P6_TA(2006)0129
Uregulowania przej ściowe ograniczaj ące swobodny przep ływ pracowników
wU E
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie uregulowa ńprzej ściowych ograniczaj ących swo-
bodny przep ływ pracowników w obr ębie rynków pracy UE (2006/2036(INI))
Parlament Europejski ,
— uwzględniając art. 2 tiret pierwsze traktatu UE,
— uwzględniając art. 3 ust. 1 lit. c) oraz art. 12 i 39 traktatu WE,
— uwzględniając traktat o przyst ąpieniu podpisany dnia 16 kwietnia 2003 r. mi ędzy państwami człon-
kowskimi Unii Europejskiej sk ładającej sięz1 5c złonków z jednej strony a Republik ąCzeską, Repu-
blikąEstońską, RepublikąCypryjską, RepublikąŁotewską, RepublikąLitewską, RepublikąWęgierską,
RepublikąMalty, Rzecz ąpospolitąPolską, RepublikąSłowenii i Republik ąSłowacką, z drugiej strony
(traktat o przyst ąpieniu) (1),
— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 8 lutego 2006 r. zatytu łowany „Sprawozdanie z funkcjonowa-
nia ustaleńprzejściowych okre ślonych w Traktacie o przyst ąpieniu z 2003 r. (w okresie od dnia 1 maja
2004 r. do dnia 30 kwietnia 2006 r ”(COM(2006)0048),
— uwzględniając rezolucjękomitetu wykonawczego Europejskiej Konfederacji Zwi ązków Zawodowych
(ETUC) przyj ęte na posiedzeniu dnia 5-6 grudnia 2005 r. „W kierunku swobodnego przep ływu pra-
cowników w poszerzonej Unii Europejskiej ”,
— uwzględniając art. 45 Regulaminu,
— uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych (A6-0069/2006),
A. mając na uwadze, że swoboda przep ływu pracowników jest jedn ąz czterech podstawowych swobód
przewidzianych traktatem WE, a tak że wyrazem solidarno ści między UE 15 a nowymi pa ństwami
członkowskimi; i bior ąc także pod uwag ę,że swoboda przep ływu osób jest prawem a nie instrumen-
tem nakłaniania do masowego przemieszczania si ęosób i pracowników,
B. mając na uwadze, że traktat o przyst ąpieniu przewiduje mo żliwośćwprowadzenia trzyetapowego
okresu przej ściowego dotycz ącego swobody przep ływu pracowników (2 +3+2 lata),
C. mając na uwadze, że1 2p aństw spośród UE 15 przyj ęło w maju 2004 r. pewne środki ograniczaj ące
swobodęprzepływu pracowników z o śmiu nowych Pa ństw Członkowskich oraz że w ramach odpowie-
dzi trzy nowe Pa ństwa Członkowskie równie żograniczyły swobodny przep ływ pracowników, a tak że
mając na uwadze, że Niemcy i Austria skorzysta łyzm ożliwości ograniczenia swobody świadczenia
usług w określonych bran żach iże jest to powi ązane z uregulowaniami przej ściowymi dla swobodnego
przepływu pracowników,
D. mając na uwadze, że„klauzula status quo ”przewiduje, żej eśli państwo członkowskie UE 15 kontroluje
dostęp do swojego rynku pracy na podstawie przepisów krajowych w trakcie okresu przej ściowego, to
obywatele nowych Pa ństw Członkowskich. nie mog ąpodlegaćw tym Państwie Członkowskim ograni-
czeniom wi ększym niżte, które obowi ązywały w dniu podpisania traktatu o przyst ąpieniu, a zasada ta
ma zastosowanie do dost ępu przyznanego na podstawie przepisów krajowych lub umów dwustron-
nych,
E. mając na uwadze, że klauzula status quo przewiduje tak że,żep aństwa UE 15 musz ąprzestrzega ć
zasady pierwsze ństwa (2), która przewiduje, że w sytuacji, kiedy obywatel pa ństwa innego ni żUE 15
otrzymuje ofert ępracy, to obywatele nowych Pa ństw Członkowskich maj ąpierwszeństwo przed oby-
watelami pa ństw trzecich,
(1) Dz.U. L 236 z 23.9.2003, str. 17.
