14.Wprowadzanie środków dotyczących efektywności energetycznej produktów na poziomie państw członkowskich prowadziłoby do stworzenia przeszkód w swobodnym przepływie towarów w UE i stanowiłoby niepotrzebne obciążenie dla przemysłu, który musiałby przestrzegać różnych zasad obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich. Działanie na poziomie UE jest jedynym sposobem, aby zagwarantować, że wymogi i etykiety produktów wprowadzanych na rynek będą takie same we wszystkich państwach członkowskich.

11.Jednakże z oceny przeprowadzonej do celów niniejszej oceny skutków wynika, że w szczególności wprowadzenie klas od A+ do A+++ ograniczyło skuteczność etykiet efektywności energetycznej. Dodanie klas A+++, A++ i A+ w ramach przekształcenia dyrektywy w 2010 r. ograniczyło skuteczność etykiety w motywowaniu konsumentów do zakupu bardziej energooszczędnych produktów. Nowa skala jest zrozumiała dla konsumentów, ale jej wprowadzenie doprowadziło do zmniejszenia gotowości do zapłaty większych sum za bardziej energooszczędne produkty. Różnica między A+ a A+++ jest mniej motywująca, niż różnica między C a A. Zmiana skali etykiety jest niezbędna, aby uwzględnić dalszy rozwój technologii w momencie, gdy znaczna część rynku osiąga już klasę A+++. Zmiana skali nie została jeszcze przeprowadzona, ponieważ nie istnieje uzgodniona metoda. Innym problemem związanym z etykietami energetycznymi jest wzrost sprzedaży większych modeli, które są energooszczędne i tym samym osiągają wysoką klasę energetyczną, ale realnie zużywają o wiele więcej energii, niż mniejsze urządzenia tego samego typu.

9.W odniesieniu do oszczędności energii, szacuje się, że wprowadzone dotychczas środki w zakresie ekoprojektu i etykietowania energetycznego przyniosą oszczędności w wysokości 175 Mtoe energii pierwotnej rocznie do 2020 r. W odniesieniu do aspektów środowiskowych innych niż zużycie energii dotychczasowe wymierne skutki są mniejsze. Szacuje się, że oszczędności energii wyniosą 100 mld EUR rocznie w 2020 r., co odpowiada 465 EUR na gospodarstwo domowe.

2.Dyrektywa w sprawie ekoprojektu nałożyła na Komisję obowiązek przeglądu skuteczności dyrektywy i jej środków wykonawczych do 2012 r. W ramach tego przeglądu stwierdzono, że nie ma konieczności natychmiastowej rewizji, ale że dyrektywę można poddać ponownej ocenie w ramach przeglądu dyrektywy w sprawie etykietowania energetycznego, ponieważ skutki rozporządzeń wykonawczych w sprawie ekoprojektu i rozporządzeń delegowanych w sprawie etykietowania energetycznego, mających zastosowanie do tego samego produktu związanego z energią, są często powiązane i uzupełniają się.

25.Wszystkie warianty prowadzą do dalszego znacznego ograniczenia zużycia energii przez produkty, co zostało przedstawione w tabelach przeglądowych na końcu niniejszego dokumentu. Im wyższy poziom ambicji środków w ramach wariantów w celu rozwiązania problemów, tym wyższe dodatkowe oszczędności energii.

22.Dodatkowe środki w celu wyeliminowania niezgodności i słabego egzekwowania przepisów to wspólne działania w zakresie nadzoru w ramach projektów finansowanych przez UE (warianty 1, 1+ i 2), dostosowanie prawne do wniosku Komisji dotyczącego nowego rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku (warianty 1+ i 2), uproszczenie przepisów dyrektywy w sprawie etykietowania energetycznego (warianty 1+, 2 i 3), wymóg certyfikacji zewnętrznej dla wszystkich grup produktów (warianty 2 i 3) i centralizacja nadzoru rynku na szczeblu UE (wariant 3).

20.Trzy problemy wspólne dla ekoprojektu i etykietowania energetycznego zostały rozwiązane poprzez utworzenie obowiązkowej bazy danych do rejestracji produktów (w wariancie 1+ wyłącznie dla etykietowania, a w wariantach 2 i 3 zarówno dla etykiet, jak i ekoprojektu), dostarczającej informacji niezbędnych do poprawy egzekwowania prawa i procesu stanowienia przepisów, oraz do pewnego stopnia rozwiązującej problem niskiego poziomu ambicji. Środek alternatywny dotyczący badania gromadzącego dane (wariant 1; a w wariancie 1+ w odniesieniu do produktów objętych ekoprojektem, ale nieobjętych etykietowaniem) rozwiązuje te same problemy, ale w mniejszym stopniu; nie rozwiązuje on również problemu związanego z egzekwowaniem przepisów.

19.Problem większych modeli jest rozwiązany dzięki środkom alternatywnym, które kładą większy nacisk na informację o bezwzględnym zużyciu energii na etykiecie (wariant 1) i wymagają, aby większe urządzenia osiągnęły wyższą efektywność energetyczną, aby mogły zostać zaklasyfikowane do danej klasy (warianty 1+, 2 i 3). Ponadto udzielanie informacji pieniężnej oprócz etykiety energetycznej jest środkiem, który również mógłby przyczynić się do rozwiązania tego problemu w odniesieniu do grup produktów o wysokim zużyciu energii (warianty 1+, 2 i 3).

26.Z punktu widzenia zrozumienia przez konsumenta literowe skale etykiety (tj. skala od A+++ do D oraz od A do G) są wyraźnie bardziej zrozumiałe niż skale numeryczne. W odniesieniu do ich wpływu na decyzje konsumenta o zakupie, skala A – G została oceniona najwyżej, jeśli chodzi o skłanianie konsumentów do zakupu bardziej energooszczędnych produktów, odwrotna skala numeryczna znalazła się na drugim miejscu, zaś skala numeryczna uzyskała gorszy wynik niż obecna skala od A+++ do D.

27.Wszystkie warianty prowadzą do ograniczenia pozostałych skutków środowiskowych, takich jak emisje gazów cieplarnianych, emisje tlenku azotu i zużycie wody. Jednakże oprócz redukcji emisji gazów cieplarnianych, która jest ściśle powiązana z oszczędnościami energii, ograniczanie innych skutków środowiskowych jest niewielkie w porównaniu do oszczędności energii. Jedynie wariant przewidujący rozszerzenie zakresu dyrektyw na produkty inne niż związane z energią może potencjalnie rozwiązać problem innych skutków dla środowiska w sposób bardziej rygorystyczny. Jednakże szereg skutków środowiskowych produktów innych niż produkty związane z energią jest już objęty innymi przepisami.

28.Główne skutki gospodarcze dotyczą wydatków konsumentów (suma kosztów zakupu i koszty energii podczas użytkowania), którzy są wrażliwe na zmiany cen energii. Przy wzroście cen energii na poziomie 4 % rocznie do 2030 r. wydatki konsumentów są niższe we wszystkich wariantach niż przy braku nowych działań; korzyści te są wyższe dla wariantów z wyższym poziomem ambicji. Przy wzroście cen energii, który spadnie do 0,5 % rocznie po 2020 r. wydatki konsumentów również są niższe we wszystkich wariantach niż przy braku nowych działań, choć w mniejszym stopniu, a oszczędności finansowe są podobne dla wszystkich wariantów.

29.Tendencja dotycząca przychodów komercyjnych kształtuje się zgodnie z tendencją w zakresie oszczędności energii dla wszystkich wariantów: im wyższy poziom ambicji środków, tym większe przychody z działalności komercyjnej. Wynika to z faktu, że z wyjątkiem produktów elektronicznych, bardziej efektywne produkty są relatywnie droższe pod względem kosztu zakupu. Przychody mają jednakowy wpływ na duże przedsiębiorstwa oraz na małe i średnie przedsiębiorstwa. Około 80-85 % przychodów wnosi wkład w unijny PKB. W sektorze oświetleniowym przychody maleją ze względu na dalszy rozwój sprzedaży lamp o dłuższym cyklu życia, które w związku z tym wymagają mniejszej częstotliwości wymiany. Znaczna część wzrostu przychodów przypada na sektor ogrzewania pomieszczeń, co wiąże się z przechodzeniem na geotermalne pompy ciepła. Gdyby ceny geotermalnych pomp ciepła spadły bardziej, niż zakładano, dodatkowe przychody dla wszystkich wariantów byłaby mniejsze.

30.Dodatkowe obciążenie administracyjne (oprócz zapewnienia zgodności z obecnymi ramami prawnymi) dla przedsiębiorstw jest znaczne w przypadku znaczącej reformy przepisów (wariant 2) i wysokie w przypadku kompleksowej reformy (wariant 3). Występuje ponadto nawracające co 5 – 10 lat obciążenie administracyjne w wysokości 50 mln EUR dla producentów i 10 mln EUR dla sprzedawców, związane z przeskalowaniem wynikającym z zastosowania wariantu wprowadzającego etykietę A – G. Szacuje się, że koszty administracyjne rejestracji produktów w ramach wariantu 1+ wyniosą 1,5 mln EUR rocznie w całej branży. Jednakże ze względu na to, że spełnienie tego wymogu jest obowiązkowe, producenci i sprzedawcy mogą przenieść koszty przeskalowania i rejestracji (wynoszące łącznie od 2 do 5 eurocentów na produkt) na konsumentów, dla których zostaną one wielokrotnie zrekompensowane przez korzyści finansowe wynikające z lepszego działania etykiety A - G, jeśli chodzi o zidentyfikowanie i zakup bardziej energooszczędnych produktów.

7.Wnioski

31.Wariant polegający na podejmowaniu jedynie działań o charakterze nielegislacyjnym (wariant 1) może przynieść znaczne dodatkowe oszczędności energii i uwzględnia kilka problemów. Nie rozwiązuje on jednak ważnego problemu skali etykiety energetycznej, w odniesieniu do której stwierdzono w analizie, iż istnieją lepsze rozwiązania niż obecna skala od A+++ do D.

32.Warianty znaczącej (wariant 2) oraz kompleksowej (wariant 3) reformy przepisów dotyczących ekoprojektu i etykietowania energetycznego umożliwiłyby osiągnięcie najwyższych oszczędności energii. Jednakże warianty te mogłyby być źródłem niewspółmiernych przeszkód dla handlu międzynarodowego, gdyż obejmują one certyfikację zewnętrzną dla wszystkich produktów. Ponadto, jeśli chodzi o rozszerzenie zakresu poza produkty związane z energią w wariancie 3, nie jest oczywiste, że przestrzegana jest zasada proporcjonalności: ekoprojekt i etykietowanie energetyczne mogą nie być właściwymi instrumentami dla takich produktów, a w przypadku szeregu grup produktów środek ten byłby powieleniem innych polityk środowiskowych. Wydaje się zatem, że wykracza on poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonych celów.

33.Wariant zakładający działanie o charakterze nielegislacyjnym oraz poprawę przepisów dotyczących etykietowania energetycznego (wariant 1+) wydaje się być optymalny z perspektywy wszystkich łącznych skutków. Rozwiązuje on wszystkie określone problemy w całości lub w znacznej mierze i prowadzi do ograniczonego obciążenia administracyjnego. Obejmuje on wariant wprowadzenia etykiety A – G, która jest nadrzędna wobec innych wariantów dotyczących projektu etykiety. Szacuje się, że wariant 1+ obejmujący etykietę w skali A – G przyniesie dodatkowe oszczędności w wysokości 47 Mtoe energii pierwotnej rocznie do 2030 r.

Tabele przeglądowe przedstawiające główne wyniki modelowania na 2030 r.

Wyniki z wyłączeniem jakiegokolwiek wpływu zmiany etykiet Wariant 1 Nowe działanie o charakterze nielegislacyjnym Wariant 1+ Nowe działanie o charakterze nielegislacyjnym oraz przepisy dotyczące etykietowania energetycznego Wariant 2 Znacząca reforma przepisów dotyczących ekoprojektu i etykietowania energetycznego Wariant 3 Rozszerzenie zakresu i centralizacja nadzoru rynku Wpływ na środowisko Zużycie energii (TWh energii pierwotnej/rok) (Mtoe energii pierwotnej/rok) -310 -27 -490 -42 -580 -50 lepsze wyniki niż wariant 2 gazy cieplarniane (Mt ekwiwalentu CO2-/rok) -45 -75 -87 lepsze wyniki niż wariant 2 Skutki gospodarcze Wydatki konsumentów przy 4 % stopie wzrostu cen energii (mld EUR rocznie) -20 -27 -32 w najlepszym przypadku podobne, jak w wariancie 2 Wydatki konsumentów przy 0,5 % stopie wzrostu cen energii od 2020 r. (mld EUR rocznie) -8 -9 -10 w najlepszym przypadku podobne do innych wariantów Przychody z działalności komercyjnej (mld EUR rocznie) +16 +30 +35 brak danych Obciążenie administracyjne Całkowite obciążenie administracyjne (w mln EUR rocznie) +3 +6 +145 +500-1000