KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.7.2021 COM(2021) 423 final 2021/0250(COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie mechanizmów, które państwa członkowskie powinny wprowadzić, mających na celu zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2015/849

(Tekst mający znaczenie dla EOG) {SWD(2021) 190, 191}

{SEC(2021) 391}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu stanowią poważne zagrożenie dla integralności gospodarki i systemu finansowego UE oraz bezpieczeństwa jej obywateli. Zgodnie z szacunkami Europolu wartość transakcji „wykrytych jako mające związek z podejrzanymi działaniami finansowymi” stanowi około 1 % rocznego produktu krajowego brutto UE. W lipcu 2019 r., w następstwie szeregu znaczących przypadków domniemanego prania pieniędzy z udziałem instytucji kredytowych w Unii, Komisja przyjęła pakiet dokumentów, w których przeanalizowano skuteczność unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w wersji obowiązującej w tym czasie i stwierdzono konieczność reform. W tym kontekście w strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa na lata 2020–2025 podkreślono znaczenie wzmocnienia unijnych ram przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w celu ochrony Europejczyków przed terroryzmem i przestępczością zorganizowaną. W dniu 7 maja 2020 r. Komisja przedstawiła plan działania na rzecz kompleksowej unijnej polityki zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W planie działania Komisja zobowiązała się do wprowadzenia środków w celu wzmocnienia oraz wdrażania unijnych przepisów dotyczących zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, a także określiła sześć priorytetów czy też filarów: 1. zapewnienie skutecznego wdrożenia obowiązujących unijnych ram w zakresie AML/CFT, 2. ustanowienie jednolitego unijnego zbioru przepisów w zakresie AML/CFT, 3. wprowadzenie na szczeblu UE nadzoru w zakresie AML/CFT, 4. ustanowienie mechanizmu wsparcia i współpracy dla jednostek analityki finansowej, 5. egzekwowanie przepisów prawa karnego i wymiana informacji na szczeblu unijnym, 6. wzmocnienie wymiaru międzynarodowego unijnych ram w zakresie AML/CFT. Podczas gdy filary 1, 5 i 6 planu działania są w trakcie realizacji, pozostałe filary wymagają podjęcia działań legislacyjnych. Niniejszy wniosek dotyczący dyrektywy jest częścią pakietu AML/CFT – składającego się z czterech wniosków ustawodawczych uznawanych za spójną całość, w ramach wdrażania planu działania Komisji z dnia 7 maja 2020 r. – tworzącego nowe i spójniejsze ramy regulacyjne i instytucjonalne w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w UE. Pakiet obejmuje: –wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu; –niniejszy wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie mechanizmów, które państwa członkowskie powinny wprowadzić, mających na celu zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, oraz uchylającej dyrektywę (UE) 2015/849; –wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego unijny urząd ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu („AMLA”) oraz –wniosek dotyczący przekształcenia rozporządzenia (UE) 2015/847 rozszerzający wymogi dotyczące identyfikowalności na kryptoaktywa. Niniejszy wniosek ustawodawczy wraz z wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz wnioskiem dotyczącym przekształcenia rozporządzenia (UE) 2015/847 realizuje cel, jakim jest ustanowienie jednolitego unijnego zbioru przepisów (filar 2). Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada wyraziły poparcie dla planu przedstawionego przez Komisję w planie działania z maja 2020 r. W rezolucji z dnia 10 lipca 2020 r. Parlament Europejski wezwał do wzmocnienia przepisów unijnych i z zadowoleniem przyjął plany przeglądu struktury instytucjonalnej UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W dniu 4 listopada 2020 r. Rada ECOFIN przyjęła konkluzje, w których poparto każdy z filarów planu działania Komisji.

Potrzebę połączenia zharmonizowanych przepisów w drodze rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zaostrzenia przepisów dotyczących krajowych systemów przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu za pomocą dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu potwierdzają dowody przedstawione w sprawozdaniach Komisji z 2019 r. W sprawozdaniach tych stwierdzono brak spójnego podejścia do nadzoru nad podmiotami zobowiązanymi, co doprowadziło do rozbieżnych wyników dla podmiotów świadczących usługi na całym rynku wewnętrznym. Podkreślono również, że jednostki analityki finansowej mają nierówny dostęp do informacji, co ogranicza ich zdolność do wzajemnej współpracy, oraz nie posiadają wspólnych narzędzi. Wszystkie te elementy ograniczyły wykrywanie transgranicznych przypadków prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Ponadto ze względu na brak podstawy prawnej do tej pory nie było możliwe połączenie rejestrów rachunków bankowych z systemami wyszukiwania danych, kluczowymi narzędziami dla jednostek analityki finansowej i właściwych organów. Aby rozwiązać powyższe problemy i uniknąć rozbieżności regulacyjnych, wszystkie przepisy mające zastosowanie do sektora prywatnego przeniesiono do wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Jednakże, uznając potrzebę zapewnienia państwom członkowskim elastyczności w tym obszarze, organizację instytucjonalnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na poziomie krajowym pozostawiono do uregulowania w oparciu o niniejszy wniosek dotyczący dyrektywy. Niniejszy wniosek nie ogranicza się jednak do przeniesienia przepisów z obecnej dyrektywy do przyszłej; wprowadzono szereg zmian merytorycznych w celu osiągnięcia większego stopnia zbieżności praktyk organów nadzoru i jednostek analityki finansowej oraz w odniesieniu do współpracy między właściwymi organami: –aby uniknąć sytuacji, w której struktura administracyjna jednostek analityki finansowej wpływa na ich funkcje analityczne lub na ich zdolność do współpracy z ich odpowiednikami, sprecyzowano ich uprawnienia i zadania, a także minimalny zestaw informacji, do których jednostki analityki finansowej powinny mieć dostęp; –aby zapewnić jednostkom analityki finansowej możliwość skutecznej współpracy, ustanawia się ramy wspólnych analiz. Zapewniono również podstawę prawną dla systemu FIU.net; –aby umożliwić podmiotom zobowiązanym zrozumienie ryzyka, określono jasne zasady przekazywania informacji zwrotnych przez jednostki analityki finansowej. Podobnie ustanowiono jasne zasady przekazywania jednostkom analityki finansowej informacji zwrotnych, aby jednostki analityki finansowej były świadome sposobu wykorzystania dostarczanych przez nie finansowych informacji wywiadowczych; –uściślono uprawnienia i zadania organów nadzoru w celu zapewnienia, aby wszystkie organy sprawujące nadzór dysponowały instrumentami umożliwiającymi podejmowanie odpowiednich działań naprawczych. Wprowadzono obowiązek sprawowania nadzoru przez organ publiczny nad organami samorządu zawodowego działającymi w charakterze organów nadzoru, z jasno określonymi zadaniami dla tego organu publicznego; –podejście do nadzoru opartego na analizie ryzyka zharmonizowano za pomocą wspólnego narzędzia do kategoryzacji ryzyka, aby uniknąć rozbieżności w rozumieniu ryzyka w porównywalnych sytuacjach; –w celu poprawy współpracy między organami nadzoru utworzono kolegia ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz wprowadzono mechanizmy zapewniające współpracę w zakresie nadzoru w odniesieniu do podmiotów świadczących usługi transgraniczne; –doprecyzowano współpracę z innymi organami, przewidując konkretne przypadki, w których powstaje obowiązek współpracy w celu uniknięcia braku skuteczności spowodowanego hermetyzacją; –doprecyzowano uprawnienia rejestrów beneficjentów rzeczywistych, aby mogły one uzyskiwać aktualne, odpowiednie i dokładne informacje; –przewidziano połączenie rejestrów rachunków bankowych, aby zaradzić obecnym niedociągnięciom w prawodawstwie; –wprowadza się wymogi dotyczące przetwarzania niektórych kategorii danych osobowych, aby zapewnić pełną spójność z unijnymi przepisami o ochronie danych. Z drugiej strony przepisy dotyczące oceny ryzyka lub gromadzenia danych statystycznych pozostają w dużej mierze niezmienione i są poddawane przeglądowi jedynie w celu wyeliminowania stwierdzonych obecnie niedociągnięć, takich jak nadmierna częstotliwość ponadnarodowej oceny ryzyka oraz wymóg gromadzenia danych statystycznych dotyczących nielegalnych działań. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tym obszarze polityki Niniejszy wniosek uchyla i zastępuje obowiązującą dyrektywę (UE) 2015/849 zmienioną dyrektywą (UE) 2018/843. Jak już stwierdzono, niniejszy wniosek jest częścią pakietu AML/CFT obejmującego wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, rozporządzenie ustanawiające AMLA oraz przekształcenie rozporządzenia (UE) 2015/847. Ten pakiet czterech wniosków ustawodawczych traktowanych jako jedna spójna całość stanowi realizację planu działania Komisji w sprawie zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu z dnia 7 maja 2020 r., tworząc nowe i spójniejsze ramy regulacyjne i instytucjonalne w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w UE. Równolegle z przyjęciem tego pakietu Komisja proponuje również zmiany w dyrektywie 2019/1153 w celu zapewnienia właściwym organom odpowiedzialnym za zapobieganie przestępstwom, ich wykrywanie, prowadzenie dochodzeń w ich sprawie lub ich ściganie dostępu do systemu łączącego scentralizowane rejestry rachunków bankowych. Niniejszy wniosek, oparty na dyrektywie (UE) 2015/849, jest spójny z zaleceniami Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF). W porównaniu z obecną dyrektywą zwiększa spójność poprzez zapewnienie, aby w przypadku nadzoru sprawowanego przez organy samorządu zawodowego organy te objęto dozorem organu publicznego. Częstotliwość ponadnarodowej oceny ryzyka (co cztery lata) jest również zgodna z najlepszymi praktykami uznanymi przez FATF. Niniejszy wniosek uwzględnia również zmiany wynikające z niedawnych zmian zaleceń FATF w odniesieniu do oceny i ograniczania ryzyka uchylania się od ukierunkowanych sankcji finansowych. Skuteczne egzekwowanie przepisów ma kluczowe znaczenie dla zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Komisja będzie nadal korzystać z pełnego zakresu środków i mechanizmów, aby móc weryfikować nie tylko poprawną transpozycję wymogów unijnych do prawa krajowego, lecz także ich skuteczne wdrażanie przez państwa członkowskie w codziennej praktyce. •Spójność z pozostałymi obszarami polityki i instrumentami prawnymi Unii Niniejszy wniosek jest zgodny z celami politycznymi realizowanymi na szczeblu Unii, w szczególności z dyrektywą w sprawie zwalczania prania pieniędzy za pomocą środków prawnokarnych, dyrektywą w sprawie zwalczania terroryzmu i dyrektywą w sprawie dostępu do informacji finansowych, a także z jej proponowaną zmianą, przyjętą wraz z niniejszym pakietem. Przeciwdziałanie ryzyku prania pieniędzy i finansowania terroryzmu za pomocą przepisów UE dotyczących jedynie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nie jest skuteczne; przepisy te wchodzą w interakcję z wieloma przepisami UE w dziedzinie usług finansowych i prawa karnego. Obejmuje to przepisy UE dotyczące płatności i transferów środków pieniężnych (dyrektywa w sprawie usług płatniczych, dyrektywa w sprawie rachunków płatniczych, dyrektywa w sprawie pieniądza elektronicznego). W obecnym pakiecie wniosków zwrócono uwagę na zapewnienie spójności ze wszystkimi tego rodzaju instrumentami.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawą niniejszego wniosku dotyczącego dyrektywy jest art. 114 TFUE, który stanowi również podstawę prawną obecnych ram prawnych UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Art. 114 jest właściwy, zważywszy na istotne zagrożenie dla rynku wewnętrznego spowodowane praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu oraz straty i zakłócenia gospodarcze na poziomie transgranicznym, które może ono spowodować. •Pomocniczość Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności określonymi w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej cele niniejszego wniosku nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich skuteczniejsze osiągnięcie na szczeblu Unii. Wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. W pakiecie Komisji z 2019 r. w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy pokazano, w jaki sposób przestępcy byli w stanie wykorzystać na swoją korzyść różnice między systemami przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w poszczególnych państwach członkowskich. Przepływy pieniędzy pochodzących z nielegalnych źródeł i finansowanie terroryzmu mogą zaszkodzić stabilności i wiarygodności systemu finansowego Unii oraz zagrozić należytemu funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Środki przyjmowane wyłącznie na szczeblu krajowym mogą mieć negatywny wpływ na rynek wewnętrzny i przyczyniać się do fragmentacji. Działanie UE jest uzasadnione celem, jakim jest utrzymanie równych warunków działania w całej Unii – dzięki objęciu podmiotów we wszystkich państwach członkowskich spójnym zestawem obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Transgraniczny charakter wielu form prania pieniędzy i finansowania terroryzmu sprawia, że dobra współpraca między krajowymi organami nadzoru a jednostkami analityki finansowej ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania tym przestępstwom. Wiele podmiotów podlegających obowiązkom przeciwdziałania praniu pieniędzy prowadzi działalność transgraniczną, a różnice w podejściu krajowych organów nadzoru i jednostek analityki finansowej utrudniają im osiągnięcie optymalnych praktyk w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na poziomie grupy. •Proporcjonalność Proporcjonalność stanowi integralną część oceny skutków towarzyszącej wnioskowi, a wszystkie proponowane warianty w różnych obszarach regulacyjnych oceniono pod tym kątem. Transgraniczny charakter dużej liczby przypadków prania pieniędzy i finansowania terroryzmu wymaga spójnego i skoordynowanego podejścia we wszystkich państwach członkowskich, opartego na spójnym zbiorze przepisów w formie jednolitego ich zbioru. W niniejszym wniosku nie przyjęto jednak podejścia opartego na maksymalnej harmonizacji, ponieważ jest niezgodne z podstawowym, opartym na ryzyku charakterem unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz ze szczególnymi przepisami krajowymi, które mogą mieć zastosowanie do właściwych organów w tej dziedzinie. Państwa członkowskie zachowują swobodę wprowadzania przepisów wykraczających poza przepisy określone w pakiecie wniosków, którego częścią jest niniejszy projekt dyrektywy, ale tylko wtedy, gdy przepisy te są uzasadnione podejściem opartym na analizie ryzyka. •Wybór instrumentu Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady jest odpowiednim instrumentem umożliwiającym przeniesienie, ze zmianami, przepisów obecnej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, które nie nadają się do bezpośredniego stosowania w formie rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do uprawnień i zadań właściwych organów, a także ustanowienie rejestrów beneficjentów rzeczywistych i rejestrów rachunków bankowych oraz zapewnienie dostępu do nich; inne przepisy obecnej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy zamieszczono (z odpowiednimi zmianami) w załączonym wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post lub kontrole adekwatności obowiązującego prawodawstwa Nie przeprowadzono jeszcze pełnej oceny ex post obecnego unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w kontekście szeregu ostatnich zmian legislacyjnych. Czwarta dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy została przyjęta w dniu 20 maja 2015 r., a termin transpozycji dla państw członkowskich upłynął 26 czerwca 2017 r. Piąta dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy została przyjęta w dniu 30 maja 2018 r., a termin transpozycji upłynął 10 stycznia 2020 r. Kontrola transpozycji jest w toku. Komunikat Komisji z lipca 2019 r. i towarzyszące mu sprawozdania, o których mowa powyżej, służą jednak jako ocena skuteczności unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w obowiązującym wówczas kształcie. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Strategia konsultacji wspierająca niniejszy wniosek składała się z szeregu elementów: –konsultacje w sprawie harmonogramu zapowiadającego plan działania Komisji. W ramach tych konsultacji, który przeprowadzono na portalu Komisji „Wyraź swoją opinię!” w dniach 11 lutego – 12 marca 2020 r., otrzymano 42 odpowiedzi od szerokiego grona zainteresowanych stron; –konsultacje publiczne na temat działań przedstawionych w planie działania, otwarte dla ogółu społeczeństwa i wszystkich grup interesariuszy, rozpoczęte w dniu 7 maja i otwarte do 26 sierpnia 2020 r. W ramach konsultacji otrzymano 202 oficjalne odpowiedzi; –ukierunkowane konsultacje z państwami członkowskimi i właściwymi organami ds. AML/CFT. Państwa członkowskie miały możliwość przedstawienia swoich poglądów na różnych posiedzeniach grupy ekspertów ds. prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, a unijne jednostki analityki finansowej wniosły swój wkład w posiedzenia unijnej platformy FIU oraz w formie pisemnych dokumentów. Dyskusje zostały poparte ukierunkowanymi konsultacjami z państwami członkowskimi i właściwymi organami, z użyciem kwestionariuszy; –wniosek o opinię Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego złożony w marcu 2020 r.; EUNB wydał opinię w dniu 10 września; –w dniu 23 lipca 2020 r. EIOD wydał opinię w sprawie planu działania Komisji;

–30 września 2020 r. Komisja zorganizowała konferencję wysokiego szczebla z udziałem przedstawicieli władz krajowych i unijnych, posłów do PE, przedstawicieli sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego oraz środowisk akademickich. Opinie zainteresowanych stron na temat planu działania były w przeważającej mierze pozytywne. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Przygotowując niniejszy wniosek, Komisja opierała się na dowodach jakościowych i ilościowych zebranych z uznanych źródeł, w tym na opinii technicznej Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego. Informacje na temat egzekwowania przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy uzyskano również od państw członkowskich za pośrednictwem ukierunkowanych kwestionariuszy. •Ocena skutków Niniejszemu wnioskowi towarzyszy ocena skutków, która została przedłożona Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej w dniu 6 listopada 2020 r. i zatwierdzona w dniu 4 grudnia 2020 r. Ta sama ocena skutków towarzyszy również pozostałym wnioskom ustawodawczym, które przedstawiono w pakiecie wraz z niniejszym wnioskiem. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej zaproponowała w swojej pozytywnej opinii różne ulepszenia dotyczące prezentacji oceny skutków; ulepszenia te wprowadzono. W ocenie skutków Komisja wzięła pod uwagę trzy problemy: brak jasnych i spójnych zasad, niespójny nadzór na rynku wewnętrznym oraz niewystarczająca koordynacja i wymiana informacji między jednostkami analityki finansowej. W odniesieniu do pierwszego z tych problemów, który ma znaczenie dla niniejszego wniosku, rozważono następujące warianty: –przepisy UE pozostałyby niezmienione, bez żadnych modyfikacji; –zapewnienie większego stopnia harmonizacji przepisów mających zastosowanie do podmiotów zobowiązanych oraz pozostawienie doprecyzowania uprawnień i obowiązków właściwych organów w gestii państw członkowskich; –zapewnienie większego stopnia harmonizacji przepisów mających zastosowanie do podmiotów podlegającym obowiązkom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz uprawnień i obowiązków organów nadzoru i jednostek analityki finansowej. Na podstawie wyników oceny skutków preferowanym wariantem jest wariant 3. Wprowadzenie spójnego i bardziej szczegółowego podejścia do powyższych przepisów na szczeblu UE umożliwiłoby usunięcie obecnej fragmentacji zarówno w odniesieniu do obowiązków podmiotów zobowiązanych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jak i działań właściwych organów. Jaśniejsze przepisy dotyczące zadań i uprawnień właściwych organów poprawią spójność wdrażania ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w całej UE, ułatwią stworzenie zintegrowanego unijnego mechanizmu nadzorczego i usprawnią wykrywanie podejrzanych przepływów i działań. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Chociaż, jak zauważono powyżej, nie przeprowadzono jeszcze formalnej oceny ex post ani kontroli adekwatności obowiązującego prawodawstwa UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, można wskazać szereg elementów proponowanego ogólnego pakietu środków, które doprowadzą do dalszego uproszczenia i poprawy skuteczności. Po pierwsze, zastąpienie niektórych przepisów dyrektywy bardziej zharmonizowanymi i bezpośrednio stosowanymi przepisami w rozporządzeniu wyeliminuje potrzebę prac związanych z transpozycją w państwach członkowskich i ułatwi prowadzenie działalności gospodarczej podmiotom transgranicznym w UE. Ponadto wyłączenie spod unijnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy podmiotów gospodarczych zajmujących się obrotem towarami, związane z proponowanym zakazem operacji gotówkowych o wartości powyżej 10 000 EUR, zwolni takie podmioty gospodarcze z obciążeń administracyjnych związanych z przekazywaniem do jednostek analityki finansowej sprawozdań dotyczących operacji gotówkowych przekraczających 10 000 EUR. Ponadto większy stopień harmonizacji przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w szeregu konkretnych obszarów uprości współpracę między organami nadzoru a jednostkami analityki finansowej ze względu na zmniejszenie rozbieżności między stosowanymi przez nie przepisami i praktykami. Przepisy wymagające transpozycji do prawa krajowego zawarte w niniejszym projekcie dyrektywy stanowią jedynie część przepisów regulujących przedmiotowy obszar, dzięki czemu niniejsza dyrektywa jest krótszy niż dyrektywa, którą zastępuje; większość aspektów objętych dyrektywą (UE) 2015/849 uregulowano obecnie w proponowanym rozporządzeniu towarzyszącym niniejszemu wnioskowi dotyczącemu dyrektywy. •Prawa podstawowe UE przykłada wielką wagę do przestrzegania najwyższych standardów ochrony praw podstawowych. W szczególności wszystkie krajowe i unijne organy nadzoru w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, a także jednostki analityki finansowej będą podlegać odpowiedniemu rozporządzeniu o ochronie danych w zakresie, w jakim mogą przetwarzać jakiekolwiek dane osobowe. 4.WPŁYW NA BUDŻET Niniejszy projekt dyrektywy nie ma wpływu na budżet. 5.INNE ELEMENTY •Plany wdrożenia oraz monitorowanie, ocena i sprawozdawczość Wniosek obejmuje ogólny plan monitorowania i oceny wkładu w realizację konkretnych celów, co wymaga od Komisji przeprowadzenia pierwszego przeglądu po pięciu latach i co najmniej trzech latach od wejścia w życie dyrektywy oraz przedłożenia sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie głównych ustaleń tego przeglądu. Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu towarzyszący niniejszemu wnioskowi zawiera te same przepisy dotyczące oceny, a ocenę obu instrumentów można połączyć w jednym sprawozdaniu. Przegląd przeprowadza się zgodnie z wytycznymi Komisji dotyczącymi lepszego stanowienia prawa.

•Szczegółowe objaśnienie poszczególnych przepisów wniosku Przedmiot i zakres Definicje mające zastosowanie do niniejszego projektu dyrektywy zawarto w towarzyszącym mu projekcie rozporządzenia (w przypadku gdy definicje odnoszą się do obu instrumentów); w niniejszym projekcie dyrektywy zdefiniowano jednak niektóre terminy, o ile nie mają one znaczenia dla towarzyszącego dyrektywie rozporządzenia. Niniejszy projekt dyrektywy umożliwia państwom członkowskim rozszerzenie wymogów określonych w towarzyszącym dyrektywie projekcie rozporządzenia na inne sektory nieobjęte zakresem tego rozporządzenia; muszą jednak zgłosić i wyjaśnić swój zamiar Komisji, która będzie miała sześć miesięcy na przyjęcie opinii w sprawie planów (po konsultacji z AMLA) i będzie mogła zamiast tego zaproponować prawodawstwo na szczeblu UE. Ustanowiono przepisy przejściowe dla dodatkowych sektorów objętych już krajowymi przepisami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, ale nie prawodawstwem UE. Skonsolidowany wykaz sektorów, o które państwa członkowskie rozszerzyły wykaz podmiotów zobowiązanych, będzie corocznie publikowany przez Komisję w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejszy projekt dyrektywy określa również szczegółowe wymogi regulacyjne, które państwa członkowskie mają wdrożyć do prawa krajowego w odniesieniu do niektórych sektorów. W szczególności kantory wymiany walut i biura realizujące czeki oraz podmioty świadczące usługi na rzecz trustów lub spółek muszą podlegać wymogom uzyskania zezwolenia lub rejestracji; podmioty świadczące usługi hazardowe muszą podlegać regulacji. Niniejszy projekt dyrektywy umożliwia organom nadzoru państw członkowskich – w których emitenci pieniądza elektronicznego, dostawcy usług płatniczych i dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów prowadzą działalność w ramach swobody świadczenia usług – wyznaczenie punktów kontaktowych w tych państwach członkowskich; AMLA przedstawi regulacyjne standardy techniczne w celu wyjaśnienia, w jakich przypadkach powinno to mieć miejsce. W niniejszym projekcie dyrektywy powielono wymogi dotyczące uczciwości w odniesieniu do kadry kierowniczej wyższego szczebla w niektórych podmiotach zobowiązanych, które obowiązują w obecnych ramach, w uzupełnieniu wymogów dotyczących kompetencji i reputacji zawartych w innych aktach Unii, oraz doprecyzowano, że niektóre wymogi mają również zastosowanie do beneficjentów rzeczywistych tych podmiotów zobowiązanych. W przypadku innych podmiotów zobowiązanych utrzymano zakaz prowadzenia działalności przez osoby skazane za pranie pieniędzy, przestępstwa źródłowe lub finansowanie terroryzmu. Niniejszy projekt dyrektywy przyznaje krajowym organom nadzoru pewne uprawnienia w odniesieniu do członków kadry kierowniczej wyższego szczebla niektórych podmiotów zobowiązanych, zwłaszcza w przypadku, gdy skazano ich za pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu. Ocena ryzyka Wymóg przeprowadzania przez Komisję okresowej oceny ryzyka związanego z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na szczeblu UE, zawarty w obecnych ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zostaje utrzymany, jednak częstotliwość oceny przedłuża się do czterech lat. Ocena będzie oparta na wkładzie AMLA w formie opinii i będą jej towarzyszyły zalecenia dla państw członkowskich dotyczące środków odpowiednich do przeciwdziałania zidentyfikowanemu ryzyku. Co cztery lata Komisja będzie również składać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z działań podjętych w odpowiedzi na wyniki oceny. Krajowa ocena ryzyka będzie nadal przeprowadzana przez państwa członkowskie, ale nie rzadziej niż co cztery lata, z pewnymi uzupełnieniami, jeśli chodzi o cele i tryb takiej oceny. Państwa członkowskie będą musiały również nadal prowadzić kompleksowe statystyki dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz przekazywać je Komisji co roku. Komisja może przyjąć akt wykonawczy w sprawie metody sporządzania takich statystyk. Rejestry beneficjentów rzeczywistych, rachunków bankowych i nieruchomości oraz powiązane mechanizmy Utrzymano zawarty w obowiązującej dyrektywie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i spoczywający na państwach członkowskich obowiązek tworzenia i prowadzenia rejestrów beneficjentów rzeczywistych podmiotów prawnych i porozumień prawnych. Obejmuje on przepisy dotyczące dostępu do takich rejestrów, w tym dostępu publicznego, oraz ewentualne wyłączenia dostępu w uzasadnionych przypadkach. Utrzymano transgraniczne połączenie takich rejestrów za pośrednictwem systemu integracji rejestrów beneficjentów rzeczywistych. Nowe przepisy zawarte w niniejszym wniosku, które nie istniały w obecnych ramach, to: akt wykonawczy Komisji w sprawie formatu przekazywania do rejestrów informacji o beneficjentach rzeczywistych; przepisy dotyczące przypadków, w których istnieją wątpliwości co do dokładności informacji o beneficjentach rzeczywistych lub brak jest możliwości identyfikacji beneficjenta rzeczywistego; dalsze przepisy w przypadku stwierdzonych rozbieżności w informacjach; uprawnienia podmiotów zarządzających rejestrami; wymóg powiadamiania Komisji przez państwa członkowskie o właściwych organach, którym udzielono dostępu, oraz o rodzaju dostępu; minimalny okres przechowywania informacji w rejestrach wynoszący pięć lat. Nadal spoczywa na państwach członkowskich obowiązek tworzenia i utrzymywania mechanizmów, takich jak centralny rejestr lub centralny system wyszukiwania danych elektronicznych, umożliwiających identyfikację posiadaczy rachunków bankowych i skrytek depozytowych, zawartych w obowiązującej dyrektywie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy. Państwa członkowskie muszą powiadamiać Komisję nie tylko o specyfice takich mechanizmów, ale również o kryteriach określających, które informacje umieszcza się w takich rejestrach. We wniosku przewidziano również utworzenie transgranicznego połączenia między takimi mechanizmami, wraz z aktami wykonawczymi Komisji w sprawie specyfikacji technicznych i procedur dotyczących połączenia takich mechanizmów z pojedynczym punktem dostępu, który zostanie opracowany i będzie obsługiwany przez Komisję. Państwa członkowskie muszą dopilnować, aby informacje zawarte w mechanizmach krajowych były aktualne i dostępne za pośrednictwem wzajemnego połączenia transgranicznego. Jednostki analityki finansowej muszą mieć dostęp do tych mechanizmów, w tym do zintegrowanych mechanizmów z innych państw członkowskich. Utrzymano wymóg, zgodnie z którym państwa członkowskie muszą zapewniać jednostkom analityki finansowej i innym właściwym organom dostęp do zawartości krajowych rejestrów nieruchomości, który to wymóg przewidziano w obowiązującej dyrektywie w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, a także określono minimalny zakres takiego dostępu. Państwa członkowskie są zobowiązane do powiadomienia Komisji o właściwych organach, którym przyznano dostęp do tych rejestrów, oraz o zakresie tego dostępu. Jednostki analityki finansowej Wniosek opiera się na przepisach zawartych w obecnych ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zobowiązując państwa członkowskie do utworzenia operacyjnie niezależnych jednostek analityki finansowej na szczeblu krajowym, do otrzymywania i analizowania zgłoszeń podejrzanych transakcji i zgłoszeń podejrzanych działań od podmiotów zobowiązanych; te obowiązujące przepisy obejmują współpracę i wymianę informacji między jednostkami analityki finansowej, wykorzystanie wymienianych informacji oraz dalsze ich rozpowszechnianie. Nowe przepisy dotyczące jednostek analityki finansowej obejmują: doprecyzowanie funkcji jednostek analityki finansowej w odniesieniu do analizy finansowej oraz ich niezależności operacyjnej, zasobów i bezpieczeństwa; wykaz minimalnych kategorii informacji, do których jednostki analityki finansowej muszą mieć dostęp; przepisy dotyczące wymiany informacji między jednostkami analityki finansowej a innymi właściwymi organami, w tym obowiązek przekazywania informacji zwrotnych na temat sposobu wykorzystania informacji; doprecyzowanie uprawnień jednostek analityki finansowej do zawieszenia transakcji, co musi nastąpić w ciągu 48 godzin od otrzymania zgłoszenia podejrzanej transakcji lub zgłoszenia podejrzanego działania, oraz rozszerzenie takich uprawnień o uprawnienie do zawieszania w uzasadnionych okolicznościach możliwości korzystania z rachunków bankowych. Określono dalsze szczegóły dotyczące sposobów wymiany informacji między jednostkami analityki finansowej; wymiana taka musi odbywać się za pośrednictwem sieci FIU.net; państwa członkowskie muszą powiadomić Komisję o wszelkich kategoriach informacji, które na zasadzie odstępstwa nie podlegają wymianie. AMLA ma przygotować projekt wykonawczych standardów technicznych harmonizujących formaty na potrzeby wymiany informacji; Komisja przyjmie również wytyczne dotyczące kryteriów ustalania, czy jakiekolwiek zgłoszenie podejrzanych transakcji lub zgłoszenie podejrzanych działań jest przedmiotem zainteresowania jednostek analityki finansowej innych państw członkowskich. Jednostki analityki finansowej będą sporządzać roczne sprawozdania ze swojej działalności i przekazywać podmiotom zobowiązanym informacje zwrotne na temat korzystania z ich zgłoszeń podejrzanych transakcji lub zgłoszeń podejrzanych działań, a także przekazywać organom celnym informacje zwrotne na temat przekazywanych jednostkom analityki finansowej informacji o kwotach środków pieniężnych fizycznie wwożonych do Unii lub z niej wywożonych. Kolejny nowy przepis doprecyzowuje pojęcie wspólnych analiz, które mają być przeprowadzane przez jednostki analityki finansowej, oraz określa procesy ich realizacji. Nadzór nad przeciwdziałaniem praniu pieniędzy Wniosek opiera się na przepisach zawartych w obecnych ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zobowiązując państwa członkowskie do utworzenia krajowych organów nadzoru w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w celu nadzorowania podmiotów zobowiązanych, w tym do określenia zadań i obowiązków takich organów nadzoru, a także współpracy między nimi a jednostkami analityki finansowej oraz między nimi a organami nadzoru z państw trzecich.

Nowe przepisy obejmują: doprecyzowanie zadań i uprawnień organów nadzoru; wymóg przekazywania informacji przez krajowe organy nadzoru podmiotom zobowiązanym; doprecyzowanie nadzoru opartego na ryzyku, w tym wytyczne, które mają zostać przygotowane przez AMLA, dotyczące specyfiki podejścia opartego na ryzyku, oraz regulacyjne standardy techniczne dotyczące metodyki oceny i klasyfikowania profilu ryzyka nieodłącznego i rezydualnego podmiotów zobowiązanych, a także dotyczące częstotliwości przeglądów. Doprecyzowano kompetencje organów nadzoru w przypadkach, gdy podmioty zobowiązane działają w ramach swobody świadczenia usług, oraz w kontekście nadzoru nad grupą; w związku z tym opracowane zostaną regulacyjne standardy techniczne przedstawione przez AMLA, w których wyszczególnione zostaną odpowiednie obowiązki organów nadzoru państwa pochodzenia i państwa przyjmującego oraz warunki współpracy między nimi. W przypadku transgranicznych instytucji kredytowych lub finansowych działających w kilku państwach członkowskich należy utworzyć kolegium organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jeżeli spełnione są określone kryteria; AMLA przygotuje regulacyjne standardy techniczne dotyczące ogólnych warunków funkcjonowania kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Ustanowiono przepisy dotyczące współpracy z organami nadzoru finansowego w państwach trzecich. Organy samorządu zawodowego Nowa sekcja, w porównaniu z obecnymi ramami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, dotyczy organów samorządu zawodowego. W przypadku gdy państwo członkowskie powierza organowi samorządu zawodowego nadzór w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu nad niektórymi podmiotami zobowiązanymi, organy samorządu zawodowego muszą być objęte dozorem sprawowanym przez organ publiczny w celu zapewnienia, by organ samorządu zawodowego wykonywał swoje zadania zgodnie z najwyższymi standardami. Organ sprawujący dozór musi posiadać odpowiednie uprawnienia, w tym uprawnienia do uzyskiwania informacji, oraz publikować roczne sprawozdanie ze swojej działalności oraz z działalności nadzorczej prowadzonej przez organy samorządu zawodowego objęte jego dozorem. Środki i kary administracyjne Przepisy dotyczące kar opierają się na obecnych ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zobowiązując państwa członkowskie do ustanowienia środków i kar administracyjnych w przypadku poważnych powtarzających się lub systematycznych naruszeń kluczowych wymogów ram przez podmioty zobowiązane, wraz z określeniem minimalnych i maksymalnych kwot kar pieniężnych, a także przewidując publikowanie informacji o nałożonych karach, ochronę sygnalistów i wymianę informacji na temat kar. Nowe przepisy obejmują: doprecyzowanie środków administracyjnych innych niż kary za mniej poważne naruszenia oraz wymóg, by państwa członkowskie powiadamiały Komisję i AMLA o swoich rozwiązaniach dotyczących nakładania środków lub kar administracyjnych. Określono okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy określaniu rodzaju i wysokości środków lub kar administracyjnych. AMLA opracuje regulacyjne standardy techniczne określające wskaźniki służące do klasyfikowania wagi naruszeń oraz kryteria, które należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu wysokości kar administracyjnych lub stosowaniu środków administracyjnych. Współpraca Przepisy dotyczące współpracy między organami nadzoru, jednostkami analityki finansowej i innymi właściwymi organami opierają się na obecnych ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym współpracy między właściwymi organami państw członkowskich, oraz na przepisach dotyczących przypadków, w których organy są związane tajemnicą zawodową. Nowe przepisy zawarte w niniejszym wniosku obejmują dodanie odniesień do AMLA i zobowiązanie innych organów do współpracy z tym urzędem. Istniejące przepisy służące zapewnieniu dobrej współpracy z organami nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami finansowymi wzmocniono dodatkowymi specyfikacjami oraz wprowadzono nowe przepisy dotyczące współpracy z organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, a także z organami odpowiedzialnymi za nadzór nad instytucjami kredytowymi w celu zapewnienia zgodności z dyrektywą w sprawie rachunków płatniczych i drugą dyrektywą w sprawie usług płatniczych. Organy nadzoru finansowego i jednostki analityki finansowej będą co roku przedkładać AMLA sprawozdania ze współpracy z tymi organami. Dodano przepisy dotyczące współpracy w odniesieniu do biegłych rewidentów, a AMLA wyda wytyczne dotyczące współpracy. Przepisy końcowe Przetwarzanie danych osobowych na podstawie niniejszego wniosku, podobnie jak w przypadku obecnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, podlega rozporządzeniu (UE) 2016/679 lub rozporządzeniu (UE) 2018/1725, jeżeli jest prowadzone przez instytucje, jednostki organizacyjne lub organy Unii. Komisję wspomaga Komitet, w szczególności w celu przygotowania aktów wykonawczych. Uwzględniono przepisy dotyczące przeniesienia hostingu FIU.net z Komisji do AMLA. Dyrektywa 2015/849 z późniejszymi zmianami (obecne ramy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu) zostaje uchylona. Dyrektywa będąca przedmiotem niniejszego wniosku wejdzie w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym; termin transpozycji wynosi dwa lata od wejścia w życie dyrektywy. Komisja dokonuje przeglądu i oceny niniejszej dyrektywy po raz pierwszy w ciągu pięciu lat od daty rozpoczęcia jej stosowania, a następnie co trzy lata. 2021/0250 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie mechanizmów, które państwa członkowskie powinny wprowadzić, mających na celu zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu oraz uchylająca dyrektywę (UE) 2015/849

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 stanowi główny instrument prawny służący zapobieganiu wykorzystywaniu systemu finansowego Unii do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. W dyrektywie tej określono kompleksowe ramy prawne, które dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 dodatkowo wzmocniła poprzez uwzględnienie pojawiających się nowych zagrożeń i zwiększenie przejrzystości w odniesieniu do beneficjentów rzeczywistych. Niezależnie od dotychczasowych osiągnięć doświadczenie pokazało, że dyrektywa (UE) 2015/849 wymaga dalszego udoskonalenia, aby umożliwić odpowiednie ograniczenie ryzyka i skuteczne wykrywanie prób wykorzystywania systemu finansowego Unii do celów przestępczych. (2)Od czasu wejścia w życie dyrektywy (UE) 2015/849 określono szereg obszarów, w których konieczne byłyby zmiany zapewniające niezbędną odporność i zdolność unijnego systemu finansowego do zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. (3)Podczas wdrażania dyrektywy (UE) 2015/849 stwierdzono znaczne różnice w praktykach i podejściach stosowanych przez właściwe organy w całej Unii, a także brak wystarczająco skutecznych mechanizmów współpracy transgranicznej. Należy zatem określić jaśniejsze wymogi, które powinny przyczynić się do sprawnej współpracy w całej Unii, a jednocześnie umożliwić państwom członkowskim uwzględnienie specyfiki ich systemów krajowych. (4)Ten nowy instrument jest częścią kompleksowego pakietu mającego na celu wzmocnienie unijnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Niniejszy instrument, rozporządzenie [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy – COM(2021) 420 final], rozporządzenie [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący przekształcenia rozporządzenia (UE) 2015/847 – COM(2021) 422 final] oraz rozporządzenie [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy – COM(2021) 421 final] łącznie stworzą ramy prawne regulujące wymogi w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, których muszą przestrzegać podmioty zobowiązane, oraz stanowiące podstawę unijnych ram instytucjonalnych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, co obejmuje również ustanowienie urzędu ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu („AMLA”). (5)Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu odbywa się często w kontekście międzynarodowym. Środki przyjęte na szczeblu unijnym, bez uwzględnienia koordynacji i współpracy na szczeblu międzynarodowym, miałyby bardzo ograniczone skutki. Środki przyjęte przez Unię w tej dziedzinie powinny zatem być zgodne z innymi działaniami podejmowanymi na szczeblu międzynarodowym i co najmniej tak rygorystyczne jak te działania. W działaniach Unii należy nadal uwzględniać w sposób szczególny zalecenia Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) i instrumenty innych organów międzynarodowych aktywnie prowadzących walkę z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. W celu zwiększenia skuteczności walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu odpowiednie unijne akty prawne należy, w stosownych przypadkach, dostosować do międzynarodowych standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz proliferacji przyjętych przez FATF w lutym 2012 r. („zmienione zalecenia FATF”) oraz do późniejszych zmian tych standardów. (6)Szczególne zagrożenia, ryzyko i podatności związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu wpływające na niektóre sektory gospodarki na szczeblu krajowym w różny sposób osłabiają zdolność państw członkowskich do przyczyniania się do integralności i stabilności unijnego systemu finansowego. W związku z tym należy zezwolić państwom członkowskim, po zidentyfikowaniu tych sektorów i szczególnych rodzajów ryzyka, na podjęcie decyzji o stosowaniu wymogów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w odniesieniu do sektorów dodatkowych względem sektorów objętych rozporządzeniem [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy]. W celu zachowania skuteczności rynku wewnętrznego i unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu Komisja powinna mieć możliwość – przy wsparciu AMLA – oceny, czy planowane decyzje państw członkowskich dotyczące stosowania wymogów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w odniesieniu do dodatkowych sektorów są uzasadnione. W przypadkach gdy w najlepszym interesie Unii byłoby podjęcie działań w odniesieniu do konkretnych sektorów na szczeblu Unii, Komisja powinna poinformować dane państwo członkowskie, że zamierza podjąć takie działania na szczeblu Unii, a państwo członkowskie powinno powstrzymać się od wprowadzania planowanych krajowych środków. (7)W świetle szczególnych podatności na zagrożenia w kontekście przeciwdziałania praniu pieniędzy, które odnotowano w sektorze emisji pieniądza elektronicznego, usług płatniczych i usług w zakresie kryptoaktywów, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zobowiązania dostawców, którzy prowadzą działalność na ich terytorium w formie innej niż oddział i mają siedzibę zarządu w innym państwie członkowskim, do wyznaczenia centralnego punktu kontaktowego. Taki centralny punkt kontaktowy, działając w imieniu instytucji, która go wyznacza, powinien zapewnić przestrzeganie przez zakłady przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. (8)Organy nadzoru powinny zapewnić, aby w odniesieniu do kantorów wymiany walut, biur realizujących czeki, podmiotów świadczących usługi na rzecz trustów lub spółek oraz podmiotów świadczących usługi hazardowe, osoby, które faktycznie zarządzają działalnością takich podmiotów, oraz beneficjenci rzeczywiści takich podmiotów postępowali uczciwie i etycznie oraz posiadali wiedzę i doświadczenie niezbędne do wykonywania swoich funkcji. Kryteria oceny, czy dana osoba spełnia te wymogi, powinny przynajmniej odzwierciedlać potrzebę ochrony tych podmiotów przed wykorzystywaniem ich przez osoby zarządzające nimi lub ich beneficjentów rzeczywistych do celów przestępczych. (9)W celu dokonania oceny, czy osoby zajmujące stanowisko kierownicze w podmiocie zobowiązanym lub w inny sposób go kontrolujące są do tego odpowiednie, każda wymiana informacji o wyrokach skazujących za przestępstwo powinna być dokonywana zgodnie z decyzją ramową Rady 2009/315/WSiSW i decyzją Rady 2009/316/WSiSW. (10)Komisja jest właściwą instytucją do analizy szczególnych zagrożeń transgranicznych, które mogłyby wpływać na rynek wewnętrzny i których poszczególne państwa członkowskie nie są w stanie zidentyfikować ani skutecznie zwalczać. W związku z tym powinno się jej powierzyć zadanie koordynowania oceny ryzyka związanego z działalnością transgraniczną. Zaangażowanie odpowiednich ekspertów, takich jak grupa ekspertów ds. prania pieniędzy i finansowania terroryzmu i przedstawiciele jednostek analityki finansowej, a także – w stosownych przypadkach – innych organów na szczeblu Unii jest kluczowe dla skuteczności procesu oceny ryzyka. Ważnym źródłem informacji na potrzeby tego procesu są również krajowe oceny ryzyka i krajowe doświadczenia. Dokonywana przez Komisję ocena ryzyka transgranicznego nie powinna obejmować przetwarzania danych osobowych. W każdym przypadku dane powinny być poddawane pełnej anonimizacji. Krajowe i unijne organy nadzoru odpowiedzialne za ochronę danych należy angażować tylko w przypadkach, gdy ocena ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu ma wpływ na prywatność i ochronę danych osób fizycznych. (11)Ustalenia wynikające z oceny ryzyka na szczeblu Unii mogą pomóc właściwym organom i podmiotom zobowiązanym w identyfikowaniu i zrozumieniu ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, zarządzaniu nim i ograniczaniu go, a także w wykrywaniu ryzyka niezastosowania ukierunkowanych sankcji finansowych i uchylania się od nich. Ważne jest zatem, aby wyniki oceny ryzyka były podawane do wiadomości publicznej. (12)Państwa członkowskie pozostają najbardziej kompetentne do identyfikowania, oceniania i rozumienia ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, które bezpośrednio ich dotyczy, a także decydowania o tym, w jaki sposób je ograniczyć. W związku z tym każde państwo członkowskie powinno podejmować odpowiednie kroki w celu właściwej identyfikacji, oceny i zrozumienia ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu oraz ryzyka niewdrożenia ukierunkowanych sankcji finansowych i uchylania się od nich, a także w celu określenia spójnej strategii krajowej na rzecz wdrożenia działań mających na celu ograniczenie tego ryzyka. Taka krajowa ocena ryzyka powinna być regularnie aktualizowana i obejmować opis struktury instytucjonalnej i szeroko zakrojonych procedur systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w danym państwie członkowskim, a także przeznaczone na ten cel zasoby ludzkie i finansowe w zakresie, w jakim informacje te są dostępne.

(13)Wyniki oceny ryzyka należy w stosownych przypadkach udostępniać w sposób terminowy podmiotom zobowiązanym, by umożliwić im identyfikację własnego ryzyka, zrozumienie go i zarządzanie nim oraz ograniczanie go. (14)Oprócz tego w celu jeszcze lepszego identyfikowania i zrozumienia ryzyka i zarządzania nim oraz ograniczania go na szczeblu Unii państwa członkowskie powinny udostępniać wyniki swoich ocen ryzyka sobie wzajemnie, Komisji oraz AMLA. (15)Aby państwa członkowskie były w stanie weryfikować skuteczność swoich systemów zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, powinny prowadzić odpowiednie statystyki i podnosić ich jakość. W celu poprawy jakości i spójności danych statystycznych gromadzonych na szczeblu Unii Komisja i AMLA powinny monitorować sytuację w całej Unii pod względem walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu oraz publikować regularne przeglądy. (16)FATF opracowała standardy, którymi jurysdykcje powinny się kierować przy identyfikacji i ocenie ryzyka potencjalnego niewdrożenia lub uchylania się od ukierunkowanych sankcji finansowych związanych z finansowaniem proliferacji, a także przy podejmowaniu działań mających na celu ograniczenie tego ryzyka. Te nowe standardy wprowadzone przez FATF nie zastępują ani nie podważają istniejących rygorystycznych wymogów zobowiązujących państwa do stosowania ukierunkowanych sankcji finansowych w celu zastosowania się do odpowiednich rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczących zapobiegania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i finansowaniu go, a także dotyczących zwalczania i utrudniania rozprzestrzeniania broni masowego rażenia. Te istniejące obowiązki, wprowadzone na szczeblu Unii decyzjami Rady 2010/413/WPZiB i (WPZiB) 2016/849, a także rozporządzeniami Rady (UE) 267/2012 i (UE) 2017/1509, pozostają rygorystycznymi, opartymi na zasadach obowiązkami wiążącymi wszystkie osoby fizyczne i prawne w Unii. (17)Aby odzwierciedlić ostatnie wydarzenia na szczeblu międzynarodowym, na podstawie niniejszej dyrektywy wprowadzono wymóg identyfikacji, rozumienia i ograniczania ryzyka potencjalnego niewdrażania lub uchylania się od ukierunkowanych sankcji finansowych związanych z finansowaniem proliferacji na szczeblu Unii i państw członkowskich. (18)Centralne rejestry informacji o beneficjentach rzeczywistych mają kluczowe znaczenie dla zwalczania wykorzystywania podmiotów prawnych do niewłaściwych celów. Aby rejestry informacji o beneficjentach rzeczywistych były łatwo dostępne i zawierały dane wysokiej jakości, należy wprowadzić spójne przepisy dotyczące gromadzenia i przechowywania tych informacji. (19)Z myślą o zwiększeniu przejrzystości w celu zwalczania wykorzystywania podmiotów prawnych do niewłaściwych celów państwa członkowskie powinny zapewnić przechowywanie informacji o beneficjentach rzeczywistych w rejestrze centralnym, zlokalizowanym poza siedzibą przedsiębiorstwa, przy pełnym poszanowaniu prawa Unii. Państwa członkowskie mogą w tym celu korzystać z centralnej bazy danych, w której gromadzone są informacje o beneficjentach rzeczywistych, z rejestru przedsiębiorców lub innego centralnego rejestru. Państwa członkowskie mogą postanowić, że podmioty zobowiązane są odpowiedzialne za dokonywanie zgłoszeń do tego rejestru. Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by w każdym przypadku informacje te udostępniano właściwym organom i jednostkom analityki finansowej, a także przekazywano podmiotom zobowiązanym wówczas, gdy stosują środki należytej staranności wobec klienta. (20)Informacje o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych powinny być rejestrowane w państwach członkowskich, w których powiernicy i osoby zajmujące równoważne stanowiska w podobnych porozumieniach prawnych mają siedzibę lub miejsce zamieszkania. W celu zapewnienia skutecznego monitorowania oraz rejestracji informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych konieczna jest także współpraca między państwami członkowskimi. Integracja prowadzonych przez państwa członkowskie rejestrów beneficjentów rzeczywistych trustów i podobnych porozumień prawnych umożliwiłaby dostęp do tych informacji i pozwoliłaby również uniknąć wielokrotnej rejestracji tych samych trustów i podobnych porozumień prawnych w Unii. (21)Terminowy dostęp do informacji na temat beneficjentów rzeczywistych należy zapewnić w taki sposób, aby uniknąć ryzyka ostrzeżenia zainteresowanego przedsiębiorstwa. (22)Dokładność danych zawartych w rejestrach beneficjentów rzeczywistych ma zasadnicze znaczenie dla wszystkich właściwych organów i innych osób, które uzyskały dostęp do tych danych, oraz dla podejmowania ważnych i zgodnych z prawem decyzji na ich podstawie. W związku z tym, w przypadku gdy po dokładnej analizie przeprowadzonej przez podmioty prowadzące rejestr pojawią się wystarczające powody, aby wątpić w dokładność informacji o beneficjentach rzeczywistych przechowywanych w rejestrach, podmioty prawne i porozumienia prawne powinny być zobowiązane do dostarczenia dodatkowych informacji z uwzględnieniem wyników analizy ryzyka. Ponadto istotne jest, aby państwa członkowskie powierzyły podmiotowi odpowiedzialnemu za zarządzanie rejestrami wystarczające uprawnienia do weryfikacji beneficjentów rzeczywistych i prawdziwości przekazanych mu informacji oraz zgłaszania wszelkich podejrzeń swojej jednostce analityki finansowej. Takie uprawnienia powinny obejmować przeprowadzanie inspekcji w pomieszczeniach podmiotów prawnych. (23)Ponadto zgłaszanie rozbieżności między informacjami o beneficjentach rzeczywistych przechowywanymi w centralnych rejestrach a informacjami o beneficjentach rzeczywistych dostępnymi dla podmiotów zobowiązanych oraz, w stosownych przypadkach, właściwych organów stanowi skuteczny mechanizm weryfikacji dokładności informacji. Wszelkie takie rozbieżności powinny być szybko wykrywane, zgłaszane i korygowane. (24)W celu zapewnienia, aby mechanizm zgłaszania rozbieżności był proporcjonalny i skoncentrowany na wykrywaniu przypadków niedokładnych informacji o beneficjentach rzeczywistych, państwa członkowskie mogą zezwolić podmiotom zobowiązanym na zwracanie się do klienta o skorygowanie rozbieżności o charakterze technicznym bezpośrednio w podmiocie odpowiedzialnym za rejestry centralne. Możliwość ta dotyczy wyłącznie klientów, z którymi związane jest niskie ryzyko, i błędów natury technicznej, takich jak drobne błędy w zapisie informacji, jeżeli oczywiste jest, że nie utrudniają one identyfikacji beneficjenta rzeczywistego (beneficjentów rzeczywistych) i nie wpływają na dokładność informacji. (25)W przypadku gdy zgłaszanie rozbieżności przez jednostki analityki finansowej i inne właściwe organy mogłoby utrudnić trwające dochodzenie, jednostki analityki finansowej lub inne właściwe organy powinny powstrzymać się od zgłaszania rozbieżności aż do momentu, w którym ustaną przyczyny niedokonania takiego zgłoszenia. Ponadto jednostki analityki finansowej i właściwe organy nie powinny zgłaszać jakichkolwiek rozbieżności, jeżeli byłoby to sprzeczne z jakimkolwiek przepisem prawa krajowego dotyczącym zachowania poufności lub stanowiłoby przestępstwo polegające na udzieleniu informacji poufnych. (26)Aby zapewnić równe warunki działania w zakresie stosowania pojęcia beneficjenta rzeczywistego, niezwykle ważne jest, aby w całej Unii podmioty prawne korzystały z jednolitych kanałów i środków zgłaszania informacji. W tym celu format przekazywania informacji o beneficjentach rzeczywistych do odpowiednich rejestrów krajowych powinien być jednolity oraz gwarantować przejrzystość i pewność prawa. (27)Aby zapewnić równe warunki działania dla poszczególnych rodzajów form prawnych, należy również nałożyć na powierników wymóg uzyskiwania i przechowywania informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz przekazywania tych informacji do centralnego rejestru lub centralnej bazy danych. (28)Publiczny dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych może pozwolić na większą kontrolę informacji przez społeczeństwo obywatelskie, w tym przez prasę lub organizacje społeczeństwa obywatelskiego, oraz przyczynia się do utrzymania zaufania do uczciwości systemu finansowego. Może przyczynić się do zwalczania nadużywania podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych oraz porozumień prawnych do celów prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, z jednej strony poprzez pomoc w dochodzeniach, a z drugiej strony poprzez budowanie reputacji tych podmiotów, ponieważ każda osoba, która mogłaby nawiązywać stosunki gospodarcze, będzie znać tożsamość beneficjentów rzeczywistych. Może również ułatwić terminową i skuteczną dostępność informacji dla podmiotów zobowiązanych, jak również dla organów państw trzecich zaangażowanych w zwalczanie takich przestępstw. Dostęp do tych informacji pomógłby również w dochodzeniach w sprawie prania pieniędzy, powiązanych przestępstw źródłowych i finansowania terroryzmu. (29)Zaufanie inwestorów i opinii publicznej do rynków finansowych zależy w dużej mierze od istnienia rzetelnego systemu ujawniania danych, który zapewnia przejrzystość beneficjentów rzeczywistych oraz struktur sprawujących kontrolę nad spółkami. Dotyczy to w szczególności systemów ładu korporacyjnego, które charakteryzuje koncentracja własności, jak to ma miejsce w Unii. Z jednej strony duzi inwestorzy posiadający znaczącą liczbę głosów w spółce oraz prawa do otrzymywania z niej przepływów finansowych mogą stymulować długofalowy wzrost i dobre wyniki gospodarcze. Z drugiej jednak strony sprawujący kontrolę beneficjenci rzeczywiści dysponujący dużą liczbą głosów mogą być skłonni wykorzystywać majątek przedsiębiorstwa oraz jego możliwości biznesowe dla osobistego zysku, kosztem inwestorów mniejszościowych. Potencjalny wzrost zaufania do rynków finansowych należy uznać za pozytywny skutek uboczny, a nie za cel zwiększenia przejrzystości, którym jest stworzenie środowiska, w którym prawdopodobieństwo wykorzystania go do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu jest niższe. (30)Zaufanie inwestorów i opinii publicznej do rynków finansowych zależy w dużej mierze od istnienia rzetelnego systemu ujawniania danych, który zapewnia przejrzystość beneficjentów rzeczywistych i struktur sprawujących kontrolę nad podmiotami o charakterze korporacyjnym i innymi podmiotami prawnymi, a także niektórymi rodzajami trustów i podobnych porozumień prawnych. Państwa członkowskie powinny w związku z tym umożliwić dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych w wystarczająco spójny i skoordynowany sposób, poprzez ustanowienie zasad zaufania w zakresie publicznego dostępu do nich, tak aby osoby trzecie były w stanie ustalić na terytorium całej Unii, kto jest beneficjentem rzeczywistym podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych, a także – pod warunkiem istnienia uzasadnionego interesu – niektórych rodzajów trustów i podobnych porozumień prawnych. (31)W odniesieniu do podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych należy starać się zapewnić należytą równowagę, w szczególności pomiędzy ogólnym interesem publicznym w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu a prawami podstawowymi osób, których dane dotyczą. Publicznie dostępny zestaw danych powinien mieć ograniczony zakres, być wyraźnie i wyczerpująco zdefiniowany oraz mieć charakter ogólny, aby zminimalizować potencjalny uszczerbek dla beneficjentów rzeczywistych. Jednocześnie publicznie dostępne informacje nie powinny znacząco różnić się od obecnie gromadzonych danych. Aby ograniczyć ingerencję w ogólne prawo do poszanowania życia prywatnego, a zwłaszcza w prawo do ochrony danych osobowych, informacje te powinny dotyczyć wyłącznie statusu beneficjentów rzeczywistych podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych oraz obejmować tylko sferę działalności gospodarczej, w której działa beneficjent rzeczywisty. W przypadkach, w których osoba zajmująca wyższe stanowisko kierownicze została uznana za beneficjenta rzeczywistego tylko ze względu na zajmowanie tego stanowiska, a nie ze względu na posiadane przez nią udziały w prawie własności lub kontrolę sprawowaną w inny sposób, należy to wyraźnie zaznaczyć w rejestrach. (32)W przypadku trustów powstałych w drodze czynności prawnej i podobnych porozumień prawnych informacje powinny być dostępne dla każdego członka społeczeństwa, o ile jest w stanie wykazać uzasadniony interes. Powinno to obejmować sytuacje, w których osoby fizyczne lub prawne składają wniosek o udzielenie informacji na temat trustu lub podobnego porozumienia prawnego, który posiada pakiet kontrolny lub jest właścicielem pakietu kontrolnego w podmiocie prawnym zarejestrowanym lub utworzonym poza Unią, w drodze bezpośredniej lub pośredniej własności, w tym za pośrednictwem pakietów akcji na okaziciela, lub w drodze kontroli sprawowanej za pomocą innych środków. Interpretacja uzasadnionego interesu przez państwa członkowskie nie powinna ograniczać pojęcia uzasadnionego interesu do przypadków toczących się postępowań administracyjnych lub sądowych oraz powinna umożliwiać uwzględnienie działań zapobiegawczych w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy i powiązanym z nim przestępstwom źródłowym oraz finansowaniu terroryzmu, podejmowanych przez organizacje pozarządowe i dziennikarzy śledczych. Chociaż trusty i inne porozumienia prawne mogą być wykorzystywane w złożonych strukturach korporacyjnych, ich głównym celem pozostaje zarządzanie indywidualnym majątkiem. Aby odpowiednio wyważyć uzasadniony cel, jakim jest zapobieganie wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu, do którego realizacji przyczynia się kontrola publiczna, oraz cel, jakim jest ochrona praw podstawowych osób fizycznych, w szczególności prawa do prywatności i ochrony danych osobowych, należy przewidzieć wymóg wykazania uzasadnionego interesu przy dostępie do informacji o beneficjentach rzeczywistych trustów i innych porozumień prawnych.

(33)W celu zapewnienia, aby informacje dostępne publicznie umożliwiały prawidłową identyfikację beneficjenta rzeczywistego, do publicznej wiadomości należy podawać minimalny zestaw danych. Dane te powinny umożliwiać jednoznaczną identyfikację beneficjenta rzeczywistego przy jednoczesnym zminimalizowaniu ilości publicznie dostępnych danych osobowych. W przypadku braku informacji dotyczących nazwiska, miesiąca i roku urodzenia oraz kraju zamieszkania i obywatelstwa beneficjenta rzeczywistego nie byłoby możliwe jednoznaczne ustalenie, kim jest osoba fizyczna będąca beneficjentem rzeczywistym. Podobnie brak informacji na temat udziału posiadanego przez beneficjenta rzeczywistego uniemożliwiłby ustalenie, dlaczego daną osobę fizyczną należy uznać za beneficjenta rzeczywistego. W związku z tym, aby uniknąć błędnej interpretacji publicznie dostępnych informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz zapewnić proporcjonalne ujawnianie danych osobowych w sposób spójny w całej Unii, należy określić minimalny zestaw danych, które mogą być udostępniane ogółowi społeczeństwa. (34)Większa kontrola publiczna może przyczynić się do zapobiegania wykorzystywaniu podmiotów i porozumień prawnych do niewłaściwych celów, w tym do unikania opodatkowania. W związku z tym niezwykle ważne jest, aby informacje dotyczące beneficjentów rzeczywistych pozostawały dostępne w krajowych rejestrach i systemach integracji rejestrów beneficjentów rzeczywistych przez okres co najmniej pięciu lat od ustania podstawy rejestracji informacji o beneficjentach rzeczywistych trustu lub podobnego porozumienia prawnego. Państwa członkowskie powinny jednak mieć możliwość ustanowienia przepisów dotyczących przetwarzania informacji dotyczących beneficjentów rzeczywistych, w tym danych osobowych, do innych celów, jeżeli przetwarzanie takie służy celowi interesu publicznego oraz stanowi niezbędny i proporcjonalny środek w społeczeństwie demokratycznym, służący do realizacji założonego celu zgodnego z prawem. (35)Ponadto z myślą o zapewnieniu proporcjonalnego i zrównoważonego podejścia oraz w celu zagwarantowania prawa do życia prywatnego i ochrony danych osobowych państwa członkowskie powinny móc przewidzieć wyłączenia obowiązku ujawniania danych osobowych beneficjenta rzeczywistego za pośrednictwem rejestrów informacji o beneficjentach rzeczywistych oraz udzielania dostępu do takich informacji w wyjątkowych przypadkach, gdy ujawnienie tych informacji narażałoby beneficjenta rzeczywistego na niewspółmierne ryzyko nadużycia finansowego, uprowadzenia, szantażu, wymuszenia, nękania, przemocy lub zastraszenia. Państwa członkowskie powinny również mieć możliwość wprowadzenia wymogu rejestracji internetowej w celu ustalenia tożsamości każdej osoby, która wnioskuje o udostępnienie informacji zawartych w rejestrze, a także wymogu uiszczenia opłaty za dostęp do informacji zawartych w rejestrze. (36)Dyrektywa (UE) 2018/843 doprowadziła do integracji rejestrów centralnych państw członkowskich zawierających informacje o beneficjentach rzeczywistych za pomocą europejskiej centralnej platformy ustanowionej na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132. Stałe zaangażowanie państw członkowskich w funkcjonowanie całego systemu należy zapewnić za pośrednictwem regularnego dialogu między Komisją a przedstawicielami państw członkowskich dotyczącego kwestii działania systemu oraz jego przyszłego rozwoju. (37)W wyniku integracji rejestrów beneficjentów rzeczywistych państw członkowskich zarówno krajowy, jak i transgraniczny dostęp do informacji o beneficjentach rzeczywistych porozumień prawnych – zawartych w rejestrze każdego państwa członkowskiego – powinien być przyznawany na podstawie definicji uzasadnionego interesu, na mocy decyzji podjętej przez odpowiedni podmiot tego państwa członkowskiego. Aby uniknąć sytuacji, w której nieuzasadnione decyzje o ograniczeniu dostępu do informacji o beneficjentach rzeczywistych nie mogą zostać poddane przeglądowi, należy ustanowić mechanizmy umożliwiające wnoszenie odwołań od takich decyzji. W celu zagwarantowania spójnej i skutecznej rejestracji oraz wymiany informacji państwa członkowskie powinny zapewnić, aby ich podmiot odpowiedzialny za rejestr współpracował ze swoimi odpowiednikami w innych państwach członkowskich, udostępniając informacje o trustach i podobnych porozumieniach prawnych podlegających prawu jednego państwa członkowskiego, a zarządzanych w innym państwie członkowskim. (38)Do przetwarzania danych osobowych do celów niniejszej dyrektywy zastosowanie ma rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. Osoby fizyczne, których dane osobowe są przechowywane w rejestrach krajowych w związku z ich statusem beneficjenta rzeczywistego, powinny być informowane o mających zastosowanie przepisach o ochronie danych. Ponadto udostępniać należy wyłącznie dane osobowe, które są aktualne i odnoszą się do osób faktycznie będących beneficjentami rzeczywistymi, a beneficjentów tych należy poinformować o prawach przysługujących im na podstawie unijnych ram prawnych w zakresie ochrony danych oraz o procedurach mających zastosowanie do wykonywania tych praw. Dodatkowo w celu zapobiegania nadużywaniu informacji zawartych w rejestrach oraz w celu należytego uwzględnienia praw beneficjentów rzeczywistych państwa członkowskie mogłyby uznać za stosowne rozważenie udostępniania beneficjentom rzeczywistym informacji dotyczących wnioskodawcy wraz z podstawą prawną wniosku. (39)Opóźniony dostęp jednostek analityki finansowej i innych właściwych organów do informacji o tożsamości posiadaczy rachunków bankowych i płatniczych oraz skrytek depozytowych, zwłaszcza rachunków i skrytek anonimowych, utrudnia wykrywanie transferów środków pieniężnych związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Dane krajowe umożliwiające identyfikację rachunków bankowych i płatniczych oraz skrytek depozytowych należących do tej samej osoby są rozdrobnione i w związku z tym niedostępne w odpowiednim czasie dla jednostek analityki finansowej i innych właściwych organów. Dlatego niezbędne jest ustanowienie we wszystkich państwach członkowskich scentralizowanych automatycznych mechanizmów takich jak rejestry lub systemy wyszukiwania danych, co stanowić będzie skuteczny środek pozwalający uzyskać w odpowiednim czasie informacje o tożsamości posiadaczy rachunków bankowych i płatniczych oraz skrytek depozytowych, ich posiadaczy będących pełnomocnikami oraz ich beneficjentów rzeczywistych. Stosując przepisy dotyczące dostępu, należy wykorzystać istniejące wcześniej mechanizmy, pod warunkiem że jednostki analityki finansowej będą miały natychmiastowy dostęp do danych, których dotyczy ich zapytanie, z zachowaniem ich pierwotnej formy i treści. Państwa członkowskie powinny rozważyć możliwość wprowadzenia do takich mechanizmów innych informacji, które zostaną uznane za konieczne i proporcjonalne w celu skuteczniejszego ograniczania zagrożeń związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Należy zapewnić zachowanie pełnej poufności w odniesieniu do takich zapytań i wniosków o udostępnienie powiązanych informacji kierowanych przez jednostki analityki finansowej i właściwe organy, inne niż organy ścigania. (40)Aby zapewnić poszanowanie prywatności i ochronę danych osobowych, w scentralizowanych automatycznych mechanizmach przewidzianych dla rachunków bankowych i płatniczych, takich jak rejestry lub systemy wyszukiwania danych, powinna być przechowywana minimalna ilość danych niezbędnych do prowadzenia dochodzeń w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość określenia danych, których gromadzenie jest przydatne i proporcjonalne w celu umożliwienia miarodajnej identyfikacji beneficjentów rzeczywistych, przy uwzględnieniu istniejących systemów i tradycji prawnych. W ramach transpozycji przepisów dotyczących tych mechanizmów państwa członkowskie powinny ustanowić okresy zatrzymywania danych równoważne okresom zatrzymywania dokumentacji i informacji uzyskanych w ramach stosowania środków należytej staranności wobec klienta. Państwa członkowskie powinny mieć możliwość przedłużenia okresu przechowywania danych na zasadzie ogólnej z mocy prawa, bez konieczności każdorazowego podejmowania decyzji w poszczególnych przypadkach. Dodatkowy okres przechowywania danych nie powinien przekraczać dodatkowych pięciu lat. Okres ten powinien pozostawać bez uszczerbku dla prawa krajowego określającego inne wymogi dotyczące przechowywania danych, umożliwiające podejmowanie decyzji w poszczególnych przypadkach na potrzeby postępowania karnego lub administracyjnego. Dostęp do tych mechanizmów powinien być udzielany na zasadzie wiedzy koniecznej. (41)Dzięki integracji scentralizowanych automatycznych mechanizmów państw członkowskich krajowe jednostki analityki finansowej mogłyby szybko uzyskać informacje transgraniczne na temat tożsamości posiadaczy rachunków bankowych i płatniczych oraz skrytek depozytowych w innych państwach członkowskich, co zwiększyłoby ich zdolność do skutecznego przeprowadzania analiz finansowych i współpracy z ich odpowiednikami z innych państw członkowskich. Bezpośredni transgraniczny dostęp do informacji na temat rachunków bankowych i płatniczych oraz skrytek depozytowych umożliwiłby jednostkom analityki finansowej przeprowadzenie analizy finansowej w na tyle krótkim czasie, aby wykryć potencjalne przypadki prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz zagwarantować szybkie podjęcie działań przez organy ścigania. (42)W celu poszanowania prawa do ochrony danych osobowych i prawa do prywatności oraz ograniczenia wpływu transgranicznego dostępu do informacji zawartych w krajowych scentralizowanych automatycznych mechanizmach zakres informacji dostępnych za pośrednictwem centralnego punktu dostępu do rejestrów rachunków bankowych byłby ograniczony – zgodnie z zasadą minimalizacji danych – do minimum niezbędnego, aby umożliwić identyfikację wszelkich osób fizycznych lub prawnych posiadających lub kontrolujących rachunki płatnicze i rachunki bankowe zidentyfikowane przy pomocy IBAN i skrytki depozytowe. Ponadto jedynie jednostki analityki finansowej powinny mieć natychmiastowy i niefiltrowany dostęp do centralnego punktu dostępu. Państwa członkowskie powinny zapewnić, aby personel jednostek analityki finansowej zachowywał wysokie standardy zawodowe w zakresie poufności i ochrony danych, cechował się wysoką etyką zawodową oraz odpowiednimi kwalifikacjami. Ponadto państwa członkowskie powinny wprowadzić środki techniczne i organizacyjne gwarantujące bezpieczeństwo danych zgodnie z wysokimi standardami technologicznymi. (43)Integracja scentralizowanych automatycznych mechanizmów w państwach członkowskich (centralnych rejestrów lub centralnych systemów wyszukiwania danych elektronicznych) zawierających informacje na temat rachunków bankowych i płatniczych oraz skrytek depozytowych za pośrednictwem pojedynczego punktu dostępu do rejestrów rachunków bankowych wymaga koordynacji systemów krajowych o różnej charakterystyce technicznej. W tym celu należy opracować środki i specyfikacje techniczne uwzględniające różnice między krajowymi scentralizowanymi automatycznymi mechanizmami. (44)Nieruchomości stanowią dla przestępców atrakcyjny towar umożliwiający im pranie dochodów pochodzących z nielegalnej działalności, ponieważ pozwalają na zamaskowanie prawdziwego źródła środków pieniężnych i tożsamości beneficjenta rzeczywistego. Właściwa i terminowa identyfikacja osoby fizycznej lub prawnej będącej właścicielem nieruchomości przez jednostki analityki finansowej i inne właściwe organy jest istotna zarówno dla wykrywania mechanizmów prania pieniędzy, jak i dla zabezpieczania i konfiskaty mienia. Istotne jest zatem, aby państwa członkowskie zapewniały jednostkom analityki finansowej i właściwym organom dostęp do informacji umożliwiających szybką identyfikację osoby fizycznej lub prawnej będącej właścicielem nieruchomości oraz informacji istotnych dla określenia ryzyka i podejrzaności transakcji. (45)Wszystkie państwa członkowskie ustanowiły lub powinny ustanowić niezależne i autonomiczne pod względem operacyjnym jednostki analityki finansowej odpowiedzialne za gromadzenie i analizowanie otrzymywanych przez nie informacji w celu ustalenia powiązań między podejrzanymi transakcjami a źródłową działalnością przestępczą, by zapobiegać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczać te zjawiska. Jednostka analityki finansowej powinna być jedyną centralną jednostką krajową odpowiedzialną za przyjmowanie i analizę zgłoszeń podejrzanych transakcji, zgłoszeń dotyczących transgranicznych fizycznych przepływów środków pieniężnych i płatności gotówkowych powyżej określonego progu, a także innych informacji dotyczących prania pieniędzy, powiązanych z nim przestępstw źródłowych lub finansowania terroryzmu przekazywanych przez podmioty zobowiązane. Niezależność operacyjną i autonomię jednostki analityki finansowej należy zapewnić poprzez zapewnienie jej umocowania oraz zdolności do swobodnego wykonywania swoich funkcje, w tym możliwości podejmowania niezależnych decyzji w odniesieniu do analizy, żądania i rozpowszechniania określonych informacji. We wszystkich przypadkach jednostka analityki finansowej powinna mieć niezależne prawo do przekazywania otrzymanych informacji dalej właściwym organom lub udostępniania im posiadanych informacji. Jednostka analityki finansowej powinna dysponować odpowiednimi zasobami finansowymi, ludzkimi i technicznymi w sposób gwarantujący jej autonomię i niezależność oraz umożliwiający jej skuteczne wykonywanie powierzonego jej mandatu. Jednostka analityki finansowej powinna mieć możliwość pozyskiwania i wykorzystywania zasobów niezbędnych do wykonywania swoich funkcji, indywidualnie lub rutynowo, w sposób wolny od wszelkich niewłaściwych wpływów lub ingerencji politycznych, rządowych lub branżowych, które mogłyby zagrozić jej niezależności operacyjnej. (46)Jednostki analityki finansowej odgrywają ważną rolę w wykrywaniu operacji finansowych prowadzonych przez sieci terrorystyczne, szczególnie operacji transgranicznych, i identyfikacji podmiotów je finansujących. Informacje finansowe mogłyby mieć kluczowe znaczenie dla wykrywania przypadków ułatwiania przestępstw terrorystycznych oraz sprzyjania sieciom i systemom organizacji terrorystycznych. Między poszczególnymi jednostkami analityki finansowej występują znaczące różnice co do ich zadań, kompetencji i uprawnień. Obecne różnice nie powinny jednak mieć wpływu na działania jednostek analityki finansowej, a w szczególności na ich zdolność opracowywania analiz prewencyjnych, które mogą być wykorzystywane przez wszystkie organy zajmujące się działalnością analityczną, śledczą lub sądową, a także współpracą międzynarodową. Dotychczasowe doświadczenia związane z realizacją zadań jednostek analityki finansowej uwypukliły konieczność określenia minimalnego zestawu danych, do których jednostki analityki finansowej powinny mieć szybki dostęp i którymi powinny być w stanie bez przeszkód wymieniać się ze swoimi odpowiednikami z innych państw członkowskich. We wszystkich przypadkach podejrzenia prania pieniędzy, powiązanych z nim przestępstw źródłowych oraz w sprawach wiążących się z finansowaniem terroryzmu zapewniony powinien być bezpośredni i szybki przepływ informacji, bez zbędnej zwłoki. W związku z tym niezbędne jest dalsze wzmocnienie efektywności i skuteczności jednostek analityki finansowej poprzez doprecyzowanie ich uprawnień i zasad współpracy między tymi jednostkami. (47)Uprawnienia jednostek analityki finansowej obejmują prawo do bezpośredniego lub pośredniego dostępu do informacji „finansowych”, „administracyjnych” i „związanych z egzekwowaniem prawa”, które są im niezbędne w celu zwalczania prania pieniędzy, powiązanych z nim przestępstw źródłowych i finansowania terroryzmu. Wobec braku definicji rodzajów informacji, jakie obejmują te ogólne kategorie, jednostkom analityki finansowej przyznawano dostęp do znacznie zróżnicowanych zbiorów informacji, co ma wpływ na funkcje analityczne jednostek analityki finansowej, a także na ich zdolność do skutecznej współpracy ze swoimi odpowiednikami z innych państw członkowskich. Konieczne jest zatem określenie minimalnych zbiorów informacji „finansowych”, „administracyjnych” i „w zakresie egzekwowania prawa”, które powinny być udostępniane bezpośrednio lub pośrednio każdej jednostce analityki finansowej w całej Unii. Ponadto jednostki analityki finansowej powinny być w stanie szybko uzyskać od podmiotów zobowiązanych wszystkie niezbędne informacje dotyczące realizowanych przez nie zadań. Jednostka analityki finansowej powinna także móc uzyskać takie informacje na wniosek innej jednostki analityki finansowej oraz przekazywać te informacje jednostce analityki finansowej, która występuje z takim wnioskiem. (48)Zdecydowana większość jednostek analityki finansowej otrzymała uprawnienia do podejmowania pilnych działań oraz zawieszania lub wstrzymywania zgody na transakcję w celu jej przeanalizowania, potwierdzenia podejrzenia i przekazania wyników działań analitycznych właściwym organom. W poszczególnych państwach członkowskich istnieją jednak pewne różnice w odniesieniu do okresu, na jaki jednostki analityki finansowej mogą zawieszać transakcje, co ma wpływ nie tylko na zawieszenie operacji o charakterze transgranicznym dokonywane w ramach współpracy między jednostkami analityki finansowej, ale także na prawa podstawowe osób fizycznych. Ponadto aby zapewnić jednostkom analityki finansowej zdolność do szybkiego ograniczania możliwości dysponowania środkami pieniężnymi lub aktywami pochodzącymi z działalności przestępczej i zapobiegania ich rozproszeniu, również do celów zajęcia, jednostkom tym należy przyznać uprawnienia do zawieszenia możliwości korzystania z rachunku bankowego lub płatniczego, aby mogły przeprowadzić analizę transakcji dokonywanych za pośrednictwem danego rachunku, potwierdzić podejrzenie i przekazać wyniki tej analizy właściwym organom. Biorąc pod uwagę, że uprawnienia do zawieszenia transakcji mają wpływ na prawo własności, należy zagwarantować ochronę praw podstawowych osób, których zawieszenie dotyczy. (49)Do celów większej przejrzystości i rozliczalności oraz zwiększenia świadomości w odniesieniu do własnej działalności jednostki analityki finansowej powinny co roku sporządzać sprawozdania z działalności. Sprawozdania te powinny zawierać co najmniej dane statystyczne dotyczące otrzymanych zgłoszeń podejrzanych transakcji, liczby przypadków przekazania informacji właściwym organom krajowym, liczby wniosków przedłożonych innym jednostkom analityki finansowej i otrzymanych od tych jednostek, a także informacji na temat zidentyfikowanych tendencji i typologii. Sprawozdanie to powinno być podawane do wiadomości publicznej, z wyjątkiem tych elementów, które zawierają informacje szczególnie chronione i niejawne. Co najmniej raz w roku jednostka analityki finansowej powinna przekazywać podmiotom zobowiązanym informacje zwrotne na temat jakości zgłoszeń podejrzanych transakcji, ich terminowości, opisu podejrzenia i wszelkich dostarczonych dodatkowych dokumentów. Takie informacje zwrotne mogą być przekazywane poszczególnym podmiotom zobowiązanym lub grupom podmiotów zobowiązanych i powinny mieć na celu dalszą poprawę zdolności podmiotów zobowiązanych do wykrywania i identyfikowania podejrzanych transakcji i działań oraz usprawnianie ogólnych mechanizmów zgłaszania. (50)Jednostki analityki finansowej mają za zadanie gromadzić i analizować informacje, które otrzymują, w celu ustalenia powiązań między podejrzanymi transakcjami a leżącą u ich podstaw działalnością przestępczą, aby zapobiegać praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczać tę działalność, a także przekazywać wyniki przeprowadzonych analiz oraz dodatkowe informacje właściwym organom w przypadku gdy istnieją podstawy, by podejrzewać pranie pieniędzy, powiązane przestępstwa źródłowe lub finansowanie terroryzmu. Jednostka analityki finansowej nie powinna powstrzymywać się od wymiany informacji z inną jednostką analityki finansowej ani odmawiać takiej wymiany, z własnej inicjatywy lub na wniosek, z powodów takich jak: brak identyfikacji powiązanego przestępstwa źródłowego, specyfika krajowego prawa karnego i różnice w definicjach powiązanych przestępstw źródłowych lub brak odniesienia do poszczególnych powiązanych przestępstw źródłowych. Podobnie, jednostka analityki finansowej powinna udzielać innej jednostce analityki finansowej uprzedniej zgody na przekazanie informacji innym właściwym organom, niezależnie od rodzaju ewentualnego powiązanego przestępstwa źródłowego, aby zapewnić skuteczną realizację funkcji rozpowszechniania informacji. Jednostki analityki finansowej zgłaszały trudności w wymianie informacji ze względu na różnice między krajowymi definicjami niektórych przestępstw źródłowych, takich jak przestępstwa podatkowe, które nie są zharmonizowane w prawie Unii. Różnice takie nie powinny utrudniać wzajemnej wymiany informacji, przekazywania ich innym właściwym organom ani wykorzystywania tych informacji. Jednostki analityki finansowej powinny szybko, konstruktywnie i skutecznie zapewnić – w możliwie jak najszerszym wymiarze – współpracę międzynarodową z jednostkami analityki finansowej w państwach trzecich w odniesieniu do prania pieniędzy, powiązanych przestępstw źródłowych i finansowania terroryzmu zgodnie z przepisami o ochronie danych mającymi zastosowanie do przekazywania danych, z zaleceniami FATF i z zasadami grupy Egmont dotyczącymi wymiany informacji pomiędzy jednostkami analityki finansowej. (51)Na potrzeby wzajemnej współpracy i wymiany informacji jednostki analityki finansowej powinny korzystać z bezpiecznych systemów, w tym chronionych kanałów komunikacji. W związku z tym należy ustanowić system wymiany informacji między jednostkami analityki finansowej państw członkowskich („FIU.net”). Systemem tym powinien zarządzać AMLA, który powinien również zapewniać jego hosting. System FIU.net powinien być wykorzystywany przez jednostki analityki finansowej do współpracy i wymiany informacji między sobą, a w stosownych przypadkach może również służyć do wymiany informacji z jednostkami analityki finansowej państw trzecich oraz z innymi organami i jednostkami organizacyjnymi Unii. Jednostki analityki finansowej powinny w pełni wykorzystywać funkcje systemu FIU.net. Funkcje te powinny umożliwić jednostkom analityki finansowej porównywanie ich danych z danymi innych jednostek analityki finansowej w sposób anonimowy w celu wykrycia podmiotów, które są przedmiotem zainteresowania jednostki analityki finansowej w innych państwach członkowskich, oraz identyfikacji ich dochodów i środków pieniężnych, zapewniając przy tym pełną ochronę danych osobowych. (52)Istotne jest, aby jednostki analityki finansowej skutecznie ze sobą współpracowały i wymieniały informacje. W tym względzie AMLA powinien zapewnić niezbędną pomoc nie tylko poprzez koordynację wspólnych analiz zgłoszeń podejrzanych transakcji transgranicznych, lecz także poprzez opracowanie projektów regulacyjnych standardów technicznych dotyczących formatu stosowanego do celów wymiany informacji między jednostkami analityki finansowej oraz wytycznych dotyczących istotnych czynników, które należy uwzględnić przy ustalaniu, czy zgłoszenie podejrzanej transakcji dotyczy innego państwa członkowskiego, a także dotyczących charakteru, cech i celów analizy operacyjnej i strategicznej.

(53)Określenie terminów wymiany informacji między jednostkami analityki finansowej jest niezbędne, aby zapewnić szybką, skuteczną i spójną współpracę. Terminy należy określić w celu zapewnienia skutecznej wymiany informacji w rozsądnym czasie lub w celu uwzględnienia ograniczeń proceduralnych. W wyjątkowych, uzasadnionych i pilnych przypadkach należy przewidzieć krótsze terminy, w przypadku gdy jednostka analityki finansowej, do której skierowano wniosek, ma bezpośredni dostęp do baz danych, w których przechowywane są wymagane informacje. W przypadku gdy jednostka analityki finansowej, do której skierowano wniosek, nie jest w stanie udzielić informacji w wyznaczonym terminie, powinna poinformować o tym swojego odpowiednika. (54)Przepływ pieniędzy pochodzących z nielegalnych źródeł odbywa się ponad granicami i może mieć wpływ na różne państwa członkowskie. Przypadki transgraniczne, w które zaangażowane są różne jurysdykcje, stają się coraz częstsze i coraz bardziej istotne, również ze względu na to, że podmioty zobowiązane prowadzą działalność w wymiarze transgranicznym. Aby skutecznie działać w przypadkach, które dotyczą kilku państw członkowskich, jednostki analityki finansowej powinny mieć możliwość wykraczania poza zwykłą wymianę informacji, która ma na celu wykrywanie i analizy podejrzanych transakcji, i wspólnego prowadzenia samych działań analitycznych. Jednostki analityki finansowej zgłaszały pewne istotne kwestie, które ograniczają lub uwarunkowują zdolność jednostek analityki finansowej do angażowania się we wspólną analizę. Przeprowadzenie wspólnej analizy podejrzanych transakcji i działań umożliwi jednostkom analityki finansowej uzyskanie potencjalnych synergii i wykorzystanie informacji z różnych źródeł, uzyskanie pełnego obrazu nietypowych działań i wzbogacenie analizy. Jednostki analityki finansowej powinny mieć możliwość, przy wsparciu AMLA, przeprowadzania wspólnych analiz podejrzanych transakcji i działań oraz tworzenia wspólnych zespołów ds. analiz i uczestniczenia w pracach tych zespołów w konkretnych celach i przez ograniczony czas. Udział osób trzecich może mieć zasadnicze znaczenie dla pomyślnego wyniku wspólnych analiz. W związku z tym jednostki analityki finansowej mogą zapraszać osoby trzecie do udziału we wspólnej analizie, jeżeli taki udział wchodziłby w zakres odpowiednich mandatów tych osób trzecich. (55)Skuteczny nadzór nad wszystkimi podmiotami zobowiązanymi ma zasadnicze znaczenie dla ochrony integralności systemu finansowego Unii i rynku wewnętrznego. W tym celu państwa członkowskie powinny wprowadzić skuteczny i bezstronny nadzór w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz stworzyć warunki skutecznej, terminowej i trwałej współpracy między organami nadzoru. (56)Państwa członkowskie powinny zapewnić skuteczny, bezstronny i oparty na ryzyku nadzór nad wszystkimi podmiotami zobowiązanymi, sprawowany, idealnie, przez organy publiczne, za pośrednictwem odrębnego i niezależnego krajowego organu nadzoru. Krajowe organy nadzoru powinny być w stanie realizować kompleksowy zakres zadań w celu sprawowania skutecznego nadzoru nad wszystkimi podmiotami zobowiązanymi. (57)Unia była niekiedy świadkiem pobłażliwego podejścia do nadzoru nad wywiązywaniem się przez podmioty zobowiązane z obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W związku z tym niezmiernie ważne stało się, aby właściwe krajowe organy nadzoru, w ramach zintegrowanego mechanizmu nadzorczego wprowadzonego niniejszą dyrektywą i rozporządzeniem [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego Urząd ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy – COM(2021) 421 final], uzyskały jasność co do ich praw i obowiązków. (58)Aby skuteczniej i regularnie oceniać i monitorować ryzyko, na jakie narażone są podmioty zobowiązane, oraz sposób, w jaki wdrażają ukierunkowane sankcje finansowe, należy doprecyzować, że krajowe organy nadzoru są zarówno uprawnione, jak i zobowiązane do prowadzenia wszelkich niezbędnych dochodzeń zdalnych, na miejscu i dochodzeń tematycznych oraz wszelkich innych dochodzeń i ocen, które uznają za konieczne. Pomoże to nie tylko organom nadzoru w podejmowaniu decyzji w tych przypadkach, w których konkretne ryzyko nieodłącznie związane z danym sektorem jest jasne i zrozumiałe, ale także zapewni im narzędzia niezbędne do dalszego rozpowszechniania istotnych informacji wśród podmiotów zobowiązanych, aby pomóc im zrozumieć ryzyko związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. (59)Działania informacyjne – w tym rozpowszechnianie informacji przez organy nadzoru wśród podmiotów zobowiązanych podlegających ich nadzorowi – mają zasadnicze znaczenie dla zagwarantowania, że sektor prywatny odpowiednio rozumie charakter i poziom ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, na które podmioty te są narażone. (60)Organy nadzoru powinny przyjąć w swojej pracy podejście oparte na analizie ryzyka, które powinno umożliwić im skoncentrowanie zasobów tam, gdzie ryzyko jest największe, przy jednoczesnym zapewnieniu, by żaden sektor ani żaden podmiot nie był narażony na przestępcze próby prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. AMLA powinien odgrywać wiodącą rolę we wspieraniu wspólnego rozumienia ryzyka, a zatem należy mu powierzyć zadanie opracowania poziomów odniesienia i metody oceny i klasyfikacji profilu ryzyka nieodłącznego i rezydualnego podmiotów zobowiązanych, a także częstotliwości, z jaką należy dokonywać przeglądu takiego profilu ryzyka. (61)Ujawnienie jednostkom analityki finansowej przez organy nadzoru faktów, które mogą być związane z praniem pieniędzy lub finansowaniem terroryzmu, jest jednym z fundamentów efektywnego i skutecznego nadzoru nad ryzykiem związanym z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Konieczne jest zatem, aby państwa członkowskie wprowadziły system zapewniający właściwe i szybkie informowanie jednostek analityki finansowej. (62)Współpraca między krajowymi organami nadzoru ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wspólnego podejścia nadzorczego w całej Unii. Aby była skuteczna, współpraca ta musi być wykorzystywana w jak największym stopniu i niezależnie od charakteru lub statusu organów nadzoru. Oprócz tradycyjnej współpracy – takiej jak możliwość prowadzenia dochodzeń w imieniu wnioskującego organu nadzoru – należy przewidzieć ustanowienie kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w odniesieniu do podmiotów zobowiązanych działających w ramach swobody świadczenia usług lub swobody przedsiębiorczości oraz w odniesieniu do podmiotów zobowiązanych należących do grupy. (63)W przypadku gdy podmiot zobowiązany prowadzi zakłady w innym państwie członkowskim, w tym w formie sieci pośredników, organ nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia powinien być odpowiedzialny za nadzór nad stosowaniem przez podmiot zobowiązany zasad i procedur przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu obowiązujących na poziomie grupy. Może to wymagać inspekcji na miejscu w zakładach mających siedzibę w innym państwie członkowskim. Organ nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia powinien ściśle współpracować z organem nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego i informować go o wszelkich kwestiach, które mogą wpłynąć na jego ocenę przestrzegania przez zakład przepisów państwa przyjmującego w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. (64)W przypadku gdy podmiot zobowiązany prowadzi zakłady w innym państwie członkowskim, w tym w formie sieci pośredników, organ nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego pozostaje odpowiedzialny za egzekwowanie przestrzegania przez takie zakłady przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym poprzez – w stosownych przypadkach – inspekcje na miejscu, zdalne monitorowanie i stosowanie odpowiednich i proporcjonalnych środków w celu zaradzenia poważnym naruszeniom tych wymogów. Organ nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego powinien ściśle współpracować z organem nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia i informować go o wszelkich kwestiach, które mogą wpłynąć na przeprowadzaną przez niego ocenę przestrzegania przez podmiot zobowiązany zasad i procedur przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu obejmujących całą grupę. W celu usunięcia poważnych naruszeń przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, które to naruszenia wymagają natychmiastowych działań zaradczych, organ nadzoru przyjmującego państwa członkowskiego powinien być uprawniony do stosowania odpowiednich i proporcjonalnych tymczasowych środków zaradczych, stosowanych w podobnych okolicznościach wobec podmiotów zobowiązanych wchodzących w zakres jego kompetencji, w celu zaradzenia poważnym uchybieniom, w stosownych przypadkach z pomocą organu nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia lub we współpracy z tym organem. (65)Aby zapewnić lepszą koordynację wysiłków i skutecznie przyczynić się do zaspokojenia potrzeb zintegrowanego mechanizmu nadzorczego, należy doprecyzować odpowiednie obowiązki organów nadzoru w odniesieniu do tych podmiotów zobowiązanych oraz przewidzieć konkretne, proporcjonalne mechanizmy współpracy. (66)Grupy transgraniczne muszą posiadać kompleksowe zasady i procedury obowiązujące na poziomie grupy. Aby zapewnić odpowiedni nadzór nad operacjami transgranicznymi, konieczne jest ustanowienie szczegółowych przepisów nadzorczych umożliwiających organom nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia i przyjmującego państwa członkowskiego współpracę w jak najszerszym zakresie między sobą, niezależnie od ich charakteru lub statusu, a także z AMLA w celu oceny ryzyka, monitorowania zmian, które mogą mieć wpływ na poszczególne podmioty wchodzące w skład grupy, oraz koordynowania działań nadzorczych. Zważywszy na rolę koordynatora, jaką pełni AMLA, należy powierzyć mu zadanie opracowania projektu regulacyjnych standardów technicznych określających szczegółowe obowiązki organów nadzoru nad grupami w państwach pochodzenia i państwach przyjmujących oraz warunki współpracy między tymi organami. Nadzór nad skuteczną realizacją polityki grupy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu powinien odbywać się zgodnie z zasadami i warunkami skonsolidowanego nadzoru określonymi w odpowiednich europejskich przepisach sektorowych. (67)Dyrektywa (UE) 2015/849 zawierała ogólny wymóg współpracy organów nadzoru państwa członkowskiego pochodzenia i przyjmującego państwa członkowskiego. Wymogi te zostały następnie zaostrzone, aby zapobiec zakazowi lub nieuzasadnionym ograniczeniom wymiany informacji i współpracy między organami nadzoru. Wobec braku jasnych ram prawnych ustanowienie kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu opierało się jednak na niewiążących wytycznych. Konieczne jest zatem ustanowienie jasnych przepisów regulujących organizację kolegiów ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zapewnienie skoordynowanego, prawnie umocowanego podejścia, uwzględniającego potrzebę uporządkowanej interakcji między organami nadzoru w całej Unii. Ze względu na rolą koordynacyjną i nadzorczą AMLA urzędowi temu należy powierzyć zadanie opracowania projektu regulacyjnych standardów technicznych określających ogólne warunki umożliwiające należyte funkcjonowanie kolegiów organów nadzoru ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. (68)Wymiana informacji i współpraca między organami nadzoru ma zasadnicze znaczenie w kontekście coraz bardziej zintegrowanych globalnych systemów finansowych. Z jednej strony unijne organy nadzoru, w tym AMLA, powinny informować się nawzajem o przypadkach, w których prawo państwa trzeciego nie pozwala na wdrożenie zasad i procedur wymaganych na podstawie rozporządzenia [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy]. Z drugiej strony państwa członkowskie powinny mieć możliwość upoważniania organów nadzoru do zawierania umów o współpracy przewi