KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.6.2016 COM(2016) 374 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY SPRAWOZDANIE Z KONWERGENCJI Z 2016 R. (sporządzone zgodnie z art. 140 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) {SWD(2016) 191 final}



1.CEL SPRAWOZDANIA Zgodnie z art. 140 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „TFUE”) przynajmniej raz na dwa lata lub na wniosek państwa członkowskiego objętego derogacją Komisja i Europejski Bank Centralny (EBC) składają Radzie sprawozdania w sprawie postępów dokonanych przez państwa członkowskie objęte derogacją w wypełnianiu ich zobowiązań w zakresie urzeczywistnienia unii gospodarczej i walutowej. Ostatnie sprawozdania z konwergencji zostały przyjęte przez Komisję i EBC w czerwcu 2014 r. Sprawozdanie z konwergencji z 2016 r. dotyczy następujących siedmiu państw członkowskich objętych derogacją: Bułgarii, Republiki Czeskiej, Chorwacji, Węgier, Polski, Rumunii i Szwecji. Bardziej szczegółową ocenę stopnia konwergencji w tych państwach członkowskich zawiera załącznik techniczny do niniejszego sprawozdania. Treść sprawozdań przygotowywanych przez Komisję i EBC reguluje art. 140 ust. 1 TFUE. Artykuł ten stanowi, że sprawozdania muszą obejmować analizę zgodności prawodawstwa krajowego, w tym statutu krajowego banku centralnego, z art. 130 i 131 TFUE oraz ze Statutem Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) i Europejskiego Banku Centralnego (zwanym dalej „Statutem ESBC/EBC”). Sprawozdania muszą również zawierać ocenę, czy w danych państwach członkowskich osiągnięty został wysoki poziom trwałej konwergencji; oceny tej dokonuje się w oparciu o stopień spełnienia kryteriów konwergencji (stabilność cen, stabilna sytuacja finansów publicznych, stabilność kursu walutowego, poziom długoterminowych stóp procentowych) i z uwzględnieniem innych czynników, o których mowa w art. 140 ust. 1 ostatni akapit TFUE. Cztery kryteria konwergencji szczegółowo określono w protokole dołączonym do Traktatów (Protokół nr 13 w sprawie kryteriów konwergencji). Kryzys finansowy i gospodarczy wraz z kryzysem zadłużeniowym w strefie euro uwypuklił niedociągnięcia systemu zarządzania gospodarczego w unii gospodarczej i walutowej (UGW) i wykazał, że konieczne jest pełniejsze wykorzystanie jej instrumentów. W celu zapewnienia stabilnego funkcjonowania UGW, rozpoczęto kompleksowe wzmacnianie zarządzania gospodarczego w Unii. Ocena stanu konwergencji jest zatem dostosowana do szerzej zakrojonej koncepcji europejskiego semestru, która przyjmuje całościowe podejście do wyzwań w zakresie polityki gospodarczej, przed którymi stoi UGW w swoich dążeniach na rzecz zapewnienia długoterminowej stabilności finansów publicznych, konkurencyjności, stabilności rynków finansowych oraz wzrostu gospodarczego. Najważniejsze nowe elementy w zakresie reformy systemu zarządzania, które służą wzmocnieniu oceny procesu konwergencji i jego trwałego charakteru w przypadku każdego państwa członkowskiego, obejmują między innymi zaostrzenie – w wyniku przeprowadzonej w 2011 r. reformy paktu stabilności i wzrostu – procedury nadmiernego deficytu oraz nowe instrumenty w obszarze nadzorowania zakłóceń równowagi makroekonomicznej. W niniejszym sprawozdaniu uwzględniono w szczególności oceny programów konwergencji z 2016 r. oraz ustalenia zawarte w sprawozdaniu przedłożonym w ramach procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej.



Kryteria konwergencji Analiza zgodności przepisów krajowych, w tym statutu krajowego banku centralnego, z art. 130 oraz z wymogiem określonym w art. 131 TFUE obejmuje ocenę przestrzegania zakazu finansowania ze środków banku centralnego (art. 123) i zakazu uprzywilejowanego dostępu (art. 124), ocenę zgodności z celami (art. 127 ust. 1) i zadaniami (art. 127 ust. 2) ESBC, jak również ocenę innych aspektów dotyczących integracji krajowego banku centralnego z ESBC. Kryterium stabilności cen zostało określone w art. 140 ust. 1 tiret pierwsze TFUE jako: „osiągnięcie wysokiego stopnia stabilności cen; będzie to wynikało ze stopy inflacji zbliżonej do istniejącej w co najwyżej trzech państwach członkowskich, które mają najlepsze rezultaty w dziedzinie stabilności cen”. W art. 1 Protokołu w sprawie kryteriów konwergencji uściślono, że „kryterium stabilności cen […] oznacza, że państwo członkowskie ma trwały poziom stabilności cen, a średnia stopa inflacji, odnotowana w tym państwie w ciągu jednego roku poprzedzającego badanie, nie przekracza o więcej niż 1,5 punktu procentowego inflacji trzech państw członkowskich o najbardziej stabilnych cenach. Inflacja mierzona jest za pomocą wskaźnika cen artykułów konsumpcyjnych na porównywalnych podstawach, z uwzględnieniem różnic w definicjach krajowych”. Wymóg trwałości oznacza, że zadowalający poziom inflacji należy osiągnąć zasadniczo dzięki odpowiedniemu kształtowaniu się kosztów czynników produkcji oraz innych czynników mających strukturalny wpływ na zmiany cen, a nie za sprawą czynników tymczasowych. W związku z tym ocena konwergencji obejmuje również ocenę czynników, które mają wpływ na przewidywania dotyczące inflacji, przy czym uwzględnia się dodatkowo najnowszą prognozę inflacji przedstawioną przez służby Komisji. W powiązaniu z powyższym w sprawozdaniu ocenia się też, czy dane państwo ma szansę osiągnąć wartość referencyjną w ciągu najbliższych miesięcy. Obliczono, że w kwietniu 2016 r. wartość referencyjna inflacji wyniosła 0,7 %, a trzy państwa członkowskie, w których inflacja była najniższa, to Bułgaria, Słowenia i Hiszpania. Uzasadnione jest wyłączenie z grupy państw o najbardziej stabilnych cenach tych państw, których stopa inflacji nie może zostać uznana za miarodajną wartość referencyjną dla innych państw członkowskich. Państwa, których wykluczenie jest uzasadnione, zostały wymienione w sprawozdaniach z konwergencji z lat 2004, 2010, 2013 i 2014. W obecnej sytuacji gospodarczej właściwe jest uznanie Cypru i Rumunii za państwa, których wyłączenie jest uzasadnione, ponieważ ich stopy inflacji znacznie odbiegają od średniej inflacji w strefie euro, a ich uwzględnienie miałoby nadmierny wpływ na wartość referencyjną i w konsekwencji na rzetelność tego kryterium. W przypadku Cypru bardzo ujemne stopy inflacji wynikają w głównej mierze z konieczności dokonania dostosowań, a także z wyjątkowej sytuacji gospodarek tego państwa. Jeżeli zaś chodzi o Rumunię, ujemna inflacja wynika głownie ze znacznego obniżenia stawek VAT. W tym kontekście kolejne trzy państwa o najniższych średnich stopach inflacji, czyli Bułgaria, Słowenia i Hiszpania, zostały włączone do grupy państw