PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 11.6.2008 
SEK(2008) 2014 wersja ostateczna 
  
SPRAWOZDANIE KOMISJI 
Zjednoczone Królestwo 
 
Sprawozdanie przygotowane zgodnie z art. 104 ust. 3 Traktatu 
 
(przedstawiona przez Komisj ę) 
 
{SEK(2008) 2016} 
PL 2   PL SPRAWOZDANIE KOMISJI 
Zjednoczone Królestwo 
 
Sprawozdanie przygotowane zgodnie z art. 104 ust. 3 Traktatu 
 
1. WPROWADZENIE  
Niniejsze sprawozdanie zawiera ocen ę ostatnich zmian w zakresie bud żetu oraz bie żącej 
sytuacji bud żetowej Zjednoczonego Królestwa, jak równie ż obejmuje przegl ąd krótko- i 
długoterminowych prognoz w kontek ście ogólnej sytuacji gospodarczej oraz dzia łań 
politycznych podj ętych przez rz ąd. Zostało ono przygotowane zgodnie z art. 104 ust. 3 
Traktatu w nast ępstwie og łoszenia przez Zjednoczone Królestwo, i ż planowany  deficyt 
przekroczy warto ść odniesienia. 
Artykuł 104 Traktatu ustanawia procedur ę nadmiernego deficytu (PND). Procedur ę tę 
szczegółowo okre ślono w rozporz ądzeniu Rady (WE) nr 1467/97 „w sprawie przyspieszenia i 
wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu”1, które stanowi cz ęść Paktu na rzecz stabilno ści 
i wzrostu. Podczas gdy powy ższe przepisy stosuj ą się do Zjednoczonego Królestwa w taki 
sam sposób jak do innych krajów nienale żących do strefy euro, nale ży przypomnie ć, że art. 5 
Protokołu w sprawie niektórych postanowie ń dotyczących Zjednoczonego Królestwa 
Wielkiej Brytanii i Irlandii Pó łnocnej stanowi, że wynikaj ący z art. 104 ust. 1 Traktatu 
obowiązek unikania nadmiernego defi cytu sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowych 
(deficytu sektora general government ) nie stosuje si ę do Zjednoczonego Królestwa, chyba, że 
będzie ono uczestniczy ło w trzecim etapie unii gospodarczej  i walutowej (UGW). Natomiast 
dopóki Zjednoczone Królestwo pozostaje na dr ugim etapie UGW, dopóty zgodnie z art. 116 
ust. 4 Traktatu zobowi ązane jest „czyni ć wysiłki w celu unikni ęcia nadmiernych deficytów 
budżetowych”. 
Zgodnie z postanowieniami art. 104 ust. 2 Tr aktatu Komisja nadzoruje poszanowanie 
dyscypliny bud żetowej na podstawie poni ższych dwóch kryteriów: (a) czy stosunek mi ędzy 
planowanym lub rzeczywistym deficytem publi cznym a produktem krajowym brutto (PKB) 
przekracza warto ść odniesienia wynosz ącą 3 % (chyba, że stosunek ten zmniejszy ł się 
znacznie oraz w sposób sta ły i osiągnął poziom bliski warto ści odniesienia albo przekroczenie 
wartości odniesienia ma charakter wyj ątkowy oraz tymczasowy i stosunek ten pozostaje bliski 
wartości odniesienia); oraz b) czy stosunek mi ędzy długiem publicznym a PKB przekracza 
wartość odniesienia w wysoko ści 60 % PKB (chyba, że stosunek ten zmniejsza si ę 
dostatecznie i zbli ża się do warto ści odniesienia w zadowalaj ącym tempie).  
                                                 
1 Dz. U. L 209 z 2.8.1997, s. 6. Rozporz ądzenie zmienione rozporz ądzeniem (WE) nr 1056/2005 (Dz. L 
174 z 7.7.2005, s. 5). Sprawozdanie uwzgl ędnia równie ż “Specifications on the implementation of the 
Stability and Growth Pact and guidelines on the format and content of stability and convergence 
programmes” („ Szczegółowe zasady wdra żania Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu oraz wytyczne 
dotyczące formy i tre ści programów stabilno ści i konwergencji ”), zatwierdzone przez Rad ę Ecofin dnia 
11 pa ździernika 2005 r., dost ępne na stronie internetowej: 
http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. 
PL 3   PL Artykuł 104 ust. 3 stanowi, że jeżeli państwo członkowskie nie spe łni jednego lub obu tych 
kryteriów, Komisja ma obowi ązek opracowania sprawozdania. Sprawozdanie „uwzgl ędnia 
również to, czy deficyt publiczny przekracza pub liczne wydatki inwestycyjne i uwzgl ędnia 
wszelkie inne isto tne czynniki, w tym średniookresow ą sytuację gospodarcz ą i budżetową 
państwa członkowskiego”.  
Poprzednia procedura nadmiernego deficytu w stosunku do Zjednoczonego Królestwa (trzecia 
taka procedura2 w stosunku do tego kraju) zosta ła uchylona w pa ździerniku 2007 r. Procedura 
ta została zapocz ątkowana we wrze śniu 2005 r. wraz z przyj ęciem przez Komisj ę 
sprawozdania na mocy art. 104 ust. 3 w nast ępstwie powiadomienia z sierpnia 2005 r. 
przesłanego w ramach PND, zgodnie  z którym deficyt sektora general government  w roku 
budżetowym 2004/053 wyniósł 3,2 %. W styczniu 2006 r. Rada  zgodnie z zaleceniem Komisji 
uznała, że w rozumieniu art. 104 ust. 64 w Zjednoczonym Królestwie odnotowano nadmierny 
deficyt. Jednocze śnie, równie ż w oparciu o zalecenie Komisji, Rada skierowa ła do 
Zjednoczonego Królestwa zalecenie  zgodnie z art. 104 ust. 7 w celu likwidacji nadmiernego 
deficytu najpó źniej do ko ńca roku bud żetowego 2006/07. W dniu 12 wrze śnia 2007 r. 
Komisja przyj ęła zalecenie w sprawie decyzji Rady uchylaj ącej procedur ę. W dniu 9 
października 2007 r. Rada podj ęła decyzję o uchyleniu PND zgodnie z art. 104 ust. 12 
Traktatu. 
Zgodnie z danymi przes łanymi przez w ładze Zjednoczonego Królestwa w ramach PND w 
marcu 2008 r.5 szacuje si ę, że deficyt sektora general government  w Zjednoczonym 
Królestwie w roku 2008/09 wyni esie 3,2 % PKB, przekraczaj ąc tym samym warto ść 
odniesienia równ ą 3 % PKB, podczas gdy zad łużenie brutto sektora general government  
wyniesie 43,0 % PKB6, czyli osi ągnie poziom poni żej wartości odniesienia wynosz ącej 60 % 
PKB, wykazuj ąc jednocze śnie tendencj ę wzrostow ą; wskaźniki te są identyczne w stosunku 
do tych w opublikowanym w marcu 2008 r. bud żecie Zjednoczonego Królestwa. Og łoszone 
w późniejszym czasie o świadczenie polityczne z dnia 13 maja w sprawie zmniejszenia 
wpływów z podatku dochodowego od osób fizy cznych w roku 2008/09, finansowanego 
kosztem dodatkowego zad łużenia (zob. sekcja 2), powoduje zwi ększenie planowanych 
wskaźników deficytu i zad łużenia w stosunku do tych zawartych w powiadomieniu. 
                                                 
2 Pierwsza PND w stosunku do Zjednoczonego Królestwa zosta ła uchylona w 1998 r. W nast ępstwie 
osiągnięcia przez Zjednoczone Królestwo deficytu na poziomie 3,2 % PKB w 2002/03 r., w kwietniu 
2004 r. Komisja rozpocz ęła drugą PND powi ązaną z opracowaniem sprawozdania na mocy art. 104 ust. 
3 Biorąc pod uwag ę przewidywania dotycz ące obniżenia deficytu w kolejnym roku do poziomu poni żej 
wartości odniesienia, Komisja i Komitet Ekonomiczno-Finansowy stwierdzili, że nie można uznać, iż 
Zjednoczone Królestwo znajduje si ę w sytuacji nadmiernego deficytu bud żetowego zgodnie z definicj ą 
Traktatu. 
3 Rok bud żetowy Zjednoczonego Królestwa obejmuje okres od kwietnia do marca. Procedur ę 
nadmiernego deficytu stosuje si ę w stosunku do Zjednoczonego Królestwa na bazie roku bud żetowego 
(załącznik do rozporz ądzenia nr 1467/97).  
4 Wszystkie dokumenty zwi ązane z procedur ą nadmiernego deficytu wob ec Zjednoczonego Królestwa 
można znaleźć na stronie internetowej: 
 http://ec.europa.eu/economy_finance/netsta rtsearch/pdfsearch/pdf.cfm?mode=_m2  
5 Zgodnie z rozporz ądzeniem Rady (WE) nr 3605/93, pa ństwa członkowskie musz ą składać dwa razy w 
roku sprawozdania do Komisji na temat pl anowanych i rzeczywistyc h deficytów oraz wysoko ści długu. 
Najnowsze powiadomienie Zjednoczonego Królestwa mo żna znale źć na nast ępującej stronie 
internetowej: 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_p ageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal. 
6 U żywając wersji PKB dostosowanej o FISIM. 
PL 4   PL Tabela 1 : Deficyt i d ług sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowycha 
 2004/05 2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 
 
     KOM Budżet 
2008 b KOM  Budżet 
2008 b  
Saldo sektora instytucji 
rządowych i samorz ądowych 
Zadłużenie publiczne brutto  3,5 
 
39,7 3,1 
 
41,7 2,6 
 
42,5 2,9 
 
43,2 3,3 
 
46,2 3,2 
 
45,2 3,3 
 
47,5 2,8 
 
46,1 
Uwagi:  
aW procentach PKB. 
bPrognozy przedstawione w marcu 2008 r. s ą identyczne w stosunku do tych opublikowanych w bud żecie z 2008 r. 
Źródło: Eurostat, prognozy s łużb Komisji z wiosny 2008 r. oraz bud żet na2008 r.  
Dane na temat deficytu na rok 2008/ 09 zawarte w powiadomieniu dostarczaj ą na pierwszy 
rzut oka dowodów na istnienie w Zjednoczo nym Królestwie planowanego nadmiernego 
deficytu w rozumieniu Traktatu oraz Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu, a ostatnie 
oświadczenie polityczne dostarcza dodatkowyc h dowodów tego stanu rzeczy. Przyjmuj ąc 
niniejsze sprawozdanie Komisja podj ęła zatem decyzj ę o rozpocz ęciu procedury nadmiernego 
deficytu w stosunku do Zjednoczonego Króles twa. Sekcja 2 sprawozdania jest po święcona 
analizie kryterium dotycz ącego deficytu, a sekcja 3 kryterium dotycz ącego poziomu 
zadłużenia. Sekcja 4 dotyczy inwestycji publicz nych i innych istotnych czynników. Analiza 
techniczna stanowi ąca podstaw ę dla wniosków sprawozdania jest dost ępna w bardziej 
szczegółowym dokumencie roboczym s łużb Komisji, opublikowanym równolegle z 
niniejszym sprawozdaniem7. W obydwu dokumentach uwzgl ędnia się prognozy s łużb 
Komisji z wiosny 2008 r., opublikowane w dniu 28 kwietnia.  
2. KRYTERIUM DOTYCZ ĄCE DEFICYTU   
Zgodnie z powiadomieniem z marca 2008 r ., deficyt sektora instytucji rz ądowych i 
samorządowych planowany na rok 2008/09 ma wynie ść 3,2 % PKB. 
• Mimo iż planowany deficyt przekracza 3 % PKB, jest on bliski  wartości odniesienia, o 
której mowa w Traktacie. 
• Planowane przekroczenie warto ści odniesienia równej 3 % PKB nie ma charakteru 
wyjątkowego,  a w szczególno ści: 
i) nie wynika ono z wydarzenia nadzwyczajnego w rozumieniu Traktatu oraz Paktu na rzecz 
stabilności i wzrostu;  
ii) nie wynika ono ze znacznego pogorszenia sytu acji gospodarczej w rozumieniu Traktatu 
oraz Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu. Wzrost PKB w latach 2006-2007 kszta łtował się 
powyżej wielkości potencjalnej, przy rocznym wyniku wynosz ącym odpowiednio 2,9 % i 3,0 
%. Prognoza s łużb Komisji z wiosny 2008 r. mo że być uznana za zaktualizowan ą ocenę 
perspektyw gospodarczych Zjednoczonego Król estwa na lata 2008 i 2009. W prognozie tej 
przewiduje si ę, że w latach 2008 i 2009 nast ąpi spowolnienie tempa wzrostu Zjednoczonego 
Królestwa do poziomu poni żej wielko ści potencjalnej, w zwi ązku z os łabieniem popytu 
krajowego spowodowanym niekorzyst nymi warunkami kredytowymi zwi ązanymi z kryzysem 
na rynkach finansowych, os łabieniem na rynku nieruchomo ści oraz zmniejszeniem realnych 
                                                 
7 Dokument techniczny przygotowany przez s łużby Komisji, towarzysz ący sprawozdaniu w sprawie 
Zjednoczonego Królestwa przygotowanemu na mocy art. 104 ust. 3 Traktatu [ECFIN/G1/2008/REP 
52966]. 
PL 5   PL dochodów do dyspozycji w zwi ązku ze wzrostem inflacji. Prognoza z wiosny 2008 r. jest 
bardziej ostro żna niż prognozy bud żetowe Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do tempa 
normalizacji warunków na r ynku kredytowym, w tym w segmencie zabezpieczonych i 
niezabezpieczonych po życzek oraz kredytów gospodarstw domowych, w przypadku którego 
wiosenna prognoza przewiduje, że proces normalizacji b ędzie trwa ł do 2009 r. Spodziewany 
wzrost exportu netto nie jest w stanie w pe łni zrekompensowa ć spadku popytu krajowego. 
Przewiduje si ę jednak, że kwartalna stopa wzrostu PKB po zostanie nadal dodatnia, a roczna 
stopa wzrostu PKB osi ągnie 1,7 % w 2008 r. i 1,6 % w 2009 r. Powy ższe stopy wzrostu s ą 
porównywalne ze średnią niezależnych prognoz z maja 2008 r. zeb ranych przez Ministerstwo 
Skarbu Zjednoczonego Królestwa8. W wiosennej prognozie przewiduje si ę, że roczny wzrost 
PKB wyniesie 1,4 % w roku bud żetowym 2008/09 oraz 1,8 % w roku bud żetowym 2009/10.  
• Planowane przekroczenie warto ści odniesienia równej 3 % PKB nie jest tymczasowe  w 
rozumieniu Traktatu oraz  Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu. Przy za łożeniu, że rząd 
zrealizuje zapowiadane w bud żecie z 2008 r.  plany dotycz ące niecyklicznych wydatków 
pierwotnych, prognoza s łużb Komisji z wiosny 2008 r. przewiduje, że przy niewielkim 
wzroście dochodów zwi ązanym ze s łabą koniunktur ą gospodarcz ą deficyt w roku 2009/10 
pozostanie nadal na poziomie 3,3 % PKB. Prognozy bud żetowe z marca 2008 r. ró żnią się 
wyraźnie od prognoz Komisji, przewiduj ąc deficyt na poziomie 2,8 % PKB na rok 
2009/10. Wi ększy optymizm rz ądu opiera si ę na założeniu szybszego i silniejszego 
przyśpieszenia gospodarczego ni ż w wiosennych prognozach Komi sji: wzrost na poziomie 
1¾ % w 2008/09 r., a nast ępnie ożywienie tempa wzrostu do poziomu 2½ % w 2009/10 r. 
                                                 
8 Ministerstwo Skarbu (2008): For ecasts for the UK economy – A comp arison of independent forecasts 
(Prognozy dotycz ące gospodaki Zjednoczonego Kr ólestwa – porównanie niezale żnych prognoz), Maj 
2008 r. (http://www.hm-treasury.gov.uk/media/0/C/200805forcomp.pdf). 
PL 6   PL Tabela 2 : Rozwój sytuacji makroekonomicznej i bud żetoweja 
  2004/05 2005/06 2006/07 2007/08 2008/09 2009/10 
     KOM  Budżet 
2008 r.  KOM  Budżet 
2008 r.  
Realny PKB (zmiana w %)b 3,3 1,8 2,9 3,0 1,7 2,0 1,6 2½ 
Potencjalny PKB (zmiana w 
%)b,c 2,7 2,7 2,8 2,7 2,4 2 ½ 2,3 2 ½ 
Luka produktowa (% 
potencjalnego PKB)b,c 0,7 -0,1 0,0 0,4 -0,3 -0,6 -1,0 -0,6 
Saldo sektora instytucji 
rządowych i samorz ądowych  3,5 3,1 2,6 2,9 3,3 3,2 3,3 2,8 
Saldo pierwotne  -1,4 -1,0 -0,4 -0,7 -1,1 -1,2 -1,2 -0,8 
Środki jednorazowe i inne 
środki tymczasowe  - 0,3 - - - - - - 
Nakłady brutto na środki 
trwałe sektora general 
government  1,8 0,6 1,8 1,9 2,0 2,0 1,9 2,0 
Saldo dostosowane cyklicznie 
c,d -3,7 -3,0 -2,7 -3,0 -3,1 -2,9 -2,9 -2,6 
Pierwotne saldo dostosowane cyklicznie
 -1,7 -0,9 -0,6 -0,8 -0,9 -0,9 -0,8 -0,6 
Saldo strukturalne d,e -3,7 -3,3 -2,7 -3,0 -3,1 -2,9 -2,9 -2,6 
Strukturalne saldo pierwotne  -1,7 -1,2 -0,6 -0,8 -0,9 -0,9 -0,8 -0,6 
Uwagi : 
aW procentach PKB, chyba że określono inaczej. 
bDane podane wg lat kalendarzowych. Liczby w kolumnie 2004/05 odnosz ą się do roku kalendarzowego 2004.  
c Podane warto ści wzrostu potencjalnego PKB, luki produktowej or az salda dostosowanego cyklicznie, przypisane do 
budżetu z 2008 r., zosta ły przeliczone przez s łużby Komisji na podstawie informacji zawartych w bud żecie. 
d Zawarte w bud żecie z 2008 r. prognozy dotycz ące salda dostosowanego cyklicznie i sa lda strukturalnego w 2007/08 r. (po 
przeliczeniu przez s łużby Komisji) zak ładają, że wyniosło ono 2,8 % PKB. 
e Saldo dostosowane cyklicznie z wy łączeniem środków jednorazowych i innych środków tymczasowych. 
Źródło: Eurostat i prognozy s łużb Komisji z wiosny 2008 r.  
Jednakże prognozy bud żetowe Komisji z wiosny 2008 r. (oraz sprawozdanie bud żetowe z 
2008 r.) zosta ły sformu łowane przed o świadczeniem rz ądu z dnia 23 kwietnia 2008 r. na 
temat rozwa żanego systemu rekompensat dla niek tórych osób postawionych w gorszej 
sytuacji w zwi ązku z likwidacj ą od kwietnia 2008 r. pierwszej , 10-cioprocentowej stawki 
podatku dochodowego od osób fizycznych (stanowi ącą jeden z środków zapowiedzianych w 
budżecie z marca 2007 r.). Pierwszym środkiem zapowiedzianym w dniu 13 maja 2008 r. 
było zmniejszenie w roku 2008/09 podatku dochodowego od osób fizycznych, finansowane 
dzięki dodatkowemu zad łużeniu, które spowoduje zwi ększenie deficytu w 2008/09 r. o 0,2 
punktu procentowego PKB, zwi ększając tym samym deficyt przewidziany w prognozach 
służb Komisji do 3,5 % PKB. W swoim o świadczeniu rz ąd ogłosił, że w kolejnych latach 
zamierza „ udzielać dalej wsparcia na tym samym poziomie osobom o ni ższych dochodach ”9. 
Oświadczenie to nie zobowi ązuje rządu do przed łużenia na 2009/10 r. udzielonej w 2008/09 r. 
rekompensaty, finansowanej w ca łości za pomoc ą zadłużenia (umo żliwiając tym samym 
zrównowa żenie środków podatkowych środkami dotycz ącymi wydatków10). Wiąże się ono 
jednak z powa żnym ryzykiem przekroczenia zak ładanego poziomu deficytu w roku 
budżetowym 2009/10, w porównaniu z planami bud żetowymi z marca 2008 r. Przy innych 
                                                 
9 Zob. punkt 35 o świadczenia Ministra Finansów:  
http://www.hm-
treasury.gov.uk/newsroom_and_s peeches/speeches/sta tement/Speech_stat ement_130508.cfm 
10 Dalsze o świadczenia polityczne maj ą pojawić się w sprawozdaniu przedbud żetowym jesieni ą 2008 r.  
PL 7   PL wielkościach niezmienionych, ma ono podobny wp ływ na przewidywania zawarte w 
wiosennej prognozie.  
Podsumowuj ąc, planowany deficyt jest bliski warto ści odniesienia równej 3 % PKB, lecz 
planowane przekroczenie warto ści odniesienia nie ma ani charakteru wyj ątkowego, ani nie 
jest tymczasowe w rozumieniu Trak tatu oraz Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu. Analiza ta 
wykazuje, że przewidziane w Traktacie kryterium deficytu nie jest spe łnione.  
3. KRYTERIUM DOTYCZ ĄCE ZAD ŁUŻENIA PUBLICZNEGO  
Mimo planowanej tendencji wzrostowej do 2009/2010 r., wska źnik zadłużenia sektora 
instytucji rz ądowych i samorz ądowych Zjednoczonego Królestwa ma pozosta ć w średnim 
okresie poni żej wartości odniesienia równej 60 % PKB. Prognoza z wiosny 2008 r. 
przewiduje, że zadłużenie brutto pod koniec roku bud żetowego 2007/08 wzro śnie do 43,2 % 
PKB i prognozuje dalszy wzrost wska źnika zadłużenia do 46,2 % PKB w roku 2008/09 i do 
47½ % w roku 2009/10 (zob. tabela 1); w nast ępstwie oświadczenia z dnia 13 maja prognozy 
kształtują się na nieznacznie wy ższym poziomie. Przy śpieszenie akumulacji d ługu 
publicznego jest cz ęściowo zwi ązane z pogorszeniem salda pierwotnego. Jednak że 
prognozowany na 2008/09 r. wzrost wska źnika zadłużenia o 3 punkty procentowe w stosunku 
do poprzedniego roku jest spowodowany mniejs zym wzrostem realnego PKB i deflatora 
PKB, jak równie ż korektą przepływów kapita łu wynosz ącą prawie 1 % PKB, spowodowan ą 
spodziewanym zast ąpieniem zwi ększanej stopniowo od wrze śnia 2007 r. po życzki udzielonej 
przez Bank Anglii bankowi Northern Rock przez bezpo średnie finansowanie z bud żetu 
państwa (zob. poni żej: sekcja 4.4). 
Analiza ta wykazuje, że przewidziane w Traktacie kryterium dotycz ące długu publicznego 
jest spełnione. 
4. ISTOTNE CZYNNIKI  
Artykuł 104 ust. 3 Trak tatu stanowi, że sprawozdanie Komisji „uwzgl ędnia równie ż to, czy 
deficyt publiczny przekracza publiczne wydatki inwestycyjne i uwzgl ędnia wszelkie inne 
istotne czynniki, w tym średniookresow ą sytuację gospodarcz ą i budżetową państwa 
członkowskiego”. Czynniki te zosta ły przybliżone w art. 2 ust. 3 rozporz ądzenia Rady (WE) 
nr 1467/97, które precyzuje równie ż, że należy rozważyć „wszelkie inne czynniki, które w 
opinii danego pa ństwa członkowskiego maj ą znaczenie dla wyczerpuj ącej jakościowej oceny 
przekroczenia warto ści odniesieni a i które pa ństwo członkowskie przedstawi ło Komisji i 
Radzie”.  
W świetle powy ższych przepisów, cztery poni ższe podsekcje zawieraj ą kolejno opis (1) 
średniookresowej sytu acji gospodarczej; (2) średniookresowej sytuacji bud żetowej (w tym w 
zakresie inwestycji publicznych); (3) innych czynników okre ślonych przez pa ństwo 
członkowskie; oraz (4) innych czynników uwa żanych za istotne przez Komisj ę.  
4.1. Średniookresowa sytuacja gospodarcza 
Warunki cykliczne i wzrost potencjalny   
Po okresie wzrostu na poziomie nieznacznie przekraczaj ącym wielko ść potencjaln ą w latach 
2006-2007, prognoza z wiosny 2008 r. zak łada, że w latach 2008-2009 gospodarka 
PL 8   PL Zjednoczonego Królestwa wejd zie w okres wzrostu poni żej możliwości potencjalnych. 
Spowolnienie to jest w du żej mierze spowodowane szerokim os łabieniem popytu krajowego, 
mimo równoczesnego zwi ększenia popytu zewn ętrznego spowodowanego znacznym 
spadkiem warto ści funta szterlinga . Spadek ten pomo że skorygowa ć deficyt obrotów 
bieżących Zjednoczonego Królestwa, który w 2007 r. osi ągnął poziom 4,2 % PKB. Przy 
przewidywanej stopie wzrostu poten cjalnego na poziomie nieznacznie poni żej 2½ %, 
spodziewany wzrost PKB o 1,7 % w 2008 r. i 1, 6 % w 2009 r. spowoduj e powstanie ujemnej 
luki produktowej na poziomie oko ło 1 % PKB na koniec okresu obj ętego prognoz ą. Profil 
luki produktowej odpowiada okresowi s łabej koniunktury w latach 2008-2009, ale nie 
oznacza powa żnej recesji gospodarczej.  
Ostatnie reformy strukturalne 
Pomimo wzgl ędnie silnego wzrostu na przestrzeni os tatnich lat oraz bardzo elastycznego 
rynku pracy, kapita łu i produktów wydaje si ę, że Zjednoczone Królestwo wci ąż napotyka 
trudności w zakresie wydajno ści. W 2006 r. PKB na przepracowan ą godzinę był w 
Zjednoczonym Królestwie o 4 % ni ższy od średniej dla obszaru euro. Jednak że przy średnim 
rocznym wzro ście wydajno ści pracy w latach 2001-2006 na poziomie 2,1 % (w porównaniu z 
1,0 % w strefie euro) Zjednoczone  Królestwo nadrabia zaleg łości. Zgodnie z priorytetami 
przedstawionymi przez Zjednoczone Króles two w krajowym programie reform (z 
uwzględnieniem ostatniego sprawozdania z r ealizacji programu reform z 2007 r.), 
nakreślonymi w kontek ście strategii lizbo ńskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i 
zatrudnienia, środki polityki strukturalnej by ły głównie skierowane na popraw ę umiejętności, 
badania i rozwój oraz innowacje, zaplecze na ukowe, uregulowania prawne, regulacje w 
zakresie prawa konkurencji oraz wydajno ść w sektorze publicznym. Wed ług kompleksowej 
prognozy wydatków z 2007 r., w ci ągu następnych trzech lat wyda tki Zjednoczonego 
Królestwa na nauk ę będą się kształtować na stałym poziomie oko ło 0,4 % PKB. Przy ich 
pełnej realizacji, d ługoterminowy wp ływ planowanych reform na wzrost (a tym samym na 
sytuację budżetową) będzie najprawdopodobniej pozytywny. 
4.2. Średniookresowa sytuacja bud żetowa 
Deficyt strukturalny oraz konsolidacja bud żetowa w okresie do brej koniunktury 
W następstwie godnych podziwu osi ągnięć w zakresie konsolidacji pod koniec lat 90-tych 
ubiegłego stulecia, na pocz ątku kolejnej dekady kurs polityki bud żetowej uleg ł rozluźnieniu, 
głównie w zwi ązku z wyra źnym celem politycznym znacznego zwi ększenia wydatków na 
usługi publiczne. W wyniku tych dzia łań, saldo sektora general governement  Zjednoczonego 
Królestwa przesz ło z nadwy żki osiąganej pod koniec lat dziewi ęćdziesiątych do deficytu 
zasadniczego w wysoko ści 3,5 % PKB w roku 2004/05, co odpowiada ło pogorszeniu salda 
strukturalnego o 4½ punktu procentowego PKB11 w okresie 1999/00-2004/05. W latach 
2005/06-2006/07 znaczny wzrost dochodów  z podatków od zysków przedsi ębiorstw, 
stymulowany wzrostem wp ływów z podatków p łaconych przez sektor finansowy w zwi ązku z 
dobrymi wynikami rynku akcji oraz dzia łalności w zakresie po łączeń i przejęć, przyczyni ł się 
do poprawy przewidywanego deficytu zasadniczego i strukturalnego. Jednak że wyjściowa 
sytuacja bud żetowa w roku 2007/08 pogorszy ła się, pomimo dobrej koniunktury 
gospodarczej. Ocenia si ę, że w wyniku procyklicznej polityki  fiskalnej w 2007/08 r. deficyt 
strukturalny w tym roku zwi ększył się o ¼ punktu procentowego, do poziomu 3 % PKB. Przy 
wolniejszym wzro ście dochodów powodowanym spowolnieniem gospodarczym, prognoza 
                                                 
11 Zgodnie z szacunkami s łużb Komisji dokonanymi na podstawie wspólnej metodyki pomiaru luk 
produktowych. 
PL 9   PL służb Komisji z wiosny 2008 r. przewiduje w przysz łości dalsze pogorszenie sytuacji 
budżetowej w 2008/09 r. Zapowiedziane w maju 2008 r. rozlu źnienie kursu polityki 
budżetowej prowadzonej przez rz ąd pozwala oczekiwa ć, iż deficyt zasadniczy osi ągnie 
poziom 3,5 % PKB, a wska źnik deficytu strukturalnego wzro śnie o ¼ punktu procentowego. 
W prognozie z wiosny 2008 r. przewidziano, że deficyt strukturalny w roku 2009/10 b ędzie 
kształtował się na poziomie 3 % PKB, czyli o ⅓ punktu procentowego poni żej ostatnich 
szacunków deficytu struktur alnego w 2008/09 r. Ta ostatnia odzwierciedla cz ęściowo 
równoczesne dzia łanie środków uznaniowych, w tym podniesienia podatków nak ładanych na 
alkohole i pojazdy silnikowe zapowiadane w bud żecie z 2008 r., oraz dalszego obni żania 
tempa wzrostu wydatków rz ądowych. Jednak że zobowiązanie rządu do dalszego zapewnienia 
rekompensat o niewiadomej wysoko ści dla gospodarstw domowych o ni ższych dochodach po 
roku 2008/09 poci ąga za sob ą znaczne ryzyko dla stara ń o zmniejszenie wska źnika deficytu 
strukturalnego w 2009/10 r.  
Inwestycje publiczne   
Wartość nakładów brutto na środki trwa łe w sektorze instytucji rz ądowych i samorz ądowych 
zwiększyła się z 1,2 % PKB w roku 2000/01 do 1,9 % w roku 2007/08, odzwierciedlaj ąc 
rządową politykę zwiększania inwestycji publicznych, pozostaj ących na wzgl ędnie niskim 
poziomie w latach wcze śniejszych. Jednak że od 2002/03 r. wska źnik deficytu sektora general 
government  systematycznie przewy ższał stosunek inwestycji trwa łych brutto wzgl ędem PKB. 
Zgodnie z prognoz ą służb Komisji, wska źnik deficytu sektora general government  będzie 
nadal przewy ższał wskaźnik inwestycji na środki trwa łe brutto w okresie obj ętym prognoz ą. 
W okresie 2007/08-2008/09 przewiduje si ę zwiększenie wska źnika inwestycji rz ądowych o 
0,1 punktu procentowego do 2,0 % PKB, podczas gdy przed o świadczeniem z dnia 13 maja 
prognozowano zwi ększenie deficytu zasadniczego o 0,4 punktu procentowego.  
Jakość finansów publicznych   
W ostatnich latach stosunek w ydatków sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowych do 
PKB wzrós ł o ponad 5 punktów procentowych z 39 % w roku 1999/00 do 44 % w 2006/07 r. 
Dla porównania, średnia UE wynosi ła zarówno w 1999 r., jak i 2006 r. 47 %. Wzrost ten jest 
związany w przypadku Zjednoczonego Królestwa z prowadzon ą przez rz ąd polityk ą 
zwiększania wydatków na us ługi publiczne, a w szczególno ści na inwestycje publiczne, 
kształtujące się w poprzednich latach na wzgl ędnie niskim poziomie. Kompleksowa prognoza 
wydatków (CSR) z 2007 r. – og łoszona równocze śnie ze sprawozdaniem poprzedzaj ącym 
budżet z października 2007 r. – ustanawia plany wyda tków w podziale na ministerstwa oraz 
priorytety na lata 2008/09, 2009/10 i 2010/11. Plany wydatków na okres obj ęty kompleksow ą 
prognozą wydatków z 2007 r. przewiduj ą znacznie mniejszy wzrost w porównaniu z 
wcześniejszymi prognozami wydatków . CSR z 2007 r. przewiduje, że całkowite wydatki 
publiczne w okresie obj ętym prognoz ą mają rosnąć średnio o 2,1 % rocznie w uj ęciu realnym, 
podczas gdy w prognozach wydatków obejmuj ących okres od kwietnia  1999 r. do marca 2008 
r. zakładano, iż będą one rosn ąć średnio o 4,0 %. W celu wsparcia planów wydatków 
poszczególnych ministerstw oraz umo żliwienia uwolnienia środków na cele priorytetowe, 
rząd wprowadzi ł również w życie szereg inicjatyw zwi ązanych z kompleksow ą prognozą 
wydatków z 2007 r. w celu dalszego zwi ększenia skuteczno ści i wydajno ści wydatków 
publicznych, w tym program s łużący maksymalizacji korzy ści osiąganych dzi ęki 
dokonywanym wydatkom oraz stworzenie le pszych warunków ramowych dla osi ągania 
dobrych wyników. Za wcze śnie jeszcze na ocen ę, czy wprowadzone środki rzeczywi ście 
przyniosą popraw ę wydajno ści wydatków publicznych. Istnieje ryzyko, że część 
zadeklarowanej poprawy wydajno ści może okazać się jedynie ci ęciem kosztów skutkuj ącym 
PL 10   PL niższą jakością usług publicznych lub obni żeniem liczby świadczeń. Ponadto cele s ą same w 
sobie trudne do oceny. 
Długoterminowa stabilno ść finansów publicznych  
Wydaje si ę, że zagrożenia dla stabilno ści finansów publicznych Zjednoczonego Królestwa 
kształtują się na średnim poziomie. Pomimo te ndencji wzrostowej, wska źnik zadłużenia 
brutto kszta łtuje się obecnie poni żej przewidzianej w Traktacie warto ści odniesienia równej 
60 % PKB. D ługoterminowy wp ływ na bud żet związany ze starzeniem si ę społeczeństwa jest 
zbliżony do średniej UE, jednak wydatki publiczne na emerytury rosn ą nieco wolniej ni ż 
średnia unijna, co jest cz ęściowo wynikiem wi ększej roli prywatnych systemów emerytalnych 
w tym kraju w porównaniu z innymi pa ństwami UE. Kompleksowe reformy systemu 
emerytalnego przyj ęte w 2007 r., wychodz ące naprzeciw obawom o niedostateczn ą wysokość 
przyszłych świadczeń, mogą wiązać się z nieznacznym wzrostem wydatków zwi ązanych ze 
starzeniem si ę społeczeństwa. Analiza Komisji opieraj ąca się na sytuacji bud żetowej z roku 
kalendarzowego 2007 wskazuje, że stabilno ść finansów publicznych jest zagro żona. Wniosek 
ten staje si ę jeszcze bardziej uzasadniony po uwzgl ędnieniu d ługookresowego wp ływu na 
budżet starzenia si ę społeczeństwa. Osiągnięcie wysokiej nadwy żki pierwotnej przyczyni łoby 
się do ograniczenia zagro żeń dla stabilno ści finansów publicznych. 
4.3. Inne czynniki okre ślone przez pa ństwa członkowskie 
W piśmie z dnia 20 maja 2008 r. w ładze Zjednoczonego Królestwa wymieni ły kilka istotnych 
czynników w rozumieniu art. 2 ust. 3 rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1467/97. W ładze 
podkreśliły, że przewidywania dotycz ące finansów publicznych zawarte w bud żecie na 2008 
r. opieraj ą się na ostro żnych założeniach, poddanych niezale żnemu badaniu, w celu 
stworzenia dodatkowego marginesu dla g łównych danych bud żetowych oraz ochrony na 
wypadek nieprzewidzianych wydarze ń. Prognoza uwzgl ędnia negatywne skutki i korekt ę w 
dół w kilku obszarach, w tym w zakresie dochodów z podatków p łaconych przez sektor 
finansowy oraz rynku nieruchomo ści. Władze stwierdzi ły, że wzrost deficytu 
przewidywanego w bud żecie z 2008 r. odzwierciedl a w krótkim okresie dzia łanie 
automatycznych stabilizatorów, jak równie ż czynniki inne ni ż uznaniowe, wynikaj ące z 
nadzwyczajnych zak łóceń na mi ędzynarodowych rynkach  finansowych. W pi śmie 
odnotowano, że prognozy Zjednoczonego Królestwa wskazuj ą na to, że deficyt bud żetowy 
tego kraju spadnie w 2009/10 r. poni żej wartości odniesienia w wysoko ści 3 %, co wskazuje 
wyraźnie na tymczasowy charakter przekroczenia warto ści odniesienia. W ładze wskazuj ą 
również na: poziom zad łużenia znacznie poni żej wartości odniesienia, który pozwala w ich 
opinii na elastyczno ść w zakresie dalszych inwestycji w us ługi publiczne; zobowi ązania 
zaciągnięte w celu poprawy skuteczno ści maksymalizacji korzy ści osiąganych dzi ęki 
dokonywanym wydatkom publicznym; plany wydatków umo żliwiające popraw ę usług 
publicznych; szerokie zobowi ązania w zakresie reali zacji strategii lizbo ńskiej na rzecz 
wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, w tym dotycz ące wydatków na nauk ę, program w 
zakresie technologii oraz kszta łcenie wyższe; oraz planowane wydatki na oficjaln ą pomoc 
rozwojow ą(ODA). Powy ższa analiza obejmuje czynniki przedstawione przez w ładze, z 
wyjątkiem ich uwag poczynionych na temat zobowi ązań Zjednoczonego Królestwa w 
zakresie pomocy mi ędzynarodowej. W ramach ostatniego czynnika w ładze odnotowuj ą 
program Zjednoczonego Królestwa w zakresie zwi ększenia sk ładek na rzecz 
międzynarodowego rozwoju, w szczególno ści w kontek ście zbiorowego zobowi ązania UE do 
przeznaczenia 0,56 % dochodu narodowego brutto na oficjaln ą pomoc rozwojow ą do 2010 r. 
Zjednoczone Królestwo zamierza osi ągnąć ten poziom w roku 2010/2011.  
PL 11   PL W latach 2005 i 2006 stosunek oficjalnej po mocy rozwojowej nett o przekazanej przez 
Zjednoczone Królestwo do dochodu narodowego brutto kszta łtował się odpowiednio na 
poziomie 0,47 % i 0,51 %12. Dane dotycz ące oficjalnej pomoc y rozwojowej uwzgl ędniają 
umorzenie d ługu Nigerii, uzgodnione pomi ędzy wierzycielami zgrupowanymi w ramach 
Klubu Paryskiego. W 2007 r. kwota oficjalnej pomocy rozwojowej spad ła do 0,36 % dochodu 
narodowego brutto, co by ło spowodowane ni ższym poziomem umorzenia d ługów.  
4.4. Inne czynniki uwa żane za istotne przez Komisj ę 
W prognozie s łużb Komisji z wiosny 2008 r. zak łada się, że plany dotycz ące niecyklicznych 
wydatków pierwotnych zapow iedzianych w ramach komple ksowej prognozy wydatków z 
2007 r. zostan ą wykonane. Jednak że w okresie sze ściu lat od 2002/03 r. do 2007/08 r., 
całkowite  roczne wydatki przekracza ły pierwotnie zapisane  kwoty przeznaczone na wydatki 
zapisane we wcze śniejszej kompleksowej prognozie. Tendencje wyst ępujące w przesz łości 
ukazują jednak, że wydatki zostaj ą zwykle przekroczone w mnie jszym stopniu w pierwszym 
roku okresu obowi ązywania prognozy wydatków, co sugeruje, że ryzyko dla prognozy 
deficytu na rok 2008/09 zwi ązane z przekroczeniem planow anych wydatków jest wzgl ędnie 
niższe dla tego roku, lecz wzro śnie ono w roku 2009/10.  
Nacjonalizacja banku Northern Rock, borykaj ącego się od wrze śnia 2007 r. z powa żnymi 
problemami zwi ązanymi z utrat ą płynności w rezultacie kryzysu na  rynku kredytowym, która 
miała miejsce w dniu 22 lutego 2008 r., nie mia ła jak na razie żadnego bezpo średniego 
wpływu na bud żet sektora general government . Jednakże nie jest do ko ńca jasne, czy 
wynosząca na koniec marca 2008 r. 24,1 mld GBP, czyli 1,7 % PKB, po życzka udzielona 
bankowi przez Bank Anglii nie powinna ju ż zostać ujęta jako dług publiczny, jako że została 
ona przyznana przez pa ństwo i jest przez niegwarantowana. Jest to obecnie przedmiotem 
rozmów mi ędzy Krajowym Urz ędem Statystycznym (Office for National Statistics (ONS)) 
Zjednoczonego Królestwa a Eurostatem . Wsparcie na rzecz odzyskania p łynności udzielone 
przez Bank Anglii oraz gwarancje Skarbu Pa ństwa dla pozosta łych wierzycieli banku (oko ło 
30 mld GBP lub 2,0 % PKB) pozostaj ą na razie zobowi ązaniem warunkowym.  
Sposób ksi ęgowania niektórych umów w ramach pa rtnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) 
jest przedmiotem rozmów mi ędzy Eurostatem a ONS13. Komisja zdaje sobie spraw ę z tego, że 
władze Zjednoczonego Królestwa zamierzaj ą przyjąć Międzynarodowe Standardy 
Sprawozdawczo ści Finansowej w celu przygotowania rocznych sprawozda ń finansowych 
ministerstw i innych podmiotów publicznych od 2009/10 r. Posuni ęcie to mog łoby 
spowodowa ć, iż niektóre projekty funkcjonuj ące w ramach inicjatywy prywatnego 
finansowania (PFI), uj ęte obecnie poza bilansem, zostan ą przeksięgowane do ksi ąg sektora 
publicznego. Przeksi ęgowanie nie musi mie ć koniecznie negatywnego wp ływu na finanse 
publiczne. Tym niemniej jest mo żliwe, że zmiana sposobu ksi ęgowania, w tym jakiekolwiek 
zmiany zmierzaj ące do wype łnienia wytycznych Eurostatu w sprawie ksi ęgowania umów w 
ramach partnerstwa publiczno-prawnego na rachunkach sektora general government , mogą 
prowadzić do niewielkiego zwi ększenia przewidywanego deficytu sektora  general 
                                                 
12 Za łącznik 1, 2008 Annual Report, Department for International Development  
http://www.dfid.gov.uk/pubs/files/depart mental-report/2008/Annexes-bcov.pdf  
13 Zob. Sekcja 6.6 raportu z ostatniej wizyty Eurostatu w Zjednoczonym Królestwie w ramach procedury 
nadmiernego deficytu:  http://epp.eurostat.ec.europa.eu/pls/portal/doc s/PAGE/PGP_DS_GFS/PGE_ DS_GFS_9/FINDINGS%2
0FROM%20THE%20MISSION%20TO%20THE%20UK%20ON%2025-
26%20JANUARY%202007_WEBSITE.PDF  
PL 12   PL government w 2009/10 r., w zale żności między innymi od tego, jaka cz ęść umów PPP 
stanowiących pozycje pozabilansowe zostanie przeksi ęgowana na rachunki sektora  general 
governement.  
W swojej opinii w sprawie zaktu alizowanego programu konwergencji14 Rada stwierdzi ła, że 
program jest potwierdzeniem znacznego pogorszenia stanu finansów publicznych 
Zjednoczonego Królestwa i w po łączeniu z prawdopodobnie gorsz ą niż przewidywano 
sytuacją makroekonomiczn ą niesie za sob ą wyraźne ryzyko, że deficyt sektora instytucji 
rządowych i samorz ądowych przekroczy w najbli ższym okresie warto ść odniesienia 
wynoszącą 3 % PKB. Rada wezwa ła zatem Zjednoczone Królestwo do wdro żenia środków 
niezbędnych do tego, by deficyt nie przekroczy ł wartości odniesienia równej 3 % PKB.  
5. WNIOSKI  
Zgodnie z powiadomieniem z marca 2008 r., pl anowany na 2008/09 r. deficyt sektora general 
government  Zjednoczonego Królestwa wynies ie 3,2 % PKB, nieznacznie powy żej wartości 
odniesienia równej 3 % PKB. Przewiduje si ę, że rozluźnienie polityki fiskalnej zapowiedziane 
przez rząd w maju 2008 r. zwi ększy wska źnik deficytu w 2008/09 r. o dodatkowe 0,2 punktu 
procentowego. Planowane przekroczenie warto ści odniesienia nie mo że być uznane za 
wyjątkowe w rozumieniu Traktatu  oraz Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu. Nie mo że ono 
być również uznane za tymczasowe. Fakty te oznaczaj ą, że przewidziane w Traktacie 
kryterium deficytu nie jest spe łnione. 
Dług publiczny brutto pozostaje poni żej wartości odniesienia wynosz ącej 60 % PKB. 
Przewidziane w Traktacie kryterium zad łużenia jest wi ęc spełnione. 
Zgodnie z Traktatem, w niniejszym sprawozdaniu poddano równie ż analizie „istotne 
czynniki”. Uwzgl ędniając fakt, że deficyt nie spe łnia podwójnego warunku blisko ści w 
stosunku do warto ści odniesienia oraz tymczasowo ści, zgodnie z Paktem na rzecz stabilno ści i 
wzrostu czynniki te nie mog ą być brane pod uwag ę w procesie podejmowania decyzji w 
sprawie istnienia nadmiernego deficytu. 
                                                 
14 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUri Serv.do?uri=OJ:C:2008:049:0025:0028:EN:PDF