Zalecenie DECYZJA RADY w sprawie zmiany decyzji 2011/734/UE skierowanej do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu /* COM/2012/0116 final - 2012/ () */





UZASADNIENIE Środki dotyczące koordynacji i nadzoru dyscypliny budżetowej Grecji oraz określenia wytycznych polityki gospodarczej dla Grecji są zdefiniowane w decyzji Rady 2011/734/UE na podstawie art. 126 ust. 9 i art. 136 TFUE. Przestrzeganie postanowień tej decyzji jest istotne nie tylko w kontekście procedury nadmiernego deficytu, lecz również w kontekście finansowania dla Grecji ze strony państw członkowskich strefy euro w ramach Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej. Określony w decyzji Rady pułap deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg ESA 95) na rok 2011 został przekroczony. Na 2012 r. rząd przyjął budżet, w którym dąży do realizacji celu wyznaczonego w decyzji Rady, a także przyjął środki, które powinny zapewnić dalszą redukcję deficytu w kolejnych latach. Obecnie szacuje się i prognozuje, że poziom działalności gospodarczej w latach 2011-2014 będzie znacznie niższy niż pierwotnie oczekiwano w momencie przyjmowania decyzji Rady 2010/320/UE i 2011/734/UE. W lutym 2012 r. rząd grecki ogłosił środki mające na celu ograniczenie deficytu pierwotnego w 2012 r., w tym przyjęcie budżetu uzupełniającego. W marcu 2012 r. Grecja przeprowadziła operację zamiany długu, która znacząco obniżyła wydatki odsetkowe w 2012 r. i kolejnych latach, a także przyczyniła się do utrzymania zdolności obsługi długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. W związku z tym konieczna jest rewizja rocznych celów przy utrzymaniu terminu korekty nadmiernego deficytu. Wydaje się, że cele wyrażone jako nadwyżka pierwotna stanowiąca odsetek PKB – wynoszące -1,0% w 2012 r., +1,8% w 2013 r. i +4,5% w 2014 r. – są odpowiednie, uwzględniając termin na skorygowanie nadmiernego deficytu przewidziany do 2014 r. oraz konieczność poprawy zdolności obsługi zadłużenia. Przedstawiciele Grecji oraz służby Komisji, EBC i MFW odbyły intensywne rozmowy na temat aktualizacji warunków polityki określonych w protokole ustaleń dotyczącym programu dostosowań gospodarczych w Grecji. Rozmowy te dotyczyły nie tylko środków konsolidacji fiskalnej, lecz również potrzeby rozszerzenia pozytywnego wpływu tych środków na wzrost gospodarczy i zminimalizowania negatywnych skutków społecznych. Komisja przyjęła zalecenie dotyczące decyzji Rady zmieniającej decyzję 2011/734/UE i przekazała je Radzie. Zalecenie DECYZJA RADY w sprawie zmiany decyzji 2011/734/UE skierowanej do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 126 ust. 9 i art. 136, uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Art. 136 ust. 1 lit. a) TFUE przewiduje możliwość przyjęcia środków w odniesieniu do państw członkowskich, których walutą jest euro, w celu wzmocnienia koordynacji ich dyscypliny budżetowej i nadzoru nad nią. (2) W art. 126 TFUE określono, że państwa członkowskie mają unikać nadmiernego deficytu budżetowego oraz ustanowiono w tym celu procedurę nadmiernego deficytu. Pakt stabilności i wzrostu, którego część naprawcza obejmuje przepisy wykonawcze regulujące procedurę nadmiernego deficytu, stanowi ramy wspierające realizację polityki rządu mającej na celu szybkie przywrócenie dobrego stanu finansów publicznych z uwzględnieniem sytuacji gospodarczej. (3) W dniu 27 kwietnia 2009 r. Rada, zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), podjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu w Grecji. (4) W dniu 10 maja 2010 r. Rada, na mocy art. 126 ust. 9 i art. 136 TFUE, przyjęła decyzję 2010/320/UE[1] skierowaną do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu najpóźniej do 2014 r. Rada ustaliła 2014 r. jako termin na skorygowanie sytuacji nadmiernego deficytu, a także określiła roczne cele w zakresie obniżenia deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych. (5) Decyzja Rady 2010/320/UE została kilkakrotnie znacząco zmieniona. Ze względu na konieczność dalszych zmian, w dniu 12 lipca 2011 r. została ona przekształcona decyzją Rady 2011/734/UE[2] w celu zachowania przejrzystości. (6) Obecnie szacuje się i prognozuje, że poziom działalności gospodarczej w latach 2011-2014 będzie znacznie niższy niż pierwotnie oczekiwano w momencie przyjmowania decyzji Rady 2010/320/UE i 2011/734/UE. Szacuje się, że poziom działalności gospodarczej obniżył się w 2011 r. o 6,8 %. Obecnie Komisja prognozuje, że realny PKB Grecji zmniejszy się o 4,7 % w 2012 r., pozostanie w zastoju w 2013 r., a następnie ponownie wzrośnie o 2,5 % w 2014 r. W ujęciu nominalnym PKB zmniejszył się o 5,2 % w 2011 r. i oczekuje się, że zmniejszy się o 5,4 % i 0,4 % odpowiednio w 2012 i 2013 r., po czym wzrośnie o 2,5 % w 2014 r. (7) W lutym 2012 r. rząd grecki ogłosił środki mające na celu ograniczenie deficytu pierwotnego w 2012 r., w tym przyjęcie budżetu uzupełniającego. Środki te były przedmiotem obszernych dyskusji między władzami greckimi a służbami Komisji. Rozmowy te dotyczyły nie tylko środków konsolidacji fiskalnej, lecz również potrzeby rozszerzenia pozytywnego wpływu tych środków na wzrost gospodarczy i zminimalizowania negatywnych skutków społecznych. (8) W marcu 2012 r. Grecja rozpoczęła i przeprowadziła operację zamiany długu, która znacząco ogranicza poziom długu i wydatki odsetkowe w 2012 r. i kolejnych latach, a także przyczynia się do utrzymania zdolności obsługi długu sektora instytucji rządowych i samorządowych. (9) W związku z powyższym właściwa wydaje się zmiana decyzji 2011/734/UE w wielu kwestiach, w tym ścieżki korekty budżetowej, przy jednoczesnym utrzymaniu terminu korekty nadmiernego deficytu, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 W decyzji 2011/734/UE wprowadza się następujące zmiany: 1) art. 1 ust. 2 i ust. 3 otrzymują brzmienie: „2. Ścieżka dostosowania prowadząca do korekty nadmiernego deficytu zakłada, że deficyt pierwotny sektora instytucji rządowych i samorządowych (deficyt z wyłączeniem wydatków odsetkowych) nie przekroczy 2 037 mln EUR (1,0 % PKB) w 2012 r., a nadwyżka pierwotna wyniesie odpowiednio 3 652 mln EUR (1,8 % PKB) w 2013 r. i 9 352 mln EUR (4,5 % PKB) w 2014 r. Po przeprowadzeniu operacji zamiany długu powyższe cele dotyczące deficytu pierwotnego i nadwyżki pierwotnej są zgodne z ogólnym deficytem równym 14 811 mln EUR (7,3 % PKB) w 2012 r., 9 462 mln EUR (4,7 % PKB) w 2013 r. i 4 499 mln EUR (2,2 % PKB) w 2014 r. W tym celu konieczna będzie poprawa salda strukturalnego o co najmniej 10 % PKB w latach 2009-2014. Przychody z prywatyzacji aktywów (finansowych i niefinansowych), a także kwoty wypłacone Grecji przez państwa członkowskie strefy euro z przyszłych dochodów należnych ich bankom centralnym z tytułu posiadanych przez nie greckich obligacji rządowych nie ograniczają wymaganej konsolidacji fiskalnej i nie powinny być uwzględniane przy ocenie powyższych celów. 3. Ścieżka dostosowania, o której mowa w ust. 2, jest zgodna z roczną zmianą skonsolidowanego długu sektora instytucji rządowych i samorządowych równą -26 954 mln EUR w 2012 r., 6 775 mln EUR w 2013 r. i 1 492 mln EUR w 2014 r.”. 2) w art. 2 po ustępie 7 dodaje się ustęp w brzmieniu: „7a. Grecja niezwłocznie przyjmuje następujące środki: a) ograniczenie wydatków na produkty farmaceutyczne o co najmniej 1 076 mln w 2012 r.; b) ograniczenie wynagrodzenia za nadgodziny dla lekarzy w szpitalach o co najmniej 50 mln EUR w 2012 r.; c) ograniczenie zamówień materiałów wojskowych o 300 mln EUR (środki pieniężne i dostawy) w 2012 r.; d) ograniczenie o 10% wynagrodzeń personelu wybranego w wyborach na szczeblu lokalnym i powiązanego personelu w 2012 r. oraz ograniczenie liczby zastępców burmistrzów i powiązanego personelu w 2013 r. w celu uzyskania oszczędności równych co najmniej 9 mln EUR w 2012 r. i 28 mln EUR w 2013 r. i kolejnych latach; e) ograniczenie wydatków operacyjnych sektora instytucji rządowych na szczeblu centralnym oraz wydatków wyborczych o co najmniej 370 mln EUR (w porównaniu z budżetem na 2012 r.), w tym ograniczenie o co najmniej 100 mln EUR wojskowych wydatków operacyjnych oraz o 70 mln EUR – wydatków wyborczych; f) ograniczenie wydatków operacyjnych przez samorządy w celu uzyskania oszczędności na poziomie co najmniej 50 mln EUR w 2012 r.; g) obniżenie dopłat dla mieszkańców obszarów oddalonych oraz cięcia dotacji dla kilku jednostek nadzorowanych przez ministerstwa w celu ograniczenia wydatków w 2012 r. co najmniej o 190 mln EUR; h) ograniczenie budżetu na inwestycje publiczne o 400 mln EUR w 2012 r. To ograniczenie budżetu na inwestycje publiczne nie będzie miało wpływu na projekty współfinansowane z funduszy strukturalnych (w tym projekty TEN-T); i) zmiany w uzupełniających funduszach emerytalnych oraz funduszach emerytalnych wypłacających wysokie średnie emerytury lub korzystających z dotacji budżetowych oraz cięcia innych wysokich emerytur, w celu uzyskania oszczędności na poziomie co najmniej 450 mln EUR w 2012 r. (netto, po uwzględnieniu wpływu na podatki i składki na ubezpieczenie społeczne); j) cięcia zasiłków rodzinnych dla gospodarstw domowych o wysokich dochodach w celu uzyskania oszczędności na poziomie 43 mln EUR w 2012 r.; k) decyzje ministerialne dotyczące ukończenia pełnego wdrożenia nowej siatki płac we wszystkich właściwych podmiotach, a także prawodawstwo dotyczące metod odzyskiwania nadpłaconych wynagrodzeń począwszy od listopada 2011 r.; l) zmiana art. 3 i 21 ustawy nr 4038/2012 w celu przeglądu warunków przedłużenia harmonogramów spłaty rat z tytułu zaległych podatków i składek na ubezpieczenie społeczne: harmonogramy spłaty rat będą obowiązywać jedynie w odniesieniu do istniejących zaległych kwot poniżej 10 000 EUR w przypadku osób fizycznych i poniżej 75 000 EUR w przypadku przedsiębiorstw. Podatnicy zwracający się o przedłużenie harmonogramu spłaty rat powinni udostępnić organom podatkowym wszystkie swoje sprawozdania finansowe; m) ustawa ramowa, wraz z gruntowną zmianą zasad funkcjonowania dodatkowych/uzupełniających publicznych funduszy emerytalnych, w celu ustabilizowania wydatków na emerytury, zagwarantowania neutralności budżetowej tych systemów oraz zapewnienia średnio- i długoterminowej stabilności systemu.”. 3) w art. 2 ust. 8 wprowadza się następujące zmiany: a) litery a) i b) otrzymują brzmienie: „a) reformę uzupełniających i dodatkowych systemów emerytalnych, po konsultacji z Komisją Europejską, EBC i MFW, i zatwierdzoną przez unijny Komitet Polityki Gospodarczej, jeśli chodzi o jej prognozowany wpływ na długoterminową stabilność. Parametry tego nowego uzupełniającego systemu repartycyjnego o zdefiniowanej składce gwarantują równowagę aktuarialną, zgodnie z oceną krajowego organu właściwego w kwestiach matematyki ubezpieczeniowej; b) korektę marży zysku aptek oraz wprowadzenie regresywnych marży zysku w celu ograniczenia ogólnej marży zysku do poziomu poniżej 15%.”; b) dodaje się litery w brzmieniu: „c) zakończenie trwającego funkcjonalnego przeglądu programów socjalnych; d) decyzje w sprawie rozporządzenia wykonawczego dotyczącego wspólnego urzędu zamówień publicznych; urząd rozpoczyna działalność w celu realizacji swojego mandatu, celów, kompetencji i uprawnień określonych w ustawie w sprawie wspólnego urzędu zamówień publicznych i w planie działania uzgodnionym z Komisją w listopadzie 2010 r.; mianowanie członków urzędu; e) identyfikację programów, w ramach których kwoty wypłacane jednorazowo w chwili przejścia na emeryturę nie odpowiadają wysokości wpłaconych składek, a także korekta tych płatności; f) ograniczenie marży zysku hurtowników produktów farmaceutycznych w celu dostosowania jej do górnego limitu równego 5%; g) niezbędne procedury przetargowe w celu wdrożenia kompleksowego i jednolitego systemu informacji w ochronie zdrowia (system e-zdrowie); h) wyznaczenie wszystkich doradców prawnych, technicznych i finansowych dla prywatyzacji planowanych w 2012 i 2013 r.”. 4) art. 2 ust. 9 lit. a) otrzymuje brzmienie: „a) zakończenie przeglądu programów wydatków publicznych. Przegląd ten jest prowadzony przy wykorzystaniu zewnętrznej pomocy technicznej i musi koncentrować się na kwestiach emerytur oraz transferów socjalnych (przy jednoczesnym utrzymaniu podstawowej ochrony socjalnej), zmniejszenie wydatków na obronność bez uszczerbku dla zdolności obronnych kraju oraz restrukturyzacja administracji centralnej i lokalnej; określone zostaną również szczegóły dalszej racjonalizacji wydatków na produkty farmaceutyczne oraz wydatków operacyjnych szpitali, a także pieniężnych świadczeń socjalnych; b) przyjęcie reformy podatkowej upraszczającej system podatkowy, eliminującej zwolnienia i preferencyjne systemy, w tym poszerzenie bazy podatkowej, co pozwoli na stopniowe obniżanie stawek podatkowych w miarę poprawy wyników w zakresie dochodów. Reforma ta dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych i podatku VAT, podatków od nieruchomości, a także składek na ubezpieczenie społeczne, przy utrzymaniu relatywnego obciążenia podatkowego z tytułu podatków pośrednich; c) przegląd wartości prawnej nieruchomości, aby lepiej dostosować ją do cen rynkowych; d) zniesienie możliwości płatności w gotówce i czekiem w urzędach podatkowych i zastąpienie ich płatnościami w formie przelewów bankowych, dzięki czemu personel będzie miał czas na skupienie się na pracy o większej wartości dodanej (kontrole, egzekwowanie płatności i porady podatkowe); e) obniżenie, średnio o 12 %, tzw. „wynagrodzeń specjalnych” w sektorze publicznym, w którym nie ma zastosowania nowa siatka płac. Środek ten będzie obowiązywał począwszy od 1 lipca 2012 r. i przyniesie oszczędności w kwocie co najmniej 205 mln EUR (w ujęciu netto, po uwzględnieniu wpływu na podatki i składki na ubezpieczenie społeczne).”. 5) w art. 2 dodaje się ustępy w brzmieniu: „10. Do końca września 2012 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: a) projekt budżetu na 2013 r. zgodnie z docelowym poziomem nadwyżki pierwotnej ustalonym w art. 1 ust. 2; b) zasady i procedury scentralizowanych zakupów/umów ramowych dotyczących najczęściej nabywanych towarów lub usług na centralnym szczeblu rządowym, zobowiązujące ministerstwa i centralne organy rządowe do dokonywania zakupów w oparciu o te umowy i przewidujące fakultatywne korzystanie z nich przez podmioty regionalne. 11. Do końca grudnia 2012 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: a) ostateczne przyjęcie budżetu na 2013 r. zgodnie z docelowym poziomem nadwyżki pierwotnej ustalonym w art. 1 ust. 2; b) prawodawstwo optymalizujące procedurę składania i zatwierdzania budżetów uzupełniających.”. Artykuł 2 Niniejsza decyzja staje się skuteczna z dniem jej notyfikacji. Artykuł 3 Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Greckiej. Sporządzono w Brukseli, dnia r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L 145 z 11.6.2010, s. 6. [2] Dz.U. L 296 z 15.11.2011, s. 38.