Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności, oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 /* KOM/2011/0615 wersja ostateczna - 2011/0276 (COD) */





{SEC(2011)1141 final} {SEC(2011)1142 final} UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Dnia 29 czerwca 2011 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych na okres 2014-2020: Budżet z perspektywy „Europy 2020”[1]. Głównymi cechami charakterystycznymi przyszłego zestawu programów są: uproszczenie realizacji polityki, skupienie się na wynikach oraz większe wykorzystanie zasady warunkowości. Uproszczenie realizacji polityki jest podstawowym celem określonym w komunikacie na temat przeglądu budżetu UE[2], programie dotyczącym inteligentnych regulacji[3], a także w wyżej wymienionym komunikacie w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych. Doświadczenie wskazuje, że obecny okres programowania, a także różnorodność i fragmentacja zasad regulujących programy wydatkowania są często postrzegane jako niepotrzebnie skomplikowane oraz trudne pod względem realizacji i kontroli. Ta sytuacja przekłada się na duże obciążenie administracyjne beneficjentów, a także Komisji i państw członkowskich, co może wywoływać niezamierzony efekt w postaci zniechęcenia do udziału, wyższych wskaźników błędu i opóźnień w realizacji. Oznacza to, że potencjalne korzyści wynikające z programów UE nie są w pełni osiągane. Europejski Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejski Fundusz Społeczny (EFS), Fundusz Spójności, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW) oraz przyszły Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR) (zwane dalej „funduszami objętymi zakresem wspólnych ram strategicznych”) zmierzają do osiągnięcia uzupełniających celów politycznych i są wspólnie zarządzane przez państwa członkowskie i przez Komisję. Ważne jest zatem, aby zmaksymalizować skuteczność wszystkich instrumentów strukturalnych pod względem osiągania celów i zamierzeń określonych w programach i zoptymalizowania synergii oraz efektywności różnych instrumentów. Cel ten zostanie osiągnięty dzięki lepszym warunkom politycznym, regulacyjnym i instytucjonalnym dotyczącym funduszy, zwiększonemu naciskowi na wyniki oraz monitorowaniu postępu w osiąganiu celów i zamierzeń ustalonych w programach, a także harmonizacji, w zakresie w jakim to możliwe, zasad realizacji oraz wymogów dotyczących kontroli. W tym kontekście w niniejszym rozporządzeniu przedstawiono wspólny zestaw podstawowych zasad. Jest ono podzielone na dwie części. Pierwsza część przedstawia szereg wspólnych przepisów dotyczących wszystkich instrumentów strukturalnych objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. Przepisy te odnoszą się do ogólnych zasad wsparcia, takich jak partnerstwo, wielopoziomowe sprawowanie rządów, równouprawnienie kobiet i mężczyzn, zrównoważony charakter i zgodność z obowiązującym prawem UE i krajowym. Wniosek zawiera również wspólne elementy planowania i programowania strategicznego, w tym wykaz wspólnych celów tematycznych wywodzących się ze strategii „Europa 2020”, a także przepisy dotyczące wspólnych ram strategicznych na poziomie Unii oraz dotyczące umów partnerskich, które będą zawierane z każdym państwem członkowskim. W rozporządzeniu ustanowiono wspólne podejście do wzmocnienia skuteczności wykonania polityki spójności, polityki rozwoju obszarów wiejskich oraz polityki morskiej i rybołówstwa, a w związku z tym zawarto przepisy dotyczące uwarunkowań i oceny wykonania oraz ustalenia dotyczące monitorowania, sprawozdawczości i oceny. Wspólne przepisy dotyczące wdrażania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych są również określone w odniesieniu do zasad kwalifikowalności, a specjalne uzgodnienia zdefiniowano dla instrumentów finansowych i rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność. Niektóre uzgodnienia dotyczące zarządzania i kontroli są również takie same dla wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. Druga część rozporządzenia zawiera przepisy szczegółowe w odniesieniu do EFRR, EFS i Funduszu Spójności. Obejmują one przepisy związane z misją i celami polityki spójności, ramami finansowymi, szczegółowymi ustaleniami w zakresie programowania i sprawozdawczości, dużymi projektami i wspólnymi planami działania. W drugiej części określono wymogi w zakresie systemów zarządzania i kontroli stosowanych w ramach polityki spójności oraz opracowano szczegółowe uzgodnienia dotyczące kontroli i zarządzania finansami. Jednocześnie Komisja zapewni zachowanie efektu synergii uzyskanego dzięki uproszczeniu i ujednoliceniu pierwszego (Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji – EFRG) oraz drugiego filara (EFRROW) wspólnej polityki rolnej. W ten sposób zachowane zostaną silne powiązania między EFRG i EFRROW, a także utrzymane będą struktury już istniejące w państwach członkowskich. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCEN SKUTKÓW 2.1. Konsultacje oraz porady ekspertów Rozporządzenia opiera się na szerokich konsultacjach z zainteresowanymi stronami, w tym z państwami członkowskimi, regionami, partnerami społecznymi i gospodarczymi, ekspertami akademickimi i międzynarodowymi instytucjami w kontekście przygotowania wniosku dotyczącego każdego funduszu strukturalnego dotyczącego ram finansowych na lata 2014-2020. Wykorzystano również wyniki ocen ex post przeprowadzonych w odniesieniu do programów na lata 2000-2006 oraz wiele badań i porad ekspertów. W odniesieniu do przyszłych ram polityki spójności porady ekspertów przekazywane były za pośrednictwem grupy wysokiego szczebla na temat przyszłości polityki spójności, która zebrała się na 10 posiedzeniach w latach 2009 i 2011, nieformalnej platformy ustanowionej w celu wsparcia prac Komisji w opracowaniu przyszłych kierunków polityki spójności, jak również grupy zadaniowej ds. zasady warunkowości, która zorganizowała trzy posiedzenia na początku 2011 r. Konsultacje społeczne na temat wniosków z piątego sprawozdana w sprawie spójności zostały przeprowadzone w okresie od 12 listopada 2010 r. do 31 stycznia 2011 r. Otrzymano w sumie 444 opinie. Streszczenie wyników opublikowano w dniu 13 maja 2011 r.[4]. Konsultacje społeczne w zakresie przyszłego rozwoju obszarów wiejskich przeprowadzono między 23 listopada 2010 r. i 25 stycznia 2011 r., a posiedzenie komitetu doradczego z zainteresowanymi stronami zorganizowano w dniu 12 stycznia 2011 r.[5]. W sumie Komisja otrzymała 517 odpowiedzi. W odniesieniu do wkładu wniesionego przez organizacje - 44 % pochodziło z sektora rolnictwa i przetwórczego, a 40 % od władz krajowych, regionalnych i lokalnych, organizacji działających na rzecz ochrony środowiska, ośrodków eksperckich i instytutów badawczych, jak również organizacji ds. rozwoju, sektora handlu oraz organizacji konsumenckich. Pozostałe organizacje (12 %) uczestniczące w konsultacjach to organizacje ochrony zdrowia, podmioty zajmujące się gospodarką wodną i organizacje społeczeństwa obywatelskiego. W kwestii reformy wspólnej polityki rybołówstwa przyjęto zieloną księgę w kwietniu 2009 r.[6], a następnie przeprowadzono konsultacje publiczne. Oprócz konsultacji publicznych, zorganizowano około 200 spotkań z państwami członkowskimi, Komitetem Doradczym ds. Rybołówstwa i Akwakultury (ACFA) i regionalnymi komitetami doradczymi (RAC), sektorem rybołówstwa, sektorem przetwórstwa i wprowadzania do obrotu, związkami zawodowymi, organizacjami pozarządowymi oraz środowiskiem naukowym. W szczególności: (i) w Gandawie (12-14 września 2010 r.) i w Noordwijk (9-11 marca 2011 r. miały miejsce dwa spotkania z państwami członkowskimi, podczas których omawiano przyszłe finansowanie; (ii) w Brukseli 13 kwietnia 2010 r. zorganizowano specjalne seminarium na temat przyszłego Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFF) z udziałem zainteresowanych podmiotów z branży, związków zawodowych i państw członkowskich; (iii) w Brukseli w dniach 12-13 kwietnia 2011 r. odbyła się konferencja na temat przyszłości lokalnego rozwoju w obszarach rybołówstwa. Można wyciągnąć szereg wspólnych wniosków z wyników różnych publicznych konsultacji, które potwierdziły następujące fakty: – większość zainteresowanych podmiotów opowiadała się za dalszym wsparciem finansowym wymienionych obszarów polityki; – wsparcie UE powinno koncentrować się na określonej liczbie priorytetów, a poszczególne rodzaje polityki powinny zostać ujednolicone ze strategią „Europa 2020”; – w szczególności w ramach polityki spójności, zainteresowane podmioty wezwały do przyjęcia podejścia bardziej ukierunkowanego na wyniki i wyraziły silne poparcie dla bardziej przejrzystych i uproszczonych procedur zarządzania finansami; Większość zainteresowanych podmiotów opowiedziała się za bardziej zintegrowanym podejściem lub strategiami skoordynowanymi z innymi rodzajami polityki UE i instrumentami finansowymi. 2.2. Ocena skutków Wniosek opiera się na trzech ocenach skutków: ocenie przeprowadzonej łącznie dla EFRR, EFS i Funduszu Spójności, ocenie dla EFRROW oraz ocenie dla EFMR. W tych ocenach skutków przeanalizowano kwestie dotyczące wartości dodanej UE, skuteczności wykonania i realizacji polityk, a także uproszenia i harmonizacji przepisów. Warianty przeanalizowane w ramach ocen skutków były związane z (i) poprawą zdolności polityki do osiągania europejskiej wartości dodanej, (ii) zwiększeniem skuteczności wykonania polityki oraz (iii) uproszczeniem – zmniejszeniem kosztów administracyjnych i ograniczeniem ryzyka błędu. 2.2.1. Osiąganie europejskiej wartości dodanej Aby osiągnąć większą europejską wartość dodaną, programy strukturalne muszą: a) skoncentrować swoje wsparcie na priorytetach UE oraz b) być skoordynowane z innymi rodzajami polityki UE oraz instrumentami finansowymi. Strategia „Europa 2020” obejmuje przejrzysty zestaw wspólnych celów, w tym najważniejsze cele i inicjatywy przewodnie oraz jasne ramy służące określeniu priorytetów finansowania. Zainteresowane strony osiągnęły szerokie porozumienie w kwestii roli różnych rodzajów polityki (polityka spójności, rozwoju obszarów wiejskich, morska i rybołówstwa) w przyczynianiu się do realizacji strategii „Europa 2020 ”[7]. W odniesieniu do koncentracji na priorytetach UE ocenione warianty objęły elastyczne podejście do koncentracji poprzez stosowanie przepisów dotyczących przyznawania środków; bardziej widoczne i kompleksowe powiązania z głównymi celami strategii „Europa 2020” oraz zintegrowanymi wytycznymi, zapewniające masę krytyczną dla EFS, oraz koncentrację na priorytetach UE jedynie w słabiej rozwiniętych państwach członkowskich. Preferowanym wariantem jest stworzenie ścisłych powiązań z celami strategii „Europa 2020”, które mogłyby w największym stopniu przyczynić się do osiągnięcia głównych celów. W odniesieniu do koordynacji z innymi politykami UE oraz instrumentami finansowymi, rozpatrywane warianty objęły elastyczne ujednolicenie oparte na niewiążących strategicznych wytycznych Wspólnoty, bardziej kompleksowe ujednolicenie z celami strategii „Europa 2020” poprzez wspólne ramy strategiczne i umowy partnerskie oraz brak ujednolicenia z innymi rodzajami polityki UE i instrumentami finansowymi, oprócz zapewnienia formalnej zgodności. Uzgodnienia dotyczące planowania strategicznego, obejmujące wspólne ramy strategiczne na poziomie Unii i umowy partnerskie na poziomie krajowym są uważane za zapewniające skuteczną koordynację rodzajów polityki unijnej z instrumentami. 2.2.2. Zwiększanie skuteczności wykonania polityki Skuteczność różnych instrumentów strukturalnych zależy od stabilnej polityki i odpowiednich ram regulacyjnych i instytucjonalnych. W wielu sektorach połączenie warunków strategicznych i regulacyjnych oraz inwestycji publicznych jest konieczne w celu usunięcia przeszkód dla wzrostu gospodarczego. Warianty przeanalizowane w tym kontekście odnosiły się do: a) status quo (uwarunkowania makrobudżetowe w ramach Funduszu Spójności, proceduralna zgodność, zgodność z unijnymi przepisami sektorowymi i ramami strategicznymi stosowanymi niesystematycznie, brak przepisów dotyczących skuteczności wykonania); b) uwarunkowań ex ante, które muszą być spełnione przed przyjęciem programów; c) uwarunkowań ex post obejmujących ramy oceny wykonania i rezerwę na wykonanie; d) wzmocnienia uwarunkowań makrobudżetowych oraz e) wariantu połączonego. Preferowanym wariantem jest wariant połączony, ponieważ umożliwiłby uwzględnienie kwestii wstępnych warunków koniecznych do efektywnego wykorzystania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych i zapewniłby bodźce do osiągnięcia wstępnie wyznaczonych celów i zamierzeń oraz ujednolicenia realizacji programów z unijnym zarządzaniem gospodarczym. 2.2.3. Uproszczenie - zmniejszenie kosztów administracyjnych i ograniczenie ryzyka błędu Prawidłowe, skuteczne i efektywne zarządzanie instrumentami strukturalnymi wymaga odpowiednich, skutecznych i przejrzystych systemów angażujących różne szczeble administracji. Wskazane systemy powinny zapewnić wybór operacji o wysokiej jakości i skuteczną realizację tych operacji, aby osiągnąć cele polityki. Systemy zarządzania i kontroli muszą także zagwarantować zapobieganie i wykrywanie nieprawidłowości, w tym nadużyć finansowych, a tym samym wystarczającą wiarygodność w zakresie prawidłowości wydatków. Jednocześnie system realizacji powinien być jak najbardziej prosty i usprawniony w celu zagwarantowania skutecznej realizacji i zmniejszenia obciążenia administracyjnego dla beneficjentów. Rozpatrywane warianty dotyczące polityki spójności obejmowały różne możliwości zwrotu (w oparciu o koszty rzeczywiste i opcję kosztów uproszczonych), e-rządzenie i zapewnienie wiarygodności. Główne różnice pomiędzy wariantami odnoszą się do poziomu zaangażowania Komisji w ocenę systemów zarządzania i kontroli; dostępności możliwości zwrotu związanych z wynikami; i mechanizmów promowania e-rządzenia w codziennym zarządzaniu funduszami UE. Podejście proporcjonalne wiążące się z uzgodnieniami w sprawie kontroli opartej na analizie ryzyka, dostępnością szerokiego zakresu możliwości zwrotu, a także zaawansowanym e-rządzeniem na poziomie państw członkowskich i regionów jest wariantem preferowanym, ponieważ mogłoby doprowadzić do znaczącego potencjalnego obniżenia kosztów kontroli i zmniejszenia obciążenia pracą, a także w lepszym stopniu gwarantowałoby przestrzeganie zasady pomocniczości. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Działanie UE jest uzasadnione na podstawie celów określonych w art. 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz zgodnie z zasadą pomocniczości. Prawo do podejmowania działań jest ustanowione w art. 175 TFUE, który wyraźnie wzywa UE do wdrożenia tej polityki za pomocą funduszy strukturalnych, oraz w związku z art. 177, który określa rolę Funduszu Spójności. Cele EFS, EFRR i Funduszu Spójności są określone odpowiednio w art. 162, 176 i 177 TFUE. Działania związane z rolnictwem i rybołówstwem są uzasadnione na mocy art. 38 i 39 TFUE. W art. 174 TFUE wskazano, że szczególną uwagę poświęca się obszarom wiejskim, obszarom podlegającym przemianom przemysłowym i regionom, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, takim jak najbardziej na północ wysunięte regiony o bardzo niskiej gęstości zaludnienia oraz regiony wyspiarskie, transgraniczne i górskie. W art. 349 TFUE postanowiono, że wprowadzone zostaną szczególne środki w celu uwzględnienia strukturalnej sytuacji gospodarczej i społecznej regionów najbardziej oddalonych pogarszanej przez niektóre szczególne cechy, które poważnie szkodzą ich rozwojowi. 4. WPŁYW NA BUDŻET Wniosek Komisji dotyczący wieloletnich ram finansowych przewiduje kwotę w wysokości 376 mld EUR na lata 2014-2020 na cele spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Proponowany budżet na lata 2014-2020 || mld EUR Regiony słabiej rozwinięte Regiony w okresie przejściowym Regiony lepiej rozwinięte Współpraca terytorialna Fundusz Spójności Dodatkowe środki dla regionów najbardziej oddalonych i słabo zaludnionych || 162,6 38,9 53,1 11,7 68,7 0,926 Instrument „Łącząc Europę” na rzecz transportu, energii i technologii informacyjno-komunikacyjnych (TIK) || 40 mld EUR (dodatkowe 10 mld EUR przeznaczone w ramach Funduszu Spójności) *Wszystkie kwoty w cenach stałych z 2011 r. We wniosku Komisji ustalono także minimalny udział EFS dla każdej kategorii regionów w celu zwiększenia wkładu funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w osiąganie głównych celów strategii „Europa 2020”. Zastosowanie tych udziałów daje minimalny ogólny udział EFS w środkach budżetowych przydzielonych na politykę spójności w wysokości 25 %, tj. 84 mld EUR. Należy jednak zauważyć, że wspomniana minimalna alokacja EFS zawiera środki budżetowe przeznaczone dla przyszłego wniosku Komisji w sprawie pomocy żywnościowej dla osób najbardziej potrzebujących. Wniosek Komisji dotyczący finansowania EFRROW i EFMR będzie zawarty w rozporządzeniach dotyczących poszczególnych funduszy w odniesieniu do każdego funduszu. 5. streszczenie rozporządzenia 5.1. Wspólne przepisy dotyczące wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych 5.1.1. Zasady ogólne Ogólne zasady regulujące wsparcie ze wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych będą odnosić się do partnerstwa i wielopoziomowego sprawowania rządów, zgodności z obowiązującym prawem UE i krajowym, promowania równouprawnienia kobiet i mężczyzn oraz trwałego rozwoju. W tym kontekście, w odniesieniu do EFS, Komisję nadal będzie wspomagać Komitet przewidziany w art. 163 Traktatu, złożony z jednego przedstawiciela rządu, jednego przedstawiciela organizacji pracowników oraz jednego przedstawiciela organizacji pracodawców z każdego państwa członkowskiego. 5.1.2. Podejście strategiczne Aby zmaksymalizować wpływ polityki w zakresie realizacji europejskich priorytetów, Komisja proponuje wzmocnienie programowania strategicznego. Obejmuje to sporządzenie wykazu celów tematycznych w rozporządzeniu zgodnie ze strategią „Europa 2020”. (1) wspieranie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji; (2) zwiększenie dostępności, stopnia wykorzystania i jakości technologii informacyjno-komunikacyjnych; (3) podnoszenie konkurencyjności małych i średnich przedsiębiorstw, sektora rolnego (w odniesieniu do EFRROW) oraz sektora rybołówstwa i akwakultury (w odniesieniu do EFMR); (4) wspieranie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach; (5) promowanie dostosowania do zmiany klimatu, zapobiegania ryzyku i zarządzania ryzykiem; (6) ochrona środowiska naturalnego i wspieranie efektywności wykorzystywania zasobów; (7) promowanie zrównoważonego transportu i usuwanie niedoborów przepustowości w działaniu najważniejszych infrastruktur sieciowych; (8) wspieranie zatrudnienia i mobilności pracowników; (9) wspieranie włączenia społecznego i walka z ubóstwem; (10) inwestowanie w edukację, umiejętności i uczenie się przez całe życie; (11) wzmacnianie potencjału instytucjonalnego i skuteczności administracji publicznej. Wspólne ramy strategiczne będą przekładać cele i zamierzenia priorytetów Unii w zakresie inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu na podstawowe działania w ramach EFRR, Funduszu Spójności, EFS, EFRROW i EFMR, co zapewni zintegrowane wykorzystanie funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w osiąganiu wspólnych celów. Umowy partnerskie między Komisją i każdym z państw członkowskich będą określać zobowiązania partnerów na poziomie krajowym i regionalnym oraz Komisji. Będą one powiązane z celami strategii „Europa 2020” oraz krajowymi programami reform. Umowy będą także określać zintegrowane podejście do rozwoju terytorialnego wspierane przez wszystkie fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych oraz zawierać cele wytyczone w oparciu o uzgodnione wskaźniki, inwestycje strategiczne i szereg uwarunkowań. Będą one zawierać zobowiązania do corocznego informowania o postępach w sprawozdaniach rocznych na temat polityki spójności, polityki rozwoju obszarów wiejskich i w innych publicznych sprawozdaniach. 5.1.3. Uwarunkowania i skuteczność wykonania W celu zwiększenia skuteczności wykonania wprowadzone zostaną nowe przepisy dotyczące uwarunkowań, aby zagwarantować tworzenie przez finansowanie UE silnych zachęt dla państw członkowskich do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020”. Uwarunkowania będą obejmować warunki ex ante, które muszą być spełnione zanim nastąpi wypłata środków, oraz warunki ex post, które uzależnią uwolnienie dodatkowych środków od osiągniętych wyników. Uzasadnieniem dla wzmocnienia uwarunkowań ex ante w odniesieniu do tych funduszy jest zapewnienie istnienia warunków niezbędnych dla skutecznego wsparcia z funduszy. Doświadczenia z przeszłości wskazują, że skuteczność inwestycji finansowanych przez fundusze została w niektórych przypadkach osłabiona przez utrudnienia w polityce, ramach regulacyjnych i instytucjonalnych. Zasada warunkowości nie jest pojęciem nowym w polityce spójności. Podczas kolejnych okresów programowania wprowadzono wiele mechanizmów w celu zwiększenia skuteczności interwencji. Niektóre są powiązane z dyscypliną zarządzania i kontroli, podczas gdy inne odnoszą się do ram strategicznych i regulacyjnych, jak również do zdolności administracyjnych. Doświadczenia nabyte w trakcie stosowania zasady warunkowości wskazują jednak na różnice pomiędzy programami. Bardziej przejrzyste i systematyczne stosowanie jest zatem uzasadnione. Uwarunkowania ex post wzmocnią ukierunkowanie na skuteczność wykonania i osiągnięcie celów strategii „Europa 2020”. Będą one oparte na osiąganiu celów pośrednich odnoszących się do celów dotyczących produktów/usług i rezultatów powiązanych z celami strategii „Europa 2020” określonymi dla programów w umowach partnerskich. Kwota wynosząca 5 % budżetu odpowiednich funduszy zostanie odłożona i przydzielona podczas średniookresowej oceny wykonania państwom członkowskim, których programy osiągnęły cele pośrednie. Oprócz rezerwy na wykonanie nieosiągnięcie celów pośrednich może prowadzić do zawieszenia środków, a poważne braki w osiąganiu celów programu mogą skutkować anulowaniem przyznanych środków. W celu dopilnowania, by skuteczność środków nie była osłabiana przez niestabilną politykę makroekonomiczną, Komisja proponuje wzmocnienie przepisów dotyczących funduszy w sprawie uwarunkowań makrobudżetowych i ujednolicenie ich z nowymi środkami egzekucyjnymi w ramach paktu stabilności i wzrostu, które mają zostać przyjęte jako część szóstego pakietu dotyczącego zarządzania gospodarczego. Jednocześnie wyższa stopa współfinansowania (o 10 punktów procentowych) może być stosowana, jeżeli państwo członkowskie otrzymuje wsparcie finansowe zgodnie z art. 136 i 143 TFUE, zmniejszając tym samym wkład wymagany z budżetów krajowych w okresie konsolidacji fiskalnej, przy utrzymaniu takiego samego ogólnego poziomu finansowania UE. 5.1.4. Uzgodnienia dotyczące wspólnego zarządzania We wniosku przewidziano system zarządzania i kontroli, który jest podobny w ramach instrumentów zarządzania dzielonego i opiera się na wspólnych zasadach. System krajowej akredytacji zostaje wprowadzony w celu wzmocnienia zobowiązania państw członkowskich do należytego zarządzania finansami. Uzgodnienia służące zagwarantowaniu Komisji prawidłowości wydatków zostały zharmonizowane i nowe wspólne elementy, takie jak poświadczenie wiarygodności dotyczące zarządzania i roczne rozliczenie rachunków zostały wprowadzone w celu wzmocnienia wiarygodności. 5.1.5. Rozwój kierowany przez lokalną społeczność Państwa członkowskie będą mieć możliwość korzystania ze wspólnych procesów dotyczących przygotowania, negocjacji, zarządzania i realizacji, oraz będą zachęcane do takiego korzystania w szczególności w przypadku, gdy potrzeba lepszej koordynacji kapitału ludzkiego i inwestycji w infrastrukturę jest największa. Fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych muszą być ukierunkowane na wiele potrzeb rozwojowych na poziomie subregionalnym i lokalnym. Aby ułatwić przeprowadzenie wielowymiarowych i międzysektorowych interwencji, Komisja proponuje wzmocnienie inicjatyw kierowanych przez lokalną społeczność, ułatwienie realizacji zintegrowanych strategii rozwoju lokalnego oraz utworzenie lokalnych grup działania, w oparciu o doświadczenie płynące z podejścia LEADER. 5.1.6. Instrumenty finansowe Oprócz finansowania z wykorzystaniem dotacji, proponuje się, by wsparcie dla przedsiębiorstw i projektów, które prawdopodobnie przyniosą znaczne korzyści finansowe, było dostarczane głównie poprzez innowacyjne instrumenty finansowe. Instrumenty finansowe pozostaną podobne do tych stosowanych w latach 2007-2013, jednakże niektóre elementy uproszczenia powinny zostać podkreślone. Po pierwsze, Komisja zaproponuje gotowe rozwiązania poprzez zapewnienie dostępu do instrumentów finansowych stworzonych na poziomie UE oraz modele funduszy krajowych i regionalnych oparte o standardowe warunki ustanowione przez Komisję. Po drugie, we wniosku przedstawiono jasne zasady wdrożenia tych instrumentów i uwzględniono niejasności powstałe w kontekście ram prawnych na lata 2007-2013, zwiększając pewność prawną dla wszystkich stron. Po trzecie, instrumenty finansowe mogą być wykorzystywane w przyszłości w odniesieniu do wszystkich rodzajów inwestycji i beneficjentów, co stanowi znaczne rozszerzenie możliwości wykorzystania tych innowacyjnych instrumentów. 5.1.7. Monitorowanie i ocena Wspólne przepisy dla wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w obszarze monitorowania i oceny odnoszą się do roli i składu komitetu monitorującego, rocznego sprawozdania z realizacji, rocznych spotkań przeglądowych, sprawozdania z postępów w wykonaniu umowy partnerskiej oraz ocen ex ante i ex post. 5.1.8. Uproszczone i ukierunkowane zasady kwalifikowalności W obecnym okresie wielu beneficjentów korzystających z funduszy w ramach różnych unijnych instrumentów finansowania jest skonfrontowanych z różnymi zasadami kwalifikowalności, co zwiększa stopień złożoności zarządzania, a także ryzyko błędów. W związku z tym położono nacisk na środki służące dopilnowaniu, by koszty administracyjne były proporcjonalne, oraz zmniejszeniu obciążeń administracyjnych związanych z zarządzaniem funduszami UE przez beneficjentów. Celem jest zharmonizowanie, na ile jest to możliwe, podstawowych zasad dotyczących instrumentów wdrażanych w ramach zarządzania dzielonego, aby zmniejszyć różnorodność faktycznie stosowanych zasad. Możliwości dotyczące uproszczonych kosztów, takie jak stawki zryczałtowane i kwoty ryczałtowe zapewniają państwom członkowskim środki do wprowadzenia zarządzania ukierunkowanego na wyniki na poziomie poszczególnych operacji. Wspólne przepisy dotyczące realizacji obejmują wspólne zasady w zakresie wydatków kwalifikowalnych, różnych form wsparcia finansowego, kosztów uproszczonych i trwałości operacji. We wniosku przewidziano wspólne zasady dla systemów zarządzania i kontroli. W kontekście wspólnej polityki rolnej obecne zasady dotyczące kosztów administracyjnych i systemów kontroli zostaną zachowane i utrzymane. 5.2. Przepisy ogólne mające zastosowanie do EFRR, EFS i Funduszu Spójności W części trzeciej rozporządzenia określono misję i cele polityki spójności, geograficzny zakres wsparcia, środki finansowe i zasady pomocy, programowanie, duże projekty, wspólne plany działania, rozwój terytorialny, monitorowanie i ocenę, informację i komunikację, kwalifikowalność wydatków oraz systemy zarządzania i kontroli. 5.2.1. Geograficzny zakres wsparcia Obejmuje to rozróżnienie w odniesieniu do regionów słabiej rozwiniętych, regionów w okresie przejściowym oraz regionów lepiej rozwiniętych. Regiony słabiej rozwinięte: Zgodnie z TFUE, wspieranie regionów słabiej rozwiniętych pozostaje ważnym priorytetem dla polityki spójności. Proces nadrabiania zaległości w regionach słabiej rozwiniętych pod względem ekonomicznym i społecznym będzie wymagać długoterminowych nieustających wysiłków w otoczeniu naznaczonym rosnącą niepewnością. Kategoria ta dotyczy regionów, w których PKB na mieszkańca wynosi mniej niż 75 % średniego poziomu PKB w UE-27. Regiony w okresie przejściowym: Nowa kategoria regionów – „regiony w okresie przejściowym ” – zostanie wprowadzona w celu zastąpienia obecnego systemu phasing-out oraz phasing-in. Kategoria ta będzie obejmować wszystkie regiony, w których PKB na mieszkańca wynosi od 75 % do 90 % średniego poziomu w UE-27. Regiony lepiej rozwinięte: Interwencje w regionach słabiej rozwiniętych pozostaną głównym priorytetem polityki spójności, istnieją jednak poważne wyzwania, które dotyczą wszystkich państw członkowskich, takie jak światowa konkurencja w gospodarce opartej na wiedzy, ewolucja w kierunku gospodarki niskoemisyjnej i polaryzacja społeczna nasilająca się pod wpływem obecnych warunków gospodarczych. Kategoria ta dotyczy tych regionów, w których PKB na mieszkańca wynosi powyżej 90 % średniego poziomu PKB w UE-27. Wszystkie regiony, których PKB na mieszkańca za okres 2007-2013 wyniósł mniej niż 75 % średniej UE-25 w okresie odniesienia, lecz których PKB na mieszkańca wzrósł do ponad 75 % średniej UE-27 otrzymają dwie trzecie swojej alokacji na okres 2007-13. Dla każdej kategorii regionów zostanie ustalony minimalny udział EFS (25 % dla regionów objętych celem „Konwergencja”, 40 % dla regionów w okresie przejściowym i 52 % dla regionów objętych celem konkurencyjności). Fundusz Spójności będzie wspierać państwa członkowskie, których dochód narodowy brutto (DNB) na mieszkańca jest niższy niż 90 % średniego poziomu w UE-27, w zakresie inwestycji w sieci transportowe TEN-T i środowisko. Część alokacji w ramach Funduszu Spójności (10 mld EUR) zostanie przeznaczona na finansowanie sieci transportowych w ramach instrumentu „Łącząc Europę”. Z doświadczeń w stosowaniu obecnych ram finansowych wynika, że wiele państw członkowskich ma trudności z absorpcją dużych ilości funduszy UE w ograniczonym czasie. Ponadto sytuacja fiskalna w niektórych państwach członkowskich sprawia, że uwalnianie środków na cele współfinansowania krajowego jest utrudnione. W celu zaradzenia problemowi absorpcji funduszy Komisja proponuje szereg rozwiązań: – ustalenie na poziomie 2,5 % PKB stóp ograniczenia dla alokacji w ramach polityki spójności; – ograniczenia stopy współfinansowania na poziomie każdej osi priorytetowej w ramach programów operacyjnych na poziomie 85 % w regionach słabiej rozwiniętych (lub w niektórych przypadkach 80 % i 75 %) i w regionach najbardziej oddalonych; 60 % w regionach w okresie przejściowym i 50 % w regionach lepiej rozwiniętych; – włączenie pewnych warunków do umów partnerskich dotyczących poprawy zdolności administracyjnych. 5.2.2. Wzmocnione planowanie strategiczne ukierunkowane na wyniki Komisja proponuje bardziej ukierunkowany na wyniki proces programowania w celu dopilnowania, by programy polityki spójności dysponowały zrozumiałą logiką interwencji, były ukierunkowane na wyniki i zawierały odpowiednie przepisy dotyczące zintegrowanego podejścia do rozwoju i skutecznego wykorzystania funduszy. W szczególności Komisja proponuje wprowadzenie wspólnych planów działania, które są operacjami obejmującymi grupę projektów w ramach programu operacyjnego, wraz ze szczegółowymi celami, wskaźnikami rezultatu i wskaźnikami produktu uzgodnionymi między państwem członkowskim a Komisją. Oferują one uproszczony system zarządzania i kontroli ukierunkowany na skuteczne wykonanie. 5.2.3. Usprawnienie zarządzania finansowego i kontroli System zarządzania i kontroli wymaga znalezienia równowagi między kosztami zarządzania i kontroli a powiązanym ryzykiem. Rola Komisji w przeglądzie ex ante krajowych systemów zarządzania i kontroli będzie proporcjonalna, ponieważ obowiązkowy przegląd prowadzony przez Komisję zastępuje się podejściem opartym na ocenie ryzyka. Małe programy będą zwolnione z przeglądu Komisji. Podejście oparte na ocenie ryzyka zmniejsza koszty administracyjne związane z małymi programami i solidną administracją. Wzmacnia ono także pewność, ponieważ zasoby Komisji mogą być wykorzystywane w bardziej efektywny sposób i ukierunkowane na obszary większego ryzyka. Elektroniczne zarządzanie danymi może stanowić główne źródło zmniejszenia obciążenia administracyjnego, a jednocześnie zwiększa możliwość kontrolowania projektów i wydatków. Proponuje się zatem nałożenie na wszystkie państwa członkowskie wymogu utworzenia systemów do końca 2014 r., aby umożliwić beneficjentom przedłożenie wszelkich informacji w drodze elektronicznej wymiany danych. Jedną z trudności związanych z systemem zarządzania finansowego w okresie programowania 2007-2013 jest ogólna zasada, zgodnie z którą wszystkie dokumenty pomocnicze dla poszczególnych operacji muszą być przechowywane przez trzy lata po zamknięciu programu. We wniosku przewidziano zatem obowiązkowe roczne zamknięcie zakończonych operacji lub wydatków w ramach rocznego rozliczenia rachunków. Ma to na celu zmniejszenie obciążeń związanych z długim okresem przechowywania dokumentów dla poszczególnych beneficjentów oraz ryzyka związanego z utratą ścieżki audytu. 2011/0276 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności, oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 177, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[8], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[9], uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego[10], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Art. 174 Traktatu stanowi, że w celu wzmocnienia swej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej Unia zmierza do zmniejszenia dysproporcji między poziomami rozwoju różnych regionów oraz zacofania regionów lub wysp najmniej uprzywilejowanych, w szczególności obszarów wiejskich, obszarów podlegających przemianom przemysłowym i regionów, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych. Artykuł 175 Traktatu wymaga, aby Unia wspierała osiąganie tych celów przez działania, które podejmuje za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej – Sekcji Orientacji, Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz innych instrumentów. (2) Zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej z dnia 17 czerwca 2010 r., w których przyjęto unijną strategię na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, Unia i państwa członkowskie dążą do osiągnięcia inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, promując harmonijny rozwój Unii i zmniejszając dysproporcje regionalne. (3) Aby poprawić koordynację i harmonizację wdrażania funduszy zapewniających wsparcie w ramach polityki spójności, tj. Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) i Funduszu Spójności z funduszem rozwoju obszarów wiejskich, tj. Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), oraz z funduszem w sektorze morskim i rybołówstwa, tj. Europejskim Funduszem Morskim i Rybackim (EFMR), należy w odniesieniu do wszystkich tych funduszy („fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych”) ustanowić wspólne przepisy. Ponadto niniejsze rozporządzenie zawiera przepisy, które są wspólne dla EFRR, EFS i Funduszu Spójności, ale nie mają zastosowania do EFRROW i EFMR. Ze względu na specyfikę każdego z tych funduszy szczegółowe przepisy mające zastosowanie do każdego z nich oraz do celu „Europejska współpraca terytorialna” w ramach EFRR należy określić w odrębnych rozporządzeniach. (4) W odniesieniu do wspólnej polityki rolnej (WPR) osiągnięto już istotne synergie poprzez zharmonizowanie i dostosowanie przepisów dotyczących zarządzania i kontroli dla pierwszego filara (EFGR – Europejski Fundusz Gwarancji Rolnych) oraz drugiego filara (EFRROW) wspólnej polityki rolnej. Należy zatem utrzymać silne więzy między EFGR i EFFROW oraz podtrzymać struktury już istniejące w państwach członkowskich. (5) Regiony najbardziej oddalone powinny skorzystać ze specjalnych środków oraz dodatkowego finansowania, które wyrównuje niekorzystne warunki wynikające z czynników, o których mowa w art. 349 Traktatu. (6) Aby zapewnić prawidłową i spójną interpretację przepisów oraz przyczynić się do zwiększenia pewności prawa dla państw członkowskich i beneficjentów, konieczne jest zdefiniowanie niektórych terminów stosowanych w rozporządzeniu. (7) Niniejsze rozporządzenie składa się z trzech części, z których pierwsza zawiera motywy i definicje, druga – przepisy mające zastosowanie do wszystkich fnduszy objętych zakresem wspólnych ram strukturalnych, a trzecia – przepisy dotyczące tylko EFRR, EFS i Funduszu Spójności („fundusze”). (8) Zgodnie z art. 317 Traktatu, w kontekście zarządzania dzielonego, należy określić warunki umożliwiające Komisji wykonywanie jej obowiązków związanych z wykonaniem budżetu ogólnego Unii Europejskiej, a jednocześnie należy doprecyzować zobowiązania do współpracy ze strony państw członkowskich. Warunki te powinny umożliwić Komisji uzyskanie gwarancji, że państwa członkowskie korzystają z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w sposób prawidłowy i zgodny z prawem oraz zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami w rozumieniu rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich[11]. Państwa członkowskie oraz wyznaczone przez nie w tym celu organy powinny być odpowiedzialne za realizację programów na odpowiednim szczeblu terytorialnym, zgodnie z instytucjonalnymi, prawnymi i finansowymi ramami państwa członkowskiego. Przepisy te powinny również zwracać uwagę na potrzebę zapewnienia komplementarności i spójności interwencji Unii, proporcjonalności rozwiązań administracyjnych oraz zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla beneficjentów funduszy objętych zakresem wspólnych ram strukturalnych. (9) W odniesieniu do umowy partnerskiej oraz odpowiednio do każdego programu państwo członkowskie powinno zorganizować partnerstwo z przedstawicielami właściwych organów regionalnych, lokalnych, miejskich i innych władz publicznych, partnerów gospodarczych i społecznych oraz podmiotów reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, w tym partnerów działających na rzecz ochrony środowiska, organizacji pozarządowych i organów odpowiedzialnych za promowanie równości i niedyskryminacji. Celem takiego partnerstwa jest poszanowanie zasady wielopoziomowego sprawowania rządów, zapewnienie odpowiedzialności zainteresowanych organów za planowane interwencje oraz korzystanie z doświadczenia i wiedzy stosownych podmiotów. Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych określających kodeks postępowania, aby zapewnić zaangażowanie partnerów w przygotowanie, realizację, monitorowanie i ocenę umów partnerskich i programów. (10) Działania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz operacje, które są wspierane z tych funduszy, powinny być zgodne z obowiązującym prawodawstwem unijnym i krajowym, które jest bezpośrednio lub pośrednio związane z realizacją operacji. (11) W kontekście wysiłków zmierzających do zwiększenia spójności gospodarczej, terytorialnej i społecznej Unia powinna – na wszystkich etapach wdrażania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych – zmierzać do wyeliminowania nierówności i promowania równouprawnienia między kobietami i mężczyznami, a także do zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. (12) Cele funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych powinny być osiągane w ramach zrównoważonego rozwoju oraz unijnego wsparcia dla celu ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego, zgodnie z art. 11 i 19 Traktatu, z uwzględnieniem zasady „zanieczyszczający płaci”. Państwa członkowskie powinny dostarczać informacji o wspieraniu celu dotyczącego zmiany klimatu zgodnie z ambitnym założeniem przeznaczenia przynajmniej 20 % unijnego budżetu na ten cel, przy zastosowaniu metodyki przyjętej przez Komisję w drodze aktu wykonawczego. (13) Aby osiągnąć cele unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, należy skoncentrować wsparcie z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych na ograniczonej liczbie wspólnych celów tematycznych. Dokładny zakres każdego z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych jest określony w przepisach dotyczących poszczególnych funduszy i może być ograniczony tylko do niektórych celów tematycznych zdefiniowanych w niniejszym rozporządzeniu. (14) Komisja, aktem delegowanym, powinna przyjąć wspólne ramy strategiczne, które przekładają cele Unii na kluczowe działania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, w celu wskazania wyraźnego kierunku strategicznego dla procesu programowania na poziomie państw członkowskich i regionów. Wspólne ramy strategiczne powinny ułatwiać sektorową i terytorialną koordynację interwencji Unii z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz z innych właściwych polityk i instrumentów Unii. (15) We wspólnych ramach strategicznych należy zatem ustanowić kluczowe obszary wsparcia, wyzwania terytorialne, na które należy odpowiedzieć, cele polityczne, priorytetowe obszary działań w zakresie współpracy, mechanizmy koordynacji i mechanizmy spójności i zgodności z politykami gospodarczymi państw członkowskich i Unii. (16) Na podstawie wspólnych ram strategicznych przyjętych przez Komisję każde państwo członkowskie, we współpracy ze swoimi partnerami i z Komisją, powinno przygotować umowę partnerską. Umowa partnerska powinna przekładać elementy wyszczególnione we wspólnych ramach strategicznych na kontekst krajowy oraz ustanawiać stanowcze zobowiązanie do osiągania celów Unii poprzez programowanie funduszy objętych zakresem wspólnych ram strukturalnych. (17) Państwa członkowskie powinny skoncentrować wsparcie, aby zapewnić znaczny wkład w osiąganie celów Unii zgodnie ze swoimi konkretnymi potrzebami rozwoju krajowego i regionalnego. Należy określić uwarunkowania ex ante, aby zapewnić niezbędne warunki ramowe dla efektywnego wykorzystania wsparcia Unii. Komisja powinna ocenić spełnienie tych uwarunkowań ex ante w ramach swojej oceny umowy partnerskiej i programów. W przypadkach, w których uwarunkowania ex ante nie są spełnione, Komisja powinna mieć uprawnienia do zawieszenia płatności na rzecz programu. (18) Należy określić podstawy oceny wykonania dla każdego programu w celu monitorowania postępów w osiąganiu celów ustanowionych dla każdego programu w trakcie okresu programowania. Komisja powinna przeprowadzić ocenę wykonania we współpracy z państwami członkowskimi w 2017 i 2019 r. Należy przewidzieć rezerwę na wykonanie i alokować ją w 2019 r., jeżeli cele pośrednie ustanowione w postawie oceny wykonania zostały osiągnięte. Nie powinny istnieć rezerwy na wykonanie dla programów europejskiej współpracy terytorialnej ze względu na ich różnorodność i wielonarodowy charakter. Jeżeli niedociągnięcia w osiąganiu celów pośrednich lub końcowych są znaczne, Komisja powinna mieć możliwość zawieszenia płatności na rzecz programu lub zastosowania korekt finansowych na zakończenie okresu programowania, aby mieć pewność, że budżet Unii nie jest wykorzystywany w sposób rozrzutny lub nieefektywny. (19) Ustanowienie ścisłych powiązań między polityką spójności a zarządzaniem gospodarczym Unii zagwarantuje, że efektywność wydatków z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych jest podparta rozsądną polityką gospodarczą, a także, że fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych mogą być w razie potrzeby przekierowywane w celu rozwiązania problemów gospodarczych, z którymi boryka się dane państwo. Proces ten musi być stopniowy i zaczynać się od zmian w umowie partnerskiej i programach, aby wspierać realizację zaleceń Rady mających na celu korektę zakłóceń równowagi makroekonomicznej i rozwiązywanie trudności gospodarczych i społecznych. W przypadkach, w których pomimo zwiększonego wykorzystania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych państwo członkowskie nie podejmie skutecznych działań dotyczących procesu zarządzania gospodarczego, Komisja powinna mieć prawo zawiesić w całości lub części płatności i zobowiązania. Decyzje w sprawie zawieszenia powinny być proporcjonalne i skuteczne, z uwzględnieniem wpływu poszczególnych programów na sytuację gospodarczą i społeczną w danym państwie członkowskim oraz wcześniejszych zmian w umowie partnerskiej. Podejmując decyzję o zawieszeniu, Komisja powinna także przestrzegać zasady równego traktowania państw członkowskich, uwzględniając w szczególności wpływ zawieszenia na gospodarkę danego państwa członkowskiego. Zawieszenia powinny być zniesione, a środki ponownie udostępnione danemu państwu członkowskiemu niezwłocznie po podjęciu przez to państwo członkowskie niezbędnych działań. (20) Aby zapewnić koncentrację na realizacji unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, należy ustalić elementy wspólne dla wszystkich programów. Aby zapewnić spójność rozwiązań dotyczących programowania w odniesieniu do funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, należy dostosować procedury przyjmowania i zmiany programów. Programowanie powinno zapewnić spójność ze wspólnymi ramami strategicznymi i umowami partnerskimi, koordynację funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych między sobą oraz z innymi istniejącymi instrumentami finansowymi i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym. (21) Spójność terytorialna została dodana do celów spójności gospodarczej i społecznej w Traktacie, konieczne jest zatem uwzględnienie kwestii roli miast, geograficznych obszarów funkcjonalnych oraz subregionów stojących w obliczu szczególnych problemów geograficznych lub demograficznych. W tym celu, aby lepiej zmobilizować potencjał na szczeblu lokalnym, konieczne jest wzmocnienie i ułatwienie rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność poprzez ustanowienie wspólnych zasad i ścisłej koordynacji dla wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. Odpowiedzialność za realizację strategii rozwoju lokalnego powinna z zasady spoczywać na lokalnych grupach działania reprezentujących interesy społeczności. (22) Instrumenty finansowe mają coraz większe znaczenie ze względu na ich efekt dźwigni w stosunku do funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, ich zdolność do łączenia różnych form zasobów publicznych i prywatnych w celu wspierania publicznych celów polityki, a także ze względu na większe zrównoważenie wsparcia przez odnawialne formy finansowania w perspektywie długoterminowej. (23) Instrumenty finansowe wspierane przez fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych powinny być wykorzystywane w celu zaspokojenia konkretnych potrzeb rynku w sposób efektywny pod względem kosztów oraz w zgodzie z celami programów i nie powinny wypierać finansowania prywatnego. Podjęcie decyzji o finansowaniu wsparcia przez instrumenty finansowe powinno zostać oparte na analizie ex ante. (24) Instrumenty finansowe powinny być zaprojektowane i zostać wdrożone w taki sposób, aby promować znaczący udział prywatnych inwestorów i instytucji finansowych sektora prywatnego przy odpowiednim podziale ryzyka. Instrumenty finansowe powinny być zaprojektowane i zostać wdrożone w sposób elastyczny, tak aby zapewnić ich atrakcyjność dla sektora prywatnego . Instytucje zarządzające powinny zatem zadecydować, w zgodzie z celami danego programu, jakie formy wdrażania instrumentów finansowych są najbardziej odpowiednie ze względu na szczególne potrzeby regionu będącego celem wsparcia. (25) Organy zarządzające powinny mieć możliwość wnoszenia wkładu w postaci środków z programów do instrumentów finansowych utworzonych na szczeblu unijnym lub do instrumentów ustanowionych na szczeblu regionalnym. Instytucje zarządzające powinny mieć również możliwość wdrażania instrumentów finansowych bezpośrednio, przez fundusze specjalne lub przez fundusze funduszy. (26) Kwota zasobów przekazanych w dowolnym momencie z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych do instrumentów finansowych powinna odpowiadać kwocie niezbędnej do realizacji planowanych inwestycji i płatności na rzecz ostatecznych odbiorców, z uwzględnieniem kosztów zarządzania i opłat za zarządzanie, określonych na podstawie planów biznesowych i prognoz przepływów pieniężnych dotyczących wcześniej określonego okresu, którego długość nie powinna przekraczać dwóch lat. (27) Konieczne jest ustanowienie szczegółowych zasad dotyczących kwot, które mają być zatwierdzane jako wydatki kwalifikowalne w momencie zamknięcia, w celu zagwarantowania, że kwoty przekazywane z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych do instrumentów finansowych, z uwzględnieniem kosztów zarządzania i opłat za zarządzanie, są skutecznie wykorzystywane na inwestycje i płatności na rzecz ostatecznych odbiorców. Konieczne jest również ustanowienie szczegółowych przepisów dotyczących ponownego wykorzystania zasobów związanych ze wsparciem z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, w tym wykorzystania zasobów pozostałych po zamknięciu programów. (28) Państwa członkowskie powinny monitorować programy w celu dokonania przeglądu realizacji programu oraz postępów w osiąganiu jego celów. W tym celu należy utworzyć komitety monitorujące oraz określić ich skład i zadania w odniesieniu do fuduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. Wspólne komitety monitorujące mogłyby być ustanawiane w celu ułatwienia koordynacji między funduszami objętymi zakresem wspólnych ram strategicznych. W celu zapewnienia skuteczności komitety monitorujące powinny mieć możliwość wydawania zaleceń skierowanych do instytucji zarządzających, dotyczących realizacji programu, a także możliwość monitorowania działań podjętych w wyniku tych zaleceń. (29) Konieczne jest dostosowanie ustaleń dotyczących monitorowania i sprawozdawczości funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, aby uprościć ustalenia dotyczące zarządzania na wszystkich szczeblach. Ważne jest, aby zapewnić proporcjonalne wymogi dotyczące sprawozdawczości, a także dostępność wyczerpujących informacji na temat postępów w kluczowych punktach przeglądu. W związku z powyższym konieczne jest, aby wymogi dotyczące sprawozdawczości odzwierciedlały potrzeby w zakresie informacji w danych latach i były zgodne z harmonogramem ocen wykonania. (30) W celu monitorowania postępów osiągniętych w ramach programów państwa członkowskie i Komisja powinny spotykać się na corocznym posiedzeniu przeglądowym. Państwo członkowskie i Komisja powinny jednak mieć możliwość uzgodnienia, że nie będą organizować posiedzenia, w celu uniknięcia niepotrzebnych obciążeń administracyjnych. (31) W celu umożliwienia Komisji monitorowania postępów w osiąganiu celów Unii państwa członkowskie powinny składać sprawozdania z postępu prac w zakresie realizacji swoich umów partnerskich. Na podstawie tych sprawozdań Komisja powinna przygotować sprawozdanie strategiczne w sprawie postępów w 2017 i 2019 r. (32) Konieczne jest dokonanie oceny skuteczności, efektywności i wpływu pomocy z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w celu poprawy jakości realizacji i projektowania programów oraz w celu ustalenia wpływu programów w odniesieniu do celów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, jak również w stosunku do PKB i bezrobocia, w stosownych przypadkach. Należy w tym zakresie określić obowiązki państw członkowskich i Komisji. (33) W celu poprawy jakości i projektu każdego programu oraz w celu weryfikacji, czy możliwe jest osiągnięcie celów programu, należy przeprowadzić ocenę ex ante każdego programu. (34) Organ odpowiedzialny za przygotowanie programu powinien sporządzić plan oceny. Podczas okresu programowania instytucje zarządzające powinny przeprowadzać oceny skuteczności i wpływu programu. Komitet monitorujący i Komisja powinny być informowane o wynikach ocen w celu ułatwienia podejmowania decyzji dotyczących zarządzania. (35) Należy przeprowadzać oceny ex post w celu zbadania skuteczności i efektywności funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ich wpływu na ogólne cele tych funduszy i unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. (36) Użyteczne jest określenie rodzajów działań, które mogą być podejmowane z inicjatywy Komisji i państw członkowskich jako pomoc techniczna w zakresie wsparcia z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. (37) W celu zapewnienia skutecznego wykorzystania środków unijnych i uniknięcia nadmiernego finansowania działań przynoszących dochód konieczne jest ustanowienie zasad obliczania wkładu z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych na operacje przynoszące dochód. (38) Należy określić początkową i końcową datę kwalifikowalności wydatków, tak aby zapewnić jednolitą i sprawiedliwą zasadę mającą zastosowanie do wdrażania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w całej Unii. W celu ułatwienia realizacji programów należy ustalić, że początkowa data kwalifikowalności wydatków może być wcześniejsza niż dzień 1 stycznia 2014 r., jeżeli dane państwo członkowskie przedłoży program przed tą datą. W celu zagwarantowania skutecznego wykorzystania funduszy UE i zmniejszenia ryzyka dla budżetu UE należy wprowadzić ograniczenia w zakresie wsparcia dla ukończonych operacji. (39) Zgodnie z zasadą pomocniczości i z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w rozporządzeniu (rozporządzeniach) (UE) nr […] [rozporządzenia w sprawie EFRR, EFS, Funduszu Spójności, EFRROW, EFMR] państwa członkowskie powinny przyjąć przepisy krajowe dotyczące kwalifikowalności wydatków. (40) Mając na uwadze uproszczenie wykorzystania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych oraz ograniczenie ryzyka błędów, przy jednoczesnym zapewnieniu zróżnicowania w przypadkach, gdy konieczne jest uwzględnienie specyfiki polityki, należy określić formy wsparcia, ujednolicone warunki zwrotu dotacji i finansowania ryczałtowego, szczegółowe zasady kwalifikowalności w odniesieniu do dotacji i szczegółowe warunki co do kwalifikowalności operacji w zależności od lokalizacji. (41) W celu zapewnienia skuteczności, sprawiedliwości i trwałego oddziaływania interwencji korzystających z pomocy z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych powinny istnieć przepisy gwarantujące trwałość inwestycji w działalność gospodarczą i w infrastrukturę, pozwalające unikać wykorzystania tych funduszy do osiągania nienależnych korzyści. Doświadczenie pokazuje, że okres pięciu lat jest odpowiednim okresem minimalnym, który powinien być zastosowany, z wyjątkiem przypadków, w których przepisy dotyczące pomocy państwa przewidują inny okres. Właściwe jest zwolnienie działań wspieranych z EFS oraz działań, które nie pociągają za sobą inwestycji produkcyjnych lub inwestycji w infrastrukturę, z ogólnego wymogu trwałości, o ile takie wymogi nie pochodzą z obowiązujących przepisów dotyczących pomocy państwa, a także wykluczenie wkładów do instrumentów finansowych lub z tych instrumentów. (42) Państwa członkowskie powinny przyjąć właściwe środki gwarantujące prawidłową strukturę i funkcjonowanie swoich systemów zarządzania i kontroli w celu zapewnienia legalnego i prawidłowego wykorzystania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. Należy zatem określić obowiązki państw członkowskich w zakresie systemów zarządzania i kontroli programów oraz w odniesieniu do zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości i naruszeń przepisów unijnych. (43) Zgodnie z zasadami zarządzania dzielonego za realizację i kontrolę operacji w programach powinny odpowiadać w pierwszym rzędzie państwa członkowskie w ramach swoich systemów zarządzania i kontroli. W celu wzmocnienia skuteczności kontroli nad wyborem i realizacją operacji oraz funkcjonowaniem systemu zarządzania i kontroli należy określić funkcje instytucji zarządzającej. (44) W celu zapewnienia gwarancji ex ante w odniesieniu do struktury głównych systemów zarządzania i kontroli państwa członkowskie powinny wyznaczyć organ akredytujący odpowiedzialny za akredytację i cofanie akredytacji organów zarządzania i kontroli. (45) Należy ustanowić uprawnienia i obowiązki Komisji w zakresie sprawdzania skuteczności funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli oraz obligowania państw członkowskich do podejmowania działań. Komisja powinna również posiadać uprawnienia do przeprowadzania audytów skoncentrowanych na kwestiach należytego zarządzania finansami, tak aby można było z nich wyciągnąć wnioski dotyczące wyników funduszy. (46) Zobowiązania budżetowe Unii powinny być wykonywane jednorocznie. W celu zapewnienia skutecznego zarządzania programem konieczne jest ustanowienie wspólnych zasad dla wniosków o płatność okresową, płatność salda rocznego, w stosownych przypadkach, oraz salda końcowego, bez uszczerbku dla szczegółowych przepisów wymaganych dla każdego z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. (47) Płatności zaliczkowe w momencie rozpoczęcia programów gwarantują, że państwo członkowskie posiada środki do zapewnienia wsparcia na rzecz beneficjentów podczas realizacji programu od momentu przyjęcia programu. W związku z tym należy ustanowić przepisy dotyczące kwot wstępnych płatności zaliczkowych z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. Wstępne płatności zaliczkowe powinny być w pełni rozliczone po zakończeniu programu. (48) W celu ochrony interesów finansowych Unii powinny istnieć ograniczone w czasie środki umożliwiające delegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu wstrzymanie płatności w przypadku, gdy istnieją dowody wskazujące na istotne nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu zarządzania i kontroli, dowody na nieprawidłowości związane z wnioskiem o płatność lub gdy nie dostarczono dokumentów na potrzeby rozliczenia rachunków. (49) W celu zagwarantowania, że wydatki współfinansowane z unijnego budżetu w danym roku budżetowym są wykorzystywane zgodnie z obowiązującymi przepisami należy stworzyć właściwe podstawy do rocznego rozliczania rachunków. W oparciu o te podstawy organy akredytowane powinny przekazywać Komisji – w odniesieniu do każdego programu – poświadczenie wiarygodności dotyczące zarządzania wraz z poświadczonym rocznym sprawozdaniem finansowym, skróconym sprawozdaniem z kontroli oraz niezależną opinią z audytu i sprawozdaniem z kontroli. (50) W celu ochrony budżetu Unii Komisja może być zmuszona do zastosowania korekt finansowych. Dla zapewnienia pewności prawnej w odniesieniu do państw członkowskich ważne jest określenie okoliczności, w jakich naruszenia obowiązujących przepisów prawa unijnego lub krajowego mogą prowadzić do zastosowania przez Komisję korekt finansowych. Aby mieć pewność, że korekty finansowe, które Komisja może nałożyć na państwa członkowskie, są związane z ochroną interesów finansowych UE, powinny być one ograniczone do sytuacji, w których naruszenie prawa unijnego lub krajowego bezpośrednio lub pośrednio dotyczy kwalifikowalności, prawidłowości, zarządzania lub kontroli operacji oraz odpowiadających im wydatków. Aby zapewnić proporcjonalność, ważne jest, aby Komisja rozważyła charakter i wagę naruszenia przy podejmowaniu decyzji o wysokości korekty finansowej. (51) W celu zachęcenia do dyscypliny finansowej należy określić rozwiązania dotyczące umorzenia dowolnej części zobowiązań budżetowych w ramach programu, w szczególności sytuacje, kiedy kwota może zostać wyłączona z takiego umorzenia, szczególnie gdy opóźnienia w realizacji wynikają z okoliczności niezależnych od danej strony, okoliczności nietypowych lub niemożliwych do przewidzenia i których skutków nie można było uniknąć pomimo zachowywania staranności. (52) Konieczne są dodatkowe przepisy ogólne w związku ze specyfiką funkcjonowania funduszy. W szczególności w celu zwiększenia ich wartości dodanej oraz podniesienia ich wkładu w realizację priorytetów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu funkcjonowanie tych funduszy powinno zostać uproszczone i skoncentrowane na celach „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” oraz „Europejska współpraca terytorialna”. (53) Dodatkowe przepisy dotyczące specyfiki funkcjonowania EFFROW i EFMR są ustanowione w odnośnych przepisach sektorowych. (54) Cel „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” powinien być wsparciem dla wszystkich regionów, tak aby promować zawarte w Traktacie cele spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. W celu zapewnienia zrównoważonego i stopniowego wsparcia oraz dla odzwierciedlenia poziomu rozwoju gospodarczego i społecznego środki w ramach tego celu należy rozdzielić z EFRR i EFS między regiony słabiej rozwinięte, regiony w okresie przejściowym i regiony lepiej rozwinięte zgodnie z ich produktem krajowym brutto (PKB) na mieszkańca w relacji do średniej UE. Dla zapewnienia długookresowej trwałości inwestycji z funduszy strukturalnych wszystkie regiony, których PKB na mieszkańca w okresie 2007-2013 wyniósł mniej niż 75 % średniej UE-25 w okresie odniesienia, lecz których PKB na mieszkańca wzrósł do ponad 75 % średniej UE-27, powinny otrzymać co najmniej dwie trzecie swojej alokacji na okres 2007-2013. Państwa członkowskie, których dochód narodowy brutto (DNB) na mieszkańca wynosi mniej niż 90 % średniej UE, powinny skorzystać z Funduszu Spójności w ramach celu „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia”. (55) Należy ustalić obiektywne kryteria wyznaczania regionów i obszarów kwalifikujących się do wsparcia z funduszy. W tym celu identyfikację regionów i obszarów na poziomie Unii należy oprzeć na wspólnym systemie klasyfikacji regionów ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr 1059/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS)[12]. (56) W celu stworzenia odpowiednich ram finansowych Komisja, w drodze aktów wykonawczych, powinna ustanowić orientacyjny roczny podział dostępnych środków na zobowiązania w obiektywny i przejrzysty sposób w celu dotarcia do regionów pozostających w tyle pod względem rozwoju, w tym regionów otrzymujących wsparcie przejściowe. (57) Konieczne jest ustalenie limitów tych zasobów na inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz przyjęcie obiektywnych kryteriów ich alokacji na rzecz regionów i państw członkowskich. Należy stworzyć instrument „Łącząc Europę” w celu wsparcia koniecznego przyspieszenia rozwoju infrastruktury transportowej i energetycznej oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych w całej Unii. Wysokość rocznych środków budżetowych pochodzących z funduszy oraz kwoty przekazywane państwu członkowskiemu z Funduszu Spójności na rzecz instrumentu „Łącząc Europę” powinny być ograniczone do pułapu ustalonego z uwzględnieniem zdolności danego państwa członkowskiego do absorpcji tych środków. Ponadto, zgodnie z głównym celem dotyczącym ograniczenia ubóstwa, konieczna jest zmiana orientacji programu pomocy żywnościowej dla osób najbardziej potrzebujących, aby promować włączenie społeczne i harmonijny rozwój Unii. Przewidziany jest mechanizm transferu zasobów do tego instrumentu, gwarantujący, że transfer będzie pochodził z alokacji EFS przez domyślne odpowiednie zmniejszenie minimalnego odsetka funduszy strukturalnych, które mają zostać przydzielone do EFS w każdym kraju. (58) Aby skupić się na wynikach i osiągnięciu celów strategii „Europa 2020”, z pięciu procent środków przeznaczonych na cel „Inwestycje na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia” należy utworzyć rezerwę na wykonanie dla każdego z funduszy oraz kategorii regionu w każdym państwie członkowskim. (59) W odniesieniu do funduszy oraz w celu zapewnienia odpowiedniej alokacji na rzecz każdej kategorii regionów środki nie powinny być przesuwane między regionami mniej rozwiniętymi a regionami w okresie przejściowym lub regionami lepiej rozwiniętymi, z wyjątkiem należycie uzasadnionych okoliczności związanych z realizacją jednego lub więcej celów tematycznych i przy ograniczeniu do nie więcej niż 2 % ogółu środków przeznaczonych dla danej kategorii regionów. (60) W celu zapewnienia rzeczywistego wpływu na gospodarkę wsparcie z funduszy nie powinno zastępować wydatków publicznych lub równorzędnych wydatków strukturalnych państw członkowskich zgodnie z warunkami zawartymi w niniejszym rozporządzeniu. Ponadto, aby wsparcie z funduszy uwzględniało szerszy kontekst gospodarczy, poziom wydatków publicznych powinien zostać określony w odniesieniu do ogólnych warunków makroekonomicznych, w których odbywa się finansowanie, na podstawie wskaźników określonych w programach stabilności i konwergencji przedkładanych co roku przez państwa członkowskie zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1466/1997 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[13]. Weryfikacja zasady dodatkowości dokonywana przez Komisję powinna koncentrować się na państwach członkowskich, w których regiony mniej rozwinięte i regiony w okresie przejściowym obejmują co najmniej 15 % ludności, ze względu na zakres przyznawanych takim państwom środków finansowych. (61) Konieczne jest ustanowienie przepisów dodatkowych dotyczących programowania, zarządzania, monitorowania oraz kontroli programów operacyjnych otrzymujących wsparcie z funduszy. Programy operacyjne powinny zawierać osie priorytetowe odpowiadające celom tematycznym, opis spójnej logiki interwencji służącej zidentyfikowanym potrzebom rozwojowym oraz podstawy oceny działania. Programy te powinny również obejmować inne elementy niezbędne do wspierania skutecznego i efektywnego wdrażania tych funduszy. (62) W celu poprawy komplementarności i uproszczenia wdrażania powinna istnieć możliwość połączenia wsparcia z Funduszu Spójności i z EFRR ze wsparciem z EFS we wspólnych programach operacyjnych na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. (63) Duże projekty stanowią znaczną część wydatków Unii i często mają znaczenie strategiczne w odniesieniu do realizacji unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. W związku z tym zasadne jest, aby operacje znacznej wielkości nadal podlegały zatwierdzeniu przez Komisję na podstawie niniejszego rozporządzenia. W tym celu oraz dla zachowania jasności należy określić treść dużego projektu. Komisja powinna również mieć możliwość odmowy udzielenia wsparcia dla dużego projektu, jeżeli przyznanie takiego wsparcia nie jest uzasadnione. (64) Aby dać państwom członkowskim możliwość realizacji części programu operacyjnego przy wykorzystaniu podejścia zorientowanego na wyniki, przydatne jest określenie wspólnego planu działania, obejmującego zestaw działań, które beneficjent musi przeprowadzić, aby przyczynić się do osiągnięcia celów programu operacyjnego. W celu uproszczenia i wzmocnienia podejścia zorientowanego na wyniki funduszy zarządzanie wspólnym planem działania powinno odbywać się wyłącznie w oparciu o wspólnie uzgodnione cele pośrednie, produkty/usługi i rezultaty, zdefiniowane w decyzji Komisji w sprawie przyjęcia wspólnego planu działania. Kontrola i audyt wspólnego planu działania powinny także być ograniczone do osiągnięcia tych celów pośrednich, produktów/usług i rezultatów. W związku z tym konieczne jest ustanowienie przepisów dotyczących przygotowywania, treści, przyjmowania, zarządzania finansowego i kontroli wspólnego planu działania. (65) Jeżeli strategia rozwoju terytorialnego lub strategia rozwoju obszarów miejskich wymaga zintegrowanego podejścia, ponieważ angażuje inwestycje w ramach więcej niż jednej osi priorytetowej jednego lub kilku programów operacyjnych, działania wspierane z funduszy należy przeprowadzać w formie zintegrowanej inwestycji terytorialnej w ramach programu operacyjnego. (66) Konieczne jest przyjęcie szczegółowych przepisów w odniesieniu do funkcji komitetu monitorującego i rocznych sprawozdań z realizacji programów operacyjnych, wspieranych z funduszy. Dodatkowe przepisy dotyczące specyfiki funkcjonowania EFFROW są ustanowione w odnośnych przepisach sektorowych. (67) Aby zapewnić dostępność istotnych i aktualnych informacji na temat realizacji programu, konieczne jest, aby państwa członkowskie regularnie dostarczały Komisji kluczowe dane. Aby uniknąć dodatkowego obciążania państw członkowskich, powyższy wymóg powinien być ograniczony do danych gromadzonych w sposób ciągły, a przekazywanie danych powinno odbywać się w drodze elektronicznej wymiany danych. (68) Zgodnie z art. 175 Traktatu Komisja co trzy lata przedstawia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów sprawozdania dotyczące postępów w osiąganiu unijnych celów spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. Konieczne jest określenie treści takiego sprawozdania. (69) Uznaje się za właściwe, aby Komisja we współpracy z państwami członkowskimi przeprowadzała ocenę ex post dla funduszy w celu otrzymania informacji na odpowiednim poziomie dotyczących rezultatów i wpływu finansowanych interwencji. Potrzebne są również szczegółowe przepisy do ustanowienia procedury zatwierdzenia planów oceny dla funduszy. (70) Istotne jest podawanie do wiadomości publicznej informacji na temat osiągnięć funduszy Unii. Obywatele mają prawo wiedzieć, w jaki sposób inwestowane są zasoby finansowe Unii. Odpowiedzialność za zapewnienie przekazania odpowiednich informacji opinii publicznej powinna spoczywać zarówno na instytucjach zarządzających, jak i na beneficjentach. W celu zapewnienia większej skuteczności w informowaniu ogółu społeczeństwa oraz wzmocnienia efektu synergii między działaniami komunikacyjnymi podejmowanymi z inicjatywy Komisji środki budżetowe przeznaczone na działania komunikacyjne na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny również obejmować przekazywanie informacji na temat priorytetów politycznych Unii Europejskiej, pod warunkiem że są one związane z ogólnymi celami niniejszego rozporządzenia. (71) W celu zapewnienia szerokiego rozpowszechnienia informacji o osiągnięciach funduszy oraz roli Unii w tym zakresie, a także w celu informowania potencjalnych beneficjentów o możliwościach finansowania należy w niniejszym rozporządzeniu określić szczegółowe przepisy dotyczące działań informacyjnych i komunikacyjnych, jak również pewne charakterystyki techniczne takich działań. (72) Celem zwiększenia dostępności i przejrzystości informacji o możliwościach finansowania i beneficjentach projektów należy w każdym państwie członkowskim udostępnić jedną stronę internetową lub jeden portal internetowy zawierający informacje na temat wszystkich programów operacyjnych, włączając w to wykazy operacji wspieranych w ramach każdego programu operacyjnego. (73) Konieczne jest określenie elementów mających wpływ na określenie stopy współfinansowania z funduszy dla programów operacyjnych, w szczególności w celu zwiększenia efektu mnożnikowego zasobów Unii. Konieczne jest także ustanowienie maksymalnych stóp współfinansowania według kategorii regionów w celu zapewnienia przestrzegania zasady współfinansowania przez odpowiedni poziom wsparcia krajowego. (74) Konieczne jest, aby państwa członkowskie wyznaczyły dla każdego programu operacyjnego instytucję zarządzającą, instytucję certyfikującą i funkcjonalnie niezależną instytucję audytową. Aby zapewnić państwom członkowskim elastyczność w ustanawianiu systemów kontroli, należy przewidzieć możliwości wykonywania funkcji instytucji certyfikującej przez instytucję zarządzającą. Państwo członkowskie powinno mieć również możliwość wyznaczenia instytucji pośredniczących do wykonywania niektórych zadań instytucji zarządzającej lub instytucji certyfikującej. Państwo członkowskie powinno w takim przypadku wyraźnie określić ich obowiązki i funkcje. (75) Instytucja zarządzająca ponosi główną odpowiedzialność za efektywne i sprawne wdrażanie funduszy, a zatem spełnia znaczną liczbę funkcji odnoszących się do zarządzania programem i jego monitorowania, zarządzania i kontroli finansowych, jak również wyboru projektów. Należy określić również jej obowiązki i funkcje. (76) Instytucja certyfikująca powinna sporządzać i przekazywać Komisji wnioski o płatność. Powinna sporządzać roczne sprawozdania finansowe, poświadczając kompletność, dokładność i prawdziwość przedłożonych rocznych sprawozdań finansowych oraz to, że wydatki ujęte w sprawozdaniu finansowym są zgodne z obowiązującymi przepisami unijnymi i krajowymi. Należy określić również jej obowiązki i funkcje. (77) Instytucja audytowa zapewnia przeprowadzanie audytów systemów zarządzania i kontroli na podstawie stosownej próby operacji oraz rocznego sprawozdania finansowego. Należy określić również jej obowiązki i funkcje. (78) Aby uwzględnić specyfikę organizacji systemów zarządzania i kontroli w odniesieniu do EFRR, EFS i Funduszu Spójności oraz potrzebę zapewnienia proporcjonalnego podejścia, konieczne są szczegółowe przepisy dotyczące akredytacji i cofania akredytacji instytucji zarządzającej i instytucji certyfikującej. (79) Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji w zakresie kontroli finansowej należy zwiększyć współpracę w tej dziedzinie między państwami członkowskimi a Komisją oraz ustalić kryteria, które pozwolą Komisji określić w kontekście przyjętej przez nią strategii kontroli systemów krajowych poziom gwarancji, które powinna ona uzyskać ze strony krajowych instytucji audytowych. (80) Oprócz wspólnych zasad dotyczących zarządzania finansami niezbędne są dodatkowe przepisy dotyczące EFRR, EFS i Funduszu Spójności. W szczególności, w celu zapewnienia rozsądnej gwarancji dla Komisji przed rocznym rozliczeniem rachunków, wnioski o płatność okresową powinny być refundowane w wysokości 90 % kwoty wynikającej z zastosowania stopy współfinansowania dla każdej osi priorytetowej ustanowionej w decyzji w sprawie przyjęcia programu operacyjnego do wydatków kwalifikowalnych dla osi priorytetowej. Zaległe kwoty należne powinny być wypłacane państwom członkowskim po przeprowadzeniu rocznego rozliczenia rachunków, pod warunkiem że uzyskano rozsądne gwarancje w odniesieniu do kwalifikowalności wydatków w roku objętym procedurą rozliczania rachunków. (81) Aby mieć pewność, że beneficjenci otrzymają wsparcie najszybciej, jak to możliwe, oraz w celu wzmocnienia gwarancji dla Komisji, właściwe jest, aby wnioski o płatność obejmowały wyłącznie wydatki, w odniesieniu do których wypłacono wsparcie na rzecz beneficjentów. Należy każdego roku przewidzieć płatności zaliczkowe, aby zagwarantować, że państwo członkowskie dysponuje środkami wystarczającymi do działania na takich podstawach. Takie płatności zaliczkowe powinny być rozliczane każdego roku przy rozliczaniu rachunków. (82) Aby zapewnić właściwe stosowanie zasad ogólnych dotyczących umorzenia zobowiązań, zasady ustanowione dla funduszy powinny szczegółowo określać, w jaki sposób ustanawiane są terminy umorzenia i w jaki sposób wyliczane są odpowiednie kwoty. (83) Konieczne jest określenie szczegółowej procedury rocznego rozliczenia rachunków mającej zastosowanie do funduszy w celu zapewnienia czytelnej podstawy i pewności prawa dla tych rozwiązań. Ważne jest przewidzenie dla państw członkowskich ograniczonej możliwości określania w jej rocznych sprawozdaniach finansowych rezerwy w odniesieniu do kwoty, która jest przedmiotem toczącej się procedury z instytucją audytową. (84) Procesowi rocznego rozliczenia rachunków powinno towarzyszyć roczne zamknięcie zakończonych operacji (w odniesieniu do EFRR i Funduszu Spójności) lub wydatków (w odniesieniu do EFS). W celu zmniejszenia kosztów związanych z ostatecznym zamknięciem programów operacyjnych, zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla beneficjentów i w celu zapewnienia pewności prawnej roczne zamknięcie powinno być obowiązkowe, ograniczając tym samym okres, w którym należy przechowywać dokumenty potwierdzające i w którym można przeprowadzać audyt operacji oraz nakładać korekty finansowe. (85) W celu ochrony interesów finansowych Unii oraz zapewnienia środków na rzecz skutecznej realizacji programów powinny istnieć środki umożliwiające zawieszenie przez Komisję płatności na poziomie osi priorytetowej lub programu operacyjnego. (86) Należy ustanowić szczegółowe rozwiązania i procedury dotyczące korekt finansowych dokonywanych przez państwa członkowskie i przez Komisję w odniesieniu do funduszy, aby zapewnić pewność prawną dla państw członkowskich. (87) Częstotliwość audytów operacji powinna być proporcjonalna do zakresu unijnego wparcia z funduszy. W szczególności liczba przeprowadzanych audytów powinna być ograniczona, jeżeli łączne wydatki kwalifikowalne na operację nie przekraczają 100 000 EUR. Niemniej jednak powinna istnieć możliwość przeprowadzenia audytu w dowolnym momencie w sytuacji, gdy istnieją dowody na istnienie nieprawidłowości lub nadużycia finansowego, bądź po zamknięciu zakończonej operacji w ramach audytu próby. Aby zakres audytów przeprowadzanych przez Komisję był proporcjonalny do ryzyka, Komisja powinna móc ograniczyć swoje audyty związane z programami operacyjnymi, jeżeli nie występują poważne niedociągnięcia lub jeżeli instytucja audytowa jest wiarygodna. (88) W celu uzupełnienia i zmiany niektórych, innych niż istotne, elementów niniejszego rozporządzenia uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu powinny zostać przekazane Komisji w odniesieniu do: europejskiego kodeksu dobrych praktyk w zakresie celów i kryteriów wspierania realizacji partnerstwa, przyjęcia wspólnych ram strategicznych, dodatkowych zasad w sprawie alokacji rezerwy na rzecz wzrostu gospodarczego i konkurencyjności, definicji obszaru i ludności objętych strategiami rozwoju lokalnego, szczegółowych zasad dotyczących instrumentów finansowych (ocena ex ante, kwalifikowalność wydatków, rodzaje działalności, które nie są wspierane, łączenie wsparcia, przekazywanie aktywów i zarządzanie nimi, wnioski o płatności i kapitalizacja rocznych odsetek), definicji stawki ryczałtowej dla operacji przynoszących dochód, obowiązków państw członkowskich dotyczących procedury zgłaszania nieprawidłowości i odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych, wzoru poświadczenia wiarygodności dotyczącego funkcjonowania systemu zarządzania i kontroli, warunków audytów krajowych, kryteriów akredytacji organów zarządzających i organów certyfikujących, identyfikacji powszechnie uznawanych nośników danych, poziomu korekty finansowej, która ma być zastosowana, zmiany załączników i szczegółowych środków koniecznych do ułatwienia przejścia od stosowania rozporządzenia (WE) nr 1083/2006. Komisja powinna mieć również uprawnienia do zmiany załączników I i IV na potrzeby przyszłych dostosowań Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, również z ekspertami. (89) W trakcie przygotowywania i opracowywania aktów delegowanych Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (90) Komisja powinna mieć uprawnienia do przyjmowania, w drodze aktów wykonawczych, w odniesieniu do wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, decyzji zatwierdzających umowy partnerskie, decyzji przyznających rezerwę na wykonanie oraz decyzji zawieszających płatności w związku z polityką gospodarczą państw członkowskich, a także – w odniesieniu do funduszy – decyzji przyjmujących programy operacyjne, decyzji zatwierdzających duże projekty, decyzji zawieszających płatności oraz decyzji w sprawie korekt finansowych. (91) W celu zapewnienia jednakowych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia uprawnienia wykonawcze dotyczące metodyki w zakresie: celów dotyczących zmiany klimatu, standardowych warunków monitorowania instrumentów finansowych, metodyki obliczania dochodu netto dla projektów przynoszących dochód, określenia regionów i państw członkowskich spełniających kryteria inwestycji na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, wzoru programu operacyjnego w odniesieniu do funduszy, formatu informacji dotyczących dużych projektów i metodyki stosowanej w przeprowadzaniu analizy korzyści i kosztów w odniesieniu do dużych projektów, standardowego formatu wspólnego planu działania, wzoru rocznych i końcowych sprawozdań z realizacji, charakterystyki technicznej działań informacyjnych i promocyjnych, wymiany informacji przez państwa członkowskie i weryfikacji na miejscu, wzoru oświadczenia dotyczącego zarządzania, wzorów strategii audytu, opinii z audytu oraz rocznego sprawozdania z kontroli, wykorzystania danych zebranych podczas audytów i wzoru wniosków o płatność wykonywane są zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[14]. (92) Niniejsze rozporządzenie zastępuje rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999[15]. Rozporządzenie to powinno zatem zostać uchylone. (93) Ze względu na to, że cel niniejszego rozporządzenia, a mianowicie zmniejszenie dysproporcji między poziomami rozwoju różnych regionów oraz zacofania regionów lub wysp najmniej uprzywilejowanych, w szczególności obszarów wiejskich, obszarów podlegających przemianom przemysłowym i regionów, które cierpią na skutek poważnych i trwałych niekorzystnych warunków przyrodniczych lub demograficznych, nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez państwa członkowskie, lecz można go osiągnąć z lepszym skutkiem na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w wymienionym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: CZĘŚĆ PIERWSZA PRZEDMIOT I DEFINICJE Artykuł 1 Przedmiot Niniejsze rozporządzenie ustanawia wspólne zasady mające zastosowanie do Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS), Funduszu Spójności (FS), Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR), które działają w ramach wspólnych ram strategicznych („fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych”). Ustanawia ono również przepisy niezbędne do zapewnienia efektywności funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, a także koordynacji funduszy między sobą oraz z innymi instrumentami Unii. Niniejsze rozporządzenie ustanawia również zasady ogólne dotyczące EFRR, EFS (zwanych dalej łącznie „funduszami strukturalnymi”) oraz Funduszu Spójności. Niniejsze rozporządzenie określa zadania, cele priorytetowe i formy organizacji funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności („fundusze”), kryteria dla państw członkowskich i regionów kwalifikujących się do wsparcia z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, dostępne zasoby finansowe oraz kryteria ich alokacji. Zasady określone w niniejszym rozporządzeniu stosuje się bez uszczerbku dla przepisów ustanowionych w rozporządzeniu (UE) nr […]/2012 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie finansowania, zarządzania i monitorowania wspólnej polityki rolnej[16] (zwanym dalej „rozporządzeniem w sprawie WPR”) oraz dla szczegółowych przepisów ustanowionych w następujących rozporządzeniach: (1) rozporządzenie (UE) nr […]/2012 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1080/2006[17] („rozporządzenie w sprawie EFRR”); (2) rozporządzenie (UE) nr […]/2012 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1081/2006[18] („rozporządzenie w sprawie EFS”); (3) rozporządzenie (UE) nr […]/2012 r. Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1084/2006[19] („rozporządzenie w sprawie Funduszu Spójności”); (4) rozporządzenie (UE) nr […]/2012 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie europejskiej współpracy terytorialnej[20] („rozporządzenie w sprawie współpracy terytorialnej”); (5) rozporządzenie (UE) nr […]/2012 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i uchylające rozporządzenie (WE) nr 11698/2005[21] („rozporządzenie w sprawie EFFROW”); (6) rozporządzenie (UE) nr […]/2012 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1198/2006[22] („rozporządzenie w sprawie EFMR”); Artykuł 2 Definicje Dla celów niniejszego rozporządzenia definicje dotyczące instrumentów finansowych ustanowione w rozporządzeniu finansowym mają zastosowanie do instrumentów finansowych wspieranych z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, o ile w niniejszym rozporządzeniu nie przewidziano inaczej. Ponadto stosuje się następujące definicje: (1) „unijna strategia na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu” oznacza cele i wspólne zamierzenia wytyczające kierunek działań państw członkowskich i Unii, określone w komunikacie Komisji „Europa 2020. Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”, a także zawarte w konkluzjach przyjętych przez Radę Europejską w dniu 17 czerwca 2010 r. jako załącznik I (wymierne cele UE nowej europejskiej strategii na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego) oraz w decyzji Rady z dnia 21 października 2010 r. w sprawie ogólnych wytycznych polityki zatrudnienia państw członkowskich, jak również we wszelkich zmianach tych celów i wspólnych zamierzeń; (2) „wspólne ramy strategiczne” oznaczają dokument przekładający ogólne i szczegółowe cele unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu na kluczowe działania dla funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, ustanawiając dla każdego celu tematycznego kluczowe działania, które mają być wspierane z tych funduszy, oraz mechanizmy mające na celu zapewnienie spójności i zgodności programowania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych z politykami gospodarczymi i politykami zatrudnienia w państwach członkowskich i w Unii; (3) „przepisy dotyczące poszczególnych funduszy” oznaczają przepisy ustanowione w części trzeciej niniejszego rozporządzenia lub na jej podstawie bądź w szczegółowym albo ogólnym rozporządzeniu regulującym jeden lub więcej funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, o których mowa w art. 1 akapit trzeci; (4) „programowanie” oznacza proces organizacji, podejmowania decyzji i alokacji zasobów finansowych w kilku etapach, mający na celu realizację, w perspektywie wieloletniej, wspólnego działania przez Unię i państwa członkowskie na drodze do osiągnięcia celów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu; (5) „program” oznacza „program operacyjny”, o którym mowa w części trzeciej niniejszego rozporządzenia i w rozporządzeniu w sprawie EFMR, oraz „program rozwoju obszarów wiejskich”, o którym mowa w rozporządzeniu w sprawie EFRROW; (6) „priorytet” oznacza „oś priorytetową”, o której mowa w części trzeciej niniejszego rozporządzenia, oraz „priorytet Unii”, o którym mowa w rozporządzeniu w sprawie EFMR i w rozporządzeniu w sprawie EFRROW; (7) „operacja” oznacza projekt, umowę, działanie lub grupę projektów wybrane przez instytucję zarządzającą danego programu lub na jej odpowiedzialność, przyczyniające się do realizacji celów priorytetu lub priorytetów, do których się odnoszą; w kontekście instrumentów finansowych operacja składa się z wkładów finansowych z programu do instrumentów finansowych oraz z późniejszego wsparcia finansowego świadczonego przez te instrumenty finansowe; (8) „beneficjent” oznacza podmiot publiczny lub prywatny, odpowiedzialny za rozpoczęcie lub rozpoczynający i realizujący operacje; w kontekście pomocy państwa „beneficjent” oznacza podmiot, który otrzymuje pomoc; w kontekście instrumentów finansowych „beneficjent” oznacza podmiot, który wdraża instrument finansowy; (9) „ostateczny odbiorca” oznacza osobę prawną lub fizyczną, która otrzymuje wsparcie finansowe z instrumentu finansowego; (10) „pomoc państwa” oznacza pomoc objętą przepisami art. 107 ust. 1 Traktatu i uznaje się, że do celów niniejszego rozporządzenia obejmuje również pomoc w ramach zasady de minimis w rozumieniu rozporządzenia Komisji (WE) nr 1998/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis[23], rozporządzenia Komisji (WE) nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy de minimis w sektorze produkcji rolnej[24] oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 875/2007 z dnia 24 lipca 2007 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu WE w odniesieniu do pomocy w ramach zasady de minimis dla sektora rybołówstwa i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1860/2004[25]; (11) „zakończona operacja” oznacza operację, która została fizycznie ukończona lub w pełni zrealizowana, w odniesieniu do której beneficjenci dokonali wszystkich powiązanych płatności oraz otrzymali odpowiedni wkład publiczny; (12) „wsparcie publiczne” oznacza każde wsparcie finansowe dla operacji finansowanych z budżetu krajowych, regionalnych lub lokalnych władz publicznych, z budżetu Unii związanego z funduszami objętymi zakresem wspólnych ram strategicznych, z budżetu podmiotów prawa publicznego lub też z budżetu związków władz publicznych lub podmiotów prawa publicznego; (13) „podmiot prawa publicznego” oznacza każdy podmiot prawa publicznego w rozumieniu art. 1 ust. 9 dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[26] i każde europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej (EUWT) ustanowione zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1082/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady[27], niezależnie od tego, czy odnośne krajowe przepisy wykonawcze uznają EUWT za podmiot prawa publicznego czy podmiot prawa prywatnego; (14) „dokument” oznacza dokument papierowy lub nośnik elektroniczny zawierający informacje mające znaczenie w kontekście niniejszego rozporządzenia; (15) „instytucja pośrednicząca” oznacza każdy podmiot publiczny lub prywatny, za którego działalność odpowiedzialność ponosi instytucja zarządzająca lub instytucja certyfikująca, bądź podmiot wykonujący obowiązki w imieniu takiej instytucji w odniesieniu do beneficjentów realizujących operacje; (16) „strategia rozwoju lokalnego” oznacza spójną grupę operacji mających na celu osiągnięcie lokalnych celów i zaspokojenie lokalnych potrzeb, która przyczynia się do realizacji unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i realizowana jest na zasadzie partnerstwa na odpowiednim poziomie; (17) „stopniowe zamknięcie” oznacza zamknięcie operacji w wyniku rocznego rozliczania rachunków i przed ogólnym zamknięciem programu; (18) „umowa partnerska” oznacza dokument przygotowany przez państwo członkowskie z udziałem partnerów zgodnie z podejściem opartym na wielopoziomowym sprawowaniu rządów, który określa strategię państwa członkowskiego, jego priorytety i warunki efektywnego i skutecznego korzystania z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w celu realizacji unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, i który został zatwierdzony przez Komisję w następstwie oceny i dialogu z państwem członkowskim; (19) „kategoria regionów” oznacza klasyfikację regionów jako „regiony słabiej rozwinięte”, „regiony w okresie przejściowym” lub „regiony lepiej rozwinięte” zgodnie z art. 82 ust. 2; (20) „wniosek o płatność” oznacza wniosek o płatność lub deklarację wydatków przedłożone Komisji przez państwo członkowskie; (21) „EBI” oznacza Europejski Bank Inwestycyjny, Europejski Fundusz Inwestycyjny lub dowolną jednostkę zależną Europejskiego Banku Inwestycyjnego; (22) „MŚP” oznacza mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE lub jego późniejszych zmian; (23) „rok obrotowy” oznacza, dla celów części trzeciej, okres od dnia 1 lipca do dnia 30 czerwca, z wyjątkiem pierwszego roku obrotowego, w odniesieniu do którego oznacza on okres od rozpoczęcia kwalifikowalności wydatków do dnia 30 czerwca 2015 r. Ostatnim rokiem obrotowym jest okres od dnia 1 lipca 2022 r. do dnia 1 czerwca 2023 r.; (24) „rok budżetowy” oznacza, dla celów części trzeciej, okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia. CZĘŚĆ DRUGA PRZEPISY WSPÓLNE STOSOWANE W ODNIESIENIU DO FUNDUSZY OBJĘTYCH ZAKRESEM WSPÓLNYCH RAM STRUKTURALNYCH TYTUŁ I Zasady wsparcia unijnego dla funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych Artykuł 3 Zakres Zasady ustanowione w niniejszej części stosuje się bez uszczerbku dla przepisów ustanowionych w części trzeciej. Artykuł 4 Przepisy ogólne 1. Poprzez programy wieloletnie, które uzupełniają interwencje krajowe, regionalne i lokalne, fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych zapewniają wsparcie mające na celu realizację unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, z uwzględnieniem zintegrowanych wytycznych, zaleceń dla poszczególnych państw przyjętych na podstawie art. 121 ust. 2 Traktatu i właściwym zaleceń Rady przyjętych na podstawie art. 148 ust. 4 Traktatu. 2. Komisja oraz państwa członkowskie zapewniają spójność wsparcia z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych z polityką i priorytetami Unii oraz jego komplementarność z innymi instrumentami Unii. 3. Wsparcie z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych jest realizowane w ścisłej współpracy między Komisją a państwami członkowskimi. 4 Państwa członkowskie i podmioty wyznaczone przez nie w tym celu są odpowiedzialne za realizację programów i wykonywanie swoich zadań na podstawie niniejszego rozporządzenia i przepisów dotyczących poszczególnych funduszy na odpowiednim szczeblu terytorialnym, zgodnie z instytucjonalnymi, prawnymi i finansowymi ramami danego państwa członkowskiego oraz z zastrzeżeniem zgodności z niniejszym rozporządzeniem i przepisami dotyczącymi poszczególnych funduszy. 5. Ustalenia dotyczące wdrażania i wykorzystania funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, w szczególności zasobów finansowych i administracyjnych wymaganych do wdrażania tych funduszy, w odniesieniu do obowiązków sprawozdawczych, oceny, zarządzania i kontroli, uwzględniają zasadę proporcjonalności, biorąc pod uwagę poziom przyznanego wsparcia. 6. Zgodnie z właściwym zakresem odpowiedzialności Komisja i państwa członkowskie zapewniają koordynację między funduszami objętymi zakresem wspólnych ram strategicznych oraz między tymi funduszami a innymi politykami i instrumentami Unii, w tym politykami i instrumentami w ramach działań zewnętrznych UE. 7. Część budżetu Unii przeznaczona na finansowanie funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych wykonywana jest w ramach zarządzania dzielonego pomiędzy państwa członkowskie i Komisję zgodnie z art. 53 lit. b) rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”)[28], z wyjątkiem kwoty z Funduszu Spójności przeniesionej do instrumentu „Łącząc Europę”, o którym mowa w art. 84 ust. 4, oraz działań innowacyjnych z inicjatywy Komisji na podstawie art. 9 rozporządzenia w sprawie EFRR, a także pomocy technicznej z inicjatywy Komisji. 8. Komisja i państwa członkowskie stosują zasadę należytego zarządzania finansami zgodnie z art. 73 rozporządzenia finansowego. 9. Komisja i państwa członkowskie zapewniają efektywność funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych, w szczególności poprzez monitorowanie, sprawozdawczość i ocenę. 10. Komisja i państwa członkowskie pełnią właściwe dla nich role w odniesieniu do funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego beneficjentów. Artykuł 5 Partnerstwo i wielopoziomowe sprawowanie rządów 1. W odniesieniu do umowy partnerskiej i odpowiednio każdego programu operacyjnego państwo członkowskie organizuje partnerstwo z następującymi partnerami: (a) właściwe organy regionalne, lokalne, miejskie i inne władze publiczne; (b) partnerzy gospodarczy i społeczni; oraz (c) podmioty reprezentujące społeczeństwo obywatelskie, w tym partnerzy działający na rzecz ochrony środowiska, organizacje pozarządowe oraz podmioty odpowiedzialne za promowanie równości i niedyskryminacji. 2. Zgodnie z podejściem opartym na wielopoziomowym sprawowaniu rządów partnerzy są zaangażowani przez państwa członkowskie w przygotowywanie umów partnerskich i sprawozdań z postępu prac oraz w przygotowywanie, realizację, monitorowanie i ocenę programów operacyjnych. Partnerzy uczestniczą w posiedzeniach komitetów monitorujących dla programów. 3. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 140 w celu ustanowienia europejskiego kodeksu postępowania, który określa cele i kryteria służące wspieraniu partnerstwa oraz ułatwiające dzielenie się informacjami, doświadczeniami, rezultatami oraz dobrymi praktykami między państwami członkowskimi. 4. Co najmniej raz w roku, w odniesieniu do każdego funduszu objętego zakresem wspólnych ram strategicznych, Komisja konsultuje się z organizacjami reprezentującymi partnerów na poziomie Unii w sprawie realizacji wsparcia z funduszy. Artykuł 6 Przestrzeganie prawa unijnego i krajowego Operacje finansowane z funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych są zgodne z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i krajowego. Artykuł 7 Promowanie równouprawnienia kobiet i mężczyzn oraz niedyskryminacji Państwa członkowskie i Komisja zapewniają promowanie równouprawnienia mężczyzn i kobiet oraz uwzględnianie problematyki płci w procesie przygotowywania i