Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiego Roku Obywateli (2013) /* KOM/2011/0489 wersja ostateczna - 2011/0217 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU · Kontekst ogólny Obywatelstwo Unii, ustanowione w art. 20 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), przyznawane jest automatycznie wszystkim obywatelom państw członkowskich. Zapewnia im ono dodatkowy zestaw praw, obejmujący prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium innego państwa członkowskiego, niż to, którego są obywatelami. Swoboda przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, zapisana w art. 21 TFUE i w art. 45 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, jest jednym z najcenniejszych praw indywidualnych przyznanych na mocy przepisów UE. Jest ona praktycznie jednoznaczna z obywatelstwem Unii[1] i jest najbardziej namacalną korzyścią z nim związaną. Ogólnie rzecz biorąc, korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się nadaje praktyczny wymiar obywatelstwu Unii. Osoby, które podróżują do innych państw członkowskich lub osiedlają się w nich, muszą uzyskać informacje o szerokim zakresie praw, z których mogą skorzystać, gwarantowanych im na mocy przepisów UE w sytuacjach o charakterze transgranicznym: o prawach konsumentów w innych państwach członkowskich, prawie do dostępu do edukacji, uznania kwalifikacji zawodowych, dostępu do opieki zdrowotnej i nabywania lub zachowywania praw do zabezpieczenia społecznego. W tym kontekście podstawowe znaczenie ma przyznanie obywatelom Unii prawa do głosowania oraz do kandydowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach lokalnych w państwie członkowskim ich zamieszkania – dzięki temu mają oni sposobność uczestnictwa w życiu demokratycznym Unii i mogą jednocześnie integrować się w społeczeństwie państwa członkowskiego zamieszkania. Obywatelstwo Unii jest ponadto ściśle związane z demokratycznymi zasadami Unii Europejskiej[2], które określają ramy uczestnictwa obywateli w życiu demokratycznym Unii. · Podstawa i cele wniosku Szacuje się, że w 2009 r. około 11,9 mln obywateli UE mieszkało na terytorium innego państwa członkowskiego, niż to, którego są obywatelami i wydaje się, że znacznie więcej osób korzysta z tego prawa w pewnym momencie swego życia: badanie Eurobarometru przeprowadzone w 2009 r.[3] wykazało, że ponad jedna trzecia (35 %) obywateli europejskich brałaby pod uwagę podjęcie pracy w innym państwie członkowskim. Jednakże, jak wykazało to samo badanie, prawie jeden na pięciu Europejczyków widzi zbyt wiele przeszkód do podjęcia pracy w innym państwie członkowskim. W innym badaniu z 2009 r.[4] stwierdzono, że brak informacji i trudności językowe są najważniejszymi barierami dla transgranicznego przepływu pracowników, który stanowi, obok międzynarodowej migracji, główną formę geograficznej mobilności pracowników w obrębie UE. Ustalenia te zostały potwierdzone w badaniu przeprowadzonym w 2010 r., dotyczącym doświadczeń europejskich obywateli, którzy faktycznie skorzystali z przysługującego im prawa do swobodnego przemieszczania się[5]. Omawiając ewentualne sposoby ułatwienia mobilności wewnątrz UE, respondenci podkreślili, że obywatele Unii Europejskiej przebywający w innym państwie członkowskim muszą mieć dostęp do praktycznych, dotyczących danego państwa informacji na temat ich praw. Badanie to wykazało również, że informacje, których potrzebują obywatele, aby korzystać ze swojego prawa do swobodnego przemieszczania się, nie są ściśle ograniczone do warunków stosowania tego prawa jako takiego: wśród problemów administracyjnych, które rozpatrywano przed wyjazdem do innego państwa członkowskiego, dwie wymieniane najczęściej kwestie dotyczyły zabezpieczenia społecznego i opieki społecznej oraz uznawania dyplomów akademickich. Oczywiste jest, że obywatele, którzy chcą studiować, pracować, przejść na emeryturę lub zamieszkać w innym państwie członkowskim, muszą być odpowiednio poinformowani o różnych prawach przysługujących im w sytuacjach transgranicznych oraz muszą być w stanie skutecznie korzystać z nich w praktyce. Bez tej wiedzy nie są w stanie podejmować świadomych decyzji o skorzystaniu z prawa do swobodnego przemieszczania się. W szerszej perspektywie wiedza o prawie do swobodnego przemieszczania się oraz, bardziej ogólnie, o prawach wynikających z obywatelstwa Unii jest niezbędna, by umożliwić jednostkom, przedsiębiorstwom i społeczeństwu jako całości korzystanie z pełnego zakresu możliwości dostępnych na jednolitym rynku. Znaczne luki w wiedzy obywateli o ich prawach wykazało przeprowadzone w 2010 r. badanie Eurobarometru[6]: choć Europejczycy są ogólnie świadomi swojego statusu obywateli Unii (79% Europejczyków twierdzi, że pojęcie „obywatela Unii Europejskiej” nie jest im obce), brakuje im konkretnych informacji o dokładnym znaczeniu praw wynikających z tego statusu. Ściśle rzecz biorąc, tylko 43% z nich zna znaczenie pojęcia „obywatel Unii Europejskiej”, a prawie połowa (48%) wskazuje, że nie jest „dobrze poinformowana” o swoich prawach. W sprawozdaniu na temat obywatelstwa UE za 2010 r. zatytułowanym „Usuwanie przeszkód w zakresie praw obywatelskich UE”[7] Komisja określiła główne przeszkody, które obywatele wciąż napotykają w życiu codziennym, kiedy próbują dochodzić swoich praw jako obywatele Unii i nakreśliła 25 konkretnych działań w celu usunięcia tych przeszkód. Komisja stwierdziła, że obywatele Unii nie mogą korzystać z przysługujących im praw z powodu braku wiedzy o nich i ogłosiła zamiar zintensyfikowania rozpowszechniania informacji wśród obywateli Unii o ich prawach jako takich, w szczególności o ich prawie do swobodnego