PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 10.9.2010 
SEK(2010) 1012 wersja ostateczna 
  
ODPOWIED Ź KOMISJI NA SPRAWOZDANIE SPECJALNE   
„KONTROLA PROCEDURY ROZLICZANIA RACHUNKÓW” 
PL 2   PL ODPOWIED Ź KOMISJI NA SPRAWOZDANIE SPECJALNE  
„KONTROLA PROCEDURY ROZLICZANIA RACHUNKÓW”  
STRESZCZENIE  
III. Komisja uwa ża, że w ogólnych ramach dotycz ących zarz ądzania i kontroli wydatków 
rolnych nowe zadania wyma gane od jednostek certyfikuj ących stanowi ą ważny i użyteczny 
element, s łużący uzyskaniu wystarczaj ącej pewno ści co do legalno ści i prawid łowości 
transakcji le żących u podstaw rozlicze ń. Nowe wymogi zosta ły wprowadzone po raz 
pierwszy w odniesieniu do roku bud żetowego 2007 i, chocia ż zostały zmienione i rozszerzone 
na rok bud żetowy 2008 r., od tamtego czasu pozosta ły zasadniczo takie same. Nowe wymogi 
omówiono tak że z jednostkami certyfikuj ącymi podczas rocznej konferencji. 
W konsekwencji sytuacja w roku bud żetowym 2009 (po zako ńczeniu okresu obj ętego 
kontrolą) uległa znacznej poprawie w odniesieniu do wszystkich nowych elementów 
służących do uzyskania wspomnianej pewno ści (tj. elementów odnosz ących się do legalno ści 
i prawidłowości płatności). 
IV. Procedura kontroli zgodno ści rachunków zosta ła opracowana w celu wy łączenia z 
finansowania UE wydatków, które zosta ły poniesione w sposób naruszaj ący prawo UE. Nie 
jest to natomiast mechanizm przeznacz ony do uzyskiwania zwrotów nieprawid łowych 
płatności od beneficjentów, co zgodnie z zasad ą zarządzania dzielonego i przepisami art. 9 
ust. 1 lit. a) ppkt (iii) rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1290/2005 i art. 53b ust. 2 lit. c) 
rozporządzenia finansowego jest wy łącznym obowi ązkiem pa ństw członkowskich. W 
przypadkach, w których nieprawid łowe płatności na rzecz indywidualnych beneficjentów 
zostaną lub mogą zostać wykryte w wyniku procedur kontroli zgodno ści rachunków, pa ństwa 
członkowskie s ą zobowiązane do podj ęcia działań następczych polegaj ących na odzyskaniu 
płatności od tych beneficjentów. 
Artykuł 31 ust. 2 rozporz ądzenia nr 1290/2005 przewiduje, że korekty finansowe okre śla się 
na podstawie natury i wagi naruszenia oraz straty finansowej poniesionej przez UE. Je żeli jest 
to możliwe, kwot ę oblicza si ę na podstawie wysoko ści rzeczywi ście poniesionej straty lub na 
podstawie ekstrapolacji. Je żeli natomiast nie jest to mo żliwe, stosuje si ę korekty rycza łtowe, 
które zgodnie z wymogami prawnymi uwzgl ędniają poziom uchybie ń w krajowym systemie 
kontroli w celu odzwierciedlenia ryzyka fina nsowego dla UE. System  Komisji ustanawia 
zatem jasn ą hierarchi ę metod, jakie nale ży stosowa ć, w związku z czym Komisja nie zgadza 
się, że w danym przypadku istniej ą otwarte „opcje”, je żeli chodzi o rodzaj korekty 
finansowej, któr ą należy zastosowa ć. Komisja uwa ża, że występuje wyra źny związek między 
kwotami korekt i kwotami nieprawid łowych płatności wynikaj ących z uchybie ń wykrytych w 
systemie. Kontrola zgodno ści rachunków obejmuje przypadki,  w których wykryte uchybienia 
ograniczaj ą się do funkcjonuj ącego systemu kontroli i nie mo żna ich powi ązać z 
nieprawid łowymi p łatnościami na rzecz beneficjentów, jednak ze wzgl ędu na podej ście 
ryczałtowe przyjmowane w przypadku uchybie ń w zakresie kontroli uwzgl ędniono ryzyko dla 
budżetu UE, np. gdy pa ństwo członkowskie nie przeprowadzi mi nimalnej liczby kontroli. 
Ponadto, poniewa ż wydatków rolnych dokonuje si ę w ramach zarz ądzania dzielonego, 
państwa członkowskie maj ą lepsze mo żliwości niż Komisja, aby oceni ć rzeczywiste straty lub 
ryzyko dla bud żetu UE oraz dostarczy ć dowody w tym zakresie. Wyra źnie stwierdzono to w 
podręczniku operacyjnym, w którym zobowi ązano też Komisję do wzięcia pod uwag ę takich 
dowodów, je żeli są one wiarygodne. Bardziej precyzyjne obliczanie strat finansowych dla 
budżetu UE wymaga zatem aktywnej wspó łpracy zainteresowanych pa ństw członkowskich na 
wszystkich etapach pr ocedury kontroli zgodno ści rachunków, poniewa ż tylko dane pa ństwo 
PL 3   PL członkowskie ma wszystkie informacje niezb ędne do wykonania takich oblicze ń. Niestety 
pomimo wezwa ń Komisji pa ństwa członkowskie cz ęsto nie wykorzystuj ą jednak powy ższej 
możliwości. Od czasu przeprowadzenia w 1996 r. reformy systemu korekty rycza łtowe 
stanowią niewiele mniej ni ż 70 % kwoty wszystkich korekt pod wzgl ędem warto ści. Komisja 
uważa jednak, że należy raczej wzi ąć pod uwag ę liczbę przypadków korekty finansowej, w 
których zastosowano rycza łt. Tylko w 45 % wszystkich przypadków zastosowano podej ście 
ryczałtowe, a je żeli uwzględni się 10 ostatnich decyzji o zgodno ści, odsetek ten obni ża się do 
37 %. Świadczy to o sta łych wysiłkach podejmowanych przez Komisj ę w celu ograniczenia w 
jak największym stopniu stosowania korekt rycza łtowych. 
Ponieważ metodyka stosowana przez Komisj ę do obliczania korekt finansowych opiera si ę na 
jej najlepszych szacunkach ryzyka dla bud żetu UE, nie mo że z definicji powodowa ć 
nałożenia sankcji. 
W ramach wspomnianych wysi łków Komisja przedstawi ła ostatnio pa ństwom cz łonkowskim 
warunki, na jakich jest gotowa ograniczy ć kwoty ka żdej korekty finansowej do wska źnika 
błędu stwierdzonego przez pa ństwo członkowskie w odniesieniu do transakcji na poziomie 
beneficjenta ko ńcowego oraz odnotowanych w jego st atystykach kontroli dla danego 
programu pomocy. 
Korekty finansowe s ą korektami ksi ęgowymi, a nie sankcj ą wobec w ładz państw 
członkowskich. Trybuna ł Sprawiedliwo ści podtrzyma ł stanowisko, że metodyka korekt 
ryczałtowych jest zgodna z przepisami reguluj ącymi kontrole zgodno ści rachunków. W 
szczególno ści Trybuna ł Sprawiedliwo ści potwierdzi ł, że przeprowadzanie kontroli 
niezbędnych do dok ładnego obliczenia kwoty poni esionych strat nie nale ży do obowi ązków 
Komisji, natomiast w interesie pa ństwa członkowskiego le ży wykazanie, że szacunek Komisji 
jest zawyżony.  
Stosowanie korekt rycza łtowych popar ł także Parlament Europejski w swojej rezolucji w 
sprawie udzielenia absolutorium za rok bud żetowy 2007 (pkt 83) w odniesieniu do 
przypadków, w których pa ństwa członkowskie nie wywi ązują się ze swoich zobowi ązań 
prawnych.  
Alternatywne metody obliczania korek t finansowych wspomniane przez Trybuna ł 
wymagałyby znacznego zwi ększenia zasobów kontrolnych, co nie by łoby zgodne z żadną 
analizą kosztów i korzy ści.  
V. Decyzj ę w sprawie finansowego rozliczenia rachunków podejmuje si ę w terminie oko ło 
sześciu miesi ęcy po zako ńczeniu przedmiotowego roku bud żetowego. Na podstawie takiej 
decyzji Komisja ustala kwot ę wydatków uznanych za obci ążające budżet UE na dany roku 
budżetowy. Fakt, że decyzja ta pozostaje bez uszczerbku dla pó źniejszych decyzji o 
zgodności, wprowadzaj ących korekty finansowe na pa ństwa członkowskie, jest wyra źnie 
przewidziany w art. 30 rozporz ądzenia (WE) nr 1290/2005, które ma  taki sam status prawny, 
jak rozporz ądzenie finansowe. Co wi ęcej, jest ona zasadniczo w pe łni zgodna z 
rozporządzeniem finansowym, w którym w odni esieniu do wszelkich innych wydatków 
przewidziano mo żliwość przeprowadzenia przez Komisj ę kontroli ex post  w terminie do 5 lat 
po przyjęciu decyzji o udzieleniu absolu torium za rok, w którym dokonano p łatności 
końcowej. W przeciwnym razie wszystkie wydatki bud żetowe by łyby uznawane za 
tymczasowe do momentu przeprowadzenia kontroli ex post  lub upłynięcia pięcioletniego 
okresu.  
Kwotę wydatków, które mog ą zostać wyłączone z finansowania na podstawie przysz łych 
decyzji o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie rachunkowo ści Komisji 
oraz w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania finansowego. Wraz z decyzj ą w 
PL 4   PL sprawie finansowego rozliczenia rachunków informacja ta zapewnia Parlamentowi 
Europejskiemu i Radzie dane niezb ędne w celu przeprowadzenia  procedury udzielania 
absolutorium bud żetowego. 
Uwaga Trybuna łu odnosi si ę do podstawowej zasady funkcjonowania systemów rozliczania 
rachunków, któr ą przewidziano w jego obowi ązującej podstawie prawnej i któr ą Komisja ma 
obowiązek stosowa ć (od 1996 r.). Żadna ze stron bior ących udzia ł w przyjmowaniu 
przepisów nie wyrazi ła sprzeciwu wobec tej zasady. W zwi ązku z tym uwag ę tę można 
najlepiej rozwa żyć w kontek ście możliwego przegl ądu przepisów prawnych. 
VI. Komisja uznaje, że obecny system funkcjonuje prawid łowo oraz spe łnia swoje ogólne 
założenia. Będzie ona jednak kontynuowa ć wysiłki w celu ulepszenia jego funkcjonowania w 
praktyce oraz w stosownych przypadkach przeds tawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie 
odpowiednie wnioski w sprawie dalszych ulepsze ń na okres po 2013 r.  
WPROWADZENIE  
2. W art. 42 ust. 1 przepisów wykonawczych, dotycz ącym wykonania art. 53b i art. 53c 
rozporządzania finansowego, okre śla się, że celem rozliczania rac hunków jest zapewnienie, 
aby wydatki pa ństw członkowskich w kontek ście zarządzania dzielonego […], które mog ą 
obciążać budżet UE, by ły prowadzone w sposób w łaściwy i by ły zgodne ze stosowanymi 
regułami UE. 
5. Grupa robocza „Belle” powo łana przez Komisj ę w 1991 r. zosta ła upoważniona do 
zbadania dzia łań prowadzonych w ramach proce dury rozliczania rachunków, aby dokona ć 
oceny ich skuteczno ści i efektywno ści w osiąganiu ogólnych celów WPR i rozporz ądzenia 
finansowego, a tak że zaproponowa ć w stosownych przypadkach środki ustawodawcze i 
administracyjne s łużące wzmocnieniu takich dzia łań.  
b) Każda korekta finansowa zawarta w decyzji o zgodno ści jest powi ązana z okre ślonym 
rokiem bud żetowym, podanym w za łączniku do danej decyzji. 
RAMKA 1 
b) Kontrole przeprowa dzone przez agencje p łatnicze (AP) opieraj ą się na systemach 
zarządzania i kontroli, w odniesie niu do których Komisja okre śliła minimalne wymogi. 
6. Zgodnie ze zreformowanym systemem decyzj ę w sprawie finansowego rozliczenia 
rachunków przyjmuje si ę do dnia 30 kwietnia roku nast ępującego po przedmiotowym roku 
budżetowym. W ten sposób zreformowana pr ocedura rozliczania rachunków znacznie 
przyspieszy ła proces rozliczania rachunków AP. 
CZĘŚĆ  I – FINANSOWE RO ZLICZANIE RACHUNKÓW 
21. Możliwość polegania na wynikach prac przeprowadzonych przez innych kontrolerów w 
przypadkach, w których uzna no to za stosowne, zosta ła przewidziana w mi ędzynarodowych 
standardach rewizji finansowej oraz w wytycznych Komisji. Jednostki certyfikuj ące (JC) 
mogą polegać na wynikach prac jednostek audytu wewn ętrznego (JAW), je żeli w 
dostatecznym stopniu zweryfikowa ły te wyniki.  
Wizyta kontrolna przeprowadzona w listopadzie 2009 r. w du ńskiej JC, obejmuj ąca głównie 
rok budżetowy 2009, nie wykaza ła żadnych powa żnych uchybie ń w żadnym organie w 
odniesieniu do dokumentów robo czych i list kontrolnych.  
Jeżeli chodzi o uwag ę Trybuna łu zawartą w przypisie 9, że w Danii JAW bra ła udział w 
procedurze wyboru jednostki certyfikuj ącej, która zosta ła ostatecznie zatrudniona 
bezpośrednio przez agencj ę płatniczą na wniosek jednostki audytu wewn ętrznego, nale ży 
PL 5   PL zauważyć, że umowa z JC zosta ła odnowiona na lata bud żetowe 2009 i 2010, a jej 
sygnatariuszem jest w łaściwy organ. 
22. W wi ększości przypadków ustalenia Trybuna łu odnoszą się do uchybie ń w prowadzonej 
przez JC dokumentacji dotycz ącej prac kontrolnych, a nie samych prac. 
JC powinny gromadzi ć wystarczaj ące dowody kontroli na poparcie swoich ustale ń. Komisja 
uważa tę kwestię za element przeprowadzanej przez ni ą analizy ryzyka, chocia ż może 
dokonać bezpośredniej oceny w tym zakresie tylko pod czas kontroli w wybranych JC. Mimo 
że dokładny format i tre ść dokumentów roboczych i list kontrolnych nale ży pozostawi ć do 
specjalistycznej oceny JC, Komisja sformu łowała (i będzie nadal formu łować) zalecenia w 
odniesieniu do tego kluczowego obszaru, w którym stwierdzi ła uchybienia. 
Oprócz ogólnych wymogów w zakresie bezpo średnich bada ń wydatków zgodnie z wytyczn ą 
nr 3, JC s ą zobowiązane w ramach systemu p łatności jednolitych (SPJ) do skontrolowania, 
czy płatności zostały przyznane na podstawie odpowiednich uprawnie ń. Nie ma jednak 
wymogu weryfikowania samych uprawnie ń w ramach bada ń bezpośrednich.  
24. Dokonano przegl ądu wytycznych na rok bud żetowy 2009 w celu dodatkowego 
wyjaśnienia, w jaki sposób nale ży przeprowadza ć badania kompletno ści i poprawno ści 
rejestru nale żności i załącznika III i IIIA do rozporz ądzenia (WE) nr 885/2006 oraz 
sporządzać sprawozdanie na ten temat. Z analizy sprawozda ń certyfikacyjnych dotycz ących 
roku budżetowego 2009 wynika, że od czasu kontroli Trybuna łu dokonano ulepsze ń w tym 
zakresie.  
Oprócz prac realizowanych przez JC, Komisja w ci ągu ostatnich trzech lat skontrolowa ła 14 
AP w 11 pa ństwach cz łonkowskich w zakresie prowadzonych przez nie dzia łań następczych 
w odniesieniu do przypadków nieprawid łowości oraz ich sprawozdawczo ści na podstawie 
załącznika III do rozporz ądzenia (WE) nr 885/2006. Zasadniczo AP dysponuj ą odpowiednimi 
procedurami w celu ochrony interesów finans owych Unii Europejskiej. W odniesieniu do 
uchybień stwierdzonych podczas powy ższych kontroli prowadzone s ą działania następcze w 
ramach procedur kontroli zgodno ści rachunków. 
26. Komisja przedstawi ła niedawno system1, przy pomocy którego pa ństwa członkowskie 
mogą począwszy od 2010 r. wzmocni ć ogólne ramy na rzecz uzyskiwania wystarczaj ącej 
pewności co do legalno ści i prawid łowości transakcji na poziomie beneficjentów ko ńcowych. 
W tym celu JC powinny rozszerzy ć zakres swoich zada ń poza obowi ązujące wymogi przez 
pełne ponowne zbadanie reprezentatywnej próby transakcji, które AP skontrolowa ły na 
miejscu, dla danej populacji dokonuj ącej wydatków. Prace powinny obj ąć kontrolę całości 
prowadzonej dokumentacji – od otrzymania wniosku o pomoc do obliczenia i wykonania 
płatności końcowej. 
28. Komisja zgadza si ę, że można i należy dokona ć dalszych ulepsze ń, oraz systematycznie 
omawia t ę kwestię z państwami cz łonkowskimi. Nie ma jednak wymogu badania i oceny 
każdego kluczowego i dodatkowego mechanizmu kontrolnego, który powinien funkcjonowa ć 
w AP. 
29. Zdaniem Komisji wydanie opinii na  temat procedur kontroli wewn ętrznej nie wymaga 
specjalnego badania i oceny wiarygodno ści każdego kluczowego i dodatkowego mechanizmu 
kontrolnego. W rozporz ądzeniu (WE) nr 885/2006 nie wymaga si ę od JC stwierdzenia, czy 
działają wszystkie mo żliwe mechanizmy kontrolne, lecz jedynie zobowi ązuje się JC do 
                                                 
1 Dokument D/413722/2009. 
PL 6   PL przeprowadzenia przegl ądu zgodno ści agencji p łatniczej z kryteriami akredytacyjnymi 
(załącznik I do rozporz ądzenia (WE) nr 885/2006).  
JC byłyby jednak zobowi ązane do przeprowadzenia oceny takich aspektów w ramach nowego 
systemu przedstawionego w odpowiedzi Komisji do pkt 26.  
30. W stosownych przypadkach Komisja podkre śliła w oficjalnych komunikatach do pa ństw 
członkowskich, że należy także określić i skontrolowa ć podmioty delegowane. Nie ma jednak 
wymogu corocznego przeprowadzania wizyt kontrolnych we wszyst kich podmiotach 
delegowanych i ich skontrolowania.  
31. Celem zmiany by ło objaśnienie już wcześniej istniej ących obowi ązków oraz ulepszenie 
sprawozdawczo ści JC.  
32. Komisja uwa ża, że w zmienionych wytycznych w odpowiedni sposób okre śla się pełny 
zakres zada ń kontrolnych. Od AP wymaga si ę do uzgodnienia wszystkich informacji 
zawartych w przedstawianych przez nie rocznyc h kwestionariuszach z informacjami z baz 
danych b ędących ich podstaw ą. JC maj ą obowiązek sprawdzi ć, czy zadanie to zosta ło 
wykonane, oraz wskaza ć, czy stwierdzono rozbie żności. Powinny tak że skontrolowa ć 
istnienie i odpowiednio ść ścieżki audytu. 
W celu zbadania poprawno ści bazy danych JC musz ą pobrać próbę co najmniej 20 
protokołów z kontroli na miejscu dla ka żdego zestawu statystyk oraz sprawdzi ć, czy zawarte 
w nich dane zosta ły właściwie wprowadzone do bazy danych. 
JC mają obowiązek wydania jasnej opinii na temat powy ższych elementów. Mimo ulepsze ń 
dokonanych w tym obszarze w roku bud żetowym 2009, Komisja rozwa ży, czy niezb ędne są 
dodatkowe obja śnienia w wytycznych. 
33. a) AP są zobowiązane do dokonania takiego uzgodnienia, natomiast JC do sprawdzenia, czy 
zadanie to zosta ło odpowiednio wykonane. Pa ństwa członkowskie zosta ły o tym bardzo 
wyraźnie poinformowane w zg łoszeniu podsumowuj ącym na rok bud żetowy 2008
2, a w 
stosownych przypadkach sformu łowano dla nich zalecenia w ty m zakresie (AP i JC). W 
związku z powy ższym Komisja uwa ża, że w roku bud żetowym 2009 sytuacja uleg ła 
poprawie. Zgodnie ze sprawozdaniami JC na rok bud żetowy 2009 dokonano pe łnego 
uzgodnienia w przypadku wi ększości agencji p łatniczych. 
b) – c) Łączna odpowied ź do lit. b) i c): 
Komisja przyj ęła do wiadomo ści uchybienia stwierdzone przez Trybuna ł w odniesieniu do 
roku budżetowego 2007 i 2008 i zwróci ła uwagę na tę kwestie zainteresowanym pa ństwom 
członkowskim. W zwi ązku z powy ższym Komisja uwa ża, że w roku bud żetowym 2009 
sytuacja uleg ła znacznej poprawie. Z analizy sprawozda ń certyfikacyjnych wynika, że w 
około 90 % przypadków JC wykona ły zadania na poziomach okre ślonych w wytycznych 
Komisji, z nielicznymi wyj ątkami. 
34. Z powodów przedstawionych poni żej Komisja jest zdania, że wskazane niedoci ągnięcia 
nie nakładają znacznych ogranicze ń na możliwość wykorzystywania tych statystyk do celów 
uzyskania pewno ści przez Komisj ę: 
– wskaźniki błędów ustalone przez Komisj ę na podstawie statystyk kontroli 
przedstawionych przez pa ństwa członkowskie s ą spójne w okresie kliku lat; 
                                                 
2 AGR/2009/80073-00-03/EN z dnia 3 kwietnia 2009 r. 
PL 7   PL – z analizy sprawozda ń certyfikacyjnych dotycz ących roku bud żetowego 2009 wynika, że JC 
dokonały wyraźnych ulepsze ń; 
– dane statystyczne uzyskano na podstawie bardzo du żej próby skontrolowanych wniosków3 
i nawet gdyby zastosowano margines bezpiecze ństwa zakładający wzrost wska źników 
błędu o 25 %, wska źniki błędów pozosta łych nadal utrzyma łyby się na poziomie poni żej 
2 %; 
– wskaźniki błędów ustalone przez Trybuna ł w ramach DAS za 2008 r. s ą spójne ze 
wskaźnikami b łędów pozosta łych ustalonych przez Komisj ę na podstawie statystyk 
kontroli przedstawionych przez pa ństwa członkowskie. 
Jeżeli chodzi o metody doboru próby stosowan e przez AP przy wyborze wniosków do 
kontroli na miejscu, zwykle wymagane s ą próby losowe. Mimo że próby losowe nie 
odpowiadaj ą metodzie statystycznej, takiej  jak dobór próby na podstawie jednostki 
monetarnej (ang. monetary unit sampling, MUS), próby te s ą zwykle dostatecznie du że, aby 
dostarczy ć wystarczaj ącej pewno ści co do ich reprezentatywno ści.  
35. Komisja przyj ęła do wiadomo ści uchybienia stwierdzone przez Trybuna ł w odniesieniu 
do lat bud żetowych 2007 i 2008 oraz przedstawi ła już informacje zawarte w sprawozdaniach 
rocznych z dzia łalności obejmuj ących te lata. Omówi ła powyższe kwestie z 
zainteresowanymi pa ństwami cz łonkowskimi i uwa ża, że w konsekwencji w roku 
budżetowym 2009 sytuacja uleg ła znacznej poprawie. Analiza sprawozda ń JC pokazuje, że – 
z nielicznymi wyj ątkami – wykona ły one zadania na szczeblach okre ślonych w wytycznych, 
w ponad 90 % przypadków zwi ązanych z systemem IACS (oba fundusze), ustalaj ąc, że w 92 
% (EFRG) i 87 % (EFRROW) takich przypadków jako ść kontroli na miejscu jest co najmniej 
odpowiednia. W przypadku populacji nieobj ętych systemem IACS jednostki certyfikuj ące 
spełniły wymogi dotycz ące wykonania zada ń – z nielicznymi wyj ątkami – w ponad 80 % 
przypadków, dokonuj ąc podobnych ustale ń w odniesieniu do 90 % (EFRG) i 87 % 
(EFRROW) wszystkich przypadków.  
Komisja uwa ża, że zmiany zosta ły wprowadzone z wystarczaj ącym wyprzedzeniem 
(angielska wersja zmienionych wytycznych zosta ła wprowadzona ju ż w lipcu 2008 r.), aby 
umożliwić JC postępowanie zgodnie z nowymi wytycznymi. 
36. Komisja zgadza si ę, że można i należy dokona ć dalszych ulepsze ń, oraz systematycznie 
zajmuje si ę tą kwestią wraz z pa ństwami cz łonkowskimi. 
37. Mimo że Komisja zgadza si ę, że zasadniczo ponowne pr zeprowadzenie wcze śniejszych 
kontroli pozwala lepiej oceni ć jakość kontroli na miejscu, mo żliwa jest jednak ocena 
środowiska kontroli w ramach kontroli przeprowadzanych we wspó łpracy z JC. W niektórych 
przypadkach ponowne przeprowadzenie kontroli mo że nie być możliwe. Problemy te dotycz ą 
wielu kontroli ex post  przeprowadzanych przez kontrolerów zewn ętrznych. 
Ponadto kontrole polegaj ące na towarzyszeniu kontrolerom na miejscu zmniejszy ły 
obciążenia administracyjne na łożone na rolników. 
38. Z powodów wymienionych w odpowie dzi do pkt 34 Komisja uwa ża, że ustalenia 
Trybunału nie nak ładają znacznych ogranicze ń w zakresie mo żliwości wykorzystywania 
statystyk kontroli do celów uzyskania pewno ści. 
                                                 
3 SPJ/SAPS: 600 315 skontrolowanych wniosków; zwierz ęta: 798 119 skontrolowanych zwierz ąt (premia 
za krowy mamki i specjalna premia za wo łowinę); refundacje wywozowe: 13 023 skontrolowanych 
deklaracji; 275 491 kontroli przeprowadzonych u beneficjentów w zakresie dzia łań na rzecz rozwoju 
obszarów wiejskich zwi ązanych z terenem (zob. sprawozdanie roczne z dzia łalności za rok 2009 
Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, przypis 33, s. 61). 
PL 8   PL Wprowadzenie nowego systemu s łużącego zwiększeniu wspomnianej pewno ści nie stanowi 
reakcji na uchybienia w pracach JC, ale prób ę zwiększenia pewno ści, którą funkcjonuj ący 
obecnie system ju ż zapewnia. 
41. W opublikowanej wytycznej nr 4 w sprawie po świadczenia wiarygodno ści przedstawiono 
jednolitą metodę sporządzania po świadczenia wiarygodno ści (PW). Okre śla się w niej maj ące 
zastosowanie przepisy prawne oraz przedst awia zalecenia Komisji, aby zapewni ć 
sporządzanie PW na podstawie porównywalnych kryteriów. 
43. Zmienione wytyczne w sprawie PW  po raz pierwszy przedstawiono pa ństwom 
członkowskim w czerwcu 2008 r. i uko ńczono w lipcu 2008 r. W zwi ązku z tym kierownicy 
AP mieli wystarczaj ąco dużo czasu na przygotowanie PW do podpisania w styczniu 2009 r. 
Wcześniejsze wprowadzenie zmian nie by ło możliwe, poniewa ż najpierw musz ą zostać 
ocenione wyniki z poprzedniego roku bud żetowego. 
Komisja uwa ża, że wytyczne maj ą odpowiedni stopie ń szczegółowości. Po przeanalizowaniu 
otrzymanych PW za rok bud żetowy 2008, w wytycznej wprowadzono dalsze zmiany. W 
ramach zmiany dokonanej w 2009 r. w oddzielnych za łącznikach obja śnia się, w jaki sposób 
należy przeprowadza ć analizę statystyk kontroli przy wyra źnym wymogu podania 
szczegółowych informacji w przypadkach, w których wska źnik błędu dla populacji wynosi 
powyżej 2 %, w których porównanie z sytuacj ą w poprzednim roku bud żetowym wskazuje na 
znaczne pogorszenie lub w których wska źnik błędu dla populacji jest podejrzanie niski, a 
także sposób post ępowania w przypadku wymogu ujaw nienia, na jakiej podstawie 
sporządzono po świadczenie wiarygodno ści. Komisja opracowa ła wzory formularzy do 
przedstawiania statystyk kontroli w celu zapewnienia jednolito ści danych dostarczanych jej 
przez państwa członkowskie. 
44. Wymóg, zgodnie z którym do ka żdego poświadczenia wiarygodno ści należy załączyć 
wykaz zbadanych dokumentów i prac przeprowadzonych przez kierownika agencji p łatniczej, 
zanim podpisa ł on poświadczenie, spe łniono w 75 z 82 przypadków  w odniesieniu do roku 
budżetowego 2008. Analiz ę statystyk kontroli przedst awiono w 32 przypadkach, a 
porównanie z sytuacj ą w poprzednim roku w 24 przypadkach. 
Z analizy Komisji wynika, że w roku bud żetowym 2009 sytuacja uleg ła poprawie: wszystkie 
88 AP przedstawi ło wykaz analizowanych doku mentów oraz podsumowanie 
przeprowadzonych prac, a 83 AP przedstawi ły wymagan ą analizę statystyk kontroli. 
45-46.  Model pewno ści, stanowi ący podstaw ę PW, opiera si ę na wytycznych Komisji i zosta ł 
omówiony na pierwszym posiedzeniu z kierowni kami AP w grudniu 2007 r. Przy tej okazji, 
Komisja tak że wyraźnie stwierdzi ła, że tzw. model kaskadowy oparty na „cz ąstkowych 
poświadczeniach” jest niewystarczaj ący, a nawet odradzi ła jego stosowania, w szczególno ści 
do celów dokonywania p łatności. 
47. W przypadku roku bud żetowego 2008 analiz ę statystyk kontroli przedstawiono w 32 
przypadkach, a porów nanie z sytuacj ą w poprzednim roku w 24 pr zypadkach. W odniesieniu 
do roku bud żetowego 2009 zmieniono wytyczn ą nr 4 w celu poprawy powy ższej sytuacji. W 
konsekwencji na bie żący rok bud żetowy wymagane analizy stat ystyk kontroli przeprowadzi ło 
84 z 88 AP. 
48. Analiz ę statystyk kontroli nale ży przeprowadza ć na poziomie programu pomocy, przy 
czym próg powy żej 2 % (na poziomie danej populacji) stanowi wskazanie, że należy wziąć 
pod uwag ę możliwość zastrzeżenia. Zastrze żenie jest jednak wymaga ne tylko w przypadkach, 
w których wyst
ąpią jednocze śnie następujące czynniki: 
PL 9   PL - na podstawie bada nia aspektów jako ści stwierdza si ę znaczne uchybienia w krajowym 
systemie kontroli zgodnie z pkt 4.2 (aspekty jako ściowe) wytycznej nr 4, oraz  
- szacuje si ę, że kwota nienale żnych płatności przekracza 2 % ca łkowitej kwoty p łatności 
dokonanych w przedmiotowym roku bud żetowym w ramach którejkolwiek z populacji, o 
których mowa w pkt 4.3 (aspekty jako ściowe) wytycznej nr 4, oraz 
- niemożliwe okaza ło się przeciwdzia łanie skutkom uchybie ń przy pomocy środków 
naprawczych. 
Kierownik AP ma obowi ązek podjęcia decyzji o zastrze żeniu, tylko je żeli spełnione zosta ły 
wszystkie trzy powy ższe warunki. 
49. Z powodów wymienionych w odpowiedzi do pkt 34 Komisja nie kwestionuje 
wiarygodno ści statystyk kontroli.  
51. Właściwe jest, aby wyniki pr ac przeprowadzonych w kontek ście certyfikacji stanowi ły w 
znacznym stopniu odpowiedni ą podstawę również do wydania opinii w sprawie PW.  
JC powinna jednak sprawdzi ć dodatkowo, czy informacje uzupe łniające przekazane wraz z 
poświadczeniem wiarygodno ści są odpowiednie, a tak że wydać opinię, dotyczącą tego: 
• (w stosownych przypadkach) czy zastrze żenia kierownika agencji p łatniczej zosta ły 
odpowiednio przedstawione; 
• (w stosownych przypadkach) któr ą populacj ę lub które populacje obj ęte kontrol ą 
należało, jej zdaniem, opatrzy ć zastrzeżeniem, ale tego nie uczyniono; 
• (w stosownych przypadkach) któr ą populacj ę lub które populacje obj ęte kontrol ą 
niepotrzebnie opatrzono zastrze żeniem (tj. kwestie stanowi ące podstaw ę opatrzenia 
zastrzeżeniem okaza ły się nieistotne); 
• czy, jej zdaniem, PW za rok bud żetowy od 16 pa ździernika xx do 15 pa ździernika 
xx+1 jest zgodne pod wszystkimi najwa żniejszymi wzgl ędami z art. 3 rozporz ądzenia (WE) 
nr 885/2006 (wytyczna Komisji nr 4). 
W związku z powy ższym Komisja jest zdania, że opinia ta stanowi warto ść dodaną. 
W roku bud żetowym 2009 francuska JC nie zastosowa ła wzorca podanego w wytycznej nr 7.  
52. Począwszy od roku bud żetowego 2009 JC łatwiej jest oceni ć takie informacje, poniewa ż 
zmieniona wytyczna nr 4 zawiera wzory formularzy do wype łnienia przez AP. 
CZĘŚĆ  II – KONTROLA ZGODNO ŚCI RACHUNKÓW 
54. Wykres nr 1 Trybuna łu pokazuje raczej, kiedy zosta ły przyjęte różne decyzje o zgodno ści 
rachunków, a nie wy łączone kwoty z podzia łem na poszczególne lata bud żetowe. Na 
wykresie 1 Komisji przedstawiono korekty finansowe wydatków za ka żdy rok bud żetowy, w 
tym szacunki dotycz ące przyszłych korekt. 
56. Centralna analiza ryzyka s łuży jako narz ędzie do planowania. W rzeczywisto ści wydatki 
rolne za rok N-2 zosta ły przydzielone 76 ró żnym obszarom kontroli, z których ka żdy podlega 
podobnemu systemowi zarz ądzania i kontroli. Poniewa ż wydatków w powy ższych obszarach 
kontroli dokona ły różne agencje p łatnicze, do celów planowania wyodr ębniono 1 807 par 
obszar kontroli-agencja p łatnicza. W odniesieniu do takich par sk ładających się z obszaru 
kontroli i agencji p łatniczej wzi ęto pod uwag ę następujące czynniki ryzyka: istotno ść (kwoty 
deklarowanych wydatków), poprzedni rok, w którym przeprowadzono kontrol ę (okres, który 
upłynął od ostatniej kontro li przedmiotowego dzia łania), ryzyko nieod łączne zwi ązane z 
przedmiotowym dzia łaniem, ryzyko zwi ązane z systemem kontroli, ryzyko zwi ązane z 
agencją płatniczą, a także uwzględniono ryzyko zwi ązane z dzia łalnością OLAF-u (zwi ązane 
PL 10   PL z oskarżeniami i nieprawid łowościami OLAF-u) oraz ryzyko zwi ązane z dzia łalnością 
Trybunału Obrachunkowego (z ustaleniami Europejskiego Trybuna łu Obrachunkowego). 
Wieloczynnikowy wska źnik ryzyka oblicza si ę według pary obszar kontroli-agencja 
płatnicza, mno żąc istotność przez „wa żone ryzyko”, które jest średnią ważoną różnych 
wskaźników ryzyka wymienionych powy żej. Na podstawie wieloczynnikowego wska źnika 
ryzyka dla ca łej dyrekcji ustala si ę ranking par obszar kontroli-agencja p łatnicza. 
57-58.  W przypadku roku bud żetowego 2009 cz ęść wydatków obj ęta kontrolami zgodno ści Komisji 
wzrosła do 61 %
4. Komisja uznaje, i ż powyższy fakt świadczy o przekonuj ącym i 
wystarczaj ącym zakresie kontroli, w zwi ązku z czym nie uwa ża, że w wyniku analizy ryzyka 
tylko ograniczona liczba dzia łań i AP okre ślonych jako priorytetowe jest poddawana kontroli 
zgodności. Ponadto w prz ypadku pomocy bezpo średniej, która w roku bud żetowym 2009 
stanowiła 72 % ca łkowitych wydatków rolnych i jest obj ęta systemem IACS, wszystkie 
państwa członkowskie z wyj ątkiem Luksemburga zosta ły skontrolowane w ci ągu ostatnich 
trzech lat. 
59. Zasada 24 miesi ęcy stanowi świadomy wybór prawodawcy UE dokonany w celu 
zapewnienia pa ństwom cz łonkowskim pewno ści prawnej. Nieod łącznie przy stosowaniu tej 
zasady okre ślone wydatki nie mog ą podlegać korektom finansowym, chocia ż mogą ich 
dotyczyć uchybienia. Komisja wielokrotnie proponowa ła rozszerzenie powy ższego terminu, 
jednak propozycje te zosta ły odrzucone zarówno przez Rad ę, jak i Parlament Europejski. 
60. Komisja uwa ża, że pełne skontrolowanie wszystkich obs zarów kontroli w okresie na 
przykład trzech lat nie by łoby możliwe nawet przy znacznie zwi ększonych zasobach i by łoby 
sprzeczne z za łożeniami jednolitej kontroli5. Przeznaczenie zasobów ludzkich i finansowych 
na kontrol ę par obszar kontroli-agencja p łatnicza charakteryzuj ących się niewielkimi 
wydatkami i niskim poziomem ryzyka nie by łoby wydajnym rozwi ązaniem. W zwi ązku z tym 
Komisja przeprowadza prace kontrolne w zakresie zgodno ści na podstawie centralnej analizy 
ryzyka, która obejmuje wszystkie niezb ędne czynniki ryzyka oraz jest zgodna ze standardami 
rewizji finansowej przyj ętymi na szczeblu mi ędzynarodowym. 
RAMKA 3 
W przypadku przedstawionym przez Trybuna ł Komisja podj ęła działanie w odpowiednim 
czasie w reakcji na otrzymane informacje i ryzyko zosta ło prawidłowo uwzgl ędnione. W 
związku z powy ższym Komisja nie uwa ża, że wspomnian ą przez Trybuna ł kwotę100 mln 
EUR nale żało objąć korektą finansow ą. 
Zasada 24 miesi ęcy stanowi świadomy wybór prawodawcy UE dokonany w celu zapewnienia 
państwom cz łonkowskim pewno ści prawnej. Nieod łącznie przy stosowaniu tej zasady 
określone wydatki nie mog ą podlegać korektom finansowym, chocia ż mogą ich dotyczy ć 
uchybienia. Komisja wielokrotnie proponowa ła rozszerzenie powy ższego terminu, jednak 
propozycje te zosta ły odrzucone zarówno przez Rad ę, jak i Parlament Europejski. 
61. W przypadku pomocy bezpo średniej, która w roku bud żetowym 2009 stanowi ła 72 % 
całkowitych wydatków rolnych i która pod lega systemowi IACS, wszystkie pa ństwa 
członkowskie z wyj ątkiem Luksemburga zosta ły skontrolowane w ci ągu ostatnich trzech lat 
                                                 
4 Do 26,5 % w przypadku „interwencji na rynkach rolnych”, 70,9 % w przypadku „pomocy 
bezpośredniej” oraz do 43,6 % w przypadku „rozwoju obszarów wiejskich”. 
5 Wymaga łoby to skontrolowania oko ło 1 800 obszarów kontroli w powy ższym okresie, aby unikn ąć 
sytuacji, w której nie mo żna już dokonać korekty niektórych ich cz ęści ze wzgl ędu na zasad ę 24 
miesięcy. 
PL 11   PL (2007-2009), zatem w trakcie okresu, kt óry pozwala zapobiec skutkowi wy łączenia, jaki 
powoduje zasada 24 miesi ęcy. 
Liczba par obszar kontroli-agencja p łatnicza wynika z du żej liczby ró żnych systemów 
kontroli dla ró żnych programów pomocy rolnej oraz z liczby agencji p łatniczych 
ustanowionych przez pa ństwa członkowskie. Pomoc bezpo średnia stanowi ła jednak tylko 12 
obszarów kontroli w analiz ie ryzyka na rok 2008.  
63. Komisja uwa ża, że stosowanie korekt rycza łtowych jest w pe łni zgodne z celem kontroli 
zgodności rachunków oraz jest najbardziej skutecznym i wydajnym sposobem osi ągnięcia 
tego celu, w szczególno ści, jeżeli stwierdzone uchybienia dotycz ą tylko systemów 
zarządzania i kontroli pa ństwa członkowskiego. Bierze si ę pod uwag ę fakt, że niemożliwe jest 
dobranie statystycznie  reprezentatywnej próby w przypadku ka żdej z oko ło 150 wizyt 
mających na celu kontrol ę zgodności, przeprowadzanych ka żdego roku przez DG AGRI. 
Komisja szacuje, że takie badanie bezpo średnie wymaga łoby w rzeczywisto ści kontrolowania 
średnio oko ło 100 poszczególnych dokumentacji w ka żdym przypadku, co spowodowa łoby 
wzrost liczby dokumentacji do ponad 15 000 rocznie.  
Trybunał Sprawiedliwo ści podtrzyma ł stanowisko, że stosowanie korekt rycza łtowych jest 
zgodne z przepisami prawnymi reguluj ącymi kontrole zgodno ści rachunków.  
64. W przypadku wszystkich 32 decyzji o zgodno ści przyjętych od 1996 r. do ko ńca 2009 r., 
niewiele poni żej 70 % ca łkowitej kwoty korekt finansowych okre ślono przy zastosowaniu 
ryczałtów. Komisja uwa ża jednak, że należy uwzględnić liczbę przypadków zamiast 
zaangażowanych kwot, poniewa ż każda kontrola zgodno ści jest tak samo wa żna w ramach 
ogólnego rocznego programu kontroli. W przedmiotowej sytuacji korekty rycza łtowe zosta ły 
zastosowane tylko w 45 % wszystkich przypadków, a je żeli wziąć pod uwag ę 10 ostatnich 
decyzji, warto ść ta zmniejszy si ę do 37 %. Świadczy to o sta łych wysiłkach podejmowanych 
przez Komisj ę w celu obliczania lub dokonywania ekst rapolacji strat finansowych dla bud żetu 
UE, o ile jest to mo żliwe. 
W ramach wspomnianych wysi łków Komisja przedstawi ła ostatnio pa ństwom cz łonkowskim 
warunki, na jakich jest gotowa ograniczy ć kwoty ka żdej korekty finansowej do wska źnika 
błędu stwierdzonego przez pa ństwo członkowskie w odniesieniu do transakcji na poziomie 
beneficjenta ko ńcowego oraz odnotowanego w jego st atystykach kontroli dla danego 
programu pomocy.  
65. Komisja uwa ża, że ze wzgl ędu na koncentrowanie si ę na funkcjonowaniu systemów 
zarządzania i kontroli stosowanych przez pa ństwa członkowskie, systemowe podej ście 
kontrolne jest najbardziej skuteczn ym i efektywnym sposobem osi ągania powy ższego celu. 
Uzupełnienie takich dzia łań badaniem bezpo średnim reprezentatywnej próby poszczególnych 
płatności w ramach ka żdej z oko ło 150 kontroli zgodno ści na miejscu, przeprowadzanych co 
roku przez DG AGRI, wymaga łoby znacznego (ponad dwukrotnego) zwi ększenia dost ępnych 
obecnie zasobów kontrolnych, co by łoby sprzeczne z ka żdą analizą kosztów i korzy ści. 
Wzrost by łby nawet wy ższy (pięciokrotny), gdyby Komisja musia ła przeprowadza ć powyższe 
badanie bezpo średnie we wszystkich obszarach kontroli w okresie na przyk ład 3 lat.  
Nie zosta łby uwzgl ędniony tak że fakt, że niezależne organy kontroli dokonuj ą certyfikacji 
rachunków AP i funkcjonowania ich procedur kontroli wewn ętrznej oraz sprawdzaj ą i 
zatwierdzaj ą ich statystyki kontroli, co stanowi element s łużący zapewnieniu legalno ści i 
poprawno ści transakcji le żących u podstaw rozlicze ń, który jest obecnie wzmacniany. 
Niemożliwe byłoby też ograniczenie takich bada ń bezpośrednich do przypadków, w których 
„skutki są wymierne i znacz ące”, poniewa ż takich wniosków nie mo żna wyciągnąć w trakcie 
PL 12   PL kontroli, a badania bezpo średnie przeprowadzone pod koniec procedury mog ą okazać się 
nieistotne lub niewykonalne.  
66. Korekty rycza łtowe odzwierciedlaj ą stopień ryzyka finansowego dla bud żetu UE 
wynikającego z uchybie ń w systemach zarz ądzania i kontroli st osowanych przez pa ństwa 
członkowskie. W zwi ązku z tym Komisja uwa ża, że istnieje zale żność między zastosowan ą 
korektą ryczałtową a poziomem nieprawid łowości w płatnościach dokonanych na rzecz 
beneficjentów ko ńcowych. W wytycznych zawartych w dokumencie roboczym VI/5330/97 
ustanowiono jasny, obiektywny i stabil ny system stosowania korekt rycza łtowych, 
pozwalający uniknąć subiektywno ści i nierównego traktowania. 
W podręczniku operacyjnym Komisji wyra źnie stwierdza si ę, że system korekt rycza łtowych 
jest stosowany w celu powi ązania wskazanych uchybie ń z ryzykiem dla bud żetu UE oraz że 
to ryzyko stanowi nadrz ędny element w ocenie poziomu korekt finansowych. W zwi ązku z 
tym kontrolerzy maj ą obowiązek oceni ć, czy wyst ępują jakiekolwiek czynniki, które 
przyczyni łyby się do złagodzenia lub zwi ększenia ryzyka. Decyzje o zgodno ści dostarczaj ą 
wystarczaj ących przyk ładów na to, że przeprowadza si ę tego rodzaju ocen ę oraz że w 
uzasadnionych przypadkach prowad zi ona do zmniejszenia lub zwi ększenia poziomu korekt 
finansowych. 
Ponadto, poniewa ż wydatków rolnych dokonuje si ę w ramach zarz ądzania dzielonego, 
państwa członkowskie maj ą lepsze mo żliwości niż Komisja, aby oceni ć rzeczywiste straty lub 
ryzyko dla bud żetu UE oraz dostarczy ć dowody w tym zakresie. Wyra źnie stwierdzono to w 
podręczniku operacyjnym, w którym zobowi ązano też Komisję do wzięcia pod uwag ę takich 
dowodów, je żeli są one wiarygodne. Bardziej precyzyjne obliczanie strat finansowych dla 
budżetu UE wymaga zatem aktywnej wspó łpracy zainteresowanych pa ństw członkowskich na 
wszystkich etapach pr ocedury kontroli zgodno ści rachunków, poniewa ż tylko dane pa ństwo 
członkowskie ma wszystkie informacje niezb ędne do wykonania takich oblicze ń. Niestety 
pomimo wezwa ń Komisji pa ństwa członkowskie cz ęsto nie wykorzystuj ą jednak powy ższej 
możliwości. Trybuna ł Sprawiedliwo ści potwierdzi ł, że przeprowadzanie kontroli niezb ędnych 
do dokładnego obliczenia kwoty poniesionych strat nie nale ży do obowi ązków Komisji, 
natomiast w interesie pa ństwa członkowskiego le ży wykazanie, że szacunek Komisji jest 
zawyżony. 
W tym kontek ście Komisja przedstawi ła ostatnio pa ństwom cz łonkowskim warunki, na jakich 
jest gotowa ograniczy ć kwoty ka żdej korekty finansowej do wska źnika błędu stwierdzonego 
przez pa ństwa członkowskie w odniesieniu do transakc ji na poziomie beneficjenta 
końcowego oraz odnotowanego w jego statystyk ach kontroli dla danego programu pomocy. 
RAMKA 5  
W przedstawionym przypadku badanie repreze ntatywnej próby dokumentacji sugerowane 
przez Trybuna ł spowodowa łoby, że Zjednoczone Królestwo mog łoby być potencjalnie 
traktowane inaczej ni ż pozostałe państwa członkowskie. Aby zapewni ć równe traktowanie 
państw członkowskich, nale żałoby systematycznie przeprowadza ć takie badanie bezpo średnie 
przynajmniej we wszystkich przypa dkach, w których istnieje prawdopodobie ństwo korekty 
finansowej. Takie podej ście wymaga łoby znacznego zwi ększenia zasobów kontrolnych, co 
nie byłoby zgodne z żadną analizą kosztów i korzy ści. Z tego powodu Komisja podj ęła 
decyzję o przyjęciu systemowego podej ścia kontrolnego obejmuj ącego hierarchi ę korekt, 
wśród których korekta rycza łtowa jest tylko jednym z rozwi ązań, podtrzymanym przez 
Trybunał Sprawiedliwo ści. Ponadto w ka żdym przypadku zach ęca się państwa członkowskie 
do dokładniejszego obliczania strat finansowych dla bud żetu UE, ale nie zawsze korzystaj ą 
one z tej mo żliwości. Komisja opracowa ła jednak alternatywn ą metodę pozwalaj ącą lepiej 
PL 13   PL określać rzeczywiste ryzyko szcz ątkowe i przedstawi ła ją państwom cz łonkowskim (zob. pkt 
104 lit. e) ostatni akapit).  
Zobacz tak że odpowiedzi w pkt 65 i 66.  
67. W rezolucji w sprawie udzielenia absolutorium za rok bud żetowy 2007 Parlament 
Europejski wyra źnie zażądał, „aby wobec pa ństw członkowskich, które nie wywi ązują się ze 
swoich zobowi ązań, zastosowano korekty rycza łtowe”6.  
Obecnie poziom korekty finansowej (pod wzgl ędem warto ści) określanej na podstawie 
ryczałtów wynosi niewiele poni żej 70 %.  
Ponadto w grudniu 2009 r. Komisja przedstawi ła państwom cz łonkowskim warunki, na jakich 
jest gotowa ograniczy ć kwoty ka żdej korekty finansowej do wska źnika błędu stwierdzonego 
przez pa ństwo członkowskie w odniesieniu do transakcji na poziomie beneficjenta 
końcowego oraz odnotowanego w jego statystyk ach kontroli dla danego programu pomocy. 
68. W ramach reformy z 1996 r. wprowadzono roczne rozliczanie rachunków, które nale ży 
zakończyć do dnia 30 kwietnia  roku n + 1, oraz zasad ę 24 miesi ęcy do celów kontroli 
zgodności rachunków. W ten sposób dokonano du żego wkładu w procedur ę udzielania 
absolutorium (a obecnie w roczne sprawozdanie z dzia łalności), biorąc pod uwag ę ich 
terminy. Zako ńczenie prac w zakresie kontroli zgodno ści rachunków w ramach takiego 
harmonogramu zaburzy łoby proces kontroli zgodno ści rachunków. 
69. Czas wymagany do uko ńczenia procedury kontroli zgodno ści zależy od szeregu 
czynników, przy czym niektóre z nich znajduj ą się poza zakresem odpowiedzialno ści i 
kontroli Komisji. Czynniki te obejmuj ą na przyk ład złożony charakter przypadku, 
wymagający przeprowadzenia dodatkowych prac lub nawet dodatkowych wizyt, 
przestrzeganie przez pa ństwa członkowskie terminów, wymogi dotycz ące tłumaczenia oraz 
działania następcze w odniesieniu do zalece ń organu pojednawczego. Ponadto do ść często 
wyznaczony termin zostaje przekroczony, aby zapewni ć pełne poszanowanie prawa pa ństwa 
członkowskiego do obrony, co stanowi podstawow ą zasadę procedury kontroli zgodno ści 
rachunków oraz zosta ło wyraźnie przewidziane w art. 42 ust. 2 lit. c) przepisów 
wykonawczych do rozporz ądzenia finansowego. 
71. Państwa członkowskie wiedz ą o wszelkich uchybienia ch stwierdzonych nied ługo po 
zakończeniu wizyty i mog ą bezzwłocznie podj ąć działanie naprawcze. Wyniki kontroli s ą 
podawane do wiadomo ści i uwzgl ędniane w rocznym sprawozdaniu z dzia łalności za dany 
rok. Czas potrzebny na okre ślenie kwoty korekty finansowej jest drugorz ędną kwestią, jeżeli 
uchybienia zosta ły już zgłoszone i naprawione.  
Skrócenie terminów reali zacji procedury kontroli zgodno ści rachunków mia łoby negatywny 
wpływ na mo żliwość przeprowadzenia przez Komisj ę niezbędnych prac kontrolnych, co nie 
leży ani w interesie UE ani pa ństw członkowskich. Komisja b ędzie jednak kontynuowa ć 
działania maj ące na celu skrócenie czasu potrzebnego na przeprowadzenie procedur 
rozliczenia zgodno ści. 
72. Żadna ze stron zaanga żowanych w procedur ę ustawodawcz ą nie zaproponowa ła 
jakichkolwiek zmian do procedury pojednawc zej w swoich opiniach w sprawie wniosku 
Komisji dotycz ącego rozporz ądzenia Rady w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, 
które zosta ło następnie przyj ęte jako rozporz ądzenie (WE) nr 1290/2005. 
                                                 
6 Zob. pkt 83 rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie udzielenia 
absolutorium z wykonania bud żetu ogólnego Unii Europejskiej na rok bud żetowy 2007, sekcja III – 
Komisja (P6_TA(2009)0289). 
PL 14   PL W 2006 r. Komisja przyj ęła środki maj ące na celu zmniejszen ie liczby przypadków 
przedstawianych do obj ęcia procedur ą pojednawcz ą poprzez dwukrotne podniesienie progu, 
powyżej którego przypadki uznaje si ę za kwalifikowalne. Organ pojednawczy nie 
zaobserwowa ł wzrostu liczby przypadków, który by łby proporcjonalny do wzrostu wielko ści 
UE. 
Komisja uwa ża, że procedura pojednawcza stanowi u żyteczny element procedury kontroli 
zgodności. Dowodem na to jest wp ływ organu pojednawczego na zaproponowane korekty 
finansowe. W 28 % przypadków w wyniku pro cedury kwota korekty finansowej zosta ła 
zmniejszona o 10 %, w 13 % przypadków o mniej ni ż 10 %, natomiast w 3,5 % przypadków 
Komisja podj ęła decyzje o wycofaniu korekty. 
73. Możliwość wywiązania się z wyznaczonego terminu zale ży od szeregu czynników, przy 
czym niektóre z nich pozostaj ą poza zakresem odpowiedzialno ści i kontroli Komisji. 
Czynniki te obejmuj ą na przyk ład złożony charakter przypadku, wymagaj ący 
przeprowadzenia dodatkowych prac lub nawet dodatkowych wizyt, pr zestrzeganie przez 
państwa członkowskie terminów oraz dzia łania następcze w odniesieniu do zalece ń organu 
pojednawczego. Do ść często wyznaczony termin zostaje przekroczony, aby zapewni ć pełne 
poszanowanie prawa pa ństwa członkowskiego do obrony, co stanowi podstawow ą zasadę 
procedury kontroli zgodno ści rachunków. 
Na koniec 2009 r. nie zako ńczono jedynie 10 kontroli przeprowadzonych w roku 2004 i 
wcześniej, dopuszczaj ących wprowadzenie korekt finansowych w odniesieniu do wydatków 
sprzed 2003 r. Kwot ę korekt finansowych zwi ązanych z tymi kontrolami w odniesieniu do 
wydatków sprzed 2003 r. szacuje si ę na około 15 milionów EUR. Oznacza to, że prace w 
zakresie kontroli zgodno ści dotyczące wydatków poniesionych w latach przed 2003 r. zosta ły 
w znacznym stopniu zako ńczone. 
CZĘŚĆ  III – CA ŁA PROCEDURA ROZLIC ZANIA RACHUNKÓW 
76-77.  
Decyzję w sprawie finansowego rozliczenia rachunków podejmuje si ę w terminie oko ło 
sześciu miesi ęcy po zako ńczeniu przedmiotowego roku bud żetowego. Na podstawie tej 
decyzji Komisja ustala kwot ę wydatków uznanych za obci ążające budżet UE na dany roku 
budżetowy. Fakt, że decyzja ta pozostaje bez uszczerbku dla pó źniejszych decyzji o 
zgodności wprowadzaj ących korekty finansowe na pa ństwa członkowskie, jest wyra źnie 
przewidziany w art. 30 rozporz ądzenia (WE) nr 1290/2005, które ma  taki sam status prawny, 
jak rozporz ądzenie finansowe. Co wi ęcej, jest ona zasadniczo w pe łni zgodna z 
rozporządzeniem finansowym, w którym w odni esieniu do wszelkich innych wydatków 
przewidziano mo żliwość przeprowadzenia przez Komisj ę kontroli ex post  w terminie do 5 lat 
po przyjęciu decyzji o udzieleniu absolu torium za rok, w którym dokonano p łatności 
końcowej. W przeciwnym razie wszystkie wydatki bud żetowe by łyby uznawane za 
tymczasowe do momentu przeprowadzenia kontroli ex post  lub upłynięcia pięcioletniego 
okresu.  
Kwotę wydatków, które mog ą zostać wyłączone z finansowania na podstawie przysz łych 
decyzji o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie rachunkowo ści Komisji 
oraz w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania finansowego. Wraz z decyzj ą w 
sprawie finansowego rozliczenia rachunków informacja ta zapewnia Parlamentowi 
Europejskiemu i Radzie dane niezb ędne w celu przeprowadzenia  procedury udzielania 
absolutorium bud żetowego. 
Rola decyzji w sprawie finansow ego rozliczenia rachunków zosta ła już jasno okre ślona w 
memorandum z marca 1993 r., w którym Komisja zatwierdzi ła wytyczne dotycz ące reformy 
PL 15   PL systemu rozliczania rachunków, maj ącej zastosowanie od 1996 r.  (SEC (93) 306), i nie 
została zakwestionowana przez żadną ze stron zaanga żowanych w przyjmowanie 
późniejszych przepisów. 
78.  a) Każda korekta finansowa uwzgl ędniona w decyzji o zgodno ści jest powi ązana z 
określonym rokiem bud żetowym, podanym w za łączniku do takiej decyzji. 
b) Jak już stwierdzono w odpowiedzi do pkt 73, pod koniec 2009 r. pr ace w zakresie kontroli 
zgodności dotycz ące wydatków poniesionych przed 2003 r. by ły w znacznym stopniu 
ukończone. 
Sprawozdania finansowe zawieraj ą istotne informacje dotycz ące korekt finansowych 
nałożonych w danym roku. 
Zobacz tak że odpowied ź do pkt 76-77. 
79. To, co Trybuna ł przedstawia jako ograniczenia, stanowi raczej pozytywne, nieod łączne 
cechy systemu, którego warto ść w zakresie ochrony interesó w finansowych UE zosta ła już 
wykazana.  
80. Decyzje o zgodno ści rachunków zawieraj ą kwoty wy łączone z finansowania UE z 
podziałem na lata, w których dokonano wydatków, oraz w podziale na pa ństwa członkowskie. 
Kwoty wydatków z podzia łem na pa ństwa członkowskie podano w uwadze nr 6 do 
sprawozdania finansowego Komisji za rok 2009. 
Załącznik 36 do dokumentu roboczego s
łużb Komisji towarzysz ącego sprawozdaniu 
finansowemu za rok bud żetowy 2008 EFRG zawiera informacje na temat dokonanych korekt 
finansowych wydatków z ka żdego roku bud żetowego. Informacje na temat podzia łu korekt 
między poszczególne pa ństwa członkowskie i sektory przedstawiono w broszurze 
informacyjnej „Rozs ądne zarządzanie bud żetem rolnym”, która zosta ła opublikowana na 
stronie internetowej: 
http://ec.europa.eu/agricu lture/publi/fact/index_en.htm . 
81. Decyzj ę w sprawie finansowego rozl iczenia rachunków podejmuje si ę w terminie oko ło 
sześciu miesi ęcy po zako ńczeniu przedmiotowego roku bud żetowego. Na podstawie takiej 
decyzji Komisja ustala kwot ę wydatków uznanych za obci ążające budżet UE na dany roku 
budżetowy. Fakt, że decyzja ta pozostaje bez uszczerbku dla pó źniejszych decyzji o 
zgodności wprowadzaj ących korekty finansowe na pa ństwa członkowskie, jest wyra źnie 
przewidziany w art. 30 rozporz ądzenia (WE) nr 1290/2005, które ma  taki sam status prawny, 
jak rozporz ądzenie finansowe. Co wi ęcej, jest ona zasadniczo w pe łni zgodna z 
rozporządzeniem finansowym, w którym w odni esieniu do wszelkich innych wydatków 
przewidziano mo żliwość przeprowadzenia przez Komisj ę kontroli ex post  w terminie do 5 lat 
po przyjęciu decyzji o udzieleniu absolu torium za rok, w którym dokonano p łatności 
końcowej. W przeciwnym razie wszystkie wydatki bud żetowe by łyby uznawane za 
tymczasowe do momentu przeprowadzenia kontroli ex post  lub upłynięcia pięcioletniego 
okresu. Kwot ę wydatków, które mog ą zostać wyłączone z finansowania na podstawie decyzji 
o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie rachunkowo ści Komisji oraz w 
informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania finansowego. Wraz z decyzj ą w sprawie 
finansowego rozliczenia rachunków informacja ta  zapewnia Parlamentowi Europejskiemu i 
Radzie dane niezb ędne w celu przeprowadzenia procedury udzielania absolutorium 
budżetowego.  
Sprawozdania finansowe zawieraj ą już wszystkie informacje wymagane w rozporz ądzeniu 
finansowym i zasadach rachunkowo ści. Zobacz tak że odpowied ź do pkt 76-77. 
PL 16   PL 82. Zgodnie ze zreformowanym systemem decyzj ę w sprawie finansowego rozliczenia 
rachunków przyjmuje si ę do dnia 30 kwietnia roku nast ępującego po przedmiotowym roku 
budżetowym. W ten sposób zreformowana pr ocedura rozliczania rachunków znacznie 
przyspieszy ła proces rozliczania rachunków AP.  
83. Wraz z przyj ęciem rocznej decyzji w sprawie finansowego rozliczenia rachunków 
Komisja akceptuje rachunki akredytowanych agencji p łatniczych, a odpowiednie wydatki 
uzyskują w związku z tym charakter ostateczny. Akceptacja nie jest podwa żana przez 
możliwość nałożenia późniejszych korekt finansowych w ramach procedury kontroli 
zgodności rachunków. Kwot ę wydatków, która mo że zostać wyłączona z finansowania na 
podstawie przysz łych decyzji o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie 
rachunkowo ści Komisji oraz w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania 
finansowego Komisji.  
Sprawozdania finansowe zawieraj ą wszystkie informacje okre ślone w rozporz ądzeniu 
finansowym i zasadach rachunkowo ści. W szczególno ści obejmuj ą szacunek przysz łych 
korekt finansowych jako aktywa warunkowe.  
84. Rozporz ądzenie finansowe oraz rozporz ądzenia sektorowe dotycz ące rolnictwa daj ą 
Komisji prawo do przeprowadzania kontroli wszy stkich wydatków nawet wiele lat po ich 
dokonaniu. Sprawozdanie finansowe nie powinno sugerowa ć, że w związku z tym prawem 
wszystkie przedmiotowe wydatki nadal pozostaj ą do zatwierdzenia. Je żeli kwoty podlegaj ące 
ewentualnemu odzyskaniu mo żna określić ilościowo, podaje si ę je w uwagach nr 5.3 i 5.4 do 
skonsolidowanych sprawozda ń finansowych. 
Decyzje o zgodno ści rachunków zawieraj ą kwoty wy łączone z finansowania UE z podzia łem 
na lata, w których dokonano wydatków, oraz z podzia łem na pa ństwa członkowskie. Kwoty 
wydatków z podzia łem na pa ństwa członkowskie podano w uwadze 6 do sprawozdania 
finansowego Komisji za rok 2009. 
85. Celem rejestrowania aktywów warunkowa nych w sprawozdaniach Komisji jest 
stwierdzenie (mo żliwych) nale żności na podstawie wyników kontro li, nie jest nim natomiast 
zapewnienie pewno ści co do legalno ści i prawid łowości transakcji le żących u podstaw 
rozliczeń. 
Kwota zamieszczona w pozycji aktywa warunkowe odpowiada najlepszym szacunkom 
wydatków, które mog ą zostać wyłączone z finansowania UE na podstawie przysz łych decyzji 
o zgodno ści. Kwot ę podaje si ę w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania 
finansowego Komisji z podzia łem na EFRG i EFRROW.  
88. Roczne sprawozdania zawieraj ą wszystkie informacje wymagane w zasadach 
rachunkowo ści i rozporz ądzeniu finansowym. W szczególno ści kwotę wydatków, które mog ą 
zostać wyłączone z finansowania na podstawie przysz łych decyzji o zgodno ści, podaje si ę 
jako aktywa warunkowe w systemie rachunkowo ści Komisji oraz w informacji dodatkowej 
dołączonej do sprawozdania finansowego Komisji. Sprawozdania nie s ą zmieniane 
późniejszymi decyzjami o zgodno ści. Skutki finansowe decyzji o zgodno ści przypadaj ą na 
rok budżetowy, w którym wykonuje si ę decyzję, w związku z czym nie zmienia ona 
sprawozda ń z poprzednich lat bud żetowych. 
89. Kontrola zgodno ści rachunków zosta ła opracowana w celu wy łączenia z finansowania UE 
wydatków, których dokonano niezgodni e z przepisami UE, zabezpieczaj ąc w ten sposób 
budżet UE przed wydatkami, którymi nie powinien on zosta ć obciążony. Nie jest to natomiast 
mechanizm przeznaczony do uzyskiwania zwrotów nieprawid łowych p łatności od 
beneficjentów, co zgodnie z zasad ą zarządzania dzielonego jest wy łącznym obowi ązkiem 
PL 17   PL państw członkowskich, o czym mowa w art. 9 us t. 1 lit. a) ppkt (iii) rozporz ądzenia Rady 
(WE) nr 1290/2005 i art. 53b ust. 2 lit. c) rozporz ądzenia finansowego. 
Komisja uwa ża, że w ciągu wielu lat wykazano, i ż kontrola zgodno ści rachunków stanowi 
mocną zachętę dla państw członkowskich do usprawniania ich systemów zarz ądzania i 
kontroli, umo żliwiając w ten sposób zapobieganie nieprawid łowym płatnościom na rzecz 
beneficjentów ko ńcowych lub ich wykrywanie, a nast ępnie odzyskanie, co odzwierciedlaj ą 
malejące wskaźniki błędów na poziomie beneficjenta ko ńcowego. 
90. a) Kontrola zgodno ści rachunków nie jest mechaniz mem przeznaczonym do uzyskiwania 
zwrotów nieprawid łowych płatności od beneficjentów, co zgodnie z zasad ą zarządzania 
dzielonego i przepisami art. 9 ust. 1 lit. a) ppkt (iii) rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1290/2005 i 
art. 53b ust. 2 lit. c) rozporz ądzenia finansowego jest wy łącznym obowi ązkiem pa ństw 
członkowskich. W przypadkach, w których nieprawid łowe płatności na rzecz indywidualnych 
beneficjentów zostan ą lub mog
ą zostać wykryte w wyniku procedur kontroli zgodno ści 
rachunków, pa ństwa członkowskie s ą zobowiązane do podj ęcia działań następczych 
polegających na odzyskaniu p łatności od tych beneficjentów.  
b) Nawet je żeli korekty finansowe dotycz ą tylko uchybie ń w systemach zarz ądzania i kontroli 
państw członkowskich, a nie nieprawid łowych płatności, korekty te stanowi ą ważny środek 
służący ulepszaniu systemów zarz ądzania i kontroli pa ństw członkowskich, a tym samym 
zapobieganiu nieprawid łowym płatnościom na rzecz beneficjentów ko ńcowych lub ich 
wykrywaniu oraz odzyskiwaniu. Kontrola zgodno ści rachunków przyczynia si ę zatem do 
legalności i prawid łowości transakcji na poziomie beneficjentów ko ńcowych. Prawodawstwo 
rolne przewiduje ponadto skuteczne, zniech ęcające i proporcjonalne sankcje, nak ładane na 
beneficjentów, którzy otrzymali nieprawid łowe płatności. 
91. Korekty finansowe nie stanowi ą sankcji nak ładanych na pa ństwa członkowskie, zgodnie 
ze stwierdzeniem Komisji zawartym w memora ndum z marca 1993 r., w którym zatwierdzi ła 
wytyczne dotycz ące reformy systemu roz liczania rachunków, maj ącej zastosowanie od 1996 
r. (SEC(93) 306). Bie żący mechanizm kontroli zgodno ści rachunków, obejmuj ący stosowanie 
korekt rycza łtowych, zosta ł podtrzymany przez Trybuna ł Sprawiedliwo ści, który twierdzi, że 
nie stanowi on mechanizmu sankcji, poniewa ż nakładanie sankcji na pa ństwa członkowskie 
jest prerogatyw ą Trybunału Sprawiedliwo ści.  
WNIOSKI I ZALECENIA  
93. Komisja z zadowoleniem przyjmuje wniosek Trybuna łu, że procedura rozliczania 
rachunków w odniesie niu do ich wiarygodno ści pozwala Komisji uzyska ć wystarczaj ącą 
pewność oraz dostateczne informacje, aby podj ąć roczną decyzję w sprawie finansowego 
rozliczenia rachunków. 
94. Komisja przyj ęła do wiadomo ści uchybienia stwierdzone przez Trybuna ł w odniesieniu 
do lat bud żetowych 2007 i 2008 i poruszy ła te kwestie z zainteresowanymi pa ństwami 
członkowskimi. W konsekwencji w roku bud żetowym 2009 sytuacja uleg ła poprawie, je żeli 
chodzi o wszystkie wspomniane nowe elementy s łużące uzyskaniu pewno ści. 
Zdaniem Komisji wydanie opinii na temat procedur kontroli wewn ętrznej nie wymaga łoby 
przeprowadzenia specjalnego badania i oceny wiarygodno ści każdej kluczowej i dodatkowej 
kontroli (aspekty zgodno ści). Obowi ązkiem JC jest tylko skontrolowanie, czy AP posiada 
strukturę administracyjn ą i system kontroli wewn ętrznej zgodne z kryteriami okre ślonymi w 
załączniku I do rozporz ądzenia (WE) nr 885/2006.  
PL 18   PL Z powodów przedstawionych w odpowiedzi do pkt 34 Komisja uwa ża, że statystyki kontroli 
są w wystarczaj ącym stopniu wiarygodne, aby mo żna je było wykorzystywa ć do celów 
uzyskania pewno ści. 
Z powodów przedstawionych w pkt 51 powy żej Komisja jest zdania, że opinie JC dotycz ące 
PW stanowi ą wartość dodaną.  
95. Komisja nie uwa ża, że znaczne uchybienia maj ą wpływ na realizowanie procedury 
kontroli zgodno ści rachunków. Krytyczne uwagi Trybuna łu dotyczą zasadniczo modelu samej 
procedury, a nie jej przeprowadzania, które – jak ju ż stwierdzi ła Komisja w odpowiedziach 
do pkt 76-77, pkt 78b i pkt 81 – jest w pe łni zgodne z obowi ązującymi zasadami, co 
potwierdzi ł Trybunał Sprawiedliwo ści, a w ciągu ostatnich 15 lat wykazano jego przydatno ść 
przy wyłączaniu z finansowania UE wydatków niespe łniających odpowiednich kryteriów. 
96. W przypadku roku bud żetowego 2009 cz ęść wydatków obj ęta kontrolami zgodno ści 
Komisji wzros ła do 61 %7. Komisja uwa ża, że jest to wystarczaj ący zakres kont roli oraz że w 
związku z tym analiza ryzyka zapewnia w rezultacie odpowiedni ą liczbę działań i AP 
określonych jako priorytetowe do obj ęcia kontrolami zgodno ści. 
Komisja uwa ża, że pełne skontrolowanie wszystkich obs zarów kontroli w okresie na przyk ład 
trzech lat nie by łoby możliwe nawet przy znacznie zwi ększonych zasobach i by łoby 
sprzeczne z za łożeniami jednolitej kontroli. Przeznaczenie  zasobów ludzkich i finansowych 
na kontrol ę par obszar kontroli-agencja p łatnicza charakteryzuj ących się niewielkimi 
wydatkami i niskim poziomem ryzyka by łoby nieproporcjonalnym rozwi ązaniem. W zwi ązku 
z tym Komisja przeprowadza pr ace kontrolne w zakresie zgodno ści na podstawie centralnej 
analizy ryzyka, która obejmuje wszystkie niezb ędne czynniki ryzyka oraz jest zgodna ze 
standardami rewizji finansowej przyj ętymi na szczeblu mi ędzynarodowym. 
Ponadto w przypadku pomocy bezpo średniej, która w roku bud żetowym 2009 stanowi ła 72 % 
całkowitych wydatków rolnych i jest pokrywana przez sy stem IACS, wszystkie pa ństwa 
członkowskie z wyj ątkiem Luksemburga zosta ły skontrolowane w ci ągu ostatnich trzech lat. 
Zasada 24 miesi ęcy stanowi świadomy wybór prawodawcy UE dokonany w celu zapewnienia 
państwom cz łonkowskim pewno ści prawnej. Nieod łącznie przy stosowaniu tej zasady 
określone wydatki nie mog ą podlegać korektom finansowym, chocia ż mogą ich dotyczy ć 
uchybienia. Komisja wielokrotnie proponowa ła rozszerzenie powy ższego terminu, jednak 
propozycje te zosta ły odrzucone zarówno przez Rad ę, jak i Parlament Europejski. 
97. Komisja uwa ża, że ze wzgl ędu na koncentrowanie si ę na funkcjonowaniu systemów 
zarządzania i kontroli stosowanych przez pa ństwa członkowskie, systemowe podej ście 
kontrolne jest najbardz iej skutecznym i efektywnym sposobem osi ągania powy ższego celu, tj. 
zapewnienia nale żytego zarz ądzania finansami. Uzupe łnienie takich dzia łań badaniem 
bezpośrednim reprezentatywnej próby poszczególnych p łatności w ramach ka żdej z oko ło 
150 kontroli zgodno ści na miejscu, przeprowadzanyc h co roku przez DG AGRI, wymaga łoby 
znacznego (ponad dwukrotnego) zwi ększenia dost ępnych obecnie zasobów kontrolnych, co 
byłoby sprzeczne z ka żdą oceną kosztów i korzy ści. Wzrost by łby nawet wy ższy 
(pięciokrotny), gdyby Komisja mia ła przeprowadza ć powyższe badanie bezpo średnie we 
wszystkich obszarach kontro li w okresie na przyk ład trzech lat.  
Niemożliwe byłoby też ograniczenie takich bada ń bezpośrednich do przypadków, w których 
skutki są wymierne i znacz ące, poniewa ż wniosków takich nie mo żna wyciągnąć w trakcie 
                                                 
7 Do 26,5 % w przypadku „interwencji na rynkach rolnych”, 70,9 % w przypadku „pomocy 
bezpośredniej” oraz do 43,6 % w przypadku „rozwoju obszarów wiejskich”. 
PL 19   PL kontroli, a badania bezpo średnie przeprowadzone pod koniec procedury mog ą okazać się 
nieistotne lub niewykonalne. (Zobacz odpowied ź do pkt 65)  
Korekty rycza łtowe odzwierciedlaj ą stopień ryzyka finansowego dla bud żetu UE 
wynikającego z uchybie ń w systemach zarz ądzania i kontroli st osowanych przez pa ństwa 
członkowskie. W zwi ązku z tym Komisja uwa ża, iż istnieje zale żność między zastosowan ą 
korektą ryczałtową a poziomem nieprawid łowości w płatnościach dokonanych na rzecz 
beneficjentów ko ńcowych. Kontrola zgodno ści rachunków obejmuje przypadki, w których 
wykryte uchybienia ograniczaj ą się do funkcjonuj ącego systemu kontroli i nie mo żna ich 
powiązać z nieprawid łowymi płatnościami na rzecz beneficjentów, jednak ze wzgl ędu na 
podejście ryczałtowe przyjmowane w przypadku uchybie ń z zakresu kontroli uwzgl ędniono 
ryzyko dla bud żetu UE, np. gdy pa ństwo członkowskie nie przeprowadzi minimalnej liczby 
kontroli. 
98. Główny celem reformy procedury rozliczania rachunków z 1996 r. by ło doprowadzenie 
do skutecznej i wydajnej realizacj i ogólnych celów WPR i rozporz ądzenia finansowego.  
Pod koniec 2009 r. prace w zakresie zgodno ści dotyczące wydatków poniesi onych w latach 
przed 2003 r. by ły w znacznym stopniu uko ńczone. 
99. Każda korekta finansowa zawarta w decyzji o zgodno ści jest powi ązana z okre ślonym 
rokiem bud żetowym podanym w za łączniku do danej decyzji. 
100. Decyzj ę w sprawie finansowego rozliczenia rachunków podejmuje si ę w terminie ok. 
sześciu miesi ęcy po zako ńczeniu przedmiotowego roku bud żetowego. Na podstawie tej 
decyzji Komisja ustala kwot ę wydatków uznanych za obci ążające budżet UE na dany rok 
budżetowym. Fakt, że decyzja ta pozostaje  bez uszczerbku dla pó źniejszych decyzji o 
zgodności wprowadzaj ących korekty finansowe w pa ństwach cz łonkowskich, jest wyra źnie 
przewidziany w art. 30 rozporz ądzenia (WE) nr 1290/2005, które ma  taki sam status prawny, 
jak rozporz ądzenie finansowe. Co wi ęcej, jest ona zasadniczo w pe łni zgodna z 
rozporządzeniem finansowym, w którym w odnies ieniu do wszystkich innych wydatków 
przewidziano mo żliwość przeprowadzenia przez Komisj ę kontroli ex post  w terminie do 5 lat 
po przyjęciu decyzji o udzieleniu absoluto rium za rok, w którym dokonano p łatności. W 
przeciwnym razie wszystkie wydatki bud żetowe by łyby uznawane za tymczasowe do 
momentu przeprowadzenia kontroli ex post  lub upłynięcia pięcioletniego okresu.  
Kwotę wydatków, które mog ą zostać wyłączone z finansowania na podstawie przysz łych 
decyzji o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie rachunkowo ści Komisji 
oraz w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania finansowego. Wraz z decyzj ą w 
sprawie finansowego rozliczenia rachunków informacja ta zapewnia Parlamentowi 
Europejskiemu i Radzie dane niezb ędne w celu przeprowadzenia  procedury udzielania 
absolutorium bud żetowego. Zobacz odpowiedzi do pkt 76-77. 
101. Wraz z przyj ęciem rocznej decyzji w sprawie finansowego rozliczenia rachunków 
Komisja akceptuje rachunki akredytowanych agencji p łatniczych, a odpowiednie wydatki 
uzyskują w związku z tym charakter ostateczny. Akceptacja nie jest podwa żana przez 
możliwość nałożenia późniejszych korekt finansowych w ramach procedury kontroli 
zgodności rachunków. Kwot ę wydatków, która mo że zostać wyłączona z finansowania na 
podstawie przysz łych decyzji o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie 
rachunkowo ści Komisji oraz w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania 
finansowego Komisji. 
102. Korekty finansowe nie stanowi ą sankcji, lecz wy łączenie z finansowania UE wydatków, 
które nie zosta ły zrealizowane zgodnie z przepisami UE. Powy ższe korekty finansowe nie 
podlegają negocjacji i s ą określane przez Komisj ę w oparciu o zasady okre ślone w 
PL 20   PL dokumencie roboczym Komisji VI/5330/97 oraz informacje otrzymane w trakcie procedury 
administracyjnej prowadz ącej do przyj ęcia decyzji o zgodno ści. Udzia ł państw 
członkowskich w tej procedurze jest zgodny z zasad ą audi et alteram partem, zgodnie z któr ą 
państwa członkowskie maj ą możliwość przedstawienia swojej opi nii oraz punktu widzenia, a 
Komisja jest i powinna by ć gotowa wys łuchać argumenty pa ństw członkowskich, które 
następnie powinna uwzgl ędnić. Liczba korekt finansowyc h podtrzymanych przez Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści jest dowodem na to, i ż kwoty te s ą z reguły jasne i niepodwa żalne. 
103. Kontrola zgodno ści rachunków nie jest mechaniz mem przeznaczonym do uzyskiwania 
zwrotów nieprawid łowych płatności od beneficjentów, co zgodnie z zasad ą zarządzania 
dzielonego oraz przepisami art. 9 ust. 1 lit. a) ppkt (iii) rozporz ądzenia Rady (WE) nr 
1290/2005 oraz art. 53b ust. 2 lit. c) rozporz ądzenia finansowego jest wy łącznym 
obowiązkiem państw członkowskich. W przypadkach, w których nieprawid łowe płatności na 
rzecz indywidualnych beneficjentów zostan ą lub mog ą zostać wykryte w wyniku procedur 
kontroli zgodno ści rachunków, pa ństwa członkowskie s ą zobowiązane do podj ęcia działań 
następczych polegaj ących na odzyskaniu p łatności od tych beneficjentów. 
104. Komisja uwa ża, iż obecny system funkcjonuje prawid łowo i spe łnia swoje ogólne 
założenia. Będzie ona jednak kontynuowa ć wysiłki w celu ulepszenia jego funkcjonowania w 
praktyce oraz w stosownych przypadkach przeds tawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie 
odpowiednie wnioski w sprawie dalszych ulepsze ń na okres po 2013 r. 
a) Komisja uwa ża, że ogólnie rzecz bior ąc przepisy i obowi ązki poszczególnych stron s ą 
wystarczaj ąco jasno okre ślone w istniej ących przepisach przy uwzgl ędnieniu konieczno ści 
zachowania niezb ędnej elastyczno ści. Komisja rozwa ży jednak mo żliwość bardziej 
szczegółowego okre ślenia roli jednostek certyfikuj ących w przepisach na okres po 2013 r. 
b) W istniej ących przepisach przewidziano ju ż termin przyj ęcia rocznej decyzji w sprawie 
finansowego rozliczenia rachunków. Terminy zako ńczenia procedur kontroli zgodno ści 
rachunków by łyby sprzeczne z celem jakim jest oc hrona interesów finansowych UE, 
ponieważ wyklucza łyby one korekt ę finansow ą po ich up łynięciu. Komisja nie zamierza 
zatem wnosi ć o wprowadzenie takich dodatkowych terminów. 
c) Decyzj ę w sprawie finansowego rozliczenia rachunków podejmuje si ę w terminie ok. 
sześciu miesi ęcy po zako ńczeniu przedmiotowego roku bud żetowego. Na podstawie tej 
decyzji Komisja ustala kwot ę wydatków uznanych za obci ążające budżet UE na dany rok 
budżetowy. Fakt, że decyzja ta pozostaje bez uszczerbku dla pó źniejszych decyzji o 
zgodności wprowadzaj ących korekty finansowe w pa ństwach cz łonkowskich, jest wyra źnie 
przewidziany w art. 30 rozporz ądzenia (WE) nr 1290/2005, które ma  taki sam status prawny, 
jak rozporz ądzenie finansowe. Co wi ęcej, jest ona zasadniczo w pe łni zgodna z 
rozporządzeniem finansowym, w którym w odnies ieniu do wszystkich innych wydatków 
przewidziano mo żliwość przeprowadzenia przez Komisj ę kontroli ex post  w terminie do 5 lat 
po przyjęciu decyzji o udzieleniu absoluto rium za rok, w którym dokonano p łatności. W 
przeciwnym razie wszystkie wydatki bud żetowe by łyby uznawane za tymczasowe do 
momentu przeprowadzenia kontroli ex post  lub upłynięcia pięcioletniego okresu.  
Kwotę wydatków, które mog ą zostać wyłączone z finansowania na podstawie przysz łych 
decyzji o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie rachunkowo ści Komisji 
oraz w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania finansowego. Wraz z decyzj ą w 
sprawie finansowego rozliczenia rachunków informacja ta zapewnia Parlamentowi 
Europejskiemu i Radzie dane niezb ędne w celu przeprowadzenia  procedury udzielania 
absolutorium bud żetowego. 
PL 21   PL Rola decyzji w sprawie finansow ego rozliczenia rachunków zosta ła już jasno okre ślona w 
memorandum z marca 1993 r., w którym Komisja zatwierdzi ła wytyczne dotycz ące reformy 
systemu rozliczania rachunków, maj ącej zastosowanie od 1996 r.  (SEC (93) 306), i nie 
została zakwestionowana przez żadną ze stron zaanga żowanych w przyjmowanie 
późniejszych przepisów.  
Zobacz równie ż odpowied ź do pkt 97. 
d) Szacowan ą kwotę wydatków, która mo że zostać wyłączona z finansowania na podstawie 
przyszłych decyzji o zgodno ści, podaje si ę jako aktywa warunkowe w systemie 
rachunkowo ści Komisji oraz w informacji dodatkowej do łączonej do sprawozdania 
finansowego Komisji. Przeprowadzanie oceny tych wydatków w podziale na poszczególne 
państwa członkowskie lub na okre ślone obszary bud żetu lub uwzgl ędnianie takich 
szczegółowych informacji w sprawozdaniu finansowym nie by łoby właściwe, poniewa ż mają 
one obecnie jedynie char akter szacunkowy i mog ą ulec zmianie po przyj ęciu decyzji.  
Decyzje o zgodno ści zawieraj ą kwoty wy łączone z finansowania UE z podzia łem na lata, w 
których dokonano wydatków, oraz w podziale na pa ństwa członkowskie. Kwoty wydatków z 
podziałem na pa ństwa członkowskie podano w uwadze nr 6 do sprawozdania finansowego 
Komisji za rok 2009. 
e) Zgodnie ze zreformowanym systemem decyzj ę w sprawie finansowego rozliczenia 
rachunków przyjmuje si ę do dnia 30 kwietnia roku nast ępującego po przedmiotowym roku 
budżetowym. W ten sposób zreformowana pro cedura finansowego rozliczania rachunków 
zdecydowanie przyspieszy ła proces rozliczania  rachunków agencji p łatniczych.  
Czas wymagany do uko ńczenia procedury kontroli zgodno ści rachunków zale ży od szeregu 
czynników, przy czym niektóre z nich znajduj ą się poza zakresem odpowiedzialno ści i 
kontroli Komisji. Czynniki te obejmuj ą na przyk ład złożony charakter przypadku, 
wymagający przeprowadzenia dodatkowych prac lub nawet dodatkowych wizyt, 
przestrzeganie przez pa ństwa członkowskie terminów, wymogi dotycz ące tłumaczenia oraz 
działania następcze w odniesieniu do zalece ń organu pojednawczego. Ponadto do ść często 
wyznaczony termin zostaje przekroczony, aby zapewni ć pełne poszanowanie prawa pa ństwa 
członkowskiego do obrony, co stanowi podstawow ą zasadę procedury kontroli zgodno ści 
rachunków oraz zosta ło wyraźnie przewidziane w art. 42 ust. 2 lit. c) przepisów 
wykonawczych do rozporz ądzenia finansowego. 
Stosowanie korekt rycza łtowych jest w pe łni zgodne z celem kontroli zgodno ści rachunków 
oraz jest najbardziej skutecz nym i wydajnym sposobem osi ągnięcia tego celu. Bierze si ę pod 
uwagę fakt, że niemożliwe jest dobranie statystycznie re prezentatywnej próby w przypadku 
każdej z oko ło 150 wizyt maj ących na celu kontrol ę zgodności, przeprowadzanych ka żdego 
roku przez DG AGRI. Niemo żliwe byłoby też ograniczenie takich bada ń bezpośrednich do 
przypadków, w których „skutki s ą wymierne i znacz ące”, poniewa ż takich wniosków nie 
można wyciągnąć w trakcie kontroli, a badania bezpo średnie przeprowadzone pod koniec 
procedury mog ą okazać się nieistotne lub niewykonalne.  
Ponadto, poniewa ż wydatków rolnych dokonuje si ę w ramach zarz ądzania dzielonego, 
państwa członkowskie maj ą lepsze mo żliwości niż Komisja, aby oceni ć rzeczywiste straty lub 
ryzyko dla bud żetu UE oraz dostarczy ć dowody w tym zakresie. Wyra źnie stwierdzono to w 
podręczniku operacyjnym, w którym zobowi ązano też Komisję do wzięcia pod uwag ę takich 
dowodów, je żeli są one wiarygodne. Bardziej precyzyjne obliczanie strat finansowych dla 
budżetu UE wymaga zatem aktywnej wspó łpracy zainteresowanych pa ństw członkowskich na 
wszystkich etapach pr ocedury kontroli zgodno ści rachunków, poniewa ż tylko dane pa ństwo 
członkowskie ma wszystkie informacje niezb ędne do wykonania takich oblicze ń. Niestety 
PL 22   PL pomimo wezwa ń Komisji pa ństwa członkowskie cz ęsto nie wykorzystuj ą jednak powy ższej 
możliwości.  
Co więcej, metodyka korekt rycza łtowych zosta ła uznana przez Trybuna ł Sprawiedliwo ści za 
zgodną z przepisami reguluj ącymi kontrole zgodno ści rachunków. W szczególno ści Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści potwierdzi ł, że przeprowadzanie kontroli niezb ędnych do dok ładnego 
obliczenia kwoty poniesionych strat nie nale ży do obowi ązków Komisji, natomiast w 
interesie pa ństwa członkowskiego le ży wykazanie, że szacunek Komisji jest zawy żony.  
Komisja przedstawi ła niedawno system, przy pomocy którego pa ństwa członkowskie mog ą 
począwszy od 2010 r. wzmocni ć ogólne ramy na rzecz uzyskiwania wystarczaj ącej pewno ści 
co do legalno ści i prawid łowości transakcji na poziomie beneficjentów ko ńcowych. W tym 
celu JC powinny rozszerzy ć zakres swoich zada ń poza obowi ązujące wymogi przez pe łne 
ponowne zbadanie reprezentatywnej pr óby transakcji, które AP skontrolowa ły na miejscu, dla 
danej populacji dokonuj ącej wydatków. Prace powinny obj ąć kontrolę całości prowadzonej 
dokumentacji – od otrzymania wnios ku o pomoc do obliczenia i wykonania p łatności 
końcowej. 
f) Korekty finansowe na łożone na pa ństwa członkowskie na mocy decyzji o zgodno ści nie 
stanowią sankcji, a wy łączenie z finansowania UE wydatków, które nie zosta ły zrealizowane 
zgodnie z przepisami UE. Znajduje to potwierdzenie równie ż w orzecznictwie Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści. 
g) Komisja b ędzie w dalszym ci ągu nadzorowa ć prace jednostek certyfikuj ących, 
przeprowadzaj ąc szczegó łowe wizyty kontrolne. 
PL 23   PL  
0 100 200 300 400 500 600 700 800 W mln EUR  
1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 
Rok bud żetowyWykres 1 – Kwoty wy łączone w ka żdym roku bud żetowym 
(z uwzględnieniem szacunków dotycz ących przysz łych korekt) 
Oszacowane na podstawie średniej historycznej
Korekty w przygotowaniu 
Decyzje 30-32 
Decyzje 1-29