2. METODYKA I NARZĄDZIA

Komisja zgromadziła informacje zwrotne dotyczące zarówno swojego planu działania, jak i internetowych konsultacji publicznych, wykorzystując kwestionariusze internetowe. Informacje zwrotne dotyczące planu działania przeanalizowano pod względem ilościowym i jakościowym w celu określenia wyzwań, możliwości i priorytetów działania. W internetowych konsultacjach publicznych pytania zamknięte (na które respondenci odpowiadali, wybierając z ustalonych z góry odpowiedzi) połączono z pytaniami otwartymi (na które respondenci mogli udzielić dowolnej odpowiedzi zawierającej do 1 000 znaków). W kwestionariuszu internetowych konsultacji publicznych skoncentrowano się na trzech głównych aspektach: (i) obszarach wiejskich dzisiaj, (ii) obszarach wiejskich w przyszłości oraz (iii) zarządzaniu obszarami wiejskimi.

Szereg pytań ze specjalnego badania Eurobarometr nr 504 dotyczyło sytuacji na obszarach wiejskich, zmian, które zaszły w latach 2009–2020, oraz celów rozwoju obszarów wiejskich, drugiego filaru wspólnej polityki rolnej (WPR). Badanie to przeprowadzono w UE-27 w dniach od 3 sierpnia do 15 września 2020 r. Ogółem przeprowadzono wywiady z 27 237 obywatelami Unii należącymi do różnych kategorii społecznych i demograficznych, w większości przypadków bezpośrednio, w ich języku ojczystym. Biorąc pod uwagę wpływ COVID-19 i późniejszych środków dotyczących bezpieczeństwa i zdrowia, w niektórych państwach przeprowadzenie wywiadu bezpośrednio było niemożliwe albo było możliwe tylko w określonym zakresie i zastąpiono je wywiadami online. W dniach 9–18 kwietnia 2021 r. w UE-27 przeprowadzono również specjalne badanie Eurobarometr Flash 491, w którym oceniono priorytety, na których należy skupić się w długoterminowej wizji obszarów wiejskich. W sumie przeprowadzono wywiady telefoniczne z 25 841 obywatelami Unii. Badanie dotyczyło następujących zagadnień: (1) inwestycje UE na obszarach wiejskich, (2) transport i połączenia z obszarami wiejskimi, (3) skutki pandemii COVID-19, (4) problemy środowiskowe na obszarach wiejskich, (5) udział mieszkańców obszarów wiejskich.

Inicjatywę dotyczącą długoterminowej wizji przedstawiono również na szeregu wydarzeń w całej UE w celu uzyskania opinii zainteresowanych stron z obszarów wiejskich oraz władz regionalnych i lokalnych. W przypadku każdego wydarzenia przedstawiciele Komisji określili główne kwestie, na które zwrócono uwagę. Przeprowadzono również ukierunkowane konsultacje z zainteresowanymi stronami z udziałem organów krajowych zajmujących się rozwojem obszarów wiejskich w ramach komitetu zarządzającego ds. rozwoju obszarów wiejskich oraz z zainteresowanymi stronami związanymi z rozwojem obszarów wiejskich w ramach grupy dialogu obywatelskiego w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich, a także podczas spotkań dotyczących zarządzania unijnymi sieciami obszarów wiejskich. Wspólnym prognozowaniem w celu opracowania wizji, prowadzonym przez Wspólne Centrum Badawcze, zajęto się podczas szeregu spotkań grupy tematycznej ds. długoterminowej wizji obszarów wiejskich utworzonej w ramach Europejskiej Sieci na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (ENRD).

Ponadto przy wsparciu ENRD Komisja przygotowała opracowany w 22 językach UE i dostępny online pakiet warsztatowy „Witamy na naszej wsi”, z którego krajowe sieci obszarów wiejskich i inne zainteresowane strony z obszarów wiejskich mogą pobrać materiały umożliwiające organizowanie partycypacyjnych lokalnych wydarzeń skoncentrowanych na ich własnej okolicy oraz jej możliwych i pożądanych zmianach od chwili obecnej do 2040 r. Wyniki przekazano Komisji w „arkuszach zbiorczych”, w których dokonano syntezy rezultatów dyskusji warsztatowych. Krajowe sieci obszarów wiejskich dostosowały materiał do warunków lokalnych, czasu i środków, jakimi dysponowały. Niektóre grupy bardzo ściśle trzymały się wzorów; inne korzystały z nich z większą swobodą; jeszcze inne opracowały dodatkowe pomysłowe środki, aby poznać opinie społeczności wiejskich na temat ich wizji przyszłości obszarów wiejskich w Europie w 2040 r. Ze względu na pandemię COVID-19 prawie wszystkie warsztaty odbyły się wirtualnie, a nie bezpośrednio. Bardziej szczegółowe informacje dotyczące wyników można znaleźć w sprawozdaniu ENRD „Rural Voices: A qualitative analysis of the findings from stakeholder workshops contributing to the Long-term Vision for Rural Areas” [„Opinie społeczności wiejskich: analiza jakościowa ustaleń z warsztatów z udziałem zainteresowanych stron, które przyczyniły się do powstania długoterminowej wizji obszarów wiejskich”].

Ponadto podczas Tygodnia wizji obszarów wiejskich: wyobraźmy sobie przyszłość europejskiej wsi, który był konferencją partycypacyjną na szeroką skalę zorganizowaną online przez ENRD w ścisłej współpracy z Komisją w dniach 22–26 marca 2021 r., przedstawiono wyniki poszczególnych nurtów konsultacji, omówiono je z zainteresowanymi stronami i jeszcze je rozwinięto. Zorganizowano również specjalne warsztaty poświęcone kluczowym zagadnieniom (w tym 8 warsztatów interaktywnych, robocze posiedzenia plenarne, 11 wydarzeń towarzyszących, ceremonię wręczenia nagród ENRD Rural Inspiration Awards, kiermasz, na którym różne zainteresowane strony i sieci przedstawiły swoje działania i inicjatywy związane z wizją). Zamiarem było zapewnienie optymalnych możliwości wymiany między uczestnikami i wypracowanie wspólnych poglądów na temat aspiracji zainteresowanych stron w odniesieniu do wizji obszarów wiejskich. Wszystkie prezentacje i informacje z wydarzenia są dostępne na stronie ENRD.

3. DZIAŁANIA W ZAKRESIE KONSULTACJI

a. Konsultacje w sprawie planu działania Komisji

Konsultacje w sprawie planu działania na rzecz wizji, w ramach których gromadzono informacje zwrotne, trwały od dnia 22 lipca do dnia 9 września 2020 r. Wzięło w nich udział łącznie 198 zainteresowanych stron, w tym regionalne reprezentacje grup interesu, sieci tematyczne, organizacje międzynarodowe, władze publiczne (krajowe, regionalne i lokalne), organizacje obywatelskie, środowiska akademickie i indywidualni obywatele.

Zdecydowana większość przedstawionych dokumentów określających stanowisko dotyczyła treści inicjatywy, w odróżnieniu od samego planu działania (w którym skoncentrowano się na procesie). W każdym razie wkład zainteresowanych stron w to przedsięwzięcie uwzględniono również podczas analizy wyników internetowych konsultacji publicznych.

b. Internetowe konsultacje publiczne

W ramach konsultacji publicznych, które trwały od dnia 7 września do dnia 30 listopada 2020 r., zebrano łącznie 2 326 odpowiedzi ze wszystkich 27 państw członkowskich oraz 87 stanowisk różnych zainteresowanych stron.

Jeśli chodzi o kategorie zainteresowanych stron, które udzieliły odpowiedzi, 62% stanowili obywatele (z których 52% określiło się jako mieszkańcy obszarów wiejskich, a 9% oddalonych obszarów wiejskich), 9% przedsiębiorstwa i stowarzyszenia, 5% instytucje akademickie i badawcze, 9% organy publiczne, 7% organizacje pozarządowe, 5% sieci rozwoju obszarów wiejskich i 2% inni respondenci.

W kwietniu 2021 r. przeprowadzono badanie Eurobarometr Flash w celu uzupełnienia wyników internetowych konsultacji publicznych reprezentatywną próbą ludności UE.

Z wynikami internetowych konsultacji publicznych można zapoznać się w „Factual Summary on the public consultation on the long/term vision for rural areas” [Podsumowaniu konsultacji publicznych w sprawie długoterminowej wizji obszarów wiejskich] oraz w „Synthesis of the online public consultation on the Long-term Vision for Rural Areas” [Syntezie internetowych konsultacji publicznych dotyczących wizji obszarów wiejskich].

c. Badania Eurobarometr

Prawie wszyscy respondenci w specjalnym badaniu Eurobarometr nr 504 (95%, +3 punkty procentowe od 2017 r.) uważają, że rolnictwo i obszary wiejskie są ważne dla przyszłości. Jeśli uwzględni się tendencję w bardziej długoterminowej perspektywie, od 2009 r. odsetek ten wzrósł o pięć punktów procentowych.

Respondentów zapytano, czy sytuacja na obszarach wiejskich w ich państwie poprawiła się, pogorszyła czy pozostała bez zmian w porównaniu z sytuacją sprzed dziesięciu lat. Większy odsetek respondentów uważa, że poprawiła się sytuacja w zakresie dostępu do szybkiego internetu oraz infrastruktury transportowej łączącej z miastami. Natomiast względna większość odpowiedziała, że pogorszyła się sytuacja w zakresie możliwości zatrudnienia i usług zdrowotnych (wykres 3).