PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 26.5.2004. 
COM(2004) 223 wersja ostateczna 
  
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 
ORAZ EUROPEJSKIEGO KO MITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO 
dotyczące stawek podatku akcyzowego stos owanych dla alkoholu i napojów 
alkoholowych 
 
(przedstawiane na podstawie art. 8 dyrektywy Rady 92/84/EWG w sprawie zbli żenia 
stawek podatku akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych) 
 
PL 2   PL SPIS TRE ŚCI 
STRESZCZENIE ......................................................................................................................... 4 
A. Stawki podatku akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych ............................ 4 
B. Struktura podatku akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych ....................... 5 
1. Wst ęp ........................................................................................................................... 6 
1.1. System akcyzowy Wspólnoty ...................................................................................... 6 1.2. Podatek akcyzowy od napojów alkoholowych ............................................................ 7 2. Ocena struktury i stawek podatku akcyzowego........................................................... 9 2.1. Uwagi ogólne .............................................................................................................. .9  
2.2. Pierwsze sprawozdanie Komisji ................................................................................ 10 3. Zakres niniejszego (drugiego) sprawozdania............................................................. 10 3.1. Uwagi ogólne ............................................................................................................. 1 0 
3.2. Funkcjonowanie rynku wewn ętrznego ...................................................................... 11 
3.3. Konkurencja pomi ędzy napojami alkoholowymi ...................................................... 17 
3.4. Realna warto ść stawek ............................................................................................... 20 
3.5. Szersze cele Traktatu.................................................................................................. 21 3.5.1. Polityka zdrowotna i spo łeczna.................................................................................. 21 
3.5.2. Polityka rolna .......................................................................................................... ... 23 
3.5.3. Rozszerzenie Unii Europejskiej ................................................................................. 25 3.6. Okres prowadzenia badania ....................................................................................... 25 4. Struktura podatku akcyzowego od napojów alkoholowych....................................... 26 4.1. Odmienne traktowanie wina i wina musuj ącego ....................................................... 26 
4.2. Przystosowanie kodów CN (nomenkl atury celnej) stosowanych do okre ślania 
kategorii produktów ................................................................................................... 27 
4.3. Klasyfikacja produktów dla potrzeb akcyzy.............................................................. 27 WNIOSKI ............................................................................................................................... ... 30 
 
PL 3   PL ZAŁĄCZNIK A .......................................................................................................................... 31 
ZAŁĄCZNIK B1 ........................................................................................................................ 32 
ZAŁĄCZNIK B2 ........................................................................................................................ 34 
ZAŁĄCZNIK B3 ........................................................................................................................ 36 
ZAŁĄCZNIK B4 ........................................................................................................................ 38 
ZAŁĄCZNIK C ......................................................................................................................... 40  
 
PL 4   PL STRESZCZENIE 
A . S TAWKI PODATKU AKCYZOWEGO DLA ALKOHOLU I NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH  
Przedmiotem niniejszego sprawozdania jest  stan przepisów praw nych Wspólnoty w dzie-
dzinie podatku akcyzowego od alkoholu i napojów alkoholowych. Przepisy te wesz ły w życie 
dnia 1 stycznia 1993 r. i od tego czasu nie by ły zmieniane. Wymóg sporz ądzenia niniejszego 
sprawozdania zawarty jest w art. 8 dyrektywy Rady 92/84/EWG z dnia 19 pa ździernika 1992 
r. w sprawie zbli żenia stawek podatku akcyzowego dl a alkoholu i napojów alkoholowych, 
który to artyku ł przewiduje regularn ą ocenę stawek podatku akcyzowego dla wyrobów 
alkoholowych. 
Sprawozdanie koncentruje si ę głównie na nast ępujących zagadnieniach: prawid łowe funkcjo-
nowanie rynku wewn ętrznego, konkurencja mi ędzy różnymi kategoriami napojów alkoho-
lowych, realna warto ść stawek podatku oraz szersze cele Traktatu. 
W odniesieniu do funkcjonowania rynku wewn ętrznego  w raporcie zwrócono uwag ę 
na fakt, że zniesienie granic podatkowych w 1993 r., przy jednoczesnym utrzymaniu szero-
kiego zakresu ró żnych stawek stosowanych przez Pa ństwa Członkowskie dla napojów alko-
holowych, spowodowa ło szereg problemów powoduj ących zaburzenia prawid łowego 
funkcjonowania rynku wewn ętrznego. Źródłem tych problemów jest cz ęsto wysoki poziom 
obciążeń podatkowych produktów w stos unku do ich podstawowej warto ści oraz istnienie 
znacznych ró żnic stawek podatku akcyzowego pomi ędzy niektórymi Pa ństwami Cz łonkow-
skimi. Ró żnice te daj ą możliwość legalnego dokonywania zakupów za granic ą, ale stanowi ą 
również zachętę do nieuczciwych transakcji wymierzonych w rynki tych Pa ństw 
Członkowskich, gdzie stawki podatku s ą wysokie; cz ęsto powoduje to zak łócenia konkurencji 
na tle podatkowym, przekierowania handlu oraz ograniczenie swobodnego przep ływu 
obywateli. Wi ększy stopie ń zbliżenia stawek móg łby w znacznym stopniu przyczyni ć się do 
długoterminowego rozwi ązania opisanych problemów zwi ązanych z rynkiem wewn ętrznym. 
Jeśli chodzi o konkurencj ę między różnymi kategoriami napojów alkoholowych , wydaje 
się, że ogólnie rzecz bior ąc stopień wzajemnej konkurencji ró żnych rodzajów napojów 
alkoholowych nie jest decyduj ącym czynnikiem dla okre ślania odpowiadaj ących im stawek 
oraz że popyt na dany napój w stosunkowo ma łym stopniu zale ży od zmian jego ceny lub 
zmian cen konkurencyjnych rodzajów napojów alkoholowych. 
W sprawozdaniu stwierdzono równie ż, że w celu utrzymania realnej warto ści minimalnych 
stawek podatku akcyzowego  Państwa Członkowskie mog łyby rozwa żyć rewaloryzacj ę na 
poziomie ok. 24% w celu uwzgl ędnienia inflacji pomi ędzy 1 stycznia 1993 r. a 31 grudnia 
2002 r. Rewaloryzacja taka jest wymagana dla unikni ęcia sytuacji, w której poziom stawek 
minimalnych z up ływem czasu staje si ę nieistotny. 
Wreszcie, w kontek ście szerszych celów Traktatu  zwraca si ę szczególn ą uwagę na związek 
opodatkowania napojów alkoholowych z polityk ą zdrowotn ą i polityk ą rolną. Sprawozdanie 
wskazuje, że w większości Państw Członkowskich zagadnienia zwi ązane z polityk ą 
zdrowotn ą zwykle nie s ą brane pod uwag ę przy ustalaniu stawek. W obszarze polityki rolnej 
bardzo kontrowersyjn ą sprawą pozostaje nadal opodatkowanie wina. Podczas gdy Pa ństwa 
Członkowskie b ędące producentami wina uznaj ą za konieczne utrzymanie mo żliwości 
stosowania, wed ług własnego uznania, stawki zerowej  dla wina, niektóre z pozosta łych 
 
PL 5   PL Państw Członkowskich argumentuj ą, że zmiany stawek minimalnych powinny by ć 
uzależnione od wprowadzenia dodatniej minimalnej stawki podatku akcyzowego dla wina. 
Zerowa stawka minimalna w stosunku do wina jest równie ż uważana przez Pa ństwa 
Członkowskie b ędące jego producentami za konieczny środek pomocniczy s łużący 
promowaniu jednego z podstawowych celów polityki wspólnej organizacji rynku wina, jakim jest równowaga rynku. W kwestii rozszerzenia Unii  stwierdzono, że wszystkie nowe 
Państwa Cz łonkowskie zobowi ązały się do stosowania stawek równych stawkom 
minimalnym lub wy ższych od nich w dniu 1 maja 2004 r. 
B.
 STRUKTURA PODATKU AKCYZOWEGO DLA ALKOHOLU I NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH  
Artykuł 8 dyrektywy 92/84/EWG zobowi ązuje Komisj ę jedynie do sporz ądzenia 
sprawozdania dotycz ącego stawek podatku akcyzowego ustanowionych w tej dyrektywie. 
Komisja jednak jest zdania, że należy również rozważyć zmiany w strukturze opodatkowania, 
ponieważ to zagadnienie jest ściśle związane z kwesti ą stawek. Szczegól nie dotyczy to 
kwestii klasyfikacji napojów alkohol owych do poszczególnych kategorii okre ślonych 
w dyrektywie dotycz ącej struktury (dyrektywa 92/ 83/EWG). W sprawozdaniu okre ślono 
następujące trzy zagadnienia, które wynik ły w toku konsultacji i które wymagaj ą szczególnej 
uwagi: 
1. Kwestia, czy nale ży utrzyma ć opcję pozwalaj ącą Państwom Cz łonkowskim na 
różne opodatkowanie napojów alkoholowych niemusuj ących i musuj ących . 
2. Potrzeba aktualizacji odniesie ń do kodów Nomenklatury Scalonej, na podstawie 
których dyrektywa 92/83/EWG  definiuje  kategorie napojów alkoholowych dla 
potrzeb podatkowych, w celu uwzgl ędnienia ewentualnych zmian kodów CN 
od 1992 r. oraz w celu uproszczenia sytu acji zarówno dla podmiotów gospodarczych, 
jak i dla organów admini stracyjnych. Ponadto aktu alizacja tych odniesie ń do 
odpowiednich kodów CN mog łaby w przysz łości odbywa ć się zgodnie z procedur ą 
przewidzian ą w art. 24 dyrektywy 92/12/EWG. 
3. Zarówno podmioty handlowe, jak i administracje krajowe zwraca ły uwagę służb 
Komisji na problemy zwi ązane z klasyfikacj ą napojów alkoholowych do kategorii 
przewidzianych w dyrektywie 92/83/EWG , skarżąc się na różnice w sposobie 
klasyfikacji, a przez to odmienne opoda tkowanie tych samych produktów w ró żnych 
Państwach Cz łonkowskich. Sprawozdanie zawiera  opis problemu oraz przedsta-
wienie głównych zagadnie ń w tej dziedzinie. 
Z uwagi na z łożoność zagadnienia i obecno ść wielu zwi ązanych z nim politycznie 
delikatnych aspektów, a tak że ze wzgl ędu na fakt, że Komisja postanowi ła we wrze śniu 
2002 r. nie proponowa ć minimalnej stawki podatku akcy zowego dla wina, do niniejszego 
sprawozdania nie jest do łączony wniosek dotycz ący dyrektywy. Celem sprawozdania na tym 
etapie jest rozpocz ęcie szerokiej debaty w Radzie, Pa rlamencie Europejskim oraz Euro-
pejskim Komitecie Ekonomiczno-Spo łecznym. Na podstawie wyniku tej debaty Komisja 
zadecyduje, czy przedk ładać propozycje dotycz ące wszystkich lub niektórych kwestii 
poruszonych w sprawozdaniu. 
 
PL 6   PL 1. WSTĘP 
1.1. System akcyzowy Wspólnoty  
1. Podatki akcyzowe to podatki od konsumpcji takich towarów, jak napoje alkoholowe, 
wyroby tytoniowe i oleje mineralne. Poda tek akcyzowy od tych produktów jest 
istotnym źródłem przychodów Pa ństw Członkowskich, stanowi ącym łącznie od 
1,8 % do 4,5 % PKB ( zob. załącznik A ). Poniewa ż Państwa Członkowskie maj ą 
swobodę ustalania krajowych stawek podatku akcyzowego pod warunkiem 
przestrzegania minimalnych poziomów obowi ązujących we Wspólnocie, stawki te s ą 
różne w różnych Państwach Cz łonkowskich. Podejmuj ąc decyzję o poziomie stawek 
Państwa Członkowskie mog ą brać pod uwag ę nie tylko wzgl ędy budżetowe, ale 
również takie czynniki, jak ochrona zdro wia, polityka rolna, ryzyko nadu żyć 
i uchylania si ę od opłacania podatku, zatrudnienie, poz iom stawek ustalonych przez 
inne Państwa Członkowskie, funkcjonowanie rynku wewn ętrznego itp. 
2. Obecnie obowi ązujące ustalenia wesz ły w życie dnia 1 stycznia 1993 r. S ą one 
wynikiem dyskusji rozpocz ętych w 1985 r. publikacj ą Białej Księgi w sprawie 
wprowadzenia rynku wewn ętrznego1 oraz złożonym nast ępnie wnioskiem w sprawie 
zbliżenia stawek podatku akcyzowego na alkohol i napoje alkoholowe2, w której 
Komisja proponowa ła pełną harmonizacj ę podatku akcyzowego dla trzech wy żej 
wymienionych kategorii produktów obj ętych tym podatkiem, w tym dla napojów 
alkoholowych. Rada postanowi ła jednak nie przyjmowa ć tego podej ścia, ani te ż 
zmodyfikowanego podej ścia zaproponowanego przez Komisj ę w 1989 r.3, 
przewiduj ącego połączenie stawek minimalnych i docelowych oraz harmonizacj ę 
dotyczącą jedynie struktur opodatkowania. Je śli chodzi o stawki, ustalone zosta ły 
jedynie stawki minimalne. 
3. Przepływ pomi ędzy Państwami Cz łonkowskimi towarów obj ętych podatkiem 
akcyzowym odbywa si ę zwykle w ramach systemu zawieszenia podatku4
. 
Do prowadzenia obrotu w ramach te go systemu wymagane jest upowa żnienie 
udzielone danemu przedsi ębiorcy w Pa ństwie Członkowskim, w którym znajduje si ę 
jego siedziba. Do przesy łanego towaru musi by ć dołączony dokument administra-
cyjny lub jemu równowa żny dokument handlowy, a towary podlegaj ą opodatko-
waniu w Pa ństwie Członkowskim przeznaczenia. Osoby prywatne mog ą nabywać 
towary, od których pobrano podatek ak cyzowy, w dowolnie wybranym Pa ństwie 
Członkowskim i przewozi ć je do innego Pa ństwa Członkowskiego bez formalno ści 
i bez konieczno ści ponownego op łacenia podatku, pod warunkiem że towary te 
przeznaczone s ą na własny użytek tych osób i s ą przewożone przez nie do Pa ństwa 
Członkowskiego przeznaczenia. 
                                                 
1 COM(85) 310 z 14.6.1985. 
2 COM(87) 328 wersja ostateczna/3 z 10.11.1987 (Dz.U. C 250 z 18.9.1987, str. 4). 
3 COM(89) 527 z 7.12.1989 (Dz.U. C 12 z 18.1.1990, str. 12). 
4 Dyrektywa Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotycz ących 
wyrobów obj ętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przemies zczania oraz kontrolowania, 
ostatnio zmieniona rozporz ądzeniem Rady (WE) nr 807/2003 z dnia 14 kwietnia 2003 (Dz.U. L 122 
z 16.5.2003, str. 36). 
 
PL 7   PL 1.2. Podatek akcyzowy od napojów alkoholowych 
4. Ramowe przepisy Wspólnoty dotycz ące podatku akcyzowego od alkoholu i napojów 
alkoholowych zawarte s ą w dwóch dyrektywach. Dyrektywa Rady 92/83/EWG5 
w sprawie harmonizacji struktury  podatków akcyzowych od alkoholu i napojów 
alkoholowych ustala wspólne  definicje produktów obj ętych podatkiem, zapewniaj ąc 
takie samo stosowanie tych samych produktów przez wszystkie Pa ństwa 
Członkowskie. Dyrektywa dotycz ąca struktury okre śla równie ż metodę naliczania 
podatku oraz kryteria ewentual nego przyznawania zwolnie ń i stawek ulgowych 
w odniesieniu do niektórych produktów. 
5. Dyrektywa Rady 92/84/EWG6 w sprawie zbli żenia stawek  podatku akcyzowego 
dla alkoholu i napojów alkoholowych okre śla minimalne stawki podatku 
dla poszczególnych kategorii produkt ów. Stawki minimalne, powy żej których 
Państwa Członkowskie mog ą swobodnie ustala ć stawki krajowe, s ą następujące: 
                                                 
5 Dyrektywa Rady 92/83/EWG z dnia 19 pa ździernika 1992 r. w sprawie harmonizacji struktury 
podatków akcyzowych od alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.U. L 316 z 31.10.1992, str. 21). 
6 Dyrektywa Rady 92/84/EWG z dnia 19 pa ździernika 1992 r. w sprawie zbli żenia stawek podatku 
akcyzowego dla alkoholu i napojów alkoholowych (Dz.U. L 316 z 31.10.1992, str. 29). 
 
PL 8   PL Kategoria produktu  (dokładne 
definicje poszczególnych kate-gorii znajduj ą się w dyrektywie 
92/83/EWG)  Stawka minimalna okre ślona w dyrektywie  
Wino i napoje przefermento-
wane, nieb ędące winem ani 
piwem  0 EUR na 1 hektolitr wyrobu 
Piwo  0,748  EUR  na 1 hektolitr na 1 stopie ń 
Plato 
lub 1,87 EUR na 1 hektolitr na 1 % 
zawartości alkoholu 
Produkty po średnie (np. wina 
wzmocnione; wina likierowe) 45 EUR  na 1 hektolitr wyrobu 
Alkohol etylowy i napoje 
spirytusowe  550 EUR na 1 hektolitr czystego 
alkoholu 
Uwaga: Pa ństwa Cz łonkowskie stosuj ące 
stawkę nieprzekraczaj ącą 1000 EUR  nie mogą 
stosować obniżeń stawki krajowej. Pa ństwa 
Członkowskie stosuj ące stawkę przekraczaj ącą 
1000 EUR  nie mog ą stosować obniżeń stawki 
krajowej poni żej tego poziomu.  
6. Wprowadzenie w 1993 r. powy ższych stawek minimalnych spowodowa ło 
konieczno ść podwyższenia stawek stosowanych wówczas w siedmiu z dwunastu 
Państw Członkowskich7. Państwa Członkowskie mog ą swobodnie ustala ć stawki 
krajowe powy żej wymienionych stawek minimalnych. Spowodowa ło to rozbie żności 
stosowanych poziomów opodatkowania w ramach Wspólnoty, odzwierciedlaj ące 
różnorodność aspektów polityki krajowej w tym wzgl ędzie.  W załącznikach B1 
do B4  przedstawiono dok ładny przegl ąd stawek stosowanych przez Pa ństwa Człon-
kowskie w odniesieniu do poszczególnych kategorii produktów w dniu 1 maja 2004 
r., z uwzgl ędnieniem Pa ństw Członkowskich, które przyst ąpiły do UE w tym dniu. 
7. Warto zauwa żyć, że w oświadczeniu wpisanym do protoko łu w momencie przyj ęcia 
dyrektywy Rady 92/84/EWG Pa ństwa Członkowskie zobowi ązały się do traktowania 
stawek docelowych zaproponowanych przez Komisj ę w COM(89) 527 jako stawek 
odniesienia i zadeklarowa ły podjęcie starań w kierunku dostosowania stawek 
krajowych do tych stawek odniesieni a. Wspomniane stawki docelowe s ą 
następujące: 
                                                 
7 W odniesieniu do piwa: w Niemczech , Grecji, Francji i Luksemburgu. 
W odniesieniu do napojów spirytusowych: w Grecji, Hiszpanii, W łoszech i Portugalii. 
 
 
PL 9   PL Alkohol etylowy i napoje 
spirytusowe 1398,1 EUR na 1 hektolitr czystego alkoholu 
Wino niemusuj ące 18,7 EUR na 1 hektolitr wyrobu 
Wino musuj ące 33 EUR na 1 hektolitr wyrobu 
Piwo 1,496 na 1 hektolitr na 1 stopie ń Plato produktu 
końcowego 
Wyroby po średnie 93,5 EUR na 1 hektolitr wyrobu. 
W praktyce przy ustala niu stawek krajowych Pa ństwa Członkowskie nie zawsze 
brały pod uwag ę wymienione stawki docelowe, lecz z okre ślonych powodów, 
głównie dla zaspokojenia potrzeb bud żetowych, wykorzystywa ły elastyczno ść 
przewidzian ą w wymienionym o świadczeniu do ustalania stawek podatku w sposób 
odmienny od wynikaj ącego ze stawek docelowych. 
8. W poniższej tabeli okre ślono stawki minimalne dla poszczególnych kategorii 
produktów, podane w euro na hekto litr produktu i procent zawarto ści alkoholu, 
a także stawki minimalne na litr produktu o takiej zawarto ści alkoholu, jak ą zwykle 
zawiera dany produkt dost ępny w sprzeda ży. 
Kategoria wyrobów  Stawka 
minimalna na 1 hektolitr na 1 % zawarto ści 
alkoholu  Stawka minimalna na litr 
produktu o takiej zawarto ści 
alkoholu, jak ą zwykle zawiera 
dany produkt dost ępny w 
sprzedaży 
Wino i napoje przefermen-
towane, nieb ędące winem 
ani piwem  0 EUR  Wino (12 %) 0 EUR  
Piwo  1,87 EUR  Piwo (5 %) 0,1 EUR  
Wyroby po średnie  2,5 EUR  Wyr. pośr. (18 %) 0,45 EUR  
Alkohol etylowy i napoje 
spirytusowe  5,5 EUR  Napoje spiryt. (40 %) 2,2 EUR
9. Łączne wpływy z podatku akcyzowego od napojów alkoholowych stanowi ą średnio 
10,5 % wp ływów ogó łem z podatku akcyzowego  oraz 0,29 % łącznego PKB 
Państw Członkowskich  (zob. dane dla poszczególnych Pa ństw Członkowskich 
w załączniku A ). 
2. OCENA STRUKTURY I STAWEK PODATKU AKCYZOWEGO  
2.1. Uwagi ogólne 
10. Artykuł 8 dyrektywy 92/84/EWG przewiduje, że co dwa lata Rada, dzia łając 
na podstawie sprawozdania, a tam gdzie to stosowne, wniosku Komisji, dokona oceny stawek podatku akcyzowego usta nowionych w tej dyrektywie i stanowi ąc 
jednomyślnie, po konsultacji z Parlamentem Europejskim, przyjmie niezb ędne 
środki. Sprawozdanie Komisji oraz rozwa żania Rady powinny uwzgl ędniać prawi-
dłowe funkcjonowanie rynku wewn ętrznego, konkurencj ę pomiędzy różnymi kate-
 
PL 10   PL goriami napojów alkoholowych, realn ą wartość stawek podatku oraz szersze cele 
Traktatu. 
2.2. Pierwsze sprawozdanie Komisji 
11. We wrze śniu 1995 r. Komisja przedstawi ła pierwsze sprawozdanie, które oprócz 
napojów alkoholowych dotyczy ło równie ż tytoniu i olejów mineralnych8. 
Do sprawozdania nie by ł dołączony wniosek. W sprawozdaniu stwierdzono 
stagnację na rynku w obszarze stawek obowi ązujących w stosunku do napojów 
alkoholowych. Wed ług sprawozdania, sytuacja taka w owym czasie wskazywa ła, że 
stawka zerowa dla wina mog łaby ograniczy ć możliwość zmian stawek dla innych 
napojów alkoholowych w tym samym Pa ństwie Członkowskim oraz w s ąsiednich 
Państwach Cz łonkowskich. Sprawozdanie zawiera konkluzj ę, że kwestia opodatko-
wania alkoholu wymaga dals zych analiz, a przed podj ęciem ostatecznych decyzji 
konieczne s ą dalsze konsultacje z wszystkimi zainteresowanymi stronami. Do tego 
czasu Państwa Członkowskie, w których obowi ązują stawki minimalne lub zbli żone 
do nich, mog ą utrzymać dotychczasowe stawki, unikaj ąc w ten sposób zak łóceń 
handlu, które mog łyby wynikn ąć z wymuszonych korekt stawek. 
12. W ramach procesu konsultacji z zainter esowanymi stronami Komisja postanowi ła 
zorganizowa ć w listopadzie 1995 r. w Lizbonie konferencj ę na temat podatku 
akcyzowego. By ł to pierwszy etap trwaj ącego procesu konsultacji. Celem konfe-
rencji była ocena funkcjonowania uzgodnie ń wspólnotowych dotycz ących podatku 
akcyzowego, obowi ązujących od stycznia 1993 r., a szczególnie u łatwienie Komisji 
realizacji zadania zaplanowania przysz łej polityki akcyzowej. Przebieg konferencji 
potwierdzi ł trudności zasygnalizowane w sprawozdaniu oraz opinie stowarzysze ń 
handlowych i zajmuj ących się ochroną zdrowia, a tak że Państw Członkowskich; 
nie znaleziono jednak rozwi ązania możliwego do przyj ęcia. 
13. W dniu 19 wrze śnia 1996 r. Parlamen t Europejski przyj ął opinię9 na temat przegl ądu 
przeprowadzonego przez Komisj ę oraz wezwa ł Komisję do przeanalizowania 
istniejących dyrektyw i zaproponowania odpowiednich zmian zgodnych z szeregiem 
wytycznych przedstawionych jako sugestie, a tak że do podj ęcia działań na rzecz 
sprawiedliwego systemu podatkowego, eliminuj ącego zak łócenia konkurencji 
pomiędzy napojami alkoholowymi. 
3. ZAKRES NINIEJSZEGO (DRUGIEGO ) SPRAWOZDANIA  
3.1. Uwagi ogólne 
14. Jak wskazano powy żej, celem niniejszego sprawozdania ma by ć ocena stawek 
podatku akcyzowego stosowanych dla al koholu i napojów alkoholowych, z uwzgl ęd-
nieniem prawid łowego funkcjonowania rynku wewn ętrznego, konkurencji pomi ędzy 
różnymi kategoriami napojów alkoholowych, realnej warto ści stawek podatku oraz 
szerszych celów Traktatu, takich ja k ochrona zdrowia i polityka rolna. 
                                                 
8 COM(95)285, 13.9.1995. 
9 Dz.U. C 320 z 28.10.1996, str. 205. 
 
PL 11   PL 15. Sporządzenie sprawozdania by ło poprzedzone proces em konsultacji. S łużby Komisji 
zwróciły się do Państw Członkowskich o przekazanie, za pomoc ą kwestionariusza, 
opinii na temat poszczególnych elementów podlegaj ących ocenie. Poniewa ż proces 
konsultacji rozpocz ął się w 2001 r., nie obj ął on Państw Członkowskich, które 
przystąpiły do UE dnia 1 maja 2004 r ., a zatem ich opinie nie s ą uwzględnione 
w sprawozdaniu.  Do sformu łowania swoich stanowisk na pi śmie zosta ły również 
zaproszone stowarzyszenia handlowe i zajmuj ące się ochroną zdrowia; mia ły one 
także możliwość omówienia tych kwestii w czasie dwustronnych spotka ń z Komisj ą. 
16. W przypadku jednego z uwzgl ędnianych aspektów – konkurencji mi ędzy napojami 
alkoholowymi – Komisja zaanga żowała niezależnego konsultanta do oceny zakresu 
tej konkurencji (ocena ta je st dalej zwana „badaniem konkurencji”). Ponadto 
przedmiotem badania by ły tendencje w konsumpcji napojów alkoholowych oraz 
przyczyny tych tendencji (np. zmiany w opodatkowaniu). W niektórych Pa ństwach 
Członkowskich badano równie ż kwestię dokonywania zakupów za granic ą przez 
osoby prywatne oraz bezprawn ego transgranicznego przep ływu handlowego 
towarów, od których pobrano podatek.10 (Zob. odniesienia do wyników badania 
w ust. 41, 42, 58).  
3.2. Funkcjonowanie rynku wewn ętrznego 
17. Ta część sprawozdania zawiera ocen ę wpływu stawek stosowanych przez Pa ństwa 
Członkowskie na prawid łowe funkcjonowanie rynku wewn ętrznego napojów 
alkoholowych. 
18. Rozpatruj ąc tę kwestię w pierwszym sprawozdaniu dokonano rozró żnienia trzech 
szerokich kategorii przep ływu wewn ątrz Wspólnoty produktów obj ętych akcyz ą: 
przepływ handlowy z zawieszen iem podatku akcyzowego, transakcje handlowe 
towarami, od których pobrano podatek, oraz przep ływ produktów dokonywany przez 
osoby prywatne. W niniejszym sprawozdaniu zachowano ten podzia ł. 
Handlowy przep ływ towarów w ramach systemu zawieszenia podatku 
19. Pierwszy raport zawiera ogólny wniosek mówi ący, że w zakresie legalnego handlu  
system akcyzowy Wspólnoty dzia ła zupełnie dobrze, pomimo du żych różnic stawek 
podatku akcyzowego pomi ędzy Państwami Cz łonkowskimi. Poniewa ż przepływ 
towarów odbywa si ę na zasadzie zawieszenia podatku, zgodnie z któr ą podatek 
opłacany jest w Pa ństwie Cz łonkowskim przeznaczenia, wed ług stawek 
obowiązujących w tym Pa ństwie Członkowskim, ma ło prawdopodobne jest, aby 
różnice stawek doprowadzi ły do znacznych zak łóceń możliwości wyboru lub 
konkurencji ze strony przedsi ębiorstw prowadz ących obrót na tym poziomie 
łańcucha dystrybucji. Zosta ło to potwierdzone przez Pa ństwa Członkowskie. 
20. W pierwszym sprawozdaniu stwierdzono równie ż, że ocena tego, jaki wp ływ miało 
utrzymanie dysproporcji stawek przy jednoc zesnej eliminacji kontroli granicznych 
na nieuczciw ą działalność w tej dziedzinie, jest trudniejsza i zbyt wcze śnie jest na 
ocenę, czy ilo ść takich nielegalnych transakcji wzrasta. Tym niemniej nied ługo 
                                                 
