[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 28.10.2005

COM(2005) 546 końcowy

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY

Dotyczący rozpoczęcia konsultacji z Mauretanią na mocy art. 96 umowy z Kotonu

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY

Dotyczący rozpoczęcia ko nsultacji z Mauretanią na mocy art. 96 umowy z Kotonu

Najnowsza historia Mauretanii jest naznaczona wieloma próbami zamachu stanu. W ten sposób w 1984 r. pułkownik Ould Taya przejął władzę, po prezydencie Ouldzie Haidallahu.

Na początku lat dziewięćdziesiątych, pod presją społeczności międzynarodowej, zatwierdzono nową konstytucji i zalegalizowano partie polityczne. Wybory prezydenckie, w których wygrał Ould Haidallach, zostały zorganizowane w 1992 r., następnie odbyły wybory, których prawidłowość została zakwestionowana: parlamentarne (1996 r.) i prezydenckie (1997 r.). W 2001 r. w bardziej demokratycznych warunkach odbyły się nowe wybory parlamentarne i pomimo przytłaczającej większości głosów dla partii będącej u władzy oraz jej sojuszników, wybrano również grupę przedstawicieli opozycji. Podczas ostatnich wyborów prezydenckich w 2003 r. aresztowano i następnie zwolniono z aresztu (przed wyborami) drugiego kandydata, byłego prezydenta Oulda Haidallaha, po czym ponownie został on aresztowany.

W czerwcu 2003 r. i sierpniu 2004 r. miały miejsce ostatnie, przeprowadzone przez wojskowych islamistów próby zamachu stanu. Ich „domniemani” autorzy, jak i przywódcy cywilnych islamistów oraz przywódcy „klasycznej” opozycji politycznej zostali osądzeni podczas procesu Ouad Naga. Pomimo połączenia różnych spraw sądowych, kilku nieprawidłowości wykrytych podczas procesu oraz surowych kar, których domagał się oskarżyciel, sąd w procesie Ouad Naga wydał umiarkowany werdykt. Niedawno, w kwietniu i maju 2005 r., dokonano serii aresztowań w środowisku islamistów, w następstwie których terroryści zaatakowali oddział żołnierzy mauretańskich na północy kraju. Prezydent zadecydował wtedy o zwiększonej mobilizacji wojska w celu zwalczania grup terrorystycznych.

W zakresie polityki zagranicznej, reżim prezydenta Oulda Taya utrzymywał na początku stosunki z Irakiem, a później ze światem zachodnim. Ustanowił on w 1999 r. stosunki dyplomatyczne z Izraelem. Tym wydarzeniem karmiła się opozycja religijna, którą reżim próbował zdusić. Ponadto, polityka zagraniczna Mauretanii, jej zbliżenie ze Stanami Zjednoczonymi w zakresie bezpieczeństwa i zwalczania terroryzmu oraz uciskanie opozycji religijnej wewnątrz kraju, przyczyniały się do napięcia stosunków z Libią, Arabią Saudyjską i innymi państwami arabskimi.

Mauretania nie jest członkiem Wspólnoty Gospodarczej Afryki Zachodniej (którą opuściła w 2000 r.) ani Wspólnoty Gospodarczo-Monetarnej Afryki Zachodniej, ale za to należy do Unii Arabskiego Maghrebu. Jako gość uczestniczyła ona w dialogu euro-śródziemnomorskim w Barcelonie i złożyła pod koniec maja 2005 r. wniosek o formalne przystąpienie.

W tej sytuacji w dniu 3 sierpnia 2005 r. miał miejsce zamach stanu.

Zamach, którego motywy nie są jeszcze w pełni znane, został przeprowadzony bez rozlewu krwi przez wojskowych z bliskiego otoczenia dawnego prezydenta Oulda Taya, którzy utworzyli radę wojskową (Wojskowa Rada Sprawiedliwości i Demokracji, WRSD). Przewodniczącym WSRD jest pułkownik Ely Ould Mohamed Vall, w dawnym systemie dyrektor bezpieczeństwa narodowego, i składa się ona z piętnastu innych pułkowników i kapitana statku.

WSRD uchwaliła Kartę Konstytucyjną, która odebrała uprawnienia Parlamentowi wybranemu w 2001 r. Rada będzie korzystać ze swoich uprawnień ustawodawczych w drodze rozporządzeń. Zgodnie z Kartą Konstytucyjną, mianowano rząd przejściowy, którego członkowie zrzekli się z członkostwa w partiach, do których należeli.

Nowy system został zaakceptowany przez społeczeństwo, bez rozróżnienia na pochodzenie etniczne, przez partie polityczne (w tym, po pierwszym wyroku, przez PRDS, partię dawnego prezydenta) i przez umiarkowane grupy islamskie. WSRD złożyła kilka zobowiązań publicznych, które zaczynają się przekładać na akty wykonawcze:

1. Zaproponowanie poprawek do Konstytucji, które ograniczałyby długość i liczbę kadencji prezydenckich i które uniemożliwiałyby wszelkie późniejsze zmiany w tym zakresie. Po konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami w Mauretanii, wspomniane zmiany zostałyby poddane pod referendum konstytucyjne w maksymalnym terminie dwunastu miesięcy po zamachu stanu.

2. Organizacja wolnych i przejrzystych wyborów parlamentarnych i prezydenckich, po referendum konstytucyjnym, ale w terminie nieprzekraczającym dwudziestu czterech miesięcy po zamachu stanu. Członkowie WSRD i nowego rządu przejściowego nie będą uprawnieni do uczestniczenia w działaniach i kampanii partii politycznych oraz uczestniczenia w wyborach, które będą nadzorowane przez Niezależną Komisję Wyborczą, w obecności obserwatorów międzynarodowych.

3. Prowadzenie działań w zakresie organizowania transformacji demokratycznej, reformy wymiaru sprawiedliwości i prawidłowego zarządzania.

4. Zagwarantowanie swobód politycznych i uwolnienie więźniów politycznych.

5. Poszanowanie ratyfikowanych przez państwo traktatów i konwencji międzynarodowych.

WSRD przyjęła rozporządzenie konstytucyjne potwierdzające pozbawienie prawa do kandydowania dla członków Rady i rządu tymczasowego w wyborach przewidzianych w ramach procesu transformacji demokratycznej. Ponadto rząd przedstawił na forum ONZ wniosek o wsparcie w czasie referendum konstytucyjnego, wyborów parlamentarnych i prezydenckich.

Zamach stanu z 3 sierpnia został potępiony przez społeczność międzynarodową, a w szczególności przez Sekretarza Generalnego Narodów Zjednoczonych, przez Przewodniczącego Komisji Unii Afrykańskiej (która zawiesiła członkostwo Mauretanii), Prezydencję Unii Europejskiej i przez Komisję.

W następstwie misji w Nawakszut oraz zmiany sytuacji, Rada Pokoju i Bezpieczeństwa Unii Afrykańskiej zachęcała, podczas posiedzenia w dniu 8 września 2005 r., „władze mauretańskie i zainteresowane strony do współpracy w celu szybkiego przywrócenia porządku konstytucyjnego, szukania i zgłębiania dialogu i konsultacji między wszystkimi zainteresowanymi podmiotami oraz wzmocnienia demokracji i państwa prawa, w kontekście jedności i suwerenności Mauretanii”.

W samym dniu zamachu stanu, Prezydencja Unii Europejskiej przypomniała o fakcie potępiania przez nią wszelkich prób przejęcia władzy siłą, gdy tymczasem Komisja w swoim oświadczeniu wyraziła ubolewanie nad przejęciem władzy siłą i wezwała do poszanowania demokracji i powrotu do porządku konstytucyjnego. W oświadczeniu wskazano również, iż we właściwym czasie Komisja oceni sytuację pod względem mających zastosowanie postanowień Umowy z Kotonu, której Mauretania jest sygnatariuszem.

Artykuł 9 ust. 2 Umowy o partnerstwie AKP-WE podpisanej w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. i zmienionej w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2005 r., określa podstawowe elementy, na których opiera się partnerstwo. Poszanowanie zasad demokratycznych i państwa prawa wpływają na polityką wewnętrzną i międzynarodową partii i są podstawowymi elementami umowy. W odniesieniu do wspomnianego artykułu i warunków, w jakich dokonano zmian politycznych w Mauretanii, Komisja uważa za konieczne prowadzenie dialogu z nowymi władzami tego kraju w celu wyjaśnienia następujących kwestii:

1. organizacja wyborów, a w szczególności w odniesieniu do: (i) przeglądu list wyborczych; (ii) praktycznych warunków uczestniczenia w głosowaniu; (iii) praktycznych warunków ustanowienia niezależnej komisji wyborczej; i (iv) praktycznych warunków rozmieszczenia misji obserwacyjnych;

2. przeprowadzenie wyborów oraz ich terminy; wydaje się, na obecnym etapie, iż maksymalny okres przewidziany na przeprowadzenie wyborów (dwadzieścia cztery miesiące) jest o wiele za długi w stosunku do czasu potrzebnego na realizację działań przygotowawczych i powinien zostać skrócony;

3. poszanowanie zobowiązań podjętych przez poprzednie rządy w zakresie prawidłowego zarządzania i w szczególności w odniesieniu do: (i) wprowadzenia zasad gwarantujących przejrzystość zarządzania oraz dystrybucji wpływów z górnictwa i przemysłu paliwowego; (ii) liberalizacji sektora transportu lądowego; oraz (iii) przejrzystości zarządzania budżetem i makroekonomią;

4. środki które należy przyjąć w zakresie: (i) reformy wymiaru sprawiedliwości; oraz (ii) promowania swobód obywatelskich i wolności słowa.

