultacji społecznych;

ankiet przeprowadzonych wśród indywidualnych konsumentów, przedsiębiorstw i ekspertów; oraz