[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 30.11.2006

KOM(2006) 741 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY

zgodnie z art. 19 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/96/WE (lokalny publiczny transport pasażerski, siły zbrojne, administracja publiczna, karetki pogotowia)

1. WPROWADZENIE

Zgodnie z art. 19 ust. 1 dyrektywy Rady 2003/96/WE[1] w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (zwanej dalej „dyrektywą w sprawie podatku energetycznego” lub „dyrektywą”), w uzupełnieniu przepisów przewidzianych w tej dyrektywie, w szczególności w art. 5, 15 i 17, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie (które się o to ubiega) do wprowadzenia dalszych zwolnień podatkowych lub obniżek podatkowych podyktowanych szczególnymi względami politycznymi.

Złożony przez państwo członkowskie wniosek jest rozpatrywany przez Komisję, która następnie albo przedstawia odpowiedni wniosek Radzie, albo informuje Radę, dlaczego nie przedstawiła wniosku o udzielenie upoważnienia do zastosowania danego środka.

W szerszych ramach przeglądu odstępstw zawartych w dyrektywie w sprawie podatku energetycznego, które tracą ważność do końca 2006 r., Belgia, Francja, Grecja i Włochy wystąpiły z wnioskami o upoważnienie do stosowania odstępstw od przepisów dyrektywy w sprawie podatku energetycznego, począwszy od 2007 r. Wspomniane państwa członkowskie zamierzają stosować częściowe lub całkowite zwolnienia podatkowe w odniesieniu do paliwa z przeznaczeniem do niektórych zastosowań przewidzianych w art. 5 tiret trzecie dyrektywy w sprawie podatku energetycznego. Zamierzone środki nie są zgodne z jednym z warunków określonych w art. 5, na mocy którego przestrzegać należy „minimalnych poziomów opodatkowania przewidzianych” dyrektywą w sprawie podatku energetycznego. Wspomniane powyżej wnioski zostały zarejestrowane przez Dyrekcję Generalną ds. Podatków i Unii Celnej[2].

Celem niniejszego komunikatu jest poinformowanie Rady, dlaczego Komisja nie zwraca się z wnioskiem o udzielenie takich upoważnień.

2. STRESZCZENIE WNIOSKÓW

2.1. Wniosek belgijski

Belgia chce stosować częściowe zwolnienie podatkowe w odniesieniu do oleju napędowego (o zawartości siarki nieprzekraczającej 50 mg/kg) wykorzystywanego jako paliwo w pojazdach lokalnego publicznego transportu pasażerskiego. Środek ten ma na celu wspieranie rozwoju lokalnego publicznego transportu pasażerskiego oraz – na poziomie bardziej ogólnym – przyczynienie się do ochrony środowiska. Wielkość obniżki podatkowej wynosi dokładnie 49,5787 EUR na 1000 litrów oleju napędowego (w ten sposób stawka podatku zostaje ustalona poniżej minimalnego poziomu opodatkowania przewidzianego dyrektywą).

We wniosku nie podano terminu wygaśnięcia.

2.2. Wniosek francuski

Francja chce zwolnić z opodatkowania benzynę i olej napędowy wykorzystywane w taksówkach w granicach kontyngentu rocznego 5000 litrów na pojazd. Ponadto chce zwolnić z opodatkowania gaz płynny i gaz ziemny wykorzystywane w taksówkach w granicach kontyngentu rocznego 9000 litrów na pojazd. Według Francji celem tego środka jest wspieranie działalności o charakterystyce podobnej do usług transportu publicznego.

Francja podkreśla szczególnie, że działalność taksówek przyczynia się do realizacji celów polityki ochrony środowiska oraz do rozwoju terytorialnego. Na terenach wiejskich pozbawionych transportu publicznego taksówki stanowią substytut usług transportu publicznego, w szczególności dla osób nieposiadających samochodów. Ponadto w niektórych gminach pozbawionych wszelkich form transportu publicznego taksówki zapewniają, na przykład, dowóz do szkół. Na terenach miejskich taksówki przyczyniają się do ograniczenia całkowitej liczby samochodów osobowych w ruchu ulicznym.

Francja wyjaśnia dodatkowo, że działalność taksówek przyczynia się także do realizacji polityki zdrowotnej, gdyż na niektórych obszarach mogą one stanowić substytut karetek pogotowia (na niektórych terenach wiejskich działalność taka może przynosić do 80 % obrotu taksówki).

We wniosku podano dzień 31 grudnia 2012 r. jako termin wygaśnięcia.

2.3. Wniosek grecki

Grecja chce zwolnić z akcyzy krajowe siły zbrojne oraz paliwo wykorzystywane w pojazdach służbowych Urzędu Prezesa Rady Ministrów i krajowych sił policyjnych. Środki te mają związek z celami z zakresu obronności i bezpieczeństwa narodowego.

We wniosku nie podano terminu wygaśnięcia.

2.4. Wniosek włoski

Po pierwsze Włochy chcą zwolnić z akcyzy krajowe siły zbrojne. Celem tego środka jest ułatwienie realizacji krajowych i wspólnotowych celów z zakresu bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym kontroli granicznej oraz zwalczania terroryzmu i nielegalnego handlu.

Po drugie Włochy chcą stosować obniżoną stawkę podatkową, wynoszącą 40 % stawki krajowej, w odniesieniu do benzyny, oleju napędowego, gazu płynnego i gazu ziemnego wykorzystywanych jako paliwo w taksówkach posiadających zezwolenie na świadczenie usług pod nadzorem władz lokalnych. Zachęty podatkowej udziela się w zakresie liczby dni i pojazdu, a jej wielkość zmniejsza się wraz z liczbą mieszkańców danej gminy. Włochy uzasadniają środek względami użyteczności publicznej. Taksówki stanowią substytut transportu publicznego na terenach, na których dostęp do transportu publicznego jest utrudniony (historyczne centra, tereny odległe), a także przyczyniają się do eliminacji zatorów komunikacyjnych w miastach, gdyż zmniejszają zapotrzebowanie na pojedyncze pojazdy.

Włochy twierdzą, że dostosowanie systemu do warunków przewidzianych w art. 5 prowadziłoby do wzrostu cen i wymagałoby korekty cen przejazdów taksówkami stosowanych w umowach z gminami.

Po trzecie Włochy chcą stosować obniżoną stawkę podatkową, wynoszącą 40 % stawki krajowej, w odniesieniu do benzyny, oleju napędowego, gazu płynnego i gazu ziemnego wykorzystywanych jako paliwo w karetkach pogotowia eksploatowanych przez podmioty działające w oparciu o zasadę niedochodowości. Środek ten jest uzasadniany względami polityki społecznej i zdrowotnej.

Włochy twierdzą, że dostosowanie systemu do warunków przewidzianych w art. 5 prowadziłoby do wzrostu kosztów ponoszonych przez organizacje o charakterze niezarobkowym

We wszystkich trzech wnioskach podano dzień 31 grudnia 2012 r. jako termin wygaśnięcia.

3. KONTEKST WNIOSKÓW

Zgodnie z art. 5 tiret trzecie dyrektywy w sprawie podatku energetycznego państwa członkowskie mogą stosować zróżnicowane stawki podatkowe w odniesieniu do następujących zastosowań: lokalny publiczny transport pasażerski (w tym taksówki), zbieranie odpadów, siły zbrojne i administracja publiczna, osoby niepełnosprawne, karetki pogotowia. Głównym warunkiem odnoszącym się do skorzystania z tej możliwości jest przestrzeganie minimalnych poziomów opodatkowania określonych dyrektywą.

Możliwość taką ujęto w dyrektywie w sprawie podatku energetycznego na podstawie doświadczeń zgromadzonych w latach 90. w związku z kilkoma odstępstwami przyznanymi przez Radę zgodnie z art. 8 ust. 4 dyrektywy Rady 92/81/EWG[3]; miało to na celu zapewnienie państwom członkowskim elastyczności w niektórych dziedzinach przy jednoczesnym zagwarantowaniu pełnego uwzględnienia obaw uzasadniających ustalenie w dyrektywie minimalnych poziomów opodatkowania. Intencja ta jest najbardziej oczywista w przypadku transportu publicznego . W opublikowanym w 1996 r. sprawozdaniu dotyczącym odstępstw przyznanych na podstawie art. 8 ust. 4 dyrektywy 92/81/EWG[4] Komisja stwierdziła, że „odstępstwa powinny być utrzymane do czasu wprowadzenia zasady ogólnej stanowiącej część jednego wspólnotowego systemu ramowego opodatkowania produktów energetycznych, a przynajmniej do dnia 31 grudnia 1998 r.” [5]

Podejście to odzwierciedlał także wniosek z 1997 r.[6], który doprowadził do przyjęcia dyrektywy w sprawie podatku energetycznego w 2003 r. Wniosek ten miał na celu zapewnienie państwom członkowskim pewnego stopnia elastyczności w zakresie realizacji celów polityki krajowej, przy jednoczesnym zabezpieczeniu interesu wspólnotowego. Oprócz potrzeb rynku wewnętrznego wymóg przestrzegania minimalnych poziomów opodatkowania odzwierciedla potrzebę utrzymania zachęt do oszczędzania energii i ochrony środowiska, która odnosi się także do transportu publicznego. Podczas prowadzonych przez Radę negocjacji dotyczących dyrektywy w sprawie podatku energetycznego zakres odnośnego przepisu został dodatkowo doprecyzowany, zachowano jednakże podstawową zasadę, a co za tym idzie także wymóg przestrzegania minimalnych poziomów opodatkowania.

W komunikacie z czerwca 2006 r. zatytułowanym Przegląd odstępstw zawartych w załącznikach II i III do dyrektywy Rady 2003/96/WE, które tracą ważność do końca 2006 r. (zwanym dalej „komunikatem z 2006 r.”)[7] Komisja omówiła daleko idącą elastyczność, jaką oferuje dyrektywa w sprawie podatku energetycznego, i potwierdziła, że odstępstwa w odniesieniu do paliwa wykorzystywanego w wymienionych powyżej przypadkach nie są już potrzebne, gdyż odpowiedni przepis zawarto wprost w art. 5 tiret trzecie dyrektywy.

4. OCENA KOMISJI

Poniżej Komisja przedstawia ocenę wniosków w stopniu, w jakim środki zamierzone przez państwa członkowskie występujące z wnioskami nie są regulowane art. 15 ust. 1 lit. i) dyrektywy w sprawie podatku energetycznego (por. także rozważania na końcu niniejszego komunikatu).

Komisja uważa, że większość względów przytoczonych przez państwa członkowskie na uzasadnienie potrzeby uzyskania upoważnienia, o które występują, to dokładnie te same względy, które w pierwszym rzędzie doprowadziły do włączenia art. 5 tiret trzecie do dyrektywy w sprawie podatku energetycznego.

Należy zaznaczyć, że w art. 5 tiret trzecie wymieniono pewne zastosowania, w odniesieniu do których w przeszłości Rada przyznawała odstępstwa. Tak więc wspomniany przepis w pełni odzwierciedla zasadnicze względy. Jednocześnie w art. 5 wyrażono potrzebę pogodzenia tych względów ze względami uzasadniającymi minimalne poziomy opodatkowania, mianowicie zapewnienia równych warunków działalności na rynku wewnętrznym oraz zachowania zachęt do oszczędzania energii i ochrony środowiska. Aspekty te stanowią część interesu wspólnotowego i polityki wspomnianej wprost w art. 19 ust. 3 tiret trzecie.

Ponadto należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. i) można udzielić pełnego zwolnienia podatkowego w odniesieniu do niektórych paliw alternatywnych (gaz płynny i gaz ziemny) wykorzystywanych jako materiały pędne. We wspomnianych przypadkach ustawodawca wspólnotowy nie stwierdził, na tym etapie, uzasadnienia dla utrzymania zachęt do oszczędzania energii.

Rada, stanowiąc jednomyślnie zgodnie z procedurą określoną w art. 93 Traktatu, miała już okazję rozważyć względy polityczne mogące przemawiać za bardziej korzystnym opodatkowaniem paliwa wykorzystywanego we wspomnianych dziedzinach. Warunki ustanowione do tych celów w dyrektywie odzwierciedlają interesy określone w art. 19 ust. 1 tiret trzecie dyrektywy, w tym prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, potrzebę zapewnienia uczciwej konkurencji oraz wspólnotową politykę zdrowotną, ochrony środowiska, energetyczną i transportową.

Omawiane wnioski należy rozpatrzyć w świetle tych względów.

4.1. Lokalny publiczny transportu pasażerski (w tym taksówki)

Jak już zaznaczono w komunikacie z 2006 r., dyrektywa w sprawie podatku energetycznego zapewnia kompleksowe ramy promowania transportu publicznego.

W odniesieniu do działalności lokalnego publicznego transportu pasażerskiego, w tym w szczególności taksówek, art. 5 tiret trzecie dyrektywy w sprawie podatku energetycznego uznaje, że środki takie są korzystniejsze niż wykorzystanie samochodów prywatnych. W tym kontekście taksówkom nie można przypisać żadnej szczególnej pozycji, gdyż art. 5 akceptuje traktowanie ich w sposób podobny do lokalnego publicznego transportu pasażerskiego i zapewnia im taki sam status jak innym środkom należącym do tej samej kategorii. W rezultacie cele polityki przytoczone przez zainteresowane państwa członkowskie w tym kontekście nie mają charakteru szczególnego w porównaniu z tym, co uwzględnia już art. 5. Powyższy tok myślenia sugeruje również, że udzielenie upoważnień, o które występują państwa członkowskie, stałoby w sprzeczności z interesami, o których mowa w art. 19 ust. 1 tiret trzecie, a dokładniej ze wspólnotową polityką ochrony środowiska, energetyczną i transportową. W odniesieniu do kwestii uczciwej konkurencji należy zaznaczyć, że zwolnienie paliwa wykorzystywanego przez taksówki mogłoby, przynajmniej w niektórych przypadkach, zniekształcić stosunek między tymi a innym środkami transportu.

Przytaczane we wnioskach państw członkowskich pewne nietypowe funkcje pełnione przez taksówki w określonych kontekstach lokalnych nie stanowią argumentu za udzieleniem upoważnień, o które występują te państwa. Po pierwsze ogólny charakter przewidywanej preferencji podatkowej jest niewspółmierny do specyficznego charakteru przytaczanych sytuacji i odnośnych względów polityki. Ponadto, w ujęciu bardziej ogólnym, w odniesieniu do przytaczanych sytuacji właściwsze od zwolnień z podatków należnych w związku z samym zużyciem byłoby wprowadzenie instrumentów zgodnych z prawem wspólnotowym i odzwierciedlających szczególny charakter usług świadczonych przez odnośne podmioty. W tych okolicznościach przytoczone względy nie uzasadniają odejścia od zasady przestrzegania minimalnych poziomów opodatkowania w celu zapewnienia zgodności z celami wspólnotowej polityki ochrony środowiska i polityki energetycznej.

4.2. Siły zbrojne i administracja publiczna

Z art. 5 dyrektywy w sprawie podatku energetycznego wynika, że chociaż uwzględniane mogą być aspekty polityki krajowej związane z siłami zbrojnymi i administracją publiczną, jednak względy efektywności energetycznej i ochrony środowiska powinny dotyczyć w takim samym stopniu działalności publicznej, jak i prywatnej. Dlatego też w tym kontekście w równym stopniu mają zastosowanie uwagi dotyczące lokalnego publicznego transportu pasażerów (w ogóle).

4.3. Karetki pogotowia

W przeszłości dwóm państwom członkowskim przyznano odstępstwa umożliwiające im zwolnienie z akcyzy paliwa wykorzystywanego w karetkach pogotowia. Odstępstwa te, a także odstępstwo dotyczące osób niepełnosprawnych, uzasadnione były względami polityki społecznej i zdrowotnej. Na obecnym etapie działalność karetek pogotowia z tych samych powodów ujęta jest wprost w art. 5 tiret trzecie dyrektywy, wraz z wykorzystaniem przez osoby niepełnosprawne. Ze wspomnianych już względów przepis ten wymaga przestrzegania minimalnych poziomów opodatkowania. Wszelkie potrzeby, których nie zaspokojono poprzez obniżenie podatku do minimalnego poziomu opodatkowania można zaspokoić wprowadzając właściwe, zgodne z prawem wspólnotowym instrumenty wsparcia bezpośredniego.

Mają tu także zastosowanie przedstawione powyżej względy wynikające z art. 19 ust 1 tiret trzecie oraz ze wspólnotowej polityka ochrony środowiska, energetycznej i transportowej.

5. Wniosek

Na podstawie powyższych rozważań Komisja uznaje, że żaden z omawianych wniosków nie jest podyktowany szczególnymi względami politycznymi innymi niż względy, które doprowadziły do włączenia art. 5 tiret trzecie do dyrektywy w sprawie podatku energetycznego. Co więcej, z tego właśnie przepisu wynika, że udzielenie upoważnień, o które ubiegają się cztery państwa członkowskie, i które stanowią przedmiot niniejszego komunikatu, stałoby w sprzeczności ze wspólnotową polityką ochrony środowiska, energetyczną i transportową, wspomnianą w art. 19 ust. 1 tiret trzecie.

Ustawodawca wspólnotowy zapewnił wspomnianym państwom członkowskim dość czasu na dostosowanie się. W przypadku bardzo szczególnych potrzeb społecznych i/lub lokalnych najwłaściwszym remedium wydają się instrumenty inne niż akcyza (oraz niestojące w sprzeczności z minimalnymi wymogami dyrektywy w sprawie podatku energetycznego)[8].

Komisja stwierdza zatem, że warunki określone w art. 19 nie zostały spełnione. W związku z tym Komisja nie zwraca się z wnioskiem o udzielenie upoważnień , o które ubiegają się cztery państwa członkowskie.

Należy zaznaczyć, że w zakresie, w jakim omawiane wnioski odnoszą się do wykorzystania alternatywnych paliw uprzywilejowanych na mocy art. 15 ust. 1 lit. i), państwa członkowskie mogą zgodnie ze wspomnianym przepisem udzielać zwolnień lub obniżek bez żadnej interwencji ze strony Komisji lub Rady. W związku z tym, oraz w zgodzie z literą i duchem art. 19, takie zwolnienia lub obniżki nie wchodzą w zakres wspomnianego przepisu. Wynika z tego również, że nie dotyczy ich wniosek przedstawiony bezpośrednio powyżej.

[1] Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.U. L 283 z 31.10.2003, str. 51; dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywami 2004/74/WE i 2004/75/WE (Dz.U. L 157 z 30 kwietnia 2004 r., str. 87 i str. 100).

[2] Dnia 13 października 2006 r. (Belgia), dnia 16 października 2006 r. (Francja), dnia 13 października 2006 r. (Grecja) oraz dnia 17 października 2006 r. (Włochy).

[3] Dyrektywa Rady 92/81/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury podatków akcyzowych od olejów mineralnych (Dz. U. L 316 z 31.10.1992); dyrektywę uchylono razem z dyrektywą Rady 92/82/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie zbliżenia stawek podatków akcyzowych od olejów mineralnych od dnia 31 grudnia 2003 r. dyrektywą Rady 2003/96/WE.

[4] COM(96) 549 z dnia 14 listopada 1996 r.

[5] Sekcja 5.5 sprawozdania.

[6] COM(97) 30 z dnia 12 marca 1997 r. Por. w szczególności art. 5 projektu.

[7] COM(2006) 342 z dnia 30 czerwca 2006 r. Przegląd odstępstw zawartych w załącznikach II i III do dyrektywy Rady 2003/96/WE, które tracą ważność do końca 2006 r.

[8] Bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych, w szczególności dla zasad dotyczących pomocy państwa zawartych w Traktacie.