P6_TA(2006)0243

Racjonalizacja zużycia energii (Zielona Księga)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego dotycząca Zielonej Księgi w sprawie racjonalizacji zużycia energii, czyli jak uzyskać więcej mniejszym nakładem środków (2005/2210 (INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając Zieloną Księgę Komisji w sprawie racjonalizacji zużycia energii, czyli jak uzyskać więcej mniejszym nakładem środków (COM(2005)0265),

- uwzględniając dyrektywę 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. dotyczącą energetycznej charakterystyki budynków [1],

- uwzględniając dyrektywę 2004/8/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. w sprawie wspierania kogeneracji w oparciu o zapotrzebowanie na ciepło użytkowe na rynku wewnętrznym energii [2] (tzw. "dyrektywę kogeneracyjną"),

- uwzględniając dyrektywę 2005/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 lipca 2005 r. ustanawiającą ramy dla ustalenia wymagań pro-ekologicznej konstrukcji (tzw. eko-projektu) dla produktów zużywających energię [3],

- uwzględniając dyrektywę 2006/32/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 kwietnia 2006 r. dotyczącą racjonalizacji zużycia energii przez użytkowników oraz usług energetycznych [4],

- uwzględniając dyrektywę Rady nr 92/75/EWG z dnia 22 września 1992 r. dotyczącą znakowania i podawania standardowej informacji o produkcie dotyczącej zużycia energii i innych zasobów przez sprzęt gospodarstwa domowego [5],

- uwzględniając propozycję Komisji w sprawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013) (COM(2005)0119) ("siódmy program ramowy"),

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 marca 2001 r. dotyczącą komunikatu Komisji skierowanego do Rady, Parlamentu Europejskiego, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Plan Działania w celu racjonalizacji zużycia energii we Wspólnocie Europejskiej [6],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 6 lipca 2000 r. w sprawie drugiego raportu Komisji skierowanego do Rady i Parlamentu Europejskiego dotyczącego postępu liberalizacji rynków energetycznych [7],

- uwzględniając art. 45 regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii oraz opinie Komisji Gospodarczej i Monetarnej, Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Transportu i Turystyki (A6-0160/2006),

A. mając na uwadze, że efektywność energetyczna to stosunek energii dostarczonej do energii wykorzystanej,

B. mając na uwadze, że zużycie energii jest historycznie związane ze wzrostem ekonomicznym i że poprawa efektywności energetycznej powoduje spadek współczynnika zużycia energii do wydajności produkcyjnej, poprawiając w ten sposób wskaźnik energochłonności gospodarki,

C. mając na uwadze, że oszczędność energii może wynikać z racjonalizacji jej zużycia,

D. mając na uwadze, że efektywność energetyczna stanowi najszerszą, najszybszą i najtańszą odpowiedź na wyzwania związane z bezpieczeństwem energetycznym, rosnące i niestabilne ceny oraz problemy środowiskowe,

E. mając na uwadze, że zużycie energii w UE wzrasta średnio o 1% rocznie, a energochłonność zmalała o jedną trzecią w ciągu ostatnich 35 lat, jednak ostatnio ten wskaźnik gwałtownie spadł,

F. mając na uwadze, że Komisji wyliczyła, iż UE mogłaby w sposób opłacalny zaoszczędzić 20 % aktualnego zużycia energi, na podstawie badań, które nie wzięły pod uwagę wysokich cen energii, których dziś doświadczamy i będziemy doświadczać w przyszłości,

G. mając na uwadze, że ograniczenie potencjału energetycznego nie musi powodować spadku wzrostu PKB,

H. mając na uwadze, że efektywność energetyczna przyczynia się znacząco do podniesienia konkurencyjności i zatrudnienia w UE oraz realizacji celów lizbońskich,

I. mając na uwadze, że szacunkowo całkowite zużycie energii w budynkach wynosi do 27 %, w transporcie - do 20 %, a w przemyśle - do 18% całkowitego zużycia,

J. mając na uwadze, że końcowe zużycie energii w 25 państwach członkowskich UE w 2004 r. wyniosło 28 % w sektorze przemysłowym, 31 % w sektorze transportu i 41% w budynkach,

K. mając na uwadze, że straty podczas przesyłu i rozdziału energii elektrycznej wynoszą średnio od 10% do 12 %, co jest zależne od odległości pomiędzy wytwórcą a odbiorcą, natomiast straty podczas przesyłu i rozdziału energii cieplnej są bardziej zmienne i zależą nie tylko od tej odległości, ale i od sposobu izolacji termicznej,

L. mając na uwadze, że ujednolicony na poziomie unijnym i niebiurokratyczny system punktów odniesienia może stanowić użyteczne narzędzie pomiaru zysków z racjonalizacji zużycia energii,

M. mając na uwadze, że obecnie obowiązuje już kilka dokumentów legislacyjnych dotyczących racjonalnego zużycia energii, które przynoszą efekty, a kolejny powinien wejść w życie w ciągu roku oraz że pierwszy krajowy plan działania w zakresie racjonalizacji zużycia energii w państwach członkowskich winien zostać przedstawiony do dnia 1 czerwca 2007 r.,

N. mając na uwadze, że wprowadzenie i pełne wdrożenie przyjętych dyrektyw znacząco przyczyniłoby się do racjonalizacji zużycia energii, zmniejszając w ten sposób energochłonność gospodarki i wpływając na koszty,

O. mając ponadto na uwadze, że przy obliczaniu opłacalności należy uwzględnić koszty bezczynności oraz oczekiwane korzyści gospodarcze związane z szybkim podjęciem działań i wprowadzeniem innowacji, jak również podniesienie stanu wiedzy technicznej, które pozwoli obniżyć koszty działań łagodzących,

P. mając na uwadze, że nie ma ramowej dyrektywy dotyczącej racjonalizacji zużycia energii w transporcie,

Q. mając na uwadze, że w nowym porozumieniu w sprawie perspektywy finansowej budżet na badania naukowe i rozwój został znacząco zmniejszony,

R. mając na uwadze, że energooszczędne urządzenia i technologie, takie jak lampy, włączniki światła reagujące na ruch, pompy cieplne, inteligentne liczniki sterowane zdalnie, gazowe bojlery kompaktowe, a także usługi energetyczne są dostępne dla nabywców, jednak ich obecność na rynku takich towarów i usług nie jest znacząca, mimo że strategia lizbońska kładzie duży nacisk na wsparcie dla nowych firm powstających w dziedzinie technologii przyjaznych dla środowiska, które postrzegane są jako potencjalne nowe źródło zatrudnienia,

S. mając na uwadze, że konieczne jest stworzenie ambitnej polityki w zakresie efektywności energetycznej w celu usunięcia luki między możliwościami technicznymi a ich zastosowaniem w praktyce,

T. mając na uwadze, że odpowiedzialność przemysłu w zakresie wkładu w poprawę efektywności energetycznej oraz ograniczenia emisji CO2 należy postrzegać w kontekście wspierania produkcji o wysokich standardach efektywności i emisji oraz rozwoju innowacyjnych technologii,

U. mając na uwadze, że wielu odbiorców odczuwa brak niezbędnych informacji na temat racjonalnego zużycia energii oraz rzeczywistych jej kosztów, ale byliby oni skłonni zmienić swoje przyzwyczajenia w tym względzie, o ile zaproponowano by inne opcje w zakresie opłat, oraz o ile zostaliby odpowiednio poinformowani za pomocą obszernego systemu oznaczeń, określającego szczegółowo zużycie energii przez urządzenia i pojazdy,

V. mając na uwadze, że do roku 2020 UE powinna stać się najbardziej zrównoważoną i energooszczędną gospodarką na świecie,

W. mając na uwadze, że szczebel europejski, krajowy, lokalny i regionalny oraz wszystkie zaangażowane podmioty, jak również nieależni eksperci, muszą ściśle współpracować w zakresie efektywności energetycznej,

1. zobowiązuje państwa członkowskie do pełnego wprowadzenia w życie dyrektyw UE w dziedzinie racjonalizacji zużycia energii, szczególnie tych, które dotyczą energetycznej charakterystyki budynków, propagowania produkcji skojarzonej, liberalizacji rynków energetycznych, racjonalizacji końcowego zużycia energii oraz usług energetycznych,

2. wzywa Komisję do zapewnienia, aby państwa członkowskie w pełni włączyły całe istniejące prawodawstwo w dziedzinie energii do prawa krajowego; sugeruje instytucjom przyspieszenie procedur dotyczących naruszeń dla zyskania wiarygodności w zakresie wdrażania prawa europejskiego;

3. przypomina, że gdyby państwa członkowskie w pełni wdrożyły istniejące prawo UE, zrealizowałyby w 50 % cel UE zaoszczędzenia 20 % energii do 2020 r.;

4. wzywa Komisję do dostarczenia jasnych i dostępnych informacji o stanie wdrożenia dyrektyw energetycznych UE i zwraca się do Komisji o sporządzanie comiesięcznych aktualizacji publikowanych na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Transportu i Energii;

5. zwraca się do Komisji o zbadanie wzajemnych zależności pomiędzy różnymi aktami prawnymi (np. dyrektywy w sprawie handlu uprawnieniami do emisji, dużych obiektów energetycznego spalania, zintegrowanego systemu kontroli i zapobiegania zanieczyszczaniu, skojarzonego wytwarzania ciepła i elektryczności itp.) pod względem promowania efektywności energetycznej i jej wpływu na sektory objęte zakresem tychże aktów;

6. zwraca się do Komisji o natychmiastowe działanie tam, gdzie może ona działać w ramach procedury komitologii w oparciu o istniejące dyrektywy; wskazuje w związku z tym na zobowiązanie Komisji, w ramach dyrektywy 2005/32/WE, do przyjęcia do maja 2007 r. tzw. środków wykonawczych dla grup produktów, które posiadają duży potencjał opłacalnej redukcji emisji gazów cieplarnianych;

7. oczekuje z zainteresowaniem na plan działania Komisji w dziedzinie racjonalizacji zużycia energii i zwróci szczególna uwagę, by był on spójny z poprzednimi aktami prawnymi,

8. wzywa Komisję do przedstawienia w europejskim planie działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii różnych scenariuszy efektywności energetycznej w celu określenia w szczególności następstw zużycia energii, różnych źródeł energii i ograniczenia emisji CO2;

9. zwraca uwagę na fakt, że ceny ropy naftowej, na których opiera się zakładana w zielonej księdze dwudziestoprocentowa oszczędność energii, są obecnie znacznie wyższe, co spowodowało znaczący wzrost nakładów na zracjonalizowanie zużycia energii; w związku z tym wzywa Komisję do stosownego podniesienia zakładanego poziomu oszczędności;

10. wzywa Komisję, aby zaproponowała w planie działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii konkretne kroki zarówno na poziomie wspólnotowym jak i krajowym;

11. wzywa Komisję do przedstawienia spójnej strategii na rzecz zabezpieczenia zaopatrzenia w energię, zwiększenia wydajności energetycznej i promowania energii odnawialnej; jest zdania, że różne obszary polityki powinny się wzajemnie uzupełniać w tym zakresie i że z uwagi na dużą liczbę inicjatyw, przepisów i projektów istniejących na poziomie UE w wielu przypadkach konsumenci nie są w stanie rozpoznać ich celów;

12. jest zdania, że zwiększenie inwestycji w odnawialne źródła energii i technologie energooszczędne ma zasadnicze znaczenie, ponieważ takie technologie stanowią kluczowy sposób zmniejszenia popytu na energię, przeciwdziałania zmianom klimatycznym i zapewnienia zaopatrzenia w energię, oraz że UE mogłaby też ogromnie skorzystać na eksporcie tych technologii do krajów, w których spodziewany gwałtowny wzrost zużycia energii doprowadzi do zainwestowania znaczących kwot w technologie środowiskowe; w związku z tym wzywa, by w siódmym programie ramowym (2007-2013) zagwarantowano środki finansowe na rzecz tych technologii;

13. wyzywa Komisję do wyznaczenia, w ścisłym porozumieniu z państwami członkowskimi oraz z Parlamentem Europejskim i uwzględniając w pełni fakty naukowe i gospodarcze, ambitnego lecz realistycznego celu zracjonalizowania zużycia energii o 20 % do roku 2020 oraz do rozważenia przyjęcia odrębnych celów dla poszczególnych sektorów, z uwzględnieniem sytuacji krajowej oraz osiągnięć państw członkowskich w przeszłości, jak również ich zdolności dostosowania do prawodawstwa, które zostanie przyjęte w najbliższym czasie lub prawodawstwa już obowiązującego, a które nie zostało jeszcze wprowadzone w życie;

14. podkreśla, że cel 9% oszczędności w ciągu 9 lat wyznaczony w dyrektywie 2006/32/WE należy uznać za minimalny; podkreśla, że mimo różnej sytuacji w poszczególnych państwach poziom oszczędności wyraźnie przekracza 1% rocznie; dostrzega konieczność większej oszczędności energii mając na uwadze oczekiwany wzrost jej zużycia;

15. pragnie, aby Komisja oceniła swoje propozycje pod względem ich skutków dla mniej uprzywilejowanych członków społeczeństwa; zauważa, że w szczególności niektóre propozycje podatkowe stwarzają ryzyko nieproporcjonalnego obciążenia tych osób;

16. podkreśla potrzebę przyjęcia przez państwa członkowskie krajowych planów działań na rzecz racjonalizacji zużycia energii w oparciu o ambitne i realistyczne obowiązkowe cele roczne; wzywa państwa członkowskie, by zapewniły odpowiednie finansowanie agencji wdrożeniowych i programów na poziomie krajowym i lokalnym;

17. proponuje, aby Komisja przeprowadziła analizę wpływu wprowadzenia systemu kontroli wzrostu racjonalizacji zużycia energii na koszty administracyjne; jest przekonany, że zasada oszczędności kosztów powinna mieć zastosowanie do każdej inicjatywy ustawodawczej w sprawie racjonalizacji zużycia energii, przy uwzględnieniu kosztów ekonomicznych globalnego ocieplenia i braku bezpieczeństwa energetycznego, mając na uwadze, że efektywność energetyczna ma znaczenie dla ograniczenia emisji CO2 i poprawy bezpieczeństwa dostaw;

18. zaleca Komisji przeprowadzanie systematycznej oceny spodziewanych korzyści i sklasyfikowania proponowanych środków poczynając od najbardziej pożądanego, nadając priorytetowe znaczenie tym dziedzinom i inicjatywom, które szybko przyniosą poważne rezultaty i dadzą pozytywny przykład państwom członkowskim i ich obywatelom; w związku z tym uważa, że należy dać temu wyraz w krajowych programach działania;

19. uważa, że w celu zapewnienia wsparcia finansowego lokalnym agencjom ds. energii i środowiska należy utworzyć fundusz na rzecz racjonalnego wykorzystania energii, dotyczący przede wszystkim projektów i programów realizowanych na terenie kraju; uważa ponadto, że należy propagować i rozpowszechniać rolę zawodowych doradców — ekspertów posiadających specjalistyczną wiedzę w dziedzinie energii oraz wykazujących się znajomością niezbędnych procesów technologicznych oraz posiadających szerokie kontakty w różnych ważnych sektorach i którzy mogą pośredniczyć w kontaktach między organami administracji publicznej a inwestorami w tym sektorze;

20. uważa, że przy opracowaniu koncepcji wykorzystania funduszu spójności i funduszy strukturalnych należy rozważyć udział podmiotów lokalnych i regionalnych i że w związku z tym szczególną uwagę należy poświęcić takim podmiotom w unijnych programach wsparcia, szczególnie przy włączaniu programu "Inteligentna energia dla Europy" do programu ramowego "Konkurencyjność i innowacje";

21. wzywa Komisję do rewizji środków w zakresie wydajności energetycznej w celu zapewnienia ich akceptacji przez konsumentów i do skoncentrowania wysiłków jedynie na tych środkach, które mogą doprowadzić do wyraźnego osiągnięcia celów w możliwie najkrótszym czasie;

22. wzywa do uwzględnienia przy wdrażaniu wszystkich środków ich wpływu na małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz na ich konkurencyjność; podkreśla, że MŚP odgrywają istotną rolę w stosowaniu rozwiązań energooszczędnych w przemyśle; jest świadomy, MŚP mogą się bronić przed wprowadzeniem energooszczędnych rozwiązań wymaganych przez ustawodawstwo unijne; wzywa Komisję do zwrócenia szczególnej uwagi na ten problem i zapewnienia, na ile jest to technicznie możliwe i uzasadnione gospodarczo, pomocy w tym względzie, nie tylko w formie udzielenia wsparcia wspólnotowego, lecz również poprzez wyspecjalizowane doradztwo i tworzenie sieci kontaktów, aby zapewnić MŚP dostęp do informacji i wymianę w zakresie najnowszych technologii i najlepszych praktyk;

23. zauważa potrzebę wspierania ze środków publicznych sfery przedsięwzięć w zakresie poprawy efektywności energetycznej; wsparcie publiczne powinno być dopuszczalne tylko tam, gdzie jest to niezbędne, szczególnie w początkowej fazie działań, a następnie usunięte i zastąpione przez mechanizmy rynkowe;

24. jest świadomy, że nowe państwa członkowskie mogą mieć trudności z zapewnieniem finansowania w celu wdrożenia pewnej ilości opłacalnych środków efektywności energetycznej, z uwagi na początkowe koszty tych środków, zwłaszcza w sektorze mieszkalnictwa; wzywa zatem Komisję do zadbania, aby w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) udostępniono adekwatne wsparcie strukturalne dla mieszkalnictwa, oraz do zagwarantowania - jako minimum - że nowe państwa członkowskie będą mogły wykorzystać do 10% funduszy z EFRR na poprawę efektywności energetycznej w mieszkalnictwie;

25. pozostaje w przekonaniu, że zakończenie liberalizacji rynków energetycznych jest niezbędne do zwiększenia konkurencyjności, zapewnienia bezpieczeństwa dostaw i racjonalizacji zużycia i w związku z tym wzywa Komisję do kontrolowania i aktywniejszego wspierania procesu liberalizacji w państwach członkowskich, popiera jednakże ustanowienie bardziej zrównoważonych ram w zakresie promowania inwestycji w celu poprawy innowacji i konkurencji; zauważa, że w takim kontekście należy poprawić zdolności regulacyjne państw członkowskich i UE;

26. wyraża przekonanie, że bodźce ekonomiczne i instrumenty finansowe mają decydujące znaczenie w zachęcaniu do inwestowania w nowe produkty i usługi energetyczne; wyraża przekonanie, że należy wyznaczyć dokładnie i jasno cel bodźców finansowych, uwzględniając przy tym, miedzy innymi, konkurencyjność europejskich produktów i usług;

27. wzywa Komisję do promowania otoczenia regulacyjnego sprzyjającego pełnemu wykorzystaniu potencjału instalacji wysokowydajnej produkcji skojarzonej, w szczególności w zastosowaniach przemysłowych oraz mikrokogeneracji w przypadku MŚP, oraz zwraca się do państw członkowskich o wdrożenie dyrektywy kogeneracyjnej w sposób realistyczny i wykonalny z punktu widzenia gospodarki, przy jednoczesnym unikaniu tworzenia barier dla inwestycji tego typu; wzywa ponadto państwa członkowskie do pełnego wykorzystania i rozszerzania stosowania istniejących technologii - w tym trójgeneracji - wykorzystujących energię obecnie marnowaną w procesie produkcji przemysłowej i energetycznej;

28. wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy kogeneracyjnej w celu uświadomienia sobie wielkości potencjalnych oszczędności energii dzięki produkcji skojarzonej i wzywa do wyjścia z europejską inicjatywą kogeneracyjną w uzupełnieniu dyrektywy, dla zapewnienia wyraźnych i widocznych wyników w nadchodzących latach; wyraża opinię, że promocja produkcji skojarzonej powinna być zorientowana na wszystkie powiązane dziedziny polityki UE, takie jak środowisko, badania naukowe, edukacja, konkurencja, przemysł, handel i polityka regionalna;

29. uważa, że środki podatkowe byłyby bardziej efektywne jako zachęta niż jako hamulec i powinny być wykorzystywane jedynie jako jeden z instrumentów wspierania racjonalizacji zużycia energii oraz przyspieszajacych wprowadzenie rozwiązań energooszczędnych; podkreśla, że system podatkowy powinien uwzględniać zasadę "zanieczyszczający płaci";

30. uważa, że opodatkowanie odgrywa istotną rolę w poprawie wydajności energetycznej; sądzi, że należy podjąć wysiłki, aby zagwarantować sprzyjanie przez krajowe systemy podatkowe państw członkowskich praktykom w zakresie wydajności energetycznej;

31. jest zdania, że wielostronne banki i publiczne instytucje finansowe powinny utworzyć fundusz na rzecz efektywności energetycznej, którego środki finansowe byłyby przeznaczane na projekty w dziedzinie efektywności energetycznej; jest zdania, że cele dotyczące efektywności energetycznej powinny zostać włączone do innych polityk sektorowych, zwłaszcza polityki podatkowej, transportu i polityki spójności; uważa, że należy proponować innowacyjne systemy finansowe oraz instrumenty umowne, takie jak mikrokredyty i wspólne przedsięwzięcia przedsiębiorstw prywatnych i komunalnych, w celu aktywnego zaangażowania partnerów lokalnych i decydentów;

32. uważa, na podstawie pozytywnych doświadczeń z urządzeniami domowymi, że należy zbadać możliwości objęcia innych towarów etykietowaniem informującym o zużyciu energii, lub zastosowania innej metody informowania konsumentów;

33. wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby zachęciły samorządy do wdrożenia wszelkich innowacji w zakresie oszczędnego wykorzystywania zasobów energii, w tym rozwoju czerpania energii ze źródeł alternatywnych poprzez stosowanie ulg podatkowych i większego wsparcia finansowego ze strony UE;

34. uważa, że powinny istnieć zachęty do udoskonalania infrastruktury i linii przesyłowych w celu zmniejszenia strat podczas przesyłu i rozdziału; jest przekonany, że miejsca wytwarzania powinny być rozmieszczone na terenie poszczególnych państw w sposób racjonalny, możliwie jak najbliżej miejsc zużycia elektryczności; zauważa, że źródła energii odnawialnej są szczególnie zdatne do zdecentralizowanego wytwarzania;

35. zauważa, że w czasie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej dochodzi do utraty sięgającej 10% wytworzonej energii elektrycznej; zwraca uwagę na fakt, że w niektórych państwach członkowskich straty sięgają ponad 20 % wytworzonej energii elektrycznej; wzywa państwa członkowskie do pilnego podjęcia działań w celu minimalizacji strat energii elektrycznej w sieciach przesyłu i dystrybucji;

36. wzywa państwa członkowskie do szybkiego wprowadzenia dyrektywy 2002/91/WE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków; prosi Komisję o szybką ocenę jej wpływu na zużycie energii oraz na gospodarkę, a w przypadku pozytywnych wyników, o rozważenie możliwości stopniowego objęcia dyrektywą wszystkich budynków, w szczególności w celu zagwarantowania, że wszystkie istniejące obiekty mieszkalne o powierzchni poniżej 1000 m2 są również objęte obowiązkiem podnoszenia standardów efektywności energetycznej komponentów (np. izolacja dachu, okna) do poziomu nowych standardów przy przeprowadzaniu remontów, przyjmując za podstawę podobne podjęte już w państwach członkowskich inicjatywy;

37. wzywa Komisję, aby po kolejnej zmianie dyrektywy 2002/91/WE zintensyfikowała działania na rzecz wykorzystania biernych lub naturalnych źródeł oświetlenia, chłodzenia i ogrzewania oraz aby zaproponowała rozszerzenie zakresu dyrektywy i objęcie nim obiektów komunalnych i przestrzeni innych niż budynki w ścisłym tego słowa znaczeniu;

38. podkreśla znaczną wagę krajowych planów działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii i konieczność przedstawienia ich szerokiej opinii publicznej, tak aby również społeczeństwo, organizacje pozarządowe, kręgi gospodarcze i polityczne miały wpływ na ich tworzenie i monitorowanie;

39. wzywa do europejskiej inicjatywy w zakresie budynków, koordynującej podnoszenie standardów charakterystyki energetycznej nowych budynków i tworzącej zachęty do przyspieszania renowacji istniejących zabudowań; uważa, że szczególną uwagę należy zwrócić na bierne ogrzewanie i chłodzenie; uważa także, że dla zmaksymalizowania efektywności ekonomicznej inicjatywa musi także koordynować współpracę architektów, deweloperów, właścicieli, polityków szczebla lokalnego i obejmować szkolenia dla kierowników prac budowlanych;

40. podkreśla wraz z potrzebą rozszerzenia zakresu dyrektywy 2002/91/WE i objęcia nią wszystkich poważnych prac remontowych w budynkach wszelkiego rozmiaru powstaje potrzeba zapewnienia odpowiedniego finansowania celem szybszej renowacji budynków wielokondygnacyjnych o największym potencjale zaoszczędzenia energii; uważa, że tam, gdzie ma to zastosowanie, prowadzenie takich prac należy połączyć z remontem komunalnego systemu grzewczego zaopatrującego te budynki, zauważa jednak, że poniżej pewnego krytycznego poziomu zaludnienia komunalne systemy grzewcze stają się nieopłacalne;

41. wyraża opinię, że należy udzielić zdecydowanego wsparcia remontom i modernizacji komunalnych systemów grzewczych, a także produkcji skojarzonej poprzez wyznaczenie wyraźnych celów i stosowanie zachęt;

42. nalega, by budynki instytucji europejskich były zgodne z najwyższymi standardami w zakresie oszczędności energii i w ten sposób stawały się centrami innowacji;

43. jest przekonany, że państwa członkowskie powinny stanowić wzór w zakresie wprowadzania obowiązkowych energooszczędnych rozwiązań w sektorze publicznym, m.in. poprzez zakup oszczędnych pojazdów przy odnawianiu parku samochodowego w transporcie publicznym oraz poprzez stosowanie standardów oszczędnościowych podczas remontów generalnych w budynkach, na przykład poprzez uwzględnienie kryterium racjonalnego zużycia energii w zamówieniach publicznych na roboty budowlane; w tym kontekście przyjmuje z zadowoleniem Plan Działania w dziedzinie krajowej racjonalizacji zużycia energii;

44. uważa także, że te plany działania powinny w miarę możliwości tworzyć ramowe, opłacalne, spójne i zgodne ze standardami rynku warunki podlegające ocenie wpływu; uważa że plan działania powinien być ponadto zgodny z rolą poszczególnych podmiotów w strukturze rynku energii;

45. z zadowoleniem przyjmuje partnerstwa publiczno-prywatne, ponieważ mogą one przynosić znaczące rezultaty; zauważa, że przy wspólnym celu poprawy efektywności energetycznej w UE, połączone skutki współdziałania sektora publicznego i prywatnego są większe niż suma indywidualnych wysiłków (np. w kampaniach informacyjnych i rozpowszechnianiu najlepszych praktyk);

46. wzywa Komisję do propagowania idei utworzenia wolnego rynku usług energetycznych opartego na równym traktowaniu i przejrzystości wszystkich podmiotów, który mógłby doprowadzić firmy energetyczne do opracowania alternatywnych przedsięwzięć w zakresie efektywności energetycznej i zachęcić je do istotnego wkładu w zmniejszenie zużycia;

47. wzywa instytucje europejskie, aby dawły pozytywny przykład, polegający na ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych wynikającej z ich działalności, poprzez poprawę efektywności energetycznej budynków biurowych oraz stosowanego wyposażenia, podróże przy niskim zużyciu węgla itp.; uważa, że należy poczynić specjalne starania w odniesieniu do podróży posłów do Parlamentu Europejskiego, w tym ponownie rozważyć kwestię wielu siedzib Parlamentu Europejskiego, niskoemisyjnych pojazdów dla działu kierowców itp.;

48. wzywa Komisję i państwa członkowskie do włączenia wysokiego poziomu efektywności energetycznej do kryteriów selekcji stosowanych w zamówieniach publicznych;

49. podkreśla, że energetyczne firmy usługowe, dzięki umowom dotyczącym energooszczędnego działania, mogą zapewnić usługi remontowe w budynkach polegające na poprawieniu ich energooszczędności, bez konieczności wstępnych inwestycji ze strony zleceniodawcy,

50. uważa, że w kontekście rewizji wspólnotowych wytycznych dotyczących zasad udzielania pomocy publicznej na ochronę środowiska należy podjąć kroki w celu dalszego zachęcania do inwestycji w środki efektywności energetycznej;

51. wskazuje, że fundusze polityki regionalnej UE mogłyby być wykorzystywane także w projektach międzyregionalnych zapewniających transfer wiedzy specjalistycznej do państw członkowskich i regionów, w których występują braki w zakresie rozwoju zaawansowanych technologii związanych z efektywnością energetyczną;

52. przypomina państwom członkowskim, że - wraz z Komisją prowadzacą inicjatywy w zakresie kształcenia w dziedzinie energii - za zapewnienie obywatelom informacji odpowiedzialne są głównie instytucje krajowe, regionalne i lokalne i wzywa do zwiększenia wysiłków w celu ułatwienia dostępu do informacji dla obywateli i sektora prywatnego; uważa, że informacje te powinny zawierać wiadomości na temat dostępności istniejących opłacalnych technologii oraz na temat zmniejszania się zasobów; wzywa Komisję wraz z właściwymi instytucjami krajowymi, lokalnymi i regionalnymi do wspierania kampanii informacyjnej i podnoszącej świadomość społeczną w skali całej UE, dotyczącej najlepszych praktyk w zakresie efektywności energetycznej, oraz do wspierania sieci doskonałości;

53. ponownie podkreśla znaczenie dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie [8] dla poprawy efektywności energetycznej w przemyśle, zmniejszenia emisji CO2 i realizacji zobowiązań UE z Kioto, zarówno aktualnych, jak i wykraczających poza rok 2012; wzywa do włączenia sektora lotnictwa do europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji;

54. wzywa państwa członkowskie, regiony i władze lokalne do ograniczenia biurokracji, która utrudnia stosowanie przez obywateli i sektor prywatny publicznych zachęt do efektywniejszego zużycia energii;

55. stwierdza, że w odpadach komunalnych zawarta jest duża ilość energii chemicznej, która może być gospodarczo wykorzystana przy jednoczesnym poprawieniu warunków ochrony środowiska;

56. przypomina, że znaczne zasoby energii znajdują się z węglu oraz że istnieją technologiczne możliwości efektywnego i czystego spalania węgla oraz przetwarzania go na gaz i paliwa napędowe;

57. zwraca uwagę państwom członkowskim na potrzebę modernizacji starych ciepłowni i elektrociepłowni;

58. jest przekonany, że transgraniczne sieci elektryczne ułatwią, w związku z tym, iż UE obejmuje różne strefy czasowe, zaopatrzenie w energię w okresie największego poboru i tym samym poważnie zmniejszą straty wynikające z konieczności dyżurnego utrzymywania niektórych mocy produkcyjnych;

59. wzywa państwa członkowskiei regiony, w których znajdują się duże aglomeracje miejsko-przemysłowe, do oszacowania ich potencjału kogeneracyjnego oraz ilości energii odpadowej w tych aglomeracjach;

60. wzywa Komisję do pełnego wykorzystywania doświadczeń pozyskanych przy realizacji projektów SAVE oraz "Inteligentna energia dla Europy" w państwach członkowskich i do zwielokrotnienia wysiłków poprzez rozpowszechnianie i wymianę najlepszych praktyk;

61. przyjmuje z zadowoleniem inicjatywę Komisji pod nazwą CARS21 i jest przekonany, że wspólne podejście do problemów transportu jest niezbędne; uważa jednak, że podejście to nie powinno oznaczać zmniejszenia zobowiązań poszczególnych udziałowców; podkreśla konieczność przyjęcia ramowej dyrektywy w sprawie racjonalizacji zużycia energii w transporcie, wzywa Komisje i państwa członkowskie do przedstawienia krajowych inicjatyw na rzecz zrównoważonego transportu, dotyczących głównie transportu miejskiego, infrastruktury kolejowej, samochodów energooszczędnych i zmiany rodzaju wykorzystywanych środków transportu; uważa, że UE powinna ocenić obowiązujące, a w razie potrzeby zaproponować nowe normy efektywności dla samochodów, po dokonaniu oceny dobrowolnych porozumień zawartych z przemysłem samochodowym;

62. uważa, że ocena funkcjonowania miast pod względem energetycznym, tam gdzie przedmiotem zainteresowania jest transport miejski, a zwłaszcza połączenia międzysieciowe, powinna stanowić priorytet i zostać stosownie uwzględniona w kryteriach wsparcia z funduszy strukturalnych;

63. stwierdza, że samoloty najnowszej generacji zużywają zdecydowanie mniej paliwa i jednocześnie zachęca do przyspieszenia badań w tym sektorze;

64. przypomina, że około 59 % ropy zużytej w Europie w 2004 r. zostało wykorzystane przez sektor transportu, a z pozostałej części 17% zostało wykorzystane przez sektor budownictwa, 16 % do celów nieenergetycznych i 8% w przemyśle; zauważa, że Komisja spodziewa się wzrostu popytu na energię w sektorze transportu o co najmniej 30 % do 2030 r., przy wzroście nawet do 5% rocznie w sektorze lotnictwa, co spowoduje zwiększenie emisji i zależności od energii importowanej;

65. w kwestii sektora transportu, wzywa do opracowania kompleksowej strategii mającej na celu wycofanie z użycia paliw kopalnych oraz minimalizację emisji CO2 w sektorze transportu, w tym poprzez zwiększenie produkcji i użycia biopaliw najnowszej generacji zgodnie ze strategią Komisji w zakresie biopaliw, a także poprzez stworzenie znacznie większych zachęt podatkowych dotyczących pojazdów niskoemisyjnych, co zaproponowała już Komisja we wniosku dotyczącym dyrektywy Rady w sprawie podatków związanych z samochodami osobowymi (COM(2005)0261);

66. jest zdania, że Komisja powinna pilnie przedstawić również projekty trwałej, długofalowej poprawy w zakresie wydajności i oszczędności energii w sektorze transportu, w tym projekty legislacyjne mające na celu: (a) dwukrotne zmniejszenie zużycia paliwa przez samochody osobowe i dostawcze; (b) zminiejszenie ruchu drogowego i powietrznego na rzecz kolei i transportu wodnego oraz (c) zwiększenie skali transportu publicznego;

67. jest zdania, że rozwój transportu, zwłaszcza transportu drogowego, jest jedną z głównych przeszkód w ograniczaniu europejskiego popytu na energię; wzywa Komisję do zbadania postępów poczynionych w ramach dobrowolnych porozumień z europejskimi producentami samochodów i, w razie konieczności, rozważenia dodatkowych środków zmierzających do osiągnięcia wyznaczonych celów;

68. jest zdania, że tabor przedsiębiorstw transportowych, szczególnie w wielkich miastach, stwarza duże możliwości promocji nowych i bardziej wydajnych rozwiązań w zakresie mobilności miejskiej; wzywa państwa członkowskie do stosowania zamówień publicznych i ulg podatkowych w celu promowania oszczędniejszych środków transportu, a tym samym do przyczyniania się do tworzenia rynków czystszych i bardziej wydajnychpojazdów i paliw;

69. wzywa państwa członkowskie do propagowania programów transformacji rynku, które przyspieszają wprowadzanie na rynek najlepszych pod względem efektywności dostępnych technologii, jak kogeneracja, oraz technologii nowatorskich, takich jak oszczędne urządzenia klasy "A+/AA++", oraz wzywa Komisję, aby rozważyła wprowadzenie zasady "top-runner" w Europie;

70. popiera harmonizację norm na rynku wewnętrznym poprzez wprowadzenie systemów etykietowania i wskaźników, podkreślając jednakże - w kontekście międzynarodowych negocjacji handlowych - potrzebę transpozycji tych norm na szczeblu międzynarodowym;

71. zwraca się do Komisji o regularne przeglądy takich instrumentów, jak normy oznaczania i efektywności energetycznej, aby odzwierciedlały one rozwój technologiczny;

72. podkreśla znaczenie transformacji rynku europejskiego dla zwiększenia efektywności energetycznej urządzeń, wyposażenia biurowego, elektroniki użytkowej i maszyn przemysłowych; uważa, że mogoby to zostać osiągnęte poprzez wprowadzenie bardziej rygorystycznych wymaganych norm minimalnych, progresywnych programów zamówień publicznych, kampanii informacyjnych skierowanych do określonych odbiorców oraz ulepszonych oznaczeń w zakresie energii;

73. uważa, że obecnie nie należy nadal utrzymywać systemu podlegających wymianie handlowej "białych certyfikatów", ponieważ trzeba jeszcze poczekać na wyniki handlu emisjami, a system handlu emisjami należy najpierw zoptymalizować w oparciu o dotychczasową wiedzę;

74. wzywa Komisję do zbadania możliwości oszczędzania energii w sektorze rolnictwa i uwzględnienia ich w inicjatywach podejmowanych w tej dziedzinie;

75. wzywa Komisję i państwa członkowskie do promocji rozpowszechniania produktów i technologii gwarantujących, że towary i urządzenia zużywają energię tylko wtedy, gdy jest to rzeczywiście potrzebne (np. oświetlenie wyposażone w czujniki ruchu i urządzenia bez trybu gotowości);

76. wzywa państwa członkowskie do zadbania, aby ich systemy nadzorowania rynku były rygorystyczne i efektywne, tak aby urządzenia niezgodne z istniejącymi systemami oznaczeń UE nie wchodziły na rynek UE;

77. wzywa do wczesnego wprowadzenia w sektorze transportu oznaczeń określających "zużycie energii na kilometr", tak by konsumenci mogli wybierać np. między podróżą koleją, samolotem lub samochodem z pełną świadomością konsekwencji energetycznych;

78. ponadto jest zdania, że unijny system oznaczania samochodów należy wzmocnić przez zastosowanie środków na rzecz promocji wprowadzania na rynek pojazdów o niskiej emisji CO2 i/lub napędzanych biowodorem, a także przez zastosowanie środków o szerszym zakresie, takich jak wprowadzanie ograniczeń prędkości, doskonalenie systemów zarządzania drogami i ruchem oraz infrastruktury, a także wspieranie doskonalenia umiejętności prowadzenia samochodu;

79. podkreśla, że przed ewentualnym wprowadzeniem systemu białych certyfikatów należy go poddać szczegółowym badaniom; zauważa, że istnieją również inne sposoby uzyskania takich samych oszczędności;

80. uznaje, że aby wykorzystać potencjał racjonalizacji zużycia energi, konieczne są wysokie nakłady na badania i rozwój na poziomie krajowym i unijnym oraz krytykuje w związku z tym decyzję szefów państw i rządów w sprawie ram finansowych 2007-2013 i wynikającą z nich redukcję nakładów na siódmy program ramowy; uważa za sprawę podstawową, aby UE dawała przykład priorytetowego traktowania wydatków na badania naukowe w dziedzinie efektywności energetycznej w ramach siódmego programu ramowego, uwzgledniając znaczne możliwości osiągania zysków w wyniku racjonalizacji zużycia energii, ograniczenia emisji i globalny rynek nowych, oszczędnych urządzeń i systemów, i powstrzymując ograniczanie środków finansowych siódmego programu ramowego przezanczonych na finansowanie badań w sektorze efektywności energetycznej, oraz wzywa państwa członkowskie, przemysł i siódmy program ramowy do osiągnięcia widocznych sukcesów w tych dziedzinach; uważa, że program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji musi odgrywać istotną rolę w promowaniu nowych technologii i ich marketingu;

81. podkreśla, że właściwe europejskie instrumenty finansowe, takie jak fundusze strukturalne, fundusz spójności, programy badań naukowych i rozwoju oraz program na rzecz konkurencyjności i innowacji powinny nadawać większy priorytet inwestycjom w oszczędność energii i efektywność energetyczną; wzywa międzynarodowe instytucje finansowe, takie jak Europejski Bank Inwestycyjny, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Bank Światowy, a także banki państwowe na szczeblu krajowym, do uwzględnienia we wszystkich swoich działaniach procedur audytu energetycznego, dysponowania wyspecjalizowanymi departamentami racjonalizacji energii oraz zainicjowania specjalnych systemów kredytowych dla swoich inwestycji, np. przyspieszonej renowacji budynków lub infrastruktury transportu publicznego, a także do ułatwienia dostępu do kapitału ryzyka inwestycjom efektywnym energetycznie oraz wprowadzenia standardowych ocen ryzyka inwestycji efektywnych energetycznie dla zmniejszenia obciążeń administracyjnych;

82. wzywa do rozszerzenia zasięgu funduszu spójności i objęcia nim takich dziedzin jak racjonalizacja zużycia energii i promowanie czystej komunikacji miejskiej i systemu transportu publicznego, co ma szczególne znaczenie dla nowych państw członkowskich, w których istnieją potencjalnie największe możliwości zaoszczędzenia energii;

83. wzywa Komisję do przyjęcia horyzontalnego podejścia przy określaniu polityki lub sporządzaniu propozycji aktów prawnych, które zapewniłoby każdorazowe uwzględnienie kryteriów racjonalnego wykorzystania energii; uważa, że racjonalne wykorzystanie energii powinno również stanowić kryterium na rzecz przyznania dotacji wspólnotowych;

84. uznaje, że własne środki Komisji w dziedzinie racjonalizacji zużycia energii są niewspółmierne do przyjętych przez nią założeń w tej dziedzinie, ani do pilnej potrzeby podjęcia działań w tej dziedzinie; wzywa Przewodniczącego Komisji do zagwarantowania, że udostępnione zostaną większe środki, tak aby własne środki Komisji były współmierne do przyjętych założeń;

85. wzywa państwa członkowskie i Komisję do zwiększenia współpracy międzynarodowej w dziedzinie efektywności energetycznej w taki sposób, aby nowe regulacje i standardy nie przyczyniły się do fragmentaryzacji globalnego rynku;

86. uważa, że promocja efektywności energetycznej w skali światowej jest co najmniej równie ważna, jak dialog z krajami wytwarzającymi energię; uważa, że efektywność energetyczna musi być uwzględniona w polityce zagranicznej UE, zwłaszcza we współpracy w zakresie rozwoju, jak również w ramach dialogów z krajami wytwarzającymi energię i partnerami na rynkach rozwijających się (włączając Chiny, Indie i Brazylię), w krajach Europy Wschodniej, bałkańskich i śródziemnomorskich, a także w krajach Afryki, Karaibów i Pacyfiku;

87. wskazuje, że obecnie około 188 milionów urządzeń gospodarstwa domowego w Europie ma ponad 10 lat i że dzięki ich wymianie można by zaoszczędzić około 50% zużywanej przez nie energii; wzywa w związku z tym Komisję i państwa członkowskie do przyspieszenia wymiany urządzeń za pomocą odpowiednich środków ekonomicznych, takich jak zachęty podatkowe dla producentów urządzeń lub akcje promocyjnych zakupów;

88. wzywa Komisję do zbadania możliwości inteligentnego użycia technologii informacyjnych i komunikacyjnych w celu wzmocnienia efektywności energetycznej i materiałowej poprzez dematerializację, inteligentne budynki, wymianę środków transportu itp. oraz do zapewnienia koniecznych ram polityki w celu wsparcia takich dróg rozwoju;

89. wzywa Komisję do zbadania możliwości bardziej wydajnego użycia energii, jakie stwarza wewnętrzny rynek energii elektrycznej, poprzez wybór spośród stosowanych w wybranych krajach najlepszych rozwiązań w zakresie wydajnej i niskoemisyjnej produkcji energii oraz poprzez jednoczesne rozważenie, czy system krajowych kwot emisyjnych ma sens w sytuacji, gdy rośnie skala handlu transgranicznego;

90. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

[1] Dz.U. L 1 z 4.1.2003 r., str. 65.

[2] Dz.U. L 52 z 21.2.2004 r., str. 50.

[3] Dz.U. L 191 z 22.7.2005 r., str. 29.

[4] Dz.U. L 114 z 27.4.2006 r., str. 64.

[5] Dz.U. L 297 z 13.10.1992 r., str. 16.

[6] Dz.U. C 343 z 5.12.2001 r., str. 190.

[7] Dz.U. C 121 z 24.4.2001 r., str. 451.

[8] Dz.U. L 275 z 25.10.2003 r., str. 32.

--------------------------------------------------