Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, które ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Międzynarodowej Organizacji Morskiej podczas 66. posiedzenia Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego, dotyczącego przyjęcia zmian załącznika VI do konwencji MARPOL w odniesieniu do opóźnienia wprowadzenia norm emisji tlenków azotu Tier III /* COM/2014/083 final - 2014/0042 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. WPROWADZENIE Obecny wniosek Komisji dotyczy stanowiska Unii na 66. posiedzeniu Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego (MEPC) Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) w odniesieniu do zmian załącznika VI do konwencji MARPOL. Te zmiany załącznika VI do konwencji MARPOL, prawidło 13 ust. 5.1, wprowadzają 5-letnie opóźnienie dotyczące zastosowania norm emisji tlenków azotu Tier III. Wprowadzone zmiany są wyszczególnione w załączniku 12 do sprawozdania Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego (MEPC 65/22). Z pkt. 4.64 tego sprawozdania wynika, że zmiany te zostaną przyjęte podczas 66. posiedzenia MEPC. 2. PRZYJĘCIE ZMIAN ZAPROPONOWANYCH PRZEZ IMO 2.1. Przyjęcie zmian załącznika VI do konwencji MARPOL dotyczących opóźnienia wprowadzenia norm emisji tlenków azotu Tier III. Te propozycje zmian zatwierdzono podczas 65. posiedzenia Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego, które odbyło się w dniach 13-17 maja 2013 r., i należy je przedstawić do przyjęcia na 66. posiedzeniu tego komitetu, które odbędzie się w dniach 31 marca – 4 kwietnia 2014 r. 2.2. Akceptacja i wejście w życie. Po zatwierdzeniu i przyjęciu przez MEPC wyżej wymienione zmiany zostaną przedłożone odpowiednim umawiającym się stronom, aby strony te mogły wyrazić swoją zgodę na związanie się wspomnianymi zmianami. 3. WŁAŚCIWE PRAWODAWSTWO I KOMPETENCJE UE Polityka Unii Europejskiej Na mocy Traktatu UE ochrona środowiska, będąca przedmiotem zmiany konwencji MARPOL, należy do kompetencji dzielonych i jest w dużej mierze regulowana prawodawstwem Unii. Unia Europejska wykonywała w znacznym stopniu swoją kompetencję w dziedzinie jakości powietrza i wody, zarówno na drodze prawodawczej jak i negocjując uzgodnione cele polityczne. Polityka ochrony środowiska zawiera wyraźne zobowiązanie UE do poprawy jakości powietrza i wody, również na poziomie międzynarodowym. Zgodnie np. ze strategią tematyczną dotyczącą zanieczyszczenia powietrza[1] celem polityki UE w zakresie jakości powietrza jest poczynienie znaczących postępów na drodze do realizacji długoterminowych celów UE dotyczących zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego oraz ochrony zdrowia ludzkiego (art. 191 ust. 1 TFUE), tj. „osiągnięcie poziomów jakości powietrza, które nie powodują znacznego negatywnego wpływu oraz zagrożenia dla zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego”. Cel ten, po raz pierwszy określony dziesięć lat temu w szóstym programie działań w zakresie środowiska[2], znajduje potwierdzenie w siódmym programie działań na rzecz środowiska naturalnego niedawno przyjętym przez UE; dokument ten ukierunkowuje rozwój polityki UE do 2020 r.[3], czego najnowszym odzwierciedleniem jest przyjęty przez Komisję program „Czyste powietrze dla Europy”[4]. Opóźnienie stosowania bardziej restrykcyjnych norm w zakresie emisji tlenków azotu na obszarach kontroli emisji tlenków azotu miałoby niekorzystny wpływ na realizację tych celów politycznych. Prawodawstwo UE Obowiązujące prawodawstwo obejmuje szeroki zakres zanieczyszczeń, w tym tlenki azotu, oraz wiele różnych źródeł, w tym wszystkie rodzaje transportu. Dyrektywa w sprawie krajowych poziomów emisji (2001/81/WE)[5] oraz dyrektywa w sprawie jakości powietrza (2008/50/WE)[6] ustanawiają wartości dopuszczalne w odniesieniu do emisji tlenków azotu do powietrza. Dyrektywa w sprawie krajowych poziomów emisji wymaga, by emisje pochodzące z żeglugi morskiej były określane ilościowo i zgłaszane. Emisje pochodzące z krajowej żeglugi morskiej i międzynarodowej żeglugi na śródlądowych drogach wodnych są uwzględniane przy obliczaniu krajowych pułapów emisji. Natomiast inne emisje pochodzące z międzynarodowej żeglugi morskiej nie są uwzględniane przy obliczaniu pułapów, mimo że mają znaczny wpływ na jakość powietrza w UE. U podstaw tego wyłączenia leży rola IMO w uregulowaniu tych emisji. Z tego powodu art. 11 dyrektywy w sprawie krajowych poziomów emisji wyraźnie dopuszcza konieczność podjęcia działań zewnętrznych w