1.Wprowadzenie

Europejski system normalizacji jest jednym z fundamentów funkcjonowania rynku wewnętrznego. Pozytywne skutki normalizacji są powszechnie znane i niekwestionowane. Normalizacja nie tylko należy do kluczowych działań strategii na rzecz jednolitego rynku, ale jest również ważnym elementem wielu innych inicjatyw politycznych, w szczególności w dziedzinie polityki przemysłowej, a także Strategii jednolitego rynku cyfrowego dla Europy.

Komisja zawarła strategiczną wizję normalizacji europejskiej w swoim komunikacie na temat norm europejskich, a stosowne ramy prawne ustanowiła rozporządzeniem w sprawie normalizacji europejskiej, (zwanym dalej „rozporządzeniem”), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2013 r.

Jedną z nowości rozporządzenia jest nałożony na Komisję obowiązek przyjmowania corocznego programu prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej (zwanego dalej „programem prac Unii”), który określa strategiczne priorytety w zakresie normalizacji europejskiej na podstawie celów politycznych określonych przez Komisję w planach.

Coroczny program prac Unii (CPPU) jest narzędziem usprawniającym współpracę Komisji z europejskim systemem normalizacji (ESN) poprzez określenie wizji Komisji w odniesieniu do normalizacji i związanych z nią planów na kolejny rok: w tym kontekście uczestnikom ESN proponuje się konkretne działania do wykonania.

Jak podkreślono w strategii na rzecz jednolitego rynku, normalizacja ma kapitalne znaczenie dla skutecznego realizowania priorytetów Komisji, w szczególności umożliwiając: wzrost gospodarki i rynku pracy dla naszych obywateli, pogłębianie połączonego rynku cyfrowego, budowę stabilnej unii energetycznej, dalsze usprawnianie rynku wewnętrznego opartego na wzmocnionej bazie przemysłowej i umacnianie pozycji UE na arenie międzynarodowej, w tym jako negocjatora rzetelnego i zrównoważonego partnerstwa handlowego z USA.

W trosce o zapewnienie istotnego wkładu normalizacji w realizowanie tych priorytetów, niezależnie od składania regularnych wniosków o ustalanie norm, Komisja zamierza dokonać przeglądu partnerskiej współpracy z ESN w celu dostosowania jej do potrzeb angażowania wszystkich zainteresowanych (przemysłu, MŚP, konsumentów, organizacji ekologicznych, pracowników itd.).

W 2015 r. Komisja zakończyła cały szereg istotnych przeglądów i ocen w dziedzinie ram normalizacji. Z tego względu CPPU na 2016 r. rozpoczyna się od podsumowania wyników różnych działań i środków mających na celu usprawnienie wykonywania rozporządzenia (część 2). Następnie przedstawia postulaty w zakresie normalizacji na rok 2016, określając ich wkład w realizację priorytetów polityki Komisji (część 3): szczegółową listę postulatów zamieszczono w załączniku. Następnie opisuje i aktualizuje pewną liczbę zagadnień związanych z rozporządzeniem i wymienianych już w poprzednich CPPU, takich jak zaangażowanie szerokiego grona zainteresowanych, współpraca międzynarodowa, prawo własności intelektualnej i badania naukowe oraz kwestie ram działania i finansowania. Również w tych obszarach Komisja wskazuje pewne punkty wymagające większego zaangażowania całej europejskiej wspólnoty normalizacyjnej.

Wytyczne podane w programie prac nie wywierają wpływu na budżet w zakresie wykraczającym poza wcześniej przewidywany wpływ na 2016 r.

2.Wykonanie rozporządzenia

2.1.Artykuł 24 rozporządzenia

Jak stanowi art. 24 ust. 3 rozporządzenia, do dnia 31 grudnia 2015 r., a następnie co pięć lat, Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z wykonywania rozporządzenia.

Komisja musi w szczególności uwzględniać przewidziany w art. 24 rozporządzenia szereg obowiązkowych sprawozdań składanych przez europejskie organizacje (tak normalizacyjne, jak i organizacje zainteresowanych stron) otrzymujące dofinansowanie w celu zapewnienia przejrzystości i szerokiego zaangażowania szeroko rozumianej wspólnoty normalizacyjnej.

Na podstawie sprawozdania wymaganego na mocy art. 24 ust. 3 Komisja dokona oceny ewentualnych nowych środków mogących usprawnić finansowanie normalizacji europejskiej i ograniczyć obciążenie administracyjne spoczywające na europejskich organizacjach normalizacyjnych.

2.1.1.Niezależny przegląd europejskiego systemu normalizacji (ESN)

Co więcej, zgodnie z działaniem 29 komunikatu na temat norm europejskich Komisja miała podjąć niezależny przegląd europejskiego systemu normalizacji (ESN). Wykonanie przeglądu zlecono niezależnym konsultantom zewnętrznym (Ernst & Young, E&Y). Zasadniczym celem wspomnianego niezależnego przeglądu jest wymierna ocena, na ile każdy z pięciu strategicznych celów wyznaczonych w komunikacie jest realizowany (są to: szybkie udostępnienie, zwiększenie konkurencyjności, wspieranie wielu gałęzi polityki unijnej, angażowanie szerokiego grona podmiotów i oddziaływanie na poziomie globalnym) w celu oszacowania skuteczności funkcjonowania ESN i opracowania wytycznych zmierzających do jego ulepszenia.

Wyniki niezależnego przeglądu upubliczniono i poddano otwartej dyskusji: wyniki wymiany zdań zostaną uwzględnione w sprawozdaniu wymaganym na mocy art. 24 rozporządzenia.

2.2.Wspólna inicjatywa dotycząca normalizacji

Strategia na rzecz jednolitego rynku zapowiada unowocześnienie systemu normalizacyjnego według przygotowywanego przez Komisję wniosku i uzgodnienie wspólnej inicjatywy w zakresie normalizacji we współpracy z europejską wspólnotą normalizacyjną. Uczestniczący we wspólnej inicjatywie partnerzy publiczni i prywatni podejmą wspólne zobowiązania do osiągnięcia określonych wyników w określonym czasie i w określony sposób, przyczyniając się do realizacji priorytetowych celów Komisji Junckera. Komisja zamierza wytyczyć priorytetowe obszary rozwoju norm (TIK, usługi, energia, mobilność itd.), proponując nowatorskie, społecznościowe metody opracowywania norm, przejrzyste i otwarte na udział zainteresowanych procedury przyjmowania norm, wzmocnione i spójne formy wsparcia publicznego towarzyszącego wszystkim etapom normalizacji, udoskonalone gospodarowanie wiedzą w tym procesie, wspólną strategię zmierzającą do stworzenia w Europie globalnego centrum normalizacji, nie zaniedbując trudności wynikających z rozdrobnienia rynków w dziedzinie usług i zjawiska uusługowiania. Co więcej, wspólna inicjatywa ma włączyć w proces normalizacji priorytety badawcze i innowacyjne, co pozwoli na terminowe rozpoczęcie działań normalizacyjnych. Wspólna inicjatywa powinna być podjęta w pierwszej połowie 2016 r.