SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące oceny finansów Unii opartej na uzyskanych wynikach /* COM/2012/040 final */





SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące oceny finansów Unii opartej na uzyskanych wynikach 1. uwagi wstępne Niniejsze sprawozdanie jest pierwszym sprawozdaniem Komisji do Parlamentu Europejskiego (PE) i Rady dotyczącym oceny finansów Unii opartej na uzyskanych wynikach, na podstawie art. 318 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Artykuł 318 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że Komisja: „przedstawia także Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające finanse Unii oparte na uzyskanych wynikach, w szczególności w odniesieniu do wskazań udzielonych przez Parlament Europejski i Radę na podstawie artykułu 319.” Artykuł 319 TFUE stanowi, że Parlament Europejski, na zalecenie Rady, udziela Komisji absolutorium z wykonania budżetu UE. Artykuł ten stanowi również, że w tym celu Rada i Parlament Europejski badają rachunki, bilans finansowy i sprawozdanie oceniające, o którym mowa w art. 318 TFUE, jak również sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego wraz z odpowiedziami instytucji na uwagi Trybunału Obrachunkowego oraz poświadczenie wiarygodności rachunków, jak również legalności i prawidłowości operacji leżących u ich podstaw wymagane na podstawie art. 287 TFUE. Komisja analizuje możliwości dostosowania sprawozdań, wymaganych w ramach różnych procedur, z należytym uwzględnieniem różnych terminów, zakresów oceny i działań związanych z udzielaniem absolutorium z wykonania budżetu, oraz sposoby uniknięcia powielania pracy, jak wyjaśniono poniżej w niniejszym sprawozdaniu. Będzie to stopniowy proces, uwzględniający co roku doświadczenia z poprzednich lat. Poczynając od procedury udzielenia absolutorium za 2011 r. Komisja będzie dokładała starań, aby przyjmować sprawozdanie oceniające do połowy listopada każdego roku. 2. Wprowadzenie Jeden z głównych elementów art. 318 TFUE mówi o tym, że sprawozdanie oceniające skupia się na finansach Unii z punktu widzenia wyników osiągniętych w ramach odpowiednich programów. Aby przyczynić się do tej oceny ogólnych wyników i skutków, Komisja przeprowadza oceny w trakcie i po zakończeniu różnych programów finansowych w celu zbadania, w jakim stopniu programy osiągnęły swoje cele, oraz zmierzenia wpływu programów na społeczeństwo. Realizacja programów pociąga za sobą konieczność zbudowania potencjału na początkowym etapie, a w związku z tym może upłynąć kilka lat, zanim tempo zmian nabierze odpowiedniej siły i prędkości, co z kolei powoduje, że wydatki są rozłożone na kilka lat. Długoterminowe skutki pojawiają się dopiero po pewnym czasie i nie zawsze są one jednolite lub występują regularnie co roku. Istotne jest także, aby ocenę wyników i decyzje będące jej skutkiem opierać na tendencjach, według których kształtują się dane, a nie na pojedynczych zestawach danych liczbowych. Dzięki temu możliwe będzie wyciągnięcie właściwych wniosków z oceny. Wystarczające i wiarygodne informacje na temat wyników i skutków konkretnych programów są zwykle dostępne dopiero kilka lat po zakończeniu realizacji całego programu. Natomiast proces udzielania absolutorium z wykonania budżetu UE w odniesieniu do wydatków rocznych jest specyficznym procesem, który stosuje się w celu uzyskania ostatecznego wyniku dotyczącego wydatków w każdym roku. Proces ten przebiega zgodnie z ustalonym harmonogramem, umożliwiającym jego zakończenie za dany rok budżetowy do maja kolejnego roku. Co więcej, w przeszłości proces udzielania absolutorium z wykonania budżetu skupiał się głównie na legalności i prawidłowości, ale obecnie trwają prace nad rozszerzeniem jego zakresu. W związku z tym nie istnieje bezpośrednie powiązanie pomiędzy harmonogramem i zakresem ocen programów finansowych z jednej strony a wydatkami rocznymi z drugiej strony. Wskazania udzielone przez Parlament Europejski i Radę w związku z procedurą udzielania absolutorium finansowego w odniesieniu do wydatków poniesionych w ciągu jednego roku nie zawsze dotyczą etapu programu finansowego i wyników oceny obejmujących ten sam lub zbliżony okres. Wiele szczegółowych informacji na temat oceny wyników i skutków różnych programów finansowych UE jest już dostępnych w ramach poszczególnych ocen, w tym ocen skutków, oraz rocznych sprawozdań z działalności[1], sprawozdania podsumowującego osiągnięcia w zakresie zarządzania, opisów zadań[2] oraz sprawozdań dotyczących działań następczych w odniesieniu do rezolucji i zalecenia w sprawie absolutorium, które są publikowane co roku. Ponadto sprawozdanie oceniające sporządzane na podstawie art. 318 TFUE nie powinno powielać działań związanych z oceną podjętych zgodnie z wymogami aktów podstawowych ustanawiających programy UE. W związku z tym Komisja przeanalizowała, czy sprawozdanie oceniające powinno regularnie obejmować wszystkie programy każdego roku lub raczej czy w danym roku należy dokonywać oceny jedynie tych programów, dla których dostępne są wystarczające stosowne i nowe informacje. Coroczne obejmowanie sprawozdaniem wszystkich programów finansowanych przez UE wiązałoby się z ryzykiem osiągnięcia zbyt rozległych i nieścisłych wyników oraz powtarzania informacji zawartych w poprzednich sprawozdaniach w odniesieniu do tych programów, w przypadku których nie wystąpiły żadne większe zmiany od czasu sporządzenia ostatniego sprawozdania. Jaśniejsze i bardziej konkretne wyniki można osiągnąć sporządzając sprawozdania obejmujące każdego roku ograniczoną liczbę programów, przy uwzględnieniu znaczenia każdego z programów oraz dostępności najnowszych wyników oceny oraz przy jednoczesnym ujęciu dużej liczby sektorów finansowych w perspektywie średnioterminowej. Aby uniknąć powielania działań oraz rozpocząć nowy proces sprawozdawczości, w niniejszym sprawozdaniu Komisja zdecydowała się skupić na wybranych obszarach polityki. Sprawozdanie obejmuje dwa obszary: „Edukacja i kultura” oraz „Badania naukowe”. Obszary te wydają się najbardziej odpowiednie do tego pierwszego sprawozdania, jako że przyczyniają się do osiągnięcia najważniejszych celów i inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020”[3]. Na obszary te przypada znaczna część wydatków; w 2010 r. była to kwota w wysokości niemal 8 mld EUR. Są to również kluczowe przykłady polityk wdrażanych w sposób scentralizowany, a nie wspólnie z państwami członkowskimi. W kolejnych latach Komisja zamierza uwzględniać główne programy finansowe realizowane na zasadzie scentralizowanej lub za pomocą zarządzania dzielonego lub zdecentralizowanego, każdego roku obejmując sprawozdaniem wybrane programy z takich obszarów jak polityka regionalna lub jeden z innych obszarów funduszy strukturalnych, przedsiębiorstwa, podatki, energia, mobilność i transport lub społeczeństwo informacyjne. Jako że dla dwóch wybranych obszarów dostępne są ostatnie wyniki oceny, o których mowa w dalszej części niniejszego sprawozdania, obszary te dobrze nadają się do uwzględnienia w sprawozdaniu, nawet jeśli w tym roku aktualne wyniki ocen są dostępne dla wielu programów finansowych w związku z przygotowaniami do wdrożenia nowych wieloletnich ram finansowych. W innych latach dostępność aktualnych wyników oceny może być różna, jako że oceny planuje się tak, aby w jak największym stopniu wspierały proces podejmowania decyzji. Komisja podejmuje w związku z tym starania mające na celu lepsze dostosowanie procedury dotyczącej monitorowania i oceny do cyklu programowania, co oznacza, że prawdopodobnie większa liczba ocen będzie dostępna do celów przygotowywania nowych wniosków, a mniejsza – w innych latach. Zgodnie z art. 318 TFUE analiza dwóch wybranych obszarów polityki powinna być powiązana z zaleceniem w sprawie udzielenia absolutorium za 2009 r., tj. z wnioskami złożonymi przez Parlament Europejski i Radę w odniesieniu do tych obszarów. W rezolucji i zaleceniu dotyczących 2009 r. organ udzielający absolutorium nie przedstawił jednak żadnych szczególnych wskazań dotyczących efektów polityki w obszarach „Edukacja i kultura” oraz „Badania naukowe”. W poniższych punktach sprawozdania określono najpierw programy objęte sprawozdaniem, po czym podsumowano ich rolę i bieżące cele. Ponadto w sprawozdaniu dokonuje się analizy ostatnich wyników oceny oraz stopnia, w jakim programy osiągnęły swoje cele i przyniosły oczekiwane skutki. Jako że programy nadal są w toku, w niniejszym sprawozdaniu przedstawiono główne wnioski dotyczące dotychczasowych postępów. Ponadto, aby uzyskać stosunkowo kompletny i spójny obraz, w niektórych przypadkach sprawozdanie odnosi się także do oceny wcześniejszych programów. Wykaz dokumentów referencyjnych znajduje się w załączonym dokumencie roboczym służb Komisji. 3. Edukacja i kultura 3.1. Wprowadzenie Obszar polityki „Edukacja i kultura” ma następujące cele ogólne: (1) podniesienie poziomu i zwiększenie przydatności umiejętności przyczyniających się do osiągania wybitnych wyników i zapewnienia równego dostępu oraz umożliwienie korzystania z mobilności wszystkim młodym osobom będącym w trakcie nauki oraz badaczom; (2) wspieranie kreatywności, propagowanie dialogu międzykulturowego oraz bogactwa kulturowego i językowego oraz rozwijanie możliwości tworzenia nowych miejsc pracy w sektorze gospodarki kreatywnej; (3) wzmocnienie zaangażowania, solidarności i wymiany międzyludzkiej, ze zwróceniem szczególnej uwagi na ludzi młodych; (4) współpraca z krajami lub regionami partnerskimi i organizacjami międzynarodowymi na całym świecie w celu promowania europejskich wartości na świecie oraz wzmocnienia kontaktów międzyludzkich. (5) Program „Uczenie się przez całe życie”, Europejski Instytut Innowacji i Technologii, działania „Marie Curie” (w programie „Ludzie” w ramach 7PR), program „Młodzież w działaniu” oraz programy „Kultura” i MEDIA 2007 są głównymi instrumentami finansowymi stosowanymi do osiągnięcia ogólnych celów, a ich całkowity budżet wynosi niemal 14 mld EUR na lata 2007-2013. Jako takie przyczyniają się one również do realizacji szeregu inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020” („Mobilna młodzież”, „Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia”, „Unia innowacji”, „Agenda cyfrowa” oraz „Program walki z ubóstwem”) i do postępów w osiąganiu najważniejszych celów strategii „Europa 2020” w dziedzinie edukacji[4]. Dodatkową korzyścią z tych programów jest ponadgraniczny charakter działań nimi objętych, uzupełniających działania krajowe lub regionalne. Ponadto działania na szczeblu europejskim zapewniają rozpowszechnienie wyników na szerszą skalę, co może się przyczynić do bardziej świadomego kształtowania polityki w oparciu o większą ilość informacji w ramach Unii i poza nią. 3.2. Uczenie się przez całe życie Program „Uczenie się przez całe życie” składa się z pięciu programów sektorowych: (1) „Comenius” (szkolnictwo podstawowe i średnie) (2) „Erasmus” (szkolnictwo wyższe) (3) „Leonardo da Vinci” (kształcenie i szkolenie zawodowe) (4) „Grundtvig” (kształcenie dorosłych) (5) program przekrojowy i program „Jean Monnet” (wspieranie działań przekrojowych, takich jak współpraca w zakresie prowadzonej polityki i innowacyjność). W ramach programu „Uczenie się przez całe życie” wspierana jest mobilność studentów, uczniów i kadry kształcącej ze wszystkich sektorów edukacyjnych, aby mieli oni możliwość uczenia się w systemie edukacyjnym innego państwa członkowskiego. Zgodnie ze strategią „Europa 2020” celem ogólnym jest dążenie do rozwoju UE jako społeczeństwa opartego na zaawansowanej wiedzy, charakteryzującego się zrównoważonym rozwojem gospodarczym, większą liczbą bardziej atrakcyjnych miejsc pracy oraz większą spójnością społeczną. W ocenie okresowej za 2011 r.[5] stwierdzono, że program „Uczenie się przez całe życie” skutecznie spełnia potrzeby objętych nim sektorów. Wykazano również, że przeprowadzone działania przynoszą wyraźne korzyści, uzupełniając działania krajowe. W ocenie uznano, że program spełnia większość swoich celów lub wskazywano, że opierając się na wynikach realizacji można z dużym prawdopodobieństwem stwierdzić, że program spełni te cele. Ponadto potwierdzono, że główne grupy docelowe korzystają z programu. Ocenia się, że program umożliwia studentom doskonalenie umiejętności, poprawia ich zdolności dostosowawcze i szanse zatrudnienia oraz zwiększa otwartość i efektywność rynków pracy. Ponadto wspomaga on rozwój zawodowy członków personelu, poprawiając skuteczność europejskiego szkolnictwa wyższego. Jeżeli chodzi o wyniki okresowe, od 1987 r. 2,4 mln studentów skorzystało z podprogramu „Erasmus”, który początkowo działał na małą skalę, a którym docelowo ma być objętych 3 mln studentów do 2013 r. Wartość rynkowa tego rodzaju wymiany została potwierdzona przez ponad 40% pracodawców, którzy twierdzą, że absolwenci z doświadczeniem międzynarodowym mają wyższe kwalifikacje niż osoby nieposiadające takiego doświadczenia. Co roku z programu tego korzysta ponad 40 000 pracowników uniwersytetów. Podobnie, według oceny okresowej programu „Uczenie się przez całe życie”, w ramach podprogramu „Leonardo da Vinci” ponad 77 000 osób skorzystało z mobilności w celu odbycia nauki bądź nauczania. 85% uczestników programu mobilności „Leonardo da Vinci” twierdzi, że odbyte przez nich staże były korzystne dla ich kariery zawodowej. W ocenie okresowej wskazano, że program „Uczenie się przez całe życie” przynosi dodatkowe korzyści w postaci zwiększenia europejskiego wymiaru uczenia się we wszystkich dziedzinach i podprogramach. „Erasmus” – podprogram w zakresie szkolnictwa wyższego – przynosi wymierną unijną wartość dodaną[6] wykraczającą poza elementy „inspirujące” lub „wywierające wpływ”. W ujęciu ogólnym można stwierdzić, że wydajność i skuteczność programu „Uczenie się przez całe życie” są na odpowiednim poziomie, a jego cele są nadal aktualne. Wykryte problemy dotyczące realizacji wynikają głównie z negatywnych czynników zewnętrznych takich jak brak znajomości języków obcych wśród potencjalnych uczestników. Podprogram „Erasmus” uwzględnia te trudności w sposób jak najbardziej bezpośredni. Wyniki oceny okresowej wskazują jednak, że istnieją również jasne przesłanki, z których wynika, że skuteczność różnych podprogramów jest nierównomierna, a założenia dotyczące celów są w niektórych przypadkach nieproporcjonalne do przyznanych środków, w szczególności w odniesieniu do podprogramu „Comenius”. Zbyt duża jest liczba celów szczegółowych i operacyjnych, co może mieć negatywny wpływ na i tak już rozproszony charakter programu „Uczenie się przez całe życie”. Ponadto w przypadku niektórych szczegółowych celów brak jest wyraźnego związku z celami ogólnymi, a w kilku przypadkach cele te również się pokrywają. Powyższe ustalenia stały się istotnymi wskazówkami przy sporządzaniu zoptymalizowanego projektu programu „Erasmus dla wszystkich”, w sprawie którego został już złożony odpowiedni wniosek. 3.3. Europejski Instytut Innowacji i Technologii Niedawno utworzony Europejski Instytut Innowacji i Technologii jest ukierunkowany na integrację szkolnictwa wyższego, badań i innowacji. Jego priorytetem jest przeniesienie długoterminowych działań w zakresie innowacji na grunt działalności komercyjnej, w szczególności w nowych przedsiębiorstwach lub firmach typu spin-off. Pierwsze wspólnoty wiedzy i innowacji (WWI) wspierane przez Europejski Instytut Innowacji i Technologii, lecz posiadające budżet w 75% pochodzący z innych źródeł finansowania, rozpoczęły działalność w 2010 r. Pierwsza ocena potwierdza, że w fazie rozruchu Europejski Instytut Innowacji i Technologii zasadniczo spełnia swoje kluczowe cele operacyjne, mimo że następuje to z pewnym opóźnieniem z uwagi na nieuniknioną złożoność tej fazy[7]. W ocenie zauważono jednak również, że na tym wczesnym etapie rozwoju Instytut nadal dąży do osiągnięcia celu, jakim jest stanie się punktem odniesienia. Instytut nadal musi zdobyć wystarczające doświadczenie i wiedzę fachową dotyczące wszystkich jego funkcji. Stwierdzono również, że można by zwiększyć udział światowej klasy uniwersytetów i centrów innowacji w działalności Instytutu oraz usprawnić relacje komplementarne pomiędzy Instytutem a innymi programami UE. Można by również doprecyzować proces i kryteria selekcji uczestniczących podmiotów. Wyniki oceny zostały uwzględnione w niedawnym wniosku Komisji dotyczącym zmiany rozporządzenia w sprawie Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (rozporządzenie (WE) nr 294/2008), a w odpowiedzi na te wyniki zostanie sporządzony stosowny plan działania. 3.4. Działania „Marie Curie”[8] Działania „Marie Curie” wspierające mobilność i szkolenia naukowców są finansowane poprzez program szczegółowy „Ludzie” w ramach siódmego programu ramowego na rzecz badań. W ostatniej ocenie okresowej 7PR stwierdzono, że program „Ludzie” wydaje się jak dotąd skuteczny, a podjęte działania są dobrze zorganizowane i wyważone. Działania te zapewniły cenny punkt odniesienia, jeżeli chodzi o warunki pracy i standardy zatrudnienia naukowców z UE. Zalecono, aby w pozostałym okresie obowiązywania 7PR powstrzymano się od wprowadzania nowych systemów wsparcia. 3.5. Młodzież w działaniu Realizowany w ramach strategii „Europa 2020” program „Młodzież w działaniu” ma na celu promowanie możliwości transgranicznej mobilności edukacyjnej i poprawę szans na zatrudnienie młodych ludzi oraz osób pracujących z młodzieżą, jak również propagowanie rozwoju osobistego i ducha przedsiębiorczości. Według oceny okresowej programu „Młodzież w działaniu”, od 2007 r. w projektach wspieranych przez program uczestniczyło ponad 500 000 młodych ludzi lub osób pracujących z młodzieżą[9]. Do 2011 r. wydanych zostało ponad 130 tys. świadectw Youth Pass potwierdzających umiejętności zdobyte w toku uczenia się pozaformalnego i lepiej dokumentujących udoskonalone umiejętności, co z kolei prowadzi do zwiększenia szans na rynku pracy. W ocenie okresowej potwierdzono wartość dodaną tego programu. Wartością tą jest pomoc młodym ludziom dysponującym mniejszymi możliwościami, co jest wyjątkową cechą w porównaniu z innymi programami. 95% młodych ludzi biorących udział w programie uważa, że nauczyli się oni lepiej porozumiewać się z osobami mówiącymi innym językiem, a 66% uważa, że ich szanse na rynku pracy wzrosły dzięki doświadczeniu płynącym z udziału we współfinansowanym projekcie. Ponadto w ocenie i ostatnich badaniach monitorujących[10] potwierdzono, że program skutecznie zachęca młodych ludzi do aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym. Stwierdzono jednak również, że zbyt duża liczba celów oraz działań powoduje, że program staje się niekonkretny i niespójny wewnętrznie. Ramy przyszłego jednego programu „Erasmus dla wszystkich” stanowią okazję do zmiany struktury i przeglądu bieżących celów, tak aby stały się one bardziej spójne i zgodne wewnętrznie. 3.6. Kultura Program „Kultura” promuje międzynarodową mobilność osób pracujących w sektorze kultury, zachęca do międzynarodowego obiegu dóbr kultury i twórczości artystycznej oraz wspiera dialog międzykulturowy. Kluczową korzyścią dodatkową płynącą z programu jest to, że przyczynia się on do zwiększenia świadomości istnienia wspólnego europejskiego dziedzictwa, dialogu międzykulturowego, ochrony i promowania różnorodności i bogactwa kultur europejskich, jak również propagowania ponadnarodowej mobilności artystów i innych osób zawodowo związanych z kulturą oraz ich dzieł. Zgodnie ze strategią „Europa 2020” sektor kultury i sektory kreatywne wspierane działaniem UE (w ramach takich akcji jak Europejskie Stolice Kultury, tłumaczenie literatury pięknej, nagrody UE itd.) przyczyniają się do innowacyjności, tworzenia miejsc pracy, rozwoju lokalnego i regionalnego oraz włączenia społecznego. Tylko w 2010 r. prawie 20 000 artystów i pracowników sektora kultury przemieściło się między państwami członkowskimi w ramach projektów współpracy ponadnarodowej, a dzięki udzielonemu wsparciu kilka tysięcy dzieł sztuki udostępniono szerszej publiczności na terenie UE. Dzięki temu milionom osób umożliwiono dostęp do europejskich dzieł kultury, np. w 2010 r. w ramach Europejskich Dni Dziedzictwa współfinansowanych przez program około 25 mln ludzi odwiedziło ponad 22 600 zabytków otwartych dla ogółu społeczeństwa. Według oceny śródokresowej program odgrywa wyjątkową rolę w pobudzaniu współpracy transgranicznej, promując partnerskie uczenie się oraz profesjonalizację sektora, zwiększając dostęp obywateli europejskich do zagranicznych utworów pochodzenia europejskiego[11]. W ocenie stwierdza się jednak również, że konieczne jest dostosowanie trzech bieżących szczegółowych celów programu do rzeczywistych potrzeb projektodawców. Doświadczenie zdobyte w trakcie projektów współpracy ukazuje również wyraźnie, że istnieją trudności w rozumieniu, wyrażaniu i promowaniu celów programu. Jeśli chodzi o samo zarządzanie programem, konieczna jest dalsza poprawa niektórych aspektów dotyczących systemów informacyjnych wspierających program. W oparciu o te doświadczenia, wniosek Komisji dotyczący przyszłego programu ramowego „Kreatywna Europa” ma na celu wprowadzenie niezbędnych dostosowań, aby sprostać wyzwaniom, jakie stoją obecnie przed sektorem kultury i sektorem kreatywnym w Europie. 3.7. MEDIA 2007 Zgodnie ze strategią „Europa 2020”, głównym celem programu MEDIA jest wzmocnienie konkurencyjności europejskiego sektora audiowizualnego. Program wspiera szkolenia i tworzenie sieci kontaktów wśród osób pracujących w tym sektorze oraz rozwój i rozpowszechnianie europejskich filmów i utworów audiowizualnych na skalę międzynarodową. Nowy fundusz gwarancyjny produkcji programu MEDIA ułatwia dostęp do finansowania dla europejskich przedsiębiorstw zajmujących się produkcją audiowizualną. Program „Media Mundus” wspiera współpracę między specjalistami z UE i krajów trzecich. Komisja szacuje, że dzięki efektowi dźwigni, który zapewnia fundusz gwarancyjny produkcji programu MEDIA, producentom filmowym będzie można udzielić pożyczek w łącznej wysokości ponad 100 mln EUR. Każdego roku w ramach programu MEDIA Development wsparcie otrzymuje około 300 nowych filmów, a filmy wspierane przez program MEDIA Distribution stanowią 50% filmów europejskich pokazywanych w kinach. Ocenia się, że 1 euro zainwestowane z programu MEDIA 2007 przynosi 6 euro wsparcia z prywatnych źródeł finansowania, a mnożnik ten wynosi 14 w przypadku finansowania sektora kin. W ocenie okresowej programu MEDIA 2007 stwierdzono, że program ten skutecznie osiąga swój główny cel. Przyczynia się on w znacznym stopniu do propagowania różnorodności kulturowej w Europie. Stwierdzono również, że działania współfinansowane są skuteczne, oraz potwierdzono, że program przysparza dodatkowych korzyści interwencjom krajowym. W dostępnych ocenach programów MEDIA Plus i MEDIA 2007 wykazano, że programy te przyczyniły się do osiągnięcia bardziej wyrównanego poziomu produkcji utworów audiowizualnych w państwach europejskich o różniącym się potencjale produkcji audiowizualnej[12]. W ocenie okresowej stwierdzono jednak również, że program MEDIA nie jest skuteczny, jeżeli chodzi o wsparcie sektora nadawczego oraz rozwoju interaktywnej współpracy, w tym współpracy prowadzonej przez internet. Mimo że podejmowane są wysiłki na rzecz dostosowania programu MEDIA, w niektórych przypadkach tradycyjne sposoby działania nie wystarczają, aby w pełni zaspokoić szybko zmieniające się potrzeby sektora. Komisja proponuje, aby zaradzić tej sytuacji w ramach przyszłego programu „Kreatywna Europa”. 4. Badania naukowe[13] 4.1. Wprowadzenie Zgodnie z Traktatem, strategią „Europa 2020” i inicjatywą przewodnią „Unia innowacji”[14], europejska polityka w dziedzinie badań naukowych ma trzy ogólne cele: (1) rozwój gospodarki opartej na wiedzy i innowacji; (2) pobudzenie i koordynowanie działań w dziedzinie badań naukowych i innowacji na odpowiednią skalę w celu zmierzenia się z wyzwaniami społecznymi, takimi jak zmiana klimatu, efektywność energetyczna, oszczędne gospodarowanie zasobami, zdrowie i starzenie się społeczeństwa; (3) umacnianie bazy wiedzy i osiągnięcie doskonałości w badaniach naukowych w Europie. Siódmy program ramowy (7PR) jest głównym narzędziem polityki Unii Europejskiej w dziedzinie badań naukowych, a jego łączny budżet wynosi ponad 50 mld EUR[15]. 7PR umożliwia inwestycje w nowoczesne badania światowej klasy i przyczynia się do ich promowania. 7PR realizowany jest w ramach czterech programów szczegółowych: „Współpraca”, „Pomysły”, „Ludzie”[16] i „Możliwości”. Program szczegółowy „Współpraca” zapewnia środki finansowe na wspólnie realizowane projekty badawcze prowadzone przez międzynarodowe konsorcja przedstawicieli przedsiębiorstw i środowiska akademickiego, obejmujące dziesięć obszarów tematycznych: zdrowie, żywność, rolnictwo i rybołówstwo, biotechnologię, technologie informacyjno-komunikacyjne, nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne, energię, środowisko (w tym zmiany klimatu), transport (w tym aeronautykę), nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne, przestrzeń kosmiczną, bezpieczeństwo[17]. Program szczegółowy „Pomysły” zapewnia środki finansowe dla jednostek i prowadzonych przez nie zespołów zaangażowanych w badania pionierskie w nowych, wysoko rozwiniętych dziedzinach nauki i technologii. Program jest realizowany przez Europejska Radę ds. Badań Naukowych (ERBN). ERBN ustanowiono w celu podniesienia jakości oraz zwiększenia dynamiki i kreatywności, a także aby poprawić atrakcyjność Europy dla najlepszych projektów badawczych inicjowanych przez samych naukowców. Z programu szczegółowego „Możliwości” finansuje się działania mające na celu poprawę infrastruktury badawczej w Europie i potencjału badawczego MŚP. Obejmuje on również mniejsze programy dotyczące nauki w społeczeństwie, regionów wiedzy, potencjału badawczego, współpracy międzynarodowej, a także spójnego opracowania polityk w dziedzinie badań. W pierwszych czterech latach obowiązywania 7PR (2007-2010) w wyniku ogłoszenia 245 zaproszeń do składania wniosków wpłynęło 59 140 wniosków[18], obejmujących około 312 600 wnioskodawców. Niemal 12 500 z tych wniosków obejmujących około 69 300 uczestników wybrano do negocjacji w sprawie finansowania, a przewidywany odpowiadający im wkład UE wyniósł ogółem 20,4 mld EUR[19]. W 2010 r. 35% osób uczestniczących w wybranych projektach pochodziło z sektora szkolnictwa średniego i wyższego, głównie z uniwersytetów. 27% uczestników pochodziło z sektora przedsiębiorstw, a kolejne 24% - z organizacji badawczych. Komisja przywiązuje szczególną uwagę do finansowania MŚP w ramach programu szczegółowego „Współpraca” ze względu na zawarty w decyzji w sprawie 7PR cel ich dotyczący, określony na poziomie 15%[20]. Na rzecz MŚP uczestniczących w różnych obszarach tematycznych programu szczegółowego „Współpraca” przeznaczone jest nieco ponad 14% budżetu programu. Dzięki planowanemu ogłoszeniu zaproszeń do składania wniosków skierowanych do MŚP w ramach programów prac na lata 2011 i 2012, docelowy poziom 15% powinien zostać osiągnięty przed zakończeniem 7PR w 2013 r. W działania w ramach 7PR zaangażowanych jest 169 krajów, co stanowi odzwierciedlenie wysoce międzynarodowego charakteru programu ramowego. 7PR obejmuje okres od 2007 r. do 2013 r. Dane w niniejszym sprawozdaniu przedstawiono w oparciu o ocenę okresową 7PR, przeprowadzoną w 2010 r. oraz – o nieco bardziej obszerną – ocenę ex post 6PR, przedstawioną w 2009 r. 4.2. Programy ramowe 6 i 7 W sprawozdaniu z oceny ex post 6PR uznano, że program ramowy jest potężnym mechanizmem stymulowania badań i rozwoju w Europie, które można uruchomić jedynie poprzez działania na szczeblu europejskim. Stwierdzono, że działania w ramach 6PR stworzyły europejską wartość dodaną, ogólnie przyczyniły się do zwiększenia konkurencyjności w przemyśle, doprowadziły do powstania zewnętrznych czynników sieciowych, a także wzmocniły infrastrukturę wiedzy w Europie[21]. W ujęciu bardziej szczegółowym, lecz nadal odnoszącym się do skuteczności całego programu, stwierdzono, że 6PR objął projekty najwyższej jakości z udziałem wysokiej klasy naukowców i dobrze zarządzanych konsorcjów. To z kolei przyczyniło się do zwiększenia mobilności naukowców oraz powstania międzynarodowych zespołów badawczych. Dzięki temu Europa mogła zwiększyć swoje zdolności prowadzenia konkurencyjnych w skali międzynarodowej badań w pionierskich dziedzinach nauki i technologii, jak również w obszarach mających znaczenie z punktu widzenia społecznego i przemysłowego. Jeśli chodzi o obszary wymagające poprawy, nie osiągnięto jeszcze docelowego poziomu udziału kobiet w projektach w wysokości 40%, co jest szczególnym wyzwaniem, zważywszy że kobiety stanowią jedynie około 30% pracowników zajmujących się badaniami naukowymi w całej UE. Kobiety są w jeszcze mniejszym stopniu reprezentowane na wyższych szczeblach, mimo że oczekuje się, że z biegiem czasu sytuacja ta stopniowo ulegnie poprawie. Ponadto maleje udział w badaniach zarówno dużych przedsiębiorstw, jak i MŚP – niezależnie od tego, czy mierzy się go według kryterium wysokości przyznanych funduszy lub też kryterium liczby uczestników – mimo, że jego znaczenie jest istotne, aby w większym stopniu wykorzystywać wyniki badań do pobudzania innowacji. Udział przedsiębiorstw zmniejszył się z 39% w 4PR do 31% w 6PR, a obecnie w 7PR wynosi zaledwie 25%. Nadal istnieją dowody potwierdzające, że małe przedsiębiorstwa szybciej się zniechęcają złożonością procedur i opóźnieniami w umowach. Dzieje się tak nawet, jeżeli przewiduje się, że udział przedsiębiorstw wzrośnie na skutek uruchomienia wspólnych inicjatyw technologicznych, które opracowywano dość powoli. Niemniej jednak oceniono, że 7PR tworzy i promuje szereg działań służących nawiązywaniu kontaktów między znaczną liczbą krajowych ośrodków badawczych, otwiera możliwości dla naukowców oraz jest uzupełnieniem istniejących źródeł finansowania takich jak mechanizm finansowania oparty na podziale ryzyka. Dzięki uczestnictwu w programie 169 krajów z całego świata[22] potwierdzono jego rolę w promowaniu badań realizowanych w ramach współpracy o wyraźnym wymiarze międzynarodowym. W ocenie stwierdzono również, że 7PR ma imponujący zasięg, niezależnie od tego, czy określa się go pod względem liczby uczestników, rozmieszczenia geograficznego poszczególnych zespołów badawczych czy też uwzględnionego zakresu tematycznego[23]. W ujęciu bardziej konkretnym, w okresowej ocenie 7PR stwierdzono również, że choć 7PR uznaje się za przedkonkurencyjny program dotyczący badań i rozwoju, to jednak uwzględnia on pewne kluczowe elementy, które stanowią podstawę dla procesów i możliwości związanych z innowacją, przyczyniających się do wzrostu wydajności przemysłu i sprawnego funkcjonowania rynku. W ocenie jest również mowa o sposobach współpracy zespołów badawczych z różnych krajów i sektorów, co jest wyróżnikiem dynamicznych systemów innowacji. Dzięki temu można stwierdzić, że współpraca przedstawicieli przedsiębiorstw, sektora badań i szkolnictwa wyższego obejmuje niezwykle dużą liczbę dziedzin i jest w wysokim stopniu zorientowana na badania, których wyniki można zastosować w praktyce[24]. W ocenie potwierdzono, że realizacja programu ramowego przebiega prawidłowo, odnotowując przy tym znaczną poprawę sposobu, w jaki w ostatnich latach przeprowadzana była ocena programów ramowych[25], oraz jednocześnie podkreślono, że, jeżeli chodzi o aspekty proceduralne, opracowano stosowne zaproszenia do składania wniosków i skutecznie je zrealizowano oraz że stosowane procedury zapewniają przyznawanie środków w rozsądnym terminie i w należyty sposób[26]. Jednocześnie w ocenach programu ramowego na obydwu poziomach stwierdzono, że nadal konieczne są działania na rzecz uproszczenia programu ramowego, podkreślając, że skomplikowany sposób działania programu powoduje szereg problemów. W ocenie ex post 6PR stwierdzono, że poziom obciążeń administracyjnych związanych z 6PR był nadal zbyt uciążliwy. Eksperci wskazują na fakt, że obciążenia te są szczególnie wysokie dla nowych uczestników – niezależnie od tego, czy są to MŚP, młodzi naukowcy, uczestnicy z nowych państw członkowskich czy też z państw trzecich[27]. Po upływie dwóch lat, w 2010 r., przedstawiciele panelu dokonującego oceny okresowej 7PR podkreślili, że środowisko naukowe z zadowoleniem przyjęło szereg zmian wprowadzonych do 7PR oraz że zmiany te niewątpliwie można uznać za korzystne (w szczególności uruchomienie jednolitego systemu rejestracji (URF) i elektronicznego systemu składania wniosków, jak również złagodzenie wymogów dotyczących audytu). Niemniej jednak eksperci są rozczarowani brakiem postępów w rozwiązywaniu wielu znanych problemów[28]. 4.2.1. Program „Współpraca” Program „Współpraca” jest jednym z głównych źródeł finansowania publicznego współpracy w UE o charakterze ponadgranicznym, zapewniając europejską wartość dodaną. W istniejących ocenach podkreśla się znaczenie programu dla tworzenia sieci kontaktów w całej Europie. W okresowej ocenie 7PR stwierdzono, że projekty oparte na współpracy są fundamentem europejskiej przestrzeni badawczej oraz że 7PR eliminuje istotne luki między krajowymi działaniami badawczymi, zapewniając tym samym możliwość zgromadzenia niezbędnego potencjału i wartość dodaną w wielu dziedzinach. Ponadto stwierdzono, że wielu działań objętych 7PR prawdopodobnie nie przeprowadzono by bez wsparcia finansowego na szczeblu UE[29]. Jednym z podstawowych wniosków płynących z działań na rzecz sieci badawczych i ich tworzenia jest fakt, iż programy ramowe stały się instrumentem pobudzającym rozpowszechnianie kultury dzielenia się wiedzą. Według jednego z badań 6PR przyczynił się do utworzenia europejskiej przestrzeni badawczej poprzez usprawnienie integracji i koordynacji badań w całej Europie, doprowadzając do wzrostu konkurencyjności. W badaniu podkreślono, że wśród wielu uczestników 6PR nastąpiła znacząca zmiana postaw i zachowań oraz, w szczególności, że są oni bardziej otwarci na międzynarodową wymianę wiedzy oraz na współpracę przy prowadzeniu badań[30]. Z oceny 7PR wynika również, że główne korzyści wspólnych projektów badawczych w dziedzinie zdrowia na poziomie UE płyną ze współpracy międzynarodowej, integracji działań i uczestników w różnych projektach oraz skupienia wysiłków w Europie na mniejszej liczbie bardziej znaczących projektów. W ocenie wskazano także, że w badaniach dotyczących transportu w ramach 7PR stosuje się bardziej zdecydowane, a jednocześnie szersze podejście do kwestii wyzwań, w tym do integracji różnych środków transportu, znaczenia roli infrastruktury i sposobów korzystania z transportu. Potwierdzono, że działania wielostronne związane z łączeniem różnych form transportu, takich jak transport drogowy, kolejowy, lotniczy i wodny przynoszą korzyści na poziomie europejskim, ponieważ krajowe programy rzadko obejmują te zagadnienia. W ocenie 7PR wykazano również, że program „Współpraca” oferuje mniejszym państwom członkowskim możliwości i warunki pozwalające na udział i współpracę w badaniach. 4.2.2. Program „Pomysły” W ocenie okresowej 7PR dotyczącej programu „Pomysły” stwierdzono, że w dużej mierze przestrzega się zasady wyboru najlepszych projektów, w szczególności ponieważ finansowanie otrzymują czołowi naukowcy, ocenia się, że składane wnioski są zasadniczo wysokiej jakości, a konkurencja w dążeniu do uzyskania finansowania jest silna. Podkreślono, że ERBN z powodzeniem przyciąga i finansuje projekty badawcze na światowym poziomie, odgrywając ważną rolę, jeżeli chodzi o skupianie i zatrzymywanie utalentowanych badaczy w UE. Finansując szereg konkurencyjnych projektów badawczych inspirowanych przez naukowców, ERBN może wspierać badania, które są bezpośrednio związane z obecnymi potrzebami polityki UE i które mogą również stanowić odpowiedź na ewentualne wyzwania w przyszłości. Środowisko naukowe uznało odkrycia poczynione w ramach projektów finansowanych przez ERBN za „przełomowe” i „wyjątkowo postępowe”. 4.2.3. Program „Możliwości” Obecne dane wskazują, że 7PR przyczynił się do zwiększenia zdolności badawczych na wysokim poziomie oraz szerzenia fachowej wiedzy w Europie, stając się osią budowania sieci kontaktów dla 500 krajowych ośrodków infrastruktury naukowo-badawczej[31] w różnych dziedzinach, a poprzez wspólne działania wspierane w ramach ośrodków infrastruktury zapewnił kształcenie i szkolenia na wysokim poziomie skierowane do młodych naukowców. Oceniono, że infrastruktura naukowo-badawcza wspierana przez 7PR ma wpływ na konkurencyjność Europy, oferując możliwości przetestowania rozwiązań w celu promowania innowacyjności i tworzenia szans na „rynku badań” dla przedsiębiorstw[32]. 5. Wnioski W niniejszym sprawozdaniu sporządzonym na podstawie art. 318 TFUE Komisja miała zamiar przedstawić przegląd najważniejszych wyników przeprowadzonych niedawno ocen, koncentrując się na różnych etapach rozwoju dwóch głównych obszarów wymagających interwencji finansowej UE, tj. „Edukacja i kultura” oraz „Badania naukowe”. W sprawozdaniu skupiono się głównie na wynikach i skutkach, które osiągnięto dzięki finansowaniu UE, co ustalono dzięki najnowszym i dogłębnym ocenom wybranych programów i działań, niekiedy uzupełnianym odniesieniami do wyników wcześniejszych ocen. W przeciwieństwie do dostępnych już bardziej szczegółowych sprawozdań i innych dokumentów odnoszących się do konkretnych elementów programów, w niniejszym sprawozdaniu przedstawiono zarys głównych wyników ostatnio przeprowadzonych ocen dotyczących wybranych programów. Sprawozdanie obejmuje obszary „Edukacja i kultura” oraz „Badania naukowe”, mając głównie na uwadze ich powiązania z realizacją najważniejszych celów i inicjatyw przewodnich strategii „Europa 2020”, dostępne informacje na temat wyników i oceny oraz metodę zarządzania scentralizowanego. Sprawozdanie opiera się na szczegółowych informacjach pochodzących z licznych źródeł wymienionych w tekście. Ma ono na celu przegląd celów programów finansowanych ze środków unijnych oraz skutków i osiągniętych wyników w zależności od etapu realizacji programu w momencie dokonywania danej oceny. Jeśli chodzi o obszar „Edukacja i kultura”, w sprawozdaniu wykazano, że uruchomione instrumenty finansowe, w zależności od etapu, zazwyczaj pozwalają uzyskać wymierne rezultaty i osiągnąć lub najprawdopodobniej pozwolą osiągnąć większość założonych celów. Ponadto w dokumencie przedstawiono szereg konkretnych przykładów, w jaki sposób programy tworzą wartość dodaną, między innymi umożliwiając działania na poziomie ponadnarodowym, współpracę transgraniczną oraz szersze rozpowszechnianie wiedzy lub tworzenie efektu dźwigni, jak na przykład w przypadku programu MEDIA 2007. W sprawozdaniu zidentyfikowano również obszary wymagające usprawnienia, takie jak konieczność lepszego określenia celów i większego skupienia się na nich oraz poprawa zarządzania. W proponowanych kolejnych programach przewidziano odpowiednie dostosowania dla obydwu obszarów. Jeśli chodzi o obszar „Badania naukowe”, w dokumencie wskazano, że programy ramowe przyniosły oczekiwane wyniki lub są w trakcie ich osiągania. Programy ramowe uznaje się za skuteczne mechanizmy ułatwiające badania, które mogą być zrealizowane jedynie poprzez działania na szczeblu europejskim. Uznaje się również, że stworzyły one wartość dodaną w Europie, doprowadziły do powstania zewnętrznych czynników sieciowych, a także wzmocniły infrastrukturę wiedzy w Europie. 7PR bez wątpienia wnosi znaczny wkład do nauki europejskiej i rozwoju europejskiej przestrzeni badawczej, a jego rozległy zasięg jest imponujący. W sprawozdaniu stwierdzono również, że jednym z obszarów wymagających poprawy jest przeprowadzenie dalszych działań na rzecz uproszczenia i wdrożenia programu ramowego. Odpowiednie kroki zmierzające w tym kierunku podjęto już przy opracowywaniu programów przygotowanych z myślą o kolejnych ramach finansowych, w szczególności we wnioskach w sprawie programu „Horyzont 2020”. Każdego roku niniejsze sprawozdanie będzie obejmowało ograniczoną liczbę programów, dla których dostępne będą odpowiednie oceny, a dzięki temu w perspektywie średnioterminowej możliwe będzie uwzględnienie szerokiej gamy programów finansowych zarządzanych według różnych metod. Oceny, o których mowa w niniejszym sprawozdaniu, wykorzystano również podczas przygotowania wniosków dotyczących nowych wieloletnich ram finansowych na okres 2014-2020. Doświadczenia płynące z przeprowadzenia tych ocen posłużą również do opracowywania ocen w przyszłości, tak aby usprawnić ten proces i osiągać lepsze wyniki. Komisja będzie dążyć do zapewnienia większej koordynacji, wymiany informacji i spójności, zarówno w ramach Komisji, jak i z państwami członkowskimi, w zakresie programowania oraz organizacji i stosowania procesu monitorowania i oceny w okresie objętym kolejnymi ramami finansowymi. W niniejszym sprawozdaniu Komisja porusza również kwestie przeznaczenia tego sprawozdania oraz terminu jego przedstawienia w stosunku do corocznego absolutorium z wykonania budżetu, w szczególności biorąc pod uwagę zróżnicowane terminy i okresy objęte oceną w porównaniu z bardziej szczegółowym charakterem corocznego procesu udzielania absolutorium. Komisja analizuje również, w jaki sposób opracować treść niniejszego sprawozdania, biorąc pod uwagę kryteria określone w art. 318 TFUE oraz interesy wyrażone przez Parlament Europejski i Radę, przy czym jest gotowa uwzględnić ich odpowiedzi na niniejsze sprawozdanie przy dalszym dostosowywaniu treści. [1] Każdy dyrektor generalny lub szef służby przedstawiają swojej instytucji roczne sprawozdanie z działalności wraz z informacjami dotyczącymi finansów i zarządzania. W sprawozdaniu opisuje się osiągnięcie kluczowych celów polityki i wykonanie głównych zadań dyrekcji generalnej lub służby, biorąc pod uwagę zasoby wykorzystane w danym przypadku. [2] W opisach zadań przedstawia się główne elementy uzasadniające wysokość poziomu środków, o które Komisja występuje w projekcie budżetu (PB). Opisy te obejmują szczegółowe informacje dotyczące zasobów (ludzkich i finansowych) rozdzielonych według rodzaju działalności, jak również powiązanych celów, wskaźników i wyników. Ponadto uwzględnia się w nich również główne osiągnięcia i wyniki oceny. Dlatego też opisy te uzasadniają PB Komisji pod względem informacji o wynikach (cele, wskaźniki, wyniki oceny i realizacje), tj. przedstawiają korzyści, jakie są świadczone na rzecz beneficjentów programów UE. [3] COM(2010) 2020 wersja ostateczna. [4] Ograniczenie liczby osób przedwcześnie kończących naukę szkolną do poziomu poniżej 10% osób w wieku 18-24 lat do 2020 r. (odsetek ten spadł z 17,6% w 2000 r. do 14,4% w 2009 r.); zwiększenie odsetka osób w wieku 30-34 lat posiadających wyższe wykształcenie do co najmniej 40% w tym samym terminie (odsetek ten wzrósł z 22,4% w 2000 r. do 32,3% w 2009 r.). [5] Ocena okresowa programu „Uczenie się przez całe życie” (2007-2013), 2011 r.: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/education/2011/llpreport_en.pdf [6] Więcej szczegółów na temat wartości dodanej UE, zob. SEC(2011) 867: dokument roboczy służb Komisji – Wartość dodana budżetu UE – towarzyszący dokumentowi COM (2011)500: Budżet z perspektywy „Europy 2020” [7] Ocena Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii, 2011 r.: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/education/2011/llpreport_en.pdf [8] Chociaż działania „Marie Curie” stanowią część programu „Ludzie” finansowanego ze środków siódmego programu ramowego, są one włączone do obszaru polityki „Edukacja i kultura” zgodnie z nomenklaturą obowiązującą przy sporządzaniu budżetu zadaniowego i są w związku z tym uwzględnione w niniejszej sekcji. [9] Ocena okresowa programu „Młodzież w działaniu”, 2011 r.: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/youth/2011/interimreport_en.pdf [10] Badania monitorujące program „Młodzież w działaniu”: http://ec.europa.eu/youth/focus/doc/monitoring_survey/report_monitoring_survey_2011.pdf [11] Ocena okresowa programu „Kultura” (2007-2013), 2011 r.: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/culture/2010/progreport_en.pdf [12] Ocena okresowa programu MEDIA 2007, 2010 r.: http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/culture/2010/media_en.pdf Ocena końcowa programów MEDIA Plus i MEDIA Formation, 2007 r.: http://ec.europa.eu/culture/media/programme/docs/overview/evaluation/reports/media%20plus/rapport_finale_m_plus.pdf [13] Niniejszy punkt koncentruje się na działalności badawczej uwzględnionej w tytule 8 „Badania naukowe” budżetu ogólnego. W punkcie tym nie uwzględniono działań w ramach siódmego programu ramowego, które są częścią innych obszarów polityki zgodnie z nomenklaturą obowiązującą przy sporządzaniu budżetu zadaniowego. [14] SEC(2010)1161. [15] Decyzja nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotycząca siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013), Dz.U. L 412/2006 [16] Realizacja celów działań „Marie Curie” podlega pod dział „Edukacja i kultura”, ponieważ od 2010 r. programem tym zarządza DG ds. Edukacji i Kultury. [17] Części programu współpracy dotyczące przestrzeni kosmicznej i bezpieczeństwa są zarządzane przez DG ds. Przedsiębiorstw, podczas gdy DG ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów jest odpowiedzialna za zarządzanie częścią obejmującą technologie informacyjno-komunikacyjne. [18] Dane liczbowe dotyczą kwalifikujących się wniosków i nie obejmują wniosków z pierwszego etapu w przypadku zaproszeń dwuetapowych. [19] Dane liczbowe podane w niniejszym akapicie oraz w trzech kolejnych akapitach pochodzą z publikacji: „Czwarte sprawozdanie monitorujące 7PR - sprawozdanie monitorujące 2010 r.”: http://ec.europa.eu/research/evaluations/index_en.cfm?pg=fp7-monitoring [20] Celem jest zagwarantowanie, by co najmniej 15% środków finansowych programu przeznaczanych było na rzecz MŚP. [21] Ocena szóstego programu ramowego w zakresie badań i rozwoju technologicznego 2002-2006: http://ec.europa.eu/research/reports/2009/pdf/fp6_evaluation_final_report_en.pdf [22] Ocena okresowa siódmego programu ramowego: http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/other_reports_studies_and_documents/fp7_interim_evaluation_expert_group_report.pdf [23] Ocena okresowa siódmego programu ramowego: http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/other_reports_studies_and_documents/fp7_interim_evaluation_expert_group_report.pdf [24] Ocena okresowa siódmego programu ramowego: http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/other_reports_studies_and_documents/fp7_interim_evaluation_expert_group_report.pdf [25] Ocena ex post 6PR, s. (vii) [26] Ocena okresowa 7PR, s. 7 [27] Ocena ex post 6PR, s. 36 [28] Ocena okresowa 7PR, s. 56-57 [29] Ocena okresowa siódmego programu ramowego: http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/other_reports_studies_and_documents/fp7_interim_evaluation_expert_group_report.pdf [30] NetPact: Structuring effects of Community research. The impact of the RTD Framework Programme on network formation. Final report to the European Commission (Strukturalne efekty badań wspólnotowych — wpływ programu ramowego badań i rozwoju technologicznego na tworzenie sieci – Sprawozdanie końcowe dla Komisji Europejskiej): http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/fp6-evidence-base/evaluation_studies_and_reports/evaluation_studies_and_reports_2009/structuring_effects_of_community_research_-_the_impact_of_the_framework_programme_for_rtd_on_network_formation.pdf#view=fit&pagemode=none [31] Należy zauważyć, że części programu „Możliwości” dotyczące infrastruktury naukowo-badawczej oraz infrastruktury naukowo-badawczej opartej na technologiach informacyjno-komunikacyjnych (e-infrastruktury) są zarządzane przez DG ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów [32] Fotkis C. (2010) okresowa ocena 7PR: Analizy inicjatyw na rzecz infrastruktury naukowo-badawczej wspieranych przez 7PR w kontekście europejskiej przestrzeni badawczej dostępne są na stronie: http://ec.europa.eu/research/evaluations/pdf/archive/fp7-evidence-base/experts_analysis/c.%20fotakis_-_research_infrastructure.pdf#view=fit&pagemode=none