PL ECB-PUBLIC  
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 4 stycznia 2013 r. 
w sprawie przepisów dotycz ących nadzoru nad rynkiem finansowym 
(CON/2013/1) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna 
W dniu 23 pa ździernika 2012 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Sejmu o wydanie 
opinii w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy  o nadzorze nad rynkiem finansowym i niektórych 
innych ustaw (zwanego dalej „projektem ustawy o nadzorze”) oraz projektu ustawy o zmianie ustawy 
o obrocie instrumentami finansow ymi (zwanego dalej „projektem us tawy o obrocie”) (razem dalej 
zwanych „projektami ustaw”).  
Kompetencja EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE 
z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Eu ropejskiego Banku Centra lnego udzielanych w ładzom 
krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy zasad 
odnoszących się do instytucji finansowych w zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na 
stabilność instytucji i rynków fina nsowych. Rada Prezesów wyda ła niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem 
pierwszym art. 17 ust. 5 Regulami nu Europejskiego Banku Centralnego. 
 1.  Założenia projektu ustawy 
Projekty ustaw prowadzaj ą szereg zmian, które – je żeli zostałyby zrealizowane – mia łyby znacz ący 
wpływ na regulacje us ług finansowych oraz ramy instytucjona lne nadzoru finansowego w Polsce. 
1.1 Projekt ustawy o nadzorze proponuje nast ępujące zmiany: 
a) ustanowienie Rady Interesu Publiczn ego Rynku Finansowego (zwanej dalej „Rad ą Interesu 
Publicznego”) jako nowego organu opinioda wczo-doradczego Prezesa Rady Ministrów. 
Członków Rady Interesu Publicznego mi anuje Prezes Rady Ministrów spo śród kandydatów 
wskazanych przez: a) organizacje zawodowe i spo łeczne, zainteresowane problematyk ą 
rynku finansowego; b) ogólnokrajowe zwi ązki zawodowe; c) ogólnokrajowe zwi ązki 
pracodawców, których dzia łalność wiąże się z funkcjonowaniem rynku finansowego; 
d) osoby wskazane przez okre ślone wy ższe uczelnie. Kompetencje Rady Interesu 
                                                 
1  Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42. 
ECB-PUBLIC  
2 Publicznego obejmuj ą: (i) uczestniczenie w procesie wyboru cz łonków Komisji Nadzoru 
Finansowego (KNF); (ii) monitorowanie tr ansakcji dokonywanych na rynku finansowym 
i działań jego uczestników oraz zg łaszanie KNF zagro żeń dla ochrony interesu publicznego 
na rynku finansowym; (iii) sk ładanie Prezesowi Rady Ministró w corocznej opinii w sprawie 
działalności KNF;  
b) KNF oraz Urz ąd KNF b ędą finansowane z bud żetu państwa, nie za ś jak do tej pory 
bezpośrednio ze sk ładek podmiotów nadzorowanych. Podmioty te b ędą wnosiły wpłaty do 
budżetu państwa, obliczane w relacji do kosztów nadzoru. 
1.2 Projekt ustawy o obrocie proponuje nast ępujące zmiany:  
a) instrumenty finansowe b ędą przypisywane do pi ęciu kategorii charakteryzuj ących się 
różnym poziomem ogólnego ryzyka, które uwzgl ędnia ryzyko zmienno ści ceny, ryzyko 
płynności, ryzyko stopy procentowej oraz ryzyko kredytowe. Podmiot ubiegaj ący się o 
dopuszczenie instrumentu finansowego do obrotu b ędzie miał obowiązek określić właściwą 
kategorię instrumentu finansowego. KNF b ędzie prowadzi ła jawny rejestr kategorii 
instrumentów finansowych oraz b ędzie mogła zmienia ć kategorię instrumentu finansowego; 
b)  wprowadzona zostanie lista „zakazanyc h praktyk rynkowych”, do których zwalczania 
zobowiązana będzie KNF. 
 2.  Uwagi ogólne EBC zauwa ża, że projekty ustaw zosta ły przedstawione do zaopiniowania na wczesnym etapie procesu 
legislacyjnego. Jako że prawdopodobne jest, że projekty ustaw b ędą w dalszym ci ągu zmieniane w 
trakcie procesu legislacyjnego, co utrudnia dokonanie pe łnej oceny ich wp ływu na regulacje polskiego 
rynku finansowego i nadzór nad tym rynkiem, ni niejsza opinia omawia jedynie kwestie dotycz ące 
ogólnego kierunku zmian proponowanego w projektach ustaw. Je żeli w trakcie ewentualnego dalszego 
procedowania w procesie legislacyjnym do projektów ustaw zostan ą wprowadzone znacz ące zmiany, 
EBC oczekuje ich przekazania do ponownego zaopiniowania.  
 3.  Cel nadzoru finansowego i rola Rady Interesu Publicznego 3.1 Projekt ustawy o nadzorze wprowadza nowy cel podstawowy nadzoru finansowego w Polce w 
postaci „ochrony interesu publicznego”. Cel ten b ędzie wspierany dzia łaniami realizuj ącymi 
obecne  cele nadzoru finansowego, w tym „zapewnienie prawid łowego funkcjonowania tego 
rynku, jego stabilno ści, bezpiecze ństwa oraz przejrzysto ści, zaufania do rynku finansowego, 
a także zapewnienie ochrony interesów uczestników tego rynku”
2. Ponadto nowoutworzona Rada 
                                                 
2  Zob. art. 2 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadz orze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z dnia 4 wrze śnia 2006 r. Nr 157, 
poz. 1119) w brzmieniu zmienionym art. 1 ust. 2 projektu ustawy o nadzorze. 
ECB-PUBLIC  
3 Interesu Publicznego ma opiniowa ć działania KNF z perspektywy ochrony interesu publicznego3. 
Rada Interesu Publicznego b ędzie realizowa ć te cele zasadniczo poprzez bie żącą ocenę działalności 
KNF oraz przedstawianie Prezesowi Rady Ministrów zalece ń co do dzia łań w odniesieniu do KNF. 
3.2 EBC zauwa ża, że wprowadzenie szerokiego i niedookre ślonego poj ęcia „ochrony interesu 
publicznego” jako celu nadzor u finansowego, jak równie ż odpowiadaj ące mu szerokie 
zdefiniowanie roli Rady Interesu Publiczn ego, w tym kompetencji do opiniowania dzia łalności 
KNF, będzie miało wpływ na operacyjn ą niezależność KNF oraz b ędzie skutkowa ło rozmyciem 
celów nadzorczych realizowanych przez ni ą w ramach ustawowego ma ndatu. EBC zwraca uwag ę 
na standardy mi ędzynarodowe w zakresie nadzoru nad rynkiem finansowym, takie jak 
„Podstawowe zasady efektywnego nadzoru bankowego”, które podkre ślają potrzebę niezależności 
operacyjnej nadzorców, a tak że potrzeb ę wyraźnego okre ślenia zakresu obowi ązków i celów 
nadzorczych4. 
 4. Finansowanie dzia łań nadzorczych 
4.1  Obecnie koszty operacyjne KNF i Urz ędu KNF s ą pokrywane z op łat wnoszonych na rzecz 
KNF przez podmioty nadzorowane, w wysoko ści określanej corocznie w ustawie bud żetowej, 
zgodnie z odr ębnymi zasadami ich wyliczania opartymi na ustawach sektorowych. Projekt ustawy 
o nadzorze wprowadza obowi ązek wnoszenia przez podmioty nadzorowane op łat na rzecz Skarbu 
Państwa, a tym samym odchodzi od bezpo średniego przeznaczania tych op łat na finansowanie 
działalności KNF. 
4.2  EBC zauwa ża, że proponowany model znacznie ró żni się od modelu stosowanego w wi ększości 
pozostałych państw członkowskich, gdzie organy nadzorcze nie s ą finansowane z bud żetu państwa 
lub finansowanie to jest ograniczone. Gdyby proponowany model mia ł zostać wprowadzony w 
Polsce, EBC zaleca, zgodnie z Podstawowymi zasadami nadzoru
5, podjęcie odpowiednich dzia łań 
w celu zapewnienia adekwatnych środków na prowadzenie przez KNF skutecznego nadzoru, 
zapewniaj ących autonomi ę i niezależność operacyjn ą KNF.  
 5. Kategoryzacja produktów i us ług finansowych oraz lista zakazanych praktyk rynkowych 
Deklarowanym celem wymogu kategoryzowania pr zez instytucje finansowe oferowanych przez te 
instytucje produktów i us ług finansowych pod wzgl ędem ryzyka ekonomicznego oraz wprowadzenia listy 
zakazanych praktyk rynkowych jest wzmocnienie ochrony konsumenta. W obydwu tych przypadkach do 
                                                 
3  Zob. art. 6b ust. 2 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansow ym wprowadzony art. 1 ust. 4 projektu ustawy o nadzorze. 
4  Zob. „Core Principles for Effective Banking Supervis ion”, Basel Committee for Ba nking Supervision, wrzesie ń 2012 r., 
zasada 1 (zwane dalej „Podstawowymi  zasadami nadzoru”). Zob. tak że „Core Principles for Effective Banking 
Supervision. Consultative Document”, Base l Committee for Banking Supervision, grudzie ń 2011 r., zasady 1 i 2, 
dostępne na stronie internetowej Banku Rozrachunków Mi ędzynarodowych pod adresem www.bis.org. 
5  Zob. Podstawowe zasady nadzor u, zasada 2, kryterium 6.  
ECB-PUBLIC  
4 zdefiniowania nowych środków u żyto ogólnie sformu łowanych przepisów6. EBC popiera ogólny cel 
wzmocnienia ochrony odbiorców us ług finansowych, jednak zaleca, aby propozycje zawarte w projektach 
ustaw zosta ły dokładnie ocenione z punktu widzenia zgodno ści z istniej ącymi aktami prawa Unii w 
obszarze us ług finansowych oraz aktualnymi inicjatywami ustawodawczymi na poziomie Unii, które w 
określony sposób wskazuj ą przypadki interwencji nadzorczych maj ących na celu ochron ę odbiorców 
usług finansowych. W szczególno ści EBC zwraca uwag ę organu zasi ęgającego opinii na aktualnie 
prowadzony przegl ąd dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europe jskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 
r. w sprawie rynków instrumentów finansowych zmieniaj ącej dyrektyw ę Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG 
i dyrektyw ę 2000/12/WE Parlamentu Europe jskiego i Rady oraz uchylaj ącej dyrektyw ę Rady 
93/22/EWG7, dyrektyw ę 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w 
sprawie prospektu emisyjnego publikowanego w zwi ązku z publiczn ą ofertą lub dopuszczeniem do 
obrotu papierów warto ściowych i zmieniaj ącą dyrektyw ę 2001/34/WE8 oraz dyrektyw ę 2003/6/WE 
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie wykorzystywania poufnych informacji i manipulacji na rynku (nadu żyć na rynku)
9, jak równie ż na projekt rozporz ądzenia Parlamentu 
Europejskiego i Rady w sprawie dokumentów zawieraj ących kluczowe informacje, dotycz ących 
produktów inwestycyjnych10. Wspomniane akty i inicjatywy ustawodawcze Unii, wraz z odpowiednimi 
aktami delegowanymi i wykonawczymi, przyczyniaj ą się do harmonizacji ochrony odbiorców us ług 
finansowych w Unii, jednocze śnie odpowiadaj ąc na potrzeb ę zagwarantowania dostawcom tych us ług 
pewności prawnej.  
 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.   Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 4 stycznia 2013 r. 
 
[podpis] 
 
Prezes EBC 
Mario DRAGHI 
                                                 
6 Na przyk ład instrument finansowy „podwy ższonego ryzyka” zosta ł zdefiniowany jako „instrument finansowy 
charakteryzuj ący się średnią zmienno ścią ceny, średnim ryzykiem p łynności, średnim lub wysokim ryzykiem stopy 
procentowej oraz średnim ryzykiem kredytowym”, a kategoria zaka zanych praktyk jako „nieuczciwie lub nierozwa żne 
działanie, bez poszanowania s łusznego interesu klientów i dobra rynku fi nansowego”; zob. art. 13a ust. 3 oraz 
art. 118a ust. 1 pkt 1 wprowadzony do ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi 
(Dz. U. z 23 wrze śnia 2005 r. Nr 183, poz. 1538) pr zez projekt ustawy o obrocie. 
7  Dz.U. L 145 z 30.4.2004, s. 1. 
8  Dz.U. L 345 z 31.12.2003, s. 64. 
9  Dz.U. L 96 z 12.4.2003, s. 16. 
10  COM(2012) 352 wersja ostateczna.