P6_TA(2006)0276

Rybołówstwo przybrzeżne

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie rybołówstwa przybrzeżnego i problemów wspólnot rybaków zajmujących się połowami przybrzeżnymi (2004/2264(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając wspólną politykę rybołówstwa,

- uwzględniając rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Rybołówstwa,

- uwzględniając art. 11 rozporządzenia Rady (WE) nr 2792/1999 z dnia 17 grudnia 1999 r. ustanawiającego szczegółowe zasady i uzgodnienia dotyczące pomocy strukturalnej Wspólnoty w sektorze rybołówstwa [1],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie rybołówstwa: bezpieczeństwo i przyczyny wypadków [2],

- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa [3],

- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1421/2004 z dnia 19 lipca 2004 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2792/1999 ustanawiające szczegółowe zasady i uzgodnienia dotyczące pomocy strukturalnej Wspólnoty w sektorze rybołówstwa [4],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie sieci kobiet: rybołówstwo, hodowla i zróżnicowanie [5],

- uwzględniając Strategię Lizbońską,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Rybołówstwa oraz opinię Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A6-0141/2006),

A. mając na uwadze, że rybołówstwo przybrzeżne, a w szczególności rybołówstwo przybrzeżne na małą skalę i rybołówstwo metodami tradycyjnymi, wnosi znaczący wkład w dobrobyt społeczno-gospodarczy społeczności przybrzeżnych, przyczyniając się do rozwoju lokalnego, wielokierunkowego utrzymywania/tworzenia miejsc pracy, zaopatrzenia w świeże ryby oraz do zachowania lokalnych tradycji kulturowych,

B. mając na uwadze, że kryzys gospodarczy i społeczny, jaki przeżywa obecnie sektor rybołówstwa, uderza przede wszystkim w najmniej konkurencyjną część floty, w szczególności w rybołówstwo przybrzeżne,

C. mając na uwadze, że istnieją obecnie różnorodne środki dotyczące różnych aspektów rybołówstwa na małą skalę w wielu przepisach wspólnotowych,

D. mając na uwadze, że Wspólna Polityka Rybołówstwa i jej instrumenty — przede wszystkim na poziomieprzyszłego Europejskiego Funduszu Rybołówstwa — musi brać pod uwagę i przystosowywać się do rzeczywistości rybołówstwa przybrzeżnego i związanych z nim specyficznych problemów (głównie w zakresie rybołówstwa przybrzeżnego na małą skalę i metodami tradycyjnymi),

E. mając na uwadze, iż ważne jest zapewnienie przyszłości rybołówstwa przybrzeżnego w obrębie Unii Europejskiej ze względu na jego decydujący wkład w poziom zatrudnienia na wybrzeżu oraz z uwagi na konieczność zapobiegania nadmiarowi zdolności produkcyjnych w tym sektorze floty i wynikającemu z niego wyczerpywaniu się zasobów,

F. mając na uwadze, że mimo wysokiej stopy bezrobocia i starzejącej się populacji zajmującej się rybołówstwem przybrzeżnym, w niektórych obszarach przybrzeżnych występuje poważny brak rekrutacji młodych ludzi do pracy,

G. mając na uwadze, że niektóre obszary przybrzeżne, zwłaszcza wyspy lub przybrzeżne obszary peryferyjne, są w wysokim stopniu zależne od rybołówstwa i pokrewnych dziedzin przemysłu,

H. mając na uwadze, że w przypadku dużej części sektora przetwórczego w najbardziej oddalonych regionach gwarantem konkurencyjności i zdolności gospodarczej jest przyznawana pomoc wspólnotowa,

I. mając na uwadze, że w wielu państwach członkowskich występują poważne braki dokładnych informacji statystycznych dotyczących sektora rybołówstwa przybrzeżnego, co uniemożliwia przeprowadzenie poważnej analizy i dokonania porównań w obrębie sektora,

J. mając na uwadze, że nowa inicjatywa Wspólnoty może mieć korzystny wpływ na przyszły rozwój sektora,

K. mając na uwadze ważną rolę, jaką mogą odegrać organizacje reprezentujące sektor i władze lokalne w rozwijaniu omawianego sektora na poziomie lokalnym, projekty i działania prowadzone przez nie na rzecz rybołówstwa przybrzeżnego (szczególnie rybołówstwa na małą skalę i metodami tradycyjnymi) powinny być propagowane i wspierane na poziomie wspólnotowym,

L. mając na uwadze, że istotny jest udział rybaków zajmujących się połowami przybrzeżnymi w procesie handlowym, co ulepsza mechanizmy zbytu ich produktów i promuje rewizję wspólnej organizacji rynku produktów pochodzących z rybołówstwa, tak aby zagwarantować bardziej sprawiedliwe początkowe ceny sprzedaży oraz by promować lepszy podział wartości dodanej wzdłuż łańcucha wartości,

M. mając na uwadze, że kluczowe jest zapewnienie udziału rybaków zajmujących się połowami przybrzeżnymi oraz reprezentujących ich organizacji w procesie decyzyjnym w ramach Wspólnej Polityki Rybołówstwa, w działaniach związanych z ochroną środowiska morskiego i w tych mających na celu odzyskiwanie zasobów rybnych, zachęcając do stosowania zasady współzarządzania i decentralizacji we Wspólnej Polityce Rybołówstwa,

N. mając na uwadze niepewne dochody i wynagrodzenie w sektorze, wynikające ze sposobu zbytu, metod wyznaczania początkowych cen sprzedaży oraz z nieregularnego charakteru działalności,

O. mając na uwadze, że sektor rybołówstwa przybrzeżnego jest również dotknięty wzrostem kosztów zmiennych, łącznie ze znaczną niestabilnością cen paliwa,

P. mając na uwadze, że narasta napięcie i wzmaga się konkurowanie o zasoby pomiędzy rybakami zajmującymi się połowami przybrzeżnymi, którzy łowią, aby zdobyć środki utrzymania, a osobami prowadzącymi połowy rekreacyjne, i mając na uwadze, że jest to problem, którym należy się zająć,

Q. mając na uwadze, że niezbędne jest zapewnienie, aby techniki połowowe wykorzystywane w rybołówstwie przybrzeżnym również przyczyniały się do skuteczniejszej ochrony środowiska naturalnego i trwałego rozwoju sektora rybołówstwa,

R. mając na uwadze znaczenie wspierania kształcenia zawodowego rybaków zajmujących się połowami przybrzeżnymi;

1. zwraca uwagę, że rybołówstwo przybrzeżne wnosi istotny wkład nie tylko w lokalne gospodarki, ale również w podtrzymanie więzi społecznych w społecznościach przybrzeżnych, biorąc pod uwagę, że przyczyniają się one do powstawania większej liczby miejsc pracy w stosunku do wielkości połowów niż inne sektory floty, szczególnie na obszarach przybrzeżnych na wyspach lub peryferyjnych obszarach przybrzeżnych;

2. uważa, że działalność w zakresie rybołówstwa przybrzeżnego jest bardzo ważna dla zachowania tradycji kulturalnych i zwyczajów, ponieważ zapewnia nie tylko ochronę różnorodności kulturowej w odpowiednich regionach, ale również przetrwanie całych społeczności przybrzeżnych; uważa ponadto, że te tradycje i zwyczaje muszą zostać zachowane;

3. uznaje, że rybołówstwo przybrzeżne może i musi odgrywać konstruktywną rolę w ochronie i zachowaniu morskiego środowiska przybrzeżnego;

4. jest jednakże świadom, że jeżeli wydajność floty przybrzeżnej będzie zbyt duża, może to prowadzić również do wyczerpania zasobów;

5. uważa, że Państwa Członkowskie winny w ramach polityk regionalnych zastosować wspólne mechanizmy ochrony rybołówstwa przybrzeżnego w celu zapewnienia jego zdolności do utrzymania się, a osiąganie celów i stosowanie określonych przepisów uzależnić od warunków przyrodniczych strefy przybrzeżnej oraz ochrony zasobów; strefa ta to miejsce rozrodu wielu gatunków ryb, w tym przemysłowych, oraz wychowu narybku;

6. uważa jednak, że zachodzi potrzeba prowadzenia ciągłych badań nad rolą i oddziaływaniem rybołówstwa przybrzeżnego, w celu zapewnienia, podobnie jak w przypadku wszystkich innych form działalności połowowej, że są one utrzymywane na zrównoważonym poziomie;

7. uważa, że szczególnych badań wymaga problem ochrony rybołówstwa prowadzonego w strefie 3 mil morskich od linii brzegowej przez łodzie do 12 m długości i stosujące połowy przy użyciu narządzi biernych;

8. proponuje wycofanie z użycia sprzętu rybackiego zagrażającego trwałości zasobów przybrzeżnych i zdolności gospodarczej struktury społecznej związanej z sektorem rybołówstwa;

9. uznaje trudności związane z określeniem na szczeblu UE wspólnej definicji rybołówstwa przybrzeżnego i w związku z tym uważa, że zachodzi pilna potrzeba ustalenia przez zainteresowane strony podstawowych kryteriów, możliwych do przyjęcia przez wszystkich i określających niezbędną równowagę pomiędzy przybrzeżną, pełnomorską i rekreacyjną działalnością połowową;

10. jest zdania, że wśród podstawowych kryteriów powinny między innymi zostać wzięte pod uwagę następujące aspekty:

a) rybołówstwo prowadzone na małą skalę;

b) długość statków;

c) odległość od portu macierzystego, w której statki prowadzą połowy, z uwzględnieniem różnych warunków geograficznych i morskich w państwach członkowskich;

d) maksymalny okres czasu, gdy statek przebywa poza portem;

e) statki powracające każdego dnia do portu i sprzedające świeżo odłowione ryby;

11. uważa, że istotne jest zharmonizowane podejście do zbierania danych na temat rybołówstwa przybrzeżnego, w celu dostarczenia dokładnych danych dotyczących przybrzeżnej działalności połowowej, co stanowi warunek wstępny do stworzenia wspólnej definicji;

12. wzywa Komisję do przedstawienia w trybie pilnym sposobów zharmonizowania danych dotyczących rybołówstwa przybrzeżnego w obrębie Unii Europejskiej z zachowaniem specyfiki floty każdego kraju i regionu;

13. podkreśla, że zachodzi pilna potrzeba zajęcia się zróżnicowanymi problemami sektora rybołówstwa przybrzeżnego, zwłaszcza w obszarze zarządzania, poprawy strukturalnej, rozwoju, edukacji i szkolenia;

14. uważa, że konieczne jest, aby rybacy zajmujący się połowami przybrzeżnymi, jak również społeczności od nich zależne, byli w większym stopniu zaangażowani w przetwórstwo i zbyt, w celu zwiększenia ich możliwości uzyskiwania dochodów i poprawy warunków życia;

15. proponuje, aby utrzymać pomoc udzielaną sektorowi przetwórstwa rybnego w najbardziej oddalonych regionach, a przede wszystkim dotacje do oleju używanego przy produkcji konserw z tuńczykiem;

16. zwraca się do Komisji o uznanie specyfiki rybołówstwa przybrzeżnego na małą skalę i rybołówstwa metodami tradycyjnymi we Wspólnej Polityce Rybołówstwa oraz o dokonanie analizy, w jakim stopniu obecne instrumenty są właściwe, by odpowiedzieć na potrzeby omawianego sektora, i o odpowiednie ich przystosowanie;

17. dostrzega istnienie w obecnym prawodawstwie UE pewnych przepisów odnoszących się konkretnie do zarządzania i poprawy strukturalnej sektora rybołówstwa przybrzeżnego;

18. uważa, że wskazane jest, aby nowy Europejski Fundusz Rybołówstwa finansował dostawę energooszczędnych silników i przyjaznych dla środowiska narzędzi połowowych oraz poprawę warunków pracy na pokładzie w połowach przybrzeżnych, o ile nie doprowadzi to do zwiększenia wydajności połowów;

19. wzywa Komisję do finansowania modernizacji statków używanych w rybołówstwie przybrzeżnym;

20. wzywa w związku z powyższym Komisję do podjęcia nowej inicjatywy wspólnotowej, obejmującej ten ważny sektor działalności;

21. ponadto wzywa w tym kontekście Komisję do zapewnienia, że udostępnione zostaną ściśle określone i odpowiednie środki finansowe w celu umożliwienia właściwego wdrażania wszelkich nowych polityk;

22. zwraca uwagę, że plany zarządzania obszarami przybrzeżnymi (CMP) w tych kilku państwach członkowskich, w których zostały one stworzone, wywarły pozytywny wpływ na sektor, i w związku z tym uważa, że CMP powinny stanowić istotny element jakiejkolwiek nowej inicjatywy UE;

23. zwraca uwagę, że w chwili obecnej szkolenie zawodowe w państwach członkowskich ukierunkowane na omawiany sektor albo całkowicie nie odpowiada wymaganiom albo wręcz nie istnieje;

24. widzi konieczność niezwłocznego utworzenia programu kształcenia skierowanego na bezpieczeństwo pracy w rybołówstwie, ochronę środowiska morskiego, ochronę zasobów, ochronę morza i strefy brzegowej, jakość pozyskanego surowca oraz marketing i zarządzanie w sektorze przetwórstwa rybnego;

25. utrzymuje, że odpowiednia i ściśle określona edukacja i szkolenie są niezbędne, jeżeli młodzi ludzie zamieszkujący nasze regiony przybrzeżne mają być zachęcani do podtrzymywania działalności w zakresie połowów przybrzeżnych i związanych z nimi tradycji;

26. w związku z powyższym wzywa Komisję do przedstawienia specjalnych programów edukacyjnych i szkoleniowych ukierunkowanych na sektor rybołówstwa przybrzeżnego, szczególnie aby zachęcać młodych specjalistów do pracy w tym sektorze, jak również do zagwarantowania odpowiedniego finansowania w celu zapewnienia pełnego wdrożenia i powodzenia tych programów;

27. wnioskuje ponadto w tym kontekście o nadanie podejmowanym działaniom niezbędnego rozgłosu w celu zapewnienia, że wyczerpujące informacje na temat możliwości uczestniczenia w szkoleniach będą dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron;

28. uważa, że jakiekolwiek prawodawstwo dotyczące rybołówstwa przybrzeżnego musi w szczególny sposób uwzględniać potrzebę stworzenia i utrzymania kultury bezpieczeństwa, w której najwyższy priorytet zostanie nadany bezpieczeństwu, w celu zapewnienia, że właściwe dla sektora rybołówstwa przybrzeżnego reguły bezpieczeństwa zostaną wdrożone w odpowiedni sposób; wzywa, aby stworzenie tego rodzaju kultury koniecznie rozpoczęło się od zapewnienia bezpieczniejszej i bardziej nowoczesnej floty zdolnej do przyjęcia nowego sprzętu i materiałów ratunkowych; w tym celu niezbędne jest dalsze przyznawanie środków pomocowych na odnowienie i modernizację floty z przyszłego Europejskiego Funduszu Rybołówstwa, zgodnie z decyzją przyjętą już przez Parlament Europejski;

29. uznaje, że kobiety odgrywają w sektorze rybołówstwa przybrzeżnego znaczącą rolę, zwłaszcza w dziedzinie zarządzania, sprzedaży i marketingu, akwakultury, przetwórstwa i badań;

30. wyraża opinię, że sieci kobiet mogą wnieść istotny wkład w rozwój społeczno-gospodarczy społeczności zależnych od rybołówstwa, a zwłaszcza społeczności przybrzeżnych;

