KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 12.9.2018 COM(2018) 631 final 2018/0330(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

oraz uchylające wspólne działanie Rady 98/700/WSiSW, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1052/2013 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624









FMT:ItalicWkład Komisji Europejskiej w spotkanie przywódców

FMT:Italicw Salzburgu w dniach 19–20 września 2018 r.





UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Rozporządzenie w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, przygotowane w rekordowym czasie po kryzysie migracyjnym w 2015 r., weszło w życie dnia 6 października 2016 r.. Wciąż pozostaje jednak jeszcze wiele do zrobienia, aby zapewnić w ramach kompleksowego podejścia do migracji skuteczną kontrolę granic zewnętrznych UE oraz znacząco zintensyfikować skuteczne działania służące powrotom migrantów o nieuregulowanym statusie. Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna – w swojej obecnej postaci – wprowadziła usprawnienia w tej kwestii. Konieczne jest jednak, aby w pełni odpowiadała poziomowi ambicji i potrzebom Unii Europejskiej w obszarze skutecznej ochrony granic zewnętrznych i aby pomogła Unii w sprostaniu przyszłym wyzwaniom w dziedzinie migracji. Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna – która w razie potrzeby może zostać wykorzystana do celów operacyjnego rozmieszczenia – powinna stanowić namacalny przykład europejskiej solidarności, a także wzmacniać ochronę wspólnych granic zewnętrznych Unii. Komisja przedstawiła już swoją wizję wzmocnionej i w pełni operacyjnej Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, aby rozwiać obawy obywateli dotyczące bezpieczeństwa i ochrony Unii. W odniesieniu do kolejnych wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 Komisja zaproponowała utworzenie stałej służby liczącej 10 000 funkcjonariuszy straży granicznej i niemal trzykrotne zwiększenie finansowania w dziedzinie migracji i zarządzania granicami do kwoty 34,9 mld EUR – w porównaniu z 13 mld EUR w obecnym okresie – aby w sposób ukierunkowany reagować na coraz poważniejsze wyzwania w obszarze migracji, mobilności i bezpieczeństwa. Umożliwi to Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej lepsze zarządzanie granicami UE i pozwoli na prowadzenie skuteczniejszej polityki migracyjnej. Komisja zaproponowała ponadto zapewnienie wsparcia finansowego na zakup wyposażenia i wyszkolenie krajowego komponentu Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach członkowskich, aby mogły one zwiększyć swoją zdolność operacyjną, wzmocnienie istniejących narzędzi oraz opracowanie ogólnounijnych systemów informatycznych w dziedzinie granic, zarządzania migracjami i bezpieczeństwa. W związku z tym w dniu 12 czerwca 2018 r. Komisja zaproponowała przeznaczenie łącznej kwoty 20,9 mld EUR na Fundusz Azylu, Migracji i Integracji, Instrument Zarządzania Granicami i Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego. W swoich konkluzjach z czerwca 2018 r. Rada Europejska potwierdziła potrzebę skuteczniejszej kontroli nad granicami zewnętrznymi UE poprzez dalsze wzmocnienie pomocniczej roli Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym w kwestii współpracy z państwami trzecimi, dzięki zapewnieniu jej większych zasobów i rozszerzeniu jej mandatu. Główne zasady uzgodnione w konkluzjach Rady Europejskiej uzyskały również dalsze wsparcie ze strony państw członkowskich na różnych forach, co podkreśliło potrzebę wzmocnienia narzędzi służących europejskiej solidarności, w tym zapewnienia skutecznego zarządzania granicami zewnętrznymi dzięki silniejszej Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także ustanowienia skuteczniejszej i spójniejszej europejskiej polityki powrotowej w oparciu o większą solidarność i wspólne zaufanie. W rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie rocznego sprawozdania z funkcjonowania strefy Schengen podkreślono ponadto konieczność szybkiego wprowadzenia strategii europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami z prawdziwego zdarzenia, zgodnej z ustaleniami poczynionymi przez instytucje, a także strategii technicznej i operacyjnej Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz wynikających z niej krajowych strategii państw członkowskich. Parlament Europejski wyraził również obawy dotyczące rozbieżności we wdrażaniu strategii zintegrowanego zarządzania granicami w państwach członkowskich oraz podkreślił, że pełna realizacja tej strategii we wszystkich państwach członkowskich ma kluczowe znaczenie dla właściwego funkcjonowania strefy Schengen. W odpowiedzi na te wezwania oraz na niedawne wezwanie Rady Europejskiej Komisja proponuje szereg zmian dotyczących Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w szczególności utworzenie własnego pionu operacyjnego Agencji: stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej liczącej 10 000 pracowników operacyjnych posiadającej uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do wszystkich działań Agencji, aby skutecznie wspierać państwa członkowskie w terenie. Utworzenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej będzie stanowiło nie tylko zmianę ilościową, ale również umożliwi zmianę jakościową, gwarantując łatwo dostępne i niezawodne rozwiązanie. Dzięki temu UE jako całość będzie miała niezbędne zdolności ochrony granic zewnętrznych UE, zapobiegania wtórnym przepływom oraz skutecznej realizacji operacji powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie. Dzięki znacznemu wzmocnieniu stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej – w tym również w kwestii wyposażenia technicznego, którym dysponuje, uzyskania uprawnień wykonawczych przez jej personel statutowy i dalszego zwiększenia zdolności do działania w państwach trzecich – zmieni ona sytuację w obszarze jakości i skuteczności wspólnych działań UE na rzecz ochrony wspólnych granic i zarządzania przepływami migracyjnymi. Ustanawiając nowe standardy i wprowadzając europejską kulturę do straży granicznej, Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna stanie się również wzorcem wdrażania metod zarządzania granicami UE. W związku z tym należy dostosować funkcjonowanie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz, co ważniejsze, sposób ustalania priorytetów strategicznych europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Celem wniosku jest zatem wyznaczenie kierunku polityki w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami poprzez ustanowienie cyklu polityki europejskich i krajowych strategii zintegrowanego zarządzania granicami. Koordynacja procesów planowania w ramach europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami zostanie usprawniona w celu lepszego przygotowywania działań granicznych, określenia sposobu reagowania na wyższe poziomy ryzyka, w szczególności określenia warunków potencjalnej interwencji stałej służby, a także poprawy innych zdolności Agencji w zakresie wspierania państw członkowskich. W ramach wniosku zostanie również usprawnione kształtowanie zdolności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej poprzez koordynację szkolenia i kształcenia oraz nabycie wyposażenia w perspektywie krótko- i długoterminowej, w tym w zakresie badań i rozwoju. W ramach wniosku zostanie również zwiększona zdolność do wymiany informacji i wsparcia państw członkowskich w obszarze powrotów. Wniosek zaprezentowano ponadto wraz z przeglądem dyrektywy w sprawie powrotów, której celem jest wsparcie państw członkowskich w sprawniejszym prowadzeniu działań dotyczących powrotów i stworzenie skuteczniejszej i spójniejszej europejskiej polityki powrotowej. W wersji przekształconej dyrektywy powrotowej zaproponowano wprowadzenie jaśniejszych i skuteczniejszych procedur wydawania decyzji nakazujących powrót i rozpatrywania odwołań, aby zapewnić spójność i synergie między procedurami azylowymi i procedurami powrotów, jak również efektywniejsze wykorzystywanie detencji administracyjnej w celu ułatwienia przeprowadzenia procedury powrotu. W tym kontekście proponowane zmiany w rozporządzeniu w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej jeszcze bardziej zwiększają zakres wsparcia operacyjnego, które Agencja oferuje państwom członkowskim. Zmiany te wzmacniają również i ulepszają współpracę między Agencją a Agencją Unii Europejskiej ds. Azylu w kwestii rozmieszczania zespołów wspierających zarządzanie migracjami, w szczególności na obszarach hotspotów i w ośrodkach kontroli. Komisja odpowiada na potrzebę zapewnienia synergii między procedurami azylowymi a procedurami powrotu za pomocą koordynacji między właściwymi organami krajowymi a odpowiednimi agencjami Unii, jak również za pomocą zwiększenia skuteczności wspólnej polityki powrotowej, która stanowi kluczowy element zrównoważonego zarządzania migracjami. Kolejnym kluczowym elementem europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami jest współpraca z państwami trzecimi. Niniejszy wniosek wzmacnia współpracę Agencji z państwami trzecimi w celu propagowania europejskich standardów w obszarze zarządzania granicami i powrotów, wymiany informacji i analizy ryzyka, ułatwiania wdrażania metod usprawniających powroty oraz wspierania państw trzecich w dziedzinie zarządzania granicami i migracji. Działania te obejmują rozmieszczenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, jeżeli takie wsparcie jest niezbędne do ochrony granic zewnętrznych i skutecznego zarządzania unijną polityką migracyjną. W pełni operacyjna Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna powinna również usprawnić wszystkie istniejące narzędzia operacyjne oraz je wykorzystywać. Komisja proponuje włączenie do wniosku w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej europejskiego systemu nadzorowania granic (EUROSUR) w celu usprawnienia funkcjonowania EUROSUR-u i poszerzenia jego zakresu w taki sposób, aby obejmował większość elementów zintegrowanego zarządzania granicami. Oznacza to lepsze wykrywanie i przewidywanie sytuacji kryzysowych na granicach zewnętrznych UE i w państwach trzecich, a także reagowanie na tego rodzaju sytuacje. Wspomniane powyżej elementy wzmocnią zintegrowane zarządzanie granicami, ponieważ umożliwią Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej występowanie w charakterze prawdziwej policji granicznej w celu zapewnienia ochrony granic zewnętrznych UE, skutecznego zarządzania przepływami migracyjnymi i wzmocnienia gwarancji wysokiego poziomu bezpieczeństwa w Unii – kluczowego warunku zachowania strefy Schengen. Uzasadnienie usprawnienia funkcjonowania Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej Jedną z nowości wprowadzonych w rozporządzeniu z 2016 r. był obowiązek utrzymywania rezerwy szybkiego reagowania obejmującej 1 500 funkcjonariuszy straży granicznej. Chociaż rezerwę tę udało się utworzyć, można ją wykorzystać jedynie do szybkich interwencji na granicy, które stanowią bardzo specyficzny rodzaj interwencji służący reagowaniu na sytuacje nadzwyczajne. Jeżeli chodzi o wsparcie operacyjne państw członkowskich pierwszej linii w ramach zwykłych wspólnych operacji – które stanowią najczęstszy rodzaj operacji – Agencja w dalszym ciągu całkowicie polega na dobrowolnym łączeniu ludzkich i technicznych zasobów państw członkowskich.

Podczas kryzysu migracyjnego potrzeby operacyjne Agencji w zakresie wspierania państw członkowskich pierwszej linii wzrosły czterokrotnie: w 2014 r. operacje wymagały rozmieszczeń na poziomie 52 359 osobodni, a w 2017 r. – na poziomie 189 705 osobodni. Chociaż presja na granice zewnętrzne osłabła w porównaniu z 2015 r. dzięki znacznie mniejszej liczbie nieuregulowanych przyjazdów za pośrednictwem szlaku środkowośródziemnomorskiego i wschodniośródziemnomorskiego, zwiększone zaangażowanie operacyjne Agencji w dalszym ciągu w znacznym stopniu przyczynia się do osiągnięcia tych pozytywnych wyników. Zgłaszane przez Agencję potrzeby operacyjne dotyczące zasobów ludzkich i technicznych nie są jednak w wystarczającym stopniu zaspokajane za pomocą dobrowolnych zobowiązań zaciąganych przez państwa członkowskie. Do zapewnienia właściwej i długotrwałej ochrony granic zewnętrznych konieczny jest stale wysoki poziom zaangażowania. Biorąc pod uwagę rozwój sytuacji geopolitycznej w niektórych strategicznych regionach świata oraz globalne trendy demograficzne, od Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej będzie się oczekiwać udzielania coraz szerzej zakrojonej pomocy państwom członkowskim UE w radzeniu sobie z presją migracyjna, w tym poprzez wspieranie skutecznej polityki powrotowej i współpracy z państwami trzecimi. Chociaż państwa członkowskie w znacznym stopniu przewidziały tę tendencję i oddały do dyspozycji Agencji dodatkowych funkcjonariuszy straży granicznej i ekspertów, niestety większość wspólnych operacji Agencji w latach 2015–2018 poważnie ucierpiała w wyniku utrzymujących się braków, które sprawiły, że wsparcie Agencji często było częściowo nieskuteczne – na co Komisja wielokrotnie zwracała uwagę. Podczas corocznego procesu zaciągania zobowiązań w 2018 r., w którym uczestniczyły Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz państwa członkowskie, zobowiązano się do zaspokojenia zaledwie 49 % potrzeb w zakresie funkcjonariuszy straży granicznej i 45 % potrzeb w zakresie wyposażenia względem potrzeb Agencji związanych z działaniami na granicach lądowych. Jeżeli chodzi o operacje na granicach morskich, chociaż zaspokojono 96 % potrzeb w zakresie funkcjonariuszy straży granicznej, zapewniono jedynie 60 % zasobów sprzętowych. Tego rodzaju trwała słabość istniejącego obecnie mechanizmu łączenia zasobów wpływa na zdolność UE do zapewnienia ochrony granic zewnętrznych i należy tę słabość wyeliminować, co wielokrotnie przyznawała Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. W ramach obecnie obowiązującego mechanizmu łączenia zasobów państwa członkowskie zobowiązują się ponadto zazwyczaj do wniesienia wkładów jedynie w odniesieniu konkretnych miejsc i konkretnych okresów, co pozostawia Agencji niewiele swobody w zakresie szybkiego przenoszenia ekspertów lub zasobów technicznych do innych obszarów operacyjnych w razie potrzeby. Agencja zmaga się również z problemem niewystarczającego poziomu zobowiązań w niektórych miesiącach o największej aktywności i nadmiernego poziomu zobowiązań w miesiącach o niskiej aktywności. Wszystkie te kwestie są problematyczne, ponieważ Agencja nie może przenosić pracowników operacyjnych w zależności od rozpoznanych potrzeb. Agencja stara się uzupełnić niewystarczające wkłady państw członkowskich i brak swobody w przenoszeniu zasobów, rozwijając i wykorzystując własne zdolności, w szczególności w kwestii łączenia i rozmieszczania „oddelegowanych członków zespołu”, jako swój własny wkład w działania operacyjne. Tego rodzaju dobrowolny system o charakterze uzupełniającym nie zapewniał jednak Agencji wystarczających możliwości skorzystania z jego głównych zalet, tj. z możliwości długoterminowego przewidywania zaangażowania i swobody w przenoszeniu zasobów. Chociaż oddelegowani członkowie zespołu mogą być oddawani do dyspozycji Agencji na rok lub dłużej, większość z nich oddelegowuje się jedynie na wymagany rozporządzeniem minimalny okres trzech miesięcy. Z doświadczeń zdobytych podczas operacji Agencji wynika, że istnieje wyraźna potrzeba posiadania przez Agencję stałego, w pełni przeszkolonego personelu, który może zostać rozmieszczony w dowolnym momencie oraz w dowolnym miejscu. Potwierdzają one również, że istnieją nierówności w odniesieniu do operacji rozmieszczenia w poszczególnych państwach członkowskich, brakuje wspólnego przeszkolenia, wystarczających umiejętności językowych oraz wspólnej kultury operacyjnej i że wszystkie te czynniki utrudniają współpracę w terenie. W pełni przeszkolony personel o wspólnej kulturze zawodowej przyczyniłby się do powstania wyraźnej wartości dodanej. Poza utrzymującymi się brakami dotyczącymi łączenia zasobów ludzkich Agencja regularnie zmaga się ponadto ze znacznymi niedoborami dotyczącymi wkładów państw członkowskich w wyposażenie techniczne. Ponieważ utworzenie obowiązkowego mechanizmu łączenia zasobów opartego na równym uczestnictwie wszystkich państw członkowskich wydaje się trudne, jedynym wykonalnym rozwiązaniem jest dalsze rozwijanie przez Agencję własnych zdolności technicznych poprzez pozyskiwanie niezbędnych zasobów, uwzględniając ambitną pulę środków finansowych przewidzianą na ten cel we wniosku Komisji w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych. Proces ten spowoduje powstanie dodatkowego zapotrzebowania na pracowników operacyjnych, którzy będą członkami zespołu utrzymującego i obsługującego te wszystkie zasoby techniczne, przy czym potrzebę tę należy uwzględnić w planach długoterminowych. Należy wzmocnić rolę Unii we wspieraniu państw członkowskich w obszarze powrotów, ponieważ stanowi ona kluczowy element poprawy sytuacji migracyjnej w państwach członkowskich. Jak wykazują odsetki powrotów w UE w ostatnich latach, wciąż istnieją problemy w kwestii skutecznej realizacji operacji powrotów. Jeżeli chodzi o 2017 r., z danych statystycznych Eurostatu wynika, że odsetek powrotów w całej UE spadł z 45,8 % w 2016 r. do zaledwie 36,6 %. Wraz z proponowaną wersją przekształconą dyrektywy powrotowej, w której wniesiono o wprowadzenie jaśniejszych i skuteczniejszych procedur wydawania decyzji nakazujących powrót i rozpatrywania środków odwoławczych, jak również o efektywniejsze wykorzystywanie detencji administracyjnej w celu ułatwienia przeprowadzenia procedury powrotu, niniejszy wniosek ma na celu wzmocnienie obowiązujących ogólnych ram polityki powrotowej. Mając na uwadze dalsze zwiększanie wsparcia, które Agencja zapewnia państwom członkowskim, oraz opracowywanie nowych rozwiązań w obszarze powrotów – związanych również z państwami trzecimi – nie ulega wątpliwości, że działania Agencji w tym obszarze wymagają zapewnienia większej liczby pracowników operacyjnych, w szczególności w kontekście znacznego budżetu przewidzianego na działalność Agencji dotyczącą powrotów. Takiemu rozszerzeniu mandatu w zakresie powrotów powinny towarzyszyć odpowiednie zdolności i zasoby ludzkie, biorąc również pod uwagę już rosnącą liczbę operacji powrotowych, które były wspierane operacyjnie przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej: w 2018 r. do dnia 3 sierpnia Agencja zorganizowała lub skoordynowała 192 operacji, w porównaniu z 90 operacjami w tym samym okresie w 2016 r. i 194 w 2017 r.. Doświadczenia z dwóch ostatnich lat bardziej niż kiedykolwiek potwierdzają znaczenie podejmowania działań w państwach trzecich, w tym zapewniania wsparcia operacyjnego i technicznego. Komisja prowadziła w imieniu Unii negocjacje w sprawie umów o statusie z niektórymi państwami sąsiadującymi, aby umożliwić Agencji przeprowadzanie rozmieszczeń operacyjnych w tych państwach. Negocjacje z państwami Bałkanów Zachodnich zostały zakończone lub są bliskie zakończenia, a umowy te będzie można w przyszłości rozszerzyć poza państwa sąsiadujące i bez ograniczeń terytorialnych, pod warunkiem że takie wsparcie na rzecz państw trzecich przyczyni się do ochrony granic zewnętrznych UE. Takie rozmieszczenia operacyjne i wsparcie takich działań w terenie w państwach trzecich, w tym w kwestii powrotów, będą wymagały dużo większej liczby pracowników operacyjnych należących do stałej służby. Cele Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej Wszystkie wymienione powyżej elementy wskazują na to, że istnieje silna potrzeba stworzenia stałego i niezawodnego rozwiązania w celu zapewnienia, aby Agencja posiadała zdolności konieczne do ochrony granic zewnętrznych UE i skutecznego wspierania działań dotyczących powrotów. W przyjętym w 2016 r. rozporządzeniu w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej określono zasady europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami i zdefiniowano Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną, ale skoncentrowano się głównie na roli Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. W przyjętym w 2013 r. rozporządzeniu w sprawie EUROSUR-u ustanowiono ramy współpracy i wymiany informacji między państwami członkowskimi i Agencją, ale obecnie ramy te są ograniczone do ochrony granic morskich i lądowych. Łącząc oba te rozporządzenia, wniosek obejmuje zarówno zadania Agencji, jak i rolę, którą organy państw członkowskich muszą odegrać w funkcjonowaniu Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Dlatego też Komisja proponuje ustanowienie do 2020 r. stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej liczącej 10 000 pracowników operacyjnych w celu zapewnienia, aby Agencja posiadała własny skuteczny i sprawny pion operacyjny. Niniejszy wniosek ma na celu zaradzenie obecnym rozpoznanym niedociągnięciom, zaspokojenie obecnych potrzeb i zapewnienie strategicznej gotowości UE do reagowania na przyszłe wyzwania. W szczególności niezbędne jest zapewnienie, aby do 2020 r. stała służba w szybkim tempie osiągnęła pełną zdolność 10 000 pracowników operacyjnych, co umożliwi Agencji reagowanie na bieżącą sytuację. W tym kontekście działania przygotowawcze, w tym wszelkie przygotowania logistyczne i administracyjne dotyczące rekrutacji i oddelegowań, powinny odbyć się niezwłocznie po osiągnięciu porozumienia politycznego w sprawie wniosku. Utworzenie stałej służby należy zintegrować z prawidłowo funkcjonującą Europejską Strażą Graniczną i Przybrzeżną, w ramach której państwa członkowskie, Unia oraz agencje UE, w szczególności Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej, są odpowiednio skoordynowane i współpracują na rzecz realizacji uniwersalnych i wspólnych celów politycznych. Koordynacja ta zapewni możliwość wymiany informacji i analiz, koordynowania zdolności reagowania, a także zdolność do przewidywania sytuacji kryzysowych na granicach zewnętrznych w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej oraz zdolność do wspólnego rozwijania niezbędnych umiejętności reagowania. Wielkość tej stałej służby działającej w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w dużym stopniu zależy od bieżących wskaźników zaangażowania w ramach istniejących mechanizmów łączenia zasobów, które to mechanizmy jednak – z wyjątkiem rezerwy szybkiego reagowania – mają charakter dobrowolny. Zgodnie z decyzją zarządu ogólna liczba funkcjonariuszy straży granicznej wykonujących działania operacyjne Agencji wynosi 5 000. Rzeczywista liczba członków zespołu Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej zarejestrowanych w systemie OPERA Agencji wynosi jednak ponad 7 000. Zdolności te uzupełnia 1 500 funkcjonariuszy straży granicznej wyznaczonych przez rezerwę szybkiego reagowania. W obszarze powrotów Agencja ponadto posiada obecnie do dyspozycji trzy rezerwy, które zgodnie z decyzją zarządu powinny składać się odpowiednio z 600 eskort powrotu, 50 specjalistów ds. powrotów oraz 40 obserwatorów przymusowych powrotów. W tym kontekście zaproponowana wielkość stałej służby wynosząca 10 000 pracowników ma na celu umożliwienie Agencji, poza samym uzupełnieniem obecnych luk, zwiększenie wsparcia dla państw członkowskich pierwszej linii na obszarach operacyjnych o krytycznym znaczeniu oraz objęcie swoimi działaniami większej liczby obszarów w państwach członkowskich UE i państwach trzecich, jak również znaczne zwiększenie liczby powrotów. W skład stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinny wchodzić trzy kategorie pracowników operacyjnych: 1) członkowie personelu zatrudnieni przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej (kategoria 1); 2) członkowie personelu obowiązkowo oddelegowani do Agencji przez państwa członkowskie na długi okres (kategoria 2); oraz 3) członkowie personelu obowiązkowo oddelegowani przez państwa członkowskie w ramach krótkoterminowego rozmieszczenia (kategoria 3). Istotną cechą tego nowego podejścia jest włączenie personelu statutowego Agencji jako członków stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej posiadających wszystkie niezbędne uprawnienia do przeprowadzania kontroli granicznych oraz wykonywania zadań związanych z powrotami, w tym zadań wymagających uprawnień wykonawczych. Art. 77 ust. 2 lit. d) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że Unia przyjmuje wszelkie środki niezbędne do stopniowego wprowadzania zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi. Artykuł ten stanowi podstawę prawną do powierzenia uprawnień w zakresie ścigania przestępstw pracownikom działającym w imieniu Unii podczas wykonywania zadań związanych z wprowadzaniem zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi. Takie uprawnienia i zadania należy jednak wyraźnie określić, aby odpowiadały one celowi, którym jest wprowadzenie zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi. W związku z tym wykaz takich zadań stanowi część wniosku. Pracownicy Agencji należący do kategorii 1 będą stanowić nowy rodzaj pracowników UE w Agencji, którym powierzone zostaną uprawnienia wykonawcze, w tym uprawnienie do użycia siły, gdy działają jako członkowie zespołu rozmieszczeni w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Komisja uważa, że uzgodnienie to stanowi podstawowy element jej zmienionego wniosku, który to element będzie miał istotny wpływ na wzmocnienie mandatu Agencji w celu zagwarantowania skutecznej kontroli unijnych granic zewnętrznych.

