[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 4.8.2010

KOM(2010) 421 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 453/2008 dotyczącego statystyk kwartalnych w zakresie wolnych miejsc pracy we Wspólnocie

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 453/2008 dotyczącego statystyk kwartalnych w zakresie wolnych miejsc pracy we Wspólnocie

1. Wprowadzenie

Wolne miejsca pracy są powszechnie uważane za ważny czynnik dla prowadzenia analiz popytu na rynku pracy. Komisja i Europejski Bank Centralny potrzebują danych kwartalnych o wolnych miejscach pracy w celu monitorowania krótkoterminowych zmian w zakresie cyklu koniunkturalnego i rynku pracy. W ramach europejskiej strategii zatrudnienia w celu monitorowania i analizy poziomu oraz struktury popytu na pracę Komisja potrzebuje danych o wolnych miejscach pracy podzielonych według rodzajów działalności gospodarczej.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 453/2008 z dnia 23 kwietnia 2008 r. dotyczące statystyk kwartalnych w zakresie wolnych miejsc pracy we Wspólnocie[1] ustanowiło ramy dla opracowywania, przekazywania i oceny statystyk kwartalnych w zakresie wolnych miejsc pracy. Przepisy art. 10 rozporządzenia (WE) nr 453/2008 zobowiązują Komisję do przedstawiania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania dotyczącego wykonania tego rozporządzenia do dnia 24 czerwca 2010 r., a następnie co trzy lata. Sprawozdania te oceniają jakość statystyk przedkładanych przez państwa członkowskie oraz jakość europejskich danych zbiorczych i identyfikują obszary, w których można dokonać ulepszeń.

Niniejsze sprawozdanie jest pierwszym, jakie Komisja jest zobowiązana przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

2. Etapy wykonania

2.1 Rozporządzenia wykonawcze

Wkrótce po zatwierdzeniu rozporządzenia (WE) nr 453/2008, przyjęto również dwa rozporządzenia wykonawcze Komisji dotyczące szeregu szczegółowych aspektów, które zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 453/2008 musiały zostać bliżej określone w ramach procedury komitetowej.

- Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1062/2008[2] określa:

• Procedury sezonowego dostosowywania służące stosowaniu przepisów art. 3 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 453/2008. Określa, że przekazywanie sezonowo dostosowanych danych musi rozpocząć się najpóźniej wtedy, gdy dostępne są szeregi czasowe obejmujące co najmniej 16 badanych kwartałów. Określa również w załączniku, na jakim poziomie agregacji NACE Rev. 2 należy przekazywać dane.

• Strukturę, treść i terminy przekazywania przez państwa członkowskie sprawozdań dotyczących jakości do Komisji na podstawie art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 453/2008. Pierwsze sprawozdanie dotyczące jakości musi zostać przekazane Komisji najpóźniej do 31 sierpnia 2011 r.

- Rozporządzenie Komisji (WE) nr 19/2009[3] określa następujące aspekty:

• Definicje związane z „wolnymi miejscami pracy” na potrzeby stosowania art. 2 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 453/2008, w szczególności listę „aktywnych działań w celu znalezienia odpowiedniego kandydata” i pojęcie „określonego czasu” na obsadzenie wolnego miejsca pracy.

• Daty odniesienia dla gromadzenia danych kwartalnych, z pierwszeństwem dla gromadzenia danych w sposób ciągły lub wyliczania średniej reprezentatywnej dla danych za dany kwartał.

• Terminy przekazania danych i pierwszy kwartał odniesienia, o którym mowa w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 453/2008. Termin przekazania danych określono na 70 dni po zakończeniu kwartału. Ograniczona liczba państw członkowskich reprezentujących ponad 3 % całkowitej liczby pracodawców w Unii Europejskiej powinna przesłać w ciągu 45 dni całkowitą liczbę wolnych i obsadzonych miejsc pracy. Pierwszym kwartałem odniesienia jest pierwszy kwartał 2010 r. Pośrednio określa on również okres odniesienia dla przekazania danych retrospektywnych, tj. danych za cztery kwartały 2009 r.

• Które państwa członkowskie są zobowiązane do przeprowadzenia analiz wykonalności dla gromadzenia danych z jednostek biznesowych zatrudniających mniej niż dziesięciu pracowników[4], jak to określono w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 453/2008, strukturę tych analiz wykonalności oraz termin ich przekazania do Komisji (luty 2010 r.).

• Które państwa członkowskie są zobowiązane do przeprowadzenia analiz wykonalności dla gromadzenia danych związanych z sekcjami O, P, Q, R i S klasyfikacji NACE Rev. 2[5], jak to określono w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 453/2008, strukturę tych analiz wykonalności oraz termin ich przekazania do Komisji (luty 2010 r.).

2.2 Tworzenie potencjału

W latach 2008 i 2009 Komisja podjęła zróżnicowane działania we współpracy z państwami członkowskimi w celu zagwarantowania, że dopełnią one obowiązków w zakresie sprawozdawczości nałożonych na nie przez różne rozporządzenia.

- Dotacje: Opublikowano dwa zaproszenia do składania wniosków, jedno każdego roku, ograniczone do Europejskiego Systemu Statystycznego, mając na uwadze stworzenie możliwości potrzebnych do stosowania podstawy prawnej. Głównym celem było zwiększenie zakresu i poprawa jakości danych o wolnych miejscach pracy w jednostkach biznesowych zatrudniających mniej niż 10 pracowników oraz w odniesieniu do sekcji O, P, Q, R i S klasyfikacji NACE Rev. 2. Państwa, które złożyły wnioski i otrzymały wsparcie finansowe od Komisji Europejskiej, to Austria, Dania, Malta, Włochy, Łotwa, Polska, Rumunia, Norwegia i Chorwacja.

- Warsztaty: Eurostat współorganizował dwa warsztaty z zakresu metodologii, jeden w Norymberdze (Niemcy) w grudniu 2008 r. i jeden w Neuchâtel (Szwajcaria) w listopadzie 2009 r. Uczestniczyło w nich około dwadzieścia państw członkowskich i państwa takie jak Norwegia, Szwajcaria i Izrael oraz organizacje międzynarodowe (Europejski Bank Centralny i OECD). Celem warsztatów była wymiana najlepszych praktyk i doświadczeń w zakresie gromadzenia statystyk o wolnych miejscach pracy oraz przedyskutowanie kwestii metodologicznych.

- Praca w państwach członkowskich: Wszystkie państwa członkowskie poinformowały o gotowości przedstawienia sprawozdań na temat gromadzenia wymaganych danych dla pierwszego kwartału odniesienia 2010 r.; niemniej w przypadku pierwszego kwartału odniesienia spodziewane są następujące trudności:

a) kwestie związane z zakresem; niektóre państwa członkowskie będą miały trudności z uwzględnieniem sekcji od O do S klasyfikacji NACE Rev. 2, w szczególności zaś sekcji O, oraz jednostek biznesowych zatrudniających mniej niż 10 pracowników;

b) brak szczegółowych wytycznych z zakresu metodologii;

c) niewielka dokładność szacunków dotyczących liczby wolnych miejsc pracy w podziale na rodzaje działalności gospodarczej.

Oczekuje się, że trudności te zostaną przezwyciężone w miarę jak państwa członkowskie będą zyskiwać doświadczenie w gromadzeniu danych statystycznych o wolnych miejscach pracy i dopracowywać swoje systemy tworzenia statystyk. Eurostat opracuje, we współpracy z państwami członkowskimi, jasne wytyczne z zakresu metodologii, które powinny być przestrzegane.

2.3 Działania finansowe w 2010 r.

Art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 453/2008 stwierdza, że „w okresie pierwszych trzech lat gromadzenia danych państwo członkowskie może otrzymać od Wspólnoty wsparcie finansowe na pokrycie kosztów wykonywanych prac.” .

W tym celu 24 marca 2010 r. opublikowano zaproszenie do składania wniosków (ograniczone do Europejskiego Systemu Statystycznego). Całkowita kwota przeznaczona dla beneficjentów wynosi 800 000 EUR.

3) Jakość statystyk przedkładanych przez państwa członkowskie

Pierwszym kwartałem odniesienia, dla którego państwa są statutowo zobowiązane przekazać dane, jest pierwszy kwartał 2010 r. Pierwsze operacje przekazania danych należy wykonać do dnia 15 maja i 10 czerwca. Dodatkowo szczegółowe sprawozdania państw członkowskich na temat jakości należy przedłożyć do dnia 31 sierpnia 2011 r. Co za tym idzie, na tym etapie nie można jeszcze dokonać dogłębnej oceny jakości danych. Kolejne sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady, które zostanie przedłożone za trzy lata, będzie zawierać szczegółową ocenę jakości.

Niemniej jednak można dokonać oceny próbnej, wykorzystując dane przekazane dobrowolnie do tej pory przez państwa członkowskie Eurostatowi, uzupełnione o informacje jakościowe zgromadzone podczas przygotowywania warsztatów. Odnośnie do kompletności otrzymanych danych, sytuację dla czwartego kwartału 2009 r. można podsumować następująco:

- Osiemnaście państw[6] przekazało zmienne wymagane rozporządzeniami.

- Pięć państw nie przekazało wszystkich zmiennych wymaganych rozporządzeniami. Hiszpania, Francja i Włochy zbadały w swoich analizach wykonalności możliwość zgromadzenia brakujących zmiennych. Portugalia nie przekazuje danych na temat sekcji O klasyfikacji NACE Rev. 2, a Niderlandy przesyłają jedynie dane o obsadzonych stanowiskach dla całej gospodarki.

- Siedem państw[7] nie przekazało jeszcze danych o wolnych miejscach pracy lub przerwało operację ich przekazywania[8].

Coraz więcej państw członkowskich upowszechnia swoje dane statystyczne o wolnych miejscach pracy na poziomie krajowym, przez komunikaty prasowe lub umieszczając dane na swoich stronach internetowych. Pokazuje to, że państwa uważają, że dane te są wystarczającej jakości, by mogły zostać publicznie udostępnione.

4) Jakość europejskich danych zbiorczych

Dokonanie oceny jakości europejskich danych zbiorczych będzie możliwe dopiero w kolejnym sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego i Rady, które zostanie przedłożone za trzy lata. Niemniej ze względu na to, że niektóre państwa nie gromadzą ani nie będą w nadchodzących latach gromadzić informacji dotyczących jednostek biznesowych zatrudniających mniej niż dziesięciu pracowników lub dotyczących sekcji O klasyfikacji NACE Rev. 2, nie będzie wtedy możliwe wyliczenie europejskich danych zbiorczych, które objęłyby wszystkie jednostki biznesowe i wszystkie rodzaje działalności gospodarczej. Eurostat będzie kontynuował dyskusje z państwami członkowskimi w celu wyeliminowania braków związanych z zakresem danych, tak by możliwe było obliczenie europejskich danych zbiorczych obejmujących całą gospodarkę.

5) Główne usprawnienia i ostatnie zmiany

W 2009 r. i na początku 2010 r. w większości państw członkowskich wprowadzono szereg ulepszeń. Wszystkie państwa zakończyły lub wkrótce zakończą przejście z klasyfikacji NACE Rev. 1 na klasyfikację NACE Rev. 2. W 2009 r. Dania, Austria i Norwegia opracowały od podstaw nowe badania na temat wolnych miejsc pracy w kraju, co pozwoli im na wypełnienie ich zobowiązań wynikających z prawa. Hiszpania i Francja dostosowały swoje kwestionariusze tak, by ich koncepcja wolnych miejsc pracy zgadzała się z tą określoną w rozporządzeniu (WE) nr 453/2008. Węgry rozszerzyły zakres swoich badań na jednostki biznesowe zatrudniające mniej niż pięciu pracowników. Wreszcie Zjednoczone Królestwo jest pierwszym państwem członkowskim, które rozpoczęło opracowywanie sezonowo dostosowanych danych. Uzgodniono również definicję wolnego miejsca pracy z tą zawartą w rozporządzeniu. W związku z tym dane statystyczne o wolnych miejscach pracy odnoszą się obecnie do ujednoliconej definicji.

Na początku 2010 r. Eurostat otrzymał analizy wykonalności wymagane w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 453/2008 od wszystkich zainteresowanych państw członkowskich, z wyjątkiem Niemiec, które zdecydowały o gromadzeniu danych dla administracji publicznej i w związku z tym nie muszą przedkładać analizy wykonalności. Dokumentacja jest obecnie dogłębnie analizowana, ale główne wnioski ze sprawozdań przedstawiają się następująco:

- Austria: Istnieją trudności z sekcjami od O do S klasyfikacji NACE Rev. 2 w rejestrze przedsiębiorstw, które należy rozwiązać w perspektywie średnioterminowej; jednak od pierwszego kwartału 2010 r. dane dotyczące sekcji od O do S klasyfikacji NACE Rev. 2 będą przekazywane.

- Dania: Analizy wykonalności nie wykazują żadnych poważnych ograniczeń dla gromadzenia danych o wolnych miejscach pracy dotyczących firm zatrudniających mniej niż dziesięciu pracowników oraz sekcji od O do S klasyfikacji NACE Rev. 2. Niemniej Dania zdecydowała o odroczeniu gromadzenia danych odnoszących się do sekcji od O do S NACE Rev. 2. Dane o wolnych miejscach pracy w przedsiębiorstwach zatrudniających mniej niż dziesięciu pracowników będą tam gromadzone od pierwszego kwartału 2010 r.

- Francja: Analiza wykonalności pokazuje, że od 2008 do 2012 r. w odniesieniu do jednostek biznesowych zatrudniających mniej niż dziesięciu pracowników możliwe będzie jedynie gromadzenie rocznych danych statystycznych o wolnych miejscach pracy. Przewiduje się, że w 2013 r. oszacowanie kwartalnych danych o wolnych miejscach pracy w jednostkach biznesowych zatrudniających mniej niż dziesięciu pracowników przypuszczalnie będzie możliwe. Z kolei dane dla sekcji od R do S oraz dla sekcji dotyczących sektora prywatnego od P do Q w klasyfikacji NACE Rev. 2 są obecnie gromadzone. Dla sekcji O, P i Q klasyfikacji NACE Rev. 2, odpowiadających administracji publicznej, dane kwartalne nie będą dostępne (tylko dane roczne od 2013 r.).

- Hiszpania: Wstępna analiza wykazała, że gromadzenie kwartalnych danych o wolnych miejscach pracy dla sekcji O klasyfikacji NACE Rev. 2, choć kosztowne i skomplikowane, jest jednak możliwe, więc zostaną one przesłane za I kw. 2010 r., będący okresem odniesienia. Dane dla sekcji P, Q, R i S klasyfikacji NACE Rev. 2 są obecnie gromadzone.

- Włochy: Analiza wykazała, że wszystkie do tej pory zbadane warianty gromadzenia danych dla jednostek biznesowych zatrudniających mniej niż 10 pracowników oraz dla sekcji od O do S klasyfikacji NACE Rev. 2 są niemożliwe do zrealizowania. Bardziej pozytywnie oceniono szanse gromadzenia danych dla sekcji od O do S klasyfikacji NACE Rev. 2 w odniesieniu do sektora prywatnego. Należy przeprowadzić więcej analiz, a bardziej rozstrzygające wnioski zostaną przedstawione w grudniu 2010 r.

- Malta: Główne ustalenia analizy pokazują, że dane dla sekcji od O do S NACE Rev. 2 mogą być gromadzone, jednak względy jakościowe i finansowe sprawiają, że niemożliwe jest gromadzenie danych dla jednostek biznesowych zatrudniających mniej niż dziesięciu pracowników.

Eurostat będzie współpracował z państwami członkowskimi w celu przygotowania planów działania maksymalnie poszerzających zakres gromadzenia danych, uwzględniając przy tym problemy opisane w analizach wykonalności.

6) Wnioski

Od chwili opublikowania rozporządzenia (WE) nr 453/2008 zatwierdzono dwa rozporządzenia wykonawcze zawierające więcej szczegółów technicznych. Państwa członkowskie otrzymały w 2008 i 2009 r. wsparcie finansowe na przygotowanie operacji przesyłania kwartalnych danych statystycznych o wolnych miejscach pracy w pierwszym kwartale 2010 r. Wsparcie finansowe będzie nadal udzielane w latach 2010-2012 jak stwierdzono w rozporządzeniu (WE) nr 453/2008. W 2008 i 2009 r. odbyły się dwie sesje warsztatów mające na celu stworzenie potencjału technicznego i wymianę doświadczeń w zakresie wolnych miejsc pracy. Dzięki tym oraz innym wysiłkom państw członkowskich większość z nich była w pełni lub prawie całkowicie przygotowana na początku 2010 r. do wypełniania swoich zobowiązań prawnych. Jednakże aby umożliwić oszacowanie

europejskich danych zbiorczych konieczne jest zajęcie się utrzymującymi się brakami związanymi z zakresem danych.

W czerwcu 2013 r. na potrzeby kolejnego sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady zgromadzone zostaną bardziej szczegółowe informacje przy wykorzystaniu krajowych sprawozdań dotyczących jakości oraz oficjalnych danych przekazanych przez państwa. Umożliwi to pełniejszą ocenę jakości i znaczenia kwartalnych statystyk o wolnych miejscach pracy.

[1] Dz.U. L 145 z 4.6.2008, str. 234.

[2] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1062/2008 z dnia 28 października 2008 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 453/2008 dotyczącego statystyk kwartalnych w zakresie wolnych miejsc pracy we Wspólnocie w odniesieniu do procedur sezonowego dostosowywania i sprawozdań dotyczących jakości. Dz.U. L 285 z 29.10.2008, str. 3).

[3] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 19/2009 z dnia 13 stycznia 2009 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 453/2008 dotyczącego statystyk kwartalnych w zakresie wolnych miejsc pracy we Wspólnocie w odniesieniu do definicji wolnego miejsca pracy, dat odniesienia dla gromadzenia danych, specyfikacji dotyczących przekazywania danych oraz analiz wykonalności. Dz.U. L 9 z 14.1.2009, str. 3

[4] Dania, Francja, Włochy i Malta

[5] Dania, Niemcy, Hiszpania, Francja, Włochy, Malta i Austria.

[6] Bułgaria, Republika Czeska, Niemcy, Estonia, Grecja, Cypr, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Węgry, Malta, Polska, Rumunia, Słowenia, Słowacja, Finlandia, Szwecja i Zjednoczone Królestwo.

[7] Belgia, Dania, Austria, Irlandia, Islandia, Norwegia i Szwajcaria.

[8] Belgia przestała przekazywać dane o wolnych miejscach pracy w IV kw. 2007 r.