PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 6.7.2010 
SEK(2010) 881 wersja ostateczna 
  
OPINIA KOMISJI 
w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Bu łgarii 
PL 2   PL OPINIA KOMISJI 
w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Bu łgarii 
ZASTOSOWANIE PAKTU NA RZECZ STABILNO ŚCI I WZROSTU PODCZAS 
OBECNEGO KRYZYSU 
1. Wiele krajów UE boryka si ę obecnie z deficytem sektora w ładz publicznych 
przekraczaj ącym ustalon ą w Traktacie warto ść referencyjn ą, tj. 3 % PKB. Znaczne 
często pogłębienie si ę deficytu oraz powa żny wzrost zad łużenia musz ą być 
postrzegane w kontek ście wyjątkowego globalnego kryzysu finansowego i 
pogorszenia koniunktury gospodarczej w latach 2008/2009. Nale ży przy tym 
uwzględnić szereg czynników. Po pierws ze, pogorszenie koniunktury powoduje 
spadek dochodów podatkowych i wzrost wydatków na świadczenia spo łeczne (np. 
świadczenia dla bezrobotnych). Po drugie, Komisja, uwzgl ędniwszy istotn ą rolę 
polityki bud żetowej w obecnej nadzwyczajnej sytuacji gospodarczej, w 
opracowanym przez jej s łużby i zatwierdzonym na posiedz eniu Rady Europejskiej w 
grudniu 2008 r. Europejskim planie na prawy gospodarczej z listopada 2008 r., 
wezwała do wdro żenia budżetowych środków stymulacyjnych. W planie naprawy 
gospodarczej okre ślono, iż środki te powinny mie ć charakter dora źny, 
ukierunkowany, tymczasowy i zró żnicowany w poszczególnych pa ństwach 
członkowskich, w zale żności od ich sytuacji pod wzgl ędem stabilno ści finansów 
publicznych i konkurencyjno ści, a w sytuacji poprawy warunków gospodarczych 
powinny zosta ć wycofane. Ponadto wiele krajów zastosowa ło środki maj ące na celu 
przywrócenie stabilno ści sektora finansowego. Niektóre z tych środków maj ą wpływ 
na wysoko ść zadłużenia lub gro żą wzrostem deficytu i d ługu w przysz łości, mimo że 
część kosztów wsparcia rz ądowego mog łaby zostać odzyskana w przysz łości. 
2. Pakt stabilno ści i wzrostu zobowi ązuje Komisj ę do wszcz ęcia procedury 
nadmiernego deficytu w przypadku gdy deficyt pa ństwa członkowskiego przekracza 
wartość referencyjn ą wynoszącą 3 % PKB. Celem wprowadzonych w 2005 r. zmian 
do paktu stabilno ści i wzrostu by ło pełne uwzględnienie kontekstu gospodarczego i 
budżetowego na wszystkich etapach proc edury nadmiernego deficytu. Pakt 
stabilności i wzrostu zawiera zatem ramy wspieraj ące realizacj ę polityki 
poszczególnych rz ądów mającej na celu szybkie przywrócenie finansów publicznych 
do dobrego stanu z uwzgl ędnieniem sytuacji gospodarczej, a tym samym 
zapewniaj ące długoterminow ą stabilność finansów publicznych. 
PODSTAWA PRAWNA 3. W art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej okre ślono procedur ę mającą 
zastosowanie w przypadku wyst ąpienia nadmiernego deficytu. Zosta ła ona 
doprecyzowana w rozporz ądzeniu Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i 
wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu
1, które z kolei stanowi cz ęść paktu 
stabilności i wzrostu. 
                                                 
1 Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 6. Sprawozdanie uwzgl ędnia równie ż „Szczegó łowe zasady wdra żania Paktu 
na rzecz stabilno ści i wzrostu oraz wytyczne dotycz ące formy i tre ści programów stabilno ści i 
PL 3   PL 4. Zgodnie z art. 126 ust. 2 Traktatu Komi sja nadzoruje poszanowanie dyscypliny 
budżetowej na podstawie dwóch kryteriów,  a mianowicie: a) czy stosunek mi ędzy 
planowanym lub rzeczywistym deficytem pub licznym a produktem krajowym brutto 
(PKB) przekracza warto ść referencyjn ą równą 3 % (chyba że stosunek ten 
zmniejszy ł się znacznie oraz w sposób sta ły i osiągnął poziom bliski warto ści 
referencyjnej; lub przekroczenie warto ści referencyjnej ma charakter wyj ątkowy oraz 
tymczasowy i stosunek ten pozostaje bliski warto ści referencyjnej) ; oraz b) czy 
stosunek mi ędzy długiem publicznym a PKB przekracza warto ść referencyjn ą 
wynoszącą 60 % (chyba że stosunek ten zmniejsza si ę dostatecznie i zbli ża się do 
wartości referencyjnej w zadowalaj ącym tempie). 
5. Artykuł 126 ust. 3 Traktatu stanowi, że jeśli państwo członkowskie nie spe łnia 
wymogów jednego lub obu tych kryteriów, Komisja sporz ądza sprawozdanie. W 
sprawozdaniu takim Komisja „uwzgl ędnia równie ż to, czy deficyt publiczny 
przekracza publiczne wydatki inwestycyjne, i uwzgl ędnia wszelkie inne istotne 
czynniki, w tym średniookresow ą sytuację gospodarcz ą i budżetową państwa 
członkowskiego”. 
6. Na podstawie danych przes łanych przez w ładze Bułgarii w kwietniu 2010 r.2, 
potwierdzonych nast ępnie przez Eurostat3, oraz uwzgl ędniając prognoz ę służb 
Komisji z wiosny 2010 r., w dniu 12  maja 2010 r. Komisja przyj ęła zgodne z art. 126 
ust. 3 sprawozdanie dotycz ące Bułgarii4. 
7. Następnie, zgodnie z art. 126 ust. 4 Trakta tu, w dniu 27 maja 2010 r. Komitet 
Ekonomiczno-Finansowy wyda ł opinię na temat sprawozdania Komisji. 
8. Postanowienia art. 126 ust. 5 Traktatu nak ładają na Komisj ę obowiązek skierowania 
opinii do Rady w przypadku uznania przez Komisj ę, że w państwie członkowskim 
istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt mo że wystąpić. Komisja uwa ża, że w 
celu stwierdzenia, czy nadmie rny deficyt istnieje lub mo że wystąpić, należy wziąć 
pod uwag ę: (i) wnioski zawarte w sprawozdaniu  Komisji zgodnym z art. 126 ust. 3 
oraz (ii) opini ę na temat tego sprawozdania wydan ą przez Komitet Ekonomiczno-
Finansowy. Na podstawie powy ższych elementów Komisja sformu łowała szereg 
uwag w odniesieniu do Bu łgarii. 
                                                                                                                                                         
konwergencji” ( Specifications on the implementation of the Stability and Growth Pact and guidelines 
on the format and content of stability and convergence programmes ), zatwierdzone przez Rad ę 
ECOFIN w dniu 10 listopada 2009 r., dost ępne na stronie internetowej: 
http://ec.europa.eu/economy_finance/sgp/legal_texts/index_en.htm . 
2 Zgodnie z rozporz ądzeniem Rady (WE) nr 479/2009 pa ństwa członkowskie musz ą dwa razy w roku 
składać Komisji sprawozdania na temat planowanyc h i rzeczywistych poziomów deficytu oraz d ługu 
sektora w ładz publicznych. Najn owsze przekazane przez Bu łgarię dane mo żna znaleźć na następującej 
stronie internetowej: 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/porta l/government_finance_statistics/excessive_deficit/edp_
notification_tables . 
3 Informacja prasowa Eurostatu nr 55/2010 z dnia 22 kwietnia 2010 r. 
4 Wszystkie dokumenty zwi ązane z procedur ą nadmiernego deficytu dotycz ącą Bułgarii dost ępne są na 
następującej stronie internetowej: 
 http://ec.europa.eu/ec onomy_finance/sgp/defic it/countries/index_en.htm . 
PL 4   PL UWAGI DOTYCZ ĄCE BUŁGARII 
9. Zgodnie z informacjami przekazanymi przez w ładze Bułgarii w kwietniu 2010 r. 
deficyt sektora w ładz publicznych w 2009 r. wyniós ł 3,9 % PKB i tym samym 
przekroczy ł wartość referencyjn ą ustaloną na poziomie 3 % PKB. W sprawozdaniu 
Komisji sporz ądzonym zgodnie z art. 126 ust. 3 uznano, że deficyt nie zbli żał się do 
wartości referencyjnej, tj. 3 % PKB, ale mo żna uznać, że jej przekroczenie ma 
charakter wyj ątkowy w rozumieniu Traktatu oraz paktu stabilno ści i wzrostu. 
Wynika ono w szczególno ści ze znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej w 
rozumieniu Traktatu oraz paktu stabilno ści i wzrostu, poniewa ż gospodarka Bu łgarii 
znacznie ucierpia ła w wyniku światowego kryzysu gospodarczo-finansowego, a 
wzrost PKB osi ągnął w 2009 r. minus 5 %. Ponadto mo żna uznać, że przekroczenie 
wartości referencyjnej ma charak ter tymczasowy. W prognozie s łużb Komisji 
przedstawionej wiosn ą 2010 r. przewiduje si ę, że – przy za łożeniu niezmiennego 
kursu polityki – deficyt sektora w ładz publicznych spadnie do poziomu poni żej 
wartości referencyjnej ju ż w 2010 r., wraz ze stabilizowaniem si ę gospodarki oraz w 
wyniku środków konsolidacji bud żetowej og łoszonych przez rz ąd pod koniec marca 
2010 r. W zg łoszeniu przedstawionym przez w ładze Bułgarii w dniu 22 czerwca 
2010 r. planowana wysoko ść deficytu w 2010 r. zosta ła dalej skorygowana i ma 
wynieść 3,8 % PKB, czyli przekroczy warto ść referencyjn ą i nie będzie do niej 
zbliżona. Przewidziane w Traktacie kr yterium deficytu nie jest spe łnione. 
10. Zgodnie z danymi przekazanymi w ramach procedury nadmiernego deficytu w 
kwietniu 2010 r., d ług brutto sektora w ładz publicznych utrzymuje si ę w 2009 r. 
znacznie poni żej wartości referencyjnej wynosz ącej 60 % PKB, a dok ładnie na 
poziomie 14,8 % PKB. W prognozie s łużb Komisji z wiosny 2010 r. przewiduje si ę, 
że w latach 2010-2011 wska źnik zadłużenia wzro śnie, utrzymuj ąc się jednak poni żej 
19 % PKB. W zg łoszeniu przedstawionym przez w ładze Bułgarii w dniu 22 czerwca 
2010 r. planowana wysoko ść długu w 2010 r. zosta ła dalej skorygowana i ma 
wynieść 15,3 % PKB. Przewidziane w Traktacie kryterium zad łużenia jest wi ęc 
spełnione. 
11. Zgodnie z postanowieniami Trak tatu oraz paktu stabilno ści i wzrostu Komisja 
przeanalizowa ła także w swoim sprawozdaniu „istotne  czynniki”. Zgodnie z paktem 
stabilności i wzrostu mog ą one zosta ć uwzględnione w procesie podejmowania 
decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu wy łącznie wtedy, gdy deficyt 
spełnia podwójny warunek: zbli ża się do warto ści referencyjnej oraz ma charakter 
tymczasowy. W przypadku Bu łgarii ten podwójny warunek nie jest spe łniony. Jeżeli 
rozważyć w bieżącym przypadku wspomniane isto tne czynniki indywidualnie, 
wydają się one w sumie wzgl ędnie korzystne.   
12. Opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansow ego, wydana zgodnie z art. 126 ust. 4 
Traktatu, jest spójna z ocen ą zawartą w sprawozdaniu Komisji na mocy art. 126 ust. 
3 w sprawie istnienia nadmiernego deficytu.  
WNIOSEK 13. W wyniku monitorowa nia sytuacji bud żetowej w Bu łgarii, a w szczególno ści po 
zbadaniu zgodno ści z kryteriami okre ślonymi w art. 126 ust. 2, Komisja sporz ądziła 
sprawozdanie zgodnie z art. 126 ust. 3 Traktatu. Uwzgl ędniwszy swoje sprawozdanie 
i opini
ę Komitetu Ekonomiczno-Finansowego, a tak że informacje zawarte w 
PL 5   PL zaktualizowanym zg łoszeniu w ramach procedury nadmiernego deficytu 
przedstawionym w dniu 22 czerwca 2010 r., Komisja jest zdania, że w Bułgarii 
istnieje nadmierny deficyt. 
14.