I. WPROWADZENIE

Niniejsze sprawozdanie z dalszego postępu prac nad stworzeniem rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa jest siedemnastym sprawozdaniem i obejmuje działania w dwóch głównych dziedzinach: zwalczania terroryzmu i przestępczości zorganizowanej oraz środków, które je wspierają, oraz wzmocnienia naszej obrony i rozwijania odporności wobec wymienionych zagrożeń. W ostatnich miesiącach Parlament Europejski i Rada poczyniły znaczne postępy w zakresie szeregu priorytetów ustawodawczych. W odniesieniu do szeregu ważnych priorytetowych inicjatyw nie osiągnięto jednak jeszcze porozumienia politycznego, a współprawodawcy muszą podjąć dalsze działania. Zważywszy, że następne wybory do Parlamentu Europejskiego odbędą się w maju 2019 r., czas ma zasadnicze znaczenie przy rozpatrywaniu pozostałych priorytetowych wniosków przedstawionych przez Komisję w celu zakończenia procesu tworzenia unii bezpieczeństwa, do czego wezwał przewodniczący Jean-Claude Juncker w swoim orędziu o stanie Unii w 2018 r.

Na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniu 18 października 2018 r. przywódcy UE potwierdzili swoje zaangażowanie na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa wewnętrznego Unii, uznając, że w ostatnich latach poczyniono realne postępy we wzmacnianiu bezpieczeństwa wewnętrznego przez lepszą współpracę, konkretne środki w terenie i przyjęcie szeregu aktów prawnych. Na tej podstawie Rada Europejska wezwała do dokonania postępów w zakresie oczekujących na rozpatrzenie wniosków Komisji dotyczących zapobiegania cyberatakom, reagowania na takie ataki i powstrzymywania ich, zapobiegania rozpowszechnianiu treści o charakterze terrorystycznym w internecie, zapewnienia szybkiego i sprawnego transgranicznego dostępu do elektronicznego materiału dowodowego, ułatwienia dostępu do informacji finansowych oraz poprawy interoperacyjności systemów informacyjnych i baz danych. W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono stan negocjacji dotyczących tych ważnych inicjatyw oraz wezwano współprawodawców do podjęcia działań na rzecz ich szybkiego przyjęcia (zob. także wykaz wszystkich inicjatyw w ramach unii bezpieczeństwa w załączniku I). Rada Europejska wezwała także do przeanalizowania inicjatywy Komisji mającej na celu rozszerzenie zakresu kompetencji Prokuratury Europejskiej, aby obejmowały one transgraniczne przestępstwa terrorystyczne, a dla Komisji ważne jest przeanalizowanie korzyści płynących z tego podejścia. Ponadto szefowie państw lub rządów podkreślili znaczenie ochrony systemów demokratycznych Unii i zwalczania dezinformacji w kontekście zbliżających się wyborów do Parlamentu Europejskiego. Następne posiedzenie Rady Europejskiej w dniach 13 i 14 grudnia 2018 r. będzie także dotyczyło kampanii dezinformacyjnych jako poważnego wyzwania dla systemów demokratycznych, które wymaga podjęcia pilnych działań, w szczególności w celu zapewnienia wolnych i uczciwych wyborów do Parlamentu Europejskiego i wyborów krajowych. W związku z tym w niniejszym sprawozdaniu uwzględniono postępy w zapewnianiu odporności na zagrożenia w zakresie wyborów w Unii.

We wspólnej deklaracji w sprawie priorytetów legislacyjnych UE na lata 2018–19 przewodniczący Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji stwierdzili, że ochrona bezpieczeństwa obywateli Unii należy do najwyższych priorytetów. Wspomniane trzy instytucje zobowiązały się traktować wnioski w ramach unii bezpieczeństwa jako pilne priorytetowe akty, które należy przyjąć przed końcem obecnej kadencji. Korzystając z postępów osiągniętych już w ubiegłym roku, należy kontynuować prace. Komisja wzywa współprawodawców do zintensyfikowania negocjacji.

Komisja oczekuje na przyjęcie przez Parlament Europejski sprawozdania w sprawie ustaleń i zaleceń Komisji Specjalnej ds. Terroryzmu, które zaplanowano na dzień 12 grudnia 2018 r. Sprawozdanie będzie stanowić ważny wkład w prace nad zwalczaniem terroryzmu i dalszym rozwojem unii bezpieczeństwa.

II. REALIZACJA PRIORYTETÓW USTAWODAWCZYCH

W ostatnich miesiącach współprawodawcy poczynili znaczne postępy w zakresie szeregu priorytetów ustawodawczych, w szczególności dotyczących wzmocnionego Systemu Informacyjnego Schengen, aktu w sprawie cyberbezpieczeństwa oraz bezgotówkowych środków płatniczych. W odniesieniu do szeregu ważnych priorytetowych inicjatyw nie osiągnięto jednak jeszcze porozumienia politycznego i konieczne są dalsze działania, aby zapewnić ich przyjęcie przed wyborami do Parlamentu Europejskiego (zob. także wykaz wszystkich inicjatyw w ramach unii bezpieczeństwa w załączniku I).

1.Sprawniejsze i bardziej inteligentne systemy informacyjne służące zarządzaniu bezpieczeństwem, granicami i migracjami

Komisja z zadowoleniem przyjmuje znaczne postępy poczynione przez Parlament Europejski i Radę w pracach nad wnioskami ustawodawczymi mającymi na celu osiągnięcie interoperacyjności systemów informacyjnych UE służących zarządzaniu bezpieczeństwem, granicami i migracjami. Wnioski zapewniłyby funkcjonariuszom straży granicznej, urzędnikom imigracyjnym i funkcjonariuszom organów ścigania państw członkowskich dokładne i wiarygodne informacje oraz możliwość wykrywania multiplikacji tożsamości i przeciwdziałania oszustwom dotyczącym tożsamości. Trójstronne spotkania odbyły się w dniach 24 października 2018 r., 15 listopada 2018 r. oraz 27 listopada 2018 r. Zgodnie ze wspólną deklaracją Komisja wzywa współprawodawców do osiągnięcia porozumienia politycznego na następnym posiedzeniu trójstronnym w dniu 13 grudnia 2018 r.

Interoperacyjność systemów informacyjnych obejmowałaby wizowy system informacyjny. W Parlamencie Europejskim i Radzie trwają prace nad wnioskiem ustawodawczym z maja 2018 r. mającym umożliwić dokładniejsze sprawdzanie przeszłości osób ubiegających się o wizę, wypełnić luki informacyjne w zakresie bezpieczeństwa przez lepszą wymianę informacji między państwami członkowskimi oraz zapewnić pełną interoperacyjność z innymi ogólnounijnymi bazami danych. Komisja wzywa współprawodawców do jak najszybszego przyjęcia mandatów negocjacyjnych, aby osiągnąć porozumienie w sprawie tego dokumentu podczas obecnej kadencji Parlamentu Europejskiego.

Interoperacyjność systemów informacyjnych – po uzgodnieniu – pozwoliłaby również na czerpanie pełnych korzyści ze wzmocnionego Systemu Informacyjnego Schengen przyjętego przez współprawodawców w dniu 28 listopada 2018 r.

Interoperacyjność obejmowałaby również proponowane rozszerzenie europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych i objęcie nim obywateli państw trzecich. Wniosek ten przewiduje utworzenie scentralizowanej bazy danych, która umożliwi szybką weryfikację, czy któreś państwo członkowskie posiada informacje o wyrokach skazujących danej osoby niebędącej obywatelem UE. Komisja wzywa współprawodawców do zakończenia negocjacji w sprawie tej priorytetowej inicjatywy ustawodawczej na następnym posiedzeniu trójstronnym w dniu 11 grudnia 2018 r.

