KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.2.2017 COM(2016) 767 final 2016/0382(COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (wersja przekształcona) (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SWD(2016) 416 final}

{SWD(2016) 417 final}

{SWD(2016) 418 final}

{SWD(2016) 419 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •1.1Przyczyny i cele wniosku Odnawialne źródła energii (OZE) przyczyniają się do łagodzenia skutków zmiany klimatu dzięki obniżaniu emisji gazów cieplarnianych, umożliwiają zrównoważony rozwój, przyczyniają się do ochrony środowiska i poprawy zdrowia obywateli. Ponadto energia odnawialna okazuje się również istotnym czynnikiem napędzającym sprzyjający włączeniu społecznemu wzrost gospodarczy, dającym nowe miejsca pracy i wzmacniającym bezpieczeństwo energetyczne w Europie. Aspekty te są ujęte w art. 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w którym przyznano Unii uprawnienia do promowania energii ze źródeł odnawialnych. Unia Europejska od dawna pozostaje światowym liderem w promowaniu i rozwoju energii odnawialnej, nadającym kierunek staraniom na rzecz zwalczania zmiany klimatu, propagowania przejścia na gospodarkę niskoemisyjną i pobudzania wzrostu gospodarczego o wysokim potencjale. Przewodniczący Juncker określił już ambicje UE, aby stać się największą na świecie potęgą pod względem energii odnawialnych, jako jeden z głównych priorytetów politycznych Komisji. Ambicje te powinny obejmować nie tylko cel dotyczący większego wykorzystania energii odnawialnej, lecz również dostarczanie przez europejskie przedsiębiorstwa kluczowych komponentów w Unii i poza nią. W obecnych ramach do 2020 r. wytyczono dla UE cel zakładający 20-procentowy udział energii odnawialnej w zużyciu energii, opierający się na prawnie wiążących celach krajowych do 2020 r. Krajowe plany działania w zakresie energii odnawialnych oraz dwuletnie monitorowanie przewidziane w dyrektywie 2009/28/WE w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych okazały się skuteczne pod względem wspierania przejrzystości dla inwestorów i innych podmiotów gospodarczych i tym samym sprzyjały szybkiemu rozpowszechnianiu i wzrostowi udziału energii odnawialnych z 10,4 % w 2007 r. do 17 % w 2015 r. W październiku 2014 r. Rada Europejska uzgodniła ramy polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, w których ponownie potwierdzono długoterminowe zaangażowanie UE w ambitną strategię w dziedzinie energii odnawialnych W nowych ramach ustanowiono unijny cel zakładający osiągnięcie 27-procentowego udziału energii odnawialnej w zużyciu energii w UE w 2030 r. Cel ten jest wiążący na poziomie Unii, a jego realizacja będzie polegać na wkładzie ze strony poszczególnych państw członkowskich, wynikającym z potrzeby wspólnego osiągnięcia celu na rzecz UE. Ponadto nowe ramy umożliwiają również wspólną realizację celów niewykluczającą ustalania własnych, nawet bardziej ambitnych celów krajowych przez państwa członkowskie. Państwa członkowskie mogą wspierać energie odnawialne z zastrzeżeniem zasad pomocy państwa. Rada Europejska kilkakrotnie zachęcała Komisję do przeglądu i tworzenia nowego prawodawstwa związanego z OZE, które dałoby podstawę dla realizacji celu uzgodnionego na 2030 r. Parlament Europejski również wezwał Komisję do przedstawienia przepisów dotyczących energii odnawialnej oraz do podniesienia poziomu ambicji jeszcze wyżej, do co najmniej 30 %. Prognozy dotyczące systemu energetycznego UE wskazują, że obecna polityka państw członkowskich i UE, w przypadku gdyby nie wprowadzono nowych działań politycznych, doprowadziłaby do osiągniecia tylko około 24,3 % udziału energii odnawialnej w zużyciu w 2030 r. Ten poziom byłby o wiele niższy niż wiążący unijny cel zakładający co najmniej 27-procentowy udział energii odnawialnej ustalony przez Radę Europejską i uniemożliwiłby wspólną realizację zobowiązań podjętych w ramach porozumienia paryskiego z 2015 r. Kontynuacja polityki w niezmienionym kształcie poważnie zagroziłaby realizacji unijnych ambicji politycznych dotyczących światowego przywództwa w dziedzinie energii odnawialnej. Ponadto oznaczałaby rezygnację z korzyści płynących z bezpieczeństwa, jakie zapewnia wzrost podaży energii z rodzimych źródeł, oraz wiązałaby się z ograniczeniem uczestnictwa konsumentów w systemie energetycznym. Z analizy będącej podstawą niniejszego wniosku dotyczącego przekształcenia dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii (wniosek) wynika zatem, że do osiągnięcia unijnego poziomu docelowego w wysokości co najmniej 27 % konieczna jest zmiana polityki polegająca na stworzeniu unijnych ram prowadzących do wprowadzenia środków na poziomie unijnym, krajowym i regionalnym. Jest to tym bardziej istotne, gdy weźmie się pod uwagę, że dokładna wielkość różnicy między wartością docelową a prognozą w sposób nieunikniony obarczona jest elementem niepewności z uwagi na konieczność przyjmowania pewnych założeń przy sporządzaniu oszacowań, a także że unijny udział energii odnawialnej powyżej 27 % jest minimalnym poziomem, jaki należy osiągnąć, i że znaczne nakłady inwestycyjne konieczne do zapełnienia tej luki w UE (np. 254 mld euro na energię ze źródeł odnawialnych tylko w przypadku wytwarzania energii elektrycznej) wymagają szybkich, wyraźnych i stabilnych sygnałów politycznych. Jednocześnie, a także przy braku uaktualnionych ram regulacyjnych, istnieje ryzyko, że w UE będą pojawiać się większe różnice, które sprawią, że tylko przodujące państwa członkowskie utrzymają dotychczasowy kurs zwiększania zużycia energii ze źródeł odnawialnych, natomiast państwa pozostające w tyle nie odczują żadnej zachęty do zwiększenia produkcji i zużycia energii odnawialnej. Ponadto skupienie wysiłków tylko w kilku państwach członkowskich byłoby bardziej kosztowne i spowodowałoby kolejne zakłócenia na wewnętrznym rynku energii. Co więcej, działanie na poziomie Unii jest tu narzędziem szczególnie stosownym z uwagi na fundamentalną różnicę pomiędzy ramami na rok 2020 i ramami na rok 2030. Podczas gdy realizacja celu na podstawie tych pierwszych mogłaby w dużym stopniu zależeć od poziomu ambicji krajowych wiążących celów, a zatem dałaby państwom członkowskim dużą swobodę wyboru środków krajowych, to ramy na 2030 r. opierają się wyłącznie na wiążącym celu obowiązującym na poziomie Unii, który nie przekłada się na cele krajowe. Unijny cel na 2030 r. można zatem najłatwiej osiągnąć w drodze partnerstwa z państwami członkowskimi, łącząc ich krajowe działania wspierane systemem środków określonych w niniejszym wniosku. W sektorze energii elektrycznej państwa członkowskie będą miały możliwość promowania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych poprzez wdrożenie opłacalnych krajowych systemów wsparcia podlegających zasadom pomocy państwa i ramowym warunkom ustalonym na poziomie UE, w tym przepisom dotyczącym działalności transgranicznej. W sektorze grzewczym i chłodniczym zwiększenie udziału energii odnawialnych pozwoli spożytkować niewykorzystany dotąd potencjał. Powinno się to odbyć w sposób elastyczny dzięki staraniom państw członkowskich. W transporcie, ze względu na transgraniczny handel paliwami, konieczne jest podejście zharmonizowane. W tej sytuacji istotnym elementem koordynującym ogólne ramy energetyczno-klimatyczne do roku 2030 jest wniosek dotyczący zarządzania unią energetyczną, obejmujący (i) planowanie, w ramach którego państwa członkowskie formułują krajowe plany w zakresie energii i klimatu; (ii) sprawozdawczość i monitorowanie, w ramach którego państwa członkowskie zgłaszają postępy we wdrażaniu swoich planów krajowych; oraz (iii) środek naprawczy/uzupełniający, w ramach którego Komisja w 2025 r. przystąpi do bardziej szczegółowego przeglądu postępów w dziedzinie energii odnawialnej. Potrzebne nakłady inwestycyjne dla UE szacuje się na co najmniej 1 bln EUR w latach 2015–2030 tylko w sektorze wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. W związku z tym wzmacnianie pewności inwestorów ma kluczowe znaczenie i jest jednym ze szczególnych celów wniosku. Aby rozpatrzyć to we właściwym kontekście, należy zauważyć, że 48,8 mld EUR zainwestowanych w 2015 r. przez UE w energię odnawialną to kwota o 60 % niższa niż w 2011 r. – jest to spadek, którego nie da się wytłumaczyć jedynie zmniejszeniem kosztów technologii. W związku z tym, chociaż Unia nadal utrzymuje wiodącą pozycję pod względem inwestycji w energię odnawialną na mieszkańca, jej udział w łącznych inwestycjach w odnawialne źródła energii szybko spada – z niemal połowy w 2010 r. do niespełna jednej piątej w roku 2015. W zaktualizowanych ramach również należy uwzględnić nowe elementy, które wprowadzono w dziedzinie inwestycji. Ramy na okres do 2030 r. otwierają dla Unii Europejskiej nowe możliwości pod względem inwestycji, wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. UE musi zapewnić odpowiednie warunki dla inwestycji. W tym duchu Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), będący częścią planu inwestycyjnego dla Europy oraz europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, okazuje się głównym czynnikiem przyczyniającym się do inwestycji w sektorze energii odnawialnej. Spośród transakcji EFIS zatwierdzonych przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) 23 % dotyczy sektora energetycznego. Prawie połowa projektów w tym sektorze jest związana z inwestycjami w energię ze źródeł odnawialnych. Świadczy to o prawdziwym zainteresowaniu prywatnych inwestorów udziałem w konkretnych projektach w całej UE, ponieważ sektor ten jest postrzegany jako kluczowy dla transformacji energetyki w Unii Europejskiej i jako sektor strategiczny, w który należy inwestować. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne skupiają się na inwestycjach w technologie niskoemisyjne, w tym w energię odnawialną, przewidzianych na okres 2014–2020. Ponadto wniosek dotyczący przedłużenia dwukrotnie czasu funkcjonowania EFIS, a także podwojenia jego zasobów finansowych należy również postrzegać jako szansę na zwiększenie inwestycji w odnawialne źródła energii. Wniosek o przedłużenie funkcjonowania EFIS do 2020 r. zawiera cel dotyczący mobilizacji do 40 % inwestycji w segmencie infrastruktury i innowacji na rzecz projektów związanych z COP21. Aby tak się stało, projekty w zakresie energii odnawialnej oraz efektywności energetycznej muszą nadal stanowić znaczną część inwestycji w sektorze energetycznym. Dlatego też konieczne jest, aby utrzymano odpowiednie sygnały, dzięki którym sektor prywatny i publiczny w UE będzie otrzymywał wyraźne wskazania co do przyszłości polityki UE. W związku z tym w niniejszym wniosku stworzono odpowiednie ramy regulacyjne. Inwestycje w odnawialne źródła energii i efektywność energetyczną oraz w modernizację i integrację europejskich rynków energii są niezbędne do dekarbonizacji gospodarki w UE. Co jednak najważniejsze dla wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy w całej Europie oraz dla konkurencyjności Unii na światowym rynku, przewaga technologiczna podtrzymana dzięki tym inwestycjom będzie miały zasadnicze znaczenie dla europejskiego przemysłu. Na koniec nie należy zapominać, że konieczna jest również rewizja obecnych ram dotyczących energii odnawialnej, aby odzwierciedlały one globalne zmiany, jakie zaszły od 2009 r., w tym wzmocnienie pozycji konkurentów na arenie międzynarodowej, wynikające ze wzrostu ich inwestycji w odnawialne źródła energii. Jeżeli UE chce utrzymać swoją wiodącą rolę, niezbędne są solidne ramy w dziedzinie energii odnawialnej, które będą stanowić wsparcie dla wdrażania energii odnawialnych we wszystkich sektorach. Przyniosą one również istotne korzyści w postaci przewagi konkurencyjnej dla europejskiego przemysłu.

We wniosku określono zasady według których państwa członkowskie mogą wspólnie i stale dbać o to, aby udział energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii końcowej w UE osiągnął co najmniej 27 % do 2030 r. w sposób racjonalny pod względem kosztów we wszystkich trzech sektorach: energii elektrycznej (ze źródeł odnawialnych), ogrzewania i chłodzenia (ze źródeł odnawialnych i wysokosprawnej kogeneracji) oraz transportu (ze źródeł odnawialnych), przy uwzględnieniu następujących celów szczegółowych: zmniejszanie niepewności inwestycyjnej w taki sposób, aby uwzględnić średnio- i długoterminowe cele dotyczące obniżenia emisyjności; zapewnienie racjonalnego pod względem kosztów rozpowszechniania i integracji rynkowej energii ze źródeł odnawialnych; zapewnienie wspólnego osiągnięcia ogólnounijnego celu dotyczącego energii odnawialnej w 2030 r. oraz stworzenie ram polityki skoordynowanych z systemem zarządzania unią energetyczną w celu uniknięcia ewentualnych luk; rozwój potencjału zaawansowanych biopaliw pod względem obniżania emisyjności oraz sprecyzowanie roli biopaliw produkowanych z roślin spożywczych po roku 2020; rozwój potencjału energii ze źródeł odnawialnych w sektorze grzewczym i chłodniczym. Środki zawarte we wniosku mają zatem na celu rozwiązywanie, w sposób proporcjonalny, dotychczasowych problemów utrudniających rozpowszechnianie energii odnawialnych, takich jak niepewność inwestycyjna, przeszkody administracyjne, potrzeba zwiększenia opłacalności wprowadzania odnawialnych źródeł energii, potrzeba aktualizacji ram politycznych oraz ryzyko utraty zaangażowania obywateli w okresie transformacji przed rokiem 2030. 1.2.•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Wniosek jest spójny z wnioskami w sprawie struktury rynku i zarządzania unią energetyczną, a także z przeglądem dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej i dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, z wnioskiem w sprawie EU ETS z lipca 2015 r. oraz z wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego i rozporządzenia w sprawie użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa (LULUCF) z lipcu 2016 r. Wniosek należy odczytywać wspólnie z wymienionymi wyżej inicjatywami, które nie są same w sobie wystarczające, aby umożliwić UE osiągnięcie wspólnie co najmniej 27-procentowego udziału energii ze źródeł odnawialnych w zużyciu energii końcowej do 2030 r. w sposób racjonalny pod względem kosztów. Wniosek opiera się na rozwoju rynku energii elektrycznej odpowiedniego dla energii odnawialnej na podstawie inicjatywy dotyczącej struktury rynku, zgodnie z którą rynki krótkoterminowe są w pełni rozwinięte i zintegrowane, elastyczność odgrywa kluczową rolę w zwiększaniu wartości rynkowej energii ze źródeł odnawialnych, a wytwórcy energii odnawialnej mogą czerpać większą część swoich przychodów z rynków energii, co zmniejsza zapotrzebowanie na wsparcie publiczne. Ponadto wniosek jest uzupełnieniem inicjatywy w sprawie struktury rynku, ponieważ wprowadza różne środki w celu przyciągania niezbędnych inwestycji w opłacalny sposób i w odpowiednim czasie oraz jeszcze bardziej ogranicza obciążenie administracyjne dla producentów energii odnawialnej, w tym konsumentów produkujących ciepło i energię elektryczną z odnawialnych źródeł na potrzeby własne. Wniosek stanowi uzupełnienie zarządzania unią energetyczną, ponieważ w trzech sektorach (energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia oraz transportu) tworzy warunki sprzyjające wspólnemu osiągnięciu unijnego celu. Jednocześnie inicjatywa dotycząca zarządzania usprawnia i konsoliduje obecne zobowiązania w zakresie planowania, sprawozdawczości i monitorowania dorobku prawnego w dziedzinie energii, w tym zobowiązania dotyczące energii ze źródeł odnawialnych po roku 2020, co pomoże w śledzeniu postępów w osiąganiu ogólnounijnego celu, umożliwi rewizję poziomu ambicji w planach krajowych i uruchomienie pewnych elementów w przypadku luki we wspólnym poziomie ambicji lub rozbieżności w poziomie realizacji celu. Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej i dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków mają na celu, odpowiednio, ułatwienie osiągnięcia celu w zakresie efektywności energetycznej i poprawę charakterystyki energetycznej budynków. Przepisy dotyczące ogrzewania i chłodzenia we wnioskach dotyczących tych dyrektyw będą uzupełnieniem starań państw członkowskich na rzecz łatwiejszego upowszechnienia energii odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia na podstawie działających łącznie przepisów zawartych w niniejszym wniosku i w rozporządzeniu w sprawie zarządzania. Pozwoli to zachować jak największą elastyczność w celu uwzględnienia krajowych różnic w takich systemach, a jednocześnie zapewnić niezbędny wkład w osiąganie ogólnego celu na 2030 r. W kontekście reformy unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) na okres po 2020 r. wzmocniony EU ETS będzie odgrywał coraz większą rolę w zapewnianiu silniejszych sygnałów inwestycyjnych w przypadku technologii niskoemisyjnych, w tym odnawialnych źródeł energii, oraz zapewni maksymalne wykorzystanie synergii między strategiami w zakresie klimatu i energii odnawialnej. Ceny uprawnień do emisji w ramach zreformowanego ETS nie będą jednak wystarczające, aby osiągnąć unijny wiążący cel dotyczący co najmniej 27-procentowego udziału energii odnawialnych. Przepisy dotyczące wsparcia dla energii odnawialnej w sektorze energetycznym zagwarantują, że takie mechanizmy będą w pełni komplementarne z ETS i zminimalizują wszelki potencjalnie niekorzystny wpływ na cenę emisji dwutlenku węgla. Ponadto proponowane rozporządzenie w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego zawiera propozycje ustalenia wiążących celów krajowych w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w sektorach poza EU ETS i w zakresie LULUCF, nie wskazuje jednak, jak cele te mogłyby zostać osiągnięte w najbardziej opłacalny sposób. Według prognoz dotyczących systemu energetycznego w UE strategie w zakresie odnawialnych źródeł energii w sektorach energii, ogrzewania i chłodzenia oraz transportu, są niezbędne, aby osiągnąć nieobjęty ETS cel i uczynić to w sposób racjonalny pod względem kosztów. Wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie LULUCF ma na celu włączenie emisji dwutlenku węgla i jego pochłaniania z sektora rolnictwa i leśnictwa do unijnych ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030. Ulepszone unijne kryteria zrównoważonego rozwoju dotyczące bioenergii mają być nadal gwarancją zrównoważonego charakteru biomasy wykorzystywanej w sektorze energetycznym, także dzięki wymogowi LULUCF zapewniającemu właściwe rozliczanie emisji dwutlenku węgla wynikających z wykorzystania biomasy leśnej do wytwarzania energii. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •2.1.Podstawa prawna Podstawę wniosku stanowi art. 194 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), stanowiący podstawę prawną środków w dziedzinie energii. Ponieważ Traktat zawiera konkretną podstawę prawną dotyczącą energii, należy z niej skorzystać. •2.2.Zasada pomocniczości

Niniejszy wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości, ponieważ Unia nie ma wyłącznych kompetencji w zakresie polityki dotyczącej energii odnawialnej. Wniosek opiera się na rosnącym znaczeniu energii jako wyzwania politycznego i gospodarczego i jej ścisłym związku z obszarami bezpieczeństwa dostaw energii, zmiany klimatu, rynku wewnętrznego oraz rozwoju gospodarczego i społecznego. Konieczność działań na poziomie UE Działanie na poziomie UE jest konieczne, aby zapewnić wkład państw członkowskich w realizację wiążącego celu unijnego dotyczącego co najmniej 27-procentowego udziału energii odnawialnej oraz aby cel ten został osiągnięty wspólnie i w sposób racjonalny pod względem kosztów. Państwa członkowskie są proszone o określenie swoich poziomów ambicji, w tym kursów, które odpowiadają ich krajowym uwarunkowaniom i preferencjom. Ogólnounijny kurs określony w sposób liniowy pomoże w śledzeniu postępów w osiąganiu unijnego celu, przy czym nie jest on wiążący dla poszczególnych państw członkowskich. Stopniowe otwieranie wsparcia dla energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych jest niezbędne, aby zaradzić rozdrobnieniu rynku wewnętrznego i zapewnić możliwości handlu transgranicznego, szczególnie w odniesieniu do wspólnych zasad dotyczących paliw transportowych. Jeśli chodzi o sektor energii elektrycznej, UE utworzyła jednolity zintegrowany rynek energii, którego główne zasady oraz przepisy dotyczące wspólnych problemów i aspektów transgranicznych są stanowione na poziomie UE. W związku z tym również w przypadku odnawialnych źródeł energii aspekty transgraniczne należy uregulować na poziomie UE za pomocą szczegółowych przepisów. Niektóre z zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju związanych z rozwojem bioenergii mają wymiar transgraniczny i dlatego można zajmować się nimi skuteczniej na poziomie UE. Dotyczy to w szczególności wpływu na środowisko, takiego jak zmiana klimatu i utrata różnorodności biologicznej. Ponadto istnieje potrzeba wprowadzenia zharmonizowanych unijnych ram zrównoważonego rozwoju dotyczących biomasy wykorzystywanej do wytwarzania ciepła i energii, aby ułatwić handel biomasą i wspierać rynek wewnętrzny paliw z biomasy. Z analizy wynika, że działanie wyłącznie na poziomie państw członkowskich mogłoby prowadzić do zakłóceń i rozdrobnienia wewnętrznego rynku energii, co spowodowałoby ogólne podniesienie kosztów i mniejsze rozpowszechnianie energii odnawialnej w Unii. Europejska wartość dodana Jeśli chodzi o sektor grzewczy i chłodniczy, zużywa on blisko 50 % energii w UE, a 75 % zużycia energii w tym sektorze w UE nadal opiera się na paliwach kopalnych. Brak unijnej strategii spotęgował niepewność inwestorów i doprowadził do rozdrobnienia lokalnych rynków, na których konsumenci napotykają trudności w dokonywaniu wyborów według swoich preferencji, oraz do braku strategii regulacyjnych tworzących zachęty do zdecentralizowanej produkcji energii. Wytyczne UE w tym sektorze mogłoby przyczynić do utworzenia zintegrowanego unijnego rynku energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia. Dlatego też państwom członkowskim przedstawia się możliwości zagospodarowania niewykorzystanego potencjału w tym sektorze. Z uwagi na lokalny wymiar ogrzewania i chłodzenia we wniosku określono ogólne ramy tworzenia zachęt do stosowania odnawialnych źródeł energii w tym sektorze, pozostawiając państwom członkowskim możliwość dostosowania ich do lokalnych warunków w sposób najbardziej racjonalny pod względem kosztów. Transport odpowiada za około jedną trzecią łącznego zapotrzebowania na energię w UE, a zapotrzebowanie to jest niemal całkowicie zaspokajane ropą. Chociaż przechodzenie na niskoemisyjną alternatywną energię w transporcie już się rozpoczęło, m.in. pod wpływem dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, sektor ten pozostaje daleko w tyle ze innymi sektorami z różnych powodów, takich jak brak silnych zachęt do innowacji w dziedzinie energii i technologii, niezbędnych do długoterminowej dekarbonizacji i dywersyfikacji energii w transporcie, a także problemy infrastrukturalne związane z elektryfikacją (które są uwzględniane dzięki wdrażaniu dyrektywy w sprawie paliw alternatywnych oraz proponowanych środków w ramach przeglądu dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków). Dzięki wspólnemu działaniu UE cele polityki (np. rozwijanie potencjału zaawansowanych biopaliw w zakresie dekarbonizacji) są osiągane zbiorowo przy jak najniższych kosztach. Ogólnounijne ramy energetyczno-klimatyczne na rzecz energii odnawialnej w 2030 r. również pomogą w monitorowaniu i wspieraniu polityki energetycznej państw członkowskich w celu stworzenia zrównoważonego, bezpiecznego i przystępnego cenowo systemu energetycznego dla obywateli Unii. Dzięki przewidywalnym unijnym ramom regulacyjnym prowadzącym sektor energii odnawialnych ku realizacji celów na 2030 r. i wspierającym europeizację polityki dotyczącej odnawialnych źródeł energii, w szczególności zwiększającym rolę podejścia rynkowego do odnawialnych źródeł energii i promującym otwieranie transgranicznego wsparcia, państwom członkowskim jest łatwiej kształtować krajowe strategie osiągnięcia celu na rok 2020, dzięki czemu polityka w zakresie energii odnawialnej jest spójna z innymi celami w zakresie energii i klimatu, tj. ETS, rozporządzeniem w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego oraz unijnego celu w zakresie efektywności energetycznej na 2030 r. Określone na poziomie UE ramy obejmujące nadrzędne zasady dotyczące systemów wsparcia również przyniosłyby pewność inwestycyjną, którą w przeszłości mogła naruszyć polityka typu „stop and go” – a czasami także środki retroaktywne – stosowane przez niektóre państwa członkowskie. Działanie na poziomie UE pozwoli usunąć kilka barier dla inwestycji publicznych i prywatnych (np. związanych z procedurami udzielania zezwoleń) oraz zaradzić brakom koordynacji między różnymi organami wydającymi zezwolenia na poziomie krajowym i zwiększyć zdolności administracyjne pod względem wdrażania projektów transgranicznych i systemów wsparcia. Działanie na poziomie UE da również inwestorom pewność co do unijnych ram regulacyjnych, zapewni spójne i racjonalne pod względem kosztów wdrażanie energii odnawialnej w całej UE oraz skuteczne funkcjonowanie wewnętrznego rynku energii przy jednoczesnym uwzględnieniu potencjału państw członkowskich w zakresie produkcji różnych rodzajów energii odnawialnej w zależności od wybranego koszyka energetycznego. Pod tym względem państwa członkowskie zachowują szeroką swobodę uznania i elastyczność we wspieraniu rozwoju energii odnawialnej w każdym sektorze gospodarki w sposób, jaki najlepiej odpowiada ich potencjałowi i krajowym uwarunkowaniom; dotyczy to również możliwości osiągnięcia unijnego celu poprzez wspieranie rozpowszechniania energii odnawialnej w innych państwach członkowskich, zgodnie z proponowanymi przepisami dotyczącymi struktury rynku. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą pomocniczości. 2.3.Zasada proporcjonalności i wybór instrumentów Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności, ponieważ określa działania na poziomie UE, które zapewnią realizację unijnego celu zakładającego co najmniej 27-procentowy udział energii odnawialnej, ale zapewnia państwom członkowskim elastyczność we wdrażaniu planowanych działań i rozwoju sektora energii odnawialnej w sposób najlepiej odpowiadający ich sytuacji krajowej, preferencjom i potencjałowi, pod warunkiem że wspólnie osiągną cel wynoszący co najmniej 27 %. Wyznaczenie celu na poziomie Unii Europejskiej wiąże się z koniecznością zasadniczej zmiany ram polityki na okres do 2030 r. – przejścia od prawnie wiążących celów krajowych, dających państwom członkowskim dużą swobodę co do środków krajowych, do prawnie wiążącego celu ustalonego na poziomie UE. W tej sytuacji stosowanie wyłącznie krajowych środków doprowadziłyby do nieopłacalnych i nierównomiernie rozłożonych działań w UE powodujących niewystarczające rozpowszechnienie odnawialnych źródeł energii na wewnętrznym rynku energii UE oraz groźbę niezrealizowania ustalonego celu. W związku z tym stosowanie tylko środków krajowych koordynowanych za pomocą proponowanych mechanizmów nie daje wystarczającej gwarancji, że cel zostanie zrealizowany, że zostanie on osiągnięty w jak najbardziej opłacalny sposób, że państwa członkowskie nie będą unikać wnoszenia wkładu, a rozdrobnienie rynku zostanie ograniczone. Działanie na poziomie UE może zatem pozwolić na stworzenie mocnych i stabilnych ram, które umożliwią wspólne i racjonalne pod względem kosztów osiągnięcie wiążącego celu unijnego dotyczącego co najmniej 27-procentowego udziału energii ze źródeł odnawialnych do 2030 r. przy sprawiedliwym podziale wysiłków państw członkowskich i bez wychodzenia poza środki niezbędne dla zapewnienia optymalnych kosztów wspólnych działań. Jeśli chodzi o szczegółowe przepisy sektorowe, na ogrzewanie i chłodzenie zużywa się blisko 50 % energii w UE, a 75 % unijnego zapotrzebowania na paliwo w tym sektorze nadal pokrywane jest przez paliwa kopalne. W tej sytuacji dekarbonizacja sektora ogrzewania i chłodzenia jest niezwykle istotna, aby UE mogła nadal dążyć do realizacji długoterminowych celów w zakresie dekarbonizacji i zwiększyć bezpieczeństwo dostaw energii. Do 2030 r. blisko połowa wkładu w realizację unijnego celu dotyczącego energii odnawialnej powinna pochodzić z sektora ogrzewania i chłodzenia. Jest to skala, która świadczy o konieczności podjęcia działań w tym konkretnym sektorze. Zawarte we wniosku propozycje dotyczące ogrzewania i chłodzenia stanowią dla państw członkowskich wytyczne przy wyborze metod ułatwiania rozwoju odnawialnych źródeł energii w tym sektorze pozwalających osiągnąć ten udział w opłacalny sposób, a jednocześnie zapewniają pełną elastyczność przy opracowywaniu zintegrowanych planów w zakresie klimatu i energii. Gdyby wszystkie państwa członkowskie przyjęły sugerowany środek, umożliwiłoby to zniwelowanie około jednej czwartej różnicy między sytuacją w przypadku kontynuacji dotychczasowej polityki a unijnym poziomem docelowym wynoszącym 27 % udziału energii odnawialnej.

Istotne prerogatywy krajowe, takie jak prawo państwa członkowskiego do określenia warunków wykorzystania jego zasobów energetycznych, prawo do wyboru spośród różnych technologii energetycznych oraz ogólnej struktury jego zaopatrzenia w energię, pozostają nienaruszone. Ponadto unijne ramy zrównoważonego rozwoju bioenergii obejmują minimalne kryteria, według których wykazuje się zrównoważony charakter produkcji i efektywne wykorzystanie biomasy w sektorach transportu, ogrzewania i energetyki. Nowe przepisy dotyczące zrównoważonego rozwoju są zgodne z podejściem opartym na ryzyku i mają zastosowanie wyłącznie do dużych systemów kogeneracyjnych. Wreszcie proporcjonalność zapewniona jest dzięki osiągnięciu równowagi między celami dotyczącymi konkurencyjności, bezpieczeństwa dostaw energii i zrównoważonego rozwoju, oraz dzięki uwzględnieniu długoterminowych, wykraczających poza 2030 r. korzyści wynikających z proponowanego kierunku działań, a nie tylko krótko- i długoterminowych skutków. Poziom nałożonych ograniczeń jest zatem proporcjonalny do celu. 2.4.Wybór instrumentu Wybranym instrumentem jest dyrektywa, która musi zostać wdrożona przez państwa członkowskie. Dyrektywa jest odpowiednim instrumentem do wspierania odnawialnych źródeł energii, ponieważ jasno określa unijne cele, jakie należy osiągnąć, a jednocześnie pozostawia państwom członkowskim na tyle dużo swobody, aby mogły wdrożyć jej przepisy w sposób najlepiej dostosowany do ich specyficznych uwarunkowań krajowych. Dlatego też jedyne zawarte we wniosku przepisy nakazujące obowiązkowe działania mają na celu zwiększenie koniecznego, optymalnego pod względem kosztów rozpowszechniania energii ze źródeł odnawialnych w Unii (np. art. 5 wniosku dotyczący częściowego obowiązkowego otwarcia systemów wsparcia). Wniosek wiąże się z zmianą merytoryczną dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, a technika przekształcenia pozwala na przyjęcie jednego tekstu prawnego, który jednocześnie wprowadza pożądane zmiany, kodyfikuje te zmiany z niezmienionymi przepisami wcześniejszego aktu i uchyla ten akt. Dlatego przekształcona dyrektywa jest odpowiednim instrumentem i pozostaje w zgodzie z zobowiązaniem Komisji w ramach porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW 3.1.Ocena REFIT Ocena dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii w ramach programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT) została przeprowadzona w latach 2014–2016. Wyniki tej oceny są przedstawione w oddzielnym dokumencie roboczym służb Komisji dotyczącym oceny REFIT, przedstawionym wraz z oceną skutków towarzyszącą wnioskowi. W ocenie REFIT stwierdzono, że cel dotyczący zwiększenia – w sposób zrównoważony – udziału energii odnawialnej w zużyciu energii końcowej w UE jest realizowany z powodzeniem. Wiążące cele krajowe, krajowe plany działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i dwuletnie monitorowanie przewidziane w dyrektywie w sprawie energii ze źródeł odnawialnych okazały się wyjątkowo skuteczne, jeśli chodzi o zwiększanie przejrzystości dla inwestorów i innych podmiotów gospodarczych oraz zapewniły wysokiej jakości informacje o rynkach energii odnawialnej i polityce w tym zakresie w państwach członkowskich. Świadczy o tym szybkie tempo rozpowszechniania energii odnawialnych po dacie przyjęcia dyrektywy – z udziału wynoszącego 10,4 % w 2007 r. do 17 % w 2015 r. Jej przepisy prawne, wraz z dodatkowymi krajowymi politykami i innymi środkami nieregulacyjnymi, przyczyniły się do ogólnego osiągnięcia celów unijnej polityki energetyczno-klimatycznej, co skutkuje ograniczeniem emisji gazów cieplarnianych, wzrostem bezpieczeństwa dostaw energii, wiodącą pozycją UE w dziedzinie innowacji, tworzeniem miejsc pracy, społeczną akceptacją i rozwojem regionalnym. Okazały się zgodne z zasadami skuteczności, wydajności, europejskiej wartości dodanej, adekwatności i spójności, co sprzyja realizacji ogólnych celów UE w zakresie energii i zmiany klimatu. Energia ze źródeł odnawialnych stanowi obecnie jedyną szansę obniżenia emisyjności w sektorze energetycznym, jeżeli będzie rozpowszechniana w tempie zbliżonym do tego, które jest wymagane na podstawie długoterminowych scenariuszy Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE), zakładających ograniczenie wzrostu temperatury na świecie do 2 ◦C powyżej poziomu sprzed epoki przemysłowej. Jeżeli jednak nawet UE jako całość i wszystkie, z wyjątkiem jednego, państwa członkowskie znajdują się obecnie na dobrej drodze do osiągnięcia ogólnych celów dotyczących energii odnawialnych na 2020 r., osiągnięcie celu do 2020 r. będzie zapewnione wyłącznie wówczas, gdy państwa członkowskie będą nadal wspierać wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii w celu utrzymania coraz ambitniejszego kursu. Ponadto konieczne są dodatkowe starania na rzecz przyspieszenia tempa rozpowszechniania użycia odnawialnych źródeł energii w transporcie, aby doprowadzić do realizacji celu sektorowego wynoszącego 10 % udziału energii odnawialnej. Negatywny wpływ na rozpowszechnianie odnawialnych źródeł energii w transporcie miała w szczególności niepewność regulacyjna spowodowana długim okresem politycznej debaty na temat sposobu obniżenia ryzyka pośredniej zmiany użytkowania gruntów (ILUC), związanego z biopaliwami produkowanymi z roślin spożywczych. 3.2.Konsultacje z zainteresowanymi stronami 3.2.1. Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów W przygotowanie wniosku zaangażowanych było wiele różnych zainteresowanych podmiotów, w tym państwa członkowskie i krajowe organy regulacyjne. W ramach tego procesu odbyły się 12-tygodniowe konsultacje społeczne, w dniu 5 lutego 2016 r. przeprowadzono warsztaty dla zainteresowanych podmiotów, przeprowadzono również specjalną debatę w ramach Europejskiego Forum Organów Nadzoru Energii Elektrycznej we Florencji oraz wiele dyskusji dwustronnych. Konsultacje społeczne rozpoczęły się w dniu 18 listopada 2015 r. i trwały do 10 lutego 2016 r. Komisja otrzymała łącznie 614 odpowiedzi. 340 odpowiedzi, czyli 58 %, pochodziło od krajowych i unijnych stowarzyszeń. W tej liczbie 110 respondentów stanowiły stowarzyszenia branżowe (18 % wszystkich odpowiedzi), a 90 odpowiedzi pochodziło od przedstawicieli branży energii odnawialnej (15 %). Ponadto otrzymano 186 odpowiedzi bezpośrednio od przedsiębiorstw (30 %). W konsultacjach udział wzięło również 19 organów administracji krajowych i 22 organy administracji regionalnej lub lokalnej. Należy odnotować również wysoki stopień uczestnictwa indywidualnych obywateli, kooperatyw energetycznych i organizacji pozarządowych. Komisja przeprowadziła również internetowe konsultacje społeczne dotyczące zrównoważonego rozwoju bioenergii, które trwały od 10 lutego do 10 maja 2016 r. i w ramach których otrzymano ponad 950 odpowiedzi. Uzupełnieniem konsultacji była konferencja z udziałem zainteresowanych podmiotów, która odbyła się w dniu 12 maja 2016 r. 3.2.2. Podsumowanie opinii zainteresowanych podmiotów Szczegółowa analiza odpowiedzi na konsultacje społeczne potwierdza szeroki konsensus wśród respondentów co do różnych kwestii podniesionych w trakcie konsultacji, w tym między innymi potrzeby stabilnych i przewidywalnych unijnych ram prawnych dotyczących odnawialnych źródeł energii, istotnej roli określenia uzupełniających środków w przekształconej dyrektywie w celu osiągnięcia wiążącego celu zakładającego co najmniej 27-procentowy udział energii odnawialnych na poziomie UE oraz potrzeby rozwoju rynku przygotowanego na energię ze źródeł odnawialnych. Respondenci byli jednak podzieleni w innych kwestiach, takich jak geograficzny zasięg systemów wsparcia i poddawanie odnawialnych źródeł energii warunkom rynkowym (np. priorytet przy dysponowaniu jednostkami wytwórczymi i odpowiedzialność za bilansowanie). Jeśli chodzi o rolę podmiotów publicznych i prywatnych na rynku energii elektrycznej, istnieje silne poparcie dla dodatkowych działań UE mających na celu upodmiotowienie konsumentów energii i samorządów lokalnych. W znakomitej większości odpowiedzi popierano wzmocnienie unijnych przepisów gwarantujących konsumentom możliwość produkowania i magazynowania własnej energii cieplnej i energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych oraz udziału we wszystkich odpowiednich rynkach energii w prosty i niedyskryminujący sposób, w tym za pośrednictwem koncentratorów. Wielu respondentów popiera zwiększenie krótkoterminowej ekspozycji rynkowej dla systemów prosumenckich w drodze wyceny nadwyżek energii elektrycznej wprowadzanej do sieci według cen na rynku hurtowym. Niektórzy wytwórcy energii odnawialnej podkreślają jednak, że rynkowe systemy wsparcia są nadal potrzebne w przypadku małych systemów prosumenckich w okresie przechodzenia na zreformowaną strukturę rynku. Część respondentów popiera ułatwienie dostępu do finansowania lokalnym inicjatywom z zakresu energii ze źródeł odnawialnych.

Zainteresowane podmioty podkreślają, że należy dopilnować, by w systemach wsparcia nie wprowadzono zmian o skutku wstecznym. Za istotne dla poprawy stabilności inwestycji uznano również inne elementy, takie jak usunięcie barier administracyjnych, głębsza integracja rynkowa i wzmocnienie systemu ochrony inwestycji, wykraczające poza Traktat karty energetycznej. Niektórzy respondenci domagają się szybkiego wdrożenia przekształconej dyrektywy, w terminie o wiele krótszym niż do 2021 r., aby w odpowiednim czasie wysłać sygnały polityczne i zapewnić perspektywy dla inwestorów. Kilka państw członkowskich podkreśliło w szczególności, że – zwłaszcza przy projektowaniu systemów wsparcia – należy zagwarantować prawo państw członkowskich do wyboru własnego koszyka energetycznego i rozwoju wybranych technologii wykorzystujących energie odnawialne np. ze względu na dywersyfikację. Podkreślają one również, że integrację rynkową energii ze źródeł odnawialnych należy organizować w skoordynowany sposób i nie można opierać jej na rozdrobnionych procedurach zależnych od indywidualnych systemów powiadomień państw członkowskich. Na koniec, co równie istotne, uznano, że solidne ramy prawne zawarte w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia unijnego celu dotyczącego co najmniej 27-procentwego udziału energii ze źródeł odnawialnych do roku 2030. Większość respondentów opowiada się za środkami mającymi zapobiegać powstaniu różnic w stopniu realizacji celu, widzi również potrzebę wdrożenia działań naprawczych, jeżeli różnice te jednak powstaną. Niektóre zainteresowane podmioty, takie jak organy regulacyjne sektora energetycznego, podkreślają potrzebę zapewnienia spójności wszelkich środków uzupełniających z krajowymi systemami wsparcia. Konsultacje społeczne uwidoczniły, że głównymi przeszkodami dla wzrostu wykorzystania energii odnawialnych w transporcie są między innymi brak stabilnych ram polityki na okres po 2020 r., wydłużona debata na temat wpływu biopaliw na zrównoważony rozwój oraz wysokie ceny pojazdów elektrycznych. Znaczna większość respondentów wskazała również, że ogólnounijny obowiązek włączania składników pochodzących ze źródeł odnawialnych do paliw byłyby skutecznym lub bardzo skutecznym sposobem promowania zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju paliw opartych na energii odnawialnej w sektorze transportu w UE oraz rozpowszechnienia pojazdów elektrycznych. Ponadto podczas Europejskiego Forum Organów Nadzoru Energii Elektrycznej, które odbyło się we Florencji w dniach 13–14 czerwca 2016 r. z udziałem państw członkowskich, krajowych organów regulacyjnych i kluczowych zainteresowanych podmiotów, stwierdzono, że ramy dotyczące odnawialnych źródeł energii na okres po 2020 r. powinny opierać się na ulepszonej strukturze rynku odpowiedniej dla pełnej integracji odnawialnych źródeł energii i na silnym sygnale cenowym dotyczącym emisji dwutlenku węgla dzięki wzmocnieniu ETS, a także że wsparcie specjalne dla odnawialnych źródeł energii, w razie potrzeby, powinno mieć charakter rynkowy i minimalizować zakłócenia rynku. W tym celu forum zachęciło Komisję do opracowania wspólnych zasad dotyczących systemów wsparcia w ramach rewizji dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii, aby ułatwić przyjęcie rynkowego i bardziej zregionalizowanego podejścia do odnawialnych źródeł energii. Konsultacje społeczne dotyczące zrównoważonego rozwoju bioenergii pokazują, że opinie na temat korzyści i zagrożeń związanych z bioenergią oraz potrzeby nowej polityki UE są podzielone. Niemniej jednak zdecydowana większość respondentów określała łagodzenie zmiany klimatu jako główny cel polityki zrównoważonego rozwoju bioenergii. Pewna liczba organów publicznych i przedsiębiorstw publicznych, a także producentów biopaliw i biopłynów oraz przedsiębiorstw leśnych, oraz kilka państw członkowskich, opowiedziały się za scenariuszem odniesienia, tj. niewprowadzaniem przez UE dodatkowych wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju. Jednym z głównych uzasadnień tego podglądu jest istnienie innych przepisów, które uwzględniają potencjalne zagrożenia związane ze stosowaniem biomasy do celów energetycznych, a także ryzyko nadmiernego obciążenia administracyjnego. Z drugiej strony, wielu producentów bioenergii w UE, a także część państw członkowskich popiera dodatkowe działania UE mające na celu rozszerzenie unijnych kryteriów zrównoważonego rozwoju na biomasę stosowaną do ogrzewania/chłodzenia i produkcji energii elektrycznej. W swojej ostatniej opinii unijny Stały Komitet ds. Leśnictwa, grupa doradcza ds. leśnictwa UE, popiera możliwość wprowadzenia kryterium zrównoważonego rozwoju opartego na analizie ryzyka w odniesieniu do biomasy. Wymogi dotyczące skuteczności przetwarzania biomasy w energię znalazły poparcie wielu zainteresowanych podmiotów, w tym w szczególności przedstawicieli branży przetwórstwa drewna, w tym producentów pulpy papierowej i papieru, oraz organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska. Organizacje pozarządowe popierają również ograniczenie ogólnego wykorzystania bioenergii, a także restrykcje dotyczące niektórych surowców lub źródeł oraz środowiskowe i społeczne wymogi dotyczące produkcji biomasy. Ogólnie rzecz biorąc, zainteresowane podmioty wyrażały potrzebę równego traktowania przy nakładaniu środków, które dotyczą poszczególnych surowców, bez względu na ich ostateczne wykorzystanie: oznacza to na przykład, że zasady powinny być takie same w przypadku biomasy rolniczej stosowanej do produkcji biopaliw jak w przypadku biogazu stosowanego do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej. 3.3.Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Główne ekspertyzy zamówione u zewnętrznych wykonawców były następujące: Study on the impact assessment for a new Directive mainstreaming deployment of renewable energy and ensuring that the EU meets its 2030 renewable energy target – ECN, Oeko Institute, Eclareon, REBEL, SUER, BBH. Study on Technical Assistance in Realisation of the 2016 Report on Renewable Energy, in preparation of the Renewable Energy Package for the Period 2020-2030 in the European Union – Öko-Institut, E3-Modelling, Observ’ER, COWI. Supporting investments into renewable electricity in context of deep market integration of RES-e after 2020: Study on EU-, regional- and national-level options – Cambridge Economic Policy Associates (CEPA). Study on the sustainable and optimal use of biomass for energy in the EU beyond 2020 – PricewaterhouseCoopers, Vito, TU Wien, Utrecht University, INFRO, Rutter Soceco. Carbon impacts of biomass consumed in the EU – Forest Research UK, VTT, North Energy, Alterra. Study on impacts on resource efficiency on future EU demand for bioenergy, IISA, Idufor, EFI, Oeko Institute, IEEP. 3.4.Ocena skutków Ocena skutków towarzysząca wnioskowi nie zawierała zestawu preferowanych wariantów, lecz obejmowała szczegółową analizę każdego wariantu strategicznego przy podejściu stopniowanym – od dotychczasowego scenariusza postępowania (wariant 0), polegającego na kontynuacji środków krajowych, lecz wykluczającego dodatkowe działania na poziomie UE, do scenariuszy alternatywnych, zakładających bardziej kompleksowe środki unijne w pięciu obszarach określonych poniżej.

W dniu 16 września 2016 r. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wydała swoją pierwszą opinię na temat oceny skutków i poprosiła o jej ponowne przedstawienie. Została ona następnie zrewidowana i w dniu 17 października 2016 r. ponownie przedłożona Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej, która wydała drugą negatywną opinię w dniu 4 listopada 2016 r., lecz nie poprosiła o ponowną rewizję i przedłożenie nowej wersji oceny skutków. W tym kontekście Komisja uznała za stosowne przygotowanie wniosku dotyczącego przekształcenia dyrektywy w sprawie energii ze źródeł odnawialnych, przy jednoczesnym należytym uwzględnieniu zastrzeżenia wyrażonego przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej w jej drugiej opinii. W szczególności opowiedziała się za bardziej proporcjonalnymi i mniej uciążliwymi przepisami dotyczącymi sektora ogrzewania i chłodzenia w połączeniu z lepiej opracowanymi przepisami w zakresie zarządzania mającymi na celu osiągnięcie celów na rok 2030. Zapewniła również pełną zgodność i komplementarność przepisów zawartych we wniosku z zasadami pomocy państwa oraz dopilnowała, aby nie naruszały one kompetencji Komisji w dziedzinie pomocy państwa. Proponowane przepisy są ogólnymi zasadami wymagającymi stosowania (w razie potrzeby) rynkowych systemów racjonalnych pod względem kosztów. Jest to w pełni zgodne z nową strukturą rynku i przyczynia się do minimalizacji kosztów dla podatników i konsumentów energii elektrycznej. Przepisy umacniają pewność inwestycyjną w okresie 2021–2030. Komisja wzięła pod uwagę wszystkie cele unii energetycznej. Uwzględniła również nieuniknioną niepewność oszacowania wielkości różnicy, którą należy zniwelować, oraz fakt, że wiążący cel na poziomie UE-27 na charakter minimalny, i potrzebę zapewnienia stabilnych i wprowadzonych w odpowiednim momencie zachęt do inwestycji z długimi terminami realizacji. Z uwagi na powyższe Komisja uważa, że odpowiednim rozwiązaniem stojących przed nią problemów jest wprowadzenie ogólnego pakietu środków. Więcej szczegółowych informacji na ten temat przedstawiono w niniejszym rozdziale. (i) Warianty zwiększenia udziału energii odnawialnej w sektorze energii elektrycznej (RES-E) a) Wspólne europejskie ramy dla systemów wsparcia: 1) wykorzystanie wyłącznie mechanizmów rynkowych; 2) europejskie ramy wsparcia opartego na rynku i racjonalnego pod względem kosztów; 3) obowiązkowe przejście na pomoc inwestycyjną. W dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii dopuszcza się możliwość stosowania systemów wsparcia, ale ich wybór pozostawia się państwom członkowskim. Doprowadziło to do niezadowalającej sytuacji, w której państwa członkowskie wprowadziły systemy wsparcia, które zostały następnie w wielu przypadkach zmienione lub wycofane z mocą wsteczną. Sytuacja ta z kolei negatywnie wpłynęła na zaufanie inwestorów. W wersji przekształconej dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii konieczne są zatem jaśniejsze przepisy, które pozwolą podnieść zaufanie inwestorów. W tym kontekście wariant 2 wiąże się z wprowadzeniem zasad dotyczących systemów wsparcia ,które mogą wprowadzać państwa członkowskie i które są wciąż potrzebne w celu przyciągnięcia inwestycji wystarczających do osiągnięcia unijnego celu na 2030 r. Wariant ten obejmuje zasady projektowania systemów wsparcia przez państwa członkowskie oraz ochrony inwestorów przed zmianami mającymi moc wsteczną. Zasady takie nie naruszają zasad pomocy państwa. W odniesieniu do tego sektora Rada ds. Kontroli Regulacyjnej stwierdziła, że dotychczasowe wytyczne dotyczące pomocy państwa już uwzględniają większość problemów poruszonych w ocenie skutków i uznają cele w zakresie klimatu i energii na 2030 r. Wcielenie tych zasad do prawodawstwa jest wyborem politycznym. W ten sposób przepisy te przyczynią się do europeizacji polityki dotyczącej energii odnawialnej, dostosowując odnawialne źródła energii do warunków rynkowych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu pewności inwestorom do roku 2030. Więcej szczegółów można znaleźć w załączniku I do oceny skutków. W tym kontekście proponowane przepisy zawierają zasady projektowania systemów, które (i) dają inwestorom wystarczającą pewność w okresie 2021–2030 oraz (ii) wymagają stosowania (w razie potrzeby) rynkowych i racjonalnych pod względem kosztów systemów opracowanych według nowych najlepszych praktyk. Zasady określone w niniejszym wniosku są w pełni zgodne z kierunkami przyjętymi już przez Komisję w wytycznych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią (EEAG) i stanowią ich dalsze rozwinięcie w kolejnych obszarach, zwłaszcza w dziedzinie działalności o charakterze transgranicznym. Ponadto ramy te mogą skutecznie zagwarantować wystarczającą pewność inwestorom, ponieważ określają ogólne zasady projektowania systemów zgodnie z zasadami rynkowymi i w oparciu o najlepsze praktyki, które będą obowiązywać w okresie 2021–2030. Jednocześnie ramy ustalone w dyrektywie są proporcjonalne i nie nazbyt nakazowe, ponieważ zasady maja charakter ogólny; są również zgodne z zasadą pomocniczości, gdyż w pełni uwzględniają prawo państw członkowskich do określania swojego koszyka energetycznego. W związku z tym w obecnych ramach regulacyjnych należy zdefiniować relację między, z jednej strony, prawem państw członkowskich do wyboru własnego koszyka energetycznego i do rozwoju technologii odnawialnych, które państwa te wybrały np. ze względu na dywersyfikację, a, z drugiej strony, celem, jakim jest zapewnienie pewnego poziomu konkurencji miedzy tymi technologiami. Przedstawienie tych podstawowych zasad ram energetycznych dla Europy do zatwierdzenia Radzie i Parlamentowi Europejskiemu pozwoli na legitymizację i budowę akceptacji społecznej dla programu integracji rynkowej. Ponadto różne zainteresowane podmioty, w tym organy regulacyjne, a także niektóre państwa członkowskie zgłosiły potrzebę wprowadzenia takich ram do niniejszego wniosku jako uzupełnienia mających zastosowanie zasad pomocy państwa. b) Lepiej skoordynowane podejście regionalne: 1) obowiązkowe wsparcie regionalne; 2) obowiązkowe częściowe wprowadzenie transgranicznego charakteru systemów wsparcia. Ta propozycja odpowiada drugiemu wariantowi (wariant 1 w sprawozdaniu dotyczącym oceny skutków) w celu wprowadzenia obowiązku częściowego otwarcia systemów wsparcia produkcji energii ze źródeł odnawialnych na transgraniczne uczestnictwo. Wariant ten umożliwia obniżenie ogólnych kosztów systemu i kosztów wsparcia, ponieważ umożliwia lokalizację inwestycji przede wszystkim tam, gdzie istnieje najlepszy potencjał, a warunki są najbardziej sprzyjające. Wyniki oceny skutków wskazują, że środek ten przyniósłby obniżenie kosztów systemów energetycznych o 1 mld EUR rocznie w latach 2021–2030, a koszty wsparcia energii odnawialnej ponoszone przez konsumentów spadłyby o 3 %. Wariant ten jest proporcjonalny, ponieważ zakłada jedynie stopniowe, częściowe otwarcie, będące odzwierciedleniem poziomu fizycznych wzajemnych połączeń transgranicznych. Jest on zgodny z zasadą pomocniczości, ponieważ nie ogranicza państwom członkowskim możliwości projektowania własnych systemów wsparcia i nie stoi w sprzeczności z ich prawem do określenia swojego koszyka energetycznego. c) Instrument finansowy na rzecz energii odnawialnych: 1) unijny instrument finansowy o szerokich kryteriach kwalifikowalności; 2) unijny instrument finansowy wspierający projekty OZE podwyższonego ryzyka. W tym obszarze celem jest zwiększenie wykorzystania środków w ramach dotychczasowych lub nowych instrumentów finansowych w celu wsparcia realizacji wysokich ambicji państw członkowskich w zakresie rozpowszechniania odnawialnych źródeł energii. Szczegóły tego rodzaju ram wspierających działalność należy ustalić w kontekście przygotowania wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027. d) Uproszczenia administracyjne: 1) ulepszone przepisy dzięki wprowadzeniu punktu kompleksowej obsługi, terminów i ułatwionych procedur rozbudowy źródła energii (repowering); 2) skrócenie procedur wydawania zezwoleń dzięki automatycznemu zatwierdzeniu i prostym powiadomieniom w przypadku małych projektów. W niniejszym wniosku preferowane jest połączenie wariantów 1 i 2, pozwalające na wprowadzenie procedury udzielania zezwoleń dla projektów z zakresu energii odnawialnej przez jeden wyznaczony organ (punkt kompleksowej obsługi), maksymalnego czasu trwania procedur udzielania zezwoleń, systemu prostych powiadomień operatorów systemów dystrybucyjnych w przypadku małych projektów oraz przepisu szczegółowego dotyczącego przyspieszenia procedury wydawania zezwoleń na rozbudowę źródła energii w istniejących elektrowniach wytwarzających energię ze źródeł odnawialnych. Wariant ten wprowadza klarowniejsze, bardziej przejrzyste, przewidywalne i mniej czasochłonne dla wnioskodawców procedury wydawania zezwoleń. Wariant ten jest odpowiedni, ponieważ stanowi w znacznym stopniu wdrożenie procedur należących do najlepszych praktyk istniejących już w niektórych państwach członkowskich. Nie pociąga za sobą znacznych kosztów. Ponadto jest zgodny z zasadą pomocniczości, ponieważ pozostawia państwom członkowskim wybór sposobu organizacji punktów kompleksowej obsługi. Nie powoduje również ingerencji w przebieg procedur wydawania zezwoleń. (ii) Warianty mające na celu promowanie wzrostu wykorzystania energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia:

a) wprowadzanie energii odnawialnych do systemów ogrzewania i chłodzenia: 0) kontynuacja obecnych krajowych środków bez podejmowania działań na poziomie UE; 1) wprowadzenie obowiązku stosowania odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia dla dostawców paliw kopalnych; 2) ten sam obowiązek dla wszystkich dostawców paliw. Preferowanym wariantem jest wariant 2, w którym dostawcy wyznaczeni przez państwa członkowskie i pokrywający co najmniej 50 % zapotrzebowania na energię byliby zobowiązani do stopniowego zwiększania ilości energii odnawialnej wprowadzanej do całkowitej sprzedaży rocznej do 2030 r. (o 1 punkt procentowy rocznie). W odniesieniu do tego sektora Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wyraziła wątpliwość co do proporcjonalnego charakteru takiego obowiązku nałożonego na dostawców energii cieplnej i chłodniczej. W związku z tymi wątpliwościami w niniejszym wniosku obowiązek zastąpiono kilkoma wariantami wyboru dostępnymi dla państw członkowskich, co daje im możliwość elastycznego wdrażania wymogów na poziomie krajowym. Ze względu na to, że na ogrzewanie i chłodzenie przypada niemal połowa zużycia energii końcowej w UE oraz że, chociaż udział energii ze źródeł odnawialnych w produkcji energii elektrycznej zwiększył się o ponad 8 punktów procentowych w latach 2009–2015, udział odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia podniósł się w tym samym okresie o niespełna 3 punkty procentowe, istnieje potrzeba zastosowania ambitnego, lecz elastycznego środka w tym sektorze. Wariant ten jest proporcjonalny, ponieważ nie wykracza poza to, co jest konieczne do zwiększenia wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych w sektorze ogrzewania i chłodzenia na poziomie UE i nie stanowi dużego obciążenia dla MŚP. Wariant ten jest spójny z dyrektywą w sprawie efektywności energetycznej i dyrektywą w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz stanowi ich uzupełnienie. Efektywność energetyczna w sektorze ogrzewania i chłodzenia jest zwiększana dzięki oszczędności energii i modernizacji, zwłaszcza w sektorze budowlanym. Jednocześnie warianty dotyczące ogrzewania i chłodzenia pomogłyby przyspieszyć przejście z paliw kopalnych na energię odnawialną w sektorze ogrzewania i chłodzenia oraz zająć się również istniejącymi zasobami budowlanymi. Specjalne środki w zakresie energii odnawialnej w ogrzewaniu i chłodzeniu oraz w zakresie zużycia energii na poziomie budynków pozwolą na zmniejszenie ryzyka blokady technologicznej, tj. sytuacji gdy podejście skoncentrowane na efektywności energetycznej prowadzi jedynie do zastępowania technologii paliw kopalnych przez rozwiązania bardziej efektywne, lecz wciąż oparte na paliwach kopalnych. b) Ułatwienie rozpowszechniania energii odnawialnej i ciepła odpadowego w systemach lokalnego ogrzewania i chłodzenia: 1) wymiana najlepszych praktyk; 2) świadectwa charakterystyki energetycznej i otwarcie dostępu do lokalnych systemów ogrzewania i chłodzenia; 3) środki określone w pkt 1 i 2 w połączeniu z dodatkowymi ulepszonymi regulacjami w zakresie praw konsumentów. W niniejszym wniosku preferowany jest wariant 3. Daje on konsumentom możliwość produkowania energii cieplnej ze źródeł odnawialnych na poziomie lokalnym oraz wykorzystania odnawialnych lokalnych systemów ciepłowniczych i chłodniczych opartych na odnawialnych źródłach energii do tworzenia lokalnych synergii z innymi użytkownikami, co ma pozytywne skutki społeczne. Możliwość odłączenia pozwoliłaby na dodatkową produkcję energii cieplnej ze źródeł odnawialnych w okresie 2020–2030, co przyczyniłoby się do łagodzenia zmiany klimatu. Nawet gdyby umożliwienie odłączenia miało negatywne skutki dla strumieni przychodów przedsiębiorstw będących lokalnymi dostawcami energii cieplnej i chłodniczej, zrównoważyłyby je pozytywne skutki społeczne i środowiskowe. Wariant ten jest również proporcjonalny, ponieważ obciążenie administracyjne będzie bezpośrednio powiązane z poziomem rozpowszechnienia systemów lokalnego ogrzewania na poziomie krajowym. Szczególnie państwa członkowskie o niskim udziale systemów lokalnego ogrzewania będą odczuwać niewielkie obciążenie związane z certyfikacją i prawdopodobnie umiarkowane zapotrzebowanie na odłączenie. Systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia odpowiadają obecnie za około 10 % dostaw energii w Unii. Systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia pomagają w zwiększaniu udziału energii odnawialnej w systemie energetycznym UE. Istnieje na przykład ogromny niezagospodarowany potencjał wykorzystania pomp ciepła na skalę przemysłową w systemach lokalnego ogrzewania i szacuje się, że ponad 25 % ludności UE zamieszkuje obszary nadające się do zastosowania geotermalnych systemów ciepłowniczych. Ponadto systemy lokalnego ogrzewania dysponują ważną pod względem infrastrukturalnym technologią, która może pomóc w zwiększeniu całkowitej sprawności instalacji przetwarzających odpady w energię. Starsze systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia muszą ewoluować, aby dostosować się do coraz większej ilości dostarczanej energii odnawialnej. Obecny poziom inwestycji w systemy lokalnego ogrzewania i chłodzenia nie pozwala jednak na przejście na efektywne dostarczanie energii ze źródeł odnawialnych. Środki w zakresie efektywności energetycznej wymagają stosunkowo prostego wsparcia administracyjnego, ale potencjalnie mogłyby znacznie pomóc w rozpowszechnieniu energii odnawialnych, a zatem również zwiększyć efektywność środka. Ponadto wariant ten jest również proporcjonalny (ponieważ stwarza równe warunki działania dla operatorów lokalnych systemów ogrzewania i chłodzenia oraz użytkowników ciepła w ramach przejrzystego, a przy tym porównywalnego systemu) oraz jest zgodny z zasadą pomocniczości (zakłada wprowadzenie zasad, lecz z uwzględnieniem roli organów krajowych i lokalnych w tworzeniu systemów lokalnego ogrzewania i chłodzenia). (iii) Warianty mające na celu zwiększenie udziału energii niskoemisyjnych i energii odnawialnych w sektorze transportu: 1) unijny obowiązek włączania energii ze źródeł odnawialnych do produkcji zaawansowanych paliw odnawialnych; 2) unijny obowiązek włączania energii ze źródeł odnawialnych do produkcji zaawansowanych odnawialnych paliw transportowych (w tym zaawansowanych biopaliw) w połączeniu z ograniczeniem wykorzystania biopaliw produkowanych z roślin spożywczych (różne warianty dotyczące tempa i zakresu redukcji); 3) na bazie wariantu 2 – specjalny unijny obowiązek włączania energii odnawialnej do produkcji odnawialnych paliw lotniczych i żeglugowych; 4) obowiązek redukcji emisji gazów cieplarnianych (kontynuacja dyrektywy w sprawie jakości paliw). Rada ds. Kontroli Regulacyjnej uznała, że zrównoważony charakter biopaliw i ich potencjalny wkład w realizację unijnego celu powinny zostać jasno określone i ocenione w taki sam sposób, jak to się dzieje w przypadku innych form bioenergii. Poprosiła również o rozważenie dodatkowego wariantu polegającego na zastosowaniu udoskonalonych kryteriów zrównoważonego rozwoju do wszystkich biopaliw. W ocenie skutków przeanalizowano cztery warianty polityki dotyczące działania na poziomie UE mającego na celu dekarbonizację i dywersyfikację źródeł energii w przypadku paliw transportowych, przy jednoczesnym uwzględnieniu problemu pośredniej zmiany użytkowania gruntów związanej z biopaliwami produkowanymi z roślin spożywczych. W związku z tym ocena skutków opiera się ona na analizie przeprowadzonej w ocenie skutków do dyrektywy w sprawie pośredniej zmiany użytkowania gruntów, i oceniono w niej warianty dotyczące ulepszenia dotychczasowych ram zrównoważonego rozwoju dla biopaliw, np. poprzez przedłużenie i dalsze obniżenie dotychczasowego limitu dla biopaliw produkowanych z roślin spożywczych na okres po 2020 r. w celu zminimalizowania emisji wynikających z pośredniej zmiany użytkowania gruntów. Ponadto w ocenie skutków dotyczącej bioenergii oceniono warianty ulepszenia ogólnych kryteriów zrównoważonego rozwoju dla bioenergii, w tym nowe kryterium zrównoważonego rozwoju dla biomasy leśnej (stosowanej również do produkcji biopaliw) oraz rozszerzenie kryteriów zrównoważonego rozwoju na biomasę wykorzystywaną do produkcji ciepła i energii. W niniejszym wniosku preferowany jest wariant 2, ponieważ opiera się na praktyce 25 państw członkowskich, które wprowadziły obowiązek dodawania domieszki biopaliw, i gwarantuje przedstawicielom branży większą pewność co do przyszłego popytu/podaży zaawansowanych biopaliw, co jest konieczne, aby zapewnić inwestycje na dużą skalę i innowacje w sektorze. Wariant ten umożliwi również stopniowe ograniczenie stosowania biopaliw produkowanych z roślin spożywczych, jak określono w europejskiej strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej. Proponowane ograniczenie ma przebiegać z uwzględnieniem ważnych inwestycji zrealizowanych do tej pory i zgodnie z rzeczywistym tempem wchodzenia zaawansowanych biopaliw na rynek. Wariant ten jest łatwiejszy i prostszy w realizacji, ponieważ opiera się on na bogatych doświadczeniach politycznych i administracyjnych uzyskanych na szczeblu krajowym. Preferowany wariant odnosi się do emisji wynikających z pośredniej zmiany użytkowania gruntów i sprzyja poprawie parametrów zaawansowanych biopaliw pod względem emisji gazów cieplarnianych. Pośrednia zmiana użytkowania gruntów może zostać znacząco zmniejszona dzięki stopniowemu ograniczeniu stosowania konwencjonalnych biopaliw do roku 2030, w szczególności w przypadku biopaliw na bazie roślin oleistych, które mają większy wpływ na pośrednią zmianę użytkowania gruntów. Ponadto wymóg minimalnego poziomu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych pomógłby osiągnąć optymalną emisyjność nowych instalacji do produkcji biopaliw.

W swojej strategii na rzecz mobilności niskoemisyjnej Komisja zaznaczyła, że biopaliwa produkowane z roślin spożywczych odgrywają niewielką rolę w dekarbonizacji sektora transportu ze względu na obawy związane z ich rzeczywistym wkładem w obniżenie emisyjności tego sektora. We wniosku dotyczącym dyrektywy w sprawie pośredniej zmiany użytkowania gruntów współprawodawcy zaproponowali i przyjęli podejście ostrożnościowe ograniczające wkład biopaliw produkowanych z roślin spożywczych do maksymalnie 7 % do 2020 r. Niepewność regulacyjna towarzysząca przygotowywaniu i negocjowaniu przepisów dyrektywy w sprawie pośredniej zmiany użytkowania gruntów zniechęciła inwestorów do nowych inwestycji w tym sektorze. Stopniowe ograniczanie biopaliw produkowanych z roślin spożywczych i zastępowanie ich bardziej zaawansowanymi biopaliwami pozwoli wykorzystać potencjał dekarbonizacji sektora transportu. Przy ustalaniu przebiegu ograniczania konwencjonalnych biopaliw ważne jest jednak, aby nie naruszać z mocą wsteczną modeli biznesowych wspieranych przepisami istniejącej dyrektywy. Proponuje się zatem stopniowe zmniejszenie udziału konwencjonalnych biopaliw w celu zapobiegania powstawaniu aktywów osieroconych i niezamierzonej utracie miejsc pracy przy uwzględnieniu ważnych inwestycji zrealizowanych do tej pory oraz zgodnie z rzeczywistym tempem wchodzenia zaawansowanych biopaliw na rynek. Dokładna ścieżka stopniowego ograniczania określona w niniejszym wniosku odzwierciedla przemyślaną analizę polityczną wyważonego podejścia do stabilności inwestycji i redukcji emisji gazów cieplarnianych w transporcie. (iv) Warianty dotyczące upodmiotowienia i informowania konsumentów energii odnawialnej: a) Upodmiotowienie konsumenta tak, aby mógł wytwarzać, przeznaczać na użytek własny oraz magazynować energię elektryczną ze źródeł odnawialnych: 1) unijne wytyczne dotyczące prosumpcji; 2) upodmiotowienie obywateli, aby mogli przeznaczać na użytek własny oraz magazynować wytworzoną przez siebie energię elektryczną ze źródeł odnawialnych; 3) prosumpcja na odległość dla gmin; W niniejszym wniosku preferowany jest wariant 2, ponieważ zapewnia on maksymalne upodmiotowienie konsumenta i jego potencjalne uczestnictwo, zmniejsza koszty rozmieszczenia sieci dystrybucyjnej i problemy dystrybucyjne związane z kosztami sieci oraz pozwala zwiększyć wkład dachowych instalacji fotowoltaicznych w realizację celu w zakresie energii odnawialnej. Wariant ten jest również proporcjonalny (nie zakłada powszechnego prawa do prosumpcji) i zgodny z zasadą pomocniczości (nie odbiera państwom członkowskim swobody wyboru konkretnych technologii, lecz jedynie stwarza odpowiednie ramy umożliwiające wchodzenie na rynek zdecentralizowanej produkcji energii odnawialnej). b) Ujawnianie informacji w odniesieniu do energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych: 1) konsolidacja systemu gwarancji pochodzenia; 2) na bazie wariantu 1 – wprowadzenie obowiązku udostępniania gwarancji pochodzenia; 3) na bazie wariantu 2 – rozszerzenie gwarancji pochodzenia na wszystkie źródła energii do wytwarzania energii elektrycznej. W niniejszym wniosku preferowane jest połączenie wariantu 1 i wariantu 2 w celu skonsolidowania systemu i zastosowania obowiązku udostępniania gwarancji pochodzenia energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych. W ten sposób zostaje osiągnięta równowaga i zwiększa się przejrzystość oraz zaufanie do systemu bez ponoszenia dodatkowych kosztów administracyjnych, które wynikałyby z rozszerzenia systemu na wszystkie źródła wytwórcze. Wariant ten jest również proporcjonalny, ponieważ nie pociąga za sobą nadmiernych obciążeń administracyjnych związanych z zarządzaniem systemem (zwłaszcza w przypadku małych producentów). Jest on także zgodny z zasadą pomocniczości i pozwala państwom członkowskim na wybór preferowanej metody zarządzania systemem. c) Identyfikacja pochodzenia paliw odnawialnych wykorzystywanych w ogrzewaniu i chłodzeniu oraz w transporcie: 1) rozszerzenie gwarancji pochodzenia na odnawialne paliwa gazowe; 2) rozszerzenie gwarancji pochodzenia na odnawialne paliwa ciekłe i gazowe; 3) opracowanie alternatywnego systemu identyfikacji w przypadku odnawialnych paliw ciekłych i gazowych. W niniejszym wniosku preferowany jest wariant 1 w przypadku paliw gazowych i wariant 3 w przypadku paliw ciekłych. Pomogą one w bardziej skutecznej identyfikacji paliw odnawialnych z korzyścią dla konsumentów i w obniżeniu ryzyka nadużyć, zwłaszcza w przypadku biopaliw ciekłych. Ponadto takie systemy powinny również ułatwić transgraniczny handel paliwami odnawialnymi. Wariant 3 natomiast wydaje się lepszy niż wariant 2 w przypadku paliw ciekłych, ponieważ lepiej odpowiada obecnym systemom administracyjnym stosowanym do identyfikacji zrównoważonego charakteru tych paliw. Wariant ten jest również proporcjonalny (ponieważ opiera się na systemach obowiązujących obecnie w przypadku biopaliw i zakłada stosowanie najprostszej metody ułatwienia handlu transgranicznego odnawialnymi paliwami gazowymi) oraz jest zgodny z zasadą pomocniczości (ponieważ uzupełnia istniejące systemy rejestracji w przypadku odnawialnych paliw ciekłych i gazowych na poziomie krajowym). (v) Warianty mające zapewnić osiągnięcie celu dotyczącego co najmniej 27-procentowego udziału energii odnawialnej w 2030 r.: a) cele krajowe na 2020 r.: cele krajowe na 2020 r.: poziom wyjściowy czy poziom bazowy. W niniejszym wniosku preferuje się wariant 1, tj. zagwarantowanie, że cele na 2020 r. będą stanowiły poziom bazowy dla okresu po 2020 r. Wariant zakładający utrzymanie celu na 2020 r. jako poziomu bazowego stanowi zabezpieczenie i nie powinien wymagać dodatkowych wysiłków przy założeniu, że państwa członkowskie w ogóle osiągnęły ten cel. Wariant ten jest również proporcjonalny (ponieważ nie powinien wymagać dodatkowych wysiłków przy założeniu, że państwa członkowskie w ogóle osiągnęły swój cel) i jest zgodny z zasada pomocniczości (stanowi tylko przedłużenie czasu obowiązywania celów uzgodnionych już przez państwa członkowskie). Należy zauważyć, że wszystkie pozostałe warianty związane z osiągnięciem celu zakładającego przynajmniej 27-procentowy udziału energii odnawialnych w 2030 r. zostały uwzględnione w rozporządzeniu w sprawie zarządzania unią energetyczną, natomiast obowiązek osiągnięcia celu co najmniej 27-procentowego udziału jest ustanowiony w niniejszym wniosku. b) Kurs: liniowy czy nieliniowy. W niniejszym wniosku preferowany jest wariant 1, zakładający wytyczenie liniowego kursu od celu na 2020 r. do 2030 r. Daje on większą pewność i powinien pomóc obniżyć koszty oraz uniknąć ryzyka związanego z osiągnięciem celu na 2030 r. Wariant ten jest również proporcjonalny (ponieważ ma on niewielki wpływ na koszty wdrażania, w momencie gdy wiedza technologiczna została w dużej mierze opanowana w przypadku najbardziej zaawansowanych technologii) i jest zgodny z zasadą pomocniczości (stanowi jedynie metodę pomiaru postępu w realizacji unijnego celu wyznaczonego przez państwa członkowskie).

c) Mechanizmy służące zniwelowaniu różnic w poziomie ambicji w dążeniu do realizacji unijnego celu w zakresie energii odnawialnej: 1) rewizja poziomu ambicji planów krajowych; 2) wprowadzenie klauzuli przeglądowej pozwalającej zaproponować (w razie potrzeby) dodatkowe mechanizmy realizacji celu na poziomie UE; 3) podniesienie poziomu ambicji środków ogólnounijnych; 4) wprowadzenie wiążących celów krajowych. We wniosku dotyczącym zarządzania unią energetyczną preferowane było połączenie wariantów 1 i 2, które opierają realizację celu dotyczącego co najmniej 27-procentowego udziału energii odnawialnej na procesie zarządzania, oraz klauzuli przeglądowej umożliwiającej zaproponowanie dodatkowych środków unijnych. Pozostałe warianty nie zostały uznane za wykonalne pod względem politycznym, a uzgodnienie ich może być niemożliwe, dopóki nie zostaną ustalone kolejne średniookresowe ramy budżetowe. Podejście to jest również proporcjonalne (ponieważ nie powoduje automatycznie konieczności zastosowania dodatkowych środków wymagających finansowania na szczeblu UE) i jest zgodne z zasadą pomocniczości (gdyż pozostawia państwom członkowskim swobodę co do podjęcia dodatkowych starań). d) Mechanizmy pozwalające uniknąć i zniwelować różnice w stopniu realizacji celu: 1) rewizja planów krajowych; 2) wprowadzenie klauzuli przeglądowej pozwalającej zaproponować (w razie potrzeby) dodatkowe mechanizmy realizacji celu na poziomie UE; 3) podniesienie poziomu ambicji środków ogólnounijnych; 4) wprowadzenie wiążących celów krajowych. We wniosku dotyczącym zarządzania unią energetyczną preferowany jest wariant 3, ponieważ uznano go za najbardziej praktyczny sposób zniwelowania różnic w stopniu realizacji celu. Wsparciem tego wariantu byłby wariant 1 (rewizja wykonania planów krajowych), który również powinien zostać zrealizowany w ramach procesu zarządzania unią energetyczną. Wariant ten jest również proporcjonalny (ponieważ nie powoduje konieczności zastosowania dodatkowych środków wymagających finansowania na szczeblu UE) i jest zgodny z zasadą pomocniczości (gdyż pozostawia państwom członkowskim swobodę co do podjęcia dodatkowych starań). (vi) Warianty ulepszenia unijnych ram zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do bioenergii: Ponadto w ocenie skutków dotyczącej zrównoważonego rozwoju bioenergii zbadano możliwości zapewnienia zrównoważonego charakteru biomasy wykorzystywanej do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej: 1) scenariusz odniesienia: wykorzystanie innych elementów ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, a także polityk krajowych w celu zapewnienia zrównoważonego charakteru biomasy wykorzystywanej do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej; 2) rozszerzenie obecnych kryteriów zrównoważonego rozwoju i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych dotyczących biopaliw w transporcie na stałe i gazowe paliwa z biomasy wykorzystywane do wytwarzania ciepła i energii elektrycznej; 3) w oparciu o wariant 2 – dalszy rozwój wymogów dotyczących zrównoważonego rozwoju dla biomasy leśnej wraz z wymogiem włączenia emisji LULUCF do zobowiązań krajowych podjętych w ramach porozumienia klimatycznego z Paryża; 4) w oparciu o wariant 2 albo 3 – wprowadzenie wymogu dotyczącego efektywności energetycznej dla instalacji kogeneracyjnych; 5) w oparciu o wariant 2 albo 3 – wprowadzenie limitu wykorzystania niektórych surowców (np. drewna okrągłego) do wytwarzania energii. W niniejszym wniosku preferowany był wariant 3, ponieważ uznano go za najbardziej racjonalny pod względem kosztów sposób zagwarantowania, że wykorzystanie energii w UE okresie po 2020 r. przyniesie optymalne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych przy jednoczesnym zminimalizowaniu ryzyka niekorzystnego wpływu na środowisko zwiększonego pozyskiwania biomasy leśnej. Wariant ten jest zgodny z zasadą pomocniczości, ponieważ, jako podejście wykorzystujące analizę ryzyka, opiera się on przede wszystkim na prawach i normach krajowych w celu wykazania zrównoważonego charakteru produkcji biomasy leśnej wykorzystywanej do wytwarzania energii. Jest on również proporcjonalny, ponieważ ma zastosowanie tylko do dużych układów kogeneracyjnych wykorzystujących biomasę. 3.5.Zastosowane modele Wniosek opiera się na wariantach strategicznych ocenionych względem wyników modelowania scenariuszy dotyczących systemów energetycznych. Dokładniej mówiąc, punktem wyjściowym zastosowanym w ocenie skutków towarzyszącej wnioskowi jest unijny scenariusz odniesienia na 2016 r. (REF2016), w którym przedstawiono prognozy dotyczące systemu energetycznego na 2030 r. oparte na obecnych tendencjach i politykach. 3.5.1. Scenariusze odniesienia W oparciu o REF2016 i EUCO27 (zob. pkt 3.5.2.) zastosowano szczegółowe scenariusze odniesienia, w których podkreśla się oczekiwane skutki kontynuacji obecnej polityki i praktyk dla określonych sektorów podlegających interwencji politycznej, przyjmując, że wszystkie pozostałe sektory i polityki są zgodne z głównym scenariuszem strategicznym. 3.5.2. Scenariusze strategiczne Wykorzystano również główny scenariusz strategiczny opracowany na potrzeby oceny skutków towarzyszącej wnioskowi dotyczącemu rewizji dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej oraz wnioskowi dotyczącemu rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego. Scenariusz ten (zwany „EUCO27”) zawiera prognozę oczekiwanych postępów w poszczególnych sektorach w osiąganiu celów na 2030 r. oraz pomaga określić skalę ekonomicznych i środowiskowych wyzwań związanych z osiąganiem w sposób opłacalny celu dotyczącego co najmniej 27-procentowego udziału energii ze źródeł odnawialnych. Podejście to, oparte na wspólnym scenariuszu strategicznym i zakładające rozwiązywanie kolejnych problemów pojedynczo, zostało uznane za jedyny wykonalny sposób oceny skutków poszczególnych wariantów strategicznych w ogólnym kontekście różnego rodzaju dalekosiężnych inicjatyw zaproponowanych przez Komisję w ramach inicjatyw unii energetycznej w 2016 r. 3.5.3. Zastosowany model Zestaw modeli zastosowanych do oceny wariantów strategicznych stanowiących podstawę niniejszego wniosku jest tym samym zestawem, który zastosowano do pakietu klimatyczno-energetycznego na 2020 r., a także do ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030. Zestaw modeli obejmuje modele (PRIMES, PRIMES- TAPEM & PRIMES-TREMOVE, PRIMES Biomass Supply, GAINS, GLOBIOM-G4M, Prometheus i CAPRI) powiązane ze sobą w formalny sposób w celu zapewnienia spójności przy opracowywaniu scenariuszy. Wzajemne powiązania są niezbędne, aby zapewnić główny element analizy, którym są tendencje w zakresie energii, transportu i emisji gazów cieplarnianych, w tym: cały system energetyczny (zapotrzebowanie na energię, zaopatrzenie w energię, ceny i inwestycje) oraz całość emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych;

zasięg czasowy 1990–2050 (w przedziałach 5-letnich); zasięg geograficzny: wszystkie państwa członkowskie UE (indywidualnie), państwa kandydujące oraz, w stosownych przypadkach, Norwegia, Szwajcaria oraz Bośnia i Hercegowina; skutki: dla energetyki, transportu i przemysłu (PRIMES), rolnictwa, leśnictwa i użytkowania gruntów (GLOBIOM-G4M), dyspersji w atmosferze, zdrowia i ekosystemów (zakwaszanie, eutrofizacja) (GAINS); dla makroekonomii w wielu sektorach, zatrudnienia i opieki społecznej. W ocenie skutków dotyczącej zrównoważonego charakteru bioenergii wykorzystano EUCO27 jako scenariusz odniesienia i oceniono warianty strategiczne za pomocą dwóch narzędzi modelowania: GLOBIOM (globalny ekonomiczny model użytkowania gruntów) i G4M (model dla sektora leśnictwa), które formułują prognozy dotyczące cen surowców, oddziaływania na grunty oraz emisji gazów cieplarnianych pochodzących z sektora użytkowania gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa. Green-X (model energii odnawialnej w UE) w połączeniu z ArcGIS Network (geoprzestrzenny model dotyczący łańcuchów transportowych biomasy) oraz MULTIREG (model oparty na danych wejściowych/wyjściowych), który modeluje strukturę odnawialnych źródeł energii i surowców bioenergetycznych, a także emisje gazów cieplarnianych z sektora energetycznego, skutki gospodarcze i społeczne, takie jak wartość dodana brutto, inwestycje i miejsca pracy. 4.WPŁYW NA BUDŻET Wniosek stanowi przekształcenie dyrektywa w sprawie odnawialnych źródeł energii, i przewiduje się, że nowe środki określone w art. 23 i 25 będą miały ograniczone dodatkowe skutki budżetowe i administracyjne dla organów publicznych państw członkowskich z uwagi na konieczność utworzenia nowych struktur administracyjnych. W większości przypadków koszty związane ze środkami przenoszą się na końcowych odbiorców, którzy z kolei odniosą korzyści z dekarbonizacji. Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii. 5.Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Najważniejsze przepisy wprowadzające istotne zmiany w dyrektywie 2009/28/WE i nowe elementy: W art. 1 określono zakres wniosku i wymieniono nowe elementy na okres po 2020 r., takie jak ogólny wiążący cel unijny, prosumpcja energii odnawialnej, poprawa zrównoważonego charakteru biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy oraz kryteria dotyczące ograniczania emisji gazów cieplarnianych. W art. 2 wprowadza się nowe definicje wynikające ze zmian dokonanych w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii. W art. 3 określono unijny cel na 2030 r. Krajowe cele na 2020 r. ustanawia się jako poziom bazowy (tj. począwszy od 2021 r. państwa członkowskie nie mogą zejść poniżej krajowych celów na 2020 r.). Przepis ten zawiera również odniesienie do mechanizmu zapewniającego utrzymanie tego poziomu bazowego i uniknięcie powstania różnic w stopniu realizacji celów, na podstawie rozporządzenia w sprawie zarządzania. Ponadto usunięto cel dotyczący 10 % udziału energii odnawialnej w transporcie po 2020. W art. 4 określono ogólne zasady, które państwa członkowskie mogą stosować przy tworzeniu racjonalnych pod względem kosztów systemów wsparcia, aby ułatwić rynkowe i zeuropeizowane podejście podlegające zasadom pomocy państwa. Art. 5 dotyczy stopniowego i częściowego wprowadzenia transgranicznego charakteru systemów wsparcia w sektorze energii elektrycznej. Art. 6 gwarantuje, że poziom wsparcia i warunki obwarowujące wsparcie przyznane przez państwa członkowskie projektom dotyczącym energii odnawialnej nie będą zmienione w sposób, który niekorzystnie wpłynąłby na wspierane projekty. Art. 7., w którym określono sposób obliczania udziału energii ze źródeł odnawialnych, stanowi o zmniejszeniu maksymalnego udziału biopaliw i biopłynów produkowanych z roślin spożywczych lub pastewnych, począwszy od 2021 r. celem zmniejszenia emisji ILUC. Państwa członkowskie mogą ustanowić niższy limit i wprowadzić rozróżnienie między różnymi rodzajami biopaliw i biopłynów produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych, np. ustalając niższy limit wkładu z paliw na bazie roślin oleistych z uwzględnieniem pośredniej zmiany użytkowania gruntów. Art. 15 zawiera nową metodę obliczeń (opierającą się na dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków) minimalnych poziomów energii ze źródeł odnawialnych w nowych i istniejących budynkach poddawanych renowacji. W art. 16 określono procedurę wydawania zezwoleń dla projektów w zakresie energii odnawialnej z udziałem jednego wyznaczonego organu (punkt kompleksowej obsługi) oraz maksymalny okres trwania procedury wydawania zezwoleń. W art. 17 wprowadzono system prostego powiadomienia operatorów systemów dystrybucyjnych w przypadku małych projektów i przepis szczegółowy dotyczący przyspieszenia procedury wydawania zezwoleń w przypadku rozbudowy źródła energii w istniejących zakładach produkujących energię ze źródeł odnawialnych.

W art. 19 zawarto pewne modyfikacje systemu gwarancji pochodzenia (i) w celu rozszerzenia go na gaz ze źródeł odnawialnych; (ii) aby wydawanie gwarancji pochodzenia w przypadku ogrzewania i chłodzenia na wniosek producenta było obowiązkowe; (iii) aby stosowanie gwarancji pochodzenia było obowiązkowe w związku z ujawnianiem informacji na temat energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i gazu ze źródeł odnawialnych; (iv) aby umożliwić wydawanie gwarancji pochodzenia objętej wsparciem energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych, przydzielanych w wyniku sprzedaży na aukcji, oraz wykorzystywanie przychodów ze sprzedaży do kompensowania kosztów wsparcia energii odnawialnej; oraz (v) aby udoskonalić procedury administracyjne dzięki zastosowaniu normy CEN. W art. 21 przewidziano upodmiotowienie konsumentów poprzez umożliwienie im prosumpcji bez nadmiernych ograniczeń oraz otrzymywania wynagrodzenia za energię elektryczną, którą wprowadzają oni do sieci. W art. 22 ustanowiono nowe przepisy dotyczące społeczności energetycznych, aby umożliwić im udział w rynku. Przepisy art. 23 mają na celu wykorzystanie potencjału odnawialnych źródeł energii w sektorze ogrzewania i chłodzenia, co zapewni racjonalny pod względem kosztów wkład tego sektora w osiąganie celów i stworzenie większego rynku dla energii odnawialnej w sektorze ogrzewania i chłodzenia w całej UE. Państwa członkowskie będą zatem dążyć do podnoszenia o co najmniej 1 % rocznie wykorzystania energii odnawialnej w instalacjach grzewczych i chłodniczych. O sposobie spełnienia tego wymogu zadecydują państwa członkowskie. Przepisy art. 24 wzmacniają pozycję konsumentów energii, ponieważ dają im dostęp do informacji o efektywności energetycznej systemów lokalnego ogrzewania oraz umożliwiają rezygnację z nabywania energii grzewczej/chłodniczej z systemów lokalnego ogrzewania/chłodzenia na poziomie budynku, jeżeli konsumenci, lub podmiot występujący w ich imieniu, są w stanie osiągnąć znaczną poprawę efektywności energetycznej za pomocą środków zastosowanych na poziomie budynku. Otwierają one również lokalne systemy ogrzewania i chłodzenia dla producentów odnawialnej energii grzewczej i chłodniczej oraz ciepła lub chłodu odpadowego oraz stron trzecich działających w ich imieniu. W art. 25 ustanawia się na poziomie UE obowiązek, aby dostawcy paliw włączali do swoich dostaw pewien odsetek (6,8 % w 2030 r.) niskoemisyjnych i odnawialnych paliw (w tym energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i zaawansowanych biopaliw) w celu wspierania dekarbonizacji i dywersyfikacji energii oraz zapewniania opłacalnego wkładu tego sektora w osiągnięcie ogólnego celu. Kwestie dotyczące ILUC uregulowano w art. 7, który przewiduje zmniejszenie maksymalnego udziału biopaliw i biopłynów produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych począwszy od roku 2021. Przejściu na zaawansowane biopaliwa sprzyja wprowadzenie w ramach obowiązku głównego dodatkowego obowiązku zakładającego roczne zwiększenie ich udziału, aby do 2030 r. wyniósł on 3,6 %. Wreszcie, w artykule tym ujęto przepis przewidujący wprowadzenie krajowych baz danych zapewniających identyfikowalność paliw i ograniczenie ryzyka nadużyć. W art. 26 ulepszono dotychczasowe unijne kryteria zrównoważonego rozwoju dla bioenergii, m.in. rozszerzając ich zakres na biomasę i biogaz wykorzystywane do ogrzewania i chłodzenia oraz wytwarzania energii elektrycznej. Kryterium zrównoważonego rozwoju mające zastosowanie do biomasy rolniczej jest uproszczone w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego. W nowym tekście przepisu zaostrzono także kryterium ochrony torfowisk, czyniąc je jednocześnie łatwiejszym do weryfikacji. Wprowadzono nowe, oparte na analizie ryzyka kryterium zrównoważonego rozwoju dla biomasy leśnej oraz wymóg dla sektora LULUCF zapewniający właściwe rozliczanie ilości dwutlenku węgla uwalnianego do atmosfery w wyniku stosowania biomasy leśnej do wytwarzania energii. Ponadto wymóg efektywności w ograniczaniu emisji gazów cieplarnianych mający zastosowanie do biopaliw zwiększono do 70 % w przypadku nowych instalacji, a wymóg ograniczania w przypadku energii elektrycznej, cieplnej i chłodniczej produkowanej z paliw z biomasy wynosi 80 %. W celu uniknięcia nadmiernego obciążenia administracyjnego kryteriów zrównoważonego rozwoju i obniżania emisji gazów cieplarnianych nie stosuje się do małych instalacji produkujących energię elektryczną, cieplną i chłodniczą z wykorzystaniem biomasy, o mocy w paliwie niższej niż 20 MW. Załącznik V zawiera zaktualizowane wartości standardowe dla biopaliw i biopłynów, dodano również nowy załącznik VI, który zawiera wspólną metodykę rozliczania emisji gazów cieplarnianych w przypadku paliw z biomasy wykorzystywanych do produkcji energii cieplnej i elektrycznej, w tym wartości standardowe. Art. 27 zawiera objaśnienie systemu bilansu masy i jego modyfikację, tak aby obejmował współfermentację biogazu i wprowadzanie biometanu do sieci gazu ziemnego. Zmieniony artykuł zawiera obowiązkowe uznawanie dowodów pochodzących z krajowych systemów innych państw członkowskich, jeżeli zostały one już zweryfikowane przez Komisję. Aby uprościć unijne kryteria zrównoważonego rozwoju, usuwa się niektóre nieoperacyjne przepisy, w tym możliwość zawierania porozumień dwustronnych z państwami trzecimi oraz możliwość uznawania przez Komisję obszarów ochrony rzadkich, zagrożonych lub silnie zagrożonych ekosystemów lub gatunków, uznanych już w ramach umów międzynarodowych lub ujętych w wykazach sporządzonych przez organizacje międzyrządowe lub Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody. Ponadto sprecyzowano podstawę prawną pozwalającą Komisji określić metody kontroli do stosowania przez systemy dobrowolne, przy czym duży nacisk położono na zmniejszenie obciążeń administracyjnych. Na koniec dopuszcza się kontrole jednostek certyfikujących, co zwiększa zaangażowanie państw członkowskich w zarządzanie systemami dobrowolnymi. W art. 28 podano podstawę prawną umożliwiającą Komisji aktualizację metodyki obliczania emisji gazów cieplarnianych. Wyjaśniono również przyszły sposób wykorzystania sprawozdań państwa członkowskich dotyczących średniego poziomu emisji z upraw. W niniejszym wniosku uchyla się art. 3 i 4, art. 16 ust. 1–8 oraz art. 22, 23, 24 i 26 dyrektywy 2009/28/WE. Art. 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 14, 25, 25a, 27, 28, 29 dyrektywy 2009/28/EC (art. 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 18, 31, 32, 33, 35 i 36 niniejszego wniosku) zostały nieznacznie zmienione (np. z uwagi na szczegóły formalne lub dostosowanie do nowych zmian i przepisów) lub po prostu zmieniono ich numerację. 6.Informacje dodatkowe Uproszczenie i sprawność regulacyjna Wyznaczenie unijnego celu na 2030 r. daje możliwość wdrożenia całościowego podejścia do rozpowszechniania energii ze źródeł odnawialnych. Podejście to zakłada jeden nadrzędny cel, jakim jest osiągnięcie co najmniej 27-procentowego udziału odnawialnych źródeł energii w zużyciu energii w Unii do 2030 r., bez potrzeby realizacji szczegółowego celu dotyczącego energii odnawialnej w transporcie. Ponadto wniosek zawiera środki dotyczące trzech sektorów energii odnawialnej, zwiększa widoczność inwestycji w energię odnawialną, pozwala ulepszyć ogólne ramy regulacyjne i wykorzystać potencjał we wszystkich sektorach pod względem wkładu we wspólne dążenie do realizacji celu na 2030 r. Sposób obliczenia końcowego zużycia energii ze źródeł odnawialnych w transporcie przeniesiono do art. 7, aby był on spójny z obliczeniem końcowego zużycia energii ze źródeł odnawialnych w sektorze energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia. We wniosku przewidziano środki usprawniające obecne ramy wsparcia dla energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych (np. art. 4 wniosku) oraz dotyczące rozwiązywania problemów międzysektorowych (np. barier administracyjnych w art. 15, 16 i 17). Uchylenie istniejącego prawodawstwa Przyjęcie wniosku spowoduje uchylenie dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii z dniem 1 stycznia 2021 r. Klauzula przeglądu/rewizji/wygaśnięcia Wniosek zawiera ogólną klauzulę przeglądową, o której mowa w art. 30. Przekształcanie

Niniejsze uzasadnienie towarzyszy wnioskowi o przekształcenie dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii. Przyjęto specjalne podejście, ponieważ przekształcenie wiąże się z wprowadzeniem nowych istotnych zmian i pozostawieniem niektórych przepisów przekształcanego aktu w niezmienionym kształcie. Tabela korelacji Państwa członkowskie mają obowiązek przekazania Komisji tekstu przepisów krajowych przyjętych w celu transpozycji dyrektywy oraz tabeli korelacji między tymi przepisami a dyrektywą. Ze względu na szeroki zakres niniejszego wniosku oraz liczbę zobowiązań prawnych, które w nim ustanowiono, tabela korelacji jest niezbędna, aby Komisja mogła odpowiednio wykonać swój obowiązek nadzorowania transpozycji dyrektywy. Europejski Obszar Gospodarczy (EOG) Akt prawny, którego dotyczy wniosek, ma znaczenie dla EOG i w związku z tym jego zakres powinien być rozszerzony na Europejski Obszar Gospodarczy. ê 2009/28/WE (dostosowany) ð nowy 2016/0382 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych (wersja przekształcona) (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską  o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Õ, w szczególności jego art. 175 ust. 1 ð 194 ust. 2 ï oraz art. 95 w związku z art. 17, 18 i 19 niniejszej dyrektywy, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego , uwzględniając opinię Komitetu Regionów ,

stanowiąc zgodnie z  zwykłą Õ procedurą ustawodawczą określoną w art. 251 Traktatu , a także mając na uwadze, co następuje: ò nowy (1)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE została kilkakrotnie znacząco zmieniona. Ze względu na konieczność dalszych zmian, dla zachowania przejrzystości, dyrektywę tę należy przekształcić. ê 2009/28/WE motyw 1 (dostosowany) ð nowy (2)ð Promowanie odnawialnych form energii jest jednym z celów unijnej polityki energetycznej. ï Kontrola zużycia energii w Europie oraz Zzwiększone stosowanie energii ze źródeł odnawialnych wraz z oszczędnością energii i zwiększoną efektywnością energetyczną stanowią istotnye elementy pakietu środków koniecznych do redukcji emisji gazów cieplarnianych i spełnienia postanowień Protokołu z Kioto do Ramowej Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych  porozumienia paryskiego z 2015 r. Õ w sprawie zmian klimatu, a także do wywiązania się z innych wspólnotowych i międzynarodowych zobowiązań w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych, wykraczających poza rok 2012  realizacji unijnych ram polityki klimatyczno-energetycznej do roku 2030, w tym wiążącego celu, jakim jest zmniejszenie do 2030 r . emisji w Unii o co najmniej 40 % w stosunku do poziomów z 1990 r. Õ . Elementy te mają  Ma to Õ również duże znaczenie dla zwiększenia bezpieczeństwa dostaw energii, wspierania rozwoju technologicznego i innowacji, a także dla tworzenia możliwości zatrudnienia i możliwości rozwoju regionalnego, zwłaszcza na obszarach wiejskich i odizolowanych ð lub w regionach o niskiej gęstości zaludnienia ï . ê 2009/28/WE motyw 2 (dostosowany) ð nowy (3)W szczególności zwiększające się udoskonalenia technologiczne, zachęty do korzystania z transportu publicznego i jego rozwoju, stosowanie technologii energooszczędnych oraz  promowanie Õ stosowaniae energii ze źródeł odnawialnych ð w sektorach energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia, a także w ï  sektorze Õ transportucie  są bardzo skutecznymi narzędziami, Õ należą do jednych z najskuteczniejszych narzędzi, dzięki którym  które, Õ ð wraz ze środkami w zakresie efektywności energetycznej, ï  służą zmniejszeniu Õ Wspólnota może zmniejszyć swoje ð emisji gazów cieplarnianych w Unii i ï uzależnieniue  Unii Õ od importu ð gazu i ï ropy w sektorze transportu, w którym problem bezpieczeństwa dostaw energii jest najdotkliwszy i ma wpływ na rynek paliw w tym sektorze. ò nowy (4)Dyrektywą 2009/28/WE ustanowiono ramy regulacyjne co celów propagowania wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych; w regulacjach tych wyznaczono krajowe cele, jakie należy osiągnąć do 2020 r., w zakresie udziału energii ze źródeł odnawialnych w ogólnym zużyciu energii i transporcie. W komunikacie Komisji z dnia 22 stycznia 2014 r. ustanowiono ramy przyszłej unijnej polityki klimatyczno-energetycznej i propagowano wspólne podejście do tworzenia tej polityki po roku 2020. Komisja zaproponowała, aby wyznaczony na 2030 r. cel dotyczący udziału energii odnawialnej w zużyciu energii w Unii wynosił co najmniej 27 %. (5)W październiku 2014 r Rada Europejska przyjęła ten cel, podkreślając, że państwa członkowskie mogą wyznaczyć własne, ambitniejsze cele krajowe. (6)Parlament Europejski w swoich rezolucjach w sprawie ram polityki w zakresie klimatu i energii na lata 2020–2030 oraz w sprawie sprawozdania z postępów w dziedzinie energii ze źródeł odnawialnych opowiedział się za wiążącym unijnym celem na 2030 r. przewidującym co najmniej 30 % udziału energii ze źródeł odnawialnych w całkowitym zużyciu energii końcowej, podkreślając, że cel ten powinien być realizowany w drodze ustalania indywidualnych celów krajowych z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji i potencjału poszczególnych państw członkowskich.

(7)Należy zatem ustanowić wiążący unijny cel osiągnięcia co najmniej 27-procentowego udziału energii ze źródeł odnawialnych. Państwa członkowskie powinny określić swój wkład w osiągnięcie tego celu w swoich zintegrowanych krajowych planach w zakresie energii i klimatu z wykorzystaniem procesu zarządzania określonego w rozporządzeniu [w sprawie zarządzania]. (8)Ustanowienie wiążącego unijnego celu dotyczącego energii ze źródeł odnawialnych na rok 2030 będzie nadal zachętą do rozwijania technologii pozwalających wytwarzać energię odnawialną i gwarantujących pewność inwestycji. Cel wyznaczony na poziomie Unii dałby państwom członkowskim większą elastyczność w realizacji ich celów w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych w sposób najbardziej opłacalny i z uwzględnieniem specyficznej sytuacji państw, ich koszyków energetycznych i możliwości wytwarzania energii ze źródeł odnawialnych. (9)Krajowe cele wyznaczone na 2020 r. powinny stanowić minimalny wkład państw członkowskich w nowe ramy na 2030 r. Krajowy udział energii ze źródeł odnawialnych nie powinien w żadnym wypadku spaść poniżej tego wkładu, a jeżeli tak się stanie, zainteresowane państwa członkowskie powinny zastosować właściwe środki, aby utrzymać ten poziom bazowy, a także wnieść wkład w instrument finansowy, o którym mowa w rozporządzeniu [w sprawie zarządzania]. (10)Państwa członkowskie powinny zastosować dodatkowe środki, w razie gdyby udział energii ze źródeł odnawialnych na poziomie Unii nie był zgodny z unijnym dążeniem do osiągnięcia co najmniej 27-procentowego udziału energii odnawialnej. Jak określono w rozporządzeniu [w sprawie zarządzania], jeżeli Komisja podczas oceny zintegrowanych krajowych planów w zakresie energii i klimatu stwierdzi istnienie rozbieżności między planowanym a pożądanym zwiększeniem udziału energii ze źródeł odnawialnych, może zastosować środki na poziomie UE umożliwiające osiągnięcie wyznaczonego celu. Jeżeli podczas oceny zintegrowanych krajowych planów w zakresie energii i klimatu Komisja stwierdzi istnienie rozbieżności w poziomie realizacji celu, państwa członkowskie powinny zastosować środki określone w rozporządzeniu [w sprawie zarządzania], które dają im wystarczającą swobodę wyboru stosownych działań. (11)Aby wspierać ambitny wkład państw członkowskich w realizację unijnego celu również w drodze zastosowania instrumentów finansowych, należy utworzyć w tych państwach ramy finansowe mające na celu ułatwienie inwestycji w projekty związane z energią odnawialną, aby wspierać ambitny wkład tych państw w realizację unijnego celu również w drodze zastosowania instrumentów finansowych. (12)Przy przydziale środków Komisja powinna skoncentrować się na zmniejszeniu kosztu kapitału przy projektach z zakresu odnawialnych źródeł energii, który ma istotny wpływ na koszt projektów dotyczących energii odnawialnej i na ich konkurencyjność. (13)Komisja powinna ułatwiać wymianę najlepszych praktyk pomiędzy właściwymi organami i instytucjami krajowymi i regionalnymi, np. organizując regularne spotkania w celu znalezienia wspólnej metody zwiększenia popularności opłacalnych projektów w zakresie energii odnawialnej, zachęcania do inwestycji w nowe, elastyczne i czyste technologie oraz w celu opracowania odpowiedniej strategii wycofywania technologii, które nie przyczyniają się do redukcji emisji lub nie zapewniają dostatecznej elastyczności na podstawie przejrzystych kryteriów i wiarygodnych rynkowych sygnałów cenowych. ê 2009/28/WE motyw 7 (dostosowany) ð nowy (14)Dyrektywa 2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, z dnia 27 września 2001 r. w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych oraz dyrektywa 2003/30/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie wspierania użycia w transporcie biopaliw lub innych paliw odnawia