Drugim kluczowym elementem stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej jest obowiązkowy charakter krótko- i długoterminowego wkładu państw członkowskich na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, co jest jedynym rozwiązaniem gwarantującym dostępność koniecznego wkładu w działania Agencji w duchu solidarności i odpowiedzialności za prawidłowe funkcjonowanie strefy Schengen. Indywidualne wkłady państw członkowskich ustalono na podstawie klucza podziału uzgodnionego w 2016 r. podczas negocjacji dotyczących rezerwy szybkiego reagowania oraz określono w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2016/1624. Tego rodzaju obowiązkowy wkład może stanowić rzeczywiste wyzwanie dla państw członkowskich w przypadkach, w których krajowe zdolności są nadmiernie obciążone obowiązkami krajowymi. W związku z tym we wniosku przewidziano system wsparcia finansowego, którego celem będzie wsparcie i zabezpieczenie długoterminowego rozwoju zasobów ludzkich państw członkowskich poprzez umożliwienie im zatrudniania i szkolenia dodatkowych pracowników, dzięki którym uzyskałyby elastyczność konieczną do zapewnienia zgodności z obowiązkowym mechanizmem łączenia zasobów ustanowionym w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, zachowując jednocześnie wystarczające własne zdolności krajowe. Modułowy skład stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, obejmujący trzy kategorie personelu operacyjnego, zapewni elastyczność, aby dostosowywać zaangażowanie Agencji do potrzeb operacyjnych. Chociaż statutowy personel operacyjny (kategoria 1) Agencji zawsze będzie stanowić kluczowy element rozmieszczeń ze stałej służby, zaangażowanie personelu operacyjnego należącego do kategorii 2, a zwłaszcza do kategorii 3, można dostosować w ramach istniejących mechanizmów. Ponadto stała służba Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz jej personel operacyjny zapewniają zintegrowane rozwiązanie obejmujące pełen zakres rozmieszczeń w ramach Agencji: zespoły zarządzania granicami, zespoły ds. powrotów, jak również zespoły wspierające zarządzanie migracjami o mieszanych składach. W związku z tym we wniosku uwzględniono wszystkie istniejące mechanizmy łączenia zasobów: obecny roczny mechanizm zaciągania zobowiązań dotyczący działań na granicach zewnętrznych, obowiązkową rezerwę szybkiego reagowania dotyczącą szybkich interwencji na granicy, dwie rezerwy specjalistów ds. powrotów oraz eskort powrotu. W drodze wyjątku, ze względu na specyfikę jej zadań oraz wiedzę ekspercką i konieczność zachowania niezależności przy pełnieniu funkcji monitorowania, rezerwa obserwatorów przymusowego powrotu powinna pozostać przedmiotem odrębnego uzgodnienia. Celem wniosku jest wyznaczenie kierunku polityki w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami poprzez ustanowienie cyklu polityki europejskich i krajowych strategii zintegrowanego zarządzania granicami. Wniosek wzmocni mechanizmy wczesnego ostrzegania wykorzystywane przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną, aby zwiększyć zdolność reagowania w obliczu kryzysu, ale również aby lepiej stawiać czoła sytuacjom, w których funkcjonowanie strefy Schengen mogłoby być zagrożone. Przewidywanie będzie kluczowym elementem tych procesów. Celem wniosku jest usprawnienie koordynacji procesów planowania w ramach europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami w celu lepszego przygotowywania działań granicznych, określenia sposobu reagowania na wyższe poziomy ryzyka, w szczególności określenia warunków potencjalnej interwencji stałej służby, a także poprawy innych zdolności Agencji w zakresie wspierania państw członkowskich. W ramach wniosku zostanie również usprawnione kształtowanie zdolności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej poprzez koordynację szkolenia i kształcenia oraz nabycie wyposażenia w perspektywie krótko- i długoterminowej, w tym w zakresie badań i rozwoju. W ramach wniosku zostanie również zwiększona zdolność do wymiany informacji i wsparcia państw członkowskich w obszarze powrotów. Aby zapewnić szerzej zakrojoną pomoc państwom członkowskim, w ramach niniejszego wniosku rozszerza się zadania Agencji, aby obejmowały one pomoc techniczną i operacyjną we wdrażaniu procedur powrotu, w tym sporządzaniu decyzji nakazujących powrót oraz podejmowaniu innych działań poprzedzających powrót, jak również pomoc w opracowywaniu i obsłudze systemów zarządzania powrotami oraz systemów wymiany informacji. We wniosku wyjaśniona zostanie odpowiednia rola państw członkowskich i Agencji w funkcjonowaniu Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym we współpracy z osobami trzecimi i państwami trzecimi. W obszarze powrotów Agencja będzie mogła udzielić pomocy w działaniach dotyczących powrotu prowadzonych przez państwa trzecie, w tym poprzez organizowanie mieszanych operacji powrotowych z udziałem jednego państwa członkowskiego lub większej ich liczby. W szczególności funkcjonowanie EUROSUR-u zostanie w dalszym stopniu usprawnione poprzez poprawę jakości danych podlegających wymianie, bezpieczeństwa i reaktywności systemów. Aby lepiej wspierać poszczególne elementy zintegrowanego zarządzania granicami, zakres EUROSUR-u zmieni się z ochrony granicy na kontrolę graniczną, w tym sprawozdawczość w zakresie wtórnych przepływów oraz granic powietrznych. EUROSUR będzie wykorzystywany do celów działań granicznych oraz zintegrowanego planowania. EUROSUR przyczyni się również do zwiększenia współpracy operacyjnej oraz wymiany informacji z państwami trzecimi i osobami trzecimi. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Niniejszy wniosek stanowi uzupełnienie wniosków Komisji z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie ustanowienia Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami oraz Funduszu Azylu, Migracji i Integracji w kolejnych wieloletnich ramach finansowych w celu zwiększenia finansowania na rzecz krajowych elementów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Celem tych wszystkich wniosków Komisji jest wspólne zapewnienie w pełni zintegrowanego unijnego systemu zarządzania granicami wdrożonego przez wzmocnioną i w pełni operacyjną Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną składającą się z Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz krajowych organów odpowiedzialnych za zarządzanie granicami i powrotami w państwach członkowskich. Aby umożliwić skuteczne rozmieszczenia ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej z dniem 1 stycznia 2020 r., należy jak najszybciej przyjąć i wykonać określone decyzje oraz zastosować i wprowadzić środki wykonawcze. W szczególności, w drodze odstępstwa od zwykłego terminu określonego w rozporządzeniu, zarząd powinien przyjąć decyzję w sprawie profili funkcjonariuszy stałej służby Agencji w terminie 6 tygodni od daty wejścia w życie rozporządzenia, a państwa członkowskie powinny wyznaczyć pracowników operacyjnych do stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w terminie 12 tygodni od daty wejścia w życie rozporządzenia. Jednocześnie, aby zapewnić ciągłość wsparcia na rzecz działań operacyjnych organizowanych przez Agencję, wszystkie rozmieszczenia należy zaplanować i zrealizować do dnia 31 grudnia 2019 r., w tym w ramach rezerwy szybkiego reagowania, zgodnie z art. 20, 30 i 31 rozporządzenia (UE) 2016/1624 oraz zgodnie z rocznymi dwustronnymi negocjacjami przeprowadzonymi w 2018 r. Przepisy te należy uchylić dopiero ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2020 r. Niniejszy wniosek opiera się na obecnej polityce zarządzania granicami i związanym z nią zestawie narzędzi, w szczególności na Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej ustanowionej rozporządzeniem (UE) 2016/1624. W ciągu ostatnich dwóch lat operacjonalizacja Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej zapewniła przeprowadzenie pierwszych cykli ocen narażenia oraz utworzenie rezerw szybkiego reagowania, aby stawiać czoła sytuacjom nadzwyczajnym. Za pośrednictwem stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, liczącej 10 000 pracowników operacyjnych, zdolności Agencji, a tym samym Unii, zostaną w dalszym stopniu rozszerzone, aby skutecznie reagować na obecne lub przyszłe zagrożenia i wyzwania na granicach zewnętrznych poprzez aktywne wzmocnienie, ocenianie i koordynowanie działań państw członkowskich prowadzonych na granicach zewnętrznych i z państwami trzecimi, jak również zwiększyć liczbę powrotów. Poprzez włączenie europejskiego systemu nadzorowania granic (EUROSUR) do instrumentu prawnego ustanawiającego Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną wniosek w dalszym stopniu wspiera ducha współpracy, wymianę informacji i koordynację wysiłków państw członkowskich oraz Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także organów krajowych i agencji Unii, za pomocą konkretnych i wiążących zobowiązań. Opiera się również na rozporządzeniu (UE) nr 656/2014 ustanawiającym zasady ochrony zewnętrznych granic morskich w kontekście współpracy operacyjnej koordynowanej przez Frontex. We wniosku wyjaśniono związek między ocenami narażenia przeprowadzonymi przez Agencję oraz w ramach mechanizmu oceny Schengen ustanowionego rozporządzeniem (UE) nr 1053/2013 w celu zmaksymalizowania synergii między tymi dwoma mechanizmami, które są niezbędne do europejskiej kontroli jakości funkcjonowania strefy Schengen. Niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie przepisów obowiązujących w tej dziedzinie polityki, opiera się na nich i łączy je w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w ten sposób ustanawiając zintegrowany system zarządzania granicami zewnętrznymi na poziomie Unii, jak przewidziano w art. 77 ust. 2 lit. d) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. •Spójność z innymi obszarami polityki Unii Niniejszy wniosek jest spójny z kompleksową długoterminową strategią na rzecz lepszego zarządzania migracją, określoną przez Komisję w Europejskim programie w zakresie migracji, w którym przełożono wytyczne polityczne przewodniczącego Komisji Jeana-Claude’a Junckera na zestaw spójnych i wzajemnie się umacniających inicjatyw opartych na czterech filarach. Filary te obejmują ograniczanie zachęt do nielegalnej migracji, zabezpieczenie granic zewnętrznych i ratowanie życia ludzkiego, silną politykę azylową oraz nową politykę dotyczącą legalnej migracji. Niniejszy wniosek stanowi dalszą realizację Europejskiego programu w zakresie migracji, w szczególności w odniesieniu do celu, którym jest zabezpieczenie granic zewnętrznych, ponieważ Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna wdroży europejskie zintegrowane zarządzanie granicami. Wniosek stanowi ponadto odpowiedź na wniosek Rady Europejskiej o dalsze wzmacnianie pomocniczej roli Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym w kwestii współpracy z państwami trzecimi, dzięki zapewnieniu jej większych zasobów i rozszerzeniu jej mandatu w celu zagwarantowania skutecznej kontroli granic zewnętrznych UE i znacznego zwiększenia skuteczności powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna Podstawę prawną niniejszego wniosku ustawodawczego stanowi art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Zgodnie z art. 77 ust. 1 lit. b) i d) Unia rozwija politykę mającą na celu zapewnienie kontroli osób i skutecznego nadzoru przy przekraczaniu granic zewnętrznych oraz stopniowe wprowadzanie zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi. W tym celu, na mocy art. 77 ust. 2 lit. b) i d), Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, przyjmują środki dotyczące kontroli, którym podlegają osoby przekraczające granice zewnętrzne, oraz wszelkie środki niezbędne do stopniowego wprowadzania zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi. Art. 79 ust. 2 lit. c) upoważnia Parlament Europejski i Radę do przyjęcia środków w zakresie nielegalnej imigracji i nielegalnego pobytu, w tym wydalania i odsyłania osób przebywających nielegalnie. •Pomocniczość Celem niniejszego wniosku jest zapewnienie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami na granicach zewnętrznych UE, służącego skutecznemu zarządzaniu migracjami i zapewnieniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa w Unii, przy jednoczesnym zagwarantowaniu w niej swobodnego przepływu osób. W obszarze pozbawionym granic wewnętrznych nielegalna migracja przez granicę zewnętrzną jednego państwa członkowskiego wpływa na wszystkie pozostałe państwa członkowskie należące do strefy Schengen. Strefa bez granic wewnętrznych może przetrwać jedynie w przypadku skutecznie chronionych i zabezpieczonych granic zewnętrznych. Ponieważ kontrole na granicach zewnętrznych Unii, które należy przeprowadzać zgodnie z wysokimi i jednolitymi standardami Unii, leżą we wspólnym interesie, a cele niniejszego wniosku nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie i można je lepiej osiągnąć na poziomie Unii, Unia może wprowadzić środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. •Proporcjonalność Celem wniosku jest sprostanie nowym wyzwaniom i realiom politycznym, wobec których stoi Unia, zarówno w zakresie zarządzania migracjami, jak i bezpieczeństwa wewnętrznego. Wniosek stanowi wzmocnienie zestawu narzędzi z zakresu zdolności, jakimi dysponuje Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna, w szczególności poprzez ustanowienie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, liczącej 10 000 pracowników operacyjnych, aby kompleksowo sprostać wyzwaniom w zakresie zarządzania granicami UE i powrotami. Wniosek zapewnia pełne i prawidłowe wdrożenie przez państwa członkowskie przepisów dotyczących zintegrowanego zarządzania granicami zgodnie z jednym spójnym wieloletnim cyklem polityki strategicznej, podejmowanie odpowiednich działań mających na celu zapobieganie sytuacjom kryzysowym oraz skuteczne reagowanie na wczesnym etapie na granicach zewnętrznych, jeżeli taka sytuacja ma miejsce, a dopiero gdy sytuacja stanie się bardziej krytyczna – podejmowanie pilnych działań na szczeblu Unii w celu bezpośredniej interwencji w terenie. Ze względu na powyższe cele i zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia jego celów. •Wybór instrumentu Jak wyjaśniono w rozdziale 1, utworzenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz ustanowienie niezbędnych środków towarzyszących stanowią nowe podstawowe elementy mające istotny wpływ na funkcjonowanie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Biorąc pod uwagę znaczenie tych zmian, niezbędna jest zmiana rozporządzenia (UE) 2016/1624 w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Jest to również okazja do lepszego włączenia zmienionego EUROSUR-u do rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej poprzez uwzględnienie zmienionych elementów rozporządzenia (UE) nr 1052/2013 ustanawiającego europejski system nadzorowania granic (EUROSUR) w nowym rozporządzeniu, jak stwierdzono w ocenie dotyczącej rozporządzenia w sprawie EUROSUR-u. Jedynie rozporządzenie może bowiem zagwarantować niezbędny stopień jednolitości wymaganej do zapewnienia zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi oraz zapewnienia skutecznej roli Agencji w powrotach. Co więcej, uwzględniając fakt, że Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną oraz EUROSUR ustanowiono na mocy rozporządzenia, ten sam instrument prawny jest odpowiedni również do celów niniejszego wniosku zmieniającego i łączącego obydwa rozporządzenia. •Prawa podstawowe Niniejszy wniosek nie narusza praw podstawowych i jest zgodny z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Wszystkie działania Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej – zarówno w odniesieniu do Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, jak i organów państw członkowskich właściwych do zarządzania granicami i powrotami – przeprowadza się przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych zapisanych w Karcie, w tym prawa do azylu (art. 18 Karty), ochrony w przypadku zawrócenia na granicy (art. 19 Karty), prawa do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7 Karty), prawa do ochrony danych osobowych (art. 8 Karty) oraz prawa do skutecznego środka prawnego (art. 47 Karty). Wniosek w pełni uwzględnia prawa dziecka, a także szczególne potrzeby osób znajdujących się w trudnej sytuacji. Niniejszy wniosek jest zatem zgodny z art. 2 i 6 Traktatu o Unii Europejskiej oraz z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. 3.WPŁYW NA BUDŻET Wkład UE na rzecz Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej stanowi już część unijnego budżetu w oparciu o ocenę skutków finansowych regulacji towarzyszącej wnioskowi Komisji w sprawie rozporządzenia ustanawiającego Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną. W ocenie skutków finansowych regulacji towarzyszącej wnioskom Komisji w sprawie ETIAS i pakietu dotyczącego interoperacyjności określono ponadto pewne dodatkowe zasoby dla Agencji. W celu ustanowienia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz nabycia przez Agencję własnego wyposażenia, jak również odpowiedniego wykonania innych nowych lub zaktualizowanych zadań przewidzianych w niniejszym wniosku należy dodać kwotę 577,5 mln EUR do istniejącego wkładu UE na lata 2019–2020 w obecnych wieloletnich ramach finansowych, co może wymagać zastosowania szczególnych instrumentów przewidzianych w rozporządzeniu w sprawie WRF. W latach 2021–2027 konieczny będzie łączny wkład UE w wysokości 11 270 mln EUR na pokrycie kosztów z tytułu zaktualizowanych zadań i funkcji Agencji, w dużym stopniu związanych z wdrożeniem stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz nabyciem przez Agencję własnego wyposażenia. Kwoty te zostaną uzupełnione o odpowiedni wkład ze strony państw stowarzyszonych w ramach Schengen. Wkład UE, o który wnioskowano na lata 2021–2027, może zostać sfinansowany w ramach pułapów określonych we wniosku z dnia 2 maja 2018 r. w sprawie WRF. Jeżeli chodzi o zasoby ludzkie, oczekuje się, że do 2020 r. liczba członków personelu Agencji wyniesie 1 000 osób. W celu ustanowienia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej Agencji zostaną przydzielone dodatkowe stanowiska: począwszy od 750 stanowisk w 2019 r., a skończywszy na 3 000 stanowisk do 2025 r. Powyższe dodatkowe stanowiska zostaną równo podzielone pomiędzy pracowników zatrudnionych na czas określony oraz pracowników kontraktowych. Nowe stanowiska będą w dużym stopniu wykorzystywane do celów rekrutacji i szkolenia personelu operacyjnego należącego do kategorii 1 stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Kategoria ta będzie jednak obejmować również członków personelu, których przewidywanym zadaniem będzie utworzenie i obsługa jednostki centralnej ETIAS.

W ramach wyżej wymienionej liczby 3 000 stanowisk Agencja mogłaby ponadto wykorzystać do 4 % całkowitego składu stałej służby do zatrudnienia pracowników do celów wsparcia operacji tworzenia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej (rekrutacja, codzienne zarządzanie, planowanie operacyjne itp.), obsady operacyjnych biur w państwach członkowskich, nabycia wyposażenia Agencji, innych nowych zadań związanych z funkcjonowaniem Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym EUROSUR-u, wzmocnionego mandatu w zakresie powrotów i przejęcia systemu FADO. Oprócz budżetu Agencji w ramach funduszy w obszarze migracji i zarządzania granicami udzielone zostanie wsparcie na wdrożenie rozszerzonego EUROSUR-u po stronie państw członkowskich za pośrednictwem istniejących zasobów z Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy w 2020 r. (52,5 mln EUR) oraz przyszłego Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami (647,5 mln EUR) w latach 2021–2027, przy czym 10 % tych zasobów zostanie przydzielonych na rzecz EUROSUR-u. Właściwe działania zostaną wdrożone w obszarze zarządzania dzielonego lub bezpośredniego. Zmienione ramowe rozporządzenie finansowe dotyczące agencji zdecentralizowanych, w tym zaostrzone przepisy dotyczące zarządzania tymi agencjami w obszarze nadużyć finansowych, nieprawidłowości, zasad odnoszących się do konfliktu interesów oraz w obszarze kontroli wewnętrznej, będzie stanowić uzupełnienie przepisów zawartych w niniejszym wniosku. 4.Proces przygotowawczy i konsultacje z zainteresowanymi stronami W 2017 r. Komisja odniosła się do pięciu sprawozdań z postępu prac dla Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Rady, odnotowując postępy poczynione w sprawie zapewnienia pełnej operacyjności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, jak również analizując stwierdzone uchybienia. Po przedstawieniu tych sprawozdań często następowały dyskusje w Radzie i prezentacje we właściwych komisjach Parlamentu Europejskiego. W komunikacie z lutego Komisja określiła priorytety i szereg wariantów w odniesieniu do przyszłych wieloletnich ram finansowych Unii, obejmujących wzmocnioną i w pełni operacyjną Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną jako podstawowy element w pełni zintegrowanego europejskiego systemu zintegrowanego zarządzania granicami. W komunikacie z dnia 2 maja 2018 r. towarzyszącym wnioskowi w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych Komisja potwierdziła swoje zaangażowanie w dążenia do osiągnięcia tego celu i zaproponowała utworzenie stałej służby liczącej około 10 000 funkcjonariuszy straży granicznej. W dniu 5 lipca zarząd Agencji zorganizował nieformalne warsztaty w celu omówienia przyszłych ram prawnych Agencji, a pisemny protokół tego spotkania wraz z odrębnymi stanowiskami 8 państw członkowskich został przedłożony do wiadomości Komisji. Przeprowadzono ponadto dyskusje na temat nowego mandatu Agencji w dniu 9 lipca podczas posiedzenia Strategicznego Komitetu ds. Imigracji, Granic i Azylu, na którym przedstawiciele państw członkowskich wyrazili swoje wstępne opinie dotyczące pomysłów zawartych we wniosku w sprawie WRF. Jeżeli chodzi o EUROSUR, zgodnie z art. 22 ust. 3 rozporządzenia nr 1052/2013 Komisja przeprowadziła ogólną ewaluację EUROSUR-u. Sprawozdanie z tej ewaluacji załączono do niniejszego wniosku. W sprawozdaniu oceniającym stwierdzono, że ramy EUROSUR-u spełniły cele, którym służą, ale EUROSUR funkcjonowałby lepiej, gdyby zamiast systemu informacji technicznej pełnił rolę ram zarządzania w zakresie wymiany informacji i współpracy. Następnie przeprowadzono dalsze konsultacje z grupą ekspertów ds. EUROSUR-u, utworzoną i zarządzaną przez Agencję celem wsparcia wdrażania EUROSUR-u, oraz z dedykowaną grupą ekspertów ds. EUROSUR-u, utworzoną przez Komisję w celu omówienia i śledzenia procesu oceny i omówienia ewentualnych zmian w obowiązującym obecnie rozporządzeniu. W dniach 6 i 7 lutego 2018 r. Komisja zorganizowała specjalne warsztaty w celu omówienia technologicznych i branżowych aspektów EUROSUR-u z udziałem przedstawicieli sektora, badaczy i ekspertów rządowych z państw członkowskich, instytucji Unii Europejskiej oraz agencji. Aby przeprowadzić ocenę kosztów i korzyści związanych z różnymi zmianami przewidzianymi we wniosku, Komisja zleciła wykonanie badania w celu oceny skutków różnych wariantów związanych z ewentualnymi zmianami europejskiego systemu nadzorowania granic (EUROSUR). Mając na uwadze wezwanie Rady Europejskiej z dnia 28 czerwca 2018 r. do dalszego wzmocnienia pomocniczej roli Agencji poprzez rozszerzenie jej mandatu oraz konieczność zastosowania się do tego wezwania w odpowiednim terminie, zdecydowano, że ocena skutków nie zostanie przeprowadzona. 5.Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku We wniosku (art. 8) wprowadzono wieloletni cykl polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami jako sposób zapewnienia skutecznego wdrożenia europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną. Cykl wieloletni będzie stanowił interoperacyjny, jednolity i ciągły proces udzielania wytycznych strategicznych skierowanych do wszystkich odpowiednich podmiotów na szczeblu Unii i w państwach członkowskich w obszarze zarządzania granicami i powrotów, tak aby europejskie zintegrowane zarządzanie granicami było realizowane w sposób spójny, zintegrowany i metodyczny. Cykl rozpocznie się wyznaczeniem kierunku polityki w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami w formie aktu delegowanego Komisji, który będzie następnie wdrażany w ramach technicznej i operacyjnej strategii przygotowanej przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz strategii krajowych przygotowanych przez państwa członkowskie. Przeprowadzona zostanie ocena realizacji tych trzech etapów w związku z przygotowaniami kolejnego cyklu. Poniżej wymieniono główne elementy wniosku w sprawie utworzenia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, z którym wiąże się zwiększenie innych kluczowych zdolności (zob. w szczególności art. 5 ust. 2, art. 55–60, 63 i 64). –Podstawowe elementy związane ze stałą służbą Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej wyjaśniono w rozdziale 1 powyżej, szczególnie jeżeli chodzi o jej skład, wielkość, zakres działalności, obowiązkowy charakter i wykonywanie uprawnień wykonawczych. –Aby uwzględnić złożoną strukturę stałej służby, we wniosku wprowadzono pojęcie członków personelu operacyjnego wchodzących w skład stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej pełniących rolę funkcjonariuszy straży granicznej, eskort powrotu, specjalistów ds. powrotów i inne odpowiednie funkcje. Pracownicy ci będą rozmieszczani w ramach trzech rodzajów zespołów: ds. zarządzania granicami, powrotów i wsparcia zarządzania migracjami. –Indywidualne wkłady wnoszone przez państwa członkowskie na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej zostały określone w załącznikach IV i V. Podział tych indywidualnych wkładów opiera się na kluczu podziału uzgodnionym w odniesieniu do rezerwy szybkiego reagowania określonej w załączniku I do obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. –Funkcjonowanie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej i jej skład są przedmiotem przeglądu śródokresowego przeprowadzanego przez Komisję. W zależności od wyników przeglądu śródokresowego Komisja może rozważyć zmianę odpowiednich załączników. –Aby zapewnić wspólną kulturę zawodową, zespoły rozmieszczane w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinny przejść szczegółowe szkolenie i otrzymać mundur. –W związku z rozmieszczaniem zespołów w ramach stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej na terytorium państw trzecich Agencja powinna rozwinąć zdolności w ramach własnych struktur dowodzenia i kontroli. –Aby rozwiązać problem utrzymujących się braków w dobrowolnym łączeniu zasobów wyposażenia technicznego z państw członkowskich, szczególnie jeżeli chodzi o aktywa wielkoskalowe, Agencja powinna dysponować własnym wyposażeniem rozmieszczanym w ramach wspólnych operacji, szybkich interwencji na granicy lub dowolnych innych działań operacyjnych. Chociaż od 2011 r. Agencja ma prawo nabywać lub brać w najem lub dzierżawę własne wyposażenie techniczne, to jednak możliwość tę znacznie ogranicza brak zasobów budżetowych. Wraz z przyjęciem rozporządzenia z 2016 r. Agencja uzyskała specjalne środki w kwocie 40 mln EUR na nabycie wyposażenia małej i średniej wielkości oraz poczyniła postępy, jeżeli chodzi o korzystanie z tych możliwości. Naturalną konsekwencją tych zmian było przeznaczenie przez Komisję znacznej puli środków finansowych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 w celu umożliwienia Agencji nabywania, utrzymania i eksploatacji niezbędnych zasobów powietrznych, morskich i lądowych stosownie do potrzeb operacyjnych, aby sprostać poziomowi ambicji leżącemu u podstaw utworzenia stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej.

–O ile nabywanie niezbędnych środków może stanowić długotrwały proces, szczególnie jeżeli chodzi o zasoby wielkoskalowe, docelowo wyposażenie własne Agencji ma stanowić podstawę rozmieszczania operacyjnego, a wkład państw członkowskich ma być dodatkowy, wymagany w wyjątkowych okolicznościach. Wyposażenie Agencji powinno być w znacznej mierze obsługiwane przez zespół techniczny Agencji wchodzący w skład stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Aby zapewnić skuteczne wykorzystanie proponowanych zasobów finansowych przeznaczonych na wyposażenie własne Agencji, proces ten ma opierać się na wieloletniej strategii – ustalonej na jak najwcześniejszym etapie przez zarząd – której towarzyszy plan działania. –Aby ułatwić prace Agencji w państwach członkowskich, w których prowadzone są jej działania operacyjne na granicach zewnętrznych i działania operacyjne związane z powrotami, Agencja będzie mogła tworzyć biura na terytorium takich państw członkowskich w okresie prowadzenia działań operacyjnych. Takie biura w państwach członkowskich będą służyły do celów łączności między Agencją a przyjmującymi państwami członkowskimi, aby zapewnić koordynację, komunikację i wsparcie logistyczne oraz zagwarantować sprawny przebieg wszystkich operacji związanych z takimi działaniami operacyjnymi. Biura będą zlokalizowane w pobliżu obszarów, na których prowadzone są działania operacyjne. We wniosku (art. 9 i 67) określono ramy zintegrowanego planowania dotyczącego Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Planowanie to będzie służyło zintegrowaniu różnych procesów planowania w perspektywie krótko-, średnio- i długoterminowej, stosowanych przez straż graniczną i organy ds. powrotów państw członkowskich oraz Agencję. Zintegrowane planowanie będzie się opierało na wieloletnim cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. –We wniosku określono standardową metodę planowania na podstawie scenariuszy opracowanych przez Agencję. Takie scenariusze oparte na analizie ryzyka będą uwzględniały sytuację geopolityczną i będą zatwierdzane przez zarząd Agencji. –We wniosku wprowadzono planowanie rozwoju zdolności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Planowanie rozwoju zdolności ustanowione w niniejszym wniosku to mechanizm służący do zestawienia i zbliżenia długoterminowych planów państw członkowskich i Agencji w celu identyfikacji możliwości w obszarach: kształcenia i szkolenia, normalizacji technicznej i operacyjnej, wspólnego udzielania zamówień na wyposażenie oraz badań i rozwoju. Agencja będzie zdobywać nowe zdolności, aby wspierać potrzeby poszczególnych państw członkowskich; będzie również odgrywać kluczową rolę w koordynacji rozwoju zdolności przez całą Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną. –Wynikiem procesu planowania rozwoju zdolności będzie plan działania w zakresie zdolności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, który zostanie zatwierdzony przez zarząd Agencji i załączony do technicznej i operacyjnej strategii zintegrowanego zarządzania granicą. Powyższy plan działania w zakresie zdolności wskaże strategiczne kierunki rozwoju zdolności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Realizacja planu działania w zakresie zdolności doprowadzi do stworzenia planów dotyczących zamówień i technologicznych planów działania. Przedmiotowe plany dotyczące zamówień pomogą państwom członkowskim i Agencji przy nabywaniu, najmowaniu lub dzierżawie wyposażenia technicznego, a technologiczne plany działania ułatwią Agencji wskazywanie najważniejszych zagadnień badawczych i będą uwzględniane w programowaniu instrumentów UE wspierających zarówno działania operacyjne, jak i badawcze w obszarze zintegrowanego zarządzania granicami i powrotów. –Wniosek wzmacnia obowiązujące obecnie wymogi dotyczące planowania ewentualnościowego na szczeblu państw członkowskich w ramach ogólnego procesu zintegrowanego planowania. Planowanie ewentualnościowe musi obejmować wszystkie niezbędne środki i zasoby umożliwiające ewentualne zwiększenie zdolności – w tym logistykę i wsparcie na wypadek wyższych poziomów ryzyka na granicach zewnętrznych – takie jak zdolności pod względem wsparcia rozmieszczenia dodatkowych zdolności koordynowanych przez Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Plany te nadal powinny podlegać mechanizmowi kontroli jakości w ramach mechanizmu oceny narażenia. –W perspektywie krótkoterminowej planowanie operacyjne będzie koordynowane między państwami członkowskimi a Agencją w ramach EUROSUR-u zgodnie z procesami planowania operacyjnego wspólnych operacji na granicy ustanowionymi przez Agencję. We wniosku (art. 18 i następne) włączono EUROSUR do rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej jako niezbędny element funkcjonowania Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. –EUROSUR zostaje przekształcony w ramy zarządzania w zakresie wymiany informacji i współpracy między Agencją a organami krajowymi państw członkowskich odpowiedzialnymi za zarządzanie granicami, bazujące na różnorodnych systemach informatycznych stosowanych przez państwa członkowskie i Agencję oraz zwiększające i rozwijające rolę i kompetencje krajowych ośrodków koordynacji. –We wniosku uproszczono elementy występujące w obecnie obowiązującym rozporządzeniu ustanawiającym EUROSUR i poprawiono reaktywność EUROSUR-u. Niektóre techniczne elementy obecnie obowiązującego rozporządzenia ustanawiającego EUROSUR zostaną przeniesione do aktów wykonawczych, co ma skutkować większą przejrzystością operacji wdrażania technicznego, większą elastycznością i możliwością wprowadzania aktualizacji operacyjnych, zapewniając jednocześnie wiążący charakter tego rodzaju elementów technicznych. We wniosku zwiększono aktualny zakres zastosowania EUROSUR-u z ochrony granicy lądowej i morskiej do kontroli granicznej (dodając odprawy na przejściach granicznych i ochronę granicy powietrznej, które obecnie państwa członkowskie zgłaszają na zasadzie dobrowolności), aby zapewnić pełną orientację sytuacyjną w zakresie granic zewnętrznych oraz rozszerzyć wachlarz zdolności reagowania. Agencja opracuje nowe rodzaje współpracy międzyagencyjnej z organami w sektorze lotnictwa, aby udoskonalić wykrywanie nowych zagrożeń wywoływanych przez statki powietrzne i bezzałogowe statki powietrzne oraz reagowanie na tego typu zagrożenia. Wniosek wzmacnia następujące aspekty funkcji pełnionych przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną w zakresie orientacji sytuacyjnej, analizy ryzyka, zapobiegania i reagowania: –Aby uwypuklić funkcję Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w zakresie analizy ryzyka, nastąpi ujednolicenie różnych źródeł informacji i metodyk, odcinków granicy oraz poziomów ryzyka stosowanych w ramach EUROSUR-u oraz wymienionych elementów stosowanych przez Agencję i państwa członkowskie w ramach wspólnego zintegrowanego modelu analizy ryzyka (CIRAM) opracowanego przez sieć analiz ryzyka Fronteksu (FRAN), a także w ramach ocen narażenia (art. 31). –W oparciu o EUROSUR we wniosku poprawiono orientację sytuacyjną Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej (art. 29). Wniosek łączy obecny wspólny przedgraniczny obraz sytuacji – stanowiący zbiór informacji na temat strefy przedgranicznej – z europejskim obrazem sytuacji, który w obecnie obowiązującym rozporządzeniu oznacza informacje gromadzone w strefie Schengen. Wtórne przepływy obecnie stanowią element obrazów sytuacji do celów oceny sytuacji migracyjnej na granicach zewnętrznych UE zarówno pod względem strategicznym, jak i taktycznym. Państwa członkowskie i Agencja będą teraz korzystały z tych informacji i uzupełniały je bezpośrednio w ramach EUROSUR-u za pośrednictwem krajowych ośrodków koordynacji. –Formalnie ustanowiono mechanizm połączonych usług EUROSUR-u (art. 29), który zastępuje wspólne stosowanie narzędzi nadzoru, o którym mowa w obecnie obowiązującym rozporządzeniu ustanawiającym EUROSUR. Za pomocą połączonych usług EUROSUR-u Agencja dostarcza istotne informacje związane z granicami zewnętrznymi na potrzeby krajowych ośrodków koordynacji i na potrzeby własne. Połączone usługi EUROSUR-u nadal są świadczone w ramach współpracy między Agencją a stronami trzecimi. Chociaż Agencja w dalszym ciągu będzie korzystać z usług programu kosmicznego Copernicus w zakresie obserwacji satelitarnej Ziemi w celu monitorowania strefy przedgranicznej, opracuje jednak nowe połączone usługi EUROSUR-u z innymi agencjami UE i partnerami międzynarodowymi, aby dostosować je do nowego zakresu zastosowania EUROSUR-u. Przykładowo należy nawiązać tego rodzaju współpracę międzyagencyjną w obszarze ochrony granicy powietrznej między Agencją, menedżerem sieci w europejskiej sieci zarządzania ruchem lotniczym (Eurocontrol) i Europejską Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA). –We wniosku (art. 30) wprowadzono wymóg, zgodnie z którym Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej musi co dwa lata przeprowadzać strategiczną analizę ryzyka w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami w celu przedstawienia pewnych spostrzeżeń dotyczących perspektywy długoterminowej oraz analizy na kolejne lata. Analiza ta służyłaby Komisji jako punkt wyjścia do uruchomienia wieloletniego cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Strategiczna analiza ryzyka przyczyni się do opracowywania wysokiej jakości scenariuszy będących podstawą zintegrowanego planowania. –Mając na uwadze, że oceny narażenia oraz mechanizm oceny Schengen ustanowiony rozporządzeniem (UE) nr 1053/2013 stanowią dwa uzupełniające się mechanizmy gwarantujące europejską kontrolę jakości właściwego funkcjonowania strefy Schengen, Komisja i Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej muszą dokonać między sobą wyraźnych ustaleń dotyczących regularnej wymiany informacji na temat uzyskiwanych przez nie wyników, aby osiągnąć jak największą synergię tych mechanizmów (art. 34). –Aby lepiej reagować na sytuacje kryzysowe, w których na poziomie odcinka granicy zagrożone jest funkcjonowanie strefy Schengen, w ramach EUROSUR-u zostaje utworzony dodatkowy, czwarty „krytyczny” poziom ryzyka. „Krytyczny” poziom ryzyka będzie powodował automatyczne uruchomienie reakcji stałej służby Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (art. 35, 36 i 42). –Jeżeli chodzi o zespoły wspierające zarządzanie migracjami, Komisja proponuje nowe przepisy (w art. 41), aby zapewnić spójność ze zmienionym wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu, przedstawionym wraz z niniejszym wnioskiem. Komisja proponuje rozszerzenie zakresu okoliczności skutkujących wykorzystaniem zespołów wspierających zarządzanie migracjami – rozmieszczenie tych zespołów odbywa się na wniosek danego państwa członkowskiego, lecz nie ogranicza się już do okoliczności, w których występują problemy związane z niepropocjonalną presją migracyjną. Komisja będzie odpowiadać za koordynację w terenie, co zostało już przewidziane w obecnie obowiązującym rozporządzeniu, oraz za koordynację wniosków ze strony państw członkowskich i ocenę potrzeb. Zapewni to spójność między poszczególnymi działaniami prowadzonymi przez odpowiednie agencje Unii oraz synergie w zakresie zasobów agencji i państw członkowskich.

–W oparciu o obecnie obowiązujące przepisy wniosek (art. 42) umacnia rolę dyrektora wykonawczego w zakresie proponowania danemu państwu członkowskiemu konkretnych działań operacyjnych Agencji, jeżeli jest to uzasadnione wynikami oceny narażenia, analizy ryzyka lub jeżeli co najmniej jednemu odcinkowi granicy przypisuje się krytyczny poziom ryzyka. W przypadku braku współpracy w zakresie tego rodzaju proponowanych działań należy powiadomić Komisję celem przeprowadzenia oceny i podjęcia decyzji w kwestii, czy dalsze działanie może być konieczne zgodnie z art. 43 dotyczącym sytuacji na granicy zewnętrznej UE wymagającej pilnego podjęcia działań. Wniosek usprawnia wymianę informacji i współpracę w Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej (zob. zasadniczo art. 12). –W drodze aktów wykonawczych dookreślone zostaną następujące informacje: rodzaj informacji, które należy dostarczyć w ramach EUROSUR-u, ale również podmioty odpowiedzialne za gromadzenie, przetwarzanie, archiwizowanie i przekazywanie szczególnych informacji, dopuszczalne opóźnienia pod względem zgłaszania oraz zasady bezpieczeństwa i ochrony danych (zob. np. art. 25). –Agencja będzie monitorować w czasie rzeczywistym zarówno techniczny status sieci i systemów, jak i jakość informacji zgłaszanych przez państwa członkowskie, oraz będzie prowadzić wymianę takich informacji z użytkownikami, co stanowi kluczowy element wiarygodności ram EUROSUR-u (art. 24). –Sieć komunikacyjna została opracowana w ramach obecnego rozporządzenia w sprawie EUROSUR-u i umożliwia wymianę informacji niejawnych UE między państwami członkowskimi oraz Agencją. Przedmiotowa sieć komunikacyjna będzie teraz wykorzystywana (art. 14 i 15) w odniesieniu do każdej wymiany informacji między poszczególnymi komponentami Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a jej poziom klauzuli tajności został podniesiony z „RESTREINT UE/EU RESTRICTED” do „CONFIDENTIEL UE/EU CONFIDENTIAL” w celu poprawy bezpieczeństwa informacji i zwiększenia zaufania między podmiotami. –Agencja opracuje normy techniczne w celu poprawy wymiany informacji, zaś zabezpieczanie informacji zostanie wzmocnione przez krajowe ośrodki koordynacji (art. 16). W ramach wniosku usprawniona zostaje reakcja UE w dziedzinie powrotów w odniesieniu do następujących aspektów (zob. art. 49 i następne): –W niniejszym wniosku w dalszym stopniu rozszerzono mandat Agencji w zakresie zapewniania państwom członkowskim pomocy technicznej i operacyjnej w procedurach powrotu, bez uszczerbku dla odpowiedzialności państw członkowskich za wydawanie decyzji nakazujących powrót, w tym sporządzanie decyzji nakazujących powrót, identyfikację obywateli państw trzecich oraz inne działania państw członkowskich poprzedzające powrót i związane z powrotami. –Aby udzielić szerzej zakrojonej pomocy państwom członkowskim, Agencji powierzono również następujące zadania: –opracowanie modelu odniesienia dla systemu zarządzania sprawami dotyczącymi powrotów określającego strukturę krajowych systemów zarządzania powrotami; –wspieranie rozwoju ich systemów krajowych lub dostosowanie ich do modelu; –ustanowienie systemu centralnego i infrastruktury łączności z/pomiędzy krajowymi systemami zarządzania powrotami a systemem centralnym w celu przetwarzania wszelkich informacji i danych niezbędnych Agencji do udzielania pomocy technicznej i operacyjnej zgodnie z rozporządzeniem. –Nowe podejście wspólnotowe do współpracy z krajami trzecimi: udzielanie pomocy w działaniach dotyczących powrotów prowadzonych przez państwa trzecie oraz w państwach trzecich, w tym poprzez rozmieszczenie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w państwach trzecich, a także poprzez zacieśnienie współpracy z organami państw trzecich w zakresie powrotów, w tym w odniesieniu do uzyskiwania dokumentów podróży. –Wzmocnienie mandatu Agencji w zakresie przetwarzania danych osobowych w związku z jej działalnością w dziedzinie powrotów, jak również w zakresie wymiany informacji z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi w odniesieniu do działań związanych z powrotami. W ramach wniosku uwypuklono wymiar zewnętrzny Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej (zob. art. 72–79): –Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna będzie mogła działać w państwach trzecich, nieograniczonych do sąsiadujących państw trzecich, w tym w obszarze powrotów określonym powyżej. –We wniosku opisano warunki, na jakich Agencja będzie oferować pomoc techniczną i operacyjną państwom trzecim. Działania Agencji mogłyby być prowadzone na każdej granicy danego państwa trzeciego, w stosownych przypadkach za zgodą państwa członkowskiego (państw członkowskich) graniczącego (graniczących) z obszarem operacyjnym. –W ramach wniosku poprawiono wymianę informacji z państwami trzecimi w ramach EUROSUR-u za pośrednictwem krajowych ośrodków koordynacji, przy jednoczesnym zachowaniu historycznych stosunków między państwami członkowskimi a państwami trzecimi. Przepisy będą szczegółowo określać warunki wymiany danych z organami państw trzecich oraz warunki, na jakich połączone usługi EUROSUR-u mogą być świadczone organom państw trzecich. –Zgodnie z wnioskiem Komisji w sprawie utworzenia europejskiej sieci urzędników łącznikowych ds. imigracji (wersja przekształcona) uznano rolę oficera łącznikowego ds. imigracji w zakresie wymiany informacji i współpracy. Oprócz europejskiej sieci oficerów łącznikowych ds. imigracji formalnie ustanowiono powiązania z krajowymi ośrodkami koordynacji oraz z Agencją. –Wyjaśniono rolę Komisji w odniesieniu do współpracy z państwami trzecimi: Komisja wspiera państwa członkowskie i Agencję w dziedzinie współpracy z państwami trzecimi, przygotowując wzorcowe przepisy i sprawdzając, czy odpowiednie postanowienia umów dwustronnych i wielostronnych oraz ustaleń roboczych są zgodne z rozporządzeniem.

W oparciu o konkluzje Rady z dnia 27 marca 2017 r. Komisja proponuje ponadto włączenie systemu FADO (fałszywe i autentyczne dokumenty on-line) do ram Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. System FADO to europejski system archiwizacji obrazu służący do wymiany informacji między państwami członkowskimi na temat autentycznych i fałszywych dokumentów, który to system obecnie jest zarządzany przez Sekretariat Generalny Rady. Taki wspólny i współdzielony unijny system archiwizacji obrazu jest bardzo przydatnym narzędziem w walce z przestępstwami przeciwko wiarygodności dokumentów, ponieważ ułatwia wykrywanie fałszywych dokumentów. Włączenie systemu FADO do ram Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej umożliwi Agencji przejęcie systemu i zarządzanie tym systemem. Włączenie systemu FADO przyniesie następujące wyniki (art. 80): –W celu wspierania państw członkowskich w sprawdzaniu autentyczności dokumentów na granicy we wniosku powierzono Agencji przejęcie systemu FADO (fałszywe i autentyczne dokumenty on-line) i jego dostosowanie do obecnych i przyszłych wymogów. Wspólne działanie Rady 98/700/WSiSW z dnia 3 grudnia 1998 r. zostanie uchylone w całości i zastąpione podstawą prawną w rozporządzeniu w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, umożliwiając Agencji przejęcie obecnego systemu. Przepisy wykonawcze zostaną ustanowione w aktach wykonawczych. Zapewniłoby to zaangażowanie ekspertów z państw członkowskich (poprzez istniejący komitet ustanowiony na mocy art. 6), a także umożliwiłoby dostosowanie systemu do przyszłych potrzeb. –Wielowarstwowa struktura systemu FADO powinna zostać zachowana, ponieważ konieczne jest zapewnienie różnych poziomów informacji o dokumentach różnym zainteresowanym stronom, w tym ogółowi społeczeństwa. W odniesieniu do okresu przejściowego należy zapewnić, aby obecny system FADO funkcjonował do czasu uruchomienia nowego systemu oraz aby istniejące dane były przekazywane do nowego systemu za zgodą państw członkowskich jako właścicieli danych. Wniosek dotyczy również kilku aspektów zarządzania Agencją i kwestii administracyjnych. –Biorąc pod uwagę ustanowienie stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także ogólne rozszerzenie mandatu Agencji, w szczególności w dziedzinie powrotów, przewidziano trzech zastępców dyrektora wykonawczego zamiast jednego, jak w obecnym rozporządzeniu (art. 105). Wszystkim tym trzem zastępcom dyrektora wykonawczego należy przyznać określony zakres odpowiedzialności. –Ze względu na fundamentalne znaczenie Agencji jako części Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej odpowiedzialnej za zintegrowane zarządzanie granicami zewnętrznymi oraz ze względu rolę Komisji w wieloletnim cyklu polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami (zob. art. 8) odpowiedzialność Komisji w ramach zarządzania Agencją powinna zostać dostosowana do zasad wspólnego podejścia do unijnych agencji zdecentralizowanych przyjętego w dniu 12 lipca 2012 r. przez Parlament Europejski, Radę i Komisję (np. w odniesieniu do mianowania zastępców dyrektora wykonawczego, art. 105). –We wniosku ustanawiono komitet wspomagający Komisję w przygotowaniu szeregu aktów wykonawczych przewidzianych w rozporządzeniu. W odniesieniu do systemu FADO należy jednak wykorzystać istniejący komitet ustanowiony na mocy art. 6 (art. 117). We wniosku powtórzono przepisy obecnego rozporządzenia w odniesieniu do Irlandii i Zjednoczonego Królestwa. Komisja uważa, że wyżej wymienione zmiany są niezbędne, by zagwarantować, aby Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna była dobrze wyposażona, sprawna i w pełni operacyjna w celu zapewnienia skutecznego wsparcia dla państw członkowskich w zakresie ochrony granic zewnętrznych Unii. 2018/0330 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej

oraz uchylające wspólne działanie Rady 98/700/WSiSW, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1052/2013 oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624









Wkład Komisji Europejskiej w spotkanie przywódców

w Salzburgu w dniach 19–20 września 2018 r.

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. b) i d) oraz art. 79 ust. 2 lit. c), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje: (1)Celem polityki Unii w dziedzinie zarządzania granicami zewnętrznymi jest opracowanie i wdrożenie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami na poziomie krajowym i unijnym, będącego nieuniknioną konsekwencją swobody przepływu osób w obrębie Unii oraz podstawowym elementem przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami ma kluczowe znaczenie dla usprawnienia zarządzania migracjami. Jego celem jest skuteczne zarządzanie przekraczaniem granic zewnętrznych oraz podjęcie wyzwań związanych z migracją i przeciwdziałanie potencjalnym przyszłym zagrożeniom na tych granicach, a tym samym przyczynienie się do zwalczania poważnych przestępstw o charakterze transgranicznym i zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii. Jednocześnie konieczne jest, aby podejmowane działania realizowane były przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych oraz w sposób gwarantujący swobodny przepływ osób w Unii. (2)Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej została utworzona rozporządzeniem Rady (WE) nr 2007/2004. Od rozpoczęcia swojego funkcjonowania w dniu 1 maja 2005 r. skutecznie wspierała ona państwa członkowskie we wdrażaniu operacyjnych aspektów zarządzania granicami zewnętrznymi za pomocą wspólnych operacji i szybkich interwencji na granicy, analizy ryzyka, wymiany informacji, stosunków z państwami trzecimi oraz powrotów osób powracających. (3)Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej przemianowano na Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej („Agencja”), a jej zadania zostały rozszerzone, z zachowaniem pełnej ciągłości we wszystkich działaniach i procedurach Agencji. Zasadniczą rolą Agencji powinno być ustanowienie strategii technicznej i operacyjnej w ramach wieloletniego cyklu polityki strategicznej na rzecz wdrożenia zintegrowanego zarządzania granicami, nadzorowanie efektywnego funkcjonowania kontroli granicznej na granicach zewnętrznych, przeprowadzanie analiz ryzyka i ocen narażenia, zapewnianie państwom członkowskim i państwom trzecim szerzej zakrojonej pomocy technicznej i operacyjnej poprzez wspólne operacje i szybkie interwencje na granicy, zapewnianie praktycznego wdrożenia środków w sytuacji wymagającej pilnego podjęcia działań na granicach zewnętrznych, udzielanie pomocy technicznej i operacyjnej w celu wsparcia akcji poszukiwania i ratowania osób znajdujących się w niebezpieczeństwie na morzu, organizowanie, koordynowanie i prowadzenie operacji powrotowych i interwencji powrotowych oraz zapewnianie pomocy technicznej i operacyjnej w działaniach państw trzecich w zakresie powrotów. (4)Od początku kryzysu migracyjnego w 2015 r. Komisja podejmuje ważne inicjatywy w celu wzmocnienia ochrony granic Unii. W grudniu 2015 r. przedstawiono wniosek w sprawie znacznego rozszerzenia mandatu Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej, który został wynegocjowany w rekordowym czasie w 2016 r. Rozporządzenie w sprawie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej weszło w życie w dniu 6 października 2016 r. (5)Unijne ramy w dziedzinie kontroli granic zewnętrznych, powrotów i azylu nadal wymagają jednak poprawy. W tym celu oraz w celu dalszego wspierania obecnych i przyszłych planowanych działań operacyjnych należy zreformować Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną poprzez zapewnienie Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej silniejszego mandatu, w szczególności poprzez wyposażenie jej w niezbędne zdolności w postaci stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej składającej się z 10 000 członków personelu operacyjnego posiadających uprawnienia wykonawcze, aby skutecznie wspierać państwa członkowskie w terenie w ich wysiłkach na rzecz ochrony granic zewnętrznych, walki z wtórnymi przepływami i znacznego zwiększenia skuteczności powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie. (6)W konkluzjach z dnia 28 czerwca 2018 r. Rada Europejska wezwała do dalszego wzmacniania pomocniczej roli Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym w kwestii współpracy z państwami trzecimi, dzięki zapewnieniu jej większych zasobów i rozszerzeniu jej mandatu, w celu zagwarantowania skutecznej kontroli granic zewnętrznych i znacznego zwiększenia skuteczności powrotów migrantów o nieuregulowanym statusie. (7)Należy skutecznie monitorować przekraczanie granic zewnętrznych, podjąć wyzwania związane z migracją i odpowiedzieć na potencjalne przyszłe zagrożenia na granicach zewnętrznych, zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa wewnętrznego w Unii, zagwarantować funkcjonowanie strefy Schengen oraz przestrzegać nadrzędnej zasady solidarności. Działaniu temu powinno towarzyszyć proaktywne zarządzanie migracją, w tym niezbędne środki w państwach trzecich. Mając na uwadze powyższe, konieczne jest skonsolidowanie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz dalsze rozszerzenie mandatu Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Agencja powinna składać się głównie ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej liczącej 10 000 członków personelu operacyjnego. (8)W celu odzwierciedlenia dalszego jakościowego wzmocnienia jej mandatu, w szczególności poprzez zapewnienie własnego pionu operacyjnego – stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej liczącej 10 000 członków personelu operacyjnego – Agencja, znana uprzednio pod nazwą „Frontex”, powinna odtąd być określana jako „Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej” i działać wyłącznie pod tą nazwą. Zmiana ta powinna znaleźć odzwierciedlenie we wszystkich istotnych kwestiach, łącznie z jej wizualizacją w zewnętrznych materiałach komunikacyjnych. (9)Wdrażając europejskie zintegrowane zarządzanie granicami, należy zapewnić spójność z innymi celami politycznymi, a także właściwe funkcjonowanie transportu transgranicznego. (10)Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami powinno być realizowane jako wspólny obowiązek Agencji oraz organów krajowych odpowiedzialnych za zarządzanie granicami, w tym straży przybrzeżnych w zakresie realizowanych przez nie operacji ochrony granic morskich i wszelkich innych zadań kontroli granicznej, oraz organów odpowiedzialnych za powroty. Chociaż to na państwach członkowskich nadal spoczywa główna odpowiedzialność za zarządzanie własnymi granicami zewnętrznymi w interesie swoim i wszystkich państw członkowskich oraz za wydawanie decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, Agencja powinna wspierać stosowanie środków unijnych związanych z zarządzaniem granicami zewnętrznymi i z powrotami poprzez wzmacnianie, ocenę i koordynację działań państw członkowskich wdrażających te środki. (11)W celu zapewnienia skutecznego wdrożenia europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami oraz zwiększenia skuteczności wspólnej polityki powrotowej należy ustanowić Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną. Powinna ona zostać wyposażona w niezbędne środki finansowe oraz zasoby kadrowe i sprzętowe. Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna powinna składać się z Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz organów krajowych odpowiedzialnych za zarządzanie granicami, w tym straży przybrzeżnej w zakresie realizowanych przez nią zadań kontroli granicznej, oraz z organów odpowiedzialnych za powroty. Będzie się ona opierać na wspólnym wykorzystywaniu informacji, potencjałów i systemów na poziomie krajowym oraz reakcji Agencji na poziomie Unii. (12)Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami nie wpływa na zakres odpowiednich kompetencji Komisji i państw członkowskich w obszarze ceł, w szczególności w odniesieniu do kontroli, zarządzania ryzykiem i wymiany informacji. (13)Odpowiedzialność za opracowywanie strategii i przepisów w zakresie kontroli granicznej na granicach zewnętrznych i powrotów, w tym za opracowanie strategii europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, nadal spoczywa na instytucjach Unii. Należy zapewnić ścisłą koordynację działań między Agencją a tymi instytucjami. (14)Skuteczne wdrożenie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną należy zapewnić poprzez wieloletni cykl polityki strategicznej w zakresie europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami. Cykl wieloletni powinien ustanowić zintegrowany, jednolity i ciągły proces udzielania wytycznych strategicznych skierowanych do wszystkich odpowiednich podmiotów na szczeblu Unii i w państwach członkowskich w obszarze zarządzania granicami i powrotów, tak aby podmioty te realizowały zintegrowane zarządzanie granicami w sposób spójny. Uwzględnia on również wszelkie istotne interakcje Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej z Komisją, innymi instytucjami i organami, a także, w stosownych przypadkach, współpracę z innymi właściwymi partnerami, w tym z państwami trzecimi i osobami trzecimi. (15)Europejskie zintegrowane zarządzanie granicami wymaga zintegrowanego planowania między państwami członkowskimi a Agencją w zakresie działań dotyczących granic i powrotów, przygotowania reakcji na wyższe poziomy ryzyka na granicach zewnętrznych w zakresie planowania ewentualnościowego oraz koordynacji długoterminowego rozwoju zdolności zarówno w zakresie rekrutacji i szkolenia, jak i nabywania i rozwoju wyposażenia. (16)Wprowadzanie niniejszego rozporządzenia w życie nie wpływa na podział kompetencji między Unią a państwami członkowskimi ani na zobowiązania państw członkowskich wynikające z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, Międzynarodowej konwencji o bezpieczeństwie życia na morzu, Międzynarodowej konwencji o poszukiwaniu i ratownictwie morskim, Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i uzupełniającego ją Protokołu przeciwko przemytowi migrantów drogą lądową, morską i powietrzną, Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz innych właściwych instrumentów międzynarodowych. (17)Wdrożenie niniejszego rozporządzenia pozostaje bez uszczerbku dla rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 656/2014. (18)Agencja powinna realizować swoje zadania z zastrzeżeniem zakresu odpowiedzialności państw członkowskich w odniesieniu do utrzymania porządku publicznego i ochrony bezpieczeństwa wewnętrznego. (19)Agencja powinna realizować swoje zadania z zastrzeżeniem kompetencji państw członkowskich w dziedzinie obrony.

