[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 10.3.2008

KOM(2008) 138 wersja ostateczna

Wniosek

DECYZJA RADY

zmieniająca decyzję 2005/321/WE dotyczącą zakończenia procedury konsultacyjnej z Republiką Gwinei na mocy art. 96 umowy z Kotonu

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

W marcu 2004 r. Unia Europejska zdecydowała o rozpoczęciu negocjacji z Gwineą na mocy art. 96 umowy z Kotonu. W okresie poprzedzającym otwarcie negocjacji poszanowanie zasad demokratycznych w Republice Gwinei regularnie słabło, co stanowiło pogwałcenie elementów zasadniczych, określonych w art. 9 umowy. W tym czasie Unia Europejska wyraziła również zaniepokojenie brakiem poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, a także brakiem prawidłowego zarządzania kwestiami administracyjnymi, politycznymi, gospodarczymi oraz finansowymi.

W trakcie spotkania otwierającego proces konsultacji, które odbyło się dnia 20 lipca 2004 r., rząd Gwinei przedstawił protokół, w którym szczegółowo określone zostały jego zobowiązania, przy czym szczególny nacisk położony został na kwestie dialogu politycznego, komisji wyborczej, liberalizacji częstotliwości radiowych, wzmacniania państwa prawa i zarządzania makroekonomicznego.

W następstwie tych zobowiązań rządu Gwinei procedura konsultacji została zamknięta w 2005 r. W swoich konkluzjach z dnia 14 kwietnia 2005 r. Rada stwierdziła, że w ramach realizacji niektórych zobowiązań podjęto interesujące inicjatywy, ale równocześnie zaznaczyła, że wiele istotnych środków powinno jeszcze zostać wdrożonych, zwłaszcza w zakresie dialogu politycznego z opozycją. W następstwie konsultacji, mając na uwadze zobowiązania, z których rząd Gwinei już się wywiązał, jak również działania, które należało jeszcze podjąć, zdecydowano o przyjęciu właściwych środków na mocy art. 96 ust. 2 lit. c) umowy z Kotonu. Termin ważności tej decyzji upływa dnia 14 kwietnia 2008 r.

Dialog polityczny rozwijał się jednak powoli, a do połowy 2006 r. jego wyniki nie były przekonujące. Po wyborach lokalnych w grudniu 2005 r. dialog uległ wręcz zawieszeniu ze względu na odnotowane w trakcie wyborów braki i nieprawidłowości, które spowodowały utratę zaufania opozycji do jej rozmówców.

Od lipca 2006 r. tempo dyskusji między różnymi ugrupowaniami politycznymi uległo przyspieszeniu i doprowadziło pod koniec 2006 r. do porozumienia co do kształtu ordynacji wyborczej i zasad organizacji wyborów parlamentarnych, pierwotnie zaplanowanych na czerwiec 2007 r. Rząd Gwinei zobowiązał się wtedy do przedłożenia Zgromadzeniu Narodowemu odpowiednich wniosków legislacyjnych. Liberalizacja częstotliwości radiowych miała miejsce w sierpniu 2006 r., kiedy to pierwsze zatwierdzone prywatne stacje radiowe rozpoczęły nadawanie swoich programów. Pod koniec grudnia 2006 r., mając na uwadze postępy zrealizowane w tych dziedzinach, UE zdecydowała o przyznaniu Gwinei transzy A dziewiątego EFR (85,8 mln EUR).

Równocześnie pogorszenie warunków bytowych gwinejskiego społeczeństwa, które doprowadziło już do dwóch strajków generalnych w 2006 r., było również przyczyną nowej fali strajków w styczniu i lutym 2007 r., które uległy nasileniu po zwolnieniu z więzienia bliskiego współpracownika prezydenta. W czasie strajku doszło do kolejnych przypadków naruszenia praw człowieka (prawa te stanowią jeden z zasadniczych elementów określonych w art. 9 umowy), w tym brutalnego stłumienia pokojowych manifestacji przez siły porządkowe i wojsko. W wyniku protestów społecznych, które wybuchły w styczniu i lutym, oraz ich brutalnego stłumienia zginęło 137 do 183 osób, a ponad 1500 zostało rannych. Zniszczono sprzęt jednej z prywatnych rozgłośni radiowych, inną zmuszono groźbami do przerwania nadawania swoich programów. Ze względu na szybki spadek zdolności w zakresie rządzenia, żądania wysuwane przez protestujących szybko przerodziły się w coś więcej niż żądania czysto związkowe, a układ między rządzącymi a związkami zawodowymi, zawarty dzięki usilnym wysiłkom mediacyjnym, między innymi gwinejskich przywódców religijnych i ECOWAS, stanowił odpowiedź polityczną tylko częściowo zadowalającą.

