P6_TA(2005)0207

Stosunki UE/Rosja

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie stosunków pomiędzy Unią Europejską a Rosją (2004/2170(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając Układ o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z jednej strony a Federacją Rosyjską z drugiej strony, który wszedł w życie w dniu 1 grudnia 1997 r. [1],

- uwzględniając cel UE i Rosji, zawarty we wspólnym oświadczeniu wydanym po zakończeniu szczytu w Sankt Petersburgu w dniu 31 maja 2003 r., polegający na utworzeniu wspólnej przestrzeni gospodarczej, wspólnej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, przestrzeni współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa zewnętrznego oraz przestrzeni badań naukowych i edukacji, z uwzględnieniem aspektów kulturalnych,

- uwzględniając liczne wiarygodne sprawozdania rosyjskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych dotyczących utrzymujących się poważnych naruszeń praw człowieka w Czeczenii, orzeczenia Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 24 lutego 2005 r. w sześciu sprawach dotyczących Czeczenii oraz wiele takich spraw oczekujących na rozpatrzenie przez Trybunał,

- uwzględniając swoje zalecenie dla Rady z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie stosunków między UE i Rosją [2] oraz swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczytu UE — Rosja, który odbył się w Hadze w dniu 25 listopada 2004 r. [3],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 stycznia 2005 r. w sprawie wyników wyborów na Ukrainie [4],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 marca 2005 r. w sprawie Białorusi [5],

- uwzględniając wynik 15-go szczytu UE-Rosja z dnia 10 maja 2005 r.,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinię Komisji Handlu Międzynarodowego (A6-0135/2005),

A. mając na uwadze, że stosunki dobrosąsiedzkie i współpraca między UE i Rosją mają podstawowe znaczenie dla zachowania stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu na całym kontynencie europejskim; mając nas uwadze, że stosunki te muszą opierać się na wspólnych wartościach, a zatem obejmować prawa człowieka, gospodarkę rynkową, rządy prawa i demokrację,

B. mając na uwadze, że UE i Rosja stawiają sobie wysokie wymagania względem partnerstwa oraz mając na uwadze, że osiągnięto postęp w takich sprawach jak ratyfikowanie przez Rosję Protokołu z Kioto i rozszerzenie Układu o Partnerstwie i Współpracy, tranzyt osób przez Obwód Kaliningradzki oraz postępy w negocjowaniu warunków przystąpienia Rosji do WTO,

C. mając na uwadze, że Rosja przywiązuje wielką wagę do multilateralizmu i postrzega swój pełny udział w ONZ, G-8 i Radzie Europy jako fundament swojej polityki zagranicznej,

D. mając na uwadze, że demokracja w Rosji uległa osłabieniu, do czego doprowadziły w szczególności: przejęcie przez rząd kontroli nad wszystkimi ważniejszymi kanałami telewizyjnymi i nad większością rozgłośni radiowych, wzrastająca praktyka autocenzury w gazetach i czasopismach, nowe ograniczenia prawa do organizowania demonstracji publicznych, pogarszający się klimat dla działalności organizacji pozarządowych, zwiększony nadzór polityczny nad sądownictwem i zmiany w sposobie wyboru deputowanych do Dumy Państwowej, przy czym wszystkie te posunięcia mają na celu umocnienie władzy Kremla,

E. ubolewając, że sytuacja w Czeczenii nadal jest poza kontrolą i że na Północnym Kaukazie i w Moskwie miały miejsce kolejne ataki terrorystyczne, uznając, że istnieje pilna potrzeba opracowania nowego podejścia, w którego opracowaniu UE gotowa jest udzielić pomocy,

F. mając na uwadze, że UE pragnie zapewnić, aby jej rozszerzenie nie stworzyło nowych linii podziałów w Europie, lecz przyczyniło się do dalszego szerzenia dobrobytu i rozwoju oraz mając na uwadze, że życzeniem UE jest prowadzenie z Rosją dialogu w sprawach dotyczących wspólnego sąsiedztwa,

G. mając na uwadze pełne uznanie dla ogromnych wysiłków i ofiar społeczeństw Związku Radzieckiego w walce i podczas wyzwalania wielu krajów i ich narodów w Europie spod nazistowskiego reżimu terroru nie mającego sobie równych w historii, ale także ubolewając nad ogromnymi cierpieniami i ofiarami, jakie okupacja, a także późniejsza aneksja dokonana przez Związek Radziecki oraz jego tyrania wyrządziły bardzo często niektórym krajom i narodom, w tym Krajom Bałtyckim; mając nadzieję na pełne uznanie tych faktów przez Rosję, co będzie stanowić podstawę całościowego pojednania między Rosją a wszystkimi krajami UE,

H. mając na uwadze, że spójna i obiektywna strategia UE i jej Państw Członkowskich stanowi niezbędny warunek wstępny dla prowadzenia racjonalnej i efektywnej polityki wobec Rosji; mając na uwadze, że ważniejsze błędy UE w procesie podejmowania decyzji w zakresie polityki wobec Rosji zostały uznane przez Komisję i Radę na początku 2004 roku i że wprowadzono nową metodę mającą na celu zapewnienie spójności, opartą na dokumencie dotyczącym zasadniczych problemów, przy czym dla każdego z nich sformułowano zalecane stanowisko oraz mając na uwadze, że nie przyniosło to dostatecznej poprawy i że należy wprowadzić określony instrument kontroli publicznej i parlamentarnej,

Polityka UE i Państw Członkowskich

1. uznaje znaczenie Rosji jako partnera do rzeczowej współpracy, z którym łączą Unię nie tylko interesy gospodarcze i handlowe, ale także cel polegający na działaniu w charakterze partnerów strategicznych na arenie międzynarodowej oraz w ramach wspólnego sąsiedztwa;

2. uznaje potencjał Rosji jako szczególnego partnera strategicznego w działaniach na rzecz pokoju, stabilności i bezpieczeństwa oraz zwalczania międzynarodowego terroryzmu i ekstremizmu opartego na przemocy, jak również we współpracy w sprawach tzw. "miękkiego bezpieczeństwa", czyli zagrożeń dla środowiska naturalnego i zagrożeń nuklearnych, handlu narkotykami, bronią i handlu ludźmi oraz zorganizowanej przestępczości transgranicznej w europejskich krajach sąsiedzkich, we współpracy z OBWE i innymi organizacjami międzynarodowymi;

3. podkreśla potrzebę dalszego rozwoju i wdrażania wspólnej strategii energetycznej dla Europy, z udziałem producentów, dystrybutorów i konsumentów, służącej stworzeniu przejrzystego i trwałego systemu energetycznego oraz potrzebę zwiększenia regionalnej różnorodności dostaw energii; stwierdza, że rozwój takiej strategii leży we wspólnym interesie UE i Rosji;

4. wzywa Komisję i Radę do wykazania solidarności i jedności w ramach UE zarówno pomiędzy starymi, jak i nowymi Państwami Członkowskimi, w przypadku gdyby Rosja usiłowała zróżnicować swoje podejście do nich;

5. wzywa Radę do wyrażenia zgody w sprawie wymagań dotyczących składania sprawozdań oraz innych ustaleń mających zapewnić, aby uzgodnione pozycje zawsze były w pełni respektowane zarówno przez Unię Europejską, jak i przez poszczególne Państwa Członkowskie w ich stosunkach z Rosją, co powinno również mieć miejsce w przypadku ich stosunków z innymi krajami trzecimi; wzywa Państwa Członkowskie, aby w swoich dwustronnych stosunkach z Rosją wspierały wspólne stanowiska zajmowane przez UE, zapewniając przejrzystość i stosowne konsultacje;

6. podkreśla fakt, że w poszerzonej Unii, szczególnie w kontekście nowych ram finansowych oraz instrumentów w zakresie stosunków zewnętrznych, należy położyć większy nacisk na znaczenie współpracy regionalnej, jak również fakt, że w północnych regionach UE i północno-zachodnich regionach Rosji, "Północny Wymiar" powinien tworzyć ramy dla tej regionalnej współpracy;

Cztery wspólne przestrzenie

7. popiera cel polegający na ustanowieniu czterech wspólnych przestrzeni politycznych oraz przygotowaniu mapy drogowej dla każdej z nich; nalega, aby te cztery przestrzenie były postrzegane łącznie i aby jakość miała pierwszeństwo przed szybkością; zwraca uwagę nie tylko na potrzebę uzgodnienia sformułowań, ale także na potrzebę prawdziwego zbliżenia w kwestiach drażliwych o zasadniczym charakterze;

8. z zadowoleniem przyjmuje w szczególności zamiar Unii Europejskiej i Rosji, aby w przyszłości współpracować przy rozwiązywaniu konfliktów regionalnych, takich jak konflikt w Naddniestrzu, Abchazji, Południowej Osetii czy Górnym Karabachu, oraz podkreśla, że teraz Rosja musi pozytywnie odpowiedzieć na gotowość Unii Europejskiej do przyczynienia się na płaszczyźnie humanitarnej i politycznej do osiągnięcia stabilizacji w konflikcie czeczeńskim;

9. oczekuje, że Rada i Komisja, ale także Rosja wykorzystają sytuację stworzoną przez szczyt wprowadzając konkretne środki w celu wykonania planów działania; zaleca zwrócenie szczególnej uwagi na następujące zagadnienia w odniesieniu do czterech wspólnych przestrzeni:

- wspólna przestrzeń gospodarcza: z zadowoleniem przyjmuje porozumienie dotyczące wzmocnienia współpracy w dziedzinie środowiska, rozszerzenia współpracy w zakresie telekomunikacji, transportu i energii, ale podkreśla, że w dziedzinie konkurencji konieczny jest dalszy postęp i że należy poprawić warunki inwestycji poprzez większą przewidywalność i pewność prawa,

- wspólna przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości: podkreśla, że postęp w tej przestrzeni nie może ograniczać się do readmisji i ułatwień wizowych, ale musi obejmować działania wzmacniające demokrację, praworządność i niezależność mediów; podkreśla, że konsultacje w zakresie praw człowieka muszą stać się stałym elementem partnerstwa pomiędzy UE a Rosją,

- wspólna przestrzeń bezpieczeństwa zewnętrznego: oczekuje konkretnych działań w następstwie na nowo potwierdzonych zobowiązań dotyczących rozwiązania zamrożonych konfliktów na Kaukazie i w Naddniestrzu oraz intensywniejszego dialogu w sprawie zarządzania kryzysowego i w sprawie bezpieczeństwa,

- wspólna przestrzeń badań naukowych, edukacji i kultury: z zadowoleniem przyjmuje decyzję o ustanowieniu Instytutu Europejskiego w Moskwie w 2006 r. jako konkretny krok w kierunku zwiększonej współpracy w tej dziedzinie;

10. podkreśla, że zawarcie umowy o readmisji stanowi konieczny warunek wstępny dla podpisania umowy o ułatwieniach wizowych między UE a Rosją; uważa, że UE powinna z zadowoleniem przyjąć rosyjski cel dotyczący ułatwionego systemu wizowego z obszarem Schengen wraz z ruchem bezwizowym jako cel długoterminowy oraz ustalić wszystkie konieczne warunki w przejrzystym planie działania zawierającym konkretne środki;

11. popiera ambicje Rosji, aby przystąpić do WTO i widzi wspólny interes we wspieraniu Rosji, aby stała się partnerem o otwartej, dynamicznej i zróżnicowanej gospodarce; podkreśla potrzebę umocnienia niezależności i przejrzystości sądownictwa w celu poprawy klimatu dla inwestycji;

12. zauważa, że członkostwo w WTO będzie stanowiło ważny sygnał dla inwestorów zagranicznych, co pomoże w umocnieniu i dywersyfikacji stosunków handlowych;

13. wzywa Komisję, aby kontynuowała i umacniała dialog z władzami rosyjskimi i z partnerami gospodarczymi w kwestiach handlu i współpracy gospodarczej, obejmujący w szczególności przepisy techniczne i standaryzację procedur celnych, liberalizację usług, zniesienie monopoli i otwarcie systemu bankowego oraz aby zapewniła wprowadzenie przez Rosję przed jej przystąpieniem do WTO środków egzekwowania praw własności intelektualnej, które spowodują znaczne zmniejszenie piractwa w zakresie praw własności intelektualnej;

14. zachęca rząd rosyjski do zastosowania systemu ustalania cen energii (gazu) zgodnego z wymaganiami WTO oraz do położenia kresu polityce dyskryminacji w odniesieniu do taryf kolejowych, która na Morzu Bałtyckim faworyzuje porty rosyjskie względem portów nie należących do Rosji położonych w regionie Morza Bałtyckiego, co jest sprzeczne z zasadami gospodarki rynkowej i niekorzystnie wpływa na wymianę handlową pomiędzy Unią Europejską a Rosją;

15. wzywa UE i Rosję do poczynienia niezwłocznie po przystąpieniu Rosji do WTO kroków w kierunku lepszej integracji poprzez przygotowanie i rozpoczęcie negocjacji w sprawie obszaru wolnego handlu; uważa, że obszar wolnego handlu UE - Rosja będzie stanowił ambitny etap w tworzeniu Wspólnej Przestrzeni Gospodarczej, obejmujący handel towarami i usługami, wolność przedsiębiorczości, przepisy dotyczące zamówień rządowych, zgodność regulacji i inne aspekty handlowe;

16. przyjmuje z zadowoleniem bieżące negocjacje dotyczące poszerzenia współpracy między Europejskim Programem Galileo i rosyjskim systemem nawigacji satelitarnej Glonass oraz wzywa obie strony do zawarcia porozumienia dotyczącego kompatybilności i komplementarnego wykorzystywania obu systemów nawigacji;

Demokracja, prawa człowieka i rządy prawa w Rosji

17. wyraża zaniepokojenie dostrzegalnym osłabieniem zaangażowania się Rosji w budowę demokracji, gospodarki rynkowej i ochronę praw człowieka; ubolewa nad ograniczeniem działalności wolnych i niezależnych mediów; ponownie wyraża krytykę wykorzystywania systemu sądowniczego do, jak się wydaje, realizacji celów politycznych; zauważa, że działania te wpływają zarówno na sytuację narodu rosyjskiego, jak i na stosunki zagraniczne Rosji oraz że dopóki nie nastąpi odwrócenie tych tendencji, rozwój partnerstwa UE z Rosją będzie utrudniony;

18. jest w związku z tym zdania, że sprawa Jukosu stanowi podstawowy test poszanowania przez Rosję praworządności, praw własności, przejrzystości oraz sprawiedliwego i otwartego rynku dla inwestorów;

19. bierze pod uwagę niedawno zainicjowane przez UE i Rosję okresowe konsultacje w sprawie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym także praw osób należących do mniejszości; podkreśla w związku z tym, że takie konsultacje muszą odbywać się zgodnie z wytycznymi UE dotyczącymi dialogu w kwestii praw człowieka i dlatego w proces ten powinien być zaangażowany PE i organizacje pozarządowe, tak aby można było zidentyfikować najpoważniejsze problemy;

20. podkreśla, że wszystkie państwa powinny w pełni dotrzymywać swoich zobowiązań krajowych i międzynarodowych w zakresie praw mniejszości; wyraża zaniepokojenie w związku ze sprawozdaniami dotyczącymi dyskryminacji pewnych grup etnicznych, jak np. narodu Maryjczyków;

21. dostrzega z niepokojem przejawy antysemityzmu w Rosji;

Sąsiedztwo i polityka zagraniczna

22. odrzuca politykę zagraniczną mającą na celu tworzenie stref wpływów; podkreśla potrzebę pełnego poszanowania suwerenności i integralności terytorialnej wszystkich państw, w tym również poszanowania prawa każdego z nich do kształtowania swoich stosunków z innymi państwami i organizacjami w oparciu o własną definicję swoich interesów i w zgodzie z zasadami określonymi przez ONZ, OBWE i Radę Europy;

23. wzywa Rosję, aby postrzegała szerzenie się demokracji w krajach sąsiednich oraz w ramach wzmacniania więzów z UE, w tym także członkostwo w UE, nie jako zagrożenie dla pozycji Rosji, lecz jako szansę odnowy współpracy politycznej i gospodarczej z tymi krajami w oparciu o równość i wzajemny szacunek;

24. wzywa Rosję i wszystkie Państwa Członkowskie UE do pełnego otwarcia swoich wszystkich tajnych archiwów dotyczących II wojny światowej i udostępnienia ich historykom w celu prowadzenia wspólnych badań i budowania zaufania;

25. wzywa Rosję do wyjścia z impasu w stosunkach z OBWE poprzez wypełnianie zobowiązań dotyczących składek do budżetu OBWE; stwierdza, że brak środków budżetowych utrudnia działania OBWE, co powoduje impas w rozwoju demokratyzacji i bezpieczeństwa w Europie Środkowej i Wschodniej; popiera dalszy rozwój działań OBWE w dziedzinie bezpieczeństwa i ubolewa nad tym, że brak poparcia ze strony Rosji uniemożliwia kontynuowanie misji monitorowania granic w Gruzji; ubolewa w związku z tym, że Rada podjęła decyzję o niezastępowaniu tej misji innym działaniem; popiera również dalsze badanie możliwości większego wsparcia przez OBWE współpracy w sprawach gospodarki i środowiska, do czego wzywała Rosja; jest jednak zdecydowanie przeciwny osłabieniu monitorowania wyborów i innych działań OBWE w zakresie "wymiaru ludzkiego", które stanowią konkretny wyraz wspólnych wartości, na jakich opiera się partnerstwo UE — Rosja;

26. podkreśla wagę ustanowienia wspólnej przestrzeni bezpieczeństwa zewnętrznego, która w przyszłości może doprowadzić do ustanowienia forum dialogu Unii z Rosją na wysokim szczeblu w sprawach bezpieczeństwa, zapobiegania konfliktom i ich rozstrzygania, nierozpowszechniania broni oraz rozbrojenia; popiera udział Rosji w zarządzaniu kryzysami pod kierownictwem UE na warunkach określonych przez Radę Europejską w Sewilli w czerwcu 2002 r. [6], pod warunkiem, że rosyjskie siły zbrojne dowiodą, że dostosowały się do standardów i procedur operacyjnych UE oraz ogólnie - do powstającej europejskiej kultury bezpieczeństwa i obronności;

27. podkreśla znaczenie pokojowego i politycznego rozstrzygania wszelkich konfliktów terytorialnych i politycznych dotyczących części Federacji Rosyjskiej lub sąsiedniego państwa, w tym konfliktów w regionie Kaukazu oraz naddniestrzańskiego konfliktu w Mołdawii; wzywa Rosję do poszanowania wszystkich pokojowych ruchów reformatorskich w krajach WNP oraz do wspierania demokratycznych reform w państwach Azji Środkowej;

28. wzywa Rosję do potwierdzenia uznania integralności terytorialnej Gruzji i Mołdawii oraz do wycofania swoich wojsk z Gruzji i Mołdawii zgodnie ze zobowiązaniami przyjętymi w OBWE oraz zgodnie z życzeniem tych suwerennych państw;

29. wyraża przekonanie, że uwieńczone powodzeniem reformy na Ukrainie, w połączeniu z dopiero co wywalczoną demokracją, oznaczają lepsze perspektywy na gospodarcze, społeczne i moralne korzyści zarówno dla Rosji, jak i dla UE; wzywa Radę i Komisję do podjęcia niezbędnych wysiłków w celu ułatwienia osiągnięcia tych korzyści;

30. nalega, aby Rada poruszyła wobec Rosji sprawę Białorusi i podkreśliła przy tym, że demokratyzacja tego kraju leży zarówno w interesie UE, jak i Federacji Rosyjskiej i że powinno się w tym celu podjąć wspólne działania;

31. podkreśla wagę innowacyjnego transgranicznego komponentu w proponowanym Europejskim Instrumencie Sąsiedztwa i Partnerstwa, który w Rosji i w innych krajach ma zastąpić program TACIS; podkreśla wagę promowania transgranicznych więzi gospodarczych i społecznych oraz potrzebę znacznego wzmocnienia działań UE w tym zakresie;

32. podkreśla wagę multilateralizmu oraz współpracy pomiędzy UE a Rosją w zakresie wspierania autorytetu ONZ i w zakresie koordynacji stanowisk w sprawie reformy ONZ, zwłaszcza w odniesieniu do Rady Bezpieczeństwa; podkreśla wagę poparcia Rosji dla Międzynarodowego Trybunału Karnego i Protokołu z Kioto;

33. zwraca uwagę, że walka z terroryzmem stawia kwestię rozpowszechniania broni masowego rażenia i problem bezpieczeństwa arsenałów jądrowych na czele listy najistotniejszych zagadnień bezpieczeństwa światowego; wzywa Rosję do uczestniczenia w globalnych działaniach, mających na celu zapobieganie rozpowszechnianiu broni i rozbrojenie, także w Iranie, zwłaszcza poprzez zaprzestanie prac nad nowymi typami broni jądrowej, dbałość o bezpieczne składowanie odpadów promieniotwórczych, jak również ciągłą i kontrolowaną redukcję jej arsenału jądrowego; wzywa Komisję i Radę do zaoferowania Rosji znacznego wsparcia technicznego i materialnego, aby wspomóc ją w tych działaniach; wzywa Radę i Państwa Członkowskie - w duchu "skutecznego multilateralizmu" i solidarności oraz w ramach realizacji unijnej strategii na rzecz walki z rozpowszechnianiem broni masowego rażenia - do opracowania i wspierania nowych inicjatyw na rzecz rozbrojenia jądrowego i ożywienia Konferencji ONZ ds. Rozbrojenia;

34. uznaje kluczowe znaczenie Rosji w tworzeniu potencjalnie niezwykle ważnych korytarzy transportowych łączących Europę z Azją i zachęca Federację Rosyjską do bliskiej współpracy w zakresie rozwoju infrastruktury transportowej;

35. wzywa Rosję do zaprzestania wykorzystywania kontrolowanych przez państwo przedsiębiorstw działających w dziedzinie energetyki jako narzędzia do wywierania nacisków politycznych na kraje sąsiadujące;

Specyficzne kwestie dotyczące Krajów Bałtyckich

36. ponawia wezwanie, aby Rosja ratyfikowała podpisany niedawno układ graniczny z Estonią oraz niezwłocznie podpisała i ratyfikowała układ graniczny z Łotwą; uważa, że ostateczne ustalenie granic pomiędzy nowymi Państwami Członkowskimi a Rosją i zawarcie umowy o readmisji stanowią niezbędne warunki wstępne do podpisania porozumienia pomiędzy UE a Rosją w sprawie ułatwień wizowych oraz uważa, że gdy wszystkie niezbędne warunki przedstawione przez UE w przejrzystym planie działań zawierającym listę konkretnych środków zostaną spełnione przez Rosję, UE uzna rosyjski cel, jakim jest uproszczony system wizowy z obszarem Schengen z ruchem bezwizowym, jako cel długoterminowy;

37. Sugeruje, aby Rosja usunęła ze swojego istniejącego ustawodawstwa socjalnego odniesienie do państw bałtyckich jako obszaru, na którym wojsko rosyjskie może nawet obecnie zostać użyte i ponieść straty w akcji zbrojnej;

Kaliningrad

38. z zadowoleniem przyjmuje postęp, jaki dokonał się w zakresie rozwiązania problemów tranzytu i przepływu osób między poszczególnymi częściami Rosji; dostrzega potrzebę wzmożenia przez Rosję wysiłków oraz większego wsparcia UE w zakresie stymulowania rozwoju społecznego i gospodarczego w obwodzie kaliningradzkim jako modelu dalszych stosunków, a także zwrócenia szczególnej uwagi na kwestie dotyczące zdrowia (w tym rozprzestrzenianie się HIV/AIDS), walkę z korupcją i przestępczością; podkreśla potrzebę pełnego wdrożenia swobody żeglugi na Morzu Bałtyckim, w tym na Zalewie Wiślanym i Zalewie Kaliningradzkim oraz swobodnego przepływu przez Cieśninę Pilawską (Baltijskij Proliv);

Czeczenia

39. potępia zabicie Asłana Maschadowa, ostatniego prezydenta Republiki Czeczenii, mającego rzeczywiste poparcie społeczne; wzywa wszystkie strony do zaprzestania aktów przemocy;

40. uważa, że niezbędne jest znalezienie politycznego rozwiązania, które obejmie wszystkie części społeczeństwa czeczeńskiego i zagwarantuje wszystkim ludziom mieszkającym lub powracającym do Czeczenii m.in. rzeczywiste prawo do życia, wolność i bezpieczeństwo, a narodowi czeczeńskiemu poszanowanie kulturowej i narodowej tożsamości oraz godność; jednocześnie rozwiązanie to powinno respektować integralność terytorialną Federacji Rosyjskiej oraz być w pełni zgodne z dążeniem, za pomocą dozwolonych przez prawo i skutecznych środków, do stabilności i bezpieczeństwa w całym regionie Północnego Kaukazu oraz na terenie całej Federacji Rosyjskiej;

41. jest głęboko zaniepokojony faktem, że nadal nie udaje się zakończyć bezprawia w Czeczenii, także w szeregach federalnych i lokalnych rządowych sił zbrojnych; wzywa do niezwłocznego położenia kresu bezkarności i przemocy po obu stronach oraz do politycznego rozwiązania i uznania integralności terytorialnej Rosji;

42. przypomina o swoich zaleceniach dla Rady dotyczących Czeczenii, zawartych w ust. 14 swojej rezolucji z dnia 26 lutego 2004 r., w tym o potrzebie bardziej aktywnego poszukiwania rozwiązania politycznego oraz o gotowości UE do udzielenia pomocy w prowadzeniu pokojowego i konstruktywnego dialogu; ubolewa nad faktem, że Rada nie zastosowała się do tych zaleceń; uważa też, że są one wciąż aktualne i wzywa Radę do podjęcia działań;

43. wyraża głębokie zaniepokojenie faktem, że coraz częściej atakowane są wolność i bezpieczeństwo obrońców praw człowieka badających akty łamania praw człowieka i otwarcie o nich mówiących w kontekście konfliktu zbrojnego w Czeczenii; wzywa władze rosyjskie, aby położyły kres tym szykanom; wzywa w związku z tym Radę, aby zwróciła szczególną uwagę na ochronę tych osób zgodnie z wytycznymi UE w sprawie obrońców praw człowieka przyjętymi w czerwcu 2004 r. i aby umieściła tę kwestię jako priorytetową w kalendarzu konsultacji między UE a Rosją na temat praw człowieka;

44. wzywa Rosję do ochrony osób działających na rzecz praw człowieka, którzy coraz częściej narażeni są na ataki oraz do umożliwienia wjazdu do Czeczenii specjalnym sprawozdawcom ONZ i innym międzynarodowym instytucjom monitorującym prawa człowieka, niezależnym mediom oraz międzynarodowym organizacjom humanitarnym, zapewniając, tam gdzie to możliwe, wszystkie warunki bezpieczeństwa konieczne dla ich pracy;

45. ponownie potępia wszelkie akty terroru; wyraża przekonanie, że korzenie terroryzmu tkwią w sytuacji społeczno-gospodarczej Północnego Kaukazu, co stwierdził prezydent Putin po tragedii w Biesłanie; wyraża, jako jeden z dwóch organów władzy budżetowej, gotowość rozważenia propozycji uczestnictwa UE w działaniach na rzecz odbudowy i budowania pokoju, jeżeli w przyszłości takie działania zostaną podjęte w ramach części pakietu środków na rzecz pokoju w Czeczenii, przy odpowiednich gwarancjach, że pomoc dotrze do planowanych odbiorców;

Walka z terroryzmem

46. podkreśla, że międzynarodowa współpraca w zwalczaniu terroryzmu musi być bardziej skuteczna oraz że różnice poglądów co do pierwotnych przyczyn terroryzmu oraz co do tego, kogo należy uznać za terrorystę, stanowią przeszkodę w takiej współpracy; raz jeszcze podkreśla, że walka ta nie może być prowadzona kosztem praw człowieka i swobód obywatelskich;

Środowisko naturalne i bezpieczeństwo jądrowe

47. wzywa do dalszej współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa morskiego, zwłaszcza w odniesieniu do zakazu wpływania jednokadłubowych tankowców na wody rosyjskie na Morzu Bałtyckim i na Morzu Czarnym; wzywa do zawarcia umowy pomiędzy spółką ŁUKOIL kontrolowaną przez rząd rosyjski a rządem litewskim w sprawie gwarancji odszkodowawczych w przypadku katastrofy ekologicznej w obiekcie wydobycia ropy naftowej D-6 w pobliżu Mierzei Kurońskiej ogłoszonej przez UNESCO Światowym Dziedzictwem Kultury;

48. wzywa Rosję do stopniowego wycofywania z użycia reaktorów jądrowych pierwszej generacji i do zwiększenia starań na rzecz zagwarantowania bezpiecznej utylizacji odpadów jądrowych; podkreśla znaczenie, jakie ma gotowość Rosji do współpracy w ramach Funduszu Wsparcia Partnerstwa na rzecz Środowiska Północnego Wymiaru;

49. potwierdza swoje poparcie dla otwarcia rynku UE dla rosyjskiego eksportu energii elektrycznej pod warunkiem, że właściwe rosyjskie standardy bezpieczeństwa, zwłaszcza dotyczące elektrowni jądrowych oraz bezpiecznego przetwarzania i utylizacji odpadów nuklearnych zostaną dostosowane do poziomu UE, tak aby można było uniknąć ryzyka dumpingu środowiskowego;

50. z zadowoleniem przyjmuje ratyfikowanie Protokołu z Kioto przez rosyjską Dumę w październiku 2004 r. i ma nadzieję, że pozostałe kraje emitujące duże ilości dwutlenku węgla pójdą za jej przykładem; wzywa do wspólnego zbadania przez UE i Rosję — w duchu konkluzji z wiosennego posiedzenia Rady Europejskiej 2005 — przyszłych strategii umożliwiających dalsze ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w okresie po wygaśnięciu Protokołu w 2012 r.;

51. wzywa Komisję i Radę do ponowienia starań na rzecz przygotowania prawdziwie wspólnej strategii w ich stosunkach z Rosją, uwzględniającej rozszerzenie UE w 2004 r., obejmującej cztery przestrzenie będące przedmiotem wspólnych interesów i zajmującej się obawami dotyczącymi wydarzeń w Rosji w zakresie demokracji i ochrony praw człowieka; wzywa Radę, aby uczyniła to w duchu poprzedniej wspólnej strategii Unii Europejskiej wobec Rosji;

*

* *

52. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, jak również rządom i parlamentom Państw Członkowskich i Rosji.

[1] Dz.U. L 327 z 28.11.1997, str. 1.

[2] Dz.U. C 98 E z 23.4.2004, str. 182.

[3] Teksty przyjęte, P6_TA(2004)0099.

[4] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0009.

[5] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0080.

[6] "Porozumienie w sprawie konsultacji i współpracy pomiędzy UE i Rosją w sprawie zarządzania kryzysowego" — załącznik IV do Sprawozdania Prezydencji w sprawie Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (10160/2/02 REV2), wymienione w załączniku VIII do Konkluzji Prezydencji z posiedzenia Rady Europejskiej w Sewilli 21- 22 czerwca 2002 r.

--------------------------------------------------