KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.7.2016 COM(2016) 465 final 2016/0222(COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową (wersja przekształcona)



UZASADNIENIE KONTEKST WNIOSKU Kontekst i uzasadnienie wniosku Unia Europejska dąży do wypracowania zintegrowanej, zrównoważonej i wszechstronnej polityki migracyjnej opartej na zasadzie solidarności i sprawiedliwym podziale odpowiedzialności, która funkcjonowałaby skutecznie zarówno w spokojnych czasach, jak i podczas kryzysu. Od czasu przyjęcia Europejskiego programu w zakresie migracji Komisja Europejska wdraża środki mające stanowić skuteczną i wszechstronną odpowiedź na natychmiastowe i długoterminowe wyzwania związane z zarządzaniem przepływami migracyjnymi. Wspólny europejski system azylowy opiera się na zasadach określających państwo członkowskie odpowiedzialne za osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową (w tym za bazy danych daktyloskopijnych) oraz na wspólnych normach dotyczących procedur azylowych i warunków przyjmowania, uznawania i ochrony osób korzystających z ochrony międzynarodowej. Ponadto Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu wspiera państwa członkowskie we wdrażaniu wspólnego europejskiego systemu azylowego. Poczyniono znaczące postępy w rozwoju wspólnego europejskiego systemu azylowego, nadal jednak istnieją znaczne różnice między państwami członkowskimi w zakresie stosowanych przez nie procedur, warunków przyjmowania zapewnianych osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, wskaźników przyznawania azylu oraz rodzaju ochrony przyznawanej beneficjentom ochrony międzynarodowej. Rozbieżności te przyczyniają się do wtórnych przepływów migracyjnych, „turystyki azylowej” i czynników przyciągających, prowadząc w konsekwencji do nierównego podziału między państwami członkowskimi odpowiedzialności za udzielenie ochrony potrzebującym osobom. Duża skala napływu migrantów w ostatnim czasie pokazała, że Europa potrzebuje skutecznego i efektywnego systemu azylowego, zdolnego zapewnić sprawiedliwy i zrównoważony podział odpowiedzialności między państwa członkowskie, odpowiednie i godne warunki przyjmowania w całej UE, szybkie i wydajne rozpatrywanie wniosków o azyl złożonych w UE oraz rzetelne podejmowanie decyzji, tak aby osoby wymagające ochrony międzynarodowej mogły ją rzeczywiście uzyskać. Jednocześnie UE musi się zająć kwestią nielegalnych i niebezpiecznych ruchów migracyjnych oraz położyć kres działalności przemytników. W tym celu należy – z jednej strony – szybko rozpatrywać wnioski o udzielenie azylu złożone przez osoby nieuprawnione do ochrony, a następnie szybko zawracać takie osoby do kraju pochodzenia. Z drugiej strony należy zapewnić bezpieczne i legalne sposoby migracji z państw trzecich do UE tym osobom, które wymagają ochrony. Jest to również jedna z kwestii szerszej współpracy z kluczowymi państwami pochodzenia i tranzytu. W dniu 6 kwietnia 2016 r. w swoim komunikacie pt.: „W kierunku reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego i zwiększenia liczby legalnych sposobów migracji do Europy” Komisja określiła priorytety reformy strukturalnej unijnych ram w dziedzinie migracji i azylu. W komunikacie tym Komisja wskazała działania, jakie należy podjąć w celu stworzenia bardziej humanitarnej, sprawiedliwszej i skuteczniejszej europejskiej polityki azylowej, jak również lepszego zarządzania polityką dotyczącą legalnej migracji. W dniu 4 maja 2016 r. Komisja przedstawiła pierwsze wnioski legislacyjne służące zreformowaniu wspólnego europejskiego systemu azylowego oraz umożliwiające realizację trzech priorytetów określonych w komunikacie, a mianowicie: ustanowienia zrównoważonego i sprawiedliwego systemu dublińskiego ustalania państwa członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wzmocnienia systemu Eurodac w celu lepszego monitorowania wtórnych przepływów oraz zwalczania nielegalnej migracji; a także utworzenia prawdziwej Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie europejskiego systemu azylowego. Wspomniane wnioski stanowiły pierwsze elementy reformy strukturalnej wspólnego europejskiego systemu azylowego.

Wraz z drugim pakietem wniosków Komisja finalizuje reformę wspólnego europejskiego system azylowego. Pakiet ten zawiera cztery dodatkowe wnioski: wniosek dotyczący zastąpienia dyrektywy w sprawie procedur azylowych rozporządzeniem, które ma na celu harmonizację zróżnicowanych ustaleń proceduralnych we wszystkich państwach członkowskich oraz stworzenie prawdziwej wspólnej procedury; wniosek dotyczący zastąpienia obecnej dyrektywy w sprawie kwalifikowania rozporządzeniem ustanawiającym jednolite normy dotyczące uznawania osób wymagających ochrony oraz praw zapewnianych osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej, jak również wniosek zmieniający dyrektywę w sprawie warunków przyjmowania mający na celu dalszą harmonizację warunków przyjmowania w UE, zwiększenie możliwości integracji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz ograniczenie wtórnych przepływów. W związku ze zobowiązaniem do zwiększenia liczby legalnych sposobów migracji do UE, podjętym dnia 6 kwietnia 2016 r., Komisja proponuje ponadto uporządkowane unijne ramy przesiedleń, które umożliwią bardziej ustrukturyzowane podejście do ochrony międzynarodowej na terenie UE i zapewnią uporządkowane i bezpieczne szlaki do UE osobom wymagającym ochrony międzynarodowej, co pozwoli na stopniową eliminację czynników zachęcających do nielegalnej migracji. Wspomniane wnioski legislacyjne stanowią zasadniczy element kompleksowej reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego i są ze sobą ściśle powiązane. Wnioski legislacyjne przedstawione na obecnym – drugim – etapie reformy dorobku w zakresie prawa azylowego obejmują wszystkie elementy niezbędne do wdrożenia silnego, spójnego i zintegrowanego wspólnego europejskiego systemu azylowego opartego na wspólnych, zharmonizowanych zasadach gwarantujących zarówno skuteczność, jak i odpowiednią ochronę, oraz zgodnych z konwencją genewską. Wypracowywany obecnie wspólny europejski system azylowy jest skuteczny i zapewnia odpowiednią ochronę. Ma przy tym na celu zagwarantowanie pełnej zbieżności pomiędzy krajowymi systemami azylowymi. Jednocześnie zniechęca migrantów do wtórnego przemieszczania się, wzmacnia wzajemne zaufanie między państwami członkowskimi oraz zasadniczo prowadzi do prawidłowego funkcjonowania systemu dublińskiego. System ten gwarantuje, że osoby ubiegające się o azyl będą traktowane w sprawiedliwy i odpowiedni sposób, bez względu na swoje miejsce pobytu na terenie UE. Przewidziano w nim narzędzia niezbędne do zapewnienia szybkiej identyfikacji osób rzeczywiście wymagających ochrony międzynarodowej oraz umożliwiające powrót osób, które jej nie wymagają. Jest to system, który służy osobom w najtrudniejszej sytuacji, a jednocześnie jest rygorystyczny wobec ewentualnych nadużyć. Gwarantuje przy tym pełne poszanowanie praw podstawowych. Jest to wreszcie wspólny system, który jest opłacalny i wystarczająco elastyczny, by dostosować się do złożonych wyzwań, jakim państwa członkowskie muszą stawiać czoła w tej dziedzinie. Cele niniejszego wniosku W ramach obecnego drugiego etapu reform polityki azylowej Komisja proponuje wersję przekształconą dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową Dyrektywa w sprawie warunków przyjmowania przewiduje minimalną harmonizację norm dotyczących przyjmowania osób ubiegających się o udzielenie ochrony międzynarodowej w UE. Warunki przyjmowania w poszczególnych państwach członkowskich nadal jednak znacznie się od siebie różnią zarówno pod względem sposobu działania systemu przyjmowania, jak i norm zapewnianych takim osobom. Kryzys migracyjny obnażył potrzebę zapewnienia bardziej spójnych warunków przyjmowania w całej UE oraz konieczność lepszego radzenia sobie przez państwa członkowskie z nieproporcjonalną liczbą migrantów. Warunki przyjmowania proponowane przez poszczególne państwa członkowskie bardzo od siebie odbiegają. W niektórych państwach członkowskich niezmiennie występują problemy z przestrzeganiem warunków przyjmowania niezbędnych do zapewnienia godnego traktowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, natomiast inne państwa członkowskie stwarzają bardziej dogodne warunki. Taka sytuacja przyczynia się do wtórnych przepływów i presji wywieranej na niektóre państwa członkowskie. W związku z powyższym cele niniejszego wniosku są następujące: (1)Dalsza harmonizacja warunków przyjmowania w UE Zagwarantuje to nie tylko godne traktowanie w całej UE osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, w poszanowaniu praw podstawowych i praw dziecka, również w państwach członkowskich, w których notorycznie występują problemy z zapewnieniem takiego godnego traktowania, ale również ograniczy czynniki związane z warunkami przyjmowania zachęcające te osoby do przemieszczania się niezgodnie z prawem do UE i na terenie UE, zwłaszcza do państw członkowskich, które oferują zasadniczo dobre warunki przyjmowania. Harmonizacja przyczyni się także do bardziej sprawiedliwego rozmieszczenia osób ubiegających się o ochronę międzynarodową między państwa członkowskie. Nastąpi to przede wszystkim przez zobligowanie państw członkowskich do uwzględniania norm i wskaźników operacyjnych dotyczących warunków przyjmowania, opracowanych na poziomie UE, a także przez zobowiązanie ich do przygotowania planów awaryjnych, by zapewnić odpowiednie przyjmowanie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, w przypadku gdy państwa członkowskie borykają się z nieproporcjonalną liczbą takich osób.

(2)Ograniczenie czynników zachęcających do wtórnego przemieszczania się By zapewnić prawidłowe zarządzanie przepływami migracyjnymi, ułatwić określanie odpowiedzialnych państw członkowskich i zapobiegać wtórnym przepływom, zasadnicze znaczenie ma, by osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową pozostały na terenie państwa członkowskiego, które za nie odpowiada, i by nie dopuszczały się ucieczki. To zobowiązanie nałożone na osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową jest określone w proponowanej reformie rozporządzenia dublińskiego. Wprowadzenie bardziej ukierunkowanych ograniczeń dotyczących swobody przemieszczania się osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i surowych konsekwencji w przypadku nieprzestrzegania tych ograniczeń przyczynią się do bardziej skutecznego monitorowania miejsca przebywania tych osób. Dalsza harmonizacja możliwości przypisania konkretnego miejsca pobytu osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, nakładania obowiązku zgłaszania się do właściwych organów i zapewnienia materialnych warunków przyjmowania wyłącznie w naturze jest również niezbędna do stworzenia takim osobom bardziej przewidywalnej sytuacji, do zagwarantowania, że los każdej z tych osób jest znany niezależnie od tego, w jakim państwie członkowskim przebywają, i do powstrzymania ich przed ucieczką. Dotyczy to zwłaszcza trzech sytuacji, tj. gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową: nie wystąpiła z wnioskiem o taką ochronę w państwie członkowskim pierwszego nielegalnego wjazdu lub legalnego wjazdu; uciekła z państwa członkowskiego, w którym ma obowiązek przebywać, oraz została odesłana do państwa członkowskiego, w którym ma obowiązek przebywać, po ucieczce do innego państwa członkowskiego. (3)Zwiększenie samowystarczalności osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i możliwości ich integracji Z wyjątkiem tych osób, których wnioski mogą zostać odrzucone, osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową należy w miarę szybko pozwolić na pracę i zarabianie własnych pieniędzy, nawet w okresie rozpatrywania ich wniosków. Pomaga to zmniejszyć ich zależność i otwiera większe możliwości ostatecznej integracji tych, którzy w końcu uzyskają ochronę. Dlatego termin uzyskania dostępu do zatrudnienia powinien być skrócony z nie później niż dziewięciu miesięcy do nie później niż sześciu miesięcy od daty złożenia wniosku. Zrównuje to termin uzyskania przez osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową dostępu do zatrudnienia z czasem trwania procedury badania zasadności wniosków. Państwa członkowskie zachęca się także do przyznania dostępu do zatrudnienia nie później niż trzy miesiące od daty złożenia wniosku, w przypadku gdy taki wniosek wydaje się być odpowiednio uzasadniony. Dostęp do zatrudnienia powinien być całkowicie zgodny z normami na rynku pracy, co powinno również pomóc uniknąć zakłóceń na tym rynku. Dalsze zmniejszenie obecnych dużych różnic między zasadami dostępu do zatrudnienia obowiązującymi w poszczególnych państwach członkowskich także odgrywa ważną rolę w ukrócaniu zjawiska polegającego na składaniu wielu wniosków o udzielenie azylu w różnych krajach, co jest związane z szukaniem zatrudnienia, oraz ograniczaniu czynników zachęcających do wtórnego przemieszczania się. Spójność z przepisami obowiązującymi w tym obszarze polityki Niniejszy wniosek w sprawie wersji przekształconej dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania jest w pełni zgodny z pierwszymi wnioskami w sprawie reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego przedstawionymi dnia 4 maja 2016 r., z wnioskami dotyczącymi reformy dyrektyw w sprawie procedur udzielania azylu i w sprawie kwalifikowania, która to reforma przewidywałaby ich przekształcenie w rozporządzenia, a także z wnioskiem w sprawie uporządkowanych unijnych ram przesiedleń. Zgodnie z wnioskiem Komisji w sprawie wersji przekształconej rozporządzenia Dublin III, gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie przebywa w państwie członkowskim, w którym ma obowiązek przebywać, taka osoba nie powinna być uprawniona do korzystania ze wszystkich materialnych warunków przyjmowania przewidzianych w niniejszej dyrektywie. W ten sposób wniosek dubliński wpływa na stosowanie dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania i konieczne są odpowiednie zmiany do niniejszej dyrektywy, które zaproponowano. Wniosek Komisji w sprawie wersji przekształconej rozporządzenia Dublin III odnosi się również do faktu, że wszystkie osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, niezależnie od tego gdzie przebywają, mają prawo do opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach. W praktyce państwa członkowskie zazwyczaj wychodzą z założenia, że podstawowe leczenie chorób, w tym poważnych zaburzeń psychicznych, co gwarantuje dyrektywa w sprawie warunków przyjmowania, odnosi się do pojęcia „opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach”. W związku z powyższym niniejszy wniosek jest w pełni zgodny z wnioskiem Komisji w sprawie wersji przekształconej rozporządzenia Dublin III. Na podstawie prac rozpoczętych już przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu będzie monitorować i oceniać systemy azylowe i systemy przyjmowania państw członkowskich. Wniosek w sprawie wersji przekształconej dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania zapewni dostępność osób ubiegających się o azyl w trakcie całej procedury azylowej, tak by zagwarantować terminową i skuteczną ocenę ich wniosków, i tym samym przyczyni się do skutecznego wdrożenia proponowanych rozporządzeń w sprawie procedur azylowych i kwalifikowania. Spójność z innymi politykami Unii Niniejszy wniosek jest spójny z kompleksową długoterminową strategią na rzecz lepszego zarządzania migracją, określoną przez Komisję w Europejskim programie w zakresie migracji, w którym przełożono wytyczne polityczne przewodniczącego Komisji Jeana-Claude’a Junckera na zestaw spójnych i wzajemnie się umacniających inicjatyw opartych na czterech filarach. Filary te obejmują ograniczanie zachęt do nielegalnej migracji, zabezpieczenie granic zewnętrznych Unii i ratowanie życia ludzkiego, a także silną politykę azylową oraz nową politykę dotyczącą legalnej migracji. Niniejszy wniosek, który w dalszym stopniu wdraża Europejski program w zakresie migracji i realizuje jego cel polegający na wzmocnieniu polityki azylowej Unii, powinien być postrzegany jako element szerzej zakrojonej polityki na szczeblu UE zmierzającej do zbudowania na przyszłość solidnego i skutecznego systemu zrównoważonego zarządzania migracjami, który jest sprawiedliwy dla społeczności przyjmujących i obywateli unijnych, a także dla obywateli państw trzecich oraz państw pochodzenia i tranzytu. PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

Podstawa prawna Niniejszy wniosek przekształca dyrektywę w sprawie warunków przyjmowania i dlatego powinien zostać przyjęty na tej samej podstawie prawnej, tj. na podstawie art. 78 akapit drugi lit. f) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Zmienna geometria Zgodnie z Protokołem nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, który to protokół jest załączony do Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i TFUE, Zjednoczone Królestwo i Irlandia mogą zdecydować o uczestniczeniu w przyjęciu i stosowaniu środków ustanawiających wspólny europejski system azylowy. W tym kontekście Zjednoczone Królestwo zgłosiło swoją chęć uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu dyrektywy 2003/9/WE oraz o swojej decyzji o nieuczestniczeniu w przyjęciu dyrektywy 2013/33/UE. Irlandia postanowiła nie uczestniczyć w przyjęciu dyrektywy 2003/9/WE ani dyrektywy 2013/33/UE. W konsekwencji przepisy dyrektywy 2003/9/WE mają zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa, natomiast obecna dyrektywa nie ma zastosowania ani do Zjednoczonego Królestwa ani do Irlandii. Stanowisko Zjednoczonego Królestwa i Irlandii dotyczące poprzednich dyrektyw nie ma wpływu na ich ewentualne uczestniczenie w przyjęciu i stosowaniu nowej dyrektywy. Decyzja w sprawie uczestniczenia Zjednoczonego Królestwa i Irlandii zapadnie w toku negocjacji i zgodnie z Protokołem nr 21, o którym mowa powyżej. Zgodnie z Protokołem nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i TFUE, Dania nie jest związana przepisami dyrektywy 2003/9/WE ani dyrektywy 2013/33/UE ani ich nie stosuje. Pomocniczość Pomimo osiągnięcia ważnego poziomu harmonizacji w drodze przyjęcia dyrektyw 2003/9/WE i 2013/33/UE, warunki przyjmowania wciąż nadal się różnią w poszczególnych państwach członkowskich. Wyraźne rozbieżności, jeśli chodzi o warunki przyjmowania w państwach członkowskich, oraz brak norm operacyjnych dotyczących godnego traktowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową przyczyniają się do związanych z warunkami przyjmowania „turystyki azylowej” i wtórnych przepływów tych osób na terytorium UE, a także wywierają presję na niektóre państwa członkowskie. Bardziej wyrównane normy przyjmowania ustalone na odpowiednim poziomie we wszystkich państwach członkowskich przyczynią się do bardziej godnego traktowania i bardziej sprawiedliwego rozmieszczenia osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w całej UE. Konieczne zatem są dalsze działania UE mające zapewnić dostateczny poziom harmonizacji, aby osiągnąć wyznaczone cele. Proporcjonalność Proponowane zmiany do dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania są ograniczone i ukierunkowane na osiągnięcie celów, jakimi są zapewnienie osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową godnego traktowania w całej UE, z poszanowaniem praw podstawowych i praw dziecka, oraz ograniczenie czynników – związanych z warunkami przyjmowania i integracją – zachęcających migrantów do nielegalnego przemieszczania się do UE i na terenie UE, jednocześnie biorąc pod uwagę bardzo różne warunki społeczne i ekonomiczne w państwach członkowskich. Zmiany do dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania proponowane są wyłącznie w obszarach, w których dalsza harmonizacja wywrze znaczny wpływ, takich jak przepisy dotyczące norm w zakresie materialnych warunków przyjmowania, środki mające zagwarantować, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową pozostaną dostępne dla właściwych organów i nie dopuszczą się ucieczki, a także prawa i obowiązki odnoszące się do skutecznej integracji tych osób w społecznościach przyjmujących w państwach członkowskich.

We wniosku wyjaśniono, że we wszystkich przypadkach, w których państwa członkowskie decydują się na ograniczenie osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową swobody przemieszczania się, umieszczenie jej w ośrodku detencyjnym lub zobowiązanie jej do pokrycia w całości lub w części kosztów materialnych warunków przyjmowania, państwo członkowskie musi wziąć pod uwagę położenie danej osoby, w tym wszelkie szczególne potrzeby związane z warunkami przyjmowania, oraz zasadę proporcjonalności. Wybór instrumentu Wersję przekształconą dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania wraz z rozszerzonym mandatem dla Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu uprawniającym ją do promowania jednolitego wdrożenia norm przyjmowania uważa się za wystarczającą do osiągnięcia celów, jakimi są dalsza harmonizacja warunków przyjmowania w państwach członkowskich i możliwości integracji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, a także ograniczenie czynników – związanych z warunkami przyjmowania – zachęcających migrantów do nielegalnego przemieszczania się do UE i na terytorium UE. Zważywszy na obecne znacznie odbiegające od siebie warunki społeczne i ekonomiczne w państwach członkowskich, nie uważa się, by pełna harmonizacja warunków przyjmowania w państwach członkowskich była wykonalna bądź pożądana.



WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW Konsultacje z zainteresowanymi stronami Wydając komunikat z dnia 6 kwietnia 2016 r., zatytułowany „W kierunku reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego i zwiększenia liczby legalnych sposobów migracji do Europy”, Komisja zainicjowała szeroko zakrojoną debatę. Od chwili jego przyjęcia nastąpiła wymiana poglądów na temat inicjatyw proponowanych w tym komunikacie zarówno w Parlamencie Europejskim (w komisji LIBE dnia 21 kwietnia 2016 r.), jak i w Radzie. Komunikat był również szeroko omawiany przez partnerów społecznych, wyspecjalizowane organizacje pozarządowe, organizacje międzyrządowe i inne zainteresowane strony. W maju 2016 r. Komisja podjęła konsultacje z państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami (w tym organizacjami pozarządowymi takimi jak Biuro UNHCR) w sprawie swoich głównych propozycji reformy, określonych w dokumencie konsultacyjnym. W czerwcu 2016 r. Komisja wzięła również udział w nieformalnej wymianie poglądów z Parlamentem Europejskim. Wszystkie strony biorące udział w konsultacjach mogły przedstawić swoje pisemne uwagi. Główne wyniki tych ukierunkowanych konsultacji z zainteresowanymi stronami można podsumować następująco: –Dalsza harmonizacja warunków przyjmowania w UE: Większość państw członkowskich opowiedziała się za dalszą harmonizacją warunków przyjmowania w UE. Niektóre zainteresowane strony biorące udział w konsultacjach, w tym część przedstawicieli Parlamentu Europejskiego, nieufnie podeszły jednak do dalszej harmonizacji, uważając, że może ona prowadzić do niezamierzonego obniżenia norm przyjmowania, i zwróciły uwagę na konieczność poszanowania praw podstawowych i zobowiązań międzynarodowych. Wszystkie zainteresowane strony były zgodne co do tego, że należy pozwolić państwom członkowskim na zapewnianie osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową bardziej korzystnych warunków niż te przewidziane w dyrektywie w sprawie warunków przyjmowania. Szczególnym wyzwaniem, jakie stwierdzono, był niejednoznaczny termin „godny poziom życia” użyty w dyrektywie w sprawie warunków przyjmowania. Pod tym względem normy i wskaźniki operacyjne dotyczące warunków przyjmowania w UE, które EASO zaczął opracowywać z inicjatywy Komisji, zyskały szerokie poparcie, wraz z potrzebą dalszego monitorowania, wykonania i planowania awaryjnego. –Ograniczenie związanych z warunkami przyjmowania czynników zachęcających do wtórnych przepływów: Państwa członkowskie były zasadniczo pozytywnie nastawione do idei bardziej zharmonizowanego podejścia do środków takich jak ograniczenia swobody przemieszczania się osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w celu zapewnienia, że osoby te pozostaną dostępne dla właściwych organów i nie dopuszczą się ucieczki. Chociaż wiele państw członkowskich zgodziło się, że warunkiem zapewnienia materialnych warunków przyjmowania powinien być pobyt w państwie członkowskim, w którym dana osoba ma obowiązek przebywać, państwa członkowskie były już mniej zgodne co do kwestii, czy materialne warunki przyjmowania powinny w pewnych okolicznościach być zapewnione wyłącznie w naturze. Inne zainteresowane strony, w tym niektórzy przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, kwestionowali użyteczność takich środków i uważali, że czynniki zachęcające osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową do pozostania stanowiłyby bardziej skuteczny sposób zapewnienia osiągnięcia takiego samego celu (np. łączenie rodzin, dostęp do zatrudnienia itp.). –Zwiększenie możliwości integracji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową: Wiele zainteresowanych stron, w tym państwa członkowskie i przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, wyraziło zgodny pogląd, że warto byłoby zweryfikować przepisy dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania mówiące o warunkach przyznania osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową dostępu do zatrudnienia jako sposobu na zwiększenie szans na integrację tych osób. Niektóre państwa członkowskie miały ostatnio pozytywne doświadczenia związane ze skróceniem terminów dostępu do zatrudnienia. Zdaniem niektórych zainteresowanych stron harmonizacja i skrócenie terminów dostępu do zatrudnienia ma znaczenie, lecz nie należy przeceniać ich skutków, gdyż istnieją inne istotne przeszkody w skutecznym dostępie do zatrudnienia (m.in. uznawanie kwalifikacji, zwłaszcza w przypadku osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, które nie posiadają dokumentów). –Unijna wartość odniesienia dotycząca ustalania poziomu wsparcia finansowego dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową: Większość zainteresowanych stron wahała się, czy zgodzić się na wprowadzenie wspólnej unijnej wartości odniesienia służącej do ustalania poziomu wsparcia finansowego dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Niemniej jednak taka propozycja została poddana dokładnej analizie. Stwierdzono, że nie jest możliwe wprowadzenie takiej wspólnej wartości odniesienia, głównie z następujących powodów: a) większość państw członkowskich nie zapewnia materialnych warunków przyjmowania wyłącznie w formie wsparcia finansowego, gdyż wolą one zapewniać warunki przyjmowania w naturze lub w formie mieszanej, łączącej wsparcie finansowe i świadczenia w naturze i wsparcie finansowe oraz b) wsparcie finansowe, które jest obecnie zapewniane osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, w większości przypadków wynosi znacznie poniżej wszelkich możliwych wartości odniesienia lub analizowanych progów (próg zagrożenia ubóstwem, próg pogłębionej deprywacji materialnej oraz próg minimalnych dochodów). Harmonizacja poziomu wsparcia wiązałaby się zatem z podniesieniem tego poziomu w wielu państwach członkowskich, w niektórych przypadkach w bardzo znacznym stopniu, zwłaszcza w tych państwach członkowskich, które już oferują porównywalnie wysoki poziom wsparcia, oraz mogłaby w niektórych przypadkach sprawić, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową mogłyby liczyć na bardziej korzystne traktowanie niż obywatele państw członkowskich, którzy cierpią ubóstwo lub z innych powodów znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Europejskiemu Urzędowi Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO) powierzono zadanie polegające na opracowaniu norm i wskaźników operacyjnych dotyczących warunków przyjmowania. Wnioskuje się, by państwa członkowskie uwzględniły takie normy i wskaźniki operacyjne przy wdrażaniu odnośnych mechanizmów mających zapewnić odpowiednie wytyczne, monitorowanie i kontrolę warunków przyjmowania. Do celów opracowania wspomnianych norm i wskaźników operacyjnych wiosną 2016 r. EASO dokonało analizy warunków przyjmowania na podstawie przekazanych przez państwa członkowskie szczegółowych informacji na temat stosowanego przez nie podejścia do zapewnienia warunków przyjmowania. W efekcie sporządzono sprawozdanie, które zawierało dane dostarczone przez 26 państw członkowskich i państw stowarzyszonych i które posłużyło do opracowania niniejszego wniosku. Odnośne wyniki sprawozdania można podsumować następująco: –Dalsza harmonizacja warunków przyjmowania w UE: Państwa członkowskie bardzo różnie definiują materialne warunki przyjmowania: niektóre stosują wąską definicję, inne natomiast przez to pojęcie rozumieją warunki znacznie wykraczające poza dyrektywę w sprawie warunków przyjmowania, w tym zapewnianie artykułów higienicznych. Większość państw członkowskich łączy różne formy materialnych warunków przyjmowania: zarówno te w naturze, jak i w formie świadczeń finansowych lub talonów. W niektórych państwach członkowskich materialne warunki przyjmowania zapewniane są wyłącznie w naturze. Formy świadczenia materialnych warunków przyjmowania różnią się w zależności od tego, co się zapewnia (zakwaterowanie, wyżywienie, odzież itp.) lub komu (osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową ze szczególnymi potrzebami związanymi z warunkami przyjmowania i na etapie procedury azylowej).

–Ograniczenie związanych z warunkami przyjmowania czynników zachęcających do wtórnych przepływów: Większość państw członkowskich nie ogranicza przemieszczania się osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do wyznaczonych obszarów, lecz zezwala im na swobodne poruszanie się na swoim terytorium. Szereg państw członkowskich wyznacza jednak takim osobom konkretne miejsce pobytu, co zazwyczaj ma na celu zorganizowanie systemu przyjmowania w danym państwie. Państwa te biorą przeważnie pod uwagę wielkość populacji, sytuację społeczną i ekonomiczną, zdolność ośrodków recepcyjnych lub potrzeby poszczególnych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Większość państw członkowskich uzależnia świadczenie materialnych warunków przyjmowania od pobytu takich osób w konkretnym miejscu, z reguły ograniczając świadczenie materialnych warunków przyjmowania do ośrodków recepcyjnych. Państwa członkowskie często stosują również obowiązek zgłaszania się do właściwych organów w celu monitorowania, gdzie przebywają osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową. Wspomniany obowiązek zgłaszania się wprowadza się zarówno wtedy, gdy osoby te przebywają w wyznaczonym ośrodku recepcyjnym, jak i wówczas gdy mają prywatne miejsce zakwaterowania. Praktyki i przyczyny ograniczania lub cofania materialnych warunków przyjmowania również znacznie się różnią w poszczególnych państwach członkowskich. Jedną z najczęstszych przyczyn ograniczania lub cofania materialnych warunków przyjmowania jest fakt, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową opuściła swoje miejsce pobytu. –Zwiększenie możliwości integracji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową: Prawie wszystkie państwa członkowskie zapewniają osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową dostęp do zatrudnienia w czasie trwania procedury azylowej. Państwa członkowskie stosują jednak bardzo różne okresy, po których zapewniony jest dostęp do zatrudnienia (w jednych państwach członkowskich taki okres wynosi jeden miesiąc, z kolei w innych dziewięć miesięcy). Większość państw członkowskich nie stosuje żadnych konkretnych ograniczeń w dostępie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do zatrudnienia. Jedynie kilka państw członkowskich stosuje test rynku pracy. Ponadto od momentu przyjęcia dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania w 2013 r. Komisja zorganizowała serię posiedzeń komitetu kontaktowego, na których dyskutowano z ekspertami państw członkowskich na temat problemów, z jakimi borykają się w kontekście transpozycji do prawa krajowego i wdrożenia tej dyrektywy. Konkluzje przyjęte na posiedzeniach komitetu kontaktowego zostały również uwzględnione w bieżącym wniosku. Prawa Niniejszy wniosek został objęty szczegółową analizą mającą zapewnić, że jego przepisy są w pełni zgodne z prawami podstawowymi i ogólnymi zasadami prawa Unii, które przewidziano w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej i które również wynikają z obowiązków przewidzianych w prawie międzynarodowym. We wnioskowanych zmianach do dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania zwraca się szczególną uwagę na zobowiązanie państw członkowskich do uwzględniania norm i wskaźników operacyjnych dotyczących warunków przyjmowania, opracowanych na poziomie UE, w trakcie monitorowania i kontrolowania swoich systemów przyjmowania. Niniejszy wniosek precyzuje ponadto, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową są w każdych okolicznościach uprawnione do opieki zdrowotnej w ramach dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania oraz do godnych warunków życia. We wniosku zapewnia się, by warunki przyjmowania były dostosowane do specyficznej sytuacji małoletnich, zarówno tych bez opieki, jak i tych pozostających z rodzinami, z należytym uwzględnieniem ich bezpieczeństwa, opieki materialnej i emocjonalnej, a także świadczone w sposób sprzyjający ich ogólnemu rozwojowi. Wniosek uwzględnia również zobowiązania państw członkowskich na mocy Konwencji Rady Europy w sprawie zapobiegania i zwalczania przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencja stambulska). Zasadę niedyskryminacji egzekwuje się przez zobowiązanie państw członkowskich do traktowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, którym udzielono dostępu do zatrudnienia, na równi z obywatelami tych państw członkowskich w odniesieniu do warunków pracy, wolności stowarzyszania i zrzeszania się, kształcenia i szkoleń zawodowych, uznawania kwalifikacji zawodowych oraz zabezpieczenia społecznego. We wniosku podkreśla się konieczność, by oceniając zasoby osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, wymagając od niej pokrycia w całości lub w części kosztu materialnych warunków przyjmowania lub prosząc taką osobę o zwrot, państwa członkowskie przestrzegały zasady proporcjonalności, uwzględniały indywidualne zachowanie i szczególną sytuację danej osoby oraz potrzebę poszanowania jej godności lub integralności osobistej, w tym jej szczególne potrzeby w zakresie przyjmowania. Wszystkie decyzje ograniczające swobodę przemieszczania się osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową należy podejmować w sposób obiektywny i bezstronny, na podstawie indywidualnego zachowania i szczególnego położenia danej osoby, w należytym poszanowaniu zasady proporcjonalności. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową musi zostać natychmiast poinformowana w formie pisemnej, w języku, który jest dla niej zrozumiały lub co do którego można zasadnie przypuszczać, że jest dla niej zrozumiały, o przyjęciu takiej decyzji, jej uzasadnieniu i procedurach zaskarżenia tej decyzji. Zatrzymanie na mocy dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania jest nadal uzasadnione wyłącznie wówczas, gdy jest konieczne i dochodzi do niego na podstawie indywidualnej oceny każdego przypadku, i jeśli nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków przymusu. Wszystkie gwarancje dotyczące zatrzymania, przewidziane już w bieżącej dyrektywie, pozostają bez zmian. Należy szczególnie zadbać o to, by okres zatrzymania w każdym przypadku był proporcjonalny i by zatrzymanie zakończyło się w momencie ustania przesłanek obowiązujących na mocy dyrektywy. Wniosek jest również zgodny z art. 6 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, interpretowanego w świetle art. 5 europejskiej konwencji praw człowieka i stosownego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. W zastosowaniu art. 37 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka zasadniczo nie należy zatrzymywać osób małoletnich. WPŁYW NA BUDŻET

Niniejszy wniosek nie pociąga ze sobą obciążenia finansowego ani administracyjnego dla Unii. Nie ma on zatem wpływu finansowego na budżet Unii. ELEMENTY FAKULTATYWNE Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Komisja przedstawia sprawozdania ze stosowania niniejszej dyrektywy Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w terminie trzech lat od daty jej wejścia w życie i co pięć lat po tym terminie oraz proponuje konieczne zmiany. Państwa członkowskie przekazują Komisji niezbędne informacje, tak aby Komisja mogła wywiązać się ze swojego obowiązku sprawozdawczego. Zgodnie z wnioskiem Komisji dotyczącym rozporządzenia w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu Agencja ta będzie także monitorowała i oceniała systemy azylowe i systemy przyjmowania w państwach członkowskich. Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Objaśnienia podawane są tylko w odniesieniu do przepisów, do których niniejszy wniosek wprowadza zmiany. 1.Dalsza harmonizacja warunków przyjmowania w UE –Zakres: Dyrektywa w sprawie warunków przyjmowania zasadniczo nadal ma zastosowanie do wszystkich obywateli państw trzecich i bezpaństwowców, którzy występują z wnioskiem o ochronę międzynarodową na terytorium dowolnego państwa członkowskiego, pod warunkiem że zezwala się im jako osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową na pozostanie na tym terytorium, od momentu złożenia wniosku. Wprowadza się wyjątek w przypadku, gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nielegalnie przebywa w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym ma obowiązek przebywać. W takiej sytuacji osobie tej nie przysługują materialne warunki przyjmowania, nauka szkolna i edukacja dla osób nieletnich, ani też zatrudnienie i szkolenie zawodowe. Wniosek precyzuje, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową będą jednak zawsze miały prawo do opieki zdrowotnej i godnego poziomu życia, zgodnie z prawami podstawowymi, który gwarantuje im utrzymanie i zaspokojenie podstawowych potrzeb, zarówno pod względem bezpieczeństwa fizycznego, godności, jak i relacji międzyludzkich (art. 17a). By zapewnić poszanowanie podstawowych praw dziecka, państwa członkowskie powinny jednak zapewnić osobom nieletnim dostęp do odpowiednich zajęć edukacyjnych do czasu przekazania ich do odpowiedzialnego państwa członkowskiego. –Wniosek precyzuje, że prawo do godnego traktowania ma zastosowanie także w przypadkach, gdy państwo członkowskie, w należycie uzasadnionych przypadkach, w drodze wyjątku stosuje inne standardy dotyczące materialnych warunków przyjmowania niż te wymagane w dyrektywie w sprawie warunków przyjmowania. We wniosku wprowadzono także wymóg, by państwa członkowskie informowały Komisję i Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu o tym, że stosują takie wyjątkowe środki, i o ustaniu takich środków (art. 17 ust. 9). –Rozszerza się definicję członków rodziny, tak by obejmowała ona więzi rodzinne powstałe po opuszczeniu kraju pochodzenia, ale przed przybyciem na terytorium państwa członkowskiego (art. 2 ust. 3). Odzwierciedla to realia związane z dzisiejszą migracją, gdy osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową niejednokrotnie długo przebywają poza swoim krajem pochodzenia, np. w obozach dla uchodźców, zanim dotrą do UE. Wspomniane rozszerzenie zakresu definicji ma zmniejszyć ryzyko nielegalnych przepływów lub ucieczek osób objętych takimi rozszerzonymi przepisami. –We wniosku zobowiązano państwa członkowskie do uwzględniania w trakcie monitorowania i kontroli swoich systemów przyjmowania norm i wskaźników operacyjnych dotyczących warunków przyjmowania, obecnie opracowywanych przez EASO (art. 27). Sieć organów ds. przyjmowania w państwach członkowskich wspierać będzie Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu przy wypełnianiu jej zadań zgodnie z niniejszym wnioskiem, w tym m.in. przy opracowywaniu szablonów, praktycznych narzędzi, wskaźników i wytycznych. –We wniosku zobowiązuje się państwa członkowskie do sporządzania i regularnego aktualizowania planów awaryjnych określających środki, które mają być podejmowane, by zapewnić odpowiednie przyjmowanie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w przypadkach, gdy państwo członkowskie staje wobec nieproporcjonalnej liczby takich osób (art. 28). Ponadto we wniosku zobowiązuje się państwa członkowskie do informowania Komisji i Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu o aktywacji swoich planów awaryjnych. Monitorowanie i ocena planów awaryjnych powinny być przeprowadzane zgodnie z procedurą monitorowania i oceny systemów azylowych państw członkowskich i ich systemów przyjmowania, która ma zostać wdrożona przez Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu.

–We wniosku sprecyzowano, że osobami o szczególnych potrzebach w zakresie przyjmowania są osoby, które potrzebują specjalnych gwarancji, by móc korzystać z praw i wypełniać obowiązki przewidziane w dyrektywie w sprawie warunków przyjmowania, niezależnie od tego, czy są to osoby szczególnej troski (art. 2 ust. 13). Wniosek zawiera również bardziej szczegółowe zasady oceny, ustalania, dokumentowania i spełniania szczególnych potrzeb osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w zakresie przyjmowania, w miarę możliwości szybko i przez cały okres przyjmowania. Obejmuje to konieczność odpowiedniego i stałego szkolenia personelu właściwych organów, a także zobowiązanie do skierowania niektórych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do lekarza lub psychologa w celu przeprowadzenia dalszej oceny. Sprecyzowano, że taka ocena może być włączona do istniejących krajowych procedur lub stanowić część oceny podejmowanej w celu identyfikacji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, których dotyczą szczególne potrzeby proceduralne (art. 21). –Wniosek wprowadza bardziej rygorystyczny termin, tj. pięć dni roboczych od momentu złożenia wniosku, w którym państwa członkowskie muszą wyznaczyć opiekuna, który będzie reprezentował i wspierał małoletniego bez opieki. Ponadto proponuje się, by liczba małoletnich bez opieki, za których opiekun może być odpowiedzialny, nie powinna sprawiać, że opiekunowie nie są w stanie wykonywać powierzonych im zadań. Państwa członkowskie powinny monitorować, czy opiekunowie należycie wywiązują się ze swoich zadań, i powinny rozpatrywać skargi składane przez małoletnich bez opieki na swoich opiekunów. Opiekunowie wyznaczeni na mocy proponowanego rozporządzenia w sprawie procedur azylowych mogą wykonywać swoje obowiązki opiekuna na mocy niniejszego wniosku (art. 23). 2.Ograniczenie związanych z warunkami przyjmowania czynników zachęcających do wtórnego przemieszczania się na terytorium UE –Wniosek zobowiązuje państwa członkowskie do informowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, przy użyciu wspólnego szablonu, możliwie szybko, a najpóźniej w momencie złożenia przez nie wniosku, o wszelkich korzyściach i obowiązkach, które takie osoby muszą wypełnić w odniesieniu do warunków przyjmowania, w tym o okolicznościach, w których przyznanie materialnych warunków przyjmowania może być ograniczone (art. 5). –Wniosek nie zmienia faktu, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową zasadniczo mogą swobodnie przemieszczać się na terytorium państwa członkowskiego lub na obszarze wyznaczonym im przez państwo członkowskie (art. 7 ust. 1). –Z uwagi na interes publiczny lub porządek publiczny, w celu szybkiego rozpatrzenia i skutecznego monitorowania wniosku o ochronę międzynarodową, w celu szybkiego przeprowadzenia i skutecznego monitorowania procesu ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego zgodnie z rozporządzeniem dublińskim lub w celu skutecznego zapobiegania ucieczce osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową wniosek nakłada jednak na państwa członkowskie wymóg, w stosownych przypadkach, wyznaczenia tej osobie zakwaterowania w określonym miejscu, takim jak ośrodek dla cudzoziemców, prywatny dom, mieszkanie, hotel lub inne lokum dostosowane do potrzeb zakwaterowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Taka decyzja może być konieczna, zwłaszcza w przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie spełniła wymienionych niżej obowiązków: Nie wystąpiła z wnioskiem o taką ochronę w państwie członkowskim pierwszego nielegalnego wjazdu lub legalnego wjazdu. Osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową nie przysługuje prawo wyboru państwa członkowskiego, w którym składają wniosek. Osoba taka musi złożyć wniosek o ochronę międzynarodową w państwie członkowskim pierwszego nielegalnego wjazdu lub w państwie członkowskim legalnego wjazdu. Osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, które nie spełniły tego obowiązku, mają – po ustaleniu odpowiedzialnego państwa członkowskiego na mocy rozporządzenia dublińskiego – mniejsze szanse na uzyskanie pozwolenia na pobyt w państwie członkowskim, w którym wystąpiły z wnioskiem i które przypuszczalnie jest państwem członkowskim ich osobistego wyboru, a w konsekwencji może istnieć większe prawdopodobieństwo ucieczki takich osób. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową uciekła z państwa członkowskiego, w którym ma obowiązek przebywać. Od osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową wymaga się obecności w państwie członkowskim, w którym złożyła wniosek, lub w państwie członkowskim, do którego została przekazana zgodnie z rozporządzeniem dublińskim. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową dopuściła się ucieczki z tego państwa członkowskiego i bez zezwolenia udała się do innego państwa członkowskiego, konieczne dla zapewnienia dobrze funkcjonującego wspólnego europejskiego systemu azylowego jest szybkie zawrócenie tej osoby do właściwego państwa członkowskiego. Dopóki nie dokonano takiego przekazania, dopóty istnieje ryzyko ucieczki, dlatego miejsce pobytu osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową powinno być dokładnie monitorowane. Osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową odesłano z powrotem do państwa członkowskiego, w którym ma obowiązek przebywać, po ucieczce do innego państwa członkowskiego. Fakt, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową w przeszłości uciekła do innego państwa członkowskiego, jest ważnym czynnikiem do rozważenia przy ocenie, czy nadal istnieje ryzyko ucieczki tej osoby. By zapewnić, aby osoba ta nie uciekła i pozostała dostępna dla właściwych organów, należy uważnie monitorować jej miejsce przebywania. W przypadku gdy osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową przysługują materialne warunki przyjmowania, takie materialne warunki przyjmowania należy również zapewnić pod warunkiem, że osoba ta przebywa w tym określonym miejscu (art. 7 ust. 2). –Ponadto we wniosku nałożono na państwa członkowskie wymóg, by w stosownych przypadkach zobowiązały osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową do regularnego zgłaszania się do wskazanych organów, jeśli istnieją powody, by uważać, że istnieje ryzyko ucieczki takiej osoby (art. 7 ust. 3). –Z uwagi na poważne konsekwencje wobec osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, które dopuściły się ucieczki lub które uważa się za obciążone ryzykiem ucieczki, wniosek definiuje pojęcie ucieczki w taki sposób, że zawiera w nim zarówno zamierzone działanie w celu uniknięcia obowiązujących procedur azylowych, jak i faktyczne okoliczności, iż dana osoba jest niedostępna dla właściwych organów, w tym przez opuszczenie terytorium, w którym zobowiązana jest przebywać (art. 2 ust. 10). Ryzyko ucieczki jest również definiowane jako istnienie w indywidualnym przypadku powodów opartych na obiektywnych kryteriach określonych w prawie krajowym, pozwalających przypuszczać, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową może dopuścić się ucieczki, zgodnie z definicją zawartą w rozporządzeniu Dublin III (art. 2 ust. 11). –Wyraźnie stwierdzono, że wszystkie decyzje ograniczające swobodę przemieszczania się osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową powinny być podejmowane na podstawie szczególnej sytuacji danej osoby, przy uwzględnieniu wszelkich specjalnych potrzeb tej osoby w zakresie przyjmowania oraz zgodnie z zasadą proporcjonalności. Sprecyzowano ponadto, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową muszą być należycie poinformowane o takich decyzjach i o skutkach nieprzestrzegania obowiązków nałożonych takimi decyzjami (art. 7 ust. 7-8). –Wyjaśniono, że państwa członkowskie powinny wydawać osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową dokument podróży wyłącznie z poważnych przyczyn humanitarnych. Dodano, że dokumenty podróży mogą również być wydawane w przypadku innych powodów o zasadniczym charakterze, np. w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową, której przyznano dostęp do rynku pracy, musi odbyć podróż niezbędną do celów wykonywanej pracy. Dokumentów podróży nie należy wydawać poza wymienionymi wyjątkowymi okolicznościami. Ważność dokumentów podróży powinna być również ograniczona do celu i czasu potrzebnego z uwagi na przyczyny, dla których wydano te dokumenty (art. 6). Wymóg, by państwa członkowskie przekazywały osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową dokument stwierdzający jej tożsamość, został określony w art. 29 wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie procedur azylowych. –Definicja materialnych warunków przyjmowania została rozszerzona i obejmuje artykuły nieżywnościowe, co odzwierciedla materialne warunki przyjmowania już zapewniane przez wiele państw członkowskich i podkreśla znaczenie takich artykułów nieżywnościowych, np. artykułów higienicznych (art. 2 ust. 7). –Wniosek precyzuje, że nie można ograniczać ani cofać świadczeń materialnych, takich jak zakwaterowanie, wyżywienie, odzież i inne nieżywnościowe artykuły pierwszej potrzeby. Dozwolone jest jedynie ograniczenie diet dziennych w niektórych okolicznościach lub ich cofnięcie w wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach. W przypadku zakwaterowania, wyżywienia, odzieży i innych nieżywnościowych artykułów pierwszej potrzeby, zapewnianych w formie świadczeń finansowych, takie świadczenia mogą w niektórych okolicznościach być zastąpione warunkami przyjmowania zapewnianymi w naturze (art. 19 ust. 1). –Dodano cztery nowe okoliczności uzasadniające ograniczenie lub zmianę formy materialnych warunków przyjmowania. Materialne warunki przyjmowania można ograniczyć lub zmienić, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową: poważnie naruszyła regulamin ośrodka dla cudzoziemców lub zachowała się bardzo agresywnie; nie spełniła obowiązku polegającego na złożeniu wniosku o ochronę międzynarodową w państwie członkowskim pierwszego nielegalnego wjazdu lub legalnego wjazdu; została wysłana z powrotem po ucieczce do innego państwa członkowskiego; nie uczęszczała na obowiązkowe zajęcia integracyjne (art. 19 ust. 1); –By poradzić sobie z wtórnymi przepływami i ucieczką osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, dodano kolejne przesłanki do zatrzymania. W przypadku gdy osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową wyznaczono konkretne miejsce pobytu, lecz osoba ta nie wywiązała się z tego obowiązku, i gdy utrzymuje się ryzyko, że osoba ta może uciec, można zatrzymać taką osobę, by zapewnić spełnienie obowiązku przebywania w określonym miejscu (art. 8 ust. 3 lit. c)). Podobnie jak w przypadku zatrzymania zgodnie z każdą inną przesłanką na mocy dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania, zatrzymanie jest nadal uzasadnione wyłącznie wówczas, gdy jest konieczne i dochodzi do niego na podstawie indywidualnej oceny każdego przypadku, i jeśli nie można skutecznie zastosować łagodniejszych środków przymusu. Wszystkie gwarancje dotyczące zatrzymania, przewidziane już w bieżącej dyrektywie, pozostają bez zmian. Należy szczególnie zadbać o to, by okres zatrzymania był proporcjonalny i by zakończył się, gdy tylko ustaną przesłanki, by sądzić, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie dopełni nałożonego na nią obowiązku. Należało również poinformować daną osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową o wspomnianym obowiązku i skutkach jego nieprzestrzegania.

