KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY Ocena wykonania decyzji Rady 2011/734/UE z dnia 12 lipca 2011 r. skierowanej do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu (marzec 2012) /* COM/2012/0117 final */





KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY Ocena wykonania decyzji Rady 2011/734/UE z dnia 12 lipca 2011 r. skierowanej do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu (marzec 2012) 1. Wprowadzenie Niniejszy kwartalny komunikat zawiera ocenę środków wdrożonych i zaplanowanych przez Grecję celem zastosowania się do decyzji Rady 2011/734/UE z dnia 12 lipca 2011 r.[1] Działania podjęte w okresie do końca września 2011 r. oceniono w komunikacie z dnia 26 października 2011 r.[2] Niniejszy komunikat oraz towarzyszące mu sprawozdanie dotyczące zgodności, przygotowane przez służby Komisji wspólnie z EBC[3], stanowią również element oceny zgodności z Memorandum of Economic and Financial Policies (protokołem dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej) i protokołem ustaleń[4], podpisanymi w kontekście umów pożyczki między Grecją a pozostałymi państwami członkowskimi należącymi do strefy euro. Ocena ta opiera się na wynikach misji przeprowadzonej przez służby Komisji przy współudziale personelu MFW i EBC w dniach 18 stycznia – 10 lutego 2012 r. w kontekście programu dostosowań gospodarczych i na kwartalnym sprawozdaniu przekazanym przez greckie Ministerstwo Finansów w dniu 2 marca 2012 r. 2. Decyzja Rady z dnia 12 lipca 2011 r. W dniu 12 lipca 2011 r. Rada przyjęła na mocy art. 126 ust. 9 i art. 136 TFUE decyzję skierowaną do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu do 2014 r. Decyzja ta stanowiła przekształcenie decyzji z maja 2010 r.[5], która była kilkakrotnie zmieniana. W decyzji zobowiązano Grecję do przyjęcia szeregu określonych środków służących utrzymaniu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej następujących pułapów: · 17 065 mln EUR (7,9 % PKB, biorąc za podstawę obecnie dostępne szacunki PKB) w 2011 r.; · 14 916 mln EUR (7,3 % PKB, biorąc za podstawę najnowsze prognozy dotyczące PKB) w 2012 r.; · 11 399 mln EUR (5,6 % PKB) w 2013 r. oraz · 6 385 mln EUR (3,1 % PKB) w 2014 r.[6],[7] Decyzja ta została następnie zmieniona w dniu 8 listopada 2011 r.[8] Wyżej wymienione nominalne pułapy deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych nie uległy jednak zmianie. 3. Wykonanie budżetu do grudnia 2011 r. W kontekście programu dostosowań gospodarczych Grecja zobowiązała się do spełnienia kryteriów dotyczących osiąganych wyników kwartalnych w zakresie wydatków pierwotnych państwa, salda sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu kasowym, stanu zadłużenia sektora instytucji rządowych na szczeblu centralnym i wpływów z prywatyzacji, a także orientacyjnego kryterium dotyczącego kumulacji zaległych płatności dla dostawców[9]. Wyniki za okres do końca września 2011 r. były niejednoznaczne. Spełniono kryteria w zakresie wydatków pierwotnych państwa (rzeczywiste dane: 42 mld EUR; kryterium: 44,5 mld EUR), zadłużenia sektora instytucji rządowych na szczeblu centralnym (rzeczywiste dane: 360,4 mld EUR; kryterium: 394 mld EUR). Z powodu niższego niż planowano poboru podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, nie osiągnięto jednak zakładanego poziomu pierwotnego salda sektora instytucji rządowych i samorządowych, przy czym różnica między założeniami a wykonaniem była niewielka (rzeczywiste dane: -5,2 mld EUR; kryterium: -5,0 mld EUR). Nie osiągnięto również zakładanego poziomu wpływów z prywatyzacji (rzeczywiste dane: 0,39 mld EUR; kryterium: 1,7 mld EUR). Orientacyjne kryterium dotyczące kumulacji zaległych płatności nie zostało spełnione, ponieważ kwota skumulowanych zaległych płatności w okresie od 1 stycznia 2011 r. do końca września 2011 r. wyniosła 1,1 mld EUR. Z danych dostępnych na koniec grudnia 2011 r. wynika, że osiągnięto założony poziom salda pierwotnego sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu kasowym (rzeczywiste dane: -4,8 mld EUR; kryterium: -5,1 mld EUR), wydatków pierwotnych z budżetu państwa (rzeczywiste dane: 58,9 mld EUR; kryterium: 60,8 mld EUR) oraz stanu zadłużenia sektora instytucji rządowych na szczeblu centralnym (rzeczywiste dane: 378,1 mld EUR; kryterium: 394 mld EUR). Pomimo znacznych przeszkód wynikających z silniejszej niż oczekiwano recesji, a także niestabilnej sytuacji politycznej i społecznej, zakładane cele osiągnięto dzięki cięciom nakładów inwestycyjnych oraz innych wydatków uznaniowych – krok ten pozwolił z nadwyżką pokryć niedobór wpływów z podatków i składek na ubezpieczenie społeczne oraz nadmierne wydatki na produkty farmaceutyczne. Środki pochodzące z funduszy strukturalnych, w tym wpływy związane ze wzrostem poziomu współfinansowania z 75 do 85 %, oraz dodatkowy instrument płatniczy w wysokości 10 %[10] również przyczyniły się do utrzymania salda w ujęciu kasowym poniżej określonego pułapu, przy czym nastąpiło to jednak kosztem zamrożenia działalności inwestycyjnej rządu. Nie osiągnięto skorygowanego docelowego poziomu wpływów z prywatyzacji na koniec 2011 r. (rzeczywiste dane: 1,6 mld EUR; kryterium: 1,7 mld EUR), choć różnica między założeniami a wykonaniem nie była tak duża jak we wrześniu, dzięki przedłużeniu koncesji dla operatorów gier hazardowych oraz operatorów telefonii komórkowej. Stan krajowych zaległości płatniczych pozostawał na bardzo wysokim poziomie (skumulowane zaległości płatnicze w okresie od stycznia 2011 r. do grudnia 2011 r. wyniosły 220 mln EUR, natomiast całkowity poziom zaległości na koniec roku wyniósł 5,6 mld EUR), przy czym w ostatnim kwartale 2011 r. rząd zdołał mimo wszystko ograniczyć zaległości płatnicze o 900 mln EUR. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2011 r., liczony w ujęciu ESA, szacuje się obecnie na kwotę 20,2 mld EUR (9,4 % PKB). Poziom ten przekracza pułap wynoszący 17,1 mld EUR (7,9 % PKB) ustanowiony w decyzji Rady, co przewidziano już w poprzednim komunikacie. Szacunki deficytu w 2011 r. kształtują się obecnie tylko nieznacznie powyżej poziomu wynikającego z poprzednich prognoz, i to pomimo znacznego pogorszenia otoczenia makroekonomicznego. Tabela 1 zawiera szczegółowe informacje na temat wykonania budżetu w okresie od stycznia do grudnia 2011 r. dla rządu centralnego oraz sektora instytucji rządowych i samorządowych, w ujęciu kasowym, w porównaniu z prognozami służb Komisji z czerwca i października 2011 r. Z tabeli widać, że ograniczenie zwykłych wydatków państwa w ostatnich miesiącach z nadwyżką pokryło spadek dochodów. Stan środków na zabezpieczenie społeczne charakteryzowało jednak znaczne odchylenie od założeń. Tabela 1: Wykonanie budżetu w okresie styczeń–wrzesień oraz styczeń–grudzień 2011 r. (w ujęciu kasowym) 4. Prognozy na rok 2012 oraz na lata 2013–2014 Perspektywa budżetowa na rok 2012 uległa znacznemu pogorszeniu od czasu publikacji poprzedniego komunikatu. Pogorszenie sytuacji budżetowej wynika ze słabszego punktu wyjścia (rachunki za 2011 r.) oraz silniejszego załamania warunków gospodarczych niż oczekiwano: obecnie prognozuje się, że realny PKB w 2012 r. spadnie o 4,7 %, a nie jak wcześniej przewidywano – o 2,8 % . W 2011 r. dochodziło również do ciągłych poślizgów w realizacji środków, co miało konsekwencje dla rachunków w 2012 r. Ponadto realizacja ambitnego pakietu reform rynku pracy, obejmującego obniżkę płacy minimalnej w sektorze prywatnym (więcej informacji dostępnych jest w sprawozdaniu dotyczącym zgodności) i mającego na celu przywrócenie konkurencyjności, wywiera negatywny krótkoterminowy wpływ na popyt krajowy oraz na rachunki budżetowe w 2012 r. Jednocześnie wydatki odsetkowe w 2012 r. zostaną znacznie skorygowane w dół, dzięki operacji zamiany długu przeprowadzonej przez Grecję zgodnie z ustaleniami dokonanymi na szczycie państw członkowskich strefy euro w dniu 26 października 2011 r. oraz zgodnie z oświadczeniem Eurogrupy z dnia 21 lutego 2012 r. Z tego względu Komisja zaleca Radzie zmianę docelowego poziomu rachunków budżetowych Grecji w latach 2012–2014, który powinien zostać określony w oparciu o saldo pierwotne w ujęciu nominalnym. Zgodnie z zaleceniem Komisji dotyczącym decyzji Rady zmieniającej decyzję 2011/734/UE (COM(2012) 116) Grecja powinna osiągnąć deficyt pierwotny na poziomie nieprzekraczającym 2 037 mln EUR w 2012 r. (1 % PKB). Kolejnym celem Grecji byłoby osiągnięcie nadwyżki pierwotnej w wysokości 3 652 mln EUR (1,8 % PKB) i 9 356 mln EUR (4,5 % PKB) odpowiednio w 2013 i 2014 r. Powyższe cele, wyrażone w kategorii ogólnego deficytu budżetowego, wynoszą odpowiednio: 14 811 mln EUR (7,3 % PKB) w 2012 r., 9 462 mln EUR (4,7 % PKB) w 2013 r. oraz 4 499 mln EUR (2,2 % PKB) w 2014 r. Nowy docelowy poziom nadwyżki pierwotnej w 2014 r. jest zgodny z korektą nadmiernego deficytu w 2014 r. wymaganą na podstawie decyzji Rady. Służby Komisji we współpracy ze służbami EBC i MFW oszacowały, że w przypadku niepodjęcia dodatkowych środków deficyt pierwotny w 2012 r. wyniesie 2,5 % PKB, wobec niewielkiej nadwyżki pierwotnej, której oczekiwano w momencie publikacji poprzedniego komunikatu. Dlatego też Grecja, aby znaleźć się na ścieżce pozwalającej na osiągnięcie skorygowanego celu, musiała przygotować środki na kwotę 3 mld EUR (czyli 1,5 % PKB). Środki ogłoszone przez Grecje są następujące: · ograniczenie wydatków na produkty farmaceutyczne o przynajmniej 1 076 mln EUR poprzez obniżenie cen leków (leki generyczne, leki, dla których wygasła ochrona patentowa, oraz leki markowe), optymalizacja poziomu współpłatności, obniżenie marży handlowej aptekarzy i hurtowników, obowiązek wystawiania recept elektronicznych według substancji czynnej i protokołów, aktualizacja pozytywnego wykazu leków oraz wdrożenie mechanizmu kwartalnych rabatów (automatycznego obniżenia ceny przy przekroczeniu określonego poziomu obrotu) płatnych przez branżę farmaceutyczną; · ograniczenie wynagrodzenia za nadgodziny dla lekarzy w szpitalach o co najmniej 50 mln EUR; · ograniczenie zamówień materiałów wojskowych o 300 mln EUR (środki pieniężne i dostawy); · ograniczenie wydatków operacyjnych sektora instytucji rządowych na szczeblu centralnym oraz wydatków wyborczych o co najmniej 370 mln EUR (w porównaniu z budżetem na 2012 r.), w tym ograniczenie o co najmniej 100 mln EUR wojskowych wydatków operacyjnych oraz o 70 mln EUR – wydatków wyborczych; · ograniczenie wydatków operacyjnych przez samorządy w celu uzyskania oszczędności rzędu co najmniej 50 mln EUR; · obniżenie, w pierwszej kolejności, dopłat dla mieszkańców obszarów oddalonych oraz cięcia dotacji dla szeregu jednostek nadzorowanych przez kilka ministerstw w celu ograniczenia wydatków w 2012 r. o co najmniej 190 mln EUR; · ograniczenie budżetu na inwestycje publiczne o 400 mln EUR: cięcia te zostaną przeprowadzone poprzez obniżenie wysokości dotacji dla inwestycji prywatnych oraz projektów inwestycyjnych finansowanych z budżetu krajowego. Ograniczenie budżetu na inwestycje publiczne nie będzie miało wpływu na projekty współfinansowane z funduszy strukturalnych (niedokończony projekt finansowany w ramach programów operacyjnych na lata 2000–2006, projekty finansowane z funduszu spójności (lata 2000–2006), programy operacyjne na lata 2007–2013 oraz wydatki niekwalifikowalne dotyczące powyższych projektów, w tym projekty TEN-T); · zmiany dotyczące dodatkowych funduszy emerytalnych oraz funduszy emerytalnych wypłacających wysokie średnie emerytury lub korzystających z dotacji budżetowych oraz cięcia innych wysokich emerytur w celu uzyskania oszczędności na poziomie co najmniej 450 mln EUR (netto, po uwzględnieniu wpływu na podatki i składki na ubezpieczenie społeczne); · cięcia zasiłków rodzinnych dla gospodarstw domowych o wysokich dochodach w celu uzyskania oszczędności w wysokości 43 mln EUR; · obniżka, średnio o 12 %, tzw. „wynagrodzeń specjalnych” w sektorze publicznym, w którym nie ma zastosowania nowa siatka płac. Obniżka ta wejdzie w życie po dniu 1 czerwca 2012 r. i powinna przynieść oszczędności w wysokości co najmniej 205 mln EUR (netto, po uwzględnieniu wpływu na podatki i składki na ubezpieczenie społeczne). Żadne z tych środków nie są środkami o charakterze podatkowym. Wszystkie dotyczą strony wydatkowej budżetu: sprzyja to wzmocnieniu pozytywnego wpływu tych środków na wzrost gospodarczy, a ich kształt pozwala zminimalizować skutki społeczne. W przypadku pełnego ich wdrożenia Grecja, w oparciu o obecne prognozy makroekonomiczne, będzie na dobrej drodze do osiągnięcia założonego deficytu pierwotnego na poziomie 1 % PKB w 2012 r. Ryzyko niewykonania przewidzianych środków, a także ryzyko dalszego pogorszenia warunków gospodarczych jest jednak wysokie. Ponadto dostępne prognozy na 2013 i 2014 r. wskazują na istnienie dużej luki budżetowej w stosunku do skorygowanych celów dla tych lat (zob. tabela 2). Dlatego też konieczne będzie ogłoszenie i przyjęcie przez Grecję w nadchodzących miesiącach dodatkowych znacznych środków budżetowych, w szczególności przy aktualizacji przez Grecję swojego średniookresowego budżetu (średniookresowej strategii budżetowej) w maju 2012 r. W celu przygotowania tych środków rząd zainicjował przegląd programów wydatków publicznych. Przegląd jest prowadzony przy wykorzystaniu zewnętrznej pomocy technicznej i koncentruje się na kwestiach emerytur oraz transferów socjalnych (przy jednoczesnym utrzymaniu podstawowej ochrony socjalnej), wydatkach na obronność bez uszczerbku dla krajowych zdolności obronnych oraz na restrukturyzacji administracji centralnej i samorządowej. W najbliższych miesiącach określone zostaną również szczegóły dalszej racjonalizacji wydatków na produkty farmaceutyczne oraz wydatków operacyjnych szpitali, a także pieniężnych świadczeń socjalnych. 5. Administracja podatkowa oraz kontrola wydatków Aby osiągnąć postępy w zakresie konsolidacji fiskalnej, oprócz środków mających na celu podniesienie stawek podatkowych, poszerzenie bazy podatkowej oraz ograniczenie wydatków, wymagana jest poprawa funkcjonowania administracji podatkowej oraz skuteczniejsze zwalczenie przypadków uchylania się od opodatkowania, a także kontrola wydatków. Chociaż w tych obszarach osiągnięto pewne postępy, w większości przypadków tempo zmian było znacznie wolniejsze niż planowano. Od czasu uruchomienia programu w 2010 r. reformy administracji podatkowej koncentrowały się przede wszystkich na poprawie ustawodawstwa w celu zwiększenia skuteczności administracji podatkowej i kontroli podatkowych, wdrożeniu skutecznych mechanizmów zarządzania projektami oraz sformułowaniu strategii w zakresie zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w celu przywrócenia dyscypliny podatkowej i poprawy wskaźnika przestrzegania przepisów. Obecnie podejmowane działania ukierunkowane są na realizację opracowanej strategii: rząd jest w trakcie zatrudniania nowych inspektorów. Oczekuje się również poprawy pod względem ilości i jakości przeprowadzanych kontroli podatkowych. Wymagane jest również wzmocnienie mechanizmów motywacyjnych w administracji podatkowej oraz funkcji w centrali. Rząd zainicjował ponadto proces łączenia lokalnych urzędów podatkowych, który powinien zakończyć się do końca 2012 r. Wprowadzono również reformy służące wzmocnieniu systemu zarządzania wydatkami publicznymi. Usprawniono terminowe przekazywanie danych fiskalnych, dzięki zastosowaniu elektronicznych portali sprawozdawczych, za pośrednictwem których dane zgłaszają właściwe ministerstwa, samorządy i jednostki prawne. Wciąż konieczne są jednak postępy w poszerzaniu zakresu tego systemu, tak aby objąć nim fundusze zabezpieczenia społecznego oraz budżet na inwestycje publiczne. Poprawie uległa również kontrola wydatków wraz z wprowadzeniem w ministerstwach i innych jednostkach rejestrów zobowiązań. Rejestry te nie udowodniły jeszcze swojej skuteczności w kontrolowaniu nadmiernych zobowiązań oraz zaległych płatności w ramach zwykłego budżetu, a ponadto systemem tym nie został jeszcze objęty budżet inwestycyjny. Główny urząd rachunkowy Ministerstwa Finansów powołał komitet koordynacyjny w celu monitorowania i wspierania procesu wdrażania mechanizmów kontroli zobowiązań, aby zapobiec dalszemu kumulowaniu się zaległych płatności. 6. Prywatyzacja Grecki fundusz prywatyzacyjny (Hellenic Republic Asset Development Fund, HRADF) w pełni funkcjonuje od wczesnej jesieni 2011 r. Zatrudnił on doradców finansowych, prawnych i technicznych dla większości transakcji planowanych na lata 2012–2014 oraz sformułował kompleksową strategię realizacji planu prywatyzacji. Z powodu obecnych niekorzystnych warunków rynkowych oraz długotrwałych przygotowań technicznych wpływy uzyskane do tej pory były jednak niższe niż zaplanowano (zob. tabela). W międzyczasie stało się jasne, że cel zakładający pozyskanie 50 mld EUR w drodze prywatyzacji nie zostanie osiągnięty do 2015 r., ale w dłuższym terminie. W rezultacie dokonano korekty docelowego poziomu rocznych przychodów: co najmniej 5 200 mln EUR do końca 2012 r., 9 200 mln EUR do końca 2013 r. i 14 000 mln EUR do końca 2014 r. Tabela 4: Plan prywatyzacji: dotychczasowe transakcje Aktywa || Data transakcji || Sprzedany udział || Pozostałe udziały posiadane przez rząd grecki || Wpływy (środki pieniężne, w mln EUR) || Łącznie w danym roku (w mln EUR) || Opóźnione płatności OTE || lipiec 2011 r. || 10 % || 4 % || 392 || 392 || - OPAP 1 (przedłużenie koncesji na lata 2020–2030) || październik 2011 r. || - || - || 375 || 767 || 85 (do IV kw. 2013 r.) OPAP 2 (sprzedaż nowej koncesji na wideoloterie VLT) || październik 2011 r. || - || - || 475 || 1,242 || 85 (do IV kw. 2013 r.) Telefony komórkowe (aukcja częstotliwości) || grudzień 2011 r. || - || - || 380 || 1,622 || - 7. Wnioski Tak jak oczekiwano, gdy przyjmowano poprzedni komunikat, przekroczony został pułap deficytu budżetowego (w ujęciu ESA95) na 2011 r. ustanowiony w decyzji Rady. Szacuje się, że Grecja zanotowała deficyt budżetowy na poziomie 20 200 mln EUR, czyli 9,4 % PKB, wobec założonego poziomu 17 065 mln EUR, czyli 7,9 % PKB. Komisja zaleca Radzie korektę celów budżetowych, które Grecja powinna osiągnąć w latach 2012–2014. Cele te powinny zostać sformułowane w oparciu o deficyt pierwotny/nadwyżkę pierwotną w ujęciu nominalnym: w 2012 r. deficyt pierwotny nie powinien przekroczyć 2 037 mln EUR (1 % PKB), a w 2013 r. i 2014 r. nadwyżka pierwotna powinna wynieść odpowiednio co najmniej 3 652 mln EUR (1,8 % PKB) i 9 356 mln EUR (4,5 % PKB). Cele te są zgodne ze ścieżką korekty nadmiernego deficytu do 2014 r., wymaganego na podstawie wspomnianej decyzji, zważywszy że analogiczne docelowe poziomy deficytu ogółem wynoszą 7,3 % PKB w 2012 r., 4,7 % PKB w 2013 r. i 2,2 % PKB w 2014 r. Chociaż środki ogłoszone w ostatnim czasie przez grecki rząd są zbieżne z tym, co jest wymagane do osiągnięcia celu na 2012 r., to ryzyko związane z ich realizacją jest bardzo wysokie. Ponadto w latach 2013–2014 konieczne będzie wprowadzenie dodatkowych znacznych środków konsolidacji fiskalnej w celu poprawy stanu nadmiernego deficytu do 2014, zgodnie z wymogami sformułowanymi w decyzji Rady. ZAŁĄCZNIK: ŚRODKI WYMAGANE NA PODSTAWIE DECYZJI RADY Art. 1 ust. 2: „Ścieżka dostosowania prowadząca do korekty nadmiernego deficytu zakłada, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych nie przekroczy (…) 17 065 mln EUR (7,6 % PKB) w 2011 r. (…).” || Nie zrealizowano. Art. 1 ust. 3. Ścieżka dostosowania, o której mowa w ust. 2, oznacza, że roczna zmiana skonsolidowanego długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych nie może przekroczyć 34 058 mln EUR w 2010 r., 17 365 mln EUR w 2011 r. (…) || Nie zrealizowano. Art. 2 ust. 6a „Grecja niezwłocznie przyjmuje i wdraża następujące środki: a) obniżenie ulg podatkowych, w szczególności kwot wolnych od podatku dochodowego od osób fizycznych, w celu zwiększenia przychodów o co najmniej 2 831 mln EUR w 2012 r.; || Zrealizowano. Zrealizowano. b) wprowadzenie stałej opłaty od nieruchomości, pobieranej przez faktury za energię elektryczną, w celu uzyskania co najmniej 1 667 mln EUR w 2011 r. i 1 750 mln rocznie od 2012 r.; c) natychmiastowe wdrożenie zmienionej siatki płac dla urzędników służby cywilnej, które przyczyni się do zmniejszenia wydatków o co najmniej 101 mln EUR w 2011 r.; w związku z tym na 2012 r. przypadnie z przeniesienia kwota co najmniej 552 mln EUR; oszczędności te mają charakter dodatkowy w stosunku do przewidzianych w średniookresowej strategii budżetowej do 2015 r. Reformie tej muszą podlegać wszyscy pracownicy sektora instytucji rządowych i samorządowych, z wyjątkiem osób objętych szczególnymi systemami wynagrodzeń. Te oszczędności netto uwzględniają wpływ powyższego środka na podatek dochodowy i składki na ubezpieczenie społeczne, a także premie, które są wypłacane na rzecz określonych kategorii pracowników; d) obniżenie zarówno głównych, jak i dodatkowych emerytur, a także ryczałtowych kwot wypłacanych z chwilą przejścia na emeryturę, w celu zaoszczędzenia co najmniej 219 mln EUR w 2011 r.; w związku z tym na 2012 r. przypadnie z przeniesienia kwota 446 mln EUR; oszczędności te mają charakter dodatkowy w stosunku do tych przewidzianych w średniookresowej strategii budżetowej; e) ograniczenie wydatków tzw. "zielonego funduszu" (Green Fund) do 5 % zasilających go kwot, w celu zaoszczędzenia 360 mln EUR w 2012 r.; f) decyzje ministerialne lub okólniki dotyczące środków w zakresie akcyzy na gaz ziemny, oleju opałowego oraz podatków od pojazdów silnikowych, przewidzianych w średniookresowej strategii budżetowej; g) decyzje ministerialne dotyczące jednolitego uregulowania świadczeń zdrowotnych zapewnianych przez szereg funduszy zabezpieczenia społecznego; h) przepisy dotyczące pobierania podatku solidarnościowego u źródła; i) decyzje ministerialne o wszczęciu procedur zamknięcia, połączenia lub znacznego ograniczenia wielkości różnych jednostek. Dotyczy to KED, ETA, ODDY, państwowego instytutu ds. młodzieży (National Youth Institute), EOMEX, IGME, OSK, DEPANOM, THEMIS, ETHYAGE oraz ERT, a także 35 innych mniejszych jednostek; j) decyzja ministerialna określająca kryteria niepełnosprawności na potrzeby przyznawania rent inwalidzkich, spójne z osiągnięciem celów w zakresie oszczędności określonych w średniookresowej strategii budżetowej; k) ustawa o zamrożeniu indeksacji zarówno głównych, jak i dodatkowych emerytur do 2015 r.; l) zakończenie prac nad zatwierdzonym wykazem leków, w którym określone są ceny naliczane funduszom zabezpieczenia społecznego; m) przeniesienie do funduszu prywatyzacyjnego (Hellenic Republic Asset Development Fund, HRADF) następujących aktywów: Alpha Bank (0,619 % akcji); Narodowy Bank Grecji (1 234 % akcji); Piraeus Bank (1 308 % akcji); zarząd portu w Pireusie (23,1 % akcji); zarząd portu w Salonikach (23,3 % akcji); zarządy portów Elefsina, Lavrio, Igoumenitsa, Alexandroupolis, Volos, Kavala, Korfu, Patras, Rafina, Heraklion (100 % akcji); przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne w Atenach (27,3 % akcji); przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne w Salonikach (40 % akcji); regionalne państwowe porty lotnicze (przeniesienie praw do koncesji); przybrzeżne magazyny gazu ziemnego „South Kavala” (przeniesienie praw do obecnych i przyszłych koncesji); autostrady greckie (przeniesienie praw gospodarczych do obecnych i przyszłych koncesji); Egnatia Odos (100 % akcji); grecka poczta (90 % akcji); OPAP, SA (29 % akcji); cztery budynki państwowe; n) wyznaczenie doradców prawnych, technicznych i finansowych dla co najmniej czternastu z tych prywatyzacji, których przeprowadzenie jest planowane do końca 2012 r.; o) dalsze środki umożliwiające dostosowanie płac do warunków gospodarczych – w oparciu o dialog z partnerami społecznymi oraz przy uwzględnieniu celów w zakresie tworzenia i utrzymania miejsc pracy oraz poprawy konkurencyjności przedsiębiorstw. W szczególności: przedłużenie obowiązywania umów zbiorowych dla określonych branż i grup zawodowych oraz tzw. zasada uprzywilejowania zostają zawieszone w okresie obowiązywania średniookresowej strategii budżetowej w taki sposób, aby umowy zawierane na poziomie poszczególnych przedsiębiorstw miały pierwszeństwo przed układami branżowymi i zawodowymi; umowy zbiorowe na poziomie przedsiębiorstw mogą być zawierane przez związki zawodowe lub, jeżeli w przedsiębiorstwie nie działają związki zawodowe, przez członków rad zakładowych lub innych przedstawicieli pracowników, niezależnie od wielkości przedsiębiorstwa.”; Art. 2 ust. 7: „Do końca grudnia 2011 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: a) budżet na 2012 r. zgodny z celami średniookresowej strategii budżetowej oraz pułapami deficytu określonymi w niniejszej decyzji; aktualizacja i opublikowanie informacji na temat szeregu środków przewidzianych w średniookresowej strategii budżetowej; niezbędne do wykonania budżetu akty prawne dotyczące podatków i wydatków, które muszą zostać przyjęte najpóźniej z chwilą uchwalenia budżetu; || Zrealizowano. b) wzmocnienie zdolności zarządzania we wszystkich organach zarządzających i jednostkach pośrednich uczestniczących w programach operacyjnych realizowanych w kontekście ram referencyjnych krajowej strategii na lata 2007–2013 oraz certyfikacja tych organów i jednostek zgodnie z normą ISO 9001:2008 (zarządzanie jakością); || W dużej mierze zrealizowano. c) system kalkulacji kosztów szpitala dla poszczególnych przypadków, który będzie stosowany do celów opracowywania budżetu, począwszy od 2013 r.; || W trakcie realizacji. W oparciu o ESY.net tworzony jest obecnie podstawowy zbiór wskaźników finansowych i wskaźników działalności dla wszystkich szpitali krajowej służby zdrowia. Pierwsze sprawozdanie ma zostać przedstawione do marca 2012 r. d) ocena wyników pierwszego etapu niezależnego funkcjonalnego przeglądu administracji centralnej, prowadząca do przygotowania planu działania w zakresie wdrażania zaleceń dotyczących polityki operacyjnej. W zaleceniach tych określa się, w jaki sposób można osiągnąć usprawnienie i zwiększenie skuteczności służby publicznej, jak ustanowić jasny zakres obowiązków i hierarchii decyzyjnych w departamentach ministerialnych, eliminując nakładanie się kompetencji, oraz poprawić mobilność między ministerstwami i w obrębie ministerstw; zakończenie trwającego funkcjonalnego przeglądu istniejących programów socjalnych; || W trakcie realizacji. W grudniu 2011 r. opublikowano sprawozdanie OECD dotyczące reform administracji centralnej. Zalecenia sformułowane w tym sprawozdaniu są przedmiotem analizy rządu. Sformułowano plan działania w celu wdrożenia tych reform w 2012 r. Opracowywany jest projekt stosownej ustawy. Wspólny zespół OECD-MFW ds. pomocy technicznej zgromadził dane dotyczące programów socjalnych ze wszystkich właściwych ministerstw; oczekuje się, że ostateczne sprawozdanie będzie gotowe do końca marca. Drugi etap zostanie połączony z przeglądem funkcjonalnym, a sprawozdanie końcowe powinno być gotowe do końca marca 2012 r. e) rozpoczęcie działalności przez wspólny urząd zamówień publicznych, dysponujący zasobami niezbędnymi do realizacji swych zadań, celów, kompetencji i uprawnień określonych w planie działań;. || Nie zrealizowano. f) przegląd stawek wynagrodzenia za usługi medyczne zlecane prywatnym usługodawcom w celu obniżenia związanych z tym kosztów o co najmniej 15 % w 2011 r. i o dalsze 15 % w 2012 r.; || W trakcie realizacji, z opóźnieniem. Dokonano pewnych obniżek cen usług zlecanych prywatnym usługodawcom. g) środki mające na celu uproszczenie systemu podatkowego, poszerzenie baz podatkowych oraz obniżenie stawek podatkowych w sposób neutralny dla budżetu, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od wartości dodanej; || W celu zapewnienia wysokiej jakości reformy termin ten musiał zostać przesunięty w porozumieniu z Komisją. h) dalsze środki mające na celu doprowadzenie do sytuacji, w której leki generyczne, których cena jest niższa od ceny podobnych leków markowych, oraz leki, na które wygasła ochrona patentowa, stanowić będą co najmniej 50 % wolumenu leków stosowanych przez szpitale publiczne, w szczególności poprzez wprowadzenie obowiązku nabywania przez wszystkie szpitale publiczne wyrobów farmaceutycznych według substancji czynnej; || W trakcie realizacji. Leki generyczne odpowiadają za około 30 % wydatków na produkty farmaceutyczne w szpitalach i ten odsetek może wciąż wzrosnąć. i) wyznaczenie doradców dla pozostałych transakcji prywatyzacyjnych zaplanowanych na 2012 r. i nieuwzględnionych w ust. 6a lit. n); przyspieszenie rejestracji gruntów będących własnością państwa oraz uchwalania przepisów wykonawczych w zakresie nieruchomości turystycznych i użytkowania gruntów; ustanowienie i rozpoczęcie działalności przez nowy sekretariat generalny ds. majątku publicznego, współpracujący z niedawno połączonymi agencjami ETA/KED (odpowiednio, agencja ds. ogólnego zarządzania nieruchomościami oraz agencja ds. nieruchomości turystycznych), które przygotowują nieruchomości na potrzeby prywatyzacji zbywalnych aktywów posiadających wartość handlową. Celem jest poprawa zarządzania nieruchomościami państwowymi, uwolnienie ich od obciążeń i przygotowanie do prywatyzacji; utworzenie sześciu portfeli nieruchomości przez HRDAF; przyjęcie aktu prawnego w sprawie przeniesienia na rzecz państwa nieruchomości i ruchomości należących do zamykanych jednostek; || Częściowo zrealizowano. Połączona agencja ETA/KED (obecnie zwana ETAD) musi jeszcze powołać swój zarząd, po konsultacji z HRADF. j) reforma administrowania dochodami, poprzez: uruchomienie jednostki obsługującej „dużych” podatników; usunięcie barier dla skutecznej administracji podatkowej poprzez wdrożenie najważniejszych reform nowego prawa podatkowego, w tym zastąpienie personelu kierowniczego, który nie osiąga celów w zakresie skuteczności działania, oraz weryfikacja kwalifikacji inspektorów podatkowych; rozpoczęcie działalności przez nowo utworzony organ przyspieszonego (tj. w ciągu 90 dni) rozstrzygania sporów administracyjnych, umożliwiający szybkie działania w istotnych sprawach; centralizację funkcji oraz połączenie co najmniej 31 urzędów skarbowych; || Częściowo zrealizowano. Realizowanych jest kilka działań, jednak z opóźnieniami. Zamknięto lub połączono kilka małych i niewydajnych urzędów podatkowych (czemu towarzyszą nierozwiązane jeszcze problemy dotyczące operacyjnych aspektów połączenia), a kluczowe funkcje są w trakcie konsolidacji. Zatwierdzono umowy z inspektorami przewidujące wynagrodzenie uzależnione od wyników. Trwa również weryfikacja kwalifikacji inspektorów podatkowych. Ustanowiono jednostkę obsługującą „dużych” podatników, nie obsadzono w niej jednak jeszcze wszystkich stanowisk i nie funkcjonuje ona jeszcze zgodnie z najlepszymi praktykami międzynarodowymi. k) wzmocnienie kontroli wydatków poprzez mianowanie stałych urzędników odpowiedzialnych za kwestie rachunkowości finansowej we wszystkich ministerstwach; || Zrealizowano. l) publikacja średniookresowego planu zatrudnienia na okres do 2015 r., zgodnego z zasadą zastępowania jedynie co piątego odchodzącego pracownika, obowiązującą w stosunku do całego sektora instytucji rządowych i samorządowych, bez wyjątków sektorowych; przeniesienie około 15 000 pracowników zatrudnionych obecnie przez różne jednostki rządowe do rezerwy kadrowej oraz przeniesienie około 15 000 pracowników na wcześniejszą emeryturę. Pracownicy skierowani do rezerwy kadrowej oraz na wcześniejszą emeryturę mają otrzymywać przez okres maksymalnie 12 miesięcy 60 % swojego wynagrodzenia podstawowego (z wyłączeniem wynagrodzenia za nadgodziny i innych dodatkowych płatności). Ten okres 12 miesięcy może zostać przedłużony do maksymalnie 24 miesięcy w przypadku pracowników bliskich przejścia na emeryturę. Płatności na rzecz pracowników będących w rezerwie kadrowej stanowią część ich odprawy; || Nie zrealizowano. Nie opublikowano jeszcze średniookresowych planów zatrudnienia określających potrzeby kadrowe każdego ministerstwa. Około 10 000 pracowników odeszło z sektora publicznego w ramach programu wcześniejszych emerytur. W wyniku połączeń i likwidacji do rezerwy kadrowej przeniesiono 630 pracowników. m) zmiana wykazu zawodów związanych z ciężkimi i szczególnie uciążliwymi warunkami pracy, tak aby obejmował mniej niż 10 % zatrudnionych. Gruntowna zmiana zasad funkcjonowania dodatkowych/uzupełniających publicznych funduszy emerytalnych, w tym funduszy świadczeń oraz systemów ryczałtowych, w celu ustabilizowania wydatków na emerytury, zagwarantowania neutralności budżetowej tych systemów oraz zapewnienia średnio- i długoterminowej stabilności systemu. Wprowadzone zmiany muszą zapewnić: dalsze ograniczenie liczby działających funduszy; likwidację zaburzeń równowagi w funduszach deficytowych; stabilizację obecnych wydatków na zrównoważonym poziomie poprzez stosowne korekty, które będą dokonywane począwszy od dnia 1 stycznia 2012 r.; oraz długookresową stabilność programów dodatkowych poprzez ścisłe uzależnienie wysokości świadczeń od zgromadzonych składek.”. || Zrealizowano. [1] Dz.U. L 296 z 15.11.2011, s. 38. [2] COM(2011) 705 wersja ostateczna. [3] „The Economic Adjustment Programme for Greece – March 2012”, European Economy–Occasional Paper. Dokument ten zawiera bardziej szczegółową ocenę rozwoju sytuacji makroekonomicznej, finansowej i budżetowej oraz pod względem realizacji reform strukturalnych. [4] Memorandum of Economic and Financial Policies oraz Memorandum of Understanding of Specific Economic Policy Conditionality z dnia 31 października 2011 r. [5] Decyzja Rady 2010/320/UE (Dz.U. L 145 z 11.6.2010). [6] Wartości relacji deficytu do PKB mają charakter orientacyjny. W decyzji Rady z dnia 12 lipca 2011 r. wartości relacji deficytu do PKB odnoszą się do danych dotyczących nominalnego PKB, które były dostępne w lipcu 2011 r.: 7,6 %, 6,5 %, 4,8 % oraz 2,6 % PKB odpowiednio w latach 2011–2014. [7] W decyzji określono również, że roczny wzrost skonsolidowanego długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych nie może przekroczyć: 17 365 mln EUR w 2011 r.; 15 016 mln EUR w 2012 r.; 11 599 mln EUR w 2013 r. i 7 885 mln EUR w 2014 r. [8] Decyzja Rady 2011/791/UE (Dz.U. L 320 z 11.6.2010, s. 8). [9] Istnieją również kryteria dotyczące gwarancji udzielonych przez rząd centralny, zadłużenia sektora instytucji rządowych na szczeblu centralnym oraz zaległych spłat zadłużenia zagranicznego. Kryteria te nie są omawiane w niniejszym komunikacie. Zob. wspomniane powyżej sprawozdanie dotyczące zgodności. [10] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1311/2011 z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie zmiany rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 w odniesieniu do niektórych przepisów dotyczących zarządzania finansowego dla niektórych państw członkowskich doświadczających poważnych trudności w zakresie ich stabilności finansowej lub nimi zagrożonych (Dz.U. L 337 z 20.12.2011, s. 5).