Zalecenie

ZALECENIE RADY

mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego w Chorwacji

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 7,

uwzględniając zalecenie Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.

(2) Pakt stabilności i wzrostu opiera się na dążeniu do zapewnienia dobrego stanu finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu gospodarczego, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy.

(3) W dniu X stycznia 2014 r., zgodnie z art. 126 ust. 6 TFUE, Rada przyjęła decyzję, w której stwierdziła istnienie nadmiernego deficytu w Chorwacji.

(4) Zgodnie z art. 126 ust. 7 TFUE oraz art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu[1] Rada jest zobowiązana skierować do danego państwa członkowskiego zalecenia mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w oznaczonym terminie. W zaleceniu określa się termin maksymalnie sześciu miesięcy na podjęcie przez dane państwo członkowskie skutecznych działań w celu skorygowania nadmiernego deficytu. W zaleceniu dotyczącym skorygowania nadmiernego deficytu Rada wzywa również dane państwo członkowskie do osiągnięcia rocznych celów budżetowych, które – w oparciu o prognozę stanowiącą podstawę zalecenia – są spójne z minimalną roczną poprawą salda strukturalnego – tj. salda w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe – o co najmniej 0,5 % PKB, rozumiane jako wartość odniesienia. Oprócz tego, zgodnie z art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 określającym wymogi związane z kryterium dotyczącym długu, cel budżetowy, który według zalecenia ma zostać osiągnięty w ostatnim roku okresu korekty, musi zapewniać wymagane zmniejszenie różnicy między relacją długu do PKB a wartością referencyjną określoną w Traktacie na poziomie 60 % PKB w ciągu dwóch lat po korekcie nadmiernego deficytu, przyjmując za podstawę prognozę Komisji.

(5) Zgodnie z prognozą Komisji z jesieni 2013 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych pozostanie w latach 2013–2015 powyżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, a saldo strukturalne będzie się w dalszym ciągu pogarszać, wzrastając z poziomu ok. 4 % PKB w 2013 r. do niemal 6 % PKB w 2015 r. Zmiany te wynikają głównie z rosnących wydatków, takich jak wydatki z tytułu odsetek, w połączeniu z niższymi od oczekiwanych dochodami. W prognozie Komisji z jesieni 2013 r. nie uwzględniono programu konsolidacji budżetowej, który został ogłoszony we wrześniu 2013 r. jednocześnie z publikacją wytycznych dotyczących polityki gospodarczej i budżetowej, ponieważ brakowało dostatecznych informacji na temat środków wdrażających ten ogłoszony pakiet konsolidacyjny. Środki, które zostały zaprezentowane w ramach drugiej zmiany budżetu na 2013 r. i w projekcie budżetu na 2014 r. przyjętym przez rząd w dniu 14 listopada 2013 r. i przesłanym do parlamentu, nie mają znaczącego wpływu na trendy budżetowe. W związku z tym po dokonaniu aktualizacji prognozy Komisji z jesieni 2013 r. w celu uwzględnienia nowych informacji uzyskanych od czasu jej publikacji, zawarte w niej prognozy dotyczące dochodów i wydatków publicznych oraz długu sektora instytucji rządowych i samorządowych zmieniły się tylko nieznacznie. Zmienione prognozy stanowią dla Komisji nowe wartości odniesienia.

(6) Jeśli chodzi o sytuację w zakresie długu sektora instytucji rządowych i samorządowych, zgodnie ze zmianą budżetu na 2013 r. i projektem budżetu na 2014 r. planuje się, że relacja długu sektora instytucji rządowych do PKB wyniesie na koniec 2014 r. poziom 62 % i będzie dalej rosła, osiągając poziom ok. 64 % w 2015 r. i 64¾ % w 2016 r. Prognoza Komisji z jesieni 2013 r. przewiduje, że wskaźnik długu sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczy w 2014 r. wartość referencyjną określoną w Traktacie, osiągając poziom bliski 65 % PKB, i będzie dalej wzrastał w okresie objętym prognozą. Po aktualizacji prognozy z jesieni 2013 r. w celu uwzględnienia dodatkowych informacji uzyskanych po jej ogłoszeniu, w szczególności nowej emisji obligacji denominowanych w USD w listopadzie 2013 r., przewiduje się, że wskaźnik długu sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczy próg 60 % PKB już w 2013 r.

(7) W obliczu znacznej niepewności co do rozwoju sytuacji gospodarczej i budżetowej cel budżetowy zalecany dla ostatniego roku okresu, w którym nastąpić ma korekta nadmiernego deficytu, należy określić na poziomie wyraźnie poniżej wartości referencyjnej, tak by zagwarantować osiągnięcie wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu w ostatnim roku okresu korekty.

(8) Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1467/97 korektę nadmiernego deficytu należy osiągnąć w roku następującym po roku jego stwierdzenia, chyba że zaistnieją szczególne okoliczności. W celu skorygowania nadmiernego deficytu w terminie wyznaczonym, zgodnie z tym podejściem, na 2015 r. i w celu zapewnienia jednoczesnego osiągnięcia wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu, wymagany wysiłek strukturalny powinien wynieść co najmniej 1,3 % PKB zarówno w roku 2014, jak i w 2015 r. Wysiłek strukturalny o takiej skali doprowadziłby do znacznego zmniejszenia produkcji i pogłębiłby dodatkowo już głęboką i trwającą od dłuższego czasu recesję. Możliwe jest wyznaczenie dłuższych terminów, w szczególności w przypadku procedur nadmiernego deficytu opierających się na kryterium dotyczącym długu, jeżeli deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych – który musi spełnić kryterium dotyczące długu – jest znacznie niższy niż 3 % PKB.

