[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 30.5.2008

KOM(2008) 328 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

dotyczący sprawozdania końcowego w sprawie wspólnotowych środków zachęcających w dziedzinie zatrudnienia (program EIM na lata 2002-2006) {SEC(2008)1939}

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

dotyczący sprawozdania końcowego w sprawie wspólnotowych środków zachęcających w dziedzinie zatrudnienia (program EIM na lata 2002-2006)

GLOSARIUSZ

APRP | aktywna polityka rynku pracy |

Program ARC | działania wspólnotowe dotyczące analiz, badań i współpracy w dziedzinie zatrudnienia i rynku pracy |

KP | kraje przystępujące |

OWPG | ogólne wytyczne polityki gospodarczej |

KK | kraje kandydujące |

PEŚW-12 | 12 państw Europy Środkowej i Wschodniej |

EOG | Europejski Obszar Gospodarczy |

EOZ | Europejskie Obserwatorium Zatrudnienia |

ESZ | europejska strategia zatrudnienia |

WdZ | wytyczne dotyczące zatrudnienia |

EIM | program wspólnotowych środków zachęcających w dziedzinie zatrudnienia (Programme for Community incentive measures in the field of employment) |

KZ | Komitet Zatrudnienia |

EFS | Europejski Fundusz Społeczny |

ERMP | Europejski Rok Mobilności Pracowników 2006 |

IDELE | identyfikacja, upowszechnianie i wymiana dobrych praktyk w dziedzinie rozwoju lokalnego zatrudnienia oraz promowanie lepszych rządów (Identification, Dissemination and Exchange of good practice in the field of LED and promoting better governance) |

JAP | dokumenty wspólnej oceny (Joint Assessment Papers) |

JER | wspólne sprawozdanie sprawie zatrudnienia (Joint Employment Report) |

LED | rozwój lokalnego zatrudnienia (Local Employment Development) |

LEED | program OECD: Rozwój lokalnego zatrudnienia i rozwój gospodarczy (Local Employment and Economic Development programme) |

LLL | uczenie się przez całe życie (Lifelong Learning) |

RP | rynek pracy |

PRP | polityka rynku pracy |

DB | długotrwałe bezrobocie |

MISEP | europejski system wzajemnego informowania o politykach w zakresie zatrudnienia (Mutual Information System on Employment Policies in Europe) |

MLP | program wzajemnego uczenia się |

PCz | państwa członkowskie |

KPDz | krajowe plany działania |

KPR | krajowe programy reform |

OMK | otwarta metoda koordynacji |

PSZ | publiczne służby zatrudnienia |

MŚP | małe i średnie przedsiębiorstwa |

SYSDEM | wspólnotowy system dokumentacji zatrudnienia (Community System of Documentation on Employment) |

1. WSTęP

W 2002 r. decyzją Parlamentu Europejskiego (PE) i Rady 1145/2002/WE z dn. 10 czerwca[1] ustanowiono dla okresu 2002-2006 wspólnotowy program środków zachęcających w dziedzinie zatrudnienia, znany również jako program EIM (Employment Incentive Measures Programme- program środków zachęcających w dziedzinie zatrudnienia).

Zgodnie z art. 13 decyzji EIM w dn. 19 maja 2005 r.[2] PE, Radzie, Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów przedłożono sprawozdanie okresowe z realizacji działań prowadzonych w ramach tego programu w latach 2002-2004.[3]. W tym samym artykule przewidziano potrzebę sporządzenia raportu końcowego, który powinien zawierać „informacje związane z finansowaniem w ramach działań Wspólnoty oraz stwierdzać spójność i komplementarność z pozostałymi odpowiednimi programami, działaniami i inicjatywami, jak również przedstawiać użyteczne wyniki oceny” .

Celem programu EIM jest kontynuacja i dalszy rozwój działań rozpoczętych w ramach programu dotyczącego analiz, badań i współpracy między państwami członkowskimi (PCz) w dziedzinie zatrudnienia i rynku pracy (RP) (ARC 1998-2000) ustanowionego decyzją Rady 98/171/WE z 23 lutego 1998 r.[4] Był on również poprzednikiem sekcji „Zatrudnienie” programu PROGRESS[5], który będzie realizowany w latach 2007-2013. Ogólnym celem tych trzech ww. programów lub ich części było, jest lub będzie wspieranie rozwoju europejskiej strategii zatrudnienia (ESZ)[6] oraz jej wdrażanie. Działania programu powinny się w dalszym stopniu przyczyniać do osiągnięcia strategicznego celu wyznaczonego przez Radę Europejską w Lizbonie, umożliwiającego Wspólnocie ponowne ustanowienie warunków dla pełnego zatrudnienia.

2. DZIAłANIA

W trakcie całego okresu dofinansowanie otrzymało ponad 150 projektów. Ostateczne dane zależą od tego jak policzone zostaną zaproszenia do składania wniosków, w ramach których przyjęto kilka/kilkanaście projektów z każdego zaproszenia oraz działań wchodzących w zakres programów, takich jak program wzajemnego uczenia się (Mutual Learning Programme – MLP) oraz programu IDELE[7], w ramach którego co roku organizowano kilka wzajemnych wizytacji i seminariów tematycznych.

Działania można pogrupować w ramach rozdziałów, które zasadniczo odzwierciedlają cele określone w decyzji EIM:

1. Prace statystyczne i wsparcie dla opracowania wskaźników

2. Analizy i badania

2.1 Analiza tendencji i wyzwań w tym kwestie dotyczące przyszłości

2.2 Ocena polityki i ewaluacja

3. Wymiana najlepszych praktyk i współpraca pomiędzy PCz na wszystkich poziomach oraz podnoszenie świadomości3.1 Wymiana najlepszych praktyk oraz współpraca pomiędzy państwami członkowskimi3.2 Informowanie i podnoszenie świadomości

4. Europejski Rok Mobilności Pracowników 2006

5. Działania promujące rozwój lokalnego zatrudnienia (Local Employment Development – LED)

6. Ocena programu EIM

Realizując te działania Komisja zagwarantowała że:

- będą one upowszechniać zasadę równości płci;

- wezmą one pod uwagę prace organizacji międzynarodowych;

- szczególny nacisk będzie położony na osoby, które mają trudną sytuację na RP.

Wyżej wymienione działania miały na celu zapewnienie wysokiej świadomości dotyczącej ESZ na wszystkich poziomach. Obserwując kluczowe etapy ESZ w ostatnich latach można stwierdzić, że program ten w znacznym stopniu wspierał ESZ poprzez odpowiednie działania właściwie uwzględnione w decyzjach politycznych. Zostało to zagwarantowane w Ogólnych wytycznych do programu ustanawiających podstawowe wieloletnie kierunki działań, zaktualizowane w świetle przeglądu WdZ w 2003[8] i 2005 r.[9] . Program ten ponadto pomógł przygotować oceny ESZ oraz corocznych przeglądów wytycznych dotyczących zatrudnienia (WdZ).

Od 2004 r. najwięcej działań dotyczyło wzajemnego uczenia się oraz innych projektów promujących współpracę oraz wymianę dobrych praktyk pomiędzy PCz. Działania te przybrały formę MLP[10], aby lepiej osiągnąć cele programu EIM. Ogólne wrażenie wyniesione z dyskusji, które miały miejsce w Komitecie Zatrudnienia (KZ) pokazuje, że MLP udało się zapoczątkować skuteczny transfer dobrych praktyk, oraz że na szczególną uwagę zasługuje udział nowych PCz oraz krajów kandydujących (KK). Podobnie działania w obszarze lokalnych strategii rozwoju oraz działań innowacyjnych na rzecz modernizacji publicznych służb zatrudnienia (PSZ) pomogły upowszechnić dobre praktyki na RP pomiędzy PCz. Ogólnie rzecz ujmując, wymiar rozszerzenia stał się bardziej widoczny w działaniach EIM w ostatnich latach.

Kwestie polityczne odzwierciedlone w programie prac Rady zostały następnie odpowiednio odzwierciedlone w tematyce badań i analiz. Bezpośrednie znaczenie badań dotyczących EIM znalazło swoje odzwierciedlenie m.in. w wielu odniesieniach w dokumentach analitycznych i politycznych, włącznie z krajowymi planami działania (KPD) – obecnie włączonymi do krajowych programów reform powiązanych ze strategią lizbońską. Niektóre z tych badań okazały się mieć, w szczególności dla nowych PCz, potencjał, który zainspirował ich reformy polityczne.

Program pozwolił ponadto na pogłębienie współpracy pomiędzy PSZ w zakresie wspólnych wyzwań i narzędzi takich jak „Europejski Monitor Wakatów PSZ” ( European PES Vacancy Monitor ). Ten pojedynczy przykład nie jest jedynym pokazującym zakres współpracy pomiędzy PSZ, które korzystały ponadto z badań EIM, m.in. tych dotyczących korzyści i APRP, ich głównych działań, jak również z udziału w pracach Europejskiego Obserwatorium Zatrudnienia (EOZ).

Kontakty i interakcje pomiędzy ekspertami z PCz, nie tylko w kontekście MLP lecz również w kontekście konferencji prezydialnych, EOZ, MISEP[11] i PSZ, są również przykładami współpracy możliwej w ramach EIM.

Wdrażając ten program Komisja przeprowadziła szeroko zakrojone działania[12], które są przedmiotem przeglądu dokumentu roboczego służb Komisji[13] towarzyszącego niniejszemu komunikatowi: „Przegląd głównych działań podejmowanych w ramach EIM”.

2.1 Prace statystyczne i opracowywanie wskaźników

Instrumenty statystyczne stosowane w ESZ były opracowywane przez cały okres programowania. Miało to szczególny wkład w monitorowanie ESZ w ramach strategii lizbońskiej, która ustanawia cele ilościowe. Większość związanej z tym pracy statystycznej w obszarze RP została wykonana przez Eurostat. Wsparcie finansowe na ten cel przyznano krajowym urzędom statystycznym jak również innym instytucjom rządowym z UE oraz z zaangażowanych państw EFTA i EOG, krajów przystępujących i krajów kandydujących do UE (KP/KK).

Pozwoliło to na realizację dwóch głównych celów: poprawienie jakości statystyk dotyczących RP poprzez rozwijanie istniejących baz danych i badań oraz udostępnienie danych w dziedzinach, w których do tej pory one nie istniały. Opracowano nowe statystyki w dziedzinie zatrudnienia, takie jak statystyki dotyczące wakatów, w celu monitorowania zmian w zakresie popytu na pracę oraz pomiaru opodatkowania pracy[14].

Należy ponadto zauważyć, że w dłuższej perspektywie UE stała się głównym dostarczycielem danych.

2.2 Analizy i badania

2.2.1 Analiza tendencji i wyzwań, w tym kwestie dotyczące przyszłości

Analiza skoncentrowała się na warunkach tworzenia lepszych i liczniejszych miejsc pracy oraz na ocenie potencjału zatrudnienia w Unii. Prowadzono analizy prognostyczne i badania w celu lepszego zrozumienia sposobu, w jaki funkcjonuje europejski RP, oraz wsparcia długookresowego rozwoju ESZ poprzez zidentyfikowanie nowych potencjalnych problemów i wyzwań, które mogą się pojawić w przyszłości. Problemy takie obejmowały: APRP i zapewnienia opłacalności pracy; zdrowie i jakość pracy; umiejętności i kapitał ludzki; grupy znajdujące się w szczególnie niekorzystnej sytuacji; rozszerzenie; restrukturyzacja; migracja; oraz wyniki przedsiębiorstw i wskaźniki zatrudnienia.

Sprawozdanie pt. „Zatrudnienie w Europie”, które jest głównym dokumentem referencyjnym publikowanym co roku wewnętrznie przez Komisję, przedstawiło ilościowe analizy tendencji na RP i polityk unijnych. Ponadto dostarczyło ono cennego materiału dla opracowania corocznego Wspólnego Sprawozdania o Zatrudnieniu (Joint Employment Report – JER) oraz śródokresowego przeglądu ESZ oraz dało podstawy dla prac nad problemami analitycznymi i dla opracowania wskaźników[15].

2.2.2 Ocena polityki i ewaluacja

Od 2002 r. uruchomiono kilka projektów poświęconych ocenie ESZ, przeglądowi, a od 2005 r., środokresowej ewaluacji WdZ oraz krajowych programów reform (KPR). Projekty wybrano w oparciu o zaproszenia do składania wniosków dotyczących wpływu polityk zatrudnienia promowanych poprzez ESZ na rozwój krajowych praktyk w dziedzinie oceny w PCz. Dla przykładu w okresie tym Belgia, Francja i Portugalia podjęły się dokonania całościowej oceny swoich polityk zatrudnienia. Często były one prowadzone w kontekście ponadnarodowym, który pokazał, że program EIM sprostał pokładanym w nim oczekiwaniom w zakresie pobudzania wysokiej jakości polityk skoordynowanych na poziomie UE.

Dwie sieci EOZ[16] tj. MISEP oraz SYSDEM[17] również przyczyniły się do rozwoju ESZ poprzez dostarczanie informacji oraz badania porównawcze w zakresie polityk zatrudnienia oraz tendencji na RP w krajach uczestniczących w EOZ; PCz UE, KK oraz kraje EFTA/EOG. Przeprowadzono również oceny takich polityk. Półroczne sprawozdanie EOZ nadal obejmowało tematy priorytetowe takie jak np. starsi pracownicy, imigranci, jakość pracy, praca na czarno, zatrudnienie młodzieży oraz model elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity). SYSDEM przyczynił się również w znaczącym stopniu do opracowania rocznych ocen KPDz (obecnie KPR, patrz powyżej).

2.3 Wymiana najlepszych praktyk i współpraca pomiędzy PCz na wszystkich poziomach oraz podnoszenie świadomości

2.3.1 Wymiana najlepszych praktyk oraz współpraca pomiędzy PCz

Program MLP, który zapoczątkowano w 2004 r. w celu lepszego dzielenia się doświadczeniami w zakresie dobrych praktyk, opiera się na doświadczeniach wyniesionych z programu wzajemnej weryfikacji z 1999 r. poprzez skoncentrowanie się na tematach priorytetowych oraz kształtowanie swojej organizacji i uczestnictwa w celu rozszerzania jego oddziaływania i podnoszenia skuteczności. Obejmuje to większe zaangażowanie partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego w proces nauki. MLP daje zaangażowanym podmiotom w PCz, KK oraz w państwach EFTA/EEA możliwość prezentowania swoich krajowych przykładów dobrych praktyk na poziomie UE.

2.3.1.1 Projekty dotyczące publicznych służb zatrudnienia (PSZ)[18]

W ramach EIM promowano i identyfikowano najlepsze praktyki oraz wymieniano się nimi pomiędzy PES w państwach EEA oraz w KK. Doprowadziło to do poprawienia jakości ich usług oferowanych osobom poszukującym pracy oraz pracodawcom, a także do próby rozwiązania problemów wąskich gardeł na europejskich RP związanych z brakiem fachowej siły roboczej. W tym kontekście opublikowano zaproszenia do składania wniosków w celu zmodernizowania PSZ, tak aby właściwie spełniały swoją rolę w ESZ. Uczestnictwo PSZ z nowych państw członkowskich stworzyło możliwość powstania wspólnych synergicznych projektów, co spowodowało ogłoszenie w 2004, 2005 i 2006 r. zaproszeń do składania wniosków w celu wspierania inicjatyw o charakterze innowacyjnym i ponadnarodowym.

