[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 5.12.2005

COM(2005) 618 wersja ostateczna

2005/0244 (COD)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu sulfonianów perfluorooktanu (zmiana dyrektywy Rady 76/769/EWG)

.

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. WSTĘP I KONTEKST

Sulfoniany perfluorooktanu (PFOS) są anionami dostępnymi w handlu w postaci soli, pochodnych i polimerów. Główne zastosowanie substancji pochodnych PFOS polegało na zapewnianiu odporności na tłuszcze, olej i wodę materiałom takim jak wyroby włókiennicze, dywany, papier i ogólnie powłoki. Substancje używane w wyżej wymienionych celach składały się głównie z polimerów PFOS, jeśli chodzi o materiały, i z substancji PFOS odnośnie do przetwarzania papieru i powlekania. Na mniejszą skalę substancje pochodne PFOS stosuje się w chromowaniu galwanicznym, fotografii, fotolitografii, produkcji pianek przeciwpożarowych i w cieczach hydraulicznych na potrzeby lotnictwa

Niniejszy wniosek oparty jest przede wszystkim na następujących badaniach:

- OECD przeprowadziło ocenę zagrożenia, która została potwierdzona na 34 Wspólnym Posiedzeniu Komitetu ds. Chemikaliów oraz Grupy Roboczej ds. Chemikaliów, Pestycydów i Biotechnologii (5-8 listopada 2002 r.) Według powyższej oceny PFOS pozostają w środowisku przez bardzo długi okres czasu, są zdolne do biokumulacji oraz są toksyczne dla ssaków.

- Zjednoczone Królestwo przygotowało sprawozdanie z oceny ryzyka oraz strategię mającą na celu zmniejszenie ryzyka, która obejmuje ocenę wpływu, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady (EWG) 793/93 z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie oceny i kontroli ryzyk stwarzanych przez istniejące substancje[1].

- Komitet Naukowy ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska (SCHER) zbadał naukowe aspekty wyżej wymienionej strategii zmniejszania ryzyka i potwierdził w opinii przyjętej w dniu 18 marca 2005 r., iż uzyskane dane wskazują na ogromną trwałość, bardzo dużą zdolność do biokumulacji i wysoką toksyczność PFOS .

Dokonano szacunkowych obliczeń emisji w poszczególnych obszarach zastosowania. Przeprowadzona ocena ryzyka wykazała potrzebę ograniczenia/zmniejszenia zagrożeń dla zdrowia i środowiska stwarzanego przez PFOS. W strategii mającej na celu zmniejszenie ryzyka zalecono ograniczenia we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu PFOS w odniesieniu do niektórych zastosowań. Dyrektywa, której dotyczy wniosek obejmowałaby znaczną część zagrożeń wynikających z narażenia na działanie omawianych substancji poprzez zapobieganie stosowaniu PFOS w dywanach, wyrobach włókienniczych, tapicerce, wyrobach skórzanych, odzieży, papierze, opakowaniach i w innych zastosowaniach. Wydaje się, że powyższe zastosowania są już stopniowo wycofywane i niniejszy wniosek zapobiegłby ich przywróceniu. Nadal występują w mniejszym zakresie pewne szczególne zastosowania przedmiotowych substancji w chromowaniu galwanicznym, fotografii, fotolitografii, produkcji pianek przeciwpożarowych i w cieczach hydraulicznych na potrzeby lotnictwa. Ilości stosowane w powyższych ograniczonych obszarach oraz powstałe emisje przedostające się do środowiska należałoby poddać dalszej ocenie, ale w chwili obecnej uważa się, że będą one znikome. Zalety i wady uregulowania powyższych zastosowań należy poddać ocenie wpływu.

Obecny projekt badawczy PERFOCE http://www.science.uva.nl/perforce/), który jest finansowany przez program ramowy w dziedzinie badań, dostarcza nowych danych, np. dotyczących narażenia, źródeł i ścieżek oraz fizykochemicznych parametrów PFOS.

Dyrektywa Rady 76/769/WE z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich odnoszących się do ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowania niektórych substancji i preparatów niebezpiecznych[2] powinna zatem zostać odpowiednio zmieniona.

Celem niniejszej dyrektywy jest wprowadzenie zharmonizowanych przepisów w odniesieniu do PFOS w celu zachowania rynku wewnętrznego przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska zgodnie z wymogami art. 95 Traktatu.

2. UZASADNIENIE WNIOSKU

Jakie są cele wniosku w stosunku do zobowiązań Wspólnoty?

W związku z tym, że niektóre zastosowania chemikaliów nie poddają się kontroli w pewnych warunkach, bezpieczeństwo i ochronę zdrowia i środowiska można zapewnić wyłącznie poprzez zakazanie określonych zastosowań danych substancji i preparatów.

Celem niniejszego wniosku jest zachowanie rynku wewnętrznego. W przypadku przyjęcia przez Państwa Członkowskie przepisów krajowych ograniczających wprowadzanie do obrotu oraz stosowanie niebezpiecznych substancji i preparatów, pojawią się przeszkody w handlu spowodowane różnicami w ustawodawstwie poszczególnych Państw Członkowskich. Niniejszy projekt wniosku ma na celu poprawę warunków funkcjonowania rynku wewnętrznego na rzecz ochrony zdrowia i środowiska.

Jakie są dostępne sposoby działania Wspólnoty?

Jedynym dostępnym sposobem działania jest przedstawienie wniosku o zmianę dyrektywy 76/769/EWG przewidującego zharmonizowane przepisy stosowania PFOS.

Czy jednolite zasady są konieczne? Czy nie wystarczy ustanowienie celów, które Państwa Członkowskie będą musiały zrealizować?

Dyrektywa, której dotyczy wniosek ustanowiłaby jednolite zasady obrotu PFOS. Gwarantuje również wysoki poziom ochrony zdrowia i środowiska. Proponowana zmiana dyrektywy 76/769/EWG jest jedynym sposobem osiągnięcia przedmiotowych celów. Ustanowienie samych celów byłoby niewystarczające.

3. RACJONALNE UZASADNIENIE WNIOSKU

Dyrektywa, której dotyczy wniosek rozszerzyłaby załącznik I do dyrektywy 76/769 poprzez dodanie substancji PFOS. Wprowadzanie do obrotu i stosowanie przedmiotowej substancji byłoby zatem ograniczone.

4. KOSZTY I KORZYŚCI

4.1. Koszty

Dyrektywa, której dotyczy wniosek nie powinna przysporzyć znaczących problemów dla przemysłu lub handlu, ponieważ zastosowania PFOS w przedmiotowych przypadkach są coraz mniejsze, a przedsiębiorstwa zdążyły już wypracować alternatywne rozwiązania.

4.2. Korzyści

Korzyścią wynikającą z niniejszego wniosku jest ustanowienie rynku wewnętrznego, jak również ochrona zdrowia i środowiska. Wnioskowane ograniczenie spowoduje, że PFOS nie będą już wprowadzane do obrotu w odniesieniu do niektórych zastosowań stanowiących poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska.

5. PROPORCJONALNOŚĆ

Dyrektywa, której dotyczy wniosek przyniosłaby korzyści w kategoriach ochrony zdrowia ludzi i środowiska. Można to osiągnąć niskim kosztem.

6. KONSULTACJE PRZEPROWADZONE W TRAKCIE OPRACOWYWANIA NINIEJSZEGO PROJEKTU ZMIANY

Przeprowadzono konsultacje dotyczące przygotowania niniejszego wniosku podczas spotkań z ekspertami z Państw Członkowskich i z CEFIC (Europejska Rada Przemysłu Chemicznego), których wynik uwzględniono we wniosku. Europejskie Biuro Stowarzyszeń Konsumenckich (BEUC) również zostało poproszone o przedstawienie swych uwag.

7. ZGODNOŚĆ Z TRAKTATEM

Celem niniejszego wniosku jest zachowanie rynku wewnętrznego, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia konsumentów i środowiska. W związku z tym jest on zgodny z art. 95 ust. 3 Traktatu.

8. PARLAMENT EUROPEJSKI I EUROPEJSKI KOMITET EKONOMICZNO-SPOŁECZNY

Zgodnie z art. 95 Traktatu, stosuje się procedurę współdecydowania z Parlamentem Europejskim. Należy przeprowadzić konsultacje z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym.

2005/0244 (COD)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowaniu sulfonianów perfluorooktanu (zmiana dyrektywy Rady 76/769/EWG) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 95,

uwzględniając wniosek Komisji[3],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[4],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[5],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) OECD przeprowadziło ocenę zagrożenia na podstawie informacji udostępnionej w lipcu 2002 r. Z powyższej ocena wynika, że potencjalne zagrożenia stwarzane przez sulfoniany perfluorooktanu (PFOS) wskazują na istnienie powodów do obaw.

(2) Zagrożenia dla zdrowia i środowiska stwarzane przez PFOS zostały ocenione zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Rady (EWG) 793/93 z dnia 23 marca 1993 r. w sprawie oceny i kontroli ryzyk stwarzanych przez istniejące substancje[6]. Ocena ryzyka wskazała potrzebę ograniczenia zagrożeń dla zdrowia i środowiska.

(3) Przeprowadzono konsultacje z Komitetem Naukowym ds. Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska (SCHER). SCHER stwierdził potrzebę przeprowadzenia dalszej naukowej oceny ryzyka stwarzanego przez PFOS, ale jednocześnie zgodził się z opinią, że środki mające na celu zmniejszenie ryzyka mogą okazać się niezbędne do uniknięcia możliwości przywrócenia poprzednich zastosowań PFOS. Według SCHER, bieżące zastosowania krytyczne w przemyśle lotniczym, półprzewodnikach oraz fotografii nie wydają się stwarzać istotnych zagrożeń dla środowiska lub zdrowia ludzi pod warunkiem, że emisje przedostające się do środowiska oraz narażenie na ich działanie w miejscu pracy będą zminimalizowane. W odniesieniu do pianek przeciwpożarowych, SCHER podziela opinię, że przed podjęciem ostatecznej decyzji należy ocenić zagrożenia dla zdrowia i środowiska stwarzane przez substytuty. W odniesieniu do chromowania galwanicznego, należy ocenić środki mające na celu zmniejszenie emisji.

(4) A zatem w celu ochrony zdrowia i środowiska niezbędne wydaje się ograniczenie wprowadzania do obrotu i stosowania PFOS. Dyrektywa, której dotyczy wniosek obejmowałaby znaczną część zagrożeń wynikających z narażenia na działanie omawianych substancji. Inne niewielkie zastosowania PFOS nie wydają się stwarzać zagrożeń i z tego powodu są obecnie wyłączone. Będą one przedmiotem dalszych badań oraz odrębnej oceny wpływu.

(5) Produkty zawierające PFOS również należy ograniczyć w celu ochrony środowiska. Niniejsza dyrektywa powinna wprowadzać ograniczenia wyłącznie w stosunku do nowych produktów i nie powinna stosować się do produktów już używanych lub wprowadzonych do obrotu na rynku artykułów używanych.

(6) Dyrektywa Rady 76/769/EWG z dnia 27 lipca 1976 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich odnoszących się do ograniczeń we wprowadzaniu do obrotu i stosowania niektórych substancji i preparatów niebezpiecznych[7] powinna zatem zostać odpowiednio zmieniona.

(7) Celem niniejszej dyrektywy jest wprowadzenie zharmonizowanych przepisów w odniesieniu do PFOS w celu zachowania rynku wewnętrznego przy równoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia i środowiska zgodnie z wymogami art. 95 Traktatu.

(8) Niniejsza dyrektywa nie wpływa na ustawodawstwo Wspólnoty ustanawiające minimalne wymogi ochrony pracowników, w szczególności dyrektywę Rady 89/391/EWG z dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy[8] oraz opierające się na niej dyrektywy szczegółowe, w szczególności dyrektywa 2004/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagennych podczas pracy (szósta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 89/391/EWG) (wersja skonsolidowana)[9] oraz dyrektywa Rady 98/24/WE z dnia 7 kwietnia 1998 r. w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy (czternasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)[10].

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

Załącznik I do dyrektywy 76/769/EWG otrzymuje brzmienie określone w Załączniku do niniejszej dyrektywy.

Artykuł 2

1. Państwa Członkowskie przyjmą i opublikują najpóźniej do dnia xx xx 200x [ jeden rok po dacie wejścia w życie niniejszej dyrektywy ] przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy. Państwa Członkowskie niezwłocznie przekażą Komisji tekst tych przepisów oraz tabelę korelacji między tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Państwa Członkowskie stosują wymienione przepisy od dnia xx xx 200x [ osiemnaście miesięcy od wejścia w życie niniejszej dyrektywy ].

Przepisy przyjęte przez Państwa Członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie to towarzyszy ich urzędowej publikacji. Państwa Członkowskie ustalają sposób, w jaki odniesienie to zostanie przedstawione.

2. Państwa Członkowskie przedstawiają Komisji teksty głównych przepisów prawa krajowego, które przyjmują w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 3

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie w dniu jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 4

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

W załączniku I do dyrektywy 76/769/EWG dodaje się pkt XX w brzmieniu:

„[XX]. Sulfoniany perfluorooktanu C8F17SO2X (X = OH, sole metali, halogenek, amid i inne pochodne, w tym polimery) | (1) Nie mogą być wprowadzane na rynek lub stosowane jako substancja lub składnik preparatów w stężeniach równych lub powyżej 0,1 % masy. „(2) Nie mogą być wprowadzane na rynek w produktach lub jego częściach w stężeniach równych lub powyżej 0,1 % masy.” (3) W drodze derogacji, ust. 1 i 2 nie stosuje się do - powłok fotolitograficznych lub antyrefleksyjnych stosowanych w procesach fotolitograficznych, - przemysłowych powłok fotograficznych stosowanych do filmów, papieru lub płyt drukowych, - filtrów mgły olejowej stosowanych w chromowaniu galwanicznym - cieczy hydraulicznych na potrzeby lotnictwa. - pianek przeciwpożarowych, - sterowanych systemów zamkniętych, gdzie stężenie PFOS emitowanych do środowiska jest poniżej 1µg na kg, i gdzie owa emisja stanowi poniżej 0,1 % masy PFOS stosowanych w danym systemie. |

[1] Dz.U. L 84 z 5.4.1993, str. 1.

[2] Dz.U. L 262 z 27.9.1976, str. 201.

[3] Dz.U. C […] z […], str. […].

[4] Dz.U. C […] z […], str. […].

[5] Dz.U. C […] z […], str. […].

[6] Dz.U. L 84 z 5.4.1993, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 57 z 25.2.2003).

[7] Dz.U. L 262 z 27.9.1976, str. 201. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą Komisji 2004/21/WE (Dz.U. L 57 z 25.2.2004, str. 4).

[8] Dz.U. L 183 z 29.6.1989, str. 1. Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1.)

[9] Dz.U. L 158 z 30.4.2004, str. 50.

[10] Dz.U. L 131 z 5.5.1998, str. 11.