[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 19.5.2006

KOM(2006) 215 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Inicjatywa i2010 – pierwsze roczne sprawozdanie na temat europejskiego społeczeństwa informacyjnego {SEK(2006) 604}

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Realizacja inicjatywy i2010 w ramach odnowionej strategii lizbońskiej 3

2.1. Najnowsze tendencje 3

2.2. Inicjatywa i2010 jako centralny element strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia 4

3. Polityczne priorytety na przyszłość 6

3.1. Jednolita europejska przestrzeń informacyjna 6

3.2. Innowacje oraz inwestycje w badania 7

3.3. e-integracja, lepsze usługi publiczne i wyższa jakość życia 10

4. Podsumowanie 13

KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Inicjatywa i2010 – pierwsze roczne sprawozdanie na temat europejskiego społeczeństwa informacyjnego

1. WPROWADZENIE

Inicjatywa Komisji Europejskiej i2010[1] stanowi jeden z głównych elementów odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Jest ona odpowiedzią na najważniejsze wyzwania stojące przed współczesnym społeczeństwem informacyjnym i wspiera partnerstwo między Komisją, państwami członkowskimi i wszystkimi podmiotami zainteresowanymi wykorzystaniem w Europie potencjału gospodarki cyfrowej. W inicjatywie określono szereg kluczowych działań, które powinny zostać zrealizowane w latach 2005-2010. W niniejszym komunikacie zaktualizowano działania, jakie będą prowadzone w ramach polityki społeczeństwa informacyjnego i mediów w latach 2006-2007. Komunikat oparty jest na powiązanym dokumencie roboczym Komisji, który podsumowuje dotychczasowe dokonania w ramach inicjatywy i2010 w kontekście rozwoju technologii teleinformatycznych w UE.

Inicjatywa i2010 została zatwierdzona przez UE. Państwa członkowskie zobowiązały się do jej realizacji oraz do udziału w przeglądzie strategii politycznych w ramach grupy wysokiej rangi ekspertów ds. inicjatywy i2010[2]. Parlament Europejski zdecydowanie wspiera budowę społeczeństwa informacyjnego, mając zwłaszcza na uwadze interesy obywateli i interes publiczny. Rada Europejska na swoim tegorocznym wiosennym szczycie zwróciła się do państw członkowskich i Komisji o energiczną realizację inicjatywy i2010. Niniejszy komunikat stanowi pierwszy krok następujący po tym szczycie, potwierdzający kluczowe znaczenie inicjatywy dla osiągnięcia celów strategii lizbońskiej.

2. REALIZACJA INICJATYWY I2010 W RAMACH ODNOWIONEJ STRATEGII LIZBOńSKIEJ

2.1. Najnowsze tendencje

Tempo wzrostu gospodarczego w UE zwiększyło się w roku 2005, a według prognoz w bieżącym roku wzrost wyniesie około 2 %[3]. Jest to jednak nadal dużo mniej niż przeciętna roczna stopa wzrostu PKB w Stanach Zjednoczonych w latach 2000-2005, która wyniosła 2,7 %. Wydajność pracy w Europie jest w dalszym ciągu na przeciętnym poziomie, a nakłady na badania i rozwój stanowiły jedynie 1,9 % PKB w roku 2004 [4]. Powszechnie wiadomo, że technologie teleinformatyczne stanowią zasadniczy czynnik wzrostu wydajności, a ich zastosowanie przyczynia się do podtrzymania dobrej koniunktury gospodarczej. Świadomość ta nie znalazła jednak dotychczas odbicia w odpowiednich działaniach.

W obliczu pogarszającej się pozycji konkurencyjnej UE na świecie, technologie teleinformatyczne stanowić mogą siłę napędową wzrostu i utrzymania konkurencyjności. Przy szacowanym wzroście przychodów o 3,6 % w roku 2005 [5], branża ta nadal rośnie w tempie szybszym niż cała gospodarka. Przeznacza ona najwięcej środków na badania naukowe ze wszystkich gałęzi gospodarki europejskiej (25 % łącznych nakładów na ten cel) oraz generuje najwięcej innowacji. Udział branży teleinformatycznej w PKB stanowił 5,6 % w latach 2000-2003, a co najmniej 45 % wzrostu wydajności w okresie 2000-2004 można przypisać zastosowaniu technologii teleinformatycznych.

Dla poprawy pozycji Unii w gospodarce światowej ich wkład jest jednak niewystarczający. Ostatnie statystyki pokazują, że inwestycje w rozwój technologii teleinformatycznych w UE są ciągle niższe niż u konkurentów. Od roku 2000 w Stanach Zjednoczonych zainwestowano niemal dwukrotnie więcej w technologie teleinformatyczne niż w UE. Chiny stały się największym eksporterem produktów teleinformatycznych, wyprzedzając pod tym względem Japonię i UE w roku 2003 oraz Stany Zjednoczone w roku 2004 [6]. Również ich wykorzystanie przez europejskie przedsiębiorstwa następuje w powolnym tempie. Wkład technologii teleinformatycznych we wzrost wydajności zmniejszył się znacznie w porównaniu z drugą połową lat dziewięćdziesiątych i w dalszym ciągu jest o połowę mniejszy niż w USA. Generalnie rzecz biorąc, żaden ze wskaźników nie zapowiada zmiany trendu lub przyspieszenia rozwoju technologii teleinformatycznych, które mogłoby przynieść UE trwały rozwój i utrzymanie konkurencyjności.

Zarysowuje się jednak kilka pozytywnych tendencji. Realnego kształtu nabiera w końcu konwergencja cyfrowa. W latach 2004-2005 wznowiono inwestycje w sieci, a liczba abonentów łączy szerokopasmowych wzrosła w roku ubiegłym o 60 %. Operatorzy sieci telekomunikacyjnych i kablowych oferują usługi zintegrowane, takie jak tzw. „triple play”[7] i telewizja internetowa. Przychody z tych usług nie równoważą jednak zmniejszenia wpływów z klasycznej telefonii, słabnie również ogólne tempo wzrostu przychodów w dziedzinie łączności elektronicznej. Potrzebne jest przyspieszenie konwergencji, jeśli europejski sektor łączności elektronicznej ma utrzymać swoją czołową pozycję.

Unia musi podjąć zdecydowane działania, aby uniknąć spowolnienia tempa przejścia w stronę gospodarki opartej na wiedzy.

2.2. Inicjatywa i2010 jako centralny element strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia

Inicjatywa i2010 stanowi część odnowionej strategii lizbońskiej. Koncepcja partnerstwa, decydująca o charakterze odnowionej strategii, poddawana jest właśnie próbie i przynosi pozytywne wyniki: na szczeblu unijnym osiągnięto znaczne postępy w realizacji programu lizbońskiego, zaś na szczeblu krajowym państwa członkowskie przedstawiły w październiku 2005 r. krajowe programy reform na najbliższe trzy lata.

Wszystkie państwa członkowskie określiły politykę w zakresie badań naukowych i innowacji jako priorytet, uwzględniając technologie teleinformatyczne w swoich krajowych programach reform[8], wymieniając przy tym najczęściej administrację elektroniczną, łącza szerokopasmowe oraz umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych. Połowa państw członkowskich wymienia również wykorzystanie tych technologii przez przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe, wprowadzenie ram prawnych dla łączności elektronicznej oraz bezpieczeństwo sieci. Krajowe programy reform określają zagadnienia związane z teleinformatyką jako wyzwanie i zasadniczo wspierają upowszechnienie technologii teleinformatycznych, ale proponowane działania nie zawierają elementów wybiegających w przyszłość, takich jak konwergencja cyfrowa lub badania i innowacje. Szereg krajowych programów reform zawiera również odniesienia do wspólnotowej inicjatywy i2010, co oznacza akceptację zawartych w niej wspólnych celów.

W opublikowanym w styczniu 2006 r. rocznym sprawozdaniu Komisji Europejskiej z postępów w zakresie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia określono cztery priorytetowe działania, które muszą zostać podjęte przez państwa członkowskie i Komisję: i) zwiększenie inwestycji w wiedzę i innowacje; ii) uwolnienie potencjału gospodarczego, szczególnie małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP); iii) działanie w obliczu globalizacji i starzenia się społeczeństw; oraz iv) dążenie do efektywnej i zintegrowanej polityki energetycznej UE[9]. Technologie teleinformatyczne będą odgrywać zasadniczą rolę w realizacji tych czterech priorytetów, zaś trzy filary inicjatywy i2010 – jednolita przestrzeń informacyjna, innowacje i inwestycje w badania, oraz e-integracja – mogą służyć ich pogodzeniu. Raport[10] przygotowany przez grupę ekspertów pod przewodnictwem Esko Aho zawiera szereg propozycji istotnych dla problematyki badań i innowacji w branży teleinformatycznej: Europa musi wspierać wszechstronne technologie oraz rozwój innowacyjnych rynków. Jako przykłady takich rynków wymieniono między innymi elektroniczne usługi opieki zdrowotnej oraz treści cyfrowe. Konieczne są partnerstwa na rzecz badań między instytucjami europejskimi, państwami członkowskimi oraz przemysłem, przy czym szczególną rolę odgrywają pod tym względem europejskie platformy technologiczne. Powinien powstać rynek dla nowatorskich produktów i usług; w tym celu należy ujednolicić otoczenie prawne, optymalnie wykorzystywać normy, zwiększać popyt na nowatorskie produkty poprzez zamówienia publiczne oraz wspierać kulturę innowacji. Niektóre z tych propozycji zostały uwzględnione w ramach pierwszego priorytetowego działania w przygotowanym przez Komisję rocznym sprawozdaniu z postępów.

