[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 18.9.2006

KOM(2006) 515 wersja ostateczna

2004/0048 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

zgodnie z art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi obrębie systemu kolejowego Wspólnoty

2004/0048 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

zgodnie z art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi obrębie systemu kolejowego Wspólnoty

1. INFORMACJE PODSTAWOWE

Data przekazania wniosku do PE i Rady (COM(2004)0142 – C6-0002/2004 – 2004/0048(COD) | 4 marca 2004 r. |

Data wydania opinii przez Komitet Ekonomiczno-Społeczny: | 9 lutego 2005 r. |

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, w pierwszym czytaniu: | 28 września 2005 r. |

Data przyjęcia wspólnego stanowiska: | 14 września 2006 r. |

2. CEL WNIOSKU KOMISJI

W dniu 3 marca 2004 r. Komisja złożyła wniosek dotyczący serii środków („trzeci pakiet kolejowy”), którego rozpatrywanie Rada rozpoczęła na początku kwietnia 2004 r., a Parlament w październiku 2004 r. Chodzi o cztery wnioski legislacyjne, w tym dyrektywę w sprawie przyznawania uprawnień maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego Wspólnoty. W przygotowywanym w konsultacji z sektorem i partnerami społecznymi tekście przewiduje się stworzenie mechanizmu pozwalającego dokładniej określić kompetencje i odpowiedzialność w zakresie szkolenia, oceny i uznawania kwalifikacji maszynistów i drużyny pociągowej odpowiedzialnej za bezpieczeństwo. Maszynista będzie musiał posiadać osobistą licencję, poświadczającą jego ogólne umiejętności i uznawaną na całym terytorium Wspólnoty. Licencja powinna być uzupełniona świadectwem wydanym przez przedsiębiorstwo kolejowe poświadczającym zgodność przebytego szkolenia z pracą na danej trasie i określonym taborze oraz ze stosowanymi procedurami eksploatacyjnymi i zasadami bezpieczeństwa właściwymi dla danego przedsiębiorstwa.

3. UWAGI DO WSPÓLNEGO STANOWISKA

Rada jednomyślnie wprowadziła do wniosku Komisji ogólne poprawki, które mogą być przyjęte, gdyż pozwalają osiągnąć wyznaczone cele.

Z 45 poprawek przyjętych przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu, Komisja mogła zatwierdzić 25 poprawek w całości lub ze zmianami redakcyjnymi (1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 18, 19, 27, 28, 29, 30, 31, 33, 34, 36, 42, 44 i 46). Komisja mogła przyjąć co do zasady 11 poprawek (5, 17, 21, 22, 23, 35, 37, 40, 41, 43 i 47) oraz jedną częściowo (2). Komisja uznała, że nie może przyjąć ośmiu poprawek (15, 24, 25, 26, 32, 38, 39 i 45).

Rada stwierdziła, że znaczna część realizowanych przez PE celów została już uwzględniona we wspólnym stanowisku i włączyła niektóre poprawki bez zmian (27, 36, 44).

4. SZCZEGÓŁOWE UWAGI KOMISJI

Poprawki przyjęte przez Komisję i ujęte częściowo we wspólnym stanowisku

Numery znajdujące się poniżej odsyłają do motywów i artykułów wspólnego stanowiska.

- Poprawka nr 1: wnioskowane wyjaśnienia znajdują się w innych częściach preambuły.

- Poprawka nr 6: poprawka ta, sformułowana przy użyciu innych terminów, włączona jest do nowego motywu (20) wspólnego stanowiska.

- Poprawka nr 8: poprawka ta jest uwzględniona częściowo w nowej definicji terminu „maszynista pociągu” określonej w art. 3 lit. b) wspólnego stanowiska.

- Poprawka nr 10: poprawka ta proponuje definicję terminu „ośrodek szkoleniowy”, która została częściowo uwzględniona we wspólnym stanowisku (art. 3 lit. k).

- Poprawka nr 12: Komisja może włączyć do tego uproszczenia kategorie, w zależności od których zezwala się na prowadzenie pociągu na podstawie zharmonizowanego świadectwa uzupełniającego, biorąc pod uwagę definicję kodów znajdującą się w tekście wspólnego stanowiska w art. 4 ust. 3, która pozwoli na dokładniejszą identyfikację typu pracy objętej zezwoleniem.

- Poprawka nr 13: wyjaśnienie wnioskowane przez PE znalazło się w całości w nowo sformułowanym art. 11 ust. 3.

- Poprawki 17, 46 i 47: poprawki te dotyczą art. 16, który ustanawia okresowe kontrole niezbędne do zachowania przez maszynistę licencji i świadectwa. Artykuł 16 wspólnego stanowiska Rady został przeredagowany, tak aby osiągnąć właściwą równowagę pomiędzy wymaganiami, które mają znaleźć się w artykule, a tymi które mają znaleźć się w Załączniku. W Załączniku ustalono minimalną częstotliwość, z jaką należy przeprowadzać wszystkie rodzaje kontroli; w razie potrzeby w ramach procedury komitologii częstotliwość ta może zostać zmieniona w oparciu o zdobyte doświadczenie. Zasada kształcenia ustawicznego została ujęta w art. 23 ust. 8 wspólnego stanowiska.

- Poprawka 19: poprawka ta dotyczy art. 17 i jest prawie w całości ujęta we wspólnym stanowisku.

- Poprawki 21 i 22: wnioski dotyczące przeredagowania art. 18 mogą być przyjęte co do zasady. Znajdują się one częściowo we wspólnym stanowisku, w którym zachowano lepszą równowagę między monitoringiem przeprowadzanym przez pracodawcę (art. 18) a kontrolami prowadzonymi przez właściwe organy (art. 28).

- Poprawka nr 23: wniosek dotyczące przeredagowania art. 19 może być przyjęty co do zasady. Jednakże konieczne okazało się sporządzenie wyczerpującego wykazu zadań właściwych organów; w tekście wspólnego stanowiska cel ten został osiągnięty.

- Poprawka nr 28: poprawka ta dotyczy przekazania zadań właściwego organu. Aspekt ten został określony w sposób bardziej przejrzysty i precyzyjny w nowo sformułowanym art. 19.

- Poprawka nr 29: poprawka ta dotyczy publikowania wykazu osób akredytowanych. Aspekt ten został określony w sposób bardziej przejrzysty i precyzyjny w nowo sformułowanym art. 20, zgodnie ze wspólnym stanowiskiem Rady.

- Poprawki 30 i 33: poprawki te dotyczą „uznawania” instruktorów szkoleń i egzaminatorów przez właściwe organy. Znajdują się one prawie w całości w art. 20, 23 (szkolenie) i 24 (egzaminy), w brzmieniu zmienionym we wspólnym stanowisku.

- Poprawka nr 41: celem tej poprawki jest określenie ostatecznego terminu całkowitej migracji istniejących świadectw, co zostało osiągnięte w nowym art. 36 ust. 2 lit. c), w brzmieniu zaproponowanym we wspólnym stanowisku.

- Poprawka nr 42: poprawka ta jest prawie w całości uwzględniona w art. 33 wspólnego stanowiska. Tekst poprawki zawiera wyjaśnienie, którego miejsce jest raczej w preambule niż w artykule.

4.2 Poprawki przyjęte przez Komisję, ale nie ujęte we wspólnym stanowisku

- Poprawka nr 2 : poprawka ta została w części tylko zaakceptowana przez Komisję: ostatnie zdanie „jak również porozumienie w sprawie warunków pracy pracowników mobilnych wykonujących interoperacyjne usługi transgraniczne” nie może zostać zaakceptowane, ponieważ wniosek Komisji nie dotyczy czasu pracy ani czasu na odpoczynek.

- Poprawki 3 i 4: poprawki te precyzują cele do osiągnięcia i mogły być przyjęte przez Komisję.

- Poprawki 5 i 37: jeśli chodzi o rolę partnerów społecznych, Komisja wskazała, że należy odróżnić TSI (specyfikacje techniczne dla interoperacyjności), które są wymaganiami technicznymi opracowanymi przez Europejska Agencję Kolejową zgodnie z obowiązującymi rozporządzeniami dotyczącymi interoperacyjności oraz rozporządzeniem ustanawiającym wspomnianą agencję, od załączników do dyrektywy wchodzących w zakres procedury współdecyzji lub, w drodze przekazania uprawnień, procedury komitologii. Komisja mogła jednak przyjąć, aby „w odniesieniu do wymogów mających wpływ na warunki pracy, stan zdrowia i bezpieczeństwo pracowników, odbywały się należyte konsultacje z partnerami społecznymi”.

- Poprawki 7, 9, 11, 34 i 35: pozostając w zbieżności ze stanowiskiem Komisji, w poprawkach tych wnioskuje się o lepsze zdefiniowanie terminu drużyn pociągowych i stosowanych w odniesieniu do nich procedur. Poprawki te są więc do przyjęcia co do zasady, nawet jeśli dodanie nowego załącznika w drodze procedury komitologii, jak wnioskuje to PE, pociąga za sobą problemy natury prawnej. Należy zaznaczyć, że Rada nie tylko nie włączyła tych poprawek, ale nawet ograniczyła zakres stosowania tej dyrektywy wyłącznie do maszynistów.

- Poprawka nr 14 : chodzi w niej o logiczną konsekwencję wynikającą z uproszczenia kategorii. Jednakże przepis ten, umożliwiający państwu członkowskiemu narzucenie wymogu dwuletniego doświadczenia w kategorii A przed przejściem do kategorii B, został usunięty, gdyż świadectwo wydawane jest przez przedsiębiorstwo kolejowe na jego odpowiedzialność, a otrzymanie świadectwa wymaga od kandydata odbycia szkolenia, którego cele są sprecyzowane w Załączniku do dyrektywy, oraz zdania określonej liczby egzaminów przeprowadzanych przez uznanych lub akredytowanych egzaminatorów. Spełnione są więc wszystkie warunki, aby świadectwa wydawane były z pełną odpowiedzialnością, a przedsiębiorstwa dysponują wystarczającą elastycznością potrzebną do efektywnego organizowania szkoleń i przyznawania uprawnień swoim maszynistom.

- Poprawka nr 18 : Komisja może przyjąć tę poprawkę wyjaśniającą, że maszynista, który przestaje być pracownikiem przedsiębiorstwa kolejowego lub zarządcy infrastrukturą, informuje o tym bezzwłocznie właściwe organy.

- Poprawka nr 31 : wniosek ten jest zgodny z dyrektywą 95/46/WE w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych.

- Poprawka 40 dotycząca art. 34 ust. 1-4: Parlament Europejski wnioskuje w części poprawki, aby odnieść się do pociągów mających prawo dostępu wynikające z dyrektywy 91/440. Upraszczając harmonogram stosowania dyrektywy wniosek ten komplikowałby jednak zakres jej stosowania. Ponadto wnioskowane terminy nie są realne, wziąwszy pod uwagę harmonogram przyjęcia trzeciego pakietu kolejowego. Nowo zredagowany artykuł 34 pozwala uwzględnić rozmaite wymagania: konieczność sporządzenia rejestrów przed rozpoczęciem przyznawania uprawnień maszynistom, uwzględnienie maszynistów już pracujących oraz maszynistów odbywających szkolenie kiedy dyrektywa wejdzie w życie, itp.

- Poprawka nr 43 : poprawka dotycząca kontroli sprawności fizycznej zgodnie z załącznikiem III ust. 3.2 akapit pierwszy może zostać przyjęta co do zasady.

4.3 Poprawki odrzucone przez Komisję i nieujęte we wspólnym stanowisku

- Poprawka nr 15 : wybiera się pojęcie „okresowych kontroli”, aby podkreślić, że, ze względów bezpieczeństwa, w celu zachowania licencji i zharmonizowanego świadectwa uzupełniającego, maszynista musi poddać się okresowym testom.

- Poprawki 24 i 25: Różne państwa członkowskie rozmaicie interpretują pojęcie „medycyny pracy” i „psychologii transportu”. Komisja nie może wobec tego przyjąć tych poprawek.

- Poprawka nr 26 : cel wyznaczony w poprawce nie jest jasny. Sprawdzenie ogólnych umiejętności zawodowych może być przeprowadzone bądź przez „instytut”, bądź przez „egzaminatora”, pod warunkiem, że są oni akredytowani przez właściwe organy. Jednak wspólne stanowisko jest w tym zakresie bardziej precyzyjne niż pierwotny wniosek (patrz art. 20 i 23) i mogłoby odpowiadać PE w tym względzie.

- Poprawka nr 32 : Mimo że poprawka ta zdaje się zasadniczo chronić inwestycję pracodawcy poniesioną na szkolenia maszynistów, stwarza ona kilka problemów. Po pierwsze, podobna klauzula nie pojawia się w odniesieniu do innych form transportu, w szczególności transportu lotniczego, w którym szkolenie jest bardzo drogie. Klauzula taka dotyczy prawa pracy i nie wydaje się szczególnie istotna dla niniejszej dyrektywy. Po drugie, przyczyny dla których ustaje stosunek pracy mogą być różnorodne. Jeśli odbywa się to z winy pracodawcy, dlaczego obciążać inne przedsiębiorstwo kosztami szkolenia?

- Poprawka nr 39 : po przyjęciu przedmiotowego prawa należy pozostawić państwom członkowskim wystarczająco dużo czasu na transpozycję dyrektywy i odpowiednie dostosowanie ustawodawstwa krajowego. W związku z tym okres co najmniej dwóch lat wydaje się niezbędny.

- Poprawka nr 45 : w zakresie bezpieczeństwa należy podkreślić, że w celu otrzymania uzupełniającego świadectwa zharmonizowanego w innym państwie, maszynista powinien przejść szkolenie dotyczące znajomości infrastruktury, zasad eksploatacji, znajomości języka, a następnie poddać się egzaminowi przeprowadzanemu przez egzaminatora uznanego lub akredytowanego przez organy odpowiedzialne za bezpieczeństwo w państwie, w którym maszynista chce wykonywać swój zawód. Poprawka ta pogłębiłaby niepotrzebnie skutki ekonomiczne szkolenia obciążającego przedsiębiorstwa kolejowe.

4.4 Poprawki odrzucone przez Komisję i ujęte we wspólnym stanowisku

- Poprawka nr 38 : poprawka ta dotyczy sprawozdania Europejskiej Agencji Kolejowej w sprawie stosowania dyrektywy. Wspólne stanowisko uwzględnia tę poprawkę i jest w tym zakresie bardziej wyczerpujące.

- Poprawka 40 dotycząca art. 35 ust. 5: część poprawki wprowadza możliwość okresowego odstępstwa stosowanego w odniesieniu do maszynistów „krajowych”. Jednakże Komisja nie może zaakceptować takiego odstępstwa na skalę całego państwa z następujących przyczyn: po pierwsze z punktu widzenia społecznego oznacza to stworzenie dwóch „klas” maszynistów, w praktyce zaś kategorie te nie są nieprzenikalne. Spowodowałoby to trudne do uzasadnienia różnice w karierze zawodowej i zarobkach. Po drugie, z punktu widzenia bezpieczeństwa, dwie kategorie maszynistów obsługiwałyby tę samą trasę: kategoria maszynistów przeszkolonych i posiadających uprawnienia zgodnie z niniejszą dyrektywą i kategoria maszynistów o uprawnieniach nadanych „ad hoc” według systemu krajowego. Obie te kategorie mogłyby inaczej zachowywać się w identycznych sytuacjach. Po trzecie, z punktu widzenia ekonomicznego, państwa członkowskie musiałyby zachować dwa różne przepisy prawne i dwa systemy akredytacji/uznawania prowadzących szkolenia/egzaminatorów, a przedsiębiorstwa zachować dwa różne systemy szkoleń, itp. Taka duplikacja nie byłaby skuteczna i pociągnęłaby za sobą dodatkowe koszty.

5. WNIOSKI

Wniosek Komisji przewiduje objęcie wszystkich członków drużyn pociągowych wykonujących pracę kluczową ze względów bezpieczeństwa oraz nie przewiduje dla państw członkowskich możliwości odstępstwa. Komisja przyznaje jednak, że wspólne stanowisko Rady nie zmienia ani głównego celu ani ducha wniosku Komisji.