Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające jednolite zasady i jednolitą procedurę restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych i niektórych firm inwestycyjnych w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 /* COM/2013/0520 final - 2013/0253 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Jak przedstawiono już w komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Plan działania na rzecz unii bankowej”[1], w komunikacie Komisji „Plan działania na rzecz pogłębionej i rzeczywistej unii gospodarczej i walutowej – otwarcie debaty europejskiej”[2] oraz w sprawozdaniu „W kierunku faktycznej unii gospodarczej i walutowej”[3], przygotowanym w 2012 r. przez przewodniczącego Rady Europejskiej we współpracy z przewodniczącym Komisji, przewodniczącym Eurogrupy i prezesem Europejskiego Banku Centralnego (EBC) – zintegrowane ramy działania branży finansowej, czyli „unia bankowa”, stanowią jeden z głównych elementów działań politycznych mających na celu ożywienie koniunktury i ponowne wprowadzenie Europy na ścieżkę wzrostu gospodarczego. Szybkie postępy w tworzeniu unii bankowej są niezbędne do zapewnienia stabilności finansowej i wzrostu gospodarczego w strefie euro i na całym rynku wewnętrznym. Stanowi ona istotny krok na drodze do przezwyciężenia obecnego rozdrobnienia rynków finansowych i rozwiania panującej niepewności, do złagodzenia warunków, na jakich mogą się finansować zagrożone państwa i banki, oraz przełamania wzajemnych uzależnień między nimi, a także do ożywienia transgranicznej działalności banków na rynku wewnętrznym z pożytkiem zarówno dla państw należących do strefy euro, jak i pozostałych państw członkowskich. W oparciu o ramy regulacyjne wspólne dla 28 państw członkowskich tworzących rynek wewnętrzny (jednolity zbiór przepisów) Komisja Europejska zastosowała całościowe podejście i zaproponowała plan działania na rzecz unii bankowej zawierający szereg instrumentów i działań, dotyczący 18 państw członkowskich należących obecnie do strefy euro, ale do którego realizacji przystąpić mogą również pozostałe państwa członkowskie. W marcu 2013 r. Rada Europejska zobowiązała się do zakończenia procesu tworzenia unii bankowej poprzez podjęcie przedstawionych poniżej kroków. Priorytet powinno stanowić zakończenie procedur ustawodawczych niezbędnych do ustanowienia jednolitego mechanizmu nadzorczego, w ramach którego EBC powierzone zostaną uprawnienia do sprawowania nadzoru nad bankami w strefie euro[4]. W miesiącach letnich powinno zostać osiągnięte porozumienie co do możliwości bezpośredniego dokapitalizowywania banków przez Europejski Mechanizm Stabilności (EMS) – po ustanowieniu jednolitego mechanizmu nadzorczego i dokonaniu oceny bilansów banków oraz zdefiniowaniu „legacy assets”, czyli tzw. „zastanych” aktywów. Latem 2013 r. powinno również zostać osiągnięte porozumienie co do wniosków Komisji w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (zwanej dalej „dyrektywą […]”)[5]. I wreszcie wniosek Komisji w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków wraz z odpowiednimi i skutecznymi mechanizmami ochronnymi powinien zostać priorytetowo potraktowany przez współprawodawców celem przyjęcia go jeszcze w bieżącej kadencji Parlamentu Europejskiego. Jak stwierdzono powyżej, unia bankowa będzie obejmować wszystkie państwa członkowskie należące do strefy euro oraz te z pozostałych państw członkowskich, które zdecydują się przyłączyć do tej inicjatywy. W obrębie unii bankowej oraz we wszystkich pozostałych państwach członkowskich będą obowiązywać te same, jednolite w całej Unii wymogi ostrożnościowe[6] oraz przepisy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. W ten sposób zachowana zostanie integralność rynku wewnętrznego. Zwiększona dzięki unii bankowej stabilność finansowa przyczyni się również do wzrostu zaufania oraz polepszonych perspektyw wzrostu gospodarczego na całym rynku wewnętrznym. Z jednolitego stosowania na szczeblu centralnym wymogów ostrożnościowych i przepisów dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków w państwach członkowskich uczestniczących w unii bankowej korzyści odniosą wszystkie państwa członkowskie. Dzięki przezwyciężeniu rozdrobnienia rynków finansowych, które hamuje obecnie aktywność gospodarczą, przyczyni się to do zapewnienia uczciwej konkurencji oraz usunięcia barier dla swobodnego korzystania z podstawowych wolności nie tylko w uczestniczących państwach członkowskich, ale również na całym rynku wewnętrznym. 1.1. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz mechanizmy finansowania jako główne elementy unii bankowej Szybkie osiągnięcie porozumienia w sprawie jednolitego mechanizmu nadzorczego w kwietniu 2013 r., zaledwie w siedem miesięcy po przedłożeniu przez Komisję wniosku we wrześniu 2012 r., położyło fundamenty unii bankowej jako integralnej części unii gospodarczej i walutowej. Wzmocniony nadzór w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego pozwoli przywrócić zaufanie do solidnej kondycji banków. EBC przejmie ostateczną odpowiedzialność za nadzór nad wszystkimi bankami w strefie euro w 2014 r. W praktyce EBC będzie nadzorował bezpośrednio jedynie największe i najbardziej aktywne w skali międzynarodowej banki oraz będzie posiadał możliwość tymczasowego przejęcia bezpośredniego nadzoru na każdym innym bankiem, podczas gdy organy krajowe będą odpowiedzialne za bieżący nadzór nad mniejszymi bankami. W interesie stabilności rynków bankowych w państwach członkowskich, które uczestniczą w jednolitym mechanizmie nadzorczym, UE musi stworzyć jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powiązany z jednolitym mechanizmem nadzorczym, tak by mieć możliwość odpowiedniego postępowania z bankami będącymi na progu upadłości. Nie można całkowicie wyeliminować ryzyka powstawania w bankach poważnych problemów z płynnością czy wypłacalnością. Niezbędne jest zatem ustanowienie ram, które umożliwią dogłębną restrukturyzację banków przez organy publiczne, przy jednoczesnym uniknięciu znacznych zagrożeń dla stabilności gospodarczej oraz wysokich kosztów wynikających z nieuporządkowanej likwidacji zgodnie z przepisami krajowego prawa upadłościowego, dzięki czemu możliwe będzie położenie kresu sytuacjom, w których procesy takie muszą być finansowane ze środków publicznych. Dyrektywa w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, po jej przyjęciu przez Parlament Europejski i Radę, będzie określała zasady restrukturyzacji banków w UE doświadczających poważnych trudności finansowych oraz utrzymywania ich funkcji istotnych dla gospodarki realnej, a także zasady podziału strat i kosztów między akcjonariuszy, wierzycieli i niezabezpieczonych deponentów tych banków. Kluczowy dla tej dyrektywy instrument umorzenia lub konwersji długu określa kolejność przypisywania strat i umarzania roszczeń akcjonariuszy, wierzycieli nieuprzywilejowanych oraz wierzycieli uprzywilejowanych. Deponenci posiadający w danym banku kwotę nieprzekraczającą 100 000 EUR są zawsze wyłączeni z tego przypisywania strat, gdyż ich roszczenia są chronione przez krajowe systemy gwarantowania depozytów. Przepisy dyrektywy mają funkcjonować w oparciu o sieć organów krajowych i krajowych mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. Stanowi to wprawdzie istotny krok na drodze do ograniczenia różnic między podejściami stosowanymi przez poszczególne kraje oraz do ochrony integralności rynku wewnętrznego, jednak nie wystarcza w przypadku tych państw członkowskich, które podlegają wspólnemu nadzorowi nad instytucjami kredytowymi w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego. Jak przyznała Rada Europejska, w unii bankowej nadzór nad bankami oraz ich restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja muszą być realizowane na tym samym szczeblu kompetencji. W innym przypadku mogą pojawiać się różnice poglądów między organem nadzoru (EBC) a krajowymi organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w kwestii sposobu postępowania z bankami znajdującymi się w trudnej sytuacji, podczas gdy nadal mogą się utrzymywać oczekiwania rynkowe co do zdolności lub niezdolności państw członkowskich do rozwiązania na szczeblu krajowym problemów wiążących się z przypadkami upadłości banków, wzmacniając negatywne sprzężenia zwrotne między sytuacją państw i sytuacją banków oraz pogłębiając rozdrobnienie i zakłócenia konkurencji na rynku wewnętrznym. W porównaniu z siecią organów krajowych jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, obejmujący centralny organ decyzyjny oraz jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, przyniesie istotne korzyści państwom członkowskim, podatnikom, bankom oraz przyczyni się do finansowej i gospodarczej stabilności w całej UE: · silny centralny organ decyzyjny zapewni szybkie i skuteczne podejmowanie decyzji w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji we wszystkich uczestniczących państwach członkowskich, pozwoli uniknąć nieskoordynowanych działań, zminimalizować negatywne skutki dla stabilności finansowej oraz ograniczyć potrzebę udzielenia wsparcia finansowego; · centralny organ, dysponujący odpowiednią wiedzą fachową i doświadczeniem, będzie w stanie w bardziej systematyczny i wydajny sposób zająć się problemami banków będących na progu upadłości niż mogłyby to uczynić poszczególne organy krajowe o bardziej ograniczonych zasobach i mniejszym doświadczeniu; · jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stworzy możliwość łączenia znacznych zasobów pochodzących ze składek banków, a tym samym bardziej skutecznej ochrony podatników niż w przypadku funduszy krajowych, a jednocześnie zapewni jednolite warunki działania wszystkim bankom z uczestniczących państw członkowskich. Ten jednolity fundusz pozwoli uniknąć problemów z koordynacją, które mogłyby wystąpić w przypadku wykorzystywania funduszy krajowych i będzie miał zasadnicze znaczenie dla wyeliminowania zależności banków od wiarygodności kredytowej państw. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji musi zostać utworzony w obrębie prawnych i instytucjonalnych ram UE. W konkluzjach Rady Europejskiej z 14 grudnia 2012 r. stwierdzono, że „proces ukończenia tworzenia UGW będzie się opierał na ramach instytucjonalnych i prawnych UE”. Zastosowanie doraźnych instrumentów o charakterze międzyrządowym, które nie wchodziły w zakres tych ram, było wprawdzie konieczne w obliczu nadzwyczajnej sytuacji na rynkach oraz niedociągnięć w mechanizmach zarządzania stworzonych pierwotnie na potrzeby unii gospodarczej i walutowej, stanowi ono jednak zagrożenie dla demokratycznej jakości unijnych procesów decyzyjnych oraz spójności systemu prawnego UE. Utworzenie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w obrębie prawnych i instytucjonalnych ram UE, podobnie jak to miało miejsce w przypadku jednolitego mechanizmu nadzorczego, stanowi zatem niezbędny krok na drodze do ukończenia tworzenia unii gospodarczej i walutowej zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej oraz, w szerszym ujęciu, służący ochronie demokratycznego i instytucjonalnego porządku UE. 1.2. Przejście do unii bankowej Jednolity mechanizm nadzorczy powinien wejść w życie w połowie 2014 r. Z kolei jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien zacząć funkcjonować w styczniu 2015 r., kiedy to planowo ma wejść w życie dyrektywa […], która zawiera przepisy regulujące restrukturyzację i uporządkowaną likwidację banków na całym rynku wewnętrznym[7]. W ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosowano by wówczas przepisy niniejszego rozporządzenia, które są zgodne z przepisami dyrektywy […], w odniesieniu do państw członkowskich uczestniczących w unii bankowej, natomiast w odniesieniu do pozostałych państw członkowskich przepisy dyrektywy […] stosowałyby właściwe organy krajowe. Jeżeli działania podejmowane w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą obejmowały udzielenie wsparcia przez rząd, w każdym przypadku zastosowanie będą miały zasady pomocy państwa dotyczące podziału obciążeń. Aby dokonać podziału obciążeń w odniesieniu do akcjonariuszy i