W piśmie określającym zadania przewodnicząca Komisji Ursula von der Leyen upoważniła komisarza Wojciechowskiego do „zastanowienia się nad sposobami wzmocnienia systemu oznaczeń geograficznych. Jest on kluczowym elementem utrzymania wysokiej jakości żywności i przestrzegania norm żywnościowych oraz zagwarantowania, by nasze dziedzictwo kulturowe, gastronomiczne i lokalne było chronione i uznawane za autentyczne na całym świecie”. Inicjatywa ma na celu wzmocnienie obecnego systemu oznaczeń geograficznych jako prawa własności intelektualnej zgodnie z planem działania w zakresie własności intelektualnej oraz skuteczną ochronę nazw tradycyjnej żywności. Przyczynia się on do realizacji celów wspólnej polityki rolnej, w szczególności do poprawy reakcji rolnictwa UE na potrzeby społeczne w zakresie żywności i zdrowia, a tym samym odnosi się do Europejskiego Zielonego Ładu oraz strategii „od pola do stołu” . W 2020 r. przeprowadzono badanie wspierające ocenę oznaczeń geograficznych i gwarantowanych tradycyjnych specjalności. W grudniu 2021 r. opublikowano dokument roboczy służb Komisji w sprawie oceny. Zidentyfikowano następujące sześć problemów: W przypadku producentów: 1) Wyzwania i luki dotyczące egzekwowania praw związanych z oznaczeniami geograficznymi: niedociągnięcia w kontrolach (zwłaszcza na dalszych etapach łańcucha wartości) oraz trudności w egzekwowaniu praw producentów poza państwem członkowskim produkcji i w internecie; 2) brak równowagi w łańcuchu dostaw: grupy producentów produktów objętych oznaczeniami geograficznymi, nie mają silnej pozycji w łańcuchu dostaw żywności, aby uzyskiwać godziwy zwrot za swoje produkty; w przypadku konsumentów: 3) wkład w zrównoważony rozwój niewystarczająco odzwierciedlony w systemach oznaczeń geograficznych; 4) niska znajomość i zrozumienie logo oznaczeń geograficznych wśród konsumentów, co skutkuje ograniczoną skutecznością systemów w zakresie dostarczania konsumentom jasnych informacji; w odniesieniu do ram regulacyjnych: 5) skomplikowane zasady i procedury dotyczące oznaczeń geograficznych: przepisy dotyczące systemów oznaczeń geograficznych są „rozproszone” w czterech aktach podstawowych z nieco odmienną terminologią prawną, co zwiększa złożoność systemu; 6) system gwarantowanych tradycyjnych specjalności (GTS) nie spełnił swego zadania, ponieważ w ciągu 28 lat jego istnienia zarejestrowano niewielką liczbę nazw. Egzekwowanie przepisów, zarządzanie wnioskami o rejestrację nazwy, funkcjonowanie grup producentów oznaczeń geograficznych oraz informowanie o systemach oznaczeń geograficznych i GTS są utrudnione ze względu określenie zasad i procedur w czterech rozporządzeniach UE dotyczących poszczególnych sektorów, które różnią się ze względów historycznych lub ze względu na specyfikę produktu. Apel o bardziej zrównoważone systemy żywnościowe (por. strategia „od pola do stołu”) wyznacza kierunek włączania kryteriów zrównoważonego rozwoju do systemów zielonej infrastruktury. Brak jasnej definicji grup producentów oznaczeń geograficznych w połączeniu z wyzwaniem polegającym na łączeniu producentów w aktywne organizacje utrudnia skuteczne zarządzanie ich aktywami związanymi z oznaczeniami geograficznymi. Za główną przyczynę niskiego poziomu uznawania i zrozumienia programów uznano brak informacji i promocji. Proces rejestracji GTS uchodzi za złożony i wymagający. Odpowiednie rozwiązanie powyższych kwestii, wymaga zmian prawnych. Bez jakiejkolwiek interwencji na szczeblu UE problemy wskazane powyżej będą się utrzymywać, a niektóre z nich nawet zaostrzą się. Systemy oznaczeń geograficznych wypełniają zobowiązania Unii wynikające z porozumienia TRIPS WTO (handlowe aspekty praw własności intelektualnej) w celu zapewnienia środków prawnych służących ochronie oznaczeń geograficznych wszystkich członków WTO w UE. Unia jest również odpowiedzialna za zapewnienie ochrony praw własności intelektualnej na mocy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Oznaczenia geograficzne wnoszą wartość dodaną do produktów, zwiększając tym samym dochody w sektorze rolno-spożywczym. Najbardziej zainteresowane strony to producenci objętych nimi produktów, grupy takich producentów, konsumenci, a także organy krajowe i unijne.