[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 5.6.2008 r.

COM(2008) 337 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie oceny końcowej wspólnotowego programu działań w celu promowania jednostek działających na poziomie europejskim oraz wspierania określonych działań w obszarze kształcenia i szkolenia

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 4

2. Kontekst oceny zewnętrznej 4

3. Ocena zewnętrzna: zakres i metodyka 5

3.1. Zasady oceny 5

3.2. Metodyka 5

4. Wyniki oceny i główne zalecenia dotyczące działania 1- wsparcie na rzecz określonych instytucji 5

4.1. Określone instytucje specjalizujące się w kształceniu, szkoleniu i badaniach skoncentrowanych na integracji europejskiej 5

4.1.1. Wyniki oceny 6

4.1.2. Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji 6

4.2. Wspólne Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji 7

4.2.1. Wyniki oceny 8

4.2.2. Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji 8

4.3. Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Specjalnej 9

4.3.1. Wyniki oceny 9

4.3.2. Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji 9

5. Wyniki oceny i główne zalecenia dotyczące działania 2 – wsparcie na rzecz europejskich stowarzyszeń działających w obszarze kształcenia i szkolenia 10

5.1. Wyniki oceny 10

5.2. Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji 10

6. Wyniki oceny i główne zalecenia dotyczące działania 3A - program „Jean Monnet” 11

6.1. Wyniki oceny 11

6.2. Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji 12

7. Wyniki oceny i główne zalecenia dotyczące działania 3B – wsparcie na rzecz otwartej metody koordynacji w kształceniu 12

7.1. Wyniki oceny 12

7.2. Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji 12

8. Wyniki oceny i zalecenia dotyczące działania 3C – szkolenie sędziów krajowych 13

8.1. Wyniki oceny 13

8.2. Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji 13

9. Końcowe wnioski Komisji 14

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie oceny końcowej wspólnotowego programu działań w celu promowania jednostek działających na poziomie europejskim oraz wspierania określonych działań w obszarze kształcenia i szkolenia

WPRPWADZENIE

Podstawą niniejszego sprawozdania jest art. 8 decyzji nr 791/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającej wspólnotowy program działań w celu promowania jednostek działających na poziomie europejskim oraz wspierania określonych działań w obszarze edukacji i szkolenia (zwanej dalej „decyzją”).[1] Nakłada on na Komisję obowiązek przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania w sprawie realizacji celów programu. Sprawozdanie to musi zostać przygotowane między innymi na podstawie oceny zewnętrznej, którą w 2007 r. przeprowadzono w formie „Oceny końcowej wspólnotowego programu działań w celu promowania jednostek działających na poziomie europejskim oraz wspierania określonych działań w obszarze kształcenia i szkolenia”. Ocena końcowa znajduje się pod następującym adresem internetowym: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/education/2007/activereport_en.pdf. Niniejsze sprawozdanie określa stanowisko Komisji w sprawie głównych wniosków i zaleceń oceny końcowej.

KONTEKST OCENY ZEWNęTRZNEJ

W okresie między kwietniem 2004 r., a grudniem 2006 r. decyzja stanowiła podstawę prawną rozmaitych działań Wspólnoty w obszarze kształcenia i szkolenia. Program podzielony został na pięć obszarów działania:

- Działanie 1 : wspierające siedem wymienionych instytucji (Kolegium Europejskie, Europejski Instytut Uniwersytecki, Europejski Instytut Administracji Publicznej, Akademia Prawa Europejskiego, Wspólne Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji , Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Specjalnej oraz Międzynarodowy Ośrodek Szkoleń Europejskich).

- Działanie 2 : wspierające europejskie stowarzyszenia działające na poziomie europejskim w obszarze kształcenia lub szkolenia

- Działanie 3A : wspierające nauczanie, badania oraz dialog w zakresie studiów nad integracją europejską na poziomie instytucji szkolnictwa wyższego w ramach programu „Jean Monnet”.

- Działanie 3B : wspierające działania przyczyniające się do realizacji celów określonych w programie Edukacja i szkolenie 2010, z zastosowaniem otwartej metody koordynacji.

- Działanie 3C : wspierające szkolenie sędziów krajowych w zakresie prawa UE.

Decyzja ta straciła moc dnia 31 grudnia 2006 r. Jej działaniom nadano nowe podstawy prawne, stąd nie wszystkie nadal stanowią część jednego programu.

OCENA ZEWNęTRZNA: ZAKRES I METODYKA

Zasady oceny

W wyniku zamówienia na usługi w kontekście umowy ramowej dotyczącej oceny oraz oceny skutków związanych z usługami, przeprowadzenie zewnętrznej oceny końcowej decyzji zlecono w grudniu 2006 r. firmie ECOTEC Research and Consulting Ltd. Ocena ta objęła wszystkie działania uwzględnione w decyzji pomiędzy datą jej wejścia w życie w 2004 r., a datą wygaśnięcia z końcem 2006 r. Z uwagi na różnorodność celów i beneficjentów każdego z działań określonych decyzją, ocena objęła je każde z osobna wraz z zaleceniami i wnioskami poświęconymi każdemu z nich.

Metodyka

Ocena ex-post miała miejsce pomiędzy grudniem 2006 r., a czerwcem 2007 r. Przy wykonywaniu swojego zadania oceniający posłużyli się badaniami źródłowymi, szeroko zakrojonymi sondażami przeprowadzonymi wśród zainteresowanych stron oraz szczegółowymi rozmowami. Metoda stosowana przy ocenie odzwierciedlała zróżnicowane poziomy środków budżetowych przeznaczonych na ten program. W konsekwencji gromadzenie danych w przypadku działania 1 było większe niż w przypadku jakiegokolwiek innego działania, zaś w szczególności ograniczone było w przypadku działania 2.

WYNIKI OCENY I ZALECENIA DOTYCZąCE DZIAłANIA 1 – WSPARCIE DLA OKREśLONYCH INSTYTUCJI

Działanie 1 określone decyzją upoważniało siedem określonych instytucji dążących do osiągnięcia celu będącego przedmiotem interesu ogólnoeuropejskiego do otrzymania dotacji wspólnotowych na pokrycie niektórych kosztów operacyjnych i administracyjnych. Wśród tych siedmiu instytucji można wyróżnić trzy grupy: 1) instytucje specjalizujące się w kształceniu, szkoleniu lub badaniach skoncentrowanych na integracji europejskiej (Kolegium Europejskie, Europejski Instytut Uniwersytecki, Europejski Instytut Administracji Publicznej, Akademia Prawa Europejskiego, Międzynarodowy Ośrodek Szkoleń Europejskich); 2) Wspólne Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji; 3) Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Specjalnej.

Określone instytucje specjalizujące się w kształceniu, szkoleniu lub badaniach skoncentrowanych na integracji europejskiej

Spośród instytucji wymienionych w działaniu 1 pięć specjalizuje się w kształceniu, szkoleniu lub badaniach skoncentrowanych na integracji europejskiej:

- Kolegium Europejskie (kampusy w Brugii i Natolinie) skupia swą uwagę na kształceniu i szkoleniu na poziomie studiów magisterskich i pomagisterskich w zakresie integracji europejskiej;

- Europejski Instytut Uniwersytecki (EUI) we Florencji oferuje możliwość prowadzenia badań na poziomie studiów doktoranckich i podoktorskich z zakresu historii, prawa, ekonomii oraz nauk społecznych i politycznych;

- Europejski Instytut Administracji Publicznej (EIPA) w Maastricht umożliwia głównie szkolenia zawodowe, badania stosowane oraz usługi doradcze skierowane do administracji publicznej państw członkowskich UE, krajów kandydujących oraz instytucji Unii Europejskiej;

- Akademia Prawa Europejskiego (ERA) w Trewirze promuje świadomość, zrozumienie i dobrą praktykę prawa UE poprzez szkolenia zawodowe oraz dyskusje dla prawników;

- Międzynarodowy Ośrodek Szkolenia Europejskiego (CIFE) w Nicei jest instytucją edukacyjną i szkoleniową realizującą pogramy w zakresie studiów europejskich i federalizmu w różnych częściach Europy.

Wyniki oceny

Mając na uwadze wyraźną konieczność poszerzania wiedzy w zakresie integracji, prawa i polityki europejskiej oceniający podkreśla istotne znaczenie działań edukacyjnych, szkoleniowych i badawczych prowadzonych przez wspierane instytucje. Oceniający akcentuje szczególnie pomyślną integrację absolwentów wymienionych instytucji na rynku pracy oraz obiektywną potrzebę istnienia instytucji umożliwiających ustawiczne szkolenie osobom i władzom zaangażowanym w stosowanie i wdrażanie prawa i polityki UE.

W odniesieniu do skuteczności w osiąganiu wyników przez wspomniane instytucje oceniający zauważa wysoki stopień satysfakcji wśród byłych studentów i stażystów, którzy wskazywali, że czas spędzony w instytucjach w sposób znaczący wpłynął na pogłębienie ich zrozumienia prawa i polityki europejskiej (podobnie jak znajomości języków) oraz że zazwyczaj polepszał perspektywy zatrudnienia lub zwiększał indywidualne osiągnięcia w miejscu pracy.

Oceniający za zadawalający uznaje stopień skutecznośc i funkcjonowania wymienionych instytucji, jak również odnotowuje szczególnie wysoki wskaźnik zdawalności wśród studentów studiów magisterskich w Kolegium Europejskim oraz dużą liczbę osób zdobywających tytuły doktorskie w Europejskim Instytucie Uniwersyteckim.

Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji

Oceniający wydaje 18 szczegółowych zaleceń w odniesieniu do pięciu instytucji wymienionych powyżej. W celu umożliwienia systematycznego podejścia do tematu, zalecenia ponownie pogrupowano i sformułowano w postaci następujących głównych punktów. Uwagi Komisji wyróżniono kursywą.

1) Profil instytucji: Oceniający uznaje za konieczny przegląd profilu niektórych z wymienionych instytucji (w szczególności Akademii Prawa Europejskiego (ERA)) celem dalszego rozwijania komplementarności między nimi, w oparciu o szczególne zalety każdej z nich oraz uniknięcia powielania działań.

Komisja zgadza się z powyższym zaleceniem i już teraz rozważa komplementarność wymienionych instytucji. Komisja będzie kontynuować swoje podejście zmierzające do uniknięcia finansowania działań zbędnie powielanych pomiędzy określonymi instytucjami.

2) Kontrola wewnętrzna i ocena w ramach instytucji: Oceniający zaleca Komisji podjęcie działań zachęcających niektóre z określonych instytucji (w szczególności Międzynarodowy Ośrodek Szkoleń Europejskich (CIFE) i Europejski Instytut Administracji Publicznej (EIPA)) do rozwijania systematyczniejszego podejścia w odniesieniu do kontroli wewnętrznej oraz oceny jakości i znaczenia ich działań edukacyjnych i szkoleniowych Oceniający szczególnie zaleca, aby Komisja zachęciła CIFE do podjęcia systematyczniejszego badania celów i spójności jego rozmaitych działań w celu rozważenia możliwości „usprawnienia” niektórych z nich, a co za tym idzie, skupienia na nich większej uwagi.

Komisja zgadza się z powyższym zaleceniem. Poprawa jakości kontroli i oceny ma dla Komisji zasadnicze znaczenie. W 2007 r. poczyniono pierwsze starania w tym zakresie, zaś Komisja ma zamiar kontynuować współpracę z CIFE i EIPA nad daną kwestią w 2008 r.

3) Zwiększenie udziału w działaniach instytucji: Oceniający zaleca, aby Komisja przekonała wspomniane instytucje (w szczególności EIPA oraz EUI) do podjęcia środków zachęcających do składania kandydatur i udziału państwa niewystarczająco reprezentowane.

Komisja wyraża chęć udziału w analizie przyczyn ewentualnej niedostatecznej reprezentacji niektórych narodowości w działaniach tych instytucji. Komisja popiera możliwie jak największy zakres rozpowszechniania informacji w celu zaradzenia zaistniałej sytuacji.

4) Polityka kadrowa instytucji: Oceniający zaleca, aby Komisja popierała Kolegium Europejskie w jego dążeniu do zwiększania ilości stałej kadry akademickiej oraz aby zachęcała EUI do podejmowania dodatkowych środków mających na celu zatrudnianie i zatrzymywanie kluczowych pracowników, w szczególności w dziedzinie ekonomii.

Komisja zwraca uwagę, że decyzje strategiczne związane z polityką kadrową podejmowane są przez samych beneficjentów, zaś Komisja nie zamierza w nie ingerować. W granicach zdefiniowanych swoją rolą Komisja w stosownych przypadkach zgadza się na przedyskutowanie danych kwestii z określonymi instytucjami.

5) Finansowanie instytucji : Oceniający zaleca, zwłaszcza w przypadku CIFE, zbadanie możliwości innych źródeł finansowania niektórych działań dodatkowych. W stosunku do ERA oceniający zaleca zbadanie rentowności innych zasad finansowania, bardziej sprzyjających przedsiębiorczości.

Komisja kilkakrotnie podkreślała wagę tego zagadnienia i CIFE zdaje sobie z niego sprawę. Komisja również wyraża chęć zbadania innych zasad finansowania bardziej sprzyjających przedsiębiorczości ERA

Wspólne Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji

Wspólne Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji (EIUC) jest interdyscyplinarnym centrum utworzonym przez 41 uniwersytetów ze wszystkich państw członkowskich UE, z główną siedzibą w Wenecji. Jego sztandardowym programem jest wyjątkowo ponadnarodowy Europejski program studiów magisterskich w zakresie praw człowieka i demokratyzacji (EMA).

Wyniki oceny

Oceniający podkreśla istotne znaczenie EIUC jako jedynej w swoim rodzaju sieci skupiającej europejskich ekspertów w dziedzinie praw człowieka pochodzących z wielu organizacji akademickich, jednocześnie oferującej różnorodność perspektyw jakiej nie może zapewnić żaden pojedynczy wydział. Swoje znaczenie EMA zawdzięcza interdyscyplinarnemu charakterowi, który stanowi niespotykaną kombinację teorii, praktyki oraz rozległej sieci współpracy w tej tak ważnej dla Europy i świata dziedzinie.

W odniesieniu do skuteczności EIUC, oceniający odnotowuje wysoki stopień zadowolenia wśród studentów, podobnie jak wzrost zlecanych badań oraz wysoki poziom publikacji naukowych dotyczących praw człowieka. Większość uczestników informowała o wyraźnym wpływie EMA na poprawę ich perspektyw zawodowych. Stanowi to uzupełnienie oddziaływania w zakresie podnoszenia świadomości o europejskich zagadnieniach dotyczących praw człowieka i demokratyzacji wśród krajowych polityków, decydentów oraz organizacji pozarządowych.

W kategoriach skuteczności nowa struktura zarządzania EIUC funkcjonuje sprawnie. Ustalenia dotyczące zarządzania są jednak złożone ze względu na strukturę EIUC oraz program EMA, czego rezultatem jest nałożenie na kadrę EIUC konieczności radzenia sobie z kadrą pozostałych 41 instytucji. Jednym z głównych problemów, któremu EIUC musiało stawić czoła w przeszłości był brak stabilności finansowej. Ostatnimi czasy udało się temu zaradzić w ramach perspektyw finansowych na lata 2007-2013.

Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji

Oceniający wydaje siedem szczegółowych zaleceń w odniesieniu do EIUC. W celu umożliwienia systematycznego podejścia do tematu, zalecenia ponownie pogrupowano i sformułowano w postaci następujących głównych punktów. Uwagi Komisji wyróżniono kursywą.

1) Profil, struktura oraz budżet EIUC: Oceniający zaleca Komisji, aby zbadała możliwość uproszczenia sieci oferującej program EMA oraz zachęciła EIUC do dążenia do ukształtowania bardziej przejrzystego profilu wykraczającego poza ramy EMA.

Zważywszy na 41 uniwersytetów zaangażowanych w program EMA, uproszczenie tej sieci stanowi szczególne wyzwanie, niemniej w ostatnim czasie poczyniono starania, aby uczynić strukturę zarządzania bardziej skuteczną. Komisja zgadza się, że EICU powinno w przyszłości poszukiwać sposobów poszerzania swojej działalności, która wykraczałaby poza ramy EMA. Komisja także zachęca EIUC do poszukiwania bardziej zróżnicowanych zewnętrznych źródeł finansowania w celu większego uniezależnienia się od funduszy UE.

2) Polityka kadrowa EIUC: Oceniający zaleca możliwość zwiększenia potencjału badawczego EIUC poprzez zatrudnienie stałej kadry.

Komisja zgadza się z powyższym zaleceniem. Niemniej osiągnięcie tego założenia wymaga obecności stałych zewnętrznych źródeł finansowania.

3) Polityka EIUC wobec absolwentów: Oceniający zaleca Komisji, aby upewniła się, czy proces selekcji w przypadku programu stypendiów ma miejsce odpowiednio wcześnie oraz czy EIUC bliżej przygląda się zatrudnianiu swoich absolwentów.

Komisja zgadza się, że proces selekcji w przypadku programu stypendiów powinien odbywać się odpowiednio wcześnie, niemniej jest on uzależniony od liczby stron zainteresowanych (z uwzględnieniem Prezydencji europejskich) oraz ich procesu podejmowania decyzji. Istnieje stowarzyszenie studentów, które powinno ułatwić EIUC zadanie monitorowania zatrudnienia jego absolwentów. Stowarzyszenie to znajduje się w fazie rozwojowej; w ostatnim czasie wśród wszystkich absolwentów programu EMA rozesłany został kwestionariusz w celu zgromadzenia szerszych informacji, również tych dotyczących zatrudnienia.

4) Zwiększenie udziału w działaniach EIUC: Oceniający zaleca organizację przedsięwzięć EIUC w nowych państwach członkowskich oraz udział w programie nowych uniwersytetów z tych krajów.

Komisja potwierdza, że takie działania zostały juz uwzględnione przez EIUC w ramach dotacji na okres 2007-2008, głównie poprzez ponowne przydzielenie funduszy w ramach dotacji.

Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Specjalnej

Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Specjalnej (AED) w Odense stawia sobie za cel doskonalenie polityki edukacyjnej oraz praktykę kształcenia osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Koncentruje się na zagadnieniach takich jak równość szans, dostępność, kształcenie integracyjne i promowanie jakości edukacji.

Wyniki oceny

Co do znaczenia instytucji, oceniający akcentuje doniosły wkład AED w poszerzanie współpracy pomiędzy Ministerstwami Edukacji w poszczególnych państwach członkowskich przy jednoczesnym odgrywaniu roli swoistej platformy w niezwykle wrażliwym obszarze kształcenia osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Skuteczność AED opiera się w szczególności na podnoszeniu świadomości w zakresie europejskich zagadnieniach dotyczących edukacji specjalnej wśród krajowych polityków, decydentów oraz organizacji pozarządowych. Ponadto AED wniosła znaczący wkład w poprawę polityki w zakresie kształcenia osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym. AED odgrywa rolę szczególnego wspólnego europejskiego systemu odniesienia dla integracji osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych.

Główne zalecenia podmiotu oceniającego oraz uwagi Komisji

Oceniający wydaje pięć szczegółowych zaleceń w odniesieniu do AED. W celu umożliwienia systematycznego podejścia do tematu, zalecenia ponownie pogrupowano i sformułowano w postaci następujących głównych punktów. Uwagi Komisji wyróżniono kursywą.

1) Współpraca AED z innymi partnerami : Oceniający zaleca Komisji podjęcie działań zachęcających AED do zbadania możliwości bardziej zacieśnionej współpracy z ekspertami w jej głównych dziedzinach zainteresowania oraz realizacji projektów w ramach współpracy z agencjami zewnętrznymi.

Komisja pragnie uzyskać jak największą liczbę synergii w oparciu o przyznane kwoty i stara się promować współpracę AED z ekspertami i agencjami zewnętrznymi.

2) Komunikacja AED i rozpowszechnianie informacji na temat jej działalności : Oceniający uważa, że wskazane byłoby podjęcie działań przez AED mających na celu poprawę rozpowszechniania informacji na temat jej działalności, dorobku i wyników na poziomie krajowym, z pomocą swoich członków i dzięki nowym metodom rozpowszechniania. Powinna ona również dążyć do poprawy komunikacji z Komisją.

Od 2008 r. Komisja zamierza podjąć współpracę z AED celem poprawy metod rozpowszechniania informacji, również na poziomie krajowym. Kontakty z Komisją uległy radykalnej poprawie w 2007 r., po upływie okresu objętego oceną (2004-2006).

WYNIKI OCENY I GłÓWNE ZALECENIA DOTYCZąCE DZIAłANIA 2 – WSPARCIE NA RZECZ EUROPEJSKICH STOWARZYSZEń DZIAłAJACYCH W OBSZARZE KSZTAłCENIA I SZKOLENIA

Działanie 2 określone decyzją upoważniało stowarzyszenia europejskie działające w obszarze kształcenia i szkolenia, liczące swoich członków pośród co najmniej 12 państw członkowskich UE, do otrzymania dotacji wspólnotowych na pokrycie niektórych kosztów operacyjnych i administracyjnych. Dotacje przyznano w następstwie ogłaszanych corocznie zaproszeń do składania wniosków.

Wyniki oceny

Oceniający za znaczące uznaje działanie 2, jako że wszystkie strategiczne założenia programu Edukacja i szkolenie zostały poruszone przez co najmniej jedno ze wspieranych stowarzyszeń. Skuteczność działania 2 jest widoczna w tworzeniu trwałych sieci i struktur pomiędzy grupami zainteresowanych stron w całej UE oraz długofalowym wzbogacaniu profilu i kształtowaniu polityki. Poza jednym wyjątkiem oceniający wnioskuje, że przyznane wsparcie stanowiło wartość dodaną i było skuteczne .

Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji

Oceniający wydaje pięć szczegółowych zaleceń w odniesieniu do działania 2. Uwagi Komisji wyróżniono kursywą.

1) Cele strategiczne : Oceniający zaleca ponowne zbadanie, które z celów strategicznych programu pracy Edukacja i szkolenie zostały zrealizowane przez stowarzyszenia finansowane w ramach tego działania.

Komisja przyjmuje do wiadomości powyższe zalecenie celem ponownego zdefiniowania priorytetów i kryteriów przyznawania dotacji w ramach zaproszenia do składania wniosków.

2) Wyniki : Oceniający zaleca położenie silniejszego nacisku na zwiększanie wpływu działalności prowadzonych przez wspierane stowarzyszenia. Oceniający uważa, że działanie 2 zbytnio skupia się na tworzeniu, utrzymywaniu i poszerzaniu sieci kosztem innych konkretnych wyników.

Określonym celem działania 2 jest i pozostanie wspieranie operacyjnych i administracyjnych aspektów europejskiej sieci stowarzyszeń. Mimo to Komisja również popiera zwiększanie wpływu działalności prowadzonych przez beneficjentów i będzie poszukiwać sposobów podnoszenia konkretnych wyników.

WYNIKI OCENY I GłÓWNE ZALECENIA DOTYCZąCE DZIAłANIA 3A – PROGRAM “JEAN MONNET”

Działanie 3A określone decyzją upoważniało do otrzymania dotacji na pokrycie działań na poziomie instytucji szkolnictwa wyższego w zakresie integracji europejskiej. Przybrało formę programu „Jean Monet”, którego celem jest poszerzanie wiedzy i świadomości o zagadnieniach dotyczących integracji europejskiej poprzez nauczanie, prowadzenie badań i refleksję w tej dziedzinie w środowisku akademickiemu na całym świecie. Uruchomiony w 1990 r. program „Jean Monet” promuje doskonałość akademicką poprzez nagradzanie pozytywnie rozpatrzonych wniosków składanych w ramach ogłaszanych corocznie zaproszeń do składania wniosków tak prestiżowymi tytułami jak „Centrum Doskonałości Jean Monnet” i „Katedra Jean Monnet". Profesorowie „Jean Monnet” są obecni w 60 krajach na pięciu kontynentach i każdego roku docierają do 250 000 studentów.

Wyniki oceny[2]

Oceniający podkreśla wysoką skuteczność programu „Jean Monnet” w promowaniu zrozumienia i dyskusji na temat UE (zgodnie z priorytetem Komisji w sprawie komunikacji i Planu D) oraz zwiększaniu widoczności UE w krajach kandydujących i krajach trzecich przy jednoczesnym wzmacnianiu rozwijania zdolności edukacyjnych w tej dziedzinie.

W odniesieniu do skuteczności oceniający zauważa, że program „Jean Monnet” stanowi skuteczne narzędzie służące podnoszeniu świadomości dotyczącej studiów europejskich, polepszaniu jakości nauczania i reputacji uczestniczących w nim uniwersytetów oraz tworzeniu nowych działań edukacyjnych związanych z UE. Takie efekty są wyraźnie widoczne w krajach nienależących do UE. Oceniający zwraca uwagę, że kadra akademicka „Jean Monnet” angażuje się w jak najszersze rozpowszechnianie i wymianę informacji, co świadczy o „efekcie multiplikacji” działań wspieranych przez program.

Zdaniem oceniającego wartość dodaną programu „Jean Monnet” stanowi jego podwójna funkcja będąca jednocześnie źródłem dochodu potrzebnego wydziałom uniwersyteckim działającym w zakresie studiów o EU oraz „znakiem jakości” przyczyniającym się do podnoszenie reputacji wydziałów prowadzących działania w ramach programu oraz osób nimi kierujących. W opinii oceniającego funkcja ta pozwala programowi na osiąganie wyjątkowo imponującego wachlarza wyników i wpływów przy stosunkowo niskich kosztach, czyniąc program bardzo skutecznym . Ponadto program „Jean Monnet” jest jednym z niewielu programów UE otwartych dla uczestników z całego świata, co w sposób pozytywny przyczynia się do widoczności UE poza granicami Europy.

