1.Wprowadzenie

W rozporządzeniu (WE) nr 450/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 lutego 2003 r. dotyczącym wskaźnika kosztów pracy (WKP)() ustanowiono wspólne ramy opracowywania i przekazywania Komisji porównywalnych wskaźników przez państwa członkowskie. Komisja (Eurostat) publikuje na swojej stronie internetowej() kwartalny komunikat prasowy dotyczący godzinowego WKP, który zawiera pełen zbiór danych przedstawiony w podziale na rodzaj działalności gospodarczej i koszty pracy. Strona ta zawiera także stopy wzrostu w ujęciu kwartalnym i rocznym.

W lipcu 2003 r. Komisja przyjęła rozporządzenie (WE) nr 1216/2003() określające bardziej szczegółowo procedury, których muszą przestrzegać państwa członkowskie przy przekazywaniu swoich wskaźników Komisji, wymagane szczególne dostosowania sezonowe oraz treść krajowych sprawozdań dotyczących jakości. Następnie w marcu 2007 r. Komisja przyjęła rozporządzenie (WE) nr 224/2007(). Zmienia ono rozporządzenie (WE) nr 1216/2003 i rozszerza zakres WKP o rodzaje działalności gospodarczej określone w sekcjach L, M, N i O klasyfikacji NACE Revision 1. Rozszerzenie to oznacza, że zakresem tym objęto również usługi nierynkowe. Usługi nierynkowe stanowią przeważającą część tych sekcji, a ich dynamika może być inna niż dynamika usług rynkowych. W sierpniu 2007 r. Komisja przyjęła rozporządzenie (WE) nr 973/2007(). Rozporządzeniem tym zmieniono szereg rozporządzeń dotyczących określonych dziedzin statystycznych obejmujących WKP w celu wdrożenia statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej określonej w NACE Revision 2.

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia (WE) nr 450/2003 co dwa lata Komisja przedstawia sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Ponieważ serie historyczne zostały przeanalizowane w poprzednich sprawozdaniach, w niniejszym sprawozdaniu zbadano jakość danych dotyczących WKP w odniesieniu do kwartałów referencyjnych od trzeciego kwartału 2014 r. (2014K3) do drugiego kwartału 2016 r. (2016K2).

W załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 1216/2003 określono następujące kryteria jakości WKP: przydatność, dokładność, terminowość przekazywania danych, dostępność i przejrzystość, porównywalność, spójność i kompletność.

Poprzednie sprawozdanie() dotyczyło postępu w zakresie dostępności i przejrzystości, który uznano za zadowalający. W związku z tym w niniejszym sprawozdaniu skupiono się na postępach poczynionych w zakresie przydatności, terminowości, dokładności, porównywalności oraz dokonano przeglądu spójności pomiędzy danymi dotyczącymi WKP i rachunkami narodowymi.

Szczególną uwagę zwraca się na problem danych, których państwa członkowskie nie przekazały w ustalonych terminach, oraz wpływu tych opóźnień na jakość publikowanych agregatów europejskich.

2.Ogólny postęp dokonany od czasu ostatniego sprawozdania

Z legislacyjnego punktu widzenia od czasu opublikowania ostatniego sprawozdania w 2015 r. nie wprowadzono żadnych istotnych zmian.

W obecnym okresie sprawozdawczym Eurostat pracował nad uproszczeniem i harmonizacją norm odnoszących się zarówno do danych, jak i metadanych („sprawozdania dotyczące jakości”) przesyłanych Komisji przez państwa członkowskie. Na wszystkie państwa członkowskie rozszerzono stosowanie standardu wymiany danych statystycznych i metadanych w formacie SDMX (ang. Statistical Data and Metadata eXchange)() (światowego wzorca w zakresie wymiany informacji statystycznych) dla nomenklatur i zmiennych wykorzystywanych w danych dotyczących WKP. Eurostat zaczął aktualizować definicję struktury danych w formacie SDMX do nowej wersji, aby umożliwić zgromadzenie większej liczby zmiennych fakultatywnych i zharmonizować gromadzenie danych dotyczących WKP z innymi dziedzinami statystycznymi. Badania związane z wprowadzeniem zaktualizowanych standardów przeprowadzono z 12 państwami członkowskimi i po przeprowadzeniu dalszych badań w następnym kwartale referencyjnym (2016K3) przewiduje się wprowadzenie opracowywanej aktualizacji. Badania po stronie wyjściowej, transmisja danych dotyczących WKP w formacie SDMX do Europejskiego Banku Centralnego (EBC), również zakończyły się pomyślnie. Obie inicjatywy przyczyniły się do uproszczenia procesu tworzenia.

