[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 7.6.2005

COM(2005)244 końcowy

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

odnośnie podpisania protokołu w sprawie ochrony gleby, protokołu w sprawie energii i protokołu w sprawie turystyki do konwencji alpejskiej

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. INFORMACJE PODSTAWOWE

Wiele problemów ochrony środowiska ma charakter transgraniczny; mogą być one skutecznie rozwiązane jedynie poprzez współpracę międzynarodową. Dlatego art. 174 Traktatu WE stanowi, że jednym z kluczowych celów polityki Wspólnoty Europejskiej (WE) w dziedzinie ochrony środowiska jest popieranie działań zmierzających do rozwiązywania regionalnych problemów ochrony środowiska na szczeblu międzynarodowym.

Ponieważ region Alp jest obszarem bardzo wrażliwym pod względem ekologicznym WE musi zwrócić baczniejszą uwagę na ten region i zająć się jego problemami we właściwy sposób. Komisja popiera cel promowania wysokiego poziomu ochrony środowiska z uwzględnieniem różnorodności warunków w różnych regionach. Dziedziny priorytetowe szóstego wspólnotowego programu działań[1] w zakresie środowiska naturalnego - zmiana klimatu, przyroda i bio-zróżnicowanie, środowisko naturalne, zdrowie i jakość życia, zasoby naturalne i odpady – można promować i wzmacniać w regionach górskich poprzez zawieranie porozumień międzynarodowych.

Konwencja w sprawie ochrony Alp, konwencja alpejska, została podpisana przez Wspólnotę Europejską w Salzburgu w dniu 7 listopada 1991 r. a poprzez decyzję Rady 96/191/WE z dnia 26 lutego 1996 r.[2] Wspólnota ratyfikowała konwencję, która ostatecznie weszła w życie w dniu 4 kwietnia 1998 r. Stronami konwencji są ponadto Austria, Francja, Niemcy, Włochy, Lichtenstein, Monako, Słowenia i Szwajcaria.

Powody decyzji Rady są wciąż aktualne. Są one następujące:

(1) zawarcie konwencji stanowi część zaangażowania Wspólnoty w działalność międzynarodową w dziedzinie ochrony środowiska zalecaną w (…)piątym programie działań (1992) przez Wspólnoty Europejskie w dziedzinie ochrony środowiska oraz

(2) ochrona Alp jest znaczącym wyzwaniem dla wszystkich Państw Członkowskich ze względu na transgraniczny charakter problemów gospodarczych, społecznych i ekologicznych obszaru Alp.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 i 3 konwencji alpejskiej konkretne środki zmierzające do osiągnięcia tych celów ujęte są w poszczególnych protokołach. Ratyfikując konwencję alpejską WE zobowiązuje się wypełniać obowiązki z niej wynikające. Podpisanie i ratyfikacja protokołów mieści się w ramach polityki ochrony środowiska Wspólnoty Europejskiej; w szczególności art. 174 ust. 4 Traktatu WE mówi wyraźnie o współpracy międzynarodowej w dziedzinie ochrony środowiska; jest ono również spójne z szóstym programem działania w zakresie środowiska naturalnego. Wreszcie konwencja alpejska i uzupełniające je protokoły zapewniają odpowiednie ramy dla zrównoważonego rozwoju w oparciu o zasady pomocniczości, zapobiegania i współpracy oraz zasadę, „zanieczyszczający płaci”. Zasady te realizowane są poprzez polityki WE.

Konwencja w sposób oczywisty mieści się w ramach polityki WE w dziedzinie ochrony środowiska zgodnie z art. 174 Traktatu WE. Protokoły można traktować jako środki zapewniające realizację postanowień konwencji. Mimo że każdy z protokołów jest porozumieniem międzynarodowym, wszystkie wywodzą się z konwencji alpejskiej. Dlatego właściwym podejściem do nich wszystkich, mimo że obejmują konkretne cele, jest spojrzenie z punktu widzenia ochrony środowiska i wspólnych podstaw prawnych, a mianowicie art. 174 i następnych Traktatu WE.

Wszystkie protokoły zostały podpisane przez państwa członkowskie konwencji alpejskiej. Niemcy, Austria, Słowenia i Lichtenstein ratyfikowały protokoły i wprowadziły je w życie. Francja, Włochy i Szwajcaria podejmują obecnie starania, aby ratyfikować protokoły.

2. WSPÓLNOTA I PROTOKOŁY

Komisja określiła trzy z protokołów, których podpisanie przez Wspólnotę Europejską byłoby obecnie pożądane. Są to protokoły: w sprawie ochrony gleby, w sprawie energii i w sprawie turystyki. Komisja Europejska przyjęła już wniosek o podpisanie protokołu w sprawie transportu, który ma zostać podpisany przez Radę. Wspólnota Europejska podpisała już protokoły w sprawie planowania przestrzennego, rolnictwa górskiego i ochrony przyrody. Podpisanie protokołów w sprawie lasów górskich i rozwiązywania sporów, będzie przedmiotem rozważań w terminie późniejszym.

a) Protokół w sprawie ochrony gleby

Protokół w sprawie ochrony gleby konwencji alpejskiej przedstawia szereg zdecydowanych zaleceń w kwestii ochrony gleby, które są zgodne z przemyśleniami Komisji na temat strategii ochrony gleby[3] i rezolucją Parlamentu Europejskiego[4] dotyczącą komunikatu Komisji zatytułowanego „W kierunku strategii w dziedzinie ochrony gleby”. Jednym z głównych celów, zawartych w art. 1 protokołu, jest zapewnienie wielofunkcyjnej roli gleby w oparciu o pojęcie zrównoważonego rozwoju. Zrównoważoną produktywność gleby należy zatem zapewnić w jej naturalnej funkcji (jako podstawa życia i przestrzeni życiowej dla istot ludzkich, zwierząt i roślin, zasadniczy element przyrody i krajobrazu, część ekosystemu i zasobów genetycznych), jako archiwum historii przyrody i kultury oraz zagwarantować jej wykorzystanie do celów rolnictwa, leśnictwa, urbanizmu i turystyki oraz pozostałych zastosowań gospodarczych, transportu i infrastruktury i jako źródło surowców naturalnych.

Protokół mógłby pomóc we wdrażaniu właściwych środków na szczeblu krajowym i regionalnym, ze względu na to, że każde podejście do ochrony gleby musi brać pod uwagę znaczną różnorodność warunków regionalnych i lokalnych, które istnieją w Europie. Podpisanie i ratyfikacja protokołu byłyby konkretnym działaniem wzmacniającym strategię Komisji w obliczu postępu, jakiego oczekuje się zgodnie z wnioskami Rady w sprawie zintegrowanej ochrony gleby[5]. Rzeczywiście niektóre elementy zawarte w protokole, takie jak wymogi monitorowania gleby, określenie stref zagrożonych erozją gleby, powodzią i obsuwaniem się ziemi, spis miejsc skażonych oraz utworzenie zharmonizowanych baz danych, mogą być wykorzystane jako podstawa tworzenia polityki Wspólnoty w zakresie ochrony gleby.

Komisja proponuje jednak wprowadzenie oświadczenia odnośnie art. 12 ust. 3 protokołu w sprawie ochrony gleby dotyczącego wykorzystywania osadów ściekowych, które należy interpretować w świetle dyrektywy Rady w sprawie ochrony środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów ściekowych w rolnictwie (86/278/EWG)[6]. Komisja jest zdania, że osad ściekowy może mieć korzystne właściwości agronomiczne i zachętę do stosowania go w rolnictwie, pod warunkiem że zastosowany jest prawidłowo i nie szkodzi jakości gleby i produktów rolnych, zawarto w pkt. 7 deklaratywnej części powyższej dyrektywy, ani nie wywołuje szkodliwych skutków u ludzi (bezpośrednich lub pośrednich konsekwencji dla zdrowia ludzi), zwierząt, roślin i środowiska, zgodnie z pkt. 5 deklaratywnej części i art. 1 powyższej dyrektywy.

Kolejne proponowane oświadczenie dotyczy art. 17 ust. 2 protokołu w sprawie ochrony gleby. Artykuł ten należy interpretować w sposób zapewniający opracowanie i wdrażanie planów zarządzania odpadami obejmujących oczyszczanie wstępne, oczyszczanie i usuwania odpadów i pozostałości, w celu uniknięcia skażenia gleby i zapewnienia kompatybilności nie tylko ze środowiskiem naturalnym, ale również ze zdrowiem ludzi.

Proponuje się oświadczenie dotyczące art. 19 ust. 2 i art. 21 ust. 2, że wspólny system obserwacji w ramach konwencji alpejskiej powinien być w możliwie największym stopniu kompatybilny z Globalnym Systemem Systemów Obserwacji Ziemi (GEOSS). Systemy obserwacji ziemi opierają się na pomiarach powietrza, wody i ziemi dokonywanych na powierzchni ziemi, z powietrza lub z przestrzeni kosmicznej. Kiedyś obserwacje takie prowadzono osobno, obecne starania mają na celu spojrzenie na te elementy razem i zbadanie ich wzajemnego oddziaływania. Globalny System Systemów Obserwacji Ziemi ma być systemem rozproszonych systemów wykorzystującym aktualne działania w zakresie współpracy systemów obserwacji i przetwarzania danych, które realizują swoje własne zadania i stanowią razem system zapewniający szybkie dostarczanie użytecznych i dokładnych danych, informacji, produktów i usług wszystkim i każdemu z osobna spośród uprawnionych użytkowników w całym świecie.

b) Protokół w sprawie energii

Szósty wspólnotowy program działań z zakresu ochrony środowiska[7] przedstawia zobowiązanie Wspólnoty Europejskiej do zapobiegania zmianom klimatu jak również zrównoważonego zarządzania i wykorzystania zasobów naturalnych. Należy podjąć konkretne środki w celu zwiększenia sprawności energetycznej, promowania wykorzystania energii odnawialnej i zapewnienia włączenie aspektów zwalczania zmian klimatu do innych polityk.

Strony protokołu w sprawie energii zgadzają się podjąć odpowiednie środki w obszarze oszczędności, produkcji, transportu, dostarczania i wykorzystania energii aby stwarzać warunki do zrównoważonego rozwoju.

Postanowienia protokołu są zgodne z polityką Komisji[8], a podpisanie protokołu wzmocniłoby również współpracę transgraniczną ze Szwajcarią, Lichtensteinem i Monako. Przyczyniłoby się to do zapewnienia, że partnerzy w regionie mają wspólne cele i że takie inicjatywy obejmują cały eko-region Alp. Unia Europejska (UE) zaangażowała się w kilka polityk w zakresie ochrony środowiska, które mogłyby i powinny być promowane na szczeblu regionu przez właściwe organy (między-)rządowe, takie jak konwencja alpejska.

Komisja proponuje jednak wprowadzenie zastrzeżenia dotyczącego art. 9 protokołu w sprawie energii odnoszące się do kwestii energii atomowej. Jeśli chodzi o WE takie wymogi zapewnia Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM). Ani decyzja, która ma być podjęta ani decyzja, na mocy której ratyfikowano konwencję alpejską nie są oparte o Traktat EURATOM a jedynie o Traktat WE. Dlatego, przy braku innych właściwych podstaw prawnych, WE nie może przystąpić do tego artykułu, chyba że zostałby on zmieniony w bardziej ogólnym sensie.

c) Protokół w sprawie turystyki

Turystyka jest sektorem ważnym pod względem gospodarczym w przeważającej części Alp i jest bezpośrednio związana z oddziaływaniem społecznym oraz na środowisko naturalne. Ponieważ region górski jest wyjątkowy i ekologicznie bardzo wrażliwy, niezwykle istotna dla zrównoważonego rozwoju regionu jest równowaga interesów ekonomicznych i względów ochrony środowiska. Działalność turystyczna jest prowadzona przez miejscową ludność, ale głównie przez ludzi pochodzących spoza regionów górskich. Mimo że należy podejmować działania na szczeblu krajowym i regionalnym, turystyka staje się coraz bardziej zjawiskiem globalnym.

Wraz z ostatnio przyjętym komunikatem[9] w sprawie „Głównych wytycznych w kierunku zrównoważonego rozwoju turystyki europejskiej” Komisja zamierza zająć się konkretnymi problemami związanymi z turystyką i dodatkowymi wyzwaniami charakterystycznymi dla danego obszaru geograficznego, takiego jak Alpy. Ważne jest promowanie zrównoważonego modelu turystyki.

Ostatnio przyjęty dokument roboczy dotyczący „Środków wspólnotowych wpływających na turystykę”[10] wykazuje w sposób oczywisty szeroki zakres polityk i prawodawstwa UE, które mają odniesienie, bezpośrednie lub pośrednie, do turystyki europejskiej i międzynarodowej.

Protokół w sprawie turystyki, której generalnym celem jest promowanie zrównoważonej i przyjaznej dla środowiska turystyki poprzez konkretne działania i zalecenia może być wykorzystany jako instrument włączenia aspektów środowiskowych zrównoważonego rozwoju turystyki do strategii gospodarczych i społecznych.

Podpisanie protokołu byłoby silnym sygnałem politycznym dla regionu Alp i ogólnie regionów górskich oraz konkretnym posunięciem w świetle Światowego Szczytu w sprawie Zrównoważonego Rozwoju oraz Międzynarodowego Roku Ekoturystyki 2002.

3. WNIOSKI

Konwencja alpejska i jej protokoły są instrumentem umożliwiającym Wspólnocie Europejskiej wzmocnienie ochrony środowiska dużej, wrażliwej strefy transgranicznej. Wspólnota Europejska angażuje się w realizację celów konwencji i protokołów. Podpisanie protokołów będzie wyraźnym sygnałem tego zaangażowania.

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

odnośnie podpisania protokołu w sprawie ochrony gleby, protokołu w sprawie energii i protokołu w sprawie turystyki do konwencji alpejskiej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 175 w powiązaniu z art. 300 ust. 2 akapit pierwszy, jego pierwsze zdanie,

uwzględniając wniosek Komisji[11],

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Konwencja w sprawie ochrony Alp (konwencja alpejska) została podpisana w imieniu Wspólnoty Europejskiej w dniu 7 listopada 1991 r[12].

2. Protokoły są ważnymi etapami wdrażania konwencji alpejskiej a Wspólnota Europejska angażuje się w realizację celów tej konwencji.

3. Transgraniczne problemy gospodarcze, społeczne i ekologiczne Alp pozostają zasadniczym wyzwaniem, którym należy się zająć w tym bardzo wrażliwym obszarze.

4. Polityki Wspólnoty, szczególnie obszary priorytetowe szóstego programu działania w zakresie ochrony środowiska, powinny być promowane i wzmacniane w rejonie Alp.

5. Właściwym jest podpisanie tych protokołów przez Wspólnotę, po ich zawarciu.

STANOWI CO NASTĘPUJE:

Artykuł

Niniejszym upoważnia się Przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby(osób), która mogłaby podpisać, w imieniu Wspólnoty, po ich zawarciu, protokół w sprawie ochrony gleby, protokół w sprawie energii i protokół w sprawie turystyki konwencji alpejskiej, zawartej w Salzburgu w dniu 7 listopada 1991, i do nadania jej w tym celu niezbędnych plenipotencji.

Sporządzono w Brukseli,

W imieniu Rady

Przewodniczący

OŚWIADCZENIE KOMISJI EUROPEJSKIEJ

ODNOŚNIE DO ART. 12 UST. 3 PROTOKOŁU W SPRAWIE „OCHRONY GLEBY” KONWENCJI ALPEJSKIEJ

Powyższy artykuł należy interpretować w świetle dyrektywy Rady z dnia 12 czerwca 1986 roku w sprawie ochrony środowiska, w szczególności gleby, w przypadku wykorzystywania osadów ściekowych w rolnictwie (86/278/EWG)[13]. Komisja jest zdania, że osad ściekowy może mieć korzystne właściwości agronomiczne i dlatego uzasadniona jest zachęta do wykorzystania go w rolnictwie, pod warunkiem że stosowany jest prawidłowo. Ponadto Komisja jest zdania, że nie można dopuścić aby osad ściekowy szkodził jakości gleby i produktów rolnych, jak stwierdza się w pkt. 7 deklaratywnej części powyższej dyrektywy, ani nie wywoływał szkodliwych skutków u ludzi (bezpośrednich lub pośrednich konsekwencji dla zdrowia ludzi), zwierząt, roślin i środowiska, zgodnie z pkt. 5 deklaratywnej części dyrektywy.

OśWIADCZENIE KOMISJI EUROPEJSKIEJ

ODNOŚNIE DO ART. 17 UST. 2 PROTOKOŁU W SPRAWIE „OCHRONY GLEBY” KONWENCJI ALPEJSKIEJ

Artykuł 17 ust. 2 protokołu w sprawie ochrony gleby należy interpretować tak, aby zapewnić opracowanie i wdrażanie planów zarządzania odpadami obejmujące oczyszczanie wstępne, oczyszczanie i usuwanie odpadów i pozostałości, w celu uniknięcia skażenia gleby i zapewnienia kompatybilności nie tylko ze środowiskiem naturalnym, ale również ze zdrowiem ludzi.

OśWIADCZENIE KOMISJI EUROPEJSKIEJ

ODNOŚNIE DO ART. 19 UST. 2 PROTOKOŁU W SPRAWIE „OCHRONY GLEBY” KONWENCJI ALPEJSKIEJ

Odnośnie art. 19 ust. 2 i art. 21 ust. 2, wspólny system obserwacji powinien być w możliwie największym stopniu kompatybilny z Globalnym Systemem Systemów Obserwacji Ziemi (GEOSS).

OśWIADCZENIE KOMISJI EUROPEJSKIEJ

ODNOŚNIE DO ART. 9 PROTOKOŁU W SPRAWIE „ENERGII” KONWENCJI ALPEJSKIEJ

Artykuł 9 protokołu w sprawie energii dotyczy kwestii energii atomowej. Jeśli chodzi o WE takie wymogi zawiera Traktat Ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (EURATOM). Ani decyzja, która ma być podjęta ani decyzja, na mocy której ratyfikowano konwencję alpejską nie są oparte o Traktat EURATOM a jedynie o Traktat WE. Dlatego, przy braku innych właściwych podstaw prawnych, WE nie może przystąpić do tego artykułu, chyba że zostałby on zmieniony w bardziej ogólnym sensie.

PROTOKÓŁ W SPRAWIE STOSOWANIA KONWENCJI

ALPEJSKIEJ Z 1991 ROKU W ZAKRESIE

OCHRONY GLEBY

PROTOKÓŁ „OCHRONA GLEBY”

Preambuła

Republika Federalna Niemiec,

Republika Austrii,

Republika Francuska,

Republika Włoska,

Księstwo Liechtenstein,

Księstwo Monako,

Republika Słowenii,

Konfederacja Szwajcarska

oraz

Wspólnota Europejska,

Zgodnie ze swymi zadaniami wynikającymi z Konwencji w sprawie ochrony Alp (Konwencji Alpejskiej) z dnia 7 listopada 1991 r., mającymi na celu zapewnienie globalnej polityki ochrony oraz trwałego rozwoju obszaru alpejskiego,

Wypełniając zobowiązania określone w art. 2 ust. 2 i 3 Konwencji Alpejskiej,

Dążąc do ilościowego i jakościowego zmniejszenia niszczenia gleby, w szczególności poprzez stosowanie metod produkcji rolnej i leśnej, które nie szkodzą glebie, poprzez oszczędne ich stosowanie, hamowanie erozji, jak również ograniczenie nieprzepuszczalności gleby,

Uznając, że ochrona gruntów w Alpach, trwałe zarządzanie nimi oraz odbudowanie ich funkcji naturalnych w miejscach zniszczonych leżą w interesie ogólnym,

Uznając, że Alpy, jako jeden z największych ciągłych obszarów naturalnych w Europie, są różnorodne pod względem ekologicznym i że należy dbać o to, by ich wyjątkowo wrażliwe ekosystemy mogły nadal funkcjonować,

Przekonani, że miejscowa ludność powinna być w stanie określić swój własny projekt rozwoju społecznego, kulturalnego i gospodarczego oraz uczestniczyć w jego realizacji w istniejących ramach instytucjonalnych,

Świadomi że, z jednej strony, obszar alpejski stanowi środowisko gospodarcze i życiowe dla ludności miejscowej oraz teren rekreacji dla mieszkańców innych regionów oraz że, z drugiej strony, zachowanie funkcji gleby może być zagrożone z uwagi na rozmaite wymogi użytkowania skumulowane w ograniczonym obszarze alpejskim oraz że, z tej przyczyny, trzeba pogodzić interes ekonomiczny z wymogami ekologicznymi,

Uznając, że gleba zajmuje miejsce szczególne wewnątrz ekosystemów, że jej odtworzenie, jak również regeneracja gleb zniszczonych następują bardzo powoli, że z powodu odrębności topograficznych obszaru alpejskiego erozja gleby mogłaby się nasilić oraz że, z jednej strony, gleba stanowi zbiornik substancji zanieczyszczających środowisko a, z drugiej strony, z zanieczyszczonej gleby mogą przenosić się substancje zanieczyszczające środowisko do sąsiednich ekosystemów, co może stwarzać zagrożenie dla człowieka, zwierząt i roślin,

Świadomi, że użytkowanie gleby, w szczególności wynikające z urbanizacji, rozwoju przemysłu i rzemiosła, infrastruktury, eksploatacji złóż, turystyki, rolnictwa i gospodarki leśnej oraz z transportu może prowadzić do jakościowego i ilościowego niszczenia gleby i że w związku z tym należałoby zaproponować, w celu jej ochrony, właściwe i zintegrowane środki zapobiegawcze, jak również ograniczające i naprawiające szkody,

Mając na uwadze, że ochrona gleby w istotny sposób wpływa na inne polityki w obszarze alpejskim i że powinna ona, w związku z tym, być dostosowana do innych dziedzin i sektorów,

Przekonani, że niektóre problemy mogą być rozwiązane tylko w ramach transgranicznych i że wymagają one, ze strony państw alpejskich, przyjęcia wspólnych środków, które powinny zostać wprowadzone w życie przez Państwa Sygnatariuszy w zależności od istniejących możliwości,

uzgodniły, co następuje:

Rozdział I

Postanowienia ogólne

Artykuł 1

Cele

(1) Niniejszy Protokół służy wprowadzeniu w życie zobowiązań podjętych przez Umawiające się Strony Konwencji Alpejskiej w zakresie ochrony gleby.

(2) Glebę,

1. w jej funkcjach przyrodniczych, takich jak:

a) podstawa życiowa i przestrzeń życiowa dla człowieka, zwierząt, roślin i mikroorganizmów,

b) charakterystyczny element przyrody i krajobrazu,

c) składnik ekosystemów, w szczególności ze swoimi cyklami wodnymi oraz składnikami odżywczymi,

d) miejsce transformacji i regulacji dla nagromadzonych substancji, w szczególności przez swoje zdolności filtracyjne, właściwości buforowania, przechowywania, a zwłaszcza dla ochrony wód gruntowych,

e) miejsce zbierania zasobów genetycznych,

2. w jej funkcjach archiwów historii przyrody i kultury oraz,

3. w celu ochrony korzystania z niej jako:

a) miejsca dla rolnictwa, w tym gospodarki pastwiskami i gospodarki leśnej,

b) przestrzeni dla urbanizacji i działalności turystycznej,

c) miejsca o innym przeznaczeniu gospodarczym, transportu, zaopatrzenia i dystrybucji, odprowadzania ścieków i odpadów,

d) zasobnika złóż bogactw naturalnych,

należy zachować w sposób trwały we wszystkich jej częściach składowych. Przede wszystkim funkcje ekologiczne gleby powinny być długoterminowo zapewnione i chronione jakościowo i ilościowo, jako podstawowy element ekosystemów. Należy wspierać przywracanie zniszczonej glebie jej naturalnych właściwości.

(3) Celem środków, jakie należy przyjąć, jest w szczególności gospodarowanie gruntami, spełniające warunki lokalne, oszczędne gospodarowanie powierzchniami, zapobieganie erozji i zmianom szkodliwym dla struktury gleby oraz zminimalizowanie ilości dostarczanych substancji zanieczyszczających glebę.

(4) Należy również w szczególności chronić i promować zróżnicowanie gleb, typowe dla obszaru alpejskiego oraz miejsca charakterystyczne.

(5) Z tego względu zasada zapobiegania, zawierająca zapewnienie możliwości funkcjonowania oraz możliwości wykorzystania gleby do różnych celów, a także ich dostępność dla przyszłych pokoleń w celu trwałego rozwoju, nabiera szczególniej wagi.

Artykuł 2

Podstawowe zobowiązania

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do przyjęcia niezbędnych środków prawnych i administracyjnych w celu zapewnienia ochrony gleby na obszarze alpejskim. Za nadzór sprawowany nad tymi środkami ponosić będą odpowiedzialność władze krajowe.

(2) W przypadku poważnego i trwałego zagrożenia zdolności funkcjonowania gleby, ochrona powinna z reguły mieć pierwszeństwo nad użytkowaniem.

(3) Umawiające się Strony badają możliwości wspierania środków, o których mowa w niniejszym Protokole w celu ochrony gleby na obszarze alpejskim, za pomocą środków podatkowych i/lub finansowych. Środki, które można łączyć z ochroną gleby oraz z celami oszczędnego i ekologicznego gospodarowania glebą powinny korzystać ze szczególnego wsparcia.

Artykuł 3

Uwzględnienie celów w innych politykach

Umawiające się Strony zobowiązują się również do uwzględnienia celów niniejszego Protokołu w swoich innych politykach. W Alpach znajduje to zastosowanie w szczególności w odniesieniu do sektorów zagospodarowania terenu, urbanistyki i transportu, energetyki, rolnictwa i gospodarki leśnej, eksploatacji surowców, przemysłu, rzemiosła, turystyki, ochrony przyrody oraz zachowania krajobrazów, gospodarowania wodą i odpadami, a także do jakości powietrza.

Artykuł 4

Uczestnictwo władz terytorialnych

(1) W istniejących ramach instytucjonalnych, każda z Umawiających się Stron określa najlepszy poziom koordynacji i współpracy między bezpośrednio zainteresowanymi instytucjami i jednostkami władz terytorialnych w celu promowania solidarnej odpowiedzialności, w szczególności w celu stosowania i rozwoju, na obszarze alpejskim, współdziałania w stosowaniu polityk ochrony gleby, a także wdrażania wynikających z tego środków.

(2) Bezpośrednio zainteresowane władze terytorialne zajmują się różnymi etapami przygotowywania i wdrażania tych polityk i środków, zgodnie ze swymi kompetencjami, w istniejących ramach instytucjonalnych.

Artykuł 5

Współpraca międzynarodowa

(1) Umawiające się Strony wspierają wzmocnioną współpracę międzynarodową pomiędzy poszczególnymi właściwymi instytucjami, w szczególności w sprawach dotyczących sporządzania rejestrów gruntów, obserwacji gleby, wyznaczania i nadzorowania stref gleb chronionych i stref gleb zanieczyszczonych, jak również stref zagrożonych, udostępniania i dostosowywania baz danych, koordynacji badań dotyczących ochrony gleby w Alpach oraz wymiany informacji.

(2) Umawiające się Strony zobowiązują się do usuwania przeszkód we współpracy międzynarodowej pomiędzy jednostkami władz terytorialnych regionu Alp oraz do popierania rozwiązywania wspólnych problemów na odpowiednim szczeblu.

(3) Gdy określanie środków dotyczących ochrony gleby należy do kompetencji krajowych lub międzynarodowych, władze terytorialne muszą mieć możliwość skutecznego przedstawiania interesów ludności.

Rozdział II

Środki szczególne

Artykuł 6

Wyodrębnienie stref

Umawiające się Strony dołożą wszelkich starań, by gleby zasługujące na ochronę były również uwzględnione podczas wyodrębniania obszarów chronionych. Ochronie powinny podlegać przede wszystkim charakterystyczne kompleks glebowy i formacje skaliste o szczególnym znaczeniu dla wiedzy o ewolucji Ziemi.

Artykuł 7

Oszczędne i ostrożne gospodarowanie glebą

(1) Podczas sporządzania i realizacji planów i/lub programów, o których mowa w art. 9 akapit trzeci Protokołu „Zagospodarowanie terenu i trwały rozwój” należy uwzględnić potrzeby ochrony gleby, w szczególności oszczędne gospodarowanie glebą i jej powierzchnią.

(2) W celu ograniczenia nieprzepuszczalności i zajmowania gleby, Umawiające się Strony dokładają starań, by stosowane były metody budowy oszczędzające powierzchnie i chroniące glebę. W odniesieniu do urbanizacji, Strony wskazują przede wszystkim strefy wewnętrzne, ograniczając równocześnie ekspansję aglomeracji.

(3) Przy badaniach wpływu na środowisko i przestrzeń wielkich projektów w dziedzinie przemysłu, budownictwa i infrastruktury, w szczególności transportu, energii i turystyki, należy uwzględniać, w ramach procedur krajowych, ochronę gleby i ograniczoną powierzchniowo ofertę na obszarze Alp.

(4) Jeżeli umożliwiają to warunki naturalne, glebom, które nie są już użytkowane lub które zostały zmienione, w szczególności wysypiska, hałdy, infrastruktury, trasy narciarskie, należy przywrócić ich naturalne właściwości lub je rekultywować.

Artykuł 8

Oszczędne gospodarowanie i eksploatacja surowców, która nie szkodzi glebom

(1) Umawiające się Strony dokładają starań, by surowcami eksploatowanymi z gleby gospodarowano w sposób oszczędny. Pracują nad tym, by stosowano przede wszystkim produkty zastępcze oraz by wyczerpywano możliwości recyclingu lub by wspierano ich rozwój.

(2) Przy eksploatacji, obróbce i użytkowaniu surowców eksploatowanych z gleby, należy jak najbardziej ograniczyć naruszanie innych funkcji gleby. W strefach mających szczególne znaczenie dla ochrony funkcji gleby oraz w strefach przeznaczonych na zbieranie wody pitnej, eksploatacja surowców powinna być zakazana.

Artykuł 9

Ochrona gleb w strefach wilgotnych i torfowisk

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do ochrony torfowisk wysokich i niskich. W tym celu należy w miarę możliwości dążyć do posługiwania się substytutem torfu.

(2) W strefach wilgotnych i na torfowiskach, stosowane środki do drenażu trzeba będzie ograniczyć do konserwacji istniejących sieci, za wyjątkiem uzasadnionych przypadków nadzwyczajnych. Wsparcie powinno uzyskać stosowanie środków umożliwiających powrót do stanu naturalnego już drenowanych stref.

(3) Zgodnie z ogólną zasadą , gleby bagienne nie powinny być wykorzystywane lub, jeżeli są wykorzystywane na cele rolne, nie powinny być eksploatowane, by mogły zachować swój specyficzny charakter.

Artykuł 10

Wyodrębnienie i postępowanie ze strefami zagrożenia

(1) Umawiające się Strony uzgadniają, by nanosić na mapę strefy Alp zagrożone geologicznie, hydrogeologicznie i hydrologicznie, przede wszystkim ruchami terenu (osuwiska, rwące potoki lawy, zapadliska), lawinami i powodziami, by je wpisywać do rejestrów oraz by, w razie potrzeby, wyznaczyć strefy zagrożenia. Jeżeli jest to stosowne, należy wziąć pod uwagę ryzyko sejsmiczne.

(2) Umawiające się Strony dołożą starań by, w miarę możności, w strefach zagrożenia stosowane były techniki inżynieryjne zbliżone do naturalnych, używając miejscowych materiałów tradycyjnych zgodnych z wymogami krajobrazu. Środki te powinny być wspierane właściwymi środkami dotyczącymi leśnictwa.

Artykuł 11

Wyodrębnienie i postępowanie ze strefami Alp zagrożonymi erozją

(1) Umawiające się Strony uzgadniają, by nanieść na mapę strefy Alp dotknięte erozją powierzchniową oraz by wpisać je do rejestru gruntów na podstawie kryteriów porównywalnych do określania erozji gleby, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony dóbr materialnych.

(2) Należy ograniczyć erozję gleby do minimum. Powierzchnie uszkodzone przez erozję gleby i osuwiska terenu powinny zostać naprawione w stopniu niezbędnym dla ochrony człowieka i dóbr materialnych.

(3) W celu ochrony człowieka i dóbr materialnych należy stosować przede wszystkim techniki zbliżone do naturalnych w zakresie hydrauliki, inżynierii i gospodarki leśnej w celu zahamowania erozji wodnej i w celu zmniejszenia efektu spływania wód.

Artykuł 12

Rolnictwo, gospodarowanie pastwiskami i gospodarka leśna

(1) W celu ochrony przed erozją i szkodliwą kompakcją gleb, Umawiające się Strony zobowiązują się do stosowania odpowiednich działań, dostosowanych do miejscowych warunków, dotyczących rolnictwa, gospodarowania pastwiskami i gospodarką leśną.

(2) W odniesieniu do dostarczanych substancji pochodzących z wykorzystania nawozów lub produktów fitosanitarnych, Umawiające się Strony dążą do opracowania i wprowadzenia w życie wspólnych kryteriów mających na celu odpowiednie działania techniczne. Rodzaj i ilość nawozów oraz okres ich wysiewania powinny być dostosowane do potrzeb roślin, z uwzględnieniem substancji odżywczych dostępnych w glebie i substancji organicznych, jak również warunków uprawy i środowiska. Przyczynia się do tego zastosowanie ekologicznych/biologicznych i zintegrowanych metod produkcji oraz określenie pułapu liczby zwierząt w zależności od warunków naturalnych środowiska i wzrostu roślin.

(3) Na pastwiskach alpejskich, należy w szczególności zminimalizować użycie nawozów sztucznych i syntetycznych produktów fitosanitarnych. Powinno się zrezygnować ze wykorzystywania osadów ściekowych.

Artykuł 13

Środki stosowane w leśnictwie i inne

(1) Wobec lasów górskich stanowiących w dużej mierze ochronę miejscowych warunków środowiskowych, a zwłaszcza aglomeracji, infrastruktury transportu, terenów uprawnych i innych, Umawiające się Strony zobowiązują się do przyznania pierwszeństwa tej funkcji ochronnej i pokierowania swoją gospodarką leśną zgodnie z tym celem ochrony. Te lasy górskie powinny zostać zachowane.

(2) W szczególności las powinien być użytkowany i utrzymywany w sposób umożliwiający uniknięcie erozji gleby i szkodliwej kompakcji gleb. W tym celu należy wspierać leśnictwo dostosowane do warunków lokalnych oraz naturalną regenerację lasów.

Artykuł 14

Wpływy infrastruktury turystycznej

(1) Umawiające się Strony będą działać w najwłaściwszy sposób, by:

- unikać negatywnych wpływów działalności turystycznej na glebę w Alpach;

- stan gleb zniszczonych intensywną eksploatacją turystyczną został ustabilizowany, przede wszystkim i w miarę możliwości przez odtworzenie pokrycia roślinnego i przez stosowanie technik inżynierii zbliżonych do naturalnych. Późniejsze działania powinny iść w takim kierunku, by tego typu zniszczenia nie miały już więcej miejsca;

- w lasach pełniących funkcję ochronną pozwolenia na budowę i wyrównywanie terenu tras narciarskich były udzielane tylko w drodze wyjątku i pod warunkiem podjęcia środków kompensacyjnych oraz by nie zostały wydane pozwolenia dla stref niestabilnych.

(2) Dodatki chemiczne i biologiczne stosowane do przygotowywania tras narciarskich będą tolerowane jedynie po poświadczeniu ich zgodności z normami środowiska naturalnego.

(3) W przypadku stwierdzenia istotnych szkód w glebach i roślinności, Umawiające się Strony w jak najkrótszym terminie podejmą niezbędne kroki do przywrócenia im właściwego stanu.

Artykuł 15

Ograniczenia we wprowadzaniu substancji zanieczyszczających środowisko

(1) Umawiające się Strony dołożą wszelkich starań w celu zmniejszenia, na ile to będzie możliwe oraz zapobiegawczo, wprowadzania substancji zanieczyszczających środowisko do gleby przez atmosferę, wodę, odpady i substancje szkodliwe dla środowiska. Wybierane będą środki ograniczające emisje u źródeł.

(2) W celu uniknięcia skażenia gleby przez stosowanie substancji niebezpiecznych, Umawiające się Strony przyjmują postanowienia techniczne, przewidują kontrole i wprowadzają w życie programy badawcze i działania informacyjne.

Artykuł 16

Ekologiczne użytkowanie produktów do odmrażania i posypywania piaskiem

Umawiające się Strony zobowiązują się do zminimalizowania używania soli do odmrażania oraz do stosowania, w miarę możliwości, produktów antypoślizgowych i mniej zanieczyszczających środowisko, takich jak żwiry i piaski.

Artykuł 17

Gleby skażone, miejsca wcześniej zanieczyszczone, program gospodarki odpadami

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do zestawienia i opisania miejsc wcześniej zanieczyszczonych oraz powierzchni, na których prawdopodobnie wystąpiły zanieczyszczenia (spis miejsc wcześniej zanieczyszczonych) w celu zbadania stanu tych powierzchni oraz w celu oceny, na podstawie porównywalnych metod, zagrożeń, jakie przedstawiają.

(2) W celu niedopuszczenia do skażenia gleby oraz w celu obróbki wstępnej, obróbki właściwej i składowania odpadów oraz pozostałości zgodnych z normami środowiska, powinny zostać stworzone i wdrożone programy zarządzania odpadami.

Artykuł 18

Środki uzupełniające

Umawiające się Strony mogą podjąć dla ochrony gleby środki uzupełniające w stosunku do tych, o których mowa w niniejszym Protokole.

Rozdział III

Badania, szkolenia i informowanie

Artykuł 19

Badania i monitorowanie

(1) Umawiające się Strony wspierają i dostosowują, w ścisłej współpracy, badania i systematyczne monitorowanie, które okazują się użyteczne dla osiągnięcia celów niniejszego Protokołu.

(2) Umawiające się Strony dołożą starań, by krajowe wyniki badań i systematycznego monitorowania były włączane do wspólnego systemu stałego monitorowania i informowania oraz by były dostępne dla opinii publicznej w istniejących ramach instytucjonalnych.

(3) Umawiające się Strony koordynują alpejskie projekty badawcze dotyczące ochrony gleby uwzględniając inne postępy w badaniach na szczeblu krajowym i międzynarodowym oraz przewidują możliwość dokonywania wspólnych badań naukowych.

(4) Szczególna uwaga poświęcona zostanie ocenie wrażliwości gleb na różne działania człowieka, ocenie ich zdolności regeneracji oraz badaniu odpowiednich, najlepiej dostosowanych technik.

Artykuł 20

Sporządzenie zharmonizowanych baz danych

(1) Umawiające się Strony ustalają utworzenie, w ramach Systemu Informowania i Monitorowania Alp, porównywalnych baz danych (parametry gruntowe, pobieranie próbek, metody analizy, ocena) oraz możliwość wymiany danych.

(2) Umawiające się Strony zgadzają się w sprawie substancji niebezpiecznych dla gleby, które szczególnie należy poddawać analizie i dążą do określenia porównywalnych kryteriów oceny.

(3) Umawiające się Strony dążą do opisania stanu gleb w obszarze alpejskim w sposób reprezentatywny, na takich samych podstawach oceny i zgodnie ze zharmonizowanymi metodami z uwzględnieniem sytuacji geologicznej i hydrogeologicznej.

Artykuł 21

Utworzenie stanowisk stałego monitorowania i koordynacja monitorowania środowiska

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do utworzenia na obszarze Alp stanowisk stałego monitorowania (kontrola i monitorowanie techniczne) oraz do włączenia ich do ogólnoalpejskiej sieci monitorowania gleby.

(2) Umawiające się Strony koordynują monitorowanie gleby na szczeblu krajowym wraz z instytucjami zajmującymi się środowiskiem w sektorach powietrza, wody, flory i fauny.

(3) W ramach tych badań Umawiające się Strony utworzą banki próbek gleb według porównywalnych kryteriów.

Artykuł 22

Szkolenia i informacja

Umawiające się Strony wspierają kształcenie początkowe i kształcenie ustawiczne oraz informowanie opinii publicznej o celach i środkach wprowadzania w życie niniejszego Protokołu.

Rozdział IV

Wprowadzenie w życie, kontrola i ocena

Artykuł 23

Wprowadzenie w życie

Umawiające się Strony zobowiązują się dołożyć wszelkich starań, by niniejszy Protokół został wprowadzony w życie uwzględniając wszelkie odpowiednie środki w istniejących ramach instytucjonalnych.

Artykuł 24

Kontrola przestrzegania zobowiązań

(1) Umawiające się Strony regularnie składają sprawozdania Stałemu Komitetowi w sprawie środków podjętych na mocy niniejszego Protokołu. Sprawozdania przedstawiają również kwestię skuteczności podjętych środków. Konferencja Alpejska decyduje o okresowości sprawozdań.

(2) Stały Komitet bada te sprawozdania w celu sprawdzenia, czy Umawiające się Strony wypełniły swoje zobowiązania wynikające z niniejszego Protokołu. Może on również zwrócić się do zainteresowanych Umawiających się Stron o przedstawienie informacji uzupełniających lub też odwołać się do innych źródeł informacji.

(3) Stały Komitet sporządza sprawozdanie na temat przestrzegania, przez Umawiające się Strony zobowiązań wynikających z niniejszego Protokołu, na potrzeby Konferencji Alpejskiej.

(4) Konferencja Alpejska zapoznaje się z tym sprawozdaniem. W razie stwierdzenia uchybienia w wypełnianiu zobowiązań, może przyjąć zalecenia.

Artykuł 25

Ocena skuteczności postanowień

(1) Umawiające się Strony regularnie badają i oceniają skuteczność postanowień niniejszego Protokołu. W przypadku, gdy okazuje się to niezbędne dla realizacji celów, biorą pod uwagę przyjęcie odpowiednich poprawek do niniejszego Protokołu.

(2) W istniejących ramach instytucjonalnych do tej oceny przyłączają się władze terytorialne. Możliwa jest konsultacja z organizacjami pozarządowymi aktywnymi w tym sektorze.

Rozdział V

Postanowienia końcowe

Artykuł 26

Związ ek między Konwencją Alpejską a Protokołem

(1) Niniejszy Protokół stanowi Protokół do Konwencji Alpejskiej w znaczeniu art. 2 oraz pozostałych istotnych artykułów Konwencji.

(2) Wyłącznie Umawiająca się Strona Konwencji Alpejskiej może zostać Umawiającą się Stroną niniejszego Protokołu. Każde wypowiedzenie Konwencji Alpejskiej stanowi równocześnie wypowiedzenie niniejszego Protokołu.

(3) W przypadku, gdy Konwencja Alpejska obraduje na temat spraw odnoszących się do niniejszego Protokołu, jedynie Umawiające się Strony niniejszego Protokołu mogą uczestniczyć w głosowaniu.

Artykuł 27

Podpisanie i ratyfikacja

(1) Niniejszy Protokół jest otwarty do podpisu dla Państw Sygnatariuszy Konwencji Alpejskiej i dla Wspólnoty Europejskiej, dnia 16 października 1998 r. oraz przy Republice Austrii, depozytariusza, począwszy od dnia 16 listopada 1998 r.

(2) Niniejszy Protokół wchodzi w życie, w odniesieniu do Umawiających się Stron, które wyraziły zgodę na związanie niniejszym Protokołem, po upływie trzech miesięcy od daty złożenia przez trzy Państwa dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia.

(3) W odniesieniu do Umawiających się Stron, które później wyrażą zgodę na związanie niniejszym Protokołem, Protokół wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od daty złożenia dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia. Po wejściu w życie jakiejkolwiek poprawki do Protokołu, każda nowa Umawiająca się Strona Protokołu staje się Umawiającą się Stroną Protokołu ze zmianami.

Artykuł 28

Powiadomienia

Depozytariusz powiadamia każde Państwo, o którym mowa w Preambule i Komisję Europejską, w kwestiach dotyczących niniejszego Protokołu:

a) o każdym podpisie,

b) o złożeniu każdego dokumentu ratyfikacyjnego, przyjmującego lub zatwierdzającego,

c) o każdej dacie wejścia w życie,

d) o każdym oświadczeniu dokonanym przez jedną z Umawiających się Stron lub z Państw Sygnatariuszy,

e) o każdym wypowiedzeniu, o którym powiadomiła jedna z Umawiających się Stron, w tym o dacie jego wejścia w życie.

Na dowód czego, niżej podpisani, będąc w posiadaniu niezbędnych upoważnień, podpisali niniejszy Protokół.

Sporządzono w Bled, dnia 16 października 1998 r., w językach: francuskim, niemieckim, włoskim, słoweńskim, przy czym każdy z tych tekstów jest jednakowo autentyczny, w jednym egzemplarzu, który zostanie złożony w Archiwach Państwowych Republiki Austrii. Depozytariusz przekazuje odpis poświadczony za zgodność z oryginałem wszystkim Państwom Sygnatariuszom.

PROTOKÓŁ W SPRAWIE STOSOWANIA KONWENCJI

ALPEJSKIEJ Z 1991 ROKU W ZAKRESIE ENERGII

PROTOKÓŁ „ENERGIA”

Preambuła

Republika Federalna Niemiec,

Republika Austrii,

Republika Francuska,

Republika Włoska,

Księstwo Liechtenstein,

Księstwo Monako,

Republika Słowenii,

Konfederacja Szwajcarska

oraz

Wspólnota Europejska,

Zgodnie ze swymi zadaniami wynikającymi z Konwencji w sprawie ochrony Alp (Konwencji Alpejskiej) z dnia 7 listopada 1991 r., mającymi na celu zapewnienie spójnej polityki zachowania i ochrony oraz trwałego rozwoju obszaru alpejskiego,

Wypełniając swoje zobowiązania wynikające z art. 2 ust. 2 i 3 Konwencji Alpejskiej,

Świadomi znaczenia realizacji form produkcji, dystrybucji i wykorzystania energii z poszanowaniem przyrody i krajobrazu, które byłyby zgodne ze środowiskiem naturalnym i promowaniem środków mających na celu oszczędzanie energii,

Biorąc pod uwagę konieczność zmniejszenia emisji gazów przyczyniających się do powstania efektu cieplarnianego również w regionie alpejskim i przestrzegania w ten sposób zobowiązań Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu,

Przekonani, iż należy harmonizować interesy gospodarcze z wymogami ekologicznymi,

Świadomi faktu, że z europejskiego punktu widzenia, obszar alpejski posiada szczególne znaczenie i że stanowi on, w odniesieniu do geomorfologii, klimatu, wody, roślinności, fauny, krajobrazów i upraw, dziedzictwo zarówno jedyne w swoim rodzaju, jak również zróżnicowane oraz że jego wysokie góry, doliny i Prealpy są elementami środowiska, których ochrona nie może należeć jedynie do państw alpejskich,

Świadomi faktu, że Alpy stanowią nie tylko przestrzeń życiową i miejsce pracy ludności miejscowej, lecz że posiadają również ogromne znaczenie dla terenów pozaalpejskich, w szczególności ze względu na fakt, że mamy do czynienia z regionem tranzytowym nie tylko w odniesieniu do ruchu transeuropejskiego osób i towarów, lecz także międzynarodowych sieci dystrybucji energii,

Biorąc pod uwagę wrażliwość środowiskową obszaru Alp, w szczególności w sprawach dotyczących działań związanych z produkcją, przesyłem i wykorzystaniem energii, które oddziałują wzajemnie na aspekty nierozłącznie związane z ochroną przyrody, zagospodarowaniem terenu i wykorzystaniem gleby,

Biorąc pod uwagę fakt, iż w sytuacji zagrożeń dla ochrony środowiska, w szczególności z powodu ewentualnych zmian klimatycznych, których przyczyną jest człowiek, konieczne stało się obserwowanie ze szczególną uwagą ścisłych związków między działaniami społecznymi i gospodarczymi człowieka a zachowaniem ekosystemów, które wymagają, zwłaszcza w obszarze alpejskim, podjęcia właściwych i zróżnicowanych środków za zgodą ludności miejscowej, instytucji politycznych oraz organizacji gospodarczych i społecznych,

Przekonani, że ludność miejscowa powinna być w stanie określić swój własny projekt rozwoju społecznego, kulturalnego i gospodarczego oraz uczestniczyć w jego realizowaniu w istniejących ramach instytucjonalnych,

Przekonani, że niektóre problemy mogą zostać rozwiązane jedynie w ramach transgranicznych oraz że wymagają one podjęcia wspólnych środków przez państwa alpejskie i bezpośrednio zainteresowane władze terytorialne,

Przekonani, że zaspokojenie potrzeb energetycznych stanowi istotny czynnik rozwoju gospodarczego i społecznego, zarówno w obrębie, jak i na zewnątrz obszaru alpejskiego,

Świadomi znaczenia stosowania i późniejszego rozwoju instrumentów ekonomicznych, dzięki którym fakty na temat kosztów mogłyby być w większym stopniu uwzględniane w wyliczeniach cen energii,

Przekonani, że obszar alpejski ma trwały udział w zaspakajaniu potrzeb energetycznych w ramach europejskich oraz że powinien on dysponować, poza wystarczającymi zasobami wody pitnej, wystarczającymi zasobami energetycznymi w celu poprawy warunków życia ludności i wydajności gospodarczej,

Przekonani, że obszar alpejski ma szczególnie istotne znaczenie dla połączenia systemów energetycznych państw europejskich,

Przekonani, że w obszarze alpejskim, środki mające na celu racjonalne wykorzystanie energii oraz trwałe wykorzystywanie zasobów wody i drewna przyczyniają się do zaspokojenia potrzeb energetycznych w ramach gospodarki krajowej oraz że wykorzystanie biomasy i energii słonecznej nabiera coraz większego znaczenia,

uzgodniły, co następuje:

Rozdział I

Postanowienia ogólne

Artykuł 1

Cele

Umawiające się Strony zobowiązują się stworzyć warunki ramowe i przyjąć środki w sprawie oszczędzania energii, produkcji, przesyłu, dystrybucji i wykorzystywania energii, w ramach terytorialnych stosowania Konwencji Alpejskiej, właściwych do stworzenia sytuacji energetycznej trwałego rozwoju, odpowiadającej specyficznym granicom tolerancji obszaru alpejskiego; przy tej okazji Umawiające się Strony wniosą istotny wkład do ochrony ludności i środowiska przyczyniając się do zachowania zasobów i klimatu.

Artykuł 2

Podstawowe zobowiązania

(1) Zgodnie z niniejszym Protokołem, Umawiające się Strony mają na celu przede wszystkim:

a) harmonizację planowania gospodarki energetycznej z ogólnym planem zagospodarowania obszaru alpejskiego;

b) dostosowanie systemów produkcji, transportu i dystrybucji energii w celu ogólnej optymalizacji systemu infrastruktury na obszarze alpejskim, z uwzględnieniem potrzeb ochrony środowiska;

c) ograniczenie wpływów pochodzenia energetycznego na środowisko optymalizując dostarczanie usług docelowym użytkownikom energii poprzez przyjęcie, miedzy innymi i w miarę możliwości, następujących środków:

- zmniejszenie zapotrzebowania energetycznego dzięki stosowaniu skuteczniejszych technologii;

- szersze objęcie pozostałego zapotrzebowania energetycznego odnawialnymi źródłami energii;

- optymalizacja istniejących instalacji do produkcji energii w oparciu o nieodnawialne źródła energii;

d) ograniczenie negatywnych skutków infrastruktur energetycznych na środowisko i na krajobraz, w tym skutków dotyczących gospodarowania odpadami, za pomocą przyjęcia środków zapobiegawczych dla nowych infrastruktur i, w razie konieczności, odwołanie się do działań mających na celu poprawienie istniejących instalacji.

(2) W przypadku budowy nowych wielkich infrastruktur energetycznych oraz istotnego wzrostu możliwości infrastruktur istniejących, Umawiające się Strony, w ramach obowiązującego prawa, dokonują oceny wpływów na środowisko alpejskie oraz oceny ich skutków z punktu widzenia terytorialnego i społeczno-gospodarczego, zgodnie z art. 12. W przypadku projektów o możliwych skutkach transgranicznych Strony przyznają prawo do konsultacji na szczeblu międzynarodowym.

(3) W swojej polityce energetycznej Strony uwzględniają fakt, że obszar alpejski jest odpowiedni do wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, wspierają wzajemną współpracę w sprawie programów rozwoju w tej dziedzinie.

(4) Umawiające się Strony chronią tereny będące pod ochroną za pomocą stref buforowych, inne strefy ochrony i spokoju oraz strefy nietknięte z punktu widzenia przyrody i krajobrazu; optymalizują infrastruktury energetyczne w zależności od różnych poziomów wrażliwości, tolerancji i aktualnego zniszczenia ekosystemu alpejskiego.

(5) Umawiające się Strony są świadome faktu, że właściwa polityka badawczo-rozwojowa, przejawiająca się środkami zapobiegawczymi i poprawiającymi, może w istotny sposób przyczynić się do ochrony Alp od wpływu infrastruktur energetycznych. Strony wspierają działania badawczo-rozwojowe w tym kierunku i przekazują sobie znaczące wyniki.

(6) Umawiające się Strony współpracują w celu rozwoju w dziedzinie energetyki metod mających na celu większe uwzględnianie prawdziwych kosztów.

Artykuł 3

Zgodność z prawem międzynarodowym i z innymi politykami

(1) Wprowadzenie w życie niniejszego Protokołu dokonywane jest zgodnie z obowiązującymi międzynarodowymi normami prawnymi, w szczególności normami Konwencji Alpejskiej i Protokołów zredagowanych w celu jej stosowania oraz zgodnie z obowiązującymi umowami międzynarodowymi.

(2) Umawiające się Strony zobowiązują się również do uwzględnienia celów niniejszego Protokołu w realizowaniu innych polityk, w szczególności w dziedzinach zagospodarowania terenu i rozwoju regionalnego, transportu, rolnictwa i gospodarki leśnej oraz turystyki, w celu uniknięcia skutków negatywnych lub spornych w obszarze alpejskim.

Artykuł 4

Uczestnictwo władz terytorialnych

(1) W istniejących ramach instytucjonalnych każda z Umawiających się Stron określa najlepszy poziom koordynacji i współpracy między bezpośrednio zainteresowanymi instytucjami i władzami terytorialnymi w celu promowania solidarnej odpowiedzialności, w szczególności w celu stosowania i rozwoju, w obszarze alpejskim, współdziałania w stosowaniu polityk energetycznych, a także wdrażania wynikających z tego środków.

(2) Bezpośrednio zainteresowane władze terytorialne zajmują się różnymi etapami przygotowywania i wdrażania tych polityk i środków, zgodnie ze swymi kompetencjami, w istniejących ramach instytucjonalnych.

(3) Umawiające się Strony wspierają współpracę międzynarodową pomiędzy instytucjami, których bezpośrednio dotyczą problemy związane z energetyką i środowiskiem w celu znalezienia porozumienia w sprawie rozwiązania wspólnych problemów.

Rozdział II

Środki szczególne

Artykuł 5

Oszczędności energii oraz racjonalne użytkowanie energii

(1) Obszar alpejski wymaga podjęcia szczególnych środków dla oszczędności energii, dla jej racjonalnej dystrybucji i używania; środki te powinny uwzględniać:

a) zapotrzebowania energetyczne dotyczące rozległych terenów, bardzo zróżnicowane w zależności od wysokości nad poziomem morza, pór roku i wymogów turystycznych;

b) miejscową dostępność odnawialnych źródeł energii;

c) szczególny wpływ opadów atmosferycznych w nieckach i dolinach z uwagi na ich budowę geomorfologiczną.

(2) Umawiające się Strony dołożą starań, by poprawić dostosowanie używania energii do środowiska i wspierają przede wszystkim oszczędzanie i racjonalne używanie energii, w szczególności procesów odniesieniu do procesów produkcyjnych, służb publicznych i wielkich infrastruktur hotelowych, jak również w odniesieniu do instalacji transportowych, działalności sportowej i wypoczynku.

(3) Strony przyjmują środki i ustanawiają przepisy w szczególności w następujących dziedzinach:

a) poprawa izolacji budynków i skuteczności systemów dystrybucji ciepła;

b) optymalizacja wydajności instalacji grzewczych, wentylacyjnych i klimatyzacyjnych;

c) okresowa kontrola i zmniejszenie, w razie potrzeby, emisji zanieczyszczeń z instalacji cieplnych;

d) oszczędności energii dzięki nowoczesnym procesom technologicznym użytkowania i przetwarzania energii;

e) indywidualne wyliczanie kosztów ogrzewania i ciepłej wody;

f) planowanie i promowanie nowych budynków wykorzystujących technologie o niskim zużyciu energii;

g) promowanie i realizowanie gminnych/lokalnych projektów energetycznych i klimatycznych zgodnie ze środkami przewidzianymi w art. 2 ust. 1 lit. c);

h) poprawa stanu budynków pod względem energetycznym w przypadku remontów i wspierania stosowania systemów grzewczych przyjaznych dla środowiska.

Artykuł 6

Odnawialne źródła energii

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się, w ramach swoich możliwości finansowych, do promowania i użytkowania przede wszystkim odnawialnych źródeł energii, zgodnie z zasadami poszanowania środowiska i krajobrazu.

(2) Wspierają one również użytkowanie instalacji zdecentralizowanych w celu eksploatowania odnawialnych źródeł energii, takich jak woda, słońce i biomasa.

(3) Umawiające się Strony popierają użytkowanie odnawialnych źródeł energii, nawet łączone z istniejącym zaopatrzeniem konwencjonalnym.

(4) Umawiające się Strony wspierają, w szczególności, racjonalne użytkowanie zasobów wodnych i drzewnych pochodzących z trwałego zarządzania lasami górskimi w celu produkcji energii.

Artykuł 7

Energia hydroelektryczna

(1) Umawiające się Strony zapewniają utrzymanie funkcji ekologicznych cieków wodnych oraz nieskazitelność krajobrazów za pomocą właściwych środków, takich jak określenie minimalnych natężeń przepływu, wprowadzanie norm w celu zmniejszenia sztucznych wahań poziomu wody oraz zapewnienie migracji fauny, dla nowych hydroelektrowni oraz, jeżeli jest to możliwe, dla hydroelektrowni już istniejących.

(2) Umawiające się Strony mogą przyjmować środki zmierzające do poprawy konkurencyjności istniejących hydroelektrowni przestrzegając ich norm bezpieczeństwa i norm środowiskowych.

(3) Strony zobowiązują się ponadto do ochrony systemów wodnych w strefach zastrzeżonych dla wody pitnej, na terenach chronionych przez strefy buforowe, w innych strefach chronionych i ciszy, a także w strefach nietkniętych z punktu widzenia przyrody i krajobrazu.

(4) Umawiające się Strony zalecają ponowne otwarcie hydroelektrowni nieużywanych zamiast realizacj nowych projektów budowy. Przepis określony w ust. 1, dotyczący ochrony ekosystemów wodnych i innych wymienionych systemów, stosuje się również do ponownego otwarcia istniejących hydroelektrowni.

(5) Umawiające się Strony mogą, w ramach ustawodawstwa krajowego, przeanalizować jak sprawić, aby docelowych konsumentów zasobów alpejskich obowiązywały ceny rynkowe oraz w jakiej mierze usługi świadczone przez ludność miejscową w interesie ogólnym mogą być wynagradzane w sprawiedliwy sposób.

Artykuł 8

Energia pochodząca z paliw kopalnych

(1) Umawiające się Strony zapewniają że, w przypadku nowych instalacji termicznych wykorzystujących paliwa kopalne do produkcji energii elektrycznej i/lub cieplnej, stosowane są najlepsze dostępne techniki. W odniesieniu do instalacji istniejących w obszarze alpejskim, Umawiające się Strony ograniczają emisje w granicach możliwości, poprzez stosowanie technologii i/lub właściwych paliw.

(2) Umawiające się Strony sprawdzają wykonalność techniczną i ekonomiczną oraz dostosowanie do środowiska, zastępowania instalacji cieplnych, w których używane są paliwa kopalne przez instalacje, w których stosuje się odnawialne źródła energii oraz przez instalacje zdecentralizowane.

(3) Umawiające się Strony przyjmują środki, które dążą do wspierania kogeneracji w celu bardziej racjonalnego użytkowania energii.

(4) W strefach przygranicznych Umawiające się Strony dokonują, w miarę możliwości, dostosowania i połączenia swoich systemów kontroli emisji i imisji.

Artykuł 9

Energia jądrowa

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się, w ramach konwencji międzynarodowych, do wymiany wszelkich informacji na temat elektrowni i innych instalacji jądrowych, które mają lub mogłyby mieć konsekwencje na obszarze alpejskim, w celu długoterminowej ochrony zdrowia mieszkańców, fauny, flory, ich biocenozy, ich miejsca zamieszkania oraz interakcji między nimi.

2) Umawiające się Strony dbają ponadto, w miarę możliwości, o dostosowanie i podłączenie swoich systemów kontroli promieniotwórczości w otoczeniu.

Artykuł 10

Transport i dystrybucja energii

(1) W odniesieniu do wszystkich istniejących infrastruktur Umawiające się Strony kontynuują ich racjonalizację i optymalizację uwzględniając wymogi ochrony środowiska, w szczególności konieczności zachowania bardzo wrażliwych ekosystemów i krajobrazu, prowadząc równocześnie, tam, gdzie jest to stosowne, działania chroniące ludność i środowisko alpejskie.

(2) W przypadku budowy linii przesyłowych energii elektrycznej i stacji elektrycznych z nimi związanych, a także ropociągów i gazociągów, w tym pompowni i stacji sprężania (stations de compression) oraz instalacji, które mają ogromne znaczenie z punktu widzenia środowiska, Umawiające się Strony wprowadzają wszelkie niezbędne środki w celu zmniejszenia ich uciążliwości dla mieszkańców i dla środowiska, w tym, jeżeli to możliwe, użycie budowli i dróg przebiegu już istniejących linii.

(3) W odniesieniu do linii przesyłu energii elektrycznej, Umawiające się Strony uwzględniają w szczególności znaczenie stref chronionych z ich strefami buforowymi, inne strefy ochrony i spokoju, a także strefy nietknięte z punktu widzenia przyrody i krajobrazu, jak również awifauny.

Artykuł 11

Renaturalizacja i inżynieria środowiska

Umawiające się Strony sporządzają w projektach wstępnych i w badaniach wpływu na środowisko, przewidzianych zgodnie z obowiązującym ustawodawstwem, sposoby renaturalizacji siedlisk i środowisk wodnych na skutek wykonania robót publicznych lub prywatnych w zakresie energetyki, dotyczących środowiska i ekosystemów w obszarze alpejskim, z zastosowaniem, w miarę możliwości, technik inżynierii środowiska.

Artykuł 12

Ocena wpływu na środowisko

(1) Umawiające się Strony dokonują, w ramach obowiązujących ustawodawstw krajowych, konwencji i umów międzynarodowych, wcześniejszą ocenę wpływu na środowisko dla każdego projektu instalacji energetycznych, o których mowa w art. 7, 8, 9 i 10 niniejszego Protokołu oraz w sprawie każdej istotnej zmiany w tych instalacjach.

(2) Umawiające się Strony uznają użyteczność wprowadzania, w miarę możliwości, najlepszych dostępnych technik w celu uniknięcia lub zmniejszenia wpływu na środowisko, przewidując ewentualnie, rozbiórkę instalacji nieużywanych, które są nieprzyjazne dla środowiska.

Artykuł 13

Zgodność

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do wcześniejszego konsultowania się w sprawie projektów mogących wywołać skutki transgraniczne, w odniesieniu do ich wpływu.

(2) W odniesieniu do projektów mogących wywołać skutki transgraniczne, zainteresowane Umawiające się Strony powinny móc przedstawić w odpowiednim czasie swoje uwagi, które zostaną we właściwy sposób uwzględnione na etapie wydawania zezwoleń.

Artykuł 14

Środki uzupełniające

Umawiające się Strony mogą podjąć środki uzupełniające w stosunku do tych, o których mowa w niniejszym Protokole, dotyczących energii i trwałego rozwoju.

Rozdział III

Badania, szkolenia i informowanie

Artykuł 15

Badania i monitorowanie

(1) Umawiające się Strony wspierają i dostosowują, w ścisłej współpracy i uwzględniając wyniki już uzyskane na różnych szczeblach krajowych i międzynarodowych, badania i systematyczne monitorowanie, dla osiągnięcia celów niniejszego Protokołu; w szczególności dotyczy to metod i kryteriów analizy i oceny wpływu na środowisko i klimat, jak również szczególnych technologii dotyczących oszczędzania energii i jej racjonalnego wykorzystywania w obszarze alpejskim.

(2) Strony uwzględniają wyniki badań w procesach definiowania i weryfikacji celów i środków polityki energetycznej oraz swojej działalności szkoleniowej i pomocy technicznej na szczeblu lokalnym na rzecz mieszkańców, podmiotów gospodarczych i władz terytorialnych.

(3) Umawiające się Strony dołożą starań, by krajowe wyniki badań i systematycznego monitorowania były włączane do wspólnego systemu stałego monitorowania i informowania oraz by były dostępne dla opinii publicznej w istniejących ramach instytucjonalnych.

Artykuł 16

Szkolenia i informowanie

(1) Umawiające się Strony wspierają kształcenie początkowe i kształcenie ustawiczne oraz informowanie opinii publicznej o celach i środkach wprowadzania w życie niniejszego Protokołu.

(2) Wspierają one w szczególności późniejszy rozwój szkoleń, kształcenie ustawiczne, jak rownież w dziedzinie pomocy technicznej w zakresie energii, w tym ochrony środowiska, przyrody i klimatu.

Rozdział IV

Wprowadzenie w życie, kontrola i ocena

Artykuł 17

Wprowadzenie w życie

Umawiające się Strony zobowiązują się dołożyć wszelkich starań, by niniejszy Protokół został wprowadzony w życie uwzględniając wszelkie odpowiednie środki w istniejących ramach instytucjonalnych.

Artykuł 18

Kontrola przestrzegania zobowiązań

(1) Umawiające się Strony regularnie składają sprawozdania Stałemu Komitetowi w sprawie środków podjętych na mocy niniejszego Protokołu. Sprawozdania przedstawiają również kwestię skuteczności podjętych środków. Konferencja Alpejska decyduje o okresowości sprawozdań.

(2) Stały Komitet bada te sprawozdania w celu sprawdzenia, czy Umawiające się Strony wypełniły swoje zobowiązania wynikające z niniejszego Protokołu. Może on również zwrócić się do zainteresowanych Umawiających się Stron o przedstawienie informacji uzupełniających lub też odwołać się do innych źródeł informacji.

(3) Stały Komitet sporządza sprawozdanie na temat przestrzegania, przez Umawiające się Strony, zobowiązań wynikających z niniejszego Protokołu, na potrzeby Konferencji Alpejskiej.

(4) Konferencja Alpejska zapoznaje się z tym sprawozdaniem. W razie stwierdzenia uchybienia w wypełnianiu zobowiązań, może przyjąć zalecenia.

Artykuł 19

Ocena skuteczności postanowień

(1) Umawiające się Strony regularnie badają i oceniają skuteczność postanowień niniejszego Protokołu. W przypadku, gdy okazuje się to niezbędne dla realizacji celów, biorą pod uwagę przyjęcie odpowiednich poprawek do niniejszego Protokołu.

(2) W istniejących ramach instytucjonalnych do tej oceny przyłączają się władze terytorialne. Możliwa jest konsultacja z organizacjami pozarządowymi aktywnymi w tym sektorze.

Rozdział V

Postanowienia końcowe

Artykuł 20

Związ ek między Konwencją Alpejską a Protokołem

(1) Niniejszy Protokół stanowi Protokół do Konwencji Alpejskiej w znaczeniu art. 2 oraz pozostałych istotnych artykułów Konwencji.

(2) Wyłącznie Umawiająca się Strona Konwencji Alpejskiej, może zostać Umawiającą się Stroną niniejszego Protokołu. Każde wypowiedzenie Konwencji Alpejskiej stanowi równocześnie wypowiedzenie niniejszego Protokołu.

(3) W przypadku, gdy Konwencja Alpejska obraduje na temat spraw odnoszących się do niniejszego Protokołu, jedynie Umawiające się Strony niniejszego Protokołu mogą uczestniczyć w głosowaniu.

Artykuł 21

Podpisanie i ratyfikacja

(1) Niniejszy Protokół jest otwarty do podpisu dla Państw Sygnatariuszy Konwencji Alpejskiej i dla Wspólnoty Europejskiej, dnia 16 października 1998 r. oraz przy Republice Austrii, depozytariusza, począwszy od dnia 16 listopada 1998 r.

(2) Niniejszy Protokół wchodzi w życie, w odniesieniu do Umawiających się Stron, które wyraziły zgodę na związanie niniejszym Protokołem, po upływie trzech miesięcy od daty złożenia przez trzy Państwa dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia.

(3) W odniesieniu do Umawiających się Stron, które później wyrażą zgodę na związanie niniejszym Protokołem, Protokół wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od daty złożenia dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia. Po wejściu w życie jakiejkolwiek poprawki do Protokołu, każda nowa Umawiająca się Strona Protokołu staje się Umawiającą się Stroną Protokołu ze zmianami.

Artykuł 22

Powiadomienia

Depozytariusz powiadamia każde Państwo, o którym mowa w Preambule i Komisję Europejską, o sprawach dotyczących niniejszego Protokołu:

a) o każdym podpisie,

b) o złożeniu każdego dokumentu ratyfikacyjnego, przyjmującego lub zatwierdzającego,

c) o każdej dacie wejścia w życie,

d) o każdym oświadczeniu dokonanym przez jedną z Umawiających się Stron lub Państw Sygnatariuszy,

e) o każdym wypowiedzeniu, o którym powiadomiła jedna z Umawiających się Stron, w tym o dacie jego wejścia w życie.

Na dowód czego, niżej podpisani, będąc w posiadaniu niezbędnych upoważnień, podpisali niniejszy Protokół.

Sporządzono w Bled, dnia 16 października 1998 r., w językach: francuskim, niemieckim, włoskim, słoweńskim, przy czym każdy z tych tekstów jest jednakowo autentyczny, w jednym egzemplarzu, który zostanie złożony w Archiwach Państwowych Republiki Austrii. Depozytariusz przekazuje odpis poświadczony za zgodność z oryginałem wszystkim Państwom Sygnatariuszom.

PROTOKÓŁ W SPRAWIE STOSOWANIA KONWENCJI

ALPEJSKIEJ Z 1991 ROKU W ZAKRESIE TURYSTYKI

PROTOKÓŁ „TURYSTYKA”

Preambuła

Republika Federalna Niemiec,

Republika Austrii,

Republika Francuska,

Republika Włoska,

Księstwo Liechtenstein,

Księstwo Monako,

Republika Słowenii,

Konfederacja Szwajcarska

oraz

Wspólnota Europejska,

Zgodnie ze swymi zadaniami wynikającymi z Konwencji w sprawie ochrony Alp (Konwencji Alpejskiej) z dnia 7 listopada 1991 r., mającymi na celu zapewnienie spójnej polityki zachowania i ochrony oraz trwałego rozwoju obszaru alpejskiego,

Wypełniając swoje zobowiązania wynikające z art. 2 ust. 2 i 3 Konwencji Alpejskiej,

Uwzględniając wolę Umawiających się Stron, by dostosować interesy gospodarcze i wymogi ekologiczne oraz w celu zapewnienia trwałego rozwoju,

Świadomi faktu, że Alpy stanowią przestrzeń życiową i miejsce rozwoju gospodarczego dla ludności miejscowej,

Przekonani, że ludność miejscowa powinna być w stanie określić swój własny projekt rozwoju społecznego, kulturalnego i gospodarczego oraz uczestniczyć w jego wprowadzaniu w życie w istniejących ramach instytucjonalnych,

Uwzględniając, że w naszej cywilizacji miejskiej istnieje stale rosnąca potrzeba uprawiania turystyki i rekreacji w zróżnicowanej formie,

Uwzględniając, że dzięki swoim ogromnym możliwościom rekreacyjnym, dzięki bogactwu krajobrazów i różnorodności warunków ekologicznych Alpy pozostają jednym z najważniejszych obszarów turystyki i rekreacji w Europie oraz że wyzwanie to powinno przekraczać ramy krajowe,

Uwzględniając, że duża część ludności niektórych Umawiających się Stron mieszka w Alpach oraz że turystyka alpejska leży w interesie publicznym z tego względu, że przyczynia się do utrzymania stałej ludności,

Uwzględniając, że turystyka górska rozwija się w konkurencyjnych, coraz bardziej globalnych ramach oraz że w istotny sposób przyczynia się do zmian gospodarczych obszaru alpejskiego,

Uwzględniając, że najnowsze tendencje zdają się iść w kierunku większej harmonii pomiędzy turystyką a środowiskiem: coraz większe zainteresowanie klientów atrakcyjnymi warunkami przyrodniczymi, chronionymi zimą i latem, troska licznych decydentów lokalnych o poprawę jakości usług w odniesieniu do ochrony środowiska,

Uwzględniając, że na obszarze alpejskim ograniczenia dostosowania ekosystemów każdego siedliska powinny być brane pod uwagę w szczególny sposób i oceniane w zależności od szczególnego charakteru każdego każdego nich,

Świadomi, że dziedzictwo naturalne i kulturowe oraz krajobrazy stanowią istotne podstawy turystyki w Alpach,

Świadomi, że różnice przyrodnicze, kulturowe, gospodarcze i instytucjonalne charakteryzujące państwa alpejskie, które były przyczyną odrębnego rozwoju i wielości ofert turystycznych, powinny stać się źródłem zróżnicowanej i uzupełniającej się działalności turystycznej, dalekiej od unifikacji w skali międzynarodowej,

Świadomi, że trwały rozwój działalności turystycznej opartej na waloryzacji dziedzictwa naturalnego, a także na jakości świadczeń i usług, staje się niezbędny z uwagi na zależność gospodarczą większości regionów alpejskich od turystyki i na możliwość przetrwania, jaką stanowi dla mieszkańców Alp,

Świadomi, że należy zachęcać turystów do szanowania przyrody, pomagać im w lepszym rozumieniu ludności mieszkającej i pracującej w odwiedzanych regionach oraz stwarzać optymalne warunki dla prawdziwego odkrywania przyrody na obszarze alpejskim, w całej jej różnorodności,

Świadomi, że do organizacji zajmujących się zawodowo turystyką oraz do władz terytorialnych należy wprowadzenie, w ramach uzgodnionych na poziomie obszaru alpejskiego, środków mających na celu poprawę struktur produkcji oraz ich działania,

Pragnąc zapewnić trwały rozwój obszaru alpejskiego za pomocą turystyki przyjaznej dla środowiska, co stanowi również podstawę warunków życia i warunków ekonomicznych miejscowej ludności,

Przekonani, że niektóre problemy mogą zostać rozwiązane jedynie w ramach transgranicznych oraz że wymagają one podjęcia wspólnych środków przez państwa alpejskie,

uzgodniły, co następuje:

Rozdział I

Postanowienia ogólne

Artykuł 1

Cel

Celem niniejszego Protokołu jest przyczynienie się, w istniejących ramach instytucjonalnych, do trwałego rozwoju obszaru alpejskiego za pomocą turystyki przyjaznej dla środowiska dzięki szczególnym środkom i zaleceniom, które uwzględniają interesy ludności miejscowej i turystów.

Artykuł 2

Współpraca międzynarodowa

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do usuwania przeszkód we współpracy międzynarodowej pomiędzy władzami terytorialnymi obszaru alpejskiego oraz do popierania rozwiązywania wspólnych problemów dzięki współpracy na właściwym szczeblu terytorialnym.

(2) Umawiające się Strony wspierają wzmocnioną współpracę międzynarodową pomiędzy poszczególnymi właściwymi instytucjami. Starają się w szczególności o rozwój obszarów transgranicznych poprzez koordynację działalności turystycznej i rekreacyjnej przyjaznej dla środowiska.

(3) W przypadku, gdy władze terytorialne nie mogą wprowadzić w życie odpowiednich środków, ponieważ należy to do kompetencji krajowych lub międzynarodowych, należy im zapewnić możliwość skutecznego przedstawiania interesów ludności.

Artykuł 3

Uwzględnienie celów w innych politykach

Umawiające się Strony zobowiązują się również do uwzględnienia celów niniejszego Protokołu w swoich innych politykach, w szczególności w zakresie: zagospodarowania terenu, transportu, rolnictwa, gospodarki leśnej, ochrony środowiska i ochrony przyrody, a także w zakresie zaopatrzenia w wodę i w energię, w celu ograniczenia ich negatywnych lub spornych skutków.

Artykuł 4

Uczestnictwo władz terytorialnych

(1) W istniejących ramach instytucjonalnych każda z Umawiających się Stron określa najlepszy poziom koordynacji i współpracy między bezpośrednio zainteresowanymi instytucjami i władzami terytorialnymi w celu promowania solidarnej odpowiedzialności, w szczególności w celu stosowania i rozwoju, na obszarze alpejskim, współdziałania w stosowaniu polityk turystyki, a także wdrażania wynikających z tego środków.

(2) Bezpośrednio zainteresowane władze terytorialne zajmują się różnymi etapami przygotowywania i wdrażania tych polityk i środków, zgodnie ze swymi kompetencjami, w istniejących ramach instytucjonalnych.

Rozdział II

Środki szczególne

Artykuł 5

Zarządzanie ofertą

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do połączenią trwałego rozwoju z turystyką przyjazną dla środowiska. W tym celu wspierają one tworzenie i wdrażanie koncepcji kierowniczych, programów rozwoju, planów sektorowych, zainicjowanych przez właściwe władze na najwłaściwszym szczeblu, które uwzględniają cele niniejszego protokołu.

(2) Środki te umożliwią ocenę i porównanie dobrych i złych stron rozwoju, szczególnie w następującym zakresie:

a) skutki społeczno-gospodarcze w odniesieniu do ludności miejscowej,

b) skutki dla gleby, wody, powietrza, równowagi naturalnej i krajobrazów, z uwzględnieniem szczególnych danych ekologicznych, zasobów naturalnych oraz granic adaptacyjnych ekosystemów,

c) skutki dla finansów publicznych.

Artykuł 6

Kierunki rozwoju turystyki

(1) W odniesieniu do rozwoju turystyki Umawiające się Strony biorą pod uwagę problemy dotyczące ochrony przyrody i zachowania krajobrazów. Strony zobowiązują się do promowania, w miarę możliwości, projektów sprzyjających krajobrazom i przyjaznych dla środowiska.

(2) Prowadzą trwałą politykę wzmacniającą konkurencyjność turystyki alpejskiej bliskiej naturze wnoszącej tym samym istotny wkład w rozwój społeczno-ekonomiczny obszaru alpejskiego. Pierwszeństwo będą miały środki sprzyjające innowacji i zróżnicowaniu oferty.

(3) Umawiające się Strony dokładają starań, by w regionach o dużym natężeniu ruchu turystycznego starano się zrównoważyć ofertę między formami turystyki aktywnej (tourisme intensif) i formami turystyki masowej (tourisme extensif).

(4) Z chwilą podjęcia działań zachęcających, powinny być przestrzegane następujące wymogi:

a) w odniesieniu do turystyki aktywnej: dostosowanie istniejących struktur i wyposażenia turystycznego do wymogów ekologicznych oraz rozwój nowych struktur zgodnie z celami, o których mowa w niniejszym protokole,

b) w odniesieniu do turystyki masowej: utrzymanie lub rozwój oferty turystycznej zbliżonej do warunków naturalnych i przyjaznej dla środowiska, a także podkreślanie dziedzictwa naturalnego regionów przyjmujących turystów.

Artykuł 7

Poszukiwanie jakości

(1) Umawiające się Strony prowadzą stałą i systematyczną politykę dążącą do uzyskania wysokiej jakości oferty turystycznej na całym obszarze alpejskim, z uwzględnieniem w szczególności wymogów ekologicznych.

(2) Wspierają wymianę doświadczeń i realizację programów wspólnych działań, stale poprawiając jakość, a szczególnie:

a) przy ustawianiu wyposażenia na tle krajobrazu i w środowisku naturalnym,

b) w urbanistyce, architekturze (nowe konstrukcje i odnawianie miejscowości)

c) w zakresie wyposażenia hotelowego i oferty usług turystycznych,

d) przy zróżnicowaniu produktu turystycznego obszaru alpejskiego, podkreślając działalność kulturalną prowadzoną na terenach, o których mowa.

Artykuł 8

Zarządzanie ruchem turystycznym

Umawiające się Strony popierają zarządzanie ruchem turystycznym w szczególności na terenach objętych ochroną dokonując równomiernego rozmieszczenia i zakwaterowania turystów w celu zapewnienia trwałości tych miejsc.

Artykuł 9

Naturalne ograniczenia rozwoju

Umawiające się Strony dokładają starań, by rozwój turystyczny był dostosowany do właściwości środowiska i do zasobów dostępnych w konkretnej miejscowości lub regionie. W przypadku projektów, które mogą mieć istotny wpływ na środowisko, w istniejących ramach instytucjonalnych, należy sporządzić wcześniejszą ocenę tych wpływów, a następnie uwzględnić je przy podejmowaniu decyzji.

Artykuł 10

Strefy ciszy

Umawiające się Strony zobowiązują się, zgodnie ze swoimi przepisami i stosownie do kryteriów ekologicznych, wyznaczyć strefy ciszy, niezagospodarowane na potrzeby turystyki.

Artykuł 11

Polityka zakwaterowania

Umawiające się Strony rozwijają polityki zakwaterowania uwzględniające niewielką ilość miejsc przeznaczonych do tego celu, wspierając pobyty komercyjne, odnawianie i wykorzystywanie istniejącej bazy noclegowej oraz modernizując i poprawiając jakość istniejących kwater.

Artykuł 12

Wyciągi turystyczne

(1) Umawiające się Strony ustalają, w ramach procedur krajowych zezwalających na wyciągi turystyczne, by wprowadzić w życie, poza wymogami o charakterze ekonomicznym i bezpieczeństwa, politykę odpowiadającą na wymogi ekologiczne i krajobrazowe.

(2) Nowe pozwolenia na eksploatacje wyciągów turystycznych, jak również koncesje podlegać będą konieczności zdemontowania i usunięcia wyciągów turystycznych niebędących w użyciu oraz przywróceniu do pierwotnego stanu nieużywanych powierzchni z zastosowaniem, przede wszystkim, gatunków roślinnych pochodzenia miejscowego.

Artykuł 13

Ruch turystyczny i transport

(1) Umawiające się Strony wspierają środki mające na celu zmniejszenie natężenia ruchu drogowego w obrębie stacji turystycznych.

(2) Ponadto wspierają one inicjatywy prywatne lub publiczne dążące do poprawy dostępu do miejsc i centrów turystycznych za pomocą transportu zbiorowego oraz mające na celu zachęcenie turystów do korzystania z tych środków transportu.

Artykuł 14

Szczególne techniki zagospodarowania terenu

1- Trasy narciarskie.

(1) Umawiające się Strony zapewniają jak najwłaściwsze połączenie zagospodarowania, konserwacji i eksploatacji tras narciarskich z krajobrazem, z uwzględnieniem równowagi naturalnej i wrażliwości biotopów.

(2) W jak najszerszym wymiarze należy unikać modyfikacji terenu, a kiedy warunki naturalne są do tego odpowiednie, należy obsadzić roślinnością zagospodarowywane na nowo tereny, stosując przede wszystkim gatunki roślin pochodzenia miejscowego.

2- Armatki śniegowe.

Ustawodawstwa krajowe mogą zezwalać na produkcję śniegu w okresach zimna właściwych dla każdego miejsca, w szczególności dla zabezpieczenia narażonych stref, jeżeli warunki hydrologiczne, klimatyczne i ekologiczne właściwe dla danego miejsca to umożliwiają.

Artykuł 15

Działania sportowe

(1) Umawiające się Strony zobowiązują się do określenia polityki związanej z działaniami sportowymi na wolnym powietrzu, w szczególności w strefach objętych ochroną tak aby uniknąć zakłóceń środowiska. Polityka ta może, w razie konieczności, wprowadzić zakaz uprawiania tych sportów.

(2) Umawiające się Strony zobowiązują się do maksymalnego ograniczenia, a w razie konieczności, do wprowadzenia zakazu uprawiania sportów zmotoryzowanych poza strefami wyznaczonymi przez właściwe władze.

Artykuł 16

Zrzuty ze statków powietrznych

Umawiające się Strony zobowiązują się do maksymalnego ograniczenia, a w razie konieczności, do wprowadzenia zakazu zrzutów ze statków powietrznych, na obszarach poza lotniskami, w celach sportowych.

Artykuł 17

Rozwój regionów i obszarów słabych gospodarczo

Zaleca się Umawiającym się Stronom przeanalizowanie rozwiązań dostosowanych do właściwego poziomu terytorialnego, co mogłoby przyczynić się do zrównoważonego rozwoju regionów i zbiorowości słabych pod względem gospodarczym.

Artykuł 18

Rozłożenie wakacji

(1) Umawiające się Strony dołożą wszelkich starań, by odpowiednio rozłożyć w czasie i przestrzeni przyjmowanie turystów w poszczególnych regionach.

(2) W tym celu należy wspierać współpracę między państwami w sprawie rozłożenia wakacji i doświadczeń związanych z wydłużaniem sezonów.

Artykuł 19

Zachęcanie do nowatorstwa

Zaleca się Umawiającym się Stronom wspieranie sposobów działania mogących przyczynić się do wprowadzenia w życie ustaleń niniejszego Protokołu; w tym celu Strony przeanalizują w szczególności ogłoszenie konkursu alpejskiego mającego na celu wynagradzanie osiągnięć oraz nowatorskich produktów turystycznych przestrzegających cele niniejszego Protokołu.

Artykuł 20

Współpraca miedzy turystyką, rolnictwem, gospodarka leśną i rzemiosłem

Umawiające się Strony wspierają współpracę miedzy turystyką, rolnictwem, gospodarka leśną i rzemiosłem. Popierają przede wszystkim łączenie działań prowadzących do powstawania miejsc pracy w ramach trwałego rozwoju.

Artykuł 21

Środki uzupełniające

Umawiające się Strony mogą podjąć, dla trwałego rozwoju turystyki, środki uzupełniające w stosunku do tych, o których mowa w niniejszym Protokole.

Rozdział III

Badania, szkolenia i informowanie

Artykuł 22

Badania i monitorowanie

(1) Umawiające się Strony wspierają i dostosowują, w ścisłej współpracy, badania i systematyczne monitorowanie, które okazują się użyteczne dla lepszej znajomości związku miedzy turystyką a środowiskiem w Alpach, jak również dla analizy przyszłego rozwoju.

(2) Umawiające się Strony dołożą starań, by krajowe wyniki badań i systematycznego monitorowania były włączane do wspólnego systemu stałego monitorowania i informowania oraz by były dostępne opinii publicznej w istniejących ramach instytucjonalnych.

(3) Umawiające się Strony zobowiązują się do wymiany informacji na temat ich własnych doświadczeń, użytecznych dla wprowadzania w życie środków i zaleceń niniejszego Protokołu oraz do zebrania danych istotnych w zakresie jakościowego rozwoju turystyki.

Artykuł 23

Szkolenia i informowanie

(1) Umawiające się Strony wspierają kształcenie początkowe i kształcenie ustawiczne oraz informowanie opinii publicznej o celach i środkach wprowadzania w życie niniejszego Protokołu.

(2) Zaleca się Umawiającym się Stronom włączenie do szkoleń zawodowych w zawodach bezpośrednio i pośrednio związanych z turystyką, wiedzy o środowisku naturalnym i o środowisku. W ten sposób możliwe byłoby wprowadzenie oryginalnych szkoleń łączących turystykę ze środowiskiem. Na przykład:

- „prowadzący zajęcia przyrodnicze”,

- „kierownicy stacji ds. jakości”,

- „asystenci turystyczni dla osób niepełnosprawnych”.

Rozdział IV

Wprowadzenie w życie, kontrola i ocena

Artykuł 24

Wprowadzenie w życie

Umawiające się Strony zobowiązują się dołożyć wszelkich starań, by niniejszy Protokół został wprowadzony w życie, uwzględniając wszelkie odpowiednie środki w istniejących ramach instytucjonalnych.

Artykuł 25

Kontrola przestrzegania zobowiązań

(1) Umawiające się Strony regularnie składają sprawozdania Stałemu Komitetowi w sprawie środków podjętych na mocy niniejszego Protokołu. Sprawozdania przedstawiają również kwestię skuteczności podjętych środków. Konferencja Alpejska decyduje o okresowości sprawozdań.

(2) Stały Komitet bada te sprawozdania w celu sprawdzenia, czy Umawiające się Strony wypełniły swoje zobowiązania wynikające z niniejszego Protokołu. Może on również zwrócić się do zainteresowanych Umawiających się Stron o przedstawienie informacji uzupełniających lub też odwołać się do innych źródeł informacji.

(3) Stały Komitet sporządza sprawozdanie na temat przestrzegania, przez Umawiające się Strony, zobowiązkań wynikających z niniejszego Protokołu, na potrzeby Konferencji Alpejskiej.

(4) Konferencja Alpejska zapoznaje się z tym sprawozdaniem. W razie stwierdzenia uchybienia w wypełnianiu zobowiązań, może przyjąć zalecenia.

Artykuł 26

Ocena skuteczności postanowień

(1) Umawiające się Strony regularnie badają i oceniają skuteczność postanowień niniejszego Protokołu. W przypadku, gdy okazuje się to niezbędne dla realizacji celów, biorą pod uwagę przyjęcie odpowiednich poprawek do niniejszego Protokołu.

(2) W istniejących ramach instytucjonalnych do tej oceny przyłączają się władze terytorialne. Możliwa jest konsultacja z aktywnymi w tym sektorze organizacjami pozarządowymi.

Rozdział V

Postanowienia końcowe

Artykuł 27

Związ ek między Konwencją Alpejską a Protokołem

(1) Niniejszy Protokół stanowi Protokół do Konwencji Alpejskiej w znaczeniu art. 2 oraz pozostałych istotnych artykułów Konwencji.

(2) Wyłącznie Umawiająca się Stroną Konwencji Alpejskiej może zostać Umawiającą się Stroną niniejszego Protokołu. Każde wypowiedzenie Konwencji Alpejskiej stanowi równocześnie wypowiedzenie niniejszego Protokołu.

(3) W przypadku, gdy Konwencja Alpejska obraduje na temat spraw odnoszących się do niniejszego Protokołu, jedynie Umawiające się Strony niniejszego Protokołu mogą uczestniczyć w głosowaniu.

Artykuł 28

Podpisanie i ratyfikacja

(1) Niniejszy Protokół jest otwarty do podpisu dla Państw Sygnatariuszy Konwencji Alpejskiej i dla Wspólnoty Europejskiej, dnia16 października 1998 r. oraz przy Republice Austrii, depozytariusza, począwszy od dnia 16 listopada 1998 r.

(2) Niniejszy Protokół wchodzi w życie w odniesieniu do Umawiających się Stron, które wyraziły zgodę na związanie niniejszym Protokołem, po upływie trzech miesięcy od daty złożenia przez trzy Państwa dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia.

(3) W odniesieniu do Umawiających się Stron, które później wyrażą swą zgodę na związanie niniejszym Protokołem, Protokół wchodzi w życie po upływie trzech miesięcy od daty złożenia dokumentu ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia. Po wejściu w życie jakiejkolwiek poprawki do Protokołu, każda nowa Umawiająca się Strona Protokołu staje się Umawiającą się Stroną Protokołu ze zmianami.

Artykuł 29

Powiadomienia

Depozytariusz powiadamia każde Państwo, o którym mowa w Preambule i Komisję Europejską o sprawach dotyczących niniejszego Protokołu:

a) o każdym podpisie,

b) o złożeniu każdego dokumentu ratyfikacyjnego, przyjmującego lub zatwierdzającego,

c) o każdej dacie wejścia w życie,

d) o każdym oświadczeniu dokonanym przez jedną z Umawiających się Stron lub z Państw Sygnatariuszy,

e) o każdym wypowiedzeniu, o którym powiadomiła jedna z Umawiających się Stron, w tym o dacie jego wejścia w życie.

Na dowód czego, niżej podpisani, będąc w posiadaniu niezbędnych upoważnień, podpisali niniejszy Protokół.

Sporządzono w Bled, dnia 16 października 1998 r., w językach: francuskim, niemieckim, włoskim, słoweńskim, przy czym każdy z tych tekstów jest jednakowo autentyczny, w jednym egzemplarzu, który zostanie złożony w Archiwach Państwowych Republiki Austrii. Depozytariusz przekazuje odpis poświadczony za zgodność z oryginałem wszystkim Państwom Sygnatariuszom.

[1] Dz.U. L 242 z 10.9.2002, str. 1.

[2] Dz.U. L 61 z 12.3.1996, str. 31.

[3] COM(2002)179 „W kierunku strategii w dziedzinie ochrony gleby”.

[4] Dz.U. C 87 E, 7.4.2004, str. 395

[5] „Środowisko” Rady z dnia 25 czerwca 2002 r.

[6] Dz.U. L 181 z 4.7.1986, str. 6.

[7] Dz.U. L 242 z 10.9.2002, str. 1.

[8] COM(1997)599 wersja ostateczna „Biała Księga strategii wspólnoty i planu działania”, COM(2002)321 wersja ostateczna Opracowanie podsumowujące Zieloną Księgę pt. „W kierunku strategii europejskiej bezpieczeństwa dostaw energii”, Dz.U. L 283 z 27.10.2001, str. 33. Dyrektywa w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych Dz.U. L 1 z 4.1.2003, str. 65, dyrektywa 2002/91/WE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków; Dz.U. L176 z 15.7.2003, str. 29, decyzja nr 1230/2003/WE przyjmująca wieloletni program działania w dziedzinie energii: „Inteligentna Energia – Europa” (2003–2006).

[9] COM(2003)716

[10] SEC(2004)24.

[11] […]

[12] Dz.U. L 61 z 12.3.1996, str. 31.

[13] Dz.U. L 181 z 4.7.1986, str. 6.