PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 423/76

Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Pakiet dotyczący przejrzystości podatkowej

(2015/C 423/14)

Sprawozdawca: Hicham IMANE (BE/PES), poseł do Parlamentu Walońskiego Dokumenty źródłowe: Wniosek dotyczący dyrektywy Rady uchylającej dyrektywę Rady 2003/48/WE (COM(2015) 129 final) Wniosek dotyczący dyrektywy Rady zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE w zakresie obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania (COM(2015) 135 final) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przejrzystości podatkowej w celu zwalczania uchylania się od opodatkowania i unikania opodatkowania (COM(2015) 136 final)

I. ZALECANE POPRAWKI (COM(2015) 135 final)

Poprawka 1

Motyw 8

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u (8) Podstawowe informacje wymieniane przez państwa członkowskie powinny być również przekazywane Komisji. Umożliwiłoby to Komisji monitorowanie i ocenę w dowolnym momencie skuteczności automatycznej wymiany informacji dotyczących interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym oraz uzgodnień indywidualnych dotyczących cen transferowych. Przekazywanie tych informacji nie zwalnia państwa członkowskiego z obowiązku zgłoszenia Komisji każdego przypadku pomocy państwa. (8) Podstawowe informacje wymieniane przez państwa członkowskie powinny być również przekazywane Komisji. Umożliwiłoby to Komisji monitorowanie i ocenę w dowolnym momencie skuteczności automatycznej wymiany informacji dotyczących interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym lub interpretacji mających na celu zmniejszenie podstawy podlegającej opodatkowaniu w krajowym ustawodawstwie podatkowym ze względu na strukturę grupy przedsiębiorstw oraz uzgodnień indywidualnych dotyczących cen transferowych. Przekazywanie tych informacji nie zwalnia państwa członkowskiego z obowiązku zgłoszenia Komisji każdego przypadku pomocy państwa w obszarze opodatkowania przedsiębiorstw, która mogłaby stanowić pomoc państwa w rozumieniu art. 107 ust. 1 TFUE .

Uzasadnienie

Uściślenie prawne zakresu tego rodzaju pomocy państwa.

Poprawka 2

Motyw 12

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u (12) W celu bardziej wydajnego wykorzystania zasobów, ułatwienia wymiany informacji oraz uniknięcia potrzeby dokonywania przez każde państwo członkowskie podobnych zmian w ich systemach przechowywania informacji, należy ustanowić przepis szczególny dotyczący stworzenia centralnej bazy dostępnej dla wszystkich państw członkowskich i Komisji, w której państwa członkowskie mogłyby zamieszczać i przechowywać informacje zamiast przekazywania ich pocztą elektroniczną . Ustalenia praktyczne niezbędne do stworzenia takiej bazy danych powinny zostać przyjęte przez Komisję zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 26 ust. 2. dyrektywy 2011/16/UE. (12) W celu bardziej wydajnego wykorzystania zasobów, ułatwienia wymiany informacji oraz uniknięcia potrzeby dokonywania przez każde państwo członkowskie podobnych zmian w ich systemach przechowywania informacji, należy ustanowić przepis szczególny dotyczący stworzenia centralnej bazy dostępnej dla wszystkich państw członkowskich i Komisji, w której państwa członkowskie będą zamieszczać i przechowywać informacje. Ustalenia praktyczne niezbędne do stworzenia takiej bazy danych powinny zostać przyjęte przez Komisję zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 26 ust. 2. dyrektywy 2011/16/UE , przy jednoczesnym zagwarantowaniu państwom członkowskim możliwości wskazania beneficjenta lub beneficjentów decyzji .

Uzasadnienie

Zamieszczanie i przechowywanie stosownych informacji w centralnej bazie nie powinno być przedstawiane jako nieobowiązkowe. Ponadto nie jest to sprzeczne z dodatkową wymianą informacji za pośrednictwem poczty elektronicznej.

Poprawka 3

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 2

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u 2. Właściwy organ państwa członkowskiego przekazuje również właściwym organom wszystkich pozostałych państw członkowskich oraz Komisji Europejskiej informacje dotyczące interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym oraz uzgodnień indywidualnych dotyczących cen transferowych, które zostały wydane w okresie rozpoczynającym się dziesięć lat przed wejściem w życie niniejszej dyrektywy i które są w dalszym ciągu ważne w dniu jej wejścia w życie. 2. Właściwy organ państwa członkowskiego przekazuje również właściwym organom wszystkich pozostałych państw członkowskich oraz Komisji Europejskiej informacje dotyczące interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym lub interpretacji mających na celu zmniejszenie podstawy podlegającej opodatkowaniu w krajowym ustawodawstwie podatkowym ze względu na strukturę grupy przedsiębiorstw oraz uzgodnień indywidualnych dotyczących cen transferowych, które są w dalszym ciągu ważne w dniu jej wejścia w życie. Dane te będą również przechowywane w centralnym rejestrze.

Uzasadnienie

W tej poprawce uwzględniono obawy wyrażone przez różne organy publiczne, że przekazywanie wszystkich interpretacji indywidualnych prawa podatkowego wydanych w ostatnich 10 latach, z których nie wszystkie są nadal ważne, stanowiłoby nadmierne obciążenie administracyjne.

Poprawka 4

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 3

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u 3. Przepisy ust. 1 nie mają zastosowania w przypadku, gdy interpretacja indywidualna prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym dotyczy wyłącznie spraw podatkowych jednej osoby fizycznej lub większej liczby osób fizycznych.

Uzasadnienie

Propozycja ograniczenia zakresu stosowania wydaje się mniej daleko idąca w porównaniu z zakresem stosowania dyrektywy 2011/16/UE.

Poprawka 5

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 3a

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u 3a. Przedsiębiorstwa, które zatrudniają ponad 250 osób lub których obroty roczne przewyższają 50 mln EUR lub których suma bilansowa przekracza 43 mln EUR i które dokonywały transakcji transgranicznych, przekazują Komisji bezpośrednio wszystkie informacje dotyczące interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym lub interpretacji mających na celu zmniejszenie podstawy podlegającej opodatkowaniu w krajowym ustawodawstwie podatkowym ze względu na strukturę grupy przedsiębiorstw oraz uzgodnień indywidualnych dotyczących cen transferowych, które obowiązują wszystkie jednostki przedsiębiorstwa w państwach członkowskich UE. Komisja Europejska publikuje rejestr zawierający informacje, które zostały jej przekazane przez te duże przedsiębiorstwa wielonarodowe.

Uzasadnienie

Korzyści z zakłóceń konkurencji czerpią najczęściej duże przedsiębiorstwa wielonarodowe, dlatego muszą one podlegać szczególnym wymogom przejrzystości, gdy przekazują informacje dotyczące interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym oraz uzgodnień indywidualnych z podziałem na poszczególne kraje. W ten sposób klienci będą świadomi odpowiedzialności tych przedsiębiorstw za etyczność postępowania podatkowego.

Poprawka 6

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 4 lit. b)

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u b) w przypadku informacji wymienianych na podstawie ust. 2: przed dniem 31 grudnia 2016 r. b) w przypadku informacji wymienianych na podstawie ust. 2: przed dniem 31 grudnia 2015 r.

Uzasadnienie

Nie trzeba ustalać specjalnego terminu przekazywania informacji dotyczących interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym oraz uzgodnień indywidualnych dotyczących cen transferowych nadal ważnych w dniu wejścia w życie zmienionej dyrektywy, który różniłby się od terminu przyjęcia i publikacji przez państwa członkowskie przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania zmienionej dyrektywy (zob. art. 2 wniosku dotyczącego dyrektywy).

Poprawka 7

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 5 lit. f)

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u f) (…) gdy tylko będzie dostępny, europejski numer identyfikacji podatkowej (TIN) zgodnie z planem działania Komisji w sprawie walki z oszustwami podatkowymi i uchylaniem się od opodatkowania z 2012 r.

Poprawka 8

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 6

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u 6. W celu ułatwienia wymiany informacji Komisja przyjmuje wszelkie środki i ustalenia praktyczne niezbędne do wprowadzenia w życie przepisów niniejszego artykułu, w tym środki służące standaryzacji przekazywania informacji określonych w ust. 5 niniejszego artykułu, w ramach procedury ustanowienia standardowego formularza przewidzianej w art. 20 ust. 5. 6. W celu ułatwienia wymiany informacji Komisja przyjmuje wszelkie środki i ustalenia praktyczne niezbędne do wprowadzenia w życie przepisów niniejszego artykułu, w tym środki służące standaryzacji przekazywania informacji określonych w ust. 5 niniejszego artykułu, w ramach procedury ustanowienia standardowego formularza przewidzianej w art. 20 ust. 5. W tych państwach członkowskich, w których zdecentralizowane jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego posiadają kompetencje w dziedzinie podatkowej, Komisja pomaga państwom członkowskim w celu upewnienia się, że wywiązują się one z obowiązku organizacji szkoleń i udzielenia wsparcia tym jednostkom.

Uzasadnienie

Zobowiązanie do przejrzystości przewidziane we wniosku dotyczącym dyrektywy może dotyczyć również jednostek podziału terytorialnego lub administracyjnego. Chociaż to państwa członkowskie są odpowiedzialne za zapewnienie tym jednostkom szkoleń i wsparcia, Komisja powinna się upewnić co do skuteczności swych wniosków ustawodawczych.

Poprawka 9

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 8

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u 8. Państwa członkowskie mogą, zgodnie z art. 5, zwrócić się o dodatkowe informacje, w tym o pełny tekst interpretacji indywidualnej prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym lub uzgodnienia indywidualnego dotyczącego cen transferowych, do państwa członkowskiego, które wydało daną interpretację lub dane uzgodnienie. 8. Państwa członkowskie oraz, w stosownych przypadkach, ich jednostki podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym władze lokalne, mogą, zgodnie z art. 5, zwrócić się o dodatkowe informacje, w tym o pełny tekst interpretacji indywidualnej prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym lub uzgodnienia indywidualnego dotyczącego cen transferowych, do państwa członkowskiego, które wydało daną interpretację lub dane uzgodnienie.

Uzasadnienie

Zobowiązanie do przejrzystości przewidziane we wniosku dotyczącym dyrektywy dotyczy nie tylko centralnych organów podatkowych państw członkowskich, lecz również jednostek podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym władz lokalnych (1). Zatem w razie potrzeby muszą one mieć możliwość zwrócenia się o dodatkowe informacje.

Poprawka 10

Artykuł 1, nowy artykuł 8a ust. 10

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u 10. Komisja musi przeanalizować wszystkie sankcje, które mają zostać ustanowione w przypadkach odmowy lub zaniechania wymiany informacji.

II. ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW

1. przyjmuje z zadowoleniem wnioski Komisji, które są istotnym etapem reagowania Unii Europejskiej (UE) na fakt, że co roku w UE unikanie opodatkowania i uchylanie się od opodatkowania wiążą się z utratą potencjalnych dochodów podatkowych w wysokości 1 bln EUR, wziąwszy jednocześnie pod uwagę, że dochody podatkowe w UE stanowią ok. 90 % wszystkich dochodów publicznych. Straty zagrażają skuteczności i sprawiedliwości systemów podatkowych UE, zwiększają obciążenia podatkowe nakładane na wszystkich obywateli i przedsiębiorstwa, uszczuplają pulę środków publicznych dostępnych na inwestycje publiczne i prywatne, a – z uwagi na zakłócenia konkurencji wpływające na wybór lokalizacji działalności gospodarczej – utrudniają również realizację celu spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej UE;

2. popiera zatem propozycję Komisji, by poszerzyć zakres stosowania dyrektywy 2011/16/WE w odniesieniu do obowiązkowej automatycznej wymiany informacji w dziedzinie opodatkowania w celu uwzględnienia informacji dotyczących interpretacji indywidualnych prawa podatkowego o wymiarze transgranicznym lub interpretacji mających na celu zmniejszenie podstawy podlegającej opodatkowaniu w krajowym ustawodawstwie podatkowym ze względu na strukturę grupy przedsiębiorstw oraz uzgodnień indywidualnych dotyczących cen, gdyż niektóre przedsiębiorstwa prowadzące działalność transgraniczną wykorzystują je w celu tworzenia struktur powodujących erozję bazy podatkowej w państwach członkowskich i zmniejszają skuteczność rynku wewnętrznego;

3. przypomina, że w pakiecie przedstawionym przez Komisję nie potępia się praktyki interpretacji indywidualnych, gdyż umowy te reguluje ustawodawstwo 22 państw członkowskich UE i uzasadnione jest, że przedsiębiorstwo przenoszące się na dane terytorium sprawdza z wyprzedzeniem kwotę podatku. Jednak nie można dopuścić do tego, by brak przejrzystości przepisów pociągał za sobą zakłócenia konkurencji i erozję bazy podatkowej ze szkodą dla całości europejskich dochodów publicznych;

4. podkreśla, że zobowiązanie do przejrzystości przewidziane we wniosku dotyczącym dyrektywy dotyczy nie tylko centralnych organów podatkowych państw członkowskich, lecz również jednostek podziału terytorialnego lub administracyjnego, w tym władz lokalnych. Zatem wydaje się uzasadnione, by również one mogły zwracać się o informacje i by, zważywszy na ich ograniczone zasoby, Komisja mogła w razie potrzeby zapewnić im pomoc i szkolenia;

5. zastanawia się nad faktem, że wniosek Komisji nie zawiera konkretnych mechanizmów sankcji wobec państw członkowskich niespełniających wymogów dotyczących przejrzystości;

6. uważa, że dyrektywa zmieniająca dyrektywę 2011/16/UE stanowiłaby nową podstawę do negocjowania przez Komisję na szczeblu OECD ambitniejszego niż obecnie negocjowany standardu w zakresie zwalczania BEPS (erozji bazy podatkowej i przenoszenia zysków);

7. przyjmuje do wiadomości, że Komisja wykorzystała art. 115 TFUE, dotyczący urzeczywistnienia rynku wewnętrznego, jako podstawę prawną wniosku dotyczącego dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2011/16/UE zamiast art. 113 TFUE, odnoszącego się do harmonizacji podatków. Ze względu na to, że art. 115 TFUE dotyczy dziedziny kompetencji dzielonych, zastosowanie ma zasada pomocniczości. Niemniej wyjaśnienie przytoczone przez Komisję w punkcie 2.3 uzasadnienia, dotyczące wartości dodanej inicjatywy regulacyjnej na szczeblu Unii Europejskiej, a także poszanowania zasad pomocniczości i proporcjonalności, jest całkowicie przekonujące;

8. przypomina, że choć UE nie posiada bezpośrednich uprawnień w dziedzinie krajowych systemów podatkowych, Komisja może badać, czy pewne systemy podatkowe nie stanowią nielegalnej pomocy państwa dla niektórych przedsiębiorstw w związku z przyznawaniem wybiórczych korzyści podatkowych. Ze względu na skalę prowadzonych obecnie dochodzeń w sprawie 21 państw członkowskich – średnio 5–10 interpretacji indywidualnych na badane państwo członkowskie – a także fakt, że dwa inne państwa członkowskie nie przekazały jeszcze przeglądu interpretacji indywidualnych wydanych od 2010 r. (2), konieczne wydaje się, by Komisja mogła sporządzić wytyczne w sprawie opracowywania przepisów podatkowych w odniesieniu do pomocy państwa;

9. zgadza się z potrzebą uchylenia dyrektywy Rady 2003/48/WE w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności w formie wypłacanych odsetek (dyrektywy w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności), gdyż dyrektywa Rady 2014/107/UE zmieniająca dyrektywę Rady 2011/16/UE dotyczy wszystkich produktów finansowych, w tym produktów objętych zakresem dyrektywy w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności, i nie można dopuścić do tego, by dwa zbiory przepisów były stosowane równolegle;

10. przyjmuje z zadowoleniem fakt, że w czerwcu 2015 r. Komisja przedstawiła plan działania w sprawie opodatkowania przedsiębiorstw obejmujący inne środki mające na celu przeciwdziałanie uchylaniu się od opodatkowania i szkodliwej konkurencji podatkowej, a zwłaszcza że zobowiązała się do przedstawienia w 2016 r. nowej propozycji w sprawie wprowadzenia wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB), która byłaby obowiązkowa przynajmniej dla przedsiębiorstw wielonarodowych. Warto przypomnieć, że zgodnie z kwotami przedstawionymi przez Komisję Europejską w 2011 r. projekt CCCTB pozwalałby przedsiębiorstwom UE zaoszczędzić co roku 700 mln EUR z tytułu kosztów przestrzegania przepisów oraz 1,3 mld EUR dzięki konsolidacji. Ponawia zatem apel do Komisji, by zasięgnęła opinii KR-u w sprawie nowej propozycji dotyczącej CCCTB;

Bruksela, dnia 14 października 2015 r. Markku MARKKULA Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów

(1) Artykuł 2 dyrektywy 2011/16/UE.

(2) http://europa.eu/rapid/press-release_IP-15-5140_pl.htm