odniesieniu do tych emisji; brzmi on następująco: „Komisja i państwa członkowskie, w celu wspierania osiągnięcia celu określonego w art. 1, w stosownych okolicznościach, nawiązują, bez uszczerbku dla przepisów art. 300 Traktatu, dwustronną i wielostronną współpracę z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Europejska Komisja Gospodarcza Narodów Zjednoczonych (EKG NZ), Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) i Międzynarodowa Organizacja Lotnictwa Cywilnego (ICAO), w tym także poprzez wymianę informacji na temat badań naukowo-technicznych i rozwoju oraz w celu doskonalenia podstaw ułatwiających redukcję emisji”. Ponadto pakiet „Czyste powietrze dla Europy”[7] przyjęty przez Komisję w dniu 18 grudnia 2013 r., potwierdza wpływ emisji pochodzących z żeglugi na jakość powietrza na lądzie oraz opłacalność dalszych środków w tym sektorze. Pochodzące z żeglugi emisje tlenków azotu przyczyniają się bezpośrednio do eutrofizacji wód morskich i lądowych oraz środowiska lądowego, a także do powstawania (wtórnych) cząstek stałych szkodliwych dla zdrowia. Zatem zlekceważenie tego źródła skutkowałoby ograniczeniem możliwości, jakimi dysponują państwa nadbrzeżne Morza Bałtyckiego i Morza Północnego, aby osiągnąć cele określone w ramowej dyrektywie wodnej (2000/60/WE)[8], dyrektywie w sprawie strategii morskiej (2008/56/WE)[9], dyrektywie siedliskowej (92/43/EWG)[10] i dyrektywie ptasiej (79/409/EWG)[11], które mają za zadanie ograniczyć szkodliwe skutki dla ekosystemów wodnych i lądowych, w tym skutki eutrofizacji. Wpłynęłoby to również niekorzystnie na ich zdolność przestrzegania dopuszczalnych wartości dla PM10 i PM2,5 ustalonych w dyrektywie 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza ustalone w celu ochrony zdrowia ludzkiego. Normy emisji tlenków azotu Tier III, których dotyczy przedmiotowe działanie, nie zostały jeszcze wyraźnie objęte konkretnym prawodawstwem Unii, ale ich obecne uregulowanie w ramach IMO, zgodnie z przyjętą w 2008 r. zmianą w załączniku VI do konwencji MARPOL, jest uważane za niezbędne i zgodne z ogólnie uzgodnionymi celami polityki UE. W szczególności, opóźnienie terminu wprowadzenia tych norm ograniczy możliwość wykorzystywania obszarów kontroli emisji tlenków azotu przez państwa członkowskie do celów walki z zanieczyszczeniem powietrza i jego skutkami. Decyzja Rady Artykuł 218 ust. 9 TFUE stanowi właściwą podstawę prawną dla utworzenia stanowiska UE, które zostanie wyrażone na odnośnym posiedzeniu, ponieważ dotyczy ono aktów mających skutki prawne. Decyzja podjęta na 66. posiedzeniu MEPC dotycząca daty wejścia w życie norm emisji tlenków azotu Tier III ma wiążącą moc prawną, ponieważ określa ona termin, od którego normy emisji tlenków azotu Tier III będą mieć zastosowanie na obszarach określonych jako obszary kontroli emisji tlenków azotu (NECAs) w odniesieniu do statków wszystkich stron załącznika VI do konwencji MARPOL Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO). Streszczenie Uwzględniając politykę i dorobek prawny UE w przedmiotowym zakresie (zob. wyżej), Komisja uważa, że zagadnienie objęte wyżej wymienionymi zmianami, które mają zostać przyjęte na 66. posiedzeniu MEPC, ma dla UE istotne znaczenie i w związku z tym wymaga określenia przez UE wspólnego stanowiska, które będzie wyrażone przez wszystkie państwa członkowskie reprezentowane w ramach MEPC w interesie Unii. 4. WNIOSEK Komisja występuje zatem z wnioskiem dotyczącym decyzji Rady w sprawie stanowiska, które ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do zmian wymienionych w pkt. 2.1 powyżej, które mają zostać przyjęte na 66. posiedzeniu Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego. 2014/0042 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, które ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Międzynarodowej Organizacji Morskiej podczas 66. posiedzenia Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego, dotyczącego przyjęcia zmian załącznika VI do konwencji MARPOL w odniesieniu do opóźnienia wprowadzenia norm emisji tlenków azotu Tier III RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 i art. 218 ust. 9, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Pierwsza zmiana z 2008 r. załącznika VI do konwencji MARPOL ustala na 2016 r. datę obowiązywania norm emisji tlenków azotu Tier III mających zastosowanie do statków zbudowanych po tej dacie oraz przepływających przez obszary kontroli emisji tlenku azotu (NECAs). (2) Na swoim 65. posiedzeniu w maju 2013 r. Komitet Ochrony Środowiska Morskiego Międzynarodowej Organizacji Morskiej zatwierdził [projekt] zmian załącznika VI do konwencji MARPOL, prawidło 13, ust. 5.1. Te zmiany mają zostać przyjęte podczas 66. posiedzenia MEPC, które odbędzie się w dniach 31 marca – 4 kwietnia 2014 r. (3) Zmiany załącznika VI do konwencji MARPOL, prawidło 13 ust. 5.1, dotyczące zastosowania norm emisji tlenków azotu Tier III opóźnią ich wejście w życie o 5 lat i staną się wiążące dla stron załącznika VI do konwencji MARPOL 6 miesięcy po dacie ich zatwierdzenia zgodnie z art. 16 ust. 2 konwencji MARPOL. (4) Ochrona środowiska, która jest przedmiotem proponowanych środków, jest w dużej mierze regulowana prawodawstwem Unii. Unia Europejska wykonywała w znacznym stopniu swoją kompetencję w dziedzinie jakości powietrza i wody, zarówno na drodze prawodawczej jak i negocjując uzgodnione cele polityczne. Obowiązujące prawodawstwo obejmuje szeroki zakres zanieczyszczeń, w tym tlenki azotu (NOx), oraz wiele różnych źródeł, w tym wszystkie rodzaje transportu. Dyrektywa 2000/60/WE ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej[12], dyrektywa 2008/56/WE ustanawiająca ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego[13], dyrektywa 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory[14] oraz dyrektywa 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa[15] określają cele mające ograniczyć szkodliwe skutki dla ekosystemów wodnych i lądowych, w tym skutki eutrofizacji, powodowane głównie przez tlenki azotu. Dyrektywa 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza i czystszego powietrza dla Europy[16] ustala dopuszczalne wartości i wartości docelowe dla pyłu zawieszonego i ozonu, których prekursorem są tlenki azotu. (5) Dyrektywa 2001/81/WE w sprawie krajowych poziomów emisji[17] wymaga, by emisje pochodzące z żeglugi morskiej były określane ilościowo i zgłaszane, uznając jednocześnie, że regulowanie emisji pochodzących z międzynarodowej żeglugi morskiej (poza wodami wewnętrznymi) należy do kompetencji IMO. (6) Artykuł 11 w związku z art. 1 dyrektywy 2001/81/WE wymaga, aby Komisja i państwa członkowskie nawiązywały współpracę na szczeblu międzynarodowym w celu ograniczenia emisji niektórych rodzajów zanieczyszczenia powietrza, w tym tlenków azotu. (7) Uwzględniając ogólne uzgodnione cele polityczne i dorobek prawny UE, opóźnienie wprowadzenia norm emisji tlenków azotu Tier III, które ma zostać przyjęte na 66. posiedzeniu MEPC, ma dla UE istotne znaczenie i w związku z tym wymaga określenia przez UE wspólnego stanowiska, które będzie wyrażone przez wszystkie państwa członkowskie reprezentowane w ramach MEPC w interesie Unii. (8) Unia nie jest ani członkiem IMO, ani umawiającą się stroną odnośnych konwencji i kodeksów. Działając w interesie Unii, Rada powinna zatem upoważnić państwa członkowskie do wyrażenia przedstawionego niżej stanowiska, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 1. Stanowisko Unii na 66. posiedzeniu Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego Międzynarodowej Organizacji Morskiej jest następujące: Unia sprzeciwia się przyjęciu zaproponowanych zmian załącznika VI do konwencji MARPOL, prawidło 13 ust. 5.1, określonych w załączniku 12 do dokumentu MEPC 65/22 Międzynarodowej Organizacji Morskiej. 2. Stanowisko Unii określone w ust. 1 jest wyrażane przez państwa członkowskie będące członkami IMO, działające wspólnie w interesie Unii. 3. Drobne modyfikacje tego stanowiska mogą być uzgadniane bez konieczności zmiany tego stanowiska. Artykuł 2 Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] COM(2005) 446 final. [2] Dz.U. L 242 z 10.9.2002, s. 1. [3] Ogólny unijny program działań w zakresie środowiska do 2020 r. „Dobrze żyć w granicach naszej planety”, COM (2012)710 final. [4] COM(2013)918 final [5] Dz.U. L 309 z 27.11.2001, s. 22. [6] Dz.U. L 152 z 11.6.2008, s. 1. [7] Wszystkie odnośne dokumenty znajdują się pod następującym adresem: http://ec.europa.eu/environment/air/clean_air_policy.htm [8] Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1. [9] Dz.U. L 164 z 25.6.2008, s. 19. [10] Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 1. [11] Dz.U. L 103 z 25.4.1979, s. 1. [12] Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1. [13] Dz.U. L 164 z 25.6.2008, s. 19. [14] Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 1. [15] Dz.U. L 103 z 25.4.1979, s. 1. [16] Dz.U. L 152 z 11.6.2008, s. 1. [17] Dz.U. L 309 z 27.11.2001, s. 22.