KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 27.6.2018 COM(2018) 492 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/61/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej



1.Wprowadzenie Celem dyrektywy 2014/61/UE w sprawie środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej („dyrektywa o redukcji kosztów usług szerokopasmowych”, dalej: „dyrektywa”) jest ułatwianie i wspieranie wdrażania szybkich sieci łączności elektronicznej poprzez obniżenie kosztów za pomocą pakietu zharmonizowanych środków. Aby dyrektywa była stosowana we wszystkich państwach członkowskich od dnia 1 lipca 2016 r., należało dokonać jej transpozycji do prawa krajowego do dnia 1 stycznia 2016 r. W art. 12 dyrektywy ustanowiono wymóg przedłożenia przez Komisję do dnia 1 lipca 2018 r. Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania w sprawie wdrożenia dyrektywy zawierającego podsumowanie skutków środków oraz ocenę postępów w realizacji celów dyrektywy, w tym ocenę, czy i jak może ona w dalszym ciągu przyczyniać się do osiągnięcia ambitniejszych celów niż te określone w agendzie cyfrowej. Komisja dokonała oceny wdrożenia dyrektywy w oparciu o: ·zewnętrzne badanie dotyczące wdrożenia i monitorowania środków zgodnie z dyrektywą; ·sprawozdanie BEREC dotyczące wdrożenia dyrektywy; ·sprawozdanie i indeks gospodarki cyfrowej i społeczeństwa cyfrowego 2018 – rozdziały dotyczące telekomunikacji; ·pozostałe źródła danych, takie jak misje informacyjne w państwach członkowskich i analiza prawodawstwa krajowego przeprowadzone przez Komisję. Niniejsze sprawozdanie zostało sporządzone przed upływem 2 lat od terminu, od którego prawo krajowe stanowiące transpozycję dyrektywy miało być stosowane, przy czym po stronie państw członkowskich wystąpiły znaczne opóźnienia w procesie transpozycji. W rezultacie dowody, które posłużyły jako podstawa oceny skutków środków przewidzianych w dyrektywie oraz postępów w realizacji jej celów, były stosunkowo ograniczone. Sprawozdanie ma jednak na celu stworzenie podstaw do sformułowania scenariusza odniesienia, w oparciu o który w przyszłości będzie można dokonać oceny. 2.Zakres i główne przepisy dyrektywy Zakres stosowania dyrektywy Aby maksymalnie zwiększyć synergię pomiędzy sieciami, dyrektywa skierowana jest nie tylko do operatorów sieci łączności elektronicznej, ale również do innych przedsiębiorstw zapewniających infrastrukturę techniczną, taką jak sieci elektroenergetyczne, gazowe, wodociągowe, kanalizacyjne, grzewcze i transportowe, w której można umieścić elementy sieci łączności elektronicznej. Zakres dyrektywy obejmuje „szybkie sieci łączności elektronicznej”, czyli sieci zdolne do zapewniania usług dostępu szerokopasmowego o prędkości co najmniej 30 Mb/s. Ponadto dyrektywa ma zastosowanie jedynie do „infrastruktury technicznej” zdefiniowanej jako „dowolny element sieci, który może służyć do umieszczenia w nim innych elementów sieci, samemu nie stając się aktywnym elementem tej sieci”. Najważniejsze przepisy Dyrektywa obejmuje cztery filary i dodatkowe wymogi dotyczące ustanowienia pojedynczego punktu informacyjnego i organu ds. rozstrzygania sporów. Mają one zastosowanie do wszystkich filarów oraz wymogów w zakresie ustanowienia sankcji. W dyrektywie przewidziano minimalną harmonizację, dlatego w celu lepszej realizacji jej celów państwa członkowskie mogą wyjść poza minimalne wymagania określone w dyrektywie. Jeżeli jednak państwa członkowskie zdecydują się zastosować takie środki, muszą zapewnić zgodność z prawem Unii, w tym z ramami prawnymi dotyczącymi łączności elektronicznej.

Filar 1: Dostęp do istniejącej infrastruktury technicznej i przejrzystość W ramach pierwszego filaru wszyscy operatorzy sieci (oferujący łączność elektroniczną, przedsiębiorstwa energetyczne itd.) są zobowiązani udzielić dostępu do swojej infrastruktury technicznej (np. do kanałów, włazów inspekcyjnych, skrzynek, słupów) – na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach – operatorom, którzy zamierzają zrealizować szybkie sieci szerokopasmowe. Udzielenia dostępu można odmówić na podstawie obiektywnych, przejrzystych i proporcjonalnych kryteriów. Filar 2: Koordynacja robót budowlanych i przejrzystość W ramach drugiego filaru każdy operator sieci ma możliwość koordynacji robót budowlanych z dostawcami łączności elektronicznej. Ponadto operatorzy sieci wykonujący roboty budowlane finansowane w całości lub w części ze środków publicznych muszą pozytywnie rozpatrzyć wszystkie uzasadnione wnioski o koordynację robót budowlanych. Filar 3: Procedura udzielania zezwoleń W ramach trzeciego filaru państwa członkowskie muszą zapewnić, aby wszelkie odnośne informacje na temat warunków i procedur dotyczących udzielania zezwoleń na roboty budowlane w celu realizacji szybkich sieci łączności były dostępne za pośrednictwem pojedynczego punktu informacyjnego oraz aby co do zasady decyzje dotyczące zezwoleń były podejmowane w terminie 4 miesięcy. Filar 4: Wewnątrzbudynkowa infrastruktura techniczna W ramach czwartego filaru ustanowiono wymóg, aby nowe budynki lub budynki po remontach generalnych były wyposażone w infrastrukturę techniczną taką jak mini-kanały, umożliwiającą podłączenie do szybkich sieci, a także w łatwo dostępny punkt dostępu w przypadku budynków wielorodzinnych. Dostawcy publicznych sieci łączności muszą posiadać dostęp do punktu dostępu oraz do wewnątrzbudynkowej infrastruktury technicznej na uczciwych i niedyskryminujących warunkach, jeżeli powielanie jest technicznie niemożliwe lub ekonomicznie nieopłacalne. Pozostałe przepisy Wreszcie państwa członkowskie muszą powołać co najmniej jeden organ odpowiedzialny za udzielanie informacji na temat infrastruktury technicznej, robót budowlanych i zezwoleń, a także co najmniej jeden niezależny organ odpowiedzialny za rozwiązywanie sporów między operatorami sieci w odniesieniu do dostępu do infrastruktury, dostępu do informacji i wniosków o koordynację robót budowlanych. 3.Przyczynianie się do realizacji celów społeczeństwa gigabitowego Cele strategiczne UE dotyczące społeczeństwa gigabitowego, jakie należy osiągnąć do 2025 r., są oparte na przewidywanych potrzebach europejskiego społeczeństwa cyfrowego w zakresie łączności w nadchodzących latach. Dostęp do połączeń sieciowych o bardzo dużej przepustowości jest niezbędny do przetwarzania w chmurze, jednoczesnego korzystania z wielu aplikacji lub usług oraz do innych zaawansowanych zastosowań i zastosowań z kategorii „inteligentnego domu”, a w przypadku wielu sektorów przemysłu również do użytku profesjonalnego, często w połączeniu z mobilnym dostępem (np. produkcja, ochrona zdrowia, energia, służby interwencyjne). Nowe zastosowania będą wymagały nie tylko wyższych prędkości, ale również pasma o odpowiedniej szerokości dla łącza „w górę” (czyli łącza służącego do nadawania w kierunku od urządzenia końcowego do stacji bazowej), odpowiedniej odporności oraz parametrów związanych z błędami lub opóźnieniem. Realizacja tych wysokiej jakości sieci o dużej przepustowości, które musiałyby opierać się głównie na światłowodzie, będzie wymagała znacznych dodatkowych inwestycji. Przyczyniając się do zwiększenia zasięgu infrastruktury światłowodowej, dyrektywa mogłaby uczynić szerokopasmową sieć o prędkości 100Mb/s (z możliwością modernizacji do prędkości gigabitowej) ogólnie dostępną. Podobnie wspólne korzystanie z infrastruktury i koordynacja robót budowlanych również mogą przyczynić się do realizacji sieci szkieletowych i łączy dostępowych o dużej przepustowości w podmiotach stanowiących główną siłę napędową rozwoju społeczno-gospodarczego, takich jak: małe i średnie przedsiębiorstwa, szkoły lub szpitale, nawet na obszarach o słabo rozwiniętej infrastrukturze czy obszarach oddalonych. Sieci światłowodowe – zważywszy na ich znaczenie jako sieci dosyłowych doprowadzonych do stacji nadawczo-odbiorczych sieci 5G – mają coraz większe znaczenie dla osiągania odnośnych celów w zakresie sieci 5G w perspektywie 2025 r. Dostęp do istniejącej infrastruktury technicznej zgodnie z dyrektywą może umożliwić konkurencję w zakresie infrastruktury światłowodowej i prowadzić do poprawy jakości sieci szerokopasmowych oraz większego wyboru dla konsumentów i przedsiębiorstw, w tym na obszarach gęściej zaludnionych. Tym samym dyrektywa mogłaby przyczynić się też do zwiększenia inwestycji w światłowody w ramach wsparcia gęstej sieci stacji nadawczo-odbiorczych, pomagając zapewnić zasięg sieci 5G we wszystkich ośrodkach miejskich i wzdłuż szlaków transportowych, a także stymulując rozwój zastosowań bezprzewodowych opartych na sieci 5G, w tym samochodów podłączonych do sieci i systemów zautomatyzowanej jazdy. Dyrektywa mogłaby też odgrywać istotną rolę w dziedzinie internetu rzeczy, ponieważ jej celem jest promowanie współpracy między potencjalnymi beneficjentami internetu rzeczy – takimi jak systemy transportu, przedsiębiorstwa energetyczne i wodociągowe – a operatorami telekomunikacyjnymi, którzy mogliby zapewniać łączność. To z kolei mogłoby przyspieszyć rozwój zastosowań w obszarze „inteligentnego miasta”, inteligentnych sieci i inteligentnego systemu pomiaru oraz inteligentnego systemu transportowego, torując drogę dla przyszłych innowacji.

4.Transpozycja i wdrożenie dyrektywy W myśl art. 13 państwa członkowskie miały obowiązek przyjąć i opublikować krajowe środki transponujące dyrektywę do dnia 1 stycznia 2016 r. oraz obowiązek stosowania tych środków od dnia 1 lipca 2016 r. Po przyjęciu dyrektywy Komisja zorganizowała kilka wydarzeń dla państw członkowskich i zainteresowanych podmiotów i odbyła wiele rozmów z organami krajowymi w celu zwiększenia świadomości i przedstawienia wskazówek dotyczących wymogów w zakresie transpozycji. Niemniej jednak wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Włoch spóźniły się z przyjęciem środków transpozycji, w związku z czym Komisja skierowała do pozostałych 27 państw członkowskich wezwanie do usunięcia uchybienia w dniu 23 marca 2016 r. Następnie w dniu 30 września 2016 r. Komisja skierowała do 19 państw członkowskich uzasadnione opinie, wzywając te państwa do przyjęcia środków mających na celu zmniejszenie kosztów realizacji szybkich sieci łączności elektronicznej. W międzyczasie wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Belgii zgłosiły pełną transpozycję dyrektywy do prawa krajowego. Ponieważ dyrektywa obejmuje nie tylko kompetencje międzysektorowe i nakłada obowiązki nie tylko na sektor telekomunikacyjny, ale dotyczy również przedsiębiorstw użyteczności publicznej, prawa budowlanego, administracyjnego itd., transpozycja często okazywała się złożona i wymagała dostosowania różnych środków (także na poziomie regionalnym i lokalnym) w państwach członkowskich. Ponieważ dyrektywę przygotowano w oparciu o najlepsze praktyki stosowane w niektórych państwach członkowskich, wynosząc je na poziom unijny, w wielu państwach członkowskich istniały już odpowiednie przepisy krajowe, które w niektórych przypadkach i aspektach znacznie wykraczały ponad wymogi dyrektywy. W dyrektywie przewidziano dla państw członkowskich szereg możliwości zwolnienia określonej infrastruktury lub określonych budynków z przewidzianych w dyrektywie obowiązków (np. z obowiązku przejrzystości), o ile takie zwolnienia będą należycie uzasadnione. Tylko niektóre państwa członkowskie w znacznym stopniu zastosowały te zwolnienia. Większość albo wcale ich nie zastosowała, albo uzależniła ich obowiązywanie od uchwalenia przepisów prawa wtórnego, które jeszcze nie zostały przyjęte. W dyrektywie zawarto również kilka nieobowiązkowych przepisów, pozostawiając państwom członkowskim swobodę wyboru co do ich transpozycji. Poniżej przedstawiono przegląd tego, w jaki sposób państwa członkowskie zastosowały nieobowiązkowe przepisy: ·szereg państw członkowskich, takich jak: Bułgaria, Dania, Niemcy, Estonia, Hiszpania, Cypr, Luksemburg, Słowenia i Finlandia, ustanowiło wzajemne prawo, zgodnie z którym istnieje możliwość złożenia wniosku o dostęp do infrastruktury operatorów sieci łączności elektronicznej w celu instalacji infrastruktury innej niż telekomunikacyjna (art. 3 ust. 1); ·obowiązek, zgodnie z którym organy sektora publicznego zobowiązane są udostępniać minimum informacji dotyczących istniejącej infrastruktury technicznej za pośrednictwem pojedynczego punktu informacyjnego, o ile ze względu na swoje zadania posiadają takie informacje w formacie elektronicznym przekazane przez operatorów sieci, istnieje w takich krajach, jak Bułgaria, Republika Czeska, Grecja, Cypr, Litwa, Austria, Polska, Portugalia, Słowacja i Finlandia (art. 4 ust. 2); ·zasady podziału kosztów związanych z koordynacją robót budowlanych zostały ustanowione na przykład we Francji, w Austrii i w Portugalii (art. 5 ust. 2); ·składanie w wniosków o udzielenie zezwolenia w formie elektronicznej za pośrednictwem pojedynczego punktu informacyjnego jest możliwe w Bułgarii, Danii, Estonii, na Cyprze, Łotwie, Litwie, w Luksemburgu i na Malcie (art. 7 ust. 2); ·Włochy i Portugalia wprowadziły etykiety „przystosowane do łączy szerokopasmowych”, a Niemcy i Hiszpania rozważają pójście w ich ślady. We Francji normą jest wskazywanie stref, do których doprowadzono światłowód (art. 8 ust. 3). Zgodnie z dyrektywą państwa członkowskie powołują co najmniej jeden niezależny organ ds. rozstrzygania sporów oraz co najmniej jeden podmiot pełniący funkcję pojedynczego punktu informacyjnego. W większości państw członkowskich zadania organu ds. rozstrzygania sporów zostały powierzone w pełni lub częściowo krajowemu organowi regulacyjnemu odpowiedzialnemu za rozstrzyganie sporów zgodnie z ramami regulacyjnymi łączności elektronicznej, a jedynie w dwóch państwach członkowskich zadania te zostały powierzone innym organom. Zadania pojedynczego punktu informacyjnego zostały powierzone w pełni lub częściowo krajowemu organowi regulacyjnemu w 14 państwach członkowskich. W 10 państwach członkowskich funkcję pojedynczego punktu informacyjnego powierzono innym organom, w większości przypadków ministerstwu.





Źródło: BEREC 5.Wpływ i postępy Ponieważ niniejsze sprawozdanie zostało sporządzone mniej niż 2 lata po terminie, od którego dyrektywa miała być stosowana, a większość państw członkowskich z opóźnieniem dokonała transpozycji dyrektywy, dopiero od niedawna rozpoczęto jej stosowanie w praktyce, a doświadczenia w tym zakresie są nadal ograniczone. Niemniej jednak doświadczenia państw członkowskich, które wcześniej stosowały przepisy podobne do tych przewidzianych w dyrektywie, oraz przedsiębiorstw, które podjęły współpracę międzysektorową, potwierdzają, że możliwe jest osiągnięcie znacznych korzyści, w tym zapewnienie rozbudowy sieci szerokopasmowej o dużej przepustowości, aby objąć jej zasięgiem obszary o słabo rozwiniętej infrastrukturze, jeżeli inne państwa członkowskie pójdą w ich ślad. Odpowiedzi na pytania w ankiecie przeprowadzonej na potrzeby badania będącego podstawą niniejszego sprawozdania wykazały, że zdaniem operatorów łączności elektronicznej odkąd stosuje się dyrektywę nastąpiła poprawa dostępu do infrastruktury technicznej (w tym wewnątrzbudynkowej) oraz związanych z nią informacji. Nadal jednak istnieją możliwości poprawy, ponieważ zdaniem operatorów poczyniono ograniczone postępy w zakresie wspierania koordynacji robót budowlanych, upraszczania procesu ubiegania się o udzielenie zezwolenia na roboty budowlane czy ułatwiania dostępu do budynków w celu instalacji infrastruktury wewnątrzbudynkowej.



Źródło: WIK/VVA na podstawie odpowiedzi udzielonych przez operatorów telekomunikacyjnych w ankiecie internetowej w sierpniu 2017 r. Powyższe wyniki należy potraktować jako punkt odniesienia, biorąc pod uwagę fakt, że ankietę przeprowadzono zaledwie rok po upłynięciu terminu, od którego należało stosować dyrektywę. Powody niezadowolenia mogą też być różne w zależności od interesów danej strony. W poniższych sekcjach bardziej szczegółowo omówiono poszczególne kwestie w oparciu o badanie przeprowadzone na potrzeby niniejszego sprawozdania. Filar 1: Dostęp do istniejącej infrastruktury technicznej i przejrzystość (art. 3 i 4) Dane dotyczące wykorzystania dostępu do istniejącej infrastruktury technicznej wskazują, w których państwach członkowskich jego wykorzystanie było jak dotąd ograniczone (Niemcy, Irlandia i Hiszpania), a w których wykorzystanie dostępu jest dobrze rozwinięte (Francja, Włochy i Portugalia). W tych ostatnich trzech państwach zapotrzebowanie było widoczne jeszcze przed wdrożeniem dyrektywy.



Źródło: WIK-Consult/VVA na podstawie ankiet przeprowadzonych wśród operatorów telekomunikacyjnych (z wyjątkiem FR – źródło: przedsiębiorstwa użyteczności publicznej) Niemniej jednak w niektórych państwach członkowskich, w których dotychczas zapotrzebowanie było niskie, pojawia się coraz większe zainteresowanie dostępem do infrastruktury technicznej. Jest tak między innymi w Belgii, Niemczech, Irlandii, Hiszpanii, Austrii i Szwecji. Operatorzy uważają, że dyrektywa ułatwiła im dostęp do infrastruktury technicznej oraz że całkowity koszt realizacji sieci z wykorzystaniem infrastruktury technicznej strony trzeciej jest znacznie lub nieco mniejszy niż koszt realizacji samodzielnej.

Niski poziom wykorzystania dostępu w niektórych krajach, takich jak Niemcy i Szwecja, może być też związany z faktem, że w kilku przypadkach gminy i przedsiębiorstwa użyteczności publicznej zapewniały infrastrukturę łączności o bardzo dużej przepustowości, dlatego też postanowiły nie udzielać dostępu do infrastruktury technicznej potencjalnym konkurentom, ale zaproponowały alternatywne rozwiązania, takie jak światłowód ciemny czy dostęp do strumienia bitów. W odniesieniu do przejrzystości odnotowano szczególnie wysoką liczbę wniosków o informacje o istniejącej infrastrukturze technicznej w Portugalii i znaczną liczbę takich wniosków w Niemczech, we Francji, Włoszech i w Austrii.



