–Określone w umowie obowiązki w zakresie readmisji (art. 3–6) działają na zasadzie pełnej wzajemności, odnosząc się zarówno do obywateli państw będących stronami umowy (art. 3 i 5), jak i do obywateli państw trzecich oraz bezpaństwowców (art. 4 i 6).

–Umowa zawiera klauzulę otwarcia, w której potwierdza się, że umowa będzie stosowana tak, by zapewnić poszanowanie praw człowieka oraz przestrzeganie obowiązków i zakresu odpowiedzialności państwa rozpatrującego wniosek i państwa składającego wniosek, wynikających z właściwych instrumentów międzynarodowych mających do nich zastosowanie, oraz w której powtarza się, że państwo rozpatrujące wniosek zapewnia w szczególności ochronę praw osób podlegających readmisji na jego terytorium zgodnie z tymi instrumentami międzynarodowymi.

W dniu 17 kwietnia 2019 r., pismem wysłanym przez dyrektora generalnego DG ds. Migracji i Spraw Wewnętrznych do przewodniczącego Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, poinformowano Parlament Europejski o zakończeniu negocjacji w sprawie umowy o ułatwieniach wizowych i umowy o readmisji. Do pisma załączono projekty obu umów.

–Obowiązek readmisji własnych obywateli obejmuje także byłych własnych obywateli, którzy zostali pozbawieni obywatelstwa lub zrzekli się go, nie uzyskując obywatelstwa innego państwa.

–Obowiązek readmisji w odniesieniu do własnych obywateli obejmuje także członków rodziny (tj. współmałżonków oraz małoletnie i niepozostające w związku małżeńskim dzieci), niezależnie od ich obywatelstwa, którzy nie posiadają niezależnego prawa pobytu w państwie składającym wniosek.

–Obowiązek readmisji obywateli państw trzecich i bezpaństwowców (art. 4 i 6) wiąże się z następującymi warunkami wstępnymi: a) dana osoba posiada w momencie wjazdu dokument pobytowy wydany przez państwo rozpatrujące wniosek albo ważną wizę wydaną przez państwo rozpatrujące wniosek, wraz z dowodem wjazdu na terytorium tego państwa; lub b) dana osoba nielegalnie wjechała na terytorium państwa składającego wniosek bezpośrednio po pobycie na terytorium państwa rozpatrującego wniosek bądź po tranzycie przez terytorium tego państwa. Obowiązek readmisji nie ma zastosowania w odniesieniu do osób, które przebywały jedynie w strefie operacyjnej lotniska w związku z tranzytem lub którym państwo składające wniosek wydało wizę lub dokument pobytowy, chyba że (i) wiza lub dokument pobytowy wydane przez państwo rozpatrujące wniosek ma dłuższy okres ważności, (ii) wiza lub dokument pobytowy wydany przez państwo składające wniosek uzyskano w drodze oszustwa; lub (iii) dana osoba nie spełnia żadnych warunków związanych z wydaniem wizy.

–W odniesieniu do własnych obywateli, w przypadku upływu określonego terminu, jak również w odniesieniu do obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców Białoruś akceptuje użycie europejskiego dokumentu podróży do celów powrotu (art. 3 ust. 5 i art. 4 ust. 3). Równoważny standardowy dokument Republiki Białorusi znajduje się w załączniku 7.

–Sekcja III umowy (art. 7–13 w związku z załącznikami 1–5) zawiera niezbędne ustalenia techniczne dotyczące procedury readmisji (wniosku o readmisję, środków dowodowych, terminów, sposobów przekazywania osób i wykorzystywanych środków transportu) oraz „omyłkowej readmisji” (art. 13). Procedura jest elastyczna, co wynika z faktu, że wniosek o readmisję nie będzie wymagany w sytuacji, gdy osoba podlegająca readmisji jest w posiadaniu ważnego dokumentu podróży (art. 7 ust. 2).

–W art. 7 ust. 3 umowy przewidziano tak zwaną procedurę w trybie przyspieszonym, której stosowanie uzgodniono w stosunku do osób zatrzymanych na obszarze znajdującym się w odległości nie większej niż 30 kilometrów od wspólnej granicy lądowej między państwem członkowskim a Białorusią, a także na terenie międzynarodowych portów lotniczych państw członkowskich i Białorusi. Zgodnie z zasadami procedury w trybie przyspieszonym wnioski o readmisję należy składać w ciągu 2 dni roboczych. Termin ich rozpatrzenia wynosi 2 dni robocze, natomiast przy procedurze zwykłej wydłuża się do 10 dni kalendarzowych (art. 11 ust. 2).

–Jedna z sekcji umowy dotyczy tranzytu (art. 14 i 15 w związku z załącznikiem 6).

–Art. 16, 17 i 18 zawierają niezbędne ustalenia w sprawie kosztów, ochrony danych i stosowania umowy w kontekście innych zobowiązań międzynarodowych.

–Utworzony zostanie Wspólny Komitet ds. Readmisji, którego zadania i uprawnienia określono w art. 19.

–Aby umowę można było stosować w praktyce, w art. 20 przyznaje się Białorusi i pojedynczym państwom członkowskim możliwość zawarcia dwustronnych protokołów wykonawczych. Związek między dwustronnymi umowami lub porozumieniami a przedmiotową umową wyjaśniono w art. 21.

–Postanowienia końcowe (art. 22–24) zawierają niezbędne ustalenia dotyczące terytorialnego zakresu stosowania, wejścia w życie umowy, czasu jej obowiązywania, ewentualnych zmian umowy, zawieszenia, rozwiązania oraz statusu prawnego załączników do umowy.

–Szczególną sytuację Danii, Irlandii oraz Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej uwzględniono w preambule, w art. 1 lit. d), art. 22 ust. 2 oraz, w odniesieniu do Danii, we właściwej wspólnej deklaracji. Uwzględniono fakt głębokiego zaangażowania Islandii, Norwegii, Szwajcarii i Liechtensteinu we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwijanie dorobku Schengen i odzwierciedlono go we właściwych wspólnych deklaracjach do umowy.

3.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

·Podstawa prawna

Niniejszy wniosek zostaje przedłożony Radzie w celu uzyskania jej upoważnienia do podpisania umowy.

Podstawą prawną niniejszego wniosku jest art. 79 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w związku z jego art. 218 ust. 5.

·Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Nie dotyczy.

·Proporcjonalność

Niniejszy wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonego celu, tj. zawarcia umowy międzynarodowej o readmisji osób przebywających nielegalnie.