[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 23.11.2005

KOM(2005) 580 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Sprawozdanie roczne za rok 2004 - (ECHO) {SEK(2005) 1481}

SPIS TREŚCI

1. Wstęp 3

2. Ogólne aspekty polityki 3

3. Ogólny przegląd działań humanitarnych DG ECHO 4

4. Główne zagadnienia horyzontalne 7

4.1. Stosunki umowne z partnerami – FPA 7

4.2. Stosunki z głównymi partnerami humanitarnymi, donorami spoza UE oraz innymi instytucjami Wspólnoty 7

4.3. Planowanie strategiczne i kwestie ogólne 8

4.4. Finansowanie tematyczne 9

4.5. Szkolenie, badania, komunikacja i informacja 9

4.6. Zasoby budżetowe i ludzkie, kontrola i ocena 9

5. Perspektywy 10

1. WSTęP

Dyrekcja Generalna Komisji Europejskiej ds. Pomocy Humanitarnej – DG ECHO – odpowiada za zarządzanie funduszami udostępnionymi przez Unię Europejską do celów pomocy humanitarnej ofiarom konfliktów lub katastrof, zarówno klęsk żywiołowych jak i katastrof spowodowanych przez człowieka, w państwach nienależących do Unii. Zadaniem DG ECHO jest ratowanie i ochrona życia, ograniczanie cierpienia i zapobieganie mu, a także ochrona sprawiedliwości i godności mieszkańców krajów spoza UE, dotkniętych kryzysami humanitarnymi. DG ECHO jest zobowiązana świadczyć tę pomoc, mając na względzie wyłącznie istniejące potrzeby i nie ulegając uwarunkowaniom politycznym.

Rok 2004 zostanie zapewne zapamiętany jako rok katastrofalnego tsunami z 26 grudnia, które w bardzo krótkim czasie pozbawiło życia blisko 280 000 ludzi na wybrzeżach Oceanu Indyjskiego. Jednak w tym samym roku tysiące ludzi zginęło również wskutek wydarzeń w innych częściach świata. Ich ciężki los często pozostawał nieznany opinii publicznej. Takie właśnie wydarzenia, które już nie są albo nigdy nie były w centrum zainteresowania mediów, Komisja Europejska nazywa „zapomnianymi kryzysami”. Jednym z celów DG ECHO jest obecność przy tego typu sytuacjach oraz łagodzenie cierpienia ofiar tych kryzysów, które niejednokrotnie ciągną się przez długi czas.

Obok koncentrowania się na pojawiających się potrzebach humanitarnych, DG ECHO nadal zwracała szczególną uwagę na zagadnienia o charakterze ogólnym, jak np. zależność pomiędzy pomocą doraźną a pomocą o charakterze rozwojowym, gotowość do reakcji na wypadek klęsk, kwestie HIV i AIDS oraz dzieci. Niniejsze sprawozdanie stanowi podsumowanie głównych działań DG ECHO w 2004 r. W załączniku znajdują się bardziej szczegółowe informacje na temat działalności, w tym przegląd działań humanitarnych wspieranych przez DG ECHO w podziale na poszczególne kraje.

2. OGÓLNE ASPEKTY POLITYKI

Działania DG ECHO w obliczu nagłych kryzysów humanitarnych ulegały ewolucji wraz ze zmianami potrzeb humanitarnych w 2004 r., co znajdowało odzwierciedlenie we wzorcach regionalnej dystrybucji pomocy finansowej Dyrekcji, ze szczególnym uwzględnieniem „zapomnianych kryzysów”. W celu zapewnienia, że działania DG ECHO odpowiadają potrzebom, plan pracy DG ECHO jest oparty na metodzie globalnej oceny potrzeb (GNA). Stanowi ona ocenę według krajów, obejmującą porównanie sytuacji w ok. 130 krajach rozwijających się, dokonaną na podstawie dziewięciu wskaźników humanitarnych (rozwój ludzki, ubóstwo, ryzyko klęsk żywiołowych, konflikty, kwestia uchodźców, przesiedleńców wewnętrznych, niedożywienie, śmiertelność oraz udział innych donorów). W klasyfikacji GNA, 25 % krajów zajmujących najwyższe miejsca na liście określa się jako kraje o największych potrzebach; 50 % krajów pośrodku listy klasyfikuje się jako kraje o średnich potrzebach, a pozostałe 25% to kraje o niskich potrzebach. Dlatego też GNA umożliwia DG ECHO weryfikację z globalnej perspektywy skuteczności wdrażania strategii opartej na potrzebach. Przy zastosowaniu tej metody dla wyników za rok 2004 (na dzień 31 grudnia 2004 r.), 62 % (czyli 353 mln EUR) z ogólnej sumy 570 mln EUR udzielonych z rozdziału 23 02 budżetu oraz z EFR przeznaczono na obszary o największych potrzebach, 30 % (172 mln EUR) na obszary o średnich potrzebach, a poniżej 1,0 % (4 mln EUR) na obszary o niskich potrzebach. Pozostałą część (41 mln EUR, czyli 7 %) przeznaczono na finansowanie tematyczne, pomoc techniczną oraz wydatki pomocnicze.

Pod względem geograficznym ocenie poddano działania finansowane przez DG ECHO w Korei Północnej, Sri Lance, Zimbabwe, Demokratycznej Republice Konga oraz na Bliskim Wschodzie, a także działania w dziedzinie przygotowania na klęski w regionie Karaibów. W ogólnej opinii oceniających, działania finansowane przez DG ECHO w tych krajach i regionach spełniały główne cele humanitarne.

Strategia pomocy DG ECHO nadal koncentrowała się na zapomnianych kryzysach. Pojęcie to oznacza kryzysy humanitarne spotykające się z niewielkim zainteresowaniem lub brakiem zainteresowania opinii publicznej i kręgów politycznych, gdzie obecnych jest niewielu innych donorów bądź też inni donorzy niechętnie się angażują z uwagi na wysokie ryzyko. Metoda i analiza stosowane przez DG ECHO przy rozpoznawaniu zapomnianych kryzysów opierają się zarówno na danych ilościowych (brak relacji w mediach lub niewielkie wsparcie donorów w sytuacji wysokich potrzeb), jak i na czynnikach jakościowych (ocena na miejscu przez ekspertów i odpowiedzialnych urzędników DG ECHO). W 2004 r. najbardziej zapomniane kryzysy i potrzeby występowały w następujących krajach i regionach: Algieria (Sahara Zachodnia), Demokratyczna Republika Konga, Gwinea, Haiti, Indie, Myanmar/Birma, Nepal, Północny Kaukaz (Czeczenia), Tajlandia (uchodźcy birmańscy), Somalia, Sudan, Uganda i Jemen. W ciągu roku na pomoc w tych najbardziej zapomnianych kryzysach przeznaczono łączną kwotę 239 mln EUR, czyli 42 % z sumy 570 mln EUR zaangażowanych z rozdziału 23 02 budżetu oraz z EFR.

DG ECHO, wraz z agencjami i organizacjami humanitarnymi, przywiązuje największą wagę do możliwości uzyskiwania bezpiecznego, nieutrudnionego i trwałego dostępu do przestrzeni humanitarnej. W ciągu całego roku 2004 Dyrekcja w czujny i aktywny sposób dopilnowywała trwałego przestrzegania bezstronności, neutralności i niezależności jako zasad humanitarnych o podstawowym znaczeniu, zarówno w instytucjach UE, jak i na forach międzynarodowych. W dużej mierze dzięki temu podejściu w projekcie Traktatu Konstytucyjnego umieszczono konkretny zapis o ochronie zasad humanitarnych.

3. OGÓLNY PRZEGLąD DZIAłAń HUMANITARNYCH DG ECHO

Pomimo pozytywnych tendencji w niektórych obszarach, ogólna sytuacja humanitarna dawała niewiele powodów do optymizmu, natomiast wyzwań stale przybywało. Liczba uchodźców spadła z 10,6 mln w 2002 r. do 9,67 mln pod koniec 2003 r.[1]. Doświadczenie jednak wskazuje, że uchodźcy, powracając do miejsca pochodzenia, nadal potrzebują pomocy humanitarnej, przynajmniej w pierwszej fazie po powrocie. Liczba przesiedleńców wewnętrznych jest oceniana na 25 milionów[2]. Słusznie nazywa się ich „największą na świecie grupą narażonej ludności”[3].

„World Disasters Report 2004” („Sprawozdanie o katastrofach na świecie w 2004 r.”) Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca stwierdza, że liczba śmiertelnych ofiar kataklizmów spadła, ale liczba dotkniętych nimi osób wzrosła. Jednak kryzys humanitarny wywołany trzęsieniem ziemi i będącym jego wynikiem tsunami w Azji dnia 26 grudnia stanowił tragiczne świadectwo coraz większego stopnia narażenia ludności na klęski żywiołowe.

Działania DG ECHO w odpowiedzi na kryzysy humanitarne w 2004 r. przybrały postać 102 decyzji o przeznaczeniu środków w łącznej wysokości 570,4 mln EUR, z czego 518,2 mln EUR pochodziło z budżetu Komisji, a 52,2 mln EUR z EFR. Stopień wykorzystania przeznaczonych środków wyniósł 100 %. Największym odbiorcą pomocy były kraje Afryki, Karaibów i Pacyfiku (301,6 mln EUR), a w drugiej kolejności kraje Azji (111,1 mln EUR). W poniższej tabeli przedstawiono przegląd rozkładu geograficznego pomocy humanitarnej według decyzji podjętych w 2004 r. (kwoty w tysiącach euro):

Jednostka/Region | Kwota | % |

DG ECHO -1: Afryka, Karaiby, Pacyfik | 301 555 | 53% |

Róg Afryki | 139 618 |

Wielkie Jeziora | 76 360 |

Afryka Zachodnia | 37 300 |

Karaiby, Pacyfik, Ocean Indyjski | 19 477 |

Afryka Południowa | 28 800 |

DG ECHO -2: Europa Wschodnia, Federacja Rosyjska, Kaukaz Południowy, Azja Środkowa (w tym Mongolia), Bliski Wschód, basen Morza Śródziemnego | 90 705 | 16% |

Federacja Rosyjska, Kaukaz Południowy i Azja Środkowa (w tym Mongolia) | 41 850 |

Basen Morza Śródziemnego i Bliski Wschód | 48 855 |

DG ECHO -3: Azja, Irak, Ameryka Środkowa i Południowa | 123 322 | 22% |

Azja | 111 122 |

Irak | - |

Ameryka Środkowa i Południowa | 12 200 |

Dipecho – Gotowość na wypadek katastrofy | 13 700 | 2% |

Finansowanie tematyczne | 19 430 | 3% |

Pomoc techniczna (eksperci i konta zaliczkowe) | 15 300 | 3% |

Wydatki pomocnicze (kontrole, oceny, informacja i komunikacja itp.) | 6 400 | 1% |

OGÓłEM 2004 | 570 412 | 100% |

Główne działania DG ECHO w 2004 r.

W Afryce działania na najszerszą skalę przeprowadzono w Sudanie/Darfurze . Wojna domowa, która rozpoczęła się w Darfurze w 2003 r., nasiliła się dramatycznie w 2004 r., co skłoniło ONZ do określenia jej mianem „największego kryzysu humanitarnego na świecie”. W jej wyniku ponad milion ludzi zostało wysiedlonych, a dwie trzecie populacji drastycznie odczuło skutki konfliktu. W uzupełnieniu przeznaczonych pierwotnie na Sudan 20 mln EUR, podjęto szereg szybkich decyzji o przydzieleniu w sumie 83 mln EUR na pomoc ofiarom nasilającego się konfliktu w Wielkim Darfurze oraz uchodźcom w Czadzie. DG ECHO uczestniczyła również w międzynarodowych działaniach pozyskiwania funduszy, między innymi poprzez współprzewodniczenie czerwcowemu spotkaniu grupy gotowości donoróww Genewie.

Ogólna sytuacja humanitarna w Afryce Środkowej i regionie Wielkich Jezior (Burundi, Demokratyczna Republika Konga, Kongo-Brazzaville, Republika Środkowoafrykańska i Tanzania) w 2004 r. była nadal niestabilna. Postęp w procesach pokojowych w regionie był niepewny i osłabiany potyczkami w Burundi i stałym konfliktem we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Z projektów finansowanych przez DG ECHO skorzystały miliony ludzi.

Niektóre części subregionu Afryki Zachodniej również dotkliwie odczuły skutki ciągłych konfliktów zbrojnych i klęsk żywiołowych w 2004 r. DG ECHO nadal finansowała projekty dotyczące pomocy kryzysowej, w szczególności w sytuacjach epidemii chorób zakaźnych w Afryce Zachodniej, gdzie zagrożonych jest ok. 200 mln ludzi.

W Północnym Kaukazie przeciągający się i zapomniany kryzys humanitarny w Czeczenii był w 2004 r. nadal jednym z priorytetów działania DG ECHO; łączna suma pomocy udzielonej ofiarom tego konfliktu wyniosła 28,5 mln EUR. DG ECHO zapewniła znaczne kwoty na pomoc w zaspokojeniu potrzeb ponad 450 000 ludzi dotkniętych kryzysem, zarówno w samej Czeczenii, jak i w sąsiednich Inguszetii i Dagestanie.

Na Palestyńskich terytoriach okupowanych , wskutek trwającego wstrzymania procesu pokojowego, w 2004 r. warunki ulegały dalszemu pogorszeniu. 70 % ludności, której liczebność ocenia się na 3,8 mln osób, znajdowało się w niepewnej sytuacji żywieniowej lub było zagrożonych taką sytuacją, zaś prawie dwa miliony żyło w ubóstwie. W 2004 r. DG ECHO udostępniła 37,35 mln EUR na działania humanitarne na rzecz Palestyńczyków na okupowanych terytoriach palestyńskich, a także na rzecz palestyńskich uchodźców w Jordanii, Libanie i Syrii oraz uchodźców z Iraku osiedlonych w obozach w Jordanii i na ziemi niczyjej pomiędzy Jordanią a Irakiem.

W Afganistanie od czasu zakończenia głównych działań zbrojnych w 2002 r. ponad trzy miliony uchodźców i przesiedleńców wewnętrznych powróciło do swoich domów z Pakistanu i Iranu. Jednak potrzeby tego kraju są nadal olbrzymie. W 2004 r. DG ECHO udzieliła w Afganistanie pomocy humanitarnej w wysokości 35 mln EUR w ramach globalnego planu przewidzianego na cały rok. DG ECHO nadal udzielała pomocy najbardziej narażonym grupom, szczególnie poprzez wsparcie powrotu i ponownej integracji uchodźców i przesiedleńców wewnętrznych.

Wreszcie tsunami , które nawiedziło wybrzeża Oceanu Indyjskiego dnia 26 grudnia, pozbawiło życia blisko 280 000 ludzi, co stanowiło jedną z największych kataklizmów w historii. Miliony ludzi straciło swoje domy i środki do życia. DG ECHO była pierwszym donorem, który zareagował na kryzys, przekazując fundusze agencjom działającym w miejscu tragedii. Dnia 26 grudnia 2004 r. przekazano Międzynarodowej Federacji Czerwonego Krzyża kwotę 3 mln EUR. W dniach 30 i 31 grudnia podjęto kolejne dwie decyzje; w ramach każdej z nich przekazano Sri Lance, Malediwom i Indonezji 10 mln EUR. W styczniu 2005 r. Komisja Europejska zwróciła się do władz budżetowych (Parlamentu i Rady) o przekazanie do 100 mln EUR na nowe działania pomocowe w strefie dotkniętej katastrofą, a dnia 9 lutego 2005 r. przyjęto decyzję o przeznaczeniu 80 mln EUR na pomoc i wsparcie, w tym odbudowę krótkoterminową, dla ludności na tym terenie. Szczegółówe informacje o działaniach w każdym z krajów znajdują się w załączniku do niniejszego sprawozdania.

4. GłÓWNE ZAGADNIENIA HORYZONTALNE

4.1. Stosunki umowne z partnerami – FPA

Dnia 30 kwietnia 2004 r. Komisja przyjęła decyzję o wydatkach na pomoc administracyjną na 2004 r., w tym instrument dotacji na 2004 r. (pozycja budżetu na małe nieodnawialne dotacje na szkolenie, badania i sieci w dziedzinie humanitarnej). W październiku 2004 r. przyznano trzy dotacje o łącznej wartości ok. 300 000 EUR.

Zakończono pierwszą fazę prac przygotowawczych nad instrumentem umownym obejmującym specjalistyczne agencje Państw Członkowskich. Obejmowała ona określenie szeregu podmiotów, które mogłyby skorzystać z nowych procedur oraz przewidywanych rodzajów działań.

4.2. Stosunki z głównymi partnerami humanitarnymi, donorami spoza UE oraz innymi instytucjami Wspólnoty

Na forum międzynarodowym DG ECHO uczesniczyła w szeregu spotkań poświęconych dogłębnym dyskusjom z innymi głównymi donorami nad takimi kwestiami jak ograniczanie przestrzeni humanitarnej, zasady humanitarne (a w szczególności ryzyko nieprzestrzegania ich przez połączone misje ONZ) oraz problemy w dostępie pracowników misji humanitarnych do niektórych krajów.

Przed końcem 2004 r. przeprowadzono cztery doroczne spotkania dotyczące Dialogu na rzecz Planowania Strategicznego (SPD) z głównymi partnerami (OCHA, UNICEF, WHO i WFP).

Na poziomie instytucji Wspólnoty w ciągu całego roku 2004 DG ECHO w czujny i aktywny sposób dopilnowywała trwałego przestrzegania zasad humanitarnych o podstawowym znaczeniu, zarówno w instytucjach UE, jak i na forach międzynarodowych.

DG ECHO uczestniczyła również w licznych spotkaniach na różnych szczeblach w Radzie oraz w innych działach Komisji, np. w Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska (w kwestiach ochrony cywilnej) oraz Dyrekcji Generalnej ds. Stosunków Zewnętrznych (w kwestiach zarządzania kryzysowego), zwracając uwagę na konieczność zachowania zasad humanitarnych jako integralnego elementu działań tych organów.

W 2004 r. przeprowadzono jedenaście spotkań Komitetu ds. Pomocy Humanitarnej z przedstawicielami Państw Członkowskich. Ponadto prezydencje irlandzka i niderlandzka zwołały dwa nieformalne spotkania Komitetu, jedno w celu omówienia zasad humanitarnych, a drugie na temat stosunków cywilno-wojskowych.

4.3. Planowanie strategiczne i kwestie ogólne

W 2004 r. DG ECHO ustanowiła strategię na 2005 rok, opartą na ocenie potrzeb w skali światowej oraz na analizie zapomnianych kryzysów.

- Łączenie pomocy doraźnej, odbudowy i rozwoju (LRRD): DG ECHO kontynuowała prace nad tą kwestią w ramach grupy złożonej z przedstawicieli różnych służb. Osiągnięto znaczny postęp w wielu spośród 15 krajów i regionów wybranych do programu pilotażowego w 2003 r. Wdrożenie strategii łączenia było stałym priorytetem w pomocy udzielanej na miejscu; znaczny postęp osiągnięto w takich krajach, jak Angola, Tadżykistan i Kambodża. Szczegółowe informacje znajdują się w załączniku do niniejszego sprawozdania.

- Dzieci: DG ECHO przyczyniła się do zwrócenia większej uwagi na ten ogólny priorytet. W 2004 r. ok. 66 spośród 102 decyzji o finansowaniu oraz 79 kontraktów dotyczyło w głównej lub istotnej mierze działań na rzecz dzieci (np. dożywianie, szczepienie, przywracanie do społeczeństwa dzieci służących jako żołnierze), na co przeznaczono łącznie 46 mln EUR (w 2003 r. 26 mln EUR).

W 2004 r. DG ECHO opracowała również projekt wewnętrznych wytycznych do tworzenia polityki dotyczących dzieci dotkniętych kryzysami humanitarnymi oraz mechanizmu sprawozdawczego, pozwalających na dokładniejsze ukierunkowanie zakresu i intensywności działań pomocowych DG ECHO w tym obszarze.

- Gotowość na wypadek katastrofy: DG ECHO przyjęła w sumie 16 decyzji o finansowaniu obejmujących wsparcie działań na rzecz przygotowania na katastrofy. Dyrekcja udzieliła pomocy w wysokości 360 000 EUR Światowej Konferencji na temat Ograniczania Skutków Katastrof w Kobe, stanowiącej istotny element światowych działań na rzecz ograniczania skutków klęsk. DG ECHO podjęła również w 2004 r. znaczne wysiłki na rzecz intensyfikacji inicjatyw międzynarodowych prowadzących do ograniczania skutków kataklizmów, szczególnie poprzez opracowanie Globalnego Systemu Ostrzegania o Katastrofach wraz z OCHA ONZ oraz Wspólnym Centrum Badawczym WE (420 000 EUR).

- Woda: Kwestie związane z wodą zostały dodane jako priorytet do planu działania Dyrekcji w 2004 r. W związku z tym DG ECHO ogłosiła przetarg ograniczony na przegląd kwestii związanych z wodą i kwestii sanitarnych w kontekście pomocy humanitarnej. Prace zaplanowano na 2005 r.

Wykraczając poza początkowy zakres związany z tym celem, DG ECHO zakończyła również analizę swojego podejścia do kwestii HIV i AIDS.

4.4. Finansowanie tematyczne

Finansowanie tematyczne to nowy sposób pracy z organizacjami międzynarodowymi, który ponownie potwierdza zaangażowanie DG ECHO w bliską współpracę z agencjami ONZ oraz rodziną Czerwonego Krzyża na rzecz poprawy świadczenia pomocy humanitarnej.

W 2004 r. DG ECHO zawarła kontrakty tematyczne z OCHA (4 mln EUR) w celu poprawy zarządzania informacjami w ramach OCHA; z WHO (3,5 mln EUR) w celu wsparcia Akcji Zdrowotnych w Sytuacjach Kryzysowych, prowadzonych przez tę organizację; oraz z WFP (4,5 mln EUR) w celu odpowiedniego zwiększenia możliwości tej organizacji w obszarze oceny potrzeb humanitarnych w dziedzinie żywności. Ponadto DG ECHO wspierała działania UNICEF na rzecz ochrony dzieci (2 mln EUR) oraz poprawę możliwości UNICEF w dziedzinie reagowania na nagłe sytuacje (5,4 mln EUR) poprzez szereg środków, np. wstępne kierowanie koniecznych leków i przedmiotów dostarczanych w ramach pomocy.

4.5. Szkolenie, badania, komunikacja i informacja

Przeprowadzono łącznie 42 szkolenia na temat nowych ram prawnych regulujących stosunki DG ECHO z partnerami. Łącznie trwały one 77 dni i wzięły w nich udział 904 osoby.

DG ECHO nadal aktywnie wspierała Sieć Pomocy Humanitarnej (NOHA), która oferuje roczne interdyscyplinarne studia podyplomowe z udziałem siedmiu uniwersytetów.

W 2004 r. DG ECHO zrealizowała szereg działań informujących o wartościach, zasadach i praktycznych osiągnięciach pomocy humanitarnej UE za pośrednictwem szerokiego zakresu publikacji i plakatów wielkoformatowych, a także wyprodukowało programy audiowizualne na temat pracy DG ECHO. Jednym z głównych wydarzeń informacyjnych roku był zakończony sukcesem Dzień Solidarności Młodzieży, zorganizowany dla 540 młodych ludzi w Parlamencie Europejskim.

4.6. Zasoby budżetowe i ludzkie, kontrola i ocena

DG ECHO dysponuje formalnymi systemami do regularnego monitorowania informacji finansowej i dostarczania odpowiedniej informacji służącej zarządzaniu. Do ogólnego arkusza oceny włączono konkretne wskaźniki finansowe. Działalność humanitarna podlega kontroli finansowej , zarówno w centrali, jak i w terenie. Na przestrzeni roku 2004 zakończono lub prowadzono 145 kontroli w centrali organizacji humanitarnych oraz przeprowadzono 32 kontrole operacyjne (w terenie).

W 2004 r. zasoby ludzkie centrali stanowiło ok. 172 pracowników, w tym 146 urzędników i 26 pracowników zewnętrznych. DG ECHO podjęła szereg środków w celu wdrożenia zgodnej z reformą Komisji polityki kadrowej.

Budżet administracyjny DG ECHO w 2004 r. wyniósł w sumie 2,2 mln EUR. Został on wykorzystany do pozyskania pracowników zewnętrznych, pokrycia kosztów administracyjnych misji, szkoleń, konferencji i spotkań oraz zapłaty za pracę ekspertów i badania.

DG ECHO przeprowadza każdego roku ok. dziesięciu ocen swojej działalności. W 2004 r. ocenie poddano działalność w Korei Północnej, Sri Lance, Zimbabwe, Demokratycznej Republice Konga i na Bliskim Wschodzie oraz gotowość na wypadek katastrof w regionie Karaibów. Rozpoczęto oceny tematyczne w sprawach związanych z przesiedleńcami wewnętrznymi, bezpieczeństwem, wodą i kwestiami sanitarnymi. Zlecono również opracowanie koncepcji na temat HIV i AIDS. Ponadto DG ECHO podjęła ocenę Międzynarodowej Federacji Stowarzyszeń Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca oraz organizacji pozarządowej „Action Contre la Faim”.

W ramach inicjatywy „Dobra pomoc humanitarna” („Good Humanitarian Donorship”, GHD) DG ECHO przeprowadziła przegląd kwestii bezpieczeństwa dla organizacji humanitarnych. W wyniku przeglądu sporządzono ogólną instrukcję bezpieczeństwa, katalog szkoleń dotyczących bezpieczeństwa oraz sprawozdanie poświęcone temu zagadnieniu. Ich celem jest pomoc organizacjom humanitarnym w wypełnieniu ich obowiązków w zakresie bezpieczeństwa personelu pracującego zarówno za granicą, jak i lokalnie. Szczegółowe informacje o wszystkich działaniach horyzontalnych znajdują się w załączniku do niniejszego sprawozdania.

5. PERSPEKTYWY

W 2004 r. DG ECHO nadal zwracała szczególną uwagę na ścisłe przywiązanie do podstawowych zasad i wartości pomocy humanitarnej, którymi są neutralność, bezstronność i niezależność. Ścisłe przestrzeganie tych zasad jest obecnie ważniejsze niż kiedykolwiek ze względu na niepokojące tendencje, zarówno w kontekście instytucjonalnym, gdzie niektóre siły polityczne mają tendencję do postrzegania pomocy humanitarnej jako narzędzia polityki zagranicznej lub zarządzania kryzysami, jak i w kontekście zwiększonego realnego zagrożenia na obszarach, na których same organizacje humanitarne stają się celem ataków walczących frakcji.

Dla DG ECHO najlepszym sposobem ochrony „przestrzeni humanitarnej” jest utrzymywanie wysokiego poziomu zaangażowania w zachowanie Zasad Dobrej Pomocy Humanitarnej, uzgodnionych w Sztokholmie w dniach 16-17 czerwca 2003 r. oraz potwierdzonych w październiku 2004 r. w Ottawie (np. świadczenie pomocy w zależności od potrzeb), zobowiązanie do świadczenia wysokiej jakości pomocy oraz utrzymanie przejrzystego dialogu z innymi głównymi podmiotami działań, zarówno dwustronnego, jak i na wielostronnych forach humanitarnych. Doświadczenie z niedawnych kryzysów w Afganistanie, na Bliskim Wschodzie, w Iraku, Darfurze i w innych miejscach wskazuje, że przestrzeganie określonych powyżej zasad jest niezbędne dla skutecznego świadczenia pomocy, utrzymania dostępu do grup ludności będących w potrzebie oraz do zapewnienia bezpieczeństwa pracownikom humanitarnym.

[1] UNHCR: Refugees by Numbers (Uchodźcy w liczbach) (wyd. 2004) http://www.unhcr.ch/cgi-bin/texis/vtx/basics/

[2] Global IDP Project: Internal Displacement - A Global Overview of Trends and Developments in 2003 (Globalny projekt dot. przesiedleńców wewnętrznych: Przesiedlenia wewnętrzne – globalny przegląd tendencji i wydarzeń w 2003 r.) – zob. http://www.idpproject.org/press/2004/Global_Overview.pdf

[3] UNHCR: Internally Displaced Persons, Questions and Answers (Przesiedleńcy wewnętrzni – pytania i odpowiedzi) (2004) http://www.unhcr.ch/cgi-bin/texis/vtx/basics/