Sprawozdanie specjalne Agencje nie zawsze 
wykorzystują dotacje 
we właściwy i jednoznacznie  
skuteczny sposóbPL 2016  nr 12
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12 rue Alcide De Gasperi  
1615 Luxembourg  
LUKSEMBURG
Tel.: +352 4398-1
Formularz kontaktowy: eca.europa.eu/pl/Pages/ContactForm.aspx
Strona internetowa:  eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa ( http://europa.eu ).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2016
Print ISBN 978-92-872-4672-1 ISSN 1831-0923 doi:10.2865/732013 QJ-AB-16-009-PL-C
PDF ISBN 978-92-872-4641-7 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/82150 QJ-AB-16-009-PL-N
EPUB ISBN 978-92-872-4700-1 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/63079 QJ-AB-16-009-PL-E
© Unia Europejska, 2016
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Agencje nie zawsze 
wykorzystują dotacje 
we właściwy i jednoznacznie 
skuteczny sposób
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)Sprawozdanie specjalnePL 2016  nr 12
02
 Zespół kontrolny
Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności wybranych ob -
szarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne w taki 
sposób, aby miały one jak największe oddziaływanie, biorąc pod uwagę kryteria takie jak zagrożenia dla wykonania 
zadań lub zgodności, poziom dochodów lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny 
i społeczny.
Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę kontroli IV, której przewodniczy członek Trybu -
nału Milan Martin Cvikl i która zajmuje się takimi obszarami wydatków jak dochody, badania naukowe i polityki we -
wnętrzne, zarządzanie finansami i gospodarką oraz instytucje i organy Unii Europejskiej. Kontrolą kierował Louis Galea, 
członek Trybunału, a w działania kontrolne zaangażowani byli: Jacques Sciberras, szef gabinetu, i Anna Fiteni, attaché. 
Koordynatorem zadania był Marc Mc Guinness, który przewodził zespołowi kontrolnemu w składzie: Jasmine  
Mitterbuchner, Christos Alexandrou, Kostadin Dimow, Nour-Eddine Hachiby, Paris Kaklamanos, Alexandre-Kim Hugé,  
Juan Antonio Vazquez Rivera, Wolfgang Stolz, Eddy Struyvelt.
Od lewej:  J. Mitterbuchner, L. Galea, A. Fiteni, M. Mc Guinness.

03
 Spis treści
Punkt
 Wykaz skrótów
 Glosariusz
I–IV Streszczenie
1–10  Wstęp
7–8 Charakterystyka dotacji przyznawanych przez agencje
9–10  Zadania i obowiązki
11–15  Zakres kontroli i podejście kontrolne
11–13  Zakres kontroli
14–15  Podejście kontrolne
16–51  Uwagi
17–31  Agencje nie brały pod uwagę wszystkich opcji finansowania, dotacje nie zawsze były 
najwłaściwszym narzędziem, a dokumenty programowe agencji nie były w pełni zbieżne 
z zadaniami i celami strategicznymi agencji
17–27  Niepodjęcie odpowiednich działań w następstwie oceny ex ante  sprawiło, że agencje wybierały niewłaściwe 
narzędzia finansowania, a koncepcje dotacji nie były dostatecznie dopracowane.
28–31  Niekompletne roczne dokumenty programowe nie zapewniały całkowitej zbieżności działań 
finansowanych z wykorzystaniem dotacji z zadaniami i celami strategicznymi agencji
32–41  Agencje wykorzystywały dotacje w dużej mierze zgodnie z przepisami, ale występowały 
uchybienia w przypadku niektórych procedur udzielania dotacji, doboru ekspertów i kontroli 
wewnętrznej
32–37  W konkretnych przypadkach procedury wyboru wniosków i udzielania dotacji nie były zgodne 
z podstawowymi zasadami i nadal występuje potencjalne ryzyko konfliktu interesów
38–41  Agencje co do zasady usprawniły procedury udzielania dotacji i związanych z nimi kontroli, choć nadal 
występują pewne niedociągnięcia
42–51  Dotacje z zasady przyczyniały się do realizacji polityki skontrolowanych agencji, jednak agencje 
te nie ustanowiły odpowiednich systemów monitorowania służących do pomiaru całkowitej 
skuteczności realizowanych przez nie działań finansowanych z wykorzystaniem dotacji, a kontrole 
ex post  były niekompletne lub nie było ich wcale
04 Spis treści 
52–57  Wnioski i zalecenia
53 Odpowiednie stosowanie narzędzia, jakim jest finansowanie z wykorzystaniem dotacji
54 Roczny program działań finansowanych z wykorzystaniem dotacji
55 Procedury przyznawania dotacji
56 Kontrole ex ante  i ex post
57 Kluczowe wskaźniki wykonania zadań i oceny ex post
 Załącznik – Próby
 Odpowiedzi Komisji i EIT
 Odpowiedzi ECDC
 Odpowiedzi EEA
 Odpowiedzi EFSA
 Odpowiedzi Fronteksu
05
 Wykaz skrótów
„Horyzont 2020” : Program „Horyzont 2020” jest następcą 7PR. Najważniejszym celem programu, którego 
pierwotny budżet wynosi blisko 80 mld euro na okres 2014–2020, jest zapewnienie prowadzenia badań naukowych 
w Europie na światowym poziomie, usuwanie barier hamujących innowacyjność oraz ułatwianie współpracy na 
rzecz innowacyjności pomiędzy sektorami publicznym i prywatnym.
7PR : Siódmy program ramowy w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji był głównym 
instrumentem Unii Europejskiej służącym do wspierania badań naukowych i innowacji w okresie 2007–2013.
Cedefop : Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego w Salonikach
Cele SMART : Zdefiniowane, wymierne, osiągalne, odpowiednie i określone w czasie cele.
CEPOL : Europejskie Kolegium Policyjne w Budapeszcie
CPVO : Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin w Angers
ECDC : Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób w Sztokholmie
EEA : Europejska Agencja Środowiska w Kopenhadze
EFSA : Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności w Parmie
EIONET : Europejska Sieć Informacji i Obserwacji Środowiska
EIT: Europejski Instytut Innowacji i Technologii w Budapeszcie
EMCDDA : Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii
EPIET : Europejski Program Szkoleń w zakresie Epidemiologii Interwencyjnej
Eurojust : Europejska Jednostka Współpracy Sądowej w Hadze
Frontex : Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw 
Członkowskich Unii Europejskiej w Warszawie
GIO obszary lądowe : Początkowe operacje GMES (GIO)
GMES : Globalny monitoring środowiska i bezpieczeństwa (z ang. Global Monitoring for Environment and Security)
GSA : Agencja Europejskiego GNSS w Pradze
KWW : Kluczowe wskaźniki wykonania zadań (wskaźniki efektywności) służą do pomiaru czynników mających 
podstawowe znaczenie dla sukcesu organizacji.
06 Wykaz skrótów 
RACER : Odpowiednie (powiązane z celami), akceptowane, wiarygodne, proste i miarodajne kluczowe wskaźniki 
wykonania zadań (z ang. relevant, accepted, credible, easy and robust).
RAP : Zasady wykonawcze (z ang. rules of application) rozporządzenia finansowego (rozporządzenie delegowane 
Komisji (UE) nr 1268/2012). Precyzują one sposoby wdrażania przepisów określonych w RF.
RF: Rozporządzenie finansowe w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego 
Unii (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012). Rozporządzenie to reguluje 
ustanawianie i wykonywanie budżetu UE, zapewniając należyte zarządzanie finansami oraz kontrolę i ochronę 
interesów finansowych UE.
RRF : Ramowe rozporządzenie finansowe mające zastosowanie do agencji / organów delegowanych UE 
(rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 1271/2013).
UE, Unia : Unia Europejska
WWiI : Wspólnota wiedzy i innowacji to wysoce autonomiczne partnerstwo najważniejszych instytucji szkolnictwa 
wyższego, organizacji badawczych, przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron w procesie innowacji, 
stawiające czoła wyzwaniom społecznym poprzez rozwijanie produktów, usług i procesów oraz wspieranie 
innowacyjnych przedsiębiorców.
07
 Glosariusz
Agencja : Agencje zdecentralizowane są organami odrębnymi od instytucji UE posiadającymi własną osobowość 
prawną. Zostały utworzone na czas nieokreślony w celu realizacji zadań o charakterze technicznym, naukowym lub 
zarządczym, które pomagają instytucjom UE w kształtowaniu i wdrażaniu polityki. Wspierają one także współpracę 
między UE i rządami krajowymi dzięki łączeniu technicznej i specjalistycznej wiedzy eksperckiej pochodzącej 
zarówno od instytucji UE, jak i od organów krajowych.
Europejskie centra tematyczne : Europejskie centra tematyczne to konsorcja instytucji z państw członkowskich 
EEA zajmujące się konkretnymi tematami dotyczącymi środowiska naturalnego, którym EEA zleca realizację 
konkretnych działań określonych w strategii EEA i rocznym planie zarządzania. Utworzono sześć europejskich 
centrów tematycznych zajmujących się następującymi tematami: zanieczyszczenie powietrza i łagodzenie zmiany 
klimatu, różnorodność biologiczna, wpływ zmian klimatu, wrażliwość i adaptacja, odpady i materiały w zielonej 
gospodarce, wody śródlądowe, przybrzeżne i morskie, systemy miejskie, zagospodarowania gruntów i gleby.
Organy utworzone na mocy art. 36 : Art. 36 rozporządzenia ustanawiającego EFSA określa zasady łączenia 
organizacji państw członkowskich działających w dziedzinach objętych misją EFSA w sieci. Zarząd EFSA sporządził 
i aktualizuje wykaz właściwych organizacji, które kwalifikują się do otrzymania dotacji na podstawie art. 36.
Ramowa umowa o partnerstwie : Ramowa umowa o partnerstwie jest mechanizmem długoterminowej 
współpracy pomiędzy agencją a beneficjentami otrzymującymi dotacje. Określa się w niej wspólne cele, charakter 
planowanych działań finansowanych z wykorzystaniem dotacji, procedurę przyznawania konkretnych dotacji oraz 
ogólne prawa i obowiązki każdej ze stron regulowane na podstawie umów szczegółowych. Okres obowiązywania 
partnerstwa ramowego jest ograniczony do czterech lat (z wyjątkiem EIT, który zawiera ramowe umowy 
o partnerstwie z WWiI na okres siedmiu lat).
Trójkąt wiedzy : Wkład szkolnictwa wyższego w nowe miejsca pracy i wzrost można zwiększyć poprzez ścisłe 
i skuteczne powiązanie szkolnictwa, badań naukowych i biznesu – trzech wierzchołków „trójkąta wiedzy”.
Umowa o gwarantowanym poziomie usług : Umowa o gwarantowanym poziomie usług może stanowić element 
zamówienia na usługi i określać wymagany poziom usług w pewnej liczbie kluczowych obszarów działalności 
reprezentujących najważniejsze cechy oczekiwane przez instytucję zamawiającą.
Umowa o współpracy : Umowa o współpracy jest narzędziem zapobiegającym dublowaniu pracy i sprzyjającym 
tworzeniu synergii w odpowiednich obszarach działalności, któremu często nadaje się oficjalną formę protokołu 
ustaleń. Przykładem może być chęć usprawnienia współpracy technicznej między stronami w celu dzielenia się 
wiedzą oraz wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk dotyczących kwestii będących przedmiotem wspólnego 
zainteresowania.
08
 Streszczenie
I
Od kilku lat w swoich specjalnych sprawozdaniach rocznych dotyczących sprawozdań finansowych niektórych 
agencji Trybunał krytykuje pewne aspekty zarządzania dotacjami. Łączne wydatki agencji na dotacje w latach 
2013–2015 sięgnęły 740 mln euro. W celu uzyskania przekrojowego obrazu wykorzystania dotacji Trybunał postano -
wił poddać kontroli istniejące systemy i mechanizmy kontrolne w pięciu agencjach: Europejskim Instytucie Innowa -
cji i Technologii (EIT), Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw 
Członkowskich Unii Europejskiej (Frontex), Europejskiej Agencji Środowiska (EEA), Europejskim Urzędzie ds. Bezpie -
czeństwa Żywności (EFSA) oraz Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Te pięć agencji 
odpowiada łącznie za około 92 % całkowitej kwoty finansowania przez agencje w formie dotacji w tym okresie.
II
Podczas kontroli wzięto pod uwagę:
– czy dotacje były właściwym środkiem (w stosunku do innych, takich jak zamówienia publiczne, umowy o gwa -
rantowanym poziomie usług itp.) służącym realizacji celów z zakresu polityki wybranych agencji,
– czy w przypadku wykorzystywania dotacji wybór wniosków odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami 
i czy są one skutecznie monitorowane,
– czy rezultaty i skuteczność są mierzone i poddawane ocenie.
III
Z ustaleń Trybunału wynika, że skontrolowane agencje co do zasady przyznawały i wypłacały dotacje zgodnie 
z przepisami. Większość skontrolowanych agencji nie uwzględniała odpowiednio alternatywnych opcji finansowa -
nia, w związku z czym dotacje nie zawsze stanowiły najlepszy sposób osiągnięcia zamierzonych celów. Skontrolo -
wane agencje nie mierzyły skuteczności przyznawanych dotacji. Można wprowadzić usprawnienia w procedurach 
przyznawania dotacji, systemach kontroli i sposobie pomiaru wyników. Niektóre niedociągnięcia stanowią specyfikę 
jednej konkretnej agencji, ale większość z nich dotyczy kilku lub wszystkich.
09 Streszczenie 
IV
Trybunał przedstawia pięć następujących zaleceń, które powinny być korzystne dla wszystkich agencji obecnie 
przyznających dotacje i dla tych, które mają taki zamiar:
a) przed uruchomieniem procedury przyznawania dotacji agencje powinny zbadać, czy dotacja jest najbardziej 
efektywnym narzędziem. We wszystkich uzasadnionych przypadkach należy stosować formy kosztów uprosz -
czonych i bezpośrednie przyznawanie dotacji;
b) programy prac agencji powinny wskazywać działania, które mają być realizowane z wykorzystaniem dotacji, 
szczegółowe cele i oczekiwane rezultaty, które mają zostać osiągnięte za pomocą działań związanych z dotacja -
mi, a także planowane zasoby finansowe i ludzkie potrzebne do zrealizowania działań związanych z dotacjami;
c) agencje stosujące specjalne procedury związane z dotacjami powinny ustanowić formalne procedury we -
wnętrzne umożliwiające przestrzeganie zasad przejrzystości i równego traktowania oraz zabezpieczające przed 
ewentualnymi konfliktami interesów;
d) agencje powinny wzmocnić swój system kontroli dotyczący realizacji projektów objętych dotacjami;
e) agencje powinny ustanowić systemy monitorowania dotacji i związanej z nimi sprawozdawczości oparte na klu -
czowych wskaźnikach wykonania zadań skoncentrowanych na rezultatach i oddziaływaniu, a także na wynikach 
oceny ex post .
10
 Wstęp
01 
Parlament Europejski i Rada powołały do życia 41 agencji i innych zdecentrali -
zowanych organów. Łączny budżet wszystkich agencji w 2015 r. sięgnął kwoty 
ok. 2,4 mld euro, co stanowi 1,5 % budżetu ogólnego UE na rok 2015. Agencje są 
odrębnymi osobami prawnymi powołanymi do życia na czas nieokreślony w celu 
realizacji zadań o charakterze technicznym, naukowym lub zarządczym, które 
pomagają instytucjom UE w kształtowaniu i wdrażaniu polityki. Wspierają one 
także współpracę między UE i rządami krajowymi dzięki łączeniu technicznej 
i specjalistycznej wiedzy eksperckiej pochodzącej zarówno od instytucji UE, jak 
i od organów krajowych. Przy realizacji powierzonych im zadań agencje mają do 
wyboru rozmaite narzędzia finansowania: dotacje, zamówienia publiczne i inne 
mechanizmy, takie jak umowy o współpracy lub outsourcing (w drodze umów 
o gwarantowanym poziomie usług).
02 
Kwota dotacji finansowanych przez agencje podwoiła się ze 166 mln euro 
w 2013 r. do 333 mln euro w 2015 r. (zob. wykres 1 ). Wynika to przede wszystkim 
ze zintensyfikowania działalności w trzech agencjach: EIT, EEA i Agencji Europej -
skiego GNSS (GSA). Wykres 1Dotacje wypłacone przez agencje w latach 2013–2015
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie danych przedstawionych przez agencje.mln EUR 350
300
250
200
150
100
50
0
2013 2014 2015166 mln EUR240 mln EUR333 mln EUR
11 Wstęp 
03 
Jedenaście agencji wykorzystuje dotacje do osiągnięcia zamierzonych celów 
polityki (zob. tabela 1 ).Tabela 1Dotacje wypłacone przez agencje (2013–2015) według rodzajów finansowanej 
działalności
 Badania, 
rozwój tech -
nologiczny 
i innowacje 
(BRI)Współpraca 
naukowa 
i współpraca 
z państwami 
członkow -
skimiBadaniaGromadzenie 
i analiza 
danychSzkolenieRazem  
(mln euro)Procento -
wy udział 
wg agencji
EIT1478,1     478,1 65 %
Frontex1 147, 8    147, 8 20 %
EEA1 17, 2 25,1   42,3 5 %
GSA 42,0     42,0 5 %
EFSA1 4,1 1,5 3,0  8,6 1 %
EMCDDA  7,1    7,1 1 %
ECDC1  0,8  5,5 6,3 1 %
CEPOL     3,5 3,5 1 %
Cedefop  2,0    2,0 < 1 %
Eurojust  1,8    1,8 < 1 %
CPVO   0,3   0,3 < 1 %
Łączna kwota wypłaco -
nych dotacji520,1 180,0 27,7 3,0 9,0 739,8 100 %
Procentowy udział wg 
działalności70 % 24 % 4 % 1 % 1 % 100 %
1 Agencje objęte kontrolą.
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie danych przedstawionych przez agencje.
12 Wstęp 
04 
Trybunał skontrolował pięć agencji (EIT, Frontex, EEA, EFSA i ECDC), których 
udział w łącznej kwocie wydatków agencji na działania związane z dotacjami 
wynosił 92 %. W wyborze agencji kierowano się rodzajem działań finansowanych 
z wykorzystaniem dotacji, profilem beneficjentów i kwotami płatności dokona -
nych w latach 2013–2015 (zob. wykres 2 ).Wykres 2Wydatki przeznaczone na dotacje przez wybrane agencje w latach 2013–2015
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie danych przedstawionych przez agencje.mln EUR 256
64
16
4
1
ECDC EEA EFSA EIT Frontex2013
2014
2015
05 
Podejmowane przez wybrane agencje działania finansowane z wykorzystaniem 
dotacji opisano w  ramce 1 .
13 Wstęp Ramka 1
Działania skontrolowanych agencji finansowane z wykorzystaniem dotacji
Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT)
EIT przyznaje dotacje wspólnotom wiedzy i innowacji (WWiI) złożonym z sieci istniejących przedsiębiorstw 
prywatnych, instytutów badawczych i instytucji edukacyjnych, które współpracują nad innowacyjnymi 
projektami i wspierają lub finansują indywidualnych twórców innowacji i przedsiębiorców w całej Europie. 
W 2014 r. EIT przeznaczył 214 mln euro (97 % swojego rocznego budżetu) na działalność WWiI finansowaną 
z wykorzystaniem dotacji.
Europejska Agencja Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Człon -
kowskich Unii Europejskiej (Frontex)
Frontex koordynuje wspólne operacje (powietrzne, lądowe i morskie) uczestniczących państw w celu 
wzmocnienia bezpieczeństwa granic zewnętrznych. W 2014 r. koszty operacji powietrznych wyniosły łącznie 
2 mln euro, operacji morskich 28 mln euro, a operacji lądowych 7 mln euro. Frontex koordynuje także działa -
nia repatriacyjne między państwami strefy Schengen w celu maksymalnego zwiększenia wydajności i opłacal -
ności we wspólnych operacjach dotyczących powrotów oraz jest zobowiązany do dopilnowania, aby udzie -
lane wsparcie finansowe było uzależnione od pełnego przestrzegania Karty praw podstawowych. W 2014 r. 
Frontex przeznaczył na takie operacje kwotę 8 mln euro. Operacje finansowane z wykorzystaniem dotacji 
stanowią 50 % rocznego budżetu Fronteksu.
Europejska Agencja Środowiska (EEA)
EEA jest odpowiedzialna za zapewnianie Unii i państwom członkowskim obiektywnych, wiarygodnych i po -
równywalnych informacji na temat środowiska na szczeblu europejskim. W tym celu EEA wspiera dotacjami 
sześć europejskich centrów tematycznych (w 2014 r. przeznaczyła na ten cel 8 mln euro, czyli 18,5 % swojego 
rocznego budżetu). Ponadto Komisja powierzyła EEA zadanie wdrożenia początkowych operacji globalnego 
monitoringu środowiska i bezpieczeństwa w zakresie usług monitorowania obszarów lądowych (GIO obszary 
lądowe). W ramach tego programu w 2014 r. EEA przyznała państwom uczestniczącym dotacje w wysokości 
15 mln euro.
14 Wstęp Ramka 1
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA)
EFSA regularnie przyznaje dotacje na wspólne projekty naukowe i działania, które przyczyniają się do reali -
zacji misji EFSA polegającej na zwiększaniu bezpieczeństwa żywności w UE, takie jak gromadzenie danych, 
prace przygotowawcze na potrzeby opinii naukowych, a także inna pomoc o charakterze naukowym lub 
technicznym. O dotacje mogą ubiegać się wyłącznie organy publiczne wymienione w wykazie uprawnio -
nych organizacji1 wyznaczonych przez państwa członkowskie. W 2014 r. EFSA przyznała dotacje w wysokości 
ok. 3,5 mln euro, co stanowi 4 % jej rocznego budżetu.
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC)
ECDC finansuje działalność szkoleniową w celu wspierania budowania potencjału w państwach członkow -
skich za sprawą organizowania specjalnych szkoleń oraz za pośrednictwem Europejskiego Programu Szko -
leń w zakresie Epidemiologii Interwencyjnej (EPIET). W 2014 r. koszt takiej działalności szkoleniowej wyniósł 
ok. 2 mln euro, co stanowi 3 % rocznego budżetu Centrum.
1 Art. 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania 
prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie 
bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1) określa zasady łączenia w sieci organizacji państw członkowskich. Zarząd EFSA sporządza 
i aktualizuje wykaz organizacji, które kwalifikują się do otrzymania dotacji na podstawie art. 36.
15 Wstęp 
06 
Działalność agencji finansowana z wykorzystaniem dotacji reguluje ogólne roz -
porządzenie finansowe (RF)2, rozporządzenie w sprawie zasad stosowania (RAP)3 
oraz ramowe rozporządzenie finansowe (RRF)4, o ile rozporządzenia ustanawia -
jące (jak w przypadku EIT i Fronteksu) lub akty podstawowe nie stanowią ina -
czej. Zasady określone w siódmym programie ramowym (7PR) lub w programie 
„Horyzont 2020” mają zastosowanie również do tych agencji, które biorą udział 
w finansowaniu działalności badawczej w ramach tych programów (EIT, GNSS).
Charakterystyka dotacji przyznawanych przez agencje
07 
Dotacje przyznawane przez agencje stanowią bezpośrednie wkłady finansowe 
na rzecz beneficjentów (zwykle wyspecjalizowanych instytucji/organów państw 
członkowskich lub organizacji non-profit). Rezultaty działań finansowanych 
z wykorzystaniem dotacji pozostają własnością beneficjentów. Dotacje wykorzy -
stywane są do finansowania:
a) działań mających przyczynić się do osiągnięcia konkretnego celu stanowiące -
go część polityki Unii (tzw. „dotacje na działanie”) lub
b) funkcjonowania organu, który dąży do osiągnięcia celu szczegółowe -
go lub ogólnego należącego do polityki agencji (Unii) (tzw. „dotacje na 
działalność”)5.
08 
W RF określono następujące podstawowe zasady mające zastosowanie do 
dotacji:
– zasada współfinansowania – beneficjenci powinni ponosić część kosztów,
– zasada niedochodowości – celem ani skutkiem dotacji nie może być osiągnię -
cie przez beneficjentów zysku,
– zasada niedziałania wstecz – nie można przyznać z mocą wsteczną dotacji na 
działania już zakończone,
– zasada niełączenia dotacji – na to samo działanie można przyznać wyłącznie 
jedną dotację,
– należy zapewnić przejrzystość i równe traktowanie podczas całego procesu 
przyznawania dotacji, od momentu ogłoszenia zaproszenia do składania 
wniosków aż do zamknięcia procedury.2 Rozporządzenie Parlamentu 
Europejskiego i Rady (UE, 
Euratom) nr 966/2012 z dnia 
25 października 2012 r. 
w sprawie zasad finansowych 
mających zastosowanie do 
budżetu ogólnego Unii oraz 
uchylające rozporządzenie 
Rady (WE, Euratom) 
nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 
z 26.10.2012, s. 1) 
(rozporządzenie finansowe).
3 Rozporządzenie delegowane 
Komisji (UE) nr 1268/2012 
z dnia 29 października 2012 r. 
w sprawie zasad stosowania 
rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady 
(UE, Euratom) nr 966/2012 
w sprawie zasad finansowych 
mających zastosowanie do 
budżetu ogólnego Unii 
(Dz.U. L 362 z 31.12.2012, s. 1).
4 Rozporządzenie delegowane 
Komisji (UE) nr 1271/2013 
z dnia 30 września 2013 r. 
w sprawie ramowego 
rozporządzenia finansowego 
dotyczącego organów, 
o których mowa w art. 208 
rozporządzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady 
(UE, Euratom) nr 966/2012 
(Dz.U. L 328 z 7.12.2013, s. 42).
5 Zob. art. 121 RF.
16 Wstęp 
Zadania i obowiązki
09 
Dotacje są realizowane przez agencje w ramach pośredniego zarządzania scen -
tralizowanego. Zgodnie z tym podejściem agencje odpowiadają za wieloletnie 
i roczne okresy programowania, a także za realizację (operacyjną i finansową) 
swych działań związanych z dotacjami. W przypadkach gdy Komisja powierza 
agencji realizację konkretnego działania z wykorzystaniem dotacji, to ona zacho -
wuje ostateczną odpowiedzialność za całościowe wykonanie budżetu dotyczą -
cego danej dotacji6. Skuteczne zarządzanie przez agencje działaniami realizo -
wanymi z wykorzystaniem dotacji ma w związku z tym zasadnicze znaczenie dla 
realizacji celów i polityki Unii.
10 
Na szczeblu agencji kontrole zarządzania dotacjami obejmują następujące 
systemy7:
a) ocenę ex ante  i ex post  działań i projektów realizowanych przez agencje i fi -
nansowanych z wykorzystaniem dotacji;
b) procedury zaproszeń do składania wniosków i panele oceniające;
c) kontrole ex ante  i ex post  mające na celu zweryfikowanie legalności i pra -
widłowości zestawień poniesionych wydatków przedstawionych przez 
beneficjentów;
d) monitorowanie i sprawozdawczość do celów pomiaru osiągnięć i rezultatów 
uzyskanych dzięki działalności finansowanej z wykorzystaniem dotacji na 
podstawie kluczowych wskaźników wykonania zadań.6 Na przykład Komisja dokonała 
decentralizacji na rzecz EEA 
procesu wdrażania operacji 
początkowych GMES 
w zakresie usług 
monitorowania obszarów 
lądowych (GIO obszary 
lądowe).
7 Zob. art. 133 i art. 135 RF oraz 
art. 29 ust. 4 RRF.
17
 Zakres kontroli i podejście 
kontrolne
Zakres kontroli
11 
W swoich specjalnych sprawozdaniach rocznych Trybunał wielokrotnie podkreślał 
uchybienia w zarządzaniu dotacjami, zwłaszcza w odniesieniu do kontroli ex ante  
i ex post  zestawień poniesionych wydatków, wiarygodności działań weryfikacyj -
nych ex ante  przeprowadzanych przez zewnętrznego audytora, monitorowania 
operacyjnej realizacji dotacji oraz odzyskiwania nienależnych płatności.
12 
W związku z tym w ramach kontroli przeprowadzono ocenę sposobu zarządza -
nia dotacjami przez agencje oraz określono, czy były one realizowane zgodnie 
z przepisami. Sformułowano następujące szczegółowe pytania kontrolne:
a) czy agencje wybierają dotacje jako najwłaściwsze narzędzie finansowania 
oraz czy działania finansowane z wykorzystaniem dotacji są odpowiednio 
zbieżne z misją agencji oraz z ich strategicznym zadaniami i celami?
b) czy stosowane przez agencje procedury zapewniają wybór wniosków zgod -
nie z obowiązującymi przepisami i czy gwarantują skuteczne monitorowanie 
ich realizacji?
c) czy agencje należycie dokonują pomiaru i oceny wyników działań finansowa -
nych z wykorzystaniem dotacji?
13 
W ramach kontroli skoncentrowano się na całym procesie zarządzania dotacja -
mi. Nie badano oddziaływania społeczno-gospodarczego przyznawanych przez 
agencje dotacji.
18 Zakres kontroli i podejście kontrolne 
Podejście kontrolne
14 
Kontrolę przeprowadzono na podstawie:
a) kontroli na miejscu w pięciu agencjach (EIT, Frontex, EEA, EFSA i ECDC) w celu 
uzyskania dowodów kontroli z zakresu praktyk dotyczących zarządzania 
dotacjami w drodze rozmów z kluczowym personelem operacyjnym i admini -
stracyjnym, przeglądu dokumentacji, analizy procesów kontroli wewnętrznej 
i badania próby określonej w  załączniku ;
b) przeglądu rozporządzeń ustanawiających, wieloletnich i rocznych pro -
gramów prac, dokumentów programowych związanych z dotacjami, wy -
tycznych dotyczących zarządzania dotacjami, a także sprawozdań z oceny 
dotacji wszystkich pięciu agencji, które wybrano do przeprowadzenia wizyt 
kontrolnych;
c) szczegółowej analizy 16 procedur zaproszeń do składania wniosków i 75 wy -
płat dotacji we wszystkich pięciu wybranych agencjach w okresie od stycznia 
2013 r. do marca 2015 r. (zob. załącznik ).
15 
Kontrola została przeprowadzona w oparciu o przepisy ogólnego RF i towarzy -
szącego mu RAP , standardy kontroli wewnętrznej poszczególnych skontrolowa -
nych agencji i przepisy ich rozporządzeń ustanawiających, a także wieloletnie 
ramy polityki dotyczące obszarów polityki realizowanych przez te agencje.
19
 Uwagi
16 
Uwagi Trybunału ujęto w trzech częściach odpowiadających szczegółowym 
pytaniom kontrolnym wymienionym w pkt 12: a) strategiczny wybór narzędzia 
finansowania, b) realizacja tej decyzji i c) pomiar rezultatów.
Agencje nie brały pod uwagę wszystkich opcji 
finansowania, dotacje nie zawsze były najwłaściwszym 
narzędziem, a dokumenty programowe agencji nie 
były w pełni zbieżne z zadaniami i celami 
strategicznymi agencji
Niepodjęcie odpowiednich działań w następstwie oceny 
ex ante  sprawiło, że agencje wybierały niewłaściwe narzędzia 
finansowania, a koncepcje dotacji nie były dostatecznie 
dopracowane
Niepodjęcie odpowiednich działań w następstwie oceny ex ante
17 
Agencje mają obowiązek przeprowadzać oceny ex ante  swoich programów i dzia -
łań w celu zapewnienia zgodności z zasadą należytego zarządzania finansami. 
Ocena ex ante  powinna dotyczyć, między innymi, wartości dodanej zaangażowa -
nia UE, wyboru najwłaściwszej metody realizacji, opłacalności wybranej metody 
oraz doświadczeń zebranych w podobnych sytuacjach w przeszłości8.
18 
Zarówno EEA, jak i EFSA przeprowadziły rzetelne oceny ex ante  przed wszczęciem 
swych procedur zaproszenia do składania wniosków. Plan działania EFSA w dzie -
dzinie współpracy naukowej na lata 2014–2016 jest przykładem dobrej praktyki 
w zakresie oceny ex ante . Jego głównym celem była poprawa skuteczności i wy -
dajności przyszłych dotacji przy jednoczesnym uwzględnieniu wartości dodanej 
związanej z zaangażowanej agencji (zob. ramka 2 ).8 Art. 18 ust. 1 RAP.
20 Uwagi 
19 
Istotnym elementem skutecznej oceny ex ante  jest praktyczne zastosowanie 
wyciągniętych wniosków. W 2011 r. w przeprowadzonej przez EIT ocenie od -
działywania, uwzględniającej wymogi oceny ex ante9, podkreślono znaczenie 
wdrożenia rzetelnych procedur monitorowania służących mierzeniu wyników 
działalności EIT i WWiI10. EIT jest obecnie w trakcie ustanawiania takiego systemu 
monitorowania (zob. ramka 6  i pkt 45). Uchybienia w monitorowaniu wyników 
mają negatywny wpływ na wdrażanie przez EIT konkurencyjnego mechanizmu 
przeglądu11.9 Ocena ex ante  została 
przeprowadzona przez Komisję 
i towarzyszył jej wniosek 
dotyczący zmiany rozporzą -
dzenia ustanawiającego EIT.
10 SEC(2011) 1433 final z dnia 
30 listopada 2011 r. „Ocena 
skutków – uwzględnianie 
wymagań oceny ex ante ”, 
zalecenia 4 i 5.
11 Konkurencyjny mechanizm 
przeglądu został sformułowany 
w art. 14 ust. 7 rozporządzenia 
ustanawiającego EIT i stanowi 
podstawę przydziału wkładu 
finansowego EIT na rzecz WWiI. 
Wkład finansowy obejmuje 
element finansowania 
wspierającego (60 % równo 
rozdzielone między WWiI) oraz 
element finansowania 
konkurencyjnego (40 %). Część 
obejmująca finansowanie 
konkurencyjne jest rozdzielana 
na podstawie trzech 
równoważnych kryteriów: 
1) wyników działalności WWiI 
w przeszłości, 2) proponowane -
go biznesplanu i szacunkowe -
go budżetu WWiI, 3) realizacji 
wieloletniej strategii WWiI. 
Zob. również sprawozdanie 
specjalne Trybunału nr 4/2016 
„Europejski Instytut Innowacji 
i Technologii musi zmodyfiko -
wać swoje mechanizmy 
operacyjne oraz pewne 
elementy koncepcji w celu 
osiągnięcia spodziewanego 
oddziaływania”, pkt 73  
http://eca.europa.eu .EFSA zastosowała wyciągnięte wnioski w celu wprowadzenia nowych 
i skuteczniejszych rozwiązań w zakresie dotacji w 2015 r.
EFSA przeprowadziła ocenę ex ante  w dążeniu do zacieśnienia swojej przyszłej współpracy z państwami człon -
kowskimi. W tym celu w 2013 r. EFSA rozpoczęła konsultacje ze swoją siecią punktów kontaktowych oraz z gru -
pą dyskusyjną forum doradczego ds. współpracy naukowej. Zamówiła także zewnętrzny przegląd w celu oce -
ny wpływu trwających projektów dotyczących dotacji i zamówień publicznych na realizację jej zadań. EFSA 
przeanalizowała wyniki i zalecenia zawarte w tych ocenach w ramach formułowania swego planu działania na 
rzecz współpracy naukowej na lata 2014–2016, który wprowadził nowe i skuteczniejsze formy dotacji, a mia -
nowicie dotacje tematyczne (np. patogeny drobnoustrojowe przenoszone drogą pokarmową) oraz dotacje na 
potrzeby wspólnych projektów (np. VectorNet).
Dotacje tematyczne są obecnie przyznawane w ramach szerokich tematów priorytetowych określonych 
z wyprzedzeniem we współpracy z państwami członkowskimi. EFSA zwiększa maksymalną kwotę dotacji do 
500 000 euro, zachęcając tym samym do składania wniosków dotyczących dużych projektów strategicznych, przy 
jednoczesnym ograniczaniu własnego poziomu współfinansowania do 50 % (w porównaniu z poprzednim pozio -
mem współfinansowania wynoszącym w przypadku konkretnych dotacji 90 %). EFSA przewiduje, że te nowe do -
tacje mogą potencjalnie zapewnić większą wartość dodaną i opłacalność działań z zakresu współpracy naukowej.Ramka 2
21 Uwagi 
Nieodpowiednie narzędzia finansowania
20 
Wybór narzędzi finansowania służących realizacji konkretnych zadań agencji 
ogranicza się do: finansowania w formie dotacji, zamówień publicznych oraz 
innych mechanizmów, takich jak umowy o współpracy lub outsourcing (w dro -
dze umów o gwarantowanym poziomie usług). Wybór powinien być uzależniony 
od analizy potrzeb danej agencji, jej zasobów, celów, które mają być osiągnięte, 
potencjalnych beneficjentów, a także poziomu konkurencji niezbędnego do za -
pewnienia opłacalności ekonomicznej działania. Jednostki uczestniczące muszą 
spełnić odpowiednie wymogi opcji finansowania wybranej przez agencję.
21 
W procedurach przyznawania dotacji wykorzystuje się bardziej rygorystyczne 
kryteria kwalifikowalności oraz mniej rygorystyczne finansowe kryteria przy -
znawania niż ma to miejsce w przypadku zamówień publicznych. Na przykład 
proponowany budżet na dotacje nie jest oceniany w kategoriach wniosku najko -
rzystniejszego ekonomicznie12, jak ma to miejsce w przypadku zamówień pu -
blicznych. Kiedy stosuje się finansowanie z wykorzystaniem dotacji, konkurencja, 
a w szczególności konkurencja cenowa, może mieć bardzo ograniczony charak -
ter. W związku z tym finansowanie z wykorzystaniem dotacji nie powinno być 
domyślną opcją finansowania. Należy je stosować wtedy, gdy z uzasadnionych 
powodów zastosowanie procedury zamówień publicznych nie jest rozwiązaniem 
właściwym.
22 
Skontrolowane agencje nie opracowały specjalnych wytycznych i kryteriów, co 
jest wymogiem określonym w normach kontroli wewnętrznej, mających pomóc 
zarządzającym w podjęciu decyzji o najwłaściwszym mechanizmie finansowania 
realizacji konkretnego zadania lub działalności.
23 
Niektóre z objętych kontrolą agencji (Frontex, EFSA, ECDC) przeznaczyły dotacje 
na nabycie konkretnych usług lub produktów od organów publicznych, które są 
wysoko wyspecjalizowane w obszarze zadań realizowanych przez daną agencję. 
Agencje te uzasadniały swoje podejście, powołując się na ciążący na nich obo -
wiązek zacieśniania współpracy i tworzenia sieci z partnerami publicznymi oraz 
zauważając, że przepisy dotyczące zamówień publicznych utrudniają ogranicza -
nie dostępu do konsorcjów i wykluczanie podmiotów prywatnych wykazujących 
potencjalny konflikt interesów. Trybunał odnotował jednak przypadki, w których 
agencje te albo stosowały w odniesieniu do podobnych usług zarówno dotacje, 
jak i procedury zamówień publicznych (EFSA, Frontex), albo w ogólnie nie brały 
pod uwagę innych opcji (EFSA, ECDC). Zob. przykłady w  ramce 3 .12 Art. 203 RAP dotyczący 
kryteriów udzielania dotacji 
wymaga tylko, aby w ramach 
oceny zapewniano należyte 
zarządzanie środkami 
unijnymi.
22 Uwagi 
Przykłady sytuacji, w których dotacja nie jest najskuteczniejszym narzędziem
EFSA stosuje specjalne dotacje i procedury udzielania zamówień publicznych na potrzeby opracowań 
naukowych i zadań związanych z gromadzeniem danych
EFSA regularnie przyznaje specjalne dotacje na projekty i działania, które wspierają misje EFSA w obszarze 
gromadzenia danych, prac przygotowawczych na potrzeby opinii naukowych, a także innych opracowań 
naukowych. W zaproszeniu do składania wniosków mogą uczestniczyć wyłącznie podmioty publiczne umiesz -
czone w wykazie uprawnionych organizacji.
EFSA uruchamia także procedury zamówień publicznych w odniesieniu do sporządzania opinii naukowych 
i krótkoterminowych badań naukowych, dostępne dla podmiotów publicznych i prywatnych. W takich przy -
padkach wskaźnik powodzenia wśród organizacji, o których mowa w art. 36 rozporządzenia ustanawiające -
go13, w porównaniu z innymi organizacjami wynosi 50:50. EFSA nie zbadała jednak opcji wykorzystania zamó -
wień publicznych w odniesieniu do skontrolowanych projektów finansowanych z wykorzystaniem dotacji.
Nadzór przestrzeni powietrznej na potrzeby wspólnych operacji organizowanych przez Frontex
Frontex zwykle finansował takie operacje z wykorzystaniem dotacji przyznawanych organom państw uczest -
niczących, a ich wysokość wahała się między 4 800 a 6 900 euro za godzinę lotu patrolowego. W latach 2012 
i 2013 Frontex rozpoczął projekty pilotażowe w celu oceny opłacalności przeprowadzania operacji nadzoru 
przestrzeni powietrznej z wykorzystaniem procedury zamówień publicznych. W wyniku oceny ustalono staw -
kę w wysokości 2 250 euro za godzinę lotu patrolowego, zawierającą wszystkie ponoszone koszty. W 2015 r. 
na podstawie wyników projektów pilotażowych Frontex wszczął procedurę udzielenia zamówienia w odnie -
sieniu do umów ramowych z ponownym otwarciem konkursu. W wyniku tej procedury wyłoniono 11 ofert 
(udzielono sześciu zamówień dotyczących nadzoru przestrzeni powietrznej nad obszarami morskimi i pięciu 
zamówień dotyczących nadzoru przestrzeni powietrznej nad obszarami lądowymi). Przeprowadzona przez 
Trybunał analiza porównawcza nadzoru powietrznego obszarów morskich wskazuje, że podmioty prywatne 
mogły dostarczyć bardziej odpowiednie mniejsze statki powietrzne wyspecjalizowane w nadzorze przestrzeni 
powietrznej w przeciwieństwie do większych statków powietrznych używanych zwykle do celów wojskowych 
lub na potrzeby lotnictwa cywilnego, zaproponowanych przez uczestniczące państwa członkowskie. W związ -
ku z powyższym przeciętna cena za godzinę lotu spadła do 2 300 euro w stosunku do poprzedniej stawki 
wynoszącej 5 700 euro.
ECDC wykorzystuje dotacje na potrzeby opracowań naukowych
ECDC wykorzystało dotacje na potrzeby następujących opracowań naukowych: „Nowa europejska zinte -
growana współpraca w zakresie szczepionek – etap III” (VENICE III) oraz „Europejska sieć laboratoriów refe -
rencyjnych ds. gruźlicy” (ERLTB-net). Uzasadnieniem wykorzystania dotacji w tym przypadku były względy 
historyczne, a także kwestia poziomu zaznajomienia partnerów z modelem finansowania dotacyjnego, współ -
własności i znaczenia poufności otrzymanych danych. Niemniej przed publikacją zaproszenia do składania 
wniosków Centrum nie zbadało opcji wykorzystania procedury zamówień publicznych.
13 Art. 36 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 określa zasady łączenia w sieci organizacji państw członkowskich działających w dziedzinach objętych 
misją EFSA. Zarząd EFSA sporządza i aktualizuje wykaz uprawnionych organizacji wyznaczonych przez państwa członkowskie. Wykaz obejmuje 
obecnie ok. 330 organów publicznych.Ramka 3
23 Uwagi 
Niedostatecznie dopracowana koncepcja dotacji
24 
Aby zapobiegać nakładaniu zbędnego obciążenia administracyjnego zarówno 
na agencje, jak i na beneficjentów, w RF i towarzyszącym mu RAP przewiduje 
się, że w wyjątkowych przypadkach dotacje mogą być udzielane bezpośrednio, 
bez zaproszenia do składania wniosków14, oraz zachęca się do stosowania form 
kosztów uproszczonych w celu ułatwienia zarządzania dotacjami, zwłaszcza 
w odniesieniu do dotacji o niskiej wartości (dotacje, których wartość nie przekra -
cza 60 000 euro)15.
25 
Podczas kontroli ujawniono kilka przypadków, w których procedura udzielania do -
tacji w skontrolowanych agencjach prowadziła do powstania znaczących obciążeń 
administracyjnych zarówno dla samej agencji, jak i beneficjentów, w przypadkach 
gdy nie były stosowane wspomniane formy dotacji (przykład w  ramce 4 ).14 Art. 190 RAP umożliwia 
przyznawanie dotacji 
bezpośrednich organom 
publicznym lub państwom 
członkowskim wskazanym 
w akcie podstawowym jako 
beneficjenci lub na działania 
o cechach szczególnych 
wymagające szczególnego 
rodzaju podmiotu ze względu 
na jego kompetencje 
techniczne i wysoki stopień 
specjalizacji.
15 Art. 123 i 124 RF oraz art. 181 
RAP przewidują zwrot 
kosztów na podstawie 
kosztów jednostkowych, 
płatności ryczałtowych lub 
finansowania według stawek 
zryczałtowanych.
Przykład nadmiernie uciążliwej procedury przyznawania dotacji
Umowy stypendialne ECDC
Każdego roku ECDC wysyła zaproszenia do składania wniosków dotyczących ramowych umów o partnerstwie 
(FPA) w uznanych placówkach szkoleniowych, które przyjmowały stypendystów EPIET w poprzednich latach. 
Przed przyznaniem stypendium z zakresu EPIET w ramach ramowej umowy o partnerstwie ECDC przepro -
wadza pełną procedurę oceny w oparciu o kryteria przedstawione w zaproszeniu do składania wniosków 
w ramach procedury ograniczonej. Procedura ta stanowi nadmierne obciążenie administracyjne zarówno dla 
samego Centrum, jak i placówek szkoleniowych, zwłaszcza że ECDC zatwierdziło już te organy jako uznane 
jednostki szkoleniowe. ECDC mogło zatem skorzystać z procedury bezpośredniego udzielenia dotacji16.
16 Art. 190 ust. 1 lit. f) RAP.Ramka 4
26 
Wybór niewłaściwej formy dotacji może również skutkować znaczącym spadkiem 
skuteczności realizacji i monitorowania finansowanych działań. Agencje mogą 
w większym stopniu korzystać z form kosztów uproszczonych (zob. przykłady 
w ramce 5 ).
24 Uwagi 
27 
Zastosowana przez EFSA uproszczona forma finansowania punktów kontak -
towych z wykorzystaniem dotacji jest przykładem dobrej praktyki w zakresie 
wydajnego wdrażania dotacji o niskiej wartości. Punkty kontaktowe wspierają 
EFSA w praktycznej realizacji działań związanych z tworzeniem sieci kontaktów 
i współpracą naukową. Działają one jako element pośredniczący między EFSA 
a krajowymi organami ds. bezpieczeństwa żywności, instytutami naukowymi, 
konsumentami i innymi zainteresowanymi stronami. W 2015 r. EFSA bezpośred -
nio zawarła z punktami kontaktowymi wieloletnie umowy o dotacji na potrzeby 
świadczenia wcześniej ustalonych powtarzanych usług. Roczna dotacja dla każ -
dego punktu kontaktowego (dotacje o niskiej wartości poniżej 60 000 euro) opar -
ta była na kwocie ryczałtowej, którą EFSA obliczała na podstawie dwóch źródeł: 
a) historycznych danych dotyczących deklarowanych kosztów (zgromadzonych 
w ciągu ostatnich siedmiu lat współpracy) oraz b) danych Eurostatu dotyczących 
wynagrodzeń pracowników organów publicznych w poszczególnych państwach 
członkowskich. Na koniec roku EFSA mogła wypłacić łączną roczną kwotę dotacji 
na podstawie zrealizowanych usług bez konieczności uzyskania dokumentów 
potwierdzających dokładną wysokość poniesionych kosztów, co w znaczący spo -
sób zmniejszało obciążenie administracyjne dla partnerów Urzędu oraz zakres 
przeprowadzanych ex ante  weryfikacji kosztów.Przykłady zastosowania niewłaściwej formy dotacji
Europejskie centra tematyczne EEA i EIONET
Europejskie centra tematyczne stanowią część Europejskiej Sieci Informacji i Obserwacji Środowiska (EIONET) 
oraz wspierają agencję EEA w realizacji jej programów prac. W celu powołania do życia każdego europejskie -
go centrum tematycznego EEA zawiera ramowe umowy o partnerstwie z konsorcjami, ponieważ organizacje 
partnerskie muszą łączyć swoją wiedzę fachową, aby zajmować się każdym tematem. Większość partnerów 
EEA stanowią podmioty sektora publicznego, ponieważ gromadzenie danych na temat środowiska, ich ocena 
oraz związana z nimi sprawozdawczość prowadzone są w głównej mierze w tym sektorze. Przygotowanie 
i późniejsza analiza zestawień kosztowych przedstawianych przez ponad 40 partnerów jest dużym wysiłkiem 
administracyjnym, który jednak jest konieczny, ponieważ dotacje przyznawane są na podstawie bezpośred -
nich kosztów kwalifikowalnych. EEA mogłaby ponadto zbadać możliwość wykorzystania w przypadku tych 
dotacji form kosztów uproszczonych17.
Bieżące koszty środków związanych z realizowanym przez Frontex nadzorem przestrzeni powietrznej
Frontex finansuje za pomocą dotacji operacje lądowe, morskie i powietrzne na granicach państw członkow -
skich. Jednym z elementów tych operacji jest nadzór przestrzeni powietrznej. System dotacji na nadzór tego 
typu opiera się na zwrocie zadeklarowanych kosztów bieżących, obejmujących głównie koszty amortyzacji, 
utrzymania, paliwa oraz wynagrodzenia załogi za godzinę lotu. Uczestniczące organy stosują różne podej -
ścia do obliczania i deklarowania swoich kosztów utrzymania i wydatków ponoszonych podczas każdej misji 
(zwłaszcza wynagrodzenia załogi), w związku z czym zarządzanie tymi dotacjami jest szczególnie nieefektyw -
ne i uciążliwe.
17 Art. 123 i 124 RF.Ramka 5
25 Uwagi 
Niekompletne roczne dokumenty programowe 
nie zapewniały całkowitej zbieżności działań finansowanych 
z wykorzystaniem dotacji z zadaniami i celami strategicznymi 
agencji
Nie ustalono celów SMART w odniesieniu do rezultatów 
i oddziaływania
28 
Agencje mają obowiązek sporządzać wieloletnie i roczne programy prac, w któ -
rych określa się cele, spodziewane rezultaty i wskaźniki wykonania zadań18. 
Określone cele powinny być zdefiniowane, wymierne, osiągalne, odpowiednie 
i określone w czasie (SMART) oraz dotyczyć wszystkich sektorów działalności 
agencji19. Roczny program prac powinien być zbieżny z wieloletnim programem 
prac oraz powinien obejmować działania, które mają zostać objęte finansowa -
niem20. Działania finansowane z wykorzystaniem dotacji powinny być wyraźnie 
powiązane z celami określonymi w programach prac poszczególnych agencji21.
29 
W przypadku wszystkich skontrolowanych agencji przegląd ostatnich rocznych 
programów prac (2013–2015) wykazał, że na ogół brakowało w nich celów SMART. 
W większości przypadków cele były albo obszernymi opisami planowanych w da -
nych roku działań związanych z dotacjami, albo niejasnymi opisami spodziewa -
nych produktów. Brak celów SMART niweczył zdolność skontrolowanych agencji 
do wykazania, że ich działania finansowane z wykorzystaniem dotacji były zbież -
ne z ich zadaniami oraz celami strategicznymi określonymi w rozporządzeniach 
ustanawiających (zob. przykłady w  ramce 6 ).18 Art. 32 RRF.
19 Art. 29 ust. 4 RRF.
20 Art. 32 ust. 3 RRF.
21 Zob. art. 121 ust. 1 RF.
26 Uwagi 
Przykłady niedostatecznie dokładnie określonych celów w rocznych  
programach prac
W rocznych programach prac EIT nie wyznaczono nadrzędnych celów SMART w odniesieniu do oczeki -
wanych usprawnień w zakresie innowacyjności
EIT nie określił w swoim rocznym programie prac nadrzędnych celów SMART dotyczących usprawnień w za -
kresie innowacyjności, których osiągnięcia spodziewano się dzięki synergii wynikającej z trójkąta wiedzy WWiI 
(badania naukowe, edukacja i innowacyjność) lub dotyczących trwałości funkcjonujących WWiI. W związku 
z powyższym w rocznym programach prac nie zapewniono, aby cele biznesplanów WWiI dotyczących dotacji 
były w pełni zbieżne z celami strategicznymi EIT, strategicznego planu innowacji i programu „Horyzont 2020” 
oraz wspierały ich realizację.
W rocznych programach prac ECDC nie wyznaczono celów SMART w odniesieniu do powtarzających się 
działań finansowanych z wykorzystaniem dotacji
Od momentu przejęcia przez ECDC od Komisji programu EPIET w 2006 r. Centrum wyszkoliło ok. 450 epide -
miologów i obecnie szkoli ich w liczbie 12 na rok. Niemniej państwa członkowskie również wyszkoliły swoich 
własnych epidemiologów, a ECDC nie posiada danych na temat liczby wyszkolonych specjalistów na szczeblu 
państw członkowskich. W związku z tym w strategii szkoleniowej w zakresie zdrowia publicznego (przyjętej 
prze ECDC w czerwcu 2015 r.) brakuje odpowiednich i określonych w czasie celów strategicznych. ECDC nie 
mogło wskazać w swych rocznych programach prac w jaki sposób powtarzające się dotacje na szkolenia 
z zakresu zdrowia publicznego przyczyniają się do realizacji ogólnych zadań Centrum i jego celów strategicz -
nych w zakresie europejskiego nadzoru epidemiologicznego oraz zdolności do określania i zwalczania ognisk 
choroby.
Frontex nie wyznacza określonych ilościowo celów ogólnych ani szczegółowych w odniesieniu do pro -
wadzonych wspólnych operacji
Frontex opracował programy operacyjne dotyczące każdej ze wspólnych operacji finansowanych z wykorzy -
staniem dotacji. W ostatnich latach powierzono mu zadania dotyczące doraźnych operacji poszukiwawczo-ra -
tunkowych podejmowanych w odpowiedzi na liczne kryzysy migracyjne, co miało wpływ na proces planowa -
nia. W przypadku większości programów operacyjnych – w tym trzech największych programów Fronteksu 
(„Hermes”, „Tryton” i „Posejdon”) – cele zostały co prawda zdefiniowane, jednak nie miały charakteru ilościo -
wego i nie zawierały konkretnych wartości docelowych. Brak celów określonych ilościowo utrudnia pomiar 
skuteczności wspólnych operacji w perspektywie długoterminowej.Ramka 6
27 Uwagi 
Decyzje w sprawie finansowania były niekompletne
30 
Przed opublikowaniem zaproszenia do składania wniosków agencje muszą przy -
jąć decyzję w sprawie finansowania22. W przypadku braku takiej decyzji roczne 
programy prac muszą zawierać cele, orientacyjną kwotę i maksymalny poziom 
współfinansowania planowanych działań z wykorzystaniem dotacji23, a tym sa -
mym służyć jako prawnie wiążące decyzje w sprawie finansowania24.
31 
W większości przypadków skontrolowane agencje nie przyjęły odrębnych de -
cyzji w sprawie finansowania, a roczne programy prac nie zawierały informacji25 
niezbędnych do traktowania ich jako ważnych decyzji w sprawie finansowania 
podejmowanych przez nie działań z wykorzystaniem dotacji (zob. przykłady 
w ramce 7 ).22 Art. 68 ust. 2 i 3 RRF.
23 Art. 188 RAP.
24 Art. 94 RAP i art. 68 RRF.
25 Roczne programy prac 
powinny wskazywać, które 
z planowanych rocznych 
działań są realizowane przez 
partnerstwa ramowe lub 
szczegółowe umowy 
o udzielenie dotacji, a także 
formę dotacji, cele 
i spodziewane rezultaty, 
orientacyjną kwotę 
i maksymalny poziom 
współfinansowania 
planowanych działań 
finansowanych 
z wykorzystaniem dotacji.
Przykłady rocznych programów prac, które nie stanowią ważnych decyzji 
w sprawie finansowania
Roczne programy prac EEA w 2013 r. nie zawierały orientacyjnej kwoty dotacji
W 2013 r. EEA podpisała ramowe umowy o partnerstwie z europejskimi centrami tematycznymi na cztery lata. 
Jednak powiązane dokumenty programowe (roczne programy prac, zaproszenia do składania wniosków) nie 
zawierały orientacyjnej kwoty dotacji.
W rocznych programach prac EIT brakowało ważnych informacji na temat dotacji na rzecz WWiI
W rocznych programach prac EIT brakowało istotnych informacji dotyczących planowanych rocznych specjal -
nych umów z WWiI o udzielenie dotacji, takich jak maksymalne roczne kwoty konkretnych dotacji dla po -
szczególnych WWiI, powiązane z nimi roczne cele EIT, oczekiwane rezultaty i wskaźniki.Ramka 7
28 Uwagi 
Agencje wykorzystywały dotacje w dużej mierze 
zgodnie z przepisami, ale występowały uchybienia 
w przypadku niektórych procedur udzielania dotacji, 
doboru ekspertów i kontroli wewnętrznej
W konkretnych przypadkach procedury wyboru wniosków 
i udzielania dotacji nie były zgodne z podstawowymi 
zasadami i nadal występuje potencjalne ryzyko konfliktu 
interesów
32 
Podczas udzielania dotacji, a także podczas wyboru ekspertów biorących udział 
w procedurach udzielania dotacji agencje powinny przestrzegać zasad przejrzy -
stości i równego traktowania. Ponadto powinny one zapewnić niezbędne zabez -
pieczenia zapobiegające potencjalnym konfliktom interesów.
33 
Agencje, które stosują określone w RF procedury wyboru i udzielania dotacji 
(tj. EEA, EFSA i ECDC), przestrzegały wspominanych zasad. Niedociągnięcia 
stwierdzono w przypadkach, w których agencje stosowały specjalne procedu -
ry wyboru ekspertów i udzielania dotacji w oparciu o zwolnienia przewidziane 
w rozporządzeniu finansowym i akcie podstawowym (tj. EIT i Frontex).
Ryzyko nieprzestrzegania zasad przejrzystości i równego 
traktowania
34 
Dotacje podlegają zasadom przejrzystości i równego traktowania26. Stosowa -
ne przez agencje procedury wyboru wniosków i udzielania dotacji określone 
w zaproszeniach do składania wniosków powinny zapewniać równe traktowanie 
wszystkich wniosków oraz przyznanie dotacji na rzecz najbardziej odpowiednie -
go wniosku na podstawie kryteriów opublikowanych w zaproszeniu27. W zapro -
szeniu należy wprowadzić wyraźne rozróżnienie między kryteriami wyboru a kry -
teriami przyznania dotacji. Kryteria wyboru muszą umożliwiać ocenę potencjału 
finansowego, profesjonalnego i operacyjnego wnioskodawcy umożliwiającego 
realizację proponowanego działania finansowanego z wykorzystaniem dotacji. 
Kryteria przyznania dotacji muszą umożliwiać ocenę jakości złożonego wnio -
sku (z uwzględnieniem celów i priorytetów określonych dla działania objętego 
dotacją)28.
35 
Trybunał ustalił, że Frontex i EIT przyjęły procedury na podstawie zwolnień prze -
widzianych w ich odnośnych rozporządzeniach ustanawiających. Takie procedury 
nie zapewniają przestrzegania przez agencje w pełni zasad przejrzystości i rów -
nego traktowania (więcej szczegółowych informacji w  ramce 8 ).26 Art. 125 ust. 1 RF.
27 Art. 203 ust. 2 i art. 204 ust. 1 
R AP.
28 Art. 132 RF oraz art. 202 i 203 
R AP.
29 Uwagi 
Procedury zaproszeń do składania wniosków oparte na zwolnieniach 
przewidzianych w rozporządzeniach ustanawiających
Oddelegowanie przez Frontex zespołów negocjacyjnych na potrzeby rozmów dwustronnych
Zgodnie z rozporządzeniem ustanawiającym Frontex nie ogłasza zaproszeń do składania wniosków o udziele -
nie dotacji na wspólne operacje. W zamian bezpośrednio zawiera czteroletnie ramowe umowy o partnerstwie 
z organami państw uczestniczących. Każdego roku pion ds. operacji Fronteksu nieformalnie wyznacza ze -
społy negocjacyjne i ustala roczne zasoby niezbędne do przeprowadzenia wspólnych operacji w najbliższym 
roku. Następnie Frontex prowadzi negocjacje dwustronne z uczestniczącymi państwami i ustala wysokość ich 
wkładu pod względem zasobów ludzkich i zaplecza technicznego. Zespoły negocjacyjne Fronteksu są upraw -
nione do zatwierdzania lub renegocjowania zasobów zaproponowanych przez uczestniczące państwa. Jednak 
ani decyzja o składzie zespołu, ani decyzja w sprawie zasobów, o które należy wnioskować, nie były podejmo -
wane przez dyrektora wykonawczego ani zarząd. Ponadto zespoły negocjacyjne nie zostały formalnie wy -
znaczone przez dyrektora wykonawczego ani zarząd. W związku z powyższym procedura, której wynikiem są 
specjalne dotacje na wspólne operacje, nie gwarantuje w pełni przestrzegania zasad przejrzystości i równego 
traktowania.
Stosowana w EIT procedura dotycząca wyznaczania WWiI
Kryteria określone w zaproszeniu do składania wniosków dotyczących WWiI z 2014 r. odzwierciedlały prze -
pisy rozporządzenia ustanawiającego EIT dotyczące wyboru i wyznaczania WWiI29. Niemniej kryteria te były 
stosowane zarówno jako kryteria wyboru (potencjał techniczny, operacyjny i finansowy), jak i kryteria przy -
znawania (jakość i potencjał proponowanej strategii w zakresie innowacji), w związku z czym stwierdzono na -
kładanie się pewnych elementów na poziomie kryteriów szczegółowych. Ponadto w zaproszeniu nie podano 
żadnego progu, którego osiągnięcie umożliwiało przyjęcie wniosku na etap przesłuchania.
Podczas wyznaczania WWiI Rada Zarządzająca EIT bierze pod uwagę wyniki panelu oceniającego, w któ -
rym udział biorą eksperci zewnętrzni, sprawozdanie panelu formułującego ostateczne zalecenia oraz wynik 
przesłuchania przez Radę Zarządzającą trzech pierwszych kandydatów WWiI. W odniesieniu do zaproszenia 
z 2014 r. Trybunał zauważył, że ocena dokonana przez Radę Zarządzającą miała charakter jakościowy, bez 
punktacji, a ponadto ani w zaproszeniu, ani w wewnętrznych wytycznych EIT nie określono, w jaki sposób 
Rada Zarządzająca powinna dokonać ważenia wyników oceny dokonanej przez różne panele. Uchybienia te 
mogą negatywnie wpłynąć na równe traktowanie kandydatów i obniżyć skuteczność procesu wyboru i wy -
znaczania WWiI.
29 Art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 294/2008 z dnia 11 marca 2008 r. ustanawiającego Europejski Instytut 
Innowacji i Technologii (Dz.U. L 97 z 9.4.2008, s. 1).Ramka 8
30 Uwagi 
Występowanie potencjalnego konfliktu interesów
36 
Zewnętrzni eksperci mający za zadanie pomagać agencji w ocenie wniosków 
o udzielenie dotacji powinni być wybierani ze zwróceniem należytej uwagi na 
ewentualne konflikty interesów30. Listy ekspertów sporządza się w następstwie 
zaproszenia do wyrażenia zainteresowania31.
37 
Trybunał ustalił, że Frontex i EIT w niewystarczający sposób zwracały uwagę na 
potencjalny konflikt interesów (zob. szczegółowe informacje w  ramce 9 ).30 Art. 204 ust. 1 RAP. Zob. także 
sprawozdanie specjalne 
Trybunału nr 15/2012 
pt. „Zarządzanie konfliktami 
interesów w wybranych 
agencjach UE” ( http://eca.
europa.eu ).
31 Art. 287 RAP.
Mianowanie ekspertów i potencjalny konflikt interesów
Frontex nie realizuje odpowiedniej polityki w zakresie unikania konfliktu interesów
Wprawdzie wszyscy pracownicy Fronteksu mają obowiązek podpisywania co roku deklaracji o braku konfliktu 
interesów, lecz nie istnieje żaden formalny wymóg złożenia takiej deklaracji przed rozpoczęciem uczestnictwa 
w zespołach negocjacyjnych biorących udział w negocjacjach dwustronnych. W związku z tym Frontex nie 
opracował odpowiedniej polityki z zakresu unikania konfliktu interesów dla pracowników będących członka -
mi zespołów negocjacyjnych.
Mianowanie ekspertów przez EIT
Podczas wyboru zewnętrznych ekspertów dokonujących oceny wniosków i biznesplanów dotyczących WWiI 
EIT powołuje się na art. 89 swego rozporządzenia finansowego, aby odstąpić od obowiązku publikowania za -
proszenia do wyrażenia zainteresowania. EIT nie ustanowił jednak w pełni procedur wewnętrznych służących 
uregulowaniu stosowania tego odstępstwa.
W praktyce EIT utworzył pulę ekspertów z wykorzystaniem istniejących list ekspertów i baz danych innych 
instytucji UE (głównie Komisji) oraz z uwzględnieniem osób niefigurujących na tych listach po otrzymaniu 
zaleceń Rady Zarządzającej i członków personelu EIT. W ramach zaproszenia do składania wniosków dotyczą -
cych WWiI z 2014 r. umowa dotycząca jednego z najważniejszych ekspertów zewnętrznych została zawarta 
bezpośrednio.
Oceny potencjalnych konfliktów interesów dokonuje dyrektor EIT, a decyzje w sprawie środków łagodzących 
podejmowane są dla każdego przypadku z osobna. Nie przedstawiono żadnych dowodów potwierdzających 
skuteczną ocenę sytuacji, w których ci sami eksperci pełnili jednocześnie różnorodne funkcje, a każda z tych 
funkcji była źródłem potencjalnego konfliktu interesów. Uchybienia te zwiększają ryzyko naruszania zasady 
niedyskryminacji oraz potencjalnego wystąpienia konfliktów interesów.Ramka 9
31 Uwagi 
Agencje co do zasady usprawniły procedury udzielania 
dotacji i związanych z nimi kontroli, choć nadal występują 
pewne niedociągnięcia
38 
Płatności muszą podlegać kontroli ex ante  i ex post  w celu potwierdzenia, że 
dokonuje się ich zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz że stosowano zasadę 
należytego zarządzania finansami32. W przypadku dotacji, których wysokość 
przekracza ustalone progi, istnieje obowiązek sporządzenia przez niezależnego 
audytora zewnętrznego lub urzędnika publicznego uzupełniającego certyfikatu 
potwierdzającego sprawozdania finansowe dotyczące danego działania33. Do 
zwrotu mogą zostać zakwalifikowane wyłącznie te koszty, które zostały faktycz -
nie i w sposób niezbędny poniesione przez beneficjenta podczas realizacji działa -
nia oraz które zostały wskazane w budżecie danego działania34.
Kontrole ex ante  i ex post
39 
Trybunał wydał opinie z zastrzeżeniami dotyczące transakcji leżących u podstaw 
rozliczeń EIT i Fronteksu za rok 2012 i 2013 ze względu na brak skutecznych kon -
troli  ex ante  i ex post  w odniesieniu do wypłat dotacji. Trybunał poczynił podobne 
obserwacje w odniesieniu do EEA i ECDC, choć w tych przypadkach opinia po -
kontrolna nie zawierała zastrzeżeń. W odpowiedzi na te zastrzeżenia Trybunału 
skontrolowane agencje znacząco wzmocniły swoje procedury kontrolne, a także 
dokonały przeglądu swoich strategii z zakresu weryfikacji ex post  i strategii kon -
trolnych. Mimo że opinia pokontrolna Trybunału za rok 2014 oparta na kontrolach 
finansowych i kontrolach zgodności nie zawierała zastrzeżeń w odniesieniu do 
żadnej z agencji, zaobserwowano utrzymujące się uchybienia w procedurach we -
ryfikacji wypłaconych dotacji. Konkretne przykłady utrzymujących się uchybień 
systemowych omówiono w  ramce 10 .32 Art. 45 RRF.
33 Art. 207 rozporządzenia 
w sprawie zasad stosowania 
nakłada wymóg dotyczący 
certyfikatu w przypadku 
działań finansowanych 
z wykorzystaniem dotacji, 
których kwota przekracza 
750 000 euro, a także 
w przypadku dotacji na 
działalność przekraczających 
100 000 euro. Niektóre 
agencje w swojej polityce 
wewnętrznej stosują niższe 
progi.
34 Art. 126 RF.
32 Uwagi 
Pozostałe uchybienia z zakresu kontroli wewnętrznej
40 
Trybunał odnotował, że w latach 2011–2014 umowy o udzielenie dotacji podpi -
sywano średnio trzy miesiące po rozpoczęciu roku kalendarzowego. Podpisanie 
umów o udzielenie dotacji na 2015 r. opóźniło się do czerwca 2015 r.
41 
W latach 2013 i 2014 EEA podpisała z pięcioma europejskimi centrami tematycz -
nymi ramowe umowy o współpracy, które będą obowiązywać do 2018 r. EEA nie 
oszacowała ani nie opublikowała budżetu dotyczącego całego okresu obowiązy -
wania tych ramowych umów o współpracy. W konsekwencji nie ustalono żadne -
go pułapu finansowego. Możliwość wykorzystywania ramowych umów o współ -
pracy do podpisywania konkretnych umów o udzielenie dotacji, co podlega 
monitorowaniu w ujęciu rocznym, jest w gruncie rzeczy nieograniczona.Przykłady uchybień w procedurach kontroli ex ante  dotyczących dotacji
EEA
Jedno z europejskich centrów tematycznych przedstawiło ostateczne zestawienie poniesionych kosztów do -
tyczące zrealizowanych działań, w którym jeden z partnerów zadeklarował wydatki w wysokości 180 000 euro 
w roku zakończonym 31 grudnia 2013 r. Podczas kontroli ex ante  wykryto błędy w metodzie obliczania zade -
klarowanych przez partnera kosztów wynagrodzenia brutto (ponad 40 % kosztów uznano za niekwalifikowal -
ne), jednak mimo to wypłacona została pełna kwota.
Frontex
Sprawozdania poszczególnych państw uczestniczących dotyczące działań podejmowanych podczas wspól -
nych operacji z zakresu ochrony granic powietrznych, morskich lub lądowych znacząco różnią się pod wzglę -
dem długości, struktury i treści. Ten stan rzeczy utrudniał skuteczną ocenę ex ante  deklarowanych kosztów.
ECDC
W 2014 r. przeprowadzono weryfikacje ex post  działań finansowanych z dotacji ECDC w 2012 i 2013 r. Skontro -
lowano sześć objętych dotacjami działań, w których uczestniczyło czterech beneficjentów. Podczas weryfika -
cji ex post  stwierdzono, że w przypadku jednego z beneficjentów dostępny był niewystarczający materiał do -
wodowy, co uniemożliwiało ustalenie bezpośredniego kosztu zrealizowanego działania. Personel beneficjenta 
był bowiem zatrudniony przy licznych projektach, przy czym nie stosowano żadnego systemu rejestrowania 
czasu pracy. Sytuacja ta pokazuje, że w świetle wyników przeprowadzonej kontroli ex post system kontroli 
ex ante  powinien być dalej usprawniany.Ramka 10
33 Uwagi 
Dotacje z zasady przyczyniały się do realizacji polityki 
skontrolowanych agencji, jednak agencje te nie 
ustanowiły odpowiednich systemów monitorowania 
służących do pomiaru całkowitej skuteczności 
realizowanych przez nie działań finansowanych 
z wykorzystaniem dotacji, a kontrole ex post  były 
niekompletne lub nie było ich wcale
Brak kluczowych wskaźników wykonania zadań
42 
W przypadku każdego działania realizacja celów musi być monitorowana za po -
mocą wskaźników efektywności35. Te wskaźniki muszą być uwzględniane w rocz -
nych programach prac agencji36 (zob. przykłady wskaźników na wykresie 3 ).35 Art. 29 ust. 4 RRF.
36 Art. 32 ust. 3 RRF.Wykres 3Przykłady wskaźników wkładu, produktu, rezultatu i oddziaływania
Uruchamiane przez agencje i beneﬁcjentów fundusze służące realizacji celów z zakresu polityki agencji.WKŁAD
To, co zostaje bezpośrednio wyprodukowane lub dostarczone dzięki środkom unijnym przeznaczonym na daną 
działalność/działanie. Wskaźniki te służą monitorowaniu spodziewanych produktów danego działania.Na przykład: zakup akademickich usług szkoleniowych na szczeblu uniwersyteckim.PRODUKT
Zmiana, która jest wynikiem realizacji danego działania. Wskaźniki rezultatu służą do mierzenia bezpośrednich skutków danej działalności i koncentrują się na jej bezpośrednich adresatach.Na przykład: liczba podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą i ﬁrm typu spin-oﬀ utworzonych jako bezpośredni produkt działalności WWiI, liczba przyjętych i przekazanych zasobów wiedzy będących produktem działalności WWiI.
REZULTAT
Ostateczne wyniki danego działania na wysokim poziomie (w perspektywie długoterminowej).  Wskaźniki te podlegają szerokiemu zakresowi innych (zewnętrznych) wpływów.  Wskaźniki oddziaływania obrazują, co powinno być pomyślnym wynikiem działalności/działania pod względem wpływu na gospodarkę/społeczeństwo oprócz bezpośredniego wpływu na objęte działalnością/działaniem podmioty.Na przykład w przypadku poprawy wyników unijnego systemu innowacji potencjalne wskaźniki obejmują liczbę wiodącychna rynku produktów wprowadzonych do obrotu przez unijne przedsiębiorstwa, wydatki brutto na badania naukowe i rozwój, napływ i odpływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych netto.
ODDZIAŁY-
WANIE
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy na podstawie wytycznych Komisji „Horizon 2020 Indicators: Assessing the results and impact of 
Horizon 2020” (Wskaźniki programu „Horyzont 2020”: ocena rezultatów i oddziaływania programu).
34 Uwagi 
43 
Wprawdzie skontrolowane agencje określiły w swoich wieloletnich i rocznych 
programach prac pewne podstawowe wskaźniki efektywności związane z pro -
duktem działalności finansowanej z wykorzystaniem dotacji, ale nie ustaliły 
zgodnych z kryteriami RACER37 kluczowych wskaźników wykonania zadań w od -
niesieniu do rezultatów i oddziaływania. W związku z tym nie były one w stanie 
monitorować spójności i skuteczności działalności objętej dotacjami lub dokony -
wać pomiaru uzyskanych rezultatów i oddziaływania.
44 
Roczne programy prac Fronteksu zawierały 38 wskaźników wykonania zadań do -
tyczących monitorowania realizowanych przez agencję operacji i działalności, ale 
zaledwie kilka z nich wykorzystuje się na potrzeby związane ze sprawozdawczo -
ścią. Żaden ze stosowanych w ten sposób wskaźników nie mierzył odpowiednio 
skuteczności realizowanej przez agencję działalności finansowanej z wykorzysta -
niem dotacji. Duża liczba wskaźników wykonania zadań w porównaniu z niewiel -
ką liczbą wskaźników faktycznie analizowanych na potrzeby sprawozdawczości 
podważa skuteczność stosowanego przez Frontex systemu monitorowania 
i sprawozdawczości.
45 
EIT nie stworzył jak dotąd kompleksowego systemu oceny do monitorowania 
własnej działalności i działań w ramach WWiI, mimo że wymagają tego przepisy 
rozporządzenia ustanawiającego, rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont 
2020” oraz strategicznego planu innowacji EIT38. Kluczowe wskaźniki wykonania 
zadań EIT koncentrują się nadal w większym stopniu na wkładzie i produktach 
niż na rezultatach i oddziaływaniu. Nie ma zatem możliwości dokonania oceny 
innowacyjnego wpływu wynikającego z synergii trójkąta wiedzy.
Niekompletne oceny ex post  lub ich brak
46 
W celu zwiększenia skuteczności i usprawnienia procesu decyzyjnego agencje 
powinny przeprowadzać oceny ex post  w odniesieniu do istotnych działań39. 
Rezultaty działalności finansowanej w trybie rocznym powinny być poddawa -
ne ocenie co najmniej raz na sześć lat40. Oceny te powinny obejmować analizę 
rezultatów wieloletniej działalności objętej dotacjami, a także powtarzających się 
corocznych działań finansowanych z wykorzystaniem dotacji, aby sprawdzić, czy 
są one spójne z ustalonymi celami41.
47 
Skontrolowane agencje nie zawsze jednak przeprowadzały oceny ex post , a te, 
które to robiły, nie wykorzystywały wyników tych ocen do usprawnienia swojego 
systemu monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do działalności pro -
wadzonej z wykorzystaniem dotacji.37 Odpowiednie (powiązane 
z celami), akceptowane, 
wiarygodne, proste 
i miarodajne.
38 Art. 7a rozporządzenia 
(WE) nr 294/2008.
39 Art. 29 ust. 5 RRF, art. 18 ust. 3 
R AP.
40 Art. 18 ust. 3 lit. b) RAP.
41 Art. 18 ust. 3 RAP.
35 Uwagi 
48 
W 2013 r. EFSA przeprowadziła ocenę ex post  dotyczącą oddziaływania przyzna -
nych dotacji i udzielonych zamówień. Na podstawie wyników tej oceny EFSA 
wdrożyła nowe koncepcje dotacji w ramach strategii na rzecz współpracy nauko -
wej na lata 2014–2016 (zob. pkt 18). Roczne programy prac nadal zawierały jednak 
jedynie niejasno zarysowane cele dotyczące dotacji oraz podstawowe wskaźniki 
dotyczące wykonania budżetu i wskaźniki produktu (np. stosunek zobowiązań 
do płatności w budżecie dotyczącym dotacji na koniec roku, liczba przyjętych 
produktów naukowych). W związku z brakiem odpowiednich kluczowych wskaź -
ników wykonania zadań, które byłyby skoncentrowane na rezultatach, EFSA nie 
mogła monitorować skuteczności zrealizowanych w przeszłości działań objętych 
dotacjami i nie będzie w stanie dokonywać oceny unijnej wartości dodanej i sku -
teczności nowo wdrażanych programów dotacyjnych.
49 
W 2012 r. Zarząd EFSA zwrócił się o przeprowadzenie oceny ex post  skuteczno -
ści europejskich centrów tematycznych. W ocenie tej podkreślono znaczenie 
wykorzystywania synergii w celu uzyskania przyrostu wydajności we wszyst -
kich obszarach tematycznych, a także podkreślono coraz większą potrzebę 
bardziej kompleksowej i zintegrowanej analizy danych dotyczących środowiska 
naturalnego. O ile ocena ta zapewniła pewną bazę dla podejmowania decyzji 
strategicznych mających wpływ na przyszłe dotacje (np. dotyczących rozwoju 
wyspecjalizowanego wewnętrznego potencjału informatycznego EEA na potrze -
by zintegrowanej analizy danych środowiskowych), to pominięto ocenę systemu 
pomiaru oddziaływania działalności prowadzonej przez EAA i przez europejskie 
centra tematyczne.
50 
Oceny ex post  powinny być wystarczająco kompletne, aby umożliwić ocenę 
realizacji celów strategicznych. Frontex i ECDC nie dysponują danymi ani infor -
macjami z państw członkowskich, które umożliwiłyby im przeprowadzanie takiej 
oceny. Ponadto żadna z tych agencji nie uwzględniła tej fundamentalnej kwestii 
w swoich ocenach ex post  i analizach wewnętrznych. W związku z tym agencje te 
nie wywiązały się z ciążącego na nich obowiązku ustalenia odpowiednich celów 
strategicznych w odniesieniu do działalności objętej dotacjami oraz ustanowienia 
skutecznego (ukierunkowanego na rezultaty) systemu monitorowania i spra -
wozdawczości wyposażonego w odpowiednie i mierzalne kluczowe wskaźniki 
wykonania zadań.
51 
Skutki takiego stanu rzeczy dla działalności ECDC i Fronteksu finansowanej z wy -
korzystaniem dotacji zostały przedstawione w  ra mc e 11 .
36 Uwagi 
Przykłady niekompletnych ocen ex post
Brak możliwości pomiaru skuteczności działalności ECDC finansowanej z wykorzystaniem dotacji
Zgodnie ze swoim mandatem ECDC wspiera i koordynuje programy szkoleniowe w celu zapewnienia, by 
państwa członkowskie oraz Komisja dysponowały wystarczającą liczbą przeszkolonych specjalistów, w szcze -
gólności w zakresie nadzoru epidemiologicznego i badań terenowych, oraz zdolnością określania środków 
zdrowotnych mających na celu kontrolę nagłych wystąpień chorób42.
