[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 21.3.2011

KOM(2011) 148 wersja ostateczna

2008/0062 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący

przyjętego w pierwszym czytaniu stanowiska Rady w sprawie wniosku w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady wprowadzającej ułatwienia w transgranicznym egzekwowaniu prawa dotyczącego bezpieczeństwa drogowego

2008/0062 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący

przyjętego w pierwszym czytaniu stanowiska Rady w sprawie wniosku w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady wprowadzającej ułatwienia w transgranicznym egzekwowaniu prawa dotyczącego bezpieczeństwa drogowego

1. PRZEBIEG PROCEDURY

Data przekazania wniosku PE i Radzie COM(2008) 151 wersja ostateczna – 2008/0062 (COD) | 19.03.2008 |

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: | 17.09.2008 |

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, pierwsze czytanie: | 17.12.2008 |

Data przyjęcia stanowiska Rady: | 17.03.2011 |

2. PRZEDMIOT WNIOSKU KOMISJI

Celem wniosku przedstawionego przez Komisję jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego poprzez utworzenie systemu wymiany informacji na temat najpoważniejszych przestępstw i wykroczeń w ruchu drogowym pomiędzy państwem popełnienia przestępstwa lub wykroczenia a państwem rejestracji pojazdu. System taki służyłby ustaleniu tożsamości właściciela pojazdu, z udziałem którego popełniono przestępstwo lub wykroczenie w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym pojazd jest zarejestrowany, co umożliwiłoby państwu popełnienia przestępstwa lub wykroczenia ściganie i ukaranie takiej osoby.

Wniosek dotyczy następujących przestępstw lub wykroczeń, które są odpowiedzialne za największą liczbę wypadków drogowych i ofiar śmiertelnych: przekroczenie dozwolonej prędkości, niestosowanie pasów bezpieczeństwa, niezatrzymanie się na czerwonym świetle i prowadzenie pod wpływem alkoholu.

W tekście zdefiniowano również procedury wymiany danych (zakres danych, właściwe organy i sieć) oraz określono formularz zawiadomienia, które ma być wysyłane do posiadacza dowodu rejestracyjnego. Wniosek Komisji obejmuje utworzenie unijnej sieci wymiany takich informacji, obejmującej odpowiednie punkty styku z istniejącymi systemami i sieciami.

3. Uwagi dotyczące stanowiska Rady

3.1 Uwagi ogólne dotyczące stanowiska Rady

Odnośnie do treści stanowiska Rady, ogólnie rzecz biorąc tekst ułatwi transgraniczną wymianę informacji na temat przestępstw i wykroczeń w ruchu drogowym oraz przyczyni się do realizacji najważniejszych celów Komisji w zakresie zapewnienia wysokiego poziomu bezpieczeństwa wszystkim użytkownikom dróg na terytorium UE. Przyjęty tekst przyczyni się do realizacji nowych kierunków polityki w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, przyjętych przez Komisję na lata 2011-2020, w szczególności w odniesieniu do strategicznego celu dotyczącego lepszego egzekwowania przepisów ruchu drogowego. Oczekuje się, że będzie on miał silny skutek odstraszający, zachęcając wszystkich kierowców do przestrzegania tych przepisów.

Podstawowym celem wniosku Komisji jest utworzenie systemu wymiany informacji umożliwiającego ustalenie tożsamości właściciela pojazdu, z udziałem którego popełniono przestępstwo lub wykroczenie w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym pojazd jest zarejestrowany. Cel ten został zasadniczo osiągnięty w stanowisku Rady przyjętym w pierwszym czytaniu, choć pierwotnie zaproponowana przez Komisję architektura systemu wymiany informacji przewidywała utworzenie unijnej sieci na potrzeby dyrektywy, co w stanowisku Rady nie ma miejsca.

Drugi główny cel wniosku Komisji związany jest z wszczęciem postępowania po ustaleniu tożsamości sprawcy przestępstwa lub wykroczenia, po uzyskaniu informacji. Wydaje się, że cel ten został jedynie częściowo osiągnięty w stanowisku Rady przyjętym w pierwszym czytaniu, a Komisja jest zdania, że istnieje pole dla dopracowania tekstu pod tym względem na bazie odpowiednich poprawek zaproponowanych przez Parlament w pierwszym czytaniu.

W kwestii wyboru podstawy prawnej Komisja uznała, że z prawnego i instytucjonalnego punktu widzenia „współpraca policyjna” (art. 87 ust. 2) nie stanowi właściwej podstawy prawnej dla tej dyrektywy. W tej sytuacji Komisja umieściła w protokole Rady oświadczenie, w którym zastrzega sobie prawo do zastosowania wszelkich dostępnych jej środków prawnych (zob. pkt 4). Komisja odnotowała również, że w kwestii wyboru „współpracy policyjnej” jako podstawy prawnej w Radzie panowała jednomyślność.

3.2 Uwagi szczegółowe Komisji

3.2.1 Treść stanowiska Rady

Rada podjęła decyzję o rozszerzeniu katalogu przestępstw i wykroczeń objętych dyrektywą. Oprócz tzw. „czterech morderców” (przekroczenie dozwolonej prędkości, niestosowanie pasów bezpieczeństwa, niezatrzymanie się na czerwonym świetle i prowadzenie pod wpływem alkoholu) wykaz zawiera obecnie również inne przestępstwa i wykroczenia, np. prowadzenie pod wpływem środków odurzających. Komisja z zadowoleniem przyjmuje rozszerzenie zakresu aktu prawnego.

Pod względem mechanizmu wymiany informacji i sieci, która ma temu służyć, przyjęte w stanowisku Rady podejście wywodzi się z obowiązujących instrumentów w zakresie „współpracy policyjnej”. Dokładniej rzecz biorąc, opiera się na istniejącym systemie wymiany informacji w zakresie dostępu do danych rejestracyjnych pojazdów utworzonym w kontekście decyzji w sprawie konwencji z Prüm w sprawie intensyfikacji współpracy transgranicznej w zwalczaniu terroryzmu i przestępczości transgranicznej[1]. Rada zaproponowała, aby państwo członkowskie rejestracji umożliwiło państwu popełnienia przestępstwa lub wykroczenia dostęp do krajowej bazy danych rejestracyjnych pojazdów celem wyszukiwania danych dotyczących pojazdów i ich posiadaczy. Na potrzeby takiej wymiany informacji Rada w swoim stanowisku opowiedziała się za bezpośrednim zastosowaniem istniejących już systemów utworzonych na podstawie decyzji w sprawie konwencji z Prüm zamiast pierwotnie proponowanej przez Komisję unijnej sieci elektronicznej.

Komisja opowiedziała się wprawdzie za utworzeniem unijnej sieci elektronicznej wymiany informacji zgodnie ze swoją pierwotną propozycją, jednak wykazała w tej kwestii elastyczność i zaakceptowała rozwiązanie polegające na wymianie informacji w miarę możliwości przy użyciu istniejących systemów, takich jak EUCARIS. Zdaniem Komisji podejście Rady dotyczy głównie technicznych aspektów wymiany informacji i nie stoi na przeszkodzie realizacji głównego celu dyrektywy.

Ponadto zamiast przewidzianego pierwotnie we wniosku Komisji zawiadomienia Rada w swoim stanowisku przewidziała zawiadomienie (art. 4a), które ma być wysyłane do sprawcy, gdy państwo popełnienia przestępstwa lub wykroczenia postanowi wszcząć postępowanie w danej sprawie. Zastosowanie formularza zamieszczonego w załączniku do dyrektywy pozostawiono do uznania państw członkowskich. Komisja może zaakceptować podejście Rady pod warunkiem, że państwa członkowskie będą informować sprawcę o wszczęciu postępowania w sprawie danego przestępstwa lub wykroczenia drogowego.

W odniesieniu do kwestii ochrony danych Komisja może zgodzić się, by w przypadku wymiany danych w związku z przestępstwami zastosowanie miała decyzja 2008/977/WSiSW, nalega natomiast na dodanie odesłania do dyrektywy 95/46/WE w odniesieniu do wymiany danych w związku z wykroczeniami.

Należy ponadto podkreślić, że podczas gdy Komisja przyjęła większość poprawek PE wprowadzonych w pierwszym czytaniu, ponieważ wzmacniały one pierwotny wniosek, Rada nie uwzględniła w swoim stanowisku żadnej z nich.

3.2.2 Podstawa prawna

Komisja pragnie zwrócić uwagę Parlamentu Europejskiego na podjętą przez Radę decyzję o zmianie podstawy prawnej. Ponieważ zmiana ta stanowi delikatny precedens, Komisja wydała w tej sprawie oświadczenie (zob. pkt 4).

Przede wszystkim cel dyrektywy, której dotyczy wniosek, jest bez wątpienia związany z bezpieczeństwem w ruchu drogowym i z tego względu należy ona do zakresu art. 91 TFUE. Ponadto dyrektywa, której dotyczy wniosek, nie ma żadnego wpływu na krajową klasyfikację odpowiednich przestępstw i wykroczeń.

Co więcej, w ramach art. 87 ust. 2 trzy państwa członkowskie korzystają z derogacji w kwestii współpracy policyjnej (klauzula „opt-in” w odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa i Irlandii oraz klauzula „opt-out” w odniesieniu do Danii, zgodnie z protokołami nr 21 i 22 do TFUE). Oznacza to, że dyrektywa, której dotyczy wniosek, mogłaby nie mieć zastosowania do trzech państw członkowskich.

Komisja uważa ponadto, że art. 87 ust. 2 może dotyczyć wyłącznie przestępstw drogowych.

4. PODSUMOWANIE I UWAGI OGÓLNE

Komisja uważa wprawdzie, że pod pewnymi względami stanowisko Rady jest zgodne z głównymi celami jej pierwotnego wniosku, jak wyjaśniono powyżej (zob. zwłaszcza pkt 3.2.1), jednak zmiana podstawy prawnej skłoniła ją do wydania następującego oświadczenia:

„Komisja odnotowuje, że w Radzie istnieje jednomyślność co do kompromisowego projektu prezydencji, w tym w sprawie zastąpienia podstawy prawnej zaproponowanej przez Komisję, mianowicie art. 91 ust. 1 lit. c) TFUE, przez art. 87 ust. 2 TFUE. Komisja podziela zdanie Rady na temat znaczenia realizacji celów proponowanej dyrektywy w zakresie poprawy bezpieczeństwa drogowego, jednak z prawnego i instytucjonalnego punktu widzenia uważa, że art. 87 ust. 2 TFUE nie stanowi właściwej podstawy prawnej i w związku z tym zastrzega sobie prawo do zastosowania wszelkich dostępnych jej środków prawnych”.

W drugim czytaniu należy rozważyć możliwości kompromisu celem wypracowania odpowiednich rozwiązań umożliwiających uwzględnienie zarówno wykroczeń, jak i przestępstw

[1] Decyzja Rady 2008/615/WSiSW z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie intensyfikacji współpracy transgranicznej, szczególnie w zwalczaniu terroryzmu i przestępczości transgranicznej oraz decyzja Rady 2008/616/WSiSW z dnia 23 czerwca 2008 r. w sprawie wdrożenia decyzji 2008/615/WSiSW.