UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Dialog na temat liberalizacji reżimu wizowego między UE a Gruzją został zainicjowany w czerwcu 2012 r. W lutym 2013 r. Komisja Europejska przedstawiła rządowi Gruzji plan działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego („plan działania”). Komisja zobowiązała się wprowadzić zwolnienie wizowe dla krótkoterminowych pobytów w Unii Europejskiej dla obywateli Gruzji będących posiadaczami paszportów biometrycznych, gdy tylko rząd Gruzji spełni wszystkie kryteria określone w planie działania.

Jeszcze przed rozpoczęciem dialogu na temat liberalizacji systemu wizowego UE i Gruzja zawarły umowę o ułatwieniach wizowych i umowę o readmisji, które weszły w życie w dniu 1 marca 2011 r. Pełne i skuteczne wdrożenie obydwu umów było podstawowym warunkiem rozpoczęcia i prowadzenia dialogu wizowego.

Plan działania obejmuje cztery bloki zagadnień: bezpieczeństwo dokumentów, w tym biometria (blok I), zintegrowane zarządzanie granicami, polityka migracyjna i azylowa (blok II), porządek publiczny i bezpieczeństwo (blok III) oraz stosunki zewnętrzne i prawa podstawowe (blok IV). W planie działania przedstawiono szereg precyzyjnych kryteriów odniesienia w obrębie tych czterech bloków zagadnień, istotnych z technicznego punktu widzenia, w celu przyjęcia ram ustawodawczych, politycznych i instytucjonalnych (etap 1) oraz zapewnienia ich skutecznego i trwałego wdrożenia (etap 2).

Od czasu rozpoczęcia dialogu między UE a Gruzją na temat liberalizacji reżimu wizowego Komisja przedkładała Parlamentowi Europejskiemu i Radzie regularne sprawozdania na temat postępów Gruzji w realizacji kryteriów ustalonych dla poszczególnych bloków zagadnień na pierwszym i drugim etapie realizacji planu działania. Postępy były oceniane na miejscu z udziałem ekspertów z państw członkowskich UE oraz na podstawie szczegółowych informacji przekazywanych przez Gruzję.

W dniu 15 listopada 2013 r. Komisja przyjęła pierwsze sprawozdanie z postępów w realizacji przez Gruzję planu działania i sformułowała szereg zaleceń dotyczących realizacji pierwszego etapu (ustawodawczo-planistycznego) tego planu.

W drugim sprawozdaniu Komisji z postępów przyjętym w dniu 29 października 2014 r. stwierdzono, że Gruzja spełniła kryteria pierwszego etapu planu działania i jest gotowa do przejścia oceny kryteriów drugiego etapu. W konkluzjach z dnia 17 listopada 2014 r. Rada zgodziła się z oceną Komisji. Do sprawozdania dołączono ocenę potencjalnych skutków w zakresie migracji i bezpieczeństwa w odniesieniu do przyszłej liberalizacji reżimu wizowego dla obywateli Gruzji podróżujących do UE.

W dniu 8 maja 2015 r. Komisja przyjęła trzecie sprawozdanie z postępów realizacji przez Gruzję planu działania. W sprawozdaniu potwierdzono, że Gruzja zasadniczo osiągnęła wszystkie kryteria określone dla czterech bloków planu działania, i określono działania, których podjęcie spowodowałoby pełne osiągnięcie wszystkich kryteriów drugiego etapu planu działania.

W swym czwartym i ostatnim sprawozdaniu przyjętym w dniu 18 grudnia 2015 r. Komisja uznała, że Gruzja osiągnęła wszystkie niezbędne postępy i podjęła wszystkie reformy konieczne w celu zapewnienia skutecznej i trwałej realizacji pozostałych kryteriów. Na podstawie tej oceny i biorąc pod uwagę wyniki stałego monitorowania oraz sprawozdawczości od momentu nawiązania przez UE i Gruzję dialogu w sprawie liberalizacji systemu wizowego, Komisja potwierdziła, że Gruzja spełnia wszystkie kryteria ustalone w odniesieniu do czterech bloków zagadnień w ramach drugiego etapu realizacji planu działania. Komisja zapowiedziała, że na początku 2016 r. przedstawi wniosek ustawodawczy w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 539/2001, aby przenieść Gruzję do wykazu państw zwolnionych z obowiązku wizowego (załącznik II).

Komisja nie tylko przedstawiła sprawozdania z realizacji planu działania, ale też nadal monitorowała wdrażanie umów o ułatwieniach wizowych i readmisji, w szczególności w ramach wspólnych komitetów ustanowionych na mocy obu tych umów. Ostatnie posiedzenie obu komitetów odbyło się w Brukseli dnia 13 października 2015 r. W tym kontekście Komisja zauważyła, że ogólny poziom wykonania obu umów jest bardzo zadowalający.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej i w innych dziedzinach polityki Unii

Rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 zawiera wykaz państw trzecich, których obywatele muszą posiadać wizę podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich, oraz państw trzecich, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu. Rozporządzenie (WE) nr 539/2001 jest stosowane przez wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Irlandii i Zjednoczonego Królestwa, jak również przez Islandię, Liechtenstein, Norwegię i Szwajcarię. Rozporządzenie to jest częścią wspólnej unijnej polityki wizowej w zakresie pobytów krótkoterminowych do 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu.

Gruzja figuruje obecnie w wykazie w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 539/2001, tj. wśród państw, których obywatele muszą posiadać wizę uprawniającą do wjazdu na terytorium państw członkowskich.

Rozporządzenie (WE) nr 539/2001 zostało ostatnio zmienione rozporządzeniem (UE) nr 259/2014, kiedy Mołdawia została przeniesiona do wykazu bezwizowego w wyniku udanej realizacji swojego planu działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego, oraz rozporządzeniem (UE) nr 509/2014, gdy w wyniku okresowego przeglądu wykazów wizowych pięć krajów Karaibów i jedenaście krajów Pacyfiku, jak również Kolumbia, Peru i Zjednoczone Emiraty Arabskie zostały zwolnione z obowiązku wizowego – z zastrzeżeniem zawarcia przez każde z tych państw umów o zniesieniu wiz z UE.

Kryteria, na podstawie których wskazuje się poszczególne państwa trzecie, których obywatele podlegają obowiązkowi wizowemu lub są z niego zwolnieni, zostały określone w art. -1 rozporządzenia (WE) nr 539/2001 (artykuł wprowadzony rozporządzeniem (UE) nr 509/2014). Kryteria te odnoszą się do „nielegalnej imigracji, porządku oraz bezpieczeństwa publicznego, korzyści gospodarczych, w szczególności w zakresie turystyki i handlu zagranicznego, oraz do stosunków Unii z danymi państwami trzecimi, w tym w szczególności w zakresie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, a także do skutków spójności regionalnej i wzajemności”. Należy zwrócić szczególną uwagę na zabezpieczenia dokumentów podróży wydawanych przez te państwa trzecie.

Nie ma powodu, by uzależniać wdrożenie zniesienia wiz dla obywateli Gruzji od zawarcia umów w sprawie zniesienia wiz z UE, ponieważ Gruzja wprowadziła już w odniesieniu do obywateli UE zwolnienie z obowiązku wizowego w przypadku pobytów do 90 dni (w okresie 180 dni). Jeżeli decyzja ta zostanie cofnięta lub jeżeli wystąpią nadużycia systemu bezwizowego, brak wzajemności lub zawieszenie istniejących mechanizmów, środki zaradcze określono w rozporządzeniu (WE) nr 539/2001.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