P6_TA(2006)0062

Strategiczne wytyczne Wspólnoty dla rozwoju obszarów wiejskich *

Rezolucja legislacyjna Parlamentu Europejskiego w sprawie wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie strategicznych wytycznych Wspólnoty dla rozwoju obszarów wiejskich (Okres programowania 2007- 2013) (COM(2005)0304 — C6-0349/2005 — 2005/0129(CNS))

(Procedura konsultacji)

Parlament Europejski,

- uwzględniając wniosek Komisji przedstawiony Radzie (COM(2005)0304) [1],

- uwzględniając art. 37 Traktatu WE, na mocy którego Rada skonsultowała się z Parlamentem (C6-0349/ 2005),

- uwzględniając art. 51 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz opinię Komisji Rozwoju Regionalnego (A6-0023/2006),

1. zatwierdza po poprawkach wniosek Komisji;

2. zwraca się do Komisji o odpowiednią zmianę jej wniosku, zgodnie z art. 250 ust. 2 Traktatu WE;

3. zwraca się do Rady, jeśli ta uznałaby za stosowne oddalić się od przyjętego przez Parlament tekstu, o poinformowanie go o tym fakcie;

4. zwraca się do Rady o ponowne skonsultowanie się z Parlamentem, jeśli ta uznałaby za stosowne wprowadzenie znaczących zmian do wniosku Komisji;

5. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania stanowiska Parlamentu Radzie i Komisji.

TEKST PROPONOWANY PRZEZ KOMISJĘ | POPRAWKI PARLAMENTU |

Poprawka 1

Punkt 1 a preambuły (nowy)

| (1a) Wytyczne strategiczne Wspólnoty biorą pod uwagę wielofunkcyjną rolę rolnictwa oraz znaczne nierówności pomiędzy regionami rozszerzonej UE, które wymagają pozostawienia Państwom Członkowskim koniecznej elastyczności przy planowaniu i wprowadzaniu programów rozwoju obszarów wiejskich. |

Poprawka 2

Punkt 2 preambuły

(2) Strategiczne wytyczne identyfikują obszary ważne z punktu widzenia realizacji priorytetów Wspólnoty, szczególnie w odniesieniu do celów zrównoważonego rozwoju uzgodnionych w Göteborgu oraz odnowionej Strategii Lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. | (2) Te strategiczne wytyczne powinny identyfikować obszary ważne z punktu widzenia realizacji priorytetów Wspólnoty, szczególnie w odniesieniu do celów zrównoważonego rozwoju uzgodnionych w Göteborgu oraz odnowionej Strategii Lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, biorąc jednocześnie pod uwagę potrzeby nowej Wspólnej Polityki Rolnej oraz ewentualne zmiany wynikające z negocjacji, prowadzonych przez UE na szczeblu międzynarodowym. |

Poprawka 3

Punkt 2 a preambuły (nowy)

| (2a) Włączenie kobiet do rynku pracy musi stanowić priorytet o charakterze horyzontalnym przy stosowaniu strategicznych wytycznych wymienionych w załączniku. |

Poprawka 4

Załącznik, punkt 1, ustęp 2, tiret czwarte

—w uzupełnieniu wdrożenia nowej prorynkowej Wspólnej Polityki Rolnej i związanej z nią niezbędnej restrukturyzacji zarówno w starych, jak i w nowych Państwach Członkowskich. | —w uzupełnieniu wdrożenia nowej prorynkowej Wspólnej Polityki Rolnej i związanej z nią niezbędnej restrukturyzacji zarówno w starych, jak i w nowych Państwach Członkowskich, a także biorąc pod uwagę oczekiwania konsumentów w zakresie ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i jakości. |

Poprawka 5

Załącznik, punkt 1, ustęp 2, tiret czwarte a (nowe)

| —w zapewnieniu ciągłości pomiędzy obecnie realizowanymi programami rozwoju obszarów wiejskich a programami, których realizacja rozpocznie się w 2007r. |

Poprawka 6

Załącznik, punkt 2.1, tytuł

WPR i rozwój obszarów wiejskich | Rozwój obszarów wiejskich w ramach WPR |

Poprawka 7

Załącznik, punkt 2.1, ustęp 1

Rolnictwo jest w dalszym ciągu największym użytkownikiem gruntów na wsi, jak również kluczowym czynnikiem decydującym o jakości terenów wiejskich i środowiska naturalnego. Ostatnie rozszerzenie Unii Europejskiej zwiększyło wagę i znaczenie WPR i rozwoju obszarów wiejskich. | Rolnictwo jest w dalszym ciągu największym użytkownikiem gruntów na wsi, jak również kluczowym czynnikiem decydującym o jakości terenów wiejskich i środowiska naturalnego. Ostatnie rozszerzenie Unii Europejskiej zwiększyło wagę i znaczenie pierwszego filara WPR i rozwoju obszarów wiejskich. |

Poprawka 8

Załącznik, punkt 2.1, ustęp 2

Bez obu filarów WPR, polityki rynkowej i rozwoju obszarów wiejskich, wiele obszarów wiejskich stanęłoby w obliczu narastających problemów ekonomicznych, społecznych i środowiskowych. Europejski model rolnictwa odzwierciedla wielofunkcyjną rolę, jaką odgrywa działalność rolnicza, tworząc bogactwo i różnorodność terenów wiejskich, produktów żywnościowych oraz dziedzictwo kultury i przyrody. | Bez obu filarów WPR, polityki rynkowej i rozwoju obszarów wiejskich, wiele obszarów wiejskich stanęłoby w obliczu narastających problemów ekonomicznych, społecznych i środowiskowych. Europejski model rolnictwa odzwierciedla wielofunkcyjną rolę, jaką odgrywa działalność rolnicza, tworząc bogactwo i różnorodność terenów wiejskich, produktów żywnościowych oraz dziedzictwo kultury i przyrody, dzięki czemu może przystosować się do nowych oczekiwań społecznych, między innymi w zakresie towarów wysokiej jakości, bezpieczeństwa żywności, turystyki ekologicznej, wzbogacania dziedzictwa przyrody czy alternatywnych źródeł energii. |

Poprawka 9

Załącznik, punkt 2.2

Reformy WPR z 2003 i 2004 roku stanowią zasadniczy krok naprzód w kierunku poprawy konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju działalności rolniczej w UE i stanowią jednocześnie ramy dla przyszłych reform. Dotychczasowe reformy pobudzały konkurencyjność rolnictwa europejskiego poprzez obniżanie gwarantowanych dopłat do cen. Wprowadzenie bezpośrednich płatności niezwiązanych z poziomem produkcji zachęca rolników do reagowania na sygnały rynkowe generowane przez konsumentów, a nie na zachęty związane z wielkością produkcji wynikające z prowadzonej polityki. Wprowadzenie norm dotyczących ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności, zdrowia i dobrostanu zwierząt do zasady współzależności wzmacnia zaufanie konsumentów i przyczynia się do bardziej zrównoważonego rozwoju środowiska w otoczeniu rolnictwa. | Reformy WPR z 2003 i 2004 roku stanowią zasadniczy krok naprzód w kierunku poprawy regionalnej i lokalnej konkurencyjności i zrównoważonego rozwoju działalności rolniczej w UE i stanowią jednocześnie ramy dla przyszłych reform. Dotychczasowe reformy pobudzały konkurencyjność rolnictwa europejskiego poprzez obniżanie gwarantowanych dopłat do cen. Wprowadzenie bezpośrednich płatności niezwiązanych z poziomem produkcji zachęca rolników do reagowania na sygnały rynkowe generowane przez konsumentów i na potrzeby społeczeństwa, a nie na zachęty związane z wielkością produkcji i prowadzeniem rolnictwa intensywnego. Wprowadzenie norm dotyczących ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności, zdrowia i dobrostanu zwierząt do zasady współzależności wzmacnia zaufanie konsumentów i przyczynia się do bardziej zrównoważonego rozwoju środowiska w otoczeniu rolnictwa. |

Poprawka 10

Załącznik, punkt 2.3, ustęp 1

Polityka przyszłego rozwoju obszarów wiejskich skupia się na trzech kluczowych obszarach: gospodarce rolnej i żywnościowej, ochronie środowiska oraz szerszej gospodarce wiejskiej i mieszkańcach wsi. Nowa generacja strategii i programów rozwoju obszarów wiejskich zostanie skonstruowana wokół osi konkurencyjność sektora rolno-żywnościowego i leśnictwa, osi zarządzanie gruntami/ środowisko oraz osi jakość życia/dywersyfikacja obszarów wiejskich. | Polityka przyszłego rozwoju obszarów wiejskich skupia się na trzech kluczowych obszarach: rolnictwie i produkcji żywności, ochronie środowiska i szerszej gospodarce wiejskiej oraz mieszkańcach wsi. Nowa generacja strategii i programów rozwoju obszarów wiejskich zostanie skonstruowana wokół osi konkurencyjność sektora rolno-żywnościowego i leśnictwa, osi zarządzanie gruntami/ środowisko oraz osi jakość życia/dywersyfikacja obszarów wiejskich. |

Poprawka 11

Załącznik, punkt 2.4, ustęp 1

Obszary wiejskie charakteryzują się bardzo różnorodną sytuacją, od oddalonych obszarów dotkniętych problemami wyludnienia i upadku, po obszary wokół miast, będące pod coraz większą presją centrów wielkomiejskich. | Obszary wiejskie charakteryzują się bardzo różnorodną sytuacją, od obszarów oddalonych oraz obszarów górskich i o niekorzystnych warunkach gospodarowania, dotkniętych problemami wyludnienia i upadku, po obszary wokół miast, będące pod coraz większą presją centrów wielkomiejskich. Konieczne jest zatem opracowanie zróżnicowanych strategii rozwoju obszarów wiejskich. |

Poprawka 12 i 13

Załącznik, punkt 2.4, ustęp 2

Według definicji OECD [2], opartej na gęstości zaludnienia, regiony wiejskie stanowią 92 % terytorium UE-25. Ponadto, 19% ludności mieszka w regionach z przewagą obszarów wiejskich, a 37 % w regionach w znacznym stopniu wiejskich. Regiony te wytwarzają 45 % wartości dodanej brutto w UE-25 i zapewniają 53 % zatrudnienia, lecz zwykle są zacofane w porównaniu z obszarami niewiejskimi pod względem szeregu wskaźników społeczno-ekonomicznych, w tym wskaźników strukturalnych. Na obszarach wiejskich dochód na mieszkańca jest o około jedną trzecią mniejszy, wskaźniki aktywności zawodowej kobiet są niższe, sektor usług jest mniej rozwinięty, poziom wykształcenia jest zwykle niższy i mniejszy procent gospodarstw domowych ma dostęp "szerokopasmowy" do internetu. W niektórych regionach wiejskich głównymi problemami są oddalenie i peryferyjność. Te niekorzystne tendencje nasilają się w regionach z przewagą obszarów wiejskich, chociaż ogólny obraz na szczeblu UE może wykazywać zasadnicze różnice pomiędzy poszczególnymi Państwami Członkowskimi. Brak szans zawodowych i kontaktów oraz infrastruktury szkoleniowej dotyka szczególnie kobiet i młodych ludzi w oddalonych obszarach wiejskich. | Według definicji OECD [3], opartej na gęstości zaludnienia, regiony wiejskie stanowią 92 % terytorium UE-25. Ponadto, 19% ludności mieszka w regionach z przewagą obszarów wiejskich, a 37% w regionach w znacznym stopniu wiejskich. Regiony te wytwarzają 45 % wartości dodanej brutto w UE-25 i zapewniają 53 % zatrudnienia, lecz zwykle są zacofane w porównaniu z obszarami niewiejskimi pod względem szeregu wskaźników społeczno-ekonomicznych, w tym wskaźników strukturalnych. Na obszarach wiejskich dochód na mieszkańca jest o około jedną trzecią mniejszy, wskaźniki aktywności zawodowej kobiet są niższe, sektor usług jest mniej rozwinięty, poziom wykształcenia jest zwykle niższy i mniejszy procent gospodarstw domowych ma dostęp "szerokopasmowy" do internetu. W niektórych regionach wiejskich głównymi problemami są oddalenie i peryferyjność. Te niekorzystne tendencje nasilają się w regionach z przewagą obszarów wiejskich oraz w regionach najbardziej peryferyjnych, w których gospodarstwa rolne charakteryzują się ograniczoną powierzchnią, wyizolowaniem, niewielką dywersyfikacją produkcji i wystawione są na trudne warunki klimatyczne. Brak szans zawodowych i kontaktów oraz infrastruktury szkoleniowej dotyka szczególnie kobiet i młodych ludzi w oddalonych obszarach wiejskich. |

Poprawka 14

Załącznik, punkt 2.4, ustęp 3

Rolnictwo wytwarza 2% PKB w UE-15,3 % w nowych Państwach Członkowskich, natomiast w Rumunii i Bułgarii około 10 %. W nowych Państwach Członkowskich w rolnictwie pracuje trzy razy więcej osób (12%) niż w UE-15 (4%). W Bułgarii i Rumunii poziom zatrudnienia w rolnictwie jest jeszcze znacznie wyższy. | Rolnictwo wytwarza 2 % PKB w UE-15, 3% w nowych Państwach Członkowskich, natomiast w Rumunii i Bułgarii około 10 %. W nowych Państwach Członkowskich w rolnictwie pracuje trzy razy więcej osób (12%) niż w UE-15 (4%). W Bułgarii i Rumunii poziom zatrudnienia w rolnictwie jest jeszcze znacznie wyższy. Nowe kraje członkowskie charakteryzują się znacznym niedofinansowaniem sektora rolnego oraz ogromnymi dysproporcjami w zakresie poziomu dochodu w porównaniu do pozostałych Państw Członkowskich. W związku z tym należy realizować zasadę spójności, również w odniesieniu do obszarów wiejskich. |

Poprawka 15

Załącznik, punkt 2.4, ustęp 7 a (nowy)

| Należy również podkreślić znaczenie rzemiosła na obszarach wiejskich. Rzemiosło istnieje we wszystkich sektorach działalności: budownictwie, produkcji spożywczej, transporcie, przemyśle tekstylnym, itp. Pozwala ono tworzyć miejsca pracy, szkolić młodzież dzięki praktykom zawodowym, przekazywać tradycyjne umiejętności i budować więzy społeczne w najbardziej oddalonych obszarach. |

Poprawka 16

Załącznik, punkt 2.4, ustęp 8

W związku z odnową Strategii Lizbońskiej, Rada Europejska ponownie potwierdziła, że Strategia Lizbońska winna być postrzegana w szerszym kontekście zrównoważonego rozwoju, które zakłada, że obecne potrzeby powinny być zaspakajane bez ograniczania możliwości spełniania potrzeb przez przyszłe pokolenia. Nowy okres programowania daje wyjątkowe możliwości skierowania wsparcia z nowego funduszu rozwoju obszarów wiejskich na wzrost, zatrudnienie i zrównoważony rozwój. Pod tym względem całkowicie zgadza się z "Deklaracją w sprawie przewodnich zasad zrównoważonego rozwoju" i odnowionym "Programem Działania na Rzecz Strategii Lizbońskiej", który ma na celu skierowanie środków na uczynienie Europy atrakcyjniejszym miejscem do inwestowania i pracy, promowanie wiedzy i innowacji na rzecz rozwoju oraz tworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy. | W związku z odnową Strategii Lizbońskiej, Rada Europejska ponownie potwierdziła, że Strategia Lizbońska winna być postrzegana w szerszym kontekście zrównoważonego rozwoju, które zakłada, że obecne potrzeby powinny być zaspakajane bez ograniczania możliwości spełniania potrzeb przez przyszłe pokolenia. Nowy okres programowania daje wyjątkowe możliwości skierowania wsparcia z nowego funduszu rozwoju obszarów wiejskich na wzrost, zatrudnienie i zrównoważony rozwój. Pod tym względem całkowicie zgadza się z "Deklaracją w sprawie przewodnich zasad zrównoważonego rozwoju" i odnowionym "Programem Działania na Rzecz Strategii Lizbońskiej", który ma na celu skierowanie środków na uczynienie Europy atrakcyjniejszym miejscem do inwestowania i pracy, promowanie wiedzy i innowacji na rzecz rozwoju oraz tworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy. Obszary wiejskie są obszarami o niekorzystnych warunkach gospodarowania, jako że nie mogą korzystać z usług porównywalnych ilościowo i jakościowo do usług dostępnych w obszarach miejskich. Ten deficyt na poziomie usług, między innymi w zakresie dróg, transportu publicznego i technologii informacyjnych stanowi utrudnienie dla osób pragnących osiedlić się i podjąć pracę w obszarze wiejskim. |

Poprawka 17

Załącznik, punkt 2.4, ustęp 9

Polityka rozwoju obszarów wiejskich musi pomóc obszarom wiejskim wypełnić te cele w okresie 2007-2013. Wymaga to bardziej strategicznego podejścia do konkurencyjności, tworzenia miejsc pracy i innowacji w obszarach wiejskich i lepszego zarządzania realizacją programów. Należy zwiększyć nacisk na inwestycje na przyszłość: w kapitał ludzki, know-how i kapitał w sektorach rolnym i leśnictwa, na nowe, korzystne dla wszystkich sposoby świadczenia usług środowiskowych oraz na tworzenie większej ilości lepszych miejsc pracy poprzez dywersyfikację, ze szczególnym naciskiem na udział kobiet i ludzi młodych. Pomagając obszarom wiejskim UE zrealizować ich potencjał rozwoju, jako atrakcyjnych miejsc do inwestowania, pracy i zamieszkania, polityka rozwoju obszarów wiejskich może odegrać istotną rolę w zrównoważonym rozwoju terytorium Europy. | Polityka rozwoju obszarów wiejskich musi pomóc osobom zamieszkującym na obszarach wiejskich w wykorzystywaniu swoich zdolności w strukturach partnerstwa pomiędzy organizacjami rządowymi i społeczeństwem cywilnym w wypełnianiu tych celów w okresie 2007-2013. Wymaga to bardziej strategicznego podejścia ze strony UE i Państw Członkowskich zmierzającego do osiągnięcia trzech celów: spójności, konkurencyjności i trwałości. Przyczyni się to do tworzenia miejsc pracy i innowacji w obszarach wiejskich, a także do lepszego zarządzania realizacją programów na tych obszarach. Należy zwiększyć nacisk na inwestycje na przyszłość: w kapitał ludzki, know-how i kapitał w sektorach rolnym i leśnictwa, na nowe, korzystne dla wszystkich sposoby świadczenia usług środowiskowych oraz na tworzenie większej ilości lepszych miejsc pracy poprzez dywersyfikację, ze szczególnym naciskiem na udział kobiet i ludzi młodych. Pomagając obszarom wiejskim UE zrealizować ich potencjał rozwoju, jako atrakcyjnych miejsc do inwestowania, pracy i zamieszkania, polityka rozwoju obszarów wiejskich może odegrać istotną rolę w zrównoważonym rozwoju terytorium Europy. Wsparcie rozwoju obszarów wiejskich powinno być realizowane ze szczególnym uwzględnieniem zapewnienia niezbędnych środków finansowych dla nowych Państw Członkowskich w celu zmniejszenia dystansu dzielącego je od UE 15. |

