Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Demokratyczną Republiką Timoru Wschodniego dotyczącej zniesienia wiz krótkoterminowych /* COM/2015/0104 final - 2015/0058 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. TŁO POLITYCZNO-PRAWNE Rozporządzenie (WE) nr 539/2001[1] wymienia państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizę podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu. Rozporządzenie (WE) nr 539/2001 jest stosowane przez wszystkie państwa członkowskie, z wyjątkiem Irlandii i Zjednoczonego Królestwa. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 509/2014[2] zmieniło rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 poprzez przeniesienie 19 państw do załącznika II zawierającego wykaz państw trzecich, których obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego. Tymi 19 państwami są: Dominika, Grenada, Kiribati, Kolumbia, Mikronezja, Nauru, Palau, Peru, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Samoa, Timor Wschodni, Tonga, Trynidad i Tobago, Tuvalu, Vanuatu, Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. Przy odniesieniu do każdego z tych państw w załączniku II zamieszczony jest przypis wskazujący, że: „Zwolnienie z obowiązku wizowego ma zastosowanie od dnia wejścia w życie umowy o zwolnieniu z obowiązku wizowego, która zostanie zawarta z Unią Europejską”. Rozporządzenie (UE) nr 509/2014 zostało przyjęte w dniu 20 maja 2014 r. i weszło w życie w dniu 9 czerwca 2014 r. W lipcu 2014 r. Komisja przedstawiła zalecenie dotyczące decyzji Rady upoważniającej Komisję do rozpoczęcia negocjacji w sprawie umów dotyczących zniesienia wiz z każdym z następujących 17 państw: Dominika, Grenada, Kiribati, Mikronezja, Nauru, Palau, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Samoa, Timor Wschodni, Tonga, Trynidad i Tobago, Tuvalu, Vanuatu, Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie[3]. W dniu 9 października 2014 r. Rada wydała wytyczne negocjacyjne dla Komisji. Zgodnie z motywem 5 rozporządzenia (UE) nr 509/2014 oraz wspólną deklaracją wydaną w momencie przyjęcia, Kolumbia i Peru podlegają szczególnej procedurze, która nakazuje przeprowadzanie dodatkowej oceny przestrzegania odpowiednich kryteriów przez te państwa, zanim Komisja będzie mogła przedstawić Radzie zalecenia dotyczące decyzji upoważniających do rozpoczęcia negocjacji w sprawie umów dotyczących zniesienia wiz z tymi dwoma państwami. Państwa te nie zostały zatem uwzględnione w powyższym zaleceniu skierowanym do Rady. Negocjacje w sprawie umowy z Timorem Wschodnim dotyczącej zniesienia wiz otwarto w dniu 19 listopada 2014 r. w Brukseli. Podczas tego posiedzenia przeanalizowano cały tekst projektu i osiągnięto porozumienie w sprawie wszystkich związanych z nim kwestii. Po szeregu nieformalnych rozmów umowa została następnie parafowana przez głównych negocjatorów w dniu 15 grudnia 2014 r. Państwa członkowskie zostały odpowiednio poinformowane podczas posiedzeń Grupy Roboczej ds. Wiz w Radzie w dniu 21 listopada 2014 r. Dla Unii podstawą prawną umowy jest art. 77 ust. 2 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w związku z jego art. 218. […] podpisał/podpisała umowę w dniu […] w imieniu Unii. Zgodnie z art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) TFUE, zgoda Parlamentu Europejskiego na zawarcie umowy została udzielona w dniu [...]. 2. WYNIK NEGOCJACJI Komisja uważa, że cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte i że projekt umowy dotyczącej zniesienia wiz może zostać przyjęty przez Unię. Ostateczną treść umowy można podsumować następująco: Cel Umowa stanowi, że obywatele Unii Europejskiej i obywatele Timoru Wschodniego mogą podróżować bez wiz na terytorium drugiej umawiającej się strony przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. W celu zapewnienia równego traktowania wszystkich obywateli UE w umowie zawarto postanowienie, że Timor Wschodni może zawiesić stosowanie umowy lub wypowiedzieć umowę wyłącznie w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej i że także Unia może zawiesić stosowanie umowy lub wypowiedzieć umowę wyłącznie w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich. Szczególną sytuację Zjednoczonego Królestwa i Irlandii uwzględniono w preambule. Zakres Zwolnienie z obowiązku wizowego obejmuje wszystkie kategorie osób (posiadaczy paszportów zwykłych, dyplomatycznych, służbowych/urzędowych i specjalnych) podróżujących we wszelkiego rodzaju celach, z wyjątkiem w celu prowadzenia działalności zarobkowej. W przypadku tej ostatniej kategorii każde państwo członkowskie, jak również Timor Wschodni mają swobodę nałożenia wymogów wizowych na obywateli drugiej strony, zgodnie z obowiązującym prawem unijnym lub krajowym. W celu zapewnienia jednolitego wprowadzania w życie umowy dołączono do niej wspólną deklarację w sprawie wykładni kategorii osób podróżujących w celu prowadzenia działalności zarobkowej. Czas pobytu Umowa stanowi, że obywatele Unii Europejskiej i obywatele Timoru Wschodniego mogą podróżować bez wiz na terytorium drugiej umawiającej się strony przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. Do umowy dołączono wspólną deklarację w sprawie wykładni tego okresu 90 dni. Umowa uwzględnia sytuację państw członkowskich, które jeszcze nie stosują w pełni dorobku Schengen. Dopóki państwa te nie staną się częścią strefy Schengen bez granic wewnętrznych, zwolnienie z obowiązku wizowego daje obywatelom Timoru Wschodniego prawo przebywania przez 90 dni w ciągu każdego 180-dniowego okresu na terytorium każdego z tych państw członkowskich (Bułgarii, Chorwacji, Cypru i Rumunii), niezależnie od okresu obliczanego dla całej strefy Schengen. Terytorialny zakres stosowania Umowa zawiera postanowienia dotyczące jej terytorialnego stosowania: w przypadku Francji i Niderlandów zwolnienie z obowiązku wizowego uprawniałoby obywateli Timoru Wschodniego do pobytu wyłącznie na europejskim obszarze tych państw członkowskich. Deklaracje Do umowy dołączono inne wspólne deklaracje: - dotyczącą poinformowania obywateli o treści i skutkach umowy dotyczącej zniesienia wiz oraz powiązanych kwestiach, takich jak warunki wjazdu; oraz - dotyczącą włączenia Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwijanie dorobku prawnego Schengen. 3. WNIOSKI W świetle powyższych ustaleń Komisja proponuje, by Rada zatwierdziła, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego, Umowę między Unią Europejską a Timorem Wschodnim dotyczącą zniesienia wiz krótkoterminowych. 2015/0058 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Demokratyczną Republiką Timoru Wschodniego dotyczącej zniesienia wiz krótkoterminowych RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. a) w związku z art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Komisja wynegocjowała w imieniu Unii Europejskiej umowę z Demokratyczną Republiką Timoru Wschodniego (dalej „Timor Wschodni”) w sprawie zniesienia wiz krótkoterminowych (dalej „umowa”). (2) Umowa została podpisana w imieniu Unii Europejskiej w dniu … 2015 r. i jest stosowana tymczasowo od tego dnia, z zastrzeżeniem możliwości jej zawarcia w późniejszym terminie, zgodnie z decyzją Rady ……../……/UE z dnia [………….] r. (3) Umowę tę należy zatwierdzić. (4) Na mocy umowy ustanawia się Wspólny Komitet ds. Zarządzania Umową, który przyjmie swój regulamin wewnętrzny. Celowe jest wprowadzenie uproszczonej procedury ustalania stanowiska Unii w tym przypadku. (5) Zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz Protokołem w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, załączonymi do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także potwierdzając, że postanowienia tej umowy nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, STANOWI, CO NASTĘPUJE: Artykuł 1 Umowa między Unią Europejską a Timorem Wschodnim dotycząca zniesienia wiz krótkoterminowych zostaje niniejszym zatwierdzona w imieniu Unii. Artykuł 2 Przewodniczący Rady dokonuje notyfikacji przewidzianej w art. 8 ust. 1 umowy[4]. Artykuł 3 Komisja, przy wsparciu ekspertów z państw członkowskich, reprezentuje Unię we wspólnym komitecie ekspertów ustanowionym na mocy art. 6 umowy. Artykuł 4 Stanowisko Unii we wspólnym komitecie ekspertów dotyczące przyjęcia jego regulaminu zgodnie z wymogami art. 6 ust. 4 umowy przyjmuje Komisja po konsultacji ze specjalnym komitetem wyznaczonym przez Radę. Artykuł 5 Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia. Sporządzono w Brukseli dnia r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, Dz.U. L 81 z 21.3.2001, s. 1. [2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 509/2014 z dnia 15 maja 2014 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, Dz.U. L 149 z 20.5.2014, s. 67. [3] COM (2014) 467 z 17.7.2014. [4] Termin wejścia w życie umowy zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przez Sekretariat Generalny Rady. ZAŁĄCZNIK do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie zawarcia Umowy między Unią Europejską a Demokratyczną Republiką Timoru Wschodniego dotyczącej zniesienia wiz krótkoterminowych UMOWA między Unią Europejską a Demokratyczną Republiką Timoru Wschodniego dotycząca zniesienia wiz krótkoterminowych UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Unią”, oraz DEMOKRATYCZNA REPUBLIKA TIMORU WSCHODNIEGO, zwana dalej „Timorem Wschodnim”, a łącznie z Unią zwana dalej „Umawiającymi się Stronami”, MAJĄC NA UWADZE dalszy rozwój przyjaznych stosunków między Umawiającymi się Stronami oraz pragnąc ułatwić podróże poprzez zapewnienie bezwizowego wjazdu i pobytu krótkoterminowego dla swoich obywateli, UWZGLĘDNIAJĄC rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 509/2014 z dnia 15 maja 2014 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu, m.in. poprzez przeniesienie 19 państw trzecich, w tym Timoru Wschodniego, do wykazu państw trzecich, których obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego podczas pobytu krótkoterminowego w państwach członkowskich Unii Europejskiej (UE), MAJĄC NA UWADZE, że zgodnie z art. 1 rozporządzenia (UE) nr 509/2014 zwolnienie z obowiązku wizowego w odniesieniu do tych 19 państw ma zastosowanie od dnia wejścia w życie umowy dotyczącej zwolnienia z obowiązku wizowego, która zostanie zawarta z Unią Europejską, PRAGNĄC zagwarantować przestrzeganie zasady równego traktowania wszystkich obywateli UE, BIORĄC POD UWAGĘ, że osoby podróżujące w celu prowadzenia działalności zarobkowej podczas pobytu krótkoterminowego nie są objęte niniejszą Umową i dlatego dla tej kategorii osób obowiązują w dalszym ciągu odpowiednie przepisy prawa unijnego, prawa krajowego państw członkowskich i prawa krajowego Timoru Wschodniego dotyczące obowiązku wizowego lub zwolnienia z takiego obowiązku oraz dostępu do zatrudnienia, BIORĄC POD UWAGĘ Protokół w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz Protokół w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, załączone do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a także potwierdzając, że postanowienia niniejszej Umowy nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, POSTANAWIAJĄ, CO NASTĘPUJE: Artykuł 1 Cel Niniejsza Umowa stanowi, że obywatele Unii Europejskiej i obywatele Timoru Wschodniego mogą podróżować bez wiz na terytorium drugiej Umawiającej się Strony przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. Artykuł 2 Definicje Do celów niniejszej Umowy: a) „państwo członkowskie” oznacza każde państwo członkowskie Unii Europejskiej, z wyjątkiem Zjednoczonego Królestwa i Irlandii; b) „obywatel Unii Europejskiej” oznacza obywatela państwa członkowskiego w rozumieniu definicji zawartej w lit. a); c) „obywatel Timoru Wschodniego” oznacza każdą osobę posiadającą obywatelstwo Timoru Wschodniego; d) „strefa Schengen” oznacza obszar bez granic wewnętrznych obejmujący terytoria państw członkowskich w rozumieniu definicji zawartej w lit. a), stosujących w pełni dorobek Schengen. Artykuł 3 Zakres stosowania 1. Obywatele Unii Europejskiej posiadający ważny paszport zwykły, dyplomatyczny, służbowy, urzędowy lub specjalny wydany przez państwo członkowskie mogą wjechać na terytorium Timoru Wschodniego i przebywać na nim bez wizy przez okres pobytu określony w art. 4 ust. 1. Obywatele Timoru Wschodniego posiadający ważny paszport zwykły, dyplomatyczny, służbowy, urzędowy lub specjalny wydany przez Timor Wschodni mogą wjechać na terytorium państw członkowskich i przebywać na nim bez wizy przez okres pobytu określony w art. 4 ust. 2. 2. Ust. 1 nie dotyczy osób podróżujących w celu prowadzenia działalności zarobkowej. W przypadku tej kategorii osób każde państwo członkowskie może indywidualnie podjąć decyzję o nałożeniu obowiązku wizowego na obywateli Timoru Wschodniego lub o jego zniesieniu, zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 539/2001. W przypadku tej kategorii osób Timor Wschodni może podjąć decyzję o nałożeniu obowiązku wizowego na obywateli poszczególnych państw członkowskich lub o jego zniesieniu, zgodnie ze swoim prawem krajowym. 3. Zniesienie wiz przewidziane niniejszą Umową obowiązuje bez uszczerbku dla przepisów Umawiających się Stron dotyczących warunków wjazdu i pobytu krótkoterminowego. Państwa członkowskie i Timor Wschodni zastrzegają sobie prawo do odmowy wjazdu i pobytu krótkoterminowego na ich terytorium, jeśli którykolwiek z powyższych warunków nie jest spełniony. 4. Zniesienie wiz obowiązuje niezależnie od środka transportu wykorzystywanego do przekroczenia granic Umawiających się Stron. 5. Kwestie nieobjęte niniejszą Umową są regulowane prawem unijnym, prawem krajowym państw członkowskich i prawem krajowym Timoru Wschodniego. Artykuł 4 Czas pobytu 1. Obywatele Unii Europejskiej mogą przebywać na terytorium Timoru Wschodniego przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. 2. Obywatele Timoru Wschodniego mogą przebywać na terytorium państw członkowskich stosujących w pełni dorobek Schengen przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. Okres ten jest obliczany niezależnie od jakiegokolwiek pobytu w państwie członkowskim, które nie stosuje jeszcze w pełni dorobku Schengen. Obywatele Timoru Wschodniego mogą przebywać na terytorium każdego państwa członkowskiego, które nie stosuje jeszcze w pełni dorobku Schengen, przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, niezależnie od okresu pobytu obliczanego dla terytorium państw członkowskich stosujących w pełni dorobek Schengen. 3. Niniejsza Umowa nie ma wpływu na możliwość przedłużenia przez Timor Wschodni i państwa członkowskie okresu pobytu ponad okres 90 dni zgodnie z prawem krajowym i unijnym. Artykuł 5 Terytorialny zakres stosowania 1. W przypadku Republiki Francuskiej postanowienia niniejszej Umowy stosuje się tylko do jej europejskiego terytorium. 2. W przypadku Królestwa Niderlandów postanowienia niniejszej Umowy stosuje się tylko do jego europejskiego terytorium. Artykuł 6 Wspólny komitet ds. zarządzania umową 1. Umawiające się Strony powołują wspólny komitet ekspertów (zwany dalej „komitetem”), w skład którego wchodzą przedstawiciele Unii Europejskiej i przedstawiciele Timoru Wschodniego. Unię reprezentuje Komisja Europejska. 2. Komitet wykonuje m.in. następujące zadania: a) monitorowanie wykonania niniejszej Umowy; b) proponowanie zmian lub uzupełnień niniejszej Umowy; c) rozstrzyganie sporów dotyczących interpretacji lub stosowania postanowień niniejszej Umowy. 3. Posiedzenia komitetu zwoływane są w każdym przypadku, gdy jest to niezbędne, na wniosek jednej z Umawiających się Stron. 4. Komitet uchwala swój regulamin wewnętrzny. Artykuł 7 Stosunek między niniejszą Umową a istniejącymi dwustronnymi umowami między państwami członkowskimi a Timorem Wschodnim dotyczącymi zniesienia wiz Niniejsza Umowa jest nadrzędna wobec postanowień wszelkich dwustronnych umów lub ustaleń zawartych między poszczególnymi państwami członkowskimi a Timorem Wschodnim w zakresie, w którym ich postanowienia dotyczą kwestii objętych niniejszą Umową. Artykuł 8 Przepisy końcowe 1. Niniejsza Umowa zostaje ratyfikowana lub zatwierdzona przez Umawiające się Strony zgodnie z ich wewnętrznymi procedurami i wchodzi w życie pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym Umawiające się Strony dokonają wzajemnej notyfikacji o zakończeniu wyżej wymienionych procedur. 2. Niniejsza Umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony, z zastrzeżeniem możliwości jej wypowiedzenia zgodnie z ust. 5. 3. Niniejszą Umowę można zmienić za pisemnym porozumieniem Umawiających się Stron. Zmiany wchodzą w życie po dokonaniu przez Umawiające się Strony wzajemnej notyfikacji o zakończeniu ich wewnętrznych procedur, które są niezbędne w tym celu. 4. Każda z Umawiających się Stron może zawiesić stosowanie wszystkich lub niektórych postanowień niniejszej Umowy, zwłaszcza ze względu na porządek publiczny, ochronę bezpieczeństwa narodowego, ochronę zdrowia publicznego, nielegalną imigrację lub ponowne wprowadzenie obowiązku wizowego przez jedną z Umawiających się Stron. O decyzji w sprawie zawieszenia stosowania niniejszej Umowy należy zawiadomić drugą Umawiającą się Stronę nie później niż 2 miesiące przed jej wejściem w życie. Z chwilą ustania powodów zawieszenia stosowania niniejszej Umowy Umawiająca się Strona, która zawiesiła stosowanie niniejszej Umowy, bezzwłocznie zawiadamia o tym fakcie drugą Umawiającą się Stronę. 