Wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych /* COM/2013/0109 final - 2013/0065 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Przedkładając niniejszy wniosek w sprawie decyzji Rady, Komisja ma na celu uzyskanie upoważnienia od Rady do podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych przyjętego w Pekinie dnia 24 czerwca 2012 r. (zwanego dalej „traktatem pekińskim”). W traktacie pekińskim ustanowiono szereg nowych międzynarodowych zasad służących zapewnieniu odpowiedniej ochrony i wynagrodzenia artystom wykonawcom audiowizualnym, tj. artystom wykonawcom, takim jak aktorzy, muzycy lub tancerze, których artystyczne wykonania zostały włączone do utworów audiowizualnych (np. do filmu lub programu telewizyjnego). Traktat stanowi istotny krok w kierunku międzynarodowej ochrony praw pokrewnych i jest pierwszym wielostronnym instrumentem przyjętym w tej dziedzinie od 1996 r. Zapewnia on długo oczekiwaną aktualizację ochrony artystów wykonawców audiowizualnych na poziomie międzynarodowym i unowocześnia tę ochronę, uznając prawa artystów wykonawców w środowisku cyfrowym. Dzięki temu wypełnia on lukę w ochronie praw artystów wykonawców, która istniała od 1996 r., kiedy przyjęto Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach (zwany dalej WPPT). WPPT, do którego Unia Europejska przystąpiła w 2000 r., zapewnił międzynarodową ochronę praw autorskich i niektórych posiadaczy praw pokrewnych, w ramach której po raz pierwszy uwzględniono rozwój gospodarczy i techniczny środowiska cyfrowego. Wówczas nie było jednak możliwe osiągnięcie porozumienia co do włączenia w zakres tych instrumentów ochrony artystów wykonawców w odniesieniu do ich artystycznych wykonań utrwalonych w utworach audiowizualnych (WPPT obejmuje jedynie prawa artystów wykonawców związane z ich artystycznymi wykonaniami utrwalonymi w fonogramach). Konferencja dyplomatyczna odbyła się w Genewie w dniach od 7 do 20 grudnia 2000 r., ale członkowie WIPO nie mogli osiągnąć porozumienia co do tekstu nowego traktatu. Niepowodzenie konferencji dyplomatycznej z 2000 r. spowodowało zawieszenie prac na ponad dziesięć lat. W czerwcu 2011 r. na 22. posiedzeniu Stałego Komitetu WIPO ds. Prawa autorskiego i Praw Pokrewnych osiągnięto wstępne porozumienie co do głównej kwestii, która nie została rozwiązana w 2000 r., czyli postanowienia dotyczącego przeniesienia praw artystów wykonawców na producentów utworów audiowizualnych. Następnie, podczas swojego 40. posiedzenia w październiku 2011 r. Zgromadzenie Ogólne WIPO podjęło decyzję o wznowieniu konferencji dyplomatycznej, która została zawieszona w 2000 r. Wznowiona konferencja dyplomatyczna odbyła się w Pekinie w dniach od 20 do 26 czerwca 2012 r. i doprowadziła do przyjęcia traktatu dnia 24 czerwca 2012 r. Decyzją z dnia 7 listopada 2000 r. Komisja została upoważniona przez Radę do prowadzenia negocjacji w celu przyjęcia instrumentu służącego ochronie praw artystów wykonawców w odniesieniu do ich artystycznych wykonań audiowizualnych. Dnia 18 czerwca 2012 r. Rada zaktualizowała wytyczne negocjacyjne załączone do decyzji, tak by uwzględnić zmiany w dorobku prawnym UE w zakresie praw autorskich po 2000 r. (przyjęcie dyrektywy 29/2001/WE w sprawie praw autorskich w społeczeństwie informacyjnym) oraz wznowienie konferencji dyplomatycznej w Pekinie w dniach od 20 do 26 czerwca 2012 r. Konferencja dyplomatyczna w Pekinie przyjęła traktat w dniu 24 czerwca 2012 r. Na zakończenie konferencji dyplomatycznej Unia Europejska podpisała akt końcowy konferencji dyplomatycznej. Parlament Europejski został poinformowany o wynikach konferencji dyplomatycznej podczas spotkania Komisji Prawnej w dniu 9 lipca 2012 r. 2. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Unia Europejska bardzo aktywnie uczestniczyła w kształtowaniu postanowień traktatu pekińskiego, aby zapewnić artystom wykonawcom audiowizualnym poziom ochrony zgodny z dorobkiem prawnym UE, a także umożliwić europejskim artystom wykonawcom audiowizualnym korzystanie z takiego samego poziomu ochrony na poziomie międzynarodowym, z jakiego korzystają oni zgodnie z prawodawstwem UE. W istocie większość kwestii objętych traktatem została już zharmonizowana na poziomie UE. Wiele postanowień traktatu pekińskiego jest wzorowanych na postanowieniach WPPT z 1996 r. Ponadto te dwa traktaty mają zasadniczo taką samą strukturę. Z ochrony na mocy traktatu pekińskiego skorzystają artyści wykonawcy, którzy są obywatelami państw sygnatariuszy traktatu lub których miejscem zwykłego pobytu jest jedno z państw sygnatariuszy. Ochrona jest przyznawana na podstawie traktowania narodowego, co oznacza, że każde państwo zapewnia artystom wykonawcom (obywatelom innego państwa) takie traktowanie, jakie zapewnia swoim obywatelom w odniesieniu do przyznanych traktatem praw wyłącznych oraz prawa do godziwego wynagrodzenia. Zakres traktowania narodowego może zostać ograniczony w odniesieniu do niektórych praw na podstawie szczególnych postanowień traktatu. Traktat przewiduje, że niezależnie od praw majątkowych, a nawet po przekazaniu tych praw, artysta wykonawca posiada pewne autorskie prawa osobiste w odniesieniu do swoich artystycznych wykonań na żywo lub artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej. W odniesieniu do praw majątkowych traktat przyznaje artystom wykonawcom wyłączne prawa w odniesieniu do ich nieutrwalonych i utrwalonych artystycznych wykonań. Jeżeli chodzi o nieutrwalone artystyczne wykonania, artystom wykonawcom przysługuje prawo zezwalania na nadawanie, publiczne komunikowanie oraz utrwalanie ich nieutrwalonych artystycznych wykonań. W odniesieniu do artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej artystom wykonawcom przysługuje prawo zezwalania na ich bezpośrednie lub pośrednie zwielokrotnianie, wprowadzanie do obrotu oraz na najem publiczności w celach zarobkowych oryginału lub zwielokrotnionych egzemplarzy ich artystycznych wykonań (nawet po wydaniu zezwolenia na ich wprowadzanie do obrotu). Artystom wykonawcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania na publiczne udostępnianie ich artystycznych wykonań (np. pobieranie z internetu filmu zawierającego ich artystyczne wykonanie). Traktat przyznaje artystom wykonawcom prawo zezwalania na nadawanie i publiczne komunikowanie ich artystycznych wykonań. Umawiające się Strony mogą zastąpić to prawo prawem do godziwego wynagrodzenia lub też mogą wprowadzić odstępstwo od tego prawa. W odniesieniu do przekazania praw Umawiające się Strony mają pełną swobodę w zakresie uregulowania tej kwestii. Mogą one postanowić na przykład, że z chwilą gdy artysta wykonawca wyraził zgodę na utrwalenie artystycznego wykonania, jego wyłączne prawa zostają przeniesione na producentów, chyba że przewidziano inaczej w umowie między artystą wykonawcą a producentem. W żadnym jednak przypadku postanowienie to nie nakłada na Umawiające się Strony jakiegokolwiek zobowiązania do zapewnienia automatycznego przekazania. Podobnie jak w WPPT również w traktacie pekińskim przewidziano możliwość wprowadzenia w ustawodawstwach krajowych tych samych ograniczeń lub wyjątków w odniesieniu do ochrony artystów wykonawców, jakie istnieją w tych ustawodawstwach krajowych w związku z ochroną praw autorskich do utworów literackich i artystycznych, zgodnie z tzw. „testem trzech kroków”. Podobnie jak WPPT nowy traktat również zobowiązuje Umawiające się Strony do zapewnienia właściwej ochrony prawnej oraz skutecznych środków prawnych przeciwko obchodzeniu technicznych środków ochrony stosowanych przez artystów wykonawców w związku z wykonywaniem ich praw, a także do zapewnienia odpowiednich i skutecznych środków prawnych przeciwko usuwaniu lub zmianie podanych w formie elektronicznej informacji o zarządzaniu prawami, które zostały dołączone do artystycznego wykonania utrwalonego w formie audiowizualnej. Czas ochrony wynosi co najmniej pięćdziesiąt lat od momentu utrwalenia w formie audiowizualnej. Ostatnia część traktatu składa się ze zwykłych postanowień administracyjnych i proceduralnych, które również w znacznym stopniu opierają się na odpowiednich postanowieniach WPPT. Traktat zawiera także kilka wspólnych oświadczeń, a niektóre z nich (powiązanie traktatu z WPPT i Porozumieniem w sprawie handlowych aspektów własności intelektualnej, definicja artysty wykonawcy, techniczne środki ochrony w odniesieniu do ograniczeń i wyjątków) były przedmiotem szczegółowych negocjacji w trakcie konferencji dyplomatycznej w 2012 r. Artykuł 23 traktatu pekińskiego stanowi, że Unia Europejska może stać się stroną traktatu, jeżeli podczas konferencji dyplomatycznej oświadczy, że jest właściwa w sprawach uregulowanych traktatem i ma w tym zakresie własne prawodawstwo wiążące wszystkie jej państwa członkowskie oraz że, zgodnie ze swymi wewnętrznymi regułami proceduralnymi, jest należycie upoważniona do zostania stroną traktatu. Komisja została należycie upoważniona przez Radę do prowadzenia negocjacji i w związku z tym upoważnieniem Unia Europejska złożyła wspomniane oświadczenie podczas konferencji dyplomatycznej w Pekinie. Kolejnym krokiem powinno być podpisanie traktatu przez Unię Europejską na podstawie decyzji Rady wydanej na mocy art. 218 ust. 5 TFUE. Komisja ocenia wyniki negocjacji jako satysfakcjonujące i zwraca się do Rady o upoważnienie do podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych przyjętego w Pekinie w dniu 24 czerwca 2012 r. 2013/0065 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 w powiązaniu z art. 218 ust. 5, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1) W dniu 7 listopada 2000 r. Rada upoważniła Komisję do prowadzenia negocjacji w ramach Światowej Organizacji Własności Intelektualnej w celu zapewnienia udziału Wspólnoty Europejskiej w konferencji dyplomatycznej, która odbyła się w Genewie w dniach od 7 do 20 grudnia 2000 r. w celu opracowania instrumentu ochrony praw artystów wykonawców do ich artystycznych wykonań audiowizualnych. (2) Negocjacje zostały pomyślnie zakończone na wznowionej konferencji dyplomatycznej, która odbyła się w Pekinie w dniach od 20 do 26 czerwca 2012 r., a traktat pekiński WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych został przyjęty w dniu 24 czerwca 2012 r. (3) Traktat ustanawia szereg nowych postanowień międzynarodowych w dziedzinie praw pokrewnych, których celem jest zapewnienie odpowiedniej ochrony i wynagrodzenia artystów wykonawców audiowizualnych . (4) Traktat jest otwarty do podpisu przez każdą uprawnioną stronę w terminie jednego roku od jego przyjęcia. Traktat powinien zatem zostać podpisany w imieniu Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem jego zawarcia w późniejszym terminie, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Niniejszym zatwierdza się podpisanie traktatu pekińskiego WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych w imieniu Unii, z zastrzeżeniem zawarcia wspomnianego traktatu w późniejszym terminie. Tekst traktatu, który ma zostać podpisany, jest załączony do niniejszej decyzji. Artykuł 2 Sekretariat Generalny Rady ustanawia instrument przekazujący pełne uprawnienia do podpisania traktatu, z zastrzeżeniem jego zawarcia, osobie lub osobom wskazanym przez Komisję Europejską. Artykuł 3 Niniejsza decyzja wchodzi w życie w dniu jej przyjęcia. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący ZAŁĄCZNIK do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach audiowizualnych Traktat pekiński o artystycznych wykonaniach audiowizualnych (przyjęty przez konferencję dyplomatyczną w sprawie ochrony wykonań audiowizualnych w Pekinie w dniu 24 czerwca 2012 r.) SPIS TREŚCI Preambuła Artykuł 1: Stosunek do innych konwencji i traktatów Artykuł 2: Definicje Artykuł 3: Osoby objęte ochroną Artykuł 4: Traktowanie narodowe Artykuł 5: Autorskie prawa osobiste Artykuł 6: Prawa majątkowe artystów wykonawców do ich nieutrwalonych artystycznych wykonań Artykuł 7: Prawo zwielokrotniania Artykuł 8: Prawo wprowadzania do obrotu Artykuł 9: Prawo najmu Artykuł 10: Prawo publicznego udostępniania utrwalonych artystycznych wykonań Artykuł 11: Prawo nadawania i publicznego komunikowania Artykuł 12: Przekazanie praw Artykuł 13: Ograniczenia i wyjątki Artykuł 14: Czas trwania ochrony Artykuł 15: Zobowiązania dotyczące środków technicznych Artykuł 16: Zobowiązania dotyczące informacji o zarządzaniu prawami Artykuł 17: Wymogi formalne Artykuł 18: Zastrzeżenia i notyfikacje Artykuł 19: Zastosowanie w czasie Artykuł 20: Dochodzenie i egzekwowanie praw Artykuł 21: Zgromadzenie Artykuł 22: Biuro Międzynarodowe Artykuł 23: Strony Traktatu Artykuł 24: Prawa i obowiązki wynikające z Traktatu Artykuł 25: Podpisanie Traktatu Artykuł 26: Wejście w życie Traktatu Artykuł 27: Data uzyskania statusu strony Traktatu Artykuł 28: Wypowiedzenie Traktatu Artykuł 29: Języki Traktatu Artykuł 30: Depozytariusz Preambuła Umawiające się Strony, Pragnąc rozwijać i zapewniać ochronę praw artystów wykonawców do ich artystycznych wykonań audiowizualnych w jak najbardziej skuteczny i jednolity sposób, Przypominając znaczenie zaleceń zawartych w agendzie na rzecz rozwoju, przyjętej w 2007 r. przez Zgromadzenie Ogólne Konwencji ustanawiającej Światową Organizację Własności Intelektualnej (WIPO), które mają zagwarantować, że kwestie związane z rozwojem stanowią integralną część pracy tej organizacji, Uznając potrzebę wprowadzenia nowych przepisów międzynarodowych w celu zapewnienia adekwatnych rozwiązań problemów wynikających ze zmian o charakterze gospodarczym, społecznym, kulturowym i technologicznym, Uznając silny wpływ rozwoju technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz ich wzajemnego przenikania się na produkcję i wykorzystanie artystycznych wykonań audiowizualnych, Uznając potrzebę utrzymania równowagi między prawami artystów wykonawców do ich artystycznych wykonań audiowizualnych a ogólnym interesem publicznym, w szczególności w dziedzinie edukacji, badań naukowych i dostępu do informacji, Uznając, że Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach (WPPT) podpisany Genewie w dniu 20 grudnia 1996 r. nie obejmuje ochroną artystów wykonawców, których artystyczne wykonania zostały utrwalone w formie audiowizualnej, Odnosząc się do Rezolucji w sprawie wykonań audiowizualnych przyjętej w dniu 20 grudnia 1996 r. przez konferencję dyplomatyczną o niektórych aspektach prawa autorskiego i praw pokrewnych, uzgodniły, co następuje: Artykuł 1 Stosunek do innych konwencji i traktatów 1. Żadne z postanowień niniejszego Traktatu nie uchyla zobowiązań, które Umawiające się Strony podjęły wobec siebie na podstawie Traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach lub Międzynarodowej konwencji o ochronie wykonawców, producentów fonogramów oraz organizacji nadawczych, sporządzonej w Rzymie w dniu 26 października 1961 roku. 2. Ochrona przyznana na podstawie niniejszego Traktatu nie narusza i nie ma żadnego wpływu na ochronę praw autorskich do utworów literackich i artystycznych. Wskutek tego żadne z postanowień niniejszego Traktatu nie może być interpretowane jako naruszające taką ochronę. 3. Niniejszy Traktat nie ma żadnego związku z traktatami innymi niż Traktat WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach, ani nie narusza praw i obowiązków wynikających z innych traktatów[1],[2]. Artykuł 2 Definicje Do celów niniejszego Traktatu: a) „artyści wykonawcy” oznaczają aktorów, piosenkarzy, muzyków, tancerzy i inne osoby, które odgrywają, śpiewają, wygłaszają, deklamują, występują, interpretują lub w inny sposób wykonują utwory literackie, artystyczne bądź dzieła sztuki ludowej[3]; b) „utrwalenie w formie audiowizualnej” oznacza zapis ruchomych obrazów, któremu mogą towarzyszyć dźwięki lub ich reprezentacje, i dzięki któremu mogą obrazy te być oglądane, kopiowane i przekazywane za pomocą odpowiednich urządzeń[4]; c) „nadawanie” oznacza bezprzewodowe przekazywanie do odbioru publicznego dźwięków lub obrazów, bądź też obrazów i dźwięków, lub ich reprezentacji; termin ten obejmuje także przekaz satelitarny lub przekaz za pomocą kodowanych sygnałów, jeśli urządzenia dekodujące są udostępnione publiczności przez tę samą organizację nadawczą lub za jej zgodą; d) „publiczne komunikowanie” artystycznego wykonania oznacza publiczne przekazywanie na wszelkiego rodzaju nośnikach nieutrwalonych artystycznych wykonań lub artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej, w jakikolwiek sposób inny niż nadawanie. Do celów art. 11 „publiczne komunikowanie” obejmuje także publiczne odtwarzanie artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej w sposób akustyczny lub wizualny albo akustyczny i wizualny. Artykuł 3 Osoby objęte ochroną 1. Umawiające się Strony udzielają ochrony przyznanej na mocy niniejszego Traktatu artystom wykonawcom będącym obywatelami innych Umawiających się Stron. 2. Artystów wykonawców, którzy nie są obywatelami jednej z Umawiających się Stron, lecz którzy mają miejsce zwykłego pobytu w jednej z nich, traktuje się do celów niniejszego Traktatu jak obywateli tej Umawiającej się Strony. Artykuł 4 Traktowanie narodowe 1. Każda Umawiająca się Strona zapewnia obywatelom innych Umawiających się Stron takie traktowanie, jakie zapewnia swoim obywatelom w odniesieniu do praw wyłącznych przyznanych niniejszym Traktatem oraz prawa do godziwego wynagrodzenia przewidzianego w art. 11 niniejszego Traktatu. 2. W odniesieniu do praw przyznanych w art. 11 ust. 1 i art. 11 ust. 2 niniejszego Traktatu Umawiająca się Strona jest uprawniona do ograniczenia zakresu i czasu trwania ochrony przyznanej obywatelom innej Umawiającej się Strony na mocy ust. 1 do praw, jakie przysługują jej własnym obywatelom w tej drugiej Umawiającej się Stronie. 3. Obowiązek przewidziany w ust. 1 nie ma zastosowania do Umawiającej się Strony w zakresie, w jakim inna Umawiająca się Strona korzysta z zastrzeżeń dopuszczonych na mocy art. 11 ust. 3 niniejszego Traktatu, ani nie ma zastosowania w odniesieniu do Umawiającej się Strony w zakresie, w jakim dokonała ona takiego zastrzeżenia. Artykuł 5 Autorskie prawa osobiste 1. Niezależnie od praw majątkowych artysty wykonawcy, a nawet po przekazaniu tych praw, artysta wykonawca ma, w odniesieniu do swoich artystycznych wykonań na żywo oraz artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej, prawo do: (i) żądania identyfikowania go jako artysty wykonawcy swoich artystycznych wykonań, z wyjątkiem przypadków, gdy pominięcie jest spowodowane sposobem wykorzystania danego artystycznego wykonania; oraz (ii) sprzeciwiania się jakimkolwiek zniekształceniom, okrojeniom bądź innym zmianom jego artystycznego wykonania, które mogłyby naruszać jego dobre imię, z należytym uwzględnieniem charakteru utrwaleń w formie audiowizualnej. 2. Prawa przyznane artyście wykonawcy w ust. 1 zostają utrzymane także po jego śmierci, przynajmniej do czasu wygaśnięcia praw majątkowych, i są wykonywane przez osoby i instytucje upoważnione na mocy ustawodawstwa Umawiającej się Strony, w której dochodzi się ochrony. Jednakże te Umawiające się Strony, których ustawodawstwo w momencie ratyfikacji lub przystąpienia do niniejszego Traktatu nie zapewnia po śmierci artysty wykonawcy ochrony wszystkich praw określonych w poprzednim ustępie, mogą przewidzieć, że niektóre z tych praw po śmierci artysty wykonawcy nie będą utrzymane w mocy. 3. Środki prawne zabezpieczające prawa przyznane w niniejszym artykule są regulowane przez ustawodawstwo tej z Umawiających się Stron, w której dochodzi się ochrony[5]. Artykuł 6 Prawa majątkowe artystów wykonawców do ich nieutrwalonych artystycznych wykonań Artystom wykonawcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania, w odniesieniu do ich artystycznych wykonań, na: (i) nadawanie i publiczne komunikowanie ich nieutrwalonych artystycznych wykonań, z wyjątkiem sytuacji, gdy artystyczne wykonanie jest już nadanym artystycznym wykonaniem; oraz na (ii) utrwalanie ich nieutrwalonych artystycznych wykonań. Artykuł 7 Prawo zwielokrotniania Artystom wykonawcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania na bezpośrednie lub pośrednie zwielokrotnianie ich artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej, w jakikolwiek sposób i w jakiejkolwiek formie[6]. Artykuł 8 Prawo wprowadzania do obrotu 1. Artystom wykonawcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania na publiczne udostępnianie oryginału i zwielokrotnionych egzemplarzy artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej drogą sprzedaży lub innej formy przeniesienia własności. 2. Niniejszy Traktat nie ogranicza swobody Umawiających się Stron w zakresie określania ewentualnych warunków, w których następuje wyczerpanie prawa z ust. 1 po dokonanej za zezwoleniem artysty wykonawcy pierwszej sprzedaży lub innej formy przeniesienia własności oryginału lub zwielokrotnionego egzemplarza utrwalonego artystycznego wykonania[7]. Artykuł 9 Prawo najmu 1. Artystom wykonawcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania na najem publiczności w celach zarobkowych oryginału lub zwielokrotnionych egzemplarzy swoich artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej, tak jak definiuje je ustawodawstwo krajowe Umawiających się Stron, nawet po ich wprowadzeniu do obrotu za zgodą artysty wykonawcy lub w oparciu o jego zgodę. 2. Umawiające się Strony są zwolnione z obowiązku określonego ust. 1, chyba że najem w celach zarobkowych doprowadził do powszechnego kopiowania takich utrwaleń, poważnie naruszając wyłączne prawo do zwielokrotniania przysługujące artystom wykonawcom[8]. Artykuł 10 Prawo publicznego udostępniania utrwalonych artystycznych wykonań Artystom wykonawcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania na udostępnianie publiczne swoich artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej, drogą przewodową lub bezprzewodową, w taki sposób, aby każdy mógł mieć do nich dostęp w miejscu i czasie przez siebie wybranym. Artykuł 11 Prawo nadawania i publicznego komunikowania 1. Artystom wykonawcom przysługuje wyłączne prawo zezwalania na nadawanie i publiczne komunikowanie ich artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej. 2. Umawiające się Strony mogą zadeklarować, składając notyfikację Dyrektorowi Generalnemu WIPO, że zamiast prawa zezwalania przewidzianego w ust. 1, ustanowią prawo do godziwego wynagrodzenia za bezpośrednie lub pośrednie korzystanie z artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej do celów nadawania lub publicznego komunikowania. Umawiające się Strony mogą również zadeklarować, że ustanowią w swoim ustawodawstwie warunki do egzekwowania prawa do godziwego wynagrodzenia. 3. Każda Umawiająca się Strona może oświadczyć, że będzie stosować postanowienia ust. 1 lub ust. 2 wyłącznie w odniesieniu do niektórych form wykorzystania, lub że ograniczy ich stosowanie w inny sposób, bądź też że w ogóle nie będzie stosować postanowień ust.1 i 2. Artykuł 12 Przekazanie praw 1. Umawiająca się Strona może przewidzieć w swoim ustawodawstwie krajowym, że w sytuacji gdy artysta wykonawca wyraził zgodę na utrwalenie swojego artystycznego wykonania w formie audiowizualnej, wyłączne prawa zezwalania, określone w art. 7–11 niniejszego Traktatu, należą do producenta takiego utrwalenia w formie audiowizualnej, są przez niego wykonywane lub są mu przekazane, z zastrzeżeniem zawarcia umowy stanowiącej inaczej między artystą wykonawcą a producentem utrwalenia w formie audiowizualnej, zgodnie z ustawodawstwem krajowym. 2. Umawiająca się Strona może wymagać w odniesieniu do utrwaleń w formie audiowizualnej wytworzonych zgodnie z jej ustawodawstwem krajowym, by taka zgoda lub umowa była sporządzona na piśmie i podpisana przez obie strony umowy lub ich należycie upoważnionych przedstawicieli. 3. Niezależnie od przekazania wyłącznych praw opisanych powyżej, ustawodawstwo krajowe lub porozumienia indywidualne, zbiorowe lub inne mogą zapewnić artyście wykonawcy prawo do otrzymywania honorariów autorskich lub godziwego wynagrodzenia za każde wykorzystanie artystycznego wykonania, określone w niniejszym Traktacie, w tym w art. 10 i 11. Artykuł 13 Ograniczenia i wyjątki 1. Umawiające się Strony mogą przewidzieć w swoich ustawodawstwach krajowych wprowadzenie tych samych ograniczeń i wyjątków w odniesieniu do ochrony artystów wykonawców, jakie ich ustawodawstwo krajowe przewiduje w związku z ochroną praw autorskich do utworów literackich i artystycznych. 2. Umawiające się Strony zawężają wszelkie ograniczenia i wyjątki od praw przewidzianych w niniejszym Traktacie do określonych szczególnych przypadków, które nie naruszają normalnego korzystania z artystycznego wykonania i nie przynoszą nieuzasadnionego uszczerbku zasadnym interesom artysty wykonawcy[9]. Artykuł 14 Czas trwania ochrony Czas ochrony udzielonej artystom wykonawcom zgodnie z niniejszym Traktatem trwa co najmniej do końca okresu 50 lat liczonego od końca roku, w którym artystyczne wykonanie zostało utrwalone w formie audiowizualnej. Artykuł 15 Zobowiązania dotyczące środków technicznych Umawiające się Strony zapewniają właściwą ochronę prawną oraz skuteczne środki prawne przeciwko obchodzeniu skutecznych środków technicznych stosowanych przez artystów wykonawców w związku z wykonywaniem praw na podstawie niniejszego Traktatu i ograniczających podejmowanie wobec ich artystycznych wykonań działań, na które oni nie udzielili zezwolenia albo które nie są prawnie dozwolone[10],[11]. Artykuł 16 Zobowiązania dotyczące informacji o zarządzaniu prawami 1. Umawiające się Strony zapewniają odpowiednie i skuteczne środki prawne przeciwko każdemu, kto świadomie dopuszcza się jednego z następujących czynów, wiedząc lub – gdy chodzi o środki cywilnoprawne – mając w danych okolicznościach uzasadnione podstawy, by wiedzieć, że czyn ten spowoduje, umożliwi, ułatwi lub ukryje naruszenie któregokolwiek prawa przewidzianego niniejszym Traktatem: (i) usuwania lub zmiany, bez zezwolenia, jakichkolwiek podanych w formie elektronicznej informacji o zarządzaniu prawami; (ii) wprowadzania do obrotu, wwozu celem wprowadzania do obrotu, nadawania lub publicznego komunikowania lub udostępniania bez zezwolenia artystycznych wykonań lub zwielokrotnionych artystycznych wykonań utrwalonych w formie audiowizualnej, wiedząc, że podane w formie elektronicznej informacje o zarządzaniu prawami zostały usunięte lub zmienione bez zezwolenia. 2. Przez użyte w niniejszym artykule wyrażenie „informacje o zarządzaniu prawami” rozumieć należy informacje pozwalające zidentyfikować artystę wykonawcę, artystyczne wykonanie artysty wykonawcy, lub właściciela jakichkolwiek praw do artystycznego wykonania, lub informacje o warunkach i sposobach korzystania z artystycznego wykonania, oraz wszelkie liczby i kody, które stanowią takie informacje, w sytuacji gdy którakolwiek z tych informacji dołączona jest do artystycznego wykonania utrwalonego w formie audiowizualnej[12]. Artykuł 17 Wymogi formalne Prawa przewidziane w niniejszym Traktacie przysługują i są wykonywane bez konieczności spełnienia jakichkolwiek wymogów formalnych. Artykuł 18 Zastrzeżenia i notyfikacje 1. Z zastrzeżeniem postanowień art. 11 ust. 3, nie dopuszcza się żadnych zastrzeżeń do niniejszego Traktatu. 2. Każda notyfikacja na podstawie art. 11 ust. 2 lub art. 19 ust. 2 może zostać złożona w dokumentach ratyfikacyjnych lub dokumentach przystąpienia, a data, od której notyfikacja ta staje się skuteczna, jest taka sama jak data wejścia w życie niniejszego Traktatu w odniesieniu do Umawiającej się Strony, która złożyła taką notyfikację. Każda taka notyfikacja może być złożona także w terminie późniejszym, w którym to przypadku staje się ona skuteczna po upływie trzech miesięcy od jej otrzymania przez Dyrektora Generalnego WIPO lub w każdej innej późniejszej dacie wskazanej w tej notyfikacji. Artykuł 19 Zastosowanie w czasie 1. Umawiające się Strony udzielają ochrony przewidzianej w niniejszym Traktacie utrwalonym artystycznym wykonaniom, które istnieją w momencie wejścia w życie niniejszego Traktatu oraz wszystkim artystycznym wykonaniom, które pojawią się po wejściu w życie niniejszego Traktatu w odniesieniu do każdej Umawiającej się Strony. 2. Niezależnie od postanowień ust. 1, Umawiająca się Strona może oświadczyć, składając notyfikację Dyrektorowi Generalnemu WIPO, że nie będzie stosować postanowień art. 7–11 niniejszego Traktatu, jednego z nich lub więcej, w stosunku do utrwalonych artystycznych wykonań, które istniały w momencie wejścia w życie niniejszego Traktatu w odniesieniu do każdej Umawiającej się Strony. W odniesieniu do takiej Umawiającej się Strony, inne Umawiające się Strony mogą ograniczyć zastosowanie wspomnianych artykułów do artystycznych wykonań, które powstały po wejściu w życie niniejszego Traktatu w odniesieniu do tej Umawiającej się Strony. 3. Ochronę zapewnioną przez niniejszy Traktat stosuje się bez uszczerbku dla czynności porozumień lub praw, które zostały dokonane, zawarte bądź nabyte przed wejściem w życie niniejszego Traktatu w odniesieniu do każdej Umawiającej się Strony. 4. Umawiające się Strony mogą wprowadzić do swojego ustawodawstwa uregulowania przejściowe, na mocy których każdy, kto podjął przed wejściem w życie niniejszego Traktatu zgodne z prawem działania w stosunku do artystycznego wykonania, może podejmować w stosunku do tego artystycznego wykonania działania objęte prawami określonymi w art. 5 oraz art. 7–11 po wejściu w życie niniejszego Traktatu w odniesieniu do danej Umawiającej się Strony. Artykuł 20 Dochodzenie i egzekwowanie praw 1. Umawiające się Strony zobowiązują się do przyjęcia, zgodnie ze swoimi systemami prawnymi, środków koniecznych do zapewnienia stosowania niniejszego Traktatu. 2. Umawiające się Strony zapewniają w swoich ustawodawstwach dostępność procedur dochodzenia i egzekwowania praw przyznanych niniejszym Traktatem, tak aby umożliwić skuteczne działania przeciwko naruszeniom wymierzonym w te prawa, w tym środki doraźne zapobiegające naruszeniom i środki odstraszające od dalszych naruszeń. Artykuł 21 Zgromadzenie 1. a) Umawiające się Strony powołują Zgromadzenie. b) Każda Umawiająca się Strona jest reprezentowana w Zgromadzeniu przez jednego delegata, któremu mogą towarzyszyć zastępcy, doradcy i eksperci. c) Wydatki każdej delegacji ponosi Umawiająca się Strona, która delegację wyznaczyła. Zgromadzenie może wystąpić do WIPO o przyznanie pomocy finansowej celem ułatwienia udziału delegacji Umawiających się Stron, które, zgodnie z przyjętą praktyką Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych, uważane są za kraje rozwijające się lub które są krajami przechodzącymi do systemu gospodarki rynkowej. 2. a) Zgromadzenie rozpatruje sprawy dotyczące utrzymania i rozwoju niniejszego Traktatu oraz jego stosowania i działania. b) Zgromadzenie wykonuje funkcje przyznane mu zgodnie z art. 23 ust. 2 co do uznania niektórych organizacji międzyrządowych jako stron niniejszego Traktatu. c) Zgromadzenie decyduje o zwołaniu konferencji dyplomatycznej, mającej na celu dokonanie rewizji niniejszego Traktatu i wydaje Dyrektorowi Generalnemu WIPO instrukcje celem przygotowania takiej konferencji. 3. a) Każda z Umawiających się Stron będąca państwem dysponuje jednym głosem i głosuje tylko w swoim własnym imieniu. b) Każda z Umawiających się Stron będąca organizacją międzyrządową może brać udział w głosowaniu zamiast swoich państw członkowskich, dysponując liczbą głosów równą liczbie swoich państw członkowskich, które są stronami niniejszego Traktatu. Żadna organizacja międzyrządowa nie bierze udziału w głosowaniu, jeżeli jedno z jej państw członkowskich korzysta ze swojego prawa głosu, i odwrotnie. 4. Zgromadzenie zbiera się na sesję zwoływaną przez Dyrektora Generalnego w tym samym czasie i w tym samym miejscu co Zgromadzenie Ogólne WIPO, o ile nie wystąpią wyjątkowe okoliczności. 5. Zgromadzenie dąży do podejmowania decyzji na zasadzie konsensusu i ustanawia swój regulamin wewnętrzny, zawierający między innymi przepisy dotyczące zwoływania sesji nadzwyczajnej, wymaganego kworum oraz, z zastrzeżeniem postanowień niniejszego Traktatu, większości wymaganej w przypadku różnego rodzaju decyzji. Artykuł 22 Biuro Międzynarodowe Biuro Międzynarodowe WIPO realizuje zadania administracyjne wynikające z niniejszego Traktatu. Artykuł 23 Strony Traktatu 1. Każde państwo członkowskie WIPO może zostać stroną niniejszego Traktatu. 2. Zgromadzenie może podjąć decyzję o dopuszczeniu do uzyskania statusu strony niniejszego Traktatu każdej organizacji międzyrządowej, która oświadczy, że jest właściwa w sprawach uregulowanych niniejszym Traktatem i ma w tym zakresie własne ustawodawstwo wiążące wszystkie jej państwa członkowskie oraz że, zgodnie ze swymi wewnętrznymi regułami proceduralnymi, jest należycie upoważniona do zostania stroną niniejszego Traktatu. 3. Unia Europejska, złożywszy podczas konferencji dyplomatycznej, która dokonała przyjęcia niniejszego Traktatu, oświadczenie, o którym mowa w ustępie poprzednim, może stać się stroną niniejszego Traktatu. Artykuł 24 Prawa i obowiązki wynikające z Traktatu Z zastrzeżeniem odmiennych postanowień wyraźnie sformułowanych w niniejszym Traktacie, każda z Umawiających się Stron korzysta z pełni praw i przyjmuje na siebie wszystkie obowiązki wynikające z niniejszego Traktatu. Artykuł 25 Podpisanie Traktatu Niniejszy Traktat jest otwarty do podpisu w siedzibie WIPO przez każdą uprawnioną stronę w terminie jednego roku od jego przyjęcia. Artykuł 26 Wejście w życie Traktatu Niniejszy Traktat wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od daty złożenia przez 30 uprawnionych stron, o których mowa w art. 23, dokumentów ratyfikacyjnych lub przystąpienia. Artykuł 27 Data uzyskania statusu strony Traktatu Niniejszy Traktat wiąże: (i) 30 uprawnionych stron, o których mowa w artykule 26, od daty wejścia w życie niniejszego Traktatu; (ii) każdą z innych uprawnionych stron, o których mowa w art. 23, po upływie trzech miesięcy od daty złożenia przez tę stronę dokumentu ratyfikacyjnego lub przystąpienia Dyrektorowi Generalnemu WIPO. Artykuł 28 Wypowiedzenie Traktatu Każda z Umawiających się Stron może wypowiedzieć niniejszy Traktat drogą notyfikacji skierowanej do Dyrektora Generalnego WIPO. Wypowiedzenie wchodzi w życie po upływie roku od daty otrzymania notyfikacji przez Dyrektora Generalnego WIPO. Artykuł 29 Języki Traktatu 1. Niniejszy Traktat zostaje sporządzony w jednym egzemplarzu oryginalnym w językach angielskim, arabskim, chińskim, francuskim, rosyjskim i hiszpańskim, przy czym każda z tych wersji jest jednakowo autentyczna. 2. Tekst urzędowy w jakimkolwiek innym języku niż wymieniony w ust. 1 jest sporządzany przez Dyrektora Generalnego WIPO na wniosek zainteresowanej strony, po konsultacji ze wszystkimi pozostałymi zainteresowanymi stronami. W rozumieniu niniejszego ustępu przez „zainteresowaną stronę” rozumie się każde państwo członkowskie WIPO, którego języka urzędowego lub jednego z języków urzędowych to dotyczy, jak również Unię Europejską i każdą inną organizację międzyrządową, która może stać się stroną niniejszego Traktatu, jeśli dotyczy to jednego z jej języków urzędowych. Artykuł 30 Depozytariusz Depozytariuszem niniejszego Traktatu jest Dyrektor Generalny WIPO. [1] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 1: Przyjmuje się, że żadne z postanowień niniejszego Traktatu nie ma wpływu na prawa i obowiązki wynikające z Traktatu WIPO o artystycznych wykonaniach i fonogramach (WPPT), ani na ich interpretację; ponadto przyjmuje się, że ust. 3 nie nakłada na Umawiające się Strony obowiązku ratyfikacji WPPT, przystąpienia do niego ani dostosowania się do jego postanowień. [2] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 1 ust. 3: Przyjmuje się, że Umawiające się Strony, które są członkami Światowej Organizacji Handlu (WTO), potwierdzają wszystkie zasady i cele Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (porozumienia TRIPS) i uznają, że żadne z postanowień niniejszego Traktatu nie ma wpływu na postanowienia porozumienia TRIPS, w tym, ale nie wyłącznie, postanowienia odnoszące się do praktyk antykonkurencyjnych. [3] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 2 lit. a): Przyjmuje się, że definicja terminu „artyści wykonawcy” obejmuje artystów, którzy wykonują utwór literacki lub artystyczny stworzony bądź po raz pierwszy utrwalony podczas występu. [4] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 2 lit. b): Niniejszym potwierdza się, że definicja terminu „utrwalenie w formie audiowizualnej” zawartego w art. 2 lit. b) pozostaje bez uszczerbku dla art. 2 lit. c) WPPT. [5] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 5: Do celów niniejszego Traktatu i nie naruszając postanowień innych traktatów przyjmuje się, że uwzględniając charakter utrwaleń w formie audiowizualnej, ich produkcję i dystrybucję, wszelkie zmiany artystycznego wykonania dokonane w trakcie jego normalnej eksploatacji, takie jak edytowanie, kompresja, dubbingowanie czy formatowanie, na potrzeby istniejących lub nowych nośników lub formatów, dokonane w trakcie eksploatacji odbywającej się za pozwoleniem artysty wykonawcy, nie stanowią same w sobie zmian w rozumieniu art. 5 ust. 1 ppkt (ii). Prawa w rozumieniu art. 5 ust. 1 ppkt ii) dotyczą wyłącznie zmian, które mogłyby obiektywnie zaważyć w istotny sposób na reputacji artysty wykonawcy. Przyjmuje się również, że samo użycie nowych lub zmienionych technologii lub nośników jako takie nie stanowi zmiany w rozumieniu art. 5 ust. 1 ppkt (ii). [6] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 7: Prawo do zwielokrotniania określone w art. 7 oraz wyjątki dopuszczone poniżej na mocy art. 13 stosują się w pełni w środowisku cyfrowym, w szczególności w odniesieniu do korzystania z artystycznych wykonań w formie cyfrowej. Przyjmuje się, że przechowywanie chronionego artystycznego wykonania w formie cyfrowej na nośniku elektronicznym stanowi zwielokrotnianie w rozumieniu niniejszego artykułu. [7] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 8 i 9: Stosowane w niniejszych artykułach wyrażenie „oryginał i zwielokrotnione egzemplarze”, które podlegają prawu wprowadzania do obrotu i prawu najmu na mocy tych artykułów, odnosi się wyłącznie do utrwalonych zwielokrotnionych egzemplarzy, które mogą być wprowadzane do obrotu jako przedmioty materialne. [8] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 8 i 9: Stosowane w niniejszych artykułach wyrażenie „oryginał i zwielokrotnione egzemplarze”, które podlegają prawu wprowadzania do obrotu i prawu najmu na mocy tych artykułów, odnosi się wyłącznie do utrwalonych zwielokrotnionych egzemplarzy, które mogą być wprowadzane do obrotu jako przedmioty materialne. [9] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 13: Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 10 (w sprawie ograniczeń i wyjątków) Traktatu WIPO o prawie autorskim stosuje się mutatis mutandis również do art. 13 (w sprawie ograniczeń i wyjątków) niniejszego Traktatu. [10] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 15 w kontekście art. 13: Przyjmuje się, że żadne z postanowień niniejszego artykułu nie uniemożliwia Umawiającej się Stronie przyjmowania skutecznych i niezbędnych środków w celu zapewnienia osobie objętej ochroną możliwości korzystania z ograniczeń i wyjątków przewidzianych w ustawodawstwie krajowym tej Umawiającej się Strony, zgodnie z art. 13, w przypadku gdy w odniesieniu do artystycznego wykonania audiowizualnego zastosowano środki techniczne, a osoba objęta ochroną ma zgodny z prawem dostęp do to tego artystycznego wykonania, w sytuacjach gdy podmioty praw autorskich nie podjęły odpowiednich i skutecznych środków w odniesieniu do tego wykonania artystycznego w celu zapewnienia osobie objętej ochroną możliwości korzystania z ograniczeń i wyjątków na mocy ustawodawstwa krajowego tej Umawiającej się Strony. Bez uszczerbku dla ochrony prawnej utworu audiowizualnego, w ramach którego utrwalone jest artystyczne wykonanie, przyjmuje się również, że obowiązki określone w art. 15 nie mają zastosowania do artystycznych wykonań nie podlegających ochronie lub których ochrona dobiegła końca na mocy ustawodawstwa krajowego wynikającego z niniejszego Traktatu. [11] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 15: Podobnie jak w przypadku WPPT wyrażenie „środki techniczne stosowane przez artystów wykonawców” należy interpretować szeroko, jako odnoszące się do osób działających w imieniu artystów wykonawców, w tym ich przedstawicieli, licencjobiorców lub cesjonariuszy, m.in. producentów, usługodawców oraz osób wykonujących działalność w dziedzinie komunikacji lub nadawania, które korzystają z artystycznych wykonań na podstawie odpowiedniego zezwolenia. [12] Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 16: Uzgodnione oświadczenie dotyczące art. 12 (w sprawie zobowiązań dotyczących informacji o zarządzaniu prawami) Traktatu WIPO o prawach autorskich stosuje się mutatis mutandis również do art. 16 (w sprawie zobowiązań dotyczących informacji o zarządzaniu prawami) niniejszego Traktatu.