W rezultacie procedura regulacyjna połączona z kontrolą nadal występuje w trzech istniejących aktach podstawowych objętych niniejszym wnioskiem i jest nadal stosowana (zgodnie z art. 5a decyzji dotyczącej procedury komitetowej) w przypadku tych aktów, dopóki nie zostaną one oficjalnie zmienione i dostosowane do Traktatu z Lizbony.

Zastosowanie mają w tym zakresie postanowienia art. 290 i 291 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „TFUE”), wprowadzone Traktatem z Lizbony, który wszedł w życie w dniu 1 grudnia 2009 r.. Zmieniły one zasadniczo procedury znane do tej pory jako „procedury komitetowe”.

Dostosowanie wspomnianych aktów prawnych wymaga odrębnego wniosku, ponieważ zostały one przyjęte zgodnie z podstawą prawną wynikającą z tytułu V część III TFUE i dlatego nie są wiążące dla wszystkich państw członkowskich, a tym samym nie można ich pogodzić z podstawą prawną innych podstawowych aktów prawnych. We wszystkich trzech przypadkach Zjednoczone Królestwo i Irlandia postanowiły uczestniczyć w tym dostosowaniu, zgodnie z protokołem w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii załączonym do Traktatu, natomiast Dania w nim nie uczestniczy, zgodnie z protokołem w sprawie stanowiska Danii załączonym do Traktatu.

Analogicznie jak w przypadku wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dostosowującego do art. 290 i 291 TFUE niektóre akty prawne przewidujące wykorzystanie procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą, niniejszy wniosek dotyczy dostosowania trzech aktów ustawodawczych w obszarze wymiaru sprawiedliwości, które w dalszym ciągu zawierają odniesienia do procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą.

Przyjmując rozporządzenie 182/2011, Komisja zobowiązała się do dokonania przeglądu przepisów dotyczących tej procedury w celu dostosowania ich w odpowiednim czasie do kryteriów określonych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Dostosowanie tych aktów było proponowane wcześniej przez Komisję w 2013 r., również w odrębnym wniosku, lecz ze względu na brak postępów w negocjacjach międzyinstytucjonalnych dotyczących tych dokumentów Komisja – zgodnie z jej zapowiedzią w programie prac na 2015 r. – wycofała ten wniosek.

Kwestia dostosowania została ponownie podjęta podczas dyskusji dotyczących przeglądu Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa. Wszystkie instytucje uznały potrzebę dokonania dostosowania, a Komisja zobowiązała się, że do końca 2016 r. przedstawi nowy wniosek w sprawie dostosowania aktów ustawodawczych wciąż zawierających odniesienia do procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą. Niniejszy wniosek stanowi wywiązanie się z tego zobowiązania.

Dołączone do niego porozumienie międzyinstytucjonalne i wspólne porozumienie w sprawie aktów delegowanych ulepszają jednocześnie ramy aktów delegowanych w zakresie konsultacji z ekspertami z państw członkowskich, co stanowi odpowiedź na główne zastrzeżenie Rady, często będące podstawą odmowy przyjęcia przez nią aktu delegowanego. Porozumienie międzyinstytucjonalne zawiera obecnie jasne zobowiązanie do prowadzenia systematycznych konsultacji z ekspertami z państw członkowskich podczas przygotowywania aktów delegowanych, w tym na etapie projektu tekstu, spełniając tym samym najważniejszy warunek, od którego zależy powodzenie tej drugiej inicjatywy dostosowującej zdezaktualizowane przepisy dotyczące procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą do Traktatu z Lizbony. Zobowiązanie to zostało obecnie bezpośrednio włączone do nowych klauzul standardowych, które należy wykorzystywać w przepisach nadających uprawnienia Komisji. Ponadto porozumienie wyraźnie uznaje ważną rolę, jaką odgrywają w kontekście aktów delegowanych wczesna współpraca i wymiana poglądów z Parlamentem Europejskim. Potwierdza się w nim, że Parlament Europejski musi otrzymać wszelkie dokumenty, w tym projekty aktów delegowanych, w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich oraz przewiduje systematyczny udział ekspertów Parlamentu Europejskiego w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. Porozumienie przewiduje również, że Komisja może być zapraszana na posiedzenia Parlamentu Europejskiego (lub Rady), aby uczestniczyć w dalszej wymianie poglądów na temat przygotowania aktów delegowanych.

Dostosowanie do systemu aktów delegowanych nie będzie miało wpływu na toczące się procedury, w ramach których komitet wydał już opinię zgodnie z decyzją dotyczącą procedury komitetowej.

2.Metoda dostosowania i główne elementy wniosku

Punktem wyjścia dla określenia zakresu niniejszego wniosku są akty prawne objęte odpowiednim wnioskiem ustawodawczym w sprawie dostosowań przyjętym przez Komisję w 2013 r. Niniejszy wniosek nie obejmuje aktów prawnych, w odniesieniu do których przedstawiono w międzyczasie indywidualne wnioski ustawodawcze. Dotyczy to dwóch aktów prawnych w obszarze wymiaru sprawiedliwości: rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty oraz rozporządzenie (WE) nr 861/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lipca 2007 r. ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń zostały w międzyczasie dostosowane rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2421 z dnia 16 grudnia 2015 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 861/2007 ustanawiające europejskie postępowanie w sprawie drobnych roszczeń oraz rozporządzenie (WE) nr 1896/2006 ustanawiające postępowanie w sprawie europejskiego nakazu zapłaty.

Podejście ustawodawcze przyjęte we wnioskach z 2013 r. dotyczących dostosowań zakładało, że akty podstawowe nie będą zmieniane pojedynczo, zostanie natomiast wprowadzony przepis ogólny stanowiący, że odniesienia do procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą zawarte w aktach podstawowych należy odczytywać jako odniesienia do art. 290 albo, odpowiednio do art. 290 lub 291. Zgodnie z tym podejściem każdy podstawowy akt prawny musiałby być zawsze interpretowany w związku z odpowiednim rozporządzeniem zbiorczym (gdyby zostało ono przyjęte).

Biorąc pod uwagę wcześniejsze trudności napotykane w stosowaniu tej techniki, zwłaszcza przez Radę, w niniejszym wniosku przyjęto odmienne podejście. Proponuje się zmianę każdego aktu podstawowego, który wymaga dostosowania. Jest to podobne do podejścia, na jakie zdecydowano się w celu wprowadzenia przepisów dotyczących procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą w ramach podobnego działania w 2007 r. Do każdego aktu podstawowego wprowadza się zatem szereg zmian. Zmienione zostaje brzmienie przepisu nadającego uprawnienie, tzn. tekst zawierający materialnoprawne uprawnienie do stosowania procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą, tak aby odpowiadał uzgodnionemu brzmieniu klauzul standardowych stosowanych w przepisach przekazujących uprawnienia. Do każdego aktu podstawowego wprowadza się standardowy artykuł dotyczący wykonywania przekazanych uprawnień (tj. artykuł zawierający przepisy proceduralne) i skreśla się w nich odniesienia do procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą. Jeżeli uprawnienie obejmuje możliwość wprowadzania zmian do aktu podstawowego, informacja o tym jest wyraźnie podawana w danym akcie. W każdym akcie podstawowym znajdują się teraz nowe klauzule standardowe dotyczące konsultacji z ekspertami z państw członkowskich prowadzonych w trakcie przygotowywania aktów delegowanych. Żadne z nadanych uprawnień nie obejmuje możliwości wprowadzania zmian do innych aktów.

Jeżeli chodzi o wybór między uprawnieniami do wydawania aktów delegowanych a uprawnieniami do wydawania aktów wykonawczych, wniosek z 2013 r. dotyczący dostosowań zawierał założenie, że środki objęte procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą zasadniczo odpowiadają środkom, które mogą zostać objęte przekazaniem uprawnień określonym w art. 290 TFUE.

U podstaw nowego wniosku leży ogólne założenie, że ocena dokonana w ramach wniosków z 2013 r. dotyczących zbiorczych aktów prawnych zachowuje ważność. Ani negocjacje w sprawie zbiorczych aktów prawnych zaproponowanych w 2013 r., ani orzecznictwo w tej dziedzinie, ani też wyniki Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa nie wyłoniły nowych kryteriów, które pociągałyby za sobą konieczność dokonania ponownej całościowej oceny.