SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wspólnej oceny Umowy między Stanami Zjednoczonymi Ameryki a Unią Europejską o wykorzystywaniu danych dotyczących przelotu pasażera oraz przekazywaniu takich danych do Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego Stanów Zjednoczonych

Wprowadzenie

Umowa między Stanami Zjednoczonymi Ameryki (USA) a Unią Europejską (UE) o wykorzystywaniu danych dotyczących przelotu pasażera (dane PNR) oraz przekazywaniu takich danych do Departamentu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (DHS) (Umowa) weszła w życie w dniu 1 lipca 2012 r. Art. 23 ust.1. Umowy stanowi, że strony dokonają wspólnie jej oceny cztery lata po jej wejściu w życie.

Wspólna ocena polega na bardziej dogłębnej analizie Umowy, obejmującej zbadanie jej szerszego funkcjonowania i wartości dodanej pod względem operacyjnym oraz ocenę jej wyników, skutków, skuteczności, konieczności i proporcjonalności. Stanowi ona również okazję do podsumowania wszelkich skutków zmian odpowiednich ram prawnych i orzecznictwa obu stron. W związku z tym wspólna ocena przyjmuje szersze podejście niż wspólne przeglądy, przy czym obie strony oceniają, czy Umowa jest prawidłowo wdrażana.

Proces przygotowania wspólnej oceny i sprawozdania

·Przed wspólną oceną w dniu 2 sierpnia 2019 r. Komisja przesłała do USA kwestionariusz. Przed wspólną oceną Departament Bezpieczeństwa Wewnętrznego przekazał pisemny projekt odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu, a następnie ostateczną wersję skonsolidowaną.

·Zespół UE przeprowadził w dniach 5 i 6 września 2019 r. wspólną wizytę ewaluacyjną, a następnie w dniach 22 i 23 października 2019 r. odbyła się wizyta przedstawicieli USA w belgijskich i niderlandzkich jednostkach do spraw informacji o pasażerach (PIU) oraz w Europolu.

·Zespół UE miał również okazję i czas na omówienie z personelem DHS odpowiedzialnym za program PNR dalszych kwestii i wszelkich rozmaitych aspektów Umowy.

·Ustalenia zespołu UE przedstawiono w towarzyszącym dokumencie roboczym służb Komisji, który został również udostępniony DHS, dając USA możliwość wypowiedzenia się na temat nieścisłości i określenia informacji, których nie można publicznie ujawnić.

Towarzyszący dokument roboczy służb Komisji zawiera bardziej szczegółowe informacje i kompleksową analizę metodyki wspólnej oceny oraz wszystkich kwestii objętych niniejszym sprawozdaniem.

Ustalenia zawarte we wspólnej ocenie

Główne ustalenia dokonane w wyniku wspólnej oceny można podsumować w następujący sposób:

Zespoły oceniające omówiły różne sposoby wykorzystywania danych PNR do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i powiązanym przestępstwom oraz niektórym innym przestępstwom o charakterze ponadnarodowym, ich wykrywania, prowadzenia dochodzeń w ich sprawie i ich ścigania. Wspólna ocena potwierdziła, że dane PNR zawierają elementy, które nie są dostępne za pomocą innych środków, a w szczególności informacji zawartych w danych PNR nie można znaleźć w żadnym innym zbiorze danych.

Konieczność gromadzenia danych PNR została również potwierdzona możliwością pomocy właściwym organom w identyfikowaniu podróżnych wysokiego ryzyka, którzy nie są w inny sposób znani organom ścigania. Ponadto przydatność zatrzymanych - tzw. historycznych - danych PNR zilustrowana została licznymi przykładami, w których historyczne dane PNR odegrały kluczową rolę w rozwiązywaniu głośnych przypadków zwalczania terroryzmu nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale również w UE.

Dodatkowo we wspólnej ocenie zwrócono również uwagę na rosnące zainteresowanie wykorzystywaniem danych PNR na całym świecie do celów zwalczania terroryzmu i egzekwowania prawa, a także na nowo podjęte zobowiązania międzynarodowe. W tym kontekście odniesiono się w szczególności do przyjęcia dyrektywy UE w sprawie danych PNR oraz, ogólnie, do nowych norm i zalecanych metod postępowania dotyczących gromadzenia, wykorzystywania, przetwarzania i ochrony danych PNR przez Organizację Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO), zgodnie z mandatem zawartym w rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych nr 2396 (2017).

W ramach wspólnej oceny przeanalizowano również i oceniono gwarancje zawarte w umowie UE-USA w sprawie danych PNR. Obejmują one stosowanie procesu zatwierdzania i przeglądu praw dostępu urzędników i zasad ukierunkowanych, przetwarzania danych szczególnie chronionych przez organy Stanów Zjednoczonych, a także mechanizmy zapewniające przejrzystość, dostęp, korektę i dochodzenie roszczeń. Dodatkowo ocena objęła również działania nadzorcze prowadzone przez Stany Zjednoczone oraz dalsze udostępnianie danych PNR zarówno podmiotom w Stanach Zjednoczonych spoza DHS, jak i państwom trzecim.