P6_TA(2005)0222

Walka z finansowaniem terroryzmu

Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie projektu zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady Europejskiej i Rady w sprawie walki z finansowaniem terroryzmu (2005/2065(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając projekt zalecenia dla Rady, który złożył Stefano Zappala w imieniu grupy politycznej PPE-DE w sprawie zapobiegania i zwalczania finansowania terroryzmu dzięki podjęciu kroków zmierzających do poprawy wymiany informacji, przejrzystości i kontroli kolejnych etapów transakcji finansowych (B6-0221/2005),

- uwzględniając deklarację w sprawie walki z terroryzmem, przyjetą na posiedzeniu Rady Europejskiej w Brukseli w dniach 24 i 25 marca 2004 r.,

- uwzględniając poprawiony plan działań Unii Europejskiej na rzecz zwalczania terroryzmu przyjęty na posiedzeniu Rady Europejskiej w Brukseli w dniach 17 i 18 czerwca 2004 r.,

- uwzględniając komunikat Komisji w sprawie zapobiegania i zwalczania finansowania terroryzmu poprzez środki mające na celu usprawnienie wymiany informacji, zwiększenie przejrzystości i możliwości śledzenia transakcji finansowych (COM(2004)0700),

- uwzględniając środki zapobiegania i eliminowania terroryzmu, przewidziane przez Program Haski i przyjęte na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 4- 5 listopada 2004 r., a następnie uzupełnione konkluzjami Prezydencji Rady Europejskiej w dniach 16- 17 grudnia 2004 r., zwłaszcza tymi dotyczącymi finansowania terroryzmu,

- uwzględniając projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zapobiegania praniu brudnych pieniędzy poprzez współpracę celną [1],

- uwzględniając projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy i finansowania terroryzmu (COM(2004)0448),

- uwzględniając Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności jej art. 6, 7, 8, 10, 12, 21 i 22,

- uwzględniając art. 114 ust. 3 oraz art. 94 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A6-0159/2005),

A. mając na uwadze, że środki, o których mowa w Programie Haskim, w szczególności dotyczące walki z praniem brudnych pieniędzy, finansowaniem terroryzmu i wymianą informacji, powinny być odpowiednio szybko i skutecznie wprowadzone w życie, a przez to przyczyniać się do ochrony danych w celu wzmocnienia wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Unii,

B. mając na uwadze, że europejska strategia bezpieczeństwa przewiduje zintegrowane podejście do walki z terroryzmem za pomocą działań politycznych, dyplomatycznych, humanitarnych, gospodarczych i finansowych, jak również współpracę sądową i policyjną,

C. mając na uwadze, że głównym źródłem finansowania terroryzmu międzynarodowego jest międzynarodowy handel bronią i narkotykami,

D. mając na uwadze, że pranie brudnych pieniędzy za pośrednictwem współdziałających instytucji kredytowych lub inwestycji dokonywanych w rajach podatkowych przyczynia się do finansowania międzynarodowych organizacji terrorystycznych,

E. mając na uwadze, że strategia wojny prewencyjnej nie doprowadziła do osłabienia międzynarodowych organizacji terrorystycznych i ich zdolności finansowania,

F. mając na uwadze, że organizacja, utrzymywanie działalności i rozwój operacyjny komórek terrorystycznych zakłada ciągłą i rozwijającą się zbiórkę środków i równolegle stałe poszukiwanie innych i wzajemnie wymiennych metod gromadzenia funduszy i ich transfer legalnymi i nielegalnymi drogami, takimi jak międzynarodowe spółki handlowe, trusty i spółki offshore, "pośrednicy w przerzucaniu" pieniędzy, transfery środków takie jak hawala lub też wykorzystywanie niektórych stowarzyszeń dobroczynnych,

G. mając na uwadze, że w większości Państw Członkowskich sektor organizacji charytatywnych jest objęty zwolnieniami podatkowymi, a zatem organy podatkowe posiadają już precyzyjne informacje na temat bilansów i przepływów finansowych tych organizacji,

H. mając na uwadze, że w obecnej rzeczywistości ogromnych przepływów finansowych charakterystycznych dla światowego rynku jest rzeczą niezmiernie trudną i złożoną wykryć i ścigać nadużycia popełnione podczas transferów finansowych, ze względu na ich obecną wielokrotność i ciągłą ewolucję obecnej gospodarki, takie jak pranie brudnych pieniędzy pochodzących z oszustw podatkowych i celnych, korupcji i działalności związanej z przestępczością zorganizowaną i organizacjami mafijnymi, w tym handlu narkotykami, handlu bronią i handlu ludźmi i finansowanie poprzez wymuszenia, w tym tzw. podatek rewolucyjny,

I. mając na uwadze, że wielkość gromadzonych rocznie przez organizacje dobroczynne funduszy osiąga setki miliardów dolarów i że kontrola wykorzystania środków finansowych tych organizacji nie jest łatwa, że w związku z tym sektor organizacji dobroczynnych jest szczególnie narażony na nadużycia i należy zatem zapewnić większą przejrzystość ze strony takich osób prawnych,

J. mając na uwadze, że w niektórych przypadkach terroryzm mógł wykorzystać środki ze zbiórek funduszy o charakterze charytatywnym, czasami wbrew darczyńcom, a nawet wbrew kierownictwu i personelowi samych organizacji dobroczynnych; że okazało się ponadto, iż niektóre organizacje typu non-profit dostarczyły ochrony i wsparcia logistycznego zarówno działalności operacyjnej terrorystów, jak i transferowi broni używanej przez sieci terrorystyczne,

K. mając na uwadze, że w walce z finansowaniem terroryzmu w Unii Europejskiej konieczny jest rozwój wymiany informacji, wzmocnienie współpracy sądowej i policyjnej, poprawa wykrywalności transakcji i przejrzystości systemów finansowych, zasad funkcjonowania i działalności osób prawnych,

L. mając na uwadze, że w walce z finansowaniem terroryzmu wymiana informacji stanowi jeden ze skutecznych środków zatrzymania takiego finansowania, niemniej jednak musi ona podlegać kontroli i być zrównoważona ograniczeniami prawnymi dotyczącymi ochrony danych, z uwzględnieniem art. 8 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i art. 7 i 8 Karty Praw Podstawowych, aby uniknąć powstania społeczeństwa, w którym wszystko podlega nadzorowi,

M. mając na uwadze, że międzynarodowe organizacje terrorystyczne zbudowały sieć ścisłych związków z licznymi organizacjami przestępczymi i mafijnymi oraz że stosunki między tymi organizacjami opierają się na wspólnych interesach gospodarczych i tych samych źródłach finansowania,

1. występuje do Rady Europejskiej i Rady z następującymi zaleceniami:

a) przyjąć trzecią dyrektywę w sprawie prania brudnych pieniędzy i rozporządzenie w sprawie zapobiegania praniu brudnych pieniędzy poprzez współpracę celną;

b) wymagać od Państw Członkowskich ratyfikacji protokołu do Konwencji Europejskiej w sprawie wzajemnej pomocy sądowej w sprawach karnych Państw Członkowskich Unii Europejskiej z dnia 29 maja 2000 r. oraz Międzynarodowej Konwencji w sprawie zwalczania finansowania terroryzmu z dnia 9 grudnia 1999 r., jak również transpozycji decyzji ramowej Rady 2002/475/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie walki z terroryzmem [2] i decyzji 2002/187/WSiSW Rady z dnia 28 lutego 2002 r. powołującej Eurojust w celu wzmocnienia walki z poważnymi formami przestępczości [3];

c) ustanowić struktury wymiany i współpracy, również na płaszczyźnie technicznej, aby umożliwić zorganizowaną wymianę informacji między służbami informacyjnymi Unii, w tym Europolem i Eurojustem; zastosować konkretnie zobowiązania w dziedzinie wymiany kompletnych i aktualnych informacji dotyczących wszelkich czynów przestępczych posiadających znamiona terroryzmu, w tym udziału w działaniach grup terrorystycznych poprzez ich finansowanie;

d) wspierać za pomocą znacznego finansowania projekt FIU.NET (Financial Investigation Units Network), którego celem jest stworzenie sieci informatycznej umożliwiającej wymianę informacji między jednostkami dochodzeń finansowych, szczególnie z zakresu sposobów finansowania sieci terrorystycznych, mając na względzie ochronę danych osobowych;

e) zachęcać Państwa Członkowskie do poprawy współpracy z SUSTRANS i przystąpić do ratyfikacji protokołu do Konwencji w sprawie Europolu, co umożliwi rozszerzenie kompetencji Europolu na wszystkie przestępstwa związane z praniem brudnych pieniędzy;

f) wdrożyć, poprzez niezwłoczne przyjęcie odpowiednich przepisów, środki umożliwiające nadzór i śledzenie międzynarodowych przepływów bankowych, poprzez które dokonuje się większości transakcji dotyczących sprzedaży broni i narkotyków, z której dochód może być przeznaczony na finansowanie terroryzmu;

g) zwrócić się do Państw Członkowskich z wnioskiem o wprowadzenie w życie wszystkich zaleceń Grupy Specjalnej do przeciwdziałania praniu brudnych pieniędzy (GAFI), o przyjęcie środków zmierzających do poprawy śledzenia transferów pieniędzy i identyfikacji klientów oraz o stosowanie obowiązku nadzoru, unikając nadużywania techniki profilowania w sektorze bankowym i finansowym i gwarantując przestrzeganie praw podstawowych, w szczególności prawa do ochrony danych osobowych;

h) popierać przyjęcie norm międzynarodowych i podjąć środki na płaszczyźnie wspólnotowej, aby zdecydowanie ograniczyć brak przejrzystości systemu finansowego, zaradzić nieprzejrzystości struktur wykorzystywanych w międzynarodowych transakcjach finansowych i transferze środków finansowych, w tym międzynarodowych spółek handlowych, trustów i spółek offshore aby zwalczać między innymi utrzymywanie się tzw. "rajów podatkowych", również poprzez współpracę z państwami trzecimi;

i) przyjąć środki w celu nadzorowania transferów pieniędzy dokonywanych poza oficjalnymi drogami oraz uniemożliwienia organizacjom terrorystycznym wykorzystywania i przenikania do organizacji non-profit i organizacji charytatywnych, w szczególności wspierając projekt dotyczący europejskiego kodeksu postępowania sektora organizacji charytatywnych przewidującego publikowanie bilansów oraz wspólnych zasad audytu i kontroli ksiąg;

j) zwrócić się do Państw Członkowskich o wykazywanie jak największej ostrożności wobec ewentualnych powiązań między sieciami terrorystycznymi a organizacjami przestępczymi o charakterze mafijnym obejmującymi pranie brudnych pieniędzy związane z finansowaniem terroryzmu;

k) wprowadzić zaostrzony obowiązek zachowania ostrożności w odniesieniu do operacji, w które zaangażowane są spółki lub osoby mające siedzibę na terytoriach, gdzie przepisy dotyczące walki z praniem brudnych pieniędzy nie są stosowane;

l) zwrócić się do Państw Członkowskich z wnioskiem o uważne nadzorowanie zarówno instytucji finansowych, jak i usług transferu pieniędzy w celu wykrycia podejrzanych transferów pieniędzy, nie posiadających pełnego oznakowania zawierającego nazwisko, adres i numer rachunku zlecającego (osoby fizycznej lub prawnej) transfer pieniędzy;

m) przewidzieć zobowiązanie instytucji finansowych i wszelkich innych podlegających obowiązkowi wynikającemu z zapobiegania praniu brudnych pieniędzy do natychmiastowego komunikowania właściwym władzom państwowym każdej użytecznej informacji w przypadku uzasadnionych podejrzeń co do możliwości przeznaczenia transferowanych środków na działalność terrorystyczną lub ogólniej na finansowanie sieci terrorystycznych; definicja "podejrzeń" musi opierać się na bardzo rygorystycznych kryteriach; przepisy karne dotyczące w szczególności prania brudnych pieniędzy i działań terrorystycznych nie mogą służyć ściganiu innych rodzajów działalności przestępczej i muszą być zgodne z zasadami Corpus Juris [4]; pojęcie "podejrzeń" musi być wyważone i zdefiniowane w sposób pozwalający osiągnąć deklarowany cel;

