Sprawozdanie specjalne Europejski Instytut 
Innowacji i Technologii 
musi zmodyfikować  
swoje mechanizmy 
operacyjne oraz pewne 
elementy koncepcji w celu 
osiągnięcia spodziewanego 
oddziaływaniaPL 2016  nr 04
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y

EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luksemburg  
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2016
Print ISBN 978-92-872-4218-1 ISSN 1831-0923 doi:10.2865/76195 QJ-AB-16-003-PL-C
PDF ISBN 978-92-872-4208-2 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/0321 QJ-AB-16-003-PL-N
EPUB ISBN 978-92-872-4247-1 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/178255 QJ-AB-16-003-PL-E
© Unia Europejska, 2016
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
W celu wykorzystania lub powielenia ilustracji z ramki 1 na s. 10 należy wystąpić o zgodę bezpośrednio do właściciela 
praw autorskich.
Europejski Instytut 
Innowacji i Technologii 
musi zmodyfikować 
swoje mechanizmy 
operacyjne oraz pewne 
elementy koncepcji w celu 
osiągnięcia spodziewanego 
oddziaływania
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)Sprawozdanie specjalnePL 2016  nr 04
02
 Zespół kontrolny
Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności wybranych ob -
szarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne w taki 
sposób, aby miały one jak największe oddziaływanie, biorąc pod uwagę takie kryteria, jak zagrożenia dla wykonania 
zadań lub zgodności, poziom dochodów lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny 
i społeczny.
Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę kontroli IV, której przewodniczy członek Trybu -
nału Milan Martin Cvikl i która zajmuje się takimi obszarami wydatków jak dochody, badania naukowe i polityki we -
wnętrzne, zarządzanie finansami i gospodarką oraz instytucje i organy Unii Europejskiej. Kontrolą kierował Alex Brennink -
meijer, członek Trybunału, a w działania kontrolne zaangażowani byli: Antonius Moonen, szef gabinetu; Raphael Debets, 
attaché; Michael Schuppan, stażysta; Paul Stafford, kierownik; Maria Echanove, koordynator zadania, a także kontrolerzy: 
Alexandre Hugé, Eddy Struyvelt i Juan Vazquez Rivera.
Od lewej : R. Debets, A. Hugé, M. Schuppan, A. Brenninkmeijer, P . Stafford, M. Echanove, A. Moonen.

03
 Spis treści
Punkt
 Glosariusz i wykaz skrótów
I–IX  Streszczenie
1–13 Wstęp
1–2 Europa pozostaje w tyle pod względem innowacji
3–6 Modyfikacja polityki UE – ukierunkowanie na innowacje
7–13 Europejski Instytut Innowacji i Technologii
7–8 Misja i cel EIT
9–13 Zasady działania
14–18 Zakres kontroli i podejście kontrolne
19–103 Uwagi
19–23 EIT działa w oparciu o uzasadnione przesłanki
24–68 Niektóre z kluczowych elementów nie zostały odpowiednio opracowane
25–26 Trójkąt wiedzy nie znajduje stosownego odzwierciedlenia na poziomie Komisji
27–33 Oparcie finansowania z EIT na działaniach uzupełniających było efektem niewłaściwie opracowanej 
koncepcji
34–37 Domniemany efekt dźwigni finansowej nie został wykazany i nie wydaje się prawdopodobny
38–39 Wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI) prawdopodobnie nie osiągną stabilności finansowej
40 Fundacja EIT (EITF) nie zdołała pozyskać dodatkowych funduszy
41–50 Coroczny proces zawierania umów o udzielenie dotacji nie daje WWiI odpowiedniej zachęty do działań 
innowacyjnych
04 Spis treści 
51–54 Istniejące kluczowe wskaźniki efektywności działania nie są dostosowane do celów skutecznego 
monitorowania
55–57 Istnieją możliwości wzmocnienia zaangażowania ze strony środowiska biznesu
58–62 Model działania EIT nie jest w wystarczającym stopniu ukierunkowany na wsparcie funkcjonujących MŚP
63–64 Brak jest wystarczających konkretnych synergii i komplementarności
65–68 Niektóre z elementów działania EIT budzą uznanie: koncentracja na rynku, długoterminowa perspektywa, 
niezależność WWiI oraz centrów kolokacji
69–95 Wdrażanie modelu działania EIT wymaga usprawnienia
69 EIT nie jest jeszcze w pełni niezależny
70–72 EIT nie spełnił zadania inwestora wywierającego oddziaływanie społeczne
73 W procesie przyznawania finansowania na zasadach konkurencji nie przywiązuje się należytej wagi do 
efektywności
74–79 Znaczne obciążenia administracyjne i kontrolne dla partnerów WWiI
80–84 EIT dysponuje zbyt małymi zasobami, a w przeszłości był źle zarządzany
85–86 Duża koncentracja wsparcia finansowego EIT
87–88 Brak przejrzystości w WWiI
89–95 WWiI stanowią bodziec dla rozwoju sieci innowacji oraz kultury przedsiębiorczości, lecz dotychczas 
niewiele jest dowodów konkretnych rezultatów lub oddziaływania
96–103 Przyszłość
97–98 Wprowadzono zasady stabilności finansowej
99–100 Zweryfikowano definicję działań uzupełniających WWiI
101 Opracowane zostaną bardziej miarodajne kluczowe wskaźniki efektywności
102 EIT próbuje włączyć do współpracy więcej krajów
103 Omawiane są obecnie nowe umowy ramowe o partnerstwie
05 Spis treści 
104 –111 Wnioski i zalecenia
105 Przesłanki powołania EIT
106 –107 Koncepcja
108– 09 Wdrożenie i oddziaływanie
 Załącznik I – Regionalne centra kolokacji w Europie
 Załącznik II – Cele EIT
 Odpowiedzi Komisji
06
 Glosariusz  
i wykaz skrótów
7PR : Siódmy program ramowy w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji był głównym 
instrumentem Unii Europejskiej służącym do wspierania badań naukowych i innowacji w okresie programowania 
2007–2013. EIT nie był objęty 7PR.
Badania podstawowe : Badania podstawowe to prace eksperymentalne lub teoretyczne podejmowane przede 
wszystkim w celu zdobycia nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na 
konkretne zastosowanie.
Centrum kolokacji : Centrum innowacji, założone i zarządzane przez wspólnotę wiedzy i innowacji, stanowi 
geograficzny ośrodek praktycznej integracji trójkąta wiedzy. Centra kolokacji zapewniają przestrzeń biurową, 
w której innowatorzy mogą spotykać się osobiście i współpracować.
DG ds. Badań Naukowych i Innowacji : Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych i Innowacji Komisji Europejskiej 
odpowiada za politykę Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych i innowacji oraz za koordynowanie 
powiązanych działań. Finansuje ona działalność innowacyjną poprzez programy ramowe; obecny program to 
„Horyzont 2020”.
DG ds. Edukacji i Kultury : Dyrekcja Generalna ds. Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej to organ wykonawczy Unii 
Europejskiej odpowiedzialny za politykę w dziedzinie edukacji, kultury, młodzieży, języków i sportu. DG ds. Edukacji 
i Kultury jest organem nadzorczym EIT.
DG ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP : Misją Dyrekcji Generalnej ds. Rynku 
Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP Komisji Europejskiej jest promowanie sprzyjających 
wzrostowi gospodarczemu ram działania europejskich przedsiębiorstw. DG ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, 
Przedsiębiorczości i MŚP odpowiada za szereg działań mających na celu poprawę otoczenia biznesowego, 
szczególnie w odniesieniu do MŚP , oraz wspieranie rozwoju silnej i zrównoważonej bazy przemysłowej zdolnej do 
konkurowania na rynkach światowych.
EIT: Europejski Instytut Innowacji i Technologii.
„Europa 2020” : „Europa 2020” to unijna strategia na rzecz wzrostu gospodarczego na najbliższe lata; jej celem jest 
przekształcenie UE w inteligentną gospodarkę opartą na trwałym wzroście gospodarczym i sprzyjającą włączeniu 
społecznemu.
„Horyzont 2020” : „Horyzont 2020” jest następcą 7PR. Jego pierwotny budżet wynosił 77 mld euro na okres 
programowania 2014–2020, a jego głównym celem jest zapewnienie prowadzenia w Europie badań naukowych 
na światowym poziomie, usuwanie barier hamujących innowacyjność oraz ułatwianie sektorowi publicznemu 
i sektorowi prywatnemu współpracy w zakresie innowacyjności. EIT jest częścią inicjatywy „Horyzont 2020”.
Inkubator przedsiębiorczości : Inkubator przedsiębiorczości jest podmiotem mającym wspierać skuteczne 
tworzenie i dalszy rozwój przedsiębiorstw. Oferuje on często dostęp do fizycznej infrastruktury biznesowej, 
indywidualnie dostosowane usługi wsparcia przedsiębiorczości oraz możliwości nawiązywania kontaktów.
Kluczowe wskaźniki efektywności działania : Wskaźniki służące do pomiaru czynników mających podstawowe 
znaczenie dla sukcesu organizacji.
Oddziaływanie : Długoterminowe skutki społeczno-ekonomiczne zauważalne po pewnym czasie od zakończenia 
interwencji, które mogą wpływać na bezpośrednich adresatów interwencji lub pośrednich adresatów pozostających 
poza zasięgiem interwencji.
Glosariusz i wykaz skrótów 07
Rezultat : Natychmiastowe zmiany, które występują u bezpośrednich adresatów na koniec udziału w interwencji.
Trójkąt wiedzy : Wkład szkolnictwa wyższego w nowe miejsca pracy i wzrost gospodarczy można zwiększyć 
poprzez bliskie i skuteczne powiązanie szkolnictwa wyższego, badań i innowacji – trzech wierzchołków „trójkąta 
wiedzy”.
Trybunał : Europejski Trybunał Obrachunkowy.
WWiI : Wspólnota wiedzy i innowacji to wysoce niezależne partnerstwo wiodących instytucji szkolnictwa wyższego, 
instytucji badawczych, przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron w procesie innowacji, stawiające czoło 
wyzwaniom społecznym poprzez opracowywanie produktów, usług i procesów oraz wspieranie innowacyjnych 
przedsiębiorców.
08
 Streszczenie
I
Słabe powiązania między sferami edukacji, nauki i biznesu są często wskazywane jako jeden z głównych powo -
dów, dla których pod względem innowacji Europa wypada gorzej niż jej konkurenci. Przed utworzonym w 2008 r. 
Europejskim Instytutem Innowacji i Technologii (EIT) postawiono ambitny cel przezwyciężenia tej bariery. Misja 
EIT polega na wzmocnieniu zdolności innowacyjnych UE poprzez „wspieranie synergii, współpracy […] obszarów 
szkolnictwa wyższego oraz innowacji i badań naukowych na najwyższym poziomie, w tym poprzez wspieranie 
przedsiębiorczości”.
II
EIT, z pierwotnym budżetem wynoszącym 3 mld euro na lata 2008–2020, ma do odegrania istotną rolę w zakresie 
realizacji strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu 
społecznemu. Działalność EIT obejmuje cały cykl innowacji na poziomie UE, od laboratorium po rynek, w związku 
z czym dąży on do przyciągnięcia najwybitniejszych kreatywnych i innowacyjnych partnerów ze świata nauki, biz -
nesu i środowisk akademickich w celu nawiązania współpracy dotyczącej najważniejszych problemów społecznych, 
takich jak zmiana klimatu, efektywność energetyczna, innowacje cyfrowe, zdrowie i surowce.
III
EIT nie jest ośrodkiem badawczym i nie wnosi bezpośredniego wkładu w finansowanie poszczególnych projektów. 
Udziela natomiast dotacji na rzecz wspólnot wiedzy i innowacji (WWiI). WWiI, wybierane na zasadzie konkurencyj -
ności, są niezależnymi partnerstwami istniejących przedsiębiorstw, instytutów badawczych i uniwersytetów. Prowa -
dzą głównie: 1) działania edukacyjne i szkoleniowe, 2) innowacyjne badania oparte na współpracy oraz 3) działania 
w zakresie tworzenia i rozwoju innowacyjnych przedsiębiorstw.
IV
Trybunał zbadał, czy EIT jest skutecznym narzędziem wspierania innowacji w UE. Kontrolerzy rozważyli, czy prze -
słanki działania EIT oraz jego koncepcja odpowiadają potrzebom wspólnot innowacji oraz oceniono realizację 
i monitorowanie działań EIT. Trybunał stwierdził, że pomimo zasadności jego ustanowienia, złożone ramy działania 
EIT oraz problemy związane z zarządzaniem ograniczyły jego ogólną skuteczność.
V
Główne powody ustanowienia EIT są dobrze uzasadnione, a zainteresowane strony ogólnie zgadzają się co do nich. 
Powody te uzasadniają utworzenie EIT w celu poszukiwania rozwiązań takich konkretnych zagadnień, jak słabe 
powiązania między przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi i instytucjami kształcenia wyższego, ograniczona 
skuteczność komercjalizacji wyników badań, a także brak kultury przedsiębiorczości. Dzięki EIT trzy WWiI ustano -
wione w 2010 r. przyciągnęły wspólnie ponad 500 partnerów z różnych dyscyplin, krajów i sektorów. WWiI są nieza -
leżne, co stanowi cechę EIT szczególnie cenioną przez partnerów WWiI. Za pośrednictwem EIT WWiI oferują nowe 
możliwości prowadzenia innowacyjnych działań oraz promują kulturę przedsiębiorczości.
Streszczenie 09
VI
W trakcie kontroli stwierdzono jednak szereg uchybień w zakresie kluczowych koncepcji i procesów operacyjnych:
a) model finansowania z EIT obejmuje koncepcję działań uzupełniających WWiI, które nie są finansowane przez 
EIT. Ten warunek finansowania generuje niewielką wartość dodaną bądź nie generuje jej wcale, gdyż niepo -
trzebnie komplikuje monitorowanie i sprawozdawczość w odniesieniu do wkładu finansowego EIT;
b) praktyczne ustalenia między EIT a WWiI, takie jak warunki udzielania dotacji EIT na rzecz WWiI, nie są odpo -
wiednio dopasowane do charakteru działań innowacyjnych, które EIT ma wspierać;
c) stabilność finansowa WWiI jest wątpliwa. Przedsiębiorstwa nie są wystarczająco zaangażowane w działalność 
WWiI, chociaż ich udział był niezbędnym warunkiem powodzenia EIT. Finansowanie z EIT koncentruje się w kilku 
krajach i obejmuje ograniczoną liczbę partnerów WWiI;
d) wskaźniki efektywności działania oraz procesy monitorowania i sprawozdawczości nie zapewniają miarodajne -
go obrazu rezultatów ani oddziaływania.
VII
Siedem lat po rozpoczęciu działalności EIT nadal nie jest w pełni operacyjnie niezależny od Komisji Europejskiej. 
Stanowi to przeszkodę w procesach decyzyjnych. Wbrew temu, co planowano, EIT nie jest instytutem nastawionym 
na wywieranie oddziaływania. Dokonując końcowej płatności dotacji nie bierze się pod uwagę w należytym stopniu 
wyników WWiI. Przed 2015 r. EIT rzadko nie akceptował kosztów z powodu braku wyników.
VIII
Nie jest jeszcze znane oddziaływanie działań naprawczych podejmowanych przez Komisję i EIT w 2015 r. Poniższe 
wnioski i zalecenia są nadal aktualne i wymagają podjęcia działań następczych.
IX
Jeśli EIT chce stać się instytutem o przełomowym znaczeniu dla innowacji, zgodnie z pierwotnymi założeniami, 
konieczne jest przeprowadzenie istotnych dostosowań ustawodawczych i operacyjnych, umożliwiających lepsze 
wspieranie potencjału innowacyjnego UE. Trybunał zaleca, aby:
1) Komisja przedłożyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek dotyczący zmienionej podstawy prawnej 
działania EIT, modyfikujący model finansowania z EIT;
2) umowa o udzielenie dotacji z EIT a) obejmowała okres dłuższy niż rok kalendarzowy i b) była podpisywana 
przed rozpoczęciem działań;
3) EIT zmodyfikował swoje podejście, nakierowując je na oddziaływanie społeczne i środowiskowe. W tym celu 
powinien on dążyć do większej niezależności oraz wykorzystać elastyczność, jaką oferuje podstawa prawna 
funkcjonowania programu „Horyzont 2020”. W szczególności powinien przyjąć szczegółowe zasady dostosowa -
ne do potrzeb partnerów WWiI. EIT powinien rozwiązać swoje problemy kadrowe, tak aby móc stale monitoro -
wać skuteczność WWiI;
4) EIT zastosował analizę oddziaływania. Powinien także usprawnić swoje procesy monitorowania 
i sprawozdawczości.
10
 Wstęp
1 Teoria przedstawiona 
w Zielonej księdze na rzecz 
innowacji, Komisja Europejska, 
1995.
Europejski paradoks – przykład grafenu
Grafen to materiał strukturalny oparty na węglu, odkryty w 2004 r. przez Andrieja Gejma, profesora fizyki na Uni -
wersytecie w Manchesterze. Ze względu na liczne niezwykłe właściwości (jest lżejszy od stali, lecz od niej wytrzy -
malszy, bardzo dobrze przewodzi ciepło i elektryczność) grafen odznacza się ogromnymi możliwościami wykorzy -
stania do różnorodnych zastosowań, od wysokowydajnych urządzeń elektronicznych po magazynowanie energii.Ramka 1Europa pozostaje w tyle pod względem innowacji
01 
Badania Komisji wykazały, że w UE brakuje kultury innowacji, dzięki której dobre 
pomysły mogłyby być w łatwy sposób przekształcane w nowe produkty i usłu -
gi. UE nie zdołała doprowadzić do tego, by swoją doskonałość w badaniach 
podstawowych przekształciła w innowacje rynkowe. W  ramce 1  przedstawiono 
przykład tego niepowodzenia, które zostało określone mianem „europejskiego 
paradoksu”1.
Źródło : www.sketchport.com , © Magicalhobo, 2014. Podlega licencji publicznej CC-BY (Creative Commons – 
uznanie autorstwa).
Od czasu jego odkrycia na całym świecie zgłoszono ponad 11 tys. patentów i wniosków patentowych związa -
nych z grafenem. Na Zjednoczone Królestwo przypada jednak tylko niecały 1% tej liczby, podczas gdy orga -
nizacje azjatyckie zgłosiły prawie dwie trzecie tych patentów i wniosków patentowych, jak wynika z danych 
przedstawionych przez Cambridge IP , brytyjską spółkę specjalizującą się w strategii technologicznej.
Źródło:  Sarah Gordon  „Red tape and cost lie behind Europe’s poor patent performance” (Biurokracja i koszty są przyczyną złej skuteczności 
Europy w zakresie patentów), Financial Times , grudzień 2014.
11 Wstęp 
2 Unia innowacji, inicjatywa 
w ramach strategii „Europa 
2020” ( http://ec.europa.eu/
research/innovation-union/
index_en.cfm ).
Definicja innowacji
Innowacja  to wdrożenie nowego lub znacznie ulepszonego produktu (wyrobu lub usługi) lub procesu, nowej 
metody marketingowej lub nowej metody organizacyjnej w praktyce gospodarczej, organizacji miejsca pracy 
lub stosunkach z otoczeniem. Minimalnym wymogiem zaistnienia innowacji jest, aby produkt, proces, metoda 
marketingowa lub metoda organizacyjna były nowe (lub znacznie udoskonalone) dla firmy.
Działalność innowacyjna  to całokształt działań naukowych, technicznych, organizacyjnych, finansowych 
i komercyjnych, które rzeczywiście prowadzą lub mają w zamierzeniu prowadzić do wdrażania innowacji. 
Działalność innowacyjna obejmuje także działalność badawczo-rozwojową (B+R), która nie jest bezpośrednio 
związana z tworzeniem konkretnej innowacji.
Źródło:  OECD / Wspólnoty Europejskie,  „Podręcznik Oslo – zasady gromadzenia i interpretacji danych dotyczących innowacji”, 2005.Ramka 202 
W celu uporania się z tym problemem UE dąży do tego, aby stać się gospodarką 
opartą na wiedzy, skoncentrowaną na ambitnych planach badań i innowacji. Stra -
tegia Unii Europejskiej przewiduje „stworzenie przyjaznego dla innowacji otocze -
nia, ułatwiającego przekształcanie wspaniałych pomysłów w produkty i usługi 
zapewniające […] wzrost gospodarczy i miejsca pracy”2. W  ramce 2  przedstawio -
no definicję innowacji, która istotnie jest kluczowym czynnikiem stymulującym 
wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy.
Modyfikacja polityki UE – ukierunkowanie 
na innowacje
03 
Niezdolność Europy do przekształcania wynalazków w nadające się do sprzeda -
ży dobra i usługi skłoniła UE do ponownego przeanalizowania swojej polityki 
badawczej. Polityka publiczna UE tradycyjnie skupiała się na badaniach pod -
stawowych3, w których ciekawość jest ważniejszą motywacją niż jakiekolwiek 
potencjalne zastosowanie rynkowe. Zgodnie z założeniem leżącym u jej podstaw 
badania podstawowe miały stanowić bodziec dla badań stosowanych, które z ko -
lei miały prowadzić do innowacyjności i komercjalizacji. W polityce tej zaniedby -
wano jednak często zdolność absorpcyjną rynku i potrzebę wsparcia innowacji 
w sektorze prywatnym.3 Głównymi beneficjentami 
poprzednich europejskich 
programów ramowych 
w zakresie badań i rozwoju 
byli badacze spoza sektora 
przedsiębiorstw (Ocena 
śródokresowa siódmego 
programu ramowego – 
sprawozdanie grupy 
ekspertów, 12 listopada 
2012 r.).
12 Wstęp 
4 Wspólne inicjatywy 
technologiczne wprowadzono 
w celu lepszego 
uwzględnienia potrzeb 
przemysłu w odnośnych 
dziedzinach badań. Są to 
niezależne organy UE 
z udziałem przemysłu i, 
w niektórych przypadkach, 
państw członkowskich.
5 Mechanizm finansowania 
oparty na podziale ryzyka 
uruchomiono w celu 
ułatwienia wykonawcom 
badań dostępu do 
finansowania dłużnego, 
zwłaszcza w przypadku 
inwestycji podwyższonego 
ryzyka w badania, rozwój 
technologiczny i innowacje.
6 Instrument na rzecz 
Wysokiego Wzrostu 
i Innowacji w MŚP 
funkcjonujący w ramach 
Programu na rzecz 
konkurencyjności i innowacji 
zapewnia kapitał wysokiego 
ryzyka dla innowacyjnych MŚP 
oraz MŚP o wysokim 
potencjale wzrostu.
7 Ograniczone zainteresowanie 
przedsiębiorstw ponoszeniem 
wydatków na badania i rozwój 
często wskazywane jest jako 
jeden z powodów słabych 
wyników UE. Według 
Eurostatu w 2012 r. działania 
badawczo-rozwojowe 
prowadzone w sektorze 
przedsiębiorstw odpowiadały 
1,30% PKB UE-28, podczas gdy 
w Japonii wskaźnik ten 
wynosił 2,49% (dane z 2010 r.), 
a w Stanach Zjednoczonych – 
1,83% (dane z 2011 r.).04 
Komisja Europejska położyła większy nacisk na koniec cyklu innowacji z myślą 
o wprowadzeniu rezultatów badań na rynek. W przeciwieństwie do poprzed -
nich programów „Horyzont 2020” (obecny program ramowy w zakresie badań 
naukowych i innowacji) bezpośrednio finansuje innowacje. Wprowadzono nowe 
instrumenty publiczne UE, takie jak partnerstwa publiczno-prywatne (np. wspól -
ne inicjatywy technologiczne4), systemy kredytów i gwarancji (np. mechanizm 
finansowania oparty na podziale ryzyka5) oraz kapitał wysokiego ryzyka (np. 
Instrument na rzecz Wysokiego Wzrostu i Innowacji w MŚP6) w celu wzmocnienia 
innowacyjności w Europie oraz dalszego zachęcania przedsiębiorstw do uczest -
nictwa w działaniach innowacyjnych7.
05 
Te innowacyjne inicjatywy UE jednakże w niewielkim stopniu uwzględniały 
powiązania między głównymi zainteresowanymi stronami należącymi do „trój -
kąta wiedzy” oraz interakcje między badaniami, edukacją i innowacyjnością 
(zob. rys. 1 ). Wzrost gospodarczy opiera się na szerszym, dobrze funkcjonującym 
„systemie wiedzy i innowacji”, w którym zasadnicze znaczenie mają produktywne 
interakcje między wszystkimi innowacyjnymi podmiotami. Lepsze zrozumienie 
tych stosunków w ramach trójkąta wiedzy stanowiło zachętę do przygotowania 
nowego systemu publicznego, mającego na celu wspieranie całego ekosystemu 
innowacji. Rys. 1Trójkąt wiedzy
Innowacje
Edukacja BadaniaNowe rynki
Nowe umiejętności Nowa wiedza
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.
13 Wstęp 
8 COM(2005) 24 final z dnia 
2 lutego 2005 r., „Wspólne 
działania na rzecz wzrostu 
gospodarczego 
i zatrudnienia – Nowy 
początek strategii lizbońskiej”.
9 Decyzja Parlamentu 
Europejskiego i Rady 
nr 1312/2013/UE z dnia 
11 grudnia 2013 r. w sprawie 
strategicznego planu 
innowacji Europejskiego 
Instytutu Innowacji 
i Technologii (EIT) – wkład EIT 
w bardziej innowacyjną 
Europę (Dz.U. L 347 
z 20.12.2013, s. 892).
10 Art. 3 rozporządzenia 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady (UE) nr 1292/2013 z dnia 
11 grudnia 2013 r. w sprawie 
zmiany rozporządzenia (WE) 
nr 294/2008 ustanawiającego 
Europejski Instytut Innowacji 
i Technologii (Dz.U. L 347 
z 20.12.2013, s. 174).
11 Program „Horyzont 2020” 
został ustanowiony 
rozporządzeniem nr 1291/2013 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady z dnia 11 grudnia 2013 r. 
(Dz.U. L 347 z 20.12.2013, 
s. 104). Jest on następcą 7PR 
i będzie realizowany w latach 
2014–2020, zaś jego budżet 
wynosi 77 mld euro.06 
Komisja przedstawiła „szeroko zakrojoną strategię innowacyjną dla Europy, ma -
jącą na celu przełożenie nakładów w wiedzę na produkty i usługi” oraz zapro -
ponowała utworzenie specjalnego podmiotu, „który przyciągnąłby najlepszych 
naukowców, najlepsze pomysły i firmy z całego świata”8 – w 2008 r. utworzono 
Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT).
Pierwotne logo EIT
Europejski Instytut Innowacji i Technologii
Misja i cel EIT
07 
EIT stawia sobie za cel eliminację luki między nastawionymi na badania uniwersy -
tetami a zorientowanymi rynkowo przedsiębiorstwami. Stosowana przez EIT kon -
cepcja zintegrowanego podejścia do trójkąta wiedzy stanowi wyjątkowy sposób 
promowania innowacji i przedsiębiorczości przez system publiczny UE. Ponadto 
przed EIT postawiono wyraźnie sformułowany cel jednoznacznego skupienia 
się na namacalnych rezultatach i konkretnych korzyściach dla społeczeństwa 
poprzez „przekładanie wyników badań naukowych na wartościowe produkty 
i usługi”9.
08 
EIT, którego budżet na lata 2008–2013 wynosił ponad 300 mln euro i dla które -
go na okres programowania 2014–2020 pierwotnie przeznaczono 2,7 mld euro, 
ma do odegrania istotną rolę w realizacji strategii „Europa 2020”, polegającą 
na „przyczynieniu się do zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Europie 
i zwiększenia konkurencyjności poprzez wzmocnienie potencjału innowacyjnego 
państw członkowskich i Unii w celu podjęcia głównych wyzwań, przed jakimi stoi 
europejskie społeczeństwo. EIT realizuje ten cel, wspierając synergię, współpracę 
i integrację obszarów szkolnictwa wyższego oraz innowacji i badań naukowych 
na najwyższym poziomie, w tym poprzez wspieranie przedsiębiorczości”10. EIT 
został włączony do obecnego programu ramowego w zakresie badań naukowych 
i innowacji „Horyzont 2020”11.
14 Wstęp 
Zasady działania
09 
EIT funkcjonuje jako zdecentralizowany organ UE pod nadzorem DG ds. Edukacji 
i Kultury Komisji Europejskiej. Jego centrala mieści się w Budapeszcie (EIT HQ). 
EIT nie jest ośrodkiem badawczym i nie wnosi bezpośredniego wkładu w finanso -
wanie poszczególnych projektów. Udziela natomiast dotacji wspólnotom wiedzy 
i innowacji (WWiI), zorganizowanym partnerstwom istniejących przedsiębiorstw, 
instytutów badawczych i uniwersytetów (partnerów WWiI). WWiI stanowią pod -
stawowy element działalności EIT oraz główny środek, za pomocą którego EIT 
ma osiągnąć postawione przed nim cele ( rys. 2  przedstawia ogólny zarys modelu 
działania EIT). Rys. 2Zarys modelu działania EIT
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.
Plan operacyjny
Sprawozdanie
z wyników
€ euro
€ € €
Partnerzy WWiI współpracują w ramach działań innowacyjnych Partner WWiI Partner WWiI Partner WWiIWWiI
Sieć:
– przedsiębiorstw 
– badań– edukacjiEIT
Budapeszt
15 Wstęp 
10 
WWiI powinny doprowadzać do tego, by wizja i polityka EIT znalazły przełoże -
nie na skuteczne działania. WWiI wybiera się w drodze procedury konkursowej, 
mając na względzie kwestie priorytetowe o dużym oddziaływaniu społecznym. 
EIT zdecydował o udzieleniu wsparcia finansowego na rzecz pięciu WWiI – zob. 
rys. 3 . Każdą WWiI reprezentuje niezależna organizacja – podmiot prawny WWiI – 
zawierająca umowy z EIT. Rys. 3Pięć WWiI wybranych i finansowanych przez EIT
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy/EIT.
uruchomione
w 2015 r.uruchomione
w 2010 r.
115Pobudzanie konkurencyjności, wzrostu gospodarczego
i atrakcyjności europejskiego sektora surowców poprzez radykalne
innowacje i przedsiębiorczośćEIT Raw Materials209Stymulowanie przedsiębiorczości i innowacji w zakresie zdrowego życia
i aktywnego starzenia się, zapewnienie najbardziej utalentowanym osobom
w Europie nowych możliwości i zasobów z korzyścią dla wszystkich obywateliEIT Health242Osiągnięcie pozycji głównej siły napędowej innowacji
i przedsiębiorczości w dziedzinie zrównoważonej energiiKIC InnoEnergy209Stwarzanie innowatorom możliwości działania w związku ze zmianą klimatu 
i kształtowania gospodarki światowejClimate-KIC115Wzmacnianie europejskiego przywództwa w dziedzinie innowacji ICT
 z myślą o wzroście gospodarczym i jakości życiaEIT DigitalLiczba partnerów WWiI Misja WWiI
16 Wstęp 
12 Nacisk na zastosowania 
biznesowe stanowi główną 
różnicę oimiędzy tymi 
projektami a tradycyjnymi 
projektami badawczymi 
opartymi na współpracy, 
takimi jak projekty zgłaszane 
w odpowiedzi na 
konkurencyjne zaproszenia do 
składania wniosków w ramach 
7PR.11 
W umowie o udzielenie dotacji EIT określono maksymalny roczny wkład finan -
sowy oraz zakres działań, które ma realizować WWiI w roku kalendarzowym, na 
który udzielono dotacji. Planowany zakres działań WWiI musi być zawarty w pla -
nie operacyjnym WWiI, załączonym do umowy o udzielenie dotacji. Te działania 
WWiI można dodatkowo podzielić na cztery główne kierunki działań:
i) edukacja,
ii) innowacyjne projekty,
iii) przedsiębiorczość,
iv) koszty administracyjne i inne koszty operacyjne WWiI.
12 
EIT finansuje Działania edukacyjne i szkoleniowe na poziomie studiów magi -
sterskich i doktoranckich, zaliczone do kierunku edukacji, koncentrując się na 
rozwijaniu umiejętności w dziedzinie przedsiębiorczości i innowacji. W ramach 
drugiego kierunku działań projekty innowacyjne są realizowane przez konsor -
cjum partnerów WWiI wybranych w drodze wewnętrznej procedury konkur -
sowej, zorganizowanej i zarządzanej przez podmiot prawny WWiI. Celem jest 
wyeliminowanie luki innowacyjnej między badaniami naukowymi a rynkiem 
poprzez finansowanie projektów związanych z działaniami w zakresie rozwoju 
przedsiębiorstw12. Działania zaliczone do kierunku przedsiębiorczości mają na 
celu wspieranie tworzenia przedsiębiorstw za pomocą inkubatorów oraz przy -
spieszanie rozwoju przedsiębiorstw poprzez wsparcie finansowe i techniczne 
na rzecz wzrostu przedsiębiorstw typu start-up . Jednym z głównych celów tych 
działań jest skrócenie czasu wprowadzenia na rynek dla nowych przedsiębiorstw 
poprzez działania demonstracyjne, ułatwianie działalności laboratoriów doświad -
czalnych oraz badania rynku.
13 
Czwarty kierunek działań obejmuje koszty związane z zarządzaniem WWiI oraz 
ich centrami kolokacji. Każda WWiI posiada lokalne centra kolokacji na terenie 
Europy (zob. załącznik I ). Stanowią one przestrzeń spotkań i współpracy, utwo -
rzoną z myślą o wdrażaniu innowacji na poziomie lokalnym.
17
 Zakres kontroli  
i podejście kontrolne
13 Mieszczących się w Grenoble 
(KIC InnoEnergy), Londynie 
(Climate-KIC i EIT Digital) oraz 
Sztokholmie (EIT Digital i KIC 
InnoEnergy).
14 WWiI przekazały ważne adresy 
e-mail tylko w odniesieniu do 
298 partnerów WWiI (spośród 
546), z których 113 wypełniło 
ankietę w całości, co 
odpowiada wskaźnikowi 
odpowiedzi wynoszącemu 
38%.14 
Celem kontroli przeprowadzonej przez Trybunał było dokonanie oceny, czy EIT 
stanowi skuteczne narzędzie wspierania innowacji w UE. W szczególności prze -
analizowano przesłanki utworzenia, koncepcję i wprowadzenie w życie EIT w celu 
ustalenia, czy ten nowy instrument zbliża się do osiągnięcia postawionego przed 
nim ogólnego celu, jakim jest wzmocnienie innowacyjności UE poprzez integra -
cję trójkąta wiedzy.
15 
Kontrola została przeprowadzona w okresie od grudnia 2014 r. do czerwca 2015 r. 
i objęła działalność WWiI i EIT z lat 2010–2014. W 2015 r. EIT podjął szereg ini -
cjatyw, które zostały opisane w pkt 96–103. Trybunał przeprowadził spotkania 
z przedstawicielami:
 ο DG ds. Edukacji i Kultury Komisji Europejskiej,
 ο centrali EIT (EIT HQ),
 ο trzech podmiotów prawnych WWiI,
 ο siedmiu partnerów WWiI,
 ο pięciu centrów kolokacji13.
16 
Partnerów WWiI wybrano na podstawie znaczenia finansowania, jakie otrzymali 
od EIT. Drugie zastosowane kryterium wyboru miało na celu zapewnienie, aby 
wśród objętych próbą partnerów WWiI znaleźli się przedstawiciele wszystkich 
WWiI uruchomionych w 2010 r. oraz wszystkich typów organizacji reprezentują -
cych trzy wierzchołki trójkąta wiedzy (tj. uniwersytetów, instytutów badawczych 
i przedsiębiorstw). Przegląd objął również próbę działań WWiI finansowanych 
przez EIT.
17 
Uzupełnienie podejścia kontrolnego stanowiły:
 ο internetowa ankieta przeprowadzona w celu poznania opinii partnerów 
WWiI14,
 ο analiza ilościowa kosztów zgłoszonych przez WWiI za okres 2010–2014,
 ο przegląd literatury naukowej poświęconej innowacjom i EIT,
 ο analiza inicjatyw podejmowanych przez EIT i Komisję podczas kontroli i po jej 
przeprowadzeniu.
18 
Przed kontrolą zorganizowano panel głównych zainteresowanych stron w celu 
lepszego zrozumienia najważniejszych wyzwań stojących przed EIT. Jako źródło 
informacji wykorzystano także dane i wnioski z przeprowadzanego przez Trybu -
nał dorocznego badania sprawozdań finansowych EIT.
18
 Uwagi
EIT działa w oparciu o uzasadnione przesłanki
19 
Zainteresowane strony oraz większość partnerów WWiI, którzy wypełnili ankietę, 
są zdania, że głównymi przeszkodami dla rozwoju innowacji są, w kolejności ich 
znaczenia dla respondentów (zob. rys. 4 ):Rys. 4Główne przeszkody dla rozwoju innowacji według 
respondentów
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.64%77%79%83%90%Odsetek zgadzających się respondentów 
Niewystarczające inwestycje szkolnictwa 
wyższego i sektora prywatnego
w działania innowacyjne Ograniczone zaangażowanie biznesu w rozwój 
kursów edukacyjnych oferowanych
przez szkolnictwo wyższe Trudny dostęp do /f_inansowania Nacisk na otrzymanie natychmiastowego 
zwrotu /f_inansowego Bariery administracyjne i prawne 
100% 80% 60% 40% 20% 0%
20 
Wśród pozostałych zgłoszonych przeszkód dla rozwoju innowacji w UE znala -
zły się: zbyt duża liczba różnych publicznych mechanizmów finansowania oraz 
odmienne przepisy dotyczące każdego z nich, co osłabia ogólną skuteczność 
publicznych systemów wsparcia; nadmierne rozdrobnienie wysiłku badawczego 
na terenie UE, prowadzące do powielania kosztów; brak wspólnych strategii i/lub 
synergii programów UE z innymi wspierającymi innowacje programami unijny -
mi, krajowymi i lokalnymi; istnienie różnych systemów prawnych na poziomie 
krajowym, ograniczające innowacje transgraniczne; brak efektywnego rynku 
wewnętrznego UE, dodatkowo utrudniający komercjalizację nowych produktów/
usług w innych krajach UE.
19 Uwagi 
21 
Prawie 80% respondentów zgodziło się co do tego, że systemy publiczne wspie -
rające innowacje nie są wystarczająco nastawione na zastosowania rynkowe. 
Pogląd ten znalazł również potwierdzenie w wywiadach. Zdaniem 66% respon -
dentów cele EIT są istotne w procesie przezwyciężania głównych przeszkód 
utrudniających innowacje w Europie (cele EIT przedstawiono w  załączniku II ). 
Wszystkie podmioty, które wzięły udział w konsultacjach, potwierdziły powody 
i potrzebę ustanowienia nowego instrumentu UE (EIT), różniącego się od istnieją -
cych obecnie.
22 
Niedoskonałości rynku, którym EIT ma przeciwdziałać (zob. rys. 5 ) to uchybienia 
strukturalne utrudniające innowacje i w rezultacie stanowiące przeszkodę dla 
wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Rozwój kultury przedsiębior -
czości jest niewystarczający. Brak komercjalizacji rezultatów oraz niski poziom 
współpracy między nastawionymi na badania uniwersytetami i zorientowanymi 
rynkowo spółkami uznaje się często za główne powody, dla których Europa nie 
osiąga wystarczających wyników pod względem innowacji. Szkolnictwo wyż -
sze nie koncentruje się w wystarczającym stopniu na wspieraniu innowatorów 
i przedsiębiorców. Powinno ono uwzględnić innowacje i umiejętności w zakresie 
przedsiębiorczości w programach kształcenia. Rys. 5Niedoskonałości rynku, którym ma przeciwdziałać EIT
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.Niewystarczające 
przyciąganie/
zatrzymywanie 
talentów Brak komercjalizacji 
wyników badań 
Mała ilość zasobów,
w tym zasobów ludzkich Słabe wyniki sektora badań 
pod względem generowania 
wartości społecznej
i gospodarczej 
Zbyt małe 
inwestycje prywatne 
w badania i rozwójBrak
kultury
przedsiębiorczościPrzeszkody
we współpracy
w trójkącie wiedzySŁABOŚCI STRUKTURALNE Niezdolność do zapewnienia nowych usług, produktów i procesówSłaby wzrost gospodarczy i mała liczba nowych miejsc pracy 
20 Uwagi 
15 W latach 2010–2014 kierunek 
działań dotyczący projektów 
innowacyjnych pochłaniał 
42% finansowanych przez EIT 
kosztów działalności, kierunek 
przedsiębiorczości – 22%, 
edukacji – 14%, zaś pozostałe 
koszty stanowiły 22% (zob. pkt 
11–13). Należy zaznaczyć, że 
między WWiI występują 
poważne rozbieżności 
metodologiczne pod 
względem pomiaru innych 
kosztów, na które składają się 
głównie koszty 
administracyjne i ogólne.23 
EIT dąży zatem do tego, aby traktować jako priorytet transfer działalności eduka -
cyjnej na poziomie szkół wyższych, badawczej oraz innowacyjnej do kręgów go -
spodarczych i zastosowań komercyjnych. Koncepcja funkcjonowania EIT opiera 
się wprawdzie na uzasadnionych przesłankach, musi on jednak jeszcze osiągnąć 
pożądane efekty.
Niektóre z kluczowych elementów nie zostały 
odpowiednio opracowane
24 
Według pierwotnej koncepcji EIT miał być innowacyjnym systemem publicznym. 
Model EIT wprowadził specyficzne cechy, których nie posiada żaden inny instru -
ment UE wspierający innowacje. Wyjątkowa jest na przykład jego zdolność do 
wspierania całego ekosystemu innowacyjnego, od edukacji przez przedsiębior -
stwa typu start-up  po innowacyjne projekty prowadzone przez wielu partnerów 
WWiI. Niezależność WWiI to kolejna cecha modelu EIT szczególnie ceniona przez 
jego partnerów. Niemniej jednak niektóre z kluczowych elementów modelu EIT 
nie zostały należycie opracowane, w efekcie czego nie zapewniają one skutecz -
ności ani przełomowości tego systemu publicznego.
Trójkąt wiedzy nie znajduje stosownego odzwierciedlenia na 
poziomie Komisji
25 
Początkowo dążenie do ustanowienia EIT opierało się na założeniu, że najsłab -
szym ogniwem integracji w trójkącie wiedzy jest powiązanie sektora szkolnictwa 
wyższego z kręgami biznesu. W związku z tym odpowiedzialność za EIT powie -
rzono DG ds. Edukacji i Kultury, mającej duże doświadczenie w dziedzinie progra -
mów edukacyjnych. W ten sposób DG ds. Edukacji i Kultury objęła wiodącą rolę 
w Komisji, np. jako jej obserwator w Radzie Zarządzającej EIT.
26 
Kierunki działania w zakresie innowacji i przedsiębiorczości, obecnie pochła -
niające większość finansowania z EIT, wymagają zapewnienia bezpośredniego 
dostępu do wiedzy specjalistycznej15. Aby było to możliwe, EIT powinien mieć 
regularny dostęp do specjalistycznej wiedzy DG ds. Badań Naukowych i Innowa -
cji oraz DG ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP . DG ds. 
Badań Naukowych i Innowacji dysponuje cennym doświadczeniem w zarządza -
niu projektami badawczymi i innowacyjnymi, zaś DG ds. Rynku Wewnętrznego, 
Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP posiada wiedzę specjalistyczną w zakresie 
tworzenia nowych przedsiębiorstw. W dyrekcjach tych nie ma jednak jednostek 
odpowiedzialnych za sprawy EIT, a Trybunał uzyskał niewiele dowodów aktywne -
go zaangażowania tych dyrekcji.
21 Uwagi 
Oparcie finansowania z EIT na działaniach uzupełniających 
było efektem niewłaściwie opracowanej koncepcji
27 
Działania innowacyjne prowadzone przez partnerów WWiI podzielono na dwie 
kategorie:
a) działania finansowane w maksymalnie 100% przez EIT,
b) działania uzupełniające WWiI, które nie są finansowane przez EIT.
Rozróżnienie między tymi dwoma typami działań ma podstawowe znaczenie dla 
modelu finansowania z EIT, gdyż decyduje o pułapie wsparcia ze strony EIT. Finan -
sowanie z EIT może maksymalnie obejmować jedynie 25% całości kosztów WWiI 
(tj. sumy kosztów działań finansowanych przez EIT oraz niefinansowanych przez EIT– 
ten złożony model przedstawiono na rys. 6 ).Rys. 6Model finansowania z EIT
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.działania ﬁnansowanieDziałania ﬁnansowane przez EIT Działania uzupełniające WWiI 
Maks. 25% Min. 75%
Finansowanie
EIT
(maks. 25% wszystkich
kosztów)WspółﬁnansowanieFinansowanie uzupełniające 
(w tym inne UE)
Finansowanie inne niż EIT
(min. 75% wszystkich kosztów)
Budżet WWiIDziałania WWiI
22 Uwagi 
28 
W latach 2010–2014 EIT przekazał trzem WWiI 460 mln euro. W ten sposób po -
mógł w sfinansowaniu działań innowacyjnych o wartości 540 mln euro. Wartość 
zgłoszonych działań uzupełniających WWiI wyniosła 2 043 mln euro (z czego 10% 
zostało sfinansowane z programów unijnych innych niż EIT, takich jak „wspól -
ne projekty” w 7PR, systemy finansowania ERBN, projekty wspólnych inicjatyw 
technologicznych itd., zaś 23% – z innych krajowych lub regionalnych systemów 
publicznych) – zob. rys. 7 .Rys. 7Wkład EIT w działalność WWiI w latach 2010–2014
Źródło : EIT .
Działania /f_inansowane przez EIT
540 mln euro
(21%)
Działania uzupełniające WWiI 
2 043 mln euro (79%)Zainwestowane460 mln euroWkład EIT (2010–2014)
23 Uwagi 
16 Kontrolami zajmują się EIT, 
prywatni audytorzy 
zewnętrzni i Trybunał 
Obrachunkowy.29 
Działania uzupełniające EIT zostały niewystarczająco sprecyzowane. Ten brak jas-
nej definicji przysporzył trudności operacyjnych partnerom WWiI, którzy inaczej 
niż EIT rozumieli, jakie działania mogą być zgłaszane jako działania uzupełniające 
WWiI oraz jak należy je zgłaszać. Kwestia ta została poruszona w 2012 r. przez jed -
ną z WWiI w sprawozdaniu z wyników: „niedoprecyzowana definicja finansowa -
nia uzupełniającego utrudnia niektórym partnerom pełne zaangażowanie i pełne 
zgłoszenie uzupełniającego wkładu, który faktycznie wnoszą”.
30 
Działania uzupełniające WWiI nie zostały prawnie zdefiniowane do czasu pod -
pisania umów o udzielenie dotacji na 2014 r. między WWiI a EIT na początku 
czwartego roku działalności WWiI. Jednakże nawet ta definicja była przydatna 
w ograniczonym stopniu, gdyż działania uzupełniające opisano po prostu jako 
„działania […] prowadzone przez […] partnerów WWiI […] koncentrujące się 
głównie na działalności [którą WWiI muszą prowadzić w celu wykonania swojej 
misji]”. W wytycznych EIT z 2014 r. „Zasady finansowania, monitorowania i oceny 
działalności WWiI” wyjaśniono, że takie działania muszą mieć „jasny związek z co 
najmniej jednym [działaniem finansowanym przez EIT] i nie mogą być finanso -
wane z wkładu EIT”. Stwierdzono tam również, że koszty tych działań muszą być 
„proporcjonalne do kosztu [działania finansowanego przez EIT] lub oczekiwane -
go oddziaływania pod względem realizacji misji WWiI”.
31 
Zasada proporcjonalności została wprowadzona przez EIT w 2014 r. w celu prze -
ciwdziałania i zapobiegania występowaniu nadmiernie rozbudowanych dzia -
łań uzupełniających WWiI. Niemniej ocena, czy w przypadku danego działania 
uzupełniającego spełnione jest kryterium „proporcjonalności”, pozostaje wyzwa -
niem, gdyż nie wydano żadnych dodatkowych wytycznych, a EIT nie wprowadził 
żadnego specjalnego mechanizmu systematycznego badania proporcjonalności. 
W efekcie w trakcie przeglądu działań uzupełniających WWiI za lata 2010–2014 
EIT nie odrzucił żadnych kosztów ze względu na ich „nieproporcjonalność”.
32 
W cyklach planów operacyjnych sprzed 2016 r. kryteria „posiadania jasnego po -
wiązania” i „proporcjonalności” podlegały różnym interpretacjom. Doprowadziło 
to do rozbieżności między partnerami WWiI, EIT oraz podmiotami sprawdzający -
mi zestawienia kosztów16 co do tego, czy powiązane koszty można uwzględnić 
przy obliczaniu maksymalnego wkładu EIT (zob. np. ramka 3 ). Jest to nieko -
rzystne dla partnerów WWiI, gdyż odrzucenie kosztów skutkuje zmniejszeniem 
wkładu finansowego EIT.
24 Uwagi 
17 „Często zadawane pytania 
dotyczące WWiI” – EIT (2010).Przykład działania uzupełniającego WWiI mającego mniej niż „jasne powiązanie” 
z działaniem finansowanym przez EIT
W 2013 r. partner WWiI zgłosił jedno działanie uzupełniające WWiI o wartości 188 mln euro. Zgodnie ze 
sprawozdaniem finansowym działanie to było związane z finansowanym przez EIT projektem innowacyjnym 
o wartości 4,5 mln euro – co daje stosunek kosztów 42:1. Wartość tego działania uzupełniającego WWiI wy -
starczyłaby do wsparcia całego wkładu EIT za 2013 r. na rzecz odnośnego wkładu WWiI. W celu uzasadnienia 
powiązania przedstawiono krótki dokument, w którym wyjaśniono, że partner zaangażowany jest w wiele 
działań WWiI obejmujących programy z zakresu edukacji i tworzenia przedsiębiorstw.
Brak jest jednak przekonujących dowodów na istnienie „jasnego powiązania” między celem poniesionych 
kosztów w kwocie 188 mln euro a wycenionym na 4,5 mln euro projektem innowacyjnym realizowanym przez 
innych partnerów WWiI.Ramka 3
33 
Pomiary oraz sprawozdawczość dotyczące działań uzupełniających WWiI nie 
mają zasadniczego znaczenia dla osiągnięcia celów EIT, a jedynie działania finan -
sowane przez EIT „są działaniami, dzięki którym WWiI jest WWiI”17. Celem dota -
cji jest wsparcie działań finansowanych przez EIT, nie zaś 25% całości kosztów 
poniesionych przez WWiI. Wyłączenie działań uzupełniających WWiI jako warun -
ków finansowania nie wpłynęłoby na wynik, ponieważ WWiI nadal prowadziłyby 
działania finansowane przez EIT.
Domniemany efekt dźwigni finansowej nie został wykazany 
i nie wydaje się prawdopodobny
34 
Włączenie działań uzupełniających WWiI do modelu finansowania z EIT wyko -
rzystano do wykazania jego efektu dźwigni finansowej. W programie „Horyzont 
2020” przewiduje się, że „podejście EIT do finansowania będzie ściśle powiązane 
z mocnym efektem dźwigni […]”. W sprawozdaniu rocznym EIT za 2013 r. stwier -
dza się wystąpienie „współczynnika dźwigni finansowej wynoszącego 4 – ponad 
80% łącznego budżetu WWiI pochodzi ze źródeł zewnętrznych, a każde euro 
zainwestowane z budżetu UE skutkuje większą inwestycją z innego źródła”. 
W 2013 r. Komisja wskazała jako wskaźnik wykonania „wzmocniony efekt dźwigni 
finansowej osiągany przez EIT w stosunku do prywatnych i innych publicznych 
źródeł finansowania”.
25 Uwagi 
Efekt dźwigni finansowej nie może wynikać z działań zgłoszonych wstecznie
Partnerzy WWiI mogą zgłaszać koszty poniesione w związku z poprzednimi projektami wspólnymi UE realizo -
wanymi w latach 2010–2013 jako koszty działań uzupełniających WWiI w stosunku do finansowanych przez EIT 
działań mających miejsce w 2014 r. Decyzja o realizacji projektu w ramach 7PR podjęta w 2010 r. była jednak 
niezależna od wyrażonej w 2014 r. przez EIT zgody na finansowanie powiązanego działania – w tym przypad -
ku nie występuje zatem efekt dźwigni finansowej.
Przykład działań uzupełniających WWiI niemających charakteru dodatkowego
Partnerzy WWiI zgłaszali koszty udziału w kursach studentów spoza EIT, w których uczestniczyli także stu -
denci EIT, jako koszty działań uzupełniających WWiI. Nie są to dodatkowe koszty, gdyż takie kursy są częścią 
standardowego programu kształcenia na uniwersytecie.Ramka 4 Ramka 535 
Domniemany efekt dźwigni finansowej EIT wynoszący 4 opiera się na założeniu, 
że wszystkie działania uzupełniające WWiI zgłaszane przez partnerów WWiI są 
dodatkowe, tj. inicjowane przez interwencję EIT. Jest to nierealistyczna hipoteza, 
ponieważ EIT pozwolił WWiI na zgłaszanie działań uzupełniających WWiI z mocą 
wsteczną: – koszty poniesione w związku z wcześniejszym działaniem uzupeł -
niającym WWiI można zgłosić w bieżącym roku sprawozdawczym w związku 
z odnoś  nym działaniem finansowanym przez EIT.
36 
Takie wstecznie zgłaszane działania uzupełniające WWiI nie są dodatkowe, gdyż 
zostały podjęte przez partnerów WWiI bez wsparcia EIT (przykład przedstawio -
no w  ramce 4 ). Zgłaszane wstecznie działania uzupełniające WWiI odpowiadają 
kwocie 450 mln euro (22%) z całości działań uzupełniających WWiI za okres 
2010–2014.
37 
Ponadto partnerzy WWiI wnoszą wkład w budżety WWiI głównie „w naturze”, 
a nie w gotówce; istnieje zatem nieodłączne ryzyko, że partnerzy WWiI robią 
to, co i tak by robili (efekt deadweight ), zgłaszając koszty jako związane z działa -
niami uzupełniającymi WWiI wnoszącymi wkład w EIT. Partnerzy WWiI oraz trzy 
podmioty prawne WWiI, z którymi przeprowadzono wywiady podczas kontro -
li, potwierdzili, że większość działań uzupełniających WWiI nie ma charakteru 
dodatkowego – zostałyby także zrealizowane, gdyby EIT nie istniał. Wykazał to 
przeprowadzony przez Trybunał przegląd wszystkich działań uzupełniających 
WWiI o wartości przekraczającej 2 mln euro.
26 Uwagi 
18 W art. 6 ust. 2 zmienionego 
rozporządzenia 
ustanawiającego EIT stwierdza 
się, że „WWiI dysponują 
znaczną ogólną niezależnością 
w zakresie definiowania swojej 
organizacji wewnętrznej 
i składu, a także dokładnego 
harmonogramu i metod 
działania. W szczególności 
WWiI […] tworzą strategie 
w celu zapewnienia 
równowagi finansowej.”
19 Art. 7b zmienionego 
rozporządzenia 
ustanawiającego EIT stanowi: 
„[…] okres funkcjonowania 
WWiI zazwyczaj wynosi od 
siedmiu do piętnastu lat”.
20 EIT wyraźnie zakomunikował 
to WWiI w 2015 r.Wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI) prawdopodobnie 
nie osiągną stabilności finansowej
38 
WWiI mają tworzyć strategie umożliwiające im osiągnięcie stabilności finanso -
wej18, chociaż w długiej perspektywie czasowej cel ten nie odpowiada oczeki -
wanemu czasowi funkcjonowania WWiI (7–15 lat) opisanemu w rozporządzeniu 
ustanawiającym EIT19. Ze względu na ten brak konsekwencji w zakresie prawo -
dawstwa przyjmuje się powszechnie20, że wkład finansowy EIT powinien w za -
sadzie ustać po upływie okresu wynoszącego maksymalnie 15 lat, lecz WWiI 
powinny funkcjonować dalej.
39 
Zdaniem partnerów WWiI oraz trzech podmiotów prawnych WWiI nie jest 
prawdopodobne, aby po 15 latach WWiI stały się finansowo niezależne. W latach 
2010–2014 dochody zadeklarowała tylko jedna WWiI (400 tys. euro), natomiast EIT 
przekazał na rzecz WWiI ponad 460 mln euro. Dwie trzecie respondentów, którzy 
wzięli udział w ankiecie Trybunału, nie uważa za prawdopodobne, aby WWiI stały 
się finansowo niezależne w długiej perspektywie czasowej.
Fundacja EIT (EITF) nie zdołała pozyskać dodatkowych 
funduszy
40 
W sprawozdaniu rocznym EIT za 2010 r. poinformowano o utworzeniu EITF, która 
„będzie służyć jako instrument do pozyskiwania i kierowania środków na działa -
nia EIT niewchodzące w zakres jego regularnego finansowania […] W ten sposób 
Fundacja będzie odgrywać kluczową rolę pod względem zarówno zabezpiecze -
nia stabilności finansowej i niezależności EIT, jak też wzmacniania jego oddziały -
wania społecznego”. Fundacja nigdy nie pozyskała żadnych znacznych środków 
i została zamknięta w 2014 r.
Coroczny proces zawierania umów o udzielenie dotacji nie 
daje WWiI odpowiedniej zachęty do działań innowacyjnych
41 
Plan operacyjny WWiI, załączany do umowy o udzielenie dotacji, to kompleksowy 
dokument przedstawiający sposób wyboru zestawu planowanych działań WWiI 
na dany rok kalendarzowy, ich opis i zasady zarządzania nimi. EIT wydaje wytycz -
ne objaśniające wymogi dotyczące planu operacyjnego pod względem struktury, 
zawartości i stopnia szczegółowości.
27 Uwagi 
42 
Plan operacyjny WWiI jest raczej rocznym programem prac, w którym nacisk po -
łożono na działania prowadzone w krótkim terminie. Projekt planu operacyjnego 
na nadchodzący rok musi zostać przedłożony EIT co najmniej z końcem września 
roku N−1 – harmonogram dotyczący zawarcia umowy o udzielenie dotacji i przy -
gotowania odnośnego planu operacyjnego przedstawiono na rys. 8 . Aby WWiI 
dotrzymała tego terminu, partnerzy WWiI muszą do końca drugiego kwartału 
określić wszystkie działania innowacyjne, które chcą przeprowadzić w kolejnym 
roku, oraz ich koszty. W związku z tym partnerzy WWiI muszą dokładnie prze -
widzieć z wyprzedzeniem co najmniej sześciu miesięcy działania innowacyjne, 
które będą prowadzić w kolejnym roku kalendarzowym. W kierunku działania 
obejmującym projekty innowacyjne potrzebny jest dodatkowy okres trzech 
miesięcy na zorganizowanie wewnętrznej procedury konkursowej dotyczącej 
projektów. Mimo to WWiI mogą zmieniać swoje plany operacyjne w ciągu roku, 
tak aby objęły one nowe projekty innowacyjne, co od strony formalnej wymaga 
przyjęcia zmiany rocznej umowy o dotację. Rys. 8Harmonogram zawierania umowy o udzielenie dotacji, przygotowania 
odnośnego planu operacyjnego WWiI oraz oceny sprawozdania z wyników WWiI
Źródło:  EIT – „Zasady finansowania, monitorowania i oceny działań WWiI”.Rok 
N+1Rok NRok 
N-1
KoniecPoczątekDecyzja EIT 
o kwocie 
ﬁnansowania
na rok NPrzedłożenie 
projektu planu 
operacyjnego WWiI 
na rok NIV kw. III kw. II kw. I kw.
Kryteria 
ﬁnansowania EIT 
dla roku N
Kontrola ex post sprawozdania WWiI za rok NDokonana przez EIT
ocena sprawozdania 
WWiI za rok NPrzedłożenie 
sprawozdania 
WWiI za rok NRealizacja planu operacyjnego WWiI na rok NZawarcie umowy 
dotacji na rok N
28 Uwagi 
21 Rozporządzenie Parlamentu 
Europejskiego i Rady (WE) 
nr 294/2008 z dnia 11 marca 
2008 r. ustanawiające 
Europejski Instytut Innowacji 
i Technologii (Dz.U. L 97 
z 9.4.2008, s. 1).
22 O udzieleniu rocznej dotacji 
decyduje częściowo 
procedura konkurencyjna 
między WWiI. W ten sposób 
przydzielono 40% całego 
wkładu EIT na rzecz WWiI 
w 2015 r. Udział ten powinien 
rosnąć z biegiem lat.
Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)23 i jego oddziaływanie 
na budżet EIT
W listopadzie 2014 r. Komisja Europejska wprowadziła w życie plan inwestycyjny dla Europy mający na celu 
pobudzenie wzrostu gospodarczego i inwestycji w UE. Zaproponowała w nim utworzenie Europejskiego Fun -
duszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) działającego w ramach EBI oraz finansowanego wspólnie przez 
UE i EBI.
Rozporządzenie ustanawiające EFIS ograniczyło wkład UE na rzecz EIT o 12%, z 2,711 do 2,383 mld euro na 
siedmioletni okres 2014–2020. Budżet EIT na 2016 r. zostanie zmniejszony z 336 mln euro (pierwotnie przewi -
dzianych w programie „Horyzont 2020”) do jedynie 285 mln euro (–15%). Spowoduje to, że EIT będzie finanso -
wał mniej działań innowacyjnych. W połączeniu z przyznaniem finansowania na zasadzie konkurencji pro -
wadzi to do powstania dodatkowej niepewności dla WWiI, które muszą wybierać projekty i przygotowywać 
plany operacyjne, nie mając jasnego obrazu finansowania dostępnego na kolejny rok/kolejne lata.
WWiI mogą korzystać w sposób pośredni ze środków EFIS, co częściowo zrównoważy ograniczenia budżetu EIT.
23 Opinia nr 4/2015 dotycząca wniosku w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz 
Inwestycji Strategicznych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 ( http://eca.europa.eu ).Ramka 643 
Strategia WWiI powinna „opiera[ć] się na wspólnym średnio- i długookresowym 
planowaniu innowacji z myślą o wypełnieniu zadań stojących przed EIT […]”21. 
Niemniej umowa o udzielenie dotacji zawarta między EIT a podmiotem prawnym 
WWiI określa tylko wkład finansowy EIT na jeden rok kalendarzowy. Zapewnia -
ne jest w ten sposób tylko finansowanie z EIT na pokrycie kosztów zgłaszanych 
w trybie rocznym. Przyszłe finansowanie zależy od dostępności budżetu EIT, któ -
ry jest zależny od wprowadzenia EFIS – zob. ramka 6 , oraz od wyników przyzna -
nia finansowania na zasadach konkurencji między WWiI22.
44 
Trybunał wspiera wprawdzie przyznawanie finansowania na zasadach kon -
kurencji, utrzymuje się jednak problem terminowości. Ponieważ o przydziale 
finansowania na zasadach konkurencji decyduje Rada Zarządzająca EIT na swoim 
grudniowym posiedzeniu, wyniki tego procesu nie są znane do końca roku. 
Z tego względu partnerzy WWiI borykają się z problemem braku pewności, gdyż 
niektóre projekty są wstrzymywane do czasu wyjaśnienia, czy dostępne będzie 
finansowanie.
29 Uwagi 
45 
Ta krótkoterminowa wizja w zakresie planowania operacyjnego i finansowego 
nie odpowiada horyzontowi czasowemu działań innowacyjnych podejmowanych 
przez WWiI. Wszyscy partnerzy WWiI objęci kontrolami Trybunału wskazywali 
zasadę jednoroczności jako główną przeszkodę we wspieraniu innowacji w dłu -
gim terminie.
46 
Kierunek działania dotyczący edukacji obejmuje głównie programy studiów 
magisterskich i doktoranckich. W przypadku tych programów edukacyjnych 
oczekiwane ramy czasowe wynoszą, odpowiednio, dwa i cztery lata. Dla partne -
rów WWiI z dziedziny szkolnictwa wyższego ryzykowne jest zatem podpisywanie 
wieloletnich umów ze studentami EIT, ponieważ brak jest pewności prawnej 
w odniesieniu do finansowania, które otrzymają w nadchodzących latach. Stano -
wi to problem szczególnie dla organizacji publicznych (przede wszystkim uni -
wersytetów i instytutów badawczych), które muszą przestrzegać ścisłych zasad 
finansowych określonych właściwymi przepisami krajowymi.
47 
Coroczny proces przydzielania dotacji jest także poważną przeszkodą w plano -
waniu i koordynacji wieloletnich projektów innowacyjnych w zakresie kierunków 
działań dotyczących innowacji. Niektóre WWiI wprowadziły specjalne działania 
z myślą o długoterminowych projektach z finansowaniem w zasadzie gwaranto -
wanym na cały czas ich trwania (a także przegląd śródokresowy służący usta -
leniu, czy finansowany projekt jest opłacalny i czy może mieć oddziaływanie 
komercyjne – negatywny wynik przeglądu śródokresowego prowadziłby do 
zaprzestania finansowania przedsięwzięcia). Ponieważ jednak wkład finansowy 
EIT ustalany jest tylko na jeden rok, ryzyko finansowe dotyczące kolejnych lat 
ponoszą partnerzy WWiI – ze względu na brak finansowania konieczne może być 
wstrzymanie lub zarzucenie niektórych projektów WWiI.
48 
Dotacje UE na wspólne projekty badawcze udzielane są natomiast na okresy wie -
loletnie, np. dotacje w ramach działań „Maria Skłodowska-Curie” oferują bada -
czom gwarantowane finansowanie na okresy dłuższe niż 12 miesięcy.
49 
W okresie 2011–2014 umowy o udzielenie dotacji podpisywano średnio trzy 
miesiące po rozpoczęciu roku kalendarzowego. Podpisanie umów o udzielenie 
dotacji na 2015 r. opóźniło się do czerwca 2015 r. Działania podejmowane przez 
WWiI po dniu 1 stycznia nie są objęte umową prawną do czasu podpisania nowej 
rocznej umowy o udzielenie dotacji. Późne podpisanie umowy skutkuje luką 
w procesie innowacji, gdyż niektórzy partnerzy nie chcą podejmować prawnego 
i finansowego ryzyka angażowania zasobów do czasu zawarcia umowy o udziele -
nie dotacji.
30 Uwagi 
24 Decyzja nr 1312/2013.
Kluczowe wskaźniki efektywności działania
Stosowane są trzy typy kluczowych wskaźników efektywności działania:
1. Podstawowe kluczowe wskaźniki efektywności działania EIT  – jest sześć wskaźników tego typu: atrak -
cyjność programów edukacyjnych; liczba nowych absolwentów; liczba wyłonionych koncepcji bizneso -
wych; liczba utworzonych przedsiębiorstw typu start-up  lub spin-off ; transfer/przyjęcie wiedzy; nowe lub 
usprawnione produkty/usługi/procesy wprowadzone na rynek. Za pomocą tych wskaźników mierzy się 
postępy w celu przyznania finansowania na zasadach konkurencji.
2. Specjalne kluczowe wskaźniki efektywności działania EIT  – służą do pomiaru własnych działań EIT, mo -
nitorowania jego efektywności operacyjnej za pomocą takich parametrów, jak terminy finalizacji umów 
o udzielenie dotacji, przyjęcia sprawozdań i dokonania płatności, odsetek sformalizowanych procesów 
i poziom zadowolenia z EIT.
3. Kluczowe wskaźniki efektywności działań dotyczące poszczególnych WWiI  – opracowywane są przez 
same WWiI.Ramka 750 
Późne podpisanie rocznej umowy o udzielenie dotacji opóźnia także wypłatę 
przez EIT płatności zaliczkowych na rzecz WWiI, która powinna następić w ciągu 
30 dni od wejścia w życie takiej umowy. Tylko wówczas WWiI mogą przekazać 
środki poszczególnym partnerom. Wszystkie wcześniejsze wydatki muszą zatem 
pokryć sami partnerzy. Wszystkie koszty przekraczające kwotę otrzymanej płat -
ności zaliczkowej (do 50%) są refundowane przez EIT dopiero w ramach końcowej 
płatności w drugiej połowie kolejnego roku.
Istniejące kluczowe wskaźniki efektywności działania nie są 
dostosowane do celów skutecznego monitorowania
51 
Według SPI24 EIT powinien „stworzy[ć] – we współpracy z Komisją i WWiI – kom -
pleksowy system monitorowania wkładu EIT do programu „Horyzont 2020”, 
oddziaływania EIT uzyskiwanego poprzez jego własną działalność i działalność 
WWiI oraz wyników WWiI”. System ten nie został jeszcze wprowadzony w życie.
52 
Podstawowe kluczowe wskaźniki efektywności działań EIT (zob. ramka 7 ) nie są 
jasno zdefiniowane i nie były spójne w czasie (definicja absolwentów, koncepcja 
transferu technologii i przyjęcia wiedzy, pojęcie wyłonionych koncepcji itp.). 
W ramce 8  przedstawiono przykład niejasnej definicji kluczowego wskaźnika 
efektywności działań. Utrudnia to sprawozdawczość z wyników, zwłaszcza gdy 
definicje wskaźników zmieniają się w środku roku kalendarzowego i konieczne 
jest wsteczne dostosowanie.
31 Uwagi 
25 Pkt 6.31 Monitorowanie 
postępu i wyników – Ocena 
zewnętrzna Europejskiego 
Instytutu Innowacji 
i Technologii – umowa 
ramowa dotycząca oceny 
i usług pokrewnych (EAC 
03/06), maj 2011 r.
26 COM(2006) 77 final z dnia 
22 lutego 2006 r. „Wdrażanie 
odnowionego partnerstwa na 
rzecz wzrostu gospodarczego 
i zatrudnienia – Utworzenie 
wzorcowego ośrodka wiedzy: 
Europejskiego Instytutu 
Technologii”.
27 „Komisja przedstawia 
szczegółowe plany 
utworzenia Europejskiego 
Instytutu Technologii”, 
komunikat prasowy Komisji 
Europejskiej (IP/06/751), 
8 czerwca 2006 r.Niejasna definicja kluczowego wskaźnika efektywności działania dotyczącego 
tworzonych przedsiębiorstw typu start-up
Aby firma została uznana za przedsiębiorstwo typu start-up , WWiI musi przedstawić „dowód (np. list inten -
cyjny lub formularz zamówienia/fakturę) wskazujący, że pozyskała pierwszego klienta lub poświadczający 
istnienie potencjalnego pierwszego klienta bądź dokument potwierdzający, że przedsiębiorstwo typu start-up  
rozpoczęło działalność komercyjną”. Ze względu na niejasno sformułowane kryteria (co to znaczny „potencjal -
ny pierwszy klient”?) WWiI interpretują ten przepis na różne sposoby.Ramka 8
53 
Trudno jest porównywać trzy WWiI za pomocą takich podstawowych kluczowych 
wskaźników efektywności. Podstawowe kluczowe wskaźniki efektywności nie 
uwzględniają takich czynników, jak wielkość firmy typu start-up , czas trwania kur -
su itp. Ponadto WWiI działają w różnych sektorach odznaczających się różnymi 
poziomami dojrzałości, co mniej lub bardziej utrudnia tworzenie przedsiębiorstw 
typu start-up , wyłanianie koncepcji biznesowych itp. Sama analiza ilościowa 
nie uwzględnia różnych środowisk, w których działają trzy WWiI. Postępy pod 
względem opracowania wskaźników dotyczących poszczególnych WWiI są 
ograniczone.
54 
Nie zaradzono jeszcze kilku niedociągnięciom wskazanym podczas oceny ze -
wnętrznej w 2011 r. – podstawowe wskaźniki nadal dotyczą przede wszystkim 
nakładów lub produktów, a nie rezultatów czy oddziaływania, a także wartości 
bezwzględnych, a nie wzrostu aktywności w wyniku działań WWiI25 (zob. także 
pkt 99).
Istnieją możliwości wzmocnienia zaangażowania ze strony 
środowiska biznesu
55 
Powodzenie EIT wymaga silnego zaangażowania kręgów biznesowych na po -
ziomie strategicznym i operacyjnym. Takie zaangażowanie gwarantowałoby, że 
działalność WWiI odpowiada na potrzeby rynkowe, a także że rozwija się w stro -
nę przydatną dla gospodarki i społeczeństwa26. W 2006 r. komisarz ds. edukacji, 
szkoleń i kultury podkreślił znaczenie kręgów biznesu we wniosku: „Przedsiębior -
stwa będą najważniejszymi partnerami w strategii i działaniu instytutu. Będą one 
bezpośrednio uczestniczyć w działaniach badawczych i edukacyjnych, kształtując 
w ten sposób ducha przedsiębiorczości w gronie absolwentów i naukowców”27. 
Środowisko biznesowe ma więc do odegrania ważną rolę w wypełnieniu luki 
pomiędzy działalnością badawczą a innowacyjną.
32 Uwagi 
28 Środowisko biznesowe ma 
także niefinansowe podstawy 
do tego, by uczestniczyć 
w WWiI, takie jak możliwość 
kontaktu z utalentowanymi 
studentami kończącymi 
programy edukacyjne 
opatrzone znakiem EIT.56 
Organizacje biznesowe, mimo ich dużego znaczenia, otrzymały tylko 24% 
wsparcia finansowego zapewnianego przez EIT (zob. rys. 9 ), chociaż stanowią 
one aż 56% partnerów WWiI. Choć poziom wkładu finansowego nie jest jedy -
nym wskaźnikiem uczestnictwa w WWiI28, zaangażowanie kręgów biznesu w EIT 
i w WWiI mogłoby zostać wzmocnione. W latach 2010–2014 tylko 2 spośród 40 
najważniejszych beneficjentów finansowania z EIT to przedsiębiorstwa. Rys. 9Podział wg typu organizacji w okresie 2010–2014
Źródło : EIT.
jako % /f_inansowania EIT jako % partnerów WWiI
 0%10%20%30%40%50%60%
Inne (organizacje 
pozarządowe,
władze lokalne itd.)Instytuty 
badawczeUniwersytetyPrzedsiębiorstwa 
komercyjne
33 Uwagi 
57 
Zainteresowane strony ze świata biznesu wyrażają obawę co do tego, że pro -
gram działania WWiI nakierowany jest głównie na potrzeby szkolnictwa wyższe -
go, podczas gdy uniwersytety, z którymi przeprowadzono wywiady w trakcie 
kontroli, żałują, że kręgi biznesowe nie są wystarczająco zaangażowane w rozwój 
kursów edukacyjnych. W ciągu pierwszych trzech lat projekty wspólne prowa -
dzone przez WWiI były porzucane lub nie prowadziły do osiągnięcia wymier -
nych rezultatów, ponieważ nie koncentrowały się w wystarczającym stopniu na 
zastosowaniu rynkowym. Jedną z przyczyn był wybór tematów projektów, które 
miały być finansowane przez EIT, opierający się głównie na potrzebach wyższej 
edukacji, a nie kręgów biznesu. WWiI udało się to zmienić poprzez ustanowienie 
warunku, że aby otrzymać finansowanie z EIT, projekt powinien prowadzić do 
potencjalnego zastosowania rynkowego, a tym samym generować w przyszłości 
dochody.
Model działania EIT nie jest w wystarczającym stopniu 
ukierunkowany na wsparcie funkcjonujących MŚP
58 
MŚP cechuje zazwyczaj większa sprawność i efektywność w opracowywaniu 
i stosowaniu nowych technologii niż duże organizacje. W wielu rozwiązaniach 
z zakresu polityki UE uznano ważną rolę MŚP . Celem szczegółowym programu 
„Horyzont 2020” jest wprawdzie przydzielenie co najmniej 20% budżetu progra -
mu na rzecz MŚP , lecz EIT nie ustanowił jeszcze w tym zakresie żadnych wartości 
docelowych.
59 
Respondenci biorący udział w badaniu uznali „promowanie i wspieranie udziału 
MŚP w działaniach innowacyjnych” za trzeci najważniejszy cel, który EIT powinien 
osiągnąć w celu wspierania innowacji w Europie, jednak EIT nie wdrożył konkret -
nych działań poza działaniami w ramach innych systemów UE służących lep -
szemu wspieraniu istniejących MŚP . O ile firmy typu start-up  i nowo utworzone 
przedsiębiorstwa są wspierane w ramach inkubatorów przedsiębiorczości WWiI, 
istniejące MŚP o wysokim potencjale wzrostu mają większe trudności z pełnym 
wykorzystaniem wsparcia zapewnianego przez EIT. W szczególności bardzo 
ograniczony jest udział MŚP w ramach kierunku działań związanego z projektami 
opartymi na innowacjach.
34 Uwagi 
29 Dane dotyczące MŚP są 
dostępne tylko w odniesieniu 
do jednej WWiI.
Przykłady krytyki dotyczącej udziału MŚP
„EIT stale brakuje jasnego przesłania dla MŚP […]”
„MŚP mają kluczowe znaczenie dla innowacji w UE i powinny być w nie zaangażowane, lecz obecnie nacisk 
kładzie się na firmy typu start-up , zaś ze skomplikowaną biurokracją i nieskuteczną komunikacją mogą pora -
dzić sobie tylko duże firmy”.
„MŚP nie są wystarczająco reprezentowane w zarządzaniu WWiI, przez co nie są brane pod uwagę ani bariery, 
na które natrafiają, ani ich interesy.”
Źródło:  Ankieta kontrolna.Ramka 960 
Ponadto partnerzy WWiI, z którymi przeprowadzono wywiady, stwierdzili, że cykl 
płatności dotacji stanowi dla nich przeszkodę, ponieważ nie zaspokaja potrzeb 
finansowych MŚP . Cykl płatności WWiI to istotne ograniczenie w działalności 
słabszych finansowo partnerów, takich jak MŚP , którzy nie mają zdolności finan -
sowej umożliwiającej im uporanie się z niedopasowaniem poziomu płynności 
(zob. pkt 50).
61 
Dane zgromadzone przez EIT są fragmentaryczne, ponieważ sprawozdawczość 
dotycząca MŚP nie jest obowiązkowa. Jednakże w latach 2010–2014 MŚP otrzy -
mały mniej niż 5% wsparcia finansowego EIT29.
62 
Ponieważ MŚP to odbiorcy pośredni, którzy nie są uwzględniani w rachunkach, 
szerszy obraz być może jest nieco bardziej optymistyczny. Respondenci biorący 
udział w badaniu stwierdzili, że partnerstwa WWiI utworzyły środowisko, w któ -
rym mogą rozwijać się firmy typu start-up  lub spin-off . WWiI zapewniają bowiem 
wsparcie przedsiębiorstwom typu start-up /MŚP , zwłaszcza poprzez swoje inku -
batory przedsiębiorczości. Niemniej stworzenie lepszych warunków faworyzują -
cych MŚP poprzez ustanowienie jasnych strategii i celów może tylko zwiększyć 
zaangażowanie MŚP w WWiI – przykłady krytyki dotyczącej braku skutecznego 
wsparcia MŚP przez EIT przedstawiono w  ramce 9 .
35 Uwagi 
Brak jest wystarczających konkretnych synergii 
i komplementarności
63 
W planach operacyjnych sprzed 2016 r. istniało niewiele skutecznych zachęt dla 
WWiI do poszukiwania synergii z innymi WWiI. Przydział finansowania dla WWiI 
na zasadzie konkurencji stanowi dla nich bodziec do dążenia do lepszych wyni -
ków. Zniechęca jednak do współpracy między WWiI, gdyż ewentualnymi korzyś -
ciami należałoby podzielić się z konkurentem do finansowania. Niektóre tematy 
naukowe mogą wprawdzie być wspólne dla różnych WWiI, w szczególności KIC 
InnoEnergy i KIC Climate, nie ma jednak dowodów na istnienie konkretnych pro -
duktów współpracy między WWiI w analizowanym okresie (2010–2014).
64 
Mnogość programów UE w zakresie badań i innowacji utrudnia osiąganie synergii 
między nimi. Interakcje między WWiI a innymi inicjatywami UE intensyfikują się, 
lecz wymagają dalszego rozwoju.
Niektóre z elementów działania EIT budzą uznanie: 
koncentracja na rynku, długoterminowa perspektywa, 
niezależność WWiI oraz centrów kolokacji
65 
Głównym wyróżnikiem EIT w stosunku do innych istniejących systemów publicz -
nych w zakresie badań i innowacji jest jego główny cel, czyli ukierunkowanie na 
rynek. Główny cel EIT, polegający na „transferze działalności edukacyjnej na po -
ziomie szkół wyższych, badawczej oraz innowacyjnej do kręgów gospodarczych 
i zastosowań komercyjnych”, został uznany przez respondentów uczestniczących 
w badaniu za najważniejszy cel, do którego osiągnięcia powinien dążyć EIT.
66 
Długoterminowa perspektywa wsparcia finansowego EIT na rzecz partnerstwa 
WWiI jest aspektem wyjątkowym i docenianym przez beneficjentów. W zasadzie 
instrument EIT pozwala na średnio- i długoterminowe planowanie działań inno -
wacyjnych, czego nie oferuje żaden inny system publiczny. Niemniej stosowanie 
przez EIT dotacji rocznych osłabiło ten efekt na poziomie partnerów WWiI (zob. 
także pkt 42–45).
36 Uwagi 
30 Roczne sprawozdanie 
z działalności DG ds. Edukacji 
i Kultury za 2013 r.67 
Jak stwierdza się w podstawie prawnej funkcjonowania EIT, WWiI „dysponu -
ją znaczną ogólną niezależnością w zakresie definiowania swojej organizacji 
wewnętrznej i składu, a także dokładnego harmonogramu i metod działania”. 
Partnerzy WWiI doceniają ten poziom niezależności. Ułatwia on stosowanie po -
dejścia oddolnego, do czego dąży społeczność innowatorów. W przeciwieństwie 
do tradycyjnych systemów publicznych, w których tematy działań badawczych 
i innowacyjnych określane są odgórnie i dyktowane wymogami budżetowymi, 
koncepcja WWiI zapewnia większą elastyczność w wyborze działań, co jest cechą 
szczególnie cenioną przez partnerów.
68 
Centra kolokacji (zob. załącznik I ) stanowią kolejny wyróżnik modelu EIT dobrze 
postrzegany przez partnerów WWiI. Centrum kolokacji to miejsce, w którym 
może dojść do integracji trójkąta innowacji. Centra kolokacji, zorganizowane na 
podstawie tematycznej lub regionalnej, kierują projektami, rozwijają pomysły, 
przyciągają partnerów regionalnych i opracowują strategie. Koordynują i wyko -
nują zadania administracyjne partnerów związane z WWiI oraz oferują wspólną 
przestrzeń, w której partnerzy mogą omawiać interesujące ich kwestie. W niektó -
rych przypadkach zapewniają także lokale przedsiębiorstwom typu start-up .
Wdrażanie modelu działania EIT wymaga 
usprawnienia
EIT nie jest jeszcze w pełni niezależny
69 
EIT nie osiągnął jeszcze pełnej niezależności. Opóźnienie z tym związane jest 
większe niż zwykle: inne organy UE, takie jak wspólne inicjatywy technologiczne 
(również utworzone w 2008 r.), potrzebowały nie więcej niż trzech lat, aby osiąg -
nąć pełną niezależność finansową. Według DG ds. Edukacji i Kultury wynikało to 
z „ograniczonych umiejętności kierownictwa EIT w zakresie przywództwa i za -
rządzania”30. Jedną z przyczyn tego stanu rzeczy była duża rotacja na wyższych 
stanowiskach kierowniczych (zob. pkt 84).
37 Uwagi 
Przykład braku efektywności WWiI
W ocenie planu operacyjnego jednej z WWiI przeprowadzonej w 2013 r. przez urzędników EIT ds. projektu 
z pomocą ekspertów zewnętrznych stwierdzono, że „jeśli chodzi o kluczowe punkty planu operacyjnego 
z 2013 r., Climate-KIC poczyniła jedynie umiarkowane postępy. […] W przypadku 18 celów strategicznych 
określonych w planie operacyjnym z 2013 r. Climate-KIC zdołała w pełni zrealizować osiem z nich, podczas gdy 
siedem zrealizowano tylko częściowo, zaś trzech nie zrealizowano dotychczas wcale”.Ramka 10EIT nie spełnił zadania inwestora wywierającego 
oddziaływanie społeczne
70 
EIT często przedstawia się jako „ukierunkowany na przedsiębiorczość innowacyj -
ny instytut dążący do oddziaływania społecznego i środowiskowego”. W podsta -
wie prawnej funkcjonowania „Horyzont 2020”  stwierdza się, że „EIT […] stosuje 
podejście zorientowane na rezultaty”. W swoim trzyletnim programie prac na lata 
2012–2014 EIT podkreślił, że jego celem jest stanie się „inwestorem dążącym do 
oddziaływania społecznego i środowiskowego”.
71 
Koncepcja instytutu zakładała wprawdzie nastawienie EIT na oddziaływanie spo -
łeczne i środowiskowe, i jako taki instytut jest przedstawiany, koncentruje się on 
jednak głównie na przestrzeganiu przepisów i wykorzystaniu własnego budżetu. 
We wrześniu 2014 r. potrzebę reorientacji EIT tak, aby stał się on w większym 
stopniu instytutem nastawionym na oddziaływanie społeczne i środowiskowe 
podkreśliło kilku członków Rady Zarządzającej EIT. Przed 2015 r. EIT rzadko nie 
akceptował kosztów z powodu braku wyników.
72 
Przed 2015 r. przeprowadzana przez EIT coroczna ocena efektywności WWiI miała 
niewielkie oddziaływanie na kwotę ostatecznie wypłaconej dotacji lub nie miała 
go wcale. W ocenach rocznych często zaznacza się, że nie osiągnięto kilku celów 
określonych na etapie planowania lub osiągnięto je jedynie częściowo, lecz osta -
teczna kwota dotacji została i tak wypłacona (zob. ramka 10 ).
38 Uwagi 
W procesie przyznawania finansowania na zasadach 
konkurencji nie przywiązuje się należytej wagi 
do efektywności
73 
Przyznawanie finansowana na zasadzie konkurencji powinno być nastawione na 
wynagradzanie efektywności. 40% łącznej kwoty dotacji na rzecz WWiI na 2015 r. 
przyznano zgodnie z zasadami konkurencji, na podstawie oceny trzech filarów: 
1 – przeszłość: efektywność w 2013 r.; 2 – przyszłość: plan operacyjny na 2015 r.; 
oraz 3 – wdrożenie wieloletniej strategii WWiI, w drodze wysłuchania przed 
Radą Zarządzającą EIT. Wszystkie trzy filay uznano za równoważne. Ponieważ 
trzeci filar dotyczy zarówno przeszłości, jak i przyszłości, w rzeczywistości waga 
przypisywana dotychczasowym wynikom i planom na przyszłość jest równa. 
Przyznanie finansowania przez EIT na zasadzie konkurencji wynagradza zatem 
efektywność jedynie częściowo.
Znaczne obciążenia administracyjne i kontrolne 
dla partnerów WWiI
74 
EIT w dużej mierze skopiował swoje ramy operacyjne i procesy z tradycyjnych 
programów badawczych UE, chociaż nie był do tego prawnie zobowiązany. 
Podczas gdy z większości programów UE finansowane są pojedyncze projekty, 
EIT finansuje zestaw działań poprzez WWiI. Nie dostosowano jednak odnośnych 
procesów tak, aby uwzględnić w nich tę podstawową różnicę. Przykładowo 
stosowanie tego samego progu 325 tys. euro prawdopodobnie wywoła potrzebę 
wprowadzenia większej liczby świadectw kontroli, ponieważ w przypadku dzia -
łań (w przeciwieństwie do pojedynczych projektów) będzie on często przekra -
czany (zob. pkt 79).
75 
Koszty zgłaszane przez partnerów WWiI podlegają wielu kontrolom finansowym 
w tych ramach operacyjnych. Kilku partnerów WWiI, z którymi Trybunał przepro -
wadził wywiady lub którzy uczestniczyli w jego ankiecie, skarżyło się, że czasami 
muszą przekazywać te same informacje więcej niż raz.
76 
Roczna sprawozdawczość w zakresie działań uzupełniających WWiI, zarówno 
w planach operacyjnych, jak i w sprawozdaniach finansowych przedkładanych 
przez WWiI, przeznaczona jest tylko dla EIT i stanowi znaczne dodatkowe ob -
ciążenie, zarazem oferując ograniczoną wartość dodaną (zob. pkt 33). Roczne 
zestawienia kosztów przedkładane przez WWiI obejmują szczegółową strukturę 
kosztów działań dodatkowych WWiI. Uzyskane świadectwa kontroli dotyczące 
działań dodatkowych WWiI w 2015 r. obejmowały lata 2010–2014.
39 Uwagi 
77 
Kontrole kosztów zgłaszanych przez partnerów WWiI są wymagane na podstawie 
ramowych przepisów prawnych mających zastosowanie do wszystkich organów 
UE (agencji i wspólnych przedsięwzięć) udzielających dotacji. Kontrole te są 
prowadzone zarówno przed ( ex ante ), jak i po ( ex post ) otrzymaniu przez WWiI 
końcowej płatności dotacji od EIT.
78 
Kontrole ex ante  obejmują certyfikację zestawień poniesionych kosztów przez 
niezależnego biegłego rewidenta na zlecenie partnera WWiI, a także pewne 
kontrole dokumentacji prowadzone przez urzędników finansowych EIT. Kontrole 
ex post  prowadzone są przez prywatną niezależną firmę audytorską wynajętą 
przez EIT, dokonującą weryfikacji na próbie partnerów WWiI na miejscu. Trybunał 
przeprowadza coroczną kontrolę, na podstawie której wydaje opinię dotyczą -
cą wiarygodności rocznego sprawozdania finansowego EIT, a także zgodności 
z prawem i prawidłowości transakcji leżących u podstaw tego sprawozdania. 
Ze względu na istotny poziom błędu Trybunał wydał opinie z zastrzeżeniami 
w odniesieniu do transakcji leżących u podstaw sprawozdań EIT za 2012 i 2013 r. 
W odniesieniu do sprawozdania za 2014 r. nie zgłoszono zastrzeżeń.
79 
Zarówno przepisy prawne, jak i istotny poziom błędu stwierdzony przez Trybunał 
potwierdzają potrzebę skutecznych kontroli finansowych. Istnieją jednak róż -
ne możliwości, które zwiększyłyby efektywność wymogów w zakresie kontroli 
i sprawozdawczości, takie jak:
 ο zastosowanie prostszego modelu finansowania opartego na szerszym stoso -
waniu płatności ryczałtowych i stałych stawek,
 ο obowiązek wydawania przez niezależnego biegłego rewidenta certyfikatu 
finansowego dotyczącego wybranych kosztów poszczególnych partnerów 
WWiI sporządzony w oparciu o odpowiednie progi dla każdej działalności 
(zob. pkt 74),
 ο podniesienie progu, obecnie wynoszącego 325 tys. euro, powyżej którego 
konieczna jest certyfikacja zestawienia poniesionych kosztów.
40 Uwagi 
31 Trzy tematy związane 
z pierwszymi trzema WWiI 
uruchomionymi przez EIT.
32 Sprawozdanie specjalne 
nr 2/2013 „Czy Komisja 
zapewniła wydajną realizację 
siódmego programu 
ramowego w zakresie badań?” 
(http://eca.europa.eu ).
33 Wynagrodzenie pracowników 
instytucji, agencji i innych 
organów UE mnożone jest 
przez współczynnik 
korygujący uzależniony od 
kosztu życia w miejscu 
zatrudnienia. Dla Węgier na 
lata 2014–2015 współczynnik 
ten ustalono na poziomie 
71,4%, co oznacza, że 
pracownicy EIT zarabiają 
prawie 30% mniej niż ich 
koledzy zatrudnieni 
w Brukseli.EIT dysponuje zbyt małymi zasobami, a w przeszłości był źle 
zarządzany
80 
W latach 2011–2014 personel EIT składał się z 40–50 osób. W stosunku do wiel -
kości budżetu na dotacje liczba urzędników ds. projektów jest znacznie niższa 
niż w przypadku większości innych unijnych programów dotacji badawczych 
(w 7PR wielkość budżetu w przeliczeniu na pracownika w tematach ICT, ener -
gii i środowiska naturalnego31 wahała się od 12,5 do 20,4 mln euro32). EIT ma 
jednego specjalnego urzędnika ds. projektów dla każdej WWiI, którego roczny 
budżet może wynosić do 400  mln  euro. Ponadto trzech urzędników zajmujących 
się różnymi WWiI odpowiada za kierunki działań dotyczące edukacji, innowacji 
i przedsiębiorczości.
81 
Ponieważ nie zawsze dysponują oni wystarczającą wiedzą techniczną w danych 
dziedzinach, EIT zleca część ocen projektów ekspertom zewnętrznym. W przy -
padku sprawozdań w zakresie wyników za 2013 r. w EIT nie było wyższego urzęd -
nika odpowiedzialnego za kwestie innowacji. Wewnętrzna zdolność EIT do oceny 
efektywności operacyjnej WWiI jest zatem ograniczona.
82 
Pomimo znacznego zwiększenia budżetu z 309 mln euro (2008–2013) 
do 2,7 mld euro (2014–2020) oraz faktu, że od końca 2014 r. liczba WWiI wzrosła 
z trzech do pięciu, nie przewiduje się znacznego zwiększenia liczby stanowisk. 
Istnieje ryzyko, że EIT nie będzie dysponował zdolnościami wystarczającymi 
do uporania się ze zwiększonym nakładem pracy.
83 
Problemem jest duża rotacja personelu i wysoka liczba wakatów w EIT: 25 z 40 
członków personelu pracujących w EIT na koniec 2011 r. odeszło w ciągu trzech 
lat, a z końcem 2013 r. 30% stanowisk było nieobsadzonych (zob. rys. 10 ). 
W 2015 r. wskaźnik ten zmalał do 16%. Jednakże poziom rotacji personelu jest na -
dal wysoki i w 2015 r. wyniósł 17%. Kilka stanowisk nieobsadzonych przypada na 
dział odpowiedzialny za techniczną i finansową ocenę sprawozdań WWiI. Pakiet 
wynagrodzeń oferowanych przez EIT jest niższy niż w większości innych organów 
UE, co stanowi czynnik przyczyniający się do wysokiej rotacji personelu i wyso -
kiego poziomu wakatów33.
41 Uwagi 
84 
Od czasu ustanowienia EIT na jego czele stało pięciu różnych dyrektorów wyko -
nawczych i p.o. dyrektorów (zob. tabela 1 ). Dwóch z nich odeszło po mniej niż 
roku pracy na tym stanowisku. W 2013 r. zwolniono trzech wysokich rangą pra -
cowników EIT. Na dzień 1 stycznia 2015 r. nieobsadzone było jedno stanowisko 
kierownika jednostki, zaś inne było obsadzone ad interim  od 2013 r. Duża rotacja 
kadry kierowniczej wyższego szczebla działa destrukcyjnie, osłabiając przywódz -
two i ciągłość strategiczną. Rys. 10Rzeczywista i planowana obsada personalna EIT
Źródło : EIT .Planowana obsada 
personalnaRzeczywista obsada personalna
2014 r. 2013 r. 2012 r. 2011 r.60
55
50
45
40
35
42 Uwagi Tabela 1Dyrektor wykonawczy EIT
Dyrektor wykonawczy Data objęcia stanowiska Data opuszczenia stanowiska Długość urzędowania
1. Dyrektor ds. zasobów DG 
ds. Edukacji i  Kultury  
(ad interim )kwiecień 2008 październik 2009 1,5 roku
2. Dyrektor 1.11.2009 31.8.2010 10 miesięcy
3. Dyrektor 1.9.2010 30.6.2011 10 miesięcy
4. Dyrektor 1.7. 2011 31.7.2014 3 lata
5. P .o. dyrektora 1.8.2014 na stanowisku na stanowisku
Źródło : EIT.
Duża koncentracja wsparcia finansowego EIT
85 
W każdej WWiI większa część wkładu finansowego EIT przypada na głównych 
partnerów EIT: 10 głównych partnerów otrzymało od 49% do 65% wsparcia 
finansowego EIT dla każdej WWiI (zob. tabela 2 ). W przypadku KIC InnoEnergy 
głównych 10 partnerów otrzymało prawie dwie trzecie wkładu EIT, natomiast 
reszta wkładu została rozdzielona między pozostałych 220 partnerów WWiI. 
Poza istotną rolą, jaką odgrywają uniwersytety we wszystkich kierunkach działa -
nia, koncentrację tę może wyjaśniać dominującym charakterem podstawowych 
partnerów WWiI, silnie zaangażowanych od czasu ustanowienia WWiI. Z dru -
giej strony, w latach 2010–2014 większość partnerów WWiI otrzymała mniej niż 
500 tys. euro, a od 20% do 58% z nich otrzymało mniej niż 100 tys. euro.
43 Uwagi 
34 UE-12 oznacza 12 krajów, które 
dołączyły do UE w latach 
2004–2007.86 
Silna koncentracja wkładu finansowego EIT przypada na pięć krajów (73%), 
podczas gdy wsparcie finansowe EIT otrzymały tylko dwa kraje UE-1234 (6%) 
(zob.  tabela 3 ). Koncentracja wydatków EIT w krajach o rozwiniętej infrastruk -
turze badawczej pogłębia ryzyko utrwalenia się Europy dwóch prędkości (zob. 
także pkt 102). Tabela 2Podział wkładu finansowego EIT między partnerów WWiI
2010–2014 Climate-KIC KIC InnoEnergy EIT Digital
% całości finansowania z EIT przypadający 
na 10 głównych beneficjentów EIT55% 65% 49%
Liczba partnerów WWiI zaangażowanych 
w działania finansowane przez EIT205 230 114
Liczba czynnych partnerów WWiI otrzymujących 
mniej niż 500 tys. euro w %76% 85% 52%
Liczba czynnych partnerów WWiI otrzymujących 
mniej niż 100 tys. euro83 133 23
Liczba czynnych partnerów WWiI otrzymujących 
mniej niż 100 tys. euro w %40% 58% 20%
Źródło : EIT.Tabela 3Wkład finansowy EIT na rzecz każdej z WWiI, w podziale 
na kraje (2010–2014)
W % łącznego wkładu EIT Climate-KIC KIC InnoEnergy EIT Digital Wszystkie EIT1
Pięć głównych krajów 88% 85% 79% 73%2
UE-12 4% 10% 2% 6%3
Inne 8% 5% 19% 21%
1  W przypadku każdej WWiI jest to inne pięć głównych krajów, co wyjaśnia, dlaczego suma dla pięciu 
głównych krajów jest niższa od wartości dla poszczególnych WWiI.
2  Pięć głównych krajów otrzymujących wsparcie UE to Niderlandy (24%), Niemcy (15%), Francja (13%), 
Szwecja (12%) i Zjednoczone Królestwo (9%).
3  Polska (4%) i Węgry (2%) to dwa kraje UE-12 korzystające ze wsparcia finansowego EIT.
Źródło : EIT.
44 Uwagi 
Obawy dotyczące koncentracji wsparcia finansowego EIT i braku przejrzystości
Niektórzy z partnerów WWiI wyrazili obawy, stwierdzając, że: „kilku wpływowych partnerów rozdziela fundu -
sze między sobą. Procesy wyboru wniosków dotyczących działań są wysoce [nieprzejrzyste]” oraz „w teorii EIT 
to dobry pomysł, ale w praktyce służy tylko finansowaniu początkowych […] partnerów, którymi są głównie 
duże organizacje. […] Ponadto projekty oceniają sami partnerzy, co oznacza konflikt interesów. […]”.Ramka 11Brak przejrzystości w WWiI
87 
Ta koncentracja wsparcia finansowego EIT w stosunku do ograniczonej grupy 
partnerów powinna być monitorowana w celu sprawdzenia, czy nie jest ona 
wynikiem niesprawiedliwego podziału finansowania publicznego w WWiI – zob. 
ramka 11 . W niektórych przypadkach partnerzy są członkami komisji rozpatrują -
cych wnioski i wybierających projekty. Wiąże się to z ryzykiem konfliktu intere -
sów i utraty zaufania do WWiI. Ponadto składając wnioski partnerzy nie zawsze 
wiedzą, komu ostatecznie przyznawane są dotacje, choć ogólnie rzecz biorąc 
proces selekcji jest dobrze udokumentowany. Prawie połowa respondentów 
uczestniczących w ankiecie uważa, że wybór działań WWiI, które mają być finan -
sowane przez EIT, nie jest uczciwy i przejrzysty.
88 
Pomimo istnienia wielu kanałów komunikacji niektórzy partnerzy WWiI dysponu -
ją ograniczoną wiedzą o postępach i konkretnych rezultatach projektów, których 
nie prowadzili. W niektórych wspólnych projektach każdy z partnerów zajmuje 
się swoją częścią, nie wie jednak nic na temat dalszych działań. Ten brak komuni -
kacji może stanowić utrudnienie w procesie upowszechniania wiedzy.
45 Uwagi 
35 Zdefiniowani jako partnerzy 
WWiI, którzy zgłosili koszty 
działań WWiI w latach 
2010–2014.
Program EIT „Digital Master School”
Program EIT Digital Master School oferuje osiem kierunkowych przedmiotów technicznych i jedną specjaliza -
cję w dziedzinie innowacji i przedsiębiorczości. 20 czołowych europejskich uniwersytetów, renomowani ba -
dacze i wiodące przedsiębiorstwa tworzą partnerstwo mające na celu udostępnienie zaawansowanej wiedzy 
w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych w połączeniu ze szkoleniem w dziedzinie innowacji 
i przedsiębiorczości, które prowadzą do uzyskania podwójnego tytułu i certyfikatu opatrzonego znakiem EIT.Ramka 12WWiI stanowią bodziec dla rozwoju sieci innowacji oraz 
kultury przedsiębiorczości, lecz dotychczas niewiele jest 
dowodów konkretnych rezultatów lub oddziaływania
89 
Dzięki EIT w WWiI zebrało się ponad 500 partnerów z różnych dyscyplin, krajów 
i sektorów. Liczba partnerów pierwszych trzech WWiI utworzonych w 2010 r. 
znacznie wzrosła: liczba partnerów Climate-KIC wzrosła od 24 na początku jej 
istnienia w 2010 r. do 209 czynnych partnerów na koniec 2014 r., liczba partnerów 
EIT Digital – od 31 do 115, a KIC InnoEnergy – od 27 do 24235. Na liście partnerów 
znajduje się kilka czołowych firm europejskich, a także wiodące europejskie 
uniwersytety i instytuty badawcze. Przedsiębiorstwa stanowią 56% wszystkich 
partnerów WWiI, uniwersytety – 19%, a instytuty badawcze – 13% (zob. rys. 9 ).
90 
Partnerstwa WWiI otwarły nowe możliwości dla innowacji (zgadza się z tym 86% 
respondentów). Zaangażowały się w nie niektóre z największych marek świata 
biznesu. Współpracują z nimi prestiżowe instytucje kształcenia wyższego, ośrodki 
badawcze, a także miasta, regiony i organizacje pozarządowe. Przyczynia się to 
do ograniczenia rozdrobnienia europejskiej społeczności innowacyjnej w obsza -
rach działalności WWiI. Żaden inny program UE nie jest powiązany z taką ogólno -
europejską siecią.
91 
Partnerzy WWiI ogólnie zgadzają się co do tego, że dzięki EIT z powodzeniem 
podjęto szereg działań edukacyjnych. Około 75% respondentów potwierdziło, 
że partnerstwa WWiI doprowadziły do powstania programów edukacyjnych 
tworzących nowe profile talentów w zakresie przedsiębiorczości i umiejętności 
(zob.  ramka 12 ).
46 Uwagi 
92 
Wszystkie osoby, z którymi przeprowadzono wywiady oraz prawie 80% respon -
dentów biorących udział w ankiecie zgodziło się co do tego, że partnerstwa 
WWiI promują kulturę przedsiębiorczości i kreatywnego myślenia. Nie dokonano 
jednak jeszcze oceny oddziaływania EIT na tworzenie przedsiębiorstw ani tego, 
czy rzeczywiście w Europie wzrósł poziom akceptacji ryzyka. Wskaźnik „liczby 
przedsiębiorstw typu start-up  lub utworzonych nowych firm” nie ma wartości 
informacyjnej bez kontekstu lub poziomu odniesienia.
93 
Stosując podstawowe wskaźniki efektywności działania EIT, w 2014 r. trzy WWiI 
zgłosiły razem powstanie 90 przedsiębiorstw typu start-up , utworzenie ponad 
400 koncepcji biznesowych, 52 nowych i 19 udoskonalonych produktów, usług 
lub procesów, a także 126 przypadków transferu wiedzy oraz 159 przypadków 
przyjęcia wiedzy. Są to wskaźniki oparte na produktach (zob. pkt 54). Przykłado -
wo w sprawozdaniu z oceny EIT dotyczącym WWiI Digital zaznaczono jednak, że 
„działania innowacyjne przyniosły niewiele namacalnych rezultatów w postaci 
produktów realnych w wymiarze rynkowym”.
94 
Rezultaty za 2014 r. w obszarze edukacji są zróżnicowane. Liczba magistrantów 
i doktorantów uczestniczących w programach EIT w latach 2014–2015 wzrosła 
prawie do tysiąca, lecz liczba studentów na kursach magisterskich i doktoranc -
kich organizowanych przez dwie z trzech WWiI pozostała poniżej oczekiwań. 
Według dostępnych informacji szczególnie wysoki jest odsetek zakwalifikowa -
nych studentów rezygnujących przy rejestracji. Ponadto bez odpowiedniego 
monitorowania niewielki nabór europejskich studentów na kursy magisterskie 
i doktoranckie WWiI rodzi dodatkowe pytania o europejską wartość dodaną EIT36, 
ponieważ nie wiadomo, czy studenci spoza UE pozostaną w UE lub czy będą 
pracować dla organizacji unijnej.
95 
Zgodnie z przeprowadzoną przez EIT oceną sprawozdań WWiI za 2014 r. w ciągu 
pięciu lat od ich utworzenia EIT Digital i KIC InnoEnergy osiągnęły jedynie umiar -
kowane postępy pod względem integracji podmiotów trójkąta wiedzy WWiI.36 Europejska wartość dodana to 
dodatkowa wartość, którą EIT 
oferuje UE lub jej państwom 
członkowskim. Ma ona 
charakter dodatkowy i wymiar 
europejski, ponieważ nie 
mogłyby jej zapewnić 
państwa członkowskie 
działające pojedynczo.
47 Uwagi 
37 Decyzja 4/2015 Rady 
Zarządzającej EIT „Zasady 
stabilności finansowej WWiI”.Przyszłość
Nowe logo (2015)
96 
W 2015 r. EIT zastosował kilka środków mających na celu zaradzenie niedociąg -
nięciom wskazanym w niniejszym sprawozdaniu. Ich oddziaływanie nie jest 
jeszcze znane.
Wprowadzono zasady stabilności finansowej
97 
W 2015 r. EIT przyjął zasady stabilności finansowej37. Dokument ten zawiera de -
finicje, zasady finansowania i zachęty do osiągania stabilności finansowej przez 
WWiI.
98 
Po 10 latach istnienia WWiI maksymalny wkład EIT na rzecz WWiI zostanie stop -
niowo zmniejszony z maksymalnie 100% kosztów działań finansowanych przez 
EIT do maksymalnie 10% w roku 15. Po roku 15 może zostać określony minimalny 
poziom finansowania WWiI przez EIT (zob. rys. 11 ). Zasady stabilności nie okreś -
lają, jak WWiI zastąpią finansowanie z EIT. Opracowanie i wdrożenie strategii sta -
bilności uważa się za obowiązek WWiI. Szczegółowe strategie nie zostały jeszcze 
wprowadzone. Do 2015 r. WWiI poczyniły ograniczone postępy w tej dziedzinie, 
a EIT nadal finansował prawie 90% kosztów działań finansowanych przez EIT.
48 Uwagi 
Zweryfikowano definicję działań uzupełniających WWiI
99 
W 2015 r. EIT sprecyzował definicję działań uzupełniających WWiI oraz wydał 
dodatkowe wytyczne dla WWiI. Ponadto po raz pierwszy dokonał przeglądu 
działań uzupełniających WWiI za okres 2010–2014. Przegląd był ograniczony pod 
względem zakresu i składał się z dwóch części: certyfikacji wydatków związanych 
z działaniami uzupełniającymi WWiI wykazanych w sprawozdaniach finansowych 
przez niezależnych biegłych rewidentów, a także weryfikacji proporcjonalno -
ści oraz istnienia jasnego związku między działaniami finansowanymi przez EIT 
a działaniami uzupełniającymi WWiI przez urzędników EIT ds. projektów.
100  
EIT wydał również nowe wytyczne dotyczące przygotowania planów operacyj -
nych. Poczynając od umów o udzielenie dotacji na 2016 r., działania uzupełnia -
jące WWiI będą poddawane przeglądowi na etapie oceny planu operacyjnego 
w celu zapewnienia jasnego związku między planowanymi działaniami finanso -
wanymi przez EIT a działaniami uzupełniającymi WWiI. R ys. 11Zmniejszanie wskaźnika współfinansowania z EIT
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.Rok 1 Rok 9 Rok 10 Rok 11 Rok 12 Rok 13 Rok 14 Rok 15 później?Maks. wskaźnik
współ/f_inansowania EIT60%
50%
40%
30%
20%
10%
0%70%80%90%100%Stopniowe zmniejszanie wskaźnika współ/f_inansowania EIT
49 Uwagi 
Opracowane zostaną bardziej miarodajne kluczowe 
wskaźniki efektywności
101  
W swoim trzyletnim programie prac na lata 2015–2017 EIT stwierdził, że wprowa -
dzony zostanie udoskonalony system monitorowania „nastawiony na rezultaty 
i oddziaływanie”. W 2015 r. EIT wszczął procedurę przetargową dotycząca opraco -
wania opartych na oddziaływaniu kluczowych wskaźników efektywności dzia -
łania oraz utworzył grupę roboczą zajmującą się tą konkretną kwestią. Ponadto 
zamierza zastosować specjalne kluczowe wskaźniki efektywności działania do 
pomiaru rezultatów w zakresie integracji trójkąta wiedzy.
EIT próbuje włączyć do współpracy więcej krajów
102  
Dotychczas zasadą przewodnią EIT była doskonałość techniczna, przez co 
faworyzowano partnerów w państwach członkowskich o zaawansowanej infra -
strukturze z zakresu badań naukowych i innowacji. W EIT zdano sobie sprawę, że 
doprowadziło to do dużej geograficznej koncentracji partnerów WWiI w ogra -
niczonej liczbie państw członkowskich UE (zob. pkt 86) i utworzono Regionalny 
System Innowacji, mechanizm popularyzacji mający lepiej promować innowacje 
w określonych regionach oraz szerzej propagować wsparcie na ich rzecz. Z myślą 
o osiągnięciu tego celu 10% wkładu EIT corocznie rozdzielanego między WWiI na 
zasadach konkurencji będzie od 2016 r. przeznaczane na wsparcie i włączanie do 
głównego nurtu Regionalnego Systemu Innowacji.
Omawiane są obecnie nowe umowy ramowe o partnerstwie
103  
Aby dostosować swoje ramy do ram „Horyzont 2020”, w 2015 r. EIT postanowił 
skłonić partnerów WWiI do podpisania nowych ramowych umów partnerstwa. 
Zasady zarządzania, które miały być wprowadzone w ramach kodeksu postępo -
wania, a także proponowane przepisy dotyczące praw własności intelektualnej, 
wywołały silny opór. W związku z tym odłożono podpisanie nowych ramowych 
umów partnerstwa.
50
 Wnioski  
i zalecenia
104  
Trybunał stwierdza, że pomimo zasadności ustanowienia EIT, złożone ramy jego 
działania oraz brak przywództwa ograniczyły jego ogólną skuteczność. Nie 
jest jeszcze znane oddziaływanie działań podejmowanych przez Komisję i EIT 
w 2015 r. (zob. pkt 96–103). Poniższe wnioski i zalecenia są nadal aktualne i wy -
magają podjęcia działań następczych.
Przesłanki powołania EIT
105  
Podstawą do ustanowienia EIT w 2008 r. był ambitny i przełomowy pomysł – 
promowanie innowacji poprzez integrację trzech wierzchołków trójkąta wiedzy. 
Powody utworzenia takiego instrumentu były istotne: słabe powiązania między 
sferami edukacji, nauki i biznesu, brak kultury przedsiębiorczości oraz ograniczo -
ne powodzenie komercjalizacji rezultatów europejskich badań naukowych (zob. 
pkt 19–23). EIT to pierwsza inicjatywa UE obejmująca cały cykl innowacji na po -
ziomie UE, od laboratorium do rynku, w którą zaangażowało się ponad 500 part -
nerów z różnych dyscyplin, od środowisk akademickich po badaczy i przedsię -
biorstwa. Umożliwia ona osiągnięcie masy krytycznej niezbędnej do stawienia 
czoła poważnym wyzwaniom społecznym (zob. pkt 89 i 90).
Koncepcja
106  
O ile niektóre wyjątkowe aspekty EIT zaplanowano w sposób udany (zob. 
pkt 65–68), o tyle niektóre kluczowe koncepcje i elementy strategiczne od same -
go początku nie były dobrze przemyślane (zob. pkt 24–64). Ponieważ w kalkulacji 
kwoty do wypłacenia uwzględnia się działania niefinansowane przez EIT, model 
finansowania jest nadmiernie złożony. Nie wykazano jeszcze „silnego efektu 
dźwigni finansowej”, o którego istnieniu zapewnia EIT.
51 Wnioski i zalecenia  
Zalecenie 1 – Komisja powinna przedłożyć Parlamentowi 
Europejskiemu i Radzie wniosek dotyczący zmiany 
podstawy prawnej działania EIT w celu modyfikacji modelu 
finansowania z EIT.
Działania WWiI niefinansowane przez EIT nie powinny być włączane do pod -
stawy obliczeń przy ustalaniu wkładu finansowego EIT na rzecz WWiI, jak miało 
to miejsce w przypadku pierwotnego aktu z 2008 r. stanowiącego podstawę 
prawną ustanowienia EIT. Zniesienie warunku finansowania 25% kosztów znacz -
nie zmniejszyłoby obciążenie partnerów WWiI pod względem sprawozdawczości 
operacyjnej i finansowej. Efekt dźwigni finansowej powinien zostać zmierzony 
w celu wykazania sukcesu EIT pod względem pozyskiwania dodatkowych fundu -
szy na cele innowacji.
Docelowy termin wdrożenia  – możliwie najwcześniejszy po dokonaniu oceny 
za 2017 r.
107  
Stwierdzono niedociągnięcia w konstrukcji podstawowych procesów operacyj -
nych. Tryby przyznawania wsparcia finansowego z EIT nie są dobrze dostosowane 
do potrzeb partnerów WWiI – jednoroczny charakter dotacji i systematycznie 
opóźnione podpisywanie umów utrudniają sprawną realizację działań innowacyj -
nych, których promowanie jest celem EIT (zob. pkt 41–50). Cykl płatności dotacji 
z EIT stanowi istotne ograniczenie dla słabszych finansowo partnerów, takich jak 
MŚP , którzy nie mają zdolności finansowej umożliwiającej wstępne sfinansowanie 
wydatków (zob. pkt 59).
Zalecenie 2 – Umowa o udzielenie dotacji z EIT a) powinna 
obejmować okres dłuższy niż rok kalendarzowy i b) być 
podpisywana przed rozpoczęciem działań.
Dłuższa perspektywa czasowa nie tylko zapewniłaby większą pewność prawną 
i finansową partnerom WWiI, lecz także umożliwiłaby dalszą konsolidację działań 
innowacyjnych zgodnie z wieloletnią strategią przyjętą przez WWiI. Spowodo -
wałaby także zmniejszenie obciążenia administracyjnego, ograniczając coroczną 
sprawozdawczość partnerów WWiI, oraz ułatwiłaby ocenę wyników WWiI w dłuż -
szym okresie. Podpisanie umowy o udzielenie dotacji w odpowiednim terminie 
pozwoliłoby na zachowanie ciągłości prawnej i finansowej działań innowacyjnych 
WWiI, co zapobiegłoby zbędnym przerwom.
Docelowy termin wdrożenia  – umowa o udzielenie dotacji na okres zaczynają -
cy się w dniu 1 stycznia 2017 r.
52 Wnioski i zalecenia  
Wdrożenie i oddziaływanie
108  
Siedem lat po rozpoczęciu działalności EIT nadal nie jest w pełni operacyjnie nie -
zależny od Komisji Europejskiej. Wbrew temu, co planowano, nie jest instytutem 
nastawionym na wywieranie oddziaływania społecznego i środowiskowego (zob. 
pkt 70 i 71). W związku z końcową płatnością dotacji nie bierze się pod uwagę 
w należytym stopniu wyników WWiI (zob. pkt 72). EIT to instrument wyjątkowy 
wśród inicjatyw UE, lecz zbyt ściśle bazujący na ramach badań naukowych i inno -
wacji w UE (zob. pkt 74). Dysponuje zbyt małymi zasobami i jest nieodpowiednio 
zarządzany (zob. pkt 80–84).
Zalecenie 3 – EIT powinien zmodyfikować swoje podejście, 
nakierowując je na oddziaływanie społeczne i środowiskowe. 
W tym celu powinien on dążyć do większej niezależności oraz 
wykorzystać elastyczność, jaką oferuje podstawa prawna 
funkcjonowania programu „Horyzont 2020”. W szczególności 
powinien przyjąć szczegółowe zasady dostosowane do 
potrzeb partnerów WWiI. EIT powinien rozwiązać swoje 
problemy kadrowe, tak aby móc stale monitorować 
efektywność WWiI.
EIT powinien pilnie uzyskać niezależność finansową, gdyż pierwotnie przewi -
dzianym przez Komisję Europejską terminem jej uzyskania był 2010 r. Przyznanie 
EIT większej niezależności może tylko wzmocnić jego zdolności przywódcze, co 
jest wstępnym warunkiem powodzenia tego programu publicznego. Ponadto EIT 
powinien w większym stopniu realizować swoją misję i stać się instytutem zorien -
towanym na oddziaływanie społeczne i środowiskowe poprzez ukierunkowanie 
własnych przepisów. Zasadnicze znaczenie mają obsadzenie wolnych stanowisk 
i stabilność kadry kierowniczej wyższego szczebla.
Docelowy termin wdrożenia  – 2016 r.
109  
EIT przyczynił się do integracji trójkąta wiedzy i promował kulturę przedsiębior -
czości. Trudno jest jednak ocenić efektywność EIT od początku jego działalności 
w 2010 r. Brakuje solidnych i odpowiednich procesów sprawozdawczości i moni -
torowania, a przypadki widocznego oddziaływania są nieliczne (zob. pkt 51–53). 
WWiI odczuwają brak przejrzystości w wyborze działań, które mają być finanso -
wane przez EIT (zob. pkt 87 i 88).
53 Wnioski i zalecenia  
Zalecenie 4 – EIT powinien opracować analizę oddziaływania. 
Powinien także usprawnić swoje procesy monitorowania 
i sprawozdawczości.
Trybunał z zadowoleniem przyjmuje podjętą przez EIT decyzję o weryfikacji 
wskaźników w 2015 r. poprzez wdrożenie nowego systemu zarządzania kluczowy -
mi wskaźnikami efektywności. Powinien on mieć na celu pomiar oddziaływania 
każdej WWiI, gdyż obecne procesy nie umożliwiają szczegółowej analizy tego, co 
osiągnięto dzięki działaniom finansowanym przez EIT. W szczególności nie wy -
kazano dotąd oddziaływania działań innowacyjnych. Ponadto z myślą o uspraw -
nieniu procesu monitorowania i udoskonaleniu analiz finansowych (zwłaszcza 
w odniesieniu do MŚP i kosztów zarządzania WWiI) EIT powinien rozważyć ujed -
nolicenie procesów sprawozdawczości finansowej we wszystkich WWiI.
Docelowy termin wdrożenia  – 2016 r.
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę IV, której przewodniczył 
Milan Martin CVIKL, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu 
w Luksemburgu w dniu 3 lutego 2016 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Prezes
54
 Załączniki
Regionalne centra kolokacji w EuropieZałącznik I
Źródło : na podstawie materiałów Eurostatu.
55 Załączniki Załącznik IICele EIT
Ogólnym celem EIT jest „przyczynienie się do zrównoważonego wzrostu gospodarczego w Europie i zwięk -
szenia konkurencyjności poprzez wzmocnienie potencjału innowacyjnego państw członkowskich i Unii w celu 
podjęcia głównych wyzwań, przed jakimi stoi europejskie społeczeństwo. EIT realizuje ten cel, wspierając syner -
gię, współpracę i integrację obszarów szkolnictwa wyższego oraz innowacji i badań naukowych na najwyższym 
poziomie, w tym poprzez wspieranie przedsiębiorczości”1.
Ten cel ogólny dostosowano do podstawy prawnej programu „Horyzont 2020”, ustanawiając cztery cele szcze -
gółowe na lata 2014–20202:
 ο tworzenie powiązań poprzez integrację edukacji i przedsiębiorczości z badaniami naukowymi i innowacjami,
 ο przyjęcie logiki biznesowej i podejścia zorientowanego na rezultaty,
 ο przezwyciężanie rozdrobnienia za pomocą długoterminowych, zintegrowanych partnerstw,
 ο wspieranie głównego atutu innowacyjnego Europy – wysoce utalentowanych osób.
Przegląd celów EIT przedstawiono na rysunku  poniżej.
Przegląd celów EIT
Integracja
trójkąta wiedzyTworzenie powiązań
Komercjalizacja
Partnerstwo 
Kapitał ludzkiBadania Innowacje EdukacjaCel ogólny Cele szczegółowe 
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.
1 Art. 3 rozporządzenia (UE) nr 1292/2013.
2 „Horyzont 2020” – program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji.
56 Załączniki 
Pozostałe uzupełniające cele EIT to:
 ο propagowanie znaku EIT w celu przyciągania i zatrzymywania najlepszych innowatorów z trójkąta wiedzy,
 ο stabilność WWiI,
 ο promowanie zaangażowania MŚP .
EIT dąży zatem to połączenia najwybitniejszych umysłów i koncepcji pochodzących z uniwersytetów, ośrodków 
badawczych i prywatnych przedsiębiorstw w celu osiągnięcia masy krytycznej, aby „wzmacniać zdolności inno -
wacyjne Unii i jej państw członkowskich oraz zwiększać ich umiejętność przekładania wyników badań nauko -
wych na wartościowe produkty i usługi”3. EIT powinien być w stanie wykazać właśnie to „zwiększanie”.
3 Zgodnie z art. 1 ust. 1 decyzji 1312/2013/UE.Załącznik II
57 Odpowiedzi  
Komisji
Streszczenie
IV
EIT przyjął szereg środków mających na celu zaradzenie niedociągnięciom w zakresie skuteczności. EIT odniósł 
się do kwestii złożoności w ramach operacyjnych za pośrednictwem grupy zadaniowej ds. uproszczenia, strategii 
monitorowania EIT oraz zasad dobrego rządzenia i stabilności finansowej. Ponadto EIT wzmocnił swoje struktury 
w zakresie przywództwa, zarządzania i sprawowania rządów.
VI a)
Działania uzupełniające WWiI mają zasadnicze znaczenie dla łączenia wysiłków sektora prywatnego i publicznego 
w zakresie innowacji. Stanowią one również miarę budowania zdolności innowacyjnych poza istniejącymi struktu -
rami i zdolnościami.
Komisja i EIT przyznają, że sprawozdawczość w zakresie działań uzupełniających WWiI i ich monitorowanie wyma -
gają dalszej refleksji i udoskonalenia. Aby usprawnić sposób wykorzystywania działań uzupełniających WWiI jako 
elementu modelu finansowania EIT, EIT dokonał w 2015 r. przeglądu w celu zagwarantowania, że kwoty zatwier -
dzone w latach 2010–2014 są proporcjonalne i należycie powiązane z działaniami WWiI wnoszącymi wartość dodaną 
oraz że przestrzegano zasady finansowania maksymalnie 25% całkowitych wydatków WWiI. Ponadto w 2015 r. 
przedstawiono dodatkowe wytyczne w celu wzmocnienia związku między działaniami WWiI wnoszącymi wartość 
dodaną a działaniami uzupełniającymi WWiI.
Działania WWiI wnoszące wartość dodaną są działaniami finansowanymi z EIT, przeprowadzanymi przez organizacje 
partnerskie lub w stosownych przypadkach przez podmioty prawne WWiI, przyczyniającymi się do integracji trój -
kąta wiedzy łączącego szkolnictwo wyższe, badania naukowe i innowacje, w tym działaniami związanymi z ustano -
wieniem, administracją i koordynacją WWiI, i przyczyniającymi się do realizacji ogólnych celów EIT.
VI b)
Długoterminowe relacje między WWiI a EIT są regulowane umową ramową o partnerstwie i rozwijane umownie za 
pośrednictwem umów o udzielenie dotacji, które w znacznej mierze opierają się na wzorze stosowanym w ramach pro -
gramu „Horyzont 2020”. Aby umożliwić planowanie i ocenę strategii i działań WWiI w perspektywie długoterminowej, do 
umowy ramowej o partnerstwie załączono strategiczny program WWiI. W dokumencie przedstawiono strategię WWiI, 
jej cele, oczekiwane oddziaływanie oraz działania objęte partnerstwem ramowym wraz z wieloletnim modelem bizne -
sowym i planem finansowym na rzecz osiągnięcia celów rynkowych oraz strategicznych celów pośrednich. EIT przyznaje 
specjalne dotacje roczne w ramach umów ramowych o partnerstwie. Fakt, iż dotacje są przyznawane corocznie, odzwier -
ciedla konieczność szybkiego dostosowywania się do zmieniającego się otoczenia, w którym tworzone są innowacje.
Ponadto skuteczność i wyniki wielu działań EIT, dzięki którym pozyskano przedsiębiorczych studentów oraz stworzono 
przedsiębiorstwa typu start-up  i pomysły biznesowe, które są rozwijane, pokazują, że model EIT jest odpowiedni do 
realizowania działań innowacyjnych. Grupa zadaniowa ds. uproszczenia pracuje nad dalszą poprawą skuteczności 
w zakresie wdrażania i przyjęła już szereg konkretnych środków wraz z planem realizacji dalszych uproszczeń.
VI c)
Osiągnięcie stabilności finansowej stanowi jeden z najtrudniejszych aspektów misji EIT. Od momentu przyjęcia 
przez EIT w marcu 2015 r. zasad stabilności finansowej poczyniono postępy w zwiększaniu stabilności finansowej. 
Obie WWiI ustanowione w 2014 r. dysponują znacznymi środkami własnymi: jedna z nich jest w stanie w pełni finan -
sować wszystkie koszty administracyjne i ogólne podmiotu prawnego WWiI w pierwszym roku jego funkcjonowa -
nia. Zob. odpowiedź do pkt 38.
Poziom zainteresowania modelem innowacji EIT-WWiI wśród przedsiębiorstw jest wysoki, czego dowodzi fakt, że 
przedsiębiorstwa stanowią 56% całkowitej liczby partnerów WWiI. Tworzy to ogromny potencjał w zakresie zwięk -
szenia poziomu zaangażowania przedsiębiorstw w WWiI, jak opisano szczegółowo w odpowiedziach do pkt 56–58.
Odpowiedzi Komisji 58
Zgodnie z rozporządzeniem ustanawiającym EIT instytut ten powinien działać na zasadzie niezależnych, opartych 
na kryterium doskonałości partnerstw instytucji szkolnictwa wyższego, instytucji badawczych, przedsiębiorstw 
i innych zainteresowanych stron. Stosowanie zasady doskonałości wiąże się z pewnym poziomem koncentracji 
w państwach o wysokich zdolnościach innowacyjnych. EIT podjął jednak poważne inicjatywy w celu objęcia wspar -
ciem EIT znacznej liczby państw beneficjentów za pomocą regionalnego systemu innowacji EIT (RSI EIT). Wydane 
przez EIT w 2015 r. nowe wytyczne dotyczące RSI EIT są wdrażane w planach operacyjnych WWiI na 2016 r., zapew -
niając coraz szersze uczestnictwo. Ponadto wzrost w ostatnich miesiącach liczby partnerów WWiI do ponad 800 
oraz otwarcie przez nowe WWiI nowych centrów kolokacji w całej Europie pokazuje, że finansowanie nie koncen -
truje się już na kilku państwach lub partnerach.
VI d)
EIT przeprowadza kompleksowe oceny efektywności WWiI. EIT co roku analizuje wdrażanie planów operacyjnych 
WWiI za pośrednictwem zarówno ilościowych wskaźników efektywności, jak i przeglądów jakościowych przeprowa -
dzanych przez ekspertów zewnętrznych i pracowników EIT. W szerszym ujęciu EIT przeprowadza również monito -
rowanie działań WWiI na miejscu i dokonuje tematycznych przeglądów tych działań. Wszystkie te narzędzia zapew -
niają bardzo miarodajny obraz efektywności WWiI.
W dniu 3 grudnia 2015 r. Rada Zarządzająca EIT przyjęła kompleksową strategię monitorowania służącą do pomiaru 
rezultatów i oddziaływania.
VII
Z założenia EIT łączy rolę instytutu dążącego do oddziaływania społecznego i środowiskowego oraz odpowiedzial -
nego organu zapewniającego środki wspólnotowe. EIT nie może zapewniać środków bez gwarancji, tak samo jak 
nie może udzielać finansowania w przypadku niezadowalających wyników. EIT stale usprawnia weryfikację efek -
tywności WWiI. Ostatnio w wyniku przeprowadzonej przez EIT oceny efektywności WWiI instytut odrzucił koszty 
działalności jednej WWiI w wysokości ponad 1,5 mln euro. EIT stale wzmacnia swoją ocenę oddziaływania: ostatni 
wiosenny przegląd między Radą Zarządzającą EIT a WWiI był ukierunkowany na oddziaływanie; celem przeglądu 
kluczowych wskaźników efektywności działania jest zwiększenie oddziaływania; przyjęcie zasad stabilności finan -
sowej oraz prowadzone obecnie studium wykonalności na potrzeby funduszu oddziaływania świadczą o stałym 
ukierunkowaniu EIT na oddziaływanie i efektywność WWiI (zob. również odpowiedzi do pkt 71–73).
VIII
Komisja i EIT mają pewność, że działania rozpoczęte w 2015 r., w tym działania, o których mowa w pkt 97–105, odno -
szą się do najważniejszych problemów wskazanych przez Trybunał.
IX 1)
Komisja i EIT przyjmują to zalecenie.
IX 2) a)
Komisja i EIT częściowo przyjmują to zalecenie oraz zbadają, w jakim zakresie możliwe jest dalsze rozszerzenie cha -
rakteru wieloletniego.
IX 2) b)
Komisja i EIT przyjmują to zalecenie.
Odpowiedzi Komisji 59
IX 3)
EIT i Komisja przyjmują to zalecenie.
IX 4)
Komisja i EIT przyjmują to zalecenie. EIT nadal będzie zwiększać ukierunkowanie na oddziaływanie, co już zapocząt -
kowano w 2015 r.
Wstęp
Ramka 2 – Definicja innowacji
EIT, od momentu ustanowienia w 2008 r. (rozporządzenie (WE) nr 294/2008), funkcjonuje w ramach definicji innowa -
cji obejmującej tworzenie nowych rynków i wartości dla społeczeństwa. OECD zaktualizowała definicję stosowaną 
w niniejszym dokumencie w celu odzwierciedlenia tej szerszej koncepcji innowacji w swoich strategiach innowacji 
z lat 2010 i 20151.
Misja EIT, a w związku z tym również jego cele, opierają się na definicji innowacji obejmującej cele społeczne.
Uwagi
25
Powierzenie zasadniczej odpowiedzialności za EIT DG ds. Edukacji i Kultury (która także w pełni uczestniczy w pro -
gramie „Horyzont 2020” za pośrednictwem działań „Maria Skłodowska-Curie”) stanowiło w istocie sposób na 
zapewnienie, aby sektor szkolnictwa wyższego był dobrze odzwierciedlony w ramach integracji trójkąta wiedzy, 
mającej podstawowe znaczenie dla EIT. Podstawowym mechanizmem służącym zapewnieniu powyższego jest Rada 
Zarządzająca EIT, w ramach której zawsze gwarantowano zrównoważone uczestnictwo różnych elementów trójkąta. 
Komisja (DG ds. Edukacji i Kultury) podejmuje niezbędne działania mające na celu zapewnienie odpowiedniej koor -
dynacji między właściwymi służbami Komisji.
1 Strategia innowacji OECD z 2015 r., s. 15: http://www.oecd.org/sti/OECD-Innovation-Strategy-2015-CMIN2015-7.pdf : „Zakres wykraczający poza 
naukę i technologię, obejmujący inwestycje w szeroki wachlarz opartych na wiedzy aktywów, które wykraczają poza badania i rozwój. Innowacje 
społeczne i organizacyjne, w tym nowe modele biznesowe, mają coraz większe znaczenie dla uzupełniania innowacji technologicznych”.  
 
Strategia innowacji OECD z 2010 r., s. 20: http://www.oecdbookshop.org/browse.asp?pid=title-detail&lang=en&ds=&ISB=9789264084704 : 
„Innowacje, zdefiniowane w ten sposób, są wyraźnie znacznie szerszym pojęciem niż badania i rozwój oraz są uwarunkowane wieloma 
czynnikami, z których na część można wpływać poprzez politykę. Innowacje mogą występować w dowolnym sektorze gospodarki, w tym 
w sektorze usług publicznych, takich jak opieka zdrowotna czy edukacja”.  
 
Odniesienie do programu „Horyzont 2020”: https://ec.europa.eu/research/participants/portal/desktop/en/support/reference_terms.html
Odpowiedzi Komisji 60
26
DG ds. Edukacji i Kultury zapewnia koordynację różnych służb Komisji, a koordynacja ta przyjmuje formę bezpośred -
niej interakcji między WWiI a EIT z udziałem właściwych służb Komisji. DG ds. Edukacji i Kultury opracowała różne 
formaty ułatwiania tego procesu od poziomu operacyjnego po poziom strategiczny. Każdego roku DG ds. Edukacji 
i Kultury organizuje jednodniową konferencję połączoną z warsztatami, na której przedstawiciele WWiI i EIT spoty -
kają się z przedstawicielami służb Komisji z różnych DG. Nieformalne spotkania ad hoc  – EIT ze służbami Komisji lub 
WWiI ze służbami Komisji – są również organizowane w miarę potrzeb w celu ułatwienia współpracy. DG ds. Eduka -
cji i Kultury koordynuje również konsultacje pomiędzy służbami prowadzone przed przyjęciem trzyletniego pro -
gramu prac, w którego tworzenie formalnie zaangażowane są wszystkie DG. Na potrzeby śródokresowej oceny EIT 
wszystkie zainteresowane służby Komisji uczestniczą w grupie sterującej złożonej z przedstawicieli różnych służb.
Ponadto EIT regularnie i bezpośrednio współpracuje ze służbami Komisji, w tym w szczególności z DG ds. Badań 
Naukowych i Innowacji oraz DG ds. Rynku Wewnętrznego, Przemysłu, Przedsiębiorczości i MŚP . Przykładowo EIT 
pozostaje w bezpośrednim kontakcie ze służbami DG ds. Badań Naukowych i Innowacji w odniesieniu do kolejnego 
zaproszenia do składania wniosków w sprawie wyboru WWiI czy w odniesieniu do dostępu do narzędzi informa -
tycznych programu „Horyzont 2020”. W ramach corocznego posiedzenia DG ds. Edukacji i Kultury wspiera dwu -
stronne spotkania przedstawicieli EIT i służb Komisji celem koordynowania prowadzonych w danym roku prac nad 
konkretnymi inicjatywami.
W 2015 r. DG ds. Edukacji i Kultury, EIT i DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej nawiązały istotne kontakty w odniesie -
niu do wspólnych celów programu integracji regionalnej EIT i strategii inteligentnej specjalizacji.
27
Istnienie obu rodzajów działań ma zasadnicze znaczenie dla modelu innowacji EIT: odzwierciedla cel zakładający 
tworzenie innowacji (działania finansowane przez EIT) poza istniejącymi strukturami i zdolnościami (działania 
uzupełniające). Komisja i EIT uważają, że działania WWiI wnoszące wartość dodaną i działania uzupełniające WWiI 
tworzą spójny zbiór działań innowacyjnych.
29
Koncepcja działań uzupełniających WWiI początkowo nie była wystarczająco szczegółowo zdefiniowana, lecz 
w miarę upływu czasu została dopracowana (zob. również pkt 100 i 101).
Uznano kwestię słabego powiązania między działaniami finansowanymi przez EIT a działaniami uzupełniającymi, 
poruszoną przez Trybunał w tym punkcie, i w pierwszej połowie 2015 r. EIT wprowadził zmiany, które wzmocnią 
weryfikację tego powiązania na etapie tworzenia planów operacyjnych.
31
EIT w znacznym stopniu wzmocnił powiązanie między działaniami finansowanymi przez EIT a działaniami uzupeł -
niającymi WWiI. W planie operacyjnym i umowach o udzielenie dotacji z 2015 r. po raz pierwszy wprowadzono 
zasadę proporcjonalności między tymi dwoma instrumentami. Od 2016 r. kontynuowane jest wzmacnianie tego 
powiązania: działania uzupełniające WWiI są obecnie objęte przeglądem EIT na etapie oceny rocznego planu opera -
cyjnego WWiI. Wyniki tych zmian będą widoczne w 2016 r.
EIT uwzględnia ponadto rezultaty i wyniki poszczególnych działań uzupełniających. W przypadku dobrego rezul -
tatu stosunkowo wysoki koszt działania uzupełniającego WWiI jest możliwy do zaakceptowania. Koszt działania 
uzupełniającego WWiI musi być proporcjonalny do kosztu działania finansowanego przez EIT lub do oczekiwanego 
oddziaływania; w związku z tym działanie uzupełniające WWiI o stosunkowo wysokiej wartości można również zaak -
ceptować, jeżeli działanie to w znacznym stopniu przyczynia się do realizacji misji WWiI.
Odpowiedzi Komisji 61
32
EIT wzmacnia weryfikację powiązań między działaniami finansowanymi przez EIT i działaniami uzupełniającymi 
WWiI na etapie programowania, tj. przy dokonywaniu oceny planów operacyjnych, począwszy od cyklu planów 
operacyjnych na 2016 r. W rezultacie WWiI nie będą mogły już zastępować planowanych działań uzupełniających 
WWiI na etapie przedstawiania sprawozdań bez zgody EIT i nie będzie już niepewności co do tego, czy koszty dzia -
łań uzupełniających WWiI zostaną zatwierdzone na etapie przedstawiania sprawozdań.
Ramka 3 – Przykład działania uzupełniającego WWiI mającego mniej niż „jasne 
powiązanie” z działaniem finansowanym przez EIT
Działania uzupełniające przyczyniają się do osiągania celów WWiI na dwa sposoby. Mogą one opierać się na działa -
niach finansowanych przez EIT albo tworzyć podstawę dla EIT do finansowania dalszych innowacji. Wykorzystywa -
nie działań uzupełniających WWiI wyłącznie w charakterze środka finansowania oznacza przyjęcie zbyt wąskiego 
podejścia do innowacji.
Ponadto EIT doprecyzował swoje wytyczne dotyczące działań uzupełniających WWiI przeznaczone dla WWiI 
w ramach wytycznych dotyczących rocznego planu operacyjnego.
33
Innowacje nie występują w odosobnieniu i wymagają działań uzupełniających i ekosystemów, w których można 
osadzić działania finansowane przez EIT.
Komisja i EIT zgadzają się jednak, że definicja działań uzupełniających i sposób dokładniejszego pomiaru dźwigni 
wynikającej z finansowania EIT wymagają dalszego doprecyzowania. Dlatego też Komisja i EIT z zadowoleniem 
przyjmują sugestie Trybunału. EIT podjął już zatem działania w tym kierunku.
35
Logicznie rzecz biorąc, działania uzupełniające WWiI, które zapewniają bazę wiedzy na potrzeby nowych działań 
wnoszących wartość dodaną, zawsze będą miały charakter „wsteczny” w tym sensie, że przedmiotowe działania 
uzupełniające WWiI zostają zakończone przed rozpoczęciem działań finansowanych przez EIT.
Niektóre działania uzupełniające WWiI nie będą z definicji miały charakteru dodatkowego. Przeciwnie – będą stano -
wiły podstawę działań finansowanych przez EIT. Takie działania finansowane przez EIT mogą prowadzić do większej 
dźwigni finansowej na późniejszym etapie procesu, ponieważ dzięki nim powstają produkty, procesy lub usługi 
przynoszące zyski. Gdyby pierwotne działanie uzupełniające WWiI nie zostało wdrożone, wówczas nie byłoby rów -
nież możliwe uzyskanie wyników z opartego na nim działania finansowanego przez EIT. Z tego powodu zgłaszane 
wstecznie działania uzupełniające WWiI są potrzebne w modelu innowacji EIT.
Jednocześnie Komisja i EIT przyjmują, że takie działania uzupełniające WWiI nie mogą być bezpośrednio brane pod 
uwagę przy obliczaniu efektu dźwigni finansowej działań finansowanych przez EIT.
Jak wyjaśniono powyżej, działania uzupełniające mają zasadnicze znaczenie dla skutecznego funkcjonowania syste -
mów innowacji i są zgodne z perspektywą wieloletnią.
Odpowiedzi Komisji 62
Ramka 4 – Efekt dźwigni finansowej nie może wynikać z działań zgłoszonych wstecznie
Działania uzupełniające są konieczne w celu zapewnienia podstawy działań finansowanych przez EIT lub ich uzupeł -
nienia. Nie wszystkie działania uzupełniające mogą być uznawane za zapewniające dźwignię finansową i konieczne 
jest doprecyzowanie definicji w celu pomiaru efektu dźwigni.
37
Wkłady niepieniężne jako działania uzupełniające lub wkłady pieniężne na rzecz działań uzupełniających mają 
zasadnicze znaczenie dla funkcjonowania systemów innowacji.
Ramka 5 – Przykład działań uzupełniających WWiI niemających charakteru 
dodatkowego
Przyjęcie nowych studentów zawsze wiąże się z wyższymi kosztami związanymi z czasem nauczycieli poświęconym 
na prowadzenie zajęć, wyposażeniem laboratoryjnym (w szczególności w przypadku kursów obejmujących roz -
budowaną część praktyczną), zarządzaniem praktykami w przedsiębiorstwach (które wymagają indywidualnego 
podejścia) oraz korzystaniem z usług oferowanych przez uczelnie. Dlatego koszty związane ze studentami niefinan -
sowane przez EIT mogą być uzasadnione jako zróżnicowane koszty działania uzupełniającego WWiI na potrzeby 
kursu finansowanego przez EIT.
38
Stabilność finansowa nie powinna być rozumiana jako całkowite zaprzestanie finansowania WWiI przez EIT – finan -
sowanie EIT zostanie raczej zmniejszone do „ określonego wcześniej poziomu minimalnego ”, jak wskazano w publi -
kacji „ Principles of KICs’ financial sustainability ” (Zasady dotyczące stabilności finansowej WWiI) przyjętej przez 
Radę Zarządzającą EIT w dniu 5 marca 2015 r.
W dalszym ciągu należy jeszcze wykazać, że 15 lat nie wystarczy, aby opracować i skutecznie wdrożyć strategię na 
rzecz stabilności finansowej.
Fundację EIT ustanowiono, aby funkcjonowała na innym poziomie oraz aby miała inny cel niż WWiI. WWiI pozyskują 
i zabezpieczają środki finansowe, mając na uwadze możliwy zwrot z inwestycji, i mogą generować zysk z własnych 
działań, co nigdy nie miało miejsca w przypadku Fundacji EIT.
39
Chociaż przyjmuje się, że osiągnięcie stabilności finansowej będzie wyzwaniem, jest zbyt wcześnie na dokonanie 
ostatecznej oceny. OECD podkreśla w swojej strategii innowacji z 2015 r., że przy dokonywaniu pomiaru zwrotów 
z inwestycji w innowacje należy przyjąć perspektywę długoterminową. W rezultacie dane z pierwszych pięciu lat 
działalności WWiI są niewystarczające, aby wyciągnąć wnioski na temat stabilności finansowej w perspektywie 
długoterminowej.
EIT zwiększa swoje wysiłki w tym obszarze. Zgodnie z Zasadami dotyczącymi stabilności finansowej WWiI EIT obec -
nie opracowuje wzór na potrzeby składania sprawozdań dotyczących stabilności finansowej WWiI, który zostanie 
przedstawiony w wytycznych dotyczących sprawozdawczości w celu zapewnienia prawidłowego zgłaszania docho -
dów przez WWiI. Plany operacyjne na 2016 r. oraz ich oceny przeprowadzone przez ekspertów EIT wskazują już na 
znaczne postępy. Wszystkie WWiI uczyniły tę kwestię jednym z swoich celów priorytetowych, a działania są podda -
wane odpowiedniemu przeglądowi w celu uzyskania zwrotu z dochodów z działań. Przykładowo jedna z nowych 
WWiI w pełni finansuje swoje koszty administracyjne i ogólne z własnych środków finansowych, co stanowi dobry 
punkt wyjścia do osiągnięcia stabilności finansowej.
Postępy poczynione przez WWiI w kierunku osiągnięcia stabilności finansowej zostaną ocenione w 2016 r. po otrzymaniu 
pierwszych sprawozdań. Zgodnie z zasadami dotyczącymi stabilności finansowej EIT dokona bardziej szczegółowego 
Odpowiedzi Komisji 63
przeglądu WWiI pod kątem poczynionych postępów po 7 latach. EIT ustanowił również grupę roboczą, zatrudnił eks -
perta i rozpoczął szereg inicjatyw w celu wsparcia WWiI w ich dążeniu do osiągnięcia stabilności finansowej.
Mając na względzie wszystkie wymienione powody, zbyt wcześnie jest na dokonanie oceny stabilności finansowej 
WWiI za okres 10 lat.
42
Zmiana planów operacyjnych podczas wdrażania stanowi stały proces, który zapewnia wysoki stopień elastyczności 
w zakresie uwzględniania projektów innowacyjnych nawet w ostatnich miesiącach trwania umów o udzielenie dota -
cji. WWiI powszechnie korzystały z tej możliwości w latach 2010–2014. W 2014 r. EIT zatwierdził pięć zmian, które 
obejmowały nowe działania WWiI.
Ponadto wytyczne dotyczące sporządzania planów operacyjnych WWiI z 2014 r. umożliwiły WWiI uwzględnianie 
w planie operacyjnym nie w pełni sprecyzowanych działań WWiI wnoszących wartość dodaną do wysokości 15% 
budżetu. Podejście to jest analogicznie stosowane w 2015 r., tj. plany operacyjne zawierają opis procesu wyboru 
nowych działań, a dokładne określenie działań jest podawane wówczas, gdy są dostępne szczegółowe dane.
Ponadto WWiI mają możliwość przenoszenia do 100% swojego budżetu między działaniami w ramach tej samej 
pozycji budżetu oraz do 20% między pozycjami budżetu bez wcześniejszej zgody EIT. Zapis ten jest znacznie 
bardziej elastyczny i korzystny niż zapis w jakimkolwiek innym programie UE oraz stanowi kolejny dowód na to, że 
poszczególne mechanizmy opracowano z myślą o wspieraniu zmian w szybko reagującym otoczeniu, co stanowi 
odpowiedź na zapotrzebowanie na projekty innowacyjne.
43
Roczny budżet EIT zależy od kwoty przeznaczonej na ten cel w rocznym budżecie UE w wyniku głosowania, które 
zazwyczaj odbywa się w grudniu roku N−1. Zobowiązania budżetowe EIT nie mogą być wyższe niż środki zatwier -
dzone w budżecie UE. Z tego powodu EIT podpisuje z WWiI roczne umowy o udzielenie dotacji. Dodatkowe środki 
mające na celu uwzględnienie wieloletniego wymiaru niektórych działań są obecnie jednak analizowane, w szcze -
gólności za pośrednictwem grupy zadaniowej ds. uproszczenia.
44
Podejście EIT polegające na przydziale finansowania na zasadach konkurencji opiera się na budżetowaniu zadanio -
wym, które nieodłącznie wiąże się z niepewnością i wynagradza doskonałość i oddziaływanie. Zapewnianie długo -
terminowej pewności w odniesieniu do finansowania może niekorzystanie wpływać na podejście ukierunkowane na 
rezultaty i oddziaływanie.
Ponadto, jak wskazano w odpowiedziach do pkt 41 i 44, WWiI mają do dyspozycji szereg instrumentów, dzięki 
którym mogą się zabezpieczyć na wypadek krótkoterminowych wahań finansowania. Zalicza się do nich ogólne 
instrumenty rynku finansowego oraz elastyczność w opracowywaniu planów operacyjnych.
Ramka 6 – Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS)2 i jego 
oddziaływanie na budżet EIT – Akapit drugi
Chociaż finansowanie na rzecz WWiI w 2016 r. zostało faktycznie ograniczone, jest ono mimo to wystarczające, aby 
trzy dojrzałe WWiI mogły utrzymać rozbudowane plany operacyjne oraz aby dwie nowo utworzone WWiI mogły 
podążać ścieżką dynamicznego wzrostu. W 2016 r. na rzecz trzech dojrzałych WWiI przeznaczono kwotę ponad 
233 mln euro, natomiast na rzecz dwóch nowych WWiI przeznaczono 41 mln euro.
2 Opinia nr 4/2015 dotycząca wniosku w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz 
Inwestycji Strategicznych oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013.
Odpowiedzi Komisji 64
45
Przedstawione argumenty dotyczące niewłaściwego charakteru rocznych umów o udzielenie dotacji należy rozpa -
trywać w świetle inicjatyw EIT na rzecz połączenia perspektywy rocznej z perspektywą wieloletnią. Należy zauwa -
żyć, że perspektywa wieloletnia jest brana pod uwagę w ramach rocznego przydziału finansowania na zasadach 
konkurencji. Ponadto poza finansowaniem na zasadach konkurencji w rocznym przydziale finansowania na rzecz 
WWiI istnieje element finansowania w formie wsparcia. Finansowanie w formie wsparcia jest równomiernie rozdzie -
lane między WWiI i zapewnia wysoki poziom bezpieczeństwa finansowania. Ponadto należy zauważyć, że umowa 
ramowa o partnerstwie zapewnia podstawę prawną i „zobowiązanie” ze strony EIT do wspierania WWiI w perspek -
tywie długoterminowej. Zgodnie z powyższym roczny cykl przyznawania dotacji nieodłącznie wiąże się z elastycz -
nością w zakresie wstrzymywania i wprowadzania projektów innowacyjnych w trakcie roku, co oznacza, że cykl 
roczny nie stoi na przeszkodzie stosowaniu elastyczności w odniesieniu do poszczególnych działań, lecz zapewnia 
ogólne ramy planowania.
46
Edukacja stanowi jeden z najważniejszych filarów działalności EIT. EIT dokłada wszelkich starań, aby jego programy 
edukacyjne były odpowiednio finansowane. Zapewnianie każdej WWiI gwarantowanego finansowania w formie 
wsparcia obejmującego znaczną część budżetu zmniejsza niepewność związaną z wieloletnimi działaniami prioryte -
towymi, takimi jak programy edukacyjne.
47
Zapewnianie finansowania w formie wsparcia zmniejsza ryzyko braku ciągłości w odniesieniu do znacznej części 
programu.
Zob. odpowiedź Komisji i EIT do pkt 41 i 44.
48
Istotny element modelu finansowania EIT związany z finansowaniem w formie wsparcia zapewnia pewien poziom 
bezpieczeństwa planowania długoterminowego.
Zob. odpowiedź Komisji i EIT do pkt 41 i 44.
49
Ze względu na roczny charakter budżetu EIT oraz fakt, iż budżet UE jest zazwyczaj przyjmowany w drugiej poło -
wie grudnia, umów o udzielenie dotacji na dany rok nie można podpisywać przed dniem 1 stycznia danego roku. 
Trybunał Obrachunkowy po raz pierwszy poruszył tę kwestię w specjalnym sprawozdaniu rocznym za rok budże -
towy 2011, a EIT przedstawił swoje uwagi. EIT zobowiązał się do zmniejszenia luki między datą rozpoczęcia działania 
określoną w planach operacyjnych WWiI a datą podpisania umów o udzielenie dotacji. W wyniku tego zobowiązania 
umowy o udzielenie dotacji na 2013 i 2014 r. podpisano z trzema WWiI odpowiednio w lutym 2013 i 2014 r.
Rok 2015 był wyjątkowy, ponieważ WWiI zwróciły się z wnioskiem o opóźnienie stosowania nowej umowy ramowej 
o partnerstwie, aby dodatkowo wyjaśnić skutki konkretnych postanowień uzgodnionych między EIT, WWiI i Komisją 
Europejską w kontekście dostosowań do przepisów dotyczących programu „Horyzont 2020”. Ponadto, ze względu 
na konieczność przeprowadzenia konsultacji prawnych, zatwierdzanie ex ante  przez Komisję nowych umów 
o udzielenie dotacji trwało dłużej niż zwykle. EIT spodziewa się terminowego podpisywania umów o udzielenie 
dotacji ponownie od 2016 r., gdy nowe umowy ramowe o partnerstwie zostaną już wdrożone, tj. późne podpisanie 
w 2015 r. było zdarzeniem jednorazowym.
Odpowiedzi Komisji 65
50
Chociaż stanowiło to zwykłą praktykę do 2015 r., WWiI mogły – pod pewnymi warunkami, takimi jak wykorzystanie 
wcześniejszych płatności zaliczkowych, oraz z zastrzeżeniem pewnych obowiązków w zakresie przedstawiania spra -
wozdań śródokresowych – występować z wnioskiem o dodatkowe płatności zaliczkowe.
Mimo że EIT chciałby zapewniać płatności zaliczkowe w wysokości do 70% kwoty przyznanej dotacji, aby pomóc 
WWiI w zarządzaniu ich stanem środków finansowych, należy zauważyć, że poziom płatności zaliczkowych zależy 
od dostępności środków na płatności, co pozostaje poza kontrolą EIT. Przewiduje się, że płatności zaliczkowe doty -
czące umowy o udzielenie dotacji na 2016 r. wyniosą około 60%.
WWiI jako wpływowe sieci innowacji zrzeszające silnych partnerów sektorowych i uniwersytety są w stanie rozwią -
zywać kwestie przepływów pieniężnych, np. za pośrednictwem kredytów zaciąganych w bankach, co pokazały już 
niektóre WWiI. Takie rozwiązanie pozwala im zwiększać poziomy płatności zaliczkowych na rzecz partnerów lub 
beneficjentów (np. studentów lub przedsiębiorstw typu start-up ) w przypadkach, w których w przeciwnym razie 
przepływ pieniężny stanowi problem.
51
W dniu 3 grudnia 2015 r. Rada Zarządzająca EIT przyjęła strategię monitorowania EIT służącą do pomiaru danych 
w odniesieniu do programu „Horyzont 2020”, w odniesieniu do oddziaływania EIT za pośrednictwem jego działań 
własnych i działań WWiI oraz w odniesieniu do rezultatów WWiI. Ponadto EIT aktywnie uczestniczy w opracowywa -
niu rocznego sprawozdania monitorującego dotyczącego programu „Horyzont 2020” za 2014 r., w którym zostanie 
mu poświęcona jedna sekcja.
52
Podstawowe kluczowe wskaźniki efektywności działania były zmieniane w przeszłości w celu dostosowania ich 
koncepcji/znaczenia, tak aby zapewnić równe warunki działania pomiędzy różnymi WWiI oraz aby odpowiedzieć 
na zmieniający się charakter WWiI. Zmiany wprowadzono po konsultacjach z WWiI, aby uwzględnić między innymi 
różnice w sektorach i szerzej rozumianych środowiskach, w których działają WWiI.
Zmiany kluczowych wskaźników efektywności w czasie odnoszą się zatem w sposób bezpośredni do ustalenia 
przedstawionego w pkt 52.
53
EIT przeprowadza kompleksowe analizy w celu porównania WWiI na podstawie szeregu czynników, a nie tylko 
podstawowych kluczowych wskaźników efektywności działania. Proces wdrażania planów operacyjnych WWiI jest 
oceniany za pośrednictwem zarówno ilościowych wskaźników efektywności, jak i przeglądów jakościowych doko -
nywanych przez ekspertów zewnętrznych i pracowników EIT. W szerszym ujęciu EIT przeprowadza również monito -
rowanie działań WWiI na miejscu i dokonuje tematycznych przeglądów tych działań. Wszystkie te narzędzia zapew -
niają bardzo miarodajny obraz różnic między WWiI.
54
EIT przyznaje, że wyniki i oddziaływanie można mierzyć jedynie za pomocą połączonych wskaźników jakościowych 
i ilościowych. Kwestię tę szczegółowo uwzględniono w strategii monitorowania EIT przyjętej przez Radę Zarzą -
dzającą EIT w grudniu 2015 r. oraz za pośrednictwem trwającego przeglądu kluczowych wskaźników efektywności 
działania, jak wskazano w pkt 102.
Odpowiedzi Komisji 66
55
Kręgi biznesowe są silnie reprezentowane w organach zarządzających WWiI i odgrywają wiodącą rolę w kształ -
towaniu strategii WWiI. Poniżej przedstawiono niewyczerpujący wykaz przedstawicieli poszczególnych sektorów 
w radach zarządzających WWiI:
– EIT Digital: Deutsche Telekom AG, Philips, Nokia, British Telecom, Alcatel-Lucent, Ericsson,
– Climate-KIC: Bayer Technology Services GmbH, GDF Suez, South Pole Carbon, Velux A/S,
– KIC InnoEnergy: Total SA, Gas Natural Fenosa, Electricité de France, ABB AB, Areva SA.
56
Poziom finansowania w formie dotacji EIT nie jest wystarczającą miarą poziomu zaangażowania w WWiI. Na przy -
kład finansowanie zapewniane na rzecz szkolnictwa wyższego jest ukierunkowane na wsparcie programów naucza -
nia w większym stopniu związanych z przedsiębiorczością oraz bardziej przedsiębiorczych studentów kończących 
uniwersytety, co stanowi bezpośrednią korzyść dla przedsiębiorstw. Pomiar poziomu zaangażowania powinien 
uwzględniać liczbę partnerów, ponieważ stanowi ona bezpośrednią miarę atrakcyjności WWiI, oraz charakter dzia -
łań objętych wsparciem, a nie rodzaj instytucji, które je wdrażają.
57
Z założenia EIT i WWiI mają stanowić odpowiedź na ogólnounijny problem, jakim jest niski poziom współpracy 
między uniwersytetami a przedsiębiorstwami. Dlatego też kręgi biznesowe są silnie reprezentowane w organach 
zarządzających WWiI i odgrywają wiodącą rolę w kształtowaniu strategii WWiI. Należało się jednak spodziewać 
wystąpienia początkowych problemów związanych z osiągnięciem pożądanego poziomu współpracy między uni -
wersytetami a przedsiębiorstwami. Aby rozwiązać ten problem, EIT wprowadza zmiany do wytycznych dotyczących 
planów operacyjnych i przekazuje WWiI sugestie dotyczące strategii. WWiI również zmieniają swoje wewnętrzne 
zasady i procedury.
Postępy poczynione przez EIT i WWiI w tym obszarze pokazują, że model WWiI jest właściwy do celów rozwijania 
długoterminowej współpracy między uniwersytetami, ośrodkami badawczymi i przedsiębiorstwami i jesteśmy prze -
konani, że w przyszłości wyniki nadal będą się poprawiać.
58
Mimo że EIT nie ma celu dotyczącego części budżetu, która trafia do MŚP , realizuje określone ilościowo cele doty -
czące tworzenia MŚP . MŚP typu start-up  tworzone przez EIT stanowią jeden z kluczowych wskaźników efektywno -
ści działań EIT, a zatem mocno zachęca się do ich tworzenia. W odniesieniu do 2014 r. trzy WWiI z pierwszej grupy 
zgłosiły, że utworzono 90 nowych przedsiębiorstw typu start-up , z których wszystkie są MŚP zgodnie z definicją 
przedstawioną w zaleceniu Komisji (C(2003) 1422). Ponadto wiele innych istniejących małych przedsiębiorstw było 
objętych wsparciem za pośrednictwem dotacji w systemie kaskadowym lub poprzez świadczenie usług w inkubato -
rach WWiI.
Odpowiedzi Komisji 67
59
EIT osiągnął wyjątkowe wyniki w promowaniu i wspieraniu uczestnictwa MŚP w działaniach innowacyjnych.
Wiele działań EIT jest ukierunkowanych w szczególności na MŚP . W ramach zachęty finansowej dla MŚP EIT był 
nawet objęty szczególnym odstępstwem od stosowania unijnego rozporządzenia finansowego w latach 2010–2013, 
dzięki któremu MŚP – jako partnerzy WWiI – mogły wnioskować o 40% kosztów pośrednich poza swoimi kosztami 
bezpośrednimi w odróżnieniu od 20%, o które mogły wnioskować przedsiębiorstwa niebędące MŚP .
Jeżeli chodzi o ukierunkowane wsparcie na rzecz istniejących MŚP , partnerstwa WWiI zapewniają stabilny eko -
system, w ramach którego mogą one otrzymywać wsparcie. Istniejące MŚP o wyjątkowym potencjale innowacyjnym 
będą zatem w idealnej sytuacji, aby przystąpić do partnerstwa WWiI i w pełni skorzystać ze wsparcia oferowanego 
przez EIT. W rezultacie coraz większa liczba MŚP uczestniczy w charakterze zarówno partnerów WWiI, jak i bene -
ficjentów dotacji w systemie kaskadowym oraz odbiorców usług w zakresie tworzenia i przyspieszania rozwoju 
przedsiębiorstw.
60
Ponieważ WWiI mają na celu osiągnięcie stabilności finansowej oraz są w stanie korzystać z instrumentów finanso -
wych (np. kredytów bankowych) i źródeł dochodów innych niż finansowanie EIT, są w stanie zapewnić, aby płatno -
ści na rzecz MŚP były dokonywane w sposób terminowy niezależnie od tego, kiedy jest otrzymywane finansowanie 
EIT. EIT nie może narzucać WWiI warunków płatności w odniesieniu do stosunków umownych, jakie wiążą ich z part -
nerami, ponieważ WWiI są w tym zakresie niezależne. Ponieważ jednak płatności z tytułu wsparcia na rzecz MŚP 
mają ograniczoną wielkość w porównaniu z całym programem, WWiI mają możliwość zwiększenia zaliczek dla MŚP 
poprzez odpowiednie zarządzanie przepływami pieniężnymi (w odpowiedziach Komisji i EIT do pkt 41 i 44 przed -
stawiono dodatkowe przykłady dotyczące elastyczności finansowania WWiI).
61
EIT systematycznie gromadzi informacje o statusie nowych partnerów WWiI po ich przystąpieniu do WWiI. EIT 
posiada zatem aktualne informacje o liczbie parterów WWiI będących MŚP .
Ponadto większe organizacje stanowią większość w pierwszych latach funkcjonowania WWiI, ponieważ mają moż -
liwość opracowania solidnego programu strategicznego i zwycięskiego wniosku, dzięki któremu są jako pierwsze 
wybierane jako WWiI. MŚP zazwyczaj przystępują do WWiI na późniejszym etapie, gdy ich uczestnictwo może 
wnieść wartość dodaną do działań ustanowionych partnerstw.
Przykładowo w latach 2010–2013 WWiI „KIC InnoEnergy” miała 25 partnerów będących MŚP . W latach 2014 i 2015 
do WWiI „KIC InnoEnergy” przystąpiło jednak odpowiednio 55 i 50 nowych MŚP , zwiększając w ten sposób liczbę 
partnerów będących MŚP do 130.
Wiele MŚP uczestniczy w programie EIT-WWiI i jest ostatecznymi odbiorcami dotacji EIT w drodze porozumień 
o podwykonawstwo lub udzielenie dotacji w systemie kaskadowym zawieranych z innymi partnerami WWiI, takimi 
jak uniwersytety, ośrodki badawcze lub przedsiębiorstwa przemysłowe. Programy przyspieszania rozwoju i inkubacji 
WWiI są w szczególności ukierunkowane na MŚP typu start-up , a EIT ma kluczowy wskaźnik efektywności działania, 
który monitoruje proces tworzenia nowych MŚP . Rosnąca liczba MŚP w partnerstwach WWiI oraz za pośrednictwem 
dotacji EIT w sposób naturalny doprowadzi do wyższego udziału dotacji wykorzystywanych również przez MŚP .
Odpowiedzi Komisji 68
62
EIT aktywnie wspiera MŚP . Istnieją wyraźne cele dotyczące tworzenia przedsiębiorstw typu start-up  i stanowią jeden 
z podstawowych kluczowych wskaźników efektywności działań EIT.
Zob. odpowiedź Komisji i EIT do pkt 57.
64
Promowanie synergii i komplementarności z innymi inicjatywami UE stanowi kwestię priorytetową dla EIT oraz dla 
DG ds. Edukacji i Kultury. Cel ten jest włączony do strategicznego planu innowacji i regulaminu EIT.
Synergia i komplementarność są wspierane przez DG ds. Edukacji i Kultury i EIT (np. coroczne spotkanie z udzia -
łem służb Komisji, EIT i WWiI oraz kryteria wyboru nowych WWiI) oraz włączone do modelu WWiI, którego ele -
menty odzwierciedlają cele i wnioski wyciągnięte z innych programów UE (np. koncepcja trójkąta wiedzy stanowi 
odzwierciedlenie aspektów programu Erasmus+ i dialogu uczelni i przedsiębiorstw; koncepcja centrów kolokacji 
odzwierciedla politykę regionalną UE; podejście dotyczące wyzwań społecznych jest również stosowane w ramach 
programu „Horyzont 2020”; model finansowania EIT opiera się na wnioskach wyciągniętych z innych programów). 
Istnieją konkretne przykłady synergii w obrębie obszarów tematycznych WWiI, takich jak EIT Digital: PPP na rzecz 
internetu przyszłości i dużych zbiorów danych; KIC InnoEnergy: plan EPSTE oraz Climate-KIC: współpraca z DG ds. 
Działań w dziedzinie Klimatu w zakresie przygotowywania konferencji ONZ w sprawie zmiany klimatu w Paryżu 
zaplanowanej na grudzień 2015 r.
EIT nadal wspiera synergie na poziomie konkretnych projektów, ostatnio w kontekście Europejskiego Funduszu na 
rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) z udziałem europejskiej współpracy naukowo-technicznej (COST) i Europej -
skiej Agencji Kosmicznej (ESA).
69
EIT wystąpił już z wnioskiem o uruchomienie procesu mającego na celu osiągnięcie pełnej niezależności finansowej. 
Oczekuje się, że proces ten zostanie zakończony przed końcem 2016 r.
71
Poza zapewnianiem zgodności z przepisami EIT również coraz częściej wynagradza efektywność i zachęca do 
oddziaływania. Na przykład słaba efektywność będzie wywierała coraz większy negatywny wpływ na budżet WWiI. 
W ramach zasad dotyczących stabilności finansowej WWiI w budżecie EIT przeznaczonym na WWiI coraz większy 
udział będzie miało finansowanie na zasadach konkurencji. Ponieważ udział ten – w ramach którego wynagradza się 
efektywność – zwiększa się wraz z upływem czasu, WWiI o słabej efektywności będą miały jeszcze większą zachętę 
finansową do poprawy.
72
W 2015 r. EIT zwiększył bezpośredni związek między słabą efektywnością a wypłacanymi kwotami – EIT nie będzie 
zatwierdzał części wniosku o płatność WWiI, w przypadku gdy poziom wdrożenia danego działania był niewystar -
czający. Zob. odpowiedzi Komisji i EIT do pkt VII streszczenia.
W następstwie interwencji Trybunału EIT kontynuuje wzmacnianie procesu weryfikacji kosztów w rocznych spra -
wozdaniach z audytu. EIT konsekwentnie wynagradza efektywność, zapewniając jednocześnie wysoki poziom 
pewności co do kwalifikowalności poniesionych kosztów.
Odpowiedzi Komisji 69
74
EIT i Komisja uznają, że próg określony zgodnie z art. 34 zasad uczestnictwa w programie „Horyzont 2020” jest 
odpowiedni w odniesieniu do dotacji EIT wypłacanych na rzecz WWiI. Uznajemy za proporcjonalne żądanie świa -
dectwa audytu od beneficjenta środków finansowych UE/EIT, który składa wniosek o przyznanie rocznej dotacji 
w wysokości przekraczającej 325 000 euro. W każdym razie EIT musiałby być objęty szczególnym odstępstwem od 
stosowania art. 34 zasad uczestnictwa w programie „Horyzont 2020” w celu zastosowania innego lub wyższego 
progu niż kwota 325 000  euro w odniesieniu do dotacji stanowiących przedmiot wniosków uczestników.
Zob. również odpowiedzi Komisji i EIT do pkt 79 i 80.
76
Należy zauważyć, że „sprawozdania finansowe” nie są już przeznaczone tylko dla EIT, ponieważ sprawozdania 
dotyczące kosztów zostały w pełni dostosowane do wzorów stosowanych w ramach programu „Horyzont 2020”, 
począwszy od umów o udzielenie dotacji na 2016 r.
79 Tiret drugie
Zalecenie to wymagałoby zastosowania szczególnego odstępstwa od stosowania zasad uczestnictwa w programie 
„Horyzont 2020” oraz przepisów rozporządzenia finansowego3.
79 Tiret trzecie
Zalecenie to jest poza kontrolą EIT, ponieważ wymagałoby zastosowania szczególnego odstępstwa od stosowania 
zasad uczestnictwa w programie „Horyzont 2020” oraz przepisów rozporządzenia finansowego4.
81
Outsourcing oceny technicznej projektów stanowi powszechną praktykę w ramach programów badań i rozwoju. 
Rozwiązanie takie jest stosowane w szczególności w przypadku bardzo złożonych projektów obejmujących – i inte -
grujących – kilka dziedzin działalności, takich jak kształcenie, innowacje i biznes.
83
Należy zauważyć, że od 2013 r. EIT poprawił tendencję związaną z rotacją personelu. Niski współczynnik dla pań -
stwa w przypadku Węgier (wynoszący obecnie 69%) jest istotnym czynnikiem przyczyniającym się do rotacji perso -
nelu. Leży to jednak poza kontrolą EIT.
84
Równocześnie miała miejsce znaczna poprawa zdolności EIT w zakresie zarządzania. Wolne stanowisko kierownika 
jednostki zostało obsadzone, a proces wyboru innego kierownika jednostki jest w toku. Ponadto trwa również pro -
ces wyboru dyrektora EIT.
3 https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/leg/finreg/Pages/leg-020-08_finreg2012.aspx#fr135
4 https://myintracomm.ec.europa.eu/budgweb/EN/leg/finreg/Pages/leg-020-08_finreg2012.aspx#fr135
Odpowiedzi Komisji 70
86
Skoncentrowanie się przez EIT na doskonałości w sposób naturalny powoduje, że państwa o wyższych zdolnościach 
innowacyjnych są silniej reprezentowane w WWiI. Chociaż wyraźnym celem EIT jest wzmocnienie istniejących zdol -
ności i centrów doskonałości w Europie, instytut gwarantuje również korzyści obszarom Unii, które nie uczestniczą 
bezpośrednio w WWiI za pomocą regionalnego systemu innowacji EIT (RSI EIT).
Ramka 11 – Obawy dotyczące koncentracji wsparcia finansowego EIT i braku 
przejrzystości
Istnieje właściwa równowaga między elementami trójkąta wiedzy pod względem zarówno rozkładu partnerów, 
jak i podziału środków. Istnieją jasne procedury wyboru projektów przez WWiI, które zapewniają kontrolę jakości 
i przejrzystość.
89
Zaczynają się pojawiać dowody potwierdzające rezultaty EIT. EIT może się wykazać ponad tysiącem przedsiębior -
czych absolwentów, wieloma przedsiębiorstwami typu start-up , szeregiem historii sukcesu oraz silną ogólnoeuro -
pejską siecią centrów kolokacji i inkubatorów przedsiębiorczości, propaguje także kulturę przedsiębiorczości.
92
Przegląd procesu tworzenia przedsiębiorstw zakończony w listopadzie 2015 r. zapewnia mocne dowody potwier -
dzające wartość dodaną, jaką wnoszą programy inkubatorów EIT/WWiI; istnieją także dokumenty zawierające 
podstawowe ustalenia dotyczące przedsięwzięć objętych wsparciem, które potwierdzają znaczący wpływ wsparcia 
EIT na tworzenie przedsiębiorstw.
93
Z kluczowych wskaźników efektywności wynika, że zapewniono istotne wyniki, z których wiele przełożyło się już na 
wymierne rezultaty (zob. przykłady wymienione w pkt 90).
94
Należy podkreślić, że studenci spoza Europy również integrują się z europejskimi przedsiębiorstwami lub tworzą 
własne przedsiębiorstwa po zakończeniu studiów, powodując w ten sposób oddziaływanie i wnosząc wartość 
dodaną do naszego społeczeństwa. WWiI/EIT stworzyły otoczenie, w którym dystans między środowiskiem akade -
mickim a przedsiębiorstwami zmniejszył się, a zatem tacy studenci mają prostszą ścieżkę do zatrudnienia w przed -
siębiorstwach będących partnerem WWiI po zakończeniu studiów, a co za tym idzie do pozostania w Europie.
98
Zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. e) rozporządzenia ustanawiającego EIT wszystkie trzy WWiI z pierwszej grupy opracowały 
strategie zapewnienia stabilności finansowej. Od 2014 r. podsumowanie tych strategii jest przedstawiane w planach 
operacyjnych WWiI. Jeżeli chodzi o plan operacyjny na 2016 r., ekspert EIT skoncentrował się w szczególności na 
kwestiach stabilności finansowej i ocenił plany dotyczące poszczególnych WWiI.
103
Nowe umowy ramowe o partnerstwie zostaną podpisane na początku 2016 r.
Odpowiedzi Komisji 71
Wnioski i zalecenia
Zalecenie 1
Komisja i EIT przyjmują to zalecenie.
Każdy wniosek dotyczący zmiany przepisów prawnych będzie musiał zostać sporządzony zgodnie z zasadami lep -
szego stanowienia prawa, w szczególności z zasadą „najpierw oceniaj”. Podstawa prawna EIT zobowiązuje Komisję 
do oceny EIT do końca 2017 r. i ocena ta jest obecnie przygotowywana przy współudziale wszystkich właściwych 
służb Komisji.
W ocenie zostanie również uwzględniona krytyczna opinia pokontrolna, a niezależne podmioty oceniające będą 
miały dostęp do tego audytu. Wszelkie przyszłe działania zostaną ustalone na podstawie wyników oceny zgodnie 
z zasadami lepszego stanowienia prawa.
Komisja zajmie stanowisko w kwestii zmiany podstawy prawnej EIT w oparciu o ustalenia z oceny niezależnych eks -
pertów oraz wyniki wspomnianego audytu.
107
Zob. odpowiedzi Komisji i EIT do pkt 40–49 i 60 zawierające podsumowanie ich stanowiska w tych kwestiach.
Zalecenie 2 a)
Komisja i EIT częściowo przyjmują to zalecenie oraz zbadają, w jakim zakresie możliwe jest dalsze rozszerzenie cha -
rakteru wieloletniego.
Zalecenie 2 b)
Komisja i EIT przyjmują to zalecenie.
W odniesieniu do lit. a): pełny przegląd do wiosny 2017 r. i wdrożenie (uzależnione od tego przeglądu) do 2018 r.
108
Zob. odpowiedzi Komisji i EIT do tych punktów zawierające podsumowanie ich stanowiska w tych kwestiach.
Zalecenie 3
EIT i Komisja przyjmują to zalecenie.
Odpowiedzi Komisji 72
109
Zob. odpowiedzi Komisji i EIT do tych punktów zawierające podsumowanie ich stanowiska w tych kwestiach.
Zalecenie 4
Komisja i EIT przyjmują to zalecenie.
EIT nadal będzie zwiększać ukierunkowanie na oddziaływanie, co już zapoczątkowano w 2015 r.
JAK OTRZYMAĆ PUBLIKACJE UE
Publikacje bezpłatne:
  jeden egzemplarz:  
w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
  kilka egzemplarzy (lub mapy, plakaty):  
w przedstawicielstwach Unii Europejskiej (http://ec.europa.eu/represent_pl.htm)  
w delegaturach Unii Europejskiej w krajach poza UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_pl.htm)  
kontaktując się z Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_pl.htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 11 (numer bezpłatny w całej UE) (*).
(*)  Informacje są udzielane nieodpłatnie, większość połączeń również jest bezpłatna (niektórzy operatorzy,  
hotele lub telefony publiczne mogą naliczać opłaty).
Publikacje płatne:
 w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
Europejski Instytut Innowacji i  Technologii (EIT) stawia 
sobie ambitny cel polegający na wzmocnieniu powiązań 
pomiędzy sferami edukacji, nauki i biznesu, a tym samym 
na stanowieniu siły napędowej innowacji w UE. Trybunał 
stwierdził, że pomimo zasadności ustanowienia EIT 
złożone ramy działania oraz problemy związane 
z zarządzaniem ograniczyły jego ogólną skuteczność. 
Trybunał wskazał kilka uchybień w modelu finansowania 
stosowanym przez EIT, ustaleniach na temat 
sprawozdawczości pomiędzy EIT a  wspólnotami wiedzy 
i innowacji (WWiI) oraz w  zakresie trwałości finansowej 
WWiI. Siedem lat po rozpoczęciu działalności EIT nadal 
nie jest w pełni operacyjnie niezależny od Komisji 
Europejskiej. Stanowi to przeszkodę w procesach 
decyzyjnych. Trybunał stwierdził, że jeśli EIT chce stać się 
instytutem o przełomowym znaczeniu dla innowacji, 
zgodnie z pierwotnymi założeniami, konieczne jest 
przeprowadzenie dostosowań ustawodawczych 
i operacyjnych umożliwiających lepsze wspieranie 
potencjału innowacyjnego UE.
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y