KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 2.2.2016 COM(2016) 39 final 2016/0023(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie rtęci oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1102/2008 (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SWD(2016) 14 final}

{SWD(2016) 17 final}

{SWD(2016) 18 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU Kontekst ogólny – podstawa i cele wniosku Unia i dwadzieścia sześć państw członkowskich podpisało nową międzynarodową konwencję w sprawie rtęci, negocjowaną pod egidą UNEP. Konwencja została nazwana „konwencją z Minamaty” (dalej „konwencja z Minamaty” lub „konwencja”) od nazwy miasta, w którym w latach 1950–1960 wystąpiło najgorsze w historii zanieczyszczenie rtęcią. Podpisanie konwencji oznacza udane zakończenie procesu negocjacyjnego, na który złożyło się pięć sesji międzyrządowego komitetu negocjacyjnego. Do ratyfikacji tej konwencji zobowiązane są wszystkie państwa członkowskie. Konwencja dotyczy całego cyklu życia rtęci – od jej wydobycia podstawowego do zagospodarowania odpadów rtęciowych – i ma na celu ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska przed antropogenicznymi emisjami rtęci i związków rtęci do atmosfery, wody i gruntu. W szczególności określa ona ograniczenia w wydobyciu rtęci i międzynarodowym handlu rtęcią, zakazuje produkcji, przywozu i wywozu wielu produktów z dodatkiem rtęci, przewiduje zakazy lub warunki działalności dla różnych procesów produkcyjnych, w których wykorzystuje się rtęć, nawołuje do podejścia niesprzyjającego wprowadzaniu nowych zastosowań rtęci w produktach i procesach przemysłowych oraz do podjęcia działań w celu ograniczenia emisji rtęci w przypadku wydobycia złota tradycyjnego i na małą skalę oraz działalności przemysłowej, np. dzięki wykorzystaniu najlepszych dostępnych technik (BAT), a także wymaga przejściowego składowania rtęci i gospodarowania odpadami rtęciowymi w sposób bezpieczny dla środowiska. Postanowienia konwencji z Minamaty w dużej części są już objęte prawodawstwem Unii. Rozporządzeniem (WE) nr 1102/2008 ustanowiono zakaz wywozu rtęci i kilku związków rtęci, zaklasyfikowano rtęć z niektórych źródeł jako odpady i ustanowiono przepisy dotyczące składowania rtęci. Inne akty prawne UE zawierają przepisy ad hoc dotyczące rtęci i związków rtęci, w tym rozporządzenie (UE) nr 649/2012, którym ustanowiono system powiadamiania mający zastosowanie m.in. do przywozu rtęci i rozporządzenia (WE) 396/2005, 1907/2006, 1223/2009 oraz dyrektywy 2006/66/WE i 2011/65/UE, które odnoszą się do wprowadzania do obrotu w Unii różnych produktów zawierających rtęć i określają najwyższe dopuszczalne poziomy zawartości rtęci. Ponadto dyrektywy 2010/75/UE, 2012/18/UE, 2008/98/WE i 1999/31/WE mają na celu kontrolę, ograniczenie i – w przypadku gdy istnieją alternatywne rozwiązania niewymagające użycia rtęci – eliminację źródeł punktowych i emisji rozproszonych rtęci, związków rtęci i odpadów rtęciowych do środowiska. W wyniku oceny dorobku prawnego Unii stwierdzono niewielką liczbę luk regulacyjnych, które należy uzupełnić w celu zapewnienia pełnego dostosowania prawa Unii do konwencji. Niniejszy wniosek ma na celu uzupełnienie tych luk, które dotyczą następujących kwestii: przywozu rtęci; wywozu niektórych produktów z dodatkiem rtęci; stosowania rtęci w niektórych procesach produkcyjnych; nowych zastosowań rtęci w produktach i procesach produkcyjnych; stosowania rtęci w wydobyciu złota tradycyjnym i na małą skalę oraz stosowania rtęci w amalgamatach stomatologicznych. Dla zachowania jasności prawa zobowiązania wynikające z konwencji, które nie zostały jeszcze transponowane do prawa UE, powinny zostać połączone w jednym akcie prawnym. Do tego celu za podstawę powinno służyć rozporządzenie (WE) nr 1102/2008, jako jedyny dotychczas poświęcony rtęci akt prawny Unii. Jednak z uwagi na charakter i zakres koniecznych zmian do rozporządzenia (WE) nr 1102/2008 oraz potrzebę zwiększenia spójności i jasności prawa, niniejszym wnioskiem należy je uchylić i zastąpić, uwzględniając, w razie potrzeby, najistotniejsze określone w nim zobowiązania. Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii Niniejsza inicjatywa jest zgodna z siódmym programem działań w zakresie środowiska, w którym ustanawia się cel długoterminowy, jakim jest nietoksyczne środowisko naturalne i który stanowi, że w związku z tym konieczne jest wprowadzenie działań mających na celu minimalizację istotnych negatywnych skutków chemikaliów dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska do 2020 r. Cele niniejszej inicjatywy są również spójne z celami strategii „Europa 2020” na rzecz zatrudnienia i inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, ponieważ dotyczą sprzyjania innowacjom w opracowywania produktów i procesów produkcyjnych bez stosowania rtęci. Niniejszy wniosek, dzięki propagowaniu ratyfikacji konwencji i jej wejścia w życie, przyczyni się do wyrównania zasad działania na poziomie globalnym dla procesów przemysłowych wykorzystujących lub w sposób niezamierzony emitujących rtęć i związki rtęci oraz dla obrotu produktami z dodatkiem rtęci, a tym samym będzie wspierać konkurencyjność przemysłu unijnego, tym bardziej że większość przepisów w nim zawartych jest tożsama z dorobkiem prawnym Unii. Dodatkowo, tam gdzie to możliwe, wniosek zakłada uproszczenie i doprecyzowanie tego dorobku, co umożliwi lepsze wdrażanie przepisów.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW Konsultacje z zainteresowanymi stronami Organy państw członkowskich i zainteresowane podmioty przedstawiły swoje opinie w ramach dwóch analiz przeprowadzonych przez Komisję, oraz w trakcie warsztatów, które odbyły się w Brukseli w dniu 7 lipca 2014 r. i po których opublikowano również wniosek o dodatkowe informacje na temat konkretnych kwestii. Wszystkie pisemne uwagi zostały udostępnione publicznie na stronie internetowej Komisji. W dniach 14 sierpnia – 14 listopada 2014 r. przeprowadzono również szerokie konsultacje społeczne on-line, które podano do wiadomości publicznej z wykorzystaniem kwestionariusza na stronie internetowej „Twój głos w Europie”. Celem tego badania było lepsze poznanie poglądów zainteresowanych podmiotów publicznych i państw członkowskich odnośnie do ratyfikacji konwencji i poszczególnych zagadnień związanych z jej transpozycją i wdrażaniem, w szczególności w kwestii obszarów, w których przepisy unijne muszą zostać dostosowane do konwencji. Grupę docelową stanowili obywatele, organy publiczne, instytucje badawcze, ośrodki akademickie, organizacje nienastawione na zysk i organizacje pozarządowe, firmy konsultingowe, przedsiębiorstwa prywatne i organizacje reprezentujące ich interesy. Wśród zainteresowanych podmiotów i opinii publicznej panował na ogół zgodny pogląd, że Unia powinna ratyfikować konwencję z Minamaty. Szczegółowe kwestie podniesione przez zainteresowane podmioty zostały wzięte pod uwagę podczas prac nad niniejszym wnioskiem. Wyniki oceny skutków Ocena skutków (zwana dalej „oceną”) wykazała, że ratyfikacja i wdrożenie konwencji z Minamaty przyniesie Unii znaczące korzyści pod względem ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego, głównie ze względu na oczekiwane zmniejszenie emisji rtęci pochodzących z innych części świata. W szczególności: Oczekuje się, że po wdrożeniu istotne postanowienia konwencji dotyczące m.in. zastosowania najlepszych dostępnych technik (zwanych dalej „BAT”) w celu ograniczenia emisji z dużych instalacji przemysłowych, stopniowego wycofywania wydobycia podstawowego rtęci w połączeniu z zakazem rozpoczynania nowego wydobycia podstawowego lub ustanowienia ograniczeń dotyczących wydobycia złota tradycyjnego i na małą skalę mają mieć bardzo pozytywny wpływ na środowisko, zarówno na świecie, jak i w Unii. Działania takie praktycznie nie istnieją w UE lub podlegają już regulacjom. Wdrożenie konwencji umożliwi Unii osiągnięcie jej celów dotyczących ochrony środowiska naturalnego i zdrowia ludzkiego, określonych w strategii Wspólnoty w zakresie rtęci z 2005 r.(„strategia”). Dzięki wdrożeniu postanowień konwencji państwa trzecie w wielu rodzajach działalności przemysłowej będą stosowały normy podobne do tych, które obowiązują obecnie w Unii. W ten sposób będzie można znieść potencjalną przewagę konkurencyjną działającą na korzyść przedsiębiorstw z państw trzecich, które podlegają mniej surowym (czy nawet nieistniejącym) normom środowiskowym i ewentualnie otworzyć nowe rynki dla unijnych przedsiębiorstw specjalizujących się w technologii środowiskowej. Na przykład postanowienia konwencji dotyczące emisji rtęci pochodzących z niektórych rodzajów działalności przemysłowej sprawią, że liczne obiekty przemysłowe emitujące rtęć na skalę światową będą podlegać obowiązkowi stosowania BAT, które są już stosowane przez przemysł w Unii. W ocenie skutków przeanalizowano różne warianty strategiczne służące wyeliminowaniu powyższych sześciu luk regulacyjnych w prawie Unii: wariant podstawowy przewidujący „brak działań na poziomie UE” oraz przynajmniej dwa różne warianty dla każdego z odnośnych obszarów polityki, tj. jeden wariant zakładający transpozycję obowiązków określonych w konwencji i jeden wariant zakładający ustanowienie wymogów wykraczających poza wymogi konwencji. Jeśli chodzi o stosowanie amalgamatu stomatologicznego, w ocenie skutków oceniono konieczność zastosowania środków i ich potencjalne skutki: W decyzji Komisji 2000/532/WE odpady amalgamatu z leczenia stomatologicznego scharakteryzowano jako odpady niebezpieczne; podlegają one zatem przepisom dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Emisje rtęci z gabinetów stomatologicznych podlegają również unijnym przepisom dotyczącym ochrony wód. Zgodnie z załącznikiem X do ramowej dyrektywy wodnej rtęć klasyfikuje się jako priorytetową substancję niebezpieczną i w związku z tym ilość tej substancji uwalnianej do wód musi zostać radykalnie zmniejszona. Ponieważ amalgamat stanowi drugie co do wielkości zastosowanie rtęci w UE, a jego szacowany potencjał zanieczyszczenia wynosi około 75 ton rtęci rocznie, zaś długoterminowy potencjał zanieczyszczenia przekracza 1 000 t, niezbędne jest wprowadzenie szczególnych środków regulujących to źródło. W ocenie skutków stwierdzono na podstawie dostępnych danych naukowych, że zakaz stosowania amalgamatu stomatologicznego nie byłby współmierny do ryzyka, ponieważ zagrożenia dla zdrowia wynikające ze stosowania amalgamatu stomatologicznego nie zostały jednoznacznie wykazane, a koszt wprowadzenia zakazu byłby wysoki. Ponadto ocena wykazuje, że dwa środki ujęte w wykazie środków zaproponowanych w konwencji, z którego strony powinny wybrać co najmniej dwa, przyniosłyby korzyści dla środowiska i zdrowia ludzi przy niższych kosztach; są to ograniczenie stosowania amalgamatu stomatologicznego do jego formy kapsułkowanej oraz propagowanie stosowania najlepszych praktyk w zakresie ochrony środowiska w gabinetach stomatologicznych. Takie środki są zgodne z działaniem 4 europejskiej strategii w zakresie rtęci, które zostało potwierdzone jako priorytetowy obszar dalszych działań w wyniku przeglądu strategii w 2010 r. Środki takie ograniczyłyby narażenie stomatologów i pacjentów na emisje rtęci i zapewniłyby radykalne zmniejszenie ilości rtęci uwalnianej do systemów kanalizacyjnych oraz do środowiska naturalnego za pośrednictwem miejskich oczyszczalni ścieków. Ponadto oczekuje się powstania nowych miejsc pracy w przedsiębiorstwach uczestniczących w produkcji, montażu i konserwacji separatorów amalgamatu oraz w przedsiębiorstwach zajmujących się zbieraniem i przetwarzaniem odpadów zawierających rtęć. Chociaż większość zainteresowanych przedsiębiorstw można zakwalifikować jako mikroprzedsiębiorstwa, proponowane środki nie wpłynęłyby na nie w sposób niewspółmierny, ponieważ (1) biorąc pod uwagę rodzaj działalności, nie ucierpiałyby z powodu konkurencji z większymi przedsiębiorstwami, (2) koszty wprowadzenia środka są ograniczone i wymagają tylko niewielkich inwestycji oraz (3) nie przewiduje się, aby w sektorze stomatologicznym wystąpiło zmniejszenie liczby miejsc pracy. Ponadto środki te stanowią dobrą praktykę propagowaną przez Radę Europejskich Lekarzy Dentystów i większość lekarzy już je wdrożyła. Ponieważ jednak takie przedsiębiorstwa będą potrzebować czasu na dostosowanie się do wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu, proponowany termin osiągnięcia zgodności w przypadku tych środków upływa jeden rok później niż w przypadku pozostałych środków objętych niniejszym rozporządzeniem. Ponadto wymóg stosowania amalgamatu w postaci kapsułkowanej nie spowoduje dodatkowych obciążeń dla dentystów, którzy wycofali się ze stosowania amalgamatu dentystycznego. Jeśli chodzi o pozostałe luki regulacyjne, w analizie przeprowadzonej w ocenie skutków stwierdza się, co następuje: Ograniczenia przywozowe dotyczące rtęci: ograniczenia w handlu, które wykraczałyby poza wymogi konwencji, tj. ustanowienie bezwarunkowego zakazu przywozu rtęci (zamiast dopuszczenia przywozu rtęci pod pewnymi warunkami związanymi z miejscem pochodzenia i źródłem przywożonej rtęci), nie byłyby uzasadnione, ponieważ byłyby bardziej kosztowne dla przemysłu unijnego i nie przyniosłyby znaczących korzyści dla środowiska. Ograniczenia wywozu niektórych produktów z dodatkiem rtęci: ograniczenia w handlu, które wykraczałyby poza środki ustanowione w konwencji, tj. zakaz wywozu produktów z dodatkiem rtęci z zastosowaniem bardziej surowych przepisów unijnych dotyczących ich zawartości rtęci niż te ustanowione w konwencji (zamiast zakazu jedynie wywozu produktów z dodatkiem rtęci, które nie spełniają wymogów konwencji), nie byłyby uzasadnione, ponieważ wprowadzanie i uwalnianie rtęci do środowiska pozostałoby zasadniczo niezmienione, a emisje rtęci mogłyby w wyniku wprowadzenia takiego zakazu wzrosnąć w państwach trzecich. Ograniczenie stosowania rtęci w niektórych procesach produkcyjnych: ustanowienie bezwzględnego zakazu stosowania rtęci przy produkcji metanolanu lub etanolanu sodu lub potasu (zamiast wymogów ograniczenia stosowania i emisji rtęci przewidzianych w konwencji) nie byłoby uzasadnione z uwagi na zapotrzebowanie przemysłu na niektóre chemikalia, w przypadku których nie wykazano możliwości zastosowania bezrtęciowych procesów produkcyjnych. Ograniczenie stosowania rtęci w nowych procesach produkcyjnych i produktach: konwencja zawiera jedynie wymóg, aby strony wprowadziły środki zniechęcające do opracowywania nowych procesów produkcyjnych, w których wykorzystuje się rtęć oraz do produkcji i wprowadzania do obrotu nowych produktów z dodatkiem rtęci. Ustanowienie warunkowego zakazu mającego zastosowanie do tych procesów i produktów dałoby najlepszy ekologiczny i ekonomiczny skutek, ponieważ stanowiłoby silny sygnał ostrzegawczy i tym samym zmniejszyłoby ryzyko, że podmioty gospodarcze będą angażować się w kosztowny proces tworzenia produktów lub procesów, które prawdopodobnie zostaną zakazane. Ograniczenie stosowania rtęci w wydobyciu złota tradycyjnym i na małą skalę: ponieważ Francja, jako jedyne zainteresowane państwo członkowskie, wprowadziła już środki w celu zakazania stosowania rtęci w wydobyciu złota tradycyjnym i na małą skalę, wystarczy zatem, aby Unia po prostu transponowała obowiązek opracowania i przeglądu krajowych planów działania zgodnie z konwencją. Pod względem ekonomicznym całkowity koszt powyższych wariantów, które zostały wyszczególnione w ocenie skutków jako preferowane, waha się od 13 do 135 milionów EUR rocznie i obejmuje głównie koszty środków dotyczących stosowania rtęci w procesach produkcyjnych oraz amalgamatu stomatologicznego. 3.ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Krótki opis proponowanych działań Chociaż rozporządzenie (WE) nr 1102/2008 stanowi punkt wyjścia dla niniejszego wniosku, ze względu na jasność prawa należy je uchylić i zastąpić. W załączniku IV znajduje się tabela korelacji. W art. 1 i 2 określono przedmiot wniosku, a także podano definicje najważniejszych stosowanych w nim terminów. Art. 3 w związku z załącznikiem I ustanawia zakaz wywozu z Unii rtęci, niektórych związków rtęci oraz mieszaniny rtęci z innymi substancjami z wyjątkiem tych związków rtęci, które wciąż mogą być wywożone, o ile są przeznaczone do badań w skali laboratoryjnej. Zakaz ten obowiązuje już od marca 2011 r. zgodnie z art. 1 rozporządzenia (WE) nr 1102/2008 i jest uzupełnieniem systemu przewidzianego w rozporządzeniu (WE) nr 649/2012. Stanowi on transpozycję art. 3 ust. 6 konwencji z Minamaty w związku z jej art. 3 ust. 1 lit. a) i b) oraz ust. 2 lit. a). Art. 4 zakazuje przywozu rtęci do Unii do celów wydobycia złota tradycyjnego i na małą skalę i ustanawia warunkowy zakaz przywozu do Unii rtęci i mieszanin przeznaczonych do innych zastosowań. Taki zakaz nie ma zastosowania do przywozu rtęci i mieszanin przeznaczonych do ostatecznego usunięcia jako odpady, do przywozu rtęci z państw, które są stronami konwencji z Minamaty, jeżeli pochodzi ona z wydobycia podstawowego, które jest wciąż dozwolone na mocy art. 3 ust. 4 konwencji, do przywozu rtęci z państw, które nie są stronami konwencji, pod warunkiem że przywożona rtęć nie pochodzi z wydobycia podstawowego ani z sektora chloro-alkalicznego oraz że wydano pisemną zgodę na przywóz. W celu usprawnienia działań administracyjnych i uniknięcia nadmiernych obciążeń administracyjnych, art. 4 ust. 3 stanowi, że właściwe organy krajowe wyznaczone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 649/2012 są również odpowiedzialne za wdrożenie i kontrolę stosowania takiego zakazu. Art. 5 w związku z załącznikiem II stanowi transpozycję art. 4 ust. 1 i załącznika A (część I) konwencji z Minamaty. Ustanawia on zakaz, który zaczyna obowiązywać dnia 1 stycznia 2021 r., dotyczący wywozu, przywozu oraz produkcji szeregu produktów z dodatkiem rtęci. Art. 5 stosuje się jako uzupełnienie nienaruszające przepisów dorobku prawnego UE, który zawiera już ograniczenia dotyczące wprowadzania do obrotu i bardziej rygorystyczne wymogi pod względem np. najwyższej dopuszczalnej zawartości rtęci w tych produktach, określone m.in. w dyrektywie 2006/66/WE. Art. 6 przewiduje możliwość przyjęcia decyzji wykonawczych Komisji określających formularze handlowe, których mają używać właściwe organy państw członkowskich w celu wdrażania art. 3 i 4 w następstwie decyzji, które zostaną przyjęte przez Konferencję Stron konwencji z Minamaty („COP”) zgodnie z art. 3 ust. 12 konwencji. Art. 7 w związku z załącznikiem III stanowi transpozycję art. 5 ust. 2 i 3 i załącznika B konwencji. Nakłada on zakaz stosowania rtęci i związków rtęci jako katalizatora do produkcji aldehydu octowego i chlorku winylu, począwszy od dnia 1 stycznia 2019 r. W odniesieniu do instalacji produkujących metanolan lub etanolan sodu lub potasu ustanawia się ograniczenia dotyczące użycia rtęci z podstawowego wydobycia oraz uwalniania rtęci i związków rtęci do środowiska, a jednocześnie, począwszy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, zakaz jakiegokolwiek zwiększania zdolności produkcyjnej lub tworzenia nowych instalacji. Art. 7 ust. 3 przewiduje możliwość przyjęcia aktów delegowanych Komisji jako środków transpozycji decyzji Konferencji Stron konwencji ustanawiających wymogi dotyczące tymczasowego składowania rtęci i związków rtęci w przypadku poparcia Unii, co oznacza utrzymanie stosowania zwykłej procedury ustawodawczej w przypadku braku stanowiska Unii popierającego odnośną decyzję COP lub w przypadku sprzeciwu Unii. Art. 8 stanowi transpozycję art. 4 ust. 6 i 7 oraz art. 5 ust. 4 i 9 konwencji. Ustanawia on zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu produktów z dodatkiem rtęci nieobjętych żadnym ze znanych zastosowań przed datą rozpoczęcia stosowania rozporządzenia oraz zakaz wprowadzania procesów produkcyjnych, które nie istniały przed tą datą. Art. 8 ust. 3 i 4 ustanawia mechanizm, na mocy którego takie nowe produkty z dodatkiem rtęci i nowe procesy produkcyjne mogą być nadal dopuszczane w drodze aktu wykonawczego Komisji przyjętego na podstawie oceny korzyści dla środowiska oraz dla zdrowia ludzkiego i dostępności alternatywnych rozwiązań bezrtęciowych, które są wykonalne technicznie i ekonomicznie. Zgodnie z art. 7 konwencji art. 9 w związku z załącznikiem IV stanowi, że państwa członkowskie, w których występuje wydobycie złota tradycyjne i na małą skalę, wprowadzają środki w celu zmniejszenia, a w miarę możliwości wyeliminowania stosowania i emisji rtęci oraz związków rtęci, wynikających z takiej działalności, a także opracowują i wdrażają stosowny plan krajowy. Art. 10 stanowi transpozycję art. 4 ust. 3 i załącznika A (część II) konwencji z Minamaty. Wymaga on, aby, począwszy od dnia 1 stycznia 2019 r., amalgamat stomatologiczny był wykorzystywany wyłącznie w formie kapsułkowanej oraz aby gabinety stomatologiczne były wyposażone w separatory amalgamatu służące do zatrzymywania i gromadzenia pozostałości amalgamatu zawierających rtęć. W przepisie tym wzywa się państwa członkowskie do korzystania z odpowiednich norm EN w ich aktualnych wersjach, w tym EN ISO 138987, EN ISO 24234 i EN 1641:2009 lub innych dowolnych norm krajowych lub międzynarodowych zapewniających równoważny poziom zatrzymywania pozostałości amalgamatu oraz jakości kapsułek amalgamatu. Art. 11 jest powtórzeniem przepisów art. 2 rozporządzenia (WE) nr 1102/2008, ponieważ przewiduje, że rtęć, która nie jest już wykorzystywana w przemyśle chloro-alkalicznym lub rtęć uzyskana w procesie oczyszczania gazu ziemnego lub uzyskana jako produkt uboczny z górnictwa metali nieżelaznych i operacji wytapiania lub uzyskana z rudy rtęci kwalifikuje się jako odpady, które muszą być unieszkodliwiane. Art. 12 opiera się na art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1102/2008 i stanowi, że przedsiębiorstwa prowadzące działalność, o której mowa w art. 11, mają obowiązek udostępniania co roku właściwym organom krajowym informacji dotyczących w szczególności ilości rtęci składowanej w każdym z odnośnych obiektów oraz ilości rtęci przekazanej do obiektów czasowego lub trwałego składowania odpadów rtęciowych. Art. 12 ust. 2 stanowi, że informacje należy przekazywać z zastosowaniem odpowiedniej kategorii odpadów i kodów NACE zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2150/2002. Art. 12 ust. 3 stanowi, że obiekty do produkcji chloro-alkalicznej przy użyciu ogniw rtęciowych przestają przekazywać informacje po likwidacji wszystkich ogniw zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2013/732/UE i po przeniesieniu wszystkich odpadów rtęciowych do obiektu składowania. Art. 13 stanowi, że odpady rtęciowe mogą być czasowo lub stale składowane w składowiskach podziemnych i składowane czasowo w naziemnych obiektach składowania oraz określa w tym celu, jakie wymogi ustanowione w dyrektywie Rady 1999/31/WE dotyczące czasowego składowania odpadów rtęciowych mają zastosowanie do trwałego składowania odpadów rtęciowych w podziemnych obiektach składowania. Art. 14 i 20 zawierają przepisy dotyczące sankcji nakładanych za naruszenie przepisów niniejszego wniosku oraz daty jego wejścia w życie i rozpoczęcia stosowania. Art. 15 stanowi transpozycję art. 21 konwencji z Minamaty, ponieważ nakłada na państwa członkowskie obowiązek przygotowywania, aktualizacji i publikacji sprawozdania zawierającego wszystkie istotne informacje na temat wdrożenia przepisów niniejszego wniosku, informacje, które należy przekazywać w celu zachowania zgodności z przywołanym powyżej art. 21, streszczenie informacji zgromadzonych na mocy art. 12 niniejszego wniosku, dotyczących odpadów rtęciowych z dużych źródeł oraz informacje na temat znaczących poszczególnych zasobów rtęci, które mogą znajdować się na terytorium każdego państwa członkowskiego. Przepis ten stanowi, że Komisja musi zostać poinformowana o takim sprawozdaniu i aktualizacjach w ciągu jednego miesiąca od dnia ich publikacji. Art. 15 ust. 2 stanowi, że Komisja przyjmuje akt wykonawczy ustanawiający kwestionariusze służące państwom członkowskim do zgłaszania Komisji odpowiednich informacji; określa on, jakie informacje muszą zostać przekazane, w tym informacje na temat kluczowych wskaźników efektywności, format i termin składania informacji. Art. 16 przewiduje możliwość przyjęcia przez Komisję aktów delegowanych, które zmieniałyby załączniki I – IV do niniejszego wniosku w celu transpozycji odpowiednich decyzji Konferencji Stron konwencji przyjętych przez COP w przypadku poparcia Unii, co oznacza utrzymanie stosowania zwykłej procedury ustawodawczej w przypadku braku stanowiska Unii popierającego odnośnej decyzji COP lub w przypadku sprzeciwu Unii. Art. 17 i 18 zawierają standardowe zapisy dotyczące wykonywania uprawnień przekazanych Komisji na mocy art. 7 ust. 3 i art. 16 oraz procedury komitetowej jako sposobu przyjmowania aktów wykonawczych na mocy art. 6, art. 8 ust. 4 i art. 15 ust. 2. Art. 19 stanowi, że rozporządzenie (WE) nr 1102/2008 zostanie zastąpione i uchylone do dnia 1 stycznia 2018 r., czyli daty, od której zastosowanie mają przepisy niniejszego wniosku, oraz że odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1102/2008 należy rozumieć jako odniesienia do niniejszego wniosku. Podstawa prawna

Podobnie jak rozporządzenie (WE) nr 1102/2008, niniejszy wniosek ma na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzkiego oraz zapewnienie jednolitego podejścia do aspektów handlowych (zakaz wywozu i przywozu oraz ograniczenia dotyczące rtęci, związków rtęci i produktów z dodatkiem rtęci). W związku z powyższym niniejszy wniosek ma podwójną podstawę prawną, tj. art. 192 ust. 1 i art. 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zasady pomocniczości i proporcjonalności oraz wybór instrumentu prawnego Niniejszy wniosek ma na celu transpozycję do unijnego dorobku prawnego postanowień konwencji z Minamaty, które dotychczas nie są objęte wymogami prawnymi UE, aby umożliwić Unii i państwom członkowskim ratyfikację i wdrażanie tej konwencji. |W tym zakresie zasada pomocniczości ma zastosowanie, o ile niniejszy wniosek w całości nie podlega wyłącznej kompetencji Unii. Cele niniejszego wniosku nie mogą być osiągnięte w sposób zadowalający przez państwa członkowskie. Aby rozwiązać problem zanieczyszczenia rtęcią i narażenia na jej działanie w Unii, każde państwo członkowskie musi między innymi wprowadzić zakaz wywozu rtęci i niektórych związków rtęci oraz pewnych produktów zawierających rtęć, a także warunkowy zakaz przywozu mający zastosowanie do rtęci. Takie związane z handlem środki mogą zostać przetransponowane i wdrożone tylko na podstawie przepisów unijnych, ponieważ środki w dziedzinie wspólnej polityki handlowej wchodzą w zakres wyłącznej kompetencji Unii zgodnie z art. 3 lit. e) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Co do niezwiązanych z handlem przepisów niniejszego wniosku w sprawie stosowania rtęci w istniejących i nowych procesach produkcyjnych oraz w nowych produktach, w sprawie kontroli emisji rtęci do środowiska i składowania rtęci oraz gospodarowania odpadami rtęciowymi, należą one do kategorii kompetencji dzielonych między Unię i państwa członkowskie, tj. ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. Zważywszy że, zgodnie z powyższym, ochrona środowiska oraz zdrowia ludzkiego przed zanieczyszczeniem rtęcią i narażeniem na jej działanie jest już w znacznym stopniu uregulowana na szczeblu Unii Europejskiej, działanie Unii jest uzasadnione. Jeśli chodzi o postanowienia konwencji dotyczące wydobycia złota tradycyjnego i na małą skalę, niniejszy wniosek pozostawia zainteresowanemu państwu członkowskiemu wybór optymalnej kombinacji środków, jakie zastosuje w celu spełnienia odpowiednich wymogów. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą pomocniczości. Wybranym instrumentem prawnym jest rozporządzenie, ponieważ wniosek ustanawia przepisy dotyczące np. handlu i produktów z dodatkiem rtęci, wymagające jednolitego wdrożenia w całej Unii, pozostawiając przy tym wystarczającą elastyczność państwom członkowskim w zakresie wyboru środków zapewnienia zgodności z przepisami dotyczącymi procesów produkcyjnych oraz wydobycia złota tradycyjnego i na małą skalę i konkretnych sposobów wdrożenia tych przepisów. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą proporcjonalności. 4.WPŁYW NA BUDŻET Niniejszy wniosek legislacyjny nie ma wpływu na budżet. 2016/0023 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie rtęci oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1102/2008 (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 i art. 207, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Rtęć jest substancją wysoce toksyczną, stanowiącą globalne i poważne zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, w tym związane z metylortęcią obecną w rybach i owocach morza oraz w ekosystemach i organizmach dzikiej fauny i flory. Ze względu na transgraniczny charakter zanieczyszczenia rtęcią, od 40 % do 80 % całkowitej depozycji rtęci w UE pochodzi spoza Unii, co uzasadnia podjęcie działań na poziomie lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym. (2)Większość emisji rtęci i powiązanego z nimi ryzyka narażenia jest skutkiem działalności człowieka, w tym podstawowego wydobycia i przetwarzania rtęci, stosowania rtęci w produktach i procesach przemysłowych oraz wydobyciu złota tradycyjnym i na małą skalę oraz emisji rtęci pochodzących w szczególności ze spalania węgla i gospodarowania odpadami rtęciowymi. (3)Siódmy program działań w zakresie środowiska naturalnego przyjęty decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1386/2013/UE wyznacza cel długoterminowy, jakim jest środowisko wolne od toksyn i stanowi, że aby go zrealizować niezbędne jest podjęcie działań w celu zapewnienia minimalizacji znaczących negatywnych skutków chemikaliów dla zdrowia ludzkiego i środowiska do 2020 r. (4)Określona w komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady strategia Wspólnoty w zakresie rtęci („strategia”) zmieniona w 2010 r., ma na celu ograniczenie, a jeżeli to możliwe, całkowite wyeliminowanie globalnego antropogenicznego uwalniania rtęci do atmosfery, wody i gruntu. (5)W ciągu ostatnich 10 lat w Unii poczyniono znaczne postępy w dziedzinie gospodarowania rtęcią w następstwie przyjęcia strategii oraz szerokiego zakresu środków dotyczących emisji rtęci, podaży, popytu oraz wykorzystania nadwyżek i zasobów rtęci oraz zarządzania nimi. (6)Zgodnie ze strategią wynegocjowanie i zawarcie międzynarodowego prawnie wiążącego instrumentu powinno być priorytetem, ponieważ działanie Unii samo w sobie nie może zagwarantować skutecznej ochrony obywateli Unii przed negatywnymi skutkami rtęci dla zdrowia. (7)W dniu 11 października 2013 r. UE i 26 państw członkowskich podpisały w Kumamoto konwencję z Minamaty w sprawie rtęci (zwaną dalej „konwencją”). Unia i wszystkie jej państwa członkowskie są zatem zobowiązanie do jej przyjęcia, transpozycji i wdrażania. (8)Szybka ratyfikacja konwencji przez Unię i jej państwa członkowskie zachęci największych światowych użytkowników i emitentów rtęci, które są sygnatariuszami konwencji, do jej ratyfikowania i wdrożenia. (9)Ponieważ wiele zobowiązań konwencji już istnieje w unijnych przepisach, w niniejszym rozporządzeniu należy jedynie ustanowić przepisy, które będą uzupełnieniem dorobku prawnego Unii i są potrzebne, aby zapewnić jego pełną zgodność z konwencją oraz umożliwić Unii i jej państwom członkowskim jej ratyfikację i wdrożenie. (10)Zakaz wywozu rtęci określony w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1102/2008 należy uzupełnić o ograniczenia dotyczące przywozu rtęci w zależności od źródła, planowanego wykorzystania oraz miejsca pochodzenia rtęci. Organy krajowe wyznaczone zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 649/2012 powinny pełnić funkcje administracyjne związane z wdrażaniem takich ograniczeń. (11)Należy zakazać wywozu, przywozu i produkcji szeregu produktów z dodatkiem rtęci odpowiadających za znaczący odsetek wykorzystania rtęci i związków rtęci w Unii i na świecie. (12)Niniejsze rozporządzenie powinno zatem mieć podwójną podstawę prawną – art. 192 ust. 1 i art. 207 TFUE – gdyż ma na celu zarówno ochronę środowiska i zdrowia ludzkiego, jak i zapewnienie jednolitego podejścia do aspektów handlowych w postaci zakazu wywozu i przywozu oraz ograniczeń dotyczących rtęci, związków rtęci i produktów z dodatkiem rtęci. (13)Niniejsze rozporządzenie stosuje się bez uszczerbku dla przepisów obowiązującego prawa unijnego, które nakłada surowsze wymogi dotyczące takich produktów, w tym także pod względem maksymalnej zawartości rtęci. (14)W przypadku niedostępności odpowiednich bezrtęciowych procesów produkcyjnych, należy określić wymagane warunki pracy przy produkcji metanolanu lub etanolanu sodu lub potasu z wykorzystaniem rtęci. (15)Produkcja i wprowadzanie do obrotu nowych produktów z dodatkiem rtęci oraz opracowywanie nowych procesów produkcji opartych na rtęci spowodowałyby zwiększenie stosowania rtęci i związków rtęci oraz emisji rtęci w Unii. Takie nowe działania powinny zatem być zakazane, chyba że ocena wykaże, iż zastosowania te przyniosłyby znaczące korzyści dla środowiska i zdrowia i że nie istnieją wykonalne pod względem technicznym i ekonomicznym bezrtęciowe rozwiązania przynoszące tego rodzaju korzyści. (16)Stosowanie rtęci i związków rtęci w wydobyciu złota tradycyjnym i na małą skalę odpowiada za znaczny odsetek zużycia i emisji rtęci na całym świecie, i dlatego powinno podlegać regulacjom.

(17)Należy wprowadzić obowiązek stosowania amalgamatu stomatologicznego w formie kapsułkowanej oraz używania separatorów amalgamatu, aby zapewnić ochronę lekarzy dentystów i pacjentów przed narażeniem na działanie rtęci oraz aby odpady rtęciowe nie przedostawały się do środowiska, lecz były zbierane i poddawane należytej gospodarce odpadami. Z uwagi na wielkość przedsiębiorstw z sektora stomatologii, których dotyczy ta zmiana, należy zapewnić wystarczającą ilość czasu na dostosowanie się do nowych przepisów. (18)Większość kryteriów ustanowionych w dyrektywie Rady 1999/31/WE w odniesieniu do czasowego składowania odpadów rtęciowych powinna mieć zastosowanie do stałego składowania odpadów rtęci w składowiskach podziemnych. Stosowanie niektórych z tych kryteriów powinno zależeć od specyfiki każdego składowiska podziemnego, określonej przez właściwe organy państw członkowskich odpowiedzialne za wdrożenie dyrektywy 1999/31/WE. (19)W celu dostosowania prawodawstwa unijnego do decyzji Konferencji Stron konwencji popieranych przez Unię uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE powinny zostać przekazane Komisji w zakresie zmian załączników do niniejszego rozporządzenia i uzupełnień niniejszego rozporządzenia o wymogi techniczne dotyczące tymczasowego składowania rtęci i związków rtęci w sposób bezpieczny dla środowiska. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (20)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do zakazu lub dopuszczenia nowych produktów i procesów z wykorzystaniem rtęci oraz do obowiązków sprawozdawczych, uprawnienia wykonawcze należy powierzyć Komisji. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011. (21)Państwa członkowskie powinny określić zasady dotyczące sankcji stosowanych w przypadku naruszenia przepisów krajowych przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia i zapewnić ich wykonanie. Sankcje te powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. (22)Ze względu na charakter i zakres zmian, które należy wprowadzić do rozporządzenia (WE) nr 1102/2008 oraz w celu zwiększenia pewności prawa, jasności, przejrzystości i dla uproszczenia przepisów, rozporządzenie to powinno być zastąpione nowym rozporządzeniem. (23)Aby właściwe organy państw członkowskich i podmioty gospodarcze, których dotyczy niniejsze rozporządzenie miały wystarczający czas na dostosowanie się do nowego systemu ustanowionego niniejszym rozporządzeniem, powinno ono obowiązywać od dnia 1 stycznia 2018 r. (24)Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, czyli zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego przed rtęcią za pomocą zakazu wywozu i przywozu rtęci i produktów z dodatkiem rtęci, ograniczeń dotyczących stosowania rtęci w procesach produkcyjnych i produktach, w wydobyciu złota tradycyjnym i na małą skalę oraz w amalgamacie stomatologicznym i dzięki nałożeniu obowiązków mających zastosowanie do odpadów rtęciowych, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na transgraniczny charakter zanieczyszczeń rtęcią i charakteru środków, jakie mają zostać wprowadzone, może zostać łatwiej osiągnięty na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Rozdział I

Przepisy ogólne Artykuł 1

Przedmiot Niniejszym rozporządzeniem ustanawia się środki i warunki dotyczące handlu, produkcji, stosowania i tymczasowego składowania rtęci, związków rtęci, mieszanin, produktów z dodatkiem rtęci oraz gospodarowania odpadami rtęciowymi. Artykuł 2

Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1.„rtęć” oznacza rtęć metaliczną (Hg, CAS RN 7439-97-6);

2.„produkt z dodatkiem rtęci” oznacza produkt lub składnik produktu, który zawiera rtęć i/lub związki rtęci dodane do niego celowo; 3.„odpady rtęciowe” oznaczają rtęć, którą zakwalifikowano jako odpady zgodnie z art. 3 ust. 1 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE; 4.„wywóz” oznacza: a)stały lub czasowy wywóz chemikaliów spełniających warunki art. 28 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej; albo b)ponowny wywóz chemikaliów niespełniających warunków określonych w art. 28 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, które to chemikalia objęte są procedurą celną inną niż procedura unijnego tranzytu zewnętrznego dla przepływu towarów przez obszar celny Unii; 5.„przywóz” oznacza fizyczne wprowadzenie na obszar celny Unii chemikaliów objętych procedurą celną inną niż procedura unijnego tranzytu zewnętrznego dla przepływu towarów przez obszar celny Unii; 6.„wydobycie podstawowe rtęci” oznacza wydobycie, w ramach którego podstawowym poszukiwanym materiałem jest rtęć; Rozdział II

Ograniczenia w handlu i produkcji dotyczące rtęci, związków rtęci i produktów z dodatkiem rtęci Artykuł 3

Ograniczenia wywozowe 1.Zakazuje się wywozu rtęci i związków rtęci oraz mieszanin wymienionych w załączniku I. Akapit pierwszy nie ma zastosowania do wywozu związków rtęci wymienionych w załączniku I, przeznaczonych do badań na skalę laboratoryjną. 2.Zakazuje się wywozu mieszanin rtęci niewymienionych w załączniku I do celów odzysku rtęci. Artykuł 4

Ograniczenia przywozowe 1.Zakazuje się przywozu rtęci i mieszanin wymienionych w załączniku I, przeznaczonych do zastosowań innych niż unieszkodliwianie odpadów. Na zasadzie odstępstwa od akapitu pierwszego, zezwala się na przywóz w każdym z następujących przypadków: –państwo wywozu jest stroną konwencji, a wywożona rtęć nie pochodzi z wydobycia podstawowego rtęci określonego w art. 3 ust. 3 i 4 tej konwencji; –państwo wywozu niebędące stroną konwencji przedstawiło zaświadczenie potwierdzające, że rtęć nie pochodzi z wydobycia podstawowego rtęci ani z przemysłu chloro-alkalicznego, a przywożące państwo członkowskie wydało pisemną zgodę na przywóz.

2.Zakazuje się przywozu rtęci do zastosowania w wydobyciu złota tradycyjnym i na małą skalę. 3.Organ(y) krajowy(-e) wyznaczony(-e) zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) nr 649/2012 pełni(ą) funkcje administracyjne wynikające z wymogów ustanowionych w ust. 1 i 2 niniejszego artykułu. Artykuł 5

Wywóz, przywóz i produkcja produktów z dodatkiem rtęci 1.Nie naruszając bardziej rygorystycznych wymogów określonych w innych obowiązujących przepisach Unii, zakazuje się wywozu, przywozu i produkcji w Unii produktów z dodatkiem rtęci określonych w załączniku II od dnia 1 stycznia 2021 r. 2.Zakaz ustanowiony w ust. 1 nie ma zastosowania do następujących produktów z dodatkiem rtęci: –produkty niezbędne do ochrony ludności i zastosowań militarnych; –produkty służące do badań i kalibracji instrumentów, wykorzystywane jako wzorce odniesienia. Artykuł 6

Formularze przywozowe i wywozowe W drodze aktów wykonawczych Komisja przyjmuje decyzje w sprawie formularzy, które mają być stosowane do celów wykonania przepisów art. 3 i 4. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2. Rozdział III

Ograniczenia dotyczące stosowania i składowania rtęci i związków rtęci Artykuł 7

Działalność przemysłowa 1.Zakazuje się stosowania rtęci i związków rtęci w procesach produkcyjnych wymienionych w części I załącznika III od dat tam określonych. 2.Stosowanie rtęci i związków rtęci w procesach produkcyjnych wymienionych w części II załącznika III jest dozwolone jedynie na warunkach tam określonych. 3.Czasowe składowanie rtęci i związków rtęci jest przeprowadzane w sposób bezpieczny dla środowiska.

Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 17, w celu nakładania wymogów dotyczących czasowego składowania rtęci i związków rtęci w sposób bezpieczny dla środowiska, przyjmowanych przez Konferencję Stron konwencji w przypadkach poparcia danej decyzji przez Unię. Artykuł 8

Nowe produkty z dodatkiem rtęci i nowe procesy produkcyjne 1.Zakazuje się produkcji i wprowadzania do obrotu produktów z dodatkiem rtęci nieobjętych żadnym ze znanych zastosowań przed dniem 1 stycznia 2018 r. 2. Zakazuje się stosowania procesów produkcyjnych wykorzystujących rtęć lub związki rtęci, które to procesy nie istniały przed dniem 1 stycznia 2018 r. Niniejszego ustępu nie stosuje się do procesów produkcyjnych i/lub stosowania produktów z dodatkiem rtęci innych niż te objęte przepisami ust. 1. 3.Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 i 2, jeżeli podmiot gospodarczy zamierza produkować i/lub wprowadzić do obrotu nowy produkt z dodatkiem rtęci lub stosować nowy proces produkcyjny, podmiot ten powiadamia o tym właściwy organ danego państwa członkowskiego i przekazuje mu następujące informacje: –opis techniczny danego produktu lub procesu; –ocenę zagrożenia dla środowiska naturalnego i zdrowia, jakie stwarza produkt lub proces; –szczegółowe objaśnienie sposobu, w jaki produkt lub proces musi być wytwarzany, stosowany lub realizowany w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. 4.Po otrzymaniu powiadomienia od danego państwa członkowskiego Komisja sprawdza w szczególności, czy wykazano, że nowy produkt z dodatkiem rtęci lub nowy proces produkcyjny przyniósłby znaczące korzyści dla środowiska i zdrowia i że nie istnieją wykonalne pod względem technicznym i ekonomicznym bezrtęciowe rozwiązania przynoszące tego rodzaju korzyści. W drodze aktów wykonawczych Komisja przyjmuje decyzje w celu określenia, czy dany nowy produkt z dodatkiem rtęci lub nowy proces produkcyjny jest dozwolony. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2. Artykuł 9

Wydobycie złota tradycyjne i na małą skalę Państwa członkowskie, na których terytorium prowadzi się wydobycie i przetwarzanie złota tradycyjne i na małą skalę w zakresie większym niż nieznaczny: –podejmują kroki w celu ograniczenia, a tam, gdzie jest to możliwe, wyeliminowania stosowania rtęci i związków rtęci w takim wydobyciu i przetwarzaniu, oraz emisji i uwalniania do środowiska rtęci pochodzącej z takiego wydobycia i przetwarzania; –opracowują i wdrażają krajowy plan zgodnie z załącznikiem IV. Artykuł 10

Amalgamat stomatologiczny

1.Od dnia 1 stycznia 2019 r. amalgamat stomatologiczny stosuje się wyłącznie w formie kapsułkowanej. 2.Od dnia 1 stycznia 2019 r. gabinety stomatologiczne muszą być wyposażone w separatory amalgamatu przeznaczone do zatrzymywania i zbierania cząstek amalgamatu. Separatory te należy konserwować w odpowiedni sposób, aby zapewnić wysoki poziom zatrzymania amalgamatu. 3.Kapsułki i separatory amalgamatu zgodne ze zharmonizowanymi normami EN lub z innymi krajowymi lub międzynarodowymi normami zapewniającymi równoważny poziom jakości i poziom zatrzymania uważa się za spełniające wymogi określone w ust. 1 i 2. Rozdział IV

Składowanie i unieszkodliwianie odpadów rtęciowych Artykuł 11

Odpady rtęciowe Nie naruszając decyzji Komisji 2000/532/WE, za odpady uznaje się i unieszkodliwia bez zagrażania zdrowiu ludzkiemu oraz bez szkody dla środowiska zgodnie z dyrektywą 2008/98/WE: a)rtęć metaliczną, która nie jest już wykorzystywana w przemyśle chloro-alkalicznym; b)rtęć uzyskaną w procesie oczyszczania gazu ziemnego; c)rtęć uzyskaną jako produkt uboczny z górnictwa metali nieżelaznych i operacji wytapiania; d)rtęć uzyskaną z rudy rtęci w Unii. Artykuł 12

Zgłaszanie odpadów rtęciowych z dużych źródeł 1.Przedsiębiorstwa działające w sektorach przemysłu, o których mowa w art. 11 lit. a), b) i c) do dnia 31 maja każdego roku przesyłają właściwym organom danego państwa członkowskiego dane dotyczące całkowitej ilości odpadów rtęciowych składowanych w każdej instalacji i przesłanych do obiektów czasowego lub trwałego składowania, a także podają lokalizację i dane kontaktowe tych obiektów. 2.Dane, o których mowa w ust. 1, są przekazywane z użyciem kodów określonych w rozporządzeniu (WE) nr 2150/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady. 3.Wymóg ustanowiony w ust. 1 i 2 przestaje obowiązywać w odniesieniu do przedsiębiorstw prowadzących instalacje chloro-alkaliczne rok po likwidacji wszystkich ogniw rtęciowych zgodnie z decyzją wykonawczą Komisji 2013/732/UE i po przekazaniu całej rtęci do obiektów gospodarowania odpadami. Artykuł 13

Unieszkodliwianie odpadów rtęciowych 1.Na zasadzie odstępstwa od przepisów art. 5 ust. 3 lit. a) dyrektywy 1999/31/WE odpady rtęciowe można składować w jeden z następujących sposobów:

a)składować czasowo przez ponad rok lub składować trwale w kopalniach soli przystosowanych do unieszkodliwiania rtęci lub w głębokich podziemnych formacjach skały zwięzłej zapewniających poziom bezpieczeństwa i zamknięcia taki sam, jak w tych kopalniach soli; b)składować czasowo w obiektach naziemnych przeznaczonych i odpowiednio wyposażonych do czasowego składowania rtęci. 2.Szczegółowe wymogi dotyczące czasowego składowania odpadów rtęciowych, określone w załącznikach I, II i III do dyrektywy 1999/31/WE, stosuje się do obiektów trwałego składowania, o których mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, zgodnie z następującymi warunkami określonymi w następujących załącznikach do tej dyrektywy: a)zastosowanie ma załącznik I sekcja 8 (pierwsze, trzecie i piąte tiret) oraz załącznik II do dyrektywy 1999/31/WE; b)załącznik I sekcja 8 (drugie, czwarte i szóste tiret) oraz sekcja 6 załącznika III do dyrektywy 1999/31/WE mają zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy uznają to za stosowne właściwe organy państw członkowskich odpowiedzialne za transpozycję tej dyrektywy. Rozdział V

Sankcje i sprawozdawczość Artykuł 14

Sankcje Państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące sankcji za naruszenie przepisów niniejszego rozporządzenia i podejmują wszelkie działania niezbędne dla zapewnienia ich stosowania. Przewidziane sankcje muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o tych przepisach nie później niż dnia [...] r. i bezzwłocznie przekazują informacje o wszelkich późniejszych zmianach ich dotyczących. Artykuł 15

Sprawozdanie 1.Państwa członkowskie sporządzają, aktualizują i publikują w internecie sprawozdanie zawierające następujące informacje: a)informacje dotyczące wykonania niniejszego rozporządzenia; b)informacje konieczne do wypełnienia przez Unię i jej państwa członkowskie obowiązku sprawozdawczego ustanowionego na mocy art. 21 konwencji z Minamaty; c)streszczenie informacji zgromadzonych zgodnie z art. 12; d)wykaz poszczególnych zasobów rtęci przekraczających 50 ton metrycznych, które znajdują się na ich terytorium, a także, w przypadku gdy państwa członkowskie zostały o tym powiadomione, wykaz źródeł dostaw rtęci generujących roczne zasoby rtęci przekraczające 10 ton metrycznych. Państwa członkowskie powiadamiają Komisję o swoim sprawozdaniu i o jego aktualizacjach w ciągu jednego miesiąca od dnia ich publikacji. 2.Komisja przyjmuje odpowiednie kwestionariusze w celu określenia treści, informacji i kluczowych wskaźników skuteczności działania, które mają być zawarte w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, a także wzór sprawozdania i harmonogram jego publikacji i aktualizacji. Kwestionariusz może zostać opracowany w taki sposób, aby umożliwić Unii przekazywanie Sekretariatowi konwencji pojedynczego sprawozdania złożonego w imieniu Unii i jej państw członkowskich.

W drodze aktów wykonawczych Komisja przyjmuje decyzje w sprawie wzorów tych kwestionariuszy oraz udostępnienia państwom członkowskim elektronicznego narzędzia sprawozdawczego. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 18 ust. 2. Rozdział VI

Uprawnienia delegowane i wykonawcze Artykuł 16

Zmiana załączników Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 17 w celu zmiany załączników I, II, III i IV, aby transponować decyzje przyjmowane przez Konferencję Stron konwencji, w przypadkach gdy Unia popiera te decyzje. Artykuł 17

Wykonywanie przekazanych uprawnień 1.Powierzenie Komisji uprawnień do przyjęcia aktów delegowanych podlega warunkom określonym w niniejszym artykule. 2.Uprawnienia, o których mowa w art. 7 ust. 3 i art. 16, powierza się Komisji na czas nieokreślony od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. 3.Przekazanie uprawnień, o którym mowa w art. 7 ust. 3 i art. 16, może zostać w dowolnym momencie odwołane przez Parlament Europejski lub przez Radę. Decyzja o odwołaniu kończy przekazanie określonych w niej uprawnień. Decyzja o odwołaniu staje się skuteczna od następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej lub w określonym w tej decyzji późniejszym terminie. Nie wpływa ona na ważność jakichkolwiek już obowiązujących aktów delegowanych. 4.Niezwłocznie po przyjęciu aktu delegowanego Komisja przekazuje go równocześnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. 5.Akt delegowany przyjęty na podstawie art. 7 ust. 3 i art. 16 wchodzi w życie tylko wówczas, gdy Parlament Europejski albo Rada nie wyrażą sprzeciwu w terminie dwóch miesięcy od przekazania tego aktu Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, lub gdy, przed upływem tego terminu, zarówno Parlament Europejski, jak i Rada poinformowały Komisję, że nie wniosą sprzeciwu. Termin ten przedłuża się o dwa miesiące z inicjatywy Parlamentu Europejskiego lub Rady. Artykuł 18

Procedura komitetowa 1.Przy przyjmowaniu formularzy dotyczących przywozu i wywozu na podstawie art. 6, decyzji na podstawie art. 8 ust. 4, oraz kwestionariuszy zgodnie z art. 15 ust. 2 Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011. 2.W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. Rozdział VII

Przepisy końcowe