PL    PL  
 KOMISJA  
EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 26.2.2015 r. 
COM(2015) 89 final 
  
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 
Odpowiedzi pa ństw członkowskich na sprawozdanie roczne Trybuna łu 
Obrachunkowego za rok bud żetowy 2013   
 
{SWD(2015) 18 final}  
 
 SPIS TRE ŚCI 
Odpowiedzi pa ństw członkowskich na sprawozdanie roczne Trybuna łu 
Obrachunkowego za rok bud żetowy 2013 ............................................................................. 2  
Streszczenie................................................................................................................... ............ 2  
Odpowiedzi pa ństw członkowskich na sprawozdanie roczne Trybuna łu 
Obrachunkowego za rok bud żetowy 2013 ............................................................................. 4  
1. ZAKRES SPRAWOZDANIA .................................................................................................. 4  
2 KLUCZOWE ELEMENTY SPRAWOZDANIA ETO  ZA 2013  R. ............................................. 4  
3 PODSUMOWANIE ODPOWIEDZI PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH ............................................ 6  
3.1 główne błędy kwantyfikowalne w ramach zarz ądzania dzielonego............................. 6  
3.2 zwiększona rozliczalno ść państw członkowskich – nale żyte zarządzanie finansami . 9  
3.3 Zwiększona rozliczalno ść państw członkowskich – w kierunku prawdziwej kultury 
wyników........................................................................................................................ ........... 11  
4. Wniosek........................................................................................................................ ... 13  
 
 3SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 
ODPOWIEDZI PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH NA SPRAWOZDANIE ROCZNE TRYBUNA ŁU 
OBRACHUNKOWEGO ZA ROK BUD ŻETOWY 2013 
STRESZCZENIE  
Niniejsze sprawozdanie stanowi analiz ę odpowiedzi pa ństw członkowskich na 
sprawozdanie roczne Trybuna łu Obrachunkowego (Trybuna łu) za rok bud żetowy 
2013 i zosta ło przedłożone w celu wywi ązania się ze zobowi ązań określonych w art. 
162 ust. 5 rozporz ądzenia finansowego1. 
W sprawozdaniu rocznym Trybuna łu za rok bud żetowy 2013 stwierdzono, że 
skonsolidowane sprawozdania finansowe by ły pozbawione istotnych 
nieprawid łowości oraz że dochody i zobowi ązania by ły w całości legalne i 
prawidłowe. Kontrola przeprowadzona przez Trybuna ł wykazała również, że ogólnie 
w płatnościach wyst ąpił istotny poziom b łędu, a systemy nadzoru i kontroli w uj ęciu 
ogólnym by ły częściowo skuteczne. Wyniki kontroli wykaza ły, że ogólny szacowany 
poziom b łędu wynosi ł 4,7 %, co stanowi spadek o 0,1 punktu procentowego w 
stosunku do poziomu z ubieg łego roku, ale nadal przekracza próg istotno ści. 
Trybunał stwierdzi ł również, że istotnym pozytywnym czynnikiem w 2013 r. by ł 
większy wpływ środków naprawczych zas tosowanych przez pa ństwa członkowskie i 
Komisję. Ponadto kontrola przeprowadzona przez Trybuna ł wykazała również, że w 
odniesieniu do znacznej cz ęści transakcji, na które wp ływ wywar ły błędy w ramach 
zarządzania dzielonego, organy pa ństw członkowskich dysponowa ły wystarczaj ącą 
ilością informacji, aby wykry ć i skorygowa ć błędy przed wyst ąpieniem do Komisji o 
zwrot środków. Najwy ższy szacowany poziom b łędu wystąpił w obszarach polityki 
„Rozwój obszarów wiejskich, środowisko naturalne, rybo łówstwo i zdrowie” oraz 
„Polityka regionalna, transport i energia” – odpowiednio 6,7 % i 6,9 %. 
Podczas kontroli w 2013 r. Trybuna ł określił konkretne kategorie b łędów 
kwantyfikowalnych w ramach zarz ądzania dzielonego, które istotnie przyczyni ły się 
do zwiększenia najbardziej prawdopodobnego poziomu b łędu w przedmiotowych 
obszarach polityki. W obszarze polityki „Rolnictwo: wsparcie rynku i pomoc bezpośrednia” (rozdzia ł 3) zawy żona liczba kwalifikuj ących się hektarów lub 
zwierząt oraz niekwalifikuj ący się beneficjenci/dzia łania/wydatki łącznie by ły 
przyczyn
ą 80 % najbardziej prawdopodobnego poziomu b łędu.  
W obszarze „Polityka regionalna,  transport i energia” powa żne błędy w udzielaniu 
zamówień publicznych stanowi ły 45 % wszystkich b łędów kwantyfikowalnych i 
przekładały się na około 39 % szacowanego poziomu b łędu dla dziedziny polityki. 
W obszarze polityki „Zatrudnienie i sprawy spo łeczne” b łędy związane z 
naruszeniami w udzielaniu zamówie ń publicznych stanowi ły 7 % wszystkich 
błędów, z czego wynika, że ryzyko niezgodno ści z przepisami dotycz ącymi 
zamówień publicznych jest wci ąż istotne. 
W rozdziale 3 sprawozdania rocznego Trybuna ł przedstawi ł systematyczne 
niedoskona łości systemu identyfikacji dzia łek rolnych (LPIS) wynikaj ące z błędnej 
oceny kwalifikuj ących się gruntów w bazach danych LPIS. Zainteresowane pa ństwa 
członkowskie zosta ły zatem wezwane do przekazania informacji na temat tego, czy 
zaktualizowano bazy danych, oraz na temat dodatkowych środków podj ętych przez 
                                                 
1 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 pa ździernika 2012 r. 
w sprawie zasad finansowych maj ących zastosowanie do bud żetu ogólnego Unii oraz uchylaj ące 
rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002. Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1. 
 
