KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 21.12.2020 COM(2020) 778 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące wymiany informacji pochodzących z rejestrów karnych między państwami członkowskimi za pośrednictwem Europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS) {SWD(2020) 378 final}



1. Wprowadzenie Celem europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS) jest poprawa bezpieczeństwa obywateli w ramach unijnej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości dzięki umożliwieniu skutecznej wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi o poprzednich wyrokach skazujących wydanych przez sądy karne w UE. ECRIS uruchomiono w kwietniu 2012 r. Jest on regulowany decyzją ramową Rady 2009/315/WSiSW z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie organizacji wymiany informacji pochodzących z rejestru karnego pomiędzy państwami członkowskimi oraz decyzją Rady 2009/316/WSiSW z dnia 6 kwietnia 2009 r. w sprawie ustanowienia europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych. W dniu 29 czerwca 2017 r. Komisja przyjęła swoje pierwsze sprawozdanie statystyczne zgodnie z art. 7 decyzji Rady 2009/316/WSiSW, które obejmowało okres od kwietnia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. Niniejsze sprawozdanie jest drugim sprawozdaniem statystycznym Komisji dotyczącym wymiany informacji pochodzących z rejestrów karnych pomiędzy państwami członkowskimi za pośrednictwem systemu ECRIS. Celem sprawozdania jest przedstawienie zgodności wymian informacji prowadzonych przez państwa członkowskie z ramami prawnymi ECRIS oraz zidentyfikowanie wszelkich problemów ze sprawnością systemu, co ma służyć naprawie sytuacji. Komisja zastrzega sobie prawo podjęcia wszelkich stosownych działań, aby zapewnić wypełnianie przez państwa członkowskie tych zobowiązań prawnych określonych w decyzji ramowej 2009/315/WSiSW. 1.1. Dane statystyczne dotyczące systemu ECRIS W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono przegląd stosowania systemu ECRIS od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. ze szczególnym uwzględnieniem roku 2019. Towarzyszy mu dokument roboczy służb Komisji SWD/2020/378 (zwany dalej dokumentem roboczym służb Komisji). Choć większość tabeli i wykresów w sprawozdaniu dotyczy 2019 r., tabele i wykresy przedstawiające dane za rok 2017 i 2018 znajdują się w załączonym do sprawozdania dokumencie roboczym służb Komisji. Niektóre dane statystyczne przedstawione w sprawozdaniu stanowią ogólny przegląd ośmioletniego okresu funkcjonowania systemu ECRIS od momentu jego uruchomienia w kwietniu 2012 r. Porównawcze dane statystyczne dotyczące wszystkich państw członkowskich oraz tabele statystyczne dotyczące poszczególnych państw członkowskich (przedstawione w sekcji 3 dokumentu roboczego służb Komisji) obejmują jednak wymianę danych za pośrednictwem systemu ECRIS w latach 2017–2019. W stosownych przypadkach jako punkt odniesienia wykorzystano dane statystyczne z 2016 r. Sprawozdanie obejmuje również dane dotyczące Zjednoczonego Królestwa do 2019 r. jako państwa członkowskiego UE. Sprawozdanie oparto na danych statystycznych generowanych automatycznie przez system i przesyłanych przez państwa członkowskie do Komisji. Ze zbioru 233 wskaźników statystycznych ustanowionych w odniesieniu do systemu ECRIS wybrano do publikacji tylko najbardziej istotne i znaczące informacje. Państwa członkowskie poproszono również o przekazanie informacji statystycznych na temat liczby wydanych na ich terytorium wyroków skazujących dotyczących obywateli innych państw członkowskich UE, aby umożliwić opracowanie przeglądu wdrażania procedury powiadamiania. Sprawozdanie obejmuje dane na temat wyroków skazujących otrzymane od 23 państw członkowskich. 