[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 11.1.2006

SEC(2006) 19 końcowy

OPINIA KOMISJI

w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Zjednoczonym Królestwie

OPINIA KOMISJI

w sprawie istnienia nadmiernego def icytu w Zjednoczonym Królestwie

UWAGI OGÓLNE

1. Artykuł 104 Traktatu ustanawia procedurę nadmiernego deficytu (PND), aby Państwa Członkowskie unikały nadmiernego deficytu budżetowego lub ograniczyły istniejący nadmierny deficyt. PND szczegółowo określono w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 „w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu”[1], które stanowi część Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu. Jednak podczas gdy większość przepisów stosuje się do Zjednoczonego Królestwa w taki sam sposób jak do innych krajów nieuczestniczących w obszarze euro, pkt 5 Protokołu w sprawie niektórych przepisów odnoszących się do Zjednoczonego Królestwa stanowi, że wynikający z art. 104 ust. 1 Traktatu obowiązek unikania nadmiernego deficytu budżetowego nie stosuje się do Zjednoczonego Królestwa, chyba że państwo to będzie uczestniczyło w trzecim etapie unii gospodarczej i walutowej[2]. Zjednoczone Królestwo, znajdując się na drugim etapie unii gospodarczej i walutowej zgodnie z art. 116 ust. 4 Traktatu, zobowiązane jest natomiast „czynić wysiłki w celu uniknięcia nadmiernych deficytów budżetowych”. PND stosuje się wobec Zjednoczonego Królestwa w oparciu o rok budżetowy (trwający od kwietnia do marca).

2. Zgodnie z postanowieniami art. 104 ust. 2 Traktatu Komisja nadzoruje poszanowanie dyscypliny budżetowej na podstawie poniższych dwóch kryteriów: a) czy stosunek między planowanym lub rzeczywistym deficytem publicznym a produktem krajowym brutto (PKB) przekracza wartość odniesienia równą 3 % (chyba że: stosunek ten zmniejszał się znacząco oraz w sposób stały i osiągnął poziom bliski wartości odniesienia; lub przekroczenie wartości odniesienia ma charakter wyjątkowy oraz tymczasowy i stosunek ten pozostaje bliski wartości odniesienia); i b) czy stosunek między długiem publicznym a PKB przekracza wartość odniesienia równą 60 % (chyba że stosunek ten zmniejsza się dostatecznie i zbliża się do wartości odniesienia w zadowalającym tempie).

3. Artykuł 104 ust. 3 stanowi, że jeżeli Państwo Członkowskie nie spełni jednego lub obu tych kryteriów, Komisja ma obowiązek opracowania sprawozdania. Sprawozdanie Komisji „uwzględnia również to, czy deficyt publiczny przekracza publiczne wydatki inwestycyjne i uwzględnia wszelkie inne istotne czynniki, w tym średniookresową sytuację gospodarczą i budżetową Państwa Członkowskiego” zgodnie z wyjaśnieniami zawartymi w art. 2 ust. 3 wspomnianego wyżej rozporządzenia. Rozporządzenie precyzuje również, że w sprawozdaniu powinno się należycie uwzględnić „wszelkie inne czynniki, które w opinii danego Państwa Członkowskiego mają znaczenie dla wyczerpującej jakościowej oceny przekroczenia wartości odniesienia i które Państwo Członkowskie przedstawiło Komisji i Radzie”.

4. Na podstawie danych PND zgłoszonych przez władze Zjednoczonego Królestwa w sierpniu 2005 r., jak również w oparciu o średniookresową oceną gospodarczą przygotowaną przez służby Komisji, dnia 21 września 2005 r. Komisja przyjęła sprawozdanie zgodne z art. 104 ust. 3 dotyczące Zjednoczonego Królestwa.

5. Następnie w dniu 30 września 2005 r. zgodnie z art. 104 ust. 4 Komitet Ekonomiczno-Finansowy wydał opinię na temat sprawozdania Komisji.

6. Artykuł 104 ust. 5 Traktatu nakłada na Komisję obowiązek skierowania opinii do Rady w przypadku uznania przez Komisję, że w Państwie Członkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt może wystąpić. Komisja uważa, że w celu stwierdzenia czy nadmierny deficyt istnieje lub może wystąpić należy uwzględnić: i) wnioski zawarte w sprawozdaniu Komisji zgodnym z art. 104 ust. 3 oraz ii) opinię na temat sprawozdania wydaną przez Komitet Ekonomiczno-Finansowy. Na podstawie powyższych elementów oraz uwzględniając prognozę służb Komisji z jesieni 2005 r. (opublikowane dnia 17 listopada 2005 r.), Komisja sformułowała uwagi dotyczące Zjednoczonego Królestwa.

UWAGI DOTYCZĄCE ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA

7. Od czasu uchylenia poprzedniej PND dotyczącej Zjednoczonego Królestwa w maju 1998 r., saldo sektora general government które pod koniec lat dziewięćdziesiątych cechowała znaczna nadwyżka przekształciło się w deficyt równy 3,2 % PKB w okresie 2003/2004[3],[4], tym samym przekraczając zawartą w Traktacie wartość odniesienia po raz pierwszy od 1997 r. Taki rozwój sytuacji był równoznaczny ze zmianą strukturalnego salda budżetowego o około 4 punkty procentowe PKB w okresie od 1999/00 do 2003/04. W tych latach wskaźnik wydatków sektora general government wzrósł z poziomu poniżej 40 % do około 43 % PKB. W tym samym okresie nakłady rządu na środki trwałe wzrosły z 1,2 % do 1,6 % PKB, a wskaźnik długu publicznego brutto spadł do wartości 37,6 % PKB w 2002/03 i od tego czasu wzrasta. Taki rozwój sytuacji w połączeniu ze zmianami wielkości stóp procentowych doprowadził do spadku wartości płatności z tytułu odsetek z 2,9 % do 2,0 %PKB w tym okresie. W wyniku odnotowania w okresie 2003/04 deficytu przekraczającego poziom odniesienia Komisja wszczęła procedurę nadmiernego deficytu sprawozdaniem zgodnym z art. 104 ust. 3 przygotowanym w kwietniu 2004 r.[5] Jednak ponieważ uznano wówczas, że deficyt w niewielkim stopniu przekroczył wartość 3 % PKB i istniało prawdopodobieństwo, że zjawisko to będzie miało charakter tymczasowy, nie uznano wówczas deficytu za nadmierny.

8. W roku budżetowym 2004/05, zgodnie ze zgłoszonymi w sierpniu 2005 r. przez Zjednoczone Królestwo danymi PND deficyt sektora general government utrzymywał się na poziomie 3,2 % PKB[6], po raz kolejny przekraczając wartość odniesienia równą 3 % PKB. Zgłoszona wartość deficytu za rok budżetowy 2004/05 stanowi dostateczny dowód istnienia nadmiernego deficytu w Zjednoczonym Królestwie w rozumieniu Traktatu i Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu. Komisja przyjęła dnia 21 września 2005 r. sprawozdanie zgodne z art. 104 ust. 3 Traktatu poddające ocenie spełnienie wymogów przewidzianych w Traktacie odnośnie do kryterium deficytu i kryterium zadłużenia[7]. W sprawozdaniu uznano, że chociaż deficyt kształtował się powyżej zawartej w Traktacie wartości odniesienia równej 3 % PKB, deficyt za okres 2004/05 był do niej zbliżony. Przekroczenie wartości odniesienia równej 3 % PKB nie było wyjątkowe. W szczególności nie wynikało ono z nadzwyczajnego zdarzenia pozostającego poza kontrolą władz Zjednoczonego Królestwa, ani też ze znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej. Szacowano, że wzrost o 3,2 % w 2004 r. przekroczył wartość potencjalną, podobnie jak wzrost w roku budżetowym 2004/05. Szacowano również, że luka produktowa w roku 2004 była dodatnia. W odniesieniu do kwestii tymczasowego charakteru, na podstawie okresowych zaktualizowanych prognoz gospodarczych i budżetowych dla Zjednoczonego Królestwa oczekiwano, że deficyt utrzymywać się będzie w latach 2005/06 i 2006/07 na poziomie przekraczającym 3 %.

9. Dnia 30 września 2005 r. Komitet Ekonomiczno-Finansowy wydał opinię zgodnie z art. 104 ust. 4 Traktatu, która potwierdza ocenę zawartą w sprawozdaniu Komisji i zauważa, że nadmiernego deficytu nie można uznać za tymczasowy. Komitet zalecił jednak, aby poczekać z podjęciem kolejnych kroków w ramach PND do czasu sfinalizowania prognoz Komisji z jesieni 2005 r.

10. W prognozie służb Komisji z jesieni 2005 r., zakładającej że polityka budżetowa Zjednoczonego Królestwa prowadzona będzie zgodnie z zapowiedziami, przewidywano, że deficyt wzrośnie do poziomu nieznacznie poniżej 3½ % PKB w roku 2005/06 i utrzyma się na poziomie powyżej 3 % PKB w roku budżetowym 2006/07. Prognozy te potwierdziły ocenę zawartą w sprawozdaniu Komisji zgodnym z art. 104 ust. 3 i w opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego przyjętej zgodnie z art. 104 ust. 4 przewidującą, że deficyt utrzyma się na poziomie przekraczającym 3 % PKB w latach budżetowych 2005/06 i 2006/07 i tym samym nie ma charakteru tymczasowego. W oparciu o powyższe prognozy potwierdzono, że przekroczenie wartości odniesienia równej 3 % PKB nie ma ani charakteru wyjątkowego ani tymczasowego, mimo że deficyt jest zbliżony do wartości odniesienia.

11. W odpowiedzi na jesienną prognozę służb Komisji Zjednoczone Królestwo ogłosiło środki budżetowe w sprawozdaniu przedbudżetowym przestawionym w Parlamencie dnia 5 grudnia. Dla władz Zjednoczonego Królestwa wyrażone w kwotach netto koszty tych środków, w porównaniu do kosztów bazowych ogłoszonej polityki (wziętej pod uwagę w opracowanej jesienią prognozie), oznaczają rozluźnienie polityki o 0,1 punktu procentowego PKB w bieżącym roku budżetowym oraz zacieśnienie polityki o 0,1 punktu procentowego PKB w okresie 2006/2007. Zgodnie z przewidywaniami zawartymi w sprawozdaniu przedbudżetowym przez władze Zjednoczonego Królestwa deficyt nie przekroczy 3 % w okresie 2006/07. Biorąc pod uwagę wyżej wymienione środki – z których wszystkie to środki strukturalne – Komisja przewiduje, że w okresie 2006/2007 deficyt w dalszym ciągu będzie przekraczał 3% PKB i będzie wynosił w 3,1 % PKB. Tym samym nie ma charakteru tymczasowego.

12. Zgodnie z przepisami Traktatu i Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu Komisja w sprawozdaniu przeanalizowała również „istotne czynniki”. Zgodnie z Paktem na rzecz Stabilności i Wzrostu warunki te uwzględnić można jedynie na kolejnych etapach prowadzących do podjęcia decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu, jeżeli całkowicie spełniony jest podwójny warunek przewidujący, że deficyt zbliżony jest do wartości odniesienia i że przekroczenie wartości odniesienia ma charakter tymczasowy. W przypadku Zjednoczonego Królestwa podwójny warunek nie jest spełniony. Tym samym w niniejszej opinii nie uwzględniono innych istotnych czynników. Analiza wykazuje zatem, że przewidziane w Traktacie kryterium deficytu nie jest spełnione.

13. Dla odmiany wskaźnik zadłużenia sektora general government utrzymuje się znacznie poniżej wartości odniesienia wynoszącej 60 % (dane PND z sierpnia podają wskaźnik równy 40,8 % PKB w roku budżetowym 2004/05) chociaż, biorąc pod uwagę skalę rzeczywistego i prognozowanego deficytu pierwotnego, zauważyć można tendencję wzrostową. W opracowanej jesienią prognozie Komisji szacuje się, że wskaźnik zadłużenia wyniesie około 44½ % PKB w okresie 2007/08.

WNIOSEK

14. Monitorowanie sytuacji budżetowej w Zjednoczonym Królestwie, a w szczególności analiza zgodności z kryteriami ustanowionymi w art. 104 ust. 2, skłoniły Komisję do opracowania sprawozdania zgodnie z art. 104 ust. 3 Traktatu. Komisja, wziąwszy pod uwagę swoje sprawozdanie i uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego, prognozę służb Komisji z jesieni 2005 r. oraz raport przedbudżetowy Zjednoczonego Królestwa z grudnia 2005 r. jest zdania, iż w Zjednoczonym Królestwie istnieje nadmierny deficyt.

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 6. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1056/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 5). Uwzględnia również opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie „Szczegółowych zasad wdrażania Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu oraz wytycznych dotyczących formy i treści programów stabilności i konwergencji”, zatwierdzona przez Radę Ecofin dnia 11 października 2005 r.

[2] http://europa.eu.int/eur-lex/en/treaties/selected/livre340.html

[3] Zgłoszenie PND z sierpnia 2005 r., skorygowane w dół w porównaniu z początkową wartością 3,3 % PKB. Dane Zjednoczonego Królestwa z sierpnia zostały zatwierdzone przez Eurostat dnia 26 września 2005 r.

[4] Cytowane tutaj dane na temat rzeczywistego salda sektora general government stosowane są w decyzji Eurostat z dnia 14 lipca 2000 r. w sprawie podziału dochodów z UMTS. Zjednoczone Królestwo zasadniczo nie stosowało omawianej decyzji, publikując dane na temat finansów publicznych dla potrzeb krajowych, w skutek czego saldo zadłużenia netto obliczone przez Eurostat jest niższe o około 0,1 punktu procentowego PKB rocznie niż wartość podawana w rachunkach narodowych Zjednoczonego Królestwa począwszy od odpowiednio lat 2001 i 2001/02.

[5] Patrz: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/country/edp/edprep2004_uk.pdf

[6] Jednak od sierpniowego zgłoszenia wynik deficytu za okres 2004/05 skorygowano w górę. Wartość zgodna z wielkością zgłoszoną w sprawozdaniu przedbudżetowym z grudnia 2005 r. wynosi 3,3 % PKB.

[7] See http://www.ecfineuropa.cec/comm/economy_finance/about/activities/sgp/edp/com_rep_uk.pdf