wierzycieli nieuprzywilejowanych, w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie możliwe stosowanie, począwszy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, przepisów zezwalających na umorzenie akcji i długu podporządkowanego w stopniu niezbędnym celem zastosowania zasad pomocy państwa. Ponadto każde państwo członkowskie może podjąć decyzję o wdrożeniu do swojego prawa krajowego nowych przepisów określonych w dyrektywie […] jeszcze przed upływem terminu transpozycji tej dyrektywy. W każdym bądź razie Komisja zachowa swoje uprawnienia w zakresie pomocy państwa we wszystkich przypadkach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmujących wsparcie, które jest uznawane za pomoc państwa. W rzeczywistości, nawet jeżeli wykorzystanie jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie stanowi pomocy państwa zgodnie z właściwymi kryteriami określonymi w Traktacie, kryteria te miałyby nadal zastosowanie w analogiczny sposób celem zagwarantowania, że w przypadkach, w których wykorzystywany jest jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, do jego interwencji mają zastosowanie te same przepisy jak w przypadku wykorzystywania krajowych mechanizmów finansowania przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Na szczeblu europejskim ta konwergencja jest pogłębiana przez, z jednej strony, zmienione wytyczne w sprawie pomocy państwa służącej wsparciu banków oraz, z drugiej strony, przez porozumienie w sprawie możliwości wykorzystywania Europejskiego Mechanizmu Stabilności na potrzeby dokapitalizowania banków znajdujących się w trudnej sytuacji. Zmienione wytyczne w sprawie pomocy państwa nakładają na wszystkie państwa członkowskie, które udzielają swoim bankom wsparcia publicznego, surowsze wymogi jeśli chodzi o podział obciążeń w odniesieniu do akcjonariuszy i wierzycieli nieuprzywilejowanych. Stanowi to próbę przeciwdziałania obecnemu rozdrobnieniu rynku wewnętrznego w wyniku wpływu takich czynników jak solidność poszczególnych państw członkowskich czy istnienie „zastanych” aktywów. Wytyczne dotyczące wykorzystania EMS określałyby natomiast, na jakich warunkach – z zastrzeżeniem zasad pomocy państwa – państwa członkowskie, które nie są w stanie udzielić bankom wsparcia publicznego, mogłyby otrzymać pożyczki lub – w razie konieczności – banki mogłyby zostać bezpośrednio dokapitalizowane przez EMS. 2. UZASADNIENIE JEDNOLITEGO MECHANIZMU RESTRUKTURYZACJI I UPORZĄDKOWANEJ LIKWIDACJI Komisja uwzględniła analizę przeprowadzoną w ramach oceny skutków dokonanej na potrzeby przyjęcia wniosku w sprawie dyrektywy […], w której to analizie oceniono aspekty operacyjne i prawne istotne dla ustanowienia jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Proponowane elementy jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zostały poddane dodatkowej analizie na podstawie aktualizacji informacji zawartych w ocenie skutków. W kwestii tego, czy w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie możliwe podejmowanie skutecznych decyzji, kluczowe jest znaczenie czynnika czasu, z dwóch istotnych powodów: ex-ante, celem zwiększenia wiarygodności nowo powstałego mechanizmu jako narzędzia reagowania, co ułatwia ograniczenie źródeł niepewności na rynkach; oraz w przypadku uruchomienia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji – celem utrzymania wartości aktywów, która może ulec obniżeniu w wyniku zbędnych opóźnień w procedurze restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Sieć organów krajowych potrzebowałaby dodatkowego czasu na czynności proceduralne w każdym przypadku dotyczącym instytucji transgranicznych. Proponowany podział kompetencji między centralny szczebel decyzyjny a lokalne organy wykonawcze doprowadzi natomiast do oszczędności czasowych. Na szczeblu krajowym możliwe będzie szybsze niż na szczeblu centralnym zgromadzenie całej wiedzy fachowej niezbędnej na potrzeby wdrażania, ponieważ obowiązują tu przepisy krajowe; na szczeblu centralnym istnieją większe szanse na osiągnięcie masy krytycznej pozwalającej przyciągnąć i rozwijać najlepszy personel fachowy. Jeśli chodzi o wydajność podejmowania decyzji w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, centralny szczebel decyzyjny przyczyni się do ograniczenia do minimum kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zarówno dlatego, że może on osiągnąć znaczne korzyści skali dzięki sieci, jak i dlatego, że wnosi on istotny wkład w zapewnienie jak najlepszej jakości decyzji w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz możliwości jej wykonania. Pod względem strukturalnym system, który nie wykracza poza zadanie organów krajowych polegające na ograniczeniu do minimum kosztów dla własnego państwa członkowskiego, nie w pełni uwzględnia transgraniczne efekty zewnętrzne. Od początku kryzysu państwa członkowskie rozważają wprowadzenie mechanizmu podziału obciążeń celem ograniczenia globalnego spadku dobrobytu w takich sytuacjach[8]. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może lepiej niż sieć zagwarantować wykonalność przeniesienia obciążeń, która jest warunkiem koniecznym funkcjonowania uzgodnień w sprawie podziału obciążeń. Zagwarantuje on również zewnętrzną wykonalność optymalnej strategii restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, co umożliwi uprzednie uzgodnienie takich zasad podziału obciążeń, które prowadzą do przypisania kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w wyważony sposób i według sprawiedliwych kryteriów. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU 3.1. Podstawa prawna Podstawą prawną niniejszego wniosku jest art. 114 TFUE umożliwiający przyjęcie środków służących zbliżeniu przepisów krajowych, których celem jest ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Wniosek ma na celu utrzymanie integralności oraz usprawnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego. Jednolite stosowanie jednego zbioru przepisów dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, wraz z dostępem centralnego organu do jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przywróci prawidłowe funkcjonowanie rynków bankowych w Unii, usunie bariery dla korzystania z podstawowych wolności oraz pozwoli uniknąć istotnych zakłóceń konkurencji przynajmniej w tych państwach członkowskich, które podlegają wspólnemu nadzorowi nad instytucjami kredytowymi na szczeblu europejskim. Dyrektywa […] prowadzi wprawdzie do znacznej harmonizacji, pozostawia jednak państwom członkowskim pewną dozę elastyczności, co oznacza, że rozdrobnienie rynku wewnętrznego mogłoby się nadal w pewnym stopniu utrzymywać. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia natomiast zintegrowaną strukturę decyzyjną, która łączy restrukturyzację i uporządkowaną likwidację w ramach tego mechanizmu z nadzorem w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego celem wyeliminowania niekorzystnych warunków konkurencji, które napotykają banki w państwach członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym w porównaniu z bankami w pozostałych państwach członkowskich ze względu na brak scentralizowanego systemu postępowania z bankami będącymi na progu upadłości. Aby zapewnić pełne zaufanie wszystkich uczestniczących państw członkowskich do jakości i bezstronności procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku – zwłaszcza w kontekście lokalnych skutków gospodarczych – decyzje o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą przygotowywane i monitorowane centralnie przez Jednolitą Radę ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji, tak by zapewnić spójne i jednolite podejście, natomiast samą procedurę będzie wszczynać Komisja. Komisja będzie również podejmować decyzje w sprawie ram instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które stosuje się względem odnośnego podmiotu, a także w sprawie wykorzystania funduszu w celu wsparcia działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto celem wsparcia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zwiększenia jej skuteczności proponowane rozporządzenie ustanawia jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Proponowane rozporządzenie jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, ale stosuje się do wszystkich podmiotów podlegających nadzorowi jednolitego mechanizmu nadzorczego. Jednolity zbiór przepisów ustanowiony rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych[9], dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi[10] oraz dyrektywą […] będzie miał zastosowanie do uczestniczących państw członkowskich, gdyż przepisy te obowiązują na całym rynku wewnętrznym. Właściwą podstawę prawną stanowi zatem art. 114 TFUE. 3.2. Zasada pomocniczości Zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 ust. 3 TUE, w dziedzinach, które nie należą do jej wyłącznej kompetencji, Unia podejmuje działania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, zarówno na poziomie centralnym, jak i regionalnym oraz lokalnym, i jeśli ze względu na zakres lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii. Jedynie działanie na poziomie Unii może zagwarantować, że banki będące na progu upadłości będą restrukturyzowane w spójny sposób zgodnie z jednolitym zbiorem przepisów, a skutki uboczne takiej restrukturyzacji będą ograniczone do minimum. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyniesie znaczne korzyści skali, a także pozwoli na uniknięcie negatywnych skutków zewnętrznych, jakie mogą wynikać z decyzji podejmowanych wyłącznie na szczeblu krajowym i wykorzystywania jedynie funduszy krajowych. Znaczne różnice między decyzjami o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmowanymi na szczeblu krajowym, które są uzależnione od warunków lokalnych i podlegają lokalnym ograniczeniom w zakresie finansowania, mogą podważyć stabilność i integralność rynku wewnętrznego. Podczas gdy ustanowienie jednolitego mechanizmu nadzorczego zapewnia równe warunki działania pod względem nadzoru nad bankami i zmniejsza ryzyko wstrzymywania się organów z podjęciem decyzji, jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji gwarantuje, że w sytuacji gdy ogłosi upadłość, restrukturyzację można przeprowadzić po możliwie niskich kosztach, wierzyciele zostaną potraktowani sprawiedliwie i w ten sam sposób, a środki finansowe mogą zostać szybko przeznaczone na najbardziej produktywne cele na całym rynku wewnętrznym. W związku z tym właściwe jest, by Unia zaproponowała niezbędne działania ustawodawcze służące ustanowieniu takiego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, które podlegają nadzorowi w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego. Rozporządzenie jest właściwym instrumentem prawnym, który pozwala uniknąć rozbieżności wiążących się z krajową transpozycją przepisów i który zapewnia jednolity mechanizm instytucjonalny oraz równe warunki działania dla wszystkich banków w uczestniczących państwach członkowskich. 3.3. Zasada proporcjonalności Zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów określonych w Traktatach. W unii bankowej nadzór nad bankami oraz ich restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja muszą być realizowane na tym samym szczeblu kompetencji. W innym przypadku mogą pojawiać się różnice poglądów między europejskim organem nadzoru a krajowymi organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w kwestii sposobu postępowania z bankami znajdującymi się w trudnej sytuacji i pokrycia związanych z tym kosztów. Różnice te mogą ograniczać skuteczność zarówno nadzoru, jak i restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także prowadzić do zakłóceń konkurencji między państwami członkowskimi. Niedawny kryzys uwypuklił potrzebę szybkich i zdecydowanych działań wspieranych przez mechanizmy finansowania na szczeblu europejskim celem uniknięcia sytuacji, w których restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja banku prowadzona na szczeblu krajowym prowadzi do nieproporcjonalnych skutków dla gospodarki realnej, a także w celu stłumienia panującej w takich sytuacjach niepewności oraz zapobieżenia przypadkom paniki bankowej i wystąpieniu na rynku wewnętrznym efektu domina. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji gwarantowałby, że te same zasady byłyby stosowane w ten sam sposób w odniesieniu do każdego banku z siedzibą w uczestniczącym państwie członkowskim będącego na progu upadłości. Odpowiednie rezerwy finansowe pozwoliłyby uniknąć sytuacji, w których problemy poszczególnych banków prowadzą do spadku zaufania do całego systemu bankowego w danym państwie członkowskim lub w innych państwach członkowskich, które na rynkach postrzegane są jako narażone na podobne rodzaje ryzyka. Zwiększenie pewności prawnej, właściwie dostosowane zachęty w kontekście unii bankowej, jak również korzyści gospodarcze płynące z prowadzonych na szczeblu centralnym, jednolitych działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oznaczają, że wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności i nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonych celów. Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, zwłaszcza w zakresie prawa do ochrony danych osobowych, wolności prowadzenia działalności gospodarczej, prawa do skutecznego środka prawnego i bezstronnego sądu oraz musi być wdrażane zgodnie z tymi prawami i zasadami. 4. SZCZEGÓŁOWE OMÓWIENIE WNIOSKU 4.1. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji 4.1.1. Zasady, struktura i zakres Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji musi obejmować struktury decyzyjne, które z jednej strony będą miały solidne podstawy prawne, a z drugiej strony będą skutecznie funkcjonowały w sytuacji kryzysowej. Proces podejmowania decyzji musi zapewniać ich europejski wymiar, ale jednocześnie – poprzez włączenie państw członkowskich – uwzględniać znaczenie procesów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków dla gospodarek krajowych. W ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jednolity zbiór przepisów dotyczących właściwej procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zawartych w dyrektywie w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, stosowany będzie w odniesieniu do znajdujących się w trudnej sytuacji banków z państw członkowskich uczestniczących w tym mechanizmie. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie obejmował jednolite przepisy i procedury, które ma stosować Jednolita Rada ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji („rada”) wspólnie z Komisją i organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji z uczestniczących państw członkowskich. Komisja Europejska będzie uczestniczyć w jednolitym mechanizmie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji tylko w zakresie niezbędnym do realizacji szczególnych zadań przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu oraz w odniesieniu do funkcji kontroli pomocy państwa powierzonej jej na mocy Traktatu lub w celu zastosowania w analogiczny sposób kryteriów ustanowionych na potrzeby stosowania art. 107 TFUE. Ze względu na charakter procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji różni się jednak od zróżnicowanego – według poszczególnych kategorii banków – podejścia przyjętego w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego. Inaczej niż w przypadku prowadzonego na bieżąco zadania, jakim jest stałe sprawowanie nadzoru, procedura restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie w danym momencie prowadzona jedynie w stosunku do ograniczonej liczby banków. Ponadto szeroki zakres zastosowania jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest w pełni zgodny z logiką, zgodnie z którą w przypadku problemów EBC może przejąć bezpośredni nadzór nad każdym bankiem, w tym również biorąc pod uwagę jego możliwą restrukturyzację i uporządkowaną likwidację. Ponadto kryzys pokazał, że ramy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na szczeblu europejskim potrzebne są nie tylko z uwagi na duże banki działające na skalę międzynarodową. Istnienie różnych instancji ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dla banków o różnej wielkości oznaczałoby również konieczność stworzenia zróżnicowanych mechanizmów finansowania i mechanizmów ochronnych, co z kolei prowadziłoby do wzmocnienia zależności między państwami i bankami oraz do zakłóceń konkurencji. 4.1.2. Zasady podejmowania działań w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Aby zapewnić obiektywizm i rzetelność procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, Komisji, radzie i krajowym organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zakazuje się wszelkiej dyskryminacji banków, ich deponentów, wierzycieli lub akcjonariuszy ze względu na przynależność państwową lub siedzibę. Restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja grup transgranicznych jest prowadzona w oparciu o szereg zasad mających zapewnić równe traktowanie poszczególnych podmiotów wchodzących w skład grupy, mających umożliwić należyte uwzględnienie interesów poszczególnych państw członkowskich włączonych w daną procedurę oraz pozwalających uniknąć sytuacji, w której koszty, którymi obarczani są wierzyciele, przekraczają koszty, które ponieśliby w wyniku zwykłego postępowania upadłościowego. Jeżeli restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podlega jedynie część grupy, niniejszy wniosek służy zagwarantowaniu, że procedura ta nie będzie miała negatywnego wpływu na te podmioty wchodzące w skład grupy, które nie są objęte restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Koszty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą co do zasady ponoszone przez podmioty zmuszone do umorzenia lub konwersji wierzytelności oraz branżę bankową. W związku z tym wniosek ma na celu zagwarantowanie, że Komisja, rada i krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmują decyzje o wykorzystaniu mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w taki sposób, by do minimum ograniczyć nadzwyczajne publiczne wsparcie finansowe. 4.1.3. Związek z kontrolą pomocy państwa przez Komisję W ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji kontrola pomocy państwa przez Komisję byłaby utrzymana w każdych okolicznościach. Oznacza to, że jeżeli EBC powiadomi Komisję i radę, iż bank lub grupa jest na progu upadłości lub jest zagrożony(-a) upadłością, procedura restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji byłaby w stosownych przypadkach realizowana równolegle z procedurą dotyczącą pomocy państwa, w związku z czym dane państwo lub państwa członkowskie zostałyby poproszone o zgłoszenie planowanych środków Komisji zgodnie z art. 108 TFUE. Wymaga to ustanowienia mechanizmów stałej współpracy i wymiany informacji między radą a Komisją na potrzeby zakończenia procedury dotyczącej pomocy państwa. Ponadto decyzja Komisji podjęta zgodnie z zasadami pomocy państwa byłaby warunkiem wstępnym przyjęcia przez Komisję decyzji o objęciu danego banku restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Jeżeli wykorzystanie funduszu nie stanowi przypadku pomocy państwa, kryteria ustanowione na potrzeby stosowania art. 107 TFUE należałoby zastosować w analogiczny sposób jako warunek wstępny przyjęcia decyzji o objęciu danego banku restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacja, tak by zachować integralność rynku wewnętrznego w kontekście uczestniczących i nieuczestniczących państw członkowskich. 4.1.4. Zadania i struktura decyzyjna Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmuje wszystkie kluczowe zadania w kontekście tej procedury, które są niezbędne celem przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków będących na progu upadłości. Zadania te obejmują między innymi: udzielanie zezwolenia na zastosowanie uproszczonych obowiązków w odniesieniu do sporządzenia projektów planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; sporządzanie planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; przegląd planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; ocenę możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku; podejmowanie decyzji o objęciu banku restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją; wykonywanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją; oraz wdrażanie programów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmuje podejmowanie decyzji o wykorzystaniu mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Konstrukcja jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia solidne podstawy prawne i skuteczność jego struktur decyzyjnych, w tym również w sytuacjach kryzysowych. Struktury te zaprojektowano w taki sposób, by zapewnić europejski wymiar podejmowanych decyzji oraz włączenie w proces ich podejmowania państw członkowskich w związku ze znaczeniem procedur restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków dla gospodarek krajowych. Struktury decyzyjne jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmują Jednolitą Radę ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji, krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji z uczestniczących państw członkowskich oraz Komisję Europejską. Zadania jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zostają podzielone między Jednolitą Radę ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji oraz krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Aby zapewnić skuteczność i odpowiedzialność jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zgodnie z wymogami prawnymi Komisja Europejska – jako organ UE – jest uprawniona do wszczęcia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku, w oparciu o zalecenie rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub z własnej inicjatywy. Jeżeli Komisja wszczyna procedurę restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, podejmowałaby również decyzje w sprawie ram instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które stosuje się w danym przypadku, a także w sprawie wykorzystania funduszu. Jednolita Rada ds. Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji podejmowałaby wszystkie pozostałe decyzje na mocy rozporządzenia w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i kierowałyby je do krajowych organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji celem wykonania ich na szczeblu krajowym zgodnie z rozporządzeniem w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz dyrektywą […]. Rada monitorowałaby wykonanie jej decyzji na szczeblu krajowym przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz – jeżeli krajowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie zastosowałby się do jej decyzji – mogłaby kierować decyzje bezpośrednio do banków. 4.1.5. Proces decyzyjny Zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie […] bank zostałby objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, jeżeli jest na progu upadłości lub jest zagrożony upadłością, jeżeli nie są dostępne rozwiązania w obrębie sektora prywatnego, które pozwalają uniknąć upadłości, oraz jeżeli restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja jest w interesie publicznym ze względu na znaczenie systemowe banku, tj. jego upadłość naruszyłaby stabilność systemu finansowego. Celem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest zapewnienie ciągłości funkcji krytycznych banku, utrzymanie stabilności finansowej, ograniczenie do minimum sięgania po pieniądze podatników oraz ochrona deponentów. Procedura restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zostaje uruchomiona w wyniku procesu zapewniającego podjęcie uzasadnionej i bezstronnej decyzji w odniesieniu do każdego banku będącego na progu upadłości: – EBC, jako podmiot sprawujący nadzór nad bankami, powiadamia Komisję, radę ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz właściwe krajowe organy i ministerstwa, że dany bank jest na progu upadłości; – rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ocenia, czy istnieje ryzyko systemowe oraz czy istnieje rozwiązanie w obrębie sektora prywatnego; – po stwierdzeniu ryzyka systemowego i braku rozwiązania w obrębie sektora prywatnego, rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zaleca Komisji wszczęcie procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; – Komisja podejmuję decyzję o wszczęciu procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i powiadamia radę o ramach instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które stosuje się względem odnośnego podmiotu, a także o ramach wykorzystania funduszu w celu wsparcia działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyjmuje, w drodze decyzji skierowanej do krajowych organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, program restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w którym określone zostają instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, działania podejmowane w ramach tej procedury oraz działania z zakresu finansowania, oraz nakazuje właściwym krajowym organom ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zastosowanie środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji; – krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji stosują zgodnie z prawem krajowym środki restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określone przez radę. Jeżeli krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie stosują się do decyzji rady, ma ona prawo do przejęcia ich kompetencji i do kierowania bezpośrednio do banków określonych decyzji dotyczących wdrożenia środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. 4.1.6. Odpowiedzialność i budżet Poszczególne elementy jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji są niezależne w wykonywaniu swoich zadań i podlegają surowym przepisom dotyczącym odpowiedzialności, tak by dopilnować, by wykorzystywały one swoje uprawnienia we właściwy i bezstronny sposób, w granicach określonych w niniejszym rozporządzeniu i w dyrektywie […]. Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odpowiada zatem przed Parlamentem Europejskim i Radą za wszystkie decyzje podjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia. O działalności rady informowane będą również parlamenty narodowe uczestniczących państw członkowskich. Rada będzie musiała ustosunkować się do wszelkich uwag lub pytań, które mogą do niej skierować parlamenty narodowe uczestniczących państw członkowskich. Budżet jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, który obejmuje jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, nie stanowi części budżetu UE. Wydatki związane z wykonywaniem zadań jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, zarządzaniem jednolitym bankowym funduszem restrukturyzacji i uporządkowanej oraz jego wykorzystaniem będą finansowane ze składek wnoszonych przez branżę bankową. 4.1.7. Stosunki z nieuczestniczącymi państwami członkowskimi Na potrzeby rozwiązywania problemów grup bankowych w dyrektywie […] ustanowiono kolegia ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w których skład wchodzą krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, tak by zapewnić odpowiednie i zrównoważone włączenie organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ze wszystkich państw członkowskich, w których działa dany bank. Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) pełni rolę mediatora w sytuacji, gdy organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji z państwa macierzystego i państwa przyjmującego nie są w stanie osiągnąć porozumienia w kwestii przygotowania planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz samej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W kontekście jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w przypadku podmiotów i grup, które mają siedziby wyłącznie w państwach uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym, jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zastępuje kolegia ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewidziane w dyrektywie […]. Zamiast udziału w kolegiach przedstawiciele krajowych organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji są włączeni w prace rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W przypadku banków z siedzibą w nieuczestniczących państwach członkowskich według definicji zawartej w rozporządzeniu ustanawiającym jednolity mechanizm nadzorczy, dyrektywa […] obowiązuje w pełnym zakresie. Podobnie stosunki między jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji a krajowymi organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w nieuczestniczących państwach członkowskich będą w pełni regulowane przepisami dyrektywy […]. Przepisy dotyczące wzajemnych stosunków między poszczególnymi mechanizmami finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (wzajemne wsparcie oraz dobrowolne wzajemne pożyczki) mają również w pełni zastosowanie do stosunków między jednolitym bankowym funduszem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji a krajowymi mechanizmami finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji istniejącymi w nieuczestniczących państwach członkowskich. We wniosku sprecyzowano również, że rola EUNB przewidziana w dyrektywie […] oraz w rozporządzeniu ustanawiającym EUNB, w tym jego uprawnienia w zakresie mediacji, znajduje pełne zastosowanie w odniesieniu do rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto we wniosku w trojaki sposób uwzględniono sytuację banków, które mają siedzibę w państwie członkowskim nieuczestniczącym w jednolitym mechanizmie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Po pierwsze, wniosek zawiera zasadę niedyskryminacji instytucji kredytowych, deponentów oraz inwestorów lub innych wierzycieli ze względu na ich przynależność państwową lub siedzibę przez którykolwiek element jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Po drugie, we wniosku przewidziano, że jeżeli grupa obejmuje instytucje kredytowe z siedzibą zarówno w uczestniczącym, jak i w nieuczestniczącym państwie członkowskim, rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zastępuje krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uczestniczących państw członkowskich w kolegiach ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewidzianych w dyrektywie […]. Po trzecie, nieuczestniczące państwa członkowskie mają zawsze możliwość przystąpienia do jednolitego mechanizmu nadzorczego, a tym samym zapewnienia, by banki z siedzibą na ich terytorium zostały objęte jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. 4.1.8. Związek z dyrektywą […] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia […] r. ustanawiającą ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych W ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zasady określone w dyrektywie […] będą miały zastosowanie do uczestniczących państw członkowskich, jako że obowiązują one na całym rynku wewnętrznym. Odstępstwa są dopuszczalne jedynie w przypadku, gdy procedury lub przepisy przewidziane w niniejszym rozporządzeniu zastępują odpowiednie przepisy dyrektywy […] (np. przepisy dotyczące kolegiów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które zostają zastąpione przez struktury decyzyjne w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji). Wniosek w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zawiera pewne przepisy, które są analogiczne do przepisów dyrektywy […], gdyż podstawę działań rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz Komisji musi stanowić prawo Unii mające bezpośrednie zastosowanie. Inne przepisy zawarte w niniejszym wniosku zawierają szczególne odniesienia do wniosku Komisji dotyczącego dyrektywy […]. Niektóre z tych przepisów zostały zmienione w wyniku przyjęcia w maju sprawozdania przez Komisję Gospodarczą i Monetarną Parlamentu Europejskiego oraz w związku z podejściem ogólnym Rady uchwalonym w dniu 28 czerwca. Rozporządzenie w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji musi ostatecznie być w pełni zgodne z porozumieniem w sprawie dyrektywy […] osiągniętym przez Parlament Europejski i Radę. Niniejszy wniosek odnosi się do podejścia ogólnego Rady jako do najnowszego dostępnego dokumentu. Ponieważ negocjacje między Parlamentem Europejskim i Radą nadal trwają i dyrektywa nie przyjęła jeszcze ostatecznej formy, celem Komisji jest zastąpienie tych przepisów prawa materialnego przepisami stanowiącymi końcowy wynik negocjacji współprawodawców prowadzonych w związku z dyrektywą […]. W przypadku niektórych aspektów już uwzględnionych w dyrektywie […] konieczne jest dalsze dostosowanie celem zapewnienia właściwego funkcjonowania jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wraz z jednolitym bankowym funduszem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Po pierwsze, należy w pełni zharmonizować hierarchię roszczeń w przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w oparciu o zasadę uprzywilejowania deponentów. W art. 15 zaproponowano harmonizację hierarchii roszczeń w przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w oparciu o zasadę uprzywilejowania deponentów. Komisja jest zdania, że taka harmonizacja jest niezbędna w przypadku wszystkich podmiotów podlegających przepisom dyrektywy […], tak by zapewnić równe warunki konkurencji na rynku wewnętrznym. Po drugie, w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wymagane jest ścisłe ograniczenie wszelkiej elastyczności w zastosowaniu instrumentu umorzenia lub konwersji długu i wszystkie banki muszą w tym zakresie podlegać tym samym warunkom. W związku z tym art. 24 wniosku zawiera dodatkowe ścisłe ramy, oparte na podejściu ogólnym Rady z dnia 28 czerwca 2013 r., wykluczając w tym kontekście możliwość zastosowania jakichkolwiek odstępstw przewidzianych w dyrektywie […] (w szczególności w odniesieniu do obliczania progu na potrzeby instrumentu umorzenia lub konwersji długu). 4.2. Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji 4.2.1. Aspekty związane z zarządzaniem Aby zapewnić skuteczny i odpowiedzialny proces decyzyjny w przypadkach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, struktura i zasady funkcjonowania rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przewidują właściwe włączenie wszystkich bezpośrednio zainteresowanych państw członkowskich. W skład rady wchodzą dyrektor wykonawczy, zastępca dyrektora wykonawczego, członkowie mianowani przez Komisję i EBC oraz członkowie mianowani przez każde uczestniczące państwo członkowskie, którzy reprezentują krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Rada, której przewodniczy dyrektor wykonawczy, spotyka się i pracuje w ramach dwóch rodzajów sesji – plenarnej i wykonawczej. Do udziału w posiedzeniach rady mogą zostać zaproszeni obserwatorzy. Na sesji plenarnej rada podejmuje wszystkie decyzje o charakterze ogólnym. Na sesji wykonawczej rada podejmuje decyzje w odniesieniu do poszczególnych podmiotów lub grup bankowych. Tego rodzaju decyzje dotyczą m.in. planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, korzystania z uprawnień do podjęcia wczesnej interwencji, programów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, w tym wykorzystania funduszu na potrzeby sfinansowania procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także kierowanych do krajowych organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instrukcji w zakresie wykonywania decyzji dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W trakcie sesji wykonawczej w skład rady wchodzą dyrektor wykonawczy i jego zastępca oraz członkowie mianowani przez Komisję i EBC. W zależności od banków lub grup, które w danym przypadku mają zostać poddane restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, do udziału w sesji wykonawczej rady zaproszeni zostaną również, oprócz dyrektora wykonawczego i jego zastępcy oraz członków mianowanych przez Komisję i EBC, członkowie mianowani przez zainteresowane krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji transgranicznych grup bankowych w posiedzeniach i procesie decyzyjnym biorą zatem udział zarówno członkowie mianowani przez państwo członkowskie, w którym znajduje się organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy, jak również członkowie mianowani przez państwa członkowskie, w których mają siedziby jednostki zależne lub podmioty objęte nadzorem skonsolidowanym. Obowiązujące w radzie zasady dotyczące głosowania uwzględniają potrzebę uwzględnienia interesów wszystkich państw członkowskich, których dotyczy podejmowana decyzja o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Żaden z uczestników posiedzeń rady nie dysponuje prawem weta. Z uwagi jednak na fakt, iż państwa członkowskie suwerennie decydują o wykorzystaniu środków z budżetów krajowych, we wniosku jednoznacznie określono, że jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie może zażądać od państw członkowskich udzielenia nadzwyczajnego publicznego wsparcia finansowego jakiemukolwiek podmiotowi objętemu restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Ponadto aby w pełni uwzględnić wszelkie skutki finansowe dla państw członkowskich, członkowie mianowani przez zainteresowane krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogą na sesji wykonawczej zażądać dalszych obrad służących omówieniu potencjalnych skutków tego rodzaju. 4.2.2. Uprawnienia Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji gromadzi informacje, którymi EBC i krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dysponują w odniesieniu do kondycji finansowej banków podlegających ich kompetencjom. W porównaniu z siecią organów krajowych działających na podstawie krajowych upoważnień umożliwia to lepszą ocenę okoliczności, które mogą prowadzić do konieczności objęcia danego banku restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, oraz pozwala uniknąć transgranicznych skutków ubocznych. Wniosek opiera się na ramach ustanowionych w projekcie dyrektywy w sprawie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i uprawnia radę ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji do szybkiej interwencji w przypadku pogarszania się sytuacji finansowej banku lub grupy. Radzie ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powierzono uprawnienia do określenia, w którym momencie właściwe jest skierowanie do Komisji zalecenia dotyczącego objęcia banku lub grupy restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Jeżeli Komisja stwierdzi, że warunki uruchomienia tej procedury są spełnione i podejmie decyzję o objęciu banku restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, rada – mając na uwadze ogólne ramy określone przez Komisję – podejmuje decyzję o szczegółach dotyczących zastosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykorzystania środków funduszu. Uprawnienia te umożliwiają radzie ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wybór i zastosowanie instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz odpowiednich zasad i procedur w jednolity sposób. W szczególności w sytuacji, gdy banki działają w skali transgranicznej, doprowadzi to do wyeliminowania występujących obecnie rozbieżności między przepisami i podejściami stosowanymi przez państwa członkowskie, wraz z ich negatywnymi skutkami dla funkcjonowania rynków bankowych w Unii. Tego rodzaju bezpośrednia odpowiedzialność rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewni równe traktowanie banków ze wszystkich uczestniczących państw członkowskich oraz przewidywalność stosowania jednolitego zbioru przepisów dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, jak również zaufanie do sposobu stosowania tego zbioru przepisów. Zwiększy to pewność prawa i pozwoli w większym stopniu utrzymać wartość aktywów finansowych dzięki uniknięciu niepotrzebnych zakłóceń w przepływie środków. Zapewni to również wykorzystanie aktywów instytucji będącej na progu upadłości w sposób jak najbardziej produktywny (tak by ograniczyć do minimum straty ponoszone przez wierzycieli we wszystkich uczestniczących państwach członkowskich), a nie zgodnie z interesami poszczególnych państw członkowskich. Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zapewnia ścisłe wykonanie decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z prawem krajowym. W tym celu rada posiada uprawnienia do nadzoru i oceny wykonania decyzji przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji poprzez możliwość uzyskania, w stosownych przypadkach, informacji bezpośrednio od banków lub prowadzenia dochodzeń lub kontroli na miejscu. Jeżeli krajowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie wykonuje decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z ustalonym programem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, rada jest uprawniona do bezpośredniego kierowania określonych decyzji do danego banku, w których żąda podjęcia działań koniecznych do wykonania decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. 4.2.3. Współpraca na szczeblu europejskim i międzynarodowym Wykonując swoje zadania, rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie współpracować z EBC i innymi organami uprawnionymi do sprawowania nadzoru nad instytucjami kredytowymi w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego, jak również z innymi organami wchodzącymi w skład Europejskiego Systemu Nadzoru Finansowego. Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie również ściśle współpracować z krajowymi organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, gdyż odgrywają one kluczową rolę w przygotowaniu i zastosowaniu środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponieważ wiele instytucji kredytowych działa nie tylko w Unii, lecz również poza nią, rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie miała wyłączne uprawnienia do zawarcia, w imieniu organów krajowych uczestniczących państw członkowskich, niewiążących umów o współpracy z organami państw trzecich. 4.3. Jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji 4.3.1. Zasady, ustanowienie i zadania U podstaw działań podejmowanych przez radę leży zasada, że wszelkie straty, koszty i inne wydatki poniesione w związku z zastosowaniem instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji są w pierwszej kolejności ponoszone przez akcjonariuszy i wierzycieli instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, a dopiero następnie, jeżeli jest to konieczne, przez branżę finansową. Jednak nawet jeśli koszty restrukturyzacji instytucji miałyby być ostatecznie poniesione z jej środków wewnętrznych, istnieje potrzeba ustanowienia mechanizmu umożliwiającego instytucji (bądź to w jej pierwotnej formie, bądź za pośrednictwem banku pomostowego lub podmiotu zarządzającego aktywami – banku likwidującego złe aktywa) dalsze prowadzenie działalności. Istotne jest zatem ustanowienie bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji celem zapewnienia skuteczności działań podejmowanych w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, np. poprzez udostępnienie krótkoterminowego finansowania instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub udzielenie gwarancji potencjalnym nabywcom takiej instytucji. Nadrzędnym celem jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest zapewnienie stabilności finansowej, a nie przejmowanie strat instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją lub udostępnianie kapitału takiej instytucji. Fundusz ten nie powinien być traktowany jako fundusz ratunkowy. Mogą jednak zaistnieć wyjątkowe okoliczności, w których, po odpowiednio wysokim wykorzystaniu środków wewnętrznych (co najmniej 8 % zobowiązań i funduszy własnych instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją), nadrzędny cel nie może zostać osiągnięty, jeżeli fundusz nie będzie mógł pokryć dalszych strat lub udostępnić kapitału. Jedynie w takich okolicznościach fundusz ten mógłby zostać wykorzystany jako mechanizm ochronny dla środków prywatnych. Ustanowienie jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest w pierwszym rzędzie uzasadnione faktem, że na zintegrowanych rynkach finansowych wszelkie wsparcie finansowe służące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku zwiększa stabilność finansową i poprawia kondycję finansową innych banków nie tylko w danym państwie członkowskim, ale również w pozostałych państwach członkowskich. Ponieważ z tego rodzaju wsparcia korzyści odnoszą pośrednio banki z wszystkich uczestniczących państw członkowskich, składki służące sfinansowaniu tego wsparcia nie powinny być nakładane wyłącznie na banki z danego państwa członkowskiego. Jeśli chodzi o skuteczność, możliwość łączenia przez fundusz środków pochodzących od wszystkich banków w strefie euro stwarza dużo bardziej skuteczny bufor chroniący przed kryzysami bankowymi, w trakcie których straty koncentrują się asymetrycznie w niektórych państwach członkowskich – pod tym względem fundusz stanowi mechanizm zabezpieczający dla całej strefy euro. Niedawny kryzys pokazał, że w poszczególnych państwach członkowskich straty powstały w bardzo różny sposób. Ponieważ w przyszłości straty wynikające z wstrząsów w branży bankowej będą się prawdopodobnie koncentrować w danym momencie tylko w niektórych państwach członkowskich, wspólny europejski prywatny mechanizm ochronny – w przeciwieństwie do pojedynczych krajowych mechanizmów tego rodzaju – będzie bardziej skuteczny w absorpcji tego rodzaju wstrząsów dzięki składkom pobieranym ex ante (a w wyjątkowych przypadkach również ex post) od całej branży bankowej w strefie euro. Dzięki połączeniu zasobów na szczeblu europejskim fundusz wzmocni zatem mechanizmy ochronne, co zwiększy odporność systemu bankowego. Jednocześnie rozłożenie nadzwyczajnych, pobieranych ex post składek po równo między banki we wszystkich uczestniczących państwach członkowskich doprowadzi do zmniejszenia wysokości takiej składki przypadającej na każdy bank, ograniczając procykliczne skutki tych składek. Ponadto mechanizm, w którym pokrycie strat wykracza poza granice krajowe, może skutecznie przełamać błędne koło zależności między kryzysami bankowymi w danym państwie członkowskim a sytuacją budżetową tego państwa. Gdyby tego rodzaju jednolity fundusz bankowy istniał w chwili wybuchu kryzysu finansowego, możliwe byłoby złagodzenie w ten sposób obecnych obciążeń niektórych państw członkowskich związanych z ratowaniem banków. Ponadto jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, posiadający możliwość łączenia środków branży bankowej ze wszystkich uczestniczących państw członkowskich, będzie dysponował szerszą bazą naliczania składek, a tym samym lepszą reputacją, która w razie potrzeby umożliwi radzie ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji pożyczenie na rynkach finansowych większych środków po niższej cenie. Większe możliwości pozyskiwania finansowania zewnętrznego na rynku ograniczą potrzebę uciekania się do środków publicznych w przypadkach ekstremalnie wysokich strat, co przyczyniłoby się do zerwania zależności między państwami a bankami oraz do uchronienia podatników przed koniecznością pokrywania kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Jednolity fundusz pozwoli również na właściwe zrównanie zachęt dla wszystkich instytucji działających w ramach unii bankowej. Jeżeli, zwłaszcza w przypadku transgranicznych grup bankowych, środki na pokrycie kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które przekraczają koszty poniesione przez akcjonariuszy i wierzycieli, musiałyby zostać udostępnione przez krajowe mechanizmy finansowania, ograniczałoby to skuteczność nie tylko jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, ale również jednolitego mechanizmu nadzorczego. Ustanowienie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wymaga, by rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dysponowała szybkim i skutecznym dostępem do jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Fundusz ten stanowi prywatny zewnętrzny mechanizm ochronny, który może udzielać średnio- i długoterminowego finansowania celem uniknięcia lub ograniczenia do minimum wykorzystania środków publicznych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. Ponadto oznacza on zwiększenie skuteczności procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dzięki uniknięciu problemów z koordynacją, które pojawiają się w przypadku wykorzystywania krajowych mechanizmów finansowania, zwłaszcza w przypadkach grup transgranicznych. 4.3.2. Finansowanie funduszu Fundusz potrzebuje łatwo dostępnych środków, tak by zapewnić wystarczające możliwości finansowania, uniknąć procykliczności systemów repartycyjnych oraz ograniczyć do minimum konieczność korzystania z zewnętrznego wsparcia finansowego. W tym celu docelowa wielkość funduszu powinna wynosić co najmniej 1 % kwoty gwarantowanych depozytów w systemie bankowym uczestniczących państw członkowskich, co byłoby wystarczające do zapewnienia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w przypadku przyszłych kryzysów, pod warunkiem że wierzyciele ponoszą koszty w postaci umorzenia lub konwersji długu w wysokości co najmniej 8 % łącznych zobowiązań i funduszy własnych instytucji objętej restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Biorąc za podstawę dane z 2011 r. dotyczące banków oraz szacunkowej kwoty gwarantowanych depozytów w bankach strefy euro, docelowa wielkość jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie 1 % odpowiadałaby kwocie około 55 mld EUR. Docelowa wielkość funduszu w wartościach bezwzględnych (w EUR) będzie miała charakter dynamiczny i wzrośnie automatycznie w przypadku rozwoju branży bankowej. Na osiągnięcie przez fundusz docelowego poziomu przewidziano okres przejściowy wynoszący 10 lat. Może on zostać przedłużony do 14 lat, jeżeli z funduszu dokonane zostaną wypłaty przekraczające połowę jego docelowego poziomu. Jeżeli w początkowym okresie gromadzenia środków z funduszu nie zostaną dokonane żadne wypłaty, branża bankowa musiałaby corocznie wnosić jedną dziesiątą kwoty docelowej, czyli w wartościach bezwzględnych około 5,5 mld EUR. Po zakończeniu początkowego okresu gromadzenia środków w funduszu, banki będą zobowiązane do wniesienia dodatkowych składek, jeżeli dojdzie do wzrostu wartości stanowiącej podstawę obliczenia składki lub w przypadku dokonywania wypłat z funduszu. Jeżeli dostępne środki finansowe funduszu spadną do poziomu poniżej połowy jego wielkości docelowej, banki zostaną zobowiązane do wnoszenia minimalnej składki rocznej w wysokości co najmniej jednej piątej łącznych zobowiązań (z pominięciem kapitału regulacyjnego i gwarantowanych depozytów) wszystkich banków w państwach członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Wysokość składek będzie obliczana zgodnie z dyrektywą […] w oparciu o wysokość zobowiązań banku (z pominięciem funduszy własnych i gwarantowanych depozytów) i korygowana w zależności od profilu ryzyka danej instytucji. Oznacza to, że banki, które finansują się niemal wyłącznie z depozytów, w praktyce będą płacić bardzo niskie składki. Banki te będą oczywiście wpłacały odpowiednie składki do krajowych systemów gwarantowania depozytów. Przewidziano zabezpieczenia w celu uniknięcia sytuacji, w których nakładanie składek prowadzi do problemów ze stabilności finansową w instytucjach o dobrej sytuacji finansowej – w postaci tymczasowych zwolnień z wymogu wnoszenia składek ex post. Jeżeli składki ex ante okażą się niewystarczające, a składki ex post nie będą bezpośrednio dostępne, mogą być potrzebne dodatkowe rezerwy finansowe, zwłaszcza w okresie przejściowym, celem zapewnienia ciągłości funkcji krytycznych banku lub banków przez cały okres prowadzenia procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Fundusz będzie miał prawo zawierać umowy pożyczki lub umowy dotyczące innego rodzaju wsparcia finansowego (w tym ze środków publicznych) z instytucjami finansowymi lub innymi osobami trzecimi, jeżeli okaże się to konieczne do sfinansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Co do zasady wsparcie to zostanie spłacone przez samą instytucję objętą restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją. Jeżeli jednak miałoby się to okazać niemożliwe, w rozporządzeniu przewidziano, że straty podlegają podziałowi – w formie składek ex post – między wszystkie banki objęte jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Dzięki temu zostanie zagwarantowane, że w perspektywie średniookresowej wszelkie wykorzystanie środków publicznych pozostanie bez wpływu na budżet. Aby uniknąć niekorzystnych skutków dla tych państw członkowskich, które z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia będą dysponowały odpowiednim krajowym mechanizmem finansowania, przepisy rozporządzenia pozostawiają tym państwom swobodę decyzji co do sposobu wykorzystania istniejących krajowych mechanizmów finansowania na potrzeby wypełnienia przez banki z tychże państw zobowiązań spoczywających na nich na mocy niniejszego rozporządzenia. 4.3.3. Rola systemów gwarantowania depozytów w kontekście restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Jeżeli bank zostaje objęty restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, krajowy system gwarantowania depozytów, którego bank ten jest członkiem, wniesie składkę w wysokości nieprzekraczającej kwoty gwarantowanych depozytów odpowiadającą kwocie strat, które musiałby ponieść, gdyby bank ten został zlikwidowany w ramach zwykłego postępowania upadłościowego. Rola ta została już w pełni przewidziana w dyrektywie […]. Ponadto jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie ma wpływu na instytucjonalne systemy ochrony i inne wewnątrzgrupowe mechanizmy wsparcia finansowego ustanowione przez niektóre grupy instytucji kredytowych. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie interweniował jedynie w przypadkach, gdy tego rodzaju rozwiązania ustanowione przez sektor prywatny nie przyniosą skutecznego rozwiązania problemów wiążących się z upadłością banku. 4.3.4. Rola funduszu w restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup, do których należą instytucje niepodlegające jednolitemu mechanizmowi restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Do celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup, w których skład wchodzą zarówno instytucje podlegające jednolitemu mechanizmowi restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, jak i instytucje niepodlegające temu mechanizmowi, wkład funduszu będzie odpowiadał wielkości tej części grupy, która podlega jednolitemu mechanizmowi, podczas gdy reszta zostanie pokryta przez krajowe mechanizmy finansowania pozostające poza mechanizmem. Aby wzmocnić finansowanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na całym rynku wewnętrznym, wniosek dopuszcza możliwość zaciągania przez fundusz pożyczek od innych mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub udzielania takim mechanizmom pożyczek, na zasadzie dobrowolności. Umożliwi to funduszowi dokonywanie wypłat w istotnej wysokości, które nie są pokryte ze składek ex ante ani ze składek ex post. Będzie to również stanowiło wsparcie mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w państwach członkowskich pozostających poza zakresem jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. 4.3.5. Zastąpienie krajowych mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Ponieważ fundusz zastępuje krajowe mechanizmy finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w uczestniczących państwach członkowskich, państwa członkowskie, które z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia będą dysponowały już odpowiednimi krajowymi mechanizmami finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, mają swobodę decyzji co do sposobu wykorzystania tych mechanizmów zgodnie z prawem krajowym. Państwa członkowskie mogą ponadto postanowić, że te krajowe mechanizmy finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wnoszą składki na rzecz jednolitego funduszu w imieniu danych banków krajowych do czasu wyczerpania środków dostępnych w ramach tych mechanizmów. 5. WPŁYW NA BUDŻET Rada ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będzie finansowana w pełni ze składek wnoszonych przez instytucje finansowe. Utworzenie rady będzie jednak w okresie początkowym wiązało się z pewnymi niewielkimi skutkami dla budżetu Unii. Szczegółowe informacje na ten temat zawiera załączona ocena skutków finansowych regulacji. 2013/0253 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające jednolite zasady i jednolitą procedurę restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji kredytowych i niektórych firm inwestycyjnych w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010 PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego[11], uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[12], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Ściślejsza integracja wewnętrznego rynku usług bankowych jest niezbędna do wspierania ożywienia gospodarczego w Unii. Obecny kryzys gospodarczo-finansowy uwidocznił jednak, że funkcjonowanie rynku wewnętrznego w tym obszarze jest zagrożone oraz że rośnie ryzyko rozdrobnienia rynku usług finansowych. Z powodu obaw dotyczących wystąpienia efektu domina, braku zaufania do innych krajowych systemów bankowych i wątpliwości co do możliwości zapewnienia bankom wsparcia przez państwa członkowskie płynność rynków międzybankowych zmniejszyła się, a działalność transgraniczna banków spadła. (2) Rozbieżności w krajowych przepisach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w poszczególnych państwach członkowskich oraz odpowiednich praktykach administracyjnych, a także brak jednolitej procedury decyzyjnej na szczeblu unijnym dotyczącej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków transgranicznych przyczynia się do braku zaufania i niestabilności rynku, ponieważ wspomniane przepisy i procedury nie zapewniają pewności i przewidywalności co do ewentualnych skutków upadłości banku. Decyzje o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podejmowane na szczeblu krajowym mogą prowadzić jedynie do zakłóceń konkurencji, a w konsekwencji do pogorszenia funkcjonowania rynku wewnętrznego. (3) Rozbieżne praktyki państw członkowskich w traktowaniu wierzycieli banków objętych restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją oraz ratowaniu banków będących na progu upadłości mają w szczególności wpływ na postrzegane ryzyko kredytowe, dobrą kondycję finansową i wypłacalność banków w poszczególnych państwach. To z kolei podważa zaufanie społeczeństwa do sektora bankowego i utrudnia korzystanie ze swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług w ramach rynku wewnętrznego, ponieważ koszty finansowania byłyby niższe, gdyby takie różnice w praktykach państw członkowskich nie istniały. (4) Rozbieżności w krajowych przepisach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w poszczególnych państwach członkowskich oraz odpowiednich praktykach administracyjnych mogą sprawić, że koszty uzyskania kredytu przez banki i klientów będą wyższe, wyłącznie z uwagi na ich siedzibę czy miejsce zamieszkania i niezależnie od ich faktycznej zdolności kredytowej. Ponadto stopy oprocentowania dla klientów banków w niektórych państwach członkowskich są wyższe niż stopy oprocentowania w innych państwach członkowskich niezależnie od ich zdolności kredytowej. (5) Tak długo jak przepisy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także praktyki i podejścia dotyczące podziału obciążenia pozostaną w gestii poszczególnych państw członkowskich, a środki finansowe potrzebne do sfinansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą pozyskiwane i wydatkowane na szczeblu krajowym, rynek wewnętrzny pozostanie rozdrobniony. Ponadto krajowe organy nadzoru mają silną motywację do ograniczania do minimum potencjalnych skutków kryzysów bankowych dla gospodarek ich państw poprzez podejmowanie jednostronnych działań służących wydzieleniu operacji bankowych np. poprzez ograniczanie transferów i pożyczek wewnątrzgrupowych lub poprzez zaostrzenie wymogów kapitałowych i dotyczących płynności wobec mających siedzibę na ich terytorium jednostek zależnych od jednostek dominujących będących potencjalnie na progu upadłości. Ogranicza to działalność transgraniczną banków i utrudnia korzystanie z podstawowych wolności, a także prowadzi do zakłóceń konkurencji na rynku wewnętrznym. (6) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady […][13] do pewnego stopnia ujednoliciła krajowe przepisy dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, a także uregulowała współpracę między organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dotyczącą postępowania w przypadku upadłości banków transgranicznych. Harmonizacja przewidziana w dyrektywie […] nie jest jednak pełna, a proces decyzyjny nie jest scentralizowany. Zasadniczo dyrektywa […] ustanawia wspólne instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz określa uprawnienia krajowych organów wszystkich państw członkowskich, ale pozostawia tym organom swobodę w stosowaniu tych instrumentów i w korzystaniu z krajowych mechanizmów finansowania na potrzeby stosowania procedur restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Dyrektywa […] nie zapobiega podejmowaniu przez państwa członkowskie odrębnych i potencjalnie niespójnych decyzji dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup transgranicznych, co może wpłynąć na łączne koszty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto, ponieważ dyrektywa przewiduje ustanowienie krajowych mechanizmów finansowania, nie ogranicza w wystarczającym stopniu zależności banków od wsparcia z budżetów krajowych i nie zapobiega stosowaniu przez państwa członkowskie różnych podejść w odniesieniu do wykorzystywania tych mechanizmów. (7) Zapewnienie w obrębie Unii skutecznych, jednolitych decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków będących na progu upadłości, w tym dotyczących skorzystania ze środków pozyskanych na szczeblu unijnym, jest niezbędne do ukończenia procesu tworzenia wewnętrznego rynku usług finansowych. W ramach rynku wewnętrznego upadłość banków w jednym państwie członkowskim może wpłynąć na stabilność rynków finansowych w całej Unii. Zapewnienie skutecznych, jednolitych przepisów dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz równych warunków finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w państwach członkowskich leży w interesie nie tylko państw członkowskich, w których banki te prowadzą działalność, ale także wszystkich państw członkowskich; posłuży to bowiem utrzymaniu konkurencji i poprawie funkcjonowania rynku wewnętrznego. Systemy bankowe na rynku wewnętrznym charakteryzują się wysokim stopniem współzależności, grupy bankowe są międzynarodowe, a banki posiadają wysoki odsetek aktywów zagranicznych. W świetle braku jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji kryzysy bankowe w państwach członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym miałyby poważniejsze skutki systemowe również dla nieuczestniczących państw członkowskich. Ustanowienie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zwiększy stabilność banków w uczestniczących państwach członkowskich oraz zapobiegnie przenoszeniu się kryzysów do nieuczestniczących państw członkowskich, a w ten sposób usprawni funkcjonowanie całego rynku wewnętrznego. (8) Po ustanowieniu jednolitego mechanizmu nadzorczego rozporządzeniem Rady (UE) nr …/…[14], zgodnie z którym banki w uczestniczących państwach członkowskich podlegają centralnemu nadzorowi sprawowanemu przez Europejski Bank Centralny (EBC), istnieje niedostosowanie między nadzorowaniem tych banków na szczeblu unijnym a ich krajowym traktowaniem w procedurze restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zgodnie z dyrektywą […]. (9) Podczas gdy banki w państwach członkowskich nieobjętych jednolitym mechanizmem nadzorczym korzystają z dostosowanych na poziomie krajowym mechanizmów nadzorczych, ochronnych i mechanizmów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, banki w państwach członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym podlegają unijnym mechanizmom nadzorczym i krajowym mechanizmom ochronnym oraz krajowym mechanizmom restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Niedostosowanie to stwarza niekorzystne warunki konkurencji dla banków w państwach członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym w porównaniu z bankami w pozostałych państwach członkowskich. Z uwagi na to, że nadzór oraz restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja odbywają się w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego na dwóch różnych poziomach, interweniowanie oraz restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja w odniesieniu do banków w państwach członkowskich uczestniczących w tym mechanizmie nie byłyby tak szybkie, spójne i skuteczne jak w odniesieniu do banków w państwach członkowskich w nim nieuczestniczących. Negatywnie wpływa to na koszty finansowania ponoszone przez te banki, a także prowadzi do powstania niekorzystnych warunków konkurencji, których skutki są szkodliwe dla państw członkowskich, w których banki te prowadzą działalność, a także dla ogólnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. W związku z tym do zapewnienia równych warunków działania niezbędny jest scentralizowany mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmujący wszystkie banki prowadzące działalność w państwach członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym. (10) Podział odpowiedzialności w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji pomiędzy organy krajowe a organy unijne powinien odpowiadać podziałowi odpowiedzialności w zakresie nadzoru pomiędzy tymi organami. Tak długo jak nadzór w danym państwie członkowskim będzie sprawowany na szczeblu krajowym, państwo to powinno być odpowiedzialne za skutki finansowe upadłości banku. Jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien zatem objąć jedynie banki i instytucje finansowe z siedzibą w państwach członkowskich uczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym i podlegające nadzorowi EBC w ramach tego mechanizmu. Banki z siedzibą w państwach członkowskich nieuczestniczących w jednolitym mechanizmie nadzorczym nie powinny być objęte jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Jeżeli takie państwa członkowskie zostałyby objęte jednolitym mechanizmem nadzorczym, stworzyłoby to dla nich niewłaściwe zachęty. Organy nadzoru w tych państwach członkowskich mogłyby w szczególności złagodzić podejście w stosunku do banków podlegających ich kompetencjom, gdyż nie musiałyby w pełni ponosić ryzyka finansowego ich upadłości. W związku z tym, w celu zapewnienia spójności z jednolitym mechanizmem nadzorczym, jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien objąć państwa członkowskie uczestniczące w jednolitym mechanizmie nadzorczym. W miarę przystępowania państw członkowskich do jednolitego mechanizmu nadzorczego, powinny one również automatycznie być obejmowane jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Oczekuje się, że docelowo cały rynek wewnętrzny zostanie objęty jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. (11) Jednolity bankowy fundusz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (zwany dalej „funduszem”) jest zasadniczym elementem, bez którego nie można by zapewnić prawidłowego funkcjonowania jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Odrębne systemy finansowania ze środków krajowych zaburzyłyby stosowanie jednolitych przepisów dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków na rynku wewnętrznym. Fundusz powinien ułatwić zapewnienie jednolitych praktyk administracyjnych w zakresie finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także zapobieganie tworzeniu się przeszkód w korzystaniu z podstawowych wolności lub zakłóceniom konkurencji na rynku wewnętrznym w wyniku rozbieżnych praktyk krajowych. Fundusz powinien być bezpośrednio finansowany przez banki, a środki powinny być gromadzone na szczeblu unijnym, tak aby środki na potrzeby finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mogły zostać przydzielone państwom członkowskim w oparciu o obiektywne czynniki, prowadząc w ten sposób do zwiększenia stabilności finansowej i ograniczenia powiązania pomiędzy postrzeganą sytuacją budżetową poszczególnych państw członkowskich a kosztami finansowania ponoszonymi przez banki i przedsiębiorstwa prowadzące działalność w tych państwach członkowskich. (12) Niezbędne jest zatem przyjęcie środków celem stworzenia jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmującego wszystkie państwa członkowskie uczestniczące w jednolitym mechanizmie nadzorczym, tak aby ułatwić odpowiednie i stabilne funkcjonowanie rynku wewnętrznego. (13) Scentralizowane stosowanie ustanowionych dyrektywą […] przepisów dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków przez jeden unijny organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w uczestniczących państwach członkowskich można jedynie zapewnić, jeżeli przepisy dotyczące ustanowienia i funkcjonowania jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji będą bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich w celu uniknięcia rozbieżnej wykładni tych przepisów w poszczególnych państwach. Powinno to przynieść korzyści całemu rynkowi wewnętrznemu, ponieważ przyczyniłoby to się do zapewnienia uczciwej konkurencji i usunięcia przeszkód w swobodnym korzystaniu z podstawowych wolności nie tylko w uczestniczących państwach członkowskich, ale także na całym rynku wewnętrznym. (14) Podobnie jak zakres rozporządzenia Rady (UE) nr …/…, jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien objąć wszystkie instytucje kredytowe mające siedzibę w uczestniczących państwach członkowskich. W ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinna jednak istnieć możliwość przeprowadzenia bezpośredniej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dowolnej instytucji kredytowej z uczestniczącego państwa członkowskiego w celu uniknięcia asymetrii w ramach rynku wewnętrznego w zakresie traktowania będących na progu upadłości instytucji i wierzycieli podczas restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Jeżeli jednostki dominujące, firmy inwestycyjne i instytucje finansowe są objęte nadzorem skonsolidowanym sprawowanym przez EBC, powinny one zostać objęte również jednolitym mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Mimo iż EBC nie będzie nadzorował tych instytucji na zasadzie nieskonsolidowanej, będzie on jedynym organem nadzoru posiadającym ogólny ogląd ryzyka, jakim obarczona jest grupa i – pośrednio – poszczególni członkowie. Wyłączenie podmiotów objętych nadzorem skonsolidowanym sprawowanym przez EBC z jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uniemożliwiłoby sporządzenie planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grup bankowych oraz przyjęcie strategii restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy, a także doprowadziłoby do znacznego ograniczenia skuteczności decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. (15) W ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji decyzje powinny być podejmowane na najodpowiedniejszym szczeblu. (16) EBC, będący organem nadzoru w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego, jest najstosowniejszym organem do ocenienia, czy instytucja kredytowa jest na progu upadłości lub jest zagrożona upadłością, oraz czy istnieją jakiekolwiek realne szanse, że alternatywne działania ze strony sektora prywatnego lub działania nadzorcze zapobiegłyby jej upadłości w rozsądnym czasie. Rada, po otrzymaniu powiadomienia EBC, powinna przedstawić Komisji zalecenie. Z uwagi na potrzebę osiągnięcia równowagi pomiędzy różnymi interesami Komisja powinna podjąć decyzję, czy instytucja powinna zostać objęta restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, oraz decyzję o jasnych i szczegółowych ramach dotyczących restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określających działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które powinna podjąć rada. W nakreślonych w pożywszy sposób ramach rada powinna podjąć decyzję o programie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz poinformować krajowe organy ds. restrukturyzacji uporządkowanej likwidacji o dostępnych instrumentach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz uprawnieniach w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które należy wykonać na szczeblu krajowym. (17) Rada powinna być uprawniona do podejmowania decyzji dotyczących w szczególności planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, oceny możliwości skutecznego przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, usunięcia przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz przygotowania działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny pomagać radzie w sporządzaniu planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz w przygotowaniu decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto, ponieważ wykonywanie uprawnień w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wymaga zastosowania prawa krajowego, krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny być odpowiedzialne za wykonywanie decyzji o restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. (18) Dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego niezmierne znaczenie ma to, aby te same przepisy miały zastosowanie do wszystkich środków restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, niezależnie od tego, czy środki te są stosowane przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na podstawie dyrektywy […], czy też w ramach jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Komisja dokona oceny tych środków zgodnie z art. 107 TFUE. W przypadku gdy wykorzystanie mechanizmów finansowania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie obejmuje pomocy państwa zgodnie z art. 107 ust. 1 TFUE, Komisja powinna, w celu zapewnienia równych warunków działania na rynku wewnętrznym, dokonać oceny tych środków przez analogię do art. 107 TFUE. Jeśli powiadomienie na podstawie art. 108 TFUE nie jest konieczne, ponieważ proponowane wykorzystanie funduszu przez radę nie stanowi przyznania pomocy państwa zgodnie z art. 107 TFUE, w celu zapewnienia integralności rynku wewnętrznego pomiędzy uczestniczącymi i nieuczestniczącymi państwami członkowskimi, przy ocenie proponowanego wykorzystania funduszu Komisja powinna przez analogię zastosować odpowiednie zasady pomocy państwa określone w art. 107 TFUE. Rada nie powinna podejmować decyzji o programie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji do czasu, gdy Komisja zapewni, przez analogię do zasad pomocy państwa, aby wykorzystanie funduszu było dokonywane zgodnie z tymi samymi zasadami co wykorzystywanie krajowych mechanizmów finansowania. (19) W celu zapewnienia szybkiego i skutecznego procesu decyzyjnego w przypadkach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, rada powinna być odrębną agencją unijną o określonej strukturze odpowiadającej jej szczególnym zadaniom, która odbiega od struktury wszystkich innych agencji unijnych. Skład rady powinien zapewnić właściwe uwzględnienie wszystkich istotnych interesów w prowadzonych procedurach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Rady powinna pracować w ramach sesji plenarnych i wykonawczych. W trakcie sesji wykonawczej w skład rady powinni wchodzić dyrektor wykonawczy i jego zastępca oraz członkowie mianowani przez Komisję i EBC. Uwzględniając misję rady, dyrektor wykonawczy i jego zastępca powinni być mianowani przez Radę na podstawie wniosku Komisji i po wysłuchaniu Parlamentu Europejskiego. W przypadku obrad nad restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją banku lub grupy mających siedzibę w jednym uczestniczącym państwie członkowskim, do udziału w sesji wykonawczej rady oraz w procesie decyzyjnym zaproszony powinien zostać również członek mianowany przez zainteresowane państwo członkowskie, reprezentujący krajowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji tego państwa. W przypadku gdy obrady dotyczą grupy transgranicznej, do udziału w sesji wykonawczej rady oraz w procesie decyzyjnym zaproszeni powinni zostać również członkowie mianowani przez macierzyste państwo członkowskie i wszystkie zainteresowane przyjmujące państwa członkowskie, reprezentujący właściwe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Organy państwa macierzystego i państw przyjmujących powinny mieć równoważny wpływ na podejmowaną decyzję, więc organom państw przyjmujących powinien przysługiwać łącznie jeden głos. Do udziału w posiedzeniach rady mogą również zostać zaproszeni obserwatorzy, w tym przedstawiciel Europejskiego Mechanizmu Stabilności i Eurogrupy. (20) W świetle misji rady i celów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które obejmują ochronę środków publicznych, funkcjonowanie rady powinno być finansowane ze składek płaconych przez instytucje z uczestniczących państw członkowskich. (21) Rada i Komisja powinny, w stosownych przypadkach, zastąpić krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyznaczone na podstawie dyrektywy […] w odniesieniu do wszystkich aspektów związanych z procesem decyzyjnym w przypadkach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji wyznaczone na podstawie dyrektywy […] powinny kontynuować prowadzenie działań związanych realizacją programów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyjętych przez radę. W celu zapewnienia przejrzystości i kontroli demokratycznej, a także ochrony praw instytucji unijnych, rada powinna odpowiadać przed Parlamentem Europejskim i Radą za wszystkie decyzje podejmowane na podstawie niniejszego wniosku. Również z uwagi na przejrzystość i kontrolę demokratyczną parlamentom narodowym powinny przysługiwać pewne prawa do uzyskania informacji na temat działalności rady oraz do podjęcia z nią dialogu. (22) W przypadku gdy dyrektywa […] przewiduje możliwość zastosowania uproszczonych obowiązków lub zwolnienia z obowiązków przez krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do wymogu sporządzenia planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, należy ustanowić procedurę, zgodnie z którą rada może zezwolić na stosowanie tych uproszczonych obowiązków. (23) W celu zapewnienia jednolitego podejścia do instytucji i grup rada powinna być uprawniona do sporządzania planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji takich instytucji i grup. Rada powinna oceniać możliwość przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji i grup oraz, w stosownych przypadkach, wprowadzać środki celem usunięcia przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Rada powinna zobowiązywać krajowe organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji do stosowania tych niezbędnych środków służących usunięciu przeszkód w przeprowadzaniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w celu zapewnienia spójności i możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji danych instytucji. (24) Planowanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jest zasadniczym elementem ich skutecznego przeprowadzenia. Rada powinna zatem posiadać uprawnienie do żądania zmian w strukturze i organizacji instytucji lub grup w celu usunięcia praktycznych przeszkód w stosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz zapewnienia przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji danych podmiotów. Ze względu na potencjalnie systemowy charakter wszystkich instytucji, w celu utrzymania stabilności finansowej niezwykle istotne jest, by organy miały możliwość przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji każdej instytucji. W celu poszanowania prawa prowadzenia działalności gospodarczej określonej w art. 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, swoboda uznania rady powinna być ograniczona do tego, co jest konieczne do uproszczenia struktury i działalności instytucji jedynie w celu zwiększenia możliwości przeprowadzenia jej skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto wszelkie środki stosowane w tych celach powinny być zgodne z prawem Unii. Środki te nie powinny być bezpośrednio ani pośrednio dyskryminujące ze względu na przynależność państwową oraz powinny być uzasadnione nadrzędnym względem interesu publicznego, jaki stanowi stabilność finansowa. W celu ustalenia czy działanie zostało podjęte w ogólnym interesie publicznym, rada, działając w ogólnym interesie publicznym, powinna być w stanie osiągnąć cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, nie napotykając przeszkód w stosowaniu instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub w możliwości wykonywania powierzonych jej uprawnień. Ponadto działanie nie powinno wykraczać poza minimum niezbędne do osiągnięcia wyznaczonych celów. (25) Podstawą ustanowienia jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny być ramy dyrektywy […] oraz jednolity mechanizm nadzorczy. Rada powinna być zatem uprawniona do interwencji na wczesnym etapie w przypadkach, gdy pogarsza się sytuacja finansowa lub wypłacalność instytucji. Informacje, które rada otrzymuje od krajowych organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji lub EBC na tym etapie, są niezbędne do ustalenia, jakie działania może ona podjąć w celu przygotowania restrukturyzacji i uporządkowanej danej instytucji. (26) W celu zapewnienia szybkiego podjęcia działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, gdy staje się to konieczne, rada powinna ściśle monitorować, we współpracy z odpowiednim właściwym organem lub EBC, sytuację danych instytucji oraz zastosowanie się tych instytucji do wprowadzonych wobec nich środków wczesnej interwencji. (27) W celu ograniczenia zaburzeń na rynkach finansowych i zaburzeń gospodarki restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja powinna zostać przeprowadzona w krótkim czasie. W trakcie przeprowadzania restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Komisja powinna mieć dostęp do wszelkich informacji, które uzna za niezbędne do podjęcia uzasadnionej decyzji w ramach procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Jeżeli Komisja podejmie decyzję o objęciu danej instytucji restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją, rada powinna niezwłocznie przyjąć program restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji określający szczegóły dotyczące zastosowania instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wykonania uprawnień, a także wykorzystania mechanizmów finansowania. (28) Likwidacja instytucji będącej na progu upadłości w ramach zwykłego postępowania upadłościowego może zagrażać stabilności finansowej, zakłócać świadczenie podstawowych usług i wpływać na ochronę deponentów. W takim przypadku istnieje interes publiczny przemawiający za zastosowaniem instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Cele restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny zatem obejmować: zapewnienie ciągłości świadczenia podstawowych usług finansowych, utrzymanie stabilności systemu finansowego, ograniczenie pokusy nadużycia poprzez ograniczenie do minimum zakładania publicznego wsparcia finansowego na rzecz instytucji będących na progu upadłości oraz ochronę deponentów. (29) Zanim jednak podjęta zostanie ewentualna decyzja o kontynuacji działalności przez instytucję, należy zawsze rozważyć likwidację niewypłacalnej instytucji w ramach zwykłego postępowania upadłościowego. Prowadzenie działalności przez niewypłacalną instytucję powinno być kontynuowane w celu utrzymania stabilności finansowej i przy wykorzystaniu, w możliwie największym stopniu, środków prywatnych. Można tego dokonać poprzez zbycie na rzecz nabywcy z sektora prywatnego lub połączenie z takim nabywcą, bądź w wyniku umorzenia zobowiązań instytucji lub konwersji jej długu na kapitał własny na potrzeby dokapitalizowania. (30) Podczas wykonywania uprawnień w zakresie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Komisja i rada powinny zapewnić: poniesienie przez akcjonariuszy i wierzycieli odpowiedniej części strat, wymianę osób zarządzających, ograniczenie kosztów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji do minimum oraz podobne traktowanie wszystkich wierzycieli niewypłacalnej instytucji należących do tej samej kategorii. (31) Ograniczenia praw akcjonariuszy i wierzycieli powinny być zgodne z art. 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji należy zatem stosować wyłącznie w odniesieniu do instytucji będących na progu upadłości lub zagrożonych upadłością i jedynie jeśli jest to konieczne do osiągnięcia celu leżącego w interesie ogólnym, jak