UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej „dyrektywą VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do stosowania szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania procedur poboru podatku VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

Pismem, które wpłynęło do Komisji dnia 18 lutego 2021 r., Węgry wystąpiły z wnioskiem o upoważnienie do kontynuowania odstępstwa od art. 193 dyrektywy VAT w odniesieniu do osoby zobowiązanej do zapłaty podatku VAT w przypadku niektórych dostaw dokonywanych przez podatników, wobec których prowadzone jest postępowanie likwidacyjne lub inne postępowanie prawnie stwierdzające ich upadłość. Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 7 kwietnia 2021 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Węgry. Pismem z dnia 8 kwietnia 2021 r. Komisja zawiadomiła Węgry, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Na podstawie art. 199 ust. 1 lit. g) dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą postanowić, że osobą zobowiązaną do zapłaty VAT jest podatnik, na rzecz którego dokonywana jest dostawa nieruchomości zbywanych przez dłużnika z tytułu wyroku w ramach procedury przymusowej licytacji („mechanizm odwrotnego obciążenia”). W 2017 r. Węgry złożyły wniosek o rozszerzenie stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia na dostawy dóbr inwestycyjnych oraz dostawy innych towarów lub świadczenie usług o wartości wolnorynkowej przekraczającej 100 000 HUF (około 275 EUR), jeżeli wobec podatnika dokonującego dostawy towarów lub świadczenia usług prowadzone jest postępowanie likwidacyjne lub inne postępowanie prawnie stwierdzające jego upadłość. Odstępstwo to zostało zatwierdzone decyzją wykonawczą Rady (UE) 2018/789 do dnia 31 grudnia 2021 r. Dobra inwestycyjne to zwykle narzędzia, maszyny i przedmioty o wysokiej wartości. Ponadto według Węgier istnieje duża liczba transakcji przekraczających próg 100 000 HUF dokonywanych przez niewypłacalnych podatników. Likwidator często nie przekazuje należnego podatku VAT, gdyż jego kwota musi zostać wykorzystana na potrzeby spłaty wcześniejszych zobowiązań. Jednocześnie nabywca, który jest podatnikiem mającym prawo do odliczenia, może mimo to odliczyć naliczony podatek VAT, wywierając negatywny wpływ na budżet i faktycznie finansując likwidację. Węgry odnotowały również przypadki nadużyć finansowych polegających na tym, że przedsiębiorstwa w stanie likwidacji wystawiały fikcyjne faktury na rzecz aktywnych przedsiębiorstw, co znacznie zmniejszało kwotę podatku należnego do zapłacenia przez te ostatnie bez gwarancji, że wystawiający fakturę uiści należny podatek VAT. Chociaż dane przedstawione przez węgierską Krajową Administrację Podatkową i Celną wykazują stały spadek liczby postępowań upadłościowych w latach 2017–2020, skutki gospodarcze pandemii COVID-19 mogą w najbliższej przyszłości doprowadzić do gwałtownego wzrostu liczby likwidacji, co powoduje konieczność utrzymania mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do tych transakcji. Węgry twierdzą zatem, że istnieje potrzeba ochrony dochodów podatkowych i interesów budżetowych z uwagi na liczbę podatników w trudnej sytuacji finansowej dokonujących wspomnianych wyżej dostaw. Zdaniem Węgier mechanizm odwrotnego obciążenia jest odpowiednim narzędziem do osiągnięcia tego celu. Podatnik w stanie likwidacji nie byłby zobowiązany do uiszczenia należnego podatku VAT, klient nie byłyby poszkodowany, jednocześnie zaś można by uniknąć strat w budżecie publicznym.

Węgry wystąpiły z wnioskiem o przedłużenie upoważnienia do dnia 31 grudnia 2026 r., ale proponuje się, by zezwolić na odstępstwo do dnia 31 grudnia 2024 r. Odstępstwo umożliwiające stosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia stanowi środek ostateczny i powinno być ograniczone w czasie do niezbędnego minimum. Ponadto okres odstępstwa powinien być wystarczający do wdrożenia innych konwencjonalnych środków mających na celu zmniejszenie strat dla budżetu publicznego, w szczególności strat związanych z nieuczciwymi praktykami, co pozwoli na uniknięcie ponownego przedłużenia tego środka.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Art. 395 dyrektywy VAT.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Biorąc pod uwagę przepis dyrektywy VAT będący podstawą wniosku, należy stwierdzić, że wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii Europejskiej. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania.

•Proporcjonalność

Decyzja dotyczy upoważnienia udzielonego państwu członkowskiemu w odpowiedzi na jego własny wniosek i nie stanowi żadnego zobowiązania. Biorąc pod uwagę ograniczony zakres odstępstwa, przedmiotowy środek szczególny jest proporcjonalny do zamierzonego celu, tj. uproszczenia poboru podatku oraz zwalczania uchylania się od opodatkowania. Środek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

•Wybór instrumentu