PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 2.7.2008 
SEK(2008) 2194 wersja ostateczna 
  
OPINIA KOMISJI 
w sprawie istnienia nadmiernego defi cytu w Zjednoczonym Królestwie 
(przedstawiona przez Komisj ę) 
 
PL 2   PL OPINIA KOMISJI 
w sprawie istnienia nadmiernego defi cytu w Zjednoczonym Królestwie 
UWAGI OGÓLNE 
1. Artyku ł 104 Traktatu przewiduje procedur ę nadmiernego deficytu, która ma na celu 
zapewnienie, aby pa ństwa członkowskie unika ły nadmiernego deficytu bud żetowego 
lub korygowa ły go w razie jego wyst ąpienia. Procedur ę tę szczegółowo okre ślono w 
rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 „w sprawie przyspieszenia i wyja śnienia 
procedury nadmiernego deficytu”1, które stanowi cz ęść Paktu na rzecz stabilno ści i 
wzrostu. Wi ększość przepisów stosuje si ę wprawdzie do Zjednoczonego Królestwa 
w taki sam sposób jak do innych krajów nienale żących do strefy euro, jednak artyku ł 
5 Protoko łu w sprawie niektórych przepisów odnosz ących się do Zjednoczonego 
Królestwa stanowi, że wynikaj ący z art. 104 ust. 1 Traktatu obowi ązek unikania 
nadmiernego deficytu sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowych (sektora 
general government ) nie stosuje si ę do Zjednoczonego Królestwa, chyba że państwo 
to przystąpi do trzeciego etapu unii gospodarczej i walutowej2. Znajduj ąc się na 
drugim etapie unii gospodarczej i walu towej Zjednoczone Królestwo powinno 
zgodnie z art. 116 ust. 4 Traktatu „czyni ć wysiłki w celu unikni ęcia nadmiernych 
deficytów bud żetowych”. Procedur ę nadmiernego deficytu stosuje si ę wobec 
Zjednoczonego Królestwa w oparciu o rok bud żetowy (trwaj ący od kwietnia do 
marca). 
2. Zgodnie z postanowieniami art. 104 ust. 2 Traktatu Komisja nadz oruje poszanowanie 
dyscypliny bud żetowej na podstawie nast ępujących dwóch kryteriów: a) czy 
stosunek mi ędzy planowanym lub rzeczywistym deficytem publicznym a produktem 
krajowym brutto (PKB) przekracza warto ść referencyjn ą wynoszącą 3 % (chyba że 
stosunek ten zmniejsza ł się znacząco oraz w sposób sta ły i osiągnął poziom bliski 
wartości referencyjnej albo przekroczenie warto ści referencyjnej ma charakter 
wyjątkowy oraz tymczasowy i wska źnik ten pozostaje zbli żony do warto ści 
referencyjnej); oraz  b) czy stosunek mi ędzy długiem publicznym a PKB przekracza 
wartość referencyjn ą wynoszącą 60 % PKB (chyba że stosunek ten zmniejsza si ę 
dostatecznie i zbli ża się do warto ści referencyjnej w zadowalaj ącym tempie). 
3. Artyku ł 104 ust. 3 stanowi, że jeżeli państwo członkowskie nie spe łnia jednego lub 
obu tych kryteriów, Komisja ma obowi ązek opracowania sprawozdania. 
Sprawozdanie Komisji „uwzgl ędnia równie ż to, czy deficyt publiczny przekracza 
publiczne wydatki inwestycyjne i uwzgl ędnia wszelkie inne is totne czynniki, w tym 
średniookresow ą sytuację gospodarcz ą i budżetową państwa członkowskiego” 
zgodnie z wyja śnieniami zawartymi w art. 2 ust. 3 wspomnianego wy żej 
                                                 
1 Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 6. Rozporz ądzenie zmienione rozporz ądzeniem (WE) nr 1056/2005 (Dz. L 
174 z 7.7.2005, s. 5). Uwzgl ędniono równie ż opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie 
„Szczegó łowych zasad wdra żania Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu oraz wytycznych dotycz ących 
formy i tre ści programów stabilno ści i konwergencji”, zatwierdzon ą przez Rad ę Ecofin w dniu 11 
października 2005 r. 
2 http://eur-lex.europa.eu/Lex UriServ/LexUriServ.do?uri= CELEX:12006E/PRO/25:PL:HTML   
 
PL 3   PL rozporządzenia. Rozporz ądzenie precyzuje równie ż, że w sprawozdaniu powinno si ę 
należycie uwzgl ędnić „wszelkie inne czynniki, które w opinii danego pa ństwa 
członkowskiego maj ą znaczenie dla wyczerpuj ącej jakościowej oceny przekroczenia 
wartości odniesienia i które pa ństwo członkowskie przedstawi ło Komisji i Radzie”. 
4. Na podstawie danych przes łanych przez w ładze Zjednoczonego Królestwa w ramach 
procedury nadmiernego deficytu w marcu 2008 r. oraz uwzgl ędniając prognoz ę służb 
Komisji z wiosny 2008 r., w dniu 11 czerwca 2008 r. Komisja przyj ęła sprawozdanie 
zgodne z art. 104 ust. 3 dotycz ące Zjednoczonego Królestwa3. 
5. Nast ępnie w dniu 25 czerwca 2008 r. zgodni e z art. 104 ust. 4 Komitet 
Ekonomiczno-Finansowy wyda ł opinię na temat sprawozdania Komisji.  
6. Artyku ł 104 ust. 5 Traktatu nak łada na Komisj ę obowiązek skierowania opinii do 
Rady w przypadku uznania przez Komisj ę, że w państwie członkowskim istnieje 
nadmierny deficyt lub że taki deficyt mo że wystąpić. Komisja uwa ża, że w celu 
stwierdzenia, czy nadmier ny deficyt istnieje lub mo że wystąpić, należy uwzględnić: 
i) wnioski zawarte w sprawozdaniu Komi sji zgodnym z art. 104 ust. 3 oraz ii) opini ę 
na temat sprawozdania wydan ą przez Komitet Ekonomiczno-Finansowy. Na 
podstawie powy ższych elementów Komisja sformu łowała szereg uwag w 
odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa. 
UWAGI DOTYCZ ĄCE ZJEDNOCZONEGO KRÓLESTWA 
7. Pod koniec lat dziewi ęćdziesiątych Zjednoczone Królestwo podj ęło intensywne 
działania na rzecz konsolidacji bud żetowej, w wyniku któr ych saldo sektora 
instytucji rz ądowych i samorz ądowych poprawi ło się, przechodz ąc od deficytu w 
wysokości 3,8 % PKB w roku 1996/97 do nadwy żki w wysoko ści 1,3 % w roku 
1999/2000. Zad łużenie publiczne brutto równie ż spadło – z poziomu powy żej 50 % 
PKB w roku 1996/97 do 36,8 % w roku 2002/2003. W nast ępnych latach rz ąd 
poluzowa ł kurs polityki bud żetowej, g łównie w zwi ązku z wyra źnym celem 
politycznym zwi ększenia wydatków na us ługi publiczne. W wyniku tych dzia łań 
saldo sektora general government  przeszło z nadwy żki osiąganej pod koniec lat 
dziewięćdziesiątych do deficytu w wysoko ści 3,2 % PKB w roku 2003/2004 i 3,5 % 
PKB w roku 2004/2005. Wobec utrzymywania si ę dodatniej luki produktowej przez 
cały ten okres, oznacza ło to pogorszenie si ę salda strukturalnego o 4¾ punktu 
procentowego PKB4 w okresie od roku 1999/2000 do roku 2004/2005. Wska źnik 
relacji wydatków publicznych do PKB wzrós ł w tych latach o oko ło 4½ punktu 
procentowego, do poziomu 43,2 %, natomiast nak łady publiczne brutto na środki 
trwałe zwiększyły się z 1,3 % do 1,8 % PKB. W dniu 21 wrze śnia 2005 r. Komisja 
wszczęła procedur ę nadmiernego deficytu wobec Zjednoczonego Królestwa wraz z 
przyjęciem sprawozdania zgodnie z art. 104 ust. 3, a w dniu 24 stycznia 2006 r. Rada 
podjęła decyzję stwierdzaj ącą występowanie nadmiernego deficytu w Zjednoczonym 
Królestwie. W latach 20 05/2006 i 2006/2007 sytuacja bud żetowa uleg ła poprawie, a 
deficyt zasadniczy w tym ostatnim roku spad ł do poziomu 2,6 % PKB. W dniu 12 
                                                 
3 Wszystkie dokumenty zwi ązane z procedur ą nadmiernego deficytu wob ec Zjednoczonego Królestwa 
można znaleźć na stronie internetowej: 
 http://ec.europa.eu/economy_finance/netsta rtsearch/pdfsearch/pdf.cfm?mode=_m2  
4 Zgodnie z szacunkami s łużb Komisji dokonanymi na podstawie wspólnej metodyki pomiaru luk 
produktowych. 
 
PL 4   PL września 2007 r., bior ąc pod uwag ę wynik deficytu za rok 2006/2007 oraz prognoz ę 
służb Komisji z wiosny 2007 r., Komisja przyj ęła zalecenie w sprawie decyzji Rady 
uchylającej procedur ę nadmiernego deficytu wobec Zjednoczonego Królestwa. W 
dniu 9 pa ździernika 2007 r. Rada ECOFIN podj ęła decyzję o uchyleniu procedury 
nadmiernego deficytu zgodnie z art. 104 ust. 12 Traktatu. 
8. W roku 2007/2008 sytuacja bud żetowa Zjednoczonego Królestwa uleg ła 
pogorszeniu w zwi ązku ze s łabym wzrostem dochodów, b ędącym nast ępstwem 
zwłaszcza wy ższych zwrotów podatku od osób prawnych nadp łaconego w 
poprzednich latach or az spadku dochodów zwi ązanych z wydobyciem ropy i gazu. 
Zarówno w prognozie s łużb Komisji z wiosny 2008 r., jak i w danych 
przedstawionych przez Zjednoczone Kr ólestwo w marcu 2008 r. szacuje si ę, że w 
roku 2007/2008 deficyt wzrós ł do 2,9 % PKB5. Szacowano, że polityka fiskalna w 
roku 2007/2008 b ędzie mia ła ponownie charakter pr ocykliczny, a deficyt 
strukturalny pogorszy si ę o ¼ % PKB pomimo utrzymywania si ę dobrej koniunktury 
gospodarczej6. 
9. Zgodnie z danymi przes łanymi przez w ładze Zjednoczonego Królestwa w ramach 
procedury nadmiernego deficytu w marcu 2008 r.7 deficyt sektora general 
government  w roku 2008/2009 wyniesie 3,2 % PKB, przekraczaj ąc tym samym 
wartość referencyjn ą równą 3 % PKB. Wska źnik ten jest identyczny z podanym w 
budżecie Zjednoczonego Królestwa opublikowanym w marcu 2008 r., który 
przedstawia ł również plany bud żetowe, zgodnie z którymi deficyt sektora general 
government  wyniesie w roku 2009/2010 r. 2,8 % PKB. Og łoszone w pó źniejszym 
czasie oświadczenie polityczne z dnia 13 maja zmniejsza wp ływy z podatku 
dochodowego od osób fizycznych w roku 2008/2009 o 0,2 % PKB, które b ędą 
finansowane przez dodatkowe zad łużenie. Zak ładając, że pozosta łe czynniki nie 
                                                 
5 Dane przes łane przez Zjednoczone Królestwo w marcu 2008 r. wskazuj ą, że w roku 2007/2008 deficyt 
sektora general government  wynosi 2,8 % PKB. S łużby Komisji zwi ększyły jednak zg łoszone przez 
Zjednoczone Królestwo dane liczbowe dotycz ące rocznego zad łużenia netto sektora general 
government  o kwotę 1 mld GBP, w celu jednolitej rejestracji zysków ze sprzeda ży licencji UMTS. 
Powoduje to wzrost wska źnika deficytu do 2,9 % PKB w 2007/2008 r. 
6 Z opublikowanych w dniu 19 czerwca 2008 r. wst ępnych danych na temat finansów sektora 
publicznego za maj 2008 r. oraz danych pochodz ących z rachunków narodowych opublikowanych w 
dniu 27 czerwca 2008 r. wynika, że w roku 2007/2008 deficyt zasadniczy sektora general government , 
obliczony zgodnie z procedur ą nadmiernego deficytu, wyniós ł 2,8 % PKB, czyli o 0,1 p.p. mniej ni ż 
szacowano w bud żecie na 2008 r. i w prognozie z wiosny 2008 r. Nieco lepszy od oczekiwanego wynik 
był następstwem przede wszystkim skorygowania w dó ł opublikowanych wcze śniej danych o 
wydatkach bie żących rządu centralnego, co przy niezmienionych pozosta łych czynnikach oznacza, że 
deficyt strukturalny w roku 2007/2008 by ł niższy o 0,1 % PKB. Przy za łożeniu kontynuacji 
dotychczasowej polityki, w prognozie s łużb Komisji z wiosny 2008 r. zak łada się, że rząd zrealizuje 
zapowiadane w bud żecie na 2008 r. plany dotycz ące niecyklicznych wydatków  pierwotnych, które 
praktycznie nie uleg ły zmianie wzgl ędem planów zawartych w kompleksowej prognozie wydatków 
(Comprehensive Spending Review) z 2007 r. Mniejsze wydatki resortowe w roku 2007/2008 nie 
przekładają się na wysoko ść wydatków planowanych na lata 2008/2009 i 2009/2010, poniewa ż 
ograniczenia wydatków resortowych na te lata zosta ły zapisane w kompleksowej prognozie wydatków z 
2007 r. Ponadto zgodnie z zasad ą elastyczno ści na koniec roku resorty mog ą przesuwa ć na kolejny rok 
środki, które nie zosta ły wykorzystane.  
7 Zgodnie z rozporz ądzeniem Rady (WE) nr 3605/93, pa ństwa członkowskie musz ą dwa razy w roku 
przedstawia ć Komisji sprawozdania na temat planowanej i rzeczywistej wysoko ści deficytu oraz 
wielkości długu. Najnowsze powiadomienie Zjednoczonego Królestwa mo żna znaleźć na następującej 
stronie internetowej: 
 http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_p ageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal . 
 
PL 5   PL ulegną zmianie, spowoduje to zwi ększenie planowanych wska źników deficytu i 
zadłużenia w stosunku do warto ści zawartych w powiadomieniu oraz wi ąże się ze 
zwiększeniem deficytu str ukturalnego o 0,2 % PKB8. Zawarte w powiadomieniu 
dane na temat deficytu na rok 2008/2009 dostarczaj ą na pierwszy rzut oka dowodów 
na istnienie w Zjednoczonym Królestwie  planowanego nadmiernego deficytu w 
rozumieniu Traktatu oraz Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu, a ostatnie 
oświadczenie polityczne uzna ć należy za dodatkowy dowód takiego stanu rzeczy. 
Komisja przyj ęła zatem w dniu 11 czerwca 2008 r. sp rawozdanie zgodnie z art. 104 
ust. 3 Traktatu, w którym poddano ocenie spe łnienie wymogów przewidzianych w 
Traktacie odno śnie do kryterium deficytu i kryterium zad łużenia.  
10. W sprawozdaniu uznano, że podana w marcu 2008 r. planowana wysoko ść deficytu 
na rok 2008/2009 kszta łtuje się wprawdzie powy żej określonej w Traktacie warto ści 
referencyjnej wynosz ącej 3 % PKB, lecz jest do niej zbli żona. Przekroczenie 
wartości referencyjnej równej 3 % PKB nie ma charakteru wyj ątkowego. W 
szczególno ści nie wynika ono z nadzwyczajnego zdarzenia pozostaj ącego poza 
kontrolą władz Zjednoczonego Królestwa ani te ż ze znacznego pogorszenia 
koniunktury gospodarczej. W przedstawionej wiosn ą 2008 r. prognozie s łużb 
Komisji przewiduje si ę, że w latach 2008 i 2009 nast ąpi spowolnienie tempa wzrostu 
Zjednoczonego Królestwa do poziomu poni żej wielko ści potencjalnej. Oczekuje si ę 
jednak, że kwartalna stopa wzrostu PKB pozosta nie nadal dodatnia, a roczna stopa 
wzrostu PKB osi ągnie 1,7 % w 2008 r. i 1,6 % w roku 2009. W odniesieniu do 
kwestii tymczasowego charakteru s łużby Komisji przewiduj ą, że w roku 2009/2010 
deficyt utrzymywa ć się będzie na poziomie przekraczaj ącym 3 %, przy niewielkim 
wzroście dochodów zwi ązanym ze s łabą koniunktur ą gospodarcz ą. Oświadczenie z 
dnia 13 maja 2008 r. nie zobowi ązuje rządu do przed łużenia na rok 2009/2010 tej 
samej rekompensaty, która zosta ła udzielona w roku 2008/20099. Wiąże się ono 
jednak z powa żnym ryzykiem przekroczenia zak ładanego poziomu deficytu w roku 
2009/2010, w porównaniu z planami bud żetowymi z marca 2008 r. Przy 
niezmienionych pozosta łych czynnikach ma ono podobny wp ływ na przewidywania 
zawarte w wiosennej prognozie.  
11. Wska źnik zadłużenia sektora general government  utrzymuje si ę poniżej wartości 
referencyjnej wynosz ącej 60 % (w marcowych da nych w ramach procedury 
nadmiernego deficytu podano, że w roku bud żetowym 2007/2008 wska źnik ten 
wyniósł 43 % PKB10), chociaż zgodnie z prognoz ą będzie wykazywa ć tendencj ę 
wzrostow ą do roku 2009/2010. Przewidziane w Traktacie kryterium zad łużenia jest 
więc spełnione. 
12. Zgodnie z postanowieniami Traktatu  oraz Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu 
Komisja w swoim sprawozdaniu przeanalizowa ła również „inne istotne czynniki”. 
Zgodnie z Paktem na rzecz stabilno ści i wzrostu takie istotne czynniki uwzgl ędnić 
można na kolejnych etapach prowadz ących do podj ęcia decyzji o istnieniu 
nadmiernego deficytu tylko wówczas, je śli całkowicie spe łniony jest podwójny 
warunek przewiduj ący, że deficyt zbli żony jest do warto ści referencyjnej i że 
                                                 
8 W o świadczeniu rz ądu Zjednoczonego Królestwa w sprawie podatku dochodowego, które zosta ło 
opublikowane w dniu 13 maja 2008 r., jako koszt obni żenia podatku dochodowego w 2008/2009 r. 
wskazano kwot ę 2,7 miliarda GBP, która zgodnie z s zacunkami Komisji odpowiada 0,2 % PKB. 
9 Dalsze o świadczenia polityczne maj ą pojawić się w sprawozdaniu przedbud żetowym jesieni ą 2008 r.  
10 PKB skorygowane z uwzgl ędnieniem us ług pośrednictwa finansowego mierzonych po średnio (FISIM).  
 
PL 6   PL przekroczenie tej warto ści ma charakter tymczasowy. W tym przypadku podwójny 
warunek nie jest spe łniony.  
13. W dniu 25 czerwca 2008 r. Kom itet Ekonomiczno-Finansowy wyda ł opinię zgodnie 
z art. 104 ust. 4 Traktat u, w której potwierdza ocen ę zawartą w sprawozdaniu 
Komisji i podziela pogl ąd, że przekroczenia warto ści referencyjnej nie mo żna uznać 
za wyjątkowe i tymczasowe.  
PODSUMOWANIE 14. Monitorowanie sytuacji bud żetowej w Zjednoczonym Kr ólestwie, a w szczególno ści 
analiza zgodno ści z kryteriami okre ślonymi w art. 104 ust. 2, sk łoniły Komisj ę do 
opracowania sprawozdania zgodnie z art. 104 ust. 3 Traktatu. Bior ąc pod uwag ę 
swoje sprawozdanie i uwzgl ędniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego 
Komisja jest zdania, że w Zjednoczonym Królestwie is tnieje nadmierny deficyt.