Sprawozdania dotyczące jakości przedstawiane przez państwa członkowskie poddano migracji do nowej wersji programu obsługi metadanych pochodzących z Europejskiego Systemu Statystycznego (v2.13), narzędzia informatycznego, które pozwala każdemu państwu członkowskiemu na zdalne wprowadzanie sprawozdań dotyczących jakości oraz do aktualizacji tych części, które zmieniono w trakcie poprzedniego roku bez konieczności ponownego przedkładania ich w całości. Narzędzie to umożliwia ponadto umieszczanie krajowych sprawozdań dotyczących jakości w referencyjnej bazie danych Eurostatu, dzięki czemu są one dostępne dla wszystkich użytkowników.

Jedną z dziedzin, która nadal przyciąga uwagę, jest spójność WKP z innymi danymi statystycznymi dotyczącymi kosztów pracy, w szczególności z kwartalnymi danymi na temat rachunków narodowych (zob. pkt 3.6). Kwestię tę przeanalizowano teoretycznie i empirycznie.

W maju 2015 r. Eurostat zorganizował warsztaty z państwami członkowskimi, aby przedyskutować jakość danych statystycznych dotyczących kosztów pracy. Tematy, takie jak gromadzenie danych (źródła i metody próbkowania), kwestie metodologiczne, wiarygodność i spójność, procedury statystyczne (dostosowanie według dni roboczych), potrzeby użytkowników i przyszły rozwój poddano ocenie oraz uzgodniono propozycje usprawnień.

Podczas posiedzenia Grupy Roboczej ds. Rynku Pracy (LAMAS) w styczniu 2016 r. Eurostat przedstawił wyniki nowych kontroli wiarygodności danych dotyczących WKP. Grupa LAMAS poparła w pełni wspomniane nowe kontrole jakości i zgodziła się wprowadzić je w możliwie największym stopniu na szczeblu krajowym. Państwa niestosujące metody pośredniej dostosowania sezonowego (płacowej / pozapłacowej i agregatów NACE) zgodziły się podczas posiedzenia Grupy Roboczej LAMAS w październiku 2016 r. wprowadzić tę procedurę w ciągu dwóch następnych kwartałów.

W komunikacie prasowym, który po raz pierwszy ukazał się w kwietniu 2016 r., Eurostat zaczął także publikować roczne szacunki godzinowych kosztów pracy z podziałem według NACE. Szacunki te opierają się zarówno na kosztach pracy, jak i tendencjach związanych z WKP i są tworzone 3 miesiące po zakończeniu już okresie odniesienia. Zakres sprawozdania obejmuje klasyfikację NACE z wyjątkiem sekcji L klasyfikacji NACE (obsługa nieruchomości).

Państwa członkowskie wdrożyły i utrzymały ze swej strony infrastrukturę konieczną do tworzenia WKP, a Eurostat stale wprowadza ulepszenia w systemie dotyczącym przyjmowania, weryfikacji, przetwarzania, przechowywania i rozpowszechniania danych. Procesy te, których pełną operacyjność osiągnięto w 2005 r., podlegają stałej kontroli i aktualizacji.

3.Ocena jakości danych i jej wpływ na agregaty europejskie

3.1Przydatność

Wskaźnik „zmian kosztów pracy na przepracowaną godzinę” jest ważny na potrzeby analizy krótko- i średnioterminowego rozwoju gospodarczego. Przy ocenie możliwej presji inflacyjnej wynikającej z sytuacji na rynku pracy Komisja i EBC wykorzystują WKP na przepracowaną godzinę, z którego wynika kształtowanie się kosztów pracy w skali krótkoterminowej. Wskaźnik ten musi być obliczany dla każdego państwa członkowskiego, dla całej Unii Europejskiej (UE) i dla strefy euro zaraz po udostępnieniu danych. Wskaźnik kosztów pracy ma duże znaczenie również dla zainteresowanych partnerów społecznych w kontekście negocjacji płac, a także dla samej Komisji – do celów monitorowania krótkoterminowych zmian kosztów pracy. WKP jest jednym z podstawowych europejskich wskaźników gospodarczych().