Rysunek 4 – Szacowana liczba wniosków o informacje o istniejącej infrastrukturze rocznie, na podstawie danych od operatorów z 2016 r. i sprawozdania BEREC z 2017 r. Źródło: WIK/VVA na podstawie danych z ankiety przeprowadzonej wśród operatorów sieci telekomunikacyjnych FR, IT, PT w 2016 r. oraz sprawozdania BEREC BoR (17) 245 dotyczącego DE, AT, SE Wiele zainteresowanych podmiotów uznało, że warunki dostępu do informacji o istniejącej infrastrukturze uległy poprawie po wdrożeniu dyrektywy, ale inni wskazali, że w niektórych państwach członkowskich pojedynczy punkt informacyjny może w rzeczywistości nie działać lub został wdrożony jedynie w pobieżny sposób. Największy poziom wykorzystania dostępu do infrastruktury odnotowano w państwach członkowskich, w których informacje są skutecznie udostępniane, a zasady lub zalecenia dotyczące ustalania ceny lub warunków umownych są dobrze ugruntowane. Wśród konkretnych czynników, które przyczyniły się do osiągnięcia pozytywnych wyników w tych państwach, można wymienić utworzenie kompleksowego pojedynczego punktu informacyjnego, istnienie zasad (w formie przepisów, wytycznych lub mechanizmów rozstrzygania sporów) dotyczących ustalania cen dostępu, opracowanie ofert ramowych i zasad umożliwiających regulowanym przedsiębiorstwom użyteczności publicznej czerpanie przynajmniej częściowych korzyści z zysków wynikających z udzielania dostępu. W pozostałych państwach członkowskich poziom wykorzystania dostępu do infrastruktury mógłby zatem ulec zwiększeniu dzięki wyraźniej określonym warunkom umownym i zasadom ustalania cen. Zwiększone wykorzystanie można też osiągnąć dzięki utworzeniu w pełni funkcjonujących pojedynczych punktów informacyjnych w państwach członkowskich, które jeszcze tego nie zrobiły. Filar 2: Koordynacja robót budowlanych i przejrzystość (art. 5 i 6) Wydaje się, że zarówno krajowe organy regulacyjne, jak i zainteresowane podmioty zasadniczo poświęciły mniej uwagi kwestii koordynacji robót budowlanych niż kwestii dostępu do istniejącej infrastruktury na podstawie dyrektywy. Udostępniono jedynie ograniczoną ilość informacji o liczbie zawartych umów o koordynacji robót budowlanych; nie udostępniono natomiast żadnych informacji o zasięgu sieci, której dotyczyły takie wnioski. Na podstawie dostępnych danych stwierdzono znaczną aktywność w zakresie koordynacji robót budowlanych (ponad 200 wniosków na kraj odnotowanych jako złożone lub otrzymane w 2016 r.) w Belgii, we Włoszech i w Słowenii, a także pewną aktywność w tym zakresie w Hiszpanii, Francji, Austrii i Portugalii. W przypadku niemal wszystkich wymienionych państw wnioski o koordynację składano także w 2015 r., czyli przed datą rozpoczęcia stosowania dyrektywy. Od momentu przyjęcia dyrektywy nie odnotowano widocznej tendencji zwyżkowej pod względem koordynacji robót budowlanych. Zdaniem dostawców łączności elektronicznej całkowity koszt realizacji sieci poprzez koordynację robót jest niższy niż koszt samodzielnej realizacji. Większość uznała jednak, że oszczędności były mniejsze niż te, które mogłoby przynieść współdzielenie infrastruktury technicznej. W odniesieniu do wspólnej realizacji mniej państw członkowskich przyjęło aktywną postawę wobec przejrzystości niż w odniesieniu do informacji o istniejącej infrastrukturze. Operatorzy wyrazili obawy, że brak przejrzystości i pojedynczego punktu informacyjnego może wpływać na to, jak często dochodzi do wspólnej realizacji. Szczególnym powodem niezadowolenia i sporów w kontekście wspólnej realizacji może być podział kosztów. Praktyki w tym względzie różnią się między poszczególnymi państwami, a nawet w obrębie danego państwa, i obejmują różnorodne rozwiązania: od naliczania kosztu krańcowego po równy podział kosztów. Choć równy podział kosztów może dać operatorom łączności elektronicznej poczucie, że ponoszą nieproporcjonalne koszty w porównaniu z przedsiębiorstwami użyteczności publicznej, stosowanie kosztu krańcowego może wśród przedsiębiorstw użyteczności publicznej (które też są czynnie zaangażowane w świadczenie usług łączności elektronicznej) wywoływać obawy, że zobowiązuje się je do oferowania konkurentom warunków, które osłabiają ich pozycję biznesową. Do zwiększenia zainteresowania wspólną realizacją mogłoby przyczynić się utworzenie pojedynczego punktu informacyjnego zapewniającego szczegółowe informacje, ustanowienie konkretnych procedur koordynacji robót budowlanych i sformułowanie (w wymiarze komercyjnym lub w sposób regulowany) zasad podziału kosztów. Niektóre lub wszystkie te środki zostały wprowadzone w takich państwach jak Belgia, Włochy i Portugalia, które w dużym stopniu wykorzystują wspólną realizację. Filar 3: Procedura udzielania zezwoleń (art. 7) Dostępność informacji o zezwoleniach i procedurze udzielania zezwoleń jak dotąd nie uległa poprawie. Wydaje się, że nawet tam, gdzie istnieją pojedyncze punkty informacyjne dotyczące procedury składania wniosków, operatorzy mogą o nich nie wiedzieć lub mieć wątpliwości co do ich skuteczności. Nie we wszystkich państwach członkowskich egzekwuje się terminy rozpatrywania wniosków o udzielenie zezwolenia, a tylko kilka państw członkowskich zdecydowało się wprowadzić możliwość składania takich wniosków w formie elektronicznej. Tam, gdzie informacje były dostępne, rozpatrzenie wniosku o udzielenie zezwolenia na roboty budowlane trwało średnio 4 miesiące. Operatorzy w niektórych państwach członkowskich wyrazili jednak zastrzeżenia dotyczące znacznych rozbieżności w terminach rozpatrywania wniosków o udzielenie zezwolenia w zależności od zaangażowanych organów lokalnych. Operatorzy w Niemczech zwracali uwagę, że w niektórych przypadkach opóźnienia wynosiły ponad 6 miesięcy; rozbieżności w terminach rozpatrywania wniosków również zaobserwowano w Hiszpanii i we Włoszech.





Rysunek 5 – Średni czas (w tygodniach) oczekiwania na uzyskanie zezwolenia na roboty budowlane (na podstawie ankiety wśród operatorów) Źródło: WIK/VVA na podstawie ankiety przeprowadzonej wśród operatorów Filar 4: Wewnątrzbudynkowa infrastruktura techniczna (art. 8 i 9) Wydaje się, że skuteczne wprowadzenie w życie przepisów dotyczących infrastruktury wewnątrzbudynkowej związane jest z określeniem norm definiujących, co kryje się pod pojęciem wewnątrzbudynkowej infrastruktury przystosowanej do łączy szerokopasmowych oraz powiązanego z nią punktu dostępu, a także z mechanizmami monitorowania i egzekwowania przestrzegania tych norm. Na przykład w Hiszpanii, we Francji i w Portugalii obowiązkowe normy określają, w jaki sposób infrastruktura musi być zainstalowana oraz gdzie musi się znajdować punkt dostępu. W tych państwach infrastruktura przystosowana do łączy szerokopasmowych była w stosunkowo szerokim zakresie wdrożona, a w Hiszpanii i Portugalii wyżej wspomniane normy przyczyniły się do wysokiego poziomu upowszechnienia sieci światłowodów doprowadzanych do domu/budynku. Większość zainteresowanych podmiotów uważa etykiety „przystosowane do łączy szerokopasmowych” za dobry sposób wspierania realizacji i upowszechnienia się ultraszybkich sieci, ale jak dotąd etykiety te zostały wprowadzone jedynie w kilku państwach członkowskich. Ponadto ponieważ etykiety „przystosowane do łączy szerokopasmowych” zostały wprowadzone dopiero niedawno, jest jeszcze zbyt wcześnie na ocenę skali ich wykorzystania. Jeżeli chodzi o dostęp do wewnątrzbudynkowej infrastruktury technicznej, zainteresowane podmioty nie odnotowały znaczącej zmiany od momentu wdrożenia dyrektywy, ponieważ stosowne przepisy już istniały lub dopiero niedawno dokonano ich transpozycji. W Hiszpanii i we Włoszech odnotowano pewną poprawę w odniesieniu do zmniejszenia liczby przypadków odmowy dostępu do budynku ze strony jego właściciela. Operatorzy w niektórych państwach członkowskich mieli jednak problemy z uzyskaniem zezwolenia na dostęp do wielorodzinnych budynków mieszkaniowych (ze strony właścicieli tych budynków) w celu zainstalowania infrastruktury wewnątrzbudynkowej i jej modernizacji na potrzeby szybkich łączy szerokopasmowych. Państwa członkowskie, które nadal nie ustanowiły zasad dotyczących dostępu do infrastruktury wewnątrzbudynkowej lub nie rozstrzygnęły związanych z nią sporów, mogłyby wziąć przykład z Hiszpanii, Francji i Portugalii, których doświadczenia pokazują, że stosowanie norm technicznych dotyczących punktu dostępu, a także przepisów regulujących warunki dostępu do infrastruktury wewnątrzbudynkowej, może przyczynić się do zagwarantowania większej pewności i zwiększenia wykorzystania dostępu do infrastruktury wewnątrzbudynkowej. Procedura rozwiązywania sporów Od 2015 r. do pierwszej połowy 2017 r. odnotowano 40 sporów, które zostały skierowane do organu ds. rozstrzygania sporów na podstawie przepisów dyrektywy lub, w stosownych przypadkach, w oparciu o wcześniejsze przepisy. Od momentu rozpoczęcia stosowania dyrektywy odnotowano wzrost liczby sporów: tylko w pierwszej połowie 2017 r. do organu ds. rozstrzygania sporów skierowano 23 spory. Zdecydowana większość sporów dotyczyła dostępu do istniejącej infrastruktury (83 % w 2017 r.) lub informacji o istniejącej infrastrukturze technicznej (14 %). Rysunek 6 – Liczba sporów Źródło: WIK-Consult/VVA na podstawie kwestionariuszy skierowanych do krajowych organów regulacyjnych – 24 respondentów Większość państw członkowskich określiła w swoich przepisach terminy na rozwiązanie sporu zgodnie z terminami określonymi w dyrektywie. W niektórych przepadkach ustanowiono nawet krótsze terminy. W praktyce jednak w wielu przypadkach terminy były przekraczane z przyczyn wewnętrznych (np. złożoność kwestii do rozstrzygnięcia, takich jak ustalanie cen) lub zewnętrznych (np. wykorzystanie mediacji, działania na rzecz koordynacji), a niektórzy operatorzy wyrazili obawy, że procedury rozstrzygania sporów mogą w rzeczywistości spowodować dodatkowe opóźnienia. W kilku państwach członkowskich krajowe organy regulacyjne zaczęły opracowywać przepisy lub wytyczne dotyczące rozstrzygania sporów (np. procedury, którymi krajowy organ regulacyjny może się kierować przy rozstrzyganiu sporów), które mogą zwiększyć pewność prawa i ograniczyć nakład pracy i czasu niezbędny do rozwiązania sporów. 6.Zalecane działania Skuteczne i terminowe wdrożenie dyrektywy jest niezbędne nie tylko dla zapewnienia realizacji jej celów, ale również dla osiągnięcia celów strategicznych społeczeństwa gigabitowego, wraz z innymi planowanymi przez Komisję działaniami podejmowanymi z myślą o wsparciu realizacji sieci szerokopasmowych, takimi jak zestaw narzędzi dla sieci szerokopasmowych na obszarach wiejskich. Dotychczasowe doświadczenie sugeruje podjęcie następujących działań w celu zapewnienia maksymalizacji skuteczności procesu wdrażania dyrektywy i ułatwienia osiągnięcia jej celów: 1.Zapewnienie przejrzystości jako niezbędnego warunku wspólnego korzystania z infrastruktury technicznej i wspólnej realizacji