przemieszczania się. Ogłoszenie 2013 r. Europejskim Rokiem Obywateli, prowadzące do organizacji przez cały rok wydarzeń tematycznych dotyczących obywatelstwa Unii i kierunków polityki UE związanych z obywatelami, jest wymienione w sprawozdaniu na temat obywatelstwa UE za 2010 r. jako jedno z działań, które należy podjąć w celu zaradzenia niewiedzy w tym zakresie. Ogólnym celem proponowanego Europejskiego Roku Obywateli jest zapewnienie wszystkim obywatelom Unii wiedzy o prawach, które przysługują im w kontekście transgranicznym ze względu na obywatelstwo Unii, tak by umożliwić im podejmowanie świadomych decyzji co do korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się oraz ułatwić skuteczne korzystanie z niego. Wśród bardziej konkretnych celów Europejskiego Roku znajdą się: – informowanie obywateli Unii o przysługującym im prawie do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium Unii Europejskiej oraz, bardziej ogólnie, o gwarantowanych im prawach w sytuacjach transgranicznych, w tym prawie do uczestniczenia w życiu demokratycznym Unii; – informowanie obywateli Unii o tym, w jaki sposób mogą rzeczywiście skorzystać z praw i polityki UE, mieszkając w innym państwie członkowskim, a także stymulowanie ich aktywnego udziału w forach obywatelskich dotyczących polityki i zagadnień unijnych; – pobudzanie debaty na temat wpływu i potencjału prawa do swobodnego przemieszczania się, jako niezbywalnego aspektu obywatelstwa Unii, w szczególności w zakresie wzmacniania spójności społecznej oraz wzajemnego zrozumienia pomiędzy obywatelami Unii oraz umacniania więzi między obywatelami a Unią. · Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii Proponowany Europejski Rok Obywateli opiera się na silnym powiązaniu i pozytywnych skojarzeniach łączących prawo do swobodnego przemieszczania się z obywatelstwem UE i ma na celu nadanie obywatelstwu Unii konkretnego znaczenia. Tym samym służy wprowadzeniu w życie celu politycznego Komisji, którym jest traktowanie obywateli jako podmiotu agendy politycznej UE i nadanie praktycznego wymiaru obywatelstwu Unii. Propozycja Roku Europejskiego stanowi realizację zobowiązania podjętego przez przewodniczącego Komisji Europejskiej José Manuela Barroso w ogłoszonych przez niego 3 września 2009 r. politycznych wytycznych dla nowej Komisji, dotyczącego wzmocnienia obywatelstwa UE poprzez ożywienie relacji pomiędzy UE i jej obywatelami oraz urzeczywistnienia praw obywatelskich. Realizowany w nim jest również apel zawarty w rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2010 r. „Sytuacja praw podstawowych w Unii Europejskiej (2009) – kwestie instytucjonalne po wejściu w życie traktatu lizbońskiego”. W rezolucji tej Parlament Europejski wzywa Komisję do ogłoszenia 2013 r. „europejskim rokiem obywatelstwa” w celu nadania tempa debacie na temat obywatelstwa europejskiego oraz informowania obywateli Unii o ich prawach, w szczególności o nowych prawach wynikających z wejścia w życie Traktatu z Lizbony. W związku z tym 18 stycznia 2011 r. przedstawiono Międzyinstytucjonalnej Grupie ds. Informacji plan dotyczący Europejskiego Roku Obywateli (2013). W tym kontekście proponowany Europejski Rok jest również zgodny z programem sztokholmskim[8], który stawia obywateli w centrum polityki europejskiej w dziedzinie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz koncentruje swe działania na „tworzeniu obywatelskiej Europy”, w tym poprzez zapewnienie pełnego wykonywania prawa obywateli do swobodnego przemieszczania się. Cel proponowanego Europejskiego Roku jest również spójny z celami strategii „Europa 2020” w zakresie, w jakim ułatwienie swobodnego przemieszczania się i mobilności pracowników zostało potwierdzone w inicjatywach przewodnich „Mobilna młodzież” oraz „Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia”[9], jak również z Europejskim Rokiem Mobilności Pracowników (2006 r.) oraz powstałym w jego następstwie „Europejskim planem działania na rzecz mobilności w zatrudnieniu”[10]. Ma on w ten sposób przeciwdziałać skutkom zmian demograficznych na rynku pracy i zwiększać szanse na zatrudnienie oraz konkurencyjność europejskich gospodarek. Ogólnie rzecz biorąc swoboda przemieszczania się albo umożliwia, jako konieczny wymóg wstępny, albo stymuluje korzystanie przez obywateli z szeregu praw oferowanych przez UE w kontekście transgranicznym, takich jak prawo do zabezpieczenia społecznego, prawo do poszukiwania pracy i jej wykonywania, prawa pasażerów lub turystów lub prawa konsumentów w zakresie dostępu do towarów i usług w innych państwach członkowskich. Ułatwianie swobodnego przemieszczania się może w ten sposób przyczyniać się, między innymi, do realizacji celów zakładanych w ostatniej inicjatywie Komisji w sprawie ponownego uruchomienia jednolitego rynku[11], jako że zachęca ono obywateli do korzystania w pełni z oferowanych przez jednolity rynek możliwości. Ponadto Europejski Rok zwiększyłby również bezpośrednio świadomość o istnieniu tych możliwości i praw jako takich, jako że jego celem byłoby dostarczenie obywatelom informacji na temat wszystkich właściwych praw przysługujących im w sytuacjach transgranicznych. Co więcej, proponowany Europejski Rok będzie opierał się na sprawozdaniu na temat obywatelstwa UE – 2010 r. i w znacznym stopniu przyczyni się do realizacji celów w nim zakładanych, a mianowicie do usunięcia utrzymujących się przeszkód dla skutecznego korzystania z unijnych praw obywatelskich. Na podstawie zidentyfikowanych głównych problemów, z którymi borykają się obywatele, kiedy chcą skorzystać ze swoich praw jako obywatele Unii, w szczególności w sytuacjach transgranicznych, w sprawozdaniu tym określono nie tylko bariery utrzymujące się w odniesieniu do swobodnego przemieszczania się, ale także szereg kwestii o bezpośrednim znaczeniu dla obywateli, którzy chcą skorzystać z tego prawa. W kwestiach tych UE musi zintensyfikować wysiłki na rzecz rozpowszechniania informacji oraz usunięcia pozostałych przeszkód, w granicach swoich uprawnień. Do problemów tych należą prawa majątkowe par międzynarodowych, transgraniczne uznawanie dokumentów stanu cywilnego, ochrona podejrzanych i oskarżonych w postępowaniach karnych, problemy podatkowe w sytuacjach transgranicznych, transgraniczna opieka zdrowotna i kwestie dotyczące elektronicznych usług zdrowotnych, prawa pasażerów i turystów, prawa konsumentów, uznawanie dyplomów akademickich i kwalifikacji zawodowych, kwestie zabezpieczenia społecznego, korzystanie z praw wyborczych i świadomość znaczenia obywatelstwa Unii. Europejski Rok Obywateli może więc w znacznym stopniu wykorzystać wyniki wspomnianego sprawozdania, tak aby lepiej ukierunkować swoje cele i działania na najbardziej istotne kwestie, których rozwiązanie ma ułatwić swobodne przemieszczanie się obywateli Unii. Jednocześnie Europejski Rok może wspierać proces rozpoczęty przez Komisję w celu dalszej identyfikacji przeszkód i rozwiązań dla ich usunięcia, w granicach uprawnień Unii Europejskiej, i może stanowić ramy dla publikacji w 2013 r. planu działania na rzecz zakończenia usuwania trwałych przeszkód uniemożliwiających obywatelom korzystanie z ich praw jako obywateli Unii, jak to zostało ogłoszone w sprawozdaniu na temat obywatelstwa UE za 2010 r. Poprzez wniesienie wkładu do tej inicjatywy, skierowanej na zapewnienie obywatelom Unii skutecznego korzystania z praw gwarantowanych w przepisach UE, Europejski Rok Obywateli może przyczynić się do realizacji celu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 TFUE, zgodnie z którym obywatele Unii „korzystają” z praw przysługujących im na mocy traktatów, w tym z prawa do swobodnego przemieszczania się. Europejski Rok Obywateli będzie również bardzo dobrą okazją do uwidocznienia obywatelstwa Unii i jego konkretnych korzyści dla każdego, jako że w 2013 r. obchodzona będzie 20. rocznica ustanowienia obywatelstwa Unii na mocy Traktatu z Maastricht. Poprzez wykazanie konkretnego wpływu polityki Unii na życie wszystkich obywateli, Europejski Rok podkreśli ponadto znaczenie wkładu obywateli w nadawanie wymiernych skutków ich prawom oraz ogólnie, w kształtowanie projektu europejskiego. Będzie on również miał decydujące znaczenie w obliczu wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2014 r., jako że jednym z jego celów będzie informowanie o prawach wyborczych obywateli przysługujących im w państwie członkowskim zamieszkania. Wpływ takich działań mających na celu podnoszenie świadomości zostanie spotęgowany przez ścisłą koordynację i wykorzystanie synergii z odpowiednimi działaniami realizowanymi przez inne instytucje UE, w szczególności Parlament Europejski oraz państwa członkowskie w ramach przygotowań do wyborów. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCEN SKUTKÓW · Konsultacje z zainteresowanymi stronami W ramach konsultacji społecznych prowadzonych przez Komisję zatytułowanych „Prawa obywateli UE – dalsze działania”, zakończonych 15 czerwca 2010 r., oraz po konferencji na ten sam temat, która odbyła się w dniach 1-2 lipca 2010 r., organizacje społeczeństwa obywatelskiego zdecydowanie poparły pomysł ukierunkowania polityki UE na znaczenie obywatelstwa Unii i praw z nim związanych oraz na jego praktyczny wymiar. Kluczowe podmioty społeczeństwa obywatelskiego zdecydowanie poparły działania mające na celu podnoszenie świadomości, skierowane na zmniejszanie różnic między przepisami prawa gwarantującymi swobodę przemieszczania się obywateli Unii, a przeszkodami, z którymi obywatele stykają się w rzeczywistości. Dnia 15 grudnia 2010 r., w ramach regularnego dialogu ze społeczeństwem obywatelskim, Komisja przedstawiła również plan Europejskiego Roku Obywateli. Przy tej okazji Komisja otrzymała pozytywne informacje zwrotne dotyczące w szczególności działań skoncentrowanych na niektórych aspektach wykonania praw związanych z obywatelstwem unijnym, takich jak zachęcanie do zaangażowania obywateli w życie społeczeństwa oraz ich udział w realizacji demokracji uczestniczącej. · Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej W ramach licznych przeprowadzonych ostatnio na ten temat sondaży i badań Eurobarometru zebrano odpowiednie dane, o których mowa powyżej w sekcji „Podstawa i cele wniosku”. · Ocena skutków Przeprowadzono ocenę ex ante[12]. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU · Krótki opis proponowanych działań Europejski Rok ma na celu podnoszenie świadomości środowisk opiniotwórczych i ogółu społeczeństwa na temat praw obywateli Unii w celu ułatwienia korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu. Przyczyni się on więc do zwiększenia wiedzy obywateli UE o ich prawie do swobodnego przemieszczania się oraz, bardziej ogólnie, o prawach gwarantowanych im w sytuacjach transgranicznych, w tym prawie do uczestniczenia w życiu demokratycznym Unii. Ponadto podniesie on również świadomość obywateli UE na temat tego, w jaki sposób mogą oni korzystać z praw i polityki UE, gdy różne aspekty ich życia wykraczają poza granice państwowe, w tym poprzez zachęcanie ich do udziału w forach obywatelskich dotyczących polityki i kwestii unijnych. Rok Europejski będzie również okazją do rozpoczęcia debaty na temat wpływu i potencjału prawa do swobodnego przemieszczania się, jako niezbywalnego aspektu obywatelstwa Unii, w szczególności w zakresie wzmacniania spójności społecznej oraz wzajemnego zrozumienia pomiędzy obywatelami Unii, a także wzmacniania więzi między obywatelami a Unią. · Podstawa prawna Artykuł 20 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w Traktatach, oraz że mają, między innymi, prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu jest również zapisane w art. 21 ust. 1 Traktatu, który brzmi następująco: „Każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i w środkach przyjętych w celu ich wykonania.”