P8_TA(2018)0429

Dobrostan zwierząt, stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych i wpływ przemysłowego chowu brojlerów na środowisko

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 25 października 2018 r. w sprawie dobrostanu zwierząt, stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych i wpływu przemysłowego chowu brojlerów na środowisko (2018/2858(RSP))

(2020/C 345/06)

Parlament Europejski,

— uwzględniając dyrektywę Rady 2007/43/WE z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie ustanowienia minimalnych zasad dotyczących ochrony kurcząt utrzymywanych z przeznaczeniem na produkcję mięsa („dyrektywa w sprawie brojlerów”) (1),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie nowej strategii w zakresie dobrostanu zwierząt na lata 2016–2020 (2),

— uwzględniając przyjęty w 2017 r. Europejski plan działania „Jedno zdrowie” na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe,

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 19 stycznia 2012 r. w sprawie strategii Unii Europejskiej w zakresie ochrony i dobrostanu zwierząt na lata 2012–2015 (COM(2012)0006),

— uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 kwietnia 2018 r. w sprawie stosowania dyrektywy 2007/43/WE i jej wpływu na dobrostan kurcząt utrzymywanych z przeznaczeniem na produkcję mięsa oraz w sprawie opracowania wskaźników dobrostanu (COM(2018)0181),

— uwzględniając badanie Komisji z dnia 21 listopada 2017 r. dotyczące stosowania dyrektywy Rady 2007/43/WE i opracowania wskaźników dobrostanu,

— uwzględniając porozumienie (3) dotyczące rozporządzenia w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych osiągnięte w dniu 5 czerwca 2018 r.,

— uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (4),

— uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin (5),

— uwzględniając Europejską konwencję o ochronie zwierząt hodowlanych i gospodarskich oraz dyrektywę Rady 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. na ten sam temat (6),

— uwzględniając decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2017/302 z dnia 15 lutego 2017 r. ustanawiającą konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do intensywnego chowu drobiu lub świń zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (7).

— uwzględniając art. 128 ust. 5 i art. 123 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że UE jest głównym producentem brojlerów oraz że około 7 mld z nich poddaje się ubojowi w celu produkcji żywności; mając na uwadze, że unijny sektor drobiu, który prowadzi produkcję zgodnie z europejską zasadą „od pola do stołu”, zatrudnia ponad ćwierć miliona osób i obejmuje 23 000 dużych gospodarstw zajmujących się chowem brojlerów;

B. mając na uwadze, że w dyrektywie 2007/43/WE (dyrektywa w sprawie brojlerów) ustanawia się minimalne normy ochrony kurcząt utrzymywanych w celu produkcji mięsa; mając na uwadze, że ważne jest, aby Komisja, państwa członkowskie i producenci przestrzegali tych zasad i prowadzili regularne inspekcje w tej dziedzinie;

C. mając na uwadze, że w badaniu Komisji z dnia 21 listopada 2017 r. dotyczącym stosowania dyrektywy Rady 2007/43/WE stwierdzono, że 34 % brojlerów utrzymuje się w przy zagęszczeniu obsady wynoszącym 33 kg/m2 zgodnie z zasadą ogólną, 40 % przy zagęszczeniu obsady 34–39 kg/m2 oraz 26 % przy wyższym zagęszczeniu obsady (do 42 kg/m2) dozwolonym w dyrektywie;

D. mając na uwadze, że egzekwowanie dyrektywy w sprawie brojlerów nie jest jednolite, a z najnowszego sprawozdania Komisji z jej wdrożenia wynika, iż jej egzekwowanie w państwach członkowskich jest w najlepszym przypadku niespójne;

E. mając na uwadze, że nadużywanie przeciwdrobnoustrojowych weterynaryjnych produktów leczniczych, zwłaszcza jako stymulatorów wzrostu oraz w celach metafilaktyki i profilaktyki, jest jednym z głównych czynników wpływających na rozwój bakterii opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe na świecie; mając na uwadze, że niski poziom dobrostanu wynikający z wysokiego zagęszczenia obsady lub stresu termicznego może wywołać niedobory odporności u brojlerów i zwiększyć ich podatność na choroby;

F. mając na uwadze, że z doniesień Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) wynika, iż występowanie na fermach brojlerów i w ich mięsie opornych na wiele leków szczepów bakterii powodujących choroby odzwierzęce Campylobacter spp. i Salmonella spp. stanowi coraz większe zagrożenie dla zdrowia publicznego;

G. mając na uwadze, że należy zaktualizować zasady dotyczące dobrostanu zwierząt w oparciu o nowe ustalenia naukowe oraz uwzględnić w nich długoterminową konkurencyjność sektora hodowli zwierząt gospodarskich; mając na uwadze, że wykorzystanie systemów hodowli zapewniających wyższy poziom dobrostanu może docelowo przyczynić się do poprawy zdrowia zwierząt i ich dobrostanu, co z kolei zaowocuje ograniczeniem potrzeby stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych, a jednocześnie zapewni wysoką jakość produktu;

H. mając na uwadze, że w opinii naukowej EFSA z 2010 r. w sprawie wpływu parametrów genetycznych na dobrostan oraz odporność na stres brojlerów wykorzystywanych w celach komercyjnych dowiedziono, że selekcja genetyczna w oparciu o wskaźniki wzrostu brojlerów może zagrozić zdrowiu i dobrostanowi tych zwierząt;

I. mając na uwadze, że obywatele Unii przywiązują dużą wagę do dobrostanu zwierząt i pragną podejmować bardziej świadome decyzje jako konsumenci;

J. mając na uwadze, że najnowsze badanie Eurobarometru na temat dobrostanu zwierząt wykazało, że ponad 50 % obywateli Unii, kupując produkty pochodzenia zwierzęcego, szuka informacji o metodzie ich produkcji i byłoby skłonnych zapłacić więcej za wyższy poziom dobrostanu zwierząt; mając na uwadze, ze ponad 80 % obywateli Unii chce większego dobrostanu zwierząt hodowanych w UE;

K. mając na uwadze, że 25 % mięsa z piersi drobiowych spożywanego w UE importuje się z państw trzecich, w których przepisy dotyczące dobrostanu zwierząt są mniej restrykcyjne; mając na uwadze, że większość przywożonego mięsa drobiowego wykorzystuje się w placówkach gastronomicznych lub w przetwórstwie spożywczym, w których informowanie o pochodzeniu mięsa i etykietowanie go nie jest obowiązkowe;

L. mając na uwadze, że Dyrekcja Generalna Komisji ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności przeprowadziła w Tajlandii, Brazylii i na Ukrainie, skąd pochodzi łącznie 90 % przywozu z państw trzecich, kontrole, które ujawniły istotne braki w procesie produkcyjnym i w przestrzeganiu przepisów UE; mając na uwadze, że rolnicy unijni oraz organizacje pozarządowe wyraziły zaniepokojenie wpływem na gospodarkę, społeczeństwo i środowisko przywozu mięsa kurcząt produkowanego przy niskim nakładzie kosztów oraz wprowadzającego w błąd etykietowania mięsa kurcząt przetwarzanego w Unii Europejskiej, ale pochodzącego z państw trzecich;

1. przyjmuje do wiadomości wyniki sprawozdania Komisji ze stosowania dyrektywy 2007/43/WE i jej wpływu na dobrostan kurcząt utrzymywanych z przeznaczeniem na produkcję mięsa, z którego wynika, że jednie dwie trzecie państw członkowskich prawidłowo wdrożyło dyrektywę; wyraża zaniepokojenie dowiedzioną w sprawozdaniu przewagą wysokiego zagęszczenia obsady kurcząt w wielu miejscach, wykraczającego poza ogólną zasadę 33 kg/m 2 ;

2. wyraża zaniepokojenie wzrostem liczby opornych na wiele leków odzwierzęcych czynników chorobotwórczych typowych dla hodowli brojlerów, takich jak Campylobacter spp. , Salmonella spp. i E. coli ;

3. uznaje wysiłki na rzecz dobrostanu brojlerów podejmowane przez rolników w różnych państwach członkowskich przy wdrażaniu dyrektywy w sprawie brojlerów, a w szczególności przez rolników uczestniczących w systemach dobrowolnych;

4. wzywa Komisję i państwa członkowskie, by w sposób zharmonizowany wdrażały i w pełni egzekwowały dyrektywę 2007/43/WE pod względem charakterystyki budynków i bezpieczeństwa z myślą o zapewnieniu realizacji celów dyrektywy;

5. podkreśla, że nieuczciwa konkurencja prowadzi do nierównych warunków działania, ponieważ przedsiębiorcy nieprzestrzegający przepisów oferują niższe ceny niż przedsiębiorcy przepisów tych przestrzegający;

6. wzywa Komisję do zapewnienia rzetelnych i wymiernych zharmonizowanych wskaźników dobrostanu zwierząt dla brojlerów i stad rodzicielskich, a także wytycznych dotyczących wzorcowych praktyk w wylęgarniach;

7. wzywa Komisję i państwa członkowskie do rozwiązania problemu pożarów w pomieszczeniach dla drobiu poprzez propagowanie wzorcowych praktyk; apeluje do państw członkowskich o podjęcie wszelkich niezbędnych środków, aby zapewnić odpowiednie i wystarczające szkolenia dla hodowców zgodnie z dyrektywą 2007/43/WE;

8. wzywa EFSA do wydania opinii w sprawie występowania opornych na środki przeciwdrobnoustrojowe bakterii Campylobacter spp. , Salmonella spp. i E. coli i czynników ryzyka zarażenia nimi mających potencjał odzwierzęcy;

9. z zadowoleniem przyjmuje porozumienie dotyczące rozporządzenia w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych osiągnięte w dniu 5 czerwca 2018 r.; wyraża zadowolenie w związku z przyjęciem przepisów ustanowionych w dążeniu do ograniczenia stosowania antybiotyków w celach metafilaktycznych i profilaktycznych; przypomina swoje stanowisko w sprawie środków zapobiegawczych oraz wspólną opinię naukową Europejskiej Agencji Leków (EMA) i EFSA ( 8 ) , w której: wzywa się do stosowania materiału hodowlanego, który jest zdrowszy i rośnie wolniej, zagęszczenia obsady, które nie podwyższa ryzyka choroby, hodowli w mniejszych grupach, izolacji zwierząt chorych (art. 10 rozporządzenia (UE) 2016/429) oraz wdrażania obowiązujących przepisów w zakresie dobrostanu zwierząt; wyraża się nadzieję, że rozporządzenie ułatwi prowadzenie potrzebnych działań dotyczących oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz pobudzi innowacje w dziedzinie weterynarii; uważa się, że europejski sektor drobiu i władze krajowe podejmują inicjatywy na rzecz ograniczenia stosowania antybiotyków poprzez modernizację ferm drobiu;

10. podkreśla, że lepsze techniki hodowli zwierząt przyczyniają się do lepszej jakości życia drobiu i ograniczają potrzebę stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych; przykładowe ulepszenia obejmują zapewnienie naturalnego światła, czystego powietrza i większej przestrzeni oraz obniżenie ilości amoniaku; przypomina Komisji o oświadczeniu zawartym w strategii w zakresie zdrowia zwierząt i o aktywnym promowaniu hasła „lepiej zapobiegać niż leczyć”;

11. podkreśla, że dobrostan zwierząt sam w sobie stanowi środek zapobiegawczy, przyczyniając się do zmniejszenia ryzyka występowania chorób u zwierząt, a tym samym do stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych w bardziej ograniczonym zakresie, a także zapewniając niejednokrotnie wyższe wyniki produkcji; zauważa, że niewłaściwe stosowanie środków przeciwdrobnoustrojowych może doprowadzić do pozbawienia ich skuteczności, co w konsekwencji może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi;

12. apeluje do Komisji, by prowadziła intensywniejsze badania dotyczące oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz położyła większy nacisk na wzorcowe praktyki, a także dołożyła starań, by państwa członkowskie skutecznie stosowały środki zapobiegawcze, takie jak nadzór nad chorobami i ich kontrola;

13. wzywa Komisję, by wspierała strategie polityczne zachęcające do korzystania z alternatywnych systemów hodowli brojlerów, a także do hodowli ras tradycyjnych lub ras, które zapewniają wyższy poziom dobrostanu tych ptaków;

14. wzywa Komisję, by opracowała plan działania mający na celu wspieranie konkurencyjnej i zrównoważonej produkcji i hodowli mięsa drobiowego, która zapewnią większy poziom dobrostanu brojlerów;

15. apeluje do Komisji, by wzmocniła przeprowadzane na granicach kontrole mięsa drobiowego przywożonego z państw trzecich, aby zagwarantować zgodność przywożonych produktów z przepisami UE dotyczącymi dobrostanu zwierząt, bezpieczeństwa żywności i ochrony środowiska;

16. podkreśla, że wzrósł przywóz mięsa kurcząt z krajów o mniej restrykcyjnych normach środowiskowych, społecznych, normach bezpieczeństwa żywności i dobrostanu zwierząt; wzywa Komisję do zapewnienia, że przywożone mięso kurcząt, produkty i wyroby mięsne będą produkowane zgodnie z obowiązującymi w Unii normami środowiskowymi, społecznymi, normami bezpieczeństwa żywności i dobrostanu zwierząt, aby zagwarantować producentom unijnym sprawiedliwe i równe warunki prowadzenia działalności;

17. apeluje do Komisji o zaproponowanie przepisów dotyczących obowiązkowego zamieszczania na etykietach informacji o pochodzeniu przywożonego mięsa znajdującego się w przetworzonych produktach dostępnych w UE w handlu detalicznym, cateringu i gastronomii, aby konsumenci mogli dokonywać świadomych wyborów;

18. wzywa Komisję, aby opracowała unijną metodę znakowania produkcji dla brojlerów, podobną do stosowanej już w UE metody znakowania jaj, aby poprawić przejrzystość i lepiej informować konsumentów o dobrostanie zwierząt w produkcji rolnej;

19. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji oraz państwom członkowskim.

(1) Dz.U. L 182 z 12.7.2007, s. 19.

(2) Dz.U. C 366 z 27.10.2017, s. 149.

(3) Teksty przyjęte, P8_TA(2018)0421.

(4) Dz.U. L 84 z 31.3.2016, s. 1.

(5) Dz.U. L 95 z 7.4.2017, s. 1.

(6) Dz.U. L 221 z 8.8.1998, s. 23.

(7) Dz.U. L 43 z 21.2.2017, s. 231.

(8) Komisja Produktów Leczniczych do Zastosowań Weterynaryjnych EMA (CVMP) i Zespół EFSA ds. Zagrożenia Biologicznego (BIOHAZ), 2016 r. EMA and EFSA Joint Scientific Opinion on measures to reduce the need to use antimicrobial agents in animal husbandry in the European Union, and the resulting impacts on food safety [Wspólna opinia naukowa EMA i EFSA na temat sposobów ograniczania potrzeby stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych w hodowli zwierząt w Unii Europejskiej oraz ich wpływ na bezpieczeństwo żywności].