[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 19.4.2010

KOM(2010)155 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Pierwsze sprawozdanie z wdrażania postanowień protokołu nr 3 do Aktu przystąpienia z 2003 r. w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na Cyprze

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Pierwsze sprawozdanie z wdrażania postanowień protokołu nr 3 do Aktu przystąpienia z 2003 r. w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na Cyprze

Wprowadzenie

Akt przystąpienia z 2003 r.,[1] do którego załącznik stanowi protokół nr 3 w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na Cyprze[2] (zwany dalej: „protokołem”), wszedł w życie w dniu 1 maja 2004 r.

Protokół określa, które postanowienia Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i pokrewnych aktów prawa wspólnotowego (obecnie prawa unijnego) stosuje się wobec stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa w Akrotiri i Dhekelia na Cyprze (zwanych dalej: „strefami”) oraz wprowadza specjalne ustalenia dotyczące realizacji tych postanowień.

Niniejsze sprawozdanie nie dotyczy przepływu osób, towarów i usług przez „zieloną linię” odgraniczającą odpowiednio terytorium Republiki Cypryjskiej, nad którymi jej rząd nie sprawuje skutecznej kontroli, terytorium kontrolowane przez ten rząd i Wschodnią Strefę Suwerenną na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 866/2004[3] z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie systemu na podstawie art. 2 Protokołu 10 do Aktu Przystąpienia.[4]

Niniejsze sprawozdanie obejmuje okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 30 kwietnia 2009 r.

CłA, PODATKI POśREDNIE I WSPÓLNA POLITYKA HANDLOWA

Strefy wchodzą w skład obszaru celnego Unii Europejskiej[5]. Z tego powodu, zgodnie z art. 2 protokołu, do stref stosuje się szereg aktów prawnych dotyczących ceł i wspólnej polityki handlowej (wraz z wprowadzonymi do nich zmianami lub ich nowymi wersjami) oraz przepisami wykonawczymi do nich[6]. Ocenia się, że w dziedzinie ceł, podatków pośrednich i wspólnej polityki handlowej wdrażanie unijnego dorobku prawnego przez administrację stref przebiega w sposób zadowalający. To samo dotyczy współpracy z właściwymi władzami Republiki Cypru. Komisja nie otrzymała żadnej skargi w tej sprawie.

Podobnie co do zasady ocenia się wdrażanie obowiązujących wspólnotowych aktów prawnych dotyczących podatków obrotowych, akcyzy oraz innych form podatków pośrednich[7]. Niemniej jednak jeżeli chodzi o ulgi i zwolnienia z opłat i podatków dotyczących dostaw dla sił zbrojnych Zjednoczonego Królestwa i osób z nimi związanych[8] (przyznane już w Traktacie o ustanowieniu Republiki Cypryjskiej[9] i utrzymane w protokole) Komisja stwierdziła istnienie pewnych zagrożeń. Dotyczą one w szczególności zwolnień z podatku VAT przyznanych siłom zbrojnym Zjednoczonego Królestwa oraz towarzyszącemu im personelowi cywilnemu: możliwość nabywania pewnych towarów objętych podatkiem VAT nie jest ilościowo ograniczona, przez co powstaje pole dla potencjalnych nadużyć (dotyczy to głównie środków transportu), a administracja stref zdaje się interpretować te ulgi zbyt szeroko, ponieważ obejmuje nimi także osoby będące na utrzymaniu wspomnianego wyżej personelu[10]. Komisja przeanalizuje bardziej szczegółowo to zagadnienie i w razie potrzeby podejmie właściwe działania.

WSPÓLNA POLITYKA ROLNA

Strefy objęte są również Wspólną Polityką Rolną (WPR)[11]. Jej realizacja przebiega bez zakłóceń.

Zjednoczone Królestwo przekazało Republice Cypryjskiej wszelkie kompetencje w sprawach dotyczących polityki rolnej na obszarze stref[12]. Współpraca pomiędzy administracją stref suwerennych (zwaną dalej: „administracją stref”) i właściwymi władzami Republiki Cypryjskiej przebiega sprawnie.

W okresie sprawozdawczym właściwe władze Republiki Cypryjskiej wdrożyły następujące programy WPR skierowane do beneficjentów zamieszkujących na terytorium stref: i) system jednolitej płatności obszarowej; ii) środki na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w ramach 3 różnych osi oraz iii) środki w ramach wspólnej organizacji rynków, w szczególności w sektorze produkcji wina. Cypryjska Organizacja ds. Dopłat Rolniczych otrzymała wiele wniosków o dofinansowanie z różnych programów, przeprowadzono kontrole lokalne i dokonano odpowiednich płatności.

Komisja nie została poinformowana o żadnych problemach dotyczących wdrażania WPR. Kontrola dokumentów na podstawie dostępnych informacji (zapisanych na odpowiednich formularzach w 2008 r. w ramach kontroli lokalnych) potwierdziła, że z obszaru stref napłynęły wnioski o płatności. Ponadto sposób zarządzania (w tym system wypłat) dopłatami rolniczymi w Republice Cypryjskiej, a w szczególności wewnętrzny system kontroli cypryjskiej agencji płatniczej, został uznany za odpowiedni przez organ certyfikujący.

Republika Cypryjska zgłosiła jedynie pomniejsze problemy dotyczące przetwarzania wniosków i przeprowadzania kontroli lokalnych. Dotyczył one: i) pomiaru obszarów przy wykorzystaniu urządzeń GPS w pobliżu anten zainstalowanych przez administrację stref (w miejscach tych nawiązanie połączeń GPS było utrudnione lub niemożliwe); ii) stosowanej przez administrację stref praktyki przyznawania zezwoleń na wykorzystanie terenów rolniczych jedynie na okres jednego roku, podczas gdy wdrażanie wielu środków z zakresu polityki rozwoju obszarów wiejskich wymaga umów pięcioletnich lub dłuższych (np. obszarach objetych programami rolnośrodowiskowymi). W takich przypadkach działki rolnicze uznaje się za kwalifikujące się do otrzymania dopłat, ale wnioskodawca musi co roku przedkładać odnowione zezwolenie wydane przez administrację stref; oraz iii) zgłoszonego problemu[13] dotyczącego praktyk stosowanych przez administrację stref, która niechętnie udziela zezwoleń na wzniesienie nowych budynków (przez co powstają potencjalne ograniczenia przy realizacji niektórych programów z zakresu WPR).

SPRAWY WETERYNARYJNE I FITOSANITARNE

Za wdrażanie przepisów weterynaryjnych i fitosanitarnych Unii Europejskiej, o których mowa w art. 3 lit. b) protokołu, odpowiada Republika Cypryjska[14], której przekazano stosowne kompetencje. Na mocy zarządzenia w sprawie przepisów dotyczących rolnictwa z 2007 r. w strefach stosuje się szereg aktów prawnych Republiki Cypryjskiej wprowadzające środki w zakresie polityki weterynaryjnej i fitosanitarnej, których bezpośrednim celem jest ochrona zdrowia publicznego. Rząd Republiki Cypryjskiej powiadamia administrację stref za każdym razem, gdy zostaje przyjęty lub zmodyfikowany akt prawny dotyczący tej dziedziny. Ponadto prowadzona jest ścisła współpraca na wypadek sytuacji nadzwyczajnych[15], mająca na celu skoordynowanie działań podejmowanych w celu zwalczania chorób. Produkty wymagające świadectwa fitosanitarnego nie mogą być bezpośrednio przywożone z państw trzecich na teren stref, lecz muszą być przywiezione na Cypr poprzez port lub lotnisko znajdujące się na kontrolowanych przez rząd obszarach Republiki Cypryjskiej. Odpowiednie kontrole realizują więc inspektorzy zatrudnieni przez właściwe władze cypryjskie w miejscach, gdzie oficjalnie dopuszczalne jest przekraczanie granicy Republiki Cypryjskiej. Analogiczne procedury stosuje się wobec przywozu z państw trzecich zwierząt i produktów zwierzęcych, które wymagają kontroli weterynaryjnej.

Ocenia się, że powyższe postanowienie protokołu jest realizowane w sposób zadowalający. Nie pojawiły się trudności ani problemy praktyczne. Komisja nie została poinformowana o żadnych skargach.

ZABEZPIECZENIE SOCJALNE

Artykuł 4 protokołu stanowi, że osoby zamieszkujące lub zatrudnione na terytorium stref podlegające cypryjskim przepisom dotyczącym zabezpieczenia socjalnego traktowane są na potrzeby rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71[16] tak, jak gdyby zamieszkiwały lub były zatrudnione na terytorium Republiki Cypryjskiej[17]. Protokół zapewnia więc osobom pracującym w strefach[18] w praktyce taki sam status jak osobom zatrudnionym w Republice Cypryjskiej, jeżeli chodzi o zabezpieczenie społeczne.

W celu ułatwienia stosowania cypryjskich przepisów o zabezpieczeniu społecznym administracja stref powieliła postanowienia odpowiednich cypryjskich aktów prawnych[19]. Administracja stref opracowała także angielskie wersje wszystkich formularzy stosowanych przez instytucje ubezpieczenia społecznego Republiki Cypryjskiej. Odpowiednie ustalenia administracyjne zawarto w umowie dwustronnej. Nadzór nad jej realizacją - z wyjątkiem osób zatrudnionych w obiektach wojskowych - sprawują zasadniczo odpowiednie władze Republiki Cypryjskiej.

Omówione powyżej postanowienia protokołu są sprawnie realizowane, Komisja nie została poinformowana o żadnych skargach.

WYMIAR SPRAWIEDLIWOśCI I SPRAWY WEWNęTRZNE

Zgodnie z art. 5 protokołu Republika Cypryjska nie musi kontrolować osób przekraczających jej granice lądowe i morskie ze strefami suwerennymi. Kontrolę nad osobami przekraczającymi zewnętrzne granice stref suwerennych sprawuje Zjednoczone Królestwo.

Wspomniane powyżej „zewnętrzne granice stref suwerennych” definiuje się jako: „ich granice morskie oraz ich lotniska i porty, ale nie ich granice lądowe lub morskie z Republiką Cypryjską”[20]. Innymi słowy, administracja stref nie jest zobowiązana do kontrolowania osób przekraczających granice lądowe z Republiką Cypryjską[21].

W ciągu całego okresu sprawozdawczego status „punktów granicznych”[22] przyznano jedynie bazie RAF w Akrotiri i liczącemu 5 km fragmentowi wybrzeża Dhekelii. Należy jednak odnotować, że ten drugi punkt , który jednak ma być wykorzystywany w ograniczonym stopniu, nie został wykorzystany w celu przekroczenia granicy ani razu w okresie sprawozdawczym. Do obydwu punktów granicznych dostęp ma wyłącznie personel cywilny i wojskowy związany z brytyjskimi siłami zbrojnymi na Cyprze lub administracją stref.

Administracja stref nie prowadzi rejestru liczby osób przekraczających jej granice ani ich narodowości. Komisja nie została powiadomiona o żadnych incydentach. W jednym przypadku (kryzys libański w 2006 r.) administracja stref skorzystała z możliwości odstąpienia od wymogów dotyczących obywateli państw trzecich przy przekraczaniu zewnętrznych granic strefy, zgodnie z pkt. 3 lit. a) części czwartej załącznika do protokołu[23] z powodów humanitarnych[24]. Mała grupa osób (poniżej 50) niebędących obywatelami UE została wówczas przewieziona drogą lotniczą z Libanu do bazy RAF Akrotiri w ciągu kilku pierwszych dni ewakuacji[25].

Jeżeli chodzi o nadzorowanie zewnętrznych granic stref, administracja stref prowadzi regularne kontrole wzdłuż granic morskich. Z kolei odpowiedzialność za przetwarzanie wniosków osób ubiegających się o azyl, które dostały się na Cypr poprzez terytorium stref, powierzono Republice Cypryjskiej na mocy protokołu ustaleń pomiędzy obydwoma państwami. Republika Cypryjska analizuje także wszystkie wnioski osób ubiegających się o azyl, które dostały się na kontrolowaną przez rząd część terytorium Republiki Cypryjskiej poprzez terytorium Wschodniej Strefy Suwerennej[26]. Republice Cypryjskiej nie przekazano jednak kompetencji do wykonywania żadnych innych związanych z tymi czynnościami funkcji.

Nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości jeżeli chodzi o realizację postanowień punktu 5 części czwartej załącznika do protokołu. Uznaje się, że administracja stref w odpowiedni sposób kontroluje osoby przekraczające granice i sprawuje nadzór nad zewnętrznymi granicami stref suwerennych. To samo dotyczy współpracy z władzami Republiki Cypru.

INNE OBSZARY PRAWODAWSTWA UNII EUROPEJSKIEJ

Wykraczając poza kwestie uregulowane w protokole administracje stref wprowadziła przepisy o jednostronnym wprowadzeniu bezpośrednio stosowanego prawodawstwa UE[27]. W wyniku tego postanowienia także inne części unijnego dorobku prawnego są pośrednio stosowane w strefach suwerennych. Zarządzenie to jest wyrazem zobowiązania administracji stref, zgodnie z którym „przepisy obowiązujące cypryjskich mieszkańców brytyjskich stref suwerennych będą jak najbardziej zbliżone do przepisów obowiązujących w Republice Cypryjskiej.”[28] Zgodnie z tym zobowiązaniem do wprowadzania „analogicznych” przepisów administracja stref przede wszystkim ustanowiła euro jako walutę obowiązującą na obszarze stref w tym samym czasie co Republika Cypryjska (w dniu 1 stycznia 2008 r.)[29].

WNIOSKI

Protokół nr 3 do Aktu przystąpienia z 2003 r. w sprawie stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej na Cyprze wszedł w życie w dniu 1 maja 2004 r. Określa on, które postanowienia unijnego prawodawstwa stosuje się w brytyjskich strefach suwerennych Akrotiri i Dhekelia na Cyprze oraz wprowadza specjalne ustalenia dotyczące realizacji tych postanowień.

Ocenia się, że w dziedzinie ceł, podatków pośrednich i wspólnej polityki handlowej realizacja unijnego dorobku prawnego przez administrację stref przebiega w sposób zadowalający. To samo dotyczy współpracy z właściwymi władzami Republiki Cypru. Stwierdzono jednak istnienie zagrożeń dotyczących ulg i zwolnień z opłat i podatków dotyczących dostaw dla brytyjskich sił zbrojnych i osób z nimi związanych.

Wspólna Polityka Rolna jest sprawnie realizowana na terytorium stref suwerennych. Republika Cypryjska zgłosiła jedynie pomniejsze problemy dotyczące przetwarzania wniosków i kontroli lokalnych.

Ocenia się, że postanowienia protokołu dotyczące kwestii fitosanitarnych i weterynaryjnych są realizowane w sposób zadowalający. Nie pojawiły się trudności ani problemy praktyczne. Komisja nie została poinformowana o żadnych skargach.

Ocenia się także, że postanowienia dotyczące zabezpieczenia społecznego realizowane są w sprawny sposób. Również w tej dziedzinie Komisja nie została poinformowana o żadnych skargach.

Nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości jeżeli chodzi o realizację postanowień dotyczących zagadnień z dziedziny sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Uznaje się, że administracja stref w odpowiedni sposób kontroluje osoby przekraczające granice i sprawuje nadzór nad zewnętrznymi granicami stref suwerennych. Współpraca z władzami Republiki Cypru przebiega bez zakłóceń.

Ogólnie rzecz biorąc protokół 3 do Aktu przystąpienia z 2003 r. stanowi skuteczny instrument umożliwiający stosowanie niektórych przepisów prawodawstwa unijnego w należących do Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii strefach suwerennych Akrotiri i Dhekelia na Cyprze. Komisja nadal będzie nadzorowała realizację protokołu, zwracając szczególną uwagę na wskazane problemy.[pic][pic][pic]

[1] Akt dotyczący warunków przystąpienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej i dostosowań w Traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej, Dz. U. L 236 z 23.9.2003, s. 33.

[2] Dz.U. L 236 z 23.9.2003, s. 940.

[3] Dz.U. L 161 z 30.4.2004, s. 128.

[4] Zagadnienia dotyczące wdrażania rozporządzenia w sprawie „zielonej linii” zostały są omawiane w corocznych „Sprawozdaniach na temat zielonej linii”, przedstawianych przez Komisję Radzie (zob. np. dokument COM(2009) 478 wersja ostateczna z 14.9.2009).

[5] Zobacz art. 2 ust. 1 i art. 7 ust. 1 protokołu.

[6] Zob. wykaz w części pierwszej załącznika do protokołu.

[7] Zob. art. 2 ust. 2 protokołu oraz część druga załącznika do protokołu.

[8] Zob. art. 2 ust. 3 protokołu oraz część trzecia załącznika do protokołu.

[9] Traktat dotyczący ustanowienia Republiki Cypryjskiej, 16 sierpnia 1960 r.

[10] Taka interpretacja byłaby sprzeczna z art. 151 ust. 1 lit. e) dyrektywy o VAT (dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r., Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1).

[11] Zob. art. 3 lit. a) protokołu.

[12] Na podstawie zarządzenia w sprawie przepisów dotyczących rolnictwa na obszarze stref z 2007 r., zarządzenie nr 9 z 2007 r.., dodatek nr 2 do „Dziennika urzędowego stref suwerennych” nr 1454 z dnia 20 kwietnia 2007 r., s. 83 (zwanego dalej: „Zarządzeniem w sprawie przepisów dotyczących rolnictwa z 2007 r.”).

[13] Zgłoszonego Komisji w trakcie wizyty kontrolnej przez jednego z beneficjentów pomocy prowadzącego działalność na terenie stref.

[14] W rezultacie wszystkie ładunki ziemniaków pochodzące z północnej części Cypru i przewożone przez „zieloną linię” na teren Wschodniej Strefy Suwerennej są kontrolowane przez inspektorów fitosanitarnych Republiki Cypryjskiej.

[15] Wspólne działania realizowano na przykład podczas epidemii zwierzęcych chorób zakaźnych, takich jak ptasia grypa oraz pryszczyca, odpowiednio w 2006 i 2007 r.

[16] Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, Dz.U. L 149 z 5.7.1971, s. 2.

[17] Strefy stanowią część terytorium państwowego Zjednoczonego Królestwa, więc osoby pracujące na ich obszarze uważa się za osoby pracujące w Zjednoczonym Królestwie. Podlegałyby one zatem brytyjskim przepisom dotyczącym zabezpieczenia społecznego (na mocy rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71). Zatem zgodnie z tym rozporządzeniem osoby te traktowane byłyby na Cyprze jak cudzoziemcy. W razie potrzeby korzystałyby na przykład z opieki zdrowotnej na Cyprze jedynie po uprzednim uzyskaniu zezwolenia ze strony organów opieki zdrowotnej Zjednoczonego Królestwa. Art. 4 protokołu służy rozwiązaniu tego problemu.

[18] Członkowie sił zbrojnych i urzędnicy służby publicznej Zjednoczonego Królestwa nie podlegają cypryjskim przepisom o zabezpieczeniu społecznym, ale - zgodnie z art. 13 ust. 2 lit. d) i art. 13 ust. 2 lit. e) rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 - brytyjskiemu ustawodawstwu dotyczącemu ubezpieczeń społecznych i nie korzystają postanowień art. 4 protokołu.

[19] Zarządzenie o ubezpieczeniu społecznym z 1980 r., „Dziennik urzędowy” nr 569 z 2.10.1982 r.

[20] Zob. pkt. 1 w części czwartej załącznika do protokołu.

[21] Od tej zasady istnieje jednak wyjątek. Odcinek granicy pomiędzy Wschodnią Strefą Suwerenną a terytorium, nad którym rząd Republiki Cypryjskiej nie sprawuje kontroli, traktowana jest jak część zewnętrznych granic stref w okresie zawieszenia stosowania unijnego dorobku prawnego na podstawie protokołu 10 - zob. art. 2 ust. 2 protokołu 10 do Aktu przystąpienia z 2003 r.).

[22] Od dnia 11 sierpnia 2009 r. następujące punktu zostały uznane przez administrację stref za „przejścia graniczne” w rozumieniu pkt. 1 lit. b) części czwartej załącznika do protokołu: baza RAF w Akrotiri, Akrotiri Mole, Watson’s Mole w Dhekelii oraz lotnisko Kingsfield Airfield w Dhekelii.

[23] Wymogi te to przede wszystkim obowiązek posiadania ważnego dokumentu podróży oraz ważnej wizy Republiki Cypryjskiej, jeżeli obywateli danego państwa dotyczy obowiązek wizowy.

[24] Zob. pkt 3 lit. b) części czwartej załącznika do protokołu.

[25] Zgodnie z informacjami dostarczonymi przez administrację stref chodziło o osoby pilnie potrzebujące pomocy. Wszystkie pozostałe osoby niebędące obywatelami UE, które przybyły następnie na Cypr w trakcie kryzysu libańskiego, zostały przetransportowane do portu Limassol znajdującego się w kontrolowanej przez rząd części Republiki Cypryjskiej i zostały poddane kontroli imigracyjnej przez władze Republiki Cypryjskiej.

[26] Zob. pkt. 7 lit. b) części czwartej załącznika do protokołu.

[27] Zob. „Zarządzenie w sprawie Wspólnoty Europejskiej (szczególne działania) z 2005 r.”, zarządzenie nr 24 z 2005 r.

[28] Sekcja 3 ust. 2 Umowy w formie wymiany not, zawartej w dniu 16.8.1960 r. pomiędzy Zjednoczonym Królestwem a Republiką Cypryjską w sprawie zarządzania brytyjskimi strefami suwerennymi („dodatek O”).

[29] Zob. „Zarządzenie w sprawie Wspólnoty Europejskiej (szczególne działania) (medale i żetony podobne do monet euro)” z 2008 r., akt prawny 37 z 2008 r., opublikowany w „Dzienniku urzędowym” nr 1518 z 10.11.2008.