UZASADNIENIE

1. CEL WNIOSKU

W dniach 3-6 grudnia 2013 r. w Indonezji odbędzie się 9. konferencja ministerialna WTO. Obecnie trwają negocjacje w sprawie kwestii, które mogłyby zostać ostatecznie uzgodnione na tej konferencji. Niektóre z nich są częścią składową dauhańskiej agendy rozwoju i, jeśli zostaną uzgodnione, będzie to stanowić pierwszy krok na drodze do zakończenia wszystkich negocjacji rundy dauhańskiej. W ramach 9. konferencji ministerialnej uzgodnione mogłyby zostać również osobne kwestie, niewchodzące w zakres dauhańskiej agendy rozwoju – to jednak jest przedmiotem odrębnego wniosku dotyczącego decyzji Rady.

W odniesieniu do kwestii ujętych w dauhańskiej agendzie rozwoju aktualnie toczą się negocjacje w trzech następujących dziedzinach: ułatwienia w handlu, rolnictwo i rozwój. UE przywiązuje najwyższą wagę do osiągnięcia porozumienia w sprawie ułatwień w handlu, które przyniosłoby duże korzyści gospodarcze wszystkim członkom WTO. Jeśli negocjacje w sprawie ułatwień w handlu posuną się do przodu zgodnie z planami przygotowanymi w okresie poprzedzającym 9. konferencję ministerialną, członkowie WTO powinni być w stanie osiągnąć porozumienie polityczne w sprawie zasadniczego tekstu umowy. Niemniej jednak jego ostateczna wersja pojawi się dopiero w 2014 r., kiedy gotowe będą harmonogramy wdrażania (dotyczące tych przepisów, których wdrożenie zaplanowano na czas wejścia w życie umowy), ponieważ będą one stanowić integralną część umowy. Jeżeli negocjacje będą pomyślnie postępować w tym kierunku i 9. konferencja ministerialna będzie w stanie osiągnąć takie porozumienie polityczne w sprawie umowy o ułatwieniach w handlu, to część uzgodnień 9. konferencji ministerialnej przyczyni się wtedy również do rozwiązania niektórych kwestii związanych z rozwojem i rolnictwem. Niektóre z nich będą prawdopodobnie wymagać przyjęcia decyzji Rady już na potrzeby 9. konferencji ministerialnej, dlatego też zostały one uwzględnione w niniejszym wniosku. Osobna decyzja Rady dotycząca stanowiska UE w sprawie umowy o ułatwieniach w handlu będzie prawdopodobnie konieczna w 2014 r., gdy gotowy będzie ostateczny tekst umowy i będzie wymagane zajęcie przez UE stanowiska na forum WTO.

W związku z tym zakres niniejszego wniosku dotyczącego decyzji Rady ograniczono do kwestii w dziedzinie rozwoju i rolnictwa, które mogą zostać uzgodnione na 9. konferencji ministerialnej. Są to:

· Mechanizm monitorowania dotyczący postanowień w zakresie specjalnego i zróżnicowanego traktowania krajów rozwijających się: zgodnie z wytycznymi zatwierdzonymi przez Radę Generalną WTO w dniu 31 lipca 2002 r. na sesji specjalnej Komitetu ds. Handlu i Rozwoju WTO pracuje się aktualnie nad sfinalizowaniem negocjacji dotyczących funkcji, struktury i zakresu zadań mechanizmu monitorowania. Mechanizm ten ma ułatwić integrację rozwijających się i najsłabiej rozwiniętych członków w wielostronnym systemie handlowym.

· Administrowanie kontyngentami taryfowymi: tekst, który zostanie uzgodniony na 9. konferencji ministerialnej, powinien obejmować postanowienia dotyczące przejrzystości i tzw. mechanizmu niepełnego wykorzystania. Jeśli chodzi o przejrzystość, administrowanie kontyngentami taryfowymi jest traktowane jak środki licencjonowania przywozu, a zatem podlega postanowieniom Porozumienia WTO w sprawie licencjonowania przywozu, co oznacza, że zastosowanie będą mieć niektóre wymogi dotyczące procedur i przejrzystości (np. obowiązek publikacji, terminy rozpatrywania wniosku i powiadamiania). Poza tym należy zastosować test niezbędności, zgodnie z którym procedury administracyjne nie powinny być bardziej uciążliwe, niż jest to absolutnie niezbędne dla administrowania odpowiednim środkiem. Jeśli chodzi o mechanizm niepełnego wykorzystania, kiedy stopień wykorzystania kontyngentu taryfowego znajduje się przez pewien czas poniżej poziomu 65% (lub w przypadku braku powiadomienia), importer-członek WTO może zostać wezwany do zmiany zarządzania kontyngentem i przejścia na metodę jego obsługi według kolejności zgłoszeń lub na system automatycznego, bezwarunkowego udzielania licencji (pozwoleń na przywóz).

· Bezpieczeństwo żywnościowe: umowa zawarta na 9. konferencji ministerialnej ma przewidywać tzw. klauzulę należytej powściągliwości, która zapewniłaby niektórym programom bezpieczeństwa żywnościowego stosowanym w krajach rozwijających się, będących członkami WTO, ochronę przed zakwestionowaniem ich w określonym czasie i na konkretnych warunkach. Taka klauzula mogłaby mieć formę decyzji ministerialnej.

Celem niniejszego wniosku jest umożliwienie Unii Europejskiej przyłączenia się do konsensusu w sprawie wyżej wymienionych kwestii osiągniętego na 9. konferencji ministerialnej WTO. W związku z powyższym niniejszy wniosek przewiduje, że Rada upoważni Komisję do zajęcia na forum WTO stanowiska w imieniu Unii Europejskiej, które umożliwi jej przyłączenie się do konsensusu mającego na celu udzielenie poparcia dla przyjęcia przedmiotowych decyzji.

Z uwagi na fakt, że konferencja ministerialna odbędzie się w dniach 3-6 grudnia i że trwają negocjacje w sprawie wszystkich możliwych elementów tzw. pakietu z Bali, Komisja oczekuje, że Rada podejmie decyzję, gdy sytuacja dotycząca odpowiednich tekstów stanie się wystarczająco jasna, w miarę możliwości w trakcie samej konferencji ministerialnej.

2. PODSTAWA PRAWNA WNIOSKU

Artykuł 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) stanowi, że Rada, na wniosek Komisji lub wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, przyjmuje decyzję ustalającą stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii, gdy organ utworzony na mocy umowy międzynarodowej ma przyjąć decyzję mającą skutki prawne. Postanowienie to ma zastosowanie do decyzji przyjętych na konferencji ministerialnej w sprawie administrowania kontyngentami taryfowymi, bezpieczeństwa żywnościowego i mechanizmu monitorowania.

Wszystkie zaplanowane środki są objęte zakresem wspólnej polityki handlowej (art. 207 TFUE) i są bezpośrednio związane z funkcjonowaniem WTO oraz wielostronnego systemu handlowego.

3. ZAKRES WNIOSKU

Komisja powinna zostać upoważniona do zajęcia stanowiska w imieniu Unii Europejskiej umożliwiającego przyłączenie się do konsensusu mającego na celu udzielenie poparcia dla przyjęcia decyzji podjętych przez konferencję ministerialną, które dotyczą bezpieczeństwa żywnościowego, administrowania kontyngentami taryfowymi i mechanizmu monitorowania.

Zgodnie z art. 218 ust. 10 Parlament Europejski otrzyma niezwłocznie pełną informację.

2013/0364 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

ustalająca stanowisko, które ma zająć Unia Europejska na forum 9. konferencji ministerialnej Światowej Organizacji Handlu (WTO)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 4, w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Unia Europejska przywiązuje najwyższą wagę do funkcjonowania i stopniowego wzmacniania wielostronnego systemu handlowego oraz uznaje potrzebę poczynienia postępów w ramach rundy dauhańskiej – rundy wielostronnych negocjacji handlowych. Pomyślny wynik 9. konferencji ministerialnej WTO byłby niezbędnym krokiem w kierunku realizacji tego celu i oznaczałby osiągnięcie porozumienia dotyczącego umowy WTO o ułatwieniach w handlu, wraz z ograniczonymi wynikami w zakresie kwestii rolnictwa i rozwoju, zwłaszcza tych, które dotyczą krajów najsłabiej rozwiniętych.

(2) Rozwój jest centralnym elementem negocjacji handlowych rundy dauhańskiej. Na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2002 r. Rada Generalna WTO zatwierdziła zalecenie sesji specjalnej Komitetu ds. Handlu i Rozwoju (CTD) dotyczące ustanowienia mechanizmu monitorowania szczególnego i zróżnicowanego traktowania. Taki mechanizm powinien ułatwiać integrację rozwijających się i najsłabiej rozwiniętych członków WTO w wielostronnym systemie handlowym. Na sesji specjalnej Komitetu ds. Handlu i Rozwoju (CTD) finalizuje się obecnie negocjacje w sprawie funkcji, struktury i zakresu zadań tego mechanizmu. Decyzja w tej sprawie podjęta na konferencji ministerialnej powinna uzyskać poparcie Unii Europejskiej.

(3) Rolnictwo należy do głównych elementów dauhańskiej agendy rozwoju i kwestie w tej dziedzinie mogą zostać w pełni rozwiązane wyłącznie w ramach ostatecznego wyniku uwzględniającego kilka innych kwestii objętych mandatem dauhańskiej agendy rozwoju. Niemniej jednak Unia Europejska uznaje zainteresowanie niektórych członków WTO rozwiązaniem konkretnych kwestii dotyczących rolnictwa już podczas 9. konferencji ministerialnej WTO, co mogłoby przyczynić się do osiągnięcia politycznego porozumienia w sprawie ambitnej umowy o ułatwieniach w handlu.

(4) Skuteczne zarządzanie kontyngentami taryfowymi i przejrzystością w zakresie ich wykorzystywania jest podstawowym warunkiem dla zapewnienia właściwego wdrażania poprzednich zobowiązań podjętych podczas Rundy Urugwajskiej w odniesieniu do dostępu do rynku dla produktów rolnych. Negocjacje prowadzone w 2013 r. w ramach Światowej Organizacji Handlu umożliwiły jej członkom osiągnięcie porozumienia w sprawie wdrożenia mechanizmu administrowania kontyngentami taryfowymi, które obejmuje postanowienia dotyczące przejrzystości i tzw. mechanizm niepełnego wykorzystania. Jeśli chodzi o przejrzystość, administrowanie kontyngentami taryfowymi powinno być traktowane jak środki licencjonowania przywozu, a zatem podlegać Porozumieniu WTO w sprawie licencjonowania przywozu, co oznacza, że zastosowanie powinny mieć niektóre wymogi dotyczące procedur i przejrzystości. Poza tym należy zastosować test niezbędności, zgodnie z którym procedury administracyjne nie powinny być bardziej uciążliwe, niż jest to absolutnie niezbędne dla administrowania odpowiednim środkiem. Jeśli chodzi o mechanizm niepełnego wykorzystania, kiedy stopień wykorzystania kontyngentu taryfowego znajduje się przez pewien czas poniżej ustalonego poziomu (lub w przypadku braku powiadomienia), importer-członek WTO może zostać wezwany do zmiany zarządzania kontyngentem i przejścia na metodę jego obsługi według kolejności zgłoszeń lub na system automatycznego, bezwarunkowego udzielania licencji (pozwoleń na przywóz). Obecnie rozważana jest decyzja konferencji ministerialnej dotycząca administrowania kontyngentami taryfowymi, którą Unia Europejska powinna poprzeć.

(5) Członkowie WTO powinni być w stanie wdrożyć niezbędne programy, w tym programy utrzymywania zapasów publicznych do celów bezpieczeństwa żywnościowego zgodnie z zasadami WTO. Programy dotyczące utrzymywania zapasów publicznych do celów bezpieczeństwa żywnościowego muszą spełniać konkretne warunki uzgodnione między członkami WTO, tak aby nie zakłócać handlu międzynarodowego. Dzięki negocjacjom prowadzonym w 2013 r. w ramach Światowej Organizacji Handlu jej członkowie mogli znaleźć odpowiednie rozwiązanie w odniesieniu do tego typu programów, jakie kraje rozwijające się prowadzą w formie porozumienia między członkami (tzw. klauzula należytej powściągliwości), przewidujące niekwestionowanie tych programów w określonym czasie, jeżeli spełniają pewne warunki. Obecnie rozważana jest decyzja konferencji ministerialnej potwierdzająca takie porozumienie, którą Unia Europejska powinna poprzeć.

(6) Decyzja Unii Europejskiej w sprawie przyłączenia się do konsensusu osiągniętego na 9. konferencji ministerialnej WTO dotyczącego mechanizmu monitorowania, administrowania kontyngentami taryfowymi i bezpieczeństwa żywnościowego zależy od postępów poczynionych w zakresie umowy o ułatwieniach w handlu, a zwłaszcza od tego, czy podczas konferencji ministerialnej dojdzie do porozumienia politycznego w sprawie tekstu tej umowy,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Unia Europejska wyraża poparcie dla konsensusu osiągniętego przez członków WTO, mającego na celu przyjęcie decyzji 9. konferencji ministerialnej, które dotyczą kwestii bezpieczeństwa żywnościowego, administrowania kontyngentami taryfowymi i mechanizmu monitorowania.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący