PL    PL PL 
PL 1   PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 5.11.2008 
SEK(2008) 2411 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI  
 
towarzysz ący 
Wnioskowi dotycz ącemu 
 
DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
 
w sprawie ochrony zwierz ąt wykorzystywanych do celów naukowych  
   
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
{KOM(2008) 543 wersja ostateczna} 
{SEK(2008) 2410} 
PL 2   PL STRESZCZENIE 
1. Jakie problemy nale ży rozwiązać? 
Dyrektywa 86/609/EWG jest centralnym akte m prawodawczym Wspólnoty Europejskiej 
mającym na celu ujednolicenie obowi ązujących w pa ństwach cz łonkowskich zasad ochrony 
zwierząt wykorzystywanych do celów do świadczalnych i innych celów naukowych. Zosta ła 
ona przyj ęta w 1986 r. i dotychczas nie podlega ła istotnym zmianom. Od czasu przyj ęcia 
dyrektywy dokona ł się znaczny post ęp technik do świadczalnych i udost ępniono now ą wiedzę 
naukową na temat zdolno ści zwierz ąt do odczuwania bólu i cierpienia. Co wi ęcej, wymiar 
etyczny wykorzystywania zwierz ąt do doświadczeń nie zosta ł wystarczaj ąco odzwierciedlony 
w przepisach dyrektywy w ich obecnej postaci. Dyrektywa nie zawiera wyra źnego 
odniesienia do zasady trzech R1 ani nie zapewnia pe łnego przestrzegania tej zasady, mimo że 
obecnie wszystkie zainte resowane strony uznaj ą ją za podstawow ą zasadę w omawianej 
dziedzinie. 
W celu zrekompensowania ty ch niedostatków wiele pa ństw członkowskich przyj ęło bardziej 
restrykcyjne środki krajowe. Doprowadzi ło to do powstania wysoce zró żnicowanego, 
nierównego otoczenia konkurencyjnego dla przemys łu i środowiska badawczego oraz 
zniweczy ło cel dyrektywy, jakim by ło uniknięcie fragmentaryzacji rynku wewn ętrznego. Co 
więcej, język dyrektywy jest j ęzykiem konwencji mi ędzynarodowej i prowadzi do niejasno ści 
przepisów, ich niezgodno ści i niejednoznaczno ści, co z kolei powoduje problemy z 
transpozycj ą. 
Analiza problemu potwierdzi ła, że pojawiaj ą się cztery problemy w 12 obszarach polityki: 
a) problemy ekonomiczne  dotyczące rynku wewn ętrznego obejmuj ą niekorzystn ą sytuację 
konkurencyjn ą państw stosuj ących wysokie wymogi w zakresie dobrostanu zwierz ąt, 
wynikającą przede wszystkim z ró żnic cenowych, rozbie żnych procedur i kryteriów 
dotyczących kwestii regulacyjnyc h oraz wydawania pozwole ń w państwach cz łonkowskich, 
co prowadzi do zró żnicowania kosztów projektów i opó źnień, niezadowalaj ących warunków 
(pracy) badaczy, przeszkód utrudniaj ących mobilno ść horyzontaln ą i zwiększania si ę 
przestępczości wśród działaczy. Z podobnymi problemami borykaj ą się hodowcy i dostawcy 
zwierząt, zwłaszcza w zakresie kosztów trzymania zwierz ąt i opieki nad nimi; 
b) problemy dobrostanu zwierz ąt dotyczą zróżnicowanego poziomu tego dobrostanu 
wynikającego z obowi ązywania ró żnych norm i ze wzgl ędnie wysokiej liczby zwierz ąt, które 
nie są chronione przez ustawodawstwo krajowe; 
c) problemy naukowe  obejmują niski stopie ń innowacyjno ści i niską jakość nauki, co wynika 
z opóźnień w realizacji projektów, potencjalnie zb ędnego powielania do świadczeń, 
niewielkich zach ęt do rozwijania i wykorzystywania  alternatywnych metod, ryzyka 
zmiennych wyników bada ń z powodu niespójnej kontroli planów bada ń i niespójnego 
wdrażania udoskonale ń, a także przeszkód w swobodnym poruszaniu si ę badaczy; 
                                                 
1 Zasada trzech R (ang. Replace, Reduce and Refine  – zastąpienie, ograniczenie  i udoskonalenie 
wykorzystania zwierz ąt w doświadczeniach) zosta ła szeroko przyj ęta jako podstawowa zasada 
wykorzystywania zwierz ąt w do świadczeniach zarówno na poziomie krajowym, jak i 
międzynarodowym (np. Organizacja Wspó łpracy Gospodarczej  i Rozwoju, Światowa Organizacja 
Zdrowia Zwierz ąt). Została po raz pierwszy przedstawiona w ksi ążce „The Principles of Humane 
Experimental Technique” W.M.S. Russella i R.L. Burcha z 1959 r. 
PL 3   PL d) problemy dotycz ące opinii publicznej  / problemy spo łeczne  występują ze względu na coraz 
większy rozd źwięk pomiędzy słabym ustawodawstwem a silnym zaniepokojeniem opinii 
publicznej, wynikaj ącym ze zmian warto ści etycznych i spo łecznych oraz ze zwi ększonego 
zainteresowania opinii publicznej kwesti ą dopuszczalno ści badań na zwierz ętach. 
2. Jakie s ą cele strategiczne? 
Głównym celem Komisji Europejskiej w tej dz iedzinie jest zapewnienie jednakowych 
warunków dla badaczy i przedstawicieli przemys łu. Równocze śnie, zgodnie z Protoko łem w 
sprawie dobrobytu zwierz ąt załączonym do Traktatu WE, celem wniosku b ędzie zwiększenie 
poziomu dobrostanu i ochrony zwierz ąt wykorzystywanych w do świadczeniach. 
Stosowanie metod alternatywnych na szersz ą skalę pomoże ożywić przemys ł UE. Przegl ąd 
dyrektywy ma równie ż na celu uproszczenie otoczenia regulacyjnego i zapewnienie 
konkurencyjno ści badań i przemys łu UE. 
3. Jakie s ą warianty strategiczne? 
Dokonano przegl ądu czterech podstawowych wari antów strategicznych prowadz ących do 
osiągnięcia założonych celów: deregulacji, braku zm ian strategii, samoregulacji i 
wzmocnienia istniej ącej dyrektywy. Realna okaza ła się jedynie aktualizacja dyrektywy 
86/609/EWG. 
Przeanalizowano 25 okre ślonych wariantów: 
I. Zakres Warianty obejmuj ą rozszerzenie zakresu zwierz ąt i procedur obj ętych aktualn ą dyrektyw ą 
86/609/EWG na: 
Wariant 1: zwierz ęta wykorzystywane w badaniach podstawowych. 
Wariant 2: zwierz ęta hodowane dla tkanek i narz ądów wykorzystywanych w celach 
doświadczalnych lub w innych celach naukowych. 
Wariant 3: wybrane gatunki bezkr ęgowców. 
Wariant 4: postacie embrionalne i p łodowe od ostatniego trymestru ci ąży do porodu. 
Wariant 5: zwierz ęta wykorzystywane w kszta łceniu i szkoleniach. 
II. Wydawanie pozwole ń na projekty 
Powinno si ę ustanowi ć równe warunki, aby zagwarantowa ć minimalne wymagania w zakresie 
wydawania pozwole ń na projekty, przy zachowaniu konkurencyjno ści w dziedzinie bada ń 
naukowych: 
Wariant 1: Wydanie pozwolenia na indyw idualne projekty w terminie 30 dni. 
Wariant 2: Wydanie pozwolenia na badania regulacyjne w odni esieniu do grupy projektów. 
PL 4   PL III. Ocena etyczna projektów 
Zmieniona dyrektywa mog łaby ustanawia ć obowiązek oceny etycznej wszystkich projektów 
z wykorzystaniem zwierz ąt i ustanowi ć minimalne wymagania. 
Wariant 1: Obowi ązkowa ocena etyczna projektów z minimalnymi wymaganiami. 
Wariant 2: Wprowadzenie oceny retr ospektywnej wszystkich projektów.  
IV. Organ ds. sta łego przegl ądu etycznego i Krajowy Komitet ds. Dobrostanu Zwierz ąt i 
Etyki 
Spójny przegl ąd etyczny mo żna by zapewni ć dzięki połączeniu dzia łań Krajowego Komitetu 
ds. Dobrostanu Zwierz ąt i Etyki czuwaj ącego nad koordynacj ą przeglądów etycznych oraz 
organu ds. przegl ądów etycznych na poziomie danego o środka. 
Wariant 1: Krajowy Komitet ds. Dobrostanu Zwierz ąt i Etyki 
Wariant 2: Sta ły organ ds. przegl ądów etycznych w ka żdym ośrodku. 
V. Normy trzymania zwierz ąt i opieki nad nimi 
Dyrektywa mog łaby nadać elementom zmienionego za łącznika A do Konwencji Rady Europy 
ETS 123 w sprawie ochrony zwierz ąt kręgowych wykorzystywanych do celów 
doświadczalnych i innych celów naukowych charakter obowi ązkowych norm minimalnych. 
Wariant 1: Zgodno ść ze zmienionym za łącznikiem A do Konwencji Rady Europy ETS 123. 
VI. Przejrzysto ść/Dostęp do informacji 
Dyrektywa mog łaby okre ślać minimalne wymagania dotycz ące zasad przejrzysto ści i 
odpowiedzialno ści poprzez wprowadzenie wymogu podawania do publicznej wiadomo ści 
jawnych informacji dotycz ących oceny etycznej projektów oraz pozwole ń wydanych na te 
projekty. 
Wariant 1: Wprowadzenie wymogu  podawania do publicznej wiadomo ści jawnych informacji 
ze sprawozda ń w sprawie ocen etycznych i decyzji dotycz ących wydawania pozwole ń na 
projekty. 
VII. Zwierz ęta z rzędu ssaków naczelnych 
W zmienionej dyrektywie mo żna by wzmocni ć zakaz dotycz ący pozyskiwania dzikich 
zwierząt z rzędu ssaków naczelnych oraz bardziej ograniczy ć dziedziny bada ń z 
wykorzystaniem zwierz ąt z rzędu ssaków naczelnych. Mo że być pożądane stopniowe 
przechodzenie na wykorzystywanie drugi ego pokolenia (F2) i dalszych pokole ń zwierząt 
hodowanych w okre ślonym celu z rz ędu ssaków naczelnych. Wykorzystywanie ma łp 
człekokształtnych można by znacznie ograniczy ć. 
Wariant 1: Przej ście na wykorzystywanie jedyni e drugiego pokolenia (F2) i nast ępnych 
pokoleń zwierząt hodowanych w okre ślonym celu z rz ędu ssaków naczelnych. 
Wariant 2: Zakaz wykorzystywania ma łp człekokształtnych z bardzo nielicznymi wyj ątkami.  
PL 5   PL VIII. Kontrole 
Dyrektywa mog łaby ujednolici ć minimalne wymagania dotycz ące kontroli rocznych i 
ustanowić wymóg dwóch kontroli (w ty m jednej niezapowiedzianej). Mo żna by równie ż 
wziąć pod uwag ę system kontroli wspólnotowych. 
Wariant 1: Kontrole przeprowadzane przez orga ny krajowe minimum dwa razy w roku (jedna 
niezapowiedziana). 
Wariant 2: Kontrole wspólnotowe.  
IX. Kszta łcenie i szkolenia 
Zmieniona dyrektywa mog łaby okre ślać minimalne wymagania dotycz ące szkolenia 
personelu oraz wymagania dotycz ące wykazywania posiadanych umiej ętności oraz utrwalania 
wraz z up ływem czasu nabytych umiej ętności, w celu zmniejszenia ró żnic w otoczeniu 
kosztowym. 
Wariant 1: Wymaganie dotycz ące umiejętności oraz minimalnych elementów odno śnie do 
kształcenia i szkole ń. 
X. Unikanie powielania do świadczeń na zwierz ętach 
Można by ustanowi ć scentralizowan ą wspólnotow ą bazę danych, w której gromadzono by 
informacje na temat zezwole ń na projekty oraz wyniki bada ń naukowych. Umo żliwiłoby to 
przepływ wiedzy i zapewni łoby przejrzysto ść wyników. 
Wariant 1: Ustanowienie scen tralizowanej bazy danych. 
XI. Stosowanie CO 2 do potrzeb eutanazji 
Dyrektywa mog łaby określać humanitarne metody eutanazji w celu zmniejszenia przewagi 
kosztowej o środków, wynikaj ącej z wybranej metody. Mo żna by wprowadzi ć zakaz 
stosowania CO 2, o ile zwierz ę nie zostanie u śpione przed nara żeniem go na dzia łanie tego 
gazu. 
Wariant 1: Zakaz wykorzystywania CO 2, o ile zwierz ę nie zostanie wcze śniej uśpione 
z użyciem gazów do znieczulenia ogólnego. 
XII. Sprawozdawczo ść statystyczna 
Zmieniona dyrektywa mog łaby poprawi ć jakość rocznej sprawozdawczo ści statystycznej 
państw członkowskich poprzez wprowadzenie nast ępujących elementów: 
Wariant 1: liczby zwierz ąt zmodyfikowanych genetycznie, niektórych gatunków 
bezkręgowców oraz postaci embrionalnych i p łodowych (z wy łączeniem larw) w ostatnim 
trymestrze rozwoju. 
Wariant 2: liczby zwierz ąt zabijanych w celu wykorzystania ich narz ądów i tkanek do 
procedur naukowych. 
Wariant 3: liczby projektów i rodzajów o środków. 
PL 6   PL Wariant 4: klasyfikacji dotkliwo ści2 doświadczeń. 
XIII. Promowanie alternatywnych metod badawczych 
Każde państwo członkowskie mog łoby wyznaczy ć krajowe laboratorium referencyjne w celu 
przyspieszenia walidacji metod alternatywnych do bada ń na zwierz ętach. 
Wariant 1: krajowe laboratoria referencyjne. 
4. Jakie s ą skutki poszczególnych wariantów? 
Przeanalizowano i oceniono 25 okre ślonych wariantów, w miar ę możliwości pod kątem 
ilościowym oraz kosztowym. Korzy ści oceniono na podstawie cz terech wymiarów problemu, 
a koszty oceniano oddzielnie w odniesieniu do poszczególnych o środków badawczych oraz 
organów w ładzy publicznej. W niektórych przypa dkach pierwotne warianty zmieniono w 
świetle wyników uzyskanych podczas zewn ętrznego badania przeprowadzonego przez 
wykonawc ę, firmę Prognos AG. 
 KORZYŚCI 
(w miar ę możliwości wyra żone 
ilościowo)  KOSZTY  
(w miarę możliwości wyrażone jako 
wartość pieniężna) 
Dobrostan 
zwierząt ++ 500 000 
zwierząt Koszty poniesione 
przez organy 
władzy publicznej - 80 000 EUR 
Kontrola +++  Koszty wynikaj ące 
z wydawania pozwoleń -- 4 mln EUR 
Koszty wynikaj ące 
z oceny etycznej -- 2,6 mln EUR I Zakres – 
Wariant 1 – 
Badania 
podstawowe 
 
Opóźnienia 
wynikające z 
wydawania 
pozwoleń i oceny 
etycznej -  
Dobrostan 
zwierząt +++ 1,8 mln 
zwierząt Koszt do świadczeń 
z wykorzystaniem 
tkanek i narz ądów -  I Zakres – 
Wariant 2 – 
tkanki 
Zasady 
odpowiedzialno ści 
i przejrzysto ści +++  Koszt dla organów 
władzy publicznej - 320 000 EUR 
I Zakres – 
Wariant 3 – 
bezkręgowce Dobrostan 
zwierząt ++ Zwierz ęta 
wykorzystane w 1000 
doświadczeń Koszty dla 
organów w ładzy 
publicznej -  
                                                 
2 Dotkliwo ść doświadczenia jest klasyfikowana na po dstawie czasu trwania, nasilenia i cz ęstości 
występowania u zwierz ęcia potencjalnego bólu, cierpienia lub niepokoju. 
PL 7   PL Kontrola ++  Koszty dla 
ośrodków 
badawczych ---  
Dobrostan 
zwierząt (++) 175 000 
zwierząt 
należących 
wyłącznie do 
gromady ssaków Koszty dla 
organów w ładzy 
publicznej  - 12,6 mln EUR 
I Zakres – 
Wariant 4 – 
postacie 
płodowe 
Kontrola +++  Koszt dla 
ośrodków 
badawczych - 845 000 EUR 
Dobrostan 
zwierząt ++ 199 000 
zwierząt Koszty dla 
organów w ładzy 
publicznej - 35 000 EUR I Zakres – 
Wariant 5 – 
Kształcenie i 
szkolenia Kontrola +++  Koszt dla 
ośrodków 
badawczych - 1,4 mln EUR 
 
 
Dobrostan 
zwierząt 
Dobrostan 
zwierząt 
(dodatkowe) ++ 
 
+++ 950 000 
zwierzęta Koszty dla pa ństw 
członkowskich bez 
wydawania 
pozwoleń na 
projekty  - - 57 000 EUR 
Kontrola i 
przejrzysto ść  ++  Koszty dla pa ństw 
członkowskich z 
wydawaniem 
pozwoleń na 
projekty + 11 500 EUR 
Kontrola i 
przejrzysto ść 
(dodatkowe) +  Koszt dla 
ośrodków 
badawczych w 
państwach 
członkowskich bez 
wydawania 
pozwoleń na 
projekty - 11 mln EUR II Wydawanie 
pozwoleń – 
Wariant 1 – 
indywidualne 
Konkurencyjno ść  +++  Koszt dla 
ośrodków 
badawczych w 
państwach 
członkowskich bez 
wydawania 
pozwoleń na 
projekty - 12,6 mln EUR 
II Wydawanie 
pozwoleń – Koszty dla 
użytkowników / 
Konkurencyjno ść +++ redukcja o 
21,2 mln EUR Wizerunek 
publiczny -  
PL 8   PL MŚP/badania Wariant 2 – 
grupowe 
Koszty dla 
organów w ładzy 
publicznej ++ 1,9 mln EUR 
(redukcja o 
700 000 EUR) Dobrostan zwierz ąt 0  
 
Dobrostan 
zwierząt +++ 11,7 mln 
zwierząt / 
371 000 
zwierząt Koszty 
administracyjne dla przedsiębiorstw - –  9 mln EUR (7 
mln EUR) 
Świadomość i 
zadowolenie z pracy w śród 
badaczy  ++  Konkurencyjno ść - -  
Jakość nauki ++ do 70 mln 
EUR Koszty dla 
organów w ładzy 
publicznej - –   III Przegl ąd 
etyczny (A) – 
Wariant 1 
Równe warunki ++  Opó źnienia 
projektów -  
Przejrzysto ść ++ 12,1 mln 
zwierząt Koszt dla 
ośrodków  - - zmieniony 
wariant 
4 mln EUR III Przegl ąd 
etyczny (A) – 
Wariant 2 
Jakość nauki ++  Koszty dla 
organów krajowych  - -  
 
Przejrzysto ść ++ 12,1 mln 
zwierząt  Koszty 
infrastruktury -  IV Przegl ąd 
etyczny (B) – 
Wariant 1 Zasady 
odpowiedzialno ści   +  Koszty 
infrastruktury dla państw 
członkowskich -  
Dobrostan 
zwierząt +++ 12,1 mln 
zwierząt Koszty dla 
ośrodków --   IV Przegl ąd 
etyczny (B) – 
Wariant 2 Dyskusja 
dotycząca spraw 
etycznych i 
świadomość ++   
 
V Trzymanie i 
opieka – 
Wariant 1 – 
Konwencja Dobrostan 
zwierząt  +++ 12,1 mln 
zwierząt Aktualizacja 
kosztów w 
odniesieniu do 
mniejszych zwierząt -  
PL 9   PL Nauka ++  Aktualizacja 
kosztów w 
odniesieniu do 
większych zwierz ąt - – 
-  Rady Europy 
ETS 123 
Równe warunki ++  Roczne koszty dla 
ośrodków 
badawczych  37 mln EUR 
 
Zasady 
odpowiedzialno ści 
i przejrzysto ści ++  Koszt dla 
ośrodków --- wariant 
zmieniony: 520 000 EUR VI 
Przejrzysto ść 
– Wariant 1 
Wizerunek bada ń 
naukowych i doświadczeń na 
zwierzętach +  Koszty dla pa ństw 
członkowskich -  
 
Dobrostan 
zwierząt +/- +++ na 1300 
zwierząt, 
-- na 12 000 
zwierząt Koszty dla 
ośrodków --  
Zaniepokojenie 
opinii publicznej ++  Potrzeby naukowe ---  VII Zwierz ęta 
z rz ędu 
ssaków 
naczelnych –  
Wariant 1  
Różnorodność 
biologiczna +/0  Outsourcing/ 
Konkurencyjno ść --  
Dobrostan 
zwierząt ++  Badania naukowe -  VII Zwierz ęta 
z rz ędu 
ssaków 
naczelnych 
Wariant 2 Zaniepokojenie 
opinii publicznej ++  Centralny o środek 
dla zaspokojenia przyszłych potrzeb ---  
 
Dobrostan 
zwierząt ++ 12,1 mln 
zwierząt  Skutek dla 
ośrodków  - 0,9 mln EUR VIII Kontrole 
– Wariant 1 – 
krajowe Zasady 
odpowiedzialno ści 
i przejrzysto ści +++  Koszty dla pa ństw 
członkowskich  -- 3,1 mln. EUR / 
2,5 mln EUR 
(Dobrostan 
zwierząt) (++) 12,1 mln 
zwierząt Koszty dla 
ośrodków  -  VIII Kontrole 
– Wariant 2 – 
kontrole na 
poziomie UE (Zasady 
odpowiedzialno ści 
i przejrzysto ści) (+++)  Koszty dla UE  --- 4,2 mln EUR 
(wariant zmieniony od 
2,7 do 3,3 mln 
EUR)  
PL 10   PL  
Dobrostan 
zwierząt +++ 12,1 mln 
zwierząt Dodatkowe koszty 
dla organów krajowych -  
Jakość nauki +++  Dodatkowe koszty 
dla ośrodków -- 38 mln EUR 
Swobodne 
przemieszczanie się ludzi/ 
pracowników +++  IX Kształcenie 
i szkolenia – 
Wariant 1 
Zadowolenie 
personelu z pracy +++   
 
Dobrostan 
zwierząt – badania 
podstawowe (+) niewielki 
skutek 
pozytywny Koszt dla 
ośrodków --- 6,2 mln EUR 
Dobrostan 
zwierząt – badania 
regulacyjne 0  Koszty 
administracyjne dla państw 
członkowskich -- 173 000 EUR X Powielanie 
– Wariant 1  
Redukcje kosztów 
dla pa ństw 
członkowskich +  Wymagania 
dotyczące zasobów 
na poziomie UE --- Koszty 
jednorazowe 30 000 EUR, 
koszty roczne 
105 000 EUR 
 
XI CO 2 – Wariant 
1 Dobrostan zwierząt +/- 
  Skutki dla o środków --- 46,2 mln 
EUR 
 
Monitorowanie i zasady 
odpowiedzialno ści +++  Obci ążenia 
administracyjne - 7,4 mln 
EUR XII 
Sprawozdawczo ść 
statystyczna – 
Wariant 1 
 Formułowanie 
zasad 
strategicznych ++     
Monitorowanie i 
zasady odpowiedzialno ści +++  Obci ążenia 
administracyjne dla użytkowników - 4 mln EUR 
XII 
Sprawozdawczo ść 
statystyczna – 
Wariant 2  Wizerunek bada ń 
naukowych i 
przemysłu +  Obci ążenia 
administracyjne dla 
państw 
członkowskich --  
PL 11   PL Formułowanie 
zasad 
strategicznych +++     
Monitorowanie i 
formułowanie 
zasad 
strategicznych ++  Obci ążenia 
administracyjne dla użytkowników -  
XII 
Sprawozdawczo ść 
statystyczna – 
Wariant 3  
Przejrzysto ść  ++  Obci ążenia 
administracyjne dla państw 
członkowskich --  
Monitorowanie i 
formułowanie 
zasad 
strategicznych/ przejrzysto ść  +++  Obci ążenia 
administracyjne dla 
użytkowników --  
XII 
Sprawozdawczo ść 
statystyczna – 
Wariant 4  
Świadomość 
społeczna  +++  Obci ążenia 
administracyjne dla 
państw 
członkowskich  --  
 
Zwiększenie 
dobrostanu 
zwierząt poprzez 
redukcję ich 
wykorzystywania 
lub udoskonalenie metod +++  Koszty pa ństw 
członkowskich - Jednorazowe 
koszty 4–5 
mln EUR, plus roczne 
koszty 1,5–3 
mln EUR 
Promowanie 
innowacyjno ści 
 +++  Koszty dla 
przemysłu ++  XIII Promowanie 
metod 
alternatywnych – 
Wariant 1 
Świadomość 
społeczna ++  Zwi ększenia 
wydajności 
budżetów na 
badania naukowe 
pochodzących ze 
środków 
publicznych +  
5. Jakie s ą wyniki porównania wariantów? 
Poniżej wymieniono warianty najbardziej odpowie dnie dla stworzenia równych warunków we 
Wspólnocie Europejskiej i jednocze śnie dążące do poprawy dobrostanu wszystkich 12,2 mln 
zwierząt co roku wykorzystywanych do bada ń we Wspólnocie: 
• położenie większego nacisku na wydawanie pozwole ń i ocenę etyczną projektów 
wywarłoby istotny wp ływ na wyrównywanie ró żnic ekonomicznych pomi ędzy państwami 
członkowskimi; 
PL 12   PL • ustanowienie minimalnych norm w zakresie trzymania zwierz ąt i opieki nad nimi 
doprowadzi łoby do usuni ęcia obecnych nierówno ści w otoczeniu konkurencyjnym 
ośrodków badawczych oraz o środków hodowlanych i zaopatrzeniowych, przy 
równoczesnej poprawie dobrostanu zwierz ąt; 
• standaryzacja kontroli podwy ższyłaby stopie ń wykrywalno ści ośrodków 
nieprzestrzegaj ących przepisów i zapewni łaby tym samym ściślejsze egzekwowanie tych 
przepisów oraz pozyskanie zaufa nia ze strony op inii publicznej. 
6. Które warianty ostatecznie wybrano i jakie s ą ich skutki? 
W świetle powy ższej tabeli staje si ę jasne, że niektóre z wariantów, które przewiduj ą 
największe korzy ści dla dobrostanu zwierz ąt, generuj ą również najwyższe koszty (standardy 
trzymania zwierz ąt i opieki nad nimi, standardy kszta łcenia i szkole ń). Jednak koszty kontroli 
są względnie niskie i koszt przejrzysto ści w postaci streszcze ń nietechnicznych jest nieomal 
bez znaczenia. 
Jedynie wariant zakazu stosowania CO 2 wydaje si ę wiązać z kosztami nieproporcjonalnymi 
do korzyści. Pozosta łe warianty strategiczne nie wykraczaj ą poza to, co jest konieczne do 
osiągnięcia celów zmiany ( zasada proporcjonalno ści). 
W związku z powy ższym uzasadnione s ą następujące warianty: 
• rozszerzenie zakresu dzia łania dyrektywy na zwierz ęta wykorzystywane w badaniach 
podstawowych, zwierz ęta hodowane dla tkanek i narz ądów, wybrane gatunki 
bezkręgowców, postacie embrionalne i p łodowe w ostatnim trymestrze rozwoju przed 
urodzeniem lub wykluciem oraz zwierz ęta wykorzystywane do celów kszta łcenia i 
szkoleń; 
• wydawanie pozwole ń na poszczególne projekty, obejmuj ących sprawdzenie zgodno ści z 
przepisami i ocen ę etyczną oraz podejmowanie decyzji w terminie 30 dni (maksymalnie 
60 dni), jednak z umo żliwieniem wydawania pozwole ń grupowych w dziedzinie bada ń 
regulacyjnych oraz uproszczone procedury wydawania pozwole ń w przypadku projektów, 
w których stosowane s ą jedynie procedury łagodne, oraz nie wykorzystuje si ę zwierząt z 
rzędu ssaków naczelnych; 
• wprowadzenie Krajowego Komitetu ds. Dobrostanu Zwierz ąt i Etyki, który opracuje 
wytyczne; 
• wprowadzenie sta łego organu ds. przegl ądów etycznych w ka żdym ośrodku; 
• ustanowienie minimalnych norm w zakresie trzymania zwierz ąt i opieki nad nimi zgodne z 
zasadami Konwencji Rady Europy ETS 123; 
• poprawa przejrzysto ści i dostępu do informacji poprzez publikowanie nietechnicznych 
streszczeń projektów; 
• poprawa dobrostanu zwierz ąt z rzędu ssaków naczelnych poprzez wprowadzenie dalszych 
ogranicze ń dotyczących obszarów bada ń, w których mog ą być one wykorzystywane, oraz 
dzięki stopniowemu przechodzeniu na wyko rzystywanie jedynie pokolenia F2 i 
następnych pokole ń zwierząt hodowanych w okre ślonym celu, po okresie przej ściowym 
właściwym dla wybranych gatunków; 
PL 13   PL • zakaz wykorzystywania ma łp człekokształtnych z bardzo nielicznymi wyj ątkami; 
• poprawa zasad egzekwowania przepisów  poprzez wprowadzenie kontroli 
przeprowadzanych dwa razy w roku przez w ładze krajowe (jedna kontrola 
niezapowiedziana); 
• odpowiednie normy w zakresie kszta łcenia i szkole ń; 
• określenie warunków stosowania CO 2; 
• poprawa informacji statystycznych; 
• krajowe laboratoria referencyjne. 
Całkowity wzrost kosztów zwi ązany z preferowanymi wariantami móg łby wynie ść 
143,7 mln EUR na rok, przy czym koszt ten odnosi łby się w głównej mierze do tych trzech 
wariantów, które w najwi ększym stopniu przyczyniaj ą się do poprawy dobrostanu zwierz ąt. 
Należy zauważyć, że 23 mln EUR przeznaczone na wydawanie pozwole ń na projekty dotyczy 
scenariusza, zgodnie z którym żadne z pa ństw członkowskich nie decyduje si ę na 
wprowadzenie uproszczonych procedur wydawania pozwole ń w odniesieniu do projektów, w 
których stosuje si ę jedynie procedury zaklasyfikowane jako łagodne oraz nie wykorzystuje si ę 
zwierząt z rzędu ssaków naczelnych. Wzrost kosztów nale ży ocenić na tle ca łkowitych 
kosztów z tytu łu doświadczeń przeprowadzanych na zwierz ętach w pa ństwach UE-25, które 
oszacowano na oko ło 2,9 mld EUR rocznie. Zak łada się jednak, że uniwersytety i pa ństwowe 
instytuty badawcze mog ą potrzebowa ć okresów przej ściowych na dostosowanie si ę do 
nowych wymaga ń, podczas gdy niektóre sektory przemys łu mogą się dostosowa ć do nowych 
norm znacznie szybciej.  
Korzyści płynące z redukcji kosztów administracyjnych i unikania zb ędnych bada ń 
oszacowano na oko ło 90 mln EUR na rok. W celu obli czenia wzrostu kosztów netto 
związanego z przegl ądem dyrektywy, od wzrostu kosztów brutto wynosz ącego 143,7 mln 
EUR nale ży odjąć oszczędności w wysoko ści 90 mln EUR. Wówczas wzrost kosztów netto 
wyniósłby około 51 mln EUR na rok. 
Nie uwzgl ędniono jeszcze dalszych korzy ści/oszczędności płynących z udoskonalenia wiedzy 
naukowej. W przypadku niektórych wariantó w o bardzo wysokim potencjale poprawy 
dobrostanu zwierz ąt odpowiadaj ące mu korzy ści dla nauki mo żna wyrazi ć kwotowo. 
Wystarczy łoby udoskonali ć jedynie kilka procent (1–3 %) pr ojektów badawczych, w których 
dają się odczuć skutki wadliwego projektowania do świadczeń, niewłaściwych norm w 
zakresie trzymania zwierz ąt i opieki nad nimi, oraz pracy niewystarczaj ąco kompetentnego 
personelu, aby uzyska ć korzyści z tytułu oszczędności tego samego rz ędu wielko ści, co 
koszty finansowania powy ższych wariantów. 
Wszystkie powy ższe działania zosta ły poddane kontroli, sprawdzaj ącej celowo ść ich 
przeprowadzenia. Przeprowadzenie tych dzia łań jest warunkiem koniecznym do spe łnienia 
wymagań protokołu załączonego do Traktatu WE, aby mo żna było w pełni uwzgl ędnić 
dobrostan zwierz ąt przy tworzeniu rynku wewn ętrznego i strategii dotycz ącej bada ń 
naukowych. Równocze śnie nie jest mo żliwa lepsza realizacja tych dzia łań przez ka żde 
państwo członkowskie z osobna.