Największe instalacje przemysłowe odpowiadają za znaczną część łącznych emisji najważniejszych substancji powodujących zanieczyszczenie powietrza (83 % dwutlenku siarki (SO2), 34 % tlenków azotu (NOx), 43 % pyłów i 55 % lotnych związków organicznych (VOC)). Wywierają one również inne rodzaje wpływu na środowisko, np. poprzez emisje do wody i gleby, powstawanie odpadów czy zużycie energii.

Innym zidentyfikowanym problemem były ograniczenia w stosowaniu bardziej elastycznych instrumentów, takich jak systemy handlu uprawnieniami do emisji NOx i SO2. Zagadnienie to będzie dalej rozpatrywane w ramach oddzielnego procesu, niezależnego od przeglądu dyrektywy, jednak zostało ono uwzględnione w ocenie skutków w celu ukazania potencjalnych korzyści z takiego rozwiązania.

wyliczone korzyści dla zdrowia i środowiska naturalnego wynikające z szerszego stosowania BAT, które znacznie przekroczą koszty doprowadzenia instalacji do zgodności z dyrektywą. Skala tych korzyści zależy od obecnego zakresu stosowania pozwoleń opartych na BAT w danym regionie lub sektorze; przykładowo, w przypadku dużych instalacji spalania w całej UE korzyści netto wyniosłyby od 7 do 28 mld EUR rocznie - suma ta obejmuje ograniczenie liczby przedwczesnych zgonów o 13 000 i utraty lat życia o 125 000 (nie obejmuje natomiast dodatkowych korzyści dla środowiska naturalnego takich jak ograniczenie eutrofizacji i zakwaszania).

W rezultacie dyrektywa IPPC nie przynosi początkowo spodziewanych korzyści, i jednocześnie nie zapobiega zaburzeniom działania rynku wewnętrznego. Jeśli nie zostaną podjęte dalsze działania, według przewidywań państw członkowskich emisje do powietrza znacząco przekroczą docelowe poziomy na 2020 r., związane z celami strategii tematycznej dotyczącej zanieczyszczenia powietrza; dlatego, w celu naprawienia sytuacji, muszą zostać podjęte działania prowadzące do wdrożenia najlepszych dostępnych technik w instalacjach objętych dyrektywą IPPC.

Obecne przepisy na temat zanieczyszczeń przemysłowych są skomplikowane i niekiedy niespójne, co prowadzi do następujących problemów:

łatwiejsze zapewnienie, a w niektórych przypadkach również przyspieszenie, wdrożenia najlepszych dostępnych technik, co przyczyni się do realizacji celów strategii tematycznych oraz ograniczenia zakłóceń konkurencji;

Analizie poddano szereg opcji (dotyczących objęcia przepisami siedemnastu różnych rodzajów działalności oraz wprowadzenia przepisów na temat zanieczyszczenia ziemi), które zbadano pod kątem korzyści i kosztów związanych z realizacją wyznaczonych celów. Główne zalecane opcje to:

objęcie przepisami instalacji spalania o mocy od 20 do 50 MW objęcie przepisami zakładów przemysłowych, w których ma miejsce konserwacja drewna i produktów drewnianych objęcie przepisami produkcji paneli drewnopochodnych

W odniesieniu do kilku innych rodzajów działalności analiza wykazała, że należy wyjaśnić zakres stosowania przepisów w celu zapobieżenia niespójnościom (przetwarzanie odpadów, substancje chemiczne, ceramika i produkcja żywności)

Niemniej jednak pewne rodzaje działalności (hodowla bydła, niektóre działania związane z przetwarzaniem odpadów, akwakultura) celowo wykluczono z zakresu stosowania dyrektywy, ponieważ objęcie ich jej przepisami przyniosłoby jedynie ograniczone korzyści dla środowiska lub wiązałoby się z nadmiernymi kosztami.

Ponadto zalecono wprowadzenie bardziej szczegółowych przepisów na temat monitorowania gleby i remediacji terenu.

Wybrane główne skutki:

wkład w realizację głównych celów z zakresu ochrony środowiska i zdrowia (np. objęcie przepisami dyrektywy instalacji spalania o mocy od 20 do 50 MW pomoże zmniejszyć różnicę między poziomem emisji przemysłowych przewidywanym przez państwa członkowskie a celami strategii tematycznej dotyczącej zanieczyszczenia powietrza o 2 – 6 %). Szacuje się, że korzyści netto dla środowiska naturalnego i zdrowia wynikające z objęcia tych instalacji spalania przepisami dyrektywy wyniosą od 732 mln do 1,6 mld EUR;

objęcie przepisami dyrektywy IPPC ok. 4 400 kolejnych instalacji (obecnie przepisom tym podlega 52 000 instalacji), wśród których część (~33%) jest już objęta systemem pozwoleń opartych na BAT w państwach członkowskich;

zapewnienie bardziej wyrównanych warunków konkurencji w przedmiotowych sektorach;

wzrost niezbędnych obciążeń administracyjnych o ok. 37 mln EUR rocznie, stanowiący koszt realizacji korzyści dla środowiska.

8.Ułatwienie ewentualnego zastosowania w przyszłości instrumentów rynkowych zgodnych z IPPC takich jak system handlu uprawnieniami do emisji NOx i SO2

Szczegółowy opis problemu

Obecnie obowiązująca dyrektywa IPPC nie zezwala na stosowanie instrumentów rynkowych jako alternatywy dla pozwoleń opartych na BAT. Może to ograniczać możliwość osiągnięcia oszczędności w skali sektora.

Analiza dostępnych możliwości

Rozważono dwie główne opcje dotyczące ułatwienia ewentualnego zastosowania instrumentów rynkowych. Zalecana jest następująca opcja:

Ułatwienie stosowania instrumentów rynkowych: umożliwienie państwom członkowskim osiągnięcia poziomów emisji opartych na BAT za pomocą systemu handlu uprawnieniami do emisji NOx i SO2 zgodnego z unijnymi zasadami, w miejsce indywidualnych warunków pozwoleń opartych na BAT, poprzez ewentualne przyjęcie w przyszłości stosownego instrumentu prawnego

Projekt wniosku nie obejmuje przepisów dotyczących wprowadzenia handlu emisjami SO2 i NOx. Komisja zamierza jednak kontynuować prace zmierzające do ewentualnego przyjęcia w przyszłości instrumentu określającego zasady działania tego rozwiązania dla całej UE.

Prace te, prowadzone na podstawie doświadczeń dotyczących systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, obejmą pełną analizę dostępnych możliwości, w tym kwestię zakresu i podziału uprawnień, a także analizę potencjalnych pośrednich i bezpośrednich skutków dla omawianych sektorów gospodarki. W przypadku samych dużych instalacji spalania może to potencjalnie doprowadzić do redukcji kosztów o od 0,3 do 1 mld EUR rocznie w porównaniu do redukcji w przypadku pozwoleń opartych na BAT.

9.Wnioski dotyczące proponowanego pakietu rozwiązań politycznych

Dzięki przeprowadzeniu szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami, ocena skutków stanowi dokładną analizę znacznej liczby dostępnych możliwości.