Rozporządzenie (WE) nr 2173/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT Roczne sprawozdanie podsumowujące za 2016 r.

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Rozporządzenie (WE) nr 2173/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT

Roczne sprawozdanie podsumowujące za 2016 r.

1. Wprowadzenie

W 2005 r. Unia Europejska (UE) przyjęła rozporządzenie (WE) nr 2173/2005 z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT (zwane dalej „rozporządzeniem FLEGT”) w ramach wdrażania planu działań UE na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa (FLEGT) z 2003 r. W 2008 r. Komisja przyjęła również rozporządzenie wykonawcze (WE) nr 1024/2008 ustanawiające szczegółowe środki dla wykonania rozporządzenia FLEGT.

Rozporządzenie FLEGT ustanawia zasady wdrażania systemu zezwoleń FLEGT w drodze zawierania dobrowolnych umów o partnerstwie z państwami produkującymi drewno, na mocy których w przywozie do UE produktów z drewna pochodzących z państw, z którymi zawarto umowy o partnerstwie FLEGT, wymagane jest zezwolenie FLEGT.

System zezwoleń FLEGT po raz pierwszy zaczął obowiązywać w dniu 15 listopada 2016 r. wraz z rozpoczęciem wydawania zezwoleń FLEGT w Indonezji. Indonezja była jedynym państwem partnerskim FLEGT, które wdrożyło taki system w 2016 r.

Zgodnie z art. 8 ust. 3 rozporządzenia FLEGT Komisja ma obowiązek sporządzać i publikować roczne sprawozdanie podsumowujące na podstawie informacji dostarczonych przez państwa członkowskie w rocznych sprawozdaniach za poprzedni rok kalendarzowy składanych zgodnie z art. 8 ust. 1.

Aby ułatwić państwom członkowskim składanie sprawozdań, Komisja określiła format sprawozdania zgodnie z art. 8 ust. 2. Format ten został uzgodniony z państwami członkowskimi w ramach grupy ekspertów ds. FLEGT. Aby ułatwić monitorowanie systemu zezwoleń FLEGT, w formacie tym uwzględniono nie tylko dane wymagane na podstawie art. 8 ust. 1, lecz także istotne informacje na temat kluczowych obowiązków państw członkowskich wynikających z rozporządzenia FLEGT (np. dotyczących wyznaczonych właściwych organów, kar), jak również informacje na temat praktycznych aspektów wdrożenia systemu zezwoleń FLEGT.

Niniejsze sprawozdanie zawiera analizę pierwszych sprawozdań rocznych na temat wdrożenia systemu zezwoleń FLEGT przedłożonych przez państwa członkowskie za 2016 r. i obejmuje okres 15 listopada – 31 grudnia 2016 r. Analiza przedstawia aktualną sytuację w zakresie wykonania rozporządzenia FLEGT w całej UE wraz z wnioskami i dalszymi działaniami.

Bardziej szczegółową analizę sprawozdań krajowych przygotował dla Komisji konsultant, UNEP-WCMC. Zawiera ona szczegółowe informacje i jest dostępna na stronie internetowej Komisji.

2.Kontekst

Nielegalne pozyskiwanie drewna jest powszechnym problemem o międzynarodowym znaczeniu. Proceder ten wywiera niszczycielski wpływ na niektóre z najcenniejszych pozostałych na świecie lasów, a także na społeczności żyjące w tych lasach oraz osoby utrzymujące się z zasobów, których źródło stanowią te lasy. Nielegalne pozyskiwanie drewna przyczynia się do ubytku powierzchni lasów tropikalnych oraz do degradacji lasów, która może stanowić źródło 7–14 % łącznej wartości emisji CO2 spowodowanej działalnością człowieka. Proceder ten stanowi zagrożenie dla różnorodności biologicznej, utrudnia prowadzenie zrównoważonej gospodarki leśnej oraz wywiera niekorzystny wpływ na działania w obszarze ograniczania ubóstwa i dążenia do zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, w tym również poprzez zmniejszanie rentowności ekonomicznej podmiotów działających zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W planie działań UE na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa z 2003 r. określono działania, które UE ma podjąć w celu rozwiązania problemu nielegalnego pozyskiwania drewna i związanego z nim handlu. UE ma to osiągnąć dzięki poprawie zarządzania lasami, wzmocnieniu egzekwowania prawa oraz promowaniu handlu legalnie pozyskanym drewnem i produktami z drewna.

Jednym z głównych elementów planu działań UE na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa jest ustanowienie systemu zezwoleń FLEGT w celu zagwarantowania, że z krajów będących uczestnikami systemu eksportowane jest wyłącznie legalnie pozyskane drewno. System zezwoleń FLEGT jest wdrażany w drodze zawierania dobrowolnych umów o partnerstwie z państwami produkującymi drewno.

W myśl dobrowolnych umów o partnerstwie dotyczących egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa państwa wywozu opracowują systemy weryfikacji legalności wywozu drewna do UE oraz systemy zezwoleń gwarantujące, że drewno pozyskano zgodnie z wymogami prawnymi państwa partnerskiego określonymi w odpowiedniej dobrowolnej umowie o partnerstwie.

Zakres produktów systemu zezwoleń FLEGT obejmuje podstawowy wykaz produktów obowiązkowych zamieszczony w załączniku II do rozporządzenia FLEGT, jak również dodatkowe produkty charakterystyczne dla poszczególnych krajów wymienione w załączniku III (zgodnie z zakresem produktów uzgodnionym w odpowiedniej dobrowolnej umowie o partnerstwie).

Do tej pory zawarto sześć dobrowolnych umów o partnerstwie: z Ghaną, Indonezją, Kamerunem, Liberią, Republiką Konga i Republiką Środkowoafrykańską. Trwają negocjacje z dziewięcioma innymi państwami partnerskimi, a mianowicie z: Demokratyczną Republiką Konga, Gabonem, Gujaną, Hondurasem, Laosem, Malezją, Tajlandią, Wietnamem i Wybrzeżem Kości Słoniowej.

Dobrowolna umowa o partnerstwie między UE a Indonezją dotycząca egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa weszła w życie dnia 1 maja 2014 r. . Umowa ta ustanawia strukturę, instytucje i systemy składające się na system zezwoleń FLEGT w Indonezji. Określono w niej kontrolę łańcucha dostaw, ramy zgodności z prawem i wymogi w zakresie niezależnego audytu w ramach systemu zwanego systemem zapewniania legalności drewna (TLAS), czyli „Sistem Verificasi Legalitas Kayu (SVLK)” w języku indonezyjskim.

Po pozytywnej wspólnej ocenie indonezyjskiego systemu TLAS Indonezja stała się pierwszym państwem stosującym system zezwoleń FLEGT od dnia 15 listopada 2016 r. Zgodnie z art. 10 ust. 1 i art. 10 ust. 3 rozporządzenia FLEGT decyzja o rozpoczęciu funkcjonowania systemu zezwoleń FLEGT w Indonezji wymagała wprowadzenia, w drodze rozporządzenia delegowanego Komisji , zmian w załącznikach I i III do rozporządzenia FLEGT, polegających na umieszczeniu Indonezji i jej jednostki ds. informacji o zezwoleniach w wykazie „Państwa partnerskie oraz wyznaczone przez nie organy zezwalające” w załączniku I, a wykazu produktów objętych systemem zezwoleń FLEGT – w załączniku III „Produkty z drewna, do których system zezwoleń FLEGT ma zastosowanie w odniesieniu do wymienionych państw partnerskich”. Dotyczy to w szczególności produktów objętych rozporządzeniem UE w sprawie drewna , a także mebli, drewna opałowego, narzędzi drewnianych; opakowań drewnianych, wyrobów stolarskich i ciesielskich dla budownictwa z drewna, masy celulozowej drzewnej, papieru i wyrobów z papieru, naczyń stołowych i naczyń kuchennych z drewna oraz dodatkowych produktów, zgodnie z załącznikiem I do dobrowolnej umowy o partnerstwie między Indonezją a UE . Z zakresu systemu zezwoleń FLEGT w Indonezji wyłączone są dwa rodzaje produktów: 1) produkty z rattanu lub bambusa oraz 2) papier z materiału innego niż drewno lub materiału pochodzącego z recyklingu. Ponadto należy zauważyć, że niektóre produkty (np. kłody drewna), chociaż zasadniczo są objęte systemem zezwoleń FLEGT, w myśl przepisów indonezyjskich nie mogą być wywożone i zgodnie z art. 4 dobrowolnej umowy o partnerstwie nie mogą być objęte zezwoleniem FLEGT, a zatem nie mogą być przywożone do UE.