P6_TA(2005)0223

Wymiana informacji i współpraca w odniesieniu do przestępstw o charakterze terrorystycznym

Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie wymiany informacji i współpracy w odniesieniu do przestępstw o charakterze terrorystycznym (2005/2046(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając projekt zalecenia dla Rady, który złożył Antoine Duquesne w imieniu grupy politycznej ALDE, w sprawie wymiany informacji i materiałów wywiadowczych oraz współpracy w zakresie przestępstw związanych z terroryzmem (B6-0128/2004),

- uwzględniając deklarację w sprawie walki z terroryzmem przyjętą przez Radę Europejską dniu 25 marca 2004 r.,

- uwzględniając art. I-51 Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy w zakresie ochrony danych osobowych [1],

- uwzględniając art. 8 Karty Praw Podstawowych w zakresie ochrony danych osobowych,

- uwzględniając konwencję 108 Rady Europy na rzecz ochrony osób w zakresie automatycznego przekształcania danych osobowych,

- uwzględniając zasady określone w dyrektywie 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. dotyczącą ochrony osób fizycznych w zakresie przekształcania danych osobowych i wolnego przepływu tych danych [2],

- uwzględniając art. 114 ust. 3 oraz art. 94 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A6-0165/2005),

A. mając na uwadze, że ataki, których doświadczyło Królestwo Hiszpanii dnia 11 marca 2004 r. ukazują, że w dalszym ciągu istnieje realne zagrożenie terrorystyczne w Europie lub wymierzone przeciwko interesom europejskim,

B. mając na uwadze, że w następstwie ataków w Madrycie Rada Europejska na posiedzeniu w dniu 18 czerwca 2004 r. postanowiła dokonać rewizji planu działania Unii Europejskiej w dziedzinie walki z terroryzmem, po tym jak dramat, który miał miejsce w Hiszpanii nieszczęśliwie dowiódł, że metody pracy Unii stosowane od 2001 roku i oparte głównie na logice empirycznej nie sprawdziły się i powinny ustąpić miejsca nowemu, bardziej proaktywnemu podejściu,

C. przypominając stanowczo, że wszelkie formy terroryzmu, niezależnie od ideologii, jaką usiłuje się im przypisać, są przestępstwami, a zatem ich czyny nie mogą być w żadnym wypadku usprawiedliwiane, oraz że, aby móc skutecznie walczyć z nimi walczyć, konieczne jest opracowanie konkretnej strategii, w ramach której podejmowane będą indywidualne działania przeciwko każdej poszczególnej organizacji terrorystycznej,

D. mając na uwadze, że skuteczna odpowiedź na działalność terrorystyczną zakłada nowoczesne podejście uwzględniające bezpośrednie związki, jakie mogą istnieć pomiędzy różnymi organizacjami terrorystycznymi i szeroko zakrojoną przestępczością zorganizowaną, oraz pozwalające na szybkie zawarcie jasnych porozumień w zakresie wymiany informacji w ramach stosunków transatlantyckich na podstawie wspólnych, skutecznych i zgodnych z prawem standardów,

E. mając na uwadze, że niezbędne jest unikanie powielania instrumentów prawnych służących do walki z terroryzmem, należy natomiast dążyć do ujednolicenia i uproszczenia istniejących norm,

F. mając na uwadze, że systematyczna ocena prowadzonych polityk i osiągniętych wyników pozwoli uwidocznić braki i niewłaściwie funkcjonowanie napotkane w praktyce, a także wyodrębnić te środki, które okazały się skuteczne,

G. mając na uwadze, że większe zaangażowanie w opracowywanie strategii i instrumentów działania, osób pracujących w terenie, pozwoli na lepsze przygotowanie podejmowanych w przyszłości kroków,

H. przypominając, iż w powyższej deklaracji w sprawie walki z terroryzmem przyjętej dnia 25 marca 2004r. Rada Europejska opowiedziała się zarówno za uproszczeniem procedury wymiany informacji i materiałów wywiadowczych między organami ścigania Państw Członkowskich w celu zwalczania terroryzmu możliwie jak najbardziej skutecznymi metodami, jak i za tym, by Państwa Członkowskie czuwały nad optymalnym wykorzystaniem istniejących organów unijnych, w szczególności Europolu i Eurojustu, aby sprzyjać współpracy w walce z terroryzmem, przede wszystkim ulepszając przepływ informacji, związanymi ze wszystkimi formami terroryzmu, którymi to informacjami dysponuje Europol,

I. mając na uwadze, że konieczne jest osiągnięcie wysokiego stopnia zaufania pomiędzy organami ścigania Państw Członkowskich a Europolem i Eurojustem, którego brak do tej pory przeszkodził w skutecznej wymianie informacji, włącznie z wywiadowczymi; niniejsze środki muszą zawierać:

- ustanowienie wspólnych norm ochrony danych w ramach trzeciego filaru, pod kierownictwem niezależnego i wspólnego organu nadzorczego,

- dostarczenie siłom policji podręcznika zawierającego dobre praktyki, wyjaśniającego w prosty i konkretny sposób ich odpowiedzialność i obowiązki w zakresie ochrony danych,

- ustanowienie minimalnych norm w zakresie prawa karnego i proceduralnego,

- powierzenie Trybunałowi Sprawiedliwości jurysdykcji ogólnej w ramach trzeciego filaru,

- zagwarantowanie pełnej kontroli parlamentarnej;

J. mając na uwadze, że w związku z powyższą deklaracją Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2004 r. podjęte zostały dwie inicjatywy: jedna przez Komisję (COM(2004)0221), druga przez Królestwo Szwecji [3], mające na celu poprawę i uproszczenie wymiany informacji w zakresie walki z terroryzmem,

K. mając na uwadze, iż wyznaczonym celem przedstawianych propozycji jest uzupełnienie ustalonych, minimalnych i zharmonizowanych gwarancji w dziedzinie ochrony danych w ramach trzeciego filaru, szczególnie w zakresie dostępu do danych przez zainteresowane osoby i w całkowitej zgodzie z prawami przyznanymi obywatelom w Karcie Praw Podstawowych, w art. 6 Traktatu UE oraz art. I-51 Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, a także z zasadami określonymi w tej dziedzinie przez program haski,

L. mając na uwadze, że podstawowe prawa obywateli muszą być chronione przy stosowaniu wszelkich środków zwalczania terroryzmu,

M. mając na uwadze, że warunkiem wstępnym wymiany informacji i materiałów wywiadowczych jest odpowiedni poziom ochrony danych, przynajmniej na takim samym poziomie, jak ten przewidziany w ramach pierwszego filaru,

N. zwracając uwagę, że w punkcie 9 powyższej deklaracji z dnia 25 marca 2004 r. Rada Europejska zapowiada, że "kontynuowany będzie również rozwój stosunków pomiędzy Europolem i służbami wywiadowczymi" oraz mając na uwadze, że gromadzenie i wymiana informacji są absolutnie priorytetowe w dziedzinie walki z terroryzmem, gdyż informacje zdobyte w postępowaniach sądowych lub dochodzeniach policyjnych, docierają bardzo często zbyt późno,

O. świadomy trudności praktycznych niechybnie związanych z utworzeniem europejskiego rejestru karnego, lecz w trosce o przypomnienie naglącej konieczności przyznania pierwszeństwa działaniom mającym na celu osiągnięcie tego celu i ustalenia precyzyjnego i zwięzłego harmonogramu tych działań,

1. występuje do Rady z następującymi zaleceniami:

a) włączenie do swoich celów priorytetowych konieczności opracowania wspólnej proaktywnej polityki zwalczania terroryzmu;

b) przyjęcie, do czasu utworzenia wspólnej polityki europejskiej, bardziej systematycznego i skoordynowanego podejścia oraz stałe czuwanie nad spójnością opracowywanego ustawodawstwa, ze świadomością, iż owa niezbędna spójność zakłada działania w ramach rzeczywistej linii politycznej, opartej na jasnych założeniach;

c) w tej perspektywie wymierzenie działań w oparciu o trzy założenia:

- wyposażenie się w środki i zdolność do działania konieczne do precyzyjnego identyfikowania każdego celu, jaki zamierza się osiągnąć, ze świadomością, iż terroryzm nie jest jednolitą całością, lecz przeciwnie, stanowi on zjawisko o wielu aspektach, które zmieniają się przede wszystkim w zależności od rodzaju popełnionych aktów, różnych organizacji terrorystycznych i celów, jakie mają zostać osiągnięte;

- poprawa skuteczności instrumentów reagowania na zjawisko terroryzmu poprzez przyjęcie współczesnego i realistycznego podejścia, wymierzonego na wzięcie pod uwagę bardzo ścisłych związków, jakie często istnieją pomiędzy różnymi organizacjami terrorystycznymi, jak również pomiędzy terroryzmem i szeroko zakrojoną przestępczością zorganizowaną, szczególnie w zakresie finansowania;

- unikanie powielania instrumentów prawnych służących do walki z terroryzmem na rzecz dążenia do ujednolicenia i uproszczenia istniejących norm, czuwając przede wszystkim nad dokonywaniem systematycznej oceny, pozwalającej na określenie stopnia ich skuteczności, przyjmowanie nowych zasad, które opracowywane być mogą jedynie wówczas, gdy zostanie dowiedzione, że przyniosą więcej korzyści, niż zasady już obowiązujące;

d) czuwanie nad włączeniem, tam, gdzie jest to możliwe, osób działających w terenie w przygotowywanie działań, aby brać pod uwagę i integrować ich doświadczenia praktyczne w ramach nowych instrumentów;

e) przyjęcie, jako bazę głównych zasad regulujących wymianę informacji, lecz biorąc pod uwagę potrzeby organów ścigania w terenie, zbioru dobrych praktyk na użytek policji, który objaśniałby w prostych i konkretnych słowach ramy, w jakich powinny działać służby policyjne, szczególnie w zakresie przekazywania i otrzymywania informacji oraz ochrony danych;

f) nakłanianie wszystkich Państw Członkowskich do uznania jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości do wydawania orzeczeń prejudycjalnych w sprawie ważności i wykładni wszystkich aktów prawnych przyjętych w ramach wymiany informacji i współpracy w zakresie przestępstw związanych z terroryzmem;

g) dopracowanie instrumentu pozwalającego na ułatwienie przekazywania informacji wywiadowczych, w szczególności w ramach opracowywania systemu wczesnego ostrzegania;

h) harmonizacja zasad już istniejących w dziedzinie ochrony danych osobowych w ramach instrumentów obecnego trzeciego filaru grupując je w obrębie jednego instrumentu, gwarantującego taki sam poziom ochrony danych, jak przewidziany w ramach pierwszego filaru; dokonać powinno się to na podstawie następujących, podstawowych zasad, przejmując przede wszystkim zasady zawarte w programie haskim, których nieprzestrzeganie mogłoby poważnie naruszyć wiarygodność instytucji Unii:

- wymóg zapewnienia jakości i przydatności gromadzonych danych;

- gromadzenie danych może odbywać się jedynie dla celów określonych przez prawo;

- dane dotyczące elementów życia prywatnego, jak również dane dotyczące osób niepodejrzanych mogą być gromadzone jedynie w wyjątkowych przypadkach absolutnej konieczności i w poszanowaniu ściśle określonych warunków;

- poszczególne osoby musza być poinformowane o istnieniu dotyczących ich dokumentów, za wyjątkiem sytuacji, gdy istnieje ku temu poważna przeszkoda;

- z wyjątkiem sytuacji, gdy dostęp do danych mógłby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego lub dla praw i wolności osób trzecich, lub gdy mogłoby to utrudnić prowadzone dochodzenia, osoby takie muszą mieć prawo dostępu do dotyczących je danych oraz do sprostowania danych niedokładnych;

- osoby te muszą być chronione przed nieprawnym wykorzystywaniem ich danych;

- zagwarantować należy nienaruszalność i poufność danych;

- przekazywanie danych musi odbywać się w ramach wspólnych norm, przewidujących przede wszystkim ochronę źródeł informacji i gwarancję poufności danych na wszystkich etapach wymiany oraz po niej;

- zapewniona musi zostać kontrola przestrzegania zasad ochrony danych, szczególnie przez władze dane te strzegące;

- każdy ma prawo do przywrócenia faktycznego stanu rzeczy oraz do odszkodowania w przypadku nieprzestrzegania przedstawionych zasad;

i) uznanie za priorytet szybkie opracowanie gotowego do użytku rejestru wyroków w sprawach karnych i pozbawienia praw na poziomie europejskim (europejskiego rejestru karnego) oraz harmonizacji elementów składających się na poważne przestępstwa, gdyż wprowadzenie tych punktów nieustannie okazuje się absolutną koniecznością do walki z terroryzmem oraz przestępczością zorganizowaną,

j) podejmowanie nawet spornych lub złożonych zagadnień i wpisanie ich do precyzyjnego i zwięzłego kalendarza zarówno na poziomie opracowywania instrumentów, jak i ich wprowadzania w życie, kiedy tylko wydają się one stanowić prawdziwy postęp w dziedzinie walki z terroryzmem, czego przykładem jest europejski rejestr karny;

k) informowanie Parlamentu o terminach, które przewidywane są na opracowanie instrumentów prawnych pozwalających na rejestrowanie kont bankowych i o podejmowanych krokach, mających na celu wzmocnienie przejrzystości w przypadku osób prawnych.

2. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie oraz do przekazania go do wiadomości Komisji i Rady Europejskiej.

[1] Dz. U. C 310 z 16.12.2004, str. 36.

[2] Dz. U. L 281 z 23.11.1995, str. 31.

[3] Dz.U. C 281 z 18.11.2004, str.5.

--------------------------------------------------