[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 23.11.2009

KOM(2009)639 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI

Kluczowe przesłania sprawozdania „Zatrudnienie w Europie” za rok 2009

KOMUNIKAT KOMISJI

Kluczowe przesłania sprawozdania „Zatrudnienie w Europie” za rok 2009

1. Wprowadzenie

Bezprecedensowy kryzys na światowych rynkach finansowych, który zaostrzył się jesienią ubiegłego roku, doprowadził do największej recesji od czasów II wojny światowej , odbijając się na gospodarce światowej i oddziałując coraz bardziej na rynki pracy w UE. Po wieloletnim okresie względnie wysokiego wzrostu gospodarczego i intensywnego tworzenia miejsc pracy (tylko w okresie 2005-2008 powstało 9,7 mln miejsc pracy), dzięki któremu poziom zatrudnienia był rekordowo wysoki, kryzys światowy ogarnia przedsiębiorstwa, miejsca pracy i gospodarstwa domowe, oraz wywiera negatywny wpływ na możliwości zarobkowe i perspektywy obywateli UE. To nagłe odwrócenie tendencji na rynku pracy powoduje, że decydenci stoją przed nowymi wyzwaniami. W obliczu ciągłego wzrostu bezrobocia oczywista jest konieczność ograniczania społecznych skutków kryzysu oraz tworzenia korzystnych warunków szybkiego powrotu do pracy, kiedy tylko sytuacja gospodarcza ulegnie poprawie.

W ramach skoordynowanej reakcji na kryzys UE poczyniła istotne kroki w celu zmniejszenia jego skutków. Ubiegłej jesieni podjęto niezbędne działania w celu zapobieżenia załamaniu się rynków finansowych oraz opracowania środków antykryzysowych. Mając na celu złagodzenie skutków recesji, Rada Europejska zatwierdziła w grudniu 2008 r. Europejski plan naprawy gospodarczej (EPNG)[1], a na posiedzeniu wiosną 2009 r.określiła następujące priorytety w zakresie polityki zatrudnienia:

- utrzymywanie zatrudnienia, tworzenie miejsc pracy i promowanie mobilności;

- podnoszenie umiejętności i dostosowywanie się do potrzeb rynku pracy;

- zwiększenie dostępu do zatrudnienia.

Korzystając z tych wspólnych dokonań oraz z wyników nadzwyczajnego szczytu poświęconego zatrudnieniu z dnia 7 maja 2009 r., Komisja opublikowała w czerwcu komunikat pt. „Wspólne zaangażowanie na rzecz zatrudnienia”, którego celem jest zacieśnienie współpracy między UE i państwami członkowskimi, a także pomiędzy partnerami społecznymi w zakresie wymienionych trzech podstawowych priorytetów, przy jednoczesnym skupieniu się na konkretnych inicjatywach i wykorzystaniu wszelkich dostępnych wspólnotowych środków, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji .

Nowa sytuacja gospodarcza kształtowana przez światowy kryzys uwypukliła nie tylko potrzebę ściślejszego monitorowania i analizy rynku pracy, które to kwestie zostały poruszone po części w opublikowanym przez Komisję nowym miesięcznym sprawozdaniu monitorującym[2], ale również dalszych badań w zakresie sposobów łagodzenia negatywnych skutków kryzysu na rynkach pracy i takiego ich kształtowania, aby były w stanie zareagować na lepszą sytuację gospodarczą oraz odpowiedzieć na kryzys w przyszłości .

W związku z powyższym aktualna 21. edycja rocznego sprawozdania „Zatrudnienie w Europie” kładzie nacisk na dwa bardzo istotnie (choć zapewne nie jedyne) zagadnienia toczącej się debaty na temat kierunków przyszłej europejskiej strategii zatrudnienia, do których należy dynamika europejskich rynków pracy oraz wpływ zmian klimatu na kondycję rynków pracy.

Analiza przepływów na rynku pracy w czasach kryzysu jest niezbędna w celu szybkiego opracowania rozwiązań politycznych, szczególnie środków stymulujących powrót do pracy oraz łagodzących występowanie długotrwałego bezrobocia , mogącego prowadzić do trwałego pogorszenia się poziomu życia powiązanego z stratami kapitału ludzkiego. Zapobieganie realizacji najgorszego scenariusza w tej dziedzinie jest więc nie tylko warunkiem wstępnym skutecznej reakcji na aktualny kryzys; jest ono również niezbędne do budowania opartej na silnych podstawach konkurencyjnej na skalę światową europejskiej gospodarki przyszłości.

Jednocześnie naglącym priorytetem stały się natychmiastowe działania w celu przejścia do konkurencyjnej gospodarki niskoemisyjnej. Możliwości tworzenia proekologicznych miejsc pracy[3] oraz nadania istniejącym miejscom pracy bardziej proekologicznego charakteru są znaczne i dotyczą wszystkich typów pracowników . Aby efektywnie wykorzystać te możliwości, należy jednak wprowadzić odpowiednie środki prawne w oparciu o pełne zrozumienie głównych tendencji w zakresie zarówno dostosowania do zmian klimatu, jak i przeciwdziałania tym zmianom.

2. Główne tendencje, ustalenia oraz implikacje polityczne

Unijne rynki pracy boleśnie odczuwają skutki kryzysu, który niweczy wzrost zatrudnienia osiągnięty od 2000 r.

Pomimo że w niektórych państwach członkowskich udało się ograniczyć redukcję miejsc pracy poprzez zastosowanie metod takich jak skrócony czas pracy lub tymczasowe częściowe bezrobocie[4], należy się spodziewać, że obecna recesja wywrze znaczący wpływ na unijne rynki pracy i doprowadzi do pokaźnego wzrostu bezrobocia.

Wprawdzie wbrew wcześniejszym oczekiwaniom rynki pracy okazały być dość odporne na kryzys, należy się jednak spodziewać, że w Europa straci ponad 7 mln miejsc pracy w latach 2009-2010 i że bezrobocie sięgnie do roku 2010 ponad 10% [5] . Ze względu bowiem na fakt, że kondycja gospodarki oddziałuje na poziom zatrudnienia z pewnym opóźnieniem, sytuacja na rynku pracy będzie się pogarszać przez jakiś czas nawet kiedy sytuacja gospodarcza ulegnie poprawie.

Oznacza to, że osiągnięcie celów strategii lizbońskiej do roku 2010 będzie poważnie utrudnione. Od czasu przyjęcia strategii lizbońskiej osiągnięto znaczne postępy w zakresie polityki zatrudnienia, jako że ogólny wskaźnik zatrudnienia wzrósł o niemal 4 punkty procentowe, osiągając 65,9 % w 2008 r., natomiast wskaźnik zatrudnienia kobiet i starszych pracowników również znacznie się zwiększył, sięgając odpowiednio 59,1 % i 45,6 % w 2008 r.[6] Niestety obecna recesja gospodarcza prawdopodobnie zdecydowanie zahamuje ten wzrost[7], sprawiając, że odsetek zatrudnienia oddala się od poszczególnych celów na lata 2008-2010.

Obecny kryzys wywiera wyjątkowo niekorzystne skutki na niektóre grupy pracowników. Pracownicy zatrudnieni na umowy na czas określony lub tymczasowo wyjątkowo boleśnie odczuli skutki mniejszego zatrudnienia, natomiast wśród osób młodych odnotowano w ostatnich miesiącach rekordową stopę bezrobocia. Tendencje te uwypuklają potrzebę intensywniejszych działań na rzecz zatrudnienia osób młodych oraz zmniejszenia segmentacji rynku pracy.

Unijne rynki pracy są bardzo dynamiczne, co świadczy pozytywnych zmianach strukturalnych…

Unijne rynki pracy odznaczały się dużym dynamizmem w ostatnich latach. W latach 2002-2007 wskaźnik rotacji personelu w skali rocznej[8] wyniósł 22 %, co oznacza, że co roku jedna piąta do jednej czwartej wszystkich pracowników europejskich zmienia pracę .

Zjawisko to nie ogranicza się jedynie do krajów zwyczajowo uważanych za „elastyczne”, takich jak Zjednoczone Królestwo lub Dania, ale dotyczy ono wszystkich państw członkowskich, przy czym wskaźnik rotacji personelu w skali rocznej względem całkowitego zatrudnienia wynosi od 14 % w Grecji i 16 % w Szwecji do pomiędzy 25 % a 30 % w Zjednoczonym Królestwie, Finlandii, Hiszpanii i Danii.

Wysokość wskaźnika rotacji personelu znacznie się różni w zależności od grupy pracowników. Przepływ pracowników jest znacznie wyższy u kobiet niż u mężczyzn (różnica wynosi 5 punktów procentowych na unijnym poziomie zagregowanym), z nielicznymi wyjątkami (Estonia, Polska i Szwecja). Wskaźnik rotacji w przypadku młodych pracowników (15-24 lata) wynosi ok. 70 % poziomu zatrudnienia tej grupy, a więc jest znacznie wyższy od wskaźnika rotacji wśród pracowników w wieku najwyższej aktywności zawodowej i pracowników starszych. Jednocześnie wskaźnik rotacji najczęściej obniża się wraz z niższym poziomem wykształcenia, choć zjawisko to ma różnie nasilenie w poszczególnych państwach członkowskich.

Ogólne różnice w poziomie zatrudnienia w UE wynikają z różnic pomiędzy sektorami zatrudnienia zdecydowanie bardziej niż z różnic pomiędzy państwami lub też z uwarunkowań cyklu gospodarczego, co uwypukla konieczność uwzględnienia specyficznych dla danego sektora czynników technologicznych, organizacyjnych i związanych z popytem przy napędzaniu dynamiki rynku pracy.

Trudno jest wyciągnąć ostateczne wnioski co do pożądanego lub optymalnego wskaźnika rotacji personelu. Z jednej strony mniej elastyczne instytucje rynku pracy często stwarzają przeszkody w przenoszeniu pracowników z sektorów upadających do branż przyszłościowych, z drugiej jednak strony duża rotacja personelu może również mieć konsekwencje dla opieki socjalnej, takie jak wysokie bezrobocie frykcyjne, koszty poszukiwania pracowników, utrata specyficznego kapitału ludzkiego, a także możliwe zwiększone wydatki na zasiłki dla bezrobotnych.

Zgodnie z danymi w zakresie rotacji personelu, liczba bezrobotnych stale się zmienia pod wpływem dużych przypływów i odpływów bezrobotnych. W latach 2002-2007 średnio niemal jedna trzecia bezrobotnych oraz około 10% osób nieaktywnych znalazła pracę w ciągu roku. Wskaźnik przejścia z bezrobocia do zatrudnienia wahał się jednak między przynajmniej 40 % w Zjednoczonym Królestwie, Hiszpanii, Portugalii i Niderlandach a najwyżej 25 % w Niemczech, Grecji, Polsce i Belgii. Wskaźnik przejścia z nieaktywności do zatrudnienia wyniósł pomiędzy przynajmniej 15 % w Szwecji, Zjednoczonym Królestwie i Danii a 3 % i 4,5 % odpowiednio w Grecji i Włoszech.

W drugiej połowie lat 90. miał miejsce znaczny wzrost tendencji zarówno w przypadku wskaźnika przejścia z bezrobocia do zatrudnienia, jak i z nieaktywności do zatrudnienia (zjawiska uważane za przypadki pozytywnego przejścia na rynku pracy), co oznacza, że nastąpiła zasadnicza strukturalna poprawa sytuacji na rynkach pracy w tym okresie[9].

Jeżeli chodzi o rodzaj pracowników, wskaźnik przejścia z bezrobocia do zatrudnienia w przypadku starszych pracowników (55-64 lata) stanowił mniej niż jedną trzecią wartości w przypadku pracowników w wieku najwyższej aktywności zawodowej (24-54 lata). Jest również dużo bardziej prawdopodobne, że lepiej wykształcone osoby bezrobotne lub nieaktywne powrócą do pracy, w porównaniu z grupami pracowników nisko- lub średniowykwalifikowanych.

…jednak problem długotrwałego bezrobocia istnieje nadal.

Pomimo że stopa długotrwałego bezrobocia w UE spadła od połowy lat 90., występowanie tego zjawiska oraz czas jego trwania pozostaje problemem, z którym należy się zmierzyć. W Europie w latach 2005-2007 średnio niemal 45 % okresów bezrobocia trwało dłużej niż jeden rok , w porównaniu z jedynie 10 % w USA, co daje powodu do niepokoju zarówno w kwestii równego dostępu, jak i efektywności.

Różnice w trwaniu bezrobocia kobiet i mężczyzn są bardzo małe w skali unijnej (12 miesięcy dla kobiet i 11,7 miesięcy dla mężczyzn). Trwanie bezrobocia najczęściej wydłuża się jednak wraz z wiekiem i skraca w przypadku wyższego poziomu wykształcenia – wynosi ono 12,3 miesięcy dla niskowykwalifikowanych bezrobotnych w porównaniu do 8,1 miesięcy dla bezrobotnych wykwalifikowanych.

Recesja uwypukliła także kilka kwestii dotyczących adekwatnego pomiaru bezrobocia , mianowicie niewystarczającą wiarygodność pomiaru polegającego jedynie na stopie bezrobocia jako wskaźnika dla celów opracowywania polityki.

W tej dziedzinie należy prowadzić dalsze badania, jednak wstępne wyniki wskazują, że zwyczajowe statystyki dotyczące trwania bezrobocia oparte na niezakończonych okresach bezrobocia (np. okresach bezrobocia w toku w momencie obserwacji) nie wykazują wielu krótkich okresów bezrobocia występujących pomiędzy okresami obserwacji, prowadząc do przeszacowania średniego trwania zakończonych okresów bezrobocia. W UE w latach 2005-2008 średnie trwanie zakończonych okresów bezrobocia wyniosło zaledwie około połowę wartości uzyskanych w wyniku wyliczenia na podstawie niezakończonych okresów, tzn. statystyk urzędowych.

Pomiar oparty na zakończonych okresach byłby bardziej odpowiedni przy ocenie skutków bezrobocia dla opieki socjalnej, jednak zwyczajowa statystyka dotycząca trwania bezrobocia ma kilka praktycznych zalet takich jak szybka dostępność, przejrzystość, dostępność danych i łatwość wyliczenia, dlatego też ta metoda pomiaru jest nadal stosowana pomimo możliwości błędu systematycznego.

Ponadto ocena aspektów związanych z trwaniem bezrobocia, takich jak jego stosunek do liczby okresów bezrobocia, wymaga zastosowania danych longitudinalnych[10]. Ze stosowaniem danych longitudinalnych przy pomiarze trwania bezrobocia związane są trzy konkretne kwestie. Po pierwsze, ich stosowanie pozwala na bardziej kompleksowe uwzględnienie krótszych okresów bezrobocia. Po drugie, dzięki tym danym można obliczyć odporne na obecność krótkich okresów zatrudnienia alternatywne wskaźniki długotrwałego bezrobocia, na przykład odsetek osób bezrobotnych łącznie przez przynajmniej 12 miesięcy na przestrzeni lat. Po trzecie, do danych longitudinalnych można sięgać w celu monitorowania wielokrotnych okresów bezrobocia, umożliwiając opracowanie statystyk dotyczących trwania bezrobocia pod kątem liczby okresów bezrobocia.

Powyższe względy wyraźnie wskazują na potrzebę obliczania różnych wskaźników trwania bezrobocia, oceniając zalety każdego z nich. Jest to szczególnie istotne podczas głębokiej recesji, która łączy się z dużo dłuższym trwaniem bezrobocia, które może bardzo negatywnie i trwale wpłynąć na szanse zatrudnienia osób nim dotkniętych.

Wspieranie przypadków pozytywnego przejścia na rynku pracy jest kluczem do skracania okresów bezrobocia i zachowania szans zatrudnienia.

