GLOSARIUSZ

Bezpośrednie miejsce pracy :

Miejsce pracy utworzone w wyniku działań, które uzyskały dotacje z EFRR.

Przykładem bezpośrednich miejsc pracy są te związane z zarządzaniem hotelem. Jednakże miejsca pracy związane z budową hotelu już się do nich nie zaliczają.

EAFW :

Ekwiwalent czasu przepracowanego w ciągu roku w pełnym wymiarze.

EAFW = zasoby ludzkie x wyrażony w procentach przepracowany czas x okres aktywności w ciągu roku.

Na przykład EAFW dla osoby zatrudnionej w wymiarze 50% przez cztery miesiące wynosi 0,17.

Metodę tę wykorzystano przy obliczaniu liczby utworzonych lub zachowanych miejsc pracy, o których mowa w tym sprawozdaniu.

EFRR :

Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego.

EFRR stanowi jeden z funduszy strukturalnych. Jest to instrument finansowy mający za zadanie wspierać spójność gospodarczą i społeczną między regionami UE. Działania prowadzone w ramach EFRR są głównie realizowane poprzez programy operacyjne obejmujące dużą liczbę projektów.

Fundusze strukturalne : Główne instrumenty polityki Unii Europejskiej wspierające określone w traktacie cele takie jak spójność gospodarcza i społeczna.

Instytucja zarządzająca : Instytucja wyznaczona przez państwo członkowskie do kierowania działaniem, które zazwyczaj przybiera formę programu operacyjnego.

Program operacyjny : Zatwierdzony przez Komisję dokument w formie spójnego zestawu priorytetów obejmujących wieloletnie działania. Projekty, które mają być współfinansowane z funduszy strukturalnych, muszą wchodzić w zakres działania.

Skuteczność : Stopień, w jakim osiągnięto cele określone dla danego działania.

STRESZCZENIE

I. Turystyka to trzeci co do wielkości sektor gospodarki na świecie oraz największa branża usługowa w Unii Europejskiej (UE). Jej znaczenie rośnie, gdyż przyczynia się ona zarówno do wzrostu gospodarczego, jak również zatrudnienia.

II. W okresie programowania 2000–2006 na inwestycje materialne w sektorze turystycznym przeznaczono z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) 4623 mln euro. Za wybór projektów i zarządzanie nimi odpowiadają instytucje zarządzające w państwach członkowskich.

III. Głównym przedmiotem kontroli był pomiar wyników w dziedzinie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, które stanowią ogólny cel funduszy strukturalnych. Informacje zostały zebrane bezpośrednio od losowo wybranych 206 promotorów projektów, tak aby uzyskać reprezentatywny obraz sytuacji na poziomie UE.

IV. Trybunał zbadał, czy projekty w sektorze turystycznym:

a) osiągnęły zakładane rezultaty;

b) przyniosły trwałe rezultaty;

c) zostały zrealizowane w wyniku wsparcia ze strony UE.

V. Trybunał ustalił, że:

a) W przypadku większości projektów osiągnięto szereg rezultatów: utworzono lub zachowano miejsca pracy (58%), stworzono pojemność turystyczną (73%) lub działalność turystyczną (74%). W przypadku 44% projektów osiągnięto rezultaty we wszystkich trzech kategoriach.

b) Projekty o sprecyzowanych celach zrealizowano średnio na poziomie 75% w zakresie tworzenia lub utrzymania miejsc pracy oraz na poziomie 93% w zakresie pojemności turystycznej. Tam gdzie nie zostały postawione żadne takie cele, niektóre projekty w dalszym ciągu osiągnęły pewne rezultaty.

c) Sytuacja pod względem wartości docelowych, wskaźników oraz monitoringu różniła się w poszczególnych skontrolowanych regionach.

d) W czasie kontroli nadal funkcjonowało 98% ukończonych projektów oraz nadal istniało 94% utworzonych lub utrzymanych miejsc pracy.

e) Wsparcie finansowe ze środków publicznych umożliwiło realizację 74% projektów. Do kolejnych 20% projektów wprowadzono zmiany w związku z dotacjami. Przyznane dotacje nie miały wpływu na 6% projektów. Im niższa stopa pomocy, tym mniejsze oddziaływanie na projekt.

f) Chociaż w opinii 92% promotorów dotacje przyznane w ramach EFRR są dowodem uznania jakości ich projektu, 42% promotorów uważa, że takie dotacje w istotny sposób zwiększają obciążenia administracyjne. Im niższa stopa pomocy, tym bardziej dotacja z EFRR postrzegana jest jako obciążenie.

VI. Trybunał zaleca:

a) aby instytucje zarządzające zadbały o to, by przy tworzeniu projektów określono ich odpowiednie cele, wartości docelowe i wskaźniki oraz aby Komisja zachęcała do stosowania takiej praktyki;

b) aby instytucje zarządzające poświęcały więcej uwagi kwestii, czy dotacje są faktycznie niezbędne do realizacji proponowanych projektów oraz jaki wpływ będą miały projekty na zwiększenie zatrudnienia i wzrost gospodarczy oraz aby Komisja zachęcała do stosowania takiej praktyki;

c) aby Komisja oceniła efektywność kosztową pomocy w tym sektorze oraz zastanowiła się, czy można lepiej ukierunkować wsparcie.

Zdjęcie 1 – Zabytkowy budynek przekształcony w czterogwiazdkowy hotel (Hiszpania)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, styczeń 2010 r.

WSTĘP

TURYSTYKA W UE

1. Pojęcie "turystyka" zostało zdefiniowane jako "działalność osób podróżujących do miejsc i przebywających w miejscach poza ich normalnym otoczeniem nie dłużej niż przez jeden rok z rzędu w celu wypoczynku, służbowym lub w innych celach" [1]. Turystyka stała się istotną częścią życia obywateli UE, z których większość podróżuje zarówno w celach rekreacyjnych, jak i zawodowych. Przyczynia się do pogłębienia poczucia obywatelstwa europejskiego poprzez wzmożone kontakty i wymianę między obywatelami, którzy posługują się różnymi językami, wywodzą się z różnych kultur i tradycji [2].

2. Jest to jeden z obszarów, w których Unia Europejska ma kompetencje do prowadzenia działań mających na celu wspieranie, koordynowanie lub uzupełnianie działań państw członkowskich [3]. W Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) położono nacisk na znaczenie sektora turystycznego, w którym celem UE jest zachęcanie do tworzenia korzystnego środowiska dla rozwoju przedsiębiorstw oraz wspieranie współpracy między państwami członkowskimi, w szczególności przez wymianę dobrych praktyk [4].

3. Turystyka to trzeci co do wielkości sektor na świecie pod względem aktywności gospodarczej oraz największa branża usługowa w Unii [5]. Branża ta generuje ponad 5% produktu krajowego brutto (PKB) Unii Europejskiej, a około 1,8 mln przedsiębiorstw zatrudnia szacunkowo 5,2% siły roboczej ogółem (9,7 mln miejsc pracy). Po uwzględnieniu pokrewnych sektorów szacowany udział turystyki w tworzeniu PKB i zatrudnianiu siły roboczej sięga odpowiednio 10% i 12% [6].

