1.

kieruje do Rady następujące zalecenie, apelując do niej o: a) zadbanie, aby dzięki EED urzeczywistniło się bardziej strategiczne i polityczne podejście UE do wspierania demokracji przez zapewnienie odpowiedniej do kontekstu, elastycznej, terminowej i oddolnej pomocy, z możliwością szybkiego przeprogramowania, gdy jest to potrzebne do ułatwienia transformacji demokratycznej w krajach partnerskich; b) wykazanie, że w celu osiągnięcia wyżej wymienionych celów utworzenie nowego funduszu stanowi bardziej odpowiednie i bardziej skuteczne rozwiązanie niż rewizja istniejących instrumentów, w szczególności EIDHR; c) sprecyzowanie misji i wartości EED, aby zapewnić wyraźne kryteria wyboru beneficjentów, w szczególności w zakresie metodologii procesu wyboru; d) położenie nacisku na spójność i skuteczność wsparcia UE na rzecz demokracji zgodnie z programem działania na rzecz demokracji w stosunkach zewnętrznych UE, a także nadanie EED w tym duchu odpowiednich uprawnień i struktury; e) zwraca się do EED o zagwarantowanie poszanowania zasady krajowej odpowiedzialności za procesy demokratyczne, a także o to, aby budowanie demokracji odbywało się poprzez upodmiotowienie przebiegające od podstaw społeczeństwa aż do najwyższych organów władzy państwowej; f) zadbanie, aby EED wspierał „głęboką i trwałą demokrację” w krajach znajdujących się na etapie poprzedzającym transformację, w krajach na etapie transformacji oraz w krajach, które transformację przeszły, skupiając się przede wszystkim, choć nie tylko, na europejskim sąsiedztwie, a jednocześnie otrzymał ukierunkowane upoważnienia, które pozwolą mu na uzupełnianie środków wspierających demokrację przyjmowanych w ramach innych instrumentów i które leżą u podstaw wartości dodanej wnoszonej przez ten nowy podmiot; g) zdobycie cennego doświadczenia poprzez skoncentrowanie się w początkowej fazie (choć nie tylko) na europejskim sąsiedztwie; h) zagwarantowanie, że EED będzie odgrywał rolę synergiczną i komplementarną w stosunku do prac podejmowanych przez instytucje UE, w tym Parlament Europejski, państwa członkowskie oraz zakładane przez nie agencje i fundacje, ściśle z nimi współpracując, tworząc partnerstwa i unikając powielania działań; szczególnie w celu propagowania demokracji w basenie Morza Śródziemnego apeluje o zapewnienie komplementarności i ścisłej koordynacji działań z Fundacją im. Anny Lindh; i) zadbanie, aby EED zapewniał wartość dodaną przez uzupełnianie działań istniejących instrumentów finansowanie, a nie ich powielanie lub hamowanie, przy czym dotyczy to szczególnie EIDHR oraz Instrumentu na rzecz Stabilności; zauważa, że w stosownych przypadkach EED powinien inicjować projekty, które mogłyby być później kontynuowane przez EIDHR lub instrumenty geograficzne, tworząc platformę programowania, tak aby zapewnić spójność i trwałość w perspektywie długoterminowej; j) opracowanie dokładnej metodologii, tak aby zapobiec zachodzeniu na siebie instrumentów finansowych, złożonych struktur wspólnotowych i parlamentarnych (OPPD, ECG itp.) odpowiedzialnych za prawa człowieka oraz EED, i to jeszcze przed rozpoczęciem realizacji przedsięwzięcia; k) zadbanie na poziomie planowanie strategicznego, aby EED współpracował z pozostałymi instrumentami i strukturami UE zaangażowanymi w działania na rzecz praw człowieka i demokracji, zwłaszcza takimi jak EIDHR, Instrument na rzecz Stabilności, CSF i instrumenty o charakterze geograficznym; zapewnienie rzetelnego i przejrzystego zarządzania finansami oraz niskich kosztów administracyjnych i kosztów transakcji; uwzględnienie znaczenie metody wspólnotowej, w ramach której Komisja jest proszona o jak najszybsze dokonanie analizy, w jaki sposób instrumenty UE mogłyby w przyszłości prowadzić do zapewnienia szybszych mechanizmów reakcji oraz w jaki sposób i kiedy można by utworzyć fundusz powierniczy UE, jeżeli odpowiednie podstawa prawna zostanie ustanowiona w nowym rozporządzeniu finansowym; upewnienie się, że ewentualne objęcie budżetem UE finansowania EED nie odbędzie się kosztem już i tak ograniczonych zasobów EIDHR; l) umożliwienie EED działania na trzech etapach: na etapie poprzedzającym transformację, podczas transformacji oraz po transformacji, oraz w celu nadania impetu projektom oraz oddolnym innowacyjnym rozwiązaniom i ideom, które dotychczas nie mogłyby być wspierane przez UE ze względu na ograniczenia proceduralne lub ograniczanie ryzyka; kształtowanie EED w taki sposób, aby był on bardziej otwarty na ryzyko, przy jednoczesnym przestrzeganiu rozporządzenia finansowego UE; m) domaga się, aby zapewniono bezstronność misji obserwacji wyborów UE, uważa jednak, że w swoich działaniach na rzecz demokracji EED nie powinien uwzględniać takich misji; n) zwrócenie się, na wczesnych etapach finansowania w danym kraju, do szerokiej grupy potencjalnych beneficjentów, w tym kluczowych politycznych graczy prodemokratycznych (np. nowo powstających podmiotów politycznych, ruchów obywatelskich i niezarejestrowanych organizacji pozarządowych oraz związków zawodowych), organizacji prowadzących nadzór, organizacji zgłaszających zachowania nieetyczne, indywidualnych działaczy politycznych, podmiotów kulturalnych, nowych podmiotów medialnych (blogerów i innych), organizacji obrońców praw mniejszości oraz zespołów eksperckich, aby umożliwić EED wspieranie bardzo różnorodnych lokalnych podmiotów dążących do reform demokratycznych; zapewnienie wsparcia wyżej wymienionym podmiotom oraz ruchom politycznym w sposób pluralistyczny; o) zapewnienie, aby w ramach EED specjalną uwagę zwracano na udział kobiet w procesie reform demokratycznych, wspierając organizacje kobiece i projekty w dziedzinach, dla których istotna jest problematyka płci, takich jak przeciwdziałanie przemocy, tworzenie zatrudnienia, udział w polityce, rozszerzenie równego dostępu kobiet i dziewcząt do wymiaru sprawiedliwości i edukacji oraz zapobieganie lub położenie kresu istniejącemu naruszaniu praw kobiet; p) uważa za istotne, aby EED oferował wielostronne wsparcie stowarzyszeniom w krajach znajdujących się na etapie transformacji ze względu na ich kluczową rolę w demokracji, a także aby mogły one przyczyniać się do osiągnięcia konsensusu na poziomie krajowym; q) uprawnienie EED do przyznawania dotacji bezpośrednio docelowym beneficjentom, w sposób wolny od dyskryminacji i w konsultacji z delegaturami UE w terenie oraz, ewentualnie, poprzez fundacje polityczne i organizacje międzyrządowe prowadzące udokumentowane skuteczne działania w dziedzinie wspierania demokracji; szczególnie na początku zadbanie, aby przekazywanie środków finansowych za pośrednictwem było skutecznym mechanizmem umożliwiającym EED współpracę z partnerami w terenie, którzy dysponują niezbędną wiedzą i infrastrukturą lokalną oraz cieszą się zaufaniem miejscowej ludności; zauważa, że przekazywanie środków za pośrednictwem danych podmiotów – pod warunkiem respektowania pluralizmu politycznego na szczeblu UE, a także pod warunkiem działania poprzez głównych beneficjentów – zmniejszyłoby zarówno obciążenie administracyjne dla EED, jak i potencjalne zagrożenia; r) zapewnienie Unii Europejskiej możliwości wywierania politycznego wpływu odpowiadającego jej wkładowi budżetowemu; ustanowienie lekkiej, przejrzystej i politycznie reprezentatywnej struktury zarządzania, zapewniającej zrównoważony i efektywny pod względem kosztów skład przedstawicieli państw członkowskich i instytucji unijnych, w tym Parlamentu, oraz niezależnych ekspertów i specjalistów; osiągnięcie wyraźnej równowagi między autonomią i niezależnością EED a jego odpowiedzialnością przed fundatorami, a także zapewnienie jak najwyższego stopnia rzetelności finansowej w księgach, przy zachowaniu szczególnej ostrożności, aby środki finansowe nie były tracone z powodu korupcji oraz aby żadne środki nie zostały przekazane osobie czy podmiotowi, które mają jakiekolwiek powiązania z organizacjami przestępczymi lub terrorystycznymi; s) ukształtowanie EED jako lekkiej, elastycznej i wydajnej administracyjnie struktury z siedzibą w Brukseli, o prostych mechanizmach przyznawania dotacji; od wnioskodawców nie należy wymagać przechodzenia uciążliwych procedur przetargowych; współudział finansowy beneficjentów nie powinien być koniecznym warunkiem wstępnym finansowania; dotacje należy przyznawać pod warunkiem spełnienia ścisłych i jasnych kryteriów, a wykaz beneficjentów powinien być publicznie dostępny, chyba że zagraża to ich bezpieczeństwu; należy wprowadzić zabezpieczenia zapobiegające nadużyciom finansowym i sprzeniewierzaniu środków finansowych; t) wyposażenie EED w odpowiednie kanały ustrukturyzowanej współpracy i koordynacji z podmiotami działającymi w Brukseli i poza nią; zapewnienie bliskiej koordynacji i konsultacji między przyszłym komitetem wykonawczym i personelem EED a Europejską Służbą Działań Zewnętrznych (ESDZ), Komisją i Parlamentem w sprawach związanych ze strategiami, celami i inicjatywami odpowiednich instrumentów UE, a także zapewnienie ustrukturyzowanego dialogu z delegacjami UE i ambasadami państw członkowskich w terenie; u) zadbanie, aby EED miał silne powiązania i konsultował się regularnie z grupami beneficjentów, nie prowadząc jednak biur regionalnych, a w zamian za to bazując na współpracy z delegaturami UE i organizacjami lokalnymi lub niezależnymi ekspertami i specjalistami, którzy zostaną poddani dokładnej weryfikacji stwierdzającej brak jakichkolwiek powiązań z organizacjami przestępczymi lub terrorystycznymi; v) zapewnienie wprowadzenia odpowiedniego systemu kontroli w celu oceny skuteczności wykorzystania przewidzianych środków; w) uważa, że jednak, że priorytetem powinno być ustanowienie EED jako zewnętrznego instrumentu finansowego UE w ramach instytucjonalnych Unii, tak aby zapewnić Parlamentu możliwość należytego wykonywania uprawnień prawodawczych i budżetowych w odniesieniu do wkładu UE i jej działań w zakresie planowania; x) zagwarantowanie, że wkład UE do budżetu EED będzie wnoszony w pełnej zgodności z zasadami dobrej praktyki finansowej i administrowanych przez personel przeszkolony w zakresie stosowania rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu UE oraz że Parlament będzie mógł prowadzić pełną kontrolę budżetową i prawodawczą, obejmującą monitorowanie i kontrolowanie przez władzę budżetową sposobu wykorzystania środków finansowych; y) zagwarantowanie, że Parlament będzie mógł sprawować rozległą kontrolę polityczną nad działalnością i planowaniem EED, oraz zadbanie, aby wdrażane przez niego środki podlegały kompleksowemu monitorowaniu i ocenie przez niezależną stronę trzecią, m.in. przez zapewnienie informowania Parlamentu o sprawozdaniach rocznych EED; zapewnienie Parlamentowi wystarczającego pola do działania, aby mógł on wnosić wkład w fazie programowania, określać priorytet i strategiczne linie działania oraz dzielić się potencjałem twórczym i doświadczeniami państw członkowskich związanymi z transformacją w celu wsparcia procesów demokratyzacji poza granicami Europy; z) zadbanie, aby Parlament był zaangażowany i aby zasięgano jego opinii w ciągu całego procesu aktywizacji i wdrażania EED, poprzez m.in. politycznie wyważony dobór posłów do Parlamentowi zasiadający w jego zarządzie i komitecie wykonawczym; przeprowadzenie przeglądu składu zarządu w celu zadbania, aby państwa członkowskie były reprezentowane przez Radę oraz zwiększenie udziału Parlamentu w zarządzie tego instrumentu, tak aby zagwarantować właściwy poziom wpływu odpowiadający odpowiedzialności Parlamentu jako jednego z organów władzy budżetowej UE; umożliwienie Parlamentowi wnoszenia znaczącego i systematycznego wkładu w definiowanie wytycznych politycznych i strategicznych, priorytetów, oczekiwanych wyników i ogólnie przyznawanych środków finansowych, na których opiera się działalność EED; aa) stałe monitorowanie wpływu i wyników EED oraz jego wartości dodanej w stosunku do instrumentów UE, a także stałe monitorowanie zrównoważonego charakteru finansowanych działań; wyciąganie odpowiednich wniosków i w razie konieczności odpowiednie dostosowanie jego rozmiarów, struktury, mechanizmu finansowego i odpowiedzialności organów wykonawczych; zapewnienie przekazywania Parlamentowi wyników takich ocen;