31. zwraca się do Komisji i Państw Członkowskich, by zajmując się sytuacją lub problemami rybołówstwa przybrzeżnego systematycznie uwzględniały kwestie płci oraz równego statusu kobiet i mężczyzn, także w projektach pilotażowych finansowanych w ramach wspólnej polityki rybołówstwa i funduszy strukturalnych, ponieważ tego rodzaju połowy charakteryzują się strukturą ekonomiczną opartą na małych przedsiębiorstwach rodzinnych, w których kobiety odgrywają najważniejszą rolę, zasługującą na uznanie prawne i społeczne;

32. uważa, że zmiany zachodzące w społecznościach utrzymujących się z rybołówstwa przybrzeżnego dotykają pośrednio i bezpośrednio kobiet; w związku z tym zwraca się do Komisji o udzielanie wsparcia specjalnym projektom mającym na celu doprowadzenie do uznania, stymulacji i zróżnicowania działalności kobiet w dziedzinach związanych z rybołówstwem, oraz o przyjęcie - z myślą o zróżnicowaniu działalności oraz o restrukturyzacji tych społeczności - rozwiązań nie tylko objętych wsparciem administracji lokalnej, rządów krajowych i Unii Europejskiej, lecz również charakteryzujących się równym udziałem mężczyzn i kobiet;

33. wzywa Komisję, aby, we współpracy z przyszłym Europejskim Instytutem ds. Równości Mężczyzn i Kobiet, w trakcie zbierania i analizy danych dotyczących rybołówstwa przybrzeżnego, uwzględniała kwestie związane z płcią, a także aby identyfikowała specyficzne problemy kobiet w społecznościach zajmujących się rybołówstwem przybrzeżnym i proponowała rozwiązania tych problemów;

34. stwierdza, że kobiety bezpośrednio zaangażowane w połowy przybrzeżne mogą ponosić skutki zdrowotne z powodu zazwyczaj trudnych warunków pracy, jednak w większości przypadków brak prawnego określenia ich sytuacji zawodowej nie pozwala im na dostęp do systemu opieki zdrowotnej na zasadzie równego traktowania; dlatego zwraca się do Komisji i Państw Członkowskich o szybkie rozwiązanie tego problemu poprzez przyjęcie środków koniecznych dla zagwarantowania praw ekonomicznych i socjalnych tych kobiet, zwłaszcza dostępu do ubezpieczeń społecznych i służby zdrowia, a także środków mających na celu poprawę bezpieczeństwa i ochronę zdrowia kobiet w środowisku pracy;

35. uważa, że co do zasady rybacy zajmujący się połowami przybrzeżnymi, drobni przetwórcy i inne podmioty gospodarcze na obszarach przybrzeżnych, które są zaangażowane w przybrzeżną działalność połowową lub na które ma ona wpływ, powinny uczestniczyć w procesie zarządzania sektorem;

36. wzywa Komisję do przeprowadzenia konsultacji z sektorem rybołówstwa przybrzeżnego i do zapewnienia czynnego udziału tego sektora, na odpowiednim szczeblu politycznym, w procesie podejmowania decyzji bezpośrednio ich dotyczących;

37. uważa, że regionalne komitety doradcze mają w tym kontekście kluczową rolę do odegrania;

38. wzywa Komisję do przekazania Parlamentowi Europejskiemu informacji na temat jakichkolwiek inicjatyw wymagających szczegółowego traktowania rybołówstwa przybrzeżnego;

39. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom państw członkowskich.

[1] Dz.U. L 337 z 30.12.1999, str. 10. Rozporządzenie zmienione ostatnio rozporządzeniem (WE) nr 485/2005 (Dz.U. L 81 z 30.3.2005, str. 1).

[2] Dz.U. C 21 E z 24.1.2002, str. 359.

[3] Dz.U. L 358 z 31.12.2002, str. 59.

[4] Dz.U. L 260 z 6.8.2004, str. 1.

[5] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0532.

--------------------------------------------------