KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 10.12.2020 COM(2020) 828 final 2020/0364(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie niektórych aspektów bezpieczeństwa lotniczego w związku z zakończeniem okresu przejściowego, o którym mowa w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Tekst mający znaczenie dla EOG)



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU 1.1.Przyczyny i cele wniosku W dniu 1 lutego 2020 r. Zjednoczone Królestwo wystąpiło z Unii zgodnie z art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej. Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („umowa o wystąpieniu”) została zawarta przez Unię decyzją Rady (UE) 2020/135 i weszła w życie w dniu 1 lutego 2020 r. Okres przejściowy, o którym mowa w art. 126 umowy o wystąpieniu, podczas którego prawo Unii ma nadal zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie zgodnie z art. 127 tej umowy, kończy się w dniu 31 grudnia 2020 r. Jeżeli do końca okresu przejściowego nie zostanie osiągnięte porozumienie w sprawie przyszłych stosunków dotyczących bezpieczeństwa lotniczego, wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii wpłynie w szczególności na ważność certyfikatów i licencji wydanych przez Agencję Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencja”) w imieniu Zjednoczonego Królestwa lub przez niektóre organizacje projektujące z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie na podstawie rozporządzenia (UE) 2018/1139 oraz aktów wykonawczych i delegowanych przyjętych na mocy tego rozporządzenia lub rozporządzenia (WE) nr 216/2008. W dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego w większości przypadków zainteresowane strony mogą zneutralizować skutki związane z zakończeniem okresu przejściowego dla certyfikatów i zatwierdzeń za pomocą różnych środków, w tym poprzez „przeniesienie się” do organu lotnictwa cywilnego państwa członkowskiego Unii, lub poprzez złożenie wniosku o wydanie certyfikatu państwa trzeciego przez Agencję ze skutkiem od końca okresu przejściowego (tzw. „wczesne złożenie wniosku”). Oprócz tego zgodnie z art. 41 umowy o wystąpieniu części i akcesoria, w odniesieniu do których osoba certyfikowana przez właściwe organy Zjednoczonego Królestwa wydała ważny certyfikat zgodności na podstawie przepisów UE w dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego, mogą być wykorzystywane w UE zgodnie ze stosownymi przepisami, również po zakończeniu okresu przejściowego, pod warunkiem że zostały one wprowadzone na rynek UE lub Zjednoczonego Królestwa przed zakończeniem okresu przejściowego. W przeciwieństwie do innych dziedzin prawa Unii istnieją jednak przypadki, w których osoby fizyczne lub prawne nie są w stanie zneutralizować niewspółmiernych zakłóceń w Unii. Komisja powinna zatem zaproponować środki służące zapewnieniu utrzymania ważności certyfikatów dla pewnych wyrobów lotniczych, części, wyposażenia i przedsiębiorstw. W odniesieniu do niektórych wyrobów lotniczych („certyfikaty typu”) i przedsiębiorstw („zatwierdzenia organizacji”) Zjednoczone Królestwo wznawia, w odniesieniu do swojej jurysdykcji, od zakończenia okresu przejściowego rolę „państwa projektu” zgodnie z Konwencją o międzynarodowym lotnictwie cywilnym. Do dnia 31 grudnia 2020 r. obowiązki te są wypełniane przez Agencję Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego. Konieczne jest zatem opracowanie kontrolowanego mechanizmu przejściowego zapewniającego, aby dane produkty lub projekty, które przed zakończeniem okresu przejściowego zostały certyfikowane przez Agencję lub organizację projektującą certyfikowaną przez Agencję, mogły być nadal używane bez zakłóceń w unijnych statkach powietrznych. Proponowane przepisy nie spowodują obniżenia wymogów dotyczących bezpieczeństwa ani efektywności środowiskowej lotnictwa w Unii. Wniosek umożliwi unijnym producentom dalsze wytwarzanie swoich produktów, a podmiotom dalszą eksploatację takich produktów zgodnie z mającymi zastosowanie wymogami prawa Unii. Przerwanie tych działań spowodowałoby poważne wyzwania społeczne i gospodarcze. Zapewniając przestrzeganie prawa UE przez organizacje, niniejszy wniosek zapewni również ochronę konsumentów i obywateli. Niniejszy akt prawny stanowi część pakietu środków, które przyjmuje Komisja. 1.2.Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Proponowane rozporządzenie ma stanowić lex specialis, które usunęłoby niektóre konsekwencje wynikające z faktu, że rozporządzenie (UE) 2018/1139 oraz akty wykonawcze i delegowane przyjęte na jego podstawie, jak również na podstawie rozporządzenia (UE) nr 216/2008 nie będą już miały zastosowania do Zjednoczonego Królestwa. Jego przepisy ograniczają się do tego, co jest konieczne do zapewnienia kontrolowanego przejścia na rynek lotniczy, który nie obejmuje już Zjednoczonego Królestwa. Poza tym obowiązywać będą nadal ogólne przepisy aktów wymienionych powyżej. Niniejszy wniosek jest zatem w pełni spójny z obowiązującym prawodawstwem, a w szczególności z rozporządzeniem (UE) 2018/1139. 1.3.Spójność z innymi politykami Unii Wniosek dotyczy bezpieczeństwa lotniczego i uzupełnia unijne rozporządzenie (UE) 2018/1139, aby uregulować specjalnie sytuację powstałą w związku z zakończeniem okresu przejściowego określonego w umowie o wystąpieniu w przypadku braku umowy obejmującej kwestie bezpieczeństwa lotniczego obowiązującej od tego dnia. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ 2.1.Podstawa prawna Podstawą prawną jest art. 100 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). 2.2.Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Ponieważ wniosek stanowi uzupełnienie obowiązującego prawa Unii, a jego celem jest ułatwienie prawidłowego stosowania tego prawa po zakończeniu okresu przejściowego określonego w umowie o wystąpieniu, jego cel można osiągnąć jedynie poprzez działanie na szczeblu Unii. 2.3.Proporcjonalność Rozporządzenie, którego dotyczy wniosek, uznaje się za proporcjonalne, ponieważ pozwala ono uniknąć niewspółmiernych zakłóceń przez wprowadzenie ograniczonego i niezbędnego zestawu specjalnych przepisów zapewniających kontrolowane przejście na rynek lotniczy, który nie obejmuje Zjednoczonego Królestwa. Nie wykracza ono poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu, ani nie wprowadza żadnych szerszych zmian ani środków stałych. 2.4.Wybór instrumentu Niniejszy wniosek zawiera ograniczony zestaw przepisów dotyczących bardzo specyficznej i jednorazowej sytuacji. W związku z tym uważa się, że lepiej będzie nie zmieniać rozporządzenia (UE) 2018/1139 lub aktów wykonawczych i delegowanych przyjętych na jego podstawie, a także na podstawie rozporządzenia (WE) nr 216/2008, lecz wprowadzić odrębny akt prawny. Zwykłe przepisy dotyczące przedmiotowych certyfikatów i licencji są objęte zarówno rozporządzeniem (UE) 2018/1139, jak i szczegółowymi przepisami przyjętymi przez Komisję. Biorąc pod uwagę powyższą okoliczność oraz pilny charakter sprawy, należy uznać, że wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady jest jedyną odpowiednią formą aktu prawnego. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW 3.1.Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Nie dotyczy, z uwagi na wyjątkowy i jednorazowy charakter zdarzenia, z powodu którego konieczny był niniejszy wniosek. 3.2.Konsultacje z zainteresowanymi stronami Szczególne okoliczności towarzyszące negocjacjom dotyczącym umowy w sprawie przyszłych stosunków między Zjednoczonym Królestwem a Unią oraz stale zmieniająca się sytuacja poważnie ograniczyły możliwości publicznych konsultacji w sprawie wniosku. Jednak wyzwania wynikające z faktu, że okres przejściowy określony w umowie o wystąpieniu kończy się w dniu 31 grudnia 2020 r., konieczność przygotowania się na nieuniknione zmiany, które nastąpią w dniu 1 stycznia 2021 r., i możliwe rozwiązania zostały zgłoszone przez różne zainteresowane strony z sektora lotnictwa i przedstawicieli państw członkowskich w kontekście spotkań przekrojowych i poświęconych konkretnym kwestiom, które odbyły się w Brukseli i w państwach członkowskich. Wspólnym elementem opinii przedstawionych przez różne zainteresowane strony była konieczność interwencji regulacyjnej w konkretnych obszarach, w których zainteresowane strony nie są w stanie przedsięwziąć własnych środków awaryjnych w celu złagodzenia szkodliwych skutków ewentualnego braku porozumienia ze Zjednoczonym Królestwem zawierającego niezbędne postanowienia dotyczące bezpieczeństwa lotniczego w okresie następującym po zakończeniu okresu przejściowego. W szczególności przedsiębiorstwa produkujące, serwisujące lub eksploatujące statki powietrzne podkreśliły fakt, że ich działalność w Unii mogłaby zostać wstrzymana, gdyby od zakończenia okresu przejściowego nie obowiązywały żadne odpowiednie ustalenia. Głównym problemem wydaje się utrata ważności wielu certyfikatów wydanych przez Agencję lub organizacje projektujące zatwierdzone przez Agencję zgodnie z unijnymi ramami prawnymi. Wiele zainteresowanych stron podkreślało fakt, że na świecie istnieje jedynie ograniczona liczba producentów wielu podzespołów używanych w statkach powietrznych (np. silników do dużych samolotów użytkowanych przez linie lotnicze). Stosowane obecnie w operacjach i procesach produkcyjnych podejście „dokładnie na czas” oznacza, że kontynuowanie operacji nie będzie możliwe, jeżeli odpowiednie certyfikaty bezpieczeństwa stracą ważność. 3.3.Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Przeprowadzono wewnętrzne analizy prawne i techniczne, a uzyskane informacje zostały poddane dalszej analizie i weryfikacji ze strony ekspertów technicznych Agencji Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego w celu zapewnienia, aby proponowany środek przyczynił się do osiągnięcia zamierzonego celu, a jednocześnie był ograniczony do niezbędnego minimum. 3.4.Ocena skutków Ocena skutków nie jest konieczna ze względu na wyjątkowy charakter sytuacji i ograniczoną liczbę certyfikatów wydanych pierwotnie na podstawie unijnych ram prawnych, w odniesieniu do których proponuje się zastosowanie konkretnych przedmiotowych środków. Nie są dostępne żadne warianty strategiczne istotnie różniące się od proponowanego wariantu. 3.5.Prawa podstawowe Wniosek nie ma wpływu na stosowanie ani na ochronę praw podstawowych. 4.WPŁYW NA BUDŻET Nie dotyczy. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

5.1.Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Nie dotyczy ze względu na przejściowy charakter proponowanego środka. 5.2.Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Artykuł 1 Ten artykuł określa zakres rozporządzenia, który ogranicza się do certyfikatów projektu, w odniesieniu do których Zjednoczone Królestwo przejmie rolę państwa projektu, i w odniesieniu do których Agencja nie jest w stanie niezwłocznie wydawać certyfikatów państw trzecich. Artykuł 2 Ponieważ zakres rozporządzenia jest ograniczony do niektórych certyfikatów regulowanych rozporządzeniem (UE) 2018/1139, zastosowanie powinny mieć definicje ustanowione w tym rozporządzeniu oraz w aktach wykonawczych i delegowanych przyjętych na jego podstawie oraz na podstawie rozporządzenia (WE) nr 216/2008. Art. 2 zawiera odpowiednie przepisy. Artykuł 3 Art. 3 stanowi, że certyfikaty wymienione w załączniku uznaje się za wydane ze skutkiem od pierwszego dnia po upływie okresu przejściowego. Przedmiotowe certyfikaty zostały pierwotnie wydane przez Agencję pełniącą funkcje państwa projektu lub przez organizację projektującą certyfikowaną przez Agencję. Zjednoczone Królestwo uzna je za certyfikaty wydane przez Zjednoczone Królestwo jako państwo projektu lub przez certyfikowaną przez nie organizację projektującą, od zakończenia okresu przejściowego. Stanowisko określone w art. 3 będzie od tego samego momentu dotyczyć Agencji jako organu pełniącego funkcje państwa rejestracji. Artykuł 4 Ten artykuł stanowi, że certyfikaty i podmioty posiadające te certyfikaty nadal podlegają prawu Unii, w szczególności w odniesieniu do możliwości ich nadzorowania przez Agencję oraz mających zastosowanie przepisów dotyczących certyfikacji produktów. Artykuł 5 Biorąc pod uwagę ograniczony czas na przyjęcie niniejszego rozporządzenia, ważne jest, aby weszło ono w życie jak najszybciej po jego opublikowaniu, ale powinno mieć zastosowanie dopiero od momentu zakończenia okresu przejściowego określonego w umowie o wystąpieniu oraz w przypadku braku umowy obejmującej kwestie lotnictwa cywilnego i certyfikatów, których dotyczy niniejsze rozporządzenie. 2020/0364 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie niektórych aspektów bezpieczeństwa lotniczego w związku z zakończeniem okresu przejściowego, o którym mowa w Umowie o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 100 ust. 2, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (zwana dalej „umową o wystąpieniu”) została zawarta przez Unię decyzją Rady (UE) 2020/135 i weszła w życie w dniu 1 lutego 2020 r. Okres przejściowy, o którym mowa w art. 126 umowy o wystąpieniu, podczas którego prawo Unii ma nadal zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie zgodnie z art. 127 tej umowy, kończy się w dniu 31 grudnia 2020 r. (2)Głównym celem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1139 jest ustanowienie i utrzymanie wysokiego i jednolitego poziomu bezpieczeństwa lotniczego w Unii. W tym celu ustanowiono system certyfikatów odnoszących się do różnego rodzaju działalności z zakresu lotnictwa służący osiągnięciu wymaganego poziomu bezpieczeństwa oraz umożliwieniu niezbędnej weryfikacji i wzajemnego akceptowania wydanych certyfikatów. (3)W dziedzinie bezpieczeństwa lotniczego wiele zainteresowanych stron może za pomocą różnych środków zneutralizować skutki dla certyfikatów i zatwierdzeń wywołane zakończeniem okresu przejściowego bez umowy między Unią a Zjednoczonym Królestwem określającej nowe relacje w zakresie bezpieczeństwa lotniczego. Środki te obejmują przeniesienie się do organu lotnictwa cywilnego jednego z państw członkowskich i złożenie, przed końcem okresu przejściowego, wniosku o wydanie przez Agencję Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego („Agencja”) certyfikatu, który stanie się skuteczny dopiero od dnia następującego po zakończeniu okresu przejściowego. (4)W przypadku niektórych certyfikatów należy jednak wprowadzić specjalne środki w celu zaradzenia tym skutkom. Dotyczy to w szczególności certyfikatów projektu wydanych przed zakończeniem okresu przejściowego przez Agencję organizacjom projektującym mającym główne miejsce prowadzenia działalności w Zjednoczonym Królestwie lub przez takie organizacje projektujące zatwierdzone przez Agencję. Do tego dnia Agencja wykonywała w imieniu Zjednoczonego Królestwa funkcje i zadania państwa projektu zgodnie z Konwencją o międzynarodowym lotnictwie cywilnym i załącznikami do niej, jak przewidziano w art. 77 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1139. Po zakończeniu okresu przejściowego te funkcje i zadania państwa projektu w odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa zostaną przejęte przez brytyjski urząd lotnictwa cywilnego. Aby uwzględnić tę zmianę, Zjednoczone Królestwo uchwaliło przepisy uznające certyfikaty projektu wydane przed okresem przejściowym za certyfikaty wydane na mocy przepisów Zjednoczonego Królestwa ze skutkiem od dnia zakończenia okresu przejściowego. (5)Konieczne są szczególne środki ze strony Unii w celu zapewnienia, aby projekty, których dotyczą te certyfikaty, były nadal objęte certyfikatami podlegającymi rozporządzeniu (UE) 2018/1139 w zakresie, w jakim dotyczy to statków powietrznych zarejestrowanych w Unii. Środki te powinny umożliwić zainteresowanym operatorom statków powietrznych dalsze korzystanie z przedmiotowych produktów. Konieczne jest zatem określenie, że uznaje się, iż Agencja lub, w stosownych przypadkach, zatwierdzone przez nią organizacje projektujące wydały certyfikaty obejmujące te projekty ze skutkiem od dnia następującego po dniu zakończenia okresu przejściowego. W rozporządzeniu (UE) 2018/1139 i odpowiednich aktach Komisji przewidziano takie certyfikaty wydane na podstawie rejestracji danego statku powietrznego w państwie członkowskim, nawet jeżeli państwem projektu jest państwo trzecie. (6)Należy wyjaśnić, że certyfikaty te podlegają odpowiednim przepisom określonym w rozporządzeniu (UE) 2018/1139 oraz odpowiednim aktom wykonawczym i delegowanym przyjętym na jego mocy lub na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008, w szczególności przepisom mającym zastosowanie do certyfikacji projektu i obowiązkowych informacji dotyczących ciągłej zdatności do lotu. (7)Z uwagi na pilny charakter sprawy związany z zakończeniem okresu przejściowego należy przewidzieć wyjątek od terminu ośmiu tygodni, o którym mowa w art. 4 Protokołu nr 1 w sprawie roli parlamentów narodowych w Unii Europejskiej, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej, do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i do Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej. (8)Przepisy niniejszego rozporządzenia powinny wejść w życie w trybie pilnym i mieć zastosowanie od dnia następującego po dniu, w którym zakończy się okres przejściowy, chyba że do tego dnia wejdzie w życie umowa między Unią Europejską a Zjednoczonym Królestwem regulująca kwestie bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego dotyczące certyfikatów projektu, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Artykuł 1 Przedmiot i zakres 1.Niniejsze rozporządzenie ustanawia przepisy szczegółowe w związku z upływem okresu przejściowego, o którym mowa w art. 126 umowy o wystąpieniu, w odniesieniu do niektórych certyfikatów bezpieczeństwa lotniczego wydawanych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 216/2008 lub rozporządzenia (UE) 2018/1139 osobom fizycznym i prawnym, których główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej („Zjednoczone Królestwo”). 2.Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do certyfikatów wymienionych w załączniku, które są ważne w dniu poprzedzającym datę rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia i które zostały wydane przez Agencję osobom fizycznym lub prawnym, których główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w Zjednoczonym Królestwie, lub przez organizację projektującą, której główne miejsce prowadzenia działalności znajduje się w Zjednoczonym Królestwie. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie wyłącznie do statków powietrznych zarejestrowanych w Unii.