 4nie w celu rozwi ązania powtarzaj ących się problemów. Wszystki e zainteresowane 
państwa członkowskie odpowiedzia ły, że mogą obecnie zagwarantowa ć, że bazy 
danych LPIS s ą aktualizowane na bie żąco oraz że LPIS zapewnia prawid łową ocenę 
kwalifikowalno ści gruntów i systemat ycznie wykrywa zawy żenia.  
Zapytano pa ństwa członkowskie, czy s ą w stanie stwierdzi ć, że w ich systemie 
kontroli uwzgl ędniono powtarzaj ące się uchybienia stwierdzone przez Trybuna ł w 
odniesieniu do: zobowi ązań rolnośrodowiskowych, niekwalifikuj ących się 
beneficjentów, nieprzestrzegania przepisów dotycz ących zamówie ń publicznych i 
niekwalifikuj ącego się wsparcia zwi ązanego z wcze śniejszymi emeryturami. 
Zainteresowane pa ństwa członkowskie stwierdzi ły, że uwzględniły wszystkie lub 
prawie wszystkie zide ntyfikowane powtarzaj ące się uchybienia.  
Jeżeli chodzi o pytanie dotycz ące narusze ń w dziedzinie udzielania zamówie ń 
publicznych, prawie po łowa wszystkich pa ństw członkowskich odpowiedzia ła, że 
zidentyfikowa ła problemy systemowe zwi ązane z udzielaniem zamówie ń 
publicznych i że podjęła środki zapobiegawcze w tym kontek ście. 
W sprawozdaniu przeanalizowa no odpowiedzi na pytania dotycz ące rozliczalno ści 
państwa członkowskiego, k ładąc nacisk na deklaracje zarz ądcze i deklaracje 
krajowe, weryfikacje zarz ądzania oraz rol ę i znaczenie ocen dokonywanych przez 
Trybunał. 
76 % pa ństw członkowskich stwierdzi ło, że obowiązkowe deklaracje  zarządcze 
mogą mieć pozytywny wp ływ na zapobieganie b łędom oraz na wykrywanie i 
korygowanie b łędów przez pa ństwa członkowskie. Znaczny odsetek pa ństw 
członkowskich (86 %) uzna ł wyniki ocen dokonanych przez Trybuna ł za przydatne i 
przyczyniaj ące się do uzyskania przez te pa ństwa pewno ści co do legalno ści i 
prawidłowości wykorzystania funduszy UE. W kwestii przydatno ści deklaracji 
krajowych nieco ponad po łowa wszystkich pa ństw członkowskich zareagowa ła 
pozytywnie. 
W sprawozdaniu za rok 2013 Trybuna ł stwierdzi ł, że w przypadku programowania 
na lata 2007–2013 ogólnie skupiono si ę bardziej na potrzebie wydatkowania 
funduszy UE zgodnie z zasadami, za ś nacisk na wyniki by ł ograniczony. W 
tegorocznym kwestionariuszu pa ństwa członkowskie zapytano o to, w jaki sposób 
zapewniły, aby wyniki  były kluczowym elementem w wykorzystywaniu funduszy 
UE, oraz jakie środki wprowadzono w celu monito rowania wyników programów i 
projektów. Znaczna wi ększość państw członkowskich udzieli ła wyczerpuj ącej 
odpowiedzi na te dwa pytania. Stosowanie kryteriów, wska źników i ocen stanowi 
sposób, w jaki wiele pa ństw zapewnia, aby wyniki by ły kluczowym elementem. 
Jeżeli chodzi o monitorowanie wyników , do najbardziej popularnych sposobów 
stosowanych przez pa ństwa członkowskie zaliczaj ą się sprawozdania z post ępu prac, 
środki kontroli, oceny i śledzenie wska źników. 
 
 5SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 
ODPOWIEDZI PA ŃSTW CZ ŁONKOWSKICH NA SPRAWOZDANIE ROCZNE TRYBUNA ŁU 
OBRACHUNKOWEGO ZA ROK BUD ŻETOWY 2013 
 
1. Zakres sprawozdania 
Artykuł 162 ust. 5 rozporz ądzenia finansowego stanowi, że niezwłocznie po 
przekazaniu sprawozdania rocznego przez Trybuna ł Obrachunkowy Komisja 
powiadamia zainteresowane pa ństwa cz łonkowskie o zawartych w tych 
sprawozdaniach informacjach dotycz ących zarz ądzania środkami finansowymi, za 
które są one odpowiedzialne. Pa ństwa członkowskie powinny ustosunkowa ć się do 
tych informacji w terminie sze śćdziesięciu dni, po czym Ko misja przekazuje 
podsumowanie tych informacji Trybuna łowi, Parlamentowi Europejskiemu i Radzie 
do dnia 28 lutego nast ępnego roku. 
Po opublikowaniu sprawozdania rocznego Trybuna łu za rok bud żetowy 2013 
Komisja w nale żyty sposób przekaza ła państwom cz łonkowskim szczegó łowe 
informacje na temat tre ści tego sprawozdania. Informacje te zosta ły przedstawione w 
formie pisma oraz trzech za łączników, które pa ństwa członkowskie by ły 
zobowiązane wype łnić, jak równie ż towarzysz ących im wytycznych dotycz ących 
przygotowania i przedstawienia odpowiedzi na kwestionariusze. Za łącznik I by ł 
kwestionariuszem dotycz ącym punktów odnosz ących się do poszczególnych pa ństw 
członkowskich; za łącznik II by ł kwestionariuszem dotycz ącym ustale ń kontroli, 
które odnosz ą się do poszczególnych pa ństw członkowskich, za ś załącznik III by ł 
kwestionariuszem dotycz ącym ustale ń tematycznych w zwi ązku z zarz ądzaniem 
dzielonym w ramach DAS za 2013 r. 
W odniesieniu do tegorocznego sprawozdania okre ślono trzy g łówne tematy. S ą one 
następujące: 1) główne błędy kwantyfikowalne w ramach zarz ądzania dzielonego, 2) 
zwiększona rozliczalno ść państw członkowskich – nale żyte zarządzanie finansami 
oraz 3) zwi ększona rozliczalno ść państw członkowskich – w kierunku prawdziwej 
kultury wyników. Do sprawozdania za łączono równie ż dokument roboczy s łużb 
Komisji, w którym przedstawiono odpowiedzi pa ństw członkowskich na pytania 
zawarte w za łącznikach I i III. 
 
2 Kluczowe elementy sprawozdania ETO za 2013 r. 
W sprawozdaniu rocznym Trybuna łu za rok bud żetowy 2013 stwierdzono, że 
skonsolidowane sprawozdania finansowe by ły pozbawione istotnych 
nieprawid łowości oraz że dochody i zobowi ązania by ły w całości legalne i 
prawidłowe. Kontrola przeprowadzona przez Trybuna ł wykazała również, że ogólnie 
w płatnościach wyst ąpił istotny poziom b łędu, a systemy nadzoru i kontroli w uj ęciu 
ogólnym by ły częściowo skuteczne2. Wyniki kontroli wykaza ły, że ogólny 
szacowany poziom b łędu wynosi ł 4,7 %, co stanowi spadek o 0,1 punktu 
procentowego w stosunku do poziomu z ubieg łego roku, ale nadal przekracza próg 
istotności. Trybuna ł stwierdzi ł, że istotnym czynnikiem w 2013 r. by ł większy 
wpływ środków naprawczych zastosowanych przez pa ństwa członkowskie i 
Komisję. Ze sprawozdania Trybuna łu wynika, że gdyby w odniesieniu do transakcji 
                                                 
2 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 23. 
 
 6objętych prób ą nie zastosowano tych środków, szacowany poziom b łędu byłby 
wyższy o 1,6 punktu procentowego3. 
Najwyższy szacowany poziom b łędu wystąpił w obszarach polityki „Rozwój 
obszarów wiejskich, środowisko naturalne, rybo łówstwo i zdrowie” oraz „Polityka 
regionalna, transport i energia” – odpow iednio 6,7 % i 6,9 %. Ponadto kontrola 
przeprowadzona przez Trybuna ł wykazała również, że w odniesieniu do znacznej 
części transakcji, na które wp ływ wywar ły błędy w ramach zarz ądzania dzielonego, 
organy pa ństw członkowskich dysponowa ły wystarczaj ącą ilością informacji, aby 
wykryć i skorygowa ć błędy przed wyst ąpieniem do Komisji o zwrot środków4.  
Na poni ższym wykresie przedstawiono zestawienie wk ładu poszczególnych 
obszarów polityki w szacowany poziom b łędu5. 
 
 
W sprawozdaniu Trybuna łu stwierdzono w odniesie niu do rodzajów b łędów, że błędy 
kwalifikowalno ści istotnie przyczyni ły się do zwiększenia ogólnego poziomu szacowanego 
błędu. Powa żne błędy w udzielaniu zamówie ń publicznych i nieprawid łowe deklaracje 
składane przez rolników tak że stanowi ły duży odsetek b łędów. Na poni ższym wykresie 
przedstawiono zestawienie wk ładu poszczególnych rodzajów b łędów w ogólny poziom 
szacowanego b łędu.  
                                                 
3 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 23. 
4 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 83, 111 i 153. 
5 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 26. 
 
 7
 
 
3 Podsumowanie odpowiedzi pa ństw członkowskich 
3.1 GŁÓWNE B ŁĘDY KWANTYFIKOWALNE W RAMACH ZARZ ĄDZANIA DZIELONEGO  
Podczas kontroli w 2013 r. Trybuna ł określił konkretne kategorie b łędów 
kwantyfikowalnych w ramach zarz ądzania dzielonego, które istotnie przyczyni ły się 
do zwiększenia najbardziej prawdopodobnego poziomu b łędu w przedmiotowych 
obszarach polityki. W obszarze polityki „Rolnictwo: wsparcie rynku i pomoc bezpośrednia” zawy żona liczba kwalifikuj ących się hektarów lub zwierz ąt oraz 
niekwalifikuj ący się beneficjenci/dzia łania/wydatki łącznie stanowi ły 80 % 
najbardziej prawdopodobnego poziomu b łędu.  
W obszarze „Polityka regionalna,  transport i energia” powa żne błędy w udzielaniu 
zamówień publicznych stanowi ły 45 % wszystkich b łędów kwantyfikowalnych i 
przekładały się na około 39 % szacowanego poziomu b łędu dla grupy polityk
6. W 
obszarze polityki „Zatru dnienie i sprawy spo łeczne” błędy związane z naruszeniami 
w udzielaniu zamówie ń publicznych stanowi ły 7 % wszystkich b łędów, z czego 
wynika, że ryzyko niezgodno ści z przepisami dotycz ącymi zamówie ń publicznych 
jest wciąż istotne7. 
W rozdziale 3 sprawozdania rocznego Trybuna ł przedstawi ł systematyczne 
niedoskona łości systemu identyfikacji dzia łek rolnych (LPIS) wynikaj ące z błędnej 
oceny kwalifikuj ących się gruntów w bazach danych LPIS8. Zainteresowane pa ństwa 
członkowskie zosta ły zatem wezwane do przekazania informacji na temat tego, czy 
zaktualizowano bazy danych, oraz na temat środków podj ętych przez nie w celu 
rozwiązania powtarzaj ących się problemów. Wszystkie zainteresowane pa ństwa 
członkowskie odpowiedzia ły, że mogą obecnie zagwarantowa ć, że bazy danych 
LPIS są aktualizowane na bie żąco oraz że LPIS zapewnia prawid łową ocenę 
kwalifikowalno ści gruntów i systemat ycznie wykrywa zawy żenia. 
                                                 
6 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 148. 
7 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 177. 
8 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., ramki 3.1 i 3.4. 
 
 8Polska poinformowa ła, że od 2009 r. „konsekwentnie i stopniowo reorganizuje 
sposób aktualizowania danych LPIS. G łówną zmianą było wprowadzenie w systemie 
produkcji aktualizowania baz danych referencyjnych w trybie online przez 
specjalistów ARiMR9 za pomoc ą specjalnego narz ędzia informatycznego GIS”10. 
Ponadto w ładze polskie zwróci ły uwagę, że „jeżeli chodzi o zwi ązaną z LPIS 
nieprawid łowość wykrytą przez Trybuna ł Obrachunkowy w 2013 r., nie jest prawd ą, 
że nieprawid łowość ta ma charakter systemowy” oraz że Trybuna ł błędnie uzna ł 
część działki zalanej w 2013 r. za niekwalifikuj ącą się do płatności w 2012 r.11. 
Irlandia stwierdzi ła, że przegląd bazy danych LPIS jest tocz ącym się powtarzalnym 
procesem12, natomiast Francja o świadczyła, że w celu zaktualizowania LPIS 
opracowano plan dzia łania, który zosta ł zatwierdzony przez Komisj ę i będzie 
realizowany w 2015 r.13. Rumunia wspomnia ła, że w celu poprawienia sytuacji 
potrzebne b ędzie sfinansowanie nowych ortoobrazów, a tak że nowi pracownicy i 
szkolenia. 
Niemcy podkre śliły fakt, że w ich przypadku stwierdzone zawy żenie było 
pojedynczym przypadkiem, „który nie mia ł żadnego wp ływu finansowego”, oraz że 
zawsze dok ładano stara ń w celu zapewnienia w łaściwej i regularnej aktualizacji 
LPIS14. 
W obszarze „Rozwój obszarów wiejskich” Trybuna ł wykrył poważne przypadki 
braku poszanowania wymogów w zakresie kwalifikowalno ści w odniesieniu do 
projektów inwestycyjnych, sprawiaj ące, że określone rodzaje wydatków by ły 
niekwalifikowalne.  
Zapytano pa ństwa członkowskie, czy s ą w stanie stwierdzi ć, że w ich systemie 
kontroli uwzgl ędniono powtarzaj ące się uchybienia stwierdzone przez Trybuna ł w 
odniesieniu do: zobowi ązań rolnośrodowiskowych, niekwalifikuj ących się 
beneficjentów, nieprzestrzegania przepisów dotycz ących zamówie ń publicznych i 
niekwalifikuj ącego się wsparcia zwi ązanego z wcze śniejszymi emeryturami.  
Zainteresowane pa ństwa członkowskie stwierdzi ły, że uwzględniły wszystkie lub 
prawie wszystkie zidentyfikowane powtarzaj ące się uchybienia. Na poni ższych 
wykresach przedstawiono przegl ąd otrzymanych odpowiedzi:  
 
11%
89%Zobowiązania rolno środowiskowe
brak odpowiedzi
TAK
 
6%
27%
67%Kwalifikowalno ść beneficjentów   
NIE
brak odpowiedzi
TAK
 
                                                 
9 Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. 
10 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 143. 
11 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 143. 
12 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 118. 
13 Załącznik I i za łącznik III do dokumentu roboczego s łużb Komisji, s. 33 i s. 106. 
14 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 108. 
 
 9
16%
17%
67%Przepisy dotycz ące zamówie ń publicznych
NIE
brak odpowiedzi
TAK
 
100%Obliczanie wsparcia z tytu łu 
wcześniejszej emerytury
TAK
 
Grecja wskaza ła dwa obszary, w których osi ągnęła znaczn ą poprawę: zmianę 
płatności rolnośrodowiskowych, która polega ła na zmodyfikowaniu systemu kar za 
pewne dzia łania oraz zmian ę przepisów krajowych w dziedzinie zamówie ń 
publicznych15. 
Władze polskie stwierdzi ły, że w odniesieniu do niekwalifikowalno ści wsparcia 
związanego z wcze śniejszymi emeryturami nie zgadzaj ą się z Trybuna łem i z 
Komisją, że „wdrożenie środka »Emerytury strukturalne« wi ązało się z nadużyciem 
finansowym lub inn ą nielegaln ą działalnością na szkod ę interesów finansowych 
Unii”. W rezultacie w ładze złożyły wyjaśnienia i podj ęły działania zaradcze. 
Komisja wyst ąpiła o odzyskanie nienale żnie wypłaconych kwot. 
Jeżeli chodzi o pytanie dotycz ące narusze ń w dziedzinie udzielania zamówie ń 
publicznych, prawie po łowa wszystkich pa ństw członkowskich odpowiedzia ła, że 
zidentyfikowa ła problemy systemowe zwi ązane z udzielaniem zamówie ń 
publicznych i że podjęła środki zapobiegawcze w tym kontek ście. 
Szkocja (Zjednoczone Królestwo) stwierdzi ła, że: „Chocia ż czynnie dzia łaliśmy na 
rzecz promowania zgodno ści z przepisami dotycz ącymi zamówie ń publicznych, 
nadal musimy dok ładać więcej starań, aby informowa ć instytucj ę zarządzającą i 
beneficjentów o znaczeniu tej zgodno ści oraz o wp ływie, jaki mo że ona mie ć”. 
Słowenia poinformowa ła o trzech obszarach, w których osi ągnęła popraw ę: 1) w 
listopadzie 2014 r. powo łano grupę projektow ą specjalnie na potrzeby zagadnie ń 
związanych z udzielaniem zamówie ń publicznych, 2) przeprowadzono analiz ę 
zamówień publicznych, 3) kompetencje administ racyjne (zatrudnienie dodatkowych 
pracowników i szkolenia w dziedzinie udzielania zamówie ń publicznych) by ły i będą 
realizowane w ramach pomocy technicznej16. 
Inne państwa członkowskie podj ęły pewne środki, aby spróbowa ć ograniczy ć 
naruszenia przepisów dotycz ących zamówie ń publicznych i zapobiega ć takim 
naruszeniom. Rumunia wprowadzi ła środki ustawodawcze i sy stemowe, a Republika 
Czeska podj ęła krajowe środki zapobiegawcze i naprawcze. Chorwacja podj ęła wiele 
działań zapobiegawczych, w tym zorganizowa ła warsztaty i program szkole ń 
obejmujący 50 spotka ń, prowadz ący do uzyskania świadectwa w dziedzinie 
udzielania zamówie ń publicznych, które jest wa żne przez trzy lata17. Portugalia i 
Węgry ustanowi ły plany dzia łania na rzecz poprawy sytuacji w dziedzinie udzielania 
zamówień publicznych, natomiast w Estonii w ci ągu ostatnich ki lku lat „powa żnie 
udoskonalono” system zarz ądzania i kontroli w odnies ieniu do udzielania zamówie ń 
publicznych18. 
Niektóre pa ństwa członkowskie stwierdzi ły jednak, że doświadczyły jedynie 
niewielu problemów systemowyc h w zakresie udzielania zamówie ń publicznych. 
Hiszpania stwierdzi ła, że: 
                                                 
15 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 112. 
16 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 173. 
17 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 90. 
18 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 103. 
 
 10„Mimo że zidentyfikowano ró żne problemy w odniesieniu do udzielania zamówie ń 
publicznych, ich rodzaj zale ży od danego organu i zwyk le dotyczy konkretnych 
zamówień... Co wi ęcej, problemy stwierdzone w dz iedzinie udzielania zamówie ń 
publicznych nie s ą uznawane za systemowe i we ws zystkich przypadkach, w których 
stwierdzono nieprawid łowości w zakresie udzielania zamówie ń publicznych, 
przedmiotowe wydatki zosta ły wycofane, tak aby nie mia ły wpływu na bud żet 
UE”19. 
Finlandia stwierdzi ła, że „Przestrzeganie przepisów dotycz ących zamówie ń 
publicznych jest w przypadku pomocy wspó łfinansowanej z funduszy UE 
monitorowane uwa żniej niż w przypadku krajowych programów pomocy”20. 
Niemcy stwierdzi ły, że nie „zidentyfikowa ły żadnych systemowych problemów w 
odniesieniu do Europejskiego Funduszu Spo łecznego (EFS) w zwi ązku z 
udzielaniem zamówie ń publicznych”, niemniej jedna k w niektórych przypadkach 
podjęły „środki ostro żności”21. 
Odpowiedzi pa ństw członkowskich dotycz ące kwestii zwi ązanych z g łównymi 
błędami kwantyfikowalnymi podkre ślają fakt, że państwa te wdra żały szereg dzia łań 
zapobiegawczych i zaradczych. Ponadto wydaje si ę, że państwa członkowskie k ładą 
nacisk na likwidowanie niedoci ągnięć systemowych, zmniejszaj ąc tym samym liczb ę 
błędów kwantyfikowalnych. 
3.2 ZWIĘKSZONA ROZLICZALNO ŚĆ PAŃSTW CZ ŁONKOWSKICH – NALE ŻYTE 
ZARZĄDZANIE FINANSAMI  
W sprawozdaniu za rok 2013 Trybuna ł stwierdzi ł w odniesieniu do zarz ądzania 
dzielonego, że w wielu przypadkach w ładze krajowe mia ły wystarczaj ące 
informacje, aby wykry ć i skorygowa ć błędy lub im zapobiec przed zadeklarowaniem 
Komisji poniesionych wydatków22. Trybuna ł podkreślił fakt, że UE wprawdzie 
sprawnie wydatkuje swój bud żet, lecz istniej ą jeszcze znaczne mo żliwości dalszego 
poprawienia sposobu wydawania tych środków. Środki powinny by ć wydawane 
zgodnie z przepisami, a jednocze śnie służyć uzyskaniu oczekiwanych wyników23. W 
niniejszej podsekcji sprawozdania przean alizowano odpowiedzi na pytania dotycz ące 
rozliczalno ści państwa członkowskiego, k ładąc nacisk na deklaracje zarz ądcze i 
deklaracje krajowe, weryfikacje zarz ądzania oraz rol ę i znaczenie ocen 
dokonywanych przez Trybuna ł. 
76 % pa ństw członkowskich stwierdzi ło, że obowiązkowe deklaracje zarz ądcze 
mogą mieć pozytywny wp ływ na zapobieganie b łędom oraz na wykrywanie i 
korygowanie b łędów przez pa ństwa członkowskie. W ęgry potwierdzi ły, że 
wprowadzono deklaracje zarz ądcze i że muszą być one przekazywane ministrowi 
właściwemu do spraw bud żetu państwa24. 
Szkocja (Zjednoczone Królestwo) i Łotwa odpowiedzia ły, że deklaracje zarz ądcze 
będą miały pozytywny wp ływ, co zwi ększy rozliczalno ść państw członkowskich.  
Na pytanie o przydatno ść deklaracji krajowych nieco ponad po łowa wszystkich 
państw członkowskich odpowiedzia ła pozytywnie. Dania i Zj ednoczone Królestwo, 
                                                 
19 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 177.  
20 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 104. 
21 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 110.  
22 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 83, 111 i 153. 
23 Przemówienie przewodnicz ącego Caldeiry – przedstawienie sprawozda ń rocznych za rok 2013 Komisji 
Kontroli Bud żetowej Parlamentu  Europejskiego. 
24 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 117. 
 
 11państwa nale żące do mi ędzyinstytucjonalnej grupy r oboczej do spraw deklaracji 
krajowych, opowiedzia ły się za deklaracjami krajowymi. Dania stwierdzi ła, że: 
„Jeden z wniosków jest taki, że celem deklaracji krajowych jest zapewnienie 
większej politycznej odpowiedzialno ści za zagwarantowanie korekty b łędów w 
płatnościach krajowych z funduszy UE. Dania jest zdania, że jest to wa żna 
koncepcja, któr ą należy rozpowszechnia ć, a zalecenia stanowi ą dobry punkt wyj ścia 
dla państw, które jeszcze nie maj ą modelu takiego rozwi ązania. W Danii zapewniona 
jest rozliczalno ść na poziomie politycznym, poniewa ż Komitet ds. Rachunków 
Publicznych corocznie sk łada sprawozdanie z wykorzystan ia funduszy UE w Danii... 
Duński model zapewnia wi ęc rozliczalno ść na krajowym szczeblu politycznym w 
odniesieniu do wykorzystania funduszy UE”25. 
Zjednoczone Królestwo stwierdzi ło, że popiera zalecenia grupy roboczej oraz że: 
„Z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że zalecenia te s ą wystarczaj ąco elastyczne, aby 
uwzględnić okoliczno ści i procesy krajowe, co oznacza, że państwa członkowskie 
mają swobodę uznania przy opracowy waniu takiego nieobowi ązkowego dokumentu. 
Z zadowoleniem przyjmujemy równie ż to, że w zaleceniach tych podkre ślono 
znaczenie dobrej sprawozdawczo ści dla poprawy zarz ądzania funduszami UE”26. 
W krytycznych uwagach na temat deklaracji zarz ądczych skoncentrowano si ę jednak 
na tym, że nie zapewniaj ą one warto ści dodanej, poniewa ż istniejące systemy by ły 
wystarczaj ące i być może dojdzie do zwi ększenia obci ążenia administracyjnego27. 
Państwa członkowskie, które nie popieraj ą koncepcji deklaracji krajowych (na 
przykład Łotwa i Estonia), wspomnia ły, że deklaracje mog ą częściowo pokrywa ć się 
z innymi dokumentami w ramach sprawozdawczo ści rocznej oraz że mogą 
spowodowa ć nasilenie biurokracji28. Ponadto w pa ństwach zdecentralizowanych 
(Francja) i federalnych (Niemcy) dekl aracje krajowe uznano za nieskuteczne. 
Znaczny odsetek pa ństw członkowskich (86 %) uzna ł wyniki ocen dokonanych przez 
Trybunał za przydatne i przyczyniaj ące się do uzyskania przez te pa ństwa pewno ści 
co do legalno ści i prawid łowości wykorzystania funduszy UE. S łowacja stwierdzi ła: 
„Oceny dokonane przez Trybuna ł Obrachunkowy mog ą dostarczy ć istotnych 
bodźców do zmiany przepisów krajowych stosowanych przez poszczególne 
podmioty zapewniaj ące wkład z funduszy UE. Je żeli chodzi o wyniki oceny w 
zakresie problemów systemowych lub horyzontalnych, stanowi ą one bezpo średnie i 
cenne zasoby pod wzgl ędem wprowadzenia niezb ędnych dostosowa ń i środków 
naprawczych na poziomie krajowym”29. 
Chorwacja równie ż stwierdzi ła, że: „Wyniki oceny dokonanej przez Trybuna ł są 
brane pod uwag ę i przyczyniaj ą się do poprawy istniej ącego ustawodawstwa i 
zalecanych procedur dotycz ących wykorzystywania funduszy UE”30. 
Na temat poprawy weryfikacji zarz ądzania 72 % pa ństw członkowskich 
wypowiedzia ło się pozytywnie. Republika Czeska i Hiszpania31 stwierdzi ły, że 
opracowa ły plany dzia łania mające na celu popraw ę weryfikacji zarz ądzania, a w 
przypadku Hiszpanii „w wyniku stosowania tych planów poziom b łędów okre ślony 
                                                 
25 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 102. 
26 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 181. 
27 Dokument roboczy s łużb Komisji – Niemcy, Irlandia, Belgia – s. 82, 111, 119. 
28 Dokument roboczy s łużb Komisji – Łotwa i Estonia – s. 123, 103. 
29 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 169. 
30 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 90. 
31 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 93, 177. 
 
 12przez instytucj ę audytow ą w rocznych sprawozdaniach audytowych znacznie 
zmalał”. 
Luksemburg wymieni ł udoskonalone środki, m.in.: grupy robocze uwzgl ędniające 
beneficjentów, opracowanie wytycznyc h i kontrolowanie 100 % dokumentów 
potwierdzaj ących przez instytucj ę zarządzającą przed przed łożeniem Komisji 
wniosku o p łatność32. 
Łotwa stwierdzi ła, że instytucja zarz ądzająca regularnie sporz ądza certyfikat dla 
instytucji certyfikuj ącej oraz że wprowadzony system wery fikacji jest  rzetelny. W 
rezultacie by ła w stanie zatrzyma ć dwie deklaracje wydatków z łożone przez dwóch 
beneficjentów i przekaza ć odpowiednie sprawy swojemu krajowemu urz ędowi do 
spraw zwalczania nadu żyć finansowych33. 
Inne państwa członkowskie zg łosiły, że ich systemy weryfikacji by ły solidne, o czym 
świadczy niski poziom b łędu, a zatem udoskonalenie tych systemów nie by ło 
konieczne. By ło tak w przypadku Niderlandów i Austrii34. 
Jeżeli chodzi o rozliczalno ść, odpowiedzi pa ństw członkowskich wskazuj ą na 
większą świadomość konieczno ści bycia rozliczalnym, co znajduje odzwierciedlenie 
w działaniach takich jak środki podj ęte w celu poprawy weryfikacji zarz ądzania. 
Niemniej jednak istniej ą obawy co do warto ści dodanej i nadmiernego obci ążenia 
administracyjnego w zwi ązku z deklaracjami zarz ądczymi i krajowymi. 
 
3.3 ZWIĘKSZONA ROZLICZALNO ŚĆ PAŃSTW CZ ŁONKOWSKICH – W KIERUNKU 
PRAWDZIWEJ KULTURY WYNIKÓW  
W sprawozdaniu za rok 2013 Trybuna ł stwierdzi ł, że w przypadku programowania 
na lata 2007-2013 ogólnie skupiono si ę bardziej na potrzebie wydatkowania 
funduszy UE zgodnie z zasadami, za ś nacisk na wyniki by ł ograniczony35. 
 
W tegorocznym kwestionariuszu pa ństwa członkowskie zapytano o to, w jaki sposób 
zapewniły, aby wyniki by ły kluczowym elementem w wykorzystywaniu funduszy 
UE, oraz jakie środki wprowadzono w celu monito rowania wyników programów i 
projektów. Znaczna wi ększość państw członkowskich udzieli ła wyczerpuj ącej 
odpowiedzi na te dwa pytania.  Stosowanie kryteriów, wska źników i ocen  stanowi sposób, w jaki wiele pa ństw 
zapewnia, aby wyniki by ły kluczowym elementem. Niderlandy zg łosiły, że w 
ramach EFRR przy wyborze projektów wykorzystuje si ę kryteria oceny. Nale żą do 
nich: „wk ład w program operacyjny, stopie ń innowacyjno ści, jakość uzasadnienia 
projektu lub biznesplanu, jako ść projektu i zrównowa żony charakter. Listy kontrolne 
również opracowywane s ą wspólnie w tym celu”
36. 
 Polska stwierdzi ła, że stosuje „kryteria wa żone” w ramach Programu Rozwoju 
Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013
 oraz że „stosowanie kryteriów wyboru ma 
zapewnić, aby do finansowania wybierano projekty charakteryzuj ące się najwyższym 
prawdopodobie ństwem przyczynienia si ę do osi ągnięcia celów i rezultatów 
                                                 
32 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 131. 
33 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 121. 
34 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 78, 136. 
35 Sprawozdanie roczne ETO za 2013 r., s. 257. 
36 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 136. 
 
 13określonych w Programie Rozwoju Obszar ów Wiejskich”. W latach 2014–2020 
projekty b ędą wybierane poprzez stosowanie „kryteriów wyboru”.  
Rumunia (AM POSCCE) po łączyła ocenę z kryteriami wyboru i systemem 
punktacji,  zapewniaj ąc w ten sposób, aby finansowanie otrzyma ły projekty 
przynoszące najlepsze wyniki37. Belgia (Walonia) powo łała grupę zadaniow ą na 
potrzeby oceny jako ści proponowanych projektów, która sk łada się z niezale żnych 
ekspertów ze środowiska nauki i przemys łu. Wyniki tych projektów analizowane s ą 
również poprzez cele SMART38. 
 Wskaźników używa szereg pa ństw członkowskich. Republika Czeska ustanowi ła 
zharmonizowane zasady podstawowe/horyzontalne maj ące zastosowanie do 
wszystkich programów operacyjnych oraz opracowa ła krajow ą listę kodową 
wskaźników, która zawiera wska źniki dla wszystkich programów na potrzeby 
śledzenia post ępów w ich realizacji; Hiszpania stosuje odes łanie do rozporz ądzenia 
(UE) nr 1306/2013, w któr ym ustanowiono wska źniki służące do oceny i 
monitorowania Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG). 
 Luksemburg poda ł dokładny opis tego, w jaki sposób zapewnia, aby wyniki 
pozostawa ły elementem kluczowym. Stwierdzi ł, że instytucja zarz ądzająca 
monitoruje program operacyjny w oparciu o jasne wska źniki, które s ą regularnie 
aktualizowane. Wska źniki te s ą prezentowane w sprawozdaniu wykonawczym. 
Ponadto formularz wniosku dla projektów s łuży sprawdzeniu, czy nawet na 
wczesnym etapie sk ładania wniosku projekt mo że spełnić cele programu 
operacyjnego EFS.  
Jeżeli chodzi o monitorowanie, do bard ziej popularnych sposobów stosowanych 
przez państwa członkowskie zaliczaj ą si
ę sprawozdania z post ępu prac , środki 
kontroli , oceny  i śledzenie wska źników .  
 Malta jasno przedstawi ła środki, które wykorzystuj e do monitorowania. S ą one 
następujące: 1) baza danych funduszy struktur alnych regularnie aktualizowana przez 
beneficjentów, 2) sprawozdania z post ępu prac nad realizacj ą projektu przedk ładane 
instytucji zarz ądzającej dwa razy w roku, 3) kontrole bezpo średnie na miejscu oraz 
4) spotkania w sprawie post ępu prac nad realizacj ą projektu ze wszystkimi 
zainteresowanymi stronami
39. 
 Niderlandy, Austria, Łotwa i Słowenia wspomnia ły o sprawozdaniach z post ępu prac 
i sprawozdaniach rocznych oraz przegl ądach jako kluczowych sposobach 
monitorowania wyników
40. 
 Dania (du ńska Agencja ds. Rolnictwa i Rybo łówstwa) wspomnia ła o swoich 
kompleksowych środkach kontroli w zakresie p łatności z funduszy UE w ramach 
systemów p łatności obszarowej oraz systemów innych p łatności. Te środki kontroli 
obejmują zarówno kontrole administracy jne, jak i kontrole bezpo średnie
41. 
 
                                                 
37 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 152. 
38 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 80. 
39 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 133–134. 
40 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 77, 120, 136, 171. 
41 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 98. 
 
 14Bułgaria (OPRD) wymieni ła swoje środki kontroli i stwierdzi ła, że ogólne warunki 
przewidziane w umowach o udzieleni e wsparcia finansowego obejmuj ą następujące 
wymogi: 1) beneficjent musi przeprowadzi ć i udokumentowa ć trzy kontrole 
fizycznego stanu inwestycji , 2) beneficjent musi z łożyć instytucji zamawiaj ącej 
sprawozdanie z wyników takich kontroli i 3) beneficjent nie mo że przenie ść 
własności obiektu zbudowanego w ramach inwestycji obj ętej umową. 
 Republika Czeska stwierdzi ła, że co najmniej jeden wska źnik projektu musi by ć 
monitorowany, a projekty bez wska źników są niedopuszczalne. 
 Ogólnie rzecz bior ąc, państwa członkowskie potwierdzi ły, że kładą nacisk na wyniki. 
Nabyte do świadczenia, a tak że najlepsze praktyki z poprzedniego okresu 
programowania s ą już wdrażane w nowym okresie programowania. Republika 
Czeska stwierdzi ła, że wprowadzi „nowe zmiany” na lata 2014–2020, które b ęd
ą 
wiązały się z bardziej szczegó łowym opisem projektu, wyra źnie odzwierciedlaj ącym 
prawdopodobne prognozowane wyniki, natomiast Estonia po łoży „szczególny 
nacisk” na wska źniki wykonania w odniesieniu do nowego okresu programowania. 
 
4. WNIOSEK  
W swoim sprawozdaniu DAS za rok 2013 Trybuna ł nadal krytycznie odnosi si ę do 
dużej liczby b łędów kwantyfikowalnych w ramach zarz ądzania dzielonego. 
Podobnie jak w 2012 r., Trybuna ł ponownie podkre ślił fakt, że w odniesieniu do 
znacznej cz ęści transakcji, w których wyst ąpiły błędy, organy pa ństw członkowskich 
miały wystarczaj ące informacje, aby wykry ć i skorygowa ć te błędy przed 
wystąpieniem o zwrot środków. Ponadto Trybuna ł podkreślił potrzebę zwrócenia 
większej uwagi na uzyskanie jak najle pszych wyników przy ograniczonych 
funduszach. Trybuna ł zaleca po łożenie większego nacisku na wyniki.  
W swoich odpowiedziach na trzy kwestionariusze pa ństwa członkowskie dostarczy ły 
dowodów podejmowania dalszych dzia łań służących zmniejszeniu liczby b łędów w 
ramach zarz ądzania dzielonego. Szereg pa ństw członkowskich opracowa ło we 
współpracy z Komisj ą plany dzia łania w obszarach polit yki rolnictwa i spójno ści. W 
odniesieniu do udzielania zamówie ń publicznych wiele pa ństw członkowskich 
przyznało, że boryka si ę z problemami systemowymi, ale tak że podkreśliło, że 
podjęło liczne dzia łania zapobiegawcze i naprawcze.  
Państwa cz łonkowskie ogólnie opowiedzia ły się za koncepcj ą większej 
rozliczalno ści. Ogólnie rzecz bior ąc, deklaracje zarz ądcze uwa ża się za mające 
pozytywny wp ływ, natomiast deklaracje krajowe, cho ć mniej popularne, uznano za 
korzystne. 
Nacisk na wyniki obecny na poziomie pa ństw członkowskich mo żna zilustrowa ć 
końcową uwagą Danii: 
„Zdaniem Danii decyduj ącym aspektem zadowalaj ącego wykonania bud żetu UE jest 
osiągnięcie wyników. Dlatego wa żne jest utworzenie ram na potrzeby systemu 
zorientowanego na wyniki, który w wi ększym stopniu koncentruje si ę na wynikach i 
skutkach projektów UE. Dania uwa ża równie ż, że istotne jest zapewnienie 
przejrzysto ści w odniesieniu do unijnej warto ści dodanej, któr ą tworzą te fundusze. 
Dania pragnie, żeby dyskusje dotycz ące osiągania wyników pomog ły wzmocni ć 
 
 15związek między ocenami wyników a bud żetową i prawn ą regulacj ą różnych 
obszarów polityki”42. 
 
                                                 
42 Dokument roboczy s łużb Komisji, s. 182.