UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Porozumienie o partnerstwie w sektorze rybołówstwa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Maroka weszło w życie dnia 28 lutego 2007 r.. Ostatni protokół wykonawczy do tego porozumienia, który wszedł w życie dnia 15 lipca 2014 r., wygasł dnia 14 lipca 2018 r. W bardziej ogólnym ujęciu obecnie obowiązujące porozumienie o partnerstwie wpisuje się w ramy stosunków między Unią a Marokiem, które wynikają z postanowień Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony, który wszedł w życie w 2000 r. Celem porozumienia jest zapewnienie należytego zarządzania zasobami rybnymi i ich stabilności z punktu widzenia ekologicznego, gospodarczego i społecznego.

Na podstawie wytycznych negocjacyjnych przyjętych przez Radę, Komisja przeprowadziła negocjacje z rządem Maroka w celu zmiany Porozumienia o partnerstwie w sektorze rybołówstwa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Maroka oraz zawarcia nowego protokołu wykonawczego do niego.

Wspomniane negocjacje i teksty opracowane na ich podstawie w pełni uwzględniają wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie C-266/16, w którym stwierdzono, że porozumienie w sprawie połowów i protokół do niego nie mają zastosowania do wód sąsiadujących z terytorium Sahary Zachodniej. Mając na uwadze kwestie wskazane w wyroku Trybunału Sprawiedliwości oraz zgodnie z życzeniem obu stron, negocjacje pozwoliły uwzględnić to terytorium i wody z nim sąsiadujące w partnerstwie w sprawie połowów. Uwzględniono je z kilku przyczyn: po pierwsze, z gospodarczego punktu widzenia ważne jest, aby flota unijna mogła prowadzić działalność połowową, w tym na tych wodach, w oparciu o solidne ramy prawne o wyraźnie określonym zakresie geograficznym. Przewiduje się również, że wspomniane terytorium i zamieszkująca je ludność będą czerpać gospodarcze i społeczne korzyści z umowy proporcjonalnie do działalności połowowej, w szczególności dzięki wyładunkom połowów floty UE, zatrudnianiu marynarzy, inwestycjom i innym działaniom wspierającym sektor, możliwym dzięki rekompensacie finansowej określonej w protokole do umowy w sprawie połowów. Należy też zauważyć, że Królestwo Marokańskie, które administruje to terytorium (przynajmniej jego największą część), jest jedynym podmiotem, z którym taka umowa może zostać zawarta, gdyż żaden inny podmiot nie mógłby zagwarantować zrównoważonego charakteru eksploatacji tych zasobów ani zarządzania środkami wsparcia sektorowego, które mają przynieść korzyści terytorium Sahary Zachodniej i zamieszkującej je ludności, ani ich monitorowania.

Wniosek dotyczący nowej umowy i nowego protokołu jest w pełni zgodny z prawem międzynarodowym i prawem Unii. Unia konsekwentnie potwierdza swoje zaangażowanie w rozstrzygnięcie sporu w Saharze Zachodniej i pospiera wysiłki Sekretarza Generalnego ONZ i jego osobistego wysłannika na rzecz pomocy stronom w osiągnięciu sprawiedliwego, trwałego i akceptowalnego dla obu stron rozwiązania politycznego. W tym kontekście w wymianie listów towarzyszącej niniejszemu wnioskowi przypomniano stanowisko Unii w odniesieniu do Sahary Zachodniej.

Teksty, które były przedmiotem kompromisu negocjatorów, osiągniętego w wyniku kilku sesji negocjacji, obejmują samą umowę ustanawiającą partnerstwo w dziedzinie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim (zwaną dalej „umową w sprawie połowów”), która zastępuje porozumienie z 2007 r., nowy protokół wykonawczy, załącznik i dodatki oraz wymianę listów. Teksty te parafowano dnia 24 lipca 2018 r.

Protokół obejmuje okres czterech lat, począwszy od daty rozpoczęcia jego stosowania, określonej w jego art. 16. Nowa umowa w sprawie połowów uchyla Porozumienie o partnerstwie w sektorze rybołówstwa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Maroka, które weszło w życie dnia 28 lutego 2007 r. Przewiduje ona możliwość tymczasowego stosowania przed jej zawarciem; nie uznano jednak za konieczne wystąpienia z wnioskiem o tymczasowe stosowanie. Celem nowej umowy jest odzwierciedlenie zasad reformy z 2009 r.: dobrego zarządzania w zakresie rybołówstwa i zrównoważonego rozwoju, poszanowania praw człowieka, przejrzystości i niedyskryminacji. Zmiana umowy jest również niezbędna do wykonania wyroku Trybunału z dnia 27 lutego 2018 r. oraz zapewnienia podstawy prawnej do stosowania umowy w odniesieniu do wód sąsiadujących z terytorium Sahary Zachodniej.

Zgodnie z wytycznymi negocjacyjnymi umowa zapewnia gwarancje dotyczące równowagi geograficznej korzyści gospodarczych i społecznych, proporcjonalnych do działalności połowowej, wynikających z wykorzystania całkowitego wkładu finansowego umowy (tj. zarówno rekompensaty finansowej z tytułu dostępu, wsparcia sektorowego, jak i opłat uiszczanych przez zarządzających statkami). Gwarancje te obejmują w szczególności monitorowanie przydziału tych środków i ich wykorzystania, które jest ważnym zadaniem wspólnego komitetu utworzonego na mocy umowy i w którym reprezentowane są obie strony. Istnieją również przepisy stanowiące, że Maroko powinno przedkładać regularne sprawozdania z działalności prowadzonej w ramach tej umowy.

Do niniejszego wniosku załączono również dokument roboczy służb Komisji zatytułowany „Sprawozdanie w sprawie oceny korzyści dla ludności Sahary Zachodniej wynikających z Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim i protokołu wykonawczego do niej, oraz w sprawie konsultacji z tą ludnością”. Sprawozdanie to zawiera ocenę potencjalnych skutków umowy oraz protokołu do niej dla zrównoważonego rozwoju, w szczególności w odniesieniu do wpływu na odnośną ludność oraz eksploatacji zasobów naturalnych odnośnych terytoriów, a także podsumowanie procesu konsultacji prowadzonych z tą ludnością, zgodnie z wytycznymi negocjacyjnymi, które nałożyły wymóg włączenia tej ludności do procesu odnowienia umowy w sprawie połowów.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki