KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 7.12.2011 
SEK(2011) 1470 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
ROZPORZ ĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
ustanawiaj ące Instrument Finansowania Wspó łpracy na rzecz Rozwoju 
{KOM(2011) 840 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1469 wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL 1. DEFINICJA PROBLEMU  
W krajach rozwijaj ących się ubóstwo pozostaje jednym z g łównych problemów. Mimo że 
poczyniono znaczne post ępy w zakresie walki z tym zjawiskiem, kraje te nadal s ą opóźnione w 
realizacji milenijnych celów  rozwoju (MCR) i nie czerpi ą korzyści ze równowa żonego rozwoju. 
Ponadto globalne problemy s ą nadal widoczne, a obserwowa na niedawno seria kryzysów 
boleśnie dotkn ęła kraje rozwijaj ące się, skutkując brakiem stabilno ści społecznej i gospodarczej, 
wymuszaj ąc migracj ę oraz powoduj ąc brak bezpiecze ństwa żywnościowego i zwi ększoną 
podatność na zagro żenia z zewn ątrz. Co raz cz ęściej uznaje si ę, że zasoby naturalne i 
środowiskowe maj ą kluczowe znaczenie dla trwa łego wzrostu gospodarczego i ograniczania 
ubóstwa. Ponadto zmiana klimatu dodatkowo komplikuje t ę już niestabiln ą sytuację i może 
zagrozić – w przypadku brak u odpowiednich dzia łań zapobiegawczych – dotychczasowym 
osiągnięciom w zakresie rozwoju. UE pozostaje zaanga żowana w dzia łania mające pomóc 
krajom rozwijaj ących się w ograniczeniu i ostatecznemu wyeliminowaniu ubóstwa. 
Aby zrealizowa ć to zamierzenie, na la ta 2007-2013 ustanowiono Inst rument Finansowania 
Współpracy na rzecz Rozwoju (DCI), którego g łównym i nadrz ędnym celem jest 
wyeliminowanie ubóstwa w krajach i regionach  partnerskich. Obok Europejskiego Funduszu 
Rozwoju (EFR) i Europejskiego Instrumentu S ąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI) stanowi on jedno z 
kluczowych unijnych narz ędzi umożliwiających pomoc rozwojow ą państwom spoza Europy. 
Obejmuje on trzy kategorie programów: (i ) programy dwustronne oraz regionalne programy 
geograficzne w zakresie wspó łpracy z Azj ą, Ameryk ą Łacińską, Azją Środkową, Bliskim 
Wschodem i Afryk ą Południową; (ii) programy tematyczne w nast ępujących dziedzinach: 
inwestowanie w ludzi, środowisko i zrównowa żone gospodarowanie zasobami naturalnymi, 
podmioty niepa ństwowe i w ładze lokalne, bezpiecze ństwo żywnościowe oraz migracja i azyl; a 
także (iii) środki towarzysz ące dla krajów obj ętych protoko łem w sprawie cukru. 
Nowe wyzwania oraz priorytety okre ślone w strategii „Europa 2020” sk łoniły Komisj ę do 
przedstawienia propozycji w sprawie przegl ądu i dostosowania unijnej polityki rozwoju za 
pomocą planowanego komunikatu „Zwi ększanie wp ływu unijnej polityki rozwoju – Program 
działań na rzecz zmian”. Dotychczasowe przegl ądy pokaza ły, że DCI stanowi warto ść dodaną i 
pomaga w realizacji MCR, uwypukli ły jednak równocze śnie szereg niedoci ągnięć tego 
instrumentu. Na ich podstawie zidentyfikowane zosta ły następujące problemy dotycz ące 
rozporządzenia DCI: 
(1) DCI w niewystarczaj ącym stopniu uwzgl ędnia cele i najnowsze trendy obecne w unijnej 
polityce rozwoju; 
(2) od 2007 r. sytuacja na świecie uleg ła zmianie i niektórzy z obecnych beneficjentów tego 
instrumentu wyro śli na światowe pot ęgi i sami stali si ę darczyńcami. DCI nie 
gwarantuje wystarczaj ąco zróżnicowanego podej ścia do beneficjentów pod wzgl ędem 
rozbieżności gospodarczych i spo łecznych, utrzymuj ących się pomiędzy krajami 
partnerskimi oraz w ramach poszczególnych krajów; 
 
PL 3   PL (3) instrument ten nie uwzgl ędnia w wystarczaj ącym stopniu post ępów krajów partnerskich 
w zakresie demokratyzacji i poszanowania podstawowych praw cz łowieka; 
(4) wspieranie inicjatyw mi ędzyregionalnych lub w obr ębie całego kontynentu okaza ło się 
trudne ze wzgl ędu na struktur ę instrumentów pomocy zewn ętrznej, w szczególno ści 
przy realizacji wspólnej strategii Afryka–UE; 
(5) programy tematyczne nie s ą dostatecznie elastyczne i s ą zbyt rozproszone, by pozwala ły 
odpowiednio reagowa ć na niedawne światowe kryzysy lub te ż odpowiedzie ć na 
międzynarodowe zobowi ązania podj ęte na najwy ższym szczeblu politycznym; 
(6) obecny instrument nie uwzgl ędnia w wystarczaj ącym stopniu szczególnych potrzeb 
państw w sytuacji kryzysowej, tych, które wysz ły z kryzysu oraz tych w sytuacji 
niestabilno ści, co powoduje, że UE nie zawsze jest w stanie natychmiast zareagowa ć na 
szybko zmieniaj ącą się sytuację; 
(7) instrument ten charakteryzuje si ę ogólnym brakiem elastyczno ści: nie przewidziano w 
nim środków pozaprogramowych, które mo żna by wykorzysta ć w przypadku 
nieprzewidzianych potrzeb; 
(8) obecny proces programowania DCI jest zbyt z łożony i oparty na nadmiernie sztywnych 
zasadach. Nie pozwala on np. na dostosowanie unijnego cyklu programowania i strategii do cyklu i strategii krajów partnerskich, nie umo żliwia równie ż w wystarczaj ącym 
stopniu wspólnego programowania z pa ństwami cz łonkowskimi zgodnie z wymogami 
programu efektywno ści pomocy. DCI nie zapewnia wystarczaj ącej podstawy prawnej 
dla wykorzystywania innowacyjnych środków udzielania pomocy, takich jak 
mechanizmy łączenia po życzek i dotacji lub partnerstwa publiczno-prywatne. 
2. A
NALIZA ZASADY POMOCNICZO ŚCI  
Ponad po łowa światowej pomocy (56 %) dla krajów rozwijaj ących się pochodzi od UE i jej 
państw członkowskich, co czyni z UE najwi ększego darczy ńcę w skali globalnej. UE udziela 
pomocy najubo ższym w ponad 150 krajach na ca łym świecie i zaanga żowana jest w terminowe 
osiągnięcie MCR, tj. przed ko ńcem 2015 r. Sama tylko oficjalna pomoc rozwojowa, zarz ądzana 
przez Komisj ę Europejsk ą, stanowi jak do tej pory oko ło 20 % ca łkowitej pomocy unijnej. 
Pozycja UE odznacza si ę wyjątkową neutralno ścią i bezstronno ścią, co pozwala jej podejmowa ć 
działania zewn ętrzne w imieniu pa ństw członkowskich i we wspó łpracy z nimi w sposób 
wzmacniaj ący wiarygodno ść tych dzia łań w krajach, gdzie s ą one realizowane. Unia Europejska 
– licząca 27 pa ństw członkowskich realizuj ących wspóln ą politykę i wspólne strategie – 
dysponuje mas ą krytyczn ą pozwalaj ącą jej reagowa ć na globalne wyzwania, zw łaszcza w 
zakresie osi ągnięcia MCR. 
 
PL 4   PL 3. CELE INICJATYWY UE 
Ogólnym celem instrumentu maj ącego zast ąpić DCI będzie (i) ograniczenie i – w perspektywie 
długoterminowej – wyeliminowanie ubóstwa w kraj ach i regionach partne rskich oraz (ii) 
działania na rzecz demokracji, rz ądów prawa, praw cz łowieka i dobrego sprawowania w ładzy. 
Zgodnie z zaproponowanymi zmianami w zakresie polityki rozwoju kolejnym celem ogólnym, 
który równie ż zostanie uwzgl ędniony, b ędzie (iii) wspieranie ro zwoju ukierunkowanego na 
trwały wzrost gospodarczy sprzyjaj ący włączeniu spo łecznemu. 
Instrument, który ma zast ąpić DCI, opiera ć się będzie na obecnym narz ędziu, dzięki któremu 
możliwe było ograniczenie ubóstwa i – w perspektywie d ługoterminowej – równie ż jego 
eliminowanie, jak równie ż zaradzenie proble mom wskazanym w cz ęści 1. niniejszego 
dokumentu. 
4. WARIANTY STRATEGICZNE  
Pierwszym z rozwa żanych wariantów jest zachowanie obecnego instrumentu bez zmian (wariant 
1 = bez zmian). 
W ramach wariantu 2 (zmiany w rozporz ądzeniu DCI) rozwa żano dwa alternatywne scenariusze 
w porównaniu ze status quo : 
• dostosowanie celów instrumentu do nowych tendencji w unijnej polityce rozwoju, z 
uwzględnieniem wzmocnienia polityki rozwoju w traktacie lizbo ńskim i najnowszych 
tendencji w jej zakresie; 
• znaczne zró żnicowanie pomocy dzi ęki skoncentrowaniu wspó łpracy UE na ograniczonej 
liczbie pa ństw: zróżnicowanie w postaci wysoko ści przyznawanych środków i zmiana 
rodzaju pomocy w oparciu o zdefiniowane kryteria; 
• uwzględnienie w jeszcze wi ększym stopniu aspektów takich jak dobre sprawowanie 
władzy, demokracja, prawa cz łowieka i rz ądy prawa w mechanizmie przyznawania 
środków pomocowych; 
• ustanowienie ogólnoafryka ńskiego programu w ramach DCI; 
• poprawa elastyczno ści programów tematycznych oraz ograniczenie ich rozproszenia 
poprzez ograniczenie ich liczby; 
• umożliwienie bardziej elastycznego pr ocesu (ponownego) programowania, 
indywidualnych dora źnych przegl ądów, a tak że szczególnych procedur wdra żania w 
przypadku pa ństw w sytuacji kryzysow ej, tych, które wysz ły z kryzysu, oraz tych w 
sytuacji niestabilno ści; 
• poprawa elastyczno ści w zakresie przyznawania środków finansowych w ramach DCI 
dzięki nowym mechanizmom, takim jak rezerwa na wydatki nieplanowane; 
 
PL 5   PL • poprawa elastyczno ści procesu programowania oraz jego uproszczenie w celu u łatwienia 
wspólnego programowania i jego dostoso wanie do cyklu programowania krajów 
partnerskich. 
5. OCENA SKUTKÓW  
Wariant 1, tzn. zachowanie status quo, nie umo żliwia rozwi ązania problemów wymienionych w 
sekcji 1, jakie pojawi ły się w trakcie dotychczasowych do świadczeń. 
Wariant 2, zak ładający dalszy rozwój tego instrumentu, umo żliwiłby natomiast: 
• dostosowanie celów instrumentu maj ącego zastąpić DCI do nowych tendencji w unijnej 
polityce rozwoju; 
• wyraźne zróżnicowanie pomocy w poszczególnych kr ajach partnerskich w celu poprawy 
skuteczno ści walki z ubóstwem oraz zapewnienia wi ększej siły przełożenia i skutków 
unijnych dzia łań w państwach, gdzie pomoc jest najbardziej potrzebna; 
• uwzględnienie w wi ększym stopniu kwestii takich  jak dobre sprawowanie w ładzy, 
demokracja, prawa cz łowieka i rz ądy prawa w unijnej pomocy w celu zapewnienia 
bardziej skutecznej wspó łpracy i dialogu z krajami part nerskimi w tym zakresie; 
• ułatwienie skuteczniejszej real izacji wspólnej strategii Afryka–UE i, w konsekwencji, 
osiągnięcia unijnych celów politycznych na kontynencie afryka ńskim; 
• udoskonalenie programów tematycznych celem zapewnienia niezb ędnej elastyczno ści, 
umożliwiającej UE reagowanie na globalne wyzwania; 
• wprowadzenie elastycznych mechanizmów umo żliwiających skuteczniejsz ą reakcję UE 
na szybko zmieniaj ące się warunki w pa ństwach w sytuacji kryzysowej, tych, które 
wyszły z kryzysu, oraz tych w sytuacji niestabilno ści; 
• zwiększenie elastyczno ści w zakresie przydzia łu środków finansowych w celu 
dostosowania si ę do zmian na arenie mi ędzynarodowej wywo łanych uwarunkowaniami 
politycznymi, kryzysami lub nowymi wyzwaniami; oraz 
• poprawienie skuteczno ści unijnej pomocy poprzez upr oszczenie i uelastycznienie 
procedur programowania i wdra żania w celu umo żliwienia wspólnego programowania, 
dostosowania do cyklów programowania kr ajów partnerskich oraz promowania 
wykorzystywania innowacyjnych środków udzielania pomocy. 
 
PL 6   PL 6. PORÓWNANIE WARIANTÓW  
Pierwszy wariant nie umo żliwiłby UE realizacji celów przeds tawionych w pkt 3.  W przypadku 
wariantu 2. w odniesieniu do poszczególnych celów ka żdorazowo preferowany jest raczej 
wariant B ni ż wariant A, poniewa ż oferuje on rozwi ązania wszystkich wskazanych problemów i 
odpowiada celom okre ślonym w pkt. 3. Pozwoli to na uwzgl ędnienie zmienionych wytycznych 
dotyczących unijnej polityki rozwoj u w nowym instrumencie, maj ącym zastąpić DCI, a zatem na 
dalszą poprawę skuteczno ści i wpływu unijnej pomocy na rzecz krajów rozwijaj ących się. 
7. MONITOROWANIE I OCENA  
Rozporządzenie DCI to rozporz ądzenie upowa żniające, ustanawiaj ące najważniejsze elementy i 
podstawę unijnej interwencji. W ramach program owania wieloletnie go oraz w rocznych 
programach dzia łania wskazuje si ę konkretne dzia łania, które maj ą zostać przeprowadzone przez 
UE, w tym cele, jakim maj ą one służyć i oczekiwane wyniki. Na tym etapie okre śla się również 
konkretne wska źniki, uwzgl ędniające indywidualny charakter poszczególnych dzia łań. 
Znane są już cele i wska źniki uzgodnione na szczeblu mi ędzynarodowym odno śnie do MCR oraz 
zmiany klimatu. W odniesieniu do celu nadrz ędnego, jakim jest ograniczen ie i – w perspektywie 
długoterminowej – wyeliminowanie ubóstwa w krajach i regionach partnerskich, mo żna 
wykorzysta ć wskaźniki MCR okre ślone dla celu 1. 
Wydatki na rzecz walki ze zmian ą klimatu lub na rzecz efektywno ści energetycznej i ochrony 
bioróżnorodności i ekosystemów, a tak że ich zrównowa żonego zarz ądzania będą kontrolowane w 
oparciu o ustalon ą metodologi ę OECD („wska źniki z Rio”).