(19)

Do celów niniejszych wytycznych stosuje się poniższe definicje: (1) „ochrona środowiska” oznacza każde działanie zmierzające do naprawienia wyrządzonej szkody lub zapobiegające wyrządzeniu szkody fizycznemu otoczeniu lub zasobom naturalnym poprzez działalność beneficjenta, działanie zmierzające do zmniejszenia ryzyka wystąpienia takiej szkody bądź prowadzące do bardziej efektywnego korzystania z zasobów naturalnych, w tym środki służące oszczędzaniu energii i korzystanie z odnawialnych źródeł energii; (2) „efektywność energetyczna” oznacza ilość zaoszczędzonej energii ustaloną w drodze pomiaru lub oszacowania zużycia przed wdrożeniem środka mającego na celu poprawę efektywności energetycznej i po jego wdrożeniu, z jednoczesnym zapewnieniem normalizacji warunków zewnętrznych wpływających na zużycie energii; (3) „norma unijna” oznacza a) obowiązkową normę unijną określającą poziom, jaki indywidualne przedsiębiorstwa powinny osiągnąć w zakresie ochrony środowiska (21), lub b) wynikający z dyrektywy 2010/75/UE (22) obowiązek stosowania najlepszych dostępnych technik (BAT) i zapewnienia, by poziomy emisji zanieczyszczeń nie były wyższe od poziomów tych emisji w przypadku stosowania BAT; w przypadkach, gdy poziomy emisji powiązane z BAT określono w aktach wykonawczych przyjętych na podstawie dyrektywy 2010/75/UE, poziomy te będą miały zastosowanie do celów niniejszych wytycznych; jeżeli poziomy te wyrażono podając zakres, zastosowanie będzie miała dolna granica warunkująca osiągnięcie BAT; (4) „ekoinnowacja” oznacza wszystkie rodzaje działań innowacyjnych, których wynikiem lub celem jest znaczna poprawa ochrony środowiska, w tym nowe procesy produkcji, nowe produkty lub usługi oraz nowe metody zarządzania lub prowadzenia działalności, których zastosowanie lub wykorzystanie może zapobiec zagrożeniom dla środowiska, zanieczyszczeniom i innym negatywnym skutkom wykorzystywania zasobów lub znacznie je ograniczyć przez czas realizacji tych działań. Do celów niniejszej definicji za innowacje nie uważa się: i. niewielkich zmian lub ulepszeń; ii. zwiększenia mocy produkcyjnych lub usługowych poprzez dodanie systemów produkcyjnych lub logistycznych bardzo podobnych do obecnie stosowanych; iii. zmian w zakresie praktyk handlowych, organizacji miejsca pracy lub stosunków zewnętrznych opartych na metodach organizacyjnych, z których przedsiębiorstwo już korzysta; iv. zmian strategii zarządzania; v. połączeń ani przejęć; vi. zaprzestania stosowania danego procesu; vii. prostego zastąpienia lub podwyższenia kapitału; viii. zmian wynikających jedynie ze zmian cen czynników produkcji, dostosowania do potrzeb użytkownika, regularnych zmian sezonowych i innych zmian cyklicznych; ix. obrotu nowymi lub znacznie udoskonalonymi produktami; (5) „odnawialne źródła energii” oznaczają następujące odnawialne niekopalne źródła energii: energię wiatrową, energię słoneczną, energię aerotermalną, geotermalną i hydrotermalną oraz energię oceanów, hydroenergię, biomasę, gaz składowiskowy, gaz z oczyszczalni ścieków i biogaz; (6) „biomasa” oznacza ulegającą biodegradacji frakcję produktów, odpadów i pozostałości z produkcji rolnej (w tym substancje pochodzenia roślinnego i zwierzęcego), leśnej i powiązanych gałęzi przemysłu, w tym rybołówstwa i akwakultury, a także biogaz i ulegającą biodegradacji frakcję odpadów przemysłowych i komunalnych; (7) „biopaliwa” oznaczają paliwa ciekłe lub gazowe wytwarzane z biomasy i stosowane w transporcie; (8) „biopłyny” oznaczają paliwa ciekłe do celów energetycznych innych niż transport, w tym do produkcji energii elektrycznej oraz energii ciepła i chłodu, wytwarzane z biomasy; (9) „zrównoważone biopaliwa” oznaczają biopaliwa spełniające kryteria zrównoważonego rozwoju określone w art. 17 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE (23) w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych lub w akcie ją zmieniającym (24); (10) „mechanizm współpracy” oznacza mechanizm spełniający warunki określone w art. 6, 7 lub 8 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE; (11) „energia ze źródeł odnawialnych” oznacza energię produkowaną przez zakłady wykorzystujące wyłącznie odnawialne źródła energii, jak również część energii, wyrażoną jako wartość opałowa, produkowaną z odnawialnych źródeł energii w elektrowniach hybrydowych wykorzystujących także konwencjonalne źródła energii, i obejmuje również energię elektryczną ze źródeł odnawialnych wykorzystywaną do pompowania w elektrowniach szczytowo-pompowych, ale nie obejmuje energii elektrycznej produkowanej w elektrowniach szczytowo-pompowych; (12) „kogeneracja” lub skojarzona gospodarka energetyczna (CHP) oznaczają równoczesne wytwarzanie energii cieplnej oraz energii elektrycznej lub mechanicznej w trakcie tego samego procesu; (13) „wysokosprawna kogeneracja” oznacza kogenerację zgodną z definicją wysokosprawnej kogeneracji podaną w art. 2 ust. 34 dyrektywy 2012/27/UE (25); (14) „efektywny energetycznie system ciepłowniczy i chłodniczy” oznacza system ciepłowniczy i chłodniczy zgodny z definicją efektywnego systemu ciepłowniczego i chłodniczego podaną w art. 2 ust. 41 i 42 dyrektywy 2012/27/UE (26). Definicja obejmuje zakłady produkcji energii cieplnej/chłodniczej oraz sieć (w tym powiązane instalacje) konieczną do dystrybucji energii cieplnej/chłodniczej z jednostek produkcyjnych do lokali odbiorców; (15) „podatek na ochronę środowiska” oznacza podatek, w przypadku którego szczególna podstawa opodatkowania ma wyraźnie negatywny wpływ na środowisko lub który nakłada się na niektóre działania, towary lub usługi w celu włączenia w ich cenę kosztów ochrony środowiska lub w celu zachęcenia producentów i konsumentów do działań mających korzystny wpływ na środowisko; (16) „minimalny unijny poziom opodatkowania” oznacza minimalny poziom opodatkowania przewidziany w przepisach Unii; w przypadku produktów energetycznych i energii elektrycznej oznacza on minimalny poziom opodatkowania przewidziany w załączniku I do dyrektywy Rady 2003/96/WE (27); (17) „małe i średnie przedsiębiorstwo” („MŚP”) oznacza przedsiębiorstwo spełniające warunki określone w zaleceniu Komisji z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącym definicji mikro- oraz małych i średnich przedsiębiorstw (28); (18) „duże przedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo nieodpowiadające definicji MŚP; (19) „pomoc indywidualna” oznacza pomoc przyznaną na podstawie programu lub w trybie doraźnym; (20) „intensywność pomocy” oznacza kwotę pomocy brutto wyrażoną jako odsetek kosztów kwalifikowalnych; do obliczania intensywności pomocy należy stosować kwoty przed potrąceniem podatku lub innych opłat; w przypadkach gdy pomoc udzielana jest w innej formie niż dotacja, jako kwotę pomocy przyjmuje się ekwiwalent dotacji stanowiącej pomoc; wysokość pomocy wypłacanej w kilku ratach należy obliczać na dzień jej przyznania; jako stopę procentową stosowaną do dyskontowania i obliczenia kwoty pomocy w ramach pożyczki uprzywilejowanej należy stosować stopę referencyjną mającą zastosowanie w momencie przyznania pomocy; intensywność pomocy oblicza się dla każdego beneficjenta; (21) „korzyści operacyjne” oznaczają, do celów obliczania kosztów kwalifikowalnych, w szczególności korzyści wynikające z oszczędności kosztów lub produkcji dodatkowej związane bezpośrednio z dodatkową inwestycją na rzecz ochrony środowiska oraz, w odpowiednich przypadkach, korzyści płynące z innych środków wsparcia, bez względu na to, czy stanowią one pomoc państwa czy nie, w tym pomoc operacyjną przyznaną na pokrycie tych samych kosztów kwalifikowalnych, systemy cen gwarantowanych lub inne środki wsparcia; (22) „koszty operacyjne” oznaczają, do celów obliczania kosztów kwalifikowalnych, w szczególności dodatkowe koszty produkcji, takie jak koszty konserwacji, poniesione na skutek dodatkowych inwestycji na rzecz ochrony środowiska; (23) „rzeczowe aktywa trwałe” oznaczają, do celów obliczania kosztów kwalifikowalnych, inwestycje w grunty bezwzględnie konieczne do osiągnięcia celów związanych z ochroną środowiska, inwestycje w budynki, zakłady i urządzenia mające na celu ograniczenie lub wyeliminowanie zanieczyszczeń i uciążliwości oraz inwestycje mające na celu dostosowanie metod produkcji pod kątem ochrony środowiska; (24) „wartości niematerialne i prawne” oznaczają, do celów obliczania kosztów kwalifikowalnych, wydatki na transfer technologii w drodze zakupu licencji operacyjnych lub opatentowanego i nieopatentowanego know-how w przypadku gdy wydatki te spełniają następujące warunki: a) muszą podlegać amortyzacji; b) muszą być nabyte na warunkach rynkowych od przedsiębiorstwa, nad którym nabywca nie sprawuje bezpośredniej ani pośredniej kontroli; c) muszą być włączone do aktywów przedsiębiorstwa i pozostają w zakładzie beneficjenta pomocy oraz są tam wykorzystywane przez co najmniej pięć lat; warunek ten nie ma zastosowania, w przypadku gdy wartości niematerialne i prawne są przestarzałe pod względem technicznym; w przypadku ich sprzedaży w ciągu wspomnianego okresu pięciu lat, dochód ze sprzedaży pomniejsza koszty kwalifikowalne, a w stosownych przypadkach całość lub część kwoty pomocy podlega zwrotowi; (25) „internalizacja kosztów” oznacza zasadę, zgodnie z którą wszystkie koszty związane z ochroną środowiska powinny zawierać się w kosztach produkcyjnych zanieczyszczającego przedsiębiorstwa; (26) „zanieczyszczający” oznacza podmiot, który pośrednio lub bezpośrednio szkodzi środowisku lub stwarza warunki prowadzące do takiej szkody (29); (27) „zanieczyszczenia” oznaczają szkodę wyrządzoną przez zanieczyszczającego fizycznemu otoczeniu lub zasobom naturalnym w wyniku bezpośredniego lub pośredniego szkodzenia środowisku bądź w wyniku stworzenia warunków prowadzących do takiej szkody; (28) „zasada zanieczyszczający płaci” oznacza, że koszty działań mających na celu likwidację zanieczyszczeń powinien ponosić zanieczyszczający; (29) „zanieczyszczony teren” oznacza teren, na którym stwierdzono spowodowaną przez człowieka obecność substancji niebezpiecznych w takim stężeniu, że stanowi ono poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska, biorąc pod uwagę obecne i zatwierdzone przyszłe przeznaczenie terenu; (30) „pomoc ad hoc” oznacza pomoc przyznaną poza programem pomocy; (31) „infrastruktura energetyczna” oznacza wszelkie materialne urządzenia lub obiekty, które znajdują się na terytorium Unii lub łączą Unię z jednym państwem trzecim lub większą ich liczbą i należą do jednej z następujących kategorii: a) w przypadku energii elektrycznej: i. infrastruktura do celów przesyłu, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 3 dyrektywy 2009/72/WE (30); ii. infrastruktura do celów dystrybucji, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 5 dyrektywy 2009/72/WE (30); iii. instalacje magazynowania energii elektrycznej definiowane jako instalacje przeznaczone do stałego lub czasowego magazynowania energii elektrycznej w obiektach naziemnych lub podziemnych lub w geologicznych obiektach magazynowania, pod warunkiem że są bezpośrednio połączone z liniami przesyłowymi wysokiego napięcia zaprojektowanymi dla napięcia 110 kV lub większego; iv. wszelkie urządzenia lub instalacje istotne dla bezpiecznej, pewnej i efektywnej eksploatacji systemów, o których mowa w pkt (i)–(iii), w tym systemy ochronne, monitorujące i sterujące dla wszystkich poziomów napięcia i podstacji; oraz v. inteligentne sieci, definiowane jako wszelkie urządzenia, linie, przewody lub instalacje na poziomie przesyłu i dystrybucji niskiego oraz średniego napięcia służące do dwustronnej łączności cyfrowej w czasie rzeczywistym lub zbliżonym do rzeczywistego, interaktywnego i inteligentnego monitorowania i zarządzania w zakresie wytwarzania, przesyłu, dystrybucji i poboru energii elektrycznej w ramach tworzenia sieci efektywnie integrującej zachowania i działania wszystkich podłączonych do niej użytkowników – wytwórców, konsumentów i użytkowników będących zarazem wytwórcami i konsumentami – w celu zapewnienia oszczędnego, stabilnego systemu elektroenergetycznego o niskim poziomie strat i wysokim poziomie jakości oraz bezpieczeństwa dostaw i ochrony; b) w przypadku gazu: i. gazociągi przesyłowe i rurociągi dystrybucyjne do transportu gazu ziemnego i biogazu należące do sieci, z wyłączeniem gazociągów wysokociśnieniowych wykorzystywanych do dystrybucji gazu ziemnego na etapie poszukiwawczo-wydobywczym; ii. podziemne magazyny gazu przyłączone do gazociągów wysokociśnieniowych, o których mowa w pkt (i); iii. obiekty służące do odbioru, składowania i regazyfikacji lub rozprężania skroplonego gazu ziemnego (LNG) lub sprężonego gazu ziemnego (CNG); oraz iv. wszelkie urządzenia lub instalacje istotne dla pewnej, bezpiecznej i efektywnej eksploatacji systemu lub zapewniające dwukierunkową przepustowość, w tym tłocznie gazu; c) w przypadku ropy: i. rurociągi wykorzystywane do transportu ropy naftowej; ii. przepompownie i obiekty magazynowe niezbędne do eksploatacji rurociągów ropy naftowej; oraz iii. wszelkie urządzenia i instalacje istotne dla prawidłowej, bezpiecznej i efektywnej eksploatacji systemu, w tym systemy ochronne, monitorujące i sterujące oraz infrastruktura zwrotnego przepływu; d) w przypadku CO2: sieci rurociągów, w tym powiązane stacje sprężania, do przesyłu CO2 do miejsc magazynowania, w celu zatłoczenia CO2 do odpowiednich podziemnych formacji geologicznych do celów trwałego składowania; (32) „niedopasowanie poziomu płynności” oznacza różnicę między dodatnimi i ujemnymi przepływami pieniężnymi w czasie realizacji inwestycji, zdyskontowaną do ich bieżącej wartości (zwykle z zastosowaniem kosztu kapitału); (33) „wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla” lub „CCS” oznacza zbiór technologii służących do wychwytywania dwutlenku węgla (CO2) emitowanego z zakładów przemysłowych wykorzystujących paliwa kopalne lub biomasę, w tym z elektrowni, transportowania go do odpowiedniego składowiska i zatłaczania CO2 do odpowiednich podziemnych formacji geologicznych do celów trwałego składowania CO2; (34) „wystarczalność mocy wytwórczych” oznacza poziom zdolności wytwórczej uważany za odpowiedni do zaspokojenia zapotrzebowania w państwie członkowskim w każdym okresie, określony na podstawie konwencjonalnego wskaźnika statystycznego stosowanego przez organizacje uznawane przez instytucje UE za odgrywające istotną rolę w tworzeniu jednolitego rynku energii elektrycznej, takie jak ENTSO-E; (35) „wytwórca” oznacza przedsiębiorstwo produkujące energię elektryczną do celów handlowych; (36) „środek na zapewnienie wystarczalności mocy wytwórczych” oznacza mechanizm mający na celu zapewnienie osiągnięcia na poziomie krajowym określonych poziomów wystarczalności mocy wytwórczych; (37) „odpowiedzialność za bilansowanie” oznacza odpowiedzialność za różnice między wytwarzaniem, zużyciem i transakcjami handlowymi POB w danym okresie rozliczania odchyleń; (38) „standardowa odpowiedzialność za bilansowanie” oznacza odpowiedzialność związaną z bilansowaniem, niedyskryminującą żadnej technologii, z której żaden wytwórca nie jest zwolniony; (39) „podmiot odpowiedzialny za bilansowanie (POB)” oznacza uczestnika rynku lub wybranego przez niego przedstawiciela odpowiedzialnego za jego odchylenia; (40) „odchylenia” oznaczają różnice między wytwarzaniem, zużyciem i transakcjami handlowymi POB w danym okresie rozliczania odchyleń; (41) „rozliczanie odchyleń” oznacza mechanizm rozliczeń finansowych mający na celu odzyskanie kosztów bilansowania odnoszących się do odchyleń POB; (42) „okres rozliczania odchyleń” oznacza jednostkę czasu, za którą oblicza się odchylenia POB; (43) „procedura przetargowa zgodna z zasadami konkurencji” oznacza niedyskryminacyjną procedurę przetargową, zakładającą uczestnictwo wystarczającej liczby przedsiębiorstw i taką, w której pomoc jest przyznawana na podstawie początkowej oferty złożonej przez oferenta lub ceny równowagi. Ponadto budżet lub wolumen związany z procedurą jest wiążącym ograniczeniem prowadzącym do sytuacji, w której nie wszyscy oferenci mogą otrzymać pomoc; (44) „rozpoczęcie prac” oznacza rozpoczęcie robót budowlanych związanych z inwestycją albo pierwsze wiążące zobowiązanie do zamówienia urządzeń lub inne zobowiązanie, które sprawia, że inwestycja staje się nieodwracalna, zależnie od tego, co nastąpi wcześniej. Zakupu gruntów oraz prac przygotowawczych, takich jak uzyskiwanie zezwoleń i wykonywanie wstępnych studiów wykonalności, nie uznaje się za rozpoczęcie prac. W przypadku przejęć „rozpoczęcie prac” stanowi moment nabycia aktywów bezpośrednio związanych z nabytym zakładem; (45) „projekt demonstracyjny” oznacza projekt polegający na zademonstrowaniu technologii określonego rodzaju po raz pierwszy w Unii Europejskiej oraz stanowiący istotną innowację, która znacznie odbiega od faktycznego stanu techniki; (46) „obszary objęte pomocą” oznaczają obszary wyznaczone na zatwierdzonej mapie pomocy regionalnej na okres od 1 lipca 2014 r. do 31 grudnia 2020 r. w zastosowaniu art. 107 ust. 3 lit. a) i c) Traktatu; (47) „mapa pomocy regionalnej” oznacza wykaz obszarów wyznaczonych przez państwo członkowskie zgodnie z warunkami ustanowionymi w wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020 (31).