Bruksela, dnia 20.4.2005

COM(2005) 154 końcowy

2005/0064 (SYN)

Wniosek dotyczący

ROZPORZĄDZENIA RADY

zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. Na spotkaniu w Amsterdamie w dniu 17 czerwca 1997 r. Rada Europejska uzgodniła Pakt Stabilności i Wzrostu, postępując zgodnie z regułami i procedurami przewidzianymi w Traktacie. W czerwcu 2004 roku Rada Europejska zwróciła uwagę na konieczność wspierania przejrzystości i narodowej przynależności ram polityki fiskalnej UE oraz zwiększenia skuteczności egzekwowania jej zapisów. W dniu 3 września 2004 r. Komisja wydała komunikat w sprawie „wzmocnienia zarządzania gospodarczego i wyjaśnienia realizacji Paktu Stabilności i Wzrostu”, w którym przedstawiła orientacyjnie przyszłą strukturę Paktu Stabilności i Wzrostu, a także wskazała na konieczność wzmocnienia jego podstaw gospodarczych i wiarygodności oraz zwiększenia skuteczności egzekwowania.

Następnie Rada i Komisja podjęły rozmowy celem osiągnięcia porozumienia w sprawie reformy Paktu Stabilności i Wzrostu. W dniu 20 marca 2005 r. Rada przyjęła sprawozdanie w sprawie „lepszej realizacji Paktu Stabilności i Wzrostu”. W sprawozdaniu tym Rada rozważyła wzmocnienie zarządzania ramami polityki fiskalnej i ich narodowej przynależności, wzmocnienie podstaw gospodarczych i skuteczności Paktu w obu jego aspektach – prewencyjnym i korekcyjnym, zapewnienie trwałej równowagi finansów publicznych w długim okresie, wspieranie wzrostu gospodarczego oraz zapobieganie nakładaniu nadmiernych obciążeń na kolejne pokolenia.

W dniach 22 i 23 marca 2005 r. Rada Europejska zatwierdziła to sprawozdanie, stwierdzając że aktualizuje i uzupełnia ono Pakt Stabilności i Wzrostu, na który składają się rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 i 1467/97 oraz rezolucja Rady Europejskiej w sprawie Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu z dnia 7 lipca 1997 r.

W konkluzjach prezydencji z sesji w dniach 22 i 23 marca 2005 r. Rada Europejska wezwała Komisję do przedstawienia propozycji w sprawie zmiany rozporządzeń Rady zgodnie z przedstawionym przez nią sprawozdaniem, w którym Rada wyraziła preferencję dla ograniczenia do minimum zmian w dotychczasowych rozporządzeniach.

2. Oprócz zmian będących następstwem uzgodnień, o których mowa powyżej, w rozporządzeniu 1466/97 wprowadza się dodatkowe zmiany o charakterze głównie technicznym, celem zapewnienia spójności ze sprawozdaniem Rady. W szczególności doświadczenie wykazało, że ustalone terminy zbadania przez Radę programów stabilności i konwergencji były zbyt napięte. W związku z tym proponuje się ich wydłużenie.

2005/0064 (SYN)

Wniosek dotyczący

ROZPORZĄDZENIA RADY

zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 99 ust. 5,

uwzględniając wniosek Komisji[1],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 252 Traktatu,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Pakt Stabilności i Wzrostu obejmował początkowo rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[2], rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu[3] oraz rezolucję z dnia 17 czerwca 1997 r. w sprawie Paktu na rzecz Stabilności i Wzrostu[4]. Pakt Stabilności i Wzrostu dowiódł swojej przydatności jako narzędzie stabilizacji deficytów budżetowych, przyczyniając się w ten sposób do wysokiej stabilności makroekonomicznej z niską inflacją i niskimi stopami procentowymi, co stanowi niezbędny warunek pobudzenia zrównoważonego wzrostu i tworzenia miejsc pracy.

(2) W dniu 20 marca 2005 r. Rada przyjęła sprawozdanie zatytułowane „Lepsza realizacja Paktu Stabilności i Wzrostu”, którego celem jest wzmocnienie zarządzania ramami polityki fiskalnej i ich narodowej przynależności poprzez wzmocnienie podstaw gospodarczych i skuteczności Paktu w obu jego aspektach – prewencyjnym i korekcyjnym, zapewnienie równowagi finansów publicznych w długim okresie, wspieranie wzrostu gospodarczego oraz zapobieganie nakładaniu nadmiernych obciążeń na kolejne pokolenia. Sprawozdanie to zostało zatwierdzone przez Radę Europejską w konkluzjach z dnia 23 marca 2005 r.[5], gdzie stwierdzono, że sprawozdanie aktualizuje i uzupełnia Pakt Stabilności i Wzrostu.

(3) Pakt Stabilności i Wzrostu wymaga wzmocnienia, a jego realizacja – wyjaśnienia, celem poprawy koordynacji i nadzoru nad polityką ekonomiczną. Należy przy tym uwzględnić zmieniające się okoliczności, w szczególności zwiększoną różnorodność gospodarczą we wspólnocie obejmującej 25 Państw Członkowskich oraz perspektywy zmian demograficznych.

(4) Rozporządzenie (WE) nr 1466/97 wymaga wprowadzenia zmian pozwalających na pełne zastosowanie uzgodnionych usprawnień w realizacji Paktu Stabilności i Wzrostu.

(5) Przestrzeganie średniookresowego celu budżetowego pozwoli Państwom Członkowskim na opanowanie normalnych cyklicznych wahań przy jednoczesnym utrzymaniu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w granicach 3 % w stosunku do wartości bazowej PKB oraz zapewni szybki postęp na drodze do zrównoważenia finansów. Uwzględniając powyższe, podejście takie zapewni pole manewru w ramach budżetu, w szczególności na inwestycje publiczne.

(6) Średniookresowe cele budżetowe powinny być zróżnicowane dla poszczególnych Państw Członkowskich, z uwzględnieniem odmienności ich sytuacji i perspektyw gospodarczych oraz budżetowych. Średniookresowe cele budżetowe dla poszczególnych krajów powinny być regularnie wyznaczane i aktualizowane przez Radę działającą na zalecenie Komisji.

(7) Państwa Członkowskie, które nie osiągnęły jeszcze średniookresowego celu budżetowego powinny dążyć do osiągnięcia co roku określonej, minimalnej poprawy swego salda strukturalnego netto, bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych. Poprawa powinna być większa w czasach dobrej koniunktury gospodarczej, natomiast w gorszych czasach może być bardziej ograniczona.

(8) Podczas badania i kontroli realizacji programów stabilności i konwergencji, w szczególności średniookresowego celu budżetowego lub zaplanowanej ścieżki dostosowań w tym kierunku, Rada powinna brać pod uwagę realizację kluczowych reform strukturalnych przynoszących bezpośrednie oszczędności w długim okresie, między innymi poprzez zwiększanie dynamiki wzrostu potencjału gospodarczego, a tym samym mających konkretny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych. W tym celu programy stabilności i konwergencji powinny zawierać opis kluczowych reform strukturalnych oraz wyczerpującą i szczegółową ocenę ich skutków dla budżetu w ujęciu ilościowym, w funkcji czasu.

(9) Ustalone terminy zbadania przez Radę programów stabilności i konwergencji były zbyt napięte i powinny zostać wydłużone.

(10) W związku z powyższym rozporządzenie (WE) nr 1466/97 powinno zostać odpowiednio zmienione,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W treści rozporządzenia (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. wprowadza się następujące zmiany:

(1) Dodaje się art. 2a w następującym brzmieniu:

„Artykuł 2a

W ramach procedury, o której mowa w art. 99 ust. 2 Traktatu, dla każdego Państwa Członkowskiego wyznacza się średniookresowe cele polegające na zrównoważeniu budżetu lub uzyskaniu nadwyżki. Średniookresowe cele budżetowe są regularnie weryfikowane i w razie potrzeby korygowane. Średniookresowe cele budżetowe dla poszczególnych krajów wyznacza się na poziomie pozwalającym Państwom Członkowskim na opanowanie normalnych cyklicznych wahań przy jednoczesnym utrzymaniu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w granicach 3 % w stosunku do wartości bazowej PKB, zapewniającym szybki postęp na drodze do zrównoważenia finansów oraz – uwzględniając powyższe – zapewniającym pole manewru w ramach budżetu, w szczególności na inwestycje publiczne.

(2) W art. 3 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(a) punkt (a) otrzymuje następujące brzmienie:

„(a) ścieżkę dostosowań w kierunku średniookresowego celu budżetowego dla nadwyżki lub deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz oczekiwaną ścieżkę kształtowania się wskaźnika zadłużenia tego sektora;”

(b) punkt (c) otrzymuje następujące brzmienie:

„(c) opis działań podejmowanych i/lub proponowanych w ramach polityki budżetowej i innych polityk gospodarczych dla realizacji celów programu, a w przypadku podstawowych działań w ramach polityki budżetowej oraz kluczowych reform strukturalnych – wyczerpującą i szczegółową ocenę ich skutków dla budżetu w ujęciu ilościowym, w krótkim, średnim i długim okresie.”

(3) W art. 5 wprowadza się następujące zmiany:

(a) W ust. 1 akapit pierwszy otrzymuje następujące brzmienie:

„1. Na podstawie oceny dokonanej przez Komisję i Komitet ustanowiony zgodnie z art. 114 Traktatu Rada zbada, w ramach wielostronnego nadzoru przewidzianego w art. 99, czy nakreślona w programie ścieżka dostosowań jest wystarczająco ambitna, czy program oparty jest na realistycznych założeniach ekonomicznych oraz czy podejmowane i/lub proponowane działania wystarczą, by osiągnąć zamierzoną ścieżkę dostosowań prowadzącą do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego. Oceniając ścieżkę dostosowań w kierunku średniookresowego celu budżetowego Rada rozważa, czy dane Państwo Członkowskie dąży do osiągnięcia co roku określonej, minimalnej poprawy swego salda strukturalnego netto, bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych, a także czy w czasach dobrej koniunktury gospodarczej dąży się do osiągnięcia większej poprawy. Rada bierze także pod uwagę realizację kluczowych reform strukturalnych przynoszących bezpośrednie oszczędności w długim okresie, między innymi poprzez zwiększanie dynamiki wzrostu potencjału gospodarczego, a tym samym mających konkretny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych;”

(b)W ust. 2 słowa „dwa miesiące” zastępuje się słowami „trzy miesiące”.

(4) W art. 7 ust. 2 wprowadza się następujące zmiany:

(a) punkt (a) otrzymuje następujące brzmienie:

„(a) ścieżka dostosowań w kierunku średniookresowego celu budżetowego dla nadwyżki lub deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz oczekiwana ścieżka kształtowania się wskaźnika zadłużenia tego sektora; średniookresowe cele polityki monetarnej oraz relacje między nimi a stabilnością cen i kursów walutowych;”

(b) punkt (c) otrzymuje następujące brzmienie:

„(c) opis działań podejmowanych i/lub proponowanych w ramach polityki budżetowej i innych polityk gospodarczych dla realizacji celów programu, a w przypadku podstawowych działań w ramach polityki budżetowej oraz kluczowych reform strukturalnych – wyczerpującą i szczegółową ocenę ich skutków dla budżetu w ujęciu ilościowym, w krótkim, średnim i długim okresie.”

(5) W art. 9 wprowadza się następujące zmiany:

(a) W ust. 1 akapit pierwszy otrzymuje następujące brzmienie:

„1. Na podstawie oceny dokonanej przez Komisję i Komitet ustanowiony zgodnie z art. 114 Traktatu Rada zbada, w ramach wielostronnego nadzoru przewidzianego w art. 99, czy nakreślona w programie ścieżka dostosowań jest wystarczająco ambitna, czy założenia ekonomiczne, na których opiera się program, są realistyczne oraz czy podejmowane i/lub proponowane działania wystarczą, by osiągnąć zamierzoną ścieżkę dostosowań prowadzącą do średniookresowego celu budżetowego. Oceniając ścieżkę dostosowań w kierunku średniookresowego celu budżetowego Rada rozważa, czy dane Państwo Członkowskie dąży do osiągnięcia co roku określonej, minimalnej poprawy swego salda strukturalnego netto, bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych, a także czy w czasach dobrej koniunktury gospodarczej dąży się do osiągnięcia większej poprawy. Rada bierze także pod uwagę realizację kluczowych reform strukturalnych przynoszących bezpośrednie oszczędności w długim okresie, między innymi poprzez zwiększanie dynamiki wzrostu potencjału, a tym samym mających konkretny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych;”

(b) W ust. 2 słowa „dwa miesiące” zastępuje się słowami „trzy miesiące”.

(6) Odniesienia do art. 103 zastępuje się w całym tekście rozporządzenia odniesieniami do art. 99.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia od daty jego publikacji w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich.

Niniejsze rozporządzenie obowiązuje w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia [...] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. C […]

[2] Dz.U. L 209 z 2.8.97, str. 1.

[3] Dz.U. L 209 z 2.8.97, str. 6.

[4] Dz.U. C 236, 2.8.1997, str. 1.

[5] Patrz załącznik nr 2 do konkluzji Rady Europejskiej z sesji w dniach 22-23 marca 2005 r.