10 “Study on the competition between alcoholic beverages”, Customs Associates Ltd., luty 2001. 
Streszczenie tego dokumentu badawczego znajduje si ę na stronie internetowej: 
 http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/p ublications/reports_studies/report.htm 
 
PL 12   PL po przedłożeniu sprawozdania Pa ństwa Członkowskie wyrazi ły zaniepokojenie 
rosnącą ilością nadużyć w obszarze akcyzy. Doprowadzi ło to do utworzenia na 
początku 1997 r. Grupy Wysokiego Szczebla ds. Nadu żyć w obszarze podatku 
akcyzowego, z łożonej z przedstawicieli Pa ństw Członkowskich i Komisji. Zadaniem 
Grupy by ło określenie charakteru i zakresu nadu żyć, a także wad i słabości systemu 
regulacyjnego i kontrolnego, oraz sformu łowanie zalece ń co do rozwi ązań 
i możliwych poprawek w tych systemach. W sp rawozdaniu z dnia 24 kwietnia 1998 
r.11 Grupa stwierdzi ła, że nadużycia w bran żach tytoniowej i alkoholowej osi ągnęły 
niepokojące rozmiary. W skali ca łej Unii Europejskiej straty w bran ży alkoholowej 
w 1996 r. wynios ły według oceny Pa ństw Członkowskich ok. 1,5 mld euro (ok. 8 % 
łącznych wp ływów z podatku akcyzowego od na pojów alkoholowych). Dla porów-
nania, w bran ży tytoniowej straty w tym samym roku wynios ły według oceny Pa ństw 
Członkowskich ok. 3,3 mld euro (ok. 7,5 % łącznych wp ływów z podatku 
akcyzowego od wyrobów tytoniowych). W sprawozdaniu stwierdzono równie ż, że 
nadużycia w bran ży alkoholowej skupiaj ą się głównie w systemie przechowywania 
i przepływu towarów wewn ątrz Wspólnoty. S ą to nadu życia na wielk ą skalę, 
wymierzone w rynki tych Pa ństw Członkowskich, gdzie stawki podatku akcyzowego 
są wysokie. Oczywist ą konsekwencj ą tych znacznych strat przychodów z podatku s ą 
ogromne zyski, które mog ą w krótkim czasie by ć osiągnięte przez oszustów. 
W raporcie wskazano, że źródłem tych zysków jest bardzo wysoki poziom obci ążeń 
podatkowych produktów w stosunku do ich podstawowej warto ści oraz, w 
niektórych przypadkach, istnienie znacznych ró żnic stawek podatku akcyzowego 
i podatku od warto ści dodanej pomi ędzy niektórymi Pa ństwami Cz łonkowskimi. 
21. Kilka Państw Członkowskich  w swoich odpowiedziach na pytania zawarte w kwe-
stionariuszu potwierdzi ło fakty ustalone w sprawozdaniu Grupy Wysokiego Szczebla 
ds. Nadu żyć. Niektóre, jak Irlandia, Zjednoczone Królestwo i Francja, zg łosiły 
zwiększoną liczbę przypadków nadu żyć polegających na przekierowaniu, kiedy to 
towary przewo żone z jednego Pa ństwa Członkowskiego do innego z zawieszeniem 
podatku akcyzowego s ą następnie przekierowywane w drodze, cz ęsto do Pa ństw 
Członkowskich stosuj ących relatywnie wysokie podatki. Inne Pa ństwa 
Członkowskie poinformowa ły o wzroście przemytu alkoholu z pa ństw zewn ętrznych 
(w przypadku Finlandii) lub o wzro ście liczby przypadków cha łupniczej destylacji 
oraz orzecze ń przepadku napojów alkoholow ych przywiezionych do kraju 
nielegalnie z innych Pa ństw Członkowskich (w przypadku Szwecji). Jednak równie ż 
Państwa Członkowskie stosuj ące relatywnie niskie staw ki podatku akcyzowego, jak 
Portugalia, zg łosiły wzrost liczby nadu żyć w bran ży alkoholu i napojów 
alkoholowych; nadu życia te przybiera ły przewa żnie form ę unikania op łacania 
podatku. Do Komisji dotar ły też informacje o rosn ącej liczbie sygnalizowanych 
przez poszczególne przedsi ębiorstwa w bran ży alkoholowej przypadków braku 
zgłaszania towarów przewo żonych wewn ątrz Wspólnoty Europejskiej lub 
wywożonych do pa ństw zewn ętrznych, co powoduje, że przedsi ębiorstwa te 
obciążane są podatkiem akcyzowym od towarów, które nie dotar ły do miejsca 
przeznaczenia. 
22. Na podstawie zalece ń Grupy Wysokiego Szczebla ds. Nadu żyć, Komisja i Pa ństwa 
Członkowskie podj ęły szereg inicjatyw w celu zwalczania nadu żyć. Do takich 
                                                 
11 Sprawozdanie Grupy Wysokiego Szczebla ds. Nadu żyć w bran żach alkoholowej i tytoniowej, 
zatwierdzony przez Rad ę ds. Gospodarki i Finansów (Ecofin) w dniu 19 maja 1998 r. 
 
PL 13   PL działań należy przyjęcie zalecenia Komisji dotycz ącego hurtowników12 oraz 
komputeryzacja systemu przep ływu i nadzoru produktów obj ętych podatkiem 
akcyzowym13. Inicjatywy te powinny spowodowa ć poprawę skuteczno ści obecnego 
systemu regulacyjnego i kontrolnego oraz u łatwić walkę z nadużyciami i uchylaniem 
się od opodatkowania. 
Handel towarami, od których pobrano podatek akcyzowy 
23. W pierwszym sprawozdaniu odnotowano, że jedynie niewielki procent transakcji 
handlowych wewn ątrz Wspólnoty odbywa si ę poza systemem zawieszenia podatku. 
Z pewnością nadal jest to aktualne w prz ypadku transakcji handlowych pomi ędzy 
podmiotami gospodarczymi , do których stosuje si ę art. 7 dyrektywy 92/12/EWG. 
W takich przypadkach przep ływ pomiędzy Państwami Cz łonkowskimi odbywa si ę 
na podstawie uproszczonego dokumentu ad ministracyjnego, a podatek akcyzowy 
opłacony w Pa ństwie Członkowskim wyj ścia jest zwracany po okazaniu dowodu 
zapłaty podatku w Pa ństwie Członkowskim przeznaczenia. Pa ństwa Członkowskie 
nie zgłosiły poważnych problemów, cho ć jedno z nich (Zjednoczone Królestwo) 
wskazało znaczne trudno ści wywołane fałszywymi wnioskami o zwrot podatku 
od towarów, które w rzeczywisto ści nie opu ściły kraju i/lub nigdy nie zosta ły 
obłożone brytyjskim podatkiem. Zjednoczone Królestwo zaostrzy ło jednak proce-
dury zwrotu podatku, co s kutecznie wyeliminowa ło możliwości dokonywania tego 
typu nadu żyć. Ten przyk ład wskazuje, że oszuści działają w tym systemie, który 
w danym momencie uwa żany jest za najs łabszy. Ich dzia łania charakteryzuj ą się 
dużą elastyczno ścią: w razie wzmocnienia jednego systemu przenosz ą oni działal-
ność i wykorzystuj ą słabość innego. Dlatego te ż rozważając możliwe kroki w celu 
wzmocnienia danego systemu nie mo żna żadnego z nich rozpatrywa ć w izolacji 
od innych. 
24. Główny rodzaj dzia łalności, będący przedmiotem informacji zawartych w tej cz ęści 
sprawozdania, to sprzeda ż na odleg łość (sprzeda ż towarów wysy łanych lub 
przewożonych bezpo średnio lub po średnio przez sprzedawc ę lub w jego imieniu 
do końcowego odbiorcy). Wiele Pa ństw Członkowskich zg łosiło wzrost sprzeda ży 
na odległość do odbiorców ko ńcowych, szczególnie w bran ży wina i napojów 
spirytusowych, w wyniku rozwoju ha ndlu elektronicznego. Procedury maj ące 
zastosowanie do tego rodzaju sprzeda ży są określone w art. 10 dyrektywy 
92/12/EWG i obejmuj ą płatność podatku akcyzowego w Pa ństwie Członkowskim 
przeznaczenia przez sprzedawc ę lub w jego imieniu. O wzro ście tego typu handlu 
świadczy relacjonowana przez Pa ństwa Członkowskie rosn ąca liczba podmiotów 
z innych Pa ństw Członkowskich, dokonuj ących rejestracji w tych Pa ństwach 
do celów op łacania podatku od sprzeda ży na odleg łość. 
25. Jednak niektóre Pa ństwa Cz łonkowskie (g łównie stosuj ące wysokie stawki 
podatkowe) poinformowa ły, że przedsi ębiorstwa zajmuj ące się sprzedażą przez 
Internet, maj ące siedziby w pa ństwach o niskich stawkach podatku akcyzowego, w 
                                                 
12 Zalecenie Komisji 2000/789/WE z 29 listopada 2000 r., ustanawiaj ące wytyczne do zatwierdzania 
hurtowników zgodnie z dyrektyw ą Rady 92/12/EWG w odniesieniu do produktów obj ętych podatkiem 
akcyzowym  
13 Decyzja nr 1152/2003/WE Parlamentu Europejski ego i Rady z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie 
komputeryzacji przep ływu wyrobów obj ętych podatkiem akcyzowym i nadzoru nad nimi (Dz.U. L 162 
z 1.7.2003, str. 5). 
 
PL 14   PL coraz większym stopniu sprzedaj ą produkty, od których pobrano podatek, klientom 
w obszarach o wy ższym poziomie opodatkowania, nie p łacąc odpowiedniego 
podatku w kraju odbiorcy. Przyczyn tego upatruje si ę w pewnym stopniu 
w złożoności procedur op łacania podatku akcyzowego w Pa ństwie Członkowskim 
przeznaczenia, a tak że w kosztach przestrzegania tych  procedur, które szczególnie 
dla małych i średnich przedsi ębiorstw s ą często nieproporcjonalne w stosunku do 
wartości prowadzonej dzia łalności. Ta sytuacja nie pozwala podmiotom 
prowadzącym handel ani obywatelom na czerpanie pe łnych korzy ści z istnienia 
rynku wewn ętrznego. W innych jednak przypadkach witryny internetowe oferuj ące 
napoje alkoholowe by ły najwyra źniej tworzone w celu wykorzystywania ró żnic 
stawek mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi. Sprzedawane produkty s ą wysyłane 
pocztą do klientów w innych Pa ństwach Cz łonkowskich i jest oczywiste, że trudno 
kontrolowa ć takie wysy łki w ramach rynku wewn ętrznego, gdzie regu łą jest 
swobodny przep ływ towarów. 
26. Opisane powy żej problemy zwi ązane ze sprzeda żą na odleg łość zostały omówione 
bardziej szczegó łowo w sprawozdaniu Komisji z funkcjonowania postanowie ń art. 
7-10 dyrektywy 92/12/EWG. W sprawozdaniu tym i do łączonym do niego wniosku 
dotyczącym dyrektywy zawarte s ą propozycje uproszcze ń w procedurach sprzeda ży 
na odleg łość, a także pewnej liberalizacji w sposobie dokonywania zakupów 
napojów alkoholowych na odleg łość14. W celu uzyskania dalszych szczegó łów 
należy odnieść się do sprawozdania i wniosku dotycz ącego art. 7-10 dyrektywy 
92/12/EWG15, przyjętych przez Komisj ę dnia 2 kwietnia 2004 r. 
Zakupy za granic ą 
27. Zgodnie z zasadami rynku wewn ętrznego osoby prywatne mog ą kupować produkty, 
od których zap łacono podatek akcyzowy, w dowolnie wybranym Pa ństwie 
Członkowskim i przewozi ć je do innego Pa ństwa Członkowskiego bez konieczno ści 
ponownego op łacania podatku, pod warunkiem, że zakupione towary przeznaczone 
są na własny użytek tych osób  lub ich rodzin  i są przewożone przez te osoby do 
Państwa Członkowskiego przeznaczenia (art. 8 dy rektywy 92/12/EWG). Aby ustali ć, 
czy dane produkty obj ęte podatkiem akcyzowym s ą przeznaczone na w łasny użytek 
podróżnego lub jego rodziny, Pa ństwa Członkowskie musz ą wziąć pod uwag ę szereg 
kryteriów, mi ędzy innymi ilo ść transportowanego produ ktu (art. 9 dyrektywy 
92/12/EWG). W celu stosow ania tego kryterium Pa ństwa Członkowskie mog ą 
również ustalić wzorcowe poziomy wy łącznie jako form ę dowodu. Ponadto nale ży 
pamiętać, że trzy Państwa Członkowskie (Szwecja, Dania i Finlandia) otrzyma ły do 
końca 2003 r. upowa żnienie do stosowania ogranicze ń ilości produktów obj ętych 
podatkiem akcyzowym (w tym na pojów alkoholowych), które mog ą być wwożone 
na ich terytorium przez osoby przybywaj ące z innych Pa ństw Członkowskich bez 
konieczno ści opłacenia podatku akcyzowego (a rt. 26 dyrektywy 92/12/EWG). 
28. Jeśli chodzi o skal ę dokonywania zakupów za granic ą, w pierwszym sprawozdaniu 
odnotowano, że zjawisko to by ło ogólnie rozpowszechnione, a jego skala ros ła od 
                                                 
14 W tym kontek ście sprzeda ż na odleg łość oznacza transakcj ę, w której produkty obj ęte podatkiem 
akcyzowym s ą wysyłane lub przewo żone do nabywcy przez sprzedawc ę lub w jego imieniu. Zakupy 
na odległość oznaczaj ą transakcj ę, w której wysy łka lub przewóz jest dokonywana przez nabywc ę lub 
w jego imieniu. 
15 COM(2004)227, 2.4.2004. 
 
PL 15   PL 1992 r.; szczególnie dotyczy ło to przywozu do Pa ństw Członkowskich stosuj ących 
stawki znacznie wy ższe od obowi ązujących w sąsiednich Pa ństwach Cz łonkowskich. 
W pierwszym sprawozdaniu stwierdzono równie ż, że w powszechnej opinii ró żnice 
stawek podatku akcyzowego by ły tu istotnym czynnikiem. W tej kwestii 
w sprawozdaniu Grupy Wysokiego Szczebla ds. Nadu żyć stwierdzono, że poza 
nadużyciami na wielk ą skalę, dokonywanymi przez grupy zorganizowanej 
przestępczości, istnieje równie ż znaczna liczba drobnych nadu żyć obowiązujących 
zasad w stosunku do towarów, od których pobrano podatek, co jest wynikiem 
znacznych ró żnic stawek podatkowych pomi ędzy Państwami Cz łonkowskimi.  
29. W odpowiedziach na pytania zaw arte w kwestionariuszu, Pa ństwa Członkowskie 
stosujące relatywnie niskie stawki podatk ów dla napojów alkoholowych nie 
wyrażały znacznego zaniepokojenia zjawiskiem zakupów za granic ą i zwykle nie 
dysponowa ły żadnymi danymi na temat wielko ści tego zjawiska. Pa ństwa 
Członkowskie stosuj ące wysokie poziomy opodatkowania obserwuj ą tę kwestię 
z większą uwagą. Na przyk ład Zjednoczone Królestwo  przeprowadza coroczne 
badanie pasa żerów odbywaj ących podró że międzynarodowe w ró żnych portach 
morskich i lotniczych w ca łym kraju. Na podstawie tych bada ń szacuje si ę, że łączna 
wysokość strat i utraconych przychodów (z tytu łu podatku akcyzowego i podatku 
od wartości dodanej) w wyniku przemytu towa rów z kontynentu, w tym wszystkich 
rodzajów napojów alkoholowych, od których pobrano podatki, wzros ła z 70 mln 
funtów w 1992 r. do ok. 285 mln funtów w 1999 r. Wi ększość ogólnej kwoty strat 
wynikała z przemytu piwa. Bardzo du że znaczenie mia ły tutaj ró żnice stawek 
podatku akcyzowego, cho ć w grę wchodziły również inne czynniki, np. ceny przed 
opodatkowaniem, kursy wymiany wa lut i ceny przewozu. W Danii  szacuje si ę, że 
udział produktów kupionych przez konsumentów za granic ą w łącznej konsumpcji 
Duńczyków w 2000 r. wynosi ł 18 % w przypadku piwa, 13,5 % w przypadku wina 
i 27 % w przypadku napojów sp irytusowych. W Szwecji  odnotowano wzrost 
zakupów za granic ą w drugiej po łowie lat 90., co wynika ło prawdopodobnie z ró żnic 
stawek podatkowych. W 2000 r. wielko ść zakupów za granic ą wyniosła łącznie 1,26 
litra czystego alkoholu na 1 osob ę w wieku co najmniej 15 lat. Stanowi ło to 17 % 
konsumpcji. W przypadku napojów spirytusowych udzia ł ten wyniós ł 27 %, w przy-
padku piwa 12 %, a w przypadku  wina 14 %. W Finlandii  handel przygraniczny 
napojami alkoholowymi odbywa si ę głównie z udzia łem państw zewn ętrznych, jako 
że różnica cen pomi ędzy Finlandi ą a Rosją i Estonią jest szczególnie du ża. Do tej 
pory handel przygraniczny z innymi Pa ństwami Cz łonkowskimi nie by ł istotnym 
problemem, jednak Finlandia spodziewa si ę zmiany tej sytuacji po rozszerzeniu UE. 
Organizacje handlowe w takich Pa ństwach Cz łonkowskich, jak Belgia  i Niderlandy , 
stosujących bardziej „umiarkowane” poziomy opodatkowania, równie ż skarżyły się, 
że dokonywanie przez obywateli tych  krajów zakupów za granic ą w Państwach 
Członkowskich stosuj ących dla wina i wina musuj ącego stawki zerowe lub zbli żone 
do zera ma ujemny wp ływ na podmioty b ędące członkami tych organizacji. 
30. W przypadku Szwecji, Danii i Finlandii dwa czynniki mia ły lub będą miały wpływ 
na przysz ły rozwój przychodów pa ństw z alkoholu i napojów alkoholowych: fakt, że 
dnia 31 grudnia 2003 r. up ływa ważność upoważnienia do stosowania ogranicze ń 
ilości produktów obj ętych podatkiem akcyzowym, które mog ą być wwożone na ich 
terytorium tych Pa ństw przez osoby przybywaj ące z innych Pa ństw Członkowskich 
bez konieczno ści opłacenia podatku akcyzowego, or az rozszerzenie UE. W wymie-
nionych Pa ństwach Cz łonkowskich trwa dyskusja dotycz ąca tego, jaki wp ływ 
 
PL 16   PL powinny mie ć te wydarzenia na poziom st osowanych tam stawek podatku 
akcyzowego. Dania obni żyła stawkę podatku dla wyrobów sp irytusowych o 45 % od 
października 2003 r., natomiast Finlandia obni żyła wszystkie stawki (dla piwa o 
32 %, dla wina o 10 % i dla wyrobów spirytusowych o 44 %) od 1 marca 2004 r. 
Wpływ tych obni żek stawek na przychody tych Pa ństw Członkowskich z tytu łu 
podatków b ędzie uzale żniony od ich wp ływu na ogólne spo życie, a przede 
wszystkim od tego, do jakiego stopnia normalna sprzeda ż zastąpi w tych Pa ństwach 
Członkowskich zakupy za granic ą i przemyt. 
31. Opisana powy żej sytuacja pokazuje, że obywatele szeroko korzystaj ą z możliwości 
kupowania produktów, od których pobran o podatek akcyzowy, w dowolnie 
wybranym Pa ństwie Cz łonkowskim i przewo żenia ich do innego Pa ństwa 
Członkowskiego bez konieczno ści ponownego op łacania podatku. Jest to ca łkowicie 
zgodne z prawem i stanowi podstawow ą swobodę przysługującą obywatelom na 
rynku wewn ętrznym. Wyra źnie równie ż widać, że do dokonywania zakupów za 
granicą w znacznym stopniu zach ęcają różnice stawek podatkowych mi ędzy 
Państwami Cz łonkowskimi. Kontrola, czy towary transportowane przez osoby 
prywatne nie s ą przeznaczone do celów handlowych zamiast prywatnych, wymaga 
fizycznego sprawdzania podró żnych. Poniewa ż jednak sta łe kontrole na granicach 
wewnętrznych s ą niezgodne z podstawowymi zasadami rynku wewn ętrznego 
zawartymi w art. 14 Traktatu, kontrole takie powinny mie ć charakter sporadyczny 
(wyrywkowy) i odbywa ć się w ramach wewn ętrznych ustale ń kontrolnych 
obejmujących cały obszar danego Pa ństwa Członkowskiego. Kontrole takie powinny 
ponadto by ć zgodne z ogólnymi zasadami prawa Wspólnoty, a w szczególno ści nie 
powinny by ć prowadzone w sposób arbitralny lub wprowadzaj ący niepotrzebne 
ograniczenia16. Kontrole podró żnych oraz sposób, w jaki s ą one przeprowadzane 
przez niektóre Pa ństwa Członkowskie, cz ęsto wywo łują rozdrażnienie tych osób 
i doprowadzi ły już do skierowania do Komisji licznych skarg przeciwko tym 
Państwom Cz łonkowskim. Sam fakt prowadzenia nadal takich kontroli fiskalnych 
jest często postrzegany przez osoby podró żujące jako ograniczenie ich prawa 
swobodnego poruszania si ę w ramach rynku wewn ętrznego. W niniejszym 
sprawozdaniu nie poruszono kwestii, do jakiego stopnia Pa ństwa Członkowskie 
mogą nadal prowadzi ć kontrole podró żnych. Jest jednak oczywiste, że szereg Pa ństw 
Członkowskich nadal prowadzi te go rodzaju kontrole (maj ące na celu rozró żnienia 
zakupów za granic ą sensu stricto  od przemytu towarów, od których pobrano 
podatek) w łaśnie z tego powodu, że stawki podatku akcyzowego stosowane przez te 
Państwa są znacznie wy ższe od stawek stosowanych przez s ąsiednie Pa ństwa 
Członkowskie. 
Funkcjonowanie rynku wewn ętrznego – wnioski 
32. Z powyższej analizy jasno wynika, że zniesienie granic podatkowych w 1993 r. przy 
jednoczesnym utrzymaniu szerokiego zakresu ró żnych stawek stosowanych przez 
Państwa Członkowskie dla napojów alkoholowych, cho ć czasem korzystne dla 
konsumentów, powoduje szereg problemów dla rynku wewn ętrznego. 
                                                 
16 W tym kontek ście zob. wyrok Europejskiego Trybuna łu Sprawiedliwo ści z dnia 27 kwietnia 1991 r. 
w sprawie 321/87. 
 
PL 17   PL 33. Ponadto zarówno pojedyncze podmioty, jak i organizacje reprezentuj ące 
producentów napojów alkoholowych w niektórych Pa ństwach Cz łonkowskich 
wielokrotnie skar żyły się na zakłócenia konkurencji i prze kierowania handlu na 
skutek du żych różnic stawek. Producenci oraz podmioty handlowe, maj ące siedziby 
w Państwach Cz łonkowskich lub okre ślonych ich regionach, gdzie obowi ązują 
wysokie stawki podatku akcyzowego, zwracaj ą uwagę na wysokie poziomy 
podatków i ujemne skutki wynikaj ące dla ich dzia łalności z nadużyć i przemytu, ale 
również z dokonywania zakupów za granic ą przez konsumentów zach ęconych 
względami podatkowymi (mimo że podmioty te s ą świadome, że z punktu widzenia 
konsumentów praktyki takie s ą całkowicie zgodne z prawem). 
34. W większości Państw Członkowskich istnieje zgoda, że właściwe funkcjonowanie 
rynku wewn ętrznego wymaga dalszego zbli żania stawek. Nie ma jednak zgody co do 
sposobu osi ągnięcia tego celu. Pa ństwa Członkowskie stosuj ące wysokie stawki, 
zgłaszające wzrost skali zakupów za granic ą, przemytu i nadu żyć handlowych, 
wynikających z ró żnic stawek, podkre ślają konieczno ść podwyższenia wszystkich 
stawek minimalnych. Spo śród pozosta łych Państw, wiele twierdzi jednak, że 
konieczne jest równie ż pewne po święcenie ze strony Pa ństw Członkowskich 
stosujących bardzo wysokie stawki. W tym wzgl ędzie należy zauważyć, że Dania 
i Finlandia dokona ły niedawno znacznych obni żek stawek stosowanych wobec 
niektórych napojów alkoholowych w nast ępstwie wyga śnięcia w dniu 31 grudnia 
2003 r. odst ępstw pozwalaj ących tym pa ństwom stosowa ć ograniczenia ilo ści 
alkoholu, który móg ł być wwożony przez osoby przybywaj ące z innych pa ństw 
Wspólnoty, a tak że w obliczu rozszerzenia UE w dniu 1 maja 2004 r. 
3.3. Konkurencja pomi ędzy napojami alkoholowymi 
35. Tematem tej cz ęści jest ocena, w jakim st opniu istnieje konkurencja pomi ędzy 
różnymi rodzajami napojów alkoholowych oraz czy nale ży zharmonizowa ć podatek 
akcyzowy stosowany wobec konkuruj ących kategorii. 
36. Określone w dyrektywie 92/84/EWG poziomy stawek minimalnych dla ró żnych 
kategorii produktów s ą wynikiem kompromisu politycznego i w ograniczonym 
stopniu uwzgl ędniają kwestię konkurencji. Stawki mi nimalne dla piwa zosta ły 
ustanowione na stosunkowo niskim poziomie; mo żna uznać, że wynika to z faktu, że 
piwo konkuruje z winem, dla którego stawk ę minimaln ą ustalono na poziomie 
zerowym. Stawki dla napojów spirytusowych, a tak że w bardziej ograniczonym 
stopniu dla wyrobów po średnich (zawieraj ących alkohol destylowany), zosta ły 
ustalone na znacznie wy ższym poziomie w przeliczeniu na procent zawarto ści 
alkoholu, co mo że oznacza ć, że konkurencja pomi ędzy tymi wyrobami a piwem 
i winem nie wyst ępuje lub jest ograniczona. 
37. Dyrektywa 92/84/EWG sama w sobie nie zobowi ązuje Państw Członkowskich 
do ustalania stawek krajowych dla ró żnych kategorii produktów na porównywalnych 
poziomach w przeliczeniu na procent zawarto ści alkoholu. Tym niemniej przy 
ustalaniu stawek Pa ństwa Członkowskie musz ą przestrzega ć ogólnych przepisów 
zawartych w Traktacie WE, a szczegól nie w art. 90, który stwierdza, że podatki 
wewnętrzne nie powinny dyskryminowa ć wyrobów pochodz ących z innych Pa ństw 
Członkowskich ani po średnio chroni ć innych produktów krajowych. Na podstawie 
tego przepisu Europejski Trybuna ł Sprawiedliwo ści w sprawie C-170/78 orzek ł, że w 
sytuacji, kiedy dane Pa ństwo Członkowskie nie mo że być uznane za producenta 
danego napoju (wina), nie mo że nakładać na ten wyrób podatku zapewniaj ącego 
 
PL 18   PL ochronę produktu krajowego najbli żej konkuruj ącego z tym napojem (piwa). 
Zgodnie z tym wszystkie Pa ństwa Członkowskie, które nie produkuj ą wina, są 
zobowiązane stosowa ć do wina i piwa stawki poda tków o porównywalnej wysoko ści 
(z uwzgl ędnieniem zawarto ści alkoholu w tych produktach), a ich swoboda w 
ustalaniu stawek podatku akcyzowego je st ograniczona. W nowszej sprawie 
(C-166/98) zwrócono si ę do Trybuna łu, zgodnie z art. 234 Traktatu WE, z pytaniem 
prejudycjalnym dotycz ącym ważności dyrektyw 92/83/EWG i 92/84/EWG. Pytanie 
dotyczyło ewentualnej niewa żności dyrektyw z punktu widzen ia Traktatu WE, a w 
szczególno ści drugiego akapitu art. 90; niewa żność miałaby wynika ć z faktu, że 
dyrektywy zobowi ązywały Państwa Członkowskie do podniesienia stawki podatku 
od piwa do wysoko ści stawki minimalnej, z czego wynik ły różnice stawek mog ące 
spowodowa ć dyskryminacj ę piwa w stosunku do wina. Trybuna ł orzekł, że w toku 
rozpatrzenia pytania nie ujawniono żadnego czynnika, który móg łby spowodowa ć 
nieważność wspomnianych dyrektyw. Trybuna ł argumentowa ł między innymi, że 
margines swobody przys ługujący Państwom Cz łonkowskim jest wystarczaj ąco 
szeroki dla uzyskania pewno ści, że związek stawek podatkowych dla wina i piwa 
wyklucza ochron ę krajowej produkcji w znacz eniu art. 90 Traktatu. 
38. Państwa Członkowskie ogólnie wskazywa ły, że stopień, w jakim dany produkt 
konkuruje z innym, nie ma decyduj ącego znaczenia dla ustalenia poziomów stawek 
stosowanych wobec ró żnych kategorii produktów. W opinii Pa ństw Członkowskich 
cena nie jest g łównym czynnikiem wp ływającym na wybór dokonywany przez 
konsumentów, a inne czynniki (przyzwyczajenia, okoliczno ści, kultura, klimat) 
mogą mieć większe lub przynajmniej takie samo znaczenie. W konsekwencji, 
pomijając wymogi wynikaj ące ze wspomnianych powy żej przepisów Traktatu WE, 
względy te nie s ą zwykle brane pod uwag ę przy ustalaniu stawek  krajowych. Jest to 
uwidocznione w tabeli w załączniku C , przedstawiaj ącej stawki podatku akcy-
zowego wyra żone na hektolitr i procent zawarto ści alkoholu, obowi ązujące dla róż-
nych kategorii napojów alkoholowych. Pa ństwa Członkowskie stosuj ące wysokie 
stawki (szczególnie Dania, Szwecja, Zjednoczone Królestwo i Irlandia) podkre ślały 
jednak w swoich odpowiedziach na pytania kwestionariusza, że w przeciwie ństwie 
do Państw Członkowskich b ędących producentami wina musz ą one stosowa ć wobec 
produktów konkuruj ących równe stawki, zgodnie z orzecznictwem Europejskiego 
Trybunału Sprawiedliwo ści, gdy tymczasem Pa ństwa Członkowskie produkuj ące 
zarówno wino, jak i piwo, maj ą swobodę ustalania stawek bez uwzgl ędniania kwestii 
konkurencji. 
39. Producenci piwa i wina nie uwa żają konkurencji mi ędzy różnymi rodzajami napojów 
alkoholowych za kwesti ę o dużym znaczeniu. Szczególnie w opinii producentów 
wina zerowa stawka dla wina nie stanowi problemu z punktu widzenia konkurencji z innymi napojami alkoholowymi, z dwóch powodów. Po pierwsze, konsumpcja win stołowych, ale równie ż win gatunkowych, spada w Pa ństwach Cz łonkowskich 
stosujących stawk ę zerową lub zbli żoną do zera. Po drugie, wed ług opinii tych 
producentów, konkurencja pomi ędzy różnymi napojami nie zale ży od ceny, ale 
raczej od innych czynników, np. tradycji, kul tury, miejsca i czasu konsumpcji, mody, 
wieku, otoczenia spo łecznego i marketingu. 
40. Z drugiej strony producenci wyro bów spirytusowych postrzegaj ą obecnie obowi ą-
zujące poziomy stawek minimalnych jako usankcjonowanie dyskryminacji wyrobów 
spirytusowych w krajowych politykach akcyzowych. W ich opinii wszystkie 
produkty w pewnym stopniu konkuruj ą ze sobą, a zatem konieczne jest zmniejszenie 
 
PL 19   PL dyskryminacji wyrobów spirytusowych w stosunku do piwa i wina poprzez 
obniżenie stawki minimalnej dla wyrobów spirytusowych. Wed ług tych pa ństw 
akcyza mo że mieć również wpływ na udzia ły różnych kategorii napojów 
alkoholowych w rynku w wyniku konkur encji cenowej. Szczególnie w Pa ństwach 
Członkowskich stosuj ących wy ższe stawki podatków wyroby spirytusowe s ą 
bardziej wra żliwe na cen ę niż inne kategorie wyrobów alkoholowych. 
41. W badaniu konkurencji pomi ędzy napojami alkoholowymi przeanalizowano zwi ązek 
popytu na okre ślone kategorie napojów z ich w łasnymi cenami oraz z cenami innych 
kategorii napojów17. Związek popytu na dany napój z cenami innych napojów jest 
wskaźnikiem stopnia konkurencji pomi ędzy napojami. Przed rozpatrzeniem wyni-
ków nale ży zwrócić uwagę na podkre ślone przez konsultanta trudno ści związane 
z tym podej ściem. Po pierwsze konsultant stwierdzi ł, że w większości Państw 
Członkowskich dane na temat cen napojów alkoholowych albo s ą bardzo sk ąpe, albo 
ich jakość nie pozwala na rzetelne szacowanie zwi ązku popytu na dany napój 
z cenami innych napojów alkoholowych. Ponadto okaza ło się, że na konkurencj ę 
między napojami alkoholowymi oraz cz ęstość zmian spo żywanych napojów przez 
konsumentów wp ływa szereg czynników. Dla przyk ładu postawy konsumentów 
wobec picia wina mog ą zmieniać się na przestrzeni lat, doprowadzaj ąc do wzrostu 
konsumpcji wina kosztem innych kategorii napojów, cho ć jest to sprzeczne z obecn ą 
tendencją. Dlatego te ż w wielu sytuacjach zmiana konsumowanego napoju na rzecz 
wina jest niezale żna od relatywnej ceny wina w porównaniu z cenami innych 
napojów, a wi ęc zmiana taka nast ąpiłaby nawet przy braku relatywnych zmian cen w 
czasie. Konsultant zwróci ł uwagę, że z tych powodów  szacowanie wp ływu cen na 
konsumpcj ę jest wyjątkowo trudne, poniewa ż kluczowym czynnikiem wp ływającym 
na zmiany konsumowanych napojów mog ą być zmienne gusty konsumentów. Jest 
jednak faktem, że w ostatnich latach spad ło spożycie zarówno wina gatunkowego, 
jak i stołowego18. 
42. Konsultant dokona ł szacunków zwi ązku popytu na okre ślone napoje alkoholowe 
z ich własnymi cenami oraz z cenami innych na pojów dla tych krajów i produktów, 
dla których dost ępne były wystarczaj ące dane na temat cen. W wi ększości 
przypadków wyniki oszacowa ń wskazywa ły, że związek popytu z cen ą danego 
produktu jest we wszystkich kategoriach ujemny, ale nie ró żni się istotnie od zera, co 
wskazywa łoby, że popyt na ka żdy typ napoju alkoholoweg o jest stosunkowo ma ło 
zależny od zmian cen tego napoju. Równie ż związek popytu z cenami innych 
produktów by ł, ogólnie rzecz bior ąc, stosunkowo nieznaczny, co wskazuje, że popyt 
na dany typ napoju alkoholowego nie zale ży w znacznym stopniu od cen innych 
napojów alkoholowych. 
Konkurencja pomi ędzy napojami alkoholowymi – wnioski 
43. Na podstawie ró żnych pogl ądów wyra żonych w tej kwestii, a tak że wyników 
badania konkurencji, trudno jest wyci ągnąć jednoznaczne wnioski. Wybór danej 
                                                 
17 Wnioski z tego badania nie przecz ą analizie Komisji w sprawach dotycz ących konkurencji. 
18 Szacuje si ę, że w skali UE 15 ca łkowite spo życie w przeliczeniu na jednego mieszka ńca spadło z 37 l 
w 1990 r. do ok. 33 l w 2002 r. Spo życie wina sto łowego spad ło z ok. 20,5 l do ok. 15 l. Tendencje te s ą 
silniejsze w niektórych pa ństwach po łudniowych, produkuj ących wino. Np. we W łoszech ogólne 
spożycie wina w przeliczeniu na 1 mieszka ńca spadło z ok. 63 l do ok. 47 l, a we Francji – z ok. 67 l 
do ok. 58 l. 
 
PL 20   PL kategorii produktu przez konsumenta zale ży od rozmaitych czynników, mi ędzy 
innymi od ceny, która z kolei jest uzale żniona od poziomu stawki podatku 
akcyzowego stosowanej dla danego produktu. Stopie ń, w jakim poziom stawek 
wpływa na wybory dokonywane przez konsumentów, jest ró żny w ró żnych 
Państwach Cz łonkowskich i z regu ły jest wyższy w tych Pa ństwach Cz łonkowskich, 
gdzie stawki podatku s ą wysokie i stanowi ą relatywnie wi ększą część ceny. 
3.4. Realna warto ść stawek 
44. Kolejnym elementem wymagaj ącym rozpatrzenia zgodnie z art. 8 dyrektywy 
92/84/EWG jest realna warto ść stawek podatku akcyzowego. Innymi s łowy, czy 
należy uwzględniać wpływ inflacji od momentu wprowadzenia stawek minimalnych, 
czy też pozostawi ć tę kwestię do decyzji Pa ństw Członkowskich? Zgodnie z danymi 
Eurostat na temat rocznego tempa zmian zharmonizowanego wska źnika cen 
konsumpcyjnych (HICP) w latach 1993- 2002, ogólna stopa in flacji w skali ca łej Unii 
Europejskiej w okresie od 1 styczn ia 1993 r. a 31 grudnia 2002 r. wynios ła 
ok. 24,04 %19. 
45. Rewaloryzacja stawek minimalnych z uwzgl ędnieniem okre ślonej powy żej stopy 
wzrostu przynios łaby następujące wyniki: 
Produkt  Stawka 
wyrażona w 
odniesieniu do:  Obecna stawka 
minimalna  Indeksowana stawka minimalna 
w dniu 1 stycznia 2003 r. (obecna 
stawka × 1,24)  
Wino (niemusu-jące i musu-
jące)
 1 hektolitra  0 EUR  0 EUR  
Piwo 1 hektolitra/1 
stopnia Plato 
lub 
1 hektolitra/% 
zawartości 
alkoholu  0,748  EUR 
 
lub 
1,87 EUR  0,93 EUR 
 
lub 
2,32 EUR  
Wyroby 
pośrednie  1 hektolitra  45 EUR  56 EUR  
Alkohol etylowy  1 hektolitra 
czystego 
alkoholu  550 EUR  682 EUR  
46. Przy zastosowaniu takiej rewaloryzacji w dniu 1 maja 2004 r. niektóre Pa ństwa 
Członkowskie musia łyby podnie ść obowiązujące w nich stawki: 
a) dla piwa – w siedmiu Pa ństwach Cz łonkowskich (LU, DE, ES, CZ, LT, LV, MT); 
                                                 
19 W łaściwy pomiar HICP rozpocz ął się od wyznaczenia wska źnika dla 1997 r. Dane za lata przed 1997 r. 
opierają się na przybli żeniu HICP. Przyj ęto następujące roczne stopy zmian HICP: 1993: 3,4 %; 
1994: 2,8 %; 1995: 2,8 %; 1996: 2,4 %; 1997: 1, 7 %; 1998: 1,3 %; 1999: 1,2 %; 2000: 1,9 %; 
2001: 2,2 %; 2002: 2,1 %. 
 
