Wniosek dotyczący DECYZJI RADY orzekająca wniosek wynikający z procedury konsultacyjnej z Republiką Gwinei-Bissau na mocy art. 96 Porozumienia z Cotonou

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

W dniu 19 stycznia 2004 roku, w następstwie wojskowego zamachu stanu z 14 września 2003 r. i na mocy art. 96 Porozumienia z Cotonou, Unia Europejska rozpoczęła konsultacje z Republiką Gwinei-Bissau.

Ów zamach stanu jest sprzeczny z zasadniczymi kwestiami ujętymi w art. 9 Porozumienia z Cotonou.

Podczas spotkania otwierającego te konsultacje Unia Europejska z zadowoleniem odnotowała fakt, iż strona bissau-gwinejska podjęła pozytywne zobowiązania dotyczące tak powrotu do konstytucyjnego, zgodnego z prawami człowieka, zasadami demokracji i państwem prawa, porządku, jak również ustanowienia strukturalnych warunków dla politycznej stabilności i trwałego rozwoju kraju.

I tak, Unia Europejska odnotowuje fakt, iż rząd Republiki Gwinei-Bissau podjął następujące zobowiązania dotyczące:

- Zatwierdzenia przejściowego programu rządu, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii dotyczących przeprowadzenia wyborów legislacyjnych,

- Zatwierdzenia procesu powrotu do niezawisłości wymiaru sprawiedliwości i do przywrócenia cywilnej kontroli sił zbrojnych,

- Przedsięwzięcia środków mających na celu uzdrowienie finansów publicznych.

Wnioski Unii Europejskiej zakładały także, iż:

,Unia Europejska prowadzić będzie rozmowy w celu upewnienia się, że demokracja i państwo prawa zostaną przywrócone w Republice Gwinei-Bissau tak szybko, jak to możliwe - co będzie wstępem do pełnej normalizacji jej stosunków z tym krajem. Konsultacje te będą prowadzone w nadziei przyczynienia się do ustanowienia trwałego konstytucyjnego porządku, który przyniesie Republice Gwinei-Bissau stabilność, jakiej ona potrzebuje, by odeprzeć biedę, przyczynić się do równowagi w tym regionie i ściślej zintegrować się ze światową ekonomią.

Na podstawie comiesięcznych sprawozdań, jakie strona bissau-gwinejska zobowiązuje się dostarczać, a jakie mają dotyczyć wprowadzania w życie wyżej wymienionych zobowiązań, Unia Europejska z bliska będzie śledzić rozwój sytuacji. Będzie czuwać nad poszanowaniem zobowiązań, zwłaszcza tych dotyczących kalendarium wyborczego oraz przedsięwzięcia środków gwarantujących jawność i demokratyczne podwaliny wyborów, wprowadzenie programu szybkiej pomocy, postęp na drodze uzdrawiania finansów publicznych, jak również powrót do niezawisłości wymiaru sprawiedliwości i do cywilnej kontroli sił zbrojnych.

To od zasięgu i od nadania realnych kształtów zobowiązaniom podjętym przez władze bissau-gwinejskie zależeć będzie, i to w sposób decydujący, charakter i zakres odpowiednich środków, które zostaną - w danym wypadku, i na podstawie art. 96 ust. 2 lit. (c) Porozumienia z Cotonou - postanowione po upływie trzymiesięcznego okresu prowadzenia na miejscu rozmów i konsultacji. Unia Europejska podkreśla, iż ścisła kooperacja władz bissau-gwinejskich ma znaczenie zasadnicze, by mogła ona nadal wspomagać ten kraj w jego wysiłkach na drodze rozwoju."

Te gruntowne rozmowy miały miejsce w Gwinei-Bissau. Opierały się na wykazie środków, jakie należy przedsięwziąć w celu realizacji podjętych zobowiązań, i na comiesięcznych sprawozdaniach kontrolnych przekazanych na miejscu przedstawicielom Prezydencji i Komisji. W wyniku tych rozmów przedstawiciele Prezydencji i Komisji oszacowali na miejscu stopień wprowadzenia w życie zobowiązań.

Z tego zestawienia wynika, iż niektóre ze zobowiązań dały początek cennym i dodającym otuchy inicjatywom ze strony władz bissau-gwinejskich. Odnotowano zwłaszcza, co następuje:

* Przeprowadzenie 28 i 30 marca 2004 roku, właściwych, wolnych i jawnych wyborów legislacyjnych

* Zatwierdzenie procesu powrotu do niezawisłości wymiaru sprawiedliwości wraz z nominacją prokuratora generalnego Republiki i elekcją prezesa Sądu Najwyższego

Niemniej pozostają jeszcze pewne niepokojące aspekty, zwłaszcza w dziedzinie uzdrawiania finansów państwowych

- Rachunkowość państwowa musi w całości zostać sprawdzona. Stan finansów państwowych stopniowo się pogarsza, jako że duża część wpływów państwowych, zwłaszcza tych pochodzących od urzędów celnych nie jest prawidłowo ściągana;

- Sytuacja finansowa Państwa nadal jest bardzo niepokojąca. Z powodu braku płynności, wynagrodzenia większości urzędników są wypłacane ze składkowego funduszu partnerskiego na rzecz rozwoju, zarządzanego przez PNUD;

- Wdrażanie zatwierdzonego przez rząd przejściowy gospodarczego programu szybkiej pomocy winno być kontynuowane;

- Przedsięwzięte już sporządzenie wykazu urzędników państwowych winno być przeprowadzone;

- Środki zaradcze w dziedzinie finansów państwowych, takie jak audyt systemu kontroli finansowej, umów i wpływów państwowych winny zostać przedsięwzięte;

- Wypłata funduszy programu wspólnotowego wsparcia budżetowego w następstwie wykonanego w 2003 roku audytu dotyczącego użytkowania zasobów winna być dokonana;

- W ślad za przedłożeniem wniosków zawartych w sprawozdaniu z przeprowadzonego przez główną inspekcję finansową audytu prawidłowości wpływów państwowych w roku 2003, postępowania administracyjne i sądowe winny zostać wszczęte wobec przywódców rządu sprawującego władzę w okresie poprzedzającym okres przejściowy, którzy w przeszłości dopuścili się nieprawidłowości lub defraudacji.

Unia Europejska uważa, że rozpatrywany całościowo proces przejściowy zmierzający ku powrotowi do porządku konstytucyjnego został rozpoczęty. Niepewność nadal jednak ciąży nad nastawieniem władz, co do naprawy finansów państwowych.

W następstwie konsultacji, na mocy odpowiednich środków z art. 96 ust. 2 lit. (c) Porozumienia z Cotonou, Komisja proponuje normalizację stosunków i kontynuację współpracy przy zwróceniu bacznej uwagi,przez okres osiemnastu miesięcy, na wdrażanie wyżej wymienionego postępu w dziedzinie finansów państwowych, wspieranie powrotu do niezawisłości wymiaru sprawiedliwości, przywrócenie cywilnej kontroli sił zbrojnych, a także na starania dotyczące cyklu wyborczego wraz z wyborami prezydenckimi. W tymże okresie należy przewidzieć szacunkowe sprawozdania co pół roku.

Ścisły dialog polityczny z rządem bissau-gwinejskim musi zostać podtrzymany dla upewnienia się co do ciągłości działań już przedsięwziętych, a zmierzających do przywrócenia Państwa prawa oraz osiągnięcia stabilizacji społecznej i ekonomicznej w Republice Gwinei-Bissau.

W przypadku nieprzestrzegania przez władze bissau-gwinejskie podjętych zobowiązań Unia Europejska zastrzega sobie prawo przedsięwzięcia odpowiednich środków. W szczególności, z końcem wyżej wspomnianego osiemnastomiesięcznego okresu, Komisja Europejska mogłaby przystąpić do wycofania z Republiki Gwinei-Bissau nie zainwestowanych jeszcze zasobów finansowych przyznanych ztytułu 9-tego FED.

W świetle powyższego, a także zgodnie z art. 9 i 96 Porozumienia z Cotonou, Komisja proponuje Radzie zakończenie wszczętych z Republiką Gwinei-Bissau konsultacji i uchwalenie załączonej decyzji.

Wniosek dotyczący DECYZJI RADY orzekająca wniosek wynikający z procedury konsultacyjnej z Republiką Gwinei-Bissau na mocy art. 96 Porozumienia z Cotonou

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

biorąc pod uwagę Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

biorąc pod uwagę Porozumienie Partnerskie ACP-CE podpisane w Cotonou dnia 23 czerwca 2000 roku [1], a zwłaszcza art. 96 tegoż Porozumienia,

[1] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 3

biorąc pod uwagę porozumienie wewnętrzne dotyczące środków, jakie należy przedsięwziąć i procedur, według których należy postąpić dla zastosowania Porozumienia PartnerskiegoACP-CE [2], a zwłaszcza art. 3 tegoż porozumienia,

[2] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 376

biorąc pod uwagę propozycję Komisji [3],

[3] Dz.U. C z , str.

zważywszy, co następuje:

(1) Zasadnicze elementy Porozumienia z Cotonou, ujęte w art. 9, zostały pogwałcone z racji wojskowego zamachu stanu z 14 września 2003 roku, potępionego przez Unię Europejską w jej deklaracji z 18 września 2003 roku ;

(2) Zgodnie z art. 96 Porozumienia z Cotonou, 19 stycznia 2004 roku miały miejsce konsultacje z krajami ACP i Republiką Gwinei-Bissau, podczas których władze bissau-gwinejskie podjęły specyficzne zobowiązania mające zaradzić problemomprzedstawionym przez Unię Europejską, a które to zobowiązania miały zostać wprowadzone w życie podczas trzymiesięcznego okresu gruntownych rozmów.

(3) Po upływie tego okresu wynika, że wyżej wymienione zobowiązania dały początek konkretnym inicjatywom; jednakowoż, pewne istotne w odniesieniu do Porozumienia z Cotonou działania wydają się jeszcze zbyt mało rzeczowe.

PRZYJMUJE NASTĘPUJĄCĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Konsultacje wszczęte z Republiką Gwinei-Bissau zgodnie z art. 96 Porozumienia z Cotonou są zakończone.

Artykuł 2

Środki wyszczególnione w projekcie pisma zamieszczonego w załączniku są podjęte w myśl odpowiednich środków ujętych w art. 96 ust.2 lit. (c) Porozumienia z Cotonou.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie w dniu jej przyjęcia.

Ważność decyzji wynosi osiemnaście miesięcy począwszy od daty jej przyjęcia przez Radę.

Sporządzono w Brukseli, dnia

Przez Radę

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Projekt pisma

Szanowny Panie Premierze,

Unia Europejska przywiązuje ogromną wagę do rozporządzeń art. 9 Porozumienia z Cotonou. Poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji i państwa prawa, na jakich opiera się partnerstwo ACP-UE stanowią zasadnicze elementy tegoż Porozumienia, a zatem również podwaliny naszych stosunków.

W tymże duchu Unia Europejska w swojej deklaracji z dnia 18 września 2003 r. zdecydowanie potępiła wojskowy zamach stanu, jaki miał miejsce 14 września 2003 r.

W tym też kontekście Rada Unii Europejskiej postanowiła w dniu 19 grudnia 2003 r. zaprosić władze Gwinei-Bissau do wszczęcia konsultacji w celu dogłębnego zbadania sytuacji i środków mogących ją uzdrowić.

Konsultacje owe miały miejsce 19 stycznia 2004 roku w Brukseli. Wiele fundamentalnych kwestii zostało przy tej sposobności poruszonych, a Premier rządu przejściowego mógł przedstawić punkt widzenia władz bissau-gwinejskich i ich analizę sytuacji. Unia Europejska odnotowała zobowiązania przyjęte przez rząd przejściowy, a dotyczące:

- zatwierdzenia programu przejściowego rządu Republiki Gwinei-Bissau, a zwłaszczaelementów dotyczących przebiegu wyborów legislacyjnych;

- podjęcia środków zmierzających do uzdrowienia finansów państwowych;

- zatwierdzenia procesu powrotu do niezawisłości wymiaru sprawiedliwości i do przywrócenia kontroli cywilnej sił zbrojnych.

Uzgodniono także, iż gruntowne rozmowy dotyczące różnych poruszonych kwestii będą prowadzone przez okres trzech miesięcy w Gwinei-Bissau, oraz że pod koniec tego okresu zostanie określony stan aktualny.

Te gruntowne i regularnie prowadzone rozmowy miały miejsce w Gwinei-Bissau. Opierały się one na wykazie środków, jakie należy przedsięwziąć w celu realizacji uzgodnionych zobowiązań.

Wynika z tego zestawienia, że władze bissau-gwinejskie podjęły znaczące inicjatywy. Odnotowano zwłaszcza:

* Przebieg właściwych, wolnych i jawnych wyborów w dniach 28 i 30 marca 2004 roku;

* Zatwierdzenie procesu powrotu do niezawisłości wymiaru sprawiedliwości wraz z nominacją Prokuratora Generalnego Republiki i elekcją Prezesa Sądu Najwyższego.

Nie ulega wątpliwości, iż te inicjatywy stanowią jednocześnie rękojmię stabilizacji politycznej i społecznej. Jednakowoż pozostają pewne niepokojące punkty, zwłaszcza w dziedzinie uzdrawiania finansów państwowych, a mianowicie dotyczące prowadzenia rachunkowości państwowej, obiegu opłat celnych, jak również wynagradzania większości urzędników administracji państwowej.

W tym kontekście określone poniżej konkretne środki dotyczące naprawy finansów państwowych są szczególnie oczekiwane przez Unię Europejską:

* Dążenie do wprowadzenia programu gospodarczego szybkiej pomocy zatwierdzonego przez rząd przejściowy;

* Sporządzenie wykazu urzędników państwowych;

* Podjęcie środków zaradczych w dziedzinie finansów państwowych, takich jak audytsystemu kontroli finansów, umów i wpływów państwowych;

* Wypłata funduszy ze wspólnotowego programu pomocy budżetowej w następstwie audytu o użytkowaniu zasobów przeprowadzonego w 2003 roku;

* Przedstawienie wniosków sprawozdania z audytu prawidłowości wpływów państwowych przeprowadzonego w 2003 roku przez Główną Inspekcję Finansów;

* Dążenie do postępowań administracyjnych i sądowych wobec przywódców rządowych okresu poprzedzającego okres przejściowy, którzy w przeszłości dopuścili się nieprawidłowości lub defraudacji.

W następstwie konsultacji i na mocy odpowiednich środków ujętych w art. 96 ust. 2 lit. (c) Porozumienia z Cotonou, postanowiono unormować stosunki i kontynuować współpracę przy zwróceniu, przez okres osiemnastu miesięcy, bacznej uwagi na wprowadzanie wyżej wspomnianego postępu w dziedzinie finansów państwowych, wspieranie powrotu do niezawisłości wymiaru sprawiedliwości i przywrócenie cywilnej kontroli sił zbrojnych, a także starań dotyczących cyklu wyborczego wraz z przebiegiem wyborów prezydenckich. Odpowiednie warunki winny zostać stworzone dla zapewnienia jawnego i demokratycznego przebiegu wyborów. W czasie tego okresu, co pół roku, Komisja Europejska dokona oszacowań.

Należy podtrzymać ścisły dialog polityczny z Waszym rządem w celu przyczynienia się do umocnienia demokracji w Waszym kraju.

W przypadku nieprzestrzegania przez władze bissau-gwinejskie podjętych przez nie zobowiązań, Unia Europejska zastrzega sobie prawo przedsięwzięcia odpowiednich środków. W szczególności, z końcem wyżej wspomnianego osiemnastomiesięcznego okresu, Komisja Europejska mogłaby przystąpić do wycofania z Republiki Gwinei-Bissau dotychczas nie zainwestowanych zasobów finansowych przyznanych z tytułu 9-tego FED.

Zechce Pan przyjąć, Panie Premierze, wyrazy naszego wielkiego szacunku.

Dla Komisji Dla Rady