Poddana wzajemnej weryfikacji literatura naukowa zaleca zachowanie następującej proporcji: jeden epide -
miolog na 100 tys. osób. Liczba ludności UE wynosi 500 mln osób, co oznacza, że potrzebnych jest ok. 5 tys. 
epidemiologów. Szacuje się, że ECDC i państwa członkowskie powinny szkolić rocznie ok. 500 specjalistów 
w tej dziedzinie. ECDC nie dysponuje informacjami na temat faktycznej liczby specjalistów szkolonych rocz -
nie w państwach członkowskich ani na temat obecnej liczby aktywnych zawodowo epidemiologów w UE. 
W związku z tym ECDC nie jest w stanie monitorować skuteczności prowadzonej działalności szkoleniowej 
finansowanej z wykorzystaniem dotacji.
Brak możliwości pomiaru skuteczności działalności Fronteksu finansowanej z wykorzystaniem dotacji
Frontex koordynuje wspólne operacje z państwami strefy Schengen. Operacje te mogą polegać na pomocy 
państwom tej strefy w działaniach ratowniczych na morzu realizowanych w ramach pomocy humanitarnej.
W 2014 r. Frontex w ramach swoich różnych operacji zarejestrował ok. 340 tys. osób nielegalnie przekraczają -
cych granicę strefy Schengen. Państwa członkowskie mają obowiązek ustalenia statusu osób wjeżdżających 
na terytorium Unii (osoby, którym udzielono azylu, powroty, zbiegowie). Niemniej nie ma wystarczającej 
wymiany danych w tym względzie między Fronteksem a państwami członkowskimi. Dlatego też nie można 
dokonać oceny realizowanych przez Frontex wspólnych operacji finansowanych z wykorzystaniem dotacji.
42 Art. 9 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 851/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego Europejskie Centrum 
ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (Dz.U. L 142 z 30.4.2004, s. 1).Ramka 11
37
 Wnioski i zalecenia
52 
Kontrola wykazała, że dotacje nie zawsze były najwłaściwszym narzędziem re -
alizacji powierzonych agencjom zadań i ustalonych celów strategicznych. Kon -
trola wykazała również, że – oprócz przypadków specjalnych procedur wyboru 
dotacji – agencje zarządzały dotacjami w dużej mierze z zachowaniem zgodności 
z obowiązującymi przepisami. O ile dotacje z zasady przyczyniały się do realizacji 
polityki agencji i sprzyjały współpracy z organami publicznymi państw członkow -
skich, agencje nie mierzyły późniejszej unijnej wartości dodanej ani całkowitej 
skuteczności działalności finansowanej z wykorzystaniem dotacji. Zalecenia 
przedstawione poniżej skierowane są do wszystkich agencji lub innych organów 
wykorzystujących dotacje lub biorących pod uwagę możliwość ich wykorzystania 
w przyszłości.
Odpowiednie stosowanie narzędzia, jakim jest 
finansowanie z wykorzystaniem dotacji
53 
Większość skontrolowanych agencji nie zbadała odpowiednio, czy finansowanie 
z wykorzystaniem dotacji było najskuteczniejszym i najwydajniejszym narzę -
dziem służącym realizacji konkretnego zadania lub działalności (zob. pkt 17–19) 
lub czy inne opcje, takie jak procedura zamówień publicznych, umowy o gwaran -
towanym poziomie usług lub umowy o współpracy, nie byłyby bardziej odpo -
wiednim lub oszczędnym rozwiązaniem (zob. pkt 20–23). Ponadto zaobserwowa -
no brak wydajności wybranych procedur przyznawania dotacji lub form dotacji 
(zob. pkt 24–27).
Zalecenie 1
Przed uruchomieniem procedury przyznawania dotacji 
agencje powinny zbadać, czy dotacja jest najbardziej 
efektywnym narzędziem. We wszystkich uzasadnionych 
przypadkach należy stosować formy kosztów uproszczonych 
i bezpośrednie przyznawanie dotacji.
Zawsze kiedy agencje stosują finansowanie z wykorzystaniem dotacji na potrze -
by konkretnego działania, powinno się to odbywać w oparciu o szczegółową 
analizę potrzeb agencji, celów strategicznych, unijnej wartości dodanej, która 
ma zostać uzyskana, potencjalnych kandydatów docelowych, a także poziomu 
konkurencji niezbędnego do osiągnięcia opłacalności. W stosownych przypad -
kach agencje zawsze powinny stosować formy kosztów uproszczonych. Dotacje 
powinny być przyznawane bez ogłaszania zaproszenia do składania wniosków 
(tzn. bezpośrednio) zawsze, gdy jest to uzasadnione na podstawie art. 190 rozpo -
rządzenia w sprawie zasad stosowania. Agencje powinny opracować jednoznacz -
ne wytyczne i kryteria mające pomóc kierownictwu w podejmowaniu decyzji 
w sprawie najbardziej skutecznego, wydajnego i oszczędnego narzędzia służące -
go realizacji konkretnego zadania lub działalności.
Docelowy termin wdrożenia – niezwłocznie.
38 Wnioski i zalecenia 
Roczny program działań finansowanych 
z wykorzystaniem dotacji
54 
W wieloletnich i rocznych programach prac poddanych kontroli agencji brakowa -
ło konkretnych, mierzalnych i określonych w czasie celów dotyczących rezultatów 
planowanych działań finansowanych z wykorzystaniem dotacji. Uchybienie to 
osłabia zdolność agencji do zapewnienia zbieżności swojej (rocznej) działalności 
związanej z dotacjami z celami strategicznymi wieloletnich dokumentów pro -
gramowych i zadań powierzonych im na mocy rozporządzenia ustanawiającego 
(zob. pkt 28–29). Agencje często nie dysponowały ważnymi informacjami doty -
czącymi planowanych zaproszeń do składania wniosków. W takich przypadkach 
roczny program prac nie stanowi ważnej decyzji w sprawie finansowania w od -
niesieniu do podejmowanych przez daną agencję działań związanych z dotacjami 
(zob. pkt 30–31).
Zalecenie 2
Programy prac agencji powinny wskazywać działania, które 
mają być realizowane z wykorzystaniem dotacji, szczegółowe 
cele i oczekiwane rezultaty, które mają zostać osiągnięte za 
pomocą działań związanych z dotacjami, a także planowane 
zasoby finansowe i ludzkie potrzebne do zrealizowania 
działań związanych z dotacjami.
Przy ustalaniu rocznych programów prac agencje powinny określać szczegółowe 
cele dotyczące podejmowanych działań związanych z dotacjami i ukierunkowane 
na osiąganie rezultatów. Cele te muszą być wyraźnie zbieżne z celami strategicz -
nymi agencji i zadaniami powierzonymi im w rozporządzeniach ustanawiają -
cych. Aby decyzja w sprawie finansowania była ważna, agencje muszą wskazać 
w rocznym programie prac dozwolone zasoby finansowe i ludzkie przeznaczone 
na potrzeby realizacji działań związanych z dotacjami (linia budżetowa i kwoty), 
a także istotne informacje dotyczące planowanego zaproszenia do składania 
wniosków (kryteria wyboru i przyznawania dotacji, maksymalna kwota dotacji, 
maksymalny możliwy poziom współfinansowania, harmonogram). W przypadku 
wieloletnich partnerstw ramowych w odniesieniu do konkretnych dotacji należy 
określić roczne priorytety i oczekiwane rezultaty.
Docelowy termin wdrożenia – roczne programy prac na rok 2018.
39 Wnioski i zalecenia 
Procedury przyznawania dotacji
55 
Niedociągnięcia występowały w przypadkach, w których skontrolowane agen -
cje stosowały specjalne procedury wyboru ekspertów i przyznawania dotacji na 
podstawie zwolnień przewidzianych w rozporządzeniu ustanawiającym (tj. EIT 
i Frontex). W wyniku tych niedociągnięć nie przeciwdziałano w pełni ryzyku naru -
szenia zasad równego traktowania, przejrzystości i unikania konfliktu interesów 
(zob. pkt 34–37).
Zalecenie 3
Agencje stosujące specjalne procedury związane z dotacjami 
powinny ustanowić formalne procedury wewnętrzne 
umożliwiające przestrzeganie zasad przejrzystości i równego 
traktowania oraz zabezpieczające przed ewentualnymi 
konfliktami interesów.
W przypadkach, w których rozporządzenia ustanawiające poszczególne agencje 
przewidują odstępstwa od rozporządzenia finansowego, agencje te powinny 
ustanowić formalne procedury wewnętrzne dotyczące realizacji takiego odstęp -
stwa. Procedury wewnętrzne powinny w szczególności zapewniać:
– przejrzystość: członkowie personelu wewnętrznego biorący udział w proce -
durach udzielania dotacji powinni być oficjalnie mianowani i otrzymać wyraź -
ne upoważnienie ze strony właściwego zwierzchnika (urzędnika zatwierdza -
jącego / zarządu); sprawozdania konsensualne powinny uzasadnić wszystkie 
najważniejsze decyzje; na każdym etapie oceny kryteria leżące u jej podstaw 
oraz względne znaczenie etapu oceny powinny być publikowane w zaprosze -
niu do składania wniosków,
– równe traktowanie kandydatów: przekazywanie informacji na temat zhar -
monizowanych metod i progów wszystkim członkom paneli/komisji odpo -
wiedzialnych za wybór; ustanawianie wyraźnie wyodrębnionych kryteriów 
kwalifikowalności, wyboru i udzielania dotacji; określanie kryteriów wyboru 
wniosków i udzielania dotacji, które nie są zbyt szczegółowe ani zbyt ogól -
nikowe; niewyznaczanie bezpośrednio ekspertów zewnętrznych; ustalanie 
progów, po przekroczeniu których wnioski przechodzą na etap ostatniego 
przesłuchania, oraz publikowanie ich w zaproszeniu,
– brak konfliktu interesów: w odniesieniu do ekspertów zewnętrznych, perso -
nelu wewnętrznego i członków zarządu biorących udział w procesie wyboru 
i udzielania dotacji powinna zostać ustanowiona oficjalna polityka w sprawie 
unikania konfliktu interesów, w ramach której należy dokonać klasyfikacji 
zagadnień dotyczących konfliktów interesów, uwzględniając skumulowany 
efekt kilku mniejszych konfliktów interesów, oraz zdefiniować skuteczne 
środki zapobiegawcze.
Docelowy termin wdrożenia: możliwie najwcześniejszy.
40 Wnioski i zalecenia 
Kontrole ex ante  i ex post
56 
Skontrolowane agencje usprawniły swoje procedury wdrażania i monitorowania 
dotacji, pozostały jednak różne uchybienia w systemie kontroli wewnętrznej 
(zob. pkt 39–40).
Zalecenie 4
Agencje powinny wzmocnić swoje systemy kontroli 
dotyczący realizacji projektów objętych dotacjami
Agencje powinny ustanowić znormalizowane wymogi z zakresu sprawozdaw -
czości obowiązujące beneficjentów, aby zapewnić skuteczny i wydajny system 
monitorowania. Co najmniej raz w roku należy przeprowadzić przegląd wyników 
kontroli ex post , aby zidentyfikować i rozwiązać wszelkie potencjalne problemy 
systemowe w systemie kontroli  ex ante . W ramowych umowach o partnerstwie 
należy podawać maksymalną kwotę. Specjalne umowy dotyczące realizacji 
powtarzających się dotacji oraz ramowe umowy o partnerstwie powinny być – 
poza należycie uzasadnionymi przypadkami – podpisywane przed planowanym 
terminem rozpoczęcia działania finansowanego z wykorzystaniem dotacji.
Docelowy termin wdrożenia – niezwłocznie.
Kluczowe wskaźniki wykonania zadań i oceny ex post
57 
O ile skontrolowane agencje określiły w swoich programach pracy pewne pod -
stawowe wskaźniki produktu dotyczące realizowanych działań objętych dotacja -
mi, nie ustaliły odpowiednich kluczowych wskaźników wykonania dotyczących 
rezultatów i oddziaływania. Ponadto agencje albo nie przeprowadziły oceny 
ex post  swojej istotnej działalności, albo nie podjęły działań w związku z wynika -
mi tej oceny w celu usprawnienia monitorowania i sprawozdawczości dotyczą -
cych działalności finansowanej z wykorzystaniem dotacji. Wreszcie w niektórych 
ocenach nie poruszono kwestii braku kluczowych danych od państw członkow -
skich. W związku z tym agencje nie mogły monitorować spójności i skuteczności 
działań związanych z dotacjami, a w sprawozdaniach nie przedstawiono w odpo -
wiedni sposób uzyskanych rezultatów i oddziaływania (zob. pkt 42–51).
41 Wnioski i zalecenia 
Zalecenie 5
Agencje powinny określić systemy monitorowania 
i sprawozdawczości związane z dotacjami na 
podstawie kluczowych wskaźników wykonania zadań 
skoncentrowanych na rezultatach i oddziaływaniu, a także 
w oparciu o wyniki oceny ex post .
Dla każdego celu określonego w wieloletnich i rocznych programach prac 
ukierunkowanego na rezultaty i oddziaływanie agencje powinny opracować co 
najmniej jeden odpowiedni kluczowy wskaźnik wykonania zadań skoncentrowa -
nych na rezultatach i oddziaływaniu. Ponadto agencje powinny przeprowadzać 
oceny ex post  istotnych działań związanych z dotacjami (w tym powtarzających 
się działań finansowanych co roku z wykorzystaniem dotacji) przy uwzględnieniu 
konieczności dysponowania ważnymi danymi i informacjami pochodzącymi od 
uczestniczących państw członkowskich w celu zapewnienia spójności tych dzia -
łań z ustalonymi celami strategicznymi.
Docelowy termin wdrożenia – roczne programy prac na rok 2018.
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę IV, której przewodniczył 
Milan Martin CVIKL, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu 
w Luksemburgu w dniu 2 marca 2016 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Prezes

42
 Załącznik ZałącznikSkontrolowana próba zaproszeń do składania wniosków (lata 2013–2015)
Nazwa 
agencjiRodzaj procedury Tytuł Numer dotacjiBudżet przezna -
czony na dotację
(w EUR)
EFSAZaproszenie do składania 
wnioskówZwiązek między seroprewalencją u głównych gatunków zwierząt 
gospodarskich a występowaniem pierwotniaka Toxoplasma gondii 
w mięsieGP/EFSA/
BIOHAZ/2013/01400 000
EFSAZaproszenie do składania 
wnioskówGromadzenie danych na potrzeby sporządzenia łącznej oceny grup 
pestycydówGP/EFSA/PRAS/2013/02 160 000
EFSAZaproszenie do składania 
wnioskówBiomarkery narażenia na mikotoksyny, a zwłaszcza na deoksyniwa -
lenol – gromadzenie i  generowanie danychGP/EFSA/
CONTAM/2013/04300 000
EFSAZaproszenie do składania 
wnioskówBadanie wpływu na zdrowie publiczne i konsekwencji administra -
cyjnych projektu zmienionych wytycznych dotyczących substancji 
będących materiałem przeznaczonym do kontaktu z żywnościąGP/EFSA/FIP/2013/01 250 000
EFSAZaproszenie do składania 
wnioskówDane na temat występowania alkaloidów tropanowych w żywności 
i paszyG P. E F S A .
BIOCONTAM.2014.01530 000
EFSABez zaproszenia do skła -
dania wniosków, art. 190 
ust. 1 lit. c)Realizacja ramowej umowy o partnerstwie – wsparcie na rzecz 
regulacyjnego wdrożenia oceny skumulowanego ryzyka dotyczące -
go pestycydów – podpisanej w dniu 15.12.2014 r.GP/EFSA/PRAS/2014/02 400 000
EFSABez zaproszenia do skła -
dania wniosków, art. 190 
ust. 1 lit. c)Wieloletnie umowy o  udzielenie dotacji z  punktami kontaktowymiBELGIA – UMOWA 
Z PUNKTEM KONTAKTO -
WYM Z 2015 R.45 000
ECDCOtwarte zaproszenie 
do składania wniosków 
dotyczące ramowej umowy 
o partnerstwieMonitorowanie programów szczepień w Unii Europejskiej oraz 
państwach EOG/EFTA: dzielenie się informacjami w celu zwiększe -
nia efektywnościGRANT/2013/001 1 600 000 
ECDCOgraniczone zaproszenie 
do składania wniosków 
dotyczące ramowej umowy 
o partnerstwiePrzyjmowanie stypendystów EPIET GRANT/2013/002 6 000 000 
ECDCOtwarte zaproszenie 
do składania wniosków 
dotyczące ramowej umowy 
o partnerstwieEuropejska sieć laboratoriów referencyjnych ds. gruźlicy  
(ERLTB-net) – w celu zwiększenia poziomu wykrywania gruźli -
cy, testowania lekowrażliwości i koordynacji na szczeblu Unii 
EuropejskiejGRANT/2013/003 800 000 
ECDCZaproszenie do składania 
wniosków dotyczące ramo -
wej umowy o  partnerstwiePrzyjmowanie stypendystów EPIET GRANT/2014/001 6 000 000 
ECDCZaproszenie do składania 
wniosków dotyczące ramo -
wej umowy o  partnerstwieKoordynacja naukowa dla stypendystów EPIET (ścieżki specja -
lizacyjne z zakresu epidemiologii i zdrowia publicznego oraz 
mikrobiologii (EUPHEM))GRANT/2014/002 3 000 000 
EEAZaproszenie do składania 
wniosków dotyczące ramo -
wej umowy o  partnerstwieEuropejskie Centrum Tematyczne ds. obszarów miejskich, wykorzy -
stania gruntów i glebyEEA/NSV/14/001-ETC/
ULSNie dotyczy
EEAZaproszenie do składania 
wniosków dotyczące ramo -
wej umowy o  partnerstwieEuropejskie Centrum Tematyczne ds. odpadów i materiałów w zie -
lonej gospodarce 2014–2018EEA/IEA/13/003-ETC/
WMGENie dotyczy
EITZaproszenie do składania 
wniosków dotyczące ramo -
wej umowy o  partnerstwieWWiI – Zdrowe życie i aktywne starzenie się Nie dotyczy Nie dotyczy
EITZaproszenie do składania 
wniosków dotyczące ramo -
wej umowy o  partnerstwieWWiI – Surowce Nie dotyczy Nie dotyczy
Frontex nie ogłasza zaproszeń do składania wniosków. Co roku negocjuje bezpośrednio z organami państw uczestniczących wymogi z zakresu zasobów 
ludzkich i zaplecza technicznego na najbliższy rok.
43 Załącznik ZałącznikSkontrolowana próba transakcji związanych z wypłatą dotacji (lata 2013–2015)
Nazwa 
agencjiOficjalna 
pozycja 
w budżecieŹródło 
finanso -
waniaRok 
trans -
akcjiKod rodzaju 
płatnościBeneficjentZatwierdzo -
na kwota 
płatności
(w EUR)
EFSA B3-010 C1 2013 Płatność ostateczna(OSTERREICHISCHE AGENTUR FUR GESUNDHEIT UND ERNAH -
RUNGSSICHERHEIT GMBH) AUSTRIACKA AGENCJA DS. ZDROWIA 
I BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI57 125,40
EFSA B3-110 C1 2013 Płatność ostateczna(NEMZETI ELELMISZERLANC -BIZTONSAGI HIVATAL) KRAJOWY 
URZĄD DS. BEZPIECZEŃSTWA ŁAŃCUCHA ŻYWNOŚCIOWEGO327 865,88
EFSA B3-110 C1 2013 Płatność ostatecznaISTITUTO ZOOPROFILATTICO SPERIMENTALE DELL'ABRUZZO E DEL 
MOLISE G CAPORALE ENTE32 160,00
EFSA B3-010 C1 2014 Płatność ostatecznaINSTITUT SCIENTIFIQUE DE LA SANTE PUBLIQUE WETENSCHAPPE -
LIJK INSTITUUTVOLKSGEZONDHEID WISSENSCHAFTLICHESINSTITUT 
FUR VOLKSGESUNDHEIT IPH86 012,72
EFSA B3-110 C1 2014 Płatność ostateczna STICHTING DLO STICHTING DIENST LANDBOUWKUNDIG ONDERZOEK 59 276,45
EFSA B3-110 C1 2013 Płatność ostatecznaZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII 
PÓŁNOCNEJ45  787, 8 3
EFSA B3-110 C1 2014 Płatność ostateczna(ELINTARVIKETURVALLISUUSVIRASTO EVIRA) FIŃSKI URZĄD DS. 
BEZPIECZEŃSTWA ŻYWNOŚCI EVIRA54 871,30
ECDC B03002 C1 2013 Płatność zaliczkowa ISTITUTO SUPERIORE DI SANITA 70 362,56
ECDC B03002 C8 2014 Płatność ostateczna ISTITUTO SUPERIORE DI SANITA 73 264,06
ECDC B03003 C1 2014 Płatność zaliczkowaNARODOWY INSTYTUT ZDROWIA PUBLICZNEGO PAŃSTWOWY 
ZAKŁAD HIGIENY35 955,64
ECDC B03003 C8 2015 Płatność ostatecznaNARODOWY INSTYTUT ZDROWIA PUBLICZNEGO PAŃSTWOWY 
ZAKŁAD HIGIENY13 881,00
ECDC B03003 C8 2014 Płatność ostateczna MINISTERIE VAN VWS AGENTSCHAP RIVM 148 925,66
ECDC B03003 C8 2014 Płatność ostateczna INSTITUTO DE SALUD CARLOS III 101 937,18
ECDC B03003 C8 2014 Płatność ostateczna INSTITUTO DE SALUD CARLOS III 51 749,50
ECDC B3-003 C8 2013 Płatność ostatecznaZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII 
PÓŁNOCNEJ242 090,00
ECDC B3-003 C8 2013 Płatność ostateczna(SMITTSKYDDSINSTITUTET SMI) SZWEDZKI INSTYTUT ZWALCZANIA 
CHORÓB ZAKAŹNYCH100 476,59
ECDC B3-003 C8 2013 Płatność ostateczna KRÓLESTWO NIDERLANDÓW 149  6 87, 0 0
ECDC B3-002 C8 2013 Płatność ostatecznaAGENCJA OCHRONY ZDROWIA CENTRUM DS. ZAGROŻEŃ RADIACYJ -
NYCH, CHEMICZNYCH I ŚRODOWISKOWYCH PION OCHRONY PRZED 
PROMIENIOWANIEM200 000,00
ECDC B3-002 C8 2014 Płatność ostatecznaZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII 
PÓŁNOCNEJ228 599,60
ECDC B03003 C8 2014 Płatność ostateczna NORWEGIAN INSTITUTE OF PUBLIC HEALTH 71129,00
EEA B3-331 C8 2013 Płatność ostateczna(RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEIDEN MILIEU) KRAJOWY 
INSTYTUT ZDROWIA PUBLICZNEGO I ŚRODOWISKA644 948,90
EEA B3-332 C8 2013 Płatność ostateczna(CENIA,CESKA INFORMACNI AGENTURA ZIVOTNIHO PROSTREDI) 
CENIA, CZESKA AGENCJA INFORMACJI ŚRODOWISKOWEJ420 000,00
EEA B3-334 C8 2013 Płatność ostateczna UNIVERSIDAD DE MALAGA 132 938,52
44 Załącznik 
Nazwa 
agencjiOficjalna 
pozycja 
w budżecieŹródło 
finanso -
waniaRok 
trans -
akcjiKod rodzaju 
płatnościBeneficjentZatwierdzo -
na kwota 
płatności
(w EUR)
EEA B3-336 C8 2013 Płatność ostatecznaCENTRO EURO-MEDITERRANEO SUI CAMBIAMENTI CLIMATICI 
SCARL MCC174 039,47
EEAB03540-R0-
GISCR0 2013 Płatność ostatecznaRIVM RIJKSINSTITUUT VOOR VOLKSGEZONDHEID EN MILIEUAGENT -
SCHAP MIN VOLKS44 290,00
EEA B3-331 C1 2013 Płatność okresowa KRÓLESTWO NIDERLANDÓW 1 505 000,00
EEA B3-333 C1 2013 Płatność okresowa MUSEUM NATIONAL D'HISTOIRE NATURELLE 787 500,00
EEA B3-331 C8 2014 Płatność ostateczna KRÓLESTWO NIDERLANDÓW 2 070 068,76
EEA B3-332 C8 2014 Płatność ostateczna(CENIA,CESKA INFORMACNI AGENTURA ZIVOTNIHO PROSTREDI) 
CENIA, CZESKA AGENCJA INFORMACJI ŚRODOWISKOWEJ1 460 000,00
EEA B3-333 C8 2014 Płatność ostateczna MUSEUM NATIONAL D'HISTOIRE NATURELLE 1 037 850,00
EEA B3-334 C8 2014 Płatność ostateczna UNIVERSIDAD DE MALAGA 1 159 628,00
EEA B3-336 C8 2014 Płatność ostatecznaCENTRO EURO-MEDITERRANEO SUI CAMBIAMENTI CLIMATICI 
SCARL CMCC603 169,26
EEA B3-436 R0 2014 Płatność ostatecznaAGENCIJA ZA ZASTITU OKOLISA AZO CHORWACKA AGENCJA 
DS. ŚRODOWISKA51 972,00
EEA B3-436 R0 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC 121 093,00
EEA B3-436 R0 2013 Płatność zaliczkowa Łotewska Agencja Informacji Geoprzestrzennych 15 755,00
EEA B3-436 R0 2013 Płatność okresowa Łotewska Agencja Informacji Geoprzestrzennych 15 755,00
EEA B3-436 R0 2014 Płatność ostateczna Łotewska Agencja Informacji Geoprzestrzennych 7  87 7, 0 0
EEA B3-436 R0 2013 Płatność zaliczkowa Norweski Instytut Leśnictwa i Krajobrazu 142 676,00
EEA B3-436 R0 2014 Płatność okresowa Norweski Instytut Leśnictwa i Krajobrazu 142 676,00
EEA B3-436 R0 2015 Płatność ostateczna Norweski Instytut Leśnictwa i Krajobrazu 16 344,00
EIT B3-000 C1 2013 Płatność ostateczna KIC INNOENERGY SE 32 199 586,00
EIT B3-000 C1 2013 Płatność ostateczna EIT ICT LABS IVZW 24 207 511,05
EIT B3-000 C1 2013 Płatność okresowa STOWARZYSZENIE NA RZECZ KLIMATU – WWiI 3 128 841,53
EIT B3-000 C1 2013 Płatność ostateczna STOWARZYSZENIE NA RZECZ KLIMATU – WWiI 27 118 969,48
EIT B3-000 C5 2014 Płatność ostateczna KIC INNOENERGY SE 417 517,00
EIT B3-000 C1 2014 Płatność ostateczna EIT ICT LABS IVZW 39 241 064,71
EIT B3-000 C1 2014 Płatność ostateczna KIC INNOENERGY SE 40 100 022,64
EIT B3-000 C1 2014 Płatność ostateczna STOWARZYSZENIE NA RZECZ KLIMATU – WWiI 42 096 006,57
Frontex A-3010 C1 2013 Płatność zaliczkowa Islandzka Straż Przybrzeżna 2 91  217, 0 0
Frontex A-3010 C8 2014 Płatność ostateczna Islandzka Straż Przybrzeżna 305 048,95
Frontex A-3050 C1 2014 Płatność ostatecznaMinistero dell'Interno, Dipartimento della Pubblica Sicurezza, 
Direzione Centrale dell'Immigrazione e  della Polizia delle Frontiere230 592,05
Frontex A-3050 C1 2014 Płatność zaliczkowa Urząd ds. Imigracji i Naturalizacji 23 940,00Załącznik
45 Załącznik ZałącznikNazwa 
agencjiOficjalna 
pozycja 
w budżecieŹródło 
finanso -
waniaRok 
trans -
akcjiKod rodzaju 
płatnościBeneficjentZatwierdzo -
na kwota 
płatności
(w EUR)
Frontex A-3050 C8 2015 Płatność ostateczna Urząd ds. Imigracji i Naturalizacji 27 304,20
Frontex A-3010 C1 2014 Płatność zaliczkowa Fińska Straż Graniczna 187 088,79
Frontex A-3010 C8 2015 Płatność ostateczna Fińska Straż Graniczna 177 200,71
Frontex A-3000 C1 2014 Płatność ostateczna Węgierska Komenda Główna Policji 74 997 ,35
Frontex A-3000 C1 2014 Płatność ostateczna Federalne Ministerstwo Spraw Wewnętrznych 129 913,50
Frontex A-3000 C1 2013 Płatność ostateczna RZECZPOSPOLITA POLSKA 6 649,78
Frontex A-3000 C8 2013 Płatność ostateczna KRÓLESTWO NIDERLANDÓW 26 748,18
Frontex A-3010 C8 2013 Płatność ostateczna REPUBLIKA PORTUGALSKA 589 441,25
Frontex A-3010 C8 2013 Płatność ostateczna REPUBLIKA WŁOSKA 297 038,21
Frontex A-3010 C8 2013 Płatność ostateczna KRÓLESTWO HISZPANII 69 328,22
Frontex A-3010 C8 2013 Płatność ostateczna REPUBLIKA CZESKA 1 539 693,09
Frontex A-3020 C1 2013 Płatność ostateczna KONFEDERACJA SZWAJCARSKA 6 413,84
Frontex A-3050 C1 2013 Płatność ostateczna REPUBLIKA AUSTRII 218 662,39
Frontex A-3050 C8 2013 Płatność ostateczna KRÓLESTWO NORWEGII 44 593,26
Frontex A-3050 C1 2013 Płatność ostateczna KRÓLESTWO NIDERLANDÓW 14 271,28
Frontex A-3020 C1 2013 Płatność ostateczna REPUBLIKA WŁOSKA 15 824,45
Frontex A-3000 C1 2014 Płatność ostateczna KRÓLESTWO HISZPANII 11 777 ,87
Frontex A-3000 C8 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC 26 793,97
Frontex A-3010 C8 2014 Płatność okresowa REPUBLIKA WŁOSKA 100 697 ,34
Frontex A-3010 C8 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA PORTUGALSKA 504 603,65
Frontex A-3010 C8 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA CZESKA 429 722,67
Frontex A-3010 C8 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA ISLANDII 291 218,57
Frontex A-3010 C8 2014 Płatność ostateczna KRÓLESTWO HISZPANII 160 627 ,33
Frontex A-3050 C1 2014 Płatność ostateczna KRÓLESTWO HISZPANII 78 735,84
Frontex A-3050 C1 2014 Płatność ostatecznaZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII 
PÓŁNOCNEJ4 4 312,15
Frontex A-3050 C8 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA WŁOSKA 193 800,00
Frontex A-3010 C1 2014 Płatność ostateczna KRÓLESTWO HISZPANII 417 533,43
Frontex A-3010 C8 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA WŁOSKA 33 774,29
Frontex A-3050 C1 2014 Płatność ostateczna REPUBLIKA FINLANDII 32 346,26
Frontex A-3000 C8 2014 Płatność ostateczna WĘGRY 74 997 ,35
46 Odpowiedzi komisji i EIT
Streszczenie
IV
Zob. odpowiedzi EIT i Komisji na pięć zaleceń poniżej.
Spostrzeżenia
19
Opierając się na zaleceniach wydanych w wyniku oceny przeprowadzonej w 2011 r., EIT opracował i wprowadził w życie 
w 2012 r. system pomiaru wyników (SPW) w celu wsparcia zorientowanego na rezultaty monitorowania realizacji strategii 
EIT. Stanowiąca część SPW ocena wyników osiąganych przez WWiI w przeszłości w konkurencyjnym mechanizmie prze -
glądu opiera się między innymi na przeprowadzanych między poszczególnymi WWiI porównaniami rezultatów w odnie -
sieniu do sześciu podstawowych kluczowych wskaźników efektywności: 1) atrakcyjności programów edukacyjnych ze 
znakiem EIT; 2) liczby absolwentów uzyskujących stopnie naukowe ze znakiem EIT; 3) wyłonionych koncepcji bizneso -
wych; 4) utworzonych przedsiębiorstw typu start-up lub spin-off; 5) transferu/przyjęcia wiedzy; 6) nowych lub usprawnio -
nych produktów/usług/procesów.
Dlatego też EIT czynnie wykorzystuje podstawowe kluczowe wskaźniki efektywności w porównaniach między poszcze -
gólnymi WWiI, w szczególności w ramach corocznego procesu przydziału finansowania na zasadach konkurencji.
Niemniej jednak EIT pracuje obecnie nad wzmocnieniem swojego systemu monitorowania. Ważnym krokiem w tym kie -
runku było przyjęcie przez Radę Zarządzającą EIT w dniu 3 grudnia 2015 r. kompleksowej nowej strategii monitorowania.
20
W odniesieniu do EIT ważne jest podkreślenie, że zarówno „ wybór narzędzia finansowania ”, jak i obszary tematyczne, 
w których EIT musi ogłaszać zaproszenia do składania wniosków, są ściśle regulowane w rozporządzeniu ustanawiającym 
EIT1, regulaminie finansowym EIT i strategicznym planie innowacji2. Wybór obszarów tematycznych opierał się na ocenie 
ex ante  przeprowadzonej przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej – Instytut Perspektywicznych Studiów 
Technologicznych, w której stwierdzono również, że finansowanie za pomocą dotacji stanowi najwłaściwszą metodę 
realizacji3.
Ponadto art. 14 ust. 2 rozporządzenia ustanawiającego EIT oraz art. 90 ust. 2 i 3 regulaminu finansowego EIT nie zosta -
wiają EIT możliwości manewru pod względem zastąpienia dotacji EIT na rzecz WWiI innymi rozwiązaniami, takimi jak 
zamówienia publiczne czy umowy o gwarantowanym poziomie usług zalecane przez Trybunał.
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 294/2008 zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady 
(UE) nr 1292/2013.
2 Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1312/2013/UE.
3 http://ipts.jrc.ec.europa.eu/publications/pub.cfm?id=4479
Odpowiedzi komisji i EIT 47
29
Roczny program prac EIT nie określa wprawdzie szczegółowych celów operacyjnych, wyników, wskaźników ani rezulta -
tów, których osiągnięcia oczekuje się od WWiI, ustalane są one jednak przez WWiI w ich rocznych planach biznesowych, 
zgodnie z zasadą niezależności WWiI zapisaną w art. 6 ust. 2 lit. d) rozporządzenia ustanawiającego EIT. EIT weryfikuje, 
w drodze corocznego procesu przydziału dotacji, czy roczne cele operacyjne WWiI, przedstawione w rocznych planach 
biznesowych, przyczyniają się do realizacji wieloletnich strategii WWiI, określonych w planach strategicznych WWiI, które 
stanowią część ramowych umów o partnerstwie zawieranych z EIT. To innowacyjne rozwiązanie celowo różni się od tych, 
które przyjęto w innych programach i należy uznać je za jeden z atutów EIT, gdyż pozwala mu ono na skuteczne zdecen -
tralizowane podejście do innowacji.
Wieloletnie strategie WWiI są zharmonizowane z celami strategicznymi EIT w kroczącym trzyletnim programie prac EIT, 
w którego załączniku III przedstawiono perspektywy na przyszłość, cele strategiczne i kluczowe priorytety dla każdego 
WWiI na kolejne trzy lata. Poza tym trzyletni program prac EIT opiera się na strategicznym planie innowacji EIT.
Szczegółowy opis celów i planowanych działań EIT w odniesieniu do stabilności finansowej WWiI można znaleźć na s. 21 
rocznego programu prac EIT na 2016 r.4
Niemniej jednak EIT pracuje obecnie nad przygotowaniem kluczowych wskaźników efektywności opartych na oddziały -
waniu, umożliwiających lepszy pomiar usprawnień w zakresie innowacji osiąganych przez WWiI. Dodatkowo EIT zamierza 
opracować specjalne kluczowe wskaźniki efektywności do pomiaru rezultatów w zakresie integracji trójkąta wiedzy. 
Ponadto EIT akceptuje potrzebę uwzględniania w swoich przyszłych rocznych programach prac większych ilości informa -
cji dotyczących dotacji.
31
EIT uważa, że jego roczny program prac uwzględnia już informacje niezbędne do podjęcia odpowiedniej decyzji w spra -
wie finansowania.
W szczególności roczny program prac EIT wskazuje maksymalną całkowitą kwotę rocznych dotacji, które mają być przy -
znane WWiI oraz maksymalny dopuszczalny poziom współfinansowania, określony w sekcji 5.2. W rocznym programie 
prac przedstawiono także cele roczne EIT, oczekiwane rezultaty i wskaźniki. W odniesieniu do WWiI, szczegółowe cele 
operacyjne, wyniki, wskaźniki i oczekiwane rezultaty ustanawiane są w ich rocznych planach biznesowych, a weryfiko -
wane przez EIT w ramach procesu przydziału dotacji.
Niemniej jednak EIT akceptuje konieczność uwzględnienia w swoich przyszłych rocznych programach prac większej 
ilości informacji dotyczących dotacji, takich jak główne cele roczne WWiI, tematyczne obszary działalności i planowane 
działania.
33
Zob. odpowiedzi EIT i Komisji do pkt 35 i 37.
35
EIT zapewnił zastosowanie zasad przejrzystości i równego traktowania poprzez swoje procedury wdrażające wyłączenia 
przewidziane w regulaminie finansowym EIT. EIT nadal stawia sobie za cel dalsze podnoszenie efektywności i skuteczno -
ści swoich procedur.
4 http://eit.europa.eu/sites/default/files/EIT%20Annual%20Work%20Progamme%202016.pdf
Odpowiedzi komisji i EIT 48
Zaproszenie do składania wniosków przez WWiI nie jest równoznaczne z udzieleniem dotacji, w związku z czym nie 
można go porównywać do tego procesu, jak sugeruje Trybunał. Jest to tylko jeden z kroków prowadzących do zawarcia 
ramowej umowy o partnerstwie. Po wyborze WWiI następuje etap rozruchu, na którym określa się i weryfikuje kryteria 
udzielania dotacji, co następnie prowadzi do zawarcia ramowej umowy o partnerstwie. Następnie przyznawane są dota -
cje w drodze osobnych procedur regulowanych innymi przepisami.
EIT dodatkowo usprawnił swoje procesy i opublikował w dniu 5 października 2015 r. zrewidowany zbiór kryteriów na 
potrzeby zaproszenia do składania wniosków przez WWiI na 2016 r. Jak wynika z opublikowanego dokumentu, za każde 
z trzech kryteriów stosowanych przez Radę Zarządzającą przyznawanych będzie maksymalnie 10 punktów, a zatem pod -
czas wysłuchania można otrzymać maksymalnie 30 punktów. Punktacja przyznawana przez Radę Zarządzającą będzie 
obliczana jako średnia indywidualnych punktacji przyznanych przez jej członków. Suma punktów uzyskanych podczas 
wysłuchania przez Radę Zarządzającą będzie dodawana do punktów przyznanych przez panel ekspertów na etapie 
oceny technicznej. Wniosek, który otrzyma najwyższą liczbę ze 130 możliwych punktów zostanie wybrany przez Radę 
Zarządzającą EIT (jeden wniosek na każdy obszar tematyczny).
Ponadto w świetle doświadczeń zgromadzonych w związku z zaproszeniem do składania wniosków przez WWiI na 2014 r. 
oraz w celu uproszczenia procesu, do celów zaproszenia do składania wniosków przez WWiI na 2016 r. zrezygnowano 
z panelu ostatecznych zaleceń.
EIT jest zdania, że zmieniona procedura, która ma zostać zastosowana w zaproszeniu do składania wniosków przez WWiI 
na 2016 r. jest w pełni przejrzysta i zapewnia równe traktowanie wszystkich potencjalnych wnioskodawców.
37
EIT wystarczająco uwzględnił kwestię potencjalnych konfliktów interesów .
Należy zaznaczyć, że spośród 15 ekspertów wyznaczonych w ramach oceny wniosków złożonych przez WWiI, tylko jeden 
kluczowy ekspert został wyznaczony bezpośrednio. Było to konieczne ze względu na szczególne wymogi związane 
z wykonaniem tego zadania, w szczególności dotyczące dogłębnej znajomości modelu EIT-WWiI, szerokiego oglądu 
i praktycznego zrozumienia ogólnych celów europejskich w zakresie innowacji, a także praktycznego zrozumienia śro -
dowisk akademickich, badawczych i biznesowych oraz doświadczenia w tym zakresie. Ponadto w odniesieniu do wspo -
mnianego eksperta należycie przeprowadzono kontrolę pod kątem konfliktu interesów.
Podczas wyboru ekspertów zewnętrznych do oceny wniosków WWiI w związku z zaproszeniem do składania wniosków 
przez WWiI na 2014 r. EIT starannie przeanalizował każdy przypadek potencjalnego konfliktu interesów, zgodnie z właści -
wymi przepisami programu „Horyzont 2020”, oraz podjął odpowiednie środki. Analiza przeprowadzona przez EIT, a także 
podjęte przez niego środki zostały należycie uzasadnione i udokumentowane. W szczególności, z myślą o przypadkach 
potencjalnego konfliktu interesów przy wyborze ekspertów, EIT przyjął szczegółowe procedury wewnętrzne zgodnie ze 
standardowymi przepisami programu „Horyzont 2020”. Na tej podstawie podjęto środki począwszy od pełnego wyklu -
czenia ekspertów z procesu po częściowe wykluczenie, zależnie od postrzeganego ryzyka i poziomu konfliktu interesów. 
Niemniej jednak EIT dąży do poprawy efektywności i skuteczności procesu wyboru ekspertów do celów zaproszenia do 
składania wniosków przez WWiI na 2016 r. Zgodnie ze szczególnymi zaleceniami Służby Audytu Wewnętrznego Komisji, 
EIT utworzy na swoje potrzeby z dużym wyprzedzeniem specjalną listę potencjalnie odpowiednich ekspertów, na pod -
stawie profili ekspertów odpowiadających zapotrzebowaniu i z zaangażowaniem w proces wyboru ekspertów specja -
listy ds. zamówień publicznych. To repozytorium będzie również ułatwiać wczesne zapobieganie konfliktom interesów 
poprzez identyfikowanie w miarę możliwości ewentualnych istniejących zależności umownych w stosunku do kluczo -
wych podmiotów w odnośnych dziedzinach WWiI.
40
Ze względu na roczny charakter budżetu EIT oraz fakt, że budżet UE na ogół nie jest przyjmowany przed połową grudnia, 
umowy o udzielenie dotacji na dany rok nie mogą być podpisane przed dniem 1 stycznia danego roku. Kwestię tę po raz 
pierwszy poruszył Trybunał Obrachunkowy w specjalnym sprawozdaniu rocznym za rok budżetowy 2011, a EIT przed -
stawił swoje uwagi. EIT zobowiązał się do zmniejszenia odstępu czasowego między datą rozpoczęcia działania zdefi -
niowaną w planach biznesowych WWiI a datą podpisania umów o udzielenie dotacji. W wyniku tych wysiłków umowy 
Odpowiedzi komisji i EIT 49
o udzielenie dotacji na lata 2013 i 2014 z trzema WWiI podpisano w lutym roku, odpowiednio, 2013 i 2014.
Rok 2015 był wyjątkowy, gdyż WWiI poproszono o wstrzymanie się z realizacją nowej ramowej umowy o partnerstwie, 
aby dokładniej wyjaśnić konsekwencje niektórych przepisów dla relacji między EIT, WWiI a Komisją Europejską w kontek -
ście dostosowania do zasad programu „Horyzont 2020”. Ponadto ze względu na konieczność przeprowadzenia konsulta -
cji prawnych, wcześniejsze zatwierdzenie nowych umów o udzielenie dotacji zajęło więcej czasu niż zwykle. EIT oczekuje, 
że umowy o udzielenie dotacji na 2016 r. zostaną ponownie podpisane terminowo już po wprowadzeniu w życie nowych 
ramowych umów o partnerstwie, tj. opóźnione podpisanie w 2015 r. pozostanie jednorazowym wydarzeniem.
45
W dniu 3 grudnia 2015 r. Rada Zarządzająca EIT przyjęła strategię monitorowania EIT, służącą pomiarowi danych do celów 
programu „Horyzont 2020”, oceny oddziaływania EIT wywieranego poprzez działania jego własne oraz WWiI oraz rezulta -
tów osiąganych przez WWiI.
Ponadto EIT zamierza wprowadzić w życie udoskonalony system monitorowania „ nastawiony na rezultaty i oddziaływa -
nia”, przewidziany w trzyletnim programie prac EIT na okres 2015–2017. W 2015 r. EIT rozpoczął konsultacje mające na celu 
opracowanie opartych na oddziaływaniu kluczowych wskaźników efektywności oraz ustanowił grupę roboczą zajmu -
jącą się tą konkretną kwestią, przy czym zakończenia jej prac oczekuje się w 2016 r. Dodatkowo EIT zamierza opracować 
specjalne kluczowe wskaźniki efektywności do pomiaru rezultatów w zakresie integracji trójkąta wiedzy. EIT podda 
przeglądowi system pomiaru wyników i wykorzystywanych w nim kluczowych wskaźników efektywności na podstawie 
ich przeglądu w 2016 r.
47
Zgodnie z postanowieniami art. 16 ust. 2 rozporządzenia ustanawiającego EIT pierwszą ocenę EIT przeprowadzono 
w 2011 r., zaś kolejna zostanie przeprowadzona przed końcem 2016 r.
Wnioski i zalecenia
53
Zob. odpowiedzi EIT i Komisji na pkt 17–19, 20–23 i 24–27.
Zalecenie 1: EIT przyjmuje zalecenie w stosownym zakresie.
EIT przyjmuje następującą część zalecenia: „ We wszystkich stosownych przypadkach agencje powinny korzystać z uproszczo -
nych opcji kosztów ”. Pozostała część zalecenia nie ma zastosowania do EIT ze względów wyjaśnionych w odpowiedziach.
54
Zob. odpowiedzi EIT i Komisji na pkt 28–29 i 30–31.
Zalecenie 2: EIT przyjmuje zalecenie.
EIT akceptuje potrzebę uwzględniania w swoich przyszłych rocznych programach prac większych ilości ogólnych infor -
macji w związku z dotacjami, dotyczących celów EIT. Niemniej jednak szczegółowe cele operacyjne, wyniki, wskaźniki 
i rezultaty, których osiągnięcia oczekuje się od WWiI, nadal będą określane przez WWiI w ich rocznych planach bizneso -
wych, zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. d) rozporządzenia ustanawiającego EIT, nie będą zaś włączane do rocznego programu 
prac.
Odpowiedzi komisji i EIT 50
55
Zob. odpowiedzi EIT i Komisji na pkt 34-37.
Zalecenie 3: EIT częściowo przyjmuje zalecenie.
EIT przyjmuje zalecenie z wyjątkiem następującego zdania: „ nie wyznaczają bezpośrednio ekspertów zewnętrznych ”. 
W należycie uzasadnionych i wyjątkowych przypadkach, EIT powinien mieć możliwość bezpośredniego wyznaczania 
ekspertów.
56
Zob. odpowiedzi EIT i Komisji na pkt 39-41.
Zalecenie 4: EIT częściowo przyjmuje zalecenie.
EIT przyjmuje zalecenie z wyjątkiem następującego zdania: „ Ramowe umowy o partnerstwie powinny określać maksymalną 
kwotę ”. Nie jest wykonalne ani zasadne wskazywanie z wyprzedzeniem maksymalnej kwoty dotacji dla siedmioletnich 
ramowych umów o partnerstwie.
Zalecenie 5: EIT przyjmuje zalecenie.
51 Odpowiedzi ECDC
Streszczenie
I
Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób z zadowoleniem przyjęło sprawozdanie Europejskiego Trybu -
nału Obrachunkowego.
Centrum pragnie przedstawić następujące uwagi w odniesieniu do fragmentów sprawozdania dotyczących ECDC:
Uwagi
17
ECDC przed zainicjowaniem nowych projektów prowadzi systematyczne badania szans i wartości (ang. Opportunity 
and Values Studies, OVS) uznawane za ocenę ex ante . Badania OVS są poddawane przeglądowi co roku, zanim projekty 
zostaną włączone do rocznego programu prac. Badania OVS będą jednak w dalszym ciągu udoskonalane w przyszłości, 
aby mieć pewność, że w pełni uwzględniają one wymienione aspekty.
23
Choć ECDC uważa, że mechanizm przyznawania środków finansowych był najwłaściwszy w przypadku finansowania 
projektów VENICE III i ERLTB-Net, Centrum zgadza się jednak, że decyzja o wykorzystaniu mechanizmu finansowania 
powinna zostać lepiej udokumentowana. W przyszłych planach prac ECDC będzie lepiej uzasadniać powody stosowania 
danego mechanizmu finansowania dla każdego przypadku indywidualnie.
25
Podejście obejmujące pełną procedurę oceny zostało uznane za najwłaściwszy sposób udzielania dotacji beneficjentom 
UE w ramach EPIET, ponieważ zapewniało przejrzystość i równe traktowanie. W 2015 r., w ramach wewnętrznego pro -
cesu weryfikacyjnego, wewnętrzny komitet ECDC ds. zamówień publicznych, dotacji i umów (CPCG) wskazał możliwość 
dokonania uproszczeń procesu bez uszczerbku dla przejrzystości i równego traktowania. Zasugerowano m.in. zastoso -
wanie w 2016 r. trybu bezpośredniego udzielania dotacji. Zostało to później zatwierdzone przez Trybunał Obrachunkowy. 
W styczniu 2016 r. nowa ramowa umowa o partnerstwie została wdrożona w trybie bezpośredniego udzielania dotacji.
29
Po przyjęciu strategii szkoleniowej w zakresie zdrowia publicznego w czerwcu 2015 r. ECDC podejmowało dalsze wysiłki 
na rzecz zmierzenia tej części zapotrzebowania na szkolenia, przeprowadzając w grudniu 2015 r. ogólnounijne badanie 
ankietowe oceniające zapotrzebowanie na szkolenia (Training Needs Assessment Survey). Uzyskane dane są obecnie 
analizowane i weryfikowane przez zainteresowane strony.
31
Roczny program prac na 2016 r. zawiera w aneksie tabelę z wyszczególnieniem planowanych dotacji, z uwzględnieniem 
rodzaju dotacji, przewidywanej kwoty i czasu trwania finansowania. Jednolity dokument programowy na rok 2017 r. 
będzie zawierał dodatkowe informacje, takie jak cele i przewidywane rezultaty.
Odpowiedzi ECDC 52
39
W ramach bieżącego systemu oceny ex ante  od beneficjenta wymaga się świadectwa kontroli lub próbki dokumentów 
towarzyszących w celu dokonania płatności końcowej. ECDC uwzględnia rezultaty oceny ex post  podczas aktualizacji 
procesów oceny ex ante .
43
ECDC obecnie udoskonala wskaźniki, aby lepiej oceniać rezultaty i wpływ działalności Centrum obejmującej udzielanie 
dotacji.
47
Zob. odpowiedź na ust. 50.
50
Przy braku możliwości określenia liczby przeszkolonych epidemiologów w państwach członkowskich w ramach kluczo -
wych wskaźników skuteczności działania Centrum nieformalnie, lecz systematycznie, ewidencjonuje coroczne wskaźniki, 
które można uznać za przybliżone zapotrzebowanie na szkolenie. Wskaźniki te, choć nie są uwzględniane w sprawo -
zdaniach Zarządu, obejmują: (1) roczną liczbę indywidualnych wniosków o udział w programie stypendialnym w ramach 
ścieżki UE; (2) roczną liczbę zgłoszeń zainteresowania przez państwa członkowskie UE miejscami w ramach programu 
stypendialnego (3) roczny przegląd statusu zatrudnienia byłych stypendystów, dokonywany na podstawie otwartych, 
publicznie dostępnych źródeł informacji. Należy również wspomnieć, że od 2015 r., w ramach dorocznego badania pro -
wadzonego wśród zainteresowanych stron, zainteresowane strony ECDC są proszone o udzielenie informacji zwrotnej 
i ocenę poziomu swojej satysfakcji z poszczególnych szkoleń sfinansowanych w ramach dotacji. Zob. również odpowiedź 
na ust. 29.
Wnioski i zalecenia
53
Zob. odpowiedzi na ust. 17, 23 i 25 powyżej.
Zalecenie 1
ECDC przyjmuje zalecenie.
54
Zob. odpowiedzi na ust. 29 i 31 powyżej.
Zalecenie 2
ECDC przyjmuje zalecenie.
55
Rozporządzenie ustanawiające ECDC nie przewiduje takich odstępstw.
Odpowiedzi ECDC 53
Zalecenie 3
Zalecenie nie ma zastosowania do ECDC.
56
Zob. odpowiedź na ust. 39.
Zalecenie 4
ECDC przyjmuje zalecenie.
57
Zob. odpowiedzi na ust. 43 i 50 powyżej.
Zalecenie 5
ECDC przyjmuje zalecenie.
54 Odpowiedzi EEA
Uwagi
Niewłaściwe narzędzia finansowania
20
W przypadku dotacji przyznanych w ramach umowy o delegowaniu zadań zawartej z Dyrekcją Generalną ds. Rynku 
Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP wyboru narzędzia finansowania dokonała Komisja.
Należy również wskazać, że ze względów efektywności, w niektórych przypadkach (np. w Luksemburgu), postanowiono 
o nieprzyznaniu dotacji, decydując się zamiast tego na udzielenie zamówienia na usługi.
Na mocy rozporządzenia ustanawiającego Agencję powołano do życia zarówno samą Agencję, jak i Europejską Sieć 
Informacji i Obserwacji Środowiska, tak by zapewnić Wspólnocie i państwom członkowskim wiarygodne i porównywalne 
informacje na poziomie europejskim. Rozporządzenie wymienia organizacje partnerskie zrzeszone w sieci. Dostępne 
warianty finansowania (dotacje przyznawane w ramach zaproszenia do składania wniosków lub postępowania o udziele -
nie zamówienia) mogą wprowadzać do sieci element współzawodnictwa i zagrażać współpracy, która jest niezbędna, by 
Agencja i Sieć mogły realizować swoje zadania.
22
W kontekście europejskich centrów tematycznych kwestia odpowiednich narzędzi finansowania została poruszona, po 
raz kolejny, podczas przeglądu przeprowadzonego w 2012  r. przed uruchomieniem procedury zaproszeń do składania 
wniosków.
Kompleksowe sprawozdanie podsumowujące sporządzone przez Komitet ds. Przeglądu powołany specjalnie na żądanie 
zarządu zapewniło dostateczne i istotne informacje na potrzeby wyboru mechanizmu finansowania.
Niedostatecznie dopracowana koncepcja dotacji
26
Zgodnie z art. 124 ust. 2 rozporządzenia finansowego użycie uproszczonych wariantów rozliczania kosztów wymagałoby 
uprzedniego zgromadzenia i analizy danych statystycznych i historycznych lub analizy zwykłej praktyki rachunkowej 
organizacji partnerskich w okresie obejmującym kilka lat. Tym samym obciążenia administracyjne zostałyby przesunięte, 
lecz niekoniecznie ograniczone.
Nie ustalono celów SMART w odniesieniu do rezultatów i oddziaływania
29
EEA dopilnuje określenia celów SMART (zdefiniowanych, wymiernych, osiągalnych, odpowiednich i określonych w czasie) 
w swoim dokumencie programowym na 2017 r. Należy jednak zauważyć, że cele przedmiotowych umów o udzielenie 
dotacji w ramach umowy o delegowaniu zadań są określane w rocznych programach prac Komisji i planie realizacji pro -
jektu danej umowy o delegowaniu zadań.
Decyzje w sprawie finansowania były niekompletne
31
Roczny program prac EEA na 2013 r. zawierał informacje dotyczące budżetu zadaniowego sporządzonego według dzia -
łań określonych w planie zarządzania na ten rok, podczas gdy zakres wymagań i obowiązków (Terms of Reference, ToR) 
określony w zaproszeniach do składania wniosków o przyznanie umów ramowych o partnerstwie zawierał szacunkowy 
budżet roczny.
W odpowiedzi na uwagi Trybunału, w dniu 25 listopada 2015 r., zarząd EEA przyjął decyzję w sprawie finansowania zawie -
rającą szczegółowy program prac na potrzeby wdrożenia planów działania dla europejskich centrów tematycznych na 
2016  r.
Odpowiedzi EEA 55
Kontrole ex ante  i ex post
39
EEA wdrożyła różne środki w celu wzmocnienia swojej procedury weryfikacyjnej i w szczególności opracowała wytyczne 
dotyczące weryfikacji, które zostały przekazane pracownikom odpowiedzialnym za zasoby przeprowadzającym weryfi -
kacje ex ante  dotacji, a także odpowiednią politykę weryfikacji mającą na celu zapewnienie pokrycia i kwalifikowalności 
wydatków.
W następstwie uwagi Trybunału kwota wypłacona odnośnemu beneficjentowi została już odzyskana (zob. rubryka 10).
Pozostałe uchybienia z zakresu kontroli wewnętrznej
41
W przypadku gdyby ramowe umowy o partnerstwie i udzielanie dotacji miały pozostać obowiązującym narzędziem 
finansowania działań realizowanych przez europejskie centra tematyczne, EEA dopilnuje, aby w poszczególnych wezwa -
niach do składania wniosków określano szacunkowy całkowity budżet na cały okres obowiązywania umów ramowych 
o partnerstwie.
Brak kluczowych wskaźników wykonania zadań
43
Kluczowe wskaźniki wykonania zadań na 2016 r. dla wszystkich europejskich centrów tematycznych są wspomniane 
w tabeli wyników jako „oczekiwane rezultaty” zgodnie z harmonogramem zawartym w decyzji w sprawie finansowania 
przyjętej przez zarząd w dniu 16.12.2015.
EEA dopilnuje, by kolejne decyzje w sprawie finansowania na 2017 r. przewidywały ściśle określone kluczowe wskaźniki 
wykonania zadań.
Niekompletne oceny ex post  lub ich brak
49
W 2016 r. wprowadzono system przeglądu krzyżowego ex ante  planów działania pod kątem synergii między europej -
skimi centrami tematycznymi, co miało na celu poprawę spójności, wydajności i skuteczności ich prac w ramach realizacji 
programu prac EEA.
Do końca 2018 r. EEA przeprowadzi ocenę skuteczności europejskich centrów tematycznych, za pomocą której zmierzone 
zostaną, między innymi, rezultaty i oddziaływanie działań prowadzonych przez centra.
Wnioski i zalecenia
Odpowiednie stosowanie narzędzia, jakim jest finansowanie z wykorzystaniem dotacji
53
EEA zrewiduje swoją poprzednią ocenę mechanizmów finansowania europejskich centrów tematycznych, oceniając przy 
tym skutki wykorzystania innych form dotowania przygotowań europejskich centrów tematycznych do funkcjonowania, 
co nastąpi w 2018 r.
Podobna ocena zostanie przeprowadzona w porozumieniu z Komisją Europejską w przypadku, gdyby korzystanie z dota -
cji było przewidywane jako instrument finansowania realizacji zadań delegowanych w ramach umowy o delegowaniu 
zadań dotyczącej świadczenia usługi monitorowania terenu i komponentu In situ programu Copernicus.
Zalecenie 1
EEA przyjmuje zalecenie.
Odpowiedzi EEA 56
Roczny program działań finansowanych z wykorzystaniem dotacji
54
EEA dopilnuje określenia celów SMART (zdefiniowanych, wymiernych, osiągalnych, odpowiednich i określonych w czasie) 
w swoim dokumencie programowym na 2017 r.
Ponadto EEA uzupełni swoje przyszłe roczne programy prac, począwszy od 2017 r., o dodatkowe informacje, w szczegól -
ności dotyczące celów przewidzianych do realizacji, oczekiwanych rezultatów, obowiązujących wskaźników skuteczności, 
a także szacunkowej wysokości środków budżetowych przydzielonych na planowane działania finansowane z dotacji, 
tak by roczne programy prac stanowiły decyzję w sprawie finansowania w rozumieniu art. 84 rozporządzenia w sprawie 
zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii.
Zalecenie 2
EEA przyjmuje zalecenie.
Procedury przyznawania dotacji
55
Rozporządzenie ustanawiające EEA nie przewiduje takich odstępstw.
Zalecenie 3
Zalecenie nie dotyczy EEA.
Kontrole ex ante  i ex post
56
Przy okazji ostatniego zaproszenia do składania wniosków o przyznanie ramowych umów o partnerstwie dotyczących 
poszczególnych europejskich centrów tematycznych, których działalność zainicjowano w 2012 r. i 2013 r., EEA dokonała 
przeglądu dokumentów umownych i ustanowiła standardowe wzory sprawozdań. W międzyczasie Agencja opracowała 
wytyczne finansowe zarówno dla beneficjentów, jak i pracowników odpowiedzialnych za zasoby, którzy przeprowadzają 
weryfikacje ex ante .
W 2016 r. EEA dołoży starań, by jeszcze bardziej wzmocnić swój system weryfikacji poprzez zapewnienie ścisłego stoso -
wania standardów kontroli wewnętrznej Agencji i uwzględnienie w działaniach ustaleń swoich ocen ex post .
Zalecenie 4
EEA przyjmuje zalecenie.
Kluczowe wskaźniki wykonania zadań i oceny ex post
57
EEA zadba o określenie odpowiednich kluczowych wskaźników wykonania zadań w zakresie rezultatów i oddziaływania 
jej działań finansowanych z dotacji w swoim dokumencie programowym na 2017 r.
Do końca 2018 r. EEA przeprowadzi ocenę skuteczności europejskich centrów tematycznych, za pomocą której zmierzone 
zostaną, między innymi, rezultaty i oddziaływanie działań prowadzonych przez centra, w celu określenia odpowiednich 
wskaźników wykonania działań do celów monitorowania.
Zalecenie 5
EEA przyjmuje zalecenie.
57 Odpowiedzi EFSA
Streszczenie
III
EFSA przeprowadziła solidną ocenę ex ante  swoich projektów w zakresie dotacji i zamówień (pole 2), stosuje system 
wytycznych w celu wsparcia kierownictwa w wyborze najbardziej odpowiedniego mechanizmu finansowania i w stosow -
nych przypadkach korzysta z form kosztów uproszczonych (zob. pkt 27). Procedury weryfikacji dotyczące realizacji dotacji 
finansowych zostały dodatkowo wzmocnione wiosną 2015 r.
Jeśli chodzi o zalecenie dotyczące systemów monitorowania i sprawozdawczości w zakresie dotacji w oparciu o kluczowe 
wskaźniki efektywności oparte na wynikach i skutkach, a także wyników oceny ex post , EFSA przyznaje, że sposoby okre -
ślania odpowiednich wskaźników oddziaływania w swoich dokumentach programowych mogłyby zostać dodatkowo 
ulepszone.
IV
EFSA zwraca uwagę, że zalecenia zawarte w sprawozdaniu nie odnoszą się konkretnie do niej.
Uwagi
22
EFSA posiada sześciopunktowy system wytycznych w celu wsparcia kierownictwa w wyborze najbardziej odpowied -
niego mechanizmu finansowania.
23
Jeśli nie zostanie zgłoszony zadowalający wniosek w ramach ścieżki udzielana dotacji, EFSA może rozszerzyć krąg 
odbiorców i wszcząć procedurę udzielenia zamówienia, która jest otwarta dla wszystkich zainteresowanych podmiotów 
(z zastrzeżeniem zachowania należytej staranności w celu uniknięcia konfliktu interesów).
48
W 2013 r. EFSA przeprowadziła szeroko zakrojoną i specjalną ocenę ex post  programu zamówień usług naukowych i dota -
cji oraz wkładu tego programu w realizację swoich podstawowych zadań.
Wnioski i zalecenia
Właściwe korzystanie z narzędzia finansowania w postaci dotacji
53
EFSA posiada sześciopunktowy system wytycznych w celu wsparcia kierownictwa w wyborze najbardziej odpowied -
niego mechanizmu finansowania.
Jeśli nie zostanie zgłoszony zadowalający wniosek w ramach ścieżki udzielana dotacji, EFSA może rozszerzyć krąg 
odbiorców i wszcząć procedurę udzielenia zamówienia, która jest otwarta dla wszystkich zainteresowanych podmiotów 
(z zastrzeżeniem zachowania należytej staranności w celu uniknięcia konfliktu interesów).
Odpowiedzi EFSA 58
Zalecenie 1
Przyjęte . EFSA zgadza się z przedmiotowym zaleceniem. Zostało ono już wdrożone w poprzednich latach. EFSA posiada 
efektywny kosztowo system wytycznych w celu wsparcia kierownictwa w wyborze najbardziej odpowiedniego mechani -
zmu finansowania.
Roczne planowanie działań w zakresie dotacji
54
Po 2015 r. EFSA zwiększyła przejrzystość działań w zakresie zlecania zadań podmiotom zewnętrznym przez opracowanie 
jednego planu dotacji i zamówień, który jest ogłaszany na stronie internetowej agencji i na bieżąco aktualizowany.
Zalecenie 2
Przyjęte. EFSA zgadza się z przedmiotowym zaleceniem. Zostało ono już zrealizowane w poprzednich latach, o czym 
EFSA poinformowała w odpowiedzi na zalecenia z poprzednich lat w sprawie sprawozdania finansowego EFSA za rok 
budżetowy 2014.
Procedury przyznawania dotacji
Rozporządzenie ustanawiające EFSA nie przewiduje takich odstępstw.
Zalecenie 3
Nie dotyczy EFSA
Kontrole ex ante  i ex post
56
EFSA posiada odpowiednią procedurę sprawdzania realizacji dotacji finansowych, która skupia się na istotnych elemen -
tach zgodnie z podejściem opartym na ryzyku. Przedmiotowa procedura została dodatkowo udoskonalona wiosną 
2015  r.
Zalecenie 4
Przyjęte. EFSA zgadza się z przedmiotowym zaleceniem. Zostało ono już zrealizowane w poprzednich latach. EFSA 
posiada efektywne kosztowo procedury sprawdzania realizacji dotacji finansowych.
Kluczowe wskaźniki efektywności i oceny ex post
57
EFSA przeprowadziła szeroko zakrojoną ocenę ex post programu zamówień usług naukowych i dotacji oraz wkładu tego 
programu w realizację swoich podstawowych zadań (zob. pkt 48).
Zalecenie 5
Przyjęte. EFSA wdrożyła przedmiotowe zalecenie w poprzednich latach w odniesieniu do ocen ex post . Agencja przy -
znaje, że sposoby określania odpowiednich wskaźników oddziaływania w swoich dokumentach programowych mogłyby 
zostać dodatkowo ulepszone.
59 Odpowiedź Fronteksu
Uwagi
17
Ocena ex ante  dotycząca tego, czy działania agencji zapewniają wartość dodaną i czy wybrano najodpowiedniejszą 
metodę realizacji została już przeprowadzona przez prawodawcę w 2003 r. przed przyjęciem rozporządzenia ustanawia -
jącego Frontex. Dodatkowo, dokonywanie oceny ex ante  efektywności wykorzystania przez Frontex zasobów operacyj -
nych w ramach wspólnych działań koordynowanych przez agencję nie uwzględnia apelu o solidarność operacyjną na 
granicach zewnętrznych UE i pomija panujące realia polityczne.
20
Frontex podkreśla, że art. 3 ust. 4 rozporządzenia ustanawiającego Agencję ogranicza możliwości finansowania „wspól -
nych działań” Fronteksu do dotacji. A zatem narzędzia finansowania dostępne Agencji są a priori ograniczone.
Rozporządzenie ustanawiające Agencję jest obecnie zmieniane (zob. komunikat Komisji COM (2015) 6711), a ponadto 
Frontex realizuje swój cel dotyczący uruchomienia mechanizmów finansowania wykraczających poza korzystanie 
z dotacji.
22
Z zastrzeżeniem ograniczeń nałożonych aktem podstawowym Fronteksu Agencja zbada, czy istnieją działania uzupełnia -
jące „wspólne działania”, które można finansować z wykorzystaniem innych mechanizmów. W przypadku zidentyfikowa -
nia takich działań przyjęte zostaną stosowne wytyczne i kryteria, które ułatwią wybór najodpowiedniejszego mechani -
zmu finansowania.
23
Zadaniem Fronteksu jest koordynacja współpracy operacyjnej państw członkowskich UE. Jednym z priorytetów jest 
zaangażowanie wyposażenia technicznego właściwych organów państw członkowskich w ramach operacji Fronteksu.
Artykuł 7 ust. 5 rozporządzenia dotyczącego Fronteksu przewiduje finansowanie przez Agencję użycia wyposażenia 
technicznego. Jednym ze sposobów uzupełnienia środków technicznych udostępnianych przez państwa członkow -
skie jest zlecanie usług dozoru podmiotom prywatnym. Nigdy jednak nie zastąpi ono w pełni współpracy z państwami 
członkowskimi.
Przykład, na który powołał się Trybunał, jest pierwszym praktycznym doświadczeniem Fronteksu, poprzedzonym 
projektem pilotażowym. Rzeczywiste koszty użycia prywatnych samolotów i praktyczne warunki funkcjonowania tego 
rozwiązania zostaną ocenione w toku realizacji umowy ramowej z ponownym poddaniem zamówienia procedurze 
konkurencyjnej.
Należy zauważyć, że w zakresie użycia samolotów w ramach umowy ramowej Agencja napotkała na trudności ze strony 
organów przyjmujących państw członkowskich.
26
Uciążliwość systemu zwrotu kosztów wynika z różnic warunków finansowania rozmieszczeń stosowanych przez państwa 
członkowskie.
1 Wniosek – rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz uchylające 
rozporządzenie (WE) nr 2007/2004, rozporządzenie (WE) nr 863/2007 i decyzję Rady 2005/267/WE.
Odpowiedź Fronteksu 60
System finansowania kosztów eksploatacji środków transportu (Running Expenses of Means, REM) jest rozwiązaniem 
stworzonym przez Frontex we współpracy z ekspertami z państw członkowskich. Umożliwia on współfinansowanie 
kosztów ujętych we wspólnym wykazie kosztów kwalifikowalnych w ramach rozmieszczenia wyposażenia technicznego 
i dostosowanie finansowania do przepisów krajowych i specyfiki poszczególnych organów państw członkowskich.
29
Z reguły cele przewidziane w planach operacyjnych podlegają ocenie jakościowej, ponieważ ocena ilościowa ma cha -
rakter uznaniowy, a ponadto skupia się na osiągnięciu docelowych wartości, pomijając kompleksową ocenę rezultatów 
i wyzwań napotkanych podczas realizacji.
Frontex napotyka na pewne ograniczenia możliwości określenia liczby nielegalnych migrantów w ramach swojej działal -
ności w tym zakresie. Koordynacja wspólnych działań/ operacji poszukiwawczo-ratunkowych lub walka (we współpracy 
z innymi agencjami UE) z organizacjami przestępczymi stojącymi za nielegalną migracją są trudne do ujęcia za pomocą 
wymiernych celów. Niemniej Frontex uważa, że jest w stanie wykazywać spójność między prowadzonymi przez siebie 
działaniami operacyjnymi a swoimi celami strategicznymi za pomocą celów jakościowych, a nie czysto ilościowych.
35
Wprowadzono już pewne zmiany procesu decyzyjnego. W ramach dorocznych rozmów dwustronnych (Annual Bila -
teral Talks, ABT), które odbywały się w 2015 r., ED udzielił pisemnych pełnomocnictw pracownikom uczestniczącym 
w negocjacjach.
Na potrzeby sformalizowanego procesu decyzyjnego Agencja korzysta z możliwości powoływania komitetów ds. oceny, 
w skład których wchodzi co najmniej trzech pracowników przynajmniej z dwóch podmiotów.
37
Od jesieni 2015 r. wyznaczeni pracownicy uczestniczący w dorocznych rozmowach dwustronnych podpisali specjalne 
oświadczenia o niewystępowaniu konfliktu interesów.
39
Frontex zauważa, że niedociągnięcie wskazane w rubryce 10 wynika z uciążliwości procesu REM. Zobacz także nasza 
odpowiedź na pkt 26.
44
Główne wskaźniki są obliczane i odpowiednio przekazywane w wymaganym zakresie do celów sprawozdawczości 
rocznej.
Do celów zarządzania uzgodniono, że użyty zostanie ograniczony zestaw wskaźników umożliwiających organowi zarzą -
dzającemu kierowanie pracami Agencji.
Określanie wskaźników skuteczności (tak jak to miało miejsce w 2012 r. i 2013 r.), a także powiązanych wartości docelo -
wych, które należy osiągnąć, w ramach rocznego programu prac okazało się niezwykle trudnym zadaniem. W poprzed -
nich latach prowadziło ono, między innymi, do ograniczenia zakresu sprawozdawczości wobec Zarządu.
51
Frontex podkreśla, że nie istnieją przepisy określające zasady przekazywania danych, do którego odnosi się Trybunał. 
Zgodnie z obowiązującymi przepisami za dalszy tryb postępowania w przypadku zatrzymania lub uratowania nielegal -
nych migrantów w toku wspólnych działań odpowiadają państwa członkowskie. W każdym wypadku status nielegalnych 
migrantów określają i przypisują państwa członkowskie na późniejszym etapie. Zgodnie z obecnym stanem prawnym 
Frontex nie dysponuje żadnymi danymi osobowymi nielegalnych migrantów i nie jest uprawniony do ich posiadania.
Odpowiedź Fronteksu 61
We wniosku Komisji przedstawionym w grudniu 2015 COM (2015)671 zaproponowano działania mające doprowadzić do 
poprawy sytuacji w tym zakresie. Wniosek przewiduje rozważenie możliwości zapewnienia Agencji dostępu do europej -
skich baz danych, takich jak SIS i EURODAC, i zaproponowania zmian aktów prawnych stanowiących podstawę funkcjono -
wania tych baz.
Wnioski i zalecenia
53
Frontex podkreśla, że art. 3 ust. 4 rozporządzenia ustanawiającego Agencję ogranicza możliwości finansowania „wspól -
nych działań” Fronteksu do dotacji. A zatem narzędzia finansowania dostępne Agencji są a priori ograniczone.
Rozporządzenie ustanawiające agencję jest obecnie zmieniane. Ograniczenie to nie zostało jednak jak dotąd usunięte.
Z zastrzeżeniem ograniczeń nałożonych aktem podstawowym Fronteksu Agencja zbada, czy istnieją działania uzupełnia -
jące „wspólne działania”, które można finansować z wykorzystaniem innych mechanizmów. W przypadku zidentyfikowa -
nia takich działań przyjęte zostaną stosowne wytyczne i kryteria, które ułatwią wybór najodpowiedniejszego mechani -
zmu finansowania.
Zlecenie usług dozoru prywatnym przedsiębiorstwom, na które powołał się Trybunał, jest pierwszym praktycznym 
doświadczeniem Fronteksu, które było poprzedzone projektem pilotażowym. Rzeczywiste koszty użycia prywatnych 
samolotów i praktyczne warunki funkcjonowania tego rozwiązania zostaną ocenione w toku realizacji umowy ramowej.
Należy przy tym zauważyć, że agencja napotkała na pewne trudności ze strony organów przyjmujących państw człon -
kowskich w związku z korzystaniem z usług przedsiębiorstw prywatnych w tym zakresie.
Uciążliwość systemu zwrotu kosztów wynika z różnic warunków finansowania rozmieszczeń stosowanych przez państwa 
członkowskie.
Zalecenie 1
Frontex przyjmuje zalecenie, jednak możliwość wdrożenia tego zalecenia będzie zależeć od wyniku rozmów dotyczących 
propozycji zmian rozporządzenia ustanawiającego Agencję.
54
Z reguły cele przewidziane w planach operacyjnych podlegają ocenie jakościowej, ponieważ ocena ilościowa ma cha -
rakter uznaniowy, a ponadto skupia się na osiągnięciu docelowych wartości, pomijając kompleksową ocenę rezultatów 
i wyzwań napotkanych podczas realizacji.
Frontex napotyka na pewne ograniczenia możliwości określenia liczby nielegalnych migrantów w ramach swojej działal -
ności w tym zakresie. Koordynacja wspólnych działań/ operacji poszukiwawczo-ratunkowych lub walka (we współpracy 
z innymi agencjami UE) z organizacjami przestępczymi stojącymi za nielegalną migracją są trudne do ujęcia za pomocą 
wymiernych celów. Niemniej Frontex uważa, że jest w stanie wykazywać spójność między prowadzonymi przez siebie 
działaniami operacyjnymi a swoimi celami strategicznymi za pomocą celów jakościowych, a nie czysto ilościowych.
Odpowiedź Fronteksu 62
Zalecenie 2
Frontex przyjmuje zalecenie.
55
Wprowadzono już pewne zmiany procesu decyzyjnego. W ramach dorocznych rozmów dwustronnych (Annual Bila -
teral Talks, ABT), które odbywały się w 2015 r., ED udzielił pisemnych pełnomocnictw pracownikom uczestniczącym 
w negocjacjach.
Na potrzeby sformalizowanego procesu decyzyjnego Agencja korzysta z możliwości powoływania komitetów ds. oceny, 
w skład których wchodzi co najmniej trzech pracowników przynajmniej z dwóch podmiotów.
Od jesieni 2015 r. wyznaczeni pracownicy uczestniczący w dorocznych rozmowach dwustronnych podpisali specjalne 
oświadczenia o niewystępowaniu konfliktu interesów.
Zalecenie 3
Frontex przyjmuje to zalecenie i częściowo wdrożył już jego część dotyczącą przejrzystości i zapobiegania konfliktom 
interesów. Frontex musi również uwzględnić kryterium solidarności.
56
Frontex zauważa, że niedociągnięcie wskazane w rubryce 10 wynika z uciążliwości procesu REM. Zob. także nasza odpo -
wiedź na pkt 26.
Zalecenie 4
Frontex przyjmuje zalecenie i będzie nadal udoskonalał swoje systemy weryfikacji.
57
Główne wskaźniki są obliczane i odpowiednio przekazywane w wymaganym zakresie do celów sprawozdawczości 
rocznej.
Do celów zarządzania uzgodniono, że użyty zostanie ograniczony zestaw wskaźników umożliwiających organowi zarzą -
dzającemu kierowanie pracami Agencji. Określanie wskaźników skuteczności (tak jak to miało miejsce w 2012 r. i 2013 r.), 
a także powiązanych wartości docelowych, które należy osiągnąć, w ramach rocznego programu prac okazało się nie -
zwykle trudnym zadaniem. W poprzednich latach prowadziło ono, między innymi, do ograniczenia zakresu sprawozdaw -
czości wobec Zarządu.
Odpowiedź Fronteksu 63
Frontex podkreśla, że nie istnieją przepisy określające zasady przekazywania danych, do którego odnosi się Trybunał. 
Zgodnie z obowiązującymi przepisami za dalszy tryb postępowania w przypadku zatrzymania lub uratowania nielegal -
nych migrantów w toku wspólnych działań odpowiadają państwa członkowskie. W każdym wypadku status nielegalnych 
migrantów określają i przypisują państwa członkowskie na późniejszym etapie. Zgodnie z obecnym stanem prawnym 
Frontex nie posiada żadnych danych osobowych dotyczących nieregularnych migrantów i nie jest uprawniony do ich 
posiadania.
We wniosku Komisji przedstawionym w grudniu 2015 COM (2015) 671 zaproponowano działania mające doprowadzić do 
poprawy sytuacji w tym zakresie. Wniosek przewiduje rozważenie możliwości zapewnienia Agencji dostępu do europej -
skich baz danych, takich jak SIS i EURODAC, i zaproponowania zmian aktów prawnych stanowiących podstawę funkcjono -
wania tych baz.
Zalecenie 5
Frontex przyjmuje zalecenie. Jednak jego realizacja będzie uzależniona od zmian ram prawnych oraz wymiany informacji 
z państwami członkowskimi.

JAK OTRZYMAĆ PUBLIKACJE UE
Publikacje bezpłatne:
  jeden egzemplarz:  
w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
  kilka egzemplarzy (lub mapy, plakaty):  
w przedstawicielstwach Unii Europejskiej (http://ec.europa.eu/represent_pl.htm)  
w delegaturach Unii Europejskiej w krajach poza UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_pl.htm)  
kontaktując się z Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_pl.htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 11 (numer bezpłatny w całej UE) (*).
(*)  Informacje są udzielane nieodpłatnie, większość połączeń również jest bezpłatna (niektórzy operatorzy,  
hotele lub telefony publiczne mogą naliczać opłaty).
Publikacje płatne:
 w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
Łączne wydatki agencji na dotacje w latach 2013–2015 
sięgnęły 740 mln euro. W ramach kontroli Trybunał zbadał 
skuteczność i zgodność z przepisami systemów i procedur 
kontroli wykorzystywanych w  zarządzaniu dotacjami 
w pięciu agencjach (odpowiadających za około 92 % 
całości finansowania w formie dotacji). Z ustaleń 
Trybunału wynika, że skontrolowane agencje co do zasady 
przyznawały i wypłacały dotacje zgodnie z przepisami. 
Większość nie zbadała jednak możliwości wykorzystania 
alternatywnych opcji finansowania, w związku z czym 
dotacje nie zawsze stanowiły najlepszy sposób osiągnięcia 
zamierzonych celów. Ponadto skontrolowane agencje nie 
oceniały odpowiednio skuteczności przyznawanych 
dotacji.
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y