Interoperacyjność systemów informacyjnych obejmowałaby również Eurodac. Wniosek Komisji dotyczący wzmocnienia Eurodac rozszerzyłby jego zakres tak, aby obejmował on nie tylko identyfikację osób ubiegających się o azyl, ale także obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w UE i takich, którzy niezgodnie z prawem przekraczających jej granice. Komisja przedstawiła ostatnio korzyści wynikające z przyjęcia tego wniosku jako jednego z pięciu wniosków w ramach wspólnego europejskiego systemu azylowego, które wkrótce zostaną uzgodnione. Wnioski te powinny zostać przyjęte przed wyborami do Parlamentu Europejskiego.





Aby zapewnić sprawniejsze i bardziej inteligentne systemy informacyjne służące zarządzaniu bezpieczeństwem, granicami i migracjami, Komisja wzywa Parlament Europejski i Radę: priorytety wspólnej deklaracji: ·do osiągnięcia do końca bieżącego roku porozumienia w sprawie wniosków ustawodawczych dotyczących interoperacyjności; ·do osiągnięcia do grudnia 2018 r. porozumienia w sprawie wniosku ustawodawczego dotyczącego rozszerzenia europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych i objęcia nim obywateli państw trzecich; ·do przyjęcia przed wyborami do Parlamentu Europejskiego wniosku ustawodawczego dotyczącego Eurodac, który wkrótce zostanie uzgodniony; inne: ·do jak najszybszego przyjęcia odpowiednich mandatów negocjacyjnych w sprawie wniosku ustawodawczego dotyczącego wzmocnienia wizowego systemu informacyjnego.

2.Podniesienie poziomu bezpieczeństwa dzięki lepszej kontroli granic zewnętrznych

Solidna i niezawodna ochrona granic zewnętrznych jest warunkiem wstępnym bezpieczeństwa w przestrzeni swobodnego przepływu bez kontroli na granicach wewnętrznych. Jest to wspólne zadanie państw członkowskich, które muszą zapewnić zarządzanie swoimi granicami zewnętrznymi zarówno we własnym interesie, jak i we wspólnym interesie wszystkich, z pomocą Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. W odpowiedzi na konkluzje Rady Europejskiej z czerwca 2018 r. we wrześniu 2018 r. Komisja zaproponowała dalszą konsolidację Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w celu zapewnienia Agencji bardziej niezawodnego i stałego potencjału wsparcia. We wniosku Komisji utrzymano podstawową odpowiedzialność państw członkowskich za ochronę granic zewnętrznych, ale przewidziano przekazanie Agencji narzędzi wsparcia w postaci stałej służby składającej się z 10 000 europejskich funkcjonariuszy straży granicznej. Jej stopniowe, ale szybkie ustanowienie błyskawicznie zwiększyłoby wspólną zdolność UE w zakresie ochrony granic zewnętrznych i skutecznego przeprowadzania powrotów z UE.

Na posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniu 6 grudnia 2018 r. ustalono częściowe podejście ogólne do powrotów i powiązanych zewnętrznych aspektów wniosku Komisji. Należy jednak zintensyfikować prace nad wszystkimi aspektami wniosku, aby jak najszybciej uzyskać w styczniu mandat do rozpoczęcia posiedzeń trójstronnych z Parlamentem Europejskim. Oczekuje się, że sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zostanie przyjęte w Parlamencie Europejskim w styczniu 2019 r. Propozycja ta stanowi dla Unii Europejskiej oczywisty priorytet. Komisja wzywa Parlament Europejski i Radę do przyjęcia proponowanych przepisów podczas obecnej kadencji Parlamentu Europejskiego.

Aby podnieść poziom bezpieczeństwa dzięki lepszej kontroli granic zewnętrznych, Komisja wzywa Parlament Europejski i Radę: inicjatywy przedstawione w orędziu o stanie Unii w 2018 r.: ·do jak najszybszego przyjęcia pełnych mandatów negocjacyjnych w sprawie wniosku ustawodawczego dotyczącego wzmocnienia Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w celu przyjęcia przepisów podczas obecnej kadencji Parlamentu Europejskiego.

3.Zapobieganie radykalizacji postaw