KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 13.6.2017 COM(2017) 325 final SPRAWOZDANIE KOMISJI CZWARTE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ I RADY



w sprawie zapewnienia pełnej operacyjności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej





1.EUROPEJSKA STRAŻ GRANICZNA I PRZYBRZEŻNA – WPROWADZENIE EUROPEJSKIEGO ZINTEGROWANEGO ZARZĄDZANIA GRANICAMI Skuteczna ochrona granic zewnętrznych Unii Europejskiej jest niezbędna dla poprawnego działania strefy Schengen bez wewnętrznych kontroli granicznych oraz dla realizacji Europejskiego programu w zakresie migracji. Wspólne inwestycje i zaangażowanie zmierzające do jak najszybszego osiągnięcia pełnej operacyjności przez Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną są praktycznym wyrazem zobowiązania państw członkowskich do współodpowiedzialności i solidarności we wspólnym interesie. Mając to na uwadze, Komisja regularnie przedstawia dane dotyczące procesu zapewniania operacyjności Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Niniejsze sprawozdanie podsumowuje postępy osiągnięte w tym zakresie od początku maja 2017 r. W świetle postępów poczynionych w zakresie wdrażania sprawozdanie podkreśla kluczowe działania, które powinny podjąć Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej („Agencja”), Komisja Europejska oraz państwa członkowskie w ciągu najbliższych miesięcy. Agencja ukończyła wyjściową ocenę podatności na zagrożenia dla prawie wszystkich państw strefy Schengen w zakresie ich zdolności do radzenia sobie z wyzwaniami na zewnętrznych odcinkach granic UE. Dzięki temu Agencja zidentyfikowała słabe punkty w szeregu państw strefy Schengen oraz opracowała zalecenia mające na celu wyeliminowanie zidentyfikowanych słabych punktów. Jak postanowiono w rozporządzeniu w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej („rozporządzenie”), Agencja będzie przeprowadzać ćwiczenia symulacyjne i kontynuować ocenę pojawiających się zagrożeń, mając na uwadze pomoc państwom strefy Schengen w identyfikacji słabych punktów związanych z obecnymi lub możliwymi przyszłymi wyzwaniami na zewnętrznych granicach. Agencja wykonuje również wspólne operacje na głównych szlakach migracyjnych, zwłaszcza na szlakach środkowośródziemnomorskim, wschodniośródziemnomorskim oraz na szlaku zachodniobałkańskim. Agencja rozpoczęła również nową wspólną operację w celu zaradzenia problemowi nieuregulowanych przepływów migracyjnych na szlaku zachodniośródziemnomorskim. 2.WSPARCIE OPERACYJNE DLA PAŃSTW CZŁONKOWSKICH Agencja nadal udziela państwom członkowskim wsparcia operacyjnego w terenie w zakresie zarządzania granicami, w którym uczestniczy ponad 1 600 funkcjonariuszy straży granicznej, a na różne odcinki granic zewnętrznych UE oddelegowano odpowiedni personel. W poprzednich sprawozdaniach zidentyfikowano utrzymujące się niedobory w zakresie rozmieszczenia personelu. Te niedobory zostały częściowo wypełnione przez zasoby i pracowników straży granicznej rozmieszczone przez przyjmujące państwo członkowskie oraz współfinansowane przez Agencję. Jednakże wkład państw członkowskich jest niezbędny do wsparcia w sposób efektywny i trwały ogólnej zdolności przyjmujących państw członkowskich do skutecznej ochrony swojej części granicy zewnętrznej. 2.1. Rozmieszczenie w państwach członkowskich pierwszej linii Grecja Agencja realizuje w Grecji trzy różne operacje. Wspólna operacja „Posejdon” na Morzu Egejskim wspiera Grecję w zakresie kontroli granic, realizacji podejścia opartego na hotspotach na wyspach Morza Egejskiego oraz wdrażania ustaleń zawartych w oświadczeniu UE–Turcja. 891 funkcjonariuszy zostało oddelegowanych przez Agencję w ramach wspólnej operacji „Posejdon”, obejmującej również wsparcie dla czynności związanych z readmisją, a 280 agentów ochrony współfinansowanych przez Agencję rozmieszczonych zostało przez grecką policję. Liczba ta obejmuje ekspertów pomagających w realizacji podejścia opartego na hotspotach oraz członków zespołów rozmieszczonych zasobów i personel koordynacyjny. Rozmieszczenie obejmuje również 2 pełnomorskie statki patrolowe, 3 przybrzeżne statki patrolowe, 10 przybrzeżnych łodzi patrolowych, 1 stałopłat, 2 śmigłowce, 16 wozów patrolowych, 4 autobusy i 3 pojazdy termowizyjne. Agencja wspiera również Grecję w ramach działań kontroli granicznej za pośrednictwem wspólnych elastycznych działań operacyjnych i punktów kontaktowych; wsparcie to obejmuje obecne rozmieszczenie 53 funkcjonariuszy wspieranych przez 2 pojazdy termowizyjne, 14 wozów patrolowych, 1 patrol z psami oraz 3 kamery typu smartdeck na lądowych granicach Grecji z Turcją, Albanią, byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, a także odpowiednie operacje powietrzne. Działalność operacyjna w północnej Grecji