ustanawiające warunki dostępu do innych systemów informacyjnych UE do celów ETIAS oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1240, rozporządzenie (WE) nr 767/2008, rozporządzenie (UE) 2017/2226 i rozporządzenie (UE) 2018/1861

Wreszcie, zgodnie z komunikatem z kwietnia 2016 r. w sprawie inteligentniejszych systemów informacyjnych do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa, ETIAS ma zostać zbudowany w oparciu o ponowne wykorzystanie sprzętu i elementów oprogramowania opracowanych z myślą o EES. Identyczne podejście przyjęto we wnioskach ustawodawczych dotyczących interoperacyjności systemów informacyjnych. Rozwój techniczny wspólnego repozytorium danych umożliwiających identyfikację i europejskiego portalu wyszukiwania, jak przewidziano we wnioskach ustawodawczych dotyczących interoperacyjności systemów informacyjnych, przebiegałby na podstawie elementów EES/ETIAS.

Ponadto po przyjęciu zarówno rozporządzenia w sprawie EES, jak i rozporządzenia w sprawie ETIAS obecnie konieczne jest dostosowanie sposobu współpracy systemów EES i ETIAS do sposobu zintegrowania EES i VIS na potrzeby procesu kontroli granicznej i rejestrowania w EES przypadków przekraczania granicy. Pozwoli to zoptymalizować i uprościć pracę straży granicznej za sprawą wprowadzenia bardziej jednolitego procesu kontroli granicznej w odniesieniu do wszystkich obywateli państw trzecich wjeżdżających na pobyt krótkoterminowy.

Po czwarte, niniejsza inicjatywa ma również na celu zmianę rozporządzenia w sprawie VIS, tak aby umożliwić otrzymywanie przez VIS zapytań z ETIAS, ich przetwarzanie i udzielanie na nie odpowiedzi. Chociaż w maju 2018 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia w sprawie VIS w celu modernizacji tej bazy danych, w ramach obecnej inicjatywy proponowane są zmiany do obowiązującego obecnie rozporządzenia w sprawie VIS, ponieważ nie osiągnięto wystarczających postępów w negocjacjach w sprawie wniosku dotyczącego modernizacji systemu VIS. Gdyby jednak najpierw miał zostać przyjęty wniosek dotyczący zmiany rozporządzenia w sprawie VIS, konieczne mogłoby się stać wprowadzenie pewnych zmian technicznych w niniejszym wniosku w celu dostosowania go do zmienionej wersji rozporządzenia w sprawie VIS. Jeżeli niniejszy wniosek zostanie przyjęty jako pierwszy, konieczne mogą się okazać pewne zmiany techniczne we wniosku zmieniającym rozporządzenie w sprawie VIS przed jego przyjęciem.

Po drugie, niniejsza inicjatywa ma również na celu ustanowienie powiązań między ETIAS i SIS. W listopadzie 2018 r. przyjęto zmienione ramy prawne dotyczące SIS. Niniejszy wniosek obejmuje zmiany wynikające z przyjęcia nowych rozporządzeń w sprawie SIS. Zgodnie z nowymi ramami prawnymi dotyczącymi SIS proponuje się uwzględnienie nowej kategorii wpisów w odniesieniu do rozpytań kontrolnych na potrzeby oceny wniosków. Nie proponuje się uwzględnienia tej kategorii wpisów w odniesieniu do decyzji nakazujących powrót, ponieważ takie wpisy są usuwane w momencie wykonania decyzji nakazującej powrót. Oznacza to, że osoby ubiegające się o zezwolenie na podróż ETIAS po wyjechaniu z UE nie mają – z definicji – w systemie SIS zapisu dotyczącego powrotu. Po trzecie, niniejsza inicjatywa ma na celu zmianę rozporządzenia w sprawie EES, aby ustanowić powiązania techniczne między EES i ETIAS.

Po pierwsze, niniejsza inicjatywa określa zmiany do rozporządzenia w sprawie ECRIS-TCN, w odniesieniu do których współprawodawcy wypracowali niedawno „porozumienie co do zasady”. W związku z tym, zgodnie z zamiarem wyrażonym przez współprawodawców w rozporządzeniu w sprawie ETIAS, obecnie możliwe jest uwzględnienie w ETIAS niezbędnych przepisów dotyczących powiązań między ETIAS i ECRIS-TCN oraz wprowadzenie odpowiednich zmian w ECRIS-TCN.

Ocena wspomnianych wyżej zagrożeń i ryzyka będzie wiązała się z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych zawartych we wnioskach o zezwolenie na podróż. Rozporządzenie w sprawie ETIAS stanowi, że dane osobowe zawarte we wnioskach będą porównywane z danymi znajdującymi się w rejestrach, plikach lub wpisach zarejestrowanych w unijnych systemach informacyjnych lub unijnych bazach danych (systemie centralnym ETIAS, systemie informacyjnym Schengen (SIS), wizowym systemie informacyjnym (VIS), systemie wjazdu/wyjazdu (EES) lub systemie Eurodac), w danych Europolu lub w bazach danych Interpolu (bazie zawierającej dane skradzionych lub utraconych dokumentów podróży (SLTD) lub bazie Interpolu zawierającej dane dokumentów podróży powiązanych z notami (TDAWN)).

Utworzenie ETIAS jest jednym z działań podejmowanych w ostatnich latach na szczeblu UE w celu poprawy bezpieczeństwa obywateli i zapobiegania nieregularnej migracji w otwartej Europie, zapewnienia bezpieczeństwa granic zewnętrznych i dalszego usprawniania zarządzania granicami zewnętrznymi. Ustanowienie systemu zapowiedziano w orędziu o stanie Unii w 2016 r., podając jednocześnie jego szerszy kontekst. Przewodniczący Jean-Claude Juncker powiedział: Naszych granic [...] będziemy bronić za pomocą surowych kontroli [...], obejmujących wszystkie osoby przekraczające te granice. Za każdym razem, gdy ktoś wjeżdża na terytorium UE lub je opuszcza, zarejestrowane zostanie, kiedy, gdzie i dlaczego miało to miejsce. W listopadzie [2016 r.] przedstawimy wniosek w sprawie unijnego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż – automatycznego systemu określającego, kto będzie mógł podróżować do Europy. W ten sposób będziemy wiedzieli, kto odbywa podróż do Europy, zanim jeszcze ta osoba tutaj dotrze.

Wniosek zawiera zmiany do rozporządzeń ustanawiających ogólnounijne systemy informacyjne do zarządzania granicami zewnętrznymi oraz bezpieczeństwem obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych. Tego rodzaju systemy informatyczne z natury mogą być tworzone wyłącznie na szczeblu UE, a nie przez same państwa członkowskie.

Zgodnie z art. 77 ust. 2 lit. a), b) i d) TFUE Parlament Europejski i Rada mogą przyjmować środki dotyczące wspólnej polityki w zakresie wiz i innych dokumentów uprawniających do krótkiego pobytu, kontroli, którym podlegają osoby przekraczające granice zewnętrzne, oraz wszelkie środki niezbędne do stopniowego wprowadzania zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi. Te postanowienia Traktatu (lub ich poprzednie wersje, w przypadku art. 77 ust. 2 lit. a) TFUE) stanowiły podstawę prawną do przyjęcia rozporządzeń ustanawiających wizowy system informacyjny (art. 62 ust. 2 lit. b) ppkt (ii) Traktatu o Wspólnocie Europejskiej, zastąpiony art. 77 ust. 2 lit. a) TFUE), system wjazdu/wyjazdu (art. 77 ust. 2 lit. b) i d) TFUE), europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (art. 77 ust. 2 TFUE) oraz system informacyjny Schengen w odniesieniu do granic (art. 77 ust. 2 lit. b) i d) TFUE). Celem niniejszego wniosku jest zmiana tych rozporządzeń w oparciu o art. 77 ust. 2 lit. a), b) i d) TFUE.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie ETIAS niniejszy wniosek wprowadza zmiany do aktów prawnych ustanawiających unijne systemy informacyjne, które to zmiany są niezbędne do ustanowienia ich interoperacyjności z ETIAS. Niniejszy wniosek dodaje również odpowiednie przepisy do samego rozporządzenia w sprawie ETIAS.

ETIAS ustanowiono na mocy rozporządzenia (UE) 2018/1240. W rozporządzeniu tym wskazano cele systemu ETIAS, określono jego architekturę techniczną i organizacyjną, ustanowiono przepisy dotyczące funkcjonowania systemu i wykorzystywania danych, które zostaną do niego wprowadzone przez wnioskodawcę, a także ustalono zasady wydawania lub odmowy wydania zezwoleń na podróż, określono cele przetwarzania danych, wskazano organy uprawnione do dostępu do danych i określono przepisy zapewniające ochronę danych osobowych.

Dania: zgodnie z art. 1 i 2 protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) Dania nie uczestniczy w przyjęciu przez Radę środków na mocy tytułu V części trzeciej TFUE. Ponieważ niniejsze rozporządzenie opiera się na dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje decyzję, w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia, czy dokona jego transpozycji do swego prawa krajowego.

W porównaniu z rozporządzeniem w sprawie ETIAS w niniejszym wniosku określono jedynie szczegółowo, które dane mają być porównywane z którymi danymi z innych systemów informacyjnych UE, oraz zawarto niezbędne zmiany dotyczące przyznania praw dostępu do tych innych systemów jednostce centralnej i jednostkom krajowym ETIAS. W związku z powyższym wniosek należy uznać za w pełni zgodny z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności w odniesieniu do prawa do ochrony danych osobowych, a także za zgodny z art. 16 TFUE, zapewniającym wszystkim osobom prawo do ochrony danych osobowych, które ich dotyczą.

Niniejszy wniosek jest proporcjonalny, ponieważ w zakresie działań na szczeblu UE nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia jego celów.

ustanawiające warunki dostępu do innych systemów informacyjnych UE do celów ETIAS oraz zmieniające rozporządzenie (UE) 2018/1240, rozporządzenie (WE) nr 767/2008, rozporządzenie (UE) 2017/2226 i rozporządzenie (UE) 2018/1861

Chorwacja, Cypr, Bułgaria i Rumunia: w zakresie, w jakim niniejszy wniosek zmienia rozporządzenie w sprawie ustanowienia ETIAS, stanowi on rozwinięcie warunków wjazdu opisanych w art. 6 rozporządzenia (UE) 2016/399, które to warunki te państwa członkowskie miały stosować po przystąpieniu do Unii Europejskiej. W zakresie, w jakim niniejszy wniosek ma na celu zmianę rozporządzeń ustanawiających VIS, SIS i EES, pełne stosowanie jego przepisów przez wspomniane cztery państwa członkowskie zależy od jednomyślnej decyzji Rady znoszącej kontrole na granicach wewnętrznych z tymi państwami; tymczasem należy już uwzględnić decyzje Rady 2010/365/UE, (UE) 2017/733, (UE) 2017/1908 oraz (UE) 2018/934.

Liechtenstein: niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen.

Islandia i Norwegia: obowiązują procedury określone w Umowie zawartej przez Radę i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, ponieważ niniejszy wniosek oparty jest na dorobku Schengen, zgodnie z załącznikiem A do wspomnianej umowy.

(4)W niniejszym rozporządzeniu określa się, w jaki sposób ta interoperacyjność i warunki wglądu do danych przechowywanych w innych systemach informacyjnych UE oraz danych Europolu w ramach zautomatyzowanego procesu ETIAS do celów identyfikacji trafień mają być wdrażane. W związku z tym konieczne jest wprowadzenie zmian w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240, (WE) nr 767/2008, (UE) 2017/2226 oraz (UE) 2018/1861 (SIS w odprawach granicznych) w celu połączenia systemu centralnego ETIAS z innymi systemami informacyjnymi UE oraz z danymi Europolu, a także w celu określenia danych, które będą przesyłane do tych systemów informacyjnych UE i danych Europolu oraz z tych systemów i danych.

(5)W celu zapewnienia efektywności oraz zmniejszenia kosztów w ramach ETIAS należy – zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2018/1240 – wykorzystać sprzęt i oprogramowanie opracowane na potrzeby systemu wjazdu/wyjazdu („EES”) w celu opracowania współdzielonego repozytorium danych umożliwiających identyfikację. Repozytorium używane do przechowywania alfanumerycznych danych identyfikacyjnych zarówno wnioskodawców ETIAS, jak i obywateli państw trzecich zarejestrowanych w EES, powinno zostać opracowane w taki sposób, aby w przyszłości możliwe było jego rozszerzenie i przekształcenie we wspólne repozytorium danych umożliwiających identyfikację. W tym samym duchu narzędzie, które ma zostać ustanowione w celu umożliwienia porównywania danych ETIAS z danymi poszczególnych innych systemów w ramach jednego zapytania, należy opracować w taki sposób, aby możliwe było przekształcenie go w europejski portal wyszukiwania.

(6)Należy określić warunki techniczne umożliwiające ETIAS regularne i automatyczne sprawdzanie w innych systemach, czy nadal są spełnione warunki przechowywania plików wniosków określone w rozporządzeniu (UE) 2018/1240.

(7)Do zapewnienia pełnej realizacji celów ETIAS, jak również do spełnienia celów systemu informacyjnego Schengen („SIS”), niezbędne jest dodanie do zakresu zautomatyzowanej weryfikacji nowej kategorii wpisów wprowadzonej w ramach ostatniej zmiany SIS, a mianowicie wpisów dotyczących osób, które podlegają rozpytaniu kontrolnemu.

(8)Zezwolenie na podróż ETIAS może zostać cofnięte w następstwie zarejestrowania w SIS nowych wpisów dotyczących odmowy pozwolenia na wjazd i pobyt lub dotyczących dokumentu podróży zgłoszonego jako utracony, skradziony, przywłaszczony lub unieważniony. Aby system centralny ETIAS był automatycznie informowany przez SIS o takich nowych wpisach, należy wprowadzić zautomatyzowany proces wymiany informacji między SIS a ETIAS.

(9)W związku z przyjęciem rozporządzenia (UE) 2017/2226 i rozporządzenia (UE) 2018/1240 oraz w celu zracjonalizowania i uproszczenia pracy straży granicznej dzięki wdrożeniu bardziej jednolitego procesu kontroli granicznej w odniesieniu do wszystkich obywateli państw trzecich przekraczających granicę w celu pobytu krótkoterminowego pożądane jest obecnie dostosowanie sposobu współpracy między EES i ETIAS do sposobu, w jaki połączone są systemy EES i VIS do celów kontroli granicznej i rejestracji przypadków przekraczania granic w EES.

(10)Warunki, na jakich jednostka centralna ETIAS i jednostki krajowe ETIAS mogą przeglądać dane przechowywane w innych systemach informacyjnych UE na potrzeby ETIAS, powinny być obwarowane jasnymi i precyzyjnymi przepisami dotyczącymi dostępu jednostki centralnej ETIAS i jednostek krajowych ETIAS do danych przechowywanych w innych systemach informacyjnych UE, rodzajów zapytań i kategorii danych, przy czym każde z powyższych powinno się ograniczać do tego, co jest ściśle niezbędne do wykonywania ich obowiązków. Podobnie dane przechowywane w pliku wniosku ETIAS powinny być widoczne tylko dla tych państw członkowskich, które obsługują dane systemy informacyjne zgodnie z warunkami ich uczestnictwa. Przykładowo przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące systemu informacyjnego Schengen oraz wizowego systemu informacyjnego opierają się na wszystkich przepisach dorobku Schengen, które mają znaczenie w kontekście decyzji Rady w sprawie stosowania przepisów dorobku Schengen dotyczących systemu informacyjnego Schengen oraz wizowego systemu informacyjnego.

(11)Zgodnie z art. 73 rozporządzenia (UE) 2018/1240 za etap projektowania i rozwoju systemu informacyjnego ETIAS powinna odpowiadać Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości („eu-LISA”), ustanowiona rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1726.

(12)Niniejsze rozporządzenie nie narusza przepisów dyrektywy 2004/38/WE.

(13)Zgodnie z art. 1 i 2 protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii załączonego do TUE i TFUE Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie opiera się na dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje decyzję, w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia, czy dokona jego transpozycji do swego prawa krajowego.

(14)Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa; Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy zatem w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związane ani go nie stosuje.

(15)Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE nie mają zastosowania do Irlandii; Irlandia nie uczestniczy zatem w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana ani go nie stosuje.

(16)W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A i B decyzji Rady 1999/437/WE.

(17)W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A i B decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE i z art. 3 decyzji Rady 2008/149/WSiSW.

(18)W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A i B decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE i z art. 3 decyzji Rady 2011/349/UE.

(19)W odniesieniu do Cypru, Bułgarii, Rumunii i Chorwacji przepisy niniejszego rozporządzenia zmieniające rozporządzenie ustanawiające ETIAS stanowią przepisy oparte na dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związane w rozumieniu – odpowiednio – art. 3 ust. 1 Aktu przystąpienia z 2003 r., art. 4 ust. 1 Aktu przystąpienia z 2005 r. oraz art. 4 ust. 1 Aktu przystąpienia z 2011 r.

(20)W odniesieniu do Cypru, Bułgarii, Rumunii i Chorwacji przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące VIS, SIS i EES stanowią przepisy oparte na dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związane w rozumieniu – odpowiednio – art. 3 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2003 r., art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r. i art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2011 r. w związku z decyzjami Rady 2010/365/UE, (UE) 2017/733, (UE) 2017/1908 i (UE) 2018/934.

(21)Należy zatem zmienić rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1240, (WE) nr 767/2008, (UE) 2017/2226 i (UE) 2018/1861 (SIS w odprawach granicznych).

(22)Zgodnie z art. 41 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725 zasięgnięto opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: