PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 16.12.2008 
SEK(2008) 3056 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
 
dołączony do 
Wniosek 
 
ROZPORZ ĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
 
zmieniające rozporz ądzenie (WE) nr 1927/2006 ustanawiaj ące Europejski fundusz 
dostosowania do globalizacji 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
{KOM(2008) 867 wersja ostateczna} 
{SEK(2008) 3055} 
PL 2   PL WPROWADZENIE  
Ze względu na wielko ść i tempo rozwoju obecnego kryzysu gospodarczego, wniosek 
przygotowany na podstawie nini ejszej oceny skutków musia ł zostać odpowiednio 
zmodyfikowany. W opublikowanym w dniu 26 list opada 2008 r. europejskim planie naprawy 
gospodarczej Komisja og łosiła, że zaproponuje rozszerzenie zakresu EFG w ramach 
europejskiej reakcji na kryzys i uczyni go skuteczniejszym narz ędziem wczesnej interwencji, 
zgodnie z podstawowymi zasadami solidarno ści i społecznej sprawiedliwo ści. Doprowadzi ło 
to do uwzgl ędnienia w ko ńcowym wniosku rozszerzenia zakresu o „powa żne zakłócenie 
funkcjonowania gospodarki spowodowane globalizacj ą”, aspektu, który nie by ł objęty wersją 
oceny skutków przedstawion ą Radzie ds. Oceny Skutków.  
Ocena skutków dotyczy przewidzianego przegl ądu rozporz ądzenia (WE) nr 1927/2006 
ustanawiaj ącego Europejski fundusz dostosowania do globalizacji („rozporz ądzenie w 
sprawie EFG”), którego art. 20 przewiduje, że na podstawie swojego pierwszego 
sprawozdania rocznego Komisja mo że przedłożyć wniosek o dokonanie przegl ądu 
rozporządzenia. Komisja przyj ęła swoje sprawozdanie w sprawie pierwszego roku 
funkcjonowania EFG dnia 2 lipca 2008 r. i wskaza ła w nim, że zbada mo żliwości poprawy 
funkcjonowania EFG. Ocena skutków zosta ła przeprowadzona pomi ędzy lipcem a wrze śniem 
2008 r. Bior ąc pod uwag ę napięte terminy, narzucone przez ko ńczącą się kadencję obecnego 
Parlamentu Europejskiego, w czasie przygotowywania oceny skutków na bie żąco 
prowadzono konsultacje z innymi zainteresowanymi departamentami. 
Komisja dwukrotnie konsultowa ła się z ekspertami pa ństw członkowskich i partnerami 
społecznymi: Po raz pierwszy w lipcu 2008 r. za pomoc ą ankiety dotycz ącej działań objętych 
EFG, zarz ądzania tym funduszem i ewentualnych ulepsze ń określonych w sprawozdaniu 
rocznym dotycz ącym EFG, a po raz drugi na konferencji przedstawicieli pa ństw 
członkowskich i innych zainteresowanych str on zorganizowanej w Brukseli w dniu 4 
września 2008 r. Poza opiniami wyra żonymi przez pa ństwa członkowskie i inne 
zainteresowane strony w odpowiedzi na konsult acje, w ocenie skutków wykorzystano tak że 
inne odpowiednie dane zewn ętrzne. Zosta ła ona poddana rewizji w celu uwzgl ędnienia opinii 
Rady ds. Oceny Skutków. 
OPIS PROBLEMU  
EGF zosta ł stworzony w grudniu 2006 r., aby umo żliwić Unii Europejskiej okazanie 
solidarności z pracownikami zwolnionymi w wyniku powa żnych zmian strukturalnych w 
kierunkach światowego handlu spowodowanych globalizacj ą i wsparcie takich osób. 
Obejmuje on lata 2007-2013, a jego maksymalny roczny bud żet wynosi 500 mln euro, które 
przeznaczone s ą na wspieranie instrumentów aktywnej  polityki rynku pracy, takich jak pomoc 
w poszukiwaniu pracy, szkolenia i dodatki na  koszty przeniesienia. W ocenie skutków 
pierwotnego wniosku rozporz ądzenia w sprawie EFG1 założono, że EFG móg łby wspiera ć od 
35 tys. do 50 tys. pracowników rocznie kwot ą pomiędzy 10 tys. a 20 tys. euro. 
Wynik pierwszych 18 miesi ęcy funkcjonowania EFG jest znacznie ni ższy: w 2007 r. i w 
pierwszej po łowie 2008 r. EFG otrzyma ł 12 wniosków o wsparcie z 8 pa ństw członkowskich, 
                                                 
1 SEC(2006)274 towarzysz ący COM(2006)91 wersja ostateczna 
PL 3   PL na łączną kwotę 67,5 mln przypadaj ącą na 15 tys. pracowników, co da ło średnio 4 500 euro 
na osobę. 
Ponadto w swoim wniosku dotycz ącym europejskiego planu na prawy gospodarczej Komisja 
dostrzegła potrzeb ę uczynienia EFG skuteczniejszym narz ędziem wczesnej interwencji i 
pełnego wykorzystania jego potencja łu w ramach reakcji na kryzys. Obowi ązujące aktualnie 
rozporządzenie w sprawie EFG okre śla, że do wsparcia kwalifikuj ą się wyłącznie zwolnienia 
z przyczyn zwi ązanych z handlem. Globalny kryzys oddzia łuje jednak na rzeczywist ą 
gospodark ę i zatrudnienie na wiel e innych sposobów, ni ż tylko poprzez handel 
(międzynarodowy). Poza obni żeniem progu wymaganego dla otrz ymania wsparcia, Komisja 
proponuje uwzgl ędnienie zmian w definicji kwalifikowalno ści do pomocy z EFG, tak by 
obejmowa ła zwolnienia b ędące wynikiem powa żnego zakłócenia funkcjonow ania gospodarki, 
by móc w ten sposób bezpo średnio zareagowa ć na wpływ kryzysu na zat rudnienie. W ten 
sposób poprzez EFG b ędzie można udzieli ć wsparcia wi ększej liczbie pracowników, którzy 
są zwalniani z powodu czynników zwi ązanych z globalizacj ą, a którym dot ąd nie można było 
udzielić pomocy. Najwa żniejsze pytania to: 
• czy aktualny EFG spe łnia założony cel solidarno ści, tj. czy EFG jest dost ępny dla 
zainteresowanych nim zwolnionych pracowników; 
• czy jego dzia łania odpowiadaj ą na potrzeby poszczególnych osób; oraz 
• czy EFG jest w łaściwym instrumentem w obliczu globalnego kryzysu finansowego. 
W 2007 r. Europejski Monitor Restrukturyzacji (European Re structuring Monitor - ERM) 
odnotowa ł 66 przypadków rest rukturyzacji przedsi ębiorstw obejmuj ących ponad 1 000 
pracowników, natomiast w pierwszej po łowie 2008 r. stwierdzono dalszych 38 przypadków, 
w porównaniu z 12 przypadkami obj ętymi EFG w latach 2007 i 2008. Dane ERM obejmuj ą 
wszystkie odnotowane przypadki, bez wzgl ędu na ich charakter, i niek tóre z nich ewidentnie 
nie mieszcz ą się w aktualnej definicji kwalifikowalno śc i  d o  E F G .  P a ństwa członkowskie 
poinformowa ły jednak Komisj ę, że nawet zgodnie z obecnie obowi ązującymi regu łami 
możliwe było złożenie dalszych wniosków o pomoc z EFG, jednak z ró żnych przyczyn tego 
nie robiono. Dowody zebrane od krajowych organów administracyjnych oraz opinie 
wyrażone w czasie konsultacji sugeruj ą, że mogą istnieć przypadki, w których zwolnienia s ą 
dokonywane w d łuższym przedziale czasu, co nie pozwala na osi ągnięcie progu w okresie 
odniesienia. Szczególnie trudno jest zebra ć informacje na poziomie regionalnym i lokalnym 
w krótkich okresach odniesienia.  
ERM odnotowa ł także 73 przypadki zwolnie ń masowych obejmuj ących od 500 do 1 000 
pracowników i, tak jak w powa żniejszych sytuacj ach, jest prawdopodobne, że niektóre z nich 
zostały spowodowane zmianami w kierunkach handlu mi ędzynarodowego. Zgodnie z 
aktualnymi kryteriami kwalifikowalno ści wspomniani powy żej pracownicy zwolnieni z 
przyczyn zwi ązanych z handlem nie mog ą jednak korzysta ć z pomocy w ramach EFG. 
Z powyższych dwóch uwag mo żna wywnioskowa ć, że cel solidarno ści EFG jest na obecnych 
zasadach realizowany tylko cz ęściowo i że sytuacji tej mo żna zaradzi ć obniżając dla 
wniosków o pomoc próg wymagany dla otrzym ania wsparcia z EFG, z 1 000 do 500 
zwolnionych pracowników. 
Co się tyczy pytania, czy dzia łania EFG odpowiadaj ą potrzebom indywidualnych 
pracowników, analiza przypadków EFG, pytania najcz ęściej zadawane Komisji oraz 
PL 4   PL informacje od ekspertów z pa ństw członkowskich i innych zainteresowanych stron wskazuj ą, 
że połączenie wymaga ń (w szczególno ści konieczno ść wdrożenia skoordynowanego pakietu 
spersonalizowanych us ług w dwunastomiesi ęcznym okresie) jest szkodliwe dla jako ści 
działań i nie pozostawia wystarczaj ącej ilości czasu, by środki mog ły w sposób skuteczny 
ponownie zintegrowa ć z rynkiem pracy najbardziej nara żonych pracowników. Dlatego te ż 
proponuje si ę wydłużenie okresu wdra żania do 24 miesi ęcy.  
Ponadto, aby wspó łfinansowanie z EFG sta ło się dla państw członkowskich bardziej 
atrakcyjne, proponuje si ę zwiększenie standardowego wspó łczynnika wsparcia do 75 %, 
zbliżając go do poziomu stosowanego w funduszach strukturalnych. 
CELE 
Ogólnym celem polityki jest zap ewnienie Unii skutecznego narz ędzia elastycznej i pewnej 
reakcji na powa żne zawirowania gospodarcze powodowane przez globalizacj ę. Szczególnym 
celem polityki jest uczynienie EFG lepiej funkcjonuj ącym i bardziej elastycznym narz ędziem 
poprzez rozszerzenie zakresu funduszu i zwi ększenie jego skuteczno ści w ponownym 
zatrudnianiu pracowników zwolnionych w wyni ku globalizacji. Planowane cele operacyjne 
przedstawiaj ą się następująco: (1) dostosowanie kr yteriów kwalifikowalno ści, by lepiej 
odzwierciedla ły charakterystyk ę rynku pracy; (2) zwi ększenie skuteczno ści środków 
zapewniaj ących ponown ą integracj ę z rynkiem pracy; (3) zwi ększenie atrakcyjno ści 
współfinansowania z EFG dla pa ństw członkowskich; (4) zapewnienie równego traktowania 
wszystkich pracowników dotkni ętych wydarzeniami na światowych rynkach; (5) poprawa 
jakości działań i środków; oraz (6) zapewnienie pods taw prawnych niezdefiniowanym 
kluczowym zagadnieniom w aktualnym rozporz ądzeniu w sprawie EFG. 
OPCJE POLITYKI I OCENA  
Oceniono cztery opcje — z dw oma wariantami dla rozwi ązania trzeciego — bior ąc pod 
uwagę ich skutki spo łeczne, gospodarcze i bud żetowe: 
• W przypadku opcji 1, „ Bez zmian ”, rozporz ądzenie w sprawie EFG obowi ązywałoby bez 
zmian. Zalety tej opcji wi ążą się z utrzymaniem ci ągłości ram prawnych oraz 
praktycznymi aspektami realizacji dzia łań finansowanych z EFG. Jako że lata 2007 i 2008 
były latami szczególnymi, poniewa ż w tym czasie mia ła miejsce wyj ątkowo niewielka 
liczba masowych zwolnie ń, można oczekiwa ć, że w roku 2009 i lat ach kolejnych liczba 
zdarzeń kwalifikuj ących się do pomocy z EFG podwoi si ę. 
• W przypadku opcji 2, „ Bez zmian oraz ulepszenia ”, wprowadzonoby szereg ulepsze ń 
operacyjnych bez wprowadzania zmian do rozporz ądzenia w sprawie EFG. Ulepszenia te 
obejmowa łyby: uproszczenie procedur i wymogów zwi ązanych ze sk ładaniem wniosków; 
wykorzystanie istniej ących sieci do promowania EFG w śród potencjalnie 
zainteresowanych nim stron i wymiana pozytywnych do świadczeń; wyjaśnienie zasad 
kwalifikowalno ści sektora us ług i środków takich jak dodatki na  koszty przeniesienia oraz 
mikrokredyty; nasilenie dzia łań informacyjnych maj ące na celu lepsze wyeksponowanie 
EFG. Jednak że kilka wad tej opcji spowodowa łoby, że EFG sta łby się jako instrument 
finansowania mniej skuteczny, ni ż zakładali to legislatorzy: pa ństwa członkowskie w 
dalszym ci ągu napotyka łyby trudno ści w spełnianiu kryteriów interwencji, a krótki okres 
finansowania wci ąż utrudnia łby prowadzenie dzia łań zaspokajaj ących potrzeby 
zainteresowanych pracowników. 
PL 5   PL W przypadku opcji 3, „ Ulepszenia i zmiany operacyjne ”, Komisja oceni ła dwa warianty 
związane z kryterium kwalifikowalno ści: 
• W „wariancie A: Handel” opc ji 3, kryterium kwalifikowalno ści stanowi łyby nadal zmiany 
w strukturze handlu mi ędzynarodowego, ale rozporz ądzenie w sprawie EFG zosta łoby w 
następujący sposób zmienione: zmniejs zenie progowej liczby zwolnie ń z 1 000 do 500; 
uwzględnienie zwolnie ń, które nast ąpiły przed rozpocz ęciem okresu odni esienia w grupie 
zwolnionych pracowników uprawnionych do otrzymania wsparcia z EFG; przed łużenie 
okresu udzielania pomocy w ramach EFG z 12 do 24 miesi ęcy; jednoznaczne okre ślenie 
kwoty dost ępnej na pomoc techniczn ą z inicjatywy Komisji oraz poszerzenie zakresu 
pomocy technicznej poprzez w łączenie dzia łań długofalowych; wyja śnienie znaczenia 
określenia „wykorzystanie” wk ładu finansowego; oraz zwi ększenie standardowego 
współczynnika wsparcia z 50 % do 75 % ca łkowitych kosztów. Opcja 3 „wariant A: 
Handel” umo żliwiłaby większej liczbie zwolnionych praco wników korzystanie z EFG 
przez dłuższy czas. Do bardzo pozytywnych skutków niniejszej opcji nale żałyby powroty 
na rynek pracy i skuteczno ść współfinansowanych środków. Ten wariant nie pozwoli łby 
jednak EFG zagwarantowa ć równego traktowania pracowników zwalnianych w wyniku 
poważnych zmian na światowych rynkach. 
• W „wariancie B: Rynki” opcji 3, rozporz ądzenie w sprawie EFG zosta łoby zmienione w 
sposób opisany powy żej z jedn ą zmianą: kwalifikowalno ść zostałaby rozszerzona 
obejmując poza istotnymi zmianami w strukturze handlu mi ędzynarodowego równie ż 
istotne zmiany na światowych rynkach, takie jak zm iany technologii produkcji i produktu, 
zmiany w organizacji produkcji (np. outsourcing) oraz zmiany w dost ępie do surowców i 
innych czynników produkcji i zmiany ich cen. Opcja 3 „wariant B: Rynki” łączyłaby w 
sobie pozytywny wp ływ wariantu opisanego powy żej z wi ększą solidarno ścią i 
włączeniem spo łecznym, wynikaj ącymi z rozszerzenia zakresu wydarze ń spowodowanych 
globalizacj ą, kwalifikuj ących się do pomocy w ramach EFG.  
• W przypadku opcji 4 „Ulepszenia i zmiany operacyjne odpowiadaj ące na powa żne 
zakłócenie funkcjonowania gospoda rki spowodowane globalizacj ą” rozporz ądzenie 
zostałoby zmienione podobnie, jak w warian cie „Handel”, jednak zakres by łby poszerzony 
bardziej, ni ż w opcji „Rynki” i co za tym idzie ta opcja zawiera łaby wszystkie pozytywne 
elementy innych opcji, a dodatkowo umo żliwiałaby EFG lepsze reagowanie na potrzeby 
wywoływane przez globalny kryzys finansowy. 
WNIOSEK  
Z analizy przeprowadzonej przez Komisj ę wynika, że opcja 4 „Ulepszenia i zmiany 
operacyjne odpowiadaj ące na powa żne zakłócenie funkcjonowania gospodarki spowodowane 
globalizacj ą” niesie ze sob ą wszystkie korzy ści płynące z pozosta łych opcji i mo że stanowi ć 
odpowied ź na większą liczbę związanych z globalizacj ą wydarzeń, oraz dotrze ć do większej 
liczby pracowników otrzymuj ących pomoc z EFG. Dlatego te ż opcję 4 uznano za lepiej 
spełniającą cel solidarno ści w zakresie, w jakim umo żliwia wsparcie wi ększej liczby 
zwalnianych pracowników.