PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 175/40

83. SESJA PLENARNA, 9–10 LUTEGO 2010 R.

Opinia Komitetu Regionów „Europejski Rok Wolontariatu (2011 r.)”

(2010/C 175/10)

I. ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

1. Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji Europejskiej w sprawie ogłoszenia roku 2011 Europejskim Rokiem Wolontariatu oraz podziela przedstawioną przez Komisję analizę wieloaspektowego wkładu, jaki wolontariat wnosi w społeczeństwo europejskie, a także wyzwań i wymogów politycznych, z jakimi ma do czynienia ten sektor.

2. Przyjmuje z zadowoleniem fakt uznania przez Komisję Europejską działalności wolontariackiej za główny składnik aktywnego obywatelstwa na szczeblu lokalnym regionalnym, krajowym i ogólnoeuropejskim. Dla wielu osób działalność wolontariacka jest osobistym wyrazem koncepcji „spójności społecznej” i „kapitału społecznego”, a także ucieleśnieniem „aktywnego” obywatelstwa w jego najprawdziwszej formie.

3. Podkreśla ważną rolę władz lokalnych i regionalnych w zakresie propagowania, rozwijania i wspierania wolontariatu, czego dowodem są liczne przykłady bezpośredniego ułatwiania działalności wolontariackiej na tych szczeblach oraz wyraża zadowolenie z powodu uznania w projekcie wniosku roli władz lokalnych i regionalnych w tym obszarze.

4. Przyjmuje z zadowoleniem fakt, iż Komisja Europejska rozumie znaczenie wolontariatu w odniesieniu do zdolności do zatrudnienia oraz do uczenia się przez całe życie. Znaczenie to jest szczególnie istotne w chwili obecnej, z uwagi na kryzys gospodarczy, lecz w okresach pomyślnej koniunktury wolontariat także odgrywa poważną rolę, przyczyniając się do zwiększania spójności społecznej.

5. Podkreśla wkład o charakterze ekonomicznym, jaki wolontariat wnosi w gospodarkę lokalną, regionalną, krajową i unijną, stanowiąc istotny czynnik z punktu widzenia inwestycji i tworzenia miejsc pracy oraz uważa, że Europejski Rok 2011 stwarza okazję do głębszej refleksji nad tym wkładem w kontekście odnowionej strategii na rzecz wzrostu i zatrudnienia (lizbońskiej) oraz procesów związanych z krajowymi programami reform.

6. Zaznacza jednak, że wolontariatu nie można wykorzystywać jako substytutu pracy etatowej w jakimkolwiek otoczeniu. Władze publiczne powinny w ramach swoich kompetencji dopilnować, by ani one, ani ich partnerzy kontraktowi nie angażowali się w tego rodzaju praktyki.

Podstawa prawna i nazwa Europejskiego Roku

7. Akceptuje zmianę nazwy roku 2011 na: „Europejski Rok Działań Wolontariackich Promujących Aktywne Obywatelstwo” w związku z podstawą prawną stosowaną przy przygotowywaniu projektu wniosku, lecz uważa, że w kontaktach publicznych należy w dalszym ciągu stosować pierwotną nazwę, aby zapewnić wsparcie, uznanie i zrozumienie dla Europejskiego Roku oraz uniknąć zejścia na dalszy plan jego zasadniczego zagadnienia, którym jest wolontariat.

8. Opowiada się ponadto za rezygnacją z długiej dyskusji nad podstawą prawną i za możliwie szybkim podjęciem decyzji w sprawie wniosku, tak aby można było zyskać odpowiednio dużo czasu na podjęcie działań przygotowawczych w 2010 r.

9. Uznaje, że wolontariat jest kluczowym wymiarem aktywnego obywatelstwa i demokracji, lecz podkreśla, że jest to zaledwie jeden aspekt, a Europejski Rok musi także propagować szeroki wkład, jaki działalność wolontariacka wnosi w społeczeństwo Europy.

Poprawa synergii pomiędzy europejskimi latami

10. Uważa, że ogłaszając rok 2011 Europejskim Rokiem Wolontariatu powinno się wykorzystywać pewne działania związane z Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym (2010), mając na uwadze rolę, jaką wolontariat odgrywa w tym zakresie, oraz proponuje, aby Europejski Rok obejmował działania wspierające ONZ-owski „Międzynarodowy Rok Wolontariuszy +10”.

11. Opowiada się ponadto za tym, aby osiągnięcia Europejskiego Roku Wolontariatu (2011) zostały wykorzystane przy planowaniu i wdrażaniu działań odnoszących się do przyszłych Europejskich lat, takich jak Europejski Rok Aktywnego Starzenia się (w 2012 r.) i Europejski Rok Obywatelstwa (proponowany na 2013 r.).

12. Zaleca, aby Komisja Europejska wypracowała lepsze synergie ogólne pomiędzy poszczególnymi Latami Europejskimi, przez co nie będą one postrzegane jako „jednorazowe” wydarzenia. Pozwoli to uzyskać większą wartość dodaną i lepiej wykorzystać działania podejmowane w ramach Lat Europejskich oraz ich efekty.

13. Wskazuje w tym kontekście na potrzebę większego zaangażowania i większej koordynacji horyzontalnej różnych służb Komisji Europejskiej oraz bardziej aktywnego włączenia się państw członkowskich, jak również podjęcia większych wysiłków na rzecz zaangażowania władz lokalnych i regionalnych, aby zapewnić skuteczną kontynuację działań przeprowadzonych w 2011 r. w oparciu o uzyskane wyniki.

Cele Europejskiego Roku 2011

14. Przyjmuje z zadowoleniem cztery cele Europejskiego Roku Wolontariatu wyznaczone przez Komisję Europejską, jako konkretne i jasne przedstawienie procesów związanych z działalnością wolontariacką zarówno osób indywidualnych, jak i organizacji zrzeszających wolontariuszy.

15. Zwraca uwagę na zróżnicowane formy, zakresy i tradycje wolontariatu w poszczególnych państwach członkowskich i podkreśla, że w latach 2010 i 2011 potrzebne będzie zrozumienie i elastyczne podejście. Uważa, że Europejski Rok Wolontariatu stwarza wyjątkową okazję do stworzenia i skatalogowania odpowiednich forów wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk pomiędzy podmiotami szczebla krajowego, regionalnego i lokalnego z całej Unii Europejskiej.

16. Opowiada się za rozważeniem wypracowania wspólnego podejścia państw członkowskich do określenia zakresu działań wolontariackich, będącego głównym zagadnieniem w ramach tematu 3: „Wynagradzanie i uznawanie działań wolontariackich”.

17. Podkreśla potrzebę wykorzystania Europejskiego Roku Wolontariatu do poprawy warunków prowadzenia działalności wolontariackiej w Unii Europejskiej, ze szczególnym uwzględnieniem zapewnienia dobrze wyposażonej, sprawnie działającej i dostępnej infrastruktury, dającej obywatelom lepsze możliwości pracy na zasadzie wolontariatu.

18. Proponuje ogłoszenie konkretnego dnia pod koniec 2011 ogólnoeuropejskim dniem wolontariatu, mając na uwadze różne pod tym względem tradycje w poszczególnych państwach członkowskich. Dzień ten można by było wykorzystywać co roku do wytworzenia poczucia solidarności wśród obywateli UE zajmujących się działalnością wolontariacką oraz do propagowania wolontariatu wśród szerokich kręgów społeczeństwa w sposób spójny i innowacyjny.

19. Proponuje ponadto, aby w świetle roli, jaką polityka publiczna może odgrywać na poziomie lokalnym i regionalnym w kontekście propagowania i wspierania działalności wolontariackiej, ustanowić w 2011 r. przyznawaną co dwa lata na szczeblu wspólnotowym i krajowym nagrodę dla miasta lub organu władz lokalnych lub regionalnych najbardziej przyjaznego wolontariatowi. Byłaby ona uzupełnieniem nagrody dla „wolontariusza roku”, przyznawanej osobom indywidualnym w uznaniu dla ich zaangażowania i osiągnięć w dziedzinie wolontariatu.

20. Zwraca uwagę na potrzebę zaangażowania obywateli (ze szczególnym uwzględnieniem członków grup społecznie wykluczonych), którzy już zajmują się działalnością wolontariacką, w odpowiednie działania w zakresie komunikacji w celu propagowania tejże działalności wśród ogółu społeczeństwa UE.

21. Podkreśla, że działania w zakresie komunikacji powinny koncentrować się na tematach obejmujących lokalną działalność wolontariacką, transgraniczną działalność wolontariacką w obrębie UE oraz działalność wolontariacką w krajach rozwijających się.

Rezultaty Europejskiego Roku 2011

22. Podkreśla, że pomyślna realizacja celów Europejskiego Roku wymaga osiągnięcia „masy krytycznej” inicjatyw, które będą miały trwały wpływ na wolontariat w całej Unii Europejskiej. W szczególności Europejski Rok Wolontariatu musi przyczynić się do politycznego zaangażowania w następujących kwestiach:

(a) rozwiązanie problemu braku statusu prawnego w sposób ujednolicony w całej UE;

(b) bardziej systematyczne zbieranie danych na temat wolontariuszy i świadczonych przez nich usług w celu dokładnego oszacowania wartości gospodarczej tego sektora; oraz

(c) zajęcie się problemem różnych barier zniechęcających do podejmowania działalności w ramach wolontariatu (np. brak powszechnego systemu wydawania zaświadczeń o niekaralności dla osób pragnących pracować z dziećmi lub z dorosłymi wymagającymi opieki w całej UE lub groźba utraty zasiłku przez osoby bezrobotne pragnące podjąć działalność wolontariacką itp.).

23. Proponuje, aby Europejski Rok Wolontariatu stanowił podstawę do sformułowania planu działania na rzecz wolontariatu, który powinien przyczynić się do lepszego uznania i wspierania wolontariatu w różnych obszarach i programach polityki UE. Uważa, że planowane na 2011 r. konferencje tematyczne można wykorzystać do określenia kluczowych składników i priorytetów tego planu działania.

24. Uważa, że Europejski Rok mógłby także ułatwić dyskusję na temat odpowiedniej polityki krajowej na rzecz pobudzania i propagowania działalności wolontariackiej oraz wykorzystywania inicjatyw i osiągnięć wypracowanych w roku 2011.

25. Proponuje także dalsze rozważenie szerszego uznania równowartości pieniężnej wolontariatu jako swego rodzaju współfinansowania w ramach programów finansowanych z funduszy UE po 2013 r. i uważa, że wymaga to silniejszego odzwierciedlenia w przepisach finansowych oraz szerokiej konsultacji wśród służb Komisji wchodzących w skład poszczególnych Dyrekcji Generalnych.

Środki finansowe

26. Wyraża ubolewanie z powodu stosunkowo niskiego poziomu środków przewidzianych na finansowanie Europejskiego Roku Wolontariatu (zwłaszcza w porównaniu z kwotą 17 mln EUR przyznaną w 2010 r.). Istnieje niebezpieczeństwo, że przy tej wysokości przyznanych środków cele Roku mogą nie zostać w pełni zrealizowane, zaś przewidziane działania mogą nie przeniknąć do szerokiej opinii publicznej.

27. Proponuje zatem, aby suma 6 mln EUR przewidziana w projekcie wniosku była uznana za minimum, by w miarę możliwości przyznać dodatkowe środki na Europejski Rok w 2011 r., oraz by Komisja Europejska sformułowała w sposób bardziej przejrzysty zakres innych możliwości finansowania w ramach odpowiednich programów wspólnotowych, które można by wykorzystać do realizacji celów Roku.

Rola Komitetu Regionów

28. Zobowiązuje się do aktywnego propagowania celów Europejskiego Roku Wolontariatu i odpowiedniego włączania się w jego działania oraz wyraża gotowość do współpracy z Komisją Europejską i państwami członkowskimi przy realizacji Europejskiego Roku Wolontariatu.

II. ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Proponowana poprawka do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie Europejskiego Roku Wolontariatu

(art. 4)

Tekst proponowany przez Komisję Poprawka KR-u Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za organizację jego uczestnictwa w Europejskim Roku (zwany dalej krajowym organem koordynującym), a następnie powiadamia o tym Komisję w terminie miesiąca od przyjęcia niniejszej decyzji. Każde państwo członkowskie zapewnia, że wyżej wymieniony organ odpowiednio angażuje wiele zainteresowanych stron na szczeblach krajowym, regionalnym i lokalnym. Krajowy organ koordynujący jest odpowiedzialny za przygotowanie krajowego programu i krajowych działań oraz priorytetów Roku, zgodnie z celami wymienionymi w art. 2 oraz zgodnie ze szczegółowym opisem znajdującym się w załączniku. Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za organizację jego uczestnictwa w Europejskim Roku (zwany dalej krajowym organem koordynującym), a następnie powiadamia o tym Komisję w terminie miesiąca od przyjęcia niniejszej decyzji. Każde państwo członkowskie zapewnia, że wyżej wymieniony organ odpowiednio angażuje wiele zainteresowanych stron na szczeblach krajowym, regionalnym i lokalnym. Krajowy organ koordynujący jest odpowiedzialny za przygotowanie krajowego programu i krajowych działań oraz priorytetów Roku, , zgodnie z celami wymienionymi w art. 2 oraz zgodnie ze szczegółowym opisem znajdującym się w załączniku.

Uzasadnienie

Potrzebny jest proces konsultacji z zainteresowanymi stronami przy sporządzaniu krajowych planów i ustalaniu priorytetów.

Poprawka 2

Proponowana poprawka do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie Europejskiego Roku Wolontariatu

(art. 7 ust. 1)

Tekst proponowany przez Komisję Poprawka KR-u Budżet na wykonanie niniejszej decyzji w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. wynosi 6 000 000 EUR. Budżet na wykonanie niniejszej decyzji w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. wynosi 6 000 000 EUR, .

Uzasadnienie

Aby osiągnąć konkretne efekty należy zwiększyć budżet na Europejski Rok, zaś obecną propozycję powinno się traktować jako minimum.

Poprawka 3

Proponowana poprawka do wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie Europejskiego Roku Wolontariatu

(art. 9)

Tekst proponowany przez Komisję Poprawka KR-u Komisja wraz z państwami członkowskimi zapewnia zgodność środków przewidzianych w niniejszej decyzji z innymi działaniami i inicjatywami wspólnotowymi, krajowymi oraz regionalnymi, które są pomocne w osiągnięciu celów Europejskiego Roku. Komisja wraz z państwami członkowskimi zapewnia zgodność środków przewidzianych w niniejszej decyzji z innymi działaniami i inicjatywami wspólnotowymi, krajowymi, regionalnymi , które są pomocne w osiągnięciu celów Europejskiego Roku.

Uzasadnienie

Istnieje również potrzeba zapewnienia zgodności środków z inicjatywami lokalnymi.