W ramach spotkań szefów PSZ (spotkania organizowane przez prezydencję oraz dwa posiedzenia rocznie) kontynuowano ustaloną 10 lat temu praktykę koordynowania działalności i unowocześniania usług w zakresie zatrudnienia. Spotkania organizowano w celu przedyskutowania i wdrażania istotnych działań PSZ m.in. takich jak ustalenie modelu usług, aby zapobiegać DB, oraz aby odpowiedzieć na szczególne problemy związane ze stroną popytową RP.

Kilka seminariów skierowano do kierownictwa PSZ z tych KK, które otrzymały status nowych PCz w 2004 r. (w 2002 i 2003 r.) oraz w Bułgarii, Rumunii, Chorwacji i Turcji w 2006 r.

2.3.2 Informowanie i podnoszenie świadomości

W porównaniu z programem ARC położono większy nacisk na potrzebę wdrożenia aktywnej i przejrzystej polityki informacyjnej, aby podnieść świadomość obywateli w całej Unii na temat ESZ oraz tego, w jaki sposób strategia ta może wpływać na ich życie. Powszechnie uznaje się, że zaangażowanie w ESZ na wszystkich poziomach oraz ze strony wszystkich zainteresowanych podmiotów (partnerzy społeczni, społeczeństwo obywatelskie) wymaga przejrzystości oraz informowania opinii publicznej.

W całym okresie programowania uległa poprawie znajomość inicjatyw wspieranych przez EIM włącznie ze studiami. Metody stosowane przy publikowaniu wyników były różne i obejmowały np. publikacje papierowe lub elektroniczne na stronie internetowej DG EMPL EUROPA, seminaria, warsztaty, konferencje, media itd. Kluczowe wnioski polityczne znalazły odzwierciedlenie w głównych dokumentach politycznych włącznie z JER i sprawozdaniem syntetycznym.

Od 2003 r. publikowano coroczne zaproszenia do składania wniosków, aby promować wspólne działania informacyjne oraz wspierać inicjatywy upowszechniające wiedzę o ESZ i podnoszenie świadomości. Inicjatywy takie miały na celu przekazanie podstawowych informacji o ESZ (cele, podstawy, osiągnięte wyniki, wdrażanie i monitorowanie, role poszczególnych zaangażowanych instytucji), jednocześnie jasno wskazując na powiązania między aspektem europejskim a politykami zatrudnienia na poziomach krajowym, regionalnym i lokalnym. W zasięgu zainteresowania znalazły się szczególne grupy docelowe (np. stowarzyszania władz regionalnych i lokalnych, partnerzy społeczni, społeczeństwo obywatelskie) oraz specyficzne tematy (np. równość szans, zapobieganie długotrwałemu bezrobociu oraz aktywizacja osób długotrwale bezrobotnych, mobilność, LLL, jakość pracy, aktywność osób starszych, zapewnienie rynków pracy sprzyjających integracji, imigracja, uczestnictwo w rynku pracy oraz opłacalność pracy). Wszystko to po to, aby zdobywać o nich lepszą wiedzę, oraz aby lepiej je zrozumieć, co ma na celu ułatwienie zaangażowania potencjalnie zainteresowanych podmiotów. Inicjatywy te ponadto przyczyniły się do lepszego zrozumienia głównych celów i priorytetów politycznych ESZ oraz wartości dodanej koordynacji polityki zatrudnienia na poziomie UE.

Kluczowe wyniki badań analitycznych przedstawiono w sprawozdaniu „Zatrudnienie w Europie”, na potrzeby którego od 2006 r. organizuje się coroczną konferencję informacyjną, oraz w publikacjach EOZ. Oba rodzaje publikacji są szeroko rozpowszechniane w UE i poza nią.

W celu upowszechniania informacji o działalności EIM zorganizowano kilka seminariów, warsztatów, konferencji i innych wydarzeń. Dotyczy to m.in. badań prowadzonych w zakresie tematów priorytetowych.

Działania informacyjne dotarły do członków PE, członków i obserwatorów Komitetu EIM oraz KZ i jego grup oraz do innych zaangażowanych podmiotów takich jak partnerzy społeczni, eksperci i osoby zaangażowane we wdrażanie wspólnotowych programów działań, pomagając w ten sposób zapewnić spójność i komplementarność z innymi stosownymi programami, działaniami i inicjatywami.

2.4 Europejski Rok Mobilności Pracowników 2006

W kontekście Europejskiego Roku Mobilności Pracowników 2006 (ERMP) rozpoczęto wiele działań, które wniosły wkład w osiągnięcie głównych celów wyznaczonych na ten Rok, np.:

- Podnoszenie świadomości w zakresie praw pracowników (swobodny przepływ pracowników) oraz możliwości oferowanych pracownikom, jak również dostępnych instrumentów ułatwiających mobilność, zwłaszcza EURES, rola PSZ w tym zakresie itd.;

- Wymiana doświadczeń i dobrych praktyk w dziedzinie mobilności;

- Skonsolidowanie podstaw wiedzy w UE na temat mobilności zawodowej i geograficznej poprzez dostarczenie danych statystycznych w dziedzinie przepływu pracowników zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz UE.

Zorganizowano 2000 wydarzeń dotyczących mobilności, które miały zaangażować wszystkie zainteresowane podmioty. Największe sukcesy odniosły m.in. pierwsze europejskie targi pracy, które zgromadziły około 200 000 uczestników z 230 miast europejskich. Na targach tych mogli się ze sobą bezpośrednio kontaktować pracodawcy, pracownicy oraz osoby poszukujące pracy.

2.5 Rozwój lokalnego zatrudnienia (Local Employment Development – LED)

Wspierano potencjał tworzenia miejsc pracy na poziomie lokalnym, włączając w to gospodarkę społeczną, oraz zachęcano do partnerstwa między wszystkimi zaangażowanymi podmiotami. Przeprowadzono analizę LED, aby poszerzyć wiedzę na temat skutecznych lokalnych inicjatyw rozwoju, oraz aby promować innowacje, a także rozwijać narzędzia analityczne i metodologiczne w celu wzmacniania lokalnych elementów wspólnotowych i krajowych polityk zatrudnienia.

2.6 Ocena EIM

Zgodnie z art. 13 decyzji EIM przeprowadzono niezależną ocenę. Wykonawca umowy przedłożył sprawozdanie śródokresowe w maju 2005 r., które dotyczyło głównie poziomu projektów finansowanych przez EIM. W aktualizacji sprawozdania śródokresowego przedłożonej w grudniu 2005 r. przeprowadzano badania na poziomie programu i polityki oraz rozważano skutki, jakie dla programu EIM może mieć odnowiona strategia lizbońska. W sprawozdaniu końcowym przedstawiono ogólną ocenę skuteczności programu oraz rekomendacje dla przyszłych programów wspólnotowych. Wreszcie sprawozdanie ex-post przedstawia syntetycznie wyniki badań wszystkich poprzednich sprawozdań z oceny.

Celem ewaluacji była ocena:

- wkładu EIM do rozwoju i wdrażania ESZ;

- spójności i skuteczności programu; oraz

- zakresu, w jakim osiągnięto cele programu oraz zidentyfikowanych przeszkód w procesie wdrażania.

Niezależnie od ogólnie pozytywnych wyników kontroli w tym zakresie, kontrolerzy w swoich zaleceniach podkreślają potrzebę uproszczenia zarządzania finansowego oraz procedur w obszarze wdrażania projektów oraz zachęcają do rzetelniejszego monitorowania poprzez zastosowanie nowych technologii informacyjnych, takich jak bazy danych. Ponadto stwierdzono potrzebę wprowadzenia bardziej aktywnej polityki informacyjnej, włącznie z szerszym informowaniem o wynikach projektów oraz kontynuowania studiów, analiz i badań. Cel ten można by osiągnąć poprzez wprowadzenie większych wymagań w ramach projektów oraz przeniesienia na wykonawców projektów odpowiedzialności za promocję współpracy między PCz, informowania o osiągnięciach i działaniach planowanych w przyszłości. W zaleceniach podkreślono wreszcie potrzebę bardziej aktywnego zaangażowania Komitetu odpowiedzialnego za ten program.

3. Udział państw spoza UE

Zgodnie z art. 7 decyzji EIM w programie mogły uczestniczyć państwa EFTA/EOG (Islandia, Norwegia i Lichtenstein) oraz 10 KP, które w maju 2004 r. przystąpiły do UE. KK w tym czasie tj. Bułgaria i Rumunia, jak również Turcja przystąpiły do programu w 2003 r., a Chorwacja w 2006 r.

Próbując właściwie przygotować się do przyjęcia nowych PCz, Komisja zapoczątkowała skoncentrowane wysiłki, aby pomóc KK zreformować swoje polityki zgodnie ze strategią lizbońską. Tendencje na RP w KK analizowano regularnie w sprawozdaniu „Zatrudnienie w Europie”, zapoczątkowano dialog polityczny, a także, w oparciu o wspólnie uzgodnione standardy, przygotowano dokumenty wspólnej oceny (Joint Assessment Papers – JAP) dotyczące rozwoju tego obszaru polityki. KK zaczęły stopniowo angażować się w działania EIM począwszy od 2003 r. Obejmowały one udział w posiedzeniach Komitetu EIM oraz spotkania informacyjne, seminaria i konferencje. Udział w EIM ułatwił im zapoznanie się z funkcjonowaniem i oceną ESZ w PCz oraz pomógł im przygotować wdrażanie ESZ w ramach strategii lizbońskiej. Przyśpieszyło to pełną integrację nowych PCz z ESZ.

4. ROLA KOMITETU EIM, ZWIąZKI Z POZOSTAłYMI KOMITETAMI, PROGRAMAMI I ORGANIZACJAMI

Komitet programu EIM, który sprawował funkcje zarówno zarządzające jak i doradcze, spotykał się dwa razy do roku. Przyjął on ogólne wytyczne dla działań wdrażających, roczny program prac, podział środków pomiędzy działania oraz kryteria przyznawania wsparcia finansowego.

W celu zapewnienia spójności i komplementarności działań podejmowanych w ramach EIM z innymi wspólnotowymi programami i inicjatywami zapoczątkowano współpracę i koordynację z pozostałymi właściwymi komitetami, zwłaszcza z KZ. Pomimo tego że KZ ma szerszy zakres kompetencji, działania prowadzone w ramach EIM okazały się dla niego użyteczne i przydatne w jego pracach. Ponadto KZ systematycznie informowano o wynikach projektów poprzez m.in. udział w konferencjach, seminariach i warsztatach. W trakcie wdrażania EIM zwracano także uwagę na prace Komitetu Polityki Gospodarczej (KPG) i podległej mu Grupy roboczej ds. statystyk rynku pracy.

W tym kontekście warto również zauważyć, że ramowy program badań naukowych UE wspiera dodatkowe projekty badawcze oraz sieci w zakresie wielu z problemów poruszonych z sekcji 2. „Działania” mają zatem znaczny udział we wzroście gospodarczym UE, zatrudnieniu oraz w realizacji celów polityki spójności społecznej.

Istniejącą współpracę z OECD, Międzynarodowym Biurem Pracy i Bankiem Światowym kontynuowano m.in. poprzez wspólne badania, wymianę informacji i wiedzy oraz poprzez organizację wspólnych konferencji i seminariów na wiele tematów dotyczących m.in. kapitału ludzkiego, migracji i LED. Kontynuowano współpracę w ramach programu OECD LEED[19] wraz jego współfinansowaniem. Komisja zapewniła również kontakty ze zdecentralizowanymi agencjami, zwłaszcza z Europejską Fundacją na rzecz Poprawy Warunków Życia i Pracy w Dublinie.

5. Wnioski

W trakcie trwania całego okresu programowania (2002-2006) program EIM przyczynił się do osiągania strategicznego celu wyznaczonego przez Radę Europejską w Lizbonie, tj. umożliwienia Wspólnocie przywrócenia warunków dla pełnego zatrudnienia, jak to zostało zapisane w EIM.

Program wdrażano zgodnie z jego głównymi celami. Zwracano dużą uwagę na każdy z celów poprzez wdrażanie środków wspólnotowych wskazanych w art. 4 decyzji. W ten sposób działania EIM przyczyniły się do rozwoju, kontynuacji i oceny ESZ oraz wzmocniły wspólne podejście do ESZ. Ponadto skupiły się one na poprawieniu wskaźników statystycznych, analizie głównych problemów związanych z rozwojem rynków pracy w UE, ocenie i ewaluacji polityk oraz promowały wymianę najlepszych praktyk pomiędzy PCz i podnoszenie świadomości wśród obywateli UE. Szczególny nacisk położono na rozwijanie działań związanych z LED. Wdrażając EIM, Komisja skupiła się nie tylko na doraźnych celach krótkoterminowych, lecz również na celach średnio- i długoterminowych, mając na względzie zrównoważony rozwój. Nacisk położono również na dobre rządy, wzajemną ocenę oraz na działania informacyjne.

W 2004 r. do UE wstąpiło 10 nowych PCz. Ich stopniowe zaangażowanie ułatwiło nowym państwom korzystanie z doświadczeń PCz EU-15 w zakresie oceny ESZ w EIM oraz pozwoliło im na lepsze przygotowanie do pełnej integracji z ESZ.

Działania te opierały się na zasadzie zapewnienia wysokiego stopnia świadomości dotyczącej ESZ na wszystkich poziomach geograficznych w UE, tak aby opinia publiczna oraz zainteresowane grupy, takie jak decydenci polityczni, partnerzy społeczni, władze regionalne i lokalne oraz inne zaangażowane podmioty, włącznie ze społeczeństwem obywatelskim, były świadome swojego potencjału dla poprawy szans ekonomicznych i społecznych, oraz aby były zachęcane do udziału w osiąganiu tego celu. W porównaniu z programem ARC położono większy nacisk na potrzebę wdrożenia aktywnej i przejrzystej polityki informacyjnej, tak aby podnieść świadomość obywateli w całej Unii w zakresie kluczowych aspektów ESZ oraz aspektów, w jakich strategia ta może wpływać na ich życie.

ZAŁĄCZNIK BUDŻETOWY

Budżet przeznaczony przez Radę i Parlament Europejski: 55 mln EUR + 5 mln EUR w związku z rozszerzeniem w 2004 r. Do tej całkowitej sumy 60 mln EUR dodano udział krajów kandydujących oraz państw EFTA/EOG oraz przeniesienie w 2006 r. niewykorzystanych funduszy z 2004 i 2005 r., co daje całkowitą kwotę 64.590.390 EUR dostępnych środków dla całego okresu programowania. Sekcja w sprawozdaniu Rodzaj projektu: 2002 2003 2004 2005 2006 CAŁKOWITY BUDŻET/FUNDUSZE 5.000.000 10.486.434 14.804.096 16.337.600 17.962.260 2.1 Prace statystyczne i opracowywanie wskaźników, w tym: Subdelegacja do EUROSTATu 1.262.376 1.665.745 1.324.343 4.541.636 1.082.119 Pozostałe prace statystyczne 333.602 449.734 49.284 RAZEM 2.1 Prace statystyczne i opracowywanie wskaźników 1.262.376 1.665.745 1.657.945 4.991.370 1.131.403 2.2 Analiza i badania obejmujące 2.2.1 Analizę tendencji i wyzwań w tym kwestie dotyczące przyszłości: Badania i analizy (włącznie z konferencjami, seminariami i warsztatami w celu prezentacji osiągnięć) 418.249 1.142.924 1.112.625 1.067.837 1.667.995 3 programy badawcze w ramach Europejskiego Roku Mobilności Pracowników 2006 (ERMP) (włącznie z seminariami w celu prezentacji osiągnięć) 124.453 458.610 SUMA CZĘŚCIOWA 2.2.1 Analiza tendencji i wyzwań w tym kwestie dotyczące przyszłości 418.249 1.142.924 1.112.625 1.192.290 2.126.605 2.2.2 Ocena polityki i ewaluacja: Badania oceniające (włącznie z oceną projektów PSZ oraz skuteczności / wpływu APRP) 99.800 261.600 189.650 441.778 Zaproszenia do składania wniosków: Opracowanie praktyki oceniania: 6 projektów 2003-2005 557.398 Sekcja w sprawozdaniu Rodzaj projektu: 2002 2003 2004 2005 2006 Zaproszenia do składania wniosków: Projekty przyczyniające się do oceny ESZ (krajowe praktyki oceny) 2002-2003, 2005-2007 oraz 2006-2008 190.000 519.620 610.414 ERMP 2006 (włącznie z badaniami Eurobarometru dotyczącymi postrzegania praw i instrumentów w obszarze mobilności pracowników w 2006 r. oraz oceny Roku). 316.552 SUMA CZĘŚCIOWA 2.2.2 Ocena polityki i ewaluacja 289.800 557.398 261.600 709.270 1.368.744 RAZEM 2.2 Analizy i badani 708.049 1.700.322 1.374.225 1.901.560 3.495.349 2.3 Wymiana najlepszych praktyk, współpraca pomiędzy PCz oraz podnoszenie świadomości, w tym: 2.3.1 Wymiana najlepszych praktyk oraz współpraca pomiędzy PCz Główne działania Program wzajemnej oceny (włącznie z badaniami dotyczącymi dobrych praktyk w obszarze APRP) / program wzajemnego uczenia się (włącznie z usługami wspierającymi, spotkaniami dotyczącymi wzajemnej oceny oraz przeglądami tematycznymi) 2002-2006 283.970 1.433.440 765.739 891.642 982.116 Europejskie Obserwatorium Zatrudnienia (sieć) 2002-2006 1.018.480 1.797.182 1.160.545 988.208 938.208 2005 Zaproszenia do składania wniosków: Podnoszenie świadomości dotyczącej ESZ: wspólne działania informacyjne 2003-2005 430.974 Zaproszenia do składania wniosków: Kontynuacja projektów oceny skutków oraz podnoszenie świadomości dotyczącej ESZ (wspólne działania informacyjne – rozpowszechnianie informacji) 2004-2006 1.228.181 Zaproszenia do składania wniosków: Unowocześnianie PSZ (innowacyjne projekty ponadnarodowe) 2004-2008 1.122.747 526.275 Studia (włącznie z seminariami) (dobre praktyki korporacyjne w zakresie mobilności pracowników dla MŚP i PSZ) 863.291 |

Badania (w tym identyfikowanie dobrych praktyk w celu zwiększania możliwości zatrudnienia oraz utrzymywanie zatrudnienia przez osoby w starszym wieku; osoby starsze a zatrudnienie) | 199.550 |

Suma częściowa Główne działania | 1.302.450 | 3.661.596 | 3.354.015 | 3.186.043 | 5.329.163 |

Projekty PSZ: |

Seminaria (w tym seminaria szkoleniowe dla kierowników PSZ, seminarium PSZ i seminarium prezydencji, poradnictwo zawodowe w ramach PSZ, oraz spotkania od 12. do 19. szefów PSZ). | 117.503 | 499.781 | 395.674 | 80.275 | 663.558 |

Zaproszenia do składania wniosków: Zarządzanie i zmiany strukturalne w PSZ związane z rozwojem technologii informacyjno-telekomunikacyjnych 2004 |

Zaproszenia do składania wniosków: Kształtowanie instrumentów związanych z grupami dotkniętymi długotrwałym bezrobociem na rynku pracy 2004 |

Zaproszenia do składania wniosków: Unowocześnianie PSZ (innowacyjne projekty ponadnarodowe) 2004-2008 | 300.000 | 1.091.436 | 1.064.001 |

Studia (włącznie z seminariami) (dobre praktyki korporacyjne w zakresie mobilności pracowników dla MŚP i PSZ) | 250.000 |

Suma częściowa - projekty PES | 117.503 | 499.781 | 695.674 | 1.171.711 | 1.977.559 |

SUMA CZĘŚCIOWA 2.3.1 Wymiana najlepszych praktyk oraz współpraca pomiędzy PCz | 1.419.953 | 4.161.377 | 4.049.689 | 4.357.754 | 7.306.722 |

Konferencje prezydencji w czasie prezydencji Grecji, Włoch, Irlandii, Niderlandów, Zjednoczonego Królestwa, Austrii, Finlandii i Niemiec | 799.152 | 569.753 | 476.238 | 736.856 | 872.400 |

Wspólne seminaria z OECD, Bankiem Światowym, Japonią i USA | 84.405 | 308.464 |

Posiedzenia MISEP w 2005 i 2006 r. | 56.711 | 188.530 |

Wsparcie dla seminariów KZ (spotkania ekspertów) | 145.345 | 160.903 |

Suma częściowa - Konferencje | 799.152 | 654.158 | 476.238 | 1.247.376 | 1.221.833 |

Informowanie oraz podnoszenie świadomości oraz upowszechnianie wiedzy o projektach: |

Tydzień zatrudnienia 2002-2005 | 97.504 | 83.916 | 45.474 |

Program wydawniczy 2003-2006 (włącznie ze sprawozdaniem „Zatrudnienie w Europie” 2003-2006 oraz pierwszą konferencją informacyjną dotyczącą sprawozdania) | 105.801 | 309.792 | 196.419 | 338.317 | 485.543 |

Grupa Specjalna ds. Zatrudnienia; grupa wysokiego szczebla (8 spotkań) 2003 r. | 54.500 |

ERMP 2006 (wydarzenia, publikacje oraz materiały promocyjne i podnoszące świadomość) | 372.538 | 951.320 |

Badania Eurobarometru oceniające świadomość w zakresie ESZ/EFS 2006 oraz EFS: wspieranie inicjatyw dotyczących zatrudnienia przez 50 lat | 675.012 |

Spotkania ekspertów mające na celu upowszechnianie wiedzy/ wyników badań (udział ekspertów/uczestników zewnętrznych) | 187.322 |

Suma częściowa - Informowanie i podnoszenie świadomości oraz upowszechnianie wiedzy o projektach | 203.305 | 364.292 | 280.335 | 756.329 | 2.299.197 |

RAZEM 2.3 Wymiana najlepszych praktyk, współpraca pomiędzy PCz oraz podnoszenie świadomości | 2.422.410 | 5.179.827 | 4.806.262 | 6.361.459 | 10.827.752 |

Ocena 19 proponowanych projektów: Działania na rzecz lokalnego zaangażowania w zatrudnienie | 192.800 |

Konwencja OECD/LEED: 2002-2003, 2004-2005 i 2006-2007 | 266.500 | 500.000 | 660.000 |

IDELE (identyfikacja, upowszechnianie i wymiana dobrych praktyk w dziedzinie rozwoju lokalnego zatrudnienia oraz promowanie lepszych rządów) 2003-2005 | 400.000 | 400.000 | 400.000 |

Ulotki na temat LED: Vademecum rozwoju strategii LED 2004 oraz podręcznik LED dla nowych PCz 2006 | 45.000 | 300.000 |

Łączenie podmiotów lokalnych („Sieć sieci”) 2005-2007 | 522.425 |

Wspólne seminarium EU i USA w sprawie dwustronnej współpracy w zakresie LED 2005 | 76.537 |

RAZEM 2.5 Rozwój lokalnego zatrudnienia (LED) | 266.500 | 592.800 | 2.039.230 | 998.962 | 960.000 |

RAZEM 2.6 Ocena programu | 638.604 |

CAŁOŚĆ FUNDUSZY Decyzja Rady i PE w sprawie EIM (w tym udział EFTA/EOG i KK oraz przeniesienia niewykorzystanych środków z 2004 i 2005 r. na ostatni rok programu 2006) | 5.000.000 | 10.486.434 | 14.804.096 | 16.337.600 | 17.962.260 |

[1] Dz. U. L 170 z 29.6.2002 – decyzja 1145/2002/WE z dn. 10 czerwca 2002 r.

[2] SEC(2005) 677.

[3] Informacje przedstawione w sprawozdaniu okresowym obejmują okres do 30 listopada 2004 r.

[4] Dz. U L 63 z 4.3.1998, s. 26.

[5] http://ec.europa.eu/employment_social/progress/index_en.html

[6] Jak to stwierdzono w sprawozdaniu końcowym dotyczącym programu ARC - COM(2004) 323 wersja ostateczna.

[7] Identyfikacja, upowszechnianie i wymiana dobrych praktyk w dziedzinie rozwoju lokalnego zatrudnienia oraz promowanie lepszych rządów http://ec.europa.eu/employment_social/local_employment/project_idele_en.htm

[8] Dz. U. L 197/13 z 5.8.2003.

[9] Dz. U. L 205/21 z 6.8.2005.

[10] http://ec.europa.eu/employment_social/employment_strategy/peer_en.htm

[11] MISEP (Mutual Information System on Employment Policies in Europe) europejski system wzajemnego informowania o politykach w zakresie zatrudnienia jest siecią utworzoną pomiędzy ministrami odpowiedzialnymi za RP i urzędnikami PSZ (dwóch przedstawicieli na każde państwo członkowskie EOZ).

[12] Informacje dotyczące zakończonych projektów, włącznie ze sprawozdaniami końcowymi można znaleźć na stronie: http://ec.europa.eu/employment_social/incentive_measures/activities_en.htm

[13] SEC(2008)…

[14] Rozszerzeniem tego projektu było badanie zapoczątkowane wspólnie przez Komisję i OECD w 2005 r.

[15] W Komisji pozostałe prace analityczne prowadzone są przez DG ECFIN i publikowane w EU Economy Annual Review i w European Economy, Economic Papers.

[16] http://europa.eu.int/comm/employment_social/employment_analysis/observatory_en.htm

[17] SYSDEM (Community System of Documentation on Employment) wspólnotowy system dokumentacji zatrudnienia jest siecią niezależnych ekspertów w dziedzinie RP (1 członek na każdy kraj członkowski EOZ).

[18] http://ec.europa.eu/employment_social/employment_strategy/pub_empl_services_en.htm oraz http://ec.europa.eu/employment_social/incentive_measures/activities_en.htm

[19] http://www.oecd.org/department/0,2688,en_2649_34417_1_1_1_1_1,00.html