Dnia 17 października 2016 r. Komisja przyjęła list w sprawie poprawek (LP) nr 1 do projektu budżetu na 2017 r., w którym zwiększyła potrzeby w zakresie zobowiązań o 527,0 mln EUR w stosunku do projektu budżetu. Te dodatkowe potrzeby zostały jednak w pełni zrekompensowane przez zwiększone dochody przeznaczone na określony cel, które zgodnie z przewidywaniami miały być dostępne w 2017 r. W związku z tym proponowane środki na zobowiązania w odniesieniu do EFRG zawarte w LP pozostały niezmienione w stosunku do projektu budżetu.

W chwili ustalania budżetu na 2017 r. dokonano szacunkowej oceny tych dochodów, zarówno w odniesieniu do kwoty, którą spodziewano się uzyskać w roku budżetowym 2017, jak i w odniesieniu do kwoty, która miała zostać przeniesiona z roku budżetowego 2016 na rok 2017. Szacunkowe dochody, wynoszące 2 732 mln EUR, uwzględniono w przyjętym przez władzę budżetową budżecie na 2017 r. W szczególności:

W odniesieniu do roku budżetowego 2017 łączna kwota netto płatności miesięcznych, co do których podjęto decyzje, po odliczeniu rozliczeń i innych korekt, wyniosła 43 156 921 857,77 EUR. Biorąc pod uwagę kwoty zawieszone, wypłacono jedynie 43 153 914 666,63 EUR.

(1) C1 oznacza uchwalone środki budżetowe. Kwota ta obejmuje przesunięcia z „zarządzania dzielonego” w łącznej wysokości 685 000,00 EUR w odniesieniu do środków na zobowiązania i środków na płatności, przesunięcia z EFRG w wysokości -2 986 000,00 EUR w odniesieniu do środków na płatności, przesunięcia do EFRG w wysokości 345 609,34 EUR w odniesieniu do środków na płatności oraz budżet korygujący w wysokości -1 900 000,00 EUR w odniesieniu do środków na zobowiązania i środków na płatności.

Łączna kwota płatności w tym rozdziale w 2017 r. wyniosła 3 001,1 mln EUR; zostały one pokryte z uchwalonych środków w wysokości 2 805,0 mln EUR oraz dochodów przeznaczonych na określony cel wynoszących 196,2 mln EUR. Dochody przeznaczone na określony cel zostały wykorzystane na pokrycie wydatków poniesionych w sektorze owoców i warzyw (szczegółowe informacje – zob. pkt 3.2.1.2). W pozycjach, w których potrzeby przekroczyły środki budżetowe, dodatkowe wydatki zostały pokryte w drodze przesunięć środków z innych linii budżetu EFRG. W przypadku instrumentów rynkowych, dla których nie wykorzystano wszystkich środków budżetowych, udostępnione w ten sposób środki przesunięto do innych pozycji budżetu w celu pokrycia dodatkowych wydatków.

Budżet na rok 2017 przewidywał łączne dostępne środki w wysokości 34,0 mln EUR w celu pokrycia potrzeb wszystkich środków w tym sektorze. Jednak wydatki poniesione przez państwa członkowskie w 2017 r. wyniosły 90,7 mln EUR i zostały sfinansowane zarówno z uchwalonych środków, jak i z przesunięć środków na kwotę 56,7 mln EUR z innych linii budżetowych w ramach tego samego rozdziału.

3.2.2.Rozdział 05 03: Płatności bezpośrednie

Rok budżetowy 2017 był drugim rokiem wdrażania wszystkich systemów w ramach zreformowanej struktury płatności bezpośrednich, zgodnie z decyzjami podjętymi w związku z reformą WPR z 2013 r. Łączna kwota płatności w tym rozdziale w budżecie na 2017 r. wynosiła 41 551,2 mln EUR. Obejmuje to kwotę 425,6 mln EUR wypłaconą za zwrot płatności bezpośrednich rolnikom w związku z dyscypliną finansową, która to kwota została sfinansowana z 433,1 mln EUR przeniesionych z roku 2016 (szczegółowe informacje – zob. pkt 3.2.2.3). Pozostałe płatności w wysokości 41 125,6 mln EUR zostały pokryte z uchwalonych środków wynoszących 39 138,5 mln EUR oraz dochodów przeznaczonych na określony cel wynoszących 1 987,0 mln EUR. Dochody przeznaczone na określony cel zostały wykorzystane na pokrycie wydatków poniesionych w związku z systemem płatności podstawowej. Niewykorzystane a uchwalone środki wyniosły 523,2 mln EUR, co wynika z różnicy między uchwalonymi środkami w wysokości 39 138,5 mln EUR, wykorzystanymi na zwrot na rzecz państw członkowskich, a początkowo uchwalonymi środkami w kwocie 39 661,7 mln EUR przewidzianymi w budżecie na 2017 r. Te niewykorzystane a uchwalone środki zostały zmniejszone w drodze przesunięcia uchwalonych środków w wysokości 66,8 mln EUR do innych części budżetu EFRG. Ponadto niewykorzystana kwota rezerwy przeznaczonej na sytuacje kryzysowe (450,5 mln EUR), która została utworzona z proponowanej dyscypliny finansowej w 2017 r., została przesunięta do artykułu 05 03 09, tak aby kwota faktycznie zastosowanej dyscypliny finansowej (450,5 mln EUR) mogła zostać przeniesiona na 2018 r. w celu dokonania zwrotu na rzecz państw członkowskich, których to dotyczy (zob. pkt 3.2.2.4). Pozostała część dochodów przeznaczonych na określony cel uzyskanych w 2017 r. w wysokości 399,4 mln EUR została przeniesiona na rok 2018. W pozycjach, w których potrzeby przekroczyły uchwalone środki budżetowe, dodatkowe wydatki zostały pokryte w drodze przesunięć uchwalonych środków z innych pozycji budżetu lub dochodów przeznaczonych na określony cel. Z kolei w przypadku płatności bezpośrednich, dla których nie wykorzystano wszystkich środków budżetowych, udostępnione w ten sposób środki przesunięto do innych linii budżetu EFRG w celu pokrycia dodatkowych wydatków.

3.2.2.1.Artykuł 05 03 01: Płatności bezpośrednie niezwiązane z wielkością produkcji

Główne programy finansowane ze środków w ramach tego artykułu to system jednolitej płatności obszarowej, system płatności podstawowej, płatność z tytułu praktyk rolniczych korzystnych dla klimatu i środowiska, płatność redystrybucyjna i płatność dla młodych rolników. Wszystkie środki pomocowe w tym artykule są wypłacane niezależnie od produkcji, lecz na pewnych warunkach, np. w zakresie zasady wzajemnej zgodności. Potrzeby budżetowe na 2017 r. na płatności bezpośrednie niezwiązane z wielkością produkcji wyniosły 35 523,8 mln EUR; władza budżetowa uchwaliła na ten cel środki w wysokości 33 191,8 mln EUR, po uwzględnieniu dochodów przeznaczonych na określony cel w kwocie 2 332,0 mln EUR. Wydatki poniesione przez państwa członkowskie na wszystkie programy w ramach tego artykułu wyniosły 35 366,2 mln EUR, a zatem przekroczyły uchwaloną kwotę o 2 174,4 mln EUR. Tę kwotę deklarowanych wydatków pokryto z dochodów przeznaczonych na określony cel. Wydatki poniesione przez państwa członkowskie na płatności bezpośrednie niezwiązane z wielkością produkcji odpowiadały 99,6 % potrzeb przewidzianych w budżecie na 2017 r. dla tych programów.

3.2.2.2.Artykuł 05 03 02: Pozostałe płatności bezpośrednie

Środki objęte tym artykułem służą pokryciu wydatków na „pozostałe płatności bezpośrednie”. Uwzględnia się tu programy, w przypadku których może nadal występować związek między płatnością a produkcją, pod określonymi warunkami i w ramach wyraźnych ograniczeń. W wyniku reformy z 2013 r. programami, które zostały dodane do niniejszego artykułu, są: dobrowolne wsparcie związane z produkcją oraz system dla małych gospodarstw, a pewna liczba linii obejmowała stosunkowo niewielkie płatności w ramach kończących się programów.

Komisja oszacowała, że środki potrzebne w ramach tego artykułu w 2017 r. będą wynosić 6 019,3 mln EUR. Państwa członkowskie poniosły wydatki w wysokości 5 759,4 mln EUR, co stanowiło kwotę niższą od środków przewidzianych w budżecie.

3.2.2.3.Artykuł 05 03 09: Zwrot płatności bezpośrednich w związku z dyscypliną finansową

Władza budżetowa nie przyznała żadnych środków na ten artykuł. Artykuł ten służy zbieraniu uchwalonych środków, na które nie zaciągnięto zobowiązań, w tym w szczególności środków z niewykorzystanej rezerwy na sytuacje kryzysowe w celu przeniesienia na rok budżetowy N +1 i sfinansowania zwrotów wynikających z dyscypliny finansowej stosowanej w przypadku płatności bezpośrednich w odniesieniu do roku kalendarzowego N .

Z kwoty 433,1 mln EUR, odpowiadającej dyscyplinie finansowej zastosowanej w roku budżetowym 2016, którą to kwotę przeniesiono do budżetu na 2017 r. w celu zwrotu, państwa członkowskie zwróciły 425,6 mln EUR. Różnica w wysokości 7,5 mln EUR wróciła do budżetu na 2017 r. w celu zwrotu do państw członkowskich na podstawie budżetu korygującego w kolejnym roku budżetowym.

3.2.2.4.Artykuł 05 03 10: Rezerwa przeznaczona na sytuacje kryzysowe w sektorze rolnym

Środki z tego artykułu przeznaczone są na pokrycie wydatków na działania, które należy podjąć w reakcji na poważne kryzysy mające wpływ na produkcję rolną lub dystrybucję produktów rolnych. Tę rezerwę na sytuacje kryzysowe ustanawia się poprzez stosowanie na początku każdego roku zmniejszenia płatności bezpośrednich przy pomocy mechanizmu dyscypliny finansowej zgodnie z art. 25 i 26 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 oraz art. 8 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 . Roczną kwotę tej rezerwy ustalono na 400 mln EUR (w cenach z 2011 r.). W roku budżetowym 2017 odpowiednia kwota rezerwy kryzysowej w cenach bieżących wyniosła 450,5 mln EUR. Rezerwa nie została wykorzystana w roku budżetowym 2017.

Na rok składania wniosków 2016 dyscyplinę finansową obliczono wyłącznie w celu utworzenia rezerwy na sytuacje kryzysowe w wysokości 450,5 mln EUR. Pod koniec roku budżetowego uchwalone środki, na które nie zaciągnięto zobowiązań, odpowiadające kwocie dyscypliny finansowej faktycznie zastosowanej w roku składania wniosków 2016 (z uwzględnieniem niewykorzystanej kwoty rezerwy na sytuacje kryzysowe), przesunięto jednak do artykułu 05 03 09 w celu przeniesienia na kolejny rok budżetowy i sfinansowania w ten sposób zwrotu wynikającego z dyscypliny finansowej nałożonej na rolników w roku kalendarzowym 2017.

3.2.3.Rozdział 05 07: Kontrola wydatków rolnych

3.2.3.1.Artykuł 05 07 01: Kontrola wydatków rolnych

Artykuł ten obejmuje środki wprowadzone w celu wzmocnienia środków kontroli na miejscu i poprawy systemu weryfikacji w taki sposób, aby ograniczyć ryzyko nadużyć i nieprawidłowości ze szkodą dla budżetu Unii. Obejmuje także wydatki ponoszone w celu sfinansowania ewentualnych korekt księgowych oraz korekt w ramach procedury zgodności na korzyść państw członkowskich.

Unia Europejska sfinansowała bezpośrednio zakup obrazów satelitarnych w ramach zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli na kwotę 11,3 mln EUR, zużywając w ten sposób wszystkie środki przewidziane w budżecie na 2017 r.

Po dokonaniu kontroli zgodności rozliczeń korekty na rzecz państw członkowskich były o wiele wyższe niż przewidywano (125,3 mln EUR zamiast 25,0 mln EUR przewidzianych w budżecie). To nadmierne wykonanie zostało częściowo zrównoważone dzięki temu, że w wyniku rozliczenia rachunków korekty na rzecz państw członkowskich okazały się niższe niż przewidywano (14,8 mln EUR zamiast 20,0 mln EUR przewidzianych w budżecie).

3.2.3.2.Artykuł 05 07 02: Rozstrzyganie sporów