Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży /* KOM/2011/0635 wersja ostateczna - 2011/0284 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU · Podstawa i cele wniosku Różnice w prawie umów poszczególnych państw członkowskich stanowią przeszkodę dla przedsiębiorców i konsumentów pragnących uczestniczyć w transgranicznej wymianie handlowej w ramach rynku wewnętrznego. Przeszkody wynikające z tych różnic zniechęcają przedsiębiorców, w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), do rozpoczynania transgranicznej działalności handlowej lub rozszerzania jej na rynki kolejnych państw członkowskich. Konsumenci nie mają dostępu do produktów oferowanych przez przedsiębiorców w innych państwach członkowskich. Obecnie tylko jeden na dziesięciu unijnych przedsiębiorców prowadzących sprzedaż towarów dokonuje wywozu w ramach Unii, a większość z tych, którzy to robią, wywozi towary jedynie do niewielkiej liczby państw członkowskich. Bariery związane z prawem umów stanowią jeden z głównych czynników sprawczych tej sytuacji. Badania sondażowe[1] pokazują, że spośród szeregu przeszkód w handlu transgranicznym, w tym regulacji podatkowych, wymogów administracyjnych, trudności w dostawie, barier językowych i kulturalnych, przedsiębiorcy wymieniają przeszkody związane z prawem umów jako jedną z największych barier w handlu transgranicznym. Potrzeba dostosowania się przedsiębiorców do zróżnicowanych przepisów krajowego prawa umów, które mogą mieć zastosowanie w transgranicznych transakcjach, sprawia, że handel transgraniczny jest bardziej skomplikowany i kosztowny niż krajowy, zarówno w przypadku transakcji między przedsiębiorcami i konsumentami, jak i między samymi przedsiębiorcami. Przedsiębiorcy ponoszą zwykle dodatkowe koszty transakcyjne w porównaniu z handlem krajowym w sytuacjach transgranicznych. Wynikają one między innymi z trudności w ustaleniu przepisów właściwego obcego prawa umów, konieczności uzyskania porady prawnej, negocjowania prawa właściwego w transakcjach biznesowych oraz dostosowania umów do wymogów prawa konsumenckiego w transakcjach między przedsiębiorcami i konsumentami. W transakcjach transgranicznych miedzy przedsiębiorcą i konsumentem, koszty transakcyjne związane z prawem umów oraz przeszkodami prawnymi wynikającymi z różnic między bezwzględnie obowiązującymi normami ochrony konsumentów poszczególnych państw mają znaczący wpływ. Na mocy art. 6 rozporządzenia 593/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)[2] w przypadkach, w których przedsiębiorstwo kieruje swoją działalność bezpośrednio na konsumentów w innym państwie członkowskim, musi postępować z zgodności z prawem umów tego państwa członkowskiego. W przypadkach, w których strony wybrały inne prawo właściwe, a bezwzględnie obowiązujące przepisy o ochronie konsumentów państwa członkowskiego konsumenta przewidują wyższy poziom ochrony, konieczne jest przestrzeganie tych imperatywnych przepisów prawa konsumenckiego. Dlatego też przedsiębiorcy muszą ustalić z wyprzedzeniem, czy prawo państwa członkowskiego miejsca zwykłego pobytu konsumenta zapewnia wyższy poziom ochrony oraz dopilnować, by ich umowa była zgodna z wymogami tego prawa. Dokonana już harmonizacja prawa konsumenckiego na szczeblu Unii doprowadziła do pewnego zbliżenia w niektórych dziedzinach, nadal jednak istnieją znaczne różnice między przepisami poszczególnych państw członkowskich. W transakcjach handlu elektronicznego przedsiębiorcy ponoszą dalsze koszty związane z prawem umów wynikające z potrzeby dostosowania ich stron internetowych do wymogów prawnych każdego państwa członkowskiego, na które kierują swoją działalność. W transakcjach transgranicznych między przedsiębiorcami strony nie podlegają tym samym ograniczeniom w zakresie prawa właściwego. Jednak również w tych przypadkach odczuwalny jest ekonomiczny wpływ negocjowania i stosowania prawa obcego. Koszty wynikające z konieczności radzenia sobie z przepisami krajowymi różnych państw są uciążliwe zwłaszcza dla MŚP. W swoich stosunkach z większymi firmami MŚP na ogół muszą zgodzić się na stosowanie prawa ich partnera biznesowego, a także ponieść koszty ustalenia treści prawa obcego mającego zastosowanie do umowy oraz koszty zapewnienia zgodności z tym prawem. W umowach między MŚP konieczność negocjowania prawa właściwego jest istotną przeszkodą w handlu transgranicznym. W przypadku obu rodzajów umów (między przedsiębiorcami oraz między przedsiębiorcami i konsumentami) te dodatkowe koszty transakcyjne mogą się nawet okazać dla MŚP nieproporcjonalnie duże w stosunku do wartości transakcji. Te dodatkowe koszty transakcyjne wzrastają proporcjonalnie do liczby państw członkowskich, do których przedsiębiorca eksportuje swoje towary. Poza tym im więcej jest państw, do których przedsiębiorcy eksportują swoje towary, tym większą barierę w wymianie handlowej stanowią dla nich różnice w prawie umów. MŚP są szczególnie poszkodowane: im mniejsze są obroty przedsiębiorstwa, tym większy udział mają w nich koszty transakcyjne. Przedsiębiorcy muszą się również borykać z bardziej skomplikowaną sytuacją prawną w handlu transgranicznym w porównaniu z handlem krajowym, ponieważ często muszą radzić sobie z przepisami prawa umów wielu państw, w ich całym zróżnicowaniu. Konieczność radzenia sobie z obcym prawem dodatkowo komplikuje transakcje transgraniczne. Przedsiębiorcy uznali trudności w ustaleniu przepisów obcego prawa umów za największą z przeszkód w transakcjach między przedsiębiorcami i konsumentami oraz trzecią w kolejności w transakcjach biznesowych[3]. Komplikacje prawne są większe, gdy handel prowadzony jest z państwem, którego system prawny jest zasadniczo różny, podczas gdy wykazano empirycznie, iż handel dwustronny między państwami, których system prawny ma wspólne korzenie, jest dużo intensywniejszy niż między dwoma państwami nie mającymi tej więzi[4]. Zatem różnice w prawie umów oraz powodowane przez nie dodatkowe koszty transakcyjne i komplikacje w transakcjach transgranicznych zniechęcają znaczącą liczbę przedsiębiorców, w szczególności MŚP, do ekspansji na rynki innych państw członkowskich. Różnice te prowadzą również do ograniczenia konkurencji na rynku wewnętrznym. Wartość transakcji handlowych, do których nie doszło każdego roku między państwami członkowskimi tylko ze względu na różnice w prawie umów sięga dziesiątków miliardów euro. Stracone możliwości w zakresie handlu transgranicznego mają także negatywny wpływ na europejskich konsumentów. Mniejsza transgraniczna wymiana handlowa prowadzi do sprowadzania mniejszej ilości towarów i ograniczenia konkurencji między przedsiębiorcami. Może to prowadzić do ograniczenia oferty produktów i sprzedawania dostępnych produktów po wyższych cenach na rynku konsumenckim. Transgraniczne zakupy mogłyby przynieść istotne korzyści ekonomiczne polegające na większej i lepszej ofercie, jednak większość europejskich konsumentów dokonuje zakupów jedynie w kraju. Jedną z istotnych przyczyn tej sytuacji jest to, że wskutek różnic w przepisach krajowych konsumenci nie mają często pewności co do praw, jakie przysługują im w sytuacjach transgranicznych. Przykładowo jedno z głównych źródeł niepewności dotyczy tego, jakie środki ochrony prawnej przysługują im w przypadku dokonania w innym państwie członkowskim zakupu towaru niezgodnego z umową. Zniechęca to wielu konsumentów do zakupów poza rynkiem krajowym. Tracą oni możliwości związane z rynkiem zewnętrznym, ponieważ często w innym państwie członkowskim można znaleźć ofertę lepszą pod względem jakości i ceny. Handel elektroniczny ułatwia wyszukiwanie ofert, jak również porównywanie cen i innych warunków, niezależnie od siedziby przedsiębiorcy. Jednak kiedy konsumenci próbują złożyć zamówienie w firmie z innego państwa członkowskiego, często spotykają się z praktyką polegającą na odmowie sprzedaży ze względu na różnice w prawie umów. Ogólnym celem wniosku jest poprawa tworzenia i funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez ułatwienie przedsiębiorcom ekspansji handlu transgranicznego a konsumentom dokonywania transgranicznych zakupów. Cel ten może zostać osiągnięty przez udostępnienie niezależnego, jednolitego zestawu norm prawa umów – w tym przepisów służących ochronie konsumentów – czyli wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, które powinny być traktowane jako drugi reżim prawa umów w prawie krajowym poszczególnych państw członkowskich. Przedsiębiorcy powinni mieć możliwość stosowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży we wszystkich swoich transgranicznych transakcjach w Unii Europejskiej, unikając dzięki temu konieczności dostosowywania się do zróżnicowanych krajowych przepisów prawa umów, o ile druga strona wyrazi na to zgodę. Przepisy te powinny obejmować cały cykl trwania umowy, a zatem odnosić się do większości aspektów istotnych przy zawieraniu umów transgranicznych. W związku z tym, jeżeli chodzi o prawo krajowe innych państw członkowskim, przedsiębiorcom wystarczyłoby ustalenie tylko niektórych, mniej istotnych kwestii, nieobjętych wspólnymi europejskimi przepisami dotyczącymi sprzedaży. W transakcjach między przedsiębiorcami i konsumentami nie byłoby już potrzeby ustalania bezwzględnie obowiązujących przepisów o ochronie konsumentów w prawie państwa konsumenta, ponieważ wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży zawierają w pełni zharmonizowane normy ochrony konsumentów zapewniające wysoki standard ochrony w całej Unii Europejskiej. W transakcjach między przedsiębiorcami negocjacje dotyczące prawa właściwego mogłyby przebiegać bardziej sprawnie, ponieważ umawiające się strony miałyby możliwość zgodnego poddania ich stosunku umownego wspólnym europejskim przepisom dotyczącym sprzedaży – równie dostępnym dla obu stron. Bezpośrednią tego konsekwencją byłaby możliwość zaoszczędzenia przez przedsiębiorców dodatkowych kosztów transakcji związanych z prawem umów oraz prowadzenia działalności w mniej skomplikowanym środowisku prawnym w zakresie handlu transgranicznego na podstawie jednolitego zestawu norm obowiązujących w całej Unii Europejskiej. Przedsiębiorcy mogliby zatem lepiej wykorzystać zalety rynku wewnętrznego poprzez rozszerzenie swojej działalności handlowej na inne państwa UE, co z kolei doprowadziłoby do zwiększenia konkurencji na rynku wewnętrznym. Konsumenci skorzystaliby na lepszym dostępie do oferty towarów w całej Unii Europejskiej, sprzedawanych po niższych cenach. Rzadziej też spotykaliby się z odmową sprzedaży. Zyskaliby również większą pewność co do praw przysługujących im podczas dokonywania transgranicznych zakupów dzięki jednolitemu zestawowi imperatywnych norm zapewniających wysoki poziom ochrony konsumenta. Kontekst ogólny Komunikatem z 2001 r.[5] Komisja zainicjowała proces szeroko zakrojonych konsultacji społecznych w sprawie rozdrobnionych ram prawnych w dziedzinie prawa umów oraz ograniczania przez nie handlu transgranicznego. W lipcu 2010 r. Komisja zainicjowała konsultacje społeczne, publikując „Zieloną księgę w sprawie możliwości politycznych w zakresie postępów w kierunku ustanowienia europejskiego prawa umów dla konsumentów i przedsiębiorstw”[6] (zielona księga), w której określiła różne warianty polityczne wzmocnienia rynku wewnętrznego poprzez postępy w obszarze europejskiego prawa umów. W odpowiedzi na zieloną księgę Parlament przyjął w dniu 8 czerwca 2011 r. rezolucję, w której wyraził poparcie dla aktu prawnego, który poprawiłby tworzenie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz przyniósł korzyści przedsiębiorcom i konsumentom, jak również korzyści dla systemów sądowych państw członkowskich. W komunikacie Komisji „Europa 2020”[7] uznano za potrzebne zapewnienie przedsiębiorcom i konsumentom możliwości łatwiejszego i tańszego zawierania umów z partnerami w innych państwach członkowskich, w szczególności poprzez postępy na drodze do fakultatywnego europejskiego prawa umów. Europejska agenda cyfrowa[8] przewiduje fakultatywny instrument europejskiego prawa umów w celu przezwyciężenia rozdrobnienia prawa umów oraz pogłębienia zaufania konsumentów do handlu elektronicznego. · Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Istnieją znaczne różnice między przepisami prawa umów w państwach członkowskich. Wstępne działania regulacyjne Unii w dziedzinie prawa umów polegały na przyjęciu dyrektyw przewidujących minimalną harmonizację w obszarze prawa ochrony konsumentów. Podejście zakładające minimalną harmonizację oznaczało, że państwa członkowskie miały możliwość utrzymania lub wprowadzenia bardziej rygorystycznych bezwzględnie obowiązujących wymogów niż te przewidziane w dorobku prawnym. W praktyce podejście to doprowadziło do przyjęcia zróżnicowanych rozwiązań w państwach członkowskich, nawet w dziedzinach zharmonizowanych na szczeblu Unii. Odmienne rozwiązanie zastosowano w niedawno przyjętej dyrektywie o prawach konsumentów, w której dokonano pełnej harmonizacji takich dziedzin jak: informacje przedkontraktowe udzielane konsumentom, prawo konsumenta do odstąpienia od umów zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa, jak również niektóre aspekty dostawy towarów i przejścia ryzyka. W odniesieniu do stosunków między przedsiębiorcami, Unia uregulowała obszar zwalczania zjawiska spóźnionych płatności poprzez ustanowienie przepisów dotyczących minimalnych odsetek. Na szczeblu międzynarodowym konwencja wiedeńska o międzynarodowej sprzedaży towarów (konwencja wiedeńska) ma automatyczne zastosowanie w przypadkach, w których strony nie wybrały innego prawa. Konwencja wiedeńska reguluje niektóre aspekty umów sprzedaży towarów, nie obejmuje jednak swoim zakresem pewnych istotnych kwestii, takich jak wady oświadczenia woli, nieuczciwe postanowienia umowne i przedawnienie. Dalsze ograniczenia w jej zastosowaniu wynikają z faktu, że nie wszystkie państwa członkowskie podpisały konwencję wiedeńską[9], nie ma też mechanizmu mogącego zapewnić jednolitą wykładnię tej konwencji. Niektóre przepisy unijne mają znaczenie zarówno dla stosunków między przedsiębiorstwami i konsumentami, jak i stosunków biznesowych. Dyrektywa w sprawie handlu elektronicznego[10] zawiera przepisy dotyczące ważności umów zawartych drogą elektroniczną oraz niektórych wymogów przedkontraktowych. W dziedzinie prawa prywatnego międzynarodowego Unia przyjęła instrumenty dotyczące wyboru prawa, w szczególności rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (Rzym I)[11] oraz, w stosunku do obowiązków w zakresie informacji przedkontraktowych, rozporządzenie (WE) nr 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczące prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (Rzym II )[12]. Pierwszy z tych instrumentów określa reguły ustalania prawa właściwego w dziedzinie zobowiązań umownych, a drugi w dziedzinie zobowiązań pozaumownych, w tym tych wynikających z oświadczeń przedkontraktowych. Rozporządzenia Rzym I i Rzym II będą obowiązywać nadal – wniosek nie będzie miał na nie wpływu. W dalszym ciągu konieczne będzie ustalanie prawa właściwego w umowach transgranicznych. Będzie się to odbywać w normalnym trybie przewidzianym w rozporządzeniu Rzym I. Prawo to może zostać uzgodnione przez same strony (art. 3 rozporządzenia Rzym I), jednak jeśli strony tego nie uczynią, prawo właściwe ustalane jest na podstawie norm stosowanych w przypadku braku takiego uzgodnienia, zawartych w art. 4 rozporządzenia Rzym I. Jeżeli chodzi o umowy z udziałem konsumentów, zgodnie z art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I, jeżeli strony nie dokonały wyboru prawa właściwego, staje się nim prawo miejsca zwykłego pobytu konsumenta. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży będą drugim reżimem prawa umów w ramach prawa krajowego każdego państwa członkowskiego. Jeżeli strony uzgodnią wykorzystanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, będą to jedyne przepisy krajowe mające zastosowanie do kwestii należących do ich zakresu. Jeżeli zatem określona kwestia należy do zakresu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, nie ma miejsca na stosowanie innych przepisów krajowych. Porozumienie o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży stanowi wybór między dwoma zestawami przepisów o sprzedaży w ramach jednego prawa krajowego, dlatego nie można go zaliczać do uprzedniego wyboru prawa właściwego w rozumieniu prawa prywatnego międzynarodowego, ani nie powinno być z nim mylone. Ponieważ wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży nie obejmują wszystkich aspektów umowy (np. bezprawności umowy, reprezentacji), obowiązujące normy prawa cywilnego państwa członkowskiego mającego zastosowanie do umowy będą w dalszym ciągu regulować te pozostałe kwestie. Jednakże w normalnym trybie zastosowania rozporządzenia Rzym I istnieją ograniczenia w zakresie wyboru prawa w przypadku transakcji między przedsiębiorcami i konsumentami. Jeżeli strony takiej transakcji wybiorą prawo innego państwa członkowskiego niż prawo państwa konsumenta, w świetle art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rzym I wybór taki nie pozbawia konsumenta ochrony wynikającej z bezwzględnie obowiązujących norm prawa miejsca zwykłego pobytu konsumenta (art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rzym I). Ten ostatni przepis nie ma jednak praktycznego znaczenia, jeżeli strony wybrały w ramach przepisów krajowych wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży. Wynika to z tego, że wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży w prawie wybranego państwa są identyczne ze wspólnymi europejskimi przepisami dotyczącymi sprzedaży w państwie konsumenta. Dlatego też poziom ochrony zapewniany przez bezwzględnie obowiązujące przepisy w państwie konsumenta nie jest wyższy i konsument nie zostaje pozbawiony ochrony wynikającej z prawa jego miejsca zwykłego pobytu. · Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii Niniejszy wniosek jest spójny z celem uzyskania wysokiego poziomu ochrony konsumenta, ponieważ zawiera bezwzględnie obowiązujące przepisy o ochronie konsumenta, od których strony nie mogą odstępować na niekorzyść konsumenta. Ponadto poziom ochrony zapewniany przez te imperatywne przepisy jest równy temu gwarantowanemu przez obecny dorobek prawny lub nawet wyższy. Wniosek jest również zgodny z polityką Unii służącą wspieraniu MŚP w uzyskiwaniu większych korzyści z możliwości oferowanych przez rynek wewnętrzny. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży mogą być wybrane w umowach między przedsiębiorcami, w których przynajmniej jedną ze stron jest MŚP, w rozumienia zalecenia Komisji 2003/361/WE[13] dotyczącego definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw, biorąc pod uwagę możliwość przyjęcia w przyszłości innej definicji MŚP. Wreszcie, wniosek jest zgodny z polityką handlu międzynarodowego Unii, ponieważ nie stanowi dyskryminacji podmiotów z państw trzecich, które również mogą wybrać stosowanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, o ile jedna ze stron umowy ma siedzibę w państwie członkowskim. Niniejszy wniosek pozostaje bez uszczerbku dla przyszłych inicjatyw Komisji dotyczących odpowiedzialności za naruszenie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, np. odnoszących się do reguł konkurencji. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW · Konsultacje z zainteresowanymi stronami Wraz z opublikowaniem zielonej księgi Komisja zainicjowała szeroko zakrojone konsultacje społeczne, które zakończyły się w dniu 31 stycznia 2011 r. W rezultacie Komisja otrzymała 320 odpowiedzi od wszystkich kategorii zainteresowanych podmiotów z całej Unii. Wielu respondentów uznało za cenny wariant pierwszy (opublikowanie wyników prac grupy ekspertów) oraz wariant drugi („zestaw narzędzi” dla unijnego prawodawcy). Wariant czwarty (fakultatywny instrument europejskiego prawa umów) otrzymał poparcie – niezależnie lub w połączeniu z „zestawem narzędzi” – szeregu państw członkowskich, jak również innych zainteresowanych podmiotów. pod warunkiem spełnienia określonych warunków, takich jak wysoki poziom ochrony konsumentów, jak również jasności przepisów i dostosowania ich do potrzeb „użytkowników”. Jedną z głównych obaw przebijających z odpowiedzi zainteresowanych stron był brak jasności co do materialnej treści ewentualnego instrumentu europejskiego prawa umów. W odpowiedzi na te obawy Komisja umożliwiła zainteresowanym podmiotom skomentowanie studium wykonalności opracowanego przez grupę ekspertów ds. europejskiego prawa umów. W odpowiedziach na zieloną księgę wyrażano również preferencje co do zakresu przedmiotowego instrumentu. W związku z tym we wniosku skoncentrowano się na umowach sprzedaży towarów. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2010 r.[14] Komisja ustanowiła grupę ekspertów ds. europejskiego prawa umów. Grupa tej powierzono zadanie opracowania studium wykonalności na temat ewentualnego przyszłego instrumentu europejskiego prawa umów obejmującego główne aspekty, które pojawiły się w praktyce zawierania transakcji o wymiarze transgranicznym. We wrześniu 2010 r. utworzono główną grupę zainteresowanych podmiotów (zrzeszenia konsumentów i biznesowe, przedstawiciele sektora bankowego i ubezpieczeniowego oraz prawnicy – adwokaci i notariusze), z zadaniem przekazania grupie ekspertów praktycznej wiedzy na temat dostosowania przepisów opracowanych w ramach studium wykonalności do potrzeb użytkowników. Studium wykonalności zostało opublikowane 3 maja 2011 r., a nieformalne konsultacje trwały do 1 lipca 2011 r. · Ocena skutków W ocenie skutków poddano analizie siedem wariantów politycznych nakreślonych w zielonej księdze. Sprawozdanie z oceny skutków zawiera pełny opis i analizę tych wariantów. Warianty te przedstawiały się następująco: scenariusz wyjściowy (niezmieniona polityka), „zestaw narzędzi” dla prawodawcy, zalecenie w sprawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, rozporządzenie ustanawiające fakultatywne wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży, dyrektywa (pełna lub minimalna harmonizacja) w sprawie bezwzględnie obowiązujących europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, rozporządzenie ustanawiające europejskie prawo umów oraz rozporządzenie ustanawiające europejski kodeks cywilny. Po przeprowadzaniu analizy porównawczej wpływu tych wariantów, w sprawozdaniu z oceny skutków przedstawiono wniosek, że cele polityki zostałyby osiągnięte dzięki wariantom zakładającym: fakultatywny jednolity reżim prawa umów, dyrektywę wprowadzającej pełną harmonizację oraz rozporządzenie ustanawiające obowiązkowy jednolity reżim prawa umów. Chociaż ostatnie dwa warianty ograniczyłyby znacząco koszty transakcyjne po stronie przedsiębiorców oraz doprowadziły do stworzenia mniej skomplikowanego otoczenia prawnego dla osób pragnących prowadzić handel transgraniczny, oznaczałyby również znaczne obciążenia dla przedsiębiorców, ponieważ także ci z nich, którzy zajmują się jedynie handlem krajowym, musieliby dostosować się do nowych ram legislacyjnych. Koszty związane z zapoznaniem się z taki nowym obowiązkowym reżimem byłyby szczególnie wysokie w porównaniu z wariantem zakładającym fakultatywny jednolity reżim prawa umów, ponieważ ponieść musieliby je wszyscy przedsiębiorcy. Fakultatywny jednolity reżim prawa umów spowodowałby przy tym jedynie jednorazowe koszty dla tych przedsiębiorców, którzy chcieliby korzystać z niego w handlu transgranicznym. Dlatego też uznano że fakultatywny jednolity reżim prawa umów stanowi najbardziej proporcjonalne działanie, ponieważ ograniczy koszty transakcyjne ponoszone przez przedsiębiorców eksportujących towary do innych państw członkowskich, równocześnie zapewniając konsumentom szerszy wybór produktów po niższych cenach. Równocześnie zwiększyłby on poziom ochrony zapewnianej konsumentom dokonującym zakupów transgranicznych tym samym budując ich zaufanie, ponieważ korzystaliby oni z tych samych praw w całej Unii. 3. Aspekty prawne wniosku · Krótki opis proponowanych działań Wniosek przewiduje ustanowienie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. Harmonizuje on przepisy prawa umów państw członkowskich nie poprzez zobowiązanie tych ostatnich do zmiany obowiązującego krajowego prawa umów, lecz poprzez stworzenie w każdym z państw członkowskich drugiego reżimu prawa umów na potrzeby umów objętych zakresem wniosku, identycznego w całej Unii Europejskiej i mającego obowiązywać obok już obowiązujących przepisów krajowego prawa umów. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży będą stosowane dobrowolnie, za jednoznacznym porozumieniem stron, do umów transgranicznych. · Podstawa prawna Niniejszy wniosek został oparty na art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Wniosek przewiduje jeden jednolity zestaw w pełni zharmonizowanych przepisów prawa umów, w tym przepisów o ochronie konsumenta, w formie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, które mają być traktowane jako drugi reżim prawa umów w prawie krajowym każdego państwa członkowskiego, dostępny na potrzeby transakcji transgranicznych za ważnie zawartym porozumieniem stron. Takie porozumienie nie jest uznawane za wybór prawa właściwego w rozumieniu przepisów prawa prywatnego międzynarodowego, ani nie powinno być z nim mylone. Jest to raczej wybór dokonywany w ramach prawa krajowego mającego zastosowanie według norm prawa prywatnego międzynarodowego. Rozwiązanie to służy ustanowieniu i funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Doprowadziłoby ono do usunięcia przeszkód w korzystaniu z podstawowych swobód, które wynikają z różnic w prawie krajowym, w szczególności z dodatkowych kosztów transakcyjnych i komplikacji prawnych, na które skarżą się przedsiębiorcy zawierający transakcje transgraniczne, jak również braku zaufania do przysługującego im prawa po stronie konsumentów dokonujących zakupów w innym państwie UE – wszystkie te przeszkody mają bezpośredni wpływ na ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego i ograniczają konkurencję. Zgodnie z art. 114 ust. 3 TFUE wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży zagwarantowałyby wysoki poziom ochrony konsumentów poprzez ustanowienie własnych bezwzględnie obowiązujących norm utrzymujących lub zwiększających poziom ochrony przysługującej konsumentom na mocy obowiązującego unijnego prawa konsumenckiego. · Zasada pomocniczości Wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Cel wniosku, tj. przyczynienie się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego, poprzez udostępnienie fakultatywnego jednolitego zestawu norm prawa umów, ma wyraźny wymiar transgraniczny i nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie w ramach ich systemów krajowych. Tak długo jak różnice w przepisach krajowego prawa umów prowadzą do powstawania dodatkowych, znaczących kosztów transakcyjnych w transakcjach transgranicznych, cel zakładający realizację rynku wewnętrznego poprzez ułatwienie przedsiębiorcom ekspansji w zakresie handlu transgranicznego, a konsumentom dokonywania zakupów transgranicznych, nie może zostać w pełni osiągnięty. Poprzez przyjęcie nieskoordynowanych środków na szczeblu krajowym państwa członkowskie nie będą mogły usunąć dodatkowych kosztów transakcyjnych i komplikacji prawnych wynikających z różnic w przepisach krajowego prawa umów, z którymi borykają się przedsiębiorcy w handlu transgranicznym w UE. Konsumenci będą nadal mieli ograniczony wybór i dostęp do produktów z innych państw członkowskich. Nie będą mieli również zaufania wynikającego ze znajomości przysługujących im praw. Cel wniosku może zostać zatem lepiej osiągnięty poprzez działanie na szczeblu Unii, zgodnie z zasadą pomocniczości. Unia jest najlepiej predestynowana do zaradzenia problemom rozdrobnienia przepisów poprzez przyjęcie środka w dziedzinie prawa umów zbliżającego przepisy mające zastosowanie do transakcji transgranicznych. Ponadto w miarę zmiany tendencji rynkowych, które skłaniają państwa członkowskie do podejmowania niezależnych działań, polegających np. na regulowaniu wschodzącego rynku treści cyfrowych, rozbieżności regulacyjne prowadzące do zwiększonych kosztów transakcyjnych oraz luki w ochronie konsumentów przypuszczalnie jeszcze wzrosną. · Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 TUE. Zakres wniosku ogranicza się do aspektów powodujących rzeczywiste problemy w transakcjach transgranicznych i nie rozciąga się na te aspekty, które najlepiej regulować prawem krajowym. W odniesieniu do zakresu przedmiotowego wniosek zawiera przepisy regulujące prawa i zobowiązania stron w okresie obowiązywania umowy, nie poruszając jednak przykładowo kwestii norm dotyczących reprezentacji, będących mniej prawdopodobnym źródłem sporów. Jeżeli chodzi o zakres terytorialny, wniosek obejmuje sytuacje transgraniczne, w których problemem są dodatkowe koszty transakcyjne i komplikacje prawne. Wreszcie, zakres podmiotowy wniosku ogranicza się do transakcji, w których najczęściej pojawiają się problemy związane z rynkiem wewnętrznym, tzn. stosunków biznesowych, w których przynajmniej jedna ze stron to MŚP, jak również stosunków między przedsiębiorcami i konsumentami. Umowy zawarte między jednostkami oraz umowy między przedsiębiorcami, z których żaden nie jest MŚP nie zostały uwzględnione, ponieważ nie wykazano potrzeby działania w zakresie tych rodzajów umów transgranicznych. Rozporządzenie pozostawia państwom członkowskim swobodę wyboru: mogą zdecydować się na udostępnienie stronom wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży także na potrzeby czysto krajowych transakcji jak też umów zawartych między przedsiębiorcami, z których żaden nie należy do MŚP. Wniosek jest działaniem proporcjonalnym na tle innych analizowanych rozwiązań, ze względu na fakultatywny i dobrowolny charakter wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. Oznacza to, że jego zastosowanie zależy do zgody strony umowy, czyli od tego, czy uznają go one za korzystny w przypadku określonej transakcji transgranicznej. Fakt, że wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży stanowią fakultatywny zestaw norm mających zastosowanie wyłącznie w sprawach transgranicznych, oznacza, że mogą one doprowadzić do zmniejszenia przeszkód w handlu transgranicznym bez ingerowania w głęboko zakorzenione krajowe systemy prawne i tradycje. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży stanowić będą reżim fakultatywny, dostępny obok obowiązujących norm prawa umów, nie zastępując tych ostatnich. Zatem niniejszy środek legislacyjny sięga jedynie tak daleko, jak jest to niezbędne dla stworzenia dalszych możliwości przedsiębiorcom i konsumentom na jednolitym rynku. · Wybór instrumentów Instrumentem wybranym dla tej inicjatywy jest rozporządzenie ustanawiające fakultatywne wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży. Niewiążący instrument, taki jak zestaw narzędzi dla unijnego prawodawcy lub zalecenie skierowane do państw członkowskich, nie pozwoliłyby osiągnąć celu zakładającego poprawę tworzenia i funkcjonowania rynku wewnętrznego. Dyrektywa lub rozporządzenie zastępujące przepisy krajowe obowiązkowym europejskim prawem umów wykraczałyby za daleko, ponieważ oznaczałyby konieczność ponoszenia przez krajowych przedsiębiorców, którzy nie chcą prowadzić handlu transgranicznego, kosztów nierównoważonych przez oszczędności, które uzyskać można wyłącznie przy zawieraniu transakcji transgranicznych. Poza tym dyrektywa ustanawiająca normy minimalne obowiązkowego europejskiego prawa umów nie byłaby właściwa, ponieważ nie pozwoliłaby osiągnąć określonego poziomu pewności prawnej oraz niezbędnej jednolitości, by zmniejszyć koszty transakcyjne. 4. WPŁYW NA BUDŻET Po przyjęciu wniosku Komisja ustanowi bazę danych na potrzeby wymiany informacji dotyczących prawomocnych wyroków odnoszących się do wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży oraz innych przepisów rozporządzenia, jak również właściwych wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Koszty związane z tą bazą danych przypuszczalnie wzrosną w miarę jak przybywać będzie takich prawomocnych wyroków. Równocześnie Komisja zorganizuje sesje szkoleniowe dla praktykujących prawników korzystających ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży[15]. Koszty te przypuszczalnie zmniejszą się wraz z upływem czasu, w miarę jak szerzyć się będzie wiedza na temat funkcjonowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. 5. INFORMACJE DODATKOWE · Uproszczenie Wniosek dotyczy fakultatywnego, drugiego reżimu prawa umów, ma zatem tę przewagę, że nie zastępując przepisów krajowego prawa umów w państwach członkowskich, umożliwia stronom korzystanie z jednolitego zestawu norm prawa umów w całej UE. Ten samodzielny, jednolity zestaw norm może umożliwić stronom rozwiązanie najbardziej powszechnych problemów, które mogą wyniknąć w sytuacjach transgranicznych w związku z prawem umów. Dlatego opcja ta pozwoliłaby przedsiębiorcom uniknąć konieczności analizowania różnych przepisów krajowych. Aby ułatwić konsumentom zrozumienie ich praw zapisanych we wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży, otrzymywaliby „standardową ulotkę informacyjną”, w której zostaliby poinformowani o tych prawach. Wreszcie, wniosek może zapewnić w przyszłości spójność przepisów UE w innych dziedzinach polityki, w których istotne znaczenie odgrywać będzie prawo umów. · Klauzula przeglądowa Wniosek przewiduje dokonanie przeglądu stosowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży oraz innych przepisów rozporządzenia po 5 latach od daty jego wejścia w życie, uwzględniając między innymi potrzebę dalszego rozszerzenia zakresu stosowania w odniesieniu do umów między przedsiębiorcami lub ze względu na zmiany rynkowe i technologiczne związane z treściami cyfrowymi, oraz przyszły rozwój unijnego dorobku prawnego. W tym celu Komisja przedłoży sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego, Rady oraz Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, któremu w razie potrzeby towarzyszyć będę wnioski dotyczące zmiany rozporządzenia. · Europejski Obszar Gospodarczy Proponowane rozporządzenie dotyczy kwestii mającej znaczenie dla Europejskiego Obszaru Gospodarczego i w związku z tym jego zakres powinien być rozszerzony na EOG. · Wyjaśnienie wniosku Wniosek składa się z trzech głównych części: rozporządzenia, załącznika I do rozporządzenia zawierającego normy prawa umów (wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży) oraz załącznika II zawierającego standardową ulotkę informacyjną. A. Rozporządzenie Artykuł 1 określa cel i przedmiot rozporządzenia. Artykuł 2 zawiera listę definicji terminów użytych w rozporządzeniu. Część definicji istnieje już we właściwym dorobku prawnym, jednak inne zostały zdefiniowane po raz pierwszy. Artykuł 3 wyjaśnia fakultatywny charakter norm prawa umów w umowach transgranicznych dotyczących sprzedaży towarów, dostarczania treści cyfrowych i świadczenia usług powiązanych. Artykuł 4 określa zakres terytorialny zastosowania rozporządzenia, który ogranicza się do umów transgranicznych. Artykuł 5 określa zakres przedmiotowy umów sprzedaży towarów, dostarczania treści cyfrowych i świadczenia usług powiązanych, takich jak instalacja i naprawa. Artykuł 6 wyłącza z zakresu zastosowania umowy mieszane i umowy sprzedaży ratalnej. Artykuł 7 opisuje podmiotowy zakres stosowania, który rozciąga się na umowy między przedsiębiorcami i konsumentami oraz te umowy między przedsiębiorcami, w których co najmniej jedna strona jest MŚP. Artykuł 8 wyjaśnia, że wybór wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży wymaga zawarcia przez strony odpowiedniego porozumienia. W umowach między przedsiębiorcami i konsumentami wybór wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży jest ważny tylko wtedy, gdy zgoda została wyrażona przez konsumenta w wyraźnym oświadczeniu, składanym osobno od oświadczenia wyrażającego zgodę na zawarcie umowy. Artykuł 9 zawiera szereg wymogów informacyjnych na temat wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży w umowach między przedsiębiorcami a konsumentami. W szczególności konsument powinien otrzymać ulotkę informacyjną zawartą w załączniku 2. Artykuł 10 wymaga od państw członkowskich by dopilnowały, iż za naruszenie obowiązku przestrzegania szczególnych wymogów ustanowionych w art. 8 i 9 przedsiębiorcom będą grozić kary. Artykuł 11 wyjaśnia, że konsekwencją ważnego wyboru wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży jest to, że stają się one jedynymi przepisami mającymi zastosowanie do kwestii będących ich przedmiotem, a tym samym przepisy krajowe nie mają do tych kwestii zastosowania. Wybór wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży ma skutki retroaktywne, obejmując wypełnienie obowiązku udzielenia informacji przedkontraktowych oraz środki ochrony prawnej przysługujące z tytułu niewypełnienia tego obowiązku. Artykuł 12 wyjaśnia, że rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla wymogów informacyjnych dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym[16]. Artykuł 13 przewiduje możliwość ustanowienia przez państwa członkowskie przepisów udostępniających stronom wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży także na potrzeby czysto krajowych transakcji jak też umów zawartych między przedsiębiorcami, z których żaden nie należy do MŚP Artykuł 14 zobowiązuje państwa członkowskie do przekazywania prawomocnych wyroków ich sądów zawierających wykładnię wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży lub jakichkolwiek innych przepisów rozporządzenia. Komisja utworzy bazę danych takich wyroków. Artykuł 15 zawiera klauzulę przeglądową. Artykuł 16 przewiduje, że rozporządzenie wejdzie w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. B. Załącznik I Załącznik I zawiera tekst wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży Część I „Przepisy wprowadzające” określa ogólne zasady prawa umów, których wszystkie strony muszą przestrzegać w swoich transakcjach, takie jak dobra wiara i uczciwy obrót. Zasada swobody umów gwarantuje również stronom, że, za wyjątkiem przepisów określonych wyraźnie jako bezwzględnie obowiązujące, np. przepisów o ochronie konsumentów, mogą one odstąpić od norm zawartych we wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży. Część II „ Zawieranie wiążącej umowy” zawiera przepisy dotyczące prawa stron do otrzymania zasadniczych informacji przedkontraktowych oraz reguły dotyczące trybu zawierania umów między dwiema stronami. W tej części znajdują się również przepisy szczególne dające konsumentom prawo do odstąpienia od umowy zawartej na odległość lub poza lokalem przedsiębiorcy. Wreszcie, zawiera ona przepisy dotyczące unieważnienia umowy z powodu błędu, podstępu, groźby lub wyzysku. Część III „Ocena treści umowy” ogólnie określa, w jaki sposób należy interpretować postanowienia umowne w przypadku wątpliwości. Zawiera ona również przepisy dotyczące treści i skutków umowy, jak również wskazuje, jakie postanowienia umowne mogą być uznane za nieuczciwe, a tym samym nieważne. W części IV „Zobowiązania i środki ochrony prawnej stron umowy sprzedaży” określono bliżej specyficzne normy mające zastosowanie do umów sprzedaży i umów o dostarczenie treści cyfrowych, zawierające zobowiązania sprzedawcy i kupującego. Część ta zawiera również normy dotyczące środków ochrony prawnej z tytułu niewykonania umowy przysługujących sprzedawcom i kupującym. Część V „Zobowiązania i środki ochrony prawnej stron umowy o świadczenie usług powiązanych” dotyczy przypadków, w których sprzedawca świadczy określone usługi, takie jak instalacja, naprawa lub konserwacja, blisko powiązane z umową sprzedaży lub umową o dostarczenie treści cyfrowych. Część ta wyjaśnia jakie szczególne normy mają zastosowanie w takiej sytuacji, w szczególności jakie są prawa i obowiązki stron w ramach takiej umowy. Część IV „Odszkodowanie i odsetki” zawiera wspólne normy uzupełniające w sprawie odszkodowania za szkody oraz odsetki płatne od opóźnionych płatności. Część VII „Zwrot” wyjaśnia normy mające zastosowanie do zwrotów dokonywanych w przypadku unieważnienia umowy lub odstąpienia od niej. Część VIII „Przedawnienie” reguluje konsekwencje upływu czasu dla wykonywania praw przysługujących na mocy umowy. Dodatek I zawiera wzór wskazówek dotyczących prawa do odstąpienia, które muszą zostać przekazane przez przedsiębiorcę konsumentowi przed zawarciem umowy na odległość lub poza lokalem przedsiębiorcy, podczas gdy Dodatek 2 zawiera wzór formularza odstąpienia od umowy. C. Załącznik II Załącznik II obejmuje standardową ulotkę informacyjną w sprawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, która musi zostać przekazana przez przedsiębiorcę konsumentowi przed zawarciem porozumienia o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. 2011/0284 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[17], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[18], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Nadal istnieją poważne utrudnienia w transgranicznej działalności gospodarczej uniemożliwiające pełne wykorzystanie potencjału rynku wewnętrznego w zakresie wzrostu i tworzenia miejsc pracy. Obecnie wyłącznie jeden na dziesięciu unijnych przedsiębiorców eksportuje swoje produkty w ramach Unii, a większość z tych, którzy to robią, wywozi towary jedynie do niewielkiej liczby państw członkowskich. Spośród szerokiego wachlarza utrudnień w handlu transgranicznym, w tym regulacji podatkowych, wymogów administracyjnych, trudności w dostawie oraz różnic językowych i kulturowych, przedsiębiorcy uznają, że trudności w ustaleniu przepisów obcego prawa umów należą do najważniejszych barier w transakcjach między przedsiębiorcami i konsumentami oraz transakcjach między przedsiębiorcami. Tracą na tym również konsumenci, ze względu na ograniczoną ofertę towarów. Zatem różne krajowe przepisy prawa umów utrudniają korzystanie z podstawowych swobód, takich jak swoboda dostarczania towarów i świadczenia usług, oraz stanowią przeszkodę w funkcjonowaniu i dalszym tworzeniu rynku wewnętrznego. Mogą one również prowadzić do ograniczania konkurencji, w szczególności na rynkach mniejszych państw członkowskich. (2) Umowy stanowią niezbędne narzędzie prawne każdej transakcji gospodarczej. Jednakże konieczność ustalania lub negocjowania przez przedsiębiorców prawa właściwego, wyszukiwania informacji o przepisach obcego prawa właściwego, z czym często wiąże się konieczność ich tłumaczenia, uzyskiwania porady prawnej, by zapoznać się z jego wymogami, oraz dostosowania swoich umów do różnych przepisów krajowych mogących mieć zastosowanie w transgranicznych transakcjach czyni handel transgraniczny bardziej złożonym i kosztownym w porównaniu z handlem krajowym. Bariery związane z prawem umów należą zatem do głównych czynników zniechęcających znaczną liczbę przedsiębiorców nastawionych na eksport, do rozpoczęcia działalności w handlu transgranicznym lub rozszerzenia jej na więcej państw członkowskich. Stanowią one szczególnie trudną barierę dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), dla których koszty wejścia na zagraniczne rynki są często bardzo wysokie w stosunku do ich obrotów. W rezultacie przedsiębiorcy tracą możliwość uzyskania oszczędności wynikających ze sprzedaży towarów i usług na podstawie jednego, jednolitego prawa umów dla wszystkich przeprowadzanych transakcji transgranicznych oraz, w środowisku online, za pośrednictwem jednej strony internetowej. (3) Koszty transakcyjne związane z prawem umów, które, jak wykazano, stanowią istotne obciążenie, oraz przeszkody prawne wynikające z różnic między krajowymi imperatywnymi przepisami o ochronie konsumenta mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie rynku wewnętrznego w zakresie transakcji między przedsiębiorcami i konsumentami. Zgodnie z art. 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie prawa właściwego dla zobowiązań umownych (rozporządzenie (WE) nr 593/2008)[19], kiedy działalność przedsiębiorcy skierowana jest na konsumentów w innym państwie, zastosowanie znajdą przepisy służące ochronie konsumentów państwa członkowskiego zwykłego pobytu konsumenta, które zapewniają wyższy poziom ochrony, i których zastosowanie nie może być umownie wyłączone, nawet jeśli strony wybrały inne prawo właściwe. Przedsiębiorcy muszą zatem ustalić z wyprzedzeniem, czy prawo konsumenta przewiduje wyższą ochronę oraz dopilnować, by ich umowa była zgodna z wymogami tego prawa. Poza tym, w handlu elektronicznym konieczne jest dostosowanie stron internetowych celem uwzględnienia wymogów zawartych w mających zastosowanie obcych przepisach o umowach z udziałem konsumentów, co pociąga za sobą dalsze koszty. Dokonana już harmonizacja prawa konsumenckiego na szczeblu Unii doprowadziła do pewnego zbliżenia przepisów w niektórych dziedzinach. Nadal jednak istnieją znaczne różnice między prawem poszczególnych państw członkowskich; obecny etap harmonizacji pozostawia państwom członkowskim szeroki wybór wariantów w zakresie tego, jak wypełnić wymogi wynikające z przepisów Unii oraz jaki poziom ochrony konsumenta zapewnić. (4) Bariery związane z prawem umów utrudniające przedsiębiorcom pełne wykorzystanie potencjału rynku wewnętrznego działają również na niekorzyść konsumentów. Mniej intensywny handel transgraniczny oznacza przywóz mniejszej ilości towarów i mniejszą konkurencję. Konsumenci mogą być poszkodowani wskutek ograniczonego wyboru towarów po wyższych cenach, zarówno dlatego, że mniej zagranicznych przedsiębiorców będzie im bezpośrednio oferować swoje produkty i usług, jak również pośrednio, ze względu na ograniczenie transgranicznego obrotu między przedsiębiorcami w skali hurtowej. Podczas gdy transgraniczne zakupy mogłyby przynieść istotne korzyści gospodarcze w postaci bogatszej i lepszej oferty, również wielu konsumentów unika takich zakupów, ze względu na brak pewności co do przysługujących im praw. Niektóre z głównych obaw konsumentów dotyczą prawa umów, np. tego, czy przysługiwałaby im odpowiednia ochrona w przypadku zakupu wadliwych produktów. W rezultacie znaczna liczba konsumentów woli dokonywać zakupów w kraju, nawet jeśli oznacza to mniejszy wybór lub wyższe ceny. (5) W dodatku konsumenci, którzy pragną skorzystać na różnicach cen między państwami członkowskimi poprzez zakup od przedsiębiorcy z innego państwa członkowskiego, napotykają często na trudności spowodowane odmową sprzedaży ze strony przedsiębiorcy. Chociaż handel elektroniczny znacznie ułatwił wyszukiwanie ofert, jak również porównywanie cen i innych warunków niezależnie od siedziby przedsiębiorcy, przedsiębiorcy, którzy nie chcą prowadzić handlu transgranicznego, odrzucają bardzo często zamówienia zagranicznych konsumentów. (6) Różnice między prawem umów poszczególnych państw stanowią zatem barierę uniemożliwiającą konsumentom i przedsiębiorcom czerpanie korzyści z rynku wewnętrznego. Bariery te mogłyby zostać znacząco zmniejszone gdyby umowy mogły opierać się na jednolitym zestawie norm prawa umów, niezależnie od siedziby stron. Taki jednolity zestaw norm prawa umów powinien obejmować cały cykl trwania umowy, a zatem obejmować aspekty mające największe znaczenie przy zawieraniu umowy. Powinien on również obejmować w pełni zharmonizowane przepisy służące ochronie konsumentów. (7) Różnice w prawie umów poszczególnych państw oraz ich wpływ na handel transgraniczny prowadzą również do ograniczenia konkurencji. W warunkach mało intensywnego handlu transgranicznego panuje mniejsza konkurencja, a zatem mniejsza zachęta dla przedsiębiorców, by byli bardziej innowacyjni oraz poprawiali jakość swoich produktów lub obniżali ceny. W szczególności w mniejszych państwach członkowskich, w których funkcjonuje niewielka liczba krajowych konkurentów, decyzja zagranicznych przedsiębiorców, by powstrzymać się od wejścia na te rynki ze względu na koszty i komplikacje, może prowadzić do ograniczenia konkurencji na tych rynkach, co ma wymierny wpływ na ofertę i ceny dostępnych produktów. Ponadto bariery w handlu transgranicznym mogą również zagrozić konkurencji między MŚP i większymi firmami. Ze względu na znaczny wpływ kosztów transakcyjnych w porównaniu z obrotem, MŚP przypuszczalnie znacznie częściej powstrzymują się od wchodzenia na obcy rynek niż ich więksi konkurenci. (8) Aby pokonać te bariery związane z prawem umów strony powinny mieć możliwość uzgodnienia, że ich umowy będą podlegać jednolitemu zestawowi norm prawa umów mających to samo znaczenie i tą samą wykładnię we wszystkich państwach członkowskich – wspólnych przepisów dotyczących sprzedaży. Te wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny stanowić dodatkową opcję zwiększającą pole wyboru stron, możliwą do wykorzystania kiedy tylko strony wspólnie uznają, że będzie ona użyteczna, rzeczywiście ułatwiając handel transgraniczny i pozwalając uniknąć kosztów transakcyjnych i alternatywnych, jak również innych przeszkód w handlu transgranicznym związanych z prawem umów. Powinny być one podstawą stosunku umownego wyłącznie wtedy, gdy strony wspólnie zdecydują się na skorzystanie z nich. (9) Niniejsze rozporządzenie ustanawia wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży. Harmonizuje ono przepisy prawa umów państw członkowskich nie poprzez zobowiązanie tych ostatnich do zmiany obowiązującego krajowego prawa umów, lecz poprzez stworzenie w każdym z państw członkowskich drugiego reżimu prawa umów na potrzeby umów objętych zakresem stosowania rozporządzenia. Ten drugi reżim powinien być identyczny w całej Unii i funkcjonować obok obowiązujących norm krajowego prawa umów. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny być stosowane dobrowolnie, za jednoznacznym porozumieniem stron, do umów transgranicznych. (10) Porozumienie o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży powinno być wyborem dokonywanym w zastosowaniu właściwego prawa krajowego określonego na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 593/2008 lub, w odniesieniu do obowiązków udzielenia informacji przedkontraktowych, na podstawie rozporządzenia 864/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. dotyczącego prawa właściwego dla zobowiązań pozaumownych (rozporządzenie (WE) nr 864/2007)[20], lub jakiejkolwiek innej właściwej normy kolizyjnej. Porozumienie o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży nie powinno zatem być traktowane jako wybór prawa właściwego w rozumieniu norm kolizyjnych ani być z tym wyborem mylone i powinno obowiązywać bez uszczerbku dla wspomnianych norm kolizyjnych. Rozporządzenie nie będzie zatem wpływać na obowiązujące normy kolizyjne. (11) Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny obejmować kompletny zestaw w pełni zharmonizowanych bezwzględnie wiążących przepisów o ochronie konsumentów. Zgodnie z art. 114 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, powinny one zapewniać wysoki poziom ochrony konsumentów w celu zwiększenia zaufania konsumentów do wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, a tym samym zachęcić ich do zawierania umów transgranicznych na tej podstawie. Wspólne przepisy powinny utrzymywać lub zwiększać poziom ochrony przysługującej konsumentom na mocy unijnego prawa konsumenckiego. (12) Ponieważ wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży zawierają kompletny zestaw w pełni zharmonizowanych bezwzględnie wiążących przepisów o ochronie konsumentów, nie będzie różnic między przepisami państw członkowskich w omawianej dziedzinie tam, gdzie strony zdecydują się skorzystać z tych wspólnych przepisów. W związku z tym art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 593/2008, który opiera się założeniu, że poziom ochrony konsumentów w państwach członkowskich jest zróżnicowany, nie ma praktycznego znaczenia dla kwestii objętych zakresem stosowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. (13) Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny zostać udostępnione na potrzeby umów transgranicznych, ponieważ to w ich kontekście różnice między krajowymi przepisami prowadzą do komplikacji i dodatkowych kosztów, zniechęcając strony do nawiązania stosunków umownych. Transgraniczny charakter umowy należy ocenić na podstawie miejsca zwykłego pobytu stron w umowach między przedsiębiorcami. W umowach między przedsiębiorcami a konsumentami wymóg transgraniczności powinien być spełniony, jeżeli ogólny adres wskazany przez konsumenta, adres dostawy towarów, lub adres, na jaki ma być wystawiona faktura wskazany przez konsumenta znajdują się w jednym z państw członkowskich, ale nie w tym państwie, w którym przedsiębiorca ma swoje miejsce zwykłego pobytu. (14) Wykorzystanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży nie powinno ograniczać się do sytuacji transgranicznych z udziałem wyłącznie państw członkowskich, lecz powinno być dostępne także na potrzeby ułatwienia handlu między państwami członkowskimi i państwami trzecimi. W przypadku gdy w transakcji biorą udział konsumenci z państw trzecich, porozumienie o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży w Unii Europejskiej, które oznaczałaby dla nich wybór prawa obcego, powinno podlegać obowiązującym normom kolizyjnym. (15) Przedsiębiorcy zawierający czysto krajowe, jak również transgraniczne transakcje handlowe mogą uznać za użyteczne wykorzystanie jednej, jednolitej umowy we wszystkich swoich transakcjach. Dlatego też państwa członkowskie powinny mieć swobodę, jeżeli chodzi o możliwość udostępnienia wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży również na potrzeby użytku czysto krajowego. (16) Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny być dostępne w szczególności na potrzeby sprzedaży ruchomości, w tym, gdy dane towary mają zostać wytworzone lub wyprodukowanie, ponieważ z ekonomicznego punktu widzenia jest to najważniejszy rodzaj umowy o szczególnym potencjale w zakresie intensyfikacji transgranicznej wymiany handlowej, w szczególności w handlu elektronicznym. (17) Dla odzwierciedlenia wzrastającego znaczenia gospodarki cyfrowej zakres stosowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży powinien także obejmować umowy o dostarczenie treści cyfrowych. Liczba transakcji polegających na przekazaniu treści cyfrowych do przechowywania, przetwarzania lub udostępniania i wielokrotnego użytku, na przykład poprzez pobieranie muzyki, rośnie szybko i ma ogromny potencjał dalszego wzrostu, nadal jednak odbywa się w warunkach znacznego zróżnicowania przepisów i niepewności prawnej. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny zatem obejmować dostarczanie treści cyfrowych, niezależnie od tego, czy dana treść jest dostarczana na materialnym nośniku. (18) Treści cyfrowe są często dostarczane nie w zamian za cenę, lecz w połączeniu z innymi opłaconymi towarami lub usługami, w tym za świadczenia o charakterze niepieniężnym, takie jak udostępnienie danych osobowych, lub też bezpłatnie, w kontekście strategii marketingowej (w nadziei, że konsument nabędzie później dodatkowe lub bardziej wyrafinowane produkty z zakresu treści cyfrowych). Ze względu na tę specyficzną strukturę rynku oraz fakt, że wady dostarczonych treści cyfrowych mogą zaszkodzić interesom gospodarczym konsumentów niezależnie od tego, na jakich warunkach treści te zostały dostarczone, wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny być dostępne niezależnie od tego, czy za dane treści cyfrowe zapłacono cenę. (19) W celu zapewnienia maksymalnej wartości dodanej wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, ich przedmiotowy zakres stosowania powinien objąć również niektóre usługi świadczone przez sprzedawcę, bezpośrednio i blisko związane z konkretnymi towarami lub treściami cyfrowymi dostarczanymi na podstawie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży i w praktyce często ujmowane w tej samej lub powiązanej umowie zawieranej w tym samym czasie; dotyczy to w szczególności naprawy, konserwacji lub instalacji towarów lub treści cyfrowych. (20) Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży nie powinny obejmować żadnych umów powiązanych, na mocy których kupujący nabywa towary lub otrzymuje usługi od osoby trzeciej. Zastosowanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży nie byłoby tutaj właściwe, ponieważ osoba trzecia nie jest stroną porozumienia między umawiającymi się stronami dotyczącego wykorzystania wspólnych przepisów dotyczących sprzedaży. Umowa powiązana zawarta z osobą trzecią powinna podlegać odpowiedniemu prawu krajowemu, mającemu zastosowanie zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 593/2008 i rozporządzeniem (WE) nr 864/2007 lub jakimikolwiek innymi właściwymi normami kolizyjnymi. (21) Aby zaradzić istniejącym problemom w zakresie rynku wewnętrznego i konkurencji w sposób precyzyjny i proporcjonalny, zakres osobowy wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży powinien zostać skoncentrowany na stronach, które obecnie zniechęcane są do zagranicznych transakcji ze względu na zróżnicowanie krajowych przepisów prawa umów mające znaczący, negatywny wpływ na handel transgraniczny. Powinien on zatem obejmować wszystkie transakcje między przedsiębiorcami i konsumentami oraz umowy między przedsiębiorcami, w których przynajmniej jedną ze stron jest MŚP, w oparciu o zalecenie Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącym definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw[21]. Nie powinno to jednak ograniczać możliwości przyjęcia przez państwa członkowskie przepisów udostępniających wspólne przepisy na potrzeby umów między przedsiębiorcami, z których żaden nie jest MŚP. W każdym razie, w transakcjach między przedsiębiorcami, przedsiębiorcy mają pełną swobodę umów i zachęca się ich, by sporządzając własne postanowienia umowne, opierali się na wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży. (22) Porozumienie stron umowy jest niezbędne do zastosowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. W przypadku transakcji między przedsiębiorstwami i konsumentami porozumienie to powinno podlegać rygorystycznym wymogom. Ponieważ w praktyce to najczęściej przedsiębiorca zaproponuje skorzystanie ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, wymogi te powinny gwarantować, by konsumenci byli w pełni świadomi faktu, że wyrażają zgodę na skorzystanie z przepisów innych niż te, które obowiązują w jego prawie krajowym. Dlatego też zgoda konsumenta powinna być dopuszczalna jedynie w formie wyraźnego oświadczenia, składanego osobno w stosunku do oświadczenia wyrażającego zgodę na zawarcie umowy. Nie może być zatem możliwości składania oferty skorzystania ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży jako jednego z postanowień zawieranej umowy, a w szczególności jako elementu ogólnych warunków umownych stosowanych przez przedsiębiorcę. Przedsiębiorca powinien przekazać konsumentowi potwierdzenie wyrażenia zgody na skorzystanie ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży na trwałym nośniku. (23) Zgoda konsumenta na skorzystanie ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży powinna być nie tylko świadoma, lecz również opierać się na odpowiedniej wiedzy. Dlatego też przedsiębiorca powinien nie tylko zwrócić uwagę konsumenta na to, że zamierza skorzystać ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, lecz także udzielić mu informacji o charakterze tych przepisów i najważniejszych ich cechach. Aby ułatwić to zadanie przedsiębiorcom, unikając tym samym niepotrzebnych obciążeń administracyjnych, jak również w celu zapewnienia spójności co do zakresu i jakości informacji przekazywanych konsumentów, przedsiębiorcy powinni dostarczyć im standardową ulotkę informacyjną zawartą w niniejszym rozporządzeniu, a tym samym łatwo dostępną we wszystkich językach urzędowych Unii. Jeżeli nie ma możliwości dostarczenia konsumentowi ulotki informacyjnej, na przykład w kontekście rozmowy telefonicznej, lub gdy przedsiębiorca nie dostarczył ulotki informacyjnej, zgoda na skorzystanie ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży nie powinna wiązać konsumenta dopóki nie otrzyma on ulotki informacyjnej wraz z potwierdzeniem umowy, a następnie wyraźnie wyrazi swoją zgodę. (24) W celu zapobieżenia selektywnemu stosowaniu niektórych elementów wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, które mogłoby naruszyć równowagę między prawami i zobowiązaniami stron oraz negatywnie wpłynąć na poziom ochrony konsumentów, wybór powinien dotyczyć wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży jako całości, a nie jedynie określonej ich części. (25) W przypadkach, w których do umowy miałaby normalnie zastosowanie Konwencja Narodów Zjednoczonych o międzynarodowej sprzedaży towarów, wybór wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży powinien oznaczać zgodę stron umowy na wyłączenie zastosowania tej konwencji. (26) Normy zawarte we wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży powinny obejmować te kwestie prawa umów, które mają praktyczne znaczenie podczas cyklu trwania tych rodzajów umów, które należą do zakresu przedmiotowego i podmiotowego wspólnych przepisów, w szczególności umów zawartych online. Obok praw i zobowiązań stron oraz środków ochrony prawnej przysługujących w przypadku niewykonania umowy wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny zatem regulować: obowiązki w zakresie informacji przedkontraktowych, zawarcie umowy (w tym wymogi formalne), prawo odstąpienia od umowy i jego konsekwencje, uchylenie się od skutków umowy wynikające z błędu, podstępu lub wyzysku (oraz konsekwencje takiego uchylenia się), wykładnię, treść i skutki umowy, ocenę i konsekwencje nieuczciwych postanowień umownych, zwrot świadczeń po uchyleniu się od skutków umowy lub rozwiązaniu jej oraz przedawnienie i prekluzję praw. Powinny one określać sankcje dostępne w przypadku naruszenia wszystkich zobowiązań oraz obowiązków powstających w zakresie ich stosowania. (27) Wszystkie kwestie o charakterze umownym lub pozaumownym, które nie zostały ujęte we wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży regulowane są przepisami prawa krajowego obowiązującymi poza wspólnymi europejskimi przepisami dotyczącymi sprzedaży, mającymi zastosowanie na mocy rozporządzenia (WE) nr 593/2008 i rozporządzenia (WE) nr 864/2007 lub jakichkolwiek innych właściwych norm kolizyjnych. Kwestie te obejmują, przykładowo, osobowość prawną, nieważność umowy wynikającą z braku zdolności do czynności prawnych, sprzeczność z prawem lub dobrymi obyczajami, określenie języka umowy, kwestie niedyskryminacji, reprezentację, wielość dłużników i wierzycieli, zmianę stron, w tym cesję, potrącenie i połączenie, prawo rzeczowe, w tym przeniesienie własności, prawo własności intelektualnej i prawo deliktów. Ponadto kwestia tego, czy można łącznie dochodzić konkurencyjnych roszczeń umownych i pozaumownych, pozostaje poza zakresem wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. (28) Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży nie powinny regulować żadnej kwestii leżącej poza zakresem prawa umów. Niniejsze rozporządzenie powinno się stosować bez uszczerbku dla prawa Unii oraz krajowego w odniesieniu do wszelkich takich kwestii. Przykładowo obowiązki informacyjne nakładane w celu ochrony bezpieczeństwa i higieny lub środowiska naturalnego powinny pozostać poza zakresem wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. Niniejsze rozporządzenie powinno również być stosowane bez uszczerbku dla wymogów informacyjnych określonych w dyrektywie 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym[22]. (29) W przypadku zawarcia ważnego porozumienia o korzystaniu ze wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, jedynie wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny regulować kwestie należące do ich zakresu. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny być interpretowane niezależnie, zgodnie z utrwalonymi zasadami wykładni przepisów Unii. Zagadnienia objęte zakresem wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, które nie zostały w nich wyraźnie uregulowane, powinny być rozstrzygane wyłącznie na podstawie wykładni samych przepisów, bez sięgania do innych norm. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny być interpretowane na podstawie zasad i celów leżących u podstaw ich przyjęcia oraz wszystkich zawartych w nich norm. (30) Zasadą przewodnią, na której powinny się opierać wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży, jest swoboda umów. Autonomia stron powinna być ograniczona wyłącznie w koniecznych przypadkach i tylko w niezbędnym zakresie, w szczególności w celu ochrony konsumenta. Jeżeli zachodzi potrzeba, należy wyraźnie zaznaczyć, że dane przepisy mają charakter bezwzględnie wiążący. (31) Zasada dobrej wiary i uczciwego obrotu powinna stanowić wytyczną dla sposobu współpracy stron. Ponieważ niektóre przepisy stanowią szczególny wyraz ogólnej zasady dobrej wiary i uczciwego obrotu, powinny one mieć pierwszeństwo przed zasadą ogólną. Zasada ogólna nie powinna zatem być wykorzystywana do zmiany określonych praw i obowiązków stron zapisanych w przepisach szczególnych. Konkretne wymogi wynikające z zasady dobrej wiary i uczciwego obrotu powinny zależeć, między innymi, od relatywnego poziomu wiedzy specjalistycznej stron i dlatego powinny być odmienne w transakcjach przedsiębiorców z konsumentami oraz w transakcjach między przedsiębiorcami. W transakcjach między przedsiębiorcami należy w tym kontekście uwzględnić praktykę handlową stosowaną w konkretnej sytuacji. (32) Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny zmierzać do ochrony ważnej umowy, kiedy tylko jest to możliwe i właściwe, uwzględniając słuszne interesy stron. (33) Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży powinny określać odpowiednio wyważone rozwiązania uwzględniające słuszne interesy stron w zakresie wyboru i korzystania ze środków ochrony prawnej przysługujących w razie niewykonania umowy. W umowach między przedsiębiorcami i konsumentami system środków ochrony prawnej powinien odzwierciedlać fakt, że niezgodność z umową towarów, treści cyfrowych lub usług należy do zakresu odpowiedzialności przedsiębiorcy. (34) Aby zwiększyć pewność prawną przez publiczne udostępnienie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i sądów krajowych zawierającego wykładnię wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży lub innych publicznie dostępnych przepisów niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna stworzyć bazę danych zawierającą właściwe prawomocne orzeczenia. Aby umożliwić realizację tego zadania państwa członkowskie powinny zagwarantować szybkie przekazywanie takich krajowych orzeczeń Komisji. (35) Należy również dokonać przeglądu funkcjonowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży lub innych przepisów niniejszego rozporządzenia po pięciu latach od rozpoczęcia ich stosowania. Przegląd powinien uwzględniać między innymi potrzebę dalszego rozszerzenia zakresu ich stosowania w odniesieniu do umów między przedsiębiorcami lub ze względu na zmiany rynkowe i technologiczne związane z treściami cyfrowymi, oraz przyszły rozwój dorobku wspólnotowego. (36) Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie przyczynienie się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego, poprzez udostępnienie jednolitego zestawu norm prawa umów, który można wykorzystywać do transakcji transgranicznych na terytorium całej Unii, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie i dlatego możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną we wspomnianym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. (37) Niniejsze rozporządzenie respektuje prawa podstawowe i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a dokładniej w jej art. 16, 38 i 47. PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Artykuł 1 Cel i przedmiot 1. Niniejsze rozporządzenie ma na celu poprawę warunków tworzenia i funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez udostępnienie jednolitego zestawu norm prawa umów określonych w załączniku I („wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży”). Normy te mogą być wykorzystywane, za porozumieniem stron, w transgranicznych transakcjach polegających na sprzedaży towarów, dostarczaniu treści cyfrowych oraz świadczeniu usług powiązanych. 2. Niniejsze rozporządzenie umożliwia przedsiębiorcom oparcie się na wspólnym zestawie norm oraz wykorzystywanie tych samych postanowień umownych we wszystkich transakcjach transgranicznych, ograniczając tym samym niepotrzebne koszty, przy równoczesnym zagwarantowaniu dużej pewności prawna. 3. W odniesieniu do umów między przedsiębiorcami a konsumentami niniejsze rozporządzenie zawiera kompleksowy zestaw norm chroniących konsumenta w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów oraz zwiększenia ich zaufania do rynku wewnętrznego i zachęcenia ich do dokonywania transgranicznych zakupów. Artykuł 2 Definicje Dla celów niniejszego rozporządzenia stosuje się poniższe definicje: a) „umowa” oznacza porozumienie mające stanowić źródło zobowiązań lub wywołujące inne skutki prawne; b) „dobra wiara i uczciwy obrót” oznacza normę zachowania cechującego się uczciwością, otwartością i uwzględnianiem interesów drugiej strony danej transakcji lub stosunku; c) „szkoda” oznacza szkodę majątkową i niemajątkową, w formie bólu i cierpienia, z wyłączeniem innych form szkód niemajątkowych, takich jak pogorszenie jakości życia i utrata przyjemności; d) „wzorzec umowy” oznacza postanowienia umowne opracowane z wyprzedzeniem dla szeregu transakcji z udziałem różnych stron, które nie zostały indywidualnie uzgodnione przez strony w rozumieniu art. 7 wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży; e) „przedsiębiorca” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną działającą w celach związanych z jej działalnością handlową, rzemieślniczą albo inną działalnością gospodarczą lub zawodową; f) „konsument” oznacza każdą osobę fizyczną działającą w celach, które nie mieszczą się w ramach jej działalności handlowej, rzemieślniczej albo innej działalności gospodarczej lub zawodowej; g) „odszkodowanie” oznacza kwotę pieniędzy, które mogą przysługiwać osobie jako wyrównanie strat, krzywd lub innych szkód; h) „towary” oznaczają ruchome przedmioty materialne; nie obejmują natomiast: (i) energii elektrycznej i gazu ziemnego; oraz (ii) wody i innych rodzajów gazu, chyba że zostały wystawione na sprzedaż w ograniczonej objętości lub ustalonej ilości: i) „cena” oznacza pieniądze należne w zamian za sprzedane towary, dostarczone treści cyfrowe lub wyświadczone usługi powiązane; j) „treści cyfrowe” oznaczają dane wytwarzane i dostarczane w formie cyfrowej, niezależnie od tego, czy ich właściwości zostały określone przez konsumenta, w tym treści wizualne, dźwiękowe, treści w formie obrazów lub pisma, gry cyfrowe, oprogramowanie i treści cyfrowe umożliwiające personalizację istniejącego sprzętu lub oprogramowania; nie obejmują natomiast: (i) usług finansowych, w tym usług bankowości internetowej; (ii) doradztwa prawnego lub finansowego w formie elektronicznej; (iii) elektronicznych usług zdrowotnych; (iv) usług i sieci łączności elektronicznej oraz powiązanych zasobów i usług; v) gier hazardowych; (vi) tworzenia nowych treści cyfrowych oraz zmiany istniejących treści cyfrowych przez konsumentów lub innych form interakcji z dziełami innych użytkowników; k) „umowa sprzedaży” oznacza każdą umowę, na mocy której przedsiębiorca („sprzedawca”) przenosi lub zobowiązuje się przenieść własność towarów na inną osobę („kupującego”), a kupujący płaci lub zobowiązuje się zapłacić cenę towarów; obejmuje to umowę o dostawę towarów, które mają zostać wytworzone lub wyprodukowane, nie obejmuje zaś umów sprzedaży zawartych w ramach postępowania egzekucyjnego lub w inny sposób związanych z wykonywaniem władzy publicznej; l) „umowa sprzedaży konsumenckiej” oznacza umowę sprzedaży, w której sprzedawcą jest przedsiębiorca, a kupującym jest konsument; m) „usługa powiązana” oznacza każdą usługę związaną z towarami lub treściami cyfrowymi, taką jak instalacja, konserwacja lub naprawa albo inny rodzaj przekształcenia, świadczoną przez sprzedawcę towarów lub dostawcę treści cyfrowych na podstawie umowy sprzedaży, umowy o dostarczenie treści cyfrowych lub odrębnej umowy o świadczenie usług powiązanych zawartej w tym samym czasie co umowa sprzedaży lub umowa o dostarczenie treści cyfrowych; nie obejmują natomiast: (i) usług transportowych, (ii) usług szkoleniowych, (iii) usług obsługi telekomunikacyjnej; oraz (iv) usługi finansowych; n) „usługodawca” oznacza sprzedawcę towarów lub dostawcę treści cyfrowych, który zobowiązuje się świadczyć na rzecz klienta usługę powiązaną z tymi towarami lub treściami cyfrowymi; o) „klient” oznacza każdą osobę nabywającą usługę powiązaną; p) „umowa zawierana na odległość” oznacza każdą umowę między przedsiębiorcą a konsumentem zawieraną w ramach zorganizowanego systemu sprzedaży na odległość bez jednoczesnej obecności przedsiębiorcy lub, w przypadku gdy jest on osobą prawną, osoby fizycznej reprezentującej przedsiębiorcę, i konsumenta, z wyłącznym wykorzystaniem przez cały okres jej zawierania jednego lub większej liczby środków porozumiewania się na odległość; q) „umowa zawierana poza lokalem przedsiębiorcy” oznacza każdą umowę między przedsiębiorcą a konsumentem: (i) zawieraną poza lokalem przedsiębiorcy przy jednoczesnej obecności przedsiębiorcy lub, w przypadku gdy jest on osobą prawną, osoby fizycznej reprezentującej przedsiębiorcę, i konsumenta, lub zawieraną na podstawie oferty złożonej przez konsumenta w takich okolicznościach; lub (ii) zawieraną w lokalu przedsiębiorcy lub przy pomocy jakichkolwiek środków porozumiewania się na odległość bezpośrednio po tym, jak osobiście i indywidualnie zwrócono się do konsumenta w miejscu, które nie jest lokalem przedsiębiorcy, przy jednoczesnej fizycznej obecności przedsiębiorcy, lub, w przypadku gdy jest on osobą prawną, osoby fizycznej reprezentującej przedsiębiorcę, i konsumenta; lub (iii) zawieraną podczas wyjazdu zorganizowanego przez przedsiębiorcę lub, w przypadku gdy jest on osobą prawną, osobę fizyczną reprezentującą przedsiębiorcę, w celu promowania i sprzedaży towarów, dostarczenia treści cyfrowych lub świadczenia usług powiązanych konsumentowi; r) „lokal przedsiębiorcy” oznacza: (i) każdą nieruchomość, w której przedsiębiorca stale prowadzi działalność, lub (ii) każdy ruchomy lokal, w którym przedsiębiorca stale prowadzi działalność; s) „gwarancja handlowa” oznacza każde zobowiązanie przedsiębiorcy lub producenta wobec konsumenta, oprócz wypełnienia obowiązków prawnych ciążących na nim na mocy art. 106 w przypadku braku zgodności, do zwrotu zapłaconej ceny albo wymiany, naprawy lub serwisowania towarów lub treści cyfrowych, jeśli nie odpowiadają one specyfikacji lub nie spełniają innych wymogów niezwiązanych ze zgodnością określonych w oświadczeniu gwarancyjnym lub w odpowiedniej reklamie dostępnej w momencie zawarcia umowy lub przed jej zawarciem; t) „trwały nośnik” oznacza każdy nośnik, który umożliwia stronie przechowywanie informacji kierowanych do niej osobiście, w sposób który da jej do nich wgląd w przyszłości przez okres odpowiedni do celów, jakim te informacje służą, i który pozwala na odtworzenie przechowywanych informacji w niezmienionej postaci; u) „licytacja publiczna” oznacza metodę sprzedaży, w której towary lub treści cyfrowe są oferowane przez przedsiębiorcę konsumentom, którzy osobiście uczestniczą lub mają możliwość osobistego uczestnictwa w aukcji, w ramach przejrzystej procedury składania konkurencyjnych ofert w trakcie prowadzonej przez organizatora licytacji, i w której zwycięski oferent jest zobowiązany do zakupu danych towarów lub treści cyfrowych; v) „norma bezwzględnie obowiązująca” oznacza przepis, którego stosowania strony nie mogą wyłączyć, jak również nie mogą ograniczyć stosowania tego przepisu lub jego skutku; w) „wierzyciel” oznacza osobę, która może żądać spełnienia świadczenia, pieniężnego lub niepieniężnego, od innej osoby, dłużnika; x) „dłużnik” oznacza osobę zobowiązaną do spełnienia świadczenia, pieniężnego lub niepieniężnego, na rzecz innej osoby, wierzyciela; y) „zobowiązanie” oznacza obowiązek świadczenia jednej strony stosunku prawnego na rzecz drugiej strony. Artykuł 3 Fakultatywny charakter wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży Strony mogą uzgodnić poddanie ich transgranicznych umów sprzedaży towarów, dostarczania treści cyfrowych oraz świadczenia usług powiązanych wspólnym europejskim przepisom dotyczącym sprzedaży, w zakresie terytorialnym, przedmiotowym i podmiotowym określonym w art. 4-7. Artykuł 4 Umowy transgraniczne 1. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży mogą być wykorzystywane do umów transgranicznych. 2. Do celów niniejszego rozporządzenia umowa między przedsiębiorcami jest umową transgraniczną, jeżeli strony mają miejsce zwykłego pobytu w różnych państwach, z których przynajmniej jedno jest państwem członkowskim. 3. Do celów niniejszego rozporządzenia umowa między przedsiębiorcą a konsumentem jest umową transgraniczną, jeżeli: a) adres podany przez konsumenta, adres dostawy towarów lub adres, na który wystawiana jest faktura, znajdują się w innym państwie niż państwo zwykłego pobytu przedsiębiorcy; oraz b) przynajmniej jedno z tych państw jest państwem członkowskim. 4. Do celów niniejszego rozporządzenia za miejsce zwykłego pobytu spółek i innych jednostek organizacyjnych, posiadających lub nieposiadających osobowości prawnej, uznaje się miejsce siedziby ich głównego organu zarządzającego. Miejscem zwykłego pobytu przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną jest główne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej tej osoby. 5. Jeżeli umowa została zawarta w ramach działalności oddziału, agencji lub innego zakładu przedsiębiorcy, siedziba danego oddziału, agencji lub innego zakładu uznawana jest za miejsce zwykłego pobytu przedsiębiorcy. 6. Do celów ustalenia, czy umowa ma charakter transgraniczny, właściwym momentem jest moment uzgodnienia wykorzystania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. Artykuł 5 Umowy, w których wykorzystywać można wspólne przepisy dotyczące sprzedaży Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży można wykorzystywać w: a) umowach sprzedaży; b) umowach o dostarczenie treści cyfrowych – niezależnie od tego czy zostały one dostarczone na materialnym nośniku – które użytkownik może przechowywać, przetwarzać lub, uzyskiwać do nich dostęp, i ponownie wykorzystywać, przy czym nie ma znaczenia to, czy treści cyfrowe zostały dostarczone w zamian za zapłatę ceny; c) umowach o świadczenie usług powiązanych, niezależnie od tego, czy za usługi te ustalono odrębną cenę. Artykuł 6 Wyłączenie umów mieszanych oraz umów związanych z kredytem konsumenckim 1. Wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży nie można wykorzystywać w umowach mieszanych obejmujących jakiekolwiek elementy poza sprzedażą towarów, dostarczaniem treści cyfrowych i świadczeniem usług powiązanych w rozumieniu art. 5. 2. Wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży nie można wykorzystywać do umów między przedsiębiorcą a konsumentem, w których przedsiębiorca udziela lub obiecuje udzielić konsumentowi kredytu w formie odroczenia płatności, pożyczki lub podobnego instrumentu finansowego. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży można wykorzystywać do umów między przedsiębiorcą a konsumentem, jeżeli towary, treści cyfrowe lub usługi powiązane tego samego rodzaju są dostarczane w sposób ciągły, a konsument płaci za takie towary, treści cyfrowe lub usługi powiązane przez okres ich dostarczania w ratach. Artykuł 7 Strony umowy 1. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży mogą być wykorzystywane jedynie wtedy, gdy sprzedawca towarów lub dostawca treści cyfrowych jest przedsiębiorcą. W przypadkach, w których wszystkie strony umowy są przedsiębiorcami, wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży mogą być wykorzystywane, jeżeli co najmniej jedna z tych stron jest małym lub średnim przedsiębiorstwem („MŚP”). 2. Do celów niniejszego rozporządzenia MŚP jest przedsiębiorcą, który: a) zatrudnia mniej niż 250 osób; oraz b) ma roczny obrót nieprzekraczający 50 mln EUR lub całkowity bilans roczny nieprzekraczający 43 mln EUR, lub, w przypadku MŚP mającego miejsce zwykłego pobytu w państwie członkowskim, którego walutą nie jest euro lub w państwie trzecim, równowartości tych kwot w walucie tego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego. Artykuł 8 Porozumienie o wykorzystaniu wspólnych przepisów dotyczących sprzedaży 1. Wykorzystanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży wymaga odpowiedniego porozumienia stron. Istnienie takiego porozumienia i jego ważność ustala się na podstawie ust. 2 i 3 niniejszego artykułu oraz art. 9 i innych właściwych przepisów we wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży. 2. W stosunkach między przedsiębiorcą a konsumentem porozumienie o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży jest ważne tylko wtedy, gdy zgoda została wyrażona przez konsumenta w wyraźnym oświadczeniu, składanym odrębnie od oświadczenia wyrażającego zgodę na zawarcie umowy. Przedsiębiorca dostarcza konsumentowi potwierdzenie tego porozumienia na trwałym nośniku. 3. W stosunkach między przedsiębiorcą a konsumentem wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży nie mogą być wybrane częściowo, lecz jedynie w całości. Artykuł 9 Standardowa ulotka informacyjna w umowach między przedsiębiorcą a konsumentem 1. W stosunkach między przedsiębiorcą a konsumentem, oprócz obowiązku udzielenia informacji przedkontraktowych ustanowionego we wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży, przedsiębiorca zwraca uwagę konsumenta na zamiar stosowania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży przed zawarciem umowy poprzez wyraźne przekazanie konsumentowi ulotki informacyjnej zawartej w załączniku II. Jeżeli umowa o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży zawierana jest przez telefon lub innymi metodami, które nie pozwalają dostarczyć konsumentowi ulotki informacyjnej, lub jeśli przedsiębiorca nie dostarczył konsumentowi ulotki informacyjnej, konsument nie jest związany umową do czasu otrzymania potwierdzenia, o którym mowa w art. 8 ust. 2, do którego dołączona jest ulotka informacyjna, i następnie wyrażenia przez niego zgody na wykorzystanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. 2. Ulotka informacyjna, o której mowa w ust. 1, zawiera, w razie dostarczenia w formie elektronicznej, link do strony internetowej, na której można bezpłatnie zapoznać się z tekstem wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, lub, we wszystkich innych okolicznościach, adres takiej strony. Artykuł 10 Kary za naruszenie szczególnych wymogów Państwa członkowskie określają kary za naruszenie przez przedsiębiorców zawierających umowy z konsumentami wymogów określonych w art. 8 i 9 oraz podejmują wszystkie środki niezbędne do zapewnienia, by kary te były stosowane. Przewidziane w tym celu kary są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie przekazują Komisji stosowne przepisy nie później niż do [rok od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] i jak najszybciej powiadamiają ją o wszelkich późniejszych zmianach w tych przepisach. Artykuł 11 Konsekwencje wykorzystania wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży Jeżeli strony porozumiały się co do wykorzystania w umowie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży i porozumienie zostało ważnie zawarte, jedynie te przepisy regulują kwestie będące ich przedmiotem. O ile umowa została rzeczywiście zawarta, wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży regulują również wypełnienie obowiązku udzielenia informacji przedkontraktowych oraz środki ochrony prawnej przysługujące z tytułu niewypełnienia tego obowiązku. Artykuł 12 Wymogi informacyjne wynikające z dyrektywy usługowej Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla wymogów informacyjnych ustanowionych w przepisach krajowych służących transpozycji przepisów dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej usług na rynku wewnętrznym, które uzupełniają wymogi informacyjne ustanowione we wspólnych europejskich przepisach dotyczących sprzedaży. Artykuł 13 Opcje dla państw członkowskich Państwo członkowskie może zezwolić na wykorzystanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży w: a) umowach, w których miejsce zwykłego pobytu przedsiębiorców, lub, w przypadku umowy między przedsiębiorcą i konsumentem, miejsce zwykłego pobytu przedsiębiorcy, adres wskazany przez konsumenta, adres dostawy towarów lub adres, na jaki wystawiana jest faktura, znajdują się w tym państwie członkowskim; lub b) umowach, w których wszystkie strony są przedsiębiorcami, ale żadna z nich nie jest MŚP w rozumieniu art. 7 ust. 2. Artykuł 14 Przekazywanie wyroków stosujących niniejsze rozporządzenie 1. Państwa członkowskie zapewniają przekazywanie Komisji bez nieuzasadnionej zwłoki prawomocnych wyroków swoich sądów stosujących przepisy niniejszego rozporządzenia. 2. Komisja ustanawia system umożliwiający zapoznawanie się informacjami dotyczącymi wyroków, o których mowa w ust. 1, jak również właściwymi wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. System ten jest publicznie dostępny. Artykuł 15 Przegląd 1. Do … [cztery lata od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] państwa członkowskie przekazują Komisji informacje dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia, w szczególności na temat poziomu akceptacji wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, zakresu, w jakim wywołały one spory prawne oraz aktualnego stanu różnic w poziomie ochrony konsumenta między wspólnymi europejskimi przepisami dotyczącymi sprzedaży i prawem krajowym. Informacja ta obejmuje kompleksowy przegląd orzecznictwa sądów krajowych dokonujących wykładni wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży. 2. Do … [pięć lat od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia] Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu szczegółowe sprawozdanie zawierające przegląd funkcjonowania niniejszego rozporządzenia oraz uwzględniając między innymi potrzebę dalszego rozszerzenia zakresu stosowania, jeśli chodzi o umowy między przedsiębiorstwami, o zmiany rynkowe i technologiczne związane z treściami cyfrowymi, oraz przyszły rozwój dorobku wspólnotowego. Artykuł 16 Wejście w życie i stosowanie 1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. 2. Stosuje się je od [ sześć miesięcy od daty wejścia w życie]. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia [...] r. W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady Przewodniczący Przewodniczący ZAŁĄCZNIK I WSPÓLNE EUROPEJSKIE PRZEPISY DOTYCZĄCE SPRZEDAŻY SPIS TREŚCI Część I Przepisy wstępne.............................................................................................................. 5 Rozdział 1 Zasady ogólne i stosowanie.......................................................................................... 5 Oddział 1 Zasady ogólne............................................................................................................... 5 Oddział 2 Stosowanie................................................................................................................... 5 Część II Zawieranie wiążącej umowy............................................................................................ 5 Rozdział 2 Informacje przedkontraktowe....................................................................................... 5 Oddział 1 Informacje przedkontraktowe udzielane przez przedsiębiorcę w transakcjach z konsumentem 5 Oddział 2 Informacje przedkontraktowe udzielane przez przedsiębiorcę w transakcjach z innym przedsiębiorcą 5 Oddział 3: Umowy zawierane drogą elektroniczną......................................................................... 5 Oddział 4 Obowiązek zapewnienia poprawności udzielanych informacji......................................... 5 Oddział 5 Środki ochrony prawnej w przypadku naruszenia obowiązków informacyjnych.............. 5 Rozdział 3 Zawarcie umowy.......................................................................................................... 5 Rozdział 4 Prawa odstąpienia w umowach zawieranych na odległość lub poza lokalem przedsiębiorstwa między przedsiębiorcami i konsumentem................................................................................................... 5 Rozdział 5 Wady oświadczenia woli.............................................................................................. 5 Część III Ocena treści umowy...................................................................................................... 5 Rozdział 6 Wykładnia................................................................................................................... 5 Rozdział 7 Treść i skutki............................................................................................................... 5 Rozdział 8 Nieuczciwe postanowienia umowne.............................................................................. 5 Oddział 1 Przepisy ogólne............................................................................................................. 5 Oddział 2 Nieuczciwe postanowienia w umowach między przedsiębiorcą a konsumentem.............. 5 Oddział 3 Nieuczciwe postanowienia w umowach zawieranych między przedsiębiorcami................ 5 Part IV Zobowiązania i środki ochrony prawnej stron umowy sprzedaży lub umowy o dostarczenie treści cyfrowych 5 Rozdział 9 Przepisy ogólne............................................................................................................ 5 Rozdział 10 Zobowiązania sprzedawcy.......................................................................................... 5 Oddział 1 Przepisy ogólne............................................................................................................. 5 Oddział 2 Wydanie....................................................................................................................... 5 Oddział 3 Zgodność towarów i treści cyfrowych............................................................................ 5 Rozdział 11 Środki ochrony prawnej przysługujące kupującemu.................................................... 5 Oddział 1 Przepisy ogólne............................................................................................................. 5 Oddział 2 Sanacja świadczenia przez sprzedawcę.......................................................................... 5 Oddział 3 Żądanie spełnienia świadczenia...................................................................................... 5 Oddział 4 Powstrzymanie się kupującego ze spełnieniem świadczenia............................................. 5 Oddział 5 Rozwiązanie.................................................................................................................. 5 Oddział 6 Obniżenie ceny.............................................................................................................. 5 Oddział 7 Wymogi zbadania i zawiadomienia w umowie między przedsiębiorcami.......................... 5 Rozdział 12 Zobowiązania kupującego.......................................................................................... 5 Oddział 1 Przepisy ogólne............................................................................................................. 5 Oddział 2 Zapłata ceny................................................................................................................. 5 Oddział 3 Odbiór wydanych towarów........................................................................................... 5 Rozdział 13 Środki ochrony prawnej przysługujące sprzedawcy..................................................... 5 Oddział 1 Przepisy ogólne............................................................................................................. 5 Oddział 2 Żądanie spełnienia świadczenia...................................................................................... 5 Oddział 3 Powstrzymanie się przez sprzedawcę ze spełnieniem świadczenia................................... 5 Oddział 4 Rozwiązanie.................................................................................................................. 5 Rozdział 14 Przejście ryzyka......................................................................................................... 5 Oddział 1 Przepisy ogólne............................................................................................................. 5 Oddział 2 Przejście ryzyka w umowach sprzedaży konsumenckiej................................................. 5 Oddział 3 Przejście ryzyka w umowach między przedsiębiorcami................................................... 5 Część V Zobowiązania i środki ochrony prawnej stron umowy o świadczenie usług powiązanych... 5 Rozdział 15 Zobowiązania i środki ochrony prawnej stron............................................................. 5 Oddział 1 Zastosowanie niektórych ogólnych norm dotyczących umów sprzedaży.......................... 5 Oddział 2 Zobowiązania usługodawcy........................................................................................... 5 Oddział 3 Zobowiązania klienta..................................................................................................... 5 Oddział 4 Środki ochrony prawnej................................................................................................ 5 Część VI Odszkodowanie i odsetki............................................................................................... 5 Rozdział 16 Odszkodowanie i odsetki........................................................................................... 5 Oddział 1 Odszkodowanie............................................................................................................ 5 Oddział 2: Odsetki od opóźnionych płatności przepisy ogólne........................................................ 5 Oddział 3 Opóźnione płatności przedsiębiorców............................................................................ 5 Część VII Zwrot świadczeń.......................................................................................................... 5 Rozdział 17 Zwrot........................................................................................................................ 5 Część VIII Przedawnienie............................................................................................................. 5 Rozdział 18 Przedawnienie............................................................................................................ 5 Oddział 1 Przepisy ogólne............................................................................................................. 5 Oddział 2 Terminy przedawnienia i rozpoczęcie ich biegu............................................................... 5 Oddział 3 Wydłużenie terminów przedawnienia.............................................................................. 5 Oddział 4 Odnowienie terminów przedawnienia............................................................................. 5 Oddział 5 Skutki przedawnienia.................................................................................................... 5 Oddział 6 Zmiana poprzez porozumienie........................................................................................ 5 Dodatek 1.................................................................................................................................... 5 Dodatek 2.................................................................................................................................... 5 Część I Przepisy wstępne Rozdział 1 Zasady ogólne i stosowanie Oddział 1 Zasady ogólne Artykuł 1 Swoboda umów 1. Strony mają swobodę zawarcia umowy oraz ustalenia jej treści w granicach określonych wszelkimi mającymi zastosowanie normami bezwzględnie wiążącymi. 2. Jeżeli niniejsze przepisy nie stanowią inaczej, strony mogą wyłączyć stosowanie wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży lub uchylić bądź zmienić ich skutki. Artykuł 2 Dobra wiara i uczciwy obrót 1. Każda ze stron ma obowiązek postępowania zgodnie z zasadą dobrej wiary i uczciwego obrotu. 2. Naruszenie tego obowiązku przez stronę może spowodować niemożność skorzystania przez nią z prawa, środka ochrony prawnej lub zarzutu, który normalnie by jej przysługiwał, lub też może uczynić ją odpowiedzialną za wszelkie szkody poniesione wskutek tego naruszenia przez drugą stronę. 3. Strony nie mogą wyłączyć stosowania niniejszego artykułu ani uchylić lub zmienić jego skutków. Artykuł 3 Współdziałanie Strony są zobowiązane do współdziałania ze sobą w takim zakresie, w jakim można tego oczekiwać w celu wykonania ich zobowiązań umownych. Oddział 2 Stosowanie Artykuł 4 Wykładnia 1. Wspólne europejskie przepisy dotyczące sprzedaży interpretuje się niezależnie, zgodnie z ich celami i zasadami leżącymi u ich podstaw. 2. Kwestie, które należą do zakresu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, ale nie zostały w nich wyraźnie uregulowane, rozstrzyga się zgodnie z celami i zasadami leżącymi u ich podstaw oraz ogółem ich przepisów, bez odwoływania się do prawa krajowego, które miałoby zastosowanie w braku porozumienia o wykorzystaniu wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży ani do jakiegokolwiek innego prawa. 3. W przypadku istnienia normy ogólnej i normy szczególnej mających zastosowanie do konkretnej sytuacji należącej do zakresu normy ogólnej, w przypadku sprzeczności przeważa norma szczególna. Artykuł 5 Kryterium rozsądnej oceny 1. Oceny tego, czy coś jest rozsądne dokonuje się obiektywnie, uwzględniając charakter i cel umowy, okoliczności sprawy oraz zwyczaje i praktyki w danych branżach lub zawodach. 2. Wszelkie odniesienia do tego, czego można oczekiwać od określonej osoby lub w określonej sytuacji dotyczą rozsądnych oczekiwań. Artykuł 6 Swobodny wybór formy Z zastrzeżeniem odmiennych przepisów wspólnych europejskich przepisów dotyczących sprzedaży, umowa, oświadczenie lub jakakolwiek inna czynność uregulowana niniejszym aktem nie muszą być sporządzone ani poświadczone w żadnej szczególnej formie. Artykuł 7 Postanowienia umowne nieuzgodnione indywidualnie 1. Postanowienie umowne nie jest indywidualnie uzgodnione, jeżeli zostało zaproponowane przez jedną ze stron, a druga strona nie mogła mieć wpływu na jego treść. 2. Jeżeli jedna strona proponuje drugiej stronie postanowienia umowne, spośród których druga strona może dokonać wyboru, postanowienie nie jest uznawane za uzgodnione indywidualnie jedynie dlatego, że druga strona wybrała dane postanowienie spośród zaproponowanych. 3. Na stronie, która twierdzi, że postanowienie umowne zaproponowane jako element wzorca