w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2009 ustanawiającego wspólnotowy system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 428/2009 ustanawiającego wspólnotowy system kontroli wywozu, transferu, pośrednictwa i tranzytu w odniesieniu do produktów podwójnego zastosowania

1. Wprowadzenie

Artykuł. 23 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 428/2009 zobowiązuje Komisję do składania Parlamentowi Europejskiemu rocznego sprawozdania z działalności, badań i konsultacji prowadzonych przez Grupę Koordynacyjną ds. Produktów Podwójnego Zastosowania (DUCG). Ponadto w komunikacie Komisji (COM(2014)244) uznano, że publikacja sprawozdań i danych na temat kontroli, które nie są szczególnie chronione mogłaby stanowić istotny krok zmierzający do zwiększenia przejrzystości oraz zachowania większej zgodności z przepisami przez podmioty gospodarcze, a także ich zdolności do realizowania kontroli. Niniejsze sprawozdanie, opracowane przez Komisję i DUCG przy udziale państw członkowskich , zawiera informacje na temat wykonania rozporządzenia w roku 2014, a także dane zagregowane za 2013 r. dotyczące kontroli wywozu.

2. Rozwój polityki i ram prawnych

2.1. Przegląd polityki kontroli wywozu

Rok 2014 stanowił ważny etap przeglądu polityki kontroli wywozu, m.in. w związku z przyjęciem komunikatu (COM(2014)244 final) z dnia 24 kwietnia 2014 r., którego celem było wyznaczenie kierunku, w jakim powinny zmierzać unijne kontrole wywozu, a także zidentyfikowanie konkretnych wariantów strategicznych, które należy zaktualizować i dostosować do szybko zmieniających się warunków technologicznych, gospodarczych i politycznych. Po przyjęciu komunikatu Komisja rozpoczęła ocenę skutków w celu oszacowania kosztów i korzyści związanych z różnymi wariantami przeglądu oraz zidentyfikowania najbardziej odpowiednich działań regulacyjnych i nieregulacyjnych ( http://ec.europa.eu/smart-regulation/impact/planned_ia/docs/2013_trade_015_duxc_pl.pdf ).

Wraz z opublikowaniem rozporządzenia (UE) nr 599/2014 w dniu 12 czerwca 2014 r. opublikowano wspólne oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji w sprawie przeglądu systemu kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania, w którym uznano, że konieczne są unowocześnienie i dalsze uspójnienie systemu, aby móc sprostać nowym zagrożeniom i szybkim zmianom technologicznym, ograniczyć zakłócenia oraz promować ujednolicone i równe warunki działania dla eksporterów.

Ponadto w dniu 21 listopada 2014 r. Rada przyjęła konkluzje w sprawie przeglądu polityki kontroli wywozu ( http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/EN/foraff/145903.pdf ), natomiast Parlament Europejski skierował do Komisji pytanie ustne na ten temat ( http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?pubRef=-//EP//TEXT+OQ+O-2014-000081+0+DOC+XML+V0//EN ).

2.2. Zmiany rozporządzenia (WE) nr 428/2009

W okresie objętym sprawozdaniem rozporządzenie Rady (WE) nr 428/2009 było zmieniane dwa razy :

rozporządzeniem (UE) nr 599/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 kwietnia 2014 r. powierzono Komisji uprawnienie do aktualizacji wykazu kontrolnego UE w załączniku I („akty delegowane”) oraz do usuwania miejsc przeznaczenia z zakresu objętego generalnymi unijnymi zezwoleniami na wywóz (EUGEA) określonego w załączniku II w odniesieniu do embarg na broń;

rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 1382/2014 z dnia 22 października 2014 r. zaktualizowano wykaz kontrolny UE w załączniku I do rozporządzenia oraz wprowadzono zmiany uzgodnione w ramach wielostronnych systemów kontroli eksportu w latach 2011, 2012 i 2013. Zmiany obejmowały odchodzenie od kontroli niektórych produktów, poprawki do opisów i definicji produktów, jak również pewne nowe środki kontroli np. monitorowanie internetu oraz oprogramowanie zapobiegające włamaniom. Nowy uaktualniony i ujednolicony unijny wykaz kontrolny zaczął obowiązywać z dniem 31 grudnia 2014 r., co pozwoliło UE na wypełnienie swoich międzynarodowych zobowiązań w zakresie kontroli wywozu oraz udzielenie pomocy eksporterom z UE w przypadkach, w których parametry kontroli zostały złagodzone.

Dalszy rozwój ram regulacyjnych będzie przedmiotem analiz w kontekście przeglądu polityki kontroli eksportu.

2.3. Krajowe środki wykonawcze

Rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, przewiduje jednak, że państwa członkowskie powinny podjąć środki w celu wprowadzenia w życie niektórych przepisów, oraz że informacje dotyczące tych środków powinny zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W 2014 r. DUCG zgromadziła dane pochodzące od państw członkowskich w celu aktualizacji zawiadomienia opublikowanego w dniu 6 marca 2012 r. zawierającego opis środków przyjętych przez państwa członkowskie, dotyczących np. rozszerzenia kontroli pośrednictwa i tranzytu, rozszerzenia kontroli na produkty niewymienione w wykazie ze względów bezpieczeństwa publicznego lub ze względu na prawa człowieka, wprowadzenia krajowych generalnych zezwoleń na wywóz, stosowania kontroli transferów wewnątrzunijnych w przypadku produktów niewymienionych w wykazie, a także informacji odnoszących się do krajowych organów kontroli wywozu.

3. Działalność Grupy Koordynacyjnej ds. Produktów Podwójnego Zastosowania

Na podstawie artykułu 23 rozporządzenia ustanowiono Grupę Koordynacyjną ds. Produktów Podwójnego Zastosowania (DUCG), skupiającą ekspertów z Komisji i państw członkowskich, której zadaniem jest zbadanie wszelkich kwestii dotyczących stosowania kontroli wywozu w celu praktycznej poprawy spójności i skuteczności tych kontroli w całej UE.