Art. 16 ust. 6 rozporządzenia w sprawie EFIS przewiduje, że do dnia 31 maja każdego roku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Trybunałowi Obrachunkowemu roczne sprawozdanie dotyczące zarządzania funduszem gwarancyjnym UE („fundusz gwarancyjny”) w poprzednim roku kalendarzowym, łącznie z oceną adekwatności kwoty docelowej, wysokości funduszu gwarancyjnego oraz zapotrzebowaniem na jego uzupełnienie. Sprawozdanie roczne obejmuje prezentację sytuacji finansowej funduszu gwarancyjnego na koniec poprzedniego roku kalendarzowego, przepływy finansowe w poprzednim roku kalendarzowym, a także znaczące transakcje i wszelkie stosowne informacje na temat rachunków finansowych. Sprawozdanie to zawiera także informacje na temat zarządzania finansowego, wyników oraz ryzyka funduszu gwarancyjnego na koniec poprzedniego roku kalendarzowego.

4.Zarządzanie funduszem gwarancyjnym w 2017 r.

4.1.Zarządzanie finansami

Portfel inwestycyjny funduszu jest inwestowany zgodnie z zasadami zarządzania ustanowionymi w decyzji Komisji C(2016) 165 z dnia 21 stycznia 2016 r. zatwierdzającej wytyczne dotyczące zarządzania aktywami funduszu gwarancyjnego Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych.

Wytyczne te przewidują, że aktywa portfela inwestycyjnego powinny zapewniać wystarczającą płynność na wypadek uruchomienia gwarancji i jednocześnie zmierzać do maksymalizacji stopy zwrotu z aktywów oraz dążyć do poziomu ryzyka zapewniającego utrzymanie wysokiego stopnia bezpieczeństwa i stabilności.

Przyjęto strategie w zakresie inwestycji i zarządzania ryzykiem odpowiadające celom inwestycyjnym i prognozowanym warunkom rynkowym. Podejście inwestycyjne miało na celu osiągnięcie większej dywersyfikacji w ramach różnych grup aktywów o stałym dochodzie.

4.2.Sytuacja rynkowa w 2017 r.

Główne kwestie rynkowe w 2017 r. dotyczyły m.in. poprawy perspektyw ogólnoświatowego wzrostu, nagłych przypadków ryzyka politycznego i zmieniających się ocen w zakresie oczekiwanego terminu i tempa „normalizacji” polityki monetarnej zaawansowanych gospodarek.

Perspektywy wyższego i bardziej zsynchronizowanego wzrostu gospodarczego na całym świecie zostały potwierdzone publikacjami danych, zwłaszcza w strefie euro, ku pozytywnemu zaskoczeniu.

Światowa inflacja pozostała jednocześnie względnie niska, umożliwiając dużym bankom centralnym zachowanie akomodacyjnego nastawienia. Poprawa perspektyw wzrostu umożliwiła tymczasem Bankowi Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych realizację planu stopniowego wycofywania akomodacji. W strefie euro Europejski Bank Centralny (EBC) również sygnalizował stopniową normalizację.

Rynki bacznie obserwowały oświadczenia dotyczące polityki monetarnej oraz powiązane publikacje danych, próbując przewidzieć termin oraz tempo normalizacji.

Kurs wymiany euro znacznie zyskał na wartości, odzwierciedlając lepsze perspektywy na wzrost gospodarczy w kraju, oczekiwania normalizacji kursu polityki monetarnej EBC oraz nowe zainteresowanie inwestorów aktywami denominowanymi w euro.

Europejski rynek instrumentów o stałym dochodzie cechowała podwyższona zmienność, także w zakresie stopy rentowności obligacji skarbowych, zwłaszcza w czasie wyborów prezydenckich we Francji. Następnie ogólne odczucie ryzyka politycznego osłabł, a spready rentowności obligacji skarbowych emitowanych przez państwa członkowskie UE (w porównaniu z obligacjami niemieckimi) spadły z poziomu szczytowej rentowności. W tym czasie długoterminowe oczekiwania inflacyjne będące jednym z czynników rentowności obligacji zostały uregulowane. Wynikiem tego wskaźnik referencyjny 10-letnich niemieckich obligacji skarbowych Bund wahał się w przedziale między 0,16 % przed wyborami prezydenckimi we Francji a 0,60 %, osiągając 0,43 % pod koniec roku.

Stopa rentowności amerykańskich obligacji skarbowych o dłuższym terminie początkowo wzrosła, jednak w marcu przyjęła tendencję spadkową, która utrzymywała się aż do września 2017 r. Tendencja spadkowa odzwierciedla sprzeczne komunikaty i zastrzeżenia rynku dotyczące zdolności administracji Stanów Zjednoczonych do przeforsowania reform sprzyjających wzrostowi gospodarczemu. Rynkowe oczekiwania inflacyjne w Stanach Zjednoczonych pozostały ograniczone, częściowo w odpowiedzi na niewielką liczbę komunikatów dotyczących inflacji rzeczywistej. We wrześniu nastroje na rynku zmieniły się, a stopa rentowności amerykańskich obligacji skarbowych wzrosła, częściowo ze względu na lepsze niż oczekiwane doniesienia makroekonomiczne i postęp w przyjęciu reform podatkowych wspierających wyższe tempo zadłużania się rządu, a także potencjalny wzrost inflacji. Mimo wahań w ciągu roku 10-letnie amerykańskie obligacje skarbowe zakończyły rok na tym samym poziomie, na jakim go zaczęły (około 2,40 %). W ciągu roku jednocześnie wzrosła rentowność obligacji krótkoterminowych, gdy Bank Rezerwy Federalnej Stanów Zjednoczonych podniósł stopy procentowe o 25 punktów bazowych trzy razy w ciągu roku – w marcu, czerwcu oraz grudniu, podnosząc przy tym swoją docelową stopę procentową do przedziału 1,25–1,5 %.



4.3.Duże zewnętrzne przepływy pieniężne

Fundusz otrzymał na 2017 r. kwotę 2 490 mln EUR w środkach na płatności. Kwota ta wpłynęła do funduszu gwarancyjnego w ramach wpłat częściowych w okresie od kwietnia do grudnia 2017 r.

W 2017 r. nie doszło do uruchomienia gwarancji funduszu. EBI wypłacona została łączna kwota 0,4 mln EUR na koszty finansowania.

W obecnym budżecie UE przewidziano, że w 2018 r. do funduszu gwarancyjnego zostanie wpłacona kwota około 1 800 mln EUR, tak że przewidywany łączny poziom jego aktywów wzrośnie do 5 308 mln EUR.

4.4.Skład portfela i najważniejsze cechy jego profilu ryzyka

Na koniec grudnia 2017 r. w skład portfela inwestycyjnego wchodziły głównie papiery wartościowe emitowane przez państwa (42,5 % wartości rynkowej) oraz przez jednostki państwowe niższego szczebla, podmioty ponadnarodowe i agencje (21,5 % wartości rynkowej) i obligacje zabezpieczone (25,5 % wartości rynkowej). Pozostałą część portfela stanowiły głównie obligacje niezabezpieczone wyemitowane przez przedsiębiorstwa i instytucje finansowe. Około 18 % portfela zainwestowano w płynne instrumenty inwestycyjne o wysokim ratingu (AA/AAA) denominowane w USD. Ustanowiono zabezpieczenie przed ekspozycją na ryzyko walutowe związaną z tymi inwestycjami.

Na koniec 2017 r. czas trwania tego portfela wynosił 3,47 roku. Średni rating to A-.