polega na zwiększeniu ochrony granic i zapobieganiu wtórnym, nielegalnym przepływom migrantów, co wzmacnia działania stanowiące odpowiedź UE na wyzwania migracyjne na szlaku zachodniobałkańskim. Obecne rozmieszczenie na granicy lądowej Grecji z Albanią i byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii obejmuje 28 funkcjonariuszy (z 2 kamerami typu smartdeck oraz 1 wozem patrolowym), podczas gdy ustalony plan operacyjny przewiduje rozmieszczenie 63 funkcjonariuszy, co oznacza, że nadal brakuje ok. 35 funkcjonariuszy. Włochy W ramach wspólnej operacji „Tryton” prowadzonej we Włoszech i w środkowej części Morza Śródziemnego Agencja oddelegowała 402 funkcjonariuszy, w tym członków zespołów rozmieszczonych zasobów, personel koordynacyjny i ekspertów pomagających w realizacji podejścia opartego na hotspotach. Rozmieszczenie wspierane jest przez 3 samoloty, 3 śmigłowce, 4 pełnomorskie statki patrolowe, 7 przybrzeżnych statków patrolowych i 3 przybrzeżne łodzie patrolowe. Bułgaria

Agencja nadal udziela Bułgarii pomocy w kontroli granic lądowych, również w celu zapobiegania nieuregulowanym wtórnym przepływom migrantów. Wsparcie udzielane jest poprzez wspólne elastyczne działania operacyjne i punkty kontaktowe na granicy lądowej Bułgarii z Turcją i Serbią oraz poprzez odpowiednie operacje powietrzne. Obecne rozmieszczenie obejmuje 166 funkcjonariuszy (w tym członków zespołów rozmieszczonych zasobów) wspieranych przez 12 patroli z psami, 6 pojazdów termowizyjnych, 50 wozów patrolowych, 6 czujników CO₂, 39 kamer typu smartdeck oraz 1 śmigłowiec. Hiszpania Wspólną operację „Indalo 2017” rozpoczęto 3 maja 2017 r. jako wsparcie dla skoordynowanych działań operacyjnych na zewnętrznych granicach morskich w zachodniej części Morza Śródziemnego w celu kontrolowania nieuregulowanych przepływów migracyjnych do UE oraz zwalczania przestępczości transgranicznej. Obecne rozmieszczenie obejmuje 65 funkcjonariuszy (w tym członków zespołów rozmieszczonych zasobów, personel koordynacyjny oraz członków zespołów zbierających dane) wspieranych przez 1 samolot oraz 1 pełnomorski statek patrolowy. Bałkany Zachodnie 127 funkcjonariuszy jest obecnie rozmieszczonych w państwach członkowskich w celu wspierania zarządzania granicami w regionie Bałkanów Zachodnich. Najważniejsze misje przeprowadzane są w ramach wspólnych elastycznych działań operacyjnych na granicach lądowych Chorwacji i Węgier z Serbią oraz w punktach kontaktowych i koordynacyjnych na poszczególnych granicach. Wspierane są one przez 9 patroli z psami, 4 pojazdy termowizyjne, 31 wozów patrolowych, 1 wykrywacz pulsu, 10 wykrywaczy CO₂ i 12 kamer typu smartdeck. 2.2. Łączenie zasobów i tworzenie własnego potencjału Agencji w celu zapewnienia wsparcia operacyjnego W swoim ostatnim sprawozdaniu Komisja wskazała na duże znaczenie opracowania kompleksowej strategii tworzenia własnego potencjału. W sprawozdaniu wyjaśniono, że od 2017 roku Agencja dysponuje kwotą 10 mln EUR rocznie (łącznie 40 mln EUR w latach 2017–2020) na nabywanie własnego sprzętu, w szczególności małej i średniej wielkości. W dniach 13–14 czerwca 2017 r. Agencja zaprezentuje zarządowi projekt tej kompleksowej strategii, uwzględniający różne opcje (np. zakup, najem, leasing, rozmieszczenie długoterminowe) oraz możliwości utrzymania ich po zakupie. Dalsze działania Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna: ·zwiększyć starania, aby aktywnie zapewniać niezbędny wkład w trwające operacje w ramach dwustronnych kontaktów z państwami członkowskimi; ·zapewnić szybkie zatwierdzenie przez Zarząd kompleksowej strategii dotyczącej sposobu rozwoju i wykorzystania własnego potencjału Agencji w latach 2017–2020. Państwa członkowskie powinny: ·zagwarantować, by uzgodnione zasoby zostały udostępnione Agencji na potrzeby bieżących operacji oraz obowiązkowych rezerw; ·dostarczyć następujące zasoby na podstawie obecnie zidentyfikowanych niedoborów: Niedobory w Grecji – Wspólna operacja „Posejdon” Ø16 maja – 29 czerwca 2017 r.: 13 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 197 funkcjonariuszy); ØCzerwiec 2017 r.: 3 przybrzeżne łodzie patrolowe (30 % potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert różnica jest pokrywana z zasobów przyjmującego państwa członkowskiego finansowanych przez Agencję), 1 stałopłat (100 % potrzeb operacyjnych – różnica jest częściowo pokrywana z zasobów przyjmującego państwa członkowskiego finansowanych przez Agencję, podczas gdy rozmieszczenie wynajętego stałopłatu pokryje część tego okresu), 1 pełnomorski statek patrolowy (50 % potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert różnica pokrywana jest z zasobów przyjmującego państwa członkowskiego finansowanych przez Agencję), 2 pojazdy transportowe (33 % potrzeb operacyjnych); Ø29 czerwca – 17 sierpnia 2017 r.: 43 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 197 funkcjonariuszy); ØLipiec 2017 r.: 4 przybrzeżne łodzie patrolowe (40 % potrzeb operacyjnych), 1 śmigłowiec (50% potrzeb operacyjnych), 1 pełnomorski statek patrolowy (50% potrzeb operacyjnych), 1 wóz patrolowy, 2 pojazdy transportowe (33% potrzeb operacyjnych); ØSierpień 2017 r.: 7 przybrzeżnych łodzi patrolowych (54% potrzeb operacyjnych), 1 przybrzeżna łódź patrolowa (33% potrzeb operacyjnych), 2 pełnomorskie statki patrolowe (67% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (33% potrzeb operacyjnych);

Ø17 sierpnia – 28 września 2017 r.: 35 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 197 funkcjonariuszy); ØWrzesień 2017 r.: 5 przybrzeżnych łodzi patrolowych (38% potrzeb operacyjnych), 2 pełnomorskie statki patrolowe (67% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (33% potrzeb operacyjnych); Ø28 września – 16 listopada r.: 25 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 197 funkcjonariuszy). Niedobory w Grecji – Wspólne operacje „Flexible Operational Activities 2017” (wspólne elastyczne działania operacyjne na granicach lądowych w 2017 r.) Ø24 maja – 21 czerwca 2017 r.: 36 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 17 wozów patrolowych (55% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100% potrzeb operacyjnych); Ø21 czerwca – 19 lipca 2017 r.: 45 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 21 wozów patrolowych (68% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100% potrzeb operacyjnych); Ø19 lipca 2017 – 16 sierpnia 2017 r.: 46 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 22 wozy patrolowe (71% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100% potrzeb operacyjnych); Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 45 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 21 wozów patrolowych (68% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100% potrzeb operacyjnych); Ø13 września – 11 października 2017 r.: 46 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 79 funkcjonariuszy), 20 wozów patrolowych (65% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy transportowe (100% potrzeb operacyjnych). Niedobory w Grecji – Wspólne operacje „Focal Points 2017” na granicach lądowych Ø24 maja – 21 czerwca 2017 r.: 7 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 16 funkcjonariuszy); Ø21 czerwca – 19 lipca 2017 r.: 7 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 16 funkcjonariuszy), 1 wykrywacz pulsu (100% potrzeb operacyjnych); Ø19 lipca 2017 – 16 sierpnia 2017 r.: 8 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 16 funkcjonariuszy), 1 wykrywacz pulsu (100% potrzeb operacyjnych); Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 6 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 16 funkcjonariuszy), 1 wykrywacz pulsu (100% potrzeb operacyjnych). Niedobory we Włoszech – Wspólna operacja „Tryton” ØCzerwiec 2017 r.: 23 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 126 funkcjonariuszy), 1 przybrzeżna łódź patrolowa (33% potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert różnica pokrywana jest z zasobów przyjmującego państwa członkowskiego finansowanych przez Agencję), 4 przybrzeżne statki patrolowe (67% potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert różnica pokrywana jest z zasobów przyjmującego państwa członkowskiego finansowanych przez Agencję); ØLipiec 2017 r.: 24 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 126 funkcjonariuszy), 1 przybrzeżna łódź patrolowa (33% potrzeb operacyjnych), 4 przybrzeżne statki patrolowe (67% potrzeb operacyjnych), 0,5 miesiąca udziału stałopłatu (25% potrzeb operacyjnych), 1 śmigłowiec (50% potrzeb operacyjnych); ØSierpień 2017 r.: 15 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 126 funkcjonariuszy), 2 przybrzeżne łodzie patrolowe (67% potrzeb operacyjnych), 4 pełnomorskie statki patrolowe (67% potrzeb operacyjnych), 1 śmigłowiec (50% potrzeb operacyjnych); ØWrzesień 2017 r.: 10 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 126 funkcjonariuszy), 4 przybrzeżne łodzie patrolowe (67% potrzeb operacyjnych), 1 dalekomorska łódź patrolowa (50% potrzeb operacyjnych). Niedobory w Bułgarii – Wspólne operacje „Flexible Operational Activities 2017” na granicach lądowych

