W wytycznej nr 5 zawartej w decyzji Rady (UE) 2020/1512 wzywa się państwa członkowskie, w tym te, w których obowiązują krajowe ustawowe wynagrodzenia minimalne, aby zapewniły skuteczne zaangażowanie partnerów społecznych w ustalanie wynagrodzeń, zapewniając sprawiedliwe wynagrodzenia pozwalające na godny poziom życia oraz umożliwiając dostosowywanie wynagrodzeń w reakcji na zmiany wydajności w celu osiągnięcia pozytywnej konwergencji. W wytycznej wezwano też państwa członkowskie do promowania dialogu społecznego i rokowań zbiorowych w sprawie ustalania wynagrodzeń. Ponadto wzywa się państwa członkowskie i partnerów społecznych, aby zapewniły wszystkim pracownikom adekwatne i sprawiedliwe wynagrodzenie wynikające z układów zbiorowych lub z adekwatnych ustawowych wynagrodzeń minimalnych, uwzględniając przy tym wpływ wynagrodzeń na konkurencyjność, tworzenie miejsc pracy i ubóstwo pracujących. Ogólnym celem wniosku jest zapewnienie ochrony pracowników w Unii dzięki adekwatnym minimalnym wynagrodzeniom. Wniosek zakłada m.in. promowanie negocjacji zbiorowych, wspieranie zaangażowania partnerów społecznych oraz ustanowienie jasnych i stabilnych kryteriów na rzecz adekwatności ustawowych wynagrodzeń minimalnych.

W dyrektywie (UE) 2019/1152 wzywa się do informowania pracowników o zasadniczych aspektach ich pracy, w tym o wynagrodzeniu. Proponowana dyrektywa przewiduje, że państwa członkowskie będą określać jasne i stabilne kryteria, zapewniać regularną i terminową aktualizację ustawowych wynagrodzeń minimalnych, a także skuteczne zaangażowanie partnerów społecznych, co zwiększy przejrzystość zmian w zakresie ustawowego wynagrodzenia minimalnego.

Dyrektywa 2014/67/UE przewiduje poprawę dostępu pracowników delegowanych do informacji, w szczególności za sprawą ustanowienia jednej oficjalnej krajowej strony internetowej dotyczącej delegowania. Dyrektywa nakłada ponadto wymóg, aby odpowiednie informacje dotyczyły zróżnicowanych minimalnych stawek wynagrodzenia oraz ich części składowych w przypadku, gdy warunki zatrudnienia są określone w układach zbiorowych zgodnie z dyrektywą 96/71. Dyrektywa 2014/67/UE przewiduje również utworzenie mechanizmu odpowiedzialności podwykonawców obejmującego co najmniej sektor budowlany i minimalne stawki wynagrodzenia. Łatwy dostęp do informacji na temat ustawowych minimalnych stawek wynagrodzenia przewidziany w dyrektywie 2014/67/UE wspiera cele niniejszego wniosku, a mianowicie zapewnienie ochrony adekwatnego minimalnego wynagrodzenia w UE. Proponowana dyrektywa przyczyni się również do osiągnięcia celów wyznaczonych w dyrektywie 2014/67/UE poprzez wzmocnienie egzekwowania ram dotyczących ustawowego wynagrodzenia minimalnego, wspieranie tworzenia wiarygodnych systemów monitorowania i gromadzenia danych oraz zapewnianie dostępu do skutecznych mechanizmów rozstrzygania sporów i zagwarantowanie pracownikom prawa do dochodzenia roszczeń.

Dyrektywa 2006/54/WE ma na celu zapewnienie wdrożenia zasady równości szans i równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy. Większość osób otrzymujących minimalne wynagrodzenie to kobiety. Niniejszy wniosek wspiera równość płci i zmniejszenie luki płacowej między kobietami a mężczyznami poprzez ustanowienie ram dla adekwatnych minimalnych wynagrodzeń w UE. W związku z tym proponowana dyrektywa pośrednio przyczynia się do osiągania celów polityki określonych w dyrektywie 2006/54/WE.

Dyrektywa 2000/78/WE zakazuje bezpośredniej lub pośredniej dyskryminacji w zakresie zatrudnienia, zwłaszcza ze względu na wiek, w odniesieniu do warunków pracy, w tym wynagrodzenia (art. 3 lit. c)). Dopuszcza ona odmienne traktowanie, jeżeli zostanie to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione zgodnym z przepisami celem, takim jak cele polityki zatrudnienia lub cele kształcenia zawodowego. Proponowana dyrektywa jest spójna z tym podejściem, ponieważ wymaga, aby zróżnicowanie stawek ustawowych wynagrodzeń minimalnych było ograniczone do minimum oraz, w stosownych przypadkach i gdy jest to obiektywnie i racjonalnie uzasadnione niebudzącym zastrzeżeń celem, niedyskryminujące, proporcjonalne i ograniczone w czasie.

Zalecenie Komisji z dnia 3 października 2008 r. w sprawie aktywnej integracji osób wykluczonych z rynku pracy stawia promowanie miejsc pracy wysokiej jakości, w tym w zakresie wynagrodzenia i warunków pracy, poprzez strategie zakładające adekwatne wsparcie dochodu oraz integracyjne rynki pracy w centrum działań Unii i państw członkowskich w celu zapobiegania ubóstwu pracujących. Proponowana dyrektywa ma na celu poprawę warunków pracy i zmniejszenie ubóstwa pracujących poprzez ustanowienie ram dla adekwatnych stawek minimalnego wynagrodzenia i dostępu do ochrony minimalnego wynagrodzenia przewidzianego w układach zbiorowych lub w przepisach prawnych.

Proponowana dyrektywa odnosi się bezpośrednio do „klauzuli społecznej” zawartej w dyrektywie 2014/24/UE w sprawie zamówień publicznych, którą można również znaleźć w powiązanych dyrektywach 2014/23/UE i 2014/25/UE. Wspomniana „klauzula społeczna” zobowiązuje państwa członkowskie do wprowadzania środków w celu zapewnienia, aby przedsiębiorcy wywiązywali się z obowiązków wynikających z obowiązującego prawa pracy przy wykonywaniu zamówień publicznych i umów koncesji. W tym celu proponowana dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do zastosowania właściwych środków z myślą o zapewnieniu, aby przy wykonywaniu umów publicznych lub umów koncesji przedsiębiorcy przestrzegali zapisów dotyczących wynagrodzeń zawartych w odpowiednich układach zbiorowych lub dotyczących ustawowych minimalnych wynagrodzeń, o ile istnieją. Może to przyczynić się do lepszego egzekwowania wymogów określonych w „klauzuli społecznej” przewidzianej we wspomnianych wyżej dyrektywach.

Treść wspomnianych wyżej aktów została należycie przeanalizowana i uwzględniona w trakcie przygotowania proponowanej dyrektywy. W rezultacie wniosek jest z jednej strony spójny z obowiązującymi przepisami, a z drugiej wprowadza zmiany legislacyjne niezbędne do osiągnięcia celów Unii.