Priorytety partnerstwa UE–Egipt na lata 2017-2020

I. Wprowadzenie

Ogólne ramy współpracy między UE a Egiptem określono w układzie o stowarzyszeniu, który został podpisany w 2001 r. i wszedł w życie w 2004 r. Wszystkie elementy układu o stowarzyszeniu pozostają w mocy, jednak w niniejszym dokumencie przedstawiono wspólnie określone priorytety między UE a Egiptem w świetle zmienionej europejskiej polityki sąsiedztwa, które nakreślają ramy partnerstwa na najbliższe 3 lata.

Celem tych priorytetów partnerstwa jest stawienie czoła wspólnym wyzwaniom, przed którymi stoją UE i Egipt, promowanie wspólnych interesów i zagwarantowanie długoterminowej stabilności po obu stronach Morza Śródziemnego. Priorytety partnerstwa UE–Egipt są oparte na wspólnym zaangażowaniu na rzecz uniwersalnych wartości: demokracji, praworządności i poszanowania praw człowieka. Ich celem jest również wzmocnienie współpracy w celu wsparcia egipskiej „Strategii zrównoważonego rozwoju – wizja 2030”.

II. Proponowane priorytety

Priorytety partnerstwa powinny przyczynić się do zaspokojenia aspiracji ludności na obu brzegach Morza Śródziemnego, zwłaszcza w celu zapewnienia sprawiedliwości społecznej, możliwości godnego zatrudnienia, dobrobytu gospodarczego i znacznie lepszych warunków życia, a co za tym idzie umocnienia stabilności w Egipcie i UE. Kluczowymi aspektami realizacji tych celów są wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, wspierany przez innowacje oraz skuteczne i partycypacyjne sprawowanie rządów oparte na poszanowaniu praworządności, praw człowieka i podstawowych wolności. Priorytety uwzględniają również rolę odgrywaną odpowiednio przez UE i Egipt na arenie międzynarodowej i służą zwiększeniu współpracy dwustronnej, jak również regionalnej i międzynarodowej. Następujące nadrzędne priorytety będą podstawą odnowionego partnerstwa:

1. Nowoczesna i zrównoważona gospodarka oraz rozwój społeczny w Egipcie

UE i Egipt jako kluczowi partnerzy będą współpracować w zakresie realizacji celów określonych w „Strategii zrównoważonego rozwoju – wizja 2030” z myślą o budowaniu stabilnego i dostatniego Egiptu.

a) Modernizacja gospodarcza i przedsiębiorczość

Egipt jest zdeterminowany, by osiągnąć długoterminowy zrównoważony rozwój społeczno-gospodarczy, między innymi poprzez tworzenie bardziej korzystnych warunków dla wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu i tworzenia miejsc pracy, w szczególności dla ludzi młodych i kobiet, w tym przez zachęcanie do włączania sektora nieformalnego do legalnej gospodarki. W odniesieniu do długoterminowej stabilności gospodarczej, będzie to obejmować środki, które mogą zapewnić większą przestrzeń fiskalną umożliwiającą lepsze wdrażanie strategii na rzecz zrównoważonego rozwoju, dalszą reformę subsydiów i podatków, zwiększenie roli sektora prywatnego i poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej, tak by przyciągnąć więcej inwestycji zagranicznych, w tym poprzez bardziej otwartą i konkurencyjną politykę handlową, w pełni skorzystać z dywidendy cyfrowej oraz poprzez wspieranie kluczowych projektów infrastrukturalnych, takich jak rozwój wydajnego systemu transportu. Ponadto UE będzie wspierać dążenia Egiptu do reformy administracji publicznej oraz dobrych rządów, w tym poprzez wykorzystywanie wysokiej jakości danych statystycznych oraz przy uwzględnieniu rewolucji cyfrowej i związanych z nią nowych modeli biznesowych i społecznych.

Egipska strategia zrównoważonego rozwoju przywiązuje wielką wagę do małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), do „wielkich projektów”, takich jak projekt rozbudowy Kanału Sueskiego, projekt „złoty trójkąt” związany z bogactwami naturalnymi w Górnym Egipcie oraz rekultywacją czterech milionów hektarów na potrzeby rolnictwa i urbanizacji, jak również do egipskiego banku wiedzy jako do głównych czynników długoterminowego procesu rozwoju społeczno-gospodarczego. Biorąc pod uwagę znaczenie rozwoju MŚP dla wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, sektor ten będzie nadal odgrywać kluczową rolę we współpracy UE z Egiptem. UE rozważy również sposoby zwiększenia potencjału projektu rozbudowy Kanału Sueskiego w zakresie rozwoju społeczno-gospodarczego. Ponadto UE i Egipt będą współpracowały w dziedzinie badań naukowych i innowacji w różnych sektorach, a także przy rozwijaniu technologii cyfrowych i usług. W tym kontekście Egipt i UE podkreśliły swoje zainteresowanie zacieśnianiem współpracy w wielu istotnych działaniach z zakresu szkolnictwa wyższego i badań, w tym w ramach programów Horyzont 2020 i Erasmus +.

Ze względu na nieocenione i bogate dziedzictwo Egiptu, a także znaczny wkład sektora kultury (z którym turystyka jest silnie powiązana) do krajowego PKB, zatrudnienia, rezerw walutowych i rozwoju społeczeństwa, szczególny nacisk zostanie położony na związki między kulturą, dziedzictwem kulturowym i lokalnym rozwojem gospodarczym.

b) Handel i inwestycje

UE i Egipt są ważnymi partnerami handlowymi. Zobowiązały się one do umacniania istniejących stosunków handlowych i inwestycyjnych, a także zagwarantowania, by postanowienia handlowe układu o stowarzyszeniu UE–Egipt ustanawiające strefę wolnego handlu (FTA) były wdrażane w sposób, który umożliwia pełne wykorzystanie jej potencjału. UE wysunęła wcześniej pomysł pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA) w calu pogłębienia i rozszerzenia istniejącej umowy o wolnym handlu, jednak UE i Egipt określą również wspólnie inne odpowiednie metody, które mogą się przyczynić do poprawy stosunków handlowych.

c) Rozwój społeczny i sprawiedliwość społeczna

Egipt potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz reformy i wspierania rozwoju społecznego i sprawiedliwości społecznej, rozwiązywania wyzwań społecznych i demograficznych, przed którymi stoi, oraz rozwijania krajowych zasobów ludzkich, dzięki którym możliwy będzie większy rozwój gospodarczy i społeczny. W tym kontekście UE będzie wspierała starania Egiptu mające na celu ochronę zmarginalizowanych grup społecznych przed potencjalnymi negatywnymi skutkami reform gospodarczych za pośrednictwem siatek bezpieczeństwa socjalnego i ochrony socjalnej. Ponadto UE i Egipt będą w dalszym ciągu promowały rozwój obszarów wiejskich i miejskich, a także poprawę świadczenia podstawowych usług, ze szczególnym naciskiem na modernizację szkolnictwa (w tym szkolnictwa technicznego i zawodowego) oraz systemów opieki zdrowotnej. UE będzie dzieliła się doświadczeniem w zakresie tworzenie integracyjnego systemu opieki zdrowotnej i wysokiej jakości usług opieki zdrowotnej.

d) Bezpieczeństwo energetyczne, środowisko i działania w dziedzinie klimatu

UE i Egipt będą współpracowały w zakresie dywersyfikacji źródeł energii ze szczególnym uwzględnieniem odnawialnych źródeł energii oraz działań związanych z efektywnością energetyczną. Na wniosek rządu egipskiego UE będzie wspierała starania Egiptu zmierzające do zaktualizowania zintegrowanej strategii energetycznej, której celem jest spełnienie krajowych wymogów zrównoważonego rozwoju oraz ograniczenie emisji gazów cieplarnianych. Ponadto odkrycie podmorskich złóż gazu w Egipcie stanowi istotne pole dla synergii między UE a Egiptem w zakresie konwencjonalnych źródeł energii, biorąc pod uwagę istniejącą infrastrukturę skraplania gazu w Egipcie. Umożliwiłoby to bardziej przewidywalne wytwarzanie energii, które służyłoby zarówno interesom Egiptu (biorąc pod uwagę znaczne zapotrzebowanie kraju i potencjał generowania dochodów, w tym dla otoczenia biznesu i rozwoju społecznego), jak i interesom UE (dywersyfikacja dostaw). Wzmocnienie dialogu energetycznego między UE i Egiptem przyczyni się do określenia kluczowych obszarów współpracy (takich jak pomoc techniczna w celu utworzenia regionalnego centrum energetycznego), wspólnych badań, wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk, transferu technologii oraz promowania subregionalnej (wewnątrzśródziemnomorskiej) współpracy, a jednocześnie umożliwi uwzględnienie konieczności ochrony ekosystemów morskich w basenie Morza Śródziemnego.

UE i Egipt będą wspólnie promowały działania na rzecz ochrony klimatu i środowiska w kontekście realizacji celu zrównoważonego rozwoju. Zgodnie ze swoimi zobowiązaniami wynikającymi z przyjęcia porozumienia klimatycznego z Paryża, UE będzie wspierała realizację zaplanowanych, ustalonych na szczeblu krajowym wkładów (INDC) w Egipcie w dziedzinie łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. UE i Egipt będą współpracowały na rzecz realizacji celów, które określono między innymi w programie działań do roku 2030 oraz w ramach z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych.