KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Program UE – Lepsze wyniki dzięki lepszemu stanowieniu prawa

1.Osiąganie lepszych wyników: zmiana sposobu pracy na szczeblu europejskim

Komisja Europejska jest zdeterminowana, by zmienić zarówno to, co robi Unia, jak i to, jak to robi. UE, jej instytucje i prawodawstwo muszą służyć obywatelom i przedsiębiorstwom, które powinny dostrzegać to w swoim codziennym życiu i działalności. Musimy odbudować zaufanie do naszej zdolności skutecznego działania.

Komisja Jeana Claude'a Junckera stanowi nowe otwarcie dla Europy. Naszym priorytetem jest zapewnienie rozwiązania poważnych kwestii, którymi państwa członkowskie nie są w stanie zająć się samodzielnie, takich jak: plan inwestycyjny w wysokości 315 mld EUR na rzecz pobudzenia zatrudnienia i wzrostu gospodarczego; unia energetyczna w celu zapewnienia bezpiecznych, przystępnych cenowo i zrównoważonych dostaw energii; program bezpieczeństwa wewnętrznego w celu zwalczania wspólnych zagrożeń, takich jak terroryzm i przestępczość zorganizowana; jednolity rynek cyfrowy w celu odblokowania możliwości związanych z internetem; a także program w dziedzinie migracji. Nasze nowe inicjatywy wynikają z prawdziwych priorytetów politycznych. Komisja nie może i nie powinna być zaangażowana w każdą sprawę w UE. Pierwszy program prac Komisji uwzględnia tę zmianę podejścia. Obejmuje on zaledwie 23 ważne nowe inicjatywy, które zostały ściśle dopasowane do uzgodnionych priorytetów politycznych. Wszelkie dodatkowe i rutynowe działania następujące w ciągu roku będą również odzwierciedlały to samo skupienie na najważniejszych celach. Inicjatywa „Budżet UE zorientowany na rezultaty” będzie miała również na celu wykazanie wartości dodanej budżetu UE dla jej obywateli.

Priorytety polityczne ukierunkowują działania Komisji na wyzwania, przed jakimi stoi dzisiaj UE. Lepsze stanowienie prawa jest instrumentem, który ma stanowić podstawę do podejmowania we właściwym czasie rozsądnych decyzji politycznych, ale instrument ten nigdy nie może zastąpić decyzji politycznych.

Dziś przedstawiamy dodatkowe środki na rzecz lepszych przepisów, które pozwolą uzyskać lepsze wyniki. Jeszcze bardziej otworzymy proces podejmowania decyzji oraz będziemy uważniej słuchać i lepiej współpracować z podmiotami wdrażającymi przepisy UE i czerpiącymi z nich korzyści. Spojrzymy na nowo na wszystkie obszary polityki w celu ustalenia, gdzie należy usprawnić istniejące środki.

Będziemy kontynuować tak, jak zaczęliśmy: skupiać się na rzeczach, które naprawdę muszą zostać zrobione przez UE i zapewniać, by zostały zrobione dobrze. Stosowanie zasad lepszego stanowienia prawa pozwoli zapewnić, by środki prawne były oparte na dowodach, dobrze zaprojektowane i by przynosiły wymierne i trwałe korzyści dla obywateli, przedsiębiorstw i całego społeczeństwa.

Dotyczy to zarówno nowych przepisów, jak i obszernego zbioru istniejącego prawodawstwa UE. Prawodawstwo to jest niezbędne dla zrównoważonego rozwoju, dla funkcjonowania jednolitego rynku będącego siłą napędową naszej gospodarki oraz dla uruchomienia inwestycji potrzebnych do wsparcia zatrudnienia i wzrostu gospodarczego. Stanowi ono fundament europejskiego modelu społecznego i nadaje znaczenie prawom i swobodom, którymi cieszą się obywatele, w tym bezpieczeństwu i prawu do dostępu do wymiaru sprawiedliwości. Prawodawstwo to pomaga nam również reagować na wspólne wyzwania, takie jak bezpieczeństwo energetyczne oraz ochrona środowiska i klimatu. W wielu przypadkach jeden zbiór przepisów unijnych zastępuje mozaikę 28 różnych zbiorów przepisów krajowych, co ułatwia życie obywatelom i przedsiębiorstwom, upraszcza ramy prawne, zmniejsza obciążenia regulacyjne na całym jednolitym rynku i zwiększa przewidywalność przepisów.

