PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 326/7

Plan działania UE w zakresie narkotyków na lata 2009–2012

(2008/C 326/09)

Wprowadzenie

Kwestia narkotyków jest poważnym problemem dla obywateli Europy oraz stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i zdrowia społeczeństwa europejskiego.

W grudniu 2004 r. Rada Europejska jednogłośnie potwierdziła strategię antynarkotykową UE na lata 2009–2012 (1), której celem jest osiągnięcie wysokiego poziomu ochrony, dobrobytu i spójności społecznej przez zapobieganie zażywaniu narkotyków i ograniczenie ich zażywania.

Samo przyjęcie strategii stanowiło jasny sygnał, że polityczne zainteresowanie problemem narkotyków na terenie UE przezwycięża różnice w podejściu do tego problemu, istniejące w poszczególnych państwach członkowskich. Strategia ta, wprowadzana dwoma kolejnymi planami działania UE w zakresie narkotyków, potwierdziła, że wszystkie państwa członkowskie są zgodne co do tych samych podstawowych zasad: powinno istnieć zrównoważone podejście w kwestii ograniczania podaży narkotyków i popytu na nie, które będzie się opierało przede wszystkim na podstawowych zasadach prawa UE oraz pod każdym względem przestrzegało fundamentalnych wartości Unii Europejskiej, którymi są szacunek dla godności ludzkiej, wolności, demokracji, równości, solidarności, zasad państwa prawnego i praw człowieka. Sama strategia oraz jej plany działania mają na celu ochronę i poprawę dobrobytu społeczeństwa i jednostki, ochronę zdrowia publicznego oraz zagwarantowanie wysokiego poziomu ochrony ogółowi społeczeństwa. Powinny im towarzyszyć działania horyzontalne, w których polityka walki z narkotykami opiera się na miarodajnych danych dotyczących charakteru i rozmiarów problemu, w coraz większym stopniu na koordynacji transgranicznej oraz na współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi. Strategia i jej plany działania opierają się również na odpowiednich konwencjach ONZ, które są głównymi instrumentami prawnymi służącymi rozwiązywaniu światowego problemu narkotyków.

Strategia antynarkotykowa stanowi również ramy dla dwóch kolejnych czteroletnich planów działania. W pierwszym planie działania (na lata 2005–2008) (2) określono ponad 80 działań mających pomóc w koordynowaniu głównych obszarów interwencji państwa w zakresie nielegalnych narkotyków, obejmujących zdrowie publiczne, egzekwowanie prawa, cła, wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych oraz stosunki zewnętrzne. Wdrażanie działań leży często w gestii państw członkowskich, ale Komisja odgrywa ważną rolę w ułatwianiu prac i przy ocenie postępów, a ponadto monitoruje wykonywanie prawodawstwa antynarkotykowego, np. decyzji Rady 2004/757/WSiSW w sprawie nielegalnego handlu narkotykami, na temat której przedstawi sprawozdanie w połowie 2009 r. Kierując się ponadto doświadczeniami czterech ubiegłych lat, Komisja proponuje obecnie, aby Rada zatwierdziła przyjęcie drugiego planu działania (na lata 2009–2012).

Co udało się osiągnąć dzięki bieżącemu planowi działania w zakresie narkotyków?

W obecnym planie jako jego ostateczny cel określono:

„… znaczne zmniejszenie powszechności zażywania narkotyków przez ludność oraz zmniejszenie społecznych i zdrowotnych skutków zażywania narkotyków oraz nielegalnego handlu nimi”.

Sprawozdanie oceniające (3) jest wynikiem wspólnych wysiłków Komisji, państw członkowskich, Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA), Europolu i sieci europejskich organizacji pozarządowych reprezentowanych w Forum Społeczeństwa Obywatelskiego. Jest to obecnie najbardziej wyczerpująca ocena wdrażania polityki antynarkotykowej UE, która pokazuje, że cele bieżącego planu zostały częściowo osiągnięte:

— Zażywanie narkotyków w UE nadal utrzymuje się na wysokim poziomie. Dostępne dane pokazują, że zażywanie heroiny, marihuany i narkotyków syntetycznych utrzymuje się na stałym poziomie lub zmniejsza się, natomiast zażywanie kokainy staje się w wielu państwach członkowskich coraz częstsze. Całkowita liczba osób w UE, które w pewnym momencie przyjmowały narkotyki („lifetime prevalence”) szacowana jest na 70 mln w przypadku marihuany, co najmniej 12 mln w przypadku kokainy, 9,5 mln w przypadku ecstasy oraz 11 mln w przypadku amfetaminy, przy czym wiadomo, że przynajmniej pół miliona osób uzależnionych od narkotyków takich jak heroina poddawanych jest leczeniu substytucyjnemu. (4).

— Chociaż trudno uznać sytuację za zadowalającą, dostępne dane z podobnych krajów w innych częściach świata pokazują, że spożycie marihuany, kokainy i amfetaminy w UE jest znacznie niższe niż np. w USA. Podobnie wygląda sytuacja, jeśli chodzi o liczbę zgłaszanych zakażeń wirusem HIV związanych ze wstrzykiwaniem narkotyków.

— Sprawozdanie pokazuje również, że strategie antynarkotykowe państw członkowskich są coraz bardziej zbieżne i istnieje tendencja do realizowania strategii krajowych na podstawie odpowiednich planów działania.

— Dotychczasowe dane pokazują, że UE udaje się przynajmniej opanować złożone społecznie zjawisko powszechnego zażywania i nadużywania narkotyków w społeczeństwie, a także że w coraz większym stopniu skupia się ona na działaniach mających na celu ograniczenie szkód powodowanych przez zażywanie narkotyków wśród jednostek i w społeczeństwie. Należy podkreślić, że Unii udawało się to pomimo tego, że w okresie podlegającym ocenie światowa produkcja nielegalnych opiatów gwałtownie wzrosła, a przez terytorium Unii przepływały większe niż kiedykolwiek wcześniej ilości kokainy. W obliczu bardzo szybkiego wzrostu podaży wyniki UE w zakresie rozwiązywania tych problemów należy ocenić bardziej pozytywnie.

— Jeśli chodzi o współpracę międzynarodową, można zauważyć, że stanowiska państw UE na międzynarodowych forach zajmujących się problemem narkotyków (np. w Komisji ds. Środków Odurzających (KŚO) Organizacji Narodów Zjednoczonych) są obecnie lepiej skoordynowane. Ponadto zintegrowane i wyważone podejście UE do problemu narkotyków służy w coraz większym stopniu jako wzór dla innych państw na całym świecie.

Bieżący plan działania (na lata 2005–2008) jest ambitnym przedsięwzięciem. Dokonano postępów w wielu obszarach, ale odkryto również pewne słabe punkty.

W wielu obszarach utrzymują się problemy z koordynacją strategii. Chociaż jakość informacji dotyczących zażywania narkotyków, profilaktyki oraz leczenia na terenie UE stale się poprawia, nadal brakuje wielu istotnych informacji: stale brakuje wiarygodnych danych dotyczących podaży narkotyków, jak również zasięgu pomocy antynarkotykowej dla krajów trzecich i wyników tych działań.

W jaki sposób zwiększyć zaangażowanie społeczeństwa w ograniczanie spożycia narkotyków

Unia Europejska musi podjąć dodatkowe wysiłki, aby ograniczyć problemy zdrowotne, społeczne, rozwojowe i gospodarcze wynikające ze spożycia narkotyków. Miliony Europejczyków na pewnym etapie zażywało narkotyki lub bierze je obecnie, a pomiędzy polityką publiczną a zachowaniem obywateli istnieje rozdźwięk, którego żadne społeczeństwo nie może ignorować.

Istnieją dowody na to, że jednym z najbardziej skutecznych (i opłacalnych) podejść w zakresie zwalczania zażywania narkotyków przez służby publiczne zaangażowanie w zapobieganie, leczenie, ograniczanie szkód i egzekwowanie prawa jest partnerska współpraca z organizacjami wolontariuszy i usługodawcami. Innymi słowy, sojusz obywateli z instytucjami stworzonymi przez nich i dla nich.

Nadszedł czas, aby zaangażować obywateli Europy w politykę w tej dziedzinie oraz postawić obywateli w centrum tej polityki. Jako pierwszy krok w tym kierunku Komisja pomogła ustanowić w 2006 r. Europejskie Forum Społeczeństwa Obywatelskiego ds. Narkotyków. Aby wspierać wdrażanie planu działania UE w zakresie narkotyków, w czasie trwania kolejnego planu działania Komisja będzie badać sposoby mobilizowania wszystkich zainteresowanych uczestnictwem do podjęcia formalnego zobowiązania do zrobienia wszystkiego co konieczne na ich poziomie i przy użyciu środków pozostających do ich dyspozycji w celu ograniczenia szkód, jakie powodują narkotyki. Ideą, którą można w tym względzie rozwinąć, jest opracowanie „Europejskiego paktu antynarkotykowego”, który ma na celu zmobilizowanie szerokich struktur społeczeństwa obywatelskiego, działające aktywnie zarówno w ramach, jak i poza dziedziną narkotyków.

W kierunku nowego planu działania UE w zakresie narkotyków (2009–2012)

Strategia antynarkotykowa UE zajmuje się złożonym zjawiskiem, które w celu doprowadzenia do zmian wymaga długoterminowego podejścia. Kładzie ona nacisk na dwa najważniejsze aspekty polityki antynarkotykowej, ograniczenie popytu na narkotyki oraz ograniczenie podaży narkotyków, które uzupełnione są trzema przekrojowymi tematami, koordynacją, współpracą międzynarodową oraz informacją, badaniami i oceną.

Aby wesprzeć strategię, Komisja proponuje nowy plan działania w zakresie narkotyków (na lata 2009–2012), który opiera się na istniejących ramach, ale również na doświadczeniach zdobytych w ciągu ostatnich czterech lat. Z odpowiednim uwzględnieniem ustawodawstwa krajowego w planie zawarte są następujące cele priorytetowe:

1. Poprawa koordynacji, współpraca oraz podnoszenie świadomości publicznej

Koordynacja i współpraca w dziedzinie narkotyków mogą zostać wzmocnione zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym, tak aby polityki antynarkotykowe stały się istotne dla osób zajmujących się nimi zawodowo oraz dla społeczeństwa obywatelskiego, pozwalając jednocześnie tym strukturom na przedstawienie informacji zwrotnych.

2. Ograniczenie popytu na narkotyki

Musimy w dalszym ciągu poprawiać skuteczność środków ograniczających spożycie narkotyków oraz idące za tym skutki przez poprawę zasięgu, jakości oraz skuteczności interwencji, które mają na celu ograniczenie popytu, tj.: usług profilaktycznych, leczniczych oraz ograniczania szkód. Obejmuje to poświęcenie szczególnej uwagi najbardziej narażonym grupom społecznym oraz zapobieganie łączeniu środków odurzających (zażywaniu nielegalnych środków równocześnie z legalnymi, w tym z alkoholem, substancjami lotnymi i tytoniem).

3. Ograniczenie podaży narkotyków

Potrzebujemy skuteczniejszego egzekwowania prawa na szczeblu unijnym, aby móc zwalczać produkcję narkotyków i handel nimi, wykorzystując w pełni potencjał Europolu i innych struktur UE. Działania powinny opierać się na podejściu wykorzystującym wywiad kryminalny, zgodnie z którym największą uwagę należy zwrócić na dostawców, którzy powodują największe szkody lub stanowią najpoważniejsze zagrożenie. Prowadzone obecnie prace, które mają na celu wzmocnienie powiązań i spójności między danymi wykorzystywanymi przez różne jednostki WSiSW UE, będą konieczne do wzmocnienia tego stanowiska. Należy wspierać operacje lepiej skoordynowane dzięki regionalnym platformom bezpieczeństwa. Nowe platformy powinny zostać ustanowione bez nakładania się na istniejące struktury i powinny być z nimi zgodne.

4. Lepsza współpraca międzynarodowa

Skuteczność UE, podmiotu przekazującego największe kwoty na świecie na długofalowe rozwiązanie światowego problemu narkotyków, zwiększyłaby się w znaczny sposób dzięki lepszej koordynacji strategii krajowych i wspólnotowych. Jesteśmy gotowi zintensyfikować nasze zobowiązania w dziedzinie współpracy międzynarodowej w tym zakresie, potwierdzając jednocześnie, że skuteczne zwalczanie narkotyków musi opierać się na koncepcji „wyważonego podejścia” — przy jednoczesnym podkreśleniu, że ważnym elementem podaży narkotyków jest ich nielegalna uprawa.

5. Lepsze zrozumienie problemu

Potrzebujemy pogłębienia naszej wiedzy dotyczącej wszystkich aspektów zażywania narkotyków przez szersze i lepiej skoordynowane badania i dane, w tym dane dotyczące przestępczości związanej z narkotykami oraz sposobu funkcjonowania rynku dostaw narkotyków.

Poniższy plan działania jest pomyślany jako ramy służące wdrażaniu tych priorytetowych celów oraz dodaniu wartości europejskiej w stosownych przypadkach.