Główne zalecenia podmiotu oceniającego oraz uwagi Komisji

Oceniający zaleca poszukiwanie nowych mechanizmów służących szerszemu upowszechnieniu znaku „Jean Monnet” zarówno w UE, jak i poza nią w celu zwiększania liczby studentów i publicznego uznania. Uwagi Komisji wyróżniono kursywą.

Komisja zgadza się z powyższym zaleceniem. Znajdujące się w przygotowaniu nowe publikacje i nowa strona programu „Jean Monnet” powinny ułatwić upowszechnianie znaku „Jean Monnet”. Nawiązywane są kontakty z DG ds. Stosunków Zewnętrznych i DG ds. Komunikacji w celu dalszego rozpowszechniania informacji na temat programu „Jean Monnet” pełniącego rolę zasadniczego instrumentu w przybliżaniu UE jej obywatelom oraz poprawy widoczności UE w świecie.

WYNIKI OCENY I GłÓWNE ZALECENIA DOTYCZąCE DZIAłANIA 3B – WSPARCIE NA RZECZ OTWARTEJ METODY KOORDYNACJI W EDUKACJI

Działanie 3B określone decyzją upoważniało do otrzymania dotacji wspólnotowej na pokrycie działań przyczyniających się do realizacji przyszłych celów systemów kształcenia i szkolenia w Europie. Przybrało formę zaproszenia do składania wniosków dotyczących propozycji studiów, spotkań ekspertów i działań informacyjnych służących wspieraniu państw członkowskich w wykonaniu celów programu „Edukacja i szkolenie 2010” poprzez zastosowanie otwartej metody koordynacji (OMC).

Wyniki oceny

Oceniający uważa działanie 3B za znaczące i zgodne z celami programu „Edukacja i szkolenie 2010”. W odniesieniu do skuteczności oceniający stwierdza, że wyniki wspieranych działań (głównie seminaria, konferencje i publikacje) w dłuższej perspektywie powinny pozytywnie przyczynić się do osiągnięcia zamierzonych wyników, głównie poprzez tworzenie długofalowych sieci współpracy pomiędzy krajowymi zainteresowanymi stronami. W kategoriach skuteczności oceniający zauważa, że fundusze pochodzące z Komisji są przez wszystkie władze postrzegane jako bardzo pomocne.

Główne zalecenia podmiotu oceniającego oraz uwagi Komisji

Oceniający wydaje dwa główne zalecenia. Uwagi Komisji wyróżniono kursywą.

1) „Nieuczestnictwo” niektórych państw członkowskich : Oceniający zaleca zbadanie przyczyn braku uczestnictwa niektórych państw członkowskich i podjęcie kroków w celu usunięcia przeszkód, jeżeli to możliwe.

Kwestię ta przedyskutowano w ramach Grupy Koordynacyjnej ds. programu „Edukacja i Szkolenie 2010”. Jedną z głównych przyczyn tłumaczącą brak uczestnictwa niektórych państw członkowskich jest fakt, że państwa te uznały procedurę składania wniosków za zbyt czasochłonną w stosunku do względnie niskich funduszy przeznaczonych na dotacje. Podczas ostatniego zaproszenia do składania wniosków 27/07 „Ustanowienie i wdrażanie krajowych strategii uczenia się przez całe życie – program Edukacja i szkolenie 2010” maksymalną kwotę zwiększono do 100 000 EUR.

2) Przyciąganie nowych zainteresowanych stron : Oceniający zaleca, w kontekście przyszłych zaproszeń do składania wniosków, do położenia silniejszego nacisku na przyciągnięcie większej liczby osób do uczestnictwa w przedsięwzięciach i projektach organizowanych w ramach działań, tym samym odpowiadając na panującą aktualnie opinię, iż tego rodzaju wydarzeniom często nie udaje się zwrócić uwagi nowych zainteresowanych stron.

Kwestię ta przedyskutowano w ramach Grupy Koordynacyjnej ds. programu „Edukacja i Szkolenie 2010”. Propozycja zakwalifikowania organizacji innych niż krajowe ministerstwa nie zyskała poparcia większości. Podczas ostatniego zaproszenia do składania wniosków 27/07 „Ustanowienie i wdrażanie krajowych strategii uczenia się przez całe życie – program Edukacja i szkolenie 2010” jednym z kryteriów selekcji był wymóg, aby wszystkie działania angażowały na wszystkich poziomach działalności wysoką liczbę kluczowych stron zainteresowanych lub uczestniczących w ustanowieniu i wdrażaniu krajowych strategii uczenia się przez całe życie, w tym polityków i decydentów, praktyków, świadczących usługi edukacyjne, partnerów społecznych, przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego oraz osoby uczące się.

WYNIKI OCENY I ZALECENIA DOTYCZąCE DZIAłANIA 3C – SZKOLENIE SęDZIÓW KRAJOWYCH

Działanie 3C określone decyzją upoważnia do otrzymania dotacji na rzecz promowania szkolenia w zakresie prawa europejskiego, w szczególności dla sędziów krajowych. Przybrało formę zaproszenia do składania wniosków dotyczących wsparcia szkolenia sędziów krajowych w zakresie europejskiego prawa konkurencji.

Wyniki oceny

Oceniający uważa działanie 3C za bardzo znaczące w świetle unowocześnienia europejskiego prawa konkurencji na mocy rozporządzenia (WE) nr 1/2003 przyznającego sądom krajowym uprawnienie do pełnego stosowania art. 81 i 82 Traktatu. W tym kontekście wspieranie projektów służących wzmocnieniu współpracy sądowej między sędziami krajowymi i zapewnieniu szkolenia związanego z wdrażaniem artykułów 81 i 82 Traktatu jest szczególnie potrzebne i zgodne z celami programu.

W kategoriach skuteczności oceniający zauważa, iż dostępne dane sugerują, że program ten osiągnął zamierzony wpływ szczególnie w zakresie poprawy znajomości oraz spójności w stosowaniu europejskiego prawa konkurencji, zwłaszcza w stosowaniu artykułów 81 i 82 przez sędziów krajowych. Oceniający uważa również, że działanie 3C przysłużyło się do podniesienia wśród sędziów świadomości potrzeby podnoszenia kwalifikacji i poszerzania wiedzy w zakresie europejskiego prawa konkurencji oraz, że działanie powoduje efekt multiplikacji. Tworzenie sieci kontaktów i ściślejszych powiązań między sędziami krajowymi także uznano za wartość dodaną. Oceniający dochodzi do wniosku, że przeznaczone środki (przyznane na dotacje) zostały skutecznie wykorzystane.

Główne zalecenia oceniającego oraz uwagi Komisji

Zważywszy na znaczenie europejskiego prawa konkurencji w gwarantowaniu równych warunków na wewnętrznym rynku UE, oceniający zaleca, aby Komisja rozważyła możliwość zaoferowania bardziej ustrukturyzowanego wsparcia w ramach współpracy między sędziami zajmującymi się europejskim prawem konkurencji, a mianowicie w formie sieci utworzonej na poziomie UE . Taka sieć byłaby otwarta zarówno dla sędziów zajmujących się prawem konkurencji, jak i wszystkich zainteresowanych tą dziedziną oraz dostarczałaby potrzebnych informacji na temat orzeczeń na poziomie krajowym. Jako że stosowanie europejskiego prawa konkurencji zostało na jakiś czas zdecentralizowane, informacje na temat orzeczeń były rozproszone czy nawet niedostępne. Z tego względu pojedyncze narzędzie, które umożliwiałoby sędziom i innym przedstawicielom środowiska prawniczego dostęp do informacji i wymianę poglądów, podobnie jak nawiązywanie nowych kontaktów z sędziami z innych krajów byłoby pożądane. Z uwagi na narastający wpływ ekonomii na europejskie prawo konkurencji pomoc tego typu przysłużyłaby się wymianie poglądów i doświadczeń w tej dziedzinie. Uwagi Komisji dotyczące tego zalecenia wyróżniono kursywą.

Komisja przyjmuje z zadowoleniem to zalecenie. Tworzenie nowych sieci współpracy między sędziami krajowymi, oferującej im również wymianę poglądów od początku (2002) stanowi jeden z głównych celów programu i poświęcono mu tyle samo uwagi co celowi dotyczącemu szkoleń sędziów krajowych. Pomimo to przedłożono niewiele propozycji dotyczących finansowania tego typu sieci współpracy. Należy przy tym zaznaczyć, że współfinansowane projekty szkoleń wśród swoich celów także zakładają tworzenie sieci między uczestniczącymi w nich sędziami oraz wsparcie dla sieci już istniejących. Najlepszy przykład istniejącej sieci, której działaniom udzielono wsparcia stanowi Europejskie stowarzyszenie sędziów zajmujących się prawem konkurencji (ang. „Association of European Competition Law Judges” - AECLJ) zarządzające siecią ze swojej siedziby w Londynie.

W nawiązaniu do informacji dotyczących orzeczeń Komisja odsyła do swojej strony internetowej (http://ec.europa.eu/comm/competition/elojade/antitrust/nationalcourts/), gdzie publikowane są wszystkie orzeczenia sądów krajowych w sprawie stosowania art. 81/82 WE . Strona jest stale aktualizowana i zawiera kluczowe dane dotyczące zarówno wydanych wyroków, jak i wyroków niemających charakteru poufnego.

KOńCOWE WNIOSKI KOMISJI

W świetle priorytetów Komisji i zgodnie z wynikami oceny, Komisja wyciąga następujące wnioski z wykonania wspólnotowego programu działań w celu promowania jednostek działających na poziomie europejskim oraz wspierania określonych działań w obszarze kształcenia i szkolenia.

Działanie 1 – wsparcie dla określonych instytucji

Instytucje specjalizujące się w studiach z zakresu integracji europejskiej

Komisja uważa, że kontynuowanie udzielania wsparcia Kolegium Europejskiemu, Europejskiemu Instytutowi Uniwersyteckiemu, Europejskiemu Instytutowi Administracji Publicznej i Akademii Prawa Europejskiego odgrywa bardzo ważną rolę, ponieważ umożliwia zarówno społeczeństwu europejskiemu, jak i zarządzającym i decydentom państw członkowskich oraz UE dostęp do wysokiej jakości kształcenia, szkolenia i badań lub istotnej z punktu widzenia polityki refleksji będących wynikiem współpracy wpisującej się w ramy prawdziwie transeuropejskiego środowiska. Na okres 2007-2013 wsparcie dla tych instytucji włączono w zakres programu „Jean Monnet” w ramach programu „Uczenie się przez całe życie”[3]

Wspólne Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji

Biorąc pod uwagę duże znaczenie, jakie UE przywiązuje do promowania na całym świecie demokracji i praw człowieka, Komisja uznaje za istotne kontynuować wspieranie jedynego w swoim rodzaju transnarodowego Wspólnego Centrum Uniwersytetów Europejskich na rzecz Praw Człowieka i Demokratyzacji, w szczególności ze względu na Europejski program studiów magisterskich w zakresie praw człowieka i demokratyzacji. Na okres 2007-20013 wsparcie dla EIUC włączono w zakres instrumentu finansowego na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie.[4]

Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Specjalnej

Komisja uważa, że Europejska Agencja Rozwoju Edukacji Specjalnej w pełni odgrywa znaczącą rolę europejskiej platformy współpracy i innowacji w zakresie kształcenie osób o specjalnych potrzebach edukacyjnych i uznaje kontynuowanie wspierania tej instytucji za istotne. Na okres 2007-2013 wsparcie dla Europejskiej Agencji Rozwoju Edukacji Specjalnej włączono w zakres programu „Jean Monnet” w ramach programu „Uczenie się przez całe życie”

Działanie 2 – wsparcie na rzecz europejskich stowarzyszeń działających w obszarze kształcenia i szkolenia

Komisja uważa za pożyteczne kontynuować wspieranie tworzenia i konsolidacji trwałych sieci i struktur pomiędzy grupami zainteresowanych stron w zakresie kształcenia i szkolenia w celu promowania edukacyjnych i szkoleniowych priorytetów UE. Na okres 2007-2013 tego rodzaju wsparcie włączono w zakres programu „Jean Monnet” w ramach programu „Uczenie się przez całe życie” Biorąc pod uwagę znaczenie przybliżania UE jej obywatelom, Komisja widzi potrzebę rozszerzenia zakresu zaproszenia do składania wniosków, zwłaszcza na europejskie stowarzyszenia działające w obszarze kształcenia i szkolenia dotyczących integracji europejskiej.

Działanie 3A - program „Jean Monnet”

Komisja uznaje za istotne kontynuowanie wspierania nauczania, badań oraz dialogu i refleksji w zakresie studiów nad integracją europejską na poziomie instytucji szkolnictwa wyższego na całym świecie w celu podnoszenia świadomości i wiedzy o UE wśród jej obywateli, zwiększania widoczności UE na świecie oraz umożliwienia decydentom i społeczeństwu obywatelskiemu dostępu do refleksji akademickiej na temat aktualnych zagadnień związanych z integracją europejską. Na okres 2007-2013 tego rodzaju wsparcie włączono w zakres programu „Jean Monnet” w ramach programu „Uczenie się przez całe życie” Komisja uważa, że sieć ekspertów programu „Jean Monnet” w zakresie integracji europejskiej powinna rozrastać się zarówno w UE, jak i poza nią.

Działanie 3B - wsparcie na rzecz otwartej metody koordynacji w edukacji

Komisja uważa za pożyteczne kontynuowanie wspierania współpracy między władzami krajowymi na poziome europejskim przy włączeniu otwartej metody koordynacji w celu promowania kształceniowych i szkoleniowych priorytetów UE. Na okres 2007-2013 tego rodzaju wsparcie włączono w zakres międzysektorowego programu „Uczenie się przez całe życie”.

Działanie 3C - szkolenie sędziów krajowych

Mając na uwadze istotną rolę sędziów krajowych w egzekwowaniu prawa UE w ogóle i europejskiego prawa konkurencji w szczególności oraz obiektywną potrzebę dalszego szkolenia i tworzenia sieci współpracy między sędziami krajowymi w tym obszarze, Komisja uznaje za istotne kontynuować wspieranie szkoleń dla sędziów krajowych w zakresie polityki konkurencji. Na okres 2007-2013 tego rodzaju wsparcie włączono w zakres programu szczegółowego „Wymiar sprawiedliwości w sprawach cywilnych” jako część programu ogólnego „Prawa podstawowe i sprawiedliwość”.[5]

[1] Dz.U. L 138 z 30.4.2004.

[2] Należy zauważyć, że powyższe wyniki oceny odnoszą się jedynie do projektów programu „Jean Monnet” pochodzących z ogłaszanych corocznie zaproszeń do składania wniosków. Oceniający nie zbadał wpływu ani jakości konferencji wysokiego szczebla Jean Monnet ani rozważań naukowych gromadzących czołowych pracowników akademickich, decydentów oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego.

[3] Decyzja nr 1720/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiająca program działań w zakresie uczenia się przez całe życie. Dz.U. L 327 z 24.11.2006.

[4] Rozporządzenie (WE) nr 1889/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie ustanowienia instrumentu finansowego na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie. Dz. U. L 386 z 29.11.2006.

[5] Decyzja nr 1149/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 września 2007 r. ustanawiająca na lata 2007–2013 program szczegółowy „Wymiar sprawiedliwości w sprawach cywilnych” jako część programu ogólnego „Prawa podstawowe i sprawiedliwość”, Dz.U. L 257 z 3.10.2007.