Tego rodzaju dialog umożliwi władzom Mauretanii określić stanowisko w zakresie wyżej wspomnianych punktów i Unii Europejskiej stwierdzić w jakim stopniu mogłaby, w oparciu o ten dialog, wesprzeć wysiłki poczynione przez Mauretanię w celu lepszego przestrzegania podstawowych elementów zmienionej Umowy z Kotonu.

Ze względu na okoliczności, w których dokonała się zmiana systemu w Mauretanii, jak i form organizacji politycznej wprowadzonych przez nowe władze, Komisja uważa, że dotyczy to przypadku szczególnie nagłego, w związku z którym, na mocy art. 96 ust 1a zmienionej Umowy z Kotonu, nie jest konieczne wyczerpanie możliwości dialogu politycznego przewidzianych w art. 8 wspomnianej Umowy. Komisja Europejska chciałaby jednak móc prowadzić oficjalne rozmowy w rządem na temat jego zobowiązań zanim odpowiednie środki zostaną przyjęte. Komisja proponuje zatem Radzie, aby zaprosić Mauretańską Republikę Islamską na konsultacje na mocy art. 9 i 96 zmienionej Umowy z Kotonu, zgodnie z projektem załączonego listu.

Komisja proponuje, aby w okresie konsultacji obecne działania wykonawcze w ramach 6, 7, 8 i 9 EFR mogły nadal być realizowane, pod warunkiem poszanowania szczególnych warunków zawartych w umowach finansowych. Ponadto, proponuje się kontynuację opracowywanych działań w zakresie współpracy, mogących przyczynić się do przywrócenia demokracji i poprawy zarządzania

ZAŁĄCZNIK

Bruksela, dnia

J. E. Pan Sidi Ahmed Ould BoubacarPremierMauretańskiej Republiki IslamskiejNawakszutMauretania

PROJEKT

Szanowny Panie Premierze,

Prezydencja Unii Europejskiej w swoim oświadczeniu z 3 sierpnia 2005 r. dotyczącym zamachu stanu w Mauretanii, przypomniała o fakcie potępiania przez nią wszelkich prób przejęcia władzy siłą.

Tego samego dnia, Komisja wydała oświadczenie, w którym wyraziła ubolewanie nad przejęciem władzy przy użyciu siły siłą i przypomniała o poszanowaniu demokracji i konstytucyjnych ramach prawnych.

Ze względu na okoliczności, w których dokonała się zmiana systemu w Mauretanii, jak i przyjętych tymczasowych form organizacji politycznej, Unia Europejska uważa, że miało miejsce naruszenie elementów podstawowych zmienionej Umowy z Kotonu. cUE uważa jednak, że chodzi o szczególnie nagły przypadek, w związku z którym, na mocy art. 96 ust 1a wspomnianej Umowy, nie jest konieczne wyczerpanie możliwości dialogu politycznego przewidzianych w art. 8.

Unia Europejska chciałaby jednak móc prowadzić oficjalne rozmowy z Pańskim rządem na temat jego zobowiązań zanim odpowiednie środki zostaną podjęte. W związku z powyższym, mamy zaszczyt, w imieniu Wspólnoty i Państw Członkowskich UE zaprosić Pana państwo na konsultacje na mocy art. 96 zmienionej Umowy z Kotonu, w celu dokładnego zbadania sytuacji i w razie potrzeby zaradzenia problemom. UE ze swojej strony zapewni tym konsultacjom ducha konstrukcji i dialogu.

Wspomniane konsultacje powinny umożliwić stronie mauretańskiej określić program transformacji rządu oraz w szczególności:

- informacje związane z przeprowadzeniem wyborów parlamentarnych i prezydenckich oraz przywróceniem ram konstytucyjnych;

- środki, które należy przyjąć w zakresie prawidłowego zarządzania politycznego i gospodarczego, reformy wymiaru sprawiedliwości oraz promowania swobód obywatelskich i wolności słowa.

Sugerujemy, aby wspomniane konsultacje odbyły się w niedługim czasie, w terminie do uzgodnienia między stronami, w budynku Rady Unii Europejskiej w Brukseli.

Z wyrazami głębokiego szacunku,

W imieniu Rady W imieniu Komisji

Do wiadomości : | Przewodniczącego Komitetu Ambasadorów AKP |

Sekretarza Generalnego Grupy Państw AKP |