OPINIA KOMISJI w sprawie wniosku Republiki Chorwacji o przystąpienie do Unii Europejskiej /* KOM/2011/0667 wersja ostateczna */





OPINIA KOMISJI w sprawie wniosku Republiki Chorwacji o przystąpienie do Unii Europejskiej KOMISJA EUROPEJSKA, uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 49, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Każde państwo europejskie, które szanuje wartości Unii Europejskiej i zobowiązuje się je wspierać, może złożyć wniosek o członkostwo w Unii. Unia opiera się na wartościach poszanowania godności osoby ludzkiej, wolności, demokracji, równości, państwa prawa, jak również poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. (2) Republika Chorwacji złożyła wniosek o przystąpienie do Unii Europejskiej. (3) W swojej opinii z dnia 20 kwietnia 2004 na temat Chorwacji[1] Komisja wyraziła swoje poglądy na temat niektórych zasadniczych kwestii związanych z tym wnioskiem. (4) Rada Europejska na posiedzeniu w Kopenhadze w czerwcu 1993 r. określiła warunki kwalifikacji, które regulują proces przystąpienia i przeprowadzane przez Komisję regularne oceny gotowości Chorwacji do członkostwa. Kryteria polityczne wymagają od Chorwacji zapewnienia stabilności instytucji będących gwarantem demokracji, praworządności, respektowania praw człowieka oraz poszanowania i ochrony praw mniejszości; wymagania te są obecnie zawarte w Traktacie o Unii Europejskiej i w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Kryteria gospodarcze wymagają istnienia sprawnej gospodarki rynkowej, jak również zdolności przeciwstawiania się presji konkurencji i siłom rynkowym działającym wewnątrz Unii. Kryterium zgodności z dorobkiem prawnym odnosi się do zdolności do przyjęcia na siebie obowiązków członkostwa wynikających z Traktatów i prawodawstwa Unii oraz z unijnego dorobku prawnego, szczególnie zaś realizacji celów unii politycznej, gospodarczej i walutowej. Zdolność Unii do przyjmowania nowych członków przy jednoczesnym utrzymaniu tempa integracji europejskiej jest istotnym czynnikiem, który należy uwzględnić w ogólnym interesie zarówno Unii jak i krajów kandydujących. (5) Warunki procesu stabilizacji i stowarzyszenia dla Bałkanów Zachodnich zostały określone przez Radę w dniu 31 maja 1999 r. i obejmują współpracę z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla Byłej Jugosławii oraz współpracę regionalną. (6) W grudniu 2006 r. Rada Europejska zgodziła się, że strategia rozszerzenia oparta na konsolidacji, komunikacji i spełnieniu ściśle określonych warunków, przy uwzględnieniu zdolności UE do przyjęcia nowych członków, stanowi podstawę odnowionego konsensusu w sprawie rozszerzenia. (7) Warunki przyjęcia i wynikające z tego przyjęcia dostosowania w Traktatach były przedmiotem negocjacji w ramach Konferencji między państwami członkowskimi i Chorwacją. Negocjacje te zostały przeprowadzone w zgodzie z ramami negocjacyjnymi, które przewidują konieczność spełnienia rygorystycznych warunków na etapie otwierania i zamykania rozdziałów. Negocjacje zostały zakończone w dniu 30 czerwca 2011 r., a uzgodnione postanowienia są sprawiedliwe i właściwe. (8) Przystępując do Unii Europejskiej Chorwacja bez zastrzeżeń przyjmuje Traktat o Unii Europejskiej, Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej wraz ze wszystkimi ich celami i wszystkimi decyzjami przyjętymi od chwili ich wejścia w życie, jak również opcjami przyjętymi w związku z rozwojem i wzmocnieniem Unii Europejskiej i Wspólnoty. (9) Zasadniczą cechą porządku prawnego wprowadzanego Traktatami jest fakt, że niektóre z ich postanowień i niektóre akty przyjęte przez instytucje są bezpośrednio stosowane, że prawo unijne jest nadrzędne wobec wszelkich przepisów krajowych, które mogłyby z nim kolidować, oraz że istnieją procedury zapewniające jednolitą interpretację prawa unijnego. Przystąpienie do Unii Europejskiej wymaga uznania wiążącego charakteru tych zasad, których przestrzeganie jest niezbędne do zapewnienia skuteczności i jedności prawa unijnego. (10) Komisja jest zdania, że Chorwacja spełnia kryteria polityczne i spodziewa się, że spełni ona kryteria gospodarcze i związane z przyjęciem unijnego dorobku prawnego i że do dnia 1 lipca 2013 r. Chorwacja będzie gotowa do członkostwa. Członkostwo wymaga ciągłego przestrzegania wartości, na których opiera się Unia, jak również zaangażowania na rzecz ich propagowania. (11) Chorwacja osiągnęła wysoki poziom gotowości do członkostwa. Komisja wzywa Chorwację do nieustawania w wysiłkach na rzecz dostosowania ustawodawstwa do unijnego dorobku prawnego oraz dalszego wzmacniania swojego potencjału administracyjnego, między innymi poprzez stałe postępy reformy administracji publicznej. Komisja będzie w dalszym ciągu uważnie śledzić wypełnianie przez Chorwację wszystkich zobowiązań podjętych w toku negocjacji akcesyjnych, w tym zobowiązań, które należy wypełnić przed terminem przystąpienia, jak również trwające wciąż przygotowania do przyjęcia obowiązków państwa członkowskiego z chwilą przystąpienia. Monitorowanie skupi się w szczególności na zobowiązaniach podjętych przez Chorwację w dziedzinie sądownictwa, walki z korupcją, praw podstawowych, w dziedzinie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa, w tym zarządzania granicami, jak również w dziedzinie polityki konkurencji. Jeżeli w procesie monitorowania pewne kwestie wzbudzą niepokój i nie zostaną naprawione przez Chorwację, w stosownych przypadkach Komisja prześle władzom chorwackim pisma zawierające wczesne ostrzeżenia i może zaproponować Radzie podjęcie odpowiednich środków jeszcze przed przystąpieniem. Komisja zastrzega sobie również prawo do powoływania się na różne klauzule ochronne przewidziane w traktacie o przystąpieniu, jak również na szczególne mechanizmy dotyczące pomocy państwa na rzecz chorwackiego przemysłu stoczniowego i stalowego. (12) Komisja wzywa władze Chorwacji do zakończenia tłumaczenia i weryfikacji unijnego dorobku prawnego przed dniem przystąpienia w celu zapewnienia pewności prawa przy wdrażaniu prawodawstwa UE. (13) Jednym z celów Unii Europejskiej jest pogłębienie solidarności między tworzącymi ją narodami z poszanowaniem ich historii, kultury i tradycji. (14) Rozszerzenie Unii Europejskiej poprzez przystąpienie Chorwacji przyczyni się do wzmocnienia stabilności, wolności i dobrobytu w Europie. Oczekuje się, że Chorwacja będzie w dalszym ciągu pełnić aktywną rolę we współpracy regionalnej Bałkanów Zachodnich. Komisja z zadowoleniem przyjęła deklarację Chorwacji na temat propagowania wartości europejskich w Europie Południowo-Wschodniej, a w szczególności zobowiązanie Chorwacji, że kwestie dwustronne nie powinny utrudniać procesu przystąpienia krajów kandydujących. Przystąpienie Chorwacji potwierdza zaangażowanie UE w perspektywę europejską Bałkanów Zachodnich. NINIEJSZYM WYDAJE POZYTYWNĄ OPINIĘ: w sprawie przystąpienia Republiki Chorwacji do Unii Europejskiej. Niniejsza opinia skierowana jest do Rady. [1] COM(2004) 257 wersja ostateczna