Poprawka 18

Załącznik, punkt 3

W ramach celów ustanowionych w rozporządzeniu w sprawie rozwoju obszarów wiejskich, niniejsze wytyczne określają priorytety Wspólnoty, zmierzające do integracji głównych priorytetów polityki zawartej w konkluzjach Rady Europejskiej w Lizbonie i Göteborgu. Dla każdego zestawu priorytetów przedstawiono kluczowe działania. Na podstawie niniejszych wytycznych strategicznych, każde Państwo Członkowskie przygotowuje swoją krajową strategię rozwoju obszarów wiejskich stanowiącą ramy dla opracowania programów rozwoju obszarów wiejskich. | W ramach celów ustanowionych w rozporządzeniu w sprawie rozwoju obszarów wiejskich, poniższe wytyczne strategiczne określają priorytety Wspólnoty w tym zakresie zgodnie z art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005. Wytyczne te zmierzają do integracji głównych priorytetów polityki zawartej w konkluzjach Rady Europejskiej w Lizbonie, Göteborgu i Luksemburgu. Dla każdego zestawu priorytetów przedstawiono orientacyjnie kluczowe działania. Na podstawie niniejszych wytycznych strategicznych, każde Państwo Członkowskie przygotowuje swoją krajową strategię rozwoju obszarów wiejskich stanowiącą ramy dla opracowania programów rozwoju obszarów wiejskich. Podczas opracowywania programów rozwoju obszarów wiejskich Państwa Członkowskie powinny przejawiać konieczną elastyczność w odniesieniu do priorytetów wspólnotowych w celu dostosowania ich do konkretnych warunków panujących na ich terytorium. W przypadkach, gdy jest to odpowiednio uzasadnione, powinny one również mieć możliwość wprowadzenia modyfikacji do programów. |

Poprawka 19

Załącznik, punkt 3.1, wytyczne ustęp 2

Środki przeznaczone na oś 1 powinny przyczynić się do rozwoju silnego i dynamicznego sektora produkcji żywności w Europie koncentrując się na transferze wiedzy i innowacji w produkcyjnym łańcuchu żywnościowym i sektorach priorytetowych dla inwestycji kapitału fizycznego i ludzkiego. | Środki przeznaczone na oś 1 powinny przyczynić się do rozwoju silnego i dynamicznego sektora rolnictwa, leśnictwa i produkcji żywności w Europie koncentrując się na transferze wiedzy, modernizacji i innowacji w rolnictwie i w produkcyjnym łańcuchu żywnościowym oraz w sektorach priorytetowych dla inwestycji kapitału fizycznego i ludzkiego, z uwzględnieniem promowania wykorzystania ICT oraz wychodzenia naprzeciw specyficznym potrzebom młodych rolników. |

Poprawka 21

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, część wprowadzająca

Aby zrealizować te priorytety Państwa Członkowskie powinny skoncentrować się na wsparciu kluczowych działań takich jak: | W celu zrealizowania tych priorytetów zachęca się Państwa Członkowskie do skoncentrowania się na wsparciu kluczowych działań. Do kluczowych działań zaliczyć można między innymi: |

Poprawka 22

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret pierwsze

—ułatwienie innowacji i dostępu do badań i rozwoju. Innowacja staje się coraz ważniejsza dla sektorów rolno-spożywczego i leśnictwa w Europie. Wprawdzie największe przedsiębiorstwa spożywcze są często w czołówce nowych trendów, to jednak wprowadzenie nowych produktów i procesów mogłoby znacznie poprawić wydajność małych przedsiębiorstw przetwórczych i rolnych. W szczególności nowe formy współpracy mogłyby ułatwić dostęp do badań i rozwoju, innowacji i działań podjętych w ramach Siódmego Programu Ramowego; | —ułatwienie innowacji i dostępu do badań i rozwoju. Innowacja staje się coraz ważniejsza dla sektorów rolno-spożywczego i leśnictwa w Europie. Wprawdzie największe przedsiębiorstwa spożywcze są często w czołówce nowych trendów, to jednak wprowadzenie nowych produktów i procesów mogłoby znacznie poprawić wydajność małych przedsiębiorstw przetwórczych i rolnych. W szczególności nowe formy współpracy mogłyby ułatwić dostęp do badań i rozwoju oraz do innowacji, zapewniając między innymi dostęp do laboratoriów zewnętrznych w celu dokonania oceny i poprawy jakości, a także do innych działań podjętych zarówno w ramach Siódmego Programu Ramowego, jak i programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013); |

Poprawka 23

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret drugie

—poprawa integracji rolno-spożywczego łańcucha produkcyjnego. Europejski przemysł żywnościowy jest jednym z najbardziej konkurencyjnych i innowacyjnych w świecie, lecz musi sprostać rosnącej konkurencji światowej. Gospodarka obszarów wiejskich posiada znaczne możliwości tworzenia i wprowadzenia na rynek nowych produktów, w celu zachowania większej wartości dodanej w obszarach wiejskich poprzez programy nastawione na jakość i zwiększenie obecności produktów europejskich poza jej granicami. Wykorzystanie usług doradczych i wsparcia w celu osiągnięcia norm wspólnotowych przyczyni się do tego procesu integracji. Zorientowany rynkowo sektor rolny pomoże skonsolidować pozycję europejskiego sektora produkcji żywności jako głównego pracodawcy i źródła wzrostu gospodarczego; | —dostosowanie podaży do popytu oraz poprawa integracji rolno-spożywczego łańcucha produkcyjnego. Europejski przemysł żywnościowy jest jednym z najbardziej konkurencyjnych i innowacyjnych w świecie, lecz musi sprostać rosnącej konkurencji światowej. Gospodarka obszarów wiejskich posiada znaczne możliwości tworzenia i wprowadzenia na rynek nowych produktów, w celu zachowania większej wartości dodanej w obszarach wiejskich. Cel ten można osiągnąć szczególnie poprzez systemy kontroli jakości, rozwój i wdrażanie wspólnych norm, informowanie konsumentów oraz promowanie wizerunku produktów rolnych. Tego rodzaju działania przyczynią się ponadto do zwiększenia obecności produktów europejskich poza granicami. W szczególności należy promować wyroby lokalne i regionalne. Wykorzystanie usług doradczych i wsparcia w celu osiągnięcia norm wspólnotowych przyczyni się do tego procesu integracji. Zorientowany rynkowo sektor rolny pomoże skonsolidować pozycję europejskiego sektora produkcji żywności jako głównego pracodawcy i źródła wzrostu gospodarczego; |

Poprawka 24

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret czwarte

—wspieranie dynamicznej przedsiębiorczości. Ostatnie reformy stworzyły środowisko prorynkowe dla działalności rolniczej w Europie. Daje to nowe możliwości przedsiębiorstwom rolnym. Jednak realizacja potencjału gospodarczego będzie zależeć od rozwinięcia umiejętności strategicznych i organizacyjnych; | —wspieranie dynamicznej przedsiębiorczości. Ostatnie reformy oraz nasilenie się konkurencji międzynarodowej stworzyły środowisko prorynkowe dla działalności rolniczej w Europie. Daje to nowe zarówno nowe wyzwania jak i nowe możliwości przedsiębiorstwom rolnym. Realizacja potencjału gospodarczego będzie zależeć od rozwinięcia umiejętności strategicznych, biznesowych i organizacyjnych rolników oraz ich rodzin, a szczególnie od chęci młodych rolników do podjęcia zawodu; |

Poprawka 25

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret piąte

—rozwój nowych rynków zbytu produktów rolniczych i leśnych. Nowe rynki zbytu mogą zapewnić wyższą wartość dodaną. Wsparcie inwestycji i szkolenia w dziedzinie produkcji nieżywnościowej w ramach rozwoju obszarów wiejskich może uzupełniać środki stosowane w ramach pierwszego filaru poprzez tworzenie innowacyjnych nowych rynków zbytu produkcji lub pomaganie w tworzeniu surowców energii odnawialnej, biopaliw i zdolności przetwórczych; | —rozwój nowych rynków zbytu produktów rolniczych i produkcji drzewnej. Nowe rynki zbytu mogą zapewnić wyższą wartość dodaną. Działania zorientowane na komunikację, informację i stworzenie sieci współpracy otworzą nowe możliwości i nowe perspektywy dla rynku wewnętrznego każdego z Państw Członkowskich, a także w dziedzinie eksportu. Wsparcie inwestycji i szkolenia w dziedzinie produkcji nieżywnościowej w ramach rozwoju obszarów wiejskich może uzupełniać środki stosowane w ramach pierwszego filaru poprzez tworzenie innowacyjnych nowych rynków zbytu produkcji, wykorzystanie odpadów lub pomaganie w tworzeniu surowców energii odnawialnej, biomateriałów, biopaliw i zdolności przetwórczych, lub poprzez zachęcanie do wytwarzania towarów o specyficznych właściwościach, w tym towarów wysokiej jakości, a także produktów posiadających zezwolenie na używanie znaku "appellation d'origine"; |

Poprawka 26

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret szóste

—poprawa efektów działania gospodarstw rolnych i leśnictwa w dziedzinie środowiska. Równowaga długofalowa zależeć będzie od zdolności produkowania produktów, które konsumenci chcą kupować przy zachowaniu wysokich standardów ochrony środowiska. Inwestowanie w poprawę efektów działania w dziedzinie ochrony środowiska może również prowadzić do wzrostu wydajności produkcji, tworząc sytuację na której wszyscy uczestnicy korzystają; | —poprawa efektów działania gospodarstw rolnych i leśnictwa w dziedzinie środowiska. Równowaga długofalowa zależeć będzie od zdolności produkowania produktów, które konsumenci chcą kupować przy zachowaniu wysokich standardów ochrony środowiska. Inwestowanie w poprawę efektów działania w dziedzinie ochrony środowiska może również prowadzić do wzrostu wydajności produkcji, tworząc sytuację na której wszyscy uczestnicy korzystają. Należy również wspierać produkcję biologiczną i produkcję z wykorzystaniem tradycyjnych metod w przypadku typowych produktów regionalnych; |

Poprawka 27

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret siódme

—restrukturyzacja sektora rolnictwa. Rozwój obszarów wiejskich jest głównym narzędziem restrukturyzacji, szczególnie w nowych Państwach Członkowskich. Rozszerzenie zmieniło mapę rolnictwa. Skuteczne dostosowanie rolnictwa może być kluczem do poprawy konkurencyjności i równowagi środowiskowej sektora rolnictwa oraz do pobudzenia tworzenia nowych miejsc pracy i rozwoju w powiązanych dziedzinach gospodarki. Wszystkie Państwa Członkowskie powinny popierać oczekiwane zmiany w sektorze rolnictwa w kontekście restrukturyzacji i rozwijać aktywne podejście do szkolenia i przekwalifikowania rolników, szczególnie w odniesieniu do kwalifikacji, które nadają się do wykorzystania w innej dziedzinie. | —restrukturyzacja i modernizacja sektora rolnictwa. Rozwój obszarów wiejskich jest głównym narzędziem restrukturyzacji i modernizacji w sektorach rolnictwa i leśnictwa. Konieczne są dalsze inwestycje w gospodarstwa rolne zarówno w starych, jak i nowych Państwach Członkowskich. Rozszerzenie a także rozwój sytuacji na rynku międzynarodowym i wewnętrznym oraz rozwój upodobań i wymagań klientów zmieniły mapę rolnictwa i nowe Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość korzystania ze środków przejściowych dotyczących rolnictwa niskotowarowego i grup producentów. Skuteczne dostosowanie rolnictwa może być kluczem do poprawy konkurencyjności i równowagi środowiskowej sektora rolnictwa oraz do pobudzenia tworzenia nowych miejsc pracy i rozwoju w powiązanych dziedzinach gospodarki. Wszystkie Państwa Członkowskie powinny popierać oczekiwane zmiany w sektorze rolnictwa i wspierać inwestycje w kontekście restrukturyzacji i modernizacji i rozwijać aktywne podejście do szkolenia i przekwalifikowania rolników, szczególnie w odniesieniu do kwalifikacji, które nadają się do wykorzystania w innej dziedzinie i do tworzenia innych źródeł dochodu; |

Poprawka 28

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret siódme a (nowe)

| —wspieranie lokalnych inicjatyw, takich jak lokalne targi rolników i lokalne systemy zapewniania jakości żywności; |

Poprawka 29

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 1, tiret siódme b (nowe)

| —zapewnienie lepszej wymiany pokoleń. Jest to niezbędne dla zapewnienia trwałości rolnictwa we wszystkich Państwach Członkowskich. UE powinna ograniczyć do minimum przeszkody administracyjne, z którymi młodzi rolnicy musieli się zmierzać w przeszłości w celu dotarcia do pomocy przeznaczonej na rozwój obszarów wiejskich. Wymiana pokoleń powinna być priorytetowym celem wszystkich osi rozwoju obszarów wiejskich. |

Poprawka 30

Załącznik, punkt 3.1, ustęp 2

Należy rozważyć przyspieszenie wymiany pokoleń w rolnictwie poprzez łączenie środków dostępnych w ramach osi 1 dostosowanych do potrzeb młodych rolników. | Należy rozważyć przyspieszenie wymiany pokoleń w rolnictwie poprzez łączenie środków dostępnych w ramach osi 1, dostosowanych do potrzeb młodych rolników, takich jak przede wszystkim pomoc w zagospodarowaniu się i w przekazywaniu gospodarstw; |

Poprawka 31

Załącznik, punkt 3.2, wytyczne

W celu ochrony i wzmacniania zasobów naturalnych i krajobrazowych obszarów wiejskich UE, środki przeznaczone na oś 2 powinny wspierać trzy priorytetowe obszary na szczeblu UE: bioróżnorodność i ochronę systemów działalności rolniczej i leśnej o wysokiej wartości przyrodniczej, stosunki wodne i zmiany klimatyczne. Środki dostępne w ramach osi 2 powinny zostać wykorzystane w celu integracji wymienionych celów środowiskowych i wspierania realizacji sieci Natura 2000 w dziedzinie rolnictwa i leśnictwa, zobowiązań podjętych w Göteborgu dotyczących odwrócenia tendencji spadkowej bioróżnorodności do roku 2010, celów Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz celów zawartych w Protokole z Kioto dotyczących łagodzenia skutków zmian klimatycznych. | W celu ochrony i wzmacniania zasobów naturalnych i krajobrazowych obszarów wiejskich UE, poprzez możliwie najszerszą współpracę z rolnikami i innymi zarządcami ziem uprawnych, środki przeznaczone na oś 2 powinny wspierać cztery priorytetowe obszary na szczeblu UE: bioróżnorodność i ochronę systemów działalności rolniczej i leśnej o wysokiej wartości przyrodniczej oraz tradycyjnego krajobrazu wiejskiego, zrównoważone wykorzystywanie zasobów hydrologicznych, zabezpieczenie i ochrona gleby i zmiany klimatyczne. Środki dostępne w ramach osi 2 powinny zostać wykorzystane w celu integracji wymienionych celów środowiskowych, ze zwróceniem szczególnej uwagi na obszary wiejskie o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, i wspierania realizacji sieci Natura 2000 w dziedzinie rolnictwa i leśnictwa, zobowiązań podjętych w Göteborgu dotyczących odwrócenia tendencji spadkowej bioróżnorodności do roku 2010, celów Ramowej Dyrektywy Wodnej oraz celów zawartych w Protokole z Kioto dotyczących łagodzenia skutków zmian klimatycznych. |

Poprawka 32

Załącznik, punkt 3.2, część wprowadzająca

Aby zrealizować te priorytety, Państwa Członkowskie powinny skoncentrować się na wspieraniu kluczowych działań takich jak: | Aby zrealizować te priorytety, zachęca się Państwa Członkowskie do skoncentrowania się na wspieraniu kluczowych działań. Do kluczowych działań można będzie zaliczyć: |

Poprawka 33

Załącznik, punkt 3.2, tiret pierwsze

—Wspieranie usług środowiskowych i sposobu gospodarowania w rolnictwie przyjaznego dla zwierząt. Obywatele Europy oczekują od rolników przestrzegania obowiązujących norm. Wiele osób zgadza się jednak z tym, że rolnicy powinni być opłacani za podpisanie zobowiązań, które idą dalej dostarczając usługi, których same działania rynkowe nie zapewnią, szczególnie mając na uwadze swoiste zasoby takie jak woda czy gleba; | —Wspieranie usług środowiskowych i sposobu gospodarowania w rolnictwie przyjaznego dla bioróżnorodności i środowiska. Obywatele Europy oczekują od rolników przestrzegania obowiązujących norm. Wiele osób zgadza się jednak z tym, że rolnicy powinni być opłacani za podpisanie zobowiązań, które idą dalej dostarczając usługi, których same działania rynkowe nie zapewnią, szczególnie mając na uwadze swoiste zasoby takie jak woda czy gleba; |

Poprawka 34

Załącznik, punkt 3.2, tiret drugie

—Ochrona krajobrazu rolniczego. W Europie, znaczna część cenionego środowiska wiejskiego została stworzona przez rolnictwo. Właściwe systemy działalności rolniczej pomagają zachować krajobrazy i siedliska, takie jak mokradła, suche łąki i pastwiska górskie. W wielu obszarach jest to ważna część dziedzictwa kultury i przyrody oraz ogólnej atrakcyjności obszarów wiejskich jako miejsca zamieszkania i pracy; | —Ochrona krajobrazu naturalnego i rolniczego. W Europie, znaczna część cenionego środowiska wiejskiego została stworzona przez rolnictwo i leśnictwo. Właściwe systemy działalności rolniczej pomagają zachować krajobrazy i siedliska, takie jak mokradła, suche łąki i pastwiska górskie. W przypadkach, gdy sposoby gospodarowania są narzucane bądź ograniczane w celu ochrony lub poprawy jakości krajobrazów i siedlisk, należy ustanowić partnerstwo pomiędzy rolnikami, właścicielami gruntów i organami administracji państwowej, aby zapewnić konsultacje, współpracę oraz, tam gdzie to wskazane, wprowadzenie rekompensat. W wielu obszarach jest to ważna część dziedzictwa kultury i przyrody oraz ogólnej atrakcyjności obszarów wiejskich jako miejsca zamieszkania i pracy oraz uprawiania turystyki. W celu zachowania przyjaznego krajobrazu należy wspierać tradycyjne techniki produkcji rolnej oraz całą kulturę wsi, która się z nimi wiąże. Szczególne środki powinny zostać podjęte na rzecz zapobiegania takim katastrofom, jak powodzie, susze, niedostatek żywności i pożary lasów, do których dochodzi często na obszarach o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, oraz w celu powstrzymania procesu pustynnienia; |

Poprawka 35

Załącznik, punkt 3.2, tiret drugie a (nowe)

| —Wspieranie leśnictwa. Lasy odgrywają specyficzną rolę w ochronie środowiska poprzez regulowanie wód, magazynowanie głównych gazów cieplarnianych oraz niektórych substancji zanieczyszczających gleby, ochronę biomasy i zapobieganie katastrofom naturalnym, takim jak pożary i osuwanie się gruntu; |

Poprawka 36

Załącznik, punkt 3.2, tiret trzecie

—Zapobieganie zmianie klimatu. Rolnictwo i leśnictwo znajdują się w czołówce rozwijania energii odnawialnej i dostarczają surowców do instalacji bioenergetycznych. Rozwijanie tych źródeł energii musi brać pod uwagę obniżanie emisji gazów wywołujących efekt cieplarniany oraz zachowanie efektu pochłaniania dwutlenku węgla przez lasy i wiązanie materii organicznej w składzie gleby; | —Wspieranie energii odnawialnych w celu zapobiegania zmianom klimatu. Rolnictwo i leśnictwo znajdują się w czołówce rozwijania energii odnawialnej i dostarczają surowców do instalacji bioenergetycznych. Rozwijanie tych źródeł energii musi brać pod uwagę obniżanie emisji gazów wywołujących efekt cieplarniany oraz potrzebę zwiększenia efektu pochłaniania dwutlenku węgla przez lasy i wiązanie materii organicznej w składzie gleby. Wszystkie środki wsparcia powinny uwzględniać globalną sytuację żywnościową oraz podział obszarów z przeznaczeniem na energią odnawialną i zaopatrzenie w żywność; |

Poprawka 37

Załącznik, punkt 3.2, tiret trzecie a (nowe)

| —Zapobieganie katastrofom naturalnym oraz naprawianie szkód przez nie spowodowanych poprzez ochronę lasów i walkę z pustynnieniem oraz zapobieganie powodziom; |

Poprawka 38

Załącznik, punkt 3.2, tiret czwarte a (nowe)

| —Wspieranie badań naukowych prowadzonych nad uprawami energetycznymi oraz procesem produkcji biopaliw, zmierzających do zmniejszenia kosztów produkcji i zwiększenia wymiaru korzyści w tej dziedzinie w sposób, dzięki któremu produkcja biopaliw byłaby konkurencyjna w stosunku do paliw tradycyjnych; |

Poprawka 39

Załącznik, punkt 3.2, tiret szóste

—Promowanie równowagi terytorialnej. Programy rozwoju obszarów wiejskich mogą znacząco przyczyniać się do atrakcyjności obszarów wiejskich. Mogą także przyczynić się do zapewnienia trwałej równowagi pomiędzy obszarami wiejskimi i miejskimi w konkurencyjnej, opartej na wiedzy gospodarce. W połączeniu z innymi osiami programu, działania związane z zarządzaniem gruntami mogą pozytywnie przyczyniać się do przestrzennego rozkładu działalności gospodarczej i spójności terytorialnej. | —Promowanie równowagi terytorialnej. Programy rozwoju obszarów wiejskich mogą znacząco przyczyniać się do atrakcyjności obszarów wiejskich. Mogą także przyczynić się do zapewnienia trwałej równowagi pomiędzy obszarami wiejskimi i miejskimi w konkurencyjnej, opartej na wiedzy gospodarce. W połączeniu z innymi osiami programu, działania związane z zarządzaniem gruntami mogą pozytywnie przyczyniać się do przestrzennego rozkładu działalności gospodarczej i spójności terytorialnej. Do zapewnienia zrównoważonego wykorzystania gruntów konieczne jest ponadto przyznanie konkretnego wsparcia na rzecz działań w obszarach najuboższych lub o naturalnych lub stałych trudnych warunkach gospodarowania. |

Poprawka 40

Załącznik, punkt 3.3, tytuł

3.3. Poprawa jakości życia na obszarach wiejskich i promowanie dywersyfikacji | 3.3. Poprawa jakości życia na obszarach wiejskich i promowanie dywersyfikacji gospodarki wiejskiej |

Poprawka 41

Załącznik, punkt 3.3, wytyczne

Środki przeznaczone na dywersyfikację gospodarki wiejskiej i poprawę jakości życia na obszarach wiejskich w ramach osi 3 powinny wspierać nadrzędny priorytet tworzenia możliwości zatrudnienia. Środki dostępne w ramach osi 3 powinny być stosowane do wspierania budowy zdolności, nabywania kwalifikacji i organizowania rozwoju strategii lokalnej, a także przyczyniać się do zapewnienia atrakcyjności obszarów wiejskich dla przyszłych pokoleń. W promowaniu szkoleń, informacji i przedsiębiorczości należy wziąć pod uwagę szczególne potrzeby kobiet i ludzi młodych. | Środki przeznaczone na dywersyfikację gospodarki wiejskiej i poprawę jakości życia na obszarach wiejskich w ramach osi 3 powinny wspierać nadrzędny priorytet tworzenia nowych możliwości zatrudnienia i przyczynić się do utrzymania aktualnego poziomu zatrudnienia oraz stworzyć warunki niezbędne dla rozwoju. Środki dostępne w ramach osi 3 powinny być stosowane do wspierania budowy zdolności, nabywania kwalifikacji i organizowania rozwoju strategii lokalnej, a także przyczyniać się do zapewnienia atrakcyjności obszarów wiejskich dla przyszłych pokoleń oraz zapewnienia, że wsie pozostaną w centrum rozwoju obszarów wiejskich. W promowaniu szkoleń, informacji i przedsiębiorczości szczególną uwagę należy zwrócić na usuwanie przeszkód, z którymi borykają się osoby mające obecnie trudności w dostępie do rynku pracy z uwagi na płeć, wiek lub niepełnosprawność. |

Poprawka 42

Załącznik, punkt 3.3, część wprowadzająca

Aby zrealizować te priorytety, Państwa Członkowskie powinny skoncentrować się na wsparciu kluczowych działań takich jak: | Aby zrealizować te priorytety, zachęca się Państwa Członkowskie do skoncentrowania się na wspieraniu kluczowych działań. Do kluczowych działań można będzie zaliczyć: |

Poprawka 43

Załącznik, punkt 3.3, tiret pierwsze

—mobilizacja działalności gospodarczej i podniesienie wskaźnika zatrudnienia w szeroko rozumianej gospodarce wiejskiej. Dywersyfikacja, będąc niezbędną dla rozwoju, zatrudnienia i zrównoważonego rozwoju w obszarach wiejskich, przyczynia się do lepszej równowagi terytorialnej, zarówno w sensie ekonomicznym jak i społecznym. Turystyka, rzemiosło i zapewnienie wygód wiejskich są sektorami rozwijającymi się w wielu regionach, oferując możliwości zarówno dla dywersyfikacji w gospodarstwie rolnym jak i tworzenie mikroprzedsiębiorstw w szerzej pojmowanej gospodarce wiejskiej; | —mobilizacja działalności gospodarczej i podniesienie wskaźnika zatrudnienia w szeroko rozumianej gospodarce wiejskiej. Dywersyfikacja, będąc niezbędną dla rozwoju, zatrudnienia i zrównoważonego rozwoju w obszarach wiejskich, przyczynia się do lepszej równowagi terytorialnej oraz większej spójności między obszarami wiejskimi i miejskimi zarówno w sensie ekonomicznym jak i społecznym. Turystyka, rzemiosło i zapewnienie wygód wiejskich są sektorami rozwijającymi się w wielu regionach, oferując możliwości zarówno dla dywersyfikacji w gospodarstwie rolnym jak i tworzenie mikroprzedsiębiorstw w szerzej pojmowanej gospodarce wiejskiej; |

Poprawka 44

Załącznik, punkt 3.3, tiret pierwsze a (nowe)

| —Utrzymanie i rozwój usług w celu zatrzymania odpływu populacji i przyciągnięcia nowych mieszkańców. W zależności od potrzeb obszaru, ludności i uczestników życia społecznego i gospodarczego, może chodzić o pobliskie placówki handlowe, placówki opieki nad małymi dziećmi i osobami w podeszłym wieku, mieszkania socjalne i na wynajem, ośrodki kulturalne, transport, usługi użyteczności publicznej (np. opieka zdrowotna) itp.; |

Poprawka 45

Załącznik, punkt 3.3, tiret drugie

—promowanie wkraczania kobiet na rynek pracy. Lokalne inicjatywy tworzenia ośrodków opieki nad dziećmi na obszarach wiejskich mogą zwiększyć możliwości zatrudnienia i ułatwić dostęp kobiet do rynku pracy. Mogą one obejmować tworzenie infrastruktury opieki nad dziećmi, potencjalnie w połączeniu z inicjatywami zachęcającymi do tworzenia małych przedsiębiorstw związanych z działalnością wiejską; | —promowanie wkraczania kobiet na rynek pracy. Lokalne inicjatywy tworzenia wysokiej jakości, odpowiedniej i łatwo dostępnej opieki nad dziećmi na obszarach wiejskich mogą zwiększyć możliwości zatrudnienia i ułatwić dostęp kobiet do rynku pracy. Mogą one obejmować tworzenie infrastruktury opieki nad dziećmi, szkolenie pracowników zaangażowanych w opiekę nad dziećmi, zapewnienie szkoleń i dostępu do mikrokredytu na tworzenie przedsiębiorstw oraz tworzenie i rozwój sieci współpracy kobiet; |

Poprawka 46

Załącznik, punkt 3.3, tiret drugie a (nowe)

| —promowanie ożywiania i rozwoju wsi. Zintegrowane podejście do kwestii zróżnicowania działalności gospodarczej, ochrony wiejskiego dziedzictwa kulturowego i inwestowania w infrastrukturę usług lokalnych mogą przyczynić się do poprawy jakości życia na obszarach wiejskich i zapobiec ich wyludnianiu się; |

Poprawka 47

Załącznik, punkt 3.3, tiret trzecie

—rozwój małej przedsiębiorczości i rzemiosła może opierać się na tradycyjnych umiejętnościach lub wprowadzać nowe umiejętności, szczególnie, gdy jest to związane z zakupem nowego sprzętu, szkoleniem, wspieraniem przedsiębiorczości i tworzeniem struktury ekonomicznej; | —rozwój małej przedsiębiorczości, rzemiosła i chałupnictwa może opierać się na tradycyjnych umiejętnościach lub wprowadzać nowe umiejętności, szczególnie, gdy jest to związane z zakupem nowego sprzętu, szkoleniem, wspieraniem przedsiębiorczości i tworzeniem struktury ekonomicznej; |

Poprawka 48

Załącznik, punkt 3.3, tiret czwarte

—szkolenie młodych ludzi w tradycyjnych umiejętnościach wiejskich może dopasować się do popytu na turystykę, rekreację, usługi środowiskowe i produkty wysokiej jakości; | —nadanie priorytetu środkom nastawionym na wspieranie tradycyjnych umiejętności w środowisku wiejskim oraz poprawę jakości, jak karty i marki jakości i szkolenie młodych ludzi w tym kierunku. Umożliwiłoby to wyciagnięcie korzyści z popytu na turystykę, rekreację, usługi środowiskowe i produkty wysokiej jakości, a w szczególności produkty tradycyjne. Może to również umożliwić starszemu pokoleniu przekazywanie swoich umiejętności pokoleniu młodszemu; |

Poprawka 49

Załącznik, punkt 3.3, tiret piąte

—zachęcanie do wdrażania i rozprzestrzeniania technologii informatycznych i łączności. Zachęcanie do wdrażania i rozprzestrzeniania technologii informatycznych i łączności ma na obszarach wiejskich zasadnicze znaczenie dla dywersyfikacji jak również rozwoju lokalnego, zapewnienia miejscowych usług i promowania włączenia się do powszechnego stosowania środków elektronicznych. Efekt skali można osiągnąć poprzez inicjatywy z dziedziny technologii informatycznych i łączności w danej miejscowości łączącej zastosowanie sprzętu informatycznego, łączenie się w sieć i zdobywanie kwalifikacji z dziedziny informatyki poprzez struktury wspólnotowe. Takie inicjatywy mogą w dużej mierze ułatwić wdrażanie informatyki w miejscowych gospodarstwach rolnych i przedsiębiorstwach wiejskich i prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o środki elektroniczne i handlu elektronicznego. Trzeba w pełni wykorzystać możliwości stworzone przez internet i łączność szerokopasmową, np. wspierane przez programy regionalne w ramach funduszy strukturalnych, aby przezwyciężyć niekorzystne strony lokalizacji; | —zachęcanie do wdrażania i rozprzestrzeniania ICT. Dzięki ICT przed obszarami wiejskimi, jako miejscami zamieszkania i pracy, otwierają się nowe perspektywy. Możliwość pracy na odległość oraz łączność z globalnymi sieciami łączności elektronicznej sprawiają, że obszary wiejskie stają się atrakcyjne dla innowacyjnych przedsiębiorstw. Zachęcanie do wdrażania i rozprzestrzeniania technologii informatycznych i łączności ma na obszarach wiejskich zasadnicze znaczenie dla dywersyfikacji jak również rozwoju lokalnego, zapewnienia miejscowych usług i promowania włączenia się do powszechnego stosowania środków elektronicznych. Efekt skali można osiągnąć poprzez inicjatywy z dziedziny technologii informatycznych i łączności w danej miejscowości łączącej zastosowanie sprzętu informatycznego, łączenie się w sieć i zdobywanie kwalifikacji z dziedziny informatyki poprzez struktury wspólnotowe. Takie inicjatywy mogą w dużej mierze ułatwić wdrażanie informatyki w miejscowych gospodarstwach rolnych i przedsiębiorstwach wiejskich i prowadzenie działalności gospodarczej w oparciu o środki elektroniczne i handlu elektronicznego. Trzeba w pełni wykorzystać możliwości stworzone przez internet i łączność szerokopasmową, np. wspierane przez programy regionalne w ramach funduszy strukturalnych, aby przezwyciężyć niekorzystne strony lokalizacji; |

Poprawka 50

Załącznik, punkt 3.3, tiret szóste

—stworzenie i innowacyjne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii może przyczynić się do stworzenia nowych rynków zbytu na produkty rolne i leśne, zapewnienia usług lokalnych oraz dywersyfikacji gospodarki wiejskiej; | —stworzenie i innowacyjne wykorzystanie odnawialnych źródeł energii oraz materiałów organicznych, ale także promowanie systemów poprawy efektywności energetycznej i usług energetycznych dla producentówmoże przyczynić się do stworzenia nowych rynków zbytu na produkty rolne i leśne, zapewnienia usług lokalnych oraz dywersyfikacji gospodarki wiejskiej; |

Poprawka 51

Załącznik, punkt 3.3, tiret siódme

—promowanie rozwoju turystyki. Turystyka jest głównym sektorem wzrostowym w wielu obszarach wiejskich. Zwiększone wykorzystanie technologii informatyki i łączności w turystyce do rezerwacji, promocji, marketingu, tworzenia usług i działalności rekreacyjnej może przyczynić się do wzrostu liczby turystów i długości pobytu, szczególnie tam, gdzie zapewnia dostęp do małych ośrodków i zachęca do agroturystyki; | —promowanie rozwoju turystyki. Turystyka jest głównym sektorem wzrostowym w wielu obszarach wiejskich i jej podstawę powinno stanowić istniejące dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe. Zwiększone wykorzystanie technologii informatyki i łączności w turystyce do rezerwacji, promocji, marketingu, tworzenia usług i działalności rekreacyjnej może przyczynić się do wzrostu liczby turystów i długości pobytu, szczególnie tam, gdzie zapewnia dostęp do małych ośrodków i zachęca do agroturystyki, innych form turystyki zrównoważonej pod względem środowiskowym oraz turystyki związanej ze sportem; |

Poprawka 52

Załącznik, punkt 3.3, tiret siódme a (nowe)

| —zachowanie kultury ludowej. Kultura ludności zamieszkującej regiony wiejskie może stanowić gospodarczą wartość dodaną, korzystną zwłaszcza w turystyce. Rzemiosło, gastronomia, specjalności rolnicze oraz wymagane przez nie tradycyjne techniki produkcji, folklor i architektura wiejska powinny być chronione, a w niektórych przypadkach odnowione. Tradycjom tym, pomimo, że stanowią wartość dodaną, zagraża zaniknięcie w wyniku odpływu mieszkańców ze wsi, starzenia się ludności wiejskiej oraz braku zainteresowania ze strony młodych ludzi, który widoczny jest zwłaszcza w regionach najbardziej podupadłych. |