Prawdopodobieństwo, że bezrobotny znajdzie zatrudnienie, maleje wraz z upływem czasu (negatywny wpływ przedłużającego się bezrobocia)[11], po części dlatego, że szanse zatrudnienia maleją tym bardziej, im dłużej dana osoba pozostaje poza rynkiem pracy. Dłuższe trwanie bezrobocia w następstwie spowolnienia gospodarki może więc się utrwalić, przez co zjawisko o charakterze cyklicznym może uzyskać charakter strukturalny . W związku z tym właściwe rozwiązania polityczne powinny skuteczniej kierować fundusze na aktywne polityki w zakresie rynku pracy na rzecz osób najbardziej narażonych na długotrwałe bezrobocie lub na nieaktywność, na przykład przy pomocy metod profilowania[12]. Dzięki odpowiednim programom kształcenia i szkolenia tego typu inwestycja umożliwia osobom najbardziej narażonym w uzyskaniu kluczowych kompetencji i umiejętności niezbędnych do uczestnictwa w rynku pracy.

Z przedstawionej w sprawozdaniu prostej ekonometrycznej ogólnokrajowej analizy skutków różnych rodzajów polityki na występowanie długotrwałego bezrobocia wynika, że surowe prawo chroniące zatrudnienie powoduje raczej wzrost długotrwałego bezrobocia, podczas gdy dzięki wydatkom na polityki w zakresie rynku pracy można je obniżyć [13] .

Według modelu flexicurity powinno się raczej koncentrować na otaczaniu pracowników opieką i udzielaniu wsparcia w pozytywnym przejściu na rynku pracy , a nie na ochronie konkretnych miejsc pracy. Wyniki analizy ekonometrycznej silnie przemawiają za tym podejściem, mającym na celu właśnie redukcję długotrwałego bezrobocia.

Polityka niskoemisyjna będzie głównym motorem działań zmieniającym strukturę zatrudnienia w UE.

Działania UE[14] na rzecz przejścia do niskoemisyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy gospodarki przyszłości staną się głównym motorem działań z punktu widzenia rynku pracy. Będą oddziaływać na strukturę gospodarki poprzez wpływ na to, jakie powstają towary i usługi, oraz w jaki sposób odbywa się ich wytwarzanie, import i eksport; działania te wpłyną również na popyt na towary i usługi za sprawą ich oddziaływania na zachowanie konsumentów, pracowników, pracodawców i organów władzy publicznej.

Do podstawowych zmian strukturalnych należeć będzie przenoszenie pracowników oraz różnego rodzaju skutki dla wszystkich sektorów gospodarki, typów umiejętności i regionów. Ogólnie rzecz biorąc, ich wpływ na ogólny wskaźnik zatrudnienia będzie jednak ograniczony, choć raczej pozytywny (przynajmniej na dłuższą metę, pod warunkiem, że zostaną zrealizowane odpowiednie działania).

Najłatwiej będzie można to zaobserwować w strukturze zatrudnienia pod względem sektorów gospodarki . Będą powstawać proekologiczne miejsca pracy, tym już istniejącym będzie się nadawać bardziej proekologiczny charakter, a jednocześnie likwidować niektóre z nich. Ponadto w gospodarce zadziała pośrednio efekt domina, co wpłynie na zatrudnienie poprzez zmiany w zakresie cen, wynagrodzeń i dochodów.

Nie wszystkie skutki w zakresie zatrudnienia będą trwałe ; przykładowo, w wyniku stabilizacji technologii intensywność pracy osiągnięta podczas produkcji nowych produktów spadnie, a nowe procesy produkcyjne stracą na intensywności; znacząca część korzyści dla poziomu zatrudnienia zniknie w momencie, gdy zostanie zakończona produkcja i instalacja nowej infrastruktury. Z drugiej jednak strony konkurencyjność rynków powinna sprawić, że przedsiębiorstwa nadal będą poszukiwać nowatorskich rozwiązań i inwestować w nowe technologie i procesy produkcyjne, dzięki temu utrzymując stanowiska pracy i tworząc nowe, związane z produkcją i instalacją nowej infrastruktury.

Przejście do niskoemisyjnej gospodarki opartej na wiedzy może, przynajmniej początkowo, sprzyjać zatrudnianiu pracowników wysokowykwalifikowanych . W fazie początkowej wprowadzania nowych proekologicznych technologii, zwiększających popyt na odpowiadające im umiejętności i odrzucających inne jako przestarzałe, pracownicy wysokowykwalifikowani odniosą większe korzyści z przejścia do nowego rodzaju działalności, gdyż wymaga ono zastosowania zaawansowanych technologii, w dziedzinie których jedynie ci pracownicy mają odpowiednie kwalifikacje. W miarę wchłaniania przez rynek nowych technologii pracownicy niskowykwalifikowani również będą mogli objąć nowe stanowiska, pod warunkiem, że zostaną odpowiednio przeszkoleni.

Konsekwencje tego przejścia dla zatrudnienia będą miały również wymiar regionalny, odzwierciedlając różne warunki wyjściowe w zakresie regionalnych warunków pogodowych, charakterystyki lokalnej działalności gospodarczej oraz specyficznych cech miejscowych rynków pracy.

Wspieranie przejścia na rynku pracy, koncentracja na umiejętnoścach i stymulowanie dialogu społecznego: odpowiedź polityki w zakresie rynku pracy na zmiany klimatu

W związku ze spodziewanymi strukturalnymi zmianami gospodarczymi dużo przemawia za propagowaniem polityk w zakresie rynku pracy ułatwiających przejście, tak aby, kierując się w stronę działalności niskoemisyjnej, pracownicy otrzymali zachętę i wsparcie przy przyjmowaniu nowatorskich technologii doświadczalnych. Szczególnie potrzebne są odpowiednie programy kształcenia i szkolenia zarówno w przedsiębiorstwach, jak i poza nimi, jeżeli chce się zapobiec brakom i niedoborom umiejętności. W ramach programu „Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy” uruchomiono środki wspólnotowe na rzecz przewidywania potrzeb rynku w zakresie umiejętności i odpowiadania na te potrzeby. W ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (2007-2013) przewidziano 13,5 mld EUR na środki dostosowawcze w tej dziedzinie. Powinno się uzupełniać te polityki poprzez odpowiednie środki na rzecz przewidywania konieczności restrukturyzacji i kierowania jej przebiegiem z zachowaniem zasad odpowiedzialności społecznej, z uwzględnieniem wszystkich zainteresowanych stron. Należy tu bezwzględnie zapewnić przestrzeganie prawa pracowników do informacji i konsultacji zgodnie z obowiązującymi dyrektywami UE[15]. Trzeba również przewidzieć odpowiednie fundusze na wydatki socjalne w ramach działań ułatwiających proces przejścia w aktywny sposób.

W celu wsparcia opracowywania polityk w zakresie rynku pracy propagujących tworzenie w zrównoważonej gospodarce nowych, wartościowych miejsc pracy dla wszystkich, powinno się prowadzić więcej badań w zakresie zwiększenia możliwości unijnej oceny konsekwencji dla zatrudnienia przejścia do niskoemisyjnej gospodarki opartej na wiedzy . Należy także zintensyfikować dialog społeczny w celu zagwarantowania, że zmiany strukturalne związane ze zmianami klimatu zostaną przeprowadzone skutecznie i w sposób możliwy do zaakceptowania zarówno z punktu widzenia ekonomicznego, jak i społecznego.

Obecne spowolnienie gospodarki nie powinno wpłynąć na tempo ani na kierunek procesu przejścia, gdyż stawienie czoła zmianom klimatu i innym wyzwaniom związanym ze środowiskiem naturalnym stanowi świetną okazję do tworzenia nowych miejsc pracy .

3. Wnioski

Obecny kryzys wywarł duży wpływ na wzrost gospodarczy w UE. Mimo że jego wpływ na rynek pracy był początkowo dosyć ograniczony – po części ze względu na typowe, co najmniej sześciomiesięczne opóźnienie w reakcji wskaźnika zatrudnienia na zmiany w wielkości produkcji, a także ponieważ popyt na siłę roboczą uległ dostosowaniu dzięki elastycznym warunkom pracy (np. przez wprowadzenie krótszego czasu pracy),a nie poprzez redukcję zatrudnienia – negatywne skutki kryzysu dały się bardziej odczuć w ostatnich miesiącach i będą prawdopodobnie również obecne w najbliższym czasie. Polityki wspierające naprawę gospodarczą i łagodzące utratę miejsc pracy zyskały więc tym bardziej na znaczeniu, szczególnie w perspektywie średnioterminowej, ze względu na fakt, że zwiększenie zatrudnienia nastąpi z opóźnieniem w stosunku do naprawy gospodarczej.

Europa musi nie tylko łagodzić negatywne skutki recesji, ale wykorzystać ją również jako szansę stworzenia wydajniejszej, bardziej innowacyjnej i proekologicznej gospodarki, w większym stopniu opartej na umiejętnościach, z otwartym rynkiem pracy, na którym wszyscy bez względu na płeć znajdą więcej wartościowych miejsc pracy. Nie chodzi tu o jednorazowe działania, ale stały i dobrze skoordynowany proces oparty nie tylko na politykach strukturalnych w zakresie rynku pracy ale także na działaniach w innych obszarach polityki w ramach strategii lizbońskiej.

Europejskie rynki pracy ulegną głębokim przeobrażeniom w wyniku kryzysu i przejścia do niskoemisyjnej gospodarki opartej na wiedzy, tak więc pracownicy i przedsiębiorstwa powinni otrzymać odpowiednie środki i zachęty, tak aby mogli dostosować się do zmieniającej się rzeczywistości w sposób umożliwiający włączenie wszystkich, równość i sprawiedliwość społeczną. Model flexicurity połączony z kompleksowymi politykami aktywnego włączenia jest nadal właściwym podejściem zarówno do modernizacji rynków pracy, jak do działań na rzecz naprawy gospodarczej.

Sprawozdanie „Zatrudnienie w Europie” za rok 2009 zostało opublikowane na następującej stronie internetowej:

http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=119&langId=pl

[1] COM(2008) 800.

[2] Sprawozdanie dostępne jest na stronie DG ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Równości Szans pod adresem http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=119&langId=pl.

[3] Przy uwzględnieniu problemu definicji „proekologicznych” miejsc pracy, który poruszono szczegółowo w sprawozdaniu.

[4] Podobne wnioski znalazły się m.in. w sprawozdaniu Labour market and wage developments in 2008 (Sytuacja na rynku pracy i warunki płacowe w 2008 r.), European Economy 8/2009.

[5] Prognozy gospodarcze Komisji Europejskiej z jesieni 2009 r., European Economy 10/2009

[6] Należy jednak przyznać, że obok postępów odnotowano jednocześnie duży odsetek niepewnego zatrudnienia oraz stale utrzymujące się ubóstwo pracujących.

[7] Należy jednak zauważyć, że poprawa sytuacji od roku 2000 r. miała głównie charakter strukturalny, podczas gdy jej niedawne pogorszenie ma w dużym stopniu charakter cykliczny.

[8] Wskaźnik rotacji personelu opiera wynika z liczby pracowników zmieniających status zatrudnienia lub zmieniających pracę.

[9] Znajduje to potwierdzenie również w ewolucji wskaźnika niekorzystnego” przejścia (netto).

[10] Statystyki Unii Europejskiej dotyczące dochodów i warunków życia (EU SILC).

[11] Po zbadaniu indywidualnej charakterystyki wydaje się, że ten wpływ jest dość ograniczony.

[12] Metody te wskazują na osoby najbardziej narażone na długotrwałe bezrobocie, będące beneficjentami różnych rodzajów aktywnej polityki zatrudnienia.

[13] Analiza ta nie wykazała znaczącego wpływu zachęt związanych z systemami ulg podatkowych na długotrwałe bezrobocie.

[14] Należą do nich inicjatywy na rzecz zwiększenia efektywności energetycznej, wykorzystywania odnawialnych źródeł energii, wychwytywania, składowania i przetwarzania dwutlenku węgla i innych szkodliwych emisji, modernizacji infrastruktury europejskiej (w tym sieci transportowych i dostawczych), włączenia odpowiedzialności ekologicznej do modelów biznesowych, propagowania przyjaznego dla środowiska użytkowania gruntów i rolnictwa oraz stworzenia warunków sprzyjających badaniom i innowacjom w dziedzinie klimatu.

[15] Zob. dyrektywa 2002/14/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. ustanawiająca ogólne ramowe warunki informowania i przeprowadzania konsultacji z pracownikami we Wspólnocie Europejskiej oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/38/WE z dnia 6 maja 2009 r. w sprawie w sprawie ustanowienia europejskiej rady zakładowej.