zmieniająca dyrektywę 2006/22/WE w odniesieniu do wymogów w zakresie egzekwowania prawa oraz ustanawiająca szczegółowe zasady w odniesieniu do dyrektywy 96/71/WE i dyrektywy 2014/67/UE dotyczące delegowania kierowców w sektorze transportu drogowego

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W sektorze transportu drogowego unijne przepisy socjalne przyczyniają się do osiągania celów politycznych, którymi są: poprawa warunków pracy kierowców, zapewnienie uczciwej konkurencji między przedsiębiorstwami transportu drogowego oraz poprawa bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg. Dostosowanie tych przepisów do potrzeb sektora i ułatwienie ich jednolitego i skutecznego stosowania i egzekwowania stanowi kluczowy element strategii Komisji mającej na celu dalszą integrację rynku przewozów drogowych w UE i zapewnienie by sektor transportu drogowego funkcjonował w sposób sprawiedliwy, skuteczny i odpowiedzialny społecznie, o czym jest mowa w białej księdze w sprawie transportu z dnia 28 marca 2011 r. Kluczowe przepisy socjalne odnoszące się do transportu drogowego obejmują przepisy w sprawie organizacji czasu pracy kierowców, określone w dyrektywie 2002/15/WE, minimalne wymogi w zakresie egzekwowania tych przepisów określone w dyrektywie 2006/22/WE, przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 561/2006 i przepisy dotyczące delegowania pracowników, ustanowione w dyrektywie 96/71/WE i dyrektywie o egzekwowaniu 2014/67/UE. Te akty prawne stanowią część szerzej zakrojonych wysiłków mających na celu poprawę warunków pracy kierowców, zapewnienie uczciwej konkurencji między poszczególnymi przewoźnikami oraz poprawę bezpieczeństwa na drogach europejskich, a także zapewnienie równowagi między ochroną socjalną kierowców a swobodą świadczenia usług transgranicznych przez przewoźników.

W wyniku oceny ex post przepisów prawa socjalnego w transporcie drogowym i ich egzekwowania, przeprowadzonej w latach 2015–2017 w ramach programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT), stwierdzono, że obowiązujące przepisy nie stanowią skutecznej i efektywnej odpowiedzi na ryzyko pogorszenia się warunków pracy i zakłócenia konkurencji. Jest to spowodowane niedociągnięciami w ramach prawnych. Niektóre przepisy są niejasne, nieodpowiednie lub trudne do wprowadzenia w życie lub egzekwowania, co prowadzi do różnic między państwami członkowskimi w realizacji wspólnych zasad i stwarza ryzyko rozdrobnienia rynku wewnętrznego.

Analiza problemów w terenie wykazuje w szczególności, że należy zająć się w trybie pilnym różnicami w interpretowaniu i stosowaniu dyrektyw 96/71/WE i 2014/67/UE w odniesieniu do sektora transportu drogowego. W ocenie skutków uzupełniającej niniejszy wniosek legislacyjny stwierdzono, że przepisy dotyczące delegowania i wymogi administracyjne nie są dopasowane do wysoce mobilnego charakteru pracy kierowców w międzynarodowym transporcie drogowym. Prowadzi to do nieproporcjonalnych obciążeń regulacyjnych dla przewoźników i stwarza nieuzasadnione przeszkody w świadczeniu usług transgranicznych. Prawne i praktyczne trudności w stosowaniu zasad delegowania pracowników sektora transportu drogowego zostały podkreślone w motywie (10) wniosku Komisji z dnia 8 marca 2016 r. dotyczącego zmiany dyrektywy 96/71/WE: Z uwagi na wysoce mobilny charakter pracy w międzynarodowym transporcie drogowym wdrożenie dyrektywy o delegowaniu pracowników budzi szczególne wątpliwości i problemy prawne, zwłaszcza w przypadkach, w których związek z danym państwem członkowskim jest niewystarczający. Najwłaściwsze byłoby, aby kwestie te zostały ujęte w przepisach dotyczących poszczególnych sektorów oraz w innych unijnych inicjatywach ukierunkowanych na funkcjonowanie wewnętrznego rynku transportu drogowego.

Niniejszy wniosek przewiduje całościowe podejście do zagrożeń związanych z nieodpowiednimi warunkami pracy dla kierowców, w tym warunkami zatrudnienia i pracy, łagodząc jednocześnie nadmierne obciążenia regulacyjne dla przewoźników i zapobiegając zakłóceniom konkurencji. Nadrzędnym celem jest zapewnienie równowagi między odpowiednimi warunkami pracy dla kierowców a swobodą transgranicznego świadczenia usług dla operatorów.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek stanowi część szerszego przeglądu unijnego prawodawstwa dotyczącego transportu drogowego. Jest on ściśle związany z inicjatywą mającą na celu poprawę jasności i adekwatności przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 oraz przepisów dotyczących wykorzystywania tachografów, określonych w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014. Jest on również powiązany z trwającym przeglądem zasad rynkowych dotyczących dostępu do zawodu przewoźnika drogowego (rozporządzenie (WE) nr 1071/2009), dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (rozporządzenie (WE) nr 1072/2009) i dostępu do rynku międzynarodowych przewozów pasażerskich (rozporządzenie (WE) nr 1073/2009). Przepisy socjalne i rynkowe stanowią kompletne i spójne ramy prawne i ich egzekwowanie w konsekwentny i skuteczny sposób jest kluczem do utworzenia sprawiedliwego, bezpiecznego oraz zrównoważonego pod względem środowiskowym i społecznym sektora transportu drogowego. Żadna z tych inicjatyw osobno nie może skutecznie sprostać bieżącym wyzwaniom społecznym i rynkowym.

•Spójność z innymi politykami Unii

Wniosek przyczynia się do realizacji dwóch priorytetów obecnej Komisji, przede wszystkim tworząc „pogłębiony i bardziej sprawiedliwy rynek wewnętrzny”, a także „miejsca pracy, wzrost i inwestycje”. Jest to spójne z działaniami mającymi na celu zwalczanie niesprawiedliwości społecznej i nieuczciwej konkurencji, a także tworzenie ram socjalnych dla nowych możliwości zatrudnienia i uczciwych warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Jednym z celów wniosku jest zapewnienie godnych warunków pracy i odpowiedniej ochrony socjalnej. W związku z tym pokrywa się on z celami agendy społecznej Komisji i z inicjatywą dotyczącą utworzenia unijnego filaru praw socjalnych. Jest on także zgodny z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, której art. 31 przewiduje prawo do należytych i sprawiedliwych warunków pracy. Wniosek wnosi wkład w realizację programu REFIT poprzez zmniejszenie obciążeń regulacyjnych oraz uproszczenie i dostosowanie niektórych przepisów do szczególnych potrzeb sektora. Sprawi on również, że egzekwowanie przepisów stanie się skuteczniejsze dzięki lepszemu wykorzystaniu istniejących narzędzi i systemów kontroli.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna