Dług sektora instytucji rządowych i samorządowych osiągnął szczytową wartość 107,5 % PKB w 2014 r. i spadł do 103,4 % w 2017 r. W 2018 r. dług dalej zmniejszył się do 102,0 % PKB głównie dzięki nadwyżce pierwotnej i malejącemu udziałowi negatywnego efektu „kuli śnieżnej” (niższe płatności z tytułu odsetek w połączeniu z wyższym wzrostem nominalnego PKB), które tylko częściowo skompensował wzrost wartości rezydualnej zmiany długu (SFA). Dynamikę długu omówiono bardziej szczegółowo w sekcji 4.2.

Wieloletni kurs przedstawiony w program stabilności na 2019 r. zakłada stabilizację deficytu na poziomie 0,8 % w 2019 r. oraz jego zmniejszenie do 0,2 % w 2020 r. W dniu 18 grudnia 2018 r. premier Belgii złożył rezygnację. Od tego czasu rząd tymczasowy przyjął budżet przygotowany przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki. W rezultacie w momencie składania programu stabilności rząd nie posiadał pełnych uprawnień budżetowych zgodnie z krajowymi przepisami konstytucyjnymi lub konwencjami. Zastępczo w programie stabilności przedstawiono kurs budżetowy, który nie jest poparty przyjętymi lub dostatecznie szczegółowymi środkami umożliwiającymi osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego, jakim jest osiągnięcie równowagi budżetowej pod względem strukturalnym w 2021 r. W 2019 r. różnica między prognozą Komisji a programem stabilności wynika z szeregu środków, których nie uwzględniono w prognozie Komisji, ponieważ nie zostały one przyjęte lub nie zostały w wystarczającym stopniu sprecyzowane, bądź też dlatego, że uznano je za tymczasowe (zakończone w 2018 r. i nie wywierające już skutków w 2019 r.). W 2020 r. różnica wynika głównie ze zmniejszenia wydatków (-0,6 p.p. PKB) oraz wzrostu dochodów (+0,2 p.p. PKB), za którymi nie stoją określone dodatkowe środki.

Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w Belgii zmniejszył się z 0,8 % PKB w 2017 r. do 0,7 % PKB w 2018 r. Według prognozy Komisji z wiosny 2019 r. deficyt wzrośnie do 1,3 % w 2019 r., co wciąż nie przekracza określonej w Traktacie wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB. W prognozie Komisji przewidziano, że w 2020 r. deficyt dalej wzrośnie do poziomu 1,5 % PKB przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki.

Komisja przygotowała zatem niniejsze sprawozdanie, aby przeanalizować kompleksowo to odejście od wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu i przekroczenie wartości referencyjnej określonej w Traktacie oraz aby zbadać, czy wszczęcie procedury nadmiernego deficytu jest uzasadnione po uwzględnieniu wszystkich istotnych czynników. W sekcji 2 sprawozdania zbadano kryterium deficytu. W sekcji 3 zbadano kryterium długu. Sekcja 4 jest poświęcona inwestycjom publicznym i innym istotnym czynnikom, w tym ocenie zgodności z wymaganą ścieżką dostosowania prowadzącą do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego. W sprawozdaniu uwzględniono prognozę Komisji z wiosny 2019 r. opublikowaną w dniu 7 maja 2019 r. oraz dokonaną przez Komisję ocenę późniejszych zmian sytuacji makroekonomicznej i budżetowej.

Z przekazanych danych wynika, że w 2018 r. Belgia nie osiągnęła zgodności z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu (zob. tabela 1), ponieważ różnica w stosunku do wartości odniesienia wynosi 1,1 punktu procentowego (p.p.) PKB. Ponadto według prognoz w latach 2019 i 2020 Belgia również nie osiągnie zgodności z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu, ponieważ zgodnie z prognozą Komisji z wiosny 2019 r. oczekuje się, że relacja długu do PKB Belgii w 2019 r. kształtować się będzie o 1,7 p.p. PKB powyżej retrospektywnej wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu, a w 2020 r. – o 1,9 p.p. PKB powyżej prospektywnej wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu. W oparciu o scenariusz zawarty w programie stabilności na 2019 r. spełnienie kryterium długu zaplanowano począwszy od 2019 r.: zgodność z prospektywną wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu powinna zostać osiągnięta z nadwyżką, która wyniesie 0,2 p.p. w 2019 r. i 0,6 p.p. w 2020 r.

W art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE lub Traktat) określono procedurę mającą zastosowanie w przypadku wystąpienia nadmiernego deficytu. Została ona opisana bardziej szczegółowo w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu , które stanowi część paktu stabilności i wzrostu. Przepisy szczegółowe dotyczące państw członkowskich należących do strefy euro, które są objęte procedurą nadmiernego deficytu, określono w rozporządzeniu (UE) nr 473/2013 .

W ocenie ex post przestrzegania przez Belgię części zapobiegawczej paktu uznano, że brak jest wystarczająco wiarygodnych dowodów, aby stwierdzić istnienie znacznego odchylenia od wyznaczonej dla Belgii ścieżki dostosowania prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego w 2018 r. oraz w latach 2017–2018 w ujęciu łącznym. W roku 2019 oraz w latach 2018–2019 w ujęciu łącznym istnieje ryzyko znacznego odchylenia korekty budżetowej od wymogów części zapobiegawczej paktu, którym podlega Belgia.

3.Niekorzystne warunki makroekonomiczne, a w szczególności niska inflacja, mogą hamować obniżanie relacji długu do PKB i sprawić, że przestrzeganie postanowień paktu stabilności i wzrostu będzie szczególnie trudne. Niska inflacja sprawia, że państwu członkowskiemu trudniej jest osiągnąć zgodność z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu. W takich warunkach osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego lub realizacja ścieżki dostosowania prowadzącej do tego celu stanowi istotny czynnik mający kluczowe znaczenie dla oceny spełniania kryterium długu.

2. Reformy strukturalne, które już wdrożono albo opisano w planie reform strukturalnych – mają one poprawić stabilność finansów publicznych w średnim okresie poprzez ich wpływ na wzrost gospodarczy, przyczyniając się w ten sposób do obniżania relacji długu do PKB w zadowalającym tempie. W ogólnym ujęciu, osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego (lub realizacja ścieżki dostosowania prowadzącej do tego celu) i jednoczesne wdrażanie reform strukturalnych (w kontekście europejskiego semestru) powinno w normalnych warunkach gospodarczych sprowadzić dynamikę zadłużenia na stabilną ścieżkę dzięki połączonemu wpływowi na sam poziom zadłużenia (poprzez osiągnięcie dobrego stanu finansów publicznych, jaką jest średniookresowy cel budżetowy) i na wzrost gospodarczy (poprzez reformy).

1. Osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego lub realizacja ścieżki dostosowania prowadzącej do tego celu – aspekt ten ma zapewnić stabilność finansów publicznych albo osiąganie szybkich postępów w dążeniu do tej stabilności, w normalnych warunkach makroekonomicznych. Ponieważ średniookresowy cel budżetowy danego państwa uwzględnia z natury rzeczy poziom zadłużenia i zobowiązania ukryte, osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego lub realizacja ścieżki dostosowania prowadzącej do tego celu powinny zapewnić zbliżenie się wskaźników zadłużenia do rozsądnego poziomu, przynajmniej w średnim okresie.

W przypadku oczywistego naruszenia kryterium długu analiza istotnych czynników jest szczególnie uzasadniona z uwagi na fakt, że czynniki pozostające poza kontrolą rządu wpływają na dynamikę długu w większym stopniu niż na dynamikę deficytu. Zostało to uznane w art. 2 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97, który stanowi, że podczas oceny spełniania kryterium długu uwzględnia się istotne czynniki niezależnie od skali tego naruszenia. W związku z tym podczas oceny spełniania kryterium długu należy ocenić (i oceniano do tej pory) przynajmniej trzy następujące główne aspekty, które wpływają na dynamikę długu i zdolność do jego obsługi:

Art. 126 ust. 3 TFUE stanowi, że sprawozdanie Komisji „uwzględnia również to, czy deficyt publiczny przekracza publiczne wydatki inwestycyjne i uwzględnia wszelkie inne istotne czynniki, w tym średniookresową sytuację gospodarczą i budżetową państwa członkowskiego”. Czynniki te zostały doprecyzowane w art. 2 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97, który stanowi, że uwzględnia się należycie „wszelkie inne czynniki, które w opinii danego państwa członkowskiego mają znaczenie dla wyczerpującej oceny zgodności z kryteriami deficytu i długu i które państwo członkowskie przedstawiło Radzie i Komisji”.

Z analizy wynika więc, że prima facie nie spełniono kryterium długu do celów Traktatu i rozporządzenia (WE) nr 1467/1997, co wynika z danych dotyczących wyników budżetu za 2018 r. oraz prognozy Komisji z wiosny 2019 r., jak również programu stabilności na 2019 r., przed uwzględnieniem jednak wszystkich istotnych czynników wymienionych poniżej.

Z przekazanych danych wynika, że w 2018 r. Belgia nie osiągnęła zgodności z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu (zob. tabela 1), ponieważ różnica w stosunku do wartości odniesienia wynosi 1,1 p.p. PKB. Prognozuje się, że w latach 2019 i 2020 Belgia nie osiągnie zgodności z wartością odniesienia dotyczącą redukcji długu, ponieważ zgodnie z prognozą Komisji z wiosny 2019 r. relacja długu Belgi do PKB w latach 2019 i 2020 kształtować się będzie na poziomie, odpowiednio, 1,7 % i 1,9 % PKB, czyli powyżej wartości odniesienia dotyczącej redukcji długu.

Według programu stabilności Belgii na 2019 r. wskaźnik zadłużenia spadnie do 100,6 % PKB na koniec 2019 r. i do 98,5 % PKB w 2020 r. Różnica w porównaniu z prognozą Komisji przy założeniu niezmiennego kursu polityki wynika głównie z niższego deficytu nominalnego planowanego w programie stabilności przy zasadniczo podobnych założeniach dotyczących wzrostu nominalnego i nieznacznie niższych wartościach rezydualnej zmiany długu.

Deficyt nominalny w Belgii zmniejszył się z 0,8 % PKB w 2017 r. do 0,7 % PKB w 2018 r. Odnotowano wzrost wskaźnika dochodów do PKB oraz wskaźnika wydatków do PKB – odpowiednio o 0,4 p.p. i 0,2 p.p. PKB.

Średniookresowy cel budżetowy i saldo strukturalne

W swoim programie stabilności na 2019 r. belgijskie władze potwierdziły swój średniookresowy cel budżetowy zakładający osiągnięcie równowagi budżetowej pod względem strukturalnym. Średniookresowy cel budżetowy wydaje się wystarczająco rygorystyczny w okolicznościach, które można uznać za normalne warunki ekonomiczne, aby zapewnić zgodność z regułą dotyczącą zadłużenia w perspektywie średnio- i długoterminowej. W programie stabilności na 2019 r. Belgia przesunęła planowane osiągnięcie tego celu z 2020 r. na 2021 r. Według programu stabilności osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego wymagać będzie wysiłku na poziomie 0,9 % PKB. Zgodnie z prognozą Komisji z wiosny 2019 r. większy wysiłek (1,4 % PKB) byłby wymagany ze względu na inne (wyższe) oszacowanie deficytu strukturalnego w 2018 r. Ponadto w prognozie Komisji przewidziano, że saldo strukturalne pozostanie na stabilnym poziomie w 2019 r. i ulegnie pogorszeniu o 0,3 p.p. PKB przy założeniu niezmiennego kursu polityki w 2020 r., który jest ostatnim rokiem objętym prognozą Komisji. Według Wysokiej Rady ds. Finansów w 2021 r. nastąpi dodatkowe pogorszenie się salda strukturalnego o 0,4 % PKB przy założeniu niezmiennego kursu polityki . W rezultacie osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego w 2021 r. wymagać będzie wprowadzenia znacznych dodatkowych środków przez kolejny rząd wyłoniony w wyborach w maju 2019 r.

Zapewnienie zgodności z zalecaną ścieżką dostosowania prowadzącą do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego

W dniu 11 lipca 2017 r. Rada zaleciła Belgii kontynuowanie znacznego wysiłku fiskalnego w roku 2018 zgodnie z wymogami części zapobiegawczej paktu stabilności i wzrostu, z uwzględnieniem potrzeby wzmocnienia obecnego ożywienia koniunktury i zapewnienia stabilności finansów publicznych Belgii. Zgodnie ze wspólnie uzgodnioną macierzą korekt na mocy paktu stabilności i wzrostu realizacja ścieżki dostosowania wiązała się z wymogiem, zgodnie z którym stopa wzrostu nominalnego publicznych wydatków pierwotnych netto nie mogła przekroczyć 1,6 % w 2018 r. Odpowiadałoby to korekcie strukturalnej w wysokości co najmniej 0,6 % PKB. Rada stwierdziła jednocześnie, że ocena projektu planu budżetowego na 2018 r. i późniejsza ocena wyników budżetowych za 2018 r. będą musiały uwzględniać w należytym stopniu cel, jakim jest osiągnięcie kursu polityki budżetowej wzmacniającego obecne ożywienie koniunktury i jednocześnie zapewniającego stabilność finansów publicznych. Po dokonaniu przez Komisję oceny skali ożywienia koniunktury w Belgii z należytym uwzględnieniem wyzwań dotyczących stabilności, którą to ocenę przeprowadzono w kontekście opinii Komisji na temat projektu planu budżetowego Belgii na 2018 r., w dniu 13 lipca 2018 r. Rada uznała, że w tym względzie pod uwagę nie trzeba już brać żadnych dodatkowych elementów.

W 2018 r. w oparciu o dane dotyczące wyników budżetu i prognozę Komisji stopa wzrostu publicznych wydatków pierwotnych, po skorygowaniu o działania dyskrecjonalne po stronie dochodów i środki jednorazowe, przekroczyła wartość odniesienia dotyczącą wydatków, powodując lukę w wysokości 0,7 % PKB, co wskazuje na znaczne odchylenie. Szacuje się, że saldo strukturalne pozostawało na niezmienionym poziomie w 2018 r., powodując powstanie luki w wysokości 0,6 % PKB w stosunku do zalecanego wysiłku, co również wskazuje na znaczne odchylenie.

Nadal istnieje jednak niepewność – choć już coraz mniejsza – co do sposobu traktowania znacznego wzrostu wpływów z zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób prawnych, które otrzymano w 2017 i 2018 r. (około ½ % PKB w każdym z tych lat). Ten wzrost dochodów wynika przede wszystkim z wprowadzenia – dwuetapowo, w latach 2017 i 2018 – znacznie wyższych narzutów w przypadku braku płatności zaliczek na poczet podatku. Środek ten wprowadza stałą zmianę momentu pozyskiwania okresowych dochodów poprzez przesunięcie – przynajmniej w części – poboru podatków z rozliczenia podatkowego na zaliczki na poczet podatku, a zatem powoduje wyjątkową i tymczasową kulminację dochodów podatkowych w latach 2017 i 2018. W scenariuszu odniesienia zawartym w prognozie z wiosny 2019 r., stosując tę samą metodyką co w ubiegłym roku, Komisja uznała, że wszelkie kwoty pobranych podatków stanowiące nadwyżkę w stosunku do dotychczasowego trendu należy traktować jako jednorazowe, tymczasowe dochody, które zostaną ostatecznie skompensowane niższymi wpływami z rozliczeń podatkowych począwszy od 2019 r. W innych analizach, np. w analizie Narodowego Banku Belgii, wzrost dochodów z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych w latach 2017 i 2018 uznano za tymczasowy, natomiast rząd ocenia te zwiększone wpływy jako strukturalne. Nawet po uwzględnieniu tej niepewności oraz uznaniu całego wzrostu za strukturalny zarówno w 2017 r., jak i 2018 r., w latach 2017–2018 w ujęciu łącznym zdaje się jednak występować znaczne odchylenie. Jednocześnie przekroczenie wynoszącego 0,25 % PKB progu decydującego o istnieniu znacznego odchylenia wydaje się być bardzo niewielkie, jeżeli uwzględni się wspomnianą niepewność. Ze względu na niepewność, jaką obarczone są te dane, Komisja przyznaje, że nie należy wykluczyć możliwości poprawy, jak i pogorszenia sytuacji oraz że stabilnego oszacowania stałego wpływu będzie można dokonać dopiero po pewnym czasie, przy czym pierwszą wyraźną wskazówkę co do skali tego wpływu zapewnią faktyczne dane dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych za 2019 r.

W latach 2017–2018 w ujęciu łącznym występują różnice między wartością odniesienia dotyczącą wydatków a saldem strukturalnym opartym na różnych wskazaniach na 2017 r. Jeżeli chodzi o wartość odniesienia dotyczącą wydatków, istnieje luka w wysokości 0,6 % PKB, co wskazuje na znaczne odchylenie. Jeżeli chodzi o wysiłek w odniesieniu do salda strukturalnego, istnieje luka w wysokości 0,1 % PKB, co wskazuje na pewne odchylenie. Wniosek, jaki płynie z traktowania lat 2017 i 2018 w ujęciu łącznym, opiera się na indywidualnych danych za 2018 i 2017 r. Dane za 2018 r. omówiono już powyżej. W 2017 r. wzrost publicznych wydatków pierwotnych w Belgii, po skorygowaniu o działania dyskrecjonalne po stronie dochodów i środki jednorazowe, przekracza wartość odniesienia dotyczącą wydatków o około 0,5 % PKB. Z drugiej strony, saldo strukturalne Belgii uległo poprawie o ponad 0,8 % PKB, co oznacza, że z nadwyżką zrealizowano korektę strukturalną (skorygowaną o wpływ zdarzeń nadzwyczajnych) na poziomie 0,58 % PKB zaleconą przez Radę na ten rok. W oparciu o kryterium salda strukturalnego odnotowano zatem dodatnie odchylenie w wysokości około 0,3 % PKB. Wynikająca z tego różnica w wysokości około 0,7 % PKB między dwoma filarami części zapobiegawczej paktu w 2017 r. wymaga dokonania ogólnej oceny, w której należy wziąć pod uwagę następujące czynniki:

·pozytywny wpływ niższych wydatków z tytułu odsetek na saldo strukturalne (0,3 p.p. PKB), co usprawnia interpretację wysiłku fiskalnego w oparciu o saldo strukturalne, ale nie wpływa na zgodność z wartością odniesienia dotyczącą wydatków. Uznaje się, że ten ostatni wskaźnik odzwierciedla w bardziej odpowiedni sposób odpowiedni wysiłek fiskalny;

·negatywny wpływ wyższej inflacji (deflator PKB w wysokości 1,9 %) w porównaniu z oczekiwaną inflacją (prognoza deflatora PKB na poziomie 1,5 %) na wartość odniesienia dotyczącą wydatków w stosunku do salda strukturalnego (0,1 p.p. PKB). Świadczenia społeczne i wynagrodzenia w sektorze publicznym są indeksowane do poziomu faktycznej, a nie oczekiwanej inflacji. Wyższa inflacja pozytywnie wpływa jednak również na dochody podatkowe. Wartość odniesienia dotycząca wydatków odzwierciedla jedynie ten pierwszy wpływ, a zatem powoduje niedoszacowanie ogólnej sytuacji budżetowej;

·nadzwyczajne dochody, które wywierają pozytywny wpływ na saldo strukturalne, ale nie na kryterium wydatków. Pod tym względem rok 2017 stanowi szczyt cyklu koniunkturalnego w Belgii. W rezultacie odnotowano nadzwyczajne dochody (stanowiące około 0,1 % PKB) wynikające głównie ze wzrostu wpływów z podatków bezpośrednich i pośrednich, przekraczającego standardowe elastyczności;

·pozostałą niepewność co do sposobu traktowania znacznego wzrostu płatności na poczet podatku dochodowego od osób prawnych otrzymanych w 2017 i 2018 r. (około 0,5 % w 2017 r. i 0,7 % PKB w 2018 r.). W 2017 r. wprowadzono wyższe narzuty w przypadku braku płatności zaliczek na poczet podatku. Środek ten wprowadza stałą zmianę momentu pozyskiwania okresowych dochodów poprzez przesunięcie – przynajmniej w części – poboru podatków z rozliczenia podatkowego na zaliczki na poczet podatku, a zatem powoduje wyjątkową i tymczasową kulminację dochodów podatkowych. W tym względzie Komisja wyraziła w swoim sprawozdaniu z maja 2018 r. sporządzonym na podstawie art. 126 ust. 3 zastrzeżenie dotyczące charakteru obserwowanego wzrostu wpływów z podatków dochodowych od osób prawnych. W swojej prognozie z wiosny 2019 r. Komisja stwierdziła, że w 2017 i 2018 r. miało miejsce jednorazowe zwiększenie dochodów rzędu 0,5 % PKB, które ostatecznie zostanie skompensowane niższymi dochodami z rozliczeń podatkowych w kolejnych latach. Począwszy od 2018 r. odnotowano dodatkowy strukturalny wzrost poboru podatków w wysokości 0,2 % PKB.

W związku z tym w programie stabilności na 2019 r. większą część wzrostu dochodów z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych uznano za mającą charakter strukturalny. Komisja przyznaje, że jest to nadal możliwe. Skorygowanie w trybie ex post w górę trwałego skutku tego środka poprawiłoby ocenę sytuacji budżetowej. W rezultacie stosunkowo konserwatywne stanowisko przyjęte w prognozie Komisji z wiosny 2019 r. stanowi istotny czynnik, który należy uwzględnić w ogólnej ocenie, zważywszy na skalę dodatkowych dochodów (około 0,5 % PKB w 2017 r. i 0,7 % PKB w 2018 r.) oraz związany z nimi wysoki poziom niepewności.

W obliczu tej niepewności oraz zgodnie z ubiegłoroczną analizą w kontekście niniejszego sprawozdania tak istotny czynnik z punktu widzenia ogólnej oceny (zważywszy na skalę dodatkowych dochodów oraz wysoki poziom niepewności co do zakresu ich tymczasowego charakteru) sprawia, że trudno jest wyciągnąć wniosek co do istotności odchylenia od ścieżki dostosowania prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego w 2018 r., a także w latach 2017–2018 r. w ujęciu łącznym.

Projektowi planu budżetowego Belgii na 2019 r. towarzyszył formalny wniosek o możliwość skorzystania z elastyczności dostępnej w ramach części zapobiegawczej paktu zgodnie ze „Wspólnie uzgodnionym stanowiskiem dotyczącym elastyczności przewidzianej w pakcie stabilności i wzrostu” zatwierdzonym przez Radę ECOFIN w lutym 2016 r. Belgia wystąpiła z wnioskiem o tymczasowe odchylenie od ścieżki dostosowania prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego w związku z realizacją ważnych reform strukturalnych mających pozytywny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych. Wszystkie istotne elementy tych reform zostały już uchwalone i w programie stabilności na 2019 r. przedstawiono wiarygodny harmonogram ich wdrażania. Wniosek o możliwość skorzystania z elastyczności ze względu na reformy strukturalne odnosi się do reformy systemu emerytalnego, przeniesienia obciążeń podatkowych, reformy opodatkowania osób prawnych, reformy rynku pracy oraz reformy administracji publicznej. Ponieważ wniosek o tymczasowe odstępstwo należy składać w roku poprzedzającym rok zastosowania klauzuli, Komisja oceniła spełnienie kryteriów kwalifikowalności do skorzystania z klauzuli dotyczącej reform strukturalnych według stanu na 2019 r. W prognozie Komisji z wiosny 2019 r. odnotowano, że w 2019 r. Belgia nadal zachowa zgodność z minimalną wartością odniesienia, co zapewnia margines bezpieczeństwa w stosunku do maksymalnego dopuszczalnego poziomu deficytu wynoszącego 3 % PKB. Na tej podstawie Komisja uznaje, że Belgia kwalifikuje się do przyznania jej w 2019 r. tymczasowego odchylenia w wysokości 0,5 % PKB, o które wystąpiła, ze względu na reformy strukturalne. Uwzględniając tę elastyczność, Belgia powinna zatem przeprowadzić w 2019 r. roczną korektę strukturalną prowadzącą do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego wynoszącą 0,1 % PKB, co odpowiada stopie wzrostu nominalnego publicznych wydatków pierwotnych netto nieprzekraczającej 2,8 %.

W prognozie Komisji z wiosny przewidziano, że w 2019 r. stopa wzrostu wydatków przekroczy wartość odniesienia o 0,4 % PKB, co wskazuje na pewne odchylenie. Z kolei przewiduje się, że saldo strukturalne pozostanie na stabilnym poziomie, co wskazuje na pewne odchylenie (-0,1 % PKB) od zalecanej korekty strukturalnej. W latach 2018–2019 w ujęciu łącznym wartość odniesienia dotycząca wydatków wskazuje na ryzyko wystąpienia znacznego odchylenia wynoszącego średnio 0,6 % PKB. Zgodnie z prognozą Komisji przewidywane średnie odchylenie w przypadku salda strukturalnego w tym samym okresie wynosi -0,3 % PKB, co również wskazuje na ryzyko wystąpienia znacznego odchylenia. Ogólna ocena potwierdza zatem ryzyko wystąpienia znacznego odchylenia w latach 2018–2019 w ujęciu łącznym.

W 2020 r. Belgia jest zobowiązana do realizacji rocznej korekty strukturalnej prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego, która to korekta przekładać się będzie na stopę wzrostu nominalnego publicznych wydatków pierwotnych nieprzekraczającą 1,6 %, co odpowiadałoby korekcie strukturalnej wynoszącej 0,6 % PKB. Zgodnie z prognozą Komisji z wiosny 2019 r. oczekuje się, że wzrost nominalnych publicznych wydatków pierwotnych w 2020 r., po skorygowaniu o działania dyskrecjonalne po stronie dochodów i zdarzenia jednorazowe, przekroczy odpowiednią wartość odniesienia dotyczącą wydatków o 1,3 % PKB, co wskazuje na ryzyko wystąpienia znacznego odchylenia. Oczekuje się, że w 2020 r. saldo strukturalne pogorszy się o 0,3 p.p. PKB, co również wskazuje na ryzyko wystąpienia znacznego odchylenia o 0,9 % PKB.

Obecnie, w oparciu o ogólną ocenę, oczekuje się, że w 2019 i 2020 r. wystąpi znaczne odchylenie od ścieżki dostosowania prowadzącej do osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego, co stawia pod znakiem zapytania spełnienie wymogów części zapobiegawczej paktu.