Celem niniejszego dokumentu jest zebranie informacji dotyczących udokumentowanych aspektów oraz stanowiska i oczekiwań zainteresowanych stron, a także zainicjowania publicznej dyskusji na temat aspektów bezpieczeństwa usług zakwaterowania w turystyce. Komisja Europejska dąży do dokładnego przeanalizowania założeń polityki, złożonych wniosków i każdego innego instrumentu na każdym etapie, począwszy od planowania do wdrażania oraz przeglądu . W związku z tym zielona księga ma na celu pozyskanie odpowiedniej wiedzy w zakresie kwestii, których dotyczy, i nie wyznacza ustalonego wcześniej kierunku działania czy potrzeby nowych środków na poziomie UE w związku z przedmiotowymi konsultacjami.

Chociaż wiele krajowych stowarzyszeniach hotelarskich w UE przyjęło już metodę MBS, jej przyjęcie ma dobrowolny charakter i nie obejmuje monitorowania lub sprawozdawczości w zakresie wyników. Skuteczność środków pozaprawnych zależy od ich wsparcia ze strony branży, organów i konsumentów, a jednocześnie muszą być one oparte na odpowiednim monitorowaniu wyników i efektów skuteczności. Wytyczne w zakresie bezpieczeństwa opracowane przez poszczególne organizacje mogą być interesujące dla innych pod warunkiem, że dzielą się one nimi w wystarczającym stopniu.

Metoda MBS (ang. Management, Building and System - Zarządzanie, Budynek i System) jest jednym z przykładów działań samoregulacji. Przedmiotowe wytyczne w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego hoteli obejmujące wymagania w odniesieniu do zarządzania, budynków i systemów mają pomóc podmiotom prowadzącym hotele każdej wielkości w całej Europy we wprowadzeniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa przeciwpożarowego, wspierając krajowe/regionalne i lokalne przepisy i normy .

Wiedza o bezpieczeństwie, budowanie zdolności i szkolenie są niezbędne. Kształcenie i szkolenie zawodowe personelu i kadry zarządzającej odgrywa zasadniczą rolę w identyfikowaniu zagrożeń nawet przed ich powstaniem oraz w poprawnym wdrażaniu obowiązujących przepisów. Szkolenie w zakresie turystyki w państwach członkowskich różni się jednak znacząco w poszczególnych państwach członkowskich. Może to potencjalnie prowadzić do różnic w istnieniu i zapewnianiu wyspecjalizowanych szkoleń w zakresie bezpieczeństwa i posiadaniu odpowiednich umiejętności w tym sektorze.

Q 28 – Jeżeli Państwo dysponują przykładami norm krajowych dotyczących bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego, czy mają Państwo dowody, że przyczyniły się one do poprawienia poziomu bezpieczeństwa konsumentów?

Brakuje opartych na faktach informacji w zakresie sytuacji bezpieczeństwa w sektorze zakwaterowania turystycznego na terenie Unii Europejskiej. Tak jest we wszystkich państwach europejskich, a tam gdzie dane istnieją, źródła nie są zharmonizowane i zagregowane, aby umożliwić nadzór w państwach członkowskich, przez co trudno jest przedstawić systematyczny przegląd urazów i wypadków powiązanych ze świadczeniem usług zakwaterowania turystycznego. Nawet w państwach, w których dane są dostępne z różnych źródeł, takich jak straż pożarna, zakłady ubezpieczeń, oddziały ratunkowe w szpitalach, ewidencja nie pozwala na uzyskanie kompletnych i porównywalnych danych. W konkretnych badaniach w zakresie gromadzenia danych o wypadkach i urazach powiązanych z usługami zakwaterowania turystycznego konsekwentnie wspominane są trudności z pozyskaniem danych na poziomie UE (zob. pkt 2.1 w załączniku 1).

Q 12 – Czy korzystne byłoby uwzględnienie wymogów dotyczących bezpieczeństwa w zakresie CO (tlenku węgla)? Proszę wskazać korzyści zarówno w odniesieniu do konsumentów jak i przedsiębiorstw.

W załączniku 1 zawarto szczegółowy opis obecnej wiedzy w zakresie aspektów przedstawionych w poprzednim akapicie i służy on jako dokument referencyjny w przypadku odnoszenia się do poniższych pytań.

Mając na uwadze również fakt, że Komisja dąży do zwiększenia konkurencyjności sektora turystyki dzięki tworzeniu sprzyjającego środowiska dla przedsiębiorstw i dla współpracy między państwami członkowskimi, a także że stabilność europejskiej turystyki zależy od jakości doświadczeń turystów, a więc także od ich bezpieczeństwa, zamierzeniem księgi jest identyfikacja wariantów dalszego budowania zaufania zarówno w odniesieniu do przedsiębiorstw jak i do konsumentów.

Celem niniejszego dokumentu jest zainicjowanie publicznych konsultacji dotyczących bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego. Mają one na celu zebranie informacji od wszystkich zainteresowanych stron związanych ze świadczeniem usług zakwaterowania turystycznego, aby ocenić, czy wymienione powyżej problemy są w sposób wystarczający i skuteczny rozwiązywane oraz czy istnieją dowody świadczące o nowych zagrożeniach i czy obowiązujące narzędzia są odpowiednie. W niniejszej księdze stawia się dalsze pytanie dotyczące poziomu, na jakim działanie okazałoby się najefektywniejsze, aby w sposób użyteczny przyczynić się do zapewnienia skutecznego poziomu bezpieczeństwa konsumentów. W niniejszej księdze zabiega się również o pomoc w dokonaniu oceny ilościowej tych problemów.

W 2006 r. dwoje brytyjskich dzieci zginęło wskutek zatrucia tlenkiem węgla podczas wakacji spędzanych w hotelu na wyspie Korfu w Grecji. Komin służący do wprowadzania tlenu i wyprowadzania tlenku węgla nie został zainstalowany i leżał na ziemi obok kamienia podpierającego kocioł. Przewody termostatu, który miał wyłączyć kocioł w momencie pojawienia się szkodliwych oparów, zostały odłączone. Tlenek węgla przedostał się z pomieszczenia, w którym znajdował się kocioł, do bungalowu przez otwory wywiercone w ścianie salonu w celu zainstalowania tam systemu klimatyzacji, lecz jeszcze nie zamknięte. W ciągu jednej minuty poziom tlenku węgla osiągnął w bungalowie śmiertelne stężenie.

Debata na temat bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego dotyczyła do tej pory głównie kwestii związanych z bezpieczeństwem przeciwpożarowym. Istotnie, chociaż pożary w hotelach stanowią przyczyną jedynie niewielkiego odsetka ofiar pożarów, to wypadki mogą mieć poważne skutki.

Pomiary ilościowe mające na celu ocenę omówionych powyżej kwestii są prawie niedostępne z uwagi, między innymi, na niejednolite podejście do gromadzenia danych dotyczących wypadków i urazów związanych ze świadczeniem usług zakwaterowania turystycznego na obszarze UE (zob. załącznik 1 pkt. 2.1). Wobec braku takich danych ilościowych, w niniejszej księdze dąży się do zebrania możliwie największej ilości dowodów i danych.

W odniesieniu do czwartego pytania, jest oczywiste, że w celu zachowania odpowiedniej równowagi między potrzebami i rozwiązaniami należy dokładnie przeanalizować wpływ na wszystkie zaangażowane strony. Konsumenci podatni na zagrożenia, konsumenci mający specjalne potrzeby w zakresie dostępności, mniejsze obiekty lub duże hotele mogą postrzegać tę kwestię z różnych perspektyw, dlatego też należy uwzględnić różne aspekty. W tym kontekście istotna byłaby również dyskusja dotycząca korzyści płynących z normalizacji w odniesieniu do usług zakwaterowania turystycznego w obrębie UE.

W odniesieniu do trzeciego pytania dotyczącego świadczenia usługi, jego celem jest ustalenie, czy ta różnorodność w systemach krajowych ma wpływ na równe szanse w sektorze, co ma krytyczne znaczenie dla pomyślności gospodarczej UE i dla jej wizerunku jako atrakcyjnego turystycznego celu podróży, szczególnie w odniesieniu do określonych kategorii usług świadczonych na szczeblu transgranicznym. W tym kontekście należy wziąć również pod uwagę instrumenty i praktyki wypracowane przez przemysł.

W odniesieniu do drugiego pytania, w niniejszej księdze dąży się do zbadania, czy różne wymogi obowiązujące w poszczególnych państwach członkowskich nie powodują powstawania luk w poziomach bezpieczeństwa, zwłaszcza gdy usługodawcy działają na szczeblu transgranicznym i mogą nie być odpowiednio objęci obowiązującym prawodawstwem w żadnym z państw członkowskich.

Oprócz obowiązujących ram regulacyjnych w państwach członkowskich, inną kwestią, którą należy również wziąć pod uwagę, jest to, czy i jak egzekwuje się i monitoruje te ramy regulacyjne. W niniejszej księdze dąży się również do lepszego wglądu w ten aspekt.

Kupując usługi zakwaterowania turystycznego, konsumenci oczekują, że mogą mieć pewność co do swojego bezpieczeństwa niezależnie od wyboru miejsca zakwaterowania czy przeznaczenia w obrębie UE. W tym kontekście, opierając się na podstawowych założeniach, że europejscy konsumenci mają prawo do odpowiednich poziomów bezpieczeństwa, które są skutecznie wdrażane i egzekwowane bez względu na miejsce, do którego się udają w obrębie UE, istotne są następujące pytania:

Istnienie różnych podejść do przepisów dotyczących bezpieczeństwa nie stanowi odrębnej kwestii per se, pod warunkiem, że europejskiemu konsumentowi korzystającemu z tego typu usług w obrębie UE zapewniona jest odpowiednia ochrona, niezależnie od jej/jego miejsca docelowego.

Począwszy od 2008 r. obawy turystów dotyczące bezpieczeństwa podlegają regularnemu, corocznemu monitorowaniu przy pomocy badań Eurobarometru, również ze szczególnym uwzględnieniem bezpieczeństwa w hotelach i bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Coroczne badania konsekwentnie potwierdzają, że europejscy turyści nigdy nie wykazują obaw, jeżeli chodzi o bezpieczeństwo (odpowiedzi wahały się od 0 % do 1 %). Czasami jednak mogą się zdarzać wypadki, które wpływają bezpośrednio na konkretne podmioty, jak również pośrednio na reputację danego ośrodka turystycznego i dodatkowo mają negatywny wpływ na inne podmioty. Mimo że bezpieczeństwo usług zakwaterowania turystycznego leży w kompetencjach państw członkowskich, wyraźny transgraniczny charakter tych usług każe zastanowić się nad poziomem ich jakości i bezpieczeństwa we wszystkich państwach.

KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 22.7.2014 COM(2014) 464 final ZAŁĄCZNIK

do ZIELONEJ KSIĘGI w sprawie bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego



Spis treści 1. Fakty i liczby 1.1. Obowiązujące instrumenty i egzekwowanie 1.1.1. Poziom krajowy 1.1.2. Poziom europejski 1.1.3. Monitorowanie i egzekwowanie 1.2. Kwestie przekrojowe 1.2.1. MŚP 1.2.2. Badania Eurobarometru 1.2.3. Normy 1.3. Poziom i instrumenty 1.3.1. Alternatywne instrumenty 2. Określone działania podjęte przez Komisję w zakresie bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego 2.1. Wcześniejsze działania (2003–2012) 2.2. Najnowsze działania (2012–2013)



1.Fakty i liczby

W niniejszej sekcji przedstawiono fakty i liczby, które są dostępne w odniesieniu do kwestii poruszanych w zielonej księdze. Nie wszystkie aspekty ujęte w księdze w części 4 „Pytania" znajdują swoje odzwierciedlenie w niniejszym załączniku, gdyż siłą rzeczy nie do każdego z nich istnieją dodatkowe materiały. 1.1.Obowiązujące instrumenty i egzekwowanie 1.1.1.Poziom krajowy Mówiąc ogólnie, rodzaje polityk w zakresie usług zakwaterowania turystycznego znacznie się różnią. W 2013 r. poproszono państwa członkowskie o wypełnienie kwestionariusza w celu opisania krajowych przepisów w zakresie bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego (obok innych usług). Spośród 24 państw członkowskich, które udzieliły informacji, 21 zgłosiło, że obowiązują u nich ogólne przepisy dotyczące usług jako kategorii działalności (ogólne prawodawstwo dotyczące bezpieczeństwa usług, bezpieczeństwa produktów, ochrony konsumentów lub bezpieczeństwa w miejscu pracy), natomiast 17 państw członkowskich zgłosiło, że obowiązują u nich szczegółowe przepisy dotyczące sektora usług zakwaterowania, uzupełnione w 6 przypadkach samoregulacją. Dwa państwa członkowskie nie zgłosiły ani polityki horyzontalnej, ani dotyczącej danego sektora. Po dokonaniu przeglądu treści zgłoszonego prawodawstwa dotyczącego sektora można było przeprowadzić bardziej szczegółowe porównanie w obrębie państw członkowskich. Przedstawiono wykaz przepisów związanych z bezpieczeństwem odpowiednim władzom (zob. tabela poniżej) i poproszono o wskazanie, które z nich wchodzą w obręb prawodawstwa krajowego. Spośród 17 państw członkowskich, w których obowiązują przepisy dotyczące danego sektora (AT, BE, CY, CZ, DE, EL, ES, ET, FR, HR, IT, LT, LU, MT, PL, PT, SK), większość (13 państw) włączyła do swoich przepisów wymogi dotyczące stanu obiektów, w 8 państwach członkowskich obowiązują ogólne wymogi dotyczące świadczenia jedynie bezpiecznych usług, zaś w 10 przypadkach przepisy obejmują obowiązki związane z kwalifikacjami usługodawcy. Z drugiej strony jedynie w połowie z tych państw członkowskich (CZ, DE, EL, HR, LU, MT, PL, PT, SK) prawo wymaga ustanowienia organów na potrzeby monitorowania i podejmowania odpowiednich działań. Ponadto jedynie w 5 państwach członkowskich (CZ, EL, LU, MT, PL) przepisy obejmują rozpoznanie i ocenę zagrożeń, a jedynie w dwóch (CZ, PL) istnieje wymóg powiadomienia organów o zagrożeniach i wypadkach powiązanych ze świadczeniem usług – niezbędne narzędzie w odniesieniu do celów porównawczych w obrębie UE. Na poniższym wykresie przedstawiono zawartość obowiązujących przepisów w sektorze w 17 państwach członkowskich, które przedstawiły sprawozdania. 1.1.2. Poziom europejski Swobodę świadczenia usług regulują art. 56–62 TFUE. W szczególności przepisy dyrektywy 2006/123/WE dotyczącej usług na rynku wewnętrznym mają na celu ułatwienie usługodawcom korzystania ze swobody przedsiębiorczości i swobodnego przepływu usług, ułatwiając tym samym usługodawcom wspólnotowym działalność w innych państwach członkowskich UE. Bezpieczeństwo usług nie jest szczególnym przedmiotem tej dyrektywy. W art. 18 dopuszcza się jednak odstępstwa od swobody świadczenia usług (art. 16) na specjalnych warunkach i w konkretnych przypadkach związanych z bezpieczeństwem usług. Przyjmujące państwo członkowskie może na tych warunkach, w drodze wyjątku, zastosować swoje wymogi wobec konkretnego zewnętrznego usługodawcy w odniesieniu do świadczenia konkretnej usługi. Na warunkach określonych w art. 23 dyrektywy, państwa członkowskie mogą postanowić, że usługodawcy, których usługi stwarzają bezpośrednie i szczególne ryzyko dla zdrowia i bezpieczeństwa, muszą przystąpić do odpowiedniego ubezpieczenia od odpowiedzialności. Zobowiązanie do wzajemnej pomocy w odniesieniu do państwa członkowskiego prowadzenia przedsiębiorstwa obejmuje głównie informacje dotyczące ryzyka mogącego prowadzić do istotnej szkody dla zdrowia lub bezpieczeństwa (art. 29 ust. 3). Z kolei w art. 26 określono ramy podejmowania działań na zasadzie dobrowolnej w celu zapewnienia jakości świadczonych usług w związku z certyfikacją lub oceną działań usługodawców, opracowaniem kart jakości lub kart i znaków jakości, jak również opracowaniem dobrowolnych standardów europejskich dotyczących usług. Na szczeblu UE nie obowiązują żadne kompleksowe przepisy odnoszące się do bezpieczeństwa usług związanych z turystyką. Jedynym instrumentem dotyczącym bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego jest zalecenie Rady 86/666 w sprawie ochrony przeciwpożarowej w istniejących hotelach, w którym zdefiniowano minimalne normy bezpieczeństwa w odniesieniu do wszystkich hoteli w UE (dysponujących miejscami dla minimum 20 gości) i zalecono państwom członkowskim podjęcie wszelkich odpowiednich środków w celu zapewnienia przedmiotowych standardów bezpieczeństwa, jeżeli obowiązujące przepisy nie są wystarczające. Ponadto szereg instrumentów i inicjatyw UE w obrębie różnych obszarów polityki (np. REACH, wyrobów budowlanych, bezpieczeństwa w miejscu pracy, kwalifikacji zawodowych, środowiska i imprez turystycznych) może przyczynić się bezpośrednio lub pośrednio do bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego. Na przykład w ramach wdrażania rozporządzenia (UE) nr 305/2011 w sprawie wyrobów budowlanych, Komisja zwróciła się do organizacji CEN/CENELEC o jak najszybsze opracowanie zharmonizowanej normy dotyczącej czujników tlenku węgla. W ramach normy przewiduje się certyfikację zewnętrzną tych produktów oraz zapewnienie odpowiedniej czułości i wskazania końca użytkowania. 1.1.3. Monitorowanie i egzekwowanie Jedyny obowiązujący dokument europejski regulujący kwestie bezpieczeństwa przeciwpożarowego w obszarze zakwaterowania turystycznego jest niewiążący z racji swojego charakteru i w związku z tym nie jest objęty obowiązkiem egzekwowania. W czerwcu 2001 r. Komisja przedstawiła sprawozdanie w sprawie stosowania zalecenia w państwach członkowskich. W sprawozdaniu stwierdzono, że chociaż stosowanie zalecenia przyczyniło się do wzrostu poziomu bezpieczeństwa w hotelach w obrębie UE, nie osiągnięto w pełni minimalnych norm bezpieczeństwa określonych w zaleceniu. W 2009 r. FTO-ABTA (federacja organizatorów turystyki połączona z brytyjskim związkiem turystycznym) przeprowadziła z własnej inicjatywy badanie dotyczące zgodności usług świadczonych przez usługodawców zakwaterowania turystycznego z obowiązującymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, w tym z zaleceniem nr 86/666, stosując metody kontroli i sprawozdawczości obowiązujące w Zjednoczonym Królestwie. Personel organizatorów turystyki (tj. specjalnie przeszkolony personel domów wypoczynkowych lub specjaliści ds. zdrowia i bezpieczeństwa) lub konsultanci zewnętrzni przeprowadzili kontrole w 2 123 obiektach w 10 państwach członkowskich UE Na podstawie badania przedstawiono podsumowanie ratingu obiektów w podziale na kraje, z którego wynika, że istnieją znaczne różnice w normach bezpieczeństwa przeciwpożarowego w domach wczasowych. Na poparcie wiarygodności otrzymanych danych w badaniu podkreślono, że w swojej ewidencji (bez względu na to, czy była prowadzona przez nich we własnym zakresie, czy powstałą w wyniku prac konsultantów) organizatorzy turystyki nie mieli żadnego motywu, aby przedstawiać mniej korzystny obraz obiektów, niż ten, jaki ustalono. Państwo członkowskie Hotel nie nadaje się do użytku lub ma poważne usterki Hotel ma poważne usterki, które należy pilnie usunąć Hotel ma usterki, które należy jak najszybciej usunąć Bezpieczeństwo przeciwpożarowe w hotelu jest na zadowalającym poziomie – usterki są niewielkie i łatwe do usunięcia Całkowita liczba skontrolowanych hoteli Austria 43 % 32 % 11 % 15 % 324 Bułgaria 22 % 32 % 14 % 32 % 76 Cypr 10 % 19 % 16 % 55 % 186 Francja 31 % 15 % 27 % 28 % 199 Grecja 12 % 19 % 12 % 57 % 292 Włochy 20 % 22 % 11 % 46 % 171 Malta 16 % 19 % 14 % 52 % 64 Portugalia 11 % 13 % 12 % 64 % 171 Hiszpania 6 % 19 % 17 % 58 % 640 Łącznie 2123

