[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 5.5.2008

KOM(2008)234 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

z wdrożenia wspólnotowego programu działań wspierającego organy działające na szczeblu europejskim w dziedzinie kultury

(przedstawiona przez Komisję)

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

z wdrożenia wspólnotowego programu działań wspierającego organy działające na szczeblu europejskim w dziedzinie kultury

WPROWADZENIE

Niniejsze sprawozdanie zostaje przedstawione na mocy decyzji nr 792/2004/WE[1] z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającej wspólnotowy program działań wspierający organy działające na szczeblu europejskim w dziedzinie kultury. Przedstawia ono postępy w realizacji celów programu oraz stanowisko Komisji w sprawie głównych wniosków i zaleceń końcowej oceny zewnętrznej programu, do której można uzyskać dostęp za pośrednictwem poniższego łącza:

http://ec.europa.eu/culture/index_en.htm

OGÓLNE INFORMACJE O PROGRAMIE

Cel programu

Zgodnie z decyzją nr 792/2004 celem programu jest wspieranie działania Wspólnoty w dziedzinie kultury i zwiększenie jego skuteczności dzięki wspieraniu działań organów działających na szczeblu europejskim w tej dziedzinie.

Działania te muszą wnieść wkład lub móc wnieść wkład w rozwój i wdrażanie wspólnotowej polityki współpracy i działań w dziedzinie kultury.

Jako główne działania organów mogące się przyczynić do zwiększenia skuteczności działania Wspólnoty w dziedzinie kultury decyzja wymienia następujące działania:

- reprezentowanie zainteresowanych stron na poziomie wspólnotowym;

- rozpowszechnianie informacji o działaniu Wspólnoty;

- tworzenie sieci organów działających w dziedzinie kultury;

- reprezentowanie regionalnych i mniejszościowych społeczności językowych w Unii Europejskiej oraz informowanie o nich;

- zdobywanie i rozpowszechnianie informacji w dziedzinie ustawodawstwa, edukacji i mediów;

- spełnianie roli „ambasadora” kultury, promującego wiedzę na temat europejskiego wspólnego dziedzictwa kulturowego;

- ochronę i upamiętnianie najważniejszych miejsc i archiwów związanych z deportacjami, symbolizowanych przez pomniki wzniesione na miejscu byłych obozów i innych miejsc masowego męczeństwa i eksterminacji cywilów oraz ochronę pamięci o ofiarach w tych miejscach.

Ogólny opis wsparcia Wspólnoty

Wspólnotowy program działań wspierający organy działające na szczeblu europejskim w dziedzinie kultury składa się z trzech części:

- Część I programu dotyczy wsparcia dla dwóch organów, które są wspierane przez Komisję Europejską od 20 lat: Europejskiego Biura na rzecz Mniej Wykorzystywanych Języków (EBLUL) i złożonej z trzech ośrodków (Mercator Media, Mercator Legislation oraz Mercator Education) sieci Mercator.

- Część II programu dotyczy wsparcia dla organów realizujących cel stanowiący przedmiot ogólnego zainteresowania w dziedzinie kultury. W 2004 i 2005 r. dotacje zostały przyznane organizacjom wymienionym w załączniku II do programu, pod warunkiem spełnienia przez nie wszystkich wymogów rozporządzenia finansowego, przepisów wykonawczych do tego rozporządzenia i aktu podstawowego. W 2006 r. dotacje przyznano w wyniku otwartego zaproszenia do składania wniosków.

- Część III programu dotyczy wsparcia dla działań służących ochronie i upamiętnianiu najważniejszych miejsc i archiwów związanych z deportacjami. Dotacje przyznano w wyniku zaproszeń do składania wniosków.

Przyznawano dwa różne rodzaje finansowania: w przypadku części I oraz części II – roczne dotacje operacyjne wspierające wykonanie rocznych programów pracy organów oraz dotacje na działania w przypadku części III.

Wspólnotowy program działań objął okres trzech lat : 2004, 2005 i 2006.

Przyszłe ramy omawianego wsparcia Wspólnoty

Program zakończył się 31 grudnia 2006 r. W okresie od 2007 do 2013 r. jego składniki zostaną jednak włączone w skład trzech różnych programów:

- Część I włączono w skład programu „Uczenie się przez całe życie”, a mianowicie w skład programu przekrojowego w ramach działania kluczowego 2: „Języki”;

- Część II włączono w skład programu Kultura (2007–2013) w ramach części 2: „Wspieranie podmiotów działających w dziedzinie kultury na szczeblu europejskim”;

- Część III włączono w skład programu „Obywatele dla Europy 2007–2013” w ramach działania 4: „Aktywna pamięć europejska”.

OCENA ZEWNĘTRZNA

Warunki i cel oceny

W wyniku zaproszenia do składania ofert nr EAC 41/2006[2] do dokonania oceny wybrano firmę Ernst & Young et Associés.

Celem oceny zewnętrznej była analiza skuteczności programu oraz jego poszczególnych części, jakości wdrożenia programu i jego efektywności, jak też trwałości finansowanych projektów lub podmiotów.

Ocena dotyczyła całego okresu wdrażania programu (2004–2006). Włączenie od 2007 r. wszystkich trzech części programu w skład trzech nowych programów stanowi jednak osobną kwestię, którą również zbadano w ramach oceny.

Metodyka

Metodykę zastosowaną przez zewnętrzny podmiot oceniający można podsumować w następujący sposób:

- szczegółowa definicja pytań związanych z oceną;- gromadzenie danych pierwotnych i wtórnych;- analiza zgromadzonych danych;- odpowiedzi na pytania związane z oceną;- zalecenia.

Wykorzystano trzy metody gromadzenia danych: przegląd dokumentacji, rozmowy z projektodawcami, wnioskodawcami, których nie wybrano, i urzędnikami europejskimi oraz systematyczne badania.

Ustalenia oceniającego

Beneficjentami części I programu były: Europejskie Biuro na rzecz Mniej Wykorzystywanych Języków i sieć Mercator. Podstawowa działalność tych podmiotów polega na gromadzeniu i rozpowszechnianiu na szczeblu europejskim informacji dotyczących języków mniejszości w dziedzinie edukacji, mediów i ustawodawstwa, zapewnieniu wsparcia administracyjnego dla składania wniosków dotyczących programów UE oraz nawiązywaniu kontaktów partnerskich dotyczących języków mniejszości.

Dwie trzecie beneficjentów części II programu było stowarzyszeniami lub fundacjami, w większości z siedzibą w Brukseli. Czterech beneficjentów wybranych w 2006 r. ma siedziby w nowych państwach członkowskich. Główne obszary działalności obejmują tworzenie sieci kontaktów, działania artystyczne, wsparcie dla twórczości kulturalnej, reprezentację wobec instytucji europejskich oraz działalność badawczą i szkoleniową. Liczba beneficjentów części II była stabilna: 36 w 2004 r., 35 w 2005 r. i 34 w 2006 r., z tego 16 nowych. Łącznie wsparcie otrzymały 53 podmioty.

W ramach części III największą grupę wspieranych projektów stanowiły projekty niemieckie. Grupy docelowe obejmowały ogół społeczeństwa, ludzi młodych, badaczy i pracowników akademickich itp. Jeżeli chodzi o tematykę realizowanych projektów, największa ich liczba dotyczyła utrzymania archiwów lub ich wykorzystania do celów na przykład konferencyjnych, wystawienniczych, bibliotecznych itp. oraz gromadzenia świadectw naocznych świadków. Inne projekty dotyczyły upamiętnienia lub organizacji imprez, twórczości artystycznej oraz materiałów dydaktycznych lub edukacyjnych, jak też przywrócenia poprzedniego stanu miejscom-symbolom. Liczba projektów wybranych w ramach tej części również była stabilna: 28 w 2004 r., 25 w 2005 r. (w tym 24 nowe) oraz 24 w 2006 r., z tego 20 nowych projektów. Łącznie wsparcie otrzymały 72 podmioty.

3.3.1. Skuteczność

Wyciągnięcie ogólnych wniosków dotyczących wpływu działań na szczeblu programu okazało się trudne, gdyż z natury składa się on z projektów mających niewiele cech wspólnych. Według oceniającego istnieje jednak powszechne odczucie, że program przyczynił się do osiągnięcia swojego ogólnego celu, tj. wsparcia organów działających na szczeblu europejskim w dziedzinie kultury .

Główny cel osiągnięto zwłaszcza dzięki strukturom wspieranym w ramach części I oraz dzięki sieciom wspieranym w ramach części II. W opinii oceniającego funkcjonowanie podmiotów działających w dziedzinie kultury uległo poprawie, zakres ich działalności poszerzył się, a ich podejście do projektów UE i kontaktów partnerskich w UE stało się bardziej profesjonalne. Beneficjenci spełniający rolę „ambasadorów” przyczynili się do osiągnięcia celów na bardziej symbolicznym poziomie.

Wyniki podmiotów w zakresie głównych działań , które w załączniku I do decyzji określono jako mogące się przyczynić do zwiększenia skuteczności działania Wspólnoty w dziedzinie kultury można uznać za dobre, choć w pewnej mierze nierówne, ponieważ na pewne działania położono większy nacisk, podczas gdy innym poświęcono mniej uwagi.

Na przykład zainteresowane strony nie były przekonane o wkładzie programu w reprezentowanie zainteresowanych stron na poziomie wspólnotowym oraz rozpowszechnianie informacji o działaniu Wspólnoty. Oceniający ustalił, że do stosunkowo słabych wyników w dziedzinie rozpowszechniania informacji przyczynia się sam charakter beneficjentów programu: podmioty te cechują się wiedzą specjalistyczną lub zainteresowaniami dotyczącymi języków mniejszości, kultury lub działań upamiętniających. W opinii oceniającego jedynie niewielka liczba działań artystycznych (część II) i niewielka liczba projektów w ramach części III jest skierowana do ogółu społeczeństwa. Najważniejszy problem polega jednak na tym, że rozpowszechnianie informacji nie wydaje się głównym priorytetem beneficjentów (część II), choć w przypadku niektórych spośród nich (np. w odniesieniu do prowadzonych w ograniczonym zakresie działań informacyjnych o działaniach wspólnotowych dotyczących języków mniejszości w ramach części I) odnotowano pewną poprawę. W związku z tym program był mało widoczny.

Ogólnie rzecz biorąc, działania związane z rozpowszechnianiem informacji nie są ważnym priorytetem beneficjentów części II. Sieci finansowane w ramach tej części prowadziły pewne działania informacyjne i służące upowszechnianiu wiedzy, zwłaszcza dotyczącej UE. Chociaż przekłady nadal są rzadkością, wielu (18) beneficjentów organizowało konferencje, a niemal wszyscy udoskonalili swoje strony internetowe. Ponadto ich działania w dziedzinie reprezentacji rozwijały się stopniowo. Podmioty finansowane w ramach części II programu uzyskały ostatecznie lepsze wyniki w dziedzinie reprezentowania zainteresowanych stron na szczeblu europejskim.

W opinii oceniającego program odniósł sukces w dziedzinie wspierania organów działających na szczeblu europejskim w dziedzinie kultury oraz tworzenia ich sieci , zwłaszcza dzięki strukturom wspieranym w ramach części I oraz sieciom wspieranym w ramach części II. Z czasem liczba kontaktów partnerskich wspieranych w ramach części II wzrosła.

Celem podmiotów wspieranych w ramach części I jest rozpowszechnianie informacji europejskich w regionalnych lub mniejszościowych wspólnotach językowych . W opinii oceniającego wyniki w tej dziedzinie pozostają ograniczone, zwłaszcza w przypadku sieci Mercator. Złożyły się na to następujące czynniki: podstawowym narzędziem rozpowszechniania informacji jest Internet (kwestia dostępu do Internetu oraz stron internetowych), koszt przekładów ogranicza liczbę języków, a liczba użytkowników jest ograniczona (choć rośnie). Jako pozytywny aspekt należy natomiast odnotować natychmiastowe uwzględnienie nowych państw członkowskich w działaniach organizacji.

Na podstawie zbadanych wskaźników lub parametrów oceniający stwierdza, że podmioty wspierane w ramach części I programu miały znaczący udział w gromadzeniu i rozpowszechnianiu informacji w dziedzinie ustawodawstwa, edukacji i mediów odnoszących się do języków mniejszości . Wskaźniki te obejmowały różnorodność zgromadzonych i zidentyfikowanych informacji, rozwój narzędzi służących do ich rozpowszechniania oraz liczbę i stopień rozproszenia geograficznego podmiotów wnioskujących o informacje.

Ogólnie rzecz biorąc, w ramach projektów wchodzących w zakres części III realizowano cele ochrony i upamiętniania najważniejszych miejsc oraz ochrony archiwów związanych z deportacjami . Sami projektodawcy wskazują jednak na ograniczony wkład działań w poprawę stanu wiedzy obecnych i przyszłych pokoleń o deportacjach. Działania wspierane przez program pomagają uniknąć pogorszenia stanu tej wiedzy. Tym samym beneficjenci przyznają, że cel ochrony pamięci o ofiarach został osiągnięty jedynie częściowo. Należy podjąć dodatkowe wysiłki na rzecz gromadzenia świadectw (co implikuje zapotrzebowanie na dodatkowe środki) — jest to zadanie pilne, gdyż naocznych świadków deportacji jest coraz mniej.

2. Efektywność

Brak danych pochodzących z monitorowania generalnie utrudnił określenie ogólnej efektywności programu. Oceniający stwierdza, że efektywność działań jest zróżnicowana zarówno pomiędzy trzema częściami programu, jak i w ich obrębie. Na przykład sieć Mercator (Część I) zwiększyła efektywność: choć roczna dotacja pozostawała niezmienna na przestrzeni całego okresu, poziom działań stale wzrastał. Efektywność poprawiłoby bardziej systematyczne monitorowanie projektów i działań, szczególnie tych, którym przyznano dotacje przekraczające średnią.

Beneficjenci i wnioskodawcy w ramach części II wskazali potrzebę większej przejrzystości procesu składania wniosków (np. w zakresie kryteriów wyboru oraz składu i sposobu powoływania komitetu oceniającego wnioski). Część respondentów uznała, że bardziej wymierne kryteria wyboru nadałyby większą moc prawną procesowi wyboru. Na etapie składania wniosków przydatna byłaby dalej idąca pomoc techniczna i sprawniejsza komunikacja.

Jeżeli chodzi o część II programu, wprowadzenie w 2006 r. zaproszeń do składania wniosków było pozytywnym krokiem, ponieważ zwiększyło przejrzystość i konkurencyjność procesu w porównaniu do systemu rezerwowania środków, pozwalając na wybór beneficjentów spośród większej liczby wnioskodawców. Zdaniem beneficjentów projektów wybranych w ramach procedury dotyczącej części II w 2006 r., wyniki zaproszenia ogłoszono zbyt późno; w ich opinii należało je ogłosić najpóźniej przed przewidywaną datą rozpoczęcia programu. Ich zdaniem wcześniejsza publikacja wyników przyczyniłaby się do osiągnięcia celów postawionych podmiotom.

Oceniający stwierdził, że typologia beneficjentów zaproszenia do składania wniosków w ramach Części II programu — ich podział na ambasadorów, europejskie sieci lub podmioty organizujące wydarzenia kulturalne — miała ograniczoną wartość, gdyż analiza działalności organizacji wykazała, iż miały one bardzo niejednorodny charakter.

Oceniający ustalił, że projekty realizowane w ramach Części III programu zaowocowały konkretnymi rezultatami mimo niewielkiej skali i ograniczonych ram czasowych. Tak więc niewielkie dotacje przełożyły się na konkretne wyniki. Brak funduszy na przekłady ograniczył jednak widoczność tych projektów.

Patrząc z perspektywy programu należy podkreślić, że niezależnie od poziomu efektywności danego działania pod względem kosztów, ma ono ograniczoną wartość, jeżeli jego wyniki nie są właściwie rozpowszechniane.

3. Trwałość

Trudno jest ogólnie określić trwałość działań na szczeblu programu. W odniesieniu do każdej części programu istnieją jednak dowody wskazujące, że jej wyniki nie znikną z chwilą zakończenia projektu.

Wsparcie w ramach części I programu pozwoliło podmiotom poszerzyć wiedzę specjalistyczną i przyczyniło się do postępów badań nad językami mniejszości. Organizacje te uznały udział w programie za sposobność, by przygotować się do konkurowania w ramach nowych programów. Zainteresowane strony potwierdziły, że osiągnięty poziom rozpowszechnienia informacji o sieciach i ich wiedzy specjalistycznej ułatwi im znalezienie alternatywnych źródeł finansowania. Trwały charakter sieci potwierdza efektywność dotacji UE.

Wyniki części II również wskazują na istnienie długoterminowych skutków: zdecydowana większość beneficjentów twierdzi, że nawiązała stabilne kontakty z członkami sieci; 90% podmiotów wskazało, iż wyniki ich działań są wykorzystywane przez inne organizacje; w powszechnym odczuciu dotacje UE pomogły w zwiększeniu widoczności organizacji, jak też ich wiarygodności w oczach innych podmiotów oferujących finansowanie.

W wyniku projektów realizowanych w ramach części III nawiązano pewną, lecz niewielką liczbę kontaktów partnerskich. Według projektodawców w przypadku tego rodzaju projektów kontakty partnerskie są mniej ważne. W opinii oceniających większa liczba kontaktów partnerskich w ramach projektów służących upamiętnieniu byłaby korzystna zarówno z punktu widzenia rozpowszechniania informacji, jak i trwałości efektów.

GŁÓWNE ZALECENIA OCENY ZEWNĘTRZNEJ I UWAGI KOMISJI

Główne zalecenia oceniającego przedstawiono kursywą, natomiast odpowiedzi Komisji prostą czcionką.

Skuteczność i efektywność

Komisja powinna zacieśnić powiązania między sektorem kulturalnym a innymi zagadnieniami politycznymi, by w pełni wykorzystać potencjalną wartość dodaną działań kulturalnych w kategoriach postawy obywatelskiej. W celu monitorowania konkretnych projektów o znacznej wartości symbolicznej można nawiązać systematyczną współpracę z innymi DG.

Komisja zgadza się z zaleceniem. Postulat uwzględnienia kultury we wszystkich powiązanych politykach UE został wysunięty w przyjętym w 2007 r. komunikacie dotyczącym „Europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata”. Komisja usprawnia wewnętrzną koordynację między służbami, a także pogłębia analizę związków między różnorodnością kulturową a innymi politykami Wspólnoty, mając na uwadze wypracowanie równowagi między poszczególnymi celami w zakresie różnych dziedzin polityki publicznej, w tym promowania różnorodności kulturowej przy podejmowaniu decyzji lub zgłaszaniu wniosków o charakterze regulacyjnym lub finansowym.

Komisja powinna przestrzegać terminów określonych w tymczasowym kalendarzu dotyczącym procesu wyboru oraz zapewnić wcześniejszą publikację wyników procesu wyboru wnioskodawców, ponieważ cykl działalności bardzo wielu podmiotów pokrywa się z rokiem kalendarzowym. W związku z tym celowe byłoby zsynchronizowanie wypłat dotacji UE z realizacją działań tych podmiotów na koniec roku kalendarzowego.

Komisja zgadza się, że skrócenie czasu trwania procedur związanych z zaproszeniami do składania wniosków byłoby pożądane, i podjęła już kroki na rzecz maksymalnego skrócenia tego procesu w przypadku dotacji operacyjnych dla podmiotów działających w dziedzinie kultury. Na przykład w 2008 r. umowy zostaną zastąpione decyzjami o przyznaniu dotacji, co powinno skrócić proces średnio o miesiąc. Do przyspieszenia rozpatrywania wniosków powinno przyczynić się powszechniejsze wykorzystanie dotacji ryczałtowych. Do uniknięcia opóźnień w przyszłości przyczyni się również wprowadzenie od 2008 r. dotacji wieloletnich (zob. poniżej).

Warto także wspomnieć, że na znaczny czas trwania proces wyboru bardzo duży wpływ mają inne czynniki takie jak procedura komitetowa (konsultacje z Komitetem Zarządzającym oraz prawo Parlamentu Europejskiego do dokonywania kontroli najpierw przed publikacją zaproszeń, a następnie przed ogłoszeniem wyników procesu wyboru). Komisja stara się jednak doprowadzić do modyfikacji podstaw prawnych programu Kultura, która pozwoliłaby Komisji bezpośrednio podejmować decyzje dotyczące przyznawania dotacji operacyjnych dla podmiotów działających w dziedzinie kultury. Jeżeli zmiany te zostaną zatwierdzone przez Radę i Parlament Europejski, proces wyboru mógłby skrócić się o kolejne kilka tygodni.

Komisja powinna usprawnić pomoc dla beneficjentów, wprowadzając wytyczne dotyczące pomocy technicznej w celu dostarczenia beneficjentom jednolitych odpowiedzi i zapewnienia sprawniejszej reakcji na ich pytania.

Należy podkreślić, że utworzenie Agencji Wykonawczej, która jest od 2006 r. odpowiedzialna za realizację znacznej części działań programu DG ds. Edukacji i Kultury, poprawiło ogólną efektywność i skuteczność administrowania zaproszeniami do składania wniosków.

Od chwili rozpoczęcia wdrażania nowej generacji programów (2007–2013), zarówno Komisja, jak i Agencja Wykonawcza podejmują wysiłki na rzecz sprawniejszego udzielania pomocy wnioskodawcom. Opracowano w tym celu wiele użytecznych narzędzi i usług (w tym praktyczne wytyczne, najczęściej zadawane pytania, przystępniejsze dla użytkownika formularze, specjalną skrzynkę pocztową itp.).

Ponadto w 2007 r. Komisja i Agencja Wykonawcza zorganizowały w Brukseli dwie sesje dni informacyjnych, podczas których wnioskodawcy mogli uzyskać wskazówki praktyczne dotyczące przygotowania dobrych wniosków, jak też mieli sposobność, by zadawać pytania. Działania te okazały się sukcesem i zostaną powtórzone.

Komisja powinna stworzyć bazę danych w celu dokładniejszego monitorowania oraz dokonywać konsolidacji danych z monitorowania zawartych w sprawozdaniach końcowych i wdrażać dalsze działania związane z tymi danymi.

Komisja podziela tę opinię. Agencja Wykonawcza stworzyła nową bazę danych, która powinna w przyszłości umożliwić dokładniejsze monitorowanie i ułatwić składanie sprawozdań odnośnie do działań współfinansowanych przez Unię Europejską.

Widoczność produktów i wyników

Komisja jest proszona o włączenie do procesu wyboru szczegółowych kryteriów dotyczących widoczności. Komisja powinna dostarczyć każdemu beneficjentowi broszurę określającą dobre praktyki beneficjentów w zakresie poprawy widoczności produktów i wyników.

Komisja w pełni zgadza się z potrzebą poprawy widoczności wspieranych działań i sprawniejszego rozpowszechniania informacji o nich. W nowej generacji zaproszeń do składania wniosków (programy 2007–2013) widoczność i rozpowszechnianie informacji o produktach stanowią ważne kryteria przyznawania dotacji. Oznacza to, że wnioskodawcy są również oceniani na podstawie poziomu widoczności i wykorzystania planowanych działań oraz rozpowszechniania informacji o nich (różne rodzaje wykorzystywanych narzędzi komunikacyjnych, jakość planu medialnego, liczba adresatów, do których dociera działanie itp.).

Komisja opracowuje także nową bazę danych (o nazwie EVE), za pośrednictwem której społeczeństwo uzyska dostęp do obszernych, użytecznych informacji o wspieranych projektach.

Trwałość

Komisja powinna oferować dotacje wieloletnie. Zależnie od charakteru projektu można zaproponować połączenie dotacji rocznych z wieloletnimi. Wnioskodawcy mogliby wybierać między dotacjami rocznymi a wieloletnimi.

Komisja zdaje sobie sprawę z potrzeby zapewnienia większej stabilności i bezpieczeństwa beneficjentom wnioskującym o dotacje operacyjne, jest również świadoma, że dotacje wieloletnie stanowiłyby wielkie wsparcie w stałej działalności dla części podmiotów. W związku z tym Komisja rozważyła możliwość oferowania dotacji wieloletnich w sposób zgodny z przepisami rozporządzenia finansowego. W wyniku tych analiz od 2008 r. Komisja będzie oferować wnioskodawcom możliwość ubiegania się o dotacje roczne lub wieloletnie w ramach części II programu Kultura. Od 2007 r. Komisja oferuje podmiotom z dawnej części I możliwość ubiegania się o dotacje wieloletnie w kontekście programu „Uczenie się przez całe życie”.

Należy utrzymać dostosowany do specyfiki sektora kulturalnego wymóg niskiego finansowania zewnętrznego (20% dla części II i 25% dla części III). Nawet jeżeli kwoty, których dotyczy zasada stopniowego zmniejszania dotacji, są niskie, jej stosowanie ma znaczenie symboliczne i jest postrzegane przez beneficjentów jako ograniczenie. Z oceny wynika, że związek między korzyściami a kosztem stosowania tej zasady w przypadku omawianego celu jest negatywny.

Komisja zgadza się, że w przypadku wspierania podmiotów działających w dziedzinie kultury (dotacje operacyjne) pożądane byłoby utrzymanie wysokiego wskaźnika współfinansowania wspólnotowego, zwłaszcza w odniesieniu do wsparcia strukturalnego. Zawarta w rozporządzeniach finansowych zasada stopniowego zmniejszania pomocy musi jednak być przestrzegana w przypadku dotacji operacyjnych. Komisja chciałaby jednak, by wskaźnik stosowany w ramach tej zasady był jak najniższy. W 2007 i 2008 r. wynosił on jedynie 1% i dotyczył wskaźnika współfinansowania, nie zaś bezpośrednio dotacji.

Komisja powinna usprawnić monitorowanie jakościowe podczas realizacji projektów oraz udoskonalić zasoby DG ds. Edukacji i Kultury i Agencji Wykonawczej służące pogłębieniu wiedzy o sektorze kulturalnym i zainteresowanych stronach w jego obrębie.

Komisja zgadza się, że pożądane byłoby większe zbliżenie do sektora kultury jako całości, a w szczególności zacieśnienie kontaktów z podmiotami z sektora kultury podczas realizacji ich projektów. Komisja rozważy możliwość zwiększenia liczby wizyt na miejscu oraz udziału w niektórych wydarzeniach organizowanych przez beneficjentów dotacji UE.

W kontekście komunikatu dotyczącego europejskiej agendy kultury w dobie globalizacji świata Komisja podejmuje zorganizowany dialog z sektorem kultury (fora, konferencje oraz inne formy usprawniania komunikacji).

WNIOSKI KOMISJI

Komisja podziela ogólną opinię oceniającego, że program osiągnął swoje główne cele. Choć trudno jest wyciągnąć ogólne wnioski na szczeblu programu, analiza produktów i wyników poszczególnych części programu wykazuje, że ich cele operacyjne zostały osiągnięte.

W ramach programu udzielono wsparcia wielu organizacjom i sieciom kulturalnym o zróżnicowanym rozmiarze oraz charakterze — chórom, muzeom, orkiestrom, teatrom, fundacjom kulturalnym — w celu realizacji działań i projektów o wymiarze europejskim. W ramach części III programu sfinansowano projekty upamiętniające o znacznej europejskiej wartości dodanej, które nie zostałyby zrealizowane bez finansowania europejskiego. Fakt, że działania beneficjentów reprezentowały wszystkie obszary kultury, pozwolił odnieść korzyści z nich ogółowi społeczeństwa. Komisja zdaje sobie jednak sprawę, że możliwe byłyby usprawnienia w zakresie rozpowszechniania informacji o wynikach i ich widoczności.

Ocena zaowocowała pewną liczbą użytecznych zaleceń. Po zakończeniu poprzedniego programu jego trzy części zostały włączone w skład trzech różnych programów. Modyfikacje wprowadzane w tych programach i zaproszeniach do składania wniosków od 2007 r. odzwierciedlają rady oceniającego. Na przykład w nowych zaproszeniach do składania wniosków dotyczących programów „Kultura”, „Uczenie się przez całe życie” oraz „Europa dla obywateli” (części I oraz II) jako jedno z najważniejszych kryteriów oceny jakości wniosków przyjęto rozpowszechnianie wyników , przewidziano w nich również dotacje wieloletnie.

[1] Dz.U. L 138 z 30.4.2004, s. 40.

[2] 2006/S 122-129441.