Prawodawstwo UE jest nie tylko konieczne, jest ono również naszym ogromnym atutem – odróżnia ono jakościowo UE od każdego innego modelu zbiorowego sprawowania rządów na świecie. Dlatego tak ważne jest, by każdy środek w zbiorze prawodawstwa UE był odpowiedni do zakładanych celów, nowoczesny, skuteczny, proporcjonalny, funkcjonalny i jak najprostszy. Prawodawstwo powinno przynosić skutki zgodne z zamierzeniami, powinno być łatwe do wprowadzenia w życie, zapewniać pewność i przewidywalność oraz unikać wprowadzania wszelkich zbędnych obciążeń. Rozsądne, realistyczne, odpowiednio wdrażane i egzekwowane w całej UE przepisy. Przepisy skutecznie realizujące nasze wspólne cele – ani mniej, ani więcej.

Lepsze stanowienie prawa nie oznacza ani „więcej”, ani „mniej” prawodawstwa UE; nie oznacza też deregulacji lub niższego priorytetu niektórych obszarów polityki lub narażenia na szwank tak cennych dla nas wartości jak ochrona socjalna i ochrona środowiska naturalnego oraz prawa podstawowe, w tym prawo do ochrony zdrowia – by wymienić tylko kilka przykładów. W lepszym stanowieniu prawa chodzi o zapewnienie, byśmy faktycznie realizowali ambitne cele polityczne, które sobie wyznaczyliśmy.

W ciągu ostatnich dziesięciu lat UE wprowadziła kompleksowy zestaw instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa i związanych z tym procedur. Te ważne zmiany przynoszą już rezultaty, jednak obecna Komisja postanowiła pójść dalej.

Nasze zaangażowanie w lepsze stanowienie prawa musi stać się powszechną praktyką; w tym celu powinniśmy wykorzystać poczynione już postępy związane z oceną skutków i programem sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT). Nie powinniśmy narzucać z góry strategii politycznych, lecz przygotować je z udziałem różnych zainteresowanych stron, w oparciu o zasadę pełnej przejrzystości i zaangażowania, wysłuchując opinii podmiotów, których dotyczą opracowywane przepisy, tak by były one łatwe do wdrożenia. Jesteśmy otwarci na informacje zwrotne z zewnątrz i na kontrolę zewnętrzną, aby upewnić się, że postępujemy prawidłowo. Strategie polityczne UE powinny również podlegać regularnemu przeglądowi: powinniśmy w przejrzysty i odpowiedzialny sposób komunikować, czy realizujemy nasze cele polityczne, co funkcjonuje prawidłowo, a co należy zmienić.

Lepsze stanowienie prawa nie jest po prostu biurokratyczną procedurą. Obywatele, przedsiębiorstwa i inne zainteresowane strony oceniają UE na podstawie skutków jej działań: nie tylko nowych inicjatyw, ale – co ważniejsze – już obowiązujących przepisów. Komisja zobowiązuje się do wzięcia odpowiedzialności politycznej za stosowanie w swojej pracy zasad i procedur lepszego stanowienia prawa i wzywa pozostałe instytucje UE oraz państwa członkowskie do przyłączenia się do tej inicjatywy.

2.Otwartość i przejrzystość

2.1.Więcej konsultacji i lepsze wsłuchiwanie się w głos obywateli

Otwarcie polityki może sprawić, że UE stanie się bardziej przejrzysta i rozliczalna, ale zapewni również oparcie strategii politycznych na najlepszych dostępnych danych i ich większą skuteczność. Na wszystkich szczeblach – lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym – to osoby, których dane przepisy dotyczą, najlepiej rozumieją, jakie będą ich skutki, a zatem mogą dostarczyć danych niezbędnych do ich poprawienia.

Komisja zamierza lepiej wsłuchiwać się w głos obywateli i zainteresowanych stron, być otwarta na ich sugestie, na każdym etapie procesu stanowienia prawa – od pierwszej koncepcji, poprzez etap, na którym Komisja przedstawia wniosek ustawodawczy, aż do przyjęcia przepisów i ich oceny. Komisja zamierza stworzyć portal internetowy umożliwiający śledzenie każdej inicjatywy.

Nowe wytyczne Komisji dotyczące lepszego stanowienia prawa, opierające się na istniejących minimalnych standardach konsultacji, umacniają nasze zobowiązanie do przeprowadzania konsultacji, które są wysokiej jakości i przejrzyste, docierają do wszystkich zainteresowanych stron i pozwalają zgromadzić dane empiryczne niezbędne do podejmowania rozsądnych decyzji. Służyć temu będą dwie główne procedury.