Podstawą prawną dla statystyki europejskiej jest art. 338 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, Parlament Europejski i Rada uchwalają środki w celu tworzenia statystyk, jeżeli jest to konieczne do wykonywania działań Unii. W art. 338 TFUE określono wymogi dotyczące tworzenia statystyk europejskich niezbędnych do wykonywania działań Unii, które to statystyki muszą spełniać określone standardy bezstronności, rzetelności, obiektywizmu, niezależności naukowej, efektywności pod względem kosztów oraz poufności informacji statystycznych bez nadmiernego obciążania podmiotów gospodarczych.

Wniosek jest zgodny z celami programu REFIT dotyczącymi uproszczenia regulacji, ponieważ ujednolica terminy przekazywania danych do celów zasobów własnych opartych na DNB i danych do innych celów związanych z rachunkami narodowymi poprzez częściowe wprowadzenie ESA 2010 w odniesieniu do zasobów własnych, aby zapobiec sytuacji, w której państwa członkowskie musiałyby przedstawiać podwójny zestaw rachunków, jeden zgodnie z ESA 2010 i jeden zgodnie z ESA 95.

Sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące stosowania ESA 2010 zostało przyjęte w dniu 29 czerwca 2018 r. (COM(2018) 506 final. Ponadto odbyło się kilka spotkań na szczeblu ekspertów z państwami członkowskimi i głównymi zainteresowanymi stronami. Głównymi zainteresowanymi stronami ESA 2010 są w szczególności służby Komisji, państwa członkowskie oraz organizacje unijne i międzynarodowe (jak EBC i OECD), które są ściśle zaangażowane w rozwój ESA i dyskusje na ten temat. Wśród praktyków panuje zgodne przekonanie, że niewielkie zmiany do rozporządzenia ESA 2010 są konieczne. Stało się to oczywiste po przeprowadzeniu przez Eurostat na początku 2018 r. badania ankietowego dotyczącego priorytetów i znalazło potwierdzenie w późniejszych wnioskach kilku grup ekspertów ds. rachunków narodowych, w szczególności dyrektorów ds. statystyk makroekonomicznych oraz specjalnej grupy zadaniowej ds. spójności między różnymi dziedzinami ESA 2010.

Zgodnie ze standardami Komisji na potrzeby oceny obowiązującego prawodawstwa, w tym oceny Europejskiego programu statystycznego, zastosowano system obowiązujący w Eurostacie, który stanowił centralny element całego procesu. Oprócz tego co roku przeprowadza się ankiety wśród użytkowników w celu uzyskania lepszej wiedzy na temat użytkowników, ich potrzeb i zadowolenia z usług świadczonych przez Eurostat. Wyniki ocen są wykorzystywane przez Eurostat do ulepszania procesu opracowywania informacji statystycznych i do poprawy wyników statystycznych. Są one wykorzystywane w różnych planach strategicznych, takich jak program prac i plan zarządzania.

Zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres proponowanego rozporządzenia jest ograniczony do niezbędnego minimum i nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia jego celów.

Ponieważ proponowane zmiany są oparte na dotychczasowym przekazywaniu danych na zasadzie dobrowolności i na podstawie dżentelmeńskich umów, wdrożenie będzie ograniczone do włączenia nowych przepisów do prawodawstwa i będzie monitorowane zgodnie z przepisami.

(4)Załącznik B do rozporządzenia (UE) nr 549/2013 (program transmisji danych) określa zbiór tablic z zakresu rachunków narodowych, które mają być przekazywane do celów Unii w określonych terminach.

Ponadto, korzystając z okazji, we wniosku proponuje się uchylenie 11 aktów prawnych, które odnoszą się do poprzedniego Europejskiego Systemu Rachunków (ESA 95) i od czasu wdrożenia ESA 2010 nie są już przydatne.

(5)Program transmisji danych z zakresu rachunków narodowych powinien zostać uaktualniony, aby uwzględnić zmieniające się potrzeby użytkowników oraz nowe priorytety polityki i rozwój nowych form działalności gospodarczej w Unii.

(6)Podczas 49. sesji Komisji Statystycznej ONZ uznano i zatwierdzono zmienioną klasyfikację spożycia indywidualnego według celu (COICOP 2018) jako przyjęty w skali międzynarodowej standard. Rozporządzenie (UE) nr 549/2013 zawiera odniesienia do poprzedniej klasyfikacji (COICOP 1999), zarówno w załączniku A, jak i w załączniku B, należy więc te odniesienia zaktualizować.

(7)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 549/2013.

(8)Po wejściu w życie rozporządzenia (UE) nr 549/2013 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/516 11 aktów prawnych opartych na poprzednim Europejskim Systemie Rachunków ustanowionym rozporządzeniem Rady (WE) nr 2223/96 straciło przydatność. Środki określone w niniejszym rozporządzeniu powinny zastąpić środki wprowadzone rozporządzeniami Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 359/2002, (WE) nr 1267/2003, (WE) nr 1392/2007, (WE) nr 400/2009, (WE) nr 1221/2002, (WE) nr 501/2004 i (WE) nr 1161/2005, a także rozporządzeniem Rady (WE) nr 1222/2004, rozporządzeniem Komisji (WE) nr 264/2000 oraz decyzjami Komisji 2002/990/WE i 98/715/WE. Należy zatem uchylić te akty prawne.

(9)Niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie z dniem 1 września 2024 r., aby zbiegło się to z uzgodnionym terminem rewizji głównej zharmonizowanych rachunków narodowych w państwach członkowskich. Nie uniemożliwia to państwom członkowskim zestawiania statystyk zgodnie ze zmienionymi załącznikami przed tą ogólną datą stosowania.

(10)Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie ustanowienie wspólnych standardów statystycznych umożliwiających opracowywanie zharmonizowanych danych z zakresu rachunków narodowych, nie może być osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie i dlatego możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Unii, może ona przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu.

(11)Przeprowadzono konsultacje z Komitetem ds. Europejskiego Systemu Statystycznego,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W załączniku A do rozporządzenia (UE) nr 549/2013 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem 1 do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Załącznik B do rozporządzenia (UE) nr 549/2013 zastępuje się załącznikiem 2 do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 3

Akt prawne wymienione w załączniku 3 do niniejszego rozporządzenia tracą moc.

Artykuł 4

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.