[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 10.7.2007

KOM(2007) 412 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY

Reformowanie Europy na potrzeby XXI wieku

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY

Reformowanie Europy na potrzeby XXI wieku

Opinia Komisji Europejskiej na podstawie art. 48 Traktatu o Unii Europejskiej w sprawie konferencji przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w celu dokonania rewizji traktatów

I WSPÓLNE REFORMOWANIE EUROPY

Europa zmieniła się, zmienił się także świat. XXI wiek przynosi nowe wyzwania i nowe możliwości. Interakcje między gospodarkami i narodami na całym świecie podlegają ciągłym przemianom - poprzez komunikację, handel, migrację, wspólne zagrożenia dla bezpieczeństwa lub wymianę kulturową. W takim zglobalizowanym świecie Europa musi być konkurencyjna, aby zagwarantować wzrost gospodarczy oraz zwiększenie ilości miejsc pracy przy równoczesnej poprawie ich jakości, a tym samym zagwarantować sobie ogólny zrównoważony rozwój. Zmiany klimatyczne wymagają reakcji zarówno na szczeblu globalnym, jak i lokalnym. Przemiany demograficzne doprowadziły do zakwestionowania niektórych dogmatów dotyczących modeli funkcjonowania społeczeństwa ukształtowanych w przeszłości Nowe zagrożenia dla bezpieczeństwa wymagają nowych strategii i polityki. We wszystkich tych dziedzinach Europa musi być przygotowana na zmiany. Zapewnienie przyszłego dobrobytu wymaga nowych umiejętności, nowych metod pracy oraz reform politycznych, gospodarczych i społecznych. Europejskie społeczeństwo jest wystarczająco kreatywne i zdolne, by podjąć powyższe wyzwania. Wspiera się ono na fundamencie wypróbowanych podstawowych wartości – wolności, godności ludzkiej, solidarności, tolerancji, sprawiedliwości społecznej i państwa prawnego. Jednak zachowanie i umacnianie tych wartości wymaga od Europy dostosowania do przemian. Należy ją również wyposażyć w instrumenty pozwalające przekuć zamiary na czyny. Państwa członkowskie nie zdołają w pojedynkę podołać bieżącym lub przyszłym wyzwaniom: sprostać im można wyłącznie wspólnymi siłami, przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości. Organizacja tego wspólnego wysiłku jest zadaniem Unii Europejskiej, dlatego potrzebuje ona właściwych traktatów i instytucji oraz odpowiednich metod pracy.

Europa stoi przed zadaniem realizacji strategii politycznych odpowiadających oczekiwaniom i aspiracjom obywateli: urzeczywistnienia wizji Europy gotowej do zgodnych działań na rzecz wspólnej przyszłości.

Unia Europejska jest wyjątkowo dobrze predysponowana, by znaleźć odpowiedzi na najbardziej palące pytania dzisiejszej doby. Europa złożona z 27 lub większej liczby państw członkowskich może działać na skalę kontynentalną podejmując problemy wykraczające poza granice poszczególnych państw. Po pięćdziesięciu latach integracji i rozszerzania Unii Europejskiej, wizja nakreślona przez jej ojców-założycieli nie straciła nic ze swej aktualności. Wspólne inicjatywy stanowią często jedyną racjonalną strategię wypracowania dla Europy rozwiązań odpowiadających wymogom zglobalizowanego świata, takich jak: modernizacja europejskiej gospodarki by mogła sprostać nowym konkurentom, zachowanie przez Europę czołowej pozycji na świecie jeżeli chodzi o przeciwdziałanie zmianom klimatycznym, zagwarantowanie trwałych dostaw energii, skuteczne zarządzanie migracją, zwalczanie terroryzmu, pomoc krajom rozwijającym się w zwalczaniu ubóstwa oraz dbanie o skuteczną promocję europejskich wartości w społeczności międzynarodowej. Unia Europejska dysponuje potencjałem pozwalającym na skuteczniejszą realizację polityki prowadzonej w tych dziedzinach, jednak jego wykorzystanie zależy od zmiany przestarzałych metod pracy.

Aby wykorzystać posiadane możliwości Unia Europejska potrzebuje modernizacji i reform. Reguły funkcjonowania Unii zostać dostosowane do bieżących potrzeb. Delikatna równowaga różnych unijnych instytucji stanowi w dalszym ciągu układ pozwalający optymalnie wykorzystać wszystkie europejskie atuty. „Metoda wspólnotowa” – a zwłaszcza szczególna rola Komisji Europejskiej i przysługujące jej prawo do inicjatywy – stanowi klucz do sukcesu europejskiego systemu. Jednakże istniejące instrumenty muszą zostać dostosowane do potrzeb rozszerzonej Unii. Realizacja wspólnej unijnej wizji wymaga zagwarantowania, by instrumenty te były skuteczne i spójne, pozwalając zaradzić komplikacjom nierozerwalnie związanym z podejmowaniem decyzji w zróżnicowanej Unii 27 państw członkowskich: w instytucjach oraz metodach pracy należy dokonać uproszczenia procesu decyzyjnego w stopniu odpowiadającym szybko zmieniającym się wyzwaniom dzisiejszego świata. Muszą one także być demokratyczne – współczesne społeczeństwo europejskie słusznie domaga się wysokich standardów rozliczalności, przejrzystości i zaangażowania. Za integracją europejską muszą przemawiać zarówno działania Unii Europejskiej, jak i metody tych działań.

*****************

W ubiegłej dekadzie Unia Europejska poszukiwała właściwej metody modernizacji i możliwości przedstawienia lepszych odpowiedzi na problemy i aspiracje swoich obywateli. Komisja była zawsze aktywnym uczestnikiem tego procesu. W Deklaracji z Laeken wskazano te dziedziny, w których UE wymagała reform. Rozszerzenie w latach 2004 i 2007 nasiliło potrzebę dostosowania metod pracy Unii do aktualnych warunków. W wyniku prac Konwentu Europejskiego oraz konferencji międzyrządowej w 2004 r. powstał dokument mający stanowić odpowiedź na te potrzeby – Traktat ustanawiający konstytucję dla Europy. Komisja od samego początku zdecydowanie popierała traktat konstytucyjny jako właściwą odpowiedź na wyzwania stojące przed Europą. Traktat został ratyfikowany przez większość państw członkowskich, ale nie uzyskał jednomyślnego poparcia. Okres refleksji pomógł Unii znaleźć klucz do nowego rozwiązania, przy czym czołową rolę odegrała tutaj Komisja realizując inicjatywę „Plan D”[1] w celu propagowania koncepcji pozwalających uczynić UE bardziej demokratyczną, przejrzystą i skuteczną.

Wobec impasu w kwestii ratyfikacji traktatu konstytucyjnego, potrzeba reformy europejskich metod pracy stała się nagląca jak nigdy dotąd. Komisja Europejska podjęła się realizacji nowej agendy, która zyskała poparcie podczas nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w Hampton Cort w październiku 2005 r. i była realizowana w ramach dwutorowej strategii określonej w „agendzie obywatelskiej”[2]. Wyniki tej ostatniej inicjatywy wykazały, że sprostanie strategicznym wyzwaniom stojącym przed Europą wymaga właściwych narzędzi i metod pracy. Zrealizowano kolejne etapy działań zmierzających do zawarcia porozumienia instytucjonalnego – postanowienia ramowe przyjęte na posiedzeniu Rady Europejskiej w czerwcu 2006, Deklaracja berlińska w marcu 2007 oraz kompleksowe porozumienie w sprawie elementów wymagających reformy zawarte w czerwcu 2007. Równocześnie Unia Europejska potwierdziła wobec europejskich obywateli swoje zaangażowanie na rzecz reform polityki w różnorodnych dziedzinach, poczynając do wzrostu gospodarczego po tworzenie miejsc pracy, od energii po migrację i od zmian klimatycznych po innowacje. We wszystkich tych dziedzinach Europa uzyskała konkretne rezultaty.

W deklaracji berlińskiej, oprócz uczczenia 50. rocznicy podpisania Traktatu rzymskiego, zobowiązano się do stworzenia dla Unii nowych wspólnych fundamentów przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w 2009 r. Po okresie politycznych konsultacji, Rada Europejska z czerwca 2007 r. uzgodniła zwołanie konferencji międzyrządowej (KM) w lipcu 2007 r. Określono dokładny mandat konferencji, szczegółowo wyliczając elementy reformy. Zadaniem KM jest uzgodnienie tekstu traktatu rewizyjnego mającego „zmienić obowiązujące traktaty celem zwiększenia skuteczności i demokratycznej legitymacji rozszerzonej Unii, jak również poprawy spójności jej działań zewnętrznych”.

Porozumienie w sprawie mandatu potwierdza, że dwutorowa strategia okazała się słusznym wyborem dla Unii. Europa najlepiej radzi sobie z reformami instytucjonalnymi, kiedy jej instytucje wykazują zaangażowanie na rzecz rozwiązania problemów politycznych, gospodarczych i społecznych. Unia dąży do zaspokajania potrzeb swoich obywateli, do uzyskiwania rezultatów zapewniających im większy dobrobyt i bezpieczeństwo oraz do zespolenia Europy w oparciu o wartości, na których przez 50 lat opierała się integracja europejska.

II TRAKTAT REWIZYJNY

Rada Europejska z czerwca 2007 r. uzgodniła dokładny mandat na konferencję międzyrządową. Był on owocem starannie wypracowanego kompromisu. Obok wielu pozytywnych elementów, które należy przyjąć z zadowoleniem, kompromis oznaczał również rezygnację z niektórych zmian uzgodnionych podczas KM w 2004 r. oraz przyznanie poszczególnym państwom członkowskim licznych derogacji. Rezygnacja z niektórych elementów, w tym o charakterze symbolicznym, jak również zmiany, które uczyniły tekst traktatu mniej czytelnym, było niezbędne do wypracowania kompleksowego porozumienia, możliwego do zaakceptowania przez wszystkie państwa członkowskie. Komisja wniosła aktywny wkład w osiągnięcie tego kompromisu przedstawiając rozwiązania godzące ambicje z realiami politycznymi. W porównaniu z obowiązującymi traktatami, nowe postanowienia zapewnią Unii Europejskiej solidny fundament instytucjonalny i polityczny, który pozwoli jej sprostać oczekiwaniom obywateli.

Proponowany traktat rewizyjny zmieni dwa podstawowe traktaty UE. Powstaną w ten sposób ramy prawne mające wyposażyć Unię w instrumenty potrzebne do sprostania przyszłym wyzwaniom i sprzyjające reformom, bez naruszania solidnych podstaw panującej równowagi instytucjonalnej, na której Europa tak bardzo skorzystała w ostatnich pięćdziesięciu latach.

W ramach mandatu dość szczegółowo określono w jaki sposób konferencja międzyrządowa (KM) uzgodni ostateczną wersję traktatu. Określa on zakres działania konferencji stanowiąc wyłączną podstawę jej prac i precyzuje, które z innowacji uzgodnionych podczas KM w 2004 r. zostaną uwzględnione w treści traktatu a gdzie należy uwzględnić specyficzne nowe elementy. Dzięki temu można uzyskać jasny obraz obu równorzędnych traktatów, które powstaną po zakończeniu całego procesu i które zostaną przedstawione do ratyfikacji.

Mandat zapewnia odpowiednią podstawę do przeprowadzania sprawnej i skutecznej konferencji międzyrządowej zdolnej do uzgodnienia traktatu w celu jego szybkiej ratyfikacji. Rada Europejska wyznaczyła cel zakładający ratyfikację traktatu przed wyborami do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2009 r., który należy uznać za słuszny i realistyczny. Powinien on zostać zrealizowany.

Rada Europejska podkreśliła, że podczas KM oraz procedury ratyfikacji, UE powinna zintensyfikować kontakty z obywatelami, przekazując im całościowe, wyczerpujące informacje oraz wciągając ich do trwałego dialogu. Ze względu na wybraną strategię polegającą na zmianie obowiązujących traktatów, szczególnie istotne jest przekazanie informacji na temat proponowanych reform i argumentów przemawiających za ich wdrożeniem, jak również jak najszybsze udostępnienie w przystępnej formie czytelnego tekstu traktatów.

Bardziej demokratyczna i przejrzysta Europa

Traktat rewizyjny pozwoli odświeżyć i wzmocnić demokratyczne struktury Europy. Instytucje Unii staną się bardziej otwarte a Europejczycy zyskają większe możliwości wpływu na jej prace. W nowej części traktatu zapisano zasady stanowiące podstawę demokratycznej odpowiedzialności Unii.

- Rozszerzenie zakresu stosowania procedury współdecyzji o około 50 dziedzin zapewni Parlamentowi Europejskiemu pozycję równorzędną z Radą przy przyjmowaniu zdecydowanej większości unijnych aktów prawnych. Dotyczyć to będzie także takich kluczowych dziedzin polityki jak przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Parlament zostanie również wyposażony w istotne nowe kompetencje w dziedzinie budżetu i umów międzynarodowych.

- Parlamenty narodowe zyskają większe możliwości udziału w pracach UE, przy poszanowaniu ustalonych ról unijnych instytucji. Przykładem jest tutaj dwuetapowa procedura monitorowania przestrzegania zasady pomocniczości, która pozwoli parlamentom narodowym zwracać uwagę Komisji na kwestie budzące wątpliwości parlamentów: jeżeli większość parlamentów wyraża podobne wątpliwości na temat konkretnego wniosku legislacyjnego, Komisja może wycofać lub zmienić swój wniosek, lub też nadać mu dalszy bieg w niezmienionej formie, przedstawiając swoją argumentację Parlamentowi Europejskiemu i Radzie Ministrów, celem podjęcia ostatecznej decyzji.

- Obywatele i parlamenty narodowe będą mogli bezpośrednio śledzić decyzje podejmowane przez ich rządy dzięki temu, że debaty legislacyjne w Radzie Ministrów będą prowadzone w sposób jawny.

- Inicjatywa obywatelska to instrument, dzięki któremu jeden milion obywateli z różnych państw członkowskich (na niemal 500 mln osób zamieszkujących Unię) będzie mógł zwrócić się do Komisji o przedłożenie nowego wniosku legislacyjnego.

- Wyraźna klasyfikacja kompetencji pozwoli wyjaśnić relacje między państwami członkowskimi i Unią Europejską.

- Traktat rewizyjny przewiduje wyraźnie, że państwa członkowskie pozostają w Unii z własnego wyboru i zawiera klauzulę dotyczącą możliwości opuszczenia UE.

Europa bardziej skuteczna

Aby ambicje polityczne mogły zostać zrealizowane przynosząc rzeczywiste zmiany na korzyść obywateli, Europa musi mieć możliwości działania. To z kolei wymaga skutecznych i sprawnych instytucji oraz metod pracy. Metoda wspólnotowa, czyli unikalny układ instytucjonalny charakteryzujący Unię, zapewnia fundament pozwalający łączyć interesy różnych państw i narodów Europy z interesami Unii jako całości. Komisja przywiązuje szczególną wagę do kwestii pierwszeństwa prawa UE, wyraźnie potwierdzonej w obowiązującym orzecznictwie i uznanej w ramach mandatu na konferencję. Komisja zamierza w dalszym ciągu korzystać z kompetencji przysługujących jej w takich dziedzinach jak polityka konkurencji, aby obywatele mogli korzystać z dobrodziejstw rynku wewnętrznego.

Przyjęcie traktatu rewizyjnego pozwoliłoby zaktualizować system instytucjonalny Unii, w związku z potrzebą dostosowania polityki prowadzonej przez rozszerzoną Unię do warunków szybko zmieniającego się świata.

- Traktat rewizyjny pozwoli na podejmowanie szybszych i bardziej spójnych decyzji w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Oznacza to znaczące zwiększenie potencjału Europy w zakresie zwalczania terroryzmu, przestępczości i handlu ludźmi oraz zarządzania przepływem migrantów. Państwa członkowskie, które zdecydowały, że nie będą uczestniczyć we wszystkich aspektach przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości mogą w przyszłości podjąć decyzję o pełnym udziale w tych dziedzinach działalności.

- Unia zyska większe możliwości do działania na obszarach należących do najważniejszych priorytetów dzisiejszej Unii, dzięki nowym, udoskonalonym podstawom prawnym w takich dziedzinach jak np. polityka energetyczna, zdrowie publiczne i ochrona ludności oraz nowym postanowieniom dotyczącym zmian klimatycznych, usług użyteczności publicznej, badań i rozwoju technologicznego, spójności terytorialnej, polityki handlowej, przestrzeni kosmicznej, pomocy humanitarnej, sportu, turystyki i współpracy administracyjnej.

- Uproszczone procedury podejmowania decyzji administracyjnych i regulacyjnych w sferze gospodarczej pozwolą na lepszą koordynację i ułatwią podejmowanie decyzji w strefie euro.

- Procedura podejmowania decyzji w Radzie Ministrów kwalifikowaną większością głosów zagwarantuje możliwość rozstrzygania wspólnych problemów w ramach wspólnej procedury decyzyjnej, przy sprawiedliwym uwzględnieniu różnic w wielkości poszczególnych państw członkowskich UE. Zwiększenie ilości spraw rozstrzyganych kwalifikowaną większością głosów o ponad 40 przypadków pozwoli UE podejmować rzeczywiste działania w danych dziedzinach.

- Uproszczona metoda obliczania większości kwalifikowanej, która zacznie obowiązywać od listopada 2014 r., umożliwi Radzie bardziej wydajną pracę oraz pozwoli na dokładne wyważenie siły państw członkowskich wynikającej z ich liczby oraz liczby ludności.

- Grupa złożona z przynajmniej dziewięciu państw członkowskich pragnących podjąć wspólne działania w ramach Unii będzie mogła skorzystać z procedury wzmocnionej współpracy. Ułatwienia w korzystaniu z tej procedury wprowadzono w szczególności w dziedzinie współpracy sądowej w sprawach karnych i współpracy policyjnej. Wzmocniona współpraca może być jedną z metod pozwalających zapobiec trudnościom związanym z różnorodnością rozszerzonej Unii, funkcjonuje ona jednak we wspólnych ramach niezbędnych dla wszystkich państw członkowskich.

- Stały przewodniczący Rady Europejskiej we współpracy z przewodniczącym Komisji zapewni lepsze przygotowanie i ciągłość prac Rady Europejskiej.

- Sprawniejsza Komisja, przy wzmocnionej pozycji przewodniczącego, będzie nadal odgrywać kluczową rolę w unijnym procesie decyzyjnym, a jej skład reprezentował będzie różne części terytorium Unii dzięki systemowi sprawiedliwej rotacji.

- Określenie maksymalnej ilości posłów PE, przy ustaleniu dolnego lub górnego limitu dla poszczególnych państw członkowskich, zapewni stabilną reprezentację obywateli w Parlamencie Europejskim.

- Wprowadzenie głosowania kwalifikowaną większością głosów i procedury współdecyzji przy decydowaniu o przyszłych zmianach w systemie sądowym Unii ułatwi dostosowanie tego systemu do przyszłych potrzeb.

- Ustalenia dotyczące prowadzenia polityki zewnętrznej stanowić będą odzwierciedlenie obecnego stanu równowagi między państwami członkowskimi i instytucjami, umożliwiając równocześnie UE jako całości lepszą promocję i ochronę europejskich interesów oraz wartości na arenie międzynarodowej.

- Przyszłe zmiany strategii w ramach istniejących kompetencji i zwiększanie zakresu spraw, w których obowiązuje głosowanie kwalifikowaną większością głosów oraz procedura współdecyzji mogą być uzgodnione bez potrzeby zwoływania nowej KM, przy czym utrzymano tutaj wymóg jednomyślnej decyzji.

- Zlikwidowany zostanie mylący podział na „Wspólnotę Europejską” i „Unię Europejską”.

Europa praw i wartości, solidarności i bezpieczeństwa

Traktat rewizyjny podkreśli wymóg przestrzegania zasad solidarności i bezpieczeństwa w Unii. Zasady te spajają Unię, państwa członkowskie i obywateli Unii, stanowiąc wyraz wspólnoty wzajemnego wsparcia i ochrony. Równocześnie w nowym traktacie podjęte zostaną praktyczne kroki na rzecz intensyfikacji działań UE w takich dziedzinach jak zapobieganie zmianom klimatycznym i zdrowie oraz zapewnienia Unii większych możliwości przyczyniania się do pogłębiania solidarności i spójności w całej Europie. Zwiększenie potencjału Unii do działania w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości przełoży się bezpośrednio na większe możliwości Unii w zakresie zwalczania przestępczości i terroryzmu. W traktacie rewizyjnym położony zostanie również dodatkowy nacisk na prawa jednostek jako obywateli Unii.

- Wartości i cele Unii zostaną określone tak jasno, jak nigdy przedtem. Będą one służyć jako punkt odniesienia dla europejskich obywateli i będą symbolizować to, co Europa może zaoferować partnerom na całym świecie. Ukazują one, w jaki sposób Unia Europejska godzi różne cele stawiane Europie, działając na rzecz zrównoważonego rozwoju a równocześnie dążąc do realizacji celów politycznych, gospodarczych i społecznych.

- Karta praw podstawowych zapewni Europejczykom gwarancje mające taki sam status prawny co same traktaty i obejmujące zebrane prawa obywatelskie, polityczne, gospodarcze i społeczne, które Unia musi przestrzegać w swoich działaniach. Postanowienia karty będą miały również pełne zastosowanie do aktów przyjętych w celu wdrożenia unijnych przepisów, chociaż nie we wszystkich państwach członkowskich. Unia będzie mogła przystąpić do unikalnego systemu ochrony praw człowieka ustanowionego w europejskiej konwencji praw człowieka.

- Luki w ochronie prawnej zapewnianej przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości zostaną zlikwidowane, aby zagwarantować jurysdykcję w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz zapewnić jednostkom szersze możliwości występowania do Trybunału.

- Nowa klauzula solidarności sprawi, że obowiązek wzajemnego wspierania się przez państwa członkowskie w przypadku ataku terrorystycznego, klęski żywiołowej lub katastrofy sprowadzonej przez człowieka nabierze mocy prawnej.

- W kontekście przysługujących Unii kompetencji do udzielania pomocy w przypadku braków w zaopatrzeniu w szczególny sposób podkreślono potrzebę solidarności w dziedzinie energetyki, jak również to, że solidarność stanowi istotny aspekt nowych postanowień dotyczących tej dziedziny.

- Nowe postanowienia dotyczące ochrony ludności, pomocy humanitarnej i zdrowia publicznego mają ogółem na celu zapewnienie Unii większych możliwości reagowania na zagrożenia dla bezpieczeństwa europejskich obywateli.

- Nowa horyzontalna klauzula społeczna uwydatni zaangażowanie Unii na rzecz zatrudnienia i ochrony socjalnej, potwierdzona zostanie również rola regionów i partnerów społecznych jako podmiotów stanowiących element struktury politycznej, gospodarczej i społecznej Unii.

Europa jako podmiot polityki międzynarodowej

Jednym ze szczególnych wyzwań dla Unii Europejskiej jest zwiększenie możliwości korzystania z posiadanego potencjału gospodarczego, politycznego i dyplomatycznego do promowania europejskich interesów i wartości na całym świecie. Globalizacja uwydatniła potrzebę podjęcia najbardziej naglących kwestii, takich jak zrównoważony rozwój, konkurencyjność, zmiany klimatyczne, energetyka, terroryzm, migracja, zwalczanie ubóstwa, wspólnych dla polityki wewnętrznej i zewnętrznej. Dobrobyt, wolność i bezpieczeństwo Europy zależą od tego, czy będzie ona w stanie forsować swoje cele i wartości w skali globalnej. W związku z tym szczególnie istotna okazała się możliwość połączenia specyficznych atutów poszczególnych państw członkowskich ze zbiorową siłą Unii jako całości, przy pełnym poszanowaniu równowagi instytucjonalnej Unii. Powodzenie polityki zewnętrznej Unii zależy od tego, czy instrumenty, którymi dysponuje w tej dziedzinie zostaną dopasowane celem uzyskania optymalnego łącznego efektu. W mandacie na KM zadbano o jak największą spójność tych instrumentów poprzez przyznanie wszystkim obszarom polityki zewnętrznej, takim jak WPZiB, handel, rozszerzenie, rozwój i pomoc humanitarna – równego statusu politycznego i prawnego.

Traktat rewizyjny zwiększy potencjał Unii do działania dzięki połączeniu europejskich instrumentów polityki zewnętrznej, zarówno na etapie opracowywania, jak i realizacji polityki. Traktat pozwoli Europie zajmować przejrzyste stanowisko w kontaktach z partnerami na całym świecie oraz sprawi, że stanowisko to będzie miało większą siłę oddziaływania i stanie się bardziej widoczne. Zapewni on również większą spójność między różnymi elementami polityki zewnętrznej UE, takimi jak dyplomacja, bezpieczeństwo, handel, rozwój, pomoc humanitarna i negocjacje międzynarodowe dotyczące różnorodnych kwestii o znaczeniu globalnym. Pozwoli to UE lepiej reagować na globalne problemy i skuteczniej działać na rzecz ich rozwiązania.

- Ustanowienie jednolitej osobowości prawnej Unii wzmocni jej pozycję negocjacyjną zapewniając jej jeszcze większą siłę oddziaływania na arenie międzynarodowej oraz sprawi, że stanie się ona bardziej widocznym partnerem dla państw trzecich i organizacji międzynarodowych.

- nowy Wysoki Przedstawiciel Unii ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa/ wiceprzewodniczący Komisji zapewni większe oddziaływanie, spójność i widoczność działań zewnętrznych UE.

- Europejska Służba Działań Zewnętrznych stanowić będzie strukturę umożliwiającą wspieranie pełnego zakresu europejskich inicjatyw zewnętrznych – jak również zewnętrznych elementów inicjatyw wewnętrznych – w sposób bardziej skuteczny i spójny niż dotychczas.

- Poza ustanowieniem powyższej nowej struktury w zakresie stosunków zewnętrznych zadbano o poszanowanie interesów poszczególnych państw członkowskich, poprzez utrzymanie specjalnych procedur decyzyjnych w obszarze Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa.

- Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obrony zostanie bardziej wyraźnie włączona w ramy Unii, bez zmiany szczególnych zasad podejmowania decyzji w tej dziedzinie, ale równocześnie ułatwiając podejmowanie wzmocnionej współpracy przez mniejszą grupę państw członkowskich.

III OPINIA ZGODNIE Z ART. 48 TRAKTATU O UNII EUROPEJSKIEJ

Traktat rewizyjny stanowić będzie odpowiedź na niektóre z najgłębszych aspiracji europejskich obywateli. Doprowadzi do umocnienia zasadniczych wartości; wyjaśni kluczowe kwestie; uśmierzy stałe obawy. Przede wszystkim zaś umożliwi Unii wprowadzenie zmian, zapewnienie Europejczykom większego bezpieczeństwa i dobrobytu oraz możliwości kształtowania procesu globalizacji.

Komisja Europejska jest zdania, że decyzje Rady Europejskiej doprowadzą do przyjęcia traktatu rewizyjnego pozwalającego dostosować Unię Europejską do potrzeb XXI wieku. Komisja z zadowoleniem przyjmuje zwołanie konferencji międzyrządowej, wyraża pełne poparcie dla mandatu udzielonego tej konferencji w wersji uzgodnionej przez Radę Europejską oraz pragnie przyczynić się do powodzenia konferencji.

Europa potrzebuje uzgodnienia i ratyfikacji traktatu rewizyjnego przed wyborami europejskimi w czerwcu 2009 r. Na wszystkich uczestnikach konferencji międzyrządowej ciąży obowiązek stworzenia warunków pozwalających osiągnąć ten cel.

[1] Wkład Komisji w okres refleksji i plany na przyszłość: Plan D dla demokracji, dialogu i debaty – COM(2005) 494 z 13.10.2005

[2] Plan osiągnięcia wyników dla Europy z myślą o obywatelach - COM(2006) 211 z 10.5.2006.