[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 23.9.2008

KOM(2008) 579 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW

dotyczący wyników przeglądu funkcjonowania rozporządzenia (WE) nr 717/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie roamingu w publicznych sieciach telefonii ruchomej wewnątrz Wspólnoty oraz zmieniającego dyrektywę 2002/21/WE

{KOM(2008) 580 wersja ostateczna}

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW

dotyczący wyników przeglądu funkcjonowania rozporządzenia (WE) nr 717/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie roamingu w publicznych sieciach telefonii ruchomej wewnątrz Wspólnoty oraz zmieniającego dyrektywę 2002/21/WE(Tekst mający znaczenie dla EOG)SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Kontekst 3

2.1. Obecne rozporządzenie 3

2.2. Przegląd rynku 4

2.3. Rozwój sytuacji od czasu przyjęcia rozporządzenia 5

2.4. Proces konsultacji 5

3. Ocena 6

3.1. Realizacja celów 6

3.2. Kwestie szczegółowe 7

3.3. Przedłużenie okresu obowiązywania rozporządzenia i rozszerzenie jego zakresu 9

4. Wniosek 12

1. Wprowadzenie

Zakończenie tworzenia jednolitego rynku oraz osiągnięcie celów strategii lizbońskiej dotyczących uczynienia z UE „najbardziej dynamicznej i konkurencyjnej na świecie gospodarki opartej na wiedzy” pozostają w centrum uwagi Komisji Europejskiej. Rozporządzenie (WE) nr 717/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2007 r. w sprawie roamingu w publicznych sieciach telefonii ruchomej wewnątrz Wspólnoty oraz zmieniające dyrektywę 2002/21/WE (zwane dalej „rozporządzeniem”)[1], które weszło w życie w czerwcu 2007 r., stanowi także doskonałą ilustrację programu politycznego Komisji „skuteczna Europa”, który, opierając się na wynikach uzyskanych przez UE do chwili obecnej, ma przynieść korzyści wszystkim obywatelom Europy.

Rozporządzenie wygaśnie z dniem 30 czerwca 2010 r., o ile Parlament i Rada nie przedłużą okresu jego obowiązywania na podstawie wniosku Komisji. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisja jest zobowiązana do dokonania przeglądu jego funkcjonowania oraz przedłożenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania w tej sprawie w terminie do dnia 30 grudnia 2008 r.[2] Zadaniem Komisji jest ocena, czy cele rozporządzenia zostały osiągnięte, a także dokonanie przeglądu rozwoju sytuacji w zakresie opłat hurtowych i detalicznych z tytułu świadczenia klientom korzystającym z roamingu usług łączności głosowej i transmisji danych, w tym usług SMS, jak również sformułowanie, w stosownym przypadku, zaleceń co do potrzeby uregulowania tych usług, biorąc pod uwagę interesy konsumentów.

Niniejszy komunikat stanowi sprawozdanie z wyników przeglądu funkcjonowania rozporządzenia dokonanego przez Komisję oraz zawiera wyjaśnienie głównych propozycji zmian w zakresie polityki w celu realizacji zawartych w nim konkluzji; komunikatowi towarzyszy wniosek legislacyjny dotyczący odpowiedniej zmiany rozporządzenia. Szczegóły dotyczące propozycji oraz ich uzasadnienie można znaleźć we wniosku legislacyjnym i związanej z nim ocenie skutków. Podobnie jak w przypadku samego rozporządzenia, podstawę prawną nowego wniosku stanowi art. 95 Traktatu WE.

2. Kontekst

2.1. Obecne rozporządzenie

Transgraniczna specyfika oraz struktura wewnątrzwspólnotowych rynków usług roamingu utrudniają w dużym stopniu krajowym organom regulacyjnym skuteczne reagowanie na brak presji konkurencyjnej i wynikające z tego wysokie ceny usług roamingu ogólnowspólnotowego. Europejska Grupa Regulatorów (ang. European Regulators’ Group , ERG), utworzona w celu doradzania Komisji w kwestiach dotyczących regulacji jednolitego rynku, dostrzegła ten problem i wezwała Komisję do podjęcia działań na poziomie europejskim. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie sieci publicznych wewnątrz Wspólnoty w dniu 12 lipca 2006 r.[3] W czerwcu 2007 r. Parlament Europejski i Rada przyjęły rozporządzenie, które przyczyniło się do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego przy jednoczesnym osiągnięciu wysokiego poziomu ochrony konsumentów, utrzymaniu zasad konkurencji między operatorami sieci ruchomych oraz zachowaniu zarówno systemu zachęcającego do innowacji, jak i prawa konsumentów do wyboru.

Komisja zakończyła obecnie przegląd funkcjonowania rozporządzenia pod kątem jego głównych celów, którymi są promowanie konkurencji, konsolidacja jednolitego rynku oraz ochrona konsumentów przed bezpodstawnie wysokimi opłatami naliczanymi im podczas pobytu za granicą w porównaniu do opłat krajowych.

W trakcie przeglądu Komisja badała również, czy uregulowanie usług SMS i transmisji danych jest konieczne w świetle rozwoju sytuacji po wejściu w życie rozporządzenia.

2.2. Przegląd rynku

Unijny rynek usług roamingu w sieciach ruchomych można podzielić na usługi głosowe, usługi SMS oraz usługi transmisji danych. W roku 2007 łączna wartość przychodów wygenerowanych przez te trzy segmenty wyniosła 6,54 mld EUR[4]. Stanowi to w przybliżeniu 4,7% całkowitego unijnego rynku łączności ruchomej. Chociaż pod względem przychodów usługi roamingu mają dla sektora łączności ruchomej mniejsze znaczenie niż usługi krajowe, ich udział w całości przychodów operatorów jest nadal znaczący i są one zazwyczaj bardziej atrakcyjne niż inne usługi, biorąc pod uwagę wysokość marży zysku.

Pod względem przychodów 79,1% całkowitej wartości rynku usług roamingu w 2007 r. przypadło na połączenia głosowe, a pozostałe 12,3% i 8,6% stanowiły odpowiednio usługi SMS oraz usługi transmisji danych. Wzrost w zakresie połączeń głosowych i wiadomości SMS świadczy w dużym stopniu o dojrzałości tych segmentów rynku; segment usług transmisji danych w roamingu rośnie jednak dynamicznie i rozwija się co najmniej na równi z segmentem krajowych usług transmisji danych. W rezultacie w ciągu roku lub dwóch lat wartość usług transmisji danych przewyższy wartość usług SMS i staną się one drugim co do wielkości segmentem rynku usług roamingu.

O ile w wyniku wprowadzenia rozporządzenia spadły ceny połączeń głosowych w roamingu, tej samej tendencji nie da się zaobserwować w przypadku usług SMS w roamingu, ponieważ ich ceny zmieniły się w zeszłym roku tylko nieznacznie pomimo wywierania na operatorach presji na rzecz podjęcia działań w celu uniknięcia rozwiązań regulacyjnych.

Z drugiej strony ceny usług transmisji danych w roamingu są nadal wysokie, mimo iż ceny na poziomie hurtowym i detalicznym wskazują na tendencję spadkową. Szczególnym problemem, w przypadku cen usług roamingu, jest brak przejrzystości oraz będące tego efektem „szokująco wysokie rachunki”. Konkurencyjne ceny usług transmisji danych w roamingu mają zasadnicze znaczenie dla usunięcia barier związanych z dostępem do usług mobilnego internetu za granicą.

2.3. Rozwój sytuacji od czasu przyjęcia rozporządzenia

Po przyjęciu rozporządzenia Komisja współpracowała ściśle z ERG w celu monitorowania jego wykonania. ERG zainicjowała szeroką operację gromadzenia danych, która stała się podstawą dla dwóch sprawozdań porównawczych[5].

Komisja zleciła także niezależnym konsultantom przeprowadzenie analizy dotyczącej usług transmisji danych w roamingu, która została opublikowana w dniu 27 czerwca 2008 r.[6]

Z własnej inicjatywy Komisja zebrała dane od ponad 120 operatorów.

2.4. Proces konsultacji

W dniu 7 maja 2008 r. Komisja rozpoczęła szerokie konsultacje społeczne, zwracając się z prośbą o przekazywanie uwag na temat przeglądu rozporządzenia oraz możliwego rozszerzenia jego zakresu na usługi SMS i transmisji danych w roamingu. Postawiono 39 pytań dotyczących ogólnego funkcjonowania rozporządzenia, jak również kwestii szczegółowych, m.in. roamingu „przypadkowego”, wpływu rozporządzenia na mniejszych operatorów i ceny krajowe oraz relacji między rzeczywistym a naliczanym czasem połączeń. Komisja otrzymała 45 odpowiedzi. Odpowiedzi nie zawierające informacji poufnych zostały opublikowane[7].

Odpowiedzi te, w tym odpowiedź przekazaną przez ERG, uwzględniono podczas przygotowywania niniejszego przeglądu.

W odpowiedziach przekazanych w trakcie konsultacji społecznych udzielono silnego poparcia dla postulatu przedłużenia okresu obowiązywania rozporządzenia w sprawie połączeń głosowych poza termin upływający w roku 2010. ERG, poszczególne krajowe organy regulacyjne, państwa członkowskie oraz organizacje konsumenckie postulowały utrzymanie regulacji dotyczących zarówno usług hurtowych, jak i usług detalicznych. Mniejsi operatorzy opowiedzieli się również za przedłużeniem okresu obowiązywania rozporządzenia, przynajmniej w odniesieniu do usług hurtowych.

Podobnego poparcia udzielono kwestii uregulowania usług SMS w roamingu, zwłaszcza w świetle braku zmian w zakresie cen detalicznych. O ile stowarzyszenie GSM i większość operatorów sieci ruchomych było zasadniczo przeciwko przedłużeniu okresu obowiązywania rozporządzenia w sprawie połączeń głosowych w roamingu i rozszerzeniu jego zakresu na usługi transmisji danych i SMS w roamingu, niektórzy operatorzy opowiedzieli się za uregulowaniem hurtowego rynku usług SMS w roamingu.

Jeśli chodzi o usługi transmisji danych w roamingu, niemal wszyscy byli zgodni co do konieczności wyeliminowania zjawiska „szokująco wysokich rachunków” oraz wyrażali zaniepokojenie wysokimi cenami.

3. Ocena

Oprócz oceny realizacji celów rozporządzenia oraz podjęcia decyzji co do zasadności przedstawienia wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie usług SMS i transmisji danych w roamingu, zadaniem Komisja było również ocenić, czy - w świetle zmian na rynku oraz przy uwzględnieniu zarówno konkurencji, jak i ochrony konsumentów - istnieje potrzeba przedłużenia okresu obowiązywania rozporządzenia lub jego zmiany, biorąc pod uwagę zmiany wysokości opłat za usługi głosowe i transmisję danych w sieci ruchomej na poziomie krajowym oraz wpływ tego rozporządzenia na konkurencyjność mniejszych, niezależnych lub nowopowstałych operatorów. Rozporządzenie stanowi ponadto, iż w przypadku stwierdzenia przez Komisję takiej konieczności, musi ona przedstawić odpowiedni wniosek Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

3.1. Realizacja celów

Cele przewidziane w rozporządzeniu to wprowadzenie wspólnego podejścia w celu ochrony użytkowników roamingu wewnątrz Wspólnoty przed nadmiernymi opłatami za wykonane i odebrane połączenia, przyczyniającego się tym samym do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, przy jednoczesnym osiągnięciu wysokiego poziomu ochrony konsumentów, zachowaniu konkurencji między operatorami sieci ruchomych, a także utrzymaniu zarówno zachęt sprzyjających innowacji, jak i prawa konsumentów do wyboru.

Wdrożenie rozporządzenia, a zwłaszcza przejście na „eurotaryfę” przebiegło sprawnie, z kilkoma zaledwie wyjątkami odnotowanymi przez krajowe organy regulacyjne. Przeprowadzony przez Komisję monitoring wykonania rozporządzenia wskazuje na to, że obowiązki określone w rozporządzeniu są wypełniane, a konsumenci mają dostęp do eurotaryfy na poziomie lub poniżej progów cenowych przewidzianych w rozporządzeniu. Klienci skorzystali na tańszych taryfach roamingowych dotyczących wykonywania i odbierania połączeń. W szczególności, przed wejściem w życie rozporządzenia, średnia cena wykonania połączenia wynosiła 0,7692 EUR, a cena za połączenie przychodzące w roamingu - 0,417 EUR. Wejście w życie rozporządzenia oznaczało korzyści dla klientów, wynikające z niższych stawek dotyczących zarówno wykonywania, jak i odbierania połączeń, ponieważ maksymalne limity cenowe w ramach eurotaryfy ustalono na poziomie 0,49 EUR (bez VAT) za połączenie wykonane oraz 0,24 EUR (bez VAT) za połączenie odebrane. Od tamtej pory zostały one obniżone do odpowiednio 0,46 EUR (bez VAT) oraz 0,22 EUR (bez VAT).

Od czasu wejścia w życie rozporządzenia 400 mln klientów skorzystało z eurotaryfy, która stała się w UE taryfą standardową. Klienci mogą również korzystać z ofert specjalnych, chociaż wybierający takie rozwiązania płacą średnio za minutę połączenia cenę zbliżoną do klientów objętych eurotaryfą. W rezultacie konsumenci korzystający z eurotaryfy oszczędzają średnio 36,4% na połączeniach wychodzących oraz 42,9% na połączeniach przychodzących w porównaniu z cenami usług roamingu, jakie odnotowywano w UE na początku 2007 r.

Dzięki rozporządzeniu udało się również zapewnić konsumentom większą przejrzystość, mimo iż nieduża część operatorów nie była w stanie rozwiązać na czas problemów technicznych związanych z przepisami dotyczącymi przejrzystości. Większość operatorów zastosowała się jednak na czas do tych przepisów, a w przypadku gdy mieli oni trudności z ich wdrożeniem, krajowe organy regulacyjne monitorowały sytuację, aby zapewnić podjęcie na czas działań zaradczych.

Nietknięte pozostały jednak takie problemy występujące na rynku usług głosowych w roamingu, takie jak koszty związane ze zmianą operatora oraz brak rozwiązań zastępczych, nie rozwinęła się konkurencja, a ceny utrzymywały się zasadniczo na poziomie zbliżonym do wyznaczonych progów. Istnieje zatem znaczące ryzyko, że rezygnacja z rozporządzenia może doprowadzić do wzrostu cen.

3.2. Kwestie szczegółowe

Roaming „przypadkowy”

Roaming „przypadkowy” nadal wzbudza kontrowersje w regionach granicznych. Pod tym względem obowiązek zachowania przejrzystości dotyczący informowania klientów o cenach usług roamingu pomógł uświadomić konsumentom, że korzystają z roamingu w sposób niezamierzony. Na problem ten zareagowały również krajowe organy regulacyjne i administracje państw członkowskich, podejmując w celu jego rozwiązania współpracę dwustronną oraz zawierając kilka umów.

Komisja będzie w dalszym ciągu monitorować sytuację w celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania jednolitego rynku.

Skutki dla mniejszych operatorów

Rozporządzenie zapewniło dostęp mniejszych operatorów do niższych opłat hurtowych z tytułu roamingu. Miało to pozytywny skutek dla mniejszych operatorów, umożliwiając niektórym z nich wprowadzenie najtańszych ofert detalicznych na rynku. Jedną z kwestii podnoszonych w trakcie konsultacji społecznych były problemy nowych operatorów z zawarciem na czas nowych umów roamingowych ze wszystkimi operatorami. Jest to ważne, gdy abonenci nie mogą wymieniać wiadomości SMS w roamingu z abonentami sieci ruchomej w innym państwie członkowskim ze względu na brak umowy umożliwiającej ich dostarczanie.

Aby zapewnić przestrzeganie przepisów, krajowe organy regulacyjne mogą interweniować z własnej inicjatywy na podstawie art. 5 dyrektywy w sprawie dostępu[8].

Sterowanie przepływem połączeń

W trakcie przeglądu funkcjonowania rozporządzenia Komisja nie odnotowała przypadków wykorzystania sterowania przepływem połączeń na niekorzyść konsumentów, ani nie otrzymała informacji o takich praktykach. Ponieważ eurotaryfy stosowane przez operatorów podlegają maksymalnemu limitowi cenowemu, większość z nich zdecydowała się zaoferować identyczną taryfę niezależnie od sieci odwiedzanej, zapewniając tym samym większą przejrzystość dla konsumentów, którzy nie muszą wyszukiwać tańszych sieci i przełączać się do nich ręcznie.

Regiony peryferyjne

Z oceny Komisji wynika, że w odniesieniu do regionów peryferyjnych nie wystąpiły żadne negatywne skutki. W tym względzie z konsultacji społecznych oraz kontaktów służb Komisji z władzami francuskimi wynika, że w przypadku Francji podjęto, po przyjęciu przepisów, działania mające zapewnić wyrównanie sytuacji mieszkańców regionów peryferyjnych wykonujących połączenia z Francją metropolitalną.

Ceny krajowe

Komisja sprawdzała również, czy rozporządzenie mogło konkretnie spowodować jakikolwiek wzrost cen krajowych. Okazało się, że bardzo trudno jest ustalić bezpośredni związek między wprowadzeniem rozporządzenia a zwiększonymi taryfami krajowymi. ERG zauważa, że wzrost cen krajowych usług łączności ruchomej jest mało prawdopodobny, ponieważ konkurencja w tym zakresie jest przedmiotem głównej uwagi konsumentów. W 13-tym sprawozdaniu okresowym z wdrażania ram regulacyjnych stwierdza się również, iż ceny usług łączności ruchomej w 2007 r.[9] wykazywały nadal tendencję spadkową.

Naliczanie impulsów

Chociaż limity cenowe zostały wyrażone w rozporządzeniu w postaci wielkości „za minutę”, stało się jasne, że efekty rozporządzenia są osłabiane przez praktyki niektórych operatorów w zakresie naliczania opłat, którzy nie stosują naliczania sekundowego, lecz pobierają opłaty w oparciu o minimalne długości połączeń głosowych wynoszące do 60 sekund; od czasu przyjęcia rozporządzenia niektórzy operatorzy zmienili ponadto swoje praktyki w zakresie naliczania opłat, tak aby jeszcze bardziej osłabić jego wpływ. Według szacunków ERG minutowe naliczanie opłat zwiększa o około 24% typowy rachunek detaliczny za połączenia wykonane oraz o 19% za połączenia odebrane w przypadku korzystania z eurotaryfy.

3.3. Przedłużenie okresu obowiązywania rozporządzenia i rozszerzenie jego zakresu

Połączenia głosowe

Jak wynika z powyższego, fundamentalne problemy, jakie istniały przed wprowadzeniem rozporządzenia, pozostają nadal aktualne. Istnieje pewna konkurencja, jednak nowe oferty nie odgrywają znaczącej roli na rynku.

Chociaż usługi głosowe w roamingu mogą stanowić ważne źródło przychodów i zysków dla operatora sieci ruchomej, z punktu widzenia konsumentów ceny połączeń głosowych w roamingu są jedynie jednym z elementów większego pakietu usług łączności ruchomej i są mniej ważne niż, przykładowo, krajowe połączenia głosowe, krajowe wiadomości SMS czy zniżki na aparaty telefoniczne. Zmniejsza to możliwość stosowania przez operatorów atrakcyjnych taryf roamingowych jako skutecznego narzędzia przyciągania klientów. Ponadto koszty związane ze zmianą operatora oraz brak rozwiązań zastępczych dla połączeń głosowych w roamingu, w przypadku klientów znajdujących się za granicą, ograniczają oczekiwany poziom konkurencji.

Jak pokazano powyżej w punkcie dotyczącym kwestii naliczania impulsów (minutowego naliczania opłat), operatorzy wykorzystywali niedoskonałość tekstu rozporządzenia do maksymalizacji swoich dochodów na niekorzyść innych operatorów (na poziomie usług hurtowych) i konsumentów. Potrzebny jest zatem wspólny zbiór zasad dotyczących naliczania impulsów w przypadku eurotaryfy, aby umocnić jednolity rynek i zapewnić jednakowy poziom ochrony konsumentów.

Wniosek

1. Przedłużenie okresu obowiązywania rozporządzenia w sprawie hurtowych i detalicznych usług głosowych do roku 2013

Komisja proponuje przedłużyć okres obowiązywania rozporządzenia o kolejne trzy lata, od roku 2010 do roku 2013, w celu ochrony konsumentów przed nadmiernymi cenami, zapewniając jednocześnie czas wystarczający do rozwinięcia się konkurencji. Maksymalne stawki w ramach eurotaryfy, zarówno za połączenia wykonane, jak i odebrane, będą nadal co roku stopniowo obniżane w trakcie przedłużonego okresu obowiązywania rozporządzenia[10].

Aby sprzyjać wzmacnianiu konkurencji, Komisja starała się zwiększyć różnice na poziomie detalicznym, redukując w bardziej zdecydowany sposób stawki hurtowe. Powinno to poszerzyć operatorom pole do konkurowania w zakresie cen detalicznych, zwiększając tym samym prawdopodobieństwo powstania prawdziwie konkurencyjnego rynku.

Aby rozwiązać kwestię naliczania impulsów, operatorzy zostaną zobowiązani, w przypadku usług detalicznych, do sekundowego naliczania opłat swoim klientom, z zastrzeżeniem jedynie możliwości określania minimalnej długości pierwszego impulsu, wynoszącej 30 sekund, w przypadku połączeń wykonanych. W przypadku połączeń odbieranych określenie długości pierwszego impulsu nie znajduje uzasadnienia. Podobnie, w przypadku opłat hurtowych za połączenia realizowane w roamingu regulowanym, operatorzy powinni rozliczać się między sobą w oparciu o naliczanie sekundowe.

Wiadomości SMS

Pomimo presji politycznej ceny usług SMS w roamingu zmieniły się w ciągu ostatnich lat nieznacznie. Średnia cena za wysłanie wiadomości SMS w roamingu w UE obniżyła się jedynie marginalnie - z 29 centów w trzecim kwartale 2007 r. do 28,5 centów w pierwszym kwartale 2008 r. Co więcej, zważywszy na odpowiedzi udzielane przez operatorów w trakcie konsultacji społecznych, niewielkie wydają się szanse na znaczącą obniżkę cen w przyszłości w wyniku podjęcia działań przez samą branżę.

W trakcie przeglądu Komisja ustaliła, iż koszty świadczenia usług nie uzasadniają ani poziomu opłat hurtowych ani poziomu opłat detalicznych, oraz iż - w przypadku usług głosowych w roamingu – operatorzy nie są poddani wystarczającej presji konkurencyjnej, aby obniżyć ceny.

Wniosek

2. Rozszerzenie zakresu rozporządzenia na hurtowe i detaliczne usługi SMS w roamingu do roku 2013 oraz poprawa przejrzystości

Komisja proponuje rozszerzyć zakres rozporządzenia poprzez ustanowienie progu cenowego dla usług SMS w roamingu, zarówno na poziomie hurtowym, jak i detalicznym[11].

Komisja proponuje również wprowadzenie usługi powiadamiania klientów, za pomocą automatycznych wiadomości, otrzymywanych w przypadku przekroczenia granicy innego niż własne państwa członkowskiego, zawierających podstawowe zindywidualizowane informacje o cenach obowiązujących w odniesieniu do wiadomości SMS wysyłanych w odwiedzanym państwie członkowskim.

Usługi transmisji danych w roamingu

Ceny usług transmisji danych w roamingu były wysokie już w roku 2006, kiedy Komisja złożyła wniosek dotyczący rozporządzenia. Tendencja ta nasiliła się jednak w ciągu zeszłego roku wraz z pojawieniem się usług szybkiego dostępu do internetu oraz szerokopasmowej łączności ruchomej, w szczególności dla użytkowników laptopów. Doprowadziło to do problemu „szokująco wysokich rachunków” wystawianych użytkownikom korzystającym z płaskich taryf na terenie swojego kraju, którym, w przypadku roamingu, można jednak naliczać opłaty w oparciu o wykorzystane megabajty. Zaniepokojenie poziomem opłat za tego rodzaju usługi wskazuje, że konieczne jest podjęcie działań, w szczególności w celu poprawy przejrzystości oraz wyeliminowania szokująco wysokich rachunków, w interesie nie tylko konsumentów, ale także operatorów sieci ruchomych.

Utrzymywanie szczególnie wysokich opłat hurtowych za tego rodzaju usługi w przypadku sieci niepreferowanych wynika z trudności w sterowaniu przepływem połączeń, które nie zachęcają operatorów do jednostronnego obniżania cen hurtowych z uwagi na to, że połączenia będą odbierane niezależnie od naliczanej opłaty. Ogranicza to zdolność operatorów macierzystych do przewidywania kosztów świadczonych przez nich usług hurtowych oraz do zapewniania swoim klientom przejrzystych i konkurencyjnych pakietów taryfowych. Należy zatem ustalić ochronny limit cenowy na poziomie hurtowym, który doprowadzi do znaczącego obniżenia cen hurtowych, ale będzie na tyle wysoki, że nie spowoduje zakłócenia konkurencji ani nie powstrzyma jej rozwoju.

Wniosek

3. Zwiększenie przejrzystości oraz zastosowanie wprowadzenie mechanizmu ochronnego na poziomie hurtowym do roku 2013 w celu wyeliminowania szokująco wysokich rachunków za transmisję danych w roamingu

Komisja proponuje przyjęcie środków zapewniających odpowiednie informowanie klientów korzystających z roamingu o opłatach mających zastosowanie do usług transmisji danych w roamingu, za pomocą automatycznych wiadomości.

Najpóźniej do dnia 1 lipca 2010 r., operatorzy muszą również zapewnić klientom rozwiązanie pozwalające na ustalenie z góry maksymalnej kwoty opłat za transmisję danych.

Aby umożliwić operatorom przyjęcie przejrzystych rozwiązań cenowych oraz zapewnić możliwość przewidywania z większą pewnością kosztów świadczonych przez nich usług hurtowych, Komisja proponuje, w odniesieniu do usług transmisji danych w roamingu, ustalenie mechanizmu ochronnego w postaci limitu ceny hurtowej na poziomie nieprzekraczającym średnio 1 EUR za 1 MB w rozliczeniach między dwoma dowolnymi operatorami.

4. Wniosek

Pomimo rezultatów będących efektem rozporządzenia, dynamika rynku usług roamingu nie zmieniła się od czasu jego wprowadzenia na tyle wystarczająco, aby Komisja mogła zalecić dopuszczenie do wygaśnięcia rozporządzenia w 2010 r.

Aby poprawić funkcjonowanie jednolitego rynku, proponuje się rozszerzenia zakresu rozporządzenia na usługi SMS i transmisji danych w roamingu. Ceny usług SMS w roamingu zmieniły się tylko nieznacznie w ciągu ostatnich lat, a szanse na znaczącą obniżkę cen w przyszłości w wyniku podjęcia działań przez samą branżę wydają się niewielkie. Zaniepokojenie poziomem opłat za transmisję danych w roamingu wskazuje, że konieczne jest podjęcie działań, w szczególności w celu poprawy przejrzystości oraz wyeliminowania szokująco wysokich rachunków.

Komisja proponuje uregulowanie rynków hurtowych i detalicznych w zakresie usług głosowych i SMS w roamingu. Wniosek ma na celu zwiększenie maksymalnych różnic między opłatami hurtowymi a detalicznymi, aby w optymalny sposób sprzyjać powstaniu prawdziwie konkurencyjnego rynku. Komisja wnioskuje również o wzmocnienie ochrony konsumentów otrzymujących zbyt wysokie rachunki z uwagi na minutowe naliczanie opłat. W odniesieniu do usług transmisji danych w roamingu proponuje się jednak przyjęcie innego z uwagi na specyfikę napotykanych problemów. Komisja uznała zwłaszcza, że nie można akceptować „szokująco wysokich rachunków” i potrzebne jest podjęcie natychmiastowych działań mających na celu zarówno poprawę przejrzystości, jak i wyeliminowanie wygórowanych cen hurtowych, które prowadzą do znacznych zakłóceń konkurencji.

Specyfika rynku usług roamingu uzasadnia zastosowanie nadzwyczajnych środków. Z uwagi na swój wyjątkowy charakter działania interwencyjne powinny zostać ograniczone w czasie i przestać obowiązywać z dniem 30 czerwca 2013 r. Komisja będzie nadal monitorować rozwój wewnątrzwspólnotowego rynku usług roamingu oraz proponuje przeprowadzenie kolejnego przeglądu wraz z przedstawieniem sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w roku 2011.

Komisja zamierza pomóc we wszelki możliwy sposób Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w osiągnięciu, w najkrótszym możliwym terminie, porozumienia odnośnie do wspomnianych wyżej kwestii, aby do lata 2009 r. europejscy użytkownicy usług łączności ruchomej skorzystali na wprowadzeniu tych propozycji. Realizacja tych celów jest konieczna, aby zaspokoić oczekiwania obywateli wobec UE oraz zapewnić skuteczność działań Europy na rzecz obywateli.

[1] Dz.U. L 171 z 29.6.2007, s. 32.

[2] Artykuł 11 rozporządzenia.

[3] Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie roamingu w publicznych sieciach telefonii ruchomej wewnątrz Wspólnoty oraz zmieniającego dyrektywę 2002/21/WE w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej, COM(2006) 382 z 12.7.2006.

[4] Wielkość tę obliczono na podstawie szczegółowych danych zebranych przez krajowe organy regulacyjne i Komisję Europejską. Dane dotyczące poszczególnych operatorów zostały zebrane przez 27 krajowych organów regulacyjnych, a następnie zagregowane z zastosowaniem podejścia typu bottom-up .

[5] http://www.erg.eu.int/documents/docs/index_en.htm.

[6] http://ec.europa.eu/information_society/activities/roaming/docs/study_data_roaming.pdf.

[7] Strona internetowa: http://ec.europa.eu/information_society/activities/roaming/regulation/consult08/contributions/index_en.htm.

[8] Dz.U. L 108 z 24.4.2002, s. 7.

[9] COM(2008) 153 z 19.3.2008.

[10] Opłata hurtowa za wykonanie połączenia, która w dniu 1 lipca 2010 r. wynosić będzie 26 centów, zostanie obniżona kolejno do 23, 20 i 17 centów. Próg cenowy dla eurotaryfy za wykonanie połączenia obniży się z 43 centów do odpowiednio 40, 36 i 34 centów, a próg cenowy dotyczący odbierania połączeń spadnie z 19 centów do odpowiednio 16, 13 i 10 centów.

[11] Opłata hurtowa, która będzie mieć zastosowanie do usług SMS od dnia 1 lipca 2009 r., nie powinna przekraczać średnio 4 centów za wiadomość w rozliczeniach między dwoma dowolnymi operatorami, co odzwierciedla rzeczywiście ponoszone koszty hurtowe. Począwszy od tego samego dnia, opłata detaliczna za wiadomość SMS dostarczaną w roamingu nie powinna przekraczać 11 centów, co gwarantuje zarówno odpowiedni zysk dla operatorów, jak i ochronę konsumentów.