ZARZĄDZANIE PRZEZ KOMISJĘ
SYSTEMEM KONTROLI
WETERYNARYJNYCH PRZYWOŻONEGO
MIĘSA  PO REFORMACH PRZEPISÓW
DOTYCZĄCYCH HIGIENY Z 2004 R.  
ISSN 1831-0923EUROPEJSKI
TRYBUNAŁ
OBRACHUNKOWY
PL
2010Sprawozdanie specjalne  nr 14

ZARZĄDZANIE 
PRZEZ KOMISJĘ 
SYSTEMEM KONTROLI 
WETERYNARYJNYCH 
PRZYWOŻONEGO MIĘSA 
PO REFORMACH 
PRZEPISÓW DOTYCZĄCYCH 
HIGIENY Z 2004 R.   Sprawozdanie specjalne  nr 14  2010
(przedstawione na mocy artykułu 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY 
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luksemburg
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
Faks +352 4398-46410
E-mail: euraud@eca.europa.eu
Internet: http://www.eca.europa.eu
Sprawozdanie specjalne  nr 14  2010
Wiele informacji o Unii Europejskiej znajduje się w portalu Europa (http://europa.eu).
Dane katalogowe znajdują się na końcu niniejszej publikacji.
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2011
ISBN 978-92-9207-981-9
doi:10.2865/69743
© Unia Europejska, 2011
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Luxembourg
3
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
SPIS TREŚCI
Punkt
 WYKAZ SKRÓTÓW
I–VI STRESZCZENIE 
1–11 WSTĘP
12–15  ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE KONTROLNE
16–86  UWAGI
16–32   REWIZJA WSPÓLNOTOWYCH PRZEPISÓW W ZAKRESIE HIGIENY, ZWIĄZANYCH Z PRZYWOZEM 
MIĘSA
17  UDOSTĘPNIENIE SKONSOLIDOWANYCH WERSJI ODPOWIEDNICH PRZEPISÓW UŁATWIŁOBY PRAWIDŁOWE 
I JEDNOLITE STOSOWANIE ZASAD
18–19   TERMINY WPROWADZANIA ZMIAN DO DECYZJI WPŁYWAJĄ NA ŚWIADECTWA WETERYNARYJNE SKŁADANE 
PRZY PRZYWOZIE MIĘSA
20–26  REWIZJA ZEZWOLEŃ NA EKSPORT DO UE
27–29  POTRZEBA USTALENIA WSPÓLNYCH WSKAŹNIKÓW OCENY UMÓW WETERYNARYJNYCH
30–31  OGRANICZENIE POZIOMU KONTROLI POWINNO MIEĆ LEPSZE UZASADNIENIE
32  UMOWY WETERYNARYJNE NIE WYKLUCZAJĄ RÓŻNIC W TRAKTOWANIU POSZCZEGÓLNYCH PAŃSTW 
CZŁONKOWSKICH
33–45  SYSTEMY INFORMATYCZNE ZWIĄZANE Z KONTROLAMI WETERYNARYJNYMI
34–37   OPTYMALIZACJA WYKORZYSTANIA BAZY DANYCH TRACES
38–40  OPTYMALNE WYKORZYSTANIE SYSTEMU SZYBKIEGO OSTRZEGANIA
41–42  POTRZEBA WSPÓLNEGO INTERFEJSU MIĘDZY TRACES A ODPOWIEDNIMI KRAJOWYMI BAZAMI DANYCH
43–45   NCTS – RYZYKO UNIKANIA KONTROLI WETERYNARYJNYCH
4
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
 Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 46–75   NADZÓR KOMISJI NAD KRAJOWYMI SYSTEMAMI ZARZĄDZANIA KONTROLAMI 
WETERYNARYJNYMI
47–56  POTRZEBA OPRACOWANIA UNIJNEJ STRATEGII PRZYGOTOWYWANIA I OCENY PLANÓW NADZORU
57–59  BRAK HARMONIZACJI OPŁAT I KAR
60–61  NIEKTÓRE GPK WYKAZUJĄ BARDZO NISKĄ AKTYWNOŚĆ
62–64  OGRANICZONA ROLA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO W KRAJOWYCH SYSTEMACH KONTROLI
65  POTRZEBA USTALENIA WSKAŹNIKÓW WYKONANIA DOTYCZĄCYCH MONITOROWANIA POSTĘPÓW 
W REALIZACJI CELÓW „PAKIETU HIGIENICZNEGO” 
66–73  POTRZEBA LEPSZEGO UKIERUNKOWANIA GPK I PRZESYŁEK NA PODSTAWIE ANALIZY RYZYKA
74–75  PODOBNE ZALECENIA WYDANE W WYNIKU KILKU KONTROLI
76–86  KOORDYNACJA I OCENA SYSTEMU KONTROLI WETERYNARYJNYCH
77–83   POTRZEBA LEPSZEJ KOORDYNACJI SYSTEMÓW KONTROLI WETERYNARYJNYCH W PAŃSTWACH 
CZŁONKOWSKICH
84–86  WPŁYW ZAOSTRZONYCH STANDARDÓW UE NA KONKURENCYJNOŚĆ PRODUKCJI MIĘSNEJ Z UE
87–91 WNIOSKI I ZALECENIA
ODPOWIEDZI KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
5
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
ALOP : właściwy poziom ochrony sanitarnej (z ang. appropriate level of sanitary protection )
Biała księga : biała księga dotycząca bezpieczeństwa żywności (z ang. White Paper on Food Safety )
BSE: gąbczasta encefalopatia bydła (z ang. bovine spongiform encephalopathy )
CIRCA : administrator centrum zasobów komunikacyjno-informacyjnych – przestrzeń współpracy z partnerami 
z instytucji europejskich (z ang. Communication & Information Resource Centre Administrator )
COMEXT : referencyjna baza danych Eurostatu dotycząca handlu zewnętrznego
CVED : wspólnotowe świadectwo weterynaryjne dla produktów pochodzenia zwierzęcego w rozumieniu 
załącznika III do rozporządzenia Komisji ( WE) nr  136/2004 oraz dla zwierząt żywych w  rozumieniu 
załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 282/2004
DG: dyrekcja generalna
DG AGRI : Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich
DG RTD : Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych
DG SANCO : Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Konsumentów
DG TAXUD : Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii CelnejWYKAZ SKRÓTÓW
6
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. EFSA : Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności
EOG : Europejski Obszar Gospodarczy
EUR-Lex : witryna internetowa zawierająca zbiór aktów prawnych Unii Europejskiej
EUROSTAT : Urząd Statystyczny Unii Europejskiej
Ewt: ekwiwalent wagowy tusz
FAO : Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa
FVO : Biuro ds. Żywności i Weterynarii (z ang. Food and Veterinary Office )
GPK : graniczny posterunek kontroli w znaczeniu określonym w dyrektywach Rady 91/496/E WG i 97/78/WE
Grupa poczdamska : Grupa Robocza Ekspertów Weterynaryjnych
ISO: Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna
MANCP : wieloletni krajowy plan kontroli (z ang. multiannual national control plan )
NCTS : nowy komputerowy system obsługi procedury tranzytowej (z ang. New Computerised Transit 
System )
Pakiet higieniczny : zbiór nowych aktów prawnych przyjętych w 2004 r., które weszły w życie głównie 
w 2006 r., ustanawiających nowe podstawy prawne bezpieczeństwa żywności w Unii Europejskiej
RASFF : system wczesnego ostrzegania o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach 
żywienia zwierząt, sieć organów krajowych pod zarządem Komisji (z ang. Rapid Alert System for Feed 
and Food )WYKAZ SKRÓTÓW
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 7
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. SCoFCAH : Stały Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i  Zdrowia Zwierząt (z ang. Standing Committee 
on the Food Chain and Animal Health )
SPS: środki sanitarne i fitosanitarne (z ang. Sanitary and phytosanitary measures )
TARIC : internetowa baza danych taryf celnych
TRACES : Ekspercki system kontroli handlu (z ang. TRAde Control and Expert System )
WTO : Światowa Organizacja HandluWYKAZ SKRÓTÓW
Biuro ds. Żywności i Weterynarii z siedzibą w Irlandii stanowi zespół  
ekspertów złożony głównie ze specjalistów z dziedziny weterynarii.
© Komisja Europejska
8
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
 Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. STRESZCZENIE
I.
K o n t r o l e  w e t e r y n a r y j n e  p r z y w o z u  m i ę s a 
i  produktów mięsnych stanowią istotny ele -
ment polityki bezpieczeństwa ż ywności Unii 
Eu ro p e j s k i e j  ( U E ) .  I s t n i e j e  r y z y k o,  że  p r z y -
wożone mięso może być nośnik iem chorób 
zagrażając ych nie tylko konsumentom, lecz 
także z wierzętom, co negatywnie wpływa na 
produkcję w UE.
II.
C h o c i a ż  p r z y wo ż o n e  m i ę s o  s t a n o w i  m n i e j 
niż 4  % mięsa spoż ywanego w  UE – i  nie ma 
d owo d ów,  że  p owa ż n e  k r y z ys y  zd rowo t n e, 
które miały miejsce w ostatnich latach, były 
spowodowane niedociągnięciami w  kontro -
lach weter ynar yjnych prz ywożonego mięsa – 
w   z n a c z n y m  s t o p n i u  w z r o s ł y  ś w i a d o m o ś ć 
s p o ł e c z n a  o r a z  o b a w y  z w i ą z a n e  z e  z d r o -
wiem z wierząt i bezpieczeństwem ż ywności. 
Po n a d t o,  m i m o  ż e  z   b u d ż e t u  U E  n a  z a p o -
bieganie chorobom weter ynar yjnym i  walkę 
z  nimi przeznacza się z w yk le 300  mln  euro, 
a także 100 mln euro kieruje się na działania 
w  zak resie bezpieczeństwa ż ywności i  pasz, 
k r y z y s ,  k t ó r y  w y s t ą p i ł  p o d  k o n i e c  l a t  9 0 . 
(głównie z wiązany z gąbczastą encefalopatią 
bydła – BSE), spowodował znaczne z większe -
nie wydatków z budżetu UE oraz z budżetów 
państw członkowskich.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 99
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. STRESZCZENIE
III.
W ramach kontroli zbadano sposób nadzoro -
wania przez Komisję unijnego systemu kon -
troli weter ynar yjnych prz ywożonego mięsa, 
p r o w a d z o n y c h  n a  g r a n i c z n y c h  p o s t e r u n -
k a c h  k o n t ro l i  (G P K )  we d ł u g  n ow yc h  z a s a d 
w p r o w a d z o n y c h  p r z e z  p r z e p i s y  z   2 0 0 4   r. 
stanowiące tz w. „pak iet higieniczny ”, któr y 
w s z e d ł  w   ż y c i e  w   2 0 0 6   r.  S k o n t r o l o w a n o 
o rg a ny  i   G P K  w   c z te re c h  p a ń s t wa c h  c z ł o n -
k ows k i c h  ( Fra n c j i ,  N i d e r l a n d a c h ,  H i s z p a n i i 
i Rumunii), a kontrolerz y Tr ybunału uczestni -
cz yli także w inspekcjach Biura ds. Żywności 
i Weter ynarii (FVO) Komisji, pr zeprowadzo -
nych w trzech państwach członkowskich (na 
Litwie, w Zjednoczonym Królestwie i Grecji). 
Pr zeprowadzono w y wiady z  pr zedstawicie -
lami niektór ych odpowiednich stowarz yszeń 
( p r o d u c e n t ó w,  i m p o r t e r ó w,  p r z e d s i ę b i o r -
ców i konsumentów). Procedur y planowania 
i  sprawozdawczości stosowane w  FVO były 
p r z e d m i o t e m  w n i k l i w e g o  b a d a n i a ,  z e 
w z g l ę d u  n a  w y j ą t k o w o  i s t o t n ą  r o l ę ,  j a k ą 
organ ten odgr y wa w  komisyjnym systemie 
nadzorowania kontroli weter ynar yjnych UE.
IV.
W   w y n i k u  k o n t ro l i  u s t a l o n o,  że  wd r a ż a n i e 
„pak ietu higienicznego” z  2004  r. opóźniło 
się i  jego ważne aspekt y regulac yjne nadal 
n i e  z o s t a ł y  w d r o ż o n e .  Po n a d t o  w   n i e k t ó -
r ych „umowach o równoważności” zawar tych 
z państwami trzecimi prz yjęto znaczne ogra -
niczenia w  poziomie kontroli prz y wozu bez 
podania przekonującego uzasadnienia.V.
S y s t e my  i n fo r m a t y c z n e  ( e k s p e r c k i  s y s t e m 
kontroli handlu TRACES i  system wczesnego 
ostr zegania o  niebezpiecznych produktach 
ż ywnościowych i środkach ż ywienia z wierząt 
R A S F F ) ,  n a  k t ó r yc h  o p i e r a j ą  s i ę  we t e r y n a -
r yjne kontrole prz ywożonego mięsa, są sze -
roko i  z duż ym poż ytk iem stosowane w  UE. 
Jednakże niektóre GPK w  tr zech państ wach 
c z ł o n k o w s k i c h  w c i ą ż  n i e  w p r o w a d z a j ą  d o 
nich wsz ystkich istotnych danych. Taka sytu -
acja w szczególności wpływa na kompletność 
i  wiar ygodność poz ysk iwanych danych oraz 
na systemy informatyczne jako całość.
VI.
K o m i s j a  s t a l e  n a d z o r u j e  k o n t r o l e  w e t e r y -
n a r y j n e  p r z y w o ż o n e g o  m i ę s a  g ł ó w n i e  z a 
pośrednictwem FVO. Jednakże, aby przeciw -
działać wykr ytym niedociągnięciom, Komisja 
powinna podjąć następujące inicjatywy :
— z a k o ń c z yć  wd r a ż a n i e  p r ze p i s ó w  „ p a k i e -
tu higienicznego” oraz skonsolidować je 
i skodyfikować w prz ystępny sposób,
— dalej rozwijać systemy TRACES i RASFF oraz 
ich funkcje,
— sformułować dalsze wytyczne i  wsk aźnik i 
wykonania konieczne do wdrożenia strate -
gii UE w zakresie kontroli weterynaryjnych 
oraz do określenia, czy cele „pakietu higie -
nicznego” zostały osiągnięte,
— ulepsz yć modele oceny r yz yka stosowane 
przez FVO w planowaniu prac kontrolnych,
— d o p i l n o w a ć,  a b y  p a ń s t w a  c z ł o n k o w s k i e 
w możliwie najkrótszym terminie wyelimi -
nowały wszelk ie uchybienia st wierdzone 
w systemie kontroli weterynaryjnych przy -
wożonego mięsa.STRESZCZENIE
10
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
 Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 1. W nowoczesnych społeczeństwach bezpieczeństwo żywności stało 
się istotnym problemem politycznym, ponieważ jest ono niezbęd -
ne dla utrz ymania zdrowia publicznego w krajach o uprzemysło -
wionym rolnictwie i wysoko rozwiniętym sektorze rolno-spożyw -
c z y m .  Z a p e w n i e n i e  n a j w y ż s z yc h  s t a n d a rd ów  b e z p i e c ze ń s t w a 
ż ywności jest zatem prior ytetem polityki Unii Europejskiej.
2. W następstwie poważnych kr yz ysów zdrowotnych z lat 90. XX w. 
(BSE i skażone dioksynami mięso kurczaków) dokonano gruntow -
nej rewizji przepisów dotyczących bezpieczeństwa ż ywności. Na 
podstawie białej księgi1 opublikowanej przez Komisję w  2000  r. 
nowe zasady prawne, z wane „pak ietem higienicznym”, zastąpi -
ły wcześniejsze uregulowania i rozszerz yły ich zakres. Większość 
nowych przepisów weszła w ż ycie 1 stycznia 2006 r.
3. Prz ywożone produkty mięsne są z  natur y potencjalnym źródłem 
i  nośnik iem chorób zagrażając ych nie tylko konsumentom, lecz 
także z wierzętom, a  co za tym idzie produkcji w  UE. Na świecie 
wybucha wiele epidemii chorób epizootycznych, a  warunki pro -
dukcji w innych krajach nie zawsze są zgodne ze standardami UE.
4. Kontrole weter ynar yjne mięsa pr z y wożonego do UE i  kontrole 
w  odpowiednich ekspor tując ych państ wach tr zecich (zob. w y-
kres 1 ) są prowadzone przez organy krajowe, a ich koszty pono -
szą głównie podmioty gospodarcze, a ostatecznie – konsumenci. 
Na wydatki wspólnotowe w tej dziedzinie składają się zasadniczo 
wydatki administracyjne DG SANCO, a w szczególności FVO, oraz 
koszty szkoleń dla inspektorów krajowych. Z budżetu UE sfinan -
sowano również opracowanie i stosowanie systemów informatycz -
nych znanych jako TRACES – system odpowiedzialny za monito -
rowanie prz y wozu produktów pochodzenia z wierzęcego – oraz 
RASFF.1 White Paper on Food 
Safety (Biała księga dotycząca 
bezpieczeństwa żywności), 
COM(1999) 719 wersja ostateczna 
z 12.1.2000.WSTĘP
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 11
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 5. Koszty dla budżetu UE wynikające z kryzysów zdrowotnych – któ -
re często bywają spowodowane niewystarczając ymi kontrolami 
weter ynar yjnymi – mogą być w yjątkowo w ysok ie i  obejmować 
nadz wyczajne środki, które ze swej natur y muszą być stosowane 
w szerokim zakresie. Na pewnych etapach kr yz ysu wydatki z bu -
dżetu UE mogą nawet znacznie przekrocz yć 500 mln euro, jeżeli 
koszt działań weter ynar yjnych mających wyeliminować chorobę 
doda się do środków przeznaczonych na programy odszkodowań 
dla rolników. W praktyce jednak nie ma dowodów na to, aby któ -
rykolwiek z poważnych kryzysów zdrowotnych, jakie dotknęły UE 
w ciągu ostatnich piętnastu lat, był spowodowany niedociągnię -
ciami w  prowadzeniu kontroli weter ynar yjnych pr z y wożonych 
produktów. Źródło chorób znajdowało się wewnątrz UE albo było 
związane z nielegalną działalnością (nadużyciami) bądź też z nie -
stosowaniem odpowiednich środków w zakresie usuwania odpa -
dów kuchennych w transporcie międz ynarodowym.
6. Spożycie i przywóz mięsa rosną i według przewidywań tendencja 
ta ma się utrz ymać do 2015 r. (zob. wykresy 2  i 3).
12
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. NAJWAŻNIEJSZE DANE DOTYCZĄCE PRZYWOZU MIĘSA I PRODUKTÓW 
MIĘSNYCH W 2009 R.W Y K R E S  1
Argentyna
33 %
Urugwaj
26 %Brazylia
18 %Australia
5 %Nowa Zelandia
5 %Namibia
4 %Botswana
4 %Stany Zjednoczone           
      3  %Chile
1 %Paragwaj
1 %
Chorwacja
1 %Wołowina
(225 838 ton)
Brazylia
85 %Argentyna
7 %Chile
6 %Izrael
1 %Drób
(196 801 ton)
Australia
8 %Argentyna
3 %Chile
2 %Urugwaj
1 %
Islandia
1 %Była
Jugosłowiańska
Republika
Macedonii
1 %Mięso baranie i kozie
(220 986 ton)
Nowa Zelandia
84 %
Źródło: Baza danych COMEXT – statystyki handlowe (przywóz) dla państw UE-27.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 13
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. PROGNOZY SPOŻYCIA MIĘSA W UE NA LATA 2006–2015  
(W TYS. TON EWT)W Y K R E S  2 
40 00040 50041 00041 50042 00042 50043 00043 50044 00044 50045 000
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015
W Y K R E S  3 Źródło: Dane pochodzące z opracowania Prospects for agricultural markets and income, 2008–2015
(Prognozy dla rynków rolnych i dochodów z rolnictwa, 2008–2015), DG AGRI. 
1 3501 4001 4501 5001 5501 6001 6501 7001 7501 8001 850
2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015PROGNOZY PRZYWOZU MIĘSA DO UE NA LATA 2006–2015  
(W TYS. TON EWT)
Źródło: Dane pochodzące z opracowania Prospects for agricultural markets and income, 2008–2015
(Prognozy dla rynków rolnych i dochodów z rolnictwa, 2008–2015), DG AGRI. 
14
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 7. W ujęciu ogólnym, jeśli chodzi o cztery główne kategorie zwierząt, 
mięso przywożone stanowi 3,6  % mięsa spożywanego we Wspólno -
cie. Odsetek mięsa prz ywożonego jest wysoki w prz ypadku mię -
sa baraniego/koziego, znaczny w  prz ypadku wołowiny i  drobiu, 
a nieznaczny w przypadku wieprzowiny (zob.  tabela 1 ). W 2009 r. 
całkowita war tość prz ywozu w odniesieniu do tych kategorii wy -
niosła 3  375 mln euro.
