W odpowiedzi na kryzys finansowy UE rozpoczęła szeroko zakrojoną reformę ram ostrożnościowych dla banków, mającą na celu zwiększenie odporności unijnego sektora bankowego. Jednym z głównych elementów reformy było wdrożenie standardów międzynarodowych uzgodnionych przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego, w szczególności tzw. „reformy Bazylea III”. Reforma ta zapewniła pewną odporność unijnego sektora bankowego w chwili nadejścia kryzysu związanego z COVID-19. Chociaż ogólny poziom kapitału w bankach unijnych jest obecnie – w średnim ujęciu – zadowalający, niektóre problemy stwierdzone w następstwie kryzysu finansowego nie zostały jednak jeszcze rozwiązane. W szczególności utrzymują się dwa główne problemy. Po pierwsze, domyślne metody stosowane przez banki do obliczania swoich wymogów kapitałowych (tzw. „metody standardowe”) nie uwzględniają w wystarczającym stopniu ryzyka, na które narażone są banki (tj. nie są wystarczająco wrażliwe na ryzyko), co prowadzi do nieadekwatnych (zbyt wysokich albo zbyt niskich) wymogów kapitałowych. To z kolei może negatywnie wpływać na działalność banków. Po drugie, skomplikowane metody, z których mogą korzystać głównie duże banki (tzw. „metody modeli wewnętrznych”), prowadzą do bardzo różnych wymogów kapitałowych w odniesieniu do podobnych lub nawet identycznych rodzajów ryzyka. Utrudnia to porównywanie współczynników kapitałowych między bankami i podważa zaufanie do tych współczynników, a tym samym do banków stosujących modele wewnętrzne. Ponadto w przypadku niektórych rodzajów aktywów nie ma wystarczającej ilości danych o wystarczającej jakości, aby umożliwić wiarygodne i solidne modelowanie wymogów kapitałowych. Banki stosujące modele wewnętrzne w odniesieniu do tych aktywów mogą zatem dysponować niewystarczającym kapitałem na pokrycie związanego z nimi ryzyka.

Oprócz konieczności wyeliminowania tych niedociągnięć w drodze ukończenia reformy pokryzysowej uzgodnionej na szczeblu międzynarodowym przejście na bardziej zrównoważoną gospodarkę wiąże się z ryzykiem dla banków, którym będą musiały właściwie zarządzać, aby zapewnić stabilność finansową. W strategii zrównoważonego finansowania podkreślono potrzebę lepszego uwzględnienia ryzyka związanego z klimatem i ryzyka z zakresu ochrony środowiska w unijnych ramach ostrożnościowych. Same obecne wymogi prawne są niewystarczające, aby zapewnić zachęty do systematycznego i spójnego zarządzania przez banki ryzykami z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego (ryzykami ESG).

Innym obszarem zainteresowania jest właściwe egzekwowanie wymogów ostrożnościowych. Kluczową rolę w tym względzie odgrywają organy nadzoru. Organy nadzoru muszą dysponować niezbędnymi narzędziami i uprawnieniami w tym zakresie (np. uprawnieniami do wydawania zezwoleń bankom oraz zezwoleń dotyczących ich działalności, sprawdzania stosowności zarządzania nimi lub nakładania sankcji w przypadku naruszenia przez nie wymogów). Chociaż przepisy UE zapewniają minimalny poziom harmonizacji, zestawy narzędzi i procedur nadzorczych w poszczególnych państwach członkowskich znacznie się od siebie różnią. To rozdrobnione środowisko regulacyjne, jeżeli chodzi o określenie niektórych uprawnień i narzędzi dostępnych dla organów nadzoru oraz ich stosowania w państwach członkowskich, podważa równe warunki działania na jednolitym rynku i budzi wątpliwości co do prawidłowego i ostrożnego zarządzania bankami w UE i nadzoru nad nimi. Problem ten jest szczególnie poważny w kontekście unii bankowej. Różnice między 19 poszczególnymi systemami prawnymi sprawiają, że efektywne i skuteczne wykonywanie funkcji nadzorczych w ramach Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego jest niemożliwe. Ponadto transgraniczne grupy bankowe muszą stosować się do szeregu różnych procedur w odniesieniu do tej samej kwestii ostrożnościowej, co nadmiernie zwiększa ich koszty administracyjne.

Kolejnym ważnym narzędziem jest dyscyplina rynkowa. Aby inwestorzy mogli wykonywać swoją rolę polegającą na monitorowaniu zachowania banków, muszą mieć dostęp do niezbędnych informacji. Obecne trudności związane z dostępem do informacji ostrożnościowych pozbawiają uczestników rynku potrzebnych im informacji na temat sytuacji ostrożnościowej banków. Prowadzi to w rezultacie do obniżenia skuteczności ram ostrożnościowych dla banków i może budzić wątpliwości co do odporności sektora bankowego, zwłaszcza w okresach występowania warunków skrajnych.