Sprawozdanie specjalne W jaki sposób instytucje 
i organy UE obliczają, 
ograniczają i kompensują 
własną emisję gazów 
cieplarnianych?PL 2014  nr 14
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luksemburg  
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa ( http://europa.eu ).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2014
ISBN 978-92-872-0874-3
doi:10.2865/68891
© Unia Europejska, 2014
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Luxembourg
PL 2014  nr 14
Sprawozdanie specjalne W jaki sposób instytucje 
i organy UE obliczają, 
ograniczają i kompensują 
własną emisję gazów 
cieplarnianych?
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)
02
 Spis treści
Punkt
 Glosariusz
I–VII  Streszczenie
1–7 Wstęp
1–2 Celem polityki UE w dziedzinie środowiska naturalnego jest wysoki poziom ochrony
3–4 Priorytetem UE jest zapobieganie niebezpiecznym zmianom klimatu
5–7 Istotną rolę w realizacji celów ochrony klimatu odgrywają organy administracji publicznej
8–11 Zakres kontroli i podejście kontrolne
12–101  Uwagi
12– 61  Instytucje i organy UE nie wypracowały wspólnej polityki w zakresie monitorowania i ograniczania 
emisji gazów cieplarnianych
12–29  Nieznana jest całkowita wielkość emisji dwutlenku węgla przez instytucje i organy UE, a niekompletny 
charakter dostępnych informacji stwarza ryzyko podważenia wiarygodności sprawozdawczości w tym 
zakresie
30–43  Istnieją dowody na zmniejszającą się emisję gazów cieplarnianych przez instytucje i organy UE, lecz dotyczą 
one jedynie zużycia energii w budynkach
44–51  Ponad połowa skontrolowanych organów i instytucji UE nie ustaliła ilościowych celów dotyczących 
ograniczenia emisji, a tylko dwie instytucje wyznaczyły takie cele na rok 2020
52–61  Kompensacja w celu równoważenia pozostałych emisji jest stosowana w ograniczonym zakresie, 
a instytucje i organy UE nie wypracowały wspólnego podejścia do tej kwestii
62–101  Instytucje i organy UE nie wykorzystują w pełni narzędzi zarządzania w dziedzinie środowiska 
propagowanych przez Komisję
62–76  Postęp we wprowadzaniu systemu ekozarządzania i audytu (EMAS) jest niewielki
77–89  W ramach obecnie obowiązujących przepisów ekologiczne zamówienia publiczne traktuje się raczej jako 
jedną z dostępnych opcji niż jako obowiązek i tylko nieliczne instytucje i organy UE korzystały z nich 
regularnie
90–101  W przypadku nowych budynków i dużych projektów remontowych nie stosuje się regularnie ekologicznych 
standardów budowy na rzecz efektywności energetycznej
03 Spis treści
102–114  Wnioski i zalecenia
 Załącznik  — Podejście kontrolne do oceny ekologicznych zamówień publicznych
 Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE
 — Rada Europejska i Rada Unii Europejskiej
 — Komisja Europejska
 — Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
 — Europejski Bank Centralny
 — Europejski Trybunał Obrachunkowy
 — Europejska Służba Działań Zewnętrznych
 —  Europejski Komitet Ekonomiczno‑Społeczny i Komitet Regionów Unii 
Europejskiej
 — Europejski Bank Inwestycyjny
 — Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego
 — Europejska Agencja Środowiska
 — Europejska Agencja Leków
 — Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (znaki towarowe i wzory) 
04
 Glosariusz
Budynek o niemal zerowym zużyciu energii : zgodnie z dyrektywą 2010/31/UE w sprawie charakterystyki 
energetycznej budynków jest to budynek o bardzo wysokiej efektywności energetycznej. Niemal zerowa lub 
bardzo niska ilość zużywanej energii powinna pochodzić w znacznej mierze ze źródeł odnawialnych, w tym  
ze źródeł na miejscu lub w pobliżu.
Dwutlenek węgla (CO2): naturalnie występujący gaz, a także produkt uboczny spalania paliw kopalnych (takich 
jak ropa, gaz ziemny, węgiel, biomasa) oraz zmian użytkowania gruntów i procesów przemysłowych (np. produkcji 
cementu). Jest podstawowym antropogenicznym gazem cieplarnianym i punktem odniesienia do pomiaru 
oddziaływania innych gazów cieplarnianych.
Efekt cieplarniany : nagromadzenie ciepła w warstwie atmosfery bliskiej powierzchni Ziemi (troposferze) 
powodowane obecnością gazów cieplarnianych. Efekt cieplarniany powoduje ogrzanie powierzchni Ziemi  
w taki sam sposób, jak szklane ściany szklarni zwiększają temperaturę powietrza w jej wnętrzu. W przypadku  
braku naturalnego efektu cieplarnianego temperatura powietrza na Ziemi spadłaby poniżej punktu zamarzania. 
Jednakże działalność człowieka znacznie spotęgowała naturalny efekt cieplarniany, powodując globalne ocieplenie 
i zmiany klimatu.
Efektywność energetyczna : większa efektywność energetyczna oznacza, że przy tym samym nakładzie energii 
uzyskuje się lepszy wynik albo uzyskuje się ten sam wynik przy mniejszym nakładzie energii. Poprawa efektywności 
energetycznej jest sposobem na ograniczenie zużycia energii lub zahamowanie jego wzrostu.
Ekologiczne zamówienia publiczne : proces, w ramach którego instytucje publiczne starają się udzielać zamówień 
na towary, usługi i roboty budowlane, których oddziaływanie na środowisko w trakcie ich cyklu życia jest mniejsze 
w porównaniu z towarami, usługami i robotami budowlanymi o identycznym przeznaczeniu, jakie zostałyby 
zamówione w innym przypadku.
Ekwiwalent dwutlenku węgla (CO2e): uniwersalna jednostka pomiaru emisji gazów cieplarnianych, która 
odzwierciedla ich różny współczynnik ocieplenia globalnego.
Ekwiwalent pełnego czasu pracy : jednostka przeliczeniowa stosowana do określenia liczby osób w sposób 
umożliwiający dokonywanie porównań niezależnie od liczby przepracowanych przez nich godzin w tygodniu.
EMAS : dobrowolny system ekozarządzania i audytu w Unii Europejskiej. System jest zgodny z normą ISO 14001,  
lecz wykracza poza jej zakres, jeśli chodzi o wymogi.
Emisje powstające podczas produkcji : zgodnie ze standardem GHG Protocol są to pośrednie emisje gazów 
cieplarnianych związane z zakupionymi lub pozyskanymi towarami i usługami. Występują one aż do chwili 
otrzymania towarów i usług przez organizację zgłaszającą i są z tego powodu również nazywane emisjami  
„od wydobycia surowców po wyjście z organizacji”.
Energia ze źródeł odnawialnych : zgodnie z dyrektywą 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii 
ze źródeł odnawialnych jest to energia z odnawialnych źródeł niekopalnych, a mianowicie energia wiatru, energia 
promieniowania słonecznego, energia aerotermalna, geotermalna i hydrotermalna oraz energia oceanów, 
hydroenergia, energia pozyskiwana z biomasy, gazu pochodzącego z wysypisk śmieci i oczyszczalni ścieków  
oraz energia pozyskiwana z biogazów.
Gazy cieplarniane (GHG) : dwutlenek węgla (CO2), metan (CH4), podtlenek azotu (N2O) oraz 
wodorofluorowęglowodory (HFC) to przykładowe gazy, które: pochłaniając promieniowanie słoneczne: 
przyczyniają się do efektu cieplarnianego. Z uwagi na ich zróżnicowane wskaźniki ocieplenia globalnego emisję 
gazów cieplarnianych zwykle oblicza się i podaje w ekwiwalencie dwutlenku węgla (CO2e).
05 Glosariusz
GHG Protocol : szeroko rozpowszechniony, dobrowolny standard rachunkowości i sprawozdawczości stosowany 
w przypadku emisji gazów cieplarnianych, opracowany w ramach inicjatywy wspierającej standard GHG Protocol 
(GHG Protocol Initiative). Inicjatywa ta polega na partnerstwie wielu uczestników: podmiotów gospodarczych, 
organizacji pozarządowych, rządów oraz innych zainteresowanych, skupionych w Światowym Instytucie Zasobów, 
organizacji pozarządowej działającej na rzecz ochrony środowiska z siedzibą w Waszyngtonie, oraz w Światowej 
Radzie Biznesu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju: zrzeszeniu firm międzynarodowych z siedzibą w Genewie.
ISO 14001 : norma opracowana przez Międzynarodową Organizację Normalizacyjną, określająca kryteria systemu 
zarządzania środowiskowego. Jej spełnienie może zostać potwierdzone certyfikatem. Nie narzuca ona wymogów 
efektywności środowiskowej, lecz określa ramy utworzenia skutecznego systemu zarządzania środowiskowego  
dla firm i organizacji.
Kodeks postępowania UE w sprawie efektywności energetycznej centrów danych : dobrowolny kodeks 
postępowania propagowany przez Komisję w odpowiedzi na zużycie energii w centrach danych oraz potrzebę 
ograniczenia związanego z nim oddziaływania na środowisko, gospodarkę i bezpieczeństwo dostaw energii.
Kompensacja : mechanizm, który polega na równoważeniu własnych emisji gazów cieplarnianych lub ich części 
przez osoby fizyczne lub organizacje poprzez opłacenie równowartości emisji ograniczonych w innej części świata, 
np. dzięki farmom wiatrowym zastępującym elektrownie opalane węglem. Kompensację oblicza się względem 
poziomu odniesienia odzwierciedlającego hipotetyczny scenariusz w przypadku emisji, jakie miałyby miejsce 
w razie nierealizowania projektu działań łagodzących, którego efektem jest kompensacja.
Łagodzenie skutków emisji : starania zmierzające do ograniczenia emisji lub zwiększenia powierzchni biotopów 
obniżających zawartość gazów cieplarnianych w atmosferze. Przykłady stanowić mogą: bardziej wydajne 
wykorzystanie paliw kopalnych, przejście na energię ze źródeł odnawialnych, poprawa izolacji budynków oraz 
zwiększanie powierzchni biotopów takich jak lasy, tak aby obniżyć zawartość dwutlenku węgla w atmosferze.
Metoda oznaczania śladu środowiskowego organizacji (OEF) : metoda zalecana przez Komisję Europejską,  
na potrzeby pomiaru potencjalnego oddziaływania organizacji na środowisko w całym cyklu życia oraz 
informowania o nim. Obejmuje sprawozdawczość na temat emisji gazów cieplarnianych, lecz nie ogranicza się  
do niej.
Neutralność pod względem emisji dwutlenku węgla : sytuacja, w której, po skompensowaniu emisji, których nie 
udało się uniknąć, wartość emisji dwutlenku węgla netto związanych z produktem albo działaniem wynosi zero.
Program budownictwa ekologicznego GreenBuilding : dobrowolny program Komisji Europejskiej wspierający 
efektywne kosztowo działania na rzecz poprawy efektywności energetycznej i wykorzystywania źródeł energii 
odnawialnej w budynkach niemieszkalnych.
Ślad węglowy : termin używany powszechnie do określania całkowitej ilości CO2 i innych gazów cieplarnianych 
bezpośrednio albo pośrednio emitowanych przez produkt lub działanie, bądź też emisji związanych z działalnością 
osób fizycznych czy organizacji. Brak jest obowiązkowych zasad unijnych dotyczących sposobu obliczania śladu 
węglowego.
06 Glosariusz
Ucieczka emisji : wartość redukcji emisji gazów cieplarnianych w państwach starających się sprostać 
obowiązkowym ograniczeniom, która może wystąpić w innych krajach nieobjętych takimi ograniczeniami. Firmy 
mogą na przykład przenieść produkcję z krajów rozwiniętych do krajów rozwijających się, aby uniknąć ograniczeń 
emisji.
Współczynnik ocieplenia globalnego (GWP) : określa oddziaływanie gazu cieplarnianego na globalne ocieplenie 
na przestrzeni czasu w porównaniu z oddziaływaniem dwutlenku węgla.
Zestaw narzędzi szkoleniowych w zakresie zielonych zamówień publicznych : praktyczne wskazówki 
Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska Komisji Europejskiej w sprawie sposobu uwzględnienia kryteriów z zakresu 
ekologii w dokumentach przetargowych (w specyfikacji technicznej, kryteriach wyboru lub kryteriach udzielenia 
zamówienia oraz w klauzulach dotyczących realizacji zamówienia).
Zmiany klimatu : zgodnie z Ramową konwencją Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu pojęcie 
to oznacza zmiany w klimacie spowodowane pośrednio lub bezpośrednio działalnością człowieka, które 
zmieniają skład atmosfery ziemskiej i które są odróżniane od naturalnej zmienności klimatu obserwowanej 
w porównywalnych okresach.
Zrównoważony rozwój : zgodnie z Raportem Brundlandt z 1987 r. dla Zgromadzenia Ogólnego Narodów 
Zjednoczonych zrównoważony rozwój to rozwój, który prowadzi do spełnienia teraźniejszych potrzeb,  
nie pozbawiając przyszłych pokoleń możliwości zaspokojenia ich własnych potrzeb.
07
I
W celu uwiarygodnienia unijnej polityki przeciwdzia ‑
łania zmianom klimatu instytucje i organy UE, jako 
organy administracji publicznej, powinny znajdować 
się w czołówce, jeśli chodzi o opracowywanie i reali ‑
zację działań na rzecz ograniczenia własnych emisji 
gazów cieplarnianych (tzw. śladu węglowego). Po 
2005 r. instytucje i organy UE zdołały odwrócić trend 
zwyżkowy, jeśli chodzi o emisje we własnych budyn ‑
kach. Nie wykorzystały one jednak szansy na opraco ‑
wanie i wdrożenie wspólnej polityki zmierzającej do 
osiągnięcia unijnego celu na rok 2020, który zakłada 
ograniczenie emisji o 20% w stosunku do poziomu 
z 1990 r.
II
Sześć spośród 15 skontrolowanych instytucji i orga ‑
nów UE nie przedstawiło informacji na temat własnych 
emisji w 2012 r., a te, które to uczyniły, nie obliczyły 
bądź nie ujawniły pełnego zakresu tych emisji. 
W rezultacie nieznany jest w pełni ich ślad węglowy, 
a niekompletność dostępnych informacji stwarza 
ryzyko podważenia wiarygodności sprawozdawczości 
i działań łagodzących skutki emisji.
III
Istnieją dowody na zmniejszającą się emisję gazów cie ‑
plarnianych przez instytucje i organy UE, lecz dotyczą 
one jedynie zużycia energii w budynkach. Dostępne 
dane na temat pozostałych emisji, zwłaszcza powodo ‑
wanych przez mobilność, nie pozwalają na ustalenie 
wyraźnej tendencji.
IV
Dotychczasowe, całkowite ograniczenia emisji udało 
się osiągnąć w dużej mierze dzięki zakupowi energii 
elektrycznej ze źródeł odnawialnych, która w oblicze ‑
niach śladu węglowego ma wartość zerową.V
Instytucje i organy UE nie wykorzystują w pełni propa ‑
gowanych przez Komisję narzędzi zarządzania w dzie ‑
dzinie środowiska. Postęp we wprowadzaniu europej ‑
skiego systemu ekozarządzania i audytu(EMAS) jest 
niewielki. Rejestracja w systemie EMAS jest możliwa 
dla organów administracji publicznych od 2001 r., 
a według stanu na czerwiec 2014 r. zarejestrowało się 
w nim siedem spośród 15 skontrolowanych instytucji 
i organów UE. Ekologiczne zamówienia publiczne 
traktuje się raczej jako jedną z dostępnych opcji niż 
jako obowiązek i tylko nieliczne instytucje i organy UE 
korzystały z nich regularnie.
VI
Przyszły unijny cel ograniczenia emisji gazów cieplar ‑
nianych do 2030 r. stwarza nową okazję dla instytucji 
i organów UE do opracowania i wdrożenia wspólnej 
polityki w tym zakresie.
VII
Trybunał zaleca, aby Komisja przedstawiła propozycję 
wspólnej polityki na rzecz ograniczania śladu węglo ‑
wego instytucji i organów UE. Polityka ta powinna 
obejmować określony ilościowo, ogólny cel obniżenia 
emisji gazów cieplarnianych do roku 2030. Instytucje 
i organy UE powinny:
a) wprowadzić zharmonizowane podejście do spra ‑
wozdawczości na temat własnych emisji, w tym 
również wszelkich stosownych emisji pośrednich;
b) opracować wspólne podejście do dobrowolnego 
kompensowania tych emisji gazów cieplarnianych, 
których nie są w stanie uniknąć;
c) wykorzystywać w pełni propagowane przez Komi ‑
sję narzędzia zarządzania w dziedzinie środowiska, 
w szczególności w odniesieniu do ekologicznych 
zamówień publicznych.Streszczenie
08
 Wstęp
Celem polityki UE  
w dziedzinie środowiska 
naturalnego jest wysoki 
poziom ochrony
01 
Art. 11 Traktatu o funkcjonowaniu UE 
(TFUE) stanowi, że przy ustalaniu i re ‑
alizacji polityk i działań Unii, w szcze ‑
gólności w celu wspierania stałego 
rozwoju, muszą być brane pod uwagę 
wymogi ochrony środowiska.
02 
Celem polityki UE w dziedzinie środo ‑
wiska naturalnego jest wysoki poziom 
ochrony. Opiera ona się na zasadzie 
ostrożności oraz na zasadach działania 
zapobiegawczego, naprawiania szkody 
w pierwszym rzędzie u źródła i na za ‑
sadzie „zanieczyszczający płaci”1.
Priorytetem UE jest zapo ‑
bieganie niebezpiecznym 
zmianom klimatu
03 
UE stanowczo zobowiązała się2 do 
ograniczenia emisji gazów cieplar ‑
nianych do 2020 r. o co najmniej 20% 
w stosunku do roku 19903.
04 
Komisja Europejska zaproponowała 
wyznaczenie na rok 2030 celu w posta ‑
ci ograniczenia emisji gazów cieplar ‑
nianych w UE o 40% w porównaniu 
z rokiem 19904. Parlament Europejski 
wezwał do obniżenia emisji o przynaj ‑
mniej 40%5.Istotną rolę w realizacji 
celów ochrony klimatu 
odgrywają organy  
administracji publicznej
05 
Produkcja energii poprzez spalanie 
paliw i transport6 to dwa najważniej ‑
sze źródła emisji gazów cieplarnia ‑
nych w Europie. Organy administracji 
publicznej na wszystkich szczeblach 
mogą wpływać na skalę tych i innych 
emisji poprzez zmianę sposobu swo ‑
jego funkcjonowania. Za pośrednic ‑
twem zamówień publicznych mogą 
one wspierać rozwiązania przyjazne 
środowisku w przypadku niezbędnych 
robót, towarów i usług.
06 
W celu zapewnienia wiarygodno ‑
ści unijnej polityki przeciwdziałania 
zmianom klimatu istotne jest, aby 
instytucje, organy, urzędy i agencje UE 
(zwane dalej „instytucjami i organami 
UE”) służyły za przykład i znajdowały 
się w czołówce, jeśli chodzi o opra ‑
cowywanie i wdrażanie strategii na 
rzecz ograniczenia śladu węglowego 
organów administracji publicznej. 
W ramce 1  przedstawiono informacje 
o sposobie obliczania śladu węglowe ‑
go organizacji.
07 
Zgodnie z zasadami określonymi 
w Traktacie istnieją dwa wzajemnie 
uzupełniające się sposoby łagodzenia 
skutków emisji gazów cieplarnianych 
przez instytucje i organy UE:
a) w pierwszym rzędzie poprzez 
ograniczenie emisji;
b) przez równoważenie pozostałych 
emisji metodą kompensacji.1 Zob. art. 191 TFUE.
2 Zob. konkluzje prezydencji 
Rady Europejskiej z dnia 
8/9 marca 2007 r., pkt 32.
3 Rada Europejska 
zaproponowała rozszerzenie 
tego zobowiązania 
i bezwzględne ograniczenie 
emisji o 30% pod warunkiem, 
że inne wiodące gospodarki 
świata zgodzą się podjąć 
w należytym stopniu działania 
na rzecz ograniczenia 
światowych emisji gazów 
cieplarnianych.
4 COM(2014) 15 final  
z dnia 22 stycznia 2014 r. – 
Ramy polityczne na okres 
2020–2030 dotyczące  
klimatu i energii.
5 Rezolucja Parlamentu 
Europejskiego z dnia 
5 lutego 2014 r. w sprawie ram 
polityki w zakresie klimatu 
i energii do roku 2030 
(2013/2135 (INI)).
6 Wskaźniki dotyczące energii, 
transportu i środowiska 
naturalnego, Eurostat, 
wydanie z 2013 r.
09 Wstęp
Sposób obliczania śladu węglowego organizacji
Ślad węglowy to całkowita ilość emisji gazów cieplarnianych, związana bezpośrednio lub pośrednio z dzia ‑
łalnością organizacji. Źródłami tych emisji są na przykład wytwarzanie energii elektrycznej w elektrowniach, 
ogrzewanie przy użyciu paliw kopalnych oraz działalność transportowa.
Gazy cieplarniane, takie jak dwutlenek węgla (CO2), metan (CH4), podtlenek azotu (N2O) oraz fluorowęglowo ‑
dory (HFC), charakteryzują się różnymi współczynnikami ocieplenia globalnego. Na przykład jedna tona meta ‑
nu odpowiada 25 tonom dwutlenku węgla. Aby uwzględnić ten fakt, ilość każdego z emitowanych gazów jest 
przeliczana na ekwiwalent dwutlenku węgla (CO2e), tak aby możliwe było przedstawienie całkowitego wpły ‑
wu z różnych źródeł w postaci jednej wartości.
Powszechnie stosowany standard GHG Protocol wyróżnia trzy kategorie źródeł emisji (tzw. zakresy). Na poniż ‑
szym wykresie przedstawiono niektóre źródła emisji, które mają największe znaczenie w przypadku organów 
administracji publicznej.
Początkowo sprawozdawczość organizacji skupiała się na emisjach z zakresów 1 i 2. W celu kompleksowego 
zarządzania ryzykiem i szansami związanymi z gazami cieplarnianymi w coraz większym stopniu brane są 
jednak również pod uwagę emisje z zakresu 3.
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.Ramka 1
Gazy cieplarniane
Zakres 2
Emisje pośrednie
Zakup energii elektrycznej
Miejskie sieci
grzewcze i chłodniczeZakres 3
Emisje pośrednie
Dojazdy do pracy
Podróże służbowe
Materiały i usługi
Aktywa trwałeZakres 1
Emisje bezpośrednie
Własne spalanie paliw
Własne pojazdy
10
 Zakres kontroli i podejście 
kontrolne
08 
Kontrolą objęto wszystkie instytucje 
i organy UE zatrudniające ponad 500 
pracowników w 2012 r. Ze względu 
na specyficzne zadania bezpośred ‑
nio związane z przedmiotem kontroli 
skontrolowano również Europejską 
Agencję Ochrony Środowiska.  
W tabeli 1  zawarto wykaz 15 instytu ‑
cji i organów UE objętych kontrolą. 
Ponieważ Rada Europejska nie posiada 
własnego sekretariatu i jest obsługi ‑
wana przez Sekretariat Generalny Rady 
Unii Europejskiej, na potrzeby kontroli  
Rada Europejska i Rada UE (zwana 
dalej również „Radą”) zostały potrak ‑
towane jako jeden podmiot. Podob ‑
nie potraktowano Europejski Komitet 
Społeczno‑Ekonomiczny i Komitet 
Regionów (zwane dalej również  
„Komitetami”), które współdzielą 
budynki, logistykę i działy tłumacze ‑
niowe oraz wspólnie nimi zarządzają. 
W ramach kontroli zwrócono szczegól ‑
ną uwagę na Komisję Europejską nie 
tylko z powodu jej rozmiaru, ale także 
ze względu na jej rolę jako instytucji UE 
dysponującej prawem inicjatywy 
ustawodawczej.
09 
W ramach kontroli Trybunał ocenił, 
czy instytucje i organy UE opracowały 
politykę ograniczania negatywnego 
wpływu swojej działalności administra ‑
cyjnej na środowisko i czy ta polityka 
była skutecznie realizowana. Trybunał 
zbadał, czy instytucje i organy UE:
a) obliczały własne emisje gazów cie ‑
plarnianych, ograniczały te emisje 
i równoważyły pozostałe emisje 
w drodze kompensacji;
b) wykorzystywały w pełni propa ‑
gowane przez Komisję narzędzia 
zarządzania w dziedzinie środowi ‑
ska w celu ograniczenia emisji.10 
Kontrola opierała się na kwestiona ‑
riuszach, wywiadach oraz na analizie 
dokumentów i danych statystycznych 
opublikowanych lub udostępnionych 
przez skontrolowane instytucje i or ‑
gany UE. Obejmowała również bada ‑
nie próby postępowań o udzielenie 
zamówienia.
11 
Przeprowadzona kontrola nie dotyczy ‑
ła wielkości emisji dwutlenku węgla, 
tj. jej celem nie było ponowne doko ‑
nanie obliczeń dotyczących emisji 
dwutlenku węgla w skontrolowanych 
instytucjach i organach UE czy we ‑
ryfikacja poprawności danych stano ‑
wiących podstawę tych obliczeń. O ile 
nie wskazano inaczej, dane cytowane 
w niniejszym sprawozdaniu dotyczą 
roku 2012.
11 Zakres kontroli i podejście kontrolne Tabela 115 instytucji i organów UE objętych kontrolą
Liczba stanowisk w planie 
zatrudnienia na rok 2012 
(2014)Lokalizacja
Komisja Europejska25 065  
(24 901 )Bruksela, Luksemburg, Ispra, Geel, Karlsruhe, Petten, Sewilla, 
Grange, przedstawicielstwa w państwach członkowskich
Parlament Europejski6 684  
(6 773 )Bruksela, Luksemburg, Strasburg, biura informacyjne  
w państwach członkowskich
Rada Europejska13 153  
(3 101 )Bruksela
Rada Unii Europejskiej Bruksela, Luksemburg
Europejski Bank Inwestycyjny2 2 1853 
(2 369 )3 Luksemburg
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej1 952  
(1 991 )Luksemburg
Europejska Służba Działań Zewnętrznych1 670  
(1 661 )Bruksela4
Europejski Bank Centralny1 448  
(2 602 )Frankfurt nad Menem
Europejski Komitet Ekonomiczno‑Społeczny51 255  
(1 252 )BrukselaKomitet Regionów5
Europejski Trybunał Obrachunkowy6 887 
(882)Luksemburg
Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego775 
(861)Alicante
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego634 
(685)Kolonia
Europejska Agencja Leków590 
(599)Londyn
Europejska Agencja Ochrony Środowiska136 
(135)Kopenhaga
1 Rada Europejska jest obsługiwana przez Sekretariat Generalny Rady UE.
2 Europejski Bank Inwestycyjny wziął udział w kontroli dobrowolnie.
3 Liczbę stanowisk podano na koniec 2012 r. i na koniec 2013 r.
4 Centrala.
5 Komitety współdzielą budynki, logistykę i działy tłumaczeniowe, którymi wspólnie zarządzają.
6 Ustalenia dotyczące Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nie zostały zweryfikowane zewnętrznie.
12
 Uwagi
Instytucje i organy UE  
nie wypracowały  
wspólnej polityki  
w zakresie monitorowania 
i ograniczania emisji 
gazów cieplarnianych
Nieznana jest całkowita  
wielkość emisji dwutlenku 
węgla przez instytucje 
i organy UE, a niekompletny 
charakter dostępnych infor ‑
macji stwarza ryzyko pod ‑
ważenia wiarygodności 
sprawozdawczości w tym 
zakresie
12 
W opinii Trybunału wiarygodne 
i wyczerpujące informacje na temat 
faktycznej skali śladu węglowego in ‑
stytucji i organów UE są nieodzownym 
warunkiem opracowania i wdrożenia 
skutecznych strategii łagodzenia skut ‑
ków emisji, stanowiących wiarygodny 
i przekonujący wzór do naśladowa ‑
nia. Informacje takie nie są obecnie 
dostępne w przypadku większości 
instytucji i organów UE.
Brak jest wspólnego podejścia 
do obliczania śladu węglowego 
instytucji i organów UE
13 
Nie ma wiążących przepisów UE 
w sprawie obliczania śladu węglowe ‑
go organów administracji publicznej. 
Instytucje i organy UE mogą zatem 
w zasadzie swobodnie decydować, 
czy chcą zgłaszać emisje powstałe 
wskutek ich działalności, a jeśli tak, 
decydują również o tym, jak je obliczać 
i monitorować. Mogą one jednak podlegać pewnym 
obowiązkom sprawozdawczym w pań ‑
stwach przyjmujących, na przykład 
w odniesieniu do efektywności energe ‑
tycznej budynków. Takie obowiązki nie 
są jednak ujednolicone na terenie UE.
14 
W przeciwieństwie do praktyk kształ ‑
tujących się w sektorze prywatnym7 
rozporządzenie finansowe UE8 nie 
wymaga uwzględnienia informacji 
dotyczących środowiska w sprawoz ‑
daniach, które mają być przedkładane 
na mocy tytułu IX rozporządzenia 
(„Prezentacja sprawozdań i rachunko ‑
wość”)9. Nie istnieją również porozu ‑
mienia międzyinstytucjonalne w tym 
zakresie.
15 
Organizacje uczestniczące w dobro ‑
wolnym unijnym systemie ekozarzą ‑
dzania i audytu (EMAS)10 są zobowią ‑
zane składać sprawozdania na temat 
głównych wskaźników emisji, w tym 
całkowitej rocznej emisji gazów cie ‑
plarnianych wyrażonej w tonach ekwi ‑
walentu dwutlenku węgla. Jednakże 
zgodnie z decyzją Komisji w spra ‑
wie przewodnika użytkownika dla 
uczestników systemu ekozarządzania 
i audytu EMAS11 podejście do ilościo ‑
wego określania emisji wciąż wymaga 
doprecyzowania. Mimo wszystko prze ‑
wodnik zaleca, aby organizacje skła ‑
dały sprawozdania nie tylko w sprawie 
bezpośrednich, ale także znaczących 
pośrednich emisji gazów cieplarnia ‑
nych (zob.  ramka 1 ).7 Czwarta dyrektywa Rady 
78/660/EWG z dnia 25 lip ‑
ca 1978 r. wydana na podstawie 
art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu 
w sprawie rocznych sprawoz ‑
dań finansowych niektórych 
rodzajów spółek (Dz.U. L 222 
z 14.8.1978, s. 11) stanowi, że 
w stosownych przypadkach 
i w zakresie wymaganym do 
zrozumienia rozwoju, wyników 
i pozycji firmy, sprawozdanie 
roczne musi również zawierać 
informacje niefinansowe, 
w tym informacje odnoszące 
się do spraw środowiskowych. 
W kwietniu 2013 r. Komisja 
przedłożyła wniosek 
legislacyjny (COM(2013) 207 
final z dnia 16 kwietnia 2013 r.) 
o ustanowieniu obowiązku 
sprawozdawczości w przypad ‑
ku spółek, w których średnia 
liczba zatrudnionych 
przekracza 500 osób.
8 Rozporządzenie Parlamentu 
Europejskiego i Rady  
(UE, Euratom) nr 966/2012 
z dnia 25 października 2012 r. 
w sprawie zasad finansowych 
mających zastosowanie do 
budżetu ogólnego Unii oraz 
uchylające rozporządzenie 
Rady (WE, Euratom) 
nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 
z 26.10.2012, s. 1). Rozporządze ‑
nie nie ma zastosowania do 
Europejskiego Banku Central ‑
ne go ani do Europejskiego 
Banku Inwestycyjnego. Agen ‑
cje UE stosują przepisy finanso ‑
we zgodne z przepisami 
mającymi zastosowanie  
do budżetu ogólnego Unii.
9 Sprawozdanie roczne Euro  pej‑
skiego Banku Centralnego 
zawiera część poświęconą 
zagadnieniom środowisko ‑
wym. Europejski Bank Inwesty ‑
cyjny informuje o kwestiach 
środowiskowych w swoim 
sprawozdaniu dotyczącym 
społecznej odpowiedzialności, 
będącym częścią sprawozdania 
rocznego Grupy EBI.
10 Więcej szczegółów na temat 
systemu ekozarządzania 
i audytu (EMAS) zob. pkt 62–76.
11 Zob. s. 25 i 26 decyzji Komisji 
2013/131/UE z dnia 4 mar ‑
ca 2013 r. ustanawiającej 
przewodnik użytkownika, 
w którym określa się działania 
konieczne do uczestnictwa 
w EMAS, zgodnie z rozporzą ‑
dzeniem Parlamentu Europej ‑
skiego i Rady (WE) nr 1221/2009 
w sprawie dobrowolne ‑
go udzia  łu organizacji w syste ‑
mie ekozarządzania i audytu 
we Wspólnocie (EMAS) 
(Dz.U. L 76 z 19.3.2013, s. 1).
13 Uwagi
16 
W zaleceniu przyjętym w dniu 9 kwiet ‑
nia 2013 r.12 Komisja Europejska 
zachęca, aby do pomiaru efektywności 
środowiskowej w cyklu życia organów 
administracji publicznej i informowa ‑
nia o niej stosować metodę oznaczania 
śladu środowiskowego organizacji 
(ang. organisation environmental 
footprint, OEF ), która obejmuje spra ‑
wozdawczość w zakresie emisji gazów 
cieplarnianych. Metoda oznaczania śla ‑
du środowiskowego została opracowa ‑
na przez Wspólne Centrum Badawcze 
Komisji przy uwzględnieniu zaleceń 
zawartych w istniejących i powszech ‑
nie uznanych metodach rachunkowo ‑
ści środowiskowej w organizacji oraz 
wytycznych w tym zakresie.
17 
Według Komisji opracowanie metody 
OEF było spowodowane tym, że „obec ‑
ne rozpowszechnienie różnych metod 
i inicjatyw mających na celu ocenę 
efektywności środowiskowej i informo ‑
wanie o niej powoduje dezorientację 
i brak zaufania do informacji o efek ‑
tywności środowiskowej”13. Jak wyka ‑
zała kontrola Trybunału, stwierdzenie 
to dotyczy również sprawozdawczości 
instytucji i organów UE w zakresie 
własnego śladu węglowego.Sześć spośród  
15 skontrolowanych instytucji 
i organów UE nie złożyło 
sprawozdań z własnych emisji 
gazów cieplarnianych w 2012 r., 
a te, które to uczyniły,  
nie obliczyły lub nie ujawniły 
wszystkich aspektów emisji
18 
Kontroli poddano informacje na temat 
emisji gazów cieplarnianych w 2012 r. 
dostępne bezpośrednio w instytucjach 
i organach UE. Rada Europejska i Rada 
Unii Europejskiej, Europejski Trybunał 
Obrachunkowy, Europejska Służba 
Działań Zewnętrznych, Europejska 
Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego 
oraz Europejska Agencja Leków nie 
opublikowały żadnych informacji 
w sprawie własnych emisji w 2012 r. 
Pozostałe instytucje i organy przedsta ‑
wiły jedynie niekompletne informacje.
19 
Wobec braku wiążących zasad w spra ‑
wie obliczania śladu węglowego 
organizacji za punkt odniesienia dla 
kontroli posłużyło sprawozdanie do ‑
tyczące śladu węglowego Parlamentu 
Europejskiego, głównie ze względu na 
jego szeroki zakres. W  tabeli 2  przed ‑
stawiono uwzględnione i nieuwzględ ‑
nione w obliczeniach źródła emisji 
w rozbiciu dla celów porównawczych 
oraz poziomy zgłoszonych emisji.12 Zalecenie Komisji 2013/179/UE 
z dnia 9 kwietnia 2013 r. 
w sprawie stosowania 
wspólnych metod pomiaru 
efektywności środowiskowej 
w cyklu życia produktów 
i organizacji oraz 
informowania o niej  
(Dz.U. L 124 z 4.5.2013, s. 1).
13 Zob. motyw 2 zalecenia 
Komisji 2013/179/UE.
14 Uwagi Tabela 2
Parlament EuropejskiTrybunał SprawiedliwościEuropejski Bank 
InwestycyjnyEuropejski Bank CentralnyUrząd Harmonizacji  
Rynku WewnętrznegoEuropejska Agencja  
Ochrony ŚrodowiskaKomisja EuropejskaKomitety (EKES i KR) Rada Europejska  
i Rada Unii EuropejskiejEuropejski Trybunał 
ObrachunkowyEuropejska Służba  
Działań ZewnętrznychEuropejska Agencja  
Bezpieczeństwa LotniczegoEuropejska Agencja Leków
Emisje w 2012 r. (ekwiwalent dwutlenku węgla 
w tonach)91 893 18 801 16 441 17 793 2 145 704 42 911 1 066 b.d. b.d. b.d. b.d. b.d.
ZAKRES SPRAWOZDAWCZOŚCI  
obejmuje następujące źródła emisji:
Energia zużywana w budynkach1 2 2x x x x x
Ucieczka gazów chłodniczych x x x x x x x x x x
Transport towarów () x x x x x x x x x x x
Transport osób 
Dojazd do pracy x x x x x x x x x x
Podróże służbowe3 4x x x x x x
Odwiedzający x x x x x x x x x
Zakup materiałów i usług ()5 5x x x x x x x x x
Odpady x x x x x x x x x x
Aktywa trwałe6
Budowa obiektów () x x x x x x x x x x x
Meble biurowe () x x x x x x x x x x x
Sprzęt komputerowy () x x x x x x x x x x x
Inne wyposażenie () x x x x x x x x x x x
1 Nie opublikowano danych za poszczególne lata, a jedynie wartość całkowitą za lata 2010–2012.
2 Wyłącznie budynki objęte systemem zarządzania środowiskowego EMAS.
3 Nie uwzględniono podróży posłów do Parlamentu na posiedzenia w Brukseli i Strasburgu.
4 Uwzględniono wyłącznie samochody służbowe.
5 Uwzględniono wyłącznie papier.
6 Emisje powstałe podczas budowy lub produkcji dóbr trwałego użytku.
Uwaga:  Większość danych na temat emisji pochodzi z rocznych deklaracji środowiskowych różnych organów i instytucji UE, które złożyły sprawozdania . W przypadku 
Trybunału Sprawiedliwości dane pochodzą z analizy zewnętrznej śladu węglowego. W przypadku EBI dane pochodzą ze sprawozdania na temat śladu węglowego za 
2012 r.Wielkość emisji w ekwiwalencie dwutlenku węgla za 2012 r. (informacje  
opublikowane lub przeznaczone do publikacji; za punkt odniesienia przyjęto  
zakres sprawozdawczości Parlamentu Europejskiego)
Legenda :
 uwzględniono
() uwzględniono szacunki
 uwzględniono częściowo
x nie uwzględniono
b.d. brak danych
15 Uwagi
20 
Jak wskazano w  tabeli 2 , w rocznym 
sprawozdaniu na temat całkowitej 
wielkości emisji Parlament Europej ‑
ski uwzględnił szeroki zakres źródeł 
emisji. Z tego względu wielkość 
emisji wykazana przez Parlament 
jest niemalże równa wielkości emisji 
zgłoszonych łącznie przez wszystkie 
pozostałe instytucje i organy UE. Choć 
uwzględnione kategorie źródeł emisji 
są zasadniczo wyczerpujące, Parla ‑
ment Europejski zdecydował się nie 
uwzględnić w sprawozdawczości emi ‑
sji spowodowanych podróżami posłów 
z państw członkowskich na posiedze ‑
nia do Brukseli i Strasburga.
21 
Sprawozdawczość Komisji w rocznej 
deklaracji środowiskowej za 2013 r. do ‑
tycząca emisji gazów cieplarnianych, 
wyrażonej w ekwiwalencie dwutlenku 
węgla, ograniczała się do informacji 
o emisjach spowodowanych zuży ‑
ciem energii w budynkach objętych 
systemem EMAS w Brukseli, Luksem ‑
burgu i Petten14 oraz wykorzystaniem 
samochodów służbowych w tych 
lokalizacjach.
22 
Europejski Komitet Ekonomiczno‑  
‑Społeczny i Komitet Regionów zgłosi ‑
ły jedynie emisje spowodowane zuży ‑
ciem energii w budynkach. Komitety 
wyraziły chęć ponownego rozważenia 
kwestii obliczania kompletnego śladu 
środowiskowego po tym, jak zostanie 
opracowana w tym celu zharmonizo ‑
wana metodyka zgodna ze standar ‑
dem UE i oparta na metodzie oznacza ‑
nia śladu środowiskowego organizacji 
OEF.Trzy instytucje i organy UE 
dołożyły starań, aby ulepszyć 
swoją sprawozdawczość
23 
Zakres sprawozdawczości Europej ‑
skiego Banku Centralnego poszerza 
się stopniowo, począwszy od 2008 r. 
Nie obliczono jednak wielkości emisji 
spowodowanych przejazdami pracow ‑
ników między miejscem zamieszkania 
a miejscem pracy ani emisji spowodo ‑
wanych budową nowej siedziby Banku.
24 
Począwszy od 2012 r., Europejski Bank 
Inwestycyjny stosuje metodykę okreś ‑ 
loną w standardzie GHG Protocol15. 
Jednakże w sprawozdawczości nie 
ujęto emisji spowodowanych produk ‑
cją zakupionych produktów (innych niż 
papier) i zakupionych usług oraz emisji 
powstałych na skutek produkcji środ ‑
ków trwałych (takich jak wyposażenie 
i pojazdy).
25 
Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrz ‑
nego zaplanował rozszerzenie zakresu 
własnej sprawozdawczości, począwszy 
od 2013 r., na podstawie analizy doko ‑
nanej przez zewnętrznego konsultan ‑
ta. Jednakże w analizie tej nie ujęto 
emisji powstających podczas produkcji 
zakupionych towarów i usług oraz 
środków trwałych. Ponadto w anali ‑
zie uwzględniono wyłącznie emisje 
powstałe podczas lotów, a nie ujęto 
emisji związanych z innymi podróżami 
służbowymi czy też podróżami pra ‑
cowników organów krajowych odwie ‑
dzających Urząd.14 Zob. tabela 6 .
15 Światowa Rada Biznesu  
na rzecz Zrównoważonego 
Rozwoju / Światowy Instytut 
Zasobów, GHG Protocol 
Corporate Standard 
(Korporacyjny standard GHG 
Protocol).
16 Uwagi
Trzy instytucje i organy UE 
muszą przygotować się do 
prowadzenia sprawozdawczości 
w zakresie emisji z racji 
rozpoczęcia przez nie procesu 
przystąpienia do EMAS
26 
Sekretariat Generalny Rady (SGR) 
zaplanował zlecenie wykonania analizy 
w celu określenia śladu węglowego 
Rady. Analizie zostanie poddana jedy ‑
nie działalność w Brukseli. W zakres 
planowanej analizy nie wejdą emisje 
w wyniku podróży przedstawicieli 
państw członkowskich udających się 
na spotkania organizowane przez SGR 
i powracających po nich do swoich 
krajów. Nie zostaną również uwzględ ‑
nione posiedzenia Rady w Luksembur ‑
gu lub w państwach członkowskich.
27 
Trybunał Sprawiedliwości otrzymał wy ‑
czerpującą analizę zewnętrzną śladu 
węglowego za rok 2010. Zastosowane 
podejście do obliczenia śladu było 
identyczne jak w przypadku Parlamen ‑
tu. Aktualizacji dotyczących głównych 
źródeł emisji dokonano w 2011 i 2012 r. 
Dane opublikowano w czerwcu 2014 r.
28 
W listopadzie 2013 r. Trybunał Obra ‑
chunkowy zawarł umowę z zewnętrz ‑
nym konsultantem na przygotowanie 
do EMAS. W momencie przeprowadze ‑
nia kontroli nie podjęto jeszcze decyzji 
w sprawie sprawozdawczości na temat 
emisji.Komisja nie podjęła dotychczas 
decyzji o zastosowaniu 
metody oznaczania śladu 
środowiskowego organizacji 
w swojej sprawozdawczości
29 
Analiza metody oznaczania śladu 
środowiskowego organizacji przepro ‑
wadzona w odniesieniu do Wspólnego 
Centrum Badawczego w Isprze wyka ‑
zała, że metodę tę można stosować 
w przypadku organów administracji 
publicznej. Jednakże Komisja nie roz ‑
poczęła dotychczas prac nad bardziej 
szczegółowymi zasadami sektorowymi 
dotyczącymi śladu środowiskowego 
organizacji, przeznaczonymi dla orga ‑
nów administracji publicznej. Ponadto 
możliwość zastosowania tej metody – 
jak wynika z informacji udzielonych 
przez Komisję – ma zostać poddana 
dalszej analizie, zwłaszcza pod kątem 
zasobów wymaganych  
do jej wdrożenia.
Istnieją dowody na zmniej ‑
szającą się emisję gazów 
cieplarnianych przez instytu ‑
cje i organy UE, lecz dotyczą 
one jedynie zużycia energii 
w budynkach
30 
Wobec braku wiarygodnych i wyczer ‑
pujących informacji na temat faktycz ‑
nej wielkości śladu węglowego insty ‑
tucji i organów UE trudno jest ustalić 
ogólne tendencje dotyczące emito ‑
wania przez nie gazów cieplarnianych. 
Z tego względu kontrolerzy musieli 
niekiedy polegać na założeniach, które 
są prawdopodobne, lecz opierają się 
na ograniczonych dowodach.
17 Uwagi
16 Na przykład łączne zużycie 
energii w budynkach Komisji 
w Brukseli w 2005 r. wyniosło 
około 60% więcej niż w 2000 r., 
z którego to roku pochodzą 
najwcześniejsze dane 
przedstawione Trybunałowi.
17 Na ogólny poziom zużycia 
energii w budynkach mają 
wpływ różne czynniki, 
w szczególności: liczba 
i rozmiar budynków, stopień 
ich użytkowania pod 
względem liczby 
użytkowników i okresów 
wykorzystania, ich 
charakterystyka energetyczna 
pod względem technicznym, 
efektywność zarządzania 
budynkami, zachowania 
pracowników oraz zmiany 
klimatyczne.
18 Zielona energia musi spełniać 
kryteria dotyczące gwarancji 
pochodzenia określone 
w dyrektywie Parlamentu 
Europejskiego i Rady 2009/28/
WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. 
w sprawie promowania 
stosowania energii ze źródeł 
odnawialnych zmieniającej 
i w następstwie uchylającej 
dyrektywy 2001/77/WE oraz 
2003/30/WE (Dz.U. L 140 
z 5.6.2009, s. 16).
19 W rocznej deklaracji 
środowiskowej Komisji 
dotyczącej budynków 
w Brukseli zielona energia  
nie jest ujęta w kategorii 
o emisji zerowej.31 
Decyzje UE podjęte lub zaproponowa ‑
ne w celu ograniczenia emisji za punkt 
odniesienia przyjmują rok 1990 (zob. 
pkt 3 i 4). Jednakże szczegółowe dane 
dotyczące emisji instytucji i organów UE 
sięgające 1990 r. nie są dostępne. 
W konsekwencji ocena obecnego 
poziomu emisji w porównaniu z 1990 r. 
nie jest możliwa.
32 
Niemniej jednak istnieją pewne do ‑
wody na to, że od 1990 r. do przynaj ‑
mniej 2005 r.16 ogólna wielkość emisji 
znacznie wzrosła. Do tego wzrostu 
przyczyniło się rozszerzenie UE, jak 
również większa aktywność istnieją ‑
cych instytucji i organów oraz powsta ‑
nie nowych.
33 
Działania na rzecz złagodzenia skut ‑
ków emisji gazów cieplarnianych 
podjęto na większą skalę w 2006 r. 
Owa zmiana była skoncentrowana na 
emisjach spowodowanych zużyciem 
energii w budynkach. Skala tych emisji 
zależy od całkowitego poziomu zuży ‑
cia energii na ogrzewanie, chłodzenie, 
oświetlenie, gotowanie, urządzenia 
elektryczne i elektroniczne i centra 
danych17, a także od udziału w ogól ‑
nym zużyciu energii produkowanej 
przy niskiej lub zerowej emisji gazów 
cieplarnianych.Korzystanie z zielonej energii 
pomogło w odwróceniu trendu 
wzrostowego w emisjach 
spowodowanych zużyciem 
energii w budynkach…
34 
W 2007 r. instytucje i organy UE roz ‑
poczęły zakup energii elektrycznej 
ze źródeł odnawialnych (tzw. zielonej 
energii18) w celu pokrycia zapotrzebo ‑
wania na energię elektryczną w części, 
której nie pokryto ze źródeł własnych. 
Obecnie wszystkie skontrolowane 
instytucje i organy UE pokrywają za ‑
potrzebowanie na zewnętrzne dosta ‑
wy energii elektrycznej w całości lub 
w znacznej części z zielonej energii.
35 
W obliczeniach śladu węglowego 
zielona energia zwykle należy do 
kategorii emisji o wartości zerowej19. 
Ocenia się, że zastosowanie zielonej 
energii obniża całkowitą wielkość 
śladu węglowego o około 20%, 
pod warunkiem że energia elektryczna 
pochodzi w całości ze źródeł odna ‑
wialnych i że przyjęto wyczerpujący 
zakres sprawozdawczości na temat 
emisji gazów cieplarnianych. Przejście 
na zieloną energię powoduje zatem 
ograniczenie całkowitej wielkości 
emisji, o ile równolegle nie wystąpi na 
tyle znaczny wzrost ogólnego zużycia 
energii ze źródeł nieodnawialnych, 
że wykorzystanie zielonej energii nie 
będzie go w stanie zrekompensować. 
Jednakże w skontrolowanych instytu ‑
cjach i organach UE nie odnotowano 
takich przypadków.
18 Uwagi
... jednak zielona energia 
pochodząca od dostawców 
zewnętrznych ma swoje 
ograniczenia jako sposób  
na zmniejszenie emisji gazów 
cieplarnianych
36 
Na większość zielonej energii elek ‑
trycznej zużywanej przez instytucje 
i organy UE udziela się zamówień 
dostawcom zewnętrznym, a w Brukseli 
i Luksemburgu odbywa się to w dro ‑
dze umów międzyinstytucjonalnych. 
Jednakże zielona energia zapewniana 
przez zewnętrznych dostawców ma 
dwa istotne ograniczenia, jeśli chodzi 
o zmniejszenie emisji gazów cieplar ‑
nianych: nie jest obecnie powszechnie 
dostępna i nie umożliwia ustawicznej 
poprawy efektywności energetycznej.
37 
Zasoby zielonej energii na rynku są 
obecnie ograniczone. Zatem zakupy 
zielonej energii przyczyniają się do 
ograniczenia światowej emisji gazów 
cieplarnianych jedynie pod warun ‑
kiem, że dzięki takim zakupom ener ‑
gia elektryczna wytwarzana z paliw 
kopalnych jest zastępowana energią 
ekologiczną z nowych, dodatkowych 
instalacji. Zwiększone zapotrzebowa ‑
nie na ekologiczną energię elektryczną 
prawdopodobnie spowoduje jednak, 
przynajmniej w dłuższej perspektywie, 
jej większą podaż.
38 
Ekologiczna energia elektryczna to 
jednorazowy środek do osiągnięcia 
szybkiego i zauważalnego ogranicze ‑
nia emisji, który nie stanowi sposobu 
na ustawiczną poprawę wyników. 
Przejście na zieloną energię pozwala 
zyskać czas przed podjęciem dalszych 
działań mających na celu ograniczenie 
ogólnego zapotrzebowania  
na energię.Dostępne dane na temat 
emisji powodowanych przez 
mobilność nie pozwalają  
na ustalenie wyraźnej tendencji
39 
Ze względu na szczególny charakter 
instytucji i organów UE emisje spo ‑
wodowane mobilnością są zazwyczaj 
większe niż w przypadku większości 
organów administracji w państwach 
członkowskich. Aby obliczyć całkowi ‑
tą wielkość emisji spowodowanych 
mobilnością, należy uwzględnić ich 
następujące źródła:
a) dojazdy do pracy i z pracy;
b) podróże służbowe;
c) odwiedzający i zewnętrzni 
uczestnicy spotkań i konferencji 
organizowanych przez instytucje 
i organy.
40 
Gdyby uwzględniono te źródła, emisje 
związane z mobilnością stanowiłyby 
co najmniej połowę całkowitych emisji 
zgłaszanych przez instytucje i organy UE. 
Jednakże większość dostępnych 
danych dotyczących emisji spowodo ‑
wanych mobilnością nie jest obecnie 
tak kompletna i wiarygodna, jak dane 
dotyczące zużycia energii w budyn ‑
kach. Na przykład dane stanowiące 
podstawę obliczeń w przypadku 
pracowników dojeżdżających do pracy 
zwykle obarczone są dużym margine ‑
sem błędu. Ocena tendencji w dłuższej 
perspektywie była możliwa jedynie 
w przypadku Parlamentu Europejskie ‑
go i Europejskiego Banku Inwestycyj ‑
nego, jednak uzyskane dane w war ‑
tościach bezwzględnych wskazują, że 
sytuacja w tych dwóch instytucjach 
kształtowała się w odmiennie.
19 Uwagi
20 Uwzględniono jedynie 
podróże dofinansowane  
przez Parlament.
21 Parlament wykazał, że 
w 2012 r. podróże 
pracowników pomiędzy jego 
trzema głównymi siedzibami 
stanowiły 2,5% jego śladu 
węglowego. Podróże 
pracowników do innych 
miejsc (głównie samolotem) 
stanowiły natomiast 6,9% 
śladu węglowego.
22 Pojęcie „ekwiwalentu pełnego 
czasu pracy” stosowane przez 
Parlament (zob. glosariusz) 
obejmuje nie tylko posłów 
i pracowników, ale również 
odwiedzających.
Niższe emisje spowodowane podróżami pomiędzy Brukselą, Luksemburgiem 
i Strasburgiem
W 2012 r. emisje gazów cieplarnianych spowodowane przez podróże pracowników Parlamentu Europejskiego 
pomiędzy Brukselą, Luksemburgiem i Strasburgiem spadły o 34% w porównaniu z rokiem 2006. Wynika to 
głównie z zastąpienia podróży samolotem przez podróże pociągiem.
Kilometry (w  mln) 2006 2012 Zmiana
Podróże samochodem 10,4 9,3 ‑ 10%
Podróże pociągiem 3,0 7,1 + 139%
Podróże samolotem 4,8 0,5 ‑ 90%
Ogółem 18,1 16,9 - 7%
Źródło:  Obliczenia Trybunału na podstawie danych dostarczonych przez Parlament.  
Uwaga:  Podane kwoty mogą się nie sumować do wartości podanych w rubryce  
„Ogółem” ze względu na zaokrąglenia.Ramka 241 
Parlament Europejski zgłosił emisje 
związane z mobilnością, które w 2012 r. 
były, w wartościach bezwzględnych, 
o 20% wyższe niż w 2006 r. Wzrost ten 
wynikał głównie z większych emisji 
spowodowanych podróżami osób 
odwiedzających Parlament20 w Bruk ‑
seli i Strasburgu, ale także z faktu, 
iż oszczędności osiągnięte dzięki 
ograniczeniu podróży pracowników 
pomiędzy Brukselą, Luksemburgiem 
a Strasburgiem (zob.  ramka 2 ) zostały 
zniwelowane przez wzrost emisji zwią ‑
zany z podróżami służbowymi poza te 
trzy siedziby21. Jednocześnie zgłoszone 
przez Parlament emisje związane z mo ‑
bilnością w przeliczeniu na ekwiwalent 
pełnego czasu pracy uległy zmniejsze ‑
niu w ujęciu względnym o 3,3%22.42 
Europejski Bank Inwestycyjny podał 
z kolei, że jego emisje związane z mo ‑
bilnością w 2012 r. były o 6% niższe niż 
w 2007 r. W przeliczeniu na pracowni ‑
ka oznaczało to spadek o 36%.
20 Uwagi
Aktywa trwałe oraz materiały 
i usługi zazwyczaj nie są 
uwzględniane jako źródła 
emisji, mimo że odgrywają one 
istotną rolę
43 
Materiały (takie jak żywność czy ma ‑
teriały biurowe) lub usługi (takie jak 
sprzątanie czy catering) są źródłem 
emisji, których wielkość jest szacowa ‑
na rzadko, z wyjątkiem emisji związa ‑
nych ze zużyciem papieru. Podobnie 
jest z emisjami generowanymi podczas 
produkcji dóbr trwałego użytku (takich 
jak sprzęt informatyczny) oraz budo ‑
wy i remontów budynków. Parlament 
Europejski jako jedyny obliczył pełny 
wpływ, jaki na jego ślad węglowy 
wywarły dobra trwałego użytku, ma ‑
teriały i usługi. Wyniósł on około 30% 
łącznych emisji zgłoszonych za 2012 r. 
W przypadku Trybunału Sprawiedliwo ‑
ści wpływ ten oszacowano na podsta ‑
wie danych za 2010 r.
Ponad połowa skontrolowa ‑
nych organów i instytucji UE 
nie ustaliła ilościowych celów 
dotyczących ograniczenia 
emisji, a tylko dwie instytu ‑
cje wyznaczyły takie cele  
na rok 2020
44 
W opinii Trybunału ustalenie celów 
ilościowych dotyczących ograniczenia 
emisji jest istotne z punktu widzenia 
planowania i zapewnienia trwałości 
zarządzania środowiskowego w danej 
organizacji. Publiczne informowanie 
o tych celach i ich osiąganie ma z kolei 
znaczenie z punktu widzenia wiary ‑
godności starań na rzecz ograniczenia 
emisji gazów cieplarnianych.45 
W 2013 r. ponad połowa skontrolowa ‑
nych organów i instytucji UE nie usta ‑
liła ilościowych celów w tym zakresie. 
Pozostałe ustanowiły cele w odniesie ‑
niu do konkretnych działań czy źródeł 
emisji lub też cele ogólne, przy czym 
Parlament Europejski przyjął oba  
rodzaje celów (zob. tabela 3 ).
Najczęściej wyznaczano cele 
krótkoterminowe…
46 
W większości przypadków przyjęto 
cele krótkoterminowe z perspektywą 
roku do trzech lat. Kontrola wykazała, 
że cele krótkoterminowe mogą okazać 
się przydatne, jeśli możliwe jest uzy ‑
skanie „szybkich zysków”, na przykład 
ograniczenie emisji przez przejście 
na zieloną energię. Główne ryzyko 
związane z celami krótkoterminowymi 
polega na tym, że nie zapewniają one 
odpowiedniej perspektywy czasowej 
w przypadku działań wymagających 
większych przygotowań i skutkujących 
ograniczeniem emisji dopiero kilka 
lat po podjęciu początkowej decyzji 
(zwłaszcza w przypadku projektów bu ‑
dowlanych). Ponadto kontrola wykaza ‑
ła, że cele krótkoterminowe dotyczące 
zużycia energii w budynkach ustalane 
z roku na rok są obciążone ryzykiem 
zniekształcenia z powodu zmian 
klimatu.
21 Uwagi Tabela 3Cele ilościowe dotyczące ograniczenia emisji gazów cieplarnianych
Cele sektorowe
Cel ogólny
Cele bezwzględne
Cele względne
Cele krótkoterminowe 
(rok do trzech lat)
Cel średnioterminowy 
(2020  r.)
Cel długoterminowy 
(2030  r.)
Parlament Europejski x x1x
Komisja Europejska x x x
Europejski Bank Centralny x x x x
Komitety (EKES i KR) x x x x
Europejski Bank Inwestycyjny x x x x
Europejska Agencja Ochrony Środowiska x x x
Rada Europejska i Rada Unii Europejskiej x x x x x x x
Trybunał Sprawiedliwości x x x x x x x
Europejski Trybunał Obrachunkowy x x x x x x x
Europejska Służba Działań Zewnętrznych x x x x x x x
Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego x x x x x x x
Europejska Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego x x x x x x x
Europejska Agencja Leków x x x x x x x
1 Dodatkowo określono pewne śródokresowe cele ograniczenia emisji na rok 2016 w odniesieniu do energii, papieru i odpadów.
Cele ilościowe  określają wartość ograniczeń emisji, która ma zostać uzyskana w danym czasie. Wyróżnia się cztery rodzaje celów 
ilościowych:
 ο Cele sektorowe  odnoszą się do emisji spowodowanych określonymi działaniami (np. emisje powstałe w wyniku ogrzewania  
i klimatyzowania budynków).
 ο Cel całościowy  odnosi się do całkowitych emisji spowodowanych działalnością instytucji/organu.
 ο Cele bezwzględne  są ukierunkowane na ograniczenie emisji spowodowanych konkretnymi działaniami lub łącznych emisji  
instytucji/organu w porównaniu z wielkością emisji w roku bazowym.
 ο Cele względne  są ukierunkowane na ograniczenie emisji na osobę lub metr kwadratowy w porównaniu z rokiem bazowym.Legenda :
 Tak
x Nie
47 
Cele dotyczące ograniczenia emisji 
były ustalane w wartościach bez ‑
względnych (ograniczenie całkowitej 
wielkości emisji) albo w wartościach 
względnych (ograniczenie emisji na 
osobę lub metr kwadratowy) lub przy 
użyciu obydwu wartości. Wyznacza ‑
nie celów dotyczących ograniczenia 
emisji w wartościach bezwzględnych 
jest w większym stopniu zgodne 
z unijną polityką przeciwdziałania 
zmianom klimatu, która stawia sobie za cel ograniczenie całkowitych emisji. 
Ponadto dążenie do realizacji bez ‑
względnych celów ograniczenia emisji 
oznacza jednocześnie poprawę wyni ‑
ków w wartościach względnych, chyba 
że instytucja lub organ ograniczają 
działalność.
22 Uwagi
… a w przypadkach,  
gdy istnieją cele na 2020 r.,  
są one względne
48 
Parlament Europejski i Europejski 
Bank Inwestycyjny wyznaczyły cele 
na 2020 r. Cele te wykazywane są jako 
cele względne.49 
W deklaracji środowiskowej Parla ‑
mentu za cel przyjęto ograniczenie 
emisji w przeliczeniu na ekwiwalent 
pełnego czasu pracy o 30% pomiędzy 
2006 a 2020 r. W  tabeli 4  przedsta ‑
wiono porównanie poziomu emisji 
w 2006 r.23 z emisjami w 2012 r. zarów ‑
no w wartościach bezwzględnych,  
jak i względnych w ekwiwalencie  
pełnego czasu pracy24.23 Parlament po raz pierwszy 
złożył sprawozdanie na temat 
swojego śladu węglowego 
w 2006 r.
24 Emisje netto (zielona energia 
w kategorii emisji zerowych). 
Pojęcie „ekwiwalentu pełnego 
czasu pracy” (zob. glosariusz) 
stosowane przez Parlament 
obejmuje nie tylko posłów 
i pracowników, ale również 
odwiedzających.
25 Emisje netto (zielona energia 
w kategorii emisji zerowych). 
Należy zaznaczyć, że danych 
EBI dotyczących emisji nie 
można porównywać z danymi 
Parlamentu, gdyż leżące  
u ich podstaw koncepcje 
metodyczne są różne.Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych przez  
Parlament w wartościach bezwzględnych i względnych
2006 2012 Ograniczenie
Całkowite emisje w ekwiwalencie dwutlenku węgla (w tonach) 100 138 91 893 ‑ 8,2%
Emisje w przeliczeniu na ekwiwalenty pełnego czasu pracy 9,37 6,89 ‑ 26,4%
Źródło:  Deklaracja środowiskowa PE z 2013 r.Tabela 4 Tabela 550 
Na potrzeby monitorowania osiągnięć 
w odniesieniu do roku bazowego 2007 
i sprawozdawczości w tym zakresie 
w sprawozdaniu na temat śladu wę ‑
glowego Europejskiego Banku Inwe ‑
stycyjnego za 2012 r. wykorzystuje się 
cel ograniczenia śladu węglowego na 
osobę o przynajmniej 20% do 2020 r. 
W tabeli 5  przedstawiono porównanie 
poziomu emisji w 2007 r. z emisjami w 2012 r., zarówno w wartościach bez ‑
względnych, jak i względnych w przeli ‑
czeniu na pracownika25.
Ograniczenie emisji gazów cieplarnianych przez EBI  
w wartościach bezwzględnych i względnych
2007 2012 Ograniczenie
Całkowite emisje w ekwiwalencie dwutlenku węgla (w tonach) 17 932 16 441 ‑ 8,3%
Emisje w  przeliczeniu na pracownika 11,9 7, 5 ‑ 37, 0 %
Źródło:  Sprawozdanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego na temat śladu węglowego za 2012 r.
23 Uwagi
Nie ustalono celów 
długoterminowych  
na okres po roku 2020
51 
Żadna z instytucji i żaden z organów UE 
nie ustaliły długoterminowych 
celów na okres po roku 2020. Wniosek 
Komisji ze stycznia 2014 r. w sprawie 
wiążącego unijnego celu ogranicze ‑
nia emisji gazów cieplarnianych na 
2030 r. (zob. pkt 4) stanowi okazję dla 
instytucji i organów UE do opracowa ‑
nia i wdrożenia wspólnego podejścia 
długoterminowego.
Kompensacja w celu równo ‑
ważenia pozostałych emisji 
jest stosowana w ograniczo ‑
nym zakresie, a instytucje 
i organy UE nie wypracowały 
wspólnego podejścia do tej 
kwestii
52 
Kompensacja emisji26 to mechanizm, 
za pomocą którego dana organiza ‑
cja równoważy własne emisje gazów 
cieplarnianych lub ich część, płacąc 
innemu podmiotowi za równoważne 
ograniczenie emisji dwutlenku węgla 
w innej części świata, np. ograniczenie 
emisji dzięki energii z farm wiatrowych 
zastępujących elektrownie węglowe. 
Kompensacje wysokiej jakości po ‑
winny być weryfikowane w ramach 
uznanego systemu celem zapewnienia, 
że uzyskane ograniczenia są dodat ‑
kowe (tj. z wyłączeniem ograniczeń, 
które wystąpiłyby niezależnie), trwałe, 
nie zostały policzone podwójnie i że 
uniknięto ucieczki emisji. Jeżeli wszyst ‑
kie emisje, których nie da się uniknąć, 
są kompensowane, działanie można 
uznać za neutralne pod względem 
emisji dwutlenku węgla27.53 
Instytucje i organy UE nie mają obo ‑
wiązku stosowania kompensacji 
emisji. Jednakże niektóre spośród nich 
rozpoczęły jej stosowanie, choć często 
w ograniczonym zakresie. Kontrola 
wykazała, że poniesiony przez nie 
koszt kompensacji kształtował się 
w granicach między 3,45 a 24,5 euro 
za tonę ekwiwalentu dwutlenku węgla 
i był zatem o wiele niższy od maksy ‑
malnego kosztu w wysokości 40 euro 
(po cenach z 2007 r.) ustalonego przez 
Parlament Europejski i Radę w dyrek ‑
tywie w sprawie czystych ekologicznie 
pojazdów28.
Mniejszość instytucji 
i organów UE stosuje 
kompensowanie dobrowolnie
54 
Po raz pierwszy kompensację zasto ‑
sowała Europejska Agencja Ochrony 
Środowiska. System kompensacji emi ‑
sji wprowadzono w 2006 r. w związ ‑
ku z podróżami służbowymi. Biuro 
podróży Europejskiej Agencji Ochrony 
Środowiska oblicza wygenerowane 
emisje, a odpowiadająca im kompen ‑
sacja wykorzystywana jest do wspie ‑
rania tzw. projektów „złotego stan ‑
dardu”29 na rzecz oszczędności energii 
w Afryce. Całkowity koszt kompensacji 
745 ton w 2012 r. wyniósł 11 286 euro, 
przy cenie 15,15 euro za tonę. Ponadto 
w lipcu 2013 r. zadecydowano o kom ‑
pensacji emisji związanych z ogrze ‑
waniem za 2010, 2011 i 2012 r. w wy ‑
sokości 2420 euro, przy cenie 10 euro 
za tonę, na rzecz projektu stworzenia 
farmy wiatrowej w Turcji.26 Kompensacja emisji nie 
powinna być mylona 
z unijnym systemem handlu 
uprawnieniami do emisji, 
będącym obowiązkowym 
systemem ograniczania emisji 
gazów cieplarnianych i handlu 
uprawnieniami do nich 
w przypadku działalności 
o wysokim zużyciu energii. 
Zob. dyrektywa 2003/87/WE 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady z dnia 
13 października 2003 r. 
ustanawiająca system handlu 
przydziałami emisji gazów 
cieplarnianych we Wspólnocie 
oraz zmieniająca dyrektywę 
Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 
z 25.10.2003, s. 32).
27 Zob. definicja brytyjskiego 
Departamentu ds. Energii 
i Zmian Klimatu 
w dokumencie „A guide to 
carbon offsetting for the 
public sector”, wersja 2, 2011, 
s. 11: „Neutralność pod 
względem emisji dwutlenku 
węgla oznacza, że – w wyniku 
przejrzystego procesu 
obliczania wartości emisji, 
ograniczania tych emisji 
i kompensowania pozostałych 
emisji  – emisje dwutlenku 
węgla netto są zerowe”.
28 Zob. załącznik (tabela 2)  
do dyrektywy 2009/33/WE 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r. 
w sprawie promowania 
ekologicznie czystych 
i energooszczędnych 
pojazdów transportu 
drogowego (Dz.U. L 120 
z 15.5.2009, s. 5).
29 Złoty standard (ang. „Gold 
Standard”) został zainicjowany 
w 2003 r. przez grupę 
organizacji pozarządowych 
i jest powszechnie 
stosowanym, dobrowolnym 
standardem certyfikacji dla 
projektów kompensacji emisji.
24 Uwagi
55 
Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrz ‑
nego stosuje kompensację od 2010 r. 
w celu stopniowego osiągnięcia neutral ‑
ności pod względem emisji dwutlenku 
węgla. Należy przy tym zauważyć, że 
w najbliższych latach jego sprawozdaw ‑
czość dotycząca emisji dwutlenku węgla 
będzie miała większy zakres. W przypad ‑
ku 2145 ton emisji zgłoszonych w 2012 r. 
zastosowano kompensację na kwotę 
52 549 euro, tj. 24,5 euro za tonę, w celu 
wsparcia projektu mającego na celu pro ‑
pagowanie korzystania z oszczędnych 
pieców na drewno opałowe w Nigerii.
56 
Parlament Europejski po raz pierwszy 
zastosował system kompensacji emisji 
w 2012 r. Prezydium Parlamentu zade ‑
cydowało o kompensacji określonych 
kategorii emisji (zwłaszcza tych związa ‑
nych ze zużyciem energii w budynkach 
i podróżami służbowymi urzędników) 
stanowiących około 27% śladu węglo ‑
wego zgłoszonego przez Parlament  
za 2011 r. Z powodu spadku cen ryn ‑
kowych jednostek kompensacji emisji, 
zamiast prognozowanej początkowo 
kwoty 705 000 euro, Parlament wypła ‑
cił 89 558 euro30(3,45 euro za tonę) na 
rzecz projektu dotyczącego efektyw ‑
ności energetycznej w zakładzie pro ‑
dukcji stali w Chinach, który był zgodny 
ze złotym standardem jakości31.
57 
Europejski Bank Centralny zastosował 
kompensację do podróży służbowych 
koleją. W 2012 r. podróże te przyczy ‑
niły się do emisji na poziomie 30,9 ton 
ekwiwalentu dwutlenku węgla, co 
stanowiło jedynie niewielki odsetek 
emisji spowodowanych podróżami służ ‑
bowymi. W odniesieniu do zamówień 
na świadczenie usług w zakresie mię ‑
dzynarodowych podróży służbowych 
w wytycznych EBC dotyczących ekolo ‑
gicznych zamówień32 z grudnia 2012 r. 
zalecono, aby Bank zobowiązał oferen ‑
ta, którego oferta zostanie wybrana, do zrównoważenia w 100% emisji 
gazów cieplarnianych spowodowanych 
podróżami służbowymi. W dokumen ‑
cie tym zaproponowano, aby projekty, 
w ramach których kompensowane 
są emisje dwutlenku węgla, spełnia ‑
ły kryteria dodatkowości i trwałości, 
aby unikać podwójnego liczenia oraz 
tzw. ucieczki emisji, tj. przenoszenia 
produkcji wysokoemisyjnej do krajów 
o mniej restrykcyjnej polityce ochrony 
środowiska, oraz aby kompensacje były 
weryfikowane przez niezależną stronę 
trzecią. W czasie kontroli zalecenia te 
nie zostały jeszcze wcielone w życie.
Dwa organy UE zadecydowały 
o zastosowaniu kompensacji, 
lecz odroczyły lub zawiesiły  
jej wdrożenie
58 
Komitet Zarządzający Europejskiego 
Banku Inwestycyjnego poparł w 2007 r. 
zasadę neutralności pod względem 
emisji dwutlenku węgla i zadecydo ‑
wał, że „po podjęciu odpowiednich 
środków w celu ich ograniczenia 
zastosuje kompensację pozostałych 
emisji własnych za pomocą wysokiej 
jakości jednostek emisji”. Jednakże 
w czasie kontroli decyzja ta nie zostały 
jeszcze wdrożona. EBI zadecydował, że 
wdrożenie rozpocznie się w 2014 r. od 
kompensacji śladu węglowego pozo ‑
stałych emisji za rok 2013.
59 
W celu kompensacji emisji powodowa ‑
nych przez podróże lotnicze Europejska 
Agencja Bezpieczeństwa Lotniczego 
(EASA) podpisała w 2008 r. umowę 
ramową o świadczenie usług z zakresu 
kompensacji emisji dwutlenku węgla. 
EASA poinformowała, że wykonanie 
umowy zostało zawieszone w 2010 r., 
po tym jak ogłoszono zmniejszenie 
budżetu na podróże. W 2012 r. EASA 
zastosowała kompensację do podróży 
służbowych koleją.30 Kwota ta stanowiła mniej niż 
10% dostępnych środków 
przeznaczonych na 
kompensację emisji 
(950 000 euro) na mocy 
art. 239 budżetu Parlamentu. 
Pozostała kwota środków 
określonych w art. 239 nie 
została jednak wykorzystana 
na zakup kolejnych jednostek 
kompensacji emisji.
31 W specyfikacji technicznej nie 
zawarto wymogów 
dotyczących krajów 
pochodzenia jednostek 
kompensacji, choć konsultant 
zewnętrzny Parlamentu zalecił 
udzielenie pierwszeństwa 
państwom członkowskim UE 
lub krajom najmniej 
rozwiniętym.
32 Zob. także pkt 88.
25 Uwagi
Komisja nie stosuje 
kompensacji
60 
Na stronie internetowej Komisji33 
komisarz ds. działań w dziedzinie 
klimatu proponuje obywatelom UE 
rozważenie dobrowolnej kompensacji 
w odniesieniu do podróży samolotem 
(zob.  ramka 3 ).
61 
Podobnie jednak jak w przypadku 
większości instytucji i organów UE, 
Komisja nie kompensuje obecnie 
własnych emisji, w tym emisji spo ‑
wodowanych podróżami lotniczymi 
swoich członków i pracowników. 
Kadra kierownicza instytucji i organów 
niestosujących obecnie kompensacji 
własnych emisji powołuje się na nastę ‑
pujące argumenty:
a) Kompensacja nie jest postrzegana 
jako uzupełnienie procesu ograni ‑
czania własnych emisji, ale raczej 
jako jego alternatywa o mniejszej 
wiarygodności niż starania na 
rzecz ograniczenia własnych emi ‑
sji. Wszystkie dostępne środki bu ‑
dżetowe należy zatem przeznaczać 
na działania na rzecz efektywności 
energetycznej.b) Kompensacja uznawana jest za 
przedwczesną, dopóki nie zostały 
wyczerpane wszelkie inne możli ‑
wości eliminacji lub ograniczenia 
istniejących emisji.
c) Polityka osiągania neutralności 
pod względem emisji za pomocą 
kompensacji wymagałaby odpo ‑
wiednich ram prawnych i finanso ‑
wych wspólnych dla wszystkich 
instytucji i organów UE.
d) jakość kompensacji emisji 
nie zawsze jest odpowiednio 
zagwarantowana.
W opinii Trybunału kwestie te mogłyby 
zostać właściwie rozwiązane poprzez 
zastosowanie wysokiej jakości kom ‑
pensacji jako uzupełnienia działań 
na rzecz ograniczenia emisji (a nie 
zamiast nich).33 Sposoby walki ze zmianami 
klimatu , styczeń 2014 r. ( http://
ec.europa.eu/clima/citizens/
tips/tips_04_en.htm ).
Europejski komisarz ds. działań w dziedzinie klimatu proponuje rozważenie  
kompensacji lotów, których nie można uniknąć
„Loty stanowią najszybciej rozwijające się źródło emisji dwutlenku węgla na świecie. Jeżeli podróżujesz  
samolotem, weź pod uwagę kompensację emisji. Istnieją organizacje, które obliczą spowodowane  
przez Ciebie emisje i w celu ich zrównoważenia zainwestują w energię ze źródeł odnawialnych”.Ramka 3
26 Uwagi
Instytucje i organy UE  
nie wykorzystują w pełni 
narzędzi zarządzania 
w dziedzinie środowiska 
propagowanych  
przez Komisję
Postęp we wprowadzaniu 
systemu ekozarządzania 
i audytu (EMAS) jest 
niewielki
62 
Komisja wspiera promocję unijnego 
systemu ekozarządzania i audytu 
w państwach członkowskich. Celem 
systemu EMAS jest ustawiczna popra ‑
wa wyników osiąganych przez orga ‑
nizacje w dziedzinie ochrony środo ‑
wiska poprzez systematyczną ocenę 
ich zarządzania wszelkimi aspektami 
środowiskowymi własnej działalności, 
a zatem nie tylko w odniesieniu do 
emisji gazów cieplarnianych. Przed 
rejestracją przez właściwe organy 
w państwach członkowskich akre ‑
dytowani zewnętrzni weryfikatorzy 
środowiskowi muszą stwierdzić, że 
organizacja spełnia przepisy rozporzą ‑
dzenia w sprawie EMAS, a następnie 
systematycznie ponawiać weryfikacje 
przed każdorazowym odnowieniem 
rejestracji34. Według Komisji system 
EMAS „to najbardziej wiarygodny i so ‑
lidny z dostępnych na rynku systemów 
zarządzania środowiskowego”35.  
W systemie mogą również uczestni ‑
czyć organizacje spoza UE.63 
Uczestnictwo w EMAS, które jest 
dobrowolne, może przynieść orga ‑
nizacjom „wartość dodaną w postaci 
kontroli regulacyjnej, redukcji kosztów 
i poprawy wizerunku publicznego 
pod warunkiem, że będą one w stanie 
wykazać poprawę efektywności środo ‑
wiskowej”36. Rozporządzenie w sprawie 
EMAS pozwala uczestnikom na reje ‑
strację jedynie części organizacji.
Rejestracja w systemie EMAS 
jest możliwa dla organów 
administracji publicznej  
od 2001 r., a według stanu  
na czerwiec 2014 r. było w nim 
zarejestrowanych siedem 
instytucji i organów UE 
objętych kontrolą
64 
Pierwsze rozporządzenie dotyczące 
systemu EMAS przyjęte w 1993 r. ogra ‑
niczało się do przedsiębiorstw dzia ‑
łających w sektorach przemysłowych. 
System stał się dostępny dla wszyst ‑
kich sektorów gospodarki, w tym usług 
prywatnych i publicznych, od czasu 
pierwszej zmiany rozporządzenia 
w sprawie EMAS w 2001 r. (EMAS II). 
Instytucje UE zachęcano do dołożenia 
„starań w celu przyjęcia zasad ustano ‑
wionych w niniejszym rozporządze ‑
niu”37. Druga zmiana (EMAS III) przyjęta 
w 2009 r. zwiększyła atrakcyjność 
systemu dla małych organizacji, w tym 
dla instytucji publicznych zatrudniają ‑
cych poniżej 250 osób.34 W styczniu 2014 r. w systemie 
EMAS było zarejestrowanych 
ponad 4500 organizacji i około 
7800 lokalizacji.
35 Zob. Nota informacyjna na 
temat EMAS „EMAS and ISO 
14001: complementarities and 
differences” ( http://ec.europa.
eu/environment/emas/pdf/
factsheet/EMASiso14001_
high.pdf ).
36 Zob. motyw 8 rozporządzenia 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady (WE) nr 1221/2009 
z dnia 25 listopada 2009 r. 
w sprawie dobrowolnego 
udziału organizacji w systemie 
ekozarządzania i audytu we 
Wspólnocie (EMAS), 
uchylającego rozporządzenie 
(WE) nr 761/2001 oraz decyzje 
Komisji 2001/681/WE 
i 2006/193/WE (Dz.U. L 342 
z 22.12.2009, s. 1).
37 Zob. motyw 21 
rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady (WE) 
nr 761/2001 z dnia 
19 marca 2001 r. w sprawie 
dobrowolnego udziału 
organizacji w systemie 
ekozarządzania i audytu we 
Wspólnocie (EMAS) 
(Dz.U. L 114 z 24.4.2001, s. 1).
27 Uwagi
65 
W czerwcu 2014 r. siedem spośród 
skontrolowanych instytucji i organów UE 
było zarejestrowanych w systemie 
EMAS, a pięć innych przygotowywało 
się do rejestracji. W  tabeli 6  przed ‑
stawiono przegląd sytuacji w tym 
zakresie.66 
Trzy spośród instytucji i organów UE 
zarejestrowanych w EMAS skorzystały 
z możliwości rejestracji jedynie części 
swoich lokalizacji lub budynków. Ogra ‑
niczenia te są w większości przypadków 
tymczasowe i dotyczą budynków, które 
nie spełniają jeszcze wymogów systemu 
EMAS lub gdy istnieją plany opuszcze ‑
nia ich w nadchodzących latach.
Rejestracja w unijnym systemie ekozarządzania i audytu
Instytucja/organ Rejestracja w  EMAS dokonana lub planowanaPowierzchnia budynków objęta systemem 
w 2013 r.
Europejska Agencja Ochrony Środowiska Od 2005 r. 100%
Komisja Europejska Od 2005 r. Bruksela 85%
Luksemburg 31%
Petten (WCB) 100%
Inne lokalizacje WCB 0%
Urząd Publikacji (Luksemburg) 0%
Grange 0%
Agencje wykonawcze 0%
Przedstawicielstwa w państwach 
członkowskich0%
ŁĄCZNA POWIERZCHNIA  
objęta systemem57%
Parlament Europejski Od 2007 r.Trzy główne siedziby 85%
Biura w państwach członkowskich 0%
Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego Od 2008 r.77% 
(jeden wynajmowany budynek nieobjęty systemem)
Europejski Bank Centralny Od 2010 r.100% 
(z wyjątkiem powierzchni w zewnętrznym  
centrum danych)
Europejski Komitet Ekonomiczno‑  
‑Społeczny Od 2011 r.100% w przypadku pięciu budynków użytkowanych 
na wyłączność
0% w przypadku budynku współużytkowanego 
z KomisjąKomitet Regionów Unii Europejskiej
Rada Europejska W przygotowaniu, rejestracja planowana na rok 2015 Nie dotyczyRada Unii Europejskiej
Europejska Agencja Leków W przygotowaniu, rejestracja planowana na rok 2015 Nie dotyczy
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej W przygotowaniu, rejestracja planowana na rok 2016 Nie dotyczy
Europejski Trybunał Obrachunkowy W przygotowaniu, rejestracja planowana na rok 2016 Nie dotyczy
Europejski Bank InwestycyjnyPrzygotowania do systemu zarządzania 
środowiskowego
Brak decyzji o przyjęciu EMAS (rozważa się także 
wprowadzenie ISO 14001)Nie dotyczy
Europejska Agencja Bezpieczeństwa 
LotniczegoBrak decyzji o przygotowaniach do EMAS Nie dotyczy
Europejska Służba Działań Zewnętrznych Brak decyzji o przygotowaniach do EMAS Nie dotyczyTabela 6
28 Uwagi
W przypadku Komisji zakres 
systemu EMAS podlega obecnie 
istotnym ograniczeniom
67 
Jeśli chodzi o Komisję, system EMAS 
ma obecnie bardziej ograniczony za ‑
kres niż w przypadku innych instytucji 
i organów. Po części wynikać to może 
z rozmiarów Komisji, zwłaszcza jeśli 
wziąć pod uwagę jej liczne siedziby 
w państwach członkowskich oraz dużą 
liczbę budynków, które miałyby zostać 
objęte systemem. Jednakże opóźnie ‑
nia w przystępowaniu do EMAS są 
również spowodowane powolnym 
procesem decyzyjnym oraz faktem, 
że kwestia ta ma niski priorytet, jeśli 
chodzi o dostępne zasoby kadrowe.
68 
Po pomyślnym zakończeniu w 2005 r. 
projektu pilotażowego EMAS w kilku 
departamentach obejmującego osiem 
budynków w Brukseli, dopiero we 
wrześniu 2009 r. Komisja podjęła de ‑
cyzję o rozszerzeniu zakresu rejestracji 
w EMAS na wszystkie obszary swojej 
działalności i budynki w Brukseli i Luk ‑
semburgu. Na osiągnięcie tego celu 
nie wyznaczono konkretnego terminu.
69 
W 2010 r. systemy zarządzania w pię ‑
ciu lokalizacjach Wspólnego Centrum 
Badawczego otrzymały certyfikaty 
ISO 14001. Okazji tej nie wykorzysta ‑
no jednak do jednoczesnej rejestracji 
w EMAS38.70 
W listopadzie 2013 r. Komisja zobo ‑
wiązała się do zastosowania systemu 
EMAS „w stosownym czasie w od ‑
niesieniu do całej swojej działalności 
i wszystkich lokalizacji w Unii Euro ‑
pejskiej”39. Decyzja ta wyraźnie mówi 
o objęciu rejestracją w systemie EMAS 
działalności i instalacji Wspólnego  
Centrum Badawczego oraz Biura  
ds. Żywności i Weterynarii w Grange. 
Nie wymienia ona jednak agencji 
wykonawczych ani przedstawicielstw 
Komisji w państwach członkowskich 
(ponad 35 budynków o całkowitej 
powierzchni około 38 000 metrów 
kwadratowych). Zastosowanie systemu 
w przedstawicielstwach stworzyłoby 
okazję do aktywnej promocji EMAS 
w państwach członkowskich oraz wy ‑
kazania jego przydatności dla małych 
organizacji40.
71 
Powyższe uwagi dotyczą również dele ‑
gatur UE (o łącznej powierzchni około 
250 000 metrów kwadratowych w po ‑
nad 140 krajach) zarządzanych obec ‑
nie przez Europejską Służbę Działań 
Zewnętrznych. ESDZ nie zobowiązała 
się jak dotąd do przyjęcia EMAS.38 System EMAS obejmuje 
wszystkie wymogi ISO 14001, 
ale wykracza poza ich zakres. 
Potwierdzenie spełniania 
wymogów i uzyskanie 
certyfikacji w ramach obydwu 
systemów może nastąpić 
jednocześnie. Taka podwójna 
rejestracja wiąże się z bardzo 
ograniczonymi kosztami 
dodatkowymi, jeśli takowe 
w ogóle występują.
39 Decyzja C(2013) 7708 final 
z dnia 18 listopada 2013 r. 
w sprawie stosowania przez 
służby Komisji systemu 
ekozarządzania i audytu  
we Wspólnocie (EMAS).
40 Komisja opublikowała „Zestaw 
narzędzi EMAS dla małych 
organizacji” i promuje 
ustandaryzowaną metodykę 
o nazwie „EMAS Easy”.
29 Uwagi
System EMAS wiąże się 
z kosztami, ale przyczynia się 
do lepszej ochrony środowiska 
oraz do oszczędności
72 
Kontrola wykazała, że koszt utrzyma ‑
nia systemu EMAS wynosił między 
50 000 a 1 mln euro rocznie, w zależ ‑
ności od rozmiaru instytucji lub organu 
UE, a także oczekiwań co do wydaj ‑
ności systemu. Szacunki te obejmują 
wydatki na personel i usługi weryfika ‑
cji i audytu wewnętrznego, lecz nie na 
inwestycje związane z EMAS.
73 
Wprowadzenie systemu EMAS zwykle 
przyczynia się do poprawy efektywno ‑
ści, co następuje podczas fazy przygo ‑
towań do pierwszej rejestracji w syste ‑
mie. Na przykład w przypadku zarówno 
Europejskiego Banku Centralnego 
(zarejestrowanego w EMAS od 2010 r.), 
jak i Komitetów (zarejestrowanych 
w EMAS od 2011 r.) w 2012 r. odnotowa ‑
no spadek zużycia energii elektrycznej 
na osobę o około 20% w porównaniu 
z 2008 r., przy czym w obu przypadkach 
stały spadek rozpoczął się w 2009 r.
74 
Oszczędności takie nie tylko korzyst ‑
nie wpływają na środowisko, ale mają 
także pozytywne konsekwencje fi ‑
nansowe. Instytucje i organy UE, które 
wprowadziły system EMAS, zazwyczaj 
nie monitorują osobno uzyskanych 
dzięki niemu oszczędności. Jednak ‑
że EMAS wywiera natychmiastowy, 
korzystny wpływ finansowy w przy ‑
padku, kiedy oszczędności w zużyciu 
energii i innych zasobów uzyskiwane 
są bez wcześniejszych inwestycji, 
zwłaszcza poprzez lepsze zarządzanie 
budynkami (np. dostosowanie okresów 
grzewczych i średniej temperatury) lub 
zmiany w zachowaniu personelu (np. 
wyłączanie urządzeń elektronicznych 
przed wyjściem z biura).75 
W przypadku gdy w celu osiągnięcia lep ‑
szych wyników konieczne są inwestycje, 
uzyskanie oszczędności finansowych zaj ‑
muje dłużej. Na przykład Urząd Harmoni ‑
zacji Rynku Wewnętrznego ocenił wpływ 
finansowy inwestycji zrealizowanych  
w latach 2010–2012 w ramach EMAS, 
których celem było zwiększenie efektyw ‑
ności energetycznej własnych budynków 
(panele słoneczne, remont wnętrz, insta ‑
lacja klimatyzacyjna). Wpływ ten wyniósł 
około 2,5 mln euro. Jak podaje Urząd, 
spodziewane oszczędności w kosztach 
energii wskazują, że okres zwrotu z inwe ‑
stycji wyniesie około siedmiu lat.
76 
Komisja obliczyła, że oszczędności brutto 
uzyskane w 2012 r. dzięki działaniom 
w ramach EMAS na rzecz ograniczenia zu ‑
życia energii i wody w budynkach Komisji 
w Brukseli41 wyniosły około 7 mln euro. 
Całkowite zużycie energii w budynkach 
Komisji w Brukseli42 w 2012 r. było o około 
15% niższe niż w roku 2005.
W ramach obecnie obowią ‑
zujących przepisów ekolo ‑
giczne zamówienia publiczne 
traktuje się raczej jako jedną 
z dostępnych opcji niż jako 
obowiązek i tylko nieliczne 
instytucje i organy UE  
korzystały z nich regularnie
77 
W komunikacie Komisji „Zamówienia 
publiczne na rzecz poprawy stanu 
środowiska”43 ekologiczne zamówienia 
publiczne zdefiniowane są jako „proces, 
w ramach którego instytucje publicz ‑
ne starają się uzyskać towary, usługi 
i roboty budowlane, których oddziały ‑
wanie na środowisko w trakcie ich cyklu 
życia jest ograniczone w porównaniu 
do towarów, usług i robót budowla ‑
nych o identycznym przeznaczeniu, 
jakie zostałyby zamówione w innym 
przypadku”.41 Rok 2005 był rokiem bazowym 
w zastosowanej metodyce. 
„Wirtualną konsumpcję”  
na rok 2012 (z pominięciem 
działań w ramach systemu 
EMAS na rzecz oszczędzania 
energii i wody) obliczono na 
podstawie wskaźnika zużycia 
energii za rok 2005 (kWh/m2) 
i faktycznej powierzchni 
zajmowanej w 2012 r. 
„Wirtualną konsumpcję” 
w 2012 r. porównano 
z rzeczywistą konsumpcją 
w tym samym roku. Następnie 
koszty „wirtualnej 
konsumpcji” po cenach 
z 2012 r. zostały zestawione 
z kosztami poniesionymi 
faktycznie w 2012 r., tak aby 
ustalić kwotę uzyskanych 
oszczędności.
42 Dane dotyczą budynków 
użytkowanych przez Komisję 
i wyszczególnionych 
w portfolio nieruchomości 
w danym roku. W oblicze ‑
niach nie ujęto agencji 
wykonawczych.
43 COM(2008) 400 final  
z dnia 16 lipca 2008 r.
30 Uwagi
78 
Obowiązujące obecnie przepisy od ‑
noszące się do udzielania zamówień 
publicznych przez instytucje i organy UE, 
z jednym wyjątkiem44, nie nakładają 
obowiązku udzielania zamówień na 
towary, usługi i roboty budowlane 
o ograniczonym oddziaływaniu na 
środowisko. Ekologiczne zamówienia 
publiczne są traktowane jako jedna 
z opcji, nie zaś jako obowiązek.
79 
Rozporządzenie finansowe UE nie 
odnosi się stosowania ekologicznych 
zamówień publicznych45. W zasa ‑
dach jego stosowania46 przewidziano 
możliwość ujęcia kwestii ochrony 
środowiska przy udzielaniu zamówień 
publicznych. Określono także zasady 
postępowania w przypadku uwzględ ‑
nienia takich kwestii w specyfikacjach 
technicznych bądź też stosowania 
ich jako kryterium wyboru lub udzie ‑
lenia zamówienia, bądź stosowania 
ich w klauzulach dotyczących reali ‑
zacji zamówienia. Zasady stosowania 
rozporządzenia finansowego są w tej 
kwestii dostosowane do wcześniejszej 
dyrektywy UE w sprawie zamówień 
publicznych47.
80 
Jeśli chodzi o dyrektywę w sprawie 
promowania ekologicznie czystych 
i energooszczędnych pojazdów trans ‑
portu drogowego48 nakładające na 
władze publiczne obowiązek brania 
pod uwagę czynnika energetycznego 
i oddziaływania na środowisko pod ‑
czas całego cyklu użytkowania, jej 
przepisy nie zostały zawarte w za ‑
sadach stosowania rozporządzenia 
finansowego. Podobnie jest w przy ‑
padku dyrektywy w sprawie znako ‑
wania efektywności energetycznej49, 
która nakładała na zamawiającego obowiązek dołożenia starań, aby za ‑
mawiać jedynie takie produkty, które 
spełniają kryteria osiągania maksymal ‑
nych poziomów wydajności i należą 
do najwyższej klasy efektywności 
energetycznej50. W zasadach stosowa ‑
nia rozporządzenia finansowego UE 
dotychczas nie uwzględniono również 
stosownych przepisów dyrektywy 
w sprawie efektywności energetycz ‑
nej51. W konsekwencji obowiązki praw ‑
ne nałożone na wszystkie instytucje 
i organy UE w związku z ekologicznymi 
zamówieniami publicznymi są mniej 
restrykcyjne niż te nałożone na władze 
państw członkowskich.
Komisja wspiera dobrowolne 
stosowanie ekologicznych 
zamówień publicznych
81 
Wydane przez Dyrekcję Generalną 
Komisji ds. Budżetu „Vademecum 
zamówień publicznych”52 oraz „Okólnik 
w sprawie włączenia kwestii ochrony 
środowiska do zamówień publicznych 
udzielanych przez instytucje UE”53 
odsyłają czytelnika do wydanych przez 
Dyrekcję Generalną Komisji ds. Środo ‑
wiska (zwaną dalej „DG ds. Środowi ‑
ska”) zaleceń dotyczących ekologicz ‑
nych zamówień publicznych54 oraz 
„Zestawu narzędzi szkoleniowych 
w zakresie ekologicznych zamówień 
publicznych”.44 Obecnie istnieje tylko jeden 
obszar, w którym instytucje UE 
zobowiązane są stosować 
ekologiczne zamówienia 
publiczne, a mianowicie 
energooszczędne urządzenia 
biurowe objęte programem 
„Energy Star”. Zob. art. 6 
rozporządzenia (WE) 
nr 106/2008 Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 
15 stycznia 2008 r. w sprawie 
wspólnotowego programu 
znakowania efektywności 
energetycznej urządzeń 
biurowych (Dz.U. L 39 
z 13.2.2008, s. 1).
45 Ogólnie rzecz ujmując, 
rozporządzenie finansowe  
nie odnosi się również do 
pojęć, takich jak „środowisko 
naturalne”, „zrównoważony 
rozwój” czy „trwałość”.
46 Rozporządzenie delegowane 
Komisji (UE) nr 1268/2012 z dnia 
29 października 2012 r. 
w sprawie zasad stosowania 
rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady (UE, 
Euratom) nr 966/2012 
w sprawie zasad finansowych 
mających zastosowanie  
do budżetu ogólnego Unii 
(Dz.U. L 362 z 31.12.2012, s. 1).
47 Dyrektywa 2004/18/WE 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady z dnia 31 marca 2004 r. 
w sprawie koordynacji 
procedur udzielania zamówień 
publicznych na roboty 
budowlane, dostawy i usługi 
(Dz.U. L 134 z 30.4.2004, s. 114).
48 Dyrektywa 2009/33/WE.
49 Dyrektywa Parlamentu Euro ‑ 
pejskiego i Rady 2010/30/UE 
z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie 
wskazania poprzez etykietowa ‑
nie oraz standardowe 
informacje o produkcie, zużycia 
energii oraz innych zasobów 
przez produkty związane 
z energią. (Dz.U. L 153 
z 18.6.2010, s. 1).
50 Zob. art. 9 dyrektywy 
2010/30/UE.
51 Dyrektywa Parlamentu Euro ‑
pejskiego i Rady 2012/27/UE 
z dnia 25 października 2012 r. 
w sprawie efektywności 
energetycznej, zmiany 
dyrektyw 2009/125/WE 
i 2010/30/UE oraz uchylenia 
dyrektyw 2004/8/WE 
i 2006/32/WE (Dz.U. L 315 
z 14.11.2012, s. 1).
52 Wersja z kwietnia 2013 r.
31 Uwagi
82 
W „Zestawie narzędzi szkolenio ‑
wych w zakresie zielonych zamówień 
publicznych” proponuje się włącze ‑
nie kryteriów z zakresu ekologii do 
specyfikacji technicznej, kryteriów 
wyboru lub udzielenia zamówienia 
oraz klauzul dotyczących realizacji 
zamówienia określonych w dokumen ‑
tacji przetargowej. W chwili rozpo ‑
częcia kontroli Trybunału kryteria 
ekologicznych zamówień publicz ‑
nych zalecane w „Zestawie narzędzi 
szkoleniowych” obejmowały 19 grup 
produktów/usług55. Dla każdej z tych 
grup produktów/usług proponuje się 
dwa rodzaje kryteriów ekologicznych 
zamówień publicznych. Według DG ds. 
Środowiska:
a) Kryteria podstawowe mogą być 
wykorzystane przez dowolnego 
zamawiającego i koncentrują się 
na kluczowych aspektach oddzia ‑
ływania na środowisko. Zostały 
stworzone z myślą o tym, aby moż ‑
na z nich korzystać przy minimal ‑
nym dodatkowym nakładzie prac 
weryfikacyjnych lub po minimalnie 
większym koszcie w celu umożli ‑
wienia łatwego stosowania ekolo ‑
gicznych zamówień publicznych.
b) Kryteria kompleksowe z kolei 
przeznaczone są dla tych, którzy 
chcą nabyć najlepsze produkty 
środowiskowe dostępne na rynku. 
Zastosowanie tych kryteriów może 
wymagać dodatkowych działań 
weryfikacyjnych lub większych 
kosztów w porównaniu z inny ‑
mi produktami o takiej samej 
funkcjonalności.Większość instytucji i organów 
stosowała ekologiczne 
zamówienia publiczne,  
lecz tylko niektóre korzystały 
z nich systematycznie
83 
Kontrola wykazała, że za pomocą 
instrukcji wewnętrznych i systematycz ‑
nego monitorowania Europejska Agen ‑
cja Ochrony Środowiska i Europejski 
Bank Centralny56 nałożyły de facto  
obowiązek stosowania ekologicznych 
zamówień publicznych we wszystkich 
stosownych przypadkach. W przypad ‑
ku Komitetu Regionów i Europejskiego 
Komitetu Ekonomiczno‑Społecznego 
obowiązkowe ekologiczne zamówie ‑
nia publiczne stosowano jedynie do 
przetargów przeprowadzanych przez 
ich wspólne służby. Europejska Służba 
Działań Zewnętrznych poinformowa ‑
ła Trybunał, że nie stosuje jak dotąd 
ekologicznych zamówień publicznych. 
Wszystkie pozostałe instytucje i orga ‑
ny stosowały ekologiczne zamówienia 
publiczne, ale czyniły to nieregularnie.
84 
W ramach kontroli zbadano dokumen ‑
tację przetargową dotyczącą 160 po ‑
stępowań o udzielenie zamówienia 
przeprowadzonych przez wszystkie in ‑
stytucje i organy UE, istotnych z punk ‑
tu widzenia ekologicznych zamówień 
publicznych. Celem tego badania 
było sprawdzenie, czy w dokumen ‑
tach związanych z zaproszeniami do 
składania ofert uwzględniono kryteria 
zalecane w „Zestawie narzędzi szkole ‑
niowych w zakresie ekologicznych za ‑
mówień publicznych” lub inne kryteria 
ekologiczne. Większość postępowań 
rozpoczęto lub zakończono w 2012 r. 
W tabeli 7  przedstawiono podsumo ‑
wanie wyników. Więcej szczegółów 
dotyczących podejścia kontrolnego 
znajduje się w  załączniku .53 Maj 2007 r., uaktualniony 
w styczniu 2013 r.
54 Komisja Europejska,  
Ekologiczne zakupy! Zielone 
zamówienia publiczne 
w Europie , wydanie drugie, 
2011 r. „Pismo programowe 
służb Komisji”, które „nie może 
być uznane za jakkolwiek 
wiążące dla tej instytucji”.
55 1. Papier do kopiowania 
i celów graficznych, 2. 
Produkty do czyszczenia 
i usługi w zakresie sprzątania, 
3. Biurowy sprzęt 
komputerowy, 
4. Budownictwo, 5. Transport, 
6. Meble, 7. Energia 
elektryczna, 8. Żywność 
i usługi cateringowe, 
9. Tekstylia, 10. Produkty 
i usługi w zakresie 
ogrodnictwa, 11. Okna, 
szklone drzwi i świetliki, 
12. Izolacja cieplna, 13. Twarde 
pokrycia podłogowe, 
14. Panele ścienne, 
15.  kojarzona gospodarka 
energetyczna (CHP), 
16. Budowa dróg i znaki 
drogowe, 17. Oświetlenie ulic 
i sygnalizacja świetlna, 
18. Telefony komórkowe, 
19. Oświetlenie wewnętrzne.
56 W przypadku EBC było zbyt 
wcześnie, aby ocenić, czy 
w pełni przestrzegano 
instrukcji, jednak nie ma 
wątpliwości, że dokonano 
postępu w tym zakresie.
32 Uwagi
85 
Ponad połowa postępowań została 
oceniona jako „nieekologiczne” lub 
tylko „częściowo ekologiczne” z jedne ‑
go z następujących powodów:
a) W dokumentach przetargowych 
nie zawarto żadnych kryteriów 
środowiskowych lub jedynie 
obowiązek przestrzegania przez 
oferenta obowiązujących przepi ‑
sów z zakresu ochrony środowiska 
(nieekologiczne).
b) Nie zastosowano podstawowych 
kryteriów zalecanych w „Zestawie 
narzędzi szkoleniowych” (nieekolo ‑
giczne) albo zastosowano je tylko 
w ograniczonym zakresie (częścio ‑
wo ekologiczne).
c) W procesie udzielania zamówień 
kryteriom środowiskowym przy ‑
pisano stosunkowo niską wagę, 
co przyczyniło się do niskiego 
prawdopodobieństwa ich wpływu 
na wynik postępowania, o ile  
nie były one związane z wymo ‑
gami środowiskowymi zawartymi 
w specyfikacji technicznej lub 
kryteriach wyboru (częściowo 
ekologiczne).Przyjęte przez Komisję kryteria 
ekologicznych zamówień 
publicznych nie obejmują 
wszystkich istotnych dziedzin 
zamówień publicznych, 
a kryteria podstawowe  
są niekiedy mało ambitne
86 
Począwszy od 2008 r., Komisja opubli ‑
kowała 22 zestawy kryteriów eko ‑
logicznych zamówień publicznych. 
Mimo to nie obejmują one jeszcze 
wielu istotnych dziedzin zamówień 
publicznych. Roczny program prac DG 
ds. Środowiska na rok 2014 dotyczący 
ekologicznych zamówień publicz ‑
nych57 nie zawiera wskazówek w zakre ‑
sie narzędzi szkoleniowych w następu ‑
jących dziedzinach: centra danych58, 
konserwacja i remonty budynków, 
podróże służbowe (np. ekologiczne 
hotele, transport lotniczy, leasing 
samochodów osobowych). Istniejące 
kryteria w zakresie kopiowania i papie ‑
ru graficznego nie zawierają kryteriów 
odnośnie do usług drukarskich.57 Programy prac są 
publikowane na stronie 
internetowej DG ds. 
Środowiska: http://ec.europa.
eu/environment/gpp/
gpp_criteria_wp.htm .
58 Ta dziedzina jest jednak objęta 
przez europejski kodeks 
postępowania w sprawie 
efektywności energetycznej 
centrów danych (zob. pkt 101).Tabela 7Zastosowanie kryteriów ekologicznych w dokumentacji 
przetargowej
Kategoria Liczba Udział ogółem
Ekologiczne z natury 8 5%
Wysoce ekologiczne 21 13%
Ekologiczne 32 20%
Częściowo ekologiczne 57 36%
Nieekologiczne 42 26%
Liczba skontrolowanych postępowań ogółem 160 100%
33 Uwagi
87 
W niektórych przypadkach kontrola 
wykazała, że podstawowe kryteria 
ekologicznych zamówień publicznych 
były mało ambitne i nietrudne do speł ‑
nienia albo też nie wykraczały poza 
wymagania zawarte w obowiązujących 
przepisach59. Z drugiej strony niektórzy 
urzędnicy zatwierdzający wyjaśnili 
swoją niechęć do stosowania kryte ‑
riów kompleksowych faktem,  
że ich stosowanie mogłoby ograniczyć 
liczbę potencjalnych oferentów i że  
nie wszyscy oferenci byliby w stanie  
im sprostać.
88 
Europejski Bank Centralny opracował 
wewnętrzne wytyczne dotyczące 
ekologicznych zamówień publicznych 
głównie na podstawie zaleceń Komisji 
w tym zakresie. W wytycznych EBC nie 
umożliwiono wyboru między podsta ‑
wowymi a bardziej ambitnymi kryteria ‑
mi, ale zaproponowano jeden zestaw 
kryteriów dla każdej kategorii towarów 
i usług, na które udziela się zamówie ‑
nia. Kryteria EBC są na ogół bardziej 
wymagające niż kryteria podstawo ‑
we w „Zestawie narzędzi szkolenio ‑
wych w zakresie zielonych zamówień 
publicznych”, ale nie spełniają one 
w pełni kryteriów kompleksowych. 
W przypadku sprzętu komputerowego 
kryteria EBC wykraczają jednak poza 
kryteria kompleksowe zawarte w Ze ‑
stawie. Wytyczne obejmują ponadto 
pewne kategorie, których nie uwzględ ‑
niono w Zestawie, takie jak materiały 
biurowe i podróże międzynarodowe.Rachunek kosztów cyklu 
życia nie został kompleksowo 
uwzględniony
89 
Rachunek kosztów cyklu życia został 
w pewnym stopniu uwzględniony 
w obecnych kryteriach „Zestawu 
narzędzi szkoleniowych w zakresie 
zielonych zamówień publicznych”. 
Jednakże nowa dyrektywa w sprawie 
udzielania zamówień publicznych z lu ‑
tego 2014 r.60 ustanawia surowe wymo ‑
gi w tym zakresie. Stanowi ona, że ra ‑
chunek kosztów cyklu życia obejmuje 
w odpowiednim zakresie niektóre lub 
wszystkie poniższe koszty ponoszone 
w czasie cyklu życia produktu, usługi 
lub robót budowlanych:
a) koszty poniesione przez instytucję 
zamawiającą lub innych użytkow ‑
ników, takie jak: koszty związane 
z nabyciem, koszty użytkowania 
(takie jak zużycie energii i innych 
zasobów), koszty utrzymania, kosz ‑
ty związane z wycofaniem z eks ‑
ploatacji (takie jak koszty zbiórki 
i recyklingu);
b) koszty przypisywane ekolo ‑
gicznym efektom zewnętrznym 
związane z produktem, usługą 
lub robotami budowlanymi na 
przestrzeni ich cyklu życia, o ile ich 
wartość pieniężną można określić 
i zweryfikować; takie koszty mogą 
obejmować koszty emisji gazów 
cieplarnianych i innych zanieczysz ‑
czeń oraz inne koszty łagodzenia 
zmian klimatu.
„Zestaw narzędzi szkoleniowych  
w zakresie zielonych zamówień  
publicznych” nie obejmuje obecnie 
takiego kompleksowego rachunku 
kosztów cyklu życia.59 Zob. podstawowe kryteria 
ekologicznych zamówień 
publicznych dla ładowarek  
do telefonów komórkowych 
(zasilacze zewnętrzne) 
dotyczące średniej sprawności 
podczas pracy, które stanowią 
powtórzenie wymogów 
określonych w rozporządzeniu 
Komisji (WE) nr 278/2009 
z dnia 6 kwietnia 2009 r. 
w sprawie wykonania 
dyrektywy 2005/32/WE 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady w odniesieniu do 
wymogów dotyczących 
ekoprojektu w zakresie 
zużycia energii elektrycznej 
przez zasilacze zewnętrzne 
w stanie bez obciążenia oraz 
ich średniej sprawności 
podczas pracy (Dz.U. L 93 
z 7.4.2009, s. 3).
60 Zob. art. 68 (rachunek kosztów 
cyklu życia) dyrektywy 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady 2014/24/UE w sprawie 
zamówień publicznych, 
uchylającej dyrektywę 
2004/18/WE (Dz.U. L 94 
z 28.3.2014, s. 65).
34 Uwagi
W przypadku nowych budyn ‑
ków i dużych projektów 
remontowych nie stosuje się 
regularnie ekologicznych 
standardów budowy na rzecz 
efektywności energetycznej
Jednym z największych wyzwań 
na nachodzące lata będzie 
poprawa charakterystyki 
energetycznej budynków
90 
Budynki odpowiadają za około 40% 
całkowitego zużycia energii w Unii 
Europejskiej. Poprawa charakterystyki 
energetycznej budynków jest zatem 
istotnym instrumentem służącym do 
ograniczenia emisji gazów cieplarnia ‑
nych. Największy wpływ na przyszłą 
charakterystykę energetyczną można 
wywrzeć na etapie projektowania 
nowego budynku albo planowania 
prac remontowych. Jest zatem istotne, 
aby instytucje i organy UE, jeśli chcą 
ograniczyć emisje, wyznaczały am ‑
bitne cele w odniesieniu do własnych 
budynków.
91 
W celu sprostania najwyższym stan ‑
dardom efektywności energetycznej 
instytucje i organy UE musiałyby do ‑
łożyć starań, aby ich budynki spełniały 
kompleksowe kryteria budowy okre ‑
ślone w „Zestawie narzędzi szkolenio ‑
wych w zakresie zielonych zamówień 
publicznych”. Te dobrowolne kryteria 
zalecają dwa rozwiązania:
a) Charakterystyka energetyczna 
budynku musi spełniać kryteria 
budownictwa energooszczędnego 
albo pasywnego.b) Drugą możliwością jest korzystanie 
z lokalnych odnawialnych źródeł 
energii (zlokalizowanych w budyn ‑
ku, np. paneli słonecznych, kotłów 
na biomasę, turbin wiatrowych 
itd.) w połączeniu ze znacznie 
niższą niż dopuszczona w odpo ‑
wiednich przepisach krajowych 
całkowitą wartością maksymalne ‑
go zapotrzebowania na energię.
92 
Zgodnie z mniej restrykcyjnymi kryte ‑
riami podstawowymi przedstawionymi 
w „Zestawie narzędzi szkoleniowych 
w zakresie zielonych zamówień 
publicznych” zaleca się wyznaczenie 
ogólnych norm zużycia energii, które 
będą znacznie niższe od maksymalnej 
wartości określonej w odpowiednich 
przepisach. Podejście to stosowane 
jest w przypadku programu budownic ‑
twa ekologicznego „GreenBuilding”, 
uruchomionego w 2005 r. przez Wspól ‑
ne Centrum Badawcze Komisji. Ten do ‑
browolny program skierowany jest do 
właścicieli budynków niemieszkalnych 
i ma na celu zachęcenie ich do podję ‑
cia działań, które zwiększą efektyw ‑
ność energetyczną ich budynków61. 
Partner w programie GreenBuilding 
musi osiągnąć następujące wyniki:
a) Nowe budynki muszą zużywać 
o 25% mniej całkowitej energii 
pierwotnej niż jest to wymagane 
przez obowiązujące normy budow ‑
lane, przy założeniu ekonomicznej 
wykonalności.
b) Istniejące budynki po remoncie 
powinny zużywać przynajmniej 
o 25% mniej całkowitej energii 
pierwotnej, przy założeniu ekono ‑
micznej wykonalności.61 Liczba budynków 
zarejestrowanych 
w programie: 936 (według 
stanu na 24 lutego 2014 r.).
35 Uwagi
Polityka gospodarowania 
budynkami instytucji UE 
w Brukseli nie była ambitna 
pod względem efektywności 
energetycznej
93 
Jeśli chodzi o projekty budowlane 
w Brukseli, w momencie przeprowa ‑
dzenia kontroli żadna ze skontrolowa ‑
nych instytucji UE nie stosowała po ‑
dejścia zalecanego w ramach „Zestawu 
narzędzi szkoleniowych w zakresie 
zielonych zamówień publicznych” 
i w programie „GreenBuilding”.
94 
Biuro Infrastruktury i Logistyki Komisji 
w Brukseli korzystało z „Przewodnika 
po standardowych specyfikacjach 
budowlanych” z grudnia 2011 r. jako 
dokumentu referencyjnego przy 
określaniu wskaźników i parametrów 
technicznych wymaganych w przypad ‑
ku budynków, w których mają mieścić 
się departamenty Komisji62. Zgodnie 
z przewodnikiem wystarczyło, by 
budynki spełniały miejscowe, mini ‑
malne wymogi prawne pod względem 
zużycia energii pierwotnej.
95 
Komisja spodziewa się, że do 2025 r. 
wymienione lub wyremontowane 
zostanie 50% zajmowanej przez nią 
powierzchni w Brukseli. Biuro Infra ‑
struktury i Logistyki Komisji jak dotąd 
nie oceniło wpływu, jaki na ten projekt 
wywrą przepisy dyrektywy 2010/31/UE 
w sprawie charakterystyki energetycz ‑
nej budynków (wersja przekształcona). 
Dyrektywa ta przewiduje wymóg, aby 
po 2018 r. nowe budynki zajmowane 
przez władze publiczne oraz będące 
ich własnością były budynkami o nie ‑
mal zerowym zużyciu energii i aby 
wszelkie inne budynki spełniały te 
normy do końca 2020 r.96 
W czasie ostatniego badania lokalnego 
rynku nieruchomości w Brukseli przez 
Parlament Europejski w 2010 r. zgodnie 
z kryterium wyboru dotyczącym efek ‑
tywności środowiskowej istniał wymóg 
przedstawienia informacji na temat 
efektywności zgłaszanych projektów, 
lecz nie zostały ustalone jakiekolwiek 
wymogi minimalne w tym zakresie. 
W przypadku wybranego do realizacji 
projektu „Trebel” promotor złożył zo ‑
bowiązanie, że zużycie energii w tym 
nowym budynku będzie w granicach 
maksymalnego poziomu zużycia 
energii pierwotnej, dopuszczalnego 
na mocy przepisów obowiązujących 
w Brukseli.
97 
W najbliższych latach Parlament 
będzie musiał wyremontować swoje 
główne budynki w Brukseli. W pierw ‑
szej kolejności wyremontowany 
zostanie budynek Paul Henri Spaak. 
Administracja Parlamentu zapropono ‑
wała cztery warianty remontu, wśród 
których najambitniejszy zakładał 
uzyskanie niemal zerowego zuży ‑
cia energii w budynku. We wrześniu 
2012 r. grupa robocza ds. budynków, 
transportu i ekologicznego Parlamen ‑
tu opowiedziała się za drugim najlep ‑
szym wariantem pod względem efek ‑
tywności środowiskowej. W momencie 
przeprowadzania kontroli trwał proces 
decyzyjny w Prezydium Parlamentu.62 Przewodnik ma zastosowanie 
do budynków nowych i tych, 
które przeszły szeroko 
zakrojone remonty.
36 Uwagi
98 
Rada uważa, że program budownictwa 
ekologicznego GreenBuilding nie ma 
zastosowania do powstającego obec ‑
nie budynku „Europa”. Główne części 
budynku, które mają być włączone 
do projektu, wybudowano w latach 
1922–1927 i są one wpisane do reje ‑
stru zabytków. Zdaniem Rady fakt ten 
stanowi istotne ograniczenie o charak ‑
terze technicznym, które będzie miało 
znaczny wpływ na charakterystykę 
energetyczną budynku. W czasie kon ‑
troli trwał proces decyzyjny w sprawie 
remontu budynku Justus Lipsius. Rada 
planowała rozpoczęcie starań o prze ‑
dłużenie ważności zezwolenia środo ‑
wiskowego dla tego budynku w 2015 r.
W innych lokalizacjach 
rozpoczęto nowe projekty 
budowlane, w których zakłada 
się ambitne cele pod względem 
efektywności energetycznej
99 
Kontrola wykazała, że większość pro ‑
jektów budowlanych realizowanych 
obecnie przez instytucje i organy UE 
w innych lokalizacjach była ambitna 
pod względem wymaganych norm 
efektywności energetycznej, a zatem 
była zgodna z podejściem zalecanym 
w „Zestawie narzędzi szkoleniowych 
w zakresie zielonych zamówień 
publicznych” i programie budownic ‑
twa ekologicznego GreenBuilding. 
Jednakże Europejski Bank Centralny 
z nową siedzibą na terenie dawnej hali 
targowej Grossmarkthalle we Frank ‑
furcie był jedyną instytucją zareje ‑
strowaną w programie budownictwa 
ekologicznego.100  
Niektórzy członkowie kadry kie ‑
rowniczej argumentują, że bardziej 
wskazane lub wystarczające byłoby 
korzystanie z BREEAM (metod oceny 
oddziaływania na środowisko BRE63) 
lub podobnych, komercyjnych syste ‑
mów oceny takich jak DGNB64. Jednak ‑
że w porównaniu z takimi systemami 
oceny program budownictwa ekolo ‑
gicznego skupia się w większym stop ‑
niu na charakterystyce energetycznej 
projektu budowlanego, a jego wymogi 
mogą być przestrzegane równolegle.
Żadna spośród 
skontrolowanych instytucji 
ani żaden z organów UE nie 
zobowiązały się do stosowania 
dobrowolnego europejskiego 
kodeksu postępowania UE 
w sprawie efektywności 
energetycznej centrów danych
101  
Centra danych w istotnym stopniu 
przyczyniają się do wzrostu zapotrze ‑
bowania na energię w budynkach 
administracyjnych. Od 2008 r. Komisja 
promuje europejski kodeks postę ‑
powania w sprawie efektywności 
energetycznej centrów danych. Ten 
dobrowolny kodeks postępowania 
opracowano w odpowiedzi na wzra ‑
stające zużycie energii w centrach 
danych65 oraz potrzebę ograniczenia 
związanego z nim oddziaływania na 
środowisko, gospodarkę i bezpieczeń ‑
stwo dostaw energii. Celem kodeksu 
jest informowanie i zachęcanie opera ‑
torów i właścicieli centrów danych do 
ograniczenia zużycia energii w sposób 
efektywny kosztowo. Kodeksu można 
przestrzegać w roli uczestnika lub po ‑
pierającego. Do momentu przeprowa ‑
dzenia kontroli żadna z instytucji ani 
żaden z organów UE nie zobowiązały 
się do przestrzegania kodeksu.63 The Building Research 
Establishment (BRE) jest byłym 
zakładem rządowym 
w Wielkiej Brytanii (obecnie 
prywatną organizacją), który 
prowadzi badania naukowe, 
oferuje doradztwo 
i przeprowadza testy na 
potrzeby sektora 
budowlanego 
i architektonicznego.
64 Deutsches Gütesiegel 
Nachhaltiges Bauen, DGNB 
GmbH.
65 Na potrzeby kodeksu 
postępowania termin „centra 
danych” oznacza wszelkie 
budynki, obiekty 
i pomieszczenia mieszczące 
serwery korporacyjne, 
urządzenia komunikacyjne, 
urządzenia chłodzące 
i urządzenia do wytwarzania 
energii oraz zapewniające 
pewne typy usług w zakresie 
danych (począwszy od dużych 
obiektów infrastruktury 
o kluczowym znaczeniu aż po 
niewielkie serwerownie 
znajdujące się w budynkach 
biurowych).
37
 Wnioski i zalecenia
102  
W celu uwiarygodnienia unijnej polity ‑
ki przeciwdziałania zmianom klimatu 
istotne jest, aby instytucje i organy UE 
służyły odpowiednim przykładem.  
Powinny one znajdować się w czo ‑
łówce, jeśli chodzi o opracowywanie 
i realizację działań na rzecz ogranicze ‑
nia śladu węglowego organów admini ‑
stracji publicznej.
103  
Instytucje i organy UE nie wypracowa ‑
ły wspólnego podejścia, aby sprostać 
temu wyzwaniu. Nie wykorzystały 
one szansy ustanowienia i wdrożenia 
wspólnej polityki zmierzającej do osiąg  ‑ 
nięcia unijnego celu na rok 2020, który 
zakłada ograniczenie emisji o 20% 
w stosunku do poziomu z 1990 r.
104  
Komisja nie zaproponowała konkret ‑
nych, wiążących zasad, tak aby w dzia ‑
łaniach administracyjnych instytucji 
i organów UE uwzględnić zasadę 
zrównoważonego rozwoju określoną 
w art. 11 Traktatu o funkcjonowaniu 
Unii Europejskiej.
105  
Starania zmierzające do łagodzenia 
skutków emisji przyniosły konkretne 
wyniki. Po 2005 r. instytucje i organy UE 
zdołały odwrócić trend zwyżkowy, jeśli 
chodzi o emisje we własnych budyn ‑
kach. Jednakże brak wiążących zasad 
był główną przyczyną opóźnień, ogra ‑
niczonego zakresu działań lub  
ich braku.
106  
Przyszły unijny cel obniżenia emisji ga ‑
zów cieplarnianych do 2030 r. stwarza 
nową okazję dla instytucji i organów 
UE do opracowania i wdrożenia wspól ‑
nej polityki w tym zakresie.Zalecenie  
Stworzenie wspólnej 
polityki na rzecz 
ograniczenia emisji gazów 
cieplarnianych
1.  Komisja powinna zaproponować 
wspólną politykę na rzecz ogranicza ‑
nia śladu węglowego działań admini ‑
stracyjnych instytucji i organów UE. 
Polityka taka powinna:
a) zawierać wyrażony ilościowo, 
całkowity cel ograniczenia emisji 
gazów cieplarnianych na rok 2030, 
a najlepiej także pięcioletnie cele 
śródokresowe;
b) być zgodna ze stanowiskiem UE 
prezentowanym podczas mię ‑
dzynarodowych negocjacji 
dotyczących zmian klimatu, 
a zatem ustalony cel ogranicze ‑
nia emisji powinien być celem 
bezwzględnym.
107  
Piętnaście skontrolowanych instytucji 
i organów UE nie wypracowało wspól ‑
nego podejścia do monitorowania 
własnych emisji gazów cieplarnianych. 
Sześć spośród nich nie przedstawiło 
informacji na temat własnych emisji, 
natomiast te, które to uczyniły, nie 
obliczyły bądź nie ujawniły pełnego 
zakresu tych emisji. W rezultacie nie ‑
znany jest w pełni ślad węglowy insty ‑
tucji i organów UE, a niekompletność 
dostępnych informacji stwarza ryzyko 
podważenia wiarygodności sprawoz ‑
dawczości i działań łagodzących skutki 
emisji.
38 Wnioski i zalecenia
108  
Istnieją dowody na zmniejszającą się 
emisję gazów cieplarnianych przez 
instytucje i organy UE, lecz dotyczą 
one jedynie zużycia energii w budyn ‑
kach. Dostępne dane na temat emisji 
powodowanych przez mobilność 
nie pozwalają na ustalenie wyraźnej 
tendencji. Emisje powstające pod ‑
czas produkcji zakupionych towarów, 
usług oraz budowy obiektów są często 
pomijane.
109  
Dotychczasowe ograniczenia emisji 
udało się osiągnąć w dużej mierze 
dzięki zakupowi energii elektrycznej ze 
źródeł odnawialnych, która w oblicze ‑
niach śladu węglowego ma zazwyczaj 
wartość zerową.
Zalecenie  
Zharmonizowane 
obliczanie wielkości 
emisji i ujednolicona 
sprawozdawczość  
w tym zakresie
2.  Instytucje i organy UE powinny 
wprowadzić zharmonizowane po ‑
dejście do obliczania i sprawozdaw ‑
czości na temat własnych, bezpo ‑
średnich i pośrednich emisji gazów 
cieplarnianych. Sprawozdawczość 
w tym zakresie powinna:
a) obejmować wszelkie stosowne 
emisje pośrednie, przy uwzględ ‑
nieniu opracowywanej przez Komi ‑
sję metody ograniczania śladu 
środowiskowego organizacji;
b) umożliwiać pomiar postępów w re ‑
alizacji celów ograniczenia emisji 
w poszczególnych instytucjach 
i organach UE.110  
Dobrowolna kompensacja w celu 
ograniczenia pozostałych emisji jest 
stosowana jedynie w ograniczonym 
zakresie, a instytucje i organy UE nie 
wypracowały wspólnego podejścia  
do tej kwestii.
Zalecenia  
Wspólne podejście  
do dobrowolnej 
kompensacji
3.  Instytucje i organy UE powinny 
wypracować, za pośrednictwem sys ‑
temu EMAS, wspólne podejście do 
dobrowolnego równoważenia pozo ‑
stałych emisji gazów cieplarnianych.
4.  Należy stosować kompensacje wyso ‑
kiej jakości, które zostały zweryfiko ‑
wane w ramach uznanych systemów.
5.  Kompensacja powinna być ukierun ‑
kowana na projekty, które przyczy ‑
niają się nie tylko do ograniczenia 
emisji, ale również do zrównowa ‑
żonego rozwoju zapewniającego 
korzyści lokalnym społecznościom, 
których dotyczą projekty.
111 
Instytucje i organy UE nie wykorzy ‑
stują w pełni propagowanych przez 
Komisję narzędzi zarządzania w dzie ‑
dzinie środowiska. Powoduje to ryzyko 
podważenia ich wiarygodności, jak 
i wiarygodności samych narzędzi.
39 Wnioski i zalecenia
112  
Postęp we wprowadzaniu europejskie ‑
go systemu ekozarządzania i audytu 
jest niewielki. Rejestracja w syste ‑
mie EMAS jest możliwa dla organów 
administracji publicznych od 2001 r., 
a według stanu na czerwiec 2014 r. za ‑
rejestrowało się w nim siedem spośród 
15 skontrolowanych instytucji i orga ‑
nów UE. W Komisji system EMAS miał 
w dużym stopniu ograniczony zakres.
113  
W ramach obecnie obowiązujących 
przepisów finansowych UE ekologicz ‑
ne zamówienia publiczne traktowane 
są raczej jako jedna z dostępnych opcji 
niż jako obowiązek i tylko nieliczne 
instytucje i organy UE regularnie z nich 
korzystały. Trybunał wykrył, że w przy ‑
padku ponad połowy ze 160 postępo ‑
wań objętych kontrolą nie uwzględ ‑
niono kryteriów środowiskowych lub 
zastosowano słabe kryteria, których 
wpływ na wynik postępowania był 
mało prawdopodobny. W przypadku 
nowych budynków i dużych projektów 
remontowych nie stosuje się regular ‑
nie przyjętych przez Komisję dobro ‑
wolnych standardów budownictwa 
ekologicznego GreenBuilding na rzecz 
efektywności energetycznej.114  
W czasie kontroli żadna z instytucji ani 
żaden z organów UE nie zobowiązały 
się do przestrzegania dobrowolnego 
europejskiego kodeksu postępowania 
w sprawie efektywności energetycznej 
centrów danych.
Zalecenia  
Pełne wdrożenie EMAS 
i ekologicznych zamówień 
publicznych
6.  Wszystkie instytucje i organy UE 
powinny zarejestrować się w europej ‑
skim systemie ekozarządzania i audy ‑
tu (EMAS) i wdrożyć go, sukcesywnie 
eliminując wszelkie ograniczenia jego 
zakresu. Powinny również rozwa ‑
żyć przystąpienie do europejskiego 
kodeksu postępowania w sprawie 
oszczędności energetycznej centrów 
danych.
7.  Ekologiczne zamówienia publiczne 
powinny być w miarę możliwości sto ‑
sowane przez instytucje i organy UE. 
Przepisy finansowe lub zasady udzie ‑
lania zamówień mające zastosowanie 
do instytucji i organów UE powinny za ‑
pewnić narzędzia umożliwiające przy ‑
czynianie się do ochrony środowiska 
i zrównoważonego rozwoju, a jedno ‑
cześnie zagwarantować, że w ramach 
udzielanych zamówień wyłonione 
zostaną najkorzystniejsze oferty.
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę IV, której przewodniczył 
Milan Martin CVIKL, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu 
w Luksemburgu w dniu 24 czerwca 2014 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA  
 Prezes
40
 Załącznik
Podejście kontrolne do oceny ekologicznych zamówień publicznych
W ramach kontroli oceniono 160 postępowań o udzielenie zamówienia na kwotę powyżej progu 60 000 euro, 
istotnych z punktu widzenia ekologicznych zamówień publicznych, w celu sprawdzenia, czy w dokumentacji 
przetargowej uwzględniono kryteria środowiskowe. Otrzymane oferty i decyzje o udzieleniu zamówienia  
podjęte w związku tymi postępowaniami nie zostały ocenione.
Kryteria oceny dokumentacji przetargowej
Komisja definiuje ekologiczne zamówienia publiczne jako „proces, w ramach którego instytucje publiczne  
starają się uzyskać towary, usługi i roboty budowlane, których oddziaływanie na środowisko w trakcie ich cyklu 
życia jest ograniczone w porównaniu do towarów, usług i robót budowlanych o identycznym przeznaczeniu, 
jakie zostałyby zamówione w innym przypadku”1.
Komisja przedstawiła wytyczne w sprawie ekologicznych zamówień publicznych2 i opracowała zestaw narzędzi 
służący do przygotowania zaproszeń do składania ofert, który w czasie kontroli obejmował 19 różnych grup 
produktów i usług3. Dla każdej z tych grup zaproponowano dwa rodzaje kryteriów: kryteria podstawowe oraz 
bardziej ambitne kryteria kompleksowe. Według DG ds. Środowiska:
a) Kryteria podstawowe to kryteria, które mogą być wykorzystane przez dowolnego zamawiającego i kon ‑
centrują się na kluczowych aspektach oddziaływania na środowisko. Zostały stworzone z myślą o tym, aby 
można z nich korzystać przy minimalnym dodatkowym nakładzie prac weryfikacyjnych lub po minimalnie 
większym koszcie w celu umożliwienia łatwego stosowania ekologicznych zamówień publicznych.
Przykładowe porównanie kryteriów podstawowych i kompleksowych dotyczących papieru do kopiowania i do celów graficznych
Zakup papieru biurowego z odzysku, wyprodukowanego w 100% z włókien odzyskanych w wyniku recyklingu
Kryteria podstawowe Kryteria kompleksowe
Papier musi być wyprodukowany w 100% z włókien odzyskanych  
w wyniku recyklingu. 
Włókna papieru z odzysku obejmują zarówno włókna z odzysku makula ‑
tury, jak i włókna z odzysku przedkonsumpcyjnego pochodzące z papierni, 
nazywane również odpadami produkcyjnymi. Włókna z odzysku 
pokonsumpcyjnego mogą pochodzić od konsumentów, z biur, drukarni, 
introligatorni lub innych źródeł.Papier musi być wyprodukowany w 100% z włókien odzyskanych w wyniku recyklingu, 
przy czym co najmniej 65% muszą stanowić włókna z odzysku pokonsumpcyjnego. 
Włókna papieru z odzysku obejmują zarówno włókna z odzysku makulatury, jak 
i włókna z odzysku przedkonsumpcyjnego pochodzące z papierni, nazywane również 
odpadami produkcyjnymi. Włókna z odzysku pokonsumpcyjnego mogą pochodzić  
od konsumentów, z biur, drukarni, introligatorni lub innych źródeł.
Papier musi być przynajmniej wolny od chloru pierwiastkowego (ECF). 
Akceptowany będzie też papier całkowicie wolny od chloru (TCF).Spełnione muszą być ekologiczne kryteria oznakowania ekologicznego UE  
(EU Ecolabel) albo innego krajowego oznakowania ekologicznego typu I  
związanego bezpośrednio z produkcją papieru (lecz nie z praktykami zarządzania 
zakładem produkcyjnym). Pełna dokumentacja dotycząca kryteriów jest dostępna 
na stronach internetowych: 
• Oznakowanie ekologiczne UE (EU Ecolabel): http://ec.europa.eu/environment/
ecolabel/product/pg_copyingpaper_en.htm  
Źródło:  „Papier do kopiowania i do celów graficznych – karta produktu w ramach ekologicznych zamówień publicznych”, Zestaw narzędzi  
szkoleniowych w zakresie zielonych zamówień publicznych Komisji Europejskiej – moduł 3: Zalecenia w sprawie zakupów, Bruksela, 2008 
(http://ec.europa.eu/environment/gpp/pdf/toolkit/paper_GPP_product_sheet.pdf ).
1 COM(2008) 400 final, s. 4.
2 „Ekologiczne zakupy! Zielone zamówienia publiczne w Europie” , wydanie drugie, 2011 r.
3 1. Papier do kopiowania i celów graficznych, 2. Produkty do czyszczenia i usługi w zakresie sprzątania, 3. Biurowy sprzęt komputerowy, 4. Budownictwo, 
5. Transport, 6. Meble, 7. Energia elektryczna, 8. Żywność i usługi cateringowe, 9. Tekstylia, 10. Produkty i usługi w zakresie ogrodnictwa, 11. Okna, 
szklone drzwi i świetliki, 12. Izolacja cieplna, 13. Twarde pokrycia podłogowe, 14. Panele ścienne, 15. Skojarzona gospodarka energetyczna (CHP), 
16. Budowa dróg i znaki drogowe, 17. Oświetlenie ulic i sygnalizacja świetlna, 18. Telefony komórkowe, 19. Oświetlenie wewnętrzne.Załącznik
41 Załącznik
b) Kryteria kompleksowe  z kolei przeznaczone są dla tych, którzy chcą nabyć najlepsze produkty środowisko ‑
we dostępne na rynku. Zastosowanie tych kryteriów może wymagać dodatkowych działań weryfikacyjnych 
lub większych kosztów w porównaniu z innymi produktami o takiej samej funkcjonalności.
W ramach kontroli oceniono – w miarę możliwości – dokumentację przetargową pod kątem zaleceń zawartych 
w Zestawie narzędzi szkoleniowych. W przypadku gdy w Zestawie nie uwzględniono danego obszaru, zespół 
kontrolny stosował poprzez analogię kryteria zawarte w zestawach narzędzi dla innych grup produktów i usług. 
Przykłady: Wobec braku kryteriów dla kserokopiarek możliwe było zastosowanie poprzez analogię pewnych 
kryteriów dotyczących sprzętu informatycznego; nie istniały kryteria dotyczące wynajmu lub leasingu bu ‑
dynków, lecz możliwe było wykorzystanie pewnych kryteriów zawartych w karcie produktu dotyczącej robót 
budowlanych.
Pięć kategorii klasyfikacji postępowań o udzielenie zamówienia
W celu sklasyfikowania skontrolowanych postępowań zastosowano pięć następujących kategorii.
Nieekologiczne
W dokumentacji przetargowej nie ma odwołań do kwestii ochrony środowiska albo zawiera ona jedynie  
klauzule niewpływające na podejście do zakupów. Przykłady: W dokumentacji zawarte jest odwołanie do 
ogólnej polityki instytucji w dziedzinie ochrony środowiska albo wymaga się przestrzegania obowiązujących 
przepisów z zakresu ochrony środowiska.
Częściowo ekologiczne
a) W przypadku gdy obszar jest uwzględniony w Zestawie narzędzi szkoleniowych : Zamówienie tylko częścio ‑
wo zgodne z kryteriami podstawowymi. W przypadku gdy aspekt ekologiczny uwzględniony jest głównie 
w warunkach udzielenia zamówienia, udział punktów przyznanych za kryteria środowiskowe wyrażony jako 
odsetek całkowitej liczby punktów przyznanych za cenę i jakość wynosi mniej niż 10%.
b) W przypadku gdy obszar nie jest uwzględniony w Zestawie narzędzi szkoleniowych : Dokumentacja przetargowa 
zawiera pewne klauzule środowiskowe, lecz dotyczą one jedynie aspektów proponowanego zamówienia 
o drugorzędnym znaczeniu. W przypadku gdy aspekt ekologiczny uwzględniony jest głównie w warunkach 
udzielenia zamówienia, udział punktów przyznanych za kryteria środowiskowe wyrażony jako odsetek całko ‑
witej liczby punktów przyznanych za cenę i jakość wynosi mniej niż 10%.
Ekologiczne
a) W przypadku gdy obszar jest uwzględniony w Zestawie narzędzi szkoleniowych : Zamówienie całkowicie lub 
w przeważającej części zgodne z kryteriami podstawowymi lub częściowo zgodne z kryteriami komplekso ‑
wymi. W przypadku gdy aspekt ekologiczny uwzględniony jest głównie w warunkach udzielenia zamówienia, 
udział punktów przyznanych za kryteria środowiskowe wyrażony jako odsetek całkowitej liczby przyznanych 
punktów wynosi co najmniej 10%.Załącznik
42 Załącznik
b) W przypadku gdy obszar nie jest uwzględniony w Zestawie narzędzi szkoleniowych : Dokumentacja przetargowa 
zawiera istotne klauzule środowiskowe dotyczące przeznaczenia towarów, usług lub robót będących przed ‑
miotem zamówienia. W przypadku gdy aspekt ekologiczny uwzględniony jest głównie w warunkach udzie ‑
lenia zamówienia, udział punktów przyznanych za kryteria środowiskowe wyrażony jako odsetek całkowitej 
liczby przyznanych punktów wynosi co najmniej 10%.
Wysoce ekologiczne
a) W przypadku gdy obszar jest uwzględniony w Zestawie narzędzi szkoleniowych : Zamówienie całkowicie lub 
w przeważającej części zgodne z kryteriami kompleksowymi. Oznacza to uwzględnienie środowiskowych 
kryteriów wyboru, określenie wysokich wymagań dotyczących ochrony środowiska w specyfikacji technicz ‑
nej lub położenie dużego nacisku na aspekty środowiskowe w kryteriach udzielenia zamówienia (co najmniej 
25% punktów możliwych do uzyskania).
b) W przypadku gdy obszar nie jest uwzględniony w Zestawie narzędzi szkoleniowych : Dokumentacja przetargo ‑
wa w przeważającej części oparta na najlepszych praktykach w dziedzinie ochrony środowiska. Oznacza to 
uwzględnienie środowiskowych kryteriów wyboru, określenie wysokich wymagań dotyczących ochrony 
środowiska w specyfikacji technicznej lub położenie dużego nacisku na aspekty środowiskowe w kryteriach 
udzielenia zamówienia (co najmniej 25% punktów możliwych do uzyskania).
Ekologiczne z natury
Kategoria towarów, usług i robót będących przedmiotem zamówienia, których podstawowa funkcja ma cha ‑
rakter ekologiczny (np. budowa ekologicznego dachu lub udzielenie zamówienia na usługi doradcze w celu 
poprawy efektywności środowiskowej).
Wybrana próba
Zbadano 160 postępowań o udzielenie zamówienia we wszystkich instytucjach i organach UE objętych kontro ‑
lą, z wyjątkiem Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych4.
Próba obejmowała postępowania rozpoczęte lub zakończone w okresie od stycznia 2012 r. do lutego 2013 r. 
W celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji, zwłaszcza jeśli chodzi o mniejsze instytucje i organy UE przepro ‑
wadzające niewiele postępowań, kontrolą objęto również niektóre postępowania rozpoczęte przed tym okre ‑
sem lub po nim.
4 ESDZ poinformowała Trybunał, że nie stosuje jeszcze zalecanych przez Komisję ekologicznych postępowań o udzielenie zamówienia.Załącznik
43
Komisja Europejska
Streszczenie
I
Unia Europejska odgrywa czołową rolę w prowa ‑
dzeniu aktywnej polityki przeciwdziałania zmianie 
klimatu i wdrażaniu tej polityki na poziomie mię ‑
dzynarodowym. Zdaniem Komisji system EMAS jest 
odpowiednim instrumentem polityki do ograniczenia 
śladu węglowego instytucji i organów UE. Ponadto 
jest wiele przykładów sytuacji, w których rozwiąza ‑
nia polityczne ukierunkowane na osiągnięcie celu 
zakładającego ograniczenie emisji o 20% do 2020 r. 
stosują się również do organów administracji publicz ‑
nej, w tym instytucji UE i ich pracowników. Tak samo 
będzie w przypadku nowych celów na 2030 r. (włącz ‑
nie z proponowanym celem dotyczącym ograniczenia 
emisji gazów cieplarnianych o 40%).
Komisja stosuje politykę ochrony środowiska w odnie ‑
sieniu do własnej działalności, traktując prioryte ‑
towo zapobieganie zanieczyszczaniu środowiska, 
efektywne gospodarowanie zasobami naturalnymi, 
ograniczenie emisji CO2, ograniczenie wytwarzania 
odpadów, propagowanie recyklingu, uwzględnie ‑
nie kryteriów środowiskowych w zaproszeniach do 
składania ofert, przestrzeganie prawodawstwa doty ‑
czącego środowiska oraz bardziej prośrodowiskowe 
postawy pracowników i zainteresowanych stron itd.
Komisja stosuje zatem strategię mającą ograniczyć 
faktyczny wpływ jej codziennej i administracyjnej 
działalności na środowisko, wykorzystując w tym celu 
system ekozarządzania i audytu we Wspólnocie EMAS.
Przy pomocy EMAS Komisja dąży do faktycznego 
ograniczenia wpływu, a nie tylko złagodzenia  
(zwłaszcza kompensacji) emisji CO2.
Z uwagi na wielkość Komisji i organizację tej insty ‑
tucji system EMAS początkowo wdrożono w kilku jej 
budynkach w Brukseli, po czym stopniowo zwięk ‑
szano jego zakres. W 2013 r. w systemie EMAS zareje ‑
strowanych było 89% pracowników i 57% powierzchni 
biurowej wszystkich obiektów.Rada Europejska  
i Rada Unii Europejskiej
Sekretariat Generalny Rady, świadomy coraz większej 
wagi kwestii środowiskowych, od wielu lat działa  
na rzecz zwiększenia ekologicznego charakteru swojej 
działalności. Sekretariat Generalny Rady, w uznaniu 
pozytywnego wkładu, który może wnieść w zrówno ‑
ważony rozwój społeczeństwa, zamierza stosować 
w swojej bieżącej działalności zasady dobrego eko ‑
zarządzania. Sekretariat Generalny tworzy program 
ekozarządzania, aby umożliwić wdrożenie systemu 
ekozarządzania i kontroli we Wspólnocie (EMAS), 
zgodnie z treścią rozporządzenia Parlamentu  
Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2009.
Wreszcie, Sekretariat Generalny Rady zauważa,  
że cele jego programu ekozarządzania są zgodne  
z zaleceniami określonymi przez Trybunał.Odpowiedzi skontrolowanych 
instytucji i organów UE
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 44
VII
Komisja częściowo przyjmuje to zalecenie. Zdaniem 
Komisji system EMAS jest odpowiednim instrumen ‑
tem polityki do ograniczenia śladu węglowego insty ‑
tucji i organów UE. Komisja rozważy zatem to zalece ‑
nie w kategoriach dalszego wdrażania EMAS.
Niemniej ogólny określony ilościowo cel w zakresie 
obniżenia emisji gazów cieplarnianych do roku 2030 
nie uwzględnia ogólniejszych uwarunkowań, takich 
jak opłacalność oraz specyfika różnych instytucji 
i organów UE.
Ponadto Komisja będzie nadal wyznaczała właściwe 
kierunki polityki, aby ograniczyć emisję gazów 
cieplarnianych w opłacalny i możliwie jak najbardziej 
całościowy sposób, również z myślą o 2030 r., opie ‑
rając się przy tym na dokładnych ocenach wpływu, 
dostarczających w stosownych przypadkach pełnej 
oceny kosztów i korzyści związanych z taką polityką.
Ograniczenie emisji w przypadkach, gdy pociąga to 
za sobą jak najmniejsze koszty, stanowi kluczowy 
aspekt bieżącej polityki. Z tego względu wiążące cele 
w zakresie ograniczenia emisji są zazwyczaj określane 
na poziomie Europy i państw członkowskich, a nie na 
poziomie organizacji. Wiąże się to z zachowaniem 
elastyczności w realizacji celów w możliwie najlepszy 
sposób.
Chociaż prawodawstwo UE nie narzuca organom 
administracji publicznej określonych celów w zakresie 
ograniczenia emisji, to możliwe jest podjęcie dalszych 
działań na tym poziomie, również za sprawą nieustan ‑
nego wdrażania EMAS, który jest przedmiotem wspól ‑
nej polityki na rzecz ograniczenia śladu węglowego 
działalności administracyjnej instytucji i organów UE.
VII a) 
Komisja przyjmuje to zalecenie z zastrzeżeniem 
udanego opracowania metody oznaczania śladu śro ‑
dowiskowego organizacji dla organów administracji 
publicznej. Ponadto Komisja jest zdania, że, wdrażając 
EMAS, wprowadziła prawidłowy sposób określania 
najważniejszych bezpośrednich i pośrednich skutków 
dla środowiska, w tym emisji gazów cieplarnianych, 
a także dokonywania pomiarów i sprawozdawczości 
w tym zakresie.W obecnej sytuacji budżetowej Komisja stopniowo 
rozwija swój system za pomocą dostępnych zasobów. 
Komisja daje dobry przykład, zachęcając inne instytu ‑
cje i organy do wdrożenia EMAS przy okazji sprawo ‑
wania przewodnictwa w GIME (fr. Groupe Inter‑institu ‑
tionnel de management environnementa l).
II
Komisja nieustannie rozszerza zakres EMAS oraz 
sprawozdawczość w sprawie emisji w ramach tego 
systemu. Ogromny postęp w kwestii zakresu EMAS 
wyraźnie wskazuje na zaangażowanie Komisji w ogra ‑
niczenie jej wpływu na środowisko. Pełna sprawoz ‑
dawczość po całkowitym wdrożeniu EMAS to cel,  
do którego Komisja cały czas dąży.
IV
Od 2005 r. Komisja znacznie ograniczyła emisje CO2 
w Brukseli na metr kwadratowy, bez przyjmowania, 
że emisje pochodzące z energii elektrycznej wytwa ‑
rzanej ze źródeł odnawialnych mają wartość zerową 
(‑46,2% od 2005 do 2012 r. w budynkach biurowych 
objętych EMAS).
V
Proces wdrażania i ciągłego rozszerzania EMAS 
w Komisji postępuje w dobrym tempie, z uwzględnie ‑
niem wymogów rozporządzenia i ograniczeń budże ‑
towych. Ponadto rozszerzenie zakresu EMAS należy 
traktować jako istotne z uwagi na jego rozmiary, roz ‑
mieszczenie geograficzne i strukturę organizacyjną.
Wprowadzenie kryteriów środowiskowych do zamó ‑
wień publicznych to jeden z celów realizowanej przez 
Komisję polityki ochrony środowiska.
VI
Komisja zamierza kontynuować wdrażanie EMAS 
w ramach wspólnej polityki mającej na celu ograni ‑
czenie śladu węglowego działalności administracyjnej 
instytucji i organów UE.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 45
Wprowadzenie
01
Klasyczna definicja zrównoważonego rozwoju 
mówi, że jest to rozwój, który zaspokaja teraźniejsze 
potrzeby, nie pozbawiając przyszłych pokoleń możli ‑
wości zaspokojenia ich własnych potrzeb. W związku 
z tym obejmuje on pojęcie „ograniczeń”, mających 
zapewnić zdolności środowiska do zaspokojenia  
teraźniejszych i przyszłych potrzeb.
04
Unia Europejska odgrywa czołową rolę w prowadzeniu 
aktywnej polityki przeciwdziałania zmianie klimatu 
i wdrażaniu tej polityki na poziomie międzynarodo ‑
wym. Istnieje wiele przykładów sytuacji, w których 
rozwiązania polityczne ukierunkowane na osiągnię ‑
cie celu zakładającego ograniczenie emisji o 20% do 
2020 r. stosują się również do organów administracji 
publicznej, w tym instytucji UE i ich pracowników.  
Tak samo będzie w przypadku nowych celów na 2030 r. 
(włącznie z proponowanym celem dotyczącym ograni ‑
czenia emisji gazów cieplarnianych o 40%).
06
Komisja planuje podtrzymać swoje aktywne podejście  
do polityki przeciwdziałania zmianie klimatu i jej wdraża ‑
nia oraz nadal będzie wyznaczała właściwe kierunki poli ‑
tyki z myślą o ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych 
w opłacalny i możliwie jak najbardziej całościowy sposób. 
Chociaż prawodawstwo UE nie narzuca organom admini ‑
stracji publicznej określonych celów w zakresie ograni ‑
czenia emisji, to możliwe jest podjęcie dalszych działań 
na tym poziomie, również za sprawą nieustannego wdra ‑
żania EMAS. Ogromny postęp w kwestii zakresu EMAS 
wyraźnie wskazuje na zaangażowanie Komisji w ograni ‑
czenie wpływu jej działań na środowisko.
07
Komisja będzie nadal dążyła do faktycznego ogranicze ‑
nia emisji za pomocą istniejących polityk, w tym EMAS, 
rozważając jednocześnie inne możliwości, takie jak 
kompensacja.VII b) 
Komisja przyjmuje to zalecenie, zwracając jednak 
uwagę na dobrowolność i autonomię każdej instytucji 
i każdego organu UE w kwestii oceny adekwatności 
takiej możliwej kompensacji.
Ponadto Komisja nadal będzie dążyła do faktycznego 
ograniczenia emisji za pomocą istniejących polityk, 
w tym EMAS.
Takie wspólne podejście będzie też wymagało 
uwzględnienia: 
(i) konieczności uniknięcia sytuacji, w której nastąpi ‑
łoby zniechęcenie do dalszego faktycznego ogra ‑
niczania emisji; 
(ii) istniejących mechanizmów, włącznie z handlem 
uprawnieniami do emisji; oraz 
(iii) dostępności systemów sprawozdawczych i syste ‑
mów kompensacji o dostatecznie wysokim standar ‑
dzie. Będzie to również wymagało oceny wpływu 
na zasoby UE i wykorzystania publicznych środków 
finansowych.
VII c) 
Komisja przyjmuje to zalecenie i w pełni popiera pro ‑
pagowanie systemu EMAS. Ograniczenie zakresu jest 
częścią samego systemu EMAS i ma umożliwić każdej 
organizacji samodzielne uporanie się z najważniej ‑
szymi aspektami ochrony środowiska.
Komisja rozważy podpisanie europejskiego kodeksu 
postępowania w sprawie efektywności energetycznej 
centrów danych, oceniwszy możliwość jego pogodze ‑
nia z prognozami finansowymi, zwłaszcza tymi, które 
dotyczą środków administracyjnych.
W ramach obecnej rewizji rozporządzenia finanso ‑
wego / zasad stosowania wprowadzono ramy regula ‑
cyjne zachęcające do stosowania zielonych zamówień 
publicznych na większą skalę, w tym rachunki kosztów 
cyklu życia, zgodnie z dyrektywą 2014/24/UE.
Komisja opracuje dalsze wskazówki dotyczące zielo ‑
nych zamówień publicznych i będzie je propagowała 
w grupie GIME.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 46
z podstawowych wskaźników EMAS, są zobowiązane 
złożyć wyjaśnienia.
21
Zwiększenie zakresu działalności objętej sprawozdaw ‑
czością przewidziano już w planie działania dotyczą ‑
cym systemu EMAS na 2014 r. Dzięki temu sprawozda ‑
nie za 2013 r. będzie zawierało pełniejsze informacje, 
a osiągnięte efekty będą większe.
29
Zalecana przez Komisję metoda oznaczania śladu 
środowiskowego organizacji (OEF) poddawana jest 
aktualnie szczegółowemu badaniu pilotażowemu, 
które potrwa do końca 2016 r. 
Do celów fazy pilotażowej zalicza się określenie nie ‑
których wymogów technicznych, które będą stano ‑
wiły podstawę do powszechnego wdrożenia metody 
w organach administracji zorganizowanych podobnie 
jak Komisja. Co więcej, wyniki fazy pilotażowej praw ‑
dopodobnie doprowadzą do zmiany/udoskonalenia 
metody OEF. Realizując to zadanie, Komisja nadała 
pierwszorzędne znaczenie opracowaniu sektorowych 
zasad OEF (OEFSR) dla sektorów mających najwięk ‑
szy udział w oddziaływaniu na środowisko. Sektor 
administracji publicznej nie zalicza się do tej grupy. 
Po dokonaniu przeglądu wyników fazy pilotażowej 
i udostępnieniu zmienionej metody OEF Komisja 
rozważy możliwość uruchomienia wewnętrznej fazy 
pilotażowej w celu opracowania specjalnych sektoro ‑
wych zasad obliczania śladu środowiskowego Komisji 
lub podobnych organów administracji publicznej  
oraz sprawozdawczości w tym zakresie.
31
W przypadku większości organizacji dane dotyczące 
emisji za 1990 r. nie są dostępne. Oceny bieżącej 
efektywności tych organizacji w porównaniu z fak ‑
tycznymi emisjami w 1990 r. dokonuje się zazwyczaj 
za pomocą szacunków.
35
Komisja uważa, że uwzględnianie w sprawozdawczości 
zerowej wartości emisji w oparciu o wykorzystanie zie ‑
lonej energii elektrycznej może skutkować zatajeniem 
faktycznego spadku (lub wzrostu) zużycia energii.W rozważaniach takich trzeba będzie też uwzględnić: 
(i) konieczność uniknięcia sytuacji, w której nastąpi ‑
łoby zniechęcenie do dalszego faktycznego ogra ‑
niczania emisji; 
(ii) istniejące mechanizmy, włącznie z handlem upraw ‑
nieniami do emisji; oraz 
(iii) dostępność systemów sprawozdawczych i systemów 
kompensacji o dostatecznie wysokim standardzie.  
Będzie to również wymagało oceny wpływu na zasoby 
UE i wykorzystania publicznych środków finansowych.
Uwagi
12
Wiarygodne i wyczerpujące informacje na temat śladu 
węglowego nie są warunkiem koniecznym do opraco ‑
wania i wdrożenia strategii łagodzenia wpływu środo ‑
wiskowego. Komisja stosuje środki łagodzące, czego 
dowodzi wyraźne ograniczenie wpływu na środowisko.
16
Komisja uważa, że należy zachęcać do stosowania 
wspólnej metody oznaczania śladu środowiskowego 
organizacji (OEF) do pomiaru efektywności środo ‑
wiskowej w cyklu życia organizacji i informowania 
o niej zgodnie z zaleceniem z dnia 9 kwietnia 2013 r., 
i powinny to czynić również organizacje zarejestro ‑
wane w systemie EMAS. Po dokonaniu przeglądu 
wyników fazy pilotażowej i udostępnieniu zmienionej 
metody OEF Komisja rozważy możliwość uruchomienia 
wewnętrznej fazy pilotażowej w celu opracowania spe ‑
cjalnych sektorowych zasad obliczania śladu środowi ‑
skowego Komisji lub podobnych organów administracji 
publicznej oraz sprawozdawczości w tym zakresie.
18
Jeśli chodzi o instytucje i organy UE, które nie podają 
wszystkich informacji na temat ich emisji gazów 
cieplarnianych, rozporządzenie w sprawie EMAS 
zobowiązuje organizacje do podawania danych na 
temat emisji w stosownych przypadkach oraz gdy 
mają one znaczący wpływ na środowisko. Orga ‑
nizacje mogą podawać częściowe dane na temat 
swoich bezpośrednich i pośrednich emisji, między 
innymi zależnie od zakresu ich rejestracji w syste ‑
mie EMAS. Organizacje, które nie podają żadnego 
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 47
Ograniczenie emisji w przypadkach, gdy pociąga to 
za sobą jak najmniejsze koszty, stanowi kluczowy 
aspekt bieżącej polityki. Z tego względu cele w zakresie 
ograniczenia emisji są zazwyczaj określane na pozio ‑
mie Europy i państw członkowskich, a nie na poziomie 
organizacji. Wiąże się to z zachowaniem elastyczności 
w realizacji celów w możliwie najlepszy sposób.
Chociaż prawodawstwo UE nie narzuca organom 
administracji publicznej określonych celów w zakresie 
ograniczenia emisji, to możliwe jest podjęcie dalszych 
działań na tym poziomie, również za sprawą nieustan ‑
nego wdrażania EMAS.
52
Istnieje bardzo wiele różnych i różnej jakości jednostek 
kompensacji emisji.
Istnieją zasady regulujące korzystanie z kompensacji 
w ramach przestrzegania prawodawstwa UE w dzie ‑
dzinie klimatu. W celu zachowania spójności zasady 
te powinny znaleźć odzwierciedlenie w każdym przy ‑
padku korzystania z kompensacji przez instytucje UE. 
Zasady te dotyczą zarówno ilości odnoszących się do 
własnych działań, jak i rodzaju działań, których jakość 
uznano za wystarczającą. Na przykład należy zapewnić, 
aby działania podejmowane do celów kompensacji 
miały charakter dodatkowy, podlegały prawidłowemu 
monitorowaniu, sprawozdawczości i weryfikacji w celu 
zminimalizowania możliwości nadużyć oraz by podle ‑
gały zasadom rachunkowości wykluczającym możliwość 
podwójnego naliczania.
Komisja nadal będzie traktowała priorytetowo dążenia 
do faktycznego ograniczenia emisji za pomocą istnie ‑
jących rozwiązań politycznych, w tym systemu EMAS, 
rozważając jednocześnie inne możliwości, takie jak 
kompensacja.
W rozważaniach takich trzeba też uwzględnić: 
(i) wymóg uniknięcia sytuacji, w której nastąpiłoby 
zniechęcenie do dalszego faktycznego ograniczania 
emisji; 
(ii)  istniejące mechanizmy, włącznie z handlem upraw ‑
nieniami do emisji; oraz 
(iii) dostępność systemów sprawozdawczych i systemów 
kompensacji o dostatecznie wysokim standardzie.  
Będzie to również wymagało oceny wpływu na zasoby 
UE i wykorzystania publicznych środków finansowych.37
Kupując zieloną energię elektryczną, instytucje zachę ‑
cają producentów do wyboru instalacji do wytwarza ‑
nia energii ze źródeł odnawialnych.
39 c)
Większość odwiedzających i zewnętrznych uczestni ‑
ków może zgłaszać emisje powodowane ich mobilno ‑
ścią za pośrednictwem własnych organizacji,  
co mogłoby skutkować podwójnym naliczaniem.
44
Chociaż prawodawstwo UE nie narzuca organom 
administracji publicznej określonych celów w zakresie 
ograniczenia emisji, to możliwe jest podjęcie dalszych 
działań na tym poziomie, również za sprawą nieustan ‑
nego wdrażania EMAS.
Ograniczenie emisji w przypadkach, gdy pociąga to 
za sobą jak najmniejsze koszty, stanowi kluczowy aspekt 
bieżącej polityki. Z tego względu wiążące cele w zakresie 
ograniczenia emisji są zazwyczaj określane na pozio ‑
mie Europy i państw członkowskich, a nie na poziomie 
organizacji. Wiąże się to z zachowaniem elastyczności 
w realizacji celów w możliwie najlepszy sposób.
46
Na posiedzeniu komitetu sterującego EMAS w styczniu 
2014 r. Komisja zdecydowała o ustaleniu długotermino ‑
wych celów, w uzupełnieniu do istniejących już celów 
rocznych. Decyzję tę podjęto, aby zapewnić służbom 
Komisji lepsze wskazówki dotyczące ustalania rocznych 
celów i działań.
47
Z uwagi na fakt, że liczba pracowników Komisji maleje 
(‑5% według bieżących prognoz finansowych), a zakres 
EMAS cały czas się zwiększa, sprawozdawczość będzie 
nadal obejmowała wartości bezwzględne i względne.
51
Komisja będzie nadal wyznaczała właściwe kierunki 
polityki, aby ograniczyć emisję gazów cieplarnianych 
w opłacalny i możliwie jak najbardziej całościowy spo ‑
sób, również z myślą o 2030 r., opierając się przy tym  
na dokładnych ocenach wpływu, dostarczających w sto ‑
sownych przypadkach pełnej oceny kosztów i korzyści 
związanych z taką polityką.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 48
w 2009 r. Rejestracja tych siedzib w systemie EMAS 
jest w toku.
70
Komisja zdecydowała, że rozszerzenie systemu EMAS 
trzeba monitorować na wyższym poziomie zarządza ‑
nia, powierzając to zadanie komitetowi sterującemu 
EMAS. Rozszerzenie przebiega stopniowo, obejmu ‑
jąc w pierwszej kolejności najważniejsze siedziby. 
Powierzchnia budynków przedstawicielstw Komisji 
w państwach członkowskich stanowi około 2% całko ‑
witej powierzchni budynków Komisji; niektóre z nich 
obsługiwane są przez inne instytucje.
76
Należy podkreślić, że spadek zużycia energii w budyn ‑
kach w Brukseli o 15% w latach 2005–2012 miał 
miejsce w okresie, kiedy liczba pracowników Komisji 
zwiększyła się o 25% wskutek rozszerzenia UE.
79
W rozporządzeniu finansowym i zasadach jego stoso ‑
wania przewidziano takie same zasady jak w dyrekty ‑
wach, zatem zasady UE są zgodne z zasadami stoso ‑
wanymi przez państwa członkowskie.
Będące aktualnie w trakcie zatwierdzania nowe 
rozporządzenie finansowe i zasady jego stosowania 
powinny jeszcze bardziej zachęcać do uwzględniania 
kwestii ochrony środowiska, w tym rachunków kosz ‑
tów cyklu życia, przy udzielaniu zamówień zgodnie 
z dyrektywą 2014/24/UE.
80
Rozporządzenie finansowe / zasady jego stosowa ‑
nia to rozporządzenie horyzontalne, w którym nie 
wymienia się zobowiązań poszczególnych sektorów 
w określonych obszarach polityki, ale uwzględnia się 
ogólne zasady wykonania budżetu.
Będące aktualnie w trakcie zatwierdzania rozporzą ‑
dzenie finansowe i zasady jego stosowania powinny 
przewidywać, że stosując rachunki kosztów cyklu 
życia, instytucje UE mają korzystać z metod przyjętych 
na poziomie UE zawsze, gdy są one dostępne. Wdro ‑
żeniem takiej możliwości powinny się zająć właściwe 
służby w ramach polityki dotyczącej systemu EMAS.61 – Tiret ostatnie
Komisja nadal będzie dążyła do faktycznego ogra ‑
niczenia emisji za pomocą istniejących rozwiązań 
politycznych, w tym EMAS, uwzględniając zalecenie 
dotyczące wypracowania wspólnego podejścia  
do kompensacji dla instytucji UE.
Należy koniecznie mieć na uwadze, że od 2012 r.  
emisje CO2 z wszystkich lotów na terytoriach państw 
należących do Europejskiego Obszaru Gospodarczego 
(EOG) i między tymi państwami, objęte są unijnym 
systemem handlu uprawnieniami do emisji (Chorwacja 
od 1 stycznia 2014 r.). Oznacza to, że przewoźnicy lot ‑
niczy muszą nabywać i odstępować uprawnienia, aby 
uwzględnić wszystkie takie emisje. Loty na terytorium 
EOG podlegają zatem cenie emisji dwutlenku węgla  
EU ETS, co można uznać za równoważne kompensacji.
Zob. komentarz do pkt 52.
65
Komisja chciałaby zaznaczyć, że tabela 6  nie odzwier ‑
ciedla faktycznej powierzchni w metrach kwadrato ‑
wych objętej systemem, a jedynie część procentową 
powierzchni budynków.
67
Nie należy lekceważyć dążeń do sprostania wymogom 
systemu EMAS. Komisja jest zdecydowanie największą 
instytucją. Komisja ma bardzo sprecyzowaną politykę 
stopniowego rozszerzania systemu EMAS na wszyst ‑
kie swoje siedziby i obszary działalności w ramach 
dostępnego budżetu [zob. decyzja C(2013) 7708].
68
Do rozszerzania zakresu rejestracji w EMAS na wszyst ‑
kie obszary swojej działalności i budynki w Brukseli 
i Luksemburgu przystąpiono niezwłocznie po pod ‑
jęciu decyzji w 2009 r. W 2010 r. rejestracją objęto 
wszystkie obszary działalności w Brukseli, natomiast 
w 2012 r. w Luksemburgu. Pełna rejestracja budynków 
w Brukseli zakończy się w 2015 r., po czym będzie 
stopniowo realizowana w odniesieniu do pozostałych 
siedzib.
69
Decyzję o certyfikacji pięciu siedzib Wspólnego Cen ‑
trum Badawczego według ISO 14001 podjęto, zanim 
Komisja zdecydowała o rozszerzeniu systemu EMAS 
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 49
ustaliła priorytety, aby określić potrzeby w zakresie 
opracowywania kryteriów dotyczących GPP . Centrom 
danych nadano najwyższy priorytet i niebawem  
zapadnie decyzja, czy opracowane zostaną kryteria  
dla centrów danych. Konserwację i naprawy budynków 
planuje się uwzględnić w przyszłych kryteriach dotyczą ‑
cych budynków biurowych. Podróżom służbowym  
nie przypisano szczególnego priorytetu.
87
Uaktualnienie kryteriów to proces wymagający bardzo 
dużych nakładów. Komisja dąży do wyeliminowania 
istniejących luk i wprowadzenia zmian w grupach 
produktów w ramach istniejących zasobów. Z witryny 
internetowej usunięto kryteria dotyczące telefonów 
komórkowych, ponieważ nie były one już tak ambitne, 
a ponadto Grupa Doradcza ds. Zielonych Zamówień 
Publicznych nie nadała tej kwestii priorytetu.
89
Stosowanie podejścia opartego na rachunku kosztów 
cyklu życia do wszystkich grup produktów niekoniecz ‑
nie ma sens. Jeżeli na przykład nabywca chce kupić 
przyjazny środowisku papier, wystarczy zaznaczyć,  
że papier powinien pochodzić z recyklingu lub ze 
„zrównoważonych źródeł”, ponieważ w przypadku tej 
grupy produktów nabywca nie ponosi żadnych kosz ‑
tów utrzymania ani kosztów operacyjnych.
Komisja przygotowuje transpozycję tej dyrektywy do 
rozporządzenia finansowego. Nie wprowadza jednak 
obowiązku stosowania rachunku kosztów cyklu życia.
89 – Tiret ostatnie
Komisja obecnie zastanawia się nad opracowaniem 
wskazówek dotyczących rachunku kosztów cyklu życia.
1 Wprowadzenie zielonych zamówień publicznych w UE ‑27, 
Centrum Studiów nad Polityką Europejską, http://ec.europa.eu/
environment/gpp/pdf/CEPS‑CoE‑GPP%20MAIN%20REPORT.pdf
2 Konkluzje Rady z dnia 22 września 2008 r., http://register.
consilium.europa.eu/doc/srv?l=PL&f=ST%2013067%202008%20INIT81
Komisja uważa, że do celów propagowania zielonych 
zamówień publicznych (GPP) należy wykorzystywać 
na zasadzie dobrowolności „Vademecum zamówień 
publicznych” i specjalne wytyczne, upowszechniając 
dobre praktyki i służąc państwom członkowskim  
za punkt odniesienia.
84
Ogólnie ujmując, pewnego rodzaju kryteria zielonych 
zamówień publicznych stosuje się w większości przy ‑
padków, chociaż jest wiele postępowań, które nie są 
w pełni ekologiczne. Kryteriów z zakresu ekologii nie 
obejmowała zaledwie około jedna czwarta zamówień. 
Z takim wynikiem instytucje wypadają lepiej niż staty ‑
styczne organy władzy publicznej w Europie. Według 
analizy1 wykonanej na podstawie badania sondażowego 
obejmującego całą UE, średnio 54% organów władzy 
publicznej w UE poddanych badaniu uwzględniło 
pewnego rodzaju kryterium z zakresu ekologii w swoim 
ostatnim zamówieniu w latach 2009–2010 w odniesieniu 
do 10 priorytetowych grup produktów (budownictwo, 
energia elektryczna, środki czyszczące i usługi sprząta ‑
nia, materiały włókiennicze, żywność i usługi gastrono ‑
miczne, meble, biurowy sprzęt informatyczny, papier, 
artykuły i narzędzia ogrodnicze, transport).
85
W swoim komunikacie „Zamówienia publiczne na rzecz 
poprawy stanu środowiska” (zob. przypis 43) Komisja 
zaproponowała, aby do 2010 r. 50% wszystkich  
procedur przetargowych miało „ekologiczny” charak ‑
ter, przy czym „ekologiczny” oznacza w tym przypadku 
„zgodny z zatwierdzonymi wspólnymi »podstawowymi« 
kryteriami dotyczącymi GPP”. Odsetek ten dotyczyłby 
zarówno liczby, jak i wartości zamówień ekologicznych 
w porównaniu do całkowitej liczby i wartości umów 
zawartych w sektorach, dla których określono wspólne 
„podstawowe” kryteria dotyczące GPP . Później Rada 
zatwierdziła ten cel2.
Ponieważ Trybunał uwzględnił też grupy produktów, 
dla których nie istnieją kryteria UE dotyczące GPP , 
metody oceny realizacji celu w zakresie GPP nie są 
całkowicie kompatybilne.
86
Wraz z państwami członkowskimi reprezentowanymi 
w nieformalnej Grupie Doradczej ds. Zielonych Zamó ‑
wień Publicznych DG ds. Środowiska w 2012 i 2013 r. 
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 50
W każdym razie (zarówno w przypadku budynków 
nowych, jak i remontowanych) ambicje w kwestii przy ‑
szłych projektów oraz powiązane z nimi skutki finan ‑
sowe powinny być adekwatne do rocznych środków 
budżetowych, przewidzianych w wieloletnich ramach 
finansowych na lata 2014–2020.
100
Komisja nie ogranicza swojego podejścia wyłącznie  
do efektywności energetycznej budynku i uważa,  
że BREEAM lub podobne systemy są bardziej wszech ‑
stronne i lepiej pokrywają się z jej politykami oraz wpły ‑
wem jej działalności na środowisko w ujęciu globalnym.
101
Wymogi kodeksu postępowania dla centrów danych 
w budynkach Komisji mogą mieć bardzo istotny 
wpływ na budżet. Decyzja o podjęciu dalszych 
działań wiązałaby się również z poważnymi zmia ‑
nami w budynkach, natomiast niektórych wymogów 
nie można nawet wdrożyć w budynkach Komisji 
z uwagi na ich wiek. Wewnętrzna organizacja centrów 
danych jest jednak zgodna z zaleceniami kodeksu 
postępowania.
W uzupełnieniu do swoich własnych centrów danych 
Komisja wynajmuje również obiekty na centra danych 
w Luksemburgu i Brukseli. Właściciele obiektów miesz ‑
czących centra danych podpisali kodeks postępowania.
Komisja aktualnie rozważa swoją politykę w stosunku 
do centrów danych, zastanawiając się też nad zastoso ‑
waniem „chmury”.
Wnioski i zalecenia
102
Unia Europejska odgrywa czołową rolę w prowa ‑
dzeniu aktywnej polityki przeciwdziałania zmianie 
klimatu i wdrażaniu tej polityki na poziomie między ‑
narodowym i takie podejście utrzyma w stosunku 
do nowych celów na 2030 r. oraz proponowanego 
ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o 40%.
103
Zdaniem Komisji system EMAS jest odpowiednim 
instrumentem polityki do ograniczenia śladu węglo ‑
wego instytucji i organów UE.90
Komisja ma wyznaczone cele energetyczne dla 
swoich budynków i osiąga pozytywne wyniki 
w ramach systemu EMAS. Na przykład w Brukseli, 
gdzie dyrektywa 2012/27/UE w sprawie efektywności 
energetycznej daje w skali roku oszczędność energii 
na poziomie 0,13%, Komisja w swoim planie założyła 
oszczędność energii na poziomie 1% rocznie, czyli 
ośmiokrotnie wyższym. 
93
Chociaż program jest cały czas realizowany, to priory ‑
tet Urzędu Infrastruktury i Logistyki w Brukseli (OIB), 
Urzędu Infrastruktury i Logistyki w Luksemburgu (OIL) 
i Wspólnego Centrum Badawczego (JRC) jest zgodny 
z obowiązującymi normami krajowymi i regionalnymi. 
Nie wyklucza to możliwości spełnienia wymogów 
programu „Green Building” w przypadku niektórych 
spośród ostatnich projektów budowlanych Komisji, 
zwłaszcza tych realizowanych obecnie w placówce 
JRC w Isprze. Urząd Infrastruktury i Logistyki w Bruk ‑
seli przystąpi do programu w przyszłości, jeżeli będzie 
zapewniał on wartość dodaną.
94
„Przewodnik po standardowych specyfikacjach 
budowlanych” jest ukierunkowany na pasywną cha ‑
rakterystykę energetyczną budynku i obejmuje takie 
minimalne wymagania projektowe jak: 
 — wymagania przewidziane w dyrektywie 2010/31/UE  
w sprawie charakterystyki energetycznej 
budynków, 
 — regionalne wymagania minimalne.
„Przewodnik po standardowych specyfikacjach 
budowlanych” wymaga przeprowadzenia audytu 
energetycznego lub badania efektywności energe ‑
tycznej budynku pod kątem oceny wdrożenia roz ‑
wiązań zapewniających efektywność energetyczną 
i zastosowania energii ze źródeł odnawialnych.
95
Komisji zależy na tym, by dawać przykład podmio ‑
tom prawa publicznego, przestrzegając wymogów 
dyrektywy 2012/27/UE w sprawie efektywności ener ‑
getycznej (art. 4 i 5), a Urząd Infrastruktury i Logistyki 
w Brukseli (OIB) dokonał oceny wpływu dyrektywy  
na budynki Komisji od strony technicznej.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 51
Ograniczenie emisji w przypadkach, gdy pociąga to 
za sobą jak najmniejsze koszty, stanowi kluczowy 
aspekt bieżącej polityki. Z tego względu wiążące cele 
ograniczenia emisji są zazwyczaj określane na pozio ‑
mie Europy i państw członkowskich, a nie na poziomie 
organizacji. Wiąże się to z zachowaniem elastyczności 
w realizacji celów w możliwie najlepszy sposób.
Chociaż prawodawstwo UE nie narzuca organom 
administracji publicznej określonych celów w zakresie 
ograniczenia emisji, to możliwe jest podjęcie dalszych 
działań na tym poziomie, również za sprawą nieustan ‑
nego wdrażania systemu EMAS, który jest przedmio ‑
tem wspólnej polityki na rzecz ograniczenia śladu 
węglowego działalności administracyjnej instytucji 
i organów UE.
a) i b)  
Komisja nie przyjmuje tej części zalecenia, ponieważ 
nie uwzględnia ono ogólniejszych uwarunkowań, 
takich jak opłacalność oraz specyfika różnych instytu ‑
cji i organów UE. Podejście takie wymagałoby dowo ‑
dów potwierdzających rzekome korzyści.
107
Komisja zamierza dokładniej monitorować emisje 
gazów cieplarnianych w ramach systemu EMAS.
108
Komisja skoncentrowała swoje działania na zużyciu 
energii w swoich budynkach, ponieważ były one 
największym źródłem emisji gazów cieplarnianych 
i dawały najlepszy zwrot z inwestycji. Komisja roz ‑
patruje aktualnie sprawę mobilności, która stanowi 
drugie podstawowe źródło jej emisji.
109
W przeszłości przy obliczaniu wartości emisji 
w związku z wykorzystywaną przez siebie w Brukseli 
energią elektryczną pochodzącą ze źródeł odnawial ‑
nych Komisja nie stosowała podejścia zakładającego 
zerowy ślad węglowy. W budynkach biurowych 
zarejestrowanych w systemie EMAS zużycie energii 
w latach 2005–2012 zmniejszyło się o 40,5%  
(Bruksela, kWh/m2).Ponadto jest wiele przykładów sytuacji, w których 
rozwiązania polityczne ukierunkowane na osiągnię ‑
cie celu zakładającego ograniczenie emisji o 20% do 
2020 r. stosują się również do organów administracji 
publicznej, w tym instytucji UE i ich pracowników.  
Tak samo będzie w przypadku nowych celów na 2030 r. 
(włącznie z proponowanym celem dotyczącym ogra ‑
niczenia emisji gazów cieplarnianych o 40%).
104
Polityka Komisji jest ukierunkowana na ograniczenie 
emisji gazów cieplarnianych w opłacalny i możliwie jak 
najbardziej całościowy sposób, zwłaszcza za pomocą 
pakietu klimatyczno‑energetycznego. W związku z tym, 
że działalność administracyjna instytucji UE jest odpo ‑
wiedzialna za niewielką część emisji, Komisja uznała, że 
nie ma potrzeby ustalać wiążących zasad dla działalno ‑
ści realizowanej na taką skalę. W każdym razie emisje 
podlegają celom w zakresie ograniczenia określonym 
na poziomie UE lub na poziomach krajowych.
105
Nic nie wskazuje na to, by wiążące zasady dla wszyst ‑
kich instytucji i organów UE miały zaowocować 
lepszymi wynikami.
106
Komisja zamierza kontynuować wdrażanie EMAS 
w ramach wspólnej polityki mającej na celu ograni ‑
czenie śladu węglowego działalności administracyjnej 
instytucji i organów UE.
Zalecenie – Wspólna polityka  
na rzecz ograniczenia emisji  
gazów cieplarnianych
1. 
Komisja częściowo przyjmuje to zalecenie. Zdaniem 
Komisji system EMAS jest odpowiednim instrumen ‑
tem polityki do ograniczenia śladu węglowego insty ‑
tucji i organów UE. Komisja rozważy zatem to zalece ‑
nie w kategoriach dalszego wdrażania systemu EMAS.
Ponadto Komisja będzie nadal wyznaczała właściwe 
kierunki polityki, aby ograniczyć emisję gazów 
cieplarnianych w opłacalny i możliwie jak najbardziej 
całościowy sposób, również z myślą o 2030 r., opie ‑
rając się przy tym na dokładnych ocenach wpływu, 
dostarczających w stosownych przypadkach pełnej 
oceny kosztów i korzyści związanych z taką polityką.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 52
Zalecenia – Wspólne podejście  
do dobrowolnej kompensacji
3. 
Komisja przyjmuje to zalecenie, zwracając jednak 
uwagę na dobrowolność i autonomię każdej instytucji 
i każdego organu UE w kwestii oceny adekwatności 
takiej możliwej kompensacji.
Ponadto ani polityka, ani prawodawstwo UE w obsza ‑
rze przeciwdziałania zmianie klimatu nie przewidują 
żadnych obowiązkowych systemów kompensacji 
emisji. Komisja nadal będzie dążyła do faktycznego 
ograniczenia emisji za pomocą istniejących polityk, 
w tym systemu EMAS.
We wspólnym podejściu do kompensacji emisji trzeba 
będzie też uwzględnić:
(i) konieczność uniknięcia sytuacji, w której nastąpi ‑
łoby zniechęcenie do dalszego faktycznego ogra ‑
niczania emisji; 
(ii) istniejące mechanizmy, włącznie z handlem upraw ‑
nieniami do emisji; oraz 
(iii) dostępność systemów sprawozdawczych i syste ‑
mów kompensacji o dostatecznie wysokim standar ‑
dzie. Będzie to również wymagało oceny wpływu 
na zasoby UE i wykorzystania publicznych środków 
finansowych.
4.  
Komisja przyjmuje to zalecenie. Istnieje bardzo wiele 
różnych i różnej jakości jednostek kompensacji emisji.
Istnieją zasady regulujące korzystanie z kompensacji 
w ramach przestrzegania prawodawstwa UE w dzie ‑
dzinie klimatu. W celu zachowania spójności zasady te 
powinny znaleźć odzwierciedlenie w każdym przy ‑
padku korzystania z kompensacji przez instytucje UE. 
Zasady te dotyczą zarówno ilości odnoszących się do 
własnych działań, jak i rodzaju działań, których jakość 
uznano za wystarczającą. Na przykład należy zapew ‑
nić, aby działania podejmowane do celów kompen ‑
sacji miały charakter dodatkowy, podlegały prawidło ‑
wemu monitorowaniu, sprawozdawczości i weryfikacji 
w celu zminimalizowania możliwości nadużyć oraz by 
podlegały zasadom rachunkowości wykluczającym 
możliwość podwójnego naliczania.Zalecenie – Zharmonizowane 
metody obliczania wielkości emisji 
i sprawozdawczości w tym zakresie
2. 
Komisja przyjmuje to zalecenie pod warunkiem 
udanego opracowania metody oznaczania śladu 
środowiskowego organizacji dla organów admini ‑
stracji publicznej. Komisja jest zdania, że wdrażając 
system EMAS, wprowadziła prawidłowy sposób 
określania najważniejszych bezpośrednich i pośred ‑
nich skutków dla środowiska, w tym emisji gazów 
cieplarnianych, oraz dokonywania pomiarów i spra ‑
wozdawczości w tym zakresie. Za sprawą systemu 
EMAS i dalszej międzyinstytucjonalnej współpracy 
instytucje będą mogły wypracować zharmonizowane 
podejście do obliczania wielkości swoich emisji gazów 
cieplarnianych.
a) 
Zalecana przez Komisję metoda oznaczania śladu 
środowiskowego organizacji (OEF) poddawana jest 
aktualnie szczegółowemu badaniu pilotażowemu, 
które potrwa do końca 2016 r. Do celów fazy pilota ‑
żowej zalicza się określenie niektórych wymogów 
technicznych, które będą stanowiły podstawę do 
powszechnego wdrożenia tej metody w organach 
administracji o tak złożonej organizacji jak Komisja. 
Co więcej, wyniki fazy pilotażowej prawdopodobnie 
doprowadzą do zmiany/udoskonalenia metody OEF. 
Realizując to zadanie, Komisja nadała pierwszorzędne 
znaczenie opracowaniu sektorowych zasad OEF 
(OEFSR) dla sektorów mających największy udział 
w oddziaływaniu na środowisko. Oczywiście sektor 
administracji publicznej nie zalicza się do tej grupy. 
Po dokonaniu przeglądu wyników fazy pilotażowej 
i udostępnieniu zmienionej metody OEF Komisja 
rozważy możliwość uruchomienia wewnętrznej fazy 
pilotażowej w celu opracowania specjalnych sektoro ‑
wych zasad obliczania śladu środowiskowego Komisji 
lub podobnych organów administracji publicznej oraz 
sprawozdawczości w tym zakresie.
110
Ani polityka, ani prawodawstwo UE w obszarze prze ‑
ciwdziałania zmianie klimatu nie przewidują żadnych 
obowiązkowych systemów kompensacji emisji.  
Komisja dążyła do faktycznego ograniczenia emisji 
z pomocą istniejących polityk, w tym systemu EMAS.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 53
114
Komisja rozważa dokładniejszą ocenę, czy przestrze ‑
ganie europejskiego kodeksu postępowania w spra ‑
wie efektywności energetycznej centrów danych daje 
się pogodzić z prognozami finansowymi, zwłaszcza 
w kategoriach środków administracyjnych.
Zalecenia – Pełne wdrożenie EMAS 
i ekologicznych zamówień publicznych
6. 
Komisja przyjmuje to zalecenie i w pełni popiera pro ‑
pagowanie systemu EMAS. Ograniczenie zakresu jest 
częścią samego systemu EMAS i ma umożliwić każdej 
organizacji samodzielne uporanie się z najważniej ‑
szymi aspektami ochrony środowiska.
Komisja rozważy podpisanie europejskiego kodeksu 
postępowania w sprawie efektywności energetycznej 
centrów danych, oceniwszy możliwości jego pogodze ‑
nia z prognozami finansowymi, zwłaszcza tymi, które 
dotyczą środków administracyjnych.
7.  
Komisja przyjmuje to zalecenie. W ramach obecnej 
rewizji rozporządzenia finansowego / zasad stoso ‑
wania wprowadzono ramy regulacyjne zachęcające 
do stosowania zielonych zamówień publicznych na 
większą skalę, w tym rachunki kosztów cyklu życia, 
zgodnie z dyrektywą 2014/24/UE.
Komisja opracuje wskazówki dotyczące zielonych 
zamówień publicznych i będzie je propagowała 
w grupie GIME.Komisja nadal będzie traktowała priorytetowo dążenia 
do faktycznego ograniczenia emisji za pomocą istnie ‑
jących rozwiązań politycznych, w tym systemu EMAS, 
rozważając jednocześnie inne możliwości, takie jak 
kompensacja.
5.  
Komisja przyjmuje to zalecenie, przyznając jednocze ‑
śnie, że korzyści lokalnych społeczności to tylko jeden 
z aspektów, które należy uwzględnić, oceniając jakość 
kompensacji.
111
Komisja zgadza się z uwagą Trybunału i potwierdza, że 
instytucje powinny wprowadzić system EMAS lub go 
lepiej wykorzystywać.
112
System EMAS to solidne i wymagające narzędzie zarzą ‑
dzania, a jego szybkiego wdrożenia nie da się pogodzić 
z ograniczeniami finansowymi większości instytucji UE. 
Ograniczenia zakresu systemu EMAS to element 
samego systemu. System EMAS trzeba wdrażać w spo ‑
sób opłacalny i możliwie jak najbardziej całościowy.
113
Ogólnie ujmując, pewnego rodzaju kryteria zielonych 
zamówień publicznych stosuje się w większości przy ‑
padków, chociaż jest wiele postępowań, które nie są 
w pełni ekologiczne. Kryteriów z zakresu ekologii nie 
obejmowała zaledwie około jedna czwarta zamówień. 
Z takim wynikiem instytucje wypadają lepiej niż staty ‑
styczne organy władzy publicznej w Europie. Według 
analizy (zob. przypis 1 w odpowiedziach Komisji) 
wykonanej na podstawie badania sondażowego 
obejmującego całą UE średnio 54% organów władzy 
publicznej w UE uwzględniło pewnego rodzaju kryte ‑
rium z zakresu ekologii w swoim ostatnim zamówieniu 
w latach 2009–2010 w odniesieniu do 10 prioryteto ‑
wych grup produktów (budownictwo, energia elek ‑
tryczna, środki czyszczące i usługi sprzątania, mate ‑
riały włókiennicze, żywność i usługi gastronomiczne, 
meble, biurowy sprzęt informatyczny, papier, artykuły 
i narzędzia ogrodnicze, transport).
Na potrzeby remontów lub budowy nowych obiektów 
Komisja korzysta zazwyczaj z wysokich standardów 
w systemie BREEAM, który nie ogranicza się wyłącznie 
do efektywności energetycznej.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 54
Pozwala to na lepszą ocenę rozmiarów postępów  
uzyskanych dotychczas, którymi to są między innymi:
 — uruchomienie projektu EMAS;
 — przeprowadzenie bardzo wyczerpującej diagnozy 
emisji gazów cieplarnianych powodowanej przez 
działalność Trybunału Sprawiedliwości w 2010 r. 
i aktualizacja kluczowych pozycji w bilansie  
węglowym na lata 2011 i 2012;
 — znaczące ograniczenie emisji gazów cieplarnia ‑
nych od 2010 r. dzięki wdrożeniu wielu działań 
ulepszających;
 — uwzględnienie w większym zakresie kryte ‑
riów środowiskowych w ramach postępowań 
przetargowych;
 — zastosowanie standardu BREEAM w ramach pro ‑
jektu piątej rozbudowy budynków Trybunału
Wyczerpujący charakter bilansu 
węglowego Trybunału Sprawiedliwości 
i znaczne polepszenie odcisku 
węglowego instytucji (12–61)
W trosce o podjęcie konkretnych środków w celu 
ograniczenia emisji gazów cieplarnianych administracja 
Trybunału Sprawiedliwości sporządziła już w 2010 r. 
pierwszą diagnozę emisji gazów cieplarnianych powo ‑
dowanej przez działalność instytucji, przy czym  
kluczowe pozycje tegoż bilansu węglowego zostały  
zaktualizowane w 2013 r. w odniesieniu do lat 2011 i 2012.
W tych ramach należy podkreślić, że Trybunał 
Sprawiedliwości postanowił przeprowadzić bar ‑
dzo wyczerpującą diagnozę, albowiem pozycja 
„Przejazdy” obejmuje nie tylko przejazdy pomiędzy 
miejscem zamieszkania i pracy, lecz również przejazdy 
w ramach działalności zawodowej oraz przejazdy osób 
odwiedzających. Ponadto wysiłki na rzecz ulepszenia 
odnoszące się do odcisku węglowego Trybunału Spra ‑
wiedliwości nie koncentrują się wyłącznie na aspekcie 
„Energia”.Trybunał Sprawiedliwości 
Unii Europejskiej
Wprowadzenie (01–11)
Administracja Trybunału Sprawiedliwości, podobnie 
jak ma to w zwyczaju czynić w wypadku sprawozdań 
rocznych i wszystkich innych sprawozdań szczegól ‑
nych, przyjmuje z największym zainteresowaniem 
uwagi Trybunału Obrachunkowego i stara się podjąć 
środki potrzebne do wdrożenia ewentualnie sformuło ‑
wanych zaleceń.
Jak pokazuje niniejsze sprawozdanie szczególne, 
Trybunał Sprawiedliwości przywiązuje duże znaczenie 
do ochrony środowiska i zdecydowanie angażuje się 
w tę dziedzinę, zwłaszcza a podstawie kompletnych 
i ustrukturyzowanych ram EMAS ( Eco Management 
and Audit Scheme) – i to pomimo ograniczeń w dzie ‑
dzinie zasobów ludzkich i finansowych nałożonych 
w ostatnich latach. Zaangażowanie to dało już 
znaczne rezultaty, na co wskazuje uzyskane ograni  ‑ 
czenie emisji gazów cieplarnianych.
Poniższe odpowiedzi mają na zasadniczo na celu 
dostarczenie użytecznych wyjaśnień w świetle uwag 
i zaleceń Trybunału Obrachunkowego.
Uwagi  (12–101)
Ogólnie rzecz ujmując, postępy osiągnięte przez 
różne instytucje w dziedzinie polityki środowiskowej 
mogłyby być lepiej ocenione w świetle zasobów, 
jakie instytucje były w stanie przeznaczyć na ten 
cel. Należy podkreślić, że wysiłki i działania podjęte 
przez Trybunał Sprawiedliwości, o których jest mowa 
w niniejszym sprawozdaniu szczególnym, zostały 
zrealizowane przy możliwie największej oszczędności 
środków (w szczególności poprzez utworzenie tylko 
jednego nowego stanowiska przyznanego przez wła ‑
dzę budżetową i obsadzonego w 2012 r.). 
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 55
Jeżeli chodzi o wdrożenie systemu równoważenia 
w odniesieniu do gazów cieplarnianych, administracja 
Trybunału ocenia, że finansowanie takich projektów 
równoważenia należy rozważać dopiero po wyczer ‑
paniu wszystkich innych wcześniejszych możli ‑
wości eliminacji i ograniczania istniejących emisji, 
w szczególności w celu zachowania silnej mobilizacji 
wszystkich podmiotów w ramach instytucji i lepszego 
zachęcania do podejmowania koniecznych w tej dzie ‑
dzinie inicjatyw. Ponadto administracja Trybunału jest 
zdania, że finansowanie takich projektów równoważe ‑
nia wymaga przyjęcia wcześniej wspólnego podejścia 
międzyinstytucjonalnego, w szczególności jeżeli 
chodzi o określenie odpowiednich ram budżetowych, 
kryteriów i rodzajów kwalifikujących się projektów 
oraz pakietu środków budżetowych, które mogą być 
na nie przeznaczone.
Zdecydowane zaangażowanie 
Trybunału Sprawiedliwości we 
wdrożenie projektu EMAS (62–75)
Należy podkreślić, że w 2012 r. wdrażanie projektu 
EMAS w Trybunale Sprawiedliwości uległo dynami ‑
zacji, w szczególności w związku z mianowaniem 
koordynatora EMAS.
Początkowo administracja Trybunału położyła nacisk 
zwłaszcza na znaczenie regularnych działań w zakre ‑
sie informowania i uczulania służb i pracowników 
w zakresie kwestii środowiskowych.
Następnie ustanowiona została dwupoziomowa struk ‑
tura operacyjna w celu stałego prowadzenia projektu 
EMAS.
W 2013 r. przeprowadzono badanie rozpoznawcze 
w celu określenia planu działań dla projektu EMAS 
w ramach instytucji. Głównym celem tego badania – 
poza ustaleniem sytuacji w instytucji w zakresie śro ‑
dowiska w świetle wymogów rozporządzenia EMAS – 
było określenie etapów do przejścia w celu uzyskania 
takiej rejestracji, która zgodnie z proponowanym 
harmonogramem powinna mieć miejsce w 2016 r.Przeprowadzone następnie diagnozy pozwoliły  
na obiektywne stwierdzenie ograniczenia emisji 
Trybunału Sprawiedliwości od 2010 r., w szczególności 
w następujących sektorach:
 — w okresie od 2011 do 2012 r. emisje gazów cieplar ‑
nianych pochodzących z sektora „Przejazdy osób 
odwiedzających” zostały ograniczone o 14%;
 — w okresie od 2010 do 2011 r. i w okresie  
od 2011 do 2012 r. emisje gazów cieplarnianych 
związane ze zużyciem energii elektrycznej zmniej ‑
szyły się odpowiednio o 98% i o 6%;
 — w okresie od 2011 do 2013 r. koszt gospodarowa ‑
nia odpadami zmniejszył się o 25%, a ilość odpa ‑
dów komunalnych uległa w tym samym okresie 
zmniejszeniu o 10%.
Takie ograniczenia są owocem w szczególności nastę ‑
pujących projektów:
 — wejście w życie umowy o dostawę zielonej energii 
zawartej z dostawcą energii elektrycznej;
 — wprowadzenie środków pozwalających na ulep ‑
szenie izolacji budynków;
 — optymalizacja programowania energetycznego 
niektórych budynków;
 — ograniczenie odpadów organicznych i polepsze ‑
nie metod sortowania odpadów.
Ponadto dokładniejsze oszacowanie emisji zwią ‑
zanych z „przejazdami pomiędzy miejscem pracy 
i zamieszania” i „wyciekami płynów chłodzących” 
umożliwiło polepszenie jakości danych związanych 
z tymi dwiema pozycjami bilansu węglowego, zmniej ‑
szając w ten sposób stopień niepewności związanej 
z tymi dwiema pozycjami.
W trosce o przejrzystość sprawozdania dotyczące 
bilansu węglowego Trybunału Sprawiedliwości 
zostały opublikowane na jego stronie internetowej 
Curia, co zapewniło ich udostępnienie obywatelom 
europejskim.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 56
Znaczenie standardu BREEAM  
w celu lepszego ograniczenia wpływu 
budynków Trybunału Sprawiedliwości 
na środowisko (90–101)
W celu ograniczenia do minimum wpływu budynków 
Trybunału Sprawiedliwości na środowisko jego admi ‑
nistracja wolała przyjąć na potrzeby projektu piątej 
rozbudowy budynków Trybunału Sprawiedliwości 
standard BREEAM zamiast standardu GBP wskazanego 
przez Trybunał Obrachunkowy jako standard referen ‑
cyjny. Standard BREEAM nie ogranicza się bowiem 
jedynie do aspektu „oszczędność energii”, lecz 
obejmuje inne co najmniej tak samo ważne aspekty 
(takie jak zużycie wody, gospodarowanie odpadami 
i zrównoważona mobilność), co z pewnością stanowi 
przyczynę jego szerszego stosowania w instytucjach 
europejskich.
Wnioski i zalecenia  (102–114)
Trybunał Sprawiedliwości przychylnie odnosi się do 
całości uwag i zaleceń sformułowanych w niniejszym 
sprawozdaniu Trybunału Obrachunkowego.
Zgodnie z wnioskami Trybunału Obrachunkowego 
Trybunał Sprawiedliwości uznaje znaczenie przy ‑
stąpienia do systemu EMAS i od 2012 r. czynnie się 
w to angażował, w szczególności dzięki mianowa ‑
niu koordynatora EMAS, które było możliwe dzięki 
przyznaniu stanowiska przez władzę budżetową. 
Pomimo oszczędności środków, z jaką musi zmierzyć 
się Trybunał Sprawiedliwości w kontekście obecnego 
kryzysu budżetowego, instytucja zmierza do uzyska ‑
nia rejestracji EMAS w 2016 r.
Równocześnie Trybunał Sprawiedliwości zamierza 
kontynuować polepszanie swego bilansu węglowego 
i wspierać wykorzystywanie kryteriów środowisko ‑
wych w zakresie zamówień publicznych będących 
w jego gestii, z poszanowaniem mających zastosowa ‑
nie przepisów rozporządzeń. Piąta rozbudowa budyn ‑
ków Trybunału Sprawiedliwości przyczyni się zresztą 
w pełni do ograniczenia wpływu budynków Trybu ‑
nału Sprawiedliwości na środowisko dzięki przestrze ‑
ganiu wyższych wymogów BREEAM w tej dziedzinie.Jeżeli chodzi o cele środowiskowe, w szczególności 
o ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, admini ‑
stracja Trybunału Sprawiedliwości opowiada się raczej 
za określeniem celów względnych (przykładowo 
w stosunku do powierzchni budynków lub liczby 
osób), możliwych do zmierzenia przy wykorzystaniu 
wskaźników określonym w rozporządzeniu EMAS 
[(WE) nr 1221/2009]. Określenie bezwzględnych celów 
liczbowych zalecane przez Trybunał Obrachunkowy 
jest odpowiednie, tylko jeśli stanowiąca podstawę 
baza danych jest wystarczająco miarodajna, a zmiany 
wybranego wskaźnika mogą dostarczyć spójnych 
w czasie informacji. Niemiej jednak, jakkolwiek na 
obecnym etapie warunki konieczne dla określenia 
wystarczająco wiarygodnego wskaźnika liczbowego 
nie są spełnione, powinno to nastąpić w bliskiej przy ‑
szłości w ramach rozwoju projektu EMAS.
Wspieranie włączania kryteriów 
środowiskowych do zamówień 
publicznych (zielone zakupy) (77–89)
Administracja Trybunału Sprawiedliwości podziela 
troskę Trybunału Obrachunkowego o włączenie 
kryteriów środowiskowych do zamówień publicznych 
i przyczynianie się w ten sposób do bardziej zrówno ‑
ważonego rozwoju, zwłaszcza poprzez wykorzystanie 
dokumentu „Green Public Procurement toolkit” wyda ‑
nego przez Komisję. Z tego względu vademecum 
zamówień publicznych Trybunału Sprawiedliwości 
obejmuje szczególny ustęp dotyczący ekologicznych 
zamówień publicznych, w którym to zresztą podano 
bezpośredni link do odpowiednich informacji Komisji 
Europejskiej. Niemniej jednak administracja Trybunału 
Sprawiedliwości jest zdania, że służby zarządzające 
każdej instytucji powinny mieć możliwość zachowania 
wystarczającej swobody oceny w dziedzinie kryteriów 
środowiskowych w celu rozsądnego wyważenia róż ‑
nych kryteriów oceny w zależności od szczególnych 
cech ogłaszanych przetargów.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 57
Europejski Bank Centralny
Europejski Bank Centralny (EBC) dziękuje Europej ‑
skiemu Trybunałowi Obrachunkowemu, który prze ‑
prowadził audyt w zakresie obliczania, ograniczania 
i kompensacji emisji gazów cieplarnianych przez 
instytucje i organy Unii Europejskiej, i z zadowoleniem 
przyjmuje specjalne sprawozdanie Trybunału w tej 
sprawie. EBC wierzy, że polityka sprzyjająca zrówno ‑
ważonemu rozwojowi jest bardzo ważna, a wspól ‑
nymi siłami można lepiej sprostać wyzwaniom, przed 
którymi stoją obecnie gospodarka i środowisko 
naturalne. W związku z tym EBC docenia zwłaszcza 
ogólne spostrzeżenia Trybunału dotyczące korzyści, 
jakie może przynieść ustanowienie przez instytucje UE 
wspólnego podejścia do realizacji długookresowego 
celu UE w zakresie zmniejszenia emisji.
W tym kontekście EBC zwraca również uwagę na 
odnotowanie przez Trybunał – o czym mowa w spra ‑
wozdaniu z kontroli działań EBC na rzecz ograniczenia 
śladu węglowego opublikowanym w dniu 28 kwiet ‑
nia 2014 r. – działań podjętych przez EBC w celu 
zmniejszenia negatywnego wpływu swojej działalno ‑
ści administracyjnej na środowisko. Poniżej przedsta ‑
wiono komentarz EBC do uwag i zaleceń zawartych 
w sprawozdaniu specjalnym, stanowiący uzupełnienie 
odpowiedzi na sprawozdanie z kwietnia.
Punkt 8 – tabela 1
Zwiększenie pułapu zatrudnienia w EBC  
z 1448,5 pełnych etatów w 2012 r. do 2602 w 2014 r. 
wynika przede wszystkim z utworzenia Jednolitego 
Mechanizmu Nadzorczego.
Punkt 23
Jeśli chodzi o emisje spowodowane przez dojazdy  
pracowników do pracy, EBC opracowuje obecnie 
metodę ich obliczania, aby uwzględnić je w następ ‑
nym sprawozdaniu dotyczącym śladu węglowego.Wreszcie Trybunał Sprawiedliwości popiera w szcze ‑
gólności zalecenia Trybunału Obrachunkowego 
dotyczące większej harmonizacji podejść i wzmocnio ‑
nej współpracy międzyinstytucjonalnej w dziedzinie 
będącej przedmiotem audytu, zwłaszcza dzięki  
inicjatywom zapoczątkowanym już przez Komisję  
lub inicjatywom, które ma ona zapoczątkować. W tych 
ramach administracja Trybunału jest gotowa uczestni ‑
czyć w pracach, które będą konieczne w celu określe ‑
nia lepszego wspólnego podejścia.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 58
Europejski Trybunał 
Obrachunkowy
Sekretariat Generalny Europejskiego Trybunału 
Obrachunkowego z zadowoleniem przyjmuje 
uwagi Europejskiego Trybunału Obrachunkowego 
i wyraża uznanie dla zaleceń Trybunału dotyczących 
poprawy sytuacji w obszarze będącym przedmiotem 
sprawozdania.
Zalecenie 2
Sekretariat Generalny przyjmuje zalecenie i wprowa ‑
dzi system pomiaru i sprawozdawczości w zakresie 
bezpośredniej i pośredniej emisji gazów cieplarnia ‑
nych przez Trybunał. Sekretariat wyznaczy również 
cele ograniczenia emisji. Realizacja planu ograniczenia 
emisji dwutlenku węgla oraz wdrożenie metodyki 
określonej w standardzie GHG Protocol zostaną 
wyznaczone jako priorytetowy cel programu działań 
w zakresie środowiska w chwili zakończenia realizowa ‑
nego obecnie projektu EMAS.
Zalecenia 3–5
Sekretariat Generalny przyjmuje zalecenia i określi 
politykę kompensowania pozostałych emisji gazów 
cieplarnianych Trybunału oraz wprowadzi kompen ‑
sacje wysokiej jakości. Działania te zostaną podjęte 
bezpośrednio po zakończeniu działań przewidzianych 
w zaleceniu 2.
Zalecenie 6
Sekretariat Generalny przyjmuje zalecenie, a Trybunał 
dokona rejestracji w systemie ekozarządzania i audytu 
we Wspólnocie (EMAS). System zarządzania środowi ‑
skowego typu EMAS jest obecnie na etapie wdrażania. 
W dniu 10 kwietnia 2014 r. rozpoczął się wstępny prze ‑
gląd środowiskowy oraz kontrola dotycząca zgodno ‑
ści charakterystyki budynków Trybunału z przepisami 
w zakresie ochrony środowiska.
Sekretariat Generalny popiera również ogólne zało ‑
żenia i cele dobrowolnego europejskiego kodeksu 
postępowania w sprawie efektywności energetycznej 
centrów danych, tj. „zmniejszenie zużycia energii 
w centrach danych w całej Europie, a tym samym – 
zmniejszenie emisji, ograniczenie globalnego ocieple ‑
nia i oszczędność pieniędzy”. W związku z tym Sekre ‑
tariat Generalny rozważy przystąpienie do kodeksu 
po przeprowadzeniu analizy kosztów i korzyści oraz Punkty 83 i 88
EBC jest zadowolony ze spostrzeżenia Trybunału, że 
de facto  wprowadził obowiązek przeprowadzania 
ekologicznych zamówień publicznych we wszystkich 
stosownych przypadkach za pomocą wewnętrznych 
instrukcji i systematycznego monitorowania, i planuje 
przedstawiać swoje osiągnięcia w realizacji wytycz ‑
nych dotyczących zamówień zgodnych z zasadami 
zrównoważonego rozwoju w rocznych oświadcze ‑
niach o ochronie środowiska.
Zalecenia 1–7
EBC z zadowoleniem przyjmuje i popiera zalecenia 
Trybunału odnoszące się do rozwijania wspólnej 
polityki dotyczącej ograniczenia emisji gazów cieplar ‑
nianych, harmonizacji obliczania emisji i sprawozdaw ‑
czości w tym zakresie oraz kompensacji pozostałych 
emisji. Co więcej, EBC w pełni popiera cel określony 
w stosowanym dobrowolnie europejskim kodeksie 
postępowania w sprawie efektywności energetycznej 
centrów danych: zmniejszenie zużycia energii w cen ‑
trach danych w całej Europie, a tym samym – zmniej ‑
szenie emisji, ograniczenie globalnego ocieplenia 
i oszczędność pieniędzy. W związku z tym rozważy 
ubieganie się o status uczestnika tej inicjatywy.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 59
Europejska Służba Działań 
Zewnętrznych
ESDZ powstała w dniu 1 stycznia 2011 r.; większość 
personelu nowej służby przeniosła się z siedziby 
głównej do nowego, nowoczesnego budynku 
spełniającego najwyższe standardy pod względem 
zużycia energii i ochrony środowiska. ESDZ przejęła 
również trzy starsze budynki należące wcześniej do 
Rady. Umowa najmu tych budynków wygasa w 2018 r. 
i ESDZ rozważa możliwości zwiększenia ich efektyw ‑
ności energetycznej oraz alternatywne rozwiązania  
na rynku nieruchomości w Brukseli.
Zarząd nieruchomości ESDZ w Brukseli powierzono 
OIB w ramach umowy o gwarantowanym poziomie 
usług; ESDZ oczekuje, że OIB wdroży najlepsze prak ‑
tyki w zakresie zarządzania obiektami.
W 2012 r. ESDZ podpisała umowę na dostarczanie 
do budynków siedziby głównej wysokonapięciowej 
energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych (umowa 
EEAS ‑106‑DIVA4 ‑SUP‑DIR). Na podstawie tej umowy 
dostarczana energia jest w 100% ekologiczna (LGO); 
spełnia również belgijskie wymogi w zakresie koncesji 
na dostawy na szczeblu federalnym i regionalnym.
W odniesieniu do dobrowolnego uczestnictwa 
w systemie ekozarządzania i audytu we Wspólno ‑
cie (EMAS) ESDZ jest zainteresowana poszerzeniem 
swojej wiedzy na temat zarządzania tym programem 
oraz możliwościami jego wdrożenia bez angażowa ‑
nia w tym celu dodatkowych zasobów. ESDZ jest 
również otwarta na wprowadzenie „zielonych zamó ‑
wień publicznych” w każdym przypadku, gdy jest to 
możliwe (jednak często jest to utrudnione w delegatu ‑
rach UE w państwach trzecich).
Istnieją jednak pewne pozytywne przykłady: w dele ‑
gaturach w Kambodży, Republice Zielonego Przy ‑
lądka, Samoa i Kosowie rozważa się obecnie lub 
wdraża instalację paneli słonecznych. konsekwencji i czynników ryzyka z tym związanych. 
Służby Trybunału stosują już wiele dobrych praktyk 
zawartych w kodeksie, na przykład wirtualizację czy 
udzielanie ekologicznych zamówień publicznych  
na zakup sprzętu komputerowego.
Zalecenie 7
Sekretariat Generalny przyjmuje zalecenie i będzie 
korzystać z ekologicznych zamówień publicznych 
w sposób bardziej systematyczny poprzez włączenie 
ich do systemu zarządzania środowiskowego w Trybu ‑
nale, w szczególności poprzez opracowanie procedur 
wewnętrznych i regularne monitorowanie.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 60
Europejski Komitet  
Ekonomiczno‑Społeczny 
i Komitet Regionów  
Unii Europejskiej
65 – Tabela 6
Pięć z sześciu budynków Komitetów jest w pełni 
objętych zakresem EMAS‑u. Szósty budynek, którego 
właścicielem jest Komisja, jest z nią współużytkowany, 
dlatego też nie został objęty systemem zarządzania śro ‑
dowiskowego wprowadzonym przez Komitety. Jednak 
pracownicy Komitetów zatrudnieni w tym budynku 
muszą przestrzegać odpowiednich procedur EMAS‑u.
Komitety rozważają obecnie objęcie systemem  
również tego budynku.
72
Europejski Kimitet Ekonomiczno ‑Społeczny (EKES) 
i Komitet Regionów (KR) uważają, że wszystkie bardzo 
istotne wymogi prawne (inwestycje) i kontrole zwią ‑
zane z EMAS‑em powinny być uwzględnianie.
83
W 2014 r. Komitety postanowiły, że w przyszłości 
wszystkie dyrekcje powinny obowiązkowo konsulto ‑
wać się w sprawie zielonych zamówień z zespołem ds. 
EMAS‑u w sytuacji, gdy wartość zamówienia przekracza 
60 000 euro.
91
EKES i KR zgadzają się co do tego, że instytucje i organy 
UE będą musiały dążyć do spełniania przez budynki 
kompleksowych kryteriów konstrukcyjnych z zestawu 
narzędzi dotyczących zielonych zamówień publicznych 
(„GPP toolkit”).
Jednakże w aglomeracji brukselskiej, tam gdzie znaj ‑
dują się budynki Komitetów, możliwości wykorzysty ‑
wania zasobów energii odnawialnej w miejscu lokali ‑
zacji budynku są ograniczone. Dlatego też Komitety 
nie mogą wykorzystać opcji (b) z zestawu w swoich 
budynkach.W ramach nowych projektów budowlanych pro ‑
wadzonych w Burundi, Nigrze i Meksyku, architekci 
odpowiedzialni za projekt zostali zobowiązani do 
opracowania rozwiązań z zakresu ochrony środowiska, 
których celem jest zmniejszenie emisji gazów cieplar ‑
nianych i do zwrócenia uwagi na aspekty środowi ‑
skowe przedsięwzięcia (tj. zrównoważone materiały, 
bioklimatyczne rozwiązania, wykorzystanie alterna ‑
tywnych źródeł energii itp.). Sytuacja na pozostałych 
rynkach nieruchomości jest trudniejsza.
W ramach swoich ograniczeń operacyjnych ESDZ dąży 
do intensyfikacji działań na rzecz ograniczenia emisji 
gazów cieplarnianych.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 61
Zalecenie 3
EKES i KR zgadzają się z zaleceniem, by instytucje  
oraz organy UE opracowały wspólne podejście  
do tej kwestii.
Jednakże płacić za kompensację należałoby dopiero 
po dokonaniu przez Komitety wszystkich możli ‑
wych inwestycji w zakresie minimalizacji skutków 
środowiskowych.
111
Komitety pragną podkreślić, że w pełni wykorzystują 
narzędzia zarządzania w dziedzinie ochrony środowi ‑
ska polecane przez Komisję.
114
Zob. odpowiedź do pkt 101.
Zalecenie 6
Zob. odpowiedzi dotyczące pkt 65 i 101.
Zalecenie 7
EKES i KR zgadzają się z zaleceniem. W 2014 r. Komi ‑
tety postanowiły, że wszystkie dyrekcje powinny 
obowiązkowo konsultować się w sprawie zielonych 
zamówień z zespołem ds. EMAS‑u w sytuacji, gdy 
wartość zamówienia przekracza 60 000 euro.Nawet jeśli Komitety znacznie zwiększyłyby liczbę 
paneli słonecznych zainstalowanych na budynkach, 
pokrywałyby one zaledwie nikły ułamek zużywanej 
przez Komitety energii. Komitety badają możliwość 
wykonania instalacji kogeneracyjnej w celu zmniejsze ‑
nia wpływu wywieranego na środowisko.
101
EKES i KR przeanalizowały kodeks postępowania 
i zauważyły, że koncentruje się on w szczególności na 
centrach danych utworzonych po roku 2011, podczas 
gdy komitetowe centra danych pochodzą z 2004 r.
Podpisanie kodeksu postępowania nałożyłoby niepo ‑
trzebne obciążenia na Komitety, które wdrożyły już 
wiele proponowanych w kodeksie dobrych praktyk 
dotyczących sprzętu i usług IT.
105
Pomimo braku wiążących przepisów dla wszystkich 
instytucji Komitety osiągnęły zauważalne rezultaty 
w zmniejszeniu własnych emisji dzięki EMAS‑owi.
W 2013 r. zużycie gazu ziemnego na głowę było o 51% 
mniejsze niż w 2008 r., a zużycie energii elektrycznej 
na głowę o 21% mniejsze niż w 2008 r.
109
Komitety pragną podkreślić, że nie tylko kupują 
ekologiczną energię elektryczną, ale udało im się 
również zmniejszyć zużycie energii dzięki inwestycjom 
technicznym (zob. również pkt 105).
Zalecenie 2
EKES i KR zgadzają się z zaleceniem. Kiedy powstaną 
zharmonizowane normy, Komitety rozważą obliczenie 
bezpośrednich i pośrednich emisji gazów cieplar ‑
nianych i sporządzenie specjalnego planu działania. 
Dopóki nie ma zharmonizowanej metodologii obli ‑
czania śladu węglowego, Komitety będą inwestować 
swoje zasoby w ograniczanie emisji dwutlenku węgla.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 62
Zalecenie 1
EBI z zadowoleniem przyjąłby wspólną politykę ogra ‑
niczania śladu węglowego działalności administracyj ‑
nej instytucji i organów UE, jak proponuje się w tym 
zaleceniu.
Zalecenie 2
EBI z zadowoleniem przyjąłby również zharmonizo ‑
wane podejście do obliczania i sporządzania sprawoz ‑
dań dotyczących bezpośrednich i pośrednich emisji 
gazów cieplarnianych ze strony instytucji i organów UE.
Zalecenia 3–5
Począwszy od 2013 r., EBI offsetuje resztkowe emisje 
dwutlenku węgla poprzez kredyty węglowe genero ‑
wane przez projekt REDD +, który jest certyfikowany 
zgodnie z normami „Verified Carbon Standard” (VCS), 
oraz osiągnął złoty poziom zgodnie z normami  
„Climate, Community and Biodiversity Alliance” (CCBA); 
ten projekt przyczynia się nie tylko do ograniczenia emi ‑
sji, ale również do zrównoważonego rozwoju w zakresie 
korzyści dla zainteresowanej miejscowej ludności.
Zalecenie 6
EBI przyjmuje do wiadomości zalecenia ETO i poświęci 
im szczególną uwagę w kontekście wdrażania sys ‑
temu zarządzania środowiskowego.
1 Program redukcji emisji dwutlenku węgla spowodowanych 
wylesianiem i degradacją lasów (REDD) został zapoczątkowany 
przez ONZ z myślą o tym, aby powstrzymać niszczenie lasów 
na świecie. Rola REDD + nie ogranicza się do przeciwdziałania 
wylesianiu, ale obejmuje również ochronę dzikiej przyrody, rozwój 
społeczności, tworzenie miejsc pracy oraz zwiększanie ilości węgla 
związanego w ekosystemach leśnych – to tylko niektóre przykłady 
korzyści dla rozwoju społecznego.Europejski Bank 
Inwestycyjny
Uwaga ogólna
Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) pragnie podzięko ‑
wać Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu 
(ETO) za zaproszenie go do udziału, na zasadzie 
dobrowolności, w kontroli pod hasłem: „W jaki sposób 
instytucje i organy UE obliczają, ograniczają i offsetują 
emisje gazów cieplarnianych?”.
EBI, jako bank Unii Europejskiej, stawia odpowiedzial ‑
ność korporacyjną w centrum swoich działań i ma na 
swoim koncie udokumentowane sukcesy w identyfika ‑
cji i zarządzaniu swoim oddziaływaniem na środowi ‑
sko naturalne. EBI docenia  ustalenia Trybunału Obra ‑
chunkowego odzwierciedlające znakomite dokonania 
Banku w tej dziedzinie i ma przyjemność zgłosić nastę ‑
pujące dalsze komentarze do wstępnych uwag ETO:
19 i 24
EBI na bieżąco monitoruje źródła emisji ze swojego 
wykazu inwentaryzacyjnego gazów cieplarnianych 
i dostosuje zakres sprawozdawczości w stopniu, 
w jakim jest to właściwe i możliwe.
42
EBI zmniejszył emisje wynikające z mobilności w prze ‑
liczeniu na osobę z 11,10 ton CO2e w 2007 r. do 7,10 ton 
CO2e w 2012 r., co stanowi spadek o 36%.
45, 48 i 50
EBI uważa, że sporządzanie sprawozdań dotyczących 
emisji dwutlenku węgla w przeliczeniu na osobę lepiej 
odzwierciedla wpływ czynników operacyjnych, takich 
jak wielkość transakcji czy liczba pracowników, na emi ‑
sje dwutlenku węgla.
58
Po wdrożeniu długoterminowych środków ogranicza ‑
nia emisji dwutlenku węgla, które w znacznej mierze 
już weszły w życie, EBI podjął decyzję o offsetowaniu/ 
rekompensowaniu resztkowych emisji dwutlenku 
węgla, począwszy od emisji za 2013 r., i wybrał już 
projekt REDD +1, za pośrednictwem którego zostanie 
dokonana ta kompensacja.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 63
18 i 19
W ramach inicjatywy „Project GREEN” poszukuje się 
sposobów na mierzenie efektywności środowisko ‑
wej EASA i sprawozdawczość na ten temat, w tym 
w odniesieniu do emisji w 2014 r. i później, przy użyciu 
roku 2013 jako punktu odniesienia. Przy rozważaniu, 
jak najlepiej mierzyć swoje emisje i informować o nich, 
zostanie wzięte pod uwagę sprawozdanie dotyczące 
śladu węglowego Parlamentu Europejskiego.
45
W ramach inicjatywy „Project GREEN” zostaną wyzna ‑
czone cele, do których EASA będzie dążyć przy ogra ‑
niczaniu emisji dwutlenku węgla, prawdopodobnie 
z wykorzystaniem roku 2013 jako punktu odniesienia.
59
Jeśli chodzi o kompensację emisji dwutlenku węgla, 
w 2012 r. EASA wprowadziła kompensację stosowaną 
do podróży służbowych koleją. Ponadto inicjatywa 
„Project GREEN” będzie promować „przyjazne dla 
klimatu” środki transportu do dojeżdżania do pracy, 
podróży służbowych i odwiedzin gości. Agencja roz ‑
waży kompensację podróży służbowych samolotem, 
o ile pozwolą na to ograniczenia budżetowe.
65
W ramach inicjatywy „Project GREEN” zostanie doko ‑
nany przegląd wdrażania krok po kroku wybranych 
elementów EMAS, z uwzględnieniem przeniesienia 
do nowej siedziby w 2016 r. EASA rozważy próbę 
uzyskania uznania dla wprowadzanych przez siebie 
ulepszeń środowiskowych za pośrednictwem mniej 
formalnych systemów niż EMAS.
Zalecenie 1
EASA z zadowoleniem przyjmuje wspólną politykę 
ograniczania emisji gazów cieplarnianych. Polityka 
taka powinna uwzględniać różnorodny zakres działań 
podejmowanych przez poszczególne instytucje 
i organy. Komisja powinna konsultować się z insty ‑
tucjami i organami przy tworzeniu wspólnej polityki 
i powinna rozważyć dofinansowanie w całości lub 
w części kosztów związanych z jej wdrożeniem. Należy 
zauważyć, że przewiduje się, że w ramach inicjatywy 
„Project GREEN” zostaną ustanowione cele w zakresie 
ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.Europejska Agencja  
Bezpieczeństwa Lotniczego
Europejska Agencja Bezpieczzeństwa Lotniczego (EASA) 
w pełni uznaje znaczenie minimalizacji wpływu swoich 
działań na środowisko i emisję gazów cieplarnianych. 
Ochrona środowiska w dziedzinie lotnictwa cywilnego 
należy w istocie do uprawnień regulacyjnych Agencji.
Na etapie powstawania, który trwał od 2003 r., EASA 
nie miała możliwości skoncentrować się na stosowaniu 
kompleksowych środków mających na celu zmniej ‑
szenie emisji gazów cieplarnianych. Obecnie EASA 
osiągnęła w swoim rozwoju etap stabilności, a nastę ‑
pujące przyjęte niedawno decyzje zarządu umożliwią 
Agencji skupienie się na tej kwestii:
1) rozpoczęcie w 2014 r. inicjatywy środowiskowej  
Agencji „Project GREEN” , propagowanej przez 
dyrektora wykonawczego;
2) przeniesienie Agencji do nowej, samodzielnie 
wynajmowanej siedziby w 2016 r., dzięki czemu 
będzie więcej możliwości zmniejszenia śladu 
węglowego EASA oraz
3) centralizacja kluczowych działań operacyjnych  
(np. zamówienia publiczne, podróże służbowe  
i zarządzanie konferencjami); wszystkie one są  
objęte inicjatywą „Project GREEN” .
Celem inicjatywy „Project GREEN” jest zwiększenie 
świadomości związanej ze zobowiązaniami EASA  
na rzecz środowiska i zobowiązaniem do bycia 
dobrym sąsiadem. Do bezpośrednich zadań w ramach 
projektu należą:
1) wytyczenie polityki środowiskowej EASA z uwzględ ‑
nieniem charakteru i wpływu jej działalności;
2) określenie kluczowych wskaźników efektywności 
środowiskowej i celów progresywnych;
3) ustanowienie zielonych procedur przetargowych 
oraz
4) zaangażowanie się w projekty środowiskowe  
wraz z lokalną społecznością.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 64
Zalecenie 7
EASA z zadowoleniem przyjmuje zmianę zasad 
finansowych i przetargowych w kierunku promowania 
i ułatwiania realizacji „zielonych zamówień publicz ‑
nych”. Inicjatywa „Project GREEN” wspiera opraco ‑
wywanie standardowych przepisów dotyczących 
„względów środowiskowych” dotyczących procedur 
przetargowych Agencji, a po ich opracowaniu będzie 
monitorowała ich wdrażanie. W stosownych przypad ‑
kach zostaną wykorzystane przepisy Zestawu narzę ‑
dzi szkoleniowych w zakresie zielonych zamówień 
publicznych (GPP), które zostaną włączone do specyfi ‑
kacji (technicznych, kryteriów wyboru).Zalecenie 2
W ramach inicjatywy „Project GREEN” rozważy się, jak 
najlepiej wdrożyć metodę Komisji dotyczącą oznacza ‑
nia śladu środowiskowego organizacji w kontekście 
działalności Agencji.
Zalecenia 3, 4 i 5
EASA z zadowoleniem przyjmuje okazję do współ ‑
pracy z instytucjami i organami w celu rozwijania 
wspólnego podejścia do dobrowolnego kompen ‑
sowania emisji gazów cieplarnianych opartego 
na rejestrze sprawdzonych systemów zapewniającym 
wysoką jakość kompensacji.
EASA przyznaje, że opracowanie wspólnego podejścia 
do kompensacji powinno przyczynić się nie tylko do 
ograniczenia emisji, ale także do zrównoważonego 
rozwoju na korzyść lokalnej społeczności, którą obej ‑
muje ta inicjatywa. Należy przewidzieć korzyści skali, 
jeśli system kompensacji zostałby zorganizowany 
na poziomie instytucji UE i udostępniony wszystkim 
agencjom i organom.
Zalecenie 6
W ramach inicjatywy „Project GREEN” zostanie doko ‑
nany przegląd wdrażania krok po kroku wybranych 
elementów EMAS, z uwzględnieniem przeniesienia 
do nowej siedziby w 2016 r. EASA rozważy korzyści 
z próby uzyskania uznania dla wprowadzanych przez 
siebie ulepszeń środowiskowych za pośrednictwem 
mniej formalnych systemów niż EMAS.
W ramach inicjatywy „Project GREEN” zostaną rów ‑
nież rozważone korzyści z zarejestrowania Agencji 
w Kodeksie postępowania UE w sprawie efektywności 
energetycznej centrów danych w kontekście jej prze ‑
niesienia do nowej siedziby w 2016 r.
Należy zauważyć, że za pośrednictwem inicjatywy 
„Project GREEN” EASA dąży do bycia dobrym sąsia ‑
dem, angażując się w działania ze społecznością 
lokalną.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 65
Europejska Agencja Leków
12–13
Europejska Agencja Leków (EMA) podjęła wstępne 
kroki w kierunku zmniejszenia swojego śladu węglo ‑
wego, z których najważniejsze to kupowanie energii 
elektrycznej wytworzonej z odnawialnych źródeł. 
Energia elektryczna stanowiłaby największe źródło 
emisji dwutlenku węgla w Agencji, a kupując ją ze 
źródeł w 100% odnawialnych, udało się sprowadzić 
emisję do zera.
Ponadto Agencja nie posiada żadnego innego sprzętu 
o napędzie paliwowym ani własnych pojazdów.
W celu dalszego przygotowania na wprowadzenie 
zharmonizowanego podejścia do pomiaru śladu 
węglowego EMA kontroluje również emisje z podróży 
służbowych i podróży gości Agencji, w przypadku gdy 
podróż jest organizowana przez EMA. Decyzja Agencji 
o tym, by od 2015 r. nie wynajmować parkingu, pro ‑
muje dojeżdżanie do pracy innymi środkami trans ‑
portu, a do wytycznych EMA dotyczących przetargów 
zostaną wprowadzone w ramach dalszych przygoto ‑
wań kryteria przyjazności dla środowiska.
18
Po przyjęciu przez EMA w grudniu 2013 r. strategii na 
rzecz środowiska, w której Agencja zobowiązuje się 
do spełnienia wymogów brytyjskiej ustawy w sprawie 
zmiany klimatu (Climate Change Act 2008) oraz bry ‑
tyjskich wytycznych dotyczących sprawozdawczości 
w dziedzinie środowiska (Environmental Reporting 
Guidelines), przyjętych w czerwcu 2013 r., Europejska 
Agencja Leków będzie uwzględniać informacje na 
temat środowiska w swoich kolejnych sprawozdaniach 
rocznych.
19
Do momentu sformułowania zharmonizowanych 
instrukcji dotyczących sprawozdawczości na temat 
środowiska Europejska Agencja Leków może zde ‑
cydować o uwzględnieniu w swoich informacjach 
pozafinansowych odnoszących się do zużycia energii, 
transportu i odpadów ograniczonej liczby stosownych 
kluczowych wskaźników skuteczności działania.Europejska Agencja 
Środowiska
Punkt 19 – Tabela 2
Podobnie jak w ubiegłych latach, w 2012 r. EEA nabyła 
energię pochodzącą jedynie ze źródeł odnawialnych. 
W 2012 r. ilość emisji pochodzących z ogrzewania 
naszego głównego budynku przy Kongens Nytorv 6 
wyniosła 71 ton CO2. Kompensacji tych emisji doko ‑
nano łącznie z emisjami pochodzącymi z ogrzewania 
w 2010 i 2011 r. (zob. punkt 54 sprawozdania).
Zalecenia
EEA w pełni zgadza się z zaleceniami Trybunału.
Odpowiedzi skontrolowanych instytucji i organów UE 66
Urząd Harmonizacji  
Rynku Wewnętrznego  
(znaki towarowe i wzory) 
W nawiązaniu do uwag z kontroli na temat: „Jak insty ‑
tucje i organy UE obliczają, redukują i kompensują 
swoją emisję gazów cieplarnianych?” („How do the EU 
institutions and bodies calculate, reduce and offset 
their greenhouse gas emissions?”), po analizie treści 
przeprowadzonej przez odpowiednie służby Urzędu 
Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (OHIM), uznano, 
że uwagi te nie wymagają szczególnego komentarza 
ze strony OHIM.
Uwagi dotyczące konkretnie OHIM prawidłowo 
odzwierciedlają sytuację w zakresie zarządzania śro ‑
dowiskiem w momencie przeprowadzania kontroli.
Ogólne uwagi odnoszące się do wszystkich analizo ‑
wanych instytucji i agencji odpowiadają obiektywnym 
danym zawartym w sprawozdaniu z kontroli.
Wnioski i zalecenia wynikające z kontroli są słuszne 
i uzasadnione. Określają one dalsze działania mające 
na celu wzmocnienie, przez dawanie przykładu, wiary ‑
godności polityki w zakresie środowiska promowanej 
przez Unię Europejską.45
Wyznaczanie celów w zakresie emisji gazów cie ‑
plarnianych będzie stanowiło część planu działania, 
który EMA przygotuje w ramach systemu zarządzania 
środowiskiem.
65
W ramach swoich zobowiązań na rzecz środowiska 
Agencja rozpoczęła przegląd środowiskowy. W dalszej 
kolejności zostanie przyjęta polityka środowiskowa 
i zostanie ustanowiony system zarządzania środo ‑
wiskiem. Ostateczna rejestracja w unijnym systemie 
EMAS przewidziana jest na rok 2015.
99–100
Europejska Agencja Leków zwróciła uwagę właścicieli 
budynku na wymogi unijnego certyfikatu Green Buil ‑
ding i została poinformowana, że rozpoczęto proces 
rejestracji w tym programie.
101
Agencja przygotowała się do rejestracji w Kodeksie 
postępowania UE w sprawie efektywności energetycz ‑
nej centrów.
JAK  OTRZ YMAĆ PUBLIK ACJE UE
Publik acje bezpła tne:
•  jeden egzemplar z: 
w EU Bookshop (http://bookshop .europa.eu )
•  kilka egzemplar zy (lub map y, plak aty): 
w przedsta wicielst wach Unii Europejsk iej (http://ec .europa.eu/r epresen t_pl .htm) 
w (http://eeas .europa.eu/delega tions/inde x_pl .htm)
kontaktując http://eur opa.eu/eur opedir ect/inde x_pl .htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 
(*) Informacje są udzielane nieodpła tnie , większ ość połącz eń również jest bezpła tna (niekt órzy operat orzy, hotele lub telefony  publiczne mogą 
naliczać opła ty).
Publik acje płatne:
• w EU Bookshop (http://bookshop .europa.eu )
Płatne subsk rypcje:
•  u dystrybut orów Urzędu Publik acji Unii Europejsk iej  
(http://publica tions .europa.eu/others/agen ts/inde x_pl .htm)
QJ‑AB‑140‑14‑PL‑C ISSN 1831 ‑0923
W celu uwiarygodnienia unijnej polityki 
przeciwdziałania zmianom klimatu instytucje  
i organy UE powinny znajdować się w czołówce, 
jeśli chodzi o opracowywanie i realizację polityk 
na rzecz ograniczenia własnych emisji gazów 
cieplarnianych. W niniejszym sprawozdaniu 
specjalnym przeanalizowano działania 
podejmowane przez instytucje i organy UE,  
aby osiągnąć unijny cel ograniczenia emisji 
gazów cieplarnianych do 2020 r. o co najmniej 
20% w stosunku do roku 1990. Cel ten  
ma zostać osiągnięty dzięki ograniczeniu 
negatywnego wpływu ich działalności 
administracyjnej na środowisko.
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y