8. Zgodnie z główną zasadą leżącą u podstaw unijnego systemu we -
ter ynar yjnych kontroli prz ywożonego mięsa, produkty wprowa -
dzanie do UE muszą spełniać wymogi sanitarne co najmniej równe 
tym, które obowiązują w  odniesieniu do wewnętrznej produkcji 
UE. Aby zapewnić przestrzeganie tej zasady, wprowadzono dwa 
poziomy kontroli.
TA B E L A  1 
PROGNOZY DOTYCZĄCE PRZYWOZU I SPOŻYCIA MIĘSA W UE W 2010 R. 
(W TYS. TON EWT1)
GatunekPrognozowany 
przywóz% 
całego przywozuPrognozowane
spożycie%
przywóz/spożycie 
Wołowina 391 26,4 8 126 4,8
Mięso baranie i kozie 264 17,8 1 100 24,0
Wieprzowina 32 2,2 20 428 0,2
Drób 795 53,6 11 601 6,9
ŁĄCZNIE  1 482  41 255 3,6
1 „w tys.  ton ewt” = w tysiącach ton ekwiwalentu wagowego tusz obliczonego według uzgodnionych standardów.
Źródło: Opracowanie DG AGRI Short-term outlook for the arable crop, meat and dairy markets  (Krótkoterminowa prognoza 
dla rynków zbóż, mięsa i mleka), październik 2010.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 15
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 2 Zob. COM(1997) 183 wersja 
ostateczna z 30.4.1997 
i COM(1998) 32 wersja ostateczna 
z 28.1.1998, dotyczące organizacji 
FVO.
3 http://ec.europa.eu/food/fvo/
ir_search_en.cfm9. Po pierwsze, aby uzyskać pozwolenie na przywóz do UE, produkty 
pochodzenia zwierzęcego muszą być wytworzone w zakładzie za -
twierdzonym przez Komisję i mieszczącym się w państwie trzecim, 
które także uz ysk ało poz wolenie na pr z y wóz; poza t ym należ y 
uzyskać świadectwo wydane przez organy weterynaryjne państwa 
ekspor tującego, potwierdzające, że produkty spełniają wymogi 
wspólnotowe. W  innym pr z ypadku, w  celu ułat wienia w ymiany 
handlowej, można zastosować „umowę o równoważności” zawar -
tą z  tym państwem trzecim, potwierdzającą, że system kontroli 
w  państwie trzecim został zaakceptowany przez UE jako równo -
ważny z jej własnym systemem.
10.  Drugi poziom kontroli ma miejsce w  państwach członkowsk ich. 
Każda przesyłka towarów musi zostać przedstawiona w  zatwier -
dzonym przez Komisję GPK , gdzie poddawana jest procedurom 
kontroli i uz yskuje świadectwo krajowych organów weter ynar yj -
nych. Przesyłk i zaakceptowane przez GPK mogą być swobodnie 
przewożone międz y państwami członkowskimi.
11.  Sprawdzanie, czy państwa członkowskie zapewniają spełnianie wy -
mogów prawnych UE dotyczących bezpieczeństwa żywności i pro -
duktów weterynaryjnych, wchodzi w zakres obowiązków komisyj -
nego Biura ds.  Żywności i Weter ynarii (FVO)2, które jest jednym 
z depar tamentów DG SANCO. Biuro dysponuje zespołem eksper -
tów, złożonym głównie ze specjalistów w dziedzinie weter ynarii. 
Prowadzone przez FVO kontrole odbywają się zgodnie z rocznym 
programem prac, który musi być opracowany na podstawie analizy 
ryzyka (228 kontroli w 2008 r., w tym 160 w państwach członkow -
skich, 60 w państwach trzecich i osiem w krajach kandydujących). 
Sprawozdania FVO, które są publikowane i dostępne w Internecie3, 
stanowią dla Komisji główne źródło dowodów potr zebnych do 
nadzorowania bezpieczeństwa ż ywności na ter ytorium UE.
16
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 12.  Celem kontroli była ocena sposobu zar ządzania pr zez Komisję 
u n i j ny m  s ys te m e m  we te r y n a r y j nyc h  k o nt ro l i  p r z y woz u  m i ę s a 
i   p ro d u k t ów  m i ę s nyc h ,  p o  re fo r m a c h  p r ze p i s ów  d o t yc z ą c yc h 
higieny prz yjętych w 2004 r. i obowiązujących od 2006 r.
13.  Starano się uz yskać odpowiedzi na następujące pytania:
 ο Cz y ukońc zono rewizję przepisów wspólnotow ych zapo -
c zątkowaną w ydaniem białej k sięgi w 2000 r.?
 ο Cz y Komisja zapewnia skutec zne funkcjonowanie systemów 
informat yc znych z wiązanych z kontrolami weter ynar yjnymi 
prz y wożonego mięsa?
 ο Cz y Komisja (FVO) upewnia się, c z y krajowe systemy zarzą -
dzania kontrolami weter ynar yjnymi funkcjonują właściwie?
 ο Cz y Komisja w ykonuje swoje zadania w zakresie koordyna -
cji międz y państ wami c złonkowskimi i  prowadzi ogólne 
oceny systemu kontroli sanitarnych prz y wożonego mięsa?
14.  Ponadto w ramach swoich prac kontrolerzy Trybunału zbierali in -
formacje na temat tego, w jaki sposób Komisja uwzględnia inte -
resy różnych zainteresowanych stron (producentów, przetwórców, 
impor terów, konsumentów), podczas prac nad zasadami właści -
wymi dla przepisów wspólnotowych.ZAKRES KONTROLI  
I PODEJŚCIE KONTROLNE
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 17
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 15.  W 2009 r. przeprowadzono następujące prace kontrolne:
 ο badanie odpowiednich działań DG  SANCO, a  z właszc za 
działalności FVO,
 ο kontrole na miejscu odpowiednich organów i  GPK w  c z te -
rech państ wach c złonkowskich (we Francji, w Niderlandach, 
Hiszpanii i Rumunii),
 ο uc zestnic t wo w kontrolach FVO, k tóre odbył y się na Lit wie, 
w Zjednoc zonym Królest wie i Grecji,
 ο w y wiady z  przedstawicielami odpowiednich stowarz yszeń 
(producentów, impor terów, przedsiębiorców i  konsumen -
tów)4.4 UECBV (Europejska Unia Handlu 
Żywcem i Mięsem), COPA-COGECA 
(Komitet Rolniczych Organizacji 
Zawodowych), CIAA (Konfederacja 
Przemysłu Spożywczego 
Unii Europejskiej), CLITRAVI 
(Centrum Łącznikowe Przemysłu 
Przetwórstwa Mięsa w Unii 
Europejskiej), BEUC (Europejska 
Organizacja Konsumencka).
© Europejski Trybunał Obrachunkowy
Każda przesyłka towarów musi przejść przez GPK zatwierdzony przez Komisję.
18
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. REWIZJA WSPÓLNOTOWYCH PRZEPISÓW 
W ZAKRESIE HIGIENY, ZWIĄZANYCH 
Z PRZYWOZEM MIĘSA
16.  W   b i a ł e j  k s i ę d ze  w   s p raw i e  b e z p i e c ze ń s t wa  ż y w n o ś c i  p r ze w i -
dziano rewizję przepisów dotyczących bezpieczeństwa żywności, 
z któr ych większość została zastąpiona nowymi uregulowaniami 
znanymi jako „pakiet higieniczny ”. Poniżej przedstawiono analizę 
kwestii, czy odpowiednie zmiany wprowadzone w ramach pakietu 
higienicznego zostały wdrożone i  cz y znalazły odz wierciedlenie 
w umowach weter ynar yjnych z państwami trzecimi.
UDOSTĘPNIENIE SKONSOLIDOWANYCH WERSJI 
ODPOWIEDNICH PRZEPISÓW UŁATWIŁOBY 
PRAWIDŁOWE I JEDNOLITE STOSOWANIE ZASAD
17.  Regulacje dotyczące przywozu mięsa i produktów mięsnych zawar -
to w  ponad pięćdziesięciu tekstach ustawodawcz ych, do któr ych 
n a l e ż y  d o d a ć  u m ow y  we te r y n a r y j n e  ( zo b.  ta b e l a   2 ) .  W   p k t  6 7 
białej księgi podkreślono, że poszczególne przepisy powinny być 
sformułowane w sposób jasny, prosty i zrozumiały, aby wsz ystkie 
zainteresowane podmiot y były w  stanie ich pr zestr zegać. Jed -
nakże, ze względu na brak skonsolidowanych wersji – a  nawet 
ogólnego pr zefor mułowania istotnych zasad – już sama liczba 
przepisów oraz ich złożoność stwarzają problemy i  dopuszczają 
różne interpretacje, co uniemożliwia stosowanie zasad w jednolity 
i   p r a w i d ł o w y  s p o s ó b .  D o t y c z y  t o  n a  p r z y k ł a d  p r a k t y c z n y c h 
zasad prowadzenia wzmocnionych kontroli, do której to kwestii 
DG SANCO i państwa członkowskie wracały wielokrotnie od 1997 r. 
(zob. ramka 1 ).UWAGI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 19
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. TERMINY WPROWADZANIA ZMIAN DO DECYZJI 
WPŁYWAJĄ NA ŚWIADECTWA WETERYNARYJNE 
SKŁADANE PRZY PRZYWOZIE MIĘSA
18.  Ponieważ celem regulacji dotyczących higieny jest zapewnienie 
wysokiego poziomu ochrony w zakresie bezpieczeństwa żywności, 
istotne jest, aby, zgodnie z wymogami art. 1 lit. g) rozporządzenia 
( WE) nr  852/2004, państwa trzecie poświadczały, że w y wożona 
przez nie żywność spełnia te same standardy higieny, co żywność 
produkowana w  UE, lub standardy równoważne. Jeżeli warunk i 
certyfikacji produktów przywożonych nie zostaną zaktualizowane 
w odpowiednim czasie, możliwe jest, że produkty te nie będą pod -
legały tym samym rygorystycznym wymogom na etapie produkcji 
i kontroli.
19.  Wymóg poświadczania przez weter ynarz y w  kraju pochodzenia, 
że mięso spełnia standardy określone w przepisach dotyczących 
higieny (które weszły w  ż ycie 1  stycznia 2006  r.) zaczął obowią -
z ywać dopiero w sierpniu 2006 r. w prz ypadku drobiu, w listopa -
dzie 2006  r. w  prz ypadku produktów mięsnych i  w lipcu 2008  r. 
w prz ypadku świeżego i przetworzonego mięsa innego niż drób.
R A M K A  1
NIEJASNE PRZEPISY DOTYCZĄCE WZMOCNIONYCH KONTROLI
W art. 24 dyrektywy Rady 97/78/WE określono zasady prowadzenia wzmocnionych kontroli, które można 
inicjować za pomocą komunikatu systemu RASFF wysyłanego po wykryciu naruszenia przepisów na granicz -
nym posterunku kontroli. Według wymogów tego artykułu „państwa członkowskie przeprowadzają bardziej 
rygorystyczne kontrole wszystkich przesyłek produktów tego samego pochodzenia. W szczególności, należy 
zatrzymać następnych 10 przesyłek tego samego pochodzenia, a zastaw na pokrycie kosztów inspekcji oraz 
kontroli bezpośrednich, w tym pobrania próbek i badań laboratoryjnych określonych w załączniku III , musi 
być wniesiony w granicznym posterunku kontroli”.
Stwierdzono jednak, że procedura związana ze wzmocnionymi kontrolami jest stosowana w państwach człon -
kowskich w różny sposób. Niektóre państwa członkowskie zatrzymują tylko dziesięć kolejnych przesyłek tego 
samego rodzaju produktu na tym samym GPK, gdzie wystąpił błąd, a inne zatrzymują na jakimkolwiek GPK 
na ich terytorium dziesięć kolejnych przesyłek tego samego rodzaju produktu tego samego pochodzenia lub 
nawet z tego samego zakładu przez maksymalny okres sześciu miesięcy, inne natomiast zatrzymują tylko trzy 
kolejne przesyłki, ponieważ uważają, że jest to problem nie tylko o wymiarze krajowym, lecz raczej europejskim. 
Ponieważ przepisy nie są wystarczająco precyzyjne i bywają różnie interpretowane, nie ma w UE jednolitego, 
zharmonizowanego podejścia; nie jest także możliwe monitorowanie tego procesu ani dokonanie oceny kon -
troli prowadzonych przez DG SANCO lub FVO. Nawet FVO może nie być w stanie sprawdzić, czy pojawiają się 
systematyczne problemy z towarami tego samego pochodzenia przywożonymi do UE, zwłaszcza jeśli są one 
wprowadzane przez różne GPK w różnych państwach członkowskich.
20
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. REWIZJA ZEZWOLEŃ NA EKSPORT DO UE
20.  W 2004 r. Parlament i Rada przyjęły dyrektywę5 potwierdzającą ist -
niejące wówczas wykazy zatwierdzonych zakładów i uprawnionych 
państw trzecich do czasu wejścia w ż ycie przepisów dotyczących 
higieny w dniu 1 stycznia 2006 r. z następującym zastrzeżeniem: 
„Do czasu prz yjęcia koniecznych przepisów na podstawie rozpo -
rządzenia nr  852/2004/WE6, nr  853/2004/WE7, nr  854/2004/WE8 
lub dyrektywy 2002/99/WE9 [...]”.
21.  Zgodnie z  ustaloną procedurą rozszer zania w yk azu zak ładów, 
które uz yskały zez wolenie na wywóz do UE, organy państw trze -
cich muszą poświadczać, że k ażdy nowy zak ład spełnia wymogi 
przepisów dotyczących higieny. W czasie kontroli jednak stwier -
dzono, że Komisja nie dokonała jeszcze rewizji zez woleń, które 
zostały udzielone państ wom tr zecim i  zak ładom pr zed 2006  r., 
tj. przed wejściem w życie „pakietu higienicznego”. Ta rewizja miała 
umożliwić Komisji zweryfikowanie, czy przepisy i systemy kontroli 
państw trzecich są równoważne z  nowymi wymogami wspólno -
towymi. Komisja nie ukończ yła także pracy nad nową wersją wy -
tycznej dotyczącej w ymaganych od państw trzecich informacji 
o ogólnej organizacji i sposobie prowadzenia kontroli.
22.  Pakiet higieniczny został przyjęty pod koniec 2004 r. i wszedł w ży -
cie w  dniu 1  st ycznia 2006  r. W  czasie kontroli (koniec 2009  r.) 
stwierdzono, że Komisja zdołała renegocjować z duż ymi par tne -
rami handlowymi UE10 trz y z 11 umów wcześniej obowiązujących 
w sektorze.
23.  W  ramach kontroli zbadano czter y najważniejsze umow y (z K a -
nadą, Nową Zelandią, USA i Sz wajcarią), które wymieniono w  ta-
beli 2 . Tekst umów został gruntownie przeanalizowany, przepro -
wadzono także wywiady z kierownictwem depar tamentów, które 
brały udział w  negocjacjach, ponadto uz ysk ano informacje od 
właściwych organów w kontrolowanych państwach członkowskich. 5 Dyrektywa 2004/41/WE 
Parlamentu Europejskiego i Rady 
z dnia 21 kwietnia 2004 r. uchylająca 
niektóre dyrektywy dotyczące 
higieny i warunków zdrowia przy 
produkcji i wprowadzaniu do obrotu 
niektórych produktów pochodzenia 
zwierzęcego przeznaczonych do 
spożycia przez ludzi i zmieniająca 
dyrektywy Rady 89/662/EWG 
i 92/118/EWG oraz decyzję Rady 
95/408/WE (Dz.U. L 157 z 30.4.2004, 
s. 33) (sprostowanie Dz.U. L 195 
z 2.6.2004, s. 12).
6 Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 
Parlamentu Europejskiego i Rady 
z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie 
higieny produktów spożywczych 
(Dz.U. L 139 z 30.4.2004, s. 1) 
(sprostowanie Dz.U. L 226 
z 25.6.2004, s. 3).
7 Rozporządzenie (WE) 
nr 853/2004 Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 
29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego 
szczególne przepisy dotyczące 
higieny w odniesieniu do żywności 
pochodzenia zwierzęcego 
(Dz.U. L 139 z 30.4.2004, s. 55), 
(sprostowanie Dz.U. L 226 
z 25.6.2004, s. 22).
8 Rozporządzenie (WE) nr 854/2004 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. 
ustanawiającego szczególne 
przepisy dotyczące organizacji 
urzędowych kontroli w odniesieniu 
do produktów pochodzenia 
zwierzęcego przeznaczonych do 
spożycia przez ludzi (Dz.U. L 139 
z 30.4.2004, s. 206) (sprostowanie 
Dz.U. L 226 z 25.6.2004, s. 83).
9 Dyrektywa Rady 2002/99/WE
z dnia 16 grudnia 2002 r. 
ustanawiająca przepisy sanitarne 
regulujące produkcję, przetwarzanie, 
dystrybucję oraz wprowadzanie 
produktów pochodzenia 
zwierzęcego przeznaczonych do 
spożycia przez ludzi (Dz.U. L 18 
z 23.1.2003, s. 11).10 Andora, Kanada, Chile, państwa EOG, Wyspy Owcze, Liechtenstein, Meksyk, Nowa Zelandia, 
San Marino, Szwajcaria i USA.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 21
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. TA B E L A  2 
ZBADANE UMOWY WETERYNARYJNE
Państwo trzecieData wejścia
w życieData wprowadzenia pierwszej
zmiany wynikającej z przepisów  
„pakietu higienicznego”Wielkość przywozu 
(2009) w tonach
(dane pochodzące
z COMEXT )
1. Kanada 17.12.1998 11 073
2. Nowa Zelandia  26.2.1997 ο 1.9.2006 (Umowa) Decyzja Komisji 2006/854/WE 
z dnia 26 lipca 2006 r. zatwierdzająca w imieniu 
Wspólnoty Europejskiej zmiany w załącznikach 
V i VIII do Umowy między Wspólnotą Europejską 
a Nową Zelandią w sprawie środków sanitarnych 
stosowanych w handlu żywymi zwierzętami i pro -
duktami zwierzęcymi
 ο 25.12.2006 (świadectwa) Decyzja Komisji z dnia 
24 sierpnia 2006 r. zmieniająca decyzję 2003/56/WE 
w sprawie świadectw zdrowia w przywozie żywych 
zwierząt i produktów zwierzęcych z Nowej Zelandii222 698
3. Szwajcaria 1.6.2001 ο 1.12.2006 (wejście w życie) Decyzja nr 1/2006 
Wspólnego Komitetu Weterynaryjnego ustanowio -
nego Umową między Wspólnotą Europejską a Kon -
federacją Szwajcarską dotycząca handlu produktami 
rolnymi z dnia 1 grudnia 2006 r. zmieniająca dodatki 
1, 2, 3, 4, 5, 6 i 10 do załącznika 11 Umowy 19 475
4. USA 1.8.1999 14 780
Źródło:  http://ec.europa.eu/food/international/trade/agreements_en.htm 
  http://eur-lex.europa.eu/pl/index.htm
  http://www.wto.org/english/tratop_e/sps_e/decisions06_e.htm 
22
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 11 Art. 46 ust. 1 rozporządzenia (WE)
nr 882/2004: „Takie urzędowe 
kontrole dotyczą w szczególności: 
[...] g) zakresu i funkcjonowania 
urzędowych kontroli przy przywozie 
zwierząt, roślin oraz ich produktów” .24.  Powodzenie w  negocjacjach zależ y ocz ywiście także od drugiej 
strony. Niemniej jednak, ze względu na długi czas tr wania nego -
cjacji – któr y spowodował, że znacznie przesunięto w czasie sto -
sowanie tych samych zasad „pakietu higienicznego” dotyczących 
prz ywozu, które obowiąz ywały producentów z  UE – kontrolerz y 
ustalili, że poddana przeglądowi umowa z Nową Zelandią weszła 
w życie dopiero osiem miesięcy po wprowadzeniu pakietu, mimo 
że UE zaakceptowała utrz ymanie stosunkowo ograniczonego po -
ziomu kontroli (co nie znalazło stosowanego uzasadnienia w do -
kumentach Komisji).
25.  DG SANCO nie posiada danych dotyczących bezpośrednich przed -
wywozowych kontroli (analiz laborator yjnych) produktów prze -
znaczonych na wywóz do UE, przeprowadzonych w Kanadzie i No -
wej Zelandii. Ponadto sprawozdania udostępnione pr zez Biuro 
ds.  Żywności i Weter ynarii (FVO) z wykle nie zawierają oceny za -
kresu i sposobu prowadzenia urzędowych kontroli realizowanych 
przez państwa trzecie w  odniesieniu do ich własnego prz ywozu 
produktów z wierzęcych11.
26.  Jednakże według podawanych przez Eurostat danych za 2008  r. 
Zjednoczone Królestwo importowało 111 930 ton mięsa baraniego, 
w tym 82 898 ton z Nowej Zelandii (około 77  %). Nowozelandzkie 
mięso zostało następnie rozprowadzone do innych państw człon -
kowsk ich. Pomimo dużej sk ali tego pr z y wozu do UE, właściwe 
organy w  Zjednoczonym Królestwie poinformowały kontrolerów 
Tr ybunału, iż wbrew ogólnej zasadzie stanowiącej, że kontrole 
tożsamości należ y przeprowadzać we wsz ystk ich prz ypadk ach, 
niektóre GPK sprawdzały tylko 2  % przesyłek, cz yli ten sam odse -
tek, co w prz ypadku kontroli bezpośrednich. Praktykę tę uzasad -
niono faktem, że umowa z  Nową Zelandią nie zawiera definicji 
kontroli tożsamości.
POTRZEBA USTALENIA WSPÓLNYCH WSKAŹNIKÓW 
OCENY UMÓW WETERYNARYJNYCH
27.  Te oceny, które przemawiały na korzyść utrzymania równoważno -
ści, były przeprowadzone bez uprzedniego określenia wskaźników 
jakościowych i ilościowych. Nie dokonano obiektywnego porów -
nania międz y poziomem ochrony sanitarnej (ALOP) wymaganym 
w   n ow yc h  p r ze p i s a c h  d o t yc z ą c yc h  h i gi e ny,  p oz i o m e m  s p r ze d 
prz yjęcia pak ietu, a  poziomem ochrony osiągniętym dzięk i sys -
temom kontroli stosowanym pr zez państ wa tr zecie, które były 
stroną danej umowy.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 23
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 28.  Na przykład ustawodawstwo w Nowej Zelandii zostało zestawione 
z przepisami dotyczącymi higieny przez techniczną grupę roboczą 
złożoną z przedstawicieli DG SANCO, ekspertów z Nowej Zelandii 
oraz grupy poczdamskiej12 (członkowie z  Komisji, Grecji, Finlan -
dii i Zjednoczonego Królestwa). W wyniku oceny stwierdzono, że 
ustawodawstwo w  Nowej Zelandii umożliwia osiągnięcie celów 
„pakietu higienicznego”. Załączniki do umowy zostały następnie 
odpowiednio zmienione i równoważność została utrzymana. Jed -
nakże nie było szczegółowej dokumentacji na potwierdzenie, że 
ustalenia grupy roboczej i grupy poczdamskiej opierały się na do -
wodach umożliwiających utrzymanie tzw. równoważności „Yes -1”13.
29.  Kontrolerz y ustalili również, że nie istnieje wspólna procedura 
rewizji opar ta na wsk aźnik ach ilościow ych i  jakościow ych oraz 
że nie ma dowodów na to, iż podczas negocjacji uwzględniono 
spostrzeżenia, które pocz yniło FVO w ramach swoich kontroli.12 Grupa ta została utworzona 
w celu dokonania oceny stopnia 
równoważności ustawodawstwa 
w państwach trzecich. Jej skład 
został ustalony przez Radę (nota 
10225/08 AGRILEG 91) i obejmuje 
przedstawicieli Rady i Komisji 
oraz ekspertów z ograniczonej 
liczby państw członkowskich 
wybieranych z uwzględnieniem 
badanego państwa trzeciego.
13 Kategoria „Yes -1” oznacza, że 
równoważność została uznana 
i można zastosować świadectwo 
uproszczone;  „Yes -2” oznacza, że 
równoważność została uznana pod 
pewnymi warunkami w zakresie 
produkcji i/lub kontroli;  „Yes -3” 
oznacza, że równoważność została 
zasadniczo uznana pod pewnymi 
szczegółowymi warunkami, 
przy czym od danego państwa 
trzeciego wymaga się świadectw 
podobnych do świadectw 
przedstawianych obowiązkowo 
przez inne państwa, z którymi 
nie zawarto umowy.
R A M K A   2
GŁÓWNE PROBLEMY Z OCENĄ UMÓW W SPRAWIE ŚRODKÓW 
SANITARNYCH I FITOSANITARNYCH
USA : problemy prawne związane ze stosowaniem „pakietu higienicznego”, harmonizacją częstości kontroli 
oraz uzgodnieniem metod weryfikacji równoważności.
Szwajcaria : większość unijnych przepisów dotyczących higieny została przetransponowana do szwajcarskiego 
ustawodawstwa. Ponieważ jednak państwo to nie jest jeszcze członkiem RASFF (systemu wczesnego ostrzegania 
o niebezpiecznych produktach żywnościowych i środkach żywienia zwierząt), Szwajcaria musi stosować inne 
procedury komunikacji (za pośrednictwem DG SANCO lub poprzez system CIRCA). Zbliżające się negocjacje 
powinny umożliwić rozwiązanie tego problemu.
Nowa Zelandia : zaktualizowana umowa weszła w życie dopiero osiem miesięcy po pakiecie higienicznym. 
Ponadto przewiduje ona bardzo niski poziom kontroli, który nie ma uzasadnienia w udokumentowanej 
analizie ryzyka.
Kanada : opóźnienie w aktualizacji załączników do umowy zgodnie z pakietem higienicznym było spowodowa -
ne problemami z ustaleniem równoważności, potrzebą wprowadzenia zmian do kanadyjskich aktów prawnych 
oraz opóźnieniami w publikacji.
24
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 14 Rozporządzenie Komisji 
(WE) nr 136/2004 z dnia 
22 stycznia 2004 r. ustanawiające 
procedurę kontroli weterynaryjnej 
we wspólnotowych punktach 
kontroli granicznej dotyczącą 
produktów przywożonych 
z państw trzecich (Dz.U. L 21 
z 28.1.2004, s. 11).
15 Dyrektywa Rady 97/78/WE
z dnia 18 grudnia 1997 r. 
ustanawiająca zasady regulujące 
organizację kontroli weterynaryjnej 
produktów wprowadzanych do 
Wspólnoty z państw trzecich 
(Dz.U. L 24 z 30.1.1998, s. 9).OGRANICZENIE POZIOMU KONTROLI POWINNO MIEĆ 
LEPSZE UZASADNIENIE
30.  Kluczowe regulacje wspólnotowe, w tym przepisy rozporządzenia 
( WE) nr 136/200414 i dyrektywy 97/78/WE15, wymagają od urzęd -
ników ds. weterynaryjnych prowadzenia systematycznych kontro -
li dokumentacji i  tożsamości. Uzupełnieniem tych kontroli mają 
być kontrole bezpośrednie produktów pochodzenia z wierzęcego 
przy ich wprowadzaniu na terytorium UE. W przypadku przywozu 
mięsa z  K anady i  Nowej Zelandii częstość prowadzenia kontroli 
bezpośrednich obniżono odpowiednio do 10  % i  2  %. Natomiast 
w sytuacjach, gdy nie istnieje specjalna decyzja ani umowa o rów -
noważności, wskaźnik ten wynosi 20  % (dla świeżej wieprzowiny, 
wołowiny i cielęciny, baraniny i koniny) lub 50  % (dla drobiu).
R A M K A   3
STOSOWANIE OBNIŻONEGO POZIOMU KONTROLI BEZPOŚREDNICH
W sytuacjach, gdy stosuje się obniżony poziom kontroli bezpośrednich, metody wyboru przesyłek różnią się 
w poszczególnych państwach członkowskich. Ogólnie rzecz biorąc, w trakcie kontroli powinno się należycie 
uwzględniać wyniki statystycznego doboru próby i odpowiednich czynników ryzyka16; proces planowania 
często pozostawia się uznaniu kontrolerów w punktach kontroli granicznej. We Francji główny organ wetery -
naryjny opracował kryteria wyboru określające priorytety, według których należy kontrolować przesyłki. Zaletą 
tej procedury jest fakt, że gwarantuje ona losowy i nieprzewidywalny dobór przesyłek. Według francuskich 
władz procedury tej nie przestrzegał GPK Roissy, przez który przechodzi największa liczba przesyłek. Nato -
miast w Niderlandach próby dobiera się elektronicznie w sposób losowy w momencie otrzymania zgłoszenia 
wstępnego. Aby podnieść skuteczność kontroli, holenderski elektroniczny system wyboru uwzględnia pewien 
zakres podpopulacji, takich jak „rodzaj produktu” i „państwo trzecie pochodzenia”.
W Hiszpanii częstość kontroli bezpośrednich przekraczała ustawowo obniżony poziom o 20–30  %, a mimo to 
odsetek przesyłek, w których wykryto niezgodności, niekoniecznie był wyższy17. Podobnie w Rumunii kon -
trolą bezpośrednią w 2008 r. objęto około 36  % przesyłek czerwonego mięsa (w porównaniu ze standardowym 
odsetkiem 20  % w państwach trzecich, 10  % w Kanadzie i 2  % w Nowej Zelandii). Nie istniała także centralna 
procedura weryfikacji gwarantująca osiągnięcie wyznaczonych progów, a procedura wyboru nie zapewniała 
losowego doboru przesyłek.
16 Odpowiednie czynniki ryzyka obejmują ryzyko dla zdrowia ludzkiego związane z produktem lub jego opakowaniem, prawdopodobieństwo 
wystąpienia niezgodności z określonymi wymogami, docelową grupę konsumentów, zakres i charakter dalszego przetwarzania produktu, ustalenia 
państwa eksportującego w zakresie kontroli i certyfikacji oraz dotychczasowe przestrzeganie zasad przez producentów i importerów z państw trzecich.
17 Np. w 2008 r. w wyniku kontroli bezpośredniej nie przyjęto trzech przesyłek (mięsa i mleka) z łącznej liczby 4  694 (czyli 0,06  %). Ogólny odsetek 
nieprzyjętych przesyłek wyniósł 0,63  % (średnia UE: 0,88  % w 2006 r.).
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 25
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 31.  Kontrolerz y ustalili, że wyniki analiz laborator yjnych przeprowa -
dzonych w  ramach kontroli bezpośrednich – inicjowanych przez 
GPK w państwach członkowskich i/lub przez same państwa trzecie 
przed wywozem – nie zostały poddane badaniu statystycznemu 
(np. pod względem wykrytych skażeń, miejsca pochodzenia mięsa 
lub miejsca wprowadzenia). Takie badanie mogłoby stanowić pod -
stawę bardziej obiektywnej oceny r yz yka i bez wątpienia byłoby 
prz ydatne podczas negocjacji z państwami trzecimi jako uzasad -
nienie częstości kontroli bezpośrednich prowadzonych przez GPK 
lub jako dodatkowa informacja przy określaniu rodzaju analitów, 
których należy szukać w przywożonych produktach spożywczych. 
Prz yk ładem tego, jak ie znaczenie ma wykorz ystywanie tego ro -
dzaju danych statystycznych może być złożone w Nowej Zelandii 
sprawozdanie18, które w yk azało, że w  101 ze 103 próbek mięsa 
baraniego wyk r yto obecność hormonów, mimo że próbk i te nie 
przekrocz yły górnego limitu pozostałości. Dane te stanowią so -
lidne uzasadnienie wniosku, że te GPK , któr ych to najbardziej 
dotycz y, powinny pobierać próbki do kontroli w sposób bardziej 
selektywny.
UMOWY WETERYNARYJNE NIE WYKLUCZAJĄ RÓŻNIC 
W TRAKTOWANIU POSZCZEGÓLNYCH PAŃSTW 
CZŁONKOWSKICH
32.  Umowa z Kanadą nie zagwarantowała braku dyskr yminacji wśród 
państw członkowskich, ponieważ, jak okazało się podczas kontroli, 
władze k anadyjsk ie nie w ydały jeszcze zez wolenia na pr z y wóz 
czterem państwom członkowskim. Podobnie w USA, gdzie kontrola 
w y wozu leż y w  gestii administracji publicznej, k ażde państ wo 
członkowskie traktowane jest jako osobny podmiot, mimo że na 
mocy obecnej umowy wszystkie państwa członkowskie mają obo -
wiązek przyjmować mięso przywożone ze Stanów Zjednoczonych. 
W jednym państwie członkowskim pozwolenie na eksport do USA 
uz yskała tylko jedna rzeźnia. Ponadto wnioski 11  państw człon -
kowsk ich o  uznanie równoważności – a  najwcześniejsz y z  nich 
wpłynął w 2000 r. – jeszcze nie zostały zatwierdzone przez władze 
USA.18 New Zealand National Chemical 
Residues and Contaminant Report  
(EU) (Krajowe sprawozdanie 
dotyczące pozostałości i skażeń 
chemicznych w Nowej Zelandii), 
grudzień 2008.
26
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. SYSTEMY INFORMATYCZNE ZWIĄZANE 
Z KONTROLAMI WETERYNARYJNYMI
33.  UE finansuje wprowadzanie i  utrz ymywanie systemów informa -
t ycznych: TRACES (eksperck i system kontroli handlu) – system 
stosowany do monitorowania prz ywozu produktów pochodzenia 
z wierzęcego – oraz RASFF (system wczesnego ostrzegania o nie -
bezpiecznych produktach ż y wnościow ych i  środk ach ż y wienia 
z wierząt). Poniżej przedstawiono analizę tych systemów pod ką -
tem tego, cz y w pełni odpowiadają one celom pakietu higienicz -
nego, a  w pr z ypadk u TR ACES – cz y system ten wspiera proces 
podejmowania decyzji.
OPTYMALIZACJA WYKORZYSTANIA BAZY DANYCH 
TRACES
34.  M imo że TRACES pr z ycz ynił się do harmonizacji procedur kon -
troli w  UE, niektóre państwa członkowskie wciąż wolą korz ystać 
z  własnego, niekompatybilnego z  tym systemem oprogramowa -
nia, ponieważ TRACES nie oferuje funkcjonalności uznawanych za 
istotne dla kontroli prowadzonych przez te państwa. Niektóre GPK 
w Niemczech, Niderlandach i Hiszpanii nie wprowadzają jeszcze 
do TRACES wsz ystk ich istotnych danych dotycząc ych prz y wozu 
mięsa, mimo że mają taki obowiązek. Wpływa to negatywnie na 
kompletność TRACES oraz, międz y innymi, na wiar ygodność uz y -
skiwanych z niego danych statystycznych. Ponadto w większości 
państw członkowskich nie powiązano tego systemu z bazami da -
nych służb celnych, chociaż poz woliłoby to na uzgodnienie da -
nych dotyczących przywozu mięsa zarejestrowanych w obu syste -
mach, Komisja zarządza systemem TRACES na poziomie UE i wnosi 
wk ład w  jego finansowanie i  roz wój (2,25  mln euro w  2009  r.). 
Kontrola wykazała, że konieczne są dalsze ulepszenia w celu usu -
nięcia obecnych niedociągnięć technicznych związanych na przy -
kład z  zabezpieczeniem dostępu wymaganym prz y uż ytkowaniu 
TRACES, z elektronicznym wydawaniem wspólnotowych świadectw 
weterynaryjnych dla wwozu i przewozu (CVED) oraz z tworzeniem 
statystyk przydatnych do prowadzenia analiz ryzyka umożliwiają -
cych lepsze ukierunkowanie kontroli weter ynar yjnych.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 27
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 35.  W  ramach roz woju systemu TR ACES należało dok ładniej zbadać 
sposoby i  środk i poz walające powiązać odpowiednie dane prze -
twarzane na potrzeby służb celnych z danymi pozyskiwanymi przez 
TRACES bądź dokonać niezbędnej koordynacji tych danych19. Głów -
ne powody, które podano na w yjaśnienie bieżąc ych problemów 
wiązały się ze spec yficznymi w ymaganiami służb celnych, dot y -
czącymi kodów stosowanych do identyfikacji produktów. Niemniej 
jednak w ynik i pilotażowego projektu zrealizowanego we współ -
prac y z  francusk imi służbami celnymi świadczą o  tym, że obecne 
problemy z inter fejsem można przez wycięż yć.
36.  W  wyniku kontroli w  państwach członkowsk ich stwierdzono, że 
system TR ACES jest w ykor z yst y wany w  ograniczonym stopniu, 
z właszcza jeśli chodzi o następujące uż yteczne funkcje:
a) wybór przesyłek do wyrywkowych lub niewyrywkowych kon -
troli bezpośrednich, połączonych i/lub niepołączonych z ana -
lizą laborator yjną;
b) prowadzenia wzmocnionych kontroli oraz monitorowanie ta -
kich kontroli;
c) kontrole zgodności i  uwierz ytelnianie świadectw weter yna -
r yjnych za pomocą np. kontroli krz yżowych danych wprowa -
dzonych przez wydające państwo trzecie (numer świadectwa, 
identyfikacja – adres e -mail i wzór podpisu urzędnika wyda -
jącego świadectwo20, wzór pieczęci jednostki certyfikującej);
d) skanowania nieprawidłowych świadectw ;
e) wprowadzenia 10 -cyfrowego kodu TARIC (nomenklatura cel -
na);
f ) kontrola krz yżowa z danymi służb celnych;
g) procedur y wprowadzania produktów pr z y wożonych pr zez 
osoby pr ywatne w prz ypadku przekroczenia limitów bezcło -
wych21;
h) określenia miejsca pier wotnego pochodzenia przesyłek po -
wrotnie prz ywożonych;
i) wprowadzania szczegółowych powodów, dla których GPK nie 
zez wolił na prz ywóz;
j) automatyczne wyliczanie kwot opłat i kar;
k) obowiązkowe wprowadzanie informacji o wewnątrzwspólno -
towych przesyłkach prz ywożonych produktów spoż ywcz ych, 
co umożliwiłoby ich sprawniejsze w yszuk iwanie w  pilnych 
sytuacjach.19 O znaczeniu takiego 
powiązania mowa jest w art. 5 
i 6 rozporządzenia Komisji z dnia 
18 lutego 2004 r. wprowadzającego 
dokument zgłoszenia i kontroli 
weterynaryjnych dotyczących 
zwierząt wwożonych do Wspólnoty 
pochodzących z krajów trzecich 
(Dz.U. L 49 z 19.2.2004, s. 11)  
i art. 6 i 7 rozporządzenia 
nr 136/2004.
20 Urzędnik wydający świadectwo 
to osoba akredytowana 
lub upoważniona przez 
organ certyfikujący w kraju 
eksportującym do sporządzania 
i wydawania urzędowych 
świadectw.
21 Z wyjątkiem ograniczonej liczby 
państw trzecich oraz niewielkich 
ilości przeznaczonych do użytku 
osobistego, przepisy wspólnotowe 
nie dopuszczają importu mięsa 
lub produktów mięsnych przez 
osoby prywatne, jeżeli nie złożą 
one uprzedniej deklaracji oraz 
świadectwa weterynaryjnego.
28
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 37.  Ogólnie rzecz biorąc, użytkownicy mają dostęp tylko do tych sek -
cji TRACES, które ich dotyczą. Jednakże w 2007 r. zewnętrzne ba -
danie22 wykazało potrzebę przeprowadzania okresowych kontroli 
bezpieczeństwa systemu. Jeśli chodzi o  prz ywóz mięsa, TRACES 
jest stosowany w Nowej Kaledonii, Meksyku i Nowej Zelandii. EFSA 
(Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) nie miał jednak 
dostępu do TRACES, kiedy gromadził dane z wsz ystkich dziedzin 
mając ych bezpośredni lub pośredni wpły w na bezpieczeńst wo 
ż ywności.
OPTYMALNE WYKORZYSTANIE SYSTEMU SZYBKIEGO 
OSTRZEGANIA
38.  RASFF kompiluje wsz ystkie dopuszczalne ostrzeżenia wydawane 
przez państwa członkowsk ie i/lub państwa trzecie. Warunk i, na 
jak ich państwa członkowsk ie mogą wydawać ostrzeżenia, mogą 
jednak nie zostać oficjalnie ustanowione przed 2011 r.23.22 Gartner France, „Hosting Traces 
project” (Hosting projektu Traces), 
2007, DG SANCO.
23 Komisja czekała na wyrok 
Sądu Pierwszej Instancji z dnia 
29 października 2009 r. Bowland 
Dairy Products przeciwko Komisji .
© Komisja Europejska (DG SANCO)
RASFF kompiluje wszystkie dopuszczalne ostrzeżenia,  
wydawane przez państwa członkowskie lub państwa trzecie.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 29
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 39.  Kontroler z y ustalili, że pr z ydatność i  funkcjonowanie systemu 
RASFF są powszechnie uznawane w UE za zadowalające. Jednak -
że sposób reakcji państw członkowskich na ostrzeżenia wydawa -
ne przez inne państwa członkowsk ie jest różny w  zależności od 
przyjętej przez nie interpretacji zasad stosowania wzmocnionych 
kontroli oraz „jakości” ostrzeżenia. Na prz yk ład Francja inicjuje 
wzmocnione kontrole pod warunkiem, że państwo wydające sto -
suje takie same kr yteria analiz y.
