Na przykład każde obniżenie rocznego wskaźnika zatrzymania w porównaniu z wnioskiem Komisji lub rozliczenie płatności zaliczkowych w chwili zamknięcia programów zamiast po upływie roku generowałoby dodatkowe potrzeby w zakresie płatności w okresie objętym prognozą. Zasady automatycznego umorzenia zobowiązań również mogą znacząco wpłynąć na profile płatności. Jakiekolwiek przedłużenie terminu składania wniosków o płatność wykraczające poza terminy określone we wniosku Komisji wiązałoby się z opóźnieniem wdrażania polityki spójności i odroczeniem płatności do następnych ram finansowych.

Niemal wszystkie płatności w 2020 r. są związane z zobowiązaniami podejmowanymi w ramach programów na lata 2014–2020. Mniej niż 1 % płatności pokryje zobowiązania pozostające do spłaty z ram finansowych sprzed 2014 r. w działach 1a i 4. Przewiduje się, że większość programów na lata 2007–2013 w ramach polityki spójności zostanie zamknięta do końca 2019 r., a w 2020 r. nie przewiduje się dalszych płatności.

Jeżeli chodzi o płatności związane z zobowiązaniami po 2021 r., zważywszy, że negocjacje w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych są w toku, szacunki te są spójne z parametrami określonymi we wniosku Komisji dotyczącym przyszłego okresu finansowego, co znalazło odzwierciedlenie w ubiegłorocznym sprawozdaniu.

Płatności z tytułu zobowiązań sprzed 2021 r.

Proponowany poziom płatności w projekcie budżetu na 2020 r. ma również wpływ na potrzeby w zakresie płatności w kolejnych latach. Oczekuje się, że niższy w porównaniu z poprzednimi prognozami poziom płatności w 2020 r. doprowadzi do powstania dodatkowych potrzeb w kolejnych latach. W rezultacie ogólne szacunki dotyczące płatności na lata 2021–2024 są o około 5 mld EUR wyższe niż pułap płatności zaproponowany przez Komisję na następny okres, z czego 4 mld EUR przypadłoby na 2024 r.

Te dodatkowe potrzeby, w połączeniu ze skutkami przyszłych warunków wdrażania funduszy polityki spójności, będą musiały zostać uwzględnione przy ustalaniu pułapów płatności na potrzeby kolejnych ram finansowych albo automatycznie doprowadzą do konieczności uruchomienia instrumentów szczególnych, zwłaszcza marginesu na nieprzewidziane wydatki, które – zgodnie z wnioskiem Komisji – umożliwiłyby uruchomienie płatności w wysokości do 0,03 % dochodu narodowego brutto UE w danym roku (do potrącenia z pułapów w kolejnych latach).

2.1.3.Umorzenie zobowiązań

Całkowita kwota prognozowanych operacji umorzenia zobowiązań na lata 2020–2024 wynosi 8 mld EUR. Około 77 % operacji umorzenia zobowiązań dotyczy programów z okresu 2014–2020 (6 mld EUR), natomiast operacje umorzenia zobowiązań wynikających z programów sprzed 2014 r. są stopniowo eliminowane, tak jak ma to miejsce w przypadku płatności z tytułu powiązanych płatności. Nie przewiduje się żadnych operacji umorzenia zobowiązań w odniesieniu do zobowiązań zaproponowanych w ramach finansowych na lata 2021–2027.

Poziomy umorzenia zobowiązań są różne w poszczególnych działach, ponieważ w prognozie uwzględnia się dokonane już operacje umorzenia zobowiązań oraz tego rodzaju operacje zidentyfikowane w trakcie przygotowywania projektu budżetu na 2020 r. Co do zasady umorzenia zobowiązań są prognozowane dla całego okresu programowania. Ponieważ w przypadku większości programów i działań nie istnieją zasady automatycznego umorzenia zobowiązań, wszelkie roczne zestawienia operacji umorzenia zobowiązań miałyby charakter wysoce orientacyjny. Aby oszacować rozmiar operacji umorzenia zobowiązań wyłącznie do 2024 r., prognozowane umorzenie zobowiązań rozłożono proporcjonalnie do powiązanych z nimi płatności rocznych.

W odniesieniu do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (ESI) na lata 2014–2020 tworzy się szczegółową prognozę, w której uwzględnia się doświadczenia dotyczące zamykania programów z lat 2007–2013. Faktyczny rok umorzenia zobowiązań jest zależny od konkretnych dla każdego państwa członkowskiego terminów zamykania programów oraz z uwagi na obowiązujące zasady dotyczące umorzenia zobowiązań n+3, dlatego istnieje prawdopodobieństwo, że operacje umorzenia zobowiązań rozłożą się na lata 2024–2026. Ponieważ zakres niniejszego sprawozdania obejmuje jedynie rok 2024, wstępnie zakłada się, że około jedna trzecia wszystkich operacji umorzenia zobowiązań związanych z funduszami ESI na lata 2014–2020 może przypadać na ten rok.

W porównaniu z ubiegłorocznym sprawozdaniem szacowane umorzenie zobowiązań w okresie pięciu lat wzrasta o około 1,6 mld EUR. Jest to łączny skutek podwyższonych prognoz umorzenia zobowiązań dla działów 1b i 2 oraz obniżonych prognoz w przypadku pozostałych działów. Wzrost w przypadku działów 1b i 2 jest mechanicznym skutkiem uwzględnienia dodatkowego roku (2024), którego nie obejmowało ubiegłoroczne sprawozdanie. Spadki w przypadku pozostałych działów również wynikają głównie z przesunięcia okresu sprawozdawczego o jeden rok. Na przykład w 2018 r. w dziale 1a umorzono 0,7 mld EUR w odniesieniu do programów sprzed 2014 r., w związku czym kwota ta nie jest już uwzględniana w przyszłych szacunkach. W przypadku działu 3 obniżono oczekiwania dotyczące umorzenia zobowiązań, aby odzwierciedlić zmiany w odpowiednim prawodawstwie. W przypadku działu 4 spadek jest łącznym skutkiem przesunięcia o jeden rok i aktualizacji założeń na przyszłe lata zgodnie z projektem budżetu na 2020 r.

2.1.4.Ewolucja poziomu zobowiązań pozostających do spłaty

Nagromadzenie zobowiązań pozostających do spłaty jest naturalnym skutkiem wykonania budżetu UE ze środkami zróżnicowanymi i nominalnie rosnącej wielkości budżetu UE na przestrzeni lat. Oczekuje się, że zobowiązania pozostające do spłaty na początku okresu sprawozdawczego będą wynosić około 291 mld EUR, a na koniec obowiązywania obecnych ram finansowych osiągną kwotę 303 mld EUR. Dla porównania prognoza zobowiązań pozostających do spłaty na koniec 2020 r. w ubiegłorocznym sprawozdaniu wyniosła 295 mld EUR. Wzrost prognozowanych zobowiązań pozostających do spłaty wynika głównie z aktualizacji przewidywań na 2020 r. o faktyczne prognozy z projektu budżetu.

Przewiduje się, że do końca 2024 r. kwota zobowiązań pozostających do spłaty będzie wynosić około 313 mld EUR, co oznacza wzrost wartości nominalnej o 8 % w ciągu pięciu analizowanych lat. Roczna ewolucja wielkości zobowiązań pozostających do spłaty jest jednak nierównomierna, ponieważ kwota ta rośnie w zależności od stosunku rocznych płatności do rocznych zobowiązań. Kwoty płatności zbliżają się do kwot zobowiązań w latach 2023–2024 głównie z powodu połączenia celu dotyczącego pierwszego automatycznego umorzenia zobowiązań w odniesieniu do nowych programów na podstawie rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów oraz celu dotyczącego umorzenia zobowiązań n+3 w odniesieniu do ostatniej transzy funduszy ESI na lata 2014–2020 oraz zamknięcia tych programów. W rezultacie oczekuje się, że płatności w 2023 r. osiągną poziom zbliżony do poziomu zobowiązań, a w 2024 r. mogą nawet przekroczyć ten poziom. Doprowadziłoby to do utrzymania zobowiązań pozostających do spłaty na stabilnym poziomie pod koniec 2023 r., a nawet do ich nieznacznego obniżenia w 2024 r.

2.2.Dochody

Budżet UE jest finansowany z zasobów własnych i innych dochodów. Całkowita kwota zasobów własnych niezbędna do sfinansowania budżetu jest uwarunkowana łączną kwotą wydatków pomniejszoną o inne dochody. W związku z tym prognoza dochodów budżetu UE na lata 2020–2024 opiera się na zasadzie, zgodnie z którą wydatki muszą odpowiadać dochodom, a zatem całkowita wartość dochodów musi być równa całkowitej wartości wydatków.

3.Założenia dotyczące prognozy

3.1.Założenia szczegółowe według głównych elementów wydatków

3.1.1.Fundusze ESI na lata 2014–2020 oraz fundusze polityki spójności na lata 2021–2027

Prognoza płatności na rzecz funduszy ESI na lata 2014–2020 opiera się na dotychczasowych doświadczeniach związanych ze złożonymi wnioskami o płatność okresową, które przedstawiono jako odsetek całkowitej puli środków finansowych. W 2019 r. odbędzie się przegląd wykonania zadań, przy czym powiązane zobowiązania odraczane od 2014 r. doprowadzą do pierwszych płatności w 2020 r. Dla każdego z funduszy wykorzystuje się określone profile płatności.

W przypadku funduszy polityki spójności na lata 2021–2027 odpowiednie przepisy zawarte we wniosku Komisji z dnia 2 maja 2018 r. dotyczącym kolejnych ram finansowych wykorzystano również na potrzeby niniejszego sprawozdania (0,5 % jako coroczne płatności zaliczkowe za każdy rok od 2021 do 2026 r., wskaźnik zatrzymania wynoszący 10 %, brak rezerwy wykonania). Profile wniosków o płatność okresową oszacowano na podstawie danych statystycznych dotyczących kwot wnioskowanych rocznie w programach na lata 2007–2013, do których zastosowano zasady umorzenia zobowiązań n+2, z późniejszymi zmianami, aby umożliwić pewne odstępstwa w odniesieniu do pierwszych transz zobowiązań. Wszelkie zmiany tych założeń będą miały wpływ na płatności związane z funduszami polityki spójności w latach 2021–2027.

3.1.2.Płatności bezpośrednie i działania rynkowe w ramach wspólnej polityki rolnej

Jeżeli chodzi o środki przeznaczone na Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji, są one w większości niezróżnicowane, a większość środków związanych z płatnościami bezpośrednimi na rzecz rolników zwraca się zazwyczaj państwom członkowskim podczas pierwszych miesięcy kolejnego roku budżetowego.