(20)Rozszerzenie zakresu zadań i kompetencji Agencji powinno iść w parze ze wzmocnieniem gwarancji praw podstawowych i zwiększeniem zakresu odpowiedzialności. (21)Dla skutecznej realizacji swoich zadań Agencja opiera się na współpracy z państwami członkowskimi. W tym kontekście ważne jest, aby Agencja i państwa członkowskie działały w dobrej wierze i prowadziły wymianę rzetelnych informacji w sposób terminowy. Żadne państwo członkowskie nie powinno być zobowiązane do udzielania informacji, których ujawnienie uznaje za sprzeczne z podstawowymi interesami swojego bezpieczeństwa. (22)Państwa członkowskie – we własnym interesie oraz w interesie pozostałych państw członkowskich – powinny również przekazywać odpowiednie dane niezbędne do prowadzenia działań przez Agencję, w tym do celów orientacji sytuacyjnej, analizy ryzyka, oceny narażenia i zintegrowanego planowania. Powinny one także zapewnić, by dane te były rzetelne, aktualne oraz pozyskane i wprowadzane zgodnie z prawem. (23)Europejski system nadzorowania granic (EUROSUR) jest niezbędny do funkcjonowania Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w celu ukształtowania ram wymiany informacji i współpracy operacyjnej między organami krajowymi państw członkowskich, a także z Agencją. EUROSUR zapewnia tym organom oraz Agencji infrastrukturę i narzędzia niezbędne do poprawy ich orientacji sytuacyjnej oraz zdolności reagowania na granicach zewnętrznych do celów wykrywania i zwalczania nielegalnej imigracji i przestępczości transgranicznej oraz zapobiegania im, a także przyczyniania się do ratowania życia migrantów i zapewniania im ochrony. (24)Państwa członkowskie powinny ustanowić krajowe ośrodki koordynacji w celu poprawy wymiany informacji i współpracy w zakresie ochrony granic oraz przeprowadzania odpraw na przejściach granicznych między tymi państwami oraz z Agencją. Do właściwego funkcjonowania EUROSUR-u konieczna jest współpraca wszystkich organów krajowych odpowiedzialnych za ochronę granicy zewnętrznej na mocy prawa krajowego za pośrednictwem krajowych ośrodków koordynacji. (25)Niniejsze rozporządzenie nie powinno utrudniać państwom członkowskim powierzania ich krajowym ośrodkom koordynacji zadań związanych również z koordynowaniem wymiany informacji i współpracy w zakresie innych elementów zintegrowanego zarządzania granicami, takich jak powroty. (26)Jakość informacji wymienianych między państwami członkowskimi a Agencją jest podstawowym warunkiem właściwego funkcjonowania zintegrowanego zarządzania granicami. W oparciu o sukces EUROSUR-u należy zapewnić jakość poprzez standaryzację, automatyzację wymiany informacji między sieciami i systemami, zabezpieczanie informacji oraz kontrolę jakości przekazywanych danych i informacji. (27)Agencja powinna zapewniać niezbędną pomoc w opracowywaniu i wdrażaniu EUROSUR, w tym współdziałania systemów – w szczególności ustanawiając, utrzymując i koordynując ramy EUROSUR. (28)EUROSUR powinien zapewnić wyczerpujący obraz sytuacji na granicach zewnętrznych, ale również w strefie Schengen i w strefie przedgranicznej. Powinien on obejmować ochronę granic lądowych, morskich i powietrznych, ale także odprawy na przejściach granicznych. (29)Ochrona granic powietrznych powinna być elementem zarządzania granicami, ponieważ zarówno loty komercyjne, jak i prywatne oraz zdalnie kierowane bezzałogowe systemy powietrzne są wykorzystywane do nielegalnych działań związanych z imigracją i przestępczością transgraniczną. (30)Połączone usługi EUROSUR-u świadczone przez Agencję powinny opierać się na wspólnym stosowaniu narzędzi nadzoru i współpracy między agencjami na szczeblu Unii, w tym na świadczeniu usług programu Copernicus w zakresie bezpieczeństwa. Powinny one zapewnić państwom członkowskim i Agencji usługi informacyjne o wartości dodanej związane ze zintegrowanym zarządzaniem granicami. Zakres połączonych usług EUROSUR-u powinien zostać rozszerzony w celu wspierania odpraw na przejściach granicznych, ochrony granic powietrznych i monitorowania przepływów migracyjnych. (31)Używanie do transportu małych i nienadających się do żeglugi morskiej łodzi sprawiło, że liczba migrantów, którzy utonęli w pobliżu morskich południowych granic zewnętrznych, gwałtownie wzrosła. EUROSUR powinien zdecydowanie poprawić operacyjną i techniczną zdolność Agencji i państw członkowskich do namierzania takich małych łodzi oraz do zwiększenia możliwości reagowania państw członkowskich, przyczyniając się tym samym do zmniejszenia liczby ofiar śmiertelnych wśród migrantów. (32)W niniejszym rozporządzeniu uznaje się, że szlakami migracyjnymi przemieszczają się także osoby wymagające ochrony międzynarodowej. (33)Agencja powinna opracowywać ogólne i ukierunkowane analizy ryzyka oparte na wspólnym zintegrowanym modelu analizy ryzyka, stosowanym przez samą Agencję i państwa członkowskie. Opierając się między innymi na informacjach przekazywanych przez państwa członkowskie, Agencja powinna przekazywać odpowiednie informacje odnoszące się do wszelkich aspektów mających znaczenie dla europejskiego zintegrowanego zarządzania granicami, w szczególności do kontroli granicznej, powrotów, nieuregulowanych wtórnych przepływów obywateli państw trzecich w obrębie Unii, zapobiegania przestępczości transgranicznej, w tym ułatwiania niedozwolonego przekraczania granicy, handlu ludźmi, terroryzmu oraz zagrożeń typu hybrydowego, a także do sytuacji w odpowiednich państwach trzecich, tak aby umożliwić wprowadzenie odpowiednich środków lub sprostać wykrytym zagrożeniom i ryzykom w celu usprawnienia zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi. (34)Mając na uwadze działania Agencji na granicach zewnętrznych, powinna ona przyczyniać się do przeciwdziałania poważnym przestępstwom o charakterze transgranicznym, takim jak przemyt migrantów, handel ludźmi oraz terroryzm, a także do ich wykrywania, jeżeli zaistnieją stosowne okoliczności do podjęcia przez nią działań oraz gdy uzyska ona stosowne informacje dzięki prowadzonym przez siebie działaniom. Agencja powinna koordynować swoje działania z Europolem jako agencją odpowiedzialną za wspieranie i zwiększanie skuteczności działań państw członkowskich oraz ich współpracy w zakresie zapobiegania i zwalczania poważnej przestępczości dotykającej co najmniej dwóch państw członkowskich. Przestępstwa transgraniczne siłą rzeczy mają wymiar transgraniczny. Charakteryzuje się on tym, że przestępstwa są bezpośrednio powiązane z niedozwolonym przekraczaniem granic zewnętrznych, w tym w ramach handlu ludźmi lub przemytu migrantów. Należy jednak mieć na uwadze, że art. 1 ust. 2 dyrektywy Rady 2002/90/WE umożliwia państwom członkowskim nienakładanie sankcji w odniesieniu do zachowania, którego celem jest zapewnienie pomocy humanitarnej migrantom. (35)W duchu wspólnej odpowiedzialności zadaniem Agencji powinno być regularne monitorowanie zarządzania granicami zewnętrznymi. Agencja powinna zapewnić właściwe i skuteczne monitorowanie nie tylko za pomocą orientacji sytuacyjnej i analizy ryzyka, ale również dzięki obecności w państwach członkowskich ekspertów będących jej pracownikami. Z tego względu Agencja powinna mieć możliwość wysyłania do państw członkowskich oficerów łącznikowych na pewien okres, w czasie którego składają oni sprawozdania dyrektorowi wykonawczemu. Sprawozdania oficerów łącznikowych powinny stanowić część oceny narażenia. (36)Agencja powinna przeprowadzać ocenę narażenia w oparciu o obiektywne kryteria w celu oszacowania zdolności i gotowości państw członkowskich do stawienia czoła wyzwaniom pojawiającym się na ich granicach zewnętrznych oraz do wniesienia wkładu na rzecz stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz rezerwy wyposażenia technicznego. Ocena narażenia powinna obejmować ocenę wyposażenia, infrastruktury, personelu, budżetu i zasobów finansowych państw członkowskich oraz ich planów ewentualnościowych w celu przeciwdziałania ewentualnym kryzysom na granicach zewnętrznych. Państwa członkowskie powinny podejmować środki w celu zaradzenia wszelkim niedociągnięciom stwierdzonym w tej ocenie. Dyrektor wykonawczy powinien określić środki do podjęcia i zalecić je danemu państwu członkowskiemu. Dyrektor wykonawczy powinien również wyznaczyć termin, w którym środki te powinny zostać podjęte, i ściśle monitorować ich terminowe wdrożenie. Jeżeli niezbędne środki nie zostaną podjęte w wyznaczonym terminie, sprawa powinna zostać przekazana zarządowi w celu podjęcia dalszych decyzji. (37)Jeżeli Agencja nie otrzyma rzetelnych i terminowych informacji niezbędnych do przeprowadzenia oceny narażenia, powinna ona mieć możliwość wzięcia tej okoliczności pod uwagę podczas przeprowadzania tej oceny narażenia, chyba że istnieją należycie uzasadnione powody do wstrzymania przekazania danych. (38)Ocena narażenia oraz mechanizm oceny Schengen ustanowiony rozporządzeniem Rady (UE) nr 1053/2013 stanowią dwa uzupełniające się mechanizmy gwarantujące europejską kontrolę jakości właściwego funkcjonowania strefy Schengen oraz zapewniające stałą gotowość na szczeblu unijnym i krajowym do reagowania na wszelkie wyzwania na granicach zewnętrznych. Należy zmaksymalizować synergie między tymi mechanizmami w celu stworzenia lepszego obrazu sytuacji w zakresie funkcjonowania strefy Schengen, uniknięcia, w miarę możliwości, powielania wysiłków po stronie państw członkowskich oraz zapewnienia lepiej skoordynowanego wykorzystania odpowiednich unijnych instrumentów finansowych wspierających zarządzanie granicami zewnętrznymi. W tym celu należy wprowadzić regularną wymianę informacji między Agencją a Komisją na temat wyników osiąganych przez obydwa te mechanizmy. (39)Biorąc pod uwagę, że państwa członkowskie określają odcinki granic, do których Agencja przypisuje poziomy ryzyka, oraz że zdolności reagowania państw członkowskich i Agencji powinny być powiązane z tymi poziomami ryzyka, należy ustanowić czwarty poziom ryzyka odpowiadający sytuacji, w której strefa Schengen jest zagrożona i w której Agencja powinna interweniować.

(40)Agencja powinna organizować odpowiednią pomoc techniczną i operacyjną dla państw członkowskich, aby poprawić ich zdolność do realizacji spoczywających na nich obowiązków w zakresie kontroli granic zewnętrznych oraz stawienia czoła wyzwaniom na granicach zewnętrznych spowodowanym nielegalną imigracją lub przestępczością transgraniczną. Taka pomoc nie powinna naruszać kompetencji właściwych organów krajowych do wszczynania postępowań przygotowawczych w sprawach karnych. W tym zakresie Agencja powinna – na wniosek państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy – organizować i koordynować wspólne operacje dotyczące jednego lub większej liczby państw członkowskich oraz rozmieszczać zespoły stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, a także niezbędne wyposażenie techniczne. (41)W przypadkach wystąpienia szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań na granicach zewnętrznych Agencja powinna – na wniosek państwa członkowskiego lub z własnej inicjatywy – organizować i koordynować szybkie interwencje na granicy oraz rozmieszczać zarówno zespoły ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, jak i wyposażenie techniczne, w tym z rezerwy wyposażenia na potrzeby szybkiego reagowania. Szybkie interwencje na granicy powinny na określony czas zapewniać wzmocnienie w sytuacjach, gdy konieczna jest natychmiastowa reakcja, a taka właśnie interwencja stanowi skuteczną reakcję. W celu zapewnienia skutecznego przebiegu takiej interwencji państwa członkowskie powinny udostępnić pracowników operacyjnych stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w celu utworzenia odpowiednich zespołów oraz dostarczyć niezbędne wyposażenie techniczne. Agencja oraz dane państwo członkowskie powinny uzgodnić plan operacyjny. (42)W przypadkach, w których jedno z państw członkowskich stoi w obliczu szczególnych i wyjątkowo trudnych wyzwań związanych z migracją na konkretnych odcinkach swoich granic zewnętrznych, a wyzwania te charakteryzują się dużym napływem mieszanych przepływów migracyjnych, państwa członkowskie powinny móc liczyć na wzmocnienie techniczne i operacyjne. Wzmocnienia te powinny być zapewniane na obszarach hotspotów przez zespoły wspierające zarządzanie migracjami. Zespoły te powinny się składać z pracowników operacyjnych rozmieszczonych ze stałej służby Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz ekspertów z państw członkowskich rozmieszczonych przez EASO oraz Europol lub inne właściwe agencje Unii. Agencja powinna pomagać Komisji w koordynacji między różnymi agencjami na miejscu. (43)Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby wszelkie organy, do których mogą potencjalnie wpływać wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej, takie jak policja, straż graniczna, urzędy imigracyjne i personel ośrodków strzeżonych, uzyskiwały stosowne informacje. Państwa członkowskie powinny zapewnić także przeszkolenie personelu takich organów na niezbędnym poziomie, odpowiednim do wykonywanych zadań i pełnionych funkcji, a także przekazanie temu personelowi instrukcji dotyczących informowania wnioskodawców o miejscu i sposobie składania wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej. (44)W czerwcu 2018 r. Rada Europejska ponownie potwierdziła znaczenie polegania na kompleksowym podejściu do migracji i uznała, że migracja jest wyzwaniem nie tylko dla jednego państwa członkowskiego, ale dla Europy jako całości. W tym zakresie Rada podkreśliła znaczenie zapewniania przez Unię pełnego wsparcia, aby zapewnić prawidłowe zarządzanie przepływami migracyjnymi. Wsparcie to jest możliwe dzięki utworzeniu ośrodków kontroli, w których można zapewnić szybką obsługę obywateli państw trzecich, którzy zostali wysadzeni na ląd w Unii, aby udzielić ochrony osobom, które jej potrzebują, oraz zapewnić szybki powrót osobom, które ochrony nie potrzebują. Ponieważ ośrodki kontroli mają być tworzone na zasadzie dobrowolności, Unia powinna mieć możliwość zapewnienia danym państwom członkowskim pełnego finansowego i operacyjnego wsparcia poprzez odpowiednie agencje Unii, w tym Europejską Agencję Straży Granicznej i Przybrzeżnej. (45)Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz [Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu] powinny ściśle współpracować, by skutecznie podejmować wyzwania związane z migracją, zwłaszcza na granicach zewnętrznych, które charakteryzują się dużym napływem mieszanych przepływów migracyjnych. Obie agenc