upoważniająca do podjęcia rokowań dotyczących dostosowania protokołów do układu pomiędzy Unią Europejską a Królestwem Marokańskim

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Przez niemal połowę wieku UE i Maroko rozwijały wielowymiarowe i wszechstronne partnerstwo, dzięki któremu w 2008 r. Maroku przyznano „szczególny status”, mający odzwierciedlać siłę dwustronnych stosunków, jak również obopólne ambicje i zobowiązanie obu stron do dalszej realizacji wspólnego programu. Jednocześnie UE stale podkreślała swoje zaangażowanie na rzecz rozwiązania konfliktu w Saharze Zachodniej. UE w pełni popiera wysiłki Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych (SG ONZ) i jego osobistego wysłannika podejmowane, by pomóc stronom w znalezieniu sprawiedliwego, trwałego i zadowalającego obie strony rozwiązania politycznego, które umożliwi ludności Sahary Zachodniej samostanowienie w ramach ustaleń zgodnych z celami i zasadami zapisanymi w Karcie Narodów Zjednoczonych i zgodnie z rezolucjami Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ), w tym rezolucjami 2152 (2014) i 2218 (2015).

W związku z zamiarem przyznania preferencji taryfowych niniejszy wniosek zawiera propozycję zmian do protokołu 4 i protokołu 1 do Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Królestwem Marokańskim, z drugiej strony (zwanego dalej „układem o stowarzyszeniu UE-Maroko” lub „układem o stowarzyszeniu”), które to zmiany są następstwem wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016 r. w sprawie C-104/16 P, w którym orzeczono, że układ o stowarzyszeniu UE-Maroko oraz odnośna umowa dotycząca handlu produktami rolnymi nie mają zastosowania do Sahary Zachodniej.

Zanim Trybunał wydał swój wyrok, preferencje handlowe przewidziane w układzie o stowarzyszeniu i jego protokołach miały de facto zastosowanie do produktów pochodzących z Sahary Zachodniej, uznawanej za terytorium niesamodzielne. W związku z wyrokiem wydanym przez Trybunał Sprawiedliwości takiej praktyki nie można już stosować, chyba że zmieniony zostanie protokół 4 w sprawie reguł pochodzenia w sposób umożliwiający traktowanie produktów z Sahary Zachodniej jak wyrobów produkowanych w Maroko. W następstwie wspomnianego wyroku pojawiła się niepewność na rynkach, co miało wpływ na wzajemne stosunki handlowe.

Niniejsze zalecenie ma umożliwić zezwolenie na prowadzenie rokowań z myślą o zapewnieniu podstawy prawnej utrzymania preferencji dla produktów pochodzących z Sahary Zachodniej, zgodnie z dotychczasową praktyką. Ponieważ podstawą preferencji handlowych na rynku UE dla produktów rolnych oraz produktów rybołówstwa jest protokół 1 do układu o stowarzyszeniu, należy również doprecyzować zakres stosowania tego protokołu. Pozwoli to uniknąć zakłóceń w handlu, a jednocześnie utrzymać stały poziom dostępu do rynku UE, ponieważ nie przyznaje się żadnych nowych preferencji. Zmiany odpowiednich protokołów do układu o stowarzyszeniu będzie można uzupełnić na późniejszym etapie, w zależności od sytuacji, w drodze kolejnych zmian do samego układu o stowarzyszeniu. Ponadto należy pamiętać, że przed Trybunałem Sprawiedliwości nadal toczą się postępowania w dwóch sprawach dotyczących Maroka (C-266/16 i T-180/14) w odniesieniu do umowy UE-Maroko o partnerstwie w sprawie połowów, które powinny dostarczyć dalszych wskazówek dotyczących warunków rozszerzania umowy na terytorium niesamodzielne. Co więcej, zakłada się, że wszelkie ustalenia będą miały charakter tymczasowy do momentu rozwiązania konfliktu w kontekście Narodów Zjednoczonych zgodnie z odpowiednimi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejsze zalecenie jest w pełni zgodne z obecną polityką handlową, ponieważ organy celne de facto stosowały preferencje do produktów z Sahary Zachodniej, co do których poświadczono, że pochodzą z Maroka. Krajowi temu nie zostaną przyznane żadne nowe preferencje handlowe, ponieważ celem nie jest zmiana liczby preferencji, a jedynie zwiększenie ich zasięgu geograficznego. Wniosek jest zgodny z nadrzędnymi celami europejskiej polityki sąsiedztwa w zakresie, w jakim przyczynia się do poprawy wymiany handlowej oraz stosunków gospodarczych w południowym sąsiedztwie, w duchu bliskiej współpracy. Jest również zgodny z ogólną polityką UE w stosunku do Maroka, która ma promować uprzywilejowane partnerstwo z tym krajem bez przesądzania o wyniku prowadzonego w ramach ONZ procesu dotyczącego Sahary Zachodniej. Fakt, że preferencje handlowe mogą mieć szerszy zakres, nie jest bez precedensu, ponieważ układ o stowarzyszeniu UE-Maroko zawiera dwie wspólne deklaracje w celu zapewnienia, by produkty pochodzące z San Marino oraz Andory były akceptowane przez Maroko jako produkty pochodzące ze Wspólnoty w rozumieniu układu.

•Spójność z innymi politykami Unii

UE zawsze stała na stanowisku, że pod pewnymi warunkami rozszerzenie jej umów dwustronnych z Marokiem na Saharę Zachodnią jest możliwe, o czym świadczy np. umowa o partnerstwie w sprawie połowów, która wyraźnie obejmuje wody przy wybrzeżu Sahary Zachodniej. Zmiana odpowiednich protokołów do układu o stowarzyszeniu umożliwiłaby również przyznawanie preferencji taryfowych UE w oparciu o ocenę korzyści odnoszonych przez społeczność lokalną oraz poszanowania praw człowieka.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawą niniejszego zalecenia jest art. 218 ust. 3 i 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)