SPIS TREŚCI

1........... Wprowadzenie.............................................................................................................. 3

2........... Nierozpatrzone wnioski z 2011 r.................................................................................. 4

3........... Nowe wnioski otrzymane w 2012 r.............................................................................. 5

4........... Finansowanie................................................................................................................ 8

5........... Monitorowanie.............................................................................................................. 8

6........... Zamknięcie pomocy...................................................................................................... 9

7........... Wnioski....................................................................................................................... 10

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Fundusz Solidarności Unii Europejskiej Sprawozdanie roczne za 2012 r.

1. Wprowadzenie

Zgodnie z artykułem 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiającego Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (zwanego dalej „rozporządzeniem”) należy przedstawić Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące działalności funduszu w poprzednim roku. W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono działania funduszu w 2012 r. obejmujące, podobnie jak w poprzednich sprawozdaniach, rozpatrywanie nierozpatrzonych i nowych wniosków oraz ocenę sprawozdań z realizacji w związku z ich przygotowaniem do zamknięcia.

W 2012 r. otrzymano łącznie 7 wniosków o pomoc z Funduszu Solidarności, zatem pod względem liczby wniosków rok ten był normalny i przeciętny. Dwa wnioski wpłynęły w pierwszej połowie roku, a pięć kolejnych – w miesiącach letnich i jesiennych.

Siedem wniosków otrzymanych w 2012 r. dotyczyło dwóch klęsk żywiołowych we Włoszech (trudne warunki zimowe w głównych częściach kraju oraz trzęsienia ziemi w regionach Emilia-Romania, Lombardia i Wenecja Euganejska), czterech zdarzeń w Hiszpanii (pożary lasów w Walencji, pożary na Wyspach Kanaryjskich, pożary w Maladze i powódź w Andaluzji, Murcji i Walencji) oraz jednego zdarzenia w Rumunii (susze i pożary). Komisja nie mogła zaakceptować wniosku otrzymanego z Włoch, który odnosił się do trudnych warunków atmosferycznych w lutym 2012 r. Drugi wniosek złożony przez Włochy dotyczący serii trzęsień ziemi, które w maju 2012 r. nawiedziły regiony Emilia-Romania, Lombardia i Wenecja Euganejska, otrzymał natomiast największą dotację w historii Funduszu Solidarności. Zaledwie sześć miesięcy po wystąpieniu klęski żywiołowej w grudniu 2012 r. Włochom wypłacona została kwota w wysokości ponad 670 mln EUR. Wnioski złożone przez Hiszpanię dotyczyły mniejszych katastrof, które spowodowały szkody znacznie poniżej normalnego progu uruchomienia Funduszu Solidarności. Uznano, że żaden z tych wniosków nie spełniał warunków rozporządzenia dotyczących wyjątkowego uruchomienia funduszu na podstawie kryteriów odnoszących się do „klęsk o zasięgu regionalnym”. Pod koniec roku nie zakończono jeszcze oceny wniosku Rumunii.

W 2012 r. Komisja zakończyła ocenę dwóch spraw oczekujących na rozpatrzenie od 2011 r. Zatwierdzono wniosek Włoch dotyczący gwałtownych powodzi w Ligurii i Toskanii w 2011 r. Nie zatwierdzono wniosku Cypru dotyczącego wybuchu w bazie marynarki wojennej w 2011 r. Oba przypadki opisano w niniejszym sprawozdaniu.

Ogółem w 2012 r. Komisja przyznała pomoc z Funduszu Solidarności opiewającą na łączną kwotę 688 254 041 EUR; szczegółowe wyjaśnienia na ten temat znajdują się w rozdziale 4 – „Finansowanie”.

Poza tym zarządzanie Funduszem Solidarności w 2012 r. potwierdziło doświadczenia z poprzednich lat: poważne klęski – które są zasadniczym celem Fundusz Solidarności – stanowią jedynie niewielką część wniosków o pomoc; największa liczba wniosków odnosi się do mniejszych klęsk ze stratami o wartości poniżej ustalonego progu szkody. Z ich oceny wynika jednak, że większość wspomnianych wyżej zdarzeń nie spełnia warunków niezbędnych do wyjątkowego uruchomienia funduszu. Zastąpienie tych dość skomplikowanych wymogów rozporządzenia jasnym i prostym warunkiem było jednym z elementów prac przygotowawczych Komisji w 2012 r. dotyczących przeglądu rozporządzenia w sprawie Funduszu Solidarności.

2. Nierozpatrzone wnioski z 2011 r.

Cypr (wybuch w bazie marynarki wojennej)

W dniu 11 lipca 2011 r. doszło do ogromnego wybuchu w bazie marynarki wojennej Evangelos Florakis położonej w pobliżu Larnaki i 60 km od stolicy – Nikozji. Przyczyną wypadku była eksplozja dużej ilości amunicji składowanej w kontenerach i pochodzącej z przechwyconego statku M/V Monchegorsk, który przewoził broń z Iranu do Syrii w 2009 r. Skonfiskowana amunicję wyładowano na Cyprze i przechowywano w bazie marynarki wojennej na otwartym powietrzu. Przypuszcza się, że amunicja sama się zapaliła z powodu bardzo wysokich temperatur zewnętrznych. W pobliżu bazy marynarki wojennej znajduje się elektrownia Vasilikos (VPP) – największa w kraju, produkująca ok. 50 % energii elektrycznej na Cyprze. Eksplozja poważnie uszkodziła elektrownię, co spowodowało znaczne niedobory energii na wyspie. W dniu 19 września 2011 r. władze Cypru złożyły wniosek o pomoc z Funduszu Solidarności. Wysokość szkód w samej elektrowni oszacowano na kwotę od 330 mln do 700 mln EUR. Po dodaniu do tego innych szkód szacunkowa łączna wartość szkód bezpośrednich wynosiła od 467 mln do 837 mln EUR. Próg uruchomienia Funduszu Solidarności mający zastosowanie do Cypru w 2011 r. wynosił 99,845 mln EUR (tj. 0,6 % DNB na podstawie danych z 2009 r.). Dodatkowe informacje uzupełniające przedstawione przez cypryjskie władze zawierały znacznie skorygowane dane dotyczące szkód w całkowitej wysokości 357,19 mln EUR, tzn. dużo mniej niż wstępnie oceniano. Wartość szkód bezpośrednich w elektrowni oszacowano na 220 mln EUR. Po odjęciu szkód niekwalifikujących się do pomocy łączna wartość szkód bezpośrednich wyniosła 271,05 mln EUR.

Jak poinformowały cypryjskie władze, ubezpieczyciele Cypryjskiego Urzędu Energetyki zgodzili się przejąć koszty odbudowy elektrowni. Komisja stwierdziła, że wszystkie szkody zgłoszone przez władze Cypru są faktycznie objęte ubezpieczeniem lub podlegają ubezpieczeniu i dlatego nie kwalifikują się do pomocy z Funduszu Solidarności. Poza tym fundusz nie może interweniować w sprawach dotyczących odpowiedzialności strony trzeciej (która może być również organem publicznym) za powstałe szkody. Z tych powodów Komisja uznała w dniu 20 marca 2012 r., że wniosek Cypru nie spełnia warunków uruchomienia funduszu, i odpowiednio poinformowała o tym cypryjskie władze.

Włochy (powódź w Ligurii)

Ekstremalne warunki pogodowe z ulewnymi deszczami panujące dnia 25 października 2011 r. w północno-zachodnich Włoszech spowodowały poważne powodzie oraz osuwiska, podczas których najbardziej ucierpiały prowincje La Spezia w Ligurii (zwłaszcza region Cinque Terre) i Massa Carrara w Toskanii. Katastrofa ta spowodowała poważne zniszczenia budynków mieszkalnych i przedsiębiorstw, szkody w rolnictwie, a także przerwanie ważnych połączeń transportowych oraz zakłócenia funkcjonowania podstawowych sieci infrastruktury publicznej. W dniu 22 grudnia 2011 r. władze Włoch wystąpiły z wnioskiem o pomoc z Funduszu Solidarności. Łączną wartość szkód bezpośrednich oszacowano na 722,467 mln EUR, co stanowi 20,43 % normalnego progu wynoszącego 3,536 mld EUR, mającego zastosowanie do Włoch w 2011 r. przy uruchamianiu Funduszu Solidarności (tj. 3 mld EUR w cenach z 2002 r.). Wniosek rozpatrywano zatem na podstawie wyjątkowych kryteriów dotyczących „nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym”. Komisja stwierdziła, że we wniosku wykazano, iż spełniono warunki mówiące a) o dotknięciu klęską znacznej części ludności regionu dotkniętego klęską i b) że klęska spowodowała poważne i długotrwałe następstwa dla warunków życia oraz stabilności gospodarczej. W dniu 15 marca 2012 r. Komisja zaproponowała uruchomienie pomocy finansowej w wysokości 18,062 mln EUR. Odpowiednią procedurę korekty budżetu zakończono dniu 12 czerwca 2012 r. Po zawarciu porozumienia wykonawczego z Włochami dotacja została w całości wypłacona w dniu 26 listopada 2012 r.

3. Nowe wnioski otrzymane w 2012 r.

W 2012 r. trzy państwa członkowskie złożyły w sumie siedem wniosków o pomoc finansową z Funduszu Solidarności UE. Komisja zatwierdziła jeden wniosek z Włoch (dotyczący trzęsień ziemi w regionie Emilia-Romania). Cztery wnioski (trzy z Hiszpanii, jeden z Włoch) uznano za niespełniające kryteria i Komisja je odrzuciła. Hiszpania postanowiła wycofać swój wniosek dotyczący pożarów w Maladze. Ocena rumuńskiego wniosku dotyczącego susz i pożarów w lecie 2012 r. zostanie ujęta w sprawozdaniu rocznym za 2013 r.

Włochy (niekorzystne warunki pogodowe zimą)

W lutym 2012 r. w północno-środkowej i południowej części Włoch wystąpiły ekstremalne warunki pogodowe z nietypowo niskimi temperaturami i obfitymi opadami śniegu, co spowodowało uszkodzenia infrastruktury publicznej i prywatnej i domów mieszkalnych oraz przyniosło straty rolnictwu i przedsiębiorstwom. Komisja otrzymała wniosek dnia 5 kwietnia 2012 r., po odnotowaniu pierwszych szkód w dniu 1 lutego 2012 r. Władze Włoch oszacowały łączną wartość szkód bezpośrednich na ponad 2,735 mld EUR, co stanowiło 75,82 % normalnego progu uruchomienia Funduszu Solidarności mającego zastosowanie do Włoch, wynoszącego 3,607 mld EUR w 2012 r. (tj. 3 mld EUR w cenach z 2002 r.). Wniosek rozpatrywano zatem na podstawie wyjątkowych kryteriów dotyczących „nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym”. Podczas gdy za spełniony uznano warunek, zgodnie z którym klęska musi dotykać większości ludności regionu dotkniętego klęską, wniosek nie zawierał żadnych przekonujących dowodów na to, że trudne warunki zimowe wywołały poważne i trwałe skutki (przez ponad rok) dla warunków życia i stabilności gospodarczej całego dotkniętego obszaru, który obejmuje większą część Półwyspu Apenińskiego. W dniu 26 września 2012 r. Komisja uznała, że wniosku Włoch nie można uznać za dotyczący nadzwyczajnej klęski żywiołowej w rozumieniu rozporządzenia. Władze Włoch zostały o tym odpowiednio poinformowane.

Włochy (trzęsienia ziemi w regionie Emilia-Romania)

Drugi wniosek włoskich władz o pomoc finansową z Funduszu Solidarności wpłynął do Komisji dnia 27 lipca 2012 r. i dotyczył poważnej klęski: w dniach 20 i 29 maja 2012 r. dwa niszczycielskie trzęsienia ziemi nawiedziły duże tereny północnych Włoch i spowodowały poważne szkody w wielu miejscowościach, głównie w prowincjach Modena i Ferrara w regionie Emilia-Romania. Poniesione zostały poważne i rozległe szkody w budynkach, infrastrukturze, przedsiębiorstwach, instalacjach przemysłowych, rolnictwie oraz w sektorze dziedzictwa kulturowego, który w tym rejonie ma duże znaczenie. Dwa główne trzęsienia i setki wstrząsów wtórnych wystąpiły w odstępie kilku tygodni na obszarze znajdującym się głównie w dwóch prowincjach regionu Emilia-Romania, a ich skutki dotknęły też sąsiadujące prowincje oraz regiony Wenecja Euganejska i Lombardia. Zgodnie z ustaloną polityką w ramach Funduszu Solidarności, w przypadku gdy kilka wydarzeń tego samego rodzaju występuje na tym samym obszarze w stosunkowo krótkim czasie, wydarzenia te uważane są za pojedynczą klęskę żywiołową. Łączną wartość szkód bezpośrednich oszacowano na 13,274 mld EUR. Ponieważ kwota ta znacznie przekracza próg interwencji w przypadku poważnych klęsk w wysokości 3,607 mld EUR (tj. 3 mld EUR w cenach z 2002 r.), który miał zastosowanie do Włoch w 2012 r., katastrofę można było zakwalifikować jako „poważną klęskę żywiołową”. Dnia 19 września 2012 r. Komisja zaproponowała uruchomienie pomocy finansowej w wysokości 670,192 mln EUR, co było największą kwotą pomocy udzieloną w historii funduszu. Po zakończeniu procedury budżetowej w Radzie i Parlamencie Europejskim i po zawarciu porozumienia wykonawczego między Komisją a Włochami dotacja została w całości wypłacona w dniu 19 grudnia 2012 r.

Hiszpania (3 sprawy)

Latem 2012 r. wiele regionów Hiszpanii ucierpiało wskutek pożarów lasów, zwłaszcza we Wspólnocie Autonomicznej Walencji i we Wspólnocie Autonomicznej Wysp Kanaryjskich. Pod koniec września 2012 r. powodzie spowodowały inne szkody w trzech autonomicznych regionach: w Andaluzji, Murcja i Walencji. W związku z tym Hiszpania złożyła wniosek o pomoc finansową z Funduszu Solidarności w odniesieniu do każdej z tych trzech klęsk żywiołowych.

(1) Pożary lasów w Walencji We wstępnym wniosku z dnia 30 sierpnia 2012 r. władze hiszpańskie oszacowały łączną wartości szkód na 140,380 mld EUR. Zaktualizowane informacje otrzymano w dniach 5 września 2012 r. i 9 października 2012 r. Na tej podstawie Komisja stwierdziła, że kwota 155,767 mln EUR może zostać zaakceptowana jako łączna wartość szkód bezpośrednich, co stanowiło 4,3 % normalnego progu wynoszącego 3,607 mld EUR (tj. 3 mld EUR w cenach z 2002 r.) mającego zastosowanie do Hiszpanii. Wniosek rozpatrywano zatem na podstawie wyjątkowych kryteriów dotyczących nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym. Za niespełniony uznano jednak warunek zakładający, że ucierpieć powinna znaczna część ludności zamieszkującej strefę dotkniętą klęską. Wniosek ten odnosił się głównie do szkód spowodowanych w rolnictwie i turystyce oraz środowisku naturalnym. Ponadto nie przedstawiono żadnych dowodów wskazujących na fakt, że klęska wywołała poważne i trwałe skutki dla warunków życia i stabilności gospodarczej dotkniętego obszaru. Z tych powodów w dniu 30 kwietnia 2013 r. Komisja stwierdziła, że wniosek nie spełnia warunków wyjątkowego uruchomienia funduszu na podstawie kryteriów dotyczących nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym, i poinformowała o tym odpowiednio władze Hiszpanii.

(2) Pożary na Wyspach Kanaryjskich Wstępny wniosek dotyczył pożarów na wyspie La Gomera; Komisja otrzymała go w dniu 23 września 2012 r., po odnotowaniu pierwszych szkód w dniu 4 sierpnia 2012 r. Ponieważ pożary wybuchły również na innych wyspach należących do Wspólnoty Autonomicznej Wysp Kanaryjskich, hiszpańskie władze postanowiły uzupełnić dane liczbowe na temat szkód o dane związane z pożarami lasów na wyspach Teneryfa i La Palma. W dniach 9 października i 17 października 2012 r., w Komisja otrzymała odniesieniu do trzech wysp uaktualnione dane liczbowe – 72,235 mln EUR, z czego większa część ( 60,7 mln EUR) odnosiła się do wyspy La Gomera. Łączna wartość szkód bezpośrednich stanowiła zaledwie 2 % normalnego progu wynoszącego 3,607 mld EUR (tj. 3 mld EUR w cenach z 2002 r.) mającego zastosowanie do Hiszpanii, dlatego wniosek rozpatrywano na podstawie kryteriów wyjątkowych dotyczących nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym. Jak wykazała ocena, wniosek nie zawierał szczegółowych dowodów ani rozróżnienia pomiędzy bezpośrednimi skutkami pożarów dla ludności (uszkodzenie mienia i infrastruktury użyteczności publicznej itp.) a spodziewanymi konsekwencjami gospodarczymi, które mogą być dotkliwe dla większej części społeczeństwa. Stwierdzono, że nie został spełniony warunek zakładający, że klęska powinna wywołać poważne i trwałe skutki dla warunków życia i stabilności gospodarczej danego regionu. Z tych powodów w dniu 30 kwietnia 2012 r. Komisja stwierdziła, że wniosek nie spełnia warunków wyjątkowego uruchomienia funduszu na podstawie kryteriów dotyczących nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym, i poinformowała o tym odpowiednio władze Hiszpanii.

(3) Powódź w Andaluzji, Murcji i Walencji Wniosek Hiszpanii wpłynął do Komisji w dniu 7 grudnia 2012 r., po odnotowaniu pierwszych szkód w dniu 28 września 2012 r. Łączną wartość szkód bezpośrednich oszacowano na 408,990 mln EUR, co stanowiło 11,3 % normalnego progu wynoszącego 3,607 mld EUR (tj. 3 mld w cenach z 2002 r.) mającego zastosowanie do Hiszpanii, dlatego wniosek rozpatrywano na podstawie kryteriów wyjątkowych dotyczących nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym. Ocena wykazała, że powodzie nie dotyczyły jednego spójnego regionu lub obszaru, lecz większej liczby obszarów zalewowych w różnych, niepowiązanych ze sobą terenach w trzech autonomicznych regionach Walencji, Murcji i Andaluzji. Ponadto Komisja oceniła, że brak jest przekonujących dowodów na to, iż powódź miała poważne i trwałe skutki dla warunków życia i stabilności gospodarczej dotkniętych regionów. Z tych powodów w dniu 30 kwietnia 2013 r. Komisja stwierdziła, że wniosek nie spełnia warunków wyjątkowego uruchomienia funduszu na podstawie kryteriów dotyczących nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym, i poinformowała o tym odpowiednio władze Hiszpanii.

Hiszpania (pożary w Maladze)

Czwarty wniosek Hiszpanii dotyczył pożarów w prowincji Malaga (część Wspólnoty Autonomicznej Andaluzji) pod koniec sierpnia 2012 r. Pożary występowały w środowisku naturalnym i spowodowały mniejsze szkody dla mienia prywatnego. 6 listopada 2012 r. władze Hiszpanii złożyły wniosek o pomoc z Funduszu Solidarności. Łączną wartość bezpośrednich szkód spowodowanych przez pożary oszacowały na 22,425 mln EUR. Komisja skontaktowała się z hiszpańskimi władzami, aby wyjaśnić, że klęska na taką skalę (straty mniejsze niż 1 % progu wynoszącego 3,607 mld EUR) nie spełnia warunków koniecznych do przyznania pomocy z Funduszu Solidarności. W związku z tym władze Hiszpanii postanowiły w grudniu 2012 r. wycofać wniosek.

4. Finansowanie

W 2012 r. władza budżetowa zatwierdziła dotacje z Funduszu Solidarności w odniesieniu do dwóch przypadków, dla których wnioski otrzymano w latach 2011 i 2012.

Odpowiedni wstępny projekt budżetu korygującego nr 2 na rok 2012 odnoszący się do wniosku Włoch (z 2011 r. – powodzie w Ligurii i Wenecji Euganejskiej) zakończono dnia 12 czerwca 2012 r.[1]. Po przyjęciu decyzji o przyznaniu dotacji i podpisaniu porozumienia wykonawczego wypłata środków nastąpiła w dniu 26 listopada 2012 r.

Wstępny projekt budżetu korygującego nr 5 na rok 2012 odnosi się do wniosku Włoch dotyczącego serii trzęsień ziemi, które nawiedziły regiony Emilia-Romania, Lombardia i Wenecja Euganejska, zatwierdzonego przez władzę budżetową w dniu 21 listopada 2012 r. Po przyjęciu decyzji o przyznaniu dotacji i podpisaniu porozumienia wykonawczego wypłata środków dla Włoch nastąpiła w dniu 19 listopada 2012 r.[2].

Dotacje z Funduszu Solidarności – zatwierdzone w 2012 r.

Państwo-beneficjent || Klęska || Kategoria || Kwota (EUR)

Włochy || Powódź w Ligurii i Toskanii || regionalna || 18 061 682

Włochy || Seria trzęsień ziemi w regionie Emilia-Romania, Lombardia i Wenecja Euganejska || poważna || 670 192 359

OGÓŁEM || 688 254 041

5. Monitorowanie

W 2012 r. Komisja przeprowadziła wizyty monitorujące w pięciu państwach–beneficjentach dotacji z Funduszu Solidarności, aby uzyskać informacje na temat systemów wprowadzonych przez właściwe organy krajowe w celu wykorzystywania dotacji z Funduszu Solidarności oraz aby przedyskutować szczegółowe kwestie z organami wykonawczymi:

– w Warszawie (Polska) dnia 20 stycznia 2012 r. w związku z dotacją w wysokości 105,5 mln EUR przyznaną po powodzi w listopadzie 2010 r.;

– w Pradze (Republika Czeska) dnia 17 lutego 2012 r. w związku z dwoma powodziami w 2010 r. (wiosną – dotacja w wysokości 5,1 mln EUR i jesienią – dotacja w wysokości 10,9 mln EUR);

– w Bratysławie (Słowacja) dnia 20 marca 2012 r. w związku z dotacją w wysokości 20,4 mln EUR przyznaną po powodzi wiosną 2010 r.

– w Lublanie (Słowenia) dnia 24 kwietnia 2012 r. w związku z dotacją w wysokości 7,5 mln EUR przyznaną po powodzi jesienią 2010 r.

– w Zagrzebiu (Chorwacja) dnia 25 kwietnia 2012 r. w związku z dwoma powodziami w 2010 r. (wiosną – 3,8 mln EUR i jesienią – dotacja w wysokości 1,2 mln EUR).

– w Wenecji (Włochy) dnia 9 listopada 2012 r. w związku z dotacją w wysokości 16,9 mln EUR przyznaną po powodzi jesienią 2010 r.

Wizyty Komisji zostały zasadniczo bardzo dobrze przyjęte i pozwoliły na uzyskanie wystarczającej pewności, że odpowiednie organy przeprowadziły realizację i kontrole w sposób przejrzysty i prawidłowy oraz przestrzegając zasad ustanowionych w rozporządzeniu w sprawie Funduszu Solidarności, w decyzji o przyznaniu dotacji i porozumieniu wykonawczym.

Po otrzymaniu sprawozdań końcowych Komisja przeprowadzi dalsze analizy i w stosownym przypadku podejmie odpowiednie kroki.

6. Zamknięcie pomocy

Artykuł 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie Funduszu Solidarności stanowi, że nie później niż sześć miesięcy po wygaśnięciu jednorocznego okresu od dnia wypłacenia dotacji państwo–beneficjent przedstawia sprawozdanie dotyczące finansowej realizacji dotacji (zwane dalej „sprawozdaniem z realizacji”) wraz z uzasadnieniem wydatków (zwanym dalej „oświadczeniem uzasadniającym”). Kończąc tę procedurę, Komisja zamyka pomoc z funduszu.

W 2012 r. zamknięto akta pomocy z Funduszu Solidarności UE w czterech przypadkach:

(1) W przypadku huraganu Dean w 2007 r., który nawiedził francuskie departamenty zamorskie Martynikę oraz Gwadelupę (Francja), przyznana pomoc finansowa wynosiła 12,78 mln EUR. Sprawozdanie z realizacji Francja przedłożyła w dniu 28 czerwca 2010 r. Podczas przeprowadzania kontroli Komisja zwróciła się do władz Francji o dodatkowe informacje. Po przedłożeniu ich przez Francję Komisja zakończyła w 2012 r. przeprowadzanie analizy i oceny, a w lutym tego samego roku zamknęła sprawę.

(2) Jeśli chodzi o zamknięcie pomocy udzielonej po powodzi w Słowenii w 2007 r., przyznano dotację w wysokości 8,25 mln EUR, a sprawozdanie z realizacji Słowenia przedłożyła w dniu 7 października 2010 r. Trzeba było zwrócić się do Słowenii o dodatkowe informacje; po ich analizie i ocenie Komisja doszła do wniosku, że przedłożone przez Słowenię informacje są zadowalające. Sprawa została zamknięta w lipcu 2012 r.

(3) W odniesieniu do zamknięcia rumuńskiej sprawy dotyczącej powodzi wiosną 2005 r., Rumunia otrzymała pomoc finansową w wysokości 18,80 mln EUR. W dniu 4 marca 2008 r. Komisja otrzymała sprawozdanie z realizacji dotyczące obydwu powodzi (wiosennej i letniej) w 2005 r. Przeprowadzana przez Komisję procedura zamknięcia została przerwana z powodu sprawy prowadzonej przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), w której OLAF koordynował dochodzenie dotyczące rumuńskich władz. Z analiz Komisji przeprowadzonych w ścisłej współpracy z OLAF-em i władzami Rumunii wynikało, że nie było żadnych problemów dotyczących powodzi wiosną 2005 r. Interwencja z Funduszu Solidarności w sprawie wiosennej powodzi została zamknięta w październiku 2012 r. Natomiast nadal niezakończona jest sprawa powodzi latem w 2005 r.

(4) W sprawie dotyczącej wycieku ropy z tankowca „Prestige” w 2003 r. (Hiszpania) wypłacona została pomoc finansowa w wysokości 8,63 mln EUR, a sprawozdanie z realizacji wpłynęło do Komisji w dniu 31 sierpnia 2005 r. W grudniu 2005 r. Komisja otrzymała dodatkowe informacje. Z analizy i oceny przeprowadzonej przez Komisję wynikało jednak, że brakowało niezbędnych danych. Dlatego zwrócono się o dodatkowe informacje do władz Hiszpanii. W końcu w listopadzie 2012 r. sfinalizowano procedurę zamknięcia i sprawa mogła zostać zamknięta.

Żadna z wyżej wymienionych spraw nie wymagała odzyskania środków.

W 2012 r. Komisja otrzymała również dwa opóźnione sprawozdania z realizacji dotyczące dotacji przyznanych w 2009 r.: jedno z Cypru (susza w 2008 r.) a drugie z Rumunii (powódź w 2008 r.), oraz dwa inne sprawozdania dotyczące dotacji z 2011 r.: sprawozdanie z Portugalii (powódź na Maderze w 2010 r.) i z Francji (huragan Xynthia w 2010 r.). Pod koniec okresu objętego niniejszym sprawozdaniem rocznym nadal trwała ocena wspomnianych sprawozdań z realizacji.

7. Wnioski

W 2012 r. złożono siedem nowych wniosków o pomoc z Funduszu Solidarności, co odpowiada średniej liczbie wniosków. Tylko jeden z nich[3] dotyczył poważnej klęski, tzn. wchodził w główny zakres zastosowania Funduszu Solidarności. Wniosek dotyczył trzęsienia ziemi w regionie Emilia-Romania, które okazało się największą klęską żywiołową w historii Funduszu Solidarności – spowodowane szkody były znacznie większe niż w przypadku wcześniejszego trzęsienia ziemi w L’Aquili. Fundusz Solidarności udowodnił swoją zdolność działania w takich sytuacjach: w rekordowym czasie udostępniono rekordową kwotę. Takie wyniki można osiągnąć tylko przy dobrej współpracy państwa wnioskującego – tak też było w omawianym przypadku.

Natomiast wnioski przedłożone na podstawie wyjątkowych kryteriów dotyczących nadzwyczajnej klęski o zasięgu regionalnym – znowu okazały się trudne do oceny i nie osiągnęły zamierzonego celu. Pięć tego rodzaju spraw wpłynęło w 2012 r. – żaden wniosek nie mógł zostać zatwierdzony. Zwłaszcza w przypadkach, w których szkody ograniczają się jedynie do kilku procent progu krajowego, prawie nigdy nie zostają spełnione szczególne warunki rozporządzenia. Jak zostało to omówione w komunikacie z 2011 r. w sprawie przyszłości Funduszu Solidarności[4], proste i jaśniejsze kryteria z pewnością pomogłyby państwom rozważającym złożenie wniosku o pomoc dokonać lepszej oceny swoich szans na pomyślne rozpatrzenie sprawy; pozwoliłoby to również uniknąć niepotrzebnych działań administracyjnych i frustracji z powodu odrzuconych wniosków.

Przypadek dotyczący wybuchu w bazie marynarki wojennej na Cyprze jest kolejnym przykładem na to, że wnioski odnoszące się do katastrof spowodowanych przez człowieka prawie nigdy nie będą spełniać kryteriów kwalifikowalności określonych w rozporządzeniu w sprawie Funduszu Solidarności, ponieważ kwestie dotyczące odpowiedzialności cywilnej, zasada „zanieczyszczający płaci” oraz szkody podlegające ubezpieczeniu są wyłączone z pomocy z Funduszu Solidarności. Jak zaproponowano w komunikacie z 2011 r., zakres interwencji funduszu powinien zostać dokładniej określony i zawężony do klęsk żywiołowych, w tym również możliwych reakcji łańcuchowych.

Doświadczenia z 2012 r. w zarządzaniu Funduszem Solidarności potwierdzają zdanie Komisji, że można by znacznie poprawić funkcjonowanie funduszu, zwłaszcza zwiększyć zdolność reagowania, przez dostosowanie różnych kluczowych przepisów obowiązującego obecnie rozporządzenia, przy jednoczesnym utrzymaniu jego przesłanek i charakteru oraz bez ingerowania w finanse oraz dozwoloną wysokość wydatków. Chodzi tu m.in. o: możliwość dokonywania wypłaty zaliczek, jasną i prostą definicję klęsk o zasięgu regionalnym, szczegółowe przepisy dotyczące suszy, uproszczenia procedur administracyjnych oraz wprowadzenie środków zachęcających do wdrożenia odpowiednich przepisów UE w zakresie zapobiegania zagrożeniom związanym z klęskami. Latem 2013 r. Komisja przedstawiła wniosek ustawodawczy[5], który ma umożliwić szybszą reakcję i obecność na obszarach dotkniętych klęskami żywiołowymi.

[1] Budżet korygujący (BK) nr 2 na rok 2012 dotyczy uruchomienia z Funduszu Solidarności UE kwoty 18 061 682 EUR w formie środków na zobowiązania i środków na płatności w związku z powodziami we Włoszech (w Ligurii i Toskanii) w październiku 2011 r. Przyjęty przez Komisję w dniu 16 marca 2012 r. (COM(2012) 125), zmieniony przez Radę w dniu 15 maja 2012 r. i zatwierdzony przez Parlament Europejski w dniu 12 czerwca 2012 r. Dz.U. L 214 z 10.8.2012.

[2] Uruchomienie z Funduszu Solidarności UE kwoty 670 192 359 EUR w formie środków na zobowiązania i środków na płatności w związku z serią trzęsień ziemi we włoskim regionie Emilia-Romania w maju 2012 r. COM(2012) 538. Zatwierdzenie przez Parlament Europejski w dniu 21 listopada 2012 r. Dz.U. L 15 z 18.1.2013.

[3] Bez uwzględnienia nierozpatrzonego jeszcze wniosku dotyczącego suszy w Rumunii.

[4] COM(2011) 613 z dnia 6 października 2011 r.

[5] COM(2013) 522

Załącznik I: Progi dotyczące poważnych klęsk mające zastosowanie w 2012 r. (według danych dotyczących dochodu narodowego brutto z 2010 r.)

W rozporządzeniu Rady nr 2012/2002 ustanawiającym Fundusz Solidarności UE określa się próg uruchomienia Funduszu w danym państwie jako szkody przekraczające 0,6 % DNB lub 3 mld EUR w cenach z 2002 r. Obowiązuje niższa wartość z tych dwóch.

|| || || (mln EUR)

Państwo || DNB z 2010 r.*1 || 0,6 % DNB* || Próg poważnej klęski w 2012 r.*

AT || ÖSTERREICH || 284 682 || 1 708,093 || 1 708,093

BE || BELGIË/BELGIQUE || 360 621 || 2 163,726 || 2 163,726

BG || BULGARIA || 35 109 || 210,653 || 210,653

CY || KYPROS || 16 858 || 101,146 || 101,146

CZ || ČESKÁ REPUBLIKA || 139 260 || 835,558 || 835,558

DE || DEUTSCHLAND || 2 522 750 || 15 136,500 || 3 606,623**

DK || DANMARK || 241 108 || 1 446,650 || 1 446,650

EE || EESTI || 13 592 || 81,552 || 81,552

EL || ELLADA || 221 120 || 1 326,721 || 1 326,721

ES || ESPAÑA || 1 035 947 || 6 215,682 || 3 606,623**

FI || SUOMI/FINLAND || 183 389 || 1 100,334 || 1 100,334

FR || FRANCE || 1 968 119 || 11 808,712 || 3 606,623**

HR || HRVATSKA || 44 146 || 264,873 || 264,873

HU || MAGYARORSZÁG || 92 370 || 554,221 || 554,221

IE || ÉIRE/IRELAND || 129 301 || 775,805 || 775,805

IS || ICELAND || 7 532 || 45,192 || 45,192

IT || ITALIA || 1 548 782 || 9 292,693 || 3 606,623**

LT || LIETUVA || 27 184 || 163,102 || 163,102

LU || LUXEMBOURG (G.D.) || 28 634 || 171,802 || 171,802

LV || LATVIJA || 18 350 || 110,101 || 110,101

MT || MALTA || 5 667 || 34,001 || 34,001

|| MONTENEGRO2 || || || 18

NL || NEDERLAND || 583 424 || 3 500,544 || 3 500,544

PL || POLSKA || 342 533 || 2 055,199 || 2 055,199

PT || PORTUGAL || 166 959 || 1 001,753 || 1 001,753

RO || ROMÂNIA || 122,581 || 735,487 || 735,487

SE || SVERIGE || 352 838 || 2 117,026 || 2 117,026

SI || SLOVENIJA || 34 894 || 209,362 || 209,362

SK || SLOVENSKO || 64 988 || 389,929 || 389,929

TR || TÜRKIYE || 415 471 || 2 492,826 || 2 492,826

UK || UNITED KINGDOM || 1 713 796 || 10 282,778 || 3 606,623**

*Wartości zaokrąglone ** ~ 3 mld EUR według cen z 2002 r. [1] Źródło: Eurostat 2 Dane dotyczące DNB Czarnogóry z 2010 r. nie są dostępne. Próg obliczony na podstawie danych dotyczących PKB z 2009 r.

Załącznik II: Nierozpatrzone wnioski o pomoc z Funduszu Solidarności UE z 2011 r. oraz nowe wnioski otrzymane w 2012 r.

Rok || 2011 || 2012

Państwo składające wniosek || Cypr || Włochy || Włochy || Hiszpania || Włochy || Hiszpania || Hiszpania || Hiszpania || Rumunia

Nazwa i rodzaj klęski || Wybuch w bazie marynarki wojennej || Powódź w Ligurii i Toskanii || Trudne warunki meteorologiczne || Pożary lasów w Maladze || Seria trzęsień ziemi || Pożary lasów w Walencji || Pożary na Wyspach Kanaryjskich || Powódź w Andaluzji, Murcji i Walencji || Susze i pożary

Data pierwszej szkody || 11.7.2011 || 25.10.2011 || 1.2.2012 || 30.8.2012 || 20.5.2012 || 28.6.2012 || 4.8.2012 || 28.9.2012 || 25.8.2012

Data złożenia wniosku || 19.9.2011 || 22.12.2011 || 5.4.2012 || 6.11.2012 || 27.7.2012 || 30.8.2012 || 23.9.2012 || 7.12.2012 || 2.11.2012

Kompletne informacje dostępne w dniu || 24.11.2011 20.1.2012 || - || - || - || - || 5.9.2012 9.10.2012 || 9.10.2012 17.10.2012 || - || Rozpatrzone w 2013 r.

Próg poważnej klęski (mln EUR) || 99,85 || 3 535,90 || 3 606,62 || 3 606,62 || 3 606,62 || 3 606,62 || 3 606,62 || 3 606,62

Łączna wartość szkód bezpośrednich (mln EUR)1 || - || 722,47 || 2 734,54 || 22,43 || 13 273,74 || 155,70 || 72,24 || 408,99

Kategoria || (poważna)/ niebędąca klęską żywiołową || regionalna || regionalna || regionalna || poważna || regionalna || regionalna || regionalna

Szkoda/próg || - || 20,43 % || 75,82 % || 0,62 % || 368,04 % || 4,32 % || 2,00 % || 11,34 %

Koszty kwalifikowalnych działań nadzwyczajnych (mln EUR) || - || 511,43 || 427,11 || 7,81 || 714,67 || 113,38 || 59,20 || 178,27

Koszty kwalifikowalne/łączna wartość szkód || - || 70,79 % || 16 % || 34,82 % || 5,38 % || 72,82 % || 81,96 % || 43,59 %

Pomoc/koszty kwalifikowalne || - || 3,53 % || - || - || 93,78 % || - || - || -

Stawka pomocy (% całkowitej wartości szkody) || - || 2,5 % || - || - || 5,05 % || - || - || -

Data decyzji o przyznaniu dotacji || odrzucono || 21.9.2012 || odrzucono || wycofano || 3.12.2012 || odrzucono || odrzucono || odrzucono

Data porozumienia wykonawczego (przyjęcia) || - || 3.10.2012 || - || - || 6.12.2012 || - || - || -

Przyznana pomoc (EUR) || - || 18 061 682 || - || - || 670 192 359 || - || - || -

1 Kwota łącznej wartości szkód bezpośrednich zaakceptowana przez Komisję

Załącznik III: Wnioski o pomoc z Funduszu Solidarności UE od 2002 r.

Rok || Państwo || Rodzaj klęski || Szkoda (mln EUR) || Kategoria || Przyznana pomoc (mln EUR)

2 0 0 2 || 1 || AT || Powódź || 2 900 || poważna || 134

2 || CZ || Powódź || 2 300 || poważna || 129

3 || FR || Powódź (Le Gard) || 835 || regionalna || 21

4 || DE || Powódź || 9 100 || poważna || 444

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2002 r. || || || 728

2 0 0 3 || 1 || ES || Wyciek ropy (Prestige) || 436 || regionalna || 8,626

2 || IT || Trzęsienie ziemi (Molise/Apulia) || 1 558 || regionalna || 30,826

3 || IT || Erupcja wulkaniczna (Etna) || 894 || regionalna || 16,798

4 || IT || Powódź (północne Włochy) || (1 900) || (poważna) || odrzucono

5 || GR || Niekorzystne warunki pogodowe (zima) || (niejasna) || (poważna?) || odrzucono

6 || PT || Pożary lasów || 1 228 || poważna || 48,539

7 || FR || Pożary lasów (południowa Francja) || 531 || (regionalna) || odrzucono

8 || ES || Pożary lasów (granica z Portugalią) || 53 || państwo ościenne || 1,331

9 || MT || Powódź || 30 || poważna || 0,961

10 || IT || Powódź (Friuli-Wenecja Julijska) || (525) || (regionalna) || odrzucono

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2003 r. || || || 107,081

2 0 0 4 || 1 || FR || Powódź (delta Rodanu) || 785 || regionalna || 19,625

2 || ES || Powódź (Malaga) || (73) || (regionalna) || odrzucono

3–9 || ES || Pożary lasów (7 wniosków) || (480) || (regionalna) || odrzucono wszystkie 7 wniosków

10 || SK || Powódź || (29) || (regionalna) || odrzucono

11 || SI || Trzęsienie ziemi || (13) || (regionalna) || wycofano

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2004 r. || || || 19,625

2 0 0 5 2 0 0 5 || 1 || SK || Burza (Tatry) || 203 || poważna || 5,668

2 || IT || Powódź (Sardynia) || (223 – zawyżony szacunek) || (regionalna) || odrzucono

3 || EE || Burza || 48 || poważna || 1,29

4 || LV || Burza || 193 || poważna || 9,487

5 || SE || Huragan Gudrun || 2 297 || poważna || 81,725

6 || LT || Burza || 15 || państwo ościenne || 0,379

7 || GR || Powódź (Ewros) || (112) || (regionalna) || odrzucono

8 || RO || Powodzie wiosenne || 489 || poważna || 18,798

9 || BG || Powodzie wiosenne || 222 || poważna || 9,722

10 || BG || Powodzie letnie || 237 || poważna || 10,632

11 || RO || Powodzie letnie || 1 050 || poważna || 52,4

12 || AT || Powódź (Tyrol/Vorarlberg) || 592 || regionalna || 14,799

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2005 r. || || || 204,905

2 0 0 6 || 1 || UK || Wybuch składu paliw w Buncefield || (700) || (regionalna) || wycofano

2 || GR || Powódź w Ewros || 372 || regionalna || 9,306

3 || HU || Powódź || 519 || poważna || 15,064

4 || ES || Pożary lasów w Galicji || (91) || (regionalna) || odrzucono

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2006 r. || || || 24,370

2 0 0 7 || 1 || DE || Huragan Kyrill || 4750 || poważna || 166,9

2 || FR || Reunion Cyklon Gamede || 211 || regionalna || 5,29

3 || ES || Powódź na El Hierro || (18) || (regionalna) || odrzucono

4 || ES || Powódź w La Mancha || (66) || (regionalna) || odrzucono

5 || UK || Powódź || 4 612 || poważna || 162,387

6 || CY || Pożary lasów || (38) || (regionalna) || odrzucono

7 || ES || Pożary lasów na Wyspach Kanaryjskich || (144) || (regionalna) || odrzucono

8-16 || IT || 9 wniosków dotyczących pożarów lasów w 9 regionach || - || (regionalna) || wniosek niedopuszczalny, złożony po terminie

17 || FR || Huragan Dean (Martynika) || 509 || regionalna || 12,78

18 || GR || Pożary lasów || 2 118 || poważna || 89,769

19 || SI || Powódź || 233 || poważna || 8,254

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2007 r. || || || 445,380

2 0 0 8 || 1 || CY || Susza || 165,4 || poważna || 7,605

2 || RO || Powodzie || 471,4 || regionalna || 11,785

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2008 r. || || || 19,390

Rok || Państwo || Rodzaj klęski || Szkoda (mln EUR) || Kategoria || Przyznana pomoc (mln EUR)

2 0 0 9 || 1 || FR || Huragan Klaus || 3 805,5 || poważna || 109,377

2 || IT || Trzęsienie ziemi w Abruzji || 10 212,0 || poważna || 493,771

3 || GR || Pożary lasów || (152,8) || (regionalna) || odrzucono

4 || CY || Huragany || (2,6) || (regionalna) || odrzucono

5 || GR || Powodzie na wyspie Eubea || (83,2) || (regionalna) || odrzucono

6 || IT || Lawina błotna w Mesynie || (598,9) || (regionalna) || odrzucono

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2009 r. || || || 603,148

2 0 1 0 || 1 || IE || Powodzie w 2009 r. || 520,9 || regionalna || 13,022

2 || IT || Powódź w Toskanii || (211,7) || (regionalna) || odrzucono

3 || ES || Powódź w Andaluzji || (709,7) || (regionalna) || odrzucono

4 || PT || Lawiny błotne i osuwiska na Maderze || 1 080 || poważna || 31,256

5 || FR || Huragan Xynthia || 1 425 || regionalna || 35,636

6 || SK || Powódź || 649,9 || poważna || 20,431

7 || PL || Powódź || 2993,7 || poważna || 105,567

8 || CZ || Powodzie (wiosna) || 204,5 || państwo ościenne || 5,111

9 || HU || Powódź || 719,3 || poważna || 22,486

10 || HR || Powodzie (wiosna) || 153,04 || państwo ościenne || 3,826

11 || FR || Powódź w departamencie Var || (703–778) || (regionalna) || odrzucono

12 || RO || Powódź || 875,75 || poważna || 24,968

13 || CZ || Powodzie (jesień) || 436,5 || regionalna || 10,912

14 || DE || Powódź w Saksonii || (937,7) || (regionalna) || odrzucono

15 || HR || Powodzie (jesień) || 47 || państwo ościenne || 1,175

16 || SI || Powodzie (jesień) || 251,3 || poważna || 7,460

17 || HU || Wyciek czerwonego szlamu || (174,32) || (regionalna) || odrzucono

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2010 r. || || || 281,849

2 0 1 1 || 1 || IT || Powódź w regionie Wenecji Euganejskiej w 2010 r. || 676,36 || regionalna || 16,909

2 || ES || Trzęsienie ziemi w Lorce w 2011 r. || 842,84 || regionalna || 21,071

3 || CY || Wybuch w bazie marynarki wojennej w 2011 r. || (357) || (poważna)/niebędąca klęską żywiołową || odrzucono

4 || IT || Powódź w Toskanii i Ligurii w 2011 r. || 722,5 || regionalna || 18,062

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2011 r. || || || 56,042

Rok || Państwo || Rodzaj klęski || Szkoda (mln EUR) || Kategoria || Przyznana pomoc (mln EUR) ||

2 0 1 2 || 1 || IT || Trudne warunki meteorologiczne || (2 735) || (regionalna) || odrzucono ||

2 || IT || Seria trzęsień ziemi w 2012 r. || 13 274 || poważna || 670,192 ||

3 || ES || Pożary lasów w Walencji w 2012 r. || (155,7) || (regionalna) || odrzucono ||

4 || ES || Pożary na Wyspach Kanaryjskich w 2012 r. || (72,2) || (regionalna) || odrzucono ||

5 || RO || Susze i pożary w 2012 r. || Rozpatrzone w 2013 r. ||

6 || ES || Pożary w Maladze w 2012 r. || (22,43) || (regionalna) || wycofano ||

7 || ES || Powódź w Andaluzji, Murcji, Walencji w 2012 r. || (409) || (regionalna) || odrzucono ||

Łączna wartość pomocy przyznanej na wnioski z 2012 r. || || || 670,192 ||

Całkowita suma pomocy zatwierdzonej od 2002 r. 3 159,991194 mln EUR ||