P6_TA(2006)0254

Sytuacja więźniów w Guantanamo

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji więźniów w Guantanamo

Parlament Europejski,

- uwzględniając rezolucję zgromadzenia parlamentarnego Rady Europy z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie zgodności z prawem przetrzymywania przez Stany Zjednoczone więźniów w Zatoce Guantanamo,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Człowieka ONZ (KPC ONZ) z dnia 15 lutego 2006 r. w sprawie Guantanamo wzywające do natychmiastowego zamknięcia więzienia w Guantanamo i do osądzenia bądź uwolnienia wciąż przebywających w nim więźniów,

- uwzględniając wnioski i zalecenia Komisji ONZ ds. zwalczania tortur dotyczące Stanów Zjednoczonych Ameryki opublikowane w dniu 19 maja 2006 r.,

- uwzględniając fakt publikacji przez Ministerstwo obrony USA w dniu 15 maja 2006 r. listy 759 byłych i obecnych więźniów przetrzymywanych w Zatoce Guantanamo, bez wskazań pozwalających stwierdzić, czy lista ta obejmuje wszystkich więźniów,

- uwzględniając najnowsze dane rządu USA na temat liczby osób przetrzymywanych w Guantanamo, według których około 275 więźniów zostało zwolnionych, a 465 wciąż pozostaje uwięzionych - 133 z nich przewidziano do zwolnienia,

- uwzględniając swoje poprzednie rezolucje dotyczące praw więźniów Guantanamo do sprawiedliwego procesu, w szczególności rezolucję z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie więźniów Guantanamo [1], zalecenia dla Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie prawa więźniów Guantanamo do sprawiedliwego procesu [2] oraz rezolucję z dnia 16 lutego 2006 r. w sprawie Guantanamo [3],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 maja 2006 r. w sprawie rocznego sprawozdania na temat praw człowieka na świecie w 2005 roku i polityki UE w tej dziedzinie [4],

- uwzględniając Konwencję w sprawie zakazu stosowania tortur oraz innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania (UNCAT), przyjętą przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w dniu 10 grudnia 1984 r.,

- uwzględniając wytyczne UE dotyczące zwalczania tortur i kary śmierci oraz jej wytyczne dotyczące dialogu na temat praw człowieka z krajami trzecimi, przyjęte w 2001 r.,

- uwzględniając nieformalne posiedzenie ministrów spraw zagranicznych UE w Wiedniu w dniach 27- 28 maja 2006 r.,

- uwzględniając, że między innymi Kanclerz Niemiec, premier Wielkiej Brytanii i Sekretarz Generalny ONZ wezwali do zamknięcia więzienia w Zatoce Guantanamo,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. świadomy tego, że Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych stanowi, że nikt nie może być samowolnie zatrzymywany, a pozbawienie wolności musi odbywać się na zasadach i w trybie ustalonym przez prawo, oraz wzywając wszystkie strony do zastosowania się do tych postanowień,

B. mając na uwadze, że doniesienia o znęcaniu się nad więźniami, próbach samobójczych oraz buncie więźniów w amerykańskim areszcie w Zatoce Guantanamo wzbudzają znaczny niepokój; mając na uwadze, że Stany Zjednoczone podjęły ograniczone działania w zakresie prowadzenia dochodzenia i - w przypadku istnienia dowodów - ukarania personelu, który brał w tym udział,

C. mając na uwadze, że w dniu 10 czerwca 2006 roku samobójstwa trzech osób przetrzymywanych w zatoce Guantanamo spowodowały kolejny niepokój społeczności międzynarodowej co do ośrodków więziennych,

D. z zadowoleniem przyjmując fakt, że niektórym więźniom przyznano prawo do prywatnych konsultacji z niezależnymi prawnikami;

1. ponownie wzywa administrację USA do zamknięcia więzienia w Zatoce Guantanamo i podkreśla, że każdy więzień powinien być traktowany zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym i - w przypadku postawienia mu zarzutów - bezzwłocznie osądzony w sprawiedliwej rozprawie publicznej przez właściwy, niezawisły i bezstronny sąd lub międzynarodowy trybunał;

2. potępia wszelkie formy tortur i znęcania się oraz przypomina o konieczności stosowania się do prawa międzynarodowego;

3. wzywa władze USA do wdrożenia zaleceń Komisji ONZ ds. zwalczania tortur i do zaprzestania stosowania "specjalnych technik przesłuchań", w tym metod opartych na poniżaniu seksualnym, tortur wodnych, skuwania metodą "short shackling" i użycia psów dla wywołania strachu, co stanowi tortury lub okrutne, nieludzkie bądź poniżające traktowanie;

4. wzywa rząd USA do przyznania więźniom w Zatoce Guantanamo nieograniczonego dostępu do właściwych organów ONZ i międzynarodowych organizacji praw człowieka; zauważa, że Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża jest jedyną organizacją międzynarodową, która ma oficjalny dostęp do więźniów;

5. zwraca uwagę, że armia USA dołożyła znaczących starań w celu poprawy warunków przetrzymywania więźniów, zwłaszcza w zakresie opieki medycznej, wyżywienia, wyrażania przekonań i wykonywania praktyk religijnych oraz rekreacji;

6. jest zdania, że poprawa warunków przetrzymywania więźniów nie rozwiązuje prawdziwego problemu, który polega na tym, że pogwałcenie praworządności, prawa międzynarodowego i praw człowieka wzbudza rzeczywisty niepokój;

7. wyraża ubolewanie z powodu widocznych planów Ministerstwa Obrony USA, których celem jest usunięcie z przepisów dotyczących przetrzymywania więźniów zapisu o zakazie poniżania więźniów oraz usunięcie z regulaminu przesłuchań armii USA wyraźnego odniesienia do konwencji genewskich oraz UNCAT;

8. zwraca uwagę, że USA definiują walkę z terrorem jako "wojnę", ale nie uznają praw więźniów, opartych na konwencjach genewskich; jest zdania, że mimo szczególnego charakteru walki z terrorem prawo międzynarodowe musi być stosowane;

9. zauważa, że budowa nowego obozu nr 6, którego otwarcie ma nastąpić w sierpniu 2006 r. i który będzie nowocześnie wyposażony, lecz nie będzie w nim okien, nie wskazuje na szybkie zamknięcie więzienia;

10. 10 wzywa władze USA do zapewnienia, że wszelkie zarzuty tortur i innych form znęcania się z udziałem personelu amerykańskiego będą przedmiotem bezzwłocznego, drobiazgowego i wiarygodnego dochodzenia oraz procesu sądowego;

11. wzywa rząd USA do wyjaśnienia, czy nieletni byli lub wciąż są przetrzymywani w Guantanamo wbrew Konwencji o Prawach Dziecka ONZ;

12. wzywa władze USA do zagwarantowania, że zwolnieni więźniowie nie zostaną odesłani do żadnego kraju, w którym mogliby być narażeni na tortury lub okrutne, nieludzkie i poniżające traktowanie;

13. podkreśla, że współczesny terroryzm, szczególnie terroryzm globalny skierowany przeciwko państwom i ich ludności, stanowi zagrożenie dla podstawowych i fundamentalnych praw człowieka, z jakich korzystają nasze społeczeństwa; ponawia swoje przekonanie, że walka z terroryzmem, która ma priorytetowe znaczenie dla UE i USA, nie może odbywać się kosztem ustalonych podstawowych i podzielanych wartości, takich jak poszanowanie praw człowieka i rządów prawa;

14. wyraża opinię, że brak poszanowania dla prawa międzynarodowego w ogłoszonej "wojnie z terrorem" mocno podważa wiarygodność i umocowanie walki z terrorem;

15. wzywa UE do opracowania wspólnego podejścia przed szczytem UE-USA i do zaapelowania do rządu USA w ramach wspólnego działania o zamknięcie więzienia w Zatoce Guantanamo oraz o traktowanie więźniów przy poszanowaniu prawa międzynarodowego;

16. proponuje, aby zgodnie ze wskazówkami delegacji posłów do Parlamentu Europejskiego, która w ostatnim czasie odwiedziła Guantanamo, wysłać delegację ad hoc do Guantanamo, jeśli PE uzna to za konieczne i właściwe;

17. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Wysokiemu Przedstawicielowi UE ds. WPZiB, parlamentom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, Sekretarzowi Generalnemu i Przewodniczącemu Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy oraz Prezydentowi i Kongresowi Stanów Zjednoczonych Ameryki.

[1] Dz.U. C 284 E z 21.11.2002 r., str. 353.

[2] Dz.U. C 102 E z 28.4.2004 r., str. 640.

[3] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0070.

[4] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0220.

--------------------------------------------------