. Głównym celem wniosku dotyczącego decyzji w sprawie Europejskiego Roku Obywateli jest ułatwienie obywatelom Unii korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, poprzez zwiększanie ich wiedzy na temat praw przysługujących im jako obywatelom Unii. Jego cel objęty jest zatem zakresem stosowania art. 21 ust. 1 Traktatu. Jednocześnie wniosek może mieć zasadnicze znaczenie dla realizacji celu określonego w art. 20 ust. 2 TFUE, który przewiduje, że obywatele Unii „korzystają” z praw przysługujących im na mocy Traktatów, w tym z prawa do swobodnego przemieszczania się. W związku z powyższym podstawą prawną niniejszego wniosku jest art. 21 ust. 2 TFUE, który stanowi, że jeżeli działanie Unii okazuje się konieczne do osiągnięcia tego celu, a Traktaty nie przewidują niezbędnych kompetencji, Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą prawodawczą, mogą wydać przepisy ułatwiające wykonywanie praw określonych w ustępie 1. · Zasada pomocniczości Głównym problemem, który stara się rozwiązać proponowany Europejski Rok, jest brak świadomości i wiedzy obywateli UE na temat ich praw w zakresie swobodnego przemieszczania się i pobytu, jak również innych praw przysługujących im jako obywatelom Unii, w szczególności w sytuacjach o charakterze transgranicznym. Brak widoczności obywatelstwa Unii i jego konkretnych korzyści dla obywateli, który leży u podstaw tej kwestii, ma charakter ponadnarodowy. Chociaż państwa członkowskie zachowują podstawową odpowiedzialność za podnoszenie świadomości obywateli odnośnie do ich praw jako obywateli Unii, odpowiednie działania mające na celu rozwiązanie tego problemu wymagają wielostronnych partnerstw, transnarodowej wymiany informacji i doświadczeń oraz ogólnounijnych działań w zakresie informacji oraz upowszechniania dobrych praktyk. W związku z tym cele proponowanego Europejskiego Roku mogą zostać lepiej zrealizowane na poziomie Unii. · Zasada proporcjonalności Jak wskazano w ocenie ex-ante, która jest załączona do niniejszego wniosku[13], działania, które mają być realizowane w ramach proponowanego Europejskiego Roku nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia określonych w nim celów. Niniejszy wniosek respektuje zatem zasadę proporcjonalności, określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. · Wpływ na prawa podstawowe Prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu zawarte jest w art. 45 Karty praw podstawowych UE. W zakresie, w jakim ma on na celu ułatwienie wykonywania tego prawa, proponowany Europejski Rok będzie mieć znaczący pozytywny wpływ w postaci zwiększenia skutecznego wdrożenia Karty. 4. WPŁYW NA BUDŻET Europejski Rok nie wiąże się z koniecznością dodatkowego finansowania. Elastyczność rocznego wyznaczania priorytetów, oparta na pozycjach budżetowych i programach Dyrekcji Generalnej ds. Komunikacji, zapewnia dostateczny margines środków finansowych niezbędnych do przeprowadzenia Roku na skalę w wysokości 1 mln EUR. 2011/0217 (COD) Wniosek DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiego Roku Obywateli (2013) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 21 ust. 2, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[14], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[15], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Artykuł 20 ust. 1 Traktatu ustanawia obywatelstwo Unii jako dodatkowe w stosunku do obywatelstwa krajowego poszczególnych państw członkowskich, stanowiąc, że każda osoba mająca obywatelstwo państwa członkowskiego jest obywatelem Unii. W drugim ustępie art. 20 określone zostało, że obywatele Unii korzystają z praw i podlegają obowiązkom przewidzianym w Traktatach, oraz że mają, między innymi, prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. Prawo obywateli Unii do swobodnego przemieszczania się i pobytu jest również zapisane w art. 21 Traktatu. (2) Wejście w życie traktatu lizbońskiego wzmacnia status obywatelstwa Unii Europejskiej oraz uzupełnia prawa z nim związane, w tym przez wprowadzenie nowego prawa inicjatywy obywatelskiej, która umożliwia jednemu milionowi obywateli, ze znacznej liczby państw członkowskich, wezwanie Komisji do przedstawienia projektu aktu prawnego w dziedzinach objętych zakresem kompetencji Unii. (3) Prawa wynikające z obywatelstwa Unii zostały włączone do Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. W preambule Karty zapisano, że Unia, „poprzez ustanowienie obywatelstwa Unii oraz stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości stawia jednostkę w centrum swych działań”. Rozdział V Karty ustanawia „prawa obywateli”, w tym, w jej art. 45, prawo każdego obywatela Unii do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. (4) Zgodnie z powyższym w programie sztokholmskim[16] stawia się obywateli w centrum polityki europejskiej w dziedzinie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Program sztokholmski koncentruje swoje działania na „budowaniu Europy obywateli”, w tym poprzez zapewnienie pełnego wykonywania prawa obywateli do swobodnego przemieszczania się. (5) W swojej „Rezolucji z dnia 15 grudnia 2010 r. w sprawie sytuacji praw podstawowych w Unii Europejskiej (2009) – kwestie instytucjonalne po wejściu w życie traktatu lizbońskiego”[17] Parlament Europejski wezwał Komisję do uczynienia roku 2013 „europejskim rokiem obywatelstwa”, aby rozpocząć debatę nad obywatelstwem europejskim i aby informować obywateli Unii o przysługujących im prawach, w szczególności o nowych prawach wynikających z wejścia w życie traktatu lizbońskiego. (6) Od czasu wprowadzenia go w traktacie rzymskim w 1957 r. jako jednej z czterech podstawowych swobód, prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu sprawdziło się jako jeden z filarów jednolitego rynku z korzyścią zarówno dla gospodarki państw członkowskich, jak i poszczególnych obywateli. (7) Swobodne przemieszczanie się i mobilność pracowników pomagają w szczególności zapobiegać skutkom zmian demograficznych na rynku pracy, jednocześnie zwiększając szanse na zatrudnienie i poprawiając konkurencyjność europejskiego przemysłu. Swobodne przemieszczanie się umożliwia jednocześnie obywatelom korzystanie z szeregu praw, które przyznaje im prawo unijne lub korzystaniu z których sprzyja. Wśród tych praw znajdują się prawo konsumentów, w zakresie dostępu do towarów i usług, lub prawa pasażerów i turystów. Ułatwianie swobodnego przemieszczania się ma zatem potencjał zwiększający możliwości obywateli do pełnego korzystania z jednolitego rynku, a jednocześnie jest kluczowym czynnikiem wzrostu gospodarczego. (8) Prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich jest wysoko cenione przez obywateli Unii jako główne prawo indywidualne wynikające z obywatelstwa Unii. Jako takie, wskazuje ono na lepsze zrozumienie wartości integracji europejskiej i wspiera uczestnictwo obywateli w kształtowaniu Unii Europejskiej. Obywatele, którzy podróżują do innych państw członkowskich lub osiadają w nich, stają się świadomi szerokiego zakresu praw, gwarantowanych im na mocy przepisów UE w sytuacjach o charakterze transgranicznym oraz korzystają z nich. Korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu nadaje praktyczny wymiar obywatelstwu Unii. (9) Pomimo faktu, że prawo do swobodnego przemieszczania się i pobytu jest silnie umocowane w pierwotnym prawie unijnym i w znacznym stopniu rozwinięte w prawie wtórnym, nadal istnieją rozbieżności między obowiązującymi przepisami, a rzeczywistością, z jaką obywatele mają do czynienia, gdy pragną skorzystać z tego prawa w praktyce. Poza niepewnością co do korzyści wynikających z mobilności, obywatele UE uważają, że życie i praca w innym państwie członkowskim Unii wiążą się ze zbyt wieloma przeszkodami praktycznymi. (10) W sprawozdaniu na temat obywatelstwa UE za 2010 r. zatytułowanym „Usuwanie przeszkód w zakresie praw obywatelskich UE”[18] Komisja zajęła się głównymi przeszkodami, jakie obywatele ciągle napotykają w życiu codziennym, kiedy próbują korzystać z przysługujących im jako obywatelom Unii praw, zwłaszcza w sytuacjach o charakterze transgranicznym, i nakreśliła 25 konkretnych działań w celu usunięcia tych przeszkód. Jedną z przeszkód określoną w tym kontekście jest brak informacji. Komisja stwierdziła w tym sprawozdaniu, że z powodu braku wiedzy o przysługujących im prawach obywatele nie mogą z nich korzystać. Ogłosiła zamiar szerszego rozpowszechniania informacji na temat praw obywateli UE, w szczególności prawa do swobodnego przemieszczania się. (11) Jako że prawo do swobodnego przemieszczania się znacznie poprawia jakość życia obywateli, konieczne jest, aby informacje o istnieniu tego prawa i o warunkach korzystania z niego były dostępne jak najszerszemu gronu osób. Wysiłki na rzecz rozpowszechniania informacji powinny być podejmowane w całej Unii, gdyż potencjalnymi beneficjentami tego prawa są wszyscy jej obywatele. (12) Jednak aby umożliwić obywatelom Unii podejmowanie świadomych decyzji o tym, czy skorzystać z przysługującego im prawa do swobodnego przemieszczania się, nie wystarczy ich wiedza na ten temat; istotne jest, aby byli oni również odpowiednio informowani o innych prawach, które im przysługują na mocy przepisów unijnych w kontekście transgranicznym. Informacje te umożliwią im również pełne korzystanie z tych praw, jeśli zdecydują się skorzystać ze swego prawa do swobodnego przemieszczania się. (13) Obywatele Unii, którzy rozważają, czy skorzystać z tego prawa powinni być w szczególności informowani o przysługujących im prawach do nabycia lub zachowania praw do zabezpieczenia społecznego na mocy unijnych przepisów w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego; przepisy te gwarantują obywatelom zachowanie ich praw do zabezpieczenia społecznego, nawet jeśli zdecydują się oni wyjechać poza granice swego kraju. Powinno się również informować ich o przysługującym im prawie do uznania ich kwalifikacji zawodowych oraz kompetencji społecznych i obywatelskich, które stanowią część europejskich ram „Kluczowych kompetencji w uczeniu się przez całe życie”[19], i które mogą im pomóc w zdobyciu kwalifikacji potrzebnych do pełnego uczestnictwa w życiu obywatelskim i umożliwić im korzystanie z praw należnych im na mocy przepisów unijnych. (14) W tym kontekście należy również lepiej informować obywateli o prawach przysługujących im jako pasażerom wszystkich środków transportu na terenie całej Unii Europejskiej i ich prawach konsumenta za granicą. Jeśli będą mieli pewność, że ich prawa konsumentów są skutecznie chronione, ich wkład w pełen rozwój ogólnoeuropejskiego rynku towarów i usług będzie większy i lepiej z niego skorzystają. W tym samym duchu, obywatele powinni być lepiej poinformowani o przepisach w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów i nadzoru rynku, tak aby mieli świadomość tego, że ich