1.2. Ogólne zasady systemu ECRIS ECRIS jest oparty na zdecentralizowanej strukturze informatycznej, w ramach której odbywa się wymiana informacji z rejestrów karnych drogą elektroniczną wyłącznie pomiędzy organami centralnymi państw członkowskich. Każde państwo członkowskie, które skazało obywatela innego państwa członkowskiego, jest zobowiązane do jak najszybszego przekazania temu państwu członkowskiemu (zwanemu dalej państwem członkowskim obywatelstwa) za pośrednictwem systemu ECRIS wszystkich informacji dotyczących wyroku skazującego (powiadomień o nowych wyrokach skazujących) z późniejszymi aktualizacjami (powiadomieniami o aktualizacjach). Dzięki temu, oprócz wyroków skazujących wydanych w samym państwie członkowskim obywatelstwa, państwo członkowskie obywatelstwa może prowadzić centralny rejestr wszystkich wyroków skazujących wydanych wobec jego obywateli przez sądy karne w innych państwach członkowskich UE. Państwo członkowskie obywatelstwa jest następnie zobowiązane do przechowywania i aktualizacji wszystkich informacji otrzymanych za pośrednictwem ECRIS oraz do przekazywania pełnych informacji z rejestru karnego (odpowiedzi na wnioski) na prośbę innego państwa członkowskiego (wnioski o udzielenie informacji) w krótkich terminach 10–20 dni. 2. Wymiana informacji za pośrednictwem systemu ECRIS w liczbach

2.1. Podłączone państwa członkowskie ECRIS jest zdecentralizowanym systemem, w ramach którego wszystkie państwa członkowskie powinny być wzajemnie ze sobą połączone. Państwo członkowskie uznaje się za podłączone do ECRIS, jeżeli wymienia informacje z rejestru karnego z co najmniej jednym innym podłączonym państwem członkowskim. Obecnie wszystkie państwa członkowskie są podłączone do ECRIS i wymieniają informacje z rejestru karnego średnio z 24 państwami członkowskimi. Całkowita możliwa liczba wzajemnych połączeń w takiej konfiguracji wynosi 756 (27*28). Chociaż wszystkie państwa członkowskie są obecnie podłączone do ECRIS, tylko jedno państwo członkowskie (Hiszpania) faktycznie wymienia informacje za pośrednictwem systemu ECRIS z wszystkimi pozostałymi państwami. W przypadku większości państw członkowskich nadal brakuje jednego lub dwóch wzajemnych połączeń. System ECRIS rozpoczął się w 2012 r. od 173 z 756 możliwych wzajemnych połączeń (przy czym było do niego podłączonych 28 państw członkowskich). Na koniec 2019 r. ustanowionych było 670 wzajemnych połączeń, co stanowiło 90 % całkowitej liczby możliwych wzajemnych połączeń. Niemniej jednak nie osiągnięto jeszcze całkowicie ostatecznego celu, ponieważ nie wszystkie państwa członkowskie są połączone z wszystkimi pozostałym państwami członkowskimi i wymieniają z nimi informacje za pośrednictwem systemu ECRIS. 2.2. Łączna liczba wymienianych komunikatów Na poniższym wykresie zilustrowano szybko rosnącą roczną liczbę komunikatów wymienianych pomiędzy podłączonymi państwami członkowskimi od chwili uruchomienia systemu ECRIS, czyli w okresie od kwietnia 2012 r. do 31 grudnia 2019 r. Należy zwrócić uwagę, że w 2012 r. system był aktywny tylko przez 8 miesięcy. Liczba komunikatów wymienionych przez wszystkie wzajemnie połączone państwa członkowskie wzrosła z 2 mln w 2016 r. do prawie 4,2 mln w 2019 r., czyli średnio 348 000 komunikatów miesięcznie. Liczby te obejmują wszystkie rodzaje komunikatów: powiadomienia, aktualizacje, wnioski, odpowiedzi, odmowy, inne odpowiedzi, wymiany dodatkowych informacji itp. Na poniższym wykresie przedstawiono trendy dotyczące powiadomień, wniosków i odpowiedzi na wnioski w okresie ośmiu lat działania systemu ECRIS. Wzięto tu pod uwagę wyłącznie powiadomienia dotyczące nowych wyroków skazujących, bez aktualizacji. Odpowiedzi obejmują odpowiedzi na wnioski, odmowy odpowiedzi i inne odpowiedzi. W ciągu ostatnich trzech lat nastąpiły zasadnicze zmiany w proporcjach między liczbą powiadomień o nowych wyrokach skazujących, wniosków i odpowiedzi na wnioski. W 2016 r. wartości liczbowe w każdej z tych trzech kategorii były prawie równe i wynosiły około 350 000 rocznie w każdej kategorii. W 2019 r. liczba wniosków o udzielenie informacji i powiązana z nią liczba odpowiedzi na wnioski stała się ponad trzykrotnie wyższa od liczby powiadomień. W 2017 r. liczba powiadomień o nowych wyrokach skazujących spadła i utrzymywała się na poziomie około 310 000 do 2019 r. Ta tendencja spadkowa jest zaskakująca w świetle rosnącej liczby wzajemnych połączeń między państwami członkowskimi. Jak wskazano w sekcji 2.4 poniżej, niektóre państwa członkowskie miały problemy z powiadamianiem o wszystkich nowych wyrokach skazujących. Jednocześnie liczba wniosków o udzielenie informacji i powiązanych z nimi odpowiedzi na wnioski od 2017 r. zwiększyła się trzykrotnie – w 2019 r. osiągnęła 1 mln w każdej z tych kategorii. Ten radykalny wzrost liczby wniosków o udzielenie informacji wynika w przede wszystkim ze zmiany sposobu wykorzystania systemu ECRIS, którego już nie wykorzystuje się głównie w celach związanych z postępowaniem karnym, ale również w coraz większym stopniu w celach innych niż związane z postępowaniem karnym. Więcej informacji szczegółowych przedstawiono w sekcji 2.8. Jest to również pozytywny znak zwiększającej się świadomości w państwach członkowskich co do potrzeby wykorzystywania systemu ECRIS do wnioskowania o informacje w toku postępowań karnych, aby można było w nich uwzględnić wcześniejsze wyroki skazujące, zgodnie z decyzją ramową 2008/675/WSiSW. 2.3. Liczba powiadomień, wniosków i odpowiedzi w podziale na państwa członkowskie Na poniższym wykresie przedstawiono liczbę powiadomień o nowych wyrokach skazujących, liczbę wniosków o udzielenie informacji i liczbę odpowiedzi według wszystkich wzajemnie połączonych państw członkowskich w 2019 r.

Podobnie jak w poprzednich latach najbardziej aktywnymi państwami członkowskimi pod względem całkowitej liczby tych trzech rodzajów komunikatów były państwa wskazane poniżej. Na wykresach przedstawiono istotne różnice pomiędzy państwami członkowskimi pod względem działań i obciążenia pracą w związku z systemem ECRIS. Niektóre państwa członkowskie wnioskują o udzielenie informacje znacznie częściej, niż same otrzymują wnioski o udzielenie informacji: np. DE (745 000 wysłanych wniosków, 32 400 otrzymanych wniosków), UK (91 000 wysłanych wniosków, 31 500 otrzymanych wniosków) i CZ (38 500 wysłanych wniosków, 24 700 otrzymanych wniosków). Inne państwa członkowskie borykają się ze znaczną liczbą wniosków, chociaż same wysyłają ich mniej: np. PL (197 300 udzielonych odpowiedzi, 15 400 wysłanych wniosków), RO (170 000 i 1 200), IT (99 500 i 1 500), HR (63 300 i 3 000), SK (41 000 i 900), HU (37 400 i 500). Niektóre inne państwa członkowskie wysyłają wiele powiadomień dotyczących nowych wyroków skazujących państwom członkowskim, których obywatelami są dani przestępcy, chociaż same wysyłają mniej wniosków: np. BE (36 300 wysłanych powiadomień, 5 200 wysłanych wniosków), IT (25 700 powiadomień, 1 500 wniosków). 2.4. Powiadomienia Na poniższym wykresie przedstawiono liczbę powiadomień wysłanych przez wszystkie wzajemnie połączone państwa członkowskie w 2019 r., w podziale na powiadomienia o nowych wyrokach skazujących i powiadomienia aktualizujące te wcześniej wysłane. Liczba powiadomień wykazuje znaczne różnice między poszczególnymi państwami członkowskimi – od blisko 112 000 (DE) do zera powiadomień o nowych wyrokach skazujących (MT, PT) rocznie. Analizując te różnice, należy uwzględnić przede wszystkim dwa czynniki: wielkość państwa i liczbę wyroków skazujących obywateli innych państw członkowskich (przebywających na jego terenie obywateli innych państw członkowskich UE). Najbardziej aktywnymi państwami członkowskimi pod względem wysyłania powiadomień dotyczących nowych wyroków skazujących były państwa członkowskie wskazane w poniższej tabeli. 2017 2018 2019 Państwa członkowskie najbardziej aktywne pod względem wysyłanych powiadomień o nowych wyrokach skazujących: DE 34,5 % DE 32,6 % DE 35,9 % BE 12,9 % BE 14,0 % BE 11,9 % ES 10,4 % ES 11,5 % UK 10,7 % UK 9,3 % NL 9,6 % ES 9,6 % NL 7,5 % IT 8,4 % IT 8,3 % Przy uwzględnieniu wszystkich wysłanych powiadomień, w tym powiadomień dotyczących aktualizacji, na pierwszym miejscu pozostają DE, ale kolejność ulega zmianie. Powiadomienia o nowych wyrokach skazujących i powiadomienia o aktualizacji stanowiły w 2019 r. odpowiednio 58 % i 42 %. Łącznie w roku tym wysłano 230 000 powiadomień o aktualizacjach. Warto zaznaczyć, że przed 2017 r. aktualizacje stanowiły tylko około jednej czwartej wszystkich powiadomień. Obecny znaczny wzrost liczby aktualizacji w przypadku wielu państw członkowskich należy postrzegać jako pozytywny sygnał dotyczący ich świadomości znaczenia komunikowania dalszych zmian w początkowych powiadomieniach. Proporcje między powiadomieniami o nowych wyrokach skazujących i powiadomieniami o aktualizacjach różnią się znacznie między poszczególnymi państwami członkowskimi – od trzykrotnie (np. FR, PL) lub dwukrotnie wyższej liczby aktualizacji niż powiadomień (np. AT, CZ), poprzez mniej więcej równe liczby w przypadku obu tych kategorii komunikatów (np. ES, NL, IT, HU, FI, SK), do aktualizacji stanowiących znikomą część wszystkich powiadomień (np. CY, DK, IE, RO). W przypadki DE, FR i ES, które wysłały największą liczbę wszystkich powiadomień, aktualizacje stanowiły odpowiednio około 34 %/76 %/57 % wszystkich ich powiadomień wysłanych w 2019 r. W pierwszym sprawozdaniu statystycznym ustalono dwa główne problemy, tj. (i) wiele państw członkowskich w ogóle nie wysyła powiadomień o nowych wyrokach skazujących lub wysyła ich mało oraz (ii) wiele państw członkowskich nie wysyła aktualizacji swoich poprzednio wysłanych powiadomień wcale lub wysyła ich mało. Na te dwa problemy wskazuje również szczegółowa analiza danych statystycznych z lat 2017–2019. W tym przypadku kwestie te są jednak jeszcze bardziej widoczne, ponieważ dotyczą większej liczby państw członkowskich. Po pierwsze, wiele państw członkowskich w ogóle nie wysyła powiadomień dotyczących nowych wyroków skazujących (PT w 2019 r. i 2018 r., MT w 2019 r. i 2017 r., EE w 2018 r., EL w 2017 r.) lub wysyła mało takich powiadomień w odniesieniu do przebywających na ich terenie obywateli innych państw członkowskich UE oraz liczby wyroków skazujących (BG, EE, IE, LT, LU, NL, RO w 2019 r.; BG, IE, LU, LT, RO, SI, SE, MT, EL, UK w 2018 r.; BG, EE, IE, LT, LU, RO, SI, SE, PT, UK w 2017 r.). W rezultacie wyroki skazujące, o których nie powiadomiono, nie zostały zarejestrowane w państwie członkowskim obywatelstwa.

Po drugie, wiele państw członkowskich w ogóle nie wysyła aktualizacji dotyczących poprzednio wysłanych powiadomień (BG, EE, EL, LV, LU, MT, PT, SI w 2019 r.; BG, DK, EL, SI, PT, MT, LV, LU, IE, EE w 2018 r.; DK, EE, EL, LV, LU, BG w 2017 r.) lub wysyła mało takich komunikatów (IE, RO, CY w 2019 r.; RO, CY w 2018 r.; SI, RO, PT, MT, IE, HR, CY w 2017 r.). Nieprzesyłanie aktualizacji informacji przez skazujące państwa członkowskie prowadzi do przetwarzania przestarzałych i nierzetelnych informacji przez państwo członkowskie obywatelstwa, a także do ich rozpowszechniania. 2.5. Wnioski o udzielenie informacji Na poniższym wykresie porównano liczbę wniosków o udzielenie informacji przesłanych przez wszystkie wzajemnie połączone państwa członkowskie w 2019 r. z liczbą otrzymanych odpowiedzi na te wnioski. Jak przedstawiono powyżej w sekcji 2.2, ogólna liczba wniosków o udzielenie informacji zwiększyła się trzykrotnie od 2017 r., a w 2019 r. osiągnęła 1 mln. Liczba wysłanych wniosków znacznie się różni między poszczególnymi państwami członkowskimi – od 745 000 (DE) do 6 wniosków (EL) rocznie. Wzrost całkowitej liczby wniosków nastąpił głównie ze względu na DE, w których liczba wniosków zwiększyła się ponad pięciokrotnie. W ES, LT, NL i PL liczba wniosków zwiększyła się dwukrotnie. Głównym czynnikiem, który należy uwzględnić w analizie różnic w liczbach wniosków państw członkowskich, jest liczba obywateli innych państw członkowskich przebywających w danym państwie członkowskim. Podobnie jak w poprzednich latach najbardziej aktywnymi państwami członkowskimi pod względem całkowitej liczby wysłanych wniosków były następujące państwa. Pomimo znacznego wzrostu liczby wniosków ogółem dalej utrzymuje się zauważony już w pierwszym sprawozdaniu statystycznym problem niektórych państw członkowskich, które nie wysyłają wniosków prawie w ogóle (EL, CY, MT) lub wysyłają małą liczbę wniosków w stosunku do przebywających na ich terenie obywateli innych państw członkowskich UE (BG, EE, HU, IT, LV, RO, SI w latach 2017–2019). Może to prowadzić do sytuacji, w której sądy karne mogłyby wydawać wyroki bez znajomości wyroków skazujących wydanych w innych państwach członkowskich, co jest niezgodne z wymogami określonymi w decyzji ramowej 2008/675/WSiSW. Dodatkowo zmniejszony zostanie efekt prewencyjny wnioskowania o zaświadczenia z rejestru karnego w innych celach niż postępowanie karne, np. w celach kontroli przed zatrudnieniem. Z powyższych danych można również wywnioskować, że nie na wszystkie wnioski o udzielenie informacji udziela się odpowiedzi (zob. również sekcja 2.6.). W przypadku państw członkowskich, które są najbardziej aktywne pod względem wysyłania powiadomień, w 2019 r. na 5,6 % powiadomień DE (41 662) i 2,5 % powiadomień AT (945) nigdy nie odpowiedziano, natomiast w przypadku UK i CZ liczba odpowiedzi otrzymanych we wspomnianym roku przekroczyła liczbę ich wniosków. 2.6. Odpowiedzi na wnioski Na poniższym wykresie porównano liczbę odpowiedzi przesłanych przez wszystkie wzajemnie połączone państwa członkowskie w 2019 r. z liczbą otrzymanych przez nie odpowiednich wniosków o udzielenie informacji. Liczba otrzymanych wniosków i odpowiadających im wysłanych odpowiedzi wykazuje istotne różnice między państwami członkowskimi – od 179 000 (PL) do 646 wniosków (MT) rocznie. Analizując te różnice, należy uwzględnić przede wszystkim dwa czynniki: całkowitą populację danego państwa członkowskiego i liczbę obywateli tego państwa mieszkających w innych państwach członkowskich. Państwami członkowskimi, które udzieliły odpowiedzi na największą liczbę wniosków w ujęciu bezwzględnym (niekoniecznie największą w stosunku do liczby otrzymanych wniosków), były:

Chociaż wszystkie państwa członkowskie zasadniczo odpowiadają na wnioski, w 2019 r. nadal nie udzielono odpowiedzi na ponad 42 000 wniosków o udzielenie informacji. W większości przypadków liczba wysłanych odpowiedzi była nieco mniejsza niż liczba otrzymanych wniosków o udzielenie informacji, przy czym średnia wynosiła około 4,1 % w porównaniu z 3,6 % w 2016 r. Wśród państw członkowskich, które w 2019 r. otrzymały najwyższą liczbę wniosków, BG nie odpowiedziała na 53 % otrzymanych wniosków (30 975), EL na 38 % (19 564), IT na 8,9 % (9 720), a RO na 1,3 % (2 347). W przypadku PL i HR liczba odpowiedzi wysłanych w 2019 r. była w rzeczywistości wyższa niż liczba otrzymanych wniosków, co mogło być spowodowane wysłaniem zaległych odpowiedzi z poprzedniego roku. W 2019 r. państwami członkowskimi z największym odsetkiem wniosków, na które nie udzielono odpowiedzi, były: MT (82 % otrzymanych wniosków), CY (65 %), BG (53 %) i EL (38 %). Aby zapoznać się ze szczegółową analizą danych statystycznych poszczególnych państw członkowskich w zakresie odpowiedzi na wnioski, zob. dokument roboczy służb Komisji, sekcja 3. Konsekwencje naruszenia obowiązku udzielania odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji mogą być tragiczne, jak wskazano w poprzednich punktach. 2.7. Odpowiedzi udzielone po przewidzianym prawem terminie Innym problemem jest to, że na niektóre wnioski odpowiedź nie zostaje udzielona w przewidzianym prawem terminie. Na poniższym wykresie przedstawiono przegląd wszystkich państw członkowskich pod względem liczby odpowiedzi udzielonych po przewidzianym prawem terminie w 2019 r. ze wskazaniem odpowiedzi wysłanych po terminie i wniosków, w przypadku których termin na udzielenie odpowiedzi minął. W 2019 r. na 190 000 wniosków udzielono odpowiedzi po upływie przewidzianego prawem terminu, co stanowi 18,4 % całkowitej liczby wniosków. Ponadto zarejestrowano 42 000 wniosków, w przypadku których termin na udzielenie odpowiedzi minął. Te wysokie liczby w połączeniu z danymi referencyjnymi z 2016 r. (odpowiednio: 13 800 (3,8 %); 13 000) oznaczają alarmujący wzrost liczby odpowiedzi, których udzielono po upływie przewidzianych prawem terminów. Tendencja ta dotyczy tylko kilku państw członkowskich, w szczególności tych, które miały do czynienia z bardzo dużą liczbą wniosków o udzielenie informacji, natomiast w przypadku znacznej większości państw członkowskich liczba spóźnionych odpowiedzi utrzymuje się na poziomie poniżej 0,5 %. Państwami członkowskimi, które miały najwięcej problemów z przestrzeganiem przewidzianych prawem terminów w 2019 r., były: PL z 55 % odpowiedzi wysłanych za późno (99 000), RO (30 %; 50 000), HR (43 %; 24 600), LV (47 %; 6 200), BE (18 %; 2 800) i BG (5 %; 3 300). Problem wniosków, w przypadku których termin udzielenia odpowiedzi upłynął, co może skutkować opóźnieniami w udzielaniu odpowiedzi lub brakiem odpowiedzi na wnioski, dotyczył 33 % wniosków otrzymanych przez MT i CY, 13,5 % otrzymanych przez LV i 8 % otrzymanych przez PL. 2.8. Wnioski w celach związanych z postępowaniem karnym i w innych celach Na poniższych wykresach przedstawiono stosunek wniosków złożonych w celach związanych z postępowaniem karnym i w innych celach niż postępowanie karne w latach 2012–2019. Przez wiele lat odsetek wniosków złożonych w celach innych niż postępowanie karne znajdował się średnio na poziomie 20 % wszystkich wniosków. Jak wspomniano powyżej, w latach 2018–2019 nastąpiła całkowita zmiana w użytkowaniu systemu, z którego zaczęto korzystać w celach postępowań karnych równie często jak w innych celach (50/50 %). Średnia dla całego okresu działania ECRIS wynosi 69 % wszystkich wniosków w celach postępowań karnych i 31 % w innych celach.

W 2019 r. liczba wniosków złożonych w innych celach przekroczyła 500 000, co stanowi ponad 6 razy więcej niż w 2016 r. Liczba wniosków w celach postępowań karnych również utrzymywała się na stabilnym poziomie około 500 000. Wzrost liczby wniosków składanych w innych celach był spowodowany głównie znacznym wzrostem liczby wniosków składanych przez osoby fizyczne o udzielenie informacji z ich własnych rejestrów karnych – ponad sześciokrotny wzrost od 2016 r., co łącznie oznacza 356 000 wniosków. Drugim czynnikiem składowym była liczba wniosków złożonych w celach rekrutacji do wykonywania działalności zawodowej lub zorganizowanej działalności wolontariackiej wiążącej się z bezpośrednim i regularnym kontaktem z dziećmi, w związku z wykonaniem dyrektywy 2011/93/UE. Takich wniosków w 2019 r. było 115 000, co stanowi znaczny wzrost w porównaniu z 7 800 wniosków w 2016 r. Państwem członkowskim w głównej mierze odpowiedzialnym za wzrost liczby wniosków składanych w innych celach są DE. W 2019 r. większość wniosków w celach niezwiązanych z postępowaniem karnym została złożona przez osoby fizyczne, aby uzyskać informacje z rejestru karnego dotyczące nich samych – 70 % wniosków złożonych w innych celach i 35 % wszystkich złożonych wniosków. Następne w kolejności były wnioski związane z rekrutacją zgodnie z dyrektywą 2011/93/UE (22 % wniosków złożonych w innych celach i 11 % wszystkich złożonych wniosków – w porównaniu z 10 % wniosków złożonych w innych celach w 2016 r.). Odsetek wniosków złożonych przez właściwe organy administracyjne w postępowaniach innych niż karne spadł z 14 % wniosków złożonych w innych celach w 2016 r. do 3,8 % w 2019 r. (i 2 % wszystkich wniosków), w związku z czym wnioski te znajdują się na trzecim miejscu, a ich liczba wynosi 19 000. Wnioski dotyczące uzyskania pozwolenia na posiadanie broni stanowiły 1,1 % wniosków złożonych w innych celach. Ponadto wnioski złożone w ważnym celu uzyskania innego obywatelstwa stanowiły tylko około 0,9 % wniosków złożonych w innych celach i 0,4 % wszystkich wniosków. 2.9. Wnioski dotyczące obywateli Unii i obywateli państw trzecich (TCN) Na poniższych wykresach przedstawiono stosunek wniosków dotyczących obywateli UE do wniosków dotyczących TCN w ujęciu rocznym i średnio w trakcie całego okresu działania systemu ECRIS. Średnio 92 % wszystkich wniosków dotyczy obywateli UE, a około 8 % dotyczy TCN. Odsetek wniosków dotyczących bezpaństwowców jest marginalny (0,02 %). Chociaż od 2016 r. odsetek wniosków o udzielenie informacji na temat TCN zmalał z 10 % do 7 % wszystkich wniosków w 2019 r., rzeczywista liczba takich wniosków stale rosła i w 2019 r. przekroczyła 69 000. Zjawisko to jest spowodowane znacznym wzrostem liczby wniosków złożonych w celach innych niż postępowania karne, które dotyczą w większości obywateli UE. W 2019 r. przyjęto przepisy uzupełniające, w których ustanowiono scentralizowany system ECRIS-TCN umożliwiający sprawną identyfikację jednego lub większej liczby państw członkowskich posiadających informacje w rejestrach karnych dotyczące TCN skazanych w UE. Oczekuje się, że gdy system ten zacznie działać w 2023 r., będzie on wspierał sprawniejszą wymianę za pośrednictwem ECRIS informacji dotyczących TCN oraz że doprowadzi do znacznego wzrostu liczby takich wniosków. 2.10. Odpowiedzi zawierające informacje o wyrokach skazujących Na poniższych wykresach przedstawiono dane na temat odsetków odpowiedzi na wnioski zawierających informację o jednym lub większej liczbie wyroków skazujących, odpowiedzi niezawierających informacji o wyrokach skazujących i innych odpowiedzi udzielanych rocznie i średnio w całym okresie działania systemu ECRIS. Od pierwszego roku działania systemu ECRIS średnio 26 % odpowiedzi zawierało informacje na temat wcześniejszych wyroków skazujących. Oznacza to, że w jednym na cztery przypadki dana osoba była już skazana jeden lub więcej razy, co dowodzi wartości systemu ECRIS jako narzędzia uzyskiwania informacji z rejestrów karnych.

Do 2018 r. odsetek ten utrzymywał się przez wiele lat na stabilnym poziomie około 30 %, po czym nagle w 2019 r. spadł do 19 % równolegle z gwałtownym wzrostem liczby wniosków składanych w innych celach niż postępowania karne. Jest to pozytywny sygnał, że większość osób, których dotyczą wnioski o udzielenie informacji związane między innymi z rekrutacją, licencjami, celami administracyjnymi, nie miała wcześniej żadnych wyroków skazujących. W 2019 r. stanowiło to ponad 188 000 odpowiedzi na wszystkie wnioski zawierające informacje na temat wyroków skazujących (w porównaniu z 105 000 w 2016 r.). Odpowiedzi niezawierające żadnych informacji o wyrokach skazujących stanowiły średnio 74 %, a inne odpowiedzi 7 %. 3. Główne ustalenia ·W 2019 r. wszystkich 28 państw członkowskich aktywnie korzystało z ECRIS, ale nadal brakowało 9,8 % możliwych wzajemnych połączeń Po ośmiu latach działania ECRIS wszystkie 28 państw członkowskich było do niego podłączonych. Tylko jedno z nich (ES) wymienia jednak informacje z pozostałymi 27 państwami członkowskimi. Każde z państw członkowskich ma średnio 24 aktywne połączenia z pozostałymi. Na koniec 2019 r. ustanowionych było 90 % całkowitej liczby możliwych wzajemnych połączeń. ·Liczba wymienionych komunikatów osiągnęła w 2019 r. 4,2 mln Liczba komunikatów wymienionych przez wszystkie wzajemnie połączone państwa członkowskie wzrosła w 2019 r. dwukrotnie w porównaniu z 2 mln w 2016 r. i osiągnęła 4,2 mln, przy czym liczba komunikatów wynosiła średnio 348 000 miesięcznie. W ostatnich trzech latach nastąpiła radykalna zmiana proporcji między liczbą powiadomień, wniosków i odpowiedzi na wnioski – liczba wniosków o udzielenie informacji stała się ponad trzykrotnie wyższa niż liczba powiadomień. ·Spadek liczby powiadomień dotyczących nowych wyroków skazujących – o wielu wyrokach skazujących nie powiadomiono W 2017 r. liczba powiadomień o nowych wyrokach skazujących spadła i utrzymywała się na poziomie około 310 000 do 2019 r. Ta tendencja spadkowa jest zaskakująca w świetle wzrastającej liczby wzajemnych połączeń między państwami członkowskimi. Niektóre państwa członkowskie w niektórych latach w ogóle nie wysyłały powiadomień dotyczących nowych wyroków skazujących (PT, MT, EE, EL) i wiele z nich wysyłało małą liczbę takich powiadomień w odniesieniu do przebywających na ich terenie obywateli innych państw członkowskich UE oraz liczby wyroków skazujących (BG, EE, EL, IE, LT, LU, MT, RO, SI, SE, PT, UK). Niewysyłanie powiadomień jest sprzeczne z prawodawstwem dotyczącym ECRIS i może mieć poważne konsekwencje. ·Znaczny wzrost liczby wniosków o udzielenie informacji, która osiągnęła 1 mln Liczba wniosków o udzielenie informacji od 2017 r. zwiększyła się trzykrotnie – w samym 2019 r. osiągnęła 1 mln. Ten znaczny wzrost wynika przede wszystkim ze zmiany wykorzystania systemu ECRIS, który nie jest już wykorzystywany wyłącznie lub nawet głównie w celach postępowań karnych, ale również – regularnie – w celach innych niż postępowania karne (np. kontrola przed zatrudnieniem, wnioski o udzielenie informacji z rejestru karnego dotyczące samych wnioskujących itp.). Liczba wysłanych wniosków znacznie różni się jednak między poszczególnymi państwami członkowskimi – od 745 000 (DE) do 6 wniosków (EL) rocznie. Wzrost całkowitej liczby wniosków jest spowodowany przez wzrost wniosków DE. ·ECRIS wykorzystywany w celach innych niż postępowania karne równie często jak w celach postępowań karnych Przez wiele lat odsetek wniosków złożonych w celach innych niż postępowanie karne znajdował się średnio na poziomie 20 %. Wraz z nowym podejściem państw członkowskich do korzystania z ECRIS, które odnotowuje się od 2018 r., z systemu tego zaczęto korzystać równie często zarówno w celach postępowań karnych, jak i w innych celach (50/50 %). W 2019 r. liczba wniosków złożonych w innych celach przekroczyła pół miliona, co stanowi ponad sześć razy więcej niż w 2016 r. Ten wzrost liczby wniosków był spowodowany głównie przez znaczny wzrost liczby wniosków złożonych przez osoby fizyczne, aby uzyskać informacje z rejestru karnego dotyczące nich samych (356 000 w 2019 r., co stanowiło 70 % wniosków złożonych w innych celach), a także wniosków związanych z rekrutacją do wykonywania działalności wiążących się z kontaktem z dziećmi, w związku z wykonaniem dyrektywy 2011/93/UE (115 000 wniosków – 22 % wniosków w innych celach). ·W co czwartej odpowiedzi ujawniono istnienie wcześniejszych wyroków skazujących