PL 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 9 marca 2006 r. 
wydana na wniosek Ministra Finansów Rzeczypospolitej Polskiej 
w sprawie projektu ustawy o nadzo rze nad instytucjami finansowymi 
(CON/2006/15) 
 
W dniu 7 lutego 2006 r. Europejski  Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawi e projektu ustawy o nadzorze nad instytucjami 
finansowymi (dalej „projektowana ustawa”). 
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z trzeciego, pi ątego i szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 
98/414/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawi e konsultacji Europejskiego Banku Centralnego 
udzielanych w ładzom krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych1, jako że projektowana 
ustawa dotyczy krajowego banku centralnego, to znaczy Narodowego Banku Polskiego (NBP), nadzoru 
nad systemami p łatności i rozrachunku papierów warto ściowych oraz przepisów odnosz ących się do 
instytucji finansowych w zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i 
rynków finansowych. Zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulami nu Europejskiego Banku 
Centralnego, Rada Prezesów wyda ła niniejsz ą opinię. 
 1. Założenia projektowanej ustawy 
1.1 Projektowana ustawa ustanawia nowe ramy in stytucjonalne dla nadzoru nad bankami, rynkami 
kapitałowymi, zak ładami ubezpiecze ń oraz funduszami emerytalnymi w Polsce
2. Obecnie 
funkcjonuj ący model przewiduje sprawowanie nadzoru finansowego przez trzy odr ębne podmioty 
kolegialne, tj.: (i) w zakresie nadzoru bankowego przez Komisj ę Nadzoru Bankowego (dalej 
„KNB”)3 pod przewodnictwem Prezesa NBP, wykonuj ącą swoje funkcje przy pomocy organu 
wykonawczego jakim jest Generalny In spektorat Nadzoru Bankowego, stanowi ący odrębną 
jednostkę organizacyjn ą w ramach struktur NBP4; (ii) w zakresie nadzoru nad rynkami 
                                                           
1  Dz. U. L 189 z 3.7.1998 r., str. 42. 
2  Art. 1 projektowanej ustawy. 
3  Art. 25 ust. 1, art. 29 ust. 1 usta wy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (tekst jednolity: Dz. U. z 
2005 r., Nr 1, poz. 2 ze zm.) („ustawa o NBP”). Zakresem nadzoru bankowego nie s ą objęte podmioty dzia łające na 
podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spó łdzielczych kasach oszcz ędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 1996 r., 
Nr 1, poz. 2 ze zm.).  
4  Art. 25 ust. 1, art. 29 ust. 1 ustawy o NBP. 
2 kapitałowymi: Komisj ę Papierów Warto ściowych i Gie łd (dalej „KPWiG”)5; oraz (iii) w zakresie 
zakładów ubezpiecze ń i funduszy emerytalnych: Komisj ę Nadzoru Ubezpiecze ń i Funduszy 
Emerytalnych (dalej: „KNUiFE”)6. 
1.2 Projektowana ustawa zak łada likwidacj ę trzech wymienionych powy żej organów nadzoru7 i 
przekazanie przys ługujących im uprawnie ń nowo utworzonemu organowi nadzoru 
zintegrowanego, tj. Prezesowi Urz ędu Nadzoru Finansowego (dalej „Prezes Urz ędu”, „Urz ąd 
Nadzoru”)8. Prezes Urz ędu ma by ć centralnym organem administracji rz ądowej właściwym w 
sprawach nadzoru nad instytucjami finansowymi9, stanowiącym tym samym jednoosobowy organ 
decyzyjny, wykonuj ący swoje zadania przy pomocy Urz ędu Nadzoru Finansowego. Dzia łalność 
Urzędu Nadzoru ma by ć finansowana z wp łat wnoszonych przez podmioty nadzorowane10.  
W przypadku nadz oru bankowego b ędzie to stanowi ło zmianę w stosunku do stanu obecnego, w 
którym nadzór bankowy jest finansowany przez NBP. 
1.3 Projektowana ustawa przewiduje, i ż obecne organy nadzoru przeka żą Prezesowi Urz ędu swoje 
kompetencje nadzorcze w dwóch etapach, przy czy m najpierw z dniem 1 kwietnia 2006 r. dojdzie 
do konsolidacji nadzoru nad rynkiem kapita łowym oraz nad zak ładami ubezpiecze ń i funduszami 
emerytalnymi11, a następnie z dniem 1 stycznia 2008 r. – do przekazania na rzecz Prezesa Urz ędu 
kompetencji w zakresie nadzor u bankowego wykonywanych przez KNB12. Opóźnienie w 
przekazaniu kompetencji z zakresu nadzoru bankowego zwi ązane jest z wprowadzaniem 
wymogów Dyrektywy o Wymogach Kapita łowych w polskim sektorze bankowym13. 
1.4 Przepisom projektowanej ustawy przewiduj ącym organizacyjne po łączenie organów nadzoru nie 
towarzyszy wprowadzenie zintegrowanych me tod lub procedur nadzoru; wskazuje si ę przy tym, że 
działania w tym zakresie nie s ą konieczne z uwagi na obecny poziom konsolidacji rynku 
finansowego w Polsce14. Tym niemniej, jako deklarowane cele reformy nadzorczej wskazuje si ę 
przy tym na nast ępujące korzyści: (i) zwi ększoną sprawno ść funkcjonowania organu nadzoru, 
(ii) wzmocnienie pozycji Polski w struktur ach nadzorczych na poziomie UE, (iii) ni ższe koszty 
działania nadzorcy zintegrowanego, (iv) zmniejszenie obowi ązków administracyjnych podmiotów 
nadzorowanych oraz (v) u łatwione sprawowanie nadzoru na d konglomeratami finansowymi 15. 
                                                           
5  Art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapita łowym, Dz. U. z 2005 r., Nr 183, poz. 1537. 
6  Art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o nadz orze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku 
Ubezpieczonych, Dz. U. z 2003 r., Nr 124, poz. 1153, ze zm. Interesy osób uprawnionych wobec zak ładów ubezpiecze ń 
oraz funduszy emerytalnych s ą reprezentowane przez Rzecznika Ubezpieczonych (art. 5 ust. 1 wskazanej ustawy), 
organu który równie ż objęty jest wprowadzan ą reformą (art. 44 ust. 1 projektowanej ustawy).  
7  Art. 44 projektowanej ustawy. 
8  Art. 2 ust. 2 projektowanej ustawy. 
9  Art. 2 ust. 1 projektowanej ustawy. 
10  Art. 16 oraz art. 18 projektowanej ustawy. 
11  Art. 56 in principio projektowanej ustawy. 
12  Art. 56 pkt 2) w zwi ązku z art. 53 ust.1 i 2 projektowanej ustawy. 
13  Ustęp piąty wniosku Ministra Finansów o wy danie opinii z dnia 7 lutego 2006 r. 
14  Ustęp czwarty wniosku Ministra Finansów o wydanie opinii z dnia 7 lutego 2006 r. 
15  Ustęp pierwszy, trzeci i pi ąty uzasadnienia do projektowanej ustawy. 
3 2 Stabilno ść finansowa oraz zadania nadzorcze banku centralnego 
2.1 Uwagi ogólne 
2.1.1 EBC zwraca uwag ę, iż przepis art. 105 ust. 5 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą 
wyznacza Europejskiemu Systemowi Banków Centralnych zadanie przyczyniania si ę do 
należytego wykonywania polityk prowadzonych przez w łaściwe organy w odniesieniu do nadzoru 
ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i do stabilno ści systemu finansowego. 
2.1.2 Zgodnie z powy ższym, EBC konsekwentnie opowiada si ę za zagwarantowaniem udzia łu banków 
centralnych w wykonywaniu nadzoru ostro żnościowego – EBC stoi przy tym na stanowisku, i ż 
potrzebom zwi ązanym z wprowadzeniem waluty euro najlepiej odpowiadaj ą takie rozwi ązania 
instytucjonalne, które zapewniaj ą, iż zadaniom Eurosystemu zwi ązanym z prowadzeniem polityki 
pieniężnej w strefie euro towarzysz ą szerokie uprawnienia nadzorcze krajowych banków 
centralnych realizowane na rynkach krajowych (zarówno w odniesieniu do nadzoru ostrożnościowego w skali mikro, jak i makro), a tak że ich wzmocniona wspó łpraca w tym zakresie 
w ramach strefy euro
16. Dotychczasowe opinie EBC odnosz ące się do projektów krajowych aktów 
prawnych wprowadzaj ących nowe rozwi ązania instytucjonalne w zakresie nadzoru 
ostrożnościowego podnosi ły przy tym, i ż: (i) krajowe banki centralne s ą tradycyjnie mocno 
zaangażowane w nadzór ostro żnościowy nad instytucjami kredytowymi z uwagi na ich istotn ą rolę 
w systemie finansowym, w szczególno ści w zakresie realizacji polityki pieni ężnej oraz 
zapewniania poprawnego funkcjonowania systemów p łatniczych17; oraz (ii) bliski udzia ł 
krajowych banków centralnych w wykonywaniu nadzoru ostro żnościowego stanowi istotny 
warunek po temu, aby mo żliwe było należyte przyczynianie si ę przez Eurosystem do 
monitorowania zagro żeń dla stabilno ści finansowej w strefie euro18, zgodnie z wymogami art. 105 
ust. 5 Traktatu; udzia ł taki przyczynia si ę również do zapewnienia odpowiedniej koordynacji 
pomiędzy funkcjami banku centralnego wykonywanymi na poziomie Eurosystemu a funkcjami 
nadzorczymi wykonywanymi na poziomie krajowym19.  
2.1.3 EBC zauwa ża, że charakter oraz rozmiary ryzyka w sektorze finansowym poszerzaj ą się z uwagi 
na bliskie powi ązania pomi ędzy instytucjami kredytowymi, zak ładami ubezpiecze ń, funduszami 
inwestycyjnymi oraz funduszami em erytalnymi. Tradycyjny rozdzia ł pomiędzy segmentami rynku 
finansowego: bankowym, kapita łowym oraz ubezpieczeniowym ulega coraz silniejszemu 
zatarciu – świadczy o tym zarówno powstawanie hybrydowych produktów finansowych czy coraz 
częstsze wykorzystywanie finansowych instrumentów przekszta łcania ryzyka, jak te ż 
                                                           
16  Por. Europejski Bank Centralny, „R ola banków centralnych w nadzorze ostro żnościowym”, 30 marca 2001 r., publikacja 
dostępna na stronach EBC (www.ecb.int). 
17  Zob. np. ust ęp 6 opinii EBC CON/2003/23 z dnia 24 pa ździernika 2003 r. na wniosek Mini sterstwa Finansów Holandii w 
sprawie projektu ustawy w sprawie przepisów dotycz ących połączenia De Nederlandsche Bank oraz Fundacji do spraw 
Urzędowego Nadzoru Emerytalnego i Ubezpieczeniowego.  
18  Zob. np. ust ęp 4 opinii EBC CON/2001/10 z dnia 25 maja 2001 r. na wniosek austriackiego Mini sterstwa Finansów w 
sprawie projektu ustawy federalnej  o ustanowieniu i organizacji urz ędu nadzoru nad rynkiem finansowym [tytu ł opinii 
skrócony]. 
19  Zob. np. ust ęp 5 opinii EBC CON/2001/35 z dnia 8 listopada 2001 r. na  wniosek niemieckiego Ministerstwa Finansów w 
sprawie projektu ustawy ustanawiaj ącej zintegrowany organ nadzoru finansowego. 
4 porozumienia dystrybucyjne zawierane pomi ędzy podmiotami wywodz ącymi się ze wskazanych 
trzech sektorów oraz wzrastaj ąca rola konglomeratów finansowych. W tym kontek ście EBC 
aprobująco ocenia rozwi ązania instytucjonalne istniej ące w Państwach Cz łonkowskich, w ramach 
których uwzgl ędnia się zasadnicz ą rolę banków centralnych we wspieraniu bezpiecze ństwa i 
wiarygodno ści całego systemu finansowego20.  
2.1.4 Zapewnienie bliskiego udzia łu NBP w wykonywaniu nadzoru ostro żnościowego nale ży uznać za 
wskazane równie ż ze względu na to, i ż rozwiązanie takie jest niezb ędne dla przyj ęcia przez Polsk ę 
waluty euro, a to w zwi ązku z potrzeb ą umożliwienia NBP nale żytego przyczyniania si ę do 
monitorowania zagro żeń dla stabilno ści finansowej w strefie euro. Nabiera to szczególnego 
znaczenia w sytuacji, w której samo wprowadzenie wspólnej waluty oraz b ędąca jego nast ępstwem 
wzmocniona integracja rynków finansowych wywiera wp ływ na natur ę oraz zakres wskazanych 
zagrożeń. Powinno si ę przy tym docenia ć – jak zosta ło to już podniesione przez EBC w 
odniesieniu do Pa ństw Członkowskich przygotowuj ących się do wprowadzenia euro – 
niezależność, wiarygodno ść oraz doświadczenie, jakie krajowe banki centralne s ą w stanie wnosi ć 
do monitorowania stabilno ści finansowej, jako ich istotny wk ład instytucjonalny21. Biorąc wreszcie 
pod uwag ę, iż rynek bankowy stanowi g łówny segment polskiego rynku finansowego, oraz że 
banki pozostaj ą wiodącymi podmiotami po średnictwa finansowego w Polsce – dostarczaj ą one 
bowiem przewa żającą część kredytu dost ępnego gospodarce oraz koncentruj ą większość 
oszczędności gromadzonych przez ludno ść, podczas gdy znaczenie rynków kapita łowych pozostaje 
drugorzędne22 – EBC dostrzega znaczenie argumentów systemowych przemawiaj ących za 
utrzymaniem silnego zaanga żowania NBP w nadzór bankowy. W tym kontek ście należy uznać 
projektowan ą ustawę za propozycj ę utworzenia organu, który funkcjonowa ł będzie przede 
wszystkim jako organ nadzoru bankowego, dzia łający przy tym jednak w izolacji od NBP.  
2.1.5 Zgodnie ze swoimi poprzednimi opiniami, EBC uwa ża, iż zapewnienie efektywnej koordynacji w 
prowadzeniu nadzoru nad poszczególnym i segmentami rynku finansowego mo że być osiągnięte 
również za pomoc ą środków, które nie prowadzi łyby do ograniczania roli sprawowanej w tym 
zakresie przez bank centralny23. 
2.2 Ustawowe okre ślenie roli banku centralnego w zakresie stabilno ści finansowej  
2.2.1 Wraz z utworzeniem niezale żnego Urz ędu Nadzoru, konieczne staje si ę wyraźne sprecyzowanie 
roli odgrywanej przez NBP w zakresie stabilno ści finansowej. Zgodnie z obecnie obowi ązującymi 
polskimi przepisami, rola NBP w zakresie stabilno ści finansowej wynika po średnio z na łożonego 
                                                           
20  Zob. np. ust ęp 5 opinii EBC CON/2004/16 z dnia 11 maja 2004 r. na wniosek w łoskiego Ministerstwa Spraw 
Gospodarczych i Finansów w sprawie pr ojektowanej ustawy o ochronie oszcz ędności. 
21  Zob. np. ust ęp 7 opinii EBC CON/2004/31 z 22 wrze śnia 2004 r. na wniosek Národná  banka Slovenska w sprawie 
projektowanej ustawy o nadzorze nad rynkiem fi nansowym oraz zmian do niektórych ustaw. 
22  Por. Europejski Bank Centralny,  „Sektory finansowe krajów przyst ępujących do UE”, 19 sierpnia 2002 r., str. 171; 
„Struktura rynku bankowego w nowych krajach cz łonkowskich UE”, 31 stycznia 2005 r., str. 38; obie publikacje 
dostępne na stronach EBC (www.ecb.int). 
5 na NBP zadania „kszta łtowania warunków niezb ędnych dla rozwoju systemu bankowego”24. 
Uwzględniać też należy istniejące rozwi ązania praktyczne, pozwalaj ące wnioskowa ć o roli 
odgrywanej przez NBP w zakresie stabilno ści finansowej na podstawie funkcjonuj ących struktur 
organizacyjnych łączących NBP z KNB.  
2.2.2 Uwzgl ędniając stanowisko wyra żane przez EBC w dotychczasowych opiniach odnosz ących się do 
projektów aktów prawnych przewiduj ących reformy systemów nadzoru, EBC zauwa ża, iż banki 
centralne dysponuj ą zwykle najlepszymi danymi po temu, aby wykonywa ć kompetencje z zakresu 
stabilności finansowej, a to z uwagi na posiadan ą przez nie wiedz ę o rozwoju wydarze ń na rynku 
pieniężnym i finansowym, jak te ż ze względu na ich udzia ł w systemach p łatności oraz operacjach 
polityki pieni ężnej. Dotyczy to przy tym zarówno normalnej sytuacji rynkowej, jak te ż 
okoliczno ści kryzysowych25. Zainteresowanie banków centralnych stabilno ścią systemow ą 
oznacza, że koncentruj ą się one na potencjalnym wp ływie wywieranym na stabilno ść systemu 
finansowego jako ca łości przez wstrz ąsy lub zaburzenia makroekonomiczne oraz przez inne 
zwykle brane pod uwag ę czynniki26. Wyraźne uznanie roli NBP w zakresie stabilno ści systemowej 
pozostawa łoby w zgodzie z rozwi ązaniami przyj ętymi w wielu Pa ństwach Cz łonkowskich, które 
przyjęły model nadzoru oparty na niezale żnym organie nadzoru finansowego27. Z powy ższych 
przyczyn EBC zaleca, aby projektowana ustawa precyzowa ła, iż jednym z formalnie okre ślonych 
zadań NBP jest przyczynianie si ę do stabilno ści finansowej poprzez monitorowanie i ocenianie 
całego systemu finansowego, rozumiane jako funkcja odr ębna od nadzoru indywidualnego.  
2.3 Obowiązek współpracy pomi ędzy bankiem centralnym a Urz ędem Nadzoru 
EBC stwierdza – jako uwag ę ogólną – iż Bazylejskie Zasady Kluczowe dla Skutecznego Nadzoru 
Bankowego28 kładą nacisk na zapewnienie systemu wspó łpracy i wymiany potrzebnych informacji, 
zarówno na poziomie krajowym jak i mi ędzynarodowym, pomi ędzy poszczególnymi organami 
administracyjnymi odpowiedzialnymi za bezpiecze ństwo i prawid łowe funkcjonowanie systemu 
finansowego29. Podobnie jak to wskazywano w dotychczasowych opiniach30, EBC uwa ża zatem za 
właściwe wprowadzenie w projektowanej us tawie podstawowej zasady, zgodnie z któr ą Urząd 
Nadzoru i NBP powinny ściśle wspó łpracować we wszystkich obszarach wspólnego 
zainteresowania, w celu nale żytego wykonywania powierzonych im funkcji. Powy ższa zasada 
                                                                                                                                                                                           
23  Zob. ust ęp 4 opinii EBC CON/2001/20. 
24  Art. 3 ust. 2 pkt 6) ustawy o NBP. 
25  Zob. np. ust ęp 7 opinii EBC CON/2001/10. 
26  Zob. np. ust ęp 10 opinii EBC CON/2004/31. 
27  Belgia : art. 23 statutu Nationale Bank van België/Banque Nationale de Belgique; Estonia : art. 2 ust. 5 ustawy o Eesti 
Pank; Irlandia : par. 6A ust. 2 ustawy o banku centralnym z 1942 r.; W ęgry: art. 4 ust. 7 ustawy LVIII z 2001 r. o Magyar 
Nemzeti Bank; Malta : par. 4 ust. 2 lit. c) ustawy o Central Bank of Malta; Finlandia : par. 3 ust. 3 ustawy o Suomen 
Pankki, Nr 214/1998. 
28  Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego, „Bazylejski e Zasady Kluczowe dla S kutecznego Nadzoru Bankowego”, 
wrzesień 1997 r., publikacja dost ępna na stronach Banku Rozlicze ń Międzynarodowych (www.bis.org).  
29  Zob. rozdzia ł II, zasada 1, ust ęp piąty Bazylejskich Zasad Kluczowych (zob. przypis 28 powy żej). 
30  Zob. np. ust ęp 8 opinii EBC CON/2001/10. 
6 powinna ponadto znale źć odzwierciedlenie w ogólnym przepisie ustanawiaj ącym obowi ązek 
współpracy pomi ędzy wskazanymi organami, przy czym realizacja takiego postanowienia powinna 
obejmowa ć opracowanie skutecznych, odpowiadaj ących potrzebom praktyki umów o wspó łpracy 
oraz o wymianie informacji pomi ędzy NBP a Urz ędem Nadzoru. Podobne przepisy prawne zosta ły 
wprowadzone w szeregu Pa ństw Członkowskich, które przyj ęły modele nadzoru oparte na 
niezależnym organie nadzoru finansowego, w tym przyk ładowo w Belgii31, Niemczech32, Estonii33, 
na Węgrzech34 oraz w Austrii35. Z powyższych przyczyn, EBC zaleca aby przepisy projektowanej 
ustawy nak ładały na Prezesa Urz ędu wyraźny obowi ązek wspó łpracy z NBP we wszystkich 
zakresach ich wspólnego zainteresowania. 
2.4 Wymiana informacji pomi ędzy bankiem centralnym a Urz ędem Nadzoru  
2.4.1 Dost ęp banku centralnego do informac ji w zakresie nadzoru ostro żnościowego jest niezb ędny dla 
prowadzenia monitoringu ostro żnościowego w skali makro, nadzoru nad systemami p łatności, jak 
również dla ochrony innych elementów infrastruktury rynku koniecznych dla sprawnego 
funkcjonowania polityki pieni ężnej. Tego typu zaanga żowanie banku centralnego by łoby 
zawłaszcza nieuniknione – z uwagi na ochron ę stabilności finansowej – w przypadku wyst ąpienia 
kryzysu na rynkach finansowych. W tym kontek ście, wagi nabiera natychmiastowa dost ępność 
potrzebnych informacji oraz mo żliwość ich analizy. Skonsolidowana Dyrektywa Bankowa 
przewiduje, że informacje poufne oraz stanowi ące tajemnic ę służbową mogą być wzajemnie 
przekazywane pomi ędzy organami nadzoru a bankami centralnymi w celu wykonywania 
                                                           
31  Komisja Bankowo ści, Finansów i Ubezpiecze ń oraz Nationale Bank van België/ Ba nque Nationale de Belgique maj ą 
obowiązek ścisłej współpracy we wszystkich kwestiach z obszaru ich wspólnego zainteres owania, w szczególno ści w 
zakresie wspó łpracy mi ędzynarodowej dotycz ącej kwestii ostro żnościowych, mi ędzysektorowych aspektów polityki 
ostrożnościowej w odniesieniu do dostawców us ług finansowych, analiz makroekonomicznych z zakresu polityki 
ostrożnościowej oraz analiz prawnych. Zob.  art. 117 § 1 ustawy z dnia 2 sier pnia 2002 r. o nadzorze nad rynkiem 
finansowym oraz us ługach finansowych. 
32  Bundesanstalt für Finanzdienstle istungsaufsicht (Federalny Urz ąd Nadzoru Finansowego l ub BaFin) oraz Deutsche 
Bundesbank maj ą obowiązek wzajemnej wspó łpracy, która obejmuje bie żący monitoring instytucji kredytowych 
prowadzony przez Deutsche Bundesbank, w łączając w to analiz ę i ocenę dokumentów, sprawozda ń audytorów oraz 
raportów rocznych przedstawianych przez instyt ucje kredytowe, przeprowadzanie i analiz ę badań księgowych w celu 
określenia racjonalnych procedur z zakresu wymogów kapita łowych oraz zarz ądzania ryzykiem przez instytucje 
kredytowe, jak równie ż ocenę wyników takich bada ń. Zob. art. 7(1) niemieckiego Prawa bankowego (Kreditwesengesetz 
– KWG). 
33  Eesti Pank ma obowi ązek wspó łpracy z esto ńskim Urz ędem Nadzoru Finansowego w celu zapewnienia stabilno ści 
finansowej, maj ąc przy tym prawo dost ępu do informacji potrzebnych dla wykony wania jego funkcji. Zob. par. 2(5) 
ustawy o Eesti Pank. Urz ąd Nadzoru Finansowego mo że przy tym zawiera ć dwustronne lub wielostronne porozumienia o 
współpracy z Eesti Pank, Minist erstwem Finansów lub jaki mkolwiek innym organem pa ństwowym, je żeli współpraca 
taka jest niezb ędna dla osi ągnięcia jego celów w zakresie na dzoru finansowego. Urz ąd Nadzoru Finansowego, 
Ministerstwo Finansów oraz Eesti Pank maj ą obowiązek wspó łpracy, na mocy pisemnej umowy, w zakresie gromadzenia 
i analizy raportów, projektów aktów prawnych oraz wymiany informacji dotycz ących zdarze ń, które maj ą istotny wp ływ 
na sektor finansowy. Zob. par. 50 ustawy o Urz ędzie Nadzoru Finansowego. 
34  W ramach pe łnienia swoich funkcji w ęgierski Urz ąd Nadzoru Finansowego ma obowi ązek wspó łpracy z Magyar Nezeti 
Bank. Zob. art. 6/C(1) ustawy nr CXXIV z 1999 r. o Urz ędzie Nadzoru Finansowego. Wspó łpraca taka prowadzona jest 
na podstawie zawartego porozum ienia administracyjnego ( Memorandum of Understanding ), aktualizowanego corocznie. 
35  W zakresie swoich federalnych obowi ązków ustawowych oraz obowi ązków w ramach ESBC, Oesterreichische 
Nationalbank (OeNB) ma obowi ązek wspó łpracy z Finanzmarktaufsicht (Urz ąd Nadzoru nad Rynkiem Finansowym lub 
FMA) poprzez świadczenie wzajemnej pomocy. Zarówno OeNB jak i FMA maj ą obowiązek wzajemnego przekazywania 
dotyczących bankowo ści obserwacji i wniosków o charakterze zasadniczym lub o szczególnej wa żności. Zob. par. 5, 7 i 
8 ustawy federalnej o usta nowieniu i organizacji Urz ędu Nadzoru nad Rynkiem Finansowym oraz par. 79(1), 80(1) 
ustawy federalnej o bankowo ści. 
7 powierzonych im zada ń36. Jak było to bowiem wskazywane ju ż w poprzednich opiniach EBC37, 
banki centralne mog ą w warto ściowy sposób przyczynia ć się do prowadzonych procesów 
nadzorczych, przy czym jednocze śnie dostęp banków centralnych do informacji pochodz ących z 
systemu nadzoru wp ływa dodatnio na prowadzone przez nie operacje polityki pieni ężnej, nadzór 
systemowy nad systemami p łatności oraz utrzymywanie stabilno ści finansowej. Przepisy 
zezwalające na dokonywanie wymiany informacji pomi ędzy bankami centralnymi a organami 
nadzoru zosta ły zatem wprowadzone w ustawodaws twach praktycznie wszystkich Pa ństw 
Członkowskich, które przyj ęły model nadzoru oparty na niezale żnym organie nadzoru38.  
2.4.2 Nale ży przyjąć, iż brak jest obecnie szczegó łowych ram prawnych dla wymiany informacji 
pomiędzy NBP a KNB, a to wobec okoliczno ści, iż w praktyce wspó łpraca w tym zakresie wynika 
z przewodniczenia przez Prezesa NBP obu instytucjom. Podczas gdy projektowana ustawa przewiduje przyk ładowo, że do zada ń Prezesa Urz ędu będzie należało dokonywanie okresowych 
ocen stanu ekonomicznego banków i przedst awianie ich organowi odpowiedzialnemu za 
prowadzenie polityki pieni ężnej
39, to brak w niej jednak postanowie ń odnoszących się do bieżącej 
wymiany informacji pomi ędzy NBP a Urz ędem Nadzoru. Z uwagi na okoliczno ść, że projektowana 
ustawa ustanawia nowy or gan nadzorczy funkcjonuj ący poza NBP, EBC zaleca wprowadzenie do 
projektowanej ustawy wyra źnych postanowie ń zezwalaj ących na dokonywanie wymiany 
informacji pomi ędzy NBP a Urz ędem Nadzoru. Ponadto, EBC zaleca zniesienie w sposób wyra źny 
wszelkich ewentualnych przeszkód prawnych  dla tego typu wymiany informacji pomi ędzy 
niezależnym organem nadzoru finansowego a NB P, poprzez dozwolenie, aby informacje 
podlegające ochronie ze wzgl ędu na wymogi poufno ści czy ochrony tajemnicy s łużbowej mog ły 
być wzajemnie wymieniane pomi ędzy organem nadzoru a bankiem centralnym w celu realizacji 
powierzonych im zada ń. W przepisach projektowanej ustawy odnosz ących się do wymiany 
informacji pomi ędzy NBP a Urz ędem Nadzoru pomocne mog łoby być posłużenie się, jako 
standardem minimalnym, rozwi ązaniami zaczerpni ętymi z obecnie obowi ązujących polskich 
przepisów prawnych – utrzymywanych przez projektowan ą ustawę – reguluj ących kwesti ę 
wymiany informacji w zakresie nadzoru uzupe łniającego nad konglomeratami finansowymi, 
                                                           
36  Art. 30 ust. 8 dyrektywy 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. odnosz ącej się do 
podejmowania i prowadzenia dzia łalności przez instytucje kr edytowe (Dz. U. L 126, z 26.5.2000 r., str. 1). 
37  Zob. np. ust ęp 9 opinii EBC CON/2001/10. 
38  Zob. np., Belgia : art. 56 Statutu Nationale Bank van België/ Banque Nati onale de Belgique; Dania : art. 354 ust. 5 ustawy 
o usługach finansowych; art. 22 ustawy o gwarancjach de pozytowych i inwestorach; art. 20 ustawy o Danmarks 
Nationalbank; Estonia : par. 2(5) ustawy o Eesti Pank;  par. 48(2), 54(2) ustawy o Urz ędzie Nadzoru Finansowego; 
Irlandia : par. 33C(1)(c) i 33C(8) ustawy o banku centralnym z 1942 r.; Łotwa : art. 6 ustawy o Latvijas Banka; art. 10 
ustawy o Komisji Rynku Finansowego i Kapita łowego; Luksemburg : art. 33 ust. 2 ustawy z 23 grudnia 1998 r. w sprawie 
statusu monetarnego i Banque centrale du Luxembourg; art. 16, trzeci ust ęp ustawy z 23 grudnia 1998 r. w sprawie 
powołania komisji ds. nadzoru nad sektorem finansowym; W ęgry: art. 44 ustawy nr LVIII z 2001 r. o Magyar Nemzeti 
Bank; Malta : par. 38A ustawy o Central Bank of Malta; par. 18 malta ńskiej ustawy o us ługach finansowych; Austria : art. 
79-80 ustawy o bankowo ści; Finlandia : par. 26 ustawy o Suomen Pankki, nr 214/1998. 
39  Art. 3 ust. 1 pkt 1 lit. c) projektowanej ustawy.  
8 odpowiednio pomi ędzy NBP a KPWiG oraz KNUiFE40 (przepisy te wdra żają odpowiednie 
wymogi wspólnotowe41). 
2.4.3 W nast ępstwie przyj ęcia przez Polsk ę waluty euro wymiana informacji mo że nabrać charakteru 
transgranicznego, jako że pojawi si ę wówczas mo żliwość przekazywania informacji zwi ązanych z 
zadaniami Eurosystemu do innych krajowych banków centralnych Eurosystemu oraz do EBC. 
Wskazane by łoby zatem wprowadzenie przepisu uwzgl ędniającego tę szczególn ą okoliczno ść. 
Powyższe sugestie pozostaj ą w zgodno ści ze wskazówkami Komitetu Ekonomicznego i 
Finansowego zawartymi w „Raporcie o zarz ądzaniu kryzysami finansowymi”42, gdzie zaleca si ę 
usunięcie wszelkich barier prawnych dla transgranicznej wymiany informacji pomi ędzy bankami 
centralnymi a organami nadzoru. Jednocze śnie, nale ży też zapewni ć ciągłość aktualnych 
porozumie ń zawartych z zagranicznymi organami nadzoru. 
 3. Relacje instytucjonalne pomi ędzy NBP a Urz ędem Nadzoru  
3.1 Obecny model relacji instytucjonal nych w zakresie nadzoru ostro żnościowego w Polsce 
3.1.1 EBC pragnie wyrazi ć swoją bardzo pozytywn ą ocenę obecnego modelu relacji instytucjonalnych w 
zakresie nadzoru ostro żnościowego w Polsce. W szczególno ści, następujące rozwi ązania 
instytucjonalne zapewniaj ą w niezb ędnym zakresie udzia ł banku centralnego w prowadzeniu 
nadzoru bankowego: (i) Prezes NBP przewodniczy siedmioosobowemu sk ładowi KNB
43; 
(ii) decyzje KNB s ą wprowadzane w życie i koordynowane przez Generalny Inspektorat Nadzoru 
Bankowego, stanowi ący organ wykonawczy KNB i jednocze śnie odrębną jednostkę organizacyjn ą 
NBP, autonomiczn ą w ramach jego struktury i podlegaj ącą KNB44; (iii) Generalny Inspektor 
Nadzoru Bankowego jest powo ływany i odwo ływany przez Prezesa NBP w uzgodnieniu z 
Ministrem Finansów45; oraz (iv) na podstawie odpowiednich porozumie ń możliwa jest wspó łpraca 
pomiędzy personelem poszczególnych departamentó w NBP oraz Generalnego Inspektoratu 
Nadzoru Bankowego. Powy ższa struktura niezwykle u łatwia przep ływ informacji pomi ędzy NBP a 
KNB, umo żliwiając NBP wype łniane jego roli w zakresie wspierania bezpiecznego i prawid łowego 
funkcjonowania instytucji finansowych oraz stabilno ści systemu finansowego jako ca łości. Biorąc 
pod uwag ę szczególny punkt widzenia Eurosy stemu, wskazana struktura – zbli żona w dużej mierze 
                                                           
40  Art. 22-23 ustawy o nadzorze nad rynkiem kapita łowym (zob. przypis 5 powy żej) oraz art. 17 ust. 6 ustawy o nadzorze 
ubezpieczeniowym (zob. przypis 6 powy żej), odpowiednio. 
41  Art. 12 dyrektywy 2002/87/WE Parlamentu Europe jskiego i Rady z 16 grudnia 2002 r. o nadzorze uzupe łniającym nad 
instytucjami kredytowymi, zak ładami ubezpiecze ń oraz firmami inwestycyjnymi wchodz ącymi w sk ład konglomeratów 
finansowych oraz zmieniaj ącej dyrektywy Rady 73/239/EWG, 79/267/EW G, 92/49/EWG, 92/96/ EWG, 93/6/EWG i 
93/22/EWG, oraz dyrektywy 98/78/WE i 2000/ 12/WE Parlamentu Europejskiego i Ra dy (Dz. U. L 35, z 11.2.2003 r., 
str. 1).  
42  Analiza Ekonomiczna Nr 156, Komitet Ekonomiczny i Finansowy, „Raport o zarz ądzaniu kryzysami finansowymi”, 
17 kwietnia 2001 r., publikacja dost ępna na stronach Komisji Eur opejskiej (www.europa.eu.int). 
43  Art. 26 ust.1 pkt 1) ustawy o NBP. 
44  Art. 25 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 ustawy o NBP.  
45  Art. 29 ust. 3 ustawy o NBP. Genera lny Inspektor Nadzoru Bankowego jest cz łonkiem KNB, zob. art. 26 ust. 1 
pkt 7) ustawy o NBP. 
9 do francuskiego modelu nadzoru bankowego46 – jest szczególnie dobrze przystosowana do tego, 
aby umo żliwiać przyczynianie si ę przez krajowe banki centralne do prowadzenia nadzoru 
ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi oraz do stabilno ści systemu finansowego, 
zgodnie z wymogami wskazywanymi, równie ż w kontek ście przygotowa ń do przyst ąpienia do 
strefy euro, przez art. 105 ust. 5 Traktatu. 
3.1.2 Przyjmuj ąc tym niemniej za łożenie, iż dojdzie w Polsce do ustanowienia niezale żnego organu 
nadzoru finansowego, usuwaj ącego zalety aktualnych relacji instytucjonalnych pomi ędzy NBP 
oraz KNB, EBC pragnie zwróci ć uwagę, iż Państwa Członkowskie przyjmuj ące model nadzoru 
oparty o niezale żny urząd nadzoru finansowego wprowadza ły jednocze śnie różnorodne 
rozwiązania instytucjonalne maj ące na celu umo żliwienie krajowemu bankowi centralnemu 
przyczyniania si ę w niezb ędny sposób do prowadzonego nadzoru ostro żnościowego oraz do 
stabilności finansowej. EBC uwa ża, iż takie rozwi ązania instytucjonalne w istotny sposób 
przyczyniaj ą się do zapewnienia sprawnego wspó łdziałania banków centralnych i organów 
nadzoru.  
3.2 Mianowanie na wniosek banku centralnego cz łonków władz organu nadzoru finansowego 
3.2.1 EBC przyjmuje, i ż zgodnie z przepisami projektowanej ustawy, Prezes Urz ędu, działając jako 
organ centralnej administracji rz ądowej realizuj ący zintegrowany nadzór nad sektorem bankowym, 
rynkiem kapita łowym oraz sektorem ubezpiecze ń i funduszy emerytalnych, stanowi ć będzie 
jednoosobowy organ decyzyjny odpowiedzialny  za nieomal wszystkie kwestie nadzorcze w 
Polsce47. Prezes Urz ędu będzie mianowany, spo śród spełniających wymogi kandydatów, przez 
Prezesa Rady Ministrów na sze ścioletnią kadencję48, przy czym w ąsko został zdefiniowany zakres 
możliwych podstaw odwo łania Prezesa Urz ędu49. Jednocze śnie, do mianowania Prezesa Urz ędu 
nie będą miały zastosowania przepisy reguluj ące prowadzenie otwartych konkursów na stanowiska 
kierownicze w polskiej administracji rz ądowej50. Projektowana ustawa nie daje jasno ści wobec 
kogo i w jaki sposób Prezes Urz ędu będzie odpowiedzialny – pojedyncze odniesienie w tym 
zakresie do rocznych sprawozda ń składanych przez Prezesa Urz ędu51 nie jest powi ązane ze 
wskazaniem procedury przedk ładania lub rozpatrywania takich sprawozda ń. Wskazane powy żej 
rozwiązania prawne nie s ą zgodne z odpowiednimi standardami instytucjonalnymi, które powinny 
znaleźć zastosowanie wobec tego typu organu nadzoru jakim jest Prezes Urz ędu; zaleca si ę 
                                                           
46  We Francji nadzór ostro żnościowy nad instytucjami kredytowymi jest przeprowadzany przez Commission Bancaire,. 
Prezes Banque de France przewodniczy Commission Bancaire, a Banque de France zapewnia Sekretariatowi 
Generalnemu Commission Bancaire personel i środki niezb ędne do przeprowadzania miejscowych kontroli instytucji 
kredytowych. Zob. art. L 613-3 oraz art. L 613-7 francuskiego Kodeksu fina nsowego i monetarnego. 
47  Art. 2 projektowanej ustawy. 
48  Art. 4 ust. 1 projektowanej ustawy. 
49  Art. 5 projektowanej ustawy. Do podstaw odwo łania Prezesa Urz ędu zalicza si ę: (1) skazanie prawomocnym wyrokiem 
za przest ępstwo pope łnione umy ślnie, (2) skazanie prawomocnym wyrokiem na kar ę pozbawienia wolno ści za 
przestępstwo pope łnione nieumy ślnie, (3) rezygnacj ę ze stanowiska, (4) utrat ę obywatelstwa polskiego lub (5) utrat ę 
zdolności pełnienia powierzonych obowi ązków na skutek d ługotrwałej choroby, trwaj ącej dłużej niż dziewięć miesięcy. 
50  Art. 11 ust. 2 pkt 1)  projektowanej ustawy. 
51  Art. 4 ust. 2 projektowanej ustawy. 
10 podjęcie dalszych prac w tym zakresie. Szczególne powody do zaniepokojenia zwi ązane są przy 
tym z przyznaniem Prezesowi Urz ędu uprawnie ń prokuratorskich w odniesieniu do spraw 
cywilnych w zakresie rynku bankowego, kapita łowego, ubezpieczeniowego lub rynku funduszy 
emerytalnych52. 
3.2.2 EBC przyjmuje równie ż, iż zadania Prezesa Urz ędu realizowane b ędą przy pomocy pracowników 
Urzędu oraz Wiceprezesów Urz ędu53. Wiceprezesi Urz ędu mianowani b ędą przez Prezesa Rady 
Ministrów na wniosek Prezesa Urz ędu54, przy czym z tre ści przepisów zdaje si ę wynikać 
możliwość ich odwo łania na podstawie uznaniowej decyzji Prezesa Rady Ministrów55. Wiceprezesi 
Urzędu nie b ędą tworzyć rady lub innego cia ła kolegialnego i nie b ędą też dysponowa ć 
kompetencjami organu administracji rz ądowej. Je żeli chodzi o dzia łalność nadzorcz ą w zakresie 
sektora bankowego w okresie przej ściowym, w którym Urz ąd funkcjonowa ć ma równolegle z 
KNB, tj. w okresie do 31 grudnia 2007 r., Prezes Urz ędu stanie si ę jednym z cz łonków KNB, 
działającym w charakterze Zast ępcy Przewodnicz ącego, jak równie ż będzie on wyznacza ł jedną 
dodatkow ą osobę jako członka KNB56. 
3.2.3  W zgodzie ze stanowiskiem zajmowanym przez EBC w poprzednich opiniach57, jak równie ż biorąc 
pod uwag ę szeroko rozpowszechnion ą w Unii Europejskiej praktyk ę w zakresie procesów 
decyzyjnych dotycz ących kwestii nadzorczych, by łoby wskazane, aby projektowana ustawa 
przewidywa ła utworzenie formalnego cia ła kolegialnego podejmuj ącego decyzje w sposób 
zbiorowy. W szeregu przy tym Pa ństw Członkowskich przyjmuj ących model nadzoru oparty na 
niezależnym organie nadzoru finansowego, bank centralny albo wskazuje pewn ą liczbę członków 
władz organu nadzorczego albo te ż odgrywa okre śloną rolę instytucjonaln ą w mianowaniu i 
odwoływaniu takich cz łonków. W niektórych przypadkach ma te ż miejsce krzy żowe członkostwo 
władz banku centralnego oraz organu nadzor u. Przepisy tego rodzaju wprowadzi ły, na przyk ład, 
Belgia58, Estonia59, Łotwa60, Austria61 oraz Finlandia62. Przyjęcie takiego rozwi ązania pozwoli łoby 
                                                           
52  Art. 3 ust. 2 projektowanej ustawy. 
53  Art. 6 ust. 1 projektowanej ustawy. 
54  Art. 6 ust. 2 projektowanej ustawy. 
55  Art. 6 ust. 3 projektowanej ustawy. 
56 Art. 53 ust. 4 projektowanej ustawy. 
57  Zob. np. ust ęp 14 opinii EBC CON/2005/34 z 6 pa ździernika 2005 r. na wniosek w łoskiego Ministerstwa Spraw 
Gospodarczych i Finansów w sprawie pr ojektowanej ustawy o ochronie oszcz ędności w zakresie dotycz ącym Banca 
d’Italia. 
58  Trzech spo śród siedmiu cz łonków Komitetu Zarz ądczego Komisji Bankowo ści, Finansów i Ubezpiecze ń jest 
wybieranych spo śród członków Zarz ądu Nationale Bank van België/ Banque Natio nale de Belgique. Zob. trzeci ust ęp 
art. 49 § 6 ustawy z 2 sierpnia 20 02 r. o nadzorze nad rynkiem i us ługami finansowymi. 
59  Spośród sześciu członków rady nadzorczej esto ńskiego Urz ędu Nadzoru Finansowego, Prezes Eesti Pank jest cz łonkiem 
z urzędu, a dwóch spo śród pozosta łych pięciu członków jest powo ływanych i odwo ływanych przez Zarz ąd Eesti Pank na 
wniosek Prezesa. Zob. par. 8 ustawy o Urz ędzie Nadzoru Finansowego. 
60  Przewodnicz ący oraz Wiceprzewodnicz ący Rady łotewskiej Komisji Rynku Finansowego i Kapita łowego (KRFK) s ą 
powoływani przez Parlament, na wniosek Prezesa Latvijas Banka i Ministra Finansów, na sze ścioletnią kadencję. Jedną z 
przyczyn odwo łania Przewodnicz ącego oraz Wiceprzewodnicz ącego przez Parlament, jest z łożenie przez Prezesa 
Latvijas Banka i Ministra Fina nsów wspólnego wniosku o dymisj ę. Przewodnicz ący KRFK powo łuje i odwo łuje 
pozostałych członków Rady KRFK, oraz ma obowi ązek uzgadniania swoich decyzji z Prezesem Latvijas Banka i 
Ministrem Finansów. Prezes oraz Wiceprezes Latvijas Banka mog ą uczestniczy ć w posiedzeniach Rady KRFK. Zob. 
art. 13 ust. 3, 13 ust. 4, 14 ust. 4 oraz 16 us t. 2 ustawy o Komisji Rynku Finansowego i Kapita łowego. 
11 zachować niektóre z zalet obecnych ram prawnych nadzoru nad instytucjami kredytowymi w 
Polsce, zapewniaj ąc jednocze śnie praktyczne gwarancje przep ływu informacji pomi ędzy NBP oraz 
Urzędem Nadzoru63.  
3.2.4 Bior ąc powyższe pod uwag ę, EBC proponuje uwzgl ędnienie w projektowanej ustawie przepisów 
ustanawiaj ących kolegialne cia ło decyzyjne jako jedyny organ Urz ędu Nadzoru, dzia łający przy 
tym jako organ centralnej administracji rz ądowej. EBC proponuje równie ż włączenie odpowiedniej 
liczby przedstawicieli NBP do tego typu kolegialnego organu, z pe łnym prawem uczestniczenia w 
jego posiedzeniach i rozstrzygni ęciach, głosowania oraz uzyskiwania informacji dost ępnych 
Urzędowi Nadzoru. W łączenie przedstawicieli NBP do cia ła kolegialnego Urz ędu Nadzoru 
powinno by ć przy tym dokonane z zastrze żeniem zachowania gwarancji niezale żności członków 
personelu oraz w ładz NBP.  
3.3 Udział banku centralnego w kluczowych decyzjach nadzorczych 
W szeregu Pa ństw Członkowskich przyjmuj ących model nadzoru oparty na niezale żnym organie 
nadzoru finansowego, bankowi centr alnemu przyznano w sposób wyra źny określoną rolę w 
podejmowaniu kluczowych decyzji nadzorczych, w tym równie ż decyzji dotycz ących 
przyznawania oraz wycofywania zezwole ń lub licencji. Tego typu rozwi ązania prawne zosta ły 
wprowadzone, przyk ładowo, w Danii64, Irlandii65 oraz na W ęgrzech66. Przyjęcie takich przepisów 
byłoby z korzy ścią dla wykonywania przez NBP jego zada ń związanych z ochron ą stabilności 
finansowej. 
                                                                                                                                                                                           
61  Oesterreichische Na tionalbank (OeNB) nominuje osoby, które maj ą pełnić funkcję Wiceprzewodnicz ącego Rady 
Nadzorczej, jak równie ż dwóch dodatkowych cz łonków o śmioosobowej Rady Nadzorczej i jednego cz łonka 
dwuosobowego Zarz ądu austriackiego Finanzmarktaufsicht (Urz ędu Rynku Finansowego lub URF), które s ą 
powoływane przez Federalnego Ministra Finansów (w przypadku cz łonków Rady Nadzorczej) lub Rz ąd Federalny (w 
przypadku cz łonków Zarz ądu). Przed odwo łaniem członka Rady Nadzorczej lub Zarz ądu URF, który zosta ł nominowany 
przez OeNB, Federalny Minister Finansów ma obowi ązek zasięgnąć opinii OeNB, chyba że zachodzi przypadek 
bezpośredniego zagro żenia. Zob. par. 5, 7 oraz 8 ustawy fe deralnej o ustanowieniu i organizacji urz ędu nadzoru nad 
rynkiem finansowym. 
62  Suomen Pankki mianuje jednego spo śród sześciu członków i jednego spo śród trzech zast ępców zarz ądu fińskiego Urz ędu 
Nadzoru Finansowego. Zob. par. 8 ustawy o Urz ędzie Nadzoru Finansowego. 
63  Zob. ust ęp 5 opinii EBC CON/2001/10. 
64  Przedstawiciel Danmar ks Nationalbank jest cz łonkiem Rady Przedsi ębiorczości Finansowej która, mi ędzy innymi, 
podejmuje decyzje w sprawach nadzorczych  o kluczowym znaczeniu, jak równie ż w sprawach istotnych dla instytucji 
finansowych oraz spó łek holdingowych w ogólno ści. Zob. art. 345 ustawy o us ługach finansowych (LBKG 2005-06-21, 
nr 613). 
65  Irlandzki Urz ąd Regulacyjny ds. Us ług Finansowych ma obowi ązek zasięgania opinii Prezesa Central Bank and Financial 
Services Authority of Ireland i mo że podejmowa ć działania jedynie w porozumieniu z Prezesem, we wszelkich sprawach 
dotyczących stabilno ści finansowej sytemu finansowego Pa ństwa, włączając w to (bez ograniczenia) kwestie wydawania, 
cofania oraz zawieszania licenc ji lub innego rodzaju zezwole ń. Zob. par. 33C(9), 33C(9A) oraz 33C(9B) ustawy o banku 
centralnym z 1942 r., ze zm. 
66  Gdy przepisy prawa tak stanowi ą, węgierski Urz ąd Nadzoru Finansowego przed wydaniem lub cofni ęciem zezwole ń i 
licencji powinien zasi ęgać opinii lub uzyska ć zgodę Magyar Nemzeti Bank. Zob. art. 6/C(2) ustawy nr CXXIV z 1999 r. 
o węgierskim Urz ędzie Nadzoru Finansowego. 
12 3.4 Komitet Stabilno ści Finansowej 
 Innym rozwi ązaniem wykorzystywanym dla zapewnienia wspó łpracy pomi ędzy bankiem 
centralnym a niezale żnym organem nadzoru finansowe go, aprobowanym przez EBC w jego 
dotychczasowych opiniach, jest ustanowienie „komitetu stabilno ści finansowej” (wzgl ędnie 
„komitetu rynku finansowego”) jako cia ła wspieraj ącego wspó łpracę i wymian ę informacji 
pomiędzy właściwymi w ładzami, w łączając w to ministerstwa finansów – przy czym komitet taki 
przyjmuje wówczas wspóln ą odpowiedzialno ść za stabilno ść oraz regulacj ę systemu 
finansowego67. 
3.5 Operacyjny udzia ł banku centralnego w prowad zeniu nadzoru finansowego  
 Jeszcze innym rozwi ązaniem jakie wykorzystywane by ło w niektórych Pa ństwach Cz łonkowskich 
dla zapewnienia wspó łpracy pomi ędzy bankiem centralnym a niezale żnym organem nadzoru 
finansowego jest przyznanie bankowi centralnemu okre ślonych zada ń operacyjnych, w tym w 
zakresie przeprowadzania miejscowych kontroli w podmiotach nadzorowanych oraz dokonywania ocen wprowadzanych przez takie podmioty syst emów zapewniania wymaganego poziomu kapita łu 
oraz zarządzania ryzykiem
68.  
 4. Nadzór nad systemami p łatności i rozrachunku papierów warto ściowych 
4.1 EBC zauwa ża, że NBP posiada wy łączne prawo wydawania zezwole ń oraz wykonywania nadzoru 
w odniesieniu do systemów p łatności w Polsce
69. Ponadto obowi ązujące obecnie przepisy prawne 
przyznają przedstawicielowi Prezesa NBP mo żliwość uczestniczenia bez prawa g łosu w 
posiedzeniach KPWiG w sprawach z zakresu nadzoru nad systemem rozrachunku papierów 
wartościowych70. Prezes NBP ma równie ż (z pewnymi wyj ątkami) prawo wyra żania opinii w 
przypadkach, gdy KPWiG wydaje zgod ę na prowadzenie systemu rozrachunków papierów 
wartościowych71. Wpływ projektowanej ustawy na wskazane uprawnienia Prezesa NBP nie jest do 
końca jasny: likwiduj ąc KPWiG (a tym samym uchylaj ąc prawo NBP do uczestniczenia w jej 
pracach), projektowana ustawa zdaje si ę utrzymywa ć opisane powy żej uprawnienie Prezesa NBP 
do wydania opinii tak że w sytuacji, gdy odniesienie do KPWiG zawarte w obecnej regulacji nie 
zostaje wyra źnie zastąpione odniesieniem do Prezesa Urz ędu. EBC zaleca sprecyzowanie roli NBP 
                                                           
67  Zob. ustęp 7 opinii EBC CON/2001/10 (Austria ). Podobnie, Komitet Stabilno ści Finansowej utworzony na W ęgrzech 
obejmuje przedstawicieli Urz ędu Nadzoru Finansowego, Magyar Nemzeti Ba nk oraz Ministerstwa Finansów, z zadaniem 
umożliwienia aktywnej wspó łpracy i dyskusji w zakresie zagadnie ń dotyczących stabilno ści finansowej. 
68  Niemcy : Prawo bankowe (liczne postanowienia); Austria : Prawo bankowe (liczne postanowienia). Tak że w Irlandii  
Prezes banku centralnego dysponuje niezale żnymi kompetencjami do prowadzenia bada ń oraz przeprowadzania kontroli 
miejscowych licencjonowanych instytucji kredytowych i fi nansowych. Zob. np., w odni esieniu do banków, par. 17A 
ustawy o banku centralnym z 1971 r.  
69  Art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczno ści rozrachunku w systemach p łatności i systemach 
rozrachunku papierów warto ściowych oraz zasadach nadzoru nad tymi syst emami (Dz. U. z 2001 r., Nr 123, poz. 1351 ze 
zm.). 
70  Art. 8 ust. 6 ustawy o na dzorze nad rynkiem kapita łowym (zob. przypis 5 powy żej). 
71  Art. 16 ust. 2 us tawy o ostateczno ści rozrachunku (zob. przypis 69 powy żej). 
13 w zakresie nadzoru systemowego nad systemami rozrachunku papierów warto ściowych, zgodnie z 
poniżej wskazanymi zasadami. 
4.2 Jak wskazywano w poprzednich opiniach EBC72, systemy p łatności i systemy rozrachunku 
papierów warto ściowych s ą wzajemnie powi ązane, w szczególno ści ze wzgl ędu na zasad ę 
„dostawa za p łatność” (Delivery versus Payment) , zgodnie z któr ą rozrachunek papierów 
wartościowych oraz transfer środków pieni ężnych nast ępują w tym samym momencie. Istnieje tym 
samym silne uzasadnienie dla modelu stosowanego w niektórych Pa ństwach Cz łonkowskich, 
polegającego na powi ązaniu nadzoru nad systemami p łatności i systemami rozrachunku papierów 
wartościowych i powierzeniu jego wykonywania krajowemu bankowi centralnemu. Rozrachunek 
obu stron tego typu transakcji powinien podlega ć podobnemu nadzorowi w celu unikni ęcia ryzyka 
asymetrycznych zaburze ń niosących konsekwencje systemowe. W celu zapewnienia efektywno ści 
polityki pieni ężnej oraz ogólnej stabilno ści systemu finansowego, obowi ązki nadzorcze krajowych 
banków centralnych w tym zakresie obejmuj ą konieczno ść zagwarantowania, że systemy 
rozrachunku papierów warto ściowych s ą należycie chronione przed rozprzestrzenianiem si ę 
zaburzeń systemowych. Zasady, na jakich krajowe banki centralne wykonuj ą tę rolę, jakkolwiek 
niesformalizowane, okaza ły się być skuteczne i trwa łe. Coraz wi ęcej krajowych banków 
centralnych dostrzega zalety w sformalizowaniu ich funkcji nadzorczej. Wi ększość krajowych 
banków centralnych wykonuje przy tym t ę funkcję na podstawie ich regulacji statutowych, bez 
przyjmowania wyra źnych i szczegó łowych przepisów ustawowych. Na poziomie Wspólnotowym 
ogólna podstawa prawna dla aktywno ści w tym zakresie zawarta jest w Traktacie oraz Statucie 
Europejskiego Systemu Banków Centralnyc h oraz Europejskiego Banku Centralnego73, wraz z 
bardziej szczegó łowymi regu łami post ępowania wprowadzonymi przez wspóln ą politykę 
Eurosystemu w zakresie nadzoru systemowego (ang. oversight ), określonymi przez Rad ę 
Prezesów. 
4.3 Uwzgl ędniając powyższą szeroko rozpowszechnion ą wśród Państw Członkowskich praktyk ę, EBC 
zaleca przekazanie na rzecz NBP kompetencji do wykonywania nadzoru systemowego nad systemami rozrachunku papierów warto ściowych, wraz z zapewnieniem NBP dost ępu do 
wszelkich informacji oraz danych niezb ędnych do wykonywania zada ń nadzorczych. 
 5. Zakaz finansowania wydatków bud żetowych przez bank centralny (ang. monetary financing ) 
oraz niezale żność polityki pieni ężnej 
5.1 Zakaz finansowania wydatków bud żetowych przez bank centralny  (zakaz monetary financing) 
5.1.1 W świetle stosownych przepisów prawa polskiego, po uwzgl ędnieniu zmian wprowadzanych 
projektowan ą ustawą, Prezes Urz ędu w przypadkach stwierdzenia nieprawid łowości w badaniu 
                                                           
72  Zobacz przyk ładowo ust ępy 10-14 opinii EBC CON/2003/14 z 7 sierpnia 2003 r. na wniosek Banca d’Italia w sprawie 
projektu regulacji systemów p łatniczych, infrastruktury p łatniczej oraz instrumentów p łatności; ustępy 13-16 opinii EBC 
CON/2005/24; ust ępy 13-16 opinii EBC CON/2005/24 z dnia 15 lipca 2005 r. na wniosek Mini sterstwa Finansów 
Republiki Czeskiej w sprawie projektowanej ustawy o integracji organów nadzoru rynku finansowego.  
73  Art. 105 ust. 2 Traktatu, art.  3 ust. 1 oraz art. 22 Statutu. 
14 przeprowadzonym na zlecenie banku b ędzie mia ł prawo zobowi ązać nadzorowany bank do 
zlecenia wskazanemu zewn ętrznemu bieg łemu rewidentowi przeprowadzenia badania jego 
rachunków. Koszt takiego badania zleconego przez Prezesa Urz ędu ponosi łby wówczas NBP, 
chyba że w wyniku badania stwierdzono by nieprawid łowości (w takim przypadku koszt badania 
ponosiłby nadzorowany bank)74. Ponadto NBP ponosi łby koszty badania równie ż w sytuacjach, 
gdy jego przeprowadzenia domaga łby się Prezes Urz ędu w celu wyja śnienia wątpliwości co do 
rzetelności sprawozda ń finansowych podmiotów zale żnych lub te ż podmiotów posiadaj ących 
bliskie powi ązania z bankiem krajowym dzia łającym w holdingu, przy czym wyniki 
przeprowadzonego badania nie potwierdzi łyby tych w ątpliwości75. 
5.1.2 Zgodnie z zakazem monetary financing  zawartym w art. 101 Traktatu, udzielanie przez krajowe 
banki centralne po życzek na pokrycie deficytu lub jaki chkolwiek innych kredytów podmiotom 
sektora publicznego jest zakazane76. W tym wzgl ędzie EBC pragnie powtórzy ć swoje stanowisko77, 
zgodnie z którym w trakcie badania zgodno ści z zakazem monetary financing  jakiegokolwiek 
postanowienia odnosz ącego się do finansowania znaczenie ma nie tylko ścisła wykładnia 
językowa, ale istotne jest równie ż uwzględnienie celu danego przepisu. Zasadniczym celem zakazu 
monetary financing  jest zapobie żenie finansowaniu sektora pu blicznego przez krajowe banki 
centralne. Ponadto, zgodnie z w łaściwymi przepisami wtórnego prawa wspólnotowego78, każdy 
przypadek finansowania zobowi ązań sektora publicznego w stosunku do osób trzecich stanowi 
„jakikolwiek inny kredyt” w rozumieniu zakazu monetary financing . Tym samym zakaz monetary 
financing  odnosi si ę do przepisów prawa krajowego nak ładających na bank centralny obowi ązek 
finansowania osób trzecich w sytuacjach, gdy takie finansowanie nie jest zwi ązane z żadnym 
zadaniem lub funkcj ą banku centralnego, ale stanowi obowi ązek państwa. Zakaz takiego 
finansowania musi by ć interpretowany jako bezwzgl ędny, przy zastrze żeniu jasnych oraz w ąsko 
zakreślonych wyj ątków zawartych w prawie wspólnotowym79. Obowiązek ponoszenia przez 
krajowy bank centralny kosztów badania zlec anego samodzielnie przez nadzór finansowy w 
sytuacji, gdy bank ten nie ma znacz ącego wpływu na proces podejmowania decyzji nadzorczych, 
musi zosta ć uznany za przypadek finansowania zobowi ązań sektora publicznego w stosunku do 
osób trzecich przez krajowy bank centralny, który nie jest obj ęty żadnym z powy ższych 
                                                           
74  Art. 135 ust. 2 i 3 Prawa bankowego w brzmie niu nadanym przez art. 23 projektowanej ustawy. 
75  Art. 141h ust. 2 i 3 Prawa bankowego w brzmie niu nadanym przez art. 23 projektowanej ustawy. 
76  Art. 101 ust. 1 Traktatu, art. 21 ust. 1 Statutu. 
77  Zob. ust ęp 9(i) opinii EBC CON/2003/27 z 2 grudnia 2003 r. na wniosek Austriackiego Federalnego Ministerstwa 
Finansów w sprawie ustawy fede ralnej o Narodowej Fundacji Bada ń i Postępu Technicznego. 
78  Art. 1 ust. 1 lit. b (ii) rozporz ądzenia Rady (WE) nr 3603/93 z 13 grudnia 1993 r. okre ślającej definicje w celu 
zastosowania zakazów okre ślonych w art. 104 i 104b ust. 1 Traktatu (Dz. U.  L 332, z 31.12.1993 r., str. 1) . 
79  Zob. ust ęp 6 opinii EBC CON/2005/1 z dnia 3 lutego 2005 r. na wniosek w łoskiego Ministerstwa Spraw Gospodarczych 
i Finansowych w sprawie projektu ustawy zmieniaj ącej dekret nr 7 z dnia 25 styczn ia 1999 r., potwierdzony ustaw ą nr 74 
z dnia 25 marca 1999 r. w sprawie wymagaj ących pilnego wprowadzenia przepisów dotycz ących włoskiego udzia łu w 
interwencjach Mi ędzynarodowego Funduszu Walutowego pode jmowanych w celu zwalczania powa żnych kryzysów 
finansowych w Pa ństwach Cz łonkowskich. 
15 wyjątków80. W tym świetle EBC proponuje wprowadzenie odpowiednich zmian do projektowanej 
ustawy, tak aby powy ższa działalność Prezesa Urz ędu nie mog łaby być finansowana przez NBP. 
5.2. Uprawnienia NBP w zakresie polityki pieni ężnej 
 W my śl projektowanej ustawy, do zada ń Prezesa Urz ędu będzie nale żało w szczególno ści 
dokonywanie ocen wp ływu polityki pieni ężnej, podatkowej i nadzorczej na rozwój banków81. W 
celu unikni ęcia niejasno ści w stosunku do wy łącznych kompetencji NBP w zakresie polityki 
pieniężnej, zaleca si ę usunięcie odwołania do polityki pieni ężnej w tym przepisie. 
 6. Zagadnienia szczegó łowe 
6.1 Implementacja Dyrektywy o Wymogach Kapita łowych  
 EBC zauwa ża, iż projektowana ustawa bierze pod uwag ę konieczno ść zapewnienia prawid łowej 
implementacji Dyrektywy o Wymogach Kapita łowych (dalej „Dyrektywa”) jako jeden z 
czynników wp ływających na sposób przeprowadzenia pr oponowanej reformy organów nadzoru; 
z tej przyczyny przej ęcie przez Prezesa Urz ędu kompetencji w zakresie nadzoru bankowego 
przewidywane jest dopiero z dniem 1 stycznia 2008 r.
82 W tym kontek ście EBC pragnie 
przypomnie ć o długofalowym charakterze i szerokim zasi ęgu reformy wprowadzanej Dyrektyw ą, 
jak równie ż o utrzymuj ącej się niepewno ści co do jej wp ływu na poziom kapita łu w systemie 
bankowym, a tak że o potrzebie wypracowania odpowiednich regulacji nadzorczych w tym 
zakresie, co b ędzie możliwe jedynie w d łuższym okresie, zgodnie z ewoluuj ącymi praktykami 
rynkowymi oraz gromadzeniem do świadczeń nadzorczych. Nie nale ży oczekiwa ć aby wynikaj ące 
stąd trudności w prawid łowej implementacji Dyrektywy zanik ły w chwili wprowadzenia w prawie 
krajowym ustaw wdra żających Dyrektyw ę – należy raczej przyj ąć, iż dalsze trudno ści tego rodzaju 
powstawa ć będą również po tej dacie. Bior ąc powyższe pod uwag ę EBC zak łada, iż polskie w ładze 
przyjmą odpowiednie środki zaradcze maj ące na celu zapewnienie, i ż przeprowadzana reforma 
organów nadzoru nie wp łynie negatywnie na implementacj ę nowych regulacji w zakresie 
wymogów kapita łowych.  
6.2 Skład Komitetu Doradczego 
EBC zauwa ża, że struktura organizacyjna Urz ędu ma obejmowa ć Komitet Doradczy stanowi ący 
15-osobowe cia ło powoływane przez Prezesa Rady Ministrów, przy czym co najmniej 6 cz łonków 
powinno posiada ć rekomendacj ę Komisji Trójstronnej do Spraw Spo łeczno-Gospodarczych83, 
organu sk ładającego się z przedstawicieli pracowników, pracodawców oraz strony rz ądowej, 
którego podstawowym zadaniem jest prowadzenie dialogu spo łecznego w sprawach wynagrodze ń i 
                                                           
80  Art. 101 ust. 2 Traktatu, art. 2, 5-7 rozporz ądzenia Rady (WE) 3603/93. 
81  Art. 3 ust. 1 pkt 1) lit.  c) projektowanej ustawy. 
82  Ustęp piąty wniosku Ministra Finansów o wy danie opinii z dnia 7 lutego 2006 r. 
83  Art. 12 ust. 1 projektowanej ustawy. 
16 świadczeń społecznych84. Zakładając iż reforma wprowadzana projektowan ą ustawą zostanie 
przeprowadzona, EBC zaleca uwzgl ędnienie przedstawicieli sektora  bankowego, finansowego, 
ubezpieczeniowego jak równie ż organów ochrony praw konsumenckich w Komitecie Doradczym, 
a to w celu zapewnienia Komitetowi Doradczemu dost ępu do szerokiego zakresu wiedzy z 
dziedziny bankowo ści i finansów. Zgodnie z tym samym z łożeniem, Cz łonkowie Komitetu 
Doradczego powinni ponadto podlega ć takim samym wymogom dotycz ącym zachowania 
poufności, jakim wed ług projektowanej ustawy podlega ć mają władze oraz pracownicy Urz ędu 
Nadzoru85. 
6.3 Ciągłość doświadczenia pracowników 
 EBC zauwa ża, że projektowana ustawa przewiduje przej ście pracowników obecnych organów 
nadzoru do Urz ędu Nadzoru, z tym że pracownicy ci stan ą się pracownikami Urz ędu Nadzoru z 
mocy prawa (stosownie do proponowanego kalendarza przej ścia obowi ązków nadzorczych)86. 
Jednakże, stosunek pracy takich pracowników wygasa z up ływem 6 miesi ęcy od ostatniego dnia 
miesiąca, w którym powsta ł Urząd Nadzoru (lub w przypadku pracowników Generalnego 
Inspektoratu Nadzoru Bankowego z dniem 30 czerwca 2008  r.), o ile w tym terminie nie dojdzie do 
otrzymania i zaakceptowania przez nich propozycji nowych warunków pracy i p łacy87. 
Powstrzymuj ąc się od wyra żania ocen dotycz ących prawnych gwarancji w zakresie stabilno ści 
zatrudnienia, EBC pragnie przywo łać zakładany przez polskiego ustawodawc ę cel jakim jest 
odpowiednie wykorzystanie w ramach nowo tworzonej struktury potencja łu kompetencji i 
doświadczenia istniej ących organów nadzoru88. 
 
Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.   Sporządzono we Frankfurcie nad Menem, dnia 9 marca 2006 r. 
 
[podpis] 
 
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET 
                                                           
84  Art. 1 ust. 3 oraz 4 ust. 1 ustawy z 6 lipca  2001 r. o Trójstronnej Komisji do spraw Spo łeczno-Gospodarczych i 
wojewódzkich komisjach dialogu spo łecznego z dnia 6 lipca 2001 r. (Dz. U. z 18 wrze śnia 2001 r., Nr 100, poz. 1080, 
ze zm.). 
85  Art. 10 projektowanej ustawy. 
86 Art. 43 ust. 1-2 projektowanej ustawy. 
87 Art. 50 projektowanej ustawy. 
88  Ustęp trzeci wniosku Ministra Finansów o wydanie opinii z dnia 7 lutego 2006 r.