Pod koniec lutego nowym premierem Gwinei został Lansana Kouyaté, a sformowany przez niego rząd (którego członkowie nie wchodzili w skład poprzednich rządów) ostatecznie rozpoczął prace pod koniec marca. Do priorytetowych celów nowego rządu należy: (i) propagowanie niezależnego i wiarygodnego wymiaru sprawiedliwości; (ii) przywrócenie równowagi makroekonomicznej; (iii) rozwój infrastruktury i świadczenie podstawowych usług socjalnych; oraz (iv) propagowanie dobrych rządów.

Po dziewięciu miesiącach od przejęcia władzy przez Kouyaté, klimat w kraju daleki jest od euforii, jaka towarzyszyła jego nominacji. Mimo że spadła inflacja, a kursy wymiany odnotowały wzrost, przyczyniając się do zakończenia realizowanego we współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym trzyletniego programu, początkowy entuzjazm ustąpił miejsca zwątpieniu co do zdolności i chęci rządu Kouyaté do odcięcia się od anomalii systemu Conté. Prezydent pozostaje jedynym prawdziwym zwierzchnikiem władzy wykonawczej. Jego uprawnienia są wyraźnie zagwarantowane w konstytucji, a podpis prezydenta jest niezbędny na wszystkich dekretach, tym samym może on łatwo zablokować inicjatywy rządowe. Konstytucja nie przewiduje stanowiska premiera, a jakąkolwiek władzę otrzymuje on w ramach delegowania uprawnień. W związku z tym może być on odwołany na mocy dekretu prezydenckiego, jak miało to miejsce kilka razy w przeszłości. Słabe poparcie prezydenta dla działań premiera oraz rosnące niezadowolenie społeczeństwa to niepokojące zjawiska, które mogą doprowadzić do nowego wybuchu protestów na dużą skalę (dnia 10 stycznia na przykład kraj znajdował się o krok od strajku generalnego i bezterminowego).

Termin wyborów parlamentarnych, pierwotnie zaplanowanych na czerwiec 2007 r., był kilkakrotnie przesuwany i żadna oficjalna data nie została jeszcze wyznaczona. Dekret o powołaniu niezależnej krajowej komisji wyborczej (fr. Commission Electorale Nationale Indépendante – CENI ) został sygnowany przez prezydenta Conté dnia 28 listopada, a 25 jej członków otrzymało już nominację. Przewodniczącym komisji został przedstawiciel społeczeństwa obywatelskiego, Ben Sékou Sylla. Organ ten ma kluczowe znaczenie dla pomyślnego przebiegu przyszłych wyborów parlamentarnych, a jego powstanie pozwala rozpocząć spis ludności, będący pierwszym etapem procesu wyborczego. Wybory parlamentarne powinny odbyć się najwcześniej jesienią 2008 r.

36-miesięczny okres monitorowania upływa dnia 14 kwietnia 2008 r. Ze względu na niestabilną sytuację kraju i opóźnienia w organizacji wyborów, istotne jest, aby zdecydować co do konieczności przedłużenia okresu obowiązywania decyzji Rady. Takie przedłużenie okresu monitorowania do czasu wyborów wydaje się odpowiadać zasadniczym założeniom decyzji Rady. Wybory parlamentarne, uznane za wolne i przejrzyste, powinny prowadzić również do zamknięcia procedury przewidzianej w art. 96 i zakończenia stosowania właściwych środków.

Kierunek działań podejmowanych przez władze Republiki Gwinei jest zasadniczo właściwy. Fala protestów społecznych, jakiej doświadczyła Gwinea w styczniu i lutym 2007 r. uniemożliwiła między innymi planową realizację przyjętych zobowiązań, ale obecne tempo pozwala mieć nadzieję, iż w ciągu następnych 12 miesięcy zostaną one rzeczywiście zrealizowane.

W związku z powyższym i zgodnie z art. 9 i 96 umowy z Kotonu Komisja proponuje Radzie przedłużenie okresu obowiązywania decyzji Rady z dnia 14 kwietnia 2005 r. o 12 miesięcy i w związku z tym – przyjęcie załączonej decyzji.

Wniosek

DECYZJA RADY

zmieniająca decyzję 2005/321/WE dotyczącą zakończenia procedury konsultacyjnej z Republiką Gwinei na mocy art. 96 umowy z Kotonu

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r.[1] ze zmianami wprowadzonymi w Luksemburgu dnia 25 czerwca 2005 r.[2], w szczególności jej art. 96,

uwzględniając Umowę wewnętrzną między przedstawicielami rządów państw członkowskich zebranymi w Radzie, w sprawie przyjęcia środków i ustanowienia procedur w celu wykonania Umowy o Partnerstwie AKP–WE[3], w szczególności jej art. 3,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Decyzja Rady 2005/321/WE z dnia 14 kwietnia 2005 r.[4] dotycząca zakończenia procedury konsultacyjnej z Republiką Gwinei na mocy art. 96 umowy z Kotonu, przewiduje okres 36 miesięcy, począwszy od daty jej przyjęcia, na monitorowanie realizacji właściwych środków.

(2) Pod koniec okresu monitorowania liczne zobowiązania zostały zrealizowane, zostały także podjęte konkretne działania zmierzające do realizacji najistotniejszych z pozostałych spośród nich. Niemniej jednak wiele istotnych środków dotyczących zasadniczych elementów umowy z Kotonu powinno jeszcze zostać wdrożonych,

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Okres obowiązywania decyzji 2005/321/WE dotyczącej zakończenia procedury konsultacyjnej z Republiką Gwinei na mocy art. 96 umowy z Kotonu zostaje przedłużony o 12 miesięcy. Decyzja ta będzie regularnie poddawana przeglądowi co sześć miesięcy.

Artykuł 2

Środki wprowadzone decyzją 2005/321/WE w ramach właściwych środków, o których mowa w art. 96 ust. 2 lit. c) umowy z Kotonu, pozostają bez zmian.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia. Decyzja zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Do wiadomości premiera, szefa rządu Republiki Gwinei

Szanowny Panie Premierze,

Unia Europejska przywiązuje dużą wagę do postanowień art. 9 umowy z Kotonu. Poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji i państwa prawa, na których opiera się partnerstwo AKP–UE, stanowią zasadnicze elementy tej umowy, a zatem również podstawę naszych stosunków.

W 2004 r. Unia Europejska uznała, iż sytuacja polityczna w Gwinei stanowi naruszenie tych zasadniczych elementów i w lipcu 2004 r. przystąpiła do konsultacji na mocy art. 96 umowy. Wnioski przyjęte na zakończenie tych konsultacji zostały przekazane szefowi rządu w poprzednim piśmie z dnia 14 kwietnia 2005 r.

Właściwe środki przewidują 36-miesięczny okres monitorowania, którego koniec przypada na dzień 14 kwietnia 2008 r. Okres ten był okazją do pogłębionego dialogu politycznego, którego wyrazem były m. in. trzy misje obserwacyjne w maju 2005 r., lutym 2006 r. i maju 2007 r., prowadzone wspólnie przez Radę i Komisję, oraz wizyta komisarza Louisa Michela w październiku 2006 r. Pod koniec grudnia 2006 r., mając na uwadze zrealizowane postępy, Unia Europejska zdecydowała o przyznaniu Gwinei transzy A dziewiątego EFR, w wysokości 85,8 mln EUR.

Kierunek działań podejmowanych przez władze Republiki Gwinei jest zasadniczo właściwy. Niemniej jednak jedno z głównych zobowiązań rządu gwinejskiego – organizacja wyborów parlamentarnych, w tym wyznaczenie ich daty, nie zostało jeszcze zrealizowane. Obecne tempo działań pozwala mieć nadzieję, iż w ciągu następnych 12 miesięcy zobowiązania te zostaną rzeczywiście zrealizowane.

Świadoma pozytywnego rozwoju sytuacji w Republice Gwinei i mając na względzie wszelkie działania jakie należy jeszcze podjąć, Unia Europejska zdecydowała o przedłużeniu do 48 miesięcy okresu monitorowania określonego w decyzji z dnia 14 kwietnia 2005 r., w celu umożliwienia władzom gwinejskim wywiązania się ze wszystkich podjętych zobowiązań.

W związku z tym właściwe środki, określone w naszym poprzednim piśmie z dnia 14 kwietnia 2005 r., nadal mają zastosowanie.

Z wyrazami szacunku,

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Komisji W imieniu Rady

[1] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 3.

[2] Dz.U. L 287 z 28.10.2005, s. 4.

[3] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 376.

[4] Dz.U. L 104 z 23.4.2005, s. 33.