(9) W związku z tym wyznaczenie terminu korekty nadmiernego deficytu na 2016 r. jest uzasadnione. W szczególności, wiarygodna i trwała ścieżka dostosowania zgodnie z tym wydłużonym terminem wymagałaby, aby Chorwacja osiągnęła docelowe poziomy nominalnego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych wynoszące 4,6 % PKB w 2014 r., 3,5 % PKB w 2015 r. i 2,7 % PKB w 2016 r., co odpowiada rocznej poprawie salda strukturalnego wynoszącej 0,5 % PKB w 2014 r., 0,9 % PKB w 2015 r. i 0,7 % PKB w 2016 r. (na podstawie scenariusza stanowiącego podstawę procedury nadmiernego deficytu). Scenariusz ścieżki dostosowania opracowano na podstawie prognozy Komisji z jesieni 2013 r., która została zaktualizowana w celu uwzględnienia nowych informacji, w tym związanych ze zmianą budżetu na 2013 r. i projektem budżetu na 2014 r., a jego okres przedłużono do 2018 r., opierając się na standardowych założeniach dotyczących zamknięcia luki produktowej i wrażliwości budżetu na cykl koniunkturalny. Ta ścieżka dostosowania umożliwiłaby sprowadzenie nominalnego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB do 2016 r. i jednocześnie zapewniłaby zadowalające tempo zbliżania się wskaźnika zadłużenia do wartości referencyjnej wynoszącej 60 % PKB, a tym samym spełnienie kryterium dotyczącego długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. Na podstawie scenariusza stanowiącego podstawę procedury nadmiernego deficytu, aby osiągnąć powyższe cele strukturalne, Chorwacja musiałaby przyjąć środki konsolidacyjne odpowiadające 2,3 % PKB w 2014 r. oraz 1 % PKB w latach 2015 i 2016. Cele te uwzględniają potrzebę zrekompensowania niekorzystnego wpływu na finanse publiczne wynikającego z efektów drugiej rundy konsolidacji budżetowej poprzez jej oddziaływanie na działalność gospodarczą.

(10) Środki konsolidacji budżetowej powinny zapewnić trwałą poprawę salda sektora instytucji rządowych i samorządowych, mając jednocześnie na celu podniesienie jakości finansów publicznych. W szczególności przyczyniłyby się do tego środki mające na celu: przyznanie priorytetowej roli wydatkom pobudzającym wzrost i inwestycje, w tym dzięki wykorzystaniu unijnych funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności, a także zwiększenie m stopnia przestrzegania przepisów podatkowych i wzmocnienie ram budżetowych.

(11) Aby osiągnąć warunki jak najbardziej sprzyjające dobrobytowi gospodarczemu w perspektywie od średniookresowej do długookresowej, korzystne byłoby, aby korekcie nadmiernego deficytu towarzyszyły reformy makrostrukturalne. Środki te miałyby na celu wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarki poprzez stworzenie elastyczniejszego rynku pracy, poprawę jakości otoczenia biznesu i zwiększenie skuteczności administracji podatkowej,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

(1) Chorwacja powinna zlikwidować obecny nadmierny deficyt budżetowy do roku 2016.

(2) Chorwacja powinna osiągnąć wartości docelowe nominalnego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych wynoszące: 4,6 % PKB w 2014 r., 3,5 % PKB w 2015 r. i 2,7 % PKB w 2016 r., co odpowiada rocznej poprawie salda strukturalnego wynoszącej: 0,5 % PKB w 2014 r. 0,9 % PKB w 2015 r. i 0,7 % PKB w 2016 r.

(3) Chorwacja powinna określić i rygorystycznie wdrożyć środki konieczne do osiągnięcia korekty nadmiernego deficytu do 2016 r. oraz przeznaczyć wszelkie nadzwyczajne dochody na zmniejszenie deficytu.

(4) Rada wyznacza dzień 30 kwietnia 2014 r. jako termin na podjęcie przez Chorwację skutecznych działań oraz, zgodnie z art. 3 ust. 4a rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97, na przedstawienie szczegółowego sprawozdania na temat planowanej strategii konsolidacji budżetowej, która ma służyć osiągnięciu wyznaczonych celów; władze Chorwacji powinny następnie przedstawiać sprawozdanie z postępów poczynionych we wdrażaniu niniejszych zaleceń co najmniej raz na sześć miesięcy, do czasu całkowitego skorygowania nadmiernego deficytu.

Rada wzywa również władze Chorwacji do: (i) dokonania szczegółowego przeglądu wydatków w celu zracjonalizowania wydatków z tytułu wynagrodzeń, ubezpieczeń społecznych i subsydiów oraz uwolnienia odpowiednich środków budżetowych na finansowanie wydatków wspierających wzrost, w tym na współfinansowanie projektów unijnych; (ii) dalszego zwiększenia stopnia przestrzegania przepisów podatkowych i skuteczności administracji podatkowej oraz (iii) udoskonalenia instytucjonalnych ram finansów publicznych, w tym poprzez poprawę wieloletniego planowania budżetowego, zwiększenie roli i niezależności komitetu ds. polityki budżetowej, a także zapewnienie przestrzegania reguł fiskalnych. Ponadto Rada wzywa władze Chorwacji do wdrożenia reform strukturalnych, w szczególności ukierunkowanych na rozwiązanie kwestii sztywności rynku pracy i niesprzyjającego otoczenia biznesu, a także poprawę jakości administracji publicznej, w celu zwiększenia wzrostu potencjalnego PKB.

Niniejsze zalecenie jest skierowane do Republiki Chorwacji.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 6.