CZAS NA DECYZJE W SPRAWIE UNIJNYCH RAM FINANSOWYCH NA LATA 2021–2027

1.Pora dotrzymać obietnic

Przywódcy państw członkowskich potwierdzili w czerwcu, że ich celem jest osiągnięcie porozumienia w sprawie przyszłych ram finansowych Unii przed końcem 2019 r. Od tego czasu uzyskano postępy w pracach prowadzonych pod przewodnictwem fińskiej prezydencji Rady. Pozwoliły one ustalić obszary, co do których istnieje zgoda, a także obszary wymagające znalezienia kompromisu, aby można było osiągnąć zrównoważone porozumienie, które będzie sprawiedliwe dla wszystkich.

Jeżeli do końca 2019 r. uda się wypracować porozumienie w sprawie przyszłych ram budżetowych, Unia odzyska poczucie kierunku i determinację. Unikniemy w ten sposób opóźnień i zatorów co najmniej na taką skalę jak te, które wystąpiły na początku obecnego okresu programowania i których skutki odczuły wszystkie państwa członkowskie w latach 2014 i 2015. Cel ten jest leży w zasięgu możliwości, ale do jego osiągnięcia konieczne jest silne przywództwo polityczne i determinacja, aby znaleźć rozwiązania leżące w ogólnym interesie europejskim.

Październikowe posiedzenie Rady Europejskiej będzie dla przywódców okazją do orientacyjnego wskazania kluczowych parametrów przyszłych ram, takich jak ogólna wielkość budżetu, równowaga między obszarami polityki, przyszłe finansowanie budżetu oraz warunki, od których uzależnione będzie otrzymanie finansowania. Zadaniem przywódców jest znalezienie rozwiązania zapewniającego sprawiedliwą równowagę, które będzie jednocześnie ambitne i realistyczne. Powinno ono w pełni uwzględniać stanowisko Parlamentu Europejskiego, który w dalszym ciągu broni ambitnego przyszłego budżetu.

Podczas tego ostatniego etapu Komisja będzie dalej przedstawiać argumenty za nowoczesnym, sprawnym i elastycznym budżetem, którego potrzebuje Unia. Instytucje powinny podjąć teraz współpracę, aby dać Unii budżet, który zagwarantuje jej powodzenie w przyszłej dekadzie. Do uruchomienia nowych programów pozostaje zaledwie 14 miesięcy, a wciąż pozostaje wiele do zrobienia. Przyszedł czas, aby dotrzymać obietnic.

2.Budżet na miarę zaplanowanych zadań

Ramy finansowe na lata 2021–2027 muszą zapewnić środki niezbędne do osiągnięcia postępów w realizacji pozytywnego programu uzgodnionego w Rzymie i Sybinie. Jest to wyjątkowa okazja, by przełożyć na konkretne działania priorytety określone w strategicznym programie Rady Europejskiej i w wytycznych politycznych nowo wybranej przewodniczącej Komisji Ursuli von der Leyen. Łączna wysokość przyszłych ram finansowych musi odpowiadać ambicjom Unii, a jednocześnie uwzględniać w sprawiedliwy sposób skutki budżetowe wystąpienia Zjednoczonego Królestwa.

Komisja zaproponowała, aby wysokość długoterminowego budżetu odpowiadała 1,114 % dochodu narodowego brutto UE-27. Niektóre strony opowiadają się za ograniczeniem wysokości budżetu do 1,00 %, a inne popierają apel Parlamentu Europejskiego o zwiększenie budżetu do maksymalnie 1,3 %. Na kwoty te należy patrzeć w szerszym kontekście. Wysokość obecnego długoterminowego budżetu UE dla 28 państw członkowskich odpowiada 1,03 % dochodu narodowego brutto UE-28, z uwzględnieniem Europejskiego Funduszu Rozwoju. Po odjęciu wydatków przypadających na Zjednoczone Królestwo kwota ta odpowiada 1,16 % dochodu narodowego brutto UE-27. Jest to właściwy punkt odniesienia.

Wielkość budżetu UE jako odsetek unijnego dochodu narodowego brutto (DNB)

Poziom proponowany przez Komisję oznacza już redukcję w porównaniu z obecnymi ramami finansowymi. Uwzględnia on potrzebę realistycznej korekty w związku z wystąpieniem jednego z głównych płatników netto do budżetu UE, ale zwiększa jednocześnie środki niezbędne do finansowania nowych i pojawiających się priorytetów.

Długoterminowy budżet w tej wysokości nie pociągnie za sobą dużego i niezrównoważonego wzrostu wkładów państw członkowskich. To, że krajowe wkłady wzrosną do 2027 r. o około jedną trzecią w porównaniu z 2020 r., jest związane głównie z inflacją i realnym wzrostem. Czynniki te spowodują zbliżony wzrost budżetów krajowych w tym samym okresie. Pozostała różnica wynika z wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE, a także z większych inwestycji we wspólne priorytety, takie jak badania, cyfryzacja, klimat, migracja, bezpieczeństwo i obrona oraz działania zewnętrzne Unii.

Większe cięcia budżetowe uniemożliwią Unii osiągnięcie jej priorytetów i będą miały natychmiastowy wpływ na poziom wsparcia UE otrzymywanego przez regiony, a także przez europejskich rolników, studentów i naukowców. Spowoduje to poważne luki we wdrażaniu programu strategicznego uzgodnionego przez Radę Europejską w czerwcu 2019 r.

Rada Europejska powinna zatem pilnie określić realistyczny zakres wyników, jakie można będzie uzyskać przy danej łącznej wysokości budżetu UE. Znaczące odejście od wyważonej propozycji przedstawionej we wniosku Komisji będzie miało realne konsekwencje. Większy budżet pozwoliłby Unii dokonać więcej wspólnych osiągnięć, ale wywarłby też dodatkową presję na wysokość wkładów krajowych, chociaż presja ta zostałyby złagodzona dzięki reformie systemu finansowania budżetu UE w kształcie zaproponowanym przez Komisję. Z drugiej strony, mniejszy budżet pogorszyłby zdolność UE do skutecznego realizowania programu strategicznego i priorytetów Unii. Utrudniłoby to modernizację naszych polityk i reagowanie na pilne nowe priorytety.