n) opracować systemy automatycznej kontroli podejrzanych transferów ze względu na wielkość w porównaniu ze średnią, częstotliwość, szczególną tożsamość i sytuację geograficzną dostawców i beneficjentów w celu ochrony oficjalnego systemu transferów pieniędzy przed rzeczywistym ryzykiem bycia zamieszanym w działalność nielegalną, a zwłaszcza w finansowanie działalności terrorystycznej; przygotować nowe zasady płatności bankowych, nie likwidując jednocześnie równowagi między swobodnym przepływem kapitału a wykrywaniem podejrzanych funduszy;

o) przygotować minimalne normy w zakresie przepisów regulujących przejrzystość sektora organizacji dobroczynnych umożliwiające bankom, instytucjom kredytowym, towarzystwom ubezpieczeniowym i finansowym, organizacjom non-profit ustanowienie jak największej przejrzystości w ich własnych procedurach zarządzania finansowego i budżetowego, poprzez używanie wyłącznie oficjalnych rachunków bankowych do wpłat i legalnych i oficjalnych dróg do transferów, odtajnianie swoich jak najbardziej całkowitych planów budżetowych ze wskazaniem dokładnej tożsamości adresatów oraz przewidzianym wykorzystaniem środków oraz poddanie swojego zarządzania kontroli niezależnych audytorów;

p) zwrócić się do banków, instytucji kredytowych, towarzystw ubezpieczeniowych, spółek finansowych, organizacji non-profit z prośbą o ściślejszą współpracę z ekspertami z zakresu finansowania międzynarodowego terroryzmu po to, aby zapobiec wszelkiemu możliwemu wmieszaniu w działalność terrorystyczną wobec realnego ryzyka wykorzystania działalności tych organizacji dla finansowania sieci terrorystycznych;

q) jak najszybciej egzekwować od Państw Członkowskich wymóg transpozycji i wdrożenia środków mających na celu walkę z działalnością przestępczą finansującą terroryzm, zwłaszcza drugiej dyrektywy w sprawie prania brudnych pieniędzy [5] i obowiązku zapewnienia czujności i identyfikacji w niej przewidzianych, w oczekiwaniu na szybkie przyjęcie trzeciej dyrektywy w sprawie prania pieniędzy i rozporządzenia w sprawie zapobiegania praniu pieniędzy poprzez współpracę celną, aby w szczególności wprowadzane w odpowiednim czasie konieczne uaktualnienia umożliwiały optymalizację walki z międzynarodowym terroryzmem;

r) wystąpić z wnioskiem o dokonywanie ciągłej oceny działań podejmowanych w celu zwalczania międzynarodowego finansowania terroryzmu w ścisłej współpracy z Komisją i Parlamentem;

s) sprawdzić, czy przepisy dotyczące sytuacji nadzwyczajnych, wprowadzone w niektórych Państwach Członkowskich po dniu 11 września 2001 r., pozwoliły uzyskać pozytywne wyniki w walce z działalnością terrorystyczną i finansowaniem terroryzmu;

2. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie Europejskiej, Radzie, do informacji Komisji, a także rządom i parlamentom Państw Członkowskich, Radzie Europy, Organizacji Narodów Zjednoczonych i jej wyspecjalizowanym agencjom.

[1] Dz.U. C 227 E z 24.9.2002, str. 574.

[2] Dz.U. L 164 z 22.6.2002, str.3.

[3] Dz.U. L 63 z 6.3.2002, str.1.

[4] Ochrona interesów finansowych Wspólnoty (COM(1997)0199).

[5] Dyrektywa 2001/97/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 4 grudnia 2001 r. zmieniająca dyrektywę Rady 91/308/EWG w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy. (Dz.U L 344 z 28.12.2001, str.76.)

--------------------------------------------------