KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 31.5.2018 COM(2018) 391 final 2018/0213(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie utworzenia Programu wspierania reform {SEC(2018) 280 final}

{SWD(2018) 310 final}

{SWD(2018) 311 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU Niniejszy wniosek przewiduje jako datę rozpoczęcia stosowania 1 stycznia 2021 r. i jest przedstawiany Unii składającej się z 27 państw członkowskich, zgodnie z notyfikacją o zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej i Euratomu przekazaną przez Zjednoczone Królestwo na podstawie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej, otrzymaną przez Radę Europejską w dniu 29 marca 2017 r. •Przyczyny i cele wniosku Reformy strukturalne oznaczają zmieniają – w trwały sposób – strukturę gospodarki oraz instytucjonalne i regulacyjne ramy, w których funkcjonują przedsiębiorstwa i obywatele. Często mają one na celu wyeliminowanie przeszkód dla działania sił napędowych wzrostu, poprzez na przykład reorganizację rynków pracy, produktów, usług i rynków finansowych, która przyczynia się do tworzenia miejsc pracy, większych inwestycji i wzrostu wydajności. Mogą one również mieć na celu zwiększenie skuteczności i jakości administracji publicznej oraz usług i świadczeń, jakie państwo oferuje swoim obywatelom. Dobrze dobrane i wprowadzane reformy strukturalne mogą przyspieszyć proces pozytywnej konwergencji społecznej i gospodarczej w państwach członkowskich, zarówno w strefie euro, jak i poza nią, oraz wzmocnić ich odporność gospodarczą. Oczekuje się, że efekty takiej konwergencji i wzmocnienia odporności doprowadzą do większego dobrobytu oraz zapewnią sprawne i stabilne funkcjonowanie unii gospodarczej i walutowej (UGW) jako całości. Skuteczna realizacja reform strukturalnych jest konieczna, by zwiększyć spójność, podnieść wydajność, stworzyć nowe miejsca pracy, pobudzać inwestycje i zapewnić zrównoważony wzrost gospodarczy. Tempo wzrostu gospodarczego w Europie jest najszybsze od dekady, a sprzyjają mu rekordowo wysoki wskaźnik zatrudnienia, ożywienie inwestycji i lepsza kondycja finansów publicznych. Obecnie sytuacja gospodarcza we wszystkich krajach Unii jest dość korzystna, co stwarza sprzyjające okoliczności dla wprowadzenia bardzo potrzebnych reform. Wdrażanie reform przebiega jednak powoli i niejednolicie w państwach członkowskich i nie we wszystkich obszarach polityki osiągane są satysfakcjonujące rezultaty, co ma negatywny wpływ na spójność i odporność gospodarek państw członkowskich Unii Europejskiej, a co za tym idzie – Unii jako całości. W tym kontekście postępy we wdrażaniu reform w państwach członkowskich spoza strefy euro, które są na drodze do przystąpienia do strefy euro, mogą mieć pozytywny wpływ na strefę euro jako całość. W związku z tym wdrażanie reform przez państwa członkowskie nienależące do strefy euro, które podejmują kroki zmierzające do przyjęcia euro, zasługuje na szczególną uwagę. Jedną z przyczyn powolnego wdrażania reform są słabe zdolności administracyjne. Innym powodem jest to, że korzyści wynikające z reform strukturalnych stają się widoczne często jedynie po długim czasie, podczas gdy związane z takimi reformami koszty gospodarcze, społeczne i polityczne są często ponoszone w perspektywie krótkoterminowej. Rządy krajowe mogą w związku z tym powstrzymywać się od przeprowadzenia niektórych reform, na przykład z powodu niewystarczających zdolności administracyjnych do ich realizacji, wysokich kosztów politycznych w perspektywie krótkoterminowej lub niekorzystnych skutków dla niektórych grup ludności. Natomiast rządom, które podejmują się przeprowadzenia reform, niekiedy trudno jest nadzorować ich wdrażanie do końca, bowiem cykl wyborczy jest często krótszy niż czas potrzebny do realizacji istotnych reform. W konsekwencji niezbędne reformy mogą zostać opóźnione, przerwane, a nawet zaprzepaszczone. Komisja pod przewodnictwem Jeana-Claude’a Junckera, opierając się na wizji określonej w sprawozdaniu pięciu przewodniczących, zdecydowała, że priorytety Komisji w ramach europejskiego semestru koncentrować się będą na „pozytywnym sprzężeniu zwrotnym” polegającym na wspieraniu inwestycji, dążeniu do reform strukturalnych oraz zapewnianiu odpowiedzialnych polityk budżetowych. W orędziu przewodniczącego Jean-Claude’a Junckera o stanie Unii w 2017 r., a także w dokumentach na temat pogłębienia unii gospodarczej i walutowej oraz przyszłości finansów Unii zaproponowano w celu wspierania reform strukturalnych wykorzystywanie opracowanego przez Komisję programu wspierania reform strukturalnych i wprowadzenie specjalnego instrumentu – Narzędzia Realizacji Reform, aby zapewnić finansowe zachęty dla państw członkowskich do przeprowadzania reform. Podkreślono również, że osiągnięcie większej konwergencji w kierunku bardziej odpornych struktur gospodarczych jest równie ważne dla państw członkowskich, które przygotowują się do przyjęcia wspólnej waluty. Te wytyczne polityczne skonkretyzowano w komunikacie Komisji na temat nowych instrumentów budżetowych na rzecz stabilnej strefy euro osadzonych w ramach prawnych Unii (6 grudnia 2017 r.). W komunikacie tym zaproponowano – w ramach wieloletnich ram finansowych (WRF) na okres po 2020 r. – utworzenie nowego narzędzia realizacji reform w celu wspierania wdrażania reform określonych w ramach europejskiego semestru oraz programu kontynuującego program wspierania reform strukturalnych, który obejmowałby również specjalny instrument wsparcia konwergencji, pomagający w przygotowaniach do członkostwa w strefie euro. Zamiar ten został potwierdzony w komunikacie Komisji w sprawie nowych, nowoczesnych wieloletnich ram finansowych na okres po 2020 r., przygotowanym na nieformalne spotkanie przywódców w dniu 23 lutego 2018 r. Zapowiedziano w nim, że narzędzie realizacji reform i instrument wsparcia konwergencji będą musiały zapewniać silne wsparcie i oferować mocne zachęty do przeprowadzenia szerokiego wachlarza reform we wszystkich państwach członkowskich. Wskazano również, że dla wszystkich tych instrumentów zapewniona zostanie linia budżetowa w wysokości co najmniej 25 mld EUR w okresie siedmiu lat. Ponadto wybór ten potwierdzono w komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, „Nowoczesny budżet dla Unii, która chroni, wspiera i broni – Wieloletnie ramy finansowe na lata 2021-2027” z dnia 2 maja 2018 r. Zapowiedziano w nim nowy, silny Program wspierania reform, który oferowałby wsparcie techniczne i finansowe na rzecz reform na szczeblu krajowym, o całkowitym budżecie 25 mld EUR. Nowy program będzie programem odrębnym, ale będzie miał komplementarny charakter wobec przyszłych funduszy unijnych, jak określono w rozporządzeniu (UE) XXX/xxx (nowym RWP). W takich właśnie okolicznościach Komisja proponuje nowy Program wspierania reform (zwany dalej „programem”), który obejmuje trzy odrębne, ale uzupełniające się instrumenty: (i) narzędzie realizacji reform w formie instrumentu wsparcia finansowego; (ii) program kontynuujący program wspierania reform strukturalnych w formie instrumentu wsparcia technicznego; oraz (iii) instrument wsparcia konwergencji, mający zapewnić konkretne i ukierunkowane wsparcie dla państw członkowskich spoza strefy euro (zwany również „instrumentem wsparcia konwergencji”). Program ma na celu wspieranie rządów i organów publicznych państw członkowskich, które wystąpią z wnioskiem o wsparcie techniczne lub przedłożą propozycje zobowiązań w zakresie reform, w ich wysiłkach na rzecz opracowania i wdrożenia reform strukturalnych pobudzających wzrost gospodarczy. Program ma przyczyniać się do osiągnięcia ogólnego celu, jakim jest zwiększenie spójności, konkurencyjności, wydajności, wzrostu gospodarczego oraz zatrudnienia. Może mieć on także pozytywny wpływ na wdrożenie Europejskiego filaru praw socjalnych. W tym celu powinien zapewniać odpowiednie zachęty finansowe do skutecznego przeprowadzenia reform o charakterze strukturalnym oraz wsparcie techniczne w celu wzmocnienia zdolności administracyjnych państw członkowskich w odniesieniu do wyzwań, przed którymi stają instytucje, sprawujący rządy, administracja publiczna oraz sektory gospodarczy i społeczny. Mając to na uwadze, ukierunkowane wsparcie techniczne i zachęty finansowe udzielone zostaną wszystkim państwom członkowskim, w tym – w ramach instrumentu wsparcia konwergencji – tym państwom członkowskim, których walutą nie jest euro, a które podjęły wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Program będzie spójny z istniejącymi politykami realizowanymi w ramach funduszy unijnych i innymi programami unijnymi. Ponadto program wykorzystuje doświadczenia zgromadzone przy realizacji programu wspierania reform strukturalnych. W obecnych wieloletnich ramach finansowych oraz przepisach sektorowych przewidziano na szczeblu unijnym kilka instrumentów wspierających realizację reform strukturalnych. Jeśli chodzi o dziedziny polityki, zalecenia polityczne sformułowane przez Unię w ramach europejskiego semestru pomagają określić priorytety reform i osiągnąć porozumienie polityczne na ten temat z państwami członkowskimi. Ponadto program wspierania reform strukturalnych zapewnia wsparcie techniczne dla państw członkowskich w zakresie przygotowania, opracowywania i wdrażania reform strukturalnych, podczas gdy programy w ramach funduszy unijnych służą do finansowania inwestycji związanych z projektami realizowanymi w obszarach polityki objętych funduszami unijnymi. Ramy prawne funduszy unijnych narzucają wymóg tematycznej koncentracji finansowania oraz określają szereg warunków podstawowych, jakie należy spełnić przed wypłatą środków. Choć w nowych wieloletnich ramach finansowych przewiduje się wzmocnienie powiązania między funduszami Unii i europejskim semestrem, a działania te w ramach funduszy unijnych mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów polityki spójności i zapewnienia skuteczności wypłaconych środków, nie zawsze są one wystarczające do usunięcia przeszkód utrudniających szybsze wdrażanie reform strukturalnych w państwach członkowskich.

Narzędzie Realizacji Reform Program ten, jako instrument służący do przekazywania wkładów finansowych państwom członkowskim, zapewni zachęty finansowe do realizacji reform, zachowując przy tym spójność z działaniami finansowanymi w ramach innych istniejących unijnych programów. Do tej pory środki na realizację działań związanych z inwestycjami w ramach reform strukturalnych w państwach członkowskich pochodziły głównie z funduszy UE. Jednakże, o ile fundusze unijne mogą wspierać inwestycje na rozwiązanie pewnych strukturalnych wyzwań dla polityki spójności, nie są one przeznaczone na wspieranie opracowywania i wdrażania reform strukturalnych, całościowo stawiających czoła wyzwaniom we wszystkich obszarach polityki określonych w ramach europejskiego semestru. Ponadto unijne fundusze nie mogą służyć do finansowania reform, które mają typowo regulacyjny charakter i nie obejmują kosztów realizacji lub inwestycji. Wiele wyzwań strukturalnych, z jakimi mierzą się państwa członkowskie, nie może zostać rozwiązanych wyłącznie poprzez inwestycje lub ściśle techniczną realizację programu; mogą one wymagać złożonego połączenia działań z zakresu polityki i prawodawstwa, inwestycji i poprawy zarządzania instytucjami i systemami. Reformy strukturalne mogą również wiązać się z wysokimi kosztami politycznymi w krótkiej perspektywie, które mogą udaremnić lub spowolnić ich realizację. Zachęty finansowe z budżetu Unii mogą pomóc w przezwyciężeniu tych przeszkód i – w połączeniu ze wsparciem technicznym lub niezależnie od niego – mogą pomóc wyzwolić poczucie politycznej odpowiedzialności za reformy. Pogłębiony dialog między Komisją i właściwymi organami krajowymi może zachęcić państwa członkowskie do opracowania i wdrożenia kompleksowego zestawu reform. Program wspierania reform, jako instrument służący do udzielania wsparcia finansowego, umożliwi zapewnianie tego rodzaju zachęt finansowych i jest w związku z tym zgodny ze środkami w ramach innych unijnych programów finansowania. Instrument Wsparcia Technicznego Program ten, jako instrument służący do udzielania wsparcia technicznego, umożliwia Komisji wspieranie organów państw członkowskich w ich wysiłkach zmierzających do opracowania reform zgodnie z własnymi priorytetami oraz zwiększenia własnej zdolności do opracowywania i wdrażania reform i strategii, a równocześnie korzystania z dobrych praktyk i przykładów ich partnerów. Instrument wsparcia technicznego opiera się na sukcesie programu wspierania reform strukturalnych, który doświadczył aż czterokrotnie (w 2017 r.), a nawet pięciokrotnie (w 2018 r.) większego zapotrzebowania niż jego roczny budżet dostępny w dwóch rundach selekcji podczas dotychczasowej realizacji. Koncentruje się on na udzielaniu dostosowanego do potrzeb wsparcia i wiedzy fachowej w terenie i ma zapewnić, by państwa członkowskie miały niezbędne zdolności instytucjonalne i administracyjne potrzebne do wdrożenia reform. W związku z tym jego celem jest zapewnianie organom krajowym wnioskujących państw członkowskich wsparcia przez cały proces reform lub w określonych stadiach lub na różnych etapach tego procesu. Instrument wsparcia technicznego w ramach programu, zaprojektowany jako kontynuacja istniejącego programu wspierania reform strukturalnych, jest konsekwentny, spójny i ma charakter uzupełniający względem istniejących zasobów przeznaczonych na budowanie zdolności oraz pomoc techniczną, dostępnych w ramach innych unijnych programów finansowania. Wsparcie techniczne zapewni wartość dodaną w stosunku do istniejącego wsparcia udzielanego w ramach różnych unijnych programów sektorowych oraz działań prowadzonych w ramach unijnych funduszy, ponieważ oferuje zindywidualizowaną perspektywę dla poszczególnych krajów, wspierając jednocześnie najważniejsze działania podejmowane w państwach członkowskich, zgodne z kluczowymi celami politycznymi Unii. Instrument wsparcia konwergencji Program ten, jako instrument służący do wspierania konwergencji w perspektywie przygotowania do członkostwa w strefie euro, umożliwi Komisji zaspokajanie konkretnych potrzeb państw członkowskich spoza strefy euro, które decydują się na wdrożenie reform strukturalnych, poprzez oferowanie dodatkowych narzędzi służących wzmacnianiu odporności ich gospodarek i struktur społecznych na wstrząsy, a także lepszemu przygotowaniu ich do członkostwa w strefie euro. Instrument wsparcia konwergencji uzupełni narzędzie realizacji reform, które dostępne jest dla wszystkich państw członkowskich. Obecnie brak jest instrumentów zapewniających bezpośrednie zachęty finansowe do wdrażania reform strukturalnych we wszystkich państwach członkowskich UE, a tym bardziej w państwach członkowskich spoza strefy euro. Państwa członkowskie, które nie należą do strefy euro, otrzymują fundusze unijne, środki te jednak nie są przeznaczone na istotne reformy strukturalne, które wzmocniłyby odporność gospodarczą i tym samym pomogłyby tym państwom członkowskim przygotować się kompleksowo do przyszłego członkostwa w strefie euro. Poprzez zapewnienie ukierunkowanego wsparcia dla państw członkowskich nienależących do strefy euro, które podjęły wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie, Program wspierania reform ma przyspieszyć proces konwergencji w tych państwach członkowskich, przyczyniając się w ten sposób do spełnienia kryteriów konwergencji i do budowania odporności strefy euro jako całości. Jeśli chodzi o spójność z innymi przepisami i politykami, program zapewnia komplementarność, synergie, spójność i zgodność z innymi programami unijnymi oraz politykami na szczeblu regionalnym, krajowym, unijnym i międzynarodowym, w szczególności ze względu na fakt, że uzupełnia on wytyczne polityczne formułowane w ramach europejskiego semestru oraz stymuluje wykorzystywanie funduszy unijnych. Komisja zapewni, aby działania, które mają być realizowane w ramach programu, uzupełniały się wzajemnie i nie pokrywały z innymi programami unijnymi i funduszami (w szczególności funduszami unijnymi), w oparciu o jasne reguły rozdziału. Ponadto wszystkie trzy instrumenty będą nadal koordynowane z innymi unijnymi programami i funduszami Unii dzięki zarządzaniu różnymi instrumentami w ramach wewnętrznych ustaleń roboczych Komisji. Posłuży do tego w szczególności istniejący już mechanizm koordynacji, w skład którego wchodzą przedstawiciele odpowiednich służb Komisji. Decyzje o udzieleniu wsparcia danemu państwu członkowskiemu będą, między innymi, uwzględniać istniejące działania i środki finansowane z funduszy i programów unijnych. Wzmocniony zostanie mechanizm koordynacji, aby odzwierciedlić zwiększoną potrzebę komplementarności, synergii, spójności i zgodności między różnymi programami w ramach WRF, w szczególności w celu – z jednej strony – przeprowadzenia procesu programowania funduszy UE w ramach zarządzania dzielonego oraz – z drugiej strony – takiego wyboru reform w ramach programu, aby zmaksymalizować wydajność i skuteczność unijnych działań i zasobów. Jeśli chodzi o zachęty finansowe, fakt, że reformy objęte wsparciem finansowym w ramach programu będą wskazywane w kontekście trwającej procedury europejskiego semestru, będzie mieć zasadnicze znaczenie dla zapewnienia dodatkowości i uniknięcia świadczenia wsparcia dla reform, które i tak zostałyby zrealizowane. Ponadto monitorowanie realizacji tych reform w ramach europejskiego semestru zapewni dodatkowe gwarancje w tym zakresie. •Spójność z innymi obszarami polityki Unii Wniosek jest spójny z innymi politykami Unii, takimi jak te realizowane w ramach europejskiego semestru, które koncentrują się na „pozytywnym sprzężeniu zwrotnym” polegającym na wspieraniu inwestycji, dążeniu do reform strukturalnych oraz zapewnianiu odpowiedzialnych polityk budżetowych, a także gwarantuje komplementarność i synergię z tymi politykami. Ponadto program opiera się na propozycjach zawartych w dokumencie na temat pogłębienia unii gospodarczej i walutowej i jest zgodny z orędziem o stanie Unii z 2017 r. (oraz załączonym do niego listem intencyjnym), jakie przewodniczący Juncker wygłosił w Parlamencie Europejskim w dniu 13 września 2017 r., nakreślając propozycje dotyczące pogłębienia unii gospodarczej i walutowej. Wniosek może również przyczynić się do wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych. Narzędzie realizacji reform i instrument wsparcia konwergencji zostały zaproponowane przez Komisję w komunikacie z dnia 6 grudnia 2017 r. jako nowe instrumenty budżetowe, stanowiące część pakietu inicjatyw na rzecz pogłębienia unii gospodarczej i walutowej. Program jest skutecznym sposobem udzielania państwom członkowskim wsparcia zarówno finansowego, jak i technicznego na wdrożenie reform strukturalnych, które z kolei mogą przyczynić się do realizacji innych unijnych polityk. Proces przeprowadzania reform jest złożony, generuje często wysokie koszty polityczne, wymaga eksperckiej wiedzy z różnych dziedzin i może mieć skutki o charakterze transgranicznym. Wsparcie Unii w ramach programu powinno przyczynić się do zwiększenia zdolności do przeprowadzenia w wielu obszarach polityki i we wszystkich państwach członkowskich dogłębnych reform pobudzających wzrost, które miałyby korzystny wpływ w całej Unii. Będzie dążyć się do zapewnienia spójności i zgodności z innymi politykami Unii, z jednej strony, za pomocą odpowiednich przepisów regulujących kwestie finansowania uzupełniającego zawartych w różnych aktach prawnych ustanawiających unijne programy i fundusze, a z drugiej strony poprzez wzmocnienie wewnętrznej koordynacji służb realizujących unijne polityki mające komplementarny charakter, w celu wykorzystania synergii i wzajemnego wpływu. Ponadto program wykorzystuje doświadczenia nabywane przy wdrażaniu programu wspierania reform strukturalnych. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawą wniosku jest art. 175 akapit trzeci i art. 197 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Art. 175 akapit trzeci TFUE stanowi, że jeśli działania szczególne okażą się niezbędne poza funduszami i bez uszczerbku dla środków przyjętych w ramach innych polityk Unii, działania takie mogą być przyjmowane przez Parlament Europejski i Radę, stanowiące zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym oraz Komitetem Regionów. Art. 197 ust. 2 TFUE stanowi, że Unia może wspierać wysiłki państw członkowskich zmierzające do poprawy ich zdolności administracyjnej w zakresie wdrażania prawa Unii, między innymi poprzez ułatwianie wymiany informacji oraz wspieranie programów szkolenia. Żadne państwo członkowskie nie jest zobowiązane do korzystania z tego wsparcia. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, ustanawiają niezbędne ku temu środki, z wyłączeniem jakiejkolwiek harmonizacji przepisów ustawowych i wykonawczych państw członkowskich. W świetle art. 175 i 197 TFUE program ma przyczynić się do zwiększenia spójności, konkurencyjności, wydajności, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, a w tym kontekście może zdecydowanie przyczynić się do: (i) dokończenia reform o charakterze strukturalnym mających na celu poprawę wydajności gospodarek krajowych oraz promowanie odpornych struktur gospodarczych i społecznych w państwach członkowskich; (ii) wzmocnienia zdolności administracyjnych państw członkowskich, aby mogły one sprostać wyzwaniom, przed którymi stają instytucje, sprawujący rządy, administracja publiczna oraz sektory gospodarczy i społeczny; oraz (iii) dokończenia reform o charakterze strukturalnym, które promują odporne struktury gospodarcze i społeczne, oraz do wzmocnienia zdolności administracyjnych tych państw członkowskich, których walutą nie jest euro, a które podjęły wyraźne zobowiązania oraz działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie, w celu wspierania przygotowania do członkostwa w strefie euro. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Finansowanie proponowanych działań za pośrednictwem przedmiotowego programu jest zgodne z zasadą europejskiej wartości dodanej oraz zasadą pomocniczości. Finansowanie z budżetu unijnego skupia się na działaniach, których cele nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez same państwa członkowskie („kryterium konieczności”) i gdzie interwencja Unii może przynieść wartość dodaną w porównaniu z działaniami samych państw członkowskich. Ogólnymi celami programu są poprawa spójności, konkurencyjności, wydajności, wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Dlatego też powinien on zapewniać zachęty finansowe do podejmowania działań odpowiadających na wyzwania o charakterze strukturalnym i pomagać wzmacniać zdolności administracyjne państw członkowskich w zakresie ich instytucji oraz sektorów gospodarczych i społecznych. Podstawowym założeniem programu jest fakt, że wsparcie udzielane jest na zasadzie dobrowolności. W związku z tym każde państwo członkowskie samo decyduje, czy – w świetle możliwości dostępnych na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym – konieczne są działania na szczeblu unijnym. Wdrożenie reform nadal należy do kompetencji krajowych, a państwa członkowskie uczestniczą we wszystkich etapach procesu wdrażania narzędzia realizacji reform. Wdrażanie reform strukturalnych jest przedmiotem wspólnego zainteresowania dla Unii i strefy euro, ponieważ reformy pomagają wzmocnić odporność nie tylko gospodarek państw, które reformy te przeprowadzają, lecz również Unii i strefy euro jako całości. Jeśli chodzi o narzędzie realizacji reform, program jest bezpośrednią reakcją na słabe i niejednolite wdrażanie reform strukturalnych w państwach członkowskich, w szczególności w odniesieniu do problemów stwierdzonych w ramach europejskiego semestru. W tym względzie Komisja jest najbardziej kompetentna, aby podjąć inicjatywę na szczeblu Unii, ponieważ dysponuje kompleksowymi, dotyczącymi poszczególnych państw danymi na temat wdrażania reform i posiada wiedzą fachową, która pozwoli jej, wraz z zainteresowanymi państwami członkowskimi, określić istotne wyzwania, którym należy stawić czoła. Porozumienie w sprawie pakietów reform między Komisją a danym państwem członkowskim (zatwierdzone w odpowiednim akcie wykonawczym) zwiększy poczucie odpowiedzialności na gruncie krajowym, ponieważ pierwotny wniosek dotyczący zobowiązań w zakresie reform będzie pochodzić z danego państwa członkowskiego i będzie stanowić „wewnętrzny”, dostosowany do sytuacji krajowej produkt. Oznacza to również stały dialog merytoryczny między Komisją a danym państwem członkowskim. Okres wdrażania tego instrumentu będzie obejmował całe kolejne WRF, dzięki czemu zapewniona zostanie ciągłość działań reformatorskich, a państwa członkowskie będą mogły wybrać odpowiedni czas na ubieganie się o wsparcie finansowe. Jeśli chodzi o Instrument Wsparcia Technicznego (kontynuację programu wspierania reform strukturalnych), Komisja ma najlepsze kompetencje, by podjąć działania na poziomie Unii. Od czasu wprowadzenia programu wspierania reform strukturalnych stworzyła już (i w związku z tym może z niej korzystać) ogólnounijną bazę danych wiedzy fachowej; jest najwłaściwszym podmiotem, który może ułatwić wymianę najlepszych praktyk; i może tworzyć synergie w celu wspomagania wysiłków reformatorskich w różnych państwach członkowskich oraz stawienia czoła wyzwaniom wspólnym dla kilku krajów. Jednocześnie koordynacja wsparcia świadczona przez Komisję zapewnia dostęp do kompleksowej wiedzy fachowej, wymianę dobrych praktyk i wsparcie na różnych etapach procesu reform. Ponadto, poprzez stworzenie synergii między państwami członkowskimi, działania na poziomie UE przyczyniają się do rozwiązywania transgranicznych lub ogólnounijnych problemów. Jeśli chodzi o instrument wsparcia konwergencji, ma on na celu zwiększenie odporności gospodarki państw nienależących do strefy euro poprzez wspieranie realnej konwergencji. Ma decydujące znaczenie nie tylko dla tych państw członkowskich, ale także dla dobrobytu Unii jako całości, a w szczególności dla płynnego przyłączenia się do strefy euro i sprawnego jej funkcjonowania. Ponadto instrument zapewnia ukierunkowane wsparcie techniczne w zakresie zdolności administracyjnych w odniesieniu do przygotowań do członkostwa w strefie euro. Działanie na szczeblu Unii jest zatem konieczne do osiągnięcia tego celu. Te cele, a mianowicie podjęcie działań reformatorskich o charakterze strukturalnym, które przyczynią się do zwiększenia odporności gospodarki przeprowadzających je państw, Unii i strefy euro, a także wzmocnienie zdolności administracyjnej państw członkowskich nie mogą zostać osiągnięte w wystarczającym stopniu przez państwa członkowskie działające samodzielnie, natomiast interwencja Unii może wnieść wartość dodaną poprzez ustanowienie programu, który może zapewniać zachęty finansowe i wsparcie techniczne dla opracowywania i wdrażania reform strukturalnych w Unii. •Proporcjonalność Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności, ponieważ ogranicza się do minimum wymaganego dla osiągnięcia wymienionych celów na szczeblu unijnym i nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. Wsparcie udzielane w ramach trzech instrumentów, które składają się na Program na lata 2021–2027, udzielane jest po złożeniu przez państwo członkowskie dobrowolnego wniosku. Dobrowolny charakter programu i oparta na konsensusie współpraca w trakcie całego procesu stanowią dodatkową gwarancję poszanowania zasady proporcjonalności oraz wzrostu wzajemnego zaufania i zacieśnienia współpracy między państwami członkowskimi a Komisją. •Wybór instrumentu Celów opisanych w poprzednich sekcjach nie można osiągnąć poprzez harmonizację prawodawstwa ani dobrowolne działania państw członkowskich. Jedynie rozporządzenie umożliwi ich osiągnięcie. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post / oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Narzędzie realizacji reform i instrument wsparcia konwergencji to nowe wnioski, w związku z czym nie zostały one jeszcze poddane ocenie ex post/ocenie adekwatności.

Instrument Wsparcia Technicznego stanowi kontynuację istniejącego programu wspierania reform strukturalnych na lata 2017–2020, którego podstawą jest rozporządzenie (UE) 2017/825, które weszło w życie w dniu 20 maja 2017 r. Wdrażanie programu wspierania reform strukturalnych rozpoczęło się wraz z przyjęciem we wrześniu 2017 r. rocznego programu prac na 2017 r. i kontynuowane było wraz z przyjęciem w marcu 2018 r. rocznego programu prac na 2018 r. Zgodnie z art. 16 rozporządzenia (UE) 2017/825 do połowy 2019 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie roczne sprawozdanie monitorujące z wdrażania programu oraz niezależne sprawozdanie z oceny. Nawet jeśli z regulacyjnego punktu widzenia jest jeszcze za wcześnie na formalną ocenę, pewne wnioski wyciągnięto przy okazji wcześniej udzielanego wsparcia technicznego dla reform strukturalnych, zwłaszcza w Grecji, w ramach grupy zadaniowej ds. Grecji. Grupa zadaniowa ds. Grecji Wsparcie techniczne dla reform strukturalnych udzielone Grecji przez służby Komisji i koordynowane przez grupę zadaniową ds. Grecji było przedmiotem ocen, zarówno wewnętrznych, jak i zewnętrznych, które dostarczyły wniosków przydatnych przy tworzeniu Programu. Komisja przeprowadza także obecnie zewnętrzną ocenę ex post wsparcia technicznego udzielonego Grecji. Wsparcie techniczne udzielane pod nadzorem grupy zadaniowej ds. Grecji zostało ocenione przez niezależną firmę konsultingową w lipcu 2014 r. W wyniku tej oceny stwierdzono, że zasadniczo wsparcie techniczne przyczyniło się do realizacji programu reform w Grecji w dziedzinie administracji podatkowej i administracji centralnej w latach 2011-2013. Stwierdzenie to zostało oparte na ocenie skuteczności, wydajności, adekwatności i trwałości udzielonego wsparcia i zostało w dużej mierze potwierdzone w odpowiedziach większości zainteresowanych stron, które wskazały, że w razie braku wsparcia technicznego udzielonego przez grupę zadaniową ds. Grecji podjęte reformy by się nie urzeczywistniły. Ponadto w 2015 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy przeprowadził kontrolę wykonania zadań, aby ocenić, jak skutecznie grupa zadaniowa ds. Grecji zarządzała wsparciem dla Grecji oraz czy wsparcie przyczyniło się do realizacji reform w tym kraju (ograniczonych do programu dostosowań gospodarczych). Trybunał Obrachunkowy stwierdził, że ogólnie rzecz biorąc, grupa zadaniowa ds. Grecji skutecznie zrealizowała swój mandat, udzielając odpowiedniego wsparcia technicznego w prawie wszystkich obszarach należących do spektrum polityki publicznej, co było w dużym stopniu zbieżne z warunkami programu dostosowań gospodarczych. Trybunał Obrachunkowy wskazał pewne niedociągnięcia, zwłaszcza brak odrębnego budżetu, brak kompleksowej strategii i brak systematycznego monitorowania wyników. Niedociągnięcia te zostały następnie uwzględnione w ramach prac Służby ds. Wspierania Reform Strukturalnych i w koncepcji programu wspierania reform strukturalnych na lata 2017–2020. •Ocena ex ante i pierwsze wnioski z realizacji programu wspierania reform strukturalnych Przed wnioskiem dotyczącym programu wspierania reform strukturalnych z listopada 2015 r., który stał się rozporządzeniem (UE) 2017/825, Komisja przeprowadziła ocenę ex ante w celu oceny wyzwań i problemów, z jakimi trzeba się zmierzyć przy opracowywaniu i wdrażaniu reform w Unii, możliwych rozwiązań tych problemów, a co za tym idzie - oszacowania celów programu wspierania reform strukturalnych i potencjalnych mechanizmów ich realizacji. Na podstawie oceny ex ante stwierdzono, że brak wdrażania reform w państwach członkowskich zmniejszył zdolność Unii do reagowania na wstrząsy, a przede wszystkim ograniczył odporność UGW, która jest niezbędna do zapewnienia konwergencji między państwami członkowskimi i w ramach ich społeczeństw. Zgodnie z oceną ex ante problemy te spowodowane są przede wszystkim ograniczonymi możliwościami administracyjnymi i instytucjonalnymi oraz niewystarczającym stosowaniem i wdrażaniem przepisów Unii. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Na potrzeby otwartych konsultacji społecznych przeprowadzanych zgodnie z wymogami w zakresie lepszego stanowienia prawa, program wspierania reform strukturalnych został ujęty w „klastrze spójności”, który obejmuje pytania w następujących obszarach: polityka regionalna, zatrudnienie i sprawy społeczne, włączenie społeczne, kształcenie i szkolenie zawodowe, badania naukowe i innowacje, przedsiębiorstwa i przemysł, energia, wymiar sprawiedliwości i prawa podstawowe, migracja i azyl, transport, rozwój obszarów wiejskich, gospodarka cyfrowa i społeczeństwo cyfrowe, działania w dziedzinie klimatu, gospodarka morska i rybołówstwo, reformy strukturalne oraz strategie na rzecz młodzieży. W kwestionariuszu dotyczącym konsultacji obecny program wspierania reform strukturalnych nie został wyraźnie wymieniony jako jeden z programów finansowania w ramach „klastra spójności”; w związku z tym pytania te miały jedynie ograniczone znaczenie przy opracowywaniu Programu. Niektóre wyniki konsultacji społecznych mogą być jednak istotne (np. odpowiedzi na pytania, w których wyraźnie mówi się o wdrażaniu reform (strukturalnych) w państwach członkowskich). W ramach „pakietu dotyczącego UGW” z dnia 6 grudnia 2017 r. w sprawie pogłębienia unii gospodarczej i walutowej Komisja ogłosiła zamiar stworzenia nowego narzędzia realizacji reform na okres po 2020 r., aby wesprzeć wdrażanie krajowych reform wskazanych w ramach procedury europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej, oraz wprowadzenie programu pilotażowego (poprzez zmianę rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów), którego celem jest przetestowanie tego pomysłu już w obecnym okresie programowania. W związku z tym Komisja postanowiła zorganizować warsztaty techniczne w każdym państwie członkowskim. Cel warsztatów było dwojaki: zebrać opinie państw członkowskich na temat pilotażowej wersji narzędzia realizacji reform członkowskich i zbadać poziom ich zainteresowania tym narzędziem; oraz zebrać pomysły na temat kształtu przyszłego narzędzia realizacji reform i rodzajów reform, na potrzeby których instrument ten mógłby zostać wykorzystany. Informacje zwrotne otrzymane od państw członkowskich na temat narzędzia realizacji reform zostały uwzględnione w ocenie skutków jako konsultacje z zainteresowanymi stronami. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Nie dotyczy •Ocena skutków Niniejszemu wnioskowi towarzyszy ocena skutków. W ocenie skutków rozważono wariant zakładający, że obecnie istniejące programy unijne będą kontynuowane po 2020 r. w swojej obecnej formie. Gdyby procedura europejskiego semestru pozostała niezmieniona, w ramach programu wspierania reform strukturalnych nadal udzielano by wsparcia technicznego państwom członkowskim przy obecnych ograniczonych zasobach finansowych, a fundusze unijne pozostałyby jedynymi unijnymi instrumentami inwestycyjnymi zapewniającymi środki na wdrażanie niektórych reform strukturalnych. To one także miałyby rolę motywującą do przeprowadzenia pewnych reform za pośrednictwem istniejących powiązań między funduszami Unii a europejskim semestrem.

Istniejące instrumenty na szczeblu Unii nie zachęcają przedsiębiorstw w wystarczającym stopniu do zdecydowanego podejmowania reform strukturalnych i przyspieszenia tempa ich wdrażania. W związku z tym nie dały one rady zmniejszyć podatności na wstrząsy; nie dostarczają one również ukierunkowanego wsparcia na wdrażanie reform w państwach członkowskich spoza strefy euro. W związku z tym Komisja proponuje nowy instrument na szczeblu unijnym, który jest kontynuacją programu wspierania reform strukturalnych, oraz dodaje zachęty finansowe mające wspierać wdrażanie reform strukturalnych w postaci planowanego narzędzia realizacji reform. Ponadto utworzony zostanie specjalny instrument ukierunkowany na reformy w państwach członkowskich spoza strefy euro podejmujących wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty, który zapewnić ma dodatkowe wsparcie na realizację reform w państwach członkowskich przygotowujących się do przystąpienia do strefy euro oraz zwiększyć pozytywne skutki dla państw członkowskich nienależących do strefy euro, a także dla strefy euro jako całości. Na potrzeby tego wymogu „wyraźne działania” stanowi wystosowanie oficjalnego pisma do Komisji, w którym rząd zainteresowanego państwa członkowskiego zobowiązuje się wyraźnie do przystąpienia do strefy euro w określonych, rozsądnych ramach czasowych oraz przedstawia – w porozumieniu z Komisją – wiarygodny plan działania, wraz z harmonogramem jego realizacji, mający na celu wdrożenie konkretnych środków przygotowujących to państwo członkowskie do udanego członkostwa w strefie euro, w tym działań zapewniających pełne dostosowanie ustawodawstwa krajowego do wymogów przewidzianych w prawie UE (w tym unii bankowej). Wpływ programu będzie zależeć przede wszystkim od reform, które państwa członkowskie zaproponują i wdrożą w kontekście narzędzia realizacji reform lub od rodzaju wsparcia, o które wystąpią i które wykorzystają w ramach instrumentu wsparcia technicznego. Zasadniczo oczekuje się, że program przyniesie korzyści gospodarkom państw członkowskich, pozwoli zwiększyć odporność na wstrząsy, a także przyniesie pozytywne skutki uboczne dla innych państw członkowskich. Przewiduje się zatem, że w perspektywie długoterminowej będzie miał on pozytywny wpływ na wzrost gospodarczy w całej Unii, a także przyczyni się do poprawy krajowej sytuacji budżetowej oraz wskaźników zadłużenia. Oczekuje się także, że program wpłynie również pozytywnie na zatrudnienie dzięki stymulowaniu tworzenia miejsc pracy w całej UE. Cel ten może zostać osiągnięty na przykład poprzez reformy rynku pracy, w szczególności te zapewniające podnoszenie umiejętności i kwalifikacji siły roboczej oraz dostosowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy. Program może mieć również pozytywny wpływ na dystrybucję dochodów, aktywną politykę w zakresie rynku pracy, włączenie społeczne i ochronę socjalną, poprzez wspieranie wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych. Może on również wspierać reformy w szeroko pojętej administracji publicznej oraz walkę z uchylaniem się od opodatkowania i korupcją, które przynoszą poważne szkody obywatelom i przedsiębiorstwom, a także utrudniają dobre rządy i rozwój gospodarczy. Oczekuje się, że program przyniesie korzyści w postaci niskiego poziomu obciążeń administracyjnych. Wkład finansowy z narzędzia realizacji reform zostanie wypłacony w formie finansowania niepowiązanego z kosztami, dzięki czemu ograniczone zostaną koszty administracyjne i koszty transakcji zarówno dla Komisji, jak i dla państw członkowskich. Aby zminimalizować obciążenia administracyjne związane z narzędziem realizacji reform oraz umożliwić uproszczenia, w ramach procedury europejskiego semestru monitorowana będzie realizacja celów pośrednich i końcowych. Procedury administracyjne odnoszące się do tych trzech instrumentów z dziedziny wsparcia technicznego pozostaną bardzo proste – np. jeśli chodzi o instrument wsparcia technicznego, złożenie wniosków nie będzie skomplikowane, a wymagane informacje będą ograniczone do minimum. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej dokonała przeglądu projektu oceny skutków i wydała w dniu 22 maja 2018 r. pozytywną opinię z zastrzeżeniami. Kwestie podniesione przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej zostały uwzględnione w zmienionej wersji dokumentu roboczego służb Komisji zawierającego ocenę skutków. Przedstawiono uzasadnienie klucza do ustalenia wkładu na potrzeby narzędzia realizacji reform i wyjaśniono jego adekwatność (w tym na przykładzie). Doprecyzowano zakres narzędzia realizacji reform. Rozszerzono ocenę skutków, aby ocenić współfinansowanie i częściową koncentrację wydatków na wstępie jako alternatywny mechanizm realizacji. Przedstawiono również wyjaśnienia potencjalnych zagrożeń związanych z tym mechanizmem (dotyczące pokusy nadużycia, wolumenu oraz procedur zawieszania, anulowania i odzyskiwania środków). Specjalny załącznik w dokumencie roboczym służb Komisji zawierającym ocenę skutków zawiera dalsze szczegółowe informacje na temat zmian wprowadzonych w następstwie opinii Rady ds. Kontroli Regulacyjnej. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Wniosek nie jest związany z działaniami dotyczącymi sprawności regulacyjnej i uproszczeń oraz nie pociąga za sobą konieczności poniesienia kosztów przestrzegania przepisów ze strony MŚP lub innych podmiotów. Program będzie realizowany poprzez platformę elektroniczną, która będzie dostępna dla służb Komisji i państw członkowskich. •Prawa podstawowe Wniosek może mieć pozytywny wpływ na ochronę i rozwój praw podstawowych Unii, przy założeniu że państwa członkowskie wystąpią i otrzymają pomoc w powiązanych dziedzinach. Na przykład pomoc w dziedzinach takich jak migracja, rynek pracy i ubezpieczenia społeczne, opieka zdrowotna, edukacja, środowisko, prawa własności, administracja publiczna i system sądownictwa może wspierać takie prawa podstawowe Unii jak godność, wolność, równość, solidarność, prawa obywatelskie i sprawiedliwość. 4.WPŁYW NA BUDŻET Pula środków finansowych przeznaczona na realizację programu w okresie od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 grudnia 2027 r. wynosi 25 mld EUR w cenach bieżących. Orientacyjny podział powyższej kwoty jest następujący: (i) do 22 mld EUR na narzędzie realizacji reform; (ii) do 840 mln EUR na instrument wsparcia technicznego oraz (iii) do 2,16 mld EUR na instrument wsparcia konwergencji, z czego do 2 mld EUR na wsparcie finansowe oraz do 160 mln EUR na wsparcie techniczne. W przypadku gdy do końca 2023 r. państwo członkowskie kwalifikujące się w ramach instrumentu wsparcia konwergencji nie podejmie wyraźnych działań zmierzających do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie, kwotę dostępną dla tego państwa członkowskiego w ramach wsparcia finansowego z instrumentu wsparcia konwergencji przesuwa się do budżetu narzędzia realizacji reform. Komisja przyjmie decyzję w sprawie przesunięcia po wysłuchaniu zainteresowanego państwa członkowskiego. Ocena skutków finansowych regulacji zawiera odpowiednie objaśnienia dotyczące podziału dostępnych środków. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania W celu monitorowania wyników programu w realizacji celów szczegółowych określonych w art. 6 rozporządzenia wskazano pewne kluczowe wskaźniki wykonania, które będą gromadzone w regularnych odstępach czasu. Zestaw wskaźników został zdefiniowany na poziomie poszczególnych działań prowadzonych w ramach wsparcia w celu zebrania odpowiednich danych jednostkowych, które zostaną zagregowane na poziomie programu. Dane będą zbierane przez Komisję przy użyciu specjalnego narzędzia monitorowania, z podziałem na obszary polityki i państwa członkowskie. Jeśli chodzi o wkłady finansowe (przyznane w ramach narzędzia realizacji reform oraz wsparcia finansowego z instrumentu wsparcia konwergencji), szczegółowe wskaźniki produktu, rezultatu i oddziaływania będą określane w każdym planie zobowiązań do reform uzgodnionym z państwami członkowskimi, tak aby zrealizowanie celów pośrednich i celów końcowych zostało ustalone jako warunek otrzymania wkładu finansowego. W tym celu państwa członkowskie uwzględnią w swoich rocznych sprawozdaniach na temat postępów dowody świadczące o postępach w realizacji celów pośrednich i końcowych oraz zapewnią Komisji dostęp do leżących u ich podstaw danych, w tym, w stosownych przypadkach, danych administracyjnych. Jeśli chodzi o Instrument Wsparcia Technicznego, szczegółowe wskaźniki rezultatu i oddziaływania zostaną określone w odniesieniu do konkretnych projektów i obejmować będą wartości bazowe i cele, aby monitorować postępy w realizacji celów końcowych i oceniać wpływ wdrożonych reform. Wskaźniki te zostaną również wykorzystane w ramach wsparcia technicznego z instrumentu wsparcia konwergencji.

Ocena śródokresowa i ocena ex post zostaną przeprowadzone w odniesieniu do każdego instrumentu w celu oceny skuteczności, wydajności, adekwatności, spójności i unijnej wartości dodanej tych trzech instrumentów, a wyniki zostaną zagregowane w ramach przekrojowej oceny całego programu. Oceny będą przeprowadzane zgodnie z pkt 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., w którym trzy instytucje potwierdziły, że ocena obowiązującego ustawodawstwa i polityk powinna stanowić podstawę dla oceny skutków poszczególnych wariantów dalszych działań. Oceny będą obejmowały wnioski z dotychczasowych doświadczeń, aby umożliwić wykrycie ewentualnych braków i problemów, zidentyfikowanie możliwości dalszego usprawnienia działań lub ich rezultatów oraz zmaksymalizowanie ich wykorzystania i wpływu. Oceny przeprowadza się w terminie pozwalającym na uwzględnienie ich wyników w procesie decyzyjnym. Ocena śródokresowa programu zostanie przeprowadzona, gdy dostępne będą wystarczające informacje na temat realizacji programu, jednak nie później niż w ciągu czterech lat od rozpoczęcia realizacji programu. Po zakończeniu realizacji programu, lecz nie później niż cztery lata po upływie okresu stosowania rozporządzenia, Komisja przeprowadza ocenę końcową programu. Komisja przekaże wnioski z tych ocen, opatrzone własnymi komentarzami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów. •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw) Nie dotyczy •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Program wspierania reform składa się z trzech odrębnych i wzajemnie uzupełniających się instrumentów: a) narzędzia realizacji reform, które będzie dostarczać państwom członkowskim zachęt finansowych do wdrażania reform strukturalnych wskazanych w ramach procedury europejskiego semestru (rozdział II); b) instrumentu wsparcia technicznego, który będzie wspierać państwa członkowskie za pomocą środków technicznych we wdrażaniu strukturalnych reform instytucjonalnych, administracyjnych i pobudzających wzrost gospodarczy (rozdział III); oraz c) instrumentu wsparcia konwergencji pomagającego w przygotowaniach do przyłączenia się do strefy euro, który będzie udzielać dodatkowego wsparcia, zarówno technicznego, jak i finansowego, państwom członkowskim, których walutą nie jest euro i które podjęły wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie (rozdział IV) (art. 3). Ogólnym celem programu jest zwiększenie spójności, konkurencyjności, wydajności, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. W tym celu powinien on zapewniać zachęty finansowe do podejmowania działań odpowiadających na wyzwania o charakterze strukturalnym i pomagać wzmacniać zdolności administracyjne państw członkowskich w zakresie ich instytucji oraz sektorów gospodarczego i społecznego (art. 4). Cele szczegółowe programu określa się dla każdego instrumentu wchodzącego w jego skład (art. 5). W przypadku narzędzia realizacji reform powinny one polegać na osiągnięciu określonych celów pośrednich i końcowych na drodze do wprowadzenia w życie zobowiązań do reform. Ich osiągnięcie powoduje uruchomienie zachęt finansowych. W przypadku instrumentu wsparcia technicznego cele te powinny polegać na wspieraniu wysiłków organów krajowych mających na celu poprawę ich zdolności administracyjnych w zakresie planowania, opracowywania i wdrażania reform, w tym przez wymianę dobrych praktyk, odpowiednich procesów i metod oraz bardziej efektywne i skuteczne zarządzanie zasobami ludzkimi. Cele te powinny być realizowane we wszystkich państwach członkowskich, w tym – w ramach instrumentu wsparcia konwergencji – w państwach, których walutą nie jest euro i które podjęły wyraźne zobowiązania oraz działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie. Zakres stosowania tych trzech instrumentów obejmuje szeroki zakres polityk, w tym obszary związane z zarządzaniem finansami i aktywami publicznymi, reformami instytucjonalnymi i administracyjnymi, otoczeniem biznesowym, rynkami produktów i rynkami pracy, kształceniem i szkoleniem, zrównoważonym rozwojem, zdrowiem publicznym, edukacją i sektorem finansowym (art. 6). Całkowita pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wyniesie 25 miliardów EUR. Kwota ta zostanie orientacyjnie rozdzielona na trzy instrumenty w następujący sposób: 22 mld EUR na narzędzie realizacji reform, 840 mln EUR na instrument wsparcia technicznego i 2,16 mld EUR na instrument wsparcia konwergencji. Na podstawie przepisów rozporządzenia (UE) [nowego RWP] państwa członkowskie mogą zwrócić się o przesunięcie do 5 % alokacji finansowych dla programu z EFRR, EFS+, Funduszu Spójności lub EFMR do niniejszego programu. Przesunięte środki są wdrażane zgodnie z zasadami niniejszego programu i na rzecz zainteresowanego państwa członkowskiego (art. 7). We wnioskach Komisji dotyczących wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 ustalono bardziej ambitny cel uwzględniania kwestii klimatu we wszystkich programach UE – docelowy poziom unijnych wydatków przyczyniających się do wypełniania celów klimatycznych ma wynieść 25 %. Wkład niniejszego programu w osiągnięcie tego celu ogólnego będzie śledzony za pomocą unijnego systemu wskaźników klimatycznych na odpowiednim poziomie dezagregacji, w tym przy użyciu, w miarę dostępności, bardziej precyzyjnych metod. Komisja nadal będzie przedstawiała informacje pod kątem środków na zobowiązania w ujęciu rocznym, w kontekście rocznego projektu budżetu. Aby wspierać pełne wykorzystanie potencjału programu w realizacji celów klimatycznych, Komisja postara się wskazywać odpowiednie działania podczas procesów przygotowania, wdrażania, oceny i ewaluacji programu. Narzędzie realizacji reform Do uzyskania finansowania w ramach narzędzia realizacji reform będą się kwalifikować m.in. reformy strukturalne mające na celu sprostanie wyzwaniom wskazanym w ramach europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej, w tym wyzwań określonych w zaleceniach dla poszczególnych krajów (art. 8). Ustalone zostaną maksymalne kwoty dla poszczególnych państw członkowskich. Kwoty te należy obliczać na podstawie liczby ludności każdego państwa członkowskiego (art. 9). Środki finansowe z narzędzia realizacji reform będą przydzielane państwom członkowskim etapowo. Podczas pierwszego dwudziestomiesięcznego etapu państwom członkowskim udostępniana będzie połowa (11 mld EUR) całkowitej puli środków finansowych narzędzia realizacji reform; po przedstawieniu projektu zobowiązań do reform państwa członkowskie będą mogły otrzymać kwotę nieprzekraczającą ich maksymalnego przydziału. Podczas kolejnego etapu, trwającego do końca programu (drugi etap), Komisja będzie przeprowadzać w określonych odstępach czasu wezwania, aby przydzielić pozostałą połowę (11 mld EUR) całkowitej puli środków finansowych instrumentu oraz niewykorzystane kwoty z poprzedniego etapu. W ramach każdego wezwania przeprowadzanego podczas drugiego etapu Komisja będzie wzywać do przedkładania projektów reform wszystkie państwa członkowskie jednocześnie; na podstawie tych projektów reform państwa członkowskie będą mogły otrzymać swój maksymalny wkład finansowy. Należy podkreślić na samym początku, że pierwsze wezwanie zorganizowane przez Komisję podczas drugiego etapu będzie dotyczyć pozostałej kwoty stanowiącej połowę całkowitej puli środków finansowych instrumentu (tzn. 11 mld EUR) oraz ewentualnej niewykorzystanej kwoty z pierwszego etapu przydziału. Komisja przeprowadza kolejne wezwania tylko w przypadku, gdy całkowita pula środków finansowych nie została w pełni wykorzystana. W tym celu Komisja będzie przyjmować i publikować orientacyjny kalendarz przyszłych wezwań, które będą organizowane, podając przy każdym wezwaniu informację o wysokości kwoty pozostałej z całkowitej puli środków finansowych, która będzie dostępna w ramach wezwania (art. 10). Podejście to odpowiada na potrzebę zapewnienia zewnętrznej przejrzystości w zakresie kwot i harmonogramu takich wezwań. Projekt zobowiązań do reform będzie przedstawiany przez państwo członkowskie wraz z krajowym programem reform, w formie odrębnego załącznika. Odrębny załącznik będzie mógł być przedkładany jednocześnie z krajowym programem reform albo w innym terminie.

Same państwa członkowskie powinny wybrać reformy odpowiadające na wyzwania wskazane w kontekście europejskiego semestru i zaproponować szczegółowy pakiet środków służących wdrożeniu tych reform, wskazując odpowiednie cele pośrednie i końcowe oraz harmonogram wdrażania nieprzekraczający trzech lat (art. 11). Projekt zobowiązań do reform będzie można zmienić tylko jeden raz podczas okresu trwania programu; dopuszcza się takie zmiany, jeżeli uzasadniają je obiektywne okoliczności (art. 13). Komisja będzie oceniać charakter i znaczenie zobowiązań do reform proponowanych przez państwa członkowskie oraz ustalać przydzieloną kwotę na podstawie przejrzystych kryteriów. Komisja powinna uwzględnić informacje merytoryczne przedstawione przez państwa członkowskie i ocenić, czy: (i) zobowiązania do reform zaproponowane przez państwa członkowskie powinny być w stanie skutecznie odpowiedzieć na wyzwania wskazane w kontekście europejskiego semestru, (ii) stanowią one kompleksowy pakiet reform, (iii) są w stanie zwiększyć wydajność i odporność gospodarki krajowej, (iv) oraz czy ich wdrożenie jest w stanie wywrzeć trwały wpływ w państwie członkowskim. Komisja powinna również ocenić, czy (v) ustalenia krajowe zaproponowane przez państwa członkowskie, w tym proponowane cele pośrednie i końcowe oraz powiązane z nimi wskaźniki, są w stanie zapewnić skuteczne wprowadzenie w życie zobowiązań do reform w okresie nieprzekraczającym trzech lat (art. 11). Komitet Polityki Gospodarczej zajmujący się w Radzie europejskim semestrem może wydać opinię na temat projektów zobowiązań do reform przedstawionych przez państwa członkowskie (art. 11). Zobowiązania do reform, które mają zrealizować państwa członkowskie, określa się w drodze aktu wykonawczego (decyzji Komisji) (art. 12). W załączniku do rozporządzenia są zawarte odpowiednie wytyczne, które mają służyć Komisji, wraz z rozporządzeniem, jako podstawa do przejrzystej i sprawiedliwej oceny projektów zobowiązań do reform przedstawionych przez państwa członkowskie oraz do określenia wkładu finansowego, zgodnie z celami i wszelkimi innymi odpowiednimi wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W tym celu ustanowiono system ocen ratingowych na potrzeby ewaluacji projektów zobowiązań do reform (art. 11 w związku z załącznikiem II). Zainteresowane państwo członkowskie będzie składać regularnie sprawozdania w ramach europejskiego semestru, informując o postępach w realizacji zobowiązań do reform. Krajowe programy reform powinny być wykorzystywane jako narzędzie do zdawania sprawozdań z postępów w realizacji reform (art. 14). Ustanowiono również przepisy dotyczące trwałości reform (przez okres co najmniej pięciu lat od wypłaty wkładu finansowego), zobowiązań budżetowych i płatności, a także zawieszania, anulowania oraz odzyskiwania nienależnie wypłaconych środków (art. 15 i 16). Instrument wsparcia technicznego Instrument wsparcia technicznego w ramach programu powinien w dalszym ciągu wspierać wdrażanie reform podejmowanych z inicjatywy państw członkowskich, reform w kontekście procesów zarządzania gospodarczego lub działań związanych z wdrażaniem prawa i priorytetów politycznych Unii, a także reform związanych z wdrażaniem programu dostosowań gospodarczych. Instrument ten powinien również zapewniać wsparcie techniczne na potrzeby przygotowywania i realizacji reform podejmowanych w ramach innych instrumentów programu. Komisja będzie analizować wnioski o wsparcie pod względem stopnia pilności zidentyfikowanych problemów, ich zakresu i wagi, wsparcia potrzebnego w odniesieniu do danej dziedziny polityki, analizy wskaźników społeczno-gospodarczych oraz ogólnej zdolności administracyjnej państwa członkowskiego. W oparciu o tę analizę oraz uwzględniając istniejące środki i działania finansowane z innych funduszy unijnych lub programów unijnych, Komisja uzgodni z państwem członkowskim obszary priorytetowe wymagające wsparcia, cele, orientacyjny harmonogram, zakres środków wsparcia, które zostaną zastosowane, oraz szacunkową wysokość całkowitego wkładu finansowego, które to elementy zostaną ujęte w planie współpracy i wsparcia (art. 19). Do otrzymania finansowania w ramach instrumentu wsparcia technicznego kwalifikować się będą m.in. pozyskiwanie wiedzy specjalistycznej związanej z doradztwem politycznym lub przemianami politycznymi, formułowaniem strategii i planów reform oraz z reformami ustawodawczymi, instytucjonalnymi, strukturalnymi i administracyjnymi; zapewnianie usług ekspertów, w tym wewnątrz organizacji; budowanie zdolności oraz powiązane działania wspierające, na wszystkich szczeblach sprawowania rządów, przyczyniające się również do wzmocnienia pozycji społeczeństwa obywatelskiego (art. 18). Państwa członkowskie powinny mieć możliwość zasilania budżetu instrumentu wsparcia technicznego w ramach programu, na zasadzie dobrowolności, przez przesuwanie do niego środków. Te dodatkowe dobrowolne przesunięcia środków mogą obejmować wkłady ze środków zaprogramowanych w ramach funduszy unijnych, przesuwane zgodnie z przepisami rozporządzenia (UE) [nowego RWP] (art. 21). Komisja będzie przyjmować programy prac w celu wdrożenia instrumentu wsparcia technicznego w ramach programu, w drodze aktów wykonawczych, określając środki służące dostarczaniu wsparcia technicznego oraz wszystkie elementy wymagane na mocy rozporządzenia finansowego (art. 23). Instrument wsparcia konwergencji Aby kwalifikować się do korzystania z instrumentu wsparcia konwergencji, państwo członkowskie powinno podjąć wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie. Na potrzeby tego wymogu „wyraźne działania” stanowi wystosowanie oficjalnego pisma do Komisji, w którym rząd zainteresowanego państwa członkowskiego zobowiązuje się wyraźnie do przystąpienia do strefy euro w określonych, rozsądnych ramach czasowych oraz przedstawia – w porozumieniu z Komisją – wiarygodny plan działania, wraz z harmonogramem jego realizacji, mający na celu wdrożenie konkretnych środków przygotowujących to państwo członkowskie do udanego członkostwa w strefie euro, w tym działań zapewniających pełne dostosowanie ustawodawstwa krajowego do wymogów przewidzianych w prawie UE (w tym unii bankowej). Rodzaje działań finansowane w ramach instrumentu wsparcia konwergencji pomagającego w przygotowaniach do przyłączenia się do strefy euro będą obejmować zarówno wsparcie techniczne, jak i wsparcie finansowe (obok wsparcia już dostępnego w ramach dwóch pozostałych instrumentów programu), które są istotne dla przygotowania się do członkostwa w strefie euro (art. 25 i art. 30). Do wsparcia finansowego i technicznego dostarczanego w ramach instrumentu wsparcia konwergencji powinno się stosować takie same przepisy i taki sam proces realizacji, jak w przypadku innych instrumentów objętych programem. Dodano kilka dodatkowych przepisów dotyczących kwalifikowalności reform i działań w odniesieniu do dwóch pozostałych instrumentów. Przepisy te dotyczą określania maksymalnej indykatywnej alokacji oraz projektów zobowiązań do reform i wniosków o wsparcie techniczne oraz związanych z nimi procesów oceny. Komisja będzie również oceniać projekty zobowiązań do reform i wnioskowane wsparcie techniczne pod kątem ich znaczenia dla przygotowań do członkostwa w strefie euro (art. 27 i 31). Inne przepisy Przepisy dotyczące komunikacji z Parlamentem Europejskim i Radą oraz z ogółem społeczeństwa wskazano osobno dla poszczególnych instrumentów (art. 17 i 20), określono też przepisy dotyczące komplementarności (art. 33), monitorowania (art. 34), sprawozdań rocznych (art. 35) i oceny (art. 36). 2018/0213 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie utworzenia Programu wspierania reform

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 175 akapit trzeci i art. 197 ust. 2, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Zgodnie z art. 120 i 121 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („Traktatu”) państwa członkowskie powinny prowadzić swoje polityki gospodarcze, mając na względzie przyczynianie się do osiągania celów Unii oraz w kontekście ogólnych kierunków, które określi Rada. Tym samym koordynacja polityk gospodarczych państw członkowskich stanowi przedmiot wspólnego zainteresowania. (2)Art. 175 Traktatu stanowi między innymi, że państwa członkowskie powinny koordynować swoje polityki gospodarcze w taki sposób, aby osiągnąć także cele w zakresie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej określone w art. 174. (3)Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne wspierające realizację tych priorytetów. Strategie te powinny być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform w celu określenia i skoordynowania priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu unijnego finansowania w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Instrumentu Stabilizacji Inwestycji oraz InvestEU – w stosownych przypadkach. (4)Kryzys gospodarczy i finansowy pokazał, że budowa zdrowych i odpornych gospodarek i systemów finansowych opartych na silnych strukturach gospodarczych i społecznych pomaga państwom członkowskim skuteczniej reagować na wstrząsy i szybciej przezwyciężać ich skutki. Wdrażanie reform strukturalnych stanowi jeden z priorytetów politycznych Unii, ponieważ takie reformy mają na celu przyczynienie się do trwałego ożywienia gospodarczego, uwolnienie potencjału wzrostu, wzmocnienie zdolności dostosowawczej i wsparcie procesu pozytywnej konwergencji. Realizacja reform strukturalnych może również przyczynić się do wzmocnienia spójności gospodarczej i społecznej, zwiększenia wydajności i inwestycji oraz stworzenia odpowiednich warunków dla trwałego wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Unii. (5)Reformy strukturalne mogą przyczynić się do osiągnięcia wysokiego stopnia odporności gospodarek krajowych i trwałej konwergencji między państwami członkowskimi, co ma zasadnicze znaczenie dla pomyślnego i niezakłóconego uczestnictwa w unii gospodarczej i walutowej. To osiągnięcie wysokiego stopnia trwałej konwergencji ma szczególne znaczenie dla państw członkowskich, których walutą nie jest euro, w ramach ich przygotowań do przystąpienia do strefy euro. (6)W skali całej Unii stopień wdrożenia reform strukturalnych w państwach członkowskich nadal nie jest wystarczający. Doświadczenia związane z wdrażaniem mechanizmu koordynacji polityki gospodarczej w ramach europejskiego semestru pokazują, że w ogólnym ujęciu wdrażanie reform strukturalnych przebiega powoli i nierównomiernie oraz że należy zintensyfikować krajowe wysiłki w tym zakresie i stworzyć system zachęt do takich reform. (7)Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/825 utworzono program wspierania reform strukturalnych na lata 2017–2020, dysponujący budżetem w wysokości 142 800 000 EUR. Program ten ustanowiono w celu wzmocnienia zdolności państw członkowskich w zakresie przygotowania i wdrożenia reform administracyjnych i strukturalnych sprzyjających wzrostowi gospodarczemu, w tym poprzez wsparcie na rzecz skutecznego i wydajnego wykorzystania funduszy unijnych. Wsparcie techniczne w ramach tego programu jest udzielane przez Komisję na żądanie państwa członkowskiego i może obejmować szereg obszarów polityki. Pierwsze doświadczenia z programem wspierania reform strukturalnych pokazały, że zapotrzebowanie na wsparcie techniczne przekraczało roczny dostępny budżet ok. czterokrotnie (w 2017 r.) i pięciokrotnie (w 2018 r.). (8)Inne instrumenty i programy unijne również wnoszą znaczny wkład w poprawę warunków dla niektórych inwestycji w państwach członkowskich, co może sprzyjać takim reformom lub stanowić ich element. W szczególności, fundusze unijne objęte rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr RRRR/XX [RWP] uzależniają inwestycje od warunków podstawowych (zwanych wcześniej „warunkami wstępnymi”), przewidują mechanizm zarządzania makroekonomicznego i mogą finansować koszty reform strukturalnych związane z inwestycjami w obszarach istotnych dla polityki spójności. Żaden instrument nie przewiduje jednak obecnie bezpośredniego wsparcia finansowego zachęcającego państwa członkowskie do wdrażania reform we wszystkich obszarach polityki w odpowiedzi na wyzwania wskazane w ramach europejskiego semestru. Nie istnieją też obecnie żadne instrumenty zapewniające wyspecjalizowane i ukierunkowane wsparcie finansowe i techniczne na rzecz państw członkowskich, których walutą nie jest euro, aby pomóc im wdrażać reformy, które są istotne dla przygotowania się do przystąpienia do strefy euro. (9)W swoim komunikacie z dnia 6 grudnia 2017 r., stanowiącym część pakietu inicjatyw na rzecz pogłębienia unii gospodarczej i walutowej, Komisji zaproponowała ustanowienie narzędzia realizacji reform oraz instrumentu wsparcia konwergencji jako nowych instrumentów budżetowych. Celem tych instrumentów było wzmocnienie odporności gospodarek krajowych i zapoczątkowanie pozytywnych efektów mnożnikowych w państwach członkowskich przez stworzenie zachęt do wdrażania reform strukturalnych, które przyczyniają się do osiągnięcia tych celów i mają zasadnicze znaczenie dla stabilności unii gospodarczej i walutowej. (10)W tym kontekście konieczne jest wzmocnienie obecnych ram udzielania wsparcia państwom członkowskim przez oferowanie im bezpośredniego wsparcia finansowego oraz wsparcia technicznego. W tym celu należy ustanowić nowy program wspierania reform („program”), aby zapewniał skuteczne zachęty dla państw członkowskich do zintensyfikowania wdrażania reform strukturalnych. Program powinien mieć kompleksowy charakter i wykorzystywać doświadczenia zebrane przez Komisję i państwa członkowskie podczas korzystania z innych instrumentów i programów. Program powinien kontynuować działania programu wspierania reform strukturalnych i utrzymać jego sposób funkcjonowania, ponieważ okazał się on bardzo przydatny i został doceniony przez państwa członkowskie za wzmacnianie zdolności administracyjnych organów krajowych w różnych obszarach polityki. Program powinien również obejmować ukierunkowane wsparcie na rzecz reform w państwach członkowskich, których walutą nie jest euro i które podjęły wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie. (11)Aby umożliwić dostarczanie poszczególnych typów koniecznego wsparcia oraz uwzględnienie szczególnego charakteru każdego rodzaju wsparcia, w ramach programu należy ustanowić trzy odrębne, ale uzupełniające się instrumenty, tj. narzędzie realizacji reform, instrument wsparcia technicznego oraz specjalny instrument wsparcia konwergencji, pomagający w przygotowaniach do członkostwa w strefie euro. (12)Rodzaje finansowania i metody wykonywania na podstawie niniejszego rozporządzenia należy wybierać na podstawie ich potencjału osiągania szczególnych celów działań i możliwości uzyskania wyników, z uwzględnieniem w szczególności kosztów kontroli, obciążeń administracyjnych oraz przewidywanego ryzyka niezgodności. Pod uwagę należy wziąć korzystanie z płatności ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także formę finansowania niepowiązanego z kosztami, o którym mowa w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego.

(13)Ogólnym celem programu jest zwiększenie spójności, konkurencyjności, wydajności, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Dlatego też powinien on zapewniać zachęty finansowe do podejmowania działań odpowiadających na wyzwania o charakterze strukturalnym i pomagać wzmacniać zdolności administracyjne państw członkowskich w zakresie ich instytucji oraz sektorów gospodarczych i społecznych. (14)Cele szczegółowe powinny być określane dla każdego instrumentu wchodzącego w skład programu. W przypadku narzędzia realizacji reform powinny one polegać na osiągnięciu określonych celów pośrednich i końcowych na drodze do wprowadzenia w życie zobowiązań do reform. Ich osiągnięcie powoduje uruchomienie zachęt finansowych. W przypadku instrumentu wsparcia technicznego powinny one wspierać organy krajowe w ich działaniach w zakresie opracowywania i wdrażania reform, poprzez uwzględnianie dobrych praktyk i wniosków zgromadzonych przez inne państwa członkowskie. Cele te powinny być realizowane we wszystkich państwach członkowskich w ramach tych dwóch instrumentów oraz – w kontekście instrumentu wsparcia konwergencji – przez państwa członkowskie, których walutą nie jest euro, a które podjęły wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie. (15)W celu zapewnienia, aby reformy wspierane w ramach programu dotyczyły wszystkich najważniejszych obszarów gospodarczych i społecznych, wsparcie finansowe i wsparcie techniczne udzielane przez Komisję – na wniosek państwa członkowskiego – powinno obejmować szeroki zakres polityk, w tym związanych z zarządzaniem finansami i aktywami publicznymi, reformami instytucjonalnymi i administracyjnymi, otoczeniem biznesowym, sektorem finansowym, rynkami produktów i usług, rynkami pracy, kształceniem i szkoleniem, zrównoważonym rozwojem, zdrowiem publicznym i dobrobytem społecznym. (16)Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych na program, które stanowią główną kwotę odniesienia w rozumieniu Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami dla Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej. Dla każdego z trzech instrumentów programu należy określić odpowiednią indykatywną alokację z całkowitej kwoty budżetu, której wysokość powinna odpowiadać ich celom ogólnym i szczegółowym oraz związanym z nimi potrzebom. (17)W celu zaspokojenia dodatkowych potrzeb w ramach programu państwa członkowskie powinny mieć możliwość przesuwania do budżetu programu zaprogramowanych środków według metody zarządzania dzielonego w ramach funduszy unijnych, zgodnie z odpowiednią procedurą. Przesunięte środki powinny być wdrażane zgodnie z zasadami niniejszego programu i wykorzystywane na rzecz zainteresowanego państwa członkowskiego. (18)Odzwierciedlając znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie ze zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, niniejszy program przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć 25 %. Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i wdrażania programu i ponownie ocenione w kontekście odpowiednich ocen i przeglądów. (19)W przypadku narzędzia realizacji reform konieczne jest określenie rodzajów reform, które powinny kwalifikować się do wsparcia finansowego. Aby zapewnić ich wkład w realizację celów programu, kwalifikujące się reformy powinny odpowiadać na wyzwania wskazane w kontekście europejskiego semestru na rzecz koordynacji polityki gospodarczej, w tym w zaleceniach dla poszczególnych krajów. (20)Aby stworzyć poważną zachętę dla państw członkowskich do przeprowadzania reform strukturalnych, należy określić maksymalny wkład finansowy, który będzie dostępny dla tych państw w ramach instrumentu na każdym etapie procesu alokacji i na każde wezwanie. Ten maksymalny wkład należy obliczać na podstawie liczby ludności państw członkowskich. Aby zachęty finansowe rozkładały się na cały okres stosowania programu, środki finansowe powinny być przydzielane państwom członkowskim etapowo. Podczas pierwszego dwudziestomiesięcznego etapu państwom członkowskim powinna być udostępniana połowa (11 000 000 000 EUR) całkowitej puli środków finansowych narzędzia realizacji reform; po przedstawieniu projektu zobowiązań do reform państwa członkowskie będą mogły otrzymać kwotę nieprzekraczającą ich maksymalnego przydziału. (21)W celu zapewnienia przejrzystości i efektywności podczas kolejnego etapu, trwającego do końca programu, Komisja powinna przeprowadzać w określonych odstępach czasu wezwania, aby przydzielić pozostałą połowę (11 000 000 000 EUR) całkowitej puli środków finansowych instrumentu oraz niewykorzystane kwoty z poprzedniego etapu. W tym celu należy stosować nieskomplikowane procedury. W ramach każdego wezwania Komisja powinna wzywać do przedkładania projektów reform wszystkie państwa członkowskie jednocześnie; na podstawie tych projektów reform państwa członkowskie będą mogły otrzymać swój maksymalny wkład finansowy. W celu zapewnienia przejrzystości pierwsze wezwanie Komisji w ramach drugiego etapu powinno dotyczyć pozostałej kwoty stanowiącej połowę całkowitej puli środków finansowych instrumentu (11 000 000 000 EUR). Komisja powinna przeprowadzać kolejne wezwania tylko w przypadku, gdy całkowita pula środków finansowych nie została w pełni wykorzystana. Komisja będzie przyjmować i publikować orientacyjny kalendarz przyszłych wezwań, które będą organizowane, podając przy każdym wezwaniu informację o wysokości kwoty pozostałej z całkowitej puli środków finansowych, która jest dostępna w ramach danego wezwania. (22)Konieczne jest określenie procedury dotyczącej składania projektów zobowiązań do reform przez państwa członkowskie oraz treści tych projektów. W celu usprawnienia procedur państwo członkowskie powinno przedstawiać projekt zobowiązań do reform wraz ze swoim krajowym programem reform, ale w formie odrębnego załącznika, który może być również dostarczony w innym terminie. Uczestnictwo w programie jest wprawdzie dobrowolne, ale państwa członkowskie, w których występują nadmierne zakłócenia równowagi makroekonomicznej, należy szczególnie zachęcać do zgłaszania w ramach narzędzia realizacji reform projektów działań, które rozwiążą problemy będące źródłem takich nadmiernych zakłóceń. (23)Aby zapewnić poczucie odpowiedzialności za reformy i skupić się na istotnych reformach, państwa członkowskie powinny wskazać zobowiązania do reform odpowiadających na wyzwania określone w kontekście europejskiego semestru (w tym w zaleceniach dla poszczególnych krajów) i zaproponować szczegółowy pakiet środków służących wdrożeniu tych reform, wskazując odpowiednie cele pośrednie i końcowe oraz harmonogram wdrażania nieprzekraczający trzech lat. W trakcie całego procesu należy dążyć do ścisłej współpracy między Komisją a państwami członkowskimi i ją osiągnąć. (24)Komisja powinna oceniać charakter i znaczenie zobowiązań do reform proponowanych przez państwa członkowskie oraz ustalać przydzieloną kwotę na podstawie przejrzystych kryteriów. W tym celu Komisja powinna uwzględnić informacje merytoryczne przedstawione przez państwa członkowskie i ocenić, czy zobowiązania do reform proponowane przez państwa członkowskie są w stanie skutecznie odpowiedzieć na wyzwania wskazane w kontekście europejskiego semestru, czy stanowią one kompleksowy pakiet reform, zwiększają wydajność i odporność gospodarki krajowej oraz czy ich wdrożenie wywrze w państwie członkowskim trwały wpływ, w stosownych przypadkach przez wzmocnienie jego zdolności instytucjonalnych i administracyjnych. Komisja powinna ocenić, czy ustalenia krajowe zaproponowane przez państwa członkowskie, w tym proponowane cele pośrednie i końcowe oraz powiązane z nimi wskaźniki, są w stanie zapewnić skuteczne wprowadzenie w życie zobowiązań do reform w okresie nieprzekraczającym trzech lat. (25)Należy określić odpowiednie wytyczne w formie załącznika do rozporządzenia, aby służyły Komisji, wraz z rozporządzeniem, jako podstawa do przejrzystej i sprawiedliwej oceny projektów zobowiązań do reform przedstawionych przez państwa członkowskie oraz do określenia wkładu finansowego, zgodnie z celami i wszelkimi innymi odpowiednimi wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. W celu zapewnienia przejrzystości i efektywności należy ustanowić system ocen ratingowych na potrzeby ewaluacji projektów zobowiązań do reform. (26)Aby zwiększyć jakość przygotowywanych projektów zobowiązań do reform i pomóc Komisji w ocenie projektów zobowiązań do reform przedstawianych przez państwa członkowskie oraz w ocenie stopnia ich realizacji, należy ustanowić przepisy dotyczące korzystania z doradztwa wzajemnego i doradztwa eksperckiego. Ponadto Komitet Polityki Gospodarczej zajmujący się w Radzie europejskim semestrem powinien mieć możliwość – w stosownych przypadkach po skonsultowaniu się z odpowiednimi komitetami określonymi w Traktacie – wydania opinii na temat projektów zobowiązań do reform przedstawionych przez państwa członkowskie. Aby uprościć procedurę, sprawozdania państw członkowskich na temat postępów w realizacji zobowiązań do reform powinny być składane w ramach europejskiego semestru. (27)W tym samym celu wkład finansowy powinien być obliczany na podstawie prostych kryteriów. Wkład finansowy powinien być przydzielany w pełnej wysokości maksymalnej indykatywnej kwoty, jeżeli zobowiązania do reform proponowane przez państwo członkowskie spełniają w pełni kryteria oceny, albo w wysokości połowy maksymalnej indykatywnej kwoty, jeżeli zobowiązania do reform proponowane przez państwo członkowskie spełniają te kryteria tylko w zadowalający sposób. Państwo członkowskie nie powinno otrzymać żadnego wkładu finansowego, jeżeli projekt zobowiązań do reform nie spełnia w zadowalający sposób kryteriów oceny. (28)Aby zobowiązania do reform były stabilne, państwa członkowskie powinny mieć możliwość ich zmiany tylko jednokrotnie podczas okresu wdrażania, gdy obiektywne okoliczności uzasadniają taką zmianę. (29)W celu zapewnienia przejrzystości zobowiązania do reform przyjęte przez Komisję należy przekazać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, a w stosownych przypadkach Komisja powinna prowadzić działania informacyjne. (30)W interesie efektywności i uproszczenia zarządzania finansami instrumentu, wsparcie finansowe Unii na rzecz zobowiązań do reform powinno mieć postać wkładu finansowego niepowiązanego z kosztami, o którym mowa w art. 121 ust. 1 lit. e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) RRRR/XX („rozporządzenie finansowe”), w ramach zarządzania bezpośredniego. (31)W celu należytego zarządzania finansami należy określić szczegółowe przepisy dotyczące zobowiązań budżetowych, płatności, a także zawieszania, anulowania oraz odzyskiwania środków. Warunkiem dokonania płatności powinna być pozytywna ocena Komisji w sprawie realizacji zobowiązań do reform przez państwo członkowskie. Powinna istnieć możliwość zawieszenia i anulowania wkładu finansowego w przypadku, gdy państwo członkowskie nie wdrożyło w zadowalający sposób zobowiązań do reform. Aby zapewnić trwały wpływ reform po ich wdrożeniu, należy określić rozsądny okres, jaki musi upłynąć od wypłaty wkładu finansowego, aby reformy można było uznać za trwałe. Jako rozsądny minimalny okres należy przyjąć pięć lat. Należy ustanowić odpowiednie procedury kontradyktoryjności w celu zapewnienia poszanowania prawa państw członkowskich do przedstawienia uwag w związku z decyzją Komisji dotyczącą zawieszenia, anulowania lub odzyskania wypłaconych kwot. (32)Jeżeli chodzi o instrument wsparcia technicznego, państwa członkowskie korzystały w coraz większym stopniu ze wsparcia technicznego w ramach programu wspierania reform strukturalnych – pierwotne szacunki dotyczące jego wykorzystania zostały przewyższone. Niemal wszystkie państwa członkowskie wystąpiły z wnioskami o wsparcie w ramach programu wspierania reform strukturalnych, a ich wnioski dotyczyły wszystkich obszarów polityki objętych tych programem. Z tego względu należy utrzymać główne cechy programu wspierania reform strukturalnych, w tym działania kwalifikujące się do finansowania w ramach instrumentu wsparcia technicznego.

(33)Instrument wsparcia technicznego w ramach programu powinien w dalszym ciągu wspierać wdrażanie reform podejmowanych z inicjatywy państw członkowskich, reform w kontekście procesów zarządzania gospodarczego lub działań związanych z wdrażaniem prawodawstwa unijnego, a także reform związanych z wdrażaniem programu dostosowań gospodarczych. Powinien on również zapewniać wsparcie techniczne na potrzeby przygotowywania i realizacji reform podejmowanych w ramach innych instrumentów programu. (34)Zgodnie z przepisami i praktykami już istniejącymi dla programu wspierania reform strukturalnych, należy ustalić nieskomplikowaną procedurę składania wniosków o wsparcie techniczne. Należy określić odpowiednie kryteria na potrzeby analizy wniosków składanych przez państwa członkowskie, z poszanowaniem nadrzędnych zasad równego traktowania, należytego zarządzania finansami i przejrzystości. Kryteria te powinny uwzględniać pilny charakter, dotkliwość i skalę problemów, a także potrzeby w zakresie wsparcia wskazane w odniesieniu do obszarów polityki, które będą korzystać ze wsparcia technicznego. (35)Należy również określić zakres współpracy i treść planów wsparcia wyszczególniających środki wsparcia technicznego na rzecz państw członkowskich. Planowane środki wsparcia technicznego i szacunkowa wysokość związanego z nim całkowitego wkładu finansowego powinny w związku z tym uwzględniać działania i środki finansowane z funduszy lub programów unijnych. (36)W celu zapewnienia rozliczalności, przejrzystości i widoczności działania Unii – z zastrzeżeniem pewnych warunków odnoszących się do danych szczególnie chronionych – plany współpracy i wsparcia należy przekazywać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, a w stosownych przypadkach Komisja powinna prowadzić działania informacyjne. (37)Należy określić przepisy dotyczące wdrażania instrumentu wsparcia technicznego, w szczególności trybów zarządzania, form finansowania środków wsparcia technicznego oraz treści programów prac, które powinny być przyjmowane w drodze aktów wykonawczych. W świetle dużego znaczenia, jakie ma utrzymanie wysiłków państw członkowskich w zakresie wdrażania reform, w przypadku dotacji należy dopuścić stopę współfinansowania do wysokości 100 % kosztów kwalifikowalnych. Aby umożliwić szybkie uruchomienie wsparcia technicznego w nagłych przypadkach, należy przewidzieć możliwość przyjęcia środków szczególnych obowiązujących przez ograniczony okres. Na cele takich środków szczególnych należy przeznaczyć pewną kwotę budżetu w ramach programu prac dla instrumentu wsparcia technicznego. (38)Instrument wsparcia konwergencji powinien mieć na celu udzielanie zarówno wsparcia finansowego, jak i technicznego (obok pomocy już dostępnej w ramach dwóch pozostałych instrumentów programu) na rzecz państw członkowskich, których walutą nie jest euro i które podjęły wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie, aby pomóc im w przygotowaniach do członkostwa w strefie euro. W związku z tym „wyraźne działania” powinno stanowić wystosowanie oficjalnego pisma do Komisji, w którym rząd zainteresowanego państwa członkowskiego zobowiązuje się wyraźnie do przystąpienia do strefy euro w określonych, rozsądnych ramach czasowych oraz przedstawia – w porozumieniu z Komisją – wiarygodny plan działania, wraz z harmonogramem jego realizacji, mający na celu wdrożenie konkretnych środków przygotowujących to państwo członkowskie do udanego członkostwa w strefie euro, w tym działań zapewniających pełne dostosowanie ustawodawstwa krajowego do wymogów przewidzianych w prawie UE (w tym unii bankowej). (39)Instrument ten powinien składać się z dwóch różnych komponentów mających na celu zwiększenie zachęt finansowych dla państw członkowskich, które rozpoczynają i kończą reformy strukturalne mające znaczenie dla przystąpienia do strefy euro, oraz zapewnienie dodatkowego i ukierunkowanego wsparcia technicznego na potrzeby opracowywania i wdrażania takich reform. (40)W interesie spójności i prostoty, w odniesieniu do wsparcia finansowego i technicznego dostarczanego w ramach instrumentu wsparcia konwergencji powinno się stosować takie same przepisy i taki sam proces realizacji, jak w przypadku innych instrumentów objętych programem. Przepisy dotyczące narzędzia realizacji reform oraz instrumentu wsparcia technicznego w ramach programu powinny mieć zatem zastosowanie także do odpowiednich komponentów instrumentu wsparcia konwergencji; w odniesieniu do tych ostatnich należy też ustanowić pewne szczegółowe przepisy uzupełniające. (41)Jeżeli chodzi o kwalifikowalność reform i działań, należy ustanowić pewne dodatkowe reguły dotyczące określania maksymalnej indykatywnej alokacji oraz projektów zobowiązań do reform, wniosków o wsparcie techniczne i związanych z nimi procesów oceny. W szczególności, w ramach wsparcia finansowego z instrumentu wsparcia konwergencji powinien być dostępny do przydzielenia kwalifikującym się państwom członkowskim dodatkowy wkład finansowy przewyższający wysokość wkładu finansowego w ramach narzędzia realizacji reform, który to dodatkowy wkład powinien być przyznawany za podjęcie dodatkowych reform. (42)Aby zapewnić skuteczną i spójną alokację środków z budżetu unijnego i poszanowanie zasady należytego zarządzania finansami, działania w ramach programu powinny być spójne i komplementarne z bieżącymi programami unijnymi, przy jednoczesnym unikaniu podwójnego finansowania tego samego wydatku. W szczególności Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić, na wszystkich etapach procesu, efektywną koordynację w celu zachowania spójności, komplementarności i synergii różnych źródeł finansowania, w tym pomocy technicznej. (43)Zgodnie z pkt 22 i 23 porozumienia międzyinstytucjonalnego na rzecz lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. zachodzi potrzeba oceny niniejszego programu w oparciu o informacje zgromadzone w kontekście konkretnych wymogów dotyczących monitorowania, przy czym należy unikać nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych, zwłaszcza względem państw członkowskich. Wymogi te powinny, w stosownych przypadkach, obejmować mierzalne wskaźniki jako podstawę oceny oddziaływania programu w terenie. (44)Należy przeprowadzić niezależny przegląd śródokresowy pod kątem osiągnięcia celów programu, skuteczności wykorzystania środków przewidzianych w jego ramach i jego wartości dodanej. Ponadto w niezależnej ocenie ex post należy uwzględnić długofalowe skutki programu. (45)Należy określić zobowiązania do reform, które mają zrealizować państwa członkowskie, wkład finansowy z budżetu przydzielony tym państwom oraz programy prac dotyczące wdrażania wsparcia technicznego. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. (46)Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przepisy te, ustanowione rozporządzeniem finansowym, określają w szczególności procedurę ustanawiania i wykonania budżetu w drodze dotacji, zamówień, nagród i wykonania pośredniego oraz przewidują kontrole wykonywania obowiązków przez podmioty upoważnione do działań finansowych. Przepisy przyjęte na podstawie art. 322 TFUE dotyczą również ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, jako że poszanowanie praworządności jest niezbędnym warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami i skutecznego unijnego finansowania. (47)Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013, rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2988/95, rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2185/96 i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne przestępstwa naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu oraz zapewniają, aby wszelkie strony trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały równoważne prawa Komisji, OLAF-owi, EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu. (48)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez same państwa członkowskie, lecz możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. (49)Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć wpływu na kontynuację i modyfikację środków wsparcia zatwierdzonych przez Komisję na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/825 lub jakiegokolwiek innego aktu prawnego Unii mającego zastosowanie do tej pomocy do dnia 31 grudnia 2020 r. Środki zatwierdzone na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/825 powinny zatem pozostać w mocy. W tym celu należy również określić przepis przejściowy, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: ROZDZIAŁ I

Przepisy ogólne

Artykuł 1

Przedmiot Niniejsze rozporządzenie ustanawia Program wspierania reform („program”). Określa ono cele programu, budżet na lata 2021–2027, formy finansowania unijnego oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania. Artykuł 2

Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1.„wsparcie techniczne” oznacza środki, które pomagają państwom członkowskim wdrażać reformy strukturalne o charakterze instytucjonalnym i administracyjnym oraz pobudzających wzrost gospodarczy, w tym środki pomagające państwom członkowskim, których walutą nie jest euro, w przygotowaniach do członkostwa w strefie euro; 2.„wsparcie finansowe” oznacza wkład finansowy na rzecz państwa członkowskiego przeznaczony na wdrożenie reform strukturalnych wskazanych w kontekście europejskiego semestru, zgodnie z art. 2-a rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97, oraz na wdrożenie reform, które są istotne dla przygotowania się do członkostwa w strefie euro; 3.„organ krajowy” oznacza organ publiczny lub organy publiczne na szczeblu instytucji rządowych, w tym na poziomie regionalnym i lokalnym[, jak również organizacje w państwie członkowskim w rozumieniu [art. 2 pkt 42] rozporządzenia finansowego, współpracujące w duchu partnerstwa zgodnie z ramami prawnymi i instytucjonalnymi państw członkowskich; 4.„fundusze unijne” oznaczają fundusze objęte rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) RRRR/XX [nowym RWP]; 5.„organizacja międzynarodowa” oznacza organizację w rozumieniu art. 156 rozporządzenia finansowego, a także organizacje zrównane z taką organizacją międzynarodową zgodnie z tym artykułem; oraz 6.„kwalifikujące się państwo członkowskie” oznacza – w ramach instrumentu wsparcia konwergencji – państwo członkowskie, którego walutą nie jest euro i które podjęło wyraźne działania zmierzające do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie, w ramach przygotowań do przystąpienia do strefy euro. Wyraźne działania stanowi wystosowanie oficjalnego pisma do Komisji, w którym rząd zainteresowanego państwa członkowskiego zobowiązuje się wyraźnie do przystąpienia do strefy euro w określonych, rozsądnych ramach czasowych oraz przedstawia – w porozumieniu z Komisją – wiarygodny plan działania, wraz z harmonogramem jego realizacji, mający na celu wdrożenie konkretnych środków przygotowujących to państwo członkowskie do udanego członkostwa w strefie euro, w tym działań zapewniających pełne dostosowanie ustawodawstwa krajowego do wymogów przewidzianych w prawie UE (w tym unii bankowej). Artykuł 3

Struktura programu Program składa się z następujących instrumentów: a)narzędzia realizacji reform; b)instrumentu wsparcia technicznego; oraz c)instrumentu wsparcia konwergencji, pomagającego w przygotowaniach do członkostwa w strefie euro. Artykuł 4

Ogólne cele Program wspiera następujące cele ogólne we wszystkich państwach członkowskich: a)pomoc w sprostaniu wyzwaniom o charakterze strukturalnym, jakie państwa członkowskie napotykają w toku reform krajowych mających na celu poprawę wydajności ich gospodarek oraz odporności struktur gospodarczych i społecznych, przyczyniając się w ten sposób do spójności, konkurencyjności, wydajności, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia; oraz b)pomoc we wzmacnianiu zdolności administracyjnych państw członkowskich w odniesieniu do wyzwań, przed którymi stają instytucje, sprawujący rządy, administracja publiczna oraz sektory gospodarczy i społeczny.

Artykuł 5

Cele szczegółowe 1.Aby osiągnąć cele ogólne określone w art. 4, program przewiduje cele szczegółowe, do których osiągnięcia należy dążyć w ścisłej współpracy z zainteresowanymi państwami członkowskimi. 2.Program ma następujące cele szczegółowe: a)w przypadku narzędzia realizacji reform – program dostarcza państwom członkowskim zachęty finansowe do osiągania celów pośrednich i końcowych reform strukturalnych, które to cele są określone w zobowiązaniach do reform uzgodnionych pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją; b)w przypadku instrumentu wsparcia technicznego – program wspiera wysiłki organów krajowych mające na celu poprawę ich zdolności administracyjnych w zakresie planowania, opracowywania i wdrażania reform, w tym przez wymianę dobrych praktyk, odpowiednich procesów i metod oraz bardziej efektywne i skuteczne zarządzanie zasobami ludzkimi; c)w przypadku instrumentu wsparcia konwergencji, pomagającego w przygotowaniach do członkostwa w strefie euro – program: (i) dostarcza zachęty finansowe kwalifikującym się państwom członkowskim, aby pomóc im w osiągnięciu celów pośrednich i końcowych reform istotnych dla ich przygotowania do członkostwa w strefie euro, które to cele są określone w zobowiązaniach do reform uzgodnionych pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją; oraz (ii) wspiera wysiłki organów krajowych kwalifikujących się państw członkowskich mające na celu poprawę ich zdolności administracyjnych w zakresie planowania, opracowywania i wdrażania reform istotnych dla ich przygotowań do członkostwa w strefie euro, w tym przez wymianę dobrych praktyk, odpowiednich procesów i metod oraz bardziej efektywne i skuteczne zarządzanie zasobami ludzkimi. Artykuł 6

Zakres Cele ogólne i szczegółowe określone w art. 4 i 5 odnoszą się do obszarów polityki związanych ze spójnością, konkurencyjnością, wydajnością, badaniami naukowymi i innowacjami, inteligentnym, zrównoważonym wzrostem gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu, miejscami pracy i inwestycjami; w szczególności są to: a)zarządzanie finansami i aktywami publicznymi, proces budżetowy, zarządzanie zadłużeniem i administracja skarbowa, a także polityka mająca na celu zwalczanie uchylania się od opodatkowania; b)reforma instytucjonalna oraz skuteczne i ukierunkowane na usługi funkcjonowanie administracji publicznej i e-administracji, w tym – w stosownych przypadkach – poprzez uproszczenie przepisów, faktyczną praworządność, reformy wymiaru sprawiedliwości i skuteczniejsze zwalczanie nadużyć finansowych, korupcji i prania pieniędzy; c)otoczenie biznesowe (w tym małych i średnich przedsiębiorstw), reindustrializacja, rozwój sektora prywatnego, rynek produktowy i rynek usług, inwestycje, publiczny udział w przedsiębiorstwach, procesy prywatyzacyjne, handel i bezpośrednie inwestycje zagraniczne, konkurencja i zamówienia publiczne, zrównoważony rozwój sektorowy oraz wspieranie badań naukowych i innowacji oraz cyfryzacji; d)kształcenie i szkolenie, polityki dotyczące rynku pracy, w tym dialogu społecznego, w celu tworzenia miejsc pracy, umiejętności cyfrowe, walka z ubóstwem, propagowanie włączenia społecznego, system zabezpieczenia społecznego i pomocy społecznej, system zdrowia publicznego i opieki zdrowotnej, a także spójność i polityki w zakresie azylu, migracji i ochrony granic; e)polityki dotyczące wdrażania działań na rzecz klimatu, mobilności, propagowania efektywności energetycznej i zasobooszczędności, odnawialnych źródeł energii, osiągnięcia dywersyfikacji źródeł energii i zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, a także dotyczące sektora rolnictwa, rybołówstwa i zrównoważonego rozwoju obszarów wiejskich; oraz f)polityki dotyczące sektora finansowego, w tym propagowanie wiedzy finansowej, stabilność finansowa, dostęp do finansowania i kredytowanie gospodarki realnej; a także opracowywanie, przekazywanie i monitorowanie jakości danych i statystyk oraz sprawozdawczość w zakresie tych danych i statystyk. Artykuł 7

Budżet 1.Pula środków finansowych na realizację programu na lata 2021–2027 wynosi 25 000 000 000 EUR w cenach bieżących. 2.Szacunkowy podział kwoty, o której mowa w ust. 1, jest następujący: a)do 22 000 000 000 EUR na narzędzie realizacji reform;

b)do 840 000 000 EUR na instrument wsparcia technicznego; c)do 2 160 000 000 EUR na instrument wsparcia konwergencji, w tym: (i) do 2 000 000 000 EUR na wsparcie finansowe; oraz (ii) do 160 000 000 EUR na wsparcie techniczne. W przypadku gdy do dnia 31 grudnia 2023 r. państwo członkowskie nienależące do strefy euro nie podejmie w ramach instrumentu wsparcia konwergencji wyraźnych działań zmierzających do przyjęcia jednej waluty w określonym terminie, maksymalna kwota dostępna dla tego państwa członkowskiego w ramach wsparcia finansowego z instrumentu wsparcia konwergencji zgodnie z art. 26 jest przesuwana do narzędzia realizacji reform, o którym mowa w lit. a) pierwszego akapitu niniejszego ustępu. Komisja przyjmuje decyzję w tej sprawie po umożliwieniu państwu członkowskiemu zgłoszenia uwag w terminie dwóch miesięcy od dnia powiadomienia go o wnioskach Komisji. 3.Z puli środków finansowych przeznaczonych na program można również pokrywać wydatki związane z przygotowaniem, monitorowaniem, kontrolą, audytem i ewaluacją, niezbędnymi do zarządzania programem i osiągnięcia jego celów, w szczególności wydatki na opracowania, spotkania z ekspertami, działalność informacyjną i komunikacyjną, w tym na komunikację instytucjonalną dotyczącą priorytetów politycznych Unii