I. KOORDYNACJA Priorytet: skuteczniejsze opracowywanie i wdrażanie strategii Cel Działanie Harmonogram Strona odpowiedzialna Wskaźniki Narzędzia oceny 1. Zagwarantowanie, że wyważone i zintegrowane podejście znajduje odbicie w krajowych strategiach oraz podejściu UE wobec krajów trzecich i na forach międzynarodowych 1. Skuteczne koordynowanie przez państwa członkowskie i instytucje UE polityki antynarkotykowej oraz dążenie do realizacji celów zawartych w strategii antynarkotykowej UE na lata 2005–2012 i w niniejszym planie działania W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Rada Uwzględnienie celów strategii antynarkotykowej UE i planu działania w polityce krajowej Zgodność polityki antynarkotykowej na szczeblu unijnym z celami strategii antynarkotykowej Ocena postępów przygotowana przez Komisję 2. Zagwarantowanie skutecznej koordynacji działań na szczeblu UE 2. Horyzontalna Grupa Robocza ds. Narkotyków (HDG) przy Radzie jako grupa robocza mająca w Radzie wiodącą i kierującą rolę w zakresie narkotykówpowinna proaktywnie koordynować politykę antynarkotykową UE. HDG powinna wyznaczyć konkretne obszary prac w innych grupach roboczych Rady oraz pracować nad skuteczną koordynacją W trakcie realizacji Rada Aktywne przekazywanie informacji między odpowiednimi grupami roboczymi Rady (5) a HDG oraz wzajemne zaangażowanie w działania Sprawozdanie grup roboczych Rady w sprawie prac dotyczących narkotyków przekazane HDG 3. Zagwarantowanie przez Komisję i Radę spójności zewnętrznej i wewnętrznej polityki antynarkotykowej W trakcie realizacji Komisja Rada Spójność realizowanej zewnętrznej i wewnętrznej polityki antynarkotykowej Do roku 2010: Komunikat Komisji w sprawie spójności wewnętrznej i zewnętrznej polityki antynarkotykowej Komunikat Komisji w sprawie koordynacji wewnętrznej i zewnętrznej polityki antynarkotykowej 4. Coroczne analizowanie przez Radę sytuacji w zakresie narkotyków na podstawie corocznego przeglądu postępów przeprowadzanego przez Komisję, odpowiednich sprawozdań EMCDDA, Europolu i Eurojustu W trakcie realizacji Rada Komisja Państwa członkowskie EMCDDA Europol Eurojust Konkluzje Rady Konkluzje prezydencji 5. Zwoływanie przez prezydencję regularnych posiedzeń koordynatorów ds. polityki antynarkotykowej lub osób pełniących analogiczne funkcje, w celu umożliwienia lepszej koordynacji działań w kwestiach szczególnych i wymagających szybkiej reakcji. Koordynatorzy zaproszeni do udziału w przygotowaniu prowadzonej przez Radę corocznej analizy sytuacji w zakresie narkotyków (zob. działanie 4 powyżej) Dwa razy w roku Prezydencja Państwa członkowskie Skuteczny wpływ na koordynację polityki Konkluzje Rady Sprawozdanie prezydencji przekazane HDG 3. Zagwarantowanie skutecznej koordynacji działań na szczeblu krajowym 6. Po uwzględnieniu prac EMCDDA w dziedzinie mechanizmów koordynacji działań w zakresie narkotyków we wszystkich państwach członkowskich państwa członkowskie przeanalizują koordynację działań antynarkotykowych poszczególnych departamentów w celu zapewnienia koordynacji zajmowanych stanowisk na szczeblu unijnym oraz przeniesienia realizacji celów planu działania UE na najskuteczniejszy szczebel wdrażania W trakcie realizacji Państwa członkowskie Spójność wkładu państw członkowskich w działania HDG i innych grup roboczych Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania krajowe Reitox 4. Zagwarantowanie udziału społeczeństwa obywatelskiego w polityce antynarkotykowej 7. Komisja przynajmniej raz do roku otrzymuje informacje zwrotne od Forum Społeczeństwa Obywatelskiego ds. Narkotyków na temat polityki antynarkotykowej W trakcie realizacji Komisja Spotkania forum odbywają się przynajmniej raz w roku Komisja przekazuje HDG sprawozdania z wyników Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania Forum Społeczeństwa Obywatelskiego ds. Narkotyków 8. Komisja rozpoczyna inicjatywę „Europejski pakt antynarkotykowy”, zachęcając organizacje społeczeństwa obywatelskiego w całej UE (w tym m.in. szkoły, przedsiębiorstwa komercyjne, organy publiczne i organizacje pozarządowe) do udziału we wspólnych ramach, które mają na celu stworzenie zobowiązania publicznego oraz podjęcie działań w związku z problemem narkotykowym w społeczeństwie W trakcie realizacji Komisja Szerokie poparcie dla paktu (Komisja) Sprawozdanie z oceny działalności 9. Włączenie przez państwa członkowskie społeczeństwa obywatelskiego w politykę antynarkotykową na wszystkich odpowiednich szczeblach, zgodnie z praktykami krajowymi W trakcie realizacji Komisja Państwa członkowskie Społeczeństwo obywatelskie bierze udział w dialogu krajowym Obywatele przekazują swoje uwagi Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania państw członkowskich dla Komisji II. OGRANICZENIE POPYTU Priorytet: ograniczenie popytu na narkotyki oraz zdrowotnych i społecznych konsekwencji spożycia narkotyków przez poprawę zasięgu, jakości i skuteczności usług profilaktycznych, leczniczych i ograniczających szkody Cel Działanie Harmonogram Strona odpowiedzialna Wskaźnik Narzędzia oceny 5. Zapobieganie zażywaniu narkotyków i związanym z tym zagrożeniom 10. Promowanie innowacji i systematyczne udostępnianie opartych na dowodach i ocenionych powszechnych programów i działań profilaktycznych w różnych środowiskach (np. skierowanych do młodych ludzi w ośrodkachmłodzieżowych i szkołach oraz skierowanych dodorosłych w miejscach pracy i ośrodkach karnych), które mają na celu zapobieganie pierwszemu kontaktowi z narkotykami lub opóźnianie go. Profilaktyka powinna również obejmować łączenie środków odurzających (zażywanie równocześnie nielegalnych i legalnych środków odurzających, szczególnie alkoholu), jak również prowadzenie samochodu po zażyciu narkotyków W trakcie realizacji Państwa członkowskie Zwiększona dostępność opartych na dowodach i sprawdzonych programów i przekrojowych strategii w państwach członkowskich, w tym skoncentrowanych na problemie pierwszego zażycia Stopień rozpowszechnienia zażywania narkotyków wśród młodzieży i postrzeganie zażywania narkotyków przez rówieśników Sprawozdania krajowe Reitox Badania ESPAD i HBSC dotyczące dzieci w wieku szkolnym 6. Zapobieganie wysoce ryzykownym zachowaniom osób przyjmujących narkotyki — w tym przyjmujących narkotyki dożylnie — poprzez ukierunkowane działania profilaktyczne 11. Dalszy rozwój technik przesiewowych, wczesnego wykrywania i interweniowania oraz wdrożenie skutecznych, sprawdzonych wybiórczych działań profilaktycznych wobec grup szczególnie narażonych na wystąpienie problemów narkotykowych, w tym problemu dożylnego przyjmowania narkotyków W trakcie realizacji Państwa członkowskie Tendencje w zjawisku zażywania narkotyków Analiza ryzyka oraz czynniki ochronne w zażywaniu narkotyków Większa dostępność sprawdzonych pod względem wyników i ukierunkowanych programów profilaktycznych w państwach członkowskich Wskaźniki epidemiologiczne problemowego zażywania narkotyków (PDU) Sprawozdania krajowe Reitox 12. Dalszy rozwój i wdrażanie skutecznych, sprawdzonych orientacyjnych działań profilaktycznych skierowanych do konkretnych grup podwyższonego ryzyka, do których należą osoby zażywające łącznie różne rodzaje środków odurzających, poprzez oferowanie w odpowiednich przypadkach łatwo dostępnego poradnictwa, kontroli problematycznych zachowań oraz działań alternatywnych W trakcie realizacji Państwa członkowskie Tendencje w zjawisku zażywania narkotyków Analiza ryzyka oraz czynniki ochronne w zażywaniu narkotyków Większa dostępność sprawdzonych pod względem wyników i ukierunkowanych programów profilaktycznych w państwach członkowskich Wskaźniki epidemiologiczne PDU Sprawozdania krajowe Reitox 7. Zwiększenie skuteczności leczenia osób uzależnionych od środków odurzających i rehabilitacji poprzez poprawę oferty, dostępności i jakości usług 13. Zwiększenie skuteczności i zasięgu opartych na danych naukowych metod leczenia osób uzależnionych od środków odurzających, obejmujących różne podejścia psychospołeczne i farmakologiczne odpowiadające potrzebom osób zażywających narkotyki (w tym odpowiednie metody leczenia dostosowane do nowych rodzajów narkotyków lub nowych sposobów ich zażywania) W trakcie realizacji Państwa członkowskie Tendencje w zakresie zapotrzebowania na skuteczne leczenie i kontynuowanie leczenia Zwiększona oferta zróżnicowanych i opartych na danych naukowych metod leczenia w państwach członkowskich Wskaźniki epidemiologiczne zapotrzebowania na leczenie (TDI) Sprawozdania krajowe Reitox 14. Udostępnianie istniejących oraz opracowywanie innowacyjnych programów rehabilitacji i reintegracji społecznej, które będą miały miarodajne wyniki. W trakcie realizacji Państwa członkowskie W miarę możliwości rozszerzona dostępność i skuteczność programów rehabilitacji i reintegracji w państwach członkowskich Dane nt. dostępności reintegracji społecznej Sprawozdania krajowe Reitox 15. Rozpowszechnianie w odpowiednich przypadkach informacji o oferowanych usługach leczenia i rehabilitacji oraz dostępnych zakresów tych usług na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym w kręgach potencjalnych usługobiorców W trakcie realizacji Państwa członkowskie Istnienie strategii informacyjnych w państwach członkowskich Istnienie ogólnodostępnego rejestru usług (np. portal internetowy) Sprawozdania krajowe Reitox 16. Zwiększenie wykorzystania, wdrażanie monitorowania i dalszy rozwój skutecznych alternatyw dla osadzenia w więzieniu przestępców zażywających narkotyków W trakcie realizacji Państwa członkowskie Zwiększona dostępność alternatyw dla pozbawienia wolności (ATP) Monitorowanie wdrażania ATP (COM) 8. Poprawa jakości i skuteczności działań służących ograniczeniu popytu na narkotyki przy uwzględnieniu szczególnych potrzeb osób zażywających narkotyki związanych z płcią, kontekstem kulturowym, wiekiem itd. 17. Opracowanie, wdrożenie i wymiana wytycznych dotyczących dobrych praktyk/standardów jakości w zakresie profilaktyki, leczenia, ograniczania szkód oraz interwencji i usług rehabilitacyjnych 2009–2012 Państwa członkowskie Komisja EMCDDA Istnienie odpowiednich wytycznych lub standardów jakości Poziom wdrożenia wytycznych lub standardów Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania krajowe Reitox 18. Badanie przez państwa członkowskie dostępności i skuteczności usług profilaktycznych, leczenia i rehabilitacji w odpowiedzi na konkretne potrzeby na podstawie ram metodologicznych, które zostaną opracowane przez Komisję wspieraną przez EMCDDA — oraz będą kompatybilne z istniejącymi metodami 2012 Państwa członkowskie Komisja EMCDDA Opracowanie metodologicznych ram badania Te państwa członkowskie, które ukończyły badania Zgromadzony przez Komisję zestaw sprawozdań z badań państwach członkowskich 19. Wypracowanie porozumienia na szczeblu UE w zakresie minimalnych standardów jakości i wskaźników dotyczących profilaktyki, leczenia, ograniczania szkód oraz interwencji i usług rehabilitacyjnych przy uwzględnieniu potrzeb poszczególnych grup, a także prac przeprowadzonych na szczeblu krajowym i międzynarodowym 2012 Państwa członkowskie Rada Komisja EMCDDA Wypracowanie porozumienia w zakresie standardów jakości i wskaźników dotyczących profilaktyki, leczenia, ograniczania szkód oraz działań i usług rehabilitacyjnych Wniosek Komisji w sprawie konsensusu w UE Konkluzje Rady 20. Opracowanie w odpowiednich przypadkach usług dla mniejszości obejmujących np. migrantów W trakcie realizacji Państwa członkowskie Dostępność odpowiednich usług Sprawozdania krajowe Reitox 9. Zagwarantowanie dostępu do opieki zdrowotnej dla osób zażywających narkotyki w zakładach karnych w celu profilaktyki i ograniczania szkód zdrowotnych związanych z nadużywaniem narkotyków 21. Opracowanie i wdrożenie usług w zakresie profilaktyki, leczenia, ograniczania szkód oraz usług rehabilitacyjnych dla osób osadzonych w zakładach karnych, równoważnych z usługami dostępnymi na wolności. Szczególny nacisk należy położyć na dalszą opiekę po wypuszczeniu z zakładu karnego W trakcie realizacji Państwa członkowskie Polityka i działania antynarkotykowe wdrożone szczególnie w celu świadczenia usług antynarkotykowych w zakładach karnych oraz dalszej opieki nad byłymi więźniami Zmniejszenie skali problemów zdrowotnych związanych z narkotykami w zakładach karnych Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania krajowe Reitox 22. Zatwierdzenie i wdrożenie przez państwa członkowskie wskaźników pozwalających monitorować w warunkach zakładów karnych zażywanie narkotyków, problemy zdrowotne związane z narkotykami oraz świadczenie usług związanych z problemem narkotyków na podstawie metodologicznych ram opracowanych przez Komisję przy wsparciu EMCDDA, które to ramy będą kompatybilne z istniejącą metodologią oraz będą uwzględniały prace przeprowadzone przez UNODC (w obszarze projektów HIV/AIDS i treat.net) oraz przez WHO (Zdrowie w zakładach karnych) W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja EMCDDA Wskaźnik monitorowania spożycia narkotyków, problemów zdrowotnych związanych z zażywaniem narkotyków oraz opracowane i wdrożone usługi antynarkotykowe Sprawozdanie z postępu prac Ustandaryzowany protokół dotyczący monitorowania spożycia narkotyków w zakładach karnych oraz podejmowanych działań 10. Zagwarantowanie dostępu do usług ograniczających szkody w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się HIV/AIDS, wirusowego zapalenia wątroby typu C i innych zakażeń krwiopochodnych związanych z narkotykami oraz ograniczenia liczby zgonów spowodowanych zażywaniem narkotyków w UE 23. Zapewnianie dostępu do usług ograniczających szkody oraz lepszy zasięg i szerszy wachlarz opcji proponowanych w ramach tych usług, stanowiących nieodłączny element ograniczania popytu na narkotyki, przy zastosowaniu metod interwencji o sprawdzonej skuteczności, tam gdzie jest to możliwe (6) W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja przedstawia sprawozdania z postępów Spadek zachorowań na choroby zakaźne związane z narkotykami Spadek liczby zgonów związanych z narkotykami Szersza oferta usług ograniczających szkody Przeprowadzone przez Komisję badanie następcze w wyniku CR 2003/488/WE Główne wskaźniki epidemiologiczne chorób zakaźnych związanych z zażywaniem narkotyków (DRID) Główne wskaźniki epidemiologiczne zgonów związanych z zażywaniem narkotyków (DRD) III. OGRANICZENIE PODAŻY Priorytet: wymierna poprawa skuteczności egzekwowania prawa w dziedzinie narkotyków na szczeblu unijnym. Pełne wykonywanie przez Europol, Eurojust i inne struktury unijne funkcji, do realizacji których zostały powołane, na rzecz skuteczności, zgodności inicjatyw krajowych z działaniami na szczeblu unijnym, koordynacji działań w całej Unii oraz wykorzystania ekonomii skali Cel Działanie Harmonogram Strona odpowiedzialna Wskaźnik Narzędzia oceny 11. Lepsza i skuteczniejsza współpraca w zakresie egzekwowania prawa w UE w celu zwalczania produkcji narkotyków i handlu narkotykami 24. Zwalczanie organizacji przestępczych i wyłaniających się zagrożeń oparte na podejściu wykorzystującym wywiad kryminalny (koncepcja modelu europejskiego wywiadu kryminalnego — ECIM), które szereguje siatki przestępcze oraz rynki stanowiące najpoważniejsze zagrożenie W trakcie realizacji Państwa członkowskie Europol Eurojust Rada Liczba organizacji przestępczych stanowiących poważne zagrożenie, które państwa członkowskie zwalczają stosując koncepcję ECIM Liczba i charakter zidentyfikowanych wyłaniających się zagrożeń (takich jak nowe narkotyki, nowe szlaki handlowe i metody przemytu, nowe metody wytwarzania) Ocena zagrożenia przestępczością zorganizowaną w UE (OCTA) (oraz związane z nią konkluzje Rady ustalające priorytety UE w walce z przestępczością zorganizowaną) 25. Wielodyscyplinarne operacje ścigania z udziałem Europolu i Eurojustu, jak również policji, służb celnych i straży granicznej będą wykorzystywane w większym stopniu poprzez dwustronne i wielostronne inicjatywy współpracy, wspólne zespoły dochodzeniowo-śledcze (JIT) oraz wspólne działania organów celnych (JCO). Państwa członkowskie przeanalizują, które środki mogą potencjalnie ułatwić i przyspieszyć ten proces oraz będą zachęcały do szerszego wykorzystania tych instrumentów w sprawach dotyczących narkotyków W trakcie realizacji Państwa członkowskie Europol Eurojust Liczba i wynikidwustronnych i wielostronnych inicjatyw współpracy w sprawach dotyczących narkotyków, JIT i JCO. Liczba zaangażowanych państw członkowskich Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania państw członkowskich dla Komisji Sprawozdanie na temat osiągniętych wyników 26. Poprawa jakości danych wywiadu kryminalnego dostarczanych do Europolu przez jego oddziały krajowe oraz związane z tym projekty, w tym wykorzystanie plików roboczych do celów analizy (AWF). Nacisk należy położyć na poważną przestępczość zorganizowaną oraz współpracę między tymi państwami członkowskimi, które najsilniej oddziaływują na rynki narkotyków w całej UE 2012 Państwa członkowskie Europol Sprawozdanie Europolu na temat oceny ilości i jakości otrzymanych danych Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdanie z oceny przygotowane przez Europol 27. Wdrożenie projektów COSPOL-u dotyczących narkotyków ze zwróceniem szczególnej uwagi na: — zagwarantowanie odpowiedniego poziomu wiedzy fachowej na posiedzeniach COSPOL — wartość dodaną w zakresie wystarczających możliwości wywiadowczych i dochodzeniowych oraz odpowiednie wykorzystanie w tym celu istniejących lub przyszłych plików roboczych do celów analizy (AWF) 2012 Państwa członkowskie Europol Wiedza fachowa państw członkowskich reprezentowanych na posiedzeniach zarządu oraz stopień w hierarchii przedstawicieli państw członkowskich Sprawozdanie koordynatorów COSPOL-u w sprawie oceny zwiększenia liczby wymiernych wyników operacyjnych Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania państw członkowskich dla Komisji 28. Zapewnianie przez Europejskie Kolegium Policyjne (CEPOL) (7) odpowiednich zaawansowanych szkoleń (8) dla wyższych rangą funkcjonariuszy policji i służb celnych oraz oficerów łącznikowych z państw trzecich poprzez szkoły policyjne państw członkowskich W trakcie realizacji CEPOL Państwa członkowskie Opracowany program szkoleń w zakresie egzekwowania przepisów dotyczących narkotyków Dodatkowe odpowiednie szkolenia zawarte w rocznym programie prac CEPOL Liczba kursów szkoleniowych Liczba przeszkolonych funkcjonariuszy Opublikowany program szkoleń Sprawozdanie roczne CEPOL Ocena postępów przygotowana przez Komisję 29. Regularniejsza wymiana informacji i danych wywiadowczych między organami ścigania państw członkowskich i Europolem za pośrednictwem oficerów łącznikowych państw członkowskich w krajach trzecich oraz w odpowiednich przypadkach za pośrednictwem funkcjonariuszy łącznikowych, z uwzględnieniem decyzji Rady 2003/170/WSiSW z dnia 27 lutego 2003 r. w sprawie wspólnego wykorzystywania oficerów łącznikowych oddelegowanych za granicę przez organy ścigania państw członkowskich w wersji z dnia 24 lipca 2006 r., decyzja Rady 2006/560/WSiSW W trakcie realizacji Państwa członkowskie Europol Eurojust Rozwój międzynarodowej współpracy operacyjnej w zakresie egzekwowania prawa na podstawie sprawozdań państw członkowskich, Europolu i Eurojustu Liczba przypadków międzynarodowej współpracy w zakresie egzekwowania prawa Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdanie z oceny państw członkowskich, część przygotowana przez Europol i Eurojust 30. Przyjęcie i wdrożenie ogólnounijnego systemu profilowania kryminalnego dotyczącego narkotyków syntetycznych i — tam, gdzie jest to właściwe —innych narkotyków opartego m.in. na doświadczeniu zdobytym w ramach takich projektów, jak SYNERGY i CHAIN, strukturze i wiedzy fachowej Europolu i Wspólnego Centrum Badawczego Komisji oraz bieżące działania państw członkowskich w zakresie egzekwowania prawa i ich doświadczenie w tej dziedzinie W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Europol Uruchomienie systemu (systemów) Ocena postępów za 2012 r. (w tym oszacowanie wartości) 12. Wzmocnienie skutecznej współpracy sądowej w dziedzinie zwalczania handlu narkotykami oraz egzekwowania prawa w odniesieniu do produkcji, handlu narkotykami lub prekursorami oraz prania pieniędzy pochodzących z tego handlu 31. Zachęcenie do pełnego wykorzystania istniejących instrumentów UE dotyczących wniosków o wzajemną pomoc w sprawach karnych, europejskiego nakazu aresztowania oraz kar nałożonych przez sądy państw członkowskich W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Eurojust Sprawozdanie na temat najlepszych praktyk oraz zalecenia Wzrost liczby wniosków o wzajemną pomoc Wzrost liczby europejskich nakazów aresztowania Inne wskaźniki, które zostaną opracowane (por. działanie 61) Przygotowana przez Komisję ocena decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW z 25 października 2004 r., ustanawiającej minimalne przepisy dotyczące znamion przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami Ocena postępów przygotowana przez Komisję (nowe wskaźniki) 32. Rozważenie przez państwa członkowskie opracowania, w odpowiednich przypadkach, programów ochrony świadków oraz zbadanie, czy istnieje możliwość stworzenia dzięki współpracy w tej dziedzinie potencjalnej wartości dodanej 2012 Państwa członkowskie Komisja Eurojust Obowiązujące ustawodawstwo krajowe Sprawozdanie końcowe prezydencji 33. Umocnienie współpracy między państwami członkowskimi UE, aby można było w pełni stosować instrumenty prawne dotyczące wzajemnego uznawania decyzji dotyczących konfiskaty W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Rada Eurojust Europol Przyjęty komunikat Komisji Ocena zajętego majątku Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania państw członkowskich dla Komisji w sprawie zajętego majątku 34. Wsparcie ustanowienia w państwach członkowskich skutecznie działających biur ds. odzyskiwania mienia zgodnie z decyzją Rady 2007/845/WSiSW oraz dalsze wspieranie zainteresowanych państw członkowskich poprzez sieć CARIN. Wsparcie dochodzeń przez Europol oraz związane z Europolem pliki robocze do celów analizy W trakcie realizacji Komisja Państwa członkowskie Europol Eurojust Wzrost liczby wspieranych dochodzeń dotyczących odszukiwania i identyfikacji mienia Wzrost liczby i wartości skonfiskowanej gotówki i majątku Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdanie Komisji z wykonania decyzji Rady 2007/845/WSiSW 13. Szybkie i skuteczne reagowanie na szczeblu operacyjnym, politycznym i dotyczącym kierunków działań na pojawiające się zagrożenia (np. nowe rodzaje narkotyków, nowe trasy przerzutu) 35. Ustanowienie w stosownych przypadkach regionalnych platform bezpieczeństwa (np. MAOC-N, zespół zadaniowy regionu Morza Bałtyckiego) do zwalczania pojawiających się zagrożeń poprzez skoordynowane działania operacyjne. Takie działania powinny być zgodne z obowiązującymi ustaleniami prawnymi i operacyjnymi na szczeblu UE i oparte na szczegółowej analizie zagrożeń (zob. również działanie 48). Nowe platformy powinny być ustanowione bez nakładania się na istniejące struktury i powinny być z nimi zgodne W trakcie realizacji Państwa członkowskie Rada Europol Komisja Środki służące aktywnemu podejściu do ryzyka i zmniejszaniu zagrożeń wprowadzone względnie szybko. Zwiększenie liczby udaremnionych działań przestępczych (zajęcia mienia, zmiana metod handlu) Sprawozdania regionalnych platform bezpieczeństwa Ocena sprawozdania zainteresowanych państw członkowskich dla Rady Sprawozdanie z oceny platform bezpieczeństwa 36. Skupienie się UE na skoordynowanych i wspólnych wysiłkach państw członkowskich i regionów najbardziej narażonych na produkcję konkretnych narkotyków/zjawisko handlu narkotykami, w stosownych przypadkach we współpracy z Europolem W trakcie realizacji Państwa członkowskie Europol Eurojust Rada Operacyjne i strategiczne wyniki działań podjętych przez państwa członkowskie Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania państw członkowskich dla Komisji 14. Ograniczenie produkcji oraz podaży narkotyków syntetycznych 37. Aktywne podtrzymywanie współpracy państw członkowskich w zakresie egzekwowania prawa/wspólne działania w tej dziedzinie oraz wymiana danych wywiadowczych i najlepszych praktyk. Optymalne wykorzystanie pliku roboczego Europolu SYNERGY i jego składników (9) oraz powiązanych inicjatyw COSPOL W trakcie realizacji Państwa członkowskie Europol Eurojust Wyniki rozpoczętych/zakończonych wspólnych projektów Zlikwidowane zakłady produkcyjne zgłoszone do EILCS Liczba stworzonych sprawozdań SYNERGY Ocena postępów przygotowana przez Komisję 15. Ograniczenie rozprzestrzeniania się i handlu w UE oraz przerzutów przez obszar UE prekursorów narkotyków wykorzystywanych w nielegalnej produkcji narkotyków 38. Wypracowanie przez UE jasnego i jednolitego stanowiska w tej kwestii na szczeblu międzynarodowym oraz na odpowiednich forach międzynarodowych, w oparciu o istniejące prawodawstwo i współpracę z sektorem prywatnym oraz poprzez skuteczną koordynację w ramach odpowiednich organów Rady W trakcie realizacji Komisja Rada Państwa członkowskie Wspólne stanowisko UE na forach międzynarodowych Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdanie Komisji w sprawie wszystkich działań 39. Służby celne i graniczne włączają kontrole prekursorów do kontroli na poziomie strategicznym, wzmacniają skuteczność zarządzania kontrolą granic poprzez wdrożenie wspólnotowego mechanizmu zarządzania ryzykiem, lepiej koordynują działania z innymi organami ścigania zajmującymi się zwalczaniem produkcji narkotyków i handlu nimi W trakcie realizacji Państwa członkowskie Poprawa kontroli prekursorów, wykrywania, zajmowania mienia i profilowania w porównaniu z sytuacją w 2008 r. Przygotowanie profili do oznaczania prekursorów chemicznych Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania państw członkowskich dla Komisji 40. Pełne wsparcie UE dla międzynarodowej współpracy operacyjnej służącej zapobieganiu wykorzystywania prekursorów narkotyków, np. dla projektów PRISM i COHESION prowadzonych przez Międzynarodowy Organ Kontroli Środków Odurzających (INCB). Współpraca operacyjna między organami dochodzeniowymi w UE wspierana przez ramy współpracy Wspólnej Europejskiej Jednostki ds. Prekursorów (EJUP) oraz plików roboczych Europolu. Ramy tej współpracy powinny być rozszerzane/wykorzystywane w większym stopniu W trakcie realizacji Komisja Państwa członkowskie Wzrost liczby zatrzymanych lub zajętych dostaw Ocena postępów przygotowana przez Komisję 41. UE i państwa członkowskie, mając na celu zwalczanie siatek przestępczych biorących udział w handlu prekursorami, w pełni wspierają projekty Europolu dotyczące narkotyków oraz EJUP pod względem egzekwowania prawa i podejścia wykorzystującego wywiad kryminalny W trakcie realizacji Państwa członkowskie EJUP Europol Zwiększenie ilości sprawozdań państw członkowskich oraz EJUP w odniesieniu do projektów Europolu dotyczących handlu prekursorami Ocena postępów przygotowana przez państwa członkowskie i EJUP 42. Ocena prawodawstwa kontrolującego prekursory narkotyków w UE oraz jego wdrożenia W trakcie realizacji Komisja Państwa członkowskie Podsumowanie oceny Opublikowane sprawozdanie 43. Opracowanie i wykorzystanie przez UE, w stosownych przypadkach po konsultacji z Europolem, porozumień o współpracy z krajami uznanymi za główne źródła najważniejszych prekursorów narkotyków syntetycznych W trakcie realizacji Komisja Ustanowione porozumienia Ograniczenie nielegalnych przepływów prekursorów narkotyków ze wspomnianych krajów Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania państw członkowskich dla Komisji 44. Wzmocnienie współpracy interdyscyplinarnej między Komisją, OLAF-em, Europolem, EJUP i COSPOL-em, mającej na celu podejmowanie wspólnych inicjatyw W trakcie realizacji Komisja Państwa członkowskie/EJUP EUROPOL Liczba zrealizowanych spotkań dotyczących współpracy interdyscyplinarnej/wspólnych inicjatyw Ocena postępów przygotowana przez Komisję IV. WSPÓŁPRACA MIĘDZYNARODOWA Priorytet: poprawa skuteczności współpracy UE z krajami trzecimi oraz organizacjami międzynarodowymi w dziedzinie narkotyków poprzez ściślejszą koordynację strategii w obrębie UE. Promowanie spójnego przejmowania na całym świecie europejskiego zrównoważonego podejścia do problemu narkotyków Cel Działanie Harmonogram Strona odpowiedzialna Wskaźnik Narzędzie oceny 16. Systematyczne uwzględnianie zagadnień polityki antynarkotykowej UE w stosunkach z krajami trzecimi i regionami (w stosownych przypadkach) oraz w szerszych ramach strategii rozwoju i bezpieczeństwa. Przeprowadzanie tych działań w oparciu o planowanie strategiczne i koordynację między wszystkimi zainteresowanymi stronami 45. Zadbanie o to, aby stosunki UE z krajami trzecimi odzwierciedlały cele unijnej strategii antynarkotykowej oraz planów działania W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Priorytety polityki antynarkotykowej w coraz większym stopniu odzwierciedlane w stosunkach z państwami trzecimi Umowy, dokumenty dot. strategii, plany działań itp. Ocena postępów przygotowana przez Komisję 46. Poprawa skuteczności istniejących ram dotyczących narkotyków, np. mechanizmu koordynacji i współpracy między UE a Ameryką Łacińską oraz Karaibami, szczególnej płaszczyzny dialogu UE-Wspólnota Andyjska oraz trojek ds. narkotyków z państwami i regionami trzecimi, przez określenie konkretnych dziedzin współpracy i ustalenie wskaźników realizacji W trakcie realizacji Rada Komisja Ustanowienie i wdrożenie inicjatyw w ramach współpracy Ocena postępów przygotowana przez Komisję 47. Zgodnie z politycznymi decyzjami i strategiami UE oraz przy wsparciu programów pomocowych państw członkowskich i WE rozwiązywanie problemów związanych z narkotykami w państwach producentach i krajach leżących wzdłuż (nowo powstających) szlaków przemytniczych, takich jak Afryka Zachodnia, przez projekty służące obniżeniu popytu na narkotyki i ich podaży, w tym środki rozwoju alternatywnego, oraz zapobieganiu wykorzystania prekursorów chemicznych do produkcji narkotyków. Pomoc powinna być w stosownych przypadkach koordynowana z planami działania w zakresie narkotyków między UE a krajami i regionami trzecimi (zob. działania 51 i 60) W trakcie realizacji Komisja Państwa członkowskie Priorytety polityki antynarkotykowej odzwierciedlone w finansowanych projektach Finansowane projekty odzwierciedlają równowagę między ograniczaniem podaży a ograniczaniem popytu Synergia między programami finansowanymi przez państwa członkowskie a programami finansowanymi przez WE Ocena postępów przygotowana przez Komisję 48. Rozwój współpracy regionalnej i wewnątrzregionalnej w celu obniżenia popytu na narkotyki i podaży narkotyków w krajach trzecich przy wsparciu państw członkowskich i wspólnotowych programów finansowania, takich jak instrument współpracy na rzecz rozwoju, Europejski Fundusz Rozwoju, instrument na rzecz stabilności, Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa W trakcie realizacji Komisja Państwa członkowskie Ustanowienie i wdrożenie nowych międzyregionalnych inicjatyw współpracy Synergia między programami finansowanymi przez państwa członkowskie a programami finansowanymi przez WE Wzrost liczby i ogólnego budżetu finansowanych projektów Ocena postępów przygotowana przez Komisję 49. Stworzenie — z myślą o koordynacji — mechanizmu monitorującego unijne wsparcie udzielane krajom trzecim w kwestiach związanych z narkotykami Corocznie Rada Państwa członkowskie Komisja Stworzenie mechanizmu Sprawozdania roczne na temat tego mechanizmu Przegląd projektów dotyczących kwestii powiązanych z narkotykami realizowanych przez Wspólnotę i państwa członkowskie w państwach trzecich Ocena postępów przygotowana przez Komisję 50. Przeprowadzenie ankiety na temat zakresu i wyników projektów dotyczących kwestii powiązanych z narkotykami, realizowanych w państwach trzecich 2010 Komisja Przeprowadzona ankieta Opublikowane sprawozdanie Komisji z badania 51. Uaktualnienie i wdrożenie planów działania UE w zakresie narkotyków dla republik Azji Środkowej (10); Ameryki Łacińskiej i Karaibów (11); oraz Bałkanów Zachodnich i krajów kandydujących (12) W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Wyznaczenie priorytetów Poziom wdrożenia planu działania Ocena postępów przygotowana przez Komisję 52. Wykorzystaniemechanizmu konsultacyjnego Grupy Dublińskiej oraz podtrzymanie aktywnego dialogu z państwami trzecimi w zakresie wdrażania zaleceń minigrupy dublińskiej W trakcierealizacji Państwa członkowskie Komisja Grupa Dublińska Liczba wdrożonych zaleceń Grupy Dublińskiej Sprawozdanie Grupy Dublińskiej 17. Promowanie i wdrażanie w UE podejścia dotyczącego rozwoju alternatywnego (zdefiniowanego w dok. 9597/06 CORDROGUE 44 oraz UNODC/CND/2008/WG.3/CRP.4) we współpracy z państwami trzecimi, ze zwróceniem uwagi na prawa człowieka, bezpieczeństwo ludzi oraz szczególne warunki ramowe 53. Intensyfikacja wsparcia finansowego w związku z realizacją projektów i programów alternatywnego rozwoju przy jednoczesnym zagwarantowaniu, że działania odbywają się w odpowiedniej kolejności i że udzielenie pomocy rozwojowej nie jest uzależnione od ograniczenia nielegalnych upraw narkotyków oraz finansowania inicjatyw, które mają na celu zapobieganie nielegalnym uprawom narkotyków W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Liczba projektów i programów finansowanych zgodnie z podejściem UE do rozwoju alternatywnego (9598/06 CORDROGUE 44 i UNODC/CND/2008/WG.3/CRP.4) Potwierdzone ograniczenie nielegalnych upraw narkotyków oraz wzrost rozwoju społeczno-gospodarczego na szczeblu głównych uczestników procesu (13) w państwach trzecich, które uzyskują wsparcie finansowe z funduszy UE Umowy (dotyczące projektów/programów) Wewnętrzny system monitorowania i oceny projektów i programów oraz sprawozdania Statystyki krajowe państw trzecich Sprawozdania państw członkowskich przedstawiane Komisji 54. Włączenie rozwoju alternatywnego do szerszego programu rozwoju państw członkowskich oraz zachęcanie państw trzecich do uwzględniania rozwoju alternatywnego w politykach krajowych W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Krajowe polityki, strategie i plany działania, w których uwzględniono zagadnienia dotyczące narkotyków Strategie zmniejszania ubóstwa (PRSP), krajowe strategie pomocy (CAS), krajowe strategie rozwoju, (krajowe) plany działania Sprawozdania państw członkowskich przedstawiane Komisji 55. Udział w inicjatywach w ramach środowiska związanego z narkotykami, które mają na celu ograniczenie ubóstwa, konfliktów i podatności, poprzez wspieranie legalnych, trwałych i zrównoważonych źródeł utrzymania W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Liczba wspieranych inicjatyw Wpływ wspieranych inicjatyw na zrównoważenie systemów legalnych źródeł utrzymania: — zwiększenie bezpieczeństwa zaopatrzenia w żywność oraz generacji dochodów dla ubogich — poprawa dostępu osób ubogich do infrastruktury socjalnej i produkcyjnej Liczba ocenionych projektów, które przyniosły pozytywne skutki Inicjatywy Sprawozdania państw członkowskich przedstawiane Komisji Wewnętrzny system monitorowania i oceny projektów i programów oraz sprawozdania Badania podstawowe realizowane przez WHO, WFP, FAO 18. Wzmocnienie koordynacji UE w kontekście wielostronnym oraz propagowanie zintegrowanego i wyważonego podejścia 56. Zagwarantowanie lepszej koordynacji i ciągłości działań przedstawicieli HDG i państw członkowskich w Komisji Narodów Zjednoczonych ds. Środków Odurzających (CND), w tym przez odpowiednie dzielenie się zadaniami przez państwa członkowskie na podstawie inicjatywy prezydencji 2009 Rada Prezydencja Państwa członkowskie Wzmocniona koordynacja między przedstawicielstwami w Wiedniu a HDG Ocena postępów przygotowana przez Komisję 57. Przygotowanie, koordynacja i przyjmowanie wspólnych stanowisk UE i wspólnych rezolucji na forum CND W trakcie realizacji Prezydencja Państwa członkowskie Komisja Rada Liczba wspólnych rezolucji UE Wspólne stanowiska UE wspierane przez inne regiony Ocena postępów przygotowana przez Komisję Wskaźnik konwergencji (9099/05 CORDROGUE 27) 58. Przedstawienie stanowiska UE na obradach wysokiego szczebla 52. sesji CND w sprawie oceny specjalnej sesji Organizacji Narodów Zjednoczonych poświęconej narkotykom w 1998 r. (UNGASS) (14) i działań następczych, odzwierciedlającego podstawowe zasady polityki antynarkotykowej UE 2009 Rada Państwa członkowskie Komisja Włączenie stanowiska UE do deklaracji politycznej ONZ Ocena postępów przygotowana przez Komisję 59. Koordynacja działań z innymi podmiotami lub programami międzynarodowymi, w szczególności UNODC, Grupą Pompidou, WHO, UNAIDS, WCO i Interpolem W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Systematyczne wzajemne informowanie się o działaniach prowadzonych na odpowiednich forach, w szczególności na posiedzeniach HDG Wzmocniona koordynacja Ocena postępów przygotowana przez Komisję 19. Wspieranie państw kandydujących i państw uczestniczących w procesie stabilizacji i stowarzyszenia 60. Udzielanie tym krajom koniecznej pomocy technicznej i innego wsparcia w celu zapoznania ich z dorobkiem wspólnotowym w dziedzinie narkotyków, a także pomocy w realizacji wymaganych działań, w tym działań przyjętych w planie działania w zakresie narkotyków we współpracy z Bałkanami Zachodnimi (15) W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Rada EMCDDA Europol Coraz większa zgodność ustawodawstwa tych krajów z dorobkiem prawnym UE Liczba i jakość zakończonych projektów Zaawansowany dialog i współpraca z odpowiednimi agencjami UE Poziom wdrożenia planu działania Ocena postępów przygotowana przez Komisję Sprawozdania krajowe 20. Lepsza współpraca z krajami uczestniczącymi w europejskiej polityce sąsiedztwa 61. Głębszy dialog w sprawie narkotyków z krajami uczestniczącymi w europejskiej polityce sąsiedztwa w kontekście dwustronnym i regionalnym, a szczególnie w ramach istniejących podkomitetów W trakcie realizacji Państwa członkowskie Komisja Faktyczne wyniki dialogu Ocena postępów przygotowana przez Komisję 62. Zachęcanie tych krajów do wykorzystywania Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa do wdrażania sekcji poświęconych narkotykom zawartych w planach działania europejskiej polityki sąsiedztwa W trakcie realizacji Komisja Liczba projektów związanych z narkotykami wdrożonych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa Ocena postępów przygotowana przez Komisję V. I NFORMACJE, BADANIA I OCENA Priorytet: poprawa zrozumienia wszystkich aspektów zjawiska zażywania narkotyków w celu rozszerzenia podstawowej wiedzy służącej kształtowaniu polityki publicznej i podnoszenia świadomości wśród obywateli na temat społecznych i zdrowotnych skutków zażywania narkotyków oraz prowadzenie badań naukowych Cel Działanie Harmonogram Strona odpowiedzialna Wskaźnik Narzędzia oceny 21. Rozszerzenie podstawowej wiedzy o narkotykach przez promowanie badań naukowych 63. Rada i Komisja: — określenie przyszłych priorytetów badawczych UE w dziedzinie nielegalnych narkotyków oraz mechanizmów potrzebnych do zdobycia nowej wiedzy, — opracowanie nowych koncepcji i technologii, — wzmocnienie zdolności badawcze przez opracowanie i skoncentrowanie kierunków strategicznych oraz podejmowanie kroków do zacieśnienia współpracy w UE 2009 Państwa członkowskie Komisja EMCDDA Rada Ustalenie priorytetów badawczych Określenie i utworzenie mechanizmów Wniosek Komisji w sprawie badań naukowych w UE Konkluzje Rady 22. Zapewnienie wymiany dokładnych i mających znaczenie dla prowadzonej polityki informacji o nielegalnych narkotykach 64. Dalsze zapewnianie przez państwa członkowskie odpowiednich zasobów krajowym punktom kontaktowym Reitox (16) w związku z wypełnianiem zobowiązań oraz spełnianiem norm jakości wynikających z członkostwa w EMCDDA. Krajowe punkty kontaktowe uczestniczą w EMCDDA na podstawie umów rocznych i przy odpowiednim wsparciu ze strony EMCDDA. W trakcie realizacji Państwa członkowskie EMCDDA Państwa członkowskie Wymiana danych wymaganych do celów monitorowania i oceny Poziom finansowania Reitox i przekazywanie innych zasobów zgodnie z zapotrzebowaniem Współpraca krajowych punktów kontaktowych zgodnie z ustalonymi standardami Sprawozdanie roczne EMCDDA w sprawie potencjału krajowych punktów kontaktowych (NFP) Sprawozdania krajowe Reitox 23. Dalsze opracowywanie instrumentów do monitorowania sytuacji w zakresie narkotyków i skuteczności podejmowanych działań 65. Dalsze usprawnianie i pełne wdrożenie pięciu najważniejszych wskaźników epidemiologicznych EMCDDA oraz opracowanie nowych wskaźników i działań służących ograniczaniu popytu na narkotyki 2012 Państwa członkowskie EMCDDA Komisja Większa zgodność państw członkowskich z kryteriami wdrożenia najważniejszych wskaźników Poprawa wskaźników zapotrzebowania na leczenie i wskaźników (17) narkomanii Wskaźniki/działania dotyczące rehabilitacji i reintegracji Działania w zakresie zmniejszenia popytu na narkotyki Liczba państw członkowskich, które w pełni wdrożyły wskaźnik zapotrzebowania na leczenie Sprawozdanie EMCDDA na temat zgodności Dokument służb Komisji na temat danych dotyczących narkotyków 66. Przeprowadzenie studium naukowego w celu oceny wykorzystania Internetu jako narzędzia w związku z nielegalnym handlem narkotykami oraz zbadanie, jakie środki mogą być skuteczne dla przeciwdziałania temu zjawisku 2010 Państwa członkowskie Komisja Wyniki studium naukowego Sprawozdanie Komisji dotyczące studium 67. Opracowanie głównychwskaźników gromadzenia danych mających znaczenie dla prowadzonej polityki, dotyczących przestępstw związanych z narkotykami, nielegalnych upraw, rynku nielegalnych narkotyków i egzekwowania prawa oraz opracowanie strategii ich gromadzenia W trakcie realizacji Komisja EMCDDA Europol Państwa członkowskie Określenie wskaźników Opracowanie strategii wdrażania Dokument służb Komisji na temat danych dotyczących narkotyków 68. Opracowanie instrumentów analitycznych w celu lepszej oceny skuteczności i wpływu polityki antynarkotykowej (np. przykładowe narzędzia oceny, wskaźniki skuteczności polityki, analiza wydatków publicznych itp.) 2010 Komisja EMCDDA Państwa członkowskie Opracowanie instrumentów analitycznych Precyzyjniejsza analiza sytuacji w zakresie narkotyków Badania Komisji EMCDDA 69. Ocena funkcjonowania decyzji Rady 2005/387/WSiSW w sprawie wymiany informacji, oceny ryzyka i kontroli nowych substancji psychoaktywnych oraz w razie konieczności zmiana tej decyzji 2010 Komisja Rada EMCDDA Europol EMEA Przeprowadzenie oceny Ewentualnie zaproponowanie zmian Sprawozdanie z oceny 24. Zapewnienie stałej oceny prowadzonej polityki antynarkotykowej 70. Systematyczne lub bieżące ocenianie i dopracowywanie przez państwa członkowskie krajowych strategii antynarkotykowych W trakcie realizacji Państwa członkowskie Liczba państw, które oceniły swoje polityki antynarkotykowe Opublikowane sprawozdania z oceny państw członkowskich 71. Przedstawianie Radzie i Parlamentowi Europejskiemu corocznego sprawozdania z postępów we wdrażaniu planu działania oraz (stosownie do potrzeb) przedstawianie dostosowanych/poprawionych wskaźników i mechanizmów sprawozdawczych służących monitorowaniu i ocenie Corocznie Komisja EMCDDA Europol Państwa członkowskie Rada Przedłożenie rocznego przeglądu postępu prac Dostępność odpowiednich wskaźników Ocena postępów przygotowana przez Komisję 72. Przeprowadzenie zewnętrznej niezależnej oceny wdrażania strategii antynarkotykowej UE na lata 2005–2012 oraz planu działania w zakresie narkotyków na lata 2009–2012, przy czym działania następcze powinny być poprzedzone okresem refleksji 2012 Komisja Rada Państwa członkowskie Ocena osiągnięć w ramach poszczególnych działań Znany jest wpływ na ogólną sytuację w zakresie narkotyków Opublikowane sprawozdania z oceny zewnętrznej

(1) Dok. 15074/04 CORDROGUE 77 SAN 187 ENFOPOL 187 RELEX 564.

(2) Dz.U. C 168 z 8.7.2005, s. 1.

(3) Dokument roboczy służb Komisji — Sprawozdanie w sprawie oceny końcowej planu działania UE w zakresie narkotyków (2005–2008) (dok. 13407/08 ADD 3).

(4) Sprawozdanie roczne EMCDDA (2007).

(5) Grupy robocze Rady obejmują: grupy robocze ds. policji i ceł, Multidyscyplinarną Grupę ds. Przestępczości Zorganizowanej, Grupę Roboczą ds. Zdrowia Publicznego, Grupę Roboczą ds. Działań Zewnętrznych oraz Grupę Roboczą ds. Gospodarczych.

(6) Działanie to opiera się na zaleceniu Rady (2003/488/WE) w sprawie zapobiegania występowaniu i ograniczania szkód zdrowotnych związanych z uzależnieniem od narkotyków.

(7) Europejskie Kolegium Policyjne; decyzja Rady 2005/681/WSiSW.

(8) W tym likwidacja nielegalnych laboratoriów produkujących narkotyki.

(9) Projekt Synergy obejmuje plik roboczy do celów analizy (AWF), prowadzony przez Europol system porównawczy nielegalnych laboratoriów (EILCS) oraz Ecstasy Logo System, który to został włączony do ogólnego systemu przechwytywania narkotyków syntetycznych prowadzonego przez Europol (ESDSS).

(10) 12353/02 CORDROGUE 78 CODRO 1 NIS 107.

(11) 7163/1/99 REV 1 CORDROGUE 19 CODRO 2; Deklaracja z Port of Spain — 10451/07 CORDROGUE 34 COLAT 9 AMLAT 54.

(12) 5062/2/03 REV 2 CORDROGUE 3 COWEB 76 + COR 1.

(13) Dok. 13501/1/08 REV 1 CORDROGUE 71 UD 172, załącznik III.

(14) Deklaracja polityczna (rezolucja S-20/2, załącznik) dwudziestej sesji specjalnej Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(15) Dok. 5062/2/03 REV 2 CORDROGUE 3 COWEB 76 + COR 1.

(16) Europejska Sieć Informacji o Narkotykach i Narkomanii.

(17) Wskaźnik EMCDDA powinien być zgodny z międzynarodowymi standardami w dziedzinie zdrowia publicznego (takimi jak intensywność korzystania z narkotyków oraz konsekwencje dla zdrowia), w tym z klasyfikacją międzynarodową (DSM-V/ ICD-10).