3.Zwiększenie możliwości integracji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w UE - dostęp do zatrudnienia –Wniosek skraca termin dostępu do zatrudnienia z nie później niż dziewięciu miesięcy do nie później niż sześciu miesięcy od daty złożenia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, w sytuacji gdy decyzja administracyjna w sprawie wniosku nie została podjęta zgodnie z proponowanym rozporządzeniem w sprawie procedur azylowych, a osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie ponosi odpowiedzialności za tę zwłokę (art. 15 ust. 1 lit. l)). Zrównuje to termin uzyskania przez osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową dostępu do zatrudnienia z czasem trwania procedury badania zasadności wniosków zgodnie z proponowanym rozporządzeniem w sprawie procedur azylowych. Z chwilą przyznania osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową dostępu do zatrudnienia należy ten fakt odnotować w jej dokumencie tożsamości (art. 15 ust. 5). –Wcześniej uzyskany dostęp do zatrudnienia przyczynia się do zwiększenia możliwości integracji takich osób i obniża koszty przyjmowania, zwłaszcza w przypadkach gdy ochrona międzynarodowa prawdopodobnie zostanie przyznana. Wniosek zezwala zatem państwom członkowskim na wcześniejsze przyznawanie dostępu do zatrudnienia. Państwa członkowskie zachęca się, by przyznawały dostęp nie później niż trzy miesiące od daty złożenia wniosku, w przypadku gdy wniosek wydaje się być dobrze uzasadniony, w tym gdy jego rozpatrzenie zostało z tego powodu potraktowane priorytetowo. –Z drugiej strony wniosek wyklucza z dostępu do zatrudnienia osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, co do których nie oczekuje się, by zostały uznane za osoby korzystające z ochrony międzynarodowej z uwagi na fakt, że ich wnioski wydają się nie być dobrze uzasadnione (art. 15 ust. 1 i 2). Do tej kategorii zalicza się osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, której wniosek jest badany pod kątem jego zasadności w ramach procedury przyśpieszonej, gdyż osoba ta zataiła istotne fakty lub złożyła ewidentnie fałszywe zeznania, informacje lub dokumenty, złożyła wniosek tylko po to, by opóźnić lub uniemożliwić wykonanie decyzji nakazującej powrót, jest z bezpiecznego kraju pochodzenia lub, z poważnych przyczyn, uważa się ją za zagrożenie dla bezpieczeństwa krajowego lub porządku publicznego zgodnie z proponowanym rozporządzeniem w sprawie procedur azylowych. –Wniosek precyzuje, że raz przyznany dostęp do zatrudnienia musi być skuteczny. Jeśli warunki faktycznie utrudniają osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową szukanie zatrudnienia, takiego dostępu do zatrudnienia nie uważa się za skuteczny. Testy rynku pracy, które są stosowane, aby dać pierwszeństwo własnym obywatelom lub obywatelom innych państw Unii, lub obywatelom państw trzecich legalnie przebywającym w danym państwie członkowskim, nie powinny stanowić przeszkody w skutecznym dostępie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do rynku pracy (art. 15). –Proponuje się, by po uzyskaniu dostępu do zatrudnienia osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową nabyły uprawnienia do wspólnego zbioru praw opartych na zasadzie traktowania na równi z obywatelami państw członkowskich, podobnie jak inni obywatele państw trzecich, którzy pracują w Unii (np. na mocy dyrektywy w sprawie jednego zezwolenia lub dyrektywy w sprawie pracowników sezonowych). Dokładnie określono, że prawo do równego traktowania nie daje prawa pobytu w przypadku odrzucenia wniosków osób ubiegających się o ochronę międzynarodową (art. 15 ust. 3). –Warunki pracy, o których mowa we wniosku, powinny obejmować przynajmniej warunki płacy i zwolnienia oraz wymogi bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy, a także czas pracy i urlop, z uwzględnieniem obowiązujących układów zbiorowych pracy. Wniosek przyznaje również osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową równe traktowanie w zakresie wolności zrzeszania się i przynależności, kształcenia i szkolenia zawodowego, uznawania kwalifikacji zawodowych i zabezpieczenia społecznego (art. 15 ust. 3). –Wniosek umożliwia ograniczanie równego traktowania w odniesieniu do kształcenia i szkolenia zawodowego do takiego kształcenia i szkolenia, które jest bezpośrednio związane z konkretną działalnością zawodową. Działy zabezpieczenia społecznego są zdefiniowane w rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Wniosek umożliwia ponadto ograniczanie równego traktowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w odniesieniu do zasiłków rodzinnych i świadczeń dla bezrobotnych. Osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową niemającym zatrudnienia przysługują warunki przyjmowania przewidziane w niniejszej dyrektywie (art. 15 ust. 3). ê 2013/33/EU 2016/0222 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową (wersja przekształcona) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 78 ust. 2 lit. f), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: ê 2013/33/EU recital 1 (dostosowany) (1)Do dyrektywy Rady 2003/9/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. ustanawiającej minimalne normy dotyczące przyjmowania osób ubiegających się o azyl  dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE Õ mają zostać wprowadzone istotne  należy wprowadzić Õ zmiany. Dla zachowania przejrzystości, dyrektywę tę należy przekształcić. ê 2013/33/EU recital 2 (dostosowany) (2)Wspólna polityka azylowa, łącznie ze wspólnym europejskim systemem azylowym,  (WESA), opartym na pełnym i integralnym stosowaniu Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z dnia 28 lipca 1951 r., uzupełnionej protokołem nowojorskim z dnia 31 stycznia 1967 r., Õ jest integralną częścią celu Unii Europejskiej, jakim jest stopniowe ustanowienie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, otwartej dla wszystkich, którzy zmuszeni okolicznościami słusznie szukają ochrony w Unii,  potwierdzając w ten sposób zasadę non-refoulement Õ.Polityce takiej powinna przyświecać zasada solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności, w tym skutków finansowych, między państwami członkowskimi. ò nowy (3)Wspólny europejski system azylowy (WESA) opiera się na systemie ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową oraz na wspólnych normach dotyczących procedur azylowych, warunków i procedur przyjmowania oraz praw osób korzystających z ochrony międzynarodowej. Pomimo znacznych postępów, jakie poczyniono w rozwoju WESA, między państwami członkowskimi nadal istnieją znaczące różnice pod względem rodzaju stosowanych procedur, warunków przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, wskaźników przyznawania azylu oraz rodzaju ochrony przyznanej osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej. Różnice te stanowią istotny czynnik napędzający wtórne przepływy i podważają cel, jakim jest zapewnienie równego traktowania wszystkich osób ubiegających się o ochronę międzynarodową niezależnie od tego, w jakim miejscu w Unii występują ze swoim wnioskiem. ê 2013/33/EU recital 3 (dostosowany) (3) Na specjalnym posiedzeniu w Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r. Rada Europejska uzgodniła podjęcie prac zmierzających do ustanowienia wspólnego europejskiego systemu azylowego, opartego na pełnym stosowaniu Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z dnia 28 lipca 1951 r., uzupełnionej protokołem nowojorskim z dnia 31 stycznia 1967 r. (zwanej dalej „konwencją genewską”), utrzymując w ten sposób zasadę non-refoulement. Pierwszy etap wspólnego europejskiego systemu azylowego został uwieńczony przyjęciem odnośnych aktów prawnych przewidzianych Traktatami, w tym dyrektywy 2003/9/WE. ê 2013/33/EU recital 4 (dostosowany) (4) Rada Europejska na posiedzeniu w dniu 4 listopada 2004 r. przyjęła program haski, w którym wyznaczono cele do osiągnięcia w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w latach 2005–2010. W tym względzie w programie haskim wezwano Komisję Europejską do oceny aktów prawnych przyjętych w pierwszej fazie oraz przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie aktów i środków przewidzianych dla drugiej fazy. ê 2013/33/EU recital 5 (dostosowany) (5) Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 10–11 grudnia 2009 r. przyjęła program sztokholmski, w którym ponownie potwierdzono cel, jakim jest ustanowienie do 2012 r. wspólnej przestrzeni ochrony i solidarności opartej na wspólnej procedurze azylowej oraz jednolitym statusie osób, którym udzielono ochrony międzynarodowej w oparciu o wysokie normy ochrony oraz sprawiedliwe i skuteczne procedury. W programie sztokholmskim stwierdzono również zasadnicze znaczenie traktowania osób fizycznych w porównywalny sposób jeżeli chodzi o warunki przyjęcia niezależnie od tego, w jakim państwie członkowskim składają wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej.

ò nowy (4)W komunikacie z dnia 6 kwietnia 2016 r. zatytułowanym „W kierunku reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego i zwiększenia liczby legalnych sposobów migracji do Europy” Komisja podkreśliła potrzebę wzmocnienia i dalszej harmonizacji WESA. Przedstawiła także warianty usprawnienia WESA, mianowicie stworzenie trwałego i sprawiedliwego systemu ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, wzmocnienie systemu Eurodac, osiągnięcie większej konwergencji w unijnym systemie azylowym, zapobieganie wtórnym przepływom w Unii oraz nadanie nowego mandatu Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu. Propozycje te są odpowiedzią na apel Rady Europejskiej z dni 18–19 lutego 2016 r. oraz 17–18 marca 2016 r. o dążenie do zreformowania istniejących unijnych ram, aby zapewnić humanitarną i skuteczną politykę azylową. W komunikacie zaproponowano również działania zgodne z całościowym podejściem do migracji przedstawionym przez Parlament Europejski w sprawozdaniu z własnej inicjatywy z dnia 12 kwietnia 2016 r. (5)Warunki przyjmowania w państwach członkowskich nadal bardzo się różnią, zarówno pod względem organizacji systemu przyjmowania, jak i standardów zapewnianych osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową. Utrzymujące się problemy związane z zapewnieniem zgodności z normami przyjmowania wymaganymi do godnego traktowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w niektórych państwach członkowskich przyczyniły się do nieproporcjonalnego obciążenia, jakiemu poddanych zostało kilka państw członkowskich o wysokich na ogół normach przyjmowania, które to państwa następnie są zmuszone do ograniczenia tych norm. Bardziej wyrównane normy przyjmowania ustalone na odpowiednim poziomie we wszystkich państwach członkowskich przyczynią się do bardziej godnego traktowania i bardziej sprawiedliwego rozmieszczenia osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w całej UE. ê 2013/33/EU recital 6 (dostosowany) (6) Należy zmobilizować zasoby Europejskiego Funduszu  Azylu, Migracji i Integracji Õ na rzecz Uchodźców oraz  Agencji Unii Europejskiej ds. Õ Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu w celu odpowiedniego wsparcia wysiłków państw członkowskich w zakresie wdrażania norm określonych w drugiej fazie tworzenia wspólnego europejskiego systemu azylowego  niniejszej dyrektywie Õ , w szczególności  w tym Õ tych państw członkowskich, których systemy azylowe znajdują się pod szczególną i niewspółmierną presją, zwłaszcza za względu na ich położenie geograficzne lub sytuację demograficzną. ê 2013/33/EU recital 7 (dostosowany) (7) W świetle wyników przeprowadzonej oceny wdrożenia aktów prawnych przyjętych w pierwszej fazie, na obecnym etapie właściwe jest potwierdzenie zasad, na których opiera się dyrektywa 2003/9/WE, w celu poprawy warunków przyjmowania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową (dalej zwanymi „wnioskodawcami”). ê 2013/33/EU recital 8 (dostosowany) ð nowy (7)Aby zapewnić równe traktowanie wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ na obszarze całej Unii, niniejsza dyrektywa powinna być stosowana na wszystkich etapach i we wszystkich rodzajach postępowań w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej, we wszystkich miejscach oraz ośrodkach przyjmujących wnioskodawców, tak długo, jak wolno im pozostać na terytorium państw członkowskich jako wnioskodawcom  osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową Õ. ð Należy wyjaśnić, że materialne warunki przyjmowania powinny być udostępniane osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową od momentu, w którym dana osoba wyrazi wolę ubiegania się o ochronę międzynarodową przed urzędnikami organu ustalającego, a także urzędnikami innych organów, które zostały wyznaczone jako właściwe do przyjmowania i rejestrowania wniosków lub które pomagają organowi ustalającemu w przyjmowaniu takich wniosków zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie w sprawie procedur].ï ò nowy (8)Jeżeli osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową przebywa w innym państwie członkowskim niż państwo, w którym powinna przebywać zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie dublińskie], osoba ta nie powinna być uprawniona do warunków przyjmowania określonych w art. 14–17. ê 2013/33/EU recital 10

(9)W odniesieniu do traktowania osób objętych zakresem stosowania niniejszej dyrektywy państwa członkowskie związane są zobowiązaniami wynikającymi z aktów prawa międzynarodowego, których są stronami. ê 2013/33/EU recitals 11 and 12 (dostosowany) (10)Należy ustanowić normy dotyczące Ö warunków Õ przyjmowania wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ, wystarczające do zapewnienia im godnego poziomu życia i porównywalnych warunków życia we wszystkich państwach członkowskich. Harmonizacja warunków dotyczących przyjmowania wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ powinna pomóc w ograniczaniu wtórnego przemieszczania się wnioskodawców  takich osób Õ, na który wpływ ma zróżnicowanie warunków ich przyjmowania. ò nowy (11)Aby zapewnić, by osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową zdawały sobie sprawę z konsekwencji ucieczki, państwa członkowskie powinny informować takie osoby w jednolity sposób i jak najszybciej, a najpóźniej w momencie złożenia wniosku, o wszystkich obowiązkach, których muszą dopełnić w odniesieniu do warunków przyjmowania, w tym o okolicznościach, w których przyznanie materialnych warunków przyjmowania i wszelkich świadczeń może zostać ograniczone. ê 2013/33/EU recital 13 (dostosowany) (13) Aby zapewnić równe traktowanie wszystkich wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową, jak również aby zagwarantować spójność z obecnym dorobkiem prawnym Unii w dziedzinie azylu, w szczególności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony , stosowne jest rozszerzenie zakresu stosowania niniejszej dyrektywy, aby uwzględnić wnioskodawców ubiegających się o ochronę uzupełniającą. ò nowy (12)Zharmonizowane unijne przepisy dotyczące dokumentów, jakie mają być wydawane osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, sprawiają, że takim osobom trudniej jest poruszać się wewnątrz Unii w nieuprawniony sposób. Należy wyjaśnić, że państwa członkowskie powinny wydawać osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową dokument podróży wyłącznie z poważnych przyczyn humanitarnych lub innych powodów o charakterze zasadniczym. Ważność dokumentów podróży powinna być również ograniczona do celu i czasu potrzebnego z uwagi na przyczyny, dla których dokumenty te wydano. Poważne przyczyny humanitarne można uwzględnić na przykład wówczas, gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową potrzebuje wyjechać do innego kraju, aby poddać się leczeniu lub odwiedzić krewnych w szczególnych sytuacjach, takich jak wizyta u poważnie chorych bliskich krewnych bądź ślub czy pogrzeb bliskich krewnych. Do innych powodów o charakterze zasadniczym można zaliczyć sytuacje, w których osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową, której przyznano dostęp do rynku pracy, musi odbyć podróż niezbędną do celów wykonywanej pracy; sytuacje, w których od osób ubiegających się o ochronę międzynarodową wymaga się odbycia podróży w ramach nauki bądź sytuacje, w których małoletni podróżują z rodzinami zastępczymi. (13)Osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową nie przysługuje prawo wyboru państwa członkowskiego, w którym występują z wnioskiem. Osoba taka musi wystąpić z wnioskiem o ochronę międzynarodową w państwie członkowskim pierwszego wjazdu lub, w przypadku legalnego pobytu, w państwie członkowskim legalnego pobytu lub zamieszkania. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową, która nie dopełniła tego obowiązku, po ustaleniu państwa członkowskiego odpowiedzialnego na mocy rozporządzenia (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie dublińskie] ma mniejsze szanse na uzyskanie zezwolenia na pobyt w państwie członkowskim, w którym wystąpiła z wnioskiem, a zatem bardziej prawdopodobne jest, że dopuści się ucieczki. Należy więc dokładnie monitorować miejsce pobytu tej osoby. (14)Od osób ubiegających się o ochronę międzynarodową wymaga się obecności w państwie członkowskim, w którym wystąpiły z wnioskiem, lub w państwie członkowskim, do którego zostały przekazane zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie dublińskie]. W przypadku gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową dopuściła się ucieczki z tego państwa członkowskiego i bez zezwolenia udała się do innego państwa członkowskiego, konieczne dla zapewnienia dobrze funkcjonującego wspólnego europejskiego systemu azylowego jest szybkie zawrócenie tej osoby do państwa członkowskiego, w którym zobowiązana jest przebywać. Dopóki nie dokonano takiego przekazania, dopóty istnieje ryzyko ucieczki, dlatego miejsce pobytu osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową powinno być dokładnie monitorowane. (15)Fakt, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową w przeszłości uciekła do innego państwa członkowskiego, jest ważnym czynnikiem przy ocenie ryzyka ucieczki. Aby zapewnić, by osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie dopuściła się kolejnej ucieczki i pozostała dostępna dla właściwych organów, po odesłaniu tej osoby z powrotem do państwa członkowskiego, w którym ma obowiązek przebywać, należy dokładnie monitorować jej miejsce pobytu.

(16)Z uwagi na interes publiczny lub porządek publiczny, w celu szybkiego rozpatrzenia i skutecznego monitorowania wniosku o ochronę międzynarodową, w celu szybkiego przeprowadzenia i skutecznego monitorowania procesu ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie dublińskie] lub w celu skutecznego zapobiegania ucieczce osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową państwo członkowskie powinno w stosownych przypadkach wyznaczyć dla tej osoby zakwaterowanie w określonym miejscu, takim jak ośrodek dla cudzoziemców, prywatny dom, mieszkanie, hotel lub inne miejsce dostosowane do potrzeb zakwaterowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Taka decyzja może być konieczna, aby skutecznie zapobiec ucieczce osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, zwłaszcza w przypadku gdy taka osoba nie dopełniła obowiązku: wystąpienia z wnioskiem w państwie członkowskim pierwszego nielegalnego lub legalnego wjazdu; pozostania w państwie członkowskim, w którym ma obowiązek przebywać; lub w przypadku gdy osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową odesłano z powrotem do państwa członkowskiego, w którym ma obowiązek przebywać, po ucieczce do innego państwa członkowskiego. W przypadku gdy osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową przysługują materialne warunki przyjmowania, takie materialne warunki przyjmowania należy również zapewnić pod warunkiem, że osoba ta przebywa w tym określonym miejscu. (17)Jeżeli istnieją powody, by przypuszczać, iż osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową może dopuścić się ucieczki, państwa członkowskie powinny zobowiązać takie osoby do zgłaszania się we właściwych organach tak często, jak jest to konieczne do monitorowania, by dana osoba nie uciekła. Aby zniechęcić osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową do podejmowania dalszych prób ucieczki, państwa członkowskie powinny też móc przyznać materialne warunki przyjmowania, jeżeli dana osoba jest do nich uprawniona, wyłącznie w naturze. (18)Wszystkie decyzje ograniczające swobodę przemieszczania się osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową powinny być podejmowane na podstawie indywidualnego zachowania i szczególnej sytuacji danej osoby, przy uwzględnieniu wszelkich specjalnych potrzeb tej osoby w zakresie przyjmowania oraz zasady proporcjonalności. Osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową muszą być należycie poinformowane o takich decyzjach i o skutkach ich niedopełnienia. (19)Z uwagi na poważne konsekwencje wobec osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, które dopuściły się ucieczki lub które uważa się za obciążone ryzykiem ucieczki, znaczenie pojęcia ucieczka powinno zostać zdefiniowane w taki sposób, aby zawrzeć w nim zarówno zamierzone działanie w celu uniknięcia mających zastosowanie procedur azylowych, jak i faktyczne okoliczności, iż dana osoba jest niedostępna dla właściwych organów, w tym przez opuszczenie terytorium, w którym zobowiązana jest przebywać. ê 2013/33/EU recital 15 (dostosowany) ð nowy (20)Zatrzymywanie wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ powinno być zgodne z podstawową zasadą, według której osoba nie powinna zostać zatrzymana wyłącznie z powodu starań o uzyskanie ochrony międzynarodowej, w szczególności zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami prawnymi państw członkowskich oraz z art. 31 konwencji genewskiej. Zatrzymanie wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ powinno być możliwe jedynie w jasno zdefiniowanych, wyjątkowych okolicznościach, określonych w niniejszej dyrektywie, przy czym sposób i cel zatrzymania muszą być zgodne z zasadami konieczności i proporcjonalności. ð Zatrzymanie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową na podstawie niniejszej dyrektywy powinno być wyłącznie nakazane na piśmie przez organy sądowe lub administracyjne z podaniem przyczyn zatrzymania, w tym także w przypadkach gdy dana osoba została zatrzymana już w momencie wystąpienia z wnioskiem o ochronę międzynarodową. ï W przypadku zatrzymania wnioskodawcy  osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową Õ powinnaien ona mieć skuteczny dostęp do koniecznych gwarancji procesowych, takich jak możliwość odwołania się do krajowego organu sądowego. ò nowy (21)Jeżeli osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową wyznaczono określone miejsce pobytu, ale osoba ta nie dopełniła tego obowiązku, do jej zatrzymania konieczne jest wykazanie ryzyka ucieczki. W każdych okolicznościach należy dołożyć starań dla zapewnienia, aby okres zatrzymania był proporcjonalny i zakończył się, gdy tylko osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową dopełniła nałożonego na nią obowiązku bądź nie występują już przesłanki, by sądzić, że go nie dopełni. Osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową musiała również być świadoma wspomnianego obowiązku i skutków jego nieprzestrzegania. ê 2013/33/EU recital 16 (22)Jeżeli chodzi o postępowania administracyjne dotyczące powodów zatrzymania, kryterium „należytej staranności” wymaga przynajmniej, aby państwa członkowskie podejmowały konkretne i użyteczne kroki pozwalające maksymalnie skrócić czas weryfikowania powodów zatrzymania oraz aby istniały realne szanse, że taka weryfikacja może z powodzeniem nastąpić w możliwie najkrótszym czasie. Zatrzymanie nie może przekraczać czasu racjonalnie potrzebnego na zakończenie odnośnych postępowań. ê 2013/33/EU recital 17 (23)Powody zatrzymania wymienione w niniejszej dyrektywie pozostają bez uszczerbku dla innych powodów zatrzymania – w tym powodów zatrzymania w ramach postępowania karnego – mających zastosowanie na podstawie prawa krajowego, bez związku z wnioskiem obywatela państwa trzeciego czy bezpaństwowca o ochronę międzynarodową.

ê 2013/33/EU recital 18 (dostosowany) ð nowy (24)Zatrzymanei wnioskodawcy  osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową Õ powinnyi być traktowanei z pełnym poszanowaniem godności ludzkiej, a ich przyjęcie powinno być zorganizowane w sposób umożliwiający zaspokojenie ich potrzeb w tej sytuacji. Państwa członkowskie powinny zapewnić w szczególności stosowanie ð art. 24 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz ï art.ykułu 37 Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych z 1989 r. o prawach dziecka. ê 2013/33/EU recital 19 (dostosowany) (25)Mogą występować przypadki, w których nie będzie możliwe niezwłoczne zapewnienie w praktyce pewnych gwarancji w zakresie przyjmowania w przypadku zatrzymania, przykładowo z uwagi na położenie geograficzne lub szczególną strukturę ośrodka zatrzymań  detencyjnego Õ. Jednak wszelkie odstępstwa od tych gwarancji powinny mieć charakter tymczasowy i powinny być stosowane wyłącznie w okolicznościach określonych w niniejszej dyrektywie. Odstępstwa powinny być stosowane jedynie w wyjątkowych okolicznościach i powinny być należycie uzasadnione z uwzględnieniem okoliczności każdego przypadku, w tym powagi danego odstępstwa, czasu jego trwania oraz jego skutków dla danejgo wnioskodawcy  osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową Õ. ê 2013/33/EU recital 20 (dostosowany) (26)W celu lepszej ochrony nietykalności fizycznej i psychicznej wnioskodawcy  osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową Õ zatrzymanie go jej powinno być ostatecznością i może mieć miejsce jedynie, gdy należycie przeanalizowano użycie wszelkich alternatywnych środków niepolegających na pozbawieniu wolności. Środki alternatywne wobec zatrzymania muszą zapewniać poszanowanie podstawowych praw człowieka. ê 2013/33/EU recital 21 (27)W celu zapewnienia zgodności z gwarancjami procesowymi obejmującymi możliwość skontaktowania się z organizacjami lub grupami osób świadczącymi pomoc prawną, należy udostępnić informacje na temat takich organizacji lub osób. ê 2013/33/EU recital 22 (dostosowany) (28)Decydując o kwestiach zakwaterowania, państwa członkowskie powinny należycie uwzględnić interes dziecka oraz indywidualną sytuację wnioskodawców  każdej osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową Õ, gdy która pozostajeą oni na utrzymaniu członków rodziny lub innych bliskich krewnych, takich jak małoletnie rodzeństwo niepozostające w związku małżeńskim już obecne w danym państwie członkowskim. ê 2013/33/EU recital 14 (29)Organy krajowe powinny poświęcić szczególną uwagę poświęcać przyjmowaniu osób ze szczególnymi potrzebami w zakresie przyjmowania, tak aby przyjmowanie tych osób było zorganizowane odpowiednio do ich szczególnych potrzeb w tym zakresie.

ê 2013/33/EU recital 9 ð nowy (30)Stosując niniejszą dyrektywę, państwa członkowskie powinny starać się o jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka oraz uwzględnienie jedności rodziny, zgodnie z odpowiednio Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, Konwencją Organizacji Narodów Zjednoczonych z 1989 r. o prawach dziecka oraz europejską Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. ðWarunki przyjmowania należy dostosować do specyficznej sytuacji małoletnich, zarówno tych bez opieki, jak i tych pozostających z rodzinami, z należytym uwzględnieniem ich bezpieczeństwa, opieki materialnej i emocjonalnej, a także zapewniać te warunki w sposób sprzyjający ich ogólnemu rozwojowi. ï ò nowy (31)Państwa członkowskie powinny zapewnić osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową niezbędną opiekę zdrowotną, która powinna objąć przynajmniej opiekę w nagłych wypadkach oraz podstawowe leczenie chorób, w tym poważnych zaburzeń psychicznych. Aby reagować na kwestie zdrowia publicznego w zakresie zapobiegania chorobom oraz chronić zdrowie indywidualnych osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, dostęp tych osób do opieki zdrowotnej powinien obejmować także profilaktykę, w tym szczepienia. Państwa członkowskie mogą wymagać od osób ubiegających się o ochronę międzynarodową poddania się badaniom przesiewowym uzasadnionym względami zdrowia publicznego. Wyniki badań przesiewowych nie powinny wpływać na ocenę wniosków o ochronę międzynarodową, która powinna być zawsze przeprowadzana obiektywnie, bezstronnie i podstawie indywidualnego przypadku zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie w sprawie procedur]. (32)Uprawnienia osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową do materialnych warunków przyjmowania na mocy niniejszej dyrektywy mogą zostać ograniczone w pewnych okolicznościach, na przykład jeżeli osoba ta dopuściła się ucieczki do innego państwa członkowskiego i opuściła państwo członkowskie, w którym jest zobowiązana przebywać. Państwa członkowskie powinny jednak w każdych okolicznościach zapewnić dostęp do opieki zdrowotnej oraz godny poziom życia osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej i Konwencją Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka, w szczególności przez pokrycie kosztów utrzymania i zaspokojenie podstawowych potrzeb, zarówno pod względem bezpieczeństwa fizycznego i godności, jak i stosunków międzyludzkich, z należytym uwzględnieniem szczególnie trudnej sytuacji osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową oraz jej rodziny lub opiekunów. Należytą uwagę należy poświęcić również osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, mającym szczególne potrzeby w zakresie przyjmowania. Uwzględnić należy szczególne potrzeby dzieci, zwłaszcza jeśli chodzi o poszanowanie prawa dziecka do edukacji i dostępu do opieki zdrowotnej. Jeżeli małoletni przebywa w państwie członkowskim innym niż państwo, w którym ma obowiązek przebywać, wówczas państwa członkowskie powinny zapewnić małoletniemu dostęp do odpowiednich zajęć edukacyjnych do czasu przekazania go do odpowiedzialnego państwa członkowskiego. Uwzględnić należy szczególne potrzeby kobiet ubiegających się o ochronę międzynarodową, które doświadczyły przemocy na tle płci, w tym przez zapewnienie im na różnych etapach procedury azylowej dostępu do opieki medycznej, wsparcia prawnego oraz odpowiedniej psychoterapii pourazowej i opieki psychospołecznej. (33)Zakres definicji członka rodziny powinien odzwierciedlać rzeczywistość obecnych przepływów migracyjnych, w których osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową często przybywają na terytorium państw członkowskich po długim okresie tranzytu. Definicja ta powinna zatem obejmować rodziny powstałe poza państwem pochodzenia, ale przed ich przybyciem na terytorium państw członkowskich. ê 2013/33/EU recital 23 (dostosowany) ð nowy (34)W celu promowania samowystarczalności wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ oraz ograniczenia znacznych rozbieżności między państwami członkowskimi, istotne jest określenie jasnych norm dotyczących dostępu wnioskodawców  takich osób Õ do rynku pracy ð oraz zapewnienie, aby dostęp ten był skuteczny, przez nienakładanie warunków, które faktycznie utrudniają takim osobom poszukiwanie zatrudnienia. Testy rynku pracy, które są stosowane, aby dać pierwszeństwo własnym obywatelom lub obywatelom innych państw Unii, lub obywatelom państw trzecich legalnie przebywającym w danym państwie członkowskim, nie powinny stanowić przeszkody w faktycznym dostępie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do rynku pracy i powinny być stosowane bez uszczerbku dla zasady preferencji dla obywateli Unii wyrażonej w odpowiednich postanowieniach obowiązujących aktów przystąpienia ï. ò nowy (35)Maksymalny okres dostępu do rynku pracy powinien być dostosowany do czasu trwania procedury badania zasadności wniosków. Aby poprawić szanse na integrację i samowystarczalność osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, zachęca się do zapewnienia wcześniejszego dostępu do rynku pracy w przypadku wniosków, które wydają się być dobrze uzasadnione, w tym w przypadku wniosków rozpatrywanych priorytetowo zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie w sprawie procedur]. Państwa członkowskie powinny zatem rozważyć ograniczenie tego okresu na tyle, na ile jest to możliwe, w celu zapewnienia osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową dostępu do rynku pracy nie później niż 3 miesiące od daty złożenia wniosku w przypadku wniosków, które wydają się być dobrze uzasadnione. Państwa członkowskie nie powinny jednak udzielać dostępu do rynku pracy osobom, których wnioski o ochronę międzynarodową wydają się być nieuzasadnione i do których stosuje się przyspieszoną procedurę rozpatrywania wniosków. (36)Po uzyskaniu dostępu do rynku pracy osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową powinny być uprawnione do wspólnego zbioru praw opartych na zasadzie traktowania na równi z obywatelami. Warunki pracy powinny obejmować przynajmniej warunki płacy i zwolnienia oraz wymogi bezpieczeństwa i higieny w miejscu pracy, a także czas pracy i urlop, z uwzględnieniem obowiązujących układów zbiorowych pracy. Osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową powinno też przysługiwać równe traktowanie w zakresie wolności zrzeszania się i przynależności, kształcenia i szkolenia zawodowego, uznawania kwalifikacji zawodowych i zabezpieczenia społecznego.

(37)Państwo członkowskie powinno uznać kwalifikacje zawodowe zdobyte w innym państwie członkowskim przez osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, tak samo jak uznaje kwalifikacje obywateli Unii, oraz uwzględnić kwalifikacje zdobyte w państwie trzecim zgodnie z dyrektywą 2005/36/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Należy też rozważyć szczególne środki, aby skutecznie zaradzić trudnościom, jakie osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową napotykają w praktyce przy uwierzytelnianiu swoich zagranicznych dyplomów, świadectw lub innych dowodów potwierdzających formalne kwalifikacje, w szczególności z powodu braku dokumentacji oraz niemożności pokrycia kosztów związanych z procedurami uznawania. (38)Stosować należy definicję działów zabezpieczenia społecznego użytą w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady. (39)Ze względu na być może tymczasowy charakter pobytu osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, nie naruszając przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010, państwa członkowskie powinny móc wyłączyć świadczenia rodzinne i świadczenia dla bezrobotnych z zakresu równego traktowania takich osób i własnych obywateli oraz powinny móc ograniczyć stosowanie zasady równego traktowania w odniesieniu do kształcenia i szkolenia zawodowego. Ograniczona może być również wolność zrzeszania się i przynależności przez wykluczenie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową z udziału w zarządzaniu niektórymi podmiotami oraz z pełnienia funkcji publicznych. (40)Prawo Unii nie ogranicza uprawnień państw członkowskich do organizowania swoich systemów zabezpieczenia społecznego. W związku z brakiem harmonizacji na szczeblu Unii każde państwo członkowskie określa warunki przyznawania świadczeń z tytułu zabezpieczenia społecznego, a także wysokość takich świadczeń i okres, na jaki są przyznawane. Korzystając z tych uprawnień, państwa członkowskie powinny jednak przestrzegać prawa Unii. ê 2013/33/EU recital 24 (dostosowany) ð nowy (41)Aby zapewnić zgodność ð materialnych warunków przyjmowania ï pomocy materialnej udzielanychej wnioskodawcom  osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową Õ z zasadami określonymi w niniejszej dyrektywie, konieczne jest ð dalsze doprecyzowanie charakteru tych warunków, obejmujących nie tylko zakwaterowanie, wyżywienie i odzież, ale także produkty nieżywnościowe pierwszej potrzeby, takie jak artykuły higieniczne. Konieczne jest też ï określenie przez państwa członkowskie poziomu ð materialnych warunków przyjmowania, udzielanych w postaci świadczeń pieniężnych lub talonów, ï takiej pomocy na podstawie odpowiednich wielkości referencyjnych ð zapewniających odpowiedni poziom życia własnym obywatelom, w tym minimalnych świadczeń z tytułu dochodów, minimalnych wynagrodzeń, minimalnych świadczeń emerytalno-rentowych, świadczeń dla bezrobotnych i świadczeń z pomocy społecznej ï . Nie oznacza to, że przyznawana kwota powinna być taka sama jak dla własnych obywateli. Państwa członkowskie mogą przyznać wnioskodawcom  osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową Õ mniej korzystne warunki traktowania niż własnym obywatelom, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. ê 2013/33/EU recital 25 (dostosowany) ð nowy (42)ð Aby ograniczyć możliwości nadużywania systemu przyjmowania, państwa członkowskie powinny móc zapewniać materialne warunki przyjmowania tylko w takim stopniu, w jakim osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową nie dysponują wystarczającymi środkami utrzymania. Oceniając zasoby osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową i wymagając od niej pokrycia w całości lub w części materialnych warunków przyjmowania, państwa członkowskie powinny przestrzegać zasady proporcjonalności i uwzględniać indywidualną sytuację danej osoby oraz potrzebę poszanowania jej godności lub integralności, w tym szczególne potrzeby w zakresie przyjmowania. Od osób ubiegających się o ochronę międzynarodową nie powinno się wymagać pokrycia całości lub części kosztów niezbędnej opieki zdrowotnej. ï Należy  również Õ ograniczyć możliwości nadużyć w systemie przyjmowania przez określenie okoliczności, w jakich można obniżyć świadczenia materialne w ramach przyjmowania wnioskodawców lub cofnąć je ð zastąpić zakwaterowanie, wyżywienie, odzież i inne nieżywnościowe artykuły pierwszej potrzeby zapewniane w postaci świadczeń pieniężnych lub talonów warunkami przyjmowania zapewnianymi w naturze, a także okoliczności, w jakich można ograniczyć lub cofnąć dzienną dietę ï, jednocześnie zapewniając wszystkim wnioskodawcom  osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową Õ godne warunki życia. ê 2013/33/EU recital 26 (dostosowany) ð nowy (43)ð Państwa członkowskie powinny zapewnić odpowiednie wytyczne dotyczące warunków przyjmowania oraz ustanowić właściwe monitorowanie i kontrolę tych warunków. Aby zapewnić porównywalne warunki życia, należy zobowiązać państwa członkowskie do tego, by w swoich systemach monitorowania i kontroli uwzględniały normy operacyjne dotyczące warunków przyjmowania oraz szczegółowe wskaźniki opracowane przez [Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu / Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu]. ï Należy zapewnić wydajność krajowych systemów przyjmowania wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ oraz współpracę między państwami członkowskimi w zakresie przyjmowania takich osób ð , w tym za pośrednictwem unijnej sieci organów ds. przyjmowania ustanowionej przez [Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu / Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu] ï.

ê 2013/33/EU recital 27 (dostosowany) (44)Należy wspierać odpowiednią koordynację między właściwymi organami w odniesieniu do przyjmowania wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ oraz, co za tym idzie, promować harmonijne relacje między wspólnotami lokalnymi i ośrodkami dla cudzoziemców. ò nowy (45)Doświadczenie pokazuje, że konieczne jest planowanie awaryjne, aby zapewnić odpowiednie warunki przyjmowania, w przypadkach gdy państwa członkowskie mają do czynienia z nieproporcjonalną liczbą osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Należy regularnie monitorować i oceniać, czy środki przewidziane w planach awaryjnych państw członkowskich są odpowiednie. ê 2013/33/EU recital 28 (46)Państwa członkowskie powinny być uprawnione do wprowadzania lub utrzymywania korzystniejszych przepisów dla obywateli państw trzecich oraz bezpaństwowców, którzy ubiegają się o ochronę międzynarodową w państwie członkowskim. ê 2013/33/EU recital 29 (dostosowany) (47)W tym duchu zZachęca się również państwa członkowskie do stosowania przepisów niniejszej dyrektywy w związku z postępowaniami w sprawie udzielenia innych form ochrony niż przewidziane w dyrektywie 2011/95/UE rozporządzeniu (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie w sprawie kwalifikowania]. ê 2013/33/EU recital 30 ð nowy (48)Wykonanie niniejszej dyrektywy powinno być oceniane w regularnych odstępach czasu. ð Państwa członkowskie powinny dostarczyć Komisji niezbędnych informacji, tak aby Komisja była w stanie wywiązać się ze swoich obowiązków sprawozdawczych. ï ê 2013/33/EU recital 31 (dostosowany) (49)Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, a mianowicie ustanowienie norm w sprawie  warunków Õ przyjmowania wnioskodawców  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ w państwach członkowskich, nie może być osiągnięty w sposób wystarczający w przez państwa członkowskie, a z uwagi na rozmiary i skutki niniejszej dyrektywy możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie unijnym, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. ê 2013/33/EU recital 32

(50)Zgodnie ze wspólną deklaracją polityczną państw członkowskich i Komisji z dnia 28 września 2011 r. dotyczącą dokumentów wyjaśniających państwa członkowskie zobowiązały się do składania w uzasadnionych przypadkach wraz z powiadomieniem o środkach transpozycji co najmniej jednego dokumentu wyjaśniająacego związek między poszczególnymi elementami dyrektywy a odnośnymi częściami krajowych instrumentów transpozycyjnych. Ustawodawca jest zdania, że w odniesieniu do niniejszej dyrektywy złożenie takich dokumentów jest uzasadnione. ê 2013/33/EU recital 33 (dostosowany) (33) Zgodnie z art. 1 i 2 oraz art. 4a ust. 1 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, który jest załączony do TUE i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), oraz bez uszczerbku dla z art. 4 tego protokołu, Zjednoczone Królestwo oraz Irlandia nie uczestniczą w przyjmowaniu niniejszej dyrektywy, nie są nią związane ani jej nie stosują. ò nowy (51)[Zgodnie z art. 3 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, te dwa państwa członkowskie powiadomiły o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej dyrektywy.] LUB (51) [Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego Protokołu, te dwa państwa członkowskie nie uczestniczą w przyjęciu niniejszej dyrektywy i nie są nią związane ani jej nie stosują.] LUB (51) [Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego Protokołu, Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy i nie są nią związane ani jej nie stosuje.] (52) [Zgodnie z art. 3 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Irlandia powiadomiła (pismem z dnia ...) o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej dyrektywy.] LUB

(51) [Zgodnie z art. 3 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Zjednoczone Królestwo powiadomiło (pismem z dnia ...) o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszej dyrektywy.] (52) [Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego Protokołu, Irlandia nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy i nie są nią związana ani jej nie stosuje.] ê 2013/33/EU recital 34 (52)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do TUE i TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy, i nie jest nią związana ani jej nie stosuje. ê 2013/33/EU recital 35 (53)Niniejsza dyrektywa nie narusza praw podstawowych i jest zgodna z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W szczególności niniejsza dyrektywa ma na celu zapewnienie pełnego poszanowania godności ludzkiej i wspieranie stosowania art. 1, 4, 6, 7, 18, 21, 24 i 47 Karty i musi być odpowiednio wdrażana. ê 2013/33/EU recital 36 (dostosowany) (54)Zobowiązanie do transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinno ograniczać się do tych przepisów, które stanowią zasadniczą  merytoryczną Õ zmianę w porównaniu z  wcześniejszą Õ dyrektywą 2003/9/WE. Zobowiązanie do przeniesienia  transpozycji Õ przepisów, które nie uległy zmianie, wynika z wcześniejszejych dyrektywy. ê 2013/33/EU recital 37 (dostosowany) (55)Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać zobowiązań państw członkowskich dotyczących terminów transpozycji  dyrektywy Õ do prawa krajowego dyrektywy 2013/33/WE określonych w załączniku III część B, ê 2013/33/EU (dostosowany) PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: ROZDZIAŁ I  PRZEDMIOT Õ CEL, DEFINICJE I ZAKRES

Artykuł 1 Cel Celem nNiniejszaej dyrektyway jest ustanowienie  ustanawia Õ normy dotycząceych przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową (zwanych dalej „wnioskodawcami”) w państwach członkowskich. Artykuł 2 Definicje Na użytek  Do celów Õ niniejszej dyrektywy  stosuje się następujące definicje Õ: (1)a)„wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej” oznacza wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej zdefiniowany w art. 2 lit. h) [4 ust. 2 lit. a)] dyrektywy 2011/95/UE rozporządzenia (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie w sprawie procedur]; ê 2013/33/EU (dostosowany) ð nowy (2)b)„osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową” oznacza ð osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, zdefiniowaną w art. [4 ust. 2 lit. b)] rozporządzenia (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie w sprawie procedur] ï obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, który złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, w odniesieniu do którego nie została jeszcze podjęta ostateczna decyzja; (3)c)„członkowie rodziny” oznaczają ð członków rodziny zdefiniowanych w art. [2 ust. 9] rozporządzenia (UE) nr XXX/XXX [rozporządzenie w sprawie kwalifikowania]; ï , o ile rodzina istniała już w kraju pochodzenia, następujących członków rodziny wnioskodawcy, którzy przebywają w tym samym państwie członkowskim w związku z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej: –małżonka wnioskodawcy lub jego partnera stanu wolnego, z którym pozostaje w stałym związku, w przypadku gdy prawo lub praktyka danego państwa członkowskiego traktuje związki niemałżeńskie w sposób porównywalny do związków małżeńskich na mocy przepisów prawa tego państwa członkowskiego odnoszących się do obywateli państw trzecich, –małoletnie dzieci pochodzące ze związków, o których mowa w tiret pierwszym, lub małoletnie dzieci wnioskodawcy, pod warunkiem że nie pozostają w związku małżeńskim oraz bez względu na to, czy zostały urodzone w małżeństwie c