PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 7.1.2005 
COM(2004) 861 ko ńcowy 
. 
KOMUNIKAT KOMISJI DO  
PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
Bezpiecze ństwo jądrowe i środki jego zapewnienia – dzia łania Euratom w 2003 roku 
. 
 
PL 2   PL 1. WST ĘP 
Traktat ustanawiaj ący Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej, podpisany 
równocze śnie z Traktatem ustanawiaj ącym Europejsk ą Wspólnot ę Gospodarcz ą, 
stanowi pierwotn ą podstawę w prawie Unii Europejskiej w zakresie dzia łań Komisji 
na polu bezpiecze ństwa jądrowego i radiologicznego oraz środków jego zapewnienia 
i kontroli. Niniejszy komunikat zawiera opis dzia łań podjętych przez Dyrekcj ę 
Generalną ds. Transportu i Energii (DG TR EN) Komisji Europejskiej w zwi ązku z 
tytułem II, rozdzia łem 3 i 7 Traktatu Euratom. Pozosta łe działania podejmowane na 
mocy Traktatu Euratom, np. badania, nie zosta ły ujęte w niniejszym sprawozdaniu. 
2. MISJA, PODSTAWA PRAWNA I ZAKRES DZIA ŁAŃ EURATOM 
DOTYCZ ĄCYCH BEZPIECZE ŃSTWA JĄDROWEGO I JEGO KONTROLI  
2.1. Ochrona zdrowia i bezpiecze ństwo (tytu ł II, rozdzia ł 3, Traktat Euratom) 
Na mocy rozdzia łu 3 Traktatu Euratom g łównym zadaniem Euratom jest 
ustanowienie podstawowych norm bezpiecze ństwa w celu ochrony pracowników i 
ludności przed niebezpiecze ństwami wynikaj ącymi z promieniowania jonizuj ącego. 
Rozdział 3 nadaje równie ż Komisji rozszerzone uprawnienia w celu zapewniania 
odpowiedniego stosowania podstawowych norm bezpiecze ństwa. 
Trybunał Sprawiedliwo ści1 wyraźnie uznał umocowanie Wspólnoty do stanowienia 
prawa w dziedzinie bezpiecze ństwa jądrowego na mocy rozdzia łu 3 tytu łu II 
Traktatu Euratom. W szczególno ści Trybuna ł orzekł, że Wspólnota posiada 
kompetencje legislacyjne  do ustanowienia, w celu ochrony zdrowia, systemu 
zezwoleń, który Pa ństwa Członkowskie zobowi ązane są stosowa ć oprócz norm 
podstawowych.  
2.2. Środki bezpiecze ństwa (tytu ł II, rozdzia ł 7, Traktat Euratom) 
Zadaniem Komisji w dziedzinie bezpiecze ństwa jądrowego jest zapewnienie, że na 
terenie Unii Europejskiej materia ły jądrowe nie s ą eksploatowane niezgodnie z 
przeznaczeniem, oraz że zobowi ązania w zakresie bezpiecze ństwa przyj ęte przez 
Wspólnot ę na mocy umowy z pa ństwem trzecim lub organizacj ą międzynarodow ą są 
przestrzegane. Rozdzia ł VII Traktatu Euratom oraz rozporz ądzenie wykonawcze 
Euratom nr 3227/76, ze zmianami, stanowi ą podstaw ę prawną środków 
bezpiecze ństwa Euratom2. 
3. REORGANIZACJA 
W dniu 16 lutego 2003 r. Jednostk ę ds. Ochrony przed Promieniowaniem 
przeniesiono z Dyrekcji Generalnej ds. Środowiska do Dyrekcji Generalnej ds. 
Energii i Transportu (DG TREN). P onadto, dwie jednostki DG TREN zajmuj ące się 
                                                 
1 Wyrok w sprawie C-29/99 z 10 gru dnia 2002 r., Zbiór Orzecznictwa Trybuna łu Europejskiego 
2002, I-11221. 
2 Dalsze szczegó ły patrz: rozdzia ł 2 i 3 COM(2001) 436 wersja ostateczna. 
 
PL 3   PL kwestiami prawnymi i technicznymi oraz stosunkami mi ędzynarodowymi w 
dziedzinie j ądrowej zosta ły przeniesione z Brukseli do Luksemburga. Obecnie 
odpowiedzialno ść za wszystkie dzia łania w zakresie bezpiecze ństwa jądrowego i 
środków jego zapewnienia prowadzone przez Komisj ę na mocy Traktatu Euratom, 
łącznie z dzia łalnością byłego Biura Zabezpiecze ń Euratom (ESO) ponosz ą dwie 
Dyrekcje DG TREN – Dyrekcja ds. Energii J ądrowej (H) oraz Dyrekcja ds. Środków 
Bezpiecze ństwa Jądrowego (I). 
4. OCHRONA ZDROWIA I BEZPIECZE ŃSTWO – BEZPIECZE ŃSTWO 
JĄDROWE 
4.1. Pakiet j ądrowy 
W dniu 30 stycznia 2003 r. Komisja przyj ęła dwa wnioski dotycz ące dyrektyw Rady 
w sprawie bezpiecze ństwa jądrowego i gospodarki odpadami radioaktywnymi, po 
konsultacji z Grup ą powołaną na mocy artyku łu 31 oraz Europejskim Komitetem 
Ekonomiczno-Spo łecznym. 
Pierwszy wniosek, dotycz ący dyrektywy okre ślającej3 podstawowe zobowi ązania i 
ogólne zasady w zakresie bezpiecze ństwa instalacji j ądrowych, ma na celu 
zapewnienie ochrony zdrowia pr zed promieniowaniem jonizuj ącym przez ca ły cykl 
życia instalacji j ądrowej – od momentu jej zaprojektowania a ż do likwidacji. 
Dyrektywa przej ęłaby podstawowe zobowi ązania i ogólne zasady zawarte w 
odpowiednich konwencjach mi ędzynarodowych i nada ła im moc prawa 
wspólnotowego. Aby zapewni ć wiarygodno ść systemu, projekt przewiduje system 
wzajemnej kontroli („Peer Review”) przez w ładze ds. bezpiecze ństwa z pozosta łych 
Państw Członkowskich. Celem tej inicjatywy jest równie ż zapewnienie dost ępności 
odpowiednich środków finansowych na pokrycie kosztów likwidacji instalacji 
jądrowych. 
Celem drugiego wniosku, dotycz ącego dyrektywy4 w sprawie gospodarki zu żytym 
paliwem j ądrowym i odpadami radioaktywnymi, jest zobowi ązanie Pa ństw 
Członkowskich do przyj ęcia krajowych programów gospodarki odpadami 
radioaktywnymi, przyj ęcia wspólnych terminów unieszkodliwiania odpadów 
radioaktywnych oraz priory tetowego traktowania g łębokiego sk ładowania 
geologicznego. Wniosek stara si ę również zachęcić Państwa Członkowskie do 
współpracy w zakresie rozwoju technologicznego i bada ń dotyczących obchodzenia 
się ze zużytym paliwem i unieszkodliwia nia odpadów radioaktywnych. 
W dniu 2 maja 2003 r. projekty dyrektyw zosta ły przesłane Radzie, która zgodnie z 
Traktatem Euratom przekaza ła je Parlamentowi Europejskiemu do zaopiniowania. 
Dyskusja, jaka odby ła się w Radzie nad wnioskami, które otrzyma ły równie ż 
poparcie Parlamentu Europejskiego, doprowadzi ła do rewizji tych dokumentów. 
                                                 
3 COM(2003) 32 wersja ostateczna. 
4 COM(2003) 32 wersja ostateczna. 
 
PL 4   PL 4.2. Grupy robocze ds. nadzoru 
Grupa CONCERT oraz Grupa Robocza Organów Nadzoru J ądrowego (NRWG) 
skupiają wysokich przedstawicieli urz ędów nadzoru j ądrowego z Unii Europejskiej, 
Europy Środkowej i Wschodniej oraz by łego Związku Radzieckiego. W roku 2003 
omówiono i sfinalizowano szereg dokumentów dotycz ących wcze śniejszego 
zamykania elektrowni j ądrowych, nieniszcz ącego testowania komponentów 
jądrowych oraz skutków regulacji gospodarczych dla przemys łu jądrowego. 
4.3. Odpady radioaktywne i likwidacja 
W kwietniu 2003 r. Komisja opublikowa ła Piąte Sprawozdanie o Sytuacji w zakresie 
gospodarki odpadami radioaktywnymi w Unii Europejskiej, przedstawiaj ące sytuacj ę 
w poszerzonej UE. Sprawozd anie to jako jedno z g łównych osi ągnięć wymienia 
zmniejszenie produkcji odpa dów w wyniku praktyk maj ących na celu minimalizacj ę 
odpadów w kategoriach odpadów niskoaktywnych. 
W zakresie likwidacji DG TREN zwi ększyła swoje zaanga żowanie w dzia łania 
Międzynarodowych Funduszy Likwid acyjnych (IDF) poprzedzaj ące przeniesienie 
odpowiedzialno ści za zarz ądzanie funduszami dla Ignali ny na Litwie i Bohunic na 
Słowacji na DG TREN po rozszerzeniu w maju 2004 r. 
DG TREN kontynuowa ła równie ż uczestnictwo w pracach szeregu organizacji 
międzynarodowych i ich komitetów (w szczególno ści Międzynarodowej Agencji 
Energii Atomowej MAEA oraz Organizacji Wspó łpracy Gospodarczej i Rozwoju 
OECD/NEA) w dziedzinie odpadów radi oaktywnych i likwidacji. Szczególne 
znaczenie mia ły prace nad wymogami bezpiecze ństwa w zakresie geologicznego 
unieszkodliwiania odpadów radioaktywnych. 
4.4. Transport materia łów radioaktywnych i program SURE 
Główna dzia łalność w roku 2003 polega ła na opracowywaniu pi ątego sprawozdania 
Stałej Grupy Roboczej (SWG) w sprawie transportu materia łów radioaktywnych i 
przygotowaniu komunikatu do Parlamentu Europejskiego i Rady w oparciu o to 
sprawozdanie. Celem sprawozdania jest opisanie sytuacji w zakresie transportu materiałów radioaktywnych w UE ze wskazaniem szczególnych problemów oraz, w 
razie konieczno ści, zaproponowanie środków maj ących na celu popraw ę 
funkcjonowania sektora i zwi ększenie poziomu bezpiecze ństwa. 
Dodatkowo dokonano przegl ądu trzech sprawozda ń końcowych dotycz ących 
statystyk transportu j ądrowego, poprawy przepisów transportowych MAEA dla 
materiałów LSA (o niskiej aktywno ści właściwej) i SCO (przedmiotów ska żonych 
powierzchniowo) oraz oceny danych bezpiecze ństwa jądrowego stanu krytycznego 
oraz limitów dla aktynowców w transporcie. Przegl ądowi poddano równie ż dwa 
tymczasowe sprawozdania z projektów SURE, których g łównym punktem 
zainteresowania by ły metodologie certyfikacji w Pa ństwach Cz łonkowskich i krajach 
przystępujących oraz przenoszone aeroz olami uwalnianie materia łów 
radioaktywnych w wypadkach transportowych. 
 
PL 5   PL 5. OCHRONA ZDROWIA I BEZPIECZE ŃSTWO – OCHRONA PRZED 
PROMIENIOWANIEM 
5.1. Ogólny rozwój 
Można oczekiwa ć, że synergie wynikaj ące z przeniesienia Jednostki ds. Ochrony 
przed Promieniowaniem z DG ENV do DG TREN zwi ększą jej możliwości 
działania. Chocia ż w roku 2003 przeprowadzono tylko jedn ą weryfikacj ę na mocy 
art. 35, podj ęte zostały działania przygotowawcze, które pozwol ą przeprowadzi ć 
znaczący program weryfikacji w roku 2004. 
Mimo pewnych opó źnień w zakresie programu legislacyjnego, Komisja zdo łała 
jednakże przyjąć przed ko ńcem roku dwa istotne akty, a mianowicie zalecenie 
Komisji dostosowuj ące sprawozdawczo ść dotyczącą emisji z instalacji j ądrowych5, 
oraz dyrektyw ę Rady w sprawie kontroli wysoce radioaktywnych źródeł 
zamkniętych6. 
5.2. Wprowadzanie w życie przepisów 
Transpozycja do przepisów prawnych Pa ństw Członkowskich 
Poprawne i kompletne wprowadzenie w życie prawodawstwa wspólnotowego 
zapewniły instrumenty ustanowione w Traktaci e Euratom, a mianowicie zalecenia, 
weryfikacje, opinie i procedury w sprawie narusze ń Traktatu. Wysi łki 
skoncentrowano w szczególno ści na wprowadzeniu w życie ostatnich dyrektyw w 
sprawie podstawowych norm bezpiecze ństwa7 i badań medycznych8, które mia ły 
zostać przetransponowane przed 13 maja 2000 r. 
Artykuł 33 Traktatu zobowi ązuje Państwa Członkowskie do przedk ładania Komisji 
projektów prawodawstwa krajow ego. Otrzymano cztery takie zg łoszenia, z których 
dwa stały się przedmiotem komentarzy ze strony Komisji. S łużby Komisji 
opracowa ły 11 opinii na temat planów uniesz kodliwiania odpadów radioaktywnych, 
zgłoszonych na mocy art. 37. Na mocy art. 141 zaj ęto się łącznie 26 procedurami w 
sprawie narusze ń Traktatu. Komisja zdecydowa ła o wniesieniu do Trybuna łu 
Sprawiedliwo ści dwóch spraw dotycz ących art. 37 oraz dyrektywy w sprawie 
informowania spo łeczeństwa. Zako ńczono łącznie 10 spraw, w dwóch przypadkach 
po orzeczeniu przez Trybuna ł, że Państwo Członkowskie nie przekaza ło informacji o 
środkach transpozycji dla dyrektywy o podstawowych środkach bezpiecze ństwa oraz 
dyrektywy dotycz ącej badań medycznych. Na dzie ń 31 grudnia 2003 r. otwartych 
było wciąż 16 spraw o naruszenie Traktatu.  
                                                 
5 Dz.U. L 2 z 6.1.2004, str. 36. 
6 Dz.U. L 346 z 31.12.2003, str. 57. 
7 dyrektywa Rady 96/29/Euratom z dnia 13 maja 1996 r. ustanawiaj ąca podstawowe normy 
bezpiecze ństwa w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogó łu społeczeństwa przed zagro żeniami 
wynikającymi z promieniowania jonizuj ącego, Dz.U. L 159 z 29.6.1996, str. 1. 
8 Dyrektywa Rady 97/43/Euratom z dnia 30 czerwca 1997 r. w sprawie ochrony zdrowia osób fizycznych 
przed niebezpiecze ństwem wynikaj ącym z promieniowania jonizuj ącego zwi ązanego z badaniami 
medycznymi, Dz.U. L 180 z 9.7.1997, str. 22. 
 
PL 6   PL 5.3. Wytyczne operacyjne 
Wytyczne operacyjne dotycz ące jednolitych podstawowych norm w zakresie 
ochrony zdrowia pracowników i ogó łu społeczeństwa przed zagro żeniami 
wynikającymi z promieniowania jonizuj ącego ustanawia Grupa Ekspertów 
Naukowych, o której mowa w art. 31 Trak tatu Euratom. W roku 2003 grupa ta 
uzgodniła projekt dokumentu dotycz ącego ogranicze ń w zakresie dawek. Ostateczne 
przyjęcie dokumentu oczekiwane jest w roku 2004. Na seminarium naukowym 
zorganizowanym przez Komisj ę uzgodniono przysz łe działania w dziedzinie 
zawodowego nadmiernego nara żenia na promieniowanie w obszarze medycznym 
oraz potencjalnego dodatkowego ryzyka wynikaj ącego z nowych technologii w 
medycynie. 
Kolejne inicjatywy dotyczy ły narażenia załóg lotniczych na promieniowanie (projekt 
EURADOS), europejskich bada ń w sprawie zawodowego nara żenia na 
promieniowanie (ESOREX 2000), oceny operacyjnego wykonania dyrektywy w sprawie pracowników zewn ętrznych oraz uruchomienia europejskiej platformy 
edukacji i kszta łcenia. 
5.4. Rozwój w zakresie prawa 
W grudniu 2003 r. przyj ęta została dyrektywa Rady w sprawie kontroli wysoce 
radioaktywnych źródeł zamkniętych i źródeł „sierocych” (dyrektywa HASS)
9. 
Dyrektywa stwierdza, że zezwolenie na jakiekolwiek praktyki zwi ązane z wysoce 
radioaktywnymi źródłami zamkni ętymi wymaga uprzedniego post ępowania 
wyjaśniającego w celu upewnienia si ę, że ustaleń dokonano nie tylko w zakresie 
bezpiecznego wykorzystania źródła, ale równie ż właściwego zarz ądzania nim po 
zakończeniu u żytku. Dyrektywa zawiera równie ż postanowienia dotycz ące 
prowadzenia ewidencji, posiadania i przenoszenia źródeł oraz odpowiedzialno ści za 
źródła „sieroce”. 
W celach informacyjnych wydane zosta ły dwa zalecenia Komisji dotycz ące 
konsekwencji radiologicznych wypadku w Czarnobylu10, oraz znormalizowanej 
informacji na temat emisji radioaktywnych do środowiska z reaktorów energii 
jądrowej i zak ładów utylizacji odpadów radioaktywnych11. 
Po wydaniu przez Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ści orzeczenia w dniu 10 
grudnia 2002 r. w sprawie kompetenc ji Euratom w zakresie ochrony przed 
promieniowaniem, Rada przyj ęła decyzję zmieniaj ącą treść deklaracji kompetencji 
                                                 
9 Dyrektywa Rady 2003/122/Euratom, Dz.U. L 346 z 31.12.2003, str. 57. 
10 Zalecenie Komisji 2003/274/Euratom z dnia 14 kw ietnia w sprawie ochrony i informowania ogó łu 
społeczeństwa odno śnie zagro żenia wynikaj ącego z ci ągłego skażenia radioaktywnym cezem 
określonych wyst ępujących w naturze środków spo żywczych w konsekwencji wypadku w elektrowni 
jądrowej w Czarnobylu, Dz.U. L 99 z 17.4.2003, str. 55. 
11 Zalecenie Komisji 2004/2/Euratom z dnia 18 grudnia  w sprawie znormalizowanej informacji na temat 
radioaktywnych emisji powietrznych i p łynnych do środowiska z reaktorów energii j ądrowej i 
zakładów utylizacji odpadów ra dioaktywnych w trakcie normalnego funkcjonowania, 
Dz.U. L 2 z 6.1.2004, str. 36. 
 
PL 7   PL sporządzonej przez Euratom na mocy art. 30 ust. 4 punkt iii) Konwencji 
Bezpiecze ństwa Jądrowego12. 
5.5. Gotowo ść w przypadku zdarzenia radiacyjnego 
Jednostka ds. Ochrony przed Promieniowaniem utrzymywa ła swoje ca łodobowe 
służby znane jako ECURIE w celu umo żliwienia rozpocz ęcia wymiany informacji w 
przypadku zdarzenia radiacy jnego. W zakresie system ów komunikacji ECURIE 
dokonano udoskonale ń technicznych oraz organizowano regularne ćwiczenia. 
W celu zainicjowania natychmiastowej reak cji w przypadku zdarzenia radiacyjnego, 
system ECURIE utrzymuje ścisłe połączenia operacyjne z Centrum Monitorowania i 
Informacji (MIC) prowadzonym przez Dyrekcj ę Generaln ą ds. Środowiska (DG 
ENV) w ramach Wspólnotowego Mechanizmu Ochrony Ludno ści. 
W maju zorganizowane zosta ło szkolenie ECURIE dla Pa ństw przyst ępujących i 
krajów kandyduj ących. Jesieni ą do systemu ECURIE formalnie przyst ąpiły Bułgaria, 
Węgry i Litwa. Pozosta łe Państwa przyst ępujące i kraje kandyduj ące angażują się w 
działania systemu ECUR IE i przygotowuj ą się do członkostwa, aczkolwiek w 
przypadku niektórych Pa ństw przyst ępujących techniczne wdro żenie systemu 
komunikacji ECURIE nie przebiega  tak sprawnie jak przewidywano. 
6. OCHRONA ZDROWIA I BEZPIECZE ŃSTWO – ODPOWIEDZIALNO ŚĆ 
JĄDROWA 
Konwencja paryska z dnia 29 lipca  1960 r. w sprawie odpowiedzialno ści cywilnej w 
dziedzinie energii j ądrowej ustanawia wymagania dotycz ące odpowiedzialno ści 
cywilnej podmiotów eksploatuj ących obiekty j ądrowe oraz zasady odszkodowa ń w 
przypadku wypadków j ądrowych. Protokó ł zmieniaj ący ustanawia ponad 
trzydziestokrotny wzrost  kwoty odpowiedzialno ści, jaką musi ponie ść podmiot 
eksploatuj ący obiekt j ądrowy, zwi ększając tę kwotę do minimum 700 milionów €. 
Protokół ten rozszerza równie ż geograficzny zakres Konw encji w celu zapewnienia 
wypłaty odszkodowa ń ofiarom w pa ństwach nieb ędących stron ą Konwencji oraz 
rozszerza materialny zakres jej stosowania w celu obj ęcia szkód środowiskowych i 
kosztów środków ochronnych. Jako że protokó ł zmieniaj ący wpływa na 
wspólnotowe zasady jurysdykcji, proces jego podpisania i ratyfikacji wymaga ł 
decyzji Rady i konsultacji z Parl amentem Europejskim, które odby ły się w roku 
2003. 
7. BEZPIECZE ŃSTWO J ĄDROWE – ŚRODKI BEZPIECZE ŃSTWA 
EURATOM 
7.1. Ogólny rozwój 
W roku 2002 Komisja przyj ęła nową deklaracj ę misji dla departamentów 
prowadzących jej dzia łania kontrolne w dziedzinie środków bezpiecze ństwa („Środki 
                                                 
12 Przyj ętej w dniu 15.12.2003. Patrz równie ż: decyzja Komisji 2004/491/Euratom z dnia 29.4.2004, 
Dz.U. L 172 z 6.5.2004, str. 7. 
 
PL 8   PL Bezpiecze ństwa Euratom”) i za żądała od okre ślonych Dyrekcji ponownego 
zdefiniowania ogólnego podej ścia do monitoringu wed ług typu instalacji oraz 
odpowiedniego zmodyfikowania procedur  kontrolnych. Komisja wyznaczy ła 
Naukową Grupę Doradcz ą ds. Środków Bezpiecze ństwa Euratom (SAGES), która 
ma w tym zakresie doradza ć Komisji. W 2003 r. na  wspólnych spotkaniach 
personelu SAGES i Komisji omówiono zweryfikowane podej ścia do wielu typów 
urządzeń oraz ogóln ą strategię. Propozycje stanowi ą odejście od tradycyjnych 
środków bezpiecze ństwa. Koncepcje takie jak „terminowo ść” nie będą miały takiego 
znaczenia jak w przesz łości. Większy nacisk zostanie po łożony na zapewnienie, aby 
podmioty prowadzi ły odpowiedni ą kontrolę i nadzór posiadanych przez nie 
materiałów rozszczepialnych. Zostan ą wprowadzone techniki stosowane poza 
obszarem środków bezpiecze ństwa, takie jak kontrole systemów. Zakres oraz 
terminy kontroli dokonywanych przez Komisj ę będą mniej przewidywalne dla 
podmiotów. Inspekcje planowane b ędą z uwzgl ędnieniem wzajemnych relacji 
pomiędzy różnymi etapami cyklu paliwa j ądrowego. 
Grupa ds. Pyta ń Atomowych (AQG) Rady kontynuowa ła dyskusje na temat projektu 
nowego rozporz ądzenia w sprawie środków bezpiecze ństwa (COM(2002)99), 
zajmującego się rozwojem technicznym w zakresie środków bezpiecze ństwa i 
ustanawiaj ącego odpowiednie podstawy pr awne dla wykonania Protoko łów 
Dodatkowych do Umów w sprawie Środków Bezpiecze ństwa zawartych z MAEA. 
Dyskusje te doprowadzi ły do szeregu wyja śnień, porozumie ń i uzgodnie ń pomiędzy 
Komisją a delegacjami Pa ństw Członkowskich, skonsolidowanych w dokumencie 
zatytułowanym „Wytyczne dla stosowan ia COM(2002)99”, który zostanie 
opublikowany w formie zalecenia Komisji zawieraj ącego niewi ążące wytyczne dla 
podmiotów eksploatuj ących obiekty j ądrowe. Rada powinna zatwierdzi ć to 
rozporządzenie na pocz ątku 2004 r. 
Z zainteresowanymi Pa ństwami Cz łonkowskimi zorganizowano spotkania 
dwustronne w celu omów ienia kwestii wynikaj ących z poprawionych postanowie ń 
rozporządzenia w sprawie odpadów oraz szczegó łów wykonania Protoko łu 
Dodatkowego. Wszystkie Pa ństwa Członkowskie zaproszono na spotkanie, które 
odbyło się w Luksemburgu w grudniu 2003 roku w celu omówienia kwestii 
dotyczących realizacji, w szczególno ści w zakresie wspólnych dzia łań 
Euratom/MAEA w europejskich obiektach j ądrowych. Pozytywne reakcje po 
spotkaniu pozwalaj ą przypuszcza ć, że tego typu spotkania mog łyby być użyteczne 
również w przysz łości i w zwi ązku z tym planuje si ę organizowanie jednego lub 
dwóch takich spotka ń co roku. 
Szczegółowe wyniki przeprowadzonych w 2002 r. bada ń jakości Środków 
Bezpiecze ństwa Euratom zawiera za łącznik 1. Ogólnie podmioty wyrazi ły 
zadowolenie z wizerunk u i funkcjonowania Środków Bezpiecze ństwa Euratom w 
ramach ich instalacji. 
Kontynuowano prace w zakresie rozwoju i wdra żania nowych technologii środków 
bezpiecze ństwa. Szczegó ły zawiera za łącznik 2. 
W obliczu zbli żającego się rozszerzenia UE, szczególn ą uwagę zwrócono na prace 
przygotowawcze umo żliwiające szybkie rozpocz ęcie kontroli środków 
bezpiecze ństwa w tych pa ństwach. Przemys ł jądrowy pa ństw przyst ępujących 
ogranicza si ę w większości do reaktorów energii i punktów sk ładowania. Do 
 
PL 9   PL poszczególnych pa ństw wysłano misje w celu nawi ązania kontaktów na poziomie 
roboczym i przedstawienia ogólnych warunków przysz łych prac kontrolnych. Grupa 
robocza ds. rozszerzenia spotka ła się w listopadzie z przedstawicielami MAEA w 
celu przygotowania przysz łych działań kontrolnych. Opracowano program misji 
poznawczych i technicznych, który zostan ie zrealizowany w pierwszym kwartale 
2004 r. 
7.2. Dzia łania weryfikacyjne środków bezpiecze ństwa 
Podmioty gospodarcze posiadaj ące instalacje j ądrowe przedstawi ły Komisji 
sprawozdania na temat wszystkich swoich stanów ilo ściowych i przep ływów 
materiałów rozszczepialnych. W ci ągu roku otrzymano ponad milion linii danych 
księgowych, w wi ększości drogą elektroniczn ą. Wszystkie dane sprawdzono pod 
względem spójno ści wewn ętrznej i zewn ętrznej (dopasowywanie tranzytu) i 
zgodności z postanowieniami porozumie ń o wspó łpracy z pa ństwami trzecimi. 
Poprawiono wszystkie wykryte b łędy urzędnicze i niespójno ści, po przeprowadzeniu 
konsultacji z zainteresowanym i podmiotami. W ramach wype łniania zobowi ązań UE 
wynikających z porozumie ń zawartych z MAEA w sprawie środków 
bezpiecze ństwa, do MAEA przes łane zostały również sprawozdania rachunkowe. 
W 2003 r. dzia łania kontrolne prowadzone pr zez inspektorów Komisji ds. środków 
bezpiecze ństwa wynios ły 6366 osobodni inspekcji, prawie 13% mniej ni ż w roku 
2002. Spadek ten wynika ł głównie z ustanowienia priorytetów oraz dalszego 
usprawnienia dzia łań kontrolnych G łówne problemy oraz/lub wyniki sformu łowane 
w trakcie dzia łań kontrolnych dla ka żdego typu kontrolowanej instalacji 
podsumowuje za łącznik 3. 
W wyniku dzia łań weryfikacyjnych podj ętych w ramach środków bezpiecze ństwa 
Euratom na mocy rozdzia łu 7 Traktatu Euratom nie znaleziono dowodów 
wskazujących, aby materia ły rozszczepialne by ły eksploatowane niezgodnie z ich 
przeznaczeniem. Nie znaleziono równie ż dowodów wskazuj ących na brak zgodno ści 
ze szczególnymi postanowieniami przyj ętymi przez Wspólnot ę na mocy porozumie ń 
zawartych z pa ństwami niecz łonkowskimi. 
8. BEZPIECZE ŃSTWO J ĄDROWE – WSPÓ ŁPRACA Z MAEA 
Komisja wspó łpracuje z Mi ędzynarodow ą Agencją Energii Atomowej (MAEA), 
odpowiedzialn ą za światowe środki bezpiecze ństwa na mocy Traktatu o 
nierozprzestrzenianiu broni j ądrowej (NPT), którego przestrzegaj ą wszystkie 
Państwa Członkowskie Unii Europejskiej. Szczegó łowe informacje na temat tej 
współpracy zawiera za łącznik 4. 
9. BEZPIECZE ŃSTWO J ĄDROWE – NIELEGALNY HANDEL 
Komisja kontynuowa ła aktywne uczestnictwo w pracach Mi ędzynarodowej 
Technicznej Grupy Roboczej ds. Przemytu J ądrowego (ITWG) Grupy Ekspertów ds. 
Nierozprzestrzeniania Broni J ądrowej (NPEG) Grupy G8. W roku 2003 w Unii 
Europejskiej dosz ło do trzech przypadków nielegalnego handlu materia łami 
rozszczepialnymi, zwi ązanych z os łonami ze zubo żonego uranu oraz artyku łami 
 
PL 10   PL zawierającymi tor. Oprócz tego mia ło miejsce dziesi ęć przypadków nielegalnego 
handlu zwi ązanego ze źródłami radioaktywnymi.  
10. BEZPIECZE ŃSTWO J ĄDROWE – WSPÓ ŁPRACA Z INNYMI 
ORGANIZACJAMI REGIONALNYMI 
W ramach „Dialogu Energetycznego” pomi ędzy UE a Rosj ą przedstawiono Czwarte 
Sprawozdanie o Post ępie Prac na szczycie EU-Rosja w listopadzie 2003 r. w 
Rzymie, w obecno ści Romano Prodiego i W ładimira Putina. Sprawozdanie zawiera ło 
oświadczenie stwierdzaj ące, że EU i Rosja planuj ą stworzyć program wspó łpracy w 
zakresie rozliczania i kontroli materia łów rozszczepialnych, maj ąc na uwadze 
ściślejszą współpracę w dziedzinie bezpiecze ństwa jądrowego. Specjali ści Komisji 
ds. środków bezpiecze ństwa jądrowego prowadzili wst ępne dyskusje z ich 
rosyjskimi kolegami, maj ące na celu sporz ądzenie wspólnego programu wspó łpracy. 
Sformułowano program roboczy, obejmuj ący utworzenie procedur kontroli dla 
zakładów utylizacji i wytw arzania odpadów radioaktyw nych, wspólne opracowanie 
aplikacji komputerowych przystosowanych do bie żących kontroli pojemników z 
materiałami rozszczepialnymi i innych podobnych narz ędzi zarządzania danymi w 
dziedzinie środków bezpiecze ństwa, wspólne programy szkoleniowe oraz 
organizacj ę konferencji w Rosji na temat bezpiecze ństwa jądrowego. 
11. BEZPIECZE ŃSTWO J ĄDROWE – OCHRONA FIZYCZNA 
Euratom jest stron ą zawartej w roku 1979 Konw encji o fizycznej ochronie 
materiałów jądrowych (CPPNM), dotycz ącej głównie fizycznej ochrony materia łów 
jądrowych w transporcie mi ędzynarodowym. W marcu 2003 r. wyspecjalizowana 
grupa robocza sfinalizowa ła sprawozdanie proponuj ące rewizj ę umacniaj ącą 
postanowienia Konwencji. Proponowana poprawka umocni łaby system ochrony 
fizycznej poprzez rozszerzenie zakresu obowi ązywania Konwencji o materia ły 
rozszczepialne podczas ich wewn ętrznego u żytkowania, przechowywania i 
transportu, jak równie ż ochronę instalacji przed sabota żem. Proponowana poprawka 
potwierdza, że główna odpowiedzialno ść za ochron ę fizyczną spoczywa na danym 
państwie. Ponadto, proponuje si ę również wprowadzenie prawnego zobowi ązania do 
stosowania podstawowych celów i zasad ochrony fizycznej za twierdzonych przez 
Radę Prezesów MAEA. Do ko ńca roku 2003 nie podj ęto decyzji w sprawie 
konferencji poprawkowej. 
12. WSPÓ ŁPRACA MI ĘDZYNARODOWA 
W trakcie roku 2003 porozumienia o wspó łpracy jądrowej ze Stanami 
Zjednoczonymi Ameryki, Kanad ą i Australi ą zostały wprowadzone w życie w 
sposób satysfakcjonuj ący dla wszystkich stron. Dwustronne konsultacje pomi ędzy 
Komisją a Kanad ą i USA potwierdzi ły ustanowienie dobrych stosunków pomi ędzy 
stronami. 
Pewien post ęp nastąpił w negocjacjach porozumie ń z Japoni ą i Chinami. Mimo i ż 
niemożliwe było zawarcie porozumienia japo ńskiego z powodu trudno ści, jakie 
pojawiły się w trakcie procedury zatwierdzan ia projektu w Japonii, panuje 
 
PL 11   PL optymizm, że w 2004 r. mo że dojść do uzgodnienia tekstu kompromisowego. Rada 
udzieliła Komisji mandatu na negocjowanie porozumienia o wspó łpracy jądrowej z 
Chinami i zbli ża się rozpoczęcie negocjacji. 
13. ŚRODKI 
Artykuł 174 Traktatu Euratom wyra źnie wspomina o konieczno ści ujęcia w bud żecie 
Komisji środków na wydatki operacyjne zwi ązane z dzia łaniami w zakresie środków 
bezpiecze ństwa jądrowego. W roku 2003 specjalne środki operacyjne w bud żecie UE 
na środki bezpiecze ństwa Euratom osi ągnęły wysoko ść 18,8 miliona €. Z tej kwoty 
faktycznie przeznaczono 13 milionów € (70 %). Szczegó ły zawiera za łącznik 5. 
Pod koniec roku 2003 łącznie 302 urz ędników pracowa ło w dziedzinie 
bezpiecze ństwa jądrowego, z czego 182 stanowili inspektorzy j ądrowi. Szczegó ły 
dotyczące zasobów pracowniczych i ic h wykorzystania zawiera równie ż załącznik 5. 
14. WNIOSKI OGÓLNE 
Rok 2003 by ł istotny z punktu widzenia restrukturyzacji dzia łań Komisji w 
dziedzinie j ądrowej, które maj ą prowadzi ć do znacz ących synergii operacyjnych, 
umożliwiających na przyk ład Komisji zwi ększenie liczby weryfikacji dokonywanych 
w obiektach j ądrowych Pa ństw Członkowskich. 
Główna inicjatywa legislac yjna tego roku – pakiet j ądrowy, po jej przyj ęciu 
doprowadzi do jednakowo wysokiego poziomu norm bezpiecze ństwa instalacji 
jądrowych na ca łym obszarze rozszerzonej UE  i zapewni odpowiednie mo żliwości 
wycofywania instalacji j ądrowych z u żytku oraz gospodarki zu żytym paliwem 
jądrowym i odpadami radioaktywnymi. Przyj ęcie dyrektywy w sprawie gospodarki 
wysoce radioaktywnymi źródłami zamkni ętymi pomo że zapewni ć właściwą 
ewidencję, zarządzanie i likwidacj ę potencjalnie szkodliwych źródeł. Komisja 
upewniła się również, że Państwa Członkowskie poprawnie przetransponowa ły 
prawodawstwo wspólnotowe do prawa krajowego. 
Komisja aktywnie uczestniczy ła w międzynarodowych forach zajmuj ących się 
bezpiecze ństwem jądrowym, gospodark ą odpadami, środkami bezpiecze ństwa, 
ochroną przed promieniowaniem i transporta mi radioaktywnymi. Komisja odgrywa ła 
główną rolę w ustaleniach Wspólnoty dotycz ących reakcji na powa żny przypadek 
zdarzenia radiacyjnego. 
Jeżeli chodzi o środki bezpiecze ństwa Euratom, Komisja osi ągnęła znaczący postęp 
w kierunku praktycznej realiz acji nowej deklaracji misji środków bezpiecze ństwa 
Euratom. Rewizja rozporz ądzenia w sprawie środków bezpiecze ństwa posun ęła się 
naprzód w dyskusjach z Rad ą. Komisja poczyni ła też znaczny post ęp w zakresie 
praktycznych przygotowa ń do wprowadzenia w życie Dodatkowego Protoko łu. 
Badania postrzegania środków bezpiecze ństwa Euratom przez podmioty 
eksploatuj ące obiekty j ądrowe wskaza ły, że podmioty te by ły generalnie zadowolone 
ze sposobu, w jaki Komisja stosuje środki bezpiecze ństwa. 
Na podstawie przeprowadzonych inspekcji oraz oceny sprawozda ń rachunkowych 
przedstawionych przez posiadaczy materia łów rozszczepialnyc h stwierdzono brak 
 
PL 12   PL dowodów wskazuj ących na to, że w Unii Europejskiej w 2003 r. materia ły 
rozszczepialne by ły eksploatowane niezgodnie z przeznaczeniem deklarowanym 
przez użytkowników. Nie znaleziono te ż dowodów wskazuj ących na niedope łnianie 
postanowie ń porozumie ń międzynarodowych w zakresie środków bezpiecze ństwa. 
Ocena statystyczna sprawozda ń rachunkowych wskazuje, że systemy rozliczania 
materiałów rozszczepialnych wszystkich znacz ących podmiotów eksploatuj ących 
obiekty jądrowe spe łniają normy mi ędzynarodowe. 
Wysiłki podjęte w trakcie roku 2003 stanowi ą solidne podstawy dla Dyrekcji 
Generalnej TREN dla dalszego rozwoju dzia łań w dziedzinie j ądrowej. Pomog ą one 
w utrzymaniu otwartej opcji j ądrowej, prowadz ąc do zrównowa żonej „mieszanki” 
nośników energii, mniejszej zale żności od energii importowanej oraz ochrony 
środowiska poprzez ograniczanie łącznych emisji CO 2. 
 
PL 13   PL ANNEXES  
. 
 
PL 14   PL ANNEX 1  
Euratom Safeguards Performance – Detailed e valuation of the survey of operators 2002 
The survey contained 29 questions, divided in to five groups (general safeguards issues, 
transmission of data to Euratom Safeguards, quality of Euratom Safeguards’ information on 
inspections, evaluation of inspec tion issues, and wider issues). 
A total of 72 questionnaires were sent to all the major nuclear installations as well as to a 
representative sample of all the other nuclear installations in the European Union (EU). 84% 
of the questionnaires were returned and betw een 82% and 100% of the individual questions 
were answered. Thus, the size of the response  permits conclusions to  be drawn about the 
image and performance of the Euratom Safeguards authorities. Overall, operators noted their 
satisfaction concerning the image and the pe rformance of Euratom Safeguards in their 
installations. 
The costs to the operators of a safeguards in frastructure to meet Euratom requirements 
compared to the costs of meeting other statut ory obligations were fe lt to be not very high. 
Operators expressed reservations concerning remote transmission of  real-time accountancy 
data, surveillance images, and non-destructive assay results from their facilities to Euratom Safeguards headquarters in Luxembourg. 
With regard to the quality of information on insp ections, operators appear to be very satisfied 
with communication with Euratom Safeguard s inspectors during inspections, and most 
operators welcome the follow-up letters sent af ter inspections. Nonethel ess, the evaluation 
indicated that communication channels out side inspections need to be improved. 
Regarding the evaluation of inspection issues, the answers revealed that the majority of 
operators of power reactors, enri chment plants and reprocessing plants are not satisfied with 
coordination/cooperation between Euratom Safegua rds and the International Atomic Energy 
Agency (IAEA). This is an important finding which needs to be followed up. On the other 
hand, there is reasonably good continuity in th e approaches followed during two consecutive 
inspections conducted by Euratom Safeguards inspectors. The replies concerning the 
professional abilities of Eu ratom inspectors confirmed their knowledge and thorough 
understanding of their working environment. 
The balance between cost and effectiveness in the way in which inspections are organised and 
conducted is rated as medium. However, operato rs did not suggest meas ures to increase the 
effectiveness and efficiency of inspections, nor did they identify ways to improve the balance 
between cost and effectiveness. Most operators  were not very enthus iastic about providing 
more support to Euratom Safeguards in excha nge for a less intrusive inspector presence. 
As to the wider framework, operators were o pposed to the inclusion of safety, security, 
physical protection, and radiological protectio n in the tasks of the Euratom Safeguards 
inspectors. The views were somewhat divided on the question of whether or not the Euratom 
Safeguards system contributes to improving th e quality of the nuclear accountancy system, 
the commercial relations/image, and the qu ality control system of the operators. The 
consensus view was that two to three years would be a suitable in terval between future quality 
surveys. 
 
PL 15   PL ANNEX 2  
Progress in Safeguards Technology 
In 2003, work continued on the development and implementation of new safeguards 
technologies including the new digital survei llance systems. These systems have motion 
detection and image data treatment applications already incorporated in the delivered systems. 
These advanced features provide valuable assi stance and they save time when viewing or 
reviewing images. The installation of one of th ese units at the Trillo nuclear power plant 
(Spain) was the first in the presence of the IA EA. This was an important step on the path to 
approval of the equipment fo r routine use by the IAEA. 
With regard to existing equipment, developmen t work has continued on the improvement of 
hand-held instruments and associated so ftware for measuring gamma radiation. 
A special instrument for the measurement of fresh, highly enriched fuel elements was 
developed in 2003 and installed at  the FRM2 reactor in Munich. 
In terms of new equipment, the Commission pa rticipated in a demonstration of a Digital 
Cerenkov Device for viewing irradiated nuclear fu el stored under water at the Ringhals power 
plant in Sweden. The device has the potential to view irradiated fuel with a cooling time in 
excess of 20 years or a low burn-up. 
The Commission has also been exploring the po ssibility of using Virtual Private Networks 
over the telephone network to provide a secu re means of data transmission. Following a 
workshop held in Luxembourg in March 2003 the requirements and boundary conditions were established for secure data transmi ssion from nuclear sites to Luxembourg. 
 
PL 16   PL ANNEX 3  
Euratom Safeguards: Detailed inspection findings 
In 2003 inspection activities conducted by Co mmission Safeguards inspectors amounted to 
6366 person-inspection days, down by almost 13 % in comparison with 2002. This fall mainly 
resulted from further streamlining and prioritisation of inspection activities. 
The main concerns and/or results achieved in the course of the inspection activities for each 
type of installations under c ontrol are summarised below. 
Reprocessing facilities13 
The nuclear fuel reprocessing installations at  THORP, Sellafield, UK,  and at UP2/UP3, La 
Hague, France are characterised by their high throughput14, automation, and limited access to 
the process areas. The current safeguards approach for these plants comprises high frequency inspections and automated unattended instrumentat ion to verify the nuclear material flow, a 
significant part of which is plutonium. Both sites have on-site laboratories, operated by 
analysts from DG JRC-ITU, in which ve rification measurements are performed. 
THORP was in normal production mode thr oughout 2003 with the exception of a planned 
shutdown during the months of October and November. Investigations continued on the 
apparent bias of the operator's input sample re sults from 2001 with particular emphasis on the 
calibration of the material used for verifica tion of input solutions . The annual Physical 
Inventory and the Material Balanc e presented by BNFL were accepted. 
Apart from a few short tec hnical shut-down periods, the Magnox reprocessing facilities  at 
Sellafield were in operation at a high throughput during the year. The first plutonium was 
introduced in the new Store 9 Extension in November 2002. Verification activities in these 
plants and in other Magnox rela ted facilities on the Sellafiel d site were satisfactorily 
concluded. Some reservations however, had to be made in respect of some old plutonium 
stores where access is restricted due to radiological conditions, as  well as in respect of some 
very old plants being decommissioned. 
The UP2/800 reprocessing plant was in operat ion during the whole of 2003. Efforts were 
made to optimise inspection activities. In pa rticular, a revised safeguards approach was 
successfully tested in the i rradiated fuel storage ponds; th is will halve the inspection 
manpower needed to safeguard these ponds. The annual physical inventor y verifications were 
successful in the plutonium stores. With re spect to the UP2/800 ch emical process, the 
verifications performed confirmed a probl em concerning high values of Material 
Unaccounted For (MUF) for uranium and uraniu m 235 which had already been detected in 
2002. The issue is still under investigation by COGEMA. The cumulative “Shipper-Receiver 
Difference” declarations for the unit for recycling of aged separated plutonium are higher than 
expected and might represent a new problem. This issue is also being examined by COGEMA. 
                                                
 
13 At reprocessing plants, irradi ated fuel assemblies received fr om power reactors are processed 
chemically to separate uranium and plutonium from the highly radioactive fission products. The separated nuclear materials can be re -introduced into the fuel cycle. 
14 The total annual throughput of these three facilities adds  up to over 3000 tonnes of fuel containing more 
than 20 tonnes of plutonium. 
 
PL 17   PL The UP3 reprocessing plant was in operation from January to December 2003. The annual 
physical inventory carried out in August 2003 wa s satisfactorily completed. The installed 
instrumentation to verify the plutonium produc t input and output was upgraded and updated 
satisfactorily. The operator announced the start of  reprocessing of research reactor fuel in 
2005; this will have an impact on the safeguards  strategy for the plant as it will involve 
handling highly enriched uranium. 
Enrichment facilities15 
At the three Urenco centrifuge enrichment plants  at Almelo (NL), Gronau (D) and 
Capenhurst (UK), sample taking for subsequent High Performance Trace Analysis (HPTA) is 
now routinely used to confirm that only low-en riched uranium is produced. The analysis of 
the samples started in 2003. 
Meetings were held between Urenco, the Member States involved, the IAEA and the 
European Commission to prepare for the implem entation of the Additional Protocol in the 
Urenco plants at Almelo, Gronau and Jülich (D). 
The diffusion enrichment plant,  Eurodif Production at Pierrelatte, France,  was subjected to 
weekly import and export verifications th roughout 2003. The operator cooperated with the 
Commission’s request concerning the presenta tion of product for ve rification and sealing 
before export from the European Union. 
The annual inventory verificatio n was carried out in the first week of February 2003. 
Additional verification ac tivities in two other installations  were required before the annual 
inventory verification could be successfully concluded. 
Constraints placed by France on th e inspectors due to the “ particular status ”16 of the 
installation remain in force, which cr eate unsatisfactory verification conditions. 
Within the limits set by these constraints, no evidence of diversion of  nuclear material under 
safeguards was found. 
Installations for the Fabrication of Mixed Oxide Fuels (MOX)17 
At the Belgonucléaire MOX fuel fabrication plant  at Dessel, Belgium, there is an apparent 
trend in the cumulative MUF. Although the individual MUF figure for the year 2003 was 
statistically acceptable, the quant ities of nuclear material esta blished during all recent annual 
physical inventory takings were systematical ly higher than the declared book figures. The 
operator is conducting a joint investigation with  DG TREN to identify the possible cause for 
this trend. 
                                                 
15 Modern Light Water Reactors need fuel with about 3 to 5 percent of the fissionable uranium isotope 
U235. As natural uranium contains only 0.7 percent of this nuclide, an enrichme nt process is needed to 
achieve the desired concentration. In the European Union, two companies offer this service for civil 
customers: URENCO and EURODIF. 
16 Due to the presence of material not under safe guards in the material balance area of EURODIF 
Production S.A. 
17 In MOX Fuel Fabrication Plans, the plutonium oxide produced in reprocessing installations is used in a 
mixture with uranium oxide to fabr icate MOX fuel elements for subseq uent use in nuclear power plants. 
 
PL 18   PL Active commissioning of the Sellafield MOX Plant (SMP) in the  UK continued. However, 
operational problems caused production delays th roughout the year. These problems were one 
of the causes of the higher th an expected MUF. The operator has started remedial work and 
has planned improvements of the concerned syst ems. Progress has been made in discussions 
with the operator and UK national authorities on data transfer to Luxembourg for evaluation. 
The decommissioning of the Siemens Mixed Oxide fuel fabrication plant  in Hanau, 
Germany is progressing well and is expected  to lead to a reduc tion of the inspection 
frequency there in 2004. 
The results of the annual Physical Inventory Verification (PIV) at the  COGEMA MOX 
fabrication plant  at Cadarache in France were not en tirely satisfactory owing to the high 
values of MUF. There is, however, no evidence that safeguarded nuclear  material has been 
diverted from its intended use. The operato r has made a commitment to re-measure all 
materials identified as being a potential source of the discrepancies. 
LEU and HEU Fuel Fabrication Plants, Conversion Facilities18 
At BNFL Springfields in the UK, a large natural and low-en riched uranium conversion and 
fuel fabrication plant, the annual Physical Inve ntory Verification revealed  shortcomings in the 
stocktaking arrangements for a limited area of  the plant. A task force was set up by the 
operator to improve the nucle ar material management. 
At Fabbricazione Nucleare LEU fabrication plant  in Bosco Marengo, Italy, the operator 
has finished the repackaging of the low enrich ed and natural uranium oxide which remained 
in the installation after fabri cation activities were stopped. Th e material was verified and 
sealed; it will be kept cont ained for a long period of time. 
At the FBFC LEU fabrication plant  Romans , France, a systematic error was discovered in 
the declared tare weights of uranium powders  shipped to FBFC in Dessel, Belgium. The 
accountancy declarations have si nce been corrected accordingly. 
Following evaluation, satisfactory explanations were also found for a series of positive MUF 
values at the FBFC LEU fabrication plant  at Dessel  in Belgium. 
Nuclear Power and Research Reactors19, other installations and facilities 
The formal status of Unit 1 of the Gundremmingen  power plant in Germany was changed 
from closed down to decommissioned as was the status of the Zwentendorf project  in 
Austria, which was abandoned before Austria be came an EU member. Both power plants are 
                                                 
18 At LEU Fuel Fabrication Plants, fuel assemblies are produced from low en riched uranium (LEU) for 
subsequent use in nuclear power pl ants. In HEU Fuel Fabrication Plan ts, fuel elements for research 
reactors that use high-enriched uranium (HEU) are manufactured. 
19 Most of the nuclear power reactors operated in the European Union ar e of the Light Water Reactor type 
(LWR), i.e. the reactors are cooled  and moderated with normal water.  In addition, the UK operates 
MAGNOX and Advanced Gas Cooled Reactors (AGR) which are moderated with graphite and cooled 
with CO2 gas. The operation of LWRs using LEU is characterised by long periods (12-18 months) of 
continuous operation. These period s, when the in-core fuel is in accessible, are followed by outages 
typically lasting 2-4 weeks when about one third of the (used) core fuel is exchanged for fresh fuel from 
Fuel Fabrication Plants. LWRs are inspected during th is outage period when all the fuel is accessible for 
verification. 
 
PL 19   PL still being decommissioned but in spection visits confirmed that  massive reconstruction would 
be needed before the plants could be made usable. 
Initiatives are underway to remove the Dodewaard reactor in the Netherla nds from the list of 
safeguarded plants, the remain ing action being the final shut down of the facility and the 
subsequent shipments of the remaining nuc lear material, accompanied by the necessary 
inspections. 
During a check of the spent fuel pond at the Oskarshamn Power Plant in Sweden the 
operator found that a fuel rod appeared to be  missing from a storage cassette. The matter was 
treated seriously and it took concurrent inve stigations by the Commi ssion and the IAEA to 
clarify the situation which goes back to the time before  Sweden joined the EU. 
In Finland  the start of inspection work in two pow er plants was delayed because of plant 
security not accepting the inspector’s passport as  a valid document. In both cases, the matter 
could only be resolved by ne gotiation and through the interv ention of the Finnish State 
Authority (STUK). Inspectors also experienced di fficulties in gaining access to facilities in 
France where an operator’s health physics service refused to accept the inspector’s radiation 
protection passport, even though it was properly in order and up to date. 
Operators’ uncertainty with respect to the pr ogress/handling of verifi cation requests led to 
growing pressure for clarific ation. This was specifically felt in plants in Belgium: Doel, 
Tihange, and Belgonucléaire . 
At the BR2 reactor in Mol, Belgium, an Advanced Ther mal Power monitor was installed by 
the IAEA to verify the declaration of the operating history and guarantee the absence of 
undeclared production of plutonium. The BR2 reactor is the first research reactor in the EU to 
be equipped with such a monitor. The device is still being tested. 
Inspections to verify the transfer of spent fuel to  CASTOR casks  continued to be of 
particular concern. In view of the envisaged medium to long term  storage of these containers 
at reactor sites in Germany, Belgium and Spain , their contents were measured by DG TREN 
I before loading and subsequently brought under multiple containment and surveillance systems. Due to recurring technical problems dur ing the loading, drying  and closing of the 
CASTOR flasks, inspections prove d to be difficult to plan. As the above countries have to 
empty their reactor ponds for operational pur poses, these activities required more human 
resources than expected. 
A new store for spent fuel and plutoniu m (MAGENTA) is to be constructed at Cadarache  in 
France and is expected to be operational in 2009. The French authorities and the plants’ 
management presented the project to the Commissi on at an early stage in order to allow DG 
TREN’s requirements to be met. 
Anticipating the entry into force of the Additio nal Protocol, the IAEA insisted on visiting a 
large number of locations containing small quantities of nuclear material ( Locations Outside 
Facilities - LOF ). This caused a substantial additional inspection burden for DG TREN. 
However, on occasions these inspections led to unexpected findings, for example at the University of Vienna a small sample of hi ghly enriched uranium, which had not been 
recorded as such, was found. 
 
PL 20   PL Material Balance Evaluation of Bulk-Handling Facilities 
In bulk handling facilities (Conve rsion Plants, Enrichment Plan ts, Fuel Fabrication Plants, 
and, Reprocessing Plants) nuclear material is mostly processed in loose forms, such as 
powders or liquids. Measurement uncertainties and particularities of the process lead to 
differences between the book inventory and the physical r eality (known as Material 
Unaccounted For, MUF). The MUF is established at  the operator’s own annual physical 
inventory taking. It is verified  by the inspectors of DG TREN, who do their own verifications 
and measurements. 
In 2003, the Material Balance Evaluation focused on 
– the evaluation of differences between ope rators’ declarations and inspectors’ 
measurement results obtained by Destructive Analysis (DA), 
– evaluation of the MUF declared by the facility, 
– evaluation of the cumulative MUF, which is the algebraic sum of the MUF for 
a Material Balance Area (MBA) over time, and 
– Shipper-Receiver Differences (SRD)20. 
The entire evaluation of MUF, cumulative MU F and SRD was based on data collected from 
the Euratom Safeguards accountancy database wh ich means that the French bulk-handling 
MBAs for which no declarations exist were  excluded from the evaluation. Small bulk-
handling MBAs with a physical ending or a th roughput less than two si gnificant quantities21, 
as well as those plants decommissioned in  2003, were excluded from the evaluation. 
No evidence was found to suggest that, in th e bulk-handling facilitie s of the EU, source 
materials or special fissile mate rials were diverted from their intended uses as declared by the 
operators. It found that, without exception, operators’ measurement systems comply with the 
most recent international standa rds. Nevertheless, some problem s were revealed. At the large 
BNFL uranium conversion and fuel fabr ication plant at Sp ringfields in the  UK, the MUF 
cannot be explained by measurem ent uncertainties alone. In a ddition, there was still evidence 
of biases in the cumulative MUF for some bulk- handling facilities, which have to be further 
investigated to identify th e required corrective actions. 
                                                 
20 ‘Shipper-Receiver Difference’ means the difference be tween the quantity of nuclear material in a batch 
as stated by the shipping material  balance area and as measured at the receiving material balance area. 
21 Significant quantities are used in establishing the qu antity component of the safeguards inspection goal, 
e.g. 8 kg plutonium, 25 kg high enriched uranium and 75 kg low enriched uranium. 
 
PL 21   PL ANNEX 4  
CO-OPERATION WITH THE INTERNATI ONAL ATOMIC ENERGY AGENCY 
The IAEA Safeguards Implementation Report (SIR) 
The SIR 2002 concluded that there was no evid ence of diversion of nuclear material or 
misuse of equipment or facilities plac ed under safeguards in the European Union. 
The SIR 2002 acknowledged that collaboration  with Euratom and Member State support 
programmes made it possible to achieve significant advances  in safeguards technology and 
verification procedures. Trials we re carried out in various EU installations in the areas of 
surveillance systems, short notice random inspec tions, and remote monitoring, as were field 
tests on implementing the Additional Protocol (research centres in Finland and in the 
Netherlands). A workplan for Flowsheet Verifi cation (FSV) of neptunium was discussed and 
agreed with the ITU at Karlsruhe and the impl ementation of FSV measures is expected to 
begin shortly. 
In line with the New Partnership Approach arrang ements and in order to save resources, the 
IAEA and Euratom Safeguards continued to shar e the purchase, operational and maintenance 
costs of equipment installed in facilities under IAEA safeguards. 
A seminar on the New Partnership Approach, jointly developed by the Agency and Euratom, 
was held in Vienna. Many of the IAEA’s routin e training courses were attended by inspectors 
from DG TREN and conversely, IAEA inspector s attended courses gi ven by DG TREN, thus 
maintaining cooperation on training. 
In addition to its global conclusions, the SI R 2002 made recommendations for improvement 
in specific areas. These recommenda tions may be summarised as follows: 
• Problems occurred when nuclear material re mained in closed shipping containers at 
reactors over long periods. Th e practicalities of extending th e area under surveillance and 
of sealing the shipping cont ainers before their remova l are being investigated. 
• The issue of verifying that there has been no undeclared production of plutonium in the 
EU’s three large research reactors will be se ttled once power monitors are installed at the 
reactors concerned. Indeed, the first power  monitor was installed in 2003 at the BR2 
reactor in Belgium. 
• Corrective actions need to be taken as soon as possible after a Containment and 
Surveillance (C/S) failure is detected. The IAEA intends to install a newer generation of 
C/S equipment, improve equipment reliabi lity, and provide backup measures for C/S 
applied to reactor cores (particu larly during open core periods). 
Several meetings of Working Groups and the Li aison Committee took place to discuss these 
and other topics. Because the Euratom Safegua rds Office underwent extensive reorganisation, 
which will lead to changes in  the implementation of safeguards with the IAEA, the New 
Partnership Approach (NPA) arrangements need to  be reviewed to reflect these changes and 
to seek new efficiency and enhanced coope ration. The IAEA has called for a meeting to 
discuss forthcoming changes and their potential impact. 
 
PL 22   PL Additional Protocol and integrated safeguards 
The aim of the Additional Protocols is to increase the IAEA’s capabilities to detect 
undeclared nuclear materials and ac tivities in violation of the N on-Proliferation Treaty (NPT). 
In 2003, Euratom Safeguards continued to play a key role in preparing for the implementation of the Additional Protocol in the European  Union, on issues such as harmonising and 
standardising reporting under the Additional Protocol
22, arrangements for users with small 
quantities of nuclear material for non-fuel cycl e related activities and joint visits with the 
IAEA to confirm the status of decomm issioned facilities. Dedicated reporting software23, 
developed by the Commission, was supplied to all the Member Stat es for trials. The 
conceptual work on site defi nitions, developed jointly by DG TREN H and the EU Member 
States, is now reflected in the revised IAEA Gu idelines for reporting and can be considered as 
the international standard on site definition. 
By the end of 2003, all EU Member States ha d ratified the Additional Protocol and the 
majority had put the correspondi ng implementing arrangements in place. In line with Annex 
III of the EU-NNWS (non-nuclear  Weapons States) Additional Protocol, known as the “Side 
Letter”, the Commission the Commission agreed to  accept the transfer of certain activities 
which are the responsibility of the Member Stat es. Provision for the acceding Member States 
to become parties to the EU-NNWS Additional Protocol24 was made in close cooperation 
with the Commission’s Legal Service and the IAEA. 
                                                 
22 The implementation paper for the so-called Side Letter and non-Side Letter Member States has been 
merged as the differences turned out to be of only minor relevance. 
23 CAPE, Commission Additional Protocol Editor. 
24 The Additional Protocol does not provide fo r its own accession clause, but the Safeguards 
Agreement does. 
 
PL 23   PL ANNEX 5  
RESOURCES 
Budget Appropriations for Nuclear Safeguards Article 174 of the Euratom Treaty specifically mentions the necessity to include 
appropriations in the Commission's budget for operational expenditure related to nuclear 
safeguards activity. 
On this legal basis, safe guards activities are financed  from two types of budget 
appropriations: 
- A general “administrative” appropria tion involving the costs of Euratom 
Safeguards overheads such as general IT  equipment, telecommunications, etc. 
(Part A of the Budget, chapters A- 70 and A-24), as well as a specific 
appropriation for the medical survey and the radiation protection of the 
inspectors (Part A of the Budget, line A-1420); 
- Specific “operational” appropriations allo cated for expenditure directly related 
to nuclear safeguards such as mission cost s, rental of offices  on site (including 
on site laboratories), purchase of tec hnical equipment and samples taking and 
analysis, contracts for services (i.e. ma intenance and repairs), transportation of 
equipment and samples, training, etc., necessary for Euratom Safeguards activities (Part B of the Budget, chapter B4-20). 
For 2003, specific operational appropriations in the EU budget for Euratom Safeguards came 
to €18.8 million. Of that amount, €13 million (70 %) was actually committed. The expenditure 
was broken down as follows: 
• Inspection mission costs (travel, daily allowances) €3.8m (29.2%) 
• Rental of offices for the inspectors on inspected sites 
(and related equipment costs) €0.5m (3.8%) 
• Purchase, installation, maintenance and repair of 
equipment on site, including IT, analysis of samples, 
and related costs such as transport, consumables, spare parts, etc. €2.0m (15.4%) 
• Investments made in la rge scale plutonium bulk 
handling plants and related maintenance, operation and logistics €6.0m  (46.2%) 
• Administrative and technical  assistance, training for 
inspectors, and other expe nses (including special 
insurance coverage) €0.7m (5.4%) 
 
PL 24   PL Staff Resources and Utilisation 
As of 31 December 2003, 95 officials were worki ng in Directorate H (Nuclear Safety and 
Security), and 189 officials in Directorate I (Nuc lear Inspection). In a ddition, the office of the 
deputy Director General, charged with the coordination of nuclear  matters, comprised 5 
persons. In addition, a total of 13 officials of Di rectorate A in Luxembourg were allocated to a 
number of administrative tasks related to both Directorates. 
Thus, an overall total of 302 offi cials were working in the field of nuclear safety and security, 
of which 182 were Nuclear Inspectors. 
In addition, the work of both Directorates wa s supported by a total of 19 external personnel. 
 
PL 25   PL ANNEX 6  
Table 1 - Quantities of nuclear ma terial under Euratom safeguards (t) 
 End 1990 End 1995 End 20011) End 20021) End 20031) 
Plutonium 203 406 548 569 590
Uranium 
Total HEU
2) 
LEU3) 
NU4) 
DU5)  
200 400 
13 
32 000 44 000 
124 400 269 100
11
46 70051 400
171 000314 610
10
57 00052 700
204 900 
318 710 
10 
58 500 47 700 
212 500 325 510
10
59 70042 600
223 200
Thorium 2 600 4 600 4 500 4 500 4 400
1) Quantities based on final reported data 
2) High enriched uranium 
3) Low enriched uranium 4) Natural uranium 5) Depleted uranium 
Table 2 - Inspection activities of Euratom Safeguards 
Person days of 
inspection in: 1999 2000 2001 2002 2003 
Non-Nuclear 
Weapon States 2412 2113 2328 2348 1990 
France 3492 3426 2934 2539 2266 
UK 2871 2895 2399 2404 2110 
Total 8775 8434 7661 7291 6366 
 
PL 26   PL Table 3 – Euratom Safeguards budget 2003 
Expenditure committed for the specific appropriations 
Table 3A: Line B4-2000  
Safeguard inspections, training and retraining of inspectors 
Topics Expenditure (€ ’000) 
a) Studies, convocation of experts, publications 50 
b) Mission costs 3,744 
c) Transportation for staff and equipment 640 
d) Rental of offices and special services on sites 456 
e) Internships and training 30 
f) Special insurance 40 
TOTAL 4,960 (out of 5,700) 
Table 3B: Line B4-2020 
Sampling and analyses, equipment, specific wo rk, provision of services and transport 
Topics Expenditure 
(€ ’000) 
a) Administrative and t echnical assistance 135 
b) Purchase of surveillance equipment 463 
c) Purchase of measurement equipment 118 
d) Purchase of equipment for seals  
e) Purchase and maintenance of computing equipment directly linked to inspections 109 
f) Costs for destructive analysis  
g) Equipment spares, repairs, accessories and maintenance 282 
h) Consumable items, purchase of sources, transport of radioactive materials 47 
i) Monitoring (warning system based in Luxembourg) 52 
j) Software (accountancy program, management and firewall) 794 
TOTAL 2,000 (out of 5,500) 
 
PL 27   PL Table 3C: 
Line B4-2021: Specific safeguards for la rge-scale plutonium processing plants 
Topics Expenditure (€ ’000) 
a) Sellafield – BNFL (THORP, MOX) 294 
b) La Hague – COGEMA (UP3, UP2) 205 
c) Cadarache – COGEMA 10 
d) Marcoule – MELOX 30 
e) Dessel – BELGONUCLEAIRE 15 
f) On site laboratories (initial investments 
and operations) 3,563 
g) Software (on sites) 223 
h) Maintenance & repairs (equipment, 
hardware and software support) 1,129 
i) Software development (new applications, 
new equipment ) 531 
TOTAL 6,000 (out of 7,400) 
Table 3D: 
Line A0-1420: Health checks fo r staff exposed to radiation 
Topics Expenditure (€ ’000) 
a) Gamma spectrometry and toxicological 
analysis (non-standard) 5 
b) Measurement equipment (dosimeters) 29 
c) Maintenance and calibration 15 
d) Material, services and other 
contamination controls 46 
e) Mission costs (for body-counter) 35 
f) Other running expenses 20 
TOTAL 150 (out of 215) 
 
PL 28   PL Table 4 – DG TREN Safeguards budget 1991-2003 (€ million) 
Evolution of expenditure for the specific budget appropriations 
Budget Line 1991 1995 2003 
Safeguard inspections, 
training and retraining of inspectors 
(B4-2000) 2.5 4.2 5.7 
Sampling and analyses, 
equipment, specific work, provision of 
services and transport 
(B4-2020) 2.3 3.2 5.5 
Specific safeguards for 
large-scale plutonium 
processing plants 
(B4-2021) 2.6 10 7.4 
Health checks for staff 
exposed to radiation 
(A0-1420)  0.1 0.3 0.2 
TOTAL 7.5 17.7* 18.8 
*In addition, €1.8 million was spen t on cooperation with Russia.