[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 7.4.2008

KOM(2008) 172 wersja ostateczna

2008/0067 (CNS)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie kwalifikowalności krajów Azji Środkowej na mocy decyzji Rady 2006/1016/WE w sprawie udzielenia gwarancji wspólnotowej dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi na zabezpieczenie pożyczek na potrzeby projektów poza granicami Wspólnoty

{SEC(2008) 417}

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU |

110 | Podstawa i cele wniosku Celem niniejszego wniosku dotyczącego decyzji Rady jest ustalenie, że pięć krajów Azji Środkowej, a mianowicie Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan, kwalifikuje się do finansowania przez Europejski Bank Inwestycyjny („EBI”) w ramach gwarancji wspólnotowej zgodnie z decyzją Rady 2006/1016/WE. Zgodnie z art. 2 decyzji Rady 2006/1016/WE decyzja o uruchomieniu upoważnienia EBI w tych krajach zostanie podjęta przez Radę na wniosek Komisji. |

120 | Kontekst ogólny Na posiedzeniu w dniach 21–22 czerwca 2007 r. Rada Europejska przyjęła strategię UE dotyczącą nowego partnerstwa z Azją Środkową („strategię”). Strategia ta wyznacza ogólne ramy stosunków między UE a Azją Środkową. Dotyczy m.in. następujących dziedzin o szczególnym znaczeniu dla finansowania przez EBI: praw człowieka, dobrych rządów i demokracji, rozwoju gospodarczego, handlu i inwestycji, energii i transportu oraz polityki dotyczącej środowiska. Podstawą strategii są postępy, jakie kraje Azji Środkowej osiągnęły od chwili uzyskania niepodległości, oraz wyniki realizacji różnych umów o partnerstwie, handlu i współpracy. Strategia, uwzględniająca wspólne interesy UE i krajów regionu, określa priorytety UE dotyczące współpracy z tym regionem jako całością, lecz jej realizacja będzie dostosowana do konkretnych wymogów i wyników poszczególnych krajów Azji Środkowej. Aby ożywić współpracę z krajami Azji Środkowej, w strategii stwierdzono szczególnie, że: „Wzmocniona zostanie współpraca z międzynarodowymi instytucjami finansowymi, w tym z Bankiem Światowym i Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju (EBOR). Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) powinien pełnić istotną rolę w finansowaniu projektów będących przedmiotem zainteresowania UE w Azji Środkowej”. W krajach Azji Środkowej: Kazachstanie, Kirgistanie, Tadżykistanie, Turkmenistanie i Uzbekistanie odnotowano znaczne zmiany polityczne i gospodarcze od momentu osiągnięcia przez nie niepodległości. Kraje te zbudowały swoją państwowość oraz strzegły porozumienia między różnymi grupami etnicznymi i dialogu między wyznaniami. Przystępując do OBWE przyjęły jej wartości, standardy i zobowiązania. Przez podpisanie Deklaracji Milenijnej Organizacji Narodów Zjednoczonych kraje te wyznaczyły sobie ambitne cele w zakresie zrównoważonego rozwoju, odzwierciedlone w ich opracowaniach strategicznych dotyczących ograniczenia ubóstwa czy podobnych krajowych strategiach poprawy dobrobytu ludności. W ramach strategii UE zdecydowała się podjąć regularny, ukierunkowany na wyniki dialog na temat praw człowieka z poszczególnymi krajami Azji Środkowej. UE zawarła indywidualne umowy o partnerstwie i współpracy („UPiW”) ze wszystkimi pięcioma krajami Azji Środkowej, choć w mocy są jedynie umowy z Kazachstanem, Kirgistanem i Uzbekistanem. UPiW z Tadżykistanem i Turkmenistanem nie zostały jeszcze ratyfikowane przez wszystkie państwa członkowskie UE. Umowy te, choć mają charakter dwustronny, stanowią wspólne regionalne ramy współpracy UE ze wszystkimi pięcioma krajami Azji Środkowej. W decyzji Rady 2006/1016/WE stwierdzono, że działalność EBI w Azji Środkowej powinna koncentrować się na głównych projektach związanych z dostawami i transportem energii, mających transgraniczne skutki. Biorąc pod uwagę znaczące zasoby węglowodorów w regionie oraz jego korzystne położenie geograficzne z punktu widzenia tras ich przesyłu na rynki europejskie, Azja Środkowa może odegrać istotną rolę w zapewnieniu dostaw energii dla UE. Komisja uważa również, że warunki makroekonomiczne panujące w krajach objętych niniejszym wnioskiem powinny umożliwić im dostęp do finansowania udzielanego przez EBI – w przypadku niektórych spośród tych krajów pod pewnymi warunkami. W ostatnich latach gospodarki Azji Środkowej rzeczywiście odnotowywały bardzo szybki wzrost produkcji. Ich wzrost PKB, należący do najszybszych na świecie i będący wynikiem rozsądnej polityki makroekonomicznej oraz – w przypadku najuboższych krajów regionu (Kirgistanu i Tadżykistanu) – dostępu do pokaźnej pomocy finansowej, udzielanej na preferencyjnych warunkach przez wielostronnych oraz dwustronnych wierzycieli i darczyńców, doprowadził do polepszenia ich zewnętrznej sytuacji finansowej oraz poprawy spłacalności długu w regionie. Dzięki postępowi w redukcji długu oraz gromadzeniu rezerw walutowych region stał się odporniejszy na wstrząsy i lepiej przygotowany do zaspokajania potrzeb rozwojowych. Między wspomnianymi pięcioma krajami Azji Środkowej występują jednak znaczne różnice w sytuacji gospodarczej i finansowej. Kazachstan, kraj rozwijający się o średnim dochodzie i ważny eksporter surowców naturalnych (przede wszystkim węglowodorów), przyciąga znaczne bezpośrednie inwestycje zagraniczne oraz dysponuje dostępem do międzynarodowych rynków kapitałowych. Pozycja finansowa Turkmenistanu – drugiego znaczącego producenta i eksportera węglowodorów – jest równie komfortowa. Pozostałe trzy kraje regionu są znacznie uboższe i dysponują znacznie mniejszymi ilościami zasobów nadających się na eksport (Uzbekistan ma znaczny potencjał, który trzeba jednak rozwinąć), ale również i one odnotowały znaczące postępy w poprawie sytuacji finansowej. Zewnętrzna sytuacja finansowa Kirgistanu i Tadżykistanu pozostaje jednak niestabilna i mogłaby ulec znacznemu pogorszeniu, gdyby kraje te zaciągnęły dodatkowe długi na warunkach niepreferencyjnych. Dlatego też Kirgistanowi i Tadżykistanowi należy umożliwić dostęp do finansowania EBI jedynie w kontekście pakietów finansowania ze znacznym udziałem dotacji. Zasady działalności EBI w tych krajach określa trójstronny protokół ustaleń podpisany w dniu 15 grudnia 2006 r. między Komisją, EBI a EBOR, dotyczący współpracy w Europie Wschodniej i na Kaukazie Południowym oraz w Rosji i Azji Środkowej. W związku z tym działalność EBI w tych krajach będzie spójna z działalnością EBOR w regionie. Ponadto w dniu 13 lipca 2007 r. podpisano wielostronny protokół ustaleń dotyczący współpracy w krajach Azji Środkowej między Komisją, EBI, EBOR, Czarnomorskim Bankiem Handlu i Rozwoju, Bankiem Rozwoju Rady Europy, Międzynarodowym Bankiem Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodową Korporacją Finansową oraz Nordyckim Bankiem Inwestycyjnym. Więcej informacji na temat zmian o charakterze gospodarczym w krajach Azji Środkowej zawiera dokument roboczy służb Komisji (SEC (2008) xxx). |

130 | Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Jak nadmieniono wyżej, wniosek dotyczy kwalifikowalności krajów Azji Środkowej na mocy decyzji Rady 2006/1016/WE. |

140 | Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii Niniejszy wniosek stanowi następstwo wyrażonego przez Radę Europejską życzenia dotyczącego aktywizacji działalności EBI w Azji Środkowej. Działalność EBI będzie uzupełniać pozostałą pomoc świadczoną przez Komisję w ramach instrumentu współpracy na rzecz rozwoju („DCI”). Ponadto wspomnianych pięć republik Azji Środkowej – Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan – zostało również zaproszonych do wzięcia udziału w regionalnych inicjatywach i programach Europejskich Instrumentów Sąsiedztwa i Partnerstwa w celu pogłębienia stosunków między UE a Azją Środkową. W dniu 27 kwietnia 2007 r. Komisja przyjęła strategię regionalną dotyczącą pomocy dla Azji Środkowej na lata 2007–2013 oraz program orientacyjny na lata 2007–2010 w ramach DCI. Strategia pomocy regionalnej ma posłużyć jako narzędzie rozwoju dialogu politycznego z krajami Azji Środkowej na szczeblu regionalnym i krajowym. Na szczeblu regionalnym skupia się ona na zacieśnieniu więzów między UE, regionem oraz krajami objętymi polityką sąsiedztwa UE za pośrednictwem sieci transportowej, energetycznej i łącznościowej, a na szczeblu krajowym – na kwestiach systemu rządów (zarządzania finansami publicznymi oraz sądownictwa) oraz na ograniczeniu ubóstwa w krajach najuboższych (Kirgistanie i Tadżykistanie). Aby zapewnić najlepszy efekt i synergię, priorytety konkretnych działań w regionie Azji Środkowej w dziedzinie energii, transportu oraz środowiska dopasowano do priorytetów odpowiednich programów regionalnych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (EISP), a działania te mogą otrzymać finansowanie ze środków wspólnotowych za pośrednictwem wschodniego regionalnego programu EISP (na podstawie art. 27 rozporządzenia EISP). Aby odzwierciedlić większe zaangażowanie UE w regionie, wspólnotowy budżet pomocowy dla Azji Środkowej zostanie na mocy nowych ram finansowych na lata 2007–2013 znacząco zwiększony do łącznej kwoty 750 mln EUR (w cenach stałych), przy czym średnia roczna kwota przydzielona regionowi w ramach DCI wzrośnie z 58 mln EUR w 2007 r. do 139 mln EUR w 2013 r. Rada Europejska wezwała Radę oraz Komisję do dokonywania regularnego przeglądu postępów we wdrażaniu strategii oraz do przedstawienia Radzie Europejskiej sprawozdania z postępów do połowy 2008 r. |

2. Konsultacje z zainteresowanymi stronami oraz ocena SKUTKÓW |

Konsultacje z zainteresowanymi stronami |

211 | Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów Przeprowadzono konsultacje z EBI oraz EBOR w ramach posiedzenia Komitetu Sterującego powołanego na mocy trójstronnego protokołu ustaleń podpisanego w dniu 15 grudnia 2006 r. między Komisją, EBI a EBOR, dotyczącego współpracy w Europie Wschodniej i na Kaukazie Południowym oraz w Rosji i Azji Środkowej. |

212 | Streszczenie odpowiedzi oraz sposób ich uwzględnienia EBI oraz EBOR nie zgłosiły żadnych zastrzeżeń wobec uruchomienia upoważnienia EBI w Azji Środkowej. |

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej |

221 | Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych. |

230 | Ocena skutków Upoważnienie EBI dotyczące wspomnianych pięciu krajów Azji Środkowej zostanie uruchomione na podstawie decyzji Rady 2006/1016/WE. Pułapy operacji finansowych EBI nie ulegną zmianie. Orientacyjny pułap cząstkowy dla Azji pozostaje na poziomie 1 mld EUR. Rozważaną opcją alternatywną było niezgłaszanie wniosku dotyczącego uruchomienia upoważnienia EBI dla wspomnianych pięciu krajów Azji Środkowej. Opcja ta nie została jednak uznana za właściwą, biorąc pod uwagę zalecenie Rady Europejskiej mówiące, że EBI powinien pełnić istotną rolę w finansowaniu projektów będących przedmiotem zainteresowania UE w Azji Środkowej. |

3. Aspekty prawne wniosku |

305 | Krótki opis proponowanych działań Celem niniejszego wniosku dotyczącego decyzji Rady jest ustalenie, że pięć krajów Azji Środkowej, a mianowicie Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan, kwalifikuje się do finansowania przez EBI na mocy decyzji Rady 2006/1016/WE. |

310 | Podstawa prawna Jak przewidziano w art. 2 decyzji Rady 2006/1016/WE, wniosek legislacyjny będzie oparty na art. 181a Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Należy zauważyć, że Parlament Europejski podważa wybór podstawy prawnej dla przyjęcia decyzji Rady 2006/1016/WE i domaga się przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości stwierdzenia jej nieważności (sprawa C-155/07), argumentując, że decyzja jest instrumentem polityki rozwojowej, który należało przyjąć na podstawie art. 179 i 181a Traktatu WE, a nie jedynie na podstawie art. 181a. Parlament wnioskuje jednak, by Europejski Trybunał Sprawiedliwości – jeżeli przychyli się do wniosku o stwierdzenie nieważności – utrzymał w mocy skutki decyzji Rady 2006/1016/WE do chwili przyjęcia nowej decyzji. W związku z powyższym Komisja przedstawia niniejszy wniosek legislacyjny oparty na art. 181a Traktatu, zgodnie z wymogami ustanowionymi w decyzji Rady 2006/1016/WE. |

329 | Zasada pomocniczości Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Wspólnoty. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania. |

Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów: |

331 | Wniosek dotyczy wprowadzenia w życie przepisu zawartego w istniejącej decyzji Rady. |

332 | Wniosek nie powoduje dodatkowego obciążenia finansowego ani administracyjnego dla Wspólnoty ani też władz krajowych czy lokalnych. |

Wybór instrumentów |

341 | Proponowane instrumenty: inne. |

342 | Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów: Na mocy decyzji Rady 2006/1016/WE wymagana jest decyzja Rady. |

4. Wpływ na budżet |

401 | Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Wspólnoty. |

5. Informacje dodatkowe |

Klauzula przeglądu/rewizji/wygaśnięcia |

531 | Decyzja Rady 2006/1016/WE zawiera klauzulę przeglądu. |

532 | Decyzja Rady 2006/1016/WE zawiera klauzulę rewizji. |

533 | Decyzja Rady 2006/1016/WE zawiera klauzulę wygaśnięcia. |

2008/0067 (CNS)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie kwalifikowalności krajów Azji Środkowej na mocy decyzji Rady 2006/1016/WE w sprawie udzielenia gwarancji wspólnotowej dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi na zabezpieczenie pożyczek na potrzeby projektów poza granicami Wspólnoty

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 181a,

uwzględniając wniosek Komisji[1],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[2],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z art. 2 decyzji Rady 2006/1016/WE z dnia 19 grudnia 2006 r. w sprawie udzielenia gwarancji wspólnotowej dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z pożyczkami i gwarancjami udzielonymi na zabezpieczenie pożyczek na potrzeby projektów poza granicami Wspólnoty[3], w przypadku krajów wymienionych w załączniku 1 i oznaczonych gwiazdką („*”), a także w przypadku innych krajów niewymienionych w załączniku 1, Rada podejmuje każdą decyzję o kwalifikowalności danego kraju do finansowania przez EBI w ramach gwarancji wspólnotowej indywidualnie zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 181a ust. 2 Traktatu.

(2) W załączniku 1 do decyzji Rady 2006/1016/WE wśród krajów oznaczonych gwiazdką („*”) wymieniono pięć krajów Azji Środkowej, a mianowicie Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan.

(3) W strategii UE dotyczącej nowego partnerstwa z Azją Środkową, przyjętej przez Radę Europejską podczas spotkania w dniach 21–22 czerwca 2007 r., podkreślono, że Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) powinien pełnić istotną rolę w finansowaniu projektów będących przedmiotem zainteresowania UE w Azji Środkowej.

(4) Warunki makroekonomiczne panujące w krajach Azji Środkowej, a w szczególności ich zewnętrzna sytuacja finansowa i spłacalność długu, uległy w ostatnich latach poprawie w wyniku szybkiego wzrostu gospodarczego i rozsądnej polityki makroekonomicznej, w związku z czym krajom tym należy umożliwić dostęp do finansowania EBI.

(5) Biorąc pod uwagę, że zewnętrzna sytuacja finansowa Kirgistanu i Tadżykistanu pozostaje niestabilna, te dwa kraje powinny zaciągać dodatkowe długi wyłącznie na warunkach preferencyjnych. W związku z tym finansowanie EBI dla Kirgistanu i Tadżykistanu powinno być udostępniane jedynie w kontekście pakietów finansowania ze znacznym udziałem dotacji.

(6) Finansowanie EBI w Azji Środkowej powinno następować w ścisłej współpracy z Europejskim Bankiem Odbudowy i Rozwoju (EBOR), a zwłaszcza zgodnie z warunkami określonymi w trójstronnym protokole ustaleń podpisanym w dniu 15 grudnia 2006 r. między Komisją, EBI a EBOR, dotyczącym współpracy w Europie Wschodniej i na Kaukazie Południowym oraz w Rosji i Azji Środkowej,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Kazachstan, Kirgistan, Tadżykistan, Turkmenistan i Uzbekistan kwalifikują się do finansowania EBI w ramach gwarancji wspólnotowej zgodnie z decyzją Rady 2006/1016/WE.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. C z , s.

[2] Dz.U. C z , s.

[3] Dz.U. L 414 z 19.12.2006, s. 95.