Ponadto z badania wynikło, że 38 % obiektów kontrolowanych przez organizatorów turystyki i ich konsultantów może nie wykazywać zgodności z zaleceniem nr 86/666 w sprawie ochrony przeciwpożarowej w istniejących hotelach. 1.2.Kwestie przekrojowe 1.2.1.MŚP W ciągu ostatnich pięciu lat małe i średnie przedsiębiorstwa turystyczne stanowiły ponad 97 % wszystkich usługodawców zakwaterowania turystycznego. Sektor I55 : usługi zakwaterowania 2 008 2 009 2 010 2 011 2 012 2 013 2 014 Mikroprzedsiębiorstwa 0 – 9 196 491 218 843 204 934 205 676 210 742 213 047 219 777 Małe przedsiębiorstwa 10 – 49 35 563 38 155 37 276 39 920 40 436 40 835 42 081 Średnie przedsiębiorstwa 50 – 249 5 677 6 346 5 883 6 063 6 113 6 163 6 354 Duże przedsiębiorstwa 250+ 614 592 583 624 640 634 656 Wszystkie MŚP 237 731 263 344 248 094 251 017 256 752 259 346 267 422 Łącznie 238 345 263 936 248 677 251 628 257 378 259 965 268 063 1.2.2.Badania Eurobarometru Badanie Flash Eurobarometer dotyczące bezpieczeństwa usług, przeprowadzone w 2012 r., odnosiło się do aspektów bezpieczeństwa określonych płatnych kategorii usług, w tym zakwaterowania turystycznego. Między dniem 7 a 10 maja 2012 r. przeprowadzono wywiady z 25 524 europejskimi obywatelami w wieku 15 lat i starszymi we wszystkich 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej. Celem badania było zbadanie postrzegania i doświadczeń Europejczyków w odniesieniu do bezpieczeństwa poszczególnych usług, w tym zakwaterowania turystycznego. W szczególności badano następujące aspekty: postrzeganie bezpieczeństwa tych usług; odsetek korzystających z każdej usługi i częstotliwość wypadków powodujących obrażenia; doświadczenie z aspektami związanymi z bezpieczeństwem podczas korzystania z każdej z usług (budynek, pokój i wyposażenie, warunki higieniczne, oznakowanie i wyposażenie przeciwpożarowe, obiekty rekreacyjne, basen, system ogrzewania i zabezpieczenia przed ulatnianiem się tlenku węgla); dostrzeżone przyczyny i konsekwencje wypadków prowadzących do obrażeń; czy konsumenci skarżą się na wypadki oraz powody, dla których się nie skarżą. Główne wyniki badań były następujące: ogólnie rzecz biorąc, doniesienia o wypadkach powodujących obrażenia mających miejsce w trakcie korzystania z usługi były nieliczne; większość respondentów (54 %) stwierdziła, że to oni sami/użytkownicy spowodowali wypadki powodujące obrażenia w obiektach płatnego zakwaterowania; w odniesieniu do zakwaterowania 98 % respondentów nie zgłosiło żadnych wypadków mających miejsce podczas ich pobytu w obiekcie płatnego zakwaterowania w ciągu ostatnich dwóch lat. Pytanie: Czy w ciągu ostatnich dwóch lat Pan(-i) lub inna osoba z Pana(-i) gospodarstwa domowego korzystała z którejkolwiek z następujących płatnych usług w (NASZE PAŃSTWO) Odpowiedzi: Zakwaterowanie (hotele, pola kempingowe itd.) proszę nie brać pod uwagę wyżywienia i restauracji