uwzględnianych przy obliczaniu wartości referencyjnej. Kryterium konwergencji dotyczące sytuacji finansów publicznych zostało określone w art. 140 ust. 1 tiret drugie TFUE jako „stabilna sytuacja finansów publicznych; będzie to wynikało z sytuacji budżetowej, która nie wykazuje nadmiernego deficytu budżetowego w rozumieniu art. 126 ust. 6”. Ponadto art. 2 Protokołu w sprawie kryteriów konwergencji stanowi, że kryterium to oznacza, iż „w czasie badania państwo członkowskie nie jest objęte decyzją Rady zgodnie z art. 126 ust. 6 traktatu, stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu”. W ramach ogólnego wzmocnienia zarządzania gospodarczego w UGW w 2011 r. zaostrzono prawodawstwo wtórne w obszarze finansów publicznych, między innymi w postaci nowych rozporządzeń zmieniających pakt stabilności i wzrostu. Kryterium kursu walutowego zostało określone w art. 140 ust. 1 tiret trzecie TFUE jako „poszanowanie zwykłych marginesów wahań kursów przewidzianych mechanizmem wymiany walut europejskiego systemu walutowego przez co najmniej dwa lata, bez dewaluacji w stosunku do euro”. W art. 3 Protokołu w sprawie kryteriów konwergencji uściślono: „Kryterium udziału w mechanizmie kursów walut Europejskiego Systemu Walutowego […] oznacza, że państwo członkowskie stosowało normalne granice wahań, przewidziane w mechanizmie kursów walut Europejskiego Systemu Walutowego, bez poważnych napięć przynajmniej przez dwa lata przed badaniem. W szczególności państwo członkowskie nie zdewaluowało dwustronnego centralnego kursu swojej waluty wobec euro z własnej inicjatywy przez ten sam okres”. W przypadku niniejszego sprawozdania dwuletni okres badania stabilności kursu walutowego trwał od 19 maja 2014 r. do 18 maja 2016 r. W ocenie spełniania kryterium stabilności kursu walutowego Komisja bierze pod uwagę zmiany wskaźników pomocniczych, w tym poziomu rezerw walutowych i krótkoterminowych stóp procentowych, a także wpływ działań politycznych – np. interwencji na rynku walutowym i w stosownych przypadkach międzynarodowej pomocy finansowej – na utrzymanie stabilnego kursu walutowego. Obecnie żadne z państw członkowskich ocenionych w niniejszym sprawozdaniu z konwergencji nie uczestniczy w ERM II. Decyzja o przystąpieniu do ERM II jest podejmowana na wniosek państwa członkowskiego w drodze konsensusu wszystkich państw uczestniczących w ERM II. W art. 140 ust. 1 tiret czwarte TFUE ustanowiono wymóg spełnienia następującego kryterium: „trwały charakter konwergencji osiągniętej przez państwo członkowskie objęte derogacją i jego udziału w mechanizmie kursów wymiany walut, co odzwierciedla się w poziomach długoterminowych stóp procentowych”. W art. 4 Protokołu w sprawie kryteriów konwergencji uściślono, że „kryterium konwergencji stóp procentowych […] oznacza, że w ciągu jednego roku przed badaniem państwo członkowskie posiadało średnią nominalną długoterminową stopę procentową nie przekraczającą więcej niż o dwa punkty procentowe stopy procentowej trzech państw członkowskich o najbardziej stabilnych cenach. Stopy procentowe oblicza się na podstawie długoterminowych obligacji państwowych lub porównywalnych papierów wartościowych, z uwzględnieniem różnic w definicjach krajowych”. Ustalono, że w kwietniu 2016 r. wartość referencyjna stóp procentowych wynosiła 4,0 %. W art. 140 ust. 1 TFUE określono również wymóg uwzględnienia w ocenie innych czynników istotnych dla integracji gospodarczej i konwergencji. Do tych dodatkowych czynników należą: integracja rynków, zmiany na rachunku bieżącym bilansu płatniczego oraz zmiany jednostkowych kosztów pracy i innych wskaźników cen. Te ostatnie uwzględniono w ramach oceny stabilności cen. Dodatkowe czynniki są istotnymi wskaźnikami tego, czy integracja danego państwa członkowskiego ze strefą euro będzie przebiegać bez przeszkód; pozwalają one również na szerszy ogląd trwałości konwergencji. 2.BUŁGARIA

W świetle oceny zgodności przepisów prawnych oraz spełnienia kryteriów konwergencji, a także uwzględniając dodatkowe istotne czynniki, Komisja jest zdania, że Bułgaria nie spełnia warunków przyjęcia euro. Przepisy prawa bułgarskiego – w szczególności ustawa o Bułgarskim Banku Narodowym – nie są w pełni zgodne z wymogiem określonym w art. 131 TFUE. Niezgodności i niedociągnięcia dotyczą niezależności banku centralnego, zakazu finansowania ze środków banku centralnego oraz integracji banku centralnego z ESBC z chwilą przyjęcia euro w odniesieniu do zadań określonych w art. 127 ust. 2 TFUE i art. 3 Statutu ESBC/EBC. Bułgaria spełnia kryterium stabilności cen. Średnia stopa inflacji w Bułgarii w okresie 12 miesięcy do kwietnia 2016 r. wyniosła -1,0 %, czyli znacznie poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 0,7 %. Przewiduje się, że w najbliższych miesiącach stopa inflacji utrzyma się na poziomie znacznie poniżej wartości referencyjnej. Roczna inflacja HICP w Bułgarii była ujemna od lata 2013 r., przy czym jej spadek był spowodowany wystąpieniem niezwykle silnego połączenia czynników powodujących obniżenie inflacji. Inflacja osiągnęła najniższy poziom -2,4 % w styczniu 2015 r., a następnie wzrosła do -0,3 % w maju 2015 r., po czym ponownie spadła. Inflacja bazowa była ujemna w ciągu ostatnich dwóch lat, w tym na początku 2016 r. Ujemna inflacja utrzymywała się w wyniku m.in. słabego popytu krajowego i spadających cen importowych W kwietniu 2016 r. roczna inflacja HICP wynosiła -2,5 %. Przewiduje się, że inflacja będzie stopniowo rosła, ponieważ stopniowo znika wpływ spadku cen surowców, będzie jednak ujemna przez większość 2016 r. W wiosennej prognozie służb Komisji z 2016 r. przewiduje się zatem roczną średnią inflację na poziomie -0,7 % w 2016 r. i 0,9 % w roku 2017. Niski poziom cen w Bułgarii (47 % średniej w strefie euro w 2014 r.) wskazuje na znaczny potencjał jego dalszej konwergencji w perspektywie długoterminowej. Bułgaria spełnia kryterium dotyczące stabilności finansów publicznych. Bułgaria nie jest objęta decyzją Rady o istnieniu nadmiernego deficytu. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrósł z 0,8 % PKB w 2013 r. do 5,4 % PKB w 2014 r., głównie w wyniku wprowadzenia środków wspierających sektor finansowy. W 2015 r. relacja deficytu do PKB wyniosła 2,1 % i zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się jej spadek do 2,0 % w 2016 r., a następnie do 1,6 % w 2017 r. przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki i dzięki ożywieniu koniunktury. Wskaźnik długu publicznego brutto spadł w 2015 r. do 26,7 % PKB, ale przewiduje się, że wzrośnie on do 28,1 % PKB w 2016 r.i do 28,7 % PKB w 2017 r. W oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu konwergencji z 2016 r. przewiduje się, że Bułgaria ogólnie spełni warunki paktu stabilności i wzrostu. Konieczne będą jednak dalsze działania w celu zapewnienia spełnienia tych warunków zarówno w 2016, jak i w 2017 r. W ostatnim czasie wzmocniono bułgarskie ramy budżetowe poprzez przyjęcie kolejnych kroków legislacyjnych oraz przejście w kierunku ich implementacji. Bułgaria nie spełnia kryterium kursu walutowego. Lew bułgarski nie uczestniczy w ERM II. Narodowy Bank Bułgarii realizuje swój zasadniczy cel, jakim jest stabilność cen, poprzez powiązanie kursu walutowego w kontekście systemu zarządu walutą. Bułgaria wprowadziła ten system z dniem w 1997 r., wiążąc lewa najpierw z marką niemiecką, a następnie z euro. Dodatkowe wskaźniki, np. zmiany poziomu rezerw walutowych i krótkoterminowych stóp procentowych, pozwalają sądzić, że w oczach inwestorów z Bułgarią wiąże się nadal niewielkie ryzyko. Podstawę odporności systemu zarządu walutą w dalszym ciągu stanowi zabezpieczenie w postaci znacznych oficjalnych rezerw walutowych. W dwuletnim okresie objętym oceną lew bułgarski pozostawał całkowicie stabilny w stosunku do euro, zgodnie z zasadami działania systemu zarządu walutą. Bułgaria spełnia kryterium konwergencji długoterminowych stóp procentowych. W okresie dwunastu miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia długoterminowa stopa procentowa wynosiła w Bułgarii 2,5 %, czyli poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 4,0 %. Długoterminowe stopy procentowe w Bułgarii spadły z poziomu około 3,5 % na początku 2014 r. do około 2,5 % na początku 2015 r. Różnica rentowności względem referencyjnych obligacji długoterminowych w strefie euro znacznie wzrosła w drugiej połowie 2014 r., co było częściowo wynikiem problemów bułgarskiego systemu bankowego, a następnie obniżyła się w 2015 r. Na początku 2016 r. różnica względem referencyjnych obligacji niemieckich powiększyła się ponownie do około 230 punktów bazowych. W analizie uwzględniono również czynniki dodatkowe, w tym kształtowanie się bilansu płatniczego oraz integrację rynków. W 2015 r. odnotowano znaczna nadwyżkę salda obrotów Bułgarii z zagranicą. Poprawa bilansu handlowego i rachunku kapitałowego w latach 2013–2015 zrównoważyła z nadwyżką pogorszenie rachunku dochodów wtórnych. Gospodarka Bułgarii jest dobrze zintegrowana z gospodarką strefy euro dzięki powiązaniom wynikającym z handlu i inwestycji. Na podstawie wybranych wskaźników dotyczących otoczenia biznesu można stwierdzić, że wyniki Bułgarii w tej dziedzinie są gorsze niż w większości państw członkowskich strefy euro. Bułgarski sektor finansowy jest dobrze zintegrowany z sektorem finansowym UE, w szczególności poprzez wysoki poziom zagranicznych udziałów w systemie bankowym. W ramach procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej Bułgaria została objęta szczegółową oceną sytuacji w 2016 r., w wyniku której stwierdzono, że w państwie tym nadal występują nadmierne zakłócenia równowagi makroekonomicznej. Gospodarka tego kraju charakteryzuje się utrzymującą się niestabilnością sektora finansowego i wysokim zadłużeniem przedsiębiorstw w kontekście ograniczonych dostosowań na rynku pracy. 3.REPUBLIKA CZESKA W świetle oceny zgodności przepisów prawnych oraz spełnienia kryteriów konwergencji, a także uwzględniając dodatkowe istotne czynniki, Komisja jest zdania, że Republika Czeska nie spełnia warunków przyjęcia euro. Prawodawstwo czeskie – w szczególności ustawa o banku centralnym nr 6/1993 (Česká národní banka, ČNB) – nie jest w pełni zgodne z wymogiem określonym w art. 131 TFUE. Niezgodności dotyczą niezależności banku centralnego oraz integracji banku centralnego z ESBC w chwili przyjęcia euro w odniesieniu do celów ČNB i zadań ESBC określonych w art. 127 ust. 2 TFUE i art. 3 Statutu ESBC/EBC. Ponadto ustawa o ČNB zawiera również pewne niedociągnięcia, jeśli chodzi zakaz finansowania ze środków banku centralnego i zadania ESBC. Republika Czeska spełnia kryterium stabilności cen. W okresie 12 miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia stopa inflacji w Republice Czeskiej wyniosła 0,4 %, czyli poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 0,7 %. Przewiduje się, że w najbliższych miesiącach stopa inflacji utrzyma się na poziomie poniżej wartości referencyjnej. Wzrost cen był znacznie wolniejszy w 2014 r., a roczna stopa inflacji HICP obniżyła się średnio do 0,4 %. Było to spowodowane głównie znacznym spadkowym wpływem cen energii odzwierciedlającym przełożenie się ostrego obniżenia cen ropy na krajowe ceny paliw, przy jednoczesnym zmniejszeniu się wpływu cen żywności i usług na inflację. W pierwszej połowie 2015 r. inflacja nieznacznie wzrosła, po czym ponownie się ustabilizowała w drugiej połowie roku w związku ze spadkiem cen żywności i energii. Roczna stopa inflacji HICP wyniosła zatem średnio 0,3 % w 2015 r. Na początku 2016 r. nieznacznie wzrosła i w kwietniu 2016 r. wyniosła 0,5 %. Przewiduje się, że w 2016 r. inflacja pozostanie niska, ponieważ spadek cen ropy i żywności w drugiej połowie 2015 r. będzie nadal obniżał stopę inflacji liczoną rok do roku. Jednocześnie szacuje się, że presja cen krajowych będzie silniejsza w okresie objętym prognozą, w szczególności w odniesieniu do cen usług. W prognozie służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się zatem, że roczna inflacja HICP wyniesie średnio 0,5 % w 2016 r. oraz 1,4 % w 2017 r. Poziom cen w Republice Czeskiej (około 63 % średniej w strefie euro w 2014 r.) wskazuje na potencjał jego konwergencji w perspektywie długoterminowej. Republika Czeska spełnia kryterium sytuacji finansów publicznych. Republika Czeska nie jest objęta decyzją Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszył się znacznie z 1,9 % PKB w 2014 r. do 0,4 % PKB w 2015 r. Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 0,7 % PKB w 2016 r. i 0,6 % PKB w 2017 r. przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki. Państwowy dług publiczny brutto obniżył się z najwyższego poziomu 45,1 % PKB w 2013 r. do 41,1 % PKB w 2015 r. Przewiduje się, że w 2017 r. spadnie do poziomu 40,9 % PKB. W oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu konwergencji z 2016 r. przewiduje się, że Republika Czeska spełni warunki paktu stabilności i wzrostu. Ramy budżetowe Republiki Czeskiej należą do najsłabszych w UE. Wielokrotnie przekładano przyjęcie pakietu reform mających na celu wzmocnienie tych ram, co uniemożliwiało zakończenie transpozycji dyrektywy w sprawie krajowych ram budżetowych do czeskiego porządku prawnego, co miało nastąpić do końca 2013 r.

Republika Czeska nie spełnia kryterium kursu walutowego. Korona czeska nie uczestniczy w ERM II. Republika Czeska stosuje mechanizm płynnego kursu walutowego, który umożliwia bankowi centralnemu przeprowadzanie interwencji na rynku walutowym. Dnia 7 listopada 2013 r. ČNB ogłosił, że przeprowadzi interwencję na rynku walutowym, aby doprowadzić do osłabienia korony do kursu walutowego na poziomie powyżej 27 CZK/EUR. W konsekwencji kurs walutowy korony czeskiej nieznacznie się obniżył z poniżej 26 CZK/EUR do ponad 27 CZK/EUR. Ze względu na niską niestabilność kursu w całym 2014 r. i w pierwszej połowie 2015 r. kurs korony czeskiej oscylował wokół 27,5 CZK/EUR. W połowie 2015 r. wzmocnił się do blisko 27 CZK/EUR, a następnie w drugiej połowie 2015 r. i na początku 2016 r. pozostał w okolicach tej dolnej granicy ustalonej przez ČNB. W ciągu dwóch lat poprzedzających niniejszą ocenę wartość korony czeskiej w stosunku do euro wzrosła o około 1,6 %. Republika Czeska spełnia kryterium konwergencji długoterminowych stóp procentowych. W okresie dwunastu miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia długoterminowa stopa procentowa wynosiła w Republice Czeskiej 0,6 %, czyli znacznie poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 4 %. Długoterminowe stopy procentowe w Republice Czeskiej wykazywały zasadniczo tendencję spadkową od początku 2014 r. do kwietnia 2015 r., obniżając się z poziomu powyżej 2,4 % do poniżej 0,3 %. Długoterminowe stopy procentowe gwałtownie wzrosły do ponad 1 % w czerwcu 2015 r., ale następnie zaczęły ponownie stopniowo spadać w drugiej połowie 2015 r. Na początku 2016 r. różnica względem referencyjnych obligacji niemieckich wynosiła około 25 punktów bazowych. W analizie uwzględniono również czynniki dodatkowe, w tym kształtowanie się bilansu płatniczego oraz integrację rynków. Saldo obrotów Republiki Czeskiej z zagranicą nadal wykazywało nadwyżkę w ciągu ostatnich dwóch lat, wzrastając z poziomu poniżej 1 % PKB w 2014 r. do powyżej 3 % PKB w 2015 r. Gospodarka Republiki Czeskiej jest wysoce zintegrowana z gospodarką strefy euro dzięki powiązaniom wynikającym z handlu i inwestycji. Wybrane wskaźniki dotyczące otoczenia biznesu wskazują, że wyniki Republiki Czeskiej w rankingach międzynarodowych poprawiły się w ostatnich latach, zbliżając się w znacznym stopniu do średniej w strefie euro. Czeski sektor finansowy jest w znacznym stopniu zintegrowany z sektorem finansowym UE, w szczególności poprzez wysoki udział własności zagranicznej pośredników finansowych.

4.CHORWACJA W świetle oceny zgodności przepisów prawnych oraz spełnienia kryteriów konwergencji, a także uwzględniając dodatkowe istotne czynniki, Komisja jest zdania, że Chorwacja nie spełnia warunków przyjęcia euro. Prawodawstwo chorwackie jest w pełni zgodne z wymogiem określonym w art. 131 TFUE. Chorwacja spełnia kryterium stabilności cen. Średnia stopa inflacji w Chorwacji w okresie 12 miesięcy do kwietnia 2016 r. wyniosła -0,4 %, czyli poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 0,7 %. Przewiduje się, że w najbliższych miesiącach stopa inflacji spadnie znacznie powyżej wartości referencyjnej. Roczna inflacja HICP w Chorwacji wyniosła średnio 0,2 % w 2014 r., jako że spadające ceny towarów przemysłowych innych niż energia i żywności nieprzetworzonej zmniejszyły wzrost inflacji zasadniczej. W grudniu 2014 r. inflacja spadła do wartości ujemnych i pozostała na tym poziomie przez większość 2015 r. ze względu na szybko spadające ceny energii. W 2015 r. inflacja HICP wynosiła zatem średnio -0,3 %. Na początku 2016 r. nastąpił jej dalszy spadek i w kwietniu 2016 r. wyniosła -0,9 %. Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że roczna inflacja HICP pozostanie ujemna w całym 2016 r., głównie w wyniku spadających cen energii. Zakłada się, że w 2017 r. będzie miała wartości dodatnie, ponieważ stopniowo zanika wpływ niskich cen energii, a stała ekspansja gospodarcza powinna wspierać wzrost cena konsumpcyjnych. Przewiduje się zatem, że roczna inflacja HICP wyniesie średnio -0,6 % w 2016 r. i 0,7 % w 2017 r. Poziom cen w Chorwacji (około 65 % średniej w strefie euro w 2014 r.) wskazuje na potencjał jego dalszej konwergencji w perspektywie długookresowej. Chorwacja spełnia kryterium sytuacji finansów publicznych. Chorwacja jest obecnie objęta decyzją Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu (decyzja Rady z dnia 28 stycznia 2014 r.), który Rada zaleciła skorygować do 2016 r. Po wzroście do poziomu 5,5 % PKB w 2014 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych obniżył się do poziomu 3,2 % PKB w 2015 r. W prognozie służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że deficyt spadnie do 2,7 % PKB w 2016 r. i 2,3 % PKB w 2017 r. Przewiduje się, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB gwałtownie wzrośnie do 87,6 % PKB w 2016 r., a następnie nieznacznie spadnie w 2017 r. W oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu konwergencji z 2016 r. stwierdza się, że istnieje ryzyko, że Chorwacja nie spełni warunków paktu stabilności i wzrostu. W związku z tym konieczne będą dalsze działania w celu zapewnienia spełnienia tych warunków w 2017 r. Pomimo niedawnej poprawy sytuacji chorwackie ramy budżetowe pozostają stosunkowo słabe, jeżeli chodzi o ich zaplanowanie i wykonanie, głównie ze względu na znaczenie i częstotliwość zmian wprowadzanych do planów budżetowych, zakres transakcji pozabudżetowych i niewystarczające zabezpieczenia dotyczące niezależności krajowego organu monitorującego. Chorwacja nie spełnia kryterium kursu walutowego. Kuna chorwacka nie uczestniczy w ERM II. Chorwacki Bank Narodowy (HNB) stosuje ściśle kierowany mechanizm płynnego kursu walutowego, wykorzystując kurs walutowy jako główną kotwicę nominalną w celu osiągnięcia celu podstawowego polegającego na stabilności cen. Rezerwy dewizowe w posiadaniu HNB oscylowały wokół 12 mld EUR przez cały 2014 r. W pierwszym kwartale 2015 r. wzrosły do ponad 14 mld EUR, ale następnie ich poziom ponownie się obniżył i wynosił około 13,7 mld EUR (31 % PKB) pod koniec 2015 r. W ciągu ostatnich dwóch lat kurs walutowy kuny chorwackiej wobec euro był w miarę stabilny, utrzymując się na względnie stałym poziomie około 7,6 HRK/EUR. Nadal wykazywał niestabilność w ciągu roku i sezonową aprecjacją wiosną w wyniku napływu zagranicznej waluty wygenerowanego przez sektor turystyki. Chorwacja spełnia kryterium konwergencji długoterminowych stóp procentowych. W okresie dwunastu miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia długoterminowa stopa procentowa wynosiła w Chorwacji 3,7 %, czyli poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 4 %. Długoterminowe stopy procentowe w Chorwacji spadły z poziomu powyżej 5 % na początku 2014 r. do około 3 % w drugim kwartale 2015 r., ale następnie ponownie wzrosły do 3,9 % w drugiej połowie 2015 r. Na początku 2016 r. różnica względem referencyjnych obligacji niemieckich wynosiła około 350 punktów bazowych. W analizie uwzględniono również czynniki dodatkowe, w tym kształtowanie się bilansu płatniczego oraz integrację rynków. Nadwyżka obrotów Chorwacji z zagranicą (tj. połączony wynik rachunku obrotów bieżących i rachunku obrotów kapitałowych) znacznie wzrosła z 1 % PKB w 2014 r. do około 5,6 % PKB w 2015 r., częściowo w wyniku strat poniesionych przez banki będące w posiadaniu kapitału zagranicznego ze względu na legislacyjne przewalutowanie kredytów we frankach szwajcarskich. Gospodarka Chorwacji jest dobrze zintegrowana z gospodarką strefy euro dzięki powiązaniom wynikającym z handlu i inwestycji. Na podstawie wybranych wskaźników dotyczących otoczenia biznesu można stwierdzić, że wyniki Chorwacji w tej dziedzinie są gorsze niż w większości państw członkowskich strefy euro. Sektor finansowy jest wysoce zintegrowany z systemem finansowym UE poprzez zagraniczne udziały w bankach krajowych. W ramach procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej Chorwacja została objęta szczegółową oceną sytuacji w 2016 r., w wyniku której stwierdzono, że w państwie tym nadal występują nadmierne zakłócenia równowagi makroekonomicznej. Zagrożenia były związane z wysokimi poziomami długu publicznego, zadłużenia przedsiębiorstw i zadłużenia zewnętrznego w kontekście wysokiego bezrobocia. 5.WĘGRY W świetle oceny zgodności przepisów prawnych oraz spełnienia kryteriów konwergencji, a także uwzględniając dodatkowe istotne czynniki, Komisja jest zdania, że Węgry nie spełniają warunków przyjęcia euro. Prawodawstwo węgierskie – w szczególności ustawa o węgierskim banku centralnym (Magyar Nemzeti Bank, MNB) – nie jest w pełni zgodne z wymogiem określonym w art. 131 TFUE. Niezgodności istnieją konkretnie w odniesieniu do niezależności banku centralnego, zakazu finansowania ze środków banku centralnego oraz integracji banku centralnego z ESBC z chwilą przyjęcia euro w odniesieniu do zadań ESBC określonych w art. 127 ust. 2 TFUE i art. 3 Statutu ESBC/EBC. Ponadto ustawa o MNB zawiera również dalsze niedociągnięcia, jeśli chodzi o integrację MNB z ESBC. Węgry spełniają kryterium stabilności cen. Średnia stopa inflacji na Węgrzech w okresie 12 miesięcy do kwietnia 2016 r. wyniosła 0,4 %, czyli poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 0,7 %. Przewiduje się, że w najbliższych miesiącach stopa inflacji utrzyma się na poziomie poniżej wartości referencyjnej. Roczna inflacja HICP na Węgrzech w ciągu ostatnich dwóch lat odzwierciedlała głównie tendencje światowe i była głównie wynikiem spadku cen ropy. Była bliska zeru w 2014 r., a na początku 2015 r. osiągnęła poziom -1,4 %, ponieważ popyt krajowy nie spowodował żadnej presji inflacyjnej w kontekście tradycyjnie niskich oczekiwań inflacyjnych. Inflacja HICP wzrosła do 1 % pod koniec 2015 r. częściowo w wyniku cen żywności nieprzetworzonej. Na początku 2016 r. inflacja ponownie spadła, głównie dzięki obniżeniu VAT za niektóre produkty mięsne i kolejny spadek cen ropy. W kwietniu 2016 r. roczna inflacja HICP wynosiła 0,3 %.

Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że inflacja wzrośnie do 0,4 % w 2016 r. i do 2,3 % w 2017 r., głównie z powodu mniej korzystnych zmian cen surowców i wzmacniania popytu krajowego. Stosunkowo niski poziom cen na Węgrzech (około 57 % średniej w strefie euro w 2014 r.) wskazuje na potencjał jego dalszej konwergencji w perspektywie długoterminowej. Węgry spełniają kryterium dotyczące stabilności finansów publicznych. Węgry nie są objęte decyzją Rady o istnieniu nadmiernego deficytu. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych obniżył się z 2,6 % PKB w 2013 r. do 2,3 % PKB w 2014 r., głównie w wyniku wzrostu przychodów. W 2015 r. relacja deficytu do PKB uległa dalszemu obniżeniu do 2,0 % i zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że utrzyma się na tym poziomie zarówno w 2016 r., jak i w 2017 r. przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki. Wskaźnik długu publicznego brutto spadł w 2015 r. do 75,3 % PKB i przewiduje się, że obniży się jeszcze do 74,3 % PKB w 2016 r.i do 73 % PKB w 2017 r. W oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu konwergencji z 2016 r. stwierdza się, że istnieje wysokie ryzyko, że Węgry nie spełnią warunków paktu stabilności i wzrostu, ponieważ istnieje wysokie ryzyko znacznego odchylenia od wymaganej korekty w 2016 r. oraz, przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki, łącznie w latach 2016 i 2017. Konieczne będą zatem dalsze działania w celu spełnienia tych warunków. Szeroka reforma węgierskich ram budżetowych rozpoczęta w 2011 r. jest niemal zakończona, ale należy jeszcze stwierdzić jej skuteczność. Węgry nie spełniają kryterium kursu walutowego. Węgierski forint nie uczestniczy w ERM II. Węgry stosują mechanizm płynnego kursu walutowego, który umożliwia bankowi centralnemu przeprowadzanie interwencji na rynku walutowym. W lecie 2014 r. wartość forinta w stosunku do euro spadła do około 314 HUF/EUR, ale odzyskała wartość jesienią, kiedy to na Węgrzech zawieszono cykl cięcia stóp procentowych i MNB zapewnił płynność walutową na przewalutowanie mieszkaniowych kredytów hipotecznych. Forint uległ ponownemu osłabieniu w styczniu 2015 r. (do 316,5 HUF/EUR) po decyzji szwajcarskiego banku centralnego o aprecjacji franka szwajcarskiego. W kwietniu wzmocnił się ponownie do poziomu 299 HUF/EUR wskutek dalszego rozluźnienia polityki pieniężnej w strefie euro, dopóki MNB nie odpowiedział, ograniczając stopy procentowe w czerwcu 2015 r. Od tego czasu kurs walutowy forinta w stosunku do euro był zasadniczo stabilny i wahał się od 310 do 315 HUF/EUR. W ciągu dwóch lat poprzedzających niniejszą ocenę wartość forinta w stosunku do euro spadła o około 1 %. Węgry spełniają kryterium konwergencji długoterminowych stóp procentowych. W okresie dwunastu miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia długoterminowa stopa procentowa wynosiła 3,4 %, czyli mniej niż wartość referencyjna wynosząca 4,0 %. Średnia miesięczna długoterminowa stopa procentowa obniżyła się z poziomu około 6 % na początku 2014 r. do niemal 3 % w pierwszych miesiącach 2015 r. z uwagi na poprawę zaufania rynków w kontekście globalnego poszukiwania rentowności. Długoterminowe stopy procentowe wzrosły tymczasowo do poziomu bliskiego 3,9 % w połowie 2015 r., wraz ze wzrostem oprocentowania w USA i strefie euro, a od jesieni 2015 r. oscylowały wokół 3,3 %. W kwietniu 2016 r. różnica poziomu długoterminowych stóp procentowych względem referencyjnych obligacji niemieckich wynosiła około 290 punktów bazowych. W analizie uwzględniono również czynniki dodatkowe, w tym kształtowanie się bilansu płatniczego oraz integrację rynków. W ciągu ostatnich dwóch lat odnotowano znaczną nadwyżkę salda obrotów Węgier z zagranicą – z poziomu około 6 % PKB w 2014 r. do niemal 9 % PKB w 2015 r., co wynika głównie z wysokiej absorpcji funduszy UE. Program pomocy dla bilansów płatniczych przyznany Węgrom przez UE i MFW jesienią 2008 r. został w pełni spłacony do kwietnia 2016 r. Gospodarka Węgier jest wysoce zintegrowana z gospodarką strefy euro dzięki powiązaniom wynikającym z handlu i inwestycji. Na podstawie wybranych wskaźników dotyczących otoczenia biznesu można stwierdzić, że wyniki Węgier w tej dziedzinie są gorsze niż w większości państw członkowskich strefy euro. Sektor finansowy Węgier jest dobrze zintegrowany z systemem finansowym UE. 6.POLSKA W świetle oceny zgodności przepisów prawnych oraz spełnienia kryteriów konwergencji, a także uwzględniając dodatkowe istotne czynniki, Komisja jest zdania, że Polska nie spełnia warunków przyjęcia euro. Prawodawstwo polskie – w szczególności ustawa o banku centralnym (Narodowy Bank Polski, NBP) oraz Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej – nie jest w pełni zgodne z wymogiem określonym w art. 131 TFUE. Niezgodności dotyczą kwestii niezależności banku centralnego, zakazu finansowania ze środków banku centralnego oraz jego integracji z ESBC z chwilą przyjęcia euro. Ponadto ustawa o NBP zawiera również pewne niedociągnięcia w odniesieniu do niezależności banku centralnego oraz jego integracji z ESBC z chwilą przyjęcia euro. Polska spełnia kryterium stabilności cen. Średnia stopa inflacji w Polsce w okresie 12 miesięcy do kwietnia 2016 r. wyniosła -0,5 %, czyli poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 0,7 %. Przewiduje się, że w najbliższych miesiącach stopa inflacji utrzyma się na poziomie poniżej wartości referencyjnej. W sierpniu 2014 r. roczna inflacja HICP osiągnęła wartości ujemne i w lutym 2015 r. odnotowano najniższy poziom -1,3 %, natomiast na początku 2016 r. zaczęła stopniowo wzrastać. Było to głównie spowodowane spadającymi światowymi cenami ropy i żywności. W kwietniu 2016 r. roczna inflacja HICP wynosiła -0,5 %. Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że inflacja wzrośnie stopniowo do 0,0 % w 2016 r. i 1.6 % w 2017 r. Niska inflacja i niski poziom cen towarów na świecie powinny stanowić przeciwwagę dla wzrostowych bodźców wynikających ze spodziewanych podwyżek wynagrodzeń. Stosunkowo niski poziom cen w Polsce (około 55 % średniej w strefie euro w 2014 r.) wskazuje na potencjał jego dalszej konwergencji w perspektywie długoterminowej. Polska spełnia kryterium dotyczące stabilności finansów publicznych. Polska nie jest objęta decyzją Rady w sprawie istnienia nadmiernego deficytu. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszył się z 4,0 % PKB w 2013 r. do 3,3 % PKB w 2014 r., dzięki wprowadzeniu środków konsolidacji budżetowej. W 2015 r. relacja deficytu do PKB polepszyła się do poziomu 2,6 % i zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że utrzyma się na poziomie 2,6 % w 2016 r., a następnie wystąpi nieznaczny wzrost do 3,1 % w 2017 r. przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki. Przewiduje się, że relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB wzrośnie z 51,3 % w 2015 r. do 52,7 % w 2017 r. W oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu konwergencji z 2016 r. stwierdza się, że istnieje ryzyko, że Polska nie spełni warunków paktu stabilności i wzrostu, ponieważ istnieje ryzyko znacznego odchylenia od zalecanej korekty w 2016 r. oraz, przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki, w 2017 r. W związku z tym konieczne będą dalsze działania w celu zapewnienia spełnienia tych warunków w latach 2016 i 2017. Polska pozostaje jedynym krajem UE, które nie posiada ani nie planuje ustanowić niezależnej rady budżetowej. Polska nie spełnia kryterium kursu walutowego. Złoty polski nie uczestniczy w ERM II. Polska stosuje mechanizm płynnego kursu walutowego, który umożliwia bankowi centralnemu przeprowadzanie interwencji na rynku walutowym. Po tym, jak do końca 2014 r. kurs złotego był zasadniczo stabilny, oscylując w przedziale 4,1–4,3 PLN/EUR, do kwietnia 2015 r. wartość złotego gwałtownie wzrosła do 4,0 PLN/EUR, dzięki zwiększeniu wzrostu gospodarczego, rozluźnieniu polityki przez EBC i koniec cyklu rozluźniania polityki pieniężnej w Polsce. Następnie w wyniku niepewnej krajowej sytuacja politycznej nastąpiło odwrócenie tendencji. Zmienność kursu walutowego na początku 2016 r. była spowodowana takimi czynnikami jak obniżenie oceny wiarygodności kredytowej, globalne zagrożenia i zmniejszenie premii z tytułu ryzyka. Od 2009 r. Polska korzystała z elastycznej linii kredytowej z MFW. Kurs wymiany złotego wobec euro w kwietniu 2016 r. był o około 2,9 % słabszy niż w kwietniu 2014 r. Polska spełnia kryterium konwergencji długoterminowych stóp procentowych. W okresie dwunastu miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia długoterminowa stopa procentowa wynosiła 2,9 %, czyli mniej niż wartość referencyjna wynosząca 4,0 %. Obniżyła się ona z poziomu ponad 4 % na początku 2014 r. do około 3 % na początku 2015 r. Następnie spadła do 2,7 % w ciągu 2015 r. w miarę jak zaufanie rynku rosło, po czym nieznacznie wzrosła na początku 2016 r. W konsekwencji na początku 2016 r. różnica poziomu długoterminowych stóp procentowych względem referencyjnych obligacji niemieckich wynosiła około 280 punktów bazowych. W analizie uwzględniono również czynniki dodatkowe, w tym kształtowanie się bilansu płatniczego oraz integrację rynków. W ostatnich latach w wyniku poprawy bilansu handlowego saldo obrotów Polski z zagranicą znacznie się poprawiło i od 2013 r. odnotowuje się nadwyżkę. Gospodarka Polski jest dobrze zintegrowana z gospodarką strefy euro dzięki powiązaniom wynikającym z handlu i inwestycji. Na podstawie wybranych wskaźników dotyczących otoczenia biznesu można stwierdzić, że wyniki Polski w tej dziedzinie są gorsze niż w większości państw członkowskich strefy euro. Sektor finansowy Polski jest dobrze zintegrowany z sektorem finansowym UE, czego potwierdzeniem jest wysoki udział banków będących w posiadaniu zagranicznych inwestorów. 7.RUMUNIA

W świetle oceny zgodności przepisów prawnych oraz spełnienia kryteriów konwergencji, a także uwzględniając dodatkowe istotne czynniki, Komisja jest zdania, że Rumunia nie spełnia warunków przyjęcia euro. Prawodawstwo rumuńskie – w szczególności ustawa nr 312 o statucie rumuńskiego banku centralnego (ustawa o Banku Narodowym Rumunii, BNR) – nie jest w pełni zgodne z wymogiem określonym w art. 131 TFUE. Niezgodności dotyczą kwestii niezależności banku centralnego, zakazu finansowania ze środków banku centralnego oraz jego integracji z ESBC z chwilą przyjęcia euro. Ponadto ustawa o BNR zawiera niedociągnięcia, jeśli chodzi o niezależność banku centralnego oraz integrację banku centralnego z ESBC w chwili przyjęcia euro w odniesieniu do celów BNR i zadań ESBC określonych w art. 127 ust. 2 TFUE i art. 3 Statutu ESBC/EBC. Rumunia spełnia kryterium stabilności cen. Średnia stopa inflacji w Rumunii w okresie 12 miesięcy do kwietnia 2016 r. wyniosła -1,3 %, czyli znacznie poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 0,7 %. Przewiduje się, że w najbliższych miesiącach stopa inflacji utrzyma się na poziomie znacznie poniżej wartości referencyjnej. Roczna inflacja HICP spadała w ciągu ostatnich dwóch lat, głównie za sprawą kolejnych obniżek stawek VAT i niskich ceny ropy na rynkach światowych, chociaż presja na wzrost cen rosła w wyniku silnego popytu krajowego wspieranego przez bodźce fiskalne i wysoki wzrost wynagrodzeń. Inflacja wahała się między 1 % a 2 % przez większą część 2014 r., a w czerwcu 2015 r. spadła do wartości ujemnych (-0,9 %) po obniżeniu z 24 % do 9 % stawki podatku VAT nakładanego na niektóre produkty żywnościowe. O tego czasu roczna stopa inflacji HICP była ujemna. Inflacja HICP spadła ponownie w wyniku obniżenie podstawowej stawki VAT o 4 p.p. od stycznia 2016 r. i wynosiła -2,6 % w kwietniu 2016 r. W prognozie służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że roczna inflacja HICP wyniesie średnio -0,6 % w 2016 r. i wzrośnie do 2,5 % w 2017 r., po tym jak zaniknie przejściowy wpływ obniżenia stawki podatku VAT nakładanego na produkty żywnościowe, w wyniku zmniejszania luki produktowe i wzrostu krajowych presji. Zagrożenia dotyczące wzrostu inflacji wiążą się głównie z silniejszym niż oczekiwano narastaniem krajowej presji na wzrost cen i przyspieszeniem wzrostu wynagrodzeń. Stosunkowo niski poziom cen w Rumunii (około 52 % średniej w strefie euro w 2014 r.) wskazuje na znaczny potencjał jego dalszej konwergencji w perspektywie długoterminowej. Rumunia spełnia kryterium dotyczące stabilności finansów publicznych. Rumunia nie jest objęta decyzją Rady o istnieniu nadmiernego deficytu. Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych zmniejszył się z 2,1 % PKB w 2013 r. do 0,9 % PKB w 2014 r., głównie dzięki ograniczeniu wydatków i usprawnieniu poboru podatków. W 2015 r. relacja deficytu do PKB wyniosła 0,7 % i zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. przewiduje się, że obniży się do poziomu 2,8 % w 2016 r. i 3,4 % w 2017 r. przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki. Przewiduje się, że dług sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrośnie z 38,4 % PKB w 2015 r. do 40,1 % PKB w 2017 r. W oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu konwergencji z 2016 r. stwierdza się, że istnieje ryzyko, że Rumunia nie spełni warunków paktu stabilności i wzrostu, ponieważ istnieje ryzyko znacznego odchylenia od zalecanej korekty w 2016 r. oraz, przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki, w 2017 r. W związku z tym konieczne będą dalsze działania w celu zapewnienia spełnienia tych warunków w latach 2016 i 2017. Rumunia przyjęła wszechstronny zestaw przepisów dotyczących ram budżetowych, ale ich dyscyplinujący wpływ został ograniczony w wyniku nieskutecznego wprowadzenia w życie. Rumunia nie spełnia kryterium kursu walutowego. Rumuński lej nie uczestniczy w ERM II. Rumunia stosuje mechanizm płynnego kursu walutowego, który umożliwia bankowi centralnemu przeprowadzanie interwencji na rynku walutowym. Kurs walutowy leja względem euro wykazywał stosunkowo niewielkie wahania między wiosną 2014 r. a początkiem 2016 r. dzięki wsparciu w ramach programu pomocy finansowej udzielanej przez UE i MFW do końca 2015 r. W okresie objętym oceną kurs leja mieścił się w przedziale 4,4-4,5 RON/EUR. Pod koniec 2014 r. nieznacznie się obniżył, głównie na skutek wzrostu niechęci do ryzyka na świecie, a następnie nieznacznie wzrósł na początku 2015 r., w wyniku dodatkowego rozluźnienia polityki pieniężnej w strefie euro. Uległ również osłabieniu pod koniec 2015 r. ze względu na niepewną krajową sytuację polityczną, ale odrobił te straty na początku 2016 r. W porównaniu z poziomem z kwietnia 2014 r. kurs wymiany leja wobec euro w kwietnia 2016 r. pozostał zasadniczo niezmieniony. Rumunia spełnia kryterium konwergencji długoterminowych stóp procentowych. W okresie dwunastu miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia długoterminowa stopa procentowa wynosiła w Rumunii 3,6 %, czyli poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 4,0 %. Długoterminowe stopy procentowe spadały stopniowo z poziomu 5 % wiosną 2014 r. do poziomu poniżej 4 % pod koniec 2014 r., a w lutym 2015 r. obniżyły się tymczasowo do poziomu poniżej 3 %. Ponownie wzrosły w połowie 2015 r. do 4 %, a następnie utrzymywały się na poziomie ok. 3,5 %. W konsekwencji różnica poziomu długoterminowych stóp procentowych względem referencyjnych obligacji niemieckich obniżyła się z ponad 500 punktów bazowych pod koniec 2012 r. do około 330 punktów bazowych w kwietniu 2016 r. W analizie uwzględniono również czynniki dodatkowe, w tym kształtowanie się bilansu płatniczego oraz integrację rynków. Od 2013 r. odnotowuje się nadwyżkę salda obrotów Rumunii z zagranicą w wyniku w szczególności niższego deficytu w obrocie towarowym. Rumunia była beneficjentem programów międzynarodowej pomocy finansowej w latach 2009–2015. Po pierwszym dwuletnim wspólnym programie pomocy finansowej udzielanej przez UE i MFW przyznanym w 2009 r. zrealizowano kolejne dwa programy w latach 2011 i 2013. W przeciwieństwie do pierwszego programu obydwa kolejne programy były traktowane jako pomoc zapobiegawcza i nie zwrócono się o żadne fundusze. Gospodarka Rumunii jest dobrze zintegrowana z gospodarką strefy euro dzięki powiązaniom wynikającym z handlu i inwestycji. Na podstawie wybranych wskaźników dotyczących otoczenia biznesu można stwierdzić, że wyniki Rumunii w tej dziedzinie są gorsze niż w większości państw członkowskich strefy euro. Sektor finansowy Rumunii jest dobrze zintegrowany z systemem finansowym UE, czego potwierdzeniem jest wysoki udział banków będących w posiadaniu zagranicznych inwestorów. 8.SZWECJA W świetle oceny zgodności przepisów prawnych oraz spełnienia kryteriów konwergencji, a także uwzględniając dodatkowe istotne czynniki, Komisja jest zdania, że Szwecja nie spełnia warunków przyjęcia euro. Prawodawstwo szwedzkie – w szczególności ustawa o banku centralnym (Sveriges Riksbank), ustawa o rządzie oraz ustawa o polityce walutowej – nie jest w pełni zgodne z wymogiem określonym w art. 131 TFUE. Niezgodności i niedociągnięcia istnieją w odniesieniu do niezależności banku centralnego, zakazu finansowania ze środków banku centralnego oraz jego integracji z ESBC z chwilą przyjęcia euro. Szwecja nie spełnia kryterium stabilności cen. W okresie 12 miesięcy do kwietnia 2016 r. średnia stopa inflacji w Szwecji wyniosła 0,9 %, czyli powyżej wartości referencyjnej wynoszącej 0,7 %. Przewiduje się, że w najbliższych miesiącach stopa inflacji powróci do poziomu poniżej wartości referencyjnej. Średnia stopa inflacji w Szwecji wyniosła 0,7 % w 2015 r., co stanowiło wzrost z 0,2 % w 2014 r., głównie z powodu deprecjacji korony, podwyżki podatków oraz rosnącego popytu krajowego popartego akomodacyjną politykę monetarną. W kwietniu 2016 r. roczna inflacja HICP wynosiła 1,0 %. Inflacja HICP prawdopodobnie zwiększy się nieznacznie w 2016 r. z uwagi na intensywny obecnie wzrost gospodarczy, przy czym niskie ceny ropy naftowej i surowców będą ją obniżać. Nie przewiduje się żadnych szczególnych presji ze strony jakiegokolwiek komponentu HICP, a wzrost wynagrodzeń ma pozostać niewielki. W wiosennej prognozie służb Komisji z 2016 r. przewiduje się zatem roczną średnią inflację na poziomie 0,9 % w 2016 r. i 1,2 % w roku 2017. Poziom cen konsumpcyjnych w Szwecji w porównaniu z cenami konsumpcyjnymi w strefie euro stopniowo wzrastał od czasu przystąpienia Szwecji do UE w 1995 r. i osiągnął 124 % w 2014 r. Szwecja spełnia kryterium dotyczące stabilności finansów publicznych. Szwecja nie jest objęta decyzją Rady o istnieniu nadmiernego deficytu. Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych polepszyło się z 1,6 % PKB w 2014 r. do 0,0 % PKB w 2015 r., co wynika głównie z silnego wzrostu dochodów podatkowych, przy poparciu rosnącego spożycia indywidualnego oraz podwyżek podatków. Zgodnie z prognozą służb Komisji z wiosny 2016 r. oczekuje się, że w 2016 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 0,4 % PKB, a w 2017 r. – 0,7 %. Dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł w 2015 r. do 43,4 % PKB, ale przewiduje się, że obniży się on do 41,3 % PKB w 2016 r.i do 40,1 % PKB w 2017 r. W oparciu o przeprowadzoną przez Komisję ocenę programu konwergencji z 2016 r. przewiduje się, że Szwecja spełni warunki paktu stabilności i wzrostu. Szwecja posiada silne krajowe ramy budżetowe, co znajduje również potwierdzenie we wcześniejszych licznych wynikach świadczących o stabilności budżetowej.