Ø24 maja – 21 czerwca 2017 r.: 58 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 22 wozy patrolowe (37% potrzeb operacyjnych), 2 pojazdy termowizyjne (25% potrzeb operacyjnych); Ø21 czerwca – 19 lipca 2017 r.: 77 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 30 wozów patrolowych (50% potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert 12 wozów patrolowych przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 3 pojazdy termowizyjne (38% potrzeb operacyjnych); Ø19 lipca – 16 sierpnia 2017 r.: 67 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 28 wozów patrolowych (47% potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert 12 wozów patrolowych przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 2 pojazdy termowizyjne (25% potrzeb operacyjnych); Ø16 sierpnia – 13 września: 59 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 29 wozów patrolowych (48% potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert 12 wozów patrolowych przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 1 pojazd termowizyjny (13% potrzeb operacyjnych); Ø13 września – 11 października: 59 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 175 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert 24 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję), 26 wozów patrolowych (43% potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert 12 wozów patrolowych przyjmującego państwa członkowskiego ma być współfinansowanych przez Agencję). Niedobory w Bułgarii – Wspólne operacje „Focal Points 2017” na granicach lądowych Ø24 maja – 21 czerwca 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 12 funkcjonariuszy); Ø21 czerwca – 19 lipca 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 12 funkcjonariuszy); Ø19 lipca 2017 – 16 sierpnia 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 12 funkcjonariuszy); Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 12 funkcjonariuszy). Niedobory w Hiszpanii – Wspólna operacja „Indalo” ØCzerwiec 2017 r.: 4 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 11 funkcjonariuszy – z powodu braku ofert, różnica pokrywana jest częściowo przez 3 funkcjonariuszy przyjmującego państwa członkowskiego finansowanych przez Agencję), 1 pełnomorski statek patrolowy (100% potrzeb operacyjnych – z powodu braku ofert, różnica pokrywana jest z zasobów przyjmującego państwa członkowskiego finansowanych przez Agencję); ØLipiec 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 11 funkcjonariuszy); ØSierpień 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 11 funkcjonariuszy), 1 stałopłat (100% potrzeb operacyjnych); ØWrzesień 2017 r.: 3 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 11 funkcjonariuszy). Niedobory w Hiszpanii – Wspólna operacja „Hera” ØSierpień 2017 r.: 2 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 2 funkcjonariuszy), 1 dalekomorska łódź patrolowa (100% potrzeb operacyjnych), 1 przybrzeżna łódź patrolowa (100% potrzeb operacyjnych). Niedobory w Hiszpanii – Wspólna operacja „Minerva” Ø14 lipca – 15 września 2017 r.: 32 funkcjonariuszy (potrzeby operacyjne: 74 funkcjonariuszy), 12 patroli z psami (44% potrzeb operacyjnych). Niedobory w regionie Bałkanów Zachodnich – Wspólne operacje „Focal Points 2017” na granicach lądowych

Ø25 maja – 21 czerwca 2017 r.: 1 funkcjonariusz (potrzeby operacyjne: 22 funkcjonariuszy) na granicy rumuńsko-serbskiej; Ø21 czerwca – 19 lipca 2017 r.: brak bieżących niedoborów; Ø19 lipca – 16 sierpnia 2017 r.: 1 funkcjonariusz (potrzeby operacyjne: 22 funkcjonariuszy) na granicy rumuńsko-serbskiej, 1 wykrywacz pulsu (100% potrzeb operacyjnych) na granicy chorwacko-serbskiej; Ø16 sierpnia – 13 września 2017 r.: 1 wykrywacz pulsu (100% potrzeb operacyjnych) na granicy chorwacko-serbskiej. 3.POSTĘPY WE WDRAŻANIU DZIAŁAŃ W OBSZARACH PRIORYTETOWYCH 3.1. Wzmocnienie zdolności szybkiego reagowania Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, w tym obowiązkowe łączenie zasobów Rezerwa szybkiego reagowania Chociaż pełna gotowość ponad 1 500 funkcjonariuszy straży granicznej i innych funkcjonariuszy została potwierdzona, dwie kwestie wciąż wpływają na pełną gotowość rezerwy szybkiego reagowania, jaka przewidziana jest w rozporządzeniu: 1) Mianowanie funkcjonariuszy straży granicznej Wymóg dotyczący mianowania funkcjonariuszy straży granicznej jest jasno określony w art. 20 ust. 4 rozporządzenia. Agencja musi znać nazwiska funkcjonariuszy, aby zapewnić jakość rezerwy szybkiego reagowania poprzez sprawdzenie, czy mianowani funkcjonariusze straży granicznej odpowiadają określonym profilom i zagwarantować, że zostaną oni odpowiednio przeszkoleni przed przystąpieniem do działań operacyjnych. Od ostatniego sprawozdania cztery kolejne państwa strefy Schengen przekazały ilość nazwisk ekspertów proporcjonalnie do (lub powyżej) swojego udziału przewidzianego w załączniku 1 do rozporządzenia w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. W sumie uczyniło to jednak tylko dziesięć państw strefy Schengen (Belgia, Republika Czeska, Estonia, Finlandia, Francja, Luksemburg, Holandia, Rumunia, Szwajcaria i częściowo Niemcy). W następstwie wielu dyskusji, mających na celu znalezienie praktycznego rozwiązania, Agencja ma przedstawić Zarządowi na spotkaniu w dniu 13 – 14 czerwca 2017 r. dokument koncepcyjny zawierający różne opcje nominacji ekspertów do rezerwy szybkiego reagowania. Ponadto Komisja ponownie poprosi państwa członkowskie o mianowanie wszystkich swoich ekspertów, co umożliwi Agencji zagwarantowanie zgodności z profilami i zapewnienie szkoleń w razie potrzeby. 2) Harmonizacja profilów Od ostatniego sprawozdania Agencja odbyła spotkania dwustronne z państwami członkowskimi w celu zagwarantowania liczby ekspertów obiecanych przez państwa członkowskie zgodnej z progami przewidzianymi w odpowiednich decyzjach wykonawczych Zarządu. Agencja nadal jednak oczekuje na ostateczną odpowiedź państw członkowskich. Podczas gdy na stanowiska 137 funkcjonariuszy straży granicznej i szeregu innych funkcjonariuszy o innym profilu odnotowano nadmiar zgłoszeń, brakuje 167 ekspertów od rejestracji i pobierania odcisków palców, a także 38 ekspertów ds. kontroli przesiewowych. Ponadto Francja nie przekazała jeszcze ostatecznej informacji dotyczącej swoich 25 funkcjonariuszy. Brak harmonizacji między profilami dodatkowo potwierdza zapotrzebowanie na pełne mianowanie konkretnych ekspertów, co umożliwi Agencji weryfikację ich zgodności z wymaganymi profilami, lecz również zagwarantowanie osiągnięcia ogólnych progów ustalonych przez Zarząd dla każdego z profilów. Rezerwa sprzętu do szybkiego reagowania Jak opisano w poprzednich sprawozdaniach, Agencja ponownie zgłosiła potrzebę dodatkowej deklaracji od państw członkowskich na spotkaniu sieci połączonych zasobów dnia 25 – 26 kwietnia 2017 r. Jednakże do końca maja 2017 r. nie dokonano dodatkowych deklaracji w zakresie przybrzeżnych łodzi patrolowych, dalekomorskich łodzi patrolowych oraz pojazdów termowizyjnych, przez co nadal istnieją poważne niedobory. Rezerwę nadal zapewnia jedynie 14 państw członkowskich (Austria, Bułgaria, Chorwacja, Finlandia, Łotwa, Niderlandy, Niemcy, Polska, Portugalia, Republika Czeska, Rumunia, Słowenia, Węgry i Włochy). Dalsze działania Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna:

·pilnie kontynuować rozmowy dwustronne z państwami należącymi do strefy Schengen, w szczególności z tymi, które nie wniosły jeszcze wkładu do rezerwy sprzętu do szybkiego reagowania (Belgią, Cyprem, Danią, Estonią, Francją, Grecją, Hiszpanią, Litwą, Luksemburgiem, Maltą, Norwegią, Słowacją i Szwecją) w celu uzupełnienia stwierdzonych niedoborów sprzętu; ·pilnie zagwarantować, że stanowiska ekspertów mianowanych do rezerwy szybkiego reagowania, szczególnie specjalistów od rejestracji i pobierania odcisków palców oraz potwierdzania tożsamości, będą obsadzone zgodnie z określonymi przez Zarząd progami przewidzianymi dla poszczególnych profilów; ·pilnie zweryfikować gotowość wszystkich 1 500 funkcjonariuszy straży granicznej należących do zespołu rezerwy szybkiego reagowania i przeprowadzić do końca października 2017 r. symulowane rozmieszczenie zasobów ludzkich i technicznych rezerwy. Państwa członkowskie powinny: ·pilnie uzupełnić stwierdzone niedobory rezerwy sprzętu do szybkiego reagowania. Szczególnych starań powinny dołożyć te państwa członkowskie, które jeszcze nie wniosły swojego wkładu; ·przekazać do końca czerwca 2017 r. nazwiska ekspertów do rezerwy szybkiego reagowania. 3.2. Przeprowadzanie prewencyjnych ocen podatności na zagrożenia w oparciu o wspólną metodykę Wzmocnienie prewencyjnych ocen gwarantujących skuteczne funkcjonowanie strefy Schengen jest nadal jednym z głównych priorytetów politycznych Unii Europejskiej. Agencja podjęła intensywne wysiłki mające na celu sporządzenie ocen podatności na zagrożenia, które są kluczowe dla procesu kontroli jakości strefy Schengen zgodnie ze wspólną metodologią i uzgodnionym harmonogramem. Agencja przeprowadziła dla wszystkich państw członkowskich (z wyjątkiem Danii i Niemiec) tzw. ocenę wyjściową, tj. szczegółową analizę istniejących zdolności państw członkowskich w połączeniu z obecnymi wskaźnikami zagrożenia w odniesieniu do zestawu obiektywnych kryteriów. Ocena wyjściowa dla Niemiec zostanie zakończona w połowie czerwca, podczas gdy przygotowania do tej oceny dla Danii mogą się rozpocząć dopiero po dostarczeniu odpowiednich danych do Agencji. Na podstawie ocen wyjściowych dyrektor wykonawczy Agencji podjął 5 czerwca 2017 r. decyzję o odniesieniu się do zaleceń proponujących podjęcie konkretnych środków opisanych w art.13 ust. 7 rozporządzenia wobec 20 państw strefy Schengen. Biorąc pod uwagę główny cel oceny podatności na zagrożenia, zwłaszcza dla państw członkowskich, które zmagają się ze szczególnymi i wyjątkowymi wyzwaniami, zalecenia powinny – priorytetowo – skoncentrować się na najpilniejszych słabych punktach w kontekście bieżących wyzwań na granicach zewnętrznych. Agencja będzie w stanie skutecznie monitorować wdrażanie zaleceń i środków przez państwa należące do strefy Schengen. W przypadku niewdrożenia tych środków w określonym terminie dyrektor wykonawczy ma obowiązek przekazać sprawę Zarządowi i powiadomić Komisję. Ocena podatności na zagrożenia oraz wszelkie wynikające z niej zalecenia powinny być postrzegane jako narzędzia do wspierania państw członkowskich w identyfikacji wszelkich zagrożeń, mogących mieć wpływ na skuteczne zarządzanie ich zewnętrznymi granicami, a także do ustanowienia i wdrożenia wynikających z tego środków. W rezultacie, Komisja rozważa monitorowanie wdrożenia zidentyfikowanych środków jako integralnej części łącznych europejskich działań mających na celu zarządzanie migracją we wszystkich jej wymiarach. W związku z tym Komisja będzie uważnie śledzić rozwój sytuacji na poziomie politycznym i pozostajew gotowości do współpracy z państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim oraz Radą w celu zaradzenia wszelkim obecnym i przyszłym słabym punktom. W następstwie ocen wyjściowych zidentyfikowano sześć państw członkowskich, w odniesieniu do których Agencja przeprowadzi tzw. ćwiczenia symulacyjne w celu oceny ich zdolności do stawiania czoła przyszłym wyzwaniom na granicach zewnętrznych. Ćwiczenia te umożliwią zbadanie i przetestowanie zdolności państw członkowskich, w szczególności ich planów awaryjnych w związku z zagrożeniami i scenariuszami, które się nie urzeczywistniły, ale których zaistnienie można założyć w oparciu o analizę sytuacji w sąsiadujących państwach trzecich oraz głównych krajach pochodzenia i tranzytu. Pod koniec października 2017 r., kiedy wyniki ćwiczeń symulacyjnych będą już dostępne, dyrektor wykonawczy może rozesłać do zainteresowanych państw członkowskich drugą serię ewentualnych zaleceń. Od kwietnia 2017 r. Agencja przeprowadza tzw. ocenę pojawiających się zagrożeń. W oparciu o comiesięczny monitoring państw członkowskich pod kątem odpowiednich wskaźników Agencja może w każdej chwili przeprowadzić konkretną ocenę / symulację w celu zbadania zdolności danego państwa członkowskiego do sprostania nowym zagrożeniom, czego skutkiem może być wydanie dalszych zaleceń dotyczących słabych punktów, które nie zostały uwzględnione w poprzednich ocenach wyjściowych lub ćwiczeniach symulacyjnych. Obecnie ocena pojawiających się zagrożeń jest wykonywana w odniesieniu do Grecji, Włoch i Hiszpanii. Wybrano te państwa członkowskie na podstawie ciągłego monitorowania sytuacji oraz najnowszych tendencji w ruchach migracyjnych. Dalsze działania Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna: ·zapewnić do lata 2017 r. odpowiednią liczbę pracowników zespołu zajmującego się oceną podatności na zagrożenia; ·zgodnie z art. 13 ust. 9 rozporządzenia przekazać do dnia 15 czerwca 2017 r. pierwsze wyniki oceny podatności na zagrożenia Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji; ·przeprowadzić do października 2017 r. ćwiczenia symulacyjne dotyczące przyszłych wyzwań;

·kontynuować monitorowanie sytuacji na granicach zewnętrznych, ukończyć trwające oceny pojawiających się zagrożeń oraz dostarczyć ich wyniki odpowiednim państwom członkowskim w odpowiednim czasie; ·przyjąć do końca listopada 2017 r. zmienioną, opartą na zdobytych doświadczeniach, wspólną metodykę oceny podatności na zagrożenia. Państwa członkowskie powinny: ·Dania powinna przesłać bezzwłocznie, a w każdym razie w terminie nie późniejszym niż 15 czerwca 2017 r., odpowiednie dane w celu umożliwienia Agencji przeprowadzenia oceny wyjściowej [Dania zgodziła się na przesłanie swoich danych w dniu 4 czerwca – do zweryfikowania]; ·biorąc pod uwagę powtarzające się oceny podatności na zagrożenia wykonywane przez Agencję przynajmniej raz na rok, państwa członkowskie, które nie dostarczyły pełnych danych na temat posiadanych zdolności, powinny poprawić swoje krajowe procedury gromadzenia danych.. ·państwa członkowskie, które po ocenie wyjściowej uzyskają zalecenia, powinny ustanowić niezbędne plany działania i regularnie składać Agencji sprawozdania. ·państwa członkowskie wybrane do ćwiczeń symulacyjnych powinny szybko reagować na wnioski Agencji w sprawie dodatkowych danych i informacji. 3.3. Wsparcie na rzecz powrotów Wykorzystanie rozszerzonego mandatu Agencji w obszarze powrotów przyniosło pozytywne skutki we wspieraniu państw członkowskich w przeprowadzaniu operacji powrotowych. Jednakże Agencja oraz państwa członkowskie nadal muszą zapewnić pełną operacyjność i wykorzystać potencjał niektórych nowych narzędzi. Tempo wspieranych przez Agencję operacji powrotowych nadal rośnie. W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 9 czerwca 2017 r. Agencja udzieliła wsparcia dla 144 operacji powrotowych obywateli państw trzecich, w trakcie których odesłano 6 799 nielegalnie przebywających na terytorium UE obywateli państw trzecich, natomiast kolejne 43 operacje były w fazie przygotowania. Oznacza to wzrost o ponad 157 % w porównaniu z tym samym okresem ubiegłego roku. Większość tych operacji (101 ze 144) dotyczyło lotów na Bałkany Zachodnie. Agencja opracowuje ukierunkowany projekt pilotażowy w celu zawarcia umowy z przewoźnikami komercyjnymi dla szeregu określonych miejsc docelowych; obecnie trwają badania wykonalności dotyczące procedur finansowych i administracyjnych. Działania te powinny przyczynić się do ułatwienia operacji powrotowych do państw trzecich innych niż Bałkany Zachodnie. Ponadto tylko kilka państw członkowskich wnioskuje o pomoc Agencji przy organizacji operacji powrotowych. Dlatego też państwa członkowskie, które nie wykorzystują operacji powrotowych powinny korzystać z tego narzędzia w większym stopniu. Ze swojej strony Agencja powinna również zacząć wykorzystywać swoje prawo do aktywnego proponowania organizacji operacji powrotowych, w oparciu o comiesięczne informacje dostarczane przez państwa członkowskie. Wraz z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu Agencja odgrywa kluczową rolę szczególnie w zakresie wspierania państw członkowskich pierwszego wjazdu na terytorium UE w szybkim i skutecznym przeprowadzaniu powrotów tych osób ubiegających się o azyl, które ewidentnie nie potrzebują międzynarodowej ochrony. Dostępne są trzy rezerwy związane z powrotami (obserwatorzy przymusowego powrotu, eskorty przymusowego powrotu oraz specjaliści ds. powrotów), lecz nadal należy zapewnić ich pełną operacyjność. Do dnia 26 maja 2017 r. wszystkie państwa członkowskie wniosły wkład w tworzenie przynajmniej jednej z tych rezerw, zapewniając 549 z 690 niezbędnych ekspertów. Rezerwy ds. powrotów zostały już w praktyce włączone do działania: do dnia 26 maja 2017 r. należący do rezerwy obserwatorzy przymusowego powrotu monitorowali 34 operacje powrotowe. Pozostałą pilną kwestią jest zapewnienie jasności odnośnie do praktycznych zasad i przepisów dotyczących oddelegowywania personelu do rezerwy, a także jego zadań operacyjnych i odpowiedzialności prawnej. Mimo kroków podjętych w celu obsadzenia dostępnych stanowisk Agencja w dalszym ciągu napotyka trudności w przyciągnięciu wykwalifikowanych i doświadczonych kandydatów. W odniesieniu do budżetu przeznaczonego na powroty Agencja poprawiła swoją zdolność wykorzystania środków i jest na dobrej drodze do spełnienia swoich celów, ze znaczącym wyjątkiem dotyczącym wsparcia poprzedzającego powrót. Dalsze działania Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna: ·aktywnie proponować organizację operacji powrotowych w oparciu o comiesięczne informacje dostarczane przez państwa członkowskie; ·bezzwłocznie sfinalizować praktyczne zasady, reguły, zadania operacyjne i odpowiedzialność prawną w zakresie rozmieszczenia członków rezerw; ·uruchomić ukierunkowany pilotażowy projekt dotyczący umów z przewoźnikami komercyjnymi; ·kontynuować obsadzanie pozostałych stanowisk funkcjonariuszy przydzielonych do operacji powrotowych;

·zagwarantować, aby zasoby finansowe przeznaczone w 2017 r. na działania poprzedzające powrót zostały wykorzystane. Państwa członkowskie powinny: ·bezzwłocznie rozpocząć przekazywanie co miesiąc informacji dotyczących orientacyjnego planowania krajowych operacji powrotowych, w tym liczby osób powracających oraz informacji o tym, które państwa trzecie są miejscem docelowym powrotów; ·w trybie pilnym uzupełnić występujące nadal niedobory w rezerwach ; ·w pełni wykorzystywać wsparcie oferowane przez Agencję dotyczące organizacji operacji powrotowych; ·zapewnić Agencji wykwalifikowany i doświadczony personel poprzez rozmieszczenie oddelegowanych ekspertów krajowych. 3.4. Ustanowienie mechanizmu składania skarg do Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej W okresie objętym niniejszym sprawozdaniem do urzędnika ds. praw podstawowych („FRO”) wpłynęło dziewięć dodatkowych skarg. Dwie z nich zostały uznane za dopuszczalne i przesłane do odpowiednich organów krajowych oraz do dyrektora wykonawczego Agencji. FRO przeprowadza teraz dalszą ocenę dopuszczalności w przypadku czterech skarg otrzymanych w maju. Agencja pracuje obecnie nad tym, by mechanizm składania skarg był dostępny i widoczny na stronie internetowej Agencji. Następnie Agencja powinna przeprowadzić kampanię informacyjną w celu zwiększenia świadomości na temat mechanizmu składania skarg. Jeżeli chodzi o dodatkowy personel wspierający FRO, w maju/czerwcu 2017 r. rozpoczęto procedury rekrutacyjne na dwa stanowiska asystentów. Agencja planuje ponadto wyznaczenie dodatkowego personelu podlegającego urzędnikowi ds. praw podstawowych w celu wspierania innych zadań przydzielonych mu na podstawie rozporządzenia. Ważnym aspektem wdrażania rozporządzenia jest ochrona dzieci w ramach czynności podejmowanych przez Agencję. Zgodnie z niektórymi kluczowymi zaleceniami forum konsultacyjnego ds. praw podstawowych z maja 2017 r. Agencja w bliskiej współpracy z urzędnikiem ds. praw podstawowych będzie poprawiała aspekty swojej działalności dotyczące ochrony dzieci, a także poświęci szczególną uwagę trwającemu przeglądowi jej strategii praw podstawowych. Dalsze działania Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna: ·zatrudnić do końca listopada 2017 r. dodatkowych pracowników w celu wsparcia działań urzędnika ds. praw podstawowych; ·ukończyć do końca czerwca 2017 r. prace nad infrastrukturą informatyczną, zapewniając łatwiejszy dostęp do formularzy skarg; ·przeprowadzić kampanię informacyjną w celu zwiększenia świadomości na temat mechanizmu składania skarg; ·do listopada 2017 r. dokonać przeglądu swojej strategii praw podstawowych i dalej ją rozwijać, zwracając szczególną uwagę na ochronę dzieci i innych wrażliwych grup w kontekście wszystkich działań Agencji. 3.5. Utorowanie drogi dla poprawy współpracy operacyjnej z priorytetowymi państwami trzecimi Agencja przedstawiła swojemu Zarządowi dokument koncepcyjny w sprawie współpracy między oficerami łącznikowymi Agencji, oficerami łącznikowymi państw członkowskich i europejskimi oficerami łącznikowymi ds. migracji rozmieszczonymi na tych samych obszarach. Oficer łącznikowy, który ma zostać oddelegowany do Nigru dołączył do Agencji dnia 16 maja 2017 r. i obecnie przechodzi stosowne szkolenie przed wyjazdem do Nigru w lipcu 2017 r.

Oficer łącznikowy odpowiedzialny za Bałkany Zachodnie dołączy do Agencji w dniu 1 lipca 2017 r. Po szkoleniu przed rozmieszczeniem oficer łącznikowy zostanie oddelegowany do Belgradu w sierpniu 2017 r. Szkolenie przed rozmieszczeniem obejmuje szkolenie w siedzibie głównej Agencji, wizyty u wybranych partnerów zewnętrznych oraz w lokalizacjach odpowiednich wspólnych operacji koordynowanych przez Agencję. Agencja w dalszym ciągu wzmacnia swoją współpracę z aktorami wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony. Począwszy od maja 2017 r. ekspert Agencji wspiera w Tunisie misję pomocy granicznej UE w Libii . Druga runda negocjacji z Serbią na temat porozumienia o statusie wymaganego dla rozmieszczenia zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej na jej terytorium odbyła się w dniach 11 – 12 maja 2017 r. i pozostawiła do rozwiązania tylko niewielką ilość spraw. Nie rozpoczęto jeszcze negocjacji z byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii. Komisja zamierza również wkrótce przedstawić wniosek w sprawie mandatów negocjacyjnych w celu zawarcia porozumień o statusie z Albanią, Bośnią i Hercegowiną oraz Czarnogórą. Dalsze działania Komisja: ·rozpocznie oficjalne negocjacje z byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, gdy tylko kraj ten będzie gotowy do negocjacji w sprawie porozumienia o statusie; ·jak najszybciej sfinalizuje negocjacje z Serbią; ·przedstawi wkrótce wnioski w sprawie mandatów negocjacyjnych w celu zawarcia porozumień o statusie z Albanią, Bośnią i Hercegowiną oraz Czarnogórą. Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna: ·zgodnie z planem oddelegować oficerów łącznikowych do Nigru i Serbii odpowiednio do lipca i sierpnia 2017 r. 3.6. Umowa w sprawie siedziby Nadal oczekuje się, że Polska ratyfikuje umowę w sprawie siedziby i oczekuje się od niej przedstawienia informacji o aktualnym stanie procesu ratyfikacji na najbliższym spotkaniu Zarządu w czerwcu 2017 r. Kolejny etap ·Polska powinna ratyfikować umowę w sprawie siedziby tak szybko, jak to możliwe. 3.7. Rozmieszczenie oficerów łącznikowych w państwach członkowskich Agencja powinna regularnie monitorować zarządzanie granicami zewnętrznymi przez państwa członkowskie nie tylko za pomocą analizy ryzyka, wymiany informacji oraz europejskiego systemu nadzorowania granic (EUROSUR), ale również poprzez obecność oficerów łącznikowych w państwach członkowskich. Na posiedzeniu Zarządu w dniach 13 – 14 czerwca 2017 r. dyrektor wykonawczy przedstawi do zatwierdzenia przez Zarząd ostateczny projekt decyzji określającej rolę i zadania wspomnianych oficerów łącznikowych, ich dostęp do informacji oraz, w stosownych przypadkach, przewidującej oddelegowanie tego samego oficera łącznikowego do kilku państw. Do października 2017 r. od Agencji oczekuje się podpisania protokołu ustaleń z każdym państwem członkowskim, aby ustanowić zasady rozmieszczenia. W międzyczasie od Agencji oczekuje się przeprowadzenia rekrutacji i szkolenia wybranych kandydatów. Dalsze działania Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna: