KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Biorąc pod uwagę utrzymujące się strategiczne znaczenie surowców dla przemysłu wytwórczego UE, Komisja wdraża wiele różnorodnych działań w ramach unijnej inicjatywy na rzecz surowców w celu zapewnienia ich bezpiecznej, zrównoważonej i przystępnej cenowo dostawy. Wykaz surowców krytycznych dla UE jest centralnym elementem tej inicjatywy.

Inicjatywę na rzecz surowców przedstawiono w 2008 r. w celu rozwiązania problemów związanych z dostępem do surowców. Niniejszy komunikat aktualizuje wykaz surowców krytycznych z 2014 r. Głównym celem tego wykazu jest określenie surowców o wysokim ryzyku związanym z dostawami i dużym znaczeniu gospodarczym, do których niezawodny i nieograniczony dostęp jest ważny dla europejskiego przemysłu i łańcuchów wartości. Oparty na obiektywnej metodologii wykaz zapewnia merytoryczne narzędzie dla środków w zakresie polityki w obszarach handlu, innowacji i przemysłu na rzecz wzmocnienia konkurencyjności przemysłu europejskiego, zgodnie z odnowioną strategią przemysłową dla Europy, na przykład poprzez:

·określenie potrzeb inwestycyjnych, które mogą zmniejszyć zależność Europy od importu surowców;

·podstawowe wsparcie innowacji w zakresie dostaw surowców w ramach unijnego programu badań naukowych i innowacji „Horyzont 2020”;

·zwracanie uwagi na znaczenie surowców krytycznych dla przejścia do niskoemisyjnej i zasobooszczędnej gospodarki o bardziej zamkniętym obiegu.

Wykaz powinien pomóc w tworzeniu zachęt do pozyskiwania surowców krytycznych w Europie poprzez intensyfikację działań związanych z recyklingiem i, w razie potrzeby, ułatwianie inicjowania nowych działań wydobywczych. Umożliwia on również lepsze zrozumienie, w jaki sposób można osiągnąć bezpieczeństwo dostaw surowców poprzez dywersyfikację dostaw z różnych źródeł geograficznych poprzez wydobycie, recykling lub zastępowanie.

Wykaz ten jest stosowany przez Komisję jako element pomocniczy w negocjowaniu umów handlowych, przeciwdziałaniu środkom powodującymi zakłócenia w handlu, rozwijaniu działań w zakresie badań naukowych i innowacji oraz realizacji agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i jej celów w zakresie zrównoważonego rozwoju. Surowce krytyczne stanowią priorytetowy obszar planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, który to plan ma na celu wspieranie ich efektywnego wykorzystania i recyklingu. Wykaz może być również istotny dla oceny bezpośrednich inwestycji zagranicznych w UE, przedstawionej równolegle z niniejszym komunikatem. Może być on także wykorzystywany przez państwa członkowskie, przedsiębiorstwa i inwestorów na zasadzie dobrowolności w celu informowania o potencjalnych rodzajach ryzyka związanego z dostawami surowców i związanych z nimi możliwościami.

W niniejszym komunikacie przedstawiono uaktualniony wykaz 27 surowców krytycznych dla UE, który powstał w wyniku trzeciej oceny. Jest on związany z dwoma poprzednimi komunikatami dotyczącymi surowców, w których ustanowiono wykaz 14 surowców krytycznych w 2011 r. i zmieniony wykaz 20 surowców krytycznych w roku 2014. Wykaz surowców krytycznych dla UE podlega regularnej aktualizacji co najmniej co trzy lata w celu uwzględnienia zmian w produkcji, rozwoju rynku i technologii, a liczba ocenianych surowców rośnie z każdą aktualizacją.

W następstwie zaleceń zawartych w sprawozdaniu z 2014 r. grupy roboczej ad hoc ds. określania surowców krytycznych niniejsza trzecia ocena surowców krytycznych została przeprowadzona w oparciu o udoskonaloną metodykę opracowaną przez Komisję przy jednoczesnym zapewnieniu porównywalności z poprzednimi podejściami metodycznymi (lata 2011 i 2014). Znaczenie gospodarcze i ryzyko związane z dostawami pozostają dwoma głównymi parametrami stosowanymi do określania krytyczności surowca. Główne ulepszenia wprowadzone w zmienionej metodyce odnoszą się do handlu (uzależnienie od importu i ograniczenia wywozowe przy obliczaniu ryzyka związanego z dostawami), zastępowania jako czynnika korygującego zarówno znaczenie gospodarcze, jak i ryzyko związane z dostawami, oraz szczegółowego przydziału końcowych przeznaczeń surowców w oparciu o zastosowania przemysłowe w celu określenia znaczenia gospodarczego.

Surowce, nawet jeśli nie są zaklasyfikowane jako surowce krytyczne, są ważne dla gospodarki europejskiej, ponieważ znajdują się na początku produkcyjnych łańcuchów wartości. Ich dostępność może szybko ulec zmianie w związku ze zmianami przepływów handlowych lub zmianami w polityce handlowej, co potwierdza ogólną potrzebę dywersyfikacji dostaw i zwiększenia poziomu recyklingu wszystkich surowców.





Załącznik 1

Wykaz surowców krytycznych dla UE

27 surowców wymienionych poniżej ma znaczenie krytyczne dla UE, ponieważ ryzyko niedoboru dostaw oraz jego skutki dla gospodarki są większe niż w przypadku większości innych surowców. Tabela pokazuje istnienie produkcji krajowej niektórych surowców krytycznych w UE, zwłaszcza hafnu. Jednak Chiny są krajem odgrywającym największą rolę w zakresie światowych dostaw większości surowców krytycznych, takich jak pierwiastki ziem rzadkich, magnez, wolfram, antymon, gal, german. Kilka innych państw zajmuje dominującą pozycję jako dostawcy określonych surowców, na przykład Brazylia (niob) lub USA (beryl i hel). Podaż metali z grupy platynowców jest skoncentrowana w Rosji (pallad) i w Republice Południowej Afryki (iryd, platyna, rod i ruten). Ryzyko związane z koncentracją pozyskiwania jest w wielu przypadkach spotęgowane przez niski poziom zastępowania i niskie poziomy recyklingu.

W 2017 r. przeprowadzono ocenę krytyczności dla 78 surowców. Rozszerzony zakres obejmuje dziewięć nowych surowców w porównaniu do oceny z roku 2014.

Dziewięć nowych surowców krytycznych dla UE, w porównaniu z wykazem z roku 2014, zaznaczono w poniższej tabeli kolorem ciemnoszarym. Trzy surowce (chrom, węgiel koksujący i magnezyt) nie są uznawane za krytycznych na podstawie oceny z 2017 r. Chociaż metale ciężkie ziem rzadkich, metale lekkie ziem rzadkich i metale z grupy platynowców zostały ocenione indywidualnie, pozostają one jako grupy w wykazie krytyczności (w tabeli pokazano średnią arytmetyczną) w celu zapewnienia porównywalności z oceną poprzednią.