STRESZCZENIE

IED jest głównym instrumentem UE służącym zapobieganiu zanieczyszczeniom pochodzącym z około 52 000 dużych instalacji przemysłowych i instalacji chowu zwierząt gospodarskich w Europie oraz ograniczaniu tego zanieczyszczenia. Funkcjonuje on za pośrednictwem systemu pozwoleń opartego na najlepszych dostępnych technikach (BAT). Państwa członkowskie, przemysł i społeczeństwo obywatelskie popierają IED jako optymalny, oparty na konsensusie sposób ograniczenia emisji i zapewnienia równych warunków działania w całej UE. Rozporządzenie w sprawie E-PRTR ułatwia monitorowanie starań na rzecz ograniczania zanieczyszczenia dzięki rozszerzeniu zakresu publicznie dostępnych informacji na temat rzeczywistych wyników funkcjonowania instalacji.

Instalacje objęte IED odpowiadają za około 20 % emisji zanieczyszczeń do powietrza i wody w UE oraz 40 % emisji gazów cieplarnianych. Mimo tendencji spadkowych wartość szkód dla zdrowia i środowiska nadal wynosi około 277–433 mld EUR rocznie (dane z 2017 r.).

Inicjatywa ta służy rozwiązaniu pięciu problemów:

·niewystarczające i niespójne wdrażanie dopuszczalnych wielkości emisji zanieczyszczeń powietrza i wód;

·niski poziom wykorzystania innowacji wynikający z uzależnienia BAT od sprawdzonych technik;

·niewielki wkład w zasobooszczędność, gospodarkę o obiegu zamkniętym i stosowanie mniej toksycznych chemikaliów;

·niespójny i ograniczony wkład w redukcję emisji gazów cieplarnianych;

·ograniczony i przestarzały sektorowy zakres prawodawstwa.

Zmiana IED i E-PRTR ma na celu ustanowienie bardziej przyszłościowych i elastycznych ram wspierających innowacje i dostosowanych do przyszłych transformacji przemysłowych.

Przedstawiono pakiet preferowanych wariantów i podwariantów strategicznych odnoszący się do każdego z problemów:

·skuteczność: zapewnienie, aby dopuszczalne wielkości emisji przyczyniały się do skutecznego wykorzystania potencjału BAT w zakresie redukcji emisji; zagwarantowanie większej jednorodności wdrażania i poziomu ambicji w państwach członkowskich; zwiększenie zakresu praw publicznych i wzmożenie egzekwowania prawa oraz doprecyzowanie przepisów;

·innowacje: zapewnienie liderom swobody w badaniu innowacyjnych technik. Ośrodek Innowacji w dziedzinie Transformacji Przemysłowej i Emisji Przemysłowych (INCITE) włączy innowacyjne technologie do kwestii związanych z BAT, a operatorzy zintegrują swój plan transformacji z systemami zarządzania środowiskowego.

·zużycie zasobów i chemikalia: wsparcie sektorowej gospodarki o obiegu zamkniętym, zasobooszczędności i ograniczenia toksyczności dzięki bardziej elastycznym, obowiązkowym systemom zarządzania środowiskowego;

·obniżenie emisyjności: umożliwienie stosowania oddolnych, optymalnych, technologicznych środków sektorowych służących usuwaniu zanieczyszczeń i obniżeniu emisyjności, wraz z wiążącymi minimalnymi poziomami efektywności energetycznej. Przegląd związku między IED a systemem handlu emisjami zaplanowany na 2028 r. umożliwi uzyskanie optymalnej synergii od 2030 r. W E-PRTR stosowana będzie bardziej szczegółowa sprawozdawczość dotycząca emisji gazów cieplarnianych;

·zakres sektorowy: konieczność rozszerzenia, głównie w zakresie chowu zwierząt gospodarskich i niektórych rodzajów działalności wydobywczej.

Ogólne korzyści wynikające z inicjatywy znacznie przewyższają koszty. Chociaż ilościowe określenie wszystkich skutków było niemożliwe, oczywiste jest, że:

(I)wartość pieniężna korzyści dla zdrowia związanych z głównym środkiem w ramach wariantu skuteczności wynosi 860 – 2 800 mln EUR rocznie, przy kosztach nakładów inwestycyjnych/kosztach operacyjnych dla przedsiębiorstw wynoszących około 210 mln EUR rocznie; oraz

(II)objęcie szerszym zakresem gospodarstw chowu zwierząt gospodarskich prowadzi do redukcji emisji metanu i amoniaku, co oznacza korzyści dla zdrowia w wysokości od 5 450 do 9 240 mln EUR rocznie i związane z tym koszty przestrzegania przepisów rzędu 265–812 mln EUR rocznie.