KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.11.2022 COM(2021) 804 final/2 2021/0424(COD) CORRIGENDUM



This document corrects document COM (2021) 804 final of 15.12.21



Concerns all language versions.



The text shall read as follows: Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie rynków wewnętrznych gazów ze źródeł odnawialnych i gazu ziemnego oraz wodoru (wersja przekształcona) {SEC(2021) 431}

{SWD(2021) 455}

{SWD(2021) 456}

{SWD(2021) 457}

{SWD(2021) 458}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku 1.1 Wprowadzenie Unia Europejska wyznaczyła sobie ambitny cel, by do 2050 r. stać się pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu. Aby to osiągnąć, państwa członkowskie i Parlament Europejski uzgodniły w Europejskim prawie o klimacie ograniczenie emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 55 % do 2030 r. Aby osiągnąć te cele, a jednocześnie przyczynić się do konkurencyjności, wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, system energetyczny potrzebuje zmian systemowych: musimy ograniczyć wykorzystanie paliw kopalnych, w tym gazu ziemnego, i zwiększyć wykorzystanie źródeł odnawialnych. W związku z tym należy już dziś zaplanować ambitne przejście sektora gazu na gazy niskoemisyjne i odnawialne. Gaz kopalny stanowi około 95 % obecnie wykorzystywanych w UE paliw gazowych. Paliwa gazowe stanowią obecnie około 22 % całkowitego zużycia energii w UE (w tym do wytwarzania około 20 % unijnej energii elektrycznej i do produkcji 39 % energii cieplnej). Zgodnie z odpowiednimi scenariuszami stosowanymi w ocenie skutków planu w zakresie celów klimatycznych udział paliw gazowych w całkowitym zużyciu energii w UE w 2050 r. wyniesie około 20 %. Paliwo gazowe odegra ważną rolę w koszyku energetycznym do 2050 r., co wymaga obniżenia emisyjności sektora gazu w oparciu o przyszłościową koncepcję konkurencyjnych rynków zdekarbonizowanego gazu. Mimo niewielkiego udziału w obecnym koszyku energetycznym UE biogaz, biometan, wodór odnawialny i niskoemisyjny, a także metan syntetyczny (wszystkie gazy odnawialne i niskoemisyjne) do 2050 r. będą stanowić około 2/3 paliw gazowych w koszyku energetycznym, a pozostałą część będzie stanowić gaz kopalny z CCUS (wychwytywania, składowania i utylizacji dwutlenku węgla). Niniejsza inicjatywa jest też częścią pakietu „Gotowi na 55”. Obejmuje ona strukturę rynku gazów, w tym wodoru. Inicjatywa usunie istniejące bariery regulacyjne i stworzy warunki, aby odbyło się to w sposób racjonalny pod względem kosztów. Jest to ważny element przejścia na zintegrowany system energetyczny, który zminimalizuje koszty transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, w szczególności dla konsumentów, tworząc nowe możliwości obniżania rachunków za energię i aktywnego udziału w rynku. Oczekuje się, że wodór będzie wykorzystywany głównie w przypadkach, gdy elektryfikacja nie jest dobrym rozwiązaniem, w tym w dzisiejszym przemyśle energochłonnym (np. rafinerie, nawozy, produkcja stali) oraz w niektórych sektorach transportu ciężkiego (transport morski, lotnictwo, długodystansowe trasy pojazdów ciężkich). Stworzenie specjalnej infrastruktury wodorowej jest konieczne, aby uwolnić pełny potencjał wodoru dla tych konkretnych zastosowań końcowych. Celem promowania gazów odnawialnych i niskoemisyjnych jest obniżenie emisyjności tych sektorów, zwiększenie elastyczności systemu elektroenergetycznego dzięki technologiom „power-to-X”, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw przez zmniejszenie zależności od importu gazu ziemnego i umożliwienie magazynowania (oraz produkcji) energii elektrycznej. W połączeniu z innymi formami magazynowania i elastyczności, takimi jak baterie i regulacja zapotrzebowania, umożliwi to powiązanie różnych sektorów gospodarki. Podobnie będzie też wspierać produkcję na własne potrzeby i inteligentne zaopatrywanie się w energię z rozproszonych źródeł, przyczyniając się do wzmocnienia pozycji konsumenta. Konsumenci potrzebują jasnych i łatwo dostępnych informacji, które pomogą im w zmianie wzorców zużycia energii i przejściu na rozwiązania odnawialne i niskoemisyjne, podobnie jak ma to miejsce na rynku energii elektrycznej. Choć naszym celem jest maksymalne wykorzystanie odnawialnego wodoru od 2030 r., w perspektywie krótko- i średnioterminowej pewną rolę mogą odegrać inne niskoemisyjne formy gazu, w szczególności niskoemisyjny wodór, przede wszystkim w celu szybkiego ograniczenia emisji z produkcji wodoru oraz wspierania równoległego i przyszłego wprowadzania na rynek odnawialnego wodoru. Zgodnie z unijną strategią w zakresie wodoru produkcja odnawialnego wodoru w UE powinna osiągnąć 1 mln ton do 2024 r. i do 10 mln do 2030 r. Od tego momentu wodór odnawialny powinien być stosowany na dużą skalę i zastąpić wodór niskoemisyjny. Skuteczne i zrównoważone zwiększenie wykorzystania gazów odnawialnych i niskoemisyjnych oraz rynku wodoru wymagają dostosowania ram rynku. Wynika to z istnienia barier regulacyjnych, które ograniczają dostęp gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do rynku i do sieci, przechylając szalę na korzyść gazu ziemnego. Co więcej, aby stworzyć rynek zdekarbonizowanego gazu i aby przyczynił się on do transformacji energetycznej, potrzeba znacznie zwiększyć udział odnawialnych źródeł energii w zintegrowanym systemie energetycznym i czynny udział konsumentów w konkurencyjnym rynku. Powinno to umożliwić konsumentom korzystanie z przystępnych cen, dobrych standardów usług oraz realnego wyboru ofert odzwierciedlających rozwój technologiczny. Oczekuje się, że wprowadzanie różnych rodzajów gazów odnawialnych i niskoemisyjnych nastąpi w różnym tempie w różnych państwach UE i prawdopodobnie będzie przebiegać równolegle; ·infrastruktura przeznaczona dla wodoru będzie stopniowo uzupełniać sieć przeznaczoną dla gazu ziemnego, ·a w infrastrukturze gazowej gaz kopalny będzie stopniowo zastępowany metanem z innych źródeł. Wydarzenia dotyczące wzrostu cen energii przypomniały nam ponadto, że odporność europejskiego systemu energetycznego jest coraz ważniejsza, ponieważ system energetyczny UE obejmuje bardziej zdecentralizowaną energię ze źródeł odnawialnych, a paliwa kopalne są stopniowo wycofywane. Ustalenia dotyczące bezpieczeństwa dostaw i gotowości sektora gazu na wypadek zagrożeń muszą być dostosowane do transformacji w kierunku czystej energii. W komunikacie Komisji „Reakcja na rosnące ceny energii: zestaw działań i środków wsparcia” podkreślono wzajemne zależności między bezpieczeństwem dostaw, optymalnym wykorzystaniem zdolności magazynowania i zmiennością cen energii. 1.2 Cele wniosku Celem niniejszej inicjatywy jest zwiększenie udziału gazów odnawialnych i niskoemisyjnych w systemie energetycznym, co umożliwi odejście od gazu ziemnego, oraz umożliwienie tym nowym gazom odegrania wymaganej roli w realizacji unijnego celu osiągniecia neutralności klimatycznej do 2050 r. W związku z tym odnosi się ona do następujących kwestii: Niski poziom zaangażowania i ochrony konsumentów na rynku detalicznym zielonego gazu. Aby nowe gazy w pełni odegrały rolę w transformacji energetycznej, przepisy dotyczące rynku detalicznego muszą umożliwiać odbiorcom wybory na rzecz odnawialnych źródeł energii i niskich emisji dwutlenku węgla. Obecnie tak nie jest. Nie istnieje nawet wspólna unijna terminologia ani system certyfikacji paliw i gazów niskoemisyjnych. Detaliczne rynki gazu są mocno skoncentrowane, a poziom innowacji oraz wejść nowych podmiotów na rynek jest niski. Uniemożliwia to klientom czerpanie korzyści z konkurencji przez dokonywanie wyborów na rzecz niskoemisyjnych technologii. Aby móc dokonywać zrównoważonych wyborów w zakresie energii, odbiorcy potrzebują wystarczających informacji na temat swojego zużycia i pochodzenia energii, a także skutecznych narzędzi uczestnictwa w rynku. Państwa członkowskie powinny ponadto wprowadzić niezbędne środki ochrony odbiorców wrażliwych i dotkniętych ubóstwem energetycznym. Nie należy rozwijać rynku zdekarbonizowanego gazu, nie dając im możliwości pełnego korzystania z niego i zaspokajania potrzeb wszystkich pokoleń, od ludzi młodych po osoby starsze. Infrastruktura i rynki wodoru. Obecne ramy regulacyjne dotyczące gazowych nośników energii nie odnoszą się do wykorzystywania wodoru jako niezależnego nośnika energii za pośrednictwem wyspecjalizowanych sieci wodorowych. Na szczeblu UE nie istnieją przepisy dotyczące opartych na taryfach inwestycji w sieci, ani dotyczące własności i eksploatacji wyspecjalizowanych sieci wodorowych. Nie istnieją też zharmonizowane przepisy dotyczące jakości (czystego) wodoru. W związku z tym istnieją bariery dla rozwoju racjonalnej pod względem kosztów, transgranicznej infrastruktury wodorowej i konkurencyjnego rynku wodoru, która jest warunkiem wstępnym upowszechniania produkcji i wykorzystania wodoru. Niniejszy wniosek służy rozwiązaniu tych problemów. Zawiera on propozycję dotyczącą usystematyzowanej terminologii i certyfikacji wodoru niskoemisyjnego i paliw niskoemisyjnych.

Gazy odnawialne i niskoemisyjne w istniejącej infrastrukturze gazowej i na rynkach gazu oraz bezpieczeństwo energetyczne. Obecnie udział gazów odnawialnych i niskoemisyjnych w koszyku energetycznym UE jest niewielki. Najważniejszym warunkiem wstępnym, aby uwolnić ich potencjał, jest dostęp do hurtowego rynku gazu, tj. do wirtualnych punktów obrotu. Uzasadnienie biznesowe poprawi również zniesienie kosztów handlu transgranicznego tymi gazami oraz ułatwienie przyłączania zakładów produkcyjnych. Różnice w parametrach jakości gazu i ilości wodoru mieszanego w systemie gazu ziemnego mogą mieć wpływ na projektowanie infrastruktury gazowej, zastosowania dla użytkowników końcowych i transgraniczną interoperacyjność systemu, co grozi fragmentacją rynku wewnętrznego. Obecne przepisy dotyczące jakości gazu nie są jednak dostosowane do przyszłych zmian. Jeżeli chodzi o LNG, usunięcie pozostałych barier w dostępie do terminali LNG otworzyłoby możliwości importu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych z zagranicy, wspierając obniżenie emisyjności unijnego rynku gazu. Zachowanie i wzmocnienie odporności w okresie przejściowym wymaga ponadto odpowiednich ustaleń w zakresie bezpieczeństwa dostaw. Planowanie sieci. Jak wskazano w opracowanej przez Komisję strategii integracji systemu energetycznego, skoordynowane planowanie i eksploatacja całego systemu energetycznego UE, obejmującego wiele nośników energii, infrastruktury i sektorów zużycia energii, jest warunkiem wstępnym osiągnięcia celów klimatycznych na 2050 r. Obecne systemy i praktyki planowania sieci są niewystarczające, ponieważ istnieją rozbieżności między dziesięcioletnim planem rozwoju sieci o zasięgu unijnym (TYNDP) a krajowymi planami rozwoju sieci. Lepsze powiązanie między dziesięcioletnim planem rozwoju sieci a krajowym planem rozwoju sieci umożliwiłoby transnarodową wymianę informacji na temat wykorzystania systemów przesyłowych. Bezpieczeństwo dostaw i magazynowanie. W odpowiedzi na znaczny i ogólnounijny wzrost cen energii jesienią 2021 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji o szybkie zaproponowanie średnio- i długoterminowych środków zwiększenia odporności systemu energetycznego UE, w tym środków zwiększenia bezpieczeństwa dostaw. Aby pomóc w terminowej reakcji na ten kryzys i możliwe dalsze kryzysy na szczeblu Unii, niniejszy wniosek obejmuje specjalne środki poprawy współpracy i odporności, w szczególności w celu zapewnienia bardziej skutecznego i skoordynowanego przechowywania danych dotyczących użytkowania oraz uzgodnienia dotyczące solidarności operacyjnej. Środki te mają na celu terminowe wzmocnienie odporności systemu energetycznego UE na przyszłe wstrząsy. Obejmują one środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu i rozporządzeniu (UE) 2017/1938 w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu ziemnego. Aby zapewnić spójną reakcję, środki dotyczące bezpieczeństwa dostaw stanowią część niniejszego wniosku ustawodawczego, a nie zostały przedstawione jako odrębny wniosek ustawodawczy. Jak wskazano w komunikacie w sprawie cen energii z dnia 13 października 2021 r. pt. „Reakcja na rosnące ceny energii: zestaw działań i środków wsparcia”, koordynacja bezpieczeństwa dostaw energii ponad granicami ma kluczowe znaczenie dla odporności na przyszłe wstrząsy. Proponowane środki zobowiązują państwa członkowskie do wyraźnego włączenia kwestii magazynowania do oceny ryzyka związanego z bezpieczeństwem dostaw na szczeblu regionalnym, w tym ryzyka związanego z kontrolą magazynowania przez podmioty z państw trzecich. W przypadku niemożliwego do eliminacji ryzyka, państwa członkowskie powinny rozważyć środki dotyczące magazynowania na podstawie współpracy regionalnej. We wniosku określono warunki podstawowe wprowadzenia dobrowolnych wspólnych zamówień na strategiczne zapasy gazu, które mają być stosowane w sytuacjach nadzwyczajnych. Wprowadzono również środki poprawy przejrzystości i dostępu do magazynów, przeciwdziałania zagrożeniom dla cyberbezpieczeństwa gazu oraz ułatwiania dwustronnych uzgodnień dotyczących solidarności w przypadku kryzysu między państwami członkowskimi. Komisja zachęca państwa członkowskie do natychmiastowego opracowania uzgodnień solidarnościowych, tak aby nawet w przypadku poważnego kryzysu gospodarstwa domowe były zaopatrywane w potrzebny im gaz. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Proponowana inicjatywa uzupełnia i jest ściśle powiązana z wnioskami ustawodawczymi przedstawionymi w kontekście pakietu „Gotowi na 55” w celu wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu, w tym: Zmienioną dyrektywą w sprawie odnawialnych źródeł energii („dyrektywa RED II”), która jest głównym instrumentem UE do promowania energii ze źródeł odnawialnych. Jej celem jest przyspieszenie wprowadzania do systemu energetycznego energii ze źródeł odnawialnych, w tym gazów odnawialnych. Proponowana zmiana dotyczy podniesienia celu w zakresie odnawialnych źródeł energii w koszyku energetycznym UE do 40 % i promuje wykorzystanie paliw odnawialnych, takich jak czysty wodór w przemyśle i transporcie, określając dodatkowe cele. W odniesieniu do tej inicjatywy w dyrektywie RED II wodór odnawialny zdefiniowano jako „paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego” i „paliwa z biomasy”, które zapewniają redukcję emisji gazów cieplarnianych o 70 % w porównaniu z paliwami kopalnymi, ustanawiając szczegółowe cele cząstkowe w zakresie zużycia wodoru odnawialnego (50 % całkowitego zużycia wodoru do celów energetycznych i surowców w przemyśle do 2030 r. i 2,6 % energii dostarczanej sektorowi transportu). Dyrektywa w sprawie efektywności energetycznej i powiązana z nią dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków, z uwzględnieniem wniosków dotyczących ich nowelizacji, współoddziaływują z obecną inicjatywą, ponieważ mają wpływ na poziom i strukturę zapotrzebowania na gaz. Środki w zakresie efektywności energetycznej mogą zmniejszyć ubóstwo energetyczne i ograniczyć podatność konsumentów na zagrożenia. Ponieważ paliwa gazowe dominują obecnie w europejskich dostawach energii cieplnej i chłodniczej oraz w elektrociepłowniach, ich efektywne wykorzystanie jest podstawowym narzędziem na rzecz efektywności energetycznej. Dyrektywa w sprawie gazu i rozporządzenie w sprawie gazu są spójne z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim”: otwarty i konkurencyjny rynek UE z cenami odzwierciedlającymi koszty produkcji nośników energii, koszty emisji dwutlenku węgla oraz koszty i korzyści zewnętrzne pozwoli skutecznie dostarczyć czysty i bezpieczny wodór użytkownikom końcowym, którym na tym najbardziej zależy. Celem rozporządzenia TEN-E, w brzmieniu zaproponowanym przez Komisję w grudniu 2020 r., jest skuteczniejsze wsparcie modernizacji europejskiej transgranicznej infrastruktury energetycznej w ramach Europejskiego Zielonego Ładu. Wprowadza ono infrastrukturę wodorową jako nową kategorię infrastruktury na potrzeby rozwoju sieci europejskiej. Niniejsza inicjatywa uzupełnia proponowane rozporządzenie TEN-E, ponieważ koncentruje się na dostosowaniu planów krajowych do wymogów ogólnoeuropejskiego dziesięcioletniego planu rozwoju sieci. Jak zapowiedziano w strategii UE na rzecz ograniczenia emisji metanu, Komisja zaproponuje przepisy służące ograniczeniu emisji metanu w sektorze energetycznym. Celem inicjatywy jest poprawa informacji na temat wszystkich emisji metanu związanych z wytwarzaniem energii. Niniejsza inicjatywa ma charakter uzupełniający, ponieważ służy ułatwieniu penetracji gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, umożliwiając odejście od gazu ziemnego. •Spójność z innymi politykami Unii System handlu uprawnieniami do emisji („ETS”) zwiększa koszty wykorzystywania paliw kopalnych w porównaniu z gazami odnawialnymi i niskoemisyjnymi, a tym samym zwiększa popyt na te gazy i inwestycje w powiązane technologie produkcyjne. Komisja zaproponowała wzmocnienie tego systemu oraz rozszerzenie go na sektory lotnictwa, transportu morskiego i drogowego oraz budownictwa. W ramach tego programu uwzględniono wszystkie instalacje do produkcji wodoru, a także elektrolizery o zdolności produkcyjnej przekraczającej 25 ton dziennie. Fundusz innowacyjny, ustanowiony dyrektywą w sprawie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) na lata 2021–2030, jest jednym z instrumentów finansowania wspierających transformację w kierunku neutralności klimatycznej Europy do 2050 r. Fundusz innowacyjny, ustanowiony dyrektywą w sprawie EU ETS na lata 2021–2030, jest jednym z instrumentów finansowania wspierających transformację w kierunku neutralności klimatycznej Europy do 2050 r. W przeglądzie dyrektywy w sprawie opodatkowania energii przewidziano dostosowanie opodatkowania produktów energetycznych do polityki UE w zakresie energii i klimatu, wsparcie czystych technologii oraz zniesienie przestarzałych zwolnień i stawek obniżonych, które obecnie zachęcają do stosowania paliw kopalnych. Zgodnie ze zmienioną dyrektywą objęte nią produkty pogrupowano i uszeregowano według ich efektywności środowiskowej. Oznacza to, że w ramach przeglądu ustanowiono preferencyjne minimalne poziomy opodatkowania odnawialnych i niskoemisyjnych paliw wodorowych wykorzystywanych jako paliwa silnikowe w wysokości 0,15 EUR/GJ (w porównaniu z 10,75 EUR/GJ w przypadku paliw kopalnych). W odniesieniu do odnawialnych i niskoemisyjnych paliw wodorowych wykorzystywanych jako paliwa do ogrzewania ustanowiono preferencyjne minimalne poziomy opodatkowania w wysokości 0,15 EUR/GJ (w porównaniu z 0,6 EUR/GJ w przypadku gazu ziemnego). Zmienione rozporządzenie w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych (AFIR), które uchyli dyrektywę 2014/94/UE w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (AFID), zgodnie z propozycją Komisji z lipca 2021 r., ma na celu rozwiązanie problemu rosnących emisji w transporcie drogowym przez wsparcie przejścia do 2050 r. na flotę samochodową o niemal zerowej emisji. Rozporządzenie zobowiązuje państwa członkowskie do rozbudowy sieci infrastruktury ładowania i tankowania paliwa dopasowanej do rytmu sprzedaży bezemisyjnych samochodów oraz do instalacji w regularnych odstępach punktów ładowania i tankowania na głównych autostradach. Zmiana rozporządzenia w sprawie infrastruktury paliw alternatywnych nałoży obowiązek instalacji jednej stacji tankowania (min. 2 t/dobę, 700 barów) co 150 km wzdłuż sieci bazowej TEN-T i w każdym węźle miejskim do 2030 r.; doprowadzi to do powstania około 700 stacji tankowania wodoru wzdłuż węzłów transportowych i 88 stacji tankowania wodoru w węzłach miejskich. Zmiana rozporządzenia ustanawiającego normy emisji CO2 dla samochodów osobowych i dostawczych ma na celu usunięcie przeszkód na drodze prowadzącej od 2025 r. do transportu bezemisyjnego. W rozporządzeniu zdefiniowano w szczególności pojazdy bezemisyjne jako pojazdy elektryczne o napędzie akumulatorowym, pojazdy zasilane ogniwami paliwowymi i inne pojazdy napędzane wodorem, a także wyznaczono cel zakładający zerowe średnie emisje nowych parków pojazdów do 2030 r. Wniosek FuelEU Maritime ma na celu zwiększenie udziału w koszyku paliw międzynarodowego transportu morskiego zrównoważonych niskoemisyjnych i bezemisyjnych paliw alternatywnych, w tym: biopaliw ciekłych, e-płynów, gazu zdekarbonizowanego (w tym bio-LNG i e-gazu), wodoru zdekarbonizowanego i zdekarbonizowanych paliw wodoropochodnych (w tym metanu i amoniaku). Skupienie się na paliwach i technologiach energetycznych powinno umożliwić znaczne i szybkie redukcje emisji, przy pełnym wykorzystaniu istniejących technologii i infrastruktury oraz zachęt oferowanych w ramach innych proponowanych środków. Ułatwi to również określenie ścieżek obniżenia emisyjności dla całego klastra morskiego. Wniosek REFuel EU Aviation, którego celem jest zwiększenie potencjału zrównoważonych paliw lotniczych w celu zmniejszenia śladu węglowego lotnictwa, który jest jak dotąd w dużej mierze niewykorzystany. Aby znacznie ograniczyć emisje sektor lotnictwa będzie musiał w nadchodzących latach ograniczyć swoją zależność od paliw kopalnych do silników odrzutowych i w coraz większym stopniu przechodzić na stosowanie zrównoważonych paliw lotniczych. We wniosku określono minimalny udział syntetycznych paliw lotniczych w paliwach lotniczych dostarczanych operatorom statków powietrznych na 0,7 %, w przypadku gdy syntetyczne paliwa lotnicze to paliwa odnawialne pochodzenia niebiologicznego, zgodnie z definicją zawartą w dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Celów niniejszej inicjatywy nie można zrealizować na poziomie krajowym. Środki planowane w ramach niniejszej inicjatywy mają posłużyć osiągnięciu czterech celów określonych w art. 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), przyczyniając się jednocześnie do obniżenia emisyjności gospodarki UE. Planowane środki mają zostać przyjęte na podstawie art. 194 ust. 2 TFUE wraz z art. 114 ust. 1 TFUE. Kompetencje UE w dziedzinie energii to kompetencje dzielone na podstawie art. 4 ust. 2 lit. i) TFUE.

Niniejsza inicjatywa opiera się również na kompleksowym zestawie aktów prawnych, które zostały przyjęte i zaktualizowane w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci. Mając na uwadze cel polegający na stworzeniu wewnętrznego rynku energii, UE przyjęła w latach 1996–2019 cztery kolejne pakiety ustawodawcze o nadrzędnym celu zakładającym integrację rynków i liberalizację krajowych rynków energii elektrycznej i gazu. Przepisy te obejmują szeroki zakres aspektów, od dostępu do rynku po przejrzystość, prawa konsumentów, zwiększenie płynności rynków gazu oraz niezależność organów regulacyjnych. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Obecnie na szczeblu UE nie istnieją przepisy regulujące wyspecjalizowane sieci, rynki wodoru oraz niskoemisyjny wodór i paliwa niskoemisyjne. Biorąc pod uwagę obecne wysiłki podejmowane na szczeblu unijnym i krajowym na rzecz promowania stosowania wodoru odnawialnego jako substytutu paliw kopalnych, państwa członkowskie będą zachęcane do przyjęcia przepisów dotyczących przesyłu wodoru wyspecjalizowaną infrastrukturą na szczeblu krajowym. Stwarza to ryzyko fragmentaryzacji otoczenia regulacyjnego w całej UE, która utrudniłaby integrację krajowych sieci i rynków wodoru, a tym samym uniemożliwiła transgraniczny handel wodorem lub zniechęcała do niego. Harmonizacja przepisów dotyczących infrastruktury wodoru na późniejszym etapie (tj. po wprowadzeniu przepisów krajowych) doprowadziłaby do zwiększenia obciążeń administracyjnych dla państw członkowskich oraz wyższych kosztów regulacyjnych i niepewności dla przedsiębiorstw, zwłaszcza w odniesieniu do długoterminowych inwestycji w produkcję wodoru i infrastrukturę transportową. Stworzenie na szczeblu UE ram regulacyjnych dotyczących wyspecjalizowanych sieci i rynków wodoru przyczyni się do integracji i wzajemnego połączenia krajowych rynków i sieci wodoru. Przepisy na szczeblu UE dotyczące planowania, finansowania i eksploatacji takich wyspecjalizowanych sieci wodorowych zapewniłyby długoterminową przewidywalność dla potencjalnych inwestorów w tego rodzaju długoterminową infrastrukturę, w szczególności w odniesieniu do połączeń transgranicznych (które w przeciwnym razie mogłyby podlegać różnym i potencjalnie rozbieżnym przepisom krajowym). Jeżeli chodzi o biometan, jest prawdopodobne, że bez inicjatywy na szczeblu UE do 2030 r. utrzyma się mozaika regulacyjna w zakresie dostępu do rynków hurtowych, obowiązków dotyczących przyłączania oraz środków koordynacji między operatorem systemu przesyłowego (OSP) a operatorem systemu dystrybucyjnego (OSD). Podobnie bez pewnej harmonizacji na szczeblu UE producenci gazów odnawialnych i niskoemisyjnych będą musieli ponosić w całej UE bardzo różne koszty przyłączania i zatłaczania, co doprowadzi do powstania nierównych warunków działania. Bez dalszych przepisów na szczeblu UE państwa członkowskie nadal stosowałyby różne normy jakości gazu i przepisy dotyczące poziomów mieszania wodoru, co groziłoby transgranicznymi ograniczeniami w przepływie i segmentacją rynku. Normy jakości gazu nadal byłyby określane głównie w oparciu o parametry jakościowe gazu ziemnego, co ograniczałoby włączenie gazów odnawialnych do sieci. Wszystkie te aspekty prawdopodobnie przyczyniłyby się do zmniejszenia transgranicznego handlu gazami odnawialnymi i niskoemisyjnymi, co mogłoby być kompensowane wyższym importem gazu ziemnego. Wykorzystanie terminali LNG i import mogłyby nadal ograniczać się do gazu ziemnego, chociaż w przypadku dostępności konkurencyjnego biometanu lub metanu syntetycznego ze źródeł spoza UE nie trzeba dostosowywać terminali LNG. Krajowe planowanie sieci będzie wymagane jedynie w państwach członkowskich, w których działają certyfikowani niezależni operatorzy systemów przesyłowych i niezależni operatorzy systemów. Chociaż większość państw członkowskich ma jeden krajowy plan rozwoju gazu, w ramach którego współpracują operatorzy gazu, współpraca międzysektorowa nadal jest ograniczona. Gotowość na wypadek sytuacji nadzwyczajnej w sektorze gazu koordynowana na szczeblu UE okazała się jak dotąd skuteczniejsza niż działania podejmowane wyłącznie na szczeblu krajowym. •Proporcjonalność Inicjatywa jest zgodna z zasadą proporcjonalności. Mieści się ona w zakresie art. 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Interwencja polityczna jest proporcjonalna do wymiaru i charakteru określonych problemów oraz do osiągnięcia wyznaczonych celów. Wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia ogólnego celu, jakim jest ułatwienie obniżenia emisyjności paliw gazowych w sposób konkurencyjny, przy jednoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego i umieszczeniu konsumentów w centrum rynków energii. Preferowany zestaw wariantów uznaje się za proporcjonalny i w miarę możliwości oparty na aktualnych podejściach. Równowagę między obowiązkami a zróżnicowanymi zdolnościami państw członkowskich i podmiotów prywatnych do działania uznaje się za właściwą z uwagi na konieczność osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. •Wybór instrumentu W oparciu o ogólną ocenę obecnych ram regulacyjnych rynku gazu instrumentem wybranym do przekształcenia dyrektywy 2009/73/WE jest dyrektywa, a instrumentem wybranym do przekształcenia rozporządzenia nr 715/2009 jest rozporządzenie. Przekształcenie tych istniejących aktów prawnych zwiększy jasność prawa. Wykorzystanie aktu zmieniającego mogłoby być niewystarczające do uwzględnienia szerokiego wachlarza nowych przepisów. Wybór instrumentów wymaga zatem przeglądu już przyjętych i wdrożonych przepisów, a ewolucja obowiązującego prawodawstwa przez wprowadzenie do niego zmian jest naturalna. Rozporządzenie w sprawie gazu będzie musiało zmienić dalsze akty prawne, a mianowicie: rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu (UE) 2017/1938, rozporządzenie w sprawie ACER (UE) 2019/942 oraz rozporządzenie w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii (UE) nr 1227/2011. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Wejście w życie trzeciego pakietu energetycznego pozytywnie wpłynęło na konkurencyjność i funkcjonowanie wewnętrznych rynków energii. Niemniej obecne ramy regulacyjne dotyczące gazu koncentrują się na gazie ziemnym opartym na paliwach kopalnych i nie przewidują w pełni pojawienia się takich alternatyw dla metanu (w tym gazu ziemnego i biometanu), jak wodór. Konieczne jest ponowne przeanalizowanie obecnych ram regulacyjnych rynku gazu, co zapowiedziano już w komunikacie Komisji Europejskiej w sprawie strategii w zakresie wodoru na rzecz Europy neutralnej dla klimatu. Biorąc pod uwagę różny potencjał państw członkowskich UE w zakresie produkcji odnawialnego i niskoemisyjnego wodoru, odpowiednie ramy rynkowe mogłyby ułatwić odegranie przez wodór roli nośnika energii i czynnika umożliwiającego integrację systemu energetycznego. Na tej podstawie w ocenie skutków zidentyfikowano cztery główne przyczyny związane z problematyką I: (i) obniżenie emisyjności doprowadzi do powstania europejskiego łańcucha wartości wodoru opartego na transgranicznym rynku wodoru; (ii) brak inwestycji w infrastrukturę wodorową utrudnia rozwój rynku; (iii) jest prawdopodobne, że infrastruktura wodorowa będzie stanowić naturalny monopol, co spowoduje powstanie niekonkurencyjnych struktur rynkowych; (iv) rozbieżne przepisy dotyczące jakości wodoru mogą utrudniać przepływy transgraniczne i powodować dodatkowe koszty.

Obowiązujące przepisy dotyczące gazu, koncentrujące się na gazie ziemnym z paliw kopalnych importowanym głównie spoza UE, nie uwzględniają specyfiki zdecentralizowanej produkcji gazów odnawialnych i niskoemisyjnych w UE. Ponadto rosnące ilości biometanu, wodoru, ale też LNG wpływają na jakość gazu, a tym samym na projektowanie infrastruktury gazowej i urządzeń stosowanych przez użytkowników końcowych. W szczególności w ocenie skutków dostrzeżono pięć głównych przyczyn związanych z tą problematyką: (i) ograniczony dostęp do rynku i sieci lokalnych producentów biometanu przyłączonych do sieci dystrybucji, rozbieżność przepisów dotyczących obowiązku przyłączenia i kosztów przyłączenia do sieci gazów odnawialnych i niskoemisyjnych oraz wewnątrzunijne taryfy wejścia/wyjścia utrudniają ustanowienie w pełni zintegrowanego, płynnego i interoperacyjnego wewnętrznego rynku gazu w UE; (ii) różnice w jakości gazu i w poziomach mieszania wodoru mogą negatywnie wpływać na przepływy transgraniczne i użytkowników końcowych, podczas gdy obecne przepisy dotyczące jakości gazu nie są dostosowane do przyszłych zmian; (iii) terminale LNG są przystosowane do odbioru głównie gazu ziemnego, dostęp nowych gazów do terminali LNG jest ograniczony; (iv) długoterminowe umowy na dostawy gazu ziemnego o nieobniżonej emisji mogą powodować sztywne pozostawanie przy gazie ziemnym i utrudniać dostawy gazów odnawialnych do 2050 r.; (v) obecne ustalenia dotyczące bezpieczeństwa energetycznego uwzględniają jedynie zagrożenia związane z dostawami gazu ziemnego, a nie gazów odnawialnych i niskoemisyjnych. Jeśli chodzi o planowanie sieci, trzeba dalej rozwijać współpracę między operatorami systemów przesyłowych i organami regulacyjnymi. Rosnąca penetracja odnawialnych źródeł energii o zmiennej wydajności wymaga zwiększenia stopnia zintegrowania całego systemu energetycznego i zwiększenia wzajemnych połączeń infrastruktury, w oparciu o całościowe i sprzyjające włączeniu podejście. W ocenie skutków podkreślono trzy główne przyczyny dotyczące tej problematyki: (i) różne planowanie sieci w zależności od państwa członkowskiego i operatora systemu przesyłowego, odrębne planowanie w odniesieniu do energii elektrycznej i gazu; (ii) brak przejrzystości w odniesieniu do możliwości zmiany przeznaczenia lub likwidacji istniejącej infrastruktury; (iii) brak wyraźnego uwzględnienia operatorów systemów dystrybucyjnych w planowaniu operatorów systemów przesyłowych. Lepsza harmonizacja strategii rozwoju systemu zwiększyłaby ponadto wzajemne powiązania między systemami elektroenergetycznymi i gazowymi, w tym wodoru. Ocena wykazała, że aby zapewnić konsumentom UE pełne korzyści z integracji rynku, należy poprawić konkurencję. Oprócz tego konsumenci są nadal pozbawieni narzędzi niezbędnych do aktywnego udziału w rynku. Przepisy dotyczące ochrony konsumentów zawarte w analizowanym prawodawstwie okazały się jedynie częściowo adekwatne do zakładanych celów. W szczególności ochrona odbiorców wrażliwych jest nadal nierównomierna w poszczególnych państwach członkowskich, a ubóstwo energetyczne w całej UE nadal jest znaczne. Zgodnie z tym, w odniesieniu do problematyki IV zidentyfikowano trzy przyczyny problemów: (i) niewykorzystany potencjał konkurencji na rynkach detalicznych; (ii) niewystarczająco silna pozycja odbiorców przy zmianie dostawcy, pod względem narzędzi porównywania cen, informacji o rozliczeniach, społeczności energetycznych i dostępu do danych; oraz (iii) niewystarczająca ochrona konsumentów, w szczególności osób znajdujących się w trudnej sytuacji i dotkniętych ubóstwem energetycznym. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Zgodnie z wytycznymi w sprawie lepszego stanowienia prawa Komisja przeprowadziła kompleksowe i sprzyjające włączeniu społecznemu konsultacje z zainteresowanymi stronami w oparciu o strategię konsultacji, która obejmowała szereg metod i narzędzi. Celem tej strategii było uwzględnienie wszystkich istotnych dowodów, w tym danych dotyczących kosztów, skutków społecznych i korzyści z tej inicjatywy. Zastosowano kilka narzędzi konsultacyjnych: konsultacje w sprawie wstępnej oceny skutków (plan działania), internetowe konsultacje publiczne oparte na kwestionariuszu, prezentacja Komisji i informacje zwrotne od zainteresowanych stron, w tym Europejskie Forum Organów Nadzoru Gazu, dyskusje z państwami członkowskimi, posłami do Parlamentu Europejskiego i krajowymi organami regulacyjnymi oraz dyskusje z zainteresowanymi stronami podczas szeroko zakrojonych warsztatów dla zainteresowanych stron. W ramach otwartych konsultacji publicznych Komisja otrzymała 263 odpowiedzi. Ogólnie rzecz biorąc, respondenci potwierdzili, że widzą potrzebę przeglądu dyrektywy w sprawie gazu i rozporządzenia w sprawie gazu, aby pomóc w osiągnięciu celów w zakresie obniżenia emisyjności. Ponadto ponad 60 % respondentów oczekuje, że zmiany technologiczne i regulacyjne niezbędne do obniżenia emisyjności rynku gazu przyczynią się do stworzenia nowych miejsc pracy do 2030 r. Jeśli chodzi o rozwój infrastruktury i rynków wodoru, zdecydowana większość respondentów popiera wczesne wprowadzenie rozporządzenia, w celu wsparcia dobrego funkcjonowania i konkurencyjności rynku wodoru oraz infrastruktury wodoru. Respondenci poparli stworzenie ram prawnych UE, które określałyby kluczowe zasady regulacyjne i stosowały podejście stopniowe. Zdecydowana większość popiera np. dostęp stron trzecich, zasady dostępu do rurociągu wodorowego, terminali importowych i instalacji magazynowych, oraz opowiada się za rozdzieleniem działalności sieciowej. Większość respondentów uznała, że wczesne określenie roli podmiotów prywatnych w rozwoju infrastruktury wodorowej jest istotne. Znaczna większość respondentów uważa również, że istniejące i przyszłe sieci prywatne mogą zostać (tymczasowo) zwolnione z niektórych wymogów regulacyjnych, ale że potrzeba zapewnić jednolite ramy regulacyjne. Zdecydowana większość respondentów uważa, że prawa i wymogi dotyczące zezwoleń dla nowej infrastruktury wodorowej powinny być podobne do tych, które obecnie stosuje się w odniesieniu do gazociągów metanu. W odniesieniu do promowania dostępu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do istniejącego rynku gazu i istniejącej infrastruktury gazowej zainteresowane strony zgadzają się co do potrzeby dokonania przeglądu obecnych ram regulacyjnych, aby pomóc w osiągnięciu celów w zakresie obniżania emisyjności. Większość zainteresowanych stron uważa, że zapewnienie pełnego dostępu do rynku i ułatwienie zatłaczania gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do sieci gazowej jest istotne. Wielu respondentów opowiada się za nałożeniem na operatorów sieci obowiązku przyłączania producentów gazów odnawialnych i niskoemisyjnych oraz obniżeniem opłat za zatłaczanie. Większość respondentów popiera również poprawę przejrzystości ram dla terminali LNG. Istnieje również silne poparcie dla zharmonizowanego stosowania norm jakości gazu w całej UE, wzmocnienia koordynacji transgranicznej i zwiększenia przejrzystości. Respondenci są podzieleni w kwestii mieszania wodoru, ale większość z nich zgadza się, że może ono stanowić szybki i racjonalny pod względem kosztów (mimo wysokich kosztów technicznych) pierwszy krok w kierunku obniżenia emisyjności systemu energetycznego. Niewiele zainteresowanych stron poparło zniesienie wewnątrzunijnych stawek transgranicznych. Większość respondentów uważa specyficzne dla gazu wyzwania w zakresie bezpieczeństwa i cyberbezpieczeństwa za istotne. W odniesieniu do zintegrowanego planowania sieci większość zainteresowanych stron opowiada się za dostosowaniem harmonogramu krajowych planów rozwoju sieci do dziesięcioletniego planu rozwoju sieci przy pomocy jednego planu gazowego, niezależnie od wybranego modelu rozdziału. Większość respondentów wyraziła jeszcze większe poparcie dla wspólnego scenariusza dotyczącego energii elektrycznej i gazu. Znaczna liczba zainteresowanych stron zwraca się o włączenie projektów związanych z wodorem do programu rozwoju obszarów wiejskich. Większość zainteresowanych stron zgadza się co do roli operatorów systemów dystrybucyjnych w dostarczaniu i wymianie informacji, a wielu respondentów poparło również przedstawienie przez nich własnych planów optymalizacji systemu w różnych sektorach. Respondenci preferują również wspólny plan dotyczący gazu i energii elektrycznej od wspólnych scenariuszy z odrębnymi planami. Kilka zainteresowanych stron wskazało, że preferowanym wariantem byłby wspólny plan dotyczący metanu i wodoru, z odrębnym planem w zakresie energii elektrycznej. W odniesieniu do zaangażowania i ochrony konsumentów na rynku detalicznym zielonego gazu zdecydowana większość zainteresowanych stron poparła przyjęcie ambitniejszych przepisów dotyczących obywateli/konsumentów, na wzór przepisów obecnie obowiązujących na rynku energii elektrycznej. Przepisy dotyczące ubóstwa energetycznego powinny pomóc zagwarantować, że konsumenci nie będą ponosili kosztów przejścia na rozwiązania oparte na czystym gazie. Przedstawiciele sektora prywatnego popierają plany stopniowego wycofywania cen regulowanych, podczas gdy niektóre organizacje konsumenckie opowiadają się za ich utrzymaniem w celu ochrony konsumentów dotkniętych ubóstwem energetycznym i zagrożonych nim. Prawie połowa wszystkich respondentów chce zaostrzenia przepisów dotyczących możliwości porównywania ofert i dostępności danych, przejrzystości, inteligentnych systemów pomiarowych i zmiany dostawcy. Żaden respondent nie opowiedział się za podejściem nieregulacyjnym. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Proponowana inicjatywa i będąca jej podstawą ocena skutków opierają się na dowodach pochodzących z wkładu zainteresowanych stron w ramach szeroko zakrojonych konsultacji w tym zakresie, a także na przeglądzie literatury i modelowaniu. Przegląd literatury obejmował wyniki szeregu badań tematycznych dotyczących najważniejszych elementów, takich jak rola wodoru oraz infrastruktura, rynek i produkcja gazu zdekarbonizowanego, które przeprowadzono na potrzeby oceny skutków lub które weszły w jej zakres, a także oceny przeprowadzone w odniesieniu do innych odpowiednich inicjatyw Komisji. W analizie uwzględniono również konkluzje przyjęte w ramach kilku forów zainteresowanych stron, przede wszystkim konkluzje dotyczące rozporządzenia w sprawie gazu (forum madryckie) i rozporządzenia w sprawie energii elektrycznej (forum florenckie). Uwzględniono również dyskusje z państwami członkowskimi, posłami do Parlamentu Europejskiego, krajowymi organami regulacyjnymi, ACER i innymi zainteresowanymi stronami. •Ocena skutków Zgodnie z wytycznymi w sprawie lepszego stanowienia prawa Komisja przeprowadziła ocenę skutków szeregu wariantów strategicznych. Na potrzeby tej oceny prowadzono konsultacje w ramach Komisji za pośrednictwem grupy sterującej złożonej z przedstawicieli różnych służb. Ocenę skutków przedstawiono i omówiono na posiedzeniu Rady ds. Kontroli Regulacyjnej. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wydała pozytywną opinię z zastrzeżeniami. Zastrzeżenia uwzględniono w szczególności przez: (i) włączenie wniosków z oceny do opisu problemu, (ii) sprecyzowanie roli inicjatywy jako części ram wspomagających pakietu „Gotowi na osiągnięcie celu 55 proc.”, (iii) wyjaśnienie podstawy wpływu wariantów strategicznych, (iv) wyraźniejsze rozróżnienie między poszczególnymi podmiotami, w szczególności między producentami gazu ziemnego i wodoru a konsumentami, (v) przedstawienie oceny, wskazującej jak mogą się różnić skutki inicjatywy dla MŚP w porównaniu z innymi (większymi) przedsiębiorstwami, (vi) lepsze odzwierciedlenie w całym sprawozdaniu odmiennych poglądów i poglądów mniejszości, w tym w definicji problemów, konstruowaniu wariantów, analizie skutków i wyborze preferowanego wariantu, (vii) poprawę strony redakcyjnej sprawozdania oraz (viii) uzupełnienie tabel kosztów i korzyści w odpowiednim formacie. W trakcie prac nad oceną skutków rozważono szereg środków w odniesieniu do czterech problematyk, w celu rozwiązania zidentyfikowanych problemów i ich źródeł, tak aby osiągnąć cele inicjatywy. Po dokonaniu oceny ich skuteczności, efektywności, spójności i proporcjonalności uznano, że do osiągnięcia wyznaczonych celów najlepiej przyczyni się pakiet preferowanych wariantów. Problematyka I: infrastruktura i rynki wodoru W odniesieniu do problematyki I rozważono następujące warianty strategiczne: przyznawanie praw do eksploatacji sieci wodorowej w drodze przetargu (wariant 1); wprowadzenie głównych zasad regulacyjnych – będą one wzorowane na zasadach obecnie obowiązujących na rynku gazu ziemnego, ale zostaną dostosowane do etapu rozwoju rynków wodoru (wariant 2); ustanowienie w pełni rozwiniętego systemu regulacyjnego dla wodoru (podobnego do obecnie stosowanego w sektorze gazu ziemnego) bez konieczności przejścia na bardziej dojrzały rynek wodoru (wariant 3). Preferowanym wariantem jest wprowadzenie kluczowych zasad regulacyjnych od samego początku przy jednoczesnym zapewnieniu jasności co do ostatecznego (przyszłego) systemu regulacyjnego. (wariant 2b „Główne zasady regulacyjne z wizją”). Główne korzyści z tego wariantu polegają na tym, że sprzyja on integracji rynku, zapewnia jasność inwestorom, zapobiega powstawaniu niekonkurencyjnych struktur rynkowych oraz kosztom dostosowania przepisów ex post po osiągnięciu dojrzałości rynku, a jednocześnie pozostawia elastyczność w dostosowywaniu regulacji do stopniowego rozwoju sektora wodoru. Problematyka II: gazy odnawialne i niskoemisyjne w istniejącej infrastrukturze gazowej i na rynkach gazu oraz bezpieczeństwo energetyczne Problematyka II obejmuje warianty promowania dostępu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do istniejącego rynku gazu i istniejącej infrastruktury gazowej. Wszystkie warianty obejmują również stopniowy poziom interwencji w celu rozwiązania problemów związanych z bezpieczeństwem energetycznym, w szczególności rozszerzenie istniejących narzędzi, norm i procedur na gazy odnawialne i niskoemisyjne, skuteczne solidarne wsparcie oraz przeciwdziałanie zagrożeniom związanym z cyberbezpieczeństwem w sektorze gazu. Wariant 3 „Ułatwienie i promowanie pełnego dostępu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do rynku” jest preferowanym wariantem w odniesieniu do problematyki II. Wariant ten obejmuje środki wspierania dostępu gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do rynku hurtowego, terminali LNG i sieci przesyłowej (niezależnie od miejsca przyłączenia), w tym rabaty na taryfy za wprowadzanie do sieci i transport transgraniczny. Jakość gazu byłaby regulowana zharmonizowanym podejściem UE do punktów transgranicznych połączeń międzysystemowych, przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności państw członkowskich. Dopuszczalny limit dla mieszanin wodoru ustalony na poziomie 5 % dla wszystkich punktów transgranicznych – poziom ten jest racjonalny pod względem kosztów przystosowania i redukcji zanieczyszczeń.

Umożliwienie i promowanie pełnego otwarcia rynku energii odnawialnej i niskoemisyjnej: przewidziane środki są spójne ze staraniami Unii na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu i są niezbędne do osiągnięcia celów Europejskiego Zielonego Ładu. Główna korzyść polega na obniżeniu kosztów produkcji ponoszonych przez producentów gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, zwiększeniu konkurencji, płynności i handlu gazami odnawialnymi, przy jednoczesnej redukcji emisji gazów cieplarnianych. W ten sposób konsumenci i podatnicy odniosą korzyści, a wsparcie będzie można ograniczyć. Ograniczy to również ryzyko dla bezpieczeństwa energetycznego oraz pozwoli zaoszczędzić czas i zasoby, zmniejszyć niepewność, poprawić skuteczność środków nadzwyczajnych oraz zaostrzyć szczególne wymogi w zakresie bezpieczeństwa dla przedsiębiorstw gazowych. Problematyka III: planowanie sieci W odniesieniu do problematyki III rozważano warianty w zakresie zintegrowanego planowania sieci. Wariantem preferowanym dla problematyki III jest wariant 2 „Planowanie krajowe oparte na scenariuszach europejskich” Wariant ten umożliwia planowanie krajowe, ale musi ono opierać się na wspólnych scenariuszach dotyczących gazu i energii elektrycznej, adaptedch do dziesięcioletniego planu rozwoju sieci i powiązanych z odpowiednim krajowym planem w dziedzinie energii i klimatu. Wariant obejmuje wszystkie odpowiednie podmioty (operatorów systemów dystrybucyjnych) i pozwala na ustalenie rurociągów, którymi można transportować wodór zamiast metanu, na poziomie szczegółowości, którego osiągnięcie byłoby trudne na szczeblu europejskim. Opracowanie planów krajowych w oparciu o scenariusze europejskie. Główna korzyść polega na wyeliminowaniu ryzyka spowodowanego planowaniem przez operatorów systemów przesyłowych energii elektrycznej i gazu rozwoju ich systemów w oparciu o niekompatybilne założenia. Umożliwia to integrację sektorów i opracowanie koncepcyjnego planu systemu przy jednoczesnym zachowaniu korzyści płynących z bardziej szczegółowych planów rozwoju sieci dla poszczególnych sektorów. Zapewnia wspólną wizję różnych zainteresowanych stron zakładając, że w planowaniu sieci należy uwzględniać strategie obniżania emisyjności na szczeblu krajowym i unijnym, zmniejszając ryzyko potencjalnych blokad lub aktywów osieroconych. Problematyka IV: niski poziom zaangażowania i ochrony konsumentów na rynku detalicznym zielonego gazu Problematyka IV obejmuje warianty, które zakładają nieregulacyjne podejście do kwestii konkurencji i zaangażowania konsumentów lub wymagają reakcji na przyczyny tych problemów za pomocą nowych przepisów, głównie na wzór już obowiązujących w sektorze energii elektrycznej. W świetle analizy preferowany jest wariant 2 „Elastyczne prawodawstwo”, który powiela sposób ochrony konsumentów na rynku energii elektrycznej oraz przepisy dotyczące ich uprawnień. Ogólnie rzecz biorąc, wariant ten powinien być najskuteczniejszy, najwydajniejszy i najbardziej spójny z pozostałymi problematykami. Główną korzyścią z wdrożenia będą znaczne możliwości oszczędności, pomoże nowym dostawcom i usługodawcom wejść na rynek, opracować innowacyjne produkty, co doprowadzi do zwiększenia konkurencji, poziomu zaangażowania konsumentów i korzyści gospodarczych. Pozwoli on również obywatelom i społecznościom zwiększyć akceptację społeczną, zmobilizować kapitał prywatny i ułatwić wdrożenie gazów odnawialnych i niskoemisyjnych. Zmniejszenie ryzyka nadmiernych inwestycji będzie miało pozytywny wpływ na środowisko. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Wnioski dotyczące zmiany obowiązującego prawodawstwa opracowano na podstawie najbardziej opłacalnych wariantów strategicznych analizowanych w ocenie skutków. Oczekuje się, że niektóre z preferowanych wariantów zwiększą koszty administracyjne, wykonawcze i egzekwowania przepisów u organów regulacyjnych i operatorów rynku. Proponowane środki mogą doprowadzić na przykład do: intensywniejszej wymiany administracyjnej między krajowymi organami regulacyjnymi a podmiotami świadczącymi usługi przesyłania gazu ziemnego, wzmożenia koordynacji między operatorami systemów dystrybucyjnych i operatorami systemów przesyłowych oraz dalszych działań regulacyjnych i wykonawczych państw członkowskich i organów krajowych. Oczekuje się jednak, że wynikiem zmiany ram prawnych będą również niższe koszty regulacyjne i ich większa efektywność. Z oceny skutków wynika ponadto, że proponowane środki doprowadzą do najbardziej opłacalnych wariantów regulacyjnych, umożliwiających osiągnięcie nadrzędnego celu inicjatywy, a mianowicie ustanowienia przepisów dotyczących przesyłu, dystrybucji, dostaw i magazynowania metanu i gazów wodorowych, które wesprą obniżenie emisyjności systemu energetycznego przy jednoczesnym zapewnieniu bezpiecznej i przystępnej cenowo energii. Krótkoterminowe koszty regulacyjne związane z niektórymi preferowanymi środkami należy oceniać w porównaniu do kosztów i wysiłków, których wymagałyby w perspektywie długoterminowej opóźniona integracja i dekarbonizacja systemu energetycznego. Korzyści, które wybrane warianty mają przynieść pod względem wsparcia odnawialnych źródeł energii, integracji systemu energetycznego, ochrony konsumentów i bezpieczeństwa energetycznego, znacznie przewyższą bezpośrednie koszty administracyjne i koszty wdrożenia. Wniosek przyczyni się do dalszego uproszczenia obecnych ram regulacyjnych przez harmonizację przepisów dotyczących infrastruktury gazowej i rynku gazu z nową strukturą regulacyjną ustanowioną w pakiecie „Czysta energia dla sektora energii elektrycznej”. Oczekuje się, że zwiększenie dostosowania między sektorami przyniesie korzyści w wielu obszarach regulacyjnych, zwłaszcza w zakresie mocnej pozycji konsumentów i ich ochrony, zarządzania i nadzoru regulacyjnego. Podobnych wyników oczekuje się również przy wczesnym wprowadzeniu ram regulacyjnych dotyczących infrastruktury wodorowej i rynków wodoru. Chociaż przepisy te prawdopodobnie zwiększą bezpośrednie koszty administracyjne i obciążenia regulacyjne dla organów krajowych i operatorów rynku, oczekuje się, że wczesna harmonizacja zasad regulacyjnych dotyczących wodoru znacznie zmniejszy przyszłe koszty przestrzegania przepisów i zapobiegnie ryzyku poważnych rozbieżności regulacyjnych i kosztów wdrażania. •Prawa podstawowe Ochrona wartości UE oraz praw podstawowych i bezpieczeństwa obywateli w rozwijającym się ekologicznym i cyfrowym środowisku energii ma ogromne znaczenie. Proponowane środki z zakresu polityki w dziedzinie zarządzania danymi, służące zapewnieniu powszechnego dostępu do technologii cyfrowych i usług opartych na danych oraz ich powszechnego wykorzystania, przy jednoczesnym zagwarantowaniu wysokiego poziomu prawa do życia prywatnego i do ochrony danych osobowych, jak zapisano w art. 7 i 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych, opracowano mając to na uwadze. 4.WPŁYW NA BUDŻET Wpływ na budżet UE wniosku w ramach niniejszego pakietu dotyczy zasobów ludzkich Agencji ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki (ACER) oraz Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej (DG) ds. Energii, które opisano w ocenie skutków finansowych regulacji towarzyszącej wnioskowi Komisji dotyczącemu przekształcenia [rozporządzenia w sprawie gazu]. Zasadniczo nowe zadania, które ma wykonywać ACER, w szczególności w zakresie przepisów ułatwiających rozwój konkurencyjności sektora wodoru, ale również rosnąca złożoność rynków gazu związana ze wzrostem udziału gazów innych niż gaz ziemny, wymagają stopniowego wprowadzania 21 dodatkowych EPC w ACER, począwszy od 2023 r. W celu wdrożenia proponowanych nowych przepisów dotyczących nowego i rozwijającego się sektora, włączenia nowych rodzajów gazów w ramy rynku gazu i do infrastruktury gazowej, a także egzekwowania wzmocnionych przepisów dotyczących konsumentów, należy również zwiększyć zasoby ludzkie DG ds. Energii o 5 dodatkowych EPC. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Monitorowanie postępów będzie obejmować dwustopniowe podejście do składania przez ACER rocznych sprawozdań oraz ocenę Komisji. Mandat ACER do corocznego monitorowania i sprawozdawczości na temat wyników rynku w rocznym sprawozdaniu z monitorowania rynku (obowiązek określony w rozporządzeniu (WE) nr 715/2009) zostanie utrzymany, a jego zakres zostanie rozszerzony o wodór. W ciągu roku od przyjęcia wniosków Komisja zwróci się do ACER o dokonanie przeglądu i aktualizację jej obecnych wskaźników monitorowania (z udziałem zainteresowanych stron), aby zapewnić ich ciągłą przydatność do monitorowania postępów w realizacji celów stanowiących podstawę obecnych wniosków legislacyjnych. ACER będzie nadal opierać się na już ustalonych źródłach danych, wykorzystywanych do przygotowania sprawozdania z monitorowania rynku, uzupełnionych o odpowiednie dane dotyczące wodoru.

