UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

Podstawa i cele wniosku

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde z państw członkowskich do stosowania szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów powyższej dyrektywy w celu uproszczenia procedury poboru podatku lub zapobieżenia niektórym rodzajom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

Pismem zarejestrowanym przez Komisję w dniu 18 kwietnia 2012 r. Republika Portugalska zwróciła się o upoważnienie jej do dalszego stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 168, 193 i 250 dyrektywy 2006/112/WE w celu stosowania szczególnego i nieobowiązkowego systemu w sektorze sprzedaży akwizycyjnej.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy 2006/112/WE pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Republikę Portugalską. Pismem z dnia 6 czerwca 2012 r. Komisja powiadomiła Republikę Portugalską o tym, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

Kontekst ogólny

Artykuł 168 dyrektywy 2006/112/WE stanowi, że podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary lub usługi zakupione na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika. Artykuł 193 dyrektywy 2006/112/WE stanowi, że każdy podatnik dokonujący podlegającej opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zobowiązany jest do zapłaty VAT, z wyjątkiem sytuacji, gdy do zapłaty VAT zobowiązana jest inna osoba w przypadkach, o których mowa w art. 194-199 i art. 202. Artykuł 250 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE stanowi, że każdy podatnik składa deklarację VAT zawierającą wszystkie informacje potrzebne do obliczenia kwoty wymagalnego podatku oraz kwoty należnych odliczeń, włączając w to, o ile jest to niezbędne do ustalenia podstawy opodatkowania, całkowitą wartość transakcji odnoszących się do tego podatku i do tych odliczeń oraz wartość transakcji zwolnionych.

Środek stosowany przez Republikę Portugalską odbiega jednak od wymienionych przepisów. Przedmiotowy szczególny i nieobowiązkowy system dotyczy przedsiębiorstw działających w sektorze sprzedaży akwizycyjnej, spełniających określone warunki i upoważnionych przez właściwe organy podatkowe do jego stosowania. Przedmiotowe przedsiębiorstwa wykorzystują detalistów pośredników, którym sprzedają bezpośrednio swoje produkty i którzy z kolei odsprzedają te same produkty bezpośrednio konsumentom końcowym.

W drodze odstępstwa od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE przedsiębiorstwa, do których ma zastosowanie wspomniany system, są zobowiązane do zapłaty podatku VAT należnego z tytułu dostawy towarów przez detalistów konsumentom końcowym. W drodze odstępstwa od art. 168 dyrektywy 2006/112/WE wspomniane przedsiębiorstwa są uprawnione do odliczania podatku VAT należnego lub zapłaconego przez tych detalistów z tytułu towarów dostarczonych im przez te przedsiębiorstwa. W drodze odstępstwa od art. 250 dyrektywy 2006/112/WE obowiązek złożenia deklaracji VAT spoczywający na detalistach w odniesieniu do towarów dostarczonych im przez upoważnione przedsiębiorstwo oraz w odniesieniu do dostaw takich towarów konsumentom końcowym został przeniesiony na upoważnione przedsiębiorstwo.

Zezwolenie na stosowanie wspomnianego szczególnego systemu mogą uzyskać jedynie te przedsiębiorstwa, których całość obrotów pochodzi ze sprzedaży akwizycyjnej prowadzonej przez detalistów działających we własnym imieniu i na własny rachunek, pod warunkiem że wszystkie produkty sprzedawane przez takie przedsiębiorstwo znajdują się na sporządzonej z góry liście cen stosowanych na etapie konsumpcji końcowej i przedsiębiorstwo sprzedaje swoje produkty bezpośrednio detalistom, którzy z kolei sprzedają je bezpośrednio konsumentom końcowym.

Środek stanowiący odstępstwo wprowadzony przez Republikę Portugalską został uprzednio przyznany decyzją Rady 2004/738/WE[1] na okres do dnia 31 grudnia 2009 r. oraz ponownie przyznany decyzją Rady 2010/39/UE[2] na okres do 31 grudnia 2012 r.

W swoim obecnym wniosku Republika Portugalska poinformowała Komisję, że przyczyny, na podstawie których Rada przyjęła swoją decyzję 2010/39/UE, nadal występują, wyjaśniła, że środek szczególny jest jak dotąd stosowany, i wskazała na jego użyteczność w kontekście upraszczania poboru podatku VAT oraz zapewniania skuteczniejszej kontroli podatku VAT we wspomnianym sektorze.

Aby umożliwić ocenę stosowności i skuteczności danego środka szczególnego, prawo do stosowania odstępstwa przyznaje się zazwyczaj na ograniczony okres. W tym względzie, w oparciu o informacje przekazane przez Republikę Portugalską, Komisja rozumie, że wspomniany środek szczególny stanowi ułatwienie zarówno dla administracji podatkowej, jak i przedsiębiorców, ponieważ dotyczy głównie drobnych podatników, którzy nie posiadają odpowiedniej struktury i zdolności organizacyjnej, by spełnić wymagania określone w przepisach o podatku VAT. Jedynie w nieznacznym stopniu wpływa on na kwotę podatku należnego na końcowym etapie konsumpcji. Z tego też względu właściwe jest przedłużenie wspomnianego środka stanowiącego odstępstwo.

Przedłużenie powinno być jednak ograniczone w czasie, aby można było ocenić, czy warunki, na które powołuje się w momencie stosowania odstępstwa, nadal występują. W związku z tym proponuje się przedłużenie stosowania odstępstwa do końca 2015 r. oraz zwrócenie się do Republiki Portugalskiej o przedstawienie najpóźniej do dnia 1 kwietnia 2015 r., wraz z wnioskiem o przedłużenie, sprawozdania zawierającego przegląd stosowania środka szczególnego, jeśli przewiduje ona dalsze przedłużenie jego stosowania po 2015 r.

Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Nie dotyczy.

Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii

Nie dotyczy.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Nie dotyczy.

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej

Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych.

Ocena skutków

Celem wniosku jest uproszczenie procedury poboru podatku, w związku z czym wniosek powinien mieć pozytywne skutki zarówno dla przedsiębiorców, jak i administracji. Wspomniane rozwiązanie zostało uznane przez Republikę Portugalską za odpowiedni środek.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Krótki opis proponowanych działań

Celem wniosku jest upoważnienie Republiki Portugalskiej do stosowania w dalszym ciągu środka stanowiącego odstępstwo od art. 168, 193 oraz 250 dyrektywy 2006/112/WE, aby umożliwić nałożenie na określone upoważnione przedsiębiorstwa obowiązku zapłaty podatku VAT z tytułu dostaw towarów konsumentom końcowym przez pośredniczących detalistów, uprawnić wspomniane upoważnione przedsiębiorstwa do odliczania podatku VAT należnego lub zapłaconego przez tych detalistów z tytułu zakupionych odnośnych towarów oraz przenieść na upoważnione przedsiębiorstwa spoczywający na detalistach obowiązek złożenia deklaracji VAT w odniesieniu do towarów dostarczonych detalistom przez upoważnione przedsiębiorstwo oraz konsumentom końcowym przez detalistów.

Republika Portugalska dokona przeglądu stosowania środka stanowiącego odstępstwo oraz zweryfikuje potrzebę jego stosowania i przedstawi odpowiednie sprawozdanie przy okazji ewentualnych wniosków dotyczących przedłużenia. Decyzja wygaśnie w określonym w niej dniu.

Podstawa prawna

Artykuł 395 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej.

Zasada pomocniczości

Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania.

Zasada proporcjonalności

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów:

Niniejsza decyzja dotyczy upoważnienia przyznanego państwu członkowskiemu w odpowiedzi na jego własny wniosek i nie stanowi zobowiązania.

Biorąc pod uwagę ograniczony zakres odstępstwa, niniejszy środek szczególny jest proporcjonalny do wyznaczonego celu.

Wybór instrumentów

Proponowane instrumenty: decyzja Rady.

Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów:

Zgodnie z art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE odstępstwo od wspólnych zasad dotyczących podatku VAT jest możliwe jedynie po uzyskaniu zgody Rady, stanowiącej jednogłośnie na wniosek Komisji. Decyzja Rady jest jedynym właściwym instrumentem, ponieważ może być skierowana do poszczególnych państw członkowskich.

4. WPŁYW NA BUDŻET

Niniejsze odstępstwo nie wpłynie negatywnie na zasoby własne Unii z tytułu VAT.

5. ELEMENTY FAKULTATYWNE

Wniosek zawiera klauzule przeglądu i wygaśnięcia.

2012/0314 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

zmieniająca decyzję 2010/39/UE upoważniającą Republikę Portugalską do stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 168, 193 i 250 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej[3], w szczególności jej art. 395 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Pismem zarejestrowanym przez Komisję w dniu 18 kwietnia 2012 r. Portugalia zwróciła się o upoważnienie do dalszego stosowania środka szczególnego, przyznanego uprzednio decyzją Rady 2010/39/UE[4], stanowiącego odstępstwo od przepisów dyrektywy 2006/112/WE dotyczących prawa do odliczenia, osoby zobowiązanej do zapłaty podatku oraz obowiązku złożenia deklaracji VAT.

(2) Zgodnie z art. 395 ust. 2 akapit drugi dyrektywy 2006/112/WE pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Portugalię. Pismem z dnia 6 czerwca 2012 r. Komisja zawiadomiła Portugalię, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

(3) Stosowany przez Portugalię środek stanowiący odstępstwo odbiega od przepisów dyrektywy 2006/112/WE, ponieważ umożliwia stosowanie szczególnego i nieobowiązkowego systemu dotyczącego w szczególności przedsiębiorstw działających w sektorze sprzedaży akwizycyjnej, które spełniają określone warunki i zostały upoważnione przez właściwe organy podatkowe. Przedmiotowe przedsiębiorstwa wykorzystują szczególny model biznesowy, sprzedając swoje produkty bezpośrednio detalistom pośrednikom, którzy z kolei odsprzedają te same produkty bezpośrednio konsumentom końcowym.

(4) Przedmiotowy środek szczególny stanowi odstępstwo od przepisów art. 168 dyrektywy 2006/112/WE regulujących prawo podatnika do odliczenia podatku VAT nałożonego na dostarczane mu towary i świadczone na jego rzecz usługi wykorzystywane na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika poprzez uprawnienie takich przedsiębiorstw do odliczania podatku VAT należnego lub zapłaconego przez współpracujących z nimi detalistów z tytułu odnośnych dostarczonych im towarów.

(5) Przedmiotowy środek szczególny stanowi odstępstwo od przepisów art. 193 dyrektywy 2006/112/WE dotyczącego obowiązku zapłaty podatku VAT, ponieważ ustanawia on, że przedsiębiorstwa, do których ma zastosowanie wspomniany system, są zobowiązane do zapłaty podatku VAT należnego z tytułu dostawy towarów przez detalistów konsumentom końcowym.

(6) Przedmiotowy środek szczególny stanowi odstępstwo od przepisów art. 250 dyrektywy 2006/112/WE regulujących obowiązek złożenia deklaracji VAT poprzez przeniesienie spoczywającego na detalistach obowiązku złożenia deklaracji VAT w odniesieniu do towarów dostarczonych im przez wspomniane przedsiębiorstwa oraz w odniesieniu do dostaw takich towarów konsumentom końcowym.

(7) Przedmiotowy środek szczególny może być stosowany jedynie w odniesieniu do przedsiębiorstw, których całość obrotów pochodzi ze sprzedaży akwizycyjnej prowadzonej przez detalistów działających we własnym imieniu i na własny rachunek, pod warunkiem że wszystkie produkty sprzedawane przez takie przedsiębiorstwo znajdują się na sporządzonej z góry liście cen stosowanych na etapie konsumpcji końcowej i przedsiębiorstwa sprzedają swoje produkty bezpośrednio detalistom, którzy z kolei sprzedają je bezpośrednio konsumentom końcowym.

(8) Przedmiotowy szczególny system pozwala na upewnienie się, że podatek VAT pobrany na etapie handlu detalicznego z tytułu sprzedaży produktów pochodzących z tych przedsiębiorstw jest rzeczywiście wpłacany do organu podatkowego, a tym samym na zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania. Stanowi on również ułatwienie dla organów administracji podatkowej dzięki uproszczeniu zasad poboru podatku VAT i ograniczeniu obowiązków detalistów w zakresie podatku VAT.

(9) Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Portugalię stan faktyczny i prawny, który stanowił uzasadnienie obecnego stosowania przedmiotowego środka szczególnego, nie uległ zmianie i nadal się utrzymuje. Należy zatem upoważnić Portugalię do stosowania w dalszym ciągu wspomnianego środka szczególnego, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2015 r., w celu umożliwienia weryfikacji konieczności i skuteczności stosowania tego stanowiącego odstępstwo środka.

(10) Jeśli Portugalia uzna za konieczne dalsze przedłużenie stosowania środka po roku 2015 r., nie później niż dnia 31 marca 2015 r. powinna przedstawić Komisji sprawozdanie dotyczące stosowania tego środka wraz z wnioskiem o przedłużenie w celu zapewnienia wystarczającej ilości czasu Komisji – na rozpatrzenie wniosku oraz Radzie – na przyjęcie tego wniosku, w przypadku gdyby Komisja przedłożyła go Radzie.

(11) Odstępstwo będzie miało jedynie nieistotny wpływ na ogólną kwotę podatku pobieranego w końcowym etapie konsumpcji i nie wpłynie negatywnie na zasoby własne Unii z tytułu podatku od wartości dodanej.

(12) Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję 2010/39/UE,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Art. 4 decyzji 2010/39/UE otrzymuje brzmienie:

„Artykuł 4

1. Niniejsza decyzja traci moc dnia 31 grudnia 2015 r.

2. Ewentualny wniosek o przedłużenie środka szczególnego określonego w niniejszej decyzji przedkłada się Komisji najpóźniej do dnia 31 marca 2015 r. Wniosek taki przedkłada się wraz ze sprawozdaniem dotyczącym stosowania wspomnianego środka szczególnego.”.

Artykuł 2

Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2013 r.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Portugalskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 325 z 28.10.2004, s. 62.

[2] Dz.U. L 19 z 23.01.2010, s. 5.

[3] Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1.

[4] Dz.U. L 19 z 23.1.2010, s. 5.