PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 22.10.2004 
COM(2004) 718 ko ńcowy 
2004/0251 (COD)   
Wniosek dotycz ący  
DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY  
w sprawie niektórych aspektów mediacji  w sprawach w sprawach cywilnych i 
handlowych 
{SEC(2004)1314} 
(przedstawiona przez Komisj ę) 
 
PL 2   PL UZASADNIENIE  
1. C ELE I ZAKRES WNIOSKU  
1.1. Cel 
1.1.1. Zapewnienie lepszego dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści 
Lepszy dost ęp do wymiaru sprawiedliwo ści jest jednym z kluczowych celów polityki 
unijnej dotycz ącej ustanowienia przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i 
sprawiedliwo ści, w której niespójno ść lub złożoność systemów prawnych i 
administracyjnych Pa ństw Członkowskich nie powinny uniemo żliwiać ani utrudnia ć 
poszczególnym jednostkom oraz podmiotom gospodarczym realizowania swoich praw. Koncepcja dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści powinna, w tym kontek ście, 
obejmowa ć wspieranie dost ępu zarówno dla jednostek, jak i podmiotów 
gospodarczych nie tylko do systemu wymiaru sprawiedliwo ści, lecz tak że do 
odpowiednich procesów rozwi ązywania sporów. 
Proponowana dyrektywa przyczynia si ę do realizacji tego celu, u łatwiając dostęp do 
procesów rozwi ązywania sporów poprzez dwa rod zaje przepisów. Po pierwsze, s ą to 
przepisy maj ące na celu zapewnienie w łaściwej wspó łzależności między 
postępowaniem mediacyjnym a s ądowym, poprzez okre ślenie podstawowych 
wspólnych zasad wspólnotowych obejmuj ących szereg kluczowych aspektów 
postępowania cywilnego. Po drugie, maj ą one na celu zapewnienie s ądom Państw 
Członkowskich odpowiednich narz ędzi propagowania stos owania mediacji bez 
jednoczesnego wprowadzania obowi ązku mediacji lub uwarunkowania jej 
określonymi sankcjami. 
Proponowana dyrektywa nie obejmuje przepisów dotycz ących procesu mediacji lub 
powoływania b ądź akredytowania mediatorów. Uwzgl ędniając reakcje wywo łane 
zieloną księgą z 2002 roku oraz bie żące wydarzenia na szczeblu krajowym, nie 
wydaje si ę, żeby ustawodawstwo by ło preferowan ą opcją polityki w odniesieniu do 
tego typu przepisów. Wy łączając z niniejszej propozycji środki regulacyjne 
dotyczące samej procedury mediacyjnej, Komisja stara ła się i nadal stara si ę 
zapewnić wsparcie dla inicjaty w samoregulacyjnych tak że w niniejszej 
wnioskowanej dyrektywie. 
W trakcie konsultacji nad wst ępnym projektem propozycji wi ększość respondentów 
podpisała się pod koncepcj ą podejścia ogólnego, nakre ślonego w projekcie, do 
omawianych w nim kwestii, a tak że do kwestii wy łączonych z zakresu projektu. Do 
niektórych przepisów wst ępnego projektu wprowadzono pewne zmiany, przewa żnie 
o charakterze technicznym, co szerzej omówiono w sekcji 3.  
1.1.2. W łaściwa zależność pomiędzy postępowaniem mediacyjnym a cywilnym 
W niniejszym wniosku zachowano g łównie kwestie, które nie mog ą być 
odpowiednio regulowane w drodze rozwi ązań opartych na mechanizmach 
rynkowych. Dotyczy to w szczególno ści zasad post ępowania cywilnego, które mog ą 
mieć wpływ na wykorzystywanie mediacji oraz na jej skuteczno ść. Okoliczno ści, w 
 
PL 3   PL których mo że dojść do bezpo średniego oddzia ływania pomi ędzy mediacj ą a 
tradycyjnym post ępowaniem cywilnym, to na przyk ład: 
– strony rozwa żają podjęcie mediacji zaraz po zaistnieniu sporu jako alternatyw ę 
dla postępowania cywilnego. Je śli strony wybior ą mediacj ę i nie dojd ą do 
porozumienia, to po zako ńczeniu mediacji wszczyna si ę postępowanie cywilne,  
– jeśli w wyniku mediacji zostaje osi ągnięte porozumienie, jedna ze stron mo że 
tego nie uzna ć i zażądać mimo wszystko wszcz ęcia postępowania cywilnego, 
– strony wszczynaj ą postępowanie cywilne zaraz po zaistnieniu sporu, bez 
rozważenia możliwości mediacji. 
W chwili obecnej wspó łistnienie mediacji i post ępowania cywilnego niesie za sob ą 
szereg niepewnych elementów, które wynikaj ą z rozbie żności w krajowych 
przepisach dotycz ących procedur prawnych lub braku takich przepisów, a które to 
elementy ujawniaj ą się szczególnie w sytuacjach transgranicznych. Nawet je śli w 
danym przypadku mediacja wydaje si ę najlepszym sposobem rozwi ązania sporu, 
strony wol ą tradycyjne post ępowanie cywilne w łaśnie ze wzgl ędu na istniej ące 
niepewno ści. Zatem stabilne i przewidywane ramy prawne powinny przyczyni ć się 
do zrównania mediacji z post ępowaniem s ądowym, a przy podejmowaniu przez 
strony decyzji o wyborze metody rozwi ązania sporu liczy ć się będą szczegóły 
stanowiące o specyfice danego sporu. Takie ramy prawne powinny tak że 
zabezpiecza ć stronom mo żliwość rozwiązywania sporów w drodze post ępowania 
sądowego nawet w sytuacji podj ęcia próby mediacji. 
1.1.3. Promowanie mediacji 
Korzyści płynące ze zwi ększenia cz ęstotliwości podejmowania mediacji s ą związane 
głównie z samym mechanizmem rozwi ązywania sporów, który je st szybszy, prostszy 
oraz bardziej oszcz ędny i pozwala na uwzgl ędnienie szerszego zakresu interesów 
stron oraz daje wi ększą szansę osiągnięcia porozumienia, które zostanie dobrowolnie 
uszanowane, a tak że pozwala zachowa ć przyjazne i zrównowa żone stosunki mi ędzy 
stronami. Komisja wyra ża pogląd, że mediacja jako metoda rozwi ązywania sporów, 
a także środek dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści, zarówno dla osób 
indywidualnych, jak i podmiotów gos podarczych, stanowi niewykorzystany 
potencjał.  
Rola Wspólnoty w bezpo średnim upowszechnianiu mediacji jest z konieczno ści 
ograniczona, i jedynym konkretnym środkiem upowszechniania mediacji 
przewidzianym w propozycji jest obowi ązek Państw Członkowskich zezwolenia 
sądom na proponowanie stronom mediacji.  Zapewnienie odpowiednich relacji 
pomiędzy mediacj ą a post ępowaniem s ądowym tak że przyczyni si ę do 
upowszechniania mediacji. 
Dążenie do realizacji celów ni niejszego wniosku nie mo że odbywa ć się w oderwaniu 
od wszystkich innych aspektów świadczenia us ług mediacyjnych. Zatem nale ży 
także odnieść się do kwestii jako ści usług mediacyjnych, a tak że, w konsekwencji, 
do innych przepisów zawartyc h w niniejszej wnioskowan ej dyrektywie, które musz ą 
współgrać na odpowiednim poziomie wzajemnego zaufania Pa ństw Członkowskich 
w relacjach transgranicznych.  
 
PL 4   PL 1.1.4. Zwi ązek z organizacj ą systemów wymiaru sprawiedliwo ści Państw Członkowskich 
Jedną z często przytaczanych korzy ści częstszego wykorzystywania mediacji jest 
złagodzenie przeci ążenia systemu s ądownictwa, co prowadzi do eliminowania 
opóźnień w rozpatrywaniu spraw oraz oszcz ędza publiczne pieni ądze. Zatem 
wnioskowana dyrektywa rzeczywi ście może przynie ść pozytywne skutki, gdy ż 
stawia sobie za cel upowszechnianie mediac ji. Z kilku powodów ni e jest to jednak 
jedyny i najwa żniejszy cel. Po pierwsze, or ganizacja systemu wymiaru 
sprawiedliwo ści znajduje si ę w zakresie wy łącznej kompetencji Pa ństw 
Członkowskich Po drugie i najwa żniejsze, mediacja sama w sobie stanowi warto ść 
jako metoda rozwi ązywania sporów, która powinna by ć łatwo dost ępna dla 
obywateli i podmiotów gospodarczych  i której stosowanie zas ługuje na 
upowszechnianie niezale żnie od korzy ści, jaką ze sobą niesie, a któr ą jest odciążenie 
systemu s ądownictwa. Komisja nie traktuje mediacji jako alternatywy dla 
postępowania s ądowego, lecz jako jedn ą z metod rozwi ązywania sporów, dost ępną w 
nowoczesnym spo łeczeństwie, jaka mo że okazać się odpowiednia dla pewnego 
rodzaju sporów, lecz, rzecz jasna, nie dla wszystkich. Ponadto nale ży podkreślić, że 
dostępność systemu alternatywnego rozwi ązywania sporów (ang. ADR) nie mo że 
zwalniać Państw Członkowskich z obowi ązku utrzymywania wydajnego i 
praworządnego systemu prawnego, spe łniającego wymagania Europejskiej 
Konwencji Praw Cz łowieka, stanowi ącej jeden z g łównych filarów demokratycznego 
społeczeństwa.  
1.1.5. Ocena wp ływu 
Wstępną ocenę wpływu niniejszego wniosku przeprowadzono przy okazji rocznej 
strategii polityki Komisji na rok 2004. Wn iosku nie wybrano do przeprowadzenia 
rozszerzonej oceny wp ływu. Wnioskowana dyrektywa ma na celu zwi ększenie 
wykorzystywania mediacji w Unii Europejs kiej, co przyniesie korzystne skutki 
ekonomiczne dzi ęki obniżeniu kosztów transakcji dla osób indywidualnych i 
podmiotów gospodarczych, w wyni ku szybszego i bardziej oszcz ędnego 
rozwiązywania sporów. Mediacja mo że także przyczyni ć się do większego 
zrównowa żenia tendencji spo łeczno-ekonomicznych we wzajemnych stosunkach 
stron po rozwi ązaniu sporu, w przeciwie ństwie do raczej destrukcyjnego wp ływu 
procedury rozwi ązywania sporu w drodze orzecze ń sądowych. Proces konsultacji 
oraz inne dzia łania przygotowawcze opisano w za łączniku. Je śli chodzi o inne 
możliwości opisane we wnioskowanej dyrektywie, s ą to głównie zasady 
postępowania cywilnego, którego wyniki nie s ą możliwe do osi ągnięcia przy 
zastosowaniu innych instrumentów.  
1.2. Podstawa prawna 
Cel oraz tre ść wnioskowanej dyrektywy obj ęta jest art. 65 Traktatu ustanawiaj ącego 
Wspólnot ę Europejsk ą, gdyż dotyczy zasad post ępowania cywilnego, gdzie przepisy 
dotyczące jakości i szkole ń w art. 4 pe łnią funkcję pomocnicz ą w stosunku do innych 
przepisów. Wnioskowana dyrektywa jest niezb ędna do zapewnienia nale żytego 
funkcjonowania rynku wewn ętrznego w kontek ście zagwarantowania jednostkom i 
podmiotom gospodarczym, korzystaj ącym z czterech swobód, dost ępu do 
mechanizmów rozwi ązywania sporów, a tak że swobody świadczenia i odbierania 
usług mediacyjnych. 
 
PL 5   PL Jak podkre ślono w opisie celów niniejs zego wniosku, potrzeba podj ęcia przez 
Wspólnot ę działań na tym polu wynika z konieczno ści zagwarantowania pewno ści 
prawnej w okresie trwania sporu, bez wzgl ędu na elementy transgraniczne 
występujące na którymkolwiek z etapów. Aby zapewni ć spójne ramy prawne, nale ży 
zatem odnie ść się do głównych aspektów w ca łym łańcuchu mo żliwych zdarze ń, 
jakie mog ą nastąpić po zaistnieniu sporu, uwzgl ędniając przy tym wszelkie mo żliwe 
scenariusze (powodzenie/niepowodzenie me diacji, zawarcie ugody przez strony lub 
nie itd.). 
W kontek ście systemu alternatywnego rozwi ązywania sporów (ADR) wp ływ 
elementów transgranicznych jest potencjalnie wi ększy niż w przypadku środków 
dotyczących samego post ępowania cywilnego, gdy ż zarówno podczas mediacji, jak i 
następującego po niej post ępowania cywilnego nale ży uwzględnić właściwe 
czynniki, które mog ą zmieniać się w czasie. Na przyk ład elementy transgraniczne 
mogą być związane z miejscem zamieszkan ia lub prowadzenia dzia łalności 
gospodarczej jednej lub obu stron, miejscem mediacji lub siedzib ą właściwego sądu. 
Umowa o mediacji mo że podlega ć innemu prawu ni ż prawo w łaściwe dla 
pierwotnego stosunku prawnego lub umownego łączącego strony, a zawarta mi ędzy 
stronami ugoda mo że z kolei podlega ć prawu jeszcze innego pa ństwa. Postanowienia 
ugody mog ą być egzekwowane w innym Pa ństwie Członkowskim, w zale żności na 
przykład od umiejscowienia aktywów d łużnika w chwili egzekucji.  
Jednakże zawężenie zakresu niniejszego wniosku wy łącznie  w celu wyeliminowania 
przeszkód wynikaj ących z wyst ępowania elementów transgranicznych czy te ż 
ułatwienia rozwi ązywania wszelkich sporów zawieraj ących elementy 
transgaraniczne nie jest wykonalne. 
Przy ocenie stosowno ści mediacji jako metody rozwi ązywania konkretnego sporu 
elementy transgraniczne stanowi ą jedną z wielu okoliczno ści branych pod uwag ę. 
Inne okoliczno ści dotycz ą charakteru sporu oraz jego kwestii merytorycznych, a 
także czynników zwi ązanych z kosztami, opó źnieniem czy te ż szansami powodzenia. 
Upowszechnianie mediacji dla tego typu sporów wykazuj ących elementy 
transgraniczne by łoby zatem kwesti ą arbitralną i stwarza łoby ryzyko dyskryminacji, 
gdyż sądy proponowa łyby podjęcie mediacji wy łącznie na podstawie umiejscowienia 
siedziby stron. Tego typu ograniczenie niew ątpliwie poci ągnęłoby za sob ą znaczne 
zmniejszenie praktycznego wp ływu wnioskowanej dyrektywy. Uzale żniając kwestię 
stosowania zasad post ępowania cywilnego, zawartych we  wnioskowanej dyrektywie, 
od istnienia elementów transgranicznych prowadzi łoby zatem do jeszcze wi ększej 
niepewno ści prawnej. Z drugiej st rony, takie ograniczenie mo że pozostawi ć decyzję 
o zastosowaniu dyrektywy w r ękach stron, które mog łyby wprowadzi ć elementy 
transgraniczne poprzez w łasny wybór mediatora lub w łaściwości sądowej, aby 
odnieść korzyści z zasad okre ślonych w dyrektywie.  
Wnioskowana dyrektywa stanowi istotn ą część ram prawnych dla us ług mediacji we 
Wspólnocie, gdy ż dotyczy swobody świadczenia us ług w innym Pa ństwie 
Członkowskim, a tak że swobody odbioru us ług. Ograniczenie jej zakresu do 
wymiaru transgranicznego prowadzi łyby do stworzenia dwóch równoleg łych 
systemów prawnych, by ć może nawet o ró żnych standardach świadczenia i odbioru 
usług mediacyjnych, co poci ągnęłoby za sob ą ryzyko dyskryminacji us ługodawców i 
usługobiorców. To z kolei by łoby sprzeczne z zasadami rynku wewn ętrznego oraz 
 
PL 6   PL działaniami Wspólnoty maj ącymi na celu uproszczenie ram regulacyjnych dla osób 
indywidualnych oraz po dmiotów gospodarczych. 
W podsumowaniu Komisja stwierdza, że wprowadzenie konkretnego warunku 
dotyczącego skutków transgranicznych wypacza łoby cel wnioskowanej dyrektywy i 
byłoby wbrew zasadom prawid łowego funkcjonowania rynku wewn ętrznego. 
Dyrektywa winna zatem dotyczy ć wszystkich sytuacji, bez wzgl ędu na istnienie 
elementów transgranicznych w momencie mediacji czy post ępowania s ądowego. 
1.3. Pomocniczo ść i proporcjonalno ść 
Mając na uwadze potrzeb ę pewności i przewidywalno ści prawnej w sytuacji 
współistnienia mediacji i post ępowania cywilnego w sytuacjach wykazuj ących 
elementy transgraniczne oraz potrzeb ę zapewnienia prawid łowości funkcjonowania 
rynku wewn ętrznego dla świadczenia i odbioru us ług mediacji, Pa ństwa 
Członkowskie nie s ą w stanie zrealizowa ć w sposób zadowalaj ący celów niniejszego 
wniosku. Środki podj ęte na szczeblu wspólnotowym b ędą skuteczniejsze w 
porównaniu z indywidualnymi inicjatywami poszczególnych Pa ństw Członkowskich 
dzięki spójności oraz ustanowieniu okre ślonych i ujednoliconych zasad dotycz ących 
sytuacji zarówno transgrani cznych, jak i krajowych.  
Przepisy okre ślone we wniosku s ą ściśle ograniczone do tego, co absolutnie 
konieczne do osi ągnięcia celów. Jako najodpowiedni ejszy instrument wybrano 
dyrektyw ę, gdyż przepisy zosta ły zaprojektowane z my ślą o osiągnięciu określonych 
celów, natomiast środki ich realizacji pozo stawiono do uznania Pa ństw 
Członkowskich. Ponadto wniosek ogranicza si ę do kwestii, które mog ą być 
rozwiązane jedynie na drodze legislacyjnej, natomiast kwestie, dla których mo żna 
zastosowa ć rozwiązania rynkowe, zosta ły wyłączone z zakresu przedmiotowego. 
2. TŁO PROPOZYCJI , KONSULTACJE ZE STRONAMI ZAINTERESOWANYMI ORAZ UWAGI 
NA TEMAT NAJWA ŻNIEJSZYCH PRZEPISÓW  
Dokument roboczy za łączony do niniejszego wniosku szerzej omawia powy ższe 
zagadnienia. 
 
PL 7   PL 2004/0251 (COD) 
Wniosek dotycz ący  
DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY  
w sprawie niektórych aspektów mediacji  w sprawach w sprawach cywilnych i 
handlowych 
PARLAMENT EUROPEJSKI ORAZ RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 
uwzględniając Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ę Europejsk ą, w szczególno ści jego art. 61 lit. 
c) oraz art. 67 ust. 5 tiret drugie, 
uwzględniając wniosek Komisji1, 
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego2, 
działając zgodnie z procedur ą określoną w art. 251 Traktatu3, 
a także mając na uwadze, co nast ępuje: 
(1) Wspólnota postawi ła sobie za cel utrzymanie i rozwój przestrzeni wolno ści, 
bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści, zapewniaj ącej swobodny przep ływ osób. W tym 
celu Wspólnota przyjmuje mi ędzy innymi środki w dziedzinie wspó łpracy sądowej w 
sprawach cywilnych, niezb ędne do prawid łowego funkcjonowania rynku 
wewnętrznego. 
(2) Posiedzenie Rady Europejski ej w Tampere w dniach 15 i 16 pa ździernika 1999 r. 
wezwało do ustanowienia przez Pa ństwa Cz łonkowskie alternatywnych, 
pozasądowych procedur z my ślą o lepszym dost ępie do wymiaru sprawiedliwo ści w 
Europie. 
(3) Rada przyj ęła wnioski na temat alte rnatywnych metod rozwi ązywania sporów w 
ramach prawa cywilnego i handlowego w 2000 r., stwierdzaj ąc, że ustanowienie 
podstawowych zasad w tym obszarze stanowi istotny krok w kierunku umo żliwienia 
prawidłowego rozwoju i funkcjonowania pozas ądowych procedur rozwi ązywania 
sporów w sprawach cywilnych i handlowych, co ma jednocze śnie uprościć i 
usprawnić dostęp do wymiaru sprawiedliwo ści. 
(4) W 2002 roku Komisja Europejska zaprezentowa ła zieloną księgę, uwzględniając 
aktualną sytuację, jeśli chodzi o system ADR w Europie oraz inicjuj ąc szeroko 
zakrojone konsultacje z Pa ństwami Cz łonkowskimi i stronami zainteresowanymi na 
temat ewentualnych środków promocji mediacji. 
                                                 
1 Dz.U. C , […], str. . 
2 Dz.U. C , […], str. . 
3 Dz.U. C , […], str. . 
 
PL 8   PL (5) Zapewnienie lepszego dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści, stanowi ące cel w ramach 
polityki Unii Europejskiej dotycz ącej ustanowienia przestrzeni wolno ści, 
bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści, winno obejmowa ć także dostęp do sądowych oraz 
pozasądowych metod rozwi ązywania sporów. Niniej sza dyrektywa powinna 
przyczyni ć się do prawid łowego funkcjonowania rynku wewn ętrznego, w 
szczególno ści jeśli chodzi o świadczenie i odbiór us ług mediacyjnych. 
(6) Mediacja mo że stanowi ć oszczędną i szybką metodę pozasądowego rozwi ązywania 
sporów w sprawach cywilnych i handlowych, dzi ęki możliwości dostosowania si ę do 
indywidualnych potrzeb stron. Ugod y zawierane w drodze mediacji b ędą dobrowolnie 
egzekwowane i najprawdopodobniej przyczyni ą się do utrzymania przyjaznych i 
zrównowa żonych stosunków pomi ędzy stronami. Tego typu korzy ści stają się jeszcze 
bardziej widoczne w sytuacjach z elementami transgranicznymi.  
(7) Przepisy ramowe, w szczególno ści dotycz ące kluczowych aspektów post ępowania 
cywilnego, s ą zatem niezb ędne do promowania mediacji i zapewnienia, aby strony 
korzystające z mediacji mog ły polegać na przewidywalnych ramach prawnych.  
(8) Niniejsza dyrektywa winna tak że dotyczy ć postępowań, w których przynajmniej dwie 
strony sporu korzystaj ą z pomocy mediatora w celu osi ągnięcia polubownego 
porozumienia, a pomija ć postępowania, w których wyniku zapada odgórne orzeczenie 
dotyczące rozwiązania sporu, takie jak arbitra ż, postępowanie u rzecznika praw 
obywatelskich czy rzecznika pr aw konsumentów, rozstrzygni ęcie przez bieg łego lub 
też postępowania prowadzone przez organy wydaj ące oficjalne zalecenia, bez wzgl ędu 
na ich prawn ą moc wiążącą. 
(9) Konieczne tak że jest zachowanie minimalnego poziomu zgodno ści zasad 
postępowania cywilnego, je śli chodzi o wp ływ mediacji na okresy ograniczenia oraz 
sposób ochrony poufno ści mediatora w toku nast ępującego po mediacji post ępowania 
sądowego. Nale ży także uwzględnić możliwość skierowania stron przez s ąd do 
mediacji, przy zachowaniu zasady dobrowolno ści mediacji. 
(10) Mediacji nie nale ży postrzega ć jako gorszej alternatywy dla post ępowania s ądowego 
tylko dlatego, że ugoda uzale żniona jest od dobrej woli obu stron i ch ęci jej 
wyegzekwowania. Zatem wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie winny zapewni ć 
procedurę umożliwiającą potwierdzenie ugody w formie orzeczenia s ądowego, decyzji 
lub innego instrumentu stosowanego przez s ąd lub organ w ładz publicznych. 
(11) To umo żliwi odpowiednie uznanie i traktowanie ugody oraz jej egzekucj ę na terenie 
Unii na warunkach okre ślonych przez instrumenty wspólnotowe w odniesieniu do 
obopólnego uznania i egzekwowania orzecze ń i decyzji. 
(12) Aby zapewni ć konieczne zaufanie w stosunkach Pa ństw Członkowskich je śli chodzi o 
poufność, zawieszenie okresów ograniczenia, a tak że uznawanie i egzekwowanie 
ugody, nale ży wdrożyć odpowiednie i skuteczne mechanizmy kontroli jako ści w 
stosunku do świadczenia us ług mediacyjnych oraz szkolenia mediatorów.  
(13) Takie mechanizmy i środki, okre ślone przez Pa ństwa Członkowskie i przewiduj ące 
możliwość skorzystania z rozwi ązań rynkowych, winny mie ć na celu utrzymanie 
elastyczno ści w procesie mediacji oraz pos zanowanie autonomii stron. Komisja 
wspiera samoregulacyjne środki na poziomie wspólnotowym poprzez na przyk ład 
 
PL 9   PL opracowanie europejskiego kodeksu post ępowania, uwzgl ędniającego kluczowe 
aspekty procesu mediacji. 
(14) W obszarze ochrony konsumenta Komisja przyj ęła w 2001 r. oficjalne zalecenie4 
ustanawiaj ące minimalne kryteria jako ściowe, jakie organy pozas ądowe uczestnicz ące 
w polubownym rozwi ązywaniu sporów konsumenckich winny proponowa ć stronom. 
Zaleca si ę także, aby mediatorzy oraz organizacj e, o których mowa w zaleceniu, 
respektowa ły te zasady. W celu skutecznego roz powszechnienia informacji na temat 
takich organów Komisja tworzy baz ę danych systemów pozas ądowych uznawanych 
przez Państwa Członkowskie jako respektuj ące zasady okre ślone w zaleceniu. 
(15) Dyrektywa szanuje prawa podstawo we oraz zasady uznane w szczególno ści w Karcie 
Praw Podstawowych Unii Europejskiej. W szczególno ści ma ona na celu zapewnienie 
pełnego respektowania prawa do uczciwe go procesu, uznanego w art. 47 Karty. 
(16) Poniewa ż Państwa Członkowskie nie mog ą w sposób skuteczny zrealizowa ć celów 
niniejszej dyrektywy, bior ąc pod uwag ę skalę skutków dzia łania oraz lepsz ą realizację 
tychże celów na poziomie wspólnotowym Wspólnota mo że przyjąć środki zgodnie z 
zasadą pomocniczo ści określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasad ą 
proporcjonalno ści, określoną we wspomnianym artykule, dyrektywa nie wychodzi 
poza to, co konieczne do osi ągnięcia wspomnianych celów. 
(17) [Zgodnie z art. 3 Protoko łu w sprawie stanowiska Zjedno czonego Królestwa i Irlandii, 
załączonego do Traktatu o Unii Europe jskiej oraz Traktatu ustanawiaj ącego 
Wspólnot ę Europejsk ą Zjednoczone Królestw o i Irlandia poinformowa ły o swoim 
zamiarze przyj ęcia i zastosowania niniejszej dyrektywy. / Zgodnie z art. 1 i 2 
Protokołu w sprawie stanowiska Zjednocz onego Królestwa i Irlandii, za łączonego do 
Traktatu o Unii Europejskiej oraz Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą 
Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie bior ą udziału w przyj ęciu niniejszej dyrektywy i 
nie jest ona wi ążąca dla tych Pa ństw Członkowskich.] 
(18) Zgodnie z art. 1 i 2 Protoko łu w sprawie stanowiska Danii, za łączonego do Traktatu o 
Unii Europejskiej oraz Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą Dania nie 
bierze udzia łu w przyj ęciu niniejszej dyrekty wy i nie jest ona ni ą związana ani 
zobowiązana do jej stosowania, 
PRZYJMUJ Ą NINIEJSZ Ą DYREKTYW Ę: 
Artykuł 1 – Cel i zakres 
1. Celem niniejszej dyrektywy jest u łatwienie dost ępu do rozwi ązywania sporów 
poprzez promowanie mediacji oraz zapewnienie w łaściwej relacji mi ędzy 
postępowaniem mediacyjnym a s ądowym. 
2. Niniejsza dyrektywa ma zastosowani e w sprawach cywilnych i handlowych. 
                                                 
4 Zalecenie Komisji z dnia 4 kwietnia 2001 r.  o zasadach stosowanych przez organy pozas ądowe do 
polubownego rozstrzygania sporów konsumenckich (Dz.U. L 109 z 19.4.2001, str. 56). 
 
PL 10   PL 3. W niniejszej dyrektywie „Pa ństwo Członkowskie” oznacza Pa ństwa Członkowskie, z 
wyłączeniem Danii. 
Artykuł 2 – Definicje 
Do celów niniejszej dyrektywy stosuje si ę następujące definicje: 
a) „mediacja” oznacza proces, bez wzgl ędu na jego nazw ę lub okre ślenie, w którym 
przynajmniej dwie strony sporu korzystaj ą z pomocy strony trzeciej w celu 
osiągnięcia porozumienia dotycz ącego rozwi ązania sporu, bez wzgl ędu na to, czy 
proces ten zapocz ątkowały strony, zaproponowa ł lub orzek ł sąd, czy też określiło 
prawo krajowe Pa ństwa Członkowskiego. 
Termin ten nie obejmuje dzia łań podejmowanych przez s ędziów w celu rozwi ązania 
sporu w toku post ępowania s ądowego dotycz ącego tego sporu; 
b) „mediator” oznacza osob ę trzecią prowadz ącą mediację, bez wzgl ędu na jej nazw ę 
lub zawód wykonywany w danym Pa ństwie Cz łonkowskim oraz sposób jej 
wyznaczenia lub form ę zwrócenia si ę o poprowadzenie danej mediacji. 
Artykuł 3 – Skierowanie do mediacji 
1. S ąd, do którego zosta ła wniesiona sprawa, mo że, jeśli jest to w łaściwe oraz po 
uwzględnieniu wszystkich okoliczno ści sprawy, zach ęcić strony do skorzystania z 
mediacji w celu rozwi ązania sporu. S ąd może także zawsze zwróci ć się do stron o 
uczestnictwo w sesji informacyjnej na temat stosowania mediacji. 
2. Niniejsza dyrektywa pozostaje bez uszcze rbku dla ustawodawstwa krajowego, które 
nakłada obowi ązek mediacji lub uzale żnia ją od zachęt czy sankcji, bez wzgl ędu na 
to, czy rozpocz ęło się już postępowanie s ądowe, pod warunkiem że takie 
ustawodawstwo nie utrudnia stosowania prawa do dost ępu do wymiaru 
sprawiedliwo ści, w szczególno ści w sytuacjach, gdzie jedna ze stron jest rezydentem 
w innym Pa ństwie Członkowskim, ni ż mieści się sąd. 
Artykuł 4 – Zapewnienie jako ści mediacji 
1. Komisja oraz Pa ństwa Członkowskie promuj ą i wspomagaj ą opracowywanie i 
przestrzeganie na zasadzie dobrowolno ści kodeksów post ępowania przez 
mediatorów oraz organizacje świadczące usługi mediacji, zarówno na poziomie 
wspólnotowym, jak i krajowym, a tak że inne skuteczne mechanizmy kontroli jako ści 
świadczenia us ług mediacji. 
2. Pa ństwa Cz łonkowskie promuj ą i wspieraj ą szkolenia mediatorów w celu 
umożliwienia stronom sporu dokonania wyboru mediatora, który b ędzie w stanie 
poprowadzi ć skutecznie mediacj ę zgodnie z oczekiwaniami stron. 
 
PL 11   PL Artykuł 5 – Egzekwowanie ugody 
1. Pa ństwa Członkowskie zapewniaj ą, na wniosek stron, mo żliwość potwierdzenia 
osiągniętej ugody w formie orzeczenia, decy zji lub innego instrumentu s ądowego 
bądź też w innej formie przez s ąd bądź organ władzy publicznej, nadaj ący jej rygor 
wykonalno ści w sposób zbli żony do orzeczenia wydanego na mocy prawa 
krajowego, pod warunkiem że ugoda nie stoi w sprzeczno ści z prawem europejskim 
lub prawem krajowym Pa ństwa Członkowskiego, w którym o to wnioskowano. 
2. Pa ństwa Członkowskie informuj ą Komisję o sądach oraz organach w ładzy 
publicznej w łaściwych do przyj ęcia wniosku zgodnie z ust. 1. 
Artykuł 6 – Dopuszczalno ść dowodów w cywilnym post ępowaniu s ądowym 
1. Mediatorzy, a tak że inne osoby zaanga żowane w zarz ądzanie procesem mediacji, nie 
będą zeznawa ć ani dostarcza ć dowodów w s ądowym post ępowaniu cywilnym w 
żadnej z poni ższych kwestii: 
a) zaproszenie przez stron ę do zaanga żowania si ę w mediacj ę lub chęć strony 
uczestniczenia w mediacji; 
b) wyra żone przez stron ę w trakcie mediacji pogl ądy lub propozycje dotycz ące 
ewentualnego rozwi ązania sporu; 
c) oświadczenia lub przyznania si ę strony w toku mediacji; 
d) wnioski mediatora; e) fakt wyra żenia przez stron ę chęci przyjęcia propozycji mediatora w sprawie 
rozwiązania sporu; 
f) dokument przygotowany wy łącznie na potrzeby mediacji. 
2. Ust ęp 1 obowi ązuje niezale żnie od formy wspomnianej informacji lub dowodu. 
3. S ąd lub inny organ wymiaru sprawiedliwo ści nie naka że ujawnienia informacji, o 
których mowa w ust. 1, w toku s ądowego post ępowania cywilnego, a je śli informacje 
te zostały wniesione jako dowód z naruszenie m ust. 1, dowód ten nie zostanie 
dopuszczony. Niemniej jednak takie informacje mog ą zostać ujawnione lub 
dopuszczone jako dowód: 
a) w zakresie wymaganym do rea lizacji lub wyegzekwowania ugody osi ągniętej 
bezpośrednio w wyniku mediacji; 
b) w ramach nadrz ędnych przes łanek polityki publicznej, w szczególno ści gdy 
jest to konieczne do zapewnienia ochrony dzieciom lub zapobie żenia 
powstaniu szkód dla zdrowia fizycz nego lub psychicznego osób; lub 
c) za zgod ą mediatora i stron. 
 
PL 12   PL 4. Przepisy w ust. 1, 2 i 3 stosuje si ę bez wzgl ędu na to, czy post ępowanie s ądowe 
dotyczy sporu, który jest lub by ł przedmiotem mediacji. 
5. Z zastrze żeniem ust. 1 dowód, który móg łby zostać dopuszczony w post ępowaniu 
sądowym, nie staje si ę niedopuszczalny z powodu wykor zystania go w mediacji.  
Artykuł 7 – Zawieszenie okresów ograniczenia 
1. Bieg okresu stosowania okre ślonych środków lub okresów ograniczenia, 
dotyczących roszczenia b ędącego przedmiotem mediacji, zawiesza si ę, po zaistnieniu 
sporu, z dniem:  
a) wyra żenia zgody przez strony na mediacj ę;  
b) nakazu podj ęcia mediacji przez s ąd; lub 
c) powstania obowi ązku mediacji zgodnie z prawem krajowym Pa ństwa 
Członkowskiego. 
2. W przypadku zako ńczenia mediacji bez osi ągnięcia ugody nast ępuje wznowienie 
okresu z chwil ą zakończenia mediacji, w której wyniku nie osi ągnięto ugody, 
począwszy od momentu gdy jedna lub obie strony b ądź mediator og łoszą 
zakończenie mediacji lub faktyczne wycofanie si ę z niej. Okres ten mo że zostać w 
każdym przypadku przed łużony przynajmniej o jeden miesi ąc od dnia wznowienia 
biegu okresu, z wyj ątkiem okresu, w trakcie którego nale ży wnieść sprawę do sądu w 
celu zapobie żenia uniewa żnieniu lub odwo łaniu środków tymczasowych lub 
podobnych. 
Artykuł 8 – Przepisy wykonawcze  
Komisja publikuje informacje na temat w łaściwych sądów oraz organów w ładz podane przez 
Państwa Członkowskie zgodnie z art. 5 ust. 2. 
Artykuł 9 – Transpozycja 
1. Pa ństwa Członkowskie wprowadzaj ą w życie, najpó źniej do dnia 1 wrze śnia 2007 r., 
przepisy ustawowe, wykonawcze  i administracyjne niezb ędne do zapewnienia 
zgodności z niniejsz ą dyrektyw ą i niezwłocznie powiadamiaj ą o tym Komisj ę. 
2. Przyj ęte przez Pa ństwa Członkowskie przepisy powinny zawiera ć odniesienie do 
niniejszej dyrektywy lub odniesienie to powinno towarzyszy ć ich urz ędowej 
publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia okre ślane są przez Pa ństwa 
Członkowskie. 
Artykuł 10 – Wej ście w życie 
Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku 
Urzędowym Unii Europejskiej . 
 
PL 13   PL Artykuł 11 – Adresaci 
Niniejsza dyrektywa sk ierowana jest do Pa ństw Członkowskich. 
Sporządzono w Brukseli, dnia 
W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady 
Przewodnicz ący Przewodnicz ący