PL ECB-PUBLIC  
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 23 lipca 2012 r. 
w sprawie funduszu stabilizacyjnego dla banków 
(CON/2012/58) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna 
W dniu 19 czerwca 2012 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawi e projektu ustawy o zmianie ustawy o Bankowym 
Funduszu Gwarancyjnym oraz niektórych innych  ustaw (zwanego dalej „projektem ustawy”). 
Kompetencja EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz trzeciego i szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE 
z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Eu ropejskiego Banku Centralnego udzielanych w ładzom 
krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy 
Narodowego Banku Polskiego (NBP) oraz zasad odnosz ących się do instytucji finansowych w zakresie, 
w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i rynków finansowych. Rada Prezesów 
wydała niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku 
Centralnego.  
1.  Założenia projektu ustawy 
1.1 Projekt ustawy ma na celu wzmocnienie polskiego systemu zarz ądzania kryzysowego w sektorze 
finansowym poprzez utworzenie finansowane go przez uczestników tego sektora funduszu 
stabilizacyjnego dla instytucji kredytowych, ukszta łtowanego jako subfundusz zarz ądzany przez 
Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG), podmiot prowadz ący polski system gwarantowania 
depozytów2. Istniejący subfundusz BFG maj ący na celu udzielanie pomocy bankom obj ętym 
systemem gwarantowania depozytów b ędzie w dalszym ci ągu istnia ł równolegle 
z nowoutworzonym funduszem3.  
                                                 
1 Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42. 
2 W tym celu projekt ustawy wprowadza zmiany do a)  ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu 
Gwarancyjnym, t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 711 (dalej „ustawa o BF G”); oraz b) ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. 
o rekapitalizacji niektórych in stytucji finansowych, Dz. U. z 2010 r. Nr 40, poz. 226 (dalej  „ustawa o rekapitalizacji”). 
3  Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1) i 1a) w zw. z art. 19 i 20 ustawy o BFG istniej ący fundusz pomocowy jest wykorzystywany 
przez BFG do udzielania podmiotom obj ętym obowi ązkowym systemem gwarantowania depozytów zwrotnej pomocy 
finansowej (w razie zagro żenia niewyp łacalnością lub w celu nabycia akcji lub udzia łów banków) oraz do nabywania 
wierzytelno ści banków zagro żonych niewyp łacalnością. Zob. § 32 ust. 2 i § 34 St atutu BFG, wprowadzonego 
rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 14 wrze śnia 2009 r. w sprawie nadania statutu Bankowemu Funduszowi 
Gwarancyjnemu (Dz. U. z 2009 r. Nr 164, poz. 1308). 
ECB-PUBLIC  
2 1.2 Proponowane źródła finansowania funduszu stabilizacyjnego obejmuj ą: a) określoną z góry cz ęść 
obowiązkowych op łat rocznych wnoszonych przez instytucje obj ęte obowiązkowym systemem 
gwarantowania depozytów; oraz b) jednorazow ą opłatę wnoszon ą przez te instytucje w roku 
wejścia w życie projektowanej ustawy. Środki funduszu stabilizacyjnego b ędą wykorzystywane w 
pierwszym rz ędzie w celu finansowania lub wspó łfinansowania gwarancji rekapitalizacyjnych 
udzielanych zgodnie z ustaw ą o rekapitalizacji i b ędą one podlega ć stosowanym odpowiednio 
procedurom i zasadom okre ślonym w tej ustawie4. Projekt ustawy rozszerza ponadto wykaz 
kwalifikowanych papierów warto ściowych, w które mog ą być inwestowane dost ępne środki BFG 
(w tym tak że inne ni ż środki funduszu stabilizacyjnego) o papiery warto ściowe emitowane, 
poręczone lub gwarantowane przez rz ądy lub banki centralne m.in. pa ństw członkowskich Unii5. 
1.3  Projekt ustawy zmienia tak że zasady udost ępniania danych: a) umo żliwiając NBP skuteczne 
uzyskiwanie od BFG informacji niezb ędnych dla wykonywania przez NBP swoich zada ń 
w zakresie stabilno ści systemu finansowego, jak równie ż wprowadzaj ąc zasadę wzajemno ści6; oraz 
b) umożliwiając wzajemne udost ępnianie sobie odpowiednich informacji przez Komisj ę Nadzoru 
Finansowego i BFG7. Wreszcie, projekt ustawy rozszerza sk ład Komitetu Stabilno ści Finansowej8 
o Prezesa Zarz ądu BFG9.  
 
2.  Uwagi ogólne  Środki pomocowe, które mog ą być zastosowane przez BFG za po średnictwem funduszu 
stabilizacyjnego, s ą obecnie okre ślone w ustawie o rekapitalizacji jako środki maj ące na celu 
rozwiązanie problemów z wyp łacalnością występujących w zagro żonym banku. EBC rozumie, że 
polskie w ładze rozwa żają dalsze rozszerzenie roli BFG
10, który w przysz łości może sprawowa ć 
funkcje organu ds. restrukturyzacji i uporz ądkowanej likwidacji wyznaczonego zgodnie ze 
zharmonizowanymi ramami prawa unijnego11. EBC popiera zamiar wprowadzenia w pe łni 
                                                 
4  Zgodnie z ustaw ą o rekapitalizacji, gwar ancja rekapitalizacyjna mo że być udzielona zagro żonej instytuc ji finansowej 
przez Ministra Finansów, w wyniku czego Skarb Pa ństwa nabywa akcje, obligacje albo inne instrumenty d łużne 
emitowane przez rekapitalizowan ą instytucj ę finansow ą w przypadku, gdy takie instrumenty nie zostan ą objęte przez 
podmioty rynkowe, zob. opini ę CON/2009/19 (wszystkie opinie EBC s ą publikowane na stronie EBC pod adresem 
www.ecb.europa.eu). Zgodnie z nowym art. 6 ust. 2a ustawy o rekapitalizacji, wprowadz onym przez art. 4 projektu 
ustawy, Minister Finansów, podejmuj ąc decyzję o udzieleniu gwarancji rekapitalizacyjnej, mo że zwrócić się do BFG o 
finansowanie lub wspó łfinansowanie gwarancji z funduszu stabilizacyjnego. 
5 Zob. art. 16 ust. 3 ustawy o BFG w brzmieniu pro ponowanym w art. 1 pkt 5 lit. c) projektu ustawy.  
6 Zob. art. 38 ust. 4a ustawy o BFG wprowa dzony przez art. 1 pkt 9 projektu ustawy. 
7 Zob. art. 17a ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansow ym, Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1317, 
wprowadzony przez art. 2 projektu ustawy. 
8 Utworzony ustaw ą z dnia 7 listopada 2008 r. o Komitecie Stabilno ści Finansowej, Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119, 
Komitet Stabilno ści Finansowej jest organem, w którego sk ład wchodz ą obecnie: Minister Finansów (jako 
przewodnicz ący), Prezes NBP oraz Przewodnicz ący Komisji Nadzoru Finansowego. Jest odpowiedzialny za wspieranie i 
utrzymanie stabilno ści krajowego systemu finansowego poprzez wymian ę informacji oraz koordynacj ę działań w tym 
zakresie. Zob. te ż opinię CON/2008/39. 
9 Zob. art. 4 ust. 1 ustawy o Komitecie Stabilno ści Finansowej w brzmieniu proponowanym w art. 3 pkt 2 projektu ustawy. 
10  Zob. s. 11 uzasadnienia do projektu ustawy. 
11  Zob. projekt dyrektywy Parlamentu  Europejskiego i Rady ustanawiaj ącej ramy na potrzeby prowadzenia dzia łań 
naprawczych oraz restrukturyzacji i uporz ądkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm 
inwestycyjnych oraz zmieniaj ącej dyrektywy Rady 77/91/EWG i 82/891/ EWG, dyrektywy 2001/24/WE, 2002/47/WE, 
ECB-PUBLIC  
3 rozwiniętego systemu restrukturyzacji i uporz ądkowanej likwidacji banków, w ramach którego 
wyznaczony organ stosuje instrumenty restrukturyzacyjne zharmonizowane zgodnie z prawem unijnym, daj ące do dyspozycji spójne z systemem prawnym środki restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji instytucji niezdolnych do samodzielnego utrzymania si ę na rynku. 
Wprowadzenie takich zharmonizo wanych ram prawnych doprowadzi łoby do zapewnienia 
stabilności finansowej przy jednoczesnym zac howaniu warunków równej konkurencji, 
ograniczeniu jej zak łóceń oraz uwzgl ędnieniu praw podmiotów zainteresowanych. Na obecnym 
etapie EBC sugeruje polskim w ładzom przyj ęcie w tym zakresie elastycznego podej ścia, tak aby 
możliwe było dostosowanie do podlegaj ących ewolucji ram prawa unijnego.
 
 
3.  Uwagi szczegó łowe 
3.1  Finansowanie funkcji BFG w zakresie gwarantowania depozytów  
 Dyrektywa 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie 
systemów gwarancji depozytów12 wymaga, aby systemy gwarancji depozytów by ły w stanie 
wypłacić należycie zweryfikowane roszczenia deponentów w terminach okre ślonych w tej 
dyrektywie13. Oznacza to, że systemy gwarancji depozytów powinny dysponowa ć wystarczaj ącymi 
środkami finansowymi dla realizacji tego celu14. Rola systemu gwarantowania depozytów 
w zakresie gwarantowania depozytów powinna by ć wyraźnie oddzielona od jego roli w zakresie 
pomocy sektorowi finansowemu. Środki finansowe przeznaczone na wyp łaty gwarantowanych 
depozytów powinny by ć zatem wyodr ębnione i w razie konieczno ści przeznaczane jedynie na 
pokrycie tej cz ęści kosztów środków pomocowych, które po średnio zapewniaj ą ochronę 
deponentów15. Ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia pe łnego uwzgl ędnienia celu systemu 
gwarancji depozytów. W zwi ązku z powy ższym EBC z aprobat ą przyjmuje fakt, że gwarancje 
rekapitalizacyjne b ędą udzielane przez BFG wedle swobodnego uznania16, wyłącznie 
z wykorzystaniem środków wprost przydzielonych funduszowi stabilizacyjnemu w sposób zgodny 
z jego zasadami finansowania17. 
                                                                                                                                                             
2004/25/WE, 2005/56/WE, 2007/36/WE i 2011/35/UE oraz rozporz ądzenie (UE) nr 1093/2010 (COM(2012) 280 wersja 
ostateczna) (dalej „projekt dy rektywy o restrukturyzacji i uporz ądkowanej likwidacji banków”).  
12 Dz.U. L 135 z 31.5.1994, s. 5. 
13 Zob. art. 10 ust. 1 dyrektywy 94/19/WE. 
14 Zob. motyw 23 dyrektywy 94/19/WE wyja śniający, że zdolność finansowania systemów gwarantowania depozytów musi 
pozostawa ć w odpowiednim stosunku do ich zobowi ązań; zob. też pkt 2.5 opinii CON/2007/26. 
15  Zob. wkład Europejskiego Systemu Banków Centralnych do pub licznych konsultacji Komisji w sprawie technicznych 
szczegółów możliwych ram UE na potrzeby prowadzenia dzia łań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporz ądkowanej 
likwidacji w odniesieniu do ba nków, maj 2011, s. 18. Zob. te ż art. 99 ust. 1 projektu dyrektywy o restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji banków. 
16 Zob. art. 20e ust. 1 ustawy o BFG wprowadz ony przez art. 1 pkt 8 projektu ustawy.  
17 Zob. art. 7 ust. 2 pkt 5a lit. b) i art.  20c ust. 1 ustawy o BFG w brzmieniu proponowa nym w art. 1 pkt 3 lit a) i art. 1 pkt 8 
projektu ustawy oraz art. 5 ust. 4 projektu ustawy. 
ECB-PUBLIC  
4 3.2 Finansowanie funkcji BFG w zakresie restrukturyzacji i uporz ądkowanej likwidacji banków  
 Zgodnie ze swoimi wcze śniejszymi opiniami18 EBC zach ęca polskie w ładze do rozwa żenia 
wprowadzenia zasad uzupe łniania środków funduszu stabilizacyjnego w przypadku, gdy ca łość lub 
część tych środków zostanie wykorzystana w celu finansowania dzia łań rekapitalizacyjnych.  
3.3 Zgodność z zakazem finansowania ze środków banku centralnego  
 EBC podtrzymuje równocze śnie swoje stanowisko dotycz ące ograniczonych warunków, na jakich 
dopuszczalne jest udzielanie systemom gwarantowa nia depozytów kredytu z banku centralnego bez 
naruszenia zakazu finansowania ze środków banku centralnego zawartego w art. 123 Traktatu w 
związku z rozporz ądzeniem Rady (WE) nr 3603/9319. Jak wskazano w raportach EBC 
o konwergencji20 oraz w wielu opiniach adresowanych do polskich w ładz, NBP mo że udziela ć 
kredytu BFG, o ile kredyt taki jest  udzielany krótkoterminowo, odnosi si ę do naglących sytuacji, 
gdy są zagrożone aspekty stabilno ści systemowej, a decyzja podejmowana jest wedle swobodnego 
uznania NBP21. W chwili obecnej prawo polskie odpowiada powy ższym warunkom, gdy ż 
przewiduje ono mo żliwość udzielenia przez NBP, dzia łający wedle swobodnego uznania, kredytu 
krótkoterminowego na rzecz BFG w zwi ązku z finansowaniem jego funkcji gwarantowania 
depozytów, je żeli występuje zagro żenie stabilno ści finansowej oraz w celu pokrycia jego pilnych 
potrzeb22. Zgodnie ze swoim wyra żonym wcze śniej stanowiskiem23 EBC uwa ża, że udzielanie 
kredytu banku centralnego krajowemu funduszo wi gwarantowania depozytów dla celów 
niezwiązanych z wyp łatą gwarantowanych depozytów, ale zwi ązanych z jego funkcjami 
rekapitalizacyjnymi, stanowi łoby finansowanie funkcji sektora  publicznego przez bank centralny 
naruszające zakaz finansowania ze środków banku centralnego24. EBC rozumie, że projekt ustawy 
jest zgodny z zakazem finansowania ze środków banku centralnego, gdy ż finansowanie środków 
pomocowych stosowanych za po średnictwem funduszu stabilizacyjnego (tj. funkcji 
rekapitalizacyjnych) nie jest powi ązane z mechanizmem aktywowani a gwarantowanych depozytów 
opisanym w art. 16a ustawy o BFG. EBC rozumie zatem, że takie środki pomocowe nie b ędą 
finansowane z kredytu udzielanego BFG przez bank centralny.  
3.4 Zasady udost ępniania informacji 
 W świetle swoich wcze śniejszych zalece ń25 EBC z zadowoleniem przyjmuje projektowan ą zmianę 
art. 38 ust. 4a ustawy o BFG, gdy ż umożliwi ona dost ęp NBP do informacji ostro żnościowych 
                                                 
18  Zob. pkt 3.6 opinii CON/2011/29 i pkt 2.4 opinii CON/2011/66.  
19  Rozporządzenie Rady (WE) nr 3603/93 z dnia 13 grudnia 1993 r. okre ślające definicje w celu zastosowania zakazów 
określonych w art. 104 i 104b ust. 1 Traktatu (Dz.U. L 332 z 31.12.1993, s. 1).  
20  Zob. np. Raport o konwergencji E BC z maja 2012 r. (wersja polskoj ęzyczna), s. 32. 
21  Zob. pkt 2.1 opinii CON/2007/26, pkt 2.2 opi nii CON/2008/5 oraz pkt 2.2 opinii CON/2008/32. 
22  Zob. art. 43 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Ba nku Polskim (t.j. Dz. U. z 1 kwietnia 2005 r. Nr 1, poz. 2) 
w związku z art. 16a ust. 5 ustawy o BFG. Zob. te ż pkt 2 opinii EBC CON/2010/64. 
23  Por. pkt 2.6 opinii CON/2008/32. 
24  Por. art. 1 ust. 1 pkt ii) lit. b) rozporz ądzenia (WE) nr 3603/93.  
25 Zob. pkt 3.2 opinii CON/2010/64.  
ECB-PUBLIC  
5 będących w posiadaniu m.in. BFG, co pozwoli NBP na odpowiednie pe łnienie swojej roli 
w zakresie stabilno ści systemu finansowego. 
3.5 EBC rozumie, że włączenie Prezesa Zarz ądu BFG do sk ładu Komitetu Stabilno ści Finansowej ma 
na celu odzwierciedlenie nowych zada ń w zakresie stabilno ści finansowej wprost przyznanych 
BFG zgodnie z projektem ustawy26, które BFG b ędzie wykonywa ł w stosunku do banków obj ętych 
obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów. EBC przyjmuje t ę zmianę z aprobat ą, gdyż 
odzwierciedla ona rosn ącą rolę BFG w mechanizmach gwarantuj ących bezpiecze ństwo polskiego 
systemu finansowego i zapewnia zaanga żowanie wszystkich odpowiednich organów w prac ę 
Komitetu Stabilno ści Finansowej, u łatwiając tym samym skuteczn ą wymian ę informacji 
i koordynacj ę działalności w zakresie stabilno ści finansowej. 
 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.   Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 23 lipca 2012 r. 
 
[podpis] 
 
Wiceprezes EBC 
Vítor CONSTÂNCIO
 
                                                 
26 Zob. nowy art. 4 ust. 4 ustawy o BFG wprowadzon y przez art. 1 pkt 2 lit. b) projektu ustawy.