Bruksela, dnia 16.11.2004

COM(2004) 760 końcowy

2003/0302 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady odnośnie warunków dostępu do gazowych sieci przesyłowych

2003/0302 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJIDLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGOna mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WEdotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady odnośnie warunków dostępu do gazowych sieci przesyłowych

1- PODSTAWY

+++++ TABLE +++++

2- CEL WNIOSKU KOMISJI

Niniejszy wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady stanowi przedsięwzięcie uzupełniające wobec dyrektywy 2003/55/WE dotyczącej wspólnych zasad dla wewnętrznego rynku gazu ziemnego i uchylającej dyrektywę 98/30/WE. Jego celem jest ustalenie minimalnych wymagań dotyczących warunków dostępu do gazowych sieci przesyłowych.

Doświadczenie zebrane, między innymi, przez Forum Regulacyjne ds. Gazu UE w Madrycie pokazuje, że jakościowe otwarcie rynkowe jest równie ważne, jak ilościowe otwarcie rynkowe. Choć dyrektywa 2003/55/WE w pełni otworzy rynek nie później niż w lipcu 2007r., warunki dostępu Stron Trzecich do sieci w Państwach Członkowskich są dalekie od tego, aby stwarzały równe pole do gry. Zarówno dyrektywa 2003/55/WE, jak i wnioskowane rozporządzenie uznają decydujące znaczenie dostępu Stron Trzecich, jako narzędzia otwarcia rynku i wprowadzenia konkurencji. Jednakże, podczas gdy dyrektywa tylko określa cele, rozporządzenie dąży do tego, aby spełnione były pewne minimalne wymagania odnośnie tego kluczowego elementu dyrektywy, tj. warunki dostępu do sieci przesyłowej.

3- UWAGI DOTYCZĄCE WSPÓLNEGO STANOWISKA

Z wyjątkiem kwestii ustalonych w 4.4., Wspólne Stanowisko w pełni odpowiada wnioskowi Komisji pod względem swojej treści. Szereg innych zmian wprowadzonych przez Radę i Parlament Europejski polega na wyjaśnieniu przepisów rozporządzenia odnośnie jego zgodności z dyrektywą 2003/55/WE lub uzupełnieniu ich.

Państwa Członkowskie nie tylko uznały potrzebę rozporządzenia jako takiego, lecz również fakt, iż jego zakres musi wychodzić poza kwestie transgraniczne po to, aby uniknąć wypaczenia konkurencji oraz dyskryminacji.

4- SZCZEGÓŁOWE UWAGI KOMISJI

4.1 Zmiany przyjęte przez Komisję i ujęte w pełni lub częściowo we wspólnym stanowisku

Zmiana 1: Zmiana jest możliwa do przyjęcia, o tyle że zwraca ona uwagę na potrzebę uporania się z pozostającymi barierami handlu.

Zmiana 3: Zmiana zwraca uwagę na potrzebę konsultacji i współpracy pomiędzy Komisją a stosownym przemysłem, z czym Komisja zgadza się.

Zmiana 4: Możliwa do przyjęcia część zmiany dostarcza wyjaśnienia.

Zmiana 7: Zaproponowana definicja "użytkowników sieci" stanowi wyjaśnienie i uproszczenie bez ograniczania zakresu definicji zaproponowanej przez Komisję.

Zmiana 12: Zmiana doprowadza tekst do zgodności z odpowiednimi przepisami dyrektywy 2003/55/WE. Uwzględnia również fakt, iż w niektórych Państwach Członkowskich istnieje pewien stopień konkurencji pomiędzy rurociągami. I wreszcie, zmiana uznaje potrzebę zaprojektowania taryf również w celu umożliwienia, aby inwestycje dotyczące infrastruktury, a także inwestycje, których celem jest przepływ gazu nie były utrudniane przez jakość innych kwestii związanych ze współdziałaniem.

Zmiana 13: Zbieżność struktur taryfowych i mechanizmów równoważących ułatwiłaby i poprawiła warunki handlu gazem ziemnym.

Zmiana 15: Sprawa ta mogłaby być pozostawiona rynkowi, gdyż w interesie operatora systemu przesyłowego byłoby wprowadzenie na rynek możliwie jak największej objętości.

Zmiana 18: Zmiana obejmuje istotny aspekt omawiany w procesie madryckim. Uchroniłaby ona operatorów systemów przesyłowych (OSP) przed ryzykami związanymi z nieekonomicznym zachowaniem się użytkowników sieci lub z niesolidnymi użytkownikami sieci.

Zmiany 19, 26, i 32: Zmiany te dostarczają wyjaśnienia.

Zmiany 20 i 39: Zmiany te są oparte na dobrowolnych Wytycznych w sprawie Dobrej Praktyki w zakresie Dostępu Stron Trzecich uzgodnionych w Madrycie i ustalają prawidłową równowagę pomiędzy wymaganiami konkurencyjnego rynku a bezpieczeństwem zaopatrzenia.

Zmiana 21: Istotne jest, aby wyznaczyć okres czasu, w którym niezużyta objętość powinna być oferowana w sposób nieprzerwany. W przeciwnym razie użytkownicy nie mogliby odnieść korzyści z tej usługi, gdyby wyprzedzenie czasowe nie umożliwiało reagowania.

Zmiana 23: Opublikowanie określenia taryf oraz użytej do tego celu metodyki, jak również informacji dotyczących struktury taryf jest oczywistym wymogiem przejrzystości i jest potrzebne, aby umożliwić konkurencję i uniknąć niesprawiedliwych i nieodpowiednich taryf.

Zmiana 25, część środkowa: Zatwierdzenie właściwych punktów systemu przesyłowego, na temat których informacje muszą być podane do publicznej wiadomości po konsultacji z użytkownikiem sieci zapewniłoby, aby publikowane były informacje odnośnie tych punktów, które należą do najistotniejszych dla rynku.

Zmiana 28: Zmiana stosuje się do sformułowań zawartych w Madryckich Wytycznych. Została ona ujęta w swojej treści, choć sformułowania zostały zmienione przez Radę przez wzgląd na jasność prawną i zgodność tekstową.

Zmiana 29: Istotne są zharmonizowane reżymy równoważenia, aby umożliwić niezakłócony przepływ gazu i rozwój rynków transakcji loco.

Zmiana 34: Zmiana stanowi przydatne uzupełnienie i odzwierciedla odpowiednie przepisy rozporządzenia (WE) 1228/2003.

Zmiana 36: Zmiana przyczynia się do wzrostu efektywności prac Komisji i usprawnia wypełnianie przez Komisję obowiązków związanych ze składaniem sprawozdań.

Zmiana 38: Zaangażowanie się użytkowników sieci w opracowanie standardowych umów i regulaminów sieci zwiększyłoby ich praktyczną wartość i stosowalność.

Zmiany 40 i 41: Zmiana jest oparta o dobrowolne Wytyczne uzgodnione w Madrycie. Użytkownicy sieci muszą poznać, jak dostępność zakontraktowanej objętości może zmieniać się pod wpływem różnych czynników, aby podejmować niezbędne środki w celu zaspokojenia potrzeb swoich klientów w panujących okolicznościach. Pod tym względem poziom przejrzystości powinien być możliwie jak najwyższy.

4.2 Zmiany przyjęte przez Komisję i nieujęte we wspólnym stanowisku

Brak.

4.3 Zmiany odrzucone przez Komisję i nieujęte we wspólnym stanowisku

Zmiany 1 i 4: Te części zmian implikując możliwe ograniczenie zakresu rozporządzenia do handlu transgranicznego nie mogą być zaakceptowane przez Komisję. Wszelkie ograniczenie zakresu rozporządzenia do handlu transgranicznego uniemożliwiłoby osiągnięcie podstawowych celów rozporządzenia. Ograniczenie zakresu rozporządzenia do handlu transgranicznego nie dałoby możliwości zapewnienia przez rozporządzenie niezbędnego równego pola gry pod względem warunków dostępu, szczególnie w przypadku Państw Członkowskich, w których działa więcej niż jeden operator systemu przesyłowego. Kwestie podjęte przez rozporządzenie są stosowne we wszystkich sieciach gazowych i nie są ograniczone do wzajemnych połączeń.

Zmiany 2, 5 i 6, 1-sza część: Zmiana daje złe wrażenie, iż tylko transport transgraniczny może prowadzić do intensyfikacji konkurencji w całej UE, podczas gdy mogłoby to zostać osiągnięte poprzez wzrost liczby uczestników rynku, którzy są zdolni do dostarczania gazu na całym terytorium UE (tj. wewnątrz Państw Członkowskich i pomiędzy Państwami Członkowskimi). (Patrz również: uwagi na temat zmian 1 i 4).

Zmiana 6, 2-ga część: Zmiana ogranicza zakres rozporządzenia do operatorów systemów przesyłowych zdefiniowanych w dyrektywie 2003/55/WE. Może wykluczyć regionalne systemy przesyłowe, a przez to nie stworzyć równych zasad gry pod względem warunków dostępu do sieci przesyłowych.

Zmiana 8: Zmiana nie rozróżnia wyraźnie pomiędzy pojęciem rynku pierwotnego i wtórnego, leżącym u podstaw rozporządzenia. Stwarzałoby to możliwość nieporozumień odnośnie art. 8 "Handel prawami do objętości", który oznacza rynki wtórne.

Zmiany 9 i 10: Określenia zdefiniowane przez te zmiany nie występują w tekście i dlatego niepotrzebna jest definicja.

Zmiana 11: Definicja "właściwych punktów" powinna wystąpić w wytycznych załączonych do rozporządzenia, aby umożliwić jej elastyczne i szybkie dostosowanie do wydarzeń na rynku. Urządzenia do magazynowania zostały rozmyślnie wyłączone z zakresu rozporządzenia, gdyż ich szczególne cechy oraz wymagania regulacyjne zasługiwałyby na ich odrębne potraktowanie.

Zmiana 14: Zmiana byłaby trudna lub niemożliwa do zastosowania w praktyce ze względu na ogólne sformułowania.

Zmiana 16: Przedmioty, których dotyczy zmiana wychodzą poza zakres rozporządzenia.

Zmiana 17: Zmiana ma na celu zobowiązanie posiadaczy objętości do oferowania niezużytej objętości na rynku wtórnym. Choć Komisja podziela cele i zamiary poprawki, to jednak jest zdania, że odnośnie do istniejących umów bodźce ekonomiczne mogłyby być bardziej obiecujące. Co się tyczy nowych umów, to sprawa ta jest omówiona w art. 5 ust. 2.

Zmiana 22: Zmiana wprowadziłaby znaczny stopień dowolności odnośnie tego, co powinno być uważane za "przedłużone i znaczne przeciążenie umowne". Ponadto, zmiana osłabiłaby odpowiednich warunków tekstu Komisji. Warto zwrócić uwagę na to, że choć istniejące umowy muszą zostać potraktowane - ze względów prawnych - w inny sposób, to jednak podstawowe znaczenie ma to, aby nowe umowy uwzględniały fakt, że gromadzenie zapasów objętości nie powinno być dopuszczalne na konkurencyjnym rynku i muszą tu być zastosowane zasady "użyj albo strać".

Zmiana 24: Zmiana nie dodaje żadnego nowego elementu. Definicja właściwych punktów jest zawarta w art. 6 ust. 3 załącznika.

Zmiana 25, pierwsza i ostatnia część: Właściwe punkty dla publikacji powinny być omówione tylko w art. 6 ust. 3 jako sprawa jasności. Ze względu na dużą ilość punktów wyjścia w niektórych systemach przesyłowych, ważne jest wskazanie przynajmniej procentowej pojemności punktów wyjścia, które mają być opublikowane. Wymóg ten jest spełniony w załączniku.

Zmiana 27: Ze względu na duże różnice pomiędzy europejskimi systemami przesyłowymi zmiana wydaje się przedwczesna. Rozmiar systemu, dostępność urządzeń magazynujących oraz inne narzędzia elastyczności dostępne dla OSP mogą z góry określać jego możliwości pod względem usług równoważenia. Ponadto, odniesienie do opartych o rynek systemów równoważenia jest zbyt niejednoznaczne, gdyż na rynku gazowym UE są różne systemy oparte o rynek.

Zmiana 30: Zmiana może przekazywać niewłaściwe sygnały, ograniczać podejmowane środki do konsultacji i może wyeliminować udział władz nadzorujących, który uważany jest za konieczny dla zapewnienia niedyskryminacyjnych i przejrzystych procedur zawierania umów.

Zmiana 31: Poprawka nie umożliwiłaby przeprowadzenia prawidłowego procesu konsultacji z przemysłem, co Komisja uważa za sprawę najwyższej wagi.

Zmiana 35: Choć Komisja wielokrotnie wyrażała swój zamiar utrzymywania ścisłego procesu konsultacji z przemysłem i konsumentami gazu, to z instytucjonalnego punktu widzenia nie byłoby poprawne zobowiązywanie komitetu ustanowionego na zasadach komitologii do jakichkolwiek konsultacji.

Zmiana 37: Niektóre Państwa Członkowskie nadal cieszą się derogacjami od dyrektywy 98/30/WE. Aby zapewnić konsekwentne stosowanie prawa Wspólnoty, w szczególności art. 22, 27 i 28 dyrektywy 2003/55/WE oraz przepisów tejże dyrektywy, derogacje i zwolnienia ze stosowania rozporządzenia są nieodzowne, gdyż rozporządzenie uzupełnia niektóre z tych przepisów dyrektywy, które te Państwa Członkowskie mogą naruszyć.

Zmiana 42: Ze powodów technicznych związanych z warunkami ciśnienia w sieci, które mogą ulegać zmianom stosunkowo szybko, opublikowane objętości często wymagają dalszego potwierdzenia, zanim zostaną zakontraktowane. Dotyczy to w szczególności usług krótkoterminowych oraz usług natychmiastowych.

4.4. Zmiany odrzucone przez Komisję i ujęte we wspólnym stanowisku

Zmiana 33: Komisja uważa za przydatne zwrócenie uwagi na prawa europejskich obywateli i firm do zwracania się do Trybunału Sprawiedliwości, gdy stosowne. Jednakże, dostosowując artykuł 11 do wymagań wnioskowanego rozporządzenia Rada usunęła w całości ustępy 2, 3, 4 i 5 artykułu 11, tym samym ujmując poprawkę 33 Parlamentu. Komisja akceptuje to podejście Rady, które usprawnia przepisy rozporządzenia.

4.5. Zmiany wprowadzone przez Radę

Definicje "nowych uczestników rynku" oraz "małych graczy" zawarte w art. 2 ust. 23 i ust. 24 początkowego wniosku Komisji zostały usunięte. Jest to akceptowalne przez Komisję, ponieważ pojęcie "nowych uczestników rynku" oraz "małych graczy" jest dostatecznie jasne. Jednakże przepisy odnoszące się do nowych uczestników rynku zostały zachowane w tekście rozporządzenia.

W art. 9 ust. 1 i ust. 2 Rada ograniczyła zakres procedury komitologii, zaproponowanej przez Komisję. Usunęła ona wszystkie przedmioty nieobjęte jeszcze wytycznymi załączonymi do rozporządzenia. Zachowane zostały tylko te przedmioty, które są już ujęte w załączonych wytycznych. Przedmioty wybrane przez Radę mogą być podjęte na późniejszym etapie, np. przy składaniu sprawozdania stosownie do art. 30 dyrektywy 2003/55/WE (2-ga dyrektywa w sprawie wewnętrznego rynku gazowego).

Aby uniknąć wrażenia, iż którakolwiek z wytycznych załączonych do rozporządzenia wymaga ogólnounijnej normalizacji lub harmonizacji Rada wprowadziła nowy akapit (art. 9. ust. 3) mając na uwadze wyjaśnienie tej kwestii. Komisja nigdy nie zamierzała żądać, aby warunki i zasady dostępu do sieci miały być znormalizowane na poziomie Wspólnoty, lecz raczej aby ustalone zostały minimalne normy dostępu do sieci. Z tego powodu, tekst art. 9 ust. 3 jest dla Komisji możliwy do przyjęcia.

Ze względu na zgodność z dyrektywą 2003/55/WE Rada wprowadziła artykuł 16 dotyczący "Derogacji i zwolnień". Przepisy tego artykułu mogą doprowadzić do jednolitego stosowania prawa Wspólnoty. Artykułu 16 rozporządzenia nie wychodzi poza zakres derogacji określony już w dyrektywie 2003/55/WE, lecz udziela Państwom Członkowskim z derogacją na podstawie art. 28 dyrektywy 2003/55/WE prawa do tymczasowej derogacji ze stosowania niniejszego rozporządzenia, podlegającej zatwierdzeniu przez Komisję.

I wreszcie, Komisja zaakceptowała wejście w życie rozporządzenia z opóźnieniem o jeden rok w stosunku do jej pierwotnego wniosku. Ponadto zaakceptowała ona, że wytyczne załączone do rozporządzenia nie powinny być zmieniane do 1 stycznia 2007 r. Ponieważ Komisja uznaje, że wytyczne zamieszczone w załączniku do rozporządzenia są dostatecznie pełne, obszerne i opracowane tak, aby właściwie odpowiadały wymaganiom rynku, może ona zaakceptować również ten wniosek.

5- KONKLUZJA

Komisja preferowałaby wejście w życie rozporządzenia w 2005 r., lecz uważa, iż porozumienie polityczne przyjęte w dniu 10 czerwca (kwalifikowaną większością) oraz będące jego następstwem wspólne stanowisko przyjęte na 12 listopad 2004 może w pełni osiągnąć cele przewidziane w rozporządzeniu. Z tego powodu Komisja popiera wspólne stanowisko.

Załącznik

Wniosek w sprawie rozporządzenia odnośnie warunków dostępu do gazowych sieci przesyłowych

Oświadczenie Komisji

Urządzenia magazynujące oraz dostęp do urządzeń magazynujących nie wchodzą w zakres niniejszego rozporządzenia.

Urządzenia magazynujące oraz dostęp do urządzeń magazynujących nie będą zatem poruszone w wytycznych określonych w art. 9 ust. 1 rozporządzenia lub tegoż rozporządzenia zmienionego zgodnie z art. 9 ust. 2 niniejszego rozporządzenia.