KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 28.10.2015 COM(2015) 550 final KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Usprawnianie jednolitego rynku: więcej możliwości dla obywateli i przedsiębiorstw {SWD(2015) 202 final}

{SWD(2015) 203 final}



1. Usprawnianie jednolitego rynku Jednolity rynek jest jednym z największych osiągnięć Europy. W ciągu ostatnich 50 lat przyczynił się do powstania nowych możliwości i korzyści skali dla przedsiębiorstw europejskich, co wzmocniło konkurencyjność przemysłu, spowodował stworzenie nowych miejsc pracy, zapewnił konsumentom większy wybór po niższych cenach oraz pozwolił obywatelom żyć, uczyć się i pracować tam, gdzie chcą. Jednolity rynek przyczynił się także do lepszego włączenia unijnych przedsiębiorstw do międzynarodowych łańcuchów wartości oraz wzmacniania konkurencyjności przedsiębiorstw europejskich na świecie. UE i jednolity rynek muszą jednak dostosować się do zmieniających się warunków. Europa stoi przed poważnymi wyzwaniami gospodarczymi i społecznymi. Kryzys gospodarczy i finansowy był trudną próbą dla naszych gospodarek i spowodował ogromne koszty społeczne. Bezrobocie pozostaje niezmiennie wysokie w całej Europie, zwłaszcza wśród młodych osób, które powinny być podstawą witalności Europy. Niski poziom wzrostu wpłynął negatywnie na zaufanie obywateli do Europy. Niewystarczający poziom inwestycji i przeszkody na rynkach towarów i usług ograniczyły produktywność i konkurencyjność europejskiej gospodarki. Przedsiębiorstwa często czują się blokowane z powodu przestarzałych i nadmiernie uciążliwych przepisów i nie mogą znaleźć potrzebnych informacji. Jednocześnie innowacje i globalne łańcuchy wartości dają istotne nowe możliwości. Technologie cyfrowe przekształcają wiele sektorów przemysłowych, co prowadzi do większej wydajności produkcji i nowych, innowacyjnych modeli biznesowych. Wytwórczość oraz usługi są coraz częściej połączone w ramach inteligentnych, przejrzystych ofert przedsiębiorstw, które zapewniają klientom wyższą wartość dodaną. Innowacje te stanowią jednak również wyzwanie dla tradycyjnych modeli biznesowych i ugruntowanych relacji między konsumentami i podmiotami gospodarczymi. 1.1.Pogłębiony i bardziej sprawiedliwy jednolity rynek Komisja Europejska, która rozpoczęła swoją kadencję w listopadzie 2014 r., odpowiada na te wyzwania. Zwiększenie zatrudnienia, wzrost gospodarczy i inwestycje uznała ona za swój najważniejszy priorytet i realizuje go poprzez pogłębianie jednolitego rynku we wszystkich sektorach i obszarach polityki. W ciągu miesiąca od rozpoczęcia kadencji Komisja zainicjowała swój plan inwestycyjny dla Europy oraz Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych. Plan ten jest już obecnie realizowany i zaczyna przeciwdziałać spadkowi inwestycji oraz napędzać ożywienie gospodarcze. Jednym z celów planu jest stworzenie lepszego środowiska biznesowego dla inwestycji poprzez zapewnienie większej przewidywalności regulacyjnej i dalszego wzmocnienia jednolitego rynku. W ramach realizacji planu w lutym 2015 r. Komisja ogłosiła projekt europejskiej unii energetycznej, która ma na celu zapewnienie, by konsumenci i przedsiębiorcy mieli dostęp do bezpiecznej, taniej i przyjaznej dla klimatu energii, i która urzeczywistni wewnętrzny rynek energii w całej UE. W maju Komisja przedstawiła strategię jednolitego rynku cyfrowego, która ma sprostać wyzwaniom gospodarki cyfrowej. Połączony jednolity rynek cyfrowy umożliwi poprawę dostępu konsumentów i przedsiębiorstw do towarów i usług online, przy jednoczesnym stworzeniu odpowiednich warunków dla rozwoju sieci oraz zmaksymalizowania potencjału wzrostu europejskiej gospodarki cyfrowej. Wreszcie w zeszłym miesiącu ogłoszono plan działania dotyczący budowy unii rynków kapitałowych. Plan ten powinien doprowadzić do obniżenia kosztów finansowania zewnętrznego, lepszego finansowania przedsiębiorstw rozpoczynających działalność oraz do poszerzenia bazy inwestorów. Ułatwi to europejskim przedsiębiorstwom uzyskanie dostępu do finansowania na potrzeby modernizacji i rozbudowy poprzez powiązanie inwestorów z podmiotami, które potrzebują finansowania. Unia rynków kapitałowych ma zapewnić większą stabilność systemu finansowego i wzrost konkurencji. Potrzebujemy otwartej na świat Europie i świata otwartego na Europę. Jak podkreślono w komunikacie Komisji „Handel z korzyścią dla wszystkich” przyjętym na początku tego miesiącu Komisja zmieniła swoją politykę handlową i inwestycyjną, aby uczynić ją bardziej skuteczną i przejrzystą, zgodnie z naszymi europejskimi wartościami. Komisja dokłada wszelkich starań, by zapewnić ambitne, sprawiedliwe i skuteczne zakończenie negocjacji w sprawie transatlantyckiego partnerstwa handlowo-inwestycyjnego. Planowany pakiet środków dotyczących gospodarki o obiegu zamkniętym przyniesie Europie nową przewagę konkurencyjną. Jego celem jest zapewnienie, by zachowane zostały cenne zasoby naturalne przy jednoczesnym zwiększaniu konkurencyjności, innowacji i tworzeniu miejsc pracy w obszarze projektowania, wytwarzania, wykorzystywania, naprawy i recyklingu produktów oraz w zakresie gospodarowania odpadami. Aby zapewnić bardziej sprawiedliwy jednolity rynek, UE musi również skutecznie reagować na obawy obywateli i przedsiębiorstw. Muszą oni mieć gwarancję, że jednolity rynek ich chroni i wzmacnia ich pozycję. Obywatele muszą mieć pewność, że nie zostaną ograniczone ich prawa pracownicze. Aby rozwiać te obawy, przyszły pakiet dotyczący mobilności pracowników będzie wspierać mobilność siły roboczej poprzez lepszą koordynację systemów zabezpieczenia społecznego i ukierunkowany przegląd dyrektywy o delegowaniu pracowników. Obywatele i przedsiębiorstwa muszą dostrzegać sprawiedliwość również w dziedzinie opodatkowania. Istotne jest, aby przedsiębiorstwa, które korzystają z jednolitego rynku, nie były już w stanie wykorzystywać różnic i luk w krajowych systemach podatkowych. Komisja kończy szczegółowe postępowania wyjaśniające w zakresie interpretacji indywidualnych prawa podatkowego w szeregu państw członkowskich i pracuje nad zapewnieniem szybkiego wdrożenia przyjętej niedawno dyrektywy w sprawie interpretacji indywidualnych prawa podatkowego. Wraz z niedawnym planem działania na rzecz sprawiedliwego i wydajnego systemu opodatkowania przedsiębiorstw Komisja opracowała ambitny program w celu zapewnienia, by podatki były płacone tam, gdzie generowany jest zysk. Wreszcie Komisja podjęła szereg inicjatyw sektorowych mających znaczenie dla jednolitego rynku. Na przykład dalsze środki służące usprawnieniu jednolitego rynku w zakresie transportu drogowego przyczynią się do lepszych i bardziej konkurencyjnych usług transportowych. Komisja przeanalizuje w szczególności, w jaki sposób można uprościć przepisy w sprawie dostępu do rynku przewozów drogowych i sprawić, by można je było skuteczniej egzekwować. Komisja będzie szukała sposobów, by zapewnić równe traktowanie krajowych przewozów pasażerskich, większą konkurencję w zakresie wynajmu samochodów ciężarowych, oraz jak zwiększyć egzekwowanie przepisów mających zastosowanie w tym sektorze i zapewnić odpowiednie warunki pracy i uczciwą konkurencję. By wesprzeć wszystkie te działania, Komisja ponowiła proces lepszego stanowienia prawa. Koncentrując się na rzeczywistych priorytetach Europy, tworzymy lepsze zasady, by uzyskać lepsze wyniki. W wielu przypadkach jeden zbiór przepisów unijnych zastępuje mozaikę 28 różnych zbiorów przepisów krajowych, co ułatwia życie obywatelom i przedsiębiorstwom, upraszcza ramy prawne, zmniejsza obciążenia regulacyjne na całym jednolitym rynku i zwiększa przewidywalność przepisów. 1.2.Nowa strategia jednolitego rynku oparta na możliwościach, modernizacji i wynikach Środki te muszą zostać uzupełnione o prawdziwy europejski jednolity rynek towarów i usług.

Mimo wszystkich dokonanych osiągnięć, pozostaje zbyt wiele istotnych barier ekonomicznych, zwłaszcza w dziedzinie usług. Komisja szacuje, że bardziej ambitne wdrożenie dyrektywy usługowej mogłoby spowodować wzrost unijnego PKB o 1,8 %. Bariery dla swobodnej wymiany towarów i usług, niedostateczne egzekwowanie obowiązujących przepisów, niski poziom transgranicznych zamówień publicznych i niedostateczne poparcie polityczne dla reform strukturalnych ograniczają możliwości przedsiębiorstw i obywateli, prowadząc do mniejszej liczby miejsc pracy i niepotrzebnie wysokich cen. Bariery te mają również wpływ na pozostałe kluczowe obszary polityki, takie jak transport, telekomunikacja i energia. Powodują one, że UE staje się mniej atrakcyjna dla inwestycji wewnętrznych i zewnętrznych. Hamują innowacyjność i zniechęcają przedsiębiorstwa do opracowywania nowych produktów i usług w Europie, do zatrudniania dodatkowych pracowników oraz do ekspansji na nowe rynki. Jednolity rynek należy więc ożywić i zmodernizować w taki sposób, aby poprawić funkcjonowanie rynków produktów i usług oraz zagwarantować odpowiednią ochronę dla ludzi. Strategia ta ma służyć osiągnięciu tego celu. Składa się ona z ukierunkowanych działań w trzech kluczowych dziedzinach: tworzenie możliwości dla konsumentów, przedstawicieli wolnych zawodów oraz przedsiębiorstw; wspieranie i umożliwianie modernizacji i innowacji, których potrzebuje Europa. zapewnienie praktycznych rozwiązań przynoszących korzyści konsumentom i przedsiębiorstwom w ich codziennym życiu. Strategia skupia się na praktycznych środkach wspierających małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) i podmioty rozpoczynające działalność gospodarczą w rozwoju i ekspansji, promowaniu innowacji, odblokowywaniu inwestycji oraz wzmacnianiu pozycji konsumentów. Środki te uzupełniają szereg inicjatyw sektorowych, takich jak inicjatywy poprawiające funkcjonowanie i egzekwowanie przepisów dotyczących jednolitego rynku w zakresie transportu drogowego.Są one poparte dowodami gospodarczymi i koncentrują się na najważniejszych gospodarczo przeszkodach. Działania legislacyjne będą przedmiotem dalszych prac nad oceną skutków, które będą stanowić podstawę ostatecznych decyzji Komisji. 2.Tworzenie możliwości dla konsumentów i przedsiębiorstw 2.1.Umożliwienie zrównoważonego rozwoju gospodarki dzielenia się Sposób, w jaki dostarcza się i konsumuje wiele usług i dóbr ulega szybkim zmianom: w szybkim tempie rozwija się gospodarka dzielenia się – kompleksowy ekosystem usług na żądanie i czasowego korzystania z dóbr w oparciu o kontakty za pośrednictwem platform internetowych. Gospodarka dzielenia się niesie za sobą większy wybór i niższe ceny dla konsumentów oraz stwarza możliwości wzrostu dla innowacyjnych nowych i istniejących przedsiębiorstw europejskich, zarówno w ich własnym kraju, jak i za granicą. Zwiększa ona również zatrudnienie i przynosi korzyści pracownikom poprzez umożliwienie bardziej elastycznych harmonogramów, począwszy od krótkotrwałego zatrudnienia niewykwalifikowanych pracowników po samozatrudnienie w niepełnym wymiarze czasu pracy. Zasoby mogą być wykorzystywane w sposób bardziej efektywny, co zwiększa wydajność i sprzyja zrównoważonemu rozwojowi. Według najnowszego badania pięć głównych sektorów gospodarki dzielenia się (finansowanie bezpośrednie, rekrutacja pracowników przez internet, bezpośredni wynajem miejsc noclegowych, współużytkowanie samochodów, streaming filmów i muzyki) ma potencjał pozwalający na zwiększenie globalnego przychodu z ok. 13 mld EUR obecnie do 300 mld EUR do 2025 r. Jedna trzecia konsumentów w Europie twierdzi, że będzie coraz częściej brała udział w gospodarce dzielenia się. Pojawienie się nowych modeli biznesowych często jednak wpływa na istniejące rynki, powodując napięcia z istniejącymi dostawcami towarów i usług. Obie strony skarżą się na brak pewności prawa co do stosowania przepisów dotyczących ochrony konsumenta, opodatkowania, licencjonowania, norm bezpieczeństwa i higieny pracy, zabezpieczenia społecznego i ochrony zatrudnienia. Pospieszne lub nieodpowiednie działania regulacyjne w odpowiedzi na te wyzwania grożą powstaniem nierówności i fragmentacją rynku. Należy przeciwdziałać tym trudnościom i niepewności. Potrzebne jest jasne i zrównoważone środowisko regulacyjne, które umożliwi rozwój przedsiębiorczości w obszarze gospodarki dzielenia się; będzie chronić pracowników, konsumentów i inne interesy publiczne; i zapewni, by nie zostały nałożone żadne niepotrzebne przeszkody na istniejące lub nowe podmioty rynkowe, niezależnie od modelu biznesowego, który stosują. W ramach strategii jednolitego rynku cyfrowego już rozpoczęły się prace w celu przeanalizowania roli platform, w tym gospodarki dzielenia się. Inicjatywa ta zostanie uzupełniona o inne analizy międzysektorowe i aktywną współpracę z podmiotami rynkowymi, konsumentami i organami publicznymi. Na podstawie tych prac Komisja opublikuje wytyczne dotyczące stosowania prawa Unii do modeli biznesowych gospodarki dzielenia się oraz właściwych przepisów prawa krajowego. Wytyczne te będą opierać się na dyrektywie usługowej, dyrektywie o handlu elektronicznym, unijnych przepisach dotyczących konsumentów, a także na odpowiednich postanowieniach traktatowych. Uwzględnią one najlepsze międzynarodowe praktyki i powinny pomóc państwom członkowskim i podmiotom rynkowym w lepszym rozumieniu obowiązujących przepisów. Wytyczne będą też przyświecać działaniom Komisji w zakresie egzekwowania prawa w celu zapewnienia, by przepisy krajowe nie utrudniały w nieuzasadniony sposób rozwoju gospodarki dzielenia się. Komisja oceni także, czy i w jaki sposób należy zająć się lukami prawnymi. Opracuje ramy monitorowania, dzięki którym będzie można śledzić rozwój gospodarki dzielenia się na szczeblu lokalnym, krajowym oraz na poziomie przedsiębiorstw i poziomie sektorowym. Działania: Komisja opracuje Europejski program dotyczącą gospodarki dzielenia się, w tym wytyczne dotyczące stosowania prawa unijnego do modeli biznesowych gospodarki dzielenia się. Komisja oceni możliwe luki prawne i będzie monitorować rozwój gospodarki dzielenia się. 2.2.Pomaganie w rozwoju MŚP i podmiotom rozpoczynającym działalność gospodarczą MŚP są podstawą europejskiej gospodarki. Nadal istnieje jednak zbyt wiele przeszkód dla MŚP, podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą i młodych przedsiębiorców, pragnących rozwijać swoją działalność na jednolitym rynku. Wiele MŚP zaopatruje rynek lokalny lub regionalny. Niewiele z nich uważa UE za swój rodzimy rynek lub startuje z ambicjami na skalę ogólnoeuropejską. Ogranicza to innowacje i tworzenie miejsc pracy. W szczególności MŚP narzekają na:

złożoność przepisów o podatku VAT; niepewność co do prawa spółek; problemy ze zrozumieniem i spełnieniem wymogów regulacyjnych; brak dostępu do źródeł finansowania; strach przed represyjnymi przepisami prawa upadłościowego; bariery dla innowacji. Komisja jest zdecydowana zająć się głównymi trudnościami napotykanymi przez MŚP, a w szczególności przez podmioty rozpoczynające działalność gospodarczą, na wszystkich etapach ich cyklu życia. Wielu przedsiębiorców skarży się na złożoność przepisów o podatku VAT w odniesieniu do działalności transgranicznej. W strategii jednolitego rynku cyfrowego Komisja ogłosiła uproszczenie przepisów o podatku VAT, aby pomóc w szczególności małym przedsiębiorstwom handlu elektronicznego w działalności transgranicznej. Ponadto Komisja przedstawi, w ramach planu działania na rzecz systemu VAT odpornego na oszustwa, kompleksowy pakiet uproszczeń dla MŚP w celu ograniczenia obciążeń administracyjnych, jakich doświadczają te przedsiębiorstwa. Ma to decydujące znaczenie dla ich wzrostu i ułatwi handel transgraniczny. Przedsiębiorcy skarżą się również na niepewność co do prawa spółek. Wniosek Komisji dotyczący spółki jednoosobowej, który powinien zostać przyjęty bezzwłocznie przez współprawodawców, spowoduje obniżenie kosztów rejestracji przedsiębiorstw i uproszczenie procedur. W oparciu o tę inicjatywę Komisja rozważy dalsze sposoby ustanowienia prostszych i mniej uciążliwych zasad dla przedsiębiorstw – nadal walcząc jednak z firmami przykrywkami – w tym umożliwienie korzystania przez przedsiębiorstwa z rozwiązań cyfrowych przez cały cykl życia, w szczególności w odniesieniu do ich rejestracji i archiwizowania dokumentów spółek i informacji o nich. Z uwagi na ogromne trudności, w szczególności małych firm, przy przeprowadzaniu operacji transgranicznych, Komisja zbada również potrzebę aktualizacji istniejących przepisów dotyczących transgranicznego łączenia się spółek i możliwość ich uzupełnienia o przepisy dotyczące transgranicznych podziałów spółek. Mogłoby to ułatwić MŚP wybranie preferowanej strategii biznesowej i lepsze dostosowanie się do zmieniających się warunków rynkowych, bez osłabiania ochrony socjalnej i zatrudnienia. Przedsiębiorstwom rozpoczynającym działalność również trudno jest zidentyfikować i spełnić wymogi regulacyjne. Dlatego też Komisja, rozważając rozwiązania polityczne lub oceniając prawodawstwo, zwraca szczególną uwagę na przepisy, które dotyczą MŚP, wychodząc od zasady „najpierw myśl na małą skalę”. Państwa członkowskie pracują nad stworzeniem „punktów kompleksowej obsługi”, które udzielałyby informacji o wszystkich wymogach regulacyjnych, na jakie mogą napotkać przedsiębiorstwa rozpoczynające działalność w dowolnym sektorze gospodarki. W uzupełnieniu tych starań Komisja uruchomi inicjatywę dotyczącą rozpoczynania działalności, która ma objąć wszystkie zainteresowane podmioty, w tym przedsiębiorców, społeczności podmiotów rozpoczynających działalność, partnerów społecznych oraz władze regionalne i krajowe, w celu poprawy klimatu dla rozpoczynania działalności gospodarczej w Europie. W ramach tej inicjatywy Komisja zorganizuje konsultacje społeczne mające na celu zgromadzenie pomysłów przedsiębiorców. Komisja może również korzystać z platformy „REFIT”, znajdując tam pomysły mogące wspomagać jej decyzje. Komisja zbada wraz z zainteresowanymi stronami, w jaki sposób jeden portal cyfrowy, zainicjowany w ramach strategii na rzecz jednolitego rynku cyfrowego, mógłby najlepiej rozwiązać kwestie wymogów, które muszą spełniać podmioty rozpoczynające działalność. Wraz z uczestnikami inicjatywy dotyczącej rozpoczynania działalności Komisja opracuje szczegółowe elementy portalu, aby ułatwić transgraniczną działalność nowych przedsiębiorstw i pomóc im rozwijać się na skalę europejską. MŚP i nowe przedsiębiorstwa mają również trudności z zapewnieniem sobie finansowania. MŚP już znajdują się w centrum planu inwestycyjnego dla Europy. Na przykład ¼ gwarancji Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) będzie przeznaczona na wspieranie innowacyjnych MŚP i przedsiębiorstw o średniej kapitalizacji, aby zapewnić podmiotom rozpoczynającym działalność szerszy i szybszy dostęp do kapitału wysokiego ryzyka. Ponadto w ramach unii rynków kapitałowych podejmuje się szereg działań na rzecz venture capital i finansowania kapitału podwyższonego ryzyka w UE. W związku z tym Komisja przedstawi propozycje stworzenia europejskiego funduszu funduszy venture capital, wspieranego z budżetu UE i otwartego dla innych podmiotów w celu przyciągnięcia prywatnego kapitału, zgodnie z planem inwestycyjnym. Fundusz będzie przeznaczony na wspieranie tworzenia nowych przedsiębiorstw i zwiększenie skali ich działania na jednolitym rynku. Ponadto kilka programów finansowania UE, takich jak „Horyzont 2020”, COSME oraz europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, obejmuje inicjatywy wspierające MŚP i nowe przedsiębiorstwa. Programy UE finansują również doradztwo i wsparcie dla MŚP i podmiotów rozpoczynających działalność w zakresie możliwości finansowania i operacji transgranicznych. Komisja będzie korzystała z funduszy COSME w celu finansowania kampanii informacyjnych skierowanych do nowych, innowacyjnych MŚP i zachęcających je do ekspansji za granicą i wykorzystania wspomnianych możliwości. Skutki upadłości również zniechęcają obywateli do prowadzenia działalności gospodarczej. Strach przed piętnem społecznym, skutki prawne oraz brak możliwości spłaty zadłużenia są poważniejsze w Europie niż w wielu innych regionach świata, na przykład ze względu na znacznie dłuższe okresy umarzania zadłużenia. Jest to istotny czynnik zniechęcający przedsiębiorców do rozpoczęcia działalności. Przedsiębiorcy muszą mieć pewność, że będą mieli możliwość skorzystania z drugiej szansy. Na podstawie dotychczasowych prac Komisja będzie wspierać przedsiębiorców działających w dobrej wierze i przedstawi wniosek ustawodawczy w sprawie niewypłacalności przedsiębiorstw, w tym wczesnej restrukturyzacji przedsiębiorstw i drugiej szansy, w celu zapewnienia, by państwa członkowskie stworzyły takie otoczenie regulacyjne, które będzie w stanie rozwiązać kwestie upadłości, nie zniechęcając przedsiębiorców do prób realizacji nowych pomysłów. Istnieją również bariery dla innowacji. Ramy Komisji dotyczące lepszego stanowienia prawa przewidują narzędzie niezbędne do oceny ewentualnego wpływu nowego wniosku politycznego na innowacje oraz określenia istniejących barier i znalezienia możliwych sposobów ich usunięcia. Platforma REFIT może stanowić źródło porad dotyczących kwestii zidentyfikowanych w trakcie pracy platformy. W związku z tym Komisja będzie również dążyć do określenia innowacyjnych rynków, na których można by wprowadzić pilotażowe innowacyjne podejścia regulacyjne, dzięki czemu możliwe byłoby sprawdzenie wykonalności i opłacalności innowacyjnych rozwiązań i ich zdolności do stymulowania inwestycji, a tym samym do tworzenia miejsc pracy. Europa skorzystałaby również z przyciągnięcia większej liczby innowatorów z zagranicy. Jak podkreślono w europejskim programie w dziedzinie migracji, zasady dotyczące przyciągania przedsiębiorców, połączone ze środkami wsparcia pomagającymi im w prowadzeniu działalności na jednolitym rynku, mogą uczynić Europę bardziej atrakcyjnym miejscem docelowym dla innowatorów spoza UE. Mogłoby to pobudzić tworzenie nowych przedsiębiorstw w Europie. Działania: Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy w sprawie niewypłacalności przedsiębiorstw, w tym wczesnej restrukturyzacji przedsiębiorstw i drugiej szansy, aby zmniejszyć strach przed niepowodzeniem i zaoferować przedsiębiorstwom drugą szansę. Komisja będzie dążyć do dalszego usuwania przeszkód administracyjnych dla przedsiębiorstw rozpoczynających i rozszerzających działalność, w tym poprzez inicjatywy mające na celu ułatwienie korzystania z technologii cyfrowych oraz transgranicznych połączeń i podziałów przedsiębiorstw. Komisja uruchomi inicjatywę dotyczącą rozpoczynania działalności gospodarczej, aby zainicjować szeroką ocenę wymogów dla podmiotów rozpoczynających działalność i znaleźć sposoby ograniczania takich wymogów, a jeżeli nie jest to możliwe, ułatwić ich spełnienie. Będzie to obejmować opracowanie szczegółowych elementów jednego portalu cyfrowego, aby ułatwić transgraniczną działalność przedsiębiorstw, zwłaszcza podmiotów rozpoczynających działalność. Komisja skorzysta z funduszy COSME, aby dostarczyć ukierunkowanych informacji zachęcających nowe innowacyjne MŚP do ekspansji transgranicznej i do korzystania z możliwości oferowanych przez jednolity rynek. Poprzez plan inwestycyjny i unię rynków kapitałowych Komisja ułatwi przedsiębiorcom w Europie dostęp do finansowania. Komisja zwróci się do platformy REFIT o skoncentrowanie się na barierach dla innowacji i omówienie, w jaki sposób mogą one zostać zniesione lub obniżone. Wreszcie Komisja zbada dalsze możliwości działań mających pomóc przyciągnąć innowatorów, takie jak możliwość rozszerzenia systemu niebieskiej karty na przedsiębiorców. 2.3.Urzeczywistnienie rynku bez granic dla usług Dyrektywa usługowa z 2006 r. doprowadziła do modernizacji gospodarki w różnych sektorach. Państwa członkowskie wprowadziły ponad tysiąc rodzajów środków znoszących nieuzasadnione przeszkody w świadczeniu usług przez przedsiębiorstwa i osoby wykonujące wolny zawód. Mimo to przedsiębiorcy i przedstawiciele wolnych zawodów nadal napotykają zbyt wiele przeszkód podczas prowadzenia działalności transgranicznej. Są oni ograniczani przez różnice – czasem sprzeczności – w regulacji zawodów i „działalności zastrzeżonej” w całej UE, zbędne bariery regulacyjne dla świadczenia usług oraz brak jasności i przewidywalności w niektórych kluczowych sektorach dla tych, którzy chcą świadczyć usługi w innych państwach członkowskich.

Zniesienie najbardziej problematycznych ograniczeń może wywrzeć korzystny wpływ na przedsiębiorczość i zatrudnienie oraz doprowadzić do obniżenia cen i skuteczniejszej alokacji zasobów w Europie. Oznacza to prace nad przepisami dotyczącymi zarówno wolnych zawodów, jak i świadczenia usług. Usługi świadczone w ramach wolnych zawodów są źródłem 9 % unijnego PKB, a zawody regulowane stanowią około 20 % siły roboczej w UE. Usługi wolnych zawodów są silnie powiązane z innymi sektorami. Bardziej konkurencyjny i wydajniejszy sektor usług wolnych zawodów mógłby zatem przyczynić się do zwiększenia konkurencyjności przemysłu i całej gospodarki. Obecnie w Europie istnieje ponad 5 000 zawodów regulowanych, obejmujących ponad 50 mln osób. Wprawdzie regulacje w sprawie dostępu do tych zawodów i ich wykonywania zostały opracowane w celu ochrony zarówno interesu publicznego, jak i odbiorców świadczonych usług, wiele z tych regulacji jest obecnie nieproporcjonalnych i stwarza niepotrzebne przeszkody regulacyjne dla mobilności pracowników, obniżając wydajność. Z ostatnich badań wynika, że reformy zrealizowane przez szereg państw członkowskich w celu dalszego otwarcia zawodów regulowanych doprowadziły do stworzenia nowych miejsc pracy i uzyskania lepszych cen dla konsumentów. Na poziomie UE dyrektywa usługowa zakazuje szeregu regulacji i nakłada na państwa członkowskie wymóg dokonania oceny, czy inne regulacje są uzasadnione i proporcjonalne. Dyrektywa w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych ma na celu ułatwienie mobilności wolnych zawodów w Unii Europejskiej, zapewnia ramy prawne w celu ułatwienia wzajemnego uznawania kwalifikacji zawodowych i organizuje proces z udziałem państw członkowskich i Komisji w zakresie oceny regulacji zawodów na szczeblu krajowym. W ostatnich latach państwa członkowskie zaangażowały się w proces reform, które złagodziły lub usunęły wiele barier regulacyjnych. Jednakże z wzajemnej oceny dokonanej w ciągu ostatnich dwóch lat w następstwie przeglądu dyrektywy w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych wynika, że regulacja podobnych wolnych zawodów znacznie się różni w poszczególnych państwach członkowskich, tak jak i niewykorzystane możliwości. Komisja zaproponuje zatem, poprzez okresowe wydawanie wytycznych, konkretne działania służące poprawie dostępu do zawodów regulowanych i ich wykonywania na poziomie krajowym i całej UE. Działania te pozwolą zidentyfikować konkretne potrzeby reform w poszczególnych państwach członkowskich. Proces ten obejmie wszystkie kwestie dotyczące dostępu do zawodów regulowanych i ich wykonywania. W pierwszym etapie wybrane zostaną pojedyncze zawody w sektorach priorytetowych. W drugim etapie reformy zostaną ocenione, a pozostałe bariery zostaną ograniczone. W zależności od państwa członkowskiego i indywidualnej oceny ustalania priorytetów rozpatrywane będą priorytety reform w ramach procesu europejskiego semestru. Komisja określi również ramy analityczne, z jakich powinny korzystać państwa członkowskie przy przeglądzie istniejących regulacji dotyczących wolnych zawodów lub przy proponowaniu nowych. Ramy te będą obejmować metodykę kompleksowej oceny proporcjonalności regulacji zawodów. Państwa członkowskie będą musiały wykazać, że cele interesu publicznego nie mogą zostać osiągnięte za pomocą środków innych niż poprzez ograniczenie dostępu do prowadzenia danej działalności zawodowej. Ponadto proces wzajemnej oceny pozwoli również na modernizację ram prawnych w tym obszarze poprzez rozwiązanie problemów wynikających z różnej formy prawnej, wymogów dotyczących struktury udziałowej i wielodyscyplinarnych ograniczeń mających zastosowanie do niektórych usług dla biznesu. Komisja zaproponuje, prawdopodobnie w ramach inicjatywy w sprawie paszportu dotyczącego świadczenia usług, działanie legislacyjne mające na celu ograniczenie barier regulacyjnych, takich jak różne formy prawne, wymogi dotyczące struktury udziałowej i wielodyscyplinarne ograniczenia mające zastosowanie do kluczowych usług dla biznesu oraz, w stosownych przypadkach, wymogi organizacyjne dla przedsiębiorstw budowlanych. Jeśli chodzi o szerzej pojęte usługi, często barierą jest dostęp do rzetelnych informacji na temat obowiązujących wymogów, zwłaszcza dla podmiotów świadczących usługi transgraniczne. Podobnie dostawcy usług budowlanych czasami napotykają na pewne wymogi dotyczące ich organizacji w krajach ojczystych, które sprawiają, że świadczenie usług za granicą jest zbyt skomplikowane. Dostawcom usług dla biznesu i usług budowlanych często trudno spełnić wymogi ubezpieczeniowe i tym problemem należy się zająć. Zaproponowany zostanie zatem wniosek legislacyjny dotyczący dostawców usług transgranicznych, w szczególności w sektorach budownictwa i usług dla biznesu. W ramach tej inicjatywy ujednolicone formularze umożliwiłyby usługodawcom przekazywanie krajom przyjmującym, w jednym miejscu, informacji wymaganych przez ustawodawstwo danego państwa od usługodawcy, aby mógł on świadczyć usługi transgraniczne w tym kraju. Dzięki temu przedsiębiorstwa będą miały całkowitą pewność co do wymogów obowiązujących w każdym państwie członkowskim w dziedzinach mających kluczowe znaczenie dla transgranicznego świadczenia usług. Da to również dodatkową pewność konsumentom. Wymogi te będą obejmować powiadomienia dotyczące pracowników delegowanych, kwalifikacji zawodowych i innych wymogów w zakresie, w jakim są one zgodne z art. 16 dyrektywy usługowej i art. 9 dyrektywy w sprawie egzekwowania przepisów o delegowaniu pracowników. Spowoduje to zacieśnienie współpracy między państwem członkowskim pochodzenia a przyjmującym państwem członkowskim we wspieraniu usługodawców pragnących świadczyć usługi za granicą. Na wniosek osoby zainteresowanej organy państwa członkowskiego pochodzenia wydają paszport dotyczący świadczenia usług, w celu umożliwienia wykazania, że spełnia ona wymogi mające do niej zastosowanie w państwie członkowskim, w którym chce świadczyć swoje usługi. Zgodnie z zasadą „tylko jeden raz” paszport dotyczący świadczenia usług wyeliminuje konieczność składania wielu wniosków o informacje i dokumentację, które już zostały przekazane państwu członkowskiemu pochodzenia, poprzez stworzenie elektronicznego repozytorium dokumentów przez administrację kraju pochodzenia na wniosek usługodawcy. Wspólnie – zharmonizowany formularz zgłoszeniowy i elektroniczne repozytorium dokumentów –ułatwiłyby spełnienie obowiązujących wymogów ex ante dotyczących zgłoszeń i kontroli. Działania: Komisja uruchomi inicjatywę legislacyjną wprowadzającą paszport dotyczący świadczenia usług wraz ze zharmonizowanym formularzem zgłoszeniowym i elektronicznym repozytorium dokumentów, aby zwiększyć pewność prawa i ograniczyć bariery dla usługodawców, którzy szukają dostępu do innych rynków UE w celu rozszerzenia swojej działalności. Przyczyni się to do dalszej poprawy dostępu do usług świadczonych w ramach wolnych zawodów na szczeblu krajowym i unijnym poprzez wydawanie okresowych wytycznych określających konkretne potrzeby reform dla poszczególnych państw członkowskich i wolnych zawodów, których regulacja jest nieuzasadniona. Komisja określi również ramy analityczne, z jakich powinny korzystać państwa członkowskie przy przeglądzie istniejących regulacji lub proponowaniu nowych. Wreszcie Komisja zaproponuje podjęcie działań legislacyjnych w celu ograniczenia barier regulacyjnych, takich jak rozbieżne wymogi dotyczące formy prawnej i struktury udziałowej, a także multidyscyplinarne ograniczenia w odniesieniu do kluczowych usług dla przedsiębiorstw oraz, w stosownych przypadkach, wymogi organizacyjne dla przedsiębiorstw budowlanych. Komisja dokona przeglądu zmian na rynku, a w razie potrzeby podejmie działania związane z wymogami ubezpieczeniowymi dla dostawców usług dla biznesu i usług budowlanych. 2.4.Zmniejszenie ograniczeń w sektorze handlu detalicznego Działalność w zakresie handlu detalicznego i hurtowego jest jednym z największych sektorów usług w Europie, odpowiadającym za 9,6 % wartości dodanej i 13,1 % całkowitego zatrudnienia w 2012 r. W latach 2010–2012 r. wzrost wydajności w tym sektorze w UE był nieznaczny w porównaniu ze wzrostem o 3,9 % w USA. Z ostatnich badań wynika, że restrykcyjne przepisy stanowią istotną barierę wejścia na rynek, co prowadzi do zmniejszenia liczby nowych możliwości zbytu dla większości rodzajów sklepów, hamując konkurencję i prowadząc do wyższych cen dla konsumentów. Nawet przy rozwoju handlu elektronicznego będzie to wciąż stanowić problem, ponieważ fizyczna obecność jest często ważna dla budowania zaufania konsumentów. Obowiązek określania przepisów dotyczących zakładania i prowadzenia działalności w sektorze detalicznym spoczywa przede wszystkim na państwach członkowskich. Przepisy regionalne i lokalne także często odgrywają istotną rolę. Zgodnie z podstawową swobodą przedsiębiorczości określoną w Traktacie, przepisy te muszą być jednak uzasadnione celami polityki publicznej, takimi jak ochrona środowiska, zagospodarowanie przestrzenne lub ochrona konsumentów. Muszą one być odpowiednie i proporcjonalne do wytyczonych celów. Wzajemna ocena dotycząca przedsiębiorstw handlu detalicznego wykazała, że detaliści napotykają na nieproporcjonalne i nieodpowiednie warunki i procedury dotyczące zakładania działalności. Państwa członkowskie mają margines swobody w regulowaniu sektora detalicznego, ale nie mogą nadmiernie ograniczać swobód jednolitego rynku. Państwa członkowskie powinny dokonywać oceny i, w miarę potrzeb, modernizacji swoich rynków detalicznych, biorąc przykład w stosownych przypadkach z dobrze funkcjonujących i mniej uciążliwych rozwiązań wypracowanych w innych państwach członkowskich. Komisja określi zatem dobre praktyki dotyczące ograniczeń na jednolitym rynku w zakresie podejmowania i prowadzenia działalności w obszarze handlu detalicznego, przy zachowaniu pełnej zgodności z zasadą pomocniczości i uzasadnionymi celami polityki publicznej prowadzonej przez państwa członkowskie. W ten sposób Komisja będzie wspierać państwa członkowskie w oferowaniu konsumentom wyboru, na jaki zasługują. W ramach inicjatywy opracowane zostaną również wytyczne w sprawie ustalania przez Komisję priorytetów dotyczących działań w zakresie egzekwowania prawa w odniesieniu do ograniczeń w sektorze detalicznym.

Działania: Komisja określi najlepsze praktyki w celu ułatwienia podejmowania działalności handlowej i zmniejszenia ograniczeń prowadzenia działalności w ramach jednolitego rynku. Będą one stanowić wytyczne dla przeprowadzenia przez państwa członkowskie reform i ustalania przez nie priorytetów dotyczących polityki egzekwowania przepisów w sektorze detalicznym. 2.5.Zapobieganie dyskryminacji konsumentów i przedsiębiorców Wzrost handlu elektronicznego i częstsze podróże pomiędzy państwami członkowskimi stwarzają nowe możliwości biznesowe dla przedsiębiorców i otwierają dostęp do szerszej oferty towarów i usług dla konsumentów. Zbyt często jednak zdarzają się przypadki dyskryminacji ze względu na obywatelstwo lub miejsce zamieszkania. Komisja i sieć europejskich centrów konsumenckich regularnie otrzymują skargi od konsumentów, którym odmówiono dostępu do tańszych stron internetowych, ofert lub rabatów. Często muszą płacić wyższe ceny lub nie są w stanie uzyskać tych samych usług, co klienci lokalni. Takie praktyki dotyczą szerokiego spektrum towarów i usług – od parków rozrywki po opłaty za media. Różne warunki dostępu, ceny lub warunki sprzedaży mogą wynikać z obiektywnych różnic (np. w kosztach dostawy lub związanych z uzasadnionymi wymogami prawnymi), są one często motywowane nieuzasadnionymi strategiami fragmentacji rynku opartymi na podziale terytorialnym. Jest to sprzeczne z ideą jednolitego rynku. Prowadzi to do mniejszego zaufania konsumentów oraz wzrostu niechęci do zakupów transgranicznych – osobiście lub przez internet. Stracone możliwości dla przedsiębiorstw i dla gospodarki europejskiej mają o wiele większe znaczenie niż indywidualne zakupy, z których dany przedsiębiorca może osiągnąć wyższe zyski. W art. 20 dyrektywy usługowej zakazano już wszelkiego rodzaju nieuzasadnionych ograniczeń terytorialnych, ale określono w nim jedynie ogólne zasady, które nie zawsze były w stanie zapobiec dyskryminacyjnym praktykom. Dlatego konieczne są dalsze działania w celu wdrożenia tych zasad i opracowania konkretnych przepisów zabraniających dyskryminacji ze względu na obywatelstwo lub miejsce pobytu uczestników rynku. W swojej strategii jednolitego rynku cyfrowego Komisja stwierdziła, że do połowy 2016 r. przedstawi wnioski ustawodawcze mające położyć kres nieuzasadnionemu blokowaniu geograficznemu. Znajduje to odzwierciedlenie w konkluzjach Rady Europejskiej z czerwca 2015 r.. W ramach szerszych wysiłków na rzecz bardziej sprawiedliwego jednolitego rynku Komisja pragnie kompleksowo zwalczać wszelkie formy nieuzasadnionej dyskryminacji nabywców z różnych państw członkowskich, niezależnie od tego, czy są one stosowane w sprzedaży bezpośredniej czy za pośrednictwem kanałów dystrybucji, jak również niezależnie od sposobu dyskryminacji czy też stosowanej technologii. We wrześniu Komisja rozpoczęła konsultacje społeczne w sprawie blokowania geograficznego oraz innych ograniczeń opartych na kryterium geograficznym podczas zakupów oraz uzyskiwania dostępu do informacji w UE. Ich wyniki dostarczą istotnych wskazówek dla przygotowywanego przez Komisję działania legislacyjnego dotyczącego problemu blokowania geograficznego oraz innych form dyskryminacji przez podmioty gospodarcze ze względu na miejsce zamieszkania lub obywatelstwo. Działanie to musi iść w parze z surowszym egzekwowaniem przepisów w każdym państwie członkowskim, dodatkowo wzmocnionym dzięki reformie rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, jak zapowiedziano w strategii jednolitego rynku cyfrowego. Działania: Zgodnie z inicjatywą dotyczącą blokowania geograficznego, o której mowa w strategii jednolitego rynku cyfrowego, oraz w ramach kompleksowego podejścia do dalszego zwiększenia uczciwości na jednolitym rynku Komisja przyjmie środki – prawodawcze i egzekucyjne – których celem będzie zwalczanie nieuzasadnionego odmiennego traktowania konsumentów ze względu na miejsce zamieszkania lub obywatelstwo w odniesieniu do dostępności, cen i innych warunków sprzedaży, poprzez: zidentyfikowanie i zakazanie określonych form dyskryminacji opartej na miejscu zamieszkania, które nie wynikają z obiektywnych i możliwych do sprawdzenia czynników; ułatwienie konsumentom i organizacjom konsumenckim dostępu do informacji o tym, czy i w jaki sposób ma miejsce dyskryminacja, włącznie z wykorzystaniem narzędzi przejrzystości; oraz lepsze egzekwowanie przepisów przez władze krajowe poprzez reformę rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. 3.Zachęcanie do modernizacji i innowacji 3.1.Modernizacja systemu norm Normy są kluczowe dla innowacyjności i postępów w zakresie jednolitego rynku: prowadzą do zwiększenia bezpieczeństwa, interoperacyjności i konkurencji oraz są pomocne w usuwaniu barier w handlu. Mają one zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności europejskiej. Europejski system normalizacji w znacznym stopniu przyczynił się do tego sukcesu w ubiegłych dziesięcioleciach. Z przeprowadzonego niedawno w Zjednoczonym Królestwie badania wynika, że stosowanie norm przyczyniło się do wzrostu wydajności w tym państwie o ponad 28 %, a ogólne korzyści dla przedsiębiorstw wynikające ze stosowania norm wynoszą do 5 % ich rocznych obrotów. Sukces był możliwy ze względu na wyjątkowe partnerstwo publiczno-prywatne pomiędzy regulatorem europejskim a europejską wspólnotą normalizacyjną. Proces normalizacji musi jednak zmierzyć się z wyzwaniami związanymi ze zmieniającym się charakterem gospodarki i zróżnicowaniem modeli biznesowych, coraz większą rolą technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz rosnącym znaczeniem usług w dzisiejszych globalnych łańcuchach wartości, gdzie towary i usługi są coraz częściej dostarczane razem. Europejski system normalizacji musi sprostać tym wyzwaniom i umożliwiać – w sposób angażujący wszystkich zainteresowanych – powstawanie aktualnych norm opartych na zapotrzebowaniu rynku oraz umacniać wiodącą rolę Europy w międzynarodowej normalizacji. Normy europejskie muszą wspierać strategie polityczne UE; muszą również oferować większe bezpieczeństwo i interoperacyjność, jeśli chodzi o innowacje cyfrowe. Dlatego też w strategii jednolitego rynku cyfrowego przedstawiono zintegrowany plan priorytetów normalizacyjnych, ze szczególnym uwzględnieniem technologii ICT oraz przeglądu europejskich ram interoperacyjności. Ogólnie rzecz biorąc oznacza to modernizację istniejącego partnerstwa. Komisja zaproponuje zatem wspólną inicjatywę dotyczącą normalizacji między Komisją, zainteresowanymi branżami przemysłu, europejskimi organizacjami normalizacyjnymi i społecznością normalizacyjną ogółem. Celem wspólnej inicjatywy będzie przyspieszenie stanowienia norm we wszystkich dziedzinach i usprawnienie priorytetów w tym zakresie. W wyniku dyskusji z zainteresowanymi stronami wspólna inicjatywa mogłaby zostać uzgodniona na początku 2016 r. Ponadto istnieje znaczny niewykorzystany potencjał w zakresie opracowania i stosowania dobrowolnych europejskich norm w celu rozwiązania kwestii serwicyzacji i osiągnięcia bardziej zintegrowanego europejskiego rynku usług. Przyjęcie takich norm mogłoby zmniejszyć koszty i rozdrobnienie rynku, ale obecnie stanowią one zaledwie 2 % wszystkich unijnych norm. Korzystając z pozytywnych doświadczeń dotyczących produktów, Komisja wyda specjalne wytyczne, w których poruszy kwestie takie jak zagwarantowanie, by takie normy były tworzone w odpowiedzi na zapotrzebowanie i przyjmowane w dziedzinach, w których są one najbardziej potrzebne. Działania: W celu modernizacji systemu normalizacji Komisja zaproponuje i uzgodni wspólną inicjatywę dotyczącą normalizacji we współpracy z europejską wspólnotą normalizacyjną. Ponadto wyda specjalne wytyczne dotyczące normalizacji usług. Działanie to zwiększy zaufanie przedsiębiorstw i konsumentów do usług transgranicznych oraz pobudzi handel transgraniczny. 3.2.Bardziej przejrzyste, skuteczne i odpowiedzialne zamówienia publiczne Zamówienia publiczne stanowią około 19 % PKB UE, a organy publiczne i służby użyteczności publicznej wydają na ten cel ro roku ponad 2,3 bln EUR. W 2014 r. UE przyjęła znaczne zmiany ram UE dotyczących zamówień publicznych, polegające na uproszczeniu procedur, uelastycznieniu przepisów i dostosowaniu ich w sposób umożliwiający lepszą realizację innych polityk sektora publicznego, w szczególności w dziedzinie innowacji. Dzięki temu zamówienia publiczne powinny być bardziej wydajne i strategiczne, spełniać zasady przejrzystości i konkurencji, z korzyścią zarówno dla publicznych nabywców, jak i podmiotów gospodarczych, w szczególności MŚP.

Jednak UE może i powinna pójść dalej. Zamówienia publiczne są nadal często prowadzone bez niezbędnych umiejętności biznesowych, wiedzy technicznej i proceduralnej, co prowadzi do niespełniania wymogów oraz ma negatywne skutki dla przedsiębiorców i podatników. Największym wyzwaniem jest brak dostępnych danych i narzędzi analitycznych, które umożliwiłyby zapobieżenie problemom lub nieprawidłowościom bądź ich wykrycie. Ponadto sposób funkcjonowania krajowych systemów kontroli może się znacznie różnić, w szczególności w odniesieniu do długości procedury. Występują również znaczne różnice w poziomie opłat i kosztów postępowania sądowego. Ponadto dane dotyczące skarg nie są zbierane w sposób zorganizowany. Kolejnym wyzwaniem jest fakt, że – w szczególności w przypadku dużych projektów infrastrukturalnych – złożoność i czas trwania procesu zamówień publicznych często powoduje opóźnienia. Dziewięć na dziesięć dużych projektów infrastrukturalnych nie przebiega zgodnie z planem: często dochodzi do przekroczenia kosztów nawet o 50 %. Często zdarzają się także opóźnienia na wszystkich etapach procesu – od planowania po realizację projektu i wykonanie zamówienia. Z dostępnych danych wynika, że zakontraktowanie projektów o wartości powyżej 700 mln EUR trwa zazwyczaj znacznie dłużej niż inne procedury zamówienia i nie jest to spowodowane dłuższym terminem składania ofert. Średni czas trwania standardowej procedury (od wysłania zaproszenia do składania ofert do momentu udzielenia zamówień) wynosi trzy i pół miesiąca, zaś w przypadku dużych projektów infrastrukturalnych wynosi on około 25 miesięcy, a w przypadku procedury negocjacyjnej nawet 35 miesięcy. Komisja podejmie zatem szereg inicjatyw. Będzie dążyć do ułatwiania gromadzenia, scalania i analizowania danych dotyczących zamówień publicznych i zarządzania nimi oraz wspierać wysiłki państw członkowskich w zakresie poprawy zarządzania w dziedzinie zamówień publicznych. Opierając się na już wprowadzonych strategiach, takich jak elektroniczne zamówienia publiczne, Komisja będzie wspierać rozwój narzędzi służących poprawie jakości i dostępności danych, usprawniając istniejące mechanizmy gromadzenia danych i wspierając proces tworzenia rejestrów zamówień. Będzie również promować rozwój narzędzi służących analizie danych, w szczególności w celu wykrywania nieprawidłowości w procedurach przetargowych. Komisja będzie także dążyć do poprawy efektywności, skuteczności i przejrzystości systemu środków odwoławczych w zakresie zamówień publicznych ustanowionego zgodnie z dyrektywami w sprawie procedur odwoławczych. Celem tych dyrektyw jest zagwarantowanie, by decyzje dotyczące zamówień publicznych były poddawane przeglądowi w sposób skuteczny i tak szybko, jak to możliwe. Procedury odwoławcze są dostępne we wszystkich państwach członkowskich i są szeroko stosowane przez podmioty gospodarcze. Komisja będzie zachęcać organy odwoławcze pierwszej instancji do współpracy i tworzenia sieci kontaktów w celu usprawnienia wymiany informacji i najlepszych praktyk. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na wzmocnienie specjalistycznych administracyjnych organów odwoławczych pierwszej instancji. Komisja usprawni także monitorowanie skuteczności krajowych systemów kontroli poprzez regularne oceny, w tym za pośrednictwem tabeli wyników jednolitego rynku. Działanie to uzupełni sprawozdanie oceniające REFIT dotyczące dyrektyw w sprawie procedur odwoławczych. Ponadto Komisja zapewni państwom członkowskim możliwość korzystania z pomocy i porad dotyczących zgodności z prawem aspektów zamówień publicznych w odniesieniu do projektów, które zamierzają przedsięwziąć. Pomoc ta będzie oferowana na zasadzie dobrowolnego mechanizmu oceny ex ante projektów infrastrukturalnych, których łączna wartość jest równa lub przekracza 700 mln EUR. Opracowana zostanie specjalna procedura umożliwiająca organom uzyskanie opinii Komisji w sprawie zgodności planowanej procedury przetargowej z unijnymi przepisami dotyczącymi zamówień publicznych w oparciu o powiadomienie o projekcie. Powiadomienie powinno zawierać informacje na temat projektu oraz wszelkie odpowiednie dokumenty, w tym projekt dokumentacji przetargowej. Komisja wyda opinię w terminie, który zasadniczo nie powinien przekraczać trzech miesięcy od powiadomienia o projekcie. W odpowiednim czasie Komisja przeanalizuje zdobyte doświadczenia, aby sprawdzić, czy system działa zgodnie z potrzebami i oczekiwaniami. Działania: Komisja utworzy dobrowolny mechanizm oceny ex ante kwestii dotyczących zamówień niektórych dużych projektów infrastrukturalnych. Będzie zachęcać państwa członkowskie do usprawnienia procesu przeglądu decyzji o zamówieniach poprzez zachęcanie do tworzenia sieci kontaktów między organami odwoławczymi pierwszej instancji, zapewnienie specjalnego wsparcia prawnego i technicznego państwom członkowskim pragnącym stworzyć lub umocnić specjalistyczne administracyjne organy odwoławcze pierwszej instancji oraz poprzez poprawę monitorowania za pomocą regularnej oceny skuteczności, w tym za pośrednictwem tabeli wyników jednolitego rynku. Komisja będzie współpracować z państwami członkowskimi w celu poprawy przejrzystości i jakości krajowych systemów zamówień publicznych, poprzez zapewnienie lepszej jakości danych, stworzenie rejestrów zamówień obejmujących cały cykl życia zamówień oraz poprzez wspieranie rozwoju i wdrożenia narzędzi służących analizie danych i wykrywaniu nieprawidłowości, co ma pomóc w zwiększeniu wykrywania aktualnych lub potencjalnych nieprawidłowości w zamówieniach. 3.3.Konsolidacja ram własności intelektualnej w Europie Sektory, w których własność intelektualna ma kluczowe znaczenie, odpowiadają za 39 % PKB i 35 % miejsc pracy w UE oraz są siłą napędową innowacji. Poczyniono już znaczne postępy w zakresie ochrony własności intelektualnej w Europie, szczególnie dzięki niedawnemu przyjęciu jednolitego systemu ochrony patentowej i modernizacji dorobku prawnego dotyczącego znaków towarowych. Jednolity system ochrony patentowej będzie odgrywać ważną rolę we wspieraniu innowacji w uczestniczących państwach członkowskich. Europa stoi obecnie na progu wdrożenia jednolitego patentu i utworzenia wyspecjalizowanego sądu ds. patentów europejskich, do czego przemysł wzywał już od dziesięcioleci. Największym wyzwaniem jest osiągnięcie założonych celów, w tym wyjaśnienie wątpliwości dotyczących tego, jak jednolity patent będzie współgrał z patentami krajowymi i krajowymi dodatkowymi świadectwami ochronnymi (SPC) wydanymi w ramach systemu SPC oraz z ewentualnym utworzeniem jednolitego tytułu dodatkowych świadectw ochronnych. Dodatkowe świadectwo ochronne ma decydujące znaczenie dla producentów produktów farmaceutycznych, sprzętu medycznego, produktów ochrony zdrowia zwierząt oraz produktów pielęgnacji upraw, ale również dla nowych sektorów, w których może być wymagane pozwolenie na dopuszczenie produktów do obrotu. Jednolity tytuł dodatkowych świadectw ochronnych przyniósłby większą pewność branżom, których produkty są przedmiotem pozwolenia na rynku regulowanym. Dokładniej rzecz ujmując, tytuł dodatkowych świadectw ochronnych poprawiłby przejrzystość i pewność w odniesieniu do ochrony leków. Dzięki temu producenci nowatorskich i generycznych lub biopodobnych leków mogliby w łatwiejszy sposób inwestować, a państwa członkowskie mogłyby zoptymalizować budżety na ochronę zdrowia, co przyniosłoby poprawę dostępu pacjentów do leków. W celu wzmocnienia europejskiej produkcji i konkurencyjności w sektorach przemysłu, których produkty są przedmiotem pozwolenia na rynku regulowanym, Komisja rozważy zmianę pewnych aspektów ochrony patentu i dodatkowego świadectwa ochronnego. Zwolnienie dotyczące wytwarzania produktów objętych dodatkowym świadectwem ochronnym mogłoby umożliwić europejskiej branży leków generycznych i biopodobnych stworzenie tysięcy miejsc pracy wymagających znajomości zaawansowanych technologii w UE, a także powstanie wielu nowych przedsiębiorstw. Aktualizacja zakresu unijnego zwolnienia dotyczącego prowadzenia badań mogłaby doprowadzić m.in. do lepszych dostaw farmaceutycznych składników czynnych na całym jednolitym rynku. UE i jej państwa członkowskie muszą zwiększyć wsparcie na rzecz MŚP, aby zapewnić pełną ochronę ich inwestycji. Z przeprowadzonego niedawno badania Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (UHRW) wynika, że tylko 9 % MŚP w Europie posiada prawa własności intelektualnej, ale te MŚP, które są właścicielami praw, osiągają średnio o 32 % więcej dochodów na pracownika niż te, które nie są właścicielami praw. W następstwie planu działań w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej z 2014 r.Komisja będzie pomagać małym przedsiębiorstwom w skuteczniejszym zdobywaniu praw własności intelektualnej, zarządzaniu nimi i egzekwowaniu ich poprzez lepszą koordynację dostępu do informacji i programów pomocy finansowej. Komisja będzie również kontynuować prace nad jak najlepszym wykorzystaniem tradycyjnej europejskiej wiedzy fachowej oraz podejmie działania następcze w odniesieniu do konsultacji społecznych w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych niezwiązanych z rolnictwem. Ponadto, jak zapowiedziano w strategii jednolitego rynku cyfrowego dla Europy, Komisja dokona przeglądu ram egzekwowania praw własności intelektualnej w odpowiedzi na coraz bardziej transgraniczny charakter naruszeń. Komisja będzie propagować podejście polegające na śledzeniu przepływów pieniężnych (ang. „follow the money”) w celu pozbawienia sprawców naruszeń na skalę komercyjną dochodów, ponieważ to właśnie ten rodzaj naruszeń praw własności intelektualnej przynosi największe szkody dla gospodarki UE. Zgodnie z celami strategii szczególna uwaga zostanie poświęcona MŚP, by pomóc im w ochronie ich praw własności intelektualnej. Działania: Komisja przedstawi inicjatywy mające na celu konsolidację i modernizację ram własności intelektualnej, obejmujące środki wspierające korzystanie z własności intelektualnej przez MŚP. W stosownych przypadkach Komisja przeprowadzi konsultacje oraz rozważy i zaproponuje dalsze środki, aby ulepszyć system patentowy w Europie, zwłaszcza w przemyśle farmaceutycznym i innych gałęziach przemysłu, których produkty są przedmiotem pozwolenia na rynku regulowanym. Zgodnie z zapowiedzią w strategii jednolitego rynku cyfrowego w 2016 r. Komisja dokona przeglądu unijnych ram egzekwowania praw własności intelektualnej, mając na uwadze wsparcie podejścia polegającego na śledzeniu przepływów pieniężnych w przypadku naruszeń na skalę komercyjną. 4.Zapewnienie praktycznej realizacji

4.1.Kultura przestrzegania przepisów i ich inteligentne egzekwowanie Skuteczne przestrzeganie przepisów jest niezbędne dla wykorzystania możliwości i osiągnięcia korzyści związanych z jednolitym rynkiem. W połowie 2015 r. prowadzonych było ok. 1090 postępowań o naruszenie w dziedzinie jednolitego rynku. Administracje krajowe, wspomagane przez Komisję, potrzebują średnio prawie 30 miesięcy na rozstrzygnięcie postępowania o naruszenie. Ponadto wielu obywateli i przedsiębiorstw często nie posiada informacji dotyczących możliwości w zakresie poszanowania ich praw. Czynniki te osłabiają jednolity rynek i obniżają zaufanie obywateli. Konieczne są zmiany. Zmiana oznacza dążenie do kompleksowego podejścia, obejmującego wszystkie etapy kształtowania polityki – od opracowywania i realizacji po informowanie – zgodnie z zasadą lepszego stanowienia prawa. Obejmuje to uwzględnienie w większym zakresie kwestii oceny i egzekwowania przepisów w kształtowaniu polityki, lepszą pomoc i wskazówki dla państw członkowskich przy wdrażaniu przepisów dotyczących jednolitego rynku oraz bardziej skuteczną i spójną politykę egzekwowania prawa mającą na celu poprawę całkowitej zgodności z przepisami jednolitego rynku oraz prawem UE ogółem. Komisja jest zdeterminowana, aby osiągnąć ten cel. Aby tego dokonać, Komisja opiera się na wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa oraz promuje wzmocnione partnerstwo z państwami członkowskimi poprzez szereg inicjatyw, takich jak plany wdrożenia nowych ważnych aktów prawnych, prowadzenie corocznych rozmów w kwestii przestrzegania przepisów z każdym państwem członkowskim oraz wykorzystanie szerokiego wachlarza narzędzi wspierających zgodność z przepisami. Komisja zwiększy wysiłki w zakresie przeprowadzania systematycznych kontroli zgodności ustawodawstwa krajowego. Będzie również dążyć do opracowania narzędzia służącego analizie danych, co może przyczynić się do lepszego wykrywania naruszeń. Komisja opracuje i zastosuje także strategie sektorowe w celu usprawnienia systemu monitorowania stosowania prawa UE. W następstwie komunikatu z 2012 r. dotyczącego lepszego zarządzania jednolitym rynkiem podjęto szereg środków egzekucyjnych, aby poczynić szybkie postępy w dziedzinach kluczowych dla wzrostu gospodarczego. Strategia ta przyniosła pewne pozytywne rezultaty. W oparciu o doświadczenia zdobyte podczas realizacji tego zadania, Komisja rozważy możliwość dalszego rozszerzenia zakresu sektorów objętych tymi środkami. W szczególności Komisja zaproponuje inicjatywę regulacyjną dotyczącą narzędzia pozyskiwania informacji dla jednolitego rynku, umożliwiającego gromadzenie informacji od wybranych uczestników rynku. Możliwość uzyskania aktualnych, wyczerpujących i rzetelnych informacji ilościowych i jakościowych od wybranych uczestników rynku poprawi zdolność Komisji do monitorowania i egzekwowania przepisów UE w obszarach priorytetowych. Pomoże to również Komisji w zaproponowaniu udoskonaleń, jeśli ocena pokaże, iż niedociągnięcia w egzekwowaniu przepisów spowodowane są wadami w odpowiednim prawodawstwie sektorowym. To nowe narzędzie mogłoby być stosowane dopiero po przeprowadzeniu odpowiedniej kontroli bezpieczeństwa wszystkich dostępnych informacji, co ukazuje konieczność zebrania bezpośrednio od uczestników rynku kompleksowych i wiarygodnych informacji o zachowaniach rynkowych przedsiębiorstw oraz przy uwzględnieniu najlepszych praktyki wśród państw członkowskich, jeśli chodzi o istniejące praktyki mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie jednolitego rynku. Na tej podstawie Komisja opublikuje sprawozdanie, biorąc pod uwagę poufny charakter niektórych zebranych informacji. Nowe narzędzie pozyskiwania informacji z rynku pomoże Komisji lepiej ukierunkować współpracę z państwami członkowskimi, wzmocnić podstawy postępowań o naruszenie oraz określić, gdzie potrzebne są rozwiązania regulacyjne. Wraz z państwami członkowskimi Komisja wzmocni i usprawni istniejące narzędzia rozwiązywania problemów na jednolitym rynku, takie jak SOLVIT. Problemy najlepiej jest rozwiązywać wcześnie i na szczeblu krajowym. W szczególności Komisja rozważy podejmowanie odpowiednich działań następczych w odniesieniu do przypadków powtarzających się lub strukturalnych, które nie mogą być rozstrzygnięte przez SOLVIT. Podniesie również poziom wiedzy obywateli i przedsiębiorstw o ich prawach oraz o możliwości korzystania z krajowych mechanizmów dochodzenia roszczeń, m.in. za pośrednictwem jednego portalu cyfrowego. Działania: Komisja będzie stosować strategię inteligentnego egzekwowania przepisów, w tym strategie sektorowe. Zaproponuje inicjatywę regulacyjną, umożliwiającą gromadzenie wiarygodnych informacji bezpośrednio od wybranych uczestników rynku, w celu utrzymania i poprawy funkcjonowania jednolitego rynku. Komisja zacieśni współpracę z państwami członkowskimi poprzez wdrożenie planów dotyczących nowych ważnych aktów prawnych, rozmowy dotyczące przestrzegania przepisów organizowane corocznie z każdym państwem członkowskim oraz ewentualne opracowanie narzędzia służącego analizie danych w celu poprawy monitorowania przepisów dotyczących jednolitego rynku. Ponadto Komisja wzmocni i usprawni narzędzia rozwiązywania problemów na jednolitym rynku, w tym sieć SOLVIT, oraz będzie dążyć do zwiększenia poziomu wiedzy obywateli i przedsiębiorstw na temat ich praw. 4.2.Usprawnianie procesu wdrażania dyrektywy usługowej poprzez zreformowanie procedury notyfikacyjnej W celu zapewnienia, by wszystkie nowe środki regulacyjne nałożone przez państwa członkowskie były niedyskryminacyjne, uzasadnione interesem publicznym i proporcjonalne, dyrektywa usługowa zobowiązuje państwa członkowskie do powiadamiania Komisji o nowych środkach regulacyjnych dotyczących usług. Mimo to wciąż istnieją liczne, różnorodne krajowe przepisy i regulacje, a procedura powiadamiania często nie jest przestrzegana. Siedem państw członkowskich nie poinformowało o żadnych nowych przepisach od czasu wejścia w życie w 2009 r. dyrektywy usługowej. Pięć państw członkowskich zgłosiło tylko niewiele nowych przepisów. Natomiast inne państwa członkowskie przesłały dużą liczbę powiadomień. Ponadto możliwości skutecznej interwencji Komisji lub pozostałych państw członkowskich jest poważnie ograniczona przez fakt, że większość państw członkowskich powiadamia o przepisach końcowych, a nie o ich projektach. Ponadto powiadomienia nie są przejrzyste: konsumenci i przedsiębiorstwa nie mają do nich dostępu i mogą zareagować jedynie poprzez skargę na późniejszym etapie, kiedy już są dotknięci obciążeniem regulacyjnym i dodatkowymi kosztami. Jest to wyraźnie sprzeczne z dyrektywą w sprawie przejrzystości, która przewiduje przejrzystość dla podmiotów działających w dziedzinie towarów i usług społeczeństwa informacyjnego. Wreszcie obecne ramy powiadamiania nie przewidują dogłębnej oceny proporcjonalności. W rezultacie państwa członkowskie często mają trudności w ocenie proporcjonalności nowych wymogów dotyczących usług. System prewencyjny będący częścią usprawnionego systemu powiadamiania mógłby zatem w znacznej mierze poprawić identyfikację możliwych rozwiązań alternatywnych i mniej inwazyjnych środków osiągnięcia zamierzonych celów. Biorąc pod uwagę liczne niedociągnięcia, Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy mający na celu poprawę procedury notyfikacyjnej określonej w dyrektywie usługowej. W ramach wniosku dobre rozwiązania obecnej procedury dotyczącej towarów i usług społeczeństwa informacyjnego zostaną rozszerzone na inne usługi; chodzi tu m.in. o wymóg notyfikacji projektów aktów prawnych oraz przejrzystość dla zainteresowanych stron. W rezultacie środek, o którym nie powiadomiono, powinien zostać uznany za nieważny i należy zastosować okres zawieszenia. Należytą uwagę poświęci się również potrzebie przeprowadzenia właściwej oceny proporcjonalności. Działania: Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy wzorowany na dobrych rozwiązaniach procedury notyfikacyjnej określonej w dyrektywie (UE) 2015/1535 w odniesieniu do usług nieobjętych obecnie tą dyrektywą. Pozwoli to poprawić istniejącą procedurę notyfikacyjną określoną w dyrektywie usługowej. Umożliwi to również wcześniejszą weryfikację zasadności i proporcjonalności nowych przepisów krajowych ograniczających swobodny przepływ usług. 4.3.Wzmocnienie jednolitego rynku towarów Towary stanowią około 75 % handlu wewnątrzunijnego. W 2014 r. handel towarami między państwami członkowskimi UE wyceniono na 2 900 mld EUR. Usunięto przeszkody prawne dla ponad 80 % produktów przemysłowych poprzez przyjęcie wspólnych przepisów oraz, w przypadku braku takich przepisów unijnych, poprzez zasadę wzajemnego uznawania. W obszarach, gdzie nie istnieje prawodawstwo Unii, zasada wzajemnego uznawania oznacza, że towary, które są wprowadzane do obrotu zgodnie z prawem w jednym państwie członkowskim, korzystają z prawa do swobodnego przepływu i mogą być sprzedawane w innym państwie członkowskim. Jednakże niewłaściwe stosowanie zasady wzajemnego uznawania utrudnia przedsiębiorstwom dostęp do rynków w innych państwach członkowskich. Ponadto rosnąca obecność na rynku produktów niezgodnych z przepisami UE stawia przestrzegające prawa podmioty gospodarcze w niekorzystnym położeniu i jest szkodliwa dla konsumentów. Pomimo wysokiego stopnia integracji rynku w dziedzinie towarów, prowadzi to do utraconych możliwości dla całej gospodarki.