Stanowisko to uwzględniono w Agendzie przywódców , która jest elementem przygotowań do szczytu państw strefy euro planowanego na dzień 15 grudnia 2017 r. w celu omówienia harmonogramu przyjmowania decyzji dotyczących unii gospodarczej i walutowej oraz unii bankowej, a także specjalnego spotkania w dniach 28-29 czerwca 2018 r., na którym mają zapaść konkretne decyzje.

W wyniku tych wszystkich działań struktura strefy euro jest dziś bardziej solidna niż kiedykolwiek, choć nie znaczy to, że jej budowa dobiegła końca. W dokumentach otwierających debatę w sprawie pogłębienia unii gospodarczej i walutowej oraz w sprawie przyszłości finansów UE, przedstawionych przez Komisję w ramach działań następczych wynikających z Białej księgi w sprawie przyszłości Europy, opisano aktualną sytuację i możliwości przyszłych działań do 2025 r.

W ostatnich latach pojawiło się wiele opinii na temat ukończenia budowy unii gospodarczej i walutowej. Mimo zróżnicowanych stanowisk daje się zauważyć szeroki konsensus co do konieczności poczynienia dalszych postępów. Znaczący wkład w debatę wniósł Parlament Europejski , a na forum Eurogrupy odbyły się ważne dyskusje .

·Demokratyczna rozliczalność: Dokończenie budowy unii gospodarczej i walutowej oznacza też większą polityczną odpowiedzialność i przejrzystość w odniesieniu do tego, kto podejmuje jakie decyzje na różnych szczeblach zarządzania. W związku z tym należy przybliżyć obywatelom europejski wymiar podejmowania decyzji i starać się wysunąć go na pierwszy plan debat krajowych. Ponadto trzeba będzie zapewnić, aby zarówno parlamenty narodowe, jak i Parlament Europejski miały wystarczające uprawnienia w zakresie nadzoru nad zarządzaniem gospodarczym UE. Powinno to również doprowadzić do większej odpowiedzialności za wspólne decyzje i otwartości co do sposobu ich podejmowania i ogłaszania.

·Efektywność: Silniejsza unia gospodarcza i walutowa wymaga silniejszego zarządzania i skuteczniejszego wykorzystania dostępnych zasobów. Obecny system wciąż odzwierciedla niespójne decyzje podjęte w obliczu bezprecedensowego kryzysu. Może to prowadzić do namnażania instrumentów i zbytniego skomplikowania zasad, co skutkuje złożonością i grozi duplikowaniem działań. Większy poziom synergii, usprawnione procedury i integracja rozwiązań międzyrządowych w ramach prawnych UE przyczyniłyby się do lepszego sprawowania rządów i podejmowania decyzji. Mając na względzie efektywność, wszystkie zmiany zaproponowane przez Komisję w ogłoszonym dziś pakiecie można wdrożyć w ramach obowiązujących Traktatów.

·Jedność: Euro jest wspólną walutą UE. Plany dla strefy euro powinny obejmować również te państwa członkowskie (i być opracowywane wspólnie z nimi), których przystąpienia do strefy euro można oczekiwać w przyszłości. Z wyjątkiem Danii i Zjednoczonego Królestwa, wszystkie państwa członkowskie spoza strefy euro są prawnie zobowiązane ostatecznie przyłączyć się do strefy euro. Ponadto, po wyjściu Zjednoczonego Królestwa z Unii gospodarki strefy euro będą stanowić około 85 % produktu krajowego brutto UE. Integracja polityczna i gospodarcza UE, której rdzeniem jest jednolity rynek, oznacza, że przyszłość państw członkowskich należących i nienależących do strefy euro już teraz jest ze sobą powiązana, a silna i stabilna strefa euro ma zasadnicze znaczenie zarówno dla jej członków, jak i dla całej UE. Dlatego też wnioski zawarte w tym pakiecie uwzględniają potrzeby i interesy zarówno państw członkowskich strefy euro, jak i państw członkowskich do niej nienależących, jako współzależnych części unii gospodarczej i walutowej.

·wniosek w sprawie utworzenia Europejskiego Funduszu Walutowego osadzonego w ramach prawnych Unii; ·wniosek w sprawie włączenia treści Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej do ram prawnych Unii, z uwzględnieniem odpowiedniej elastyczności wbudowanej w pakt stabilności i wzrostu i stosowanej przez Komisję od stycznia 2015 r. ·komunikat w sprawie osadzonych w ramach prawnych Unii nowych instrumentów budżetowych na rzecz stabilnej strefy euro; ·na okres 2018-2020: 1) ukierunkowane zmiany do rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, umożliwiające mobilizację środków UE celem wsparcia reform krajowych oraz 2) wniosek w sprawie wzmocnienia programu wspierania reform strukturalnych; ·komunikat w sprawie Europejskiego Ministra Gospodarki i Finansów.

Wniosek w sprawie utworzenia Europejskiego Funduszu Walutowego

Wniosek ten, oparty na dobrze działającej strukturze Europejskiego Mechanizmu Stabilności, ma na celu utworzenie Europejskiego Funduszu Walutowego osadzonego w ramach prawnych Unii. Zapowiedź tego działania padła już w sprawozdaniu pięciu przewodniczących, nawoływał do niego także Parlament Europejski, który podkreślił, że Europejski Fundusz Walutowy musi mieć odpowiednią zdolność udzielania i zaciągania pożyczek oraz jasno określony mandat.

Europejski Mechanizm Stabilności utworzono w październiku 2012 r. w szczytowym momencie kryzysu. Pod presją wydarzeń znaleziono rozwiązanie międzyrządowe. Już wówczas było jednak jasne, że to samo można było osiągnąć w ramach Traktatów UE, na co zwróciła uwagę na przykład Komisja w „Planie działania na rzecz pogłębionej i rzeczywistej unii gospodarczej i walutowej”.

Z upływem lat Europejski Mechanizm Stabilności okazał się decydujący pod względem pomocy w utrzymaniu stabilności finansowej strefy euro. Odegrał on taką rolę, dostarczając dodatkowe wsparcie finansowe państwom członkowskim strefy euro znajdującym się w trudnej sytuacji. Przekształcenie go w Europejski Fundusz Walutowy jeszcze bardziej zwiększy jego osadzenie w ramach instytucjonalnych. Pomoże to stworzyć nowe synergie w ramach UE, przede wszystkim pod względem przejrzystości, przeglądu prawa i efektywności zasobów finansowych UE, co zaowocuje większym wsparciem na rzecz państw członkowskich. Przyczyni się też do lepszej współpracy z Komisją i rozliczalności przed Parlamentem Europejskim. Nie wpłynie to na odpowiedzialność rządów krajowych przed ich własnymi parlamentami narodowymi. Utrzymane zostaną również zobowiązania obecnego Europejskiego Mechanizmu Stabilności.

Inicjatywa ma postać wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady, z zastrzeżeniem zgody Parlamentu Europejskiego, na mocy art. 352 Traktatu o funkcjonowaniu UE. Art. 352 umożliwia włączenie Europejskiego Mechanizmu Stabilności do ram prawnych Unii, ponieważ jest to niezbędne dla zachowania stabilności finansowej strefy euro, a w Traktatach nie przewidziano żadnej innej podstawy prawnej umożliwiającej UE osiągnięcie tego właśnie celu. Przepis ust. 2 tego artykułu jednoznacznie przewiduje rolę parlamentów narodowych. Kilka ważnych decyzji podjętych w przeszłości, torujących drogę do utworzenia unii gospodarczej i walutowej, opierało się na odpowiedniku art. 352. Na przykład decyzje w sprawie Europejskiego Funduszu Współpracy Walutowej, europejskiej jednostki walutowej oraz pierwszych mechanizmów bilansu płatniczego podjęto na podstawie art. 235 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Gospodarczą, czyli poprzednika art. 352.

Do wniosku dołączono projekt dokumentu, który mógłby stać się umową międzyrządową dla państw członkowskich strefy euro, zawierającą uzgodnienia dotyczące transferów środków pieniężnych z Europejskiego Mechanizmu Stabilności do Europejskiego Funduszu Walutowego. Przewidziano w nim również, że Fundusz będzie następcą EMS i go zastąpi, w tym także jeżeli chodzi o jego sytuację prawną, ze wszystkimi jego prawami i obowiązkami.

Zgodnie z przedstawionym dziś wnioskiem, Europejski Fundusz Walutowy zostanie utworzony jako odrębny podmiot prawny na mocy prawa Unii. Zastąpi on Europejski Mechanizm Stabilności, którego obecne struktury instytucyjne i finansowe pozostaną zasadniczo zachowane. Oznacza to, że Europejski Fundusz Walutowy będzie nadal wspierał potrzebujące państwa członkowskie w zakresie stabilności finansowej, pozyskiwał środki w drodze emisji instrumentów rynku kapitałowego oraz przeprowadzał transakcje rynku pieniężnego. Nie będzie zmian w zakresie członkostwa, możliwy będzie również udział dodatkowych państw członkowskich po ich przystąpieniu do strefy euro.