[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 14.8.2006

KOM(2006) 458 wersja ostateczna

Wniosek

DECYZJA RADY

o utworzeniu wspólnego europejskiego przedsięwzięcia na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii syntezy jądrowej oraz przyznaniu mu określonych korzyści

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

1.1. Podstawa i cele wniosku

Celem niniejszego wniosku jest utworzenie decyzją Rady na mocy art. 49 traktatu Euratom wspólnego przedsięwzięcia, poprzez które Europejska Wspólnota Energii Atomowej wnosić będzie swój wkład w realizację proponowanego międzynarodowego projektu badań nad syntezą jądrową ITER oraz związanych z nim określonych prac badawczych.

Decyzją z dnia 16 listopada 2000 r. Rada zleciła Komisji prowadzenie negocjacji w sprawie ustanowienia międzynarodowej struktury, umożliwiającej wspólne przygotowanie do powołania w przyszłości podmiotu prawnego ITER dla budowy i eksploatacji reaktora ITER, po uzyskaniu stosownych decyzji.

W związku z tym w listopadzie 2003 r. Rada przyjęła konkluzje „ upoważniając Komisję do wysunięcia kandydatury miejscowości Cadarache (Francja) na siedzibę europejskiego ośrodka projektu ITER. Rada podjęła również jednomyślnie decyzję o umiejscowieniu europejskiego podmiotu prawnego ITER w Hiszpanii… ”. [1]

Decyzją Rady z dnia 26 listopada 2004 r.[2], zmieniającą wytyczne negocjacyjne z dnia 16 listopada 2000 r., realizacja projektu ITER w Europie, w ramach „szerszego podejścia” do energii syntezy jądrowej, została uznana za główny element prac badawczych w dziedzinie syntezy jądrowej, prowadzonych w kontekście programów ramowych Euratom na rzecz badań naukowych.

W czerwcu 2005 r. strony[3] negocjacji osiągnęły konsensus w sprawie realizacji projektu ITER w Europie. Proponowana umowa międzynarodowa w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Syntezy Jądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER (dalej „umowa ITER” oraz „organizacja ITER”) została parafowana w dniu 24 maja 2006 r.[4], a następnie przedstawiona do zatwierdzenia Radzie zgodnie z art. 101 traktatu Euratom.

Postanowienia umowy ITER nakładają na Europejską Wspólnotę Energii Atomowej między innymi następujące obowiązki:

- powołanie „agencji wewnętrznej”, za pośrednictwem której Europejska Wspólnota Energii Atomowej będzie przekazywać organizacji ITER wkłady rzeczowe i finansowe, w tym zasoby ludzkie;

- wspieranie przygotowania obiektu do realizacji projektu ITER, zgodnie ze szczególnymi obowiązkami ciążącymi na Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej jako na gospodarzu.

Euratom zapewni ponadto rzeczowy i finansowy wkład w realizację prowadzonych w Japonii działań w ramach „szerszego podejścia”, w pierwszym rzędzie zgodnie z postanowieniami zawartej w tym celu umowy dwustronnej.

Decyzją z dnia 30 września 2002 r.[5] Rada przyjęła program szczegółowy (Euratom) w ramach szóstego programu ramowego (2002-2006), w którym uznano, że: „ w chwili podjęcia decyzji o rozpoczęciu projektu (ITER), wymagane będą […] zmiany organizacyjne, w szczególności w celu skierowania wspólnego europejskiego wkładu do ITER ”.

Wobec skali i zakresu zobowiązań, które musi wypełnić Euratom, w szczególności wobec konieczności zakupu i dostarczenia przyszłej organizacji ITER zaawansowanych technologicznie komponentów zgodnie z przewidzianymi w projekcie specyfikacją i harmonogramem oraz wobec konieczności wspierania związanych z tym prac badawczo-rozwojowych, konieczne jest utworzenie podmiotu posiadającego odrębną osobowość prawną, który będzie mógł elastycznie działać i szybko reagować, na podobieństwo podmiotów komercyjnych.

W swoim komunikacie do Rady z dnia 28 lutego 2003 r.[6] Komisja przedstawiła stan negocjacji w sprawie ITER, w tym przewidywaną strukturę zarządzania europejskim wkładem w organizację ITER. W wyniku konsultacji z zainteresowanymi stronami za odpowiedni rodzaj podmiotu prawnego uznano wspólne przedsięwzięcie utworzone na podstawie postanowień rozdziału 5 tytułu II art. 45-51 traktatu Euratom.

W swoich wnioskach[7] dotyczących siódmego programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) badań jądrowych i działań szkoleniowych (2007-2011) oraz związanego z nim programu szczegółowego[8] (dalej zwanych „7PR”) Komisja zaproponowała powołanie podmiotu prawnego w formie wspólnego przedsięwzięcia, dla którego przewidziano środki finansowe.

Proponowane wspólne europejskie przedsięwzięcie na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii syntezy jądrowej stanowi najskuteczniejszy środek wniesienia przez Euratom wkładu na rzecz organizacji ITER i działań w ramach „szerszego podejścia”, a w dłuższej perspektywie czasowej – przygotowania do budowy demonstracyjnych elektrowni opartych na syntezie jądrowej (DEMO) i instalacji towarzyszących, w tym międzynarodowej instalacji napromieniowywania materiałów przeznaczonych do syntezy jądrowej IFMIF (International Fusion Materials Irradiation Facility).

1.2. Kontekst ogólny

W obliczu rosnącego światowego zapotrzebowania na energię oraz gospodarczych, politycznych i środowiskowych zagrożeń wynikających z utrzymującej się zależności od energii pochodzącej z paliw kopalnych, energia syntezy jądrowej może w znaczący sposób przyczynić się do powstania na przestrzeni kilku najbliższych dziesięcioleci systemu wytwarzania energii ze źródeł zróżnicowanych, odnawialnych i bezpiecznych.

Na świecie prowadzone są intensywne prace mające na celu wykorzystanie potencjału syntezy jądrowej i odnotowano znaczny postęp w tej dziedzinie. Europa należy do światowej czołówki, głównie za sprawą połączenia krajowych programów syntezy jądrowej we wspólny program badawczy koordynowany na poziomie Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, obejmujący zwłaszcza budowę i eksploatację najnowocześniejszego na świecie urządzenia do syntezy jądrowej o nazwie Joint European Torus (JET) przez wspólne przedsięwzięcie powołane na mocy traktatu Euratom.

Długookresowym celem europejskiego programu badań na rzecz syntezy jądrowej jest wspólne stworzenie ekonomicznie opłacalnych reaktorów demonstracyjnych. Strategia ta jako najważniejszy priorytet przewiduje budowę i eksploatację obiektu ITER – ważnego urządzenia eksperymentalnego, mającego wykazać naukową i techniczną wykonalność zastosowania syntezy jądrowej do wytwarzania energii na wielką skalę, w sposób bezpieczny i ekologiczny.

Wobec skali projektu ITER i związanych z nim problemów naukowo-technicznych, jest on realizowany od siedemnastu lat w ramach współpracy międzynarodowej. Po zakończeniu fazy projektu koncepcyjnego, w latach 1992-2001 realizowano działania w ramach projektowania technicznego (EDA) na mocy umowy międzyrządowej, pod auspicjami Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej[9].

Na zakończenie fazy EDA, po przeprowadzeniu kompleksowej, wewnętrznej oceny naukowej, technicznej i ekonomicznej przez strony umowy[10], Komitet ITER stwierdził, że cele zostały w pełni zrealizowane i zalecił stronom „ podjęcie niezbędnych działań celem wspólnej realizacji projektu ITER, który stanowić będzie kolejny krok na drodze rozwoju syntezy jądrowej jako źródła energii do celów pokojowych ” [11].

Od roku 2001 trwają negocjacje mające doprowadzić do opracowania międzynarodowej umowy o wspólnej realizacji projektu ITER. Do grona czterech pierwotnych uczestników współpracy – Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, Japonii, Federacji Rosyjskiej i USA – dołączyły obecnie Chiny, Korea i Indie. Kraje te reprezentują razem ponad połowę ludności świata.

W związku z negocjacjami w sprawie ITER strony rozważały także dodatkowe, wspólne prace badawcze w dziedzinie syntezy jądrowej w ramach „szerszego podejścia” do szybkiego uzyskania energii syntezy jądrowej. Na zalety takiego podejścia zwrócono uwagę w konkluzjach Rady z dnia 24 września 2004 r.[12] Decyzją Rady z dnia 26 listopada 2004 r.[13] Komisja została upoważniona, aby w ustaleniach dotyczących finansowania i podziału kosztów budowy ITER uwzględnić „ europejski udział w pracach badawczych prowadzonych w ramach współpracy międzynarodowej i charakteryzujących się szerszym podejściem do uzyskania energii syntezy jądrowej ”. W tym kontekście Europejska Wspólnota Energii Atomowej proponuje uczestnictwo w szeregu obopólnie interesujących projektów badawczych w dziedzinie syntezy jądrowej w ramach zawiązywanej specjalnej współpracy z Japonią, zgodnie z harmonogramem skorelowanym z etapem budowy projektu ITER.

W związku z osiągnięciem przez strony w czerwcu 2005 r. porozumienia w sprawie budowy obiektu ITER na terenie Europy (we francuskiej miejscowości Cadarache) oraz ze zbliżającym się zawarciem umowy ITER, wszystkie potencjalne strony są zobowiązane powołać „agencje wewnętrzne”, mające pośredniczyć w przekazywaniu wymaganych wkładów na rzecz organizacji ITER. Jednocześnie Komisja zakończyła negocjacje w sprawie umowy między Japonią i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, wyznaczającą ramy prawne działań z zakresu „szerszego podejścia”. Zgodnie z warunkami tej umowy wywiązywanie się ze zobowiązań związanych z „szerszym podejściem” przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej należeć będzie do powołanej przez nią Agencji Wewnętrznej ds. ITER. Dla osiągnięcia maksimum synergii uznaje się za stosowne powierzyć Agencji Wewnętrznej ds. ITER również działania związane z przygotowaniami do budowy elektrowni DEMO i instalacji towarzyszących, w tym IFMIF.

2. KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA WPłYWU

Zgodnie z art. 46 traktatu Euratom Komisja przeprowadziła szerokie konsultacje z udziałem wszystkich zainteresowanych podmiotów, w tym CCE-FU[14] oraz stowarzyszeń[15]. Korzystając z doświadczeń zebranych podczas integracji działań w dziedzinie syntezy jądrowej w Europie, zwłaszcza projektu JET, po roku 2001 zainicjowano szeroką dyskusję[16]. W szczególności komitet CCE-FU powołał grupy ad-hoc celem bliższego zbadania tej kwestii i stwierdził potrzebę utworzenia nowego podmiotu prawnego, którego zakres kompetencji obejmowałby ITER, działania „szerszego podejścia” oraz prace przygotowawcze do budowy obiektów DEMO[17].

Przedstawiając swoje wnioski dotyczące siódmego programu ramowego Komisja przeprowadziła szczegółową ocenę wpływu, opartą na uwagach zainteresowanych stron, wewnętrznych oraz zewnętrznych ocenach i innych pracach badawczych, jak również opiniach uznanych europejskich ekspertów z zakresu oceny i oceny wpływu[18]. W tym kontekście rozważono znaczenie badań w dziedzinie syntezy jądrowej oraz projektu ITER i wskazano, że ustanowienie w pełni zintegrowanego europejskiego programu w dziedzinie syntezy jądrowej stanowi model dla Europejskiej Przestrzeni Badawczej.

W ramach europejskiego programu w dziedzinie syntezy jądrowej ukazuje się około 2000 publikacji naukowych rocznie oraz wspierane są zaawansowane szkolenia dla kadry naukowej w ramach 4-5 szkół letnich i warsztatów każdego roku. Program pobudza do innowacji, transferu technologii i rozwoju pokrewnych kierunków badań oraz rozwoju zaawansowanych technologii dzięki dużej liczbie kontaktów branżowych[19]. Czołowa pozycja UE w tej dziedzinie przyczynia się ponadto do wzmocnienia konkurencyjności przemysłu w zakresie technologii pokrewnych (np. magnesów nadprzewodnikowych).

Zgodnie z oceną skutków siódmego programu ramowego nakłady na badania naukowe na poziomie europejskim, w tym badania w dziedzinie syntezy jądrowej, przyczyniają się do tworzenia masy krytycznej zasobów, wspólnego korzystania z wiedzy i obiektów przez wiele państw, lepszego rozpowszechniania wyników oraz tworzenia bardziej skutecznego mechanizmu prowadzenia badań. Mają także istotny skutek, zwłaszcza w długim okresie, głównie za sprawą ekonomicznego efektu mnożnikowego. Budowa i eksploatacja reaktora ITER w Europie przyniesie ponadto znaczące bezpośrednie korzyści przemysłowe i gospodarcze, przyczyniając się do poprawy konkurencyjności i wzmocnienia przemysłu europejskiego.

Wyniki konsultacji skłoniły Komisję do wyrażenia pozytywnej opinii na temat wniosku w sprawie powołania wspólnego przedsięwzięcia celem realizacji zobowiązań Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej wobec organizacji ITER oraz w ramach działań „szerszego podejścia” i przygotowań do budowy obiektów DEMO, zgodnie z długookresowym celem europejskiego programu badań w dziedzinie syntezy jądrowej oraz poprawy konkurencyjności przemysłu.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

- Krótki opis proponowanych działań

Umowa ITER zobowiązuje Europejską Wspólnotę Energii Atomowej do powołania agencji wewnętrznej, umożliwiającej wnoszenie jej wkładu do organizacji ITER. Oprócz możliwości zarządzania tym wkładem przez samą Komisję, co w przypadku projektu o takiej skali i złożoności technicznej nie byłoby właściwe, jedynym instrumentem prawnym przewidzianym w traktacie Euratom jest powołanie wspólnego przedsięwzięcia na mocy postanowień rozdziału 5 tytułu II art. 45-51. Skuteczność tego instrumentu wykazało wspólne przedsiębiorstwo JET, powołane na mocy tych samych postanowień traktatu. Na podstawie tych doświadczeń Komisja proponuje zatem powołanie wspólnego przedsięwzięcia celem realizacji zobowiązań Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej wobec organizacji ITER oraz w ramach działań „szerszego podejścia” i przygotowań do budowy obiektów DEMO. Komisja proponuje ponadto przyznanie wspólnemu przedsięwzięciu korzyści, o których mowa w załączniku III do traktatu.

- Podstawa prawna

Tytuł II rozdział 5 art. 45 traktatu Euratom stanowi, że „ przedsiębiorstwa o podstawowym znaczeniu dla rozwoju przemysłu jądrowego we Wspólnocie mogą być tworzone jako wspólne przedsiębiorstwa ”. Ze względu na decydującą rolę wspólnego przedsięwzięcia dla utrzymania strategicznej pozycji Europy w dziedzinie badań nad syntezą jądrową, istnieją wyraźne podstawy do powołania się na to postanowienie. Podczas realizacji projektu JET Wspólnota zyskała rozległe doświadczenie w zakresie tworzenia, prowadzenia i likwidacji tego rodzaju wspólnego przedsięwzięcia. Komisja przeprowadziła konsultacje i wyraża pozytywną opinię na temat proponowanego rozwiązania.

4. SKUTKI BUDżETOWE

Załączona do niniejszej decyzji ocena skutków finansowych regulacji określa skutki budżetowe oraz wymagane zasoby ludzkie i administracyjne, dostarczając także szacunkowych danych na lata 2007-2016 i późniejsze. Wkłady uczestników są określone w art. 12 statutu oraz w załączniku II do niego. Statut określa ramy ogólne, natomiast szczegółowe postanowienia zawarte zostaną w regulaminie finansowym wspólnego przedsięwzięcia.

5. ŚRODKI PRZYGOTOWAWCZE

W uzupełnieniu art. 51 traktatu Euratom oraz do czasu zatwierdzenia statutu przez Radę Komisja zastosuje środki przygotowawcze, mające umożliwić wspólnemu przedsięwzięciu podjęcie działalności w terminie, a tym samym dotrzymanie zobowiązań politycznych i prawnych wynikających z umowy ITER. W szczególności środki te obejmują:

- Rozpoczęcie procedury rekrutacji personelu, pod warunkiem określenia organizacji oraz dostępności środków budżetowych, celem umożliwienia jak najszybszego mianowania pracowników po formalnym powołaniu wspólnego przedsięwzięcia;

- Podjęcie wszystkich niezbędnych środków celem przygotowania projektów dokumentów, w tym np. regulaminu finansowego, regulaminu wewnętrznego, planu realizacji projektu, regulaminu w sprawie praw własności intelektualnej itp.;

- Podjęcie wszystkich niezbędnych środków celem zagwarantowania funkcjonowania wspólnego przedsięwzięcia od samego początku, np. przygotowanie zamówień, opracowanie systemów logistycznych itp.

6. SZCZEGÓłOWE WYJAśNIENIE WNIOSKU

Zgodnie z konkluzjami Rady z listopada 2003 r. oraz z późniejszymi decyzjami władz hiszpańskich art. 1 statutu określa nazwę wspólnego przedsięwzięcia oraz wskazuje, że jego siedziba znajdować się będzie w Barcelonie (Hiszpania). Uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia oprócz Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej będą państwa członkowskie Unii Europejskiej i stowarzyszone kraje trzecie, które zawarły z Euratom umowę o współpracy w dziedzinie syntezy jądrowej oraz wyraziły wolę uczestnictwa we wspólnym przedsięwzięciu.

Cele i działalność wspólnego przedsięwzięcia są określone – odpowiednio – w art. 2 i 3 statutu, i odpowiadają wynikom konsultacji przeprowadzonych przez Komisję. Najwyższy priorytet posiada realizacja celów związanych z rolą wspólnego przedsięwzięcia jako agencji wewnętrznej Euratom ds. ITER. Oczekuje się, że program prac w ramach przygotowań do budowy obiektów DEMO będzie powstawał stopniowo.

Pod koniec fazy budowy obiektu ITER (w perspektywie 8-10 lat) dokonana zostanie ocena realizacji postawionych celów przez wspólne przedsięwzięcie. W zależności od jej wyników, zgodnie z art. 21 statutu może zostać zaproponowana modyfikacja celów i przedmiotu działalności wspólnego przedsięwzięcia.

Artykuł 4 statutu potwierdza osobowość prawną wspólnego przedsięwzięcia zgodnie z art. 49 traktatu. Jest to niezbędne, aby wspólne przedsięwzięcie mogło zawierać umowy i wykonywać powierzone mu zadania w sposób sprawny i skuteczny, na podobieństwo podmiotów komercyjnych.

W art. 5 statutu zdefiniowano organa wspólnego przedsięwzięcia, którymi są rada zarządzająca i dyrektor oraz komitet wykonawczy wspomagający prace rady. Każdy uczestnik posiada w radzie zarządzającej dwóch przedstawicieli, co pozwala na umieszczenie w składzie rady osób o kompetencjach naukowych i technicznych. Zakres działalności rady obejmuje czynności od mianowania dyrektora po zatwierdzanie programów prac i ich budżetów.

Rozkład praw głosu w radzie zarządzającej określony jest w załączniku I do statutu, na podstawie systemu obowiązującego dla EFDA[20]. Dla nowych uczestników prawa głosu określać będzie rada, uwzględniając umowy o współpracy z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej. Dzięki temu nie będzie potrzeby zmiany statutu każdorazowo przy przyjmowaniu nowych uczestników, tak jak to miało miejsce w przypadku JET.

Członkowie komitetu wykonawczego mianowani są kolektywnie przez radę zarządzającą spośród osób o uznanej pozycji (art. 7). Komitet wykonawczy będzie musiał spotykać się często, a jego głównym zadaniem będzie zatwierdzanie kontraktów. Dla umożliwienia sprawnej pracy komitet wykonawczy liczył będzie 13 członków, przy czym co najmniej połowa z nich będzie wymieniana co dwa lata ze względu na newralgiczny charakter ich funkcji.

Ze względu na powierzenie wspólnemu przedsięwzięciu zobowiązań prawnych Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz na wielkość i udział finansowania z budżetu Wspólnoty, decyzje podejmowane przez radę zarządzającą i komitet wykonawczy większością głosów będą ważne pod warunkiem, że większość obejmuje głosy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (art. 6 i 7). Rada zarządzająca podejmie stosowne środki i określi zasady mające na celu odpowiednie postępowanie w przypadku ewentualnego konfliktu interesów. Środki te będą stosowane również przez komitet wykonawczy oraz naukowe rady programowe.

Dyrektor, o którym mowa w art. 8 statutu, pełni obowiązki dyrektora naczelnego i przedstawiciela prawnego, odpowiadając za bieżące funkcjonowanie wspólnego przedsięwzięcia. Podpisuje wszystkie kontrakty w imieniu wspólnego przedsięwzięcia oraz zawiera z personelem umowy o pracę. Zakres obowiązków dyrektora jest szeroki.

Artykuł 9 pozwala na powoływanie naukowych rad programowych, których zadaniem jest doradzanie w sprawach programów prac, o których mowa w art. 11, oraz zapewnienie naukowo-technicznej komplementarności z innymi działaniami podejmowanymi w ramach programu Euratom z zakresu syntezy jądrowej (np. z EDFA i ze stowarzyszeniami).

Cały personel zostanie zatrudniony zgodnie z zasadami i przepisami mającymi zastosowanie do urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich (art. 10), inaczej niż w przypadku projektu JET, gdzie podział personelu na dwie kategorie doprowadził do tego, że występowano z roszczeniami wobec Komisji. Rozwiązanie takie pozwoli ponadto wspólnemu przedsięwzięciu na przyciągnięcie personelu naukowego, technicznego i administracyjnego o odpowiednio wysokich kwalifikacjach.

Podstawowe zasady dotyczące środków zawarto w art. 12 statutu. Przewidziano możliwość wnoszenia przez uczestników wkładów pieniężnych i rzeczowych. Mimo iż większość środków pochodzi od Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, przewiduje się wpłacanie niewielkich składek przez pozostałych uczestników. Suma rocznych składek uczestników nie będzie przekraczać 10 % kosztów administracyjnych wspólnego przedsięwzięcia, a ich wysokość obliczana będzie na podstawie proporcjonalnego udziału każdego z uczestników w programie Euratom na rzecz syntezy jądrowej, w sposób opisany w załączniku II.

Ze względu na specjalistyczny charakter działalności wspólnego przedsięwzięcia konieczne jest opracowanie dla niego odrębnego regulaminu finansowego i związanych z nim regulacji wykonawczych, celem umożliwienia mu funkcjonowania na podobieństwo podmiotów komercyjnych, przy jednoczesnym przyjęciu środków i mechanizmów kontrolnych zapewniających właściwe zarządzanie finansami i zabezpieczających interesy Wspólnoty. Określone zostaną przepisy dotyczące przyznawania kontraktów w drodze postępowania przetargowego oraz kontraktów na zasadzie udziału w kosztach. Regulamin finansowy zostanie przyjęty przez radę zarządzającą w porozumieniu z Komisją, zgodnie z zasadami zawartymi w załączniku III do statutu.

W art. 15 i w załączniku III opisano mechanizmy kontroli i nadzoru, w tym powołanie wewnętrznej jednostki kontrolnej podlegającej dyrektorowi, rolę Trybunału Obrachunkowego w badaniu sprawozdań finansowych oraz środki niezbędne w celu umożliwienia prowadzenia dochodzeń wewnętrznych przez OLAF.

Artykuł 16 statutu stanowi, że nowi uczestnicy mogą być przyjmowani do wspólnego przedsięwzięcia w następstwie przystąpienia do Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej lub jako stowarzyszone kraje trzecie, które zawarły z Euratom umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej oraz wyraziły wolę uczestnictwa we wspólnym przedsięwzięciu.

Artykuł 17 stanowi, że wspólne przedsięwzięcie zostaje powołane na okres 35 lat, co jest zgodne z harmonogramem budowy i eksploatacji reaktora ITER oraz z „przyspieszonym” programem rozwoju syntezy jądrowej, którego celem jest doprowadzenie do wytwarzania energii na wielką skalę w średniej perspektywie czasowej. Okres ten może zostać przedłużony z zachowaniem procedury określonej w art. 21 statutu.

Państwem przyjmującym wspólne przedsięwzięcie będzie Hiszpania, która zapewni mu siedzibę i wsparcie oraz korzyści, o których mowa w załączniku III do traktatu, na warunkach oddzielnej umowy pomiędzy wspólnym przedsięwzięciem a Hiszpanią (art. 18). Pozostałe artykuły statutu zawierają postanowienia dotyczące likwidacji wspólnego przedsięwzięcia, własności i cesji praw, zmian w statucie oraz mechanizmu rozstrzygania sporów.

Wniosek

DECYZJA RADY

o utworzeniu wspólnego europejskiego przedsięwzięcia na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii syntezy jądrowej oraz przyznaniu mu określonych korzyści

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 45-49,

uwzględniając wniosek Komisji[21],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Dzięki silnemu, trwałemu i skoordynowanemu wsparciu ze strony realizowanych przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej („Euratom”) programów badawczych i szkoleniowych, a także dzięki rozwijaniu wiedzy i kapitału ludzkiego w krajowych laboratoriach zajmujących się syntezą jądrową, Wspólnota stworzyła wspólny i w pełni zintegrowany program badań w dziedzinie syntezy jądrowej, który zyskał czołowe znaczenie w prowadzonych na świecie badaniach nad syntezą jądrową jako potencjalnie nieograniczonym, bezpiecznym, odnawialnym, przyjaznym dla środowiska i ekonomicznie konkurencyjnym źródłem energii.

(2) Powołanie w 1978 roku projektu badawczego w dziedzinie syntezy jądrowej o nazwie Joint European Torus (JET)[22], w ramach którego zrealizowano lub przekroczono wszystkie założenia projektowe, w tym zademonstrowano wydzielenie znacznych ilości energii syntezy jądrowej w sposób kontrolowany oraz do tej pory utrzymano rekordowy w skali światowej wynik w zakresie mocy i energii uzyskanej w procesie syntezy jądrowej, wykazało wartość dodaną wynikającą z połączenia posiadanych środków i wiedzy fachowej na poziomie wspólnotowym w formie wspólnego przedsięwzięcia.

(3) Wspólnota odegrała kluczową rolę w rozwoju kolejnego międzynarodowego projektu w dziedzinie syntezy jądrowej o nazwie ITER, zaczynając w 1988 r. od prac nad projektem koncepcyjnym[23], poprzez zainicjowane w 1992 r. działania w ramach projektowania technicznego[24], które w roku 1998 przedłużono o 3 lata[25], a w roku 1994 podpisano drugą umowę[26]. W rezultacie w 2001 r. powstał szczegółowy, kompletny i w pełni zintegrowany projekt techniczny[27] obiektu badawczego, mający wykazać realność wykorzystania syntezy jądrowej jako źródła energii, które może przynieść znaczne korzyści Wspólnocie, w szczególności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i zróżnicowania dostaw energii w długim okresie.

