SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczące krótkoterminowych statystyk, wymagane na podstawie art. 14 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1165/98

1.Wprowadzenie

Krótkoterminowe statystyki dotyczące przedsiębiorstw (short-term business statistics – STS) zapewniają kompleksowy zestaw wskaźników, które obejmują między innymi: wielkość produkcji, obroty, ceny produkcji (zwane często także cenami producenta), liczbę osób zatrudnionych, liczbę przepracowanych godzin i płace brutto. Wskaźniki STS należą do czterech głównych dziedzin gospodarki: przemysłu, budownictwa, handlu detalicznego i usług (z wyjątkiem usług finansowych i usług publicznych). W tabeli 1 przedstawiono przegląd tych wskaźników.

Tabela 1: Wskaźniki krótkoterminowych statystyk

Przemysł Budownictwo Handel detaliczny Pozostałe usługi Produkcja przemysłowa Produkcja w sektorze budownictwa - Budowa budynków - Roboty związane z budową obiektów inżynierii lądowej i wodnej - - Obrót przemysłowy, krajowy i zagraniczny (w strefie euro i poza strefą euro) - Obrót w handlu detalicznym Obrót w (pozostałych) usługach - Pozwolenia na budowę - Liczba mieszkań - m2 powierzchni użytkowej - - Liczba zatrudnionych osób Liczba zatrudnionych osób Liczba zatrudnionych osób Liczba zatrudnionych osób Przepracowane godziny Przepracowane godziny Przepracowane godziny Przepracowane godziny Wynagrodzenia i płace brutto Wynagrodzenia i płace brutto Wynagrodzenia i płace brutto Wynagrodzenia i płace brutto Ceny produkcji przemysłowej, na rynku krajowym i zagranicznym (w strefie euro i poza strefą euro) Ceny produkcji w budownictwie / koszty w budownictwie Obroty w handlu detalicznym Ceny produkcji (pozostałych) usług Ceny importowe w przemyśle (w strefie euro i poza strefą euro) - - -

Podstawą prawną krótkoterminowych statystyk dotyczących przedsiębiorstw jest rozporządzenie Rady (WE) nr 1165/98 („rozporządzenie w sprawie STS”). Zgodnie z art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące statystyk tworzonych zgodnie z tym rozporządzeniem, a w szczególności ich przydatności i jakości, jak również korekty wskaźników. W sprawozdaniu przedstawia się również koszty systemu statystycznego i obciążenie przedsiębiorstw wynikające z rozporządzenia STS w stosunku do korzyści.

Niniejsze sprawozdanie stanowi kontynuację sprawozdań przekazanych w styczniu 2003 r., czerwcu 2008 r., czerwcu 2011 r., czerwcu 2014 r. oraz sierpniu 2017 r.

W części 2 przedstawiono w skrócie sposoby zastosowania krótkoterminowych statystyk oraz ich znaczenie dla najważniejszych obszarów polityki europejskiej i dla prowadzenia europejskiej polityki pieniężnej. Wskazano w niej również najważniejsze zmiany w krótkoterminowych statystykach, jakie zaszły od czasu poprzedniego sprawozdania z sierpnia 2017 r.

W części 3 opisano bardziej szczegółowo poszczególne aspekty jakościowe krótkoterminowych statystyk.

W części 4 przedstawiono niektóre fakty dotyczące kosztów i obciążenia związanego z gromadzeniem i przetwarzaniem danych na potrzeby krótkoterminowych statystyk.

W części ostatniej opisano przyszły rozwój krótkoterminowych statystyk, w szczególności w związku z rozporządzeniem (UE) 2019/2152 w sprawie europejskiej statystyki gospodarczej (EBS).

2.Przegląd krótkoterminowych statystyk i najważniejsze zmiany

Krótkoterminowe statystyki zapewniają wiele głównych europejskich wskaźników gospodarczych (PEWG), które opracowano w celu monitorowania rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej i jej państw członkowskich oraz w szczególności w celu prowadzenia polityki pieniężnej w strefie euro. Są to wskaźniki dotyczące: produkcji przemysłowej, cen produkcji przemysłowej na rynkach krajowych, cen importowych w przemyśle, produkcji w sektorze budownictwa, wielkości handlu detalicznego, obrotu w usługach (z wyjątkiem usług handlu detalicznego), pozwoleń na budowę i cen produkcji w sektorze usług.

Do najważniejszych użytkowników krótkoterminowych statystyk należą Europejski Bank Centralny i krajowe banki centralne, dane te mają jednak również duże znaczenie dla Komisji Europejskiej, rządów krajowych, instytutów badawczych, a także dla przedsiębiorstw i organizacji zrzeszających przedsiębiorców. Krótkoterminowe statystyki dostarczają również istotnych danych na potrzeby innych dziedzin statystyki, takich jak rachunki narodowe.

Krótkoterminowe statystyki są zazwyczaj wykorzystywane do analizy trendów ekonomicznych, prognozowania i tworzenia modeli. Są one również wymagane do przygotowywania decyzji dotyczących polityki, do celów badawczych, w celu sprawdzania i potwierdzania danych z innych źródeł oraz jako podstawa decyzji biznesowych. Przedsiębiorstwa mogą też wykorzystywać wyniki zawarte w krótkoterminowych statystykach do innych celów (np. wskaźniki dotyczące cen produkcji są wykorzystywane do indeksacji zamówień).

W celu zagwarantowania adekwatności krótkoterminowych statystyk dla ich użytkowników i w celu dalszej poprawy jakości tych danych Eurostat podjął szereg inicjatyw od czasu przyjęcia w sierpniu 2017 r. poprzedniego sprawozdania dotyczącego krótkoterminowych statystyk.

Restrukturyzacja i zmiany modeli biznesowych w niektórych wielonarodowych korporacjach doprowadziły do niespodziewanych znacznych rewizji danych statystycznych dotyczących niektórych wskaźników krótkoterminowych statystyk, a także danych z rachunków narodowych. We współpracy z krajowymi urzędami statystycznymi Eurostat ustanowił system wczesnego ostrzegania (EWS). Rolą tego mechanizmu jest zapewnienie, aby Eurostat był w odpowiednim czasie informowany o spodziewanych zmianach w statystyce gospodarczej i rachunkach narodowych, wynikających z opisanych wyżej zjawisk globalizacji w korporacjach wielonarodowych, oraz by dostosowania w statystyce były dokonywane przez właściwe krajowe urzędy statystyczne w sposób spójny i skoordynowany. Udział organów statystycznych w EWS jest dobrowolny i zapewniona jest poufność danych gospodarczych.