Bruksela, dnia 11.1.2005

SEC(2005) 14 końcowy

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Szwecji na lata 2004-2007

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że nieuczestniczące Państwa Członkowskie, to jest te, które nie przyjęły wspólnej waluty były obowiązane przedstawić Radzie i Komisji programy konwergencji do dnia 1 marca 1999 r. Zgodnie z art. 9 tego rozporządzenia Rada musiała zbadać każdy program konwergencji na podstawie ocen przygotowanych przez Komisję oraz komitet ustanowiony na mocy art. 114 Traktatu (Komitet Ekonomiczno-Finansowy). Na podstawie zalecenia Komisji i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym Rada dostarczyła opinię po zbadaniu przez siebie programu. Zgodnie z rozporządzeniem Państwa Członkowskie muszą przedstawiać roczne aktualizacje swoich programów konwergencji, które mogą również być zbadane przez Radę zgodnie z tymi samymi procedurami.

Pierwszy program konwergencji Szwecji obejmujący okres 1998-2001 r. został przedłożony w dniu 23 grudnia 1998 r. i oceniony przez Radę w dniu 8 lutego 1999 r. Aktualizacje były przedstawiane każdego następnego roku. Najnowszą aktualizację swojego programu konwergencji Szwecja przedłożyła w dniu 18 listopada 2004 r. Służby Komisji przeprowadziły techniczną ocenę tej aktualizacji biorąc pod uwagę wyniki prognoz gospodarczych służb Komisji z jesieni 2004 r. oraz uwzględniając kodeks postępowania[2], wspólnie uzgodnioną metodologię oszacowania produktu potencjalnego i cyklicznie korygowane salda, zalecenia zawarte w Ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na okres 2003-2005 oraz zasady ustanowione w komunikacie Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wzmocnienia i koordynacji polityk budżetowych[3] zatwierdzonym przez Radę. Ocena ta jest następująca:

- Szósty zaktualizowany szwedzki program konwergencji został przesłany Komisji dnia 18 listopada i obejmuje okres 2004-2007 r. Program jest oparty na Ustawie Budżetowej na 2005 r. przyjętej przez parlament w dniu 16 grudnia 2004 r. Program częściowo spełnia wymagania „Kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji”[4], dotyczące danych, przy czym niektóre dane nie są w pełni zgodne z normami ESA95.

- Aktualizacja z 2004 r. przewiduje, że wzrost PKB wynosić będzie 3,5% w 2004 r., 3,0% w 2005 r., 2,5% w 2006 r. i 2,3% w 2007 r. Pomimo wysokiego wzrostu PKB w 2004 r. wzrost zatrudnienia był ujemny, lecz spodziewana jest jego poprawa w przyszłych latach. Ogólnie, sądząc na podstawie aktualnie dostępnych informacji, scenariusz makroekonomiczny będący podstawą aktualizacji wydaje się wiarygodny i zasadniczo jest zgodny z oceną służb Komisji, w tym również z prognozą z jesieni 2004 r. Ponadto, założenia wzrostu dla późniejszych lat wydają się ostrożne i niższe od szacowanych potencjalnych stóp wzrostu.

- Inflacja w Szwecji spadała stopniowo od początku 2003 r., częściowo w wyniku wcześniejszych wzrostów cen energii przypadających poza bazowym okresem odniesienia i obecnie jest wyraźnie poniżej docelowego poziomu Riksbanku wynoszącego 2%. Korona była stosunkowo stabilna wobec euro w 2003 i 2004 r., lecz ostatnio zyskała na wartości, co świadczy o stabilnym środowisku makroekonomicznym i solidnych perspektywach wzrostu, dużych nadwyżkach na rachunku obrotów bieżących oraz oczekiwaniach rynkowych odnośnie do polityki stosunkowo wyższych stóp w ciągu 2005 r. W ciągu ubiegłego roku dochody ze szwedzkich obligacji kształtowały się zgodnie z trendami na głównych rynkach obligacji. Dodatnia różnica dochodów pomiędzy długoterminowymi obligacjami państwowymi w Szwecji a strefy euro wahała się na przestrzeni ostatnich lat wokół 50 punktów bazowych, lecz w ciągu roku 2004 zmniejszyła się.

- Ramy budżetowe w Szwecji obejmują planowaną nadwyżkę sektora general government w wysokości średnio 2% PKB w ciągu cyklu, wieloletnie nominalne pułapy wydatków rządu centralnego oraz wymóg ustabilizowanego budżetu obowiązujący samorządy lokalne. Aktualizacja przewiduje nadwyżkę sektora general government wynoszącą 0,7% w 2004 r., 0,6% w 2005 r., 0,4% w 2006 r. i 0,9% w ostatnim roku, 2007. Zarówno wskaźnik wydatków, jak i wskaźnik dochodów wykazuje tendencję stopniowego obniżania się w ciągu okresu przewidywania. Po dokonaniu korekty z uwzględnieniem szacowanego wpływu cyklu przy użyciu wspólnej metodologii, cyklicznie korygowane saldo budżetowe wykazuje nadwyżkę w całym okresie przewidywania. W stosunku do poprzednich aktualizacji planowane budżety na 2005 i 2006 r. zostały skorygowane w dół, pomimo że założenia wzrostu są obecnie znacznie wyższe. Można to częściowo wyjaśnić niższymi przewidywanymi dochodami z podatków zgodnie z ostatnimi wynikami. Obniżenia podatków wprowadzone w projekcie ustawy z wiosny 2004 r. oraz w budżecie na 2005 r. również przyczyniają się do niewielkiego osłabienia w 2005 i 2006 r. Choć oczekuje się, że system emerytalny oraz podsektor samorządów lokalnych wykażą stabilne nadwyżki, to deficyt rządu centralnego w 2005 i 2006 r. wzrasta przyczyniając się do pogorszenia się ogólnej pozycji sektora general government w tych latach. W 2007 r. przewidywane są mniejsze wydatki państwa.

- Ryzyka zagrażające przewidywaniom budżetowym zawartym w programie wydają się zasadniczo zrównoważone. Z jednej strony, przewidywania dotyczące budżetu wydają się wiarygodne i Szwecja ma bardzo dobre dotychczasowe osiągnięcia w nieprzekraczaniu ustalonych pułapów wydatków. Ponadto, sytuacja finansowa na poziomie samorządów lokalnych zdaje się ulegać poprawie. Z drugiej strony, dochody z podatków były w ciągu ostatnich kilku lat dość niestabilne. W dodatku, margines budżetowy w stosunku do pułapu wydatków rządu centralnego jest bardzo wąski nie tylko w 2004 r., lecz, według budżetu na 2005 r., również w 2005 i 2006 r. Ponadto, wybory planowane na 2006 r. mogą mieć wpływ na budżet na tenże rok. Biorąc pod uwagę tę ocenę ryzyka, pozycja budżetowa przedstawiona w programach wydaje się wystarczająca dla utrzymania w ciągu całego okresu programu średnioterminowej pozycji budżetowej „bliskiej równowadze lub w nadwyżce” wymaganej przez Pakt na rzecz Stabilizacji i Wzrostu. Daje także dostateczny margines bezpieczeństwa zabezpieczający przed naruszeniem progu deficytu wynoszącego 3% PKB przy normalnych wahaniach makroekonomicznych. Jednak cyklicznie korygowane pozycje budżetowe, a także średnie nadwyżki w ciągu okresu objętego programem pozostają poniżej planowanej krajowej nadwyżki wynoszącej 2% PKB.

- Przewiduje się, że wskaźnik zadłużenia brutto – wynoszący poniżej 60% PKB od 2000 r. – będzie nadal zmniejszać się i osiągnie 49% w 2007 r. Dług jest głównie generowany przez sektor rządu centralnego – który odnotowuje deficyty budżetowe – zaś nadwyżka w systemie emerytalnym jest głównie inwestowana w aktywa niepaństwowe, spowalniając przez to zmniejszanie wskaźnika zadłużenia brutto. Przewidywane jest, że wskaźnik zadłużenia po odliczeniu aktywów finansowych ulegnie poprawie z około -2% PKB w 2004 r. do poniżej -4% w 2007 r. Przewidywania te wydają się wiarygodne.

- Program dokonuje przeglądu szerszego rządowego programu reform strukturalnych, który skupia się na poprawie funkcjonowania rynku pracy, zwiększeniu zatrudnienie i zmniejszeniu liczby dni roboczych traconych na zwolnienia chorobowe. Wdrożono cały szereg środków, lecz wyniki są na razie mieszane. Podjęto dalszy krok w kierunku ukończenia reformy podatkowej oraz dalszego łagodzenia opodatkowania pracy w ramach strategii „zielonej zamiany podatków”, choć środki te zostały częściowo skompensowany przez wzrosty stóp podatkowych samorządów lokalnych zarówno w 2003, jak i 2004 r. Ukończenie reformy podatkowej oraz wysiłki w celu osiągnięcia kluczowych celów polityki, to jest wzrostu zatrudnienia, zmniejszenia liczby osób pobierających świadczenia z systemu ubezpieczenia społecznego oraz liczby dni zwolnień chorobowych mają nadal priorytet w ramach programu uzdrowienia finansów publicznych.

- Wydaje się, że Szwecja znajduje się w stosunkowo korzystnym położeniu jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych, czego ważnym elementem jest przewidywany budżetowy koszt starzejącego się społeczeństwa. Jeśli kraj chce zapewnić pełną stabilność w czasie, powstaje luka stabilizacyjna wynosząca około 2% PKB. Jest to oparte na przewidywanym wzroście wskaźnika zależności związanej z podeszłym wiekiem oraz obecnych tendencji w wydatkach związanych z opieką zdrowotną, w aktywności zawodowej i zatrudnieniu. Bez dalszych reform modyfikujących te tendencje dążenie do nadwyżki budżetowej w wysokości 2% PKB w ciągu następnych 10 lat, zgodnej z rządowym celem budżetowym, staje się czynnikiem kluczowym dla rozwiązania problemu stabilności w dłuższym okresie.

Porównanie głównych przewidywań makroekonomicznych i budżetowych

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Realny PKB (zmiana w %) | PK listopad 2004 | 3,5 | 3,0 | 2,5 | 2,3 |

KOM | 3,7 | 3,1 | 2,9 | n.d. |

PK listopad 2003 | 2,0 | 2,6 | 2,5 | n.d. |

Inflacja HICP (%) | PK listopad 20042 | 1,3 | 1,5 | n.d. | n.d. |

KOM | 1,1 | 1,5 | 1.9 | n.d. |

PK listopad 20032 | 1,7 | n.d. | n.d. | n.d. |

Bilans sektora general government (%PKB) | PK listopad 2004 | 0,7 | 0,6 | 0,4 | 0,9 |

KOM | 0,6 | 0,6 | 0,8 | n.d. |

PK listopad 20033 | 0,6 | 1,4 | 1,9 | n.d. |

Saldo pierwotne (%PKB) | PK listopad 20041 | 2,8 | 2,8 | 2,7 | 3,3 |

KOM | 2,7 | 2,8 | 3,0 | n.d. |

PK listopad 2003 | 0,9 | 1,7 | 2,1 | n.d. |

Saldo korygowane cyklicznie (%PKB) | PK listopad 20044 | 0,8 | 0,5 | 0,5 | 1,2 |

KOM | 0,7 | 0,4 | 0,6 | n.d. |

PK listopad 20034 | 1,3 | 1,8 | 2,0 | n.d. |

Dług sektora general government brutto (%PKB) | PK listopad 2004 | 51,7 | 50,5 | 50,0 | 49,0 |

KOM | 51,6 | 50,6 | 49,7 | n.d. |

PK listopad 2003 | 51,5 | 50,0 | 48,3 | n.d. |

1 W aktualizacji władze szwedzkie podają saldo pierwotne z wyłączeniem odsetek netto, a nie konwencjonalnych odsetek brutto. Jednak w tabeli podane są salda pierwotne z wyłączeniem odsetek brutto przy wykorzystaniu danych z aktualizacji. 2 % zmiana grudzień-grudzień 3 Dla porównania, pożyczki netto zgłoszone do aktualizacji z 2002 i 2003 odnoszą się do wielkości obliczonych z uwzględnieniem pełnej periodyzacji podatków (choć ta zmiana sprawozdawczości została formalnie wprowadzona dopiero w 2004 r.). 4 Obliczenia służb Komisji na podstawie danych zawartych w programie. Źródła: Zaktualizowany szwedzki program konwergencji, listopad 2003 i listopad 2004 (PK); Prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2004 r. (COM); Obliczenia służb Komisji. |

Na podstawie tej oceny Komisja przyjęła załączone zalecenie w sprawie opinii Rady dotyczącej uaktualnionego programu konwergencji Szwecji i przekazuje je Radzie.

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Szwecji na lata 2004-2007

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[5], w szczególności jego art. 9 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

1. W dniu [18 stycznia] 2005 r. Rada zbadała zaktualizowany program konwergencji Szwecji, który obejmuje okres od 2004 do 2007 r. Program częściowo spełnia wymagania zmienionego „Kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji” dotyczące danych. W szczególności, niektóre dane nie są w pełni zgodne z normami ESA95. Z tego względu Szwecja proszona jest o osiągnięcie pełnej zgodności z wymaganiami dotyczącymi danych.

2. Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że wzrost realnego PKB zmniejszać się będzie nieco od wysokiego poziomu 3,5% w 2004 r. do 3,0% w 2005 r. i do średnio 2,4% w latach 2006-07. W oparciu o aktualnie dostępne informacje wydaje się, że scenariusz ten odzwierciedla wiarygodne założenia wzrostu. Przewidywania programu odnośnie do inflacji wydają się realistyczne.

3. Ramy budżetowe obejmują ogólną planowaną nadwyżkę sektora general government wynoszącą średnio 2% PKB w ciągu cyklu, wieloletnie nominalne pułapy wydatków rządu centralnego oraz wymóg stabilnego salda budżetowego dotyczący samorządów lokalnych. Aktualizacja przewiduje nadwyżki sektora general government w wysokości 0,7% w 2004 r., 0,6% w 2005 r., 0,4% w 2006 r. i 0,9% w ostatnim roku, 2007. Zarówno wskaźnik wydatków, jak i wskaźnik dochodów wykazuje stopniową tendencję malejącą w ciągu okresu przewidywania. Po dokonaniu korekty z uwzględnieniem szacowanego wpływu cyklu przy użyciu wspólnej metodologii, cyklicznie korygowane saldo budżetowe wykazuje nadwyżkę w całym okresie przewidywania. Jednak cyklicznie korygowane pozycje budżetowe, a także średnie nadwyżki w ciągu okresu programu pozostają poniżej planowanej krajowej nadwyżki wynoszącej 2% PKB. Choć oczekuje się, że system emerytalny oraz podsektor samorządów lokalnych wykażą nadwyżki, to deficyt rządu centralnego w 2005 i 2006 r. wzrasta przyczyniając się do pogorszenia ogólnej pozycji sektora general government w tych latach. W 2007 r. przewidywane są mniejsze wydatki państwa.

4. Ryzyka związane z dla przewidywaniami budżetowymi zawartymi w programie wydają się ogólnie ustabilizowane. Z jednej strony, przewidywania dotyczące budżetu wydają się wiarygodne i Szwecja ma bardzo dobre dotychczasowe osiągnięcia w nieprzekraczaniu ustalonych pułapów wydatków. Ponadto, sytuacja finansowa na poziomie samorządów lokalnych zdaje się ulegać poprawie. Z drugiej strony, dochody z podatków były w ciągu ostatnich kilku lat dość niestabilne. W dodatku, margines budżetowy w stosunku do pułapu wydatków rządu centralnego jest bardzo wąski nie tylko w 2004 r., lecz, według budżetu na 2005 r., również w przypadku 2005 i 2006 r. Ponadto, wybory planowane na 2006 r. mogą mieć wpływ na budżet na tenże rok.

5. Biorąc pod uwagę tę ocenę ryzyka, pozycja budżetowa zawarte w programach wydaje się wystarczająca dla utrzymania w ciągu całego okresu programu średnioterminowej pozycji budżetowej bliskiej równowadze lub w nadwyżce, wymaganej przez Pakt na rzecz Stabilizacji i Wzrostu. Daje także dostateczny margines bezpieczeństwa na wypadek naruszenia progu deficytu wynoszącego 3% PKB przy normalnych wahaniach makroekonomicznych.

6. Szacuje się, że wskaźnik zadłużenia osiągnął 51,7% PKB w 2004 r., i tym samym wyniósł znacznie poniżej przyjętej w Traktacie wartości odniesienia wynoszącej 60% PKB. Program przewiduje zmniejszenie się wskaźnika zadłużenia do 49,0% PKB do roku 2007.

7. Wydaje się, że Szwecja znajduje się w stosunkowo korzystnym położeniu jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych, pomimo istotnych przewidywanych kosztów dla budżetu związanych ze starzejącym się społeczeństwem. Jeśli kraj chce zapewnić pełną stabilizację w czasie, powstaje luka stabilizacyjna wynosząca około 2% PKB. Jest to oparte na przewidywanym wzroście wskaźnika zależności związanej z podeszłym wiekiem oraz obecnych tendencji w wydatkach związanych z opieką zdrowotną, w aktywności zawodowej i zatrudnieniu. Bez dalszych reform modyfikujących te tendencje dążenie do nadwyżki budżetowej w wysokości 2% PKB w ciągu następnych 10 lat, zgodnej z rządowym celem budżetowym, staje się czynnikiem kluczowym dla rozwiązania problemu stabilizacji w dłuższym okresie.

Główne przewidywania na podstawie uaktualnionego programu konwergencji Szwecji

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Wzrost realnego PKB (%) Inflacja HICP (%) Bilans sektora general government (%PKB) Saldo pierwotne (% PKB) Saldo korygowane cyklicznie (% PKB)1 Dług sektora general government brutto (% PKB) | 1,6 1,8 0,5 2,7 1,4 52,0 | 3,5 1,3 0,7 2,8 0,8 51,7 | 3,0 1,5 0,6 2,8 0,5 50,5 | 2,5 n.d. 0,4 2,7 0,5 50,0 | 2,3 n.d. 0,9 3,3 1,2 49,0 |

1 Obliczenia służb Komisji przy zastosowaniu wspólnie uzgodnionej metodologii do danych zamieszczonych w programie.

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997. Wszystkie dokumenty przytoczone w niniejszym tekście dostępne są na następującej stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Zmieniona opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie treści i formatu programów stabilizacji i konwergencji, zatwierdzona przez Radę ECOFIN w dniu 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668, 27.11.2002.

[4] Zmieniona opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie treści i formatu programów stabilności i konwergencji, dokument EFC/ECFIN/404/01–REV. 1 z dnia 27.6.2001 r. zatwierdzony przez Radę ECOFIN w dniu 10.7.2001.

[5] Dz.U. L 209, 2.8.1997, str. 1. Dokument przywołany w niniejszym tekście dostępny jest na stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.