[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 23.9.2009

KOM(2009) 502 wersja ostateczna

2009/0143 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych

{KOM(2009) 499 wersja ostateczna}{KOM(2009) 500 wersja ostateczna}{KOM(2009) 502 wersja ostateczna}{KOM(2009) 503 wersja ostateczna}{SEK(2009) 1233}{SEK(2009) 1234}{SEK(2009) 1235}

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

Doświadczenia związane z kryzysem finansowym ujawniły istotne braki w nadzorze finansowym zarówno w poszczególnych przypadkach, jak i w podejściu do systemu finansowego jako całości. W związku z tym przewodniczący Komisji José Manuel Barroso zwrócił się do grupy ekspertów wysokiego szczebla, na czele której stanął Jacques de Larosière, o przedstawienie propozycji wzmocnienia europejskich rozwiązań nadzorczych w celu ustanowienia bardziej skutecznego, zintegrowanego i zrównoważonego europejskiego systemu nadzoru. Grupa przedstawiła swój raport dnia 25 lutego 2009 r. W oparciu o zalecenia grupy Komisja w swoim komunikacie na wiosenne posiedzenie Rady Europejskiej w marcu 2009 r. przedstawiła propozycje struktury nowego europejskiego nadzoru finansowego. Komisja przedstawiła swoje propozycje bardziej szczegółowo w komunikacie z maja 2009 r., w którym zaproponowała:

- utworzenie Europejskiego Systemu Organów Nadzoru Finansowego (ESFS) złożonego z sieci krajowych organów nadzoru finansowego współpracujących z nowymi europejskimi organami nadzoru (ESA), powstałymi w wyniku przekształcenia obecnych komitetów europejskich organów nadzoru[1] w Europejski Organ Nadzoru Bankowego (EBA), Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) oraz Europejski Organ Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), łącząc w ten sposób zalety nadrzędnych europejskich ram nadzoru finansowego oraz specjalistyczną wiedzę lokalnych podmiotów nadzoru mikroostrożnościowego, znajdujących się najbliżej instytucji działających w ramach ich jurysdykcji; oraz

- utworzenie Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego (ESRB) monitorującej i oceniającej potencjalne zagrożenia dla stabilności finansowej wynikające z rozwoju sytuacji makroekonomicznej oraz sytuacji w ramach całego systemu finansowego. W tym celu ESRB wydawałaby wczesne ostrzeżenia w sprawie zagrożeń ogólnosystemowych, które mogą narastać, oraz, w stosownych przypadkach, zalecenia w sprawie działań mających na celu przeciwdziałanie tym zagrożeniom[2].

2. KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI

W ramach przygotowywania niniejszych wniosków przeprowadzono dwie procedury otwartych konsultacji. Po pierwsze, w następstwie raportu grupy wysokiego szczebla pod przewodnictwem pana Jacques’a de Larosière’a oraz po publikacji dnia 4 marca 2009 r. komunikatu Komisji, Komisja zorganizowała konsultacje w dniach 10 marca-10 kwietnia 2009 r., które stanowiły wkład do jej komunikatu w sprawie nadzoru finansowego w Europie opublikowanego dnia 27 maja 2009 r. Streszczenie otrzymanych uwag można znaleźć na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/docs/2009/fin_supervision/summary_en.pdf

Po drugie, w dniach 27 maja-15 lipca 2009 r. Komisja zorganizowała kolejną rundę konsultacji, w ramach której zaproszono wszystkie zainteresowane strony do przedstawiania uwag na temat bardziej szczegółowych reform przedstawionych w majowym komunikacie Komisji w sprawie nadzoru finansowego w Europie. Większość otrzymanych odpowiedzi była przychylna dla proponowanych reform oraz zawierała uwagi na temat szczegółowych aspektów zaproponowanych ESRB i ESFS. Streszczenie otrzymanych uwag można znaleźć na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/internal_market/consultations/docs/2009/fin_supervision_may/replies_summary_en.pdf

3. OCENA SKUTKÓW

Komunikatowi Komisji z maja w sprawie nadzoru finansowego w Europie towarzyszyła ocena skutków, w której przeanalizowano główne warianty strategiczne utworzenia ESFS i ESRB. Druga ocena skutków została załączona do niniejszych wniosków i zbadano w niej bardziej szczegółowo możliwe warianty. Sprawozdanie z drugiej oceny skutków dostępne jest na stronie internetowej Komisji.

4. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Trybunał Sprawiedliwości potwierdził[3], że art. 95 Traktatu odnoszący się do przyjmowania środków dotyczących zbliżenia prawodawstwa w celu ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego stanowi odpowiednią podstawę prawną dla powołania „organu wspólnotowego mającego za zadanie przyczynianie się do realizacji procesu harmonizacji”, w przypadku gdy zadania powierzone takiemu organowi są ściśle związane z dziedzinami będącymi przedmiotem aktów dokonujących zbliżenia prawodawstw krajowych.

Kryzys finansowy i gospodarczy stworzył realne i poważne zagrożenia dla stabilności rynku wewnętrznego. Przywrócenie oraz utrzymanie stabilnego i wiarygodnego systemu finansowego jest bezwzględnym warunkiem wstępnym utrzymania zaufania na rynku wewnętrznym oraz jego spójności, a tym samym utrzymania i poprawy warunków umożliwiających ustanowienie w pełni zintegrowanego i działającego rynku wewnętrznego w obszarze usług finansowych. Ponadto głębiej i mocniej zintegrowane rynki finansowe oferują lepsze możliwości pozyskiwania finansowania i dywersyfikacji ryzyka, poprawiając tym samym odporność gospodarek na wstrząsy. Finansowa integracja i stabilność wzajemnie się zatem umacniają. Ustanowieniu ESFS towarzyszyć będzie opracowanie jednolitego zbioru przepisów, który zapewni jednakowe stosowanie przepisów w UE, a tym samym przyczyni się do lepszego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Zadaniem europejskich organów nadzoru będzie wspieranie krajowych organów w zakresie spójnej interpretacji i stosowania przepisów wspólnotowych.

Ponieważ zadania, które mają zostać powierzone europejskim organom nadzoru, są ściśle związane ze środkami przyjętymi w odpowiedzi na kryzys finansowy oraz ze środkami zapowiedzianymi w komunikatach Komisji z dnia 4 marca i z dnia 27 maja 2009 r., organy te mogą zostać ustanowione, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, na podstawie art. 95 Traktatu.

Działanie wspólnotowe może zaradzić tym słabościom uwypuklonym przez kryzys i stworzyć system zgodny z celem, jakim jest stabilny i jednolity rynek usług finansowych w UE, łącząc krajowe organy nadzoru w silną sieć wspólnotową. Jednakże nadzór bieżący będzie się nadal skupiać na poziomie krajowym, a krajowe organy nadzoru pozostaną odpowiedzialne za nadzór nad poszczególnymi podmiotami. W związku z tym proponowane przepisy nie wykraczają poza zakres niezbędny do osiągnięcia postawionych celów. Wnioski są zatem zgodne z zasadami pomocniczości i proporcjonalności przewidzianymi w art. 5 Traktatu.

5. WPłYW NA BUDżET

W celu przekształcenia obecnych komitetów europejskich organów nadzoru w skuteczne europejskie organy nadzoru konieczne są większe zasoby, zarówno kadrowe, jak i budżetowe. Przegląd wpływu na budżet wspomnianych wniosków został przedstawiony w sprawozdaniu z oceny skutków i w towarzyszącej mu ocenie skutków finansowych regulacji (załączonej do niniejszego wniosku).

6. SZCZEGÓłOWE OMÓWIENIE WNIOSKU

W celu uwzględnienia specyfiki poszczególnych sektorów konieczne są trzy odrębne rozporządzenia, by powołać organy odpowiedzialne za sektor bankowy, sektor ubezpieczeń i pracowniczych programów emerytalnych oraz sektor papierów wartościowych. Główna idea tych wniosków jest jednak taka sama. W niniejszym uzasadnieniu omówiono zatem najpierw wspólne elementy, a następnie krótko przedstawiono różnice między trzema rozporządzeniami.

6.1. Ustanowienie europejskich organów nadzoru i ich status prawny

Cele europejskich organów nadzoru są następujące: (i) polepszenie funkcjonowania rynku wewnętrznego, w tym wysoki poziom, skuteczność i spójność regulacji i nadzoru; (ii) ochrona deponentów, inwestorów, ubezpieczających i innych uposażonych; (iii) zapewnianie integralności, efektywności i prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych; (iv) zabezpieczenie stabilności systemu finansowego i (v) wzmocnienie międzynarodowej koordynacji nadzoru finansowego. W tym celu poszczególne ESA przyczynią się do zapewnienia spójnego, efektywnego i skutecznego stosowania odpowiednich przepisów wspólnotowych.

ESA będą organami Wspólnoty posiadającymi osobowość prawną i będą stanowiły podstawowy element zaproponowanego ESFS. System ten będzie funkcjonował jako sieć organów nadzoru i obejmie organy krajowe w państwach członkowskich, wspólny komitet europejskich organów nadzoru, tak by objąć kwestie międzysektorowe, oraz Komisję Europejską. Europejskie organy nadzoru powinny dysponować jak największą niezależnością, by w pełni obiektywnie wypełniać swoją misję, natomiast Komisja musi zostać włączona, gdy wymagają tego względy instytucjonalne i zobowiązania wynikające z Traktatu.

Głównym organem decyzyjnym poszczególnych ESA będzie Rada Organów Nadzoru, w której skład wchodzą przewodniczący właściwych krajowych organów nadzoru oraz przewodniczący danego ESA. Przewodniczący danego europejskiego organu nadzoru będzie przewodniczył obradom Rady Organów Nadzoru i Zarządu oraz będzie działał jako przewodniczący i przedstawiciel danego ESA. Bieżące zarządzanie poszczególnymi ESA będzie należało do dyrektora wykonawczego. W odniesieniu do lokalizacji nowych europejskich organów nadzoru proponuje się utrzymanie dotychczasowej siedziby obecnych komitetów europejskich organów nadzoru, ponieważ umożliwi to szybkie i skuteczne przejście na nowy system. W pkt 6.3 bardziej szczegółowo omówiono wewnętrzną organizację ESA.

6.2. Zadania i uprawnienia europejskich organów nadzoru

Europejskie organy nadzoru przejmą wszystkie zadania obecnych komitetów europejskich organów nadzoru, lecz ponadto otrzymają dodatkowe obowiązki, określone prawnie umocowane kompetencje oraz większy autorytet, jak określono w komunikacie Komisji z dnia 27 maja 2009 r. i na co udzieliła zgody Rada Europejska obradująca w dniach 18-19 czerwca 2009 r.

6.2.1. Opracowanie standardów technicznych

Rada Europejska poparła wniosek Komisji co do tego, że należy opracować jednolity zbiór przepisów UE, który obowiązywałby wszystkie instytucje finansowe na jednolitym rynku. W tym celu należy zidentyfikować i wyeliminować różnice w krajowych transpozycjach prawa wspólnotowego wynikające z wyjątków, odstępstw, dodatkowych przepisów lub niejasności, tak aby umożliwić określenie i stosowanie jednego zharmonizowanego zestawu najważniejszych standardów. Aby przyczynić się do osiągnięcia tego celu, ESA będą opracowywały projekty standardów technicznych w dziedzinach określonych w odpowiednim prawodawstwie sektorowym. Standardy te stanowią skuteczny instrument wzmocnienia poziomu 3 procedury Lamfalussy’ego, który obecnie jest ograniczony do przyjmowania niewiążących wytycznych. Dziedziny, w których ESA mogą opracować takie projekty standardów, obejmują wysoce techniczne kwestie, w przypadku których konieczne są jednolite warunki stosowania prawodawstwa wspólnotowego. Kwestie takie nie wymagają decyzji politycznych, a ich treść jest ściśle określona przez wspólnotowe akty prawne przyjęte na poziomie 1 (zob. uzupełniający dokument roboczy służb Komisji, w którym szczegółowo omówiono konieczne zmiany prawodawstwa wspólnotowego). Opracowanie standardów przez ESA gwarantuje pełne wykorzystanie specjalistycznej wiedzy krajowych organów nadzoru.

Projekty standardów technicznych będą przyjmowane przez europejskie organy nadzoru kwalifikowaną większością głosów członków poszczególnych Rad Organów Nadzoru, jak określono w art. 205 Traktatu. Porządek prawny Wspólnoty wymaga, aby Komisja zatwierdziła następnie te projekty standardów w postaci rozporządzeń lub decyzji, tak by wywoływały one bezpośrednie skutki prawne. W bardzo wyjątkowych przypadkach i wyłącznie z przyczyn związanych z interesem Wspólnoty, Komisja może podjęć decyzję o częściowym zatwierdzeniu standardów lub o zatwierdzeniu ich ze zmianami, bądź też o ich niezatwierdzeniu; o powodach podjętej decyzji Komisja musi poinformować dany europejski organ nadzoru. Wniosek Komisji pozostaje bez uszczerbku dla dyskusji na temat przyszłych procedur w kontekście przejścia na nowy Traktat.

Do celów konsultacji z zainteresowanymi stronami dla każdego ESA powołana zostanie grupa zainteresowanych stron, w skład której wchodzić będą przedstawiciele branży, pracownicy sektora finansowego i podmioty korzystające z usług finansowych. Poszczególne zainteresowane strony powinny mieć równorzędny udział i żadna ze stron nie powinna mieć przewagi nad pozostałymi. W dziedzinach nieobjętych standardami technicznymi ESA, podobnie jak obecne komitety europejskich organów nadzoru, będą miały możliwość wydawania niewiążących wytycznych i zaleceń dla krajowych organów nadzoru, instytucji finansowych i uczestników rynku. Jeżeli w określonym przypadku organy podejmą decyzję o nieprzestrzeganiu wytycznych lub zaleceń, o powodach swojej decyzji powinny poinformować ESA.

6.2.2. Uprawnienia do zapewniania spójnego stosowania przepisów wspólnotowych

Nawet po powstaniu jednolitego zbioru zharmonizowanych przepisów, ich stosowanie może prowadzić okazjonalnie do rozbieżności opinii na temat stosowania prawodawstwa wspólnotowego. Bez uszczerbku dla wszczynania przez Komisję postępowań wobec państw członkowskich w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, europejskie organy nadzoru powinny zatem posiadać ogólne uprawnienia pozwalające im dbać o zapewnianie spójnego stosowania prawodawstwa wspólnotowego. W tym celu należy stworzyć mechanizm w przypadku postępowania krajowych organów nadzoru uznawanych za nieprzestrzegające istniejącego prawa wspólnotowego (w tym w odniesieniu do standardów technicznych omówionych w pkt 6.2.1). Mechanizm ten składa się z trzech różnych kroków:

Po pierwsze, europejskie organy nadzoru przeprowadzałyby w takiej kwestii dochodzenie z własnej inicjatywy lub na wniosek jednego lub większej liczby krajowych organów nadzoru lub Komisji, a w razie konieczności przyjmowałyby zalecenia w sprawie działań skierowane do właściwego organu nadzoru. Dany organ nadzoru byłby wzywany do zastosowania się do zalecenia w terminie jednego miesiąca na podstawie powszechnego obowiązku przestrzegania prawa wspólnotowego.

Po drugie, w przypadku niezastosowania się do zalecenia Komisja Europejska może, po uzyskaniu informacji od ESA lub z własnej inicjatywy, przyjąć decyzję zobowiązującą krajowy organ nadzoru do podjęcia lub wstrzymania się od określonych działań. W terminie dziesięciu dni roboczych od daty otrzymania decyzji krajowy organ nadzoru informuje Komisję i ESA o działaniach, które podjął lub zamierza podjąć, aby wykonać decyzję Komisji.

Po trzecie, w wyjątkowej sytuacji, w której organ nadzoru nie zastosuje się do decyzji Komisji, ESA może w ostateczności podjąć decyzję skierowaną do instytucji finansowych zgodnie z prawem wspólnotowym, które je bezpośrednio obowiązuje (tzn. rozporządzeniem). Pozostaje to bez uszczerbku dla uprawnień Komisji do egzekwowania jej własnych decyzji.

6.2.3. Działania podejmowane w sytuacjach nadzwyczajnych

ESA pełnią rolę aktywnego koordynatora pomiędzy krajowymi organami nadzoru, szczególnie w przypadku niekorzystnego rozwoju sytuacji, która może potencjalnie zagrozić prawidłowemu funkcjonowaniu i integralności systemu finansowego w UE. Jednak w pewnych sytuacjach nadzwyczajnych koordynacja może nie wystarczać, szczególnie jeżeli krajowy organ nadzoru nie dysponuje instrumentami, by szybko zareagować na pojawienie się transgranicznej sytuacji kryzysowej. W takich wyjątkowych okolicznościach ESA powinny zatem posiadać uprawnienia do nakładania na krajowe organy nadzoru obowiązku wspólnego podejmowania konkretnych działań. Decydowanie o transgranicznej sytuacji nadzwyczajnej wiąże się z pewną uznaniowością a zatem zadanie to powinno zostać powierzone Komisji Europejskiej. Podlega to klauzuli w sprawie środków ochronnych (zob. pkt 6.2.11). Jednocześnie należy przyśpieszyć prace mające na celu stworzenie kompleksowych ram transgranicznych wzmacniających unijne systemy zarządzania w sytuacji kryzysu finansowego i rozwiązywania takich sytuacji, w tym systemy gwarancyjne oraz podziału kosztów.

6.2.4. Rozstrzyganie sporów między krajowymi organami nadzoru

Aby zapewnić, by właściwe krajowe organy nadzoru odpowiednio uwzględniały interesy innych państw członkowskich, w tym w ramach kolegiów nadzorczych, zaproponowano pewien mechanizm. Jeżeli organ nadzoru nie wyraża zgody na stosowanie procedury, na podjęte działanie lub na niepodjęcie tych działań przez inny organ nadzoru w dziedzinach, w których właściwe przepisy nakładają wymóg współpracy, koordynacji lub wspólnego podejmowania decyzji, na wniosek jednego z zainteresowanych organów nadzoru ESA może pomóc tym organom w uzgodnieniu wspólnego podejścia lub rozstrzygnięciu sporu. Mechanizm ten składa się z trzech możliwych kroków[4]:

Po pierwsze, jeżeli jeden lub kilka krajowych organów nadzoru zwróci się do ESA o pomoc w rozwiązaniu takich nieporozumień, dany ESA może najpierw przeprowadzić postępowanie pojednawcze między tymi organami, tak by spróbowały one osiągnąć porozumienie samodzielnie, w razie konieczności przy wsparciu ESA jako mediatora.

Po drugie, jeśli po postępowaniu pojednawczym krajowe organy nadzoru nie będą w stanie dojść do porozumienia, europejskie organy nadzoru mogą rozstrzygnąć taką sprawę w drodze odpowiedniej decyzji[5]. Rozwiązanie to miałoby jednak wyraźnie wyjątkowy charakter, gdyż w większości przypadków odpowiednie organy krajowe powinny być w stanie osiągnąć porozumienie w ramach wcześniejszego postępowania pojednawczego.

Po trzecie, w przypadku niezastosowania się przez organ nadzoru do wcześniejszej decyzji ESA, dany europejski organ nadzoru może również przyjąć decyzje skierowane do instytucji finansowych, wskazując ich obowiązki wynikające z prawa wspólnotowego, które bezpośrednio obowiązuje instytucje finansowe.

Należy podkreślić, że mechanizm rozstrzygania sporów powinien dotyczyć wyłącznie istotnych kwestii, takich jak sytuacje, w których podjęcie lub niepodjęcie działania przez organ nadzoru ma poważny negatywny wpływ na zdolność organu nadzoru do ochrony interesów deponentów, ubezpieczających, inwestorów i innych podmiotów, na rzecz których świadczone są usługi w jednym państwie członkowskim lub w większej ich liczbie, bądź też na stabilność finansową tych państw członkowskich. ESA zastrzega sobie prawo do niewszczynania procedury rozstrzygania sporów lub do niepodejmowania decyzji, jeżeli przedstawione wymogi nie zostaną spełnione. Powyższe ustalenia podlegają klauzuli w sprawie środków ochronnych (zob. pkt 6.2.11).

6.2.5. Kolegia organów nadzorczych

Kolegia organów nadzorczych stanowią podstawę systemu nadzoru UE i odgrywają istotną rolę w zagwarantowaniu zrównoważonego przepływu informacji pomiędzy organami państw macierzystych i przyjmujących. ESA przyczynią się do skutecznego i spójnego funkcjonowania kolegiów organów nadzorczych oraz będą monitorować spójność wdrażania prawa wspólnotowego przez te kolegia. W tym kontekście ESA mogą uczestniczyć w charakterze obserwatorów w kolegiach organów nadzorczych i otrzymują wszelkie odpowiednie informacje udostępniane wszystkim członkom kolegium.

6.2.6. Wspólna kultura nadzoru, przekazywanie zadań i obowiązków oraz wzajemna ocena

ESA odgrywają aktywną rolę w tworzeniu wspólnej europejskiej kultury nadzoru i w zapewnianiu jednolitych procedur i spójnych praktyk nadzoru na terytorium Wspólnoty. W połączeniu z mechanizmem rozstrzygania sporów między krajowymi organami nadzoru wspólna kultura nadzoru powinna pomóc w budowaniu zaufania i współpracy, a także może tworzyć w coraz większym zakresie możliwości przekazywania sobie nawzajem przez organy nadzoru pewnych zadań i obowiązków. ESA ułatwiają przekazywanie zadań i obowiązków poprzez identyfikowanie zadań i obowiązków, które mogą zostać przekazane lub być wspólnie wykonywane, oraz poprzez promowanie najlepszych praktyk. W odniesieniu do tej kwestii ESA zachęca do powoływania wspólnych zespołów organów nadzoru i ułatwia takie działania. Ponadto ESA przeprowadzają okresowe analizy wzajemnych kontroli krajowych organów nadzoru.

6.2.7. Ocena zmian na rynku

Jednym z nowych zadań powierzonych obecnym komitetom europejskich organów nadzoru w zmienionej decyzji Komisji przyjętej dnia 23 stycznia 2009 r. jest monitorowanie i ocena tendencji, potencjalnych zagrożeń i słabości sektorów bankowości, ubezpieczeń i papierów wartościowych oraz przedstawianie sprawozdań w tym zakresie. Chociaż zaproponowana Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego będzie odpowiedzialna za przeprowadzanie makroostrożnościowej analizy systemu finansowego UE, ESA powinny kontynuować prace obecnych komitetów europejskich organów nadzoru w tych obszarach, ponieważ: (i) perspektywa ich analizy jest inna, tzn. analiza mikroostrożnościowa stanowi analizę oddolną, natomiast analiza makroostrożnościowa jest analizą odgórną oraz (ii) ich analizy mogą stanowić pomocny wkład w prace wykonywane przez ESRB.

6.2.8. Rola międzynarodowa i doradcza

Wnioski przedstawione przez Komisję stanowią jasną odpowiedź na słabości zidentyfikowane podczas kryzysu, a także na wezwanie grupy G-20 do podjęcia działań na rzecz opracowania silniejszego i bardziej spójnego na poziomie globalnym systemu regulacji i nadzoru dla usług finansowych. ESA mogą służyć jako pomocny punkt kontaktowy dla organów nadzoru z krajów trzecich. W tym kontekście mogą one, bez uszczerbku dla kompetencji instytucji europejskich, zawierać porozumienia administracyjne z organizacjami międzynarodowymi oraz z administracjami krajów trzecich. Europejskie organy nadzoru mogą również pomagać w przygotowywaniu decyzji w sprawie równoważności systemów nadzoru w krajach trzecich. Ponadto na odpowiedni wniosek lub z własnej inicjatywy ESA mogą doradzać Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komisji, bądź też publikować opinie, w tym w odniesieniu do ostrożnościowych ocen transgranicznych połączeń i przejęć. Opinie te powinny przewidywać dodatkowe zabezpieczenia w celu zagwarantowania rzetelnych i obiektywnych ocen przyszłych transgranicznych połączeń i przejęć.

6.2.9. Gromadzenie informacji

Na wniosek odpowiedniego ESA organy nadzoru i inne organy publiczne państwa członkowskiego przekazują ESA wszelkie informacje niezbędne do wykonywania obowiązków nałożonych na ESA na mocy niniejszego rozporządzenia. Ponadto ESA, we współpracy z organami nadzoru działającymi w kolegiach organów nadzorczych, identyfikuje i gromadzi, w stosownych przypadkach, wszelkie istotne informacje przekazywane przez właściwe organy nadzoru, w celu ułatwienia prac kolegiów organów nadzorczych. ESA tworzy centralny system, za pomocą którego informacje te udostępniane są organom nadzoru w kolegiach organów nadzorczych, i zarządza tym systemem. Co do zasady krajowe organy nadzoru powinny przekazywać do europejskich organów nadzoru wszelkie informacje.

6.2.10. Relacje z ESRB

Proponowane ramy nadzoru UE mogą działać tylko wtedy, gdy ESRB i ESFS będą ze sobą ściśle współpracować. Celem reformy jest zapewnienie sprawniejszej interakcji między poziomem mikro- i makroostrożnościowym nadzoru. Pełniąc swoją rolę organu nadzoru makroostrożnościowego, ESRB musiałaby otrzymywać w odpowiednim czasie informacje mikroostrożnościowe, podczas gdy nadzór mikroostrożnościowy prowadzony przez organy krajowe czerpałby korzyści ze spostrzeżeń ESRB na temat otoczenia makroostrożnościowego. Rozporządzenia określają również procedury, które powinny być przestrzegane przez ESA w celu realizacji zaleceń ESRB, a także sposób w jaki ESA powinny wykorzystywać swoje uprawnienia celem zapewniania terminowego podjęcia działań następczych po otrzymaniu zaleceń skierowanych do jednego lub kilku krajowych organów nadzoru.

6.2.11. Środki ochronne

Zgodnie z konkluzjami Rady ECOFIN i Rady Europejskiej z czerwca 2009 r., w których podkreślono, że bez uszczerbku dla stosowania prawa wspólnotowego i przy uznaniu ewentualnych lub warunkowych zobowiązań, jakie mogą wyniknąć stąd dla państw członkowskich, decyzje podejmowane przez ESA nie powinny wpływać na obowiązki budżetowe państw członkowskich, wprowadzono klauzulę ochronną. Klauzula ta zapewnia, że jeżeli państwo członkowskie uważa, że decyzja podjęta na mocy art. 10 (tzn. decyzje nadzwyczajne) lub 11 (tzn. rozstrzyganie sporów) wspomnianych rozporządzeń wpływa na jego obowiązki budżetowe, może ono powiadomić dany ESA i Komisję, że krajowy organ nadzoru nie zamierza wykonać decyzji ESA, wyraźnie wykazując, w jaki sposób decyzja ESA wpływa na jego obowiązki budżetowe. W terminie jednego miesiąca dany ESA informuje państwo członkowskie, czy utrzymuje swoją decyzję, czy też ją zmienia bądź unieważnia. Jeżeli ESA utrzymuje swoją decyzję państwo członkowskie może przekazać sprawę do Rady i decyzja ESA zostaje zawieszona. W terminie dwóch miesięcy Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną, podejmuje decyzję w sprawie utrzymania lub unieważnienia decyzji. W odniesieniu do decyzji ESA podjętych na mocy art. 10 obowiązuje tryb przyspieszony celem uwzględnienia potrzeby szybkiego podjęcia decyzji w nadzwyczajnych okolicznościach.

6.3. Wewnętrzna organizacja ESA i ESFS

W skład każdego europejskiego organu nadzoru wchodzi: (i) Rada Organów Nadzoru; (ii) Zarząd; (iii) przewodniczący; oraz (iv) dyrektor wykonawczy. Ponadto dla wszystkich trzech ESA należy powołać jedną Komisję Odwoławczą.

6.3.1. Rada Organów Nadzoru

Rada Organów Nadzoru jest głównym organem decyzyjnym ESA i między innymi będzie odpowiedzialna za przyjmowanie projektów standardów technicznych, opinii, zaleceń i decyzji, o których mowa w pkt 6.2 niniejszego uzasadnienia. W skład Rady Organów Nadzoru wchodzą:

- przewodniczący danego ESA, który będzie przewodniczył obradom Rady, ale nie będzie miał prawa głosu;

- przewodniczący odpowiedniego krajowego organu nadzoru w poszczególnych państwach członkowskich;

- jeden przedstawiciel Komisji, któremu nie przysługuje prawo głosu;

- jeden przedstawiciel Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, któremu nie przysługuje prawo głosu;

- po jednym przedstawicielu z dwóch pozostałych europejskich organów nadzoru, którym nie przysługuje prawo głosu; oraz

- w stosownym przypadku rada może podjąć decyzję o dopuszczaniu obserwatorów.

Co do zasady decyzje Rady Organów Nadzoru będą przyjmowane zwykłą większością głosów, z wyjątkiem decyzji w sprawie projektów standardów technicznych oraz wytycznych i decyzji w sprawie artykułów dotyczących zasad finansowych, w odniesieniu do których wymagana będzie kwalifikowana większość głosów. Rada może powoływać panele w celu rozstrzygania sporów i mediacji. Jednakże ostateczne decyzje podejmowane będą przez Radę Organów Nadzoru na wniosek danego panelu.

6.3.2. Zarząd

Zarząd zapewnia, aby ESA wypełniał swoją misję i wykonywał powierzone mu zadania. W szczególności Zarząd powinien być odpowiedzialny za przygotowywanie programu prac ESA, przyjmowanie regulaminu wewnętrznego, a także odgrywać kluczową rolę w przyjmowaniu budżetu ESA. Zarząd będzie złożony z przewodniczącego ESA, przedstawiciela Komisji oraz czterech członków wybranych przez Radę Organów Nadzoru spośród jej członków, którzy działają w niezależny i obiektywny sposób w interesie Wspólnoty. Dyrektor wykonawczy może uczestniczyć w posiedzeniach Zarządu bez prawa głosu.

6.3.3. Przewodniczący i dyrektor wykonawczy

Poszczególne ESA reprezentowane są przez zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy niezależnego przewodniczącego, który jest odpowiedzialny za przygotowywanie prac Rady Organów Nadzoru, a także za przewodniczenie zarówno spotkaniom Rady Organów Nadzoru, jak i Zarządu. Bieżącą działalnością ESA zarządza jednak dyrektor wykonawczy, który podobnie jak przewodniczący jest niezależnym profesjonalistą zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy. Dyrektor wykonawczy odpowiedzialny jest za wykonanie rocznego programu prac oraz podejmuje konieczne środki w celu zapewnienia funkcjonowania ESA. Zarówno przewodniczący, jak i dyrektor wykonawczy wybierani są przez Radę Organów Nadzoru w otwartej procedurze kwalifikacyjnej, na podstawie osiągnięć, umiejętności, wiedzy na temat rynków i instytucji finansowych, doświadczenia w zakresie regulacji rynków finansowych i nadzoru finansowego. Kandydaci wybrani przez Radę Organów Nadzoru na stanowisko przewodniczącego muszą zostać zatwierdzeni przez Parlament Europejski. W przypadku obydwu stanowisk kadencja wynosi pięć lat i może zostać jednokrotnie odnowiona. Przedłużenie kadencji zależałoby od wyników oceny dokonanej przez Radę Organów Nadzoru.

6.3.4. Wspólny Komitet Europejskich Organów Nadzoru

W ramach proponowanej struktury podstawowe znaczenie będzie miała współpraca międzysektorowa, odzwierciedlająca odpowiednie trendy na rynku i rzeczywistość rynkową. Wspólny Komitet Europejskich Organów Nadzoru będzie zapewniał wzajemne zrozumienie, współpracę i spójne podejścia nadzorcze między trzema nowoutworzonymi ESA. W celu sprostania kwestiom międzysektorowym, w tym dotyczącym konglomeratów finansowych, oraz aby zagwarantować równe szanse dla wszystkich, utworzony zostanie Podkomitet przy Wspólnym Komitecie Europejskich Organów Nadzoru. Podczas gdy rzeczywiste decyzje, przykładowo dotyczące dyrektywy o konglomeratach finansowych, podejmowane są przez poszczególne ESA, Wspólny Komitet powinien zapewnić, by wspólne decyzje były podejmowane przez ESA równolegle.

6.3.5. Komisja Odwoławcza

System odwoławczy zagwarantuje, że wszelkie osoby fizyczne lub prawne, w tym krajowe organy nadzoru mogą w pierwszej instancji odwołać się do Komisji Odwoławczej przeciwko decyzji wydanej przez ESA, w celu zapewnienia spójnego stosowania przepisów wspólnotowych (art. 9), działań w sytuacjach nadzwyczajnych (art. 10) oraz rozstrzygania sporów (art. 11). Komisja Odwoławcza jest wspólnym organem dla wszystkich trzech ESA i będzie zajmowała się sprawami związanymi z bankowością, ubezpieczeniami i papierami wartościowymi. Komisja Odwoławcza będzie składała się z sześciu członków i sześciu zastępców posiadających odpowiednią wiedzę i doświadczenie, z wyłączeniem aktualnego personelu krajowych organów nadzoru lub innych krajowych lub wspólnotowych instytucji zaangażowanych w działalność ESA. Dwóch członków Komisji Odwoławczej i dwóch zastępców wyznacza Zarząd każdego ESA z listy wstępnie wyłonionych kandydatów zaproponowanych przez Komisję.

6.4. Przepisy finansowe

Przepisy finansowe dotyczą budżetowych aspektów ESA i podkreślają, że przychody ESA mogą pochodzić z różnych źródeł, np. obowiązkowych składek ze strony krajowych organów nadzoru, subwencji wspólnotowej lub opłat płaconych przez branżę na rzecz ESA. Określają one również procedury corocznego ustanawiania, wykonywania i kontroli budżetu. Obowiązują przepisy ramowego rozporządzenia finansowego dla organów ustanowionych na mocy art. 158 rozporządzenia finansowego.

6.5. Przepisy ogólne i końcowe

Przepisy ogólne określają praktyczne kwestie dotyczące personelu, odpowiedzialności ESA, obowiązku zachowania tajemnicy służbowej, ochrony danych, dostępu do dokumentów, ustaleń językowych, porozumień dotyczących siedziby i udziału krajów trzecich. W terminie trzech lat od faktycznego rozpoczęcia działalności, a następnie raz na trzy lata Komisja publikuje sprawozdanie dotyczące działalności ESA oraz stosowania procedur ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Sprawozdanie to będzie również zawierało ocenę postępów dokonanych w kierunku konwergencji w zakresie regulacji i nadzoru w dziedzinach objętych zarządzaniem w sytuacjach kryzysowych i ich rozwiązywaniem w UE.

6.6. Podstawowe różnice między trzema rozporządzeniami.

Najważniejsze różnice między trzema proponowanymi rozporządzeniami dotyczą celów poszczególnych ESA, zakresu i definicji ich działań, które są dostosowane do specyfiki danych sektorów i istniejącego prawa wspólnotowego. Ponadto Rada Europejska stwierdziła, że ESA powinny również posiadać uprawnienia nadzorcze w odniesieniu do agencji ratingowych. Europejski Organ Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych byłby odpowiedzialny za rejestrowanie agencji ratingowych. ESMA byłby również uprawniony do podejmowania środków nadzorczych, takich jak cofnięcie rejestracji lub zawieszenie stosowania ratingów kredytowych do celów regulacyjnych. Uprawnienia nadzorcze mogłyby obejmować możliwość żądania informacji oraz przeprowadzania dochodzeń i kontroli na miejscu. Obowiązki i uprawnienia ESMA w odniesieniu do agencji ratingowych zostaną określone w zmianie do rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych.

2009/0143 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 95,

uwzględniając wniosek Komisji[6],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[7],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[8],

uwzględniając opinię EBC,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[9],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Kryzys finansowy, który wystąpił na przełomie 2007 i 2008 r., ujawnił istotne braki w nadzorze finansowym, zarówno w poszczególnych przypadkach, jak i w podejściu do systemu finansowego jako całości. Nadzór oparty na modelach krajowych nie nadąża za rzeczywistością, w której europejskie rynki finansowe są zintegrowane i połączone, a liczne przedsiębiorstwa finansowe działają na szczeblu transgranicznym. Kryzys ujawnił niedociągnięcia w zakresie współpracy, koordynacji, spójnego stosowania przepisów wspólnotowych i zaufania pomiędzy krajowymi organami nadzoru.

(2) W opublikowanym dnia 25 lutego 2009 r. raporcie utworzonej na wniosek Komisji grupy wysokiego szczebla pod przewodnictwem pana Jacques’a de Larosière’a stwierdzono, że należy wzmocnić ramy nadzorcze, aby zmniejszyć groźbę wystąpienia w przyszłości kryzysów finansowych i ograniczyć ich skutki. Zalecono daleko idące reformy struktury nadzoru sektora finansowego we Wspólnocie. Grupa ekspertów wyraziła również stanowisko, że należy stworzyć Europejski System Organów Nadzoru Finansowego (ESFS) złożony z trzech europejskich organów nadzoru odpowiedzialnych, odpowiednio, za sektor ubezpieczeń i pracowniczych programów emerytalnych, sektor bankowości, oraz sektor papierów wartościowych, a także że należy powołać Europejską Radę ds. Ryzyka Systemowego.

(3) W swoim komunikacie z dnia 4 marca 2009 r. zatytułowanym „Realizacja europejskiego planu naprawy”[10] Komisja zaproponowała przedłożenie projektu legislacyjnego w sprawie utworzenia Europejskiego Systemu Organów Nadzoru Finansowego i Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego, natomiast w komunikacie z dnia 27 maja 2009 r. zatytułowanym „Europejski nadzór finansowy”[11] przedstawiła więcej szczegółów na temat możliwej struktury takich nowych ram nadzorczych.

(4) W konkluzjach z dnia 19 czerwca 2009 r. Rada Europejska zaleciła utworzenie Europejskiego Systemu Organów Nadzoru Finansowego (ESFS) złożonego z trzech nowych europejskich organów nadzoru. System ten powinien mieć na celu podniesienie jakości i spójności nadzoru krajowego, wzmocnienie nadzoru nad grupami transgranicznymi oraz opracowanie jednolitego zbioru przepisów UE obowiązującego wszystkie instytucje finansowe na jednolitym rynku. Rada Europejska zaznaczyła, że europejskie organy nadzoru powinny również posiadać uprawnienia nadzorcze w stosunku do agencji ratingowych oraz zwróciła się do Komisji o przygotowanie konkretnych wniosków dotyczących możliwości odgrywania przez ESFS istotnej roli w sytuacjach kryzysowych, podkreślając jednocześnie, że decyzje podjęte przez ESA nie powinny wpływać na obowiązki budżetowe państw członkowskich.

(5) Kryzys gospodarczy i finansowy stworzył realne i poważne zagrożenia dla stabilności rynku wewnętrznego. Przywrócenie oraz utrzymanie stabilności i wiarygodności systemu finansowego jest bezwzględnym warunkiem wstępnym utrzymania zaufania na rynku wewnętrznym oraz jego spójności, a tym samym utrzymania i poprawy warunków umożliwiających ustanowienie w pełni zintegrowanego i działającego rynku wewnętrznego w obszarze usług finansowych. Ponadto głębiej i mocniej zintegrowane rynki finansowe oferują lepsze możliwości pozyskiwania finansowania i dywersyfikacji ryzyka, poprawiając tym samym odporność gospodarek na wstrząsy.