PL 21   PL b) dla wyrobów po średnich – w siedmiu Pa ństwach Cz łonkowskich (EL, ES, IT, PT, 
HU, MT, CY); 
c) dla wyrobów spirytusowych – w trzech Pa ństwach Cz łonkowskich (IT, CY, SK). 
47. W odpowiedziach na pytania za warte w kwestionariuszu wi ększość Państw 
Członkowskich opowiedzia ła się za podniesieniem stawek minimalnych zgodnie 
z inflacją w celu utrzymania ich realnej warto ści. Niektóre z nich uzale żniają to 
jednak od wprowadzenia dodatniej stawki dla wina, aby nie powi ększać dysproporcji 
pomiędzy winem a innymi napojami alkoholowymi, chocia ż uwzględnienie inflacji 
bez wprowadzenia dodatniej stawki dla wina oznacza łoby jedynie przywrócenie 
sytuacji z 1 stycznia 1993 r. W pierwszym sprawozdaniu odnotowano wyra źną 
stagnację w obszarze obowi ązujących stawek, co wed ług autorów sprawozdania 
wskazywa ło, że stawka zerowa dla wina mog łaby ograniczy ć możliwość zmian 
stawek dla innych napojów alkoholowych w tym samym Pa ństwie Członkowskim 
oraz w s ąsiednich Pa ństwach Cz łonkowskich. Wiele Pa ństw Członkowskich jest 
jednak zdania, że sytuacja ró żni się w zależności od państwa i zale ży od takich 
czynników, jak tradycja, kultura, a tak że miejsce i czas spo życia. 
Realna warto ść stawek – wnioski 
48. Podwyższenie stawek minimalnych dla uwzgl ędnienia inflacji z definicji nie powo-
duje wzrostu ich realnej warto ści. Z kolei brak odzwierciedlenia wp ływu inflacji 
w wysoko ści konkretnych stawek minimalnych powodowa łby obniżenie ich realnej 
wartości. Wspomniane podwy ższenie stawek minimal nych jest zatem konieczne 
w celu utrzymania takiego minimalne go poziomu stawek, jaki Rada uzna ła w 1992 r. 
za konieczny dla zapewnienia  funkcjonowania rynku wewn ętrznego bez granic 
fiskalnych. W tym kontek ście należy zauważyć, że stawki minimalne dla innych 
wyrobów obj ętych akcyz ą (tytoniu i olejów mineralnych) podlega ły podwyższeniu 
zgodnie z inflacj ą. Obowiązujący obecnie system podatku akcyzowego od alkoholu 
jest jednak systemem stawek minimalnych i Pa ństwa Cz łonkowskie mog ą 
podwyższać stosowane w nich stawki w celu uwzgl ędnienia inflacji bez 
dokonywania zmian w obowi ązującym obecnie systemie. 
49. Jednakże w przypadku napojów alkoholowych niektóre Pa ństwa Członkowskie 
wiążą tę kwestię z zagadnieniem dodatniej stawki mi nimalnej dla wina, co pozostaje 
sprawą bardzo kontrowersyjn ą (zob. część 3.5.2.). 
3.5. Szersze cele Traktatu 
50. Artykuł 8 dyrektywy 92/84/EWG wymaga, aby przy ka żdej ocenie stawek podatku 
akcyzowego stosowanych dla napojów alkoholowych uwzgl ędniać szersze cele 
Traktatu. Równie ż w kontek ście niniejszego sprawozdan ia istotnymi kwestiami s ą 
polityka zdrowotna, polityka rolna, cele regionalne, rozwój obszarów wiejskich i kwestie kulturowe. Innymi zagadnieniami wymagaj ącymi uwagi s ą: rozszerzenie 
oraz skutki proponowanych środków dla krajów kandyduj ących. 
3.5.1.  Polityka zdrowotna i spo łeczna 
51. Artykuł 152 Traktatu stanowi, że przy okre ślaniu i urzeczywistnianiu wszystkich 
polityk i dzia łań Wspólnoty zapewnia si ę wysoki poziom ochrony zdrowia 
 
PL 22   PL ludzkiego. W tym kontek ście w pierwszym sprawozdaniu  przypomniano, 
że opodatkowanie alkoholu jest potencjalnym środkiem powstrzymuj ącym przed 
nadmiernym spo życiem, co mo że mieć pozytywne skutki w postaci zmniejszenia 
problemów zwi ązanych ze spo życiem i nadu żywaniem alkoholu oraz alkoholizmem. 
Jednak w ostatnich kilku latach  doniesienia medyczne wskazywa ły równie ż na 
pozytywny wp ływ niektórych napojów alkoholowych na zdrowie, pod warunkiem 
umiarkowanego spo życia. 
52. Na poziomie krajowym, w odpowiedziach  na pytania kwestionariusza wi ększość 
Państw Członkowskich stwierdzi ła, że kwestie zwi ązane z polityk ą zdrowotn ą 
nie wpływają na poziom stawek, cho ć niektóre Pa ństwa Członkowskie doda ły, 
że istnieje presja w tym kierunku ze strony organizacj i ochrony zdrowia. Tylko 
w jednym Pa ństwie Członkowskim (Szwecji) kwestie zdrowotne maj ą zasadnicze 
znaczenie w okre ślaniu stawek. W innych krajach stosuj ących wysokie stawki 
(jak Finlandia, Zjednoczone Król estwo i Dania) kwestie te maj ą obecnie mniejsze 
znaczenie, ni ż w przesz łości. Jako powód takiego stanu rzeczy Zjednoczone 
Królestwo powo łało się na niezgodno ści dowodów naukowych świadczących 
o korzyściach i niebezpiecze ństwach wynikaj ących ze spo żywania alkoholu. 
53. Producenci podkre ślają podejmowane przez siebie wysi łki w kierunku promowania 
odpowiedzialnych postaw wobec spo żywania alkoholu. W opinii producentów 
zdecydowana wi ększość konsumentów w Europie pije alkohol w sposób rozs ądny, 
umiarkowany i z przyjemno ścią. Producenci uwa żają również, że alkohol spo żywany 
w umiarkowanych ilo ściach może mieć korzystne skutki dl a zdrowia, niezale żnie od 
rodzaju napoju. W ich opinii polityki, kt órych celem jest zmniejszenie ogólnego 
spożycia alkoholu na osob ę metodą wysokiego opodatkowania, nie s ą skuteczne 
wobec osób nadu żywających alkoholu, a do świadczenie wskazuje, że takie podej ście 
może mieć nawet niezamierzone negatywne skutki (np. przemyt i nielegalna 
produkcja).  
54. Organizacje zajmuj ące się ochroną zdrowia, szczególnie Eu rocare (ruch na rzecz 
zapobiegania problemom al koholowym w Europie), s ą zdania, że poprzez opodat-
kowanie nale ży zapewnia ć wysoki poziom cen, poniewa ż istnieje wyra źny związek 
pomiędzy ceną a wielko ścią spożycia. Ponadto w opinii tych  organizacji podatki od 
alkoholu nale ży wykorzystywa ć do finansowania dzia łalności ograniczaj ącej 
spożycie alkoholu, w tym edukacji zdrowotnej, bada ń dotyczących polityki 
alkoholowej oraz wsparcia ochrony zdrowia. W tym wzgl ędzie zwracaj ą one uwag ę, 
że w opublikowanej przez siebie Bia łej Księdze w sprawie wzrostu, 
konkurencyjno ści i zatrudnienia20 Komisja wzywa ła już do internalizacji kosztów 
zewnętrznych spo życia napojów alkoholowych. Je śli chodzi o korzystne skutki 
spożycia alkoholu, Eurocare – apeluj ąc o wielk ą ostrożność w stwierdzaniu takich 
pozytywnych skutków – podziela pogl ąd, że różnice pomi ędzy poszczególnymi 
napojami w tym wzgl ędzie są minimalne: wi ększość korzystnych efektów wydaje si ę 
być związana z alkoholem zawartym w winie, pi wie i napojach spirytusowych, a nie 
z innymi sk ładnikami tych napojów. 
                                                 
20 „Growth, Competitiveness, Employment – The challe nges and ways forward into the 21st century – 
White Paper” – COM(93) 700 z 5.12.93. 
 
PL 23   PL Polityka zdrowotna i spo łeczna – wnioski 
55. Przy ustalaniu stawek wi ększość Państw Członkowskich zwykle nie bierze pod 
uwagę zagadnie ń związanych z polityk ą zdrowotn ą, choć obecnie obowi ązujące 
prawodawstwo Wspólnoty, okre ślając jedynie stawki minimalne, daje im du że pole 
manewru, pozwalaj ące uwzgl ędniać kwestie zdrowia publicznego w polityce 
podatkowej. W ka żdym razie, aby podatek akcyzowy móg ł odegrać długoterminow ą 
rolę, zarówno jako środek zmniejszaj ący ogólne spo życie, jak i jako narz ędzie 
internalizacji zewn ętrznych i spo łecznych kosztów nadu żywania alkoholu, w opinii 
niektórych Pa ństw Członkowskich konieczne jest przynajmniej podwy ższenie 
stawek minimalnych zgodnie z inflacj ą. 
3.5.2.  Polityka rolna 
56. Wino jest okre ślone w Traktacie jako produkt  rolny. W czternastu z 25 Pa ństw 
Członkowskich podatek akcyzowy od wina nie obowi ązuje (w 12 pa ństwach) lub jest 
bardzo niski (we Francji i na W ęgrzech). Wprowadzenie dodatniej stawki podatku 
akcyzowego dla wina mog łoby wpłynąć na jego spo życie oraz na wspóln ą 
organizacj ę rynku wina. Polityka rolna zawsze by ła przywo ływana przez Pa ństwa 
Członkowskie produkuj ące wino jako argument uzasadniaj ący stosowanie zerowej 
stawki dla tego produktu. Niektóre z tych Pa ństw zwracaj ą uwagę na trudną sytuację 
plantatorów winoro śli, która nie pozwala na zastosowa nie dodatniej stawki dla wina. 
57. W chwili przyjmowania pierwszego sprawozdania trwa ła reforma wspólnej 
organizacji rynku wina w ramach Wspól nej Polityki Rolnej. Celem reformy by ło 
rozwiązanie istniej ącego problemu nadprodukcji po łączonej ze spadaj ącym 
spożyciem, szczególnie win sto łowych, w Pa ństwach Cz łonkowskich produkuj ących 
wino. Reforma, o której mowa, zosta ła zakończona w 1999 r.21 Celem nowej 
wspólnej organizacji rynku (CMO) jest lepsze wzajemne dopasowanie poda ży 
i popytu na wino. Do g łównych jej aspektów nale żą ograniczenia tworzenia nowych 
plantacji i restr ukturyzacja potencja łu produkcyjnego, maj ąca doprowadzi ć do 
zmniejszenia wielko ści produkcji win sto łowych oraz do uprawy odmian daj ących 
wino wy ższej jako ści, co by łoby bardziej zgodne z zap otrzebowaniem rynku. 
Przyjęto odpowiednie środki interwencji na rynku (g łównie wsparcie finansowe dla 
destylacji wina, przechowywania, wykor zystywania moszczu do celów innych ni ż 
produkcja wina). W szczególno ści ograniczono do dwóch liczb ę obowiązkowych 
form destylacji i wprowadzono kryzysow ą formę destylacji w wypadku 
szczególnych zak łóceń rynku. Nowa CMO stanowi krok w kierunku środków 
bardziej zorientowanych na okre ślony cel oraz zmiany w sposobach uprawy 
winorośli w celu produkowania wyrobów o wy ższej jakości. 
58. Zwolennicy zerowej staw ki dla wina argumentuj ą, że jest ona środkiem 
pomocniczym koniecznym do utrzymania jednego z podstawowych celów polityki wspólnej organizacji rynku wina, a mia nowicie równowagi rynku. Ewentualny 
spadek spo życia w wyniku wprowadzenia dodatniej stawki móg łby rzeczywi ście 
negatywnie wp łynąć na równowag ę rynku. Ponadto spadek spo życia musia łby 
w krótkiej perspektywie czasowej by ć zrekompensowany zwi ększonym stosowaniem 
interwencyjnych środków rynkowych, g łównie w formie destylacji nadwy żek wina 
dla uzyskania alkoholu. Wysokie kos zty takiej destylacji pokrywane s ą z budżetu 
                                                
 
21 Rozporz ądzenie Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. (Dz.U. L 179 z 14.07.1999). 
 
PL 24   PL Wspólnoty. Z drugiej strony stawka zerowa jest środkiem ogólnym o nieukierunko-
wanym charakterze i ma zastosowanie równie ż do rozwijaj ących się segmentów 
rynkowych, mianowicie segmentów win gatunkowych i importowanych, gdzie problemy ze znalezieniem rynku zbytu s ą mniejsze lub w ogóle nie wyst ępują. 
Ponadto podstawowe problemy strukturalne s ą głównie wynikiem zmieniaj ących się 
wzorców konsumpcji w Pa ństwach Cz łonkowskich produkuj ących wino. Świadczą 
o tym wyniki badania konkurencji, w ramach którego analizowano równie ż zmiany 
spożycia na osob ę różnych produktów. Spo życie wina na osob ę w południowych 
Państwach Cz łonkowskich (Hiszpania, Francja, W łochy i Portugalia) wyra źnie 
spadło w ciągu ostatnich trzech dziesi ęcioleci, cho ć nadal pozostaje na wysokim 
poziomie w porównaniu do pa ństw nieprodukuj ących wina. Zjawisko to by ło 
częściowo równowa żone przez wzrost popytu na wino w krajach, które stosuj ą 
wysokie stawki podatku akcyzowego dla wi na, i w których tradycyjnie, w ogólnej 
opinii, dominuje spo życie piwa. Z kolei spo życie piwa na osob ę w Państwach 
Członkowskich po łudniowej Europy (Grecja, Portugalia, W łochy i Hiszpania) 
znacznie wzros ło, jednocze śnie wykazuj ąc w latach 90. niewielki spadek w wielu 
północnych Pa ństwach Cz łonkowskich (Austria, Belgia, Niemcy, Dania, 
Zjednoczone Królestwo, Luksemburg i Niderlandy). 
59. Ogólnie rzecz bior ąc, kraje i przedsi ębiorstwa produkuj ące wino zdecydowanie 
sprzeciwiaj ą się wprowadzeniu dodatniej minimalnej stawki dla tego produktu. 
Wysuwaj ą one argumenty, że w większości Państw Członkowskich produkuj ących 
wino nigdy nie by ło ono obj ęte podatkiem akcyzowym, a tak że, że wino jest 
integralną częścią ich kultury i z powodów politycznych by łoby trudno wprowadzi ć 
obowiązkowe opodatkowanie wina. Zwraca si ę również uwagę, że spożycie wina 
w Państwach Cz łonkowskich produkuj ących wino, stosuj ących stawk ę zerową lub 
bardzo niski podatek kontrolny, wynosi ok. 85% spo życia ogó łem w Unii 
Europejskiej, a wi ęc ewentualne problemy zwi ązane z rynkiem wewn ętrznym 
dotyczą jedynie niewie lkiej, wynosz ącej 15%, cz ęści konsumpcji wina w UE. 
Kolejny argument mówi, że zerowa stawka dla wina jest koniecznym środkiem 
pomocniczym promuj ącym cele CMO dla wina oraz że w obecnej sytuacji, w jakiej 
znajduje si ę rynek wina, wprowadzenie jakiegokolwiek (nawet niskiego) obowi ąz-
kowego opodatkowania w pa ństwach produkuj ących wino by łoby uznane za szkod-
liwe. Istniej ą ponadto obawy, że kolejnym krokiem b ędzie podwy ższanie minimal-
nego poziomu opodatkowania wina. Producenci wina uwa żają również, że dodatnia 
stawka dla tego wyrobu w żadnym stopniu nie przyczyni si ę do rozwi ązania 
problemów rynku wewn ętrznego spowodowanych przez ogromne ró żnice poziomów 
podatków pomi ędzy Państwami Cz łonkowskimi stosuj ącymi wysokie i niskie stawki. 
60. Podnosi si ę wreszcie argument, że opodatkowanie wina oznacza łoby wprowadzenie 
lub zwiększenie obci ążeń administracyjnych dla setek tysi ęcy małych plantatorów 
winorośli oraz organów admi nistracyjnych w Pa ństwach Cz łonkowskich 
produkujących wino w stopniu nieproporcj onalnym do przychodów, które środek ten 
przyniesie. Poniewa ż jednak produkcja wina podlega ju ż ścisłej kontroli jako ści 
i przepływu w ramach CMO dla wina, a tak że na mocy dyrektywy 92/12/EWG, 
obciążenia te mog ą w zakresie przep ływów wewn ątrz Wspólnoty by ć mniejsze, ni ż 
się obecnie wydaje. 
 
PL 25   PL Polityka rolna – wnioski 
61. Jak wynika z powy ższego opisu ró żnych stanowisk, opodatkowanie wina pozostaje 
nadal kwesti ą bardzo kontrowersyjn ą i politycznie delikatn ą. Niektóre Pa ństwa 
Członkowskie nieprodukuj ące wina wymagaj ą, aby wszelkie zmiany minimalnych 
stawek dla jakichkolwiek r odzajów napojów alkoholowych by ły uzależnione 
od wprowadzenia dodatniej minimalnej stawki podatku akcyzowego dla wina, 
natomiast kraje produkuj ące wino ogólnie rzecz bior ąc nadal sprzeciwiaj ą się 
wprowadzeniu minimalnej stawki dla tego produktu. 
62. W tej sytuacji, kiedy zmiana obecnego poziomu stawek minimalnych wydaje si ę 
bardzo trudna, pojawia si ę kolejne istotne pytanie. Mia nowicie, czy uzasadnione jest 
utrzymanie obecnego systemu monitorowania produktów obj ętych akcyz ą (system 
przepływów z zawieszeniem podatku akcyzowego, pomi ędzy upowa żnionymi 
składami podatkowymi, ustanawianie gwarancji, dokumenty towarzysz ące itp.) dla 
takich produktów jak wino i piwo, obj ętych podatkiem akcyzowym, którego 
bezwzględny poziom jest ni ższy niż poziom podatku VAT stosowanego dla tych 
produktów w co najmniej 10 z 15, a obecnie 20 z 25, Pa ństw Członkowskich. 
3.5.3.  Rozszerzenie Unii Europejskiej 
63. Państwa Członkowskie, które przyst ąpiły do UE w dniu 1 maja 2004 r., stosuj ą już 
dla napojów alkoholowych stawki równ e obecnym stawkom minimalnym lub 
wyższe od nich. Kraje kandyduj ące, w przypadku których negocjacje o przyst ąpieniu 
trwają (Rumunia i Bu łgaria), równie ż nie zwraca ły się o ustanowienie okresów 
przejściowych po dacie ich przyst ąpienia w celu dostosowania w łasnych stawek do 
obecnego poziomu stawek minimalnych. W załącznikach B1 do B4  uwzględniono 
stawki podatków akcyzowych dla alkoholu i napojów alkoholowych stosowane przez Państwa Członkowskie, które przyst ąpiły do UE dnia 1 maja 2004 r., a tak że przez 
kraje kandyduj ące. 
3.6. Okres prowadzenia badania 
64. Artykuł 8 dyrektywy 92/84/EWG przewiduje, że co dwa lata
 Rada, dzia łając na pod-
stawie sprawozdania, a tam gdzie to st osowne, wniosku Komisji, dokona oceny 
stawek podatku akcyzowego ustanowi onych w tej dyrektywie i stanowi ąc jedno-
myślnie, po konsultacji z Parlamentem Europejskim, przyjmie niezb ędne środki. 
65. Komisja jest zdania, że okres dwóch lat jest  zbyt krótki, aby dokona ć koniecznej 
dogłębnej oceny dzia łania rynku wewn ętrznego oraz innych aspektów, które powin-
ny być uwzględnione w sprawozdaniu Komisji, a tak że aby zapewni ć właściwą 
perspektyw ę do oceny zmian w prawodawstwie Pa ństw Członkowskich. Bardziej 
właściwy dla oceny dzia łania rynku wewn ętrznego oraz skutków ewentualnych 
zmian w prawodawstwie by łby okres czteroletni. Z tego wzgl ędu ewentualny 
przyszły wniosek dotycz ący zmiany istniej ących ramowych przepisów Wspólnoty 
dotyczących opodatkowania alkoholu powinien uwzgl ędniać zmianę art. 8 
dyrektywy 92/84/EWG w ten sposób, aby przewidywa ł on analiz ę co cztery lata, 
a nie jak dotychczas, co dwa lata. 
 
PL 26   PL 4. STRUKTURA PODATKU AKCYZOWEGO OD NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH  
66. Choć artykuł 8 dyrektywy 92/84/EWG zobowi ązuje Komisj ę jedynie do 
sporządzenia sprawozdania zawieraj ącego analiz ę stawek podatku akcyzowego 
ustanowionych w tej dyrektywi e, Komisja jest zdania, że w ramach tej analizy nale ży 
również rozważyć zmiany w strukturze opodatkowania, poniewa ż to zagadnienie jest 
ściśle związane z kwesti ą stawek. Szczególnie dotyczy  to kwestii klasyfikacji 
napojów alkoholowych do poszczególnych kategorii okre ślonych w dyrektywie 
dotyczącej struktury (dyrektywa 92/83/ EWG). W toku konsultacji poprzedzaj ących 
sporządzenie sprawozdania wynik ły następujące trzy zagadnienia: 
a) Odmienne traktowanie wina i wina musuj ącego; 
b) Przystosowanie kodów CN (nomen klatury celnej) stosowanych do okre ślania 
kategorii produktów; 
c) Klasyfikacja produktów dla potrzeb akcyzy. 
4.1. Odmienne traktowanie wina i wina musuj ącego 
67. Obecnie dyrektywy 92/83/EWG i 92/84/EWG pozwalaj ą Państwom Cz łonkowskim 
na stosowanie ró żnych stawek dla wina i wina musuj ącego. Jak wida ć w tabeli 
w załączniku B1 , obecnie osiem Pa ństw Członkowskich (IE, UK, DK, NL, BE, FR, 
DE, AT) korzysta z tej mo żliwości.  
68. Niemcy i Austria stosuj ą obecnie stawk ę zerową dla wina, ale stosunkowo wysokie 
stawki dla wina musuj ącego. W Belgii, Danii, Franc ji, Zjednoczonym Królestwie, 
Irlandii i Niderlandach stawka stosowana dla wina musuj ącego jest wy ższa od stawki 
(dodatniej) dla wina niemusuj ącego ( zob. załącznik B1 ). Cztery Pa ństwa Człon-
kowskie (DE, BE, NL, AT) stosuj ą również różne stawki dla wyrobów po średnich 
musujących i niemusuj ących ( zob. załącznik B3 ). 
69. Wspomniane rozró żnienie dokonane w dyrektywach wynika z faktu, że wymienione 
Państwa Członkowskie tradycyjnie uznaj ą wina musuj ące za „wyroby luksusowe”. 
Pojawia si ę pytanie, czy rozró żnienie takie jest na dal uzasadnione, jako że oba 
produkty coraz cz ęściej są spożywane przy podobnych okazjach. Co wi ęcej, obie 
kategorie obejmuj ą zarówno wina, które mog ą być uważane za wyroby „luksusowe” 
(np. wina gatunkowe), jak i wyr oby bardzo tanie (np. wina sto łowe). 
70. Definicja „win musuj ących” w art. 8 dyrektywy 92/83/EWG mo że prowadzi ć do 
niesprawiedliwych skutków w obszar ze opodatkowania. Zgodnie z definicj ą w art. 8, 
termin „wina musuj ące” obejmuje produkty, które „znajduj ą się w butelkach 
zaopatrzonych w korek w kszta łcie grzybka, umocowany za pomoc ą węzłów lub 
spinek, albo  cechują się nadciśnieniem wynosz ącym co najmniej trzy bary, spowo-
dowanym obecno ścią dwutlenku w ęgla w roztworze”. Obydwa kryteria mo żna uznać 
za arbitralne. Wina pó łmusujące, cechuj ące się nadciśnieniem niewiele ni ższym 
od trzech barów, unikaj ą stawek podatku akcyzowego na łożonych na wina musuj ące; 
mogą też korzysta ć z niższych (nawet zerowych) stawek obowi ązujących dla wina 
niemusującego, jeśli tylko producent u żyje innego rodzaju korka do butelki. Rodzi to 
pytanie, czy nale ży utrzyma ć tę różnicę, czy też wina i produkty po średnie musuj ące 
powinny by ć traktowane tak samo, jak wina i produkty po średnie niemusuj ące. 
 
PL 27   PL 4.2. Przystosowanie kodów CN (nomenklat ury celnej) stosowanych do okre ślania 
kategorii produktów 
71. Definiując różne kategorie napojów alkoholow ych, dyrektywa 92/83/EWG w du żym 
stopniu odnosi si ę do kodów CN. Artyku ł 26 tej dyrektywy stanowi, że zawarte 
w niej odniesienia do kodów CN dotycz ą tej wersji Nomenklat ury Scalonej, która 
obowiązywała w chwili przyj ęcia dyrektywy (czyli dnia 19 pa ździernika 1992 r.). 
W wypadku zmiany klasyfikacji podmioty musz ą dla tych samych produktów 
stosować inne kody CN w transakcjach pomi ędzy Państwami Cz łonkowskimi, a inne 
w transakcjach pomi ędzy UE a pa ństwami trzecimi. W celu uwzgl ędnienia 
ewentualnych zmian kodów CN i zmian interpretacji (wynikaj ących np. ze zmian not 
wyjaśniających do Zharmonizowanego Systemu), a tak że w celu uproszczenia 
sytuacji zarówno dla podmiotów gospodar czych, jak i dla organów administra-
cyjnych, należałoby odnosi ć się do najbardziej aktualnych kodów CN.  Ponadto, 
w celu uproszczenia aktualizacji odniesie ń do odpowiednich kodów CN, Komisja 
przedstawia Pa ństwom Cz łonkowskim do dyskusji kwesti ę, czy w przysz łości 
decyzje takie powinny by ć podejmowane zgodnie z procedur ą określoną w art. 
24 dyrektywy 92/12/EWG  (procedura z udzia łem Komitetu ds. Podatku 
Akcyzowego, ustalona dla produktów energe tycznych w art. 2 ust. 5 dyrektywy 
Rady 2003/96/WE22). 
4.3. Klasyfikacja produktów dla potrzeb akcyzy 
72. Zmiany sugerowane w cz ęści 4.2 ułatwiłyby życie podmiotom gospodarczym 
i organom administracyjnym, ale nie rozwi ązałyby problemów zwi ązanych z klasy-
fikacją napojów alkoholowych do ró żnych kategorii przewidzianych w dyrektywie 
92/83/EWG. Definicje tych kategorii zawsze zawieraj ą odniesienie do kodów CN. 
Dlatego te ż decyzja dotycz ąca klasyfikacji danego produktu dla potrzeb celnych jest 
kwestią wstępnie wpływającą na sposób traktowania te go produktu w odniesieniu do 
podatku akcyzowego. 
73. W ostatnim czasie zarówno podmioty ha ndlowe, jak i administracje krajowe 
zwracały uwagę służb Komisji na problemy zwi ązane z klasyfikacj ą, skarżąc się na 
różnice w sposobie klasyfikacji, a przez to odmienne opodatkowanie tych samych 
produktów w ró żnych Pa ństwach Cz łonkowskich. Wi ększość poruszonych 
problemów dotyczy rozró żnienia produktów obj ętych kodami CN 2206 
(obejmujących inne napoje przefermentowane) oraz 2208 (obejmuj ących napoje 
spirytusowe). Noty wyja śniające do Systemu Zharmoni zowanego w odniesieniu 
do pozycji 2206 pozwalaj ą na dodawanie alkoholu destylowanego do „innych 
napojów przefermentowanych”, nie precyzuj ąc, do jakiego stopnia jest to mo żliwe. 
Państwa Członkowskie interpretuj ą tę możliwość w bardzo ró żny sposób, przez co 
ten sam produkt bywa w jednych Pa ństwach Cz łonkowskich klasyfikowany 
w kategorii „inne napoje pr zefermentowane” lub „wyroby po średnie”, a w innych 
w kategorii „napoje spirytusowe”. 
                                                 
22 Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 pa ździernika 2003 r. w sprawie restrukturyzacji 
wspólnotowych przepisów ramowych dotycz ących opodatkowania produktó w energetycznych i energii 
elektrycznej (Dz.U. L 28 3 z 31.10.2003, str. 51) 
 
PL 28   PL Możliwe rozwi ązania 
74. W ramach obowi ązujących przepisów UE dotycz ących podatku akcyzowego 
(dyrektywa 92/83/EWG), które odnosz ą się do kodów CN jako podstawy klasyfikacji 
napojów alkoholowych, jedynym rozwi ązaniem problemu rozbie żnej klasyfikacji 
napojów alkoholowych jest bardziej jednolita interpre tacja i stosowanie zasad 
celnych w odniesieniu do klas yfikacji tych wyrobów w CN.  
75. Podmioty gospodarcze mog ą dla potrzeb celnych otrzyma ć od własnych organów 
celnych wi ążącą informacj ę taryfow ą (BTI) dotycz ącą klasyfikacji produktów 
przywożonych z pa ństw trzecich lub wywo żonych do nich. BTI s ą wprowadzane do 
bazy danych prowadzonej przez Komisj ę i mają moc prawn ą we wszystkich 
Państwach Cz łonkowskich. Chocia ż BTI są wydawane osobno dla ka żdego 
przypadku i ich celem nie jest ustalani e ogólnych zasad klas yfikacji produktów 
w CN, to stanowi ą pewną pomocn ą informacj ę dla administracji i podmiotów 
handlowych i mog ą pozwolić na osiągnięcie większej zgodno ści w stosowaniu zasad 
CN w klasyfikacji na potrzeby CN. Obecnie nie ma jednak mo żliwości uzyskania 
BTI dla produktów, w pr zypadku których nie mo żna wykaza ć związku z kwestiami 
celnymi (np. nowych artyku łów produkowanych w UE i sprzedawanych wy łącznie 
wewnątrz UE). W celu zwi ększenia warto ści BTI dla potrzeb podatku akcyzowego 
można rozwa żyć takie rozszerzenie mo żliwości otrzymywania BTI od organów 
celnych przez podmioty gospodarcze, aby by ło ono mo żliwe równie ż w odniesieniu 
do produktów obj ętych podatkiem akcyzowym, nieprzeznaczonych do przywozu lub 
wywozu. Wymaga łoby to zmiany odno śnych przepisów celnych23. 
76. Jak wspomniano powy żej, BTI są wydawane przez organy celne osobno dla ka żdego 
przypadku, na wniosek podmiotów gospoda rczych. W ramach próby ustalenia 
bardziej jasnych ogólnych zasad klasyfik acji napojów alkoholowych w ramach CN 
powołano grup ę roboczą złożoną ze służb Komisji oraz administracji celnych 
niektórych Pa ństw Członkowskich. G łównym zadaniem Grupy R oboczej jest próba 
ustanowienia wyra źnego podzia łu pomiędzy kodami CN 2206 i 2208. Jest to jednak 
kwestia bardzo z łożona i osiągnięcie wyników mo że nie być możliwe w krótkim 
czasie. Nie nale ży również zapomina ć, że wszelkie nowe zasady celne dotycz ące 
klasyfikacji napojów alkoholowych w CN nie b ędą miały żadnych skutków w 
odniesieniu do podatku akcyzowego, dopóki ni e zostanie dokonana aktualizacja 
odniesienia do kodów CN w art. 26 dyr ektywy 92/83/EWG zgodnie z propozycj ą 
zawartą w ust. 71 powy żej. Ponadto klasyfikacja w ramach CN nie uwzgl ędnia (i nie 
powinna uwzgl ędniać) skutków wynikaj ących z niej dla klasyfikacji danego 
produktu dla potrzeb podatku akcyzowego i mo że nawet doprowadzi ć w tej kwestii 
do niepożądanych wyników w odniesieniu do niektórych produktów. 
77. Dlatego te ż Komisja jest zdania, że należy również rozważyć zastosowanie bardziej 
radykalnych rozwi ązań, prowadz ących do tego, aby klasyfikacja napojów 
alkoholowych dla potrzeb podatku akcyzowego by ła mniej zale żna od klasy-
fikacji w ramach CN.  
                                                 
23 Art. 12 rozporz ądzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 pa ździernika 1992 r. ustanawiaj ącego 
Wspólnotowy Kodeks Celny oraz art. 5-14 przepisów wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu 
Celnego (rozporz ądzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiaj ące przepisy 
w celu wykonania rozporz ądzenia Rady (EWG) nr 2913/92). 
 
PL 29   PL 78. Pierwszą możliwością byłaby zmiana definicji kategorii produktów obj ętych 
podatkiem akcyzowym poprzez proste zastosowanie opisów s łownych, bez odnie-
sienia do kodów CN, podobnie jak w przypa dku definicji produktów tytoniowych 
w dyrektywie 95/59/WE. To jednak mo że być niezwykle skomplikowane, bior ąc pod 
uwagę wielką różnorodność wyrobów oferowanych na rynku napojów alkoho-
lowych. Ponadto na rynku regularnie pojawiaj ą się nowe produkty, co mog łoby 
prowadzić do kolejnych problemów zwi ązanych z klasyfikacj ą. 
79. Drugą możliwością byłoby zastosowanie w dyrektywie 92/83/EWG po łączenia 
kodów celnych i dodatkowych elementów. Takie dodatkowe elementy, okre ślane dla 
celów akcyzowych, np. okre ślenie maksymalnej ilo ści alkoholu destylowanego, 
dodawanego do napojów pochodz ących z fermentacji, przy której to ilo ści dany 
napój móg łby jeszcze by ć klasyfikowany jako „inny na pój przefermentowany” lub 
„wyrób po średni”, by łyby pomocne w wyznaczeniu granic pomi ędzy różnymi 
kategoriami wyrobów alkoholowych w prz ypadkach, kiedy proste zastosowanie 
kodów CN nie daje jasno okre ślonych wyników lub pr owadzi do niezadowalaj ących 
rezultatów w obszarze opodatkowania. Zast osowanie takich zasad w praktyce 
mogłoby jednak napotka ć znaczne trudno ści, poniewa ż określenie pochodzenia 
alkoholu etylowego w danym wyrobie mog łoby być niezwykle trudne i/lub 
kosztowne. 
80. Można by wreszcie rozwa żyć wprowadzenie nowej kategorii napojów 
alkoholowych, obejmuj ących „inne napoje przefermentowane” z dodatkiem alko-
holu. Przy zachowaniu obecnych definicji,  podstaw obliczania  i stawek podatku 
akcyzowego dla piwa, wina i alkoholu etylowego, okre ślonych w dyrektywie 
92/83/EWG, „inne napoje przefermentowane” (CN 2206) mog łyby być opodat-
kowane w zale żności od zawarto ści alkoholu. Ponadto, podobnie jak w przypadku 
art. 3 ust. 2 dyrektywy 92/83/EWG, Pa ństwa Członkowskie mog łyby mieć prawo 
dzielenia takich napojów na  kategorie, z których ka żda oznaczana by łaby przez nie 
więcej niż dwa lub trzy stopnie zawarto ści alkoholu, oraz stosowa ć tę samą stawkę 
podatku akcyzowego od hektolitra ka żdego napoju nale żącego do tej samej kategorii. 
Poziom stawek minimalnych UE dla takich wyrobów móg łby być ustalony w sposób 
liniowy lub rosn ąć progresywnie wraz ze wzrostem zawarto ści alkoholu w danych 
wyrobach. Rozwi ązanie takie pozwoli łoby Państwom Cz łonkowskim na opodatko-
wanie porównywalnych produktów (wyrobów pochodz ących z fermentacji 
z dodatkiem alkoholu) w równy sposób, na podstawie zawarto ści alkoholu, jedno-
cześnie zmniejszaj ąc potrzeb ę przeprowadzania wyra źnego podzia łu pomiędzy 
produktami klasyfikowanymi w pozycjach CN 2206 i 2208. Nale ży zauważyć, że 
w takim wypadku obecna defi nicja „innych napojów przef ermentowanych” pozosta-
łaby bez zmian, a produkty obj ęte obecnie zakresem te j definicji (np. jab łecznik lub 
wino z gruszek) by łyby nadal opodatkowane jako wino, zgodnie z art. 15 dyrektywy 
92/83/EWG. 
 
PL 30   PL Wnioski 
81. Przepisy UE dotycz ące podatku akcyzowego od napojów alkoholowych, przyj ęte 
w 1992 r. w celu u łatwienia zniesienia kontroli o ch arakterze fiskalnym na granicach 
wewnętrznych, nie ulega ły od tego czasu zmianom. Ich zadaniem by ło ustanowienie 
minimalnych wymaga ń, które w tym czasie zosta ły uznane za konieczne dla funkcjo-
nowania rynku wewn ętrznego. W tym kontek ście Rada jest zobowi ązana do regular-
nego dokonywania przegl ądu sytuacji na podstawie sprawozdania Komisji. 
82. Niniejsze sprawozdanie – drugie dotycz ące tej kwestii od czasu ustanowienia rynku 
wewnętrznego – ujawni ło szereg istniej ących nadal problemów dotycz ących 
funkcjonowania rynku wewn ętrznego, jakie napotykaj ą niektóre Pa ństwa Człon-
kowskie. Źródłem problemów, na które zwrócono uwag ę, jest często wysoki poziom 
obciążeń podatkowych produktów w stosunku do ich podstawowej warto ści oraz 
istnienie znacznych ró żnic stawek podatku akcyzowego stosowanych przez Pa ństw 
Członkowskie. Wi ększy stopie ń zbliżenia stawek móg łby w znacznym stopniu 
przyczyni ć się do rozwi ązania tych problemów. 
83. Z uwagi na z łożoność zagadnienia i obecno ść wielu zwi ązanych z nim politycznie 
delikatnych aspektów, obejmuj ących szersze cele Traktatu, a tak że czynniki 
regionalne, kulturowe i zwi ązane z obszarami wiejskimi, do niniejszego sprawo-
zdania nie jest do łączony wniosek dotycz ący dyrektywy. Celem niniejszego sprawo-
zdania na tym etapie jest rozpocz ęcie szerokiej debaty w Radzie, Parlamencie Euro-
pejskim oraz Europejskim Komitecie Ekonomiczno-Spo łecznym. Na podstawie 
wyniku tej debaty Komisja zadecyduje, czy przedk ładać propozycje dotycz ące 
wszystkich lub niektórych kwestii poruszonych w niniejszym sprawozdaniu. 
 
PL 31  
 PL ZAŁĄCZNIK A  
Przychody z tytu łu podatków akcyzowych od napojów alkoholowych, wyro bów tytoniowych i olejów mineralnych w 2001 r. w warto ściach 
bezwzględnych w stosunku do przychodów ogó łem z tytu łu podatków akcyzowych oraz w stosunku do PKB  
. Total Mineral oil Tobacco 
productsAlcoholic 
drinksMineral oil Tobacco 
productsAlcoholic 
drinksTotal Mineral oil Tobacco 
productsAlcoholic 
drinks
B 254.282 5.235 3.387 1.275 573 64,7% 24,4% 10,9% 2,06% 1,33% 0,50% 0,23%
DK 177.840 4.418 2.819 1.019 580 63,8% 23,1% 13,1% 2,48% 1,58% 0,57% 0,33%
D 2.071.200 54.806 39.331 12.025 3.450 71,8% 21,9% 6,3% 2,65% 1,90% 0,58% 0,17%
EL 130.927 4.558 2.283 2.006 269 50,1% 44,0% 5,9% 3,48% 1,74% 1,53% 0,21%
E 651.641 15.340 9.450 4.798 1.091 61,6% 31,3% 7,1% 2,35% 1,45% 0,74% 0,17%
F 1.463.722 33.549 22.780 8.190 2.578 67,9% 24,4% 7,7% 2,29% 1,56% 0,56% 0,18%
IRL 114.479 3.326 1.375 1.142 809 41,3% 34,3% 24,3% 2,91% 1,20% 1,00% 0,71%
I 1.220.147 32.602 24.412 7.444 746 74,9% 22,8% 2,3% 2,67% 2,00% 0,61% 0,06%
L 21.510 974 597 347 30 61,3% 35,6% 3,1% 4,53% 2,78% 1,61% 0,14%
N 429.172 7.746 5.223 1.677 846 67,4% 21,6% 10,9% 1,80% 1,22% 0,39% 0,20%
A 211.857 4.406 2.876 1.234 296 65,3% 28,0% 6,7% 2,08% 1,36% 0,58% 0,14%
P 122.978 3.575 2.228 1.100 247 62,3% 30,8% 6,9% 2,91% 1,81% 0,89% 0,20%
FIN 135.791 4.152 2.264 588 1.300 54,5% 14,2% 31,3% 3,06% 1,67% 0,43% 0,96%
S 244.905 6.577 4.540 807 1.230 69,0% 12,3% 18,7% 2,69% 1,85% 0,33% 0,50%
UK 1.596.986 59.113 35.454 12.489 11.169 60,0% 21,1% 18,9% 3,70% 2,22% 0,78% 0,70%
EU 8.847.436 240.377 159.019 56.141 25.216 66,2% 23,4% 10,5% 2,72% 1,80% 0,63% 0,29%GDP       
in million 
EURExcise duty receipts
In million EUR As a % of total excise receipts As a % of GDP
 
 
PL 32   PL ZAŁĄCZNIK B1  
Stawki podatku akcyzowego stosowane dla wina i wina musuj ącego (na dzie ń 1.5.2004) 
 
 
 
 
PL 33  
 PL Stawki podatku akcyzowego stosowane dla wina i wina musuj ącego (na dzie ń 1.5.2004)  
  
 
 
 
PL 34   PL ZAŁĄCZNIK B2  
Stawki podatku akcyzowego stosowane dla piwa (na dzie ń 1.5.2004) 

 
PL 35  
 PL Stawki podatku akcyzowego stosowane dla piwa (na dzie ń 1.5.2004)  
 
 
 
 
PL 36   PL ZAŁĄCZNIK B3  
Stawki podatku akcyzowego stosowane dla wyrobów po średnich (na dzie ń 1.5.2004)  
 
 
 
 
PL 37  
 PL Stawki podatku akcyzowego stosowane dla wyrobów po średnich (na dzie ń 1.5.2004) 
 
 
 
 
PL 38   PL ZAŁĄCZNIK B4  
Stawki podatku akcyzowego stosowane dla al koholu etylowego i napojów spirytusowych 
(na dzień 1.5.2004)  
 
     
 
 
PL 39  
 PL Stawki podatku akcyzowego stosowane dla alkoho lu etylowego i napojów spirytusowych (na dzie ń 1.5.2004)  
 
 
 
PL 40   PL ZAŁĄCZNIK C  
Stawki podatku akcyzowego stosowane przez Pa ństwa Członkowskie, wyra żone w EUR 
na 1 hektolitr i 1 % zawarto ści alkoholu (na dzie ń 1.5.2004)  

 
PL 41   PStawki podatku akcyzowego stosowane przez Pa ństwa Członkowskie, wyra żone w EUR na 1 hektolitr i 1 % zawarto ści alkoholu (na dzie ń 
1.5.2004)