P6_TA(2007)0053

Roczne sprawozdanie EBI (2005)

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie rocznego sprawozdania Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2005 (2006/2269(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając art. 266 i 267 Traktatu WE, ustanawiające Europejski Bank Inwestycyjny (EBI), oraz załączony do traktatu protokół w sprawie statutu EBI,

- uwzględniając sprawozdanie z działalności grupy EBI za rok 2005, plan działalności na lata 2006- 2008, roczne sprawozdanie Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI) za rok 2005, roczne sprawozdania Komitetu weryfikacyjnego za rok budżetowy 2005 oraz odpowiedzi komitetu zarządzającego, ogólne sprawozdanie za rok 2005 dotyczące oceny działalności, jak również przesłuchanie prezesa EBI przez przedmiotowo właściwą komisję Parlamentu z dnia 20 czerwca 2005 r.,

- uwzględniając europejską inicjatywę na rzecz wzrostu gospodarczego, przyjętą przez Radę Europejską w Brukseli w dniach 12 i 13 grudnia 2003 r.,

- uwzględniając rezolucję z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie sprawozdania z działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2003 [1], oraz rezolucję z dnia 4 kwietnia 2006 r. na temat sytuacji gospodarki europejskiej: wstępne sprawozdanie na temat głównych kierunków polityk gospodarczych na rok 2006 [2],

- uwzględniając sprawozdanie EBI na temat środowiska naturalnego z 2004 r.,

- uwzględniając publikację EBI pt. "The Social Assessment of Projects outside the European Union: the approach of the European Investment Bank"(Ocena społecznych skutków projektów przeprowadzanych poza Unią Europejską: stanowisko Europejskiego Banku Inwestycyjnego), z dnia 2 października 2006 r.,

- uwzględniając Konwencję o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Konwencja z Aarhus), zgodnie z którą Wspólnota zobowiązała się zagwarantować "prawo dostępu do informacji, udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska",

- uwzględniając art. 112 ust. 2 oraz art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A6-0011/2007),

A. mając na uwadze, że EBI jest ukierunkowanym politycznie bankiem publicznym, utworzonym na mocy Traktatu WE jako główna instytucja finansowa, której zadaniem jest realizacja celów UE,

B. mając na uwadze, że potencjalny wzrost gospodarczy w Europie, który wynosi ok. 2 %, czyli znacznie mniej niż wzrost osiągnięty w pozostałych częściach świata, pozostaje zbyt niski i nie jest wystarczający, aby zapewnić pracę ponad dwunastu milionom bezrobotnych Europejczyków i rozwój rozszerzonej Europy,

C. mając na uwadze, że w 2005 r. EBI udzielił pożyczek o wartości 47,4 mld euro, z czego 42,3 mld euro zostało udzielone państwom członkowskim, 2 mld euro krajom przystępującym do UE i 3,1 mld euro krajom stowarzyszonym; mając na uwadze, że około 9 mld euro zostało rozdzielone poprzez sieć banków pośredniczących,

D. mając na uwadze, że z pożyczek udzielonych przez grupę EBI 34 mld euro zostało przeznaczone na spójność gospodarczą i społeczną, 10,7 mld euro na inicjatywę "Innowacje 2010", 12,3 mld euro na ochronę środowiska, 8,2 mld euro na rozwój sieci transeuropejskich, 4,2 mld euro na wsparcie małych i średnich przedsiebiorstw (MŚP), 3,6 mld euro na wkład przeznaczony na europejską politykę zewnętrzną na rzecz współpracy i pomocy rozwojowej, 400 mln euro na fundusze kapitału podwyższonego ryzyka oraz 1,7 mld euro na gwarancje dla MŚP,

E. mając na uwadze, że w dokumencie Komisji "Wzrost i zatrudnienie — zintegrowane wytyczne na lata 2005-2008" (COM(2005)0141) wskazuje się na konieczność wspierania przedsiębiorczości i zakładania przedsiębiorstw, oraz że jednym ze sposobów realizacji tych celów jest łatwiej dostępne finansowanie dla MŚP,

F. mając na uwadze, że unijne MŚP, w liczbie prawie 23 mln, reprezentujące połowę gospodarki UE i zatrudniające dwie trzecie wszystkich unijnych pracowników, mają duże znaczenie dla spójności gospodarczej i społecznej,

G. mając na uwadze, że konieczna jest nowa europejska polityka energetyczna w celu sprostania wysokim cenom energii, zagwarantowania dostaw i zatrzymania zmian klimatycznych,

1. gratuluje EBI sprawozdania z działalności za rok 2005 ze względu na większą przejrzystość wobec obywateli, jak i lepszy system kontroli; zachęca EBI do dalszej pracy nad rozwojem gospodarki europejskiej;

Strategia i działalność

2. z zadowoleniem wita przyjęcie przez EBI celów strategii lizbońskiej w zakresie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia oraz zmiany dokonane w działalności EBI dla osiągnięcia tych celów; uważa w związku z tym, że należałoby zastanowić się, czy środki jakie posiada EBI są wystarczające dla osiągnięcia tych celów;

3. stwierdza, że według przeprowadzonego w 2005 r. przeglądu strategii EBI wspieranie spójności gospodarczo- społecznej w Unii Europejskiej stanowi nadal główne zadanie EBI; w związku z tym zwraca się do EBI o skupienie działalności w tej dziedzinie na regionach najmniej rozwiniętych;

4. wzywa EBI, w nawiązaniu do inicjatywy "Innowacje 2010", do finansowania wyłącznie projektów bezpośrednio związanych z innowacją; w zakresie szkolenia i kształcenia wzywa do pełnego wsparcia politycznego celu Unii Europejskiej, jakim jest stanie się społeczeństwem opartym na wiedzy, ze szczególnym naciskiem na projekty edukacyjne związane z innowacją, zarówno w szkolnictwie wyższym, jak i podstawowym, w celu poprawy europejskiego potencjału ludzkiego; wspiera wysiłki EBI na rzecz włączenia regionów mniej rozwiniętych do gospodarki opartej na wiedzy;

5. gratuluje EBI osiągnięcia postawionego sobie celu przeznaczenia 30-35 % pożyczek indywidualnych udzielanych w Unii Europejskiej na projekty, których celem jest ochrona i poprawa środowiska naturalnego lub miejskiego; wskazuje, że 60 % ogólnej kwoty pożyczek udzielonych w Unii Europejskiej przeznaczono na środowisko miejskie (transport publiczny, regeneracja obszarów miejskich), a tylko 20 % na badania dotyczące efektywności energetycznej oraz rozwój energii odnawialnej; w związku z tym wzywa EBI do bardziej spójnego rozłożenia środków przeznaczonych na ochronę środowiska naturalnego;

6. z zadowoleniem przyjmuje zamiar EBI określenia nowego planu działania na rzecz energii, uwzględniającego nowe cele UE w tym zakresie; zachęca EBI do przyjęcia ambitniejszych celów finansowania zarówno na rzecz odnawialnych źródeł energii, jak i programów zwiększających efektywność energetyczną, zwłaszcza w nowych krajach członkowskich oraz w sektorze MŚP, gdzie możliwości ulepszeń są większe;

7. gratuluje EBI roli katalizatora finansowania, w szczególności w odniesieniu do pożyczek przeznaczonych na wspieranie partnerstw publiczno-prywatnych, promujących udział sektora prywatnego w finansowaniu sieci transeuropejskich; apeluje o utworzenie instrumentu gwarancyjnego UE przeznaczonego specjalnie na projekty sieci transeuropejskich (TEN-T), w celu pokrycia ryzyka nieosiągnięcia oczekiwanego poziomu dochodów w początkowej fazie eksploatacji; podkreśla znaczenie poprawienia zasięgu sieci dostarczających energię do państw członkowskich oraz między nimi, aby ułatwić utworzenie wewnętrznego rynku dostaw i dystrybucji energii;

8. uważa, że działalność EBI powinna odzwierciedlać potrzeby poszerzonej Unii Europejskiej; podkreśla, że EBI nie ma stałego przedstawicielstwa w regionie Morza Bałtyckiego, które obejmowałoby kraje bałtyckie, Danię, Finlandię, Szwecję i kraje EWG-EFTA;

9. zwraca się o większą spójność odnośnie do upoważnienia dotyczącego pożyczek zewnętrznych EBI, zarówno jeżeli chodzi o wystarczalność środków na cały okres nowego mandatu, jak i podział tych środków według regionów geograficznych; podkreśla, że pożyczki udzielone Ameryce Łacińskiej są niewystarczajace, gdyż stanowią jedynie 2,5% pożyczekprzeznaczonych na projekty poza Unią Europejską; przyjmuje z zadowoleniem nową inicjatywę łączącą pożyczki EBI z pomocą bezzwrotną UE na projekty dotyczące regionalnej infrastruktury w Afryce jak również pozostałe inicjatywy wspierające program rozwoju Afryki, który musi być oparty na kryteriach równowagi w sensie społecznym, gospodarczym i z punktu widzenia ochrony środowiska; wzywa EBI, aby — w ramach globalnych pożyczek dla śródziemnomorskich krajów partnerskich — uruchomił pomoc techniczną, która przyczyni się do rozwoju i reformy lokalnego sektora finansowego;

10. gratuluje Radzie Gubernatorów EBI, że w 2005 r. uczyniła wsparcie dla MŚP jednym z pięciu priorytetowych celów; wspiera EBI w wysiłkach mających na celu rozwój instrumentów finansowych przystosowanych do potrzeb MŚP, tak aby globalne pożyczki na rzecz MŚP stanowiły co roku ponad 50 % wszystkich globalnych pożyczek;

Zasady interwencji

11. przychylnie odnosi się do nasilenia współpracy z Komisją w ramach nowych programów, których celem jest większa skuteczność wydatków dzięki doświadczeniom nabytym przez EBI, w szczególności w ramach programu Joint Assistance to Support Projects in European Regions (JASPEPRS);

12. podkreśla, że szereg nowych instrumentów finansowych, którymi zarządza EBI oraz Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI), przyczyni się do zwiększenia skuteczności pomocy bezzwrotnej; wyraża w związku z tym zadowolenie z uruchomienia inicjatywy na rzecz Joint European Ressources for Micro to Medium Enterprises (JEREMIE), gdyż może ona zwiększyć nawet dziesięciokrotnie rozmiar budżetu, którym dysponują fundusze strukturalne dzięki operacjom EFI, służąc transformacji dotacji w szereg instrumentów finansowych przeznaczonych dla MŚP;

13. uważa, że nowe zasady współpracy i finansowania powinny zostać starannie ocenione w celu zmniejszenia związanych z nimi ewentualnych przeszkód administracyjnych;

14. przypomina EBI, że udzielane przez niego pożyczki nie powinny zastępować pożyczek, na korzystniejszych dla pośredniczących instytucji finansowych warunkach, których i tak udzieliłby sektor prywatny;

15. wzywa Trybunał Obrachunkowy do zapewnienia, że zasady regulujące pożyczki i gwarancje angażujące środki budżetowe UE udzielane przez EBI nie umożliwiają uprzywilejowanym podmiotom pośredniego korzystania z nieuzasadnionego wsparcia w sytuacji, gdy mogą one uzyskać fundusze na rynku;

16. wzywa EBI do przeprowadzenia szczegółowej analizy na temat rzeczywistego wkładu inwestycji EBI w rozwój regionalny — po przeanalizowaniu wpływu polityk UE — i do wprowadzenia odpowiednich wskaźników, zgodnie z zaleceniem jego własnego działu ds. oceny;

17. zaleca EBI zwiększenie możliwości dostępu do finansowania, w szczególności dla MŚP, poprzez zwiększenie liczby instytucji finansowych posiadających właściwe kompetencje i zdolność kredytowania, aby wspierać priorytety UE, działających jako pośrednicy w poszczególnych krajach, co jednocześnie wpłynęłoby na poprawę warunków dla końcowych beneficjentów;

18. zaleca, aby w następnym sprawozdaniu rocznym EBI zwrócił szczególną uwagę na swoje stosunki z bankami, które na szczeblu krajowym specjalizują się w udzielaniu pożyczek MŚP oraz przypomina, że dobra współpraca pomiędzy EBI i tymi bankami może przynieść MŚP jedynie korzyści;

19. uważa, że należy zachęcać do łączenia, z pożytkiem dla MŚP, funduszy oferowanych przez EBI z zatwierdzoną pomocą państwową;

Przejrzystość i funkcjonowanie

20. zwraca się do EBI o jaśniejsze przedstawienie kryteriów oceny przy wyborze finansowanych projektów oraz o przedstawienie oceny operacji w kategoriach wzrostu gospodarczego i zatrudnienia; zaleca EBI opublikowanie informacji na temat projektów inwestycyjnych, w które jest zaangażowany, w celu zachęcenia prywatnych inwestorów do uczestnictwa w ewentualnym finansowaniu tych projektów;

21. zaleca, aby EBI określił jaśniej kryteria dotyczące ostatecznego przeznaczenia pożyczek globalnych; wzywa także EBI do ustanowienia przejrzystej procedury określania i oceny sposobu, w jaki pożyczki zostały wykorzystane przez banki pośredniczące, zwłaszcza z myślą o ustaleniu czy jakość pożyczek EBI faktycznie przynosi korzyści końcowym beneficjentom;

22. wzywa EBI do zapewnienia, że jego standardy operacyjne są spójne z międzynarodowymi normami i wzorcami; wzywa również do ustanowienia przejrzystego mechanizmu uczestnictwa w celu zaangażowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego i innych zainteresowanych stron w określenie lepszych standardów społecznych EBI;

23. wzywa EBI do określenia nowych ram środowiskowych opartych na jasnych, wiążących i wykonalnych minimalnych standardach, które dadzą EBI okazję do jasnego wyłożenia wszystkim zainteresowanym stronom, w tym lokalnym społecznościom, istotnych dla niego wartości i norm;

24. gratuluje EBI zmiany systemu kontroli, w którym przywiązuje się większą wagę do oceny ex-post przeprowadzonych operacji; z zadowoleniem przyjmuje publikację podsumowania ocen przeprowadzonych przez departament oceny operacji; ponawia zawarty w punkcie 14 rezolucji z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie sprawozdania z działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2002 [3] wniosek o informowanie o nieudanych projektach, aby uczyć się na ich przykładzie;

25. stwierdza, że EBI ma zamiar dobrowolnie zastosować międzynarodowy współczynnik wypłacalności (Bazylea II); zwraca się do EBI, aby poinformował o stosowanej metodologii oraz elementach składających się na współczynnik; zwraca się o przeanalizowanie sposobu kontroli stosowania wymienionego współczynnika;

26. przychylnie odnosi się do podejścia EBI w zakresie przejrzystości, przedstawionego w ramach jego polityki udostępniania informacji w dniu 28 marca 2006 r.;

27. wzywa EBI do dalszego doskonalenia polityki w zakresie komunikacji; zwraca się o przetłumaczenie głównych treści strony internetowej EBI na wszystkie języki UE;

28. zwraca się do EBI, aby nadal przedstawiał zarówno Parlamentowi, jak i opinii publicznej roczne podsumowania działań przeprowadzonych w celu poprawy jego funkcjonowania, zgodnie z poprzednimi rezolucjami Parlamentu;

*

* *

29. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu.

[1] Dz.U. C 320 E z 15.12.2005, str. 66.

[2] Dz.U. C 293 E z 2.12.2006, str. 163.

[3] Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, str. 1019.

--------------------------------------------------