(6) UE wyczerpała możliwości działań w ramach obecnej formuły komitetów europejskich organów nadzoru, które pozostają organami doradczymi Komisji. Wspólnota nie może trwać w sytuacji, w której: brakuje mechanizmów zapewniających podejmowanie przez krajowe organy nadzoru najlepszych możliwych decyzji nadzorczych dotyczących instytucji transgranicznych; nie ma wystarczającej współpracy ani wymiany informacji pomiędzy krajowymi organami nadzoru; wspólne działanie podejmowane przez krajowe organy wymaga skomplikowanych ustaleń, aby uwzględnić mozaikę wymogów regulacyjnych i nadzorczych; krajowe rozwiązania są najczęściej jedynym wykonalnym wariantem odpowiedzi na problemy europejskie; istnieje wiele różnych interpretacji tych samych tekstów prawnych. Europejski System Organów Nadzoru Finansowego powinien zostać zaprojektowany w taki sposób, aby zaradzić tym brakom i stworzyć system zgodny z celem, jakim jest stabilny i jednolity wspólnotowy rynek usług finansowych łączący krajowe organy nadzoru w silną sieć wspólnotową.

(7) Europejski System Organów Nadzoru Finansowego powinien stanowić sieć krajowych i wspólnotowych organów nadzoru finansowego, w ramach której bieżący nadzór nad instytucjami finansowymi sprawowany jest na poziomie krajowym, natomiast centralną rolę w zakresie nadzoru nad grupami transgranicznymi powierza się kolegiom organów nadzorczych. Należy również osiągnąć większą harmonizację i spójne stosowanie przepisów dotyczących instytucji i rynków finansowych w całej Wspólnocie. Należy powołać Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych, a także Europejski Organ Nadzoru Bankowego i Europejski Organ Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (europejskie organy nadzoru).

(8) Europejskie organy nadzoru powinny zastąpić Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego ustanowiony decyzją Komisji 2009/78/WE[12], Komitet Europejskich Organów Nadzoru ds. Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych ustanowiony decyzją Komisji 2009/79/WE[13] oraz Komitet Europejskich Organów Nadzoru nad Rynkiem Papierów Wartościowych ustanowiony decyzją Komisji 2009/77/WE[14] i przejąć wszystkie zadania i kompetencje tych komitetów. Należy jasno określić zakres działań poszczególnych europejskich organów nadzoru. Komisja powinna również uczestniczyć w sieci działań nadzorczych, jeżeli wymagają tego względy instytucjonalne i obowiązki wynikające z Traktatu.

(9) Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (zwany dalej „EIOPA”) powinien działać, mając na uwadze polepszenie funkcjonowania rynku wewnętrznego, w tym zwłaszcza poprzez osiągnięcie wysokiego poziomu, skuteczności i spójności regulacji i nadzoru, uwzględniając zróżnicowane interesy poszczególnych państw członkowskich; tak by chronić ubezpieczających i innych uposażonych; zapewnić integralność, efektywność i prawidłowe funkcjonowanie rynków finansowych; zabezpieczyć stabilność systemu finansowego i wzmocnić międzynarodową koordynację nadzoru finansowego, z korzyścią dla całej gospodarki, w tym dla instytucji finansowych i innych zainteresowanych stron, konsumentów i pracowników. Aby zrealizować te cele konieczne i właściwe jest, by EIOPA był organem wspólnotowym posiadającym osobowość prawną oraz autonomię prawną, administracyjną i finansową.

(10) Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w swoim wyroku z dnia 2 maja 2006 r. w sprawie C-217/04 (Zjednoczone Królestwo przeciwko Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Unii Europejskiej)[15] potwierdził, że art. 95 Traktatu odnoszący się do przyjmowania środków dotyczących zbliżenia prawodawstwa w celu ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego stanowi odpowiednią podstawę prawną dla powołania „organu wspólnotowego mającego za zadanie przyczynianie się do realizacji procesu harmonizacji”, w przypadku gdy zadania powierzone takiemu organowi są ściśle związane z dziedzinami będącymi przedmiotem aktów dokonujących zbliżenia prawodawstw krajowych. Cele i zadania EIOPA polegające na udzielaniu krajowym organom nadzoru pomocy w zakresie spójnej interpretacji i stosowania przepisów wspólnotowych oraz przyczynianiu się do stabilności finansowej koniecznej do integracji finansowej są ściśle związane z celami określonymi w dorobku prawnym Wspólnoty dotyczącym rynku wewnętrznego w obszarze usług finansowych. Należy zatem ustanowić Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych na mocy art. 95 Traktatu.

(11) Do aktów prawnych określających zadania dla krajowych organów nadzoru państw członkowskich, w tym współpracę między nimi i z Komisję, należą[16]: dyrektywa 64/225/EWG z dnia 25 lutego 1964 r. w sprawie zniesienia ograniczeń swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług w dziedzinie reasekuracji i retrocesji[17], pierwsza dyrektywa Rady 73/239/EWG z dnia 24 lipca 1973 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie[18], dyrektywa Rady73/240/EWG z dnia 24 lipca 1973 r. znosząca ograniczenia swobody przedsiębiorczości w zakresie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie[19], dyrektywa Rady 76/580/EWG z dnia 29 czerwca 1976 r. zmieniająca dyrektywę 73/239/EWG w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie[20], dyrektywa Rady 78/473/EWG z dnia 30 maja 1978 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do koasekuracji we Wspólnocie[21], dyrektywa Rady 84/641/EWG z dnia 10 grudnia 1984 r. zmieniająca, szczególnie w zakresie ubezpieczenia świadczenia pomocy turystycznej, pierwszą dyrektywę (73/239/EWG) w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie[22], dyrektywa Rady 87/344/EWG z dnia 22 czerwca 1987 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczenia ochrony prawnej[23], druga dyrektywa Rady 88/357/EWG z dnia 22 czerwca 1988 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie i ustanowienia przepisów ułatwiających skuteczne korzystanie ze swobody świadczenia usług oraz zmieniająca dyrektywę 73/239/EWG[24], dyrektywa Rady 92/49/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie oraz zmieniająca dyrektywy 73/239/EWG i 88/357/EWG (trzecia dyrektywa w sprawie ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie)[25], dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 98/78/WE z dnia 27 października 1998 r. w sprawie dodatkowego nadzoru nad zakładami ubezpieczeń w grupach ubezpieczeniowych[26], dyrektywa 2001/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 marca 2001 r. w sprawie reorganizacji i likwidacji zakładów ubezpieczeń[27], dyrektywa 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie[28], dyrektywa 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 grudnia 2002 r. w sprawie pośrednictwa ubezpieczeniowego[29] oraz dyrektywa 2003/41/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami[30].

(12) Istniejące prawodawstwo wspólnotowe regulujące dziedziny, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, obejmuje również dyrektywę 2002/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie dodatkowego nadzoru nad instytucjami kredytowymi, zakładami ubezpieczeń oraz przedsiębiorstwami inwestycyjnymi konglomeratu finansowego[31], dyrektywę 2005/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 2005 r. w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu[32] oraz dyrektywę 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 września 2002 r. dotyczącą sprzedaży konsumentom usług finansowych na odległość[33].

(13) Istnieje potrzeba wprowadzenia skutecznego instrumentu ustanawiającego zharmonizowane standardy techniczne w zakresie usług finansowych, tak by zapewnić, również poprzez jednolity zbiór przepisów, równe szanse i odpowiednią ochronę ubezpieczających innych uposażonych i konsumentów w całej Europie. Ponieważ EIOPA charakteryzuje wysoki poziom wiedzy specjalistycznej, efektywne i właściwe jest powierzenie mu, w dziedzinach określonych prawem wspólnotowym, opracowania projektów standardów technicznych, które nie wymagają podejmowania decyzji politycznych. Komisja powinna zatwierdzić te projekty standardów zgodnie z prawem wspólnotowym w celu nadania im wiążącej mocy prawnej. Komisja musi przyjąć projekty standardów technicznych. Podlegałyby one zmianom, jeżeli przykładowo projekty standardów technicznych byłyby niezgodne z prawem wspólnotowym bądź byłyby sprzeczne z zasadą proporcjonalności lub z podstawowymi zasadami rynku wewnętrznego w obszarze usług finansowych określonymi w dorobku prawnym Wspólnoty dotyczącym usług finansowych. Aby zapewnić sprawną i przyspieszoną procedurę przyjmowania tych standardów, należy ustalić określony termin, w którym Komisja powinna podjąć decyzję w sprawie ich zatwierdzenia.

(14) Procedura opracowywania standardów technicznych określona w niniejszym rozporządzeniu pozostaje bez uszczerbku dla uprawnień Komisji w zakresie przyjmowania z własnej inicjatywy środków wykonawczych w drodze procedury komitetowej na poziomie 2 procedury Lamfalussy’ego, zgodnie z odpowiednim prawodawstwem wspólnotowym. Kwestie dotyczące standardów technicznych nie wymagają decyzji politycznych, a ich treść jest określona przez wspólnotowe akty prawne przyjęte na poziomie 1. Opracowanie projektów standardów przez EIOPA gwarantuje pełne wykorzystanie specjalistycznej wiedzy specjalistycznej krajowych organów nadzoru.

(15) W dziedzinach nieobjętych standardami technicznymi EIOPA powinien mieć uprawnienia do wydawania niewiążących wytycznych i zaleceń w sprawie stosowania prawodawstwa wspólnotowego. W celu zapewnienia przejrzystości i zwiększenia przestrzegania przez krajowe organy nadzoru tych wytycznych i zaleceń, krajowe organy nadzoru powinny być zobowiązane do przedstawienia powodów niezastosowania się do tych wytycznych i zaleceń.

(16) Zapewnianie właściwego i pełnego stosowania prawa wspólnotowego jest podstawowym warunkiem wstępnym dla integralności, efektywności i prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych, stabilności systemu finansowego i równych warunków konkurencji dla instytucji finansowych we Wspólnocie. Należy zatem wprowadzić odpowiedni mechanizm obowiązujący w sytuacjach, w których EIOPA stwierdzi przypadki nieprawidłowego lub niewystarczającego stosowania przepisów prawa wspólnotowego. Mechanizm ten powinien obowiązywać w dziedzinach, w których prawodawstwo wspólnotowe określa jasne i bezwarunkowe obowiązki.

(17) Aby umożliwić podjęcie odpowiednich działań w przypadku nieprawidłowego lub niewystarczającego stosowania przepisów prawa wspólnotowego, należy wprowadzić mechanizm składający się z trzech kroków: na pierwszym poziomie EIOPA powinien być uprawniony do zbadania domniemanego nieprawidłowego lub niewystarczającego wykonania obowiązków wynikających z przepisów prawa wspólnotowego przez organy krajowe w ramach ich praktyki nadzorczej, a następnie powinien wydać zalecenie.

(18) Jeżeli organ krajowy nie zastosuje się do zalecenia, Komisja – w celu zapewniania przestrzegania prawa wspólnotowego – powinna być uprawniona do skierowania do danego krajowego organu nadzoru decyzji o bezpośrednich skutkach prawnych, na którą można się powoływać przed sądami i organami i która może być egzekwowana na mocy art. 226 Traktatu.

(19) W wyjątkowych sytuacjach uporczywej bezczynności właściwego organu EIOPA powinien posiadać uprawnienia do przyjęcia w ostateczności decyzji skierowanych do poszczególnych instytucji finansowych. Uprawnienie to powinno być ograniczone do wyjątkowych przypadków, w których właściwy organ nie zastosuje się do decyzji do niego skierowanych oraz w których prawo wspólnotowe obowiązuje bezpośrednio instytucje finansowe na mocy istniejących lub przyszłych rozporządzeń.

(20) Poważne zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania i integralności rynków finansowych lub stabilności systemu finansowego we Wspólnocie wymagają szybkiej i skoordynowanej odpowiedzi na szczeblu Wspólnoty. EIOPA powinien zatem móc zobowiązywać krajowe organy nadzoru do podejmowania konkretnych działań w celu zapobiegania sytuacjom nadzwyczajnym. Decydowanie o transgranicznej sytuacji nadzwyczajnej wiąże się z dużym stopniem uznaniowości, a zatem powinno zostać powierzone Komisji Europejskiej. Aby zapewnić skuteczną reakcję na sytuację nadzwyczajną w przypadku niepodejmowania działań przez krajowy organ nadzoru, EIOPA powinien posiadać uprawnienia do przyjęcia w ostateczności decyzji skierowanych bezpośrednio do instytucji finansowych w obszarach prawa wspólnotowego bezpośrednio obowiązującego instytucje finansowe celem ograniczenia skutków kryzysu i przywrócenia zaufania do rynków.

(21) W celu zapewnienia efektywnego i skutecznego nadzoru oraz zrównoważonego uwzględnienia stanowisk krajowych organów nadzoru w poszczególnych państwach członkowskich EIOPA powinien móc rozstrzygać spory między tymi organami ze skutkiem wiążącym, w tym w ramach kolegiów nadzorczych. Należy wprowadzić postępowanie pojednawcze, podczas którego krajowe organy nadzoru mogą dojść do porozumienia. Uprawnienia EIOPA powinny obejmować spory dotyczące obowiązków proceduralnych w ramach współpracy, a także interpretacji i stosowania prawa wspólnotowego w decyzjach nadzorczych. Konieczne jest przestrzeganie istniejących mechanizmów pojednawczych przewidzianych w prawodawstwie sektorowym. W przypadku niepodejmowania działań przez dany krajowy organ nadzoru EIOPA powinien być uprawniony do przyjęcia w ostateczności decyzji skierowanych bezpośrednio do instytucji finansowych w obszarach prawa wspólnotowego bezpośrednio je obowiązującego.

(22) Kolegia organów nadzorczych odgrywają istotną rolę w efektywnym, skutecznym i spójnym nadzorze instytucji finansowych działających na szczeblu transgranicznym. EIOPA powinien mieć pełne prawa do uczestniczenia w kolegiach organów nadzorczych w celu usprawniania funkcjonowania kolegiów i procesu wymiany informacji w kolegiach oraz celem promowania konwergencji i spójności stosowania prawa wspólnotowego przez kolegia.

(23) Narzędziem przydatnym w funkcjonowaniu sieci organów nadzoru może być przekazywanie zadań i obowiązków, tak by ograniczyć powielanie zadań organów nadzoru, wspierać współpracę, a tym samym usprawnić proces nadzoru oraz zmniejszyć obciążenia spoczywające na instytucjach finansowych. Rozporządzenie powinno zatem zapewniać jasne podstawy prawne dla takiego przekazywania zadań i obowiązków. Przekazywanie zadań oznacza, że zadania są wykonywane przez inny organ nadzoru, a nie przez właściwy organ nadzoru, podczas gdy odpowiedzialność za podejmowanie decyzji nadzorczych nadal spoczywa na organie przekazującym. Dzięki przekazywaniu obowiązków pojedynczy krajowy organ nadzoru, któremu przekazano obowiązki, może w swoim imieniu decydować o pewnych kwestiach dotyczących nadzoru zamiast innego krajowego organu nadzoru. Przekazywanie zadań i obowiązków powinno być regulowane zasadą przyznawania kompetencji nadzorczych organowi nadzoru, który ze względu na swoją pozycję jest odpowiedni do podjęcia działań w przedmiotowej sprawie. Przekazywanie obowiązków może być odpowiednim rozwiązaniem przykładowo ze względu na ekonomię skali lub zakresu, spójność w ramach nadzoru grupy oraz optymalizację wykorzystania wiedzy specjalistycznej między organami nadzoru. Odpowiednie prawodawstwo wspólnotowe może bliżej określać zasady przekazywania obowiązków w ramach umowy. EIOPA powinien ułatwiać zawieranie umów dotyczących przekazywania zadań i obowiązków między krajowymi organami nadzoru za pomocą wszelkich właściwych środków. EIOPA powinien być informowany z wyprzedzeniem o zamierzonym zawarciu umowy w sprawie przekazania, tak by móc wyrazić swoją opinię w stosownych przypadkach. Powinien on scentralizować publikację takich umów, aby zapewnić terminowe, przejrzyste i łatwo dostępne informacje na temat umowy dla wszystkich zainteresowanych stron.

(24) EIOPA powinien aktywnie wspierać konwergencję praktyk nadzorczych w całej Wspólnocie w celu stworzenia wspólnej kultury nadzoru.

(25) Wzajemne oceny stanowią efektywne i skuteczne narządzie zwiększające spójność w ramach sieci organów nadzoru. EIOPA powinien zatem opracować ramy metodyczne dla takich wzajemnych ocen i regularnie je przeprowadzać. Oceny te powinny koncentrować się nie tylko na konwergencji praktyk nadzorczych, ale również na zdolności organów nadzoru do osiągania wysokiej jakości wyników w zakresie nadzoru oraz niezależności krajowych organów nadzoru.

(26) EIOPA powinien aktywnie wspierać skoordynowaną reakcję Wspólnoty w zakresie nadzoru, w szczególności w przypadku niekorzystnego rozwoju sytuacji, która może potencjalnie zagrozić prawidłowemu funkcjonowaniu i integralności rynków finansowych bądź stabilności systemu finansowego we Wspólnocie. Oprócz uprawnień do podejmowania działania w sytuacjach nadzwyczajnych EIOPA powinno zatem zostać powierzone zadanie ogólnej koordynacji w ramach Europejskiego Systemu Organów Nadzoru Finansowego. Niezakłócony przepływ wszystkich istotnych informacji pomiędzy krajowymi organami nadzoru powinien stać się centralnym punktem działań EIOPA.

(27) Aby utrzymać stabilność systemu finansowego, należy określić na wczesnym etapie tendencje, potencjalne zagrożenia i słabości płynące z poziomu mikroostrożnościowego, na szczeblu transgranicznym i międzysektorowym. EIOPA powinien, regularnie lub w razie konieczności doraźnie, monitorować i oceniać takie zmiany w obszarze podlegającym jego kompetencjom oraz, w stosownych przypadkach, informować Parlament Europejski, Radę, Komisję, inne europejskie organy nadzoru oraz Europejską Radę ds. Ryzyka Systemowego. EIOPA powinien również koordynować ogólnowspólnotowe testy skrajnych warunków w celu oceny odporności instytucji finansowych na niekorzystne zmiany na rynku, dopilnowując przy tym, by na poziomie krajowym stosowano przy takich testach jak najbardziej spójną metodykę.

(28) Biorąc pod uwagę globalizację usług finansowych oraz rosnące znaczenie międzynarodowych standardów, EIOPA powinien wspierać dialog i współpracę z organami nadzoru spoza Wspólnoty. Powinien w pełni respektować obecne funkcje i kompetencje instytucji europejskich w stosunkach z organami spoza Wspólnoty i na forach międzynarodowych.

(29) EIOPA powinien odgrywać rolę niezależnego organu doradczego dla Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w dziedzinach podlegających jego kompetencjom. Powinien móc wydawać opinie na temat oceny ostrożnościowej połączeń i przejęć na mocy dyrektywy 92/49/EWG, dyrektywy 2002/83/WE oraz dyrektywy 2005/68/WE zmienionej dyrektywą 2007/44/WE.

(30) Aby skutecznie wykonywać swoje obowiązki EIOPA powinien mieć prawo do zwracania się o wszelkie konieczne informacje. Aby uniknąć powielania obowiązków sprawozdawczych instytucji finansowych, takie informacje powinny być normalnie dostarczane przez krajowe organy nadzoru znajdujące się najbliżej rynków i instytucji finansowych. EIOPA powinien być jednak uprawniony do zwracania się o informacje bezpośrednio do instytucji finansowych i innych stron, jeżeli krajowy organ nadzoru nie udostępnia lub nie może udostępnić takich informacji w odpowiednim czasie. Organy państw członkowskich powinny być zobowiązane do udzielenia pomocy EIOPA w zakresie realizacji jego wniosków o informacje.

(31) Ścisła współpraca między EIOPA a Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego ma podstawowe znaczenie dla pełnej efektywności funkcjonowania Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego oraz dla podejmowania działań następczych w związku z jej ostrzeżeniami i zaleceniami. EIOPA powinien dzielić się wszelkimi istotnymi informacjami z Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego. Dane dotyczące poszczególnych przedsiębiorstw należy dostarczać tylko po otrzymaniu uzasadnionego wniosku. Po otrzymaniu ostrzeżeń lub zaleceń skierowanych przez ESRB do EIOPA lub krajowego organu nadzoru, EIOPA powinien zapewnić podjęcie działań następczych.

(32) W stosownych przypadkach EIOPA powinien konsultować z zainteresowanymi stronami standardy techniczne, wytyczne i zalecenia oraz stwarzać im odpowiednią możliwość przedstawienia uwag na temat proponowanych środków. W celu zapewnienia efektywności należy ustanowić Grupę Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych, reprezentującą w zrównoważonych proporcjach wspólnotowe zakłady ubezpieczeń i reasekuracji oraz pracownicze programy emerytalne (w tym w stosownych przypadkach inwestorów instytucjonalnych i inne instytucje finansowe, które same korzystają z usług finansowych), ich pracowników, konsumentów oraz inne podmioty detaliczne korzystające z usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych oraz z pracowniczych programów emerytalnych, w tym MŚP. Grupa Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych powinna aktywnie służyć jako platforma kontaktowa z innymi grupami użytkowników z obszaru usług finansowych ustanowionymi przez Komisję lub na mocy ustawodawstwa wspólnotowego.

(33) Państwa członkowskie są głównie odpowiedzialne za utrzymanie stabilności finansowej w ramach zarządzania w sytuacjach kryzysowych, w szczególności w odniesieniu do stabilizowania poszczególnych instytucji finansowych znajdujących się w trudnej sytuacji i rozwiązywania ich problemów. Środki podejmowane przez EIOPA w sytuacjach nadzwyczajnych lub rozwiązywania sporów, wpływających na stabilność instytucji finansowych nie powinny wpływać na obowiązki budżetowe państw członkowskich. Należy ustanowić mechanizm umożliwiający państwom członkowskim powoływanie się na ten środek ochronny i – w ostateczności – przekazanie sprawy do decyzji Rady. Należy przyznać Radzie uprawnienia w tej dziedzinie, biorąc po uwagę szczególne obowiązki państw członkowskich w tym zakresie.

(34) W ramach tego procesu decyzyjnego w odniesieniu do EIOPA powinny obowiązywać przepisy wspólnotowe i ogólne zasady dotyczące prawidłowej procedury i przejrzystości. Prawo adresatów decyzji EIOPA do złożenia wyjaśnień powinno być w pełni przestrzegane. Akty wydawane przez EIOPA stanowią integralną część prawa wspólnotowego.

(35) Głównym organem decyzyjnym EIOPA powinna być Rada Organów Nadzoru złożona z przewodniczących krajowych organów nadzoru w poszczególnych państwach członkowskich, na czele z przewodniczącym EIOPA. W Radzie Organów Nadzoru zasiadać powinni w charakterze obserwatorów przedstawiciele Komisji, Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego oraz pozostałych dwóch europejskich organów nadzoru. Członkowie Rady Organów Nadzoru powinni działać niezależnie i wyłącznie w interesie Wspólnoty. W odniesieniu do aktów prawnych natury ogólnej, w tym dotyczących przyjmowania standardów technicznych, wytycznych i zaleceń, a także kwestii budżetowych, właściwe jest stosowanie zasad kwalifikowanej większość głosów zgodnie z Traktatem, natomiast wszystkie inne decyzje powinny być przyjmowane zwykłą większością głosów. Sprawy dotyczące rozstrzygania sporów między krajowymi organami nadzoru powinny być rozpatrywane przez określony panel.

(36) Zarząd złożony z przewodniczącego EIOPA oraz przedstawicieli krajowych organów nadzoru i Komisji powinien zapewniać, aby EIOPA wypełniał swoją misję i wykonywał powierzone mu zadania. Zarządowi należy przyznać konieczne uprawnienia do, między innymi, proponowania rocznego i wieloletniego programu prac, wykonywania pewnych uprawnień budżetowych, przyjmowania planu polityki kadrowej EIOPA, przyjmowania przepisów szczególnych dotyczących prawa dostępu do dokumentów oraz przyjmowania sprawozdania rocznego.

(37) EIOPA powinien reprezentować zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy przewodniczący wybrany przez Radę Organów Nadzoru w drodze otwartego konkursu. Zarządzanie EIOPA powinno zostać powierzone dyrektorowi wykonawczemu, który powinien mieć prawo do uczestniczenia bez prawa głosu w obradach Rady Organów Nadzoru i Zarządu.

(38) Aby zapewnić międzysektorową spójność prac europejskich organów nadzoru, powinny one ściśle ze sobą współpracować w ramach Wspólnego Komitetu Europejskich Organów Nadzoru i w stosownych przypadkach wypracowywać wspólne stanowiska. Wspólny Komitet Europejskich Organów Nadzoru Wspólnego powinien przejąć wszystkie funkcje Wspólnego Komitetu ds. Konglomeratów Finansowych. W stosownych przypadkach akty prawne również objęte kompetencjami Europejskiego Organu Nadzoru Bankowego lub Europejskiego Organu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych powinny być przyjmowane równolegle przez odnośne europejskie organu nadzoru.

(39) Konieczne jest, by strony, na które mają wpływ decyzje podejmowane przez EIOPA, mogły wykorzystać niezbędne środki odwoławcze. W przypadku gdy EIOPA przysługują uprawnienia decyzyjne, w celu skutecznej ochrony praw stron oraz z uwagi na ekonomię procesową, zainteresowane strony powinny mieć prawo odwoływania się do Komisji Odwoławczej. Ze względu na efektywność i spójność Komisja Odwoławcza powinna być wspólnym organem trzech europejskich organów nadzoru, niezależnym od ich struktur administracyjnych i regulacyjnych. Powinna istnieć możliwość wniesienia odwołania od decyzji Komisji Odwoławczej do Sądu Pierwszej Instancji i do Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich.

(40) W celu zagwarantowania pełnej autonomii i niezależności EIOPA powinien posiadać własny budżet, który byłby finansowany głównie z obowiązkowych składek krajowych organów nadzoru i z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. W odniesieniu do wkładu wspólnotowego powinna mieć zastosowanie procedura budżetowa Wspólnoty. Księgi rachunkowe powinny być badane przez Trybunał Obrachunkowy.

(41) W odniesieniu do EIOPA zastosowanie ma rozporządzenie (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)[34]. EIOPA powinien również przystąpić do Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 25 maja 1999 r. między Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Wspólnot Europejskich dotyczącego dochodzeń wewnętrznych prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)[35].

(42) W celu zapewnienia otwartych i przejrzystych warunków zatrudnienia i równego traktowania pracowników w stosunku do pracowników EIOPA powinien mieć zastosowanie Regulamin pracowniczy urzędników Wspólnot Europejskich i warunki zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich[36].

(43) Niezbędna jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa i innych poufnych informacji. Podobnie należy chronić poufność informacji wymienianych w obrębie sieci.

(44) Ochronę osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych regulują: dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[37] oraz rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[38], które w pełni obowiązują w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych do celów niniejszego rozporządzenia.

(45) Aby zapewnić przejrzyste funkcjonowanie EIOPA, powinno mieć do niego zastosowanie rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji[39].

(46) Kraje niebędące członkami Unii Europejskiej powinny mieć możliwość uczestniczenia w pracach EIOPA, zgodnie z odpowiednimi umowami, które mają zostać zawarte przez Wspólnotę.

(47) Z uwagi na fakt, iż cele niniejszego rozporządzenia, to znaczy polepszenie funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez zagwarantowanie wysokiego poziomu, skuteczności i spójności regulacji ostrożnościowej i nadzoru ostrożnościowego; ochronę ubezpieczających i innych uposażonych, ochronę integralności, efektywności i prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych; utrzymanie stabilności systemu finansowego i wzmocnienie międzynarodowej koordynacji nadzoru finansowego, nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na rozmiary działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(48) Ponieważ Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych przejmuje wszystkie obecne zadania i uprawnienia Komitetu Europejskich Organów Nadzoru ds. Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych, należy uchylić decyzję Komisji 2009/78/WE z dnia 23 stycznia 2009 r. ustanawiającą Komitet Europejskich Organów Nadzoru ds. Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych, natomiast decyzja …/.../WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiająca wspólnotowy program wspierania określonych działań w obszarach usług finansowych, sprawozdawczości finansowej oraz badania sprawozdań finansowych powinna zostać odpowiednio zmieniona.

(49) Należy wyznaczyć termin wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, tak aby zagwarantować, że EIOPA jest odpowiednio przygotowany do rozpoczęcia działalności oraz by zapewnić sprawne przekształcenie Komitetu Europejskich Organów Nadzoru ds. Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych w EIOPA,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I USTANOWIENIE I STATUS PRAWNY

Artykuł 1 Ustanowienie organu i zakres jego działalności

1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (zwany dalej „EIOPA”).

2. EIOPA działa w zakresie przepisów dyrektywy 64/225/EWG, dyrektywy 73/239/EWG, dyrektywy 73/240/EWG, dyrektywy 76/580/EWG, dyrektywy 78/473/EWG, dyrektywy 84/641/EWG, dyrektywy 87/344/EWG, dyrektywy 88/357/EWG, dyrektywy 92/49/EWG, dyrektywy 98/78/WE, dyrektywy 2001/17/WE, dyrektywy 2002/83/WE, dyrektywy 2002/92/WE, dyrektywy 2003/41/WE, dyrektywy 2002/87/WE, dyrektywy 2005/68/WE, dyrektywy 2007/44/WE, dyrektywy 2005/60/WE, dyrektywy 2002/65/WE, w tym wszystkich dyrektyw, rozporządzeń i decyzji wydanych w oparciu o te dyrektywy oraz wszelkich przyszłych aktów wspólnotowych powierzających zadania EIOPA.

3. Przepisy niniejszego rozporządzenia pozostają bez uszczerbku dla uprawnień Komisji, w szczególności na mocy art. 226 Traktatu, dotyczących zapewniania przestrzegania prawa wspólnotowego.

4. Do celów EIOPA należy przyczynianie się do: (i) polepszenia funkcjonowania rynku wewnętrznego, w tym do wysokiego poziomu, skuteczności i spójności regulacji i nadzoru; (ii) ochrony ubezpieczających i innych uposażonych; (iii) zapewniania integralności, efektywności i prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych; (iv) zabezpieczania stabilności systemu finansowego i (v) wzmocnienia międzynarodowej koordynacji nadzoru finansowego. W tym celu EIOPA przyczynia się do zapewnienia spójnego, efektywnego i skutecznego stosowania prawa wspólnotowego, o którym mowa w art. 1 ust. 2 powyżej, wspiera konwergencję nadzorczą i przedstawia opinie Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji.

5. EIOPA wchodzi w skład Europejskiego Systemu Organów Nadzoru Finansowego, zwanego dalej „ESFS”, który funkcjonuje jako sieć organów nadzoru, zgodnie z art. 39.

6. Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych współpracuje z Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego, zwaną dalej „ESRB”, zgodnie z art. 21 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2 Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

(1) „instytucje finansowe” oznaczają „zakłady ubezpieczeń” określone w dyrektywie 98/78/WE, „zakłady reasekuracji” określone w dyrektywie 2005/68/WE, instytucje pracowniczych programów emerytalnych objęte dyrektywą 2003/41/WE oraz „konglomeraty finansowe” określone w dyrektywie 2002/87/WE;

(2) „krajowe organy nadzoru” oznaczają krajowe organy, które na mocy przepisów ustawowych lub wykonawczych są uprawnione do nadzorowania zakładów ubezpieczeń lub zakładów reasekuracji, bądź instytucji pracowniczych programów emerytalnych.

Artykuł 3 Status prawny

1. EIOPA jest organem wspólnotowym i posiada osobowość prawną.

2. W każdym państwie członkowskich EIOPA posiada zdolność prawną o najszerszym zakresie przyznanym przez prawo krajowe osobom prawnym. EIOPA może w szczególności nabywać lub zbywać majątek ruchomy i nieruchomy oraz być stroną w postępowaniach sądowych.

3. EIOPA reprezentuje jego przewodniczący.

Artykuł 4 Skład

W skład EIOPA wchodzą następujące organy:

(1) Rada Organów Nadzoru, która wykonuje zadania określone w art. 28;

(2) Zarząd, który wykonuje zadania określone w art. 32;

(3) przewodniczący, który wykonuje zadania określone w art. 33;

(4) dyrektor wykonawczy, który wykonuje zadania określone w art. 38;

(5) Komisja Odwoławcza, o której mowa w art. 44 i która wykonuje zadania określone w art. 46.

Artykuł 5 Siedziba

Siedziba Europejskiego Organu Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych mieści się we Frankfurcie.

ROZDZIAŁ II ZADANIA I UPRAWNIENIA EUROPEJSKIEGO ORGANU NADZORU UBEZPIECZEŃ I PRACOWNICZYCH PROGRAMÓW EMERYTALNYCH

Artykuł 6 Zadania i uprawnienia EIOPA

1. Zadania EIOPA obejmują:

a) przyczynianie się do ustanowienia wysokiej jakości wspólnych standardów i praktyk regulacyjnych i nadzorczych, w szczególności poprzez przedstawianie opinii instytucjom wspólnotowym oraz poprzez opracowywanie wytycznych, zaleceń i projektów standardów technicznych, które powinny opierać się na prawodawstwie, o którym mowa w art. 1 ust. 2.

b) przyczynianie się do spójnego stosowania prawa wspólnotowego, w szczególności poprzez wkład do wspólnej kultury nadzoru, zapewnianie spójnego, efektywnego i skutecznego stosowania prawodawstwa, o którym mowa w art. 1 ust. 2, zapobieganie arbitrażowi regulacyjnemu, mediacja i rozstrzyganie sporów między krajowymi organami nadzoru, wspieranie spójności działań kolegiów organów nadzorczych oraz podejmowanie działań w sytuacjach nadzwyczajnych;

c) ułatwianie przekazywania zadań i obowiązków pomiędzy krajowymi organami nadzoru;

d) ścisłą współpracę z ESRB, w szczególności poprzez dostarczanie jej wszelkich informacji koniecznych do realizacji jej zadań oraz poprzez zapewnianie podejmowania odpowiednich działań następczych w związku z jej ostrzeżeniami i zaleceniami;

e) przeprowadzanie analiz wzajemnych ocen krajowych organów nadzoru, tak by wzmocnić spójność wyników w zakresie nadzoru;

f) monitorowanie i ocenę zmian na rynku podlegającym kompetencjom EIOPA;

g) realizację wszelkich konkretnych zadań określonych w niniejszym rozporządzeniu lub w prawodawstwie Wspólnoty, o którym mowa w art. 1 ust. 2.

2. Aby zrealizować zadania określone w ust. 1, Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych posiada uprawnienia określone w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności uprawnienia do podejmowania następujących działań:

a) opracowywanie projektów standardów technicznych w określonych przypadkach, o których mowa w art. 7;

b) wydawanie wytycznych i zaleceń, zgodnie z art. 8;

c) wydawanie zaleceń w określonych przypadkach, o których mowa w art. 9 ust. 3;

d) podejmowanie indywidualnych decyzji skierowanych do krajowych organów nadzoru w określonych przypadkach, o których mowa w art. 10 i art. 11;

e) podejmowanie indywidualnych decyzji skierowanych do instytucji finansowych w określonych przypadkach, o których mowa w art. 9 ust. 6, art. 10 ust. 3 i art. 11 ust. 4;

f) wydawanie opinii dla Parlamentu Europejskiego, Rady lub Komisji, zgodnie z art. 19;

3. EIOPA wykonuje wyłączne uprawnienia nadzorcze dotyczące jednostek posiadających zasięg ogólnowspólnotowy lub działalności gospodarczej o zasięgu ogólnowspólnotowym, powierzone mu w prawodawstwie, o którym mowa w art. 1 ust. 2.

W tym celu EIOPA posiada odpowiednie uprawnienia do przeprowadzania dochodzeń i egzekwowania, jak określono w odpowiednim prawodawstwie, a także posiada możliwość nakładania opłat.

Artykuł 7 Standardy techniczne

1. EIOPA może opracowywać standardy techniczne w dziedzinach szczegółowo określonych w prawodawstwie, o którym mowa w art. 1 ust. 2. EIOPA przedstawia Komisji projekty standardów do zatwierdzenia.

Przed ich przedstawieniem Komisji EIOPA przeprowadza, w stosownych przypadkach, otwarte konsultacje społeczne na temat standardów technicznych oraz dokonuje analizy ewentualnych kosztów i korzyści z nimi związanych.

W terminie trzech miesięcy od otrzymania projektów standardów Komisja podejmuje decyzję w sprawie ich zatwierdzenia. Komisja może przedłużyć ten okres o jeden miesiąc. Jeżeli leży to w interesie Komisji, może ona zatwierdzić projekty standardów tylko częściowo lub ze zmianami.

W przypadku gdy Komisja nie zatwierdzi standardów albo zatwierdzi je częściowo lub ze zmianami, informuje ona EIOPA o powodach podjętej decyzji.

2. Komisja przyjmuje standardy w drodze rozporządzeń lub decyzji oraz publikuje je w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Artykuł 8 Wytyczne i zalecenia

W celu ustanowienia spójnych, efektywnych i skutecznych praktyk nadzorczych w ramach ESFS oraz zapewnienia wspólnego, jednolitego i spójnego stosowania prawa wspólnotowego, EIOPA wydaje wytyczne i zalecenia skierowane do krajowych organów nadzoru lub instytucji finansowych.

Krajowe organy nadzoru dokładają wszelkich starań, aby zastosować się do tych wytycznych i zaleceń.

W przypadku gdy krajowy organ nadzoru nie stosuje tych wytycznych lub zaleceń, informuje EIOPA o powodach takiego postępowania.

Artykuł 9 Spójne stosowanie przepisów wspólnotowych

1. W przypadku gdy krajowy organ nadzoru nie stosuje we właściwy sposób prawodawstwa, o którym mowa w art. 1 ust. 2, w szczególności nie zapewniając spełnienia przez instytucje finansowe wymogów ustanowionych w tym prawodawstwie, EIOPA posiada uprawnienia określone w ust. 2, 3 i 6 niniejszego artykułu.

2. Na wniosek jednego bądź większej liczby krajowych organów nadzoru, Komisji lub z własnej inicjatywy i po poinformowaniu krajowego organu nadzoru, którego to dotyczy, EIOPA może przeprowadzać dochodzenia w sprawie domniemanego niewłaściwego stosowania prawa wspólnotowego.

Bez uszczerbku dla uprawnień ustanowionych w art. 20 krajowy organ nadzoru przekazuje EIOPA wszelkie informacje uznane przez ten EIOPA za niezbędne dla prowadzonego przez niego dochodzenia.

3. Najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od rozpoczęcia dochodzenia, EIOPA może skierować do krajowego organu nadzoru, którego to dotyczy, zalecenie określające działania konieczne do zapewnienia przestrzegania prawa wspólnotowego.

W terminie dziesięciu dni roboczych od daty otrzymania zalecenia, krajowy organ nadzoru informuje EIOPA o działaniach jakie podjął, lub zamierza podjąć, aby zapewnić przestrzeganie prawa wspólnotowego.

4. W przypadku gdy krajowy organ nadzoru nie zapewnił przestrzegania prawa wspólnotowego w ciągu miesiąca od otrzymania zalecenia od EIOPA, Komisja może, po uzyskaniu informacji od EIOPA lub z własnej inicjatywy, przyjąć decyzję nakładającą na krajowy organ nadzoru obowiązek podjęcia działań niezbędnych do przestrzegania prawa wspólnotowego.

Komisja podejmuje taką decyzję najpóźniej w terminie trzech miesięcy od przyjęcia zalecenia. Komisja może przedłużyć ten okres o jeden miesiąc.

Komisja dba o poszanowanie prawa adresatów decyzji do złożenia wyjaśnień.

EIOPA i krajowe organy nadzoru przekazują Komisji wszelkie niezbędne informacje.

5. W terminie dziesięciu dni roboczych od daty otrzymania decyzji, o której mowa w ust. 4, krajowy organ nadzoru informuje Komisję i EIOPA o działaniach, jakie podjął, lub zamierza podjąć, aby wykonać decyzję Komisji.

6. Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji na mocy art. 226 Traktatu, w przypadku gdy krajowy organ nadzoru nie stosuje się do decyzji, o której mowa w ust. 4 niniejszego artykułu, w okresie w niej przewidzianym, oraz w przypadku gdy konieczne jest terminowe zaradzenie nieprzestrzeganiu przepisów przez krajowy organ nadzoru, w celu utrzymania bądź przywrócenia równych warunków konkurencji na rynku lub zapewnienia prawidłowego funkcjonowania systemu finansowego i jego stabilności, oraz w przypadku gdy odpowiednie wymogi przewidziane w prawodawstwie, o którym mowa w art. 1 ust. 2, mają bezpośrednie zastosowanie w odniesieniu do instytucji finansowych, EIOPA może przyjąć decyzję indywidualną, skierowaną do instytucji finansowej, zobowiązującą ją do podjęcia działań niezbędnych do wypełnienia jej obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego, w tym do zaprzestania określonych praktyk.

Decyzja EIOPA jest zgodna z decyzją przyjętą przez Komisję na mocy ust. 4.

7. Decyzje przyjęte na mocy ust. 6 zastępują wszelkie decyzje przyjęte wcześniej przez krajowe organy nadzoru w tej samej sprawie.

Wszelkie działania podjęte przez krajowe organy nadzoru w związku z sytuacją faktyczną, będącą przedmiotem decyzji na mocy ust. 4 lub 6, są zgodne z tymi decyzjami.

Artykuł 10 Działania podejmowane w sytuacjach nadzwyczajnych

1. W przypadku niekorzystnego rozwoju sytuacji, które może poważnie zagrozić prawidłowemu funkcjonowaniu rynków finansowych i ich stabilności, bądź też stabilności całego systemu finansowego we Wspólnocie lub jego części, Komisja, z własnej inicjatywy lub na wniosek EIOPA, Rady lub ESRB, może przyjąć skierowaną do EIOPA decyzję w sprawie istnienia sytuacji nadzwyczajnej dla celów niniejszego rozporządzenia.

2. Jeżeli Komisja przyjmie decyzję na mocy ust. 1, EIOPA może przyjąć indywidualne decyzje zobowiązujące krajowe organy nadzoru do podjęcia niezbędnych działań zgodnych z prawodawstwem, o którym mowa w art. 1 ust. 2, w celu likwidacji zagrożeń, które mogą zagrozić prawidłowemu funkcjonowaniu rynków finansowych i ich stabilności, bądź też stabilności całego systemu finansowego we Wspólnocie lub jego części, poprzez zapewnienie spełniania przez instytucje finansowe i krajowe organy nadzoru wymogów ustanowionych w tym prawodawstwie.

3. Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji na mocy art. 226 Traktatu, w przypadku gdy krajowy organ nadzoru nie stosuje się do decyzji, o której mowa w ust. 2, w okresie w niej przewidzianym oraz w przypadku gdy odpowiednie wymogi przewidziane w prawodawstwie, o którym mowa w art. 1 ust. 2, mają bezpośrednie zastosowanie w odniesieniu do instytucji finansowych, EIOPA może przyjąć skierowaną do instytucji finansowej decyzję indywidualną zobowiązującą tę instytucję do podjęcia działań niezbędnych do wypełnienia jej obowiązków wynikających z tego prawodawstwa, w tym do zaprzestania określonych praktyk.

4. Decyzje przyjęte na mocy ust. 3 zastępują wszelkie decyzje przyjęte wcześniej przez krajowe organy nadzoru w tej samej sprawie.

Wszelkie działania podjęte przez krajowe organy nadzoru w związku z sytuacją faktyczną, będącą przedmiotem decyzji na mocy ust. 2 lub 3, są zgodne z tymi decyzjami.

Artykuł 11 Rozstrzyganie sporów między krajowymi organami nadzoru

1. Bez uszczerbku dla uprawnień ustanowionych w art. 9, w przypadku gdy krajowy organ nadzoru nie wyraża zgody na stosowanie procedury, na podjęte działanie lub jego niepodjęcie przez inny krajowy organ nadzoru w dziedzinach, w których zgodnie z prawodawstwem, o którym mowa w art. 1 ust. 2, wymagana jest współpraca, koordynacja lub wspólny proces decyzyjny ze strony krajowych organów nadzoru więcej niż jednego państwa członkowskiego, na wniosek jednego lub więcej krajowych organów nadzoru, których to dotyczy, EIOPA może pomóc w rozstrzygnięciu sporu zgodnie z procedurą określoną w ust. 2.

2. Uwzględniając odpowiednie terminy określone w prawodawstwie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 oraz stopień złożoności i pilności sprawy, EIOPA wyznacza termin zakończenia postępowania pojednawczego między krajowymi organami nadzoru.

3. Jeśli do momentu zakończenia postępowania pojednawczego krajowe organy nadzoru nie rozstrzygną sporu, EIOPA może podjąć decyzję zobowiązującą te organy do podjęcia konkretnych działań lub powstrzymania się od działań w celu rozstrzygnięcia sporu zgodnie z prawem wspólnotowym.

4. Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji na mocy art. 226 Traktatu, w przypadku gdy krajowy organ nadzoru nie stosuje się do decyzji EIOPA, a w ten sposób nie zapewnia spełniania przez instytucję finansową wymogów mających do niej bezpośrednie zastosowanie na mocy prawodawstwa, o którym mowa w art. 1 ust. 2, EIOPA może przyjąć skierowaną do instytucji finansowej decyzję indywidualną, zobowiązującą tę instytucję do podjęcia działań niezbędnych do wypełnienia jej obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego, w tym do zaprzestania określonych praktyk.

Artykuł 12 Kolegia organów nadzorczych

1. EIOPA przyczynia się do promowania skutecznego i spójnego funkcjonowania kolegiów organów nadzorczych, a także wspiera spójność stosowania prawa wspólnotowego w tych kolegiach.

2. EIOPA uczestniczy w obradach kolegiów organów nadzorczych w charakterze obserwatora, jeśli uzna to za stosowne. Do celów uczestnictwa w obradach tych kolegiów EIOPA uznaje się za „krajowy organ nadzoru” w rozumieniu odpowiednich przepisów, a na swój wniosek EIOPA otrzymuje wszelkie odpowiednie informacje udostępniane wszystkim członkom kolegium.

3. We współpracy z organami nadzoru działającymi w kolegiach organów nadzorczych EIOPA identyfikuje i gromadzi, w stosownych przypadkach, wszelkie istotne informacje przekazywane przez krajowe organy nadzoru, w celu ułatwienia prac tych kolegiów.

EIOPA tworzy centralny system, za pomocą którego informacje te udostępniane są krajowym organom nadzoru w kolegiach organów nadzorczych i zarządza tym systemem.

Artykuł 13 Przekazywanie zadań i obowiązków

1. Na mocy dwustronnej umowy krajowe organy nadzoru mogą przekazywać swoje zadania i obowiązki innym krajowym organom nadzoru.

2. EIOPA ułatwia przekazywanie zadań i obowiązków pomiędzy krajowymi organami nadzoru poprzez identyfikowanie zadań i obowiązków, które mogą zostać przekazane lub być wspólnie wykonywane, oraz poprzez promowanie najlepszych praktyk.

3. Krajowe organy nadzoru informują EIOPA o porozumieniach w sprawie przekazania zadań i obowiązków, które zamierzają zawrzeć. Porozumienia te powinny być zawierane nie wcześniej niż po upływie jednego miesiąca od poinformowania EIOPA o zamiarze ich zawarcia.

EIOPA może wydać opinię w sprawie zamierzonego porozumienia w ciągu miesiąca od uzyskania informacji o zamiarze jego zawarcia.

EIOPA publikuje w odpowiedni sposób zawarte przez krajowe organy nadzoru porozumienia w sprawie przekazania zadań i obowiązków, tak aby wszystkie zainteresowane strony były należycie poinformowane.

Artykuł 14 Wspólna kultura nadzoru

1. EIOPA odgrywa aktywną rolę w tworzeniu wspólnej europejskiej kultury nadzoru i spójnych praktyk nadzorczych, a także w zapewnianiu jednolitych procedur i spójnych podejść na terytorium Wspólnoty oraz wykonuje przynajmniej następujące działania:

a) wydawanie opinii dla krajowych organów nadzoru;

b) promowanie skutecznej dwustronnej i wielostronnej wymiany informacji pomiędzy krajowymi organami nadzoru, z pełnym poszanowaniem obowiązujących przepisów w zakresie poufności i ochrony danych przewidzianych w odpowiednim prawodawstwie wspólnotowym;

c) przyczynianie się do tworzenia wysokiej jakości jednolitych standardów nadzorczych, w tym w zakresie standardów sprawozdawczości;

d) dokonywanie przeglądu stosowania odpowiednich standardów technicznych przyjmowanych przez Komisję, wytycznych i zaleceń wydawanych przez EIOPA, oraz, w stosownych przypadkach, proponowanie zmian;

e) ustanawianie sektorowych i międzysektorowych programów szkoleń, ułatwianie wymian personelu oraz zachęcanie krajowych organów nadzoru do częstszego korzystania z programów oddelegowania pracowników oraz innych narzędzi.

2. Celem wspierania wspólnych podejść i praktyk nadzorczych EIOPA tworzy, w stosownych przypadkach, nowe, praktyczne instrumenty i narzędzia służące zwiększaniu konwergencji.

Artykuł 15 Wzajemne oceny krajowych organów nadzoru

1. W celu dalszego wspierania spójności wyników w zakresie nadzoru EIOPA przeprowadza okresowo analizy wzajemnych ocen wszystkich bądź części działań realizowanych przez krajowe organy nadzoru. W tym celu EIOPA opracowuje metody umożliwiające obiektywną ocenę i porównanie analizowanych organów.

2. Wzajemna ocena obejmuje ocenę między innymi następujących aspektów:

a) adekwatności ustaleń instytucjonalnych, zasobów i specjalistycznej wiedzy pracowników krajowego organu nadzoru, przy szczególnym uwzględnieniu skutecznego stosowania prawodawstwa, o którym mowa w art. 1 ust. 2, oraz zdolności reagowania na zmiany na rynku;

b) uzyskanego poziomu konwergencji w stosowaniu prawa wspólnotowego i w praktykach nadzorczych, w tym standardach technicznych, wytycznych i zaleceniach przyjętych na mocy art. 7 i 8, oraz stopnia, w którym praktyki nadzorcze osiągają cele wyznaczone w prawie wspólnotowym;

c) dobrych praktyk opracowanych przez poszczególne krajowe organy nadzoru, których przyjęcie przez inne krajowe organy nadzoru byłoby korzystne.

3. Na podstawie wzajemnej oceny EIOPA może wydawać zalecenia skierowane do zainteresowanych krajowych organów nadzoru.

Artykuł 16 Funkcja koordynacji

EIOPA pełni rolę ogólnego koordynatora pomiędzy krajowymi organami nadzoru, w tym w przypadku niekorzystnego rozwoju sytuacji, która może potencjalnie zagrozić prawidłowemu funkcjonowaniu i stabilności rynków finansowych, bądź też stabilności systemu finansowego we Wspólnocie.

EIOPA wspiera skoordynowaną reakcję na poziomie Wspólnoty, między innymi poprzez:

(1) ułatwianie wymiany informacji między krajowymi organami nadzoru;

(2) określanie zakresu i sprawdzanie wiarygodności informacji, które powinny być udostępnione wszystkim zainteresowanym krajowym organom nadzoru;

(3) nie naruszając przepisów art. 11, występowanie w roli mediatora na wniosek krajowych organów nadzoru lub z własnej inicjatywy;

(4) niezwłoczne powiadamianie ESRB o wszelkich potencjalnych sytuacjach nadzwyczajnych.

Artykuł 17 Ocena zmian na rynku

1. EIOPA monitoruje i ocenia zmiany zachodzące na rynku podlegającym jego kompetencjom oraz, w stosownych przypadkach, informuje Europejski Organ Nadzoru Bankowego, Europejski Organ Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych, ESRB oraz Parlament Europejski, Radę i Komisję o tendencjach w zakresie nadzoru mikroostrożnościowego, potencjalnych zagrożeniach i słabościach.

W szczególności, EIOPA uruchamia i koordynuje, we współpracy z ESRB, ogólnowspólnotowe oceny odporności instytucji finansowych na niekorzystne zmiany na rynku. W tym celu EIOPA opracowuje, na potrzeby stosowania przez krajowe organy nadzoru:

a) wspólną metodykę oceny wpływu scenariuszy gospodarczych na sytuację finansową instytucji;

b) wspólne podejścia w zakresie informowania o wynikach tych ocen odporności instytucji finansowych.

2. Bez uszczerbku dla zadań ESRB określonych w rozporządzeniu (WE) nr …/… [ESRB], co najmniej raz w roku, a w razie potrzeby częściej, EIOPA przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i ESRB oceny tendencji, potencjalnych zagrożeń i słabości w obszarze podlegającym jej kompetencjom.

W ocenach tych EIOPA zamieszcza klasyfikację głównych zagrożeń i słabości, a także, w stosownych przypadkach, zaleca działania zapobiegawcze bądź zaradcze.

3. EIOPA w odpowiedni sposób uwzględnia rozwój sytuacji oraz zagrożenia i słabości na poziomie międzysektorowym, współpracując przy tym ściśle z Europejskim Organem Nadzoru Bankowego oraz Europejskim Organem Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych.

Artykuł 18 Stosunki międzynarodowe

Bez uszczerbku dla kompetencji instytucji wspólnotowych EIOPA może nawiązywać kontakty z organami nadzoru z krajów trzecich. EIOPA może zawierać porozumienia administracyjne z organizacjami międzynarodowymi oraz z administracjami krajów trzecich.

EIOPA zapewnia pomoc w przygotowywaniu decyzji w sprawie równoważności systemów nadzoru w krajach trzecich zgodnie z prawodawstwem, o którym mowa w art. 1 ust. 2.

Artykuł 19 Inne zadania

1. Na wniosek Parlamentu Europejskiego, Rady, Komisji lub z własnej inicjatywy EIOPA może przedkładać Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Komisji opinie w sprawie wszelkich kwestii dotyczących obszaru podlegającego jego kompetencjom.

2. W zakresie ostrożnościowych ocen połączeń i przejęć objętych dyrektywą 2007/44/WE EIOPA może, z własnej inicjatywy lub na wniosek krajowych organów nadzoru, wydawać i publikować opinie w sprawie oceny ostrożnościowej, której ma dokonać organ państwa członkowskiego. Zastosowanie ma art. 20.

Artykuł 20 Gromadzenie informacji

1. Na wniosek EIOPA krajowe organy nadzoru i inne organy władzy publicznej państwa członkowskiego przekazują EIOPA wszelkie informacje niezbędne do wykonywania obowiązków nałożonych na EIOPA na mocy niniejszego rozporządzenia.

EIOPA może również zwrócić się o przekazywanie informacji w regularnych odstępach czasu.

2. W przypadku gdy informacje nie są dostępne lub nie są terminowo udostępniane przez krajowe organy nadzoru i inne organy władzy publicznej państw członkowskich, EIOPA może wystąpić z wnioskiem o przekazanie danych bezpośrednio do odpowiednich instytucji finansowych i innych stron, podając uzasadnienie. EIOPA informuje krajowe organy nadzoru, których to dotyczy, o wystosowanych wnioskach.

Na wniosek EIOPA krajowe organy nadzoru i inne organy władzy publicznej państwa członkowskiego wspierają EIOPA w gromadzeniu tych informacji.

3. EIOPA może wykorzystywać informacje poufne otrzymane od krajowych organów nadzoru i innych organów władzy publicznej lub od instytucji finansowych i innych stron wyłącznie na potrzeby wykonywania obowiązków nałożonych na EIOPA na mocy niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 21 Relacje z ESRB

1. Europejski Organ Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych współpracuje z ESRB.

2 Współpraca z ESRB powinna mieć ścisły charakter. EIOPA regularnie przekazuje ESRB aktualne informacje niezbędne do realizacji zadań powierzonych ESRB. Dane niezbędne do realizacji zadań ESRB, a niebędące w postaci skróconej lub zbiorczej, są jej udostępniane na uzasadniony wniosek, zgodnie z art. [15] rozporządzenia (WE) nr …/…[ESRB].

3. Zgodnie z ust. 4 i 5 EIOPA zapewnia właściwe działania następcze w związku z ostrzeżeniami i zaleceniami ESRB, o których mowa w art. [16] rozporządzenia (WE) nr …/… [ESRB].

4. Po otrzymaniu ostrzeżenia lub zalecenia ESRB skierowanego do EIOPA, EIOPA niezwłocznie zwołuje posiedzenie Rady Organów Nadzoru i ocenia skutki takiego ostrzeżenia lub zalecenia dla realizacji swoich zadań.

W drodze odpowiedniej procedury decyzyjnej EIOPA podejmuje decyzję w sprawie działań, które należy podjąć w odpowiedzi na problemy wskazane w ostrzeżeniach i zaleceniach, zgodnie z uprawnieniami przyznanymi EIOPA na mocy niniejszego rozporządzenia.

Jeżeli EIOPA nie podejmuje działań w związku z zaleceniem, informuje ESRB o powodach takiego postępowania.

5. Po otrzymaniu ostrzeżenia lub zalecenia skierowanego przez ESRB do krajowego organu nadzoru, EIOPA korzysta w stosownych przypadkach z uprawnień przyznanych na mocy niniejszego rozporządzenia, tak aby zapewnić terminowe podjęcie działań następczych.

W przypadku gdy adresat zalecenia ESRB nie zamierza się do niego zastosować, informuje o tym Radę Organów Nadzoru i omawia z nią powody niepodjęcia działania.

Krajowy organ nadzoru należycie uwzględnia poglądy Rady Organów Nadzoru, informując ESRB zgodnie z art. [17] rozporządzenia (WE) nr …/… [ESRB].

6. Podczas realizacji zadań określonych w niniejszym rozporządzeniu EIOPA w najwyższym stopniu uwzględnia ostrzeżenia i zalecenia ESRB.

Artykuł 22 Grupa Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych

1. Do celów prowadzenia konsultacji z zainteresowanymi stronami w dziedzinach związanych z zadaniami EIOPA, powołuje się Grupę Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych.

2. W skład Grupy Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych wchodzi 30 członków, reprezentujących w stosunku gwarantującym równowagę zakłady ubezpieczeń, zakłady reasekuracji oraz instytucje pracowniczych programów emerytalnych, ich pracowników, a także konsumentów i osoby korzystające z usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych oraz z pracowniczych programów emerytalnych.

Grupa Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych zbiera się co najmniej dwa razy w roku.

3. Członków Grupy Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych wyznacza Rada Organów Nadzoru EIOPA na wniosek odpowiednich zainteresowanych stron.

W podejmowanej w tej sprawie decyzji Rada Organów Nadzoru zapewnia, w miarę możliwości, odpowiednią równowagę geograficzną i reprezentację zainteresowanych stron z całej Wspólnoty.

Na potrzeby Grupy Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych EIOPA zapewnia odpowiednią pomoc sekretariatu.

4. Kadencja członków Grupy Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych wynosi dwa i pół roku, po tym okresie wybierani są nowi członkowie

Członkowie grupy mogą pełnić swoje funkcje przez dwie kolejne kadencje.

5. Grupa Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych może przedstawiać EIOPA swoje opinie i doradzać mu we wszelkich kwestiach związanych z zadaniami EIOPA określonymi w art. 7 i 8.

6. Grupa Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych uchwala swój regulamin wewnętrzny.

7. EIOPA podaje do wiadomości publicznej opinie i porady Grupy Zainteresowanych Stron z Sektora Ubezpieczeń, Reasekuracji i Pracowniczych Programów Emerytalnych oraz wyniki prowadzonych konsultacji.

Artykuł 23 Środki ochronne

1. EIOPA dopilnowuje, by decyzje podejmowane na mocy art. 10 lub 11 nie wpływały w jakikolwiek sposób na obowiązki budżetowe państw członkowskich.

2. W przypadku gdy dane państwo członkowskie uzna, że decyzja podjęta na mocy art. 11 wpływa na jego obowiązki budżetowe, w ciągu miesiąca od przekazania decyzji EIOPA krajowemu organowi nadzoru, państwo to może powiadomić EIOPA i Komisję o tym, że krajowy organ nadzoru nie wykona przedmiotowej decyzji.

W powiadomieniu tym państwo członkowskie uzasadnia, dlaczego przedmiotowa decyzja wpływa na jego obowiązki budżetowe i wyraźnie wskazuje, w jaki sposób wpływa ona na te obowiązki.

W takim przypadku zawiesza się decyzję EIOPA.

W terminie jednego miesiąca od powiadomienia EIOPA i Komisji przez państwo członkowskie, EIOPA informuje to państwo członkowskie, czy utrzymuje swoją decyzję, czy też ją zmienia bądź unieważnia.

W przypadku gdy EIOPA utrzymuje swoją decyzję, Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną zdefiniowaną w art. 205 Traktatu, podejmuje w terminie dwóch miesięcy decyzję w sprawie utrzymania lub unieważnienia decyzji EIOPA.

W przypadku gdy Rada podejmuje decyzję o utrzymaniu decyzji EIOPA, lub w przypadku gdy nie podejmuje decyzji w terminie dwóch miesięcy, niezwłocznie cofa się zawieszenie decyzji EIOPA.

3. W przypadku gdy dane państwo członkowskie uzna, że decyzja podjęta na mocy art. 10 ust. 2 wpływa na jego obowiązki budżetowe, w ciągu trzech dni roboczych od przekazania decyzji EIOPA krajowemu organowi nadzoru, państwo to może powiadomić EIOPA, Komisję i Radę o tym, że krajowy organ nadzoru nie wykona przedmiotowej decyzji.

W powiadomieniu tym państwo członkowskie uzasadnia, dlaczego wspomniana decyzja wpływa na jego obowiązki budżetowe i wyraźnie wskazuje, w jaki sposób wpływa ona na te obowiązki.

W terminie dziesięciu dni roboczych Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną zdefiniowaną w art. 205 Traktatu, podejmuje decyzję w sprawie utrzymania lub unieważnienia decyzji EIOPA.

W przypadku gdy Rada nie podejmie decyzji w terminie dziesięciu dni roboczych decyzję EIOPA uznaje się za utrzymaną.

Artykuł 24 Procedury decyzyjne

1. Przed podjęciem decyzji przewidzianych w art. 9 ust. 6, art. 10 ust. 2 i 3 oraz art. 11 ust. 3 i 4, EIOPA informuje adresata danej decyzji o zamiarze jej podjęcia, wyznaczając termin, w którym adresat ten może wyrazić swoją opinię w tej sprawie, w pełni uwzględniając jej pilny charakter.

2. W decyzjach EIOPA przedstawione są powody, dla których zostały one przyjęte.

3. Adresaci decyzji EIOPA są informowani o środkach odwoławczych przysługujących im na mocy niniejszego rozporządzenia.

4. W przypadku gdy EIOPA podjął decyzję na mocy art. 10 ust. 2 lub 3, w odpowiednich odstępach czasu dokonuje jej przeglądu.

5. Decyzje podejmowane na mocy art. 9, 10 i 11 podaje się do wiadomości publicznej, określając krajowy organ nadzoru lub instytucję finansową, którego lub której dotyczą, oraz główną treść tych decyzji, uwzględniając interes prawny instytucji finansowej w zakresie ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa.

ROZDZIAŁ III STRUKTURA ORGANIZACYJNA

SEKCJA 1 RADA ORGANÓW NADZORU

Artykuł 25 Skład

1. W skład Rady Organów Nadzoru wchodzą:

a) przewodniczący, któremu nie przysługuje prawo głosu;

b) przewodniczący odpowiedniego krajowego organu nadzoru właściwego w zakresie nadzoru nad instytucjami finansowymi w poszczególnych państwach członkowskich. Jeśli w danym państwie członkowskim istnieje więcej niż jeden właściwy organ, organy te podejmują decyzję o wyborze jednego z przewodniczących na przedstawiciela w Radzie Organów Nadzoru;

c) jeden przedstawiciel Komisji, któremu nie przysługuje prawo głosu;

d) jeden przedstawiciel Europejskiego Banku Centralnego, któremu nie przysługuje prawo głosu;

e) jeden przedstawiciel ESRB, któremu nie przysługuje prawo głosu;

f) po jednym przedstawicielu z dwóch pozostałych europejskich organów nadzoru, którym nie przysługuje prawo głosu.

2. Każdy krajowy organ nadzoru i w przypadku, natomiast jeżeli istnieje więcej niż jeden właściwy krajowy organ nadzoru, organy te wspólnie są odpowiedzialne za powołanie spośród swojego personelu zastępcy wysokiego szczebla, który może zastąpić członka Rady Organów Nadzoru, o którym mowa w ust. 1 lit. b), w przypadku gdy osoba ta nie może uczestniczyć w posiedzeniach Rady.

3. Rada Organów Nadzoru może podjąć decyzję o dopuszczeniu obserwatorów.

Dyrektor wykonawczy może uczestniczyć w posiedzeniach Rady Organów Nadzoru bez prawa głosu.

Artykuł 26 Wewnętrzne komitety i panele

1. Rada Organów Nadzoru może powoływać wewnętrzne komitety lub panele na potrzeby konkretnych zadań powierzonych