52002XC0219(02)
19.2.2002 DZIENNIK URZĘDOWY WSPÓLNOT EUROPEJSKICH C 45/3
Obwieszczenie Komisji w sprawie zwolnienia z grzywien oraz zmniejszania grzywien w przypadkach
karteli
(2002/C 45/03)
(Tekst mający znaczenie dla EOG)
WPROWADZENIE
1. Obwieszczenie niniejsze dotyczy poufnych karteli między
co najmniej dwoma konkurentami zmierzających do usta-
lania cen, kwot produkcji lub sprzedaży, podziału rynkuwrazzustalaniemofert,atakżeograniczaniaprzywozulubwywozu. Praktyki takie należą do najpoważniejszych ogra-niczeń konkurencji stwierdzonych przez Komisj ę i w osta-
tecznym rozrachunku skutkują wzrostem cen i zmniejsze-niem wyboru dla konsumentów. Szkodzą takżeprzemysłowi europejskiemu.
2. Ponieważ kartele sztucznie ograniczają konkurencję, która
dominowałaby w stosunkach między przedsiębiorstwami,przedsiębiorstwa unikają właśnie tych bodźców, któreprowadziłyby do innowacji, zarówno w zakresie rozwojuproduktu, jak i wprowadzania wydajniejszych metod pro-dukcyjnych. Praktyki takie prowadzą także do wzrostu censurowców i części składowych dla przedsiębiorstw Wspól-noty, które nabywają towary od takich producentów. Wdłuższej perspektywie prowadzą one do utraty konkuren-cyjności i zmniejszają możliwości zatrudnienia.
3. Komisja zdaje sobie sprawę, że niektóre przedsiębiorstwa
zaangażowane w ten rodzaj nielegalnych porozumień pra-gną wycofać się z udziału w nich i poinformować Komisjęoistnieniutakichporozumień,leczzniechęcająichdotegowysokie kary pieniężne, na które są one ewentualnie nara-żone.Wceluwyjaśnieniaswojegostanowiskawobectakichsytuacji Komisja przyjęła obwieszczenie w sprawie niena-kładanialubzmniejszeniagrzywienwprzypadkukarteli(
1),
zwane dalej „obwieszczeniem z 1996 r.”.
4. Komisja uznała, że w interesie Wspólnoty leży przyznanie
preferencyjnegotraktowaniaprzedsiębiorstwomwspółpra-cującym z nią. Dla konsumentów i obywateli ważniejszejest zapewnienie, że poufne porozumienia kartelowe sąwykrywane i karane, niż samo tylko ukaranie tych przed-siębiorstw, co umożliwia Komisji wykrycie i zakazanietakich praktyk.
5. Wobwieszczeniuz1996r.Komisjaogłosiła,żezbada,czy
konieczna jest zmiana obwieszczenia, jak tylko zdobędziewystarczające doświadczenie w jego stosowaniu. Po pięciulatach jego stosowania Komisja posiada doświadczeniekonieczne do zmiany swojej polityki w tym zakresie. O ilezostała potwierdzona słuszność zasad, na których opartoobwieszczenie, doświadczenie wykazało, że jego skutecz-ność zwiększy się poprzez wzrost przejrzystości i jedno-znacznościwarunków,naktórychprzyznajesięzmniejsze-nie grzywien. Ściślejsze powiązanie między poziomemzmniejszenia grzywien a wartością wkładu przedsiębior-stwa do ustalenia istnienia naruszenia może także zwięk-szyć jego skuteczność. Obwieszczenie niniejsze dotyczytych właśnie zagadnień.6. Komisja uznaje, że współpraca przedsiębiorstwa w wykry-
waniu istnienia kartelu jest istotną wartością. Decydującywkład w rozpoczęcie dochodzenia lub stwierdzenie naru-szeniamożeuzasadniaćprzyznaniezwolnieniazwszelkichgrzywien danemu przedsiębiorstwu, pod warunkiem żespełnione zostaną pewne wymagania dodatkowe.
7. Ponadto współpraca jednego lub więcej przedsiębiorstw
może uzasadniać zmniejszenie grzywny przez Komisję.Każde zmniejszenie grzywny musi odzwierciedlać rzeczy-wisty wkład przedsiębiorstwa, w sensie jakości oraz war-tościmomentuwspółpracy,doustaleniaprzezKomisjęist-nienia naruszenia. Zmniejszenia ograniczają się do tychprzedsiębiorstw,któredostarczyłyKomisjidowodyistotniezwiększającewartośćdowodówbędącychjużwposiadaniuKomisji.
A.ZWOLNIENIE Z GRZYWIEN
8. Komisja przyzna przedsiębiorstwu zwolnienie z wszelkich
grzywien, które w przeciwnym przypadku byłyby nałożo-ne, jeżeli:
a) przedsiębiorstwo jako pierwsze przedłożyło dowody,
które w opinii Komisji umożliwiają podjęcie decyzji o
przeprowadzeniu postępowania w rozumieniu art. 14ust. 3 rozporządzenia nr 17 (
2) w związku z zarzutem
kartelu wpływającego na Wspólnotę; lub
b) przedsiębiorstwo jako pierwsze przedłożyło dowody,
które w opinii Komisji mogą umożliwiać stwierdzenienaruszeniaart.81WE (
3)wzwiązkuzzarzutemkartelu
wpływającego na Wspólnotę.
9. Zwolnieniewzastosowaniupkt8lit.a)przyznanezostanie
wyłącznie pod warunkiem, że Komisja nie posiadała,w momencie składania dowodów, wystarczających dowo-dów do podjęcia decyzji o przeprowadzeniu postępowaniaw rozumieniu art. 14 ust. 3 rozporządzenia nr 17w związku z zarzutem kartelu.
10. Zwolnienie w zastosowaniu pkt 8 lit. b) przyznane zosta-
nie tylko wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione następującewarunki: Komisja nie posiadała, w momencie składaniadowodów, wystarczających dowodów do stwierdzenia ist-nienia naruszenia art. 81 WE w związku z zarzutem kar-teluorazżadnemuprzedsiębiorstwunieprzyznanowarun-kowego zwolnienia z grzywny na mocy pkt 8 lit. a)w związku z zarzutem kartelu.
(1) Dz.U. C 207 z 18.7.1996, str. 4.(2) Dz.U. 13 z 21.2.1962, str. 204/62. (Lub równoważne przepisy pro-
ceduralne: art. 21 ust. 3 rozporządzenia (EWG) nr 1017/68 Rady;
art. 18 ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 4056/86 oraz art. 11ust. 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3975/87).
(
3) Odniesienie w niniejszym tekście do art. 81 WE obejmuje także
art. 53 EOG przy stosowaniu przez Komisję zgodnie z zasadamiustanowionymi w art. 56 Porozumienia EOG.08/t. 2 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 155
11. Poza warunkami określonymi w pkt 8 lit. a) i pkt 9 lub
w pkt 8 lit. b) i pkt 10, jak właściwe, w każdym przypadku
muszą być łącznie spełnione następujące warunki w celuzakwalifikowania przedsiębiorstwa do jakiegokolwiekzwolnienia z grzywny:
a) przedsiębiorstwowspółpracujewpełni,staleibezopóź-
nień, poprzez procedury administracyjne Komisji oraz
dostarcza Komisji wszelkich dowodów, w którychposiadanie wejdzie lub które są dla niego osiągalnew odniesieniu do domniemanego naruszenia. Przedewszystkim pozostaje do dyspozycji Komisji w zakresiesprawnego udzielania odpowiedzi na wszelkie pytania,co może przyczynić się do ustalenia danego stanu fak-tycznego;
b) przedsiębiorstwo przerywa swój udział w domniema-
nym naruszeniu najpóźniej z chwilą, w której przed-kłada dowody na mocy pkt 8 lit. a) lub pkt 8 lit. b), jakwłaściwe;
c) przedsiębiorstwoniepodjęłożadnychkrokówzmierza-
jącychdozmuszaniainnychprzedsiębiorstwdouczest-niczenia w naruszeniu.
PROCEDURA
12. Przedsiębiorstwopragnącezwrócićsięzwnioskiemozwol-
nienie z grzywny powinno skontaktować się z DyrekcjąGeneralną Komisji ds. Konkurencji. Jeżeli okaże się, że niesąspełnionewymaganiawymienionewpunktach8–10,jakwłaściwe, przedsiębiorstwo zostanie niezwłocznie poinfor-mowane, że nie jest możliwe przyznanie zwolnienia zgrzywny w danym przypadku domniemanego naruszenia.
13. Jeżeli jest możliwe przyznanie zwolnienia z grzywny
w danym przypadku domniemanego naruszenia, przedsię-biorstwo może, w celu spełnienia warunków określonychw pkt 8 lit. a) lub pkt 8 lit. b), odpowiednio:
a) niezwłocznie dostarczyć Komisji wszystkie dowody
odnoszące się do domniemanego naruszenia dostępne
temu przedsiębiorstwu w momencie składania dowo-dów; lub
b) wstępnie przedstawić te dowody w sensie hipotetycz-
nym;wtymprzypadkuprzedsiębiorstwomusiprzedsta-wić opisowy wykaz dowodów będących w jego posia-daniu, które mogą zostać ujawnione w późniejszymuzgodnionym terminie. Wykaz ten powinien dokładnieodzwierciedlaćcharakterizawartośćdowodów,zapew-niającjednakhipotetycznycharakterichujawnienia.Dozilustrowania charakteru i zawartości dowodów możnaużyć spreparowanych kopii dokumentów, z którychusunięto wrażliwe informacje.
14. DyrekcjaGeneralnads.Konkurencjiwydapisemnepotwier-
dzenie otrzymania wniosku przedsiębiorstwa o zwolnieniezgrzywny,datę,zktórąprzedsiębiorstwoalboprzedłożyłodowody na mocy pkt 13 lit. a), albo przedstawiło Komisjiopisowy wykaz określony w pkt 13 lit. b).
15. Zchwilą,gdyKomisjaotrzymadowodyprzedłożoneprzez
przedsiębiorstwo na mocy pkt 13 lit. a) oraz stwierdzi, żespełniają one warunki określone w pkt 8 lit. a) lub pkt 8lit.b),odpowiednio,przyznaprzedsiębiorstwuwarunkowezwolnienie z grzywny na piśmie.
16. Ewentualnie Komisja sprawdzi, czy charakter i zawartość
dowodówopisanychwwykazieokreślonymwpkt13litb)spełniająwarunkiwymienionewpkt8lit.a)lubpkt8lit.b),jakwłaściwe,orazodpowiedniopoinformujeprzedsiębior-stwo. Po ujawnieniu dowodów, najpóźniej w ustalonymdniu, oraz po sprawdzeniu, że odpowiadają one opisowizawartemu w wykazie, Komisja przyzna przedsiębiorstwuwarunkowe zwolnienie z grzywny na piśmie
17. Przedsiębiorstwo niespełniające warunków określonych
w pkt 8 lit. a) lub pkt 8 lit. b), odpowiednio, może wycofaćdowody ujawnione do celów wniosku o zwolnienie lubzażądać od Komisji rozważenia ich na podstawie sekcji Bniniejszego obwieszczenia. Nie uniemożliwia to Komisjiużycia swoich zwykłych uprawnień dochodzeniowychw celu uzyskania informacji.
18. Komisja nie rozpatrzy innych wniosków o zwolnienie z
grzywny przed zajęciem stanowiska w sprawie już złożo-nego wniosku w związku z tym samym domniemanymnaruszeniem.
19. Jeżeli na końcu procedury administracyjnej przedsiębior-
stwospełniawarunkiokreślonewpkt11,Komisjaprzyznazwolnienie z grzywny odpowiednią decyzją.
B.ZMNIEJSZENIE GRZYWNY
20. Przedsiębiorstwa, które nie spełniają warunków określo-
nych w sekcji A, mogą kwalifikować się do skorzystania zezmniejszenia wszelkich grzywien, które w innym przy-padku zostałyby nałożone.
21. W celu zakwalifikowania się do zmniejszenia grzywien
przedsiębiorstwo musi dostarczyć Komisji takie dowodydomniemanego naruszenia, które przyczyniają się dozwiększeniawartościdowodówjużbędącychwposiadaniuKomisji oraz musi wycofać się z udziału w domniemanymnaruszeniu najpóźniej z chwilą składania dowodów.
22. Pojęcie „zwiększenia wartości” odnosi się do zakresu,
w którym dostarczone dowody zwiększają, poprzez swójcharakterlubpoziomszczegółowości,możliwośćudowod-nienia przez Komisję danego stanu faktycznego. Przy tejocenie Komisja zasadniczo uzna pisemne dowody pocho-dzące z okresu, do którego odnosi się stan faktyczny, zamające większą wartość niż dowody ustalone później.Podobnie dowody bezpośrednio odnoszące się do danegostanu faktycznego zasadniczo zostaną uznane za posiada-jące większą wartość niż dowody odnoszące się tylkopośrednio.156
PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 08/t. 2
23. Komisja ustali w końcowej decyzji przyjętej na końcu pro-
cedury administracyjnej:
a) czy dowody dostarczone przez przedsiębiorstwo zna-
cząco zwiększają wartość dowodów będących w posia-
daniu Komisji w tym samym czasie;
b) poziom zmniejszenia grzywien, z którego skorzysta
przedsiębiorstwo, w odniesieniu do grzywien, którew przeciwnym przypadku zostałyby nałożone, wedługnastępujących zasad. Dla:
—
pierwszego przedsiębiorstwa spełniającego warunki
pkt 21: zmniejszenie o 30–50 %,
—drugiego przedsiębiorstwa spełniającego warunki
pkt 21: zmniejszenie o 20–30 %,
—kolejnych przedsiębiorstw spełniających warunki
pkt 21: zmniejszenie o wartość do 20 %.
W celu ustalenia poziomu zmniejszenia w ramach każ-
dego przedziału Komisja uwzględni moment złożeniadowodów spełniających warunki określone w pkt 21oraz zakres, w jakim zwiększają wartość dowodów jużposiadanych. Może także uwzględnić zakres i ciągłośćwspółpracy prowadzonej przez przedsiębiorstwo podniu złożenia dowodów.
Ponadto, jeżeli przedsiębiorstwo przedstawi dowody
odnoszące się do stanu faktycznego uprzednio niezna-nego Komisji, mające bezpośredni wpływ na siłę lubczas trwania domniemanego kartelu, Komisja nieuwzględni tych elementów przy ustalaniu grzywiennakładanych na przedsiębiorstwo, które dostarczyło tedowody.
PROCEDURA
24. Przedsiębiorstwo,którepragnieskorzystaćzezmniejszenia
grzywien, powinno dostarczyć Komisji dowody istnieniadanego kartelu.
25. Przedsiębiorstwo otrzyma potwierdzenie odbioru z Dyrek-
cji Generalnej ds. Konkurencji zawierające datę złożeniaodpowiednich dowodów. Komisja nie rozważy żadnychdowodówzłożonychprzezskładającegowniosekozmniej-szenie grzywien, póki nie zajmie stanowiska w odniesieniudojużzłożonegownioskuowarunkowezwolnieniezgrzy-wien w związku z tym samym domniemanym narusze-niem.26. Jeżeli Komisja dojdzie do wstępnego wniosku, że dowody
przedłożone przez przedsiębiorstwo zwiększają wartośćdowodów już posiadanych w rozumieniu pkt 22, poinfor-mujeprzedsiębiorstwonapiśmie,najpóźniejzdniemnoty-fikowania deklaracji o zastrzeżeniach, o swoim zamiarzezastosowaniazmniejszeniagrzywnywramachprzedziałówprzewidzianych w pkt 23 lit. b).
27. Komisjaoceniostatecznestanowiskokażdegoprzedsiębior-
stwa, które złożyło wniosek o zmniejszenie grzywny, nakońcu procedury administracyjnej w każdej przyjętejdecyzji.
ROZWAŻANIA OGÓLNE
28. Z dniem 14 lutego 2002 r. niniejsze obwieszczenie zastę-
puje obwieszczenie z 1996 r. we wszystkich przypadkach,w których żadne przedsiębiorstwo nie skontaktowało się zKomisjąwceluskorzystaniazpreferencyjnegotraktowaniawymienionego w obwieszczeniu z 1996 r. Komisja zbada,czy konieczna jest zmiana niniejszego obwieszczenia, jaktylkozdobędziewystarczającedoświadczeniewjegostoso-waniu.
29. Komisja zdaje sobie sprawę, że niniejsze obwieszczenie
stworzyuzasadnioneoczekiwania,naktórychprzedsiębior-stwa mogą opierać się przy ujawnianiu Komisji istnieniakarteli.
30. NiespełnieniewymagańwymienionychwsekcjachAlubB,
odpowiednio do przypadku, na każdym etapie proceduryadministracyjnej, może skutkować utratą preferencyjnegotraktowania określonego w tych sekcjach.
31. ZgodniezpraktykąKomisjiwkażdejdecyzjizostaniewska-
zany fakt, że przedsiębiorstwo współpracowało z Komisjąwceluwyjaśnieniaprzyczynzwolnieniazgrzywienlubichzmniejszenia.Fakt,żeprzyznanozwolnienielubzmniejsze-nie w odniesieniu do grzywien, nie może chronić przedsię-biorstwa od cywilnoprawnych konsekwencji udziałuw naruszeniu art. 81 WE.
32. Komisja uważa, że zasadniczo ujawnienie, w dowolnym
momencie,dokumentówotrzymanychwkontekścieniniej-szego obwieszczenia podważy ochronę celu inspekcjii dochodzeń w rozumieniu art. 4 ust. 2 rozporządzenia(WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady.
33. Każde oświadczenie na piśmie skierowane do Komisji
wzwiązkuzniniejszymobwieszczeniemstanowiczęśćaktKomisji. Nie może być ono ujawnione lub użyte do innychcelów niż stosowanie art. 81 WE.08/t. 2 PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej 157