(2) Wykaz, o którym mowa w art. 24 traktatu o przyst ąpieniu —Republika Czeska patrz za ł. V ust. 14; Republika
Estońska patrz za ł. VI ust. 14; Republika Łotewska patrz za ł. VII ust. 14; Republika Litewska patrz za ł. IX ust. 14;
Republika W ęgierska patrz za ł. 10 ust. 14; Rzeczpospolita Polska patrz za ł. XII ust. 14; Republika S łowenii patrz za ł.
XIII ust. 14; Republika S łowacka patrz za ł. XIV ust. 14.C 293 E/230 PL 2.12.2006 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej
Środa, 5 kwietnia 2006 r.
F. mając na uwadze, żeU Ebędzie musiała sprostaćpewnym globalnym wyzwaniom, w szczególno ści
wzrostowi znaczenia gospodarczego takich gospodarek jak chi ńska i Azji Po łudniowo-Wschodniej, a
starzenie sięspołeczeństw Europy mo że prowadzićdo załamania sięfinansowania systemów zabezpie-
czenia społecznego, a tak że,że w konsekwencji UE staje przed bezwzgl ędnąkoniecznościązwiększenia
swej konkurencyjno ści oraz stworzenia wi ększej liczby miejsc pracy, co wymaga zwi ększenia mobil-
ności w obrębie rozszerzonej UE,
G. mając na uwadze, że strategia lizbo ńska na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia (2005 —
2008) podkre śla właśnie konieczno śćwdrożenia polityki sprzyjaj ącej mobilno ści zawodowej i geogra-
ficznej, a tak że,że wytyczne nr 20 strategii o zatrudnieniu (1) wymagajązwiększenia reaktywno ści
rynku pracy poprzez zniesienie przeszkód w mobilno ści pracowników w ca łej UE w ramach traktatów,
H. mając na uwadze, że rok 2006 zosta łogłoszony Europejskim Rokiem Mobilno ści Pracowników,
I. mając na uwadze, że dyrektywa Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotycz ąca statusu
obywateli pa ństw trzecich b ędących rezydentami d ługoterminowymi (2) określa ramy prawne maj ące
na celu umo żliwienie osobie przebywaj ącej legalnie i od d łuższego czasu w danym pa ństwie członkow-
skim uzyskania statusu uprawnionego do sta łego pobytu, który mo żeu m ożliwićtemu długotermino-
wemu rezydentowi w okre ślonych warunkach równie żzatrudnienie w innym Pa ństwie Członkowskim,
J. mając na uwadze, że dyrektywa 2003/109/WE równie żw niektórych przypadkach gwarantuje, że rezy-
denci długoterminowi pochodz ący z państw trzecich posiadaj ąprawa pobytu i dost ępu do rynków
pracy w UE 15 korzystniejsze od tych, które przys ługująobywatelom o śmiu nowych Pa ństw Członkow-
skich i podkre ślając, ze wyraz solidarno ści z pracownikami pa ństw trzecich nie mo że prowadzi ćdo
dyskryminacji pracowników z nowych Pa ństw Członkowskich,
K. mając na uwadze, że na podstawie zasady pierwsze ństwa państwa UE 15 powinny w ka żdej sytuacji, w
której oferta pracy przedstawiana jest osobie nie b ędącej obywatelem UE 15, zapewni ćpierwszeństwo
obywatelom nowych Pa ństw Członkowskich; maj ąc także na uwadze konieczno śćjak najszybszego
opracowania procedury wdra żania zasady pierwsze ństwa;
L. mając na uwadze, że komunikat Komisji z 21 grudnia 2005 r. w sprawie planu polityki w dziedzinie
legalnej imigracji (COM(2005)0669) zawiera stwierdzenie, że sytuacjęrynków pracy pa ństw członkow-
skich UE cechuj ąnapięcia strukturalne wyra żające sięw równoleg łym występowaniu wysokiego bezro-
