[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 16.9.2010

KOM(2010) 476 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI EUROPEJSKIEJ DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Trzecie sprawozdanie monitorujące dotyczące restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali w Rumunii

SPRAWOZDANIE KOMISJI EUROPEJSKIEJ DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Trzecie sprawozdanie monitorujące dotyczące restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali w Rumunii

WPROWADZENIE

W niniejszym sprawozdaniu ujęto wyniki osiągnięte w ostatnim roku restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali w Rumunii. Sprawozdanie zostało opracowane zgodnie z wymaganiami dotyczącymi monitorowania określonymi w załączniku VII do traktatu o przystąpieniu Rumunii do UE[1].

Aby umożliwić Rumunii zakończenie restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali, Unia Europejska zgodziła się na rozwiązania przejściowe w odniesieniu do pomocy na restrukturyzację. Zezwolono Rumunii na przyznawanie pomocy państwa na cele restrukturyzacji, pod warunkiem, że:

- pomoc państwa doprowadzi do trwałej konkurencyjności przedsiębiorstw objętych pomocą w normalnych warunkach gospodarki rynkowej na koniec okresu restrukturyzacji,

- wysokość i natężenie takiej pomocy będą ściśle ograniczone do tego, co jest absolutnie niezbędne w celu odzyskania takiej trwałej konkurencyjności,

- ogólne zmniejszenie zdolności produkcyjnych netto wyniesie minimum 2,05 miliona ton (wyroby gotowe).

Komisja przyjęła już dwa sprawozdania monitorujące dotyczące 2006[2] i 2007[3] r. W niniejszym trzecim i ostatnim sprawozdaniu monitorującym dokonano oceny wyników osiągniętych w 2008 r. w oparciu o istotne informacje udostępnione dopiero po upłynięciu 2008 r.

WYNIKI MONITOROWANIA RESTRUKTURYZACJI

Postanowienia załącznika VII obejmowały następujące przedsiębiorstwa: Ispat Sidex Galaţi (obecnie Arcelor Mittal Galaţi), Siderurgica Hunedoara (obecnie Mittal Steel Hunedoara), COS Târgovişte (obecnie Mechel Târgovişte), CS Reşiţa (obecnie TMK Reşiţa), IS Câmpia Turzii (obecnie Mechel Câmpia Turzii) oraz Donasid Siderca Călăraşi (obecnie Tenaris Donasid). W 2008 r. produkcja tych przedsiębiorstw stanowiła 90 % produkcji surowej stali w Rumunii.

Monitorowanie kluczowych wskaźników restrukturyzacji

Pomoc państwa

W załączniku VII do traktatu o przystąpieniu ustanowiono pułap wysokości pomocy państwa, jaka może zostać przyznana rumuńskim przedsiębiorstwom sektora hutnictwa żelaza i stali, oraz wprowadzono zakaz przyznawania pomocy publicznej przedsiębiorstwom z tego sektora nie wymienionym w dodatku A do załącznika VII. Maksymalna dozwolona kwota pomocy wynosi 49 985 mld ROL (1,2 mld EUR).

Pomoc skoncentrowano na restrukturyzacji finansowej (zamiany długu na udziały w kapitale zakładowym, umorzenie długów dla dostawców usług komunalnych) oraz niewielkim rozszerzeniu zwolnień od podatków (VAT oraz podatek dochodowy od przedsiębiorstw). Wielkość pomocy określono na podstawie zatwierdzonego krajowego programu restrukturyzacji (KPR) i indywidualnych biznesplanów (IBP), w których inwestycje odgrywały zasadniczą rolę w redukcji kosztów i poprawie jakości produktów końcowych. Większość kwoty przyznano w 2003 i 2004 r.

Po 2004 r. pomoc państwa nie była przyznawana ani wypłacana wymienionym przedsiębiorstwom ani żadnemu innemu producentowi stali w Rumunii.

Komisja stwierdziła, na podstawie dostępnych informacji, że Rumunia wypełniła swoje zobowiązania dotyczące pomocy państwa.

Zmniejszenie zdolności produkcyjnych

Aby zrekompensować przewagę konkurencyjną uzyskaną przez przedsiębiorstwa otrzymujące pomoc na restrukturyzację, w dodatku A do załącznika VII do traktatu o przystąpieniu zamieszczono wymóg dotyczący zamknięcia szeregu instalacji produkcyjnych. Ustalono, że w okresie 1993-2008 Rumunia powinna zredukować swoje zdolności produkcyjne o 2 050 000 ton netto dla produktów końcowych.

Monitoring wykazał, że instalacje zamknięto zgodnie z odpowiednią decyzją Komisji[4]. Ponadto rumuńskie przedsiębiorstwa sektora hutnictwa żelaza i stali postanowiły dobrowolnie zlikwidować pewne moce o niskiej wydajności, w tym zgniatacze kęsisk kwadratowych, walcownie, walcownie profili lekkich i walcówki.

Inne główne wskaźniki restrukturyzacyjne

Konkurencyjność i wyniki finansowe

Po zakończeniu okresu restrukturyzacji w 2008 r. wszystkie przedsiębiorstwa korzystające z pomocy przeszły przyjęty przez Komisję test trwałej konkurencyjności, jak określono w załączniku VII[5]. Przedsiębiorstwa osiągnęły EBITDA wynoszące od 8,5 % do 21,6 %, przy założonym celu 10,0 % oraz EBIT od 4,6 % do 19,5 %, przy celu 1,5 %. Tylko jedno przedsiębiorstwo, Mechel Câmpia Turzi, uzyskało niewystarczający wynik EBITDA. Powyższe wyniki są zgodne z nowym programem rozwoju inwestycji na okres do 2011 r., przyjętym do wiadomości przez Komisję. Wynik nie odbiega od celu w sposób znaczący, a przedsiębiorstwo w całym okresie restrukturyzacji wykazywało stałą i znaczącą poprawę obu wskaźników trwałej konkurencyjności. W 2008 r. wynik EBIDTA przedsiębiorstwa Mechel Câmpia Turzi był trzy razy wyższy od wyniku przewidzianego w programie rozwoju inwestycji, pomimo że przedsiębiorstwo bardzo mocno odczuło kryzys w ostatnim kwartale 2008 r.

Wydajność i zatrudnienie

W 2008 r. liczba zlikwidowanych miejsc pracy w rumuńskim sektorze hutnictwa żelaza i stali przekroczyła prognozowane wielkości (średni roczny poziom zatrudnienia wynosił 33 200, natomiast docelowa liczba miejsc pracy przewidziana w KPR wynosiła 43 308), co wskazuje na optymalizację zatrudnienia w całym okresie restrukturyzacji 2004-2008 na poziomie ponad 14 200 zatrudnionych. Wynik ten osiągnięto głównie poprzez outsourcing, wcześniejsze emerytury oraz dobrowolne odchodzenie z pracy.

Pomimo poprawy wydajności pracy, w niektórych przedsiębiorstwach otrzymujących pomoc wskaźniki wydajności pod koniec okresu restrukturyzacji są niższe od docelowych wskaźników IBP i znacznie niższe od poziomów w sektorze hutnictwa żelaza i stali EU, podanych w załączniku VII do traktatu o przystąpieniu. Zmniejszenie produkcji w 2008 doprowadziło do spadku ogólnego rzeczywistego wskaźnika wydajności po okresie jego stałego wzrostu w latach 2004-2008. Wyniki poszczególnych przedsiębiorstw znacznie się różnią.

Wyniki spółek zależnych Arcelor Mittal – Galaţi i Hunedoara – są niezgodne z IBP i wskaźnikami europejskimi. Można to jednak wytłumaczyć niższym niż zaplanowany poziomem produkcji, związanym z kryzysem, który miał bardzo duży wpływ na wyniki tych przedsiębiorstw. Choć w pierwszym półroczu 2008 r. Galaţi i Hunedoara prawie osiągnęły cel IBP dotyczący wydajności, ich wyniki bardzo pogorszyły się w drugim półroczu 2008 r. w związku z globalnym brakiem popytu. W związku z redukcją zatrudnienia w 2009 r., tym spółkom zależnym prawie udało się osiągnąć cele IBP pomimo pogorszenia koniunktury na rynku.

W spółkach zależnych Tenaris Donasid i Mechel, Târgovişte i Câmpia Turzi, poziom wydajności jest niemal zgodny z celami IBP i wykazywał tendencję rosnącą w całym okresie restrukturyzacji. Wskaźnik wydajności w TMK Reşiţa osiągnął zaledwie 50 % docelowego poziomu IBP. Ale jeżeli weźmie się pod uwagę tylko pracowników bezpośrednio związanych z produkcją stali, przedsiębiorstwo to przekroczyło plan.

Obniżenie kosztów

Choć na poziomie poszczególnych przedsiębiorstw wyniki są bardzo zróżnicowane, to wszystkie one odzwierciedlają określony rodzaj działań podjętych w celu zredukowania kosztów operacyjnych. W niektórych obszarach konieczne redukcje kosztów we wszystkich przedsiębiorstwach mogły zostać osiągnięte w dłuższej perspektywie tylko poprzez nowe inwestycje. Ponadto wszystkie przedsiębiorstwa osiągnęły cele związane z inwestycjami (zatwierdzone w poszczególnych IBP). Przedsiębiorstwa zainwestowały od 150 do 330 % zaplanowanych kwot. Jednak nie we wszystkich przedsiębiorstwach wyniki tych inwestycji były widoczne natychmiast.

W Arcelor Mittal Galaţi w całym okresie restrukturyzacji stosowano ogólną strategię redukcji kosztów skoncentrowaną na fazie płynnej i wydziale walcowni. Wynik ten osiągnięto dzięki dużym inwestycjom. Pomimo tych działań, redukcja kosztów okazała się niewystarczająca. Mimo wszystko w całym okresie restrukturyzacji przedsiębiorstwo podejmowało znaczne wysiłki mające na celu zmniejszenie kosztów.

W 2008 r. przedsiębiorstwo rozpoczęło wdrażanie strategii, której celem było zwiększenie wydajności i ograniczenie wysokiej specyficznej konsumpcji, mającej wpływ na koszty operacyjne. Jednak warunki panujące obecnie na rynku zmusiły przedsiębiorstwo do czasowego zawieszenia tych planów do powrotu koniunktury na rynku. Właściwa realizacja tej strategii przyczyni się do dalszej poprawy wyników osiągniętych przez przedsiębiorstwo.

W 2008 r. Mittal Steel Hunedoara czasowo zawiesiło wdrażanie nowego programu rozwoju, został on jednak ponownie zainicjowany na początku 2010 r. Jego celem jest dalsza redukcja kosztów (poprzez zwiększenie wydajności i zredukowanie specyficznej konsumpcji) oraz poprawa wydajności energetycznej. Osiągnięcie planowanych wyników oznaczałoby znaczną poprawę i wskazałoby drogę do dalszego ograniczenia kosztów.

Wyniki pozostałych czterech przedsiębiorstw wskazują na stały postęp w redukcji kosztów, w większości przypadków są też zgodne z celami IBP i zbliżają się do poziomu międzynarodowych wskaźników dla sektora hutnictwa żelaza i stali. Jednak nadal istnieje potrzeba poprawy, szczególnie specyficznej konsumpcji surowców, proporcji produktów gorszego gatunku, a także efektywności energetycznej.

Ochrona środowiska

W traktacie o przystąpieniu określono przepisy przejściowe i ustalono wykaz instalacji, dla których przyznano odstępstwo od zgodności z dyrektywą IPPC[6] do grudnia 2014 r. Zintegrowane pozwolenia wydane dla instalacji do produkcji stali w sektorze zawierały plany dotyczące programów inwestycji w zakresie środowiska. Mittal Steel Hunedoara i TMK Reşiţa nie osiągnęły indywidualnych celów IBP w zakresie inwestycji dotyczących środowiska, ale rzeczywiste wydatki dostosowano do zintegrowanych pozwoleń. W przypadku Arcelor Mittal Galaţi program inwestycyjny uzgodniony w ramach pozwolenia nie został w pełni zrealizowany w 2008 r., jednak ogólna kwota inwestycji w zakresie środowiska w okresie 2004-2008 przekroczyła docelowy poziom określony w IBP.

WNIOSKI

Niniejsze sprawozdanie monitorujące jest ostatnim sprawozdaniem dotyczącym restrukturyzacji hutnictwa żelaza i stali w Rumunii. Zdaniem Komisji w świetle osiągniętych rezultatów wymogi załącznika VII do traktatu o przystąpieniu można uznać za spełnione:

- całkowita pomoc na restrukturyzację przyznana przedsiębiorstwom korzystającym z pomocy była niższa od maksymalnych dozwolonych poziomów,

- osiągnięto redukcję zdolności produkcyjnych netto,

- w większości przypadków osiągnięto wskaźniki restrukturyzacyjne określone w dodatku A do załącznika VII (trwała konkurencyjność, wydajność i obniżenie kosztów).

Komisja stwierdza, że restrukturyzacja przeprowadzona w okresie przejściowym (2004-2008) była wystarczająca. Niestety w ostatnim roku restrukturyzacji działalność przedsiębiorstw poważnie utrudnił globalny kryzys. W wyniku znacznego spadku popytu na produkty stalowe nie osiągnięto zaplanowanych wskaźników wykonania. Należy jednak zauważyć, że wyniki osiągnięte przez przedsiębiorstwa w całym okresie restrukturyzacji (szczególnie poprawa zyskowności) sprawiły, że przedsiębiorstwa te poradziły sobie w szczególnie trudnych warunkach panujących na rynku w 2008 r.

Dalsze wysiłki są nadal konieczne, aby w pełni osiągnąć trwałą konkurencyjność przedsiębiorstw, tak aby mogły one stawić czoło wszelkim trudnym sytuacjom na rynkach w przyszłości. W dłuższej perspektywie można to osiągnąć jedynie poprzez stałe realizowanie strategii redukowania kosztów oraz rozwój spójnych strategii na przyszłość.

[pic]

[1] Dz.U. L 157 z 21.6.2005, s. 3.

[2] COM (2008) 511.

[3] COM (2009) 146.

[4] Decyzja 3010/91/EWWiS, Dz.U. L 286 z 16.10.1991, str. 20.

[5] Dz.U. C 244 z 1.10.2004, s. 2.Przedsiębiorstwa powinny osiągnąć:- wynik operacyjny brutto obrotu: tj. stopę EBITDA (ang. earnings before interest, tax, depreciation and amortisation , dochód przed odliczeniem odsetek, podatków i amortyzacji) wyrażoną w % obrotu na poziomie przynajmniej 10 % dla niezintegrowanych przedsiębiorstw sektora hutnictwa żelaza i stali i 13,5 % dla zakładów zintegrowanych);- wskaźnik rentowności obrotu kapitałem, tj. wskaźnik EBIT (ang. earnings before interest and taxes , dochód przed odliczeniem odsetek i podatków) wyrażony w % obrotu na poziomie przynajmniej 1,5 %.

[6] Dyrektywa Rady 96/61/WE, Dz.U. L 257 z 10.10.1996, s. 26.