·Wzmocniony nadzór makroekonomiczny i budżetowy włączono do europejskiego semestru, czyli wspólnych ram koordynacji polityki gospodarczej i polityki zatrudnienia na poziomie UE, które ustanowiono w tym samym kontekście. Od wprowadzenia w 2011 r. europejskiego semestru zmieniał się on stopniowo w kierunku bardziej zintegrowanego nadzoru gospodarczego, obejmującego monitorowanie działań państw członkowskich w ramach strategii „Europa 2020”.

·W reakcji na podatności na zagrożenia – ujawnione wskutek kryzysu finansowego i gospodarczego, który miał miejsce w UE i strefie euro po 2007 r. – UE wprowadziła szereg środków mających wzmocnić ramy zarządzania i nadzoru gospodarczego. Są one ważne dla wszystkich państw członkowskich, ale zawierają pewne specyficzne elementy przeznaczone dla państw stosujących euro. Kluczowe dla tych działań były pakiety legislacyjne znane pod nazwami „sześciopak” (2011 r.) i „dwupak” (2013 r.) (zob. ramka 1 przedstawiająca przegląd elementów reform wprowadzonych w drodze sześciopaku i dwupaku). Pakiety te miały na celu ściślejszą koordynację polityki gospodarczej i trwałą konwergencję wyników gospodarczych przez wzmocnienie nadzoru budżetowego w ramach paktu stabilności i wzrostu oraz przez nałożenie na państwa członkowskie obowiązku ustanowienia krajowych ram budżetowych. Zawarte w nich przepisy rozszerzyły także zakres nadzoru o zakłócenia równowagi makroekonomicznej. Aby odnieść się do specyficznego problemu skutków ubocznych w strefie euro, w dwupaku wprowadzono: przepisy dotyczące monitorowania i oceny planów budżetowych państw członkowskich strefy euro, konkretne wzmocnione środki wobec państw członkowskich strefy euro objętych częścią naprawczą paktu stabilności i wzrostu, a także ramy działań w odniesieniu do państw członkowskich strefy euro dotkniętych lub zagrożonych trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej. Te wzmocnione środki wprowadzono w czasie ograniczonego zaufania na rynkach i między państwami członkowskimi, dlatego skupiono je zasadniczo na redukcji ryzyka w poszczególnych państwach członkowskich i na ochronie stabilności strefy euro jako całości. Oba te pakiety były częścią szerszego zestawu działań mających wzmocnić stabilność gospodarczą i finansową Unii i strefy euro jako całości, obejmujących ustanowienie mechanizmów zapewniania warunkowej pomocy finansowej państwom członkowskim strefy euro dotkniętym lub zagrożonym trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej oraz stworzenie unii bankowej ze wspólnymi mechanizmami nadzoru bankowego oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków.

Z tych względów w Traktacie zobowiązano państwa członkowskie do uznawania swoich polityk gospodarczych za przedmiot wspólnego zainteresowania i do koordynacji tych polityk w ramach Rady. Nałożono też na państwa członkowskie wymóg unikania deficytu budżetowego przekraczającego 3 % PKB oraz utrzymania poziomu długu publicznego poniżej 60 % PKB. W Traktacie ustanowiono ponadto elementy mające na celu utrzymanie dyscypliny rynkowej, w szczególności zasadę „no bail-out”, zgodnie z którą rządy nie powinny spłacać nawzajem swoich długów, oraz zabroniono finansowania długu publicznego ze środków banku centralnego. Na taką strukturę wpłynęły doświadczenia wysokiej inflacji w latach 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku oraz panujące wśród decydentów politycznych głębokie przekonanie, że integracja finansowa będzie silnym bodźcem dla konwergencji i stabilizacji w unii walutowej.

Struktura unii gospodarczej i walutowej, ustanowionej traktatem z Maastricht z 1992 r., jest wyjątkowa. Łączy ona jednolitą politykę pieniężną, która ma na celu zapewnienie stabilności cen, ze zdecentralizowanymi politykami budżetowymi i gospodarczymi, za które odpowiadają państwa członkowskie. W traktacie z Maastricht uznano potrzebę rozważnej polityki budżetowej i koordynacji polityk gospodarczych, aby umożliwić skuteczne prowadzenie jednolitej polityki pieniężnej oraz zapewnić stabilność i powodzenie euro w obliczu potencjalnego ryzyka rozprzestrzeniania się skutków ubocznych wśród państw członkowskich oraz potencjalnej większej skłonności do prowadzenia niestabilnej polityki fiskalnej, prowadzącej do nadmiernego deficytu i długu publicznego, której skutki zostałyby rozłożone na inne państwa członkowskie. Taka sytuacja mogłaby zagrozić stabilności cen i ostatecznie zmusić bank centralny do wykorzystania polityki pieniężnej do celów finansowania deficytu publicznego.

Zreformowany pakt stabilności i wzrostu zachęcał państwa członkowskie do przywrócenia stabilnej sytuacji budżetowej przez ograniczenie deficytu i sprowadzenie wskaźników zadłużenia na ścieżkę spadkową. W szczególności procedura nadmiernego deficytu okazała się skutecznym narzędziem korygowania wysokich deficytów. Wszystkie państwa członkowskie, które zostały objęte procedurą nadmiernego deficytu w czasie kryzysu gospodarczego i finansowego, skutecznie skorygowały swoje wysokie deficyty. Podczas gdy w 2010 r. w następstwie kryzysu gospodarczego i finansowego wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem trzech odnotowały nadmierny deficyt (w latach 2009–2010, z powodu głębokiej recesji i potrzeb w zakresie dokapitalizowania banków w niektórych państwach członkowskich, deficyt nominalny na zagregowanym poziomie UE przekroczył 6 % PKB), w 2018 r. wszystkie państwa członkowskie spełniły kryterium deficytu na poziomie 3 % PKB. 16 państw członkowskich osiągnęło też swoje średniookresowe cele budżetowe lub zbliża się do ich osiągnięcia, co zapewnia im odpowiednie bufory fiskalne i przestrzeń fiskalną dla inwestowania.

Wpływ panujących warunków ekonomicznych na ramy zarządzania gospodarczego zasługuje na pogłębioną refleksję. Po pierwsze, należy starannie ocenić, czy warunki te mogą wpływać na ryzyko dotyczące stabilności długu. Ostatnie doświadczenia pokazują, że nastroje na rynku mogą się gwałtownie zmieniać i prowadzić do nagłych zmian stóp oprocentowania. Nawet w sytuacji niezmienionych podstawowych parametrów gospodarczych może to zwiększyć obciążenie budżetowe, zwłaszcza w przypadku państw o wysokim zadłużeniu, oraz zagrozić stabilności ich zadłużenia. Ryzyko to jest prawdopodobnie większe w unii walutowej, gdzie rządy o bardzo różnych poziomach zadłużenia posługują się tą samą walutą, a bank centralny nie może być pożyczkodawcą ostatniej instancji dla rządów. Potwierdza to potrzebę nieustających wysiłków w celu zapewnienia stabilności długu. Jednocześnie, w sytuacji rosnących ograniczeń polityki pieniężnej związanych z efektywną dolną granicą stóp procentowych, należy ocenić odpowiednią rolę polityki budżetowej i gospodarczej w stabilizacji makroekonomicznej. Ponadto, krajowe polityki budżetowe wpływają także na funkcjonowanie rynków finansowych oraz oddziałują na polityki pieniężne, zwłaszcza biorąc pod uwagę rolę krajowych obligacji skarbowych jako punktu odniesienia dla innych rodzajów bezpiecznych aktywów oraz potencjalne skutki relatywnego niedoboru bezpiecznych aktywów. Coraz więcej uwagi w unijnych procesach nadzoru zwraca się też na wpływ zagrożeń związanych z klimatem na stabilność rynków finansowych i finansów publicznych.

Sytuację tę należy postrzegać w kontekście szerzej zakrojonego celu określonego w rocznej strategii zrównoważonego wzrostu gospodarczego, a dotyczącego stworzenia nowego modelu wzrostu gospodarczego, który będzie uwzględniał ograniczenia naszych zasobów naturalnych i zapewniał tworzenie miejsc pracy i trwały dobrobyt w przyszłości. Cel ten znalazł konkretny wyraz w Europejskim Zielonym Ładzie i w komunikacie „Silna Europa socjalna na rzecz sprawiedliwej transformacji”, w których określono strategię zrównoważonego wzrostu gospodarczego mającą sprawić, by UE stała się pierwszym neutralnym dla klimatu kontynentem, zasobooszczędnym, przystosowanym do epoki cyfrowej i zarazem zapewniającym sprawiedliwość społeczną. Osiągnięcie tych celów wymagać będzie znacznych dodatkowych inwestycji prywatnych i publicznych przez długi okres czasu. Te ambitne założenia są zgodne z zobowiązaniem Europy do postawienia celów zrównoważonego rozwoju na pierwszym planie unijnych działań i kształtowania polityki.

Początek nowego cyklu politycznego w Unii to dogodny i właściwy moment na przeprowadzenie oceny skuteczności obowiązujących ram nadzoru gospodarczego i budżetowego, zwłaszcza reform wprowadzonych w drodze sześciopaku i dwupaku, w przypadku których Komisja jest zobowiązana do składania sprawozdań z ich stosowania. Najważniejsze kwestie poruszone w niniejszym przeglądzie dotyczą tego, w jakim stopniu różne elementy nadzoru, wprowadzone lub zmienione reformą sześciopaku i dwupaku, są skuteczne w osiąganiu głównych celów, mianowicie: (i) zapewnienia zrównoważonych finansów publicznych i wzrostu gospodarczego, a także unikania zakłóceń równowagi makroekonomicznej, (ii) zapewnienia zintegrowanych ram nadzoru, umożliwiających ściślejszą koordynację polityk gospodarczych, zwłaszcza w strefie euro, oraz (iii) promowania konwergencji dokonań gospodarczych państw członkowskich. Celem niniejszego komunikatu jest rozpoczęcie debaty publicznej dotyczącej tych kwestii.

Po tym, jak w latach 2009–2014 wskaźniki zadłużenia UE i strefy euro wzrosły do prawie 90 %, w 2015 r. zaczęły spadać w warunkach niższych deficytów pierwotnych/wyższych nadwyżek, większego wzrostu gospodarczego i rekordowo niskich stóp oprocentowania długu publicznego. Komisja prognozuje, że ogółem wskaźnik zadłużenia będzie wykazywał podobną tendencję spadkową jak w ostatnich latach i obniży się do około 79 % PKB w 2020 r., osiągając poziom znacznie niższy niż w USA (około 114 %) lub Japonii (około 237 %). Dynamika zadłużenia w poszczególnych państwach członkowskich od czasu kryzysu gospodarczego i finansowego była jednak dość zróżnicowana. Wynikało to z dużych różnic pod względem tempa konsolidacji budżetowej i wzrostu gospodarczego, a także specyficznych dla każdego z państw członkowskich kosztów budżetowych związanych ze środkami wsparcia dla sektora bankowego. W około połowie państw członkowskich dług publiczny jest (ponownie) na poziomie poniżej 60 % PKB, ale w kilku innych utrzymuje się na poziomie zbliżonym do lub (znacznie) przekraczającym 100 % PKB, co odpowiada znacznej części PKB strefy euro.

Wskaźniki zadłużenia niektórych państw członkowskich nadal rosły lub – w najlepszym przypadku – ustabilizowały się. W rezultacie różnice w poziomie zadłużenia poszczególnych państw w UE pogłębiły się. Niektóre państwa członkowskie o wysokim zadłużenia wciąż notują deficyty, które nie zapewniają wystarczającego marginesu bezpieczeństwa w stosunku do wartości odniesienia na poziomie 3 % PKB, pomimo korzystnych warunków ekonomicznych. Państwa te są też dalekie od osiągnięcia swoich średniookresowych celów budżetowych.

Te obserwacje pokazują, jak ważna jest skuteczna część zapobiegawcza paktu oraz terminowe i efektywne wdrażanie przez wszystkie państwa członkowskie zaleceń dotyczących polityki budżetowej. Sugerują też, że egzekwowanie reguł fiskalnych nie wywarło istotnego wpływu w przypadkach, w których egzekwowanie dyscypliny budżetowej było najbardziej konieczne. Egzekwowanie przestrzegania wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu w okresach słabego wzrostu realnego i bardzo niskiej inflacji okazało się trudne zarówno z politycznego, jak i z gospodarczego punktu widzenia. W niektórych państwach o wysokim zadłużeniu zapewnienie zgodności z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu wymagało szczególnie dużego wysiłku fiskalnego, który w rzeczywistości mógł pogorszyć dynamikę zadłużenia. Dlatego w przeprowadzonej przez Komisję ocenie zgodności z kryterium długu oraz w kolejnych opiniach wydawanych przez Komitet Ekonomiczno-Finansowy odpowiednio uwzględniono wszystkie istotne czynniki, zgodnie z przepisami sześciopaku, w tym niską inflację i słaby wzrost, a w szczególności zgodność z wymogami części zapobiegawczej paktu.

Stabilizacja gospodarcza na poziomie poszczególnych państw członkowskich i strefy euro

Prawodawstwo zawarte w sześciopaku i dwupaku uznaje rolę stabilizacji makroekonomicznej, a w szczególności znaczenie unikania polityki procyklicznej. Ma ono na celu zapewnienie, aby państwa członkowskie dostosowywały swoją politykę budżetową w czasach dobrej koniunktury celem tworzenia buforów fiskalnych, tak aby dysponowały wystarczającą przestrzenią fiskalną umożliwiającą działanie automatycznych stabilizatorów i zapewniającą wsparcie budżetowe podczas pogorszenia koniunktury. Wzmocniona koordynacja budżetowa nadała także większe znaczenie zagregowanemu kursowi polityki budżetowej strefy euro jako całości. W toku późniejszych interpretacji i wdrażania tego prawodawstwa przez Komisję i Radę stopniowo wzmacniano elementy krótkoterminowej stabilizacji aktywności gospodarczej.

W szczególności część zapobiegawcza paktu stabilności i wzrostu umożliwia państwom członkowskim zapewnienie pożądanego zrównoważonego rozwoju i stabilizacji. Osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego pozwala państwom członkowskim wykorzystywać politykę budżetową do celów stabilizacji makroekonomicznej w okresach słabej koniunktury przez umożliwienie automatycznym stabilizatorom swobodnego działania lub zwiększenia inwestycji. Ponadto sam średniookresowy cel budżetowy oraz wysiłek państwa członkowskiego służący jego osiągnięciu są określone w kategoriach strukturalnych, a więc są korygowane o wpływ cyklu koniunkturalnego. Wymagany wysiłek strukturalny odzwierciedla fazę cyklu koniunkturalnego, w której znajduje się gospodarka państwa członkowskiego (tj. wysiłek jest wyższy w czasie dobrej koniunktury, a niższy w okresie słabej koniunktury), oraz poziom zadłużenia.

Polityka budżetowa państw członkowskich pozostaje jednak w dużej mierze procykliczna. Polityka ta była już procykliczna w połowie pierwszej dekady XXI wieku w czasie szczególnie dobrej koniunktury gospodarczej i pozostała przeważnie procykliczna podczas kryzysu, kiedy konsolidacja przebiegała w sytuacji dużej presji rynkowej w momencie bardzo niskiego wzrostu gospodarczego lub wręcz spadku aktywności gospodarczej. Choć zreformowane ramy budżetowe umożliwiły działanie automatycznych stabilizatorów, ich efekt zniwelowały dyskrecjonalne działania konsolidacyjne potrzebne do skorygowania niestabilnych pozycji w sytuacji zwiększonej presji rynkowej. Przyczyniło się to do słabych wyników gospodarczych i wyników w obszarze zatrudnienia w tym okresie, pomimo faktu, iż działania te miały na celu sprowadzenie finansów publicznych na ścieżkę stabilności oraz odzyskanie zaufania na rynku. Konsolidacja budżetowa zakończyła się do 2014 r., w momencie gdy luka produktowa w strefie euro wciąż była ujemna. W dalszym ciągu jednak obserwowano zasadniczo neutralny zagregowany kurs polityki budżetowej w strefie euro, mimo że luka produktowa strefy euro przybrała wartość dodatnią do 2017 r. Ponadto rozkład kursu polityki budżetowej wśród państw członkowskich nie był odpowiedni, biorąc pod uwagę specyficzne potrzeby w zakresie zrównoważonego rozwoju i stabilizacji. Z tego względu, pomimo wdrożenia wzmocnionej części zapobiegawczej paktu, wiele państw członkowskich nie wykorzystało lepszej koniunktury gospodarczej do stworzenia buforów antycyklicznych.

Pakt stabilności i wzrostu skupia się ponadto na korekcie wysokich poziomów deficytu i długu publicznego. Chociaż w pakcie ustanowiono procedury korygowania takich wysokich deficytów publicznych w stosunku do nominalnych wartości odniesienia, pakt ten nie może nakazać, aby polityka budżetowa wspierała aktywność gospodarczą.

W dwupaku ustanowiono wspólny harmonogram budżetowy, który przewiduje kontrolę sytuacji i perspektyw budżetowych w strefie euro na podstawie planów budżetowych państw członkowskich i ich współzależności w obrębie strefy euro, zanim budżety te zostaną przyjęte przez parlamenty narodowe. Mimo że ramy prawne przewidują możliwość określenia przez Komisję i Radę środków w celu wzmocnienia koordynacji polityki budżetowej i makroekonomicznej na szczeblu strefy euro, nie umożliwiają one instytucjom Unii egzekwowania odpowiedniego kursu polityki budżetowej dla całej strefy euro. W ramach europejskiego semestru zachęca się państwa członkowskie, aby w swoich programach stabilności i krajowych programach reform uwzględniały zalecenia dotyczące polityki gospodarczej strefy euro, jednak wymiar strefy euro wciąż nie zajmuje kluczowego miejsca w politykach państw członkowskich.

W takim kontekście i ze względu na brak centralnego mechanizmu zdolności fiskalnej, wyposażonego w instrumenty stabilizacyjne, możliwość sterowania kursem polityki budżetowej strefy euro jako całości pozostaje ograniczona. Ogranicza to zakres wpływu polityki budżetowej na stabilizację makroekonomiczną na poziomie całej strefy euro w sytuacji dużych wstrząsów niewynikających z prowadzonej polityki. W efekcie, poza krajowymi politykami budżetowymi i gospodarczymi, strefa euro w dalszym ciągu polega głównie na polityce pieniężnej do celów stabilizacji makroekonomicznej, co ma szczególne znaczenie w okresach, gdy w ramach polityki pieniężnej zbliżono się do efektywnej dolnej granicy stóp procentowych. Ustanowienie mechanizmu stabilizacji fiskalnej w strefie euro, który byłby uzupełnieniem krajowych polityk budżetowych, pozwoliłoby zwiększyć skuteczność polityki pieniężnej, ograniczając przy tym skutki uboczne.

Jakość finansów publicznych, w tym rozwój inwestycji publicznych

Jakość finansów publicznych to zagadnienie złożone i wieloaspektowe. Odnosi się do struktury dochodów i wydatków publicznych oraz do tego, czy w adekwatny sposób wspierają one zrównoważony wzrost gospodarczy i włączenie społeczne. Jakość finansów publicznych wiąże się też z efektywnością poboru podatków oraz mechanizmami określania priorytetów w zakresie wydatków publicznych i mechanizmami ich kontroli. W tym kontekście przeglądy wydatków mogą się przyczynić do poprawy alokacji wydatków. Kwestią szczególnie istotną jest zaobserwowany fakt, że w okresach konsolidacji budżetowej często bardziej celowe jest ograniczenie inwestycji publicznych lub podniesienie podatków niż zracjonalizowanie innych wydatków. Ważne jest, aby w ramach opartego na zasadach nadzoru budżetowego zwracano wystarczającą uwagę na te kwestie, w tym na rolę inwestycji publicznych jako niezbędnego warunku wspierania zrównoważonego wzrostu gospodarczego i długoterminowej stabilności.

W ramach budżetowych UE przypisuje się odpowiednie znaczenie kluczowej roli inwestycji publicznych w zapewnianiu dóbr publicznych i wspieraniu stabilnych finansów publicznych. Po pierwsze, art. 126 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej nakłada na Komisję wymóg uwzględniania rządowych wydatków na inwestycje przy ocenianiu, czy państwo członkowskie ma nadmierny deficyt. Po drugie, w pakcie stabilności i wzrostu, zarówno w jego nazwie, jak i treści, uznaje się potrzebę uwzględniania przy ocenie ogólnej jakości finansów publicznych tego, czy system podatkowy i wydatki publiczne sprzyjają wzrostowi gospodarczemu. Po trzecie, definicja średniookresowego celu budżetowego odnosi się do przestrzeni dla prowadzenia polityki budżetowej, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb w zakresie inwestycji publicznych. Doprowadziło to do zawarcia w ramach budżetowych przepisów, które mają na celu ochronę poziomu inwestycji publicznych w czasach pogorszenia koniunktury oraz zachęcanie do wdrażania reform strukturalnych przyczyniających się do stabilności finansów publicznych, w tym przez zwiększenie potencjału wzrostu.

Ogólnie rzecz biorąc, obecne ramy budżetowe nie zapobiegły jednak spadkowi poziomu inwestycji publicznych w okresach konsolidacji budżetowej, ani nie sprawiły, by finanse publiczne bardziej sprzyjały wzrostowi. Jest to przede wszystkim efektem świadomych wyborów politycznych w państwach członkowskich. Faktycznie, nie ma wyraźnych dowodów na to, że reguły fiskalne utrudniły inwestowanie. Choć wprowadzenie klauzuli inwestycyjnej w latach 2015 i 2016 miało wzmocnić ukierunkowanie paktu stabilności i wzrostu na kwestie wzrostu gospodarczego przez ochronę inwestycji w okresach pogorszenia koniunktury, wydaje się, że nie miało to istotnego pozytywnego wpływu na inwestycje publiczne. W szczególności położenie nacisku na ochronę inwestycji w specyficznej sytuacji znacznego pogorszenia koniunktury spowodowało, że klauzulę tę wykorzystano niewiele razy. Podobnie, klauzula dotycząca reformy strukturalnej została dotychczas użyta pięć razy, a jej skuteczność we wspieraniu reform podnoszących jakość finansów publicznych lub zwiększających potencjał wzrostu gospodarczego była raczej ograniczona.

Powyższe wnioski wymagają uważnej analizy, także w świetle znacznych dodatkowych inwestycji potrzebnych, aby modernizować infrastrukturę, sprawić, by do 2050 r. UE stała się neutralna dla klimatu, oraz wspierać transformację cyfrową. W ramach tych działań Komisja wraz z państwami członkowskimi w dalszym ciągu badać będzie możliwości większego wykorzystania ekologicznych narzędzi budżetowych

Odpowiedzialność za reguły fiskalne UE i zarządzanie nimi

Struktura obowiązujących unijnych ram zarządzania budżetem charakteryzuje się wielością reguł powiązanych z różnymi wskaźnikami służącymi do pomiaru zgodności oraz zawiera różne klauzule umożliwiające odstępstwa od wymogów, z których każda ma własne kryteria kwalifikowalności.

Te wielorakie reguły nie zawsze prowadzą do tych samych wniosków w kwestii zgodności albo braku zgodności, a więc wymagają przeprowadzenia analizy ekonomicznej. Ponadto ramy te opierają się na zmiennych, które nie mogą być bezpośrednio obserwowane i są często modyfikowane, takie jak luka produktowa i saldo strukturalne, co utrudnia opracowywanie stabilnych wytycznych polityki. Choć wyższy stopień zaawansowania paktu stabilności i wzrostu ma sprawić, by ramy te były lepiej dostosowane do zmieniających się warunków ekonomicznych, zwiększa to również ich złożoność i ogranicza przejrzystość, zwłaszcza części zapobiegawczej paktu. Wszystko to stanowi przeszkodę dla poczucia odpowiedzialności, komunikacji i politycznej akceptacji. Komisji udało się do pewnego stopnia zaradzić tym brakom przez położenie większego nacisku na wartość odniesienia dotyczącą wydatków, która zapewnia bardziej stabilne i operacyjne wytyczne polityki oraz przenosi uwagę na pozycje budżetu bezpośrednio kontrolowane przez rząd.

Wiąże się z tym także inna kwestia, mianowicie, podczas gdy większy nacisk kładzie się na roczne korekty budżetowe i oceny zgodności, mniejszą uwagę zwraca się na średnioterminowe planowanie budżetu, przez co wiele państw członkowskich opóźnia osiągnięcie swojego średniookresowego celu budżetowego. Położenie dużego nacisku na zgodność z rocznymi wymogami mogło się też przyczynić do niewystarczającego rozróżnienia między państwami członkowskimi o znacząco odmiennych sytuacjach budżetowych i zagrożeniach dla stabilności finansów publicznych.

Coroczna analiza projektów planów budżetowych państw członkowskich strefy euro pozwoliła Komisji wcześniej reagować na procedury budżetowe państw członkowskich, ale uwypukliła też trudności w nakłanianiu państw członkowskich do zmiany planów w końcu roku oraz w inicjowaniu na forum Eurogrupy prawdziwej dyskusji na temat kursu polityki budżetowej strefy euro.