Pyt. 3. Czy, w odniesieniu do każdego rodzaju płatnych usług, z których Pan(-i) lub inna osoba z Pana(-i) gospodarstwa domowego korzystał(-a) w ciągu ostatnich dwóch lat w (NASZE PAŃSTWO), wydarzyła się którakolwiek z następujących rzeczy? Zakwaterowanie (hotele, pola kempingowe itd.) Centra urody i odnowy biologicznej (zakłady fryzjerskie, solaria, spa itd.) Parki rozrywki i wesołe miasteczka Baseny Zorganizowany wypoczynek na świeżym powietrzu (narciarstwo, kajakarstwo, kolarstwo górskie itd.) Odpowiedzi: Nic takiego się nie wydarzyło Zdarzył się wypadek, którego skutkiem była szkoda fizyczna lub obrażenie Podczas korzystania z usługi odnosił(-a) Pan(-i) wrażenie, że nie jest bezpiecznie, więc zaprzestał(-a) Pan(-i) korzystać z tej usługi Nie wiem Podstawa: Osoby korzystające z zakwaterowania w ciągu ostatnich 2 lat = 12 858 Osoby korzystające z salonów piękności i odnowy biologicznej w ciągu ostatnich 2 lat = 11 749 Osoby, które udały się do centrów rozrywki i wesołych miasteczek w ciągu ostatnich 2 lat = 9 677 Osoby, które korzystały z basenów w ciągu ostatnich 2 lat = 12 200 Osoby, które uczestniczyły w zorganizowanym wypoczynku na świeżym powietrzu w ciągu ostatnich 2 lat = 6 147 Co najmniej dziewięcioro na dziesięcioro użytkowników obiektów płatnego zakwaterowania oceniło budynki, wyposażenie i higienę w obiekcie zakwaterowania jako bezpieczne, byli oni jednak mniej pewni w odniesieniu do basenu (64 % uznało go za bezpieczny) i systemu ogrzewania (61 % uznało go za bezpieczny). Pyt. 4. Kiedy ostatni raz korzystał(-a) Pan(-i) z obiektu płatnego zakwaterowania w (NASZE PAŃSTWO), za jak bardzo bezpieczne uznał(-a) Pan(-i) następujące aspekty zakwaterowania Budynek, pokój i wyposażenie (wspólne pomieszczenia, balkony, łazienki, toalety, meble, urządzenia elektryczne itp.) Warunki higieny (jakość wody, czystość itp.) Wyposażenie i oznakowanie na wypadek pożaru Obiekty rekreacyjne (ogród, plac zabaw itp.) Basen i jego otoczenie System ogrzewania i zabezpieczenie przed ulatnianiem się tlenku węgla Całość „bezpieczne” Całość „niebezpieczne” Nie dotyczy. Nie wiem Podstawa: Osoby, które w ciągu ostatnich 2 lat korzystały z obiektów zakwaterowania i nie miały żadnego wypadku = 11 792 Respondenci najczęściej przyznają, że oznaczenia i wyposażenie na wypadek pożaru w ich obiekcie zakwaterowania nie były bezpieczne (8 %), zaraz po tym odnoszą się do warunków higienicznych (7 %). Warto odnotować, że w odniesieniu do higieny 91 % respondentów oceniło ten aspekt ich zakwaterowania jako bezpieczny, w porównaniu do 78 % w odniesieniu do oznaczenia i wyposażenia na wypadek pożaru. Jedynie jedna na dwadzieścia osób (6 %) uznała, że obiekty rekreacyjne w ich zakwaterowaniu nie były bezpieczne. Obiekty basenowe oceniło jako niebezpieczne również 6 % respondentów. Spośród wszystkich aspektów, o jakie zapytano respondentów, najczęściej stwierdzali oni, że w ich obiekcie zakwaterowania nie było basenu (25 %) lub obiektów rekreacyjnych (17 %). Jeden na dwudziestu respondentów (5 %) twierdził, że system ogrzewania i zabezpieczenie przed ulatnianiem się tlenku węgla w ich obiekcie zakwaterowania nie były bezpieczne. Więcej niż jeden na pięcioro respondentów (22 %) nie było jednak w stanie wyrazić opinii na temat systemu ogrzewania w ich obiekcie zakwaterowania. Spośród 12 585 użytkowników usług zakwaterowania w obrębie UE27, 164 zgłosiło udział w wypadku, który spowodował szkodę fizyczną lub obrażenie. Podział na państwa, pochodzący ze sprawozdania Eurobarometru, przedstawiono poniżej.

Pytanie: Pyt. 3.1 Czy, w odniesieniu do każdego rodzaju płatnych usług, z których Pan(-i) lub inna osoba z Pan(-i) gospodarstwa domowego korzystał(-a) w ciągu ostatnich dwóch lat w (NASZE PAŃSTWO), wydarzyła się którakolwiek z następujących rzeczy? Możliwość: Zakwaterowanie (hotele, pola kempingowe itd.) Odpowiedź: Zdarzył się wypadek, którego skutkiem była szkoda fizyczna lub obrażenie Spytani o to, z czym powiązany był wypadek, wspomnianych 164 obywateli wskazało w swoich odpowiedziach następujące kwestie: Pyt. 10. Czy wypadek w obiekcie zakwaterowania wiązał się z którymkolwiek z następujących aspektów? Ogólne bezpieczeństwo (wspólne pomieszczenia, sypialnie, balkony, łazienki, publiczne toalety, meble, urządzenia elektryczne itp.) Higiena (woda, chemikalia itp.) Bezpieczeństwo związane z basenem (brak ratowników, niezadowalający stan utrzymania itp.) Ulatnianie się tlenku węgla Pożar Obiekty wypoczynkowe (ogród, plac zabaw itp.) Inne + żadne (spontanicznie) Nie wiem Niemal wszyscy (92 %) respondenci twierdzili, że obiekt i wyposażenie były w wystarczająco dobrym stanie, zaś 82 % twierdziło, że informacje dotyczące bezpieczeństwa były widoczne, a 62 %, że personel wydawał się mieć odpowiednie kwalifikacje w zakresie środków bezpieczeństwa. Respondenci wykazywali największą niepewność co do kwalifikacji personelu związanych z bezpieczeństwem, 20 % spośród nich twierdziła, że nie pamięta lub nie ma pewności. Pyt. 5. Jeżeli chodzi o bezpieczeństwo, gdy ostatni raz korzystał(-a) Pan(-i) z obiektu płatnego zakwaterowania w (NASZE PAŃSTWO), proszę określić czy… obiekt lub wyposażenie były w wystarczająco dobrym stanie; informacje dotyczące bezpieczeństwa były widoczne (znaki ostrzegające o zagrożeniu, instrukcje obsługi, wyjścia ewakuacyjne itp.); personel wydawał się mieć odpowiednie kwalifikacje w zakresie środków bezpieczeństwa Odpowiedzi: Tak Nie Nie pamiętam/Nie mam pewności Nie wiem Podstawa: Osoby, które w ciągu ostatnich 2 lat korzystały z obiektów zakwaterowania i nie miały żadnego wypadku = 11 792 Ogólnie zebrano również opinie konsumentów dotyczące kwestii przyczyn i konsekwencji wypadków oraz udziału dzieci w tych wypadkach. Większość respondentów (54 %) twierdziła, że wypadek miał miejsce z ich winy lub winy użytkownika. Jedna na pięć osób (20 %) twierdziła, że powodem był zły stan budynku lub wyposażenia, podczas gdy 16 % zgłosiło, że odpowiedzialność ponosił personel z powodu niewystarczających kompetencji. Mniej więcej jeden na dziesięcioro respondentów składał to na karb niewystarczającego nadzoru (13 %), niewystarczającego ostrzeżenia o ryzyku (12 %) lub niewystarczających instrukcje użytkowania (8 %). Jeden na dwadzieścioro respondentów (5 %) zgłosił, że wypadek był wynikiem braku lub złych procedur awaryjnych. Jeden respondent na dziesięcioro (10 %) określił powód jako „inny”. Pyt. 12. Czy według Pan(-i) wypadek był spowodowany przez…? z mojej własnej winy/winy użytkownika; zły stan budynku/wyposażenia; niewystarczające kompetencje usługodawcy/odpowiedzialnego personelu; niedostateczny nadzór; niewystarczające ostrzeżenia o zagrożeniach; niewystarczająca instrukcja użytkowania; brak procedur awaryjnych/złe procedury awaryjne. Inne (SPONTANICZNE) Nie wiem Podsumowując, wyniki tego badania dostarczyły dowodów dotyczących różnych aspektów wypadków, z jakimi mieli do czynienia respondenci, i potwierdziły, że ogólna ocena kwestii bezpieczeństwa nie jest negatywna, chociaż prawie 10 % użytkowników określiło często występujące kwestie związane z bezpieczeństwem, którymi należało by się zająć (głównie szkolenie i kwalifikacja personelu oraz brak informacji dotyczących procedur awaryjnych i ryzyka).





Ponadto od 2008 r. regularnie monitorowano obawy konsumentów dotyczące bezpieczeństwa za pośrednictwem „Badania Eurobarometru w zakresie nastawienia Europejczyków do turystyki” (ang. „Eurobarometer survey on the attitudes of Europeans towards tourism”). W czterech następujących po sobie badaniach w latach 2008–2012 potwierdzono, że kwestie bezpieczeństwa nie zniechęcały w żaden sposób Europejczyków do wyjazdów wakacyjnych. Główne powody, dla których obywatele UE nie wybrali się na wakacje – UE27 Q4(2011–2010)/Q5(2009) – Jaki był główny powód, dla którego nie udał(-a) się Pan/Pani na wakacje w latach 2010/2009/2008 %, podstawa: Respondenci, którzy nie udali się na wakacje (oraz ci, którzy wcale nie podróżowali), UE27 Powody finansowe Powody osobiste/prywatne Brak czasu Preferowane pozostanie w domu lub u rodziny/przyjaciół Brak motywacji do wyjazdu na wakacje Preferowane tylko wyjazdy krótkotrwałe Obawy dotyczące bezpieczeństwa Inne Nie wiem/Nie dotyczy Q4. Jaki był główny powód, dla którego nie udał(-a) się Pan/Pani na wakacje w 2011 r.? Powody finansowe Powody osobiste/prywatne Preferowane pozostanie w domu lub u rodziny/przyjaciół Brak czasu Problemy z dostępnością transportu lub zakwaterowania Obawy dotyczące bezpieczeństwa Nie chciał(-a) wybrać się Pan/Pani na wakacje w 2011 r. (NIE CZYTAĆ) Inne (NIE CZYTAĆ) Nie wiem Q4. Jaki był główny powód, dla którego nie udał(-a) się Pan/Pani na wakacje w 2012 r.? Powody finansowe Powody osobiste/prywatne Preferowane pozostanie w domu lub u rodziny/przyjaciół Powody związane z zatrudnieniem/karierą * (nowa pozycja) Brak czasu Problemy z dostępnością transportu lub zakwaterowania Obawy dotyczące bezpieczeństwa usług turystycznych (np. bezpieczeństwo hotelu, bezpieczeństwo przeciwpożarowe, transport) Nie było chęci, aby wybrać się na wakacje w 2012 r. (NIE CZYTAĆ) Inne (NIE CZYTAĆ) Nie wiem Ostatnie badanie Eurobarametru (rozpoczęte w styczniu 2014 r.) miało na celu ustalenie, czy istnieją określone obawy dotyczące bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego. Wyniki były następujące: Jedynie mniejszość respondentów doświadczyła problemów z bezpieczeństwem w obiektach płatnego zakwaterowania podczas wakacji w 2013 r. Ogólnie jedynie 4 % respondentów, którzy podróżowali co najmniej raz z 2013 r., zgłosiło skargę podczas swojego wyjazdu. Znaczna część respondentów (95 %) była zadowolona z bezpieczeństwa w miejscu swojego zakwaterowania. Podobny odsetek (95 %) był zadowolony z jakości miejsca swojego zakwaterowania. Q9A. Jeżeli chodzi o Państwa główny wyjazd wakacyjny w 2013 r., jak dalece byli Państwo zadowoleni? Przez pojęcie „główny wyjazd wakacyjny” rozumiemy wakacje, które były dla Państwa najważniejsze w 2013 r. Cechy naturalne (krajobraz, warunki pogodowe itd.) Bezpieczeństwo zakwaterowania * (nowa pozycja) Jakość zakwaterowania Jakość dostępnych zajęć/usług (transport, restauracje, zajęcia rekreacyjne itd.) Ogólny poziom cen Jak przyjmowano turystów (np. usługi dla dzieci, obsługa klienta, polityka akceptowania zwierząt itd.) Obiekty dostępne dla osób o specjalnych potrzebach (np. niepełnosprawnych, osób starszych, dzieci w wózkach)

Ogromna większość respondentów (92 %) nie doświadczyła żadnych problemów pod względem bezpieczeństwa podczas korzystania z płatnego zakwaterowania w trakcie swoich głównych wakacji w 2013 r. Wśród 6 %, którzy ich doświadczyli, najczęstszym przypadkiem było zatrucie żywnością lub choroba (2 %), następnie pośliźnięcie, potknięcie się lub upadek (1 %) oraz incydenty w basenie (1 %). Q9B – Czy Państwo lub inna osoba w Państwa grupie doświadczyli następujących problemów z bezpieczeństwem podczas korzystania z płatnego zakwaterowania w trakcie swoich głównych wakacji w 2013 r.? Zatrucie się żywnością/wystąpienie choroby Pośliźnięcie/potknięcie/upadek w miejscu zakwaterowania (z poważnymi konsekwencjami) Incydent na basenie (utonięcie/zdarzenie grożące utonięciem) Sytuacja awaryjna związana z pożarem Incydent ze szklanymi drzwiami/oknami Wypadnięcie lub zdarzenie grożące wypadnięciem z balkonu Jakikolwiek inny incydent związany z bezpieczeństwem (NIE CZYTAĆ) Żadne (NIE CZYTAĆ) Nie wiem 1.2.3.Normy W drodze rozporządzenia (UE) nr 1025/2012 w sprawie normalizacji europejskiej, które zaczęto stosować w dniu 1 stycznia 2013 r., ustalono warunki normalizacji europejskiej z jasnym odniesieniem do zmian norm w zakresie usług i stworzono możliwości dla normalizacji europejskiej, która może być pomocna w stosowaniu unijnych przepisów i polityki w zakresie bezpieczeństwa usług. W art. 2 ust. 4 lit. c) ustalono, że specyfikacja techniczna (wymagania) norm w zakresie usług odnosi się do ich poziomu jakości, świadczenia, interoperacyjności, ochrony środowiska, zdrowia lub bezpieczeństwa. Stwarza to potencjalnie możliwości dyskusji na temat normalizacji bezpieczeństwa usług zakwaterowania turystycznego. 1.3.Poziom i instrumenty 1.3.1.Alternatywne instrumenty W 2008 r. Europejski Związek Stowarzyszeń Hotelarzy i Restauratorów (HOTREC), opowiadając się raczej za podejściem opartym na wynikach branży niż na zalecanych normatywnych podejściach, stworzył inicjatywę samoregulacyjną pod nazwą metoda MBS (ang. Management, Building and Systems), której celem jest dalsze poprawianie bezpieczeństwa przeciwpożarowego we wszystkich hotelach w Europie. Służby Komisji wchodziły w skład komitetu doradczego zainteresowanych stron, który brał udział w opracowaniu tej metody. Metoda MBS obejmuje zbiór zaleceń ukierunkowanych na wyniki, mających na celu udzielenie wskazówek kierownictwu hoteli, aby mogło upewnić się, że elementy wyposażenia budynku i jego systemy mogą efektywnie spełniać takie same cele, jakie zostały wyznaczone w zaleceniu Rady 86/666. Zasada środka samoregulującego realizowanego przez branżę otrzymała szerokie poparcie. W komunikacie Komisji w sprawie turystyki z 2010 r. przewidziano, że Komisja będzie kontynuowała współpracę z państwami członkowskimi, przemysłem turystycznym i organizacjami zainteresowanych stron w sektorze w celu poprawy bezpieczeństwa w strukturach zakwaterowania, w szczególności w odniesieniu do ryzyka pożaru. 2.Określone działania podjęte przez Komisję w zakresie bezpieczeństwa zakwaterowania turystycznego Komisja rozwinęła określone działania wymienione poniżej w ostatnich latach w związku z bezpieczeństwem zakwaterowania turystycznego. 2.1.Wcześniejsze działania (2003–2012) Najstarszym dokumentem istniejącym na poziomie UE w zakresie bezpieczeństwa w zakwaterowaniu turystycznym jest wymienione wyżej zalecenie Rady 86/666/EWG w sprawie ochrony pożarowej w istniejących hotelach. Gdy prawodawca UE modernizował przepisy dotyczące bezpieczeństwa produktów konsumpcyjnych, nie uwzględnił w tej samej inicjatywie bezpieczeństwa usług. W art. 20 dyrektywy 2001/95/WE w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów zawarto jednak zobowiązanie Komisji, aby „określić potrzeby, możliwości oraz priorytety w odniesieniu do działań Wspólnoty w zakresie bezpieczeństwa usług oraz przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, do 1 stycznia 2003 r., sprawozdanie oraz, w miarę potrzeb, wnioski dotyczące tej kwestii”. W związku z tym Komisja zainicjowała konsultacje i wydała sprawozdanie w 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa usług świadczonych na rzecz konsumentów, w którym wyraźnie wspomniano, że „odpowiednie byłoby skupienie się na sektorach bardziej istotnych dla konsumentów w kontekście transgranicznym, na przykład na usługach zbiorowego zakwaterowania, takich jak hotele, pola kempingowe lub inne obiekty turystyczne.” Rada zatwierdziła wyniki sprawozdania Komisji i przyjęła w 2003 r. rezolucję w sprawie bezpieczeństwa usług świadczonych na rzecz konsumentów, w której wezwała Komisję do zbadania „potrzeby określonych inicjatyw Wspólnoty i działań w tej dziedzinie, które mogą obejmować między innymi stworzenie ram prawnych ze szczególnym uwzględnieniem zidentyfikowanych obszarów priorytetowych”. Ponadto Rada zasugerowała Komisji zbadanie, we współpracy z państwami członkowskimi, zakresu, priorytetów i najbardziej odpowiednich i skutecznych podejść, metod oraz procedur w odniesieniu do poszerzenia wiedzy na temat bezpieczeństwa usług i gromadzenia danych na ten temat, a także zbadanie ewentualnego wkładu norm europejskich w osiągnięcie wspólnego wysokiego poziomu bezpieczeństwa w sektorze usług. W 2005 r. Komisja rozpoczęła badanie w celu identyfikacji i określenia istniejących metod monitorowania wypadków i gromadzenia danych w odniesieniu do usług na rzecz konsumentów, ze szczególnym uwzględnieniem usług turystycznych i powiązanych działań, aby przeprowadzić analizę porównawczą tych metod i zaproponować rozwiązania w odniesieniu do przyszłego planu na poziomie UE. W badaniu zwrócono uwagę, że „wypadki związane z turystyką i rekreacją są bardzo nierównomiernie rozłożone między regionami (a nawet między pojedynczymi miastami turystycznych kurortów) w obrębie każdego państwa członkowskiego. Natomiast wypadki w największym stopniu powiązane z produktem są przeważnie równomiernie rozłożone wśród populacji osób przebywających w kurortach. W związku z tym metody gromadzenia danych najlepiej dostosowane do potrzeb bezpieczeństwa znacznie się różnią od metod najlepiej dopasowanych do potrzeb bezpieczeństwa produktu, co ogranicza potencjał każdej bazy danych pod względem jej optymalnego wykorzystania dla obydwu potrzeb”. W badaniu zawarto wniosek, że pojedyncza centralna baza danych zawierająca informacje dotyczące wszystkich istotnych wypadków w sektorze usług turystycznych i rekreacyjnych nie byłaby projektem, który można wdrożyć w perspektywie średnioterminowej. Zgodnie z głównym zaleceniem w perspektywie długoterminowej należy nałożyć na dostawców usług dla konsumentów w UE powszechny obowiązek zgłaszania wszystkich poważnych incydentów z udziałem konsumentów, ze wskazaniem na odpowiedzialność państwa członkowskiego w zakresie opracowywania krajowych szacunków w zakresie wypadków w każdym sektorze turystycznym i rekreacyjnym w standardowym formacie, ułatwiającym zestawianie na europejskiej stronie internetowej w celu tworzenia tabel porównawczych. W 2005 r. Komisja zwróciła się do państw członkowskich o opinię na temat ewentualnego przeglądu zalecenia 86/666. Wówczas w niektórych państwach członkowskich obowiązujące wymogi na poziomach UE i krajowym były wystarczające, natomiast inne państwa członkowskie z zadowoleniem przyjęłyby aktualizację wymogów w zakresie bezpieczeństwa przeciwpożarowego w hotelach na poziomie UE, w szczególności w celu poprawy w takich kwestiach, jak zarządzanie bezpieczeństwem przeciwpożarowym, instrukcje bezpieczeństwa, szkolenia personelu i planowanie awaryjne. Nie osiągnięto wówczas porozumienia.