UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

W rozporządzeniu (UE) nr 1077/2011 ustanowiono Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości, zwaną powszechnie eu-LISA, w celu zapewnienia zarządzania operacyjnego systemem informacyjnym Schengen drugiej generacji (SIS II), wizowym systemem informacyjnym (VIS) oraz Eurodac, a potencjalnie także przygotowywania i rozwijania innych wielkoskalowych systemów informatycznych w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz operacyjnego zarządzania nimi, tylko jeżeli przewidują to stosowne akty ustawodawcze przyjęte na podstawie art. 67–89 TFUE. Wsparcie techniczne dla oddzielnego bezpiecznego kanału elektronicznej transmisji danych, znanego jako DubliNet, ustanowionego na mocy art. 18 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1560/2003, którego właściwe organy państw członkowskich ds. azylu używają do celów wymiany informacji na temat osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej, przeniesiono z Komisji do eu-LISA na mocy umowy o gwarantowanym poziomie usług w dniu 31 lipca 2014 r. Po wejściu w życie rozporządzenia (UE) 2017/2226 w dniu 29 grudnia 2017 r. agencja stała się odpowiedzialna za opracowanie systemu wjazdu/wyjazdu (EES) i zarządzanie operacyjne tym systemem. Art. 37 rozporządzenia (UE) nr 1077/2011 stanowi, że „[n]a mocy stosownych postanowień umów o uczestnictwie w dorobku Schengen dokonuje się ustaleń między innymi w odniesieniu do charakteru, zakresu i szczegółowych zasad udziału w pracy agencji krajów włączonych we wdrażanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen oraz środków dotyczących Eurodac, w tym w odniesieniu do przepisów dotyczących wkładów finansowych, pracowników i prawa głosu”. Kraje, o których mowa w art. 37, to Islandia, Norwegia, Szwajcaria i Liechtenstein, zwane dalej „krajami stowarzyszonymi”.

Udział krajów stowarzyszonych w pracach agencji jest niezbędnym krokiem ze względu na ich uczestnictwo w stosowaniu dorobku Schengen oraz środków dotyczących rozporządzeń dublińskich i systemu Eurodac, a także udział tych krajów w wielkoskalowych systemach informatycznych obsługiwanych przez agencję. Na tej podstawie Komisja przedstawiła w dniu 29 lutego 2012 r. zalecenie dla Rady wzywające do upoważnienia Komisji do podjęcia rokowań w sprawie porozumienia między Unią Europejską, z jednej strony, a Norwegią, Islandią, Szwajcarią i Liechtensteinem, z drugiej strony, dotyczącego warunków uczestnictwa tych państw w Europejskiej Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości.

W dniu 24 lipca 2012 r. Komisja otrzymała od Rady upoważnienie do podjęcia rokowań z Islandią, Norwegią, Szwajcarią oraz Liechtensteinem w sprawie porozumienia dotyczącego warunków udziału tych państw w pracach agencji.

Rokowania przeprowadzono wspólnie ze wszystkimi krajami stowarzyszonymi. Odbyło się kilka rund negocjacji. W piśmie Dyrektora Generalnego Dyrekcji Generalnej ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych z dnia 21 kwietnia 2016 r. krajom stowarzyszonym przypomniano, że Norwegia i Szwajcaria będą musiały formalnie przyjąć rozporządzenie (UE) nr 1077/2011, w rozumieniu odpowiednich umów o uczestnictwie, zanim porozumienie będzie mogło zostać parafowane. Szwajcaria powiadomiła Radę o spełnieniu wymogów konstytucyjnych w odniesieniu do przyjęcia rozporządzenia (UE) nr 1077/2011 w dniu 11 kwietnia 2017 r. Norwegia powiadomiła Radę o spełnieniu wymogów konstytucyjnych w odniesieniu do przyjęcia przedmiotowego rozporządzenia w dniu 16 sierpnia 2017 r. Następnie konieczne było dostosowanie projektu porozumienia między innymi w celu zmiany tekstu w rezultacie wejścia w życie rozporządzenia w sprawie EES i uwzględnienia przyszłych systemów związanych z rozporządzeniami dublińskimi.

Państwa członkowskie były informowane o przebiegu negocjacji, zasięgano także ich opinii na forum stosownych grup roboczych Rady.

Ostateczne brzmienie projektu porozumienia zostało parafowane w dniu 15 czerwca 2018 r.

2.WYNIKI NEGOCJACJI

Komisja uważa, że cele wyznaczone przez ustawodawcę w art. 37 rozporządzenia (UE) nr 1077/2011 i przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte i że projekt porozumienia może zostać przyjęty przez Unię.

Ostateczną treść porozumienia można podsumować następująco:

w projekcie porozumienia przewiduje się pełne uczestnictwo Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinu w działaniach agencji [art. 1], reprezentowanie w zarządzie agencji z ograniczonym prawem głosu w odniesieniu do niektórych decyzji [art. 2], reprezentowanie w grupach doradczych agencji z ograniczonym prawem głosu w odniesieniu do decyzji, o których mowa w art. 2 [art. 3], roczne wkłady finansowe Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu do budżetu agencji w odniesieniu do SIS, VIS, DubliNet i EES w postaci kwoty rocznej obliczonej proporcjonalnie do wartości procentowej PKB w stosunku do PKB wszystkich państw uczestniczących w pracach agencji, a w odniesieniu do Eurodac – w postaci kwoty rocznej o stałej wartości procentowej (określonej dla każdego kraju stowarzyszonego) odpowiednich środków budżetowych na dany rok budżetowy. [art. 4 i załącznik I]. W projekcie porozumienia przewidziano ponadto status prawny agencji w Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinie [art. 5], odpowiedzialność agencji w odniesieniu do Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinu [art. 6], uznanie przez Islandię, Norwegię, Szwajcarię i Liechtenstein jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości w odniesieniu do agencji [art. 7], przywileje i immunitety agencji w Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinie, a także odstępstwo dotyczące regulaminu pracowniczego umożliwiające obywatelom Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinu zatrudnienie na podstawie umowy przez agencję [art. 9]. Projekt porozumienia zawiera również przepisy dotyczące zwalczania nadużyć finansowych [art. 10], rozstrzygania sporów [art. 12], wejścia w życie [art. 14] oraz ważności i rozwiązania porozumienia [art. 15].

3.ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Niniejszy wniosek dotyczący decyzji Rady zostaje przedłożony zgodnie z art. 74, art. 77 ust. 2 lit. a) i b), art. 78 ust. 2 lit. e), art. 79 ust. 2 lit. c), art. 82 ust. 1 lit. d), art. 85 ust. 1, art. 87 ust. 2 lit. a) i art. 88 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 5 TFUE.

Stanowi on instrument prawny umożliwiający podpisanie porozumienia. Rada podejmie decyzję kwalifikowaną większością głosów. Kompetencję UE do zawarcia niniejszego porozumienia określono wyraźnie w art. 37 rozporządzenia (UE) nr 1077/2011, w którym stwierdza się, że na mocy stosownych postanowień umów o uczestnictwie w dorobku Schengen dokonuje się ustaleń między innymi w odniesieniu do charakteru, zakresu i szczegółowych zasad udziału w pracy agencji krajów włączonych we wdrażanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen oraz środków dotyczących Eurodac, w tym w odniesieniu do przepisów dotyczących wkładów finansowych, pracowników i prawa głosu. Niniejszy wniosek jest zgodny z art. 218 ust. 5 TFUE, który przewiduje, że to Rada przyjmuje decyzje dotyczące umów międzynarodowych. Nie istnieje żaden inny instrument prawny, który mógłby posłużyć do osiągnięcia celu wyrażonego w niniejszym wniosku.

Porozumienie umożliwi uczestnictwo Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu w pracach agencji z ograniczonym prawem głosu i zapewni agencji odpowiednie wkłady finansowe.

4.WPŁYW NA BUDŻET

W art. 4 i załączniku I do projektu porozumienia opisano przepisy dotyczące rocznego wkładu finansowego Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinu do budżetu agencji.

5.WNIOSEK