zdrowie oraz ich prawa chronione są w całej Unii Europejskiej, zwłaszcza w odniesieniu do zagrożeń lub ryzyka, z którymi nie są w stanie poradzić sobie jako jednostki. Byłoby również istotne, aby poszerzyć ich wiedzę o prawach do transgranicznej opieki zdrowotnej, tak aby mogli w pełni korzystać z bezpiecznej i dobrej jakościowo opieki zdrowotnej w całej Europie. (15) Zasadnicze znaczenie w tym względzie ma wiedza na temat praw wyborczych gwarantowanych obywatelom Unii. Powinni oni być w pełni świadomi przysługujących im praw do głosowania i kandydowania w wyborach lokalnych i do Parlamentu Europejskiego w państwie członkowskim zamieszkania. Jednocześnie udział w życiu politycznym może przyczynić się do integracji obywateli Unii w społeczeństwie, w państwie członkowskim, które wybrali na miejsce zamieszkania. (16) Wiedza obywateli o indywidualnych korzyściach wynikających z tych praw oraz korzyściach dla społeczeństwa może również przyczynić się do większego poczucia przynależności do Unii i zaangażowania w realizację jej celów. (17) Europejski Rok Obywateli w 2013 r. będzie bardzo dobrą okazją do podniesienia świadomości ogółu społeczeństwa w zakresie praw związanych z obywatelstwem Unii, a tym samym przyczyni się do realizacji celu, jakim jest ułatwienie korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się. (18) W 2013 roku obchodzona będzie 20. rocznica ustanowienia obywatelstwa Unii w Traktacie z Maastricht, który wszedł w życie w dniu 1 listopada 1993 r. W Europejskim Roku Obywateli realizowane będą działania następcze sprawozdania na temat obywatelstwa UE i planu działania na rzecz zakończenia usuwania pozostałych przeszkód stojących na drodze obywateli do korzystania z należnych im jako obywatelom Unii praw. W ramach przedmiotowego Europejskiego Roku wyeksponowane zostanie obywatelstwo Unii i płynące z niego konkretne korzyści dla obywateli, między innymi poprzez zademonstrowanie rzeczywistego wpływu polityki Unii na życie wszystkich obywateli, zwłaszcza w zakresie usuwania barier w korzystaniu z ich praw. (19) Informowanie o prawach obywateli, w tym o prawach wyborczych przysługujących im w państwie członkowskim zamieszkania, ma również duże znaczenie w obliczu wyborów do Parlamentu Europejskiego w 2014 r. Wpływ takich działań informacyjnych zostanie spotęgowany przez ścisłą koordynację i wykorzystanie synergii z odpowiednimi działaniami realizowanymi przez inne instytucje UE, w szczególności Parlament Europejski oraz państwa członkowskie w ramach przygotowań do wyborów. (20) Aby działania przewidziane na rok realizacji (2013) były jak najskuteczniejsze i najwydajniejsze, ważne jest, aby zostały poprzedzone szeregiem działań przygotowawczych z pełnym poszanowaniem art. 49 ust. 6 rozporządzenia finansowego[20]. (21) Planowany Europejski Rok powinien w pełni wykorzystać istniejące narzędzia demokracji uczestniczącej oraz prawa zapisane w art. 10 oraz 11 Traktatu o Unii Europejskiej, aby stymulować zaangażowanie obywateli w proces realizacji planu działania na 2013 r. na rzecz usuwania przeszkód, umożliwiające im korzystanie z ich praw oraz, bardziej ogólnie, ich zaangażowanie w kształtowanie polityki Unii, która umożliwia realizację tych praw. Centralną rolę w tym zakresie odgrywać będą europejskie organizacje społeczeństwa obywatelskiego. (22) Główna odpowiedzialność za podnoszenie świadomości obywateli w odniesieniu do ich praw jako obywateli Unii spoczywa na państwach członkowskich; działania na szczeblu unijnym uzupełniają działania krajowe w tym zakresie, na co zwrócono uwagę w deklaracji politycznej „Partnerski proces komunikowania na temat Europy”, podpisanej w dniu 22 października 2008 r. przez Parlament Europejski, Radę i Komisję[21]. (23) Ze względu na skalę proponowanych działań, szczególnie ze względu na potrzebę tworzenia wielostronnych partnerstw, transnarodową wymianę informacji i ogólnounijne działania w zakresie informacji oraz upowszechniania dobrych praktyk, cele proponowanego Europejskiego Roku mogą zostać lepiej zrealizowane na poziomie Unii. Unia może zatem przyjąć odpowiednie środki, zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. (24) Powinny również zostać podjęte właściwe środki zapobiegające nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym oraz kroki niezbędne do odzyskania utraconych, niewłaściwie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych środków zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich[22] i rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowym i innym nieprawidłowościami[23] oraz rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/1999 z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)[24]. (25) Finansowanie przez Unię innych działań niż działania finansowane z budżetu Europejskiego Roku może odbywać się w ramach istniejących unijnych programów lub funduszy strukturalnych, w szczególności w ramach programów „Europa dla obywateli” oraz „Prawa podstawowe i obywatelstwo”, PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Przedmiot Rok 2013 ogłasza się „Europejskim Rokiem Obywateli” (zwanym dalej „Europejskim Rokiem”). Artykuł 2 Cele Ogólnym celem Europejskiego Roku jest zwiększenie świadomości na temat praw wynikających z posiadania obywatelstwa Unii, aby pomóc obywatelom w pełni korzystać z ich prawa do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich. W tym kontekście głównym zadaniem realizowanym podczas Europejskiego Roku jest zapewnianie możliwości aktywności obywatelskiej oraz dostępu do praw obywatelom mającym miejsce zamieszkania w państwie członkowskim innym niż państwo pochodzenia, studentom, pracownikom, konsumentom oraz dostawcom towarów i usług w całej Unii. Szczegółowe cele Europejskiego Roku to: – zwiększenie wiedzy obywateli Unii o przysługującym im prawie do swobodnego przemieszczania się i zamieszkania na terytorium Unii Europejskiej oraz, bardziej ogólnie, o gwarantowanych im prawach w sytuacjach transgranicznych, w tym prawie do uczestniczenia w życiu demokratycznym Unii; – informowanie obywateli Unii o tym, w jaki sposób mogą oni rzeczywiście skorzystać z praw i polityki UE, mieszkając w innym państwie członkowskim, a także stymulowanie ich aktywnego udziału w forach obywatelskich dotyczących polityki i zagadnień unijnych; – pobudzanie debaty na temat wpływu i potencjału prawa do swobodnego przemieszczania się, jako niezbywalnego aspektu obywatelstwa Unii, w szczególności w zakresie wzmacniania spójności społecznej oraz wzajemnego zrozumienia pomiędzy obywatelami Unii, a także umacniania więzi między obywatelami a Unią. Artykuł 3 Planowane inicjatywy 1. Środki, jakie mają zostać podjęte do realizacji celów wymienionych w art. 2, mogą obejmować następujące inicjatywy realizowane na szczeblu unijnym, krajowym, regionalnym lub lokalnym w związku z celami Europejskiego Roku: – kampanie informacyjne, edukacyjne oraz kampanie na rzecz podnoszenia świadomości społecznej, skierowane do ogółu społeczeństwa i bardziej konkretnych odbiorców; – wymiana informacji, doświadczeń oraz dobrych praktyk pomiędzy organami administracji krajowej, regionalnej i lokalnej oraz innymi organizacjami; – konferencje oraz wydarzenia informujące o znaczeniu prawa do swobodnego przemieszczania się i pobytu i korzyściach z niego płynących oraz propagujące debatę na ten temat, a także informujące o prawach obywateli jako obywateli Unii; – wykorzystanie istniejących wielojęzycznych narzędzi demokracji uczestniczącej, aby zachęcić obywateli do działań służących uzyskiwaniu konkretnych korzyści wynikających z ich praw oraz, bardziej ogólnie, do osiągnięcia celów Europejskiego Roku; – wzmocnienie roli i widoczności wielojęzycznych portali internetowych Europe Direct i „Twoja Europa” jako kluczowych elementów „pojedynczego punktu kontaktowego” systemu informacji na temat praw obywateli UE; – wzmocnienie roli i widoczności narzędzi rozwiązywania problemów, takich jak SOLVIT, aby umożliwić obywatelom Unii powszechniejsze z nich korzystanie i obronę ich praw. 2. Szczegółowy opis działań określonych w ust. 1 znajduje się w załączniku. 3. Komisja i państwa członkowskie mogą uznać, że także inne działania wpisują się w cele Europejskiego Roku i zezwolić na używanie nazwy Europejskiego Roku do promowania tych działań, o ile przyczyniają się one do osiągnięcia celów określonych w art. 2. Artykuł 4 Koordynacja na szczeblu unijnym oraz realizacja Komisja ściśle współpracuje z państwami członkowskimi oraz organami i stowarzyszeniami reprezentującymi interesy lokalne i regionalne, w szczególności z Komitetem Regionów. Komisja współpracuje również ściśle z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym. Komisja zwołuje spotkania przedstawicieli europejskich organizacji lub organów działających w dziedzinie obrony praw obywateli oraz zainteresowanymi stronami, aby wspierały one Komisję w realizacji Europejskiego Roku na szczeblu unijnym. Komisja wykonuje niniejszą decyzję na szczeblu unijnym. Artykuł 5 Przepisy finansowe 1. Określone w części A załącznika środki o zasięgu unijnym są przedmiotem zamówienia publicznego lub otrzymują dotacje z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. 2. Określone w części B załącznika środki o zasięgu unijnym mogą otrzymywać dotacje z budżetu ogólnego Unii Europejskiej. Artykuł 6 Współpraca międzynarodowa W celu realizacji działań Europejskiego Roku Komisja może współpracować z odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi. Artykuł 7 Ochrona interesów finansowych Unii 3. Podczas realizacji działań finansowanych na mocy niniejszej decyzji Komisja zapewnia ochronę interesów finansowych Unii przez stosowanie środków zapobiegających nadużyciom finansowym, korupcji i innym nielegalnym działaniom, poprzez skuteczne kontrole oraz odzyskiwanie nienależnie wypłaconych kwot, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości – przez stosowanie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar. Komisja jest upoważniona do przeprowadzania kontroli i weryfikacji na miejscu w ramach niniejszej decyzji, zgodnie z rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami. Jeżeli jest to niezbędne, dochodzenia są przeprowadzane przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz podlegają przepisom rozporządzenia (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącego dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)[25]. 4. W przypadku działań Unii finansowanych na mocy niniejszej decyzji pojęcie „nieprawidłowości”, o którym mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2988/95, oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa unijnego lub zobowiązań umownych, wynikające z działania lub zaniechania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Unii Europejskiej w postaci nieuzasadnionej pozycji wydatków. 5. Komisja obniża kwotę pomocy finansowej, zawiesza pomoc lub odzyskuje kwotę pomocy przyznanej na dane działanie, jeżeli stwierdzi nieprawidłowości, w szczególności postępowanie niezgodne z postanowieniami niniejszej decyzji, postanowieniami decyzji indywidualnej lub umowy dotyczącej przyznania danego wsparcia finansowego, lub jeżeli okaże się, że bez zgody Komisji działanie zostało istotnie zmienione w sposób, który jest niezgodny z jego charakterem lub warunkami jego realizacji. 6. Jeżeli nie dotrzymano terminów lub jeżeli stan realizacji danego działania uzasadnia jedynie część udzielonego wsparcia, Komisja zwraca się do beneficjenta o przedstawienie uwag przed upływem określonego terminu. W przypadku gdy beneficjent nie udzieli satysfakcjonującej odpowiedzi, Komisja może anulować pozostałą pomoc finansową i zażądać zwrotu wypłaconych kwot. 7. Wszelkie niesłusznie wypłacone kwoty są zwracane Komisji. Do wszelkich kwot, które nie zostaną zwrócone we właściwym czasie zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu finansowym[26], doliczone są odsetki. Artykuł 8 Monitorowanie i ocena Do dnia 31 grudnia 2014 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów sprawozdanie na temat wykonania, wyników i ogólnej oceny inicjatyw przewidzianych w niniejszej decyzji. Artykuł 9 Wejście w życie Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Sporządzono w Brukseli dnia [...] r. W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady Przewodniczący Przewodniczący ZAŁĄCZNIK ŚRODKI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 3 Realizacja Europejskiego Roku będzie się koncentrować wokół szerokiej ogólnounijnej kampanii informacyjnej, która może być uzupełniana działaniami prowadzonymi przez państwa członkowskie. Zarówno w działania unijne, jak i w działania krajowe może również zaangażować się społeczeństwo obywatelskie i inne zainteresowane strony, aby każdy kluczowy podmiot miał poczucie odpowiedzialności. Realizacja będzie prowadzona przy użyciu następujących środków: A. BEZPOŚREDNIE INICJATYWY UNII Finansowanie przyjmie ogólnie formę bezpośredniego zakupu towarów i usług w ramach istniejących umów ramowych. Część finansowania można przeznaczyć na świadczenie usług językowych (tłumaczenia pisemne, tłumaczenia ustne, wielojęzyczne informacje). Kampanie informacyjne i promocyjne, w tym: · opracowywanie i rozpowszechnianie materiałów audiowizualnych i drukowanych, które odzwierciedlają treść określoną w art. 2; · wydarzenia medialne i fora wymiany doświadczeń i dobrych praktyk; · środki służące promowaniu osiągniętych wyników oraz zwiększaniu widoczności programów, planów i inicjatyw unijnych przyczyniających się do realizacji celów Europejskiego Roku; · utworzenie portalu informacyjnego na stronie internetowej Europa (http://europa.eu/index_en.htm), na którym znajdą się informacje dotyczące działań realizowanych w ramach Europejskiego Roku. B. WSPÓŁFINANSOWANIE INICJATYW UNII Nie przewiduje się inicjatyw współfinansowanych. C. INICJATYWY NIEOBJĘTE ŻADNĄ UNIJNĄ POMOCĄ FINANSOWĄ Unia udzieli inicjatywom organizacji publicznych lub prywatnych wsparcia o charakterze niefinansowym, np. pisemnej zgody na wykorzystanie specjalnie opracowanego logo Europejskiego Roku oraz innych materiałów dotyczących Roku, jeśli organizacje te zagwarantują Komisji, że inicjatywy zostaną zrealizowane w 2013 roku oraz że najprawdopodobniej w istotny sposób przyczynią się one do osiągnięcia celów Europejskiego Roku Obywateli. _______________ [1] Badanie jakościowe Eurobarometru „European citizenship – Cross-border mobility” (Obywatelstwo europejskie a mobilność transgraniczna), sierpień 2010 r. [2] Tytuł II TUE, zwłaszcza art. 9, 10 i 11. [3] Flash Eurobarometr 263 „The Internal Market: Awareness – Perceptions – Impacts” (Rynek wewnętrzny: świadomość – postrzeganie – wpływ), kwiecień 2009 r. [4] Scientific Report on the Mobility of Cross-Border Workers within the EU-27/EEA/EFTA Countries (Sprawozdanie naukowe na temat mobilności transgranicznej pracowników w ramach państw UE-27/EOG/EFTA), wykonane na zlecenie Komisji Europejskiej, styczeń 2009 r. [5] Badanie jakościowe Eurobarometru „European citizenship – Cross-border mobility” (Obywatelstwo europejskie a mobilność transgraniczna), sierpień 2010 r. [6] Flash Eurobarometr 294 „EU citizenship” (Obywatelstwo UE), marzec 2010 r. [7] COM(2010) 603 wersja ostateczna z 27.10.2010. [8] Dz.U. (2010/C 115/01) – ogłoszenia z UE. Instytucje, organy, urzędy i agencje – Rada Europejska – program sztokholmski – Otwarta i bezpieczna Europa w służbie obywateli. [9] COM(2010) 477 wersja ostateczna z 15.9.2010 i COM(2010) 682 wersja ostateczna z 23.11.2010. [10] COM(2007) 773 wersja ostateczna z 6.12.2007. [11] Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: „W kierunku Aktu o jednolitym rynku. W stronę społecznej gospodarki rynkowej o wysokiej konkurencyjności: 50 propozycji na rzecz wspólnej poprawy rynku pracy, przedsiębiorczości i wymiany”, COM(2010) 608 wersja ostateczna z 27.10.2010. [12] SEC(2011) xxx [13] SEC(2011) xxx [14] Dz.U. C […] z […], s. […]. [15] Dz.U. C […] z […], s. […]. [16] COM(2009) 262 wersja ostateczna z 10.6.2009. [17] http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=TA&language=PL&reference=P7-TA-2010-0483 [18] COM (2010) 603 wersja ostateczna. [19] Zalecenie Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie kompetencji kluczowych w procesie uczenia się przez całe życie (Dz.U. L 394 z 30.12.2006, s. 10). [20] Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (rozporządzenie finansowe) Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 1995/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. L 390 z 30.12.2006, s. 1). [21] Dz.U. C 13 z 20.1.2009, s. 3, [22] Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1. [23] Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2. [24] Dz.U. L 136 z 31.5.1999, s. 1. [25] Dz.U. L 136 z 31.5.1999, s. 1. [26] Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (rozporządzenie finansowe) Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 1995/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. L 390 z 30.12.2006, s. 1).