[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 30.11.2010

KOM(2010) 686 wersja ostateczna

2003/0132 (NLE)

Zmieniony wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca przystąpienia Unii Europejskiej do Protokołu z 2002 r. do Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu z 1974 r.

UZASADNIENIE

1. Cel pierwotnego wniosku

Wniosek w sprawie decyzji Rady - COM (2003) 375 – AVC/2003/0132 - został przedstawiony przez Komisję dnia 24 czerwca 2003 r.

Przyjęty pod auspicjami Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) protokół z 2002 r. do Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu z 1974 r. (zwanej dalej „protokołem ateńskim”) jest porozumieniem mieszanym. Głównym celem wniosku Komisji było to, aby do końca 2005 r. Wspólnota i państwa członkowskie stały się umawiającymi się stronami protokołu ateńskiego.

2. Stan procedury

Negocjacje w Radzie w sprawie wniosku rozpoczęły się, ale zostały zawieszone w grudniu 2003 r. z powodu sporu między Królestwem Hiszpanii a Zjednoczonym Królestwem dotyczącego władz Gibraltaru w kontekście porozumień mieszanych. Spór został rozstrzygnięty w grudniu 2007 r. i negocjacje dotyczące wniosku mają zostać wznowione.

Właściwa grupa robocza w Radzie pracowała nad tekstem przed zawieszeniem negocjacji (dokument Rady 15836.03). Zmieniony wniosek opiera się na tym tekście.

3. Cel zmienionego wniosku

Od przedstawienia wniosku (w czerwcu 2003 r.) i od momentu zawieszenia negocjacji (w grudniu 2003 r.) do dnia dzisiejszego kontekst uległ zasadniczej zmianie. Zmieniony wniosek uwzględnia te zmiany, a mianowicie:

- w 2003 r. Wspólnota miała wyłączne kompetencje, aby przystąpić do protokołu ateńskiego, jeśli chodzi o jego art. 10 i 11. Postanowienia tych artykułów regulują kwestie dotyczące przepisów unijnych ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych (zwanego dalej „rozporządzeniem brukselskim”)[1]. Podstawą rozporządzenia brukselskiego jest tytuł IV Traktatu WE. Wniosek w sprawie decyzji Rady opierał się zatem na art. 65 w związku z art. 300 ust. 2, akapit pierwszy oraz art. 300 ust. 3, akapit drugi Traktatu WE. W listopadzie 2005 r. Komisja przedstawiła wniosek uzupełniający w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady włączający większość z pozostałych istotnych postanowień protokołu ateńskiego do prawa wspólnotowego (COM(2005)592), na podstawie art. 80 ust. 2 Traktatu WE. Przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 392/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie odpowiedzialności przewoźników pasażerskich na morskich drogach wodnych z tytułu wypadków[2] (zwanego dalej „rozporządzeniem ateńskim”) oznacza, że Unia posiada obecnie wyłączne kompetencje przystąpienia do protokołu ateńskiego w zakresie objętym rozporządzeniem ateńskim. Zasadniczy element protokołu ateńskiego odnosi się do transportu morskiego, natomiast zasady dotyczące jurysdykcji należy uznać za element dodatkowy. Uwzględniając fakt, że dnia 1 grudnia 2009 r. wszedł w życie Traktat z Lizbony zmieniający Traktat o Unii Europejskiej i Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską[3], podstawa prawna decyzji Rady powinna zostać zmieniona na art. 100 ust. 2 w związku z art. 218 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „TFUE”);

- rozporządzenie ateńskie nie zawiera wszystkich postanowień protokołu ateńskiego. Protokół ateński pozostaje porozumieniem mieszanym, w którym poszczególne państwa członkowskie muszą stać się umawiającymi się stronami. Jest wysoce pożądane, aby uniknąć sytuacji, w której data wejścia w życie protokołu ateńskiego byłaby różna w poszczególnych państwach członkowskich. W tym celu państwa członkowskie i Unia powinny złożyć tego samego dnia dokumenty przystąpienia (lub ratyfikacyjne, w przypadku tych państw, które już podpisały protokół ateński). Odpowiada to rozwiązaniu określonemu w ostatniej, porównywalnej decyzji Rady[4]. Wnioskowana decyzja Rady została odpowiednio zmieniona;

- w październiku 2006 r. komitet prawny IMO przyjął wytyczne dotyczące wdrożenia protokołu ateńskiego, zalecając zastrzeżenie odnośnie do szkód związanych z aktami terrorystycznymi, aby uwzględnić obecny stan rynku ubezpieczeniowego. Państwa członkowskie zobowiązały się politycznie do wprowadzenia takiego zastrzeżenia. Wraz z przyjęciem rozporządzenia ateńskiego wytyczne IMO wchodzą w zakres wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej. Unia dokona zatem takiego zastrzeżenia, przystępując do protokołu i dlatego należy umieścić odpowiedni zapis w decyzji Rady.

Na ostatnich etapach dyskusji w Radzie dotyczących wnioskowanego rozporządzenia (listopad 2007 r.) niektóre delegacje zakwestionowały funkcjonowanie klauzuli rozdzielności z art. 11 protokołu ateńskiego oraz nalegały, aby prawodawstwo unijne precyzowało tę kwestię. Ostatecznie nie włączono tej sprawy do porozumienia politycznego. Sugeruje się dodanie do decyzji Rady oświadczenia dotyczącego klauzuli rozdzielności.

2003/0132 (NLE)

Zmieniony wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca przystąpienia Unii Europejskiej do Protokołu z 2002 r. do Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu z 1974 r.

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w szczególności jego art. 100 ust. 2 i art. 218,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego,

1. Protokół z 2002 r. do Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu z 1974 r. (zwany dalej „protokołem ateńskim” stanowi istotną poprawę przepisów regulujących odpowiedzialność przewoźników i kwestie odszkodowania dla pasażerów przewożonych drogą morską. W szczególności ustanawia on całkowitą odpowiedzialność przewoźnika i przewiduje obowiązkowe ubezpieczenie z prawem do bezpośrednich roszczeń wobec ubezpieczyciela do wysokości określonych limitów. Protokół jest zatem zgodny z celem Unii w zakresie poprawy systemu prawnego dotyczącego odpowiedzialności przewoźników.

2. Protokół ateński zmienia Konwencję ateńską w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu z 1974 r. oraz stanowi w art. 15, że dwa dokumenty, pomiędzy stronami protokołu ateńskiego, należy odczytywać i interpretować łącznie jako jeden dokument.

3. Większość przepisów zawartych w protokole ateńskim została włączona do prawa unijnego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 392/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie odpowiedzialności przewoźników pasażerskich na morskich drogach wodnych z tytułu wypadków[5]. Dlatego też Unia posiada kompetencje w tych sprawach. Państwa członkowskie zachowują kompetencje dotyczące szeregu postanowień protokołu ateńskiego, takich jak klauzula opt-out , zgodnie z którą mają one możliwość ustalenia limitów odpowiedzialności wyższych niż te przewidziane protokołem ateńskim. Te ostatnie kwestie są współzależne z kwestiami wchodzącymi w zakres kompetencji Unii , a zatem, uwzględniając obowiązek współpracy, państwa członkowskie powinny działać w sposób skoordynowany także w tych sprawach.

4. Artykuły 10 i 11 protokołu ateńskiego regulują kwestie dotyczące przepisów unijnych ustanowionych rozporządzeniem Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych[6]. Unia Europejska ma zatem wyłączne kompetencje, jeśli chodzi o art. 10 i 11 protokołu ateńskiego.

5. Po przystąpieniu Unii Europejskiej do protokołu ateńskiego postanowienia dotyczące jurysdykcji określone w art. 10 mają pierwszeństwo przed odpowiednimi przepisami wewnętrznymi Unii . Zasady uznawania i wykonywania orzeczeń w sporach między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a stronami Konwencji z Lugano z 1988 r. o jurysdykcji i uznawaniu orzeczeń sądowych oraz ich wykonywaniu w sprawach cywilnych i handlowych, lub wszelkich konwencji zastępujących ją, powinny mieć pierwszeństwo przed postanowieniami art. 11, gdyż skutkiem poprzedniej jest zapewnienie uznawania i wykonywania orzeczeń przynajmniej w takim samym zakresie jak na podstawie postanowień protokołu ateńskiego.

6. Protokół ateński jest otwarty do ratyfikacji, przyjęcia, zatwierdzenia lub przystąpienia do niego przez państwa oraz przez regionalne organizacje integracji gospodarczej, powołane przez suwerenne państwa, które przekazały tym organizacjom kompetencje w pewnych sprawach regulowanych protokołem.

7. Zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. b) i art. 19 protokołu ateńskiego regionalne organizacje integracji gospodarczej mogą zawrzeć protokół.

8. Komitet prawny Międzynarodowej Organizacji Morskiej przyjął w październiku 2006 r. zastrzeżenie i wytyczne dotyczące wdrożenia protokołu ateńskiego (zwane dalej „wytycznymi IMO”), by odnieść się do pewnych kwestii wchodzących w zakres protokołu ateńskiego, w szczególności odszkodowania za szkody związane z aktami terrorystycznymi.

9. Rozporządzenie (WE) nr 392/2009 odtwarza w swoich aneksach skonsolidowaną wersję Konwencji ateńskiej, zmienionej protokołem i wytycznymi IMO.

10. Na mocy art. 19 protokołu ateńskiego regionalna organizacja integracji gospodarczej musi podać w momencie podpisywania, ratyfikacji, przyjmowania, zatwierdzania lub przystępowania zakres swoich kompetencji w odniesieniu do kwestii regulowanych protokołem.

11. W związku z tym Unia powinna przystąpić do protokołu ateńskiego.

12. Państwa członkowskie, które mają ratyfikować konwencję lub do niej przystąpić, powinny to uczynić równocześnie. Dlatego też państwa członkowskie powinny wymieniać informacje na temat przebiegu procedur ratyfikacji lub przystępowania w celu przygotowania równoczesnego złożenia swoich dokumentów ratyfikacyjnych lub dokumentów przystąpienia.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym zatwierdza się w imieniu Unii Europejskiej przystąpienie Unii Europejskiej do protokołu z 2002 r. do Konwencji ateńskiej w sprawie przewozu morzem pasażerów i ich bagażu z 1974 r. (zwanego dalej „protokołem ateńskim”).

Artykuł 2

13. Niniejszym upoważnia się przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby lub osób umocowanych do przystąpienia do protokołu ateńskiego zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. c), art. 17 ust. 3 i art. 19 protokołu.

14. W momencie przystąpienia Unia Europejska składa następujące oświadczenie o kompetencji:

„1. Artykuł 19 protokołu ateńskiego z 2002 r. stanowi, że regionalne organizacje integracji gospodarczej złożone z suwerennych państw i posiadające kompetencje w zakresie określonych spraw uregulowanych przez ten protokół mogą go podpisać pod warunkiem złożenia oświadczenia, o którym mowa w tym artykule. Unia podjęła decyzję o zawarciu protokołu, w związku z czym składa niniejsze oświadczenie.

2. Do Unii Europejskiej należą obecnie Królestwo Belgii, Republika Bułgarii, Republika Czeska, Królestwo Danii, Republika Federalna Niemiec, Republika Estońska, Irlandia, Republika Grecka, Królestwo Hiszpanii, Republika Francuska, Republika Włoska, Republika Cypryjska, Republika Łotewska, Republika Litewska, Wielkie Księstwo Luksemburga, Republika Węgierska, Republika Malty, Królestwo Niderlandów, Republika Austrii, Rzeczpospolita Polska, Republika Portugalska, Rumunia, Republika Słowenii, Republika Słowacka, Republika Finlandii, Królestwo Szwecji oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej.

3. Niniejsze oświadczenie nie dotyczy tych terytoriów państw członkowskich, do których nie ma zastosowania Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz pozostaje bez uszczerbku dla wszelkich aktów i stanowisk, które mogą zostać przyjęte na mocy protokołu przez zainteresowane państwa członkowskie w imieniu i w interesie tych terytoriów.

4. Państwa członkowskie Unii Europejskiej powierzyły Unii kompetencje w sprawach objętych art. 100 TFUE: art. 1 i 1a, art. 2 ust. 2, art. 3 -16 oraz 18, 20 i 21 Konwencji ateńskiej, zmienionej protokołem ateńskim oraz wytycznymi IMO. Unia wykonała te kompetencje przyjmując rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 392/2009 z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie odpowiedzialności przewoźników pasażerskich na morskich drogach wodnych z tytułu wypadków.

5. Państwa członkowskie Unii Europejskiej, z wyjątkiem Królestwa Danii, zgodnie z art. 1 i 2 protokołu w sprawie stanowiska Danii, dołączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do TFUE, powierzyły kompetencje Unii, zwłaszcza w sprawach objętych art. 81 TFUE. Unia wykonała te kompetencje przyjmując rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie jurysdykcji i uznawania orzeczeń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i handlowych.

6. Wykonanie kompetencji przekazanych Unii przez państwa członkowskie zgodnie z TFUE podlega, z natury rzeczy, ciągłym zmianom. W ramach Traktatu właściwe organy mogą podejmować decyzje, które ustalają zakres kompetencji Unii Europejskiej. W związku z tym Unia Europejska zastrzega sobie prawo odpowiedniego zmieniania niniejszego oświadczenia, przy czym nie będzie to stanowić warunku wykonywania posiadanych przez nią kompetencji w odniesieniu do spraw uregulowanych przez protokół. ”

15. W momencie przystąpienia Unia Europejska składa następujące oświadczenie w odniesieniu do art. 11 ust. 3 protokołu:

„Orzeczenia w sprawach objętych protokołem ateńskim wydane przez sąd jednego z państw członkowskich lub umawiającej się strony konwencji z Lugano z 1988 r. lub wszelkich innych, zastępujących ją konwencji w tej samej sprawie, są nadal uznawane i wykonywane w innym państwie członkowskim zgodnie ze stosownymi wewnętrznymi przepisami Unii w tym zakresie, w tym z umową pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Danii w sprawie jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń sądowych w sprawach cywilnych i handlowych, a także zgodnie z konwencją z Lugano z 1988 r. lub inną, zastępującą ją konwencją w tej samej sprawie. Artykuł 11 protokołu ateńskiego stosuje się zatem wyłącznie do uznawania i wykonywania orzeczeń wydanych w umawiających się państwach innych niż państwa członkowskie Unii Europejskiej, Szwajcaria, Norwegia i Islandia.”

16. Osoba lub osoby wyznaczone na podstawie ust. 1 dokonują zastrzeżenia, o którym mowa w wytycznych IMO w momencie składania dokumentu przystąpienia Unii do protokołu ateńskiego.

Artykuł 3

Unia Europejska i państwa członkowskie składają dokumenty przystąpienia do protokołu ateńskiego lub dokumenty ratyfikacyjne, w przypadku tych państw, które już podpisały protokół na dzień 31 grudnia 2011 r.

Sporządzono w Brukseli dnia … r.

Przewodniczący

W imieniu Rady

[1] Dz.U. L 12 z 16.1.2001, s. 1. Rozporządzenie brukselskie jest wiążące dla wszystkich państw członkowskich UE z wyjątkiem Danii.

[2] Dz.U. L 131 z 28.5.2009, s. 24.

[3] Dz.U. C 306 z 17.12.2007.

[4] Decyzja 2008/431/WE z dnia 5 czerwca 2008 r. upoważniająca niektóre państwa członkowskie do ratyfikacji konwencji haskiej z 1996 roku o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej i środków ochrony dzieci lub do przystąpienia do tej konwencji w interesie Wspólnoty Europejskiej i upoważniająca niektóre państwa członkowskie do złożenia deklaracji w sprawie stosowania wewnętrznych zasad prawa wspólnotowego w tej dziedzinie, (Dz.U. L 151 z 11.6.2008, s. 36).

[5] Dz.U. L 131 z 2009-05-28, s. 24..

[6] Dz.U. L 12 z 16.1.2001, s. 1.