Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 /* COM/2015/015 final - 2015/0010 (APP) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Art. 19 rozporządzenia Rady nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020[1] (rozporządzenia w sprawie WRF) przewiduje rewizję wieloletnich ram finansowych (WRF) w przypadku późniejszego przyjęcia zasad lub programów w ramach zarządzania dzielonego: 1. W przypadku przyjęcia po dniu 1 stycznia 2014 r. nowych zasad lub programów w ramach zarządzania dzielonego odnoszących się do funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Funduszu Migracji i Azylu oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dokonuje się rewizji WRF celem przeniesienia na następne lata, powyżej odnośnych pułapów wydatków, środków przydzielonych, ale niewykorzystanych w 2014 r. 2. Rewizję dotyczącą przeniesienia niewykorzystanych środków przydzielonych na 2014 r. przyjmuje się przed dniem 1 maja 2015 r. W związku z opóźnieniem porozumienia w sprawie WRF na lata 2014–2020 różne akty prawne ustanawiające przepisy wykonawcze w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), Funduszu Spójności (SF) i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) zostały przyjęte w grudniu 2013 r., a w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR), Funduszu Azylu, Migracji i Integracji (AMIF) oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ISF) dopiero w maju 2014 r. W 2014 r. w odniesieniu do poszczególnych funduszy przyjęto szereg aktów delegowanych i wykonawczych. Strategia Komisji zakładająca rozpoczęcie nieformalnego dialogu w sprawie dokumentów programowych w odniesieniu do europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFSI, tj. EFRR, EFS, SF, EFRROW i EFMR), począwszy od 2012 r., przyniosła znaczące wyniki. Przyjęcie umów partnerstwa z państwami członkowskimi zajęło około czterech miesięcy mniej niż w poprzednim okresie programowania. Niemniej jednak w wyniku późnego porozumienia w sprawie aktów prawnych wiele programów nie mogło zostać przyjętych w 2014 r. i nie było wystarczająco zaawansowanych, by można było skorzystać z procedury przeniesienia środków na mocy art. 13 rozporządzenia finansowego[2]: W przypadku programów „gotowych do przyjęcia” pod koniec 2014 r., które nie mogą jednak zostać formalnie przyjęte ze względu na brak czasu, w odniesieniu do zobowiązań na 2014 r. można skorzystać z procedury „przeniesienia” na mocy art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia finansowego. W tym kontekście „gotowe do przyjęcia” oznacza, że zakończono etapy przygotowawcze i że rozpoczęcie procedury dotyczącej decyzji Komisji w sprawie przyjęcia programu nie wymaga żadnych dalszych działań. W takich przypadkach procedura przeniesienia umożliwia przeniesienie środków na zobowiązania z 2014 r. na 2015 r., pod warunkiem że w odniesieniu do kwot z 2014 r. zaciągnięto zobowiązania do dnia 31 marca 2015 r. Przydzielone środki niewykorzystane w 2014 r., ani nieprzeniesione muszą zostać przesunięte na następne lata w drodze rewizji wieloletnich ram finansowych zgodnie z art. 19 rozporządzenia w sprawie WRF. Rewizji pułapów WRF musi towarzyszyć budżet korygujący w odniesieniu do środków na zobowiązania na 2015 r. Dokonanie rewizji i sporządzenie budżetu korygującego stanowi warunek wstępny przyjęcia programów, które wiążą się ze zobowiązaniami budżetowymi i realizacją wstępnych płatności zaliczkowych. 2. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU 2.1. Zakres rewizji Rewizja na mocy art. 19 rozporządzenia w sprawie WRF ma zastosowanie w przypadku przyjęcia po dniu 1 stycznia 2014 r. nowych zasad lub programów w ramach zarządzania dzielonego w odniesieniu do ESIF, AMIF oraz ISF. Ma ona zatem zastosowanie do programów przyjętych po dniu 1 stycznia 2014 r., nawet w przypadku gdy odpowiedni akt prawny został przyjęty do tego czasu. Ponadto „zasady” obejmują nie tylko podstawowe akty ustawodawcze ustanawiające przepisy dotyczące wdrażania wskazanych funduszy, lecz również akty wykonawcze i delegowane, w zakresie, w jakim są one niezbędne do przygotowywania lub skonkretyzowania programów. W związku z tym przepis ten ma również zastosowanie do funduszy w ramach konkretnych środków przydzielonych na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, ponieważ podstawa prawna jest taka sama jak w przypadku programów. Ma on również zastosowanie do Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD), ponieważ środki na zobowiązania zaciągnięte w jego ramach pochodzą z funduszy strukturalnych i są wdrażane zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego. Wreszcie art. 19 obejmuje również wkład z EFRR do programów transgranicznych i programów dotyczących basenów morskich ustanowionych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej, gdyż kwoty te stanowią część krajowych przydziałów finansowych określonych w art. 91 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów dotyczących europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych[3]. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do środków przesuniętych z Funduszu Spójności do instrumentu „Łącząc Europę”, ani do pomocy technicznej z inicjatywy Komisji, ani też do działań innowacyjnych, ponieważ nie są one częścią programów i zarządza nimi Komisja w ramach zarządzania bezpośredniego. Nie stosuje się on również do wkładów z działu 4 WRF, nawet w przypadku ich przesunięcia do EFRR i na potrzeby celu „Europejska współpraca terytorialna”. Art. 19 nie narzuca żadnych ograniczeń co do profilu przesunięcia środków na następne lata. 3. PRZESUNIĘCIE PRZYDZIELONYCH ŚRODKÓW W 2014 r. wygasły środki na zobowiązania w kwocie 21 043 639 478 EUR w cenach bieżących przeznaczone dla programów w ramach zarządzania dzielonego w rozumieniu art. 19 rozporządzenia w sprawie WRF. Odpowiada to transzom programów na 2014 r., które nie mogły zostać wykorzystane w 2014 r., ani przeniesione na 2015 r. W poniższej tabeli przedstawiono środki na zobowiązania dla 2014 r. w podziale na poszczególne fundusze, z rozróżnieniem zobowiązań przyjętych w 2014 r. oraz tych, które zostały przeniesione, jak również kwot, które mają zostać przeniesione na mocy art. 19 rozporządzenia w sprawie WRF (przesunięte): Komisja proponuje przesunąć większość środków niewykorzystanych w 2014 r. na rok 2015 w celu utrzymania tempa inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zmniejszania różnic w traktowaniu programów przyjętych w 2014 r. i zapewnienia traktowania na równi z programami, w przypadku których transza zobowiązań na 2014 r. została przeniesiona zgodnie z art. 13 rozporządzenia finansowego[4]. W związku z tym wszystkie przydzielone środki niewykorzystane w 2014 r., ani nieprzeniesione zostaną przesunięte na 2015 r., z wyjątkiem następujących przypadków: Niewykorzystane środki przydzielone w ramach EFRROW proponuje się przesunąć w równych częściach na lata 2015 i 2016. Jest to uzasadnione ze względu na skumulowanie się, w szczególności, następujących okoliczności: – Prace nad ramami prawnymi zapewniającymi podstawowe elementy niezbędne państwom członkowskim przy przygotowywaniu krajowych programów rozwoju obszarów wiejskich zakończono dopiero w drugiej połowie 2014 r. Ponadto ostatnie rozporządzenie zmieniające akt podstawowy w następstwie decyzji państw członkowskich o przesunięciu kwot pomiędzy pomocą bezpośrednią a rozwojem obszarów wiejskich, a tym samym mające wpływ na programowanie, weszło w życie dopiero pod koniec grudnia 2014 r. – Ze względu na przepisy przejściowe na mocy rozporządzenia (UE) nr 1310/2013 w okresie przejściowym znaczne kwoty wydane w ramach nowych programów rozwoju obszarów wiejskich (PROW) są nadal wypłacane z linii budżetowej dotyczącej starych programów. W związku z tym podwojenie dostępnych środków na zobowiązania w linii budżetowej przeznaczonej na nowe PROW skutkowałoby dodatkowymi niewykorzystanymi środkami przydzielonymi na 2015 r., ponieważ całkowite roczne płatności nie pochłonęłyby dostępnych środków na zobowiązania w linii budżetowej przeznaczonej na nowe PROW. – W przeciwieństwie do innych EFSI w przypadku programów finansowanych z EFRROW nie będzie można korzystać z rocznych płatności zaliczkowych, co prowadzi do wyższej kwoty płatności okresowych wnioskowanych w terminie umorzenia. W odniesieniu do wkładu z EFRR do programów transgranicznych i programów dotyczących basenów morskich ustanowionych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa (programów ENI-CBC) oraz Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (programów IPA-CBC) proponuje się przesunąć całość przydzielonych środków EFRR z 2014 r. na 2017 r. Tworzenie tych programów jest złożone i wymaga więcej czasu. Wynika to ze szczególnego charakteru tych programów obejmujących państwa członkowskie oraz kraje kandydujące lub sąsiadujące. W przypadku programów finansowanych z funduszy AMIF lub ISF przydzielone środki niewykorzystane w 2014 r. przesuwa się degresywnie na lata 2015–2017. Akty podstawowe dla obu funduszy zostały przyjęte dopiero w maju 2014 r., a szereg aktów wykonawczych i delegowanych nadal czeka na przyjęcie. Fundusze te podlegają bardziej rygorystycznej zasadzie umarzania niż w przypadku EFSI, tj. zasadzie n+2 zamiast n+3, począwszy od drugiego roku realizacji. Ponadto państwa członkowskie posiadają jeszcze niewiele doświadczenia w zakresie administrowania tymi środkami finansowymi w ramach zarządzania dzielonego. Proponowane przesunięcie przydzielonych środków z 2014 r. na kolejne trzy lata uwzględnia tę właśnie specyfikę. W związku z tym proponuje się przesunięcie przydzielonych środków niewykorzystanych w 2014 r. na następne lata, co zilustrowano w tabeli poniżej. 4. WPŁYW NA PŁATNOŚCI Wpływ na płatności w 2015 r. będzie polegał na tym, że płatności zostaną pokryte ze środków budżetu uchwalonego na 2015 r. Pierwsze wstępne płatności zaliczkowe, które nie zostały wypłacone w 2014 r., będą musiały zostać wypłacone w 2015 r. wraz z drugą płatnością zaliczkową. Jednakże odnośne środki niewykorzystane w 2014 r. zostały wykorzystane w ramach przesunięć mających na celu zmniejszenie liczby zaległych rachunków z poprzedniego okresu 2007–2013 i, w miarę potrzeby, w 2015 r. można dokonać odwrotnej operacji w celu pokrycia płatności zaliczkowych. Trudniej przewidzieć średnio- i długoterminowy wypływ przesunięcia na płatności okresowe. Akty ustawodawcze ustanawiające przepisy dotyczące wdrażania funduszy zawierają przepisy dotyczące automatycznego umorzenia niewykorzystanych środków w określonym terminie, który wynosi n+3 lata w przypadku EFSI oraz n+2 lata w przypadku funduszy AMIF i ISF. Rok „n” oznacza rok zaciągnięcia zobowiązania budżetowego. Ponieważ zarówno w przypadku przeniesienia, jak i w przypadku przesunięcia środków na zobowiązania z 2014 r. na 2015 r. zobowiązania budżetowe zostaną zaciągnięte w 2015 r., okres n+3 rozpocznie się w 2015 r., a ostateczny termin przesunie się odpowiednio z końca 2017 r. na koniec 2018 r. W przypadku okresu n+2 obowiązuje ta sama reguła: okres rozpocznie się w 2015 r., a ostateczny termin przesunie się odpowiednio o jeden rok. Zasadniczo może to doprowadzić do przesunięcia płatności z jednego roku na drugi, nie zmniejszy jednak ogólnego zapotrzebowania w okresie 2014–2020. Z drugiej strony przesunięcie nie zdecyduje z góry o realnym tempie wdrażania. W przypadku wszystkich programów, niezależnie od daty ich przyjęcia, wydatki kwalifikują się do wsparcia od dnia 1 stycznia 2014 r. (natomiast w przypadku Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych – od dnia 1 września 2013 r. i w przypadku Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym – od dnia 1 grudnia 2013 r.). Oznacza to, że wdrażanie poszczególnych programów mogłoby się rozpocząć jeszcze przed ich formalnym przyjęciem i ograniczyć wpływ opóźnienia na składanie wniosków o płatności okresowe. Zarówno fakt, że państwa członkowskie mają n+3 lata na wydatkowanie środków (n+2 w przypadku funduszy AMIF oraz ISF), z uwzględnieniem wstępnych oraz rocznych płatności zaliczkowych, jak i dostępność łącznego marginesu płatności (art. 5 rozporządzenia w sprawie WRF) powinny w dalszym stopniu złagodzić wpływ przesunięcia zobowiązań z 2014 r. na pułapy rocznych płatności. Z powyższych względów Komisja nie proponuje zmiany pułapów płatności. Komisja będzie regularnie analizować sytuację pod kątem wdrażania i w stosownych przypadkach przedstawi wnioski zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzenia w sprawie WRF. 5. ZMIENIONE WIELOLETNIE RAMY FINANSOWE WG CEN BIEŻĄCYCH W poniższej tabeli WRF proponowane przesunięcie przydzielonych środków wyrażono w cenach bieżących z uwzględnieniem dostosowania technicznego wprowadzonego w odniesieniu do 2015 r.[5]. Rozporządzenie Rady zmieniające rozporządzenie w sprawie WRF musi się odwoływać do tabeli podstawowej zamieszczonej w załączniku do tego rozporządzenia, w której kwoty wyrażono w cenach stałych z 2011 r. Kwoty w cenach bieżących należy zatem przeliczyć na ceny z 2011 r. 2015/0010 (APP) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013 określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 312, uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 106a, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, uwzględniając zgodę Parlamentu Europejskiego, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, stanowiąc zgodnie ze specjalną procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Art. 19 rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013[6] stanowi, że w przypadku przyjęcia po dniu 1 stycznia 2014 r. nowych zasad lub programów w ramach zarządzania dzielonego odnoszących się do funduszy strukturalnych, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, należy dokonać rewizji wieloletnich ram finansowych celem przesunięcia na następne lata, powyżej odnośnych pułapów wydatków, środków przydzielonych, ale niewykorzystanych w 2014 r. Rewizję dotyczącą przesunięcia niewykorzystanych środków przydzielonych na 2014 r. przyjmuje się przed dniem 1 maja 2015 r. (2) W wyniku takiego późnego przyjęcia środki przydzielone na fundusze strukturalne i Fundusz Spójności w kwocie 11 216 187 326 EUR w cenach bieżących, środki przydzielone na Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejski Fundusz Morski i Rybacki w kwocie 9 446 050 652 EUR w cenach bieżących oraz środki przydzielone na Fundusz Azylu, Migracji i Integracji oraz Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego w kwocie 442 319 096 EUR nie mogły zostać wykorzystane w 2014 r., ani przeniesione na 2015 r. (3) Należy zatem zmienić załącznik do rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1311/2013 i przesunąć na kolejne lata do poddziału 1b, działu 2 i działu 3 środki na zobowiązania, których nie wykorzystano w 2014 r. W tym celu kwoty w cenach bieżących należy przeliczyć na ceny z 2011 r. (4) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE, Euratom) nr 1311/2013, PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Artykuł 1 Załącznik do rozporządzenia (UE, Euratom) nr 1311/2013 zastępuje się tekstem znajdującym się w załączniku do niniejszego rozporządzenia. Artykuł 2 Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884. [2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1). [3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320). [4] Zarówno w przypadku przeniesienia, jak i w przypadku przesunięcia środków na zobowiązania z 2014 r. na 2015 r. zobowiązania budżetowe zostaną zaciągnięte w 2015 r. W przypadku funduszy strukturalnych i inwestycyjnych termin n+3 przesunie się w związku z tym odpowiednio z końca 2017 r. na koniec 2018 r. W przypadku funduszy AMIF i ISF termin n+2 przesunie się odpowiednio z końca 2016 r. na koniec 2017 r. [5] Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego: Dostosowanie techniczne ram finansowych na 2015 r. stosownie do zmian DNB (art. 6 rozporządzenia Rady nr 1311/2013 określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014-2020), COM(2014) 307 final z 28.5.2014. [6] Rozporządzenie Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013 z dnia 2 grudnia 2013 r. określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 884). ZAŁĄCZNIK TABELA WIELOLETNICH RAM FINANSOWYCH (UE 28)