1.

zwraca się z następującym zaleceniem do Rady, Komisji oraz Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych: a) należy dopilnować, by układ o stowarzyszeniu stanowił kompleksowe i dalekosiężne ramy dla przyszłego rozwoju stosunków z Azerbejdżanem, które wzmacniają polityczną współpracę, konwergencję gospodarczą i zbliżenie prawa, a także odzwierciedlają to, jaki rodzaj relacji zarówno Unia Europejska, jak i Azerbejdżan zdecydowały się rozwijać; b) należy dopilnować, aby negocjacje dotyczące układu o stowarzyszeniu pomiędzy UE a Azerbejdżanem oraz UE a Armenią, zgodnie z wymaganiami określonymi w rezolucji Parlamentu w sprawie potrzeby określenia strategii UE dla Kaukazu Południowego z dnia 20 maja 2010 r. oraz z wszystkimi podstawowymi zasadami Grupy Mińskiej OBWE określonymi we wspólnym oświadczeniu w sprawie światowego bezpieczeństwa żywnościowego z L'Aquili z dnia 10 lipca 2009 r., wiązały się wiarygodnymi zobowiązaniami w zakresie realizacji znacznych postępów w rozwiązaniu konfliktu o Górski Karabach, obejmującymi np. środki budowy zaufania takie jak ogólna demilitaryzacja, wycofanie snajperów z linii kontaktu, wycofanie wojsk armeńskich z terytoriów okupowanych otaczających region Górskiego Karabachu i oddanie tych terytoriów pod kontrolę władz w Azerbejdżanie oraz mechanizm aktywnego zapobiegania incydentom na linii kontaktu oraz przeprowadzanie dochodzeń w sprawie incydentów łamania zawieszenia broni na linii kontaktu, prawo wszystkich wewnętrznych przesiedleńców i uchodźców do powrotu do ich domów i posiadłości oraz międzynarodowe gwarancje obejmujące prawdziwą wielonarodową operację pokojową, aby stworzyć odpowiednie, uzgodnione warunki dla przyszłego prawnie wiążącego swobodnego wyrażenia woli w odniesieniu do ostatecznego statusu Górskiego Karabachu; c) w układzie o stowarzyszeniu należy uwzględnić postanowienia i wskaźniki w zakresie ochrony i promowania praw człowieka, w szczególności w odniesieniu do wolności mediów i prawa do wolności wypowiedzi, wolności stowarzyszania się i wolności zgromadzeń, które odzwierciedlają zasady i prawa zawarte w Konstytucji Azerbejdżanu oraz najwyższe normy europejskie i międzynarodowe, do których przestrzegania Azerbejdżan się zobowiązał, w możliwie najpełniejszym zakresie czerpiąc z osiągnięć Rady Europy oraz Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie; należy wezwać rząd Azerbejdżanu do wywiązania się z tych zobowiązań i zapewnić, aby podczas negocjacji w pełni uwzględniono potrzebę zagwarantowania praw i źródeł utrzymania osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców; d) należy rozważyć członkostwo UE w Grupie Mińskiej OBWE, aby zwiększyć zaangażowanie UE w rozwiązanie konfliktu pomiędzy Armenią a Azerbejdżanem; e) w ramach układów o stowarzyszeniu należy podkreślić znaczenie zagwarantowania obywatelom podstawowych praw i wolności, w tym prawa do zgromadzeń i stowarzyszania się, i praw własności prywatnej oraz podkreślić wagę rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, przestrzegania zasad państwa prawa, ciągłej walki z korupcją, pluralizmu politycznego oraz niezależności mediów i sądownictwa; f) w układzie o stowarzyszeniu należy podkreślić znaczenie pełnego przestrzegania przez Republikę Azerbejdżanu orzeczeń Europejskiego Trybunału Praw Człowieka; g) w układzie o stowarzyszeniu należy podkreślić kluczowe znaczenie wolności wypowiedzi względem przeciwników politycznych oraz to, że pogłębienie stosunków z UE zależy od poszanowania przez władze Azerbejdżanu zasady państwa prawa, zapewnienia sprawiedliwych procesów wszystkim więźniom oraz bezwarunkowego zwolnienia wszystkich osób aresztowanych z powodów politycznych; h) należy udzielić parlamentowi Azerbejdżanu wsparcia technicznego i