PL    PL PL 
PL 1   PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 2.7.2008 
SEK(2008) 2167 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Dokument uzupe łniający  
 
Wniosek Komisji w sprawie dyrektywy Parl amentu Europejskiego i Rady w sprawie 
ustanowienia europejskiej rady zak ładowej lub trybu informowania pracowników i 
konsultowania si ę z nimi w przedsi ębiorstwach lub w grupach przedsi ębiorstw o zasi ęgu 
wspólnotowym (przekszta łcenie)  
 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
  
{KOM(2008) 419 wersja ostateczna} 
{SEK(2008) 2166} 
PL 2   PL Wprowadzenie 
Ocena skutków odnosz ąca się do planowanego przegl ądu dyrektywy 94/45/WE w sprawie 
europejskiej rady zak ładowej zosta ła przeprowadzona w okresie od pa ździernika 2007 r. do 
czerwca 2008 r. W tym celu utworzona zosta ła grupa steruj ąca złożona z przedstawicieli 
jedenastu s łużb Komisji. Zlecono  również wykonanie analizy zewn ętrznej, obejmuj ącej 
badanie 10% istniej ących europejskich rad zak ładowych. Drugi etap konsultacji z 
europejskimi partnerami spo łecznymi zosta ł rozpocz ęty w lutym 2008 r. Komisja z 
zadowoleniem przyj ęłaby negocjacje mi ędzy partnerami spo łecznymi jako rozwi ązanie o 
potencjalnie najwi ększym pozytywnym wp ływie, jednak dialog spo łeczny nie zosta ł 
ostatecznie uznany za wykonalne rozwi ązanie przez Europejsk ą Konfederacj ę Związków 
Zawodowych. Ocena skutków wykorzysta ła dane zewn ętrzne i uwzgl ędniła wyniki bada ń 
naukowych, jak równie ż opinie wyra żone przez partnerów spo łecznych i inne zainteresowane 
strony w odpowiedzi na konsultacje. Zosta ła ona poddana dwukrotnej rewizji w celu 
uwzględnienia opinii Rady ds. Oceny Skutków. 
Opis problemu 
Dyrektywa ustanawia prawo do ponadnar odowego informowania pracowników i 
konsultowania si ę z nimi w sprawie rozwoju dzia łalności gospodarczej oraz w sprawie 
wszelkich planowanych istotnych zmian w du żych przedsi ębiorstwach ponadnarodowych 
(powyżej 1 000 pracowników). W 2007 r. 2257 przedsi ębiorstw zatrudniaj ących 24 mln 
pracowników wchodzi ło w zakres dyrektywy. Europejskie rady zak ładowe ustanowione przed 
wejściem w życie dyrektywy, a tym samym wy łączone z obowi ązku zgodno ści z dyrektyw ą, 
lub ustanowione w drodze umowy mi ędzy organem reprezentuj ącym pracowników i 
centralnym kierownictwem, dzia łały w 816 przedsi ębiorstwach zatrudniaj ących oko ło 14,5 
mln pracowników.  
Czternaście lat po przyj ęciu dyrektywy istniej ą trzy problemy, które mog ą wymaga ć 
działania:  
• Skuteczno ść prawa do ponadnarodowego informowania i konsultowania nie jest 
zapewniona, poniewa ż w ponad po łowie przypadków restrukturyzacji istniej ące 
europejskie rady zak ładowe nie s ą właściwie informowane i konsultowane, a ponadto 
współczynnik ustanowionych europejskich rad zak ładowych jest wci ąż stosunkowo niski i 
nie wzrós ł w ciągu ostatnich lat;  
• Istnieją wątpliwości prawne powoduj ące braki w stosowaniu dyrektywy oraz poci ągające 
za sobą koszty i opó źnienia, szczególnie w przypadku fuzji i przej ęć, oraz w odniesieniu 
do powiązań między krajowym i europejskim poziome m informowania i konsultowania,  
• Pojęcia informowania i konsultowania w dyrektywie dotycz ącej europejskich rad 
zakładowych z 1994 r. ró żnią się od tych zawartych w najnowszych dyrektywach w 
dziedzinie informowania pracowników i konsultowania si ę z nimi i nie istniej ą jasne 
zasady dotycz ące powiązań między tymi dyrektywami. 
Problemy te dotykaj ą pracowników, przedsi ębiorstwa i terytoria w znacznym stopniu, a 
potencjalna rola eu ropejskich rad zak ładowych w przewidywaniu zmian i zrównowa żonego 
zarządzania nimi pozostaje w du żym stopniu niewykorzystana. Sytuacja ta pogarsza łyby się 
PL 3   PL w przypadku braku nowych dzia łań UE w kontek ście wzrostu umi ędzynarodowienia 
działalności gospodarczej. Dzia łanie jest równie ż niezbędne w celu wspierania realizacji 
rynku wewn ętrznego, zrównowa żonej konkurencyjno ści i spójno ści społecznej.  Ze względu 
na ponadnarodowy charakter europejskich rad zak ładowych, skuteczne środki naprawcze nie 
mogą zostać podjęte przez pa ństwa członkowskie. Podstaw ą prawną dla działań UE jest art. 
137 ust. 1 lit. e) Traktatu WE.  
Cele 
Głównym celem tej inicjatywy jest umo żliwienie europejskim radom zak ładowym 
odgrywania w pe łni swojej roli w odniesieniu do rozwoju w przedsi ębiorstwach, 
przewidywania zmian i spo łecznie odpowiedzialnego zarz ądzania nimi, a tak że sprzyjania 
prawdziwemu ponadnarodowemu dialogowi spo łecznemu. Szczegó łowe cele inicjatywy s ą 
następujące: 
• Zapewnienie skuteczno ści prawa pracowników do ponadnarodowego informowania ich i 
konsultowania si ę z nimi w ramach istniej ących europejskich rad zak ładowych; 
• Zwiększenie wspó łczynnika ustanowionych europejskich rad zak ładowych (liczba 
ustanowionych europejskich rad zak ładowych w stosunku do liczby przedsi ębiorstw 
wchodzących w zakres dyrektywy); 
• Zapewnienie pewno ści prawnej w zakresie tworzenia i funkcjonowania europejskich rad 
zakładowych; 
• Zapewnienie wi ększej spójno ści i lepszego wspó łdziałania między wspólnotowymi aktami 
prawnymi w zakresie ponadnarodowego inform owania pracowników i konsultowania si ę z 
nimi. 
Opcje polityki i ocena 
W celu osi ągnięcia wyżej wymienionych celów, zidentyfikowano trzy g łówne opcje i, w 
przypadku ka żdej z nich, poddane zosta ły ocenie ich g łówne potencjalne skutki: 
• Pierwsza opcja to brak nowego dzia łania ze strony Unii Europejskiej  - nie umo żliwia ona 
osiągnięcia wymienionych celów. 
• Druga opcja to podejście nieregulacyjne oraz dodatko we promowanie dobrych praktyk . 
Obejmuje ona intensyfikacj ę działań komunikacyjnych, a nast ępnie możliwy wniosek o 
zwiększenie wsparcia finansowego na rzecz pr omowania dobrych praktyk oraz zalecenie 
dotyczące ustanawiania i funkcjono wania europejskich rad zak ładowych. Opcja ta ma 
potencjał do poprawy upowszechnienia dobrych praktyk oraz zach ęcenia do bardziej 
efektywnego funkcjonowania europejskich rad zak ładowych, nie poci ągając za sob ą 
dodatkowych kosztów bezpo średnich dla przedsi ębiorstw. Jednak, ze wzgl ędu na swój 
charakter, mo że ona jedynie w ograniczonym stopniu prowadzi ć do osiągnięcia celów 
pewności prawnej i spójno ści prawodawstwa wspólnotowego, dlatego te ż musi by ć 
powiązana z dzia łaniami legislacyjnymi (opcja trzecia). Ponadto nale ży wziąć pod uwag ę, 
że środki nieregulacyjne zosta ły już wprowadzone, a zatem wszelkie nowe dzia łania 
mogłyby mieć jedynie dodatkowy wp ływ.  
PL 4   PL • Trzecia opcja, przegląd obowiązującego prawodawstwa, obejmuje zmiany w dyrektywie 
94/45/WE, które dotycz ą głównie definicji informowania i konsultowania, okre ślenia 
zakresu kompetencji ponadnarodowych europejskich rad zak ładowych, po łączenia 
krajowego i europejskiego poziomu info rmowania i konsultowania, dostosowania 
wymagań dodatkowych, wprowadzenia prawa do szkole ń, klauzuli dostosowania w 
przypadku istotnych zmian w strukturze przedsi ębiorstwa oraz uznania roli zwi ązków 
zawodowych.. Dla ka żdej podopcji omówione zosta ły koszty i korzy ści oraz ustanowiona 
została równowaga mi ędzy interesami wyra żonymi przez poszczególne zainteresowane 
strony. Dwie podopcje – obni żenie progu dla ustanowieni a europejskich rad zak ładowych 
oraz rejestracja umów – zosta ły odrzucone jako że są one mniej op łacalne. Inne podopcje 
mają duży potencja ł do osiągnięcia poszczególnych celów i odznaczaj ą się wyższą 
opłacalnością. Podopcje te powinny by ć wdrażane wspólnie, poniewa ż żadna z nich nie 
byłaby wystarczaj ąca do osiągnięcia pożądanego wyniku. Zawarto ść trzeciej opcji zosta ła 
dostosowana w niektórych dziedzinach w celu uwzgl ędnienia wyników konsultacji i 
oceny, jak równie ż interesów poszczególnych stron, w szczególno ści dotycz ących 
wymagań dodatkowych. Jednak że biorąc pod uwag ę ograniczon ą zdolność takich opcji do 
poprawy podnoszenia świadomości i rozpowszechniania na jlepszych praktyk, powinny 
one zosta ć połączone z dzia łaniami podnoszenia świadomości, przewidzianymi w ramach 
drugiej opcji.  
Wnioski 
Biorąc pod uwag ę jej wpływ na założone cele oraz jej efektywno ść pod wzgl ędem kosztów, 
preferowan ą opcją jest opcja trzecia, czyli przegląd obowiązującego prawodawstwa , w 
połączeniu z dzia łaniami uświadamiaj ącymi w ramach opcji drugiej ( podejście nieregulacyjne 
oraz dodatkowe promowanie dobrych praktyk) , począwszy od dzia łań komunikacyjnych. 
Prawdopodobny ogólny wp ływ tej opcji polega łby na poprawieniu jako ści dialogu wewn ątrz 
przedsiębiorstw oraz umo żliwieniu wszystkim stronom lepszego przewidywania zmian i 
zarządzania nimi, przy jednoczesnym na łożeniu pewnych dodatkowych kosztów 
bezpośrednich. Jednak że mało prawdopodobne jest powstanie znacznych dodatkowych 
kosztów dla przedsi ębiorstw ju ż spełniających wymogi oraz realizuj ących cele obowi ązującej 
dyrektywy. Wybór tej opcji przyczyni łby się ponadto do uspójnienia istniej ących 
instrumentów wspólnotowych w zakresie inform owania i konsultowania (stosowanie tych 
samych definicji, powi ązanie między przepisami krajow ymi i ponadnarodowymi).