W odniesieniu do drugiego i trzeciego działania priorytetowego („uwolnienie potencjału gospodarczego” oraz „działania w obliczu globalizacji i starzenia się społeczeństw”) istotne są podejmowane przez państwa członkowskie działania na rzecz elektronicznych usług administracji publicznej. Państwa członkowskie uważają te usługi za instrument mogący posłużyć do stworzenia lepszych przepisów prawa, uproszczenia procedur administracyjnych oraz zaspokojenia rosnącego zapotrzebowania na usługi socjalne i zdrowotne, będącego nieuchronnym następstwem starzenia się społeczeństwa europejskiego. Jednak tylko nieliczne państwa członkowskie wyraźnie powiązały swoje priorytety w zakresie technologii teleinformatycznych z ogólnymi celami strategii lizbońskiej.

3. POLITYCZNE PRIORYTETY NA PRZYSZłOść

3.1. Jednolita europejska przestrzeń informacyjna

Wychodząc z założenia, że główną siłę napędową zmian stanowi konwergencja cyfrowa, inicjatywa i2010 służy zagwarantowaniu pełnego wykorzystania przez UE możliwości wzmocnienia wspólnego rynku. W odniesieniu do konwergencji w inicjatywie wyróżniono cztery główne wyzwania: szybkość transmisji, bogate, zróżnicowane i wielojęzyczne treści, interoperacyjność oraz bezpieczeństwo. Realizacja inicjatywy wymaga spójnych warunków ramowych dla usług społeczeństwa informacyjnego i usług medialnych celem wspierania inwestycji i konkurencji, przy jednoczesnym uwzględnieniu interesu publicznego oraz interesów konsumentów.

W roku 2005 Komisja rozpoczęła przegląd ram prawnych w zakresie łączności elektronicznej celem zapewnienia konkurencji na rynku, służącej zwiększeniu korzyści dla konsumentów oraz pobudzeniu inwestycji i innowacji. Przegląd ten zostanie zakończony w roku 2006, a w jego ramach Komisja dokona również weryfikacji swojego zalecenia dotyczącego odnośnych rynków. Komisja przygotowuje również rozporządzenie mające obniżyć wysokie koszty korzystania z telefonów komórkowych za granicą („roamingu międzynarodowego”) i wzmocnić wspólny rynek.

Komisja przedstawi również wnioski dotyczące reformy zarządzania częstotliwościami radiowymi celem ułatwienia dostępu do nich. Spójna strategia na poziomie europejskim będzie miała bezpośredni wpływ na wzrost gospodarczy i tworzenie nowych miejsc pracy w Europie, np. w następstwie zwolnienia częstotliwości po zaprzestaniu analogowego nadawania programów telewizyjnych. To z kolei może dać impuls do rozpowszechnienia bezprzewodowych połączeń szerokopasmowych oraz rozwoju nowych, ogólnoeuropejskich usług. Komisja dokona również oceny sytuacji w zakresie normalizacji i interoperacyjności w zakresie emisji programów telewizyjnych w sieciach komórkowych.

W roku 2005 Komisja przyjęła wniosek w sprawie zmiany dyrektywy „Telewizja bez granic” , służący stworzeniu równych warunków konkurencji dla wszystkich przedsiębiorstw oferujących usługi telewizyjne, niezależnie od wykorzystywanych przez nie technologii. Wniosek ten w ramach procedury współdecyzji będzie rozpatrywany przez Radę i Parlament Europejski.

Wraz z pojawieniem się nowych urządzeń, sieci oraz usług, UE będzie coraz częściej stawać w obliczu nowych wyzwań , takich jak np. udostępnianie w skali europejskiej objętych prawami autorskimi materiałów w postaci cyfrowej, wprowadzenie systemów zarządzania prawami do zasobów cyfrowych (digital rights management, DRM), niezbędne dostosowania przepisów z zakresu ochrony konsumentów i ochrony danych lub walka z rozpowszechnianiem nielegalnych treści przy pomocy środków łączności elektronicznej. Zalecenie w sprawie ogólnoeuropejskiego zbiorowego zarządzania prawami autorskimi w odniesieniu do usług muzycznych online[11] jest pierwszym krokiem, który demonstruje zaangażowanie Komisji na rzecz stworzenia jednolitej przestrzeni informacyjnej poprzez stopniowe usuwanie przeszkód stojących przed ogólnoeuropejskimi usługami, które funkcjonują w oparciu o prawa autorskie w środowisku internetowym.

Konwergencja przynosi europejskim obywatelom i konsumentom rozmaite korzyści, począwszy od łatwiejszego dostępu, poprzez większe bogactwo informacji, aż po lepsze możliwości tworzenia i rozpowszechniania własnych treści. W oparciu o swoją inicjatywę „Film online” z 2005 roku, Komisja podejmie te kwestie w przygotowywanym na ten rok komunikacie w sprawie „Treści online”. Jednak w dalszym ciągu wiele osób niechętnie korzysta z usług społeczeństwa informacyjnego i usług medialnych, ze względu na obawy związane z bezpieczeństwem i ochroną prywatności. Obawom tego rodzaju poświęcone będą komunikaty w sprawie spamu i programów złośliwych (malware), w sprawie cyberprzestępczości i nowych form działalności kryminalnej w Internecie, jak również nowa strategia bezpieczeństwa.

W latach 2006-2007 Komisja:

- przedstawi wnioski w sprawie przeglądu ram prawnych w zakresie łączności elektronicznej, w tym wniosek w sprawie przeglądu zalecenia dotyczącego odnośnych rynków oraz w sprawie rozporządzenia dotyczącego roamingu międzynarodowego;

- będzie wspierać sprawne zarządzanie spektrum radiowym;

- dokona oceny sytuacji w zakresie normalizacji i interoperacyjności telewizji komórkowej;

- rozbuduje inicjatywę „Film online” do inicjatywy „Treści online” i pod koniec 2006 r. przedstawi odpowiednie wnioski w komunikacie;

- uwzględni kwestie zaufania, ochrony prywatności i bezpieczeństwa w komunikatach w sprawie nowej strategii bezpieczeństwa UE (początek 2006 r.) oraz w sprawie cyberprzestępczości i w sprawie spamu i programów złośliwych (malware);

- dokona przeglądu ram prawnych z zakresu ochrony konsumentów, uwzględniając rozwój techniki;

- będzie kontynuować analizę politycznych skutków konwergencji we współpracy z państwami członkowskimi w ramach grupy wysokiej rangi ekspertów ds. inicjatywy i2010.

3.2. Innowacje oraz inwestycje w badania

Badania naukowe i innowacje

Przedstawione w 2006 r. sprawozdanie z postępów w realizacji strategii lizbońskiej wyraźnie pokazało, że UE prawdopodobnie nie osiągnie celu, jakim jest przeznaczanie 3 % PKB na badania i rozwój . Niemniej jednak badania naukowe pozostają jednym z priorytetów perspektywy finansowej, a główne obszary badań w zakresie technologii teleinformatycznych, które Komisja zaproponowała w siódmym programie ramowym na rzecz badań i rozwoju (7PR), spotkały się z szerokim poparciem ze strony Rady i Parlamentu. Wymienione wyżej sprawozdanie zawiera konkretne propozycje służące zwiększeniu inwestycji w wiedzę i innowacje, wykorzystujące w szczególności raport ekspertów przygotowany pod kierownictwem Esko Aho. Jako obszar posiadający znaczny potencjał dla innowacyjnych rozwiązań wymieniono w nim m.in. zamówienia publiczne.

W roku 2005 Komisja podjęła szereg kroków w dziedzinie technologii teleinformatycznych, które wychodziły naprzeciw propozycjom zawartym w wyżej wymienionym sprawozdaniu ekspertów.

- Partnerstwo na rzecz badań zostało wzmocnione poprzez ustanowienie dziewięciu europejskich platform technologicznych związanych z teleinformatyką, z których dwie[12] pracują wspólnie z Komisją i państwami członkowskimi nad utworzeniem wspólnych inicjatyw technologicznych[13]. Podjęte zostały pierwsze działania służące lepszej koordynacji między programami w zakresie badań i rozwoju formułowanymi przez Komisję oraz przez państwa członkowskie.

- Komisja przeprowadziła konsultacje na temat systemów innowacji w teleinformatyce oraz wzmocnienia ich powiązania z badaniami. Dotyczy to m.in. normalizacji, gdzie wraz z programem prac na rok 2006 dotyczącym normalizacji w teleinformatyce technologie te uznane zostały za istotną część planu działań w zakresie europejskiej normalizacji, który przewiduje przegląd odpowiedniej polityki w latach 2006-2007. Państwa członkowskie rozpoczęły rozmowy na temat poprzedzającego komercyjne wykorzystanie wspierania innowacji poprzez zamówienia publiczne na szczeblu UE, które ma służyć wsparciu badań i innowacji w zakresie technologii teleinformatycznych. Niektóre z tych zagadnień zostaną prawdopodobnie uwzględnione w oczekiwanym wkrótce komunikacie w sprawie badań i innowacji w teleinformatyce.

- Komisja podjęła inicjatywy (INNOVA oraz PRO-INNO) celem ulepszenia polityki pobudzania, a następnie wdrażania innowacji w dziedzinach takich jak normalizacja, zamówienia, dostęp do finansowania, tworzenie klastrów innowacji, transfer technologii, prawa własności intelektualnej oraz zarządzanie innowacjami.

Komisja przyjęła ponadto program na rzecz konkurencyjności i innowacji (CIP). Obejmuje on program wspierający wprowadzanie technologii teleinformatycznych, który jest bezpośrednio powiązany z priorytetami inicjatywy i2010. Zgodnie z komunikatem w sprawie polityki przemysłowej z października 2005 r.[14], celem oceny konkurencyjności branży teleinformatycznej Komisja powołała również grupę roboczą ds. teleinformatyki, której członkami są przedstawiciele różnych zainteresowanych podmiotów.

W latach 2006-2007 Komisja:

- przyjmie program działań dla siódmego programu ramowego na rzecz badań i rozwoju (7PR);

- zaproponuje dwie wspólne inicjatywy technologiczne (nanoelektronika i systemy wbudowane);

- przedstawi komunikat w sprawie badań naukowych i innowacji w teleinformatyce;

- zbada, czy dyrektywy dotyczące zamówień publicznych mogą zostać wykorzystane dla wspierania innowacji poprzez zamówienia publiczne poprzedzające komercyjne wykorzystanie, oraz dla uwzględniającego innowacje udzielania zamówień celem wspierania badań i rozwoju;

- dokona przeglądu normalizacji w teleinformatyce;

- przyjmie program działań w ramach programu wspierającego rozwój technologii teleinformatycznych;

- dokona oceny konkurencyjności branży w ramach grupy roboczej ds. teleinformatyki, a następnie w ramach grupy wysokiej rangi ekspertów ds. inicjatywy i2010.

Wprowadzanie technologii teleinformatycznych

Europa zaczęła inwestować w technologie teleinformatyczne później i mniej intensywnie niż USA. W Stanach Zjednoczonych technologie te są również efektywniej wykorzystywane i zaczynają wcześniej przynosić wymierne korzyści. Rozwój e-biznesu mógłby skorzystać na głębokich zmianach zachodzących w sektorze oprogramowania, którego punkt ciężkości przesuwa się od sprzedaży produktów w stronę świadczenia usług na żądanie. Taki rozwój sytuacji prowadzi do zasadniczych zmian w innowacyjnych, nacechowanych silną konkurencją segmentach światowej gospodarki i przyczynił się do poprawy sytuacji w branży informatycznej, która w roku 2005 osiągnęła stopy wzrostu wynoszące 4,1 % w UE i 4,8 % na świecie[15].

Nowe architektury oprogramowania i usług pozwalają nie tylko na integrację procesów biznesowych, ale również na tworzenie sieci wśród przedsiębiorstw, co prowadzi do powstania nowych, kooperacyjnych środowisk. Techniczną podstawę tego rozwoju stanowią technologie grid [16] oraz architektury zorientowane na usługi, w których to obszarach Europa jest liderem w badaniach naukowych. Technologie teleinformatyczne mogą nawet prowadzić do kompletnej reorientacji przedsiębiorstw i rynków, co widać już teraz na przykładzie produkcji lub handlu detalicznego w związku z rozpowszechnieniem się technologii identyfikacji radiowej (RFID). W przypadku tej technologii Komisja prowadzi konsultacje w takich kwestiach jak normalizacja, interoperacyjność, zapotrzebowanie na częstotliwości oraz obawy związane z ochroną prywatności i ochroną danych, i jeszcze w tym roku przedstawi strategiczne wnioski.

Tego rodzaju nowe rozwiązania będą prowadziły do wzrostu wydajności, jeśli przedsiębiorstwom uda się połączyć inwestycje w technologie teleinformatyczne z reorganizacją procesów biznesowych. W tym kontekście poważne ograniczenie stanowi kwestia wiedzy i umiejętności pracowników, czemu szczególną uwagę poświęca europejskie forum ds. e-umiejętności (European eSkills Forum). Europejska sieć wspierania e-biznesu w MŚP (European eBusiness Support Network for SMEs) ma na celu zwiększenie synergii między istniejącymi w Europie inicjatywami politycznymi w zakresie e-biznesu oraz wspieranie konkurencyjności MŚP dzięki wykorzystaniu technologii teleinformatycznych. W rocznym sprawozdaniu z postępów w realizacji strategii lizbońskiej określa się „Uwolnienie potencjału gospodarczego, szczególnie MŚP” jako drugie priorytetowe działanie służące przyspieszeniu wzrostu gospodarczego i zwiększeniu zatrudnienia w UE. Z kolei w inicjatywie i2010 wskazuje się na konieczność usunięcia barier technicznych, organizacyjnych i prawnych stojących na drodze wprowadzenia technologii teleinformatycznych w przedsiębiorstwach. W roku 2006 chodzi w pierwszym rzędzie o zidentyfikowanie i analizę nowych tendencji oraz ocenę konieczności podjęcia działań politycznych. Prace w tych obszarach mogą opierać się na istniejących inicjatywach w zakresie siatek obliczeniowych ( grids ), interoperacyjności, cyfrowych ekosystemów oraz lepszego wykorzystania wyników badań w procesach biznesowych.

W latach 2006-2007 Komisja:

- zakończy publiczne konsultacje na temat technologii RFID i pod koniec 2006 r. przedstawi odpowiedni komunikat;

- dokona przeglądu polityki i tendencji w zakresie e-biznesu (2006 r.) oraz określi niezbędne działania polityczne (2007 r.).

3.3. e-integracja, lepsze usługi publiczne i wyższa jakość życia

e-integracja

Trzeci filar inicjatywy i2010 łączy w spójną całość różne działania na rzecz e-integracji , celem wspierania trwałego wzrostu i europejskiego modelu socjalnego. Zakres określonych w inicjatywie działań na rzecz e-integracji obejmuje kwestie starzenia się społeczeństw, dostępności dla niepełnosprawnych, nierówności w dostępie do technologii cyfrowych i ich wykorzystaniu, elektronicznych usług administracji publicznej, umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych oraz kultury teleinformatycznej. Podczas gdy kwestie podziałów geograficznych, dostępności dla niepełnosprawnych oraz umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych mogą zostać uwzględnione w ramach sprawdzonych działań unijnych, głównie w zakresie społeczeństwa informacyjnego, planowana inicjatywa na rzecz e-integracji będzie miała szerszy charakter. W roku 2005 i na początku roku 2006 osiągnięto znaczne postępy dzięki komunikatom w sprawie „niwelowania różnic w dostępie do łączy szerokopasmowych”[17] oraz „e-dostępności”[18]. Dotycząca e-integracji konferencja ministerialna w Rydze w roku 2006 będzie stanowić punkt wyjścia dla planowanej na rok 2008 odpowiedniej inicjatywy europejskiej.

W latach 2006-2007 Komisja:

- będzie obserwować wypełnianie zobowiązań określonych w komunikacie „e-dostępność”;

- będzie wspierać utworzenie platformy wymiany sprawdzonych rozwiązań w zakresie dostępu do łączy szerokopasmowych oraz zorganizuje dużą konferencję poświęconą łączom szerokopasmowym na obszarach wiejskich;

- przygotuje wspólnie z państwami członkowskimi deklarację ministrów na poświęconej e-integracji konferencji w Rydze;

- będzie kontynuować prace w zakresie upowszechniania umiejętności wykorzystywania technologii cyfrowych poprzez konferencję poświęconą elektronicznym metodom kształcenia (e-Learning) oraz komunikat w sprawie wykorzystania technologii teleinformatycznych w procesach kształcenia (także zawodowego), celem wspierania uczenia się przez całe życie oraz innowacji.

Lepsze usługi publiczne

W odnowionej strategii lizbońskiej podkreślono rolę, jaką w osiągnięciu celów w zakresie wzrostu i zatrudnienia odgrywają urzędy i instytucje publiczne. Wykorzystanie technologii teleinformatycznych w sektorze usług publicznych może pomóc w realizacji zasadniczych priorytetów Unii, wyróżnionych w rocznym sprawozdaniu z postępów w realizacji strategii lizbońskiej, do których należą uzdrowienie finansów publicznych i uproszczenie procedur administracyjnych. Priorytetami tymi kierują się wszystkie państwa członkowskie w swoich koncepcjach elektronicznej administracji i innych usług publicznych, podobnie jak czyni to Komisja w swojej inicjatywie e-Komisja[19]. Osiągnięto postępy w realizacji powyższych celów, w szczególności poprzez porozumienie co do podstawowych warunków oraz celów skoordynowanego wprowadzenia usług publicznych wspomaganych technologiami teleinformatycznymi.

Przyjęta w listopadzie 2005 r. deklaracja ministrów w sprawie elektronicznej administracji określa unijne priorytety w zakresie usług publicznych wspomaganych technologiami teleinformatycznymi . Również przyjęty w 2004 r. plan działania w zakresie elektronicznych usług opieki zdrowotnej oraz jego realizacja pozwoliły znacznie przyspieszyć reformę systemów opieki zdrowotnej. Wszystkie te prace mają znaczenie dla osiągnięcia dwóch celów strategii lizbońskiej: „Działanie w obliczu globalizacji i starzenia się społeczeństw” oraz „Uwolnienie potencjału gospodarczego”. W lutym 2006 r. Komisja przyjęła komunikat dotyczący interoperacyjności ogólnoeuropejskich usług administracji elektronicznej[20], w którym zidentyfikowano różne aspekty interoperacyjności konieczne do wprowadzenia tych usług i wezwano państwa członkowskie do współpracy na rzecz zapewnienia interoperacyjności na skalę ogólnoeuropejską. Przyjęty w kwietniu 2006 r. plan działań w zakresie administracji elektronicznej wyznacza drogę do osiągnięcia szeregu celów dotyczących wprowadzenia odpowiednich usług do 2010 r. Komisja opublikowała ponadto w marcu 2006 r. dokument roboczy poświęcony kwestii interoperacyjności elektronicznych usług opieki zdrowotnej, który posłuży za punkt wyjścia dla zalecenia przygotowywanego na rok 2007.

Kluczowy element strategii usprawnienia usług publicznych stanowią elektroniczne procedury zamówień publicznych, podczas gdy w przypadku interoperacyjności, zarządzania tożsamością i uwierzytelniania prace prowadzone są wspólnie z uwzględnieniem potrzeb zarówno elektronicznej administracji, jak i elektronicznych usług opieki zdrowotnej. Rozwój sprawnych i odpowiadających potrzebom użytkowników usług następuje głównie na poziomie krajowym, istnieją jednakże pilotażowe projekty na szczeblu unijnym, skoncentrowane na zagadnieniach zarządzania tożsamością, interoperacyjności i bezpieczeństwa, które uwzględniają aspekty ogólnoeuropejskie oraz rolę usług publicznych świadczonych online w umożliwianiu realizacji innych zastosowań. Doświadczenie wykazuje, że projekty potrzebują określonej „masy krytycznej” dla osiągnięcia optymalnych rezultatów i zagwarantowania pewnego stopnia ponadgranicznej interoperacyjności. Do programu prac programu IDABC na rok 2005 włączono odpowiednie działania przygotowawcze, które są obecnie realizowane. W ramach programu eTEN przygotowywane będą w roku 2006 zakrojone na szeroką skalę projekty pilotażowe, których realizacja nastąpi w ramach programu na rzecz konkurencyjności i innowacji począwszy od roku 2007.

W latach 2006-2007 Komisja:

- rozpocznie realizację planu działań na rzecz administracji elektronicznej oraz zaproponuje strategiczne orientacje dla usług publicznych wspomaganych technologiami teleinformatycznymi;

- otworzy europejski portal poświęcony zdrowiu publicznemu oraz przygotuje zalecenie w sprawie interoperacyjności elektronicznych usług opieki zdrowotnej;

- zainicjuje projekty pilotażowe mające na celu operacyjne przetestowanie rozwiązań technicznych, prawnych i organizacyjnych służących wprowadzeniu elektronicznych usług publicznych (2007 r.).

Jakość życia

Wkład teleinformatyki w poprawę jakości życia oraz w zrównoważony rozwój jest często niedoceniany. Dlatego inicjatywa i2010 służy wyeksponowaniu tej roli poprzez sztandarowe projekty w zakresie głównych wyzwań społecznych, takich jak starzenie się społeczeństwa, czysty i bezpieczny transport oraz różnorodność kulturowa. Każdemu z tych zagadnień poświęcono odpowiedni projekt wykorzystujący technologie teleinformatyczne.

W roku 2005 uruchomiono inicjatywy na rzecz bibliotek cyfrowych oraz inteligentnych samochodów. W roku 2006 przedstawiony zostanie wniosek dotyczący zalecenia w sprawie digitalizacji oraz archiwizacji cyfrowej. W przewidywanym na rok 2006 komunikacie zostanie przedstawiona analiza wpływu bibliotek cyfrowych i sieci teleinformatycznych na systemy recenzji i publikacji naukowych oraz Europejską Przestrzeń Badawczą. Powołana została grupa wysokiej rangi ekspertów ds. europejskiej biblioteki cyfrowej, w której skład wchodzą przedstawiciele głównych zainteresowanych podmiotów działających w tej branży oraz instytucji kulturalnych. Grupa ta zajmować się będzie takimi zagadnieniami jak publiczno-prywatna współpraca w dziedzinie digitalizacji oraz prawa autorskie. Trzecia inicjatywa, poświęcona „Technologiom teleinformatycznym w służbie samodzielnego życia w starzejącym się społeczeństwie” zostanie podjęta w roku 2006.

Teleinformatyka może ponadto w istotny sposób przyczynić się do ograniczenia wpływów na środowisko ze strony przemysłu i społeczeństwa, a także do opracowania instrumentów pozwalających UE osiągnąć cele w zakresie zrównoważonego rozwoju. Dlatego Komisja zaproponuje na rok 2007 czwartą sztandarową inicjatywę, mającą na celu wykorzystanie technologii teleinformatycznych na rzecz zrównoważonego rozwoju i skoncentrowaną na kwestiach racjonalnego gospodarowania energią oraz ograniczenia zanieczyszczeń.

W latach 2006-2007 Komisja:

- uruchomi sztandarową inicjatywę „Technologie teleinformatyczne w służbie samodzielnego życia w starzejącym się społeczeństwie”;

- będzie realizować sztandarową inicjatywę „Inteligentny samochód”;

- będzie realizować sztandarową inicjatywę „Biblioteki cyfrowe”, jak również przedstawi zalecenie w sprawie digitalizacji i archiwizacji cyfrowej oraz komunikat w sprawie cyfrowej informacji naukowej;

- przedstawi czwartą sztandarową inicjatywę „Technologie teleinformatyczne na rzecz zrównoważonego rozwoju”.

4. PODSUMOWANIE

WYMIENIONE W INICJATYWIE I2010 WYZWANIA POZOSTAJą AKTUALNE , ale należy je podjąć energiczniej niż dotychczas. Decydenci polityczni powinni nie tylko uświadomić sobie potrzebę przyspieszenia rozwoju w dziedzinie teleinformatyki, lecz również przygotować politykę wzmocnienia pozytywnych tendencji w tym sektorze. Do priorytetów należą realizacja strategii w zakresie łączy szerokopasmowych, spójne koncepcje dotyczące treści cyfrowych i częstotliwości, zintegrowane strategie na rzecz badań i innowacji oraz ambitniejsze usługi publiczne. Bardziej niż kiedykolwiek istnieje dziś konieczność zastosowania właściwej europejskiej polityki w zakresie technologii teleinformatycznych celem nadrobienia dystansu dzielącego nas od głównych światowych konkurentów.

Dlatego w latach 2006-2007 następujące trzy kwestie będą określać charakter inicjatywy i2010:

- Pośpiech : rosnąca świadomość znaczenia teleinformatyki dla zapewnienia wzrostu i nowych miejsc pracy powinna zostać przekształcona w działania, poprzez strategiczne podejście do szans płynących z konwergencji cyfrowej w krajowych programach reform, łączących politykę w skali mikro i makro. Należy również zadbać o szybkie uwzględnienie wniosków legislacyjnych wysuniętych w ramach inicjatywy i2010, celem pełnego wykorzystania przez Europę korzyści, jakie konwergencja cyfrowa przynosi dla wzrostu gospodarczego i konkurencyjności.

- Partnerstwo : wspólne działanie i wspólna odpowiedzialność Komisji, państw członkowskich i zainteresowanych podmiotów w ramach strategii lizbońskiej i inicjatywy i2010 nie tylko celem zidentyfikowania „wąskich gardeł” utrudniających innowacje, ale również w zakresie podjęcia kroków wspierających koordynację polityki w całej Europie, tak by doprowadzić do ustanowienia jednolitej przestrzeni informacyjnej w 25 państwach członkowskich Unii.

- Działanie : Unia musi przekształcić w konkretne działania polityczne porozumienie co do znaczenia teleinformatyki w zapewnieniu wzrostu gospodarczego, nowych miejsc pracy i jakości życia. W tym celu Unia musi energicznie realizować sformułowane strategie i wprowadzać w życie odpowiednie przepisy służące wspieraniu konkurencyjności, a także wykorzystać gospodarczy „ciężar” administracji publicznej celem wspierania nowatorskich usług z korzyścią dla obywateli, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.

[1] COM(2005) 229

[2] Decyzja 2006/215/WE

[3] COM(2006) 30

[4] COM(2006) 30

[5] Jeśli nie zaznaczono inaczej, źródłem informacji jest załączony dokument roboczy Komisji.

[6] Mający się wkrótce ukazać „OECD Information Technology Outlook 2006”

[7] Telefon, Internet i telewizja oferowane przez jednego operatora/usługodawcę.

[8] Na przykład zgodnie ze zintegrowaną wytyczną nr 9: „celem ułatwienia rozpowszechnienia i efektywnego wykorzystania technologii teleinformatycznych i budowy w pełni integracyjnego społeczeństwa informacyjnego”

[9] COM(2006) 30

[10] „Creating an Innovative Europe” [Tworzenie innowacyjnej Europy], raport dotyczący badań i rozwoju oraz innowacji, przygotowany przez niezależną grupę ekspertów powołaną w następstwie szczytu w Hampton Court i kierowaną przez Esko Aho, styczeń 2006 r.

[11] Zalecenie 2005/737/WE

[12] Nanoelektronika oraz systemy wbudowane.

[13] Wspólne inicjatywy technologiczne są nowym rodzajem partnerstwa publiczno-prywatnego przewidzianym w 7PR. Będą one realizowały te ze strategicznych programów badań, zdefiniowanych przez platformy technologiczne, których ambitny charakter wymaga znacznych publicznych i prywatnych nakładów inwestycyjnych oraz zasobów badawczych.

[14] COM(2005) 474

[15] EITO 2006

[16] Technologie te na żądanie udostępniają olbrzymie moce obliczeniowe i zasoby wiedzy dzięki wykorzystaniu potencjału szeregu oddzielnych komputerów połączonych siecią (zazwyczaj Internetem).

[17] COM(2006) 129

[18] COM(2005) 425

[19] Decyzja C(2005) 4473.

[20] COM(2006) 45