PL 
 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 17 pa ździernika 2008 r. 
wydana na wniosek Ministra Finansów Rzeczypospolitej Polskiej 
w sprawie projektu ustawy o zmiani e ustawy o Narodowym Banku Polskim  
oraz o zmianie niektórych innych ustaw 
(CON/2008/53) 
 Wprowadzenie i podstawa prawna
 
W dniu 9 wrze śnia 2008 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o Narodowym 
Banku Polskim oraz o zmianie niektórych in nych ustaw (zwanej dalej „projektowan ą ustawą”).  
Kompetencja EBC do wydania opinii wynika z art. 105 ust. 4 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę 
Europejsk ą oraz trzeciego i szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. 
w sprawie konsultacji Europejskie go Banku Centralnego udzielanych w ładzom krajowym w sprawie 
projektów przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projektowana ustawa dotyczy Narodowego Banku 
Polskiego (NBP) oraz zbierania, opracowania i upow szechniania danych statystycznych. Rada Prezesów 
wydała niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 us t. 5 Regulaminu Europejskiego Banku 
Centralnego.  
 1.  Cel projektowanej ustawy 1.1  Projektowana ustawa wprowadza zm iany do ustawy o Na rodowym Banku Polskim
2 (dalej „ustawa 
o NBP”) oraz do niektórych innych ustaw w celu poszerzenia zakresu przepisów prawnych regulujących zbieranie informacji statystycznych przez NBP, co w świetle projektowanych 
przepisów obejmowa ć ma równie ż sprawozdawczo ść statystyczn ą instytucji finansowych spoza 
sektora bankowego prowadz ących dzia łalność w Polsce, w szczególno ści funduszy 
inwestycyjnych
3. W tym zakresie projektowana ustawa ma na celu dostosowanie wymogów 
sprawozdawczo ści statystycznej w Polsce do rozporz ądzenia EBC/2007/8 Europejskiego Banku 
                                                 
1  Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42. 
2  Ustawa o Narodowym Banku Polskim z dnia 29 sierpnia 1997 r. (tekst jednolity: Dz.U. z dnia 1 kwietnia 2005 Nr 1, 
poz. 2).  
3  Informacje zbierane przez NBP na mocy projektowanych przepisów b ędą wykorzystane w celu ustalania polityki 
pieniężnej i okresowych ocen sytuacji pieni ężnej państwa, oraz do sporz ądzenia bilansu p łatniczego oraz 
międzynarodowej pozycji inwestycyjnej (zob. art. 23 ust. 2 i ar t. 23 ust. 2c ustawy o NBP w brzmieniu nadanym przez 
art. 1 ust. 1 lit. a) i b) pr ojektowanej ustawy. Zob. pkt 1 uz asadnienia projektowanej ustawy. 
2 Centralnego z dnia 27 lipca 2007 r. dotycz ącego danych statystycznych w zakresie aktywów i 
zobowiązań funduszy inwestycyjnych (dalej „rozporz ądzenie 958/2007”)4.  
1.2  Ponadto, projektowana ustawa wprowadza przepisy dotycz ące transmisji zebranych informacji 
statystycznych, pozwalaj ąc NBP na udost ępnianie takich informacji okre ślonym podmiotom 
krajowym i mi ędzynarodowym, w tym EBC5. Wreszcie, projektowana ustawa pozwala na, oparte o 
zasadę wzajemno ści, przekazywanie danych indywidualn ych i danych statystycznych pomi ędzy 
NBP i Głównym Urz ędem Statystycznym, w zakresie niezb ędnym dla wykonania ich ustawowo 
określonych zada ń6.  
 2. Uwagi ogólne 2.1 Art. 5.2 Statutu Europejskiego Systemu Banków  Centralnych i Europejs kiego Banku Centralnego 
przewiduje, że „krajowe banki centralne wykonuj ą, w miarę możliwości, zdania okre ślone w art. 5. 
1”, będące zadaniami Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) okre ślonymi w 
Traktacie i w Statucie ESBC. Mimo i ż rozporządzenia uchwalone na mocy art. 34. 1 Statutu nie 
przyznają żadnych praw ani nie nak ładają obowiązków na pa ństwa członkowskie, które nie 
wprowadzi ły euro (dalej „nieuczestnicz ące państwa członkowskie”), art. 5 Statutu ESBC stosuje si ę 
do wszystkich pa ństw członkowskich, bez wzgl ędu na to, czy przyj ęły one euro
7.. Ponadto, art. 
47.2. Statutu ESBC przewiduje, że Rada Ogólna EBC jest obowi ązana wspiera ć zbieranie 
informacji statystycznych okre ślonych w art. 5 Statutu ESBC. Co wi ęcej, art. 10 Traktatu wymaga 
od państw członkowskich „podj ęcia wszystkich w łaściwych środków […] w celu zapewnienia 
wykonania obowi ązków wynikaj ących z niniejszego Traktatu”, a w sposób bardziej szczegó łowy, 
art. 4 rozporz ądzenia Rady (WE) Nr 2533/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotycz ącego zbierania 
informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny8 zobowiązuje państwa członkowskie do 
„wprowadzenia odpowiedniej organizacji w dz iedzinie statystyki […] oraz do pe łnej współpracy z 
ESBC w celu zapewnienia realizacji obowi ązków wynikaj ących z art. 5 Statutu”. Przepisy te 
przewiduj ą, że nieuczestnicz ące państwa członkowskie obowi ązane są opracowa ć i podjąć na 
poziomie krajowym wszystkie środki, jakie uznaj ą za właściwe dla zbierania informacji 
statystycznych niezb ędnych do spe łnienia wymogów EBC w zakresie sprawozdawczo ści 
statystycznej oraz terminowego prowadzenia przygotowa ń w dziedzinie statystyki w celu uzyskania 
statusu uczestnicz ących państw członkowskich9. 
                                                 
4  Dz.U. L 211 z 11.8.2007, s. 8. Zob. pkt  1 uzasadnienia projektowanej ustawy. 
5  Zob. art. 23 ust. 7 ustawy o NBP w wersji zmie nionej przez art. 1 lit. e) projektowanej ustawy. 
6  Zob. art. 23 ust. 8 i 9 ustawy o NBP w wersji zm ienionej przez art. 1 lit. e) projektowanej ustawy. 
7  Motyw 5, zd. 1 rozporz ądzenia EBC/2007/8. 
8  Dz.U. L 318, 27.11.1998, s. 8. Motyw 17 rozporz ądzenia (WE) Nr 2533/98 stanowi, i ż chociaż uznaje si ę, że informacje 
statystyczne potrzebne do spe łnienia wymogów EBC dotycz ących sprawozdawczo ści statystycznej nie s ą takie same w 
przypadku uczestnicz ących i nieuczestnicz ących państw członkowskich, art. 5 Statutu stosuje si ę zarówno do 
uczestnicz ących jak i nieuczestnicz ących państw członkowskich. 
9  Zob. opini ę EBC CON/2007/24 z dnia 8 sierpnia 2007 r. wydan ą na wniosek Banca Na ţională a României w sprawie 
projektu przepisów dotycz ących obowi ązków statystycznych w zakresie wynikaj ących z bilansu aktywów i zobowi ązań 
instytucji finansowych spoza sektora bankowego.  
3 2.3  W tym kontek ście, określenie, jakie szczegó łowe wymogi sprawozdawcze oraz metody zbierania 
danych s ą najbardziej efektywne i najsprawniejsze na poziomie krajowym, a tak że stanowi ą 
najmniejsze obci ążenie dla w łaściwej populacji sprawozdaj ącej, jest przede wszystkim zadaniem 
władz krajowych nieuczestnicz ących państw członkowskich. EBC odnotowuje, że wymogi 
sprawozdawcze stosowane przez krajowe banki centralne w zakresie zbierania informacji 
statystycznych stanowi ą niezbędny element krajowych systemów zbierania informacji 
statystycznych. EBC nie wyra ża szczegó łowych uwag w odniesieniu do krajowych przepisów 
dotyczących obowi ązków sprawozdawczych, w ramach których wyst ąpić mogą istotne ró żnice 
między poszczególnymi pa ństwami cz łonkowskimi, zale żnie od czynników krajowych oraz 
zewnętrznych. W zwi ązku z powy ższym, uwagi EBC posiadaj ą charakter ogólny i powinny s łużyć 
jako wskazówki pozwalaj ące NBP na dostosowanie w łasnych wymogów sprawozdawczych do 
wymogów Eurosystemu w ramach przygotowa ń do przyjęcia euro przez Polsk ę10.  
 3. Zbieranie informacji statystycznych 
EBC przyjmuje z zadowoleniem obydwa cele proj ektowanej ustawy, a mianowicie ustalenie 
obowiązków prawnych instytucji finansowych spo za sektora bankowego w zakresie przekazywania 
informacji statystycznych bezpo średnio do NBP, oraz dostosowanie przepisów o zbieraniu 
informacji przez NBP do wymogów EBC, w szczególno ści rozporz ądzenia EBC/2007/8. Uzyskanie 
zgodności ze standardami EBC w zakresie statystyki umo żliwi podmiotom sprawozdaj ącym 
zaznajomienie si ę z wymogami sprawozdawczo ści statystycznej, które znajd ą zastosowanie po 
wprowadzeniu euro w Polsce. Powy ższe uwagi nie wykluczaj ą przyszłej oceny przez EBC systemu 
sprawozdawczo ści dla potrzeb statystyki aktywów i zobowi ązań niebankowych instytucji 
finansowych w Polsce. 
 4. Przepisy dotycz ące wymiany informacji 
4.1 EBC przyjmuje z zadowoleniem projektowa ne zmiany do ustawy o NBP, które pozwol ą na 
wymianę, na zasadzie wzajemno ści, danych indywidualnych i danych statystycznych pomi ędzy 
NBP i Głównym Urz ędem Statystycznym
11. Z uwagi na to, że ta szeroka wymiana informacji mo że 
pozwolić na unikni ęcie wielokrotnego zbierania tych samych informacji statystycznych, mo żna 
oczekiwa ć, że projektowane zmiany zmniejsz ą obciążenie sprawozdawcze wobec populacji 
sprawozdaj ącej w Polsce. Równocze śnie, mogą one przyczyni ć się do poprawy jako ści danych 
statystycznych.  
4.2 Ponadto, projektowana ustawa umo żliwi NBP ujawnienie danych uzyskanych od indywidualnych 
instytucji finansowych mi ędzy innymi: i) EBC, w wykonaniu obowi ązków zwi ązanych z 
uczestnictwem NBP w ESCB, ii) podmiotom zagranicznym, w wykonaniu zobowi ązań 
                                                 
10  Zob. opini ę EBC CON/2005/5 z dnia 28 lutego 2005 r. wydan ą na wniosek Central Bank of Malta w sprawie projektu 
dyrektywy Nr 5 dotycz ącej wymogów sprawozdawczo ści statystycznej.  
11  Zob. art. 23 ust. 8 i 9 ustawy o NBP w wersji zmienionej przez art. 1 lit. e) projektowanej ustawy. 
4 międzynarodowych Rzeczpospolitej Polskiej, iii)  Ministrowi Finansów, w celach zwi ązanych z 
zarządzaniem d ługiem publicznym oraz iv) innym podmiotom, na podstawie odr ębnych 
przepisów12. EBC odnotowuje, że ta część zmian wprowadzonych projektowan ą ustawą wykazuje 
istotne podobie ństwo do zmian przedstawionych w poprzednim projekcie ustawy przewiduj ącym 
zmiany do ustawy o NBP, który stanowi ł przedmiot uwag w opinii EBC CON/2008/3913. W tym 
zakresie EBC pragnie powtórzy ć swoje poprzednie zalecenie, że przepisy prawa wspólnotowego 
znajdują zastosowanie nie tylko w odniesieniu do przekazywania przez NBP informacji EBC, lecz 
również do innych przypadków wymiany informacji nadzorczych i statystycznych. Projektowana 
ustawa powinna precyzyjnie okre ślić inne przypadki, udost ępniania informacji przez NBP. 
Dodatkowo, projektowana ustawa powinna wskazywa ć na konieczno ść zachowania zgodno ści z 
przepisami prawa wspólnotowego w tym zakresie. Ponadto, EBC rozumie, że dokona si ę 
uzgodnienia, w pó źniejszych stadiach procesu legislacyjn ego, przepisów projektowanej ustawy 
nowelizuj ących art. 23 ustawy o NBP ze zmianami pr zewidzianymi przez projekt ustawy, który 
stanowił przedmiot uwag zawartych w opinii EBC CON/2008/39, zwa żywszy, że obydwa projekty 
ustawy przewiduj ą zmiany w art. 23 ustawy o NBP. 
 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.   Sporządzono we Frankfurcie nad Menem, w dniu 17 pa ździernika 2008 r. 
 
[podpis] 
 
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET 
                                                 
12  Zob. art. 23 ust. 7 ustawy o NBP w wersji zmienionej przez art. 1 lit. d) oraz art. 3 projektowanej ustawy. 
13  Zob. ust. 3.4 opinii EBC CON/2008/39 z dnia 1 wrze śnia 2008 r. wydanej na wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie pr ojektu ustawy o Komitecie Stabilno ści Finansowej.