1.Cel sprawozdania

Dyrektywa w sprawie etykietowania energetycznego (2010/30/UE) nakłada na Komisję obowiązek przeprowadzenia oceny skuteczności dyrektywy i złożenia sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 31 grudnia 2014 r. Dyrektywa zawiera również wymóg przedłożenia sprawozdania dotyczącego przekazanych uprawnień do dnia 19 czerwca 2015 r. oraz podsumowania krajowych sprawozdań z nadzoru rynków, które państwa członkowskie mają składać co cztery lata.

W sprawozdaniu z 2012 r. na temat przeglądu dyrektywy w sprawie ekoprojektu (2009/125/WE) stwierdzono, że natychmiastowa zmiana tej dyrektywy nie jest konieczna, ale niektóre aspekty, co do których brakowało wystarczających informacji w momencie przeglądu, można poddać ponownej ocenie w ramach przeglądu dyrektywy w sprawie etykietowania energetycznego w 2014 r.; mowa tu np. o skuteczności środków wykonawczych i zharmonizowanych norm oraz o ściślejszej koordynacji wykonania obu dyrektyw.

Niniejsze sprawozdanie spełnia te wymogi.

2.Ocena skuteczności, wydajności, spójności, adekwatności i wartości dodanej UE

Cele dyrektyw w sprawie ekoprojektu i etykietowania energetycznego są następujące:

zwiększenie efektywności energetycznej produktów i poziomu ochrony środowiska;

swobodny przepływ produktów związanych z energią w Unii Europejskiej;

dostarczanie konsumentom informacji umożliwiających im wybieranie bardziej efektywnych produktów.

Z oceny polityki wynika, że:

1.Wdrożone środki w zakresie ekoprojektu i etykietowania energetycznego są skutecznym narzędziem, które przynosi wymierne i znaczące oszczędności energii i kosztów. Ocena ex-post przeprowadzona w trakcie przeglądów konkretnych środków dotyczących etykietowania energetycznego stosowanych od lat 90. XX w. wykazała gwałtowną transformację rynku w kierunku większej efektywności w większości grup produktów objętych etykietowaniem. Szacuje się, że wdrożenie tych dwóch dyrektyw przyniesie oszczędności rzędu 175 Mtoe energii pierwotnej rocznie do 2020 r. (około 15 % tych oszczędności wynika z etykietowania energetycznego, przy czym należy pamiętać, że około połowa grup produktów jest objęta wyłącznie ekoprojektem). Odpowiada to 19 % oszczędności w porównaniu ze zużyciem energii przez te produkty przy dotychczasowym scenariuszu postępowania. Strategie te przyczynią się do osiągnięcia prawie połowy celu 20 % efektywności energetycznej do roku 2020. Zależność od importu energii zmniejszy się o 23 % w przypadku gazu ziemnego i i 37 % w przypadku węgla. Szacuje się, że dotychczasowe środki w zakresie ekoprojektu i etykietowania energetycznego przyniosą użytkownikom końcowym produktów łączne oszczędności w wysokości 100 mld EUR rocznie w 2020 r., dzięki niższym rachunkom za media (co przekłada się na 400-500 EUR rocznie na każde gospodarstwo domowe).

2.Nie ma żadnych przeszkód dla swobodnego przepływu produktów związanych z energią na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej.

3.Korzyści przeważają nad kosztami, zarówno dla przedsiębiorstw, jak i dla społeczeństwa jako całości. Chociaż koszty wymogów i etykietowania spadną w pierwszej kolejności na producentów, zostaną one następnie przeniesione na użytkowników końcowych (gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa), którzy odniosą korzyści związane z oszczędnościami kosztów wynikającymi z mniejszego zużycia energii, które znacznie przewyższają początkowe koszty zakupu. Szczegółowe dane dotyczące całej UE nie są dostępne. W odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa szacuje się, że stosunek korzyści do kosztów wynosi 3,8 dla przepisów, które były stosowane w 2012 r. .

4.Zdecydowana większość konsumentów (ok. 85 %), rozpoznaje i rozumie etykietę efektywności energetycznej i korzysta z niej przy podejmowaniu decyzji o zakupie.

5.Wprowadzenie klas A+ i wyższych na podstawie dyrektywy w sprawie etykietowania energetycznego z 2010 r. ograniczyło skuteczność etykiety energetycznej w motywowaniu konsumentów do zakupu bardziej energooszczędnych produktów. Zmiana projektu, wprowadzająca dodatkowe plusy w celu wskazania klas efektywności wyższych niż A jest mniej skuteczna w motywowaniu do zakupu produktów o wyższej efektywności energetycznej niż pierwotna skala A – G. Chociaż z badań konsumenckich wynika, że nowa skala jest zrozumiała dla konsumentów, jej wprowadzenie doprowadziło do zmniejszenia gotowości do zapłaty większych sum za bardziej energooszczędne produkty, ponieważ różnica między A+ a A+++ jest mniej motywująca, niż różnica między C a A . Niektóre piktogramy przedstawiające inne parametry na etykiecie również są trudne do zrozumienia – chodzi tu np. o „logo przełącznika” na etykiecie odbiorników telewizyjnych lub efektywność suszenia na etykiecie zmywarek do naczyń.

6.Istnieje tendencja do zakupu większych produktów, które są energooszczędne i tym samym osiągają wysoką klasę energetyczną, ale realnie zużywają o wiele więcej energii, niż mniejsze urządzenia tego samego typu.

7.Słabe egzekwowanie przepisów przez krajowe organy nadzoru rynku przyczynia się do nieprzestrzegania przepisów, co z kolei obniża przewidywaną oszczędność energii o ok. 10 %. Zob. również sekcja 3.

8.Poziom ambicji środków dotyczących niektórych produktów jest zbyt niski w stosunku do tego, co jest wykonalne technicznie i ekonomicznie.

9.W niektórych środkach uwzględniono skutki dla środowiska inne niż tylko zużycie energii w fazie użytkowania, istnieje jednak potencjał dalszego ograniczania takich skutków, na przykład jeśli chodzi o trwałość, możliwość naprawy, możliwość ponownego użycia, recyklingu i odzysku, zawartość materiałów z recyklingu, czy też stosowanie materiałów priorytetowych lub substancji niebezpiecznych.