KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 14.12.2018 COM(2018) 830 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie stosowania załącznika XI do regulaminu pracowniczego i art. 66a tego regulaminu



SPRAWOZDANIE OKRESOWE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie stosowania załącznika XI do regulaminu pracowniczego i art. 66a tego regulaminu 1.Wprowadzenie Art. 15 ust. 4 załącznika XI do regulaminu pracowniczego, zgodnie z ostatnią zmianą z 2013 r., stanowi, że na koniec 2018 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie okresowe dotyczące stosowania załącznika XI do regulaminu pracowniczego i art. 66a regulaminu pracowniczego. Niniejsze sprawozdanie służy wdrożeniu wyżej wymienionego przepisu, opisując proces i wynik wdrażania zasad aktualizowania wynagrodzeń i emerytur zgodnie z załącznikiem XI do regulaminu pracowniczego (zwane dalej „metodą”), a także składki solidarnościowej zgodnie z art. 66a za okres 2014–2018. 2.Podstawowe cele i zasady metody przyjęte w 2013 r. Przepisy obecnie stosowanej metody aktualizowania wynagrodzeń i emerytur przyjęto w ramach reformy regulaminu pracowniczego UE w 2013 r. Obowiązują one od dnia 1 stycznia 2014 r. co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. Właściwe funkcjonowanie metody opiera się na dwóch podstawowych zasadach, które potwierdzono ponownie w 2013 r.: -zasadzie paralelizmu zmiany siły nabywczej urzędników UE i urzędników krajowych w instytucjach rządowych na szczeblu centralnym (art. 65 i załącznik XI do regulaminu pracowniczego); oraz -zasadzie równości siły nabywczej wśród pracowników UE w różnych miejscach zatrudnienia (art. 64 i załącznik XI do regulaminu pracowniczego). 2.1.1.Zasada paralelizmu Zasada równoległego rozwoju siły nabywczej oznacza, że siła nabywcza urzędników UE zmienia się, zarówno rosnąco, jak i malejąco, zgodnie ze zmianą średniej siły nabywczej urzędników służby cywilnej w krajowych instytucjach rządowych na szczeblu centralnym. W związku z tym zgodnie z art. 65 ust. 1 regulaminu pracowniczego aktualizacja wynagrodzeń i emerytur odzwierciedla roczną zmianę od dnia 1 lipca poprzedniego roku do dnia 1 lipca bieżącego roku: -realnego wynagrodzenia urzędników służby cywilnej w instytucjach rządowych na szczeblu centralnym w próbce 11 państw członkowskich reprezentujących co najmniej 75 % produktu krajowego brutto UE. W przypadku każdego z tych państw członkowskich roczną zmianę realnego wynagrodzenia oblicza się bez uwzględnienia inflacji i nazywa wskaźnikiem szczególnym. Globalny wskaźnik szczególny jest średnią wszystkich szczególnych wskaźników ważonych na podstawie PKB; -rocznej inflacji w Brukseli i Luksemburgu (w takim samym stosunku jak podział pracowników UE między te dwa miasta). Element ten nazywa się wspólnym wskaźnikiem. W celu obliczenia wartości aktualizacji mnoży się globalny wskaźnik szczególny i wspólny wskaźnik. Wartość aktualizacji wyraża się jako odsetek stosowany ogólnie do wynagrodzenia i emerytur netto wszystkich pracowników UE ze skutkiem od dnia 1 lipca. W tym kontekście należy podkreślić, że metoda nie pozwala na „podwójne liczenie” inflacji, ale gwarantuje równoległą zmianę wynagrodzeń pracowników UE i krajowych urzędników służby cywilnej bez uwzględniania inflacji. W tym celu globalny wskaźnik szczególny oblicza się najpierw bez uwzględniania inflacji w próbce 11 państw członkowskich, a dopiero w drugiej kolejności łączy się go ze wspólnym wskaźnikiem.

Szczegółowe informacje na temat zmian globalnego wskaźnika szczególnego i wspólnego wskaźnika znajdują się odpowiednio w częściach 3 i 4. 2.1.2.Szczególne odstępstwa od zasady paralelizmu ustalone w 2013 r.: zamrożenie płac i składka solidarnościowa Metodę uzgodniono w 2013 r. w wyniku negocjacji z udziałem instytucji Unii Europejskiej, ich administracji i przedstawicieli ich pracowników. Zgodnie z art. 336 TFUE zwykła procedura ustawodawcza stosowana do celów zmiany regulaminu pracowniczego wymagała uczestnictwa Komisji posiadającej prawo do inicjatywy oraz Parlamentu Europejskiego i Rady w charakterze współprawodawców, po konsultacji z innymi zainteresowanymi instytucjami i ich administracjami, w szczególności Trybunałem Sprawiedliwości i Trybunałem Obrachunkowym. Przygotowanie wniosku przez Komisję poprzedzono prowadzonymi na szeroką skalę konsultacjami z przedstawicielami pracowników wszystkich instytucji. Podczas zwykłej procedury ustawodawczej Rada wdrożyła również procedurę konsultacji z przedstawicielami pracowników. Aby uwzględnić szczególnie trudną sytuację społeczno-gospodarczą panującą w Unii w tym okresie i zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej przyjętymi w lutym 2013 r., w ramach reformy postanowiono również: -że aktualizacja wynagrodzeń i emerytur wszystkich pracowników instytucji, innych organów i agencji UE za pośrednictwem metody zostanie zawieszona w latach 2013 i 2014 (zob. część 3.4.1 dotycząca dwuletniego zamrożenia płac), oraz -że potencjalne korzyści dla urzędników i innych pracowników Unii Europejskiej wynikające z zastosowania przedmiotowej metody będą zrównoważone poprzez ponowne wprowadzenie od dnia 1 stycznia 2014 r. systemu składki solidarnościowej odliczanej od wynagrodzeń pracowników UE w podwyższonej wysokości (zob. część 3.4.2 dotycząca składki solidarnościowej). 2.1.3.Ogólne odstępstwa od zasady paralelizmu: ograniczenie wzrostu płac i klauzule wyjątkowe Na zasadzie odstępstwa od ogólnej zasady paralelizmu zmian siły nabywczej klauzula ograniczająca ogranicza wysoki wzrost siły nabywczej, jak również wszelką dużą stratę siły nabywczej w danym roku. Jeżeli obliczony wzrost siły nabywczej (globalny wskaźnik szczególny) przekroczy 2 % lub jeżeli siła nabywcza spadnie o więcej niż 2 %, to zmiana siły nabywczej pracowników UE jest ograniczona do 2 %. Część wzrostu lub utraty siły nabywczej przekraczającą 2 % stosuje się dziewięć miesięcy później, od dnia 1 kwietnia następnego roku. Klauzula wyjątkowa ogranicza wzrost siły nabywczej pracowników UE w przypadku pogorszenia koniunktury gospodarczej UE. Jeżeli występuje prognozowany spadek PKB UE i wzrost siły nabywczej mierzony za pomocą wskaźnika szczególnego, wówczas w zależności od wielkości spadku PKB część wzrostu siły nabywczej zostaje przesunięta na następny rok zgodnie z poniższą tabelą: Produkt krajowy brutto Konsekwencje podziału globalnego wskaźnika szczególnego Data wypłaty drugiej części [-0,1 %; -1 %] 33 %; 67 % 1 kwietnia roku n + 1 [-1 %; -3 %] 0 %; 100 % 1 kwietnia roku n + 1 poniżej -3 % 0 % - Jeżeli PKB UE zmniejszy się o więcej niż 3 %, wzrost siły nabywczej dzięki metodzie uznaje się, gdy nastąpi ożywienie gospodarki UE, tj. gdy produkt krajowy brutto UE osiągnie poziom sprzed pogorszenia koniunktury (klauzula dotycząca zwrotu). Jeżeli ostateczne dane dostarczone przez Komisję dotyczące PKB UE wykazują rozbieżności z prognozami w zakresie, w jakim wpływają na konsekwencje stosowania klauzuli kryzysowej, wówczas dokonuje się niezbędnych korekt, w tym dostosowań z mocą wsteczną, dodatnich albo ujemnych. 2.1.4.Zasada równości siły nabywczej wśród pracowników UE – współczynniki korygujące Współczynnik korygujący wprowadza w praktyce ogólną zasadę równego traktowania, która w tym konkretnym przypadku odpowiada równości siły nabywczej między wszystkimi pracownikami instytucji, organów i agencji UE niezależnie od miejsca ich zatrudnienia. Podczas gdy te same siatki płac i podstawowe kwoty mają zastosowanie do wszystkich pracowników UE, współczynniki korygujące mają zastosowanie do pracowników pełniących funkcje poza Brukselą i Luksemburgiem, którzy nie powinni ponosić strat finansowych związanych z wyższymi kosztami utrzymania w ich miejscach zatrudnienia ani czerpać korzyści z niższych kosztów utrzymania. W związku z tym współczynnik korygujący działa jako procentowa korekta wynagrodzenia mająca zrekompensować różnicę (dodatnią lub ujemną) kosztów utrzymania w każdym miejscu zatrudnienia. Współczynnik korygujący stosuje się zgodnie z następującym wzorem:

Współczynnik korygujący (= parytet gospodarczy / kurs wymiany) Kurs wymiany

(=1 w przypadku państw członkowskich strefy euro) Wynagrodzenie w miejscu zatrudnienia

(w EUR w przypadku państw członkowskich strefy euro) Wynagrodzenie w Brukseli

(w EUR) = X X Współczynniki korygujące aktualizuje się co najmniej raz w roku ze skutkiem od dnia 1 lipca. Szczegółową zmianę współczynników korygujących w okresie odniesienia przedstawiono w części 5. 2.2.Ramy prawne corocznego wdrażania metody przyjętej w 2013 r. 2.2.1.Procedura wdrażania metody – proces działań w ramach aktualizacji Art. 65 regulaminu pracowniczego stanowi, że coroczna aktualizacja wynagrodzeń i emerytur ma miejsce przed końcem każdego roku w świetle sprawozdania na temat danych statystycznych przygotowanego przez Eurostat. W dalszej części wskazuje, że kwoty oraz współczynniki korygujące, o których mowa w art. 64 i art. 65 ust. 1, rozumie się jako kwoty i współczynniki korygujące, których wartość w danym momencie podlega aktualizacji „bez interwencji w drodze innego aktu prawnego”. Komisja publikuje zaktualizowane kwoty i wskaźniki korygujące w celach informacyjnych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej serii C w terminie dwóch tygodni od aktualizacji. Ponadto załącznik XI do regulaminu pracowniczego określa szczegółowe zasady dotyczące obliczania aktualizacji oraz roli Eurostatu i krajowych urzędów statystycznych w monitorowaniu jakości podstawowych danych i stosowanych metod statystycznych. Połączona interpretacja powyższych przepisów, potwierdzona w motywach rozporządzenia nr 1023/2013, wskazuje, że aktualizację określa się jako zdarzenie „automatyczne” lub „mechaniczne”, które następuje bez żadnego procesu decyzyjnego wśród instytucji Unii i opiera się na ściśle określonej metodyce przetwarzania odpowiednich danych statystycznych w odniesieniu do obliczania kwot i wskaźników korygujących. Pod względem procedury Komisja określiła wewnętrznie proces działań administracyjnych z udziałem szeregu służb Komisji w celu zapewnienia prawidłowego wdrożenia aktualizacji po obliczeniu i przekazaniu podstawowych danych statystycznych przez Eurostat. Głównymi celami procesu działań są wprowadzenie niezbędnych kontroli i kontroli jakości mających zapewnić niezbędną koordynację budżetową oraz terminowe przekazywanie informacji przez Komisję instytucjom, organom i agencjom UE. Służby Komisji stosują sprawnie ten proces działań od 2014 r. Ułatwił on znacząco skuteczne techniczne wdrażanie metody. W rezultacie wszystkich należnych płatności i zwrotów, które wynikały z aktualizacji w latach 2014–18 i wpłynęły na wynagrodzenia i emerytury pracowników instytucji i agencji UE, dokonano w ustawowym terminie. 2.2.2.Zestaw rygorystycznych obowiązków sprawozdawczych Chociaż coroczne wdrażanie aktualizacji nie wymaga przyjęcia jakiegokolwiek aktu prawnego, współprawodawcy przewidzieli rygorystyczne obowiązki sprawozdawcze: -zgodnie z art. 65 ust. 1 regulaminu pracowniczego co roku Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat danych dotyczących wpływu wynagrodzeń i emerytur urzędników Unii na budżet; -zgodnie z art. 15 załącznika XI do regulaminu pracowniczego w 2018 r. Parlamentowi Europejskiemu i Radzie należy przedłożyć niniejsze sprawozdanie okresowe w sprawie stosowania załącznika XI i art. 66a regulaminu pracowniczego; -również zgodnie z art. 15 załącznika XI do regulaminu pracowniczego przed dniem 31 marca 2022 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające, czy w szczególności zmiana siły nabywczej wynagrodzeń i emerytur urzędników Unii odpowiada zmianom w sile nabywczej płac krajowych służb cywilnych w instytucjach rządowych na szczeblu centralnym. Na podstawie tego sprawozdania, w stosownych przypadkach, Komisja przedkłada wniosek o zmianę załącznika XI i art. 66a regulaminu pracowniczego na podstawie art. 336 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

3.Wskaźniki szczególne Wskaźniki szczególne mierzą zmiany w sile nabywczej urzędników służby cywilnej w instytucjach rządowych na szczeblu centralnym państw członkowskich. 3.1.Tendencje wskaźników szczególnych dla poszczególnych państw członkowskich Wyliczenia i dane liczbowe dotyczące wskaźników szczególnych oparte są na danych dostarczonych i zatwierdzonych przez odpowiedzialne urzędy statystyczne w państwach członkowskich. W tym celu opracowano i z czasem zaktualizowano roczny kwestionariusz dotyczący wynagrodzeń. W celu zwiększenia poziomu przejrzystości udostępnia się również publicznie zestaw podręczników metodycznych i sprawozdań z oszacowania dotyczących poszczególnych państw. W TABELI 1 zestawiono dostępne dane dla każdego państwa członkowskiego za okres 2014–2018, podając również wartość zwykłej średniej arytmetycznej dla tego okresu. TABELA 2 pokazuje te same dane wyrażone jako wskaźnik zbiorczy (2012 = 100). 3.2.Tendencja globalnego wskaźnika szczególnego określonego w metodzie z 2013 r. Zgodnie z metodą przyjętą w 2013 r. począwszy od 2015 r. globalny wskaźnik szczególny oblicza się, stosując próbkę jedenastu referencyjnych państw członkowskich (ważonych na podstawie PKB): Belgii, Niemiec, Hiszpanii, Francji, Włoch, Luksemburga, Niderlandów, Austrii, Polski, Szwecji i Zjednoczonego Królestwa. Dane roczne i zbiorcze z podziałem na państwa członkowskie zastosowanej próbki W TABELI 3 przedstawiono szeregi czasowe dla wskaźników szczególnych w odniesieniu do zastosowanej próbki jedenastu państw członkowskich od 2015 r. wraz z prostą średnią arytmetyczną dla tego okresu. W TABELI 4 przedstawiono te same dane wyrażone jako wskaźnik zbiorczy (2014 = 100). Globalny wskaźnik szczególny dla zastosowanej próbki Łączny wpływ globalnego wskaźnika szczególnego od 2015 r. pokazano na WYKRESIE 5. Wartości te odpowiadają zmianom siły nabywczej urzędników służby cywilnej w próbce 11 państw członkowskich w tym okresie (ważonym na podstawie PKB wyrażonego w standardach siły nabywczej). Zgodnie z zasadą paralelizmu (zob. część 2.1.1) siła nabywcza pracowników UE podlegała takim samym zmianom. Na WYKRESIE 6 przedstawiono szereg czasowy od 2015 r. dla globalnego wskaźnika szczególnego, a także wspólny wskaźnik i odpowiednią aktualizację roczną dla pracowników UE. W TABELI 7 przedmiotowe dane z szeregów czasowych wyrażono ponownie jako wskaźnik zbiorczy dla tego okresu. Globalny wskaźnik szczególny, obliczony jako zwykła średnia dla tego czteroletniego okresu, wynosi 100,5; wskaźnik narastający do lipca 2014 r. (2014 = 100) wynosi 102,1. Średnia roczna inflacja zgodnie ze wspólnym wskaźnikiem w tym okresie w Brukseli i Luksemburgu wynosiła 101,5; wskaźnik narastający wynosi 105,9. Średnia roczna aktualizacja wynagrodzeń i emerytur wyniosła 102,2; wskaźnik narastający wynosi 109,2. 3.3.Globalny wskaźnik szczególny określony we wcześniejszych metodach Prawodawca nie zawsze wykorzystywał próbkę państw członkowskich do obliczania globalnego wskaźnika szczególnego. Przed 2004 r. globalny wskaźnik szczególny obliczano przez odniesienie do danych statystycznych dotyczących wszystkich państw członkowskich (np. 15 państw członkowskich w 2003 r.). Ponadto podczas negocjacji prowadzących do reformy z 2004 r. Rada postanowiła odnieść się do próbki obejmującej 8 referencyjnych państw członkowskich. Decyzję tę uzasadniono retrospektywną analizą danych sugerującą, że zmiany w tej próbce odzwierciedlałyby możliwie dokładnie średnią zmianę we wszystkich państwach członkowskich. Należy jednak zauważyć, że późniejsza analiza wykazała, iż rzeczywista zmiana siły nabywczej w wybranej próbce po 2004 r. była niższa od średniej dla wszystkich państw członkowskich.

W 2013 r. współprawodawca utrzymał zasadę próbki państw członkowskich, zwiększając jej wielkość z 8 do 11. Przy próbie 8 państw członkowskich stosowanej zgodnie z poprzednią metodą (2004–2013), zwykła średnia rocznego globalnego wskaźnika szczególnego dla okresu 2015–2018 wyniosłaby 100,7, a wskaźnik narastający (2014 = 100) wyniósłby 102,5. Przy wszystkich 28 państwach członkowskich zwykła średnia rocznego globalnego wskaźnika szczególnego dla okresu 2015–2018 wyniosłaby 101,4, a wskaźnik narastający (2014 = 100) wyniósłby 105,4. 3.4.Odejście od ogólnej zasady paralelizmu 3.4.1.Zawieszenie aktualizacji wynagrodzeń na dwa lata (2013–2014) W ramach reformy regulaminu pracowniczego w 2013 r. Rada Europejska wezwała do korekty wynagrodzeń i emerytur wszystkich pracowników instytucji unijnych poprzez zawieszenie stosowania metody aktualizacji wynagrodzeń na dwa lata. W związku z tym w latach 2013 i 2014 nie dokonano żadnej aktualizacji wynagrodzeń i emerytur, a zatem obliczenie ogólnego wskaźnika szczególnego dla tego samego okresu zgodnie z wyraźnym brzmieniem regulaminu pracowniczego było niemożliwe. Podczas gdy zawieszenie aktualizacji spowodowało zaprzestanie stosowania zasady paralelizmu w latach 2013–2014, współczynniki korygujące były nadal aktualizowane w celu zapewnienia równości siły nabywczej między różnymi miejscami zatrudnienia. 3.4.2.Wpływ składki solidarnościowej UE Składka solidarnościowa jest odliczeniem od wynagrodzenia pracowników UE, które wprowadzono ponownie w podwyższonej wysokości w dniu 1 stycznia 2014 r. Stawka składki solidarnościowej stosowana do podstawy określonej w art. 66a ust. 3 regulaminu pracowniczego wynosi 6 %. W przypadku pracowników z grupy funkcyjnej AD 15, stopień 2 i wyższy podwyższono ją do 7 %. W projekcie budżetu na 2019 r. dochody ze składki solidarnościowej mają sięgnąć 93 mln EUR. Na WYKRESIE 8 przedstawiono zmianę tych dochodów od 2012 r. 3.4.3.Stosowanie ograniczenia wzrostu płac i klauzul wyjątkowych W latach 2015–2018 Eurostat należycie sprawdził dane liczbowe aktualizacji w odniesieniu do kryteriów ograniczenia wzrostu płac i klauzul wyjątkowych, o których mowa w art. 10 i 11 załącznika XI do regulaminu pracowniczego. Ogólny wskaźnik szczególny nie przekroczył górnej granicy +2 % ani dolnej granicy -2 % (zob. WYKRES 5). W związku z tym klauzula ograniczająca nie miała zastosowania. Roczna prognoza wzrostu PKB UE dostępna w momencie opracowywania każdego corocznego sprawozdania Eurostatu była dodatnia. W związku z tym klauzula wyjątkowa na podstawie art. 11 ust. 1 załącznika XI do regulaminu pracowniczego nie miała zastosowania. Ostateczne dane dotyczące rocznego wzrostu PKB w UE miały wartość dodatnią. W związku z tym nie dokonano żadnej korekty na podstawie art. 11 ust. 2 załącznika XI do regulaminu pracowniczego. 4.Wspólny wskaźnik Wspólny wskaźnik mierzy zmiany w kosztach utrzymania urzędników UE w Belgii i Luksemburgu zgodnie z rozmieszczeniem pracowników zatrudnionych w tych dwóch państwach członkowskich, na podstawie zharmonizowanych indeksów cen konsumpcyjnych w przypadku Belgii i wskaźnika cen konsumpcyjnych w przypadku Luksemburga, zgodnie z art. 1 załącznika XI do regulaminu pracowniczego. Ze względu na szczególne ważenie konsumpcyjne wykorzystywane do agregowania wspólnego wskaźnika mogą występować ograniczone różnice między jego zmianą a modelem zmiany zharmonizowanych indeksów cen konsumpcyjnych w przypadku Belgii i wskaźnika cen konsumpcyjnych w przypadku Luksemburga dla danego roku.

Na WYKRESIE 9 przedstawiono szereg czasowy dla wspólnego wskaźnika (roczny wzrost od czerwca do czerwca w odniesieniu do roku poprzedniego) wraz z porównywalnymi informacjami dla belgijskiego zharmonizowanego indeksu cen konsumpcyjnych i luksemburskiego wskaźnika cen konsumpcyjnych. Średni wspólny wskaźnik w latach 2015–2018 r. wynosił 101,5. Wskaźnik narastający dla tego całego okresu do czerwca 2018 r. (wartość bazowa dla czerwca 2014 = 100) wynosi 105,9. Dla porównania średni zharmonizowany indeks cen konsumpcyjnych w Belgii w tym okresie wynosił 101,7, a łączna wartość narastająca dla tego okresu wynosiła 107,0. Średni wskaźnik cen konsumpcyjnych w Luksemburgu w tym okresie wynosił 100,8, a łączna wartość narastająca dla tego okresu wynosiła 103,0. 5.Współczynniki korygujące Zgodnie z art. 64 regulaminu pracowniczego wynagrodzenia urzędników pracujących w miejscach zatrudnienia poza Brukselą i Luksemburgiem są wyrażone w euro i skorygowane o współczynnik korygujący uwzględniający lokalizację, który jest ustalony na poziomie wyższym, niższym lub równym 100 %. Celem współczynników korygujących jest zapewnienie, by siła nabywcza w danym miejscu zatrudnienia odzwierciedlała równoważną sytuację w Brukseli. Współczynniki korygujące to współczynniki matematyczne, które po zastosowaniu do kwoty pieniężnej wyrażonej w euro wraz z oficjalnym kursem wymiany euro (np. dla danego miasta będącego miejscem zatrudnienia), określają parytet gospodarczy. Parytet gospodarczy jest wartością statystyczną odzwierciedlającą różnicę w kosztach utrzymania (na przykład pomiędzy Brukselą a miastem będącym miejscem zatrudnienia) i odpowiada średniemu wskaźnikowi cen. Odzwierciedla on kwotę w walucie krajowej w danym miejscu, która jest potrzebna do nabycia równoważnego koszyka towarów i usług, który w Brukseli można nabyć za 1 EUR. Metodyka obliczania współczynników korygujących jest określana i regularnie poprawiana przez Eurostat we współpracy z krajowymi urzędami statystycznymi. W rozpatrywanym okresie warto wspomnieć o następujących zmianach: -wdrożenie bardziej rozwiniętej metodyki porównywania kosztów opieki zdrowotnej i edukacji w państwach członkowskich; -coraz większa liczba organizacji chce współpracować z Eurostatem i wykorzystywać dane opublikowane przez Eurostat do różnych celów (np. ostatnio Organizacja Narodów Zjednoczonych zdecydowała się wykorzystać dane dotyczące współczynników korygujących, aby dostosować wynagrodzenia swoich pracowników pracujących w UE na podstawie kosztów utrzymania). 5.1.Kształtowanie się współczynników korygujących W TABELI 10 przedstawiono wartości współczynników korygujących dla poszczególnych miejsc zatrudnienia w UE w latach 2013–2018. Z tabeli tej wynika, że współczynniki korygujące dla różnych lokalizacji kształtowały się różnie w czasie. W przedmiotowym okresie ich wartości spadły w 19 lokalizacjach, a w 12 lokalizacjach wzrosły. Należy zauważyć, że od wejścia w życie zmienionego załącznika XI do regulaminu pracowniczego obowiązuje nowa procedura tworzenia lub wycofywania współczynników korygujących zgodnie z jego art. 9. W okresie 2014–2018 Komisja nie otrzymała żadnego formalnego wniosku, a lista mających zastosowanie współczynników korygujących pozostała niezmieniona. 5.2.Problemy napotykane przez Komisję w odniesieniu do współczynników korygujących 5.2.1.Postrzeganie współczynników korygujących jako mających negatywny wpływ na siłę nabywczą i atrakcyjność służby cywilnej UE Współczynniki korygujące często mylnie postrzega się jako czynnik pobudzający spadek siły nabywczej pracowników UE, a organy administracji Komisji są często pytane o rolę współczynników korygujących i metodykę wykorzystywaną do ich obliczania. Kwestie te poruszają zainteresowane strony, w tym pracownicy, przedstawiciele pracowników, przedstawiciele państw przyjmujących itp. Zagadnienie to pojawia się w szczególności w przypadkach dotyczących pracowników, których miejsce zatrudnienia podlega współczynnikowi korygującemu poniżej 100, zwłaszcza gdy ten konkretny współczynnik podlega aktualizacjom w dół. Celem współczynników korygujących jest wyłącznie utrzymanie w czasie równorzędnego poziomu siły nabywczej między pracownikami delegowanymi w różnych państwach członkowskich a pracownikami delegowanymi w Brukseli. Z drugiej strony celem współczynników korygujących nie jest utrzymanie siły nabywczej na danym poziomie. W związku z tym, ponieważ siła nabywcza pracowników w Brukseli zmniejszyła się (spadek o 10,5 % w latach 2004–2018), siła nabywcza pracowników we wszystkich miejscach zatrudnienia zmniejszyła się w takim samym stosunku.

Jednocześnie powyższe postrzeganie współczynników korygujących pozostaje związane z atrakcyjnością służby cywilnej UE w niektórych państwach członkowskich. W tym względzie szereg agencji UE zgłosiło Komisji widoczny negatywny wpływ na ich zdolność do zatrudniania i zatrzymania wysoko wykwalifikowanych i zachowujących równowagę geograficzną pracowników. 5.2.2.Brak uwzględnienia kosztów ponoszonych poza miejscem zatrudnienia Istniejąca metodyka opracowana przez Eurostat we współpracy z krajowymi urzędami statystycznymi opiera się na założeniu, że wydatki pracownika są w całości ponoszone w miejscu zatrudnienia. Uproszczenie to wzbudziło pewne pytania, ponieważ można uznać je za nie w pełni odzwierciedlające ogólną strukturę konsumpcji pracowników, która obejmuje także wydatki poza miejscem zatrudnienia. Eurostat i krajowe urzędy statystyczne zainicjowały dyskusje na temat możliwości aktualizacji statystycznej metodyki obliczania współczynnika korygującego, aby uwzględnić wydatki ponoszone poza miejscem zatrudnienia. 5.2.3.Koszty utrzymania w Luksemburgu Przy okazji ostatniej reformy regulaminu pracowniczego współprawodawcy utrzymali długotrwałe rozwiązanie legislacyjne, zgodnie z którym żaden współczynnik korygujący nie ma zastosowania do wynagrodzenia pracowników w Brukseli ani Luksemburgu w związku ze szczególną rolą referencyjną, jaką odgrywają te miejsca zatrudnienia jako główne i pierwotne siedziby większości instytucji. Jednocześnie współprawodawcy postanowili należycie uwzględnić inflację w Luksemburgu, tworząc wspólny wskaźnik (zob. część 4). To rozwiązanie legislacyjne było przedmiotem krytyki ze strony niektórych pracowników, których miejscem zatrudnienia jest Luksemburg, którzy twierdzili, że nie odzwierciedla ono odpowiednio rzekomych różnic w kosztach utrzymania między Brukselą a Luksemburgiem. Niedawno pracownicy powołali się na wprowadzenie specjalnego współczynnika korygującego dla Luksemburga przez Europejskie Stowarzyszenie Wolnego Handlu, które ma własne zasady dotyczące personelu. Brak współczynnika korygującego w Luksemburgu w regulaminie pracowniczym UE był również wielokrotnie kwestionowany przed sądami UE. Na podstawie ostatniego wyroku wydanego przez Sąd UE w październiku 2018 r. to rozwiązanie legislacyjne znajduje swoje potwierdzenie, o ile regulamin pracowniczy zmieniony w 2013 r. pozostanie w mocy. 6.Wnioski Od momentu jego wprowadzenia w 2014 r. Komisja z powodzeniem wdraża załącznik XI do regulaminu pracowniczego i art. 66a tego regulaminu. Metoda aktualizacji wynagrodzeń i emerytur ustanowiona w regulaminie pracowniczym przez Parlament Europejski i Radę dowiodła swojej wydajności i skuteczności w ciągu pięciu rocznych cykli jej wdrażania (2014–2018). Metoda osiągnęła swoje cele, odsuwając na dalszy plan napięcia międzyinstytucjonalne i sprawy sądowe znane z przeszłości. W szczególności na podstawie wdrażania załącznika XI do regulaminu pracowniczego i art. 66a w latach 2014–2018 można wyciągnąć następujące wnioski: 1)w latach 2013 i 2014 wynagrodzenia i emerytury urzędników UE były „zamrożone” w ujęciu nominalnym. Nałożyło się na to ograniczone dostosowanie wysokości wynagrodzeń w 2012 r. (0,8 %) i brak dostosowania wysokości wynagrodzeń w 2011 r.; 2)od dnia 1 stycznia 2014 r. wprowadzono ponownie składkę solidarnościową w podwyższonej wysokości. Ten solidarnościowy wysiłek przełożył się na zwiększenie wkładu urzędników UE do ogólnego budżetu UE w następstwie kryzysu gospodarczego. Wkład ten wzrastał przez cały okres, chociaż sytuacja gospodarcza i społeczna Unii znacznie się poprawiła; 3)od 2015 r. siła nabywcza wynagrodzeń krajowych urzędników służby cywilnej z 11 referencyjnych państw członkowskich wzrosła o 2,1 %. W wyniku zastosowania zasady paralelizmu nieodłącznie związanej z metodą siła nabywcza urzędników UE od 2015 r. wzrastała równolegle do siły nabywczej krajowych urzędników służby cywilnej w tych 11 referencyjnych państwach członkowskich. Zastosowanie danych dla wszystkich państw członkowskich UE-28 przyniosłoby jednak inne dane liczbowe (+5,4 %); 4)po początkowej fazie wyższego niż przeciętny wzrostu liczby aktualizacji w latach 2015 i 2016, który można określić jako efekt „nadrabiania zaległości” w państwach członkowskich po kryzysie gospodarczym i społecznym, w kolejnych latach 2017 i 2018 nastąpił umiarkowany wzrost nominalnych wynagrodzeń; 5)w ujęciu netto w 2018 r. metoda doprowadziła do zmniejszenia siły nabywczej pracowników UE o 0,4 %; 6)ponieważ metoda zawiera automatyczną aktualizację roczną i automatyczne klauzule kryzysowe, skutecznie usunęła trudności związane z wdrażaniem poprzednich metod. Jednocześnie Parlament Europejski i Rada poddawały metodę stałej analizie za pośrednictwem rocznych sprawozdań dostarczanych przez Komisję; 7)metoda przeszła również pomyślnie kontrolę prawną przed sądami europejskimi w kilku pojedynczych sprawach wszczętych przeciwko niej. Pozwoliła również uniknąć napięć społecznych, ponieważ w tym okresie nie doszło do żadnych poważnych strajków w instytucjach; 8)jeżeli chodzi o pełne wdrożenie zasady równości siły nabywczej wśród pracowników UE w różnych miejscach zatrudnienia za pośrednictwem systemu współczynników korygujących, stwierdzono, że niewiele kwestii będzie wymagało dokładnego monitorowania w następnym okresie wdrażania.