Roczne sprawozdania ACER zastąpią obowiązki sprawozdawcze Komisji, które nadal obowiązują na mocy dyrektywy w sprawie gazu. Szczegółowe wnioski spowodują, że monitorowanie ACER uzupełni inne czynności w zakresie monitorowania (monitorowanie w ramach zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu), zapobiegając ich nakładaniu się. W określonym terminie po wejściu w życie przyjętych środków (orientacyjnie pięć lat), Komisja przeprowadzi pełną ocenę skutków proponowanych inicjatyw, w tym ich skuteczności, wydajności, dalszej spójności i adekwatności. Do dnia 31 grudnia 2030 r. Komisja dokona przeglądu dyrektywy i przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie. •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw) W związku z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Komisja/Belgia (sprawa C-543/17) państwa członkowskie muszą dołączyć do swoich zgłoszeń krajowych środków transpozycji wystarczająco jasne i precyzyjne informacje wskazujące, które przepisy prawa krajowego stanowią transpozycję których przepisów dyrektywy. Informacje te muszą być podane dla każdego zobowiązania, nie tylko na „poziomie artykułu”. Jeżeli państwa członkowskie wywiążą się z tego zobowiązania, co do zasady nie będą zobowiązane do przesyłania Komisji dokumentów wyjaśniających dotyczących transpozycji. Rozporządzenie będzie wdrażane w państwach członkowskich w sposób bezpośredni i jednolity, a zatem nie będzie wymagane sporządzenie do niego dokumentu wyjaśniającego. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Proponowana zmieniona dyrektywa składa się z dziesięciu rozdziałów zawierających 91 artykułów. Rozdział 1 – Przedmiot, zakres stosowania i definicje W tym rozdziale określono przedmiot i zakres przepisów dotyczących przesyłu, dystrybucji, dostaw i magazynowania gazów z wykorzystaniem systemu gazu ziemnego, a także zasady transportu, dostaw i magazynowania wodoru z wykorzystaniem systemu wodorowego. Zdefiniowano w nim również najważniejsze terminy stosowane w proponowanej dyrektywie. Rozdział 2 – Ogólne zasady organizacji rynku W tym rozdziale ustanowiono zasady mające zagwarantować, by rynki gazu były konkurencyjne, ukierunkowane na konsumenta, elastyczne i niedyskryminacyjne. Zawiera on przepisy dotyczące dostępu do rynku, takie jak prawo do swobodnego wyboru dostawcy, rynkowe ceny dostaw, obowiązek użyteczności publicznej, zrównoważony charakter, certyfikacja gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, promowanie współpracy regionalnej oraz przepisy techniczne i proceduralne. Rozdział 3 – Wzmocnienie pozycji i ochrona konsumentów oraz rynki detaliczne W rozdziale tym przewidziano w szczególności zbiór praw przysługujących konsumentowi: omówiono w nim podstawowe prawa umowne, prawo do zmiany dostawcy i opłaty za zmianę dostawcy oraz przepisy dotyczące narzędzi porównywania, aktywnych odbiorców i obywatelskich społeczności energetycznych. Zawiera on również przepisy dotyczące rozliczeń, inteligentnego i konwencjonalnego opomiarowania oraz zarządzania danymi. Zawiera on również przepisy dotyczące pojedynczych punktów kontaktowych, prawa do pozasądowego rozstrzygania sporów, odbiorców wrażliwych i rynków detalicznych. Rozdział 4 – Dostęp stron trzecich do infrastruktury Rozdział ten dzieli się na 3 sekcje, które obejmują: dostęp do infrastruktury gazu ziemnego, dostęp do infrastruktury wodoru oraz odmowę dostępu i przyłączenia. Rozdział 5 – Zasady mające zastosowanie do operatorów systemów przesyłowego, magazynowego i gazu ziemnego W tym rozdziale omówiono zadania operatorów systemów przesyłowych, magazynowych i LNG, poufność i uprawnienia decyzyjne. Rozdział 6 – Operatorzy systemu dystrybucyjnego gazu ziemnego W rozdziale tym określono sposób wyznaczania operatorów systemów dystrybucyjnych, ich zadania, uprawnienia decyzyjne dotyczące przyłączenia nowych instalacji produkcyjnych gazów odnawialnych i niskoemisyjnych do systemu dystrybucyjnego, rozdział operatorów systemów dystrybucyjnych, obowiązki operatorów systemów dystrybucyjnych w zakresie poufności, przepisy dotyczące zamkniętych systemów dystrybucyjnych oraz operatorów systemów połączonych.

Rozdział 7 – Zasady mające zastosowanie do wyspecjalizowanych sieci wodorowych W tym rozdziale określono w szczególności zadania operatorów sieci wodorowych, operatorów instalacji magazynowania wodoru i terminali wodorowych, świadczenie usług w zakresie istniejących sieci wodorowych, ograniczonych geograficznie sieci wodorowych, zamkniętych instalacji wodorowych, połączeń wzajemnych z państwami trzecimi oraz kwestie poufności dla operatorów. Rozdział 8 – Zintegrowane planowanie sieci W tym rozdziale omówiono rozwój sieci i uprawnienia do podejmowania decyzji inwestycyjnych, sprawozdawczość w zakresie rozwoju sieci wodorowych, a także finansowanie nowej transgranicznej infrastruktury wodorowej. Rozdział 9 – Rozdział operatorów systemu przesyłowego Rozdział ten dzieli się na sześć sekcji, które obejmują: rozdział własnościowy, niezależnych operatorów systemów, niezależnych operatorów, rozdział operatorów wyspecjalizowanych sieci wodorowych oraz proces wyznaczania i certyfikacji operatorów sieci gazu ziemnego i operatorów systemów wodorowych oraz rozdział i przejrzystość rachunkowości. Rozdział 10 – Organy regulacyjne W tym rozdziale skoncentrowano się na wyznaczaniu i niezależności organów regulacyjnych, na ogólnych celach organów regulacyjnych, ich obowiązkach i uprawnieniach, na systemie regulacyjnym dotyczącym kwestii transgranicznych, na zgodności z wytycznymi dotyczącymi kodeksów sieci oraz na prowadzeniu rejestrów. Rozdział 11 – Przepisy końcowe Ostatni rozdział koncentruje się na przepisach końcowych i zawiera artykuły dotyczące w szczególności środków ochronnych, równych warunków działania, umów technicznych, odstępstw, procedury przekazania uprawnień, wykonywania uprawnień, procedury komitetowej, sprawozdawczości, uchylenia, transpozycji, wejścia w życie i adresatów. Załącznik I dotyczy minimalnych wymagań dotyczących rozliczeń i informacji o rozliczeniach. Załącznik II dotyczy inteligentnych systemów pomiarowych gazu ziemnego. W załączniku III określono datę rozpoczęcia stosowania i terminy transpozycji uchylonej dyrektywy i jej zmian. Załącznik IV zawiera tabelę korelacji. Proponowane zmienione rozporządzenie składa się z ośmiu rozdziałów zawierających 69 artykułów. Rozdział 1 – Przedmiot, zakres stosowania i definicje W tym rozdziale określono przedmiot i zakres stosowania przepisów odnoszących się do celów unii energetycznej, ram dotyczących klimatu i energii oraz konsumentów. Zdefiniowano w nim również najważniejsze terminy stosowane w proponowanym rozporządzeniu. Rozdział 2 – Ogólne przepisy dotyczące organizacji rynków i dostępu do infrastruktury W tym rozdziale ustanowiono ogólne przepisy oraz wyodrębnienie regulowanych baz aktywów, usługi związane z dostępem stron trzecich, ocenę rynku gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, zasady dotyczące mechanizmów alokacji zdolności przesyłowej i procedur zarządzania ograniczeniami w przesyle, handel prawami do zdolności, zasady bilansowania i opłaty za niezbilansowanie, certyfikację oraz współpracę między operatorami systemów przesyłowych. Rozdział 3 – Dostęp do sieci

W tym rozdziale omówiono taryfy za dostęp do sieci oraz rabaty. Rozdział 4 – Funkcjonowanie systemu przesyłu, magazynowania, LNG oraz terminali wodorowych W tym rozdziale określono przepisy dotyczące zdolności ciągłej dla gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, koordynacji transgranicznej w zakresie jakości gazu, mieszanek wodorowych, europejskiej sieci operatorów systemów przesyłowych gazu, monitoringu prowadzonego przez ACER, organów regulacyjnych, konsultacji, kosztów, współpracy regionalnej, dziesięcioletniego planu rozwoju sieci, wymogów w zakresie przejrzystości i prowadzenia dokumentacji. Rozdział 5 – Eksploatacja sieci dystrybucyjnej W tym rozdziale określono przepisy dotyczące zdolności ciągłej dla gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, współpracy między operatorami systemów dystrybucyjnych a operatorami systemów przesyłowych, wymogów w zakresie przejrzystości i europejskiej organizacji operatorów systemów dystrybucyjnych. Obejmuje to procedury i zadania. Rozdział 6 – Dostęp do wyspecjalizowanych sieci wodorowych W tym rozdziale skupiono się na koordynacji transgranicznej w zakresie jakości wodoru, europejskiej sieci operatorów sieci wodorowych, jej zadaniach, dziesięcioletnim planie rozwoju sieci wodorowych, konsultacjach, monitorowaniu prowadzonym przez ACER, współpracy regionalnej oraz wymogach w zakresie przejrzystości. Rozdział 7 – Kodeksy sieci i wytyczne W tym rozdziale określono przepisy dotyczące przyjmowania kodeksów sieci i wytycznych, ustanawiania kodeksów sieci, zmian kodeksów sieci, wytycznych, prawa państw członkowskich do wprowadzania bardziej szczegółowych środków, dostarczania informacji i poufności oraz sankcji. Wszystkie trzy kategorie przepisów dostosowano do wodoru. Rozdział 8 – Przepisy końcowe Ten rozdział poświęcono przepisom końcowym i włączono do niego w szczególności nową infrastrukturę gazu ziemnego i wodoru, procedurę komitetową, zwolnienia, odstępstwa, wykonywanie przekazanych uprawnień, zmiany do rozporządzeń, zmianę rozszerzającą zakres rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu o gazy odnawialne i niskoemisyjne oraz uwzględniającą środki w zakresie cyberbezpieczeństwa, solidarności i magazynowania oraz wejścia w życie. Załącznik I zawiera wytyczne. Załącznik II zawiera w całości załącznik IX do rozporządzenia 2017/1938. Załącznik III zawiera informacje na temat uchylonego rozporządzenia wraz z wykazem jego kolejnych zmian. Załącznik IV zawiera tabelę korelacji. Proponowane zmienione rozporządzenie składa się z ośmiu rozdziałów zawierających 69 artykułów. Rozdział 1 – Przedmiot, zakres stosowania i definicje W tym rozdziale określono przedmiot i zakres stosowania przepisów odnoszących się do celów unii energetycznej, ram dotyczących klimatu i energii oraz konsumentów. Zdefiniowano w nim również najważniejsze terminy stosowane w proponowanym rozporządzeniu. Rozdział 2 – Ogólne przepisy dotyczące organizacji rynków i dostępu do infrastruktury

W tym rozdziale ustanowiono ogólne przepisy oraz wyodrębnienie regulowanych baz aktywów, usługi związane z dostępem stron trzecich, ocenę rynku gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, zasady dotyczące mechanizmów alokacji zdolności przesyłowej i procedur zarządzania ograniczeniami w przesyle, handel prawami do zdolności, zasady bilansowania i opłaty za niezbilansowanie, certyfikację oraz współpracę między operatorami systemów przesyłowych. Rozdział 3 – Dostęp do sieci W tym rozdziale omówiono taryfy za dostęp do sieci oraz rabaty. Rozdział 4 – Funkcjonowanie systemu przesyłu, magazynowania, LNG oraz terminali wodorowych W tym rozdziale określono przepisy dotyczące zdolności ciągłej dla gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, koordynacji transgranicznej w zakresie jakości gazu, mieszanin wodoru, europejskiej sieci operatorów systemów przesyłowych gazu, monitoringu prowadzonego przez ACER, organów regulacyjnych, konsultacji, kosztów, współpracy regionalnej, dziesięcioletniego planu rozwoju sieci, wymogów w zakresie przejrzystości i prowadzenia dokumentacji. Rozdział 5 – Funkcjonowanie sieci dystrybucyjnej W tym rozdziale określono przepisy dotyczące zdolności ciągłej dla gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, współpracy między operatorami systemów dystrybucyjnych a operatorami systemów przesyłowych, wymogów w zakresie przejrzystości i europejskiej organizacji operatorów systemów dystrybucyjnych. Obejmuje to procedury i zadania. Rozdział 6 – Dostęp do wyspecjalizowanych sieci wodorowych W tym rozdziale skupiono się na koordynacji transgranicznej w zakresie jakości wodoru, europejskiej sieci operatorów sieci wodorowych, jej zadaniach, dziesięcioletnim planie rozwoju sieci wodorowych, konsultacjach, monitorowaniu prowadzonym przez ACER, współpracy regionalnej oraz wymogach w zakresie przejrzystości. Rozdział 7 – Kodeksy sieci i wytyczne W tym rozdziale określono przepisy dotyczące przyjmowania kodeksów sieci i wytycznych, ustanawiania kodeksów sieci, zmian kodeksów sieci, wytycznych, prawa państw członkowskich do wprowadzania bardziej szczegółowych środków, dostarczania informacji, poufności oraz sankcji. Wszystkie trzy kategorie przepisów dostosowano do wodoru. Rozdział 8 – Przepisy końcowe Ten rozdział poświęcono przepisom końcowym i włączono do niego w szczególności nową infrastrukturę gazu ziemnego i wodoru, procedurę komitetową, zwolnienia, odstępstwa, wykonywanie przekazanych uprawnień, zmiany do rozporządzeń, zmianę rozszerzającą zakres rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa dostaw gazu o gazy odnawialne i niskoemisyjne oraz uwzględniającą środki w zakresie cyberbezpieczeństwa, solidarności i magazynowania oraz wejścia w życie. Załącznik I zawiera wytyczne. Załącznik II zawiera w całości załącznik IX do rozporządzenia 2017/1938. Załącznik III zawiera informacje na temat uchylonego rozporządzenia wraz z wykazem jego kolejnych zmian. Załącznik IV zawiera tabelę korelacji. 🡻 715/2009 (dostosowany)

⇨ nowy 2021/0424 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie rynków wewnętrznych gazów ze źródeł odnawialnych i gazu ziemnego oraz wodoru (wersja przekształcona) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską ⌦ o funkcjonowaniu Unii Europejskiej ⌫, w szczególności jego art. 95 ⌦ 194 ust. 2 ⌫, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: ⇩ nowy (1)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 715/2009 zostało kilkakrotnie znacząco zmienione. Ze względu na konieczność wprowadzenia dalszych zmian i w celu zapewnienia jasności rozporządzenie to powinno zostać przekształcone. 🡻 715/2009 motyw 1 (dostosowany) (2)Rynek wewnętrzny gazu ziemnego, który jest stopniowo realizowany od 1999 roku, ma na celu zapewnienie prawdziwej możliwości wyboru wszystkim konsumentom we Wspólnocie ⌦ Unii ⌫ , bez względu na to czy są to obywatele, czy przedsiębiorstwa, stworzenie nowych możliwości gospodarczych oraz zwiększenie poziomu handlu transgranicznego, aby osiągnąć w ten sposób zwiększenie wydajności, konkurencyjne ceny i wyższe standardy usług oraz przyczynić się do bezpieczeństwa dostaw i stabilności.

⇩ nowy (3)W ramach Europejskiego Zielonego Ładu i prawa o klimacie ustanowiono cel, jakim jest osiągnięcie przez UE neutralności klimatycznej w 2050 r., w sposób, który przyczyni się do ożywienia konkurencyjności, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Europie. Aby ustanowić rynek zdekarbonizowanego gazu i aby przyczynił się on do transformacji energetycznej, potrzeba znacznego zwiększenia udziału odnawialnych źródeł energii w zintegrowanym systemie energetycznym i czynnego udziału konsumentów w konkurencyjnym rynku. (4)Celem niniejszego rozporządzenia jest zwiększenie udziału odnawialnych i niskoemisyjnych gazów w systemie energetycznym, co umożliwi odejście od kopalnego gazu ziemnego, oraz umożliwienie tym nowym gazom odegrania ważnej roli w realizacji celów klimatycznych UE na 2030 r. i neutralności klimatycznej do 2050 r. Rozporządzenie ma również na celu ustanowienie ram regulacyjnych, które umożliwią wszystkim uczestnikom rynku uwzględnienie przejściowej roli gazu ziemnego przy planowaniu działalności, aby uniknąć efektu uzależnienia od jednego dostawcy oraz zapewnić stopniowe i terminowe wycofywanie gazu ziemnego, zwłaszcza we wszystkich odpowiednich sektorach przemysłu i wykorzystywanego do celów grzewczych. (5)W unijnej strategii w zakresie wodoru uznano, że ponieważ państwa członkowskie UE mają różny potencjał w zakresie produkcji wodoru odnawialnego, otwarty i konkurencyjny rynek UE z niezakłóconym handlem transgranicznym przynosi istotne korzyści dla konkurencji, przystępności cenowej i bezpieczeństwa dostaw. Podkreślono w niej ponadto, że przeniesienie obrotu wodorem na zasadach handlu surowcami na płynny rynek ułatwi wejście na rynek nowym producentom i będzie korzystne dla głębszej integracji z innymi nośnikami energii. Stworzy ono wyraźne sygnały cenowe dla inwestycji i decyzji operacyjnych. Przepisy określone w niniejszym rozporządzeniu powinny zatem sprzyjać powstaniu rynków wodoru i obrotowi wodorem na zasadach handlu surowcami oraz stworzeniu płynnych centrów handlu, a państwa członkowskie powinny usunąć wszelkie nieuzasadnione bariery w tym zakresie. Uznając nieodłączne różnice, istniejące przepisy, które umożliwiły efektywne dostosowanie operacji komercyjnych do potrzeb rynków energii elektrycznej i gazu oraz handlu nimi, należy uwzględnić w odniesieniu do rynku wodoru. 🡻 715/2009 motyw 2 Dyrektywa 2003/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 czerwca 2003 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego oraz rozporządzenie (WE) nr 1775/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 września 2005 r. w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego wniosły znaczący wkład w tworzenie takiego rynku wewnętrznego gazu ziemnego. 🡻 715/2009 motyw 3 Doświadczenie zdobyte podczas wprowadzania w życie i monitorowania pierwszego zestawu "Wytycznych dotyczących dobrych praktyk", przyjętych przez Europejskie Forum Regulacji Gazu ("forum madryckie") w 2002 r. pokazuje, że w celu zapewnienia pełnego wprowadzenia w życie zasad ustanowionych w tych wytycznych we wszystkich państwach członkowskich oraz w celu zapewnienia minimalnej gwarancji równego dostępu do rynku, należy przewidzieć, że staną się one prawnie egzekwowalne. 🡻 715/2009 motyw 4 Drugi zbiór wspólnych zasad zatytułowany „Drugie wytyczne dotyczące dobrych praktyk” został przyjęty na spotkaniu forum madryckiego, które odbyło się w dniach 24–25 września 2003 r. i celem niniejszego rozporządzenia jest ustanowienie, na podstawie tych wytycznych, podstawowych zasad i przepisów dotyczących dostępu do sieci, usług związanych z dostępem stron trzecich, zarządzania ograniczeniami, przejrzystości, bilansowania i handlu prawami dostępu do zdolności. 🡻 715/2009 motyw 5 (dostosowany) (6)⌦ [przekształcona dyrektywa w sprawie gazu w brzmieniu proponowanym w dokumencie COM(2021) xxx] ⌫ Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/73/WE z dnia 13 lipca 2009 r. dotycząca wspólnych zasad rynku wewnętrznego gazu ziemnego przewiduje możliwość istnienia operatora połączonych systemów przesyłu i dystrybucji. Dlatego też zasady określone w niniejszym rozporządzeniu nie wymagają wprowadzania zmian w organizacji krajowych systemów przesyłu i dystrybucji, jeśli jest ona zgodna z odpowiednimi przepisami tej dyrektywy. 🡻 715/2009 motyw 6 Zakres niniejszego rozporządzenia obejmuje gazociągi wysokociśnieniowe podłączające lokalnych dystrybutorów do sieci gazowych, które nie są przede wszystkim wykorzystywane do celów dystrybucji lokalnej.

🡻 715/2009 motyw 7 ⇨ nowy (7)Należy określić kryteria, według których ustalane są taryfy za dostęp do sieci w celu zapewnienia, aby kryteria te były w pełni zgodne z zasadą niedyskryminacji oraz potrzebami dobrze funkcjonującego rynku wewnętrznego oraz aby w pełni uwzględniały one potrzebę zachowania integralności systemu i odzwierciedlały rzeczywiście poniesione koszty w zakresie, w jakim koszty te odpowiadają kosztom, jakie ponosi porównywalny pod względem skuteczności i struktury operator sieci oraz aby były przejrzyste, zapewniając jednocześnie odpowiedni zwrot nakładów inwestycyjnych ⇨ i umożliwiając integrację gazów odnawialnych i niskoemisyjnych ⇦ oraz, w stosownych przypadkach, uwzględniając analizę porównawczą taryf przeprowadzoną przez organy regulacyjne. ⇨ Przepisy dotyczące taryf za dostęp do sieci zawarte w niniejszym rozporządzeniu są uzupełnione o dalsze przepisy dotyczące taryf za dostęp do sieci, w szczególności w kodeksach sieci i wytycznych przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia, w [rozporządzeniu TEN-E zaproponowanym w dokumencie COM(2020) 824 final], [rozporządzeniu w sprawie metanu zaproponowanym w COM(2021) xxx], dyrektywie (UE) 2018/2001 oraz [dyrektywie w sprawie efektywności energetycznej zaproponowanej w COM(2021) 558 final]. ⇦ ⇩ nowy (8)Na ogół najbardziej efektywne jest finansowanie infrastruktury z przychodów uzyskiwanych od użytkowników tej infrastruktury i unikanie subsydiowania skrośnego. Ponadto takie subsydiowanie skrośne w przypadku aktywów regulowanych byłoby niezgodne z ogólną zasadą stosowania taryf odzwierciedlających koszty. W wyjątkowych przypadkach takie subsydiowanie skrośne mogłoby jednak przynieść korzyści społeczne, w szczególności na wczesnych etapach rozwoju sieci, gdy w porównaniu ze zdolnością techniczną zarezerwowana przepustowość jest niska, a niepewność co do tego, kiedy pojawi się zapotrzebowanie na zdolności przesyłowe, znacząca. Subsydiowanie skrośne mogłoby zatem umożliwić zaproponowanie wczesnym użytkownikom sieci rozsądnych i przewidywalnych taryf oraz zmniejszenie ryzyka inwestycji dla operatorów sieci. Subsydiowanie skrośne mogłoby tym samym przyczynić się do stworzenia klimatu inwestycyjnego wspierającego cele Unii w zakresie obniżania emisyjności. Subsydiowanie skrośne nie powinno być finansowane przez użytkowników sieci z innych państw członkowskich, ani bezpośrednio ani pośrednio. Finansowanie subsydiowania skrośnego musi zatem pochodzić wyłącznie z punktów wyjścia do odbiorców końcowych w tym samym państwie członkowskim. Ponadto, ponieważ subsydia skrośne mają charakter wyjątkowy, należy zapewnić, aby były one proporcjonalne, przejrzyste, ograniczone w czasie i ustalane pod nadzorem regulacyjnym. 🡻 715/2009 motyw 8 Przy kalkulacji taryf za dostęp do sieci, ważne jest uwzględnienie rzeczywiście poniesionych kosztów w zakresie, w jakim koszty te odpowiadają kosztom, jakie ponosi porównywalny pod względem skuteczności i struktury operator sieci oraz są przejrzyste, jak również potrzebę zapewnienia odpowiedniego zwrotu nakładów inwestycyjnych oraz zachęt do budowania nowej infrastruktury, w tym również szczególnego traktowania regulacyjnego nowych inwestycji, jak przewidziano w dyrektywie 2009/73/WE. W związku z tym, a w szczególności jeżeli istnieje skuteczna konkurencja między gazociągami, właściwe będzie rozważenie przeprowadzenia analizy porównawczej taryf przez organy regulacyjne. 🡻 715/2009 motyw 9 (dostosowany) ⇨ nowy (9)Korzystanie z mechanizmów rynkowych, takich jak aukcje, w celu określenia taryf, musi być zgodne z przepisami zawartymi w ⌦ przekształconej dyrektywy w sprawie gazu w brzmieniu proponowanym w dokumencie COM(2021) xxx ⌫ dyrektywie 2009/73/WE ⇨ i rozporządzenia Komisji (UE) 2017/459 ⇦. 🡻 715/2009 motyw 10 (dostosowany) (10)W celu zapewnienia, aby usługi związane z dostępem stron trzecich były wystarczająco kompatybilne, jak również w celu czerpania korzyści wynikających z dobrze funkcjonującego rynku wewnętrznego gazu ziemnego, konieczne jest zapewnienie w całej Wspólnocie ⌦ Unii ⌫ wspólnego minimalnego standardu usług związanych z dostępem stron trzecich. 🡻 715/2009 motyw 11 (dostosowany) Istnieją obecnie we Wspólnocie przeszkody w sprzedaży gazu na równych warunkach, bez dyskryminacji lub niekorzystnych warunków. W szczególności nie we wszystkich państwach członkowskich istnieje już niedyskryminacyjny dostęp do sieci lub równie skuteczny nadzór regulacyjny i nadal występują rynki odizolowane.

⇩ nowy (11)Ustalenia dotyczące dostępu stron trzecich powinny opierać się na zasadach określonych w niniejszym rozporządzeniu. Już w październiku 2013 r. na XXIV Forum Madryckim z zadowoleniem przyjęto organizację systemów wejścia-wyjścia, umożliwiającą swobodną alokację gazu na podstawie zdolności ciągłej. W związku z tym należy wprowadzić definicję systemu wejścia-wyjścia oraz zapewnić integrację poziomu systemu dystrybucyjnego w obszarze bilansowania, co pomoże w osiągnięciu równych warunków działania w odniesieniu do gazów odnawialnych i niskoemisyjnych podłączonych do systemu przesyłu lub dystrybucji. Ustalanie taryf dla operatorów systemów dystrybucyjnych oraz organizację alokacji zdolności między systemy przesyłowe i dystrybucyjne należy pozostawić organom regulacyjnym na podstawie zasad zapisanych w [przekształconej dyrektywie w sprawie gazu w brzmieniu proponowanym w dokumencie COM(2021) xxx]. (12)Dostęp do systemu wejścia-wyjścia powinien zasadniczo opierać się na zdolności ciągłej. Operatorzy sieci powinni być zobowiązani do współpracy w sposób maksymalizujący ofertę zdolności ciągłej, co z kolei umożliwi użytkownikom sieci swobodną alokację na podstawie zdolności ciągłej gazu wprowadzanego do sieci lub opuszczającego ją do dowolnego punktu wejścia lub wyjścia w tym samym systemie wejścia-wyjścia. (13)Zdolność warunkowa powinna być oferowana tylko wtedy, gdy operatorzy sieci nie są w stanie zaoferować zdolności ciągłej. Operatorzy sieci powinni określić warunki zdolności warunkowej na podstawie ograniczeń operacyjnych, w przejrzysty i jasny sposób. Organ regulacyjny powinien zapewnić ograniczenie liczby warunkowych produktów z zakresu zdolności, aby uniknąć fragmentacji rynku i zapewnić zgodność z zasadą zapewnienia skutecznego dostępu stron trzecich. 🡻 715/2009 motyw 12 (14)W celu dokończenia budowy rynku wewnętrznego gazu ziemnego, konieczne jest osiągnięcie wystarczającego poziomu zdolności w zakresie transgranicznych połączeń wzajemnych oraz wspieranie integracji rynku. 🡻 715/2009 motyw 13 W komunikacie Komisji z dnia 10 stycznia 2007 r. zatytułowanym „Polityka energetyczna dla Europy”, zwrócono uwagę na znaczenie dokończenia budowy rynku wewnętrznego gazu ziemnego oraz stworzenia równych warunków działania dla wszystkich przedsiębiorstw gazowych we Wspólnocie. Komunikaty Komisji z dnia 10 stycznia 2007 r. zatytułowane „Perspektywy rynku wewnętrznego gazu i energii elektrycznej” oraz „Dochodzenie w ramach art. 17 rozporządzenia (WE) nr 1/2003 w odniesieniu do europejskich sektorów gazu i energii elektrycznej (raport końcowy)” wykazały, że obecne zasady i środki nie zapewniają niezbędnych ram ani utworzenia potencjału połączeń wzajemnych dla osiągnięcia celu, jakim jest właściwie funkcjonujący, skuteczny i otwarty rynek wewnętrzny. 🡻 715/2009 motyw 14 Oprócz pełnego wdrożenia istniejących ram regulacyjnych, ramy regulacyjne rynku wewnętrznego gazu ziemnego określone w rozporządzeniu (WE) nr 1775/2005 powinny zostać dostosowane zgodnie z tymi komunikatami. 🡻 715/2009 motyw 15 (dostosowany) ⇨ nowy (15)W szczególności nNiezbędna jest wzmocniona współpraca i koordynacja między operatorami systemów przesyłowych ⇨ oraz, w stosownych przypadkach, dystrybucyjnych ⇦ w celu opracowania kodeksów sieci dla udostępnienia skutecznego i przejrzystego transgranicznego dostępu do sieci przesyłowych i zarządzania nim, jak również w celu zapewnienia skoordynowanego i dostatecznie wybiegającego w przyszłość planowania i odpowiedniego rozwoju technicznego systemu przesyłowego ⇨gazu ziemnego⇦ we Wspólnocie ⌦ Unii ⌫, łącznie z utworzeniem zdolności połączeń wzajemnych, z odpowiednim uwzględnieniem środowiska. Kodeksy sieci powinny być zgodne z wytycznymi ramowymi, które z natury są niewiążące („wytyczne ramowe”) i które opracowywane są przez Agencję ⌦ Unii Europejskiej ⌫ ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki ⌦ (ACER) ⌫ ustanowioną ⌦ zgodnie z ⌫ na mocy rozporządzeniaem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/942 (WE) nr 713/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiające Agencję ds. Współpracy Organów Regulacji Energetyki („Agencja”). ⌦ ACER ⌫ Agencja powinna uczestniczyć w opartym o fakty przeglądzie projektów kodeksów sieci, w tym również w zakresie ich zgodności z wytycznymi ramowymi oraz powinna mieć możliwość zalecania ich przyjęcia przez Komisję. ⌦ ACER ⌫ Agencja powinna dokonywać oceny proponowanych zmian kodeksów sieci oraz powinna mieć możliwość zalecania ich przyjęcia przez Komisję. Operatorzy systemów przesyłowych powinni eksploatować swoje sieci zgodnie z tymi kodeksami sieci. 🡻 715/2009 motyw 16 (dostosowany)

⇨ nowy (16)W celu zapewnienia optymalnego zarządzania siecią przesyłu gazu we Wspólnocie ⌦ Unii ⌫, należy ustanowić europejską sieć operatorów systemów przesyłowych gazu („ENTSO gazu”). Zadania ENTSO gazu powinny być wykonywane zgodnie ze wspólnotowymi ⌦ unijnymi ⌫ zasadami konkurencji, które w dalszym ciągu mają zastosowanie do decyzji ENTSO gazu. Zadania ENTSO gazu powinny zostać właściwie określone, a metody pracy powinny zapewniać skuteczność, przejrzystość oraz reprezentatywność ENTSO gazu. Kodeksy sieci przygotowane przez ENTSO gazu nie mają na celu zastąpienie niezbędnych krajowych kodeksów sieci dotyczących kwestii innych niż transgraniczne. Biorąc pod uwagę, że bardziej skuteczny postęp można osiągnąć poprzez podejście na poziomie regionalnym, operatorzy systemów przesyłowych powinni ustanowić struktury regionalne w ramach ogólnej struktury współpracy, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby wyniki na poziomie regionalnym były zgodne z kodeksami sieci i z niewiążącymi dziesięcioletnimi planami rozwoju sieci na poziomie ⌦ Unii ⌫ wspólnotowym. Współpraca w ramach takich struktur regionalnych opiera się na założeniu skutecznego rozdziału działalności sieciowej od działalności w zakresie produkcji i dostaw. W braku takiego rozdziału, współpraca regionalna między operatorami systemów przesyłowych stwarza ryzyko zachowania antykonkurencyjnego. Państwa członkowskie powinny promować współpracę oraz monitorować efektywność eksploatacji sieci na poziomie regionalnym. Współpraca na poziomie regionalnym powinna być zgodna z dążeniem do utworzenia konkurencyjnego i sprawnego rynku wewnętrznego gazu ⇨ gazów ⇦ . 🡻 715/2009 motyw 17 (nowy) Wszyscy uczestnicy rynku są zainteresowani spodziewanymi pracami ENTSO gazu. Z tego względu skuteczny proces konsultacji ma kluczowe znaczenie, zaś istotną rolę powinny odegrać istniejące struktury, które zostały ustanowione w celu ułatwienia i usprawnienia procesu konsultacji, takie jak Europejskie Stowarzyszenie na rzecz Płynności Wymiany Energii, krajowe organy regulacji energetyki lub Agencja. 🡻 715/2009 motyw 18 (dostosowany) ⇨ nowy (17)W celu zapewnienia większej przejrzystości w zakresie rozwoju sieci przesyłu gazu we Wspólnocie ⌦ Unii ⌫, ENTSO gazu ⇨ na podstawie wspólnego scenariusza i powiązanego modelu ⇦ sporządza, publikuje i regularnie aktualizuje dziesięcioletni niewiążący plan rozwoju sieci o zasięgu wspólnotowym ⌦ unijnym ⌫ („plan rozwoju sieci o zasięgu wspólnotowym ⌦ unijnym ⌫ ”). Do tego planu rozwoju sieci należy włączyć wykonalne sieci przesyłu gazu oraz niezbędne wzajemne połączenia regionalne, o istotnym znaczeniu z punktu widzenia handlu lub bezpieczeństwa dostaw. 🡻 715/2009 motyw 19 ⇨ nowy (18)Aby doprowadzić do wzmocnienia konkurencji poprzez płynne rynki hurtowe gazu ważne jest, aby handel gazem mógł przebiegać niezależnie od jego umiejscowienia w systemie. Cel ten może zostać osiągnięty jedynie w drodze zapewnienia użytkownikom sieci swobody niezależnego rezerwowania zdolności na wejściu i wyjściu z systemu, w następstwie czego przesył gazu następuje w ramach stref, a nie ścieżek kontraktowych. ⇨ Aby zapewnić swobodę rezerwowania zdolności w sposób niezależny w punktach wejścia i punktach wyjścia, taryfy ustalone dla danego punktu wejścia nie powinny być powiązane z taryfą ustaloną dla danego punktu wyjścia i na odwrót, ale oferowane oddzielnie dla tych punktów, a taryfa nie powinna łączyć opłaty za wejście i wyjście w jednej cenie. ⇦ Priorytetowe traktowanie systemów wejścia-wyjścia w celu wspierania konkurencji zostało już wyrażone przez większość zainteresowanych stron na VI forum madryckim w dniach 30– 31 października 2002 r. Taryfy nie powinny być uzależnione od trasy transportu. Z tego względu taryfa określona dla jednego punktu wejścia lub większej ich liczby nie powinna być związana z taryfą określoną dla jednego punktu wyjścia lub większej ich liczby i odwrotnie. ⇩ nowy (19)Rozporządzenie Komisji (UE) nr 312/2014 ustanawiające kodeks sieci dotyczący bilansowania gazu w sieciach przesyłowych określa zasady ustanawiania przepisów technicznych tworzących system bilansowania, ale pozostawia różne opcje projektowe dla każdego systemu bilansowania, stosowanego w konkretnym systemie wejścia-wyjścia. Kombinacja dokonanych wyborów prowadzi do powstania konkretnego systemu bilansowania, który ma zastosowanie w danym systemie wejścia-wyjścia – obecnie najczęściej odpowiadającym terytoriom państw członkowskich. (20)Użytkownicy sieci ponoszą odpowiedzialność za bilansowanie swoich ilości dostarczanych i ilości odbieranych przez nich z platformami obrotu ustanowionymi w celu skuteczniejszego ułatwienia handlu gazem między użytkownikami sieci. Aby lepiej zintegrować odnawialne i niskoemisyjne gazy w systemie wejścia-wyjścia, obszar bilansowania powinien również obejmować poziom systemu dystrybucyjnego. Wirtualny punkt obrotu powinien być wykorzystywany do wymiany gazu między portfelami bilansowymi użytkowników sieci. 🡻 715/2009 motyw 20 (21)Odniesienia do zharmonizowanych umów przesyłowych w kontekście niedyskryminacyjnego dostępu do sieci operatorów systemu przesyłowego nie oznaczają, że warunki umów przesyłowych danego operatora systemu w państwie członkowskim muszą być takie same, jak warunki umów innego operatora systemu przesyłowego w tym lub w innym państwie członkowskim, chyba że zostaną ustalone minimalne wymogi, jakie muszą spełniać wszystkie umowy przesyłowe.

🡻 715/2009 motyw 21 W sieciach gazowych mają miejsce istotne ograniczenia kontraktowe. Dlatego zasady zarządzania ograniczeniami i alokacji zdolności w przypadku nowych lub nowo negocjowanych umów opierają się na zwolnieniu niewykorzystanej zdolności poprzez umożliwienie użytkownikom sieci podnajmu lub odsprzedaży zakontraktowanej zdolności i na obowiązku oferowania na rynku przez operatorów sieci przesyłowych niewykorzystanej zdolności z co najmniej jednodniowym wyprzedzeniem i na zasadach przerywanych. Z uwagi na znaczny udział istniejących umów i potrzebę stworzenia prawdziwie równych warunków działania dla użytkowników nowej i istniejącej zdolności, zasady te muszą być stosowane do całej zakontraktowanej zdolności, łącznie z istniejącymi umowami. 🡻 715/2009 motyw 22 Mimo iż obecnie we Wspólnocie fizyczne ograniczenia w sieci rzadko są problemem, w przyszłości mogą się nim stać. Dlatego też ważne jest ustanowienie podstawowych zasad dotyczących alokacji ograniczonej zdolności w takich okolicznościach. 🡻 715/2009 motyw 23 Monitorowanie rynku dokonywane w ciągu ostatnich lat przez krajowe organy regulacyjne oraz przez Komisję wykazało, że obecne wymogi przejrzystości oraz zasady określające dostęp do infrastruktury nie są wystarczające do zapewnienia prawdziwego, sprawnie funkcjonującego, otwartego i skutecznego rynku wewnętrznego gazu. 🡻 715/2009 motyw 24 (22)Niezbędny jest równy dostęp do informacji dotyczących materialnego stanu i skuteczności systemu, aby umożliwić wszystkim uczestnikom rynku ocenę ogólnej sytuacji w zakresie popytu i podaży oraz zidentyfikowanie przyczyn wahań cen hurtowych. Obejmuje to dokładniejsze informacje dotyczące podaży i popytu, zdolności sieci, przepływów oraz utrzymywania, bilansowania oraz dostępności i wykorzystania instalacji magazynowych. Znaczenie tych informacji dla funkcjonowania rynku wymaga złagodzenia istniejących ograniczeń publikacji wynikających z obowiązku zachowania poufności. 🡻 715/2009 motyw 25 (23)Wymogi dotyczące poufności w odniesieniu do informacji handlowych podlegających szczególnej ochronie są jednak szczególnie istotne w przypadku danych handlowych o charakterze strategicznym dla przedsiębiorstwa, w przypadku gdy istnieje tylko jeden użytkownik instalacji magazynowej, lub w przypadku gdy dane dotyczą punktów wyjścia w ramach systemu lub podsystemu, które nie są połączone z innym systemem przesyłu lub dystrybucji, lecz z jednym przemysłowym odbiorcą końcowym, gdy publikacja takich danych wyjawiłaby informacje poufne dotyczące procesu produkcji tego odbiorcy. 🡻 715/2009 motyw 26 (24)W celu zwiększenia zaufania do rynku, jego uczestnicy muszą mieć pewność, że ci, którzy dopuszczają się postępowania noszącego znamiona nadużycia, mogą podlegać skutecznym, proporcjonalnym i odstraszającym sankcjom. Właściwym organom należy przyznać uprawnienia do skutecznego prowadzenia dochodzeń w przypadku zarzutów o nadużycie na rynku. W tym celu konieczny jest dostęp właściwych organów do danych zawierających informacje dotyczące decyzji operacyjnych podejmowanych przez przedsiębiorstwa dostarczające energię elektryczną. Na rynku gazu wszystkie te decyzje są przekazywane operatorom systemów w postaci rezerwacji zdolności, nominacji oraz zrealizowanych przepływów. Operatorzy systemów powinni przechowywać te informacje tak, aby były łatwo dostępne dla właściwych organów przez określony okres czasu. Właściwe organy powinny ponadto regularnie monitorować przestrzeganie tych zasad przez operatorów systemu przesyłowego. 🡻 715/2009 motyw 27

⇨ nowy (25)W niektórych państwach członkowskich dostęp do instalacji magazynowych gazu ⇨ ziemnego⇦ i instalacji skroplonego gazu ziemnego („LNG”) jest niewystarczający, w związku z czym niezbędna jest poprawa wdrażania istniejących zasad ⇨ , w tym w kwestii przejrzystości. Poprawa ta powinna uwzględniać potencjał i wykorzystanie gazów odnawialnych i niskoemisyjnych w tych instalacjach na rynku wewnętrznym. ⇦ W następstwie obserwacji rynku przeprowadzonej przez Europejski Organ Nadzoru Energii Elektrycznej i Gazu stwierdzono, że dobrowolne wytyczne dotyczące dobrych praktyk w zakresie dostępu stron trzecich dla operatorów systemu magazynowego, ustalone wspólnie przez wszystkie zainteresowane strony sektora podczas Forum Madryckiego, są niewystarczająco stosowane i w związku z tym należy im nadać moc wiążącą. 🡻 715/2009 motyw 28 ⇨ nowy (26)Niedyskryminacyjne i przejrzyste systemy bilansowania gazu ⇨ ziemnego⇦, stosowane przez operatorów systemów przesyłowych, stanowią ważne mechanizmy, szczególnie dla nowych podmiotów wchodzących na rynek, które mogą napotykać na więcej trudności w bilansowaniu swojego portfela całkowitej sprzedaży niż spółki już prowadzące działalność na danym rynku. Dlatego też niezbędne jest ustanowienie zasad mających na celu zapewnienie, aby operatorzy systemów przesyłowych posługiwali się takimi mechanizmami w sposób zgodny z równymi, przejrzystymi i gwarantującymi skuteczny dostęp do sieci warunkami. 🡻 715/2009 motyw 29 Handel prawami do zdolności przesyłowej uzyskanymi na rynku pierwotnym stanowi ważny element rozwoju konkurencyjnego rynku i tworzenia jego płynności. Dlatego też niniejsze rozporządzenie ustanawia podstawowe zasady dotyczące takiego handlu. 🡻 715/2009 motyw 30 ⇨ nowy (27)Krajowe oOrgany regulacyjne powinny zapewniać przestrzeganie zasad zawartych w niniejszym rozporządzeniu ⇨ i kodeksach sieci ⇦ oraz wytycznych przyjętych w oparciu o nie. 🡻 715/2009 motyw 31 (dostosowany) ⇨ nowy (28)W wytycznych załączonych do niniejszego rozporządzenia określone są, na podstawie „Drugich wytycznych dotyczących dobrych praktyk”, ⌦ bardziej ⌫ szczegółowe zasady dotyczące ich wprowadzania w życie. W stosownych przypadkach zasady te będą ⇨ powinny ⇦ z czasem ulegałyć zmianie, uwzględniając różnice między krajowymi systemami gazowymi ⇨ i ich rozwój ⇦. 🡻 715/2009 motyw 32 (29)Proponując zmiany do wytycznych załączonych do niniejszego rozporządzenia, Komisja powinna zapewnić przeprowadzenie wcześniejszych konsultacji ze wszystkimi właściwymi stronami, których te wytyczne dotyczą, reprezentowanymi przez organizacje branżowe oraz z państwami członkowskimi uczestniczącymi w Forum Madryckim.

🡻 715/2009 motyw 33 (30)Państwa członkowskie oraz właściwe organy krajowe powinny zostać zobowiązane do dostarczania Komisji stosownych informacji. Takie informacje powinny być traktowane przez Komisję jako poufne. 🡻 715/2009 motyw 34 (dostosowany) ⇨ nowy (31)Niniejsze rozporządzenie i ⇨ kodeksy sieci oraz ⇦wytyczne przyjęte zgodnie z nimitym rozporządzeniem pozostają bez uszczerbku dla stosowania wspólnotowych⌦ unijnych ⌫ zasad konkurencji. 🡻 715/2009 motyw 35 (nowy) Środki niezbędne dla wykonania niniejszego rozporządzenia powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą procedury wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji. 🡻 715/2009 motyw 36 (nowy) W szczególności należy przyznać Komisji uprawnienia do ustanawiania lub przyjmowania wytycznych niezbędnych do zapewnienia minimalnego stopnia harmonizacji wymaganego dla osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia. Ponieważ środki te mają zasięg ogólny i mają na celu zmianę elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia, między innymi poprzez uzupełnienie go o nowe elementy inne niż istotne, środki te muszą zostać przyjęte zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą przewidzianą w art. 5a decyzji 1999/468/WE. ⇩ nowy (32)Państwa członkowskie oraz umawiające się strony Wspólnoty Energetycznej powinny ściśle współpracować we wszystkich kwestiach dotyczących rozwoju zintegrowanego obszaru obrotu gazem oraz nie powinny podejmować środków zagrażających dalszej integracji rynków gazu ziemnego lub bezpieczeństwu dostaw energii państw członkowskich i umawiających się stron. (33)Operatorom systemów przesyłowych można pozwolić na rezerwowanie magazynów gazu ziemnego wyłącznie na potrzeby pełnienia ich funkcji oraz do celów bezpieczeństwa dostaw. Uzupełnianie tej rezerwy strategicznej mogłoby odbywać się na podstawie wspólnych zakupów z wykorzystaniem platformy obrotu, o której mowa w art. 10 rozporządzenia Komisji (UE) nr 312/2014, bez uszczerbku dla unijnych reguł konkurencji. Aby nie zakłócać prawidłowego funkcjonowania rynku, możliwość odbioru gazu ziemnego powinni mieć jedynie operatorzy systemów przesyłowych na potrzeby pełnienia ich funkcji, lub w przypadku ogłoszenia sytuacji nadzwyczajnej, o której mowa w art. 11 ust. 1 tego rozporządzenia. (34)W przypadku rozpoczęcia integracji rynków regionalnych odpowiedni operatorzy systemów przesyłowych i organy regulacyjne powinni zająć się kwestiami mającymi skutki transgraniczne, takimi jak struktury taryfowe, system bilansowania, zdolności przesyłowe w pozostałych punktach transgranicznych, plany inwestycyjne oraz wypełnianie zadań operatorów systemów przesyłowych i organów regulacyjnych. (35)Transformacja energetyczna i ciągła integracja rynku gazu będą wymagały większej przejrzystości w zakresie dozwolonych lub docelowych przychodów operatora systemu przesyłowego. Szereg decyzji dotyczących sieci gazu ziemnego będzie opierał się na tych informacjach. Na przykład przeniesienie aktywów przesyłowych z sieci gazu ziemnego do sieci wodorowej lub wdrożenie mechanizmu rekompensat dla operatorów działających między systemami przesyłowymi wymaga większej przejrzystości niż obecna. Ponadto oceny zmian taryf w perspektywie długoterminowej wymagają jasności zarówno w odniesieniu do zapotrzebowania na gaz ziemny, jak i prognoz kosztów. Przejrzystość w zakresie dozwolonych dochodów powinna umożliwić prognozy kosztów. Organy regulacyjne powinny w szczególności przekazywać informacje na temat metody stosowanej do obliczania przychodów operatorów systemów przesyłowych, wartości ich regulowanej bazy aktywów i jej amortyzacji w czasie, wartości wydatków operacyjnych, kosztu kapitału mającego zastosowanie do operatorów systemów przesyłowych oraz stosowanych zachęt i premii. (36)Wydatki operatorów systemów przesyłowych to głównie koszty stałe. Ich model biznesowy i obecne krajowe ramy regulacyjne opierają się na założeniu długoterminowego wykorzystania ich sieci, związanego z długimi okresami amortyzacji (30–60 lat). W kontekście transformacji energetycznej organy regulacyjne powinny zatem mieć możliwość przewidywania spadku zapotrzebowania na gaz, aby w odpowiednim czasie zmodyfikować rozwiązania regulacyjne i zapobiec sytuacji, w której zwrot kosztów operatorów systemów przesyłowych za pomocą taryf zagraża przystępności cenowej dla konsumentów ze względu na rosnący stosunek kosztów stałych do zapotrzebowania na gaz. W razie potrzeby można na przykład zmienić profil amortyzacji lub zwrotu z kapitału z tytułu aktywów przesyłowych.

(37)Aby umożliwić analizę porównawczą i ocenę przez użytkowników sieci, należy zwiększyć przejrzystość w odniesieniu do dozwolonych lub docelowych przychodów operatorów systemów przesyłowych. Zwiększona przejrzystość powinna również ułatwić współpracę transgraniczną i ustanowienie mechanizmów ITC między operatorami na potrzeby integracji regionalnej lub wdrażania rabatów taryfowych w odniesieniu do gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, jak określono w niniejszym rozporządzeniu. (38)Aby wykorzystywać do produkcji gazów odnawialnych i niskoemisyjnych najbardziej ekonomiczne lokalizacje, użytkownicy sieci powinni móc korzystać z rabatów taryf opartych na zdolności. Powinny one obejmować rabat za zatłoczenie z instalacji produkcyjnych gazów odnawialnych i niskoemisyjnych, rabat na taryfy w punktach wejścia i punktach wyjścia do instalacji magazynowych oraz rabat na transgraniczne taryfy i w punktach wejścia z instalacji LNG. W przypadku zmiany wartości rabatów nietransgranicznych organ regulacyjny musi zrównoważyć interesy użytkowników sieci i operatorów sieci, biorąc pod uwagę stabilne ramy finansowe istniejących inwestycji, w szczególności w odniesieniu do instalacji produkcyjnych energii ze źródeł odnawialnych. W miarę możliwości wskaźniki lub warunki zmiany rabatów należy przedstawiać wystarczająco wcześnie przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji o zmianie rabatu. Rabaty te nie powinny mieć wpływu na ogólną metodę ustalania taryf, ale powinny być udzielane ex post w odniesieniu do odpowiedniej taryfy. Aby skorzystać z rabatu, użytkownicy sieci powinni przedstawić operatorowi systemu przesyłowego wymagane informacje na podstawie certyfikatu powiązanego z unijną bazą danych. (39)Spadek dochodów wynikający ze stosowania rabatów traktuje się jako ogólne zmniejszenie przychodów, np. z tytułu zmniejszonej sprzedaży mocy produkcyjnych, i należy je w odpowiednim czasie odzyskać za pomocą taryf, na przykład przez podwyższenie konkretnych taryf zgodnie z ogólnymi zasadami zawartymi w art. 15 niniejszego rozporządzenia. Komisja powinna być uprawniona do zmiany poziomów rabatów w drodze aktów delegowanych w celu złagodzenia strukturalnego niezbilansowania dochodów operatorów systemów przesyłowych. (40)Aby zwiększyć efektywność sieci dystrybucji gazu ziemnego w Unii oraz zapewnić ścisłą współpracę z operatorami systemów przesyłowych i ENTSO gazu, należy utworzyć organizację zrzeszającą operatorów systemów dystrybucyjnych z Unii (zwaną dalej „organizacją OSD UE”), w której skład wejdą ró