UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Osoby poszukujące możliwości zatrudnienia, podejmujące decyzje co do przedmiotu i miejsca nauki czy rozważające warianty mobilności potrzebują dostępu do informacji i środków pozwalających na ocenę swoich umiejętności, jak również na przedstawienie posiadanej wiedzy i kompetencji. Pracodawcy z kolei również potrzebują skuteczniejszych i efektywniejszych sposobów identyfikowania i rekrutacji odpowiednio wykwalifikowanych osób. Aby w skuteczny sposób uwzględnić potrzeby poszczególnych osób i pracodawców w zakresie umiejętności i kwalifikacji w różnych sektorach, regionach i państwach, należy je w jasny sposób określić, przekazać i zrozumieć.

Narzędzia i usługi UE mogą wspierać wymianę informacji oraz lepsze zrozumienie umiejętności i kwalifikacji, również tych potrzebnych w związku z mobilnością i szansami na zatrudnienie. UE stara się oferować i promować szereg takich narzędzi i usług, aby ułatwiać mobilność i wspierać przejrzystość umiejętności i kwalifikacji. Jak dotąd, całkowity potencjał takich narzędzi i usług nie jest jednak w pełni wykorzystany z kilku powodów. W dużej mierze są one opracowywane specjalnie dla poszczególnych przypadków, przy minimalnej integracji i współpracy. Podejście takie wywiera wpływ na zakres, potencjał i postrzeganie wartości dodanej każdego z narzędzi. Ze zgromadzonych danych wynika, że pomimo pewnych pozytywnych przykładów, takich jak Europass-CV, wiedza potencjalnych beneficjentów na temat dostępności usług jest zasadniczo uboga, a ograniczenia w pełnym korzystaniu z kwalifikacji i umiejętności nabytych za granicą nadal stanowią problem, co z kolei ma wpływ na mobilność i integrację europejskich rynków pracy. Ponadto sposób, w jaki ewoluowały narzędzia i usługi UE w miarę upływu czasu, niekoniecznie odzwierciedla zmiany we współczesnych sposobach uczenia się, pracy i komunikowania się, a zatem te narzędzia i usługi nie odpowiadają obecnym ani przyszłym potrzebom i pojawiającym się technologiom. Minimum, jakiego oczekuje się dziś, a tym bardziej w przyszłości, od narzędzi w odniesieniu do umiejętności i kwalifikacji, to cyfryzacja i większa dostępność w internecie.

Celem niniejszego wniosku jest modernizacja narzędzi i usług UE oraz zapewnienie, aby odzwierciedlały one zmieniające się potrzeby wszystkich potencjalnych użytkowników w kontekście wymagań rynku pracy oraz sektorów kształcenia i szkolenia, aby były one nieustannie aktualizowane pod kątem postępu technologicznego, nowych form wymiany informacji i współkonsumpcji oraz aby były w stanie wspierać poszczególne osoby w licznych momentach przejścia od kształcenia do zatrudnienia.

Nowe ramy Europass zapewnią dwupoziomowe podejście.

Po pierwsze, nowe ramy Europass zapewnią utworzenie platformy europejskiej, dzięki której wszyscy będą mogli uzyskać dostęp, za pomocą intuicyjnej i sprawnej usługi internetowej, do szeregu usług, takich jak tworzenie e-portfolio lub możliwość oceny własnych umiejętności. Usługi te zostaną wzbogacone o szeroki wachlarz informacji zebranych w państwach członkowskich (w tym poprzez web crawling) na temat możliwości uczenia się, kwalifikacji, praktyk w zakresie uznawania kwalifikacji i danych na temat rynku pracy, a także gromadzenia informacji na temat umiejętności, takich jak tendencje w zakresie ścieżek kariery lub zawodów. Ta różnorodność informacji ułatwi podejmowanie świadomych wyborów dotyczących rozwoju zawodowego, mobilności i uczenia się, a także przyczyni się między innymi do rozwiązania problemu niedopasowania umiejętności dzięki ukierunkowaniu wyborów poszczególnych osób na ścieżki uczenia się i kariery dające lepsze perspektywy. Również pracodawcy, podmioty świadczące usługi w zakresie kształcenia i szkolenia, doradcy zawodowi, służby zatrudnienia i osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki skorzystają z udostępnianych informacji, np. w formie dokładniejszych informacji w zakresie potrzebnych umiejętności i na temat obszarów, w których można zachęcać do prowadzenia szkoleń ze względu na luki. Szczególna uwaga zostanie poświęcona konkretnym potrzebom obywateli państw trzecich. Specjalistom, którzy będą chcieli publikować taki rodzaj informacji drogą elektroniczną, udostępnione zostaną standardy otwarte w odniesieniu do kwalifikacji, miejsc pracy i CV. Poprzez takie działanie ramy Europass będą promować interoperacyjność narzędzi elektronicznych wykorzystywanych do celów publikacji i wymiany informacji na temat umiejętności i kwalifikacji. Co istotne, przedmiotowa europejska zintegrowana platforma przyniesie znaczną wartość dodaną państwom członkowskim na ich drodze do realizacji celu, jakim jest wspieranie poszczególnych osób, ponieważ nie będą musiały powielać swoich wysiłków informatycznych poczynionych na szczeblu krajowym.

Efektem niniejszego wniosku jest zatem przekształcenie ram Europass z instrumentu opartego na dokumentach w platformę opartą na usługach, co pozwala na poszerzenie jego zakresu stosowania i zapewnienie, aby usługi ramowe koncentrowały się na potrzebach użytkownika. Nowe ramy Europass umożliwią gromadzenie informacji, które obecnie dostarczane są przy użyciu narzędzi, takich jak portal możliwości edukacyjnych i kwalifikacji w Europie (na którym udostępniane są informacje na temat możliwości uczenia się i zdobywania kwalifikacji), unijna panorama umiejętności (która udostępnia informacje na temat umiejętności, w tym na szczeblu krajowym i unijnym, oraz na temat zawodów i poszczególnych sektorów) oraz portal ESCO (ESCO – europejska klasyfikacja umiejętności, kompetencji, kwalifikacji i zawodów, która zapewnia wspólny język do celów opisywania konkretnych umiejętności i powiązanych z nimi pojęć na potrzeby zatrudnienia i kształcenia). Do tej pory rozwój i wdrażanie tych narzędzi opierały się na wiedzy fachowej unijnej agencji Europejskie Centrum Rozwoju Kształcenia Zawodowego (Cedefop). Po drugie, nowe ramy Europass obejmą praktyczne usługi, których celem jest zabezpieczenie zasięgu usług, tak aby docierały one do jak najszerszej grupy odbiorców, w tym do osób, które mogą mieć trudności w dostępie do usług cyfrowych lub korzystaniu z nich.

Obecnie narzędzia i usługi UE dotyczące umiejętności i kwalifikacji na szczeblu krajowym są promowane i wspierane przez centra lub punkty kontaktowe (Krajowe Centra Europass, krajowe punkty kontaktowe EQF, centra Euroguidance), które są wspierane finansowo przez UE w ramach programu Erasmus+. Każde centrum lub punkt podlega odrębnym procesom administracyjnym i sprawozdawczym. Każde centrum prowadzi odrębny program komunikacyjny i posiada odrębną markę. Chociaż państwa członkowskie podjęły niezbędne kroki w celu zapewnienia koordynacji, nie miało to miejsca we wszystkich państwach członkowskich. W rezultacie często brak jest poczucia na szczeblu krajowym, że istnieje wspólna usługa w zakresie umiejętności i kwalifikacjami, a centrom brakuje większego bodźca do strategicznej współpracy i systematycznej komunikacji, aby prezentować spójniejsze usługi. Centra nie docierają w wystarczającym stopniu do docelowych grup odbiorców i w rezultacie narzędzia i usługi UE nie docierają do wszystkich docelowych beneficjentów.

Celem niniejszego wniosku jest zaoferowanie większego potencjału i możliwości państwom członkowskim, aby mogły w sposób strategiczny koordynować usługi świadczone na szczeblu krajowym. Lepsza koordynacja i wymiana informacji umożliwią systematyczne świadczenie usług odpowiadających potrzebom beneficjentów niezależnie od tego, czy są oni pośrednikami takimi jak doradcy zawodowi, czy też indywidualnymi osobami, które mogłyby bezpośrednio korzystać z usług polegających na spotkaniach „twarzą w twarz”, zapewniających informacje i poradnictwo w zakresie uczenia się i możliwości zawodowych, wskazujących im, w stosownych przypadkach, inne usługi oraz gwarantujących pomoc osobom, które mogą nie mieć dostępu do narzędzi cyfrowych i internetowych lub umiejętności niezbędnych do korzystania z tych narzędzi.