Komisja przyjęła do wiadomości rezolucję przyjętą przez Parlament Europejski dnia 2 lipca 2013 r. w sprawie pierwszego sprawozdania na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 i zwróciła szczególną uwagę państw członkowskich na zawarte w rezolucji zalecenia – takie jak zalecenie, by grupa robocza Rady ds. kredytów eksportowych oraz Komisja konsultowały się z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych w sprawie dalszego rozwoju metod sprawozdawczości. W chwili sporządzania niniejszego dokumentu państwa członkowskie dokonują aktualizacji metodyki sprawozdawczości.

Transakcje oceniane są nie tylko pod kątem ochrony środowiska, ale także pod innymi względami. Na przykład kilka państw członkowskich wyraźnie odniosło się także do skutków społecznych oraz do praw człowieka . Zagrożenia te mogą zostać ocenione przez niezależnych ekspertów lub przez wyznaczonych specjalistów w każdej AKE .

W pkt 2 załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 wymienia się zarówno ryzyka środowiskowe, jak i „inne istotne zagrożenia”. Ogólnie rzecz biorąc, podobnie jak w poprzednich latach, państwa członkowskie nadal szeroko interpretowały ryzyka środowiskowe i zagrożenia z nimi związane. Wiele państw członkowskich informuje również, w przypadku gdy jest to uzasadnione, że w okresie trwania transakcji dokonuje oceny ryzyka zgodnie ze szczegółowymi wytycznymi.

Konwergencję w praktyce ilustruje m.in. stosowanie różnych procedur oceny, dostosowanych do rodzaju i kategorii danych transakcji, co wyraźnie opisano w sprawozdaniach kilku państw członkowskich .

Państwa członkowskie informują, że w sposób ciągły dopracowują swoje wewnętrzne procesy w celu zidentyfikowania i oceny zagrożeń dla środowiska. W przypadkach, w których ryzyko uznane jest za niedopuszczalne lub nieproporcjonalne, nie udziela się zabezpieczenia. W przypadkach, w których ryzyko uznane jest za dopuszczalne, wsparcie kredytu eksportowego jest zazwyczaj warunkowe, uzależnione od środków łagodzących i od zapewnienia zgodności z pewnymi normami . Ponadto polityka państw członkowskich opiera się na normach międzynarodowych i szerszym dorobku prawnym UE. Odniesienia do unijnych „celów”, „standardów” i „wytycznych” w sprawozdaniach wskazują na to, że brane pod uwagę są zarówno instrumenty miękkiego, jak i twardego prawa, idea jest równie ważna jak litera prawa.

Szczegółowe informacje można znaleźć w sekcjach II i IV formularza sprawozdawczego mającego zastosowanie do sporządzania rocznych sprawozdań z działalności, jak również w ogólnych rocznych sprawozdaniach, do których wiele państw członkowskich wyraźnie się odnosi.

Jak już wspomniano powyżej, unijne AKE są aktywne w szerokim zakresie obszarów nieobjętych obowiązkiem sprawozdawczości na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1233/2011. Rozporządzenie to obejmuje zasadniczo średnio- i długoterminowe kredyty eksportowe (zgodnie z definicją zawartą w Porozumieniu w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych). Wiele unijnych AKE oferuje jednak również takie produkty jak krótkoterminowe kredyty eksportowe, gwarancje akredytywy, gwarancje na ryzyko produkcji lub ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne. Należy również zauważyć, że kilka państw członkowskich rozwinęło specyficzne dla poszczególnych sektorów produkty kredytów eksportowych, np. dla produkcji samolotów, przemysłu stoczniowego i kolejowego. Może to odzwierciedlać odrębne uzgodnienia sektorowe w ramach Porozumienia w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych, w przypadku gdy niektóre warunki, w szczególności dotyczące maksymalnego okresu spłaty, są dostosowane do konkretnych potrzeb poszczególnych sektorów działalności gospodarczej.

Państwa członkowskie odnoszą się w szczególności do procedur zawartych w zaleceniu OECD w sprawie wspólnego podejścia do oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz środowiskowego i społecznego badania due diligence („wspólne podejście”), które jest przyjętym i ugruntowanym narzędziem oceny w ramach OECD, a także uzyskało wpływ normatywny poza państwami należącymi do OECD.

W sprawozdaniu wskazano, że wiele państw członkowskich wykracza poza zakres wspólnego podejścia w celu wzmocnienia kontroli rosnącego odsetka transakcji . Oprócz wspólnego podejścia państwa członkowskie znajdują również punkty odniesienia w postaci innych międzynarodowych norm. Normy te obejmują: strategię bezpieczeństwa Banku Światowego , wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka , zasady inicjatywy Global Compact , Deklarację Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą podstawowych zasad i praw w pracy , zasady równikowe , normy środowiskowe i społeczne Międzynarodowej Korporacji Finansowej oraz wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych . Niektóre państwa członkowskie odwołują się również do inicjatyw dotyczących zmiany klimatu, w tym do Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu . Niektóre z państw członkowskich zwracają też uwagę na swoje nieustanne zobowiązanie do doskonalenia i rozwoju obecnego systemu.

c) Inne informacje zawarte w rocznych sprawozdaniach z działalności

Oprócz informacji już zawartych w sekcjach 3a) i b) powyżej, z 21 rocznych sprawozdań z działalności wynika, że państwa członkowskie rozwinęły politykę w zakresie kredytów eksportowych głównie w kontekście środowiska, zwalczania przekupstwa oraz udzielania zrównoważonych pożyczek dla krajów o niskich dochodach. Trzy odpowiednie zalecenia OECD odgrywają istotną – ale nie wyłączną – rolę. Trzy państwa członkowskie - Bułgaria, Chorwacja i Rumunia - niebędące członkami OECD stosują te instrumenty lub do tego dążą. Rumunia i Chorwacja stosują wspólne podejście i zalecenie OECD dotyczące przekupstwa, natomiast Bułgaria wdrożyła zalecenie OECD dotyczące przekupstwa.

Wiele państw członkowskich twierdzi, że „wspólne podejście” stosowane jest poza zakresem określonym przez OECD . Ogólnie rzecz biorąc, wydaje się, że państwa członkowskie zwiększyły swoje ambicje w zakresie zwalczania przekupstwa i korupcji poprzez wprowadzenie nowych środków zapewniania zgodności w celu zaostrzenia polityki zwalczania przekupstwa i korupcji. Wiele państw członkowskich przed udzieleniem wsparcia wymaga od ubezpieczonych złożenia oświadczenia o zwalczaniu przekupstwa, w którym wyraźnie wskazano, że ochrona ubezpieczeniowa zostanie automatycznie unieważniona w przypadku przekupstwa. Coraz większa liczba państw członkowskich wspomina również o znaczeniu monitorowania i angażowania się w dialog z bankami i instytucjami finansowymi na temat najlepszych praktyk w zakresie zwalczania przekupstwa.

Co więcej, państwa członkowskie coraz częściej wymieniają dodatkowe cele lub kwestie polityczne, które dopełniają to, co zostało przewidziane we „wspólnym podejściu”. Przykłady dotyczą zrównoważonego rozwoju społecznego i zapobiegania oszustwom podatkowym . W kilku przypadkach zainteresowane AKE same opracowały odpowiednie instrumenty. Przykładem na to jest polityka w sprawie społecznej odpowiedzialności , która obejmuje nie tylko działania wewnętrzne, ale również ścisły dialog z klientami AKE.

Jeżeli chodzi o ochronę środowiska, do nowych tendencji należą nacisk na zrównoważony rozwój i redukcja emisji. Podobnie jak w poprzednim sprawozdaniu, wiele państw członkowskich podkreśla szczególne znaczenie praw człowieka. Praktycznie wszystkie sprawozdania nadal odzwierciedlają poparcie dla zwiększenia wymiaru praw człowieka w ramach nowego wspólnego podejścia.

Wiele państw członkowskich opracowało własne, zgodne ze wspólnym podejściem, narzędzia do zwalczania przekupstwa i korupcji, takie jak środki informowania o nieprawidłowościach . Nadal jako priorytet wymienia się środki przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz zapobieganie finansowaniu terroryzmu .

Polityki państw członkowskich wydają się zbieżne, o czym świadczy ścisłe przestrzeganie wymogów Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego, wspominane przez wiele państw członkowskich w odniesieniu do praktyk udzielania zrównoważonych pożyczek krajom o niskich dochodach.

Państwa członkowskie poświęcają też szczególną uwagę kwestii zagwarantowania, by AKE działały w najbardziej przejrzysty sposób, z poszanowaniem poufności, która może być konieczna do transakcji handlowych. Podobnie jak w poprzednich latach państwa członkowskie zwracają szczególną uwagę na tę kwestię w rocznych sprawozdaniach z działalności za 2018 r. .

Ze sprawozdań państw członkowskich wynika, że włączyły one wspólne podejście OECD do swojej polityki kredytów eksportowych. Ponadto wydaje się, że państwa członkowskie wykraczają poza wspólne podejście i wymieniają między sobą najlepsze praktyki i metodyki oceny. Wspólne podejście jest coraz częściej postrzegane jako norma minimalna. W wielu dziedzinach państwa członkowskie stosują własne dodatkowe środki, aby zapewnić, że wsparcie kredytów eksportowych jest możliwe tylko w przypadku transakcji, które spełniają szereg rygorystycznych norm, od aspektów środowiskowych po kwestie społeczne.

d) Zgodność AKE z celami i zobowiązaniami Unii

Aby zwiększyć przejrzystość na szczeblu UE, państwa członkowskie są zobowiązane na mocy rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 do udostępnienia Komisji rocznego sprawozdania z działalności, przekazując – zgodnie z krajowymi ramami prawnymi – niektóre informacje finansowe i operacyjne dotyczące ich działalności związanej z kredytami eksportowymi, obejmujące również informacje na temat sposobów radzenia sobie z ryzykiem środowiskowym.

Zgodnie z pkt 3 załącznika I „[n]a podstawie tych informacji Komisja opracowuje roczny przegląd dla Parlamentu Europejskiego, zawierający ocenę zgodności AKE z celami i zobowiązaniami Unii”.