[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 1.8.2008 r.

KOM(2008) 502 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

Drugie sprawozdanie z monitoringu i oceny w sprawie wdrożenia wspólnego stanowiska Rady 2005/69/WSiSW

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

Drugie sprawozdanie z monitoringu i oceny w sprawie wdrożenia wspólnego stanowiska Rady 2005/69/WSiSW

Wprowadzenie

Jednym z kluczowych celów Unii jest zapewnienie obywatelom wysokiego poziomu bezpieczeństwa w ramach przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Aby osiągnąć ten cel, państwa członkowskie powinny ściślej współpracować, zwłaszcza w zakresie wymiany informacji między właściwymi organami ścigania państw członkowskich oraz między nimi i organami tego rodzaju w krajach trzecich.

Skradzione, zagubione lub przywłaszczone paszporty oraz blankiety paszportowe są wykorzystywane przez przestępców do uniknięcia ścigania oraz w celu prowadzenia nielegalnej działalności, która może zagrozić bezpieczeństwu Unii i poszczególnych państw członkowskich. Charakter zagrożenia sprawia, że znaczące działania można podjąć wyłącznie na szczeblu Unii.

Wszystkie państwa członkowskie należą do Międzynarodowej Organizacji Policji Kryminalnej (Interpol). W celu realizacji swojej misji Interpol utworzył jedną bazę danych na temat skradzionych dokumentów podróży (SLTD), która umożliwia członkom Interpolu wymianę danych na temat zagubionych i skradzionych paszportów.

Wspólne stanowisko 2005/69/WSiSW zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, że ich właściwe organy ścigania wymieniają dane o wydanych paszportach i blankietach paszportowych, które zostały skradzione, zagubione lub bezprawnie przywłaszczone, w formacie pozwalającym na ich umieszczenie w specjalnym systemu informacyjnym, gwarantując równocześnie przestrzeganie praw podstawowych osób, których te dane dotyczą.

1. GłÓWNE WYMAGANIA WSPÓLNEGO STANOWISKA

We wspólnym stanowisku określono 5 zobowiązań nałożonych na państwa członkowskie:

- wymiana wszystkich posiadanych i przyszłych danych o paszportach (według definicji) z Interpolem;

- zapewnienie, że dane tego rodzaju są wymieniane z Interpolem natychmiast po wprowadzeniu ich do krajowych baz danych lub do SIS;

- przekazywanie tego typu danych wyłącznie tym członkom Interpolu, którzy zapewniają odpowiednio wysoki poziom ochrony danych osobowych, oraz przestrzeganie praw podstawowych i swobód przy automatycznym przetwarzaniu danych osobowych;

- zapewnienie, że odpowiednie organy ścigania będą korzystać z bazy danych Interpolu, aby dotrzeć do tego typu informacji w stosownych sytuacjach przy wykonywaniu swoich zadań, oraz że stworzą wymaganą infrastrukturę dla ułatwienia wzajemnych kontaktów;

- zapewnienie, że państwa członkowskie podejmą wymagane działania w przypadku, jeśli nastąpi identyfikacja pozytywna („trafienie”).

2. CEL SPRAWOZDANIA I METODA OCENY

W 2006 r. Komisja Europejska złożyła Radzie sprawozdanie w sprawie wdrożenia wspólnego stanowiska w państwach członkowskich[1] („sprawozdanie z 2006 r.”). W sprawozdaniu z 2006 r. przedstawiono wniosek, że wdrożenie wspólnego stanowiska przez państwa członkowskie jest ciągle niepełne i podano pewne zalecenia dla państw członkowskich. W związku z powyższym Rada zaleciła Komisji złożenie drugiego sprawozdania w celu dokonania oceny stopnia, w jakim państwa członkowskie podjęły odpowiednie działania od tamtego czasu[2].

Aby spełnić ten wymóg, w dniu 1 czerwca 2007 r. Komisja przesłała państwom członkowskich odpowiedni kwestionariusz, którego celem było określenie zakresu, sposobu i metody wdrożenia wspólnego stanowiska i ewentualnych ulepszeń wynikających ze sprawozdania z 2006 r.

Wszystkie państwa członkowskie przesłały odpowiedzi na kwestionariusz. Niektóre informacje otrzymane przez Komisję były niejednoznaczne, niepełne, odwoływały się do prawa krajowego i innych przepisów bez podania bliższych szczegółów, ponadto różna interpretacja pytań spowodowała udzielenie różnych odpowiedzi przez różne państwa członkowskie. Dlatego Komisja zaprosiła specjalistów z państw członkowskich na spotkanie w celu wyjaśnienia odpowiedzi na kwestionariusz i wyciągnięcia wniosków z tych odpowiedzi. Spotkanie to odbyło się w Brukseli w dniach 17 i 18 września 2007 r.

Niniejsze sprawozdanie zawiera przegląd pisemnych odpowiedzi na kwestionariusz oraz ustnych wyjaśnień i informacji przekazanych przez specjalistów z państw członkowskich podczas wspomnianego spotkania oraz sformułowaną na tej podstawie ocenę stopnia wdrożenia wspólnego stanowiska.

3. STRESZCZENIE ODPOWIEDZI

3.1. Czy państwo członkowskie wdrożyło wspólne stanowisko w sprawie wymiany niektórych danych z Interpolem (2005/69/WSiSW)?

- Jeśli tak, to w jaki sposób państwo członkowskie wdrożyło przedmiotowe wspólne stanowisko? Proszę w razie potrzeby przekazać odpowiedni środek wykonawczy.

- Jeśli nie, to czy państwo członkowskie zamierza wdrożyć przedmiotowe wspólne stanowisko?

- Do państw członkowskich, które udzieliły odpowiedzi na przesłany w 2006 r. kwestionariusz w sprawie wdrożenia wspólnego stanowiska: czy sytuacja w państwie członkowskim uległa jakimś zmianom na przełomie 2006 i 2007 r.?

Odpowiedzi państw członkowskich na to pytanie pokazują, że wszystkie państwa członkowskie podjęły kroki w kierunku wdrożenia wspólnego stanowiska, ale wdrożenie to jest na różnych etapach. Mimo że w chwili przekazywania odpowiedzi na kwestionariusz Łotwa i Słowacja nie wdrożyły w pełni wspólnego stanowiska, przewidywały, że nastąpi to do końca 2007 r. Odpowiedzi wskazują, że ogólnie rzecz biorąc poczyniono znaczne postępy we wdrażaniu i stosowaniu wspólnego stanowiska od czasu sprawozdania z 2006 r.

3.2. Czy państwo członkowskie dokonuje wymiany wszystkich danych o skradzionych, zagubionych lub przywłaszczonych paszportach oraz blankietach paszportowych z Interpolem zgodnie z wymogami art. 3 ust. 1 wspólnego stanowiska 2005/69/WSiSW? Jeżeli państwo członkowskie nie dokonuje wymiany wszystkich takich danych o paszportach z Interpolem, proszę podać w przybliżeniu odsetek danych objętych wymianą.

Odpowiedzi wskazują, że 22 państwa członkowskie dokonują wymiany wszystkich wymaganych danych o paszportach z Interpolem, natomiast 1 państwo członkowskie zacznie wymieniać te dane w najbliższym czasie. Niektóre państwa członkowskie wykraczają nawet poza wymogi określone we wspólnym stanowisku i wymieniają z Interpolem informacje na temat skradzionych lub zagubionych dowodów tożsamości.

W 3 państwach członkowskich przekazywane dane nie zawsze obejmują wszystkie rodzaje danych wymagane we wspólnym stanowisku. Mówiąc konkretniej, Polska przekazuje tylko dane o paszportach zagubionych lub skradzionych w wyniku przestępstwa, Węgry tylko o skradzionych paszportach, zaś Portugalia tylko o skradzionych blankietach.

3.3. Czy zgodnie z art. 3 ust. 3 wspólnego stanowiska 2005/69/WSiSW państwo członkowskie dokonuje wymiany danych o paszportach z Interpolem niezwłocznie po tym, gdy dane te zostały wprowadzone do odpowiednich krajowych baz danych lub do SIS, jeśli państwo członkowskie w nim uczestniczy? W przypadku państw członkowskich, które opóźniają przesyłanie danych do Interpolu, proszę opisać stosowane procedury, które powodują opóźnienie między zarejestrowaniem danych w odpowiedniej krajowej bazie danych lub, w odpowiednich przypadkach, w SIS a przesłaniem ich do Interpolu.

Artykuł 3 ust. 3 wspólnego stanowiska wymaga niezwłocznego wprowadzenia danych do bazy po ich wprowadzeniu do krajowej bazy danych lub do SIS. Należy stwierdzić, że wspólne stanowisko nie reguluje kwestii czasu, jaki może upłynąć od zgłoszenia zagubienia paszportu do wprowadzenia tej informacji do krajowej bazy danych.

Odpowiedzi na kwestionariusz pokazują, że zaledwie 11 państwom członkowskim udaje się niezwłoczne wprowadzać dane, zaś 2 państwa członkowskie będą w stanie to robić jak tylko będzie gotowa ich infrastruktura. 8 państw członkowskich wymienia przedmiotowe dane z Interpolem codziennie, co może być uznane za możliwą do przyjęcia, choć nie idealną, praktykę. Włochy i Węgry wymieniają dane co miesiąc, a Republika Czeska co tydzień.

3.4. Czy państwo członkowskie dzieli członków Interpolu na tych, z którymi wymienia dane, i tych, z którymi nie wymienia danych, zgodnie z art. 3 ust. 1 wspólnego stanowiska 2005/69/WSiSW? Na jakiej podstawie państwo członkowskie decyduje, czy dokonać tego podziału, czy nie? Czy brana jest pod uwagę wzajemność? W przypadku państw członkowskich, które odpowiedziały na kwestionariusz do sprawozdania z 2006 r.: czy zmodyfikowano podejście krajowe?

Artykuł 3 ust. 1 i art. 3 ust. 5 wspólnego stanowiska wymagają od państw członkowskich przekazywania danych o paszportach jedynie tym członkom Interpolu, którzy zapewniają odpowiedni poziom ochrony danych osobowych, i przy zapewnieniu przestrzegania podstawowych praw i wolności w zakresie automatycznego przetwarzania danych osobowych. Odpowiedzi na kwestionariusz pokazują, że tylko Niderlandy dokonują rozróżnienia między poszczególnymi członkami Interpolu, natomiast pozostałe państwa członkowskie nie dokonują takiego rozróżnienia.

Państwa członkowskie, które nie dokonują takiego rozróżnienia, podawały dwa powody uzasadniające swoje podejście: a) uznają, że informacje, które są przesyłane do Interpolu, w szczególności numer paszportu, nie zawierają danych osobowych; oraz b) uważają, że w ich interesie leży zlokalizowanie wystawionych przez nie paszportów w jakimkolwiek innym państwie. Państwa członkowskie wyjaśniły podczas spotkania ze specjalistami, że odpowiedni poziom ochrony danych osobowych i przestrzegania podstawowych praw i wolności jest uznawany za część oceny ryzyka, w przypadku gdy otrzymują wniosek o potwierdzenie identyfikacji pozytywnej lub o dostarczenie powiązanych informacji.

3.5. Jakie zasady wymiany wszystkich znajdujących się w jego posiadaniu danych o paszportach ustaliło państwo członkowskie z Interpolem zgodnie z art. 3 ust. 2 wspólnego stanowiska 2005/69/WSiSW? W przypadku państw członkowskich, które nie ustaliły takich zasad wymiany: czy uważacie Państwo, że przepisy Interpolu są wystarczające? W przypadku państw członkowskich, które odpowiedziały na kwestionariusz do sprawozdania z 2006 r.: czy stosujecie Państwo ustalone zasady wymiany do skutecznego przekazywania danych?

Żadne z państw członkowskich nie ustaliło z Interpolem specjalnych zasad wymiany danych o paszportach. Wydaje się, że państwa członkowskie uważają, że przepisy i systemy Interpolu, takie jak I-24/7, zapewniają wystarczającą ochronę.

3.6. Jakie właściwe organy ścigania w państwie członkowskim mają prawo sprawdzania danych w bazie danych Interpolu do celów określonych we wspólnym stanowisku zgodnie z art. 3 ust. 4 wspólnego stanowiska 2005/69/WSiSW i w celu realizacji jakich zadań sprawdzają dane w tej bazie? W przypadku państw członkowskich, które wskazały juz takie organy w odpowiedziach na kwestionariusz do sprawozdania z 2006 r.: proszę określić zadania, w celu realizacji których organy te sprawdzają dane w bazie danych Interpolu.

W przypadku niemal wszystkich państw członkowskich prawo sprawdzania danych w bazie Interpolu mają organy policyjne, z wyjątkiem Grecji, gdzie takie prawo ma wyłącznie Krajowe Biuro Interpolu (NCB). Należy zwrócić uwagę na fakt, że w większości państw członkowskich krajowe służby wywiadowcze są uznawane za część organów policyjnych.

W większości państw członkowskich prawo sprawdzania danych w bazie Interpolu mają, oprócz policji, inne organy ścigania. Na przykład w Polsce prawo sprawdzania danych w tej bazie przysługuje Straży Granicznej i Służbie Celnej, na Łotwie – Straży Granicznej i Departamentowi Migracji, we Włoszech – Policji Granicznej, a w Niderlandach – Królewskiej Żandarmerii Wojskowej.

3.7. Czy państwo członkowskie opracowało wskazówki lub szkolenia dotyczące przypadków, gdy należy skorzystać z bazy danych Interpolu? W przypadku państw członkowskich, które w odpowiedzi na kwestionariusz do sprawozdania z 2006 r. wskazały już podjęcie takich działań: jak państwo członkowskie zapewnia odpowiednie korzystanie z tej bazy danych?

Odpowiedzi sugerują, że 17 państw członkowskich opracowało pewne wskazówki lub szkolenia dotyczące korzystania z bazy danych Interpolu. W niektórych państwach członkowskich ogólnych wskazówek udziela się funkcjonariuszom, którzy mają dostęp do tej bazy danych. Jednak ogólnie rzecz biorąc, państwa członkowskie zdają się wychodzić z założenia, że ta baza danych nie wymaga żadnych wyjaśnień i wystarczy ją tylko udostępnić. Uznają one, że nie ma szczególnej potrzeby szkolenia organów ścigania lub udzielania im wskazówek w zakresie korzystania z bazy danych Interpolu.

3.8. Czy państwo członkowskie stworzyło już infrastrukturę niezbędną dla ułatwienia wzajemnych kontaktów zgodnie z art. 3 ust. 4 wspólnego stanowiska 2005/69/WSiSW?

- Jeśli tak, to proszę opisać tę infrastrukturę.

- W przypadku państw członkowskich, które odpowiedziały na to pytanie w kwestionariuszu do sprawozdania z 2006 r.: czy od tego czasu zmieniła się sytuacja?

- Czy właściwe organy państwa członkowskiego mają bezpośredni dostęp do bazy danych Interpolu? Jeżeli dostęp ten jest pośredni, proszę opisać stosowane procedury.

Większość państw członkowskich wykorzystuje dane o paszportach z bazy danych Interpolu wyłącznie do celów śledczo-dochodzeniowych. Zaledwie kilka państw członkowskich wykorzystuje tę bazę danych również do celów kontrolnych i udostępnia ją lub jest w trakcie zapewniania dostępu do niej funkcjonariuszom straży granicznej, którzy mogą szukać danych w bazie ręcznie lub automatycznie na przejściach granicznych, wykorzystując narzędzia I-24/7 oraz MIND & FIND przekazane przez Interpol.

Odpowiedzi sugerują, że państwa członkowskie nie dokonały szczególnie proaktywnej interpretacji art. 3 ust. 4 i w większości uważają, że samo umożliwienie właściwym organom potencjalnego dostępu wystarczy do spełnienia wymogu określonego w tym artykule. Wydaje się, że kłóci się to z brzmieniem przedmiotowego artykułu, a zwłaszcza ze zobowiązaniem państw członkowskich do zagwarantowania , że ich właściwe organy ścigania będą sprawdzać dane w bazie danych Interpolu zawsze, gdy jest to właściwe.

3.9. Oprócz zgodności z krajowym ustawodawstwem dotyczącym ochrony danych, czy państwo członkowskie podejmuje jakiekolwiek inne działania w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony danych osobowych we właściwym państwie będącym członkiem Interpolu oraz przestrzegania praw podstawowych i swobód przy automatycznym przetwarzaniu danych osobowych zgodnie z art. 3 ust. 5 wspólnego stanowiska 2005/69/WSiSW? Czy pojawiły się jakiekolwiek skargi osób fizycznych wynikające z takiej wymiany danych?

Odpowiedzi wskazują, że państwa członkowskie nie podjęły żadnych specjalnych działań w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony danych osobowych w odnośnym państwie należącym do Interpolu oraz przestrzegania praw podstawowych i swobód przy automatycznym przetwarzaniu danych osobowych, oprócz Niderlandów, które ograniczają strefy dostępności swoich danych. Wszystkie państwa członkowskie uważają, że ich ustawodawstwo jest wystarczające. Belgia, Cypr, Bułgaria, Grecja i Portugalia są zdania, że dane o paszportach wymieniane z Interpolem nie stanowią danych osobowych.

Państwa członkowskie nie odnotowały żadnych przypadków skarg od obywateli w związku z wymianą danych z Interpolem.

3.10. Proszę podać dane statystyczne dotyczące liczby udanych identyfikacji („trafień”) przeprowadzonych przez właściwe organy państwa członkowskiego w bazie danych Interpolu w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Średnio jak długo właściwe organy muszą czekać na uzyskanie potwierdzenia udanej identyfikacji („trafienia”) i na uzyskanie powiązanych informacji po uzyskaniu trafienia?

Większość państw członkowskich nie prowadzi statystyk w zakresie liczby identyfikacji pozytywnych („trafień”) uzyskanych przez właściwe organy danego państwa członkowskiego w bazie danych Interpolu i nie było w stanie podać żadnych danych liczbowych. Dane takie zostały udostępnione przez Interpol i pokazują one, że w okresie od stycznia do sierpnia 2007 r. uzyskano 1599 identyfikacji pozytywnych w porównaniu z 191 takimi identyfikacjami w analogicznym okresie w 2005 r.

Według odpowiedzi na kwestionariusz średni czas oczekiwania właściwych organów na uzyskanie potwierdzenia udanej identyfikacji wahał się od „sekund” do „miesięcy”, a nawet odnotowano przypadki „nie uzyskania żadnego potwierdzenia”, chociaż 13 państw członkowskich w ogóle nie było w stanie podać takich średnich wartości.

Średni czas oczekiwania właściwych organów na uzyskanie powiązanych informacji po uzyskaniu udanej identyfikacji wahał się od „24 godzin” do „10 dni”, jak również występowały przypadki „nie uzyskania takich informacji w ogóle”. 17 państw członkowskich nie było w stanie dostarczyć takich statystyk, dlatego że ich nie posiadały lub dlatego że czas uzyskania odpowiedzi waha się znacznie w zależności od kraju trzeciego, którego sprawa dotyczy.

3.11. Proszę podać dane statystyczne dotyczące liczby wniosków o potwierdzenie udanej identyfikacji (trafień), które do Państwa wpłynęły od właściwych organów innych państw członkowskich po uzyskaniu trafienia w bazie danych Interpolu w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Jaki jest średni czas oczekiwania na odpowiedź na taki wniosek o potwierdzenie i na podanie powiązanych informacji po uzyskaniu trafienia?

Odpowiedzi pokazały, że 18 państw członkowskich nie prowadzi statystyk w zakresie liczby wniosków o potwierdzenie udanej identyfikacji otrzymanych od innego państwa członkowskiego lub od innego państwa należącego do Interpolu. Średni czas oczekiwania na odpowiedź na potwierdzenie udanej identyfikacji wahał się od „minut” do „kilku godzin”, natomiast średni czas oczekiwania na przekazanie powiązanych informacji był znacznie dłuższy, przy czym jedno państwo członkowskie zaznaczyło, że może to potrwać do 4 tygodni.

4. WNIOSKI SZCZEGÓłOWE

Do przedstawienia ogólnego stanu wdrożenia wspólnego stanowiska konieczne jest ponowne przypomnienie pięciu głównych zobowiązań wymienionych powyżej.

4.1. Wymiana wszystkich posiadanych i przyszłych danych o paszportach (według definicji) z Interpolem.

W czasie sporządzania niniejszego sprawozdania przyjęto założenie, że wszystkie państwa członkowskie wdrożyły wspólne stanowisko i wymieniają dane o paszportach z Interpolem. Jest to weryfikowane przez Interpol. Wynik ten pokazuje, że od czasu sprawozdania z 2006 r. wszystkie państwa członkowskie podjęły pozytywne kroki w celu wywiązania się ze swoich zobowiązań.

Jednak 3 państwa członkowskie nie wymieniają wszystkich wymaganych rodzajów danych o paszportach z Interpolem. Mianowicie Polska przekazuje tylko dane o paszportach zagubionych lub skradzionych w wyniku przestępstwa, Węgry tylko o skradzionych paszportach, zaś Portugalia tylko o skradzionych blankietach. Z kolei w niektórych przypadkach państwa członkowskie wykraczają poza wymogi określone we wspólnym stanowisku np. dostarczając informacji na temat dowodów tożsamości i praw jazdy.

Niektóre państwa członkowskie poinformowały o pewnych problemach z wdrożeniem wspólnego stanowiska i korzystaniem z bazy danych Interpolu. Łotwa zauważyła, że nie ma konkretnego pola w bazie danych Interpolu dla „paszportu cudzoziemca” i stanowi to problem, gdy zachodzi potrzeba wprowadzenia takiej informacji. Portugalia zgłosiła podobne problemy w odniesieniu do sfałszowanych paszportów, natomiast Niemcy w odniesieniu do przywłaszczonych dokumentów, które nie zostały ani zagubione, ani skradzione. Państwa członkowskie zaproponowały jako rozwiązanie tych problemów, aby przyjąć słownik/wykaz FADO na potrzeby zarówno wspólnego stanowiska, jak i korzystania z bazy danych Interpolu.

Niezależnie od stwierdzonych problemów, statystyki Interpolu wykazują, że liczba wpisów do jego bazy danych dokonanych przez państwa UE w okresie od stycznia do sierpnia 2007 r. wyniosła 11 237 207, w porównaniu do 6 150 494 w analogicznym okresie w 2005 r. Liczby te dowodzą znaczącej poprawy w obszarze wymiany danych, jaka zaszła od czasu sprawozdania z 2006 r. Ponadto wpisy państw członkowskich UE w wyżej wymienionym okresie stanowią ponad dwie trzecie wszystkich wpisów, co pokazuje ogromny wzrost udziału w tym systemie oraz kluczową rolę, jaką państwa UE odgrywają obecnie w zwiększaniu możliwości Interpolu.

4.2. Zapewnienie, że dane tego rodzaju są wymieniane z Interpolem natychmiast po wprowadzeniu ich do krajowych baz danych lub do SIS.

Odpowiedzi państw członkowskich wskazują na pozytywny rozwój sytuacji od czasu sprawozdania z 2006 r., jednak nadal konieczna jest dalsza poprawa.

Zaledwie 11 państwom członkowskim udało się doprowadzić do sytuacji, w której przedmiotowe dane są wprowadzane do bazy danych Interpolu niezwłocznie po ich wprowadzeniu do krajowej bazy danych, natomiast 2 kolejne państwa członkowskie mają zacząć stosować to postępowanie w niedługim czasie. 8 państw członkowskich wymienia takie dane codziennie. Jednak w obszarze egzekwowania prawa czas ma decydujące znaczenie i jedynie niezwłoczne wprowadzanie danych może być uznane za wystarczające. Przekazywanie danych co miesiąc lub co tydzień jest całkowicie nieodpowiednie do celów wspólnego stanowiska.

Ważne jest, aby państwa członkowskie wymieniały dane z Interpolem niezwłocznie, gdyż zwiększa to wartość informacji i ogólnie wartość całego mechanizmu wymiany. Zaleca się, żeby państwa członkowskie, których to dotyczy, podjęły kroki na rzecz wypełniania tego wymogu określonego we wspólnym stanowisku.

4.3. Przekazywanie tego typu danych wyłącznie tym członkom Interpolu, którzy zapewniają odpowiednio wysoki poziom ochrony danych osobowych.

Artykuł 3 ust. 1 i art. 3 ust. 5 wspólnego stanowiska nakładają na państwa członkowskie wymóg zapewnienia, że wymiana danych o paszportach ma miejsce z tymi państwami należącymi do Interpolu, które zapewniają odpowiedni poziom ochrony danych osobowych i w których przestrzegane są prawa podstawowe przy automatycznym przetwarzaniu danych osobowych. Spośród wszystkich państw członkowskich tylko Niderlandy zdecydowały się ograniczać odbiorców swoich danych o paszportach w celu uzyskania zgodności z wyżej wymienionym zobowiązaniem nałożonym przez wspólne stanowisko.

Wszystkie pozostałe państwa członkowskie podają dwa powody nieograniczania takiego dostępu do swoich danych o paszportach. Po pierwsze, większość państw członkowskich stwierdziła, że nie uważa numerów paszportów za „dane osobowe”. Dlatego też państwa te są zdania, że wpisy do bazy danych Interpolu lub wyszukiwanie w tej bazie nie stanowi wymiany danych osobowych. Na tej podstawie większość państw członkowskich nie uważa, że narusza swoje zobowiązania wynikające ze wspólnego stanowiska, jeżeli nie ogranicza dostępu do swoich danych o paszportach. Po drugie, uważają one, że z punktu widzenia egzekwowania prawa i dla dobra swoich obywateli w ich interesie jest posiadanie wiedzy na temat wykrycia jednego z ich paszportów w innej części świata. Wszystkie państwa członkowskie są zdania, że względy odpowiedniości ochrony danych i praw podstawowych powinny być brane pod uwagę wyłącznie na etapie działań podejmowanych po identyfikacji pozytywnej („trafieniu”) w celu potwierdzenia jej lub przekazania powiązanych informacji. Takie działania po uzyskaniu trafienia są prowadzone na zasadzie indywidualnego traktowania każdego przypadku po przeprowadzeniu analizy ryzyka w odniesieniu do danej sytuacji w oparciu o zasady proporcjonalności i konieczności.

W przypadku blankietów paszportowych wpis do bazy danych Interpolu lub wyszukiwanie danych w tej bazie nie powoduje wymiany danych osobowych, więc w tym przypadku nie mamy do czynienia z koniecznością zapewnienia odpowiedniego poziomu ochrony danych odbiorcy. W przypadku wydanych paszportów, nawet jeżeli taki wpis lub sprawdzenie będzie obejmował tylko numer paszportu, konieczne są działania w kierunku ochrony danych osobowych, jako że dane na temat wydanego paszportu dotyczą możliwej do zidentyfikowania osoby.

Fakt, że tylko jedno państwo członkowskie poczyniło starania w zakresie rozróżnienia państw, z którymi będzie wymieniać dane, pokazuje ogromną chęć ze strony państw członkowskich, aby móc swobodnie wymieniać swoje dane, i brak obaw co do tego, czy państwa, z którymi wymieniają te dane, stosują odpowiednią ochronę danych osobowych. W przypadku braku wymiany danych osobowych praktyka ta jest oczywiście dopuszczalna. We wszystkich innych przypadkach Komisja zaleca państwom członkowskim zapewnienie przestrzegania wymogów w zakresie ochrony danych osobowych od samego początku procesu wpisywania danych do bazy danych Interpolu lub wyszukiwania danych w tej bazie oraz podjęcie decyzji o ograniczeniu odbiorców swoich danych o wydanych paszportach w celu wypełnienia zobowiązania określonego w art. 3 ust. 1 i art. 3 ust. 5 wspólnego stanowiska.

Ponadto art. 3 ust. 1 daje państwom członkowskim możliwość przekazywaniu danych o paszportach jedynie tym członkom Interpolu, którzy także wymieniają takie dane. Państwa członkowskie odnotowały znaczenie takiej wzajemności, jednak są też zdania, że zaczyna ona odgrywać rolę dopiero na etapie działań podejmowanych po uzyskaniu identyfikacji pozytywnej („trafienia”).

4.4. Zapewnienie, że odpowiednie organy ścigania będą korzystać z bazy danych Interpolu, aby dotrzeć do tego typu informacji w stosownych sytuacjach przy wykonywaniu swoich zadań oraz że stworzą wymaganą infrastrukturę dla ułatwienia wzajemnych kontaktów.

Mimo że wspólne stanowisko nakłada na państwa członkowskie aktywny obowiązek stworzenia wymaganej infrastruktury i zagwarantowania, że ich właściwe organy ścigania będą w stosownych przypadkach wyszukiwać dane w bazie danych Interpolu, nie wydaje się, żeby państwa członkowskie podjęły poważne kroki w kierunku wypełnienia tego zobowiązania.

Odpowiedzi wydają się sugerować, że większość państw członkowskich wykorzystuje dane o paszportach znajdujące się w bazie danych Interpolu wyłącznie do celów śledczo-dochodzeniowych, co odzwierciedla przeważające podejście, zakładające, że samo zapewnienie organom ścigania dostępu do bazy danych Interpolu powoduje „zapewnienie”, że to cenne źródło informacji jest rzeczywiście wykorzystywane. W niektórych państwach członkowskich baza danych jest dostępna wyłącznie za pośrednictwem Krajowego Biura Interpolu, a w innych dostęp ma też specjalnie upoważniony i przeszkolony personel policyjny.

Jednak, działając w taki sposób, państwa członkowskie oprócz niezgodności ze wspólnym stanowiskiem tracą rzeczywiste korzyści, jakie przynosi ta baza danych w walce z poważnymi przestępstwami, przestępczością zorganizowaną i terroryzmem.

Zaledwie kilka państw członkowskich rozszerzyło zakres stosowania bazy danych i wykorzystuje ją do celów kontrolnych. Zapewnienie bezpośredniego dostępu do bazy danych funkcjonariuszom straży granicznej jest konieczne do maksymalnego wykorzystania korzyści, jakie daje wspólne stanowisko, jako że właśnie przy kontroli granicznej istnieje duże prawdopodobieństwo pojawienia się poszukiwanego paszportu.

Austria, Francja, Niemcy, Szwecja, Cypr, Finlandia, Polska, Litwa, Luksemburg i Irlandia umożliwiły dostęp lub są w trakcie umożliwiania dostępu funkcjonariuszom straży granicznej, którzy mogą wyszukiwać dane w bazie ręcznie lub automatycznie na przejściach granicznych. Zazwyczaj dostęp uzyskują za pomocą narzędzi I-24/7 oraz MIND & FIND przekazanych przez Interpol. Zaleca się stosowanie tej praktyki i uznaje się ją za optymalne wykorzystanie bazy danych Interpolu. Komisja zaleca także państwom członkowskim przekazanie Komisji wykazu „właściwych organów ścigania” na mocy prawa krajowego w rozumieniu art. 1 i 3 wspólnego stanowiska.

Mimo że jeszcze daleko jest do osiągnięcia pełnej zgodności wszystkich państw członkowskich ze zobowiązaniem zapewnienia dostępu do bazy danych Interpolu, statystyki Interpolu pokazują, że nastąpił widoczny wzrost liczby wyszukiwań w bazie danych dokonywanych przez państwa członkowskie. W okresie od stycznia do sierpnia 2007 r. państwa członkowskie przeprowadziły 4 202 000 wyszukiwania w porównaniu do 6692 wyszukiwań w analogicznym okresie w 2005 r.

4.5. Zapewnienie, że państwa członkowskie podejmą wymagane działania w przypadku, jeśli nastąpi identyfikacja pozytywna („trafienie”).

Mimo że niewiele państw członkowskich było w stanie podać w swoich odpowiedziach dane statystyczne i uśrednione, w ramach poświęconej tej kwestii sesji na spotkaniu ze specjalistami udało się ustalić pewne problemy i sformułować pewne zalecenia w tym zakresie.

Państwa członkowskie dokonały rozróżnienia pomiędzy wnioskami o potwierdzenie identyfikacji pozytywnej („trafienia”) a przekazywaniem powiązanych informacji, w którym to przypadku wniosek zostaje przesłany w wyniku dochodzenia lub śledztwa lub też w wyniku kontroli granicznej. Wszyscy zgodzili się, że szybkość odpowiedzi na wniosek ma największe znaczenie w tym ostatnim przypadku, gdzie możliwe jest naruszenie praw obywatela.

Jedną z kluczowych kwestii, którą państwa członkowskie określiły mianem kwestii najwyższej wagi w zakresie skutecznych i szybkich działań następujących po udanej identyfikacji, jest zwiększenie liczby pracowników Krajowych Biur Interpolu, tak aby umożliwić temu organowi pracę 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu i zapewnić Krajowym Biurom Interpolu dostęp do krajowych baz danych o paszportach i baz wizerunków posiadaczy paszportów. Te dwa kroki pomogłyby zdecydowanie zwiększyć tempo i skuteczność działań następujących po wniosku o potwierdzenie udanej identyfikacji.

Państwa członkowskie stwierdziły także, że z zadowoleniem przyjęłyby wprowadzenie pewnych norm w zakresie reagowania, takich jak ustalenie maksymalnego czasu na udzielenie odpowiedzi. Normy takie mogłyby być przyjęte najpierw przez państwa członkowskie, a potem mogłyby zostać rozszerzone na wszystkich członków Interpolu.

5. WNIOSKI OGÓLNE

Zauważyliśmy znaczną poprawę we wdrażaniu wspólnego stanowiska od czasu sprawozdania z 2006 r. Państwa członkowskie podjęły różne kroki w kierunku spełnienia swoich zobowiązań. Jednak pełne wdrożenie wspólnego stanowiska nadal nie nastąpiło i wymaga bardziej aktywnych starań i większego zaangażowania ze strony państw członkowskich.

Załącznik 1

STATYSTYKI INTERPOLU

1. Udział państw członkowskich w bazie danych o skradzionych dokumentach podróży

2005 | 2007 |

18 | 27 |

2. Zgłoszenia poszczególnych państw członkowskich do bazy danych o skradzionych dokumentach podróży

Państwo członkowskie | Liczba zgłoszonych dokumentów |

Austria | 113 769 |

Belgia | 342 104 |

Bułgaria | 63 |

Cypr | 3743 |

Dania | 120 |

Estonia | 100 126 |

Finlandia | 90 251 |

Francja | 15 179 |

Grecja | 24 194 |

Hiszpania | 224 |

Irlandia | 88 021 |

Litwa | 341 738 |

Luksemburg | 4496 |

Łotwa | 88 095 |

Malta | 1652 |

Niderlandy | 1 641 360 |

Niemcy | 1 969 842 |

Polska | 626 826 |

Portugalia | 10 386 |

Republika Czeska | 611 814 |

Rumunia | 832 927 |

Słowacja | 65 |

Słowenia | 90 054 |

Szwecja | 163 541 |

Węgry | 17 996 |

Włochy | 3 016 320 |

Zjednoczone Królestwo | 1 042 301 |

RAZEM | 11 237 207 |

3. Liczba dokumentów zarejestrowanych w bazie danych o skradzionych dokumentach podróży

2005 | 2007 |

Państwa członkowskie UE | 6 394 305 | 11 237 207 |

Kraje trzecie | 2 449 300 | 4 484 545 |

Razem | 8 843 605 | 15 721 752 |

4. Liczba wyszukiwań w bazie danych o skradzionych dokumentach podróży

2005 | 2007 |

Państwa członkowskie UE | 8520 | 4 202 000 |

Kraje trzecie | 34 796 | 6 232 469 |

Razem | 43 316 | 10 434 469 |

5. Liczba udanych trafień w Bazie danych o skradzionych dokumentach podróży

2005 | 2007 |

Państwa członkowskie UE | 381 | 1599 |

Kraje trzecie | 457 | 2180 |

Razem | 838 | 3779 |

[1] COM(2006) 167

[2] 910/1/06 ENFOPOL 108 SIRIS 108, 8 czerwca 2006 r.