P6_TA(2006)0274

Ręczna i lekka broń palna

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie ręcznej i lekkiej broni palnej, w perspektywie konferencji przeglądowej w 2006 r. na temat Programu Działania Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie zapobiegania, zwalczania i eliminacji handlu ręczną i lekką bronią palną we wszystkich jego aspektach, a także w celu wprowadzenia Międzynarodowego Traktatu o Handlu Bronią

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje z dnia 15 marca 2001 r. [1], 15 listopada 2001 r. [2], 19 czerwca 2003 r. [3] i 26 maja 2005 r. [4] w sprawie zwalczania rozprzestrzeniania i niewłaściwego wykorzystywania ręcznej i lekkiej broni palnej (SALW),

- uwzględniając swoją wcześniejszą rezolucję z dnia 17 listopada 2005 r. w sprawie szóstego rocznego sprawozdania Rady sporządzonego zgodnie z klauzulą operacyjną nr 8 Kodeksu postępowania Unii Europejskiej w sprawie wywozu broni [5],

- uwzględniając przyjęty dnia 26 czerwca 1997 r. Program UE w sprawie zwalczania nielegalnego handlu bronią konwencjonalną [6], wspólne działanie Rady 2002/589/WPZiB z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie udziału Unii Europejskiej w zwalczaniu destabilizującego gromadzenia i niekontrolowanego rozpowszechniania ręcznej i lekkiej broni palnej [7], wspólne stanowisko Rady 2003/468/WPZiB z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie kontroli pośrednictwa w handlu bronią [8] oraz strategię UE w sprawie zwalczania nielegalnego gromadzenia i handlu ręczną i lekką bronią palną oraz amunicją do niej, przyjętą przez Radę Europejską w dniach 15- 16 grudnia 2005 r. [9],

- uwzględniając wnioski przyjęte przez Radę ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych na jej posiedzeniu w dniu 3 października 2005 r., wyrażające poparcie UE dla międzynarodowego handlu bronią w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, która wprowadzi wiążące wspólne standardy w zakresie globalnego handlu bronią konwencjonalną [10],

- uwzględniając przyjęty w lipcu 2001 r. Program Działania Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie zapobiegania, zwalczania i eliminacji nielegalnego handlu ręczną i lekką bronią palną we wszystkich jego aspektach,

- uwzględniając odbywające się co dwa lata drugie spotkanie państw członkowskich ONZ w celu rozważenia wprowadzenia Programu Działania ONZ w sprawie zapobiegania, zwalczania i eliminacji nielegalnego handlu ręczną i lekką bronią palną we wszystkich jego aspektach w dniach 11- 15 lipca 2005 r.,

- uwzględniając przyjęcie przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych w grudniu 2005 r. międzynarodowego instrumentu umożliwiającego państwom identyfikowanie i śledzenie, w odpowiednim czasie i w niezawodny sposób, nielegalnej ręcznej i lekkiej broni palnej [11],

- uwzględniając wejście w życie dnia 6 lipca 2005 r. Protokołu z 2001 r. przeciw nielegalnej produkcji i handlowi bronią palną, jej częściami i komponentami oraz amunicją ("Protokół ONZ w sprawie broni palnej") [12],

- uwzględniając konferencję przeglądową ONZ na temat Programu Działania ONZ, która odbędzie się między 26 czerwca i 7 lipca 2006 r., a także potrzebę osiągnięcia pełnego sukcesu na konferencji i w realizacji dalszych działań,

- uwzględniając art. 108 ust. 5 Regulaminu,

A. przyjmując z zadowoleniem rosnące międzynarodowe poparcie dla mającego moc obowiązującą międzynarodowego Traktatu o Handlu Bronią, dążącego do zakazu transferu broni, który może naruszać prawa człowieka lub międzynarodowe prawo humanitarne albo zagraża stabilizacji krajów lub regionów, albo też może przyczyniać się do wybuchu lub eskalacji konfliktu zbrojnego,

B. mając na uwadze, że nielegalny handel bronią zasila organizacje terrorystyczne oraz organizacje trudniące się przemytem narkotyków; mając na uwadze, że prowadzi on do destrukcji oraz narzuca swój kodeks śmierci i korupcji; mając na uwadze, że sprzyja on przestępczości zorganizowanej, odpowiedzialnej za porwania, akty przemocy oraz zachwianie bezpieczeństwa publicznego; mając na uwadze, że zasila on międzynarodowe organizacje terrorystyczne, usiłujące zahamować demokrację i pochwalające dogmatyzm i nietolerancję;

C. potwierdzając ponownie swoje obawy dotyczące trwającego rozprzestrzeniania ręcznej i lekkiej broni palnej, która powoduje niepotrzebne cierpienia ludzkie, pogłębia konflikty zbrojne i destabilizację, ułatwia prowadzenie działań terrorystycznych, osłabia zrównoważony rozwój i rządy prawa, a także przyczynia się do poważnego naruszenia praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego,

D. potwierdzając swoją determinację do wzmocnienia Programu Działania ONZ oraz dalszego angażowania rządów w uzgadnianie wiążących postanowień dotyczących kontrolowania ręcznej i lekkiej broni palnej (łącznie z pośrednictwem w handlu i transferami) za pomocą prawodawstwa międzynarodowego, regionalnego i krajowego; wyrażając stanowcze poparcie dla wniosku o udostępnienie międzynarodowej pomocy finansowej i technicznej przedstawionej w ust. 6 sekcji III Programu Działań ONZ;

E. będąc przekonanym, że nadszedł czas, aby społeczność międzynarodowa stawiła czoło rozprzestrzenianiu i niewłaściwemu wykorzystywaniu ręcznej i lekkiej broni palnej, korzystając z wiążących międzynarodowych standardów, które opierają się na pełnym poszanowaniu prawa międzynarodowego, w tym praw człowieka i międzynarodowego prawa humanitarnego,

F. będąc zaniepokojonym wyłączeniem amunicji i materiałów wybuchowych z międzynarodowych instrumentów umożliwiających państwom identyfikację i śledzenie, w odpowiednim czasie i w niezawodny sposób, nielegalnej ręcznej i lekkiej broni palnej, również przez niewiążący prawnie charakter instrumentu,

G. stwierdzając ponadto z przykrością, że zbyt wolno toczą się szeroko zakrojone konsultacje Narodów Zjednoczonych w sprawie zwalczania nielegalnego pośrednictwa w handlu ręczną i lekką bronią palną oraz że brak jest zaangażowania w negocjowanie prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu dotyczącego pośrednictwa w handlu bronią,

H. podkreślając, że Program Działania ONZ wymaga, aby państwa oceniały wnioski o zezwolenie na eksport względem surowych uregulowań i procedur krajowych, które obejmują całość ręcznej i lekkiej broni palnej oraz są zgodne z dotychczasowymi zobowiązaniami państw i właściwym prawem międzynarodowym, uwzględniając w szczególności ryzyko przekierowania tej broni do handlu nielegalnego,

I. pozostając w przekonaniu, że właściwa integracja strategii redukcyjnych oraz kontrolnych związanych z ręczną i lekką bronią palną winna stać się integralną częścią programów międzynarodowych nakierowanych na zapobieganie konfliktom oraz przywracanie pokoju po wygaśnięciu konfliktu;

J. przyjmując z zadowoleniem i wspierając trwającą kampanię ze strony organizacji społeczeństwa obywatelskiego;

1. wzywa państwa będące stronami konferencji przeglądowej w 2006 r. na temat Programu Działania ONZ do ustanowienia globalnych zasad transferu broni, spójnych z istniejącymi zobowiązaniami w ramach przepisów prawa międzynarodowego, regionalnego i krajowego, zawierających wymóg zakazu transferu broni, która może przyczynić się do naruszania praw człowieka, popełniania przestępstw przeciw ludzkości lub sprzyjać destabilizacji i konfliktom zbrojnym na poziomie regionu lub kraju;

2. zachęca społeczność międzynarodową do rozpoczęcia negocjacji w sprawie Międzynarodowego Traktatu o Handlu Bronią na płaszczyźnie Organizacji Narodów Zjednoczonych bezpośrednio po konferencji przeglądowej w 2006 r. na temat Programu Działania ONZ w celu ustanowienia prawnie wiążącego instrumentu regulującego transfery broni, opisanego w poprzednim ustępie;

3. wzywa państwa biorące udział w konferencji przeglądowej 2006 r. do omówienia humanitarnego i rozwojowego wymiaru Programu Działań ONZ, przy jednoczesnym podkreśleniu wagi powiązań pomiędzy przemytem, rozprzestrzenianiem i niewłaściwym wykorzystywaniem ręcznej i lekkiej broni palnej a rozwojem, zmniejszaniem poziomu ubóstwa oraz pomocą humanitarną; w związku z powyższym wzywa do właściwego wkomponowania programów i środków przyjmowanych w związku ze wspomnianą bronią w ramy międzynarodowych, regionalnych i krajowych strategii na rzecz rozwoju i zmniejszania poziomu ubóstwa;

4. podkreśla, iż dotychczasowe zobowiązania w prawie międzynarodowym dotyczące transferu broni, zwłaszcza te obejmujące kryteria związane z prawami człowieka i prawem humanitarnym, powinny zostać skodyfikowane;

5. wzywa wszystkich sygnatariuszy Protokołu ONZ w sprawie broni palnej do bezzwłocznego ratyfikowania protokołu i włączenia go do zakresu prawodawstwa krajowego;

6. zachęca państwa do uznania naruszeń embarga na handel bronią (wraz z udzielaniem finansowego lub logistycznego wsparcia) za przestępstwa kryminalne w świetle przepisów prawa krajowego;

7. zwraca uwagę, że reformy mające na celu poprawę funkcjonowania, przejrzystość i odpowiedzialność sił zbrojnych, a także agencji egzekwujących przepisy prawa i systemu sądownictwa karnego, mogą przyczyniać się to tworzenia bezpiecznego środowiska, w którym obywatele nie czują już potrzeby posiadania broni palnej;

8. jest zdania, że przepisy prawa krajowego powinny być stosowane i egzekwowane w celu regulowania prywatnych usług wojskowych i zapewniania ochrony za granicą, a jeśli przepisy takie nie istnieją, powinny one zostać opracowane i stosowane w celu poprawienia uregulowań i odpowiedzialności w tym rosnącym sektorze ochrony;

9. zachęca wszystkie państwa do włączania w zakres prawodawstwa krajowego Kodeksu Postępowania Funkcjonariuszy Organów Ochrony Porządku Publicznego [13] oraz Podstawowych Zasad Używania Siły i Broni Palnej przez Funkcjonariuszy Organów Ochrony Porządku Publicznego [14];

10. usilnie zaleca, aby rządy:

a) zakazały obywatelom posiadania i używania bez zezwolenia ręcznej i lekkiej broni palnej oraz automatycznej i półautomatycznej broni długiej i maszynowej;

b) rozwijały programy dotyczące informacji i wymiany pomiędzy państwami wyrażającymi chęć prowadzenia współpracy z zakresu kontroli posiadania przez obywateli ręcznej i lekkiej broni palnej;

c) zajęły się kwestią redukcji w społeczeństwie nadmiernego i niepożądanego zapotrzebowania na ręczną i lekką broń palną, a zatem promowały programy i środki nakierowane na odnośną redukcję, prowadząc tym samym do zapobiegania i zmniejszenia zakresu zagrożenia oraz przemocy miejskiej czy wiejskiej, przy jednoczesnym skupieniu uwagi na grupach szczególnie dotkniętych przemocą związaną z wykorzystaniem ręcznej i lekkiej broni palnej;

11. zachęca państwa w szczególności do opracowania prawodawstwa krajowego w celu monitorowania i licencjonowania ręcznej i lekkiej broni palnej i automatycznej i półautomatycznej broni maszynowej oraz zapobiegania nabywaniu broni przez osoby notowane za stosowanie przemocy, zwłaszcza przemocy w rodzinie, lub figurujące w rejestrze karnym za nielegalny handel lub naruszanie uregulowań dotyczących kontroli zbrojeń;

12. zachęca państwa będące stronami Programu Działania ONZ i w przyszłości Międzynarodowego Traktatu o Handlu Bronią do opracowania programów pomocy technicznej w celu udzielania pomocy państwom trzecim lub organizacjom regionalnym, które wyrażają wolę opracowania prawnych środków kontroli regulujących handel bronią;

13. zachęca te same państwa do tworzenia mechanizmów sprawozdawczości i monitorowania w celu wspierania państw we wprowadzaniu w życie ich zobowiązań;

14. zwraca się z prośbą do przedstawicielstwa UE o obronę zasad i zaleceń ujętych w niniejszej rezolucji podczas konferencji przeglądowej ONZ na temat Programu Działania ONZ;

15. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, Parlamentarnemu Forum Ręcznej i Lekkiej Broni Palnej oraz Zgromadzeniu Unii Międzyparlamentarnej.

[1] Dz.U. C 343 z 5.12.2001, str. 311.

[2] Dz.U. C 140 E z 13.6.2002, str. 587.

[3] Dz.U. C 69 E z 19.3.2004, str. 136.

[4] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0204.

[5] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0436.

[6] Przyjęty przez Radę ds. Ogólnych w dniu 26 czerwca 1997 r.

[7] Dz.U. L 191 z 19.7.2002, str. 1.

[8] Dz.U. L 156 z 25.6.2003, str. 79.

[9] Rada Unii Europejskiej, 5319/06, 13 stycznia 2006 r.

[10] Rada Unii Europejskiej, 2678 spotkanie, Luksemburg, 3 października 2005 r.

[11] Decyzja A/60/463 (L.55) z dnia 8 grudnia 2005 r.

[12] Protokół przyjęty w maju 2001 r. na mocy rezolucji Zgromadzenia Ogólnego nr 55/255.

[13] Przyjęty rezolucją 34/169 Zgromadzenie Ogólnego z dnia 17 grudnia 1979 r.

[14] Przyjęte na VIII Kongresie Organizacji Narodów Zjednoczonych o zapobieganiu przestępczości i traktowaniu przestępców, Hawana, Kuba, 27 sierpnia 1990 r. - 7 września 1990 r.

--------------------------------------------------