bocia oraz powa żnych niedoborów si ły roboczej, a tak że,że aby zaradzi ćtakim napięciom konieczne
jest przyjęcieśrodków maj ących na celu zapewnienie wi ększej elastyczno ści i bezpiecze ństwa, większej
mobilności oraz lepszej zdolno ści dostosowywania si ęna tych rynkach,
M. mając na uwadze, że z powodu napi ęćstrukturalnych, na które cierpi gospodarka europejska, cz ęś-
ciowo prawie nie jest ju żmożliwe zaspokojenie popytu na si łęrobocząw poszczególnych sektorach
poprzez sięganie do rezerw krajowego rynku pracy,
N. mając na uwadze, że migracja z nowych pa ństw członkowskich wywiera korzystny wp ływ na gospo-
darkętych Państw Członkowskich, które otworzy ły swoje rynki pracy, poniewa żpogłębia konkurencyj-
nośćprzedsiębiorstw, ogranicza prac ę„na czarno ”, przyczynia si ędo przyśpieszenia rozwoju gospodar-
czego, tworzenia nowych miejsc pracy, a tak że zapewnia bud żetowi państwa przyjmuj ącego większe
wpływy z podatków,
O. mając także na uwadze, że należy nie tylko uwzgl ędnićpozytywne skutki otwarcia rynków pracy w UE
15, ale także poddaćanalizie pozytywne oraz negatywne skutki migracji zarobkowej dla nowych Pa ń-
stw Członkowskich,
P. mając na uwadze, że fakt, iżpracownikom z nowych Pa ństw Członkowskich nadal nie oferuje si ę
możliwości legalnego zatrudnienia w wi ększości UE 15, sprzyja nielegalnej pracy, wspieraniu szarej
strefy i wyzyskowi pracowników,
Q. mając na uwadze, że migracja jest bardzo wra żliwym zagadnieniem politycznym w UE oraz żew
związku z tym istnieje olbrzymia potrzeba informowania obywateli w sposób odpowiedni o zasadach
oraz praktycznych skutkach swobodnego przep ływu pracowników w obr ębie UE,
(1) Decyzja Rady 2005/600/EC z dnia 12 lipca 2005 w sprawie wytycznych dotycz ących polityki zatrudnienia Pa ństw
Członkowskich (Dz.U. L 205 z 6.8.2005, str. 21).
(2) Dz.U. L 16 z 23.1.2004, str. 44.2.12.2006 PL C 293 E/231 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej
Środa, 5 kwietnia 2006 r.
R. mając na uwadze, że z powodu niedostatecznej harmonizacji danych na temat migracji wewn ątrzwspól-
notowej lub jej braku nie istnieje obecnie odpowiednie narz ędzie statystyczne, które umo żliwiłoby
instytucjom europejskim i Pa ństwom Członkowskim śledzenie głównych tendencji oraz ró żnych aspek-
tów na rynkach pracy poszerzonej UE,
S. mając na uwadze, że fragmentaryczne dane statystyczne zebrane przez Pa ństwa Członkowskie wska-
zują,że wewnątrzwspólnotowe przep ływy migracyjne w UE 15 s ąwyraźnie wyższe od przep ływów
pochodzących z nowych Pa ństw Członkowskich, w liczbach bezwzgl ędnych oraz na poziomie danych
proporcjonalnych do populacji w wieku produkcyjnym, a tak żeże migracja z nowych Pa ństw Człon-
kowskich stanowi presj ęwyraźnie mniej znamienn ąna rynkach pracy UE 15,
T. mając na uwadze, że dane statystyczne Pa ństw Członkowskich wykazuj ątakże,że migracja z pa ństw
trzecich znacznie przewy ższa przepływy migracyjne pomi ędzy Państwami Członkowskimi, zarówno w
UE 15, jak i pomi ędzy Państwami Członkowskimi rozszerzonej UE,
U. mając na uwadze, że w celu uzyskania zaufania spo łecznego na rzecz otwarcia rynków pracy UE 15
konieczne jest zapewnienie przestrzegania i zdecydowanego stosowania europejskiego oraz krajowegoprawa pracy,
V. mając na uwadze, że decyzja Pa ństw Członkowskich o zniesieniu ogranicze ńnałożonych w ramach
uregulowańprzejściowych by łaby wyraźnym wyrazem solidarno ści między obywatelami z zachodniej i
wschodniej Europy, którzy z nieakceptowalnych powodów przez dziesi ęciolecia pozostawali oddzieleni,
W. mając na uwadze, żek ażde państwo będące członkiem UE 15 ma oficjalnie zawiadomi ćKomisjęEuro-
pejską—do 1 maja 2006 r. —o tym, czy zamierza utrzyma ćśrodki ograniczaj ące przez okres trzech
kolejnych lat,
X. mając na uwadze, że partnerzy spo łeczni, w szczególno ści ETUC i Unia Przemys łów Wspólnoty Euro-
pejskiej, opowiedzia łys ięjednoznacznie za mo żliwie najszybszym zniesieniem ogranicze ńobowią
zują-
cych obecnie w ramach okresu przej ściowego;
1. wzywa Pa ństwa Członkowskie do zniesienia obecnie obowi ązujących przepisów przej ściowych, zwa-
żywszy brak napi ęćna rynkach pracy tych Pa ństw Członkowskich, które wybra ły otwarcie rynku bez ogra-
niczeń, lub ze wzgl ędu na fakt, że obawy dotycz ące masowych przep ływów migracyjnych okaza łys ięnie-
uzasadnione;
2. proponuje Pa ństwom Członkowskim, które optuj ąza rozszerzeniem środków przej ściowych, aby
uczyniły to w oparciu o dog łębnąanalizęzagrożenia dla ich rynku pracy zwi ązanego z ka żdym z nowych
Państw Członkowskich;
3. stwierdza, że okresy przej ściowe zdecydowanie przyczyniaj ąsiędo zwiększenia rozmiarów pracy „na
czarno ”oraz pozornej dzia łalności na własny rachunek, w wielu przypadkach i zw łaszcza dotkliwie na
szczeblu regionalnym prowadz ąone do obni żania zarobków i narzucania nieuczciwych warunków pracy
oraz sąprzyczynądyskryminacji i wyzyskiwania pracowników-migrantów;
4. wzywa Pa ństwa Członkowskie do zapewnienia stosowania „klauzuli status quo ”i zasady pierwsze ń-
stwa, tak aby w sytuacji w której, jest wolne miejsce pracy, obywatele nowych Pa ństw Członkowskich. mieli
pierwszeństwo przed obywatelami pa ństw trzecich;
5. wzywa Komisj ędo bezzwłocznego wszcz ęcia postępowania w sprawie o naruszenie prawa wspólno-
towego przewidzianego w art. 226 traktatu WE przeciwko ka żdemu Państwu Członkowskiemu, które nie
wykonało zobowiązańciążących nańna mocy art. 12, 39 i 42 traktatu WE lub „klauzuli status quo ”
traktatu o przyst ąpieniu;
6. wyraża ubolewanie, że kilka Państw Członkowskich stosuje przepisy prawne lub środki administra-
cyjne, które mog ąbyćuznane za bardziej ograniczaj ące swobodny przep ływ pracowników pochodz ących
zn o w y c hP a ństw Członkowskich ni żte stosowane w momencie podpisania traktatu o przyst ąpieniu; wnio-
skuje,że rozmiary ogranicze ńnałożonych na obywateli nowych Pa ństw Członkowskich szukaj ących dostępu
do rynków pracy UE 15 wykraczaj ąpoza zakres przewidziany w ramach uregulowa ńprzejściowych;
7. wyraża ubolewanie, że istniejąPaństwa Członkowskie, w których ci ągle obowiązująprzepisy lub
środki administracyjne, które mo żna uznaćza dyskryminuj ące pracowników;C 293 E/232 PL 2.12.2006 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej
Środa, 5 kwietnia 2006 r.
8. wzywa Komisj ęip aństwa członkowskie do czuwania nad rygorystycznym stosowaniem prawa pracy
w celu zapewnienia równego traktowania wszystkich pracowników w UE, zagwarantowania sprawiedliwejkonkurencyjno ści przedsiębiorstw oraz zapobie żenia dumpingowi socjalnemu; wzywa Komisj ęiP aństwa
Członkowskie do zapewnienia poinformowania pracowników-migrantów o ich podstawowych prawach i
obowiązkach, w szczególno ści w odniesieniu do prawodawstwa zakazuj ącego dyskryminacji zgodnie z art.
13 Traktatu WE;
9. stanowczo wzywa Komisj ęiP aństwa Członkowskie do dok ładania większych stara ńdo zapewnienia
prawidłowego wdra żania istniejącego ustawodawstwa wspólnotowego, norm prawa pracy i w szczególno ści
postanowie ńdyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 96/71/WE z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycz ącej
delegowania pracowników w ramach świadczenia us ług (
1), w razie potrzeby poprzez odpowiednie wzmoc-
nienie wspó łpracy administracyjnej;
10. wzywa Komisj ędo wzmocnienia wspó łpracy transgranicznej mi ędzy inspekcjami pracy Pa ństw
Członkowskich Unii Europejskiej oraz do sprawdzenia mo żliwości stworzenia europejskiej sieci wspó łpracy
między tymi służbami (Europol do spraw spo łecznych);
11. wzywa Komisj ę,P aństwa Członkowskie, partnerów spo łecznych oraz inne wyspecjalizowane organy
sektora publicznego i/lub prywatnego do ustanowienia sprawiedliwych, przejrzystych procedur umo żliwia-
jących obywatelom nowych Pa ństw Członkowskich uzyskanie zatrudnienia, z zachowaniem odpowiednich
warunków pracy, ochrony zdrowia i bezpiecze ństwa;
12. wzywa Komisj ęiR a dędo sporządzenia najpó źniej do stycznia 2009 r. standaryzowanych statystyk
dotyczących migracji wewn ątrz UE, do utworzenia systemu systematycznego monitoringu migracji pracow-
ników w UE oraz do udost ępnieniaśrodków koniecznych do finansowania takich dzia łań;
13. wzywa Komisj ęEuropejską,R a dęiP aństwa Członkowskie do rozpocz ęcia kampanii informacyjnej
skierowanej do opinii publicznej maj ącej na celu lepsze informowanie obywateli Europy na temat zasad i
skutków swobodnego przep ływu pracowników w ramach UE oraz zapobie żenie dyskryminacji opartej na
narodowości, rasie bądźjakiejkolwiek innej formie dyskryminacji zabronionej zgodnie z art. 13 Traktatu
WE, i walkęz takądyskryminacj ą;
14. wzywa pa ństwa UE 15 do podj ęcia odpowiednich konsultacji z partnerami spo łecznymi, zgodnie z
krajowymi zwyczajami i krajow ąpraktyką,przed podj ęciem decyzji co do zako ńczenia lub przed łużenia
uregulowańprzejściowych dotycz ących swobodnego przep ływu pracowników z nowych Pa ństw Członkow-
skich;
15. wzywa Pa ństwa Członkowskie, pragn ące kontynuacji uregulowa ńprzejściowych, do stworzenia pod-
czas następnej fazy odpowiednich warunków tak, aby uregulowania przej ściowe obowi ązywały maksymalnie
do roku 2009;
16. zobowi ązuje swojego Przewodnicz ącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz
parlamentom Pa ństw Członkowskich, pa ństw przystępujących do UE i pa ństw kandyduj ących.
(1) Dz.U. L 18 z 21.1.1997, str. 1.2.12.2006 PL C 293 E/233 Dziennik Urz ędowy Unii Europejskiej
Środa, 5 kwietnia 2006 r.