Poprawka 53

Załącznik, punkt 3.3, tiret ósme

—modernizacja miejscowej infrastruktury, szczególnie w nowych państwach członkowskich. W nadchodzących latach zostaną poczynione znaczne inwestycje w podstawową infrastrukturę telekomunikacyjną, transportową, energetyczną i wodną. Znaczne wsparcie dostępne będzie z funduszy strukturalnych, począwszy od sieci transeuropejskich poprzez zapewnienie połączenia z parkami naukowymi. Aby w pełni wykorzystać efekt mnożnikowy w sensie tworzenia nowych miejsc pracy i wzrostu, lokalna infrastruktura na małą skalę wspierana programami rozwoju obszarów wiejskich może odgrywać zasadniczą rolę w łączeniu tych znacznych inwestycji z lokalnymi strategiami dywersyfikacji i rozwoju potencjału rolnictwa i sektora produkcji żywności. | —modernizacja miejscowej infrastruktury, szczególnie w nowych Państwach Członkowskich. W nadchodzących latach zostaną poczynione znaczne inwestycje w podstawową infrastrukturę telekomunikacyjną, transportową, energetyczną i wodną. Znaczne wsparcie dostępne będzie z funduszy strukturalnych, począwszy od sieci transeuropejskich poprzez zapewnienie połączenia z parkami naukowymi. Odpowiednia część tych środków powinna zostać skierowana do obszarów wiejskich, aby w wysokim stopniu zapewnić równowagę w rozwoju pomiędzy obszarami wiejskimi i miejskimi. Aby w pełni wykorzystać efekt mnożnikowy w sensie tworzenia nowych miejsc pracy i wzrostu, lokalna infrastruktura na małą skalę wspierana programami rozwoju obszarów wiejskich może odgrywać zasadniczą rolę w łączeniu tych znacznych inwestycji z lokalnymi strategiami dywersyfikacji i rozwoju potencjału rolnictwa i sektora produkcji żywności. |

Poprawka 54

Załącznik, punkt 3.4 wytyczne

Środki przeznaczone na oś 4 (Leader) powinny wspierać priorytety osi 1 i 2, a szczególnie osi 3, ale również odgrywać ważną rolę w priorytecie poprawy zarządzania i mobilizacji wewnętrznego potencjału rozwojowego obszarów wiejskich. | Środki przeznaczone na oś 4 (Leader) powinny wspierać priorytety osi 1 i 2, a szczególnie osi 3, ale również odgrywać ważną rolę w priorytecie poprawy zarządzania, zachęcania mieszkańców do pobudzania trwałego rozwoju i mobilizacji potencjału rozwojowego związanego z danym obszarem. |

Poprawka 55

Załącznik, punkt 3.4, ustęp 1

W kontekście tworzenia lokalnej strategii rozwoju, lokalnych potrzeb i możliwości, wsparcie w ramach osi Leader, oferuje możliwość łączenia wszystkich trzech celów - konkurencyjność, środowisko naturalne i jakość życia/dywersyfikacja. Zintegrowane podejście obejmujące rolników, leśników i inne podmioty wiejskie może zachować i wzmocnić miejscowe dziedzictwo kultury i przyrody, zwiększyć świadomość potrzeby ochrony środowiska naturalnego, inwestować i promować produkty regionalne, turystykę i zasoby odnawialne i energię. | W kontekście tworzenia lokalnej strategii rozwoju, lokalnych potrzeb i możliwości, wsparcie w ramach osi Leader, oferuje możliwość łączenia wszystkich trzech celów - konkurencyjność, środowisko naturalne i jakość życia/dywersyfikacja. Zintegrowane podejście obejmujące rolników, leśników i inne podmioty wiejskie może zachować i wzmocnić miejscowe dziedzictwo kultury i przyrody, zwiększyć świadomość potrzeby ochrony środowiska naturalnego, inwestować i promować produkty regionalne, turystykę i zasoby odnawialne i energię. Projekty w ramach programu Leader powinny koncentrować się na kwestiach priorytetowych i dostarczaniu wyników. |

Poprawka 56

Załącznik, punkt 3.4, ustęp 2, tiret pierwsze

—budowanie miejscowych zasobów partnerstwa, pobudzania i promowania nabywania umiejętności może pomóc zmobilizować miejscowy potencjał; | —budowanie miejscowych zasobów partnerstwa, pobudzania i promowania nabywania umiejętności może pomóc zmobilizować miejscowy potencjał, zapobiec wykluczeniu społecznemu i zwalczyć wyludnianie; |

Poprawka 57

Załącznik, punkt 3.4, ustęp 2, tiret drugie

—promowanie partnerstwa prywatno-publicznego. Szczególnie Leader w dalszym ciągu będzie odgrywał ważną rolę w promowaniu innowacyjnego podejścia do rozwoju obszarów wiejskich i zbliżaniu sektora prywatnego z publicznym; | —promowanie partnerstwa prywatno-publicznego. Szczególnie Leader w dalszym ciągu będzie odgrywał ważną rolę w gwarantowaniu udziału Wspólnoty oraz promowaniu innowacyjnego podejścia do rozwoju obszarów wiejskich i zbliżaniu sektora prywatnego z publicznym; |

Poprawka 58

Załącznik, punkt 3.4, ustęp 2, tiret trzecie

—promowanie współpracy i innowacyjności. Lokalne inicjatywy takie jak Leader i wsparcie dywersyfikacji mogą odgrywać zasadniczą rolę w skłąniając ludzi do stosowania nowych pomysłów i rozwiązań, wspierających innowacje i przedsiębiorczość oraz aktywizację i zapewnienie usług lokalnych. Społeczności lokalne mogą wspierać szerzenie wiedzy i wymianę dobrych praktyk i innowacji w produktach i usługach obszarów wiejskich przez Internet; | —promowanie współpracy i innowacyjności. Lokalne inicjatywy takie jak Leader i wsparcie dywersyfikacji mogą odgrywać zasadniczą rolę w skłąniając ludzi do stosowania nowych pomysłów i rozwiązań, wspierających innowacje i przedsiębiorczość oraz aktywizację i zapewnienie usług lokalnych. W szczególności powinna zostać wzięta pod uwagę integracja nowych społeczności. Społeczności lokalne mogą wspierać szerzenie wiedzy i wymianę dobrych praktyk i innowacji w produktach i usługach obszarów wiejskich przez Internet; |

Poprawka 59

Załącznik, punkt 3.4, ustęp 2, tiret czwarte

—poprawa lokalnego zarządzania. Leader może wspomagać innowacyjne podejścia do łączenia rolnictwa, leśnictwa i lokalnej gospodarki pomagając w ten sposób dywersyfikować bazę ekonomiczną i wzmacniać strukturę społecznoekonomiczną obszarów wiejskich. | —poprawa lokalnego zarządzania. Leader może wspomagać innowacyjne podejścia do łączenia rolnictwa, leśnictwa i lokalnej gospodarki pomagając w ten sposób dywersyfikować bazę ekonomiczną i wzmacniać strukturę społecznoekonomiczną zwłaszcza obszarów wiejskich, |

Poprawka 60

Załącznik, punkt 3.4, ustęp 2, tiret czwarte a (nowe)

| —wspieranie Lokalnej Agendy 21 w regionach wiejskich i dostosowanie się do mocnych i słabych stron każdego obszaru, poprzez wzięcie pod uwagę różnorodności terenów wiejskich, oparcie się na podmiotach lokalnych i wspieranie prawdziwych terytorialnych projektów rozwoju endogenicznego. Kultura związana z udziałem społecznym powinna być wspierana za pomocą strategicznych planów rozwoju opartych na Lokalnej Agendzie 21. W ramach tych planów, które mają szerszy wymiar niż plany rozwoju obszarów wiejskich, powinny zostać wzięte pod uwagę: wspólna wizja przyszłości miejscowości oraz obszarów strategicznych, w których ma nastąpić ich wdrożenie, środki na rzecz wprowadzenia zagadnienia ochrony środowiska w różnych sektorach społecznych oraz działania zmierzające do poprawy jakości życia miejscowej ludności. |

Poprawka 61

Załącznik, punkt 3.5, ustęp 1

Zasoby przeznaczane na priorytety rozwoju obszarów wiejskich Wspólnoty (w ramach przepisowych minimalnych limitów finansowania dla każdej osi) będą zależeć od konkretnej sytuacji, silnych i słabych stron każdego obszaru programu. Każdy z priorytetów Wspólnoty i ich udział w realizacji celów określonych w Lizbonie i Göteborgu, należy przełożyć w Państwa Członkowskiego na plany strategii krajowych i programy rozwoju obszarów wiejskich. W wielu przypadkach będą istniały krajowe i regionalne priorytety dotyczące konkretnych problemów związanych z sektorem produkcji żywnościowej lub sytuacją środowiskową, klimatyczną i geograficzną rolnictwa i leśnictwa. Obszary wiejskie być może będą musiały zająć się innymi konkretnymi kwestiami, takimi jak napięcia w obszarach wokół miast, bezrobocie, oddalenie lub niska gęstość zaludnienia. | Zasoby przeznaczane na priorytety rozwoju obszarów wiejskich Wspólnoty (w ramach przepisowych minimalnych limitów finansowania dla każdej osi) będą zależeć od konkretnej sytuacji, silnych i słabych stron każdego obszaru programu oraz szczególnych cech regionów, zgodnie z Traktatem. Każdy z priorytetów Wspólnoty i ich udział w realizacji celów określonych w Lizbonie i Göteborgu, należy przełożyć w Państwa Członkowskiego na plany strategii krajowych i programy rozwoju obszarów wiejskich. W wielu przypadkach będą istniały krajowe i regionalne priorytety dotyczące konkretnych problemów związanych z sektorem produkcji żywnościowej lub sytuacją środowiskową, klimatyczną i geograficzną rolnictwa i leśnictwa. Obszary wiejskie być może będą musiały zająć się innymi konkretnymi kwestiami, takimi jak napięcia w obszarach wokół miast, bezrobocie, oddalenie, charakter górski bądź wyspiarski lub niska gęstość zaludnienia. |

Poprawka 62

Załącznik, punkt 3.5, wytyczne

Opracowując strategie krajowe Państwa Członkowskie powinny zapewnić maksymalizację synergii między osiami i w ramach poszczególnych osi w celu uniknięcia potencjalnych sprzeczności. Powinny również uwzględniać inne strategie na szczeblu UE takie jak plan działania na rzecz rolnictwa ekologicznego, ostatni komunikat Komisji na temat energii odnawialnej, ostatni komunikat komisji na temat zmian klimatycznych, potrzebę przewidywania prawdopodobnych skutków w odniesieniu do rolnictwa i leśnictwa oraz sprawozdanie UE na temat strategii leśnictwa (co może pomóc osiągnąć zarówno cele wzrostu i tworzenia nowych miejsc pracy jak i cele zrównoważonego rozwoju) jak również opracowywane strategie tematyczne z zakresu ochrony środowiska. | Opracowując strategie krajowe Państwa Członkowskie powinny przyjąć zintegrowane podejście obejmujące odpowiednie planowanie przestrzenne i maksymalizację synergii między osiami i dążyć do jak najszerszego zaangażowania wszystkich właściwych organów, zgodnie z zasadą partnerstwa określoną w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005. Powinny również uwzględniać inne strategie na szczeblu UE takie jak plan działania na rzecz rolnictwa ekologicznego, komunikat Komisji z dnia 12 października 2005 r."Badania naukowe i innowacje jako inwestycje na rzecz wzrostu zatrudnienia: wspólna koncepcja", ostatni komunikat Komisji na temat energii odnawialnej, ostatni komunikat komisji na temat zmian klimatycznych, potrzebę przewidywania prawdopodobnych skutków w odniesieniu do rolnictwa i leśnictwa oraz sprawozdanie UE na temat strategii leśnictwa (co może pomóc osiągnąć zarówno cele wzrostu i tworzenia nowych miejsc pracy jak i cele zrównoważonego rozwoju) jak również opracowywane strategie tematyczne z zakresu ochrony środowiska. |

Poprawka 63

Załącznik, punkt 3.5, ustęp 2

Na szczeblu UE i państw członkowskich istnieje wiele środków poprawy zarządzania i realizacji celów polityki. Można korzystać z pomocy technicznej do budowania europejskich i krajowych sieci rozwoju obszarów wiejskich, jako platformy wymiany najlepszych praktyk i wiedzy specjalistycznej na temat wszystkich aspektów tworzenia, zarządzania i realizacji polityki pomiędzy zainteresowanymi stronami. Podczas przygotowywania strategii krajowych należy wziąć pod uwagę informacje i promocję zapewniające szybkie zaangażowanie się różnych uczestników i opracować je w późniejszych etapach wdrażania. | Na szczeblu UE i państw członkowskich istnieje wiele środków poprawy zarządzania i realizacji celów polityki. Należy korzystać z pomocy technicznej do budowania europejskich i krajowych sieci rozwoju obszarów wiejskich, jako platformy wymiany najlepszych praktyk i wiedzy specjalistycznej na temat wszystkich aspektów tworzenia, zarządzania i realizacji polityki pomiędzy zainteresowanymi stronami. W trakcie orzenia i rozbudowy sieci należy wziąć pod uwagę doświadczenia zgromadzone przez centra monitorowania programu Leader oraz przez sieci krajowe w dziedzinie wzmacniania partnerstwa lokalnego oraz wymiany dobrych praktyk. Podczas przygotowywania strategii krajowych należy wziąć pod uwagę informacje i promocję zapewniające szybkie zaangażowanie się różnych uczestników i opracować je w późniejszych etapach wdrażania. Należy dołożyć starań, by terminy wyznaczone dla udziału różnych uczestników były odpowiednio odległe i podejmować działania zapewniające ciągłość ich udziału. |

Poprawka 64

Załącznik, punkt 3.6, wytyczne

Należy zachęcać do tworzenia synergii pomiędzy polityką strukturalną, polityką zatrudnienia oraz polityką rozwoju obszarów wiejskich. W tym kontekście państwa członkowskie powinny zapewnić wzajemne uzupełnianie się i spójność działań finansowanych z EFRROW, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Rybołówstwa oraz EFOGR na danym terytorium i danym obszarze działania. Przewodnie zasady rozdziału i mechanizmów koordynacji pomiędzy działaniami wspieranymi z poszczególnych funduszy powinny być zdefiniowane na szczeblu krajowym w ramach krajowych strategii i planów strategicznych. | Należy zachęcać do tworzenia synergii pomiędzy polityką strukturalną, polityką zatrudnienia oraz polityką rozwoju obszarów wiejskich, a w konsekwencji do współpracy pomiędzy różnymi partnerami regionalnymi. W tym kontekście państwa członkowskie powinny zapewnić wzajemne uzupełnianie się i spójność działań finansowanych z siódmego programu ramowego, programu ramowego w dziedzinie konkurencyjności i innowacji, TEN-T, LIFE+, EFRROW, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Rybołówstwa oraz EFOGR na danym terytorium i danym obszarze działania. Przewodnie zasady rozdziału i mechanizmów koordynacji pomiędzy działaniami wspieranymi z poszczególnych funduszy powinny być zdefiniowane na szczeblu regionalnym lub krajowym w ramach regionalnych lub krajowych strategii i planów strategicznych, stosownie do zainteresowanego Państwa Członkowskiego. |

Poprawka 65

Załącznik, punkt 3.6, ustęp 1 a (nowy)

| (1a) Przywołać można różne kryteria rozdziału, takie jak skala projektów, oddziaływanie na szczeblu terytorialnym (regionalnym i lokalnym), rodzaj inwestycji, rodzaj beneficjentów itd. |

Poprawka 66

Załącznik, punkt 3.6, ustęp 2

Wsparcie w ramach rozwoju obszarów wiejskich dotyczące rozwoju kapitału ludzkiego skierowane byłoby do rolników i podmiotów gospodarczych włączonych w dywersyfikację gospodarki wiejskiej. Ludność obszarów wiejskich mogłaby otrzymywać wsparcie jako część zintegrowanego podejścia oddolnego. Działania w tych dziedzinach powinny być wdrażane w pełnej zgodności z celami Europejskiej Strategii Zatrudnienia, zawartej w zintegrowanych wytycznych dla rozwoju i tworzenia nowych miejsc pracy i spójne z działaniami krajowych programów reform w ramach procesu lizbońskiego. Program działania Praca i Szkolenia 2010zmierza do osiągnięcia celów Strategii Lizbońskiej z zakresu kształcenia i szkolenia. Sednem tego programu jest nauczanie ustawiczne zastosowane do wszystkich poziomów i typów kształcenia i szkolenia, obejmujących sektory rolnictwa, leśnictwa i produkcji żywności. | Wsparcie w ramach rozwoju obszarów wiejskich dotyczące rozwoju kapitału ludzkiego skierowane byłoby do rolników oraz ich rodzin i podmiotów gospodarczych włączonych w dywersyfikację gospodarki wiejskiej. Działania takie byłyby podejmowane w koordynacji ze wsparciem przyznanym w ramach innych instrumentów strukturalnych. Ludność obszarów wiejskich mogłaby otrzymywać wsparcie jako część zintegrowanego podejścia oddolnego. Działania w tych dziedzinach powinny być wdrażane w pełnej zgodności z celami Europejskiej Strategii Zatrudnienia, zawartej w zintegrowanych wytycznych dla rozwoju i tworzenia nowych miejsc pracy i spójne z działaniami krajowych programów reform w ramach procesu lizbońskiego. Program działania Praca i Szkolenia 2010zmierza do osiągnięcia celów Strategii Lizbońskiej z zakresu kształcenia i szkolenia. Sednem tego programu jest nauczanie ustawiczne zastosowane do wszystkich poziomów i typów kształcenia i szkolenia, obejmujących sektory rolnictwa, leśnictwa i produkcji żywności. |

Poprawka 67

Załącznik, punkt 4, ustęp 2

Ramy te zapewnią ograniczoną liczbę wskaźników i wspólną metodologię. Zostaną uzupełnione wskaźnikami właściwymi dla danego programu odzwierciedlającego charakter każdej dziedziny programu. | Ramy te zapewnią ograniczoną liczbę wskaźników, zwłaszcza wskaźników terytorialnych wymaganych przez Parlament w jego rezolucji z dnia 28 września 2005 r. w sprawie roli spójności terytorialnej w rozwoju regionalnym, oraz [4] wspólną metodologię. Zostaną uzupełnione wskaźnikami właściwymi dla danego programu odzwierciedlającego charakter każdej dziedziny programu. |

[1] Dotychczas nieopublikowany w Dzienniku Urzędowym.

--------------------------------------------------