WPROWADZENIE

Komisja w 28. sprawozdaniu rocznym z kontroli stosowania prawa UE (za rok 2010) skupia się na kwestiach strategicznych oraz ocenie aktualnego stanu prawnego zgodnie z wzorcem sprawozdawczości rocznej określonym w komunikacie Komisji z 2007 r. – „Skuteczna Europa – stosowanie prawa wspólnotowego” („komunikat z 2007 r.”)[1].

Niniejsze sprawozdanie nawiązuje swoją strukturą do sprawozdań z poprzednich lat[2].

INFORMACJE OGÓLNE

Zasadnicze nowe aspekty dotyczące zarządzania przypadkami uchybień

W 2010 r. Komisja kontynuowała swoje prace w zakresie wdrażania, uzupełniania oraz doprecyzowywania reformy systemu zarządzania przypadkami uchybień zobowiązaniom przez państwa członkowskie, wprowadzonej komunikatem z 2007 r. we wszystkich czterech dziedzinach, dla których zalecono dalsze usprawnienia.

Szczególny nacisk położono na skuteczne zarządzanie postępowaniami poprzez konsekwentny dalszy rozwój i ocenę funkcjonowania programu EU Pilot – narzędzia prowadzenia dialogu oraz rozwiązywania problemów z państwami członkowskimi. Powyższe działania opierały się na działaniach podjętych w 2009 r., polegających na wdrożeniu nowego systemu rejestracji (CHAP „Rozpatrywanie skarg – Accueil des Plaignants ”) na potrzeby skarg oraz zapytań dotyczących stosowania prawa UE przez państwo członkowskie (więcej informacji na temat CHAP i EU Pilot znajduje się w rozdziale 3.2)

Komisja rozszerzyła także stosowanie środków prewencyjnych, np. poprzez włączenie prospektywnego zastosowania prawa UE do oceny skutków dla nowych inicjatyw oraz poprzez propagowanie planów wdrażania w celu wspierania procesu transpozycji nowych dyrektyw (zob. 3.4).

Wejście w życie Traktatu z Lizbony spowodowało znaczące zmiany w zakresie zarządzania przypadkami uchybień. Jedna z powyższych nowelizacji umożliwia Komisji, na wczesnym etapie procedury, nałożenie sankcji finansowych na państwa członkowskie za niedopełnienie obowiązku zgłoszenia środków transpozycji dyrektywy przyjętej w trybie procedury legislacyjnej (art. 260 TFUE, ust. 3). W 2010 r. Komisja przedstawiła swoją politykę w zakresie stosowania tego nowego instrumentu w komunikacie[3] (zob. 3.1.1).

Przyjęcie zmienionego porozumienia ramowego w sprawie stosunków pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją[4] umożliwiło opracowanie kompleksowych postanowień dotyczących informacji oraz współpracy w dziedzinie polityki dotyczącej uchybień zobowiązaniom państwa członkowskiego (3.6.).

Statystyki ogólne

W 2010 r. dorobek prawny UE obejmował około 8400 rozporządzeń, prawie 2000 dyrektyw oraz prawo pierwotne (traktaty).

Podobnie jak w latach poprzednich sprawozdanie roczne[5] zawiera przegląd kluczowych danych statystycznych dotyczących zarządzania przez Komisję sprawami dotyczącymi stosowania prawa UE. W celu prawidłowej interpretacji powyższych danych należy jednak wziąć pod uwagę fakt, że Komisja wdrożyła dwa nowe narzędzia zarządzania (na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania) w tej dziedzinie: CHAP (rejestr skarg i zapytań) oraz EU Pilot (rozwiązywanie problemów we współpracy z państwami członkowskimi). Więcej informacji na temat nowych narzędzi zarządzania znajduje się w rozdziale 3.2.

Dotychczas istniała tylko jedna baza danych dotycząca naruszeń (NIF), w której ujęte były wszystkie kategorie spraw, niezależnie od ich pochodzenia oraz etapu procedury. W okresie średnioterminowym we wspomnianej bazie danych ujmowane będą tylko sprawy, w przypadku których Komisja wszczęła formalne postępowanie poprzez wezwanie do usunięcia uchybienia wystosowane do państwa członkowskiego zgodnie z art. 258 TFUE. W chwili obecnej ujmowane są w niej również niektóre sprawy poprzedzające wszczęcie postępowania (w szczególności skargi), które w nowym systemie rozpatrywane byłby za pomocą systemów CHAP i EU Pilot.

Liczba spraw w oparciu o kraj pochodzenia

Na koniec 2010 r. baza danych dotycząca uchybień zawierała prawie 2100 toczących się postępowań dotyczących uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Porównując z identycznymi danymi na koniec roku poprzedniego (prawie 2900 spraw), ilość rozpatrywanych spraw zmniejszyła się o prawie 30 %. Częściowo wynika to z faktu rejestrowania i rozpatrywania nowych skarg oraz spraw wszczętych z własnej inicjatywy poprzez bazy danych CHAP lub EU Pilot (dane dotyczące tych baz znajdują się w rozdziale 3.2). Wysoka skuteczność rozwiązywania problemów przy pomocy EU Pilot przyczyniła się w znacznym stopniu do zmniejszenia liczby postępowań w sprawie uchybienia dla państw członkowskich uczestniczących w EU Pilot od momentu jego wdrożenia w kwietniu 2008 r.

Powszechnie stosowanie narzędzi zarządzania na etapie poprzedzającym wszczęcie postępowania dla celów rozpatrywania skarg oraz spraw wszczętych z własnej inicjatywy zmieniło kompozycję spraw w bazie danych dotyczącej uchybień, jeśli chodzi o kraj ich pochodzenia. Na końcu 2009 r., 53 % rozpatrywanych spraw dotyczyło skarg, liczba ta zmniejszyła się (o więcej niż 10 %) do nieco ponad 40 % w 2010 r.

739 rozpatrywanych spraw (około 35 % wszystkich spraw) dotyczyło spraw wszczętych z własnej inicjatywy Komisji. W porównaniu do 2009 r. (925) liczba ta zmniejszyła się. Na dane te ma jednak wpływ fakt, że służby Komisji rozpatrują obecnie nowe sprawy wszczęte z własnej inicjatywy w zasadzie najpierw przez EU Pilot.

470 rozpatrywanych spraw dotyczących braku zawiadomienia [6] stanowi 22 % całkowitej liczby spraw w toku. W porównaniu z identycznymi danymi z 2009 r. odnotowuje się wzrost w wartościach bezwzględnych: na koniec 2009 r. tylko 407 spraw dotyczących braku zawiadomienia było nadal w toku. Wyjaśnić można to częściowo faktem, że agenda transpozycji w 2010 r. obejmowała więcej dyrektyw niż w 2009 r. (zob. 3.1.1).

W 2010 r. Komisja zamknęła 987 spraw, których podstawą były skargi i działania z własnej inicjatywy (w 2009 r.: 1389). Większość z tych spraw (431 decyzji) zamknięto przed wystosowaniem do państwa członkowskiego wezwania do usunięcia uchybienia, ponieważ państwa członkowskie podjęły odpowiednia działania w odpowiedzi na wniosek Komisji w celu zapewnienia zgodności z prawem UE.

Dalsze 312 spraw zamknięto po wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia i przed przesłaniem do państwa członkowskiego uzasadnionej opinii (2009 r.: 341) oraz 130 po wydaniu uzasadnionej opinii, lecz przed przekazaniem sprawy do Trybunału Sprawiedliwości (w 2009 r.: 151). Powyższe dane wskazują więc na fakt, że w 88 % przypadkach zamknięcia postępowania, sprawa nie została przekazana do Trybunału Sprawiedliwości, ponieważ państwa członkowskie skorygowały kwestię prawną podniesioną przez Komisję zanim pojawiła się konieczność wszczęcia następnego etapu postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom.

Liczba spraw w podziale na państwa i obszary polityki

Włochy są państwem członkowskim, wobec którego toczyło się najwięcej postępowań o uchybienie zobowiązaniom na koniec 2010 r. (176 rozpatrywanych spraw); na kolejnych miejscach znalazły się Belgia (159) oraz Grecja (157). Malta, Litwa i Łotwa to trzy państwa członkowskie o najmniejszej liczbie toczących się postępowań o uchybienie zobowiązaniom (odpowiednio 25, 27 i 32 postępowania). Włochy oraz Grecja są również państwami członkowskimi, wobec których w 2010 r. wszczęto najwięcej nowych postępowań o uchybienie zobowiązaniom (odpowiednio 90 i 89), na kolejnym miejscu znalazło się Zjednoczone Królestwo (75 nowych postępowań w 2010 r.). Najmniej postępowań w 2010 r. (19) wszczęto wobec Litwy, na drugi i trzecim miejscu znalazła się Dania i Malta, wobec których wszczęto odpowiednio 22 i 25 nowych postępowań. Mimo iż Włochy i Grecja zdołały zamknąć około 40 % nowych postępowań w ciągu roku, przeniosły one na rok 2011 najwięcej nowych postępowań (odpowiednio 49 i 50). Liczba postępowań przeniesionych na rok następny była również stosunkowo wysoka w przypadku Polski i Hiszpanii (40 nowych postępowań w przypadku każdego z tych państw). Najmniej przeniesionych postępowań odnotowano w przypadku Malty (8), Danii (10) i Litwy (11).

52 % wszystkich postępowań o uchybienie zobowiązaniom dotyczy trzech obszarów polityki o największym współczynniku występowania uchybień (ochrona środowiska, rynek wewnętrzny oraz podatki). Ponad jedna piąta wszystkich wszczętych postępowań (444) dotyczy prawodawstwa w dziedzinie środowiska, podczas gdy postępowania dotyczące rynku wewnętrznego oraz opodatkowania (odpowiednio 326 oraz 324) obejmują 15 % wszystkich naruszeń.

W 2010 r. najwięcej nowych postępowań o uchybienie zobowiązaniom nie dotyczyło jednak trzech wspomnianych obszarów polityki. Sektorem, w którym wszczęto najwięcej nowych postępowań (273), w tym dotyczących braku zawiadomienia (254), był sektor ochrony zdrowia i konsumentów. Postępowania dotyczące ochrony środowiska oraz rynku wewnętrznego były drugie i trzecie w kolejności w odniesieniu do liczby spraw w 2010 r. (odpowiednio 229 oraz 191 postępowań). Komisja zamknęła jednak większość z nowych postępowań dotyczących braku zawiadomienia w dziedzinie zdrowia i ochrony konsumentów. Na koniec 2010 r. tylko 62 postępowania były nadal w toku. Natomiast prawie dwie trzecie nowych postępowań było nadal w toku w dziedzinie ochrony środowiska, rynku wewnętrznego oraz transportu (odpowiednio 148, 131 oraz 116 postępowań), gdzie odnotowano największe przeniesienie postępowań na 2011 r.

Petycje

Podobnie jak w roku poprzednim większość petycji wniesionych do Parlamentu Europejskiego dotyczyła ochrony środowiska (120). Kwestie związane z oceną oddziaływania na środowisko projektów były przedmiotem aż 42 petycji, na kolejnym miejscu znalazły się petycje w sprawie ochrony przyrody (32) oraz gospodarowania odpadami (20). Dodatkowo złożono 14 petycji dotyczących jakości wody i zasobów morza. Znacząca liczba petycji powiązana była z dziedzinami sprawiedliwości, praw podstawowych i obywatelstwa (61), połowa z nich dotyczyła swobodnego przepływu osób. Rynek wewnętrzny i usługi były przedmiotem znaczącej liczby petycji (49), a dziedziną o największej liczbie wnoszonych petycji była kwestia kwalifikacji zawodowych (13) oraz swoboda świadczenia usług (11). Szereg petycji dotyczył spraw podatkowych (44), w szczególności w zakresie opodatkowania bezpośredniego (33). Zagadnienia dotyczące zatrudnienia stanowiły również przedmiot dużej ilości petycji: z 36 petycji 32 dotyczyły swobodnego przepływu pracowników i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Na przykład, petycje złożone do Parlamentu Europejskiego spowodowały wszczęcie postępowań o uchybienie zobowiązaniom w sprawie dyskryminujących zasad nakładania podatku od spadków, w sprawie działalności i nadzoru instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz w sprawie dyskryminacji rezydentów długoterminowych.

Ponieważ błędna ocena oddziaływania na środowisko jest wiodącym tematem petycji, należy wspomnieć o zakresie stosowania w czasie w państwach członkowskich UE-12. Odpowiednia dyrektywa UE (85/337/EWG[7]) stosowana jest tylko do projektów, dla których wystąpiono o autoryzację po dacie przystąpienia nowych państw członkowskich (tzn. po 1 maja 2004 r. oraz po 1 stycznie 2007 r.).

Rosnąca liczba petycji zwróciła uwagę Komisji na kwestię wadliwego stosowania dyrektywy 2004/80/WE w sprawie kompensaty dla ofiar umyślnych przestępstw z użyciem przemocy[8], w szczególności we Włoszech i Grecji. Wiele petycji dotyczyło również kwestii przywozu pojazdów używanych oraz podatków rejestracyjnych nakładanych przez państwa członkowskie.

Podsumowanie: W ujęciu ogólnym liczba postępowań o uchybienie zobowiązaniom zmniejszyła się w 2010 r. w stosunku do lat poprzednich. Pomimo że na obecnym etapie nie jest możliwie zdefiniowanie wszystkich czynników wpływających na powyższy trend, jedno z wyjaśnień stanowi wprowadzenie systemu EU Pilot, który wspomaga wyjaśnianie oraz skuteczne rozwiązywanie niektórych zagadnień dotyczących stosowania prawa UE podniesionych przez Komisję, zamykając tym samym sprawę bez konieczności wszczynania postępowania o uchybienie zobowiązaniom. Ochrona środowiska, rynek wewnętrzny oraz przepisy podatkowe to obszary polityki, w których występuje najwięcej uchybień, a kwestie powiązane z ochroną środowiska, swobodnym przepływem osób oraz prawami podstawowymi stanowią przedmiot największej liczby petycji złożonych w Parlamencie Europejskim.

GłÓWNE ZAGADNIENIA

Opóźnienia w transpozycji

Ogólny rozwój polityki

Przeciętnie państwa członkowskie musiały dokonać transpozycji większej liczby dyrektyw w 2010 r. niż w 2009 r. (tzn. 111 w porównaniu do 71 dyrektyw). Równocześnie Komisja zmuszona była wszcząć znacznie więcej postępowań dotyczących braku zawiadomienia w 2010 r. (855 postępowań) w porównaniu do 2009 r. (531). Mimo iż udało się zakończyć ponad połowę z powyższych nowych postępowań, 410 postępowań nadal pozostawało nierozstrzygniętych na koniec 2010 r. Tak więc razem z 60 postępowaniami dotyczącymi braku zawiadomienia, przeniesionymi z lat poprzednich, łącznie pod koniec 2010 r. toczyło się 470 postępowań dotyczących braku zawiadomienia.

Ostatnie dane wskazują na 15 % wzrost liczby postępowań dotyczących braku zawiadomienia od początku 2010 r., gdy odnotowano tylko 407 wspomnianych postępowań.

Zarządzanie procesem transpozycji jest najskuteczniejsze w Danii i na Malcie (5 postępowań dotyczących braku powiadomienia w obu przypadkach, podczas gdy we Włoszech (34 postępowania) i w Polsce (32 postępowania) proces ten trwa dłużej.

Wiele państw członkowskich nie dotrzymuje bardzo często terminu transpozycji dla danej dyrektywy. W momencie gdy Komisja wszczyna postępowania o uchybienie zobowiązaniom, zdecydowanie zwiększa się liczba powiadomień o środkach krajowych, pozwalając tym samym na zamknięcie postępowania. Z 792 postępowań dotyczących braku powiadomienia zakończonych przez Komisję w 2010 r., 558 postępowań zamknięto po wystosowaniu wezwania do usunięcia uchybienia i przed przesłaniem państwu członkowskiemu uzasadnionej opinii. W następstwie tego, dalsze opóźnienia w procesie transpozycji dotyczą tylko niewielu państw członkowskich.

Komisja będzie w stanie zarządzać w sposób bardziej skuteczny problemami wynikającymi z długoterminowych opóźnień poprzez stosowanie art. 260 ust. 3 TFUE. Przepisy te umożliwiają Trybunałowi nałożenie kary pieniężnej na państwo członkowskie, które nie dopełniło obowiązku transpozycji dyrektywy legislacyjnej, już w momencie pierwszego wniesienia sprawy do Trybunału zgodnie z art. 258 TFUE, jeśli Komisja wystąpi o to w swoim wniosku. Dotychczas kary pieniężne w przypadku postępowań dotyczących braku zawiadomienia można było nałożyć tylko w zakresie postępowania dwuinstancyjnego, tzn. w momencie gdy państwo członkowskie nie wykonało postanowień wcześniejszego wyroku Sądu. W komunikacie[9] dotyczącym stosowania art. 260 ust. 3 TFUE Komisja wyraźnie podkreśliła, że zamierza stosować nowe przepisy. Oczekuje się, że w ten sposób znacząco poprawi się terminowość transpozycji prawa UE przez państwa członkowskie.

Zagadnienia dotyczące poszczególnych sektorów

Dokonując oceny na podstawie liczby postępowań, wydaje się, że opóźnienia w transpozycji dotyczą głównie dziedzin ochrony środowiska (115 postępowań w toku), transportu (104) oraz rynku wewnętrznego i usług (78).

W odniesieniu do przepisów z zakresu ochrony środowiska , terminy transpozycji są systematycznie niedotrzymywane przez znaczną liczbę państw członkowskich i zazwyczaj problem ten rozwiązany zostaje w momencie wszczęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. W przypadku kilku państw członkowskich zaobserwowano zjawisko długotrwałych opóźnień. Przykładem szczególnie powolnej transpozycji jest transpozycja dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu[10]. Tylko cztery państwa członkowskie dokonały terminowej transpozycji, a Europejski Trybunał Sprawiedliwości musiał wydać wyrok w przypadku siedmiu państw członkowskich.

W 2010 r. transpozycje dyrektyw dotyczących rynku wewnętrznego odbywały się w podobny sposób, jaki można zaobserwować w innych dziedzinach polityki. Po okresie intensywnej aktywności prawodawczej w 2009 i 2010 r., w szczególności w zakresie usług finansowych, Komisja odnotowała znaczny wzrost postępowań dotyczących braku zawiadomienia w tej dziedzinie. Opóźnienia transpozycji spowodowane były często szerokim zakresem odnośnych przepisów. (dyrektywa usługowa 2006/123/WE[11]; dyrektywa 2003/41/WE[12] w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami), lub np. w sektorze bankowym, w ramach którego prawodawca ustanowił stosunkowo krótkie terminy transpozycji (od 1 do 15 miesięcy), ze względu na konieczność szybkiej reakcji na kryzys finansowy.

Opóźnienia w transpozycji dotyczą często dyrektyw w zakresie transportu, w szczególności regulujących transport drogowy i morski. W odniesieniu do powyższych opóźnień państwa członkowskie przedstawiły służbom Komisji następujące wyjaśnienia dotyczące opóźnień w transpozycji: brak wystarczającej wiedzy eksperckiej oraz zasobów, jak również złożone wewnętrzne procedury podejmowania decyzji w państwach członkowskich. Państwa członkowskie domagają się także większego wsparcia ze strony Komisji w okresie między wejściem w życie oraz terminem transpozycji.

Terminowa transpozycja jest kluczową kwestią w zakresie współpracy sądowej, praw podstawowych i obywatelstwa . Ponieważ część tych zagadnień należała wcześniej do tzw. trzeciego filaru, w tych dziedzinach Komisja musi stosować zarówno dyrektywy, jak i decyzje ramowe. W wielu sektorach regulowanych przez dyrektywy, obejmujących swobodny przepływ osób, obywatelstwo i równouprawnienie płci, osiągnięto już pełne zgłoszenie środków. W 2010 r. do tej listy można było dodać ochronę konsumentów, dzięki zamknięciu ostatniego postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu całkowitego lub częściowego niedopełnienia obowiązku transpozycji dyrektywy 2005/29/WE w sprawie nieuczciwych praktyk handlowych[13]. Transpozycja jest natomiast opóźniona w sektorach z dawnego trzeciego filaru regulowanych decyzjami ramowymi przyjętymi przed wejściem w życie traktatu lizbońskiego. Komisja nie może wszcząć postępowań o uchybienie zobowiązaniom wynikającym z powyższych decyzji ramowych przez okres pięciu lat począwszy od momentu wejścia w życie traktatu lizbońskiego[14].

Problemy dotyczące opóźnień w transpozycji rzadko dotyczą dziedzin polityki charakteryzujących się stabilnym dorobkiem w zakresie dyrektyw (np. polityka rolna). Przepisy UE dotyczące przedsiębiorstw i przemysłu, zatrudnienia i spraw społecznych, jak również opodatkowania bezpośredniego stanowią dalsze przykłady dziedzin, w których nie odnotowano większych trudności w zakresie terminowej transpozycji.

Podsumowanie: W dalszym ciągu istnieją wyraźnie zdefiniowane dziedziny, w których często zdarzają się opóźnienia transpozycji, takie jak ochrona środowiska, rynek wewnętrzny, transport oraz współpraca sądowa, prawa podstawowe i obywatelstwo. Traktat lizboński przewiduje dodatkowe instrumenty, które mogą ułatwić Komisji zmianę tej niezadowalającej sytuacji (art. 260 ust.3 TFUE).

Usprawnione metody pracy w zakresie zarządzania postępowaniami dotyczącymi stosowania prawa UE

CHAP : Wraz z wprowadzeniem systemu CHAP we wrześniu 2009 r. Komisja uzyskała narzędzie IT zaprojektowane specjalnie do celów rejestracji i zarządzania skargami oraz zapytaniami obywateli europejskich dotyczącymi stosowania prawa UE przez państwa członkowskie. CHAP zapewnia odpowiednie i terminowe przesyłanie skarg do właściwych służb Komisji, jak również systematyczne przesyłanie informacji zwrotnej do skarżącego, zgodnie z komunikatem z 2002 r. w sprawie kontaktów ze skarżącym w odniesieniu do naruszeń prawa wspólnotowego[15].

W 2010 r. w CHAP zarejestrowano 4035 postępowań (83 % skarg i 17 % pytań). Dotyczyło to głównie pięciu następujących państw członkowskich: Włoch (12 %), Hiszpanii (11,4 %), Niemiec (9,5 %), Zjednoczonego Królestwa (7,5 %) i Francji (6,9 %).

52,5 % spraw zamknięto bezpośrednio w systemie CHAP na podstawie wyczerpujących odpowiedzi udzielonych przez Komisję, następne 14 % zostało zamknięte z powodu braku uprawnień UE w danej dziedzinie. 17 % spraw rozpatrywanych było dalej poprzez EU Pilot i w przypadku 9 % spraw wszczęto postępowania o uchybienie zobowiązaniom.

EU Pilot : Projekt EU Pilot funkcjonuje od kwietnia 2008 r. i służy szybszemu udzielaniu lepszych odpowiedzi na zapytania wnoszone przez obywateli lub przedsiębiorstwa. Ma on również zapewniać rozwiązanie problemów pojawiających się w związku ze stosowaniem prawa UE. Zaprojektowany jest również w taki sposób, aby usprawniać komunikację i współpracę między służbami Komisji i władzami państw członkowskich w zakresie stosowania i wdrażania prawa UE lub w zakresie zgodności przepisów państw członkowskich z prawem UE.

Służby Komisji mogą umieszczać w systemie EU Pilot zapytania i skargi otrzymane od obywateli i przedsiębiorstw, jak również sprawy wszczęte z własnej inicjatywy. Obejmuje to również kwestie zgłoszone Komisji przez Komisję Petycji Parlamentu Europejskiego lub poprzez pisma posłów Parlamentu Europejskiego.

System EU Pilot okazał się bardzo użyteczny od momentu jego wdrożenia. Stanowi on też przykład współpracy Komisji oraz uczestniczących państw członkowskich w celu znalezienia rozwiązań, które szybko nadają pełną skuteczność przepisom UE, maksymalizując tym samym korzyści dla obywateli i przedsiębiorstw. Komisja bada każdą sprawę. W przypadku, gdy nie można znaleźć rozwiązania zgodnego z prawem UE, wszczęte zostaje postępowanie o uchybienie zobowiązaniom. Na dzień 31 grudnia 2010 r. 81 % odpowiedzi udzielonych przez państwa członkowskie zostało ocenionych przez Komisję jako akceptowalne[16], podczas gdy 160 spraw zostało przekazanych do bazy danych dotyczącej uchybień (NIF), w celu umożliwienia Komisji wszczęcia postępowania o uchybienie zobowiązaniom poprzez wystosowanie wezwania do usunięcia uchybienia zgodnie z art. 258 TFUE.

W 2008 r. 15 państw członkowskich zgłosiło swój udział w programie EU Pilot. Sukces projektu skłonił Komisję do podjęcia decyzji o umieszczeniu zaproszenia dla pozostałych 12 państw członkowskich do przyłączenia się do projektu w pierwszym sprawozdaniu dotyczącym oceny systemu EU Pilot przyjętym w marcu 2010 r.[17] Na końcu 2010 r. dalsze trzy państwa członkowskie przyłączyły się do projektu[18].

Bazy danych Komisji do zarządzania sprawami dotyczącymi stosowania prawa UE

Skargi/zapytania są najpierw rejestrowane w CHAP, a następnie przenoszone do EU Pilot w przypadku państw członkowskich uczestniczących w projekcie, jeśli Komisja wymaga dalszych informacji faktycznych lub prawnych lub aby umożliwić danemu państwu członkowskiemu zaproponowanie rozwiązania zgodnego z prawem UE. Jeśli nie można znaleźć rozwiązania zgodnego z prawem UE, sprawa przekazywana jest następnie do bazy danych dotyczącej uchybień (NIF).

Sprawy podejmowane z własnej inicjatywy Komisji ( ex-officio ) ujmowane są początkowo w bazie EU Pilot w przypadku państw członkowskich uczestniczących w projekcie i następnie, jeśli nie można znaleźć rozwiązania danego problemu, przekazywane są do bazy danych dotyczącej uchybień (NIF).

Sprawy dotyczące braku powiadomienia rejestrowane są bezpośrednio i wyłącznie w bazie danych dotyczącej uchybień (NIF), ponieważ stanowią one oczywiste przypadki dla których system EU Pilot nie oferuje żadnej wartości dodanej.

W przypadku państw członkowskich nieuczestniczących w EU Pilot wymiana pism urzędowych, poprzedzająca wszczęcie postępowania, odbywa się nadal poprzez klasyczne środki administracyjne.

Podsumowanie: Komisja będzie nadal kontynuowała wysiłki w celu dalszego rozwoju baz danych do zarządzania sprawami dotyczącymi stosowania prawa UE. Komisja zamierza zbadać możliwość rozszerzenia systemu EU Pilot, jako instrumentu rozwiązywania problemów oraz zapobiegania im, na wszystkie państwa członkowskie. Ogólne podejście przyjęte przez Komisję polega na zagwarantowaniu systematycznej rejestracji wszystkich skarg/zapytań dotyczących stosowania prawa UE, poszukiwania szybkiego rozwiązywania problemów poprzez system EU Pilot oraz, w stosownych przypadkach, szybkiego wszczynania i przeprowadzania postępowań o uchybienie zobowiązaniom.

Kwestie egzekwowanie prawa

Zgodnie z art. 17 Traktatu UE Komisja odgrywa wyjątkową i kluczową rolę w nadzorowaniu stosowania prawa UE. W ramach swoich głównych zadań Komisja „czuwa nad stosowaniem Traktatów i środków przyjmowanych przez instytucje na ich podstawie”. Możliwość wszczęcia postępowań o uchybienie zobowiązaniom państwa członkowskiego zgodnie z art. 258 TFUE oraz postępowań zgodnie z art. 260 TFUE przewidujących karę pieniężną w przypadku, gdy państwo członkowskie w sposób ciągły narusza prawo Unii, stanowi w powyższym kontekście bardzo ważny instrument.

Komisja ma jednak uprawnienia do sprawdzania zgodności z prawem UE bezpośrednio w państwach członkowskich tylko w kilku dziedzinach. Dziedziny te obejmują pobór zasobów własnych Unii pochodzących z podatku VAT, za który odpowiedzialne są służby budżetowe wspomagane przez ekspertów z dziedziny podatków. Wymogi w zakresie bezpieczeństwa żywności oraz zdrowia i dobrostanu zwierząt i roślin mogą zostać zweryfikowane w ramach kontroli na miejscu przez Biuro ds. Żywności i Weterynarii Komisji Europejskiej. Wyspecjalizowane agencje UE we współpracy z służbami Komisji ds. transportu morskiego i lotniczego przeprowadzają inspekcje dotyczące bezpieczeństwa w sektorze morskim i sektorze lotnictwa. Obiekty jądrowe są również przedmiotem okresowych inspekcji przeprowadzanych przez służby Komisji[19].

Możliwość nałożenia korekt finansowych na państwa członkowskie jest również ograniczona do konkretnych dziedzin. Komisja może skorzystać z procedury kontroli zgodności rozliczeń w rolnictwie, jeśli zaangażowane są unijne środki finansowe, poprzez wyłączenie z finansowania unijnego wydatków, które nie zostały poniesione zgodnie z zasadami UE. Podobny instrument wdrożony został w celu zagwarantowania prawidłowego prowadzenia projektów współfinansowanych ze środków unijnych w dziedzinie polityki regionalnej.

Pomimo wspomnianych ograniczeń należy jednak pamiętać, że prawo UE stanowi integralną część krajowego porządku prawnego państw członkowskich, niezależnie od tego czy przepisy UE obowiązują bezpośrednio (np. rozporządzenia) czy też wymagają uprzedniej transpozycji do prawa krajowego (dyrektywy). Wynika z tego, że obowiązek prawidłowego stosowania prawa UE spoczywa przede wszystkim na systemie administracyjnym i sądowym państw członkowskich, które muszą zagwarantować odpowiednie egzekwowanie praw i obowiązków obywateli i przedsiębiorstw.

Organy krajowe mają często dużą swobodę w zakresie organizacji mechanizmów egzekwowania prawa, w tym sankcji z tytułu nieprzestrzegania prawa. Prawodawca europejski oraz Komisja mogą jednak w różny sposób propagować skuteczne stosowanie prawa na poziomie krajowym.

Np. w dziedzinie praw pasażerów linii lotniczych, w ramach reakcji na kryzys wywołany chmurą pyłu wulkanicznego, która sparaliżowała europejską przestrzeń powietrzną wiosną 2010 r., Komisja zorganizowała natychmiastowe posiedzenie z krajowymi organami egzekwowania prawa w celu zapewnienia, poprzez uzgodnione wytyczne, wyważonej i jednolitej interpretacji rozporządzenia (WE) nr 261/2004[20] w sprawie praw pasażerów linii lotniczych, w szczególności w zakresie pomocy, jaką pasażerowie pozostawieni w porcie lotniczym mieli prawo wymagać od linii lotniczych.

Ponadto obowiązujące przepisy UE i umowy międzynarodowe nakładają na państwa członkowskie obowiązek dostępu do mechanizmu dochodzenia roszczeń w określonych dziedzinach. W dziedzinie ochrony środowiska, wniosek w sprawie zmiany dyrektywy Seveso[21] zawiera zasady dotyczące dostępu do wymiaru sprawiedliwości zgodne z konwencją z Aarhus. Rozszerzony zakres przepisów dotyczących dostępu do wymiaru sprawiedliwości obowiązywać będzie nadal na mocy przekształconej dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych (2010/75/UE[22]). Przepisy odnoszące się do odwołań w ramach środków dotyczących społeczeństwa informacyjnego (dyrektywa 2002/21/WE[23]) oraz odnośne orzecznictwo przewidują dużą grupę zainteresowanych osób, które mogą zaskarżać decyzje wydane przez organy krajowe i sądy. Prawodawstwo w zakresie spraw wewnętrznych (np. dyrektywa 2009/52/WE dotycząca sankcji wobec pracodawców[24]) zobowiązuje państwa członkowskie do umożliwienia osobom trzecim (np. związkom zawodowym) uczestniczenia we wszelkich postępowaniach administracyjnych lub sądowych w imieniu pracowników nimi objętych. Przepisy migracyjne wprowadzają obowiązek uzasadnienia decyzji odrzucającej wniosek o zezwolenie na pobyt oraz poinformowania wnioskodawcy o możliwych środkach odwoławczych oraz odnośnych terminach. Decyzje o odrzuceniu wniosku wizowego muszą również zostać uzasadnione.

Niektóre z ostatnich dyrektyw UE nakładają na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia dodatkowych lub alternatywnych metod rozwiązywania sporów . W zakresie rynku wewnętrznego dyrektywa w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe („dyrektywa UCITS IV” 2009/65/WE[25]) nakłada na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia sprawnych i skutecznych procedur dotyczących skarg i dochodzenia roszczeń w ramach pozasądowego rozstrzygania sporów konsumenckich. Dyrektywa 2007/66/WE w zakresie poprawy skuteczności procedur odwoławczych w dziedzinie udzielania zamówień publicznych[26] zapewnia poprzez wspólne standardy, że wszyscy uczestnicy procesu udzielania zamówień publicznych mają do dyspozycji niezbędne środki odwoławcze we wszystkich państwach członkowskich chroniące ich prawa zgodnie z prawem UE. Przepisy dotyczące ochrony konsumentów stanowią nadal obszar, w którym środki odwoławcze umocowane są w prawie UE poprzez europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń (rozporządzenie 861/2007[27]), a zobowiązania do wprowadzenia odpowiednich i skutecznych środków dochodzenia roszczeń nałożone na państwa członkowskie przez główne dyrektywy (2005/29/WE[28] i 97/7/WE[29]). Dyrektywy dotyczące liberalizacji rynków energii elektrycznej i gazu w UE (2009/72/WE[30] i 2009/73/WE[31]) rozszerzają ochronę konsumentów poprzez wezwanie do ustanowienia urzędu rzecznika odbiorców energii lub utworzenie organu konsumentów na potrzeby pozasądowego rozstrzygania sporów. Innym przykładem wspomagania egzekucji prawa przez prawo UE jest utworzenie organów ds. równości na mocy przepisów antydyskryminacyjnych: jednym z ich zadań jest skierowanie ofiar dyskryminacji do organizacji zajmujących się mediacją.

Propagowanie współpracy między właściwymi organami krajowymi może często okazać się przydatnym środkiem wspierającym. Dokonać tego można poprzez sieci (np. IMPEL — Europejska Sieć Wdrażania i Egzekwowania Prawa Ochrony Środowiska), klasyczne komitety doradcze (np. Komitet Starszych Inspektorów Pracy) lub poprzez struktury innowacyjne takie jak „forum” organów egzekwowania prawa powiązane z Europejską Agencją Chemikaliów na mocy rozporządzenia REACH[32].

Nieformalne mechanizmy rozwiązywania problemów dostarczały w dalszym ciągu szybkie i pragmatyczne rozwiązania dla obywateli. SOLVIT, sieć organów krajowych wspierana przez Komisję, z roku na rok rozpatruje coraz więcej spraw, w szczególności dotyczących sektora zawodów regulowanych, praw pobytu i zabezpieczenia społecznego. W 2010 r. 9 z 10 spraw rozpatrywanych poprzez SOLVIT rozstrzygnięto pozytywnie, w większości przypadków w ramach 10 tygodniowego terminu. Demonstruje to zwiększający się poziom skuteczności w porównaniu z 2009 r.

W kwestiach dotyczących zatrudnienia , Komisja Administracyjna ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego powołała Komisję Pojednawczą mająca za zadanie mediację między państwami członkowskimi mającymi odmienne stanowiska.

Podsumowanie: Komisja będzie kontynuować prace nad wzmocnieniem i propagowaniem instrumentów rozwiązywania problemów, takich jak SOLVIT lub sieci (np. IMPEL). Będzie ona również kontynuować dalsze badania nad ewentualnym rozszerzeniem obecnego systemu unijnych środków ochrony prawnej o dalsze mechanizmy, w celu wzmocnienia egzekwowania prawa UE. Podejmie również działania mające na celu wsparcie, tam gdzie to jest to możliwe, synergii pomiędzy istniejącymi mechanizmami rozwiązywania problemów tak aby zagwarantować skuteczny przebieg procesu rozwiązywania problemów z korzyścią dla obywateli i przedsiębiorstw w Europie.

Środki prewencyjne

Ogólny rozwój polityki

Plany wdrażania: W komunikacie z 2007 r. Komisja zobowiązała się do systematycznego opracowywania środków prewencyjnych mających za zadanie wspieranie państw członkowskich we wdrażaniu prawa UE. Plany wdrażania odgrywają znaczącą rolę w powyższym kontekście. Komisja definiuje w nich wszystkie zasadnicze kategorie ryzyka, którymi obarczone jest terminowe i prawidłowe wdrożenie nowej dyrektywy oraz odpowiednie działania im przeciwdziałające. Opracowywanie planów wdrażania stanowi integralną część podejścia Komisji opartego na inteligentnych regulacjach oraz pozwala na zagwarantowanie, że wdrożenie jest uwzględnione w odpowiedni sposób w cyklu polityki. W 2010 r. program prac Komisji na rok 2011 zawierał szereg znaczących i złożonych wniosków, dla których opracowane zostały plany wdrożenia.

W dniu 22 i 23 listopada 2010 r. prezydencja belgijska zorganizowała konferencję poświęconą transpozycji dyrektyw UE. Konferencja ta nawiązywała do podobnej konferencji zorganizowanej przez prezydencję czeską w marcu 2009 r., mającą za zadanie wymianę najlepszych praktyk w zakresie wdrażania prawa UE[33].

Szkolenia z dziedziny prawa: Po raz pierwszy w traktacie lizbońskim ustanowiono podstawę prawną dla działań Unii Europejskiej w zakresie europejskiego szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości (art. 81 ust. 2 i art. 82 ust. 1 TFUE) . Europejskie szkolenia dla pracowników wymiaru sprawiedliwości powinny obejmować szkolenia dla praktyków (sędziów, prokuratorów, prawników, zaprzysiężonych adwokatów, notariuszy, komorników oraz pracowników sądowych) dotyczące wszystkich dziedzin prawodawstwa UE poprzez działalność szkoleniową oraz programy wymiany. Komisja Europejska opracowuje właśnie komunikat w sprawie europejskich szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości w celu zbadania w jaki sposób zaspokoić można znaczące potrzeby dotyczące szkoleń prawników praktyków w tej dziedzinie. W październiku 2010 r. Komisja zainicjowała szeroko zakrojone konsultacje mające na celu zebranie opinii głównych zainteresowanych podmiotów na temat szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości. Wyniki konsultacji przedstawione będą w komunikacie przewidzianym na drugą połowę 2011 r.

Główne wydarzenia w ramach różnych sektorów

Plany wdrażania: W niektórych dziedzinach polityki dyrektywom towarzyszą systematycznie plany wdrażania. W obszarze ochrony środowiska , w którym plany takie opracowywane są od 2008 r., Komisja zmieniła swoje podejście w celu poprawy identyfikacji obszarów ryzyka oraz w celu harmonizacji z innymi narzędziami prewencyjnymi, takimi jak tabele wyników lub listy kontrolne[34]. W zakresie rynku wewnętrznego plany wdrożenia zastosowane zostały w przypadku dyrektywy w sprawie zamówień publicznych w dziedzinie obronności, trzeciej dyrektywy pocztowej oraz dyrektyw w sektorze prawa spółek. Obecnie Komisja wymaga zazwyczaj, aby dla każdego nowego wniosku dotyczącego dyrektywy w dziedzinie zdrowia i ochrony konsumentów opracowany został plan jej wdrażania. W obszarze przedsiębiorstw i przemysłu , szeregowi wniosków dotyczących dyrektyw towarzyszyć będą plany wdrożenia. Wnioski te dotyczą: ponownej rejestracji pojazdów używanych w innym państwie członkowskim, ustalania cen na produkty lecznicze oraz zmian dotyczących homologacji pojazdów silnikowych.

Pozostałe narzędzia: Prawie wszystkie służby Komisji opracowują wytyczne, przewodniki oraz wskazówki interpretacyjne, aby ułatwić proces transpozycji. Wszystkie służby Komisji dokładają wszelkich starań, aby z razem państwami członkowskim wyjaśnić nierozwiązane kwestie dotyczące transpozycji poprzez posiedzenia grup ekspertów oraz kontakty dwustronne. Kwestie dotyczące transpozycji wprowadzane są często do porządku obrad poświęconych pakietom transpozycyjnym. Seminaria, warsztaty oraz dokumenty robocze stanowią inne narzędzia wykorzystywane systematycznie do celów poprawy rezultatów transpozycji.

Komisja wspiera aktywnie państwa członkowskie, tak aby proces transpozycji przebiegał możliwie najsprawniej, mając na uwadze cel ostateczny - prawidłowe stosowanie prawa UE oraz skuteczne egzekwowanie praw i obowiązków. Zielona księga w sprawie przyszłości podatku VAT[35] ma przykładowo na celu zdefiniowanie sposobów uproszczenia systemu VAT-UE, tak aby jego transpozycja przebiegała szybciej. Komisja odgrywa również aktywną rolę w procesie ulepszania lokalnej współpracy w ramach Schengen między konsulatami państw członkowskich, w tym poprzez szkolenia, oraz harmonizowania ich praktyk zgodnie z dorobkiem prawnym UE.

Środki prewencyjne ukierunkowane będą również na zaangażowanie obywateli w stosowanie prawa UE. Jednym z istniejących instrumentów wspierających jest baza aktów prawnych w zakresie prawa ochrony konsumentów (w szczególności dyrektywa 2005/29/WE[36]). Podnoszenie wiedzy jest kluczowym priorytetem w dziedzinach, w których obywatele muszą opierać się w większości przypadków na postanowieniach Traktatu, aby dochodzić swoich praw np. w zakresie swobodnego przepływu studentów, uznawania dyplomów akademickich i sportu.

Podsumowanie : Antycypując transpozycję i ewentualne problemy związane ze stosowaniem nowych przepisów Komisja będzie nadal wykorzystywać szereg środków prewencyjnych, w tym plany wdrożenia, w celu optymalnego wspierania płynnego i prawidłowego wdrożenia przyszłych dyrektyw.

Tabele korelacji

Tabele korelacji wykorzystywane są w celu zademonstrowania sposobu, w jaki państwa członkowskie dokonały transpozycji prawa UE do prawa krajowego, poprzez przedstawienie transpozycji każdego z elementów prawa UE.

Dają one przejrzysty obraz przepisów krajowych wdrażających każdy z artykułów dyrektywy i upraszczają w ten sposób kontakty z Komisją poprzez wykazanie, że dokonana została pełna transpozycja dyrektywy. Na późniejszym etapie mogą one stanowić punkt wyjściowy dla różnych podmiotów, służący ustalaniu właściwych przepisów prawnych.

Od 2003 r. Komisja ujmuje wiążące przepisy w sprawie tabel korelacji we wnioskach dotyczących dyrektyw. W procesie legislacyjnym przepisy te są jednak bardzo często usuwane na wniosek Rady.

W porozumieniu ramowym regulującym od listopada 2010 r. stosunki pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją obie instytucje podkreśliły szerokie spektrum korzyści wynikających z tabel korelacji i odpowiednio potwierdziły swoje wsparcie dla tej metody. W sekcji 44 umowy Parlament Europejski i Komisja podkreśliły swoje zaangażowanie w celu zachowania obowiązkowych przepisów dotyczących tabel korelacji w całym procesie legislacyjnym.

Podsumowanie: Komisja uważa, że w wielu przypadkach tabele korelacji stanowią ważny instrument wspomagający zagwarantowanie skutecznego wdrożenia dyrektywy. Komisja zatem uwzględni odpowiednie zapisy w swoich wnioskach. Zobowiązuje się działać we współpracy z Radą i Parlamentem Europejskim, aby znaleźć rozwiązanie wspomagające transpozycję oraz zapewnienie zgodności.

Przejrzystość

W 2010 r. Komisja kontynuowała publikowanie na swojej stronie internetowej[37] zwięzłych informacji na temat wszystkich postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego od momentu wydania uzasadnionej opinii, a w niektórych przypadkach od momentu wystosowania wezwania do usunięcia uchybienia. Informacje te obejmują: państwo członkowskie, którego dotyczy postępowanie, służby Komisji odpowiedzialne za postępowanie, numer rejestracyjny oraz rodzaj postępowania, jak również datę i charakter ostatniej decyzji Komisji.

Przejrzystość stanowiła również jedną z kwestii podkreślonych w zmienionym porozumieniu ramowym w sprawie stosunków pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją. W sekcji 44 umowa ramowa stanowi, że:

„oprócz sprawozdań szczególnych i sprawozdania rocznego w sprawie stosowania prawa unijnego Komisja udostępnia Parlamentowi zwięzłe informacje o wszystkich postępowaniach w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego od momentu wezwania do ich usunięcia, w tym na wniosek Parlamentu w sprawach objętych postępowaniem w sprawie uchybienia o każdym przypadku z osobna i z zachowaniem zasad poufności, w szczególności zasad uznanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.”

Podsumowanie: Komisja będzie nadal propagować przejrzystość w ramach polityki dotyczącej uchybień zobowiązaniom państwa członkowskiego, uwzględniając ograniczenia natury prawnej i sądowej.

INTELIGENTNE REGULACJE

W swoim komunikacie w sprawie inteligentnych regulacji w Unii Europejskiej[38]Komisja opracowała podejście polegające na włączeniu stosowania prawa UE do cyklu polityki (tzn. od wczesnego etapu przygotowań do momentu ewentualnej zmiany). Celem jest zarówno usprawnienie wdrażania i egzekwowania istniejącego prawodawstwa, jak również polepszenie jakości nowego prawodawstwa. Podejście to będzie dalej rozwijane i powinno przyczynić się do skutecznego monitorowania i stosowania prawa UE.

WNIOSKI

Działania podejmowane w 2010 r. miały na celu wdrożenie i dalszy rozwój reformy zarządzania przypadkami uchybień przez Komisję, zapoczątkowanej w 2007 r. komunikatem „Skuteczna Europa – stosowanie prawa wspólnotowego”.

W 2011 r. Komisja będzie nadal skupiać się na kluczowych zagadnieniach powyższego podejścia strategicznego, obejmujących w szczególności:

Skuteczne rozwiązywanie problemów : np. rozszerzenie wykorzystania systemu EU Pilot, tak aby objąć nim wszystkie państwa członkowskie;

Sprawne zarządzanie : usprawnienie zarządzania sprawami dotyczącymi uchybień zobowiązaniom państwa członkowskiego zgodnie z punktami odniesienia ustalonymi przez Komisję;

Środki prewencyjne : np. zagwarantowanie systematycznego i spójnego podejścia do planów wdrożenia;

Inteligentne regulacje: pełniejsze włączenie monitorowania stosowania prawa UE do szerszego cyklu prawodawczego.

[1] COM(2007)502 wersja ostateczna

[2] Sprawozdania z lat poprzednich dostępne są na stronie:http://ec.europa.eu/eu_law/infringements/infringements_annual_report_pl.htm

[3] Dz.U. C 12 z 15.1.2011, s. 1.

[4] Dz.U. L 304 z 20.11.2010, s. 47.

[5] Niniejsze sprawozdanie zawiera dane kluczowe; bardziej wyczerpujące dane zawarte są w towarzyszącym mu dokumencie roboczym służb Komisji (SEC(2011) 1094 wersja ostateczna).

[6] Dotyczy to przypadków niedopełnienie obowiązku zgłoszenia środków transpozycji dyrektywy przez państwo członkowskie.

[7] Dyrektywa Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny wpływu wywieranego przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko, Dz.U. L 175 z 5.7.1985, s. 40.

[8] Dyrektywa Rady 2004/80/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. odnosząca się do kompensaty dla ofiar przestępstw, Dz.U. L 261 z 6.8.2004, s. 15.

[9] Dz.U. C 12 z 15.1.2011, s. 1.

[10] Dz. U. L 143, z 30. 4.2004, s.56

[11] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/123/WE z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca usług na rynku wewnętrznym, Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 36.

[12] Dyrektywa 2003/41/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami, Dz.U. L 235 z 23.09.2003, s. 10.

[13] Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniająca dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE i 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.

[14] Artykuł 10 Protokołu 36.

[15] COM(2002) 141 wersja ostateczna, Dz.U C 244 z 10.10.2002, s. 5.

[16] „Akceptowalny” oznacza, że na podstawie otrzymanych informacji Komisja będzie w stanie zamknąć postępowanie.

[17] COM(2010)70 wersja ostateczna

[18] Dotyczy to następujących 18 państw członkowskich: Austria, Bułgaria, Republika Czeska, Dania, Estonia, Finlandia, Hiszpania, Irlandia, Litwa, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Wielka Brytania, Włochy. Proces ten był kontynuowany w 2011 r.

[19] Sprawozdanie to nie obejmuje polityki konkurencji, w której Komisja dysponuje szczególnymi instrumentami w zakresie kontroli zgodności.

[20] Rozporządzenie (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, Dz. U. L 46, z 17.2.2004, s.1.

[21] Dyrektywa 2003/105/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2003 r. zmieniająca dyrektywę Rady 96/82/WE w sprawie kontroli niebezpieczeństwa poważnych awarii związanych z substancjami niebezpiecznymi, Dz.U. L 345 z 31.12.2003, s. 97.

[22] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola), Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17.

[23] Dyrektywa 2002/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej (Dz.U. L 108 z 24.4.2002, s. 33).

[24] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/52/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. przewidująca minimalne normy w odniesieniu do kar i środków stosowanych wobec pracodawców zatrudniających nielegalnie przebywających obywateli krajów trzecich, Dz. U. L 168, z 30.6.2009, s.24.

[25] Dz.U. L 302 z 17.11.2009, s. 32.

[26] Dz.U. L 335 z 20.12.2007, s. 31.

[27] Rozporządzenie (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 lipca 2007 r. ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń, Dz.U. L 199 z 31.7.2007, s. 1.

[28] Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym, Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.

[29] Dyrektywa 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość, Dz.U. L 144 z 4.6.1997, s. 19).

[30] Dyrektywa 2009/72/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego energii elektrycznej i uchylająca dyrektywę 2003/54/WE, Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 55.

[31] Dyrektywa 2009/73/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego i uchylająca dyrektywę 2003/55/WE, Dz.U. L 211 z 14.8.2009, s. 94.

[32] Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE, Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1.

[33] Zob. komunikat prasowy z dnia 22 listopada 2010 r.: http://www.eutrio.be/pressrelease/opening-conference-transposition-european-directives-olivier-chastel-describes-belgian-

[34] Lista kontrolna dotycząca transpozycji stanowi dokument o charakterze nieformalnym opracowywany przez służby Komisji po uprzedniej konsultacji z odnośnymi państwami członkowskimi w ramach grup roboczych/spotkań poświęconym pakietom transpozycyjnym. Dokument ten ma na celu wsparcie państw członkowskich w procesie wdrażania prawa UE.

[35] Zielona księga z dnia 1 grudnia 2010 r. w sprawie przyszłości podatku VAT - W stronę prostszego, solidniejszego i wydajniejszego systemu podatku VAT, COM(2010)695 wersja ostateczna.

[36] Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym, Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.

[37] http://ec.europa.eu/eu_law/infringements/infringements_decisions_pl.htm

[38] Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów - Inteligentne regulacje w Unii Europejskiej, COM(2010) 0543/wersja ostateczna. Więcej informacji na stronie internetowej poświęconej lepszemu stanowieniu prawa: http://ec.europa.eu/governance/better_regulation/key_docs_en.htm