(4) Siedem stron negocjacji w sprawie ITER (Euratom, Chińska Republika Ludowa, Indie, Japonia, Korea, Rosja i Stany Zjednoczone), reprezentujących ponad połowę ludności świata, zawarło umowę w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Syntezy Jądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER[28] (dalej „umowę ITER”), na mocy której utworzono Międzynarodową Organizację Energii Syntezy Jądrowej (dalej „organizację ITER”) z siedzibą we francuskiej miejscowości St. Paul-lez-Durance.

(5) Na mocy umowy ITER wszystkie strony są zobowiązane wnosić swój wkład na rzecz organizacji ITER za pośrednictwem odpowiednich podmiotów prawnych, zwanych „agencjami wewnętrznymi”. Aby umożliwić niezwłoczne przystąpienie do budowy obiektu ITER, a także biorąc pod uwagę fakt, że na Europejskiej Wspólnocie Energii Atomowej jako na gospodarzu ciążyć będą szczególne obowiązki, w tym największy proporcjonalnie wkład oraz przygotowanie terenu pod obiekt, należy jak najszybciej powołać agencję wewnętrzną Euratom.

(6) Euratom i Japonia zawarły umowę dwustronną w sprawie wspólnej realizacji działań w ramach szerszego podejścia[29] (dalej „umowę w sprawie szerszego podejścia z Japonią”), określającą dodatkowe, wspólne prace badawcze w dziedzinie syntezy jądrowej w ramach „szerszego podejścia” do szybkiego uzyskania energii syntezy jądrowej, uzgodnionego podczas negocjacji w sprawie umowy ITER. Umowa w sprawie szerszego podejścia z Japonią przewiduje, że działania w ramach szerszego podejścia powinny być realizowane przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej za pośrednictwem jej agencji wewnętrznej, pełniącej rolę agencji wykonawczej.

(7) Dla osiągnięcia maksimum synergii i efektu skali, w kontekście „przyspieszonego” programu rozwoju syntezy jądrowej, który został zweryfikowany przez grupę niezależnych ekspertów na zlecenie ministrów właściwych do spraw badań naukowych podczas prezydencji belgijskiej[30], agencja wewnętrzna Euratom powinna realizować także długoterminowy program działań mających na celu przygotowanie do budowy demonstracyjnych reaktorów syntezy jądrowej z instalacjami towarzyszącymi, w celu poprawy konkurencyjności europejskiego przemysłu w tej dziedzinie.

(8) W konkluzjach z posiedzenia w dniach 26-27 listopada 2003 r. Rada jednogłośną decyzją upoważniła Komisję do wysunięcia kandydatury Francji jako państwa przyjmującego ITER oraz miejscowości Cadarache na siedzibę ośrodka projektu ITER oraz postanowiła o umiejscowieniu agencji wewnętrznej Euratom w Hiszpanii[31].

(9) Wobec fundamentalnego znaczenia, jakie projekt ITER oraz działania w ramach szerszego podejścia mają dla wykorzystania syntezy jądrowej jako potencjalnie nieograniczonego, bezpiecznego, odnawialnego, przyjaznego dla środowiska i ekonomicznie konkurencyjnego źródła energii, konieczne jest powołanie agencji wewnętrznej Euratom w formie wspólnego przedsięwzięcia, o którym mowa w rozdziale 5 traktatu Euratom.

(10) Wspólne przedsięwzięcie, które powinno być odpowiedzialne za publiczne prace badawcze prowadzone w interesie europejskim i międzynarodowym oraz realizować zobowiązania wynikające z umów międzynarodowych, należy uznać za organizację międzynarodową w rozumieniu art. 15 ust. 10 tiret drugie szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych[32], art. 23 ust. 1 tiret drugie dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania[33], art. 22 dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. koordynującej procedury udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych[34] oraz art. 15 dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi[35].

(11) Wspólne przedsięwzięcie powinno posiadać uzgodniony z Komisją odrębny regulamin finansowy oparty na zasadach ramowego rozporządzenia finansowego[36] i uwzględniający jego szczególne potrzeby operacyjne wynikające w szczególności z ciążących na nim zobowiązań międzynarodowych.

(12) W celu wzmocnienia międzynarodowej współpracy w dziedzinie badań naukowych udział we wspólnym przedsięwzięciu powinien być otwarty dla krajów, które zawarły z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej umowy o współpracy w dziedzinie syntezy jądrowej, wiążące prowadzone przez nie programy z odpowiednimi programami Euratom.

(13) Wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie siódmego programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) badań jądrowych i działań szkoleniowych (2007-2011)[37] oraz szczegółowego programu wykonawczego do tego programu ramowego[38] (dalej „7PR”) stawia projekt ITER w centrum europejskiej strategii na rzecz rozwoju syntezy jądrowej i przewiduje wniesienie przez Euratom, za pośrednictwem wspólnego przedsięwzięcia, wkładu na rzecz organizacji ITER, działań w ramach szerszego podejścia i innych działań towarzyszących, związanych z przygotowaniem do budowy demonstracyjnych reaktorów syntezy jądrowej.

(14) W związku z koniecznością zapewnienia stabilnych warunków zatrudnienia i równego traktowania personelu, uwzględniając doświadczenia wyniesione ze wspólnego przedsiębiorstwa JET, celem przyciągnięcia wyspecjalizowanej kadry naukowej i technicznej najwyższej klasy, do całości personelu zatrudnionego w ramach wspólnego przedsięwzięcia zastosowanie będą mieć regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich, wprowadzone rozporządzeniem (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68[39].

(15) Biorąc pod uwagę fakt, że wspólne przedsięwzięcie nie ma służyć celom gospodarczym i odpowiada za zarządzanie uczestnictwem Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w międzynarodowym projekcie badawczym w interesie publicznym, dla realizacji jego zadań niezbędne jest, aby do wspólnego przedsięwzięcia oraz jego dyrektora i personelu zastosowanie miał protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich z dnia 8 kwietnia 1965 r[40].

(16) Wobec szczególnego charakteru działalności wspólnego przedsięwzięcia oraz jego znaczenia dla rozwoju badań w dziedzinie syntezy jądrowej, a także w celu wsparcia właściwego i oszczędnego gospodarowania przekazywanymi na jego rzecz środkami publicznymi, należy przyznać wspólnemu przedsięwzięciu wszystkie korzyści, o których mowa w załączniku III do traktatu.

(17) Uwzględniając wynikające z postanowień tytułu II rozdziału 2 traktatu prawa i obowiązki Wspólnoty w zakresie rozpowszechniania informacji, wspólne przedsięwzięcie powinno dokonać w tym zakresie odpowiednich ustaleń z Komisją.

(18) Pomiędzy wspólnym przedsięwzięciem a Hiszpanią powinna zostać zawarta umowa dotycząca lokalizacji biura, przywilejów i immunitetów oraz innego wsparcia, które Hiszpania zapewni wspólnemu przedsięwzięciu.

(19) Niniejsza decyzja uwzględnia wyniki przeprowadzonych przez Komisję konsultacji, w szczególności pozytywną opinię Komitetu Konsultacyjnego Szczegółowego Programu Badań i Szkoleń EURATOM w dziedzinie energii jądrowej (syntezy) na temat przedstawionych propozycji,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ :

Artykuł 1

Powołanie wspólnego przedsięwzięcia

1. Niniejszym powołuje się wspólne europejskie przedsięwzięcie na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii syntezy jądrowej (Fusion for Energy) (dalej „wspólne przedsięwzięcie”) na okres 35 lat.

2. Zadania wspólnego przedsięwzięcia obejmują:

1. wnoszenie wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („Euratom”) na rzecz Międzynarodowej Organizacji Energii Syntezy Jądrowej ITER;

2. wnoszenie wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na rzecz realizowanych wspólnie z Japonią działań w ramach szerszego podejścia mających na celu szybkie uzyskanie energii syntezy jądrowej;

3. realizację programu działań mających na celu przygotowanie do budowy demonstracyjnych reaktorów syntezy jądrowej wraz z instalacjami towarzyszącymi, w tym międzynarodowej instalacji napromieniowywania materiałów przeznaczonych do syntezy jądrowej IFMIF (International Fusion Materials Irradiation Facility).

3. Siedziba wspólnego przedsięwzięcia mieści się w Barcelonie (Hiszpania).

4. Wspólne przedsięwzięcie uznaje się za organizację międzynarodową w rozumieniu art. 15 ust. 10 tiret drugie dyrektywy 77/388/EWG, art. 23 ust. 1 tiret drugie dyrektywy 92/12/EWG, art. 22 dyrektywy 2004/17/WE oraz art. 15 dyrektywy 2004/18/WE.

Artykuł 2

Uczestnicy

Uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia są:

4. Europejska Wspólnota Energii Atomowej;

5. państwa członkowskie Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej;

6. kraje trzecie, które zawarły z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej, wiążącą prowadzone przez nie programy z odpowiednimi programami Euratom, oraz wyraziły wolę uczestnictwa we wspólnym przedsięwzięciu.

Artykuł 3

Statut

Przyjmuje się statut wspólnego przedsięwzięcia zamieszczony w załączniku.

Artykuł 4

Finansowanie

1. Środki potrzebne na realizację zadań przez wspólne przedsięwzięcie ustala się następująco:

7. w odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. a) – zgodnie z umową w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Syntezy Jądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER;

8. w odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. b) – zgodnie z umową dwustronną w sprawie wspólnej realizacji działań w ramach szerszego podejścia;

9. w odniesieniu do zadań, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. c) – zgodnie z programami badawczymi i szkoleniowymi przyjętymi na mocy art. 7 traktatu.

2. Środki wspólnego przedsięwzięcia pochodzą z wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, wkładów państwa przyjmującego ITER, rocznych składek i dobrowolnych wkładów wnoszonych przez pozostałych uczestników wspólnego przedsięwzięcia poza Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz środków dodatkowych.

3. Szacowane łączne środki uznane za niezbędne dla wspólnego przedsięwzięcia zgodnie z ust. 1 wynoszą 9,653 mln EUR[41]. Szczegółowe rozbicie przedstawia się następująco (w mln EUR):

2007-2016 | 2017-2041 | 2007-2041 Razem |

w tym 2007-2011 | Wartości stałe |

4,127 | 1,717 | 5,526 | 3,544 | 9,653 |

4. Szacowany łączny udział Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w środkach, o których mowa w ust. 3, wynosi 7,649 mln EUR, z czego na wydatki administracyjne przeznaczyć można najwyżej 15 %. Szczegółowe rozbicie przedstawia się następująco (w mln EUR):

2007-2016 | 2017-2041 | 2007-2041 Razem |

w tym 7PR (2007-2011) | Wartości stałe |

3,147 | 1,290 | 4,502 | 2,887 | 7,649 |

Artykuł 5

Regulamin finansowy

1. Wspólne przedsięwzięcie posiada odrębny regulamin finansowy oparty na zasadach ramowego rozporządzenia finansowego. W przypadkach, gdy jest to podyktowane szczególnymi względami operacyjnymi wspólnego przedsięwzięcia, regulamin finansowy może odbiegać od ramowego rozporządzenia finansowego po wcześniejszym uzgodnieniu tego faktu z Komisją.

2. Wspólne przedsięwzięcie powoła własne służby kontroli wewnętrznej.

3. Absolutorium z wykonania wkładu Wspólnoty do budżetu wspólnego przedsięwzięcia udzielane jest przez Parlament Europejski, na zalecenie Rady w ramach procedury odrębnej od ogólnego absolutorium.

4. Rachunki finansowe wspólnego przedsięwzięcia prowadzi się w sposób skonsolidowany z rachunkami finansowymi Komisji.

Artykuł 6

Personel

Do personelu wspólnego przedsięwzięcia zastosowanie mają regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich oraz zasady przyjęte wspólnie przez instytucje Wspólnoty Europejskiej dla celów stosowania regulaminu pracowniczego.

Artykuł 7

Przywileje i immunitety

Do wspólnego przedsięwzięcia oraz jego dyrektora i personelu zastosowanie ma protokół w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich.

Artykuł 8

Korzyści

1. Państwa członkowskie przyznają wspólnemu przedsięwzięciu w ramach jego oficjalnej działalności i na czas jego istnienia wszystkie korzyści, o których mowa w załączniku III do traktatu.

2. Państwa członkowskie przyznają także wspólnemu przedsięwzięciu zwolnienia z wszystkich podatków pośrednich, którym może ono podlegać.

Artykuł 9

Odpowiedzialność

1. Odpowiedzialność umowną wspólnego przedsięwzięcia regulują odpowiednie postanowienia umowy oraz właściwe dla niej prawo.

2. Właściwość orzekania w związku z każdą klauzulą arbitrażową zamieszczoną w umowie zawartej przez wspólne przedsięwzięcie należy do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich.

3. W zakresie odpowiedzialności pozaumownej, zgodnie z ogólnymi zasadami wspólnymi dla wszystkich państw członkowskich, wspólne przedsięwzięcie naprawia szkody wyrządzone przez swoich pracowników podczas wykonywania przez nich obowiązków służbowych.

4. W sporach związanych z roszczeniami o odszkodowanie z tytułu takich szkód właściwość należy do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich.

5. Wszelkie wypłaty dokonywane przez wspólne przedsięwzięcie z tytułu odpowiedzialności, o której mowa w ust. 1 i 2, a także poniesione w związku z nimi koszty i wydatki, uznaje się za wydatki wspólnego przedsięwzięcia i pokrywa się z jego środków.

Artykuł 10

Rozpowszechnianie informacji

Wspólne przedsięwzięcie uzgadnia z Komisją odpowiednie ustalenia umożliwiające Wspólnocie realizację jej praw i obowiązków wynikających z postanowień tytułu II rozdziału 2 traktatu.

Artykuł 11

Umowa z państwem przyjmującym

W terminie trzech miesięcy od daty wejścia w życie niniejszej decyzji zostanie zawarta umowa pomiędzy wspólnym przedsięwzięciem a Hiszpanią jako państwem przyjmującym.

Artykuł 12

Wejście w życie

Niniejsza decyzja wchodzi w życie dwudziestego dnia po dniu jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK DO WNIOSKU DOTYCZĄCEGO DECYZJI RADY STATUT WSPÓLNEGO EUROPEJSKIEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA NA RZECZ REALIZACJI PROJEKTU ITER I ROZWOJU ENERGII SYNTEZY JĄDROWEJ ( FUSION FOR ENERGY )

Artykuł 1

Nazwa, siedziba i uczestnicy

1. Nazwa wspólnego przedsięwzięcia brzmi: „wspólne europejskie przedsięwzięcie na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii syntezy jądrowej (Fusion for Energy)” (dalej „wspólne przedsięwzięcie”).

2. Siedziba wspólnego przedsięwzięcia mieści się w Barcelonie, w Hiszpanii.

3. Uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia są:

10. Europejska Wspólnota Energii Atomowej (dalej „Euratom”);

11. państwa członkowskie Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej;

12. kraje trzecie, które zawarły z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej, wiążącą prowadzone przez nie programy z odpowiednimi programami Euratom, oraz wyraziły wolę uczestnictwa we wspólnym przedsięwzięciu (dalej „stowarzyszone kraje trzecie”).

Artykuł 2

Cele

1. Cele wspólnego przedsięwzięcia obejmują:

13. wnoszenie wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („Euratom”) na rzecz Międzynarodowej Organizacji Energii Syntezy Jądrowej ITER („organizacji ITER”), zgodnie z umową w sprawie powołania Międzynarodowej Organizacji Energii Syntezy Jądrowej na rzecz wspólnej realizacji projektu ITER z dnia … (dalej „umową ITER”);

14. wnoszenie wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na rzecz realizowanych wspólnie z Japonią działań w ramach szerszego podejścia mających na celu szybkie uzyskanie energii syntezy jądrowej („działań w ramach szerszego podejścia”), zgodnie z dwustronną umową w sprawie wspólnej realizacji działań w ramach szerszego podejścia („umową w sprawie szerszego podejścia z Japonią”);

15. realizację programu działań mających na celu przygotowanie do budowy demonstracyjnych reaktorów syntezy jądrowej wraz z instalacjami towarzyszącymi, w tym międzynarodowej instalacji napromieniowywania materiałów przeznaczonych do syntezy jądrowej IFMIF (International Fusion Materials Irradiation Facility).

Artykuł 3

Działalność

1. Jako agencja wewnętrzna Euratom ds. ITER, w okresie obowiązywania umowy ITER wspólne przedsięwzięcie realizuje zdefiniowane w niej zobowiązania Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej wobec organizacji ITER. W szczególności wspólne przedsięwzięcie:

16. nadzoruje przygotowania obiektu do realizacji projektu ITER;

17. dostarcza organizacji ITER komponenty, sprzęt, materiały i inne zasoby;

18. zarządza zamówieniami na podstawie ustaleń zawartych z organizacją ITER, w szczególności zarządza związanymi z tym procedurami zapewnienia jakości;

19. przygotowuje i koordynuje udział Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w naukowym i technicznym wykorzystaniu projektu ITER;

20. zapewnia realizację badań naukowych i technicznych oraz prac rozwojowych w ramach wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w organizację ITER;

21. przekazuje wkład finansowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na rzecz organizacji ITER;

22. organizuje udostępnienie zasobów ludzkich na rzecz organizacji ITER;

23. utrzymuje kontakty z organizacją ITER i prowadzi wszelkie inne działania na rzecz realizacji umowy ITER.

2. Jako agencja wykonawcza w ramach umowy w sprawie szerszego podejścia z Japonią, wspólne przedsięwzięcie realizuje zobowiązania Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na rzecz realizacji działań w ramach szerszego podejścia. W szczególności wspólne przedsięwzięcie:

24. dostarcza komponenty, sprzęt, materiały i inne zasoby na potrzeby działań w ramach szerszego podejścia;

25. przygotowuje i koordynuje udział Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w realizacji działań w ramach szerszego podejścia;

26. zapewnia realizację badań naukowych i technicznych oraz prac rozwojowych;

27. przekazuje wkład finansowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na potrzeby działań w ramach szerszego podejścia;

28. organizuje udostępnienie zasobów ludzkich na potrzeby działań w ramach szerszego podejścia;

29. prowadzi wszelkie inne działania niezbędne dla realizacji zobowiązań Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w ramach realizacji umowy w sprawie szerszego podejścia z Japonią.

3. W ramach przygotowań do budowy demonstracyjnych reaktorów syntezy jądrowej wraz z instalacjami towarzyszącymi, w tym międzynarodowej instalacji napromieniowywania materiałów przeznaczonych do syntezy jądrowej IFMIF (International Fusion Materials Irradiation Facility), wspólne przedsięwzięcie realizować będzie program prac badawczo-rozwojowych i projektowych wykraczający poza ITER oraz działania w ramach szerszego podejścia.

4. Wspólne przedsięwzięcie podejmuje wszelkie inne działania w ramach realizacji ogólnych celów określonych w art. 2, w tym działania mające na celu podnoszenie świadomości publicznej na temat wspólnego przedsięwzięcia i jego zadania.

Artykuł 4

Osobowość prawna

Wspólne przedsięwzięcie posiada osobowość prawną. W każdym z państw członkowskich korzysta ono ze zdolności prawnej w najszerszym zakresie przyznawanym osobom prawnym przez prawo krajowe. W szczególności wspólne przedsięwzięcie może zawierać umowy, uzyskiwać licencje, nabywać i zbywać majątek ruchomy i nieruchomy, zaciągać pożyczki i być stroną w postępowaniach sądowych.

Artykuł 5

Organa

1. Organami wspólnego przedsięwzięcia są rada zarządzająca i dyrektor.

2. Radę zarządzającą wspomaga komitet wykonawczy zgodnie z art. 7.

3. Rada zarządzająca i dyrektor zasięgają porady naukowych rad programowych zgodnie z art. 9.

Artykuł 6

Rada zarządzająca

1. Rada zarządzająca odpowiada za nadzorowanie wspólnego przedsięwzięcia w realizacji jego celów określonych w art. 2 oraz zapewnia bliską współpracę między wspólnym przedsięwzięciem i jego uczestnikami w ramach prowadzonej przez nie działalności.

2. Każdy uczestnik wspólnego przedsięwzięcia posiada w radzie zarządzającej dwóch przedstawicieli, z których jeden posiada kompetencje naukowe lub techniczne w dziedzinach związanych z działalnością wspólnego przedsięwzięcia.

3. Rada zarządzająca przedstawia zalecenia i podejmuje decyzje w kwestiach należących do zakresu przedmiotowego niniejszego statutu oraz zgodnie z nim. W szczególności rada zarządzająca:

30. działając na wniosek Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej przyjmuje zmiany dotyczące systemu głosowania i praw głosu oraz ustala prawa głosu nowych uczestników;

31. zatwierdza wnioski w sprawie zmian niniejszego statutu;

32. podejmuje decyzje we wszystkich kwestiach przekazywanych jej przez komitet wykonawczy;

33. mianuje przewodniczącego i członków komitetu wykonawczego;

34. przyjmuje plan realizacji projektu, programy prac, preliminarz zasobów, plan etatów oraz plan polityki kadrowej;

35. przyjmuje roczny budżet oraz zatwierdza roczne sprawozdanie finansowe zgodnie z regulaminem finansowym;

36. sprawuje wobec dyrektora uprawnienia, o których mowa w art. 10 ust. 3;

37. zatwierdza podstawową strukturę organizacyjną wspólnego przedsięwzięcia;

38. przyjmuje regulamin finansowy wspólnego przedsięwzięcia oraz regulacje wykonawcze do niego, zgodnie z art. 13 ust. 1;

39. przyjmuje postanowienia wykonawcze dotyczące personelu, o których mowa w art. 10 ust. 2 i 4;

40. przyjmuje regulacje wykonawcze dotyczące udostępniania zasobów ludzkich na rzecz organizacji ITER oraz na potrzeby działań w ramach szerszego podejścia;

41. przyjmuje i stosuje środki i wytyczne mające na celu zwalczanie nadużyć i nieprawidłowości oraz odpowiednie postępowanie w przypadku ewentualnego konfliktu interesów;

42. zatwierdza umowę pomiędzy wspólnym przedsięwzięciem a Hiszpanią (dalej „państwem przyjmującym”);

43. podejmuje decyzje dotyczące wszelkich zakupów, sprzedaży i obciążania hipoteką gruntów i innych praw do nieruchomości, a także ustanowienia zabezpieczeń lub gwarancji, objęcia udziałów w innych przedsiębiorstwach lub instytucjach oraz udzielania lub zaciągania pożyczek;

44. zatwierdza zawieranie umów lub ustalenia dotyczące współpracy z krajami trzecimi i ich instytucjami, przedsiębiorstwami lub osobami bądź z organizacjami międzynarodowymi;

45. zatwierdza roczne sprawozdania z działalności wspólnego przedsięwzięcia w odniesieniu do jego programów prac oraz środków;

46. w porozumieniu z Komisją Europejską (dalej „Komisją”) przyjmuje regulacje dotyczące polityki przemysłowej, praw własności intelektualnej oraz rozpowszechniania informacji;

47. powołuje naukowe rady programowe i mianuje ich członków;

48. wykonuje wszelkie inne zadania i sprawuje wszelkie inne funkcje, w tym powołuje organy pomocnicze, jakie mogą się okazać niezbędne w ramach realizacji postawionych celów.

4. Prawa głosu uczestników wspólnego przedsięwzięcia określono w załączniku I. Głosy każdego z uczestników są niepodzielne.

5. Decyzje rady zarządzającej w zakresie kompetencji, o których mowa w ust. 3 lit. a) i b), podejmowane są jednomyślnie.

Decyzje rady zarządzającej w zakresie kompetencji, o których mowa w ust. 3 lit. od c) do n), podejmowane są większością dwóch trzecich wszystkich głosów.

O ile nie postanowiono inaczej, wszystkie inne decyzje rady zarządzającej podejmowane są zwykłą większością wszystkich głosów.

Decyzje podejmowane większością głosów są ważne pod warunkiem, że większość taka obejmuje głosy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej.

6. Na wniosek Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej rada zarządzająca wybiera ze swego składu przewodniczącego. Kadencja przewodniczącego trwa dwa lata, z możliwością jednokrotnej reelekcji.

7. Posiedzenia rady zarządzającej zwoływane są przez przewodniczącego co najmniej dwa razy do roku. Posiedzenie rady zarządzającej może także zostać zwołane na wniosek zwykłej większości jej członków bądź na wniosek dyrektora lub Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. Posiedzenia odbywają się zwykle w siedzibie wspólnego przedsięwzięcia.

8. O ile w konkretnych przypadkach nie postanowiono inaczej, w posiedzeniach rady zarządzającej uczestniczą dyrektor wspólnego przedsięwzięcia oraz przewodniczący komitetu wykonawczego.

9. Rada zarządzająca większością dwóch trzecich wszystkich głosów przyjmuje swój regulamin wewnętrzny oraz zatwierdza regulamin wewnętrzny komitetu wykonawczego.

Artykuł 7

Komitet wykonawczy

1. Komitet wykonawczy pomaga radzie zarządzającej w przygotowywaniu decyzji i podejmuje wszelkie inne zadania zlecone mu przez radę zarządzającą.

2. W skład komitetu wykonawczego wchodzi trzynastu członków mianowanych przez radę zarządzającą spośród osób o uznanej pozycji i doświadczeniu zawodowym w zakresie zagadnień naukowych, technicznych i finansowych związanych z kompetencjami określonymi w niniejszym artykule. Jednego członka komitetu wykonawczego mianuje Europejska Wspólnota Energii Atomowej.

3. W szczególności komitet wykonawczy:

49. zatwierdza przyznawanie kontraktów zgodnie z regulaminem finansowym;

50. przedstawia radzie zarządzającej uwagi i zalecenia dotyczące przygotowanych przez dyrektora propozycji planu realizacji projektu, programów prac, preliminarza zasobów, rocznego budżetu i sprawozdań rocznych;

51. w uzasadnionych przypadkach przedstawia radzie zarządzającej decyzje w sprawie przyznania kontraktów bądź wszelkie inne powierzone mu decyzje.

4. Każdy członek komitetu wykonawczego posiada jeden głos.

5. O ile nie postanowiono inaczej, decyzje komitetu wykonawczego podejmowane są większością dziewięciu głosów, wśród których musi się znaleźć głos Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej.

6. Członkowie komitetu wykonawczego mianowani są na dwuletnią kadencję, z możliwością jednokrotnego przedłużenia. Co dwa lata wymieniana jest co najmniej połowa członków.

7. Po upływie kadencji członkowie komitetu wykonawczego sprawują swoją funkcję do czasu ich ponownego mianowania albo zastąpienia przez inne osoby. W przypadku rezygnacji członek komitetu sprawuje swoją funkcję do czasu mianowania innej osoby na jego miejsce.

8. Przewodniczący komitetu wykonawczego mianowany jest przez radę zarządzającą na dwuletnią kadencję, z możliwością jednokrotnego przedłużenia.

9. Posiedzenia komitetu wykonawczego zwoływane są przez przewodniczącego co najmniej sześć razy do roku. Posiedzenie komitetu wykonawczego może także zostać zwołane na wniosek co najmniej trzech spośród jego członków bądź na wniosek dyrektora lub Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. Posiedzenia odbywają się zwykle w siedzibie wspólnego przedsięwzięcia.

10. Przewodniczący komitetu wykonawczego uczestniczy w posiedzeniach rady zarządzającej, chyba że postanowi ona inaczej.

11. Komitet wykonawczy przyjmuje swój regulamin wewnętrzny, który podlega uprzedniemu zatwierdzeniu przez radę zarządzającą.

Artykuł 8

Dyrektor

1. Dyrektor pełni obowiązki naczelnego członka zarządu, odpowiadając za bieżące zarządzanie wspólnym przedsięwzięciem i będąc jego prawnym przedstawicielem.

2. Dyrektor mianowany jest przez radę zarządzającą na wniosek Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, na pięcioletnią kadencję. Po dokonaniu oceny dyrektora przez Europejską Wspólnotę Energii Atomowej i na jej wniosek rada zarządzająca może jednokrotnie przedłużyć kadencję dyrektora na kolejny okres nie przekraczający pięciu lat.

3. Dyrektor podlega zasadom i przepisom mającym zastosowanie do urzędników i innych pracowników Wspólnot Europejskich, chyba że niniejszy statut stanowi inaczej.

4. Dyrektor wykonuje programy prac i kieruje realizacją działań, o których mowa w art. 3. Dyrektor dostarcza radzie zarządzającej, komitetowi wykonawczemu, naukowym radom programowym i ich organom pomocniczym wszelkich informacji niezbędnych do sprawowania przez nie powierzonych funkcji.

W szczególności dyrektor:

52. organizuje, kieruje i nadzoruje personel oraz sprawuje wobec niego uprawnienia, o których mowa w art. 10 ust. 3;

53. definiuje podstawową strukturę organizacyjną wspólnego przedsięwzięcia i przedstawia ją radzie zarządzającej do zatwierdzenia;

54. przygotowuje i regularnie aktualizuje plan realizacji projektu i programy prac wspólnego przedsięwzięcia oraz plan polityki kadrowej;

55. zgodnie z umową ITER oraz z umową z Japonią w sprawie szerszego podejścia opracowuje regulacje wykonawcze dotyczące udostępniania zasobów ludzkich na rzecz organizacji ITER oraz na potrzeby działań w ramach szerszego podejścia;

56. zgodnie z regulaminem finansowym wspólnego przedsięwzięcia przygotowuje dla niego preliminarz zasobów i projekt rocznego budżetu, w tym plan etatów;

57. wykonuje budżet, prowadzi ewidencje i sporządza roczne sprawozdania finansowe zgodnie z regulaminem finansowym wspólnego przedsięwzięcia;

58. zapewnia właściwe zarządzanie finansami i wewnętrzne kontrole;

59. opracowuje regulacje w sprawie praw własności intelektualnej i polityki przemysłowej oraz w sprawie rozpowszechniania informacji;

60. sporządza roczne sprawozdanie z działalności wspólnego przedsięwzięcia przewidzianej w programach prac i preliminarzu zasobów;

61. przygotowuje wszelkie inne sprawozdania, na wniosek rady zarządzającej lub komitetu wykonawczego;

62. wspiera prace rady zarządzającej, komitetu wykonawczego i ewentualnych organów pomocniczych zapewniając ich sekretariat;

63. uczestniczy w posiedzeniach rady zarządzającej, chyba że postanowi ona inaczej, oraz uczestniczy w posiedzeniach komitetu wykonawczego;

64. zapewnia wspólnemu przedsięwzięciu dostęp do kompetencji naukowych i technicznych na potrzeby prowadzonych działań;

65. realizuje inne działania oraz w razie potrzeby przedstawia radzie zarządzającej inne propozycje w ramach realizacji celów wspólnego przedsięwzięcia.

Artykuł 9

Naukowe rady programowe

1. Członków naukowych rad programowych mianuje rada zarządzająca. Przewodniczący rady programowej wybierany jest spośród jej członków.

2. Naukowe rady programowe doradzają radzie zarządzającej i dyrektorowi w sprawach związanych z przyjęciem i wykonaniem planu realizacji projektu oraz programów prac.

Artykuł 10

Personel

1. Personel wspólnego przedsięwzięcia wspiera dyrektora w wykonywaniu przez niego obowiązków służbowych i normalnie powinien składać się z obywateli państw uczestniczących we wspólnym przedsięwzięciu.

2. Do personelu wspólnego przedsięwzięcia zastosowanie mają regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich, ustalone rozporządzeniem (EWG, Euratom, EWWiS) nr 259/68 [42], oraz zasady przyjęte wspólnie przez instytucje Wspólnoty Europejskiej dla celów stosowania regulaminu pracowniczego.

Rada zarządzająca w porozumieniu z Komisją przyjmie niezbędne przepisy wykonawcze, zgodnie z postanowieniami art. 110 regulaminu pracowniczego.

3. Wspólne przedsięwzięcie ma względem swoich pracowników uprawnienia organu powołującego.

4. Rada zarządzająca może przyjmować przepisy umożliwiające oddelegowywanie ekspertów krajowych z państw uczestniczących do wspólnego przedsięwzięcia.

Artykuł 11

Programy prac i preliminarz zasobów

Dyrektor co roku przygotowuje celem przedstawienia radzie zarządzającej plan realizacji projektu, preliminarz zasobów oraz szczegółowe roczne programy prac i budżety. Dla każdego z trzech obszarów działalności wspólnego przedsięwzięcia, określonych w art. 3, przygotowuje się jeden program prac.

Artykuł 12

Środki

1. Środki wspólnego przedsięwzięcia pochodzą z wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, rocznych składek i dobrowolnych wkładów wnoszonych przez pozostałych uczestników, wkładów państwa przyjmującego ITER oraz środków dodatkowych:

66. wkład Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej wnoszony jest poprzez wspólnotowe programy badawcze i szkoleniowe przyjmowane zgodnie z art. 7 traktatu;

67. roczne składki uczestników mają postać wpłat finansowych i wnoszone są zgodnie z załącznikiem II;

68. wkłady dobrowolne mogą mieć charakter pieniężny lub rzeczowy i nie są zaliczane na poczet składek rocznych;

69. wkłady państwa przyjmującego ITER;

70. środki dodatkowe mogą być pozyskiwane na warunkach zatwierdzonych przez radę zarządzającą.

2. Środki wspólnego przedsięwzięcia służą wyłącznie do realizacji jego celów określonych w art. 2. Wartość wkładów rzeczowych ustalana jest przez wspólne przedsięwzięcie. Z zastrzeżeniem art. 19, nie dokonuje się żadnych wypłat na rzecz uczestników wspólnego przedsięwzięcia poprzez rozdzielenie ewentualnej nadwyżki środków nad wydatkami.

Artykuł 13

Regulamin finansowy

1. Regulamin finansowy i przepisy wykonawcze do niego przyjmowane są przez radę zarządzającą.

2. Regulamin finansowy określa zasady regulujące ustanawianie i wykonywanie budżetu wspólnego przedsięwzięcia.

3. Regulamin finansowy musi być zgodny z zasadami ogólnymi określonymi w załączniku III.

Artykuł 14

Roczne sprawozdanie z działalności

Roczne sprawozdanie z działalności zawiera informacje na temat realizacji programów prac przez wspólne przedsięwzięcie. W szczególności sprawozdanie obejmuje działania prowadzone przez wspólne przedsięwzięcie oraz ocenę wyników w odniesieniu do ustalonych celów i terminarza, ryzyka związanego z realizowanymi działaniami, wykorzystania zasobów i ogólnego funkcjonowania wspólnego przedsięwzięcia. Roczne sprawozdanie z działalności przygotowywane jest przez dyrektora i zatwierdzane przez radę zarządzającą, a następnie przekazywane uczestnikom wspólnego przedsięwzięcia, Komisji, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej (dalej „Radzie”).

Artykuł 15

Roczne sprawozdanie finansowe i nadzór

1. W terminie dwóch miesięcy od zakończenia każdego roku finansowego tymczasowe sprawozdania są przedstawiane Komisji oraz Trybunałowi Obrachunkowemu Wspólnot Europejskich (dalej „Trybunałowi Obrachunkowemu”).

W terminie dwóch miesięcy od zakończenia każdego roku finansowego dyrektor przedstawia ostateczne sprawozdania Komisji, Radzie, Parlamentowi Europejskiemu i Trybunałowi Obrachunkowemu.

Do dnia 30 kwietnia roku n +2 Parlament Europejski, działając z zalecenia Rady, udziela dyrektorowi absolutorium w zakresie wykonania wkładu wspólnotowego do budżetu wspólnego przedsięwzięcia na rok n .

2. Powołany decyzją Komisji 1999/352/WE/EWWiS/Euratom[43] Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) posiada wobec wspólnego przedsięwzięcia i jego personelu takie same uprawnienia, jak wobec departamentów Komisji. Niezwłocznie po powołaniu wspólnego przedsięwzięcia przystąpi ono do porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 25 maja 1999 r. zawartego pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją, dotyczącego prowadzenia dochodzeń wewnętrznych przez OLAF[44]. Rada zarządzająca zatwierdzi to przystąpienie, przyjmując środki niezbędne dla ułatwienia prowadzenia dochodzeń wewnętrznych przez OLAF.

3. Wszystkie przyjmowane przez wspólne przedsięwzięcie decyzje i zawierane przez nie umowy muszą stanowić wyraźnie, że OLAF i Trybunał Obrachunkowy mogą przeprowadzać na miejscu badanie dokumentów wszystkich wykonawców i podwykonawców, którzy otrzymali środki wspólnotowe, w tym badanie dokumentów w siedzibie ostatecznego beneficjenta.

Artykuł 16

Przystąpienie

1. Wraz z przystąpieniem do Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej każde nowe państwo członkowskie Unii Europejskiej staje się uczestnikiem wspólnego przedsięwzięcia.

2. Każdy kraj trzeci, który zawrze z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej umowę o współpracy w dziedzinie kontrolowanej syntezy jądrowej, wiążącą prowadzone przez niego programy z odpowiednimi programami Euratom, oraz wyrazi wolę uczestnictwa we wspólnym przedsięwzięciu, staje się uczestnikiem wspólnego przedsięwzięcia.

Artykuł 17

Czas trwania

Wspólne przedsięwzięcie powołuje się na okres 35 lat.

Artykuł 18

Wsparcie ze strony państwa przyjmującego

Pomiędzy wspólnym przedsięwzięciem a państwem przyjmującym zostanie zawarta umowa dotycząca w szczególności zapewnienia siedziby i wsparcia.

Artykuł 19

Likwidacja

1. Wspólne przedsięwzięcie podlega likwidacji na zakończenie okresu, o którym mowa w art. 17, bądź w następstwie decyzji Rady.

2. Na potrzeby procedury likwidacji wspólnego przedsięwzięcia rada zarządzająca wyznacza jednego lub więcej likwidatorów, którzy stosują się do wydawanych przez nią poleceń.

3. Podczas likwidacji wspólne przedsięwzięcie zwróci państwu przyjmującemu wszelkie obiekty udostępnione przez nie w ramach wsparcia na podstawie umowy, o której mowa w art. 18.

4. Po rozdysponowaniu udostępnionych w ramach wsparcia obiektów w sposób określony w ust. 3, pozostały majątek zostanie wykorzystany na pokrycie zobowiązań wspólnego przedsięwzięcia oraz kosztów związanych z jego likwidacją. Ewentualna nadwyżka lub niedobór zostaną – odpowiednio – rozdzielone pomiędzy istniejących w czasie likwidacji uczestników wspólnego przedsięwzięcia lub przez nich pokryte, proporcjonalnie do sumy wkładów faktycznie wniesionych na rzecz wspólnego przedsięwzięcia.

Artykuł 20

Własność i cesja praw

1. Wszystkie środki oraz aktywa materialne i niematerialne oraz finansowe wytworzone lub nabyte przez wspólne przedsięwzięcie stanowią jego własność, chyba że Komisja i wspólne przedsięwzięcie uzgodnią inaczej.

2. Uczestnicy wspólnego przedsięwzięcia zaoferują przekazanie nieodpłatnie na jego rzecz każdego tytułu prawnego oraz wszelkich praw i obowiązków wynikających ze związanych z działalnością wspólnego przedsięwzięcia umów i zamówień zawartych bądź złożonych przed jego powołaniem.

3. Wspólne przedsięwzięcie może przejąć każdą umowę i każde zamówienie, o których mowa w ust. 2.

Artykuł 21

Zmiany

1. Bez uszczerbku dla art. 6 ust. 3 lit. a) każdy uczestnik wspólnego przedsięwzięcia może zwrócić się do rady zarządzającej z wnioskiem o zmianę niniejszego statutu.

2. Po zatwierdzeniu przez radę zarządzającą propozycja jest przedstawiana Komisji.

3. Komisja może zwrócić się do Rady z wnioskiem o zatwierdzenie proponowanych zmian zgodnie z art. 50 traktatu Euratom.

Artykuł 22

Rozstrzyganie sporów

1. Bez uszczerbku dla art. 154 traktatu, wszelkie spory pomiędzy uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia bądź pomiędzy jednym lub większą liczbą uczestników a wspólnym przedsięwzięciem, dotyczące interpretacji lub stosowania niniejszego statutu, które nie zostaną rozstrzygnięte w drodze mediacji rady zarządzającej, mogą na wniosek każdej ze stron sporu zostać skierowane do trybunału arbitrażowego.

2. Trybunał arbitrażowy powoływany jest do rozpatrzenia każdej sprawy oddzielnie. W skład trybunału wchodzi trzech członków mianowanych wspólnie przez strony sporu. Członkowie trybunału arbitrażowego wybierają ze swego grona przewodniczącego.

3. W przypadku, gdy strony sporu nie mianują członków trybunału arbitrażowego w terminie dwóch miesięcy od daty złożenia wniosku o wniesienie sporu przed trybunał arbitrażowy, lub gdy w terminie miesiąca od mianowania członkowie trybunału nie wybiorą przewodniczącego, członków lub przewodniczącego trybunału arbitrażowego mianuje prezes Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich na wniosek jednej ze stron sporu.

4. Trybunał arbitrażowy podejmuje decyzje większością głosów. Decyzja trybunału jest wiążąca i ostateczna.

ZAŁĄCZNIK I DO STATUTU WSPÓLNEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA PRAWA GŁOSU W RADZIE ZARZĄDZAJĄCEJ

Podział praw głosu uczestników rady zarządzającej przedstawia się następująco:

Euratom | 5 |

Austria | 2 |

Belgia | 2 |

Bułgaria | 1 |

Cypr | 1 |

Dania | 2 |

Estonia | 1 |

Finlandia | 2 |

Francja | 5 |

Grecja | 2 |

Hiszpania | 3 |

Irlandia | 2 |

Litwa | 1 |

Luksemburg | 1 |

Łotwa | 2 |

Malta | 1 |

Niderlandy | 2 |

Niemcy | 5 |

Polska | 3 |

Portugalia | 2 |

Republika Czeska | 2 |

Rumunia | 2 |

Słowacja | 2 |

Słowenia | 2 |

Szwajcaria | 2 |

Szwecja | 2 |

Węgry | 2 |

Włochy | 5 |

Zjednoczone Królestwo | 5 |

ZAŁĄCZNIK II DO STATUTU WSPÓLNEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA ROCZNE SKŁADKI UCZESTNIKÓW

1. Z wyjątkiem Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej wszyscy pozostali uczestnicy wnoszą roczne składki na rzecz wspólnego przedsięwzięcia.

2. Sumę rocznych składek za rok N oblicza się na podstawie rocznych środków potrzebnych na zarządzanie wspólnym przedsięwzięciem w danym roku, według decyzji rady zarządzającej.

3. Suma rocznych składek nie może przekraczać 10 % rocznych środków potrzebnych na zarządzanie wspólnym przedsięwzięciem, o których mowa w ust. 2.

4. O ile rada zarządzająca nie postanowi jednomyślnie inaczej, na roczną składkę każdego z uczestników wspólnego przedsięwzięcia składają się:

71. składka minimalna w wysokości 0,1 % sumy rocznych składek, określonej w ust. 2;

72. składka dodatkowa obliczana proporcjonalnie do wyrażonego w EUR udziału finansowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w nakładach poniesionych przez danego uczestnika w ramach wspólnotowego programu badań w dziedzinie syntezy jądrowej w roku N-2.

ZAŁĄCZNIK III DO STATUTU WSPÓLNEGO PRZEDSIĘWZIĘCIA REGULAMIN FINANSOWY: ZASADY OGÓLNE

1. Regulamin finansowy musi być zgodny z następującymi zasadami budżetowymi:

73. jednolitości i rzetelności budżetowej;

74. jednoroczności;

75. równowagi;

76. jednostki rozliczeniowej;

77. uniwersalności;

78. specyfikacji;

79. należytego zarządzania finansami;

80. przejrzystości.

2. Wspólne przedsięwzięcie wprowadzi standardy i mechanizmy kontroli wewnętrznej, w tym zasady obiegu środków finansowych oraz procedury operacji finansowych.

3. Wspólne przedsięwzięcie powoła wewnętrzną jednostkę kontrolną.

4. Niezależnie od zasady równowagi, o której mowa w ust. 1 lit. c), wspólne przedsięwzięcie będzie miało możliwość zaciągania pożyczek zgodnie z art. 4 statutu, po uzyskaniu akceptacji rady zarządzającej i na warunkach określonych w regulaminie finansowym.

5. W regulaminie finansowym określa się w szczególności:

81. rok finansowy, który rozpoczyna się pierwszego dnia stycznia, a kończy ostatniego dnia grudnia;

82. zasady i procedury dotyczące wieloletniego planu realizacji projektu i preliminarza zasobów, ich formatu i struktury, w tym środki i szacunki budżetowe na okres pięciu lat;

83. zasady i procedury dotyczące rocznych programów prac i preliminarza zasobów oraz ich formatu i struktury, w tym środki i szacunki budżetowe na okres dwóch lat;

84. zasady i procedury dotyczące przygotowywania i zatwierdzania rocznych budżetów oraz ich wykonania, w tym procedury dotyczące zobowiązań i płatności;

85. zasady odzyskiwania środków oraz zasady dotyczące odsetek od zasobów wnoszonych przez uczestników;

86. zasady i procedury dotyczące wewnętrznej kontroli finansowej, w tym delegowanych uprawnień związanych w szczególności z maksymalną wartością kontraktów, które dyrektor może przyznawać za zgodą komitetu wykonawczego lub bez niej;

87. zasady i procedury dotyczące metodyki kalkulacji i przekazywania wpłat wkładów przez uczestników wspólnego przedsięwzięcia;

88. zasady i procedury dotyczące zarządzania środkami, w tym procedury zakupu, sprzedaży i wyceny aktywów materialnych i niematerialnych;

89. zasady i procedury dotyczące prowadzenia i przedstawiania rachunkowości i ewidencji, jak również opracowywania i przedstawiania bilansu rocznego;

90. zasady i procedury dotyczące postępowania w przypadku konfliktu interesów oraz zgłaszania podejrzewanych nieprawidłowości i nadużyć finansowych.

6. Wspólne przedsięwzięcie prowadzić będzie rachunkowość memoriałową zgodnie z międzynarodowymi standardami rachunkowości i sprawozdawczości finansowej. Wpływy i wydatki będą oddzielnie zarządzane i rozliczane w rocznych sprawozdaniach finansowych, z uwzględnieniem wykonania budżetu w zakresie zobowiązań i płatności łącznie z kosztami administracyjnymi. Wspólne przedsięwzięcie nie będzie prowadzić indywidualnych rachunków uczestników, ale będzie rozliczać się z zebranych rocznych składek i podjętych działań.

7. Plan powołania wspólnego przedsięwzięcia zostanie przygotowany w porozumieniu z Komisją i zgodnie z art. 46 ust. 3 lit. b) rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.

8. Komisja, Rada i Parlament Europejski otrzymują informacje odnośnie szacunkowej wysokości dochodów i wydatków, rachunkowości operacyjnej oraz bilansu wspólnego przedsięwzięcia za każdy rok finansowy.

9. Wspólne przedsięwzięcie przyjmie przepisy i zasady tworzące system składania zamówień, zintegrowany i zgodny z systemem składania zamówień organizacji ITER oraz uwzględniający szczególne potrzeby operacyjne wspólnego przedsięwzięcia, wynikające między innymi ze zobowiązań międzynarodowych, i umożliwiający tym samym wspólnemu przedsięwzięciu sprawne i punktualne składanie zaplanowanych zamówień.

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

1. TYTUŁ WNIOSKU:

Decyzja Rady o utworzeniu wspólnego europejskiego przedsięwzięcia na rzecz realizacji projektu ITER i rozwoju energii syntezy jądrowej oraz przyznaniu mu określonych korzyści.

2. STRUKTURA ABM/ABB

BADANIA – Badania w dziedzinie energii syntezy jądrowej

3. PODSTAWA PRAWNA

Artykuły 45-51 traktatu Euratom

4. POZYCJE W BUDŻECIE

4.1. Pozycje w budżecie (pozycje operacyjne i powiązane pozycje pomocy technicznej i administracyjnej (dawniej pozycje B.A)), wraz z treścią:

08.1902 (wydatki operacyjne) oraz 08.010440 (wydatki administracyjne)

4.2. Czas trwania działania i wpływu finansowego:

35 lat od daty wejścia w życie decyzji Rady (2007-2041)

4.3. Informacje budżetowe (w razie potrzeby należy dodać rubryki):

Pozycja w budżecie | Rodzaj wydatków | Nowe | Wkład EFTA | Wkład krajów ubiegających się o członkostwo | Dział w perspektywie finansowej |

08.19.02 | Nieobowiąz-kowe | Zróżnico-wane[45] | TAK* | NIE | NIE | Nr [1a] |

08.01.04.40 | Nieobowiąz-kowe | Niezróżni-cowane[46] | TAK* | NIE | NIE | Nr [1a] |

* Budżet Euratom na badania naukowe

Wspólne przedsięwzięcie będzie zarządzać swoimi środkami na wydatki administracyjne zgodnie ze swoim regulaminem finansowym.

Procedura w zakresie udziału Wspólnoty zostanie ustalona w drodze umowy pomiędzy Komisją a wspólnym przedsięwzięciem.

- W ramach procedury wstępnego projektu budżetu (PDB) wspólne przedsięwzięcie co roku przedstawia Komisji wniosek w sprawie budżetu indykatywnego (N-1).

- Po przyjęciu rocznego budżetu wspólne przedsięwzięcie zwróci się do Komisji z formalnym wnioskiem o udostępnienie potrzebnych środków w roku N (na potrzeby administracyjne i operacyjne).

- Po zatwierdzeniu wniosku Komisja przydzieli wszystkie środki dla danej pozycji i będzie dokonywać wypłat na rzecz wspólnego przedsięwzięcia z tytułu kosztów operacyjnych i administracyjnych na podstawie uzasadnionych wniosków.

5. ZESTAWIENIE ZASOBÓW

5.1. Zasoby finansowe

Wszystkie przedstawione w niniejszym dokumencie dane mają charakter orientacyjny i uzależnione są od przyjęcia perspektyw finansowych, programów ramowych na rzecz badań naukowych oraz związanych z nimi programów szczegółowych. O ile nie wskazano inaczej, dane przedstawiono w wartościach bieżących [47]. Oczekiwane wkłady ze strony pozostałych uczestników wspólnego przedsięwzięcia uwzględniono w zamieszczonych poniżej tabelach dla celów informacyjnych.

5.1.1. ITER

Szacowane łączne środki finansowe na budowę, eksploatację i likwidację obiektu ITER przedstawiono w tabeli 1[48]. Szacowany wkład Wspólnoty finansowany ze środków siódmego programu ramowego Euratom (7PR)[49] oraz programu szczegółowego na lata 2007-2011 (7PS)[50] wynosi 986 mln EUR (przewidywana łączna kwota finansowania ze środków Wspólnoty wynosi 4926 mln EUR).

Dla fazy budowy obiektu ITER udział Wspólnoty wyniesie 36,4 %, a udział państwa przyjmującego – 9,1 % całkowitych kosztów budowy. Dla fazy eksploatacji i likwidacji obiektu ITER udział Wspólnoty wyniesie 27 %, a udział państwa przyjmującego – 7 % całkowitych kosztów eksploatacji i likwidacji obiektu. Wkładami Wspólnoty i państwa przyjmującego zarządzać będzie wspólne przedsięwzięcie.

Należy zwrócić uwagę, że największą część wkładu Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na rzecz ITER oraz technologii (IFMIF, szersze podejście) stanowią przewidziane do zamówienia i dostarczenia komponenty. Przedstawione w niniejszym dokumencie dane są zgodne z szacunkami wartości tych komponentów. Rzeczywiste koszty zakupu mogą być jednak inne ze względu na wysoce specjalistyczny charakter komponentów.

Tabela 1: ITER

KOSZTY OGÓŁEM | mln EUR | Udział Wspólnoty* | Udział państwa przyjm. ITER | Wkład Wspólnoty* | 7PR/7PS ‘07–‘11 |

I | BUDOWA ITER (10 LAT) 2007-2016 [51] |

a | 5 550 | Razem w wartościach stałych z roku 2005 | 36,4 % | 9,1 % | 2 018 |

b | 6 322 | Razem w wartościach bieżących | 36,4 % | 9,1 % | 2 299 | 986 |

II | EKSPLOATACJA ITER (20 LAT) 2017-2036 |

a | 266 | Rocznie w wartościach stałych z roku 2005 | 27 % | 7 % | 106 |

b | 5 314 | Razem w wartościach stałych z roku 2005 | 27 % | 7 % | 1 445 |

c | 8 187 | Razem w wartościach bieżących | 27 % | 7 % | 2 227 | 0 |

III | LIKWIDACJA ITER |

2017-2036 |

a | 574 | W wartościach stałych z roku 2005 | 27 % | 7 % | 156 |

b | 884 | Razem w wartościach bieżących | 27 % | 7 % | 240 | 0 |

IV | KOSZTY ZAKOŃCZENIA DZIAŁALNOŚCI ITER |

2037-2041 |

a | 304 | Razem w wartościach stałych z roku 2005 | 27 % | 7 % | 83 |

b | 585 | Razem w wartościach bieżących | 27 % | 7 % | 159 | 0 |

V = (I+II+III+IV) | ŁĄCZNE KOSZTY ITER 2007-2041 |

a | 11 741 | Razem w wartościach stałych z roku 2005 | 31,5 % | 3 702 |

b | 15 987 | Razem w wartościach bieżących | 30,8 % | 4 926 | 986 |

* Wkład Wspólnoty ze środków budżetu Euratom na badania naukowe.

Przedstawione dane mają charakter orientacyjny i uzależnione są od przyjęcia przez Euratom budżetów 7PR i 7PS oraz budżetów programów ramowych i programów szczegółowych w kolejnych latach.

5.1.2. Technologia (IFMIF, szersze podejście i inne)

Szacowane środki na technologię przedstawiono w tabeli 2. Szacowany łączny wkład Wspólnoty na rzecz wszystkich działań związanych z technologią wynosi 524 mln EUR w okresie 10 lat, z czego na lata 2007-2011 proponuje się łącznie 169 mln EUR.

Szacowany łączny wkład Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej na rzecz działań w ramach szerszego podejścia wynosi 382 mln EUR w okresie 10 lat. Przewiduje się, że uczestnicy wspólnego przedsięwzięcia będą wnosić „dobrowolne wkłady rzeczowe” na rzecz działań w ramach szerszego podejścia. W związku z tym podział ogólnego budżetu ma na tym etapie charakter jedynie orientacyjny i uzależniony będzie od faktycznej wielkości wkładów dobrowolnych.

Szacowany łączny wkład Wspólnoty na rzecz kosztów budowy instalacji IFMIF, przewidywanych na 1022 mln EUR, wynosi 408 mln EUR. Przewiduje się, że szacowany łączny koszt eksploatacji i likwidacji IFMIF wyniesie 1433 mln EUR w wartościach z roku 2005. Do czasu zakończenia negocjacji należy przyjąć, że Wspólnota pokryje 40 % kosztów[52].

Tabela 2: Technologia (IFMIF, szersze podejście i inne)

KOSZTY OGÓŁEM | mln EUR | Udział Wspólnoty* | Udział państwa przyjm. ITER | Wkład Wspólnoty* | 7PR/7PS‘07–‘11 |

IX = (VI+VII+VIII) | TECHNOLOGIA 2007-2016 |

a | 979 | W wartościach stałych z roku 2005 | 451 |

b | 1137 | W wartościach bieżących na przestrzeni 10 lat | 524 | 169 |

VI | W TYM NA REALIZACJĘ ITER W LATACH 2007-2016 |

a | 265 | W wartościach stałych z roku 2005 | 100 % | 265 |

b | 300 | W wartościach bieżących na przestrzeni 10 lat | 100 % | 300 | 142 |

VII | W TYM NA SZERSZE PODEJŚCIE I INNE DZIAŁANIA ZWIĄZANE Z TECHNOLOGIĄ |

2007-2016 |

a | 97 | IFMIF EVEDA (2007-2012) | PM | PM | PM |

b | 161 | NCT (JT-60 Tokamak) | PM | PM | PM |

c | 81 | IFERC Fusion Centre Rokkasho | PM | PM | PM |

d | 339 | Razem szersze podejście w wartościach stałych z roku 2005 (EUR) | PM | PM | PM |

e | 382 | Razem szersze podejście w wartościach bieżących na przestrzeni 10 lat | PM | PM | PM |

f | 60 | Inne działania związane z technologią w wartościach stałych z roku 2005 | 100 % | 60 |

g | 70 | Inne działania związane z technologią w wartościach bieżących | 100 % | 70 | 27 |

VIII | W TYM NA BUDOWĘ IFMIF |

2014-2016 (trzy lata) |

a | 316 | W wartościach stałych z roku 2005 | 40 % | 10 % | 126 |

b | 386 | W wartościach bieżących | 40 % | 10 % | 154 | 0 |

TECHNOLOGIA 2017-2041 |

X | BUDOWA IFMIF |

2017-2019 (trzy lata) |

a | 492 | W wartościach stałych z roku 2005 | 40 % | 10 % | 197 |

b | 636 | W wartościach bieżących | 40 % | 10 % | 254 | 0 |

XI | EKSPLOATACJA I LIKWIDACJA IFMIF |

2019 - 2041 |

a | 1433 | W wartościach stałych z roku 2005 | 40 % | 10 % | 573 |

b | 2346 | W wartościach bieżących | 40 % | 10 % | 945 | 0 |

* Wkład Wspólnoty ze środków budżetu Euratom na badania naukowe.

Przedstawione dane mają charakter orientacyjny i uzależnione są od przyjęcia przez Euratom budżetów 7PR i 7PS oraz budżetów programów ramowych i programów szczegółowych w kolejnych latach.

5.1.3. Koszty administracyjne wspólnego przedsięwzięcia

Szacowane wydatki administracyjne wspólnego przedsięwzięcia wynoszą 324 mln EUR w latach 2007-2016. Proponuje się pokrycie łącznie 135 mln EUR ze środków 7PR i 7PS Euratom. Środki te będą wykorzystywane i zarządzane wyłącznie przez wspólne przedsięwzięcie.

Tabela 3: Zapotrzebowanie na środki na administrację w związku z ITER i technologią na lata 2007-2016

XII | ADMINISTRACJA (mln EUR) | 7PR/7PS ‘07–‘11 |

A | 10 LAT W WARTOŚCIACH BIEŻĄCYCH | 324 | 135 |

XII/XIII | Administracja jako % wkładu Wspólnoty | 10,3 % | 10,5 % |

Przedstawione dane mają charakter orientacyjny i uzależnione są od przyjęcia przez Euratom budżetów 7PR i 7PS oraz budżetów programów ramowych i programów szczegółowych w kolejnych latach.

5.2. Sumaryczne zestawienie potrzebnych zasobów

Tabela 4: Zestawienie potrzebnych zasobów

XIII | SUMA WKŁADÓW WSPÓLNOTY W OKRESIE 10 LAT (2007-2016) (W WARTOŚCIACH BIEŻĄCYCH, W MLN EUR) | 3 147 |

z czego | Ib | ITER | 2 299 |

Administracja | 81 % | 264 |

IXb | TECHNOLOGIA | 524 |

Administracja | 19 % | 60 |

Łącznie administracja | 10,3 % | 324 |

WKŁAD WSPÓLNOTY W LATACH 11-35 (2017-2041) (W MLN EUR) | W wartościach stałych z roku 2005 | W wartościach bieżących |

XIV | RAZEM | 2 887 | 4 502 |

Vb – Ib | ITER | 1 684 | 2 626 |

Administracja | 81 % | 353 | 550 |

Xb + XIb | TECHNOLOGIA | 770 | 1 200 |

Administracja | 19 % | 80 | 125 |

Łącznie administracja | 15 % | 433 | 675 |

Przedstawione dane mają charakter orientacyjny i uzależnione są od przyjęcia przez Euratom budżetów 7PR i 7PS oraz budżetów programów ramowych i programów szczegółowych w kolejnych latach.

Tabela 5: Propozycje dotyczące 7PR/7PS i 8PR/8PS Euratom (2007-2001 i 2012-2016) oraz pozostałe saldo na lata 2017-2041

Wszystkie dane w wartościach bieżących (mln EUR), z uwzględnieniem przewidywalnych potrzeb w zakresie administracji |

Indykatywne zapotrzebowanie budżetowe w ramach 7PR i 7PS Euratom (2007-2011) |

ITER | LATA 1-5 | (2007-2011) | 1 096 |

Technologia | 194 |

XV | Razem | 1 290 |

Dodatkowo na lata 2012-2016 |

LATA 6-10 | (2012-2016) |

ITER | 1 467 |

Technologia | 390 |

XVI | Razem | 1 857 |

Dodatkowo na lata 2017-2041 |

LATA 11-37 | (2016-2041) |

ITER | 3 176 |

Technologia | 1 325 |

XVII | Razem | 4 502 |

Przedstawione dane mają charakter orientacyjny i uzależnione są od przyjęcia przez Euratom budżetów 7PR i 7PS oraz budżetów programów ramowych i programów szczegółowych w kolejnych latach.

Zestawienie środków na zobowiązania (CA) i środków na płatności (PA)

Sekcja nr | mln EUR | 2012-2016 |

Rodzaj wydatków | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | Razem 2007-2016 |

Wydatki operacyjne[53] |

Środki na zobowiązania (CA) | 8.1 | a | 92,8 | 164,8 | 279,1 | 297,7 | 320,6 | 1 668,2 | 2 823,2 |

Środki na płatności (PA) | b | 46,4 | 64,4 | 134,2 | 185,4 | 265,6 | 1 392,1 | 2 088,0 |

Wydatki administracyjne w ramach kwoty referencyjnej[54] |

Pomoc techniczna i administracyjna (NDA) | 8.2.4 | c | 15,3 | 27,5 | 28,9 | 30,9 | 32,6 | 188,8 | 324,0 |

KWOTA REFERENCYJNA OGÓŁEM |

Środki na zobowiązania | a+c | 108,1 | 192,3 | 308,0 | 328,6 | 353,2 | 1 857,1 | 3 147,3 |

Środki na płatności | b+c | 61,7 | 91,9 | 163,1 | 216,3 | 298,1 | 1 580,9 | 2 412,1 |

Wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej[55] Nie dotyczy / tylko ŚRODKI EURATOM NA BADANIA NAUKOWE |

Indykatywne koszty finansowe interwencji ogółem |

Środki na zobowiązania | 108,1 | 192,3 | 308,0 | 328,6 | 353,2 | 1 857,1 | 3 147,3 |

Środki na płatności | 61,7 | 91,9 | 163,1 | 216,3 | 298,1 | 1 580,9 | 2 412,1 |

Przedstawione dane mają charakter orientacyjny i uzależnione są od przyjęcia przez Euratom budżetów 7PR i 7PS oraz budżetów programów ramowych i programów szczegółowych w kolejnych latach.

5.2.1. Zgodność z programowaniem finansowym

( Wniosek jest zgodny z istniejącym programowaniem finansowym (pod warunkiem przyjęcia przez Euratom budżetów 7PR i 7PS).

( Wniosek wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu w perspektywie finansowej.

( Wniosek może wymagać zastosowania postanowień porozumienia międzyinstytucjonalnego[56] (tzn. instrumentu elastyczności lub zmiany perspektywy finansowej).

Wniosek będzie finansowany w ramach programów ramowych na rzecz badań naukowych, w sprawie których wnioski zostały zawarte w perspektywach finansowych Komisji na lata 2007-2013[57]. Ze względu na czas trwania działania będącego przedmiotem wniosku konieczne będzie uzyskanie środków finansowych z kolejnych programów ramowych.

5.2.2. Wpływ finansowy na dochody

( Wniosek nie ma wpływu finansowego na dochody.

( Wniosek ma następujący wpływ finansowy na dochody:

5.3. Zasoby ludzkie w przeliczeniu na pełne etaty (w tym urzędnicy, pracownicy zatrudnieni na czas określony i personel zewnętrzny) – szczegółowe informacje w pkt 8.2.1.

Wymagania na dany rok | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 - 2016 |

Zasoby ludzkie ogółem | 175 | 205 | 216 | 228 | 238 | 238* |

* Średniorocznie

6. OPIS I CELE

6.1. Potrzeby, które mają zostać zaspokojone w perspektywie krótko- lub długoterminowej

W swojej decyzji z dnia 29 października 2002 r. Rada uznała, że: „ w chwili podjęcia decyzji o rozpoczęciu projektu (ITER), wymagane będą […] zmiany organizacyjne, w szczególności w celu skierowania wspólnego europejskiego wkładu do ITER ” [58]. Celem skutecznej realizacji międzynarodowych zobowiązań Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej wobec organizacji ITER wspólne przedsięwzięcie powołuje się na okres 35 lat.

6.2. Wartość dodana z tytułu zaangażowania Wspólnoty i spójność wniosku z innymi instrumentami finansowymi oraz możliwa synergia.

Wobec skali i zakresu zobowiązań międzynarodowych, które musi wypełnić Euratom, w szczególności wobec konieczności zakupu najnowocześniejszych komponentów oraz bezpośredniego wspierania związanych z tym prac badawczo-rozwojowych, konieczne jest utworzenie podmiotu posiadającego odrębną osobowość prawną, który będzie mógł elastycznie działać i szybko reagować, w warunkach zbliżonych do komercyjnych.

6.3. Cele, spodziewane wyniki oraz wskaźniki związane z wnioskiem w kontekście ABM (zarządzania opartego na zadaniach).

Badania w dziedzinie energii syntezy jądrowej: Rozwój podstaw wiedzy na potrzeby projektu ITER i jego realizacja jako głównego etapu budowy prototypowych reaktorów dla bezpiecznych, przyjaznych dla środowiska i ekonomicznie opłacalnych elektrowni korzystających z odnawialnych źródeł energii. Zostaną opracowane wskaźniki ilościowe i jakościowe służące do określenia postępów na etapie europejskich zamówień komponentów na potrzeby budowy obiektu ITER oraz na etapach późniejszych.

6.4. Metoda realizacji (indykatywna)

Należy wskazać wybraną metodę/wybrane metody[59] realizacji działania.

( Zarządzanie scentralizowane

( bezpośrednio przez Komisję

( pośrednio przez:

( agencje wykonawcze

( krajowe organy sektora publicznego/organy pełniące misję służby publicznej

( Zarządzanie dzielone lub zdecentralizowane

( z państwami członkowskimi

( z państwami trzecimi

( Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi (należy wyszczególnić)

W swoich wnioskach dotyczących siódmego programu ramowego oraz związanego z nim programu szczegółowego Komisja zaproponowała powołanie osoby prawnej w formie wspólnego przedsięwzięcia na mocy art. 45-51 traktatu Euratom. Uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia będą państwa członkowskie, które będą reprezentowane w jego radzie zarządzającej oraz będą przekazywać środki na jego działalność. Wspólne przedsięwzięcie, którego Europejska Wspólnota Energii Atomowej jest uczestnikiem, reprezentowanym w radzie zarządzającej przez Komisję i posiadającym prawo weta, będzie zarządzać realizacją planu prac.

7. MONITOROWANIE I OCENA

7.1. System monitorowania

Wspólne przedsięwzięcie wprowadzi standardy kontroli wewnętrznej zgodnie z zasadami stosowanymi przez Komisję Europejską. Powołana zostanie wewnętrzna jednostka kontrolna podlegająca dyrektorowi. Obecność Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej z prawem weta w radzie zarządzającej wspólnego przedsięwzięcia zagwarantuje przestrzeganie odpowiednich zasad monitorowania i podejmowanie działań w razie potrzeby.

Monitorowanie zarządzania realizacją zapewnione będzie również w sposób ciągły przez wyższą kadrę kierowniczą Komisji, przy zastosowaniu rocznych punktów kontrolnych i wspólnego zbioru wskaźników sprawności zarządzania. Na potrzeby tego procesu przydzielone zostaną odpowiednie zasoby. Coroczne wyniki tego zadania będą przekazywane do wiadomości wyższej kadry kierowniczej oraz wykorzystywane w ocenie wieloletniej.

7.2. Ocena

7.2.1. Ocena ex-ante

Zgodnie z wymaganiami Komisji przeprowadzono ocenę ex-ante siódmego programu ramowego, w ramach którego powołane zostanie wspólne przedsięwzięcie[60]. Ponadto Komisja przeprowadziła szerokie konsultacje z wszystkimi zainteresowanymi stronami, w szczególności z CCE-FU[61].

7.2.2. Działania podjęte w wyniku oceny pośredniej/ex-post (wnioski wyciągnięte z podobnych doświadczeń w przeszłości)

Przygotowując niniejsze propozycje Komisja wzięła pod uwagę doświadczenia uzyskane podczas tworzenia i likwidacji wspólnego przedsięwzięcia Joint European Torus (JET), które zostało powołane na mocy traktatu Euratom i przypuszczalnie stanowi najbardziej udany eksperyment w dziedzinie syntezy jądrowej na świecie.

7.2.3. Warunki i częstotliwość przyszłych ocen.

Roczne sprawozdanie z działalności zawierać będzie przedstawienie realizacji programu prac przez wspólne przedsiębiorstwo oraz ocenę wyników w odniesieniu do ustalonych celów i terminarza, ryzyka związanego z realizowanymi działaniami, wykorzystania zasobów i ogólnego funkcjonowania wspólnego przedsięwzięcia.

Pod koniec fazy budowy obiektu ITER (w perspektywie 8-10 lat) dokonana zostanie ocena realizacji postawionych celów przez wspólne przedsięwzięcie. Metody oceny mogą obejmować: zespoły ekspertów; analizy na podstawie próby, studia przypadku i badania ankietowe; studia obserwacyjne; analizy kosztów i korzyści lub kontynuacyjne analizy skutków makroekonomicznych.

8. ŚRODKI ZWALCZANIA NADUżYć FINANSOWYCH

Podjęte zostaną odpowiednie środki w celu zapobieżenia nieprawidłowościom i nadużyciom oraz niezbędne kroki w celu odzyskania środków utraconych, niewłaściwie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych, zgodnie z rozporządzeniami (WE, Euratom) nr 2988/95 i 2185/96 oraz rozporządzeniem (WE) nr 1073/1999.

9. SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE ZASOBÓW

9.1. Cele wniosku z uwzględnieniem ich kosztu finansowego

Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

(Należy wskazać cele, działania i realizacje) | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012-2016 | RAZEM 2007-2016 |

2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 – 2016* |

Pracownicy finansowani w ramach art. XX 01 05 Personel kontraktowy | 30 | 60 | 70 | 75 | 85 | 85 |

Inni pracownicy[62] finansowani w ramach art. XX 01 04/05 | AD w tym stanowiska na czas określony | 105 54 | 105 54 | 106 56 | 113 62 | 113 62 | 113 62 |

AST w tym stanowiska na czas określony | 40 31 | 40 31 | 40 31 | 40 31 | 40 31 | 40 31 |

OGÓŁEM | 175 | 205 | 216 | 228 | 238 | 238 |

* Średnioroczna liczba pracowników w okresie pięciu lat.

9.2.2. Źródła zasobów ludzkich (stosunek pracy)

Plan powołania wspólnego przedsięwzięcia zostanie przygotowany w porozumieniu z Komisją i zgodnie z art. 46 ust. 3 lit. b) rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.

( Stanowiska obecnie przypisane do zarządzania programem, które zostaną utrzymane lub przekształcone

( Stanowiska wstępnie przyznane w ramach rocznej strategii politycznej/wstępnego projektu budżetu (APS/PDB) na rok 2007: wystąpiono o 85 nowych stanowisk na czas określony na potrzeby 7PR.

( Stanowiska, o które zostanie złożony wniosek w ramach następnej procedury APS/PDB

( Przesunięcia w ramach istniejącej kadry kierowniczej (przesunięcia wewnętrzne): 60 przesunięć na stanowiskach stałych.

( Stanowiska wymagane na rok n, które nie zostały przewidziane w APS/PDB w danym roku

Kalkulacja

Dla urzędników i pracowników zatrudnionych na czas określony założono koszt jednego stanowiska w wysokości 114 000 EUR (zgodnie z propozycjami 7PR w wartościach z roku 2007), powiększanego o 5 % rocznie z tytułu inflacji i awansów.

Koszt zatrudnienia jednego pracownika kontraktowego wynosi 74 000 EUR rocznie (zgodnie z propozycjami 7PR w wartościach z roku 2007), na warunkach jak wyżej.

Koszt zatrudnienia jednego pracownika w Japonii w ramach szerszego podejścia wynosi 212 000 EUR.

[1] Konkluzje 2547. Rady ds. Konkurencyjności z 26-27 listopada 2003 r., 15397/03.

[2] Konkluzje 2624. Rady ds. Konkurencyjności z 25-26 listopada 2004 r., 14687/04.

[3] Euratom, Chińska Republika Ludowa, Korea, Indie, Japonia, Federacja Rosyjska i Stany Zjednoczone.

[4] COM (2006)240

[5] Dz.U. L 294 z 29.10.2002, str. 74.

[6] COM(2003) 215

[7] COM(2006) 364

[8] COM(2005) 445

[9] Technical Basis for the ITER-FEAT Outline Design 2001 [ Podstawy techniczne dla projektu ogólnego ITER-FEAT 2001 ], ITER EDA Documentation Series No. 19 (Wiedeń: IAEA)

[10] EU Domestic Assessment of the ITER-FEAT Final Design Report [ Wewnętrzna unijna ocena sprawozdania na temat projektu końcowego ITER-FEAT ], maj 2001.

[11] Technical Basis for the ITER-EDA Outline Design 2001 [ Podstawy techniczne dla projektu ogólnego ITER-FEAT 2001 ], ITER EDA Documentation Series No. 21, IAEA, Wiedeń, 2001.

[12] Konkluzje 2605. Rady ds. Konkurencyjności z 24 września 2004 r., 12487/04.

[13] Konkluzje 2624. Rady ds. Konkurencyjności z 25-26 listopada 2004 r., 14687/04.

[14] Komitet Konsultacyjny Szczegółowego Programu Badań i Szkoleń EURATOM w dziedzinie energii jądrowej (syntezy) ( Consultative Committee for the Euratom Specific Research and Training Programme in the Field of Nuclear Energy (Fusion) ).

[15] „Stowarzyszenia” oznaczają umowy prawne (umowy stowarzyszeniowe) o realizacji części programu badań w dziedzinie energii syntezy jądrowej, zawarte pomiędzy Europejską Wspólnotą Energii Atomowej a laboratoriami w państwach członkowskich i stowarzyszonych.

[16] COM(2003) 215

[17] Sprawozdanie grupy roboczej ad-hoc ds. ELE/EFEDO dla CCE-FU, EUR (05) CCE-FU 30/3.1.

[18] SEC(2005) 430, a także http://www.cordis.lu/fp7/debate.htm.

[19] EUR 20229 „Fusion energy – Moving forward” [ Energia syntezy jądrowej: co dalej? ], 2003.

[20] Europejskie porozumienie na rzecz rozwoju syntezy jądrowej ( E uropean F usion D evelopment A greement) (kontrakt ERB-5035-CT-99-0001 ostatnio zmieniony przez FU36-CT-2004-00123).

[21] Dz.U. C […] z […], str.[…].

[22] Dz.U. L 151 z 7.6.1978, str. 10.

[23] Dz.U. L 102 z 24.4.1988, str. 31.

[24] Dz.U. L 244 z 26.8.1992.

[25] Dz.U. L 335 z 19.12.1998, str. 62.

[26] Dz.U. L 114 z 5.5.1994, str. 25.

[27] Technical Basis for the ITER-FEAT Outline Design 2001 [ Podstawy techniczne dla projektu ogólnego ITER-FEAT 2001 ], ITER EDA Documentation Series No 19 (Wiedeń: IAEA).

[28] Dz.U. C […] z […], str.[…].

[29] Dz.U. C […] z […], str.[…].

[30] Wnioski ze spotkania ekspertów ds. przyspieszonego programu rozwoju syntezy jądrowej, które miało miejsce w dniu 27 listopada 2001 r.

[31] Konkluzje 2547. Rady ds. Konkurencyjności z 26-27 listopada 2003 r., 15397/03.

[32] Dz.U. L 145 z 13.6.1977, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2001/115/WE (Dz.U. L 15 z 17.1.2002, str. 24).

[33] Dz.U. L 76 z 23.3.1992, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2000/47/WE (Dz.U. L 193 z 29.7.2000, str. 73).

[34] Dz.U. L 134 z 30.4.2004, str. 1.

[35] Dz.U. L 134 z 30.4.2004, str. 114.

[36] Dz.U. L 357 z 31.12.2002, str. 72.

[37] COM(2006) 364

[38] COM(2005) 445

[39] Dz.U. L 56 z 4.3.1968, str. 1, zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 723/2004 (Dz.U. L 124 z 27.4.2004).

[40] Dz.U. L 152 z 13.7.1967, str. 13, zmieniony traktatem z Amsterdamu i traktatem z Nicei.

[41] O ile nie wskazano inaczej, wszystkie przedstawione dane wyrażono w wartościach bieżących, a ich realizacja uzależniona jest od przyjęcia odpowiednich budżetów na wspólnotowe programy badawcze i szkoleniowe zgodnie z art. 7 traktatu.

[42] Dz.U. L 56 z 4.3.1968, str. 1, zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 723/2004 z dnia 22 marca 2004 r. (Dz.U. L 124 z 27.4.2004) oraz ostatnio zmienione sprostowaniem (Dz.U. L 51 z 24.2.2005, str. 28).

[43] Dz.U. L 136 z 31.5.1999, str. 1.

[44] Dz.U. L 136 z 31.5.1999, str. 15.

[45] Środki zróżnicowane

[46] Środki niezróżnicowane zwane dalej NDA

[47] Indeksowanych na poziomie 2 % rocznie.

[48] Na podstawie sprawozdania na temat projektu końcowego ITER (ITER / EDA Documentation Series No. 24, IAEA, Wiedeń 2002 – rozdział 7), COM(2003) 215 wersja ostateczna, SEC(2002) 276 z dnia 7 marca 2002 r. z późniejszymi zmianami w wyniku negocjacji.

[49] COM(2006) 364

[50] COM(2005) 445

[51] W tym ustalenia dotyczące podziału kosztów między Strony przedstawionego w uzgodnionym dokumencie „Cost Sharing for all Phases of the ITER Project”.

[52] Kosztorysy budowy IFMIF i EVEDA zostały przygotowane przez międzynarodowy zespół ds. IFMIF w grudniu 2003 r. (25 grudnia 2003 r.).

[53] Wydatki niewchodzące w zakres rozdziału xx 01 w tytule xx.

[54] Wydatki w ramach art. xx 01 04 w tytule xx.

[55] Wydatki w ramach rozdziału xx 01 z wyłączeniem artykułu xx 01 04 lub xx 01 05.

[56] Patrz pkt 19 i 24 porozumienia międzyinstytucjonalnego.

[57] COM(2004) 101

[58] Dz.U. L 294 z 29.10.2002, str. 74.

[59] W przypadku wskazania więcej niż jednej metody, należy podać dodatkowe informacje w części „Uwagi” w niniejszym punkcie.

[60] SEC(2005) 430

[61] Komitet Konsultacyjny Szczegółowego Programu Badań i Szkoleń EURATOM w dziedzinie energii jądrowej (syntezy) ( Consultative Committee for the Euratom Specific Research and Training Programme in the Field of Nuclear Energy (Fusion) ).

[62] Koszty te są uwzględnione w kwocie referencyjnej.