P9_TA(2021)0500

Równość kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej w latach 2018–2020

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 15 grudnia 2021 r. w sprawie równości kobiet i mężczyzn w Unii Europejskiej w latach 2018–2020 (2021/2020(INI))

(2022/C 251/02)

Parlament Europejski,

— uwzględniając art. 2 i art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, art. 6, 8, 10, 83, 153 i 157 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz art. 21 i 23 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej,

— uwzględniając Powszechną deklarację praw człowieka z 1948 r.,

— uwzględniając dyrektywy UE z 1975 r. dotyczące różnych aspektów równego traktowania kobiet i mężczyzn, a mianowicie dyrektywę Rady 79/7/EWG z dnia 19 grudnia 1978 r. w sprawie stopniowego wprowadzania w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zabezpieczenia społecznego (1), dyrektywę Rady 86/613/EWG z dnia 11 grudnia 1986 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn pracujących na własny rachunek, w tym w rolnictwie, oraz w sprawie ochrony kobiet pracujących na własny rachunek w okresie ciąży i macierzyństwa (2), dyrektywę Rady 92/85/EWG z dnia 19 października 1992 r. w sprawie wprowadzenia środków służących wspieraniu poprawy w miejscu pracy bezpieczeństwa i zdrowia pracownic w ciąży, pracownic, które niedawno rodziły, i pracownic karmiących piersią (3), dyrektywę Rady 2004/113/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. wprowadzająca w życie zasadę równego traktowania mężczyzn i kobiet w zakresie dostępu do towarów i usług oraz dostarczania towarów i usług (4), dyrektywę 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (5), dyrektywę Rady 2010/18/UE z dnia 8 marca 2010 r. w sprawie wdrożenia zmienionego porozumienia ramowego dotyczącego urlopu rodzicielskiego zawartego przez BUSINESSEUROPE, UEAPME, CEEP i ETUC (6) oraz dyrektywę 2010/41/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 lipca 2010 r. w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylającą dyrektywę Rady 86/613/EWG (7),

— uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie zwalczania handlu ludźmi i eksploatacji prostytucji z 1949 r.,

— uwzględniając Agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i cele zrównoważonego rozwoju, w szczególności cel 5 wraz z jego zadaniami i wskaźnikami,

— uwzględniając Konwencję Rady Europy o zapobieganiu i zwalczaniu przemocy wobec kobiet i przemocy domowej (konwencję stambulską),

— uwzględniając deklarację pekińską i pekińską platformę działania, przyjęte podczas IV Światowej Konferencji w sprawie Kobiet w dniu 15 września 1995 r., a także późniejsze dokumenty końcowe z sesji specjalnych ONZ „Pekin + 5”, „Pekin + 10”, „Pekin + 15” i „Pekin + 20” ,

— uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet z 18 grudnia 1979 r.,

— uwzględniając Konwencję nr 100 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą jednakowego wynagrodzenia dla pracujących mężczyzn i kobiet za pracę jednakowej wartości,

— uwzględniając Konwencję nr 156 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą równości szans i traktowania pracowników obu płci: pracowników mających obowiązki rodzinne

— uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 5 marca 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025” (COM(2020)0152),

— uwzględniając komunikat Komisji z czwartek, 12 listopada 2020 r. pt. „Unia równości: strategia na rzecz równości osób LGBTIQ na lata 2020–2025” (COM(2020)0698),

— uwzględniając dokument roboczy służb Komisji z dnia 5 marca 2021 r. zatytułowany „2021 Report on gender equality in the EU” [Sprawozdanie z 2021 r. na temat równości płci w UE] (SWD(2021)0055),

— uwzględniając komunikat Komisji z 24 marca 2021 r. pt. „Strategia UE na rzecz praw dziecka (2020–2025)” (COM(2021)0142),

— uwzględniając badanie pt. „The gendered impact of the COVID-19 crisis and post-crisis” [Skutki kryzysu związanego z pandemią COVID-19 i okresu pokryzysowego w aspekcie płci], opublikowane przez Departament Tematyczny ds. Praw Obywatelskich i Spraw Konstytucyjnych w Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Wewnętrznej w dniu 30 września 2020 r.,

— uwzględniając wskaźnik równouprawnienia płci za lata 2019 i 2020 opracowany przez Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn,

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2015 r. w sprawie strategii UE na rzecz równości kobiet i mężczyzn w okresie po 2015 r. (8),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie potrzeby opracowania unijnej strategii mającej na celu wyeliminowanie zróżnicowania emerytur ze względu na płeć i zapobieganie występowaniu takich różnic (9),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 grudnia 2020 r. w sprawie potrzeby stworzenia osobnego składu Rady do spraw równości płci (10),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie europejskiej strategii na rzecz równouprawnienia płci (11),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 21 stycznia 2021 r. w sprawie perspektywy płci w okresie kryzysu związanego z COVID-19 oraz w okresie pokryzysowym (12),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 lutego 2021 r. w sprawie przyszłych wyzwań w dziedzinie praw kobiet w Europie: ponad 25 lat po deklaracji pekińskiej i pekińskiej platformie działania (13),

— uwzględniając swoją rezolucję z 24 czerwca 2021 r. w sprawie sytuacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tej dziedzinie w UE w kontekście zdrowia kobiet (14),

— uwzględniając art. 54 Regulaminu,

— uwzględniając sprawozdanie Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A9-0315/2021),

A. mając na uwadze, że prawa kobiet są prawami człowieka, a zatem prawami uniwersalnymi i niepodzielnymi, jak zapisano w Traktacie o Unii Europejskiej i Karcie praw podstawowych; mając na uwadze, że walka o równość płci oraz propagowanie i ochrona praw kobiet to prawdziwie wspólna odpowiedzialność, która wymaga szybszych postępów i szybszych działań ze strony instytucji UE i państw członkowskich; mając na uwadze, że UE i jej państwa członkowskie muszą dążyć do zwalczania nierówności i dyskryminacji ze względu na płeć, promować równość płci i gwarantować równe prawa i równe traktowanie kobietom i mężczyznom w całej ich różnorodności, a także zapewnić im równe uprawnienia i szanse kształtowania społeczeństwa i własnego życia; mając na uwadze, że według Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn Unię Europejską dzieli co najmniej 60 lat od osiągnięcia pełnej równości płci; mając na uwadze, że równość kobiet i mężczyzn nie została jeszcze osiągnięta w UE, a w niektórych regionach i krajach proces osiągania równości nadal postępuje powolnie, ulega stagnacji lub nawet regresowi; mając na uwadze, że wynik wskaźnika równouprawnienia płci dla UE wzrósł zaledwie o 4,1 punktu od 2010 r. i o 0,5 punktu od 2017 r. (15); mając na uwadze, że w 2020 r. państwa członkowskie osiągnęły średni wynik 67,9 na 100;

B. mając na uwadze, że kobiety muszą mieć takie same możliwości osiągnięcia niezależności ekonomicznej jak mężczyźni; mając na uwadze, że choć wskaźnik zatrudnienia kobiet wzrósł, nierówność płci na rynku pracy pozostaje niepokojącą rzeczywistością i poważnym wyzwaniem, podczas gdy tendencje na rynku pracy związane z pandemią mają większy wpływ na kobiety niż na mężczyzn (16); mając na uwadze, że wskaźnik zatrudnienia mężczyzn w wieku produkcyjnym w UE-27 w 2019 r. wyniósł 79 % i był o 11,7 punktu procentowego wyższy niż wskaźnik zatrudnienia kobiet; mając na uwadze, że jeśli chodzi o udział w rynku pracy, 8 % mężczyzn w UE pracuje w niepełnym wymiarze godzin w porównaniu z 31 % kobiet, co wskazuje na utrzymujące się nierówności; mając na uwadze, że różnica w poziomie zatrudnienia kobiet i mężczyzn mierzona w ekwiwalentach pełnego czasu pracy wzrosła od 2010 r. w ośmiu państwach członkowskich; mając na uwadze, że poczyniono zbyt małe postępy w zwalczaniu sektorowej i zawodowej segregacji płci na rynku pracy; mając na uwadze, że różnica w poziomie zatrudnienia jest szczególnie duża w przypadku kobiet o niskim statusie społeczno-ekonomicznym, takich jak samotne matki, kobiety pełniące obowiązki opiekuńcze, kobiety niepełnosprawne, migrantki i uchodźczynie, kobiety z różnych środowisk rasowych i etnicznych, kobiety należące do mniejszości religijnych, kobiety o niskich kwalifikacjach, kobiety LGBTIQ+ oraz kobiety młode i starsze;

C. wynagrodzenie za godzinę pracy kobiet w Unii Europejskiej jest średnio o 14 % niższe niż wynagrodzenie mężczyzn, a zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć w państwach członkowskich waha się od 3,3 % do 21,7 %; mając na uwadze, że chociaż od 1957 r. zasada równości wynagrodzeń dla mężczyzn i kobiet stanowi część dorobku prawnego UE i obszernego zbioru przepisów krajowych oraz że pomimo podjętych działań i wydatkowanych środków na rzecz zmniejszenia tych nierówności postępy są bardzo powolne, a nierówności płacowe nawet wzrosły w niektórych państwach członkowskich; mając na uwadze, że znacznie więcej kobiet niż mężczyzn (8,9 mln w porównaniu z 560 000) pracuje w niepełnym wymiarze czasu pracy ze względu na obowiązki opiekuńcze; mając na uwadze, że rosnące potrzeby w zakresie opieki długoterminowej i brak usług opiekuńczych pogłębiają nierówności między płciami w rodzinach i na rynku pracy; mając na uwadze, że dane Eurostatu pokazują, iż bezrobocie wśród kobiet wzrosło z 6,9 % w kwietniu do 7,9 % w sierpniu 2020 r., podczas gdy stopa bezrobocia wśród mężczyzn wzrosła w tym samym okresie z 6,5 % do 7,1 %;

D. mając na uwadze, że kobiety doświadczają wzajemnie powiązanych nierówności i dyskryminacji, w tym ze względu na rasę, pochodzenie etniczne lub społeczne, orientację seksualną, tożsamość i ekspresję płciową, religię lub światopogląd, status rezydenta i niepełnosprawność, a także mając na uwadze, że należy podjąć wysiłki na rzecz zwalczania wszelkich form dyskryminacji w celu osiągnięcia równości płci dla wszystkich kobiet; mając na uwadze, że do tej pory w strategiach politycznych UE nie stosowano podejścia przekrojowego i zajęto się jedynie indywidualnym wymiarem dyskryminacji, pomijając tym samym jej wymiar instytucjonalny, strukturalny i historyczny; mając na uwadze, że stosowanie analizy przekrojowej pomaga nie tylko zrozumieć bariery strukturalne, ale również dostarcza dowodów na poziomy wskaźników referencyjnych i otwiera drogę dla strategicznych i skutecznych strategii politycznych mających na celu zwalczanie systemowej dyskryminacji, wykluczenia i nierówności społecznych;

E. mając na uwadze, że w sprawozdaniu Komisji z 2021 r. na temat równości płci w UE stwierdzono, że pandemia COVID-19 ma istotny wpływ na życie kobiet i zwiększyła istniejące nierówności w traktowaniu kobiet i mężczyzn w niemal wszystkich aspektach życia; mając na uwadze, że około 70 % pracowników socjalnych i służby zdrowia znajdujących się na pierwszej linii walki z pandemią to kobiety, m.in. pielęgniarki, lekarki lub personel sprzątający; mając na uwadze, że wielorakie skutki pandemii dla kobiet są zróżnicowane, począwszy od wzrostu przemocy ze względu na płeć i przemocy domowej oraz nękania, po wzrost obciążeń związanych z nieodpłatną opieką i obowiązkami domowymi, przy czym kobiety nadal wykonują większość zadań domowych i rodzinnych, zwłaszcza gdy pracują zdalnie, są bezrobotne lub pracują w niepełnym wymiarze godzin; mając ponadto na uwadze, że kobiety, w szczególności kobiety pracujące w służbie zdrowia, jako opiekunki i zatrudnione w innych sektorach zdominowanych przez kobiety, gdzie praca jest niepewna, cierpią z powodu niekorzystnej sytuacji gospodarczej na rynku pracy, a ich dostęp do praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego jest ograniczony; mając na uwadze, że skutki gospodarcze pandemii mogą zniszczyć wszystko to, co z tak wielkim trudem zostało osiągnięte w zakresie niezależności ekonomicznej kobiet w ostatnim dziesięcioleciu; mając na uwadze, że spadek zatrudnienia kobiet w czasie pandemii był gwałtowniejszy niż podczas recesji w 2008 r. (17), co ma poważne konsekwencje dla kobiet i ich rodzin oraz całej gospodarki, w tym zmniejszenie szans, wolności, praw i dobrobytu; mając na uwadze, że w sprawozdaniu na temat różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn z 2021 r. stwierdzono, że w wyniku pandemii czas potrzebny na zlikwidowanie różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn wydłużył się o jedno pokolenie z 99,5 do 135,6 lat (18);

F. mając na uwadze, że w ostatnim dziesięcioleciu nacisk na równouprawnienie płci w sporcie był bezprecedensowy, ale nie zawsze z najlepszych powodów i dla najlepszych celów, zwłaszcza jeśli chodzi o prawa kobiet w praktyce;

G. mając na uwadze, że Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn definiuje przemoc ze względu na płeć wobec kobiet jako wszelkie formy przemocy skierowanej przeciwko kobiecie, dlatego że jest kobietą, lub przemocy dotykającej kobiety w sposób nieproporcjonalny; mając na uwadze, że wszelkie formy przemocy wobec kobiet (fizyczna, seksualna, psychologiczna, gospodarcza lub w internecie) stanowią naruszenie praw człowieka, skrajną formę dyskryminacji kobiet i jedną z głównych przeszkód w osiągnięciu równości płci; mając na uwadze, że przemoc ze względu na płeć jest zakorzeniona w nierównym podziale władzy między kobietami i mężczyznami, strukturach patriarchalnych i stereotypach płci, które doprowadziły do dominacji mężczyzn nad kobietami i dyskryminacji kobiet przez mężczyzn, co nie zawsze wygląda taka samo i może przybierać różne stopnie i formy; mając na uwadze, że społeczeństwo wolne od przemocy uwarunkowanej płcią powinno zostać uznane za warunek wstępny równouprawnienia płci;

H. mając na uwadze, że 31 % kobiet w Europie doświadczyło przemocy fizycznej lub seksualnej, a wiele kobiet doświadcza przemocy seksualnej i molestowania seksualnego w związkach intymnych i w życiu publicznym (19); mając na uwadze, że sprawozdania i dane liczbowe z kilku państw członkowskich wskazują na niepokojący wzrost przemocy ze względu na płeć podczas pandemii COVID-19; mając na uwadze, że według Światowej Organizacji Zdrowia niektóre państwa członkowskie zgłosiły 60-procentowy wzrost liczby zgłoszeń alarmowych od kobiet, które w czasie pandemii padły ofiarą przemocy ze strony swojego partnera (20); mając na uwadze, że według sprawozdania Europolu liczba przypadków seksualnego niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych w internecie w UE dramatycznie wzrosła (21); mając na uwadze, że skutki obostrzeń dla życia społecznego, gospodarczego, psychologicznego i demokratycznego są nieproporcjonalnie dotkliwe dla osób i kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji, w szczególności pod względem podatności na przemoc, zwiększonej zależności ekonomicznej oraz nierówności w miejscu pracy i w podziale ról opiekuńczych; mając ponadto na uwadze, że obostrzenia utrudniły ofiarom przemocy ze strony partnera zwracanie się o pomoc, ponieważ często przebywały one w izolacji ze sprawcami i miały ograniczony dostęp do usług wsparcia; mając na uwadze, że niewystarczające lub nieodpowiednie struktury wsparcia i zasoby pogłębiły istniejącą mroczną stronę pandemii;

I. mając na uwadze, że w całej Europie pojawiły się niepokojące ruchy przeciwko równouprawnieniu płci i prawom kobiet, które atakują prawa kobiet w całej Europie, podważają osiągnięcia i postępy, godząc tym samym w wartości demokratyczne; mając na uwadze, że ostry sprzeciw wobec polityki równości płci i praw kobiet wyrażany w tych ruchach staje się kwestią budzącą poważne zaniepokojenie;

J. mając na uwadze, że handel ludźmi jest zjawiskiem silnie uwarunkowanym płcią, a prawie trzy czwarte wszystkich ofiar zgłaszanych w UE to kobiety i dziewczęta, które stały się przedmiotem handlu ludźmi głównie w celu wykorzystywania seksualnego; mając na uwadze, że handel ludźmi stanowi coraz większą część przestępczości zorganizowanej i naruszenie praw człowieka; mając na uwadze, że 78 % wszystkich dzieci będących ofiarami handlu ludźmi to dziewczęta, a 68 % dorosłych ofiar stanowią kobiety;

K. mając na uwadze, że dostęp do zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz praw w tym zakresie, w tym edukacji seksualnej i w zakresie związków, planowania rodziny, metod antykoncepcyjnych oraz bezpiecznej i legalnej aborcji, ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia równości płci i wyeliminowania przemocy ze względu na płeć; mając na uwadze, że autonomia dziewcząt i kobiet oraz możliwość podejmowania przez nie swobodnych i niezależnych decyzji dotyczących ich ciała i życia są warunkiem wstępnym ich niezależności ekonomicznej, a tym samym osiągnięcia równości płci i wyeliminowania przemocy ze względu na płeć; mając na uwadze, że nie do przyjęcia jest fakt, że kilka państw członkowskich próbuje obecnie ograniczyć dostęp do zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz praw w tym zakresie poprzez bardzo restrykcyjne przepisy, które prowadzą do dyskryminacji ze względu na płeć i mają negatywny wpływ na zdrowie kobiet;

L. mając na uwadze, że kobiety w UE są znacznie bardziej dotknięte ubóstwem lub zagrożone wykluczeniem społecznym niż mężczyźni, zwłaszcza kobiety, które doświadczają dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie ze względu na czynniki strukturalne, normy płci i stereotypy; mając na uwadze, że zróżnicowanie zarobków kobiet i mężczyzn wzrosło od 2010 r. w 17 państwach członkowskich, a zróżnicowanie dochodów kobiet i mężczyzn zwiększyło się w 19 państwach członkowskich, co prowadzi do ogólnego wzrostu nierówności w zarobkach i dochodach kobiet i mężczyzn w UE (22); mając na uwadze, że w 2019 r. 40,3 % gospodarstw domowych osób samotnie wychowujących dzieci w UE było zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym (23); mając na uwadze, że kobiety są w większym stopniu zagrożone ubóstwem i niepewnym zatrudnieniem, a osoby zagrożone często pracują na nisko płatnych stanowiskach o niewystarczającym wynagrodzeniu, aby przezwyciężyć pułap ubóstwa i niepewne warunki pracy;

M. mając na uwadze, że ważne jest zagwarantowanie zapisanego w traktatach prawa do równego wynagrodzenia za taką samą pracę lub za pracę takiej samej wartości;

N. mając na uwadze, że zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć w UE wynosi 14,1 %, chociaż odsetek ten różni się w poszczególnych państwach członkowskich; mając na uwadze, że zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć ma szereg konsekwencji, w tym różnicę w wysokości 29,5 % (24) w odniesieniu do odpowiednich uprawnień emerytalno-rentowych, co prowadzi do zróżnicowania emerytur ze względu na płeć i zarazem zwiększa zagrożenie ubóstwem i wykluczeniem społecznym w przypadku starszych kobiet; mając na uwadze, że wynika to z różnic w karierze zawodowej i zatrudnieniu, które narosły wskutek obowiązków opiekuńczych kobiet lub pracy w niepełnym wymiarze godzin, a także wynikających z tego skutków dla dostępu do zasobów finansowych, takich jak świadczenia i emerytury; mając na uwadze, że prawo do równego wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości nie zawsze jest zagwarantowane, co pozostaje jednym z głównych wyzwań w walce z dyskryminacją płacową (25); mając na uwadze, że w celu rozwiązania problemu zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć ważne jest, aby urlop rodzicielski był równo rozdzielany między kobiety i mężczyzn; mając na uwadze, że choć praca w sektorach zdominowanych przez kobiety, takich jak opieka, sprzątanie, sprzedaż detaliczna i edukacja, jest niezbędna i bardzo cenna z punktu widzenia społeczno-gospodarczego, często jest mniej prestiżowa i gorzej opłacana niż praca w sektorach zdominowanych przez mężczyzn; mając na uwadze, że w związku z tym istnieje pilna potrzeba ponownej oceny adekwatności wynagrodzeń w sektorach zdominowanych przez kobiety;

O. mając na uwadze, że w Unii Europejskiej tylko 20,6 % kobiet niepełnosprawnych jest zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, w porównaniu z 28,5 % niepełnosprawnych mężczyzn; mając na uwadze, że dane pokazują, iż średnio 29,5 % kobiet niepełnosprawnych w UE jest zagrożonych ubóstwem i wykluczeniem społecznym, w porównaniu z 27,5 % w przypadku niepełnosprawnych mężczyzn;

P. mając na uwadze, że stereotypy dotyczące płci nadal wpływają na podział zadań w domu, w edukacji, w miejscu pracy i w społeczeństwie; mając na uwadze, że nieodpłatna opieka i praca w gospodarstwie domowym, która jest wykonywana głównie przez kobiety i w której odgrywają one kluczową rolę, stanowi nieproporcjonalne obciążenie dla kobiet; mając na uwadze, że pandemia COVID-19 ujawniła przerażający stan europejskich placówek opiekuńczych i całego sektora, który zatrudnia głównie kobiety; mając na uwadze, że 80 % pracy opiekuńczej w UE wykonują opiekunowie nieformalni, z czego 75 % stanowią kobiety (26); mając na uwadze, że przed wybuchem pandemii COVID-19 kobiety w UE poświęcały na nieodpłatną opiekę i prace domowe tygodniowo średnio o 13 godzin więcej niż mężczyźni; mając na uwadze, że nierówny podział obowiązków opiekuńczych w państwach członkowskich pogłębia ograniczony lub całkowity brak dostępu do odpowiednich i dostępnych placówek opiekuńczych, w tym publicznych placówek opieki nad dziećmi i osobami starszymi, co prowadzi do okresów nieobecności na rynku pracy oraz zwiększa zróżnicowanie wynagrodzenia i emerytur ze względu na płeć; mając na uwadze, że w 2019 r. 7,7 mln kobiet w wieku 20-64 lat zostało wykluczonych z unijnego rynku pracy ze względu na opiekę nad dziećmi lub innymi osobami wymagającymi opieki, w porównaniu z 450 000 mężczyzn; mając na uwadze, że inwestycje w usługi powszechne, w tym usługi opiekuńcze, mogą zmniejszyć nieproporcjonalnie dużą liczbę obowiązków opiekuńczych spoczywających na kobietach i zwiększyć ich możliwość swobodnego uczestnictwa w rynku pracy; mając na uwadze, że każdy, bez względu na płeć, ma prawo do pracy i godzenia życia zawodowego i prywatnego;

Q. mając na uwadze, że środki mające na celu osiągnięcie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym są ważne dla zapewnienia zrównoważonego podziału obowiązków opiekuńczych między kobietami i mężczyznami oraz dla wyeliminowania różnic w dochodach i zatrudnieniu; mając na uwadze, że osiągnięcie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym zależy od dostępności wysokiej jakości usług opiekuńczych po przystępnych cenach; mając na uwadze, że należy zagwarantować i utrzymać wszystkie świadczenia macierzyńskie przy pełnym wdrożeniu przez państwa członkowskie dyrektywy w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym (27); mając na uwadze, że konieczna jest polityka publiczna w celu ochrony i promowania sprawowania opieki i karmienia piersią;

R. mając na uwadze, że 5 marca 2020 r. Komisja przyjęła strategię na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025, określającą ambitne ramy promowania równouprawnienia płci w UE; mając na uwadze, że strategie polityczne muszą być skuteczniejsze w promowaniu równouprawnienia płci; mając na uwadze, że kobiety są w nieproporcjonalnym stopniu dotknięte rosnącym bezrobociem, coraz większą niepewnością zatrudnienia, niskimi płacami i cięciami budżetowymi, w tym w sektorze usług publicznych, zwłaszcza w dziedzinie zdrowia i edukacji; mając na uwadze, że Parlament wezwał Komisję do opracowania konkretnego planu działania zawierającego harmonogramy, cele, coroczny przegląd i mechanizm monitorowania, jasne i wymierne wskaźniki wyników oraz ukierunkowane dodatkowe środki; mając na uwadze, że UE za pośrednictwem swoich strategii politycznych, programów i stosunków z państwami członkowskimi, w tym ścisłej współpracy w zakresie krajowych funduszy odbudowy, powinna starannie ocenić państwa członkowskie, aby upewnić się, że należycie uwzględniają one aspekt płci w pandemii COVID-19;

S. mając na uwadze, że udział kobiet w parlamentach narodowych UE w obu izbach zwiększył się z 24 % w 2010 r. do 32 % w 2020 r; mając na uwadze, że odsetek kobiet wśród ministrów rządów krajowych wzrósł z 26 % w 2010 r. do 32 % w 2020 r.; mając na uwadze, że istnieją jednak znaczne różnice między państwami członkowskimi, a jedynie siedem państw członkowskich osiągnęło parytet płci lub równowagę płci w składzie swoich rządów; mając na uwadze, że tempo zmian na szczeblu regionalnym i lokalnym jest nadal bardzo powolne, przy czym w 2019 r. kobiety zajmowały jedynie 29 % mandatów, natomiast na Węgrzech, na Słowacji i w Rumunii odsetek mężczyzn w zgromadzeniach regionalnych przekraczał 80 %;

T. mając na uwadze, że prawo do równego wynagrodzenia za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości nie zawsze jest gwarantowane, nawet jeżeli jest zapisane w prawie; mając na uwadze, że należy zająć się podstawowymi przyczynami takiej dyskryminacji, czy to poprzez ochronę i wzmocnienie praw pracowniczych, czy też poprzez nasilenie kontroli nad przedsiębiorstwami, zwłaszcza przez krajowe inspektoraty pracy; mając na uwadze, że rokowania zbiorowe są decydującym czynnikiem w przeciwdziałaniu nierównościom i przezwyciężaniu ich;

U. mając na uwadze, że równość płci jest ściśle związana z transformacją ekologiczną i cyfrową oraz mając na uwadze, że zrównoważony rozwój i skuteczne zarządzanie transformacją ekologiczną i cyfrową wymagają udziału kobiet w procesach decyzyjnych, aby osiągnąć uczciwą i sprawiedliwą transformację, niepozostawiającą nikogo w tyle; mając na uwadze, że wszystkie działania w dziedzinie klimatu i polityka cyfrowa muszą uwzględniać perspektywę płci oraz podejście przekrojowe;

V. mając na uwadze, że wpływ zaangażowania mężczyzn i ojcostwa na rodziny pokazuje, że sprawowanie opieki przez mężczyzn ma istotne znaczenie dla optymalnego rozwoju dzieci i może poprawić równowagę między życiem zawodowym a prywatnym oraz pomóc w korygowaniu różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn w relacjach międzyludzkich; mając na uwadze, że zaangażowanie mężczyzn może pomóc w zapobieganiu przemocy domowej i przyczynić się do tworzenia bardziej sprawiedliwych społeczeństw;

W. mając na uwadze, że utrzymujące się stereotypy dotyczące płci oraz oczekiwania co do ról mężczyzn i chłopców mogą utrudniać im okazywanie pozytywnych emocji i skłaniać ich do ukrywania negatywnych emocji, takich jak smutek i lęk, co może skutkować wyższym poziomem agresji i nienawiści u mężczyzn i chłopców niż u kobiet; mając na uwadze, że może to zwiększyć prawdopodobieństwo stosowania przez mężczyzn i chłopców przemocy, takiej jak przemoc ze względu na płeć;

X. mając na uwadze, że nierównowaga płci jest stałym zjawiskiem w bankach centralnych, które są podstawowymi filarami w podejmowaniu decyzji gospodarczych i które kształtują realia społeczne, polityczne i gospodarcze; mając na uwadze, że na czele banków centralnych wszystkich państw członkowskich stoją obecnie mężczyźni oraz mając na uwadze, że w ubiegłym roku kobiety zajmowały tylko jedną czwartą (24,6 %) stanowisk w kluczowych organach decyzyjnych krajowych banków centralnych w UE;

Y. mając na uwadze, że Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn stwierdził, że wyniki państw członkowskich w zakresie uwzględniania aspektu płci pogorszyły się od 2012 r; mając na uwadze, że pomimo podjęcia przez rządy bardziej ambitnych zobowiązań do uwzględniania aspektu płci w administracji publicznej, struktury służące uwzględnianiu aspektu płci są obecnie ograniczone, a stosowanie narzędzi służących uwzględnianiu aspektu płci zmniejszyło się;

Gospodarka oparta na równouprawnieniu płci

1. podkreśla, że poszanowanie prawa do pracy, równości wynagrodzeń i równego traktowania to podstawowe warunki wstępne równych praw kobiet, ich niezależności ekonomicznej i rozwoju zawodowego; podkreśla, że równość szans i większy udział kobiet w rynku pracy zwiększają dobrobyt gospodarczy w Europie; uważa, że zwalczanie nierówności płci musi być kluczową kwestią w miejscu pracy; przypomina, że kobiety są nadmiernie reprezentowane wśród osób o niskich i minimalnych zarobkach, pracy w niepełnym wymiarze godzin i niepewnych formach zatrudnienia; uznaje równe prawo wszystkich kobiet i mężczyzn do godnego wynagrodzenia zapewniającego im i ich rodzinom odpowiedni poziom życia; podkreśla w związku z tym, że należy lepiej zwalczać niepewne formy zatrudnienia, tak aby wszyscy pracownicy otrzymywali godziwe wynagrodzenie wystarczające do zapewnienia im i ich rodzinom godnego poziomu życia dzięki ustawowym mechanizmom ustalania minimalnego wynagrodzenia lub układom zbiorowym zgodnie z zasadą, że stałe zatrudnienie musi być prawdziwym stosunkiem pracy, który uznaje i wzmacnia prawa pracowników; wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania polityki mającej na celu wyeliminowanie niepewnego zatrudnienia i przymusowego zatrudnienia w niepełnym wymiarze godzin w celu poprawy sytuacji kobiet na rynku pracy; zachęca państwa członkowskie, by we współpracy z partnerami społecznymi eliminowały nierówności między mężczyznami i kobietami za pomocą strategii politycznych zwiększających wartość pracy i płac oraz poprawiających warunki pracy i warunki życia pracowników i ich rodzin;

2. zwraca uwagę, że należy zwrócić szczególną uwagę na sytuację i prawa czołowych sportowców zawodowych i niezawodowych reprezentujących swoje kraje w zawodach międzynarodowych i europejskich zarówno w trakcie ich kariery sportowej, jak i po jej zakończeniu; wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania dzieciom i młodzieży pełnego prawa do uprawiania sportu oraz do zwalczania pogłębiających się podziałów społecznych w dostępie do sportu;

3. jest zaniepokojony wynikami wskaźnika równouprawnienia płci w 2020 i 2021 r.; podkreśla, że w 2018 r. ponad jedna trzecia państw członkowskich uzyskała mniej niż 60 punktów ( 28 ) ; ubolewa, że postępy w kierunku równouprawnienia płci są powolne i że nie wszystkie państwa członkowskie uznają tę kwestię za priorytet w kształtowaniu polityki; ubolewa, że w 2019 r. Słowenia poczyniła krok wstecz w kwestii równości płci, gdyż jej wynik w 2019 r. spadł o 0,1 punktu; wzywa państwa członkowskie do podjęcia praktycznych środków w celu zapewnienia kobietom równego dostępu do rynku pracy i zatrudnienia oraz godnych warunków pracy, w tym pracy gwarantującej równe prawa i równe płace, a także sprawiedliwego wynagrodzenia, zwłaszcza w sektorach zdominowanych przez kobiety; uznaje rolę partnerów społecznych i rokowań zbiorowych w zwalczaniu i eliminowaniu nierówności poprzez promowanie równouprawnienia płci i przeciwdziałanie dyskryminacji płacowej kobiet w całej ich różnorodności oraz wzywa do przestrzegania w praktyce i w prawie zasady równości wynagrodzeń za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości;

4. z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji w sprawie wiążących środków w zakresie przejrzystości wynagrodzeń jako ważną inicjatywę mającą na celu utrzymanie i wdrożenie zasady równości wynagrodzeń za taką samą pracę lub pracę tej samej wartości, ale podkreśla, że sama przejrzystość płac nie skoryguje głęboko zakorzenionych nierówności leżących u podstaw tej różnicy; wzywa państwa członkowskie do określenia jasnych celów w celu wyeliminowania różnic w wynagrodzeniach i emeryturach kobiet i mężczyzn; podkreśla potrzebę uwzględnienia w tym planie działania perspektywy przekrojowej oraz różnych realiów i doświadczeń związanych z dyskryminacją, z jaką spotykają się kobiety z określonych grup;

5. podkreśla znaczenie podejmowania przez państwa członkowskie zdecydowanych środków, w tym sankcji, w przypadku gdy przedsiębiorstwa nie przestrzegają przepisów prawa pracy zwalczających dyskryminację ze względu na płeć i nierówne traktowanie ze względu na płeć; podkreśla potrzebę zapewnienia warunkowości przy przyznawaniu funduszy UE przedsiębiorstwom, które nie gwarantują praw pracowniczych, zwłaszcza tym, które z naruszeniem prawa dyskryminują kobiety; wzywa Komisję i Radę do dopilnowania, aby wszystkie środki budżetowe w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 były zgodne z zasadą równości kobiet i mężczyzn oraz promowały uwzględnianie aspektu płci i sporządzanie budżetu z uwzględnieniem aspektu płci we wszystkich strategiach politycznych UE; wzywa do włączenia wskaźnika równouprawnienia płci do tablicy wskaźników społecznych oraz do dostarczania danych z podziałem na płeć dotyczących istniejących wskaźników, aby lepiej reagować na wyzwania specyficzne dla poszczególnych krajów; wzywa do wspierania działań promujących niezależność ekonomiczną kobiet za pośrednictwem wszystkich programów UE i funduszy strukturalnych, takich jak strategiczne wdrożenie Europejskiego Funduszu Społecznego, który powinien być wykorzystywany do promowania równości płci, poprawy dostępu kobiet do rynku pracy i reintegracji na nim oraz zwalczania bezrobocia, ubóstwa i wykluczenia społecznego kobiet oraz wszelkich form dyskryminacji; wzywa Komisję do zaproponowania w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich proaktywnych środków mających na celu wspieranie zatrudnienia kobiet na obszarach wiejskich;

6. podkreśla znaczenie zapewnienia wszystkim, niezależnie od płci, prawa do pracy i godzenia życia zawodowego i prywatnego; wzywa UE i jej państwa członkowskie do dalszego wzmacniania uprawnień macierzyńskich i ojcowskich poprzez poprawę okresów równego i pełnopłatnego urlopu, tak aby mężczyźni mogli być w równym stopniu zaangażowani w nieodpłatną pracę, w tym obowiązki opiekuńcze, przy jednoczesnym uwzględnieniu zalecenia Światowej Organizacji Zdrowia; wzywa do zagwarantowania w praktyce prawa do elastycznej organizacji pracy po urlopie macierzyńskim, ojcowskim i rodzicielskim, tak aby oboje rodzice mogli w równym stopniu dzielić pracę z obowiązkami opiekuńczymi; wzywa do wsparcia tych środków poprzez inwestowanie w nowoczesną, wysokiej jakości lokalną infrastrukturę oraz finansowanie usług i opiekunów w celu zapewnienia powszechnej wczesnej edukacji i opieki nad dziećmi, w tym za pośrednictwem usług publicznych;

7. zauważa, że pandemia COVID-19 wywarła silny wpływ na życie kobiet, zwłaszcza kobiet zatrudnionych; zauważa, że nieproporcjonalnie duża część obciążeń spoczywała na pracujących zdalnie kobietach, których życie stało się trudniejsze z powodu konieczności łączenia pracy, opieki nad dziećmi i obowiązków domowych; zwraca uwagę, że wiele kobiet borykało się z wyższymi kosztami i niższymi płacami;

8. podkreśla potrzebę zwiększenia wskaźnika zatrudnienia kobiet w UE; wzywa do podjęcia środków na rzecz tworzenia miejsc pracy i podnoszenia płac, skutecznego zwalczania bezrobocia i promowania zatrudnienia w pełnym wymiarze godzin dla wszystkich kobiet; wzywa do wspierania istniejących systemów krajowych, ze szczególnym naciskiem na dialog społeczny i rokowania zbiorowe, a także do promowania ich wiążącego charakteru, ożywienia zatrudnienia i zwalczania niepewnego zatrudnienia; zauważa, że mężczyźni i kobiety są narażeni na różne zagrożenia w miejscu pracy i w związku z tym podkreśla znaczenie podejścia do bezpieczeństwa i higieny pracy uwzględniającego aspekt płci poprzez zapewnienie organizacji czasu pracy w taki sposób, aby zarówno mężczyźni, jak i kobiety mogli w równym stopniu korzystać z okresów odpoczynku dobowego i tygodniowego, przerw i urlopów oraz zapewnienie odpowiednich warunków pracy; wzywa UE i jej państwa członkowskie do zachęcania pracodawców do przyjmowania środków przyjaznych rodzinie, takich jak możliwość skrócenia czasu pracy mężczyzn i kobiet w celu zagwarantowania opieki nad dziećmi i edukacji dzieci;

9. wzywa Komisję i państwa członkowskie do lepszego stosowania zasady równości wynagrodzeń za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości dla mężczyzn i kobiet we wszystkich sektorach gospodarki; wzywa w związku z tym do stworzenia neutralnych pod względem płci narzędzi oceny zatrudnienia i kryteriów klasyfikacji, w ścisłej współpracy z partnerami społecznymi i z poszanowaniem ich autonomii, a także układów zbiorowych oraz krajowych tradycji i modeli rynku pracy, które mogą przyczynić się do podniesienia wartości pracy, a tym samym do osiągnięcia sprawiedliwszego wynagrodzenia za pracę w sektorach zdominowanych przez kobiety;

10. wzywa UE do przedstawienia zestawu strategii politycznych, programów, finansowania i zaleceń mających w celu promowanie przejścia na gospodarkę opiekuńczą z myślą o przybliżeniu się do modelu społeczeństw, w których życie i dobrobyt wszystkich ludzi traktowane są priorytetowo i w których wartość pracy opiekuńczej – zarówno płatnej, jak i nieodpłatnej – leży u podstaw gospodarek przy jednoczesnym uwzględnieniu skutków społecznych dla osób sprawujących obowiązki opiekuńcze;

11. wzywa do podjęcia środków na rzecz promowania przedsiębiorczości zarówno mężczyzn, jak i kobiet w Unii poprzez promowanie środków podatkowych, gospodarczych i finansowych w celu tworzenia nowych miejsc pracy i zmniejszenia obciążeń finansowych dla przedsiębiorców;

12. podkreśla, że zasadnicze znaczenie ma wyeliminowanie zniekształceń i nierówności związanych z płcią w dziedzinie opodatkowania oraz że systemy podatkowe, w tym systemy podatku dochodowego od osób fizycznych, powinny się do tego przyczynić; wzywa państwa członkowskie do dopilnowania, by polityka fiskalna, w tym opodatkowanie, służyła zwalczaniu i eliminowaniu nierówności społeczno-ekonomicznych i nierówności płci we wszystkich ich wymiarach;

13. zwraca uwagę, że pandemia COVID-19 ujawniła niepewną sytuację pracownic umysłowych (badaczek, architektek i innych zawodów), które szczególnie ucierpiały z powodu braku stałego zatrudnienia; podkreśla potrzebę podjęcia nadzwyczajnych środków w celu złagodzenia skutków działań ograniