Podstawą wniosku jest art. 114 TFUE, w którym przyznano instytucjom europejskim kompetencje do przyjmowania odpowiednich przepisów dotyczących zbliżania ustawodawstw państw członkowskich, które mają na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Celem wniosku jest umożliwienie eksperymentalnego stosowania zwolnień z istniejących przepisów, aby wykorzystywać DLT do celów związanych z obrotem kryptoaktywami kwalifikującymi się jako instrumenty finansowe i dokonywaniem rozliczeń posttransakcyjnych tych kryptoaktywów w przypadkach, gdy obowiązujące przepisy uniemożliwiają lub ograniczają możliwość ich stosowania.

Wreszcie wniosek jest w pełni zgodny z zaleceniem zawartym w strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa dotyczącym rozwoju ram legislacyjnych w odniesieniu do kryptoaktywów, biorąc pod uwagę rosnący wpływ tych nowych technologii na sposób emisji, obiegu i udostępniania aktywów finansowych oraz dostępu do nich.

Wniosek jest również zgodny z polityką Unii ukierunkowaną na utworzenie unii rynków kapitałowych. W szczególności stanowi on odpowiedź na sprawozdanie końcowe Forum Wysokiego Szczebla ds. Unii Rynków Kapitałowych, w którym podkreślono wciąż niedostatecznie wykorzystany potencjał kryptoaktywów i wezwano Komisję do zwiększenia pewności prawa i ustanowienia jasnych przepisów dotyczących korzystania z kryptoaktywów.

Niniejszy wniosek, który obejmuje system pilotażowy opracowany na potrzeby infrastruktur rynkowych opartych na DLT w formie rozporządzenia, służy realizacji czterech głównych, powiązanych ze sobą celów. Pierwszy cel dotyczy pewności prawa. Aby zapewnić możliwość rozwoju rynków wtórnych kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe w UE, należy precyzyjnie określić moment, w którym ramy nie będą już spełniały swojej funkcji. Drugim celem jest wspieranie innowacyjności. Dążenie do usuwania przeszkód utrudniających wykorzystywanie nowych technologii w sektorze finansowym leży u podstaw strategii Komisji w zakresie finansów cyfrowych. Wspieranie procesu upowszechniania technologii i odpowiedzialnych innowacji wiąże się z koniecznością opracowania systemu pilotażowego w celu zagwarantowania, aby większa liczba szeroko zakrojonych zmian wprowadzanych w istniejących przepisach dotyczących usług finansowych opierała się na dowodach. Trzecim celem jest propagowanie ochrony konsumentów i inwestorów oraz integralności rynku, a czwartym – zapewnienie stabilności finansowej. Przyjęcie systemu pilotażowego doprowadzi do wprowadzenia odpowiednich środków bezpieczeństwa, na przykład środków ograniczających rodzaje instrumentów finansowych, które mogą być przedmiotem obrotu. Ponadto przepisy służące w szczególności zapewnieniu stabilności finansowej oraz ochrony konsumentów i inwestorów nie będą wchodziły w zakres przepisów, z których infrastruktura rynkowa oparta na DLT mogłaby zostać zwolniona.

W związku z tymi wydarzeniami oraz w ramach szerszej agendy cyfrowej Komisji przewodnicząca Ursula von der Leyen podkreśliła potrzebę wypracowania „wspólnego podejścia z państwami członkowskimi do kryptowalut w celu zapewnienia, abyśmy wiedzieli, w jaki sposób najlepiej można wykorzystać możliwości, jakie dają kryptowaluty, a także zaradzić nowym zagrożeniom, jakie mogą one stwarzać”. Mając świadomość ryzyka, z jakim mogą się wiązać kryptowaluty, w grudniu 2019 r. Komisja i Rada przyjęły również wspólne oświadczenie, w którym wyraziły „zobowiązanie do wprowadzenia ram, które pozwolą wykorzystać potencjalne możliwości, jakie mogą nieść ze sobą kryptoaktywa”. Od niedawna Parlament Europejski pracuje nad sprawozdaniem w sprawie finansów cyfrowych poświęconym w szczególności kryptoaktywom.

Jednym z najważniejszych zastosowań technologii blockchain w sektorze finansowym są kryptoaktywa. Od czasu opublikowania przyjętego przez Komisję Planu działania w zakresie technologii finansowej w marcu 2018 r. Komisja badała możliwości i wyzwania związane z kryptoaktywami. W Planie działania w zakresie technologii finansowej z 2018 r. Komisja zleciła Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Bankowego (EUNB) i Europejskiemu Urzędowi Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) przeprowadzenie oceny możliwości stosowania obecnych ram regulacyjnych opracowanych na potrzeby usług finansowych w odniesieniu do kryptoaktywów oraz odpowiedniości tych ram. W opublikowanej w styczniu 2019 r. poradzie stwierdzono, że choć niektóre kryptoaktywa mogą być objęte przepisami UE, skuteczne stosowanie do nich tych przepisów nie zawsze jest proste. Ponadto w poradzie zwrócono uwagę, że obowiązujące przepisy UE mogą utrudniać korzystanie z DLT. Jednocześnie EUNB i ESMA podkreśliły, że – poza przepisami UE mającymi na celu przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – większość kryptoaktywów nie wchodzi w zakres unijnych przepisów dotyczących usług finansowych i w związku z tym nie podlegają one przepisom dotyczącym między innymi ochrony konsumentów i inwestorów oraz integralności rynku, mimo że stwarzają one ryzyko w tym zakresie. Ponadto szereg państw członkowskich przyjęło ostatnio przepisy dotyczące kwestii związanych z kryptoaktywami, które prowadzą do fragmentacji rynku.

Jednym z obszarów priorytetowych określonych w strategii jest zapewnienie, aby ramy regulacyjne w zakresie unijnych usług finansowych sprzyjały innowacjom i nie stwarzały przeszkód dla stosowania nowych technologii. Opracowanie niniejszego wniosku – a także opracowanie wniosku w sprawie dostosowania systemu kryptoaktywów do potrzeb poszczególnych państw – to pierwsze konkretne działania w tym obszarze służące zapewnieniu odpowiedniego poziomu ochrony konsumentów i inwestorów, zagwarantowaniu pewności prawa w zakresie kryptoaktywów, umożliwieniu innowacyjnym przedsiębiorstwom korzystania z technologii blockchain, technologii rozproszonego rejestru („DLT”) i kryptoaktywów oraz zapewnieniu stabilności finansowej.

Niniejszy wniosek stanowi część pakietu środków umożliwiających i wspierających wykorzystanie potencjału finansów cyfrowych w zakresie innowacyjności i konkurencji przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka. Jest on zgodny z priorytetami Komisji dotyczącymi zbudowania Europy na miarę ery cyfrowej i utworzenia gospodarki gotowej na przyszłość, która będzie przynosić korzyści obywatelom. Pakiet dotyczący finansów cyfrowych obejmuje nową strategię w zakresie finansów cyfrowych dla unijnego sektora finansowego, której celem jest zapewnienie, aby UE była przygotowana na cyfrową rewolucję i przewodziła jej wraz z innowacyjnymi przedsiębiorstwami europejskimi, zapewniając konsumentom i przedsiębiorstwom w Europie dostęp do korzyści wynikających z finansów cyfrowych. Oprócz niniejszego wniosku pakiet zawiera także wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie budowy rynków kryptoaktywów, wniosek w sprawie operacyjnej odporności cyfrowej, a także wniosek w sprawie wyjaśnienia lub zmiany niektórych powiązanych przepisów w zakresie unijnych usług finansowych.

Podejście bazujące na systemie pilotażowym uznaje się na tym etapie za najodpowiedniejsze do osiągnięcia wyznaczonych celów, ponieważ brak jest aktualnie wystarczających dowodów przemawiających za wprowadzeniem poważniejszych i szerzej zakrojonych trwałych zmian w istniejących ramach usług finansowych w celu zapewnienia możliwości korzystania z DLT. Podejście to opisano również bardziej szczegółowo w ocenie skutków towarzyszącej niniejszemu wnioski – zob. na przykład rozdziały 6 i 7.

Zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów określonych w Traktatach. Proponowane przepisy nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów wniosku. Obejmą one jedynie te aspekty, których państwa członkowskie nie mogą osiągnąć samodzielnie i w których obciążenia i koszty administracyjne są współmierne do celów szczególnych i ogólnych, które mają zostać osiągnięte.

Konieczność podejmowania działań na szczeblu UE wynika również z dążenia do realizacji długoterminowego celu polegającego na zgromadzeniu doświadczenia w zakresie stosowania istniejących przepisów dotyczących usług finansowych w odniesieniu do infrastruktur rynkowych opartych na DLT oraz ograniczeń tych przepisów. ESMA będzie zatem co roku oceniała rezultaty uzyskiwane w tym obszarze; przeprowadzi również ocenę systemu pilotażowego wspólnie z Komisją najpóźniej po upływie okresu pięciu lat i przekaże wyniki tej oceny Radzie i Parlamentowi.

Dzięki wprowadzeniu wspólnego unijnego systemu pilotażowego umożliwiającego eksperymentalne stosowanie infrastruktur rynkowych opartych na DLT przedsiębiorstwa w UE byłyby w stanie w pełni wykorzystać potencjał obecnych ram, zapewniając organom nadzorczym i prawodawcom możliwość zidentyfikowania przeszkód wynikających z przepisów i dostarczając regulatorom oraz samym przedsiębiorstwom wartościowej wiedzy na temat zastosowań DLT. Mogłoby to ułatwić utworzenie solidniejszego i bezpieczniejszego rynku wtórnego kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe. Pozwoliłoby to również unijnym przedsiębiorstwom zajmującym się świadczeniem usług finansowych zachować konkurencyjność na szczeblu globalnym, ponieważ inne jurysdykcje wdrożyły już środki umożliwiające eksperymentowanie ze stosowaniem DLT w obszarze usług finansowych. System pilotażowy umożliwiłby również uwzględnienie rzeczywistych przypadków użycia i wniósłby wkład w gromadzenie niezbędnego doświadczenia i dowodów mogących posłużyć za źródło inspiracji przy opracowywaniu trwałego unijnego systemu regulacyjnego.

Obecnie DLT stosuje się w ograniczonym zakresie do celów związanych ze świadczeniem usług finansowych, głównie w kontekście infrastruktur rynkowych (systemy obrotu lub centralne depozyty papierów wartościowych). Wśród głównych przyczyń ograniczonego stopnia upowszechnienia się tej potencjalnie przełomowej technologii w infrastrukturach rynkowych wymienia się najczęściej przeszkody o charakterze regulacyjnym i kwestie związane z pewnością prawa. Choć UE przestrzega zasady neutralności pod względem technologicznym, regulacje przyjmuje się w oparciu o rzeczywistą sytuację rynkową, a obowiązujące przepisy dotyczące usług finansowych nie zostały opracowane z myślą o DLT i kryptoaktywach. Oznacza to, że zawarto w nich normy, które niekiedy ograniczają lub wręcz uniemożliwiają korzystanie z DLT. Brak rynku wtórnego bazującego na DLT ogranicza przyrosty wydajności i zrównoważony rozwój pierwotnego rynku instrumentów finansowych w formie kryptoaktywów.

Szacowane koszty nadzoru w przypadku każdego państwa członkowskiego (w tym koszty personelu, szkoleń i infrastruktury informatycznej) mogą wynosić od 150 000 EUR do 250 000 EUR rocznie za każdą infrastrukturę rynkową opartą na DLT. Zostałyby one jednak częściowo zrekompensowane przez opłaty nadzorcze, które właściwe organy krajowe nakładałyby na infrastruktury rynkowe oparte na DLT.

Wdrożenie wariantu 3 mogłyby zapewnić istniejącym firmom inwestycyjnym i podmiotom rynkowym możliwość przetestowania korzystania z DLT na szeroką skalę, oferując im możliwość świadczenia usług obrotu aktywami i ich rozrachunku w tym samym czasie. DLT może również umożliwić dokonywanie rozrachunku w czasie zbliżonym do rzeczywistego, ograniczając tym samym ryzyko kontrahenta w procesie rozrachunku. Rozproszony charakter DLT mógłby również ograniczyć pewne zagrożenia związane z ryzykiem w cyberprzestrzeni generowanym przez scentralizowane infrastruktury rynkowe takim jak pojedynczy punkt awarii. Korzystanie z DLT mogłoby doprowadzić do obniżenia kosztów poprzez uwolnienie kapitału dzięki ograniczeniu konieczności udzielania zabezpieczenia oraz dzięki automatyzacji procesów (obejmującej korzystanie z inteligentnych umów), co mogłoby uprościć niektóre procesy zaplecza administracyjnego (np. uzgadnianie).

Zastosowanie wariantu 2 mogłoby zapewnić uczestnikom rynku i właściwym organom krajowym wysoki poziom pewności prawa w kwestii sposobu stosowania unijnych przepisów dotyczących usług finansowych w odniesieniu do usług w zakresie emisji instrumentów finansowych w formie kryptoaktywów, obrotu takimi instrumentami i ich rozrachunku oraz w odniesieniu do korzystania z DLT. Co do zasady wprowadzenie ukierunkowanych zmian w ściśle określonych dziedzinach (np. rozporządzenie w sprawie prospektu, rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych i dyrektywa o ostateczności rozrachunku) mogłoby skutecznie przyczynić się do zapewnienia uczestnikom rynku możliwości korzystania z DLT. Wspomniane ukierunkowane zmiany wprowadzane w oderwaniu od innych działań mogłyby jednak wywrzeć ograniczony wpływ na wspieranie procesu upowszechniania instrumentów finansowych w formie kryptoaktywów i DLT w sektorze finansowym. W ramach wariantu 2 liczba zmian w obowiązujących przepisach byłaby stosunkowo ograniczona. Ponieważ DLT i instrumenty finansowe w formie kryptoaktywów znajdują się obecnie na wczesnych etapach rozwoju, trudno jest zidentyfikować wszystkie przeszkody regulacyjne, które wymagałyby podjęcia natychmiastowych działań legislacyjnych.

Zastosowanie wariantu 1 ułatwiłoby ustalenie, kiedy kryptoaktywa mogłyby kwalifikować się do uznania ich za instrumenty finansowe w ramach MiFID II. Wytyczne mogłyby również wesprzeć rynek pierwotny (np. poprzez udzielenie dodatkowych wyjaśnień dotyczących możliwości stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie prospektu w odniesieniu do tego rodzaju emisji), a w pewnym stopniu także rynek wtórny (np. poprzez doprecyzowanie, w jaki sposób platforma obrotu kryptoaktywami mogłaby funkcjonować w ramach MiFID II/MiFIR), jak również sprzyjać rozwojowi infrastruktur rozliczeń posttransakcyjnych na potrzeby instrumentów finansowych w formie kryptoaktywów. Istnieje jednak również ryzyko, że środki o charakterze nielegislacyjnym przewidziane w wariancie 1 wywarłyby jedynie ograniczony wpływ. Środki prawa miękkiego co do zasady nie mają wiążącego charakteru, dlatego też jedno z państw członkowskich lub jeden właściwy organ krajowy mogłyby nie zastosować się do treści wytycznych. Wpływ wytycznych ułatwiających ustalenie, które kryptoaktywa można uznać za „instrumenty finansowe” zgodnie z MiFID II, mógłby być ograniczony z uwagi na różnice w transpozycji pojęcia „instrumentów finansowych” do ustawodawstwa krajowego poszczególnych państw.

Niniejszemu wnioskowi towarzyszy ocena skutków przedstawiona Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej w dniu 29 kwietnia 2020 r. i zatwierdzona w dniu 29 maja 2020 r. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej zaleciła wprowadzenie usprawnień w niektórych obszarach w celu: (i) lepszego osadzenia tej inicjatywy w kontekście działań regulacyjnych podejmowanych obecnie na szczeblu unijnym i międzynarodowym; (ii) zapewnienia większej jasności co do tego, w jaki sposób inicjatywa przyczyni się do ograniczenia ryzyka oszustw, hakowania i nadużyć na rynku, a także wyjaśnienia spójności z przyszłym przeglądem przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy; oraz (iii) skuteczniejszego rozwiania obaw dotyczących stabilności finansowej stabilnych kryptowalut i doprecyzowania, w jaki sposób organy nadzorcze zapewnią ochronę inwestorów i konsumentów. Ocena skutków została odpowiednio zmieniona, aby odnieść się również do bardziej szczegółowych uwag Rady ds. Kontroli Regulacyjnej.

Przedstawiciele państw członkowskich zasadniczo poparli wybrane podejście przewidujące opracowanie systemu pilotażowego umożliwiającego eksperymentowanie w zakresie stosowania DLT w sektorze usług finansowych. Zwrócili jednak uwagę, że podejście to nie powinno być zbyt restrykcyjne i że nie może jednocześnie prowadzić do fragmentacji rynku ani podważać istotnych obowiązujących wymogów regulacyjnych.

Wielu respondentów twierdziło, że stosowanie DLT w sektorze usług finansowych zasadniczo mogłoby doprowadzić do przyrostów wydajności i mogłoby wywrzeć wpływ na obecne infrastruktury rynku finansowego. Ogólnie rzecz biorąc, respondenci zgadzali się również co do tego, że w odniesieniu do kryptoaktywów będących instrumentami finansowymi zastosowanie powinny mieć aktualnie obowiązujące przepisy dotyczące instrumentów finansowych. Wśród respondentów panowało również powszechne przekonanie, że stosowanie istniejących przepisów dotyczących kryptoaktywów i modeli biznesowych bazujących na DLT może wiązać się z koniecznością rozstrzygnięcia złożonych kwestii prawnych i nadzorczych.

Zgodnie z art. 10 ESMA jest zobowiązana do przekazania Komisji szczegółowego sprawozdania dotyczącego systemu pilotażowego najpóźniej po upływie okresu pięciu lat. Na podstawie oceny ESMA Komisja sporządzi sprawozdanie obejmujące ocenę kosztów i korzyści służącą ustaleniu, czy system pilotażowy powinien zostać utrzymany w dotychczasowej postaci, czy też powinien zostać zmieniony, czy powinno się rozszerzyć go na nowe kategorie instrumentów finansowych, czy należy rozważyć możliwość wprowadzenia ukierunkowanych zmian w przepisach UE, aby zapewnić możliwość powszechnego stosowania DLT, oraz czy powinno się zakończyć wdrażanie systemu pilotażowego.

Art. 9 jest poświęcony współpracy między infrastrukturą rynkową opartą na DLT, właściwymi organami i ESMA. Infrastruktury rynkowe oparte na DLT są zobowiązane do przekazywania właściwym organom i ESMA m.in. informacji na temat: proponowanych istotnych zmian w ich biznesplanie, uwzględniając informacje dotyczące pracowników o krytycznym znaczeniu, dowodów świadczących o przypadkach hakowania, oszustwach lub innych poważnych przypadkach zaniedbania obowiązków, istotnych zmianach informacji zawartych w pierwotnym wniosku, trudności technicznych lub operacyjnych związanych z prowadzeniem działalności lub świadczeniem usług objętych zezwoleniem oraz wszelkiego ryzyka dla ochrony inwestorów, integralności rynku lub stabilności finansowej, które mogłyby pojawić się w międzyczasie, a których nie przewidziano w chwili udzielania zezwolenia. Po otrzymaniu takich informacji właściwy organ może zawrócić się do infrastruktury rynkowej opartej na DLT o złożenie wniosku o wydanie kolejnego zezwolenia, udzielenie zwolnienia lub podjęcie dowolnego działania naprawczego, które uzna on za stosowne. Infrastruktura rynkowa oparta na DLT jest zobowiązana do przekazania właściwemu organowi, który udzielił zezwolenia, oraz ESMA wszelkich żądanych informacji. Po zasięgnięciu opinii ESMA właściwy organ może zalecić infrastrukturze rynkowej opartej na DLT podjęcie działań naprawczych w celu zapewnienia ochrony inwestorów, integralności rynku lub stabilności finansowej. Infrastruktura rynkowa oparta na DLT musi szczegółowo opisać działania, jakie podjęła w tym zakresie. Ponadto infrastruktura rynkowa oparta na DLT sporządza sprawozdanie zawierające szczegółowe omówienie wszystkich powyższych informacji oraz potencjalnych trudności w stosowaniu unijnych przepisów dotyczących usług finansowych i przekazuje je właściwemu organowi oraz ESMA. ESMA regularnie przekazuje wszystkim właściwym organom informacje na temat powyższych sprawozdań sporządzonych przez infrastruktury rynkowe oparte na DLT oraz na temat zwolnień udzielonych zgodnie z art. 7 i 8, monitoruje stosowanie tych odstępstw i przedkłada Komisji sprawozdanie roczne dotyczące ich stosowania w praktyce.

W art. 6 ustanowiono dodatkowe wymogi nałożone na infrastruktury rynkowe oparte na DLT w celu przeciwdziałania nowym formom ryzyka związanego z korzystaniem z DLT. Infrastruktury rynkowe oparte na DLT muszą udzielić wszystkim swoim członkom, uczestnikom, klientom i inwestorom przejrzystych i jednoznacznych informacji na temat sposobu wykonywania powierzonych im funkcji, świadczenia usług i podejmowania działań, a także informacji wyjaśniających różnice między tego rodzaju infrastrukturami a tradycyjnymi MTF lub CDPW. Infrastruktury rynkowe oparte na DLT muszą również zagwarantować odpowiedniość ogólnych rozwiązań w zakresie IT i cyberbezpieczeństwa związanych z korzystaniem z DLT. Jeżeli model biznesowy infrastruktury rynkowej opartej na DLT obejmuje przechowywanie funduszy klientów lub zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT lub środki dostępu do tych funduszy i papierów wartościowych, infrastruktury te muszą przyjąć odpowiednie rozwiązania w celu zapewnienia bezpieczeństwa tych aktywów.

W art. 4 ustanowiono wymogi mające zastosowanie do MTF opartej na DLT, które odpowiadają wymogom spoczywającym na MTF zgodnie z dyrektywą 2014/65/UE i w których wyszczególniono zwolnienia dopuszczalne na mocy niniejszego rozporządzenia. W art. 5 ustanowiono wymogi mające zastosowanie do CDPW prowadzącego system rozrachunku papierów wartościowych, które odpowiadają wymogom spoczywającym na CDPW zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 909/2014 i w których wyszczególniono zwolnienia dopuszczalne na mocy niniejszego rozporządzenia. W art. 4 i 5 zawarto niewyczerpujący wykaz zwolnień, o których zastosowanie infrastruktury rynkowe oparte na DLT mogą się zwrócić, oraz warunków, jakie są one zobowiązane spełnić, by zostać objęte takimi zwolnieniami.

W art. 1 określono przedmiot i zakres stosowania rozporządzenia. W szczególności w niniejszym rozporządzeniu określono warunki korzystania z infrastruktur rynkowych opartych na DLT, zezwolenia, jakie należy uzyskać, aby móc korzystać z tych infrastruktur, kwestie związane z nadzorem sprawowanym przez właściwe organy i ESMA oraz kwestie dotyczące współpracy między właściwymi organami a ESMA. Przepisy rozporządzenia mają zastosowanie do uczestników rynku (firm inwestycyjnych, operatorów rynku albo centralnych depozytów papierów wartościowych (CDPW)), którzy uzyskali zezwolenie zgodnie z art. 7 lub 8. W art. 2 zawarto wykaz terminów i definicji, w tym m.in. definicje następujących pojęć: „infrastruktura rynkowa oparta na DLT”, „wielostronna platforma obrotu oparta na DLT” lub „MTF oparta na DLT”, „system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT” oraz „zbywalne papiery wartościowe obsługiwane przez DLT”. W art. 3 opisano ograniczenia związane ze zbywalnymi papierami wartościowymi obsługiwanymi przez DLT, które mogą zostać dopuszczone do obrotu w ramach infrastruktur rynkowych opartych na DLT lub które mogą być rejestrowane przez te infrastruktury. Jeżeli chodzi o akcje lub udziały, kapitalizacja rynkowa lub wstępna kapitalizacja rynkowa emitenta zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT nie powinna przekraczać 200 mln EUR; jeżeli chodzi o obligacje państwowe inne niż obligacje skarbowe, obligacje zabezpieczone i obligacje korporacyjne, próg wynosi 500 mln EUR. Infrastruktury rynkowe oparte na DLT nie powinny dopuszczać do obrotu ani rejestrować obligacji skarbowych. Ponadto całkowita wartość rynkowa zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT zarejestrowanych przez CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT lub przez MTF opartą na DLT, jeżeli udzielono jej zezwolenia na rejestrowanie takich zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT, nie może przekraczać 2,5 mld EUR.

W przypadku ESMA szacunkowe koszty związane działaniami w zakresie przeglądu i koordynacji oscylują w granicach 150 000–300 000 EUR – są to koszty całkowite, a nie koszty na każdą infrastrukturę rynkową opartą na DLT, ponieważ ESMA nie będzie sprawowała bezpośredniego nadzoru nad tymi infrastrukturami. Koszty te zostaną pokryte z budżetu operacyjnego ESMA, który zostanie zwiększony. Ponadto ESMA ma prowadzić rejestr funkcjonujących infrastruktur rynkowych opartych na DLT – koszty związane z prowadzeniem takiego rejestru uznaje się za koszty związane z prowadzeniem rejestru, o którym mowa we wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie rynków kryptoaktywów.

(13)Aby zapewnić równe warunki działania względem zbywalnych papierów wartościowych dopuszczanych do obrotu w ramach tradycyjnego systemu obrotu w rozumieniu dyrektywy 2014/65/UE (dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych, MiFID II) oraz wysoki poziom integralności rynku, zbywalne papiery wartościowe obsługiwane przez DLT dopuszczane do obrotu w ramach MTF opartej na DLT powinny każdorazowo podlegać przepisom zakazującym popełniania nadużyć na rynku przewidzianym w rozporządzeniu (UE) nr 596/2014 (rozporządzenie w sprawie nadużyć na rynku).

(12)Aby zapewnić możliwość wprowadzania innowacji i eksperymentowania w stabilnym otoczeniu regulacyjnym przy jednoczesnym utrzymaniu stabilności finansowej, kategorie zbywalnych papierów wartościowych dopuszczanych do obrotu w ramach MTF opartej na DLT lub rejestrowanych przez CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinny ograniczać się do niepłynnych papierów wartościowych takich jak udziały/akcje i obligacje. Na potrzeby przeprowadzenia oceny służącej ustaleniu, czy dany udział/dana akcja lub dana obligacja jest płynna, czy też nie, w niniejszym rozporządzeniu należy wyznaczyć określone progi bazujące na wartości. Aby uniknąć jakiegokolwiek ryzyka dla stabilności finansowej, całkowita wartość rynkowa zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT rejestrowanych przez CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT lub dopuszczonych do obrotu przez MTF opartą na DLT również powinna być ograniczona. Infrastruktury rynkowe oparte na DLT nie powinny mieć również możliwości wprowadzania do obrotu obligacji skarbowych ani rejestrowania takich obligacji w rozproszonym rejestrze. Na potrzeby weryfikacji, czy zbywalne papiery wartościowe obsługiwane przez DLT wprowadzane do obrotu lub rejestrowane przez infrastrukturę rynkową opartą na DLT spełniają warunki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, właściwym organom krajowym powinno się zapewnić możliwość nałożenia na takie infrastruktury rynkowe oparte na DLT wymogu przekazywania sprawozdań.

(9)Korzystanie z technologii rozproszonego rejestru przy jednoczesnym rejestrowaniu wszystkich transakcji w rejestrze zdecentralizowanym może usprawnić i skrócić proces obrotu i rozrachunku w taki sposób, by odbywał się w czasie zbliżonym do czasu rzeczywistego; mogłoby to ponadto umożliwić połączenie działań w zakresie obrotu z działaniami w zakresie rozliczania posttransakcyjnego. W aktualnie obowiązujących przepisach przewidziano jednak podejmowanie działań w zakresie obrotu i rozrachunku w ramach odrębnych infrastruktur rynkowych. Zgodnie z wymogiem ustanowionym w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych) instrumenty finansowe dopuszczone do obrotu w ramach systemu obrotu w rozumieniu dyrektywy 2014/65/UE (dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych, MiFID II) należy zarejestrować w centralnym depozycie papierów wartościowych (CDPW), przy czym rozproszony rejestr może potencjalnie pełnić funkcję rozproszonej wersji takiego depozytu. W związku z powyższym zapewnienie MTF opartej na DLT możliwości podejmowania niektórych działań zasadniczo zastrzeżonych dla CDPW mogłoby być uzasadnione. Dlatego też MTF oparta na DLT, której przyznano stosowne zwolnienie lub zwolnienia, powinna mieć możliwość dbania o zapewnienie wstępnej rejestracji zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT, rozrachunku transakcji dotyczących zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT oraz należytego przechowywania zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT.

(4)Jednocześnie stwierdzono istnienie luk regulacyjnych wynikających ze specyfiki prawnej, technologicznej i operacyjnej związanej z korzystaniem z DLT i kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe. Na przykład protokoły i inteligentne umowy leżące u podstaw kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe nie podlegają żadnym wymogom w zakresie przejrzystości, wiarygodności ani bezpieczeństwa. Technologia, na której bazują te kryptoaktywa, może również wiązać się z narażeniem na pewne nowe formy ryzyka w cyberprzestrzeni, do których nie odniesiono się w należyty sposób w obowiązujących przepisach. Choć w Unii opracowano szereg projektów w zakresie obrotu kryptoaktywami kwalifikującymi się jako instrumenty finansowe i rozliczania posttransakcyjnego takich kryptoaktywów, zaledwie kilka z nich znajduje się obecnie w użyciu lub są one stosowane na niewielką skalę. Biorąc pod uwagę niewielkie doświadczenie związane z obrotem kryptoaktywami kwalifikującymi się jako instrumenty finansowe i rozliczaniem posttransakcyjnym transakcji związanych z takimi kryptoaktywami, wprowadzenie istotnych zmian w unijnych przepisach dotyczących usług finansowych w celu umożliwienia pełnego wdrożenia takich kryptoaktywów oraz technologii leżącej u ich podstaw byłoby obecnie przedwczesne. Jednocześnie proces tworzenia infrastruktur rynku finansowego na potrzeby kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe jest obecnie ograniczony określonymi wymogami przewidzianymi w unijnych przepisach dotyczących usług finansowych, których nie można byłoby w pełni dostosować do kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe oraz do korzystania z DLT. Na przykład platformy obrotu kryptoaktywami z reguły zapewniają inwestorom detalicznym możliwość uzyskania bezpośredniego dostępu do platformy, podczas gdy dostęp do tradycyjnych systemów obrotu zazwyczaj uzyskuje się za pośrednictwem pośredników finansowych.

(3)Unijne przepisy dotyczące usług finansowych nie zostały opracowane z myślą o DLT i kryptoaktywach – w aktualnie obowiązujących przepisach UE dotyczących usług finansowych przewidziano normy, które mogą uniemożliwiać lub ograniczać korzystanie z DLT do celów emisji kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe, obrotu takimi kryptoaktywami i ich rozrachunku. Obecnie można również zaobserwować brak infrastruktur rynkowych wykorzystujących DLT i świadczących usługi obrotu i rozrachunku w odniesieniu do kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe. Dopóki nie ustanowi się rynku wtórnego zdolnego zapewnić płynność i umożliwić inwestorom kupowanie i sprzedawanie takich aktywów, rynek główny kryptoaktywów kwalifikujących się jako instrumenty finansowe nigdy nie rozwinie się w zrównoważony sposób.

(14)MTF oparta na DLT powinna mieć możliwość zwrócenia się do właściwego organu o tymczasowe objęcie jej przynajmniej jednym zwolnieniem wymienionym w niniejszym rozporządzeniu, jeżeli spełnia warunki udzielenia takiego zwolnienia oraz dodatkowe wymogi przewidziane w niniejszym rozporządzeniu służące przeciwdziałaniu nowym rodzajom ryzyka związanego z korzystaniem z DLT. MTF oparta na DLT powinna również zapewnić zgodność z wszelkimi środkami wyrównawczymi nakładanymi przez właściwy organ w celu zagwarantowania osiągnięcia celów wyznaczonych w przepisie, w odniesieniu do którego wystąpiono o zastosowanie zwolnienia.

(15)Jeżeli instrument finansowy został dopuszczony do obrotu na MTF, musi zostać zarejestrowany w centralnym depozycie papierów wartościowych posiadającym zezwolenie wydane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych). Choć zbywalny papier wartościowy może zostać zarejestrowany w rozproszonym rejestrze, a rozrachunku powiązanych z nim transakcji można by potencjalnie dokonywać w ramach rozproszonego rejestru, w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 ustanowiono wymóg pośrednictwa CDPW w tych działaniach, którego spełnienie wiąże się z koniecznością powielenia rejestracji dokonanej w rozproszonym rejestrze na szczeblu CDPW, co może potencjalnie doprowadzić do nałożenia zbędnego pod względem funkcjonalnym dodatkowego wymogu obowiązującego przez cały okres obrotu instrumentem finansowym, którym zarządzają infrastruktury rynkowe oparte na DLT objęte niniejszym rozporządzeniem. Dlatego też MTF oparta na DLT powinna mieć możliwość wystąpienia o zwolnienie jej z obowiązku spełnienia wymogu dokonania zapisu księgowego oraz wymogu dokonania rejestracji w CDPW ustanowionych w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014, jeżeli MTF oparta na DLT spełnia wymogi równoważne wymogom mającym zastosowanie do CDPW. MTF oparta na DLT powinna rejestrować zbywalne papiery wartościowe w swoim rozproszonym rejestrze, dbać o integralność emisji w ramach rozproszonego rejestru, wprowadzić i stosować procedury służące zapewnieniu odpowiedniego przechowywania zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT, finalizować procesy rozrachunku transakcji i nie dopuszczać do sytuacji, w których dochodzi do nieprzeprowadzenia rozrachunku.

(16)Przy dokonywaniu rozrachunku transakcji związanych ze zbywalnymi papierami wartościowymi obsługiwanymi przez DLT MTF oparta na DLT powinna zagwarantować, aby płatność za zbywalne papiery wartościowe obsługiwane przez DLT została wniesiona przez kupującego w chwili dostarczenia zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT przez sprzedającego (dostawa za płatność). W przypadkach, w których będzie to wykonalne i możliwe, rozrachunku płatności gotówkowych powinno dokonywać się przy wykorzystaniu środków pieniężnych banku centralnego, a w przeciwnym razie – przy wykorzystaniu środków pieniężnych banku komercyjnego. Aby przetestować innowacyjne rozwiązania i zapewnić możliwość realizowania płatności gotówkowych w ramach rozproszonego rejestru, MTF opartym na DLT powinno się również umożliwić korzystanie z tzw. monet rozrachunkowych, tj. ze środków pieniężnych banku komercyjnego w formie tokenu lub z tokenów będących pieniądzem elektronicznym zdefiniowanych w rozporządzeniu nr 2021/XX w sprawie rynków kryptoaktywów. Jeżeli do dokonywania płatności gotówkowych wykorzystuje się środki pieniężne banku komercyjnego, MTF oparta na DLT powinna dążyć do ograniczenia ryzyka kontrahenta poprzez ustanowienie rygorystycznych kryteriów dla instytucji kredytowych wykorzystywanych do rozrachunków pieniężnych – takich jak kryteria służące regulowaniu działalności tych instytucji i sprawowaniu nad nimi nadzoru, a także kryteria dotyczące ich zdolności kredytowej, kapitalizacji, dostępu do płynności i niezawodności działania – oraz poprzez monitorowanie zgodności z tymi kryteriami.

(17)Zgodnie z dyrektywą (UE) .../... zmieniającą dyrektywę 2014/65/UE (dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych, MiFID II) MTF oparta na DLT może zwrócić się o zwolnienie jej z obowiązku skorzystania z usług pośrednika. Członkami lub uczestnikami tradycyjnych MTF mogą być wyłącznie firmy inwestycyjne, instytucje kredytowe i inne osoby dysponujące odpowiednim poziomem zdolności i kompetencji w zakresie obrotu oraz odpowiednimi uzgodnieniami organizacyjnymi i zasobami. Z kolei wiele platform obrotu kryptoaktywami oferuje możliwość uzyskania dostępu do przepływów funduszy z pominięciem pośrednictwa bankowego i zapewnia bezpośredni dostęp to klientów detalicznych. Obowiązek korzystania z usług pośrednictwa ustanowiony w dyrektywie 2014/65/UE (dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych, MiFID II) może stanowić potencjalną przeszkodę regulacyjną utrudniającą rozwój wielostronnych platform obrotu zbywalnymi papierami wartościowymi obsługiwanymi przez DLT. MTF oparta na DLT może zwrócić się o tymczasowe zwolnienie jej z obowiązku korzystania z usług pośrednictwa – dzięki temu mogłaby ona zostać udostępnia inwestorom detalicznym, o ile ustanowiono odpowiednie środki ochrony inwestorów, a inwestorzy zostali uznani za spełniających wymogi dotyczące kompetencji i reputacji przyjęte w celu przeciwdziałania praniu pieniędzy i zwalczania finansowania terroryzmu.

(18)Aby MTF oparta na DLT mogła zostać objęta odstępstwem na mocy niniejszego rozporządzenia, powinna wykazać, że zwolnienie jest proporcjonalne i ogranicza się do korzystania z DLT opisanej w jej biznesplanie oraz że żądane zwolnienie dotyczy wyłącznie MTF opartej na DLT, tj. nie obejmuje żadnej innej MTF prowadzonej przez tę samą firmę inwestycyjną lub przez tego samego operatora rynku.

(19)CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinien mieć możliwość zwrócenia się do odpowiedniego właściwego organu o tymczasowe objęcie go przynajmniej jednym zwolnieniem wymienionym w niniejszym rozporządzeniu, jeżeli spełnił warunki udzielenia takiego zwolnienia oraz dodatkowe wymogi służące przeciwdziałaniu nowym rodzajom ryzyka związanego z korzystaniem z DLT. CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinien zapewnić zgodność z wszelkimi środkami wyrównawczymi nakładanymi przez właściwy organ w celu zagwarantowania osiągnięcia celów wyznaczonych w przepisie, w odniesieniu do którego wystąpiono o zastosowanie zwolnienia.

(20)CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych powinien mieć możliwość zwrócenia się zwolnienie go z różnych przepisów, które mogą potencjalnie utrudniać mu opracowywanie systemów rozrachunku zbywalnych papierów wartościowych. Na przykład CDPW powinien mieć możliwość wystąpienia o zwolnienie go z obowiązku stosowania niektórych z definicji przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych), takich jak definicja pojęcia „forma zdematerializowana”, „rachunek papierów wartościowych” i „zlecenie transferu”, a także o zwolnienie go z obowiązku przestrzegania przepisów dotyczących pojęcia „rachunku papierów wartościowych” takich jak przepisy w zakresie rejestrowania papierów wartościowych, integralności emisji lub rozdzielności księgowej. CDPW prowadzą system rozrachunku papierów wartościowych, uznając i obciążając rachunki papierów wartościowych swoich uczestników. W systemie DLT nie zawsze występują jednak rachunki papierów wartościowych prowadzone zgodnie metodą podwójnego zapisu (lub metodą wielokrotnego zapisu). Dlatego też CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinien mieć możliwość wystąpienia o zwolnienie go z przepisów dotyczących pojęcia „rachunku papierów wartościowych” lub „formy zapisu księgowego”, jeżeli okazałoby się to konieczne w celu umożliwienia mu rejestrowania zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT w rozproszonym rejestrze, zapewnienia integralności emisji zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT w ramach rozproszonego rejestru oraz zagwarantowania rozdzielności księgowej zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT należących do różnych uczestników.

(21)Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych) CDPW może zlecić osobie trzeciej wykonywanie jednej ze swoich usług podstawowych wyłącznie po otrzymaniu zezwolenia od właściwego organu. CDPW jest również zobowiązany do spełnienia szeregu warunków, aby zagwarantować, że outsourcing nie doprowadzi do przekazania spoczywającej na nim odpowiedzialności innemu podmiotowi ani do wprowadzenia zmian w obowiązkach CDPW względem jego uczestników lub emitentów. W zależności od przyjętego przez niego biznesplanu CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT może być skłonny podzielić się odpowiedzialnością za prowadzenie swojego rozproszonego rejestru, w którym rejestruje się zbywalne papiery wartościowe, z innymi podmiotami, uwzględniając uczestników CDPW. Podmioty zarządzające systemem rozrachunku papierów wartościowych opartym na DLT powinny mieć możliwość zwrócenia się o udzielenie im zwolnienia z wymogów w zakresie outsourcingu w celu opracowania takich innowacyjnych modeli biznesowych. W takim przypadku powinny one wykazać, że przepisy w zakresie outsourcingu są sprzeczne ze sposobem korzystania z DLT przewidzianym w ich biznesplanie oraz że niektóre minimalne wymogi w zakresie outsourcingu zostały spełnione.

(22)Obowiązek korzystania z usług pośrednictwa świadczonych przez instytucję kredytową lub firmę inwestycyjną ustanowiony w celu uniemożliwienia inwestorom detalicznym uzyskiwania bezpośredniego dostępu do systemów rozrachunku i realizacji prowadzonych przez CDPW mógłby potencjalnie doprowadzić do powstania przeszkody regulacyjnej utrudniającej opracowywanie alternatywnych modeli rozrachunku bazujących na DLT, do których klienci detaliczni mieliby bezpośredni dostęp. Dlatego też CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinien mieć możliwość zwrócenia się o zwolnienie go z obowiązku przestrzegania warunków określonych w definicji uczestnika ustanowionej w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych). Dążąc do uzyskania zwolnienia z obowiązku korzystania z usług pośrednika przewidzianego w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych), CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych powinien zagwarantować, że odpowiednie osoby cieszą się wystarczająco dobrą opinią i spełniają wymogi dotyczące kompetencji i reputacji do celów związanych z przeciwdziałaniem praniu pieniędzy i zwalczaniem finansowania terroryzmu. CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych powinien również upewnić się, że uczestnicy ci dysponują wystarczającym poziomem umiejętności, kwalifikacji, doświadczenia i wiedzy w zakresie rozliczania posttransakcyjnego i funkcjonowania DLT.

(23)Podmioty kwalifikujące się do uczestnictwa w CDPW objętym rozporządzeniem (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych) odpowiadają podmiotom kwalifikującym się do uczestnictwa w systemie rozrachunku papierów wartościowych wskazanym i zgłoszonym zgodnie z dyrektywą 98/26/WE (dyrektywa o ostateczności rozrachunku), ponieważ w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych) ustanowiono wymóg wskazania i zgłoszenia systemów rozrachunku papierów wartościowych prowadzonych przez CDPW zgodnie z dyrektywą 98/26/WE. System rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT, który zwraca się o objęcie go zwolnieniem z wymogów w zakresie uczestnictwa przewidzianych w rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych), nie spełniałby wymogów w zakresie uczestnictwa przewidzianych w dyrektywie 98/26/WE. W związku z powyższym taki system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT nie mógłby zostać wskazany ani zgłoszony zgodnie z przepisami tej dyrektywy. Jeżeli jednak system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT spełnia wszystkie wymagania przewidziane w dyrektywie 98/26/WE, może zostać wskazany i zgłoszony zgodnie z przepisami tej dyrektywy.

(24)W rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych) zachęca się do przeprowadzania rozrachunku transakcji przy wykorzystaniu środków pieniężnych banku centralnego. Jeżeli przeprowadzenie rozrachunku pieniężnego przy wykorzystaniu środków pieniężnych banku centralnego nie jest możliwe, rozrachunku można dokonać przy wykorzystaniu środków pieniężnych banku komercyjnego. Spełnienie tego wymogu może okazać się trudne dla CDPW prowadzącego system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT, ponieważ taki CDPW musiałby jednocześnie dokonywać przesunięć środków na rachunkach pieniężnych i realizować dostawy papierów wartościowych w ramach DLT. CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinien mieć możliwość zwrócenia się o zwolnienie go z przepisów rozporządzenia (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych) dotyczących rozrachunku pieniężnego, aby móc opracowywać innowacyjne rozwiązania, np. rozwiązania dotyczące korzystania z monet rozrachunkowych lub „tokenów będących pieniądzem elektronicznym” zdefiniowanych w rozporządzeniu nr 2021/XX w sprawie rynków kryptoaktywów.

(25)W rozporządzeniu (UE) nr 909/2014 (rozporządzenie w sprawie rozrachunku papierów wartościowych i centralnych depozytów papierów wartościowych) ustanowiono wymóg zobowiązujący CDPW do zapewnienia dostępu do innego CDPW lub do innych infrastruktur rynkowych. Uzyskanie dostępu do CDPW prowadzącego system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT może okazać się uciążliwe lub trudne, ponieważ nie sprawdzono jeszcze interoperacyjności dotychczasowych systemów z DLT. System rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinien mieć również możliwość zwrócenia się o objęcie go zwolnieniem z takich przepisów, jeżeli będzie w stanie wykazać, że ich zastosowanie byłoby nieproporcjonalne do wielkości tego systemu.

(26)Niezależnie od tego, którego przepisu dotyczy wniosek o zwolnienie, CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT powinien wykazać, że zwolnienie, którego dotyczy wniosek, jest proporcjonalne i uzasadnione w kontekście korzystania z DLT. Zwolnienie powinno również ograniczać się do systemu rozrachunku papierów wartościowych opartego na DLT i nie powinno obejmować innych systemów rozrachunku papierów wartościowych prowadzonych przez ten sam CDPW.

(27)Infrastruktury rynkowe oparte na DLT powinny podlegać również dodatkowym wymogom w porównaniu z tradycyjnymi infrastrukturami rynkowymi. Ustanowienie wspomnianych wymogów jest konieczne, aby uniknąć ryzyka związanego z korzystaniem z DLT lub ze stosowaniem nowej metody prowadzenia działalności przez infrastrukturę rynkową opartą na DLT. Z tego względu infrastruktura rynkowa oparta na DLT powinna opracować przejrzysty biznesplan zawierający szczegółowy opis sposobu korzystania z DLT oraz przyjętych porozumień prawnych.

(28)CDPW prowadzący system rozrachunku papierów wartościowych oparty na DLT lub MTF oparta na DLT, której udzielono zezwolenia na samodzielnie dokonywanie rozrachunku zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT, powinny przyjąć zasady regulujące funkcjonowanie ich własnej DLT, w tym zasady dotyczące dostępu do DLT i dopuszczania do korzystania z DLT, zasady mające zastosowanie do uczestniczących węzłów oraz zasady odnoszące się do potencjalnych przypadków konfliktu interesów, jak również środki zarządzania ryzykiem.

(29)Infrastruktura rynkowa oparta na DLT powinna zostać zobowiązana do przekazywania członkom, uczestnikom, emitentom i klientom informacji na temat planowanego sposobu prowadzenia działalności oraz na temat tego, czym usługi świadczone przy wykorzystaniu DLT będą różniły się od usług świadczonych zazwyczaj w ramach tradycyjnych MTF lub CDPW prowadzących system rozrachunku papierów wartościowych.

(30)Infrastruktura rynkowa oparta na DLT powinna dysponować konkretnymi i solidnymi rozwiązaniami w zakresie IT i cyberbezpieczeństwa związanymi z korzystaniem z DLT. Wspomniane rozwiązania powinny być proporcjonalne do charakteru, skali i stopnia złożoności biznesplanu opracowanego przez infrastrukturę rynkową opartą na DLT. Rozwiązania te powinny również zapewniać zachowanie niezawodności, ciągłości i bezpieczeństwa świadczonych usług, uwzględniając wiarygodność inteligentnych umów, które mogą być potencjalnie wykorzystywane. Infrastruktury rynkowe oparte na DLT powinny również dbać o integralność, bezpieczeństwo, poufność i dostępność danych przechowywanych w ramach DLT. Właściwy organ infrastruktury rynkowej opartej na DLT powinien mieć możliwość wystąpienia z wnioskiem o przeprowadzenie audytu, aby upewnić się, że przyjęte ogólne rozwiązania w zakresie IT i cyberbezpieczeństwa są odpowiednie. Koszty takiego audytu powinna ponieść infrastruktura rynkowa oparta na DLT.

(31)Jeżeli w biznesplanie infrastruktury rynkowej opartej na DLT przewidziano przechowywanie funduszy klientów w postaci środków pieniężnych lub ekwiwalentów środków pieniężnych lub zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT lub jeżeli wyszczególniono w nim sposoby uzyskiwania dostępu do takich zbywalnych papierów wartościowych obsługiwanych przez DLT, np. dostęp za pośrednictwem kluczy kryptograficznych, infrastruktura rynkowa oparta na DLT powinna przyjąć odpowiednie rozwiązania w celu zabezpieczenia aktywów swoich klientów. Infrastruktury te nie powinny korzystać z aktywów klientów na własny rachunek, chyba że ich klienci wyrazili na to wcześniej wyraźną zgodę. Infrastruktura rynkowa oparta na DLT powinna oddzielić fundusze klientów lub zbywalne papiery wartościowe obsługiwane przez DLT bądź środki uzyskiwania dostępu do takich aktywów od swoich własnych aktywów lub od aktywów innych klientów. Ogólne rozwiązania w zakresie IT i cyberbezpieczeństwa przyjmowane przez infrastruktury rynkowe oparte na DLT powinny zapewniać ochronę aktywów klientów przed oszustwami, zagrożeniami dla cyberbezpieczeństwa lub innego rodzaju awariami.

(32)W chwili udzielenia specjalnego zezwolenia infrastruktury rynkowe oparte na DLT powinny również dysponować wiarygodną strategią wyjścia na wypadek zaprzestania korzystania z systemu infrastruktur rynkowych opartych na DLT lub cofnięcia określonych zezwoleń lub zwolnień.

(33)Specjalne zezwolenie udzielone infrastrukturze rynkowej opartej na DLT powinno podlegać takim samym procedurom jak procedury obowiązujące w przypadku zezwolenia udzielanego tradycyjnej MTF lub tradycyjnemu CDPW, w przypadku gdy taki CDPW jest zainteresowany prowadzeniem nowego systemu rozrachunku papierów wartościowych. Przy składaniu wniosku o udzielenie jej zezwolenia infrastruktura DLT powinna jednak wskazać zwolnienia, o które zamierza wystąpić. Przed udzieleniem zezwolenia infrastrukturze rynkowej opartej na DLT właściwy organ powinien zasięgnąć opinii ESMA. ESMA powinna wydać niewiążącą opinię i przedstawić wszelkie zalecenia dotyczące wniosku lub zwolnień, o które się zwrócono. ESMA powinna również skonsultować się w tej kwestii z właściwymi organami pozostałych państw członkowskich. Wydając swoją niewiążącą opinię, ESMA powinna dążyć do zapewnienia stabilności finansowej, integralności rynku i ochrony inwestorów. Aby zapewnić równe warunki działania i uczciwą konkurencję w ramach całego jednolitego rynku, niewiążąca opinia ESMA powinna mieć również na celu zapewnienie spójności i proporcjonalności zwolnień udzielanych przez poszczególne właściwe organy na obszarze Unii.