UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Porozumienie o partnerstwie w sektorze rybołówstwa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Maroka weszło w życie dnia 28 lutego 2007 r.. Ostatni protokół wykonawczy do tego porozumienia, który wszedł w życie dnia 15 lipca 2014 r., wygasł dnia 14 lipca 2018 r. W bardziej ogólnym ujęciu obecnie obowiązujące porozumienie o partnerstwie wpisuje się w ramy stosunków między Unią a Marokiem, które wynikają z postanowień Układu Eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony, który wszedł w życie w 2000 r. Celem porozumienia jest zapewnienie należytego zarządzania zasobami rybnymi i ich stabilności z punktu widzenia ekologicznego, gospodarczego i społecznego.

Na podstawie wytycznych negocjacyjnych przyjętych przez Radę, Komisja przeprowadziła negocjacje z rządem Maroka w celu zmiany Porozumienia o partnerstwie w sektorze rybołówstwa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Maroka oraz zawarcia nowego protokołu wykonawczego do niego.

Wspomniane negocjacje i teksty opracowane na ich podstawie w pełni uwzględniają wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 lutego 2018 r. w sprawie C-266/16, w którym stwierdzono, że porozumienie w sprawie połowów i protokół do niego nie mają zastosowania do wód sąsiadujących z terytorium Sahary Zachodniej. Mając na uwadze kwestie wskazane w wyroku Trybunału Sprawiedliwości oraz zgodnie z życzeniem obu stron, negocjacje pozwoliły uwzględnić to terytorium i wody z nim sąsiadujące w partnerstwie w sprawie połowów. Uwzględniono je z kilku przyczyn: po pierwsze, z gospodarczego punktu widzenia ważne jest, aby flota unijna mogła prowadzić działalność połowową, w tym na tych wodach, w oparciu o solidne ramy prawne o wyraźnie określonym zakresie geograficznym. Przewiduje się również, że wspomniane terytorium i zamieszkująca je ludność będą czerpać gospodarcze i społeczne korzyści z umowy proporcjonalnie do działalności połowowej, w szczególności dzięki wyładunkom połowów floty UE, zatrudnianiu marynarzy, inwestycjom i innym działaniom wspierającym sektor, możliwym dzięki rekompensacie finansowej określonej w protokole do umowy w sprawie połowów. Należy też zauważyć, że Królestwo Marokańskie, które administruje to terytorium (przynajmniej jego największą część), jest jedynym podmiotem, z którym taka umowa może zostać zawarta, gdyż żaden inny podmiot nie mógłby zagwarantować zrównoważonego charakteru eksploatacji tych zasobów ani zarządzania środkami wsparcia sektorowego, które mają przynieść korzyści terytorium Sahary Zachodniej i zamieszkującej je ludności, ani ich monitorowania.

Wniosek dotyczący nowej umowy i nowego protokołu jest w pełni zgodny z prawem międzynarodowym i prawem Unii. Unia konsekwentnie potwierdza swoje zaangażowanie w rozstrzygnięcie sporu w Saharze Zachodniej i pospiera wysiłki Sekretarza Generalnego ONZ i jego osobistego wysłannika na rzecz pomocy stronom w osiągnięciu sprawiedliwego, trwałego i akceptowalnego dla obu stron rozwiązania politycznego. W tym kontekście w wymianie listów towarzyszącej niniejszemu wnioskowi przypomniano stanowisko Unii w odniesieniu do Sahary Zachodniej.

Teksty, które były przedmiotem kompromisu negocjatorów, osiągniętego w wyniku kilku sesji negocjacji, obejmują samą umowę ustanawiającą partnerstwo w dziedzinie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim (zwaną dalej „umową w sprawie połowów”), która zastępuje porozumienie z 2007 r., nowy protokół wykonawczy, załącznik i dodatki oraz wymianę listów. Teksty te parafowano dnia 24 lipca 2018 r.

Protokół obejmuje okres czterech lat, począwszy od daty rozpoczęcia jego stosowania, określonej w jego art. 16. Nowa umowa w sprawie połowów uchyla Porozumienie o partnerstwie w sektorze rybołówstwa pomiędzy Wspólnotą Europejską a Królestwem Maroka, które weszło w życie dnia 28 lutego 2007 r. Przewiduje ona możliwość tymczasowego stosowania przed jej zawarciem; nie uznano jednak za konieczne wystąpienia z wnioskiem o tymczasowe stosowanie. Celem nowej umowy jest odzwierciedlenie zasad reformy z 2009 r.: dobrego zarządzania w zakresie rybołówstwa i jego zrównoważonego rozwoju, poszanowania praw człowieka, przejrzystości i niedyskryminacji. Zmiana umowy jest również niezbędna do wykonania wyroku Trybunału z dnia 27 lutego 2018 r. oraz zapewnienia podstawy prawnej do stosowania umowy w odniesieniu do wód sąsiadujących z terytorium Sahary Zachodniej.

Zgodnie z wytycznymi negocjacyjnymi umowa w sprawie połowów zapewnia gwarancje dotyczące równowagi geograficznej korzyści gospodarczych i społecznych, proporcjonalnych do działalności połowowej, wynikających z wykorzystania całkowitego wkładu finansowego umowy (tj. zarówno rekompensaty finansowej z tytułu dostępu, wsparcia sektorowego, jak i opłat uiszczanych przez zarządzających statkami). Gwarancje te obejmują w szczególności monitorowanie przydziału tych środków i ich wykorzystania, które jest ważnym zadaniem wspólnego komitetu utworzonego na mocy umowy i w którym reprezentowane są obie strony. Istnieją również przepisy stanowiące, że Maroko powinno przedkładać regularne sprawozdania z działalności prowadzonej w ramach tej umowy.

Do niniejszego wniosku załączono również dokument roboczy służb Komisji zatytułowany „Sprawozdanie w sprawie oceny korzyści dla ludności Sahary Zachodniej wynikających z Umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów między Unią Europejską a Królestwem Marokańskim i protokołu wykonawczego do niej, oraz w sprawie konsultacji z tą ludnością”. Sprawozdanie to zawiera ocenę potencjalnych skutków umowy w sprawie połowów oraz protokołu do niej dla zrównoważonego rozwoju, w szczególności w odniesieniu do wpływu na odnośną ludność oraz eksploatacji zasobów naturalnych odnośnych terytoriów, a także podsumowanie procesu konsultacji prowadzonych z tą ludnością, zgodnie z wytycznymi negocjacyjnymi, które nałożyły wymóg włączenia tej ludności do procesu odnowienia umowy w sprawie połowów.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Głównym celem umowy w sprawie połowów i nowego protokołu do niej jest ustanowienie – poprzez partnerstwo – zrównoważonych połowów i zaoferowanie statkom unijnym uprawnień do połowów w obszarze połowowym określonym w umowie w sprawie połowów. Oferowane możliwości opierają się na najlepszych dostępnych opiniach naukowych oraz – w przypadku połowów gatunków masowo migrujących – są zgodne z zaleceniami Międzynarodowej Komisji ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego (ICCAT). Nowy protokół uwzględnia wyniki oceny poprzedniego protokołu (na lata 2014–2018) oraz perspektywicznej oceny dotyczącej potrzeby zawarcia nowego protokołu. Obie oceny zostały przeprowadzone przez ekspertów zewnętrznych. Protokół umożliwi również Unii Europejskiej i Królestwu Marokańskiemu wzmocnienie partnerstwa w celu propagowania rozsądnej eksploatacji zasobów rybnych w obszarze połowowym oraz wsparcie wysiłków Królestwa Marokańskiego na rzecz rozwoju niebieskiej gospodarki. Elementy te są spójne z celami wspólnej polityki rybołówstwa i nałożonymi w jej ramach obowiązkami.

Protokół przewiduje uprawnienia do połowów w odniesieniu do 128 statków w 6 kategoriach:

– 2 kategorii tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego na północy: połowów pelagicznych niewodami i taklami dennymi;

– połowów sznurami haczykowymi i wędami w ramach tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego na południu;

– połowów dennych włokami dennymi i taklami dennymi na południu;

– połowów tuńczyka wędami w ramach tradycyjnego łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego;