2008/0241 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE)

PRZEBIEG PROCEDURY

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (dokument COM(2008) 810 wersja ostateczna – 2008/0241 COD): | 16 grudnia 2008 r. |

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: | 11 czerwca 2009 r. |

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, pierwsze czytanie: | 3 lutego 2011 r. |

Data przyjęcia stanowiska Rady: | 19 lipca 2011 r. |

PRZEDMIOT WNIOSKU KOMISJI

Cele wniosku w sprawie przekształcenia dyrektywy WEEE (2008) obejmują wzrost wydajności zasobów oraz zapewnienie prawidłowego obchodzenia się ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym poprzez ustanowienie nowych celów w zakresie zbierania, dostosowanych do realnych warunków w każdym państwie członkowskim. Pozostałe cele obejmują zmniejszenie niepotrzebnego obciążenia administracyjnego poprzez jasne ujęcie odpowiedzialności producentów w ramy podejścia europejskiego, oraz zapewnienie lepszego wdrożenia, zwłaszcza dzięki przeniesieniu ciężaru dowodu na eksporterów zużytego sprzętu, o którym się sądzi że jest WEEE.

UWAGI DOTYCZąCE STANOWISKA RADY

Uwagi ogólne

Parlament Europejski wydał opinię w pierwszym czytaniu w dniu 3 lutego 2011 r. Komisja przyjęła w całości, w części lub co do zasady 55 z 86 poprawek przyjętych przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu. 30 z 55 poprawek uwzględniono już – przynajmniej częściowo – we wspólnym stanowisku. Stanowisko Komisji w stosunku do poprawek przyjętych przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu przedstawiono w dokumencie SP(2011)2217.

Komisja zaakceptowała w całości, w części lub zasadniczo poprawki wyjaśniające kontekst wniosku, lub poprawiające jego jakość zgodnie z wyznaczonymi celami. Wśród nich znajduje się w szczególności odrzucenie powiązania z zakresem dyrektywy w sprawie ograniczenia stosowania niektórych niebezpiecznych substancji w sprzęcie elektrycznym i elektronicznym, tak aby cel w zakresie zbierania obejmował WEEE wyprodukowany w pewnych określonych warunkach, oraz aby zobowiązać dystrybutorów do stworzenia programów zbierania bardzo małego WEEE oraz programów informacyjnych w tym zakresie.

Komisja odrzuciła poprawki, które zmieniałyby charakter wniosku, jak na przykład poprawki, które obniżyłyby poziom ochrony środowiska i zdrowia ludzi, lub prowadziłyby niepotrzebnie do zwiększenia obciążenia administracyjnego. Komisja odrzuciła również poprawki, które wychodzą poza zakres procedury przekształcenia, stosowanej zgodnie z „Porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie bardziej uporządkowanego wykorzystania techniki przekształcania aktów prawnych”.

W dniu 14 marca 2011 r. państwa członkowskie jednomyślnie osiągnęły porozumienie polityczne, natomiast Komisja wyraziła znaczne zastrzeżenia do treści tekstu.

Uwagi szczegółowe

Poprawki Parlamentu zaakceptowane przez Komisję i włączone w całości, w części lub zasadniczo do wspólnego stanowiska

Poprawki 2, 10, 12, 13, 15, 16, 20, 21, 24, 28, 29, 32, 37, 44, 45, 57, 62, 64, 65, 66, 68, 78, 80, 81, 82, 83, 86, 88, 97 oraz 98 zostały przyjęte przez Komisję i włączone w całości, w części lub zasadniczo do stanowiska Rady.

Poprawki Parlamentu odrzucone przez Komisję, ale włączone w całości, w części lub zasadniczo do wspólnego stanowiska

Poprawki 14, 18, 27, 99 oraz 102 zostały odrzucone przez Komisję, ale włączone w całości, częściowo lub co do zasady do stanowiska Rady. Poprawki 14 i 18 odnoszą się do rozróżnienia pomiędzy WEEE pochodzącym z prywatnych gospodarstw domowych a WEEE pochodzącym od użytkowników innych niż prywatne gospodarstwa domowe. Komisja nie jest przekonana, czy zaproponowany tekst jest bardziej jasny. Poprawka 99 wprowadza nowy wymóg przyjęcia norm europejskich, co może stać w sprzeczności z tymi częściami aktu, które nie są objęte procedurą przekształcenia.

Poprawki Parlamentu zaakceptowane przez Komisję w całości, w części lub zasadniczo, ale niewłączone do wspólnego stanowiska

Poprawki 1, 3, 4, 5, 6, 7, 9, 22, 23, 26, 31, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 52, 58, 59, 60, 69, 76, 92 oraz 100 zostały przyjęte przez Komisję w całości, w części lub zasadniczo, lecz nie zostały włączone do stanowiska Rady. Obejmują one ważne części tekstu w tym definicje, fragmenty dotyczące celu w zakresie zbierania, środki mające na celu podniesienie świadomości i zwiększenie zbierania, oraz przyjęcie przepisów w zakresie komitologii dotyczących wejścia w życie Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Poprawki Parlamentu odrzucone przez Komisję i Radę i niewłączone do wspólnego stanowiska

Obydwie instytucje odrzuciły następujące poprawki: 11, 25, 35, 36, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 54, 55, 56, 61, 67, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 77, 94, 95, 96 i 101. Poprawki te nie przyczyniają się do poprawienia jasności ani spójności tekstu, lub zmieniają te części tekstu, które nie zostały objęte procedurą przekształcenia. To ostatnie odnosi się w szczególności do poprawek 47-51 oraz 75, dotyczących zobowiązań finansowych producentów. Poprawka 46 wprowadzałaby do tekstu nowe wymogi w zakresie przechowywania dokumentacji, co pozostaje poza zakresem procedury przekształcenia.

Zmiany wprowadzone do wniosku przez Radę

Rada zaproponowała następujące główne zmiany do wniosku Komisji:

Otwarty zakres : Rada proponuje, aby zakres w przyszłości, poczynając od szóstego roku po wejściu dyrektywy w życie, obejmował wszelki „sprzęt duży” i „sprzęt mały”. Tego rodzaju podejście określane jest również jako „zakres otwarty”, ponieważ zakres nie zostaje ograniczony do wykazu zamkniętych kategorii, jak to się dzieje obecnie, lecz pozostaje „otwarty” dla wszelkich nowych typów sprzętu, spełniających kryteria zawarte w definicjach dyrektywy. Wprowadzenie „zakresu otwartego” wiąże się z wprowadzeniem szeregu nowych wyłączeń i związanych z nimi definicji. Komisja uważa, że sprzęt wchodzący obecnie w zakres dyrektywy nie powinien być z niego wyłączany w przyszłości, oraz że rozszerzenia zakresu powinno dokonywać się jedynie wówczas, gdy korzyści przewyższają koszty. Zasadniczo, aby stwierdzić, czy te warunki zostały spełnione, należy zgodnie z wytycznymi dotyczącymi oceny skutków przeprowadzić taką ocenę.

Definicja kategorii WEEE : Rada zastępuje obecny zestaw dziesięciu kategorii wymienionych w załączniku do dyrektywy przez nowy zestaw pięciu kategorii. W chwili obecnej kategorie te pełnią ważną rolę w określaniu zakresu dyrektywy oraz w momencie ustalania celów w zakresie odzysku i recyklingu. W opinii Rady w przyszłości kategorie te utracą znaczenie przy określaniu zakresu dyrektywy (zob. powyżej „zakres otwarty”), lecz w dalszym ciągu będą potrzebne przy określaniu celów w zakresie odzysku i recyklingu. Komisja może zaakceptować zmianę w definicji tych kategorii WEEE, jeżeli nie spowoduje ona zmiany w poziomie ambicji celów w zakresie odzysku i recyklingu oraz nie przysporzy niepotrzebnego obciążenia administracyjnego.

Rozszerzenie zakresu na panele słoneczne : Rada proponuje rozszerzyć zakres dyrektywy od momentu jej wejścia w życie, tak aby obejmował on również panele słoneczne. Komisja zgadza się, że należy zapewnić zbieranie, odpowiednią obróbkę i odzysk paneli słonecznych. Komisja przeprowadziła badania w celu oceny skutków włączenia paneli w zakres dyrektywy WEEE. Wyniki analizy potwierdzają, że możliwe jest uzyskanie korzyści w zakresie ochrony środowiska, oraz że istnieją możliwości odzyskania surowców wtórnych. Analiza ta i wynikające z niej uwagi zainteresowanych stron mogą stanowić podstawę do dalszej dyskusji nad potencjalnym włączeniem paneli słonecznych w zakres dyrektywy WEEE.

Krajowe podejście do obowiązków producentów : Rada stosuje definicję producenta, która odwołuje się do pojęcia rynków krajowych. Tego rodzaju podejście w oparciu o kryteria krajowe może prowadzić do sytuacji, w której dochodzić będzie do wielokrotnego zarejestrowania, wielokrotnych płatności za ten sam produkt, powielania wymogów w zakresie przetwarzania informacji i znakowania produktów, a także może wiązać się z wymogiem, aby producenci mieli przedstawicieli prawnych w więcej niż jednym państwie członkowskim. Komisja zaproponowała, aby to pojęcie zdefiniowano w oparciu o rynek Wspólnoty, tak aby możliwe było uniknięcie obciążeń i nadal uważa, że należy zdecydować się na podejście europejskie w odniesieniu do obowiązków producentów. Odnosi się to w szczególności do obowiązków sprzedawców prowadzących międzynarodową sprzedaż na odległość.

Cel dotyczący zbierania : Rada wymaga od państw członkowskich realizacji celu zbierania na poziomie 65 % sprzętu elektrycznego i elektronicznego wprowadzonego do obrotu w ciągu ośmiu lat od daty wejścia w życie dyrektywy. W porównaniu do daty proponowanej przez Komisję oznacza to opóźnienie wynoszące około 4 lat. W przypadku ośmiu państw członkowskich przewiduje się dodatkowo dwa lata elastyczności w zakresie wdrożenia przepisów. Zdaniem Komisji przepisy przejściowe, uwzględniające uwarunkowania krajowe i już włączone do wniosku Komisji, mogą być dalej modyfikowane w toku dalszych prac nad tekstem. Jednak z uwagi na fakt, że konieczne są zdecydowane działania na rzecz zwiększonej wydajności zasobów oraz zwiększonego dostępu do surowców wtórnych, ważne jest utrzymanie ambitnych celów w zakresie zbierania, zarówno pod względem ich poziomu, jak i daty wprowadzenia w życie. Z tego względu Komisja nie może zaakceptować opóźnień w odniesieniu do roku realizacji celu w zakresie zbierania. Komisja może uznać słuszność zamiaru Rady, aby potraktować lampy fluorescencyjne zawierające rtęć jako grupę produktów priorytetowych do selektywnego zbierania, w odniesieniu do której w przyszłości należy ustanowić specjalny cel w zakresie zbierania.

Opracowanie norm : Rada oczekuje, że Komisja opracuje minimalne normy w zakresie postępowania z WEEE na podstawie art. 27 dyrektywy 2008/98/WE. Komisja zasadniczo widzi zalety ustanowienia norm w zakresie postępowania z WEEE i w chwili obecnej wspiera projekt, w ramach którego opracowywane są tego typu normy do stosowania na zasadzie dobrowolnej. Jednak Komisja jest zdania, że dodanie nowych fragmentów tekstu w sprawie norm może stać w sprzeczności z tymi częściami tekstu, które nie zostały objęte procedurą przekształcenia.

Poprawki dotyczące Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i innych kwestii : Rada przewiduje wydanie aktów wykonawczych dotyczących art. 7, 16, 23 i załącznika VI. Komisja jest zdania, że powinny to być akty delegowane zgodnie z wnioskiem Komisji. Wymóg, zgodnie z którym Komisja powinna skonsultować się z zainteresowanymi stronami przed przyjęciem aktu delegowanego, powinien być wymieniony jedynie w odpowiednim motywie, a usunięty z części normatywnej dyrektywy. Rada usunęła odniesienie do tabeli korelacji dotyczącej transpozycji, które Komisja uznaje za konieczne w celu monitorowania procesu transpozycji dyrektywy w duchu inteligentnych regulacji, zgodnie z komunikatem Komisji COM(2010)543.

PODSUMOWANIE

Nie wszystkie zmiany wprowadzone przez Radę są spójne z celami wniosku Komisji, w szczególności w odniesieniu do wydajności zasobów, konieczności odzyskiwania surowców wtórnych oraz potrzeby ograniczenia niepotrzebnego obciążenia administracyjnego. Z tego względu Komisja nie może zaakceptować w całości stanowiska Rady.