Wniosek DECYZJA RADY ustalająca stanowisko, jakie ma być zajęte na forum HELCOM i IMO w sprawie uznania Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji tlenków azotu (NECA) /* COM/2013/0300 final - 2013/0153 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) oraz Międzynarodowa konwencja o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (konwencja MARPOL, załącznik VI) przewidują możliwość wyznaczenia obszarów kontroli emisji, w celu ograniczenia zanieczyszczenia powietrza przez żeglugę morską, na wniosek państw nadbrzeżnych danego obszaru. Zawarto już porozumienie dotyczące północnoamerykańskiego obszaru kontroli emisji tlenku azotu (Nitrogen Emmision Control Area - NECA), natomiast w UE gotowy jest już do złożenia w IMO wniosek dotyczący NECA na Morzu Bałtyckim i trwają prace nad przygotowaniem NECA na Morzu Północnym. Przepisy dotyczące NECA wejdą w życie w 2016 r. i będą miały zastosowanie jedynie w odniesieniu do wpływających na ten obszar statków zbudowanych po tej dacie. W ramach przygotowania wniosku dotyczącego NECA komisja helsińska (HELCOM) przeprowadziła dogłębną analizę w celu oszacowania emisji NOx ze statków działających w regionie Morza Bałtyckiego i wpływu tych emisji. Uznanie Morza Bałtyckiego za NECA powinno zredukować emisje NOx ze statków o 16 % w 2020 r. i o 46 % w 2030 r. Oczekuje się, że wszystkie statki będą spełniać wymogi NECA na Bałtyku dopiero w latach 2040-50, z czego jedna trzecia zostanie odpowiednio wyposażona do 2030 r. Koszty i korzyści związane z utworzeniem NECA na Morzu Bałtyckim będą wzrastać stopniowo, z uwagi na stosunkowo wolne tempo wymiany statków, które różni się w zależności od rodzaju statku. NECA na Morzu Bałtyckim w dużej mierze przyczyni się do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza, zwłaszcza, że kilka państw członkowskich w regionie Morza Bałtyckiego nie spełnia norm emisji określonych w dyrektywie w sprawie jakości powietrza. Przysporzy ponadto korzyści w zakresie zdrowia oraz pozwoli ograniczyć eutrofizację, będącą jednym z poważniejszych problemów środowiskowych, które dotyczą Morza Bałtyckiego, a także przyczyni się do zmniejszenia zakwaszenia i do tworzenia się ozonu. Koszty inwestycji będą mniej odczuwalne dzięki temu, że niektórzy właściciele statków już teraz wyposażają swoje nowe statki w silniki spełniające wymogi NECA, aby mogły wpływać na północnoamerykańskie NECA. W takich przypadkach trzeba będzie ponosić jedynie dodatkowe koszty operacyjne, które spowodują, że do okresu 2040-50 koszt transportu morskiego na Morzu Bałtyckim będzie stopniowo wzrastał. Dalsze informacje na temat kosztów i korzyści dla UE związanych z NECA na Morzu Bałtyckim można znaleźć w ocenie skutków załączonej do wniosku Komisji z 2010 r. w sprawie przeglądu dyrektywy 1999/32 w odniesieniu do zawartości siarki w paliwach okrętowych[1]. Zgodnie z tym dokumentem, korzyści płynące z pełnego przestrzegania przepisów IMO wynoszą co najmniej od 3 do 13 EUR na każde wydane 1 EUR[2]. Stosunek korzyści do kosztów związanych z uznaniem Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji uważany jest za wysoce korzystny. Wśród dostępnych technologii umożliwiających redukcję emisji NOx z transportu morskiego wymienia się recykling spalin (EGR), skroplony gaz ziemny (LNG) i selektywną redukcję katalityczną (SCR). 2. Dotychczasowy rozwój wypadków W 2010 r. na spotkaniu ministerialnym Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego (HELCOM) podjęto decyzję o „prowadzeniu prac mających na celu złożenie do IMO, najlepiej do 2011 r., wspólnego wniosku krajów basenu Morza Bałtyckiego w sprawie utworzenia obszaru kontroli emisji NOx (NECA) na Morzu Bałtyckim”. Na posiedzeniu w dniach 9-10 marca 2011 r. Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku doszła do wniosku, że obszar Morza Bałtyckiego powinien zostać uznany za NECA. Komisja odnotowała jednak, że niektóre strony nie są jeszcze gotowe do podjęcia natychmiastowej decyzji. Na posiedzeniu w dniach 6-7 marca 2012 r. Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku uznała, że przygotowany na forum HELCOM wniosek dotyczący NECA spełnia kryteria IMO. Na posiedzeniu w dniach 14-15 czerwca 2012 r. szefowie delegacji HELCOM podkreślili, że pozostało jedynie podjąć decyzję dotyczącą terminu przedłożenia wniosku IMO. Na posiedzeniu w dniach 3-4 grudnia 2012 r. szefowie delegacji HELCOM postanowili zorganizować spotkanie zainteresowanych stron na temat wniosku w sprawie NECA na Morzu Bałtyckim w dniu 4 marca 2013 r. Zgodzili się oni, że ostateczny termin przedłożenia wniosku IMO musi zostać wyznaczony przed spotkaniem ministerialnym, które odbędzie się w październiku 2013 r. Ustalili, że powiadomią o tym ministrów. Spotkanie z udziałem zainteresowanych stron, ukierunkowane szczególnie na sektor transportu morskiego Morza Bałtyckiego, odbyło się w dniu 4 marca 2013 r. Po uzgodnieniu terminu złożenia wniosku na forum HELCOM wniosek w sprawie NECA zostanie przedstawiony do przyjęcia Komitetowi Ochrony Środowiska Morskiego IMO (MEPC) przez państwa nadbrzeżne Morza Bałtyckiego. IMO zbada następnie, czy wymagania dla obszaru kontroli emisji NOx zgodnie z załącznikiem VI do konwencji MARPOL są spełnione. Jeśli tak, NECA na Morzu Bałtyckim zostanie zatwierdzony. Na posiedzeniu MEPC nie przewiduje się jednak merytorycznej dyskusji. 3. Stanowisko UE Unia Europejska zasadniczo popiera uznanie Morza Bałtyckiego za NECA, jak uzgodniono na posiedzeniu Grupy Roboczej ds. Żeglugi w ramach Rady z dnia 7 listopada 2011 r. Grupa robocza stwierdziła również, że uznanie Morza Bałtyckiego za NECA będzie najbardziej racjonalnym pod względem kosztów środkiem mającym ograniczyć emisje NOx w celu spełnienia norm jakości powietrza i dobrego stanu środowiska w odniesieniu do eutrofizacji, zgodnie z wymogami dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej. Przyjęła do wiadomości wniosek złożony przez Grupę Roboczą ds. Żeglugi w dniu 8 listopada 2010 r. w sprawie szczegółowej oceny skutków; uznała, że opracowywany projekt wniosku do IMO o uznanie Morza Bałtyckiego za NECA wiąże się z pewnymi elementami ryzyka w zakresie zmiany rodzaju transportu, uznała jednak również, że co do zasady, analiza kosztów i korzyści nie jest wymagana przez IMO przy ubieganiu się o uznanie za obszar kontroli emisji oraz, że zawarta we wniosku analiza ekonomiczna jest wystarczająca, aby spełnić wymagania IMO. W dniu 17 października 2012 r. Grupa Robocza ds. Żeglugi przyjęła również do wiadomości postępy w sprawie uznania Morza Bałtyckiego za NECA i odnotowała, że w przypadku gdy IMO uzna Morze Bałtyckie za NECA, Komisja oceni potrzebę transponowania tego przepisu do prawodawstwa UE, a ten proces decyzyjny może z kolei wiązać się z koniecznością przeprowadzenia kolejnej oceny skutków. Obecnie konieczne jest, aby zgodnie z art. 218 ust. 9 TFUE Rada przyjęła stanowisko, jakie ma być zajęte przez UE w dniu przedłożenia MEPC wniosku o uznanie Morza Bałtyckiego za NECA, przed kolejnym posiedzeniem szefów delegacji HELCOM w dniu 17 czerwca 2013 r. Obowiązujące przepisy IMO[3] przewidują, że zasady dotyczące NECA będą miały zastosowanie od 2016 r., niezależnie od daty złożenia wniosku o uznanie obszaru za NECA. Szybkie złożenie wniosku leży zatem w interesie przemysłu transportu morskiego i producentów silników, którzy potrzebują czasu na dostosowanie się oraz uniknięcie ewentualnych wyższych kosztów modernizacji. W związku z powyższym Unia powinna poprzeć złożenie do IMO wniosku HELCOM o uznanie Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji tlenków azotu przez państwa nadbrzeżne Morza Bałtyckiego najpóźniej do 66. posiedzenia Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego IMO w marcu 2014 r. Konieczne jest zatem, aby zgodnie z art. 218 ust. 9 TFUE Rada przyjęła również stanowisko, jakie w imieniu Unii ma być zajęte przez państwa członkowskie UE na forum IMO. 2013/0153 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY ustalająca stanowisko, jakie ma być zajęte na forum HELCOM i IMO w sprawie uznania Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji tlenków azotu (NECA) RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 191 w związku z art. 218 ust. 9, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO) oraz Międzynarodowa konwencja o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki (konwencja MARPOL, załącznik VI) przewidują możliwość wyznaczenia obszarów kontroli emisji (NECA), w celu zapobiegania emisji tlenków azotu (NOx) ze statków oraz ograniczania i kontrolowania jej, na wniosek państw nadbrzeżnych danego obszaru. (2) Unia Europejska jest stroną Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego (HELCOM), na której forum toczy się dyskusja na temat złożenia do IMO wniosku dotyczącego uznania Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji NOx. (3) Pod auspicjami HELCOM podjęte zostały prace przygotowawcze mające na celu opracowanie projektu wniosku do IMO o wyznaczenie NECA na Morzu Bałtyckim. Po uzgodnieniu terminu złożenia wniosku w ramach HELCOM wniosek w sprawie NECA zostanie przedstawiony przez państwa nadbrzeżne Morza Bałtyckiego do przyjęcia Komitetowi Ochrony Środowiska Morskiego IMO (MEPC). IMO zbada następnie, czy wymagania dla obszaru kontroli emisji NOx zgodnie z załącznikiem VI do konwencji MARPOL są spełnione. Jeśli tak, NECA na Morzu Bałtyckim zostanie zatwierdzony. Na posiedzeniu MEPC nie przewiduje się jednak merytorycznej dyskusji. (4) W dyrektywie UE w sprawie jakości powietrza (2008/50/WE) i dyrektywie w sprawie krajowych poziomów emisji (2001/81/WE) ustalono normy emisji dla zanieczyszczeń powietrza. W szczególności dyrektywa 2001/81/WE stanowi, że Komisja i państwa członkowskie, w zależności od przypadku, nie naruszając przepisów art. 218 TFUE, prowadzą dwustronną i wielostronną współpracę z państwami trzecimi i właściwymi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Międzynarodowa Organizacja Morska (IMO), w celu stworzenia warunków ułatwiających ograniczenie emisji. (5) W deklaracji ministerialnej Konwencji o ochronie środowiska morskiego obszaru Morza Bałtyckiego (HELCOM) z 2010 r. podjęto decyzję o wyznaczeniu NECA na Morzu Bałtyckim, najlepiej do 2011 r. (6) Grupa Robocza ds. Żeglugi w dniu 8 listopada 2010 r. zażądała przeprowadzenia szczegółowej oceny skutków, uznała bowiem, że opracowywany projekt wniosku do IMO o uznanie Morza Bałtyckiego za NECA wiąże się z pewnymi elementami ryzyka w zakresie zmiany rodzaju transportu. Uznała ona jednak także, że analiza kosztów i korzyści, podobna do przeprowadzanej w trakcie prac przygotowawczych nad przyszłymi aktami prawnymi UE, nie jest wymagana przez IMO przy ubieganiu się o uznanie za obszar kontroli emisji oraz, że zawarta we wniosku analiza ekonomiczna jest wystarczająca, aby spełnić wymagania IMO. Na posiedzeniu w dniach 9-10 marca 2011 r. Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku uzgodniła, że basen Morza Bałtyckiego powinien zostać uznany za NECA. Komisja odnotowała jednak, że niektóre strony nie są jeszcze gotowe do podjęcia natychmiastowej decyzji. (7) Na posiedzeniu w dniach 6-7 marca 2012 r. Komisja Ochrony Środowiska Morskiego Bałtyku uznała, że przygotowany w ramach HELCOM wniosek dotyczący NECA spełnia kryteria IMO. (8) Na posiedzeniu w dniach 14-15 czerwca 2012 r. szefowie delegacji HELCOM podkreślili, że pozostało jedynie podjąć decyzję dotyczącą terminu przedłożenia wniosku IMO. (9) Na posiedzeniu w dniach 3-4 grudnia 2012 r. szefowie delegacji HELCOM zgodzili się, że ostateczny termin przedłożenia wniosku IMO musi zostać wyznaczony przed spotkaniem ministerialnym, które odbędzie się w październiku 2013 r. (10) Jeżeli na forum HELCOM zostanie podjęta decyzja o wystąpieniu z wnioskiem do IMO o uznanie Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji tlenków azotu, państwa członkowskie UE powinny wspierać wnioskowane uznanie Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji tlenków azotu. (11) Ustanowione przez IMO Tier III wymogi w odniesieniu do NECA wejdą w życie począwszy od 2016 r., jest zatem ważne, by zapewnić podmiotom gospodarczym wystarczająco dużo czasu na dostosowanie się, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Zgodnie ze stanowiskiem, które ma zostać przyjęte przez Unię Europejską na forum HELCOM, należy wspierać złożenie przez państwa nadbrzeżne Morza Bałtyckiego do IMO wniosku HELCOM o uznanie Morza Bałtyckiego za obszar kontroli emisji tlenków azotu najpóźniej do 66. posiedzenia Komitetu Ochrony Środowiska Morskiego IMO. Artykuł 2 Po przyjęciu na forum HELCOM decyzji, o której mowa w art. 1, zostaje ona przedstawiona i poparta na forum IMO przez państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Unii Europejskiej. Sporządzono w Brukseli dnia … r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] SEC (2011) 919 [2] Badanie prowadzone przez Dyrekcję Generalną ds. Środowiska szacuje obecnie wskaźniki kosztów i korzyści dla NECA na Bałtyku w zakresie od 2,3 do 8,6 EUR na każde wydane 1 EUR. [3] Zmieniony załącznik VI do konwencji MARPOL Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO), reguła 13.