REZOLUCJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO (UE) 2019/1431

z dnia 26 marca 2019 r.

zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2017, sekcja VIII – Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich

PARLAMENT EUROPEJSKI,

— uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2017, sekcja VIII – Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich,

— uwzględniając art. 94 Regulaminu i załącznik IV do Regulaminu,

— uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0099/2019),

A. mając na uwadze, że w ramach procedury udzielania absolutorium organ udzielający absolutorium pragnie podkreślić szczególne znaczenie dalszego wzmacniania demokratycznej legitymacji instytucji Unii przez zwiększanie przejrzystości i odpowiedzialności oraz wdrażanie koncepcji budżetowania celowego i właściwego zarządzania zasobami ludzkimi;

1. stwierdza z zadowoleniem, że Trybunał Obrachunkowy (zwany dalej „Trybunałem”) nie odnotował żadnych istotnych niedociągnięć w objętych kontrolą obszarach działalności Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich (zwanego dalej „Rzecznikiem”) dotyczących zasobów ludzkich i zamówień publicznych;

2. podkreśla, że na podstawie przeprowadzonych prac kontrolnych Trybunał stwierdził, iż w roku budżetowym zakończonym 31 grudnia 2017 r. w łącznych płatnościach związanych z wydatkami administracyjnymi Rzecznika nie wystąpiły istotne błędy;

3. zwraca uwagę, że budżet Rzecznika jest głównie administracyjny oraz że znaczną jego część stanowią wydatki dotyczące pracowników, budynków, mebli, wyposażenia oraz różnych kosztów bieżących; odnotowuje, że w 2017 r. wyniósł on 10 905 441 EUR (10 658 951 EUR w 2016 r.);

4. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Rzecznika do zadbania o to, by wszystkie dostępne środki były wydawane w sposób ukierunkowany na wyniki, i z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rzecznik bierze pod uwagę wyniki szeregu pomiarów i danych statystycznych, które mają bezpośredni wpływ na pracę biura; odnotowuje, że w odniesieniu do kluczowych wskaźników skuteczności działania przyjętych w ramach strategii działań do roku 2019 podjęto działania w celu poprawy wyników przez stałe przeglądy, usprawnienie procesów i monitorowanie pracy; zwraca jednak uwagę, że kluczowy wskaźnik skuteczności działania dotyczący ogólnej zgodności z przepisami wyniósł jedynie 85 % i odbiega od wyznaczonego celu 90 %; zachęca Rzecznika do dalszej poprawy wyników w tej dziedzinie;

5. odnotowuje, że z łącznych środków 93,91 % stanowiły środki na zobowiązania (w porównaniu z 95,40 % w 2016 r.), 86,20 % – środki na płatności (w porównaniu z 85,89 % w 2016 r.), a wskaźnik ich wykorzystania wyniósł 93,9 % (w porównaniu z 95,40 % w 2016 r.);

6. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rzecznika o opublikowaniu rocznych sprawozdań z działalności do dnia 31 marca z myślą o optymizacji i przyspieszeniu procedury udzielania absolutorium;

7. odnotowuje, że spadek wskaźnika wykonania w 2017 r. wynika w dużej mierze z niepełnego wykorzystania środków z linii budżetowej przeznaczonej na szkoły europejskie; z zadowoleniem przyjmuje nowe środki budżetowe przeznaczone na finansowanie programu wsparcia na rzecz korzystania z transportu publicznego podczas dojazdów do różnych miejsc pracy;

8. przypomina, że ostatniego przeglądu statutu Rzecznika dokonano w 2008 r. (1); zwraca uwagę, że Parlament wielokrotnie wzywał do aktualizacji tego statutu ze względu na nowe realia i wyzwania; podkreśla w szczególności potrzebę zwiększenia kompetencji Rzecznika w sprawach dotyczących dostępu do dokumentów Unii, nieprzestrzegania wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, ochrony sygnalistów i molestowania (2);

9. podkreśla rolę Rzecznika w promowaniu dobrego zarządzania, przejrzystości i unikania konfliktów interesów w instytucjach Unii; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2017 r. Rzecznik zamknął cztery dochodzenia strategiczne, otworzył cztery nowe dochodzenia i zainicjował osiem inicjatyw strategicznych; przyznaje, że praca ta jest ważna, by zachęcać instytucje, organy, urzędy i agencje Unii, aby były jak najbardziej otwarte, odpowiedzialne, etyczne i by reagowały na potrzeby obywateli;

10. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rzecznik przestrzegał porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie redukcji personelu o 5 % między 2013 r. a 2017 r., przy czym ogólny wkład oznacza zlikwidowanie 3 stanowisk; zauważa jednak, że w międzyczasie liczba pracowników kontraktowych wzrosła z 8 do 15, a liczba stażystów pobierających wynagrodzenie z pięciu do dziewięciu; wyraża zaniepokojenie, że część tego wzrostu wynika z konieczności zrekompensowania ogólnego zmniejszenia liczby pracowników i może mieć szkodliwy wpływ na podział obciążenia pracą i długoterminowy rozwój organizacyjny instytucji;

11. odnotowuje wzrost liczby otrzymanych skarg o 20 %, z 1 839 w 2016 r. do 2 216 w 2017 r.; zauważa, że Rzecznik wszczął ogółem 433 dochodzenia na podstawie skarg (245 w 2016 r.) i zamknął 348 takich dochodzeń (291 w 2016 r.); zwraca uwagę, że wzrost ten wynika między innymi z nowych przepisów wykonawczych, na mocy których pewna liczba spraw, które wcześniej zostałyby sklasyfikowane jako „bez podstaw do przeprowadzenia dochodzenia”, jest obecnie zamykana jako „dochodzenia, w których nie stwierdzono niewłaściwego administrowania”; podkreśla, że ze względu na stale rosnącą liczbę skarg przedkładanych Rzecznikowi obciążenie pracą w Biurze Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich stało się zbyt duże; domaga się zwiększenia budżetu Rzecznika w celu zaradzenia tej sytuacji;

12. zwraca uwagę, że w 2017 r. łączna liczba nowych rozpatrzonych skarg wyniosła 2 181, z czego 751 mieściło się z zakresie kompetencji, w porównaniu z 1 880 skargami rozpatrzonymi w 2016 r., z czego 711 mieściło się z zakresie kompetencji; zauważa w związku z tym, że liczba skarg w ramach kompetencji wzrosła o 5,5 %;

13. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że średni czas rozpatrywania skargi zmniejszył się z 86 dni w 2013 r. do 64 dni w 2017 r.; z zadowoleniem przyjmuje również fakt, że średni czas prowadzenia dochodzeń zmniejszył się z 369 dni w 2013 r. do 266 dni w 2017 r.;

14. z zadowoleniem przyjmuje nieustanne starania Rzecznika na rzecz poprawy wydajności i skuteczności prowadzonych przez niego spraw; w związku z powyższym odnotowuje z satysfakcją, że wszystkie wyniki dotyczące kluczowego wskaźnika skuteczności działania na rzecz efektywności (wskaźnik 7.) przekroczyły wyznaczone cele; z zadowoleniem przyjmuje ponadto wdrożenie przyspieszonej procedury rozpatrywania skarg dotyczących dostępu do dokumentów;

15. z zadowoleniem przyjmuje nieustanne starania na rzecz ograniczenia kosztów tłumaczeń pisemnych, związane przede wszystkim z produkcją publikacji; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że wydatki na tłumaczenia pisemne zmniejszyły się o 11 %, tj. z 293 000 EUR w 2016 r. do 263 000 EUR w 2017 r.; zauważa, że według rocznego sprawozdania z działalności Rzecznika osiągnięto próg, poniżej którego trudno będzie zejść w przyszłości; w związku z tym zachęca Rzecznika, aby podejmował dalsze wysiłki na rzecz ograniczenia kosztów tłumaczeń, bez szkody dla prawidłowego funkcjonowania tłumaczeń i publikacji;

16. odnotowuje, że biura Rzecznika w Strasburgu zostały przeniesione do nowych lokali w budynku HAV;

17. z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcia Rzecznika w zakresie działań komunikacyjnych mających na celu zwiększenie jego widoczności i obecności w mediach, w tym poszerzenie zasięgu jego przekazu w mediach społecznościowych, czego dowodem jest 22 790 wzmianek na Twitterze oraz wzrost liczby obserwujących o 16 % do 19 200 osób; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rzecznik gruntownie przekształcił swoją stronę internetową, aby uczynić ją bardziej przyjazną dla użytkownika, oraz że wykonawca zewnętrzny zatwierdził zgodność strony internetowej z wytycznymi dotyczącymi dostępności treści internetowych; ponadto z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Rzecznik przyznał w 2017 r. pierwszą nagrodę za dobrą administrację, którą zapoczątkowano w celu uznania przykładów dobrych praktyk w administracji publicznej i obszerniejszego informowania o nich opinii publicznej;

18. z zadowoleniem przyjmuje dochodzenie strategiczne w sprawie dostępności stron internetowych i narzędzi internetowych Komisji; zwraca się o informowanie go o wynikach dochodzenia oraz zachęca Rzecznika do dzielenia się swoimi ostatecznymi zaleceniami z innymi organami i instytucjami Unii;

19. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że zalecenia Trybunału dotyczące udoskonalenia systemu monitorowania w celu terminowej aktualizacji osobistej sytuacji pracowników, które mogą mieć wpływ na obliczanie dodatków rodzinnych, zostały wdrożone w przeważającej mierze;

20. z zadowoleniem przyjmuje równowagę płci na szczeblu kierowniczym, gdzie 50 % kierowników średniego szczebla to kobiety, a także na poziomie administratorów; zachęca Rzecznika do utrzymania tej tendencji; ponadto z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie ram polityki na rzecz zasobów ludzkich, która dotyczy równowagi płci, rekrutacji i integracji osób niepełnosprawnych oraz polityki różnorodności; odnotowuje udział Rzecznika w grupie roboczej Intercopec zajmującej się kwestią równowagi płci w instytucjach Unii;

21. przypomina, że zachęca się Rzecznika, by dążył do zapewnienia równowagi geograficznej na stanowiskach kierowniczych w perspektywie średnio- i długoterminowej oraz do zadbania o proporcjonalną reprezentację wszystkich państw członkowskich wśród personelu;

22. z zadowoleniem przyjmuje wysiłki Rzecznika na rzecz poprawy równowagi między życiem zawodowym a prywatnym pracowników; odnotowuje, że od 2017 r. elastyczny czas pracy stał się domyślnym systemem pracy, który ma zastosowanie do wszystkich pracowników, w tym stażystów; zauważa ponadto, że w 2017 r. 58 spośród 83 aktywnych członków personelu skorzystało z możliwości telepracy; zachęca Rzecznika, aby nadal dążył do odgrywania wzorcowej i nowatorskiej roli we wszystkich kwestiach dotyczących personelu, zważywszy na jego rolę w kwestiach związanych z etyką i warunkami pracy w instytucjach Unii;

23. zwraca uwagę, że w 2017 r. Rzecznik nie odnotował przypadków molestowania; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie polityki zapobiegania molestowaniu i ochrony przed nim oraz planowany program szkoleń dla wszystkich pracowników, w tym kadry kierowniczej; ponadto wyraża zadowolenie z przyjęcia przewodnika dotyczącego etyki i dobrego postępowania przeznaczonego dla pracowników Rzecznika, a także przyjęcie wewnętrznej karty dobrej praktyki zarządzania; zachęca Rzecznika do ścisłego monitorowania skuteczności swojej polityki, do dalszych działań służących uwrażliwianiu na problem molestowania w miejscu pracy oraz do promowania kultury zerowej tolerancji wobec molestowania, a także zwraca się do Rzecznika, aby w kolejnym rocznym sprawozdaniu z działalności przekazał organowi udzielającemu absolutorium informacje na ten temat;

24. odnotowuje z zadowoleniem, że kwestia efektu „drzwi obrotowych” została poruszona w przewodniku dotyczącym etyki i dobrego postępowania; wzywa Rzecznika do zapewnienia skutecznego stosowania tych wytycznych i zwraca się do Rzecznika, aby w kolejnym rocznym sprawozdaniu z działalności przekazał organowi udzielającemu absolutorium informacje na ten temat;

25. z zadowoleniem przyjmuje zamknięcie skargi Europejskiego Inspektora Ochrony Danych (EIOD) dotyczącej procedury przetwarzania danych osobowych osób trzecich w skargach i dochodzeniach; przyjmuje do wiadomości, że EIOD był zadowolony z przeglądu i wdrażania zaleceń;

26. zauważa, że w 2017 r. nie odnotowano przypadków zgłaszania nieprawidłowości; zwraca uwagę, że dla wszystkich pracowników zorganizowano szkolenie w zakresie informowania o nieprawidłowościach; wzywa Rzecznika do zadbania o to, by wszyscy pracownicy byli odpowiednio informowani o przysługujących im prawach, na przykład podczas szkoleń wprowadzających dla nowych pracowników; z zadowoleniem przyjmuje rozważania Rzecznika dotyczące tego, czy wymagane są z jego strony bardziej proaktywne działania w odniesieniu do stosowanych obecnie w instytucjach, organach i agencjach Unii zasad i strategii politycznych dotyczących informowania o nieprawidłowościach; apeluje do Rzecznika, aby w dalszym ciągu dawał dobry przykład.

(1) Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 czerwca 2008 r. zmieniająca decyzję 94/262/EWWiS, WE, Euratom w sprawie przepisów i ogólnych warunków regulujących wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (Dz.U. L 189 z 17.7.2008, s. 25).

(2) Zob. zwłaszcza rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego ustanawiającego przepisy i ogólne warunki regulujące wykonywanie funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich (Statut Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich) i uchylającego decyzję 94/262/EWWiS, WE, Euratom (teksty przyjęte, P8_TA(2019)0080).