(9)Portugalia przypomniała znaczne wysiłki podjęte przez nią na rzecz konsolidacji finansów publicznych oraz reformy strukturalne wdrożone w trakcie realizacji niedawnego programu dostosowań gospodarczych. Portugalia potwierdziła również swoje zobowiązanie do skorygowania nadmiernego deficytu w 2016 r., w tym zobowiązanie do zastosowania w razie potrzeby środków niezbędnych do skorygowania odchyleń w wykonaniu budżetu, jak również do dokonania w 2017 r. korekty budżetowej zgodnej z zaleceniem dotyczącym polityki budżetowej przyjętym dla tego kraju przez Radę w dniu 12 lipca 2016 r. Portugalia stwierdziła, że nałożenie sankcji utrudniłoby osiągnięcie celów budżetowych prowadzących do korekty nadmiernego deficytu w bieżącym roku. Portugalia wskazała również na zobowiązania w zakresie polityki gospodarczej, w szczególności dotyczące stabilizacji systemu finansowego, oraz środki przedstawione w krajowym programie reform z 2016 r. Portugalia stwierdziła ponadto, że jakiekolwiek sankcje byłyby obecnie niewłaściwe w kontekście bieżącej sytuacji w Europie i na świecie, zwłaszcza z uwagi na znaczną niepewność związaną z wynikiem referendum w Zjednoczonym Królestwie w sprawie członkostwa tego państwa w Unii Europejskiej.

(8)W dniu 18 lipca 2016 r. Portugalia przedłożyła Komisji uzasadniony wniosek, w którym zwróciła się o to, by zalecono Radzie ustalenie wysokości grzywny na poziomie zero. Na poparcie swojego wniosku Portugalia przedstawiła szereg powodów.

mimo iż w latach 2011 i 2012 roczna stopa wzrostu PKB w Portugalii zmniejszyła się w stopniu większym niż oczekiwano, to od wiosny 2013 r. w gospodarce tego kraju można odnotować umiarkowane ożywienie. Do 2013 r. znacznie rosła również stopa bezrobocia, ale w 2014 r. zaczęła ona spadać dzięki temu, że portugalska gospodarka w końcu wróciła na ścieżkę wzrostu. Począwszy od 2014 r. PKB zwiększał się w tempie zasadniczo szybszym niż wzrost produktu potencjalnego i zakłada się, że będzie tak również w 2016 r. Według prognozy Komisji z wiosny 2016 r. PKB powinien wzrosnąć o 1,5 % w 2016 r. i o kolejne 1,7 % w 2017 r. W rezultacie nie nastąpiło poważne pogorszenie koniunktury gospodarczej w okresie objętym zaleceniem Rady z dnia 21 czerwca 2013 r. (tzn. w latach 2013–2015);

(6)Ocena zastosowania powyższych kryteriów do Portugalii prowadzi do następujących wniosków:

(5)Zgodnie z art. 2 pkt 3 rozporządzenia (UE) nr 1173/2011 „wyjątkowa sytuacja gospodarcza” oznacza sytuację, w której przekroczenie przez deficyt publiczny wartości odniesienia uznaje się za wyjątkowe w rozumieniu art. 126 ust. 2 lit. a) tiret drugie TFUE i przepisów rozporządzenia (WE) nr 1467/97. Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1467/97 przekroczenie wartości odniesienia ma charakter wyjątkowy, gdy wynika (i) z nadzwyczajnego i niezależnego od danego państwa członkowskiego zdarzenia, które wywiera istotny wpływ na saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych, lub (ii) z poważnego pogorszenia koniunktury gospodarczej, czyli ujemnego rocznego tempa wzrostu PKB lub skumulowanego spadku produkcji podczas przedłużającego się okresu bardzo niskiego rocznego tempa wzrostu PKB w stosunku do potencjalnego wzrostu.

(11)Chociaż Portugalia nie podjęła skutecznych działań w celu skorygowania nadmiernego deficytu zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 21 czerwca 2013 r., należy przyznać, że łączna korekta budżetowa w latach 2010–2014 była rzeczywiście bardzo duża. Zmniejszenie deficytu nominalnego (bez uwzględniania środków jednorazowych) o ponad 5 % PKB wynikało w dużej mierze z poprawy salda strukturalnego o ponad 6 %. Korekcie budżetowej towarzyszyło wdrażanie obszernego pakietu reform strukturalnych w ramach programu dostosowań gospodarczych, którego realizację pomyślnie zakończono w czerwcu 2014 r., tworząc fundament solidnego ożywienia gospodarczego. Jak jednak podkreślono w decyzji Rady z dnia 12 lipca 2016 r., dynamika reform uległa wyhamowaniu po zakończeniu realizacji wspomnianego programu. Nadal istnieją poważne wyzwania, gdyż wciąż wysokie zadłużenie prywatne i publiczne stanowi obciążenie dla gospodarki, a nadal wysokie bezrobocie stoi na przeszkodzie dostosowaniom gospodarczym.

(12)Zobowiązanie władz Portugalii do skorygowania nadmiernego deficytu w 2016 r. oraz do przestrzegania w 2017 r. zalecenia dotyczącego polityki budżetowej stanowi istotny sygnał, że rząd zamierza stosować się do wymogów paktu stabilności i wzrostu. Jeśli chodzi o rok 2016, rząd ponowił swoje podjęte na posiedzeniu Eurogrupy w dniu 11 lutego zobowiązanie do zastosowania w razie potrzeby środków polityki budżetowej niezbędnych do skorygowania ewentualnych odchyleń w wykonaniu budżetu. W szczególności Portugalia zobowiązuje się do utrzymania zamrożenia niektórych środków budżetowych o wartości 0,2 % PKB jak wskazano w programie stabilności. Załącznik do przedłożonego przez Portugalię uzasadnionego wniosku zawiera dodatkowe informacje na temat sposobu możliwego wykorzystania tych środków budżetowych, co czyni bardziej wiarygodnym zobowiązanie do ich niewydatkowania, dopóki konieczne jest ich zamrożenie. Po pierwsze wynika z nich, że środki te zostały zarezerwowane dla instytucji publicznych, których finansowanie już zwiększono w porównaniu z 2015 r. i które tym samym mogą ostatecznie nie wystąpić o dodatkowe środki. Po drugie dostęp do tych środków wymaga od każdej instytucji publicznej przedstawienia odpowiednich zezwoleń na dokonanie wydatków, co wymaga wyraźnej zgody ministra finansów. Wreszcie środki te stanowią uzupełnienie już zabudżetowanych środków oraz rezerw, których wykorzystanie również wymaga zatwierdzenia.

(13)Jeśli chodzi o trwałą korektę nadmiernego deficytu oraz, w szczególności, o budżet na 2017 r., w uzasadnionym wniosku odniesiono się głównie do najbliższego projektu planu budżetowego, który ma zostać przedłożony w październiku, oraz zobowiązano się do przestrzegania zalecenia dotyczącego polityki budżetowej, w którym nałożono wymóg osiągnięcia korekty strukturalnej w wysokości co najmniej 0,6 % PKB. Oznacza to bardziej ambitne podejście w porównaniu z korektą strukturalną w 2017 r. na poziomie zaledwie 0,35 % PKB zasygnalizowaną w programie stabilności, przy czym konkretne środki służące osiągnięciu tej korekty muszą dopiero zostać określone.

(14)Jeśli chodzi o domniemane negatywne skutki nałożenia sankcji dla osiągnięcia korekty nadmiernego deficytu w 2016 r., to należy zauważyć, że zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1173/2011 grzywna jest ograniczona do 0,2 % PKB, co odpowiada kwocie na tyle niewielkiej, że nie stoi ona na przeszkodzie skorygowaniu nadmiernego deficytu. Ponadto jakakolwiek ewentualna grzywna nie miałaby wpływu na zmianę salda strukturalnego.

(15)Z zadowoleniem należy przyjąć zobowiązanie do kontynuacji reform strukturalnych w głównych obszarach polityki gospodarczej oraz do dalszego wdrażania środków służących stabilizacji systemu bankowego, gdyż stanowią one również część odpowiednich zaleceń skierowanych do Portugalii. Jeśli chodzi o pozostałe reformy strukturalne planowane w roku 2016 i w kolejnych latach, takie jak reformy służące poprawie otoczenia biznesowego lub dokapitalizowaniu przedsiębiorstw, przedstawione środki nie różnią się zasadniczo od tych, które opisano już w krajowym programie reform z 2016 r. Wprawdzie na papierze reformy te wyglądają solidnie, jednak ich wdrożenie obarczone jest ryzykiem. W załączniku wspomniano również wyraźnie o konieczności opracowania programu zmniejszenia udziału kredytów zagrożonych w bilansach banków.

(16)Jeśli chodzi o kwestię stosowności decyzji o nałożeniu grzywny w kontekście bieżącej sytuacji w Europie i na świecie, Rada w pełni zdaje sobie sprawę ze zwiększonej obecnie niepewności, zwłaszcza z uwagi na wynik referendum w Zjednoczonym Królestwie w sprawie członkostwa tego państwa w Unii Europejskiej.

(17)Zważywszy na uzasadniony wniosek Portugalii oraz mając na uwadze powyższe ustalenia, a mianowicie korektę budżetową osiągniętą w trakcie realizacji programu dostosowań gospodarczych, której towarzyszyło wdrożenie obszernego pakietu reform strukturalnych, a także zobowiązania do: (i) zastosowania w razie potrzeby środków polityki budżetowej niezbędnych do skorygowania ewentualnych odchyleń w wykonaniu budżetu na 2016 r., (ii) osiągnięcia dodatkowej korekty strukturalnej w wysokości 0,25 % PKB w 2017 r. w porównaniu z korektą w wysokości 0,35 % PKB zapowiedzianą w programie stabilności z kwietnia 2016 r., oraz (iii) wdrożenia, z uwagi na istniejące wyzwania, reform strukturalnych w kluczowych obszarach, w tym środków służących stabilizacji systemu bankowego, należy uznać, że powody przedstawione przez Portugalię uzasadniają anulowanie grzywny w wysokości 0,2 % PKB,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Anuluje się grzywnę w wysokości 0,2 % PKB, podlegającą nałożeniu na Portugalię za niepodjęcie skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 21 czerwca 2013 r.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Portugalskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący