PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 15.6.2010 
SEK(2010) 745 wersja ostateczna 
  
OPINIA KOMISJI 
w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Finlandii 
 
PL 2   PL OPINIA KOMISJI 
w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Finlandii 
ZASTOSOWANIE PAKTU NA RZECZ STABILNO ŚCI I WZROSTU PODCZAS 
OBECNEGO KRYZYSU 
1. Wiele krajów UE boryka si ę obecnie z deficytem sektora w ładz publicznych 
przekraczaj ącym ustalon ą w Traktacie warto ść referencyjn ą, tj. 3 % PKB. Znaczne 
często pogłębienie si ę deficytu oraz powa żny wzrost zad łużenia musz ą być 
postrzegane w kontek ście wyjątkowego globalnego kryzysu finansowego i 
pogorszenia koniunktury gospodarczej w latach 2008/2009. Nale ży przy tym 
uwzględnić szereg czynników. Po pierws ze, pogorszenie koniunktury powoduje 
spadek dochodów podatkowych i wzrost wydatków na świadczenia spo łeczne (np. 
świadczenia dla bezrobotnych). Po drugie, Komisja, uwzgl ędniwszy istotn ą rolę 
polityki bud żetowej w obecnej nadzwyczajnej sytuacji gospodarczej, w 
opracowanym przez jej s łużby i zatwierdzonym na posiedz eniu Rady Europejskiej w 
grudniu 2008 r. Europejskim planie na prawy gospodarczej z listopada 2008 r., 
wezwała do wdro żenia budżetowych środków stymulacyjnych. W planie naprawy 
gospodarczej okre ślono, iż środki te powinny mie ć charakter dora źny, 
ukierunkowany, tymczasowy i zró żnicowany w poszczególnych pa ństwach 
członkowskich, w zale żności od ich sytuacji pod wzgl ędem stabilno ści finansów 
publicznych i konkurencyjno ści, a w sytuacji poprawy warunków gospodarczych 
powinny zosta ć wycofane. Ponadto wiele krajów zastosowa ło środki maj ące na celu 
przywrócenie stabilno ści sektora finansowego. Niektóre z tych środków maj ą wpływ 
na wysoko ść zadłużenia lub gro żą wzrostem deficytu i d ługu w przysz łości, mimo że 
część kosztów wsparcia rz ądowego mog łaby zostać odzyskana w przysz łości. 
2. Pakt stabilno ści i wzrostu zobowi ązuje Komisj ę do wszcz ęcia procedury 
nadmiernego deficytu w przypadku gdy deficyt pa ństwa członkowskiego przekracza 
wartość referencyjn ą wynoszącą 3 % PKB. Celem wprowadzonych w 2005 r. zmian 
do paktu stabilno ści i wzrostu by ło pełne uwzględnienie kontekstu gospodarczego i 
budżetowego na wszystkich etapach proc edury nadmiernego deficytu. Pakt 
stabilności i wzrostu zawiera zatem ramy wspieraj ące realizacj ę polityki 
poszczególnych rz ądów mającej na celu szybkie przywrócenie finansów publicznych 
do dobrego stanu z uwzgl ędnieniem sytuacji gospodarczej, a tym samym 
zapewniaj ące długoterminow ą stabilność finansów publicznych. 
PODSTAWA PRAWNA 3. W art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej okre ślono procedur ę mającą 
zastosowanie w przypadku wyst ąpienia nadmiernego deficytu. Zosta ła ona 
doprecyzowana w rozporz ądzeniu Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i 
 
PL 3   PL wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu1, które z kolei stanowi cz ęść paktu 
stabilności i wzrostu. 
4. Zgodnie z art. 126 ust. 2 Traktatu Komi sja nadzoruje poszanowanie dyscypliny 
budżetowej na podstawie dwóch kryteriów,  a mianowicie: a) czy stosunek mi ędzy 
planowanym lub rzeczywistym deficytem pub licznym a produktem krajowym brutto 
(PKB) przekracza warto ść referencyjn ą równą 3 % (chyba że stosunek ten 
zmniejszy ł się znacznie oraz w sposób sta ły i osiągnął poziom bliski warto ści 
referencyjnej; lub przekroczenie warto ści referencyjnej ma charakter wyj ątkowy oraz 
tymczasowy i stosunek ten pozostaje bliski warto ści referencyjne j); oraz b) czy 
stosunek mi ędzy długiem publicznym a PKB przekracza warto ść referencyjn ą 
wynoszącą 60 % (chyba że stosunek ten zmniejsza si ę dostatecznie i zbli ża się do 
wartości referencyjnej w zadowalaj ącym tempie). 
5. Artykuł 126 ust. 3 Traktatu stanowi, że jeśli państwo członkowskie nie spe łnia 
wymogów jednego lub obu tych kryteriów, Komisja sporz ądza sprawozdanie. W 
sprawozdaniu takim Komisja „uwzgl ędnia równie ż to, czy deficyt publiczny 
przekracza publiczne wydatki inwestycyjne, i uwzgl ędnia wszelkie inne istotne 
czynniki, w tym średniookresow ą sytuację gospodarcz ą i budżetową państwa 
członkowskiego”. 
6. Na podstawie danych przes łanych przez w ładze Finlandii w kwietniu 2010 r.2 oraz 
uwzględniając prognoz ę służb Komisji z wiosny 2010 r ., w dniu 12 maja 2010 r. 
Komisja przyj ęła zgodne z art. 126 ust. 3 sprawozdanie dotycz ące Finlandii3. 
7. Następnie, zgodnie z art. 126 ust. 4 Trak tatu, Komitet Ekonomiczno-Finansowy 
wydał opinię na temat sprawozdania Komisji w dniu 27 maja 2010 r. 
8. Postanowienia art. 126 ust. 5 Traktatu nak ładają na Komisj ę obowiązek skierowania 
opinii do Rady w przypadku uznania przez Komisj ę, że w państwie członkowskim 
istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt mo że wystąpić. Komisja uwa ża, że w 
celu stwierdzenia, czy nadmie rny deficyt istnieje lub mo że wystąpić, należy wziąć 
pod uwag ę: (i) wnioski zawarte w sprawozdaniu  Komisji zgodnym z art. 126 ust. 3 
oraz (ii) opini ę na temat tego sprawozdania wydan ą przez Komitet Ekonomiczno-
Finansowy. Na podstawie powy ższych elementów Komisja sformu łowała szereg 
uwag w odniesieniu do Finlandii. 
                                                 
1 Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 6. Sprawozdanie uwzgl ędnia równie ż „Szczegó łowe zasady wdra żania Paktu 
na rzecz stabilno ści i wzrostu oraz wytyczne dotycz ące formy i tre ści programów stabilno ści i 
konwergencji” ( Specifications on the implementation of the Stability and Growth Pact and guidelines 
on the format and content of stability and convergence programmes ), zatwierdzone przez Rad ę 
ECOFIN w dniu 10 listopada 2009 r., dost ępne na stronie internetowej: 
http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/legal_texts/index_en.htm . 
2 Zgodnie z rozporz ądzeniem Rady (WE) nr 479/2009 pa ństwa członkowskie musz ą dwa razy w roku 
składać Komisji sprawozdania na temat planowanyc h i rzeczywistych poziomów deficytu oraz d ługu 
sektora w ładz publicznych. Najnows ze przekazane przez Finlandi ę dane można znaleźć na następującej 
stronie internetowej: 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/g overnment_finance_statistics/excessive_deficit/edp_
notification_tables . 
3 Wszystkie dokumenty zwi ązane z procedur ą nadmiernego deficytu dotycz ącą Finlandii dost ępne są na 
następującej stronie internetowej: 
 http://ec.europa.eu/econo my_finance/sgp/defic it/countries/index_en.htm . 
 
PL 4   PL UWAGI DOTYCZ ĄCE FINLANDII 
9. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez w ładze Finlandii w kwietniu 2010 r. 
planowano, że deficyt sektora w ładz publicznych w 2010 r. wyniesie 4,1 % PKB i 
tym samym przekroczy warto ść referencyjn ą ustaloną na poziomie 3 % PKB. W 
sprawozdaniu Komisji sporz ądzonym zgodnie z art. 126 ust. 3 uznano, że planowany 
deficyt nie zbli ża się do warto ści referencyjnej, tj. 3 % PKB. Zgodnie z trzecim 
budżetem uzupe łniającym, przedstawionym Parlamen towi przez Ministerstwo 
Finansów w dniu 14 maja 2010 r., dochody podatkowe mog ą być o 0,5 % PKB 
wyższe niż planowano, g łównie dzi ęki większym wp ływom z podatku od osób 
prawnych. Wskazuje to na mo żliwość lepszego rozwoju sytuacji ni ż zakłada się w 
aktualnych przewidywaniach dotycz ących finansów publicznych, jednak poniewa ż 
nie zosta ły one ca łościowo zaktualizowane, docelowa wysoko ść deficytu na rok 
2010 pozostaje oficjalnie bez zmian, a obecna ocena zachowuje wa żność. Planowane 
przekroczenie warto ści referencyjnej mo żna uznać za wyjątkowe w rozumieniu 
Traktatu oraz paktu stabilno ści i wzrostu. Wynika ono w szczególno ści ze znacznego 
pogorszenia koniunktury gospodarczej w rozumi eniu Traktatu oraz paktu stabilno ści 
i wzrostu, a tak że z przyjęcia – zgodnie z Europejskim planem naprawy gospodarczej 
– budżetowych środków stymulacyjnych stanowi ących odpowied ź na to 
spowolnienie. Wed ług prognozy s łużb Komisji z wiosny 2010 r. realny PKB 
zmniejszy ł się w roku 2009 o oko ło 7,8 %, natomiast w roku 2010 przewiduje si ę 
jego wzrost o 1,4 %. Ponadto mo żna uznać, że planowane przekroczenie warto ści 
referencyjnej ma charakter tymczasowy. Wed ług prognozy s łużb Komisji z wiosny 
2010 r. deficyt spadnie poni żej wartości referencyjnej w 2011 r., za spraw ą 
umocnienia si ę przewidywanego o żywienia gospodarczego. Przewidziane w 
Traktacie kryterium deficytu nie jest spe łnione. 
10. Zgodnie z danymi przekazanymi przez w ładze Finlandii d ług brutto sektora w ładz 
publicznych kszta łtuje się w 2010 r. poni żej wartości referencyjnej wynosz ącej 60 % 
PKB, a dok ładnie na poziomie 49,9 % PKB. W prognozie s łużb Komisji z wiosny 
2010 r. przewiduje si ę, że w 2010 r. wska źnik zadłużenia wyniesie 50,5 % PKB, a w 
roku 2011 wzro śnie do 54,9 % PKB, nadal jednak utrzymuj ąc się poniżej 60 % PKB. 
Przewidziane w Traktacie kryterium zad łużenia jest wi ęc spełnione. 
11. Zgodnie z postanowieniami Trak tatu oraz paktu stabilno ści i wzrostu Komisja 
przeanalizowa ła także w swoim sprawozdaniu „istotne  czynniki”. Zgodnie z paktem 
stabilności i wzrostu mog ą one zosta ć uwzględnione w procesie podejmowania 
decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu wy łącznie wtedy, gdy deficyt 
spełnia podwójny warunek: zbli ża się do warto ści referencyjnej oraz ma charakter 
tymczasowy. W przypadku Finlandii ten podwójny warunek nie jest spe łniony. Jeżeli 
rozważyć w bieżącym przypadku wspomniane isto tne czynniki indywidualnie, 
wydają się one w sumie wzgl ędnie korzystne, bior ąc pod uwag ę dobre wyniki 
polityki bud żetowej Finlandii w przesz łości. 
12. Opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansow ego, wydana zgodnie z art. 126 ust. 4 
Traktatu, jest spójna z ocen ą zawartą w sprawozdaniu Komisji na mocy art. 126 ust. 
3. 
 
PL 5   PL WNIOSEK 
W wyniku monitoro wania sytuacji bud żetowej w Finlandii, a w szczególno ści po zbadaniu 
zgodności z kryteriami okre ślonymi w art. 126 ust. 2, Komisja sporz ądziła sprawozdanie 
zgodnie z art. 126 ust. 3 Traktatu. Uwzgl ędniwszy swoje sprawozdanie i opini ę Komitetu 
Ekonomiczno-Finansowego, Komisja jest zdania, że w Finlandii istnieje nadmierny deficyt.