UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

Zmiany przepisów UE i postanowień AETR

Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) została podpisana przez 51 krajów europejskich i azjatyckich krajów przygranicznych w celu ograniczenia barier w międzynarodowym transporcie drogowym towarów i pasażerów poprzez harmonizację przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku, w tym specyfikacji technicznych tachografów.

Tę wielostronną umowę opracowano pod auspicjami Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ). Stanowiła ona inspirację do wprowadzenia podobnych przepisów w Unii Europejskiej, a mianowicie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 w sprawie czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

W 2006 r. UE wprowadziła tachograf cyfrowy jako obowiązkowe urządzenie do monitorowania czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku, zastępując tachograf analogowy, który był w użyciu od 1985 r. Umawiające się strony AETR postanowiły następnie wprowadzić, począwszy od roku 2011, takie same tachografy cyfrowe w pojazdach używanych do celów transportu międzynarodowego. Postanowiły one dodać do AETR nowy art. 22bis, który stanowi, że specyfikacje tachografu automatycznie obowiązują wszystkie umawiające się strony AETR, mimo iż zostały one określone jednostronnie przez UE w formie zmian do załącznika I B do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, bez uprzedniej konsultacji z umawiającymi się stronami umowy spoza UE.

Skargi umawiających się stron AETR spoza UE

W 2009 r. Komisja przyjęła rozporządzenie (UE) nr 1266/2009, w którym między innymi uwzględniła tzw. „kwestię jednej minuty” (od dnia 1 października 2011 r.) oraz wprowadziła obowiązek stosowania drugiego czujnika ruchu (od dnia 1 października 2012 r.). Wszystkie pojazdy wyposażane w tachografy po tych terminach musiały lub będą musiały spełniać nowe wymagania techniczne. Na mocy art. 22bis umawiające się strony AETR spoza UE automatycznie podlegają tym nowym obowiązkom.

Wspomniane zmiany w UE powodowały coraz większe niezadowolenie niektórych umawiających się stron AETR spoza UE, które uważają, że automatyczne stosowanie mechanizmu art. 22bis jest niezrównoważone i nieodpowiednie do celów zagwarantowania zharmonizowanego wdrożenia tachografu cyfrowego. W 2011 r. państwa te zwróciły się do właściwego organu EKG ONZ – Grupy Roboczej ds. Transportu Drogowego (SC.1) – o formalne zajęcie się tą kwestią. W odpowiedzi na ten wniosek we wrześniu 2011 r. grupa SC.1 postanowiła utworzyć grupę ekspertów ds. AETR w celu omówienia bieżącej sytuacji związanej z AETR i w celu przedstawienia propozycji dotyczących zmian do umowy.

Na spotkaniu grupy ekspertów w lutym 2016 r. umawiające się strony AETR spoza UE i sekretariat AETR podniosły kwestię przeszkód prawnych we wdrożeniu na obszarze AETR specyfikacji technicznych „inteligentnych” tachografów, przyjętych przez Komisję w marcu 2016 r. (które będą stanowić wyposażenie pojazdów ciężarowych rejestrowanych od marca 2019 r.). Podczas 12. sesji grupy ekspertów AETR, która odbyła się 27 czerwca w Genewie, Rosja przedłożyła formalny wniosek o zmianę obecnej procedury wdrożenia specyfikacji tachografów na obszarze AETR. Zgodnie z tym wnioskiem przyszłe zmiany specyfikacji technicznych tachografu cyfrowego miałyby być poddawane pod głosowanie na forum Grupy Roboczej ds. Transportu Drogowego AETR, a następnie przedkładane umawiającym się stronom, które mogłyby sprzeciwić się projektowanym zmianom w terminie 6 miesięcy.

Konieczność przyjęcia wspólnego stanowiska przez UE w ramach AETR

Rada przyjęła już w 2013 r. decyzję w sprawie stanowiska Unii, którego będzie bronić na forum grupy ekspertów ds. AETR. Stanowisko to uwzględniało w szczególności powyższą kwestię dotyczącą stosowania przez umawiające się strony AETR specyfikacji tachografów cyfrowych, a także kwestię zmiany umowy umożliwiająca przystąpienie UE do umowy AETR. Zważywszy na ostatnie dyskusje na forum grupy ekspertów oraz fakt, że Rosja przedłożyła formalny wniosek o zmianę AETR, konieczne jest, aby Rada określiła nowe stanowisko UE przed następnym posiedzeniem grupy ekspertów i Grupy Roboczej ds. Transportu Drogowego, które odbędzie się w dniach 24 i 25 października 2016 r.

2.PROPONOWANE ZMIANY W AETR

a. Uchylenie art. 22bis i stosowanie procedury określonej w art. 22

Postanowienie dotyczące „automatycznego” stosowania specyfikacji tachografów przez umawiające się strony AETR powinno zostać uchylone i w odniesieniu do przyszłych zmian tych specyfikacji stosowana powinna być procedura określona w art. 22 AETR. Istniejąca procedura powinna jednak zostać nieznacznie zmieniona, aby uniknąć sytuacji, w której zmianom specyfikacji tachografu może się sprzeciwić zaledwie jedna trzecia umawiających się stron.

b. Wprowadzenie zmian w art. 14 w celu umożliwienia przystąpienia UE do umowy AETR

Postanowienia AETR mają zastosowanie w wewnętrznym porządku prawnym UE. Przystąpienie UE do AETR jest niezbędnym czynnikiem zagwarantowania harmonijnego rozwoju prawodawstwa UE i AETR.

Zmiana ta wymagałaby wprowadzenia zmiany w art. 14 AETR, aby umożliwić udział organizacji integracji regionalnej. Samo przystąpienie musiałoby nastąpić na drugim etapie, w drodze decyzji Rady działającej na wniosek Komisji.

c. Zmiana art. 10 w celu wprowadzenia odniesienia do nowego rozporządzenia UE, na podstawie którego przyjęto specyfikacje inteligentnych tachografów, oraz dodanie nowego załącznika technicznego do specyfikacji.