KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.4.2019 COM(2019) 149 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW EMPTY Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska 2019:















Europa, która chroni swoich obywateli i podnosi jakość ich życia



















{SWD(2019) 111 final} - {SWD(2019) 112 final} - {SWD(2019) 113 final} - {SWD(2019) 114 final} - {SWD(2019) 115 final} - {SWD(2019) 116 final} - {SWD(2019) 117 final} - {SWD(2019) 118 final} - {SWD(2019) 119 final} - {SWD(2019) 120 final} - {SWD(2019) 121 final} - {SWD(2019) 122 final} - {SWD(2019) 123 final} - {SWD(2019) 124 final} - {SWD(2019) 125 final} - {SWD(2019) 126 final} - {SWD(2019) 127 final} - {SWD(2019) 128 final} - {SWD(2019) 129 final} - {SWD(2019) 130 final} - {SWD(2019) 131 final} - {SWD(2019) 132 final} - {SWD(2019) 133 final} - {SWD(2019) 134 final} - {SWD(2019) 135 final} - {SWD(2019) 136 final} - {SWD(2019) 137 final} - {SWD(2019) 138 final} - {SWD(2019) 139 final}



1.Luki we wdrażaniu polityki ochrony środowiska kosztują Europejczyków ok. 55 mld EUR rocznie Wdrożenie polityki i prawa UE w zakresie ochrony środowiska ma zasadnicze znaczenie dla zdrowego środowiska. Wypełnienie luki między tym, co zostało postanowione, a tym, co faktycznie wdrożono, ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia obywatelom dobrych wyników w zakresie ochrony środowiska, a także dla zachowania równych warunków działania dla podmiotów gospodarczych oraz stworzenia możliwości w zakresie innowacji społecznych i technologicznych oraz rozwoju gospodarczego. Z najnowszych badań wynika, że całkowite koszty społeczne wynikające z obecnych luk we wdrażaniu polityki ochrony środowiska wynoszą ok. 55 mld EUR rocznie . Celem przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska jest poprawa wdrażania w obszarze unijnej polityki i prawa ochrony środowiska poprzez określenie przyczyn występowania luk we wdrażaniu oraz usunięcie systemowych przeszkód na drodze do uwzględnienia ochrony środowiska w różnych sektorach polityki. Przedstawiono w nim główne wyzwania, z jakimi mierzą się poszczególne państwa członkowskie, a także istniejące dobre praktyki i obszary doskonałości. Pierwszy pakiet dotyczący przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska przyjęto w lutym 2017 r. Od czasu jego przyjęcia wiele państw członkowskich zorganizowało krajowe dialogi w ramach przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska na temat priorytetowych zagadnień określonych w ich sprawozdaniach. W wielu przypadkach zaangażowano władze regionalne i lokalne oraz najważniejsze zainteresowane strony. Ponadto zorganizowano szereg dialogów sektorowych. Wkrótce po przyjęciu pierwszego pakietu uruchomiono partnerski instrument pomocy technicznej i wymiany informacji w ramach przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska (TAIEX-EIR), aby ułatwić wzajemne uczenie się między państwami członkowskimi, regionami i gminami w zakresie poprawy ich praktyk wdrożeniowych . Pakiet ten obejmuje niniejszy komunikat, załącznik zawierający wykaz najważniejszych działań priorytetowych, dokument referencyjny dotyczący polityki oraz 28 sprawozdań krajowych przedstawiających stan realizacji głównych obszarów i celów zbioru przepisów UE dotyczących ochrony środowiska, a także główne wyzwania i szanse dla każdego państwa członkowskiego. Postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w dalszym ciągu stanowią ważne narzędzie zapewniające właściwe wykonanie zobowiązań prawnych ; w związku z tym przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska pozostaje bez uszczerbku dla działań w zakresie egzekwowania przepisów, podejmowanych przez Komisję na mocy Traktatów pod kontrolą Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej . Dzięki przeglądowi wdrażania polityki ochrony środowiska możliwe jest zwiększenie zgodności z unijnym prawem ochrony środowiska poprzez zajęcie się podstawowymi przyczynami niedostatecznego wdrażania oraz propagowanie skuteczniejszego stosowania przepisów, pod warunkiem że państwa członkowskie szybko i zdecydowanie podejmą przynajmniej działania priorytetowe. Pakiet odzwierciedla stan wdrożenia polityki ochrony środowiska na styczeń 2019 r. i służy wspieraniu współpracy między organami publicznymi i zainteresowanymi stronami w celu znalezienia rozwiązań dostosowanych do potrzeb, aby skuteczniej eliminować luki we wdrażaniu. Sprawozdania krajowe za 2019 r. obejmują również kilka nowych zagadnień w porównaniu z 2017 r., w szczególności w odpowiedzi na informacje zwrotne otrzymane od państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, Komitetu Regionów i różnych zainteresowanych stron w ramach pierwszego cyklu. Są to: zmiana klimatu, inwazyjne gatunki obce, emisje przemysłowe i chemikalia, jak również nowe informacje. Struktura pozostaje jednak podobna do sprawozdań z przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska z 2017 r.



2.Stan wdrażania: priorytety 2.1. Przekształcenie UE w zasobooszczędną, zieloną i konkurencyjną niskoemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym Przejście od gospodarki linearnej do gospodarki o obiegu zamkniętym jest szansą na przekształcenie naszej gospodarki i uczynienie jej bardziej zrównoważoną poprzez przejście na model, w którym produkty, materiały i zasoby są utrzymywane i wykorzystywane tak długo, jak to możliwe. Należyte zapobieganie powstawaniu odpadów i gospodarowanie nimi jest podstawowym elementem gospodarki o obiegu zamkniętym, ponieważ przyczynia się do zapobiegania presji odpadów na środowisko i zdrowie oraz nakierowuje ją na efektywne wykorzystanie odpadów. Od 2017 r. Komisja kontynuuje wdrażanie swojego planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym , który obejmuje publikację Europejskiej strategii na rzecz tworzyw sztucznych w gospodarce o obiegu zamkniętym w ramach pakietu dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym z 2018 r. oraz przyjęcie przez współprawodawców zmian do przepisów dotyczących odpadów . Komisja przyjęła również ramy monitorowania gospodarki o obiegu zamkniętym , nowe narzędzie, które umożliwi decydentom identyfikację dobrych praktyk i priorytetowe traktowanie obszarów wymagających dalszych działań. W październiku 2018 r. opublikowano nowy komunikat w sprawie zrównoważonej biogospodarki dla Europy mający na celu wzmocnienie powiązań między gospodarką, społeczeństwem i środowiskiem. Przedstawiony w 2018 r. wniosek w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych tworzyw sztucznych na środowisko stanowi odzwierciedlenie połączonych wysiłków w UE na rzecz skuteczniejszego rozwiązywania problemów środowiskowych związanych z projektowaniem, produkcją i usuwaniem tworzyw sztucznych; jego wdrożenie zostanie ocenione w kolejnych cyklach przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska. Ponadto Komisja zaproponowała niedawno szereg wymogów, które przyczynią się do wydłużenia cyklu życia produktów . Organy ds. ochrony konsumentów w coraz większym stopniu koncentrują się na kwestii przedwczesnego końca cyklu życia produktów. Komisja będzie nadal monitorować te zmiany w ramach współpracy w zakresie ochrony konsumentów . Jeśli chodzi o postępy, odnotowano pewną poprawę w zakresie spełniania unijnych wymogów dotyczących gospodarowania odpadami. Na poziomie UE współczynniki recyklingu wzrosły z 43,7 % w 2014 r. do 46,4 % w 2017 r., a ilość składowanych odpadów komunalnych spadła w latach 2013–2017 o 20,6 % . Sytuacja jest jednak bardzo zróżnicowana w poszczególnych państwach członkowskich. Zobowiązania w zakresie przetwarzania odpadów nadal nie są w pełni przestrzegane, przy czym w UE występują znaczne rozbieżności w wynikach. W przypadku państw, w odniesieniu do których istnieje ryzyko nieosiągnięcia celów w zakresie przygotowania do ponownego użycia / recyklingu odpadów komunalnych w 2020 r., Komisja przedstawiła sprawozdania dotyczące wczesnego ostrzegania wraz z planami działania na rzecz nadrobienia zaległości w zakresie prawodawstwa UE w dziedzinie odpadów. Ustalenia dotyczące polityki ·Ogólnie rzecz biorąc, od 2017 r. wzmocniono ramy polityczne dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym. Szereg państw członkowskich powinno jednak lepiej wdrażać zasady gospodarki o obiegu zamkniętym w różnych obszarach, na przykład w zakresie oszczędzania wody i energii, zapobiegania powstawaniu odpadów, recyklingu materiałów, promowania ponownego użycia i napraw oraz wykorzystywania surowców wtórnych.

·Niektóre państwa członkowskie powinny wprowadzić dodatkowe zachęty dotyczące stosowania środków w zakresie efektywnego gospodarowania zasobami; poprawiać swoje wyniki w zakresie ekoinnowacji; zwiększać świadomość i upowszechniać stosowanie dobrowolnych instrumentów, takich jak oznakowanie ekologiczne UE oraz system ekozarządzania i audytu; zwiększać środki dotyczące recyklingu i środki dotyczące gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze MŚP; lub wspierać zielone inwestycje i ułatwić dostęp do finansowania. ·Zapobieganie powstawaniu odpadów pozostaje ważnym wyzwaniem we wszystkich państwach członkowskich, również w tych, w których współczynniki recyklingu są wysokie. Sześć państw członkowskich wytwarza co najmniej dwa razy więcej odpadów komunalnych na mieszkańca niż państwo członkowskie o najniższym współczynniku wytwarzania odpadów . Ponadto od 2014 r. wzrosła średnia ilość odpadów komunalnych wytwarzanych w UE: w latach 2014–2016 tylko dziewięć państw członkowskich zmniejszyło ilość wytwarzanych odpadów na mieszkańca . ·Jak wynika z danych przekazanych Komisji, tylko kilka państw członkowskich osiągnęło już cel, jakim jest recykling odpadów komunalnych na poziomie 50 % do 2020 r. , natomiast w przypadku szeregu państw członkowskich uznano, że istnieje ryzyko, iż nie zrealizują tego celu . Istnieje możliwość wprowadzenia lub ulepszenia strategii politycznych, w tym instrumentów gospodarczych (np. podatków od składowania odpadów, systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta i systemu opłat proporcjonalnych do ilości wyrzucanych odpadów) w celu dalszego wdrażania hierarchii postępowania z odpadami oraz zwiększenia atrakcyjności gospodarczej ich ponownego użycia i recyklingu. Skuteczne praktyki: Słowenia pokazuje, że politykę gospodarki o obiegu zamkniętym i lepsze gospodarowanie odpadami można wprowadzić w krótkich terminach. Dzięki pomocy funduszy UE kompleksowa strategia dotycząca gospodarki o obiegu zamkniętym pobudziła selektywną zbiórkę i recykling. Dania jest dobrym przykładem otwartej współpracy wzdłuż łańcuchów wartości i znaczenia innowacji dla rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym. Odsetek MŚP oferujących ekologiczne produkty lub usługi jest znacznie wyższy od średniej UE. W 2018 r. Francja przyjęła ambitny plan działania na rzecz gospodarki o obiegu zamkniętym , obejmujący działania mające na celu ograniczenie zużycia zasobów o 30 % do 2030 r. Wprowadziła ambitny cel, jakim jest recykling 100 % tworzyw sztucznych do 2025 r., oraz szacuje, że utworzy 300 000 nowych zielonych miejsc pracy. ·Wiele państw członkowskich musi zwiększyć skuteczność selektywnego zbierania odpadów, co jest koniecznym warunkiem poprawienia wskaźników recyklingu pod względem ilości lub jakości. Kolejną kwestią jest spalanie lub składowanie odpadów nadających się do recyklingu. Prawie wszystkie państwa członkowskie zachęca się do wdrożenia nowych środków mających na celu odejście od spalania i składowania odpadów nadających się do ponownego użycia i recyklingu oraz do poprawy i rozszerzenia ich systemów selektywnego zbierania. Nadal niepokojąca jest liczba składowisk niespełniających wymogów dyrektywy w sprawie składowania odpadów . 2.2.Zmiana klimatu i środowisko naturalne. Na skutek globalnego ocieplenia wiele ekosystemów, a także niektóre związane z nimi usługi uległy zmianie i są narażone na jeszcze większe zagrożenie z powodu zmieniających się warunków klimatycznych. Działania w dziedzinie klimatu mają istotne znaczenie dla rozwiązania wielu problemów związanych z ochroną środowiska, takich jak m.in. zanieczyszczenie powietrza, różnorodność biologiczna, woda lub gatunki inwazyjne. Z drugiej strony podejmowanie działań w wielu obszarach ochrony środowiska może przynieść bezpośrednie korzyści dla klimatu; są to m.in. rolnictwo i użytkowanie gruntów, odpady i zanieczyszczenie powietrza. Długoterminowa wizja strategiczna Komisji dotycząca dobrze prosperującej, nowoczesnej, konkurencyjnej i neutralnej dla klimatu gospodarki jest potwierdzeniem zobowiązania Europy do sprawowania przewodniej roli w światowych działaniach w dziedzinie klimatu i stanowi program, który może doprowadzić do osiągnięcia zerowej emisji gazów cieplarnianych netto do 2050 r. W 2018 r. UE przyjęła przepisy mające na celu redukcję emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % do 2030 r. w porównaniu z 1990 r. Po raz pierwszy w ramach przepisów UE uwzględniono zarówno emisje, jak i pochłanianie z gruntów. UE podniosła również poprzeczkę w zakresie energii odnawialnej i efektywności energetycznej. Szacuje się, że gdy przyjęte przepisy UE zostaną w pełni wdrożone, emisje gazów cieplarnianych w UE zmniejszą się o około 45 % do 2030 r. Do końca 2018 r. państwa członkowskie musiały przedłożyć projekty krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu, prace nad projektem krajowych programów ograniczania zanieczyszczenia powietrza oraz planami rozliczania emisji i pochłaniania gazów cieplarnianych pochodzących z działalności związanej z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem. Plany te powinny zwiększyć spójność między polityką w zakresie klimatu, powietrza i energii, i w związku z tym mogą stać się dobrym przykładem tego, w jaki sposób można powiązać polityki sektorowe w takich dziedzinach, jak rolnictwo-środowisko-woda i transport-powietrze-zdrowie, aby sprostać wspólnym wyzwaniom. Podejście Komisji do kwestii przystosowania się do zmiany klimatu ma na celu przyczynienie się do zwiększenia odporności Europy na zmianę klimatu dzięki lepszemu przygotowaniu i zwiększeniu zdolności do reagowania na skutki zmiany klimatu na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i unijnym. Komisja dokonała oceny strategii UE w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu z 2013 r., w której zaproponowano obszary wymagające podjęcia dalszych działań w celu przygotowania wrażliwych regionów i sektorów . Potrzebne są synergie między działaniami na rzecz przystosowania, działaniami na rzecz zrównoważonego rozwoju i zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi, aby uniknąć szkód w przyszłości. Ogólnie rzecz biorąc, państwa członkowskie poczyniły znaczne postępy w opracowywaniu krajowych strategii w zakresie przystosowania lub krajowych planów w zakresie przystosowania. Z postępów tych wynika, że poziom bazowy przygotowania i kształtowania polityki w zakresie przystosowania jest znacznie wyższy niż w 2013 r. Cele związane z przystosowaniem należy uwzględnić również w krajowych planach w dziedzinie energii i klimatu w ramach zarządzania unią energetyczną . Ustalenia dotyczące polityki: ·Ogólnie rzecz biorąc, poziom wdrożenia przepisów w dziedzinie klimatu w całej UE jest dobry, w związku z czym prawdopodobne jest osiągnięcie celów na 2020 r. ·Wszystkie państwa członkowskie wywiązały się ze swoich zobowiązań w ramach decyzji dotyczącej wspólnego wysiłku redukcyjnego w latach 2013–2015. Niektóre państwa członkowskie muszą uruchomić przewidziane w prawodawstwie mechanizmy elastyczności w celu zapewnienia przestrzegania swoich obecnych zobowiązań. ·System EU ETS ma bardzo wysoki poziom zgodności, ponieważ co roku instalacje pokrywają około 99 % swoich emisji wymaganą liczbą uprawnień. ·Od października 2018 r. 25 państw członkowskich opracowało już krajowe strategie w zakresie przystosowania, a trzy pozostałe państwa kontynuowały wysiłki w celu sfinalizowania swoich strategii. ·Należy zintensyfikować działania na rzecz przystosowania podejmowane w każdym państwie członkowskim i na szczeblu UE, ponieważ odpowiednie działania na rzecz zapobiegania szkodom, które mogą być spowodowane zmianą klimatu, lub ich zminimalizowania, przynoszą znaczące korzyści gospodarcze i społeczne. Skuteczne praktyki: Zgodnie z decyzją dotyczącą wspólnego wysiłku redukcyjnego Szwecja nie wykorzystała swojego pełnego limitu i anulowała nadwyżkę rocznego limitu emisji w celu zwiększenia integralności środowiskowej całego systemu. W strategii UE na rzecz regionu Dunaju kładzie się szczególny nacisk na przystosowanie się do ekstremalnych zjawisk pogodowych; stanowi ona także ważną platformę dla wspierania współpracy między Austrią, Bułgarią, Chorwacją, Republiką Czeską, Niemcami, Węgrami, Rumunią i Słowacją w zakresie wspólnego monitorowania i zarządzania ryzykiem powodziowym . Ponadto obowiązują międzynarodowe konwencje alpejska i karpacka . Istnieje również transgraniczna współpraca z państwami niebędącymi członkami UE w zakresie różnorodności biologicznej i kwestii związanych z przystosowaniem się do zmiany klimatu w Europie Północnej. Inicjatywa „Fennoscandia Green Belt” wspiera współpracę Finlandii, Norwegii i Rosji w zakresie wspólnej ochrony przyrody, koncentrując się m.in. na zagrożeniach dla usług ekosystemowych związanych ze zmianą klimatu.

2.3.Ochrona, zachowanie i wspieranie kapitału naturalnego Unikalna i bogata przyroda Europy stanowi wartość samą w sobie i jest źródłem cennych zasobów i korzyści dla ludzi i gospodarki. UE opracowała kompleksowy system przepisów dotyczących ochrony przyrody, różnorodności biologicznej, gruntów i ochrony środowiska morskiego, które mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia przewodniego celu strategii ochrony różnorodności biologicznej do 2020 r. , jakim jest powstrzymanie utraty różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych oraz przywrócenie ich w możliwie największym stopniu. Osiągnięcie właściwego stanu ochrony gatunków i siedlisk chronionych wymaga pełnego wdrożenia dyrektywy siedliskowej i dyrektywy ptasiej . Plan działania na rzecz przyrody, ludzi i gospodarki ma na celu szybkie usprawnienie praktycznego wdrażania wyżej wymienionych dyrektyw dotyczących ochrony przyrody oraz przyspieszenie postępów w realizacji celu strategii „Europa 2020”, jakim jest powstrzymanie i odwrócenie tendencji do utraty różnorodności biologicznej i usług ekosystemowych . Państwa członkowskie składają sprawozdania z postępów poczynionych w tym zakresie co sześć lat, w związku z czym nie są dostępne nowe informacje w odniesieniu do tego cyklu przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska. Sprawozdania, których termin złożenia upływa w 2019 r., zostaną uwzględnione w sprawozdaniu Komisji na temat stanu przyrody w 2020 r. Ogólnie rzecz biorąc, choć nadal istnieją pewne istotne luki, sieć Natura 2000 w dalszym ciągu rozszerza się o kolejne obszary morskie, a UE osiągnęła już cel z Aichi na 2020 r. zakładający objęcie 10 % obszarów przybrzeżnych i morskich statusem obszarów chronionych. Poczyniono również postępy w zakresie przyjmowania niezbędnych środków ochronnych, takich jak plany zadań ochronnych, chociaż nadal obejmują one jedynie 70 % obszarów sieci Natura 2000. Nadal konieczne są znaczne wysiłki, aby zapewnić wdrożenie – w tym finansowanie – takich działań na miejscu i osiągnięcie zakładanych celów w zakresie ochrony. Dotyczy to również środków stosowanych w niektórych regionach najbardziej oddalonych oraz w krajach i terytoriach zamorskich.





Coraz większym zagrożeniem dla różnorodności biologicznej Europy jest wprowadzanie inwazyjnych gatunków obcych oraz ich rozprzestrzenianie się. Rozporządzenie w sprawie inwazyjnych gatunków obcych zawiera zestaw środków, które należy podjąć w całej UE w odniesieniu do gatunków znajdujących się w wykazie gatunków stwarzających zagrożenie dla Unii . Z dostępnych informacji wynika, że ekosystemy morskie i lądowe oraz gleba nadal narażone są na wiele presji, takich jak niewłaściwe praktyki rolnicze, zaprzestanie użytkowania gruntów, zmiana klimatu, rozwój infrastruktury, niekontrolowane rozrastanie się miast, zanieczyszczenie powietrza, gleby i wody, a także rosnąca presja ze strony inwazyjnych gatunków obcych. Rozwiązanie tak szerokiego zakresu presji wymaga m.in. skutecznego włączenia celów związanych z różnorodnością biologiczną do innych obszarów polityki, zwłaszcza tych związanych z finansowaniem, oraz promowania dialogu między podmiotami. Ustalenia dotyczące polityki: ·Znaczne luki we wdrażaniu, egzekwowaniu, finansowaniu i integracji polityki wpływają na wysiłki podejmowane na rzecz ochrony europejskich ekosystemów. W UE odnotowuje się dalszą utratę różnorodności biologicznej, choć osiągnięto pewne postępy na szczeblu lokalnym. ·Pomimo pewnych postępów od 2017 r. w odniesieniu do ukończenia sieci Natura 2000 i zarządzania nią większość państw członkowskich musi przyspieszyć wysiłki na rzecz ukończenia swoich sieci, zwłaszcza w środowisku morskim, oraz musi ukończyć proces wyznaczania specjalnych obszarów ochrony, rozwijając i wdrażając bardziej skuteczne środki ochronne. Niektóre państwa członkowskie powinny również opracować i promować inteligentniejsze i bardziej ukierunkowane podejścia do wdrażania, aby zapewnić przestrzeganie przepisów. Aby zapobiec pogarszaniu się stanu obszarów Natura 2000 i zapewnić dobre nimi zarządzanie, konieczne jest zwiększenie zdolności administracji krajowych i odpowiednie finansowanie . ·Mapowanie ekosystemów i ich usług ogólnie uległo poprawie od 2017 r., ale niektóre państwa członkowskie wciąż pozostają w tyle. ·Niektóre państwa członkowskie powinny poprawić ochronę siedlisk leśnych i obszarów trawiastych poprzez zachęty dla leśników i rolników, opierając swoje działania na strategii leśnej UE z 2013 r. . Zrównoważona gospodarka leśna i wydajne wykorzystywanie biomasy mają kluczowe znaczenie dla zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych. ·Niektóre państwa członkowskie nie przyjęły przepisów krajowych w celu zapewnienia zgodności z rozporządzeniem w sprawie inwazyjnych gatunków obcych lub nie powiadomiły Komisji o środkach eliminacji . ·Niewystarczające dane, monitorowanie i sprawozdawczość mają wpływ na ocenę środków ochronnych dla obszarów morskich. Niektóre państwa nie przedstawiły sprawozdania w terminie , podczas gdy wiele innych państw musi usprawnić swoje programy współpracy i monitorowania. Skuteczne praktyki: W Rumunii projekt LIFE „Connect Carpathians” („Łączenie Karpat”) ma na celu poprawę łączności krajobrazowej w korytarzach ekologicznych należących do sieci Natura 2000 w zachodniej Rumunii. Na obszarach tych najważniejsze gatunki, takie jak niedźwiedzie i wilki, mogą przemieszczać się bez ryzyka, że zostaną upolowane lub przypadkowo zabite. Projektowi towarzyszy szereg działań mających na celu poprawę zdolności administracyjnych, zaangażowanie lokalnych zainteresowanych stron i zabezpieczenie gruntów pod budowę korytarzy łączących. Cypr jest jednym z państw, których działania w zakresie wdrażania rozporządzenia UE w sprawie drewna są na etapie zaawansowanym. Mimo niewielkich rozmiarów państwo to przeprowadziło większą liczbę kontroli krajowych i zagranicznych podmiotów zajmujących się drewnem niż jakiekolwiek inne państwo członkowskie. 100 % krajowych podmiotów zostało przeszkolonych w zakresie swoich zobowiązań prawnych, a grzywny mające zastosowanie do naruszeń należą do najwyższych w UE. 2.4. Zapewnienie obywatelom zdrowia i dobrej jakości życia Jakość powietrza i hałas

Dzięki wspólnym wysiłkom UE oraz władz krajowych, regionalnych i lokalnych w ciągu ostatnich dziesięcioleci jakość powietrza w Europie uległa poprawie . Od 2000 r. produkt krajowy brutto UE wzrósł o 32 %, natomiast emisje głównych czynników zanieczyszczenia powietrza zmniejszyły się w granicach od 10 do 70 %, w zależności od substancji zanieczyszczającej. W ostatnich latach zmniejszyły się również stężenia w otoczeniu większości czynników zanieczyszczenia powietrza. W większości państw członkowskich jakość życia obywateli jest jednak nadal obniżona, ponieważ stężenie niektórych czynników zanieczyszczenia powietrza przekracza unijne normy jakości powietrza. Sytuacja jest szczególnie poważna na obszarach miejskich, gdzie mieszka większość Europejczyków. W 2018 r. Komisja przedstawiła komunikat pt. „Europa, która chroni: czyste powietrze dla wszystkich”, w którym wskazano dostępne środki mające pomóc państwom członkowskim w walce z zanieczyszczeniem powietrza oraz zainicjowano krajowe dialogi na wysokim szczeblu dotyczące czystego powietrza . Trwa ocena adekwatności dwóch unijnych dyrektyw w sprawie jakości powietrza pod kątem ich przydatności, skuteczności, efektywności, spójności i wartości dodanej . Państwa członkowskie rozpoczęły opracowywanie krajowych programów ograniczania zanieczyszczenia powietrza, które mają zostać sporządzone w 2019 r. Ponadto podjęto inicjatywy w zakresie badań i innowacji, aby pomóc władzom krajowym i lokalnym w zrozumieniu i zwalczaniu zanieczyszczenia powietrza . W ramach działań mających na celu przeciwdziałanie hałasowi UE ustanowiła wspólne podejście do zapobiegania szkodliwym skutkom narażenia na hałas w środowisku lub ograniczania tych skutków. Podejście to opiera się na wspólnych metodach sporządzania map hałasu, na informowaniu opinii publicznej oraz na przyjmowaniu i wdrażaniu dostosowanych do potrzeb planów działania na szczeblu lokalnym. Ustalenia dotyczące polityki: ·W niektórych przypadkach istnieje ryzyko niedoszacowania zanieczyszczenia powietrza, ponieważ nie zawsze można je monitorować w odpowiednich miejscach . Punkty pomiarowe są rozmieszczane zarówno w miejscach „gdzie występuje najwyższe stężenie”, jak i na obszarach, które są „reprezentatywne w zakresie stopnia narażenia ogółu ludności”, w celu pomiaru jakości powietrza również w pobliżu głównych obiektów przemysłowych czy głównych miejskich tras ruchu drogowego. ·Chociaż sytuacja w niektórych z tych państw uległa poprawie, 18 państw członkowskich nadal musi przyspieszyć redukcje emisji tlenku azotu (NOx) i stężenia dwutlenku azotu (NO2) poprzez dalsze ograniczanie emisji z transportu, w szczególności na obszarach miejskich. Może to również wymagać proporcjonalnych i ukierunkowanych ograniczeń w zakresie dostępu pojazdów do obszarów miejskich lub zachęt podatkowych. W przypadku utrzymujących się przekroczeń Komisja wszczęła postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, w tym skierowała sprawy przeciwko kilku państwom członkowskim do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. ·Przyspieszenie redukcji cząstek stałych (PM2.5 i PM10) jest konieczne w 15 państwach członkowskich UE , m.in. poprzez promowanie produkcji czystszej energii oraz efektywnego i czystego systemu ciepłowniczego. W tym zakresie toczy się kilka postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Sprawy niektórych państw członkowskich skierowano do Trybunału Sprawiedliwości UE w związku z utrzymującym się wysokim poziomem pyłu zawieszonego (PM10), a Trybunał orzekł już w dwóch z tych spraw. ·Redukcja emisji amoniaku (NH3) w sześciu państwach członkowskich wymaga redukcji emisji z rolnictwa. Można to osiągnąć, wprowadzając niskoemisyjne techniki rolnicze, w tym w odniesieniu do zwierząt gospodarskich, obornika i nawozów. ·W 13 państwach członkowskich nadal brakuje planów działania na rzecz zarządzania hałasem , a siedem państw nadal musi przyjąć wymagane mapy hałasu. Skuteczne praktyki: Od 2017 r. państwa członkowskie i Komisja prowadzą dialog poświęcony jakości powietrza. Do końca 2018 r. zorganizowano sześć „dialogów na temat czystego powietrza” w celu sprostania konkretnym wyzwaniom w Republice Czeskiej, na Węgrzech, w Irlandii, Luksemburgu, na Słowacji i w Hiszpanii. Działania te zostały uzupełnione organizacją warsztatów tematycznych przy wsparciu instrumentu TAIEX-EIR Peer2Peer Komisji Europejskiej. W Polsce w ramach projektu LIFE „Małopolska” świadczone są usługi wsparcia i doradztwa w celu wdrożenia środków na rzecz zwalczania poważnego zanieczyszczenia powietrza w regionie. Emisje przemysłowe Przemysł wytwarza 24 % produktu krajowego brutto UE i daje zatrudnienie 50 mln ludzi, znacząco przyczyniając się do dobrobytu gospodarczego i rozwoju naszego kontynentu . Zanieczyszczenie spowodowane działalnością przemysłową może mieć jednak negatywny wpływ na ludzi i środowisko. W związku z tym konieczny jest czysty sektor przemysłu. Dzięki kompleksowemu podejściu, zainicjowanemu w ramach dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych , UE dąży do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i środowiska, przy jednoczesnym zwiększaniu innowacyjności i konkurencyjności. Obecnie przemysł odpowiada za 40 % wszystkich zanieczyszczeń emitowanych do powietrza oraz 20 % wszystkich zanieczyszczeń emitowanych do wody . W ramach dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych reguluje się te emisje, monitorując wpływ na środowisko 50 tys. największych instalacji przemysłowych oraz określając dopuszczalne wartości emisji dla ponad 80 substancji zanieczyszczających powietrze i wodę. Wpływ przemysłu na środowisko zmniejsza się również dzięki wyznaczeniu norm emisji. W dyrektywie określono główne zasady wydawania pozwoleń dla instalacji przemysłowych i ich kontroli na podstawie zintegrowanego podejścia oraz stosowania najlepszych dostępnych technik w celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony środowiska, z uwzględnieniem kosztów i korzyści. Wdrażanych jest już wiele przełomowych technologii, które są w stanie doprowadzić do znaczącej redukcji emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczeń, często w połączeniu z technologiami dotyczącymi przemysłu o obiegu zamkniętym. Ustalenia dotyczące polityki: ·Wszystkie państwa członkowskie UE muszą dokonać przeglądu przyznanych pozwoleń pod względem ich zgodności z nowo przyjętymi wnioskami dotyczącymi najlepszych dostępnych technik oraz wzmocnienia kontroli i egzekwowania w terenie. ·Zanieczyszczenie powietrza lub wody związane z emisjami z instalacji w sektorze energetycznym stanowi główne źródło zanieczyszczeń dla jedenastu państw członkowskich UE . W przypadku siedmiu państw największą część emisji stanowią emisje z sektora intensywnego chowu drobiu i świń. Ponadto poważnym powodem do niepokoju jest obecna sytuacja dwóch państw członkowskich w zakresie emisji zanieczyszczeń powietrza z hut żelaza i stali. Emisje z działań związanych z przetwarzaniem odpadów nadal stanowią problem w trzech państwach członkowskich . Jakość wody, powodzie i gospodarka wodna Ochrona zasobów wodnych, ekosystemów wody słodkiej i morskiej oraz wody pitnej i wody w kąpieliskach stanowi ważny element ochrony środowiska w Europie. Na mocy obowiązującego zbioru przepisów wodnych UE wdrożono ramy zarządzania wodami słodkimi i morskimi, a także ramy odnoszące się do konkretnych źródeł zanieczyszczenia. Celem wspólnej polityki rybołówstwa jest ograniczenie wpływu połowów do poziomów umożliwiających zrównoważone pozyskiwanie potencjału produkcyjnego stad przy jednoczesnym ograniczeniu wpływu na ekosystem. Zmiana klimatu wywiera coraz większy wpływ na wody Europy. Przestrzeganie prawa wodnego UE już teraz jest pomocne w radzeniu sobie ze skutkami zmiany klimatu poprzez przewidywanie większej liczby susz i powodzi. Polityka wodna UE ma znaczny potencjał pod względem łagodzenia zmiany klimatu, pod warunkiem że podjęte zostaną obecnie skuteczne działania. Ponadto polityka wodna UE przyczyniła się do stworzenia dynamicznego, wiodącego w świecie sektora wodnego, obejmującego 9 000 małych i średnich przedsiębiorstw oraz zapewniającego prawie pół miliona pełnoetatowych miejsc pracy . W przeprowadzonej przez Komisję ocenie drugich planów gospodarowania wodami w dorzeczu opracowanych przez państwa członkowskie na podstawie ramowej dyrektywy wodnej stwierdzono, że wiedza i sprawozdawczość na temat ramowej dyrektywy wodnej uległy znacznej poprawie. W przeprowadzonej przez Komisję ocenie pierwszych planów zarządzania zagrożeniem powodziowym opracowanych przez państwa członkowskie na podstawie dyrektywy powodziowej stwierdzono, że podjęte zostały istotne działania, choć praktyczny stopień ich zaawansowania jest zróżnicowany. Komisja wzięła pod uwagę wyniki konferencji w sprawie wody w UE, która odbyła się w 2018 r. w Wiedniu i dzięki której szereg zainteresowanych stron i państw członkowskich mogło wnieść wkład we wdrażanie prawodawstwa UE w dziedzinie wody, pokazując tym samym zróżnicowany obraz sytuacji.

Ustalenia dotyczące polityki: ·Na podstawie drugiej serii planów gospodarowania wodami w dorzeczu opracowanych przez państwa członkowskie Komisja oceniła zgodność z celami ramowej dyrektywy wodnej i stwierdziła, że jest ona coraz większa. Droga do osiągnięcia pełnej zgodności z celami ramowej dyrektywy wodnej do 2027 r., po którym to okresie możliwości stosowania wyłączeń będą ograniczone, wydaje się jednak na obecnym etapie bardzo trudna. ·Pozostaje jeszcze wiele do zrobienia, aby w pełni osiągnąć cele ramowej dyrektywy wodnej i powiązanych dyrektyw. Zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia tych celów ma zwiększenie inwestycji. Państwa członkowskie skorzystają z większego zaangażowania wszystkich właściwych podmiotów rynkowych i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego na rzecz zapewnienia lepszego egzekwowania zasady „zanieczyszczający płaci”. Fundusze UE będą nadal wspierać wysiłki w zakresie wdrażania w tej dziedzinie. ·Chociaż w wielu państwach członkowskich zastosowano odpowiednie środki z zakresu polityki, w tym inwestycje, w wielu dorzeczach poprawa jakości wody nastąpi dopiero za jakiś czas. ·Chociaż przeważająca większość części wód podziemnych osiągnęła dobry stan, mniej niż połowa części wód powierzchniowych jest w dobrym stanie. Pomimo to tendencje w zakresie szeregu podstawowych poszczególnych elementów jakości i dotyczące substancji są bardziej pozytywne. ·Osiągnięcie celu dyrektywy powodziowej, jakim jest ograniczenie potencjalnych negatywnych skutków znaczących powodzi, będzie wymagało stałych wysiłków ze strony państw członkowskich w kolejnych cyklach. ·Ścieki komunalne nadal nie są oczyszczane w odpowiedni sposób w wielu państwach członkowskich , dlatego większość tych państw nadal boryka się z postępowaniami w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, a na niektóre z nich nałożono kary pieniężne. Postępy zależą od tego, czy państwa członkowskie priorytetowo traktują inwestycje w oczyszczalnie ścieków komunalnych, w tym poprzez efektywne wykorzystanie dostępnej puli środków finansowych w ramach polityki spójności, a także pożyczek Europejskiego Banku Inwestycyjnego. ·Zanieczyszczenie wody azotanami spowodowane przez intensywne praktyki rolnicze zmniejszyło się w Europie w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci. Pomimo tej pozytywnej tendencji ogólnej zanieczyszczenie azotanami i eutrofizacja nadal powodują problemy w wielu państwach członkowskich , ponieważ na niektórych obszarach odnotowuje się stały wzrost presji rolnictwa na jakość wody. Państwa członkowskie powinny zwiększyć wysiłki w celu rozwiązania problemu zanieczyszczeń rozproszonych pochodzących z azotanów i fosforanów. Skuteczne praktyki: Zielona infrastruktura jest finansowana w ramach planu SIGMA II dla estuarium Skaldy w Belgii. Luksemburg i Portugalia osiągnęły niedawno zadowalający poziom zgodności z wymogami dyrektywy dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych pomimo odnotowywanych wcześniej trudności. Są to dobre przykłady na to, w jaki sposób decydujące inwestycje publiczne, których celem jest osiągnięcie zgodności, mogą ograniczyć ryzyko środowiskowe i zapewnić ochronę obywateli w ich codziennym życiu. Chemikalia Racjonalne ekologicznie gospodarowanie i bezpieczne stosowanie chemikaliów na jednolitym rynku są głównym celem unijnego prawodawstwa w dziedzinie chemikaliów. Najważniejszym narzędziem w ramach tego prawodawstwa są rozporządzenie w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (rozporządzenie REACH) oraz rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin (rozporządzenie CLP) . Określone grupy produktów, takie jak produkty biobójcze, pestycydy, produkty lecznicze lub kosmetyki , są jednak objęte własnym prawodawstwem. Bezpośrednio stosowane prawodawstwo zapewnia swobodny obrót substancjami na rynku wewnętrznym, zwiększając jednocześnie konkurencyjność i zachęcając do innowacji. W czerwcu 2018 r. upłynął termin rejestracji ostatniej partii istniejących substancji zgodnie z rozporządzeniem REACH, tj. substancji produkowanych lub importowanych w ilości co najmniej jednej tony. Oznacza to, że rozporządzenie REACH zaczęło w pełni funkcjonować dopiero w 2018 r., przy czym w 2021 r. oczekuje się pierwszego sprawozdania z wykonania, w którym przedstawiony zostanie pełen obraz procesu wdrażania w państwach członkowskich. Europejska Agencja Chemikaliów (ECHA) regularnie dokonuje ukierunkowanych kontroli zgodności w celu dostosowania dokumentacji rejestracyjnej do wymogów informacyjnych. Niedociągnięcia w tym procesie zostały jednak wskazane w komunikacie Komisji „Sprawozdanie dotyczące funkcjonowania rozporządzenia REACH” , a ECHA jest zobowiązana do 2019 r. znacznie zwiększyć skuteczność procedur oceny w drodze różnych działań. Chociaż dane dotyczące właściwości substancji są dostępne na poziomie UE, w wyżej wymienionym komunikacie stwierdzono również, że konieczne jest zwiększenie skuteczności „egzekwowania obowiązków wszystkich podmiotów, w tym rejestrujących, dalszych użytkowników, a w szczególności importerów”. W celu koordynacji i oceny zharmonizowanych projektów egzekwowania przepisów oraz wspólnych inspekcji państwa członkowskie współpracują w ramach forum wymiany informacji o egzekwowaniu przepisów ustanowionego na mocy rozporządzenia REACH. Ważnym zadaniem w przyszłości będzie lepsza integracja granicznych kontroli celnych mających na celu zapobieganie wprowadzaniu na rynek wewnętrzny substancji zakazanych w ich postaci własnej lub w artykułach przemysłowych. Celem przyszłych cykli przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska będzie przedstawienie większej liczby informacji na temat zgodności na poziomie państw członkowskich w odniesieniu do takich kwestii, jak liczba i jakość kontroli celnych przeprowadzanych przez organy krajowe oraz zdolności inspektoratów krajowych. Skuteczne praktyki: Włochy korzystają z powołanej przez Komisję Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości, aby zwiększyć świadomość przedsiębiorstw w zakresie ich roli i obowiązków wynikających z rozporządzenia REACH, co stanowi szczególne wyzwanie, biorąc pod uwagę dużą liczbę mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw w sektorze chemicznym w tym kraju. Rząd niderlandzki przygotowuje „Krajowy program innowacji w zakresie bezpiecznych chemikaliów” (SCIA) – inicjatywę mającą na celu promowanie bezpiecznych materiałów i produktów, które mogą zastąpić niebezpieczne chemikalia. Ten program badawczy ma dostarczyć wytycznych dla polityki w zakresie badań i rozwoju na poziomie UE i państw członkowskich . 2.5.Zielone opodatkowanie, zielone zamówienia publiczne i finansowanie ochrony środowiska Dzięki zachętom finansowym i instrumentom ekonomicznym można w skuteczny i wydajny sposób osiągnąć cele polityki ochrony środowiska. Sprawozdania krajowe zawierają analizę opodatkowania środowiskowego, stopniowego znoszenia dotacji o skutkach szkodliwych dla środowiska oraz wykorzystania zielonych zamówień pubicznych. Komisja omawia wykorzystanie tego rodzaju instrumentów ekonomicznych w szerszym kontekście europejskiego semestru i w związku z tym nie uwzględnia żadnych nowych działań priorytetowych. Do osiągnięcia celów środowiskowych często konieczne jest specjalne finansowanie. Może ono pochodzić z unijnych i krajowych funduszy publicznych oraz z pożyczek EBI i banków krajowych i może stanowić uzupełnienie niezbędnych inwestycji prywatnych. Analiza przeprowadzona w sprawozdaniach krajowych ma na celu opisanie tych różnych źródeł inwestycji publicznych i ich umiejscowienie w odpowiednim kontekście, na przykład jako wartość procentową PKB .

Ustalenia dotyczące polityki: ·Stosunek podatków ekologicznych do PKB waha się od około 1,7 % do 4 %. W 2017 r. szereg państw członkowskich wprowadziło podatki ekologiczne, w tym podwyższyło koszty oleju napędowego , a także obniżyło dotacje o skutkach szkodliwych dla środowiska. W wielu państwach członkowskich utrzymują się jednak nadal korzyści podatkowe dla prywatnego użytkowania samochodów służbowych, co utrudnia postępy w radzeniu sobie z zagęszczeniem ruchu i zanieczyszczeniem powietrza . ·W ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych „ochrona środowiska i efektywne gospodarowanie zasobami” to dziedziny, na które w latach 2014–2020 przeznaczono największą pulę środków finansowych w 12 państwach członkowskich . Ponadto w latach 2014–2018 w 11 państwach członkowskich środki UE przeznaczone na ochronę środowiska były wyższe niż wydatki publiczne rządów krajowych w tej dziedzinie. Skuteczne praktyki: Podatek od składowania odpadów w Zjednoczonym Królestwie zaczął wywierać wyraźny wpływ na ograniczenie ich składowania. Rosnący podatek od składowania odpadów, który obecnie jest jednym z najwyższych w Europie, skutecznie ograniczył trwałe składowanie, maksymalizując w ten sposób recykling materiałów suchych i odpadów żywnościowych. Austria utworzyła platformę i punkt informacyjny w celu ułatwienia wymiany doświadczeń między urzędnikami ds. zielonych zamówień publicznych na różnych szczeblach rządowych. W Polsce wprowadzono opłatę za odprowadzanie ścieków, z której przychody są wykorzystywane na inwestycje związane z ochroną środowiska. W Szwecji obowiązują podatki od tlenków azotu i dwutlenku siarki, co doprowadziło do redukcji tych czynników zanieczyszczenia powietrza; w 2018 r. wprowadzono podatki od chemikaliów i podróży lotniczych, jak również system indeksacji podatków ekologicznych. Chorwacja posiada opłatę za świadczenie usług publicznych w zakresie leśnictwa, która nakłada na przedsiębiorstwa obowiązek wnoszenia wkładu finansowego w gospodarkę leśną. W Badenii-Wirtembergii (Niemcy) przewidziano wynagrodzenie dla rolników za posiadanie gatunków dzikich kwiatów na użytkach zielonych. ·W szeregu państw członkowskich głównym wyzwaniem w zakresie finansowania ochrony środowiska jest zapewnienie, aby pozostawało ono na odpowiednim poziomie . W niektórych państwach członkowskich istnieje problem dotyczący skutecznego wykorzystania funduszy UE , który niekiedy wynika z niewystarczającej zdolności organów administracji. Przesunięcie środków na projekty pozaśrodowiskowe może umożliwić uniknięcie utraty środków pieniężnych, ale może to spowodować opóźnienia we wdrażaniu polityki ochrony środowiska. 2.6. Wspieranie działań wielostronnych UE zobowiązała się do wzmocnienia przepisów w zakresie ochrony środowiska i ich wdrażania w skali globalnej, między innymi poprzez wspieranie procesu przyjmowania Światowego paktu na rzecz środowiska, który został zatwierdzony przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w maju 2018 r. Porozumienie klimatyczne z Paryża ma również kluczowe znaczenie, i zarówno Komisja, jak i państwa członkowskie aktywnie działają na rzecz jego pełnego wdrożenia. Ponadto w ramach swoich zobowiązań międzynarodowych i w świetle globalnego charakteru wyzwań i możliwości związanych z ochroną środowiska UE jest zaangażowana we wspieranie ochrony środowiska w krajach partnerskich poprzez mechanizmy współpracy międzynarodowej i rozwoju. Przegląd wdrażania polityki ochrony środowiska jest jednym z narzędzi służących temu, by państwa członkowskie dawały dobry przykład, przestrzegając zasad europejskiej polityki ochrony środowiska, przepisów i umów międzynarodowych, dlatego też w jego ramach nadal przewiduje się monitorowanie stanu ratyfikacji i wdrażania umów międzynarodowych. W nowych sprawozdaniach krajowych analizuje się również ramy administracyjne dotyczące międzynarodowego handlu drewnem tropikalnym, dostępu do zasobów genetycznych i międzynarodowego handlu dziką fauną i florą. Rozporządzenie UE w sprawie drewna stanowi przykład konkretnego wsparcia ze strony Komisji Europejskiej; w 2018 r. zorganizowano dwa wielokrajowe warsztaty na temat tego, jak poprawić jego wdrażanie, zgodnie z narzędziem wzajemnych ocen TAIEX-EIR, z udziałem dwunastu państw członkowskich. Dobre wdrażanie polityki ochrony środowiska w UE ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia pełnej realizacji celów zrównoważonego rozwoju uzgodnionych w 2015 r. Dotyczy to w szczególności celów w zakresie ochrony ekosystemów wodnych przed zanieczyszczeniami i zrównoważonego wykorzystywania wody (cel zrównoważonego rozwoju 6), zrównoważonej konsumpcji i produkcji (cel zrównoważonego rozwoju 12), działań w dziedzinie klimatu (cel zrównoważonego rozwoju 13), ochrony ekosystemów morskich (cel zrównoważonego rozwoju 14) oraz przeciwdziałania presji na kapitał naturalny Europy (cel zrównoważonego rozwoju 15). Aby zlikwidować luki we wdrażaniu polityki ochrony środowiska, kluczowe znaczenie mają: dysponowanie skutecznymi instytucjami i zarządzaniem (cel zrównoważonego rozwoju 16) oraz poprawa spójności polityki i ożywianie współpracy w ramach partnerstw wielostronnych (cel zrównoważonego rozwoju 17). Cele zrównoważonego rozwoju wspierają również uwzględnianie kwestii środowiskowych, ponieważ łączą one politykę środowiskową, społeczną i gospodarczą w spójne ramy. Ustalenia dotyczące polityki: ·Wiele państw członkowskich musi jeszcze podpisać i ratyfikować co najmniej jedną wielostronną umowę środowiskową . ·Niektóre państwa członkowskie powinny poprawić wdrażanie przepisów UE dotyczących wykorzystania zasobów genetycznych, a kilka państw nie wdrożyło jeszcze w pełni przepisów dotyczących drewna tropikalnego. Skuteczne praktyki: 3.Usprawnienie zarządzania środowiskiem 3.1.Zarządzanie środowiskiem Jakość administracji publicznej państw członkowskich ma znaczący wpływ na wyniki polityki UE. Jak wynika z badania z 2018 r. , jakość usług publicznych danego państwa wpływa na poziom zaufania do administracji publicznej, łatwość prowadzenia działalności gospodarczej i dobrostan społeczny. W przeglądzie wdrażania polityki ochrony środowiska z 2017 r. zidentyfikowano szereg wspólnych przyczyn powstawania luk we wdrażaniu, związanych z zarządzaniem . Potrzebna była jednak bardziej systematyczna analiza. Jako pierwszy krok w kierunku wzajemnego uczenia się i znalezienia rozwiązań dostosowanych do potrzeb rozpoczęto ocenę wyników państw członkowskich w zakresie zarządzania środowiskiem . Komisja w ramach Forum ds. Przestrzegania Prawa Ochrony Środowiska i Zarządzania Środowiskiem oraz w ramach grupy ekspertów ds. przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska omówi, w jaki sposób można wykorzystać i zaktualizować wyniki i dane zebrane w ramach projektu w celu wzmocnienia przyszłych cykli przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska. Jeżeli chodzi o postępy poczynione od 2017 r., w całej UE nie wprowadzono jeszcze w pełni istotnych standardów w zakresie przejrzystości, udziału społeczeństwa i dostępu do sprawiedliwości określonych w konwencji z Aarhus . Podjęcie dalszych starań w tych obszarach byłoby korzystne dla obywateli, przedsiębiorstw i administracji. Coraz częściej uznaje się prawo odnośnych zainteresowanych stron do wnoszenia skarg do sądów krajowych, często w oparciu o wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Aby ułatwić osobom fizycznym i prawnym podejmowanie kroków prawnych, w 2017 r. przyjęto komunikat wyjaśniający w sprawie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w dziedzinie ochrony środowiska .

Ponadto przyjęty na początku 2018 r. plan działania na rzecz zapewnienia przestrzegania przepisów w dziedzinie ochrony środowiska ma na celu opracowanie dobrych praktyk i wytycznych dotyczących rozpatrywania skarg, zwalczania przestępstw przeciwko środowisku i zapewniania przestrzegania prawa ochrony środowiska na obszarach wiejskich, a także szerszych ram oceny tego, w jaki sposób państwa członkowskie dążą do zapewniania przestrzegania prawa ochrony środowiska. Rozporządzenie w sprawie zarządzania unią energetyczną i działaniami w dziedzinie klimatu, które weszło w życie w grudniu 2018 r., znacznie wzmocni integrację polityki energetycznej, klimatycznej i ochrony środowiska, w szczególności poprzez zobowiązanie państw członkowskich do opracowania krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu . Potrzeba zajęcia się problemem przestępstw przeciwko środowisku, szczególnie nielegalnym handlem dziką fauną i florą oraz odpadami, została uznana za priorytet UE na lata 2018–2021 w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej . W rezultacie w całej UE zrealizowano wiele konkretnych działań, prowadzonych przez organy ścigania w państwach członkowskich przy wsparciu Europolu i z wykorzystaniem finansowania UE, w celu zwalczania różnych rodzajów przestępstw przeciwko środowisku. Co więcej, kluczowe znaczenie w tym zakresie mają sieci specjalistów (np. IMPEL ), a Komisja zamierza w jeszcze większym stopniu zwiększyć ich rolę. Usługi w zakresie digitalizacji i administracji elektronicznej również mogą pomóc w opracowaniu skuteczniejszej i bardziej zintegrowanej administracji w zakresie egzekwowania prawa. Państwa członkowskie mogą otrzymać wsparcie na realizację tego celu w ramach szeregu inicjatyw UE . Ustalenia dotyczące polityki: ·Skuteczniejsze zarządzanie środowiskiem w państwach członkowskich przyczynia się do poprawy wdrażania polityki ochrony środowiska. Państwa członkowskie mogą w jeszcze większym stopniu poprawić ogólne zarządzanie środowiskiem. ·Większa przejrzystość wyraźnie sprzyja wdrożeniu. Przyczynia się ona do podniesienia poziomu wiedzy, zwiększenia odpowiedzialności, zaangażowania i poparcia ze strony społeczeństwa. Państwa członkowskie powinny lepiej wykorzystywać możliwości technologii cyfrowych w zakresie zwiększania przejrzystości, skuteczniej informując społeczeństwo o rzeczywistym stanie środowiska na poziomie lokalnym/regionalnym i zachęcając do zmiany zachowań. ·Pomimo ogólnych postępów państwa członkowskie nadal muszą poprawić dostęp do informacji o środowisku, w szczególności do danych przestrzennych i związanych z nimi usług, tak aby mogły być łatwo i swobodnie wykorzystywane ponownie (zgodnie z dyrektywą w sprawie INSPIRE , dyrektywą w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska i dyrektywą w sprawie informacji sektora publicznego) . ·Kilka państw członkowskich powinno zapewnić organizacjom pozarządowym działającym w dziedzinie ochrony środowiska legitymację procesową do wnoszenia skarg w sprawach związanych ze środowiskiem, a także zapewnić, aby skarżący w tych sprawach nie napotykali przeszkód, takich jak nazbyt wysokie koszty. ·Dwadzieścia sześć państw członkowskich powinno poprawić stosowanie dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko w co najmniej jednym z następujących obszarów: zabezpieczenie finansowe, wytyczne oraz gromadzenie i publikowanie informacji o szkodach wyrządzonych środowisku naturalnemu. 3.2. Uwzględnienie kwestii środowiskowych Osiągnięcie celów w zakresie środowiska i klimatu nie zależy jedynie od wdrożenia prawa ochrony środowiska, ale wymaga również uwzględnienia kwestii środowiskowych w innych politykach, jak niejednokrotnie podkreślano w programach działań w zakresie środowiska Komisji. Można to zobrazować na przykładzie wspólnej polityki rolnej (WPR), biorąc pod uwagę, że grunty rolne obejmują około połowę powierzchni Unii. Wspólna polityka rolna może w znacznym stopniu przyczynić się do osiągnięcia celów w zakresie środowiska i klimatu, takich jak zatrzymanie procesu utraty różnorodności biologicznej, ograniczenie degradacji gleby, zapewnienie jakości wody, redukcja emisji amoniaku oraz zarządzanie emisjami gazów cieplarnianych i ich ograniczenie. W wyniku ostatnich reform wspólnej polityki rolnej wprowadzono obiecujące zmiany tych ram politycznych dotyczące zwiększonej spójności z celami w zakresie środowiska i klimatu. Wnioski legislacyjne dotyczące wspólnej polityki rolnej po 2020 r. przyczynią się do dalszego zwiększenia tej spójności. Zaktualizowana strategia dotycząca biogospodarki również stanowi próbę uwzględnienia celów w zakresie środowiska, społeczeństwa i gospodarki w sposób spójny we wszystkich obszarach polityki. Polityka realizowana przez różne organy oraz przepisy stosowane przez te organy w różnych sektorach powinny być spójne i opierać się na wspólnej logice, dowodach naukowych i dobrym wykorzystaniu dostępnych technologii. Zostało to również podkreślone w art. 11 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Uwzględnienie kwestii środowiskowych wymaga skutecznej współpracy władz, jednak w rzeczywistości wśród poszczególnych ministerstw i władz niższego szczebla nadal dominuje myślenie „silosowe”. Niewystarczająca spójność polityczna i instytucjonalna jest jedną z głównych przyczyn luk we wdrażaniu w odniesieniu do osiągania celów polityki i prawa UE w zakresie ochrony środowiska. Wspieranie spójności politycznej i instytucjonalnej nieustannie stanowi wyzwanie. Ze sprawozdań krajowych wynika, że obciążenia dla środowiska są w wielu państwach członkowskich ściśle związane z sektorami gospodarki (między innymi z rolnictwem, transportem, przemysłem, produkcją żywności lub energii). Przykładem może być to, w jaki sposób gospodarka o obiegu zamkniętym jest uzależniona od innowacji produktowych, skutecznego gospodarowania odpadami i stymulowania przez zrównoważone zamówienia publiczne. Na szczeblu UE analiza powiązań między rolnictwem a zasobami wodnymi wykazała, że możliwe jest bardziej zintegrowane podejście . W wielu przypadkach lepszym rozwiązaniem od przyjmowania nowych przepisów może być podejście oparte na współpracy i poszanowaniu odmiennych interesów. Ponadto podczas międzysektorowych posiedzeń na szczeblu politycznym (np. wspólne posiedzenia składów Rady) oraz w ramach zespołów ekspertów ds. wspólnych projektów opracowywane są środki w celu identyfikowania, analizowania i rozwiązywania problemów związanych z niedostatecznym uwzględnieniem kwestii środowiskowych. Ważnym instrumentem służącym poprawie wdrażania polityki ochrony środowiska okazało się wzajemne uczenie się. Organy odpowiedzialne za ochronę środowiska dobrze przyjęły narzędzie TAIEX-EIR P2P, wprowadzone podczas pierwszego cyklu przeglądu wdrażania polityki ochrony środowiska. W 2018 r., tj. w pierwszym roku funkcjonowania tego narzędzia, wszystkie państwa członkowskie uczestniczyły w co najmniej jednym wydarzeniu, a ponad 50 % z tych wydarzeń stanowiły warsztaty z udziałem wielu krajów. W 19 projektach zrealizowanych w 2018 r. narzędzie to było wykorzystywane głównie przez organy odpowiedzialne za ochronę środowiska, ale może ono służyć lepszej integracji poprzez włączenie innych właściwych organów wskazanych w ustaleniach dotyczących polityki. Ustalenia dotyczące polityki: ·Wszystkie państwa członkowskie mogą w jeszcze większym stopniu poprawić swoje ogólne zarządzanie środowiskiem. W szeregu państw członkowskich organy odpowiedzialne za ochronę środowiska borykają się z poważnym problemem niedoboru personelu – ten brak potencjału i zasobów wpływa na ich zdolność do wdrażania i egzekwowania. W większości państw członkowskich w różnych sektorach administracji i na różnych poziomach istnieją struktury koordynacyjne, jednak ich skuteczność jest zróżnicowana. Trzy państwa członkowskie zdecydowanie zachęca się do zajęcia się kwestią rozdrobnienia regionalnego i lokalnego poprzez opracowanie lepszych mechanizmów koordynacji w zakresie środowiska.