Tekst proponowany przez Komisję Poprawka

Połączenie badań naukowych i innowacji w dziedzinie klimatu, energii i mobilności pozwoli na zajęcie się w sposób wysoce zintegrowany i skuteczny jednym z najważniejszych globalnych wyzwań w zakresie zrównoważonego rozwoju i przyszłości naszego środowiska i sposobu życia. Połączenie badań naukowych i innowacji w dziedzinie klimatu, energii i mobilności pozwoli na zajęcie się w sposób wysoce zintegrowany i skuteczny jednym z najważniejszych globalnych wyzwań społecznych w zakresie zrównoważonego rozwoju i przyszłości naszego środowiska , gospodarki i sposobu życia.

Aby osiągnąć cele porozumienia paryskiego, UE będzie musiała osiągnąć niskoemisyjne, zasobooszczędne i odporne gospodarki i społeczeństwa . Będzie się to odbywać w oparciu o głębokie zmiany technologii i usług, zmiany postępowania przedsiębiorstw i konsumentów, a także nowe formy zarządzania. Ograniczenie wzrostu średniej temperatury na świecie do wartości znacznie niższej niż 2 oC oraz dążenie do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 oC wymaga szybkiego postępu w dekarbonizacji systemu energetycznego i znacznego ograniczenia emisji gazów cieplarnianych w sektorze transportu (17) . Niezbędny będzie także nowy impuls do przyspieszenia tempa tworzenia przełomowych odkryć następnej generacji, a także demonstracji i wdrożenia innowacyjnych technologii i rozwiązań, z wykorzystaniem możliwości stwarzanych przez technologie cyfrowe i kosmiczne. Będzie to realizowane poprzez zintegrowane podejście obejmujące dekarbonizację, zasobooszczędność, ograniczenie zanieczyszczenia powietrza, dostęp do surowców i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Aby osiągnąć cele porozumienia paryskiego, Unia będzie musiała uruchomić scenariusze osiągnięcia gospodarki o zerowych emisjach netto gazów cieplarnianych, w tym wprowadzenia technologii niskoemisyjnych i strategii obniżenia emisyjności . Będzie się to wiązać z głębokimi zmianami technologii i usług, które stanowią podstawę sposobów produkcji przemysłowej oraz postępowania przedsiębiorstw i konsumentów . Transformacja rynku energetycznego będzie się odbywać w drodze interakcji między technologią , infrastrukturą i rynkiem, a także polityką i ramami regulacyjnymi, w tym nowymi formami zarządzania. Dlatego istnieje potrzeba zastosowania innowacji systemowych w sektorze energetycznym, budynkach, sektorach przemysłu i transportu.

Ograniczenie wzrostu średniej temperatury na świecie do wartości znacznie niższej niż 2 oC oraz dążenie do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 oC wymaga zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych przez dekarbonizację, oszczędności energii oraz wprowadzenie odnawialnych źródeł energii i elektryfikację procesów przemysłowych, obejmujących sektory transportu i energii (17) . Obecnie sektor transportu odpowiada za niemal jedną czwartą unijnych emisji gazów cieplarnianych.

Niezbędny jest nowy impuls do przyspieszenia tempa tworzenia przełomowych odkryć następnej generacji, a także demonstracji i wdrożenia innowacyjnych technologii i rozwiązań, z wykorzystaniem możliwości stwarzanych przez kluczowe technologie prorozwojowe, technologie cyfrowe i kosmiczne. Będzie to realizowane poprzez zintegrowane podejście obejmujące dekarbonizację, zasobooszczędność energii odnawialnych i efektywność energetyczną, ograniczenie zanieczyszczenia powietrza, dostęp do surowców, w tym surowców krytycznych, i gospodarkę o obiegu zamkniętym. Szczególna uwaga powinna zostać poświęcona łączeniu sektorów (tj. sektora energii elektrycznej, ogrzewania i chłodzenia, sektora przemysłowego i sektora transportu) we wszystkich obszarach interwencji, co jest ważne dla pomyślnej transformacji energetyki i transportu.

Aby osiągnąć ten cel, Unia będzie również sprzyjać partycypacyjnemu podejściu do badań naukowych i innowacji, w tym podejściu opierającemu się na zaangażowaniu wielu podmiotów, oraz rozwijać systemy wiedzy i innowacji na szczeblu lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim. Wiedza pochodząca z nauk społecznych i humanistycznych, innowacje społeczne angażujące obywateli będą miały zasadnicze znaczenie dla zachęcania do tworzenia nowych modeli zarządzania, produkcji i konsumpcji.

Postępy w tych sektorach – ale również w odniesieniu do całego spektrum przemysłu UE, w tym sektora rolnego, budownictwa, procesów przemysłowych, użytkowania produktów oraz gospodarowania odpadami – będą wymagać nieustannych wysiłków na rzecz lepszego zrozumienia mechanizmów zmian klimatu i związanych z nimi skutków dla gospodarki i społeczeństwa, wykorzystywania synergii z działaniami krajowymi, innymi działaniami UE i współpracą międzynarodową. Postępy w sektorach energii i transportu – jak również w odniesieniu do całego spektrum przemysłu UE, w tym sektora rolnego, budownictwa, procesów przemysłowych, użytkowania produktów oraz gospodarowania odpadami i recyklingu – będą wymagać nieustannych , zintensyfikowanych wysiłków na rzecz lepszego zrozumienia mechanizmów zmian klimatu i związanych z nimi skutków dla gospodarki i społeczeństwa, wykorzystywania synergii z działaniami krajowymi, innymi działaniami Unii i współpracą międzynarodową.

W ostatnim dziesięcioleciu poczyniono znaczne postępy w dziedzinie nauk o klimacie, w szczególności w odniesieniu do obserwacji i asymilacji danych oraz modelowania klimatu. Jednak złożoność systemu klimatycznego i konieczność wsparcia realizacji porozumienia paryskiego, celów zrównoważonego rozwoju i polityki UE wymagają wzmożonych wysiłków w celu uzupełnienia istniejących luk w wiedzy. W ostatnim dziesięcioleciu poczyniono znaczne postępy w dziedzinie nauk o klimacie, w szczególności w odniesieniu do obserwacji i asymilacji danych oraz modelowania klimatu. Jednak złożoność systemu klimatycznego i konieczność wsparcia realizacji porozumienia paryskiego, celów zrównoważonego rozwoju i polityki UE wymagają wzmożonych wysiłków w celu uzupełnienia istniejących luk w wiedzy.

W strategii na rzecz unii energetycznej UE ustanowiła kompleksowe ramy polityczne, obejmujące wiążące cele, akty ustawodawcze oraz działania w zakresie badań naukowych i innowacji, których celem jest rozwój i wdrożenie efektywnych systemów produkcji energii w oparciu o odnawialne źródła energii . W strategii na rzecz unii energetycznej UE ustanowiła kompleksowe ramy polityczne, obejmujące wiążące cele, akty ustawodawcze oraz działania w zakresie badań naukowych i innowacji, których celem jest stworzenie systemu energetycznego charakteryzującego się wysoką efektywnością energetyczną i bazującego na odnawialnych źródłach energii.

Transport zapewnia mobilność osób i towarów mającą kluczowe znaczenie dla zintegrowanego jednolitego rynku europejskiego, spójności terytorialnej oraz otwartego i integracyjnego społeczeństwa. Jednocześnie transport ma znaczący negatywny wpływ na zdrowie ludzi, zatory komunikacyjne, glebę, jakość powietrza i hałas, a także na bezpieczeństwo, prowadząc do wielu przedwczesnych zgonów i większych kosztów społeczno-gospodarczych. W związku z tym zrównoważona mobilność i sieci transportowe muszą stać się ekologiczne, bezpieczne, inteligentne, zabezpieczone, niezawodne i przystępne cenowo oraz oferować zintegrowane usługi „od drzwi do drzwi”. Transport zapewnia mobilność osób i towarów mającą kluczowe znaczenie dla zintegrowanego jednolitego rynku europejskiego, spójności terytorialnej oraz otwartego i integracyjnego społeczeństwa. Jednocześnie transport ma znaczący negatywny wpływ na zdrowie ludzi, zatory komunikacyjne, glebę, jakość powietrza i hałas, a także na bezpieczeństwo, prowadząc do wielu przedwczesnych zgonów i większych kosztów społeczno-gospodarczych. W związku z tym mobilność i sieci transportowe , zwłaszcza na terenach miejskich, muszą stać się ekologiczne, efektywne, zrównoważone pod względem środowiskowym i ekonomicznym, bezpieczne, inteligentne, innowacyjne, zabezpieczone, niezawodne i przystępne cenowo oraz oferować zintegrowane usługi „od drzwi do drzwi”.

Problemy, jakie napotykają sektory transportu i energii, wykraczają jednak poza potrzebę ograniczenia emisji. Istnieje szereg wyzwań, którymi należy się zająć, w tym coraz większa penetracja technologii cyfrowych i kosmicznych, zmiany w zachowaniach użytkowników i w modelach mobilności, nowe podmioty wchodzące na rynek oraz radykalne modele biznesowe, globalizacja, rosnąca konkurencja międzynarodowa, jak również starzejące się, w większym stopniu żyjące w miastach, i coraz bardziej zróżnicowane społeczeństwo. Problemy, jakie napotykają sektory transportu i energii, wykraczają jednak poza potrzebę ograniczenia emisji. Istnieje szereg wyzwań, którymi należy się zająć, w tym energia ze źródeł odnawialnych, zrównoważone paliwa, magazynowanie energii i bezpieczeństwo dostaw, coraz większa penetracja technologii cyfrowych , zautomatyzowanych i kosmicznych, zmiany w zachowaniach użytkowników i w modelach mobilności, nowe podmioty wchodzące na rynek oraz radykalne modele biznesowe, globalizacja, rosnąca konkurencja międzynarodowa, jak również starzejące się, w większym stopniu żyjące w miastach, i coraz bardziej zróżnicowane społeczeństwo.

Oba sektory są głównymi motorami konkurencyjności i wzrostu gospodarczego w Europie. Ponad 1,6 mln osób w UE pracuje w dziedzinie odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej. Sektory transportu i magazynowania zatrudniają ponad 11 mln osób w UE, odpowiadając za około 5 % PKB i 20 % wywozu. UE jest światowym liderem w zakresie projektowania i produkcji pojazdów, statków powietrznych i statków, a pod względem patentowania innowacyjnych czystych technologii energetycznych zajmuje drugie miejsce na świecie. Oba sektory transportu i energii są głównymi motorami konkurencyjności i wzrostu gospodarczego w Europie. Ponad 1,6 mln osób w UE pracuje w dziedzinie odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej. Sektory transportu i magazynowania zatrudniają ponad 11 mln osób w UE, odpowiadając za około 5 % PKB i 20 % wywozu. UE jest światowym liderem w zakresie projektowania i produkcji pojazdów, statków powietrznych i statków, a pod względem patentowania innowacyjnych czystych technologii energetycznych , w tym technologii w dziedzinie energii odnawialnych, zajmuje drugie miejsce na świecie.

Znalezienie nowych sposobów przyspieszenia wprowadzania czystych technologii i rozwiązań w celu obniżenia emisyjności gospodarki europejskiej wymaga również zwiększenia popytu na innowacje. Można go stymulować poprzez wzmocnienie pozycji obywateli, a także poprzez innowacje społeczno-gospodarcze oraz innowacje w sektorze publicznym, co doprowadzi do zastosowania podejścia szerszego niż innowacje oparte na technologii. Badania społeczno-ekonomiczne, obejmujące między innymi potrzeby i wzorce użytkowników, działania wybiegające w przyszłość, aspekty środowiskowe, ekonomiczne, społeczne i behawioralne, uzasadnienia biznesowe i modele biznesowe oraz badania przednormatywne w zakresie ustanawiania norm ułatwią również działania mające na celu wspieranie innowacji regulacyjnych, finansowych i społecznych, umiejętności oraz zaangażowania i wzmocnienia pozycji uczestników rynku i konsumentów. Znalezienie nowych sposobów przyspieszenia wprowadzania opartych na odnawialnych źródłach energii oraz energooszczędnych technologii i innych nietechnologicznych rozwiązań w celu obniżenia emisyjności gospodarki europejskiej wymaga również zwiększenia popytu na innowacje. Można go stymulować dzięki wzmocnieniu pozycji obywateli, a także dzięki innowacjom społeczno-gospodarczym oraz innowacjom w sektorze publicznym i zamówieniom publicznym , co doprowadzi do zastosowania podejścia szerszego niż innowacje oparte na technologii. Badania społeczno-ekonomiczne, obejmujące między innymi potrzeby i wzorce użytkowników, działania wybiegające w przyszłość, aspekty środowiskowe, ekonomiczne, społeczne i behawioralne, uzasadnienia biznesowe i modele biznesowe oraz badania przednormatywne w zakresie ustanawiania norm ułatwią również działania mające na celu wspieranie innowacji regulacyjnych, finansowych i społecznych, umiejętności oraz zaangażowania i wzmocnienia pozycji wszystkich uczestników rynku i konsumentów. Technologie, które umożliwiają przyspieszenie łączenia sektorów również mogą wzmocnić krajowy przemysł wytwórczy. W sektorze transportu kluczowe znaczenie mają badania stosowane i testy zmierzające do wprowadzenia innowacji na rynek.

Działania w ramach tego klastru przyczynią się w szczególności do realizacji celów unii energetycznej, a także celów jednolitego rynku cyfrowego, agendy na rzecz zatrudnienia, wzrostu i inwestycji, wzmocnienia UE jako podmiotu globalnego, nowej strategii dotyczącej polityki przemysłowej UE , gospodarki o obiegu zamkniętym, inicjatywy na rzecz surowców, unii bezpieczeństwa i agendy miejskiej, wspólnej polityki rolnej UE oraz przepisów UE służących ograniczeniu hałasu i zanieczyszczenia powietrza. Działania w ramach tego klastra przyczynią się w szczególności do realizacji celów unii energetycznej, zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego, a także celów jednolitego rynku cyfrowego, agendy na rzecz zatrudnienia, wzrostu i inwestycji, wzmocnienia Unii jako podmiotu globalnego, nowej strategii dotyczącej polityki przemysłowej Unii , planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, inicjatywy w sprawie europejskiego sojuszu na rzecz baterii, inicjatywy na rzecz surowców, strategii UE dotyczącej biogospodarki, unii bezpieczeństwa i agendy miejskiej, wspólnej polityki rolnej Unii oraz unijnych przepisów służących ograniczeniu hałasu i zanieczyszczenia powietrza. Przyczynią się także do ułatwienia państwom członkowskim osiągania krajowych celów ograniczania emisji. Należy zapewnić komplementarność i synergię w stosunku do działań w ramach innych programów unijnych.

Z uwagi na liczbę europejskich platform technologicznych i innowacyjnych w tej dziedzinie zaproszenia w ramach tego klastra powinny uwzględniać ich zalecenia.