UZASADNIENIE

W dniu 9 maja 2011 r. Rada przyjęła rozporządzenie (UE) nr 442/2011 w sprawie środków ograniczających w związku z sytuacją w Syrii[1].

Decyzja Rady 2011[...]/WPZiB z dnia [...][2] przewiduje dalsze środki, w tym zakaz zakupu, przywozu lub transportu ropy naftowej i produktów ropopochodnych z Syrii oraz zamrożenie środków finansowych oraz zasobów gospodarczych, które zostaną zastosowane wobec kolejnych osób i podmiotów czerpiących korzyści z reżimu Baszara el-Asada oraz wspierających go. Wykaz kolejnych osób, podmiotów i organów, wobec których stosuje się zamrażanie środków finansowych i zasobów ekonomicznych, został przedstawiony w załączniku do decyzji.

Środki te zostały przyjęte rozporządzeniem Rady (UE) nr [...]/2011.

Niektóre z produktów podlegających tym środkom wchodzą w zakres umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Syryjską Republiką Arabską, której stosowanie musi zostać zawieszone w zakresie dotyczącym tych produktów.

Od marca 2011 r. władze syryjskie popełniły rażące naruszenia praw człowieka, które w ocenie Wysokiej Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, wyrażonej w oświadczeniu z dnia 18 sierpnia 2011 r., mogą nosić znamiona zbrodni przeciwko ludzkości.

Ponadto w preambule umowy o współpracy zawarto oświadczenie, że Umawiające się Strony poprzez zawarcie tej umowy pragną „zamanifestować wspólne pragnienie utrzymania i wzmocnienia przyjaznych wzajemnych stosunków zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych”. W obecnej sytuacji nie można uznać, że dalsze utrzymanie „przyjaznych wzajemnych stosunków zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych” jest możliwe w odniesieniu do Syrii.

Jednocześnie zawieszenie ogólnej współpracy z Syrią nie powinno mieć wpływu na ludność syryjską, która już cierpi z powodu represji. Dlatego też zawieszenie to powinno być ukierunkowane tylko na władze Syrii. Biorąc pod uwagę fakt, że w chwili obecnej handel ropą naftową i produktami ropopochodnymi przynosi reżimowi Syrii największe korzyści i tym samym wspiera jego represyjne polityki, zawieszenie umowy o współpracę powinno być ograniczone tylko do ropy naftowej i produktów ropopochodnych.

2011/0235 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

częściowo zawieszająca stosowanie umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Syryjską Republiką Arabską

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 w powiązaniu z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. W dniu 18 stycznia 1977 r. Europejska Wspólnota Gospodarcza oraz Syryjska Republika Arabska zawarły umowę o współpracy[3], aby wspierać ogólną współpracę w celu zacieśnienia stosunków między stronami.

2. Umowa o współpracy oparta jest na wspólnym pragnieniu utrzymania i zacieśnienia przyjaznych wzajemnych stosunków zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych, wyrażonym przez Strony.

3. Od marca 2011 r. nasiliły się protesty przeciwko konkretnym przypadkom nadużyć ze strony władz syryjskich na tle narastającego niezadowolenia z sytuacji gospodarczej i politycznej. Ostrożne protesty zapoczątkowane w regionach marginalizowanych przerodziły się w powstanie obejmujące cały obszar państwa. Władze syryjskie odpowiedziały na nie w sposób bardzo brutalny, również strzelając do pokojowo nastawionych manifestantów.

4. W dniu 18 sierpnia 2011 r. Wysoka Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka, wydała oświadczenie skierowane do Rady Praw Człowieka (siedemnaste posiedzenie specjalne) w sprawie „Sytuacji w zakresie praw człowieka w Syryjskiej Republice Arabskiej”, w którym przypomniała, że sprawozdanie z misji informacyjnej przeprowadzonej na zlecenie Rady Praw Człowieka, opublikowane w dniu 18 sierpnia, zawiera dane dotyczące szeroko zakrojonych lub systematycznych przypadków naruszania praw człowieka przez siły bezpieczeństwa oraz jednostki militarne, w tym morderstwa, wymuszone zaginięcia, tortury, pozbawienie wolności oraz prześladowanie. Wysoka Komisarz uznała, że skala i charakter tych działań mogą nosić znamiona zbrodni przeciwko ludzkości i wezwała członków Rady Bezpieczeństwa do rozważenia możliwości zwrócenia się do Międzynarodowego Trybunału Karnego odnośnie do obecnej sytuacji.

5. W tym samym dniu UE potępiła brutalną kampanię prowadzoną przez Baszara el-Asada i jego reżim przeciw swojemu własnemu narodowi, która doprowadziła do tego, że wielu obywateli Syrii poniosło śmierć lub doznało obrażeń. UE wielokrotnie podkreślała, że należy zaprzestać brutalnych represji, uwolnić zatrzymanych demonstrantów, zapewnić swobodny dostęp międzynarodowym organizacjom humanitarnym i organizacjom strzegącym praw człowieka oraz rozpocząć prawdziwy, pluralistyczny dialog narodowy. Jednak przywódcy syryjscy uporczywie ignorowali apele UE i szerokiej społeczności międzynarodowej.

6. W dniu 23 sierpnia 2011 r. Rada Praw Człowieka przyjęła rezolucję w sprawie poważnych naruszeń praw człowieka w Syryjskiej Republice Arabskiej, w której zdecydowanie potępiła systematyczne i rażące przypadki naruszania praw człowieka przez władze syryjskie, ponownie wezwała władze syryjskie do wypełnienia ich obowiązków wynikających z prawa międzynarodowego, podkreśliła potrzebę przeprowadzenia międzynarodowego, przejrzystego, niezależnego oraz natychmiastowego dochodzenia w sprawie przypadków domnienamnych naruszeń prawa międzynarodowego, w tym działań noszących znamiona zbrodni przeciwko ludzkości oraz pociągnięcia winnych do odpowiedzialności. Zdecydowała również o wysłaniu do Syrii niezależnej międzynarodowej komisji śledczej w celu zbadania naruszeń prawa międzynarodowego w zakresie praw człowieka.

7. Uznając poważne naruszenie zobowiązań Syrii wynikających w szczególności z norm peremptoryjnych ogólnego prawa międzynarodowego, UE zdecydowała o przyjęciu dodatkowych środków ograniczających wobec reżimu syryjskiego oraz uznała za konieczne częściowe zawieszenie stosowania umowy o współpracy.

8. Ponadto zgodnie z preambułą umowy o współpracy, przystępując do tej umowy, obydwie strony pragnęły zamanifestować wspólne pragnienie zachowania i wzmocnienia przyjaznych wzajemnych stosunków zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych. W obecnych okolicznościach Unia Europejska uważa, że bieżąca sytuacja w Syrii stanowi jawne pogwałcenie zasad zawartych w Karcie Narodów Zjednoczonych, która jest podstawą współpracy między Syrią a Unią Europejską. W związku z powyższym Unia Europejska uważa, że w stosunku do okoliczności występujących w chwili zawierania umowy o współpracy zaszła fundamentalna zmiana, która uzasadnia częściowe zawieszenie umowy o współpracy.

9. Częściowe zawieszenie powinno trwać do chwili, gdy władze Syrii położą kres regularnie występującym przypadkom łamania praw człowieka i gdy będzie można uznać, że postępują one zgodnie z zasadami będącymi podstawą umowy o współpracy.

10. Zważywszy, że zawieszenie powinno być ukierunkowane wyłącznie na władze Syrii, a nie ludność Syrii, powinno ono mieć ograniczony charakter. Jako że handel ropą naftową i produktami ropopochodnymi przynosi reżimowi Syrii największe korzyści i tym samym wspiera jego represyjne polityki, zawieszenie umowy powinno ograniczać się do ropy naftowej i produktów ropopochodnych.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stosowanie art. 12 i 14 umowy o współpracy między Europejską Wspólnotą Gospodarczą a Syryjską Republiką Arabską zostaje zawieszone w zakresie dotyczącym środków wymienionych w załączniku I.

Artykuł 2

O niniejszej decyzji powiadamia się Syrię.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie [...] dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Artykuł

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Wykaz środków, o których mowa w art.1

11. Przywóz ropy naftowej i produktów ropopochodnych do Unii Europejskiej, jeśli

a) pochodzą z Syrii; lub

b) zostały wywiezione z Syrii;

12. Zakup ropy naftowej lub produktów ropopochodnych, które znajdują się w Syrii lub pochodzą z Syrii;

13. Transport ropy naftowej lub produktów ropopochodnych, jeśli pochodzą lub są wywożone z Syrii do innego kraju;

14. Udzielanie, pośrednio lub bezpośrednio, finansowania lub wsparcia finansowego, w tym finansowych instrumentów pochodnych lub kontraktów terminowych typu futures , jak również ubezpieczenia i reasekuracji, mających związek z przepisami w ust. 1, 2 i 3; oraz

15. Świadomy i celowy udział w działaniach, których celem lub skutkiem, pośrednio lub bezpośrednio, jest ominięcie zakazów, o których mowa w ust. 1, 2, 3 lub 4.

[1] Dz. U. L 121, z 10.5.2011, s.11

[2] Dz. U. L z [...]

[3] Dz.U. L 269 z 27.9.1978, s. 2