Streszczenie oceny skutków

Ocena skutków dotycząca wniosku w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego interoperacyjność unijnych systemów informacyjnych służących do zarządzania bezpieczeństwem, granicami i migracją

A. Zasadność działań

Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak? Na czym polega problem? Maksymalnie 11 wierszy

Brak interoperacyjności systemów informacyjnych UE utrudnia pracę upoważnionych użytkowników (pracowników straży granicznej, funkcjonariuszy organów ścigania, urzędników imigracyjnych, urzędników wizowych czy organów sądowych). Wynikiem rozdrobnionej architektury zarządzania danymi służącej do zarządzania bezpieczeństwem, granicami i migracją, powodującej przechowywanie informacji oddzielnie, w niepowiązanych ze sobą systemach, może być przyczyną istnienia słabych punktów mających konsekwencje dla bezpieczeństwa wewnętrznego UE. Kontrole osób na granicach zewnętrznych nie są wystarczająco skuteczne, aby umożliwić skuteczne zarządzanie przepływami migracyjnymi i zwiększać bezpieczeństwo wewnętrzne. Dowodem tego są nieustanne przypadki niedozwolonego przekraczania granic UE i coraz większe zagrożenie bezpieczeństwa wewnętrznego, czego przejawem była cała seria ataków terrorystycznych. W związku z tym zidentyfikowano następujące konkretne problemy: -brak szybkiego, sprawnego i systematycznego dostępu do niezbędnych informacji dla upoważnionych użytkowników; -upoważnieni użytkownicy nie mają możliwości wykrycia przypadków multiplikacji tożsamości i oszustw związanych z bezprawnym wykorzystaniem tożsamości; -ograniczony dostęp do systemów informacyjnych w celu kontroli tożsamości na terytorium państwa członkowskiego oraz -zróżnicowane i złożone procedury dostępu organów ścigania do systemów zarządzania granicami. Przeanalizowano cztery przyczyny powyższych problemów: -nieodpowiednia organizacja dostępu do systemów informacyjnych; -brak równowagi między zabezpieczeniami dostępu wobec organów egzekwowania prawa a potrzebami operacyjnymi; -zawężająca wykładnia celu systemów zarządzania granicami oraz -wielokrotne przechowywanie tych samych danych osobowych oddzielnie w poszczególnych systemach.

Jaki jest cel inicjatywy? Maksymalnie 8 wierszy

Dwa cele ogólne: •poprawić zarządzanie granicami zewnętrznymi strefy Schengen w oparciu o Europejski program w zakresie migracji i następujące po nim komunikaty, w tym komunikat na temat utrzymania i umocnienia strefy Schengen; •przyczynić się do bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej, opierając się na Europejskiej agendzie bezpieczeństwa oraz działaniach Komisji na rzecz rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa. Cztery cele szczegółowe: •zapewnić użytkownikom końcowym, zwłaszcza funkcjonariuszom straży granicznej, funkcjonariuszom organów ścigania, organom sądowym i urzędnikom imigracyjnym sprawny, szybki, systematyczny i kontrolowany dostęp do informacji, których potrzebują do wykonywania swoich zadań, przy jednoczesnym poszanowaniu istniejących praw dostępu określonych w odpowiednich aktach prawnych UE; •znaleźć rozwiązanie dla kwestii wykrywania multiplikacji tożsamości powiązanych z tym samym zbiorem danych biometrycznych, mające dwojaki cel, jakim jest ułatwienie kontroli tożsamości w przypadku osób podróżujących w dobrej wierze i zwalczanie oszustw dotyczących tożsamości; •ułatwić upoważnionym funkcjonariuszom prowadzenie kontroli tożsamości obywateli państw trzecich na terytorium państwa członkowskiego; •ułatwić i uprościć dostęp dla organów ścigania do systemów informacyjnych niebędących systemami informacyjnymi organów ścigania, poświęconych zapobieganiu przestępczości, prowadzeniu postępowań przygotowawczych, wykrywaniu i ściganiu czynów zabronionych.

Na czym polega wartość dodana podjęcia działań na poziomie UE? Maksymalnie 7 wierszy

Najważniejsze wspólne bazy danych na poziomie UE już istnieją lub są wprowadzane. Zarządza nimi Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA). Podstawowe cele polegające na zwiększeniu interoperacyjności – ze względu na skalę, skutki i wpływ przewidywanych działań – można skutecznie i systematycznie osiągnąć jedynie na poziomie UE. Specjalne badanie Eurobarometru pokazuje, że proponowana strategia wymiany informacji na szczeblu UE w celu zwalczania przestępczości i terroryzmu cieszy się szerokim poparciem społeczeństwa.

B. Rozwiązania

Jakie warianty legislacyjne i nielegislacyjne rozważono? Czy wskazano preferowany wariant? Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak? Maksymalnie 14 wierszy

Warianty rozważano jako bezpośrednią odpowiedź na wezwanie zarówno ze strony Rady, jak i Parlamentu Europejskiego do wyeliminowania strukturalnych braków związanych z istniejącymi systemami informacyjnymi oraz usprawnienia wymiany informacji. Prawodawstwo jest potrzebne, aby skutecznie poprawić interoperacyjność istniejących i przyszłych systemów. Warianty oceniono, porównując je do scenariusza odniesienia (wariant 1) obejmującego systemy istniejące obecnie (SIS, Eurodac, VIS) oraz planowane lub proponowane (system wjazdu/wyjazdu, ETIAS, ECRIS-TCN). Wariant 2 ocenia następujące ewentualne elementy interoperacyjności zatwierdzone przez Komisję w siódmym sprawozdaniu z postępów ku skutecznej i rzeczywistej unii bezpieczeństwa: •europejski portal wyszukiwania (ESP) umożliwiający jednoczesne przeszukiwanie wielu systemów, głównie przy wykorzystaniu danych personalizacyjnych •wspólny serwis kojarzenia danych biometrycznych (wspólny BMS) umożliwia wyszukiwanie danych biometrycznych z różnych systemów centralnych •wspólne repozytorium tożsamości (CIR) zgromadzi istniejące dane personalizacyjne (obywateli państw trzecich) normalnie przechowywane w różnych systemach centralnych. Wariant 3 opiera się na wariancie 2, dodając do niego moduł wykrywający multiplikację tożsamości (MID). Ma to umożliwić sprawdzenie przypadków multiplikacji tożsamości, ustanowić zasady stosowania unijnych systemów informacyjnych do celów kontroli na terytorium UE oraz usprawnić dostęp do unijnych systemów informacyjnych do celów egzekwowania prawa poprzez oznaczenie. Połączenie wariantów 2 i 3 pozwoli na łączne osiągnięcie wszystkich celów.

Jak kształtuje się poparcie dla poszczególnych wariantów? Maksymalnie 7 wierszy

Jak wskazano powyżej, zarówno Rada, jak i Parlament Europejski wyraziły ogólne poparcie dla środków mających na celu poprawę interoperacyjności i wymiany informacji. Z konsultacji publicznych wynika, że większość respondentów opowiedziała się na korzyść założeń leżących u podstaw niniejszego wniosku w sprawie interoperacyjności. Znaczna większość z nich zgadzała się, że zarówno kwestie zidentyfikowane w ramach konsultacji jak i cele, jakim ma służyć pakiet dotyczący interoperacyjności, są prawidłowe. Wyrażając swoje poparcie dla inicjatywy, respondenci jednocześnie stale podkreślali potrzebę solidnych i jasnych środków ochrony danych.

C. Skutki wdrożenia preferowanego wariantu

Jakie korzyści przyniesie wdrożenie preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów? Maksymalnie 12 wierszy

Na poziomie ogólnym, interoperacyjność jest środkiem mającym na celu poprawę bezpieczeństwa UE, które jest warunkiem niezbędnym dla rozwoju turystyki. Jako główne skutki społeczne środka należy wymienić wzmocnienie zarządzania granicami i większe bezpieczeństwo wewnętrzne, co dałoby obywatelom UE większe poczucie bezpieczeństwa. Spójniejsze zarządzanie tożsamościami i usprawnienie dostępu do systemów kontroli granic i imigracji będzie miało bardzo korzystny wpływ w obszarze współpracy policyjnej i ścigania przestępstw. Interoperacyjność oznacza bezpośrednie oszczędności o wartości szacowanej na 77,5 mln EUR rocznie, prawie w całości po stronie administracji państw członkowskich. Oszczędności te wynikają głównie ze zmniejszenia kosztów szkoleń okresowych oraz ograniczenia nakładu pracy koniecznego w przeciwnym razie do wyjaśniania przypadków multiplikacji tożsamości i wykrywania oszustw dotyczących tożsamości.

Jakie są koszty wdrożenia preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów? Maksymalnie 12 wierszy

Natychmiastowe skutki gospodarcze będą ograniczone do marginalnego projektowania i eksploatacji nowej infrastruktury opierającej się na istniejących systemach. Koszty te zostaną pokryte z budżetu UE i przez organy państw członkowskich korzystające z systemów. Jednorazowy łączny koszt szacuje się na 169,8 mln EUR. Szacuje się, że koszty zostaną podzielone niemal równo między państwa członkowskie (50,3 %) i samą UE (49,7 %). Udział w rocznych kosztach bieżących w wysokości 28,5 mln EUR będą ponosiły w ponad 60 % państwa członkowskie.

Jakie będą skutki dla przedsiębiorstw, MŚP i mikroprzedsiębiorstw? Maksymalnie 8 wierszy

Oczekuje się, że proponowane środki nie będą miały bezpośredniego wpływu na małe i średnie przedsiębiorstwa. Jeśli chodzi o porty lotnicze i morskie oraz przewoźników, wpływ w tej dziedzinie będzie pozytywny w szczególności ze względu na szybszą procedurę kontroli granicznej.

Czy przewiduje się znaczące skutki dla budżetów i administracji krajowych? Maksymalnie 4 wiersze

Szacuje się, że państwa członkowskie zaoszczędzą około 76 mln EUR rocznie dzięki mniejszym wydatkom związanym ze szkoleniami i IT, oraz dzięki wykrywaniu multiplikacji tożsamości. Jednorazowe koszty początkowe, jakie poniosą państwa członkowskie, szacuje się na 85,5 mln EUR.

Czy wystąpią inne znaczące skutki? Maksymalnie 6 wierszy

Ponieważ wniosek wiąże się z przetwarzaniem danych osobowych, interoperacyjność będzie miała wpływ na prawo do ochrony danych osobowych. Opracowanie i wdrażanie interoperacyjności będzie się odbywało z pełnym poszanowaniem przepisów, takich jak ogólne rozporządzenie o ochronie danych, oraz zasad uwzględnienia kwestii ochrony danych już w fazie opracowywania wniosku i domyślnej ochrony danych, będzie także obwarowane szeregiem zabezpieczeń. Środki są proporcjonalne i ograniczone do minimum niezbędnego do osiągnięcia wyznaczonego celu.

D. Działania następcze

Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki? Maksymalnie 4 wiersze