UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii w ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, w związku z przewidywanym przyjęciem decyzji ustanawiającej wykaz osób, które mają pełnić funkcję arbitrów rozstrzygających spory.

2.Kontekst wniosku

2.1.Układ o stowarzyszeniu

Układ o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Ukrainą, z drugiej strony, (zwany dalej „układem”) ma na celu stworzenie warunków do pogłębienia stosunków gospodarczych i handlowych sprzyjających stopniowej integracji Ukrainy z rynkiem wewnętrznym UE, w tym poprzez ustanowienie pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu, o której mowa w tytule IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) układu, oraz służyć ma wspieraniu wysiłków Ukrainy w ukończeniu przekształcania jej gospodarki w funkcjonującą gospodarkę rynkową poprzez, między innymi, stopniowe zbliżanie jej ustawodawstwa do prawodawstwa Unii. Układ ten wszedł w życie w dniu 1 września 2017 r.

2.2.Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu

Komitet Stowarzyszenia obradujący w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, tj. w takim składzie, który zajmuje się wszelkimi kwestiami związanymi z tytułem IV układu (Handel i zagadnienia związane z handlem), jest określony w art. 465 ust. 4 układu. Zgodnie z art. 465 ust. 3 układu Komitet Stowarzyszenia jest uprawniony do przyjmowania decyzji w przypadkach określonych w układzie oraz w dziedzinach, w których Rada Stowarzyszenia przekazała mu uprawnienia. Decyzje te są wiążące dla stron, które podejmują odpowiednie środki w celu ich wdrożenia. Komitet Stowarzyszenia przyjmuje decyzje na zasadzie porozumienia stron.

2.3.Przewidywany akt Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu

Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu przyjmuje decyzję ustanawiającą listę osób zdolnych do pełnienia funkcji arbitra rozstrzygającego spory i wyrażających chęć pełnienia takiej funkcji. Celem przewidywanego aktu jest ustanowienie mechanizmu rozstrzygania sporów handlowych pomiędzy stronami układu, dotyczących stosowania lub interpretacji części tego układu dotyczącej handlu. Postępowanie arbitrażowe, które uregulowano w rozdziale 14 układu, przewiduje, że strona skarżąca może zwrócić się o powołanie organu arbitrażowego w celu rozstrzygnięcia dwustronnego sporu.

Zgodnie z art. 323 układu strony mają obowiązek sporządzić listę potencjalnych arbitrów, którzy posiadają odpowiednie kwalifikacje i są dostępni, by wejść w skład organu arbitrażowego. Lista, o której mowa, ma zawierać nazwiska 15 wykwalifikowanych osób, które mogą pełnić funkcję arbitra. W związku z powyższym wstępna lista arbitrów, którzy są zdolni, by zasiadać w organie arbitrażowym, i wyrażają taką chęć, była przedmiotem uzgodnień z rządem Ukrainy. Zawiera ona nazwiska pięciu kandydatów na arbitra z Unii, pięciu kandydatów na arbitra z Ukrainy oraz pięciu obywateli państw trzecich, którzy mogą pełnić funkcję przewodniczącego organu arbitrażowego.

Zgodnie z wymogami art. 323 ust. 2 układu kandydaci zaproponowani przez Unię i Ukrainę oraz wybrani przewodniczący posiadają specjalistyczną wiedzę lub doświadczenie w dziedzinie prawa i handlu międzynarodowego. Można również oczekiwać, że 14 osób wymienionych na liście spełnia wymóg niezależności zgodnie z art. 323 ust. 3 układu i będzie w stanie przestrzegać przepisów kodeksu postępowania określonego w załączniku XXV do układu, jeżeli strony wyznaczą ich jako arbitrów.

Ukraina mogła zaproponować tylko 4 arbitrów na potrzeby tej listy, ponieważ wyznaczony piąty kandydat zmarł po zamknięciu procedury wyboru. Jeżeli chodzi o zaproponowanie piątego arbitra, Ukraina będzie musiała uruchomić nową procedurę selekcyjną, która być może nie zostanie zakończona w krótkim terminie. Aby uniknąć dalszych opóźnień w tworzeniu listy potencjalnych arbitrów, co ma zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania systemu rozstrzygania sporów w ramach układu, najlepszym sposobem postępowania będzie jak najszybsze przyjęcie listy zawierającej 14 osób oraz złożenie przez Ukrainę zobowiązania, że niezwłocznie przedstawi piątą osobę.

3.Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii

Stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii, dotyczy ustanowienia, zgodnie z układem, listy osób, które są zdolne do pełnienia funkcji arbitra rozstrzygającego spory i wyrażają chęć pełnienia takiej funkcji.

Decyzja ta jest aktem prawnym określającym stanowisko Unii, które ma być zajęte w jej imieniu na posiedzeniu Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu.

Niniejsza decyzja służy wdrożeniu unijnej wspólnej polityki handlowej w stosunku do kraju Partnerstwa Wschodniego na podstawie postanowień Układu o stowarzyszeniu, o którym mowa powyżej. Sporządzenie listy arbitrów jest zgodnie z prawem niezbędne do utworzenia struktur instytucjonalnych umożliwiających Unii i Ukrainie skuteczne rozwiązywanie dwustronnych sporów wynikłych na tle stosowania i interpretacji tytułu układu dotyczącego handlu. Wniosek ten jest spójny z unijnym podejściem do zasad i procedur rozstrzygania sporów wynegocjowanych lub wdrażanych w ramach umów o wolnym handlu z innymi partnerami handlowymi.

4.Podstawa prawna

4.1.Proceduralna podstawa prawna