Zalecenie

DECYZJA RADY

stwierdzająca, że Węgry nie podjęły żadnych skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r.

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 8,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 126 Traktatu państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.

(2) Pakt stabilności i wzrostu opiera się na dążeniu do zapewnienia dobrego stanu finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy. Pakt stabilności i wzrostu obejmuje rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu[1], przyjęte w celu zapewnienia szybkiej korekty nadmiernych deficytów sektora instytucji rządowych i samorządowych.

(3) W dniu 5 lipca 2004 r. Rada, działając na zalecenie Komisji, podjęła zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu budżetowego na Węgrzech[2]. Tego samego dnia, również na podstawie zalecenia Komisji, Rada przyjęła zalecenie zgodnie z art. 104 ust. 7, zwracając się do władz węgierskich o podjęcie działań w perspektywie średnioterminowej w celu obniżenia deficytu poniżej 3 % PKB do 2008 r.

(4) W styczniu 2005 r., zgodnie z art. 104 ust. 8 TWE, Rada uznała, że Węgry nie podjęły skutecznych działań w odpowiedzi na jej zalecenie, i w marcu 2005 r. wydała kolejne zalecenie na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, potwierdzając termin korekty nadmiernego deficytu do 2008 r. Po znacznym pogorszeniu perspektyw budżetowych dla Węgier, w listopadzie 2005 r. Rada stwierdziła, że Węgry po raz drugi nie zastosowały się do zaleceń wydanych zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE. W związku z tym w październiku 2006 r. Rada skierowała do Węgier trzecie zalecenie na podstawie art. 104 ust. 7 TWE, przedłużając termin dokonania korekty nadmiernego deficytu do 2009 r. W lipcu 2009 r. Rada stwierdziła, że można uznać, że władze węgierskie podjęły skuteczne działania w odpowiedzi na zalecenie z października 2006 r. W kontekście znacznego pogorszenia koniunktury w wyniku kryzysu gospodarczo-finansowego Rada wydała (trzecie) zmienione zalecenie zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE.

(5) W zaleceniu Rady z lipca 2009 r. wezwano władze Węgier do zlikwidowania nadmiernego deficytu najpóźniej do końca 2011 r. Władzom Węgier zalecono w szczególności ograniczenie dalszego pogarszania sytuacji budżetowej w 2009 r. poprzez zapewnienie rygorystycznego wdrożenia przyjętych i zapowiedzianych działań naprawczych służących osiągnięciu docelowego poziomu deficytu w wysokości 3,9 % PKB. Dodatkowo zalecono również, by począwszy od 2010 r. władze Węgier rygorystycznie wdrażały konieczne działania na rzecz konsolidacji budżetowej w celu zapewnienia ciągłego zmniejszania deficytu strukturalnego i ponownego spadku deficytu nominalnego, wraz z położeniem większego nacisku na działania strukturalne celem zagwarantowania trwałej poprawy stanu finansów publicznych. Rada zaleciła również, aby sprecyzować i przyjąć w odpowiednim terminie działania na rzecz konsolidacji budżetowej konieczne do osiągnięcia korekty nadmiernego deficytu do 2011 r. i zapewnienia konsolidacji fiskalnej w łącznej wysokości co najmniej 0,5 % PKB w latach 2010-2011. Ponadto władzom Węgier zalecono również zapewnienie stałej tendencji spadkowej długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych.

(6) Dnia 27 stycznia 2010 r. Komisja przyjęła komunikat do Rady, w którym stwierdziła, że na podstawie dostępnych informacji uznaje, że Węgry podjęły skuteczne działania w odpowiedzi na zalecenie Rady z lipca 2009 r., w szczególności z uwzględnieniem działań na rzecz konsolidacji budżetowej w wysokości 1½ % PKB w celu osiągnięcia docelowego poziomu deficytu w wysokości 3,9 % PKB w 2009 r., reform strukturalnych systemu emerytalnego i systemu świadczeń społecznych wspierających osiągnięcie docelowego poziomu deficytu w wysokości 3,8 % PKB w 2010 r., jak również postępów dotyczących wdrażania nowych ram polityki budżetowej. Jednocześnie Komisja zwróciła uwagę na poważne zagrożenia.

(7) Nowa ocena działań podjętych przez Węgry w celu skorygowania nadmiernego deficytu do końca 2011 r. w odpowiedzi na zalecenie Rady wydane na podstawie art. 104 ust. 7 Traktatu, przeprowadzona w oparciu o, między innymi, dziewiąte sprawozdanie okresowe dotyczące procedury nadmiernego deficytu przedstawione Komisji i Radzie w dniu 15 grudnia 2011 r., prowadzi do następujących wniosków:

– W 2010 r. rzeczywisty deficyt budżetowy przekroczył poziom docelowy o 0,4 % PKB, natomiast wzrost gospodarczy był wyższy niż przewidywano w prognozie służb Komisji z wiosny 2009 r., która służyła za podstawę zaleceń Rady z lipca 2009 r. Przewiduje się (zarówno w prognozach rządowych, jak i w prognozie służb Komisji z jesieni 2011 r.), że w 2011 r. saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych zacznie wykazywać nadwyżki, ale jedynie dzięki wpływom jednorazowym w wysokości 9¾ % PKB związanym z przenoszeniem aktywów z prywatnych programów emerytalnych do filaru państwowego oraz w wysokości 0,9 % PKB uzyskiwanym z podatków sektorowych (nakładanych na sektory telekomunikacji, energii, handlu detalicznego i sektor finansowy). Bez środków jednorazowych deficyt osiągnąłby około 6 % PKB, zdecydowanie przekraczając określoną w Traktacie wartość referencyjną wynoszącą 3 %. W swoim zgłoszeniu przekazanym w ramach procedury nadmiernego deficytu z jesieni 2011 r. władze węgierskie przewidywały nadwyżkę w wysokości 3,9 % PKB. W prognozie służb Komisji z jesieni 2011 r. przewidziano nieco niższą nadwyżkę (3,6 % PKB), przede wszystkim ze względu na to, że założono przejęcie części zadłużenia przedsiębiorstw transportu publicznego (0,2 % PKB). W oparciu o ostatnie informacje na temat wpływów jednorazowych, otrzymane po zakończeniu redagowania prognozy z jesieni 2011 r., można zakładać, że nadwyżka będzie nawet niższa. Jeżeli chodzi o deficyt strukturalny, to pogorszył się on o 1½ % PKB w 2010 r. i o 1¼ % PKB w 2011 r., czyli łącznie o 2¾ % PKB, co jest niezgodne z zaleceniem Rady dotyczącym zapewnienia łącznej konsolidacji fiskalnej wynoszącej co najmniej 0,5 % PKB w okresie tych dwóch lat, co było konieczne w celu skorygowania deficytu do 2011 r. w trwały sposób. Takie pogorszenie salda strukturalnego odzwierciedla fakt, że cięcia podatkowe w wysokości ponad 2 % PKB nie były w wystarczający sposób zrównoważone przez środki strukturalne.

– W odniesieniu do 2012 r. w projekcie budżetu wyznaczono docelowy deficyt w wysokości 2,5 % PKB zgodnie z aktualizacją programu konwergencji z 2011 r. W tym celu w projekcie budżetu zawarto szereg środków, których wartość według węgierskich władz wynosi blisko 4 % PKB, oraz przewidziano nadzwyczajną rezerwę w wysokości 0,7 % PKB. Natomiast w prognozie służb Komisji z jesieni 2011 r. założono, że w 2012 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 2,8 % PKB. W porównaniu z projektem budżetu ten wyższy przewidywany deficyt odzwierciedla między innymi niższy o 1 p.p. zakładany wzrost gospodarczy w 2012 r., jak również bardziej ostrożne szacunki dotyczące dochodów i wydatków. Jednocześnie zgodnie z odnośnym ustawodawstwem w prognozie Komisji przyjęto, że nadzwyczajna rezerwa nie zostanie wydana. Niemniej jednak wartość referencyjna wynosząca 3 % PKB nie zostanie przekroczona wyłącznie dzięki wynoszącym blisko 0,9 % PKB wpływom jednorazowym pochodzącym ze wspomnianych wyżej nadzwyczajnych podatków sektorowych.

– Zgodnie z prognozą służb Komisji z jesieni 2011 r. oraz przy założeniu niezmiennego kursu polityki przewiduje się, że deficyt budżetowy będzie ponownie wzrastał i osiągnie poziom 3,7 % PKB w 2013 r. Przyczyną tego będzie zwłaszcza fakt, że nie przewiduje się, by stopniowe wycofywanie podatków nadzwyczajnych o wartości około 0,9 % PKB zostało zrównoważone przez dodatkowe oszczędności wynikające z programu reform strukturalnych w tym roku.

– W oparciu o rozwój sytuacji budżetowej od publikacji prognozy z jesieni 2011 r. przewidywania zakładające deficyt wynoszący w 2012 r. 2,8 % PKB nadal wydają się realistyczne (nie uwzględniając niedawnego pogorszenia otoczenia makroekonomicznego). Jest to związane z faktem, że obniżający deficyt wpływ nowego pakietu konsolidacyjnego o wartości 0,4 % PKB przyjętego przez rząd w dniu 15 grudnia 2011 r. jest zasadniczo zrównoważony przez zwiększające deficyt poprawki przyjęte do projektu budżetu, jak również przez koszty budżetowe netto porozumienia z sektorem bankowym zawartego dnia 15 grudnia 2011 r., które nie są jeszcze odpowiednio zrównoważone przez dodatkowe środki konsolidacyjne.

– Biorąc pod uwagę dalsze doprecyzowanie programu reform strukturalnych (odnośne decyzje rządu i parlamentu zostały szczegółowo omówione w sprawozdaniu okresowym z grudnia 2011 r.), korzystną sytuację wyjściową z 2012 r. oraz koszty netto wynikające z porozumienia z sektorem bankowym, prognoza deficytu w 2013 r. zawarta w prognozie z jesieni 2011 r. może zostać obniżona z 3,7 % PKB do 3¼ % PKB, wciąż jednak pozostaje wyraźnie powyżej wartości referencyjnej, tj. 3 % PKB. Różnica między niniejszą zaktualizowaną oceną i oficjalną wartością docelową deficytu (2,2 % PKB) wynika przede wszystkim z faktu, iż w wyniku niepodejmowania konkretnych działań nie można było uwzględnić blisko połowy programu reform strukturalnych. Pozostała różnica w porównaniu z oficjalną wartością docelową wiąże się z wyższą prognozą wydatków, zwłaszcza w odniesieniu do państwowych przedsiębiorstw transportowych i utrzymania dróg, a także wynika z pewnych różnic w założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego.

– Te zaktualizowane średnioterminowe prognozy obarczone są pewnym ryzykiem. Wprawdzie korzystny wpływ na realizację celów budżetowych może mieć głównie sytuacja po stronie dochodów, o ile utrzyma się obecny trend i w latach 2012-2013 będą one nadal wyższe od zakładanych. Jednakże przewiduje się, że przeważać będą w znacznym stopniu zagrożenia dla realizacji celów. W szczególności oprocentowanie obligacji państwowych wzrosło dla wszystkich terminów wymagalności, kurs wymiany obniżył się, a także wydaje się, że średnioterminowe perspektywy gospodarcze pogorszyły się od opublikowania dnia 10 listopada 2011 r. prognozy z jesieni 2011 r. Ogólnie rzecz biorąc, jeżeli uwzględniono by te czynniki, prognozy dotyczące deficytu zarówno na 2012 r., jak i na 2013 r. jeszcze bardziej by wzrosły o dalsze ½ % PKB, prowadząc do deficytu na poziomie, odpowiednio, nieznacznie powyżej 3 % PKB i 3¾ % PKB.

– Zgodnie z prognozą z jesieni 2011 r., mając na uwadze prognozy w zakresie deficytu oraz założenia dotyczące kursu wymiany, przewiduje się, że dług publiczny brutto będzie nadal wzrastać do około 77 % PKB w 2013 r., po tymczasowym spadku w 2011 r. w związku przeniesieniem aktywów z prywatnych programów emerytalnych. Jeżeli średniookresowe przewidywania budżetowe zostałyby uaktualnione jedynie na podstawie nowych środków przyjętych po zakończeniu redagowania prognozy, wskaźnik zadłużenia przewidywany na 2012 r. pozostałby w dużej mierze niezmieniony i w 2013 r. uległby jedynie nieznacznej poprawie. Jednak dalsze ewentualne zmiany prognoz budżetowych, biorąc pod uwagę przede wszystkim wzrost oprocentowania obligacji państwowych, kurs wymiany HUF/EUR wynoszący na koniec 2011 r. 311 (czyli o około 12 % niższy od założeń technicznych w jesiennej prognozie Komisji), a także gorsze otoczenie makroekonomiczne, doprowadziłyby do wzrostu wskaźnika zadłużenia do około 80 % w 2011 r., a następnie jego stabilizacji na poziomie około 78,5 % zarówno w 2012 r., jak i w 2013 r., podczas gdy Rada zaleciła, aby zapewnić stałą tendencję spadkową wskaźnika zadłużenia brutto.

(8) Podsumowując, nawet jeżeli do 2011 r. Węgry formalnie nie przekroczyły wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, nie jest to wynikiem trwałej korekty strukturalnej. Nadwyżka budżetowa w 2011 r. zależy od wysokich wpływów jednorazowych przekraczających 10 % PKB i towarzyszy jej pogorszenie salda strukturalnego wynoszące ogółem w latach 2010-2011 2¾ % PKB, podczas gdy zalecany poziom łącznej korekty budżetowej wynosił 0,5 % PKB. Ponadto rząd będzie wprawdzie wdrażał istotne środki strukturalne w 2012 r., jednak wartość referencyjna wynosząca 3 % PKB nie zostanie przekroczona ponownie jedynie dzięki środkom jednorazowym w wysokości około 1 % PKB. Przewiduje się wreszcie, że w 2013 r. wysokość deficytu (na poziomie 3¼ % PKB) ponownie przekroczy określoną w Traktacie wartość referencyjną nawet po uwzględnieniu dodatkowych środków, które zostały zapowiedziane już po przedstawieniu przez służby Komisji jesiennej prognozy z 2011 r. Wyższy deficyt w 2013 r. wynikałby przede wszystkim z faktu, że tymczasowe wpływy o charakterze jednorazowym byłyby stopniowo wycofywane zgodnie z planem, natomiast nie wszystkie zaplanowane reformy strukturalne zostały w dostatecznym stopniu sprecyzowane. Generalnie potwierdza to wniosek, że działania podjęte przez władze węgierskie w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r., wydane zgodnie z art. 104 ust. 7 Traktatu, nie były wystarczające,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Węgry nie podjęły skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. wydane zgodnie z art. 104 ust. 7 Traktatu.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Węgier.

Sporządzono w Brukseli, dnia 11.1.2012 r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 6.

[2] Dz.U. L 389 z 30.12.2004, s. 27. Wszystkie dokumenty związane z procedurą nadmiernego deficytu dotyczącą Węgier dostępne są na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/economic_governance/sgp/deficit/index_pl.htm.