Wniosek dotyczący ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczącego wzajemnej pomocy administracyjnej w celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty przed nadużyciami finansowymi i wszelkimi innymi działaniami niezgodnymi z prawem

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. CEL

Interesy finansowe Wspólnoty Europejskiej pozostające w bezpośrednim związku z interesami Państw Członkowskich narażone są na ryzyko związane z różnymi formami nadużyć finansowych i innymi działaniami niezgodnymi z prawem, które wywierają szkodliwy wpływ na przychody i wydatki budżetu wspólnotowego [1]. Walka z nadużyciami finansowymi stanowi wspólny problem, a jednocześnie wspólne wyzwanie dla obu stron: Państw Członkowskich i Komisji. W chwili obecnej zagadnienie to, jeśli chodzi o hierarchię ważności, zajmuje bezprecedensowe miejsce w agendzie politycznej Komisji.

[1] W dalszej części niniejszej noty objaśniającej oszustwa i nadużycia wiążące się ze szkodą dla interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej określane są jako ,oszustwa na szkodę WE".

Nadużycia finansowe na szkodę WE często popełniane są w ramach zorganizowanych struktur ponadnarodowych, przy czym do prania brudnych pieniędzy i ukrywania zysków z nadużyć finansowych na szkodę WE umiejętnie wykorzystuje się istniejący system finansowy. Często sieci przestępczości zorganizowanej, używając do swoich celów swobód rynkowych wynikających z integracji, rozszerzają swoją aktywność na kilka Państw Członkowskich. Tego typu działania mają miejsce szczególnie w obszarze ponadnarodowych nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT oraz prania brudnych pieniędzy pochodzących z nadużyć finansowych na szkodę WE oraz nadużyć finansowych związanych z funduszami strukturalnymi.

W przypadkach gdy organy Państw Członkowskich stają w obliczu złożonych systemów nadużyć finansowych powiązanych z więcej niż jednym państwem, w prowadzeniu każdego śledztwa niezbędna jest sprawna, wielostronna współpraca organów administracyjnych. Aby szybko i skutecznie przeciwdziałać takiej działalności, konieczna jest wymiana informacji pomiędzy wieloma organami poszczególnych Państw Członkowskich oraz ustalenie wzajemnych powiązań wszystkich stron zamieszanych w nadużycia finansowe na szkodę WE oraz w proces prania pieniędzy pochodzących z działalności przestępczej.

Skuteczność wielostronnej współpracy operacyjnej zależy w znacznym stopniu od koordynacji i wsparcia. Współpraca w zakresie zwalczania nadużyć finansowych w obrębie wspólnego rynku, obejmującego w chwili obecnej 25 Państw Członkowskich, będzie coraz trudniejsza, o ile nie będzie ona wspierana i koordynowana na szczeblu europejskim. Wyraźnie z tego wynika, że wyznaczenie Komisji roli organu wspierającego i koordynującego przyczyni się do stworzenia nowej wartości - po pierwsze, ma ona największe możliwości w zakresie dokonania ogólnej oceny działalności związanej z nadużyciami finansowymi na szkodę WE, po drugie zaś, jest organem, który z jednakową troską i uwagą zabezpiecza interesy wszystkich Państw Członkowskich. Przyjęcie takiego podejścia pozwoli z kolei lepiej ukierunkować działania podejmowane przez Państwa Członkowskie i dokładniej określić ich cel.

Jednakże istniejące podstawy prawne współpracy administracyjnej nie pozwalają na wyznaczenie Komisji aktywnej roli w zakresie wspierania i koordynowania działań Państw Członkowskich, w szczególności w obszarze nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT oraz wymiany informacji na temat prania brudnych pieniędzy pochodzących z nadużyć finansowych na szkodę WE.

2. ZARYS

Proponowane rozporządzenie przyczyni się do stworzenia dodatkowej wartości dla właściwych organów Państw Członkowskich, gdyż pozwoli Komisji lepiej wypełniać powierzoną jej rolę koordynatora działań Państw Członkowskich w zakresie zwalczania nadużyć finansowych. Ponadto przyczyni się ono do poprawy wielostronnej współpracy pomiędzy Państwami Członkowskimi i Komisją, na przykład przez organizację spotkań koordynacyjnych przez Komisję na szczeblu europejskim.

Z jednej strony, inicjatywa niniejsza opiera się na już istniejących przepisach prawa. Z drugiej strony jednak, ma na celu uzupełnienie istniejących instrumentów współpracy na poziomie Wspólnoty, jak również Unii Europejskiej, przez wykorzystanie ich właściwości i rozszerzenie ich na nowe obszary współpracy, co z kolei przyczyni się do stworzenia ujednoliconego i skutecznego systemu ochrony interesów finansowych Wspólnoty. W tym celu inicjatywa wykorzystuje standardy rozwinięte przez te właśnie instrumenty, w szczególności zaś rozporządzenie Rady (WE) nr 515/97 [2] oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 [3].

[2] Dz.U. L 82, z 22.3.1997, str. 1.

[3] Dz.U. L 264, z 15.10.2003, str. 1.

Uwzględniając potrzebę skoncentrowania wsparcia na przypadkach mających szczególne znaczenie na poziomie Wspólnoty, Komisja proponuje powiązać stosowanie niniejszego rozporządzenia z konkretnymi wartościami progowymi, a tym samym bardziej ukierunkowane podejście do skomplikowanych przypadków poważnych nadużyć finansowych, wymagających na dalszym etapie postępowania śledczego.

Niniejszy projekt rozporządzenia ogranicza się do wzajemnej pomocy administracyjnej. Nie nadaje on Komisji, w tym Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), żadnych dodatkowych uprawnień śledczych. Wzmacnia jedynie mechanizmy współpracy i wymiany informacji. Tak więc, ustanawia on podstawę i narzędzia multidyscyplinarnej współpracy pomiędzy odnośnymi organami właściwymi Państw Członkowskich oraz pomiędzy państwami i Komisją.

Jeśli współpraca w zakresie przeciwdziałania nadużyciom finansowym ma być wydajna i skuteczna, konieczne jest zintegrowanie odpowiednich działań podejmowanych przez wszystkie zainteresowane strony. Na podstawie art. 280 ust. 3 Traktatu o WE bliska i regularna współpraca w zakresie wielodyscyplinarnym dotyczy wszystkich organów wyznaczonych przez Państwa Członkowskie do ochrony interesów finansowych Wspólnoty.

Zgodnie z koordynacyjną rolą wyznaczoną Komisji i Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) na mocy art. 280 Traktatu o WE, organy te mogą wspierać działania Państw Członkowskich mające na celu przeciwdziałanie nadużyciom finansowym na szkodę WE. Wsparcie to obejmuje wymianę informacji oraz wykorzystywanie sprzętu i infrastruktury Komisji (sieci, baz danych, narzędzi współpracy administracyjnej itp.), jak również udzielanie pomocy celem zapewnienia spójności działań prowadzonych na dalszym etapie. Zakres tej pomocy z kolei może zostać zwiększony, o ile dopuszczone zostanie wykorzystywanie informacji zebranych i przekazywanych przez Komisję jako dowodu w postępowaniach administracyjnych i sądowych.

Proponowane rozporządzenie pozwoli Komisji na zaoferowanie Państwom Członkowskim wiarygodnych informacji lepszej jakości, w tym szczegółowych raportów, dzięki którym można będzie uzyskać w szczególności lepszy obraz nowych tendencji w zakresie nadużyć finansowych oraz sektorów wrażliwych, co z kolei będzie bezpośrednim wynikiem przeprowadzonych prac analitycznych. Rozporządzenie przyczyni się ponadto do lepszego wykorzystania dostępnych informacji do identyfikacji osób powiązanych ze zorganizowanymi sieciami nadużyć finansowych.

Na koniec warto wspomnieć, że ochrona interesów finansowych Wspólnoty wymaga również, już po przeprowadzeniu śledztwa, skutecznych działań uzupełniających.

3. SZCZEGÓLNE ZNACZENIE DLA OBSZARÓW POLITYK INNYCH NIŻ POLTYKA CELNA I ROLNICTWO

Z wyjątkiem dziedzin polityka celna i rolnictwo (rozporządzenie Rady (WE) nr 515/97), prawo wspólnotowe nie zawiera jak na razie szczegółowych zasad dotyczących wzajemnej współpracy administracyjnej z Komisją.

3.1. Ustawodawstwo dotyczące prania brudnych pieniędzy i ochrony interesów finansowych Wspólnoty

Artykuł 280 Traktatu o WE dotyczy ,nadużyć finansowych i wszelkich innych niezgodnych z prawem działań naruszających interesy finansowe Wspólnoty", w tym prania brudnych pieniędzy stanowiących zyski z działań sprzecznych z prawem, naruszających interesy finansowe Wspólnoty.

Ogólnie rzecz biorąc, w przypadku prania brudnych pieniędzy do wszczęcia śledztwa oraz identyfikacji pierwotnego źródła działań przestępczych wymagane są informacje na temat podejrzanych transakcji finansowych. Jednocześnie to właśnie wykrycie nadużyć finansowych na etapie próby odzyskania funduszy pozwala wyśledzić działania i kręgi osób związane z praniem pieniędzy. Z tego względu skoncentrowanie wymiany informacji administracyjnych na szczeblu europejskim na działaniach niezgodnych z prawem przynoszących szkodę interesom finansowym Wspólnoty przyczyni się do stworzenia znaczącej nowej wartości.

3.2. Wzajemna pomoc administracyjna w zakresie nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT i rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej

Obecny system VAT, opierający się na Szóstej dyrektywie [4], jest podatny na nadużycia finansowe [5]. Szkodliwość nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT dla Państw Członkowskich oraz dla budżetu Wspólnoty szacowana jest przez niektóre Państwa Członkowskie nawet na poziomie przekraczającym 10 % ich wpływów netto z tytułu podatku VAT.

[4] Szósta dyrektywa Rady 77/388/EWG z dnia 17.5.1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, Dz.U. L 145, z 13.6.1977, str. 1. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 2004/15/WE (Dz.U. L 52, z 21.2.2004, str. 61).

[5] Por. Raport Komisji przedstawiony Radzie i Parlamentowi Europejskiemu dotyczący wykorzystania porozumień o współpracy administracyjnej w walce z oszustwami związanymi z podatkiem VAT, KOM(2004) 260 końcowy.

Wpływy netto z podatku VAT uwzględniane są przy wyliczeniu składki do budżetu wspólnotowego w segmencie zasobów własnych z tytułu VAT. Składka ta kalkulowana jest na podstawie rozmiarów transakcji krajowych podlegających VAT z zastosowaniem jednolitej stawki 0,5 %. Z tego względu nadużycia finansowe związane z podatkiem VAT na dużą skalę mogą negatywnie oddziaływać na poziom wpływów z tytułu VAT do budżetów Państw Członkowskich, a tym samym na wysokość ich składki do budżetu Wspólnoty. Ponieważ ten aspekt zagadnienia dotyczy interesów finansowych Wspólnoty, Komisja jest nim żywo zainteresowana, a w gruncie rzeczy zobligowana do podjęcia środków wspierających działania operacyjne Państw Członkowskich wymierzone przeciwko poważnym przypadkom nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT.

Współpraca administracyjna pomiędzy właściwymi organami Państw Członkowskich przebiega na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej [6] - którego uzupełnieniem jest niniejsza propozycja - i stanowi faktycznie właściwy i wystarczający sposób wymiany informacji w celu nadzoru nad właściwym przebiegiem transakcji na obszarze Wspólnoty. Ponadto współpraca taka jest odpowiednim instrumentem w zakresie przeciwdziałania większości rozpowszechnionych przypadków naruszeń przepisów podatkowych [7]. Istnieje jednak także pilna potrzeba zapewnienia uzupełniającej pomocy i koordynacji na szczeblu europejskim w odniesieniu do najbardziej złożonych i poważnych przypadków nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT, mających konsekwencje dla kilku Państw Członkowskich.

[6] Dz.U. L 264, z 15.10.2003, str. 1.

[7] Por. Raport Komisji przedstawiony Radzie i Parlamentowi Europejskiemu dotyczący wykorzystywania porozumień o współpracy administracyjnej w walce z oszustwami związanymi z podatkiem VAT, KOM(2004) 260 końcowy, ust. 1, 4.4, 5.2.

3.3. Instrumenty wzajemnej pomocy w zakresie zwalczania nadużyć finansowych w obszarze wydatków Wspólnoty, z wyjątkiem wydatków przeznaczonych na rolnictwo

Wydatki Wspólnoty mogą obejmować płatności, podwykonawców i przedsiębiorstwa zależne w różnych Państwach Członkowskich; tak więc w przypadku wystąpienia nadużyć konieczne jest prowadzenie dochodzeń na terenie więcej niż jednego Państwa Członkowskiego. W chwili obecnej nie istnieją żadne adekwatne instrumenty ustanawiające zasady wzajemnej pomocy administracyjnej, zarówno w zakresie horyzontalnym, jak i wertykalnym, które umożliwiłyby walkę z nadużyciami finansowymi. Odnosi się to także do przypadków nadużyć finansowych w obrębie bezpośrednich wydatków WE.

4. POWIĄZANIE Z ISTNIEJĄCYMI INSTRUMENTAMI WALKI Z NADUŻYCIAMI FINANSOWYMI

Niniejsza inicjatywa ustawodawcza dotyczy ściśle określonego celu, jakim jest współpraca administracyjna w zakresie zwalczania nadużyć finansowych i zapobiegania nadużyciom na szkodę WE powiązanym z praniem brudnych pieniędzy. Jest ona częścią struktury nadzoru, w skład której wchodzą instrumenty prawa administracyjnego i karnego mające na celu poprawę skuteczności walki z nadużyciami finansowymi, nie koliduje jednak z już istniejącymi instrumentami. Celem inicjatywy jest uzupełnienie istniejących instrumentów walki z nadużyciami finansowymi, w szczególności zaś rozporządzenia (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady [8] oraz rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2185/96 [9].

[8] Dz.U. L 136, z 31.5.1999, str. 1.

[9] Rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z 11.11.1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed oszustwami i innymi nadużyciami, Dz.U. L 292, z 15.11.1996, str. 2.

Wymiana informacji już na etapie początkowym pomiędzy organami właściwymi przyczyni się w znacznym stopniu do zapobiegania nadużyciom, w szczególności w obszarze działań związanych z praniem brudnych pieniędzy [10]. Z tego względu zasady wzajemnej pomocy przedłożone w niniejszej propozycji rozporządzenia mają charakter uzupełniający w stosunku do instrumentów prawa karnego przyjętych przez Radę w ramach trzeciego filaru.

[10] Zobacz Raport wyjaśniający (Dz.U. C 91, z 31.3.1999, str. 8), w szczególności sekcja poświęcona art. 7 Drugiego protokołu oraz przypis (6).

5. ZARYS WNIOSKU DOTYCZĄCEGO ROZPORZĄDZENIA

Tytuł I -Przepisy ogólne: Artykuły 1-4

Artykuł 1 określa cel i treść rozporządzenia ustanawiającego zasady wzajemnej pomocy administracyjnej organów Państw Członkowskich odpowiedzialnych za ochronę interesów finansowych Wspólnoty w tych obszarach współpracy na szczeblu Wspólnoty, co do których nie istniały do tej pory odpowiednie zapisy.

Artykuł 2 przedstawia zakres stosowania rozporządzenia i wyjaśnia, w jakiej relacji pozostaje ono do aktualnie obowiązujących przepisów prawa wspólnotowego, podkreślając jednocześnie uzupełniający charakter propozycji. Zasada subsydiarności przejawia się w ograniczeniu stosowania rozporządzenia do przypadków mających szczególne znaczenie na poziomie Wspólnoty.

Artykuł 3 zawiera szczegółowe definicje istotne dla stosowania rozporządzenia. Zgodnie z ,horyzontalnym" zakresem rozporządzenia pojęcia stosują się do różnych obszarów budżetu WE.

Pojęcie ,nadużycia" pojawiające się w treści niniejszego rozporządzenia obejmuje odnośne zachowania przynoszące szkodę interesom finansowym Wspólnoty, w tym działania nielegalne w rozumieniu art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich [11], ale nie jest do nich ograniczone; tak więc odnosić się ono będzie do przypadków prania brudnych pieniędzy i nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT.

[11] Dz.U. L 312, z 23.12.1995, str. 1.

Ograniczenie zakresu stosowania rozporządzenia do przypadków ,mających szczególne znaczenie na poziomie Wspólnoty" pozwala Komisji skoncentrować się na przypadkach, w których Państwa Członkowskie mogą skorzystać z powstałej nowej wartości. Pozwala to także zapobiec przeciążeniu służb Komisji nadmierną ilością informacji i zapytań dotyczących spraw o mniejszym znaczeniu. Za istotne uznaje się sprawy mające konsekwencje dla innych Państw Członkowskich lub wiążące się z innymi Państwami Członkowskimi. W przypadku podatku VAT za wartość progową przewidywanej straty finansowej Państw Członkowskich przyjmuje się kwotę 500 000 EUR. W innych obszarach wchodzących w zakres rozporządzenia za wartość progową przewidywanej straty przyjmuje się kwotę 100 000 EUR. Wartości progowe mogą ulec zwiększeniu w drodze aktów wykonawczych.

Artykuł 4 ust. 1 definiuje ,organy właściwe". Zaliczają się do nich organy właściwe Państw Członkowskich działające zgodnie z podejściem multidyscyplinarnym oraz Komisja, która jest bezpośrednio zaangażowana we wzajemną pomoc administracyjną i wymianę informacji pomiędzy Państwami Członkowskimi lub koordynuje takie działania.

Artykuł 4 ust. 2 nawiązuje do wewnętrznego statusu organów właściwych, ustalając zasadę, że współpraca między nimi nie zostanie zakłócona z powodu różnego statusu organów właściwych nadanego im mocą prawa krajowego.

Tytuł II - Obowiązki w zakresie współpracy: Artykuły 5-14

W Tytule II sformułowano zasady dotyczące współpracy administracyjnej organów właściwych, w tym Komisji, oraz wymiany informacji między nimi.

Rozdział I - Wzajemna pomoc i wymiana informacji

Sekcja 1 - Pomoc na żądanie

Artykuł 5 ustanawia możliwość wystąpienia z wnioskiem o pomoc oraz obowiązek udzielenia pomocy na takie żądanie. Artykuł ten ma na celu usprawnienie współpracy pomiędzy organami właściwymi. Określa sposób zbierania i wymiany informacji.

Artykuł 6, idąc za przykładem art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97 przewiduje procedury specjalnego nadzoru.

Artykuł 7 ustanawia zasady postępowania z zapytaniami administracyjnymi przedstawionymi przez organy właściwe oraz zasady uczestnictwa urzędników - przedstawicieli organu wnioskującego - w procesie dochodzenia.

Artykuł 8 nadaje urzędnikom reprezentującym organ właściwy innego Państwa Członkowskiego prawo dostępu do dokumentów na terenie biur podlegających organowi wezwanemu - zgodnie z podobnymi zapisami zawartymi w rozporządzeniu Rady (WE) nr 515/97 oraz w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1798/2003.

Artykuł 11 ust. 1 przewiduje dostęp Komisji do danych Państw Członkowskich dotyczących transakcji poprzez system wymiany informacji o podatku VAT - VIES (VAT Information Exchange System) [12]. Będzie on stanowił istotny dodatkowy element zwiększający możliwości koordynacyjne Komisji.

[12] VIES = system wymiany informacji o podatku VAT, ustanowiony na mocy rozporządzenia Rady 218/92 i rozwinięty przez rozporządzenie Rady 1798/2003.

Sekcja 2 - Pomoc z własnej inicjatywy

Artykuł 12 przewiduje dostarczanie Komisji informacji dotyczących operacji stanowiących nadużycie lub noszących jego znamiona, tj. przypadków, w których istnieje uzasadnione podejrzenie, że nieprawidłowość faktycznie miała miejsce. Wszelkie takie informacje będą zbierane i analizowane przez Komisję, co z kolei pozwoli na dostarczenie Państwom Członkowskim wsparcia w postaci informacji o lepszej jakości i skuteczniejszej koordynacji.

Artykuł 13 ustanawia zasady prowadzenia specjalnego nadzoru do celów niniejszego rozporządzenia, bez konieczności przedkładana odrębnego wniosku oraz zasady przekazywania odnośnych informacji.

Artykuł 14 ustanawia zasady komunikowania informacji ogólnych przez Państwa Członkowskie w celu stworzenia prawa wspólnotowego wolnego od luk prawnych umożliwiających nadużycia finansowe oraz pozwalającego na wdrożenie całościowej wspólnotowej polityki zwalczania nadużyć.

Rozdział II - Wykorzystanie informacji

Artykuł 15 zawiera zasadę podobną do zasady ustanowionej w art. 12 rozporządzenia Rady (WE) 515/97. Dotyczy ona wykorzystywania jako dowodu w postępowaniach administracyjnych i sądowych materiału uzyskanego na mocy proponowanego rozporządzenia, celem wsparcia dochodzeniowych działań uzupełniających podejmowanych przez Państwa Członkowskie.

Artykuł 16 przyczynia się do usprawnienia wymiany informacji zebranych przez Komisję w kontekście współpracy multidyscyplinarnej.

Artykuł 17 gwarantuje, że od momentu, w którym konkretne nadużycia stały się przedmiotem działań w ramach pomocy wzajemnej na mocy niniejszego rozporządzenia, Państwa Członkowskie będą na bieżąco informować Komisję o przebiegu działań uzupełniających.

Artykuł 18 przewiduje, że informacje można wymieniać i wykorzystywać jedynie do celów określonych w niniejszym rozporządzeniu, o ile istnieje potrzeba posiadania takiej wiedzy przez dany organ. Proces wymiany informacji wchodzi w zakres tajemnicy zawodowej i musi być zorganizowany zgodnie z zasadami poufności.

Artykuł 19 zawiera w swojej treści obowiązek - obwarowany pewnymi warunkami - wymiany informacji uzyskanych z kraju trzeciego na mocy proponowanego rozporządzenia, w celu zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Wspólnoty.

Artykuł 20 przewiduje, że Komisja będzie miała możliwość wykorzystywania własnych zdolności analizy ryzyka, w celu dostarczenia organom Państw Członkowskich raportów i informacji związanych z ryzykiem, tak aby zwiększyć ich skuteczność w zwalczaniu nadużyć finansowych.

Artykuł 21 przewiduje środki implementacji odnoszące się do wykonania niniejszej propozycji rozporządzenia. Zasady implementacji powinny zostać przyjęte przez Komisję zgodnie z procedurą regulacyjną ustanowioną w decyzji komitologicznej 1999/468/WE [13].

[13] Dz.U. L 187, z 17.7.1999, str. 23.

Artykuł 22 precyzuje, że w celu przyjęcia przepisów wykonawczych Komisja otrzyma wsparcie Komitetu Regulacyjnego. Komitet będzie sprawował swoje funkcje razem z Komitetem na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 515/97, bez uszczerbku dla kompetencji innego komitetu, w szczególności zaś komitetu określonego w rozporządzeniu nr 1798/2003. Komitet ten blisko współpracuje z innymi komitetami.

2004/0172 (COD)

Wniosek dotyczący ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczącego wzajemnej pomocy administracyjnej w celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty przed nadużyciami finansowymi i wszelkimi innymi działaniami niezgodnymi z prawem

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 280 ust. 4,

uwzględniając wniosek Komisji [14],

[14] Dz.U. C [...], z [...], str. [...].

uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego [15],

[15] Dz.U. C [...], z [...], str. [...].

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [16],

[16] Dz.U. C [...], z [...], str. [...].

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Wspólnota i Państwa Członkowskie przykładają dużą wagę do ochrony interesów finansowych Wspólnoty oraz do zwalczania nadużyć finansowych i wszelkich innych niezgodnych z prawem działań na szkodę interesów finansowych Wspólnoty.

(2) Wspólnotowe ramy wzajemnej współpracy powinny dopuszczać bliską i regularną współpracę pomiędzy organami właściwymi Państw Członkowskich, jak również pomiędzy Państwami Członkowskimi a Komisją w celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty we wszystkich obszarach związanych z zasobami i wydatkami Wspólnoty.

(3) Zapisy niniejszego rozporządzenia nie będą miały wpływu na prowadzenie dochodzeń przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych z wykorzystaniem jego uprawnień śledczych i zgodnie z gwarancjami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczące dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) [17]. Zakres rozporządzenia będzie ograniczał się do pewnych form pomocy, wymiany informacji i koordynacji, poprzedzających działania śledcze OLAF, towarzyszących tym działaniom lub je uzupełniających.

[17] Dz.U. L 136, z 31.5.1999, str. 1.

(4) Wprowadzenie nowych środków na szczeblu Wspólnoty nie powinno wpływać na stosowanie krajowego prawa karnego oraz na zasady współpracy wzajemnej w zakresie spraw karnych lub na krajowy wymiar sprawiedliwości.

(5) Walka z nadużyciami finansowymi o charakterze ponadnarodowym i innymi działaniami niezgodnymi z prawem na szkodę interesów finansowych Wspólnoty wymaga lepszej koordynacji na szczeblu Wspólnoty oraz wielodyscyplinarnej współpracy ze strony organów Państw Członkowskich w obszarze nadużyć finansowych i innych działań niezgodnych z prawem, które w wielu przypadkach powiązane są ze strukturami przestępczości zorganizowanej i oznaczają szkodę dla interesów finansowych Wspólnoty. Niniejsze rozporządzenie powinno rozszerzyć zakres współpracy pomiędzy wszystkimi właściwymi organami Państw Członkowskich oraz pomiędzy Państwami Członkowskimi a Komisją.

(6) Przepisy niniejszego rozporządzenia nie będą miały wpływu na te akty prawa wspólnotowego, które przewidują bardziej ukierunkowaną lub rozległą współpracę pomiędzy Państwami Członkowskimi oraz między Państwami Członkowskimi a Komisją, takie jak na przykład rozporządzenie Rady (WE) nr 515/97 z dnia 13 marca 1997 r. w sprawie wzajemnej pomocy między organami administracyjnymi Państw Członkowskich i współpracy między Państwami Członkowskimi a Komisją w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego i rolnego [18] lub rozporządzenie Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej i uchylające rozporządzenie (EWG) nr 218/92 [19].

[18] Dz.U. L 82, z 22.3.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 807/2003 (Dz.U. L 122, z 16.5.2003, str. 36).

[19] Dz.U. L 264, z 15.10.2003, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 885/2004 (Dz.U. L 168, z 1.5.2004, str. 1).

(7) Wymiana informacji stanowi główny element w walce z nadużyciami finansowymi i innymi działaniami niezgodnymi z prawem na szkodę interesów finansowych Wspólnoty. Informacje dostarczone Komisji przez Państwa Członkowskie będą wykorzystywane przez Komisję do wypracowania wyczerpującego stanowiska na temat nadużyć finansowych na skalę ogólnoeuropejską i innych działań niezgodnych z prawem, a następnie przedstawienia tego stanowiska Państwom Członkowskim.

(8) Nadużycia finansowe i inne działania niezgodne z prawem na szkodę interesów finansowych Wspólnoty, szczególnie zaś działania na skalę ponadnarodową, obejmujące międzynarodowe zorganizowane sieci nadużyć finansowych w dwóch lub w większej liczbie Państw Członkowskich, można będzie zwalczać i skutecznie im zapobiegać, jeśli informacje o charakterze statystycznym lub ogólnym będą analizowane i poddawane ocenie w zakresie ryzyka na poziomie wspólnotowym, z wykorzystaniem zdobytych informacji i możliwości dokonywania ogólnej analizy ryzyka przez Komisję oraz szczegółowej analizy przez OLAF.

(9) Walka z nadużyciami finansowymi i innymi działaniami niezgodnymi z prawem na szkodę interesów finansowych Wspólnoty wymaga prowadzenia spójnych działań uzupełniających; z tego względu powinna istnieć możliwość wykorzystania informacji zebranych lub przekazywanych przez Komisję jako materiału dowodowego w postępowaniach administracyjnych i sądowych.

(10) W interesie pomyślnej współpracy pomiędzy właściwymi organami Państw Członkowskich jest, aby proces wymiany informacji był zorganizowany zgodnie z zasadami poufności, gdzie informacja objęta jest tajemnicą zawodową, przy jednoczesnym zagwarantowaniu, że przetwarzanie danych osobowych zgodnie z nowymi przepisami będzie przebiegało zgodnie z zasadami odpowiedniej ochrony danych.

(11) Odpowiednio uwzględnić należy zasady ochrony danych obowiązujące instytucje Wspólnoty, określone w art. 286 Traktatu oraz rozporządzeniu (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych [20], jak również zasady obowiązujące Państwa Członkowskie na mocy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych [21].

[20] Dz.U. L 8, z 12.1.2001, str. 1.

[21] Dz.U. L 281, z 23.11.1995, str. 31; Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 284, z 31.10.2003, str. 1).

(12) Środki niezbędne do wprowadzenia w życie niniejszego rozporządzenia zostaną przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustalającą procedury wykorzystywania uprawnień wykonawczych nadanych Komisji [22].

[22] Dz.U. L 184, z 17.7.1999, str. 23.

(13) Ponieważ cele zamierzonego działania, tzn. walka z nadużyciami finansowymi i innymi działaniami niezgodnymi z prawem mającymi wpływ na interes finansowy Wspólnoty, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie, a z uwagi na skalę i skutki takiego działania mogą zostać lepiej zrealizowane na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może przyjąć stosowne środki, zgodnie z zasadą subsydiarności, przedstawioną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności przedstawioną w tymże artykule niniejsze rozporządzenie w celu osiągnięcia zamierzonych celów nie wykracza poza to, co niezbędne.

(14) Niniejsze rozporządzenie respektuje prawa podstawowe i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 1

Przedmiot rozporządzenia

Niniejsze rozporządzenie ustanawia ramy prawne wzajemnej współpracy administracyjnej i wymiany informacji pomiędzy właściwymi organami Państw Członkowskich oraz pomiędzy tymi organami a Komisją w celu zapewnienia jednakowej i skutecznej ochrony interesów finansowych Wspólnoty przed nadużyciami finansowymi i wszelkimi innymi działaniami niezgodnymi z prawem.

Artykuł 2

Zakres

1. Niniejsze rozporządzenie stosuje się w przypadku nadużyć finansowych oraz wszelkich innych działań mających wpływ na interesy finansowe Wspólnoty i mających szczególne znaczenie na poziomie Wspólnoty.

Właściwe organy Państw Członkowskich mogą również wymieniać informacji oraz zapewniać pomocy, zgodnie z treścią niniejszego rozporządzenia, jeśli uznają taką wymianę i pomoc na szczeblu Wspólnoty za środki niezbędne do przeciwdziałania nadużyciom finansowym i wszelkim innym działaniom niezgodnym z prawem mającym wpływ na interesy finansowe Wspólnoty.

2. Przepisy niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania w zakresie, w którym prawo wspólnotowe przewiduje bardziej szczegółową współpracę pomiędzy Państwami Członkowskimi oraz pomiędzy Państwami Członkowskimi a Komisją lub przewiduje szerszy dostęp do informacji ze strony Komisji.

W szczególności niniejsze rozporządzenie nie wpływa na stosowanie rozporządzenia (WE) nr 515/97 oraz na współpracę pomiędzy Państwami Członkowskimi na mocy rozporządzenia (WE) nr 1798/2003.

3. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na stosowanie rozporządzenia (WE) nr 1073/1999.

4. Niniejsze rozporządzenie nie wpływa na stosowanie krajowego prawa karnego oraz zasad współpracy wzajemnej w zakresie spraw karnych lub na krajowy wymiar sprawiedliwości.

5. Obowiązek udzielenia pomocy przewidziany w niniejszym rozporządzeniu nie obejmuje dostarczania informacji lub dokumentów otrzymanych przez właściwe organy administracyjne, działające na mocy upoważnienia organów sądowniczych lub na ich żądanie.

Jednakże w przypadku wniosków o pomoc takie informacje i dokumenty są dostarczane, po zasięgnięciu opinii organu sądowniczego i wyrażeniu przez niego zgody na takie działanie.

Artykuł 3

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1. ,Nadużycie" oznacza nadużycie finansowe lub jakiekolwiek inne działanie niezgodne z prawem o szczególnym znaczeniu na poziomie Wspólnoty, naruszające interesy finansowe Wspólnoty, w szczególności zaś:

a) jakiekolwiek naruszenie zapisu w prawie wspólnotowym wynikające z działania lub zaniechania działania przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w tym naruszenie warunków umów zawartych na mocy przepisów prawa wspólnotowego, które skutkowały lub będą skutkowały szkodą dla budżetu ogólnego Wspólnoty lub dla budżetów zarządzanych przez Wspólnotę, przez ograniczenie lub utratę wpływów pochodzących z zasobów własnych, ściąganych bezpośrednio na rzecz Wspólnoty, albo przez nieuzasadnioną pozycję w wydatkach;

b) jakiekolwiek naruszenie przepisów prawnych dotyczących podatku od wartości dodanej (VAT), o którym mowa w dyrektywie Rady 77/388/EWG [23], które skutkowało lub będzie skutkowało zmniejszeniem zasobów własnych Wspólnoty, o których mowa w rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom) nr 1553/89 [24];

[23] Dz.U. L 145, z 13.6.1977, str. 1.

[24] Dz.U. L 155, z 7.6.1989, str. 9.

c) pranie brudnych pieniędzy w rozumieniu art. 1 lit. c) dyrektywy Rady 91/308/EWG [25], w odniesieniu do zysków osiągniętych z naruszenia, o którym mowa w lit. a) i b) niniejszego punktu;

[25] Dz.U. L 166, z 28.6.1991, str. 77.

2. ,nadużycia mające szczególne znaczenie na poziomie Wspólnoty" oznaczają nadużycia:

a) z których wynikły lub wynikną konsekwencje dla innych Państw Członkowskich, lub przypadki, gdy istnieją faktyczne powiązania pomiędzy operacjami przeprowadzanymi w różnych Państwach Członkowskich; oraz

b) o których sądzi się, że mogą spowodować ogólną stratę finansową w zainteresowanych Państwach Członkowskich przekraczającą kwotę 500 000 EUR w obszarze VAT lub spowodować szkodę dla interesów finansowych Wspólnoty w kwocie minimum 100 000 EUR w innych przypadkach objętych zakresem niniejszego rozporządzenia. W przypadku prania brudnych pieniędzy wartość progową stosuje się do przestępstwa leżącego u podstaw takiego działania;

3. ,akty prawne odnoszące się do podatku VAT" oznaczają wszelkie zapisy w prawie wspólnotowym, którym podlega podatek od wartości dodanej, oraz przepisy i regulacje przyjęte przez Państwa Członkowskie w celu dostosowania prawa wewnętrznego do aktów prawa wspólnotowego;

4. ,organ wnioskujący" oznacza właściwy organ występujący z wnioskiem o udzielenie pomocy;

5. ,organ wezwany" oznacza właściwy organ, do którego zwrócono się z wnioskiem o udzielenie pomocy;

6. ,dochodzenie administracyjne" oznacza wszelkie działania związane z nadzorem i kontrolą oraz inne działania podejmowane przez właściwe organy w toku wykonywania obowiązków służbowych, mające na celu ustalenie, czy doszło do popełnienia nadużyć, z wyłączeniem działań podjętych na wniosek organu sądowego lub na mocy bezpośredniego nakazu takiego organu;

7. ,informacje finansowe" oznaczają informacje na temat podejrzanych transakcji otrzymane przez uprawnione krajowe punkty kontaktowe zgodnie z dyrektywą 91/308/EWG oraz inne informacje przydatne do prześledzenia transakcji finansowych powiązanych z nadużyciami objętymi zakresem niniejszego rozporządzenia;

8. ,właściwe organy" oznaczają organy krajowe lub wspólnotowe, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Wartości progowe określone w pkt. 2 lit. b) mogą zostać podniesione zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 22 ust. 2.

Artykuł 4

Właściwe organy

1. Współpraca na mocy niniejszego rozporządzenia będzie obejmowała następujące właściwe organy, działające w ramach przyznanych im uprawnień:

a) organy Państw Członkowskich:

i) bezpośrednio odpowiedzialne za zarządzanie środkami finansowymi pochodzącymi z budżetu Wspólnoty i uprawnione do tego na mocy odnośnych przepisów prawa wspólnotowego oraz przepisów prawa krajowego; lub

ii) mające obowiązek, na mocy obowiązujących krajowych przepisów prawa administracyjnego, zapobiegania nadużyciom finansowym i wszelkim innym działaniom niezgodnym z prawem mającym wpływ na interesy finansowe Wspólnoty oraz obowiązek ich zwalczania; lub

iii) właściwe organy wymienione w rozporządzeniu (WE) nr 1798/2003, odpowiednie centralne biura łącznikowe i łącznikowe organy administracyjne wyznaczone zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1798/2003, inne organy kontroli skarbowej upoważnione do prowadzenia śledztw w zakresie nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT lub organy właściwe, o których mowa w dyrektywie Rady 92/12/EWG [26], o tyle, o ile zebrane informacje mogą stanowić dowód nadużyć finansowych związanych z podatkiem VAT; lub

[26] Dz.U. L 76, z 23.3.1992, str. 1.

iv) ustanowione przez Państwa Członkowskie jako ,jednostki wymiany informacji finansowych" zgodnie z decyzją Rady 2000/642/JHA [27] z zadaniem zbierania i analizowania informacji otrzymanych na mocy zapisów dyrektywy 91/308/EWG;

[27] Dz.U. L 271, z 24.10.2000, str. 4.

b) Komisja, w tym Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF).

2. Państwa Członkowskie podejmą wszelkie niezbędne kroki, aby zapewnić wymianę informacji pomiędzy ich właściwymi organami, niezależnie od zakresu ich kompetencji i statusu wewnętrznego, oraz pomiędzy tymi organami a Komisją.

TYTUŁ II

OBOWIĄZKI W ZAKRESIE WSPÓŁPRACY

Rozdział 1

Wzajemna pomoc administracyjna i wymiana informacji

Sekcja 1 - pomoc na żądanie

Artykuł 5

Pomoc na żądanie

1. Organy właściwe udzielają sobie pomocy na żądanie w celu zapobiegania nadużyciom i ich wykrywania. Na żądanie organu wnioskującego organ wezwany, w zakresie wymaganym do osiągnięcia celów wniosku i zgodnie z celami niniejszego rozporządzenia, przekazuje organowi wnioskującemu wszelkie informacje mogące mieć znaczenie dla wykrycia nadużyć i zapobieżenia im. Obejmują one informacje na temat operacji stanowiących nadużycia, jak również informacje finansowe dotyczące zarówno operacji leżących u podstaw nadużyć, jak i powiązanych z nimi osób fizycznych lub prawnych.

2. W celu uzyskania żądanych informacji organ wezwany lub organ administracyjny, do którego przekazał on wniosek, postępuje w taki sam sposób, w jaki postępowałyby, działając we własnej sprawie lub na żądanie innego organu we własnym Państwie Członkowskim.

3. Organ wezwany udostępnia wszelkie informacje będące w jego posiadaniu lub uzyskane, dotyczące operacji lub transakcji, wykrytych lub planowanych, stanowiących nadużycia lub postrzeganych przez organ wnioskujący jako nadużycia lub, w stosownych przypadkach, informacje dotyczące ustaleń wynikających z nadzoru specjalnego sprawowanego na mocy art. 6.

Organ wezwany dostarcza organowi wnioskującemu wszelkie zaświadczenia, dokumenty lub poświadczone odpisy dokumentów będących w jego posiadaniu lub przez niego uzyskanych. Przy czym dokumenty i wiadomości oryginalne są dostarczane jedynie wtedy, gdy nie jest to sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa krajowego w Państwie Członkowskim, w którym organ wezwany ma swoją siedzibę.

4. Do wniosków o pomoc i wymianę informacji dołączane jest krótkie oświadczenie dotyczące stanu faktycznego znanego organowi wnioskującemu.

5. Jeżeli organ wnioskujący kieruje swój wniosek do organu, który nie jest uprawniony do udzielenia wnioskowanej pomocy, organ ten przekazuje wniosek organowi uprawnionemu.

Artykuł 6

Nadzór specjalny

Na żądanie organu wnioskującego, organ wezwany zapewni, w najszerszym możliwym zakresie, nadzór specjalny, lub zorganizuje taki nadzór w granicach swojego obszaru działania. Nadzór taki obejmie:

a) osoby, a szczególnie ich przemieszczanie się, o ile istnieją uzasadnione powody, aby przypuszczać, że osoby te popełniają nadużycia,

b) miejsca przechowywania towarów, o ile przechowywane są one w sposób, który daje podstawy do podejrzeń, że zostaną wykorzystane jako zaopatrzenie w operacjach stanowiących nadużycia,

c) przemieszczanie towarów uznanych za obiekt potencjalnych nadużyć,

d) środki transportu i transakcje finansowe, o ile istnieją uzasadnione powody, aby przypuszczać, że wykorzystywane są one do popełniania nadużyć.

Artykuł 7

Dochodzenie administracyjne na żądanie

1. Na żądanie organu wnioskującego organ wezwany przeprowadza dochodzenie administracyjne dotyczące operacji stanowiących nadużycie lub postrzeganych przez organ wnioskujący jako nadużycie lub organizuje przeprowadzenie takiego dochodzenia.

Organ wezwany lub organ administracyjny, do którego przekazał on wniosek, przeprowadza dochodzenie administracyjne w taki sam sposób, w jaki przeprowadziłby je, działając we własnej sprawie lub na żądanie innego organu własnego Państwa Członkowskiego. Organ wezwany zawiadamia organ wnioskujący o wynikach przeprowadzonego dochodzenia.

2. Na mocy porozumienia pomiędzy organem wnioskującym i organem wezwanym urzędnicy wyznaczeni przez organ wnioskujący mogą uczestniczyć w dochodzeniu administracyjnym, o którym mowa w ust. 1.

Dochodzenia są zawsze prowadzone przez urzędników organu wezwanego. Urzędnicy organu wnioskującego nie mogą z własnej inicjatywy przejmować uprawnień do prowadzenia inspekcji przypisanych urzędnikom reprezentującym organ wezwany. Ma on jednak dostęp do tych samych miejsc i dokumentów jak wyżej wymienieni, za pośrednictwem urzędników Państw Członkowskich, wyłącznie do celów prowadzonego dochodzenia administracyjnego.

3. Jeśli przepisy krajowe dotyczące postępowania karnego zastrzegają prawo do pewnych działań urzędnikom specjalnie do tego wyznaczonym na mocy prawa krajowego, urzędnicy organu wnioskującego nie biorą udziału w takich działaniach. W żadnym wypadku nie uczestniczy w rewizjach lokali ani nie bierze udziału w formalnych przesłuchaniach osób na mocy przepisów prawa karnego.

Artykuł 8

Działania urzędników w innym Państwie Członkowskim lub w trakcie delegacji w Państwie Członkowskim

Na mocy porozumienia pomiędzy organem wnioskującym i organem wezwanym oraz zgodnie z dyspozycjami wydanymi przez ten ostatni, urzędnicy upoważnieni do tego na mocy prawa przez organ wnioskujący mogą otrzymać pozwolenie na uzyskiwanie z biur, w których organy administracyjne Państwa Członkowskiego mają siedzibę i gdzie wykonują swoje obowiązki, informacji dotyczących nadużyć.

Informacje te muszą być wymagane przez organ wnioskujący i znajdować się w dokumentacji, do której mają dostęp urzędnicy zatrudnieni we tych biurach.

Urzędnicy organu wnioskującego są upoważnieni do sporządzania kopii takich dokumentów.

Artykuł 9

Pisemne pełnomocnictwo urzędników

Urzędnicy reprezentujący organ wnioskujący w innym Państwie Członkowskim lub w trakcie delegacji w innym Państwie Członkowskim, zgodnie z art. 7 i 8, muszą w każdym przypadku być w stanie przedstawić pisemne pełnomocnictwo, w którym określona będzie ich tożsamość oraz oficjalnie zajmowane stanowisko.

Artykuł 10

Ograniczenie czasowe dotyczące udzielania pomocy i informacji

1. Organ wezwany dostarcza pomoc i informacje, o których mowa w art. 5 i 7, w możliwie najkrótszym terminie, nie później niż sześć tygodni po otrzymaniu wniosku. Jednakże jeśli organ wezwany posiada te informacje już w momencie otrzymania wniosku, okres na jej przekazanie wynosi cztery tygodnie.

2. W szczególnych sprawach organy wezwane i wnioskujące mogą ustalić limity czasowe inne niż przewidziane w ust. 1.

3. Jeśli organ wezwany nie jest w stanie udzielić odpowiedzi na wniosek w wyznaczonym terminie, bezzwłocznie informuje organ wnioskujący o przyczynach takiej niemożności oraz określa termin, w którym będzie w stanie udzielić takiej odpowiedzi.

Artykuł 11

Dane dotyczące VAT

1. Do celów udzielenia pomocy operacyjnej i technicznej oraz w przypadkach, gdy niezbędne jest udzielenie pomocy organom właściwym Państw Członkowskich w zakresie wykrywania i badania nadużyć w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b) niniejszego rozporządzenia, Komisji jest zapewniany dostęp do akt Państw Członkowskich przechowywanych w bazach danych, o których mowa w art. 22 rozporządzenia (WE) nr 1798/2003.

Szczegółowe zasady takiego dostępu, w tym zasady dotyczące poufności i ochrony danych, jak również wykorzystywania informacji uzyskanych od Państw Członkowskich jest ustalane zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 22 ust. 2.

2. W zakresie, w jakim mogą one przekazać dowody na istnienie nadużyć w rozumieniu art. 3 pkt. 1 lit. b), organy Państw Członkowskich przekazują do wiadomości Komisji informacje zebrane na podstawie dyrektywy 92/12/EWG.

SEKCJA II - POMOC Z WŁASNEJ INICJATYWY

Artykuł 12

Dostarczanie informacji dotyczących operacji i transakcji

1. Organy właściwe Państw Członkowskich dostarczą Komisji, bez uprzedniego żądania z jej strony, wszelkie istotne informacje, co do operacji lub transakcji, które stanowią nadużycia lub noszą ich znamiona.

2. Korzystając z odpowiedniego wsparcia technologicznego, Komisja analizuje dostarczone informacje i przekazuje Państwom Członkowskim analogiczne wyniki analityczne, celem udzielenia wsparcia technicznego i operacyjnego w zakresie wykrywania i badania nadużyć. Jeśli Komisja uzna, że nadużycia miały miejsce w jednym Państwie Członkowskim lub w większej liczbie Państw Członkowskich, informuje o tym zainteresowane Państwa Członkowskie.

3. Obowiązek wymiany informacji finansowych pomiędzy Państwami Członkowskimi a Komisją z własnej inicjatywy ma zastosowanie niezależnie od tego, czy transakcja przeprowadzona została jako jedna operacja, czy w formie kilku operacji, między którymi można dostrzec związek.

4. Zasady dotyczące poufności i ochrony danych przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 22 ust. 2.

Artykuł 13

Specjalny nadzór w przypadku braku żądania jego ustanowienia

Jeśli organy właściwe Państw Członkowskich uznają przydatność takich działań dla ochrony interesów finansowych Wspólnoty przed nadużyciami, podejmują one następujące działania:

a) obejmują lub organizują specjalny nadzór, określony w art. 6,

b) przekazują do wiadomości Komisji i, w przypadkach gdy będzie to właściwe, organom właściwym zainteresowanych Państw Członkowskich wszelkie posiadane przez siebie informacje, w szczególności raporty i inne dokumenty lub ich poświadczone kopie, lub wypisy z tych dokumentów dotyczące operacji stanowiących nadużycie lub postrzeganych przez te organy jako działania przynoszące szkodę interesom finansowym Wspólnoty.

Artykuł 14

Komunikowanie informacji ogólnych

1. Organy właściwe Państw Członkowskich, bezzwłocznie po uzyskaniu dostępu do takich informacji, przekazują do wiadomości Komisji ogólne informacje dotyczące nowych sposobów, środków, metod i praktyk stosowanych w procesie popełniania nadużyć, jak również informacje na temat wykrywania nadużyć i zapobiegania im, co może przyczynić się do zlikwidowania luk prawnych dotyczących nadużyć finansowych w odnośnych aktach prawnych.

2. Komisja przekazuje do wiadomości organów właściwych w każdym Państwie Członkowskim, bezzwłocznie po uzyskaniu dostępu do takich informacji, wszelkie informacje, które umożliwiłyby im zapobieżenie nadużyciom oraz egzekwowanie odnośnego prawa.

Rozdział 2

Wykorzystanie informacji

Artykuł 15

Wykorzystanie informacji jako dowodu

Ustalenia, certyfikaty, informacje, dokumenty, poświadczone odpisy oraz dane przekazane do wiadomości organu właściwego w toku czynności związanych z dostarczaniem pomocy przewidzianej w art. 5, 6, 7 i 12 stanowią dopuszczalny dowód w postępowaniach administracyjnych lub karnych w każdym Państwie Członkowskim, w taki sam sposób, jak gdyby zostały uzyskane w Państwie Członkowskim, w którym toczy się postępowanie.

Artykuł 16

Wymiana informacji

Dopuszcza się wymianę informacji uzyskanych na mocy niniejszego rozporządzenia, jak również na mocy innych przepisów prawa wspólnotowego pomiędzy Komisją i innymi organami właściwymi, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i do celów niniejszego rozporządzenia, w zakresie, w jakim taka wymiana jest zgodna z zapisami prawa wspólnotowego, na mocy których uzyskano takie informacje.

Artykuł 17

Działania uzupełniające

Organy właściwe Państw Członkowskich powiadamiają Komisję o każdej istotnej aktualizacji informacji przekazanych do wiadomości Komisji oraz o dochodzeniach administracyjnych prowadzonych na mocy niniejszego rozporządzenia, szczególnie o wszczętych postępowaniach administracyjnych lub sądowych, o ile jest to zgodne z krajowym prawem karnym.

Artykuł 18

Zasady poufności i ochrona danych

1. Informacje przekazane lub uzyskane w jakiejkolwiek formie na mocy niniejszego rozporządzenia są objęte tajemnicą zawodową i podlegają ochronie w taki sam sposób, w jaki podobne informacje są chronione na mocy prawa krajowego Państwa Członkowskiego, które je otrzymało, oraz na mocy odpowiednich zapisów stosujących się do instytucji i organów Wspólnoty.

Niedopuszczalne jest przekazywanie treści takich informacji osobom lub organom innym niż działające w obrębie instytucji których organów Wspólnoty, dla których taka wiedza jest niezbędna do wykonywania obowiązków służbowych. Niedopuszczalne jest również wykorzystywanie takich informacji do celów innych niż zapewnienie skutecznej ochrony interesów finansowych Wspólnoty.

2. Komisja i Państwa Członkowskie gwarantują, w trakcie przetwarzania danych osobowych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, że zapisy prawa wspólnotowego i prawa krajowego dotyczące ochrony danych, w szczególności określone w dyrektywie 95/46/WE i - tam gdzie ma to zastosowanie - w rozporządzeniu (WE) nr 45/2001 będą przestrzegane.

Przed przyjęciem środków wykonawczych przewidzianych w art. 11 ust. 1 akapit drugi, art. 12 ust. 4 i art. 21, przeprowadzane są konsultacje z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych.

Artykuł 19

Stosunki z państwami trzecimi

1. Informacje uzyskane przez Państwo Członkowskie lub Komisję z państwa trzeciego i wchodzące w zakres niniejszego rozporządzenia są przekazywane do wiadomości organów właściwych Państwa Członkowskiego lub Komisji, o ile umożliwią one tym organom zapobieganie nadużyciom lub przeciwdziałanie im.

2. Pod warunkiem że zainteresowane państwo trzecie podjęło prawne zobowiązanie, że udzieli pomocy wymaganej do zebrania dowodów odnośnie do nieformalnego charakteru operacji, o których sądzi się, że stanowią nadużycie, dopuszczalne jest przekazanie takiemu państwu trzeciemu informacji uzyskanych na mocy niniejszego rozporządzenia w drodze zgodnego działania, z zastrzeżeniem porozumienia pomiędzy organami właściwymi dostarczającymi dane, zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi danych osobowych, art. 25 i 26 dyrektywy 95/46/WE i tam gdzie to stosowne, z art. 9 rozporządzenia (WE) nr 45/2001.

Artykuł 20

Analiza ryzyka przez Komisję

Komisja może wykorzystać informacje o charakterze ogólnym lub operacyjnym przekazane do jej wiadomości przez Państwa Członkowskie na mocy niniejszego rozporządzenia do opracowania strategicznych i taktycznych ocen ryzyka, z wykorzystaniem odpowiedniego wsparcia informatycznego, w wyniku czego generowane będą raporty oparte na zdobytych informacjach oraz ostrzeżenia mające na celu podniesienie świadomości w zakresie zidentyfikowanych zagrożeń, a tym samym zwiększenie skuteczności odpowiednich reakcji operacyjnych ze strony właściwych organów krajowych i Komisji, z zastrzeżeniem ograniczeń kompetencji Komisji.

TYTUŁ III

PRZEPISY KOŃCOWE

Artykuł 21

Przepisy wykonawcze

Szczegółowe przepisy wykonawcze dotyczące wzajemnej pomocy i wymiany informacji określonych w rozdziale 1 tytułu II, przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 22 ust. 2.

Poza sprawami wskazanymi w art.11 ust. 1 akapit drugi oraz w art. 12 ust. 4 przepisy te mogą dotyczyć w szczególności:

a) nadużyć w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b),

b) nadużyć w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. c),

c) nadużyć w sektorze funduszy strukturalnych.

Artykuł 22

Komitet

1. Komisję w jej działaniach wspiera Komitet (zwany niżej ,Komitetem") ustanowiony na mocy art. 43 rozporządzenia (WE) nr 515/97.

2. Przy powoływaniu się na niniejszy ustęp, zastosowanie mają art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem zapisów jej art. 8.

Okres, o którym mowa w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE, wynosi trzy miesiące.

3. Komitet przyjmuje własny regulamin.

Artykuł 23

Sprawozdanie oceniająey

Co trzy lata, licząc od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Trybunałowi Obrachunkowemu oraz Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 24

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wejdzie w życie dwudziestego dnia po jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, [...]

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

[...] [...]

LEGISLATIVE FINANCIAL STATEMENT

Policy area(s): Anti-fraud

Activities: Mutual administrative cooperation and exchange of information

Title of action: Proposal for a REGULATION OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL on mutual administrative assistance for the protection of the financial interests of the Community against fraud and any other illegal activities

1. BUDGET LINE(S) + HEADING(S)

24.0106 (fight against fraud)

2. OVERALL FIGURES:

2.1. Total allocation for action (Part B): EUR million for commitment: -

2.2. Period of application: From entering into force on.

2.3. Overall multi-annual estimate of expenditure

(a) Schedule of commitment appropriations/payment appropriations (financial intervention) (see point 6.1.1) - (not applicable see point 5.1.1)

EUR million (to three decimal places)

>TABELPOSITION>

(b) Technical and administrative assistance and support expenditure(see point 6.1.2)

>TABELPOSITION>

>TABELPOSITION>

(c) Overall financial impact of human resources and other administrative expenditure

(see points 7.2 and 7.3)

>TABELPOSITION>

(The first two years include each an amount of EUR 100 000 for the development of information systems for internal use of the Commission, see point 7.3)

>TABELPOSITION>

2.4. Compatibility with financial programming and financial perspective

[X] Proposal is compatible with existing financial programming.

2.5. Financial impact on revenue:

[X] Proposal has no financial implications (involves technical aspects regarding implementation of a measure)

3. BUDGET CHARACTERISTICS

>TABELPOSITION>

4. LEGAL BASIS

Article 280(4) of the EC Treaty.

5. DESCRIPTION AND GROUNDS

5.1. Need for Community intervention

5.1.1. Objectives pursued

The initiative for a regulation on the basis of article 280 of the EC Treaty concerns a framework dedicated to administrative mutual assistance necessary to strengthen the protection of the financial interests of the Community.

For the purpose of the protection of the financial interests of the Community the Member States and the Commission shall assist each other and exchange information in particular in the field of money laundering of the proceeds of EC fraud, of fraud on VAT and any other illegal activities detrimental to the Community's financial interests in particular those in the field of structural funds.

Background

Fraud and any other illegal activities affecting the financial interests of the Community warrant a more comprehensive framework for administrative cooperation between Member States authorities and with the Commission. This is reflected by the Commission's firm commitment to the fight against fraud in order to protect the Community's financial interests which is clearly demonstrated in its Communication, adopted on 28 June 2000, on an overall strategic approach for the protection of the Community's financial interests and the fight against fraud [28]. This approach underlines the importance of an overall anti-fraud legislative policy by following a horizontal and cross-pillar legislative approach. This legislative policy must be given concrete expression with the drawing up of specific rules, in particular for information exchanges, and close and regular cooperation between the Member States and between the latter and the Commission.

[28] Communication from the Commission, Protection of the Communities' financial interests, The fight against fraud - For an overall strategic approach, COM(2000) 358 final. See especially paragraph 1 and 1.2.2 of this communication. The Council (ECOFIN) adopted this communication on 17 July 2000 and the European Parliament, which approved the guidelines. The Parliament approved the guidelines presented in its Resolution of 13 December 2000.

On the basis of this legislative policy the Commission mentions in its working programme for 2003 the preparation of a proposal for a regulation of the European Parliament and of the Council establishing a cooperation mechanism between the competent authorities of the member States and the Commission in order to ensure the protection of the Community's financial interests against illegal activities including matters such as VAT fraud, money laundering and other financial transactions in relation to the proceeds of EC fraud as well as any other illegal activities detrimental to the Community's financial interests in particular concerning fraud concerning structural funds.

The Commission has reiterated in its Communication containing an Action Plan for 2001-2003 [29], the importance of reinforcing cooperation to prevent money laundering of proceeds from fraud and any other illegal activities detrimental to the Community's financial interests and VAT fraud in order to be able to realise an effective action against organised crime, particularly economic and financial crime (including fraud and money laundering). To combat this type of crime, the European Union should take co-ordinated action and have a strategy of cooperation and mutual information between all public partners in addition to existing programmes as Fiscalis in the sector of VAT.

[29] Adopted by the Commission on 23 May 2001, COM(2001) 254 final. See especially paragraph 2.2.1.

5.1.2. Measures taken in connection with ex ante evaluation NOT APPLICABLE

5.1.3. Measures taken following ex post evaluation NOT APPLICABLE

5.2. Action envisaged and budget intervention arrangements

NOT APPLICABLE: see point 5.1.1.

5.3. Methods of implementation

NOT APPLICABLE: see point 5.1.1.

6. FINANCIAL IMPACT

NOT APPLICABLE: see point 5.1.1.

6.1. Total financial impact on Part B - (over the entire programming period)

(The method of calculating the total amounts set out in the table below must be explained by the breakdown in Table 6.2.)

6.1.1. Financial intervention

Commitments (in EUR million to three decimal places)

>TABELPOSITION>

6.2. Calculation of costs by measure envisaged in Part B (over the entire programming period)

7. IMPACT ON STAFF AND ADMINISTRATIVE EXPENDITURE

7.1. Impact on human resources

>TABELPOSITION>

7.2. Overall financial impact of human resources

>TABELPOSITION>

The amounts are total expenditure for twelve months.

7.3. Other administrative expenditure deriving from the action

>TABELPOSITION>

The amounts are total expenditure for twelve months.

1 Specify the type of committee and the group to which it belongs.

I. Annual total (7.2 + 7.3)

// EUR 1 851 340 (year 1 and 2)

EUR 1 751 340

(from year 3)

II. Duration of action // does not apply

III. Total cost of action (I x II) // does not apply

The needs for human and administrative resources shall be covered within the allocation granted to the managing DG in the framework of the annual allocation procedure.

8. FOLLOW-UP AND EVALUATION

8.1. Follow-up arrangements

The Committee shall adopt an implementing regulation following the comitology procedure in order to determine the relevant implementing modalities of mutual assistance and exchange of information in specific areas covered by the proposed regulation.

8.2. Arrangements and schedule for the planned evaluation

Every three years after the date of entry into force of the regulation, the Commission shall report to the European Parliament, the Court of Auditors and the Council on the application of the measures provided for in the regulation.

9. ANTI-FRAUD MEASURES

NOT APPLICABLE.