5. Każda z Umawiających się Stron może wypowiedzieć niniejszą Umowę w drodze pisemnego zawiadomienia drugiej Strony. Niniejsza Umowa przestaje obowiązywać po upływie 90 dni od daty takiego zawiadomienia. 6. Timor Wschodni może zawiesić stosowanie niniejszej Umowy lub wypowiedzieć niniejszą Umowę wyłącznie w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich. 7. Unia może zawiesić stosowanie niniejszej Umowy lub wypowiedzieć niniejszą Umowę wyłącznie w odniesieniu do wszystkich swoich państw członkowskich. Sporządzono w Brukseli w dwóch egzemplarzach w każdym z następujących języków: angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, rumuńskim, węgierskim i włoskim, przy czym każdy z tych tekstów jest na równi autentyczny. WSPÓLNA DEKLARACJA W ODNIESIENIU DO ISLANDII, NORWEGII, SZWAJCARII I LIECHTENSTEINU Umawiające się Strony przyjmują do wiadomości ścisłe związki między Unią Europejską a Norwegią, Islandią, Szwajcarią i Liechtensteinem, w szczególności na mocy umów z dnia 18 maja 1999 r. i 26 października 2004 r. dotyczących włączenia tych państw we wprowadzanie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen. W związku z tym pożądane jest, aby władze Norwegii, Islandii, Szwajcarii i Liechtensteinu, z jednej strony, oraz władze Timoru Wschodniego, z drugiej strony, zawarły niezwłocznie dwustronne umowy dotyczące zniesienia wiz krótkoterminowych na podobnych warunkach, jak niniejsza Umowa. WSPÓLNA DEKLARACJA W SPRAWIE WYKŁADNI KATEGORII OSÓB PODRÓŻUJĄCYCH W CELU PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI ZAROBKOWEJ, O KTÓREJ MOWA W ART. 3 UST. 2 NINIEJSZEJ UMOWY Pragnąc zapewnić spójną wykładnię, Umawiające się Strony uzgadniają na potrzeby niniejszej Umowy, że kategoria osób prowadzących działalność zarobkową obejmuje osoby wjeżdżające w celu wykonywania działalności zawodowej/pracy za wynagrodzeniem na terytorium innej Umawiającej się Strony jako pracownik lub dostawca usług. Kategoria ta nie obejmuje: – przedsiębiorców, tj. osób podróżujących w celu rozmów biznesowych (bez zatrudnienia w państwie drugiej Umawiającej się Strony), – sportowców i artystów wykonujących działalność na zasadzie ad hoc, – dziennikarzy wysłanych przez media działające w ich państwie zamieszkania oraz – stażystów wewnątrzkorporacyjnych. Wdrażanie niniejszej deklaracji jest monitorowane przez wspólny komitet w ramach jego uprawnień na mocy art. 6 niniejszej Umowy, który może zaproponować zmiany niniejszej deklaracji, jeżeli uzna je za konieczne na podstawie doświadczeń Umawiających się Stron. WSPÓLNA DEKLARACJA W SPRAWIE WYKŁADNI OKRESU 90 DNI W KAŻDYM OKRESIE 180-DNIOWYM, O KTÓRYM MOWA W ART. 4 NINIEJSZEJ UMOWY Umawiające się Strony uznają, że okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, o którym mowa w art. 4 niniejszej Umowy, oznacza albo ciągły pobyt albo kilka następujących po sobie pobytów, których łączny czas trwania nie przekracza 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. Pojęcie „każdy” oznacza stosowanie ruchomego 180-dniowego okresu odniesienia, zakładającego sprawdzenie wstecz, dla każdego dnia pobytu, ostatniego 180-dniowego okresu w celu ustalenia, czy wymóg dotyczący nieprzekroczenia 90 dni w każdym okresie 180-dniowym pozostaje spełniony. Oznacza to między innymi, że nieobecność przez nieprzerwany okres 90 dni umożliwia kolejny pobyt nieprzekraczający 90 dni. WSPÓLNA DEKLARACJA DOTYCZĄCA POINFORMOWANIA OBYWATELI O UMOWIE DOTYCZĄCEJ ZNIESIENIA WIZ Uznając znaczenie zasady przejrzystości dla obywateli Unii Europejskiej i obywateli Timoru Wschodniego, Umawiające się Strony zgadzają się zapewnić rozpowszechnienie pełnych informacji o treści i skutkach umowy dotyczącej zniesienia wiz i związanych z nią kwestiach, takich jak warunki wjazdu.