[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 30.8.2007

KOM(2007) 486 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

W SPRAWIE DZIAŁALNOŚCI WSPÓLNOT EUROPEJSKICH W 2006 R. W ZAKRESIE ZACIĄGANIA I UDZIELANIA POŻYCZEK {SEC(2007)1079}

SPIS TREŚCI

Wstęp 3

1. DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE ZACIĄGANIA POŻYCZEK W 2006 R. 3

2. UDZIELANIE POŻYCZEK W PAŃSTWACH NIECZŁONKOWSKICH 4

2.1. Zarys 4

2.2. Makrofinansowa pomoc Wspólnoty 5

2.3. Pożyczki udzielone przez EBI w 2006 r. w południowo-wschodnich krajach sąsiedzkich, krajach basenu Morza Śródziemnego, w Azji i Ameryce Łacińskiej oraz w Republice Południowej Afryki 5

2.3.1. Cele i priorytety EBI 5

2.3.2. Udzielanie pożyczek 6

2.3.3. Zakres gwarancji 7

2.3.3.1. Ogólna gwarancja 7

2.3.3.2. Podział ryzyka 7

2.3.4. Współpraca EBI z Komisją i innymi instytucjami 9

2.4. Sygnatariusze Konwencji z Lomé/Umowy z Kotonu - Udzielanie pożyczek 10

3. WPŁYW UDZIELANIA POŻYCZEK NA BUDŻET 10

3.1. Gwarancje budżetowe 10

3.2. Dotacje na spłatę odsetek 12

3.3. Finansowanie przez EBI ze środków EFR 12

Wstęp

Decyzje Rady ustanawiające różne instrumenty Wspólnot Europejskich dotyczące udzielania pożyczek nakładają na Komisję wymóg corocznego informowania Rady i Parlamentu Europejskiego o wykorzystaniu tych instrumentów.

W przypadku działalności pożyczkowej poza obszarem Wspólnoty odnośne decyzje Rady[1] nakładają na Komisję wymóg corocznego informowania Rady i Parlamentu o sytuacji w zakresie gwarantowanych przez budżet Unii pożyczek udzielanych przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) w południowo-wschodnich krajach sąsiedzkich (SEN), w krajach basenu Morza Śródziemnego (MED), w Azji i Ameryce Łacińskiej (ALA) oraz w Republice Południowej Afryki (RPA).

Aby spełnić powyższe wymogi informacyjne, w niniejszym sprawozdaniu przedstawiono opis operacji pożyczkowych dla każdego z omawianych regionów. Aby dopełnić obrazu działalności pożyczkowej, w sprawozdaniu podsumowano również krótko działalność w zakresie zaciągania pożyczek na potrzeby finansowania działalności pożyczkowej, pomoc makrofinansową udzieloną państwom trzecim przez Wspólnotę oraz dotacje na spłatę odsetek i gwarancje związane ze wspólnotowymi pożyczkami. W sprawozdaniu znajdują się dodatkowo informacje na temat udzielania pożyczek w ramach Euratomu.

Tabele ilustrujące informacje podane w niniejszym sprawozdaniu opublikowano w dokumencie roboczym służb Komisji. Wszelkie odniesienia do tabel zawarte w niniejszym tekście dotyczą dokumentu roboczego służb Komisji (zwanego dalej „Załącznikiem”)[2].

1. DZIAŁALNOŚĆ W ZAKRESIE ZACIĄGANIA POŻYCZEK W 2006 R.

W celu sfinansowania działalności pożyczkowej określonej w decyzjach Rady Komisja została upoważniona do zaciągania pożyczek na rynku kapitałowym w imieniu jednej ze Wspólnot (WE, Euratom)[3].

Całkowita wartość pożyczek zaciągniętych przez Wspólnoty Europejskie i EBI zmniejszyła się w 2006 roku o 3,8 %, do kwoty 48,1 mld EUR, w porównaniu z kwotą 50 mld EUR w roku poprzednim (patrz tabela i wykres w sekcji 1.1 Załącznika). Ponad 99 % tej kwoty pożyczył EBI. Powyższy spadek w zaciąganych pożyczkach można wytłumaczyć nieznacznie zmniejszoną aktywnością EBI w zakresie zaciągania pożyczek wskutek nieco wolniejszego przebiegu wypłat pożyczek, względami płynności gotówkowej oraz brakiem nowych decyzji dotyczących Euratomu, pomocy makrofinansowej i pożyczek na cele pomocy w zakresie bilansu płatniczego.

Uwzględniając spłaty, przypadki anulowania pożyczki oraz wahania kursu walutowego, całkowita kwota zaciągniętych pożyczek pozostająca do spłaty na dzień 31 grudnia 2006 r. wyniosła 248,4 mld EUR, o 0,7 % mniej w porównaniu z rokiem 2005 (patrz tabela 1.2 w Załączniku).

Rozkład zaciągniętych pożyczek według waluty (patrz tabela 1.3 w Załączniku) wskazuje, że udział pożyczek zaciągniętych w euro pozostał w 2006 r. na tym samym poziomie, tj. 37,9 %. Udział pożyczek w innych walutach Wspólnoty zmniejszył się z 23 % do 16,6 %. Większy wzrost odnotowano w przypadku pożyczek w walutach niewspólnotowych: z 39,5 % do 45,4 % całkowitej wartości zaciągniętych pożyczek. Udział pożyczek w USD wzrósł z 27,9 % do 30,4 %. W 2006 r., po przeprowadzeniu transakcji typu „swap”, 94,5 % pożyczek miało zmienną stopę procentową, wobec 97,3 % w 2005 r. (dane przed transakcjami typu „swap”: patrz tabela 1.3 w Załączniku).

2. UDZIELANIE POŻYCZEK W PAŃSTWACH NIECZŁONKOWSKICH [4]

2.1. Zarys

Wsparcie finansowe dla państw nieczłonkowskich, które zawarły ze Wspólnotą umowę o współpracy, przyjmuje różne formy w zależności od obszaru geograficznego i celu takiego wsparcia. Zazwyczaj przyjmuje ono formę pożyczek dwustronnych (pomoc makrofinansowa lub pomoc w zakresie bilansu płatniczego). Komisja pomaga w ten sposób przywrócić danemu państwu równowagę makroekonomiczną. Komisja zarządza tymi operacjami finansowymi na mocy decyzji Rady.

W innych przypadkach EBI udziela pożyczek ze środków własnych w formie bezpośredniego finansowania poszczególnych projektów lub też „globalnych pożyczek” udzielanych bankom, które następnie przeznaczają te fundusze na rzecz lokalnych projektów o mniejszej skali. Niektóre z tych pożyczek korzystają z gwarancji budżetu Unii.

Pożyczki w ramach instrumentu Euratom[5] służą finansowaniu operacji w państwach członkowskich i niektórych państwach nieczłonkowskich (Armenia, Bułgaria[6], Czechy, Litwa, Rosja, Rumunia[7], Słowacja, Słowenia, Węgry i Ukraina).

Regiony geograficzne, w których Wspólnota prowadzi działalność pożyczkową są wymienione w Załączniku (patrz tabela 2.1).

2.2. Makrofinansowa pomoc Wspólnoty

Pomoc makrofinansowa (PMF) w postaci pożyczek ma charakter wyjątkowy, co wynika z jej samej natury, i jest częścią wysiłków podejmowanych przez wspólnotę międzynarodową, których celem jest zapewnienie, w powiązaniu z instytucjami Bretton Woods, pomocy w zakresie bilansu płatniczego dla niektórych krajów znajdujących się przejściowo w trudnej sytuacji makroekonomicznej. Pomoc Wspólnoty jest skupiona na regionach sąsiadujących, takich jak Bałkany Zachodnie i Kaukaz. Wypłaty zależą od stopnia realizacji celów na rzecz stabilizacji makroekonomicznej i reform strukturalnych przez państwo będące beneficjentem. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności, liczba operacji podejmowanych każdego roku jest ograniczona i trudno dokonać wymiernego porównania wartości pomocy udzielonej w następujących po sobie latach.

Kwoty w formie dotacji i pożyczek wypłacone w ramach tego instrumentu są wyszczególnione w Załączniku (patrz tabela 2.2). Jak widać, w 2006 roku wydano kwotę 19 mln EUR, na podstawie wcześniejszych decyzji w sprawie pomocy makrofinansowej. W 2006 r. nie wydano żadnych nowych decyzji dotyczących pomocy makrofinansowej. Informacje te można również znaleźć w rocznym sprawozdaniu Komisji w sprawie realizacji pomocy makrofinansowej dla państw trzecich.

2.3. Pożyczki udzielone przez EBI w 2006 r. w południowo-wschodnich krajach sąsiedzkich, krajach basenu Morza Śródziemnego, w Azji i Ameryce Łacińskiej oraz w Republice Południowej Afryki

Niniejsza sekcja stanowi roczne sprawozdanie za 2006 r., które należy przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, zgodnie z art. 2 decyzji Rady 2000/24/WE.

2.3.1. Cele i priorytety EBI

2006 rok był ostatnim pełnym rokiem, w którym prowadzono działalność w ramach mandatów EBI obejmujących finansowanie poza obszarem UE w okresie od 1.2.2000 r. do 31.1.2007 r.[8] Na przestrzeni całego roku Komisja i EBI uczestniczyły w negocjacjach, w tym negocjacjach w Radzie, w sprawie odnowienia na lata 2007-2013 mandatu do prowadzenia zewnętrznej działalności. W dniu 19 grudnia 2006 r. odnowienie to zostało ostatecznie uchwalone i nadano mu ramy prawne w decyzji Rady 2006/1016/WE[9].

Ogólny priorytet EBI przy udzielaniu pożyczek dla regionów spoza UE to wspieranie celów polityki wspólnotowej. Cele regionalne uwzględniają charakterystykę szczególną i priorytety każdego regionu.

W południowo-wschodnich krajach sąsiedzkich działalność Banku obejmowała w 2006 r. kraje przystępujące i kandydujące (Bułgarię, Rumunię, Chorwację, Turcję i byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii) i miała na celu pomoc tym krajom w przygotowaniu się do przystąpienia do UE, przede wszystkim poprzez finansowanie inwestycji integrujących infrastrukturę tych krajów z infrastrukturą UE oraz przez wspieranie MŚP. Po przystąpieniu Bułgarii i Rumunii do UE zostały podpisane protokoły ustaleń, aby nadać ramy wsparciu EBI dla programów inwestycyjnych tych państw, obejmujących wszystkie główne sektory gospodarki. EBI kontynuował również wsparcie dla inwestycji w innych krajach Bałkanów Zachodnich (Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra[10] oraz Serbia) w celu ułatwienia przebiegu integracji tych państw z UE. Generalnie pomoc UE i EBI ma na celu wspieranie reform politycznych i gospodarczych oraz pojednania społecznego w tym regionie.

EBI nadaje priorytet działaniom mającym na celu ulepszenie, modernizację i rozwój sektorów komunikacji i energii, ze szczególnym uwzględnieniem sieci transeuropejskich (TEN) na podstawie korytarzy drogowych i kolejowych, określonych podczas paneuropejskiej konferencji ministrów transportu jako priorytety rozwojowe w perspektywie średnioterminowej.

W ramach stopniowego dostosowywania prawodawstwa zainteresowanych państw do prawodawstwa UE nadano priorytet zagadnieniom dotyczącym środowiska związanym z projektami EBI, jak również samym projektom dotyczącym środowiska. EBI wspiera również rozwój sektora prywatnego (MŚP oraz inne inicjatywy przemysłowe), w szczególności bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ), działając bezpośrednio lub poprzez swój globalny instrument pożyczkowy, w szczególności jeśli uczestnikami są partnerzy UE.

W regionie śródziemnomorskim Bank udziela pożyczek poprzez Instrument Eurośródziemnomorskiego Partnerstwa i Inwestycji (FEMIP), głównie w ramach partnerstwa eurośródziemnomorskiego, w celu wsparcia modernizacji gospodarczo-społecznej i ściślejszej integracji regionalnej. W swojej działalności FEMIP skupia się na wspieraniu sektora prywatnego i tworzeniu środowiska sprzyjającego inwestycjom, głównie poprzez finansowanie infrastruktury niezbędnej do rozwoju gospodarczego. Oprócz tego FEMIP wspiera, zgodnie z priorytetami UE, zrównoważony rozwój w dziedzinie energii, konkurencyjność i bezpieczeństwo dostaw. W listopadzie 2006 r. Rada ds. Gospodarczych i Finansowych postanowiła wzmocnić FEMIP i wyznaczyła dwa szczególne obszary priorytetowe: rozwój sektora prywatnego i wzmacnianie partnerstwa w celu zwiększenia zaangażowania krajów partnerskich.

W Azji i Ameryce Łacińskiej Bank finansuje projekty, których realizacja leży w interesie zarówno Wspólnoty, jak i zainteresowanych państw - współfinansowanie wraz z unijnymi sponsorami projektów, transfer technologii oraz współpraca w dziedzinie energii i ochrony środowiska. EBI wspierał również działania związane z odbudową po katastrofie tsunami w grudniu 2004 r. W kontekście tej pomocy zakres geograficzny mandatu dotyczącego krajów ALA został poszerzony o Malediwy.

W Republice Południowej Afryki mandat Banku nakazuje skoncentrowanie się na projektach infrastrukturalnych leżących w interesie publicznym oraz na wsparciu dla sektora prywatnego, w tym dla małych i średnich przedsiębiorstw. Oprócz tego działania Banku muszą uzupełniać wspólnotowe polityki, programy i instrumenty pomocy w Afryce Południowej, których nadrzędnym celem jest zmniejszenie biedy i nierówności.

Streszczenie dotyczące działań podjętych przez EBI od 2002 r. w odpowiednich regionach można znaleźć w tabeli 2.3.1 w Załączniku.

2.3.2. Udzielanie pożyczek

Zestawienie według kraju i sektora znajduje się w Załączniku (patrz sekcja 2.3.2 a-e).

2.3.3. Zakres gwarancji

2.3.3.1. Ogólna gwarancja

Decyzja Rady 2000/24/WE, z późniejszymi zmianami, ustanawia zakres gwarancji wspólnotowej na poziomie 65 % całego mandatu. Oznacza to, że gwarancja wspólnotowa jest ograniczona do 65 % całkowitej kwoty pożyczek podpisanych, ale w ramach tego łącznego pułapu pojedyncze niespłacone pożyczki są de facto pokrywane do wysokości 100 %.

2.3.3.2. Podział ryzyka

Gwarancja wspólnotowa w ramach mandatów ogólnych obejmuje wszystkie rodzaje ryzyka kredytowego, chyba że stosują się uzgodnienia dotyczące podziału ryzyka. W takim wypadku gwarancja wspólnotowa obejmuje tylko określone rodzaje ryzyka o charakterze politycznym, natomiast ryzyka inne niż polityczne ponosi i ogranicza sam Bank. Decyzja 2000/24/WE, z późniejszymi zmianami, wzywa EBI, aby uzgodnienia dotyczące podziału ryzyka stosowały się do 30 % pożyczek udzielanych na podstawie tej decyzji (wobec 25 % wymaganych w Pierwszym Mandacie Ogólnym)[11].

Na koniec 2006 r. osiągnięta przez Bank proporcja pożyczek przewidujących podział ryzyka w stosunku do wszystkich pożyczek udzielanych w ramach mandatu wyniosła 18 %, wobec docelowych 30 %. Należy jednak przypomnieć, że pełna analiza faktycznego podziału ryzyka pomiędzy budżet Unii a EBI powinna uwzględniać również operacje zakontraktowane z zasobów własnych EBI, bez gwarancji wspólnotowej, w ramach przedakcesyjnych instrumentów finansowych i Instrumentu Śródziemnomorskiego Partnerstwa oraz pojedyncze operacje dokonywane za szczególnym upoważnieniem Rady Gubernatorów Banku w trybie art. 18. Chociaż nie są one objęte zakresem niniejszego sprawozdania, należy zauważyć, że większość pożyczek udzielona w nowych państwach członkowskich przed ich przystąpieniem do UE została w rzeczywistości udzielona w ramach przedakcesyjnego instrumentu finansowego. Gdyby pożyczki podpisane na podstawie tych przedakcesyjnych instrumentów finansowych zostały uwzględnione w powyższej relacji pożyczek na zasadzie podziału ryzyka do wszystkich pożyczek, ich udział wzrósłby z 18 % do ok. 50%.

W ujęciu regionalnym docelowy udział pożyczek na zasadzie podziału ryzyka został osiągnięty i przewyższony w Azji i Ameryce Łacińskiej , gdzie 72 % pożyczek podpisano na zasadzie podziału ryzyka. Osiągnięcie tego wyniku było możliwe dzięki szczególnemu charakterowi mandatu dotyczącego ALA i strategicznym celom działalności pożyczkowej EBI w tym regionie, które kładły główny nacisk na wsparcie dla prywatnych inicjatyw europejskich (zagraniczne inwestycje bezpośrednie, transfer technologii i know-how).

Zarówno w południowo-wschodniej Europie jak i w krajach basenu Morza Śródziemnego operacje przewidujące podział ryzyka stanowiły 11 % pożyczek udzielanych w ramach mandatu. Zgodnie z procedurami programowania w zainteresowanych krajach większość projektów finansowanych przez EBI w ramach mandatu dotyczy sektora publicznego i w związku z tym nie obejmuje ich zasada podziału ryzyka. Co więcej, w regionie śródziemnomorskim sponsorzy projektów pochodzący z sektora prywatnego mają trudności z uzyskaniem dostępu do banków zagranicznych (w tym europejskich) skłonnych do wydania gwarancji, które byłyby akceptowalne dla EBI zgodnie z jego obecnymi wytycznymi.

W Republice Południowej Afryki podział ryzyka przewidywało 10 % pożyczek.

Poniższa tabela zawiera podsumowanie dotyczące podziału ryzyka na podstawie mandatu - w rozbiciu na regiony. Poszczególne pożyczki na zasadzie podziału ryzyka, które zostały podpisane w 2006 roku, są zestawione w Załączniku w tabelach od 2.3.6 do 2.3.9.

Drugi Mandat Ogólny (decyzja Rady 2000/24/WE obejmująca okres od 1.2.2000 r. do 31.1.2007 r.)

w mln EUR

Pułapy w mandacie – Drugi Mandat Ogólny | Kwota pożyczek podpisanych na dzień 31.12.2006 r. | Liczba podpisanych pożyczek na zasadzie podziału ryzyka | Kwota podpisanych pożyczek na zasadzie podziału ryzyka | Osiągnięty udział pożyczek z podziałem ryzyka (wobec pułapu w mandacie) | Osiągnięty udział pożyczek z podziałem ryzyka (wobec pożyczek podpisanych) |

SEN | 9 185 | 9 142 | 33 | 1 003 | 11 % | 11 % |

Kraje basenu Morza Śródziemnego | 6 520 | 7 177([12]) | 13 | 807 | 12 % | 11 % |

ALA | 2 480 | 2 425 | 38 | 1 756 | 71 % | 72 % |

RPA | 825 | 837([13]) | 2 | 80 | 10 % | 10 % |

RAZEM | 19 010 | 19 581([14]) | 86 | 3 646 | 19 % | 18 % |

W ramach Pierwszego Mandatu Ogólnego osiągnięto 24-procentowy udział pożyczek na zasadzie podziału ryzyka we wszystkich udzielanych pożyczkach, wobec docelowych 25 %. Jeżeli zestawimy udzielane pożyczki z pułapami regionalnymi, udział ten wynosił 81 % dla ALA, 26 % dla krajów Europy Środkowej i Wschodniej (CEEC) i 3 % dla krajów basenu Morza Śródziemnego.

Pierwszy Mandat Ogólny (decyzja Rady 97/256/WE obejmująca okres od 31.1.1997 r. do 31.1.2000 r.)

w mln EUR

Pułapy w mandacie – Pierwszy Mandat Ogólny | Łączna kwota podpisanych pożyczek na dzień 31.12.2006 r. | Liczba podpisanych pożyczek na zasadzie podziału ryzyka | Kwota podpisanych pożyczek na zasadzie podziału ryzyka | Osiągnięty udział pożyczek z podziałem ryzyka (wobec pułapu w mandacie) | Osiągnięty udział pożyczek z podziałem ryzyka (wobec pożyczek podpisanych) |

CEEC | 3 520 | 3 446 | 21 | 896 | 25 % | 26 % |

Region śródziemnomorski | 2 310 | 2 310 | 5 | 71 | 3 % | 3 % |

ALA | 900 | 900 | 17 | 730 | 81 % | 81 % |

RPA | 375 | 375 | 0 | 0 | 0 % | 0 % |

Macedonia | 150 | 150 | 0 | 0 | 0 % | 0 % |

RAZEM | 7 255 | 7 180 | 43 | 1 697 | 24 % | 24 % |

2.3.4. Współpraca EBI z Komisją i innymi instytucjami

Bank i Komisja ściśle współpracują przy przygotowywaniu projektów EBI i ich współfinansowaniu przy pomocy wkładu z budżetu Unii. W 2006 r. działalność pożyczkowa EBI była w dalszym ciągu uzupełniana dotacjami na spłatę odsetek (4 nowe pożyczki w sektorze środowiska w krajach basenu Morza Śródziemnego), pomocą techniczną (12,3 mln EUR w formie dotacji, głównie na finansowanie analiz wykonalności, budowanie potencjału, zarządzanie projektem oraz jego ocenę) oraz Fundusze Strukturalne i Fundusz Spójności (w szczególności PHARE i ISPA).

Komisja Europejska poprosiła EBI, aby obok tradycyjnych form współpracy świadczył również usługi doradcze w zakresie realizacji wsparcia EBI dla instrumentu kapitału podwyższonego ryzyka w Afryce Południowej. Rolą EBI jest doradzanie Komisji przy projektowaniu i tworzeniu tego instrumentu, a następnie udział w ocenie technicznej i zatwierdzeniu proponowanych inwestycji, bez angażowania się w żaden sposób w zarządzanie środkami finansowymi funduszy. W krajach basenu Morza Śródziemnego, oprócz udzielania pożyczek EBI ze środków własnych, FEMIP działa również jako dostawca kapitału typu private equity finansowanego przez budżet Unii.

W 2006 r. Komisja Europejska, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) oraz EBI podpisały protokół ustaleń, aby zacieśnić współpracę tych trzech instytucji w Europie Wschodniej i na Kaukazie Południowym oraz w Rosji i Azji Środkowej. Ściślejsza współpraca ma na celu skupienie wiedzy fachowej, możliwości i względnej przewagi każdego uczestnika, aby skutecznie wprowadzać w życie europejską politykę sąsiedztwa, partnerstwo strategiczne EU-Rosja oraz mandaty EBI i EBOR na rzecz zainteresowanych krajów partnerskich.

W szerszym ujęciu, finansowanie przez EBI oraz z budżetu UE jest koordynowane z europejskimi agencjami dwustronnymi (umowy z Agence Française de Développement , KfW Development Bank i europejskimi finansowymi instytucjami rozwoju) oraz, w miarę możliwości, z innymi międzynarodowymi instytucjami finansowymi (IFI). Dąży się aktywnie do współfinansowania, które staje się stałą cechą projektów wspieranych przez EBI. Wspólne działanie z instytucjami wyspecjalizowanymi w szerszych zagadnieniach sektorowych i politycznych gwarantuje w wielu wypadkach skuteczność reform sektorowych i zwiększa żywotność projektów inwestycyjnych, dzięki temu, że już ukończone projekty mogą działać w lepszych ramach prawnych. W 2006 r. 80 % pożyczek EBI w ramach mandatu dotyczącego SEN było współfinansowane z instytucji wielostronnych, dwustronnych i krajowych. W krajach basenu Morza Śródziemnego współfinansowane projekty stanowiły 60 % pożyczek EBI w tym regionie. Wkłady w postaci współfinansowania na rzecz projektów finansowanych przez EBI w południowo-wschodniej Europie i w krajach basenu Morza Śródziemnego przedstawiono w tabelach 2.3.3 i 2.3.4 w Załączniku.

W Azji i Ameryce Łacińskiej Bank kontynuował finansowanie projektów, których realizacja leży w interesie zarówno Wspólnoty, jak i zainteresowanego państwa. Współfinansowanie z międzynarodowych instytucji finansowych jest przedstawione w tabeli 2.3.5 w Załączniku, a wyjaśnienie, dlaczego poszczególne pożyczki podpisane w 2006 roku leżą we wspólnym interesie znajduje się w tabeli 2.3.5 a) w Załączniku.

2.4. Sygnatariusze Konwencji z Lomé/Umowy z Kotonu - Udzielanie pożyczek

Całkowita wartość pożyczek udzielonych przez EBI w krajach AKP/KTZ[15] wyniosła w 2006 r. 745 mln EUR, z czego zasoby własne Banku stanowiły 167 mln EUR, a kwotę 578 mln EUR wniósł Europejski Fundusz Rozwoju (EFR)[16]. Chociaż operacje te nie są objęte zakresem niniejszego sprawozdania[17], ich podsumowanie w rozbiciu na regiony i sektory zostało przedstawione w Załączniku w tabeli 2.4.

3. WPŁYW UDZIELANIA POŻYCZEK NA BUDŻET

Działalność pożyczkowa ma wpływ na budżet Unii wówczas, gdy towarzyszą jej wspólnotowe gwarancje, dotacje na spłatę odsetek lub specjalne warunki porównywalne z operacjami obciążonymi ryzykiem dla pożyczkodawcy.

3.1. Gwarancje budżetowe

W dniu 22 grudnia 2004 r. Rada podjęła decyzję o zmianie decyzji 2000/24/WE w celu uwzględnienia rozszerzenia Unii Europejskiej oraz europejskiej polityki sąsiedztwa (decyzja Rady 2005/47/WE [18]).

Pułapy dla każdego z obszarów są następujące (w mln EUR):

Południowo-wschodnie kraje sąsiedzkie | 9 185 |

Kraje basenu Morza Śródziemnego | 6 520 |

Ameryka Łacińska i Azja | 2 480 |

Republika Południowej Afryki | 825 |

Turcja (Specjalny Program Działań dotyczący Unii Celnej (SAP)) Łączny pułap | 450 19 460 |

Gwarancja wspólnotowa jest ograniczona do 65 % łącznej kwoty otwartych kredytów, powiększonej o wszelkie związane z nimi koszty (wobec 70 % przewidzianych w Pierwszym Mandacie Ogólnym). Ponadto w dniu 22 grudnia 2004 r. Rada podjęła decyzję o udzieleniu gwarancji wspólnotowej Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu na pokrycie strat poniesionych w związku z niektórymi rodzajami projektów w Rosji, na Ukrainie, w Mołdowie i na Białorusi (decyzja Rady 2005/48/WE[19]). Całkowity pułap otwartych kredytów wynosi 500 mln EUR i EBI korzysta z wyjątkowej gwarancji wspólnotowej w wysokości 100 %.

Okres przyznawania pożyczek objętych gwarancją wygasa 31 stycznia 2007 r., ale zostanie automatycznie przedłużony o 6 miesięcy, jeżeli pułap kredytowy nie zostanie osiągnięty do tej daty. Przewiduje się, że przed wygaśnięciem mandatu Bank podpisze umowy na 2 projekty na łączną kwotę ok. 230 mln EUR.

W 2006 r. (siódmym roku Drugiego Mandatu Ogólnego) EBI podpisał umowy pożyczek na łączną kwotę 2 805 mln EUR, osiągając tym samym łączną wartość pożyczek udzielonych w ramach mandatu w wysokości 18 280 mln EUR, co odpowiada 96 % pułapu.

Szczegółową sytuację w odniesieniu do gwarancji opisano w półrocznym sprawozdaniu Komisji w sprawie gwarancji pokrytych z budżetu ogólnego[20].

W dniu 19 grudnia 2006 r. Rada zdecydowała o udzieleniu gwarancji wspólnotowej dla EBI na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi na zabezpieczenie pożyczek na potrzeby projektów poza granicami Wspólnoty (decyzja Rady 2006/1016/WE[21]). Gwarancja wspólnotowa jest ograniczona do 65 % łącznej kwoty wypłaconych kredytów i udzielonych gwarancji, pomniejszonej o kwoty zwrócone i powiększonej o wszelkie związane z nimi koszty. Maksymalny pułap dla operacji finansowania prowadzonych przez EBI w ramach tego mandatu wynosi 27 800 mln EUR na lata 2007-2013 i składa się na niego pułap podstawowy w wysokości 25 800 mln EUR oraz mandat fakultatywny na kwotę 2000 mln EUR, o którego uruchomieniu może zdecydować Rada w oparciu o wyniki śródokresowego przeglądu w 2010 r.

Poszczególne pułapy regionalne (orientacyjne pułapy cząstkowe są zaznaczone kursywą ) są następujące (w mln EUR):

Kraje przedakcesyjne | 8 700 |

Państwa sąsiadujące i partnerskie: | 12 400 |

Kraje basenu Morza Śródziemnego | 8 700 |

Europa Wschodnia, Kaukaz Południowy i Rosja | 3 700 |

Azja i Ameryka Łacińska | 3 800 |

Ameryka Łacińska | 2 800 |

Azja | 1 000 |

Republika Południowej Afryki | 900 |

Pułap podstawowy | 25 800 |

Mandat fakultatywny | 2 000 |

3.2. Dotacje na spłatę odsetek

Dotacje na spłatę odsetek przyznano w ramach kilku programów Wspólnoty zarówno w Unii, jak i poza nią. Większość z tych programów już zrealizowano, tak więc nie mają one już żadnego wpływu na wydatki budżetowe. Tabela 2.5 w Załączniku zawiera wykaz nadal realizowanych programów oraz wysokość dotacji na spłatę odsetek wypłaconych w latach objętych przeglądem.

3.3. Finansowanie przez EBI ze środków EFR

Na mocy poszczególnych konwencji z Lomé i umowy z Kotonu, EBI prowadzi w regionie AKP działalność finansującą, która jest finansowana z budżetu EFR[22]. Zestawienie tych działań podano w Załączniku (patrz tabela 2.4).

[1] Decyzja Rady 97/256/WE zmieniona decyzjami Rady 98/348/WE oraz 98/729/WE, obejmująca okres od 1.2.1997 r. do 31.1.2000 r. (zwana dalej „Pierwszym Mandatem Ogólnym”), oraz Decyzja Rady 2000/24/WE zmieniona decyzjami Rady 2000/688/WE, 2000/788/WE, 2001/778/WE, 2005/47/WE oraz 2006/174/WE, obejmująca okres od 1.2.2000 r. do 31.1.2007 (zwana dalej „Drugim Mandatem Ogólnym”). Decyzja Rady 1999/786/WE (Działania w zakresie odbudowy i odnowy w następstwie trzęsienia ziemi w Turcji (TERRA)) stanowią przedłużenie mandatów ogólnych. Decyzja Rady 2001/777/WE stworzyła ponadto specjalny program pożyczkowy w odniesieniu do wybranych projektów ochrony środowiska w rosyjskiej części basenu Morza Bałtyckiego w ramach wymiaru północnego. Decyzja 2005/48/WE ustanowiła odrębny mandat dotyczący określonych typów projektów w Rosji i zachodnich państwach członkowskich WNP (Ukraina, Mołdowa i Białoruś).

[2] SEC(2007)1079.

[3] Z uwagi na wygaśnięcie w 2002 roku Traktatu EWWiS nie zaciągano żadnych nowych pożyczek w imieniu EWWiS.

[4] W 2006 r. Wspólnoty nie udzieliły żadnych pożyczek państwom członkowskim. Od dnia przystąpienia Bułgarii i Rumunii do UE, tj. od 1 stycznia 2007 r., gwarantowane pożyczki udzielone tym państwom przestano traktować jako działania zewnętrzne.

[5] Decyzja Rady 77/270/Euratom zmieniona decyzją Rady 94/179/Euratom. Pułap dla pożyczek zaciąganych na potrzeby finansowania pożyczek udzielanych przez Euratom został pierwotnie określony w decyzji Rady 77/271/Euratom. Pułap ten został później podwyższony na podstawie szeregu aktów zmieniających powyższą decyzję, z których ostatni (decyzja Rady 90/212/Euratom) podwyższyła pułap z 1 000 mln ECU do 4 000 mln ECU.

[6] Państwo członkowskie od dnia 1 stycznia 2007 r.

[7] Państwo członkowskie od dnia 1 stycznia 2007 r.

[8] Niniejsze sprawozdanie nie obejmuje działań EBI w regionie Afryki, Karaibów i Pacyfiku, ponieważ są one prowadzone w ramach Umowy o partnerstwie z Kotonu podpisanej na okres 20 lat w 2000 r.

[9] Dz.U. L 414 z 30.12.2006, str. 95.

[10] Dane przedstawione w niniejszym sprawozdaniu dotyczą umów pożyczek podpisanych z Serbią i Czarnogórą jako federacją, tzn. przed wejściem w życie nowych ram prawnych stworzonych po uzyskaniu niepodległości przez Republikę Czarnogóry.

[11] Decyzja Rady 2000/24/WE wzywa Bank „do podjęcia działań mających na celu zabezpieczenie przed ryzykiem kredytowym poprzez objęcie 30 % udzielonych przez niego kredytów i pożyczek na mocy tej decyzji gwarancjami niepaństwowymi w stopniu najwyższym z możliwych, w ramach mandatów odnoszących się do poszczególnych regionów. Ten współczynnik procentowy zostanie zwiększony, o ile pozwoli na to sytuacja rynkowa.”

[12] Pożyczki podpisane ogółem (bez pożyczek anulowanych) w krajach basenu Morza Śródziemnego: 6 427 miliony EUR.

[13] Pożyczki podpisane ogółem (bez pożyczek anulowanych) w RPA: 764 miliony EUR.

[14] Pożyczki podpisane ogółem przed potrąceniem pożyczek anulowanych: 19,58 mld EUR

Pożyczki podpisane ogółem, bez pożyczek anulowanych: 18,28 mld EUR

[15] Państwa Afryki, Karaibów i Pacyfiku /kraje i terytoria zamorskie

[16] Środki instrumentu finansowego mogą być przeznaczane m.in. na pożyczki zwykłe, warunkowe, podporządkowane lub partycypacyjne, obligacje zamienne, gwarancje oraz udziały w kapitale akcyjnym.

[17] Roczne sprawozdanie EBI z 2006 r. w sprawie instrumentu finansowego AKP - Umowa o partnerstwie z Kotonu http://www.eib.org.

[18] Dz.U. L 21 z 25.1.2005, str. 9.

[19] Dz.U. L 21 z 25.1.2005, str. 11.

[20] COM(2007) 66 i SEC(2007) 241

[21] Dz.U. L 414 z 30.12.2006, str. 95.

[22] Działalność ta nie jest objęta zakresem niniejszego sprawozdania.