DZIAŁANIA STRUKTURALNE ORAZ TURYSTYKA

4. Działania podejmowane w ramach funduszy strukturalnych w dziedzinie turystyki zmierzają przede wszystkim do utworzenia i utrzymania miejsc pracy, jak również pobudzenia wzrostu gospodarczego. W szczególności działania takie powinny przyczynić się do zrównoważonego i trwałego rozwoju działalności gospodarczej, rozwoju zatrudnienia i zasobów ludzkich [7]. W okresie 2000–2006 w ramach EFRR udzielono wsparcia na rzecz inwestycji produkcyjnych mających na celu tworzenie i ochronę miejsc pracy oraz na rzecz rozwoju turystyki i inwestycji kulturalnych z zastrzeżeniem, że tworzone miejsca pracy miały być trwałe [8].

5. Projekty są współfinansowane przez UE w ramach wieloletnich programów operacyjnych. W programach tych określone zostały priorytety, a do każdego z nich przypisano szereg działań, z których część zakłada wspieranie turystyki.

6. Programy są opracowywane przez państwa członkowskie po konsultacjach między Komisją a władzami państwowymi na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym oraz partnerami gospodarczymi i społecznymi w państwach członkowskich. Komisja ocenia i zatwierdza programy.

7. Poszczególne projekty są zgłaszane przez promotorów. Władze krajowe, regionalne lub lokalne wyznaczone przez państwa członkowskie organizują procedury wyboru oraz zatwierdzają projekty. Promotorzy powinni przekazać właściwym instytucjom zarządzającym informacje z monitoringu postępów w realizacji projektu oraz osiąganiu celów.

8. W okresie programowania 2000–2006 na turystykę przeznaczono 7994 mln euro z funduszy strukturalnych, w tym 4623 mln euro ze środków EFRR na inwestycje materialne (np. centra informacji, bazy noclegowe, obiekty gastronomiczne). Pozostała kwota 3371 mln euro dotyczyła inwestycji niematerialnych (np. rozwój i świadczenie usług turystycznych, zajęcia sportowe, kulturalne i rekreacyjne, dziedzictwo), usług wspólnych oraz szkoleń zawodowych i nie weszła w zakres kontroli. [9]

Zdjęcie 2 – Budowa nowego teatru regionalnego (Francja)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, grudzień 2009 r.

KONTROLA

ZAKRES ORAZ CELE KONTROLI

9. Trybunał zbadał współfinansowane ze środków EFRR projekty dotyczące inwestycji materialnych w sektorze turystycznym w okresie programowania 2000–2006. Dziesiątki tysięcy projektów zostały współfinansowane w ten sposób, do maksymalnego poziomu 50% w regionach, których dotyczy Cel 2 [10] oraz 75% w regionach, których dotyczy Cel 1 [11]. W załączniku I przedstawiono liczbę programów operacyjnych oraz przydzielone kwoty w podziale na państwa członkowskie.

10. Głównym celem kontroli była ocena, czy projekty związane z turystyką:

a) osiągnęły zakładane rezultaty;

b) przyniosły trwałe rezultaty;

c) zostały zrealizowane w wyniku wsparcia ze strony UE.

METODYKA KONTROLI

11. Celem sondażu (zob. ramka 1) obejmującego 206 losowo wybranych projektów było uzyskanie reprezentatywnego obrazu sytuacji. Zbadane projekty były częścią 26 programów odnoszących się do dziewięciu państw członkowskich, w regionach, w których środki zostały przeznaczone na projekty turystyczne. W załączniku II przedstawiono szczegółowe informacje na temat liczby zbadanych i skontrolowanych na miejscu projektów, w podziale na państwa członkowskie i programy operacyjne.

RAMKA 1

STRUKTURA KWESTIONARIUSZA STOSOWANEGO W SONDAŻU

Ogólne informacje o projekcie.

Rezultaty projektu w następujących kategoriach:

utworzone lub utrzymane bezpośrednie miejsca pracy

pojemność turystyczna

wielkość działalności

rentowność ekonomiczna

inne.

Wpływ UE lub innej pomocy na projekt

Czynniki wpływające na powodzenie lub niepowodzenie projektu

12. 98,5% promotorów projektów objętych badaniem udzieliło odpowiedzi, które zostały zapisane w bazie danych prowadzonej przez Trybunał Obrachunkowy w celu przeprowadzenia ich analizy.

13. Aby sprawdzić prawidłowość odpowiedzi udzielonych przez promotorów, podjęte zostały następujące czynności:

a) Skontrolowano na miejscu 52 projekty (tj. 25% zbadanych projektów) w dziewięciu regionach położonych w czterech państwach członkowskich (Francja, Niemcy, Włochy i Hiszpania).

b) Zwrócono się do instytucji zarządzających o zweryfikowanie prawidłowości odpowiedzi promotorów dotyczących tych projektów, które nie zostały skontrolowane na miejscu.

c) Ponadto w przypadku wszystkich projektów objętych sondażem dokonano kontroli kluczowych dokumentów przekazanych przez instytucje zarządzające, takich jak wnioski o dotacje, decyzje w sprawie przyznania dotacji oraz wszelkie sprawozdania z oceny.

14. W następstwie powyższych czynności zaktualizowano bazę danych, umieszczając w niej prawidłowe odpowiedzi. Informacje zawarte w bazie danych oraz materiały dowodowe zebrane w trakcie kontroli projektów na miejscu stanowią podstawę do wyciągnięcia wniosków z kontroli.

15. Kontrola została przeprowadzona w okresie od października 2009 r. do czerwca 2010 r.

Zdjęcie 3 – Wybrukowana ścieżka odgrodzona barierką, wiodąca do zabytkowego obiektu na wybrzeżu (Włochy)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, grudzień 2009 r.

RODZAJE PROJEKTÓW W BADANEJ PRÓBIE

16. Stopień zróżnicowania w obrębie 206 projektów w badanej próbie przedstawiono w tabeli 1 zgodnie z klasyfikacją opracowaną przez Trybunał do celów kontroli.

TABELA 1

RODZAJE DZIAŁALNOŚCI OTRZYMUJĄCYCH DOTACJE Z EFRR

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

| Projekty |

Liczba | % [9999] |

A. Infrastruktura i obiekty użyteczności publicznej | 54 | 26 |

Port, przystań, miejsca cumowania łódek, nabrzeże | 19 | 9,2 |

Drogi dojazdowe, ścieżki, szlaki, ścieżki rowerowe, drogi, parkingi | 19 | 9,2 |

Pozostałe | 9 | 4,4 |

Modernizacja plaży | 4 | 1,9 |

Architektura krajobrazu | 3 | 1,5 |

B. Baza noclegowa i zaplecze gastronomiczne | 53 | 26 |

Hotel | 38 | 18,4 |

Kemping | 4 | 1,9 |

Inne | 11 | 5,3 |

C. Muzea i zabytki | 48 | 23 |

Muzea i obiekty kulturalne (ośrodek archeologiczny…) | 39 | 18,9 |

Obiekt historyczny, dziedzictwo historyczne (kościół, zamek, pałac…) | 9 | 4,4 |

D. Ośrodki wypoczynkowo-rekreacyjne | 21 | 10 |

Ośrodki rekreacyjne (park tematyczny, basen, ogród zoologiczny, akwarium…) | 15 | 7,3 |

Ośrodki wypoczynkowe (oferujące zakwaterowanie, wyżywienie i program zajęć) | 6 | 2,9 |

E. Inne | 30 | 15 |

Centra kongresowe, ośrodki goszczące różne imprezy, obiekty wielofunkcyjne | 9 | 4,4 |

Ośrodki sportowe | 2 | 1,0 |

Czytelnie, archiwa | 2 | 1,0 |

Marketing, ośrodki turystyczne, punkty informacji turystycznej | 6 | 2,9 |

Ośrodki edukacji ekologicznej, rezerwaty przyrody | 4 | 1,9 |

Pozostałe | 7 | 3,4 |

Łączna liczba projektów w badanej próbie | 206 | 100 |

17. Promotorom publicznym przyznano ogółem 76% środków z EFRR. Projekty te są w pełni finansowane ze środków publicznych, a fundusze unijne są uzupełniane o środki pochodzące od władz krajowych, regionalnych lub lokalnych. Na wykresie 1 przedstawiono projekty w podziale na prywatne i publiczne zgodnie z klasyfikacją opracowaną ze względu na potrzeby kontroli.

Zdjęcie 4 – Nowy kryty basen z wodą morską, z którego korzystają zarówno turyści, jak i mieszkańcy (Niemcy)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, luty 2010 r.

WYKRES 1

PROJEKTY WEDŁUG RODZAJU DZIAŁALNOŚCI I PROMOTORA

+++++ TIFF +++++

UWAGI

CZY DZIĘKI PROJEKTOM OSIĄGNIĘTO ZAKŁADANE REZULTATY?

18. Jak podano w punkcie 11 sondaż miał na celu ocenę zakresu, w jakim dzięki projektom udało się osiągnąć założone cele. Trybunał rozesłał kwestionariusze do promotorów 206 projektów, którzy uzyskali łącznie 369 mln euro z funduszy unijnych (poniżej jednej trzeciej całkowitego kosztu omawianych projektów). Za pomocą sondażu zmierzono wzrost działalności i pojemności turystycznej, jak również liczbę utworzonych i zachowanych bezpośrednich miejsc pracy. Ponadto Trybunał zbadał wnioski o finansowanie oraz decyzje w sprawie przyznania dotacji. W dokumentach tych zawarte są informacje na temat tego, co promotorzy projektów zamierzają osiągnąć poprzez swoje projekty.

19. Wyniki wskazują, że 73% projektów przyczyniło się do wzrostu turystyki w skali roku, 74% projektów spowodowało wzrost pojemności turystycznej danego obszaru, a 58% projektów pozwoliło utworzyć lub utrzymać bezpośrednie miejsca pracy. W przypadku 44% projektów odnotowano rezultaty we wszystkich trzech kategoriach, a w przypadku 8% projektów zaobserwowano rezultaty poza wspomnianymi trzema kategoriami.

Zdjęcie 5 – Ścieżka zaprojektowana dla pieszych i rowerzystów (Francja)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, grudzień 2009 r.

WZROST DZIAŁALNOŚCI TURYSTYCZNEJ

20. Rozwój turystyki z reguły pozytywnie wpłynie na gospodarkę lokalną oraz zatrudnienie pośrednie, stymulując wzrost gospodarczy. Kontrola miała na celu pomiar wielkości działalności turystycznej bezpośrednio wynikającej z projektów. Taką wielkość można wyrazić na kilka sposobów, na przykład w postaci liczby miejsc noclegowych w hotelach, liczby noclegów na kempingach, liczby osób odwiedzających muzea itp.

21. 142 projekty (70%) miały na celu zwiększenie działalności turystycznej w ramach wniosku o dotacje. Cel ten udało się osiągnąć w przypadku 111 projektów. Kolejne 34 projekty spowodowały wzrost działalności, choć nie stanowiło to ich celu. W efekcie łącznie 145 projektów przyczyniło się do wzmożenia działalności turystycznej. Dotacje zasadniczo zostały wypłacone niezależnie od realizacji celów. Wypłata środków zależała jedynie od rezultatów sześciu projektów w badanej próbie. W przypadku pięciu z nich osiągnięto wyznaczone cele.

22. Realizowany w Niemczech projekt zakładał rozbudowę zasilanego wodą morską kąpieliska obejmującego poprzednio jeden basen i saunę o ośrodek wellness i dodatkowe sauny, basen na otwartym powietrzu oraz inne udogodnienia (zdjęcie 4). Całkowity koszt projektu wyniósł 16,9 mln euro, przy czym 41% tej kwoty pochodziło z EFRR. Po ukończeniu projektu liczba osób korzystających z kąpieliska w skali roku wzrosła z 92 tys. do 129 tys.

23. Prowadzony we Francji projekt publiczny polegał na przerobieniu starych, wycofanych z eksploatacji torów kolejowych na ścieżkę dla pieszych i rowerzystów o długości 26 km (zdjęcie 5). Liczba użytkowników, która w 2003 r. wynosiła zero, w 2008 r. wzrosła do 23 tys. Elektroniczny system rejestruje liczbę użytkowników. Dane te są następnie systematycznie przekazywane do lokalnego urzędu ds. turystyki. Całkowity koszt projektu opiewał na 1,6 mln euro, przy czym 39% tej kwoty pochodziło z EFRR.

24. Kolejny prowadzony w Niemczech projekt zakładający postawienie drewnianego mostu na rzece łączącego ścieżki dla rowerzystów i pieszych oraz budowę przystani dla kajaków (zdjęcie 6) zakończył się powodzeniem i sprzyjał organizowanym w okolicy niewielkim imprezom kulturalnym, takim jak podwieczorki przy kawie w starej odnowionej stodole. Niewiadomo jednak dokładnie, na ile udany jest ten projekt, gdyż nie dokonuje się pomiaru działalności prowadzonej w efekcie tego projektu. Całkowity koszt projektu opiewał na 139426 euro, przy czym 49% tej kwoty pochodziło ze środków EFRR.

25. Realizowany we Francji projekt związany z zakupem i odremontowaniem zabytkowego budynku, a następnie przerobieniem go na muzeum win, miał miejsce w historycznym miasteczku (zdjęcie 7). W pierwszym roku swojej działalności muzeum przyciągnęło 4 tys. zwiedzających, lecz od tamtej pory ich liczba zmalała o połowę. W związku z tym muzeum jest czynne jedynie latem. Wówczas odgrywa ono rolę w promocji regionalnych wyrobów oraz szerzeniu wiedzy ogólnej na temat uprawy winorośli i produkcji win. Całkowity koszt projektu opiewał na 0,8 mln euro, przy czym 42% tej kwoty pochodziło z EFRR.

Zdjęcie 6 – Drewniany most na rzece łączący ścieżki dla rowerzystów i pieszych oraz przystań dla kajaków (Niemcy)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, grudzień 2009 r.

DODATKOWO STWORZONA POJEMNOŚĆ TURYSTYCZNA

26. Wiele projektów związanych z turystyką ma na celu zwiększenie pojemności turystycznej i tym samym stymulowanie wzrostu działalności turystycznej. Taki wzrost będący bezpośrednim efektem projektu można wyrazić na wiele różnych sposobów, między innymi w postaci liczby dodatkowych pokoi, miejsc noclegowych (w hotelach), kilometrów (ścieżek dla rowerzystów i pieszych itp.), miejsc kempingowych, miejsc cumowania łódek, miejsc (w teatrach i obiektach gastronomicznych).

27. W ramach 120 projektów, które miały jasno sprecyzowany cel w postaci zwiększenia pojemności turystycznej, osiągnięto 93% zakładanego wzrostu. Ponadto w przypadku 32 projektów udało się zwiększyć pojemność turystyczną, choć nie stanowiło to ich celu.

28. Jeden projekt w Hiszpanii miał na celu stworzenie 30 dwuosobowych pokoi w byłym klasztorze prtzekształconym na hotel (zdjęcie 8). Nadrzędnym celem było ocalenie budynku, który był ważnym elementem dziedzictwa architektonicznego okolicy. Władze lokalne postanowiły przeznaczyć obiekt na cele turystyczne. Dodatkowo utworzono 20 bezpośrednich miejsc pracy. Całkowity koszt projektu wyniósł 3,6 mln euro, przy czym 75% tej kwoty sfinansowano ze środków EFRR.

29. Nie wszystkie projekty miały na celu utworzenie nowej pojemności turystycznej, a niektóre zakładały odremontowanie istniejących obiektów. Jeden projekt, prowadzony we Francji, zakładał remont pokoi w istniejącym hotelu i tym samym utrzymanie obecnego poziomu działalności (4200 noclegów w skali roku) oraz utrzymanie 1,2 miejsca pracy. Całkowity koszt projektu opiewał na 253254 euro, przy czym 14% tej kwoty sfinansowano ze środków EFRR.

30. W przypadku pozostałych projektów skupiono się na poprawie przepustowości infrastruktury w danym obszarze. Prowadzony w nadmorskim regionie we Włoszech projekt publiczny miał na celu budowę 37 km dróg, 9 km ścieżek dla pieszych lub rowerzystów, a ponadto parkingów przy autostradzie oraz panoramicznych punktów widokowych. Ogólnym celem projektu była poprawa dojazdu do kilku trudno dostępnych miejsc na wybrzeżu oraz rozwój turystyki w regionie. Całkowity koszt projektu opiewał na 4,0 mln euro, przy czym 49% tej kwoty pochodziło z EFRR.

UTWORZONE LUB UTRZYMANE MIEJSCA PRACY

31. Tworzenie lub utrzymanie miejsc pracy odgrywa kluczową rolę w dążeniu do zrównoważonego i trwałego rozwoju gospodarki i zatrudnienia. Badanie decyzji w sprawie dotacji dla projektów wykazało, że 116 (58%) projektów zakładało rezultat w postaci utworzenia lub utrzymania miejsc pracy. Pozostałe projekty przyczyniły się do powstania miejsc pracy, choć nie był to jasno sprecyzowany cel w dokumentacji dotyczącej wniosków o dotacje. Dla przykładu, badany w Belgii projekt związany z muzeami sztuki i historii zapewnił utworzenie 57 miejsc pracy, choć we wniosku o dotacje nie sformułowano takiego celu. Całkowity koszt projektu opiewał na 30,5 mln euro, przy czym 20% tej kwoty pochodziło z EFRR.

32. Z odpowiedzi udzielonych w sondażu wynika, że na 2520 bezpośrednich miejsc pracy utworzono 1515, a utrzymano – 1005. 23,5% tych miejsc pracy zajęły kobiety.

Zdjęcie 7 – Odrestaurowany zabytkowy budynek, w którym mieści się muzeum wina (Francja)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, grudzień 2009 r.

33. Z badania pełnej próby wynika, że 58% projektów osiągnęło pozytywne rezultaty w zakresie zatrudnienia. W niektórych obszarach działalności, z uwagi na ich specyfikę, istnieje większa szansa na utworzenie nowych miejsc pracy niż w innych obszarach. Najwyższy odsetek projektów, które zaowocowały powstaniem lub utrzymaniem miejsc pracy, odnotowano w kategorii "ośrodki wypoczynkowe i rekreacyjne". Mniej miejsc pracy powstaje lub jest utrzymanych w dziedzinie "Infrastruktura i obiekty użyteczności publicznej", gdzie niejednokrotnie po uruchomieniu projektu występuje niewielkie zapotrzebowanie na personel techniczny (wykres 2).

34. 116 projektów (58%), którym przyświecały cele, takie jak utworzenie lub utrzymanie miejsc pracy, skutkowały osiągnięciem zakładanej liczby miejsc pracy na poziomie 75%. W przypadku 18 ze 116 projektów nie osiągnięto wyników w zakresie utworzenia lub utrzymania miejsc pracy, a w czterech przypadkach przyznanie dotacji było uzależnione od uzyskania pozytywnych wyników. Natomiast 14% projektów skutkowało utworzeniem lub utrzymaniem miejsc pracy, choć pierwotnie nie stawiano sobie tego za cel.

WYKRES 2

ODSETEK PROJEKTÓW, KTÓRE POZWOLIŁY STWORZYĆ LUB UTRZYMAĆ BEZPOŚREDNIE MIEJSCA PRACY, WEDŁUG RODZAJU DZIAŁALNOŚCI

+++++ TIFF +++++

Odsetek w każdej z pięciu kategorii. Ogólna średnia wynosi 58%.

35. W wyniku prowadzonego we Francji projektu dotyczącego budowy pływalni publicznej powstało 12 miejsc pracy. Dwa z nich związane były z utrzymaniem pływalni, które to zadanie powierzono później zewnętrznemu usługodawcy. Zachowano 1,5 miejsca pracy przeniesionego ze starej pływalni, która musiała zostać zamknięta. Jest to zgodne z liczbą miejsc pracy proponowaną we wniosku o dotacje. Całkowity koszt projektu opiewał na 4,4 mln euro, przy czym 17% tej kwoty pochodziło z EFRR.

36. Prywatny projekt realizowany w Niemczech polegał na założeniu schroniska młodzieżowego wyposażonego w urządzenia sportowe. W okresie rozruchu działalności w 2004 r. utworzono 17 miejsc pracy, tj. tyle, ile docelowo planowano. W czasie przeprowadzania kontroli w ośrodku zatrudnionych było 26 osób w różnym charakterze. Całkowity koszt projektu opiewał na 11,1 mln euro, przy czym 23% tej kwoty pochodziło z EFRR.

37. W większości przypadków warunkiem uzyskania finansowania nie były rezultaty projektu w postaci nowych lub utrzymanych miejsc pracy. Warunki takie zostały sformułowane jedynie w odniesieniu do 43 projektów. Warunki uzależnione od osiągnięcia rezultatów w dziedzinie zatrudnienia różniły się w skontrolowanych rejonach (zob. ramka 2).

RAMKA 2

PRZYKŁADY USTALEŃ W ZAKRESIE WARUNKÓW DOTYCZĄCYCH WARTOŚCI DOCELOWYCH W DZIEDZINIE ZATRUDNIENIA

W przypadku niektórych skontrolowanych projektów w Niemczech warunkiem wypłaty dotacji było utworzenie określonej liczby miejsc pracy. Takie miejsca pracy należy utrzymać przez co najmniej pięć lat.

W Hiszpanii zgodnie z zasadami przyznawania pomocy w sektorze turystycznym promotorzy ubiegający się o dotacje muszą formalnie zobowiązać się do nieobniżania poziomu zatrudnienia. Przedstawienie takiego zobowiązania na piśmie stanowi warunek złożenia wniosku o dotacje.

Realizowany we Włoszech projekt dotyczący modernizacji hotelu uzyskał dotację z EFRR na podstawie nowych i utrzymanych przez minimum pięć lat miejsc pracy. Inny projekt jednakże, który dotyczył rozbudowy i renowacji hotelu, musiał spełnić jedynie warunek nakazujący utrzymanie miejsc pracy przez rok. Ponadto liczba nowych miejsc pracy mogła odbiegać od zakładanej o nie więcej niż 30% bez konsekwencji w postaci kar lub zwrotu dotacji.

W Zjednoczonym Królestwie warunek dotyczący zatrudnienia postawiono w odniesieniu do 11 z 14 ukończonych projektów. Liczbę nowych miejsc pracy, które powstaną, szacuje się w momencie podejmowania decyzji o przyznaniu dotacji, a mierzy po realizacji projektu według wzorów matematycznych na podstawie wydatków. W przypadku niespełnienia warunku decyzję w sprawie wniosku od promotora o częściowy zwrot dotacji podejmuje instytucja zarządzająca.

WARTOŚCI DOCELOWE, WSKAŹNIKI ORAZ MONITORING

38. W odniesieniu do skontrolowanych regionów instytucje zarządzające obrały różne metody postępowania z wynikami projektów, co zostało przedstawione w dalszej części sprawozdania.

39. W przypadku zbadanych projektów we Francji zakładane rezultaty w zakresie nowych miejsc pracy, działalności lub pojemności turystycznej nie są regularnie ujmowane we wnioskach o dotacje ani decyzjach w sprawie ich przyznawania. A jeśli są ujmowane, to w celach informacyjnych, jako że w żadnym z badanych projektów osiągnięcie rezultatów nie było warunkiem uzyskania dotacji z EFRR. Instytucje zarządzające nie monitorują regularnie osiągania tego rodzaju rezultatu.

Zdjęcie 8 – Były klasztor przekształcony na czterogwiazdkowy hotel (Hiszpania)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, styczeń 2010 r.

40. W Hiszpanii przyjęto ogólne kryteria selekcji projektów. Zgodnie z tymi kryteriami możliwy jest wybór projektów zaproponowanych przez władze krajowe, regionalne lub lokalne pod warunkiem, że są one związane z dorobkiem historycznym lub kulturalnym bądź turystyką. Cele ilościowe ustala się wyłącznie na poziomie działania. Jeden z projektów w badanej próbie miał określone cele ilościowe związane ze wzrostem pojemności turystycznej i utworzeniem nowych miejsc pracy. Cele tego projektu wyrażono w kategoriach: powierzchni budynku do remontu, oczekiwanej liczby odwiedzających w skali roku oraz liczby utworzonych miejsc pracy (bezpośrednich i pośrednich). Osiągnięcie takich wskaźników nie stanowiło w żadnym ze skontrolowanych na miejscu projektów warunku uzyskania dotacji z EFRR.

41. W jednym regionie w Niemczech, w którym przeprowadzono kontrolę, współfinansowane były tylko publiczne projekty dotyczące infrastruktury i obiektów turystycznych. W przypadku skontrolowanych na miejscu projektów kwantyfikowalne wskaźniki rezultatu zostały określone przez instytucje zarządzające. W przypadku projektów, które skutkowały utworzeniem lub utrzymaniem bezpośrednich miejsc pracy, we wniosku o dotacje nie podano kwantyfikowalnych celów lub wartości docelowych dotyczących utworzenia lub zachowania miejsc pracy. Rezultaty są przedstawiane przez instytucje zarządzające na poziomie priorytetów i działań.

42. W innym skontrolowanym regionie w Niemczech, w przypadku projektów, które zaowocowały powstaniem bezpośrednich miejsc pracy, we wniosku o pomoc sprecyzowano kwantyfikowalne cele lub wartości docelowe w zakresie utworzenia nowych miejsc pracy. W przypadku skontrolowanych na miejscu projektów, w które zaangażowani byli prywatni promotorzy, warunkiem uzyskania dotacji było utworzenie miejsc pracy oraz przekazanie instytucjom zarządzającym informacji na temat docelowej wielkości działalności turystycznej. Dwa projekty miały określone wartości docelowe w zakresie wzrostu pojemności turystycznej. W przypadku dwóch prywatnych projektów instytucje zarządzające monitorowały faktyczną liczbę nowych miejsc pracy i miejsc noclegowych. By sprawdzić, czy zastosowano się do przepisów decyzji, instytucje zarządzające dokonują ostatecznej weryfikacji na koniec okresu, przez który należy wypełniać warunek (pięć lat od momentu ukończenia projektów związanych z miejscami pracy oraz 15 lat od momentu ukończenia projektów dotyczących infrastruktury).

43. W jednym z regionów we Włoszech, w którym przeprowadzono kontrolę, zakładane rezultaty dotyczące wzrostu pojemności turystycznej zostały określone dla wszystkich sześciu skontrolowanych projektów. Natomiast w przypadku połowy projektów rezultaty w zakresie działalności turystycznej zostały określone liczbowo i zawarte we wnioskach o dotacje. Dla drugiej połowy projektów rezultaty w zakresie działalności turystycznej zostały przedstawione nie wprost w formie prognoz dochodów ujętych w rachunkach zysków i strat dołączonych do wniosków o dotacje. Zakładane rezultaty w postaci utworzenia bezpośrednich miejsc pracy zostały przedstawione we wnioskach o dotacje dla pięciu projektów, a określone liczbowo w przypadku czterech z nich.

44. W tym samym regionie wskaźniki dotyczące utworzenia nowych miejsc pracy były wymagane wyłącznie w przypadku prywatnych projektów, gdyż są one elementem oceny ex ante. Utrzymanie miejsc pracy jest obowiązkowe przez określony czas i podlega monitoringowi w tym wiążącym okresie.

45. W drugim regionie we Włoszech, w którym przeprowadzono wizytę, ilościowe wskaźniki dotyczące wzrostu pojemności turystycznej lub tworzenia miejsc pracy nie zostały przedstawione we wnioskach o dotacje dotyczące projektów skontrolowanych na miejscu. Podobnie w przypadku żadnego skontrolowanego projektu takie wskaźniki nie były warunkiem uzyskania dotacji z EFRR bądź innego rodzaju dotacji. Instytucje zarządzające nie monitorują skuteczności projektu ani rezultatów inwestycji prowadzonych w ramach projektu inwestycji w postaci nowych, pośrednich lub bezpośrednich miejsc pracy. Instytucje zarządzające nie śledzą również wzrostu działalności turystycznej w związku z dotacjami.

46. Wszystkie projekty miały do pewnego stopnia pozytywne rezultaty, a zatem można uznać je za skuteczne. Zbadane projekty osiągnęły rezultaty w postaci nowych miejsc pracy, wzrostu działalności turystycznej oraz poprawy pojemności turystycznej. W przypadku niektórych projektów określono cele w tych trzech obszarach i osiągnięto je. Dla innych zaś projektów nie zdefiniowano takich celów. Inne projekty osiągnęły rezultaty, które nie zostały dokładnie zaplanowane na początku. Bez systematycznego ustalania celów projektów, wyznaczania wartości docelowych i wskaźników, a następnie monitoringu i oceny rezultatów, trudno jest określić faktyczne wyniki projektów lub zakres europejskiej wartości dodanej. [12]

CZY REZULTATY PROJEKTU SĄ TRWAŁE?

47. W momencie kontroli 28% projektów w badanej próbie zostało zrealizowanych w ciągu ostatnich dwóch lat, 45% – od dwóch do pięciu lat temu, 27% – ponad pięć lat temu. W przypadku 72% projektów ukończonych ponad dwa lata temu Trybunał zbadał, czy w momencie kontroli:

a) projekty nadal funkcjonowały i przynosiły dochód lub miały wkład w koszty oraz

b) osiągnięte rezultaty miały szanse utrzymać się w przyszłości.

W MOMENCIE KONTROLI NADAL ISTNIAŁA WIĘKSZOŚĆ MIEJSC PRACY

48. W momencie kontroli nadal istniało 94% utworzonych lub zachowanych miejsc pracy. Koszty bieżące jednej trzeciej projektów podtrzymujących te miejsca pracy są pokrywane z publicznych subwencji wypłacanych przez państwa członkowskie w różnej formie.

Zdjęcie 9 – Modernizacja głównej drogi w kurorcie nadmorskim (Francja)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, grudzień 2009 r.

PRAWIE WSZYSTKIE PROJEKTY NADAL FUNKCJONUJĄ, LECZ NIEKONIECZNIE SĄ RENTOWNE

49. W 93% przypadkach pojemność turystyczna osiągnięta w wyniku projektów utrzymuje się na niezmienionym poziomie od momentu zakończenia danego projektu, a w 6% przypadkach wzrosła.

50. W przypadku 94% projektów poziom działalności turystycznej pozostał stabilny lub podniósł się od momentu zakończenia projektu (wykres 3).

51. W momencie kontroli nadal funkcjonowało 98% ukończonych projektów [13]. Nie wszystkie projekty wygenerowały dochody wystarczające na pokrycie kosztów bieżących. Ogólnie rzecz biorąc, 25% projektów ukończonych co najmniej dwa lata temu było rentownych (61% prywatnych oraz 14% publicznych projektów). Z racji swojej specyfiki założeniem większości projektów (60%) nie jest przynoszenie dochodów. Publiczny promotor, którym zazwyczaj są władze lokalne, zakłada koszty bieżące w zamian za inne korzyści płynące dla społeczności lokalnej (na przykład bezpłatny wstęp na basen dla uczniów, ochronę części dorobku historycznego itp.). Istnieją inne projekty dotyczące takich celów jak remont przestrzeni publicznej (np. ulicy lub drogi), co nigdy z założenia nie przynosi dochodu.

WYKRES 3

CZY WZROST DZIAŁALNOŚCI TURYSTYCZNEJ W NASTĘPSTWIE PROJEKTÓW BYŁ TRWAŁY?

+++++ TIFF +++++

52. Różnicę w podejściu do rentowności między promotorami prywatnymi a publicznymi ilustrują odpowiedzi udzielone na pytania w sondażu dotyczącym zakładanej rentowności w ciągu następnych dwóch do trzech lat. Jak pokazano na wykresie 4, pytanie o przyszłą rentowność nadal nie dotyczy 60% projektów publicznych w zakończonym sondażu, natomiast promotorzy 79% prywatnych projektów zakładają wygenerowanie zysków w nadchodzących latach.

53. 24% miejsc pracy utworzono lub zachowano w następstwie projektów, których działania nie miały z założenia być rentowne.

WYKRES 4

PRZYSZŁA RENTOWNOŚĆ PROJEKTÓW

+++++ TIFF +++++

Zdjęcie 10 – Projekt zakładający renowację elewacji oraz dachu kościoła (Francja)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, listopad 2009 r.

CZY DOTACJE WPŁYNĘŁY NA ISTNIENIE LUB KSZTAŁT PROJEKTÓW?

54. Trybunał zapytał, czy wsparcie ze środków publicznych, w szczególności finansowanie z EFRR, było istotnym czynnikiem wpływającym na kształt projektów lub decyzję, czy należy podjąć się realizacji projektów. Następnie Trybunał zbadał, jak promotorzy projektów postrzegają sam proces uzyskiwania wsparcia w ramach EFRR.

NIE WSZYSCY PROMOTORZY UZNALI WSPARCIE ZE ŚRODKÓW PUBLICZNYCH ZA KONIECZNE

55. 53 promotorów (26%, 34 publicznych i 19 prywatnych promotorów) oświadczyło, że podjęłoby się realizacji projektu bez dotacji publicznych:

a) 12 promotorów (6%, wszyscy z sektora publicznego) stwierdziło, że wykonałoby projekt w ten sam sposób, tj. dotacja nie miała wpływu na wielkość i zawartość projektu ani jego zdolność do tworzenia nowych miejsc pracy. Cztery z tych projektów były już w trakcie realizacji, kiedy promotor dowiedział się o możliwości otrzymania dotacji z EFRR;

b) 41 promotorów (20%) odpowiedziało jednakże, że ich projekt nie byłby taki sam. W 30 przypadkach skala lub zawartość projektów uległy zmianie (12 prywatnych i 18 publicznych projektów), a dotacje wpłynęły na zatrudnienie lub środowisko w przypadku 17 prywatnych i trzech publicznych projektów.

56. Udział dotacji publicznej w całkowitym koszcie projektu miał wpływ na odpowiedzi promotorów projektów: im mniejszy odsetek wsparcia ze środków publicznych, tym mniej pomoc postrzegana jest jako istotna dla istnienia projektu (wykres 5).

57. Opinie również różnią się istotnie w zależności od rodzaju działalności, np. 52% promotorów projektów dotyczących zakwaterowania i gastronomii stwierdziło, że ich projekt nie doszedłby do skutku bez dotacji publicznej. Takiej samej odpowiedzi udzieliło 20% promotorów projektów związanych z muzeami i zabytkami bądź z infrastrukturą i obiektami użyteczności publicznej, natomiast zaledwie 10% promotorów realizujących projekty dotyczące ośrodków wypoczynkowych i rekreacyjnych było tego samego zdania.

WYKRES 5

ZWIĄZEK MIĘDZY WIELKOŚCIĄ DOTACJI PUBLICZNEJ A JEJ PRZYDATNOŚCIĄ POSTRZEGANĄ PRZEZ BENEFICJENTÓW

+++++ TIFF +++++

DOTACJE Z EFRR SĄ POSTRZEGANE JAKO WYRAZ UZNANIA, LECZ ZWIĘKSZAJĄ OBCIĄŻENIA ADMINISTRACYJNE

58. Zdecydowana większość promotorów uważa, że dotacje z EFRR to wyraz uznania jakości (92%) i przydatności ich projektów dla społeczeństwa (90%). Jednakże 42% promotorów również stwierdziło, że otrzymanie dotacji z EFRR istotnie zwiększa obciążenia administracyjne w związku z ich projektami. Opinia ta jest bardziej rozpowszechniona wśród promotorów prywatnych (56%), aniżeli publicznych (37%). Nastawienie promotorów projektów do kwestii obciążenia administracyjnego różni się również w zależności od tego, jaką część całkowitego kosztu projektu stanowi dotacja z EFRR, tj. im mniejsza dotacja w stosunku do całkowitego kosztu, tym mocniej odczuwalne są obciążenia administracyjne.

Zdjęcie 11 – Odrestaurowany zamek z XIII w., udostępniony zwiedzającym (Francja)

+++++ TIFF +++++

© Unia Europejska

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy, grudzień 2009 r.

WNIOSKI I ZALECENIA

OSIĄGNIĘCIE ZAKŁADANYCH REZULTATÓW

59. Wszystkie projekty osiągnęły pozytywne rezultaty w różnej formie, a większość z nich uzyskała pomyślne rezultaty w kilku pozycjach. 74% projektów przyczyniło się do wzrostu działalności turystycznej, natomiast 73% zaowocowało większą pojemnością turystyczną, a 58% projektów pozwoliło utworzyć lub zachować 2520 miejsc pracy, z czego 23,5% zajmowały kobiety. 44% projektów osiągnęło rezultaty we wszystkich trzech kategoriach. W przypadku 8% projektów w badanej próbie nie osiągnięto rezultatów w tych obszarach, lecz uznano, że projekty te były korzystne dla lokalnej gospodarki lub pomogły ochronić elementy dziedzictwa kulturalnego, historycznego, artystycznego lub przyrodniczego w danym regionie (zob. pkt 19 i 32).

60. Cele sformułowano tylko dla 58% projektów w badanej próbie. Tam, gdzie cele zostały określone, ich realizacja wyglądała następująco: utworzenie lub zachowanie miejsc pracy – realizacja na poziomie 75%, wzrost pojemności turystycznej – 93%. W przypadku 9% zbadanych projektów nie osiągnięto żadnych rezultatów w postaci miejsc pracy, mimo iż takie było początkowo założenie; 14% projektów przyczyniło się do wzrostu pojemności turystycznej. Taki sam odsetek projektów zaowocował miejscami pracy, chociaż nie stanowiło to ich celu (zob. pkt 34).

61. Dla 42% projektów w badanej próbie nie ustalono celów w zakresie wyników. Jeśli chodzi o projekty z ustalonymi celami, w wielu przypadkach nie określono wartości docelowych ani wskaźników, a sytuacja przedstawiała się różnie w zależności od skontrolowanego projektu. Nie monitorowano rezultatów większości projektów w badanej próbie. W przypadku niewielkiej liczby projektów w badanej próbie instytucje zarządzające uzależniły wypłatę dotacji od osiągnięcia rezultatów. Bez systematycznego ustalania celów projektów, wyznaczania wartości docelowych i wskaźników, a następnie monitoringu i oceny rezultatów, trudno jest określić faktyczne wyniki projektów lub zakres europejskiej wartości dodanej (zob. pkt 34 oraz 38–46).

ZALECENIE 1

Instytucje zarządzające powinny zadbać o to, by ustalane były odpowiednie cele, wartości docelowe oraz wskaźniki na etapie składania wniosku o dotację oraz podejmowania decyzji o przyznaniu dotacji, tak aby umożliwić:

selekcję projektów, które mają największą szansę być najbardziej wydajne oraz

ocenę ich rezultatów.

Komisja powinna zachęcać do stosowania takiej praktyki.

TRWAŁOŚĆ REZULTATÓW PROJEKTÓW

62. Zważywszy na fakt, iż większość miejsc pracy utworzonych w wyniku ukończonych projektów nadal istniała w momencie kontroli oraz że dodatkowa działalność i pojemność turystyczna stworzone w następstwie projektów pozostały stabilne lub nieznacznie wzrosły, jest prawdopodobne, że rezultaty okażą się trwałe w perspektywie krótko- lub średnioterminowej. Niemniej jednak w związku z tym, iż zaledwie 25% projektów uznano za rentowne, taka trwałość zależy od bieżących poziomów dotacji publicznych przeznaczonych na pokrycie bieżących kosztów, które nadal będą występować w przyszłości.

WPŁYW DOTACJI

63. Promotorzy projektów są zdania, że uzyskanie funduszy publicznych umożliwiło realizację 74% projektów. W przypadku 20% projektów oświadczyli oni, że ich projekty zostałyby uruchomione bez dotacji, lecz z pewnymi modyfikacjami. Im niższa stopa pomocy, tym mniejsze oddziaływanie na projekt. W przypadku 6% projektów promotorzy stwierdzili, że bez uzyskania dotacji ich projekty tak samo zostałyby zrealizowane (zob. pkt 55–57).

64. Chociaż w opinii 92% promotorów dotacje przyznane w ramach EFRR to wyraz uznania dla jakości ich projektów, 42% uważa, że takie dotacje w istotny sposób zwiększają obciążenia administracyjne. Odnotowano również, że im niższa stopa pomocy, tym bardziej dotację z EFRR postrzegano jako obciążenie administracyjne (zob. pkt 58).

ZALECENIE 2

Instytucje zarządzające powinny zadbać o to, by w kryteriach wyboru projektu uwzględniono kwestię, czy takie finansowanie jest faktycznie niezbędne dla realizacji projektu. Należy również uwzględnić potencjalny wpływ dotacji na kształt projektu oraz ogólne oddziaływanie projektu na wzrost gospodarczy i zatrudnienie.

Komisja powinna zachęcać do stosowania takiej praktyki.

ZALECENIE 3

Komisja powinna dokonać oceny pomocy w sektorze turystycznym, tak aby rozważyć zakres, w jakim tworzy efektywne kosztowo środki wsparcia państw członkowskich w celu pobudzenia wzrostu gospodarczego lub rozważyć, czy wsparcie to można w tym celu lepiej ukierunkować.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę II, której przewodniczył Morten LEVYSOHN, członek Trybunału Obrachunkowego w Luksemburgu, na posiedzeniu w dniu 4 maja 2011 r.

W imieniu

Trybunału Obrachunkowego

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Prezes

[1] Decyzja Komisji 1999/35/WE z dnia 9 grudnia 1998 r. w sprawie procedur wprowadzania w życie dyrektywy Rady 95/57/WE w sprawie zbierania informacji statystycznych w dziedzinie turystyki (Dz.U. L 9 z 15.1.1999, s. 23).

[2] Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów: "Europa – najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego", COM(2010) 352 wersja ostateczna z 30 czerwca 2010 r.

[3] Art. 6 lit. d) oraz art. 195 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (Dz.U. C 83 z 30.3.2010, s. 1 oraz s. 47).

[4] Art. 195 TFUE.

[5] "Trwała turystyka jako czynnik spójności terytorialnej Europy", Komitet Regionów, marzec 2006 r. (s. 9).

[6] Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów: "Europa – najpopularniejszy kierunek turystyczny na świecie – nowe ramy polityczne dla europejskiego sektora turystycznego", COM (2010) 352 wersja ostateczna z 30 czerwca 2010 r.

[7] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiające przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych, motyw 5 (Dz.U. L 161 z 26.6.1999, s. 1).

[8] Art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1783/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 lipca 1999 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (Dz.U. L 213 z 13.8.99, s. 1).

[9] Czerwiec 2009 r.

[10] Cel 2 polega na wspieraniu gospodarczego i społecznego przekształcenia obszarów stojących w obliczu trudności strukturalnych.

[11] Cel 1 polega na wspieraniu rozwoju i dostosowania strukturalnego regionów opóźnionych w rozwoju.

[9999] Powyższe dane liczbowe odzwierciedlają odsetek wszystkich projektów, w ramach różnych rodzajów działalności w obrębie próby (która jest również reprezentatywna dla procentowego udziału wydatków w ramach EFRR na każdy rodzaj działalności w całej populacji).

[12] Zob. komunikat Komisji "Przegląd budżetu UE", COM(2010) 700 z 19.10.2010, w szczególności s.5: "Pomimo że wartości dodanej projektu politycznego nie można zredukować tylko do bilansu, to wartość dodana stanowi kolejny kluczowy sprawdzian słuszności wydatków na poziomie UE: czy wydatki na poziomie UE przynoszą obywatelom większe korzyści niż wydatki na poziomie krajowym. Wymiar europejski może maksymalnie zwiększyć efektywność finansów państw członkowskich i pomóc zmniejszyć wydatki całkowite poprzez połączenie wspólnych usług i zasobów w celu czerpania korzyści skali. W związku z powyższym budżet UE powinien być wykorzystywany do finansowania dóbr publicznych UE, działań, których państwa członkowskie i regiony nie mogą sfinansować same, lub w przypadkach, gdy takie finansowanie zapewni lepsze wyniki."

[13] Jeden projekt został ostatecznie zamknięty dwa lata po jego rozpoczęciu z uwagi na problemy techniczne, natomiast trzy inne projekty zostały zamknięte na czas określony i zostaną ponownie uruchomione po wykonaniu dalszych prac.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

ŚRODKI Z EFRR PRZEZNACZONE PRZEZ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE NA INWESTYCJE MATERIALNE W SEKTORZE TURYSTYCZNYM – OKRES PROGRAMOWANIA 2000–2006

Państwo członkowskie | Liczba programów operacyjnych, w tym projektów związanych z turystyką w każdym państwie członkowskim | Wysokość środków z ERFF przeznaczonych na turystykę (w tys. euro) |

Włochy | 21 | 1448519 |

Niemcy | 17 | 649206 |

Francja | 23 | 467106 |

Hiszpania | 20 | 427888 |

Grecja | 15 | 384360 |

Zjedn. Królestwo | 12 | 220892 |

Austria | 8 | 159228 |

Portugalia | 6 | 150326 |

Belgia | 7 | 100252 |

Polska | 1 | 95663 |

Niderlandy | 6 | 82947 |

Litwa | 1 | 81999 |

Węgry | 1 | 74018 |

Republika Czeska | 2 | 68274 |

Współpraca transgraniczna UE | 23 | 64513 |

Współpraca międzyregionalna UE | 22 | 50904 |

Irlandia | 2 | 29934 |

Finlandia | 5 | 20206 |

Estonia | 1 | 16247 |

Republika Słowenii | 2 | 13803 |

Łotwa | 1 | 9256 |

Malta | 1 | 4301 |

Cypr | 1 | 3229 |

Ogółem | 198 | 4623071 |

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

LICZBA PROJEKTÓW OBJĘTYCH BADANIEM I SKONTROLOWANYCH NA MIEJSCU

9 państw członkowskich | 26 programów operacyjnych | Liczba projektów |

zbadanych | skontrolowanych na miejscu |

Włochy | 1999IT161PO011 Sicilia | 26 | |

1999IT161PO007 Campania | 14 | 6 |

1999IT161PO010 Sardinia | 7 | 6 |

2000IT162DO007 Piemonte | 7 | |

2000IT162DO001 Toscana | 7 | |

Niemcy | 2000DE162DO010 Niedersachsen | 7 | 5 |

1999DE161PO004 Mecklenburg-Vorpommern | 7 | |

1999DE161PO005 Brandenburg | 7 | |

1999DE161PO003 Sachsen-Anhalt | 7 | 6 |

2000DE162DO005 Hessen | 6 | |

Hiszpania | 2000ES161PO007 Castilla y León | 8 | 8 |

2000ES161PO010 Extremadura | 8 | 7 |

2000ES161PO009 Communidad Valenciana | 8 | 1 |

2000ES161PO016 Lokalny | 3 | |

Francja | 2000FR162DO020 Rhône-Alpes | 7 | 7 |

2000FR162DO006 Poitou-Charentes | 6 | |

2000FR162DO014 Bretagne | 9 | 6 |

Grecja | 2000GR161PO016 Konkurencyjność | 7 | |

2000GR161PO014 Macedonia Środkowa | 7 | |

2000GR161PO005 kontynentalna część Grecji | 7 | |

Portugalia | 1999PT161PO016 Madeira | 6 | |

1999PT161PO012 Algarve | 6 | |

Zjedn. Królestwo | 1999GB161DO004 Zachodnia Walia i doliny | 7 | |

2000GB162DO008 Południowo-wschodnia Anglia | 9 | |

Belgia | 2000BE162DO008 Meuse-Vesdre | 6 | |

Litwa | 2003LT161DO001 Litwa | 7 | |

| Łączna liczba projektów | 206 | 52 |

--------------------------------------------------