finansowego w celu umożliwienia mu pełnego rozwoju jego funkcji, organów i usług konstytucyjnych, w tym zwiększenia interakcji ze społeczeństwem obywatelskim; i) należy wesprzeć programy pomocy rozwojowej ukierunkowane na poprawę warunków życia uchodźców i osób przesiedlonych w Azerbejdżanie; j) do układu o stowarzyszeniu należy włączyć klauzule dotyczące ochrony obrońców praw człowieka, zgodnie z wytycznymi UE dotyczącymi obrońców praw człowieka; k) należy wezwać władze Azerbejdżanu, aby zagwarantowały, że przy trwającej budowie nowych budynków w Baku, którą uważa się za związaną częściowo ze zbliżającym się Konkursem Piosenki Eurowizji, przestrzegane są odpowiednie przepisy prawa, a przesiedlenie osób odbywa się w ramach przejrzystych procedur prawnych; wyrazić zaniepokojenie rosnącą krytyką rządu pod adresem działaczy na rzecz praw człowieka, którzy wykorzystują to wydarzenie kulturalne, by poprawić sytuację kraju w zakresie demokracji i praw człowieka; l) należy wydać wizę specjalnemu sprawozdawcy Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy ds. więźniów politycznych w celu umożliwienia mu odbycia wizyty w kraju, zgodnie z posiadanym przez niego mandatem; m) należy wyrazić zaniepokojenie z powodu rosnącej liczby aresztowań działaczy na rzecz praw człowieka i działaczy młodzieżowych, trudności napotykanych w odniesieniu do rejestracji organizacji pozarządowych i partii politycznych oraz zastraszania i ograniczania wolności wypowiedzi i zgromadzeń i swobody korzystania z internetu, a także należy przyjąć cele w tych dziedzinach z ewentualnym zawieszeniem układu w przypadku, gdyby cele nie zostały zrealizowane; n) należy wezwać władze Azerbejdżanu do przyjęcia przepisów antydyskryminacyjnych zakazujących dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i tożsamość płciową we wszystkich dziedzinach; o) należy zapewnić zgodność celów układu o stowarzyszeniu ze wspólnym komunikatem w sprawie nowej koncepcji działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie, tym samym zapewniając organizacjom społeczeństwa obywatelskiego w Azerbejdżanie możliwości prowadzenia wewnętrznej kontroli reform i zobowiązań rządu oraz dopilnowując, by rząd ponosił większą odpowiedzialność za te reformy i wypełnianie swoich zobowiązań; p) należy zapewnić zgodność układu o stowarzyszeniu z zasadami prawa międzynarodowego, a w szczególności z zasadami zdefiniowanymi w Karcie ONZ i w Akcie Końcowym z Helsinek oraz w ramach OBWE, mianowicie z zasadami niestosowania siły, integralności terytorialnej i prawem do samostanowienia; należy zapewnić również, by po zawarciu układu miał on zastosowanie do całego terytorium Azerbejdżanu; q) należy zwiększyć zdolności Unii Europejskiej w zakresie rozwiązywania konfliktów i mediacji i przyjąć bardziej aktywną i skuteczną postawę w procesie zwiększania zaufania pomiędzy stronami konfliktu, polegającej m.in. na wspieraniu ich poprzez finansowane przez UE projekty budowy zaufania, mające na celu zwiększenie społecznego poparcia dla wzajemnych ustępstw i pokojowego rozwiązania konfliktu; należy podkreślić, że konieczne jest, by przedstawiciele UE mieli bezwarunkowy dostęp do Górskiego Karabachu i otaczających go regionów okupowanych; należy domagać się tego, by UE odegrała bardziej zdecydowaną rolę w rozwiązaniu konfliktu o Górski Karabach poprzez wspieranie stosowania środków budowy zaufania, które połączą społeczności Armenii i Azerbejdżanu i przyczynią się do krzewienia idei pokoju, pojednania i zaufania za pośrednictwem wszystkich zaangażowanych stron; r) należy z zadowoleniem przyjąć wysiłki podejmowane przez współprzewodniczących Grupy Mińskiej OBWE i zainteresowane strony w celu zawarcia porozumienia dotyczącego podstawowych zasad oraz należy wezwać do dalszego wspierania tych działań; należy podkreślić, że Azerbejdżan i Armenia powinny przedsięwziąć stosowne środki na rzecz dopilnowania, aby wszelkie decyzje podejmowane w ramach Grupy Mińskiej dotyczące ustanowienia i konsolidacji pokojowego rozwiązania konfliktu o Górski Karabach były realizowane w pełni i w odpowiednim czasie; należy rozważyć bezpośredni i aktywniejszy udział UE w Grupie Mińskiej; s) należy wezwać przywódców Armenii i Azerbejdżanu do odpowiedzialnego podejmowania działań, złagodzenia tonu przemówień i powstrzymania się od kontrowersyjnych deklaracji, aby przygotować grunt pod prawdziwy dialog na wszystkich szczeblach społeczeństwa, tak aby opinia publiczna akceptowała i w pełni rozumiała korzyści płynące z obszernego porozumienia i stworzyć podstawy skutecznych środków budowy zaufania; t) należy wyrazić zaniepokojenie z powodu zbrojenia w regionie, a w szczególności z powodu dużych wydatków wojskowych Azerbejdżanu, oraz należy w związku z tym wezwać państwa członkowskie do zaprzestania dostarczania broni i amunicji do Azerbejdżanu i Armenii zgodnie z wnioskiem OBWE z lutego 1992 r., dopóki obydwie strony nie osiągną i nie podpiszą szeroko zakrojonego porozumienia; u) należy podkreślić potrzebę kontynuowania wszelkich możliwych działań w ramach Partnerstwa Wschodniego w celu osiągnięcia zbliżenia politycznego i gospodarczego pomiędzy Armenią i Azerbejdżanem oraz stanowczego znalezienia rozwiązania konfliktu regionalnego jako integralnego elementu takiego zbliżenia; v) należy podkreślić, że setki tysięcy uchodźców i wewnętrznych przesiedleńców, którzy opuścili swoje domy podczas wojny w Górskim Karabachu lub w jej wyniku, wciąż są wysiedleńcami oraz że odmówiono im praw, w tym prawa do powrotu, praw własności i prawa do bezpieczeństwa osobistego – prawa te powinny być bezwarunkowo przestrzegane i niezwłocznie zapewnione; należy wezwać Komisję i państwa członkowskie do dalszego udzielania i rozszerzenia pomocy i wsparcia finansowego UE dla Azerbejdżanu w ramach rozwiązywania problemu osób wysiedlonych; w) należy podkreślić konieczność wykorzystania układu o stowarzyszeniu jako platformy do promowania regionalnej synergii i współpracy, należy również podkreślić wzajemnie wzmacniające się powiązania między rozwojem demokracji pluralistycznej i rozwiązywaniem konfliktów, a także należy dopilnować, by układ o stowarzyszeniu zawierał przepisy zachęcające do wprowadzania ułatwień wizowych dla wszystkich mieszkańców krajów regionu Kaukazu Południowego; x) należy wyjaśnić, w jaki sposób powinno się wykorzystać duży stopień komplementarności pomiędzy różnymi inicjatywami UE w regionie, tzn. Partnerstwem Wschodnim a synergią czarnomorską; y) należy wezwać Turcję do odegrania konstruktywnej roli w rozwiązywaniu konfliktu w Górskim Karabachu oraz w wypełnianiu swojego zobowiązania w tym regionie; z) należy zapewnić, by aspekt handlowy układu o stowarzyszeniu można było rozwinąć w postaci pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu, jak tylko Azerbejdżan spełni wszystkie niezbędne kryteria, włączając przystąpienie do WTO oraz wywiązanie się ze swoich zobowiązań związanych z prawami człowieka, a mając na uwadze ten cel, należy zapewnić niezbędne wsparcie techniczne, aby przygotować Azerbejdżan do negocjacji, a także zachęcić ten kraj do wprowadzenia wymaganych reform; aa) należy wezwać Azerbejdżan do podpisania i ratyfikowania Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego; ab) należy wezwać władze Azerbejdżanu do podpisania i ratyfikowania Konwencji o zakazie użycia, składowania, produkcji i przekazywania min przeciwpiechotnych oraz o ich zniszczeniu, a także konwencji o broni kasetowej; ac) należy zapewnić szybki przebieg negocjacji dotyczących porozumień w sprawie ułatwień wizowych oraz porozumień w sprawie readmisji w celu promowania kontaktów międzyludzkich oraz priorytetowego potraktowania mobilności młodzieży i mobilności akademickiej; należy zaangażować się w zwalczanie nielegalnej imigracji i zapewnić, by przepisy azylowe były w pełni zgodne z międzynarodowymi obowiązkami i zobowiązaniami oraz normami UE, szczególnie w zakresie praw człowieka; ad) należy podkreślić znaczenie budowania i rozwijania silnego sektora młodzieży oraz należy w związku z tym z zadowoleniem przyjąć różne programy państwowe oferujące stypendia dla osób studiujących za granicą; ae) należy wezwać Azerbejdżan do unikania utrudniania wydawania wiz obywatelom państwa trzeciego pochodzenia ormiańskiego, którzy chcą wjechać do Azerbejdżanu, oraz do zniesienia zakazu międzynarodowych połączeń telefonicznych z Armenią; af) należy zachęcać do szeroko zakrojonej współpracy sektorowej pomiędzy UE a Azerbejdżanem; w szczególności należy wyjaśnić korzyści i propagować konwergencję regulacyjną oraz zapewnić w tym zakresie konieczną pomoc techniczną; ag) należy wezwać władze Azerbejdżanu do przyspieszenia wdrożenia najważniejszych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP); ah) należy zwiększyć przejrzystość zarządzania finansami publicznymi oraz poprawić prawodawstwo dotyczące zamówień publicznych w celu znacznego przyczynienia się do prawidłowego zarządzania i przejrzystości procesu podejmowania decyzji; w tym kontekście należy z zadowoleniem przyjąć udział Azerbejdżanu w Inicjatywie Przejrzystości w Branżach Wydobywczych, której celem jest zwiększenie przejrzystości dochodów ze sprzedaży ropy naftowej i gazu ziemnego oraz monitorowanie wywiązania się przez rząd Azerbejdżanu ze zobowiązania dotyczącego ujawniania informacji o finansach publicznych zgodnie z przepisami dotyczącymi prawa dostępu do informacji; ai) należy podjąć niezbędne działania w celu uwzględnienia w układzie o stowarzyszeniu postanowień umożliwiających uczestnictwo Azerbejdżanu w programach i agencjach wspólnotowych jako narzędziach promowania integracji europejskiej na wszystkich szczeblach; aj) należy z zadowoleniem przyjąć reformy systemu sądowego przeprowadzone przez władze Azerbejdżanu w celu zapewnienia większej niezależności sędziów, poprawy procedur wyboru i nominacji, wyeliminowania korupcji sądowej i skłonności do wpływania na władzę wykonawczą; należy uznać przyjęcie właściwych przepisów, w tym prawa o adwokaturze; należy zachęcić odpowiedzialne władze do dalszego wdrażania ustawodawstwa ukierunkowanego na zwalczanie korupcji, skoncentrowania się na korupcji na wysokim szczeblu oraz znaczącego zwiększenia przejrzystości wydatków publicznych i finansowania partii politycznych; należy podkreślić potrzebę zwiększenia niezależności, skuteczności i zasobów sądownictwa; przypomnieć o tym, jakie znaczenie ma system sądowy funkcjonujący bez nacisków politycznych; podkreślić potrzebę uzyskania przekonujących wyników w zakresie rekrutacji i mianowania sędziów oraz prokuratorów krajowych w oparciu o jednolite, przejrzyste, obiektywne kryteria mające zastosowanie na terenie całego kraju, a także potrzebę stworzenia rejestru oskarżeń i wyroków skazujących, dzięki któremu możliwe będzie mierzenie postępów; należy wezwać do ujednolicenia orzecznictwa w celu zapewnienia przewidywalności systemu sądowniczego i zwiększenia zaufania opinii publicznej; ak) należy stworzyć programy partnerskie z udziałem regionów UE i lokalnych społeczności z mniejszościami narodowymi korzystającymi z wysokiego stopnia autonomii; al) należy podkreślić potrzebę zrównoważonej gospodarki, w tym poprzez zwiększenie jej zróżnicowania; należy promować większą otwartość i przejrzystość w sektorze energetycznym i zapewnić, by jego rozwój przebiegał zgodnie z międzynarodowymi normami środowiskowymi; należy wspierać rozwój rynku odnawialnych źródeł energii; należy podkreślić potrzebę opracowania odpowiednich przepisów w zakresie środowiska; am) należy podkreślić żywotne znaczenie współpracy UE-Azerbejdżan w dziedzinie energii w dywersyfikacji dostaw energii i tras dostaw energii do Europy; należy w tym kontekście przypomnieć wspólną deklarację o południowym korytarzu gazowym podpisaną przez przewodniczącego Komisji Europejskiej José Manuela Barroso i prezydenta Azerbejdżanu Ilhama Aliyeva w dniu 13 stycznia 2011 r. w Baku jako ważny krok w kierunku realizacji południowego korytarza gazowego, a także wyrazić uznanie dla wysiłków Azerbejdżanu mających na celu propagowanie tego rodzaju pionierskich projektów takich jak rurociąg gazowy Baku-Tbilisi-Ceyhan i rurociąg gazowy Baku-Tbilisi-Erzurum, które to projekty stanowią realizację projektu AGRI; an) należy podkreślić znaczenie wyjątkowego położenia geograficznego Azerbejdżanu pod względem umożliwienia stworzenia bezpośredniego i swobodnego połączenia tranzytowego pomiędzy UE i krajami Azji Środkowej; należy przychylnie odnieść się do wysiłków zmierzających do rozwinięcia transkaspijskiej współpracy tranzytowej z Kazachstanem oraz określenia sposobów na nawiązanie tego rodzaju współpracy z Turkmenistanem; należy z zadowoleniem przyjąć podpisane w dniu 12 września 2011 r. upoważnienie Rady do zawarcia prawnie wiążącego porozumienia między UE, Azerbejdżanem i Turkmenistanem w sprawie rurociągu transkaspijskiego; ao) należy dopilnować, aby UE cały czas koncentrowała się na rozwoju współpracy energetycznej z Azerbejdżanem oraz na udzielaniu zrównoważonego wsparcia; należy udzielić pomocy technicznej azerbejdżańskiej agencji państwowej ds. alternatywnych i odnawialnych źródeł energii w celu pomocy Azerbejdżanowi w dywersyfikacji swoich zasobów energetycznych, propagowaniu efektywności energetycznej i osiągnięciu celów UE w zakresie zmiany klimatu; ap) należy znaleźć sposoby na zachęcanie do dialogu i współpracy regionalnej poprzez wspieranie organizacji takich jak Regionalne Centrum Ekologiczne za pomocą wspólnych transgranicznych projektów, w które zaangażowane są organizacje pozarządowe, lokalne społeczności oraz zainteresowane podmioty z Armenii, Azerbejdżanu i Gruzji; aq) w ramach układu o stowarzyszeniu należy uwzględnić silny wymiar parlamentarny, który zagwarantuje pełne zaangażowanie Milli Mejlis oraz Parlamentu Europejskiego i wzmocni funkcjonowanie Zgromadzenia Parlamentarnego Euronest; ar) należy zapewnić pełne zaangażowanie Parlamentu Europejskiego we wdrażanie i monitorowanie układu o stowarzyszeniu; należy określić jasne wskaźniki w zakresie realizacji układu o stowarzyszeniu i zadbać o mechanizmy monitorujące, w tym regularne dostarczanie sprawozdań Parlamentowi Europejskiemu; as) należy zapewnić Azerbejdżanowi lepiej ukierunkowane wsparcie techniczne, by zagwarantować, że jest on w stanie wywiązać się ze zobowiązań wynikających z negocjacji dotyczących układu o stowarzyszeniu oraz by zagwarantować jego pełną realizację przez dalsze zapewnianie kompleksowych programów w zakresie wzmacniania instytucji; at) należy zachęcić zespół negocjacyjny UE, aby kontynuował współpracę z Parlamentem Europejskim, nieustannie dostarczając informacje zwrotne – poparte dokumentacją – na temat uczynionych postępów, zgodnie z art. 218 ust. 10 TFUE, który stanowi, że Parlament jest natychmiast i w pełni informowany na wszystkich etapach procedury; au) należy dalej zachęcać do pogłębienia współpracy z Partnerstwem Wschodnim i w ramach Partnerstwa Wschodniego, a także do regularnego informowania Parlamentu Europejskiego o poczynionych w tej dziedzinie postępach;