W celu promowania współpracy między KTZ, AKP/krajami sąsiednimi i regionami najbardziej oddalonymi sporządzono notę wytyczającą kierunki działania, by zachęcić do realizowania wspólnych projektów finansowanych ze środków EFR i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR).

Wytyczne dotyczące wsparcia budżetowego UE zawierają szczegółowe wytyczne co do zatwierdzania operacji wsparcia budżetowego i zarządzania takimi operacjami w KTZ.

Między KTZ i Komisją odbyły się szeroko zakrojone konsultacje.

Programowanie na rzecz KTZ rozpoczęto w trakcie 12. Forum KTZ-UE, które miało miejsce w grudniu 2013 r., po przyjęciu decyzji o stowarzyszeniu zamorskim i odnośnych ram finansowych. Komisja przedstawiła KTZ i państwom członkowskim, z którymi KTZ są związane, orientacyjne przydziały finansowe i instrukcje dotyczące programowania oraz zainicjowała konsultacje z uwagi na porozumienie w sprawie potencjalnych sektorów współpracy.

Następnie odbyły się seminaria poświęcone konkretnym zagadnieniom, by zastanowić się nad wspólnymi priorytetami i celami. W państwach Karaibów i Pacyfiku zorganizowano pod egidą Komisji, odpowiednio w listopadzie 2014 r. i lutym 2015 r., regionalne konferencje KTZ z udziałem państw AKP, organizacji regionalnych i, w stosownych przypadkach, regionów najbardziej oddalonych. Konferencje zaowocowały konkretnymi wnioskami wysuniętymi przez KTZ, dotyczącymi ewentualnych kluczowych sektorów objętych pomocą finansową i elementów podrzędnych oraz promowanej współpracy regionalnej z podmiotami nienależącymi do KTZ, gdyż wszystkie podmioty regionalne wykazały duże zainteresowanie opracowaniem projektów partnerskich.

Opierając się na przykładzie stowarzyszenia ustanowionego na mocy decyzji o stowarzyszeniu zamorskim, zastanowiono się głębiej nad strategicznymi priorytetami i kluczowymi sektorami. Na poziomie technicznym, zorganizowano w latach 2014-2015 dziewięć spotkań trójstronnych między Komisją, przedstawicielami KTZ i państwami członkowskimi, z którymi KTZ są powiązane, w toku których zaproponowano możliwość podjęcia dialogu między Komisją i KTZ.

W styczniu 2015 r. zwołano grupę roboczą partnerstwa na temat środowiska i zmiany klimatu, oferując w ten sposób platformę dla wstępnych dyskusji między KTZ poświęconych programowi tematycznemu.

Na poziomie politycznym, w lutym 2015 r. odbyło się 13. Forum KTZ-UE. Dyskusje prowadzone w kontekście dwóch okrągłych stołów stanowiły okazję do podjęcia dialogu poświęconego programowi tematycznemu i skutkowały przyjęciem przez KTZ porozumienia w sprawie proponowanych przez nie kluczowych sektorów w tej kwestii, co znalazło odzwierciedlenie w konkluzjach przyjętych przez forum.

Przy okazji forum odbyły się ponadto spotkania trójstronne między Komisją, terytorialnymi/regionalnymi urzędnikami zatwierdzającymi w imieniu KTZ i państwami członkowskimi, z którymi KTZ są powiązane. Dyskusje te były okazją do zastanowienia się nad wykorzystaniem zasobów finansowych i do zaplanowania dalszych kroków na poziomie poszczególnych KTZ, jak również na poziomie regionalnym, a ich efektem było mianowanie regionalnych urzędników zatwierdzających w związku z programami regionalnymi i tematycznymi.

Proces programowania jest także aktywnie wspierany w postaci pomocy technicznej. Dotychczas 13 krajów i terytoriów skorzystało bądź obecnie korzysta z takiej pomocy technicznej. Jest ona finansowana z środków w ramach 10. i 11. EFR-KTZ, przy czym zasoby w drugim przypadku wynikają z pierwszej decyzji w sprawie finansowania podjętą odnośnie do środków w ramach 11. EFR-KTZ – transza w wysokości 3 mln EUR w ramach instrumentu ustanowionego zgodnie z przepisami art. 81 decyzji o stowarzyszeniu zamorskim.

Sytuacja w 2015 r.

W 2015 r. w efekcie wspomnianych konsultacji i udzielonej pomocy technicznej na wstępnych etapach programowania osiągnięto znaczny postęp. Ustalono strategiczne kierunki programów i zaproponowano kluczowe sektory w odniesieniu do wszystkich programów, zarówno tych terytorialnych, jak i regionalnych/tematycznych.

Jeśli chodzi o przydziały terytorialne, większość KTZ zaproponowała wsparcie budżetowe jako tryb wdrażania. W ten sposób odniesiono się do doświadczeń związanych z 10. EFR-KTZ, natomiast w niektórych przypadkach oznacza to pozytywne odejście od wcześniej stosowanego trybu wdrożenia projektu, zwłaszcza w przypadku takich KTZ jak Bonaire, Curaçao, Polinezja Francuska, Saba, Sint Eustatius, Wallis i Futuna. We wszystkich przypadkach Komisja dokona oceny kryteriów kwalifikowalności dotyczących korzystania ze wsparcia budżetowego.

Zaproponowane kluczowe sektory, które otrzymają przydziały terytorialne, są wyraźnie pogrupowane według najważniejszych tematów, które zasadniczo obejmują:

kwestie związane ze środowiskiem naturalnym, zmianę klimatu, energię odnawialną i obniżenie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi (zagadnienia te dotyczą pięciu spośród szesnastu KTZ z orientacyjnymi przydziałami terytorialnymi i obejmują 21 % wszystkich przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR-KTZ);

rozwój społeczny (młodzież) lub zatrudnienie/integrację zawodową oraz edukację/szkolenia zawodowe (zagadnienia te dotyczą pięciu spośród szesnastu KTZ i stanowią 33 % orientacyjnych przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR-KTZ);

turystykę zrównoważoną (zagadnienie te dotyczy trzech spośród szesnastu KTZ i stanowi 26 % orientacyjnych przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR-KTZ);

łączność i dostępność / rozwój cyfrowy (zagadnienia te dotyczą trzech spośród szesnastu KTZ i stanowią 20 % orientacyjnych przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR-KTZ).

Powyższe priorytety są zbieżne z celem, jakim jest zrównoważony rozwój, i tym samym odnoszą się do trzech filarów rozwoju, tj. rozwoju gospodarczego, rozwoju społecznego i ochrony środowiska, zgodnie z celami nakreślonymi w decyzji o stowarzyszeniu zamorskim.

Co istotne, priorytety te wyraźnie pokrywają się z priorytetami polityki Unii przedstawionymi w strategii „Europa 2020” , tj. 10-letniej strategii UE na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego, której celem jest osiągnięcie inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.

Analogicznie, w przypadku programów regionalnych pojawił się wniosek w sprawie wyraźnego skoncentrowania zasobów wokół ograniczonej liczby priorytetów; mają one zarówno zakres transgraniczny, jak i międzysektorowy. Ponadto należy zauważyć, że na podstawie kluczowych sektorów, zaproponowanych Komisji przez KTZ, we wszystkich geograficznych programach regionalnych kładzie się nacisk na środowisko i zrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych. Umożliwiłoby to znaczną komplementarność z tematycznym elementem, a także z innymi programami finansowanymi przez Unię, takimi jak BEST 2.0, finansowanymi w ramach programu „Globalne dobra publiczne i reagowanie na wyzwania o skali światowej”.