Zawiadomienie na temat ogólnounijnej liczby uprawnień na 2021 r. i rezerwy stabilności rynkowej w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2020/C 428 I/01)

1. Pułap na 2021 r.

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji („EU ETS”) opiera się na zasadzie pułapów i handlu. Pułap to ogólnounijna liczba uprawnień, które mają być wydawane każdego roku w ramach EU ETS. Ilość ta jest z czasem zmniejszana poprzez zastosowanie współczynnika liniowego redukcji ustanowionego w art. 9 dyrektywy 2003/87/WE (1) („dyrektywa EU ETS”). Pułap ten ustala się na podstawie art. 9 i 9a dyrektywy EU ETS.

Decyzją Komisji C(2020) 7704 (2) ustanowiono pułap na 2021 r., biorąc pod uwagę, że od dnia 1 stycznia 2021 r. dyrektywa EU ETS ma zastosowanie – na podstawie art. 9 i załącznika 4 Protokołu do umowy o wystąpieniu w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej (3) – do Zjednoczonego Królestwa i na jego terytorium wyłącznie w odniesieniu do wytwarzania energii elektrycznej w Irlandii Północnej. W rezultacie emisje pochodzące z wytwarzania energii elektrycznej w Irlandii Północnej nadal podlegają dyrektywie EU ETS i muszą zostać uwzględnione w pułapie. Ponadto decyzja Komisji uwzględnia wzrost współczynnika liniowego redukcji z 1,74 % do 2,2 %, począwszy od 2021 r., na podstawie dyrektywy (UE) 2018/410 (4), która zmieniła art. 9 dyrektywy EU ETS.

Ponadto pułap na 2021 r. ustala się również z uwzględnieniem najnowszych danych naukowych dotyczących współczynnika globalnego ocieplenia gazów cieplarnianych oraz wyłączenia małych instalacji z systemu EU ETS przez Chorwację, Francję, Hiszpanię, Islandię, Niemcy, Portugalię, Słowenię i Włochy.

2. Lotnictwo

Należy zauważyć, że pułap na 2021 r. określony w decyzji Komisji C(2020) 7704 nie obejmuje liczby uprawnień, które mają zostać wydane na podstawie rozdziału II dyrektywy EU ETS w odniesieniu do operatorów statków powietrznych. Ilość ta jest wynikiem podejścia oddolnego, zgodnie z którym na początku przydziela się bezpłatne uprawnienia sektorowi lotnictwa. Liczbę uprawnień do emisji lotniczych sprzedawanych na aukcji ustala się na podstawie faktu, że przydział bezpłatnych uprawnień dla istniejących linii lotniczych powinien wynosić 82 % całkowitej liczby, a sprzedaż na aukcji powinna wynosić 15 %.

Liczbę uprawnień do emisji lotniczych, które mają zostać wydane w 2021 r., ustala się na następującej podstawie:

— Liczbę bezpłatnych uprawnień przyznanych operatorom statków powietrznych obniżono proporcjonalnie do redukcji obowiązku umorzenia przydziałów określonego w dyrektywie EU ETS zmienionej rozporządzeniem (UE) nr 421/2014 (5) i rozporządzeniem (UE) 2017/2392 (6).

— W 2020 r. około 31,1 mln uprawnień (7) zostanie bezpłatnie wydanych operatorom lotniczym (8), a 7,5 mln uprawnień do emisji lotniczych zostanie sprzedanych na aukcji (9).

— Rozporządzeniem (UE) nr 421/2014 zmieniono dyrektywę EU ETS, wprowadzając wymóg zmniejszenia liczby uprawnień sprzedawanych na aukcji w odniesieniu do lotnictwa proporcjonalnie do ograniczenia całkowitej liczby uprawnień wydanych w latach 2013–2016. Rozporządzeniem (UE) 2017/2392 nakazano kontynuację tego podejścia w latach 2017–2023.

— Od dnia 1 stycznia 2021 r. liczba uprawnień przydzielonych operatorom statków powietrznych pomniejsza się o współczynnik liniowy wynoszący 2,2 % (10).

— Chociaż dyrektywa EU ETS ma zasadniczo zastosowanie do wszystkich „lotów, które rozpoczynają się lub kończą na lotnisku znajdującym się na terytorium państwa członkowskiego, do którego zastosowanie mają postanowienia Traktatu” (art. 3a i załącznik I pkt 6), przewiduje ona również odstępstwo w odniesieniu do „lotów do i z lotnisk znajdujących się w państwach spoza EOG” (art. 28a ust. 1 lit. a)). Odstępstwo to ma zastosowanie do lotów do państw, z którymi nie zawarto umowy, oraz z takich państw. Po zakończeniu okresu przejściowego ustanowionego w umowie o wystąpieniu, w przypadku braku umowy lub zmian legislacyjnych odstępstwo to ma zastosowanie do lotów ze Zjednoczonego Królestwa do UE i w przeciwnym kierunku. W związku z tym całkowity poziom przydziału bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS zmniejszy się odpowiednio o około jedną trzecią.

W związku z tym oczekuje się, że liczba uprawnień do emisji lotniczych w ramach EU ETS, które zostaną wydane w 2021 r., wyniesie około 24,5 mln (20,7 mln uprawnień do emisji lotniczych wydawanych bezpłatnie i 3,8 mln uprawnień do emisji lotniczych sprzedawanych na aukcji).

3. Rezerwa stabilności rynkowej

Stosowanie dyrektywy EU ETS w odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa i na jego terytorium na podstawie Protokołu w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej od dnia 1 stycznia 2021 r. ma konsekwencje dla rezerwy stabilności rynkowej ustanowionej decyzją (UE) 2015/1814 (11) („decyzja w sprawie rezerwy stabilności rynkowej”).

Na podstawie art. 1 ust. 5 decyzji w sprawie rezerwy stabilności rynkowej odsetek całkowitej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu należy odjąć od wolumenu uprawnień, które mają być sprzedane na aukcji przez państwa członkowskie od dnia 1 września każdego roku do dnia 31 sierpnia następnego roku, i umieścić w rezerwie stabilności rynkowej. W tym celu Komisja publikuje dane na temat łącznej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu każdego roku do dnia 15 maja kolejnego roku. W komunikacie C(2020) 2835 (12) Komisja opublikowała łączną liczbę uprawnień znajdujących się w obiegu w 2019 r. We wspomnianym komunikacie określono kwotę, którą należy odliczyć od wolumenów uprawnień sprzedawanych na aukcji przez państwa członkowskie i Zjednoczone Królestwo w związku z ich odpowiednimi udziałami w aukcji w okresie od dnia 1 września 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. i która ma zostać umieszczona w rezerwie stabilności rynkowej.

W momencie publikacji komunikatu C(2020) 2835 dyrektywa EU ETS miała w pełni zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i na jego terytorium. Od dnia 1 stycznia 2021 r. dyrektywa EU ETS ma jednak zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i na jego terytorium na podstawie Protokołu w sprawie Irlandii/Irlandii Północnej. W rezultacie udział Zjednoczonego Królestwa w aukcjach będzie ograniczony – na podstawie art. 10 ust. 2 dyrektywy EU ETS – do poziomu emisji gazów cieplarnianych pochodzących z wytwarzania energii elektrycznej w Irlandii Północnej. W związku z tym ilość uprawnień, które mają zostać odjęte od wolumenu uprawnień sprzedawanych na aukcji przez Zjednoczone Królestwo i które mają zostać umieszczone w rezerwie stabilności rynkowej od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. i później, musi opierać się na nowym udziale w aukcjach. Ilość uprawnień, które mają zostać odjęte od wolumenów uprawnień sprzedawanych na aukcji przez państwa członkowskie i które mają zostać umieszczone w rezerwie stabilności rynkowej od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r., pozostaje zgodna z komunikatem C(2020) 2835. W związku z tym całkowita ilość uprawnień, które zostaną umieszczone w rezerwie stabilności rynkowej od dnia 1 września 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r., wynosi 307 663 518.

Udziały państw członkowskich przyczyniające się do ilości, która ma zostać umieszczona w rezerwie stabilności rynkowej od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r., to udziały mające zastosowanie zgodnie z zasadami dotyczącymi okresu rozpoczynającego się w styczniu 2021 r. (zob. art. 1 ust. 5 decyzji w sprawie rezerwy stabilności rynkowej w związku z art. 10 ust. 2 dyrektywy EU ETS, w brzmieniu mającym zastosowanie od 2021 r.).

(1) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

(2) Decyzja Komisji (UE) 2020/1722 z dnia 16 listopada 2020 r. w sprawie puli uprawnień, które mają zostać wydane w całej Unii na 2021 r. w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji, notyfikowana jako dokument nr C(2020) 7704 (Dz.U. L 386 z 18.11.2020, s. 26).

(3) Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz.U. L 29 z 31.1.2020, s. 7).

(4) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/410 z dnia 14 marca 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych oraz decyzję (UE) 2015/1814 (Dz.U. L 76 z 19.3.2018, s. 3).

(5) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 421/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. zmieniające dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie, w celu wprowadzenia w życie do 2020 r. porozumienia międzynarodowego w sprawie stosowania jednego międzynarodowego środka rynkowego do emisji z międzynarodowego lotnictwa (Dz.U. L 129 z 30.4.2014, s. 1).

(6) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2392 z dnia 13 grudnia 2017 r. zmieniające dyrektywę 2003/87/WE w celu utrzymania obecnych ograniczeń zakresu zastosowania w odniesieniu do działań lotniczych i w celu przygotowania wdrożenia globalnego środka rynkowego po 2021 r. (Dz.U. L 350 z 29.12.2017, s. 7).

(7) Ilość ta obejmuje 0,7 mln uprawnień odpowiadających lotom docelowym do Szwajcarii w wyniku powiązania ze szwajcarskim systemem handlu uprawnieniami do emisji oraz uprawnienia wydane na podstawie art. 3f dyrektywy EU ETS (rezerwa specjalna).

(8) Na podstawie rozporządzenia (UE) nr 389/2013, a w szczególności jego art. 10, rachunki operatorów statków powietrznych, którzy nie wykonują już lotów objętych systemem handlu uprawnieniami do emisji, otrzymują status „wyłączony”, a z takiego rachunku nie można już inicjować żadnych procesów, z wyjątkiem procesów odpowiadających okresowi, w którym status rachunku nie był ustalony jako „wyłączony”. Ze względu na zamknięcie operatorów statków powietrznych roczna liczba wydanych bezpłatnych uprawnień była w 2019 r. o 4,2 mln niższa niż w 2013 r.

(9) Liczba ta obejmuje 0,8 mln uprawnień do emisji lotniczych dla Zjednoczonego Królestwa w odniesieniu do 2019 r. w związku z zawieszeniem procesów Zjednoczonego Królestwa w rejestrze Unii podczas tego roku.

(10) Art. 12 ust. 3 dyrektywy 2003/87/WE, zmieniony art. 1 pkt 4 rozporządzenia (UE) 2017/2392.

(11) Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1814 z dnia 6 października 2015 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych i zmiany dyrektywy 2003/87/WE (Dz.U. L 264 z 9.10.2015, s. 1).

(12) Komunikat Komisji C(2020) 2835. Publikacja łącznej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu w 2019 r. do celów rezerwy stabilności rynkowej w ramach unijnego system handlu uprawnieniami do emisji ustanowionego dyrektywą 2003/87/WE (Dz.U. C 164 z 13.5.2020, s. 17).