40.  Podsumowując, nie istnieje przejrz ysty zestaw zasad z wiązanych 
z RASFF, dotyczących inicjowania ostrzeżeń o zagrożeniu dla zdro -
wia ludzkiego na poziomie krajowym, a następnie inicjowania ich 
we wsz ystk ich państwach członkowsk ich. Brakuje także spójno -
ści, jeśli chodzi o prowadzenie wzmocnionych kontroli w wyniku 
ostrzeżenia bądź wszczynanie dochodzenia pod nadzorem kompe -
tentnych służb Komisji. Kontrola wykazała, że w jednym przypadku 
mięsa wywożonego do UE, któr y został zgłoszony przez organy 
krajowe w państwie trzecim pochodzenia, system nie był w stanie 
zareagować wystarczająco wcześnie, aby uruchomić wzmocnione 
kontrole i  zagwarantować, aby całe mięso stanowiące zagroże -
nie zostało w ycofane z  obrotu i  wróciło do k raju pochodzenia. 
Państwa członkowsk ie zostały poinformowane dopiero tydzień 
później i  nie uruchomiono specjalnych środków prewenc yjnych 
Komisji (np. komórka bezpieczeństwa), dlatego też wzmocnione 
kontrole rozpoczęto z opóźnieniem.
30
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. POTRZEBA WSPÓLNEGO INTERFEJSU MIĘDZY TRACES 
A ODPOWIEDNIMI KRAJOWYMI BAZAMI DANYCH
41.  Kontrola k rz yżowa danych zawar tych w TRACES z  informacjami 
służb celnych nadal prz ysparza trudności z kilku powodów z wią -
zanych z zasadami oraz wymogami handlu międz ynarodowego:
 ο baz y danych przedsiębiorst w nie są powszechnie dostępne;
 ο zasady międz ynarodowe nie w ymagają szc zegó łow ych opi -
sów ładunków (dostarc zanych drogą morską lub inną);
 ο nie ma obowiązku wprowadzania 10 -c y frowego kodu TARIC 
dla prz y wożonych towarów w prz ypadku deklaracji skróco -
nej (manifestu);
 ο krajowe dane celne nie są automat yc znie przekaz y wane 
w  c zasie rzec z y wist ym do DG  TA XUD; ponadto miejscem 
ostatec znego przeznac zenia, gdzie służby celne z walniają 
prz y wożone mięso, może nie być to samo państ wo c złon -
kowskie, przez k tóre mięso zostało wprowadzone na ter y -
torium UE.
42.  W  większości prz ypadków państwa członkowskie nie ustanowiły 
krajowych procedur koordynacji danych w systemie TRACES (np. 
ilości prz ywożonego mięsa) z  danymi wprowadzonymi do lokal -
nych systemów lub rejestrów celnych, do COMEXT24 i/lub z danymi 
organów kontrolnych w państwach trzecich. Na przykład kontrola 
przeprowadzona w GPK w Hawrze ujawniła, że chociaż w krajowej 
bazie danych zarejestrowano w 2008 r. 14 560 przesyłek prz ywo -
żonego mięsa przeznaczonego do spożycia przez ludzi, odpowia -
dająca jej liczba w systemie lokalnym wynosiła 14 750.
NCTS – RYZYKO UNIKANIA KONTROLI 
WETERYNARYJNYCH
43.  N C T S2 5 j e s t  s k o m p u t e r y z o w a n y m  s y s t e m e m  u r u c h o m i o n y m 
w 2003 r. w celu umożliwienia przedsiębiorstwom wprowadzania 
danych dotyczących przepływu towarów „w tranz ycie”26, któr ych 
ostateczna odprawa może mieć miejsce w jakimkolwiek urzędzie 
celnym w kraju przeznaczenia, a nie w miejscu wprowadzenia ich 
do UE.24 COMEXT jest referencyjną 
bazą danych Eurostatu dotyczącą 
handlu zewnętrznego.
25 NCTS (Nowy komputerowy 
system obsługi procedury 
tranzytowej) – decyzja 
nr 105/2000/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 
17 grudnia 1999 r. zmieniająca 
decyzję nr 210/97/WE przyjmującą 
program działań dla służb 
celnych we Wspólnocie (Customs 
2000) i uchylająca decyzję Rady 
91/341/EWG (Dz.U L 13 z 19.1.2000, 
s. 1).
26 Według przepisów 
weterynaryjnych pojęcie „tranzytu” 
dotyczy ładunków przesyłanych 
z jednego państwa trzeciego do 
drugiego przez terytorium UE.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 31
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 44.  Stosowne przepisy wspólnotowe nie wymagają podawania kodu 
TARIC prz y wprowadzaniu danych do NC TS. Ze względu na brak 
filtrów, które umożliwiłyby identyfikację deklarowanych towarów 
objętych przepisami sanitarnymi, istnieje prawdopodobieństwo 
odprawienia towarów bez przeprowadzenia kontroli weterynaryj -
nych podczas wprowadzania ich na ter ytorium UE. Poszczególne 
urzędy celne kontrolują swój sposób funkcjonowania oraz struk -
turę wewnętrzną według własnego uznania oraz same decydują 
o potrzebie wprowadzenia takich filtrów. Po niedawnym incyden -
cie, gdy towar y prz y wożone drogą powietrzną zostały przesła -
ne w inne miejsce transpor tem drogowym bez przeprowadzenia 
kontroli, hiszpańskie służby celne zmodyfikowały krajowy system 
NC TS, tak aby ładunki tego rodzaju mogły być wykr ywane i pod -
dawane kontrolom weter ynar yjnym natychmiast po ich wprowa -
dzeniu na ter ytorium kraju.
45.  W kilku sprawozdaniach FVO27 zwrócono uwagę na brak odpowied -
nich filtrów w  krajowych NC TS. Pomimo to nadal nie zmieniono 
przepisów UE w celu naprawienia tej sytuacji.
NADZÓR KOMISJI NAD KRAJOWYMI 
SYSTEMAMI ZARZĄDZANIA KONTROLAMI 
WETERYNARYJNYMI
46.  Każde państwo członkowskie ma obowiązek prz ygotować wielo -
letni plan kontroli służący spójnemu, kompleksowemu i zintegro -
wanemu podejściu do urzędowych kontroli łańcucha ż ywnościo -
wego i paszowego oraz kontroli wdrażania przepisów dotyczących 
zdrowia i dobrostanu z wierząt, a także w zakresie prz ywozu.
POTRZEBA OPRACOWANIA UNIJNEJ STRATEGII 
PRZYGOTOWYWANIA I OCENY PLANÓW NADZORU
47.  Komisja nie podjęła do tej por y inicjat y w y mającej na celu za -
pewnienie wytycznych (np. dotyczących ujednoliconego doboru 
próby i badań laborator yjnych) na potrzeby sporządzania krajo -
wych planów monitorowania określonych w rozporządzeniu ( WE) 
nr 136/2004 – państwa członkowskie prz ygotowują je całkowicie 
według własnego uznania. Chociaż FVO w  ramach swoich kon -
troli sprawdza, cz y plany takie istnieją i są realizowane, nie bada 
szczegółowo ich jakości.27 DG(SANCO)/ 2009-8203 
- MR - FINAL (Słowenia); 
DG(SANCO)/ 2009-8085 - MR - 
FINAL (Szwecja); DG(SANCO)/ 2009-
8081 - MR - FINAL (Litwa).
32
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 48.  Ustalono, że k rajowe plany monitorowania są prz ygotowywane 
na podstawie analiz y r yz yk a oraz w yników analiz, które pr ze -
prowadzają akredytowane do tego celu laboratoria krajowe. Od 
państw członkowsk ich jednak zależ y, cz y w  analizie r yz yk a zo -
staną uwzględnione elementy dyrektywy 96/23/WE28 (ustalenia 
krajowych planów monitorowania pozostałości) oraz rozporządzeń 
nr 2073/200529, nr 466/200130 i nr 1881/200631 (istnienie unijnych 
lub międz ynarodow ych sz ybk ich ostr zeżeń i  opinii naukow ych 
EFSA oraz rodzaje r yz yka ujawnione w planach pozostałości spo -
rządzanych przez państwa trzecie, a także cechy i ustalenia tych 
planów32. Ponadto stwierdzono, że plany te były opracowywane 
prz y ograniczeniach budżetowych.28 Dyrektywa Rady 96/23/WE
z dnia 29 kwietnia 1996 r. w sprawie 
środków monitorowania niektórych 
substancji i ich pozostałości 
u żywych zwierząt i w produktach 
pochodzenia zwierzęcego 
oraz uchylająca dyrektywy 
85/358/EWG i 86/469/EWG oraz 
decyzje 89/187/EWG i 91/664/EWG 
(Dz.U. L 125 z 23.5.1996, s. 10).
29 Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 
2005 r. w sprawie kryteriów 
mikrobiologicznych dotyczących 
środków spożywczych (Dz.U. L 338 
z 22.12.2005, s. 1).
TA B E L A  3 
RÓŻNE POZIOMY ANALIZY LABORATORYJNEJ
Liczba przesyłek poddanych analizie 
laboratoryjnej / liczba ładunków × 100 
(przybliżony odsetek)Uwagi
Kraj Mięso czerwone Mięso białe 2008
Litwa ≤ 10 % Próbki pobierane z co dziesiątej przesyłki 
Francja 3 % Dwie systematycznie wykonywane analizy
Hiszpania 0,4 % 1,8 % Plan przewidywał odsetek analiz na poziomie 5%
Grecja 0,02 % – 0,2 % 0,02 % – 0,5 % 1% kontroli bezpośrednich
Niderlandy ≤ 1,0% pozostałości + ≤ 0,5% mikrobiologiaOdsetek wyliczony według liczby analiz, a nie liczby 
przesyłek, z których pobrano próbki 
Rumunia Zaplanowano 1–3% w zależności od kategorii towarów Brak danych dotyczących badań
Zjednoczone 
Królestwo0,02 % – 0,2 % 0,02 % – 0,5 % 1% kontroli bezpośrednich 
(np. 0,02% mięsa z Nowej Zelandii)
Źródło:  Dane zgromadzone podczas kontroli na miejscu w państwach członkowskich.  
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 33
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 49.  Us t a l o n o  n a  p r z y k ł a d,  że  w   p l a n a c h  Z j e d n o c zo n e g o  K ró l e s t w a 
i  H iszpanii nie ok reślono, jak ich rodzajów analitów należ y szu -
kać w próbkach pochodzących z poszczególnych państw trzecich. 
W Hiszpanii, na Litwie i  w Rumunii, gdzie zakres badań jest ogra -
niczony możliwościami wykonywania przez laboratoria niektór ych 
analiz i/lub posiadaniem przez nie odpowiednich akredytacji, plany 
monitorowania na 2008 r. nie przewidywały wykr ywania w mięsie 
pewnych kategorii pozostałości hormonów (anabolików) i/lub za -
niecz yszczeń środowiskow ych (dioksyn, metali ciężk ich). Grecja 
natomiast nie opracowała jeszcze krajowego planu monitorowania, 
i w związku z tym weterynarze w greckich GPK sami ustalili, których 
analitów będą poszukiwać.
50.  Według organów francuskich wzrost obciążenia pracą w  niektó -
r ych GPK może powodować wyczerpanie ich budżetu przed koń -
cem roku i  uniemożliwiać im pełną realizację planów monitoro -
wania, co oznacza, że rodzaj wykonywanych analiz może zależeć 
od czynników finansowych, a nie naukowych. Ustalono, że w jed -
nym z  rumuńsk ich GPK z  63 analiz laborator yjnych przewidzia -
nych w  planie na 2008  r. wykonano zaledwie 20. Ze względu na 
ograniczenia budżetowe plan na 2009  r. pr zewidy wał już t ylko 
44 analiz y.
51.  Ustawodawstwo UE nie określa, jaki minimalny odsetek przesyłek 
należy poddać badaniom laboratoryjnym w ogóle, ani nie określa 
poszczególnych rodzajów badań w ymaganych dla danej ilości, 
rodzaju produktu lub miejsca pochodzenia. Jednakże przewiduje 
ono prz yjmowanie decyzji wykonawcz ych określających zharmo -
nizowane metody doboru próby i wykonywania badań laboratoryj -
nych. W związku z tym wymagany odsetek analiz laboratoryjnych 
jest określany w krajowych planach monitorowania. War tości dla 
różnych poziomów badań laborator yjnych, które zaplanowano 
i/lub przeprowadzono w 2008 r. w państwach członkowskich obję -
tych kontrolą na miejscu, wyszczególniono w  tabeli 3 .
52.  Państwa członkowskie stosują różne strategie nadzoru. Niektóre 
obliczają częstość pobierania próbek na podstawie liczby przywo -
żonych przesyłek i/lub charakteru/pochodzenia danego produktu, 
ewentualnie zostawiając weter ynarzom w  GPK pewne pole ma -
newru. Inne uzależniają częstość pobierania próbek od wskaźni -
ków kontroli bezpośrednich określonych w przepisach UE, co może 
skutkować wyjątkowo nisk im odsetk iem badań laborator yjnych 
produktów spoż ywcz ych pochodzących z  państw trzecich, które 
podpisały z  UE porozumienie w  sprawie SPS (środków sanitar -
nych i  fitosanitarnych) (np. 0,02  % w  prz ypadku mięsa z  Nowej 
Zelandii).30 Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 466/2001 z dnia 8 marca  
2001 r. ustalające najwyższe 
dopuszczalne poziomy dla 
niektórych zanieczyszczeń 
w środkach spożywczych  
(Dz.U. L 77 z 16.3.2001, s. 1).
31 Rozporządzenie Komisji 
(WE) nr 1881/2006 z dnia 
19 grudnia 2006 r. ustalające 
najwyższe dopuszczalne poziomy 
niektórych zanieczyszczeń 
w środkach spożywczych  
(Dz.U. L 364 z 20.12.2006, s. 5).
32 http://ec.europa.eu/food/
food/chemicalsafety/residues/
third_countries_en.htm#3
34
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 53.  Kontrola ujawniła również, że kontrole pr z y wozu w  państ wach 
członkowskich nie zawsze obejmowały całość łańcucha dystrybu -
cji od miejsca wprowadzenia (GPK ) do konsumenta końcowego, 
poprzez podmioty odpowiedzialne za załadunek (które mają obo -
wiązek dopełnić pewnych formalności w  urzędzie celnym/GPK ), 
przewoźników, impor terów oraz dystr ybutorów. Ustalono także, 
że w sprawozdaniach rocznych składanych przez państwa człon -
kowsk ie na podstawie ar t.  44 rozporządzenia ( WE) nr  882/2004 
nie pojawiło się odniesienie do celów wieloletniego k rajowe -
go planu kontroli (MANCP) ok reślonego w  ar t.  42 tego samego 
rozporządzenia.
54.  Chociaż główna odpowiedzialność za wprowadzenie pr zesyłk i 
na ter ytor ium UE spocz y wa na impor ter ze, dzieli on ją często 
z podmiotami nadającymi przesyłkę i/lub organami celnymi, któ -
re wykonują takie zadania, jak złożenie uprzedniego zgłoszenia 
i przedstawienie przesyłki do odprawy w GPK. 
Służby celne wykonują takie zadania jak przedstawianie  
przesyłek do odprawy w GPK.
© Europejski Trybunał Obrachun
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 35
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 55.  D G   S A N CO  n i e  p o s i a d a  d a nyc h  d o t yc z ą c yc h  w y n i k ów  k o nt ro l i 
przeprowadzonych w odniesieniu do podmiotów uczestniczących 
w procesie przewozu, mimo że muszą one dysponować dowodami 
na identyfikowalność towarów i przechowywać je w odpowiednich 
warunkach.
56.  Wyniki, które uzyskano i opisano w sprawozdaniach rocznych, nie 
zostały poddane właściwej ocenie pod względem celów określo -
nych w MANCP. Pier wsze sprawozdanie roczne Komisji określone 
w  ar t.  44 ust.  6 rozporządzenia ( WE) nr  882/2004, dotyczącego 
realizacji zintegrowanych wieloletnich krajowych planów kontroli, 
zostało opublikowane 25 sierpnia 2010 r.33.
BRAK HARMONIZACJI OPŁAT I KAR
57.  Zgodnie z wytycznymi W TO (Światowej Organizacji Handlu) i FAO 
(Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa) 
Komisja stwierdziła w białej księdze34, że opłaty pobierane w ra -
mach kontroli prz ywozu powinny pok r ywać jedynie koszty tych 
kontroli i  powinny być stosowane w  sposób ujednolicony, aby 
zapobiec zakłócaniu handlu. W praktyce jednak ar t. 27 rozporzą -
dzenia ( WE) nr 882/2004 zawiera wymóg, aby państwa członkow -
skie pobierały opłaty przywozowe według ustalonych stawek mi -
nimalnych lub w takiej wysokości, by opłaty te pokr ywały koszty 
kontroli urzędowych.
58.  Kontrola wykazała, że Komisja nie posiada dokładnych informacji 
o tym, czy koszty prowadzenia kontroli ściśle odpowiadają pobiera -
nym opłatom, szczególnie w sytuacji, gdy dane państwo członkow -
skie stosuje stawki niższe niż ustalone stawki minimalne. W dwóch 
spośród czterech wizytowanych państw członkowskich kontrolerzy 
ustalili także, że właściwe organy krajowe nie są w stanie wykazać 
za pomocą dokumentów finansow ych, że osiągnięto w ymaganą 
przepisami UE równowagę między wydatkami a przychodami zwią -
zanymi z kontrolą. Badanie przeprowadzone niedawno na zlecenie 
Komisji35 również wykazało, że metody obliczania opłat stosowane 
przez państwa członkowskie nie są wystarczająco przejrz yste.
59.  Podobnie jak w przypadku opłat, ważne jest również zapobieganie 
zakłóceniom handlu poprzez harmonizację kar, które mogą być na -
kładane, jeżeli podczas kontroli zostaną wykryte niedociągnięcia. 
Kontrolerz y ustalili, że w ramach swoich kontroli na miejscu FVO 
sprawdza, cz y k ar y są pr zewidziane i  cz y są akt y wnie stosowa -
ne wobec przedsiębiorstw odpowiedzialnych za niedociągnięcia. 
Jednakże w dziedzinie tej nie opracowano ogólnych wytycznych, 
a  służby Komisji nie mogły wydać opinii na temat tego, cz y k ar y 
nakładane według różnych systemów obowiązujących w państwach 
członkowskich są proporcjonalne i cz y mają efekt odstraszający.33 COM(2010) 441 wersja 
ostateczna z 25.8.2010.
34 Załącznik C, art. 1 lit. f) 
porozumienia Światowej 
Organizacji Handlu w sprawie 
stosowania środków sanitarnych 
i fitosanitarnych stanowi, że należy 
zagwarantować, aby „wszelkie 
opłaty nakładane w związku 
z procedurami dotyczącymi 
importowanych produktów [...]  
nie były wyższe od faktycznego 
kosztu takiej usługi” . Punkt 18 normy 
FAO CAC/GL 20-1995 stanowi, 
że wszelkie opłaty nakładane 
przez kraje importujące powinny 
ograniczać się do rozsądnych 
i niezbędnych kwot. Rozdział 6 
pkt 87 WPFS (białej księgi dotyczącej 
bezpieczeństwa żywności) stanowi, 
że należy zagwarantować, aby 
pobrane opłaty wykorzystywane 
były wyłącznie do finansowania 
kosztów kontroli.
35 Konsorcjum ds. oceny łańcucha 
żywnościowego (Food Chain 
Evaluation Consortium – FCEC), 
kwiecień–listopad 2008, Agra CEAS 
Consulting.
36
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. NIEKTÓRE GPK WYKAZUJĄ BARDZO NISKĄ 
AKTYWNOŚĆ
60.  Jeśli chodzi o tworzenie GPK, w Hiszpanii, Grecji i Rumunii wykryto 
prz ypadki, w  któr ych transakcje miały tak niewielkie znaczenie, 
że podano w wątpliwość potrzebę istnienia takich GPK, wymaga -
jących stałej dyspoz ycyjności doświadczonych, mających aktual -
ną wiedzę eksper tów. W  rzecz ywistości niektóre GPK utworzono 
z przyczyn wewnętrznych, niezwiązanych z wydajnością zarządza -
nia lub skutecznością kontroli, a  ich dalsze funkcjonowanie nie 
jest uzasadnione analizą kosztów i korz yści.
61.  Ponadto kontrola na miejscu w yk azała, że GPK często nie mają 
dostępu do baz danych lub ich odpowiednich sekcji, które są udo -
stępnione służbom celnym. Utrudnia im to sprawne wykonywanie 
kontroli krzyżowych wszystkich przesyłek, które zostały uprzednio 
zgłoszone GPK do kontroli weter ynar yjnej.
OGRANICZONA ROLA AUDYTU WEWNĘTRZNEGO 
W KRAJOWYCH SYSTEMACH KONTROLI
62.  W trzech spośród czterech państw członkowskich wiz ytowanych 
bez udziału inspektorów FVO funkcja audytu wewnętrznego nie 
była właściwie zorganizowana i  nie działała zgodnie z  mając y -
m i  z a s t o s o w a n i e  ro z p o r z ą d z e n i a m i  U E  [ n p.  ro z p o r z ą d z e n i e m 
( WE)  nr  882/2004] lub odpowiednimi normami ISO36 (tak imi jak 
obecność planu kontroli, opisu zadań i ustaleń w sprawie kontroli 
jakości, zorganizowane monitorowanie, nadzór komitetu ds. kon -
troli). Ponadto Komisja wydała wytyczne37 dotyczące k rajowych 
audytów wewnętrznych zgodne z wyżej wymienionymi normami, 
ale nie mają one charakteru wiążącego i  nie są właściwie stoso -
wane. Zasada niezależności audytorów wewnętr znych nie była 
przestrzegana w  dwóch z  czterech wymienionych wyżej państw 
członkowskich, ponieważ audytorzy zewnętrzni nie podlegali bez -
pośrednio najwyższ ym w  hierarchii szczeblom właściwych orga -
nów krajowych.36 ISO 19011: 2002 „Guidelines 
for quality and/or environmental 
management systems auditing” 
(PN-EN ISO 19011: 2003 „Wytyczne 
dotyczące auditowania systemów 
zarządzania jakością lub 
zarządzania środowiskowego”), 
Międzynarodowa Organizacja 
Normalizacyjna, 1 października 
2002 r.; ISO 9000: 2000, „Quality 
management systems – 
Fundamentals and vocabulary” 
(PN-EN ISO 9000:2001 „Systemy 
zarządzania jakością – podstawy 
i terminologia”), Międzynarodowa 
Organizacja Normalizacyjna, 
grudzień 2000 r.
37 Decyzja Komisji z dnia 
29 września 2006 r. określająca 
wytyczne ustanawiające kryteria 
przeprowadzania audytów 
zgodnie z rozporządzeniem 
(WE) nr 882/2004 Parlamentu 
Europejskiego i Rady 
w sprawie kontroli urzędowych 
przeprowadzanych w celu 
sprawdzenia zgodności z prawem 
paszowym i żywnościowym oraz 
regułami dotyczącymi zdrowia 
zwierząt i dobrostanu zwierząt 
(Dz.U. L 278 z 10.10.2006, s. 15).
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 37
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 63.  Wśród uchybień wykrytych w procedurach audytu wewnętrznego 
państw członkowskich znajdują się następujące:
a) p l a n o w a n i e  n a  p o d s t a w i e  n i e f o r m a l n y c h  a n a l i z  r y z y k a 
(Hiszpania, Rumunia), bez uwzględnienia obciążenia pracą 
punktów kontroli granicznej (Rumunia) lub niewolnicze trzy -
manie się cyklu pięcioletniego (Litwa);
b) audyty nie skupiają na celach określonych w MANCP lub sku -
piają się na zgodności instalacji z wymogami, a nie na zgod -
ności stosowanych procedur kontroli;
c) kontrole prowadzone przez tylko jednego inspektora, któr y 
może mieć niew ystarczające k walifik acje do w ykony wania 
kontroli weter ynar yjnych prz ywożonego mięsa;
d) sprawozdania z kontroli, które nie są zgodne pod względem 
struktury i treści z powszechnie przyjętą praktyką, zwłaszcza 
jeśli chodzi o opis niedociągnięć oraz określanie koniecznych 
środków naprawcz ych i nadawanie im prior ytetów.
64.  Gdyby metody i techniki kontroli obecnie wykorz ystywane przez 
FVO zostały dostosowane do tych stosowanych przez jednostk i 
audytu wewnętrznego kontrolujące prz ywóz w organach państw 
członkowskich, FVO mogłoby brać pod uwagę wyniki tych audy -
tów i według nich ustalać częstotliwość swoich wiz yt i/lub ukie -
runkować działalność na słabe ogniwa w łańcuchu kontroli w celu 
ulepszenia procedur kontrolnych.
POTRZEBA USTALENIA WSKAŹNIKÓW WYKONANIA 
DOTYCZĄCYCH MONITOROWANIA POSTĘPÓW 
W REALIZACJI CELÓW „PAKIETU HIGIENICZNEGO”
65.  Wbrew temu, co zadeklarowano w białej księdze dotyczącej bez -
pieczeństwa żywności38, Komisja nie określiła jeszcze wskaźników 
wykonania dla krajowych systemów kontroli. Jeśli chodzi o  eks -
por terów z  państ w tr zecich ekspor tując ych towar y do UE, nie 
prz yjęto oficjalnie wskaźników wykonania z wiązanych z  kontro -
lami prowadzonymi na każdym etapie łańcucha produkcji przed 
wywozem.38 W jednym z celów 
wymienionych w rozdziale 6 
pkt 91 białej księgi określono 
wyraźną potrzebę utworzenia 
wspólnotowej struktury krajowych 
systemów kontroli, regulowanych 
wspólnotowymi wytycznymi. 
W ramach tej struktury 
wyznaczono by wspólnotowe 
wskaźniki wykonania.
38
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. POTRZEBA LEPSZEGO UKIERUNKOWANIA GPK 
I PRZESYŁEK NA PODSTAWIE ANALIZY RYZYKA
66.  Art. 2 pkt 3 decyzji Komisji 2005/13/WE  zmienionej decyzją Komisji 
2005/13/WE z dnia 3 stycznia 2005 r.39 stanowi, że „inspekcje eks -
per tów weter ynar yjnych Komisji opar te są na ocenie wsz ystkich 
istotnych cz ynników wymienionych w  ust. 4 oraz potencjalnych 
zagrożeń i  wpły wu t ych cz ynników na zdrowie z wier ząt i  ludzi 
we Wspólnocie”. Pkt  4 stanowi, że: „Prz y planowaniu misji Biura 
ds. Ży wności i Weter ynarii Komisja w yznacza prior ytet y w  od -
niesieniu do miejsc i  częstotliwości, biorąc pod uwagę historię 
wcześniejszych inspekcji wykonanych w państwie członkowskim, 
dane zebrane w ramach systemu TRACES, informacje podane przez 
państwa członkowskie zgodnie z  rozporządzeniem Komisji ( WE) 
nr 745/2004 oraz następujące kr yteria:
 ο ilościową i jakościową struk turę w ymiany handlowej obej -
mującej państ wo c złonkowskie, wraz z  t ypem i  gatunkiem 
odnośnych z wierząt lub produk tów oraz ich krajem 
pochodzenia,
 ο istotne informacje na temat możliw ych nielegalnych prz y -
wozów oraz potencjalnego r y z yka wprowadzenia chorób,
 ο informacje dostępne w  ramach systemu sz ybkiego ostrze -
gania (Rapid Aler t),
 ο wszelkie pozostałe istotne informacje”.
67.  Pomimo ograniczonych zasobów komisyjne FVO posiada solidny 
zespół eksper tów i wraz z odpowiednimi podmiotami krajowymi 
odgrywa istotną rolę w utrzymywaniu koniecznej presji kontrolnej 
w zakresie jakości kontroli prowadzonych w GPK w całej UE. Ogól -
nie rzecz biorąc, prz yjęto właściwe standardy oraz szczegółowe 
wytyczne i procedur y dotyczące planowania, realizacji, rapor to -
wania i  monitorowania prac FVO. Kontrole FVO są prowadzone 
w sposób zorganizowany i zgodny z przyjętymi zasadami. Istnieje 
jednak potrzeba poprawy, głównie w  zakresie formalnej analiz y 
r yz yk a w ykony wanej w  celu opracowania rocznego planu prac 
kontrolnych oraz w zakresie ukierunkowania kontroli na monito -
rowanie działań podjętych w związku w wcześniejszymi uwagami.39 Decyzja Komisji 2001/881/WE
(Dz.U. L 326 z 11.12.2001, s. 44) 
została uchylona decyzją Komisji 
2009/821/WE (Dz.U. L 296 
z 12.11.2009, s. 1), ale zasady 
ustanowione w pkt 3 nadal 
obowiązują w odniesieniu do 
analizy ryzyka.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 39
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 68.  W celu spełnienia wymogów prawnych prace kontrolne FVO muszą 
być corocznie planowane z wykorzystaniem przejrzystego modelu 
r yz yka. FVO opracowało model w formacie Excel, którego działa -
nie polega na prz ypisywaniu poziomu r yz yk a (oznaczonego ko -
lorem zielonym/pomarańczowym/czer wonym) każdemu państwu 
członkowskiemu.
69.  Istnieje pewna spójność międz y stosowanymi kr yteriami r yz yk a 
a  szablonem sprawozdania z  kontroli w ykor z yst y wanym pr zez 
FVO. Jeśli chodzi o  ważenie różnych kr yteriów, FVO podkreśliło, 
iż podkryteria stosowane do poszczególnych głównych kryteriów 
sprawiają, że niektóre kr yteria są istotniejsze od innych.
70.  Nie jest jednak jasne, dlaczego wybrano kr yteria prz yjęte przez 
FVO40, podczas gdy wielkość handlu oraz istotne informacje uz y -
sk ane z  systemów TRACES lub RASFF nie zostały uwzględnione, 
mimo że wymaga tego odpowiednia standardowa procedura ope -
rac yjna FVO. Ponadto waga pr z ypisana k ażdemu k r yterium nie 
jest jasna, ani też nie ma w yraźnych zasad prz ypisy wania wagi 
państwu członkowskiemu o czerwonym, pomarańczowym lub zie -
lonym poziomie ryzyka w zakresie konkretnego kryterium w tabeli 
planowania.
71.  Sposób planowania kontroli FVO jest przedstawiany państwom 
członkowskim i są one proszone o zgłaszanie swoich uwag. Do tej 
por y jednak otrz ymano bardzo niewiele takich komentarz y.
72.  W  tej sytuacji model r yz yk a pr z yjęt y do celów ustalania rocz -
nych prior ytetów kontroli FVO w  państwach członkowsk ich nie 
uwzględnia istotnych i  w ymaganych przepisami informacji, ani 
nie ułatwia analiz y ilościowej na poparcie utworzonej listy prio -
rytetów. Sposób przypisywania relatywnej wagi stosowanym kry -
teriom i podkryteriom nie jest ani wystarczająco jasny, ani w peł -
ni uzasadniony. Skutk iem tego prz yjęty model ma ograniczoną 
wartość, jeśli chodzi o przejrzyste objaśnianie lub przekazywanie 
wyników analiz y przeprowadzonej przez FVO.40 Standardowa procedura 
operacyjna PL-SOP01: planowanie 
programu kontroli SANCO. 
Pkt 4.4, Identyfikacja priorytetów.
40
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 73.  K o nt ro l e r z y  Tr y b u n a ł u  p o d k re ś l i l i  rów n i e ż  p o t r ze b ę  d a l s ze g o 
sformalizowania metod w yboru stosowanych pr z y planowaniu 
kontroli w państwach członkowskich (np. wybranych GPK, chłod -
ni, rodzajów przesyłek , uchybień w  kontroli wewnętrznej) oraz 
roli analiz ryzyka w tym procesie (takich czynników, jak ustalenia 
z ostatniej kontroli, rodzaj otrz ymanych przesyłek oraz anomalie 
wykr yte/zarejestrowane w TRACES). Kontrolerz y FVO, na podsta -
wie własnego doświadczenia, zwykle biorą te czynniki pod uwagę. 
Istnieje jednak potrzeba bardziej ustruktur yzowanego procesu 
planowania, z formalnym uzasadnianiem podejmowanych decyzji, 
co umożliwiłoby skuteczną zewnętrzną kontrolę jakości inspekcji 
oraz pomogłoby zminimalizować problemy wynik ające z  rotacji 
personelu.
PODOBNE ZALECENIA WYDANE W WYNIKU KILKU 
KONTROLI
74.  Kontrolerz y Tr ybunału zbadali kolejne sprawozdania z  kontroli 
FVO, sporządzone w  odniesieniu do trzech spośród siedmiu wi -
z ytowanych państw członkowsk ich: Grecji (2007–2009), Hiszpa -
n i i  ( 2 0 0 2 – 2 0 0 8 )  o r a z  Z j e d n o c z o n e g o  K ró l e s t w a  ( 2 0 0 1 – 2 0 0 9 ) . 
Zgłoszone niedociągnięcia bardzo często się powtarzają i dotyczą 
głównie obiektów, sprzętu i procedur realizacji. Ponadto w spra -
wozdaniach FVO te same uwagi powtarzały się często przez cztery 
lub pięć lat w  odniesieniu do sytuacji, które jeszcze nie zostały 
naprawione.
Kontrole FVO są przeprowadzane  
w sposób zorganizowany  
i zgodnie z przyjętymi zasadami.
© Komisja Europejska
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 41
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 75.  Ponieważ FVO zazwyczaj monitoruje działania podjęte w związku 
ze swoimi ustaleniami, istnieją dowody, że państ wa członkow -
sk ie często nie eliminują w yk r yt ych niedociągnięć sk utecznie 
i w odpowiednim czasie. Świadcz y to o tym, że na obecnym eta -
pie DG  SANCO nie jest w  stanie zagwarantować, aby dokonywa -
no wymaganych korekt, mimo że jej wiz yty kontrolne odbywają 
się prawie corocznie (dotycz y to np. opóźnień we wprowadzaniu 
planu monitorowania, infrastruktur y niezgodnej z  pr zepisami 
w  niektór ych GPK , opóźnionego stosowania stawek opłat, nie -
dociągnięć w  systemie identyfik acji przesyłek , niekompletnych 
danych w TRACES itp.).
KOORDYNACJA I OCENA SYSTEMU KONTROLI 
WETERYNARYJNYCH
76.  Komisja jest uprawniona do koordynowania działań podjęt ych 
przez państwa członkowskie w sytuacji, gdy dowiaduje się o dzia -
łalności, która może być sprzeczna z przepisami dotyczącymi żyw -
ności i pasz.
POTRZEBA LEPSZEJ KOORDYNACJI SYSTEMÓW 
KONTROLI WETERYNARYJNYCH W PAŃSTWACH 
CZŁONKOWSKICH
77.  Zgodnie z  tytułem  IV rozporządzenia ( WE) nr  882/2004 Komisja 
podjęła kilka inicjatyw w celu przyspieszenia harmonizacji kontro -
li w GPK. Były to międz y innymi program szkoleń dla urzędników 
z  GPK w  różnych państwach członkowsk ich, pod naz wą „Lepsze 
szkolenia na rzecz bezpieczniejszej ż ywności”, włączenie eksper -
tów k rajow ych do zespołów kontrolerów FVO, zajmując ych się 
kontrolą na miejscu, wydanie wytycznych dotyczących stosowania 
niektór ych przepisów w zakresie higieny oraz innych wytycznych 
dotyczących prz ywozu.
42
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 41 Dz.U. L 306 z 23.11.2001, s. 28. 78.  Jednakże w  momencie, gdy Tr ybunał prowadził swoją kontrolę, 
4 9   ws p ó l n o tow yc h  G P K  ( z  ł ą c z n e j  l i c z by  o k o ł o  3 0 0 )  wc i ą ż  n i e 
zostało skontrolowanych pr zez FVO od czasu pr z yjęcia dec yzji 
2001/812/WE ustanawiającej wymogi dla zatwierdzenia urzędów 
kontroli granicznej odpowiedzialnych za kontrolę weter ynar yj -
ną produktów wprowadzanych do Wspólnoty z państw trzecich41. 
Sytuacja ta miała miejsce, mimo że kontrole FVO są preferowa -
nym przez Komisję narzędziem wer yfikacji wdrażania przepisów 
UE, gwarantującym, że dobre praktyki zostaną wprowadzone we 
wsz ystkich GPK w UE i że organy krajowe podejmą wszelkie nie -
zbędne działania we właściwym terminie.
79.  W  ramach kontroli ustalono, że k ilk a k luczow ych „w yt ycznych” 
jest nadal przygotowywanych lub aktualizowanych. Są to wytycz -
ne z wiązane z zasadami wykonania dyrektywy Rady 2002/99/WE 
z dnia 16 grudnia 2002 r. ustanawiającej przepisy sanitarne regu -
lujące produkcję, przetwarzanie, dystr ybucję oraz wprowadzanie 
produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia 
przez ludzi.
80.  Kontrola wykazała, że państwa członkowskie realizują wzmocnione 
kontrole w różny sposób (zob. ramka 1 ).
81.  Kontrolerz y z wrócili również uwagę na fakt, że aktualizacja obo -
wiązujących przepisów w zakresie ż ywności i weter ynarii stano -
wi duże obciążenie dla wsz ystkich zainteresowanych podmiotów 
administracyjnych. Przepisy są często aktualizowane, zmieniane 
i uzupełniane (np. porozumienia w sprawie środków sanitarnych 
i  fitosanitarnych, wykaz y zatwierdzonych zakładów lub granicz -
nych posterunków kontroli). Aby zatem posiadać wszelkie aktual -
ne informacje i dysponować kompletnym zestawem obowiązują -
cych przepisów, FVO organizuje aktualizacje wewnętrzne. Jeden 
członek zespołu FVO zajmującego się kontrolą GPK ma za zadanie 
sprawdzać wszelkie zmiany pojawiające się w Dzienniku Urzędo -
wym i informować o nich swoich współpracowników. W opinii FVO 
taka procedura jest potrzebna, ponieważ nie istnieje inne źródło 
zapewniające wgląd w skonsolidowany i kompletny zestaw prze -
pisów. Na razie dokumenty ustawodawcze są dostępne za pośred -
nictwem strony internetowej DG SANCO i witryny EUR-Lex. Żadne 
z tych źródeł jednak nie zapewnia prz yjaznego dla uż ytkownika, 
łatwego dostępu do w yczerpując ych i  kompletnych informacji, 
ponieważ nie zawiera systematycznie konsolidowanych wersji do -
kumentów (np. porozumień w sprawie SPS).
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 43
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 82.  Chociaż sześcioosobowy zespół ds.  prz ywozu w  FVO prz ydziela 
takie zadanie jednemu ze swych członków, a państwa członkow -
sk ie w  większości ustanowiły już własne systemy lub korz ystają 
z dostępnych płatnych systemów komercyjnych, byłoby korzystne, 
gdyby tak ie informacje centralnie udostępniała Komisja w  spo -
sób skonsolidowany i kompletny. Gdyby Komisja dostarczyła tego 
rodzaju narzędzie, poz woliłoby to unik nąć 27  państwom człon -
kowskim oraz FVO i innym służbom Komisji konieczności opraco -
wywania i utrz ymywania własnych systemów oraz ogranicz yłoby 
r yz yko powstania luk i opóźnień w aktualizacji informacji.
83.  Komisja nie ułatwiła przygotowania i/lub aktualizacji planów kra -
jowych państw członkowsk ich (MANCP) w  odniesieniu do prz y -
wozu. W momencie przeprowadzania kontroli wsz ystkie państwa 
członkowskie posiadały MANCP i wysłały już pierwsze sprawozda -
nie roczne do FVO, które powinno opracować analizę otrzymanych 
dokumentów (planów i sprawozdań rocznych). Trz yletni program 
„ogólnych” kontroli przewiduje przekaz ywanie państwom człon -
kowskim ustaleń wstępnych. Jednakże żadne z państw członkow -
skich wizytowanych podczas kontroli Trybunału nie otrzymało opi -
nii ani na temat swoich MANCP, ani na temat swojego pierwszego 
sprawozdania rocznego; państwom tym nie przekazano również 
zaleceń dotyczących opracowania planu działań.
WPŁYW ZAOSTRZONYCH STANDARDÓW UE NA 
KONKURENCYJNOŚĆ PRODUKCJI MIĘSNEJ Z UE
84.  Kontrola potwierdziła, że pewne standardy (głównie w  zak resie 
dobrostanu zwierząt) obowiązujące unijnych rolników i podmioty 
uczestniczące w produkcji mięsa, które to przepisy stanowią uzu -
pełnienie międz ynarodowych standardów prz yjętych przez W TO, 
nie mogą być nar zucane producentom impor towanego mięsa. 
Wszelkie ograniczenia przywozu ze względów sanitarnych muszą 
być popar te badaniami naukowymi.
44
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
 Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 85.  Jeśli chodzi o koszty i korzyści wprowadzenia takich standardów, 
dostępne informacje nie są kompletne. Niektóre analiz y i  czę -
ściowe informacje o kosztach (np. dotyczące identyfikowalności) 
zostały pr zedstawione w  badaniu 2005/2006  DG  R TD dot yczą -
cym zasady współzależności. Pewne informacje – w szczególno -
ści związane z rolniczymi normami handlowymi (etykietowanie) – 
podano w 2008 r. w zielonej księdze w sprawie jakości produktów 
ro l nyc h4 2.  Po n a d t o  ś ro d k i  s a n i t a r n e  zo s t a ł y  o m ów i o n e  p r ze z 
Stały  Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i  Zdrowia Zwierząt 
(SCoFCAH) DG  SANCO, a  pr zedstawiciele stron, które ponoszą 
większość dodatkowych kosztów wynikających z przyjmowanych 
przepisów (np. producenci i przetwórcy), mają możliwość wyraże -
nia swoich obaw za pośrednictwem komitetów konsultacyjnych, 
w tym Grupy Doradczej ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia 
Zwierząt i Roślin43. Ponadto w ostatnich latach ulepszony został 
proces konsultacji z  przedstawicielami środowisk zawodowych, 
co potwierdzają organizacje, z któr ymi przeprowadzono wywia -
dy, reprezentujące główne ogniwa w łańcuchu ż ywności i pasz – 
czyli producentów, importerów, przedsiębiorców i konsumentów – 
mimo że infor macje z wrotne uz ysk iwane od Komisji są wciąż 
uważane za niewystarczające.
86.  Niemniej jednak podczas kontroli ustalono, że Komisja nie może 
obecnie kor z ystać z  w ystarczająco obszernych i  wiar ygodnych 
b a d a ń  p o rów n u j ą c yc h  k o s z t y  i   k o r z yś c i  k o n t ro l i  d o t yc z ą c yc h 
rolników i  innych podmiotów z  kosztami i  kor z yściami z wiąza -
nymi z  prz ywozem mięsa, szczególnie w  sytuacjach, gdy trzeba 
uwzględnić dotacje publiczne prz yznawane rolnikom z UE. Rada 
z wróciła się do Komisji44 o przedstawienie jej i Parlamentowi do 
końca 2010 r. sprawozdania dotyczącego skuteczności i spójności 
sanitarnych i  fitosanitarnych kontroli prz ywożonych produktów 
spożywczych. Parlament zlecił badanie dotyczące kosztów zapew -
nienia zgodności z  przepisami UE w  dziedzinie ochrony środo -
wisk a, dobrostanu z wierząt i  bezpieczeństwa ż y wności. Wynik i 
tego badania mogą pomóc w uzupełnieniu braków informacyjnych 
w Komisji w tej dziedzinie.42 COM(2008) 641 wersja 
ostateczna z 15.10.2008 r.
43 Komitet złożony 
z przedstawicieli różnych 
stowarzyszeń. Utworzono 
go na podstawie decyzji 
Komisji 2004/613/WE z dnia 
6 sierpnia 2004 r. (Dz.U. L 275 
z 25.8.2004, s. 17).
44 Konkluzje Rady (sekcja 4.2) 
z 16.12.2008, 17169/08 ADD 1.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
45
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 87.  Proces rewizji i dostosowania ram prawnych dotyczących kontroli 
weterynaryjnych przywożonego mięsa zapoczątkowany w 2000 r. 
wydaniem białej księgi i ostatecznie zatwierdzony w 2004 r. wraz 
z  prz yjęciem „pakietu higienicznego” został opóźniony i  w kilku 
istotnych aspektach nadal nie jest ukończony. Brakuje wsk aźni -
ków dotycząc ych kontroli przed wywozem i  służąc ych do oceny 
umów weterynaryjnych (pkt. 17 -29). Obniżenie poziomów kontroli 
prz ywozu zostało zatwierdzone na moc y umów o  równoważno -
ści z  państwami trzecimi, które to umow y nie są w ystarczająco 
udokumentowane; jednocześnie nie zapobieżono dyskr yminacji 
wywozu z niektór ych państw członkowskich (pkt. 30–32).
88.  D wa systemy informat yczne ( TRACES i  RASFF), na któr ych opie -
rają się kontrole weter ynar yjne mięsa pr z y wożonego do UE, są 
powszechnie stosowane, lecz w ymagają ulepszeń. N iektóre GPK 
w   k i l k u  p a ń s t w a c h  c z ł o n k o w s k i c h  n a d a l  n i e  w p r o w a d z a j ą  d o 
TRACES danych dotyczących przywozu mięsa i nie utworzyły jeszcze 
i nte r fe j s ów  z   s ys te m a m i  s ł u ż b  ce l nyc h  l u b  z   i n ny m i  k ra j ow y m i 
bazami danych. System RASFF nie gwarantuje uruchamiania odpo -
wiednich ostrzeżeń ani podejmowania działań zapobiegawcz ych 
zawsze tak sz ybko, jak jest to wymagane w UE (pkt. 34–45).
89.  Komisja stale prowadzi kontrole w  państ wach członkowsk ich, 
głównie za pośrednic twem swojego Biura ds. Ży wności i Wete -
r ynarii (FVO). Według FVO jednak – którego sprawozdania wraz 
z  odpowiedziami organów krajowych są dostępne do wglądu na 
odpowiedniej stronie internetowej – wykryte niedociągnięcia nie 
zostały jeszcze usunięte przez państwa członkowskie, mimo upły -
wu ponad dwóch lat (pkt  47–83). W  wyniku kontroli uznano, że 
istnieje konieczność dalszej poprawy.WNIOSKI I ZALECENIA
46
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 90.  Zaleca się, aby Komisja, w  ramach swoich uprawnień w  zakresie 
nadzoru i koordynacji, podjęła odpowiednie działania prowadzące 
do:
 ο zagwarantowania, aby wsz ystkie państ wa c złonkowskie 
miał y te same prawa w y wozu do państ w trzecich, z k tór ymi 
UE zawarła umow y weter ynar yjne;
 ο dalsz y roz wój ram prawnych koniec znych do wdrożenia 
przepisów pakietu higienic znego oraz przedstawienia ich 
w skonsolidowany i prz ystępny sposób;
 ο dalszego roz woju systemów informat yc znych TRACES 
i  RASFF, tak aby wsz ystkie niezbędne dane był y dostępne 
terminowo, aby ostrzeżenia był y przekaz y wane sz ybko, 
a wsz ystkie uc zestnic zące państ wa c złonkowskie reagował y 
na nie w podobny sposób;
 ο opracowania w y t yc znych dot yc ząc ych krajow ych planów 
monitorowania i kontroli, poz walając ych wdroż yć wspólną 
unijną strategię kontroli weter ynar yjnych dzięki zharmoni -
zowanym op łatom oraz efek t y wnie działając ym GPK , nad -
zorowanym za pomocą odpowiednich mechanizmów kon -
troli wewnętrznej;
 ο opracowania wspólnego zestawu wskaźników do oceny 
realizacji „pakietu higienic znego” oraz osiąganych dzięki 
niemu odpowiednich celów UE;
 ο dalszego ulepszania modeli oceny r y z yka, stosowanych 
przez FVO do analiz y r y z yka podc zas planowania jego prac 
kontrolnych oraz popraw y przejrz ystości t ych modeli;
 ο podejmowania odpowiednich inicjat y w, w  t ym w  razie 
potrzeby działań prawnych i sądow ych, w celu naprawienia 
obecnej sy tuacji, w k tórej c zęsto przez kilka lat nie podej -
muje się działań naprawc z ych z wiązanych z  pow tarzają -
c ymi się ustaleniami i  zaleceniami kierowanymi do orga -
nów państ w c złonkowskich;
 ο harmonizacji stosowanych przez państ wa c złonkowskie 
zasad uruchamiania ostrzeżeń sanitarnych oraz prowadze -
nia w ynikając ych z nich w zmocnionych kontroli.
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 47
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 91.  Na konkurencyjność produkcji mięsa w UE mogą wpływać wymie -
nione wyżej standardy w zakresie dobrostanu zwierząt wykracza -
jące poza prz yjęte na arenie międz ynarodowej normy ustalone 
przez W TO. Komisja powinna przeprowadzić ocenę wpływu tych 
wymogów na konkurencyjność produkcji UE. W związku z tym Ko -
misja została poproszona przez Radę o przedstawienie sprawoz -
dania dotyczącego kontroli weter ynar yjnej prz ywozu do końca 
2010 r. Ponadto wyniki badania zleconego przez Parlament Euro -
pejski powinny być również dostępne do końca 2010 r. i mogą one 
rzucić światło na skutki wspomnianych wyżej działań (pkt. 84–86).
 Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę I, której prze -
wodnicz ył Michel CRETIN, członek Tr ybunału Obrachunkowego, 
na posiedzeniu w Luksemburgu w dniu 17 listopada 2010 r.
W imieniu Trybunału Obrachunkowego
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Prezes
48
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 
 Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. STRESZCZENIE
IV.
O g ó l n e  p r a w o  ż y w n o ś c i o w e  i   t z w.  p a k i e t 
h i g i e n i c z n y,  w   t y m  r o z p o r z ą d z e n i e  ( W E ) 
n r   8 8 2 / 2 0 0 4 ,  z o s t a ł y  w p ro w a d z o n e  o d p o -
wiednio w  2002 i  2004 r. Podjęto odpowied -
nie środki w  celu dopilnowania, by wszelkie 
ewentualne opóźnienia we wdrażaniu środ -
k ó w  w   r a m a c h  p a k i e t u  h i g i e n i c z n e g o  n i e 
p ro w a d z i ł y  d o  n i ż s z e g o  p o z i o m u  o c h ro ny 
higienicznej.
Ograniczono częstotliwość kontroli fizycznych 
państw trzecich w ramach umów weterynaryj -
nych ze względu na wiar ygodność działania 
organów centralnych w zakresie kontroli kon -
kretnych towarów eksportowanych do UE.
V.
Systemy RASFF i TRACES zostały opracowane 
w celu zapewnienia rozpowszechniania infor -
macji w przypadku wykrycia braku zgodności 
podczas kontroli żywności i pasz na rynku UE. 
Umożliwiają one również śledzenie przywozu 
towarów do UE oraz handlu żywymi zwierzę -
tami w  UE. System TRACES jest stosunkowo 
nowy i jest nadal rozwijany.
System TRACES jest bardzo ambitną inicjatywą, 
stąd nieunik nione były opóźnienia w  pań -
stwach członkowskich w dostosowywaniu się 
do jego wymogów w jednolity sposób. Komi -
sja podjęła już działania, aby zachęcić państwa 
członkowsk ie do prawidłowego korz ystania 
z systemu TRACES.VI.
Zalecenia te zostaną uwzględnione w trwają -
cych pracach Komisji w celu zapewnienia zgod -
ności kontroli przywozowych z ich celami.
Tiret drugie
Komisja zgadza się na dalszą rozbudowę syste -
mów TRACES i RASFF oraz ich funkcji. W istocie 
prace są już w toku.
Tiret trzecie
Obecne prawodawstwo nie zapewnia Komisji 
uprawnień do przeprowadzenia takich działań. 
Można by przeanalizować wykonalność takiego 
wniosku.
Tiret czwarte
Personel w FVO i dyrekcjach politycznych DG 
SANCO ma obowiązek uzgadniania kryteriów, 
które są rozważane do ustalenia potencjalnych 
prior ytetów misji, a  w samym procesie usta -
lania prior ytetów – wyk azania i  udokumen -
towania, że kryteria te są spójnie stosowane. 
To z kolei prowadzi do bardziej przejrzystych 
możliwości wyboru w przypadku konieczności 
wprowadzenia zmian w  programie. Działanie 
to będzie jednak nadal miało charakter jako -
ściowy, a  nie ilościowy. Opracowany w  prze -
szłości „model ilościow y ” ok azał się bardzo 
uciążliw y i  nie prz ynosił lepsz ych w yników 
niż obecnie stosowane podejście jakościowe 
(nawet uwzględniając dane ilościowe, np. dane 
dotyczące handlu).ODPOWIEDZI  
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 4949
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. WPROWADZENIE
2.
Żaden ze wspomnianych kryzysów nie został 
wywołany przywożonym mięsem ani produk -
tami mięsnymi.
O g ó l n e  p r a w o  ż y w n o ś c i o w e  i   t z w.  p a k i e t 
h i g i e n i c z n y,  w   t y m  r o z p o r z ą d z e n i e  ( W E ) 
n r   8 8 2 / 2 0 0 4 ,  z o s t a ł y  w p ro w a d z o n e  o d p o -
wiednio w  2002 i  2004 r. Podjęto odpowied -
nie środki w  celu dopilnowania, by wszelkie 
ewentualne opóźnienia we wdrażaniu środ -
k ó w  w   r a m a c h  p a k i e t u  h i g i e n i c z n e g o  n i e 
p ro w a d z i ł y  d o  n i ż s z e g o  p o z i o m u  o c h ro ny 
higienicznej.
5.
Legalny przywóz mięsa i produktów mięsnych 
(lub nawet ż y wności pochodzenia z wierzę -
cego) nie stanowi znaczącego źródła prowa -
dzącego do wybuchu epidemii tych chorób.
9.
Ustalenie równoważności w  umowach wete -
rynaryjnych dotyczy prawodawstwa i standar -
dów, natomiast nie obejmuje funkcjonowania 
systemów kontroli, chyba że pr z yjęto inne 
ustalenia.
ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE 
KONTROLNE
12.
Podstawę prawną dla kontroli weterynaryjnych 
pr z y wożonego mięsa nadal stanowi dyrek -
tywa Rady 97/78/WE, która wciąż obowiązuje 
( p o d o b n i e  j a k  d e c y z j e  w y k o n awc ze  d o  te j 
dyrektywy).UWAGI
17.
Komisja rozpoczęła już upraszczanie prawo -
dawstwa dotyczącego prz ywozu oraz planuje 
przegląd tego prawodawstwa, w  ramach któ -
rego uwzględniona zostanie możliwość wpro -
wadzenia bardziej jednolitych i  prz yjaznych 
użytkownikom wymogów prawnych. Tymczasem 
w s z y s t k i e  o d n o ś n e  i n f o r m a c j e ,  t j .  g w a -
rancje przywozowe, świadectwa i wykazy  upraw -
n i o ny c h  p a ń s t w  t r z e c i c h  i   z a t w i e r d z o ny c h 
z a k ł a d ów,  s ą  d o s tę p n e  w   s ys te m i e  T R AC E S , 
d z i ę k i  c z e m u  k o n t r o l e r z y  p a ń s t w  c z ł o n -
kowskich w GPK wiedzą, jakie kontrole należy 
pr zeprowadzić. Podmiot y gospodarcze rów -
nież mają dostęp do systemu, tj. do świadectw, 
w y k a z u  z a t w i e rd zo nyc h  z a k ł a d ów  i   p r awo -
dawstwa dotyczącego określonych wymogów. 
S k o n s o l i d o w a n e  w e r s j e  p r a w o d a w s t w a  U E 
znajdują się w  bazie danych CELEX, która jest 
dostępna publicznie.
O p r a c o w y w a ny  j e s t  p o d rę c z n i k  d o t yc z ą c y 
wzmocnionych kontroli, obejmujący międz y 
innymi korzystanie z systemu TRACES w sposób 
zapewniający ogólne stosowanie i harmoniza -
cję wzmocnionych kontroli we wszystkich pań -
stwach członkowskich.
Ramka 1 – Niejasne przepisy dotyczące 
wzmocnionych kontroli
Pro s zę  zo b a c z yć  o d p ow i e d ź  d o  p ow y ż s ze j 
uwagi.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
50
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 18.
Komisja zawsze uważnie pilnowała, aby mak -
symalnie ograniczać wszelkie opóźnienia we 
wprowadzaniu zmian do wymogów prz ywo -
zowych w  celu odzwierciedlenia odpowiada -
jąc ych im zmian w ymogów w  samej UE. Do 
czasu wprowadzenia takich zmian obowiązują 
istniejące wymogi, które mogą być surowsze. 
Dyrektywa 2004/41/WE Parlamentu Europej -
skiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. została 
przyjęta między innymi w tym celu.
19.
Wspomniane opóźnienia nie miały konsekwen -
cji w  postaci zagrożenia zdrowia w  z wiązku 
z   p r z y w o ż o n y m  m i ę s e m  i   p r o d u k t a m i 
mięsnymi.
20.
W związku z tym zastrzeżeniem Komisja pod -
jęła działania polegające na zapewnieniu, by 
nie było luki prawnej międz y dniem wejścia 
w  ż ycie pak ietu higienicznego i  niektór ych 
przepisów wykonawczych do tego pakietu.
21.
Zgodnie z  priorytetami określonymi dla pro -
gramu kontroli FVO biuro to przeprowadza 
regularnie inspekcje w państwach trzecich eks -
portujących znaczne ilości mięsa i produktów 
mięsnych do UE.
R ozpor ządzenie ( WE) nr 882/2004 w ymaga 
jedynie od państw trzecich, by przekazywały 
Komisji informacje o swoim systemie kontroli 
w  odniesieniu do każdego rodzaju produktu, 
który zamierzają eksportować do UE. W rezul -
tacie odnośne w ytyczne dotyczące ogólnej 
organizacji i  sposobu prowadzenia kontroli 
p r ze p row a d z a nyc h  p r ze z  w ł a ś c i we  o rg a ny 
kontroli państw trzecich nie są niezbędne ani 
wymagane prawem UE.24.
Opóźnienia były ograniczone do minimum i nie 
miały konsekwencji w postaci zagrożenia zdro -
wia ludzkiego w związku z przywożonym mię -
sem i produktami mięsnymi oraz nie było luki 
prawnej między dniem wejścia w życie pakietu 
higienicznego i  niektór ych przepisów wyko -
nawczych do tego pakietu.
Środki, które zaczęły obowiązywać po ośmiu 
miesiącach, wynikały z trwającego wdrażania 
odnośnej umowy i  aktualizacji odniesień do 
prawodawstwa. Ograniczenie kontroli wyni -
k ało z  pier wotnych negocjacji nad umową 
w 1996/1997 r. i nie jest związane z pakietem 
higienicznym.
25.
Kontrole przed wywozem nie są obowiązkowe 
zgodnie z  prawodawst wem UE dot ycząc ym 
przywozu mięsa i produktów mięsnych, ponie -
waż są cztery poziomy kontroli. Są to: zatwier -
dzenie przez dane państwo, wyk az państwa 
dotyczący planu monitorowania pozostałości, 
wykaz zakładów oraz zharmonizowane świa -
dec t wo zdrowia ok reślające warunk i dot y -
czące zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego. 
Poziomy te opar te są na systemach kontroli 
właściwych organów kontroli państw trzecich 
w zakresie towarów wywożonych do UE.
Inspekcje FVO zawsze obejmują sprawdzenie 
możliwości systemów kontroli państwa trze -
ciego pod kątem zagwarantowania wykorzysty -
wania jedynie zatwierdzonych przez UE źródeł 
mięsa i produktów mięsnych. Dotyczy to rów -
nież ich wymogów przywozowych.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 5151
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 26.
Panuje powszechna zgoda, że zdrowie z wie -
rząt i poziom higieny w Nowej Zelandii należy 
do najlepszych na świecie. Tym niemniej nowa 
z m i a n a  d o  u m ow y  we te r y n a r y j n e j  z   N ow ą 
Zelandią będzie zawierać wyjaśnienie (w za -
łączniku VIII), że w  odniesieniu do przywozu 
z Nowej Zelandii wymagane są kontrole tożsa -
mości obejmujące 100  % przesyłek.
27.
Proces ustalania równoważności w  organiza -
cjach międz ynarodowych ( W TO i  Codex) nie 
opiera się na wykorzystaniu wskaźników.
Poziom ochrony sanitarnej (ALOP) dla UE nie 
zmienił się ani przed, ani po wprowadzeniu 
pak ietu higienicznego. Po pier wsze, jest on 
ustalany na poziomie politycznym, a następnie 
ustalane są działania służące realizacji ALOP, 
a nie odwrotnie, ponieważ w takim przypadku 
oznaczałoby to, że ALOP jest wynikiem tych 
działań. Ustalenie równoważności opiera się na 
ocenie tych działań i standardów bez uwzględ -
niania funkcjonowania systemu kontroli.
28.
Działanie to zostało przeprowadzone wyłącz -
nie w  celach informac yjnych dla obu stron. 
Stwierdzono, że nowe prawodawstwo UE nie 
ma wpły wu na równoważność. W  rezultacie 
wsz ystko, co należało zrobić, to wprowadzić 
zmiany w załącznikach wraz z odniesieniami do 
nowego rozporządzenia.
29.
Jak stwierdzono w  odpowiedzi do uwagi 27, 
nie ma potrzeby przeglądu umów weterynaryj -
nych i różnych osiągniętych poziomów równo -
ważności. A zatem nie były konieczne wspólne 
procedur y pr zeglądu opar te na ustalonych 
wskaźnikach ilościowych i jakościowych.Pier wotnie do celów umów weter ynar yjnych 
wykorzystywano metodę ustalania równoważ -
n o ś c i  z a l e c a n ą  w   K o d e k s i e  Ży w n o ś c i ow y m 
i opartą na porównaniu prawodawstwa.
FVO nie jest odpowiedzialne za ocenę równo -
ważności, lecz za weryfikację, czy prawidłowo 
stosowane są standardy określone w umowach.
Ramka 2 – Główne problemy z oceną 
umów w sprawie środków sanitarnych 
i fitosanitarnych
Jak wyjaśniono w  odpowiedzi do uwagi 24, 
ograniczenie kontroli wynikało z pierwotnych 
negocjacji nad umową w 1996/1997 r. i nie jest 
z wiązane z  pakietem higienicznym. Obecnie 
doświadczenie wsk azuje, że Nowa Zelandia 
najlepiej wypełnia warunki przywozowe UE.
Ramka 3 – Poziom kontroli bezpośrednich 
jest minimalny. Państwa członkowskie 
mogą zrobić więcej
Kontrole przywozowe są kontrolami zgodności 
i same w sobie nie wystarczają do ustanowie -
nia obowiązujących warunków przywozowych. 
Obecnie trwają prace nad dalszymi wnioskami 
dotyczącymi harmonizacji niektór ych proce -
dur i zwiększenia zakresu wykorzystania sys -
temu TRACES pr zez państ wa członkowsk ie. 
Ponadto trwa obecnie przegląd prawodawstwa 
dotyczącego kontroli przywozowych i bardzo 
prawdopodobne są zmiany w tym prawodaw -
st wie. Pr z ypis 16 odnosi się do cz ynników 
r yz yk a, które niekonieczne są znane w  GPK, 
np. docelowej grupy konsumentów, zakresu 
i  charakteru dalszego przetwarzania, ustaleń 
kontrolnych państwa wywożącego cz y reje -
strów zgodności producentów danego państwa 
trzeciego.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
52
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Zgodnie z  zasadą pomocniczości odpowie -
dzialność za metodę wyboru przesyłk i spo -
czywa głównie na państwach członkowskich, 
które mają najodpowiedniejsze warunk i do 
realizacji tego zadania. Tym niemniej Komi -
sja, zarówno poprzez sprawozdania z kontroli 
FVO, jak i w swoich pracach koordynacyjnych 
z państwami członkowskimi, propaguje najlep -
sze praktyki i współpracę w zakresie określania 
różnych rodzajów ryzyka.
31.
Wyniki analizy laboratoryjnej są jednym z sze -
rokiego spektrum czynników uwzględnianych 
przy ocenie ryzyka. DG SANCO rozważa wpro -
wadzenie bardziej uk ierunkowanego i  opar -
tego na r yz yku systemu kontroli bezpośred -
nich i będzie wykorzystywać takie dane w celu 
informowania państ w członkowsk ich o  nie -
zbędnej częstotliwości kontroli bezpośrednich, 
o tym, które państwa trzecie/zakłady muszą być 
ściślej monitorowane i  na któr ych analitach 
należy skupić się przy analizie przywożonych 
produktów spożywczych.
Hormony w  niewielkich ilościach są w  natu -
ralny sposób produkowane przez z wierzęta, 
a odnośne wyniki nie dają podstaw do podej -
rzewania, iż nadużywano lub błędnie używano 
hormonów jako czynników wzrostu.
32.
Cały czas osiągane są postępy pod względem 
wzrostu liczby państw członkowskich o uzna -
nej pełnej równoważności.
Jeśli chodzi Stany Zjednoczone, brak jest pełnej 
rów n owa ż n o ś c i  w   o b u  k i e r u n k a c h  ( z  w y j ąt -
kiem produktów rybołówstwa przywożonych do 
UE). W  konsek wencji w  w ymianie handlowej 
z a s t o s o w a n i e  m a  p r a w o d a w s t w o  fe d e r a l n e 
Stanów Zjednoczonych i  prawodawst wo UE. 
Dla  wsz ystkich państw członkowskich prawo -
dawst wo pr z y wozowe jest zharmonizowane, 
zatem powinny one przyjmować ustalenia zawarte 
w umowie weterynaryjnej. W praktyce w odnie -
sieniu do mięsa i  produktów mięsnych mają 
zastosowanie ogólne gwarancje prz ywozowe 
i  odnośne świadec t wa, tak jak w  pr z ypadk u 
wszystkich innych państw trzecich.
Zob. powyżej.34.
Akceptacja systemu TRACES pr zez państ wa 
członkowskie jest coraz wyższa i poprawia się. 
Wymóg prawny korzystania z systemu TRACES 
(decyzja 2004/92/WE) nie wyklucza możliwości 
korzystania z oprogramowania krajowego.
Były problemy z przekonaniem trzech wymie -
nionych państw członkowskich do korzystania 
z systemu TRACES. Jednak obecnie wdrożenie 
systemu TR ACES we wsz ystk ich państ wach 
członkowskich zostało już prawie ukończone.
Doskonalenie systemu TRACES jest w  istocie 
procesem ciągłym.
Komisja stara się zająć kwestią podniesioną 
przez Trybunał w celu rozważenia, jak wykorzy -
stać takie dane do opracowania opartego na 
ryzyku podejścia do kontroli weterynaryjnych 
w odnośnych wzorcowych świadectwach GPK.
35.
Porównanie danych statystycznych służących 
do różnych celów nie jest obecnie właściwe ani 
praktyczne. Uzgodnienie takich danych nie jest 
zatem jeszcze wykonalne. Trwają rozmowy mię -
dzy odnośnymi departamentami.
System TRACES zawiera dane na temat wszyst -
kich przesyłek, które na granicy zostały spraw -
dzone i  z wolnione, nieprz yjęte lub przezna -
c z o n e  d o  t r a n z y t u  d o  p a ń s t w a  t r z e c i e g o, 
tymczasem organy celne w ykorz ystują dwa 
systemy: jeden dla przesyłek zwolnionych na 
granic y do dowolnego wykorz ystania w  UE, 
a drugi dla przesyłek zwolnionych w ich miej -
scu przeznaczenia w  państwie członkowskim 
do dowolnego wykorzystania w UE.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 5353
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 36.
Właściwy personel DG SANCO jest świadomy 
kilku z tych kwestii i pracuje nad nimi. Poglądy 
Trybunału będą pomocne w tych pracach.
37.
Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywno -
ści otrzymał odnośne dane, kiedy zwrócił się 
o informacje potrzebne do swojej oceny.
38.
Ar tykuł 50 rozporządzenia ( WE) nr 178/2002 
określa ogólne warunki przekazywania infor -
macji do systemu RASFF. W  2011 r. powinny 
zostać prz yjęte bardziej szczegółowe środki 
wykonawcze na podstawie doświadczeń (zob. 
przypis 23 w niniejszym sprawozdaniu) okreś -
lone w art. 51.
39.
K o m i s j a  z   z a d o w o l e n i e m  p r z y j m u j e  p o -
wszechną satysfakcję wyrażoną przez państwa 
członkowskie.
Z g o d n i e  z   z a s a d ą  p o m o c n i c zo ś c i  p a ń s t w a 
członkowsk ie mają swobodę co do sposobu 
działania, lecz Komisja aktywnie pracuje nad 
propagowaniem wspólnego podejścia.
40.
Zob. odpowiedź do pkt 38.
Ryz yko dla zdrowia publicznego wynikające 
z  narażenia na to mięso zostało w  tym prz y -
padku uznane za znikome.
Komisja stwierdza, że system zadziałał propor -
cjonalnie i terminowo – zob. powyżej.41.
Ponieważ dane te wykorzystywane są do róż -
nych celów, ich uzgodnienie nie jest jeszcze 
możliwe. Prowadzona jest ciągła współpraca 
między DG SANCO a DG TAXUD oraz powołano 
specjalną grupę projektową w  celu ustalenia 
powiązań między celnymi bazami danych a sys -
temem TRACES.
Kilkakrotnie podnoszono kwestię obowiązku 
w p r o w a d z e n i a  1 0 - c y f r o w e g o  k o d u  TA R I C 
w deklaracji skróconej. Jednak zainteresowane 
podmiot y w  grupach robocz ych DG TAXUD 
nie zgodziły się na wprowadzenie tego kodu 
w deklaracji.
42.
System TRACES zawiera dane na temat wszyst -
kich przesyłek, które na granicy zostały spraw -
dzone i  z wolnione, nieprz yjęte lub przezna -
c z o n e  d o  t r a n z y t u  d o  p a ń s t w a  t r z e c i e g o, 
n ato m i a s t  o rg a ny  ce l n e  w y k o r z ys t u j ą  d wa 
systemy: jeden dla przesyłek zwolnionych na 
granic y do dowolnego wykorz ystania w  UE, 
a drugi dla przesyłek zwolnionych w ich miej -
scu przeznaczenia w  państwie członkowskim 
do dowolnego wykorzystania w UE.
44.
Kilkakrotnie omawiano kwestię wprowadze -
nia wykazu produktów w załączniku do decyzji 
2007/275/WE do wykazu TARIC i systemu NCTS. 
Wymaga to jednak zgody organów celnych, 
której na razie nie wydały. Nadal będą prowa -
dzone rozmowy w kontekście przeglądu prawo -
dawstwa dotyczącego kontroli przywozowych.
45.
J e s t  t o  o b o w i ą z e k  p a ń s t w  c z ł o n k o w s k i c h , 
l e c z  K o m i s j a  a k t y w n i e  p ro p a g u j e  ws p ó l n e 
podejście.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
54
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 47.
Rozporządzenie ( WE) nr 136/2004 nie nakłada 
na Komisję prawnego wymogu opracowania 
takich wytycznych.
Ponadto oprócz sprawdzenia, czy istnieją i są 
stosowane plany monitorowania wymagane 
rozporządzeniem 136/2004, FVO ocenia pra -
widłowość tych planów (zob. odpowiedź do 
uwagi 49).
48.
Ustalenia te mają bardzo ograniczoną istot -
ność pod względem narażenia konsumentów 
na ryzyko dla zdrowia ludzkiego, a zwłaszcza 
n a ra że n i a  n a  z a n i e c z ys zc ze n i a  c h e m i c z n e. 
Ponadto w  odniesieniu do ż ywności pocho -
dzenia zwierzęcego, w tym produktów akwa -
k u l t u r y,  u p r a w n i o n e  p a ń s t w a  t r z e c i e  s ą 
uwzględniane w wykazie na podstawie planu 
monitorowania pozostałości i zanieczyszczeń 
środowiskowych.
K o m i s j a  n i e  m a  u p r a w n i e ń  o d n o ś n i e  d o 
budżetu przeznaczanego przez rządy państw 
członkowskich na plany kontroli właściwych 
organów.
49.
Prawodawstwo dotyczące takich planów moni -
torowania nie ma charakteru normatywnego 
i  należ y oczek iwać, że plan monitorowania 
każdego państwa członkowskiego będzie do -
stosowany do jego potrzeb. Jeśli w projekcie 
planu występują niedociągnięcia, FVO zwraca 
na nie uwagę.
W s z e l k i e  d z i a ł a n i a  n a p r a w c z e  p o w i n n y 
uwzględniać zasadę pomocniczości.
51.
Z a m i a r e m  o r g a n ó w  p r a w o d a w c z y c h  b y ł o 
z a p e w n i e n i e  o d p o w i e d n i e j  e l a s t y c z n o ś c i 
i pomocniczości. Ponieważ nie ma szczegóło -
wych wymogów prawnych, należy oczekiwać 
takich różnic, a zatem nie stanowią one naru -
szenia prawodawstwa UE.52.
S t r a t e g i e  n a d z o r u  n a l e ż ą  d o  o b o w i ą z k ó w 
państw członkowskich.
53.
Prawodawstwo UE określa, że wszystkie prze -
s y ł k i  p r z y w o ż o n e j  ż y w n o ś c i  p o c h o d z e n i a 
zwierzęcego muszą być kontrolowane w GPK. 
Przesyłki te i ewentualne dalsze ich kontrole są 
monitorowane na podstawie rozporządzenia 
( WE) nr 882/2004.
55.
Osoba odpowiedzialna za ładunek podpisuje 
CVED, zobowiązując się do pokrycia wszelkich 
należnych opłat oraz określając pochodzenie 
i  adres dostawy dla przewożonych towarów. 
Gwarantuje to możliwość pełnego monitoro -
wania przesyłek.
Jeśli chodzi o warunki przechowywania, prze -
syłki te podlegają normalnym przepisom doty -
czącym zwolnienia towarów wewnątrzwspól -
notowych po kontroli w GPK.
57.
Harmonizacja opłat od kontroli jest złożoną 
i   k o nt rowe r s y j n ą  k we s t i ą ,  w   k tó re j  t r u d n o 
jest osiągnąć postępy mimo najlepszych sta -
rań Komisji. Prawodawstwo już sformułowane 
w  koordynacji z  Par lamentem Europejsk im 
i  Radą ma pełne zastosowanie w  państwach 
członkowskich. Komisja jako instytucja strze -
gąca traktatów jest tym samym zobowiązana 
do dopilnowania, by odnośne prawodawstwo 
było wdrażane w obowiązującej formie.
58.
Komisja ma jedynie obowiązek sprawdzać, czy 
opłaty są zgodne z  w ymogami ok reślonymi 
w art. 27 rozporządzenia ( WE) nr 882/2004.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 5555
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Komisja ogłosiła już, że zamierza przeprowa -
dzić przegląd obecnej struktury opłat od kon -
troli. Obecnie prowadzone są prace nad powią -
zaną oceną skutków. Jeśli będzie to stosowne, 
wniosek Komisji w sprawie zmiany przepisów 
dotycząc ych finansowania kontroli urzędo -
wych zostanie przedstawiony w 2012 r. (wraz 
z  innymi planowanymi przeglądami dotyczą -
cymi rozporządzenia ( WE) 882/2004).
59.
C e l  h a r m o n i z a c j i  n i e  j e s t  u w z g l ę d n i o n y 
w  podstawie prawnej (ar t. 55 rozporządze -
n i a  ( W E )  n r  8 8 2 / 2 0 0 4 ) .  Po n a d to  w   k o nte k -
ście sankcji, szczególne znaczenie ma zasada 
pomocniczości.
W ramach swoich kontroli FVO sprawdza prawi -
dłowość wdrażania artykułu 55.
Harmonizacja kar nie jest uwzględniona w pod -
stawie prawnej (ar t. 55 rozporządzenia ( WE) 
nr 882/2004), nie ma mowy o  formułowaniu 
wytycznych ani określaniu dobrych praktykach.
60.
U p raw n i e n i e  to  z g o d n i e  z   p rawe m  U E  j e s t 
zastrzeżone dla państw członkowskich. Jeśli 
państwo członkowskie zwraca się o zatwierdze -
nie danego GPK, Komisja może jedynie ocenić, 
czy wykorzystywane obiekty, sprzęt i personel 
spełniają wymogi określone w prawodawstwie 
UE. Komisja nie ma uprawnień do podejmo -
wania decyzji o  ich użyteczności ani żadnym 
innym aspekcie.62.
P o d o b n e  u s t a l e n i a  b y ł y  z g ł a s z a n e  p r z e z 
FVO. Rozporządzenie 882/2004 wprowadziło 
wymóg audytu wewnętrznego (lub zlecenia 
przeprowadzenia audytu zewnętrznego). Ze 
względu na złożoność takich systemów audytu 
i   p o t r ze b ę  roz w i ą z a n i a  k we s t i i  o   w y ż s z y m 
prior ytecie, zrozumiałe jest, że nie zostały 
one jeszcze w pełni opracowane i że państwa 
członkowskie są na różnych etapach ich opra -
cowania. Jednak FVO ocenia systemy audytu 
państw członkowskich w ramach serii ogólnych 
audytów systemów kontroli państw członkow -
skich. Pierwsza runda w ramach tej serii zosta -
nie ukończona w 2010 r. FVO przedstawiło już 
szereg ustaleń, wniosków i  zaleceń dotyczą -
cych systemów audytu. Prowadzone są już zor -
ganizowane działania następcze podjęte wsku -
tek tych zaleceń.
Są to przepisy prawne prz yjęte przez Parla -
ment Europejski i Radę, które zdecydowały, że 
takie środki nie powinny być wiążące. Są one 
jednak uwzględniane przez FVO we własnych 
pracach kontrolnych.
63.
Zob. odpowiedź do uwagi 62. Funkcje kontroli 
wewnętrznej działają w niektórych państwach 
członkowskich, a liczba tych państw powinna 
zwiększać się z upływem czasu.
c)
Po n i e w a ż  p r ze z  G P K  p r z y wożo n e  s ą  róż n e 
towary i zwierzęta/produkty zwierzęce, inspek -
torzy nie mogą być specjalistami od każdego 
produktu. Właśnie dlatego system TRACES jest 
bardzo wartościowym narzędziem, zapewnia -
jącym zaktualizowane informacje inspektorom 
w GPK.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
56
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 64.
Uwzględniając ocenę Trybunału odnoszącą się 
do kontroli wewnętrznych państw członkow -
skich zawartą w uwadze 62, jest zbyt wcześnie, 
by proponować dostosowanie kontroli Komi -
sji do kontroli państw członkowskich. Jednak 
kiedy rozporządzenie ( WE) nr 882/2004 zosta -
nie w pełni wdrożone w państwach członkow -
sk ich, celem Komisji będzie wprowadzenie 
takiego skoordynowanego podejścia.
65.
Biała księga jest dokumentem polit ycznym 
i sama w sobie nie jest wystarczającą podstawą 
prawną do jakichkolwiek działań.
Zob. powyżej. Ponadto rozporządzenie ( WE) 
nr 882/2004 ma zastosowanie tylko częściowo 
do państw trzecich.
67.
FVO stale ocenia skuteczność swoich działań, 
a by  z a p e w n i ć  j a k  n a j l e p s ze  w y k o r z ys t a n i e 
zasobów.
68.
Model ten uwzględnia większość odpowied -
nich parametrów określonych w  ar t. 2 ust.  3 
uchylonej decyzji 2001/881/WE.
70.
Wi e l k o ś ć  h a n d l u  j e s t  ś c i ś l e  m o n i to rowa n a 
przez FVO. Dane dotyczące wielkości handlu 
stanowią część wiedzy operacyjnej zespołów 
kontrolnych i są uwzględniane przy planowa -
niu kontroli. Komunikaty z systemu RASFF mają 
ograniczoną war tość pr z y w ybor ze państ w 
członkowskich, lecz mogą być wykorzystane do 
w ybrania przesyłek , które mają zostać oce -
nione przez konkretne GPK, lub do wybrania do 
kontroli określonych państw trzecich lub znaj -
dujących się w nich zakładów.Wagę każdego z kryteriów odzwierciedla liczba 
powiązanych podk r yteriów. O cena stanowi 
przegląd sytuacji określanej jako: dobra, prze -
ciętna lub zła.
71.
Brak uwag nie świadczy o istnieniu problemu. 
Państwa członkowskie bardzo poważnie trak -
tują program kontroli, ponieważ jest on ważny 
dla ochrony zdrowia oraz stanowi poważne 
wyzwanie dla ich zasobów.
72.
W przeszłości opracowano „model ilościowy”. 
Okazał się on bardzo uciążliwy i nie zapewniał 
lepsz ych rezultatów niż obecnie stosowane 
podejście jakościowe (nawet uwzględniając 
dane ilościowe, np. dane dotyczące handlu). 
Po n a d t o  p r i o r y t e t y  k o n t r o l i  s ą  o m a w i a n e 
i   u z g a d n i a n e  z   p a ń s t w a m i  c z ł o n k ows k i m i , 
któr ych wk ład w  ustalanie prior ytetów jest 
nieoceniony.
Zob. odpowiedź do uwagi 73.
Nadal trwają starania o lepsze wykorzystanie 
danych przy ustalaniu priorytetów.
73.
W  tej kwestii Komisja w  pełni wdraża zalece -
nia sformułowane w ramach niezależnej oceny 
u s t a l a n i a  p r i o r y te tów  k o n t ro l i .  D G  S A N CO 
określa kryteria ustalania potencjalnych prio -
rytetów kontroli. W samym procesie ustalania 
priorytetów należy wykazać i udokumentować, 
że kryteria te były spójnie stosowane. To z kolei 
prowadzi do bardziej przejrzystych możliwości 
wyboru w przypadku konieczności wprowadze -
nia zmian w programie.
Rotacja personelu w ostatnich kilku latach nie 
była bardzo wysoka.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 5757
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 75.
Państwa członkowskie proszone są o  przed -
stawienie FVO planów działania, w  któr ych 
powinny wsk azać, w  jak i sposób zamierzają 
usunąć wszelkie niedociągnięcia ustalone pod -
czas kontroli. Weryfikacja działań naprawczych 
jest integralną częścią działalności FVO, a biuro 
to regularnie przeprowadza ponowne wizyty 
w państwach członkowskich w celu monitoro -
wania postępów.
Komisja stale monitoruje wdrażanie zaleceń. 
W tym celu wykorzystuje się wskaźniki, które 
wyk azują skuteczność działań FVO. Ogółem 
do końca 2009 r. państwa członkowskie pod -
jęły już działania w odniesieniu do 86  % zale -
ceń sformułowanych wobec nich przez FVO od 
2004 r. W odniesieniu do dalszych 10  % działa -
nia były w  toku. W  4  % spraw państwa człon -
kowskie nie zaangażowały się jeszcze w podję -
cie działań naprawczych. Sprawy te są cały czas 
monitorowane przez DG SANCO.
78.
FVO przeprowadza kontrole na miejscu w celu 
weryfikacji systemów kontroli/audytu państw 
członkowsk ich. Prawo UE nie ok reśla, k iedy 
powinna odbyć się ponowna wiz yta w  GPK . 
Analiza danych z systemu TRACES pokazuje, że 
wymienione 49 GPK ma niską przepustowość, 
a zatem prowadzi ograniczone działania kon -
trolne. Oznacza to, że priorytetowo traktuje się 
najważniejsze z nich.Z a d a n i e m  F V O  n i e  j e s t  s p r a w o z d a w c z o ś ć 
w zakresie najlepszych praktyk, lecz weryfika -
cja prawidłowości i skuteczności realizacji kon -
troli urzędowych oraz egzekwowanie prawa 
UE poprzez ocenę funkcjonowania systemów 
kontroli właściw ych organów w  państ wach 
członkowskich. Plany działania przedłożone 
FVO przez państwa członkowskie są przedmio -
tem działań następczych w  ramach procedur 
wewnętrznych i są one nadzorowane specjalny 
komitet zarządzający DG SANCO.
79.
Jak stwierdzono już w  odpowiedzi do uwa -
gi 19, opóźnienia te nie miały konsek wen -
cji w  postaci zagrożenia zdrowia ludzk iego 
w  związku z  przywożonym mięsem i  produk -
tami mięsnymi.
81.
Jeśli chodzi o kontrole przywozowe, wszystkie 
bieżące świadectwa zdrowia są dostępne dla 
urzędników GPK i FVO poprzez system TRACES, 
podobnie jak wykaz uprawnionych przez UE 
państw trzecich i ich zatwierdzonych zakładów. 
W przypadku szczególnych wymogów zapew -
niono również odniesienie do prawa UE.
Zmiany w ymogów prawnych są ocz y wiście 
ściśle monitorowane, lecz nie jest to zadanie 
wymagające znacznych zasobów i z pewnością 
nie wymaga przydzielenia pracownika na pełny 
etat.
82.
Dostępne są szczegółowe systemy informa -
cyjne zapewniające informowanie personelu 
F V O  o   w a ż n y c h  z m i a n a c h  p r a w o d a w s t w a , 
w  tym formalne konsultacje z  nimi w  samym 
procesie legislacyjnym. DG SANCO ma również 
w swoim portalu internetowym specjalną sek -
cję poświęconą ważnym wymogom przywozo -
wym i kontrolom w tym zakresie.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
58
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 83.
Wytyczne dotyczące opracowania wieloletnich 
krajowych planów kontroli i działania opisane 
przez Trybunał w pkt 77 są wystarczające, aby 
z a p e w n i ć  p a ń s t wo m  c z ł o n k o w s k i m  m o ż l i -
wość skutecznego przeprowadzania kontroli 
przywozowych.
Rozporządzenie ( WE) nr 882/2004 nie nakłada 
na Komisję obowiązku oceny wieloletnich kra -
jowych planów kontroli. Każde państwo człon -
kowskie otrzymuje jednak informacje zwrotne 
z FVO na temat swojego wieloletniego krajo -
wego planu kontroli w ramach ogólnej kontroli 
danego kraju. Po zakończeniu każdej kontroli 
ogólnej do państwa członkowskiego kierowane 
jest sprawozdanie, które zawiera zalecenia.
Rozporządzenie nie nakłada na Komisję obo -
wiązku przeprowadzenia oceny sprawozdań 
rocznych państw członkowskich ani wystoso -
wania porad dotycząc ych tych sprawozdań. 
Jednak pierwsze sprawozdanie Komisji wyma -
gane zgodnie z  ar t. 44 rozporządzenia ( WE) 
nr 882/2004 zostało przyjęte w sierpniu 2010 r.
84.
Pr zepisy dot yczące pr z y wozu mięsa do UE 
obejmują w ymóg ok reślając y, że z wier zęta 
należy poddawać ubojowi w humanitarny spo -
sób zgodnie z prawem UE. Kwestia konkuren -
c yjności względem państw trzecich została 
poddana ocenie w  sprawozdaniu Komisji dla 
R a d y  i   Pa r l a m e nt u  (CO M ( 2 0 0 2 )  6 2 6  we r s j a 
ostateczna) w sprawie przepisów dotyczących 
dobrostanu zwierząt w  odniesieniu do zwie -
rząt gospodarskich w państwach trzecich i ich 
implikacji dla UE. Komisja przeprowadza obec -
nie ponowną ocenę tej kwestii w  kontekście 
własnej oceny polityki UE w dziedzinie dobro -
stanu zwierząt, która powinna zostać opubliko -
wana w grudniu 2010 r.85.
Wymienione koszty mają widoczne znaczenie 
dla konkurencyjności producentów europej -
skich. Wszelkie porównania kosztów kontroli 
m u s i a ł y by  u w z g l ę d n i a ć  s ze ro k i e  s p e k t r u m 
czynników gospodarczych, w tym dotacje bez -
pośrednie, wsparcie pośrednie (np. w  formie 
preferencyjnych stóp procentowych), koszty 
gruntów, budynków, pasz, prac y oraz wiele 
i n nyc h  c z y n n i k ów.  N a l e ż y  rów n i e ż  z a u w a -
żyć, że producenci UE korzystają z tej sytuacji 
poprzez pełny dostęp do rynku UE, w tym do 
rynku zwierząt żywych, tymczasem producenci 
z państw trzecich mają dostęp do tego rynku 
t y l k o  w   p r z y p a d k u  n i e k tó r yc h  p ro d u k tów, 
a zatem w dużo bardziej ograniczony sposób. 
Komisja jest zdecydowana prowadzić dalsze 
konsultacje z zainteresowanymi podmiotami.
86.
Zgodnie z wnioskiem sprawozdanie to zostanie 
przedstawione Radzie i  Parlamentowi przed 
końcem 2010 r. i  będzie poświęcone kwestii 
skuteczności i spójności obowiązujących środ -
ków kontroli przywozu żywności, pasz, zwie -
rząt i roślin.
Jeśli chodzi o Parlament Europejski, w 2009 r. 
Komisja ogłosiła zaproszenie do składania ofert 
dotyczących projektu pilotażowego oceniają -
cego koszty przestrzegania prawa UE dla użyt -
kowników końcowych, lecz dalsze działania 
w  tym zakresie zostały przer wane, ponieważ 
otrzymano tylko jedną ofertę. Obecnie opra -
cowywana jest analiza literatury na ten temat.
Wy n i k i  b a d a n i a  Pa r l a m e nt u  Eu ro p e j s k i e g o 
zostaną przeanalizowane w stosownych przy -
padkach przez właściwe departamenty Komisji.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 5959
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. WNIOSKI I ZALECENIA
87.
Pr zepisy weter ynar yjne dot yczące kontroli 
p r z y wozow yc h  s ą  o k re ś l o n e  w   d y re k t y w i e 
97/78/WE i w przeważającym zakresie nie miały 
na nie wpły wu ani biała księga, ani pak iet 
higieniczny. Przepisy dotyczące zatwierdzania 
państw trzecich i ich zakładów zostały ponow -
nie opracowane w pakiecie higienicznym, lecz 
pozostają podobne do poprzednich.
Wskaźniki dotyczące kontroli przed wywozem 
nie są wymagane ani prawem UE dotyczącym 
kontroli przed wywozem (które nie są nawet 
wymagane), ani międz ynarodowymi zalece -
niami lub standardami dotyczącymi ustalania 
równoważności.
Podpisano umowy z wysoko rozwiniętymi pań -
stwami, z  których właściwymi organami zbu -
dowano relacje oparte na zaufaniu. Ogranicze -
nie kontroli bezpośrednich przywozu zostało 
uzgodnione tylko w przypadkach bardzo pozy -
tywnych sprawozdań FVO dotyczących syste -
mów kontroli właściwych organów w odniesie -
niu do odnośnych towarów.
88.
Obowiązek przeprowadzania kontroli wetery -
naryjnych przywożonego mięsa jest określony 
w prawie UE. Systemy RASFF, TRACES, sprawoz -
dania z misji kontrolnych FVO i inne informacje 
z państw trzecich służą wyłącznie jako narzę -
dzia ułatwiające Komisji określenie występują -
cego ryzyka, a dzięki temu ustalenie poziomu 
niezbędnych kontroli bezpośrednich.
System TRACES jest stosunkowo nowym narzę -
d z i e m  i   d o k ł a d a  s i ę  ws ze l k i c h  s t a r a ń ,  a by 
zapewnić jednolite korzystanie z tego systemu 
przez wszystkie państwa członkowskie.Użytkownicy systemu ostrzeżeń RASFF pole -
gają na ter minowości i  dok ładności znale -
z i o nyc h  w   n i m  i n fo r m a c j i ,  z   k tó r yc h  w i e l e 
z o b o w i ą z a n i  s ą  s a m i  d o s t a r c z a ć .  K o m i -
sja stale poszukuje sposobów zapewnienia 
p r ze z  te n  s ys te m  a k t u a l nyc h  i   d o k ł a d nyc h 
informacji dot ycząc ych ostr zeżeń, aby uła -
twić decyzje z wiązane z  zarządzaniem r yz y -
kiem, gwarantujące terminowe podejmowa -
nie wymaganych działań prewencyjnych lub 
naprawczych. System działa w  sposób termi -
nowy i proporcjonalny.
89.
Odpowiedź do uwagi 75 w yjaśnia, jak pań -
stwa członkowskie zobowiązują się do działań 
naprawczych i jak Komisja monitoruje realiza -
cję tych działań. Odpowiedź ta zawiera również 
wyjaśnienie stanu realizacji na koniec 2009 r.
90. 
Akapit pierwszy
Zgodnie z umowami weterynaryjnymi rzadko 
osiągana jest pełna równoważność, co oznacza, 
że prawodawstwo krajowe przywożącego pań -
stwa trzeciego ma zastosowanie do wywozu 
z  państw członkowskich. Mogą zatem istnieć 
różnice między państwami członkowskimi pod 
względem realizacji w ymogów sanitarnych 
państw trzecich lub poziomu kontroli urzę -
dowych tych wymogów. Ponadto co do stanu 
zdrowia zwierząt państwa trzecie często zwle -
kają z przyjęciem gwarancji państw członkow -
sk ich. Wreszcie, państwa trzecie nie zawsze 
traktują UE jako jeden podmiot pod względem 
wywozu z państw członkowskich.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
60
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Akapit drugi
O g ó l n e  p r a w o  ż y w n o ś c i o w e  i   t z w.  p a k i e t 
h i g i e n i c z n y,  w   t y m  r o z p o r z ą d z e n i e  ( W E ) 
n r   8 8 2 / 2 0 0 4 ,  z o s t a ł y  w p ro w a d z o n e  o d p o -
wiednio w  2002 i  2004 r. Komisja uprościła 
już swoje ramy prawne w  celu ich konsolida -
cji i  z większenia ich przejrz ystości. Komisja 
jest zaangażowana w  kontynuację tego pro -
cesu w ramach ogólnych starań propagujących 
wprowadzanie lepszych uregulowań prawnych. 
Większość skonsolidowanych wersji prawo -
dawstwa UE znajduje się w publicznie dostęp -
nej bazie danych CELEX oraz w  bazie danych 
TRACES, która jest dostępna dla GPK i podmio -
tów gospodarczych.
Tiret trzecie
Nowy system RASFF jest aplik acją sieciową, 
k t ó r a  u m o ż l i w i a  p a ń s t w o m  c z ł o n k o w s k i m 
i Komisji wprowadzanie informacji dotyczących 
ostrzeżeń i  zgłoszeń bezpośrednio w  samej 
aplik acji. N ie jest potr zebny dalsz y roz wój 
systemu TRACES, aby umożliwić wyświetlanie 
jakichkolwiek danych, lecz podstawa prawna 
(decyzja Komisji 2004/292/WE), nakładająca 
na państwa członkowskie obowiązek korzysta -
nia z systemu TRACES, musi zostać zmieniona, 
aby zapewnić wprowadzanie odpowiednich 
informacji przez państwa członkowskie przed 
przemieszczeniem towarów. Jest to niezbędne 
w  celu uz ysk ania wsz ystk ich odpowiednich 
danych i  zapewnienia dokładnych informacji 
w  prz ypadku ostrzeżenia sanitarnego. Spo -
sób funkcjonowania systemu TRACES zostanie 
dodatkowo wzmocniony w przepisach dotyczą -
cych zdrowia zwierząt.Tiret czwarte
Obecne prawodawstwo nie daje Komisji upraw -
nień do opracowania takich wytycznych. Bez 
w z g l ę d u  n a  te n  f a k t  K o m i s j a  a n g a ż u j e  s i ę 
w  wiele różnych działań, które zapewniają 
zharmonizowane podejście do kontroli wete -
r ynar yjnych przeprowadzanych w  GPK. Są to 
między innymi regularne spotkania z  właści -
wymi organami państw członkowskich w róż -
nych grupach roboczych, np. grupy roboczej 
ds. kontroli weterynaryjnych, która spotyka się 
od trzech do czterech razy w  roku, szkolenia 
dla personelu GPK w  ramach programu „Lep -
sze szkolenia na rzecz bezpieczniejszej żywno -
ści” oraz oczywiście poprzez prawo UE, które 
jest bardzo normatywne i  jasne, jeśli chodzi 
o dokładne zadania GPK.
Tiret piąte
O b e c n e  p r a w o d a w s t w o  n i e  d a j e  K o m i s j i 
uprawnień do opracowania tak ich wsk aźni -
ków. Sprawozdania FVO z  misji kontrolnych, 
działania następcze i różne inne sprawozdania 
są jednak obowiązującymi narzędziami, które 
poz walają na dokonywanie oceny wdrażania 
prawa UE, w tym kontrolę i egzekwowanie tego 
prawa, z właszcza w  odniesieniu do pak ietu 
higienicznego.ODPOWIEDZI  
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. 6161
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010 – Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów dotyczących higieny z 2004 r. Tiret szóste
W  ocenie zewnętrznej sformułowano zalece -
nia dotyczące modeli oceny ryzyka wykorzy -
stywanych przez FVO, a FVO podjęło działania 
następcze. Modele „ilościowe” mają jednak bar -
dzo poważne ograniczenia ze względu na zło -
żoność czynników ryzyka mających wpływ na 
przywóz i w istocie mogą prowadzić do bardzo 
mylących sygnałów dotyczących priorytetów. 
Dlatego proces ustalania prior ytetów misji 
kontrolnych nadal opiera się w znacznej mierze 
na doświadczeniu, osądzie sytuacji i  konsul -
tacji z odpowiednimi zainteresowanymi pod -
miotami, a zwłaszcza z organami kontrolnymi 
państw członkowskich. Ponadto czynniki ilo -
ściowe, takie jak wielkości przywozu i rodzaje 
przywożonych produktów, to dane uwzględ -
niane w  analizach przeprowadzanych przed 
planowaniem misji. Zakres zaleceń wykracza 
p oz a  k o nt ro l owa ny  s e k to r.  Tr y b u n a ł  b a d a ł 
jedynie jeden model oceny ryzyka. Rozpoczęto 
już proces formalizacji dalszego wyboru GPK, 
które mają zostać skontrolowane.
Tiret siódme
Oprócz przeprowadzenia specjalnych inspekcji 
pokontrolnych w konkretnych sektorach, FVO 
wprowadziło w  2005 r. „ogólne misje pokon -
trolne” w celu dokonania przeglądu postępów 
we wdrażaniu zaleceń sfor mułowanych we 
wszystkich sektorach. W procesie tym zwraca 
się szczególną uwagę na kwestie, co do któ -
rych państwa członkowskie nie podjęły dzia -
łań naprawczych. Sprawy te są monitorowane 
w sposób ciągły i w zależności od wagi danej 
sprawy rutynowo ocenia się potrzebę prze -
prowadzenia konkretnych działań w  zakresie 
egzekwowania prawa. Istnieje już wewnętrzna 
procedura podejmowania działań następczych, 
aby zapewnić dalsze usprawnienia po nega -
tywnych ustaleniach FVO; jest ona stosowana 
w ten sam sposób i równie surowo wobec kwe -
stii kontroli przywozu co w przypadku kontroli 
produkcji państw członkowskich.Tiret ósme
Kwestia ta została już uzgodniona i jest w trak -
cie realizacji.
91.
Państwa członkowsk ie W TO mogą stosować 
środki sanitarne i  fitosanitarne, które wykra -
czają poza międz ynarodowo pr z yjęte stan -
dardy, jeśli wyk ażą, że środk i te popar te są 
danymi naukowymi oraz mają charakter nie -
dysk r yminac yjny i  proporcjonalny. Przepisy 
dotyczące przywozu muszą koncentrować się 
na kwestiach bezpieczeństwa, a jednocześnie 
z a p e w n i ć  p r ze s t r ze g a n i e  zo b ow i ą z a ń  m i ę -
dz ynarodow ych. Komisja jest w  pełni zaan -
gażowana w  przeprowadzanie ocen skutków 
dotyczących wniosków, które mają implikacje 
w  zakresie konkurencyjności, przy jednocze -
snym przestrzeganiu celów politycznych pole -
gających na wprowadzaniu lepszych uregulo -
wań prawnych i  realizacji inicjatywy „Europa 
2020”.
Zgodnie z wnioskiem sprawozdanie to zosta -
nie przedstawione Radzie i Parlamentowi przed 
końcem 2010 r. i  będzie poświęcone kwestii 
skuteczności i spójności obowiązujących środ -
ków kontroli przywozu żywności, pasz, zwie -
rząt i roślin.
Wy n i k i  b a d a n i a  Pa r l a m e nt u  Eu ro p e j s k i e g o 
zostaną przeanalizowane w stosownych przy -
padkach przez właściwe departamenty Komisji.ODPOWIEDZI  
KOMISJI

63
Europejski Trybunał Obrachunkowy
Sprawozdanie specjalne nr 14/2010
Zarządzanie przez Komisję systemem kontroli weterynaryjnych przywożonego mięsa po reformach przepisów 
dotyczących higieny z 2004 r. 
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej
2011 — 61 str. — 21 × 29,7 cm
ISBN 978-92-9207-981-9
doi:10.2865/69743

Jak otrzymać publikacje UE
Publikacje bezpłatne:
• w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
•  w przedstawicielstwach i delegaturach Unii Europejskiej (dane kontaktowe można uzyskać  
pod adresem http://ec.europa.eu lub wysyłając faks pod numer +352 2929-42758)
Publikacje płatne:
• w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
Płatne subskrypcje (np. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej , zbiory orzeczeń Trybunału 
Sprawiedliwości Unii Europejskiej):
•  u dystrybutorów Urzędu Publikacji Unii Europejskiej  
(http://publications.europa.eu/others/agents/index_pl.htm)
QJ-AB-10-012-PL-C
W N A S T Ę P S T W I E P O WA Ż NYC H K RY Z YS Ó W Z D R O W OT NYC H 
Z LAT 90. XX W. I NA PODSTAWIE BIAŁEJ KSIĘGI DOT YCZĄCEJ 
B E Z P I E C Z E Ń S T WA Ż Y W N O Ś C I W 2004 R. P R Z YJ Ę TO N O W Y 
Z E S TAW  P R Z E P I S Ó W  Z WA N Y  „ PA K I E T E M  H I G I E N I C Z N Y M ”. 
KONTROLERZY TRYBUNAŁU OCENILI SPOSÓB ZARZĄDZANIA PRZEZ 
KOMISJĘ UNIJNYM SYSTEMEM KONTROLI WETERYNARYJNYCH 
PRZYWOŻONEGO MIĘSA I PRODUKTÓW MIĘSNYCH. W WYNIKU 
KONTROLI USTALONO, ŻE REALIZACJA PAKIETU HIGIENICZNEGO 
NIE ZOSTAŁA JESZCZE UKOŃCZONA I ŻE NADAL POTRZEBNE 
SĄ ULEPSZENIA, JEŚLI CHODZI O SYSTEMY INFORMACYJNE 
WYKORZYSTYWANE PRZEZ POSTERUNKI KONTROLI GRANICZNEJ 
ORAZ STOSOWANE PRZEZ NIE MECHANIZMY KONTROLNE.
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY