W dniu 23 września 2015 r. Komisja przedstawiła komunikat do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady – Zarządzanie kryzysem związanym z uchodźcami: natychmiastowe środki operacyjne, budżetowe i prawne w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji. W komunikacie tym określono szereg priorytetowych działań, które zostaną podjęte w ciągu kolejnych sześciu miesięcy, w tym dostosowania, których należy dokonać w odniesieniu do budżetu na rok 2015, oraz wstępny projekt budżetu na 2016 r.

owsparcie wspólnego rozpatrywania wniosków o przyznanie azylu we Włoszech i Grecji w hotspotach do celów rejestracji, identyfikacji, pobierania odbitek linii papilarnych i przygotowania dokumentów do wniosków o udzielenie azylu;

FRONTEX: 60 dodatkowych stanowisk potrzebnych ze względu na zwiększone działania operacyjne, nasiloną współpracę z innymi agencjami UE w zakresie rozbijania sieci przemytniczych oraz konieczność wysyłania dodatkowych oficerów łącznikowych do państw trzecich. Obejmuje to:

owsparcie dla ogólnounijnego programu przesiedleń (pełnienie funkcji platformy koordynacyjnej i poprawa strukturalnej wymiany informacji);

opełnienie funkcji platformy koordynacyjnej dla działań informacyjnych dotyczących kraju pochodzenia, w tym dla wymiany informacji, udoskonalenia sprawozdań i praktycznych przewodników dotyczących kraju pochodzenia.

EUROPOL: 30 stanowisk mających na celu zwiększenie roli agencji we wdrażaniu konkluzji Rady Europejskiej dotyczących rozbijania sieci przemytników oraz zdwojenie wysiłków w zakresie wykrywania i wnioskowania o usunięcie treści internetowych wykorzystywanych przez przemytników do przyciągnięcia migrantów i uchodźców. Obejmuje to:

ośrodki przeznaczone na usprawnienie i rozszerzenie zakresu działań UE wspierających działania Komisji w hotspotach. W Grecji będzie to oznaczało wykorzystanie unijnego mobilnego zespołu wsparcia dochodzeniowego (EMIST) do prowadzenia dochodzeń w celu rozbijania siatek przemytników. Ten nowy zespół specjalistów i analityków Europolu będzie gromadzić informacje i rozpoczynać działania w momencie zejścia migrantów na ląd na dowolnej z pięciu greckich wysp, na które obecnie przybywają; będzie on wykorzystywał informacje przekazane przez różne organy administracyjne tego regionu, a także informacje zebrane w trakcie krajowych i międzynarodowych dochodzeń;

outworzenie Europejskiego Centrum ds. Przemytu Migrantów (EMSC) w ramach Europolu, wspierającego mobilne zespoły wsparcia dochodzeniowego (EMIST). Centrum będzie wspierało państwa członkowskie pierwszej linii, zapewniając szkolenia dla personelu EMIST, a także udostępniając personel, wyposażenie i wiedzę fachową oraz zwiększając zwykłe możliwości Europolu w zakresie wsparcia w postaci analiz, spotkań operacyjnych i wspólnych działań. Ponadto EMSC zapewni ogólnoeuropejski ogląd problemu przemytu migrantów z punktu widzenia egzekwowania prawa, zapewniając koordynację z ośrodkami krajowymi. Będzie ono również źródłem fachowej wiedzy na temat korzystania z sieci społecznościowych przez przemytników i na temat dochodzeń finansowych;

okontakty między mobilnymi zespołami wsparcia dochodzeniowego oraz Centrum funkcjonującym w ramach Europolu pozwoli rozszerzyć dostępne dane wywiadowcze i operacyjne, zapewniając materiał dla działań policji i straży granicznej na miejscu.

Odpowiednie dodatkowe środki na wynagrodzenia nowego personelu (1,3 mln EUR) w trzech agencjach łącznie obliczono na podstawie średniej z jednego miesiąca ich aktywności w 2015 r.

2.2 Dział 4: Globalny wymiar Europy

Konflikt w Syrii trwa już piąty rok, a jego efektem jest 7,6 mln wewnętrznych przesiedleńców, 12,2 mln osób potrzebujących pomocy humanitarnej oraz 4 mln uchodźców w państwach ościennych. Napływ uchodźców z Syrii przekroczył możliwości krajów sąsiadujących, zwłaszcza Libanu i Jordanii, gdyż stanowi duże obciążenie dla ich infrastruktury i zagraża ich kruchej stabilności. Tymczasem w momencie, gdy potrzeby uchodźców i osób wewnętrznie przesiedlonych pod względem pomocy humanitarnej i pomocy długoterminowej wzrastają, finansowanie międzynarodowe maleje. We wrześniu 2015 r. tylko 40 % apeli ONZ o środki na zażegnanie kryzysu związanego z uchodźcami syryjskimi zostało zrealizowanych, co spowodowało ograniczenie dostaw żywności i innych podstawowych usług. Sytuacja ta, w związku z przeciągającym się konfliktem i malejącą nadzieją na powrót do domu, skłoniła tysiące Syryjczyków do wyruszenia w podróż do Europy w poszukiwaniu miejsca, gdzie mogliby osiąść na dłużej. Jak dotąd do Europy przybyło ponad 330 000 syryjskich uchodźców i oczekuje się, że liczba ta wzrośnie do końca 2015 r.

Aby zaradzić tej dramatycznej sytuacji, Komisja proponuje zwiększenie środków finansowych przeznaczonych na Europejski Instrument Sąsiedztwa (ENI) o 300 mln EUR w ramach środków na zobowiązania. Dodatkowe środki przeznaczone na ENI umożliwią zwiększenie regionalnego funduszu powierniczego Unii Europejskiej w odpowiedzi na kryzys w Syrii (fundusz „Madad”). Fundusz powierniczy „Madad” to elastyczny i skuteczny instrument wspierający uchodźców z Syrii. Fundusz będzie wspierał projekty realizowane w różnych sektorach, m.in. w zakresie podstawowej infrastruktury, takiej jak woda, urządzenia sanitarne, higiena, gospodarka odpadami, dostęp do usług, ochrona zdrowia, edukacja i wspieranie źródeł dochodów. Projekty będą realizowane wraz z różnymi partnerami, takimi jak agencje ONZ, agencje państw członkowskich, organy publiczne i organizacje pozarządowe. Biorąc pod uwagę opóźnienie czasowe dla pierwszej wypłaty, wniosek o powiązane środki na płatności zostanie złożony w formie listu w sprawie poprawek do projektu budżetu na rok 2016.

Oprócz proponowanego zwiększenia środków przeznaczonych na ENI i zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 23 września, Komisja proponuje przeznaczyć 200 mln EUR na pomoc humanitarną jeszcze w 2015 r. na pokrycie najpilniejszych potrzeb humanitarnych przesiedleńców uciekających przed konfliktem w regionie. W tym celu Komisja zwraca się oddzielnie o przesunięcie 175 mln EUR (środki na zobowiązania) (DEC 32/2015) z rezerwy na pomoc nadzwyczajną. Takie przesunięcie, wraz z 10 mln EUR (środki na zobowiązania) z rezerwy operacyjnej na pomoc humanitarną oraz najnowszym przesunięciem w wysokości 15 mln EUR z rezerwy na pomoc nadzwyczajną (DEC 28/2015) stanowią dodatkową kwotę 200 mln EUR w postaci środków na zobowiązania dostępnych na pomoc humanitarną. Środki na płatności w wysokości 70 mln EUR mają zostać udostępnione w 2015 r. na pomoc humanitarną poprzez przegrupowanie środków w wysokości 55,7 mln EUR z rezerw i niezróżnicowanych linii budżetowych zaproponowanych w niniejszym PBK (zob. pkt 3 poniżej), natomiast saldo (14,3 mln EUR) zostało uwzględnione w oddzielnym wniosku o przesunięcie środków z rezerwy na pomoc nadzwyczajną. Środki na płatności w wysokości 70 mln EUR pokryją 40 % płatności zaliczkowych, które zostaną wypłacone agencjom partnerskim w 2015 r., natomiast pozostała część zostanie wypłacona w 2016 r.

3. Proponowane finansowanie w 2015 r.

W niniejszym punkcie określono, w jaki sposób opisane powyżej dodatkowe działania na 2015 r. mają zostać sfinansowane za pomocą przegrupowania środków, wykorzystania istniejących marginesów w ramach działu 3 i 4 oraz uruchomienia instrumentu elastyczności.

3.1 Dział 3: Bezpieczeństwo i obywatelstwo

Ogółem łączne zwiększenie środków na zobowiązania na sfinansowanie wyżej wymienionych działań wynosi 101,3 mln EUR, z czego 100 mln EUR przeznaczono na pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych, a 1,3 mln EUR na personel dodatkowy dla trzech agencji. Wystąpiono o środki na płatności w celu pokrycia kosztów dodatkowego personelu tylko w trzech agencjach, natomiast w kwestii środków na płatności odpowiadających dodatkowym działaniom w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego zostanie złożony list w sprawie poprawek do projektu budżetu na rok 2016.

Poniższa tabela przedstawia rozkład podwyższenia środków na zobowiązania i środków na płatności pomiędzy pięcioma liniami budżetowymi w ramach działu 3:

Linia budżetowa Tytuł Środki na zobowiązania Środki na płatności 18 02 01 01 Wsparcie zarządzania granicami oraz wspólnej polityki wizowej w celu ułatwienia legalnego podróżowania 20 000 000 - 18 02 03 Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (FRONTEX) 650 000 650 000 18 02 04 Europejski Urząd Policji (EUROPOL) 325 000 325 000 18 03 01 01 Wzmacnianie i rozwijanie wspólnego europejskiego systemu azylowego oraz wzmocnienie solidarności i podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi 80 000 000 - 18 03 02 Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu 325 000 325 000 Ogółem 101 300 000 1 300 000

W załączniku do budżetu przedstawiono dodatkowe stanowiska w planach zatrudnienia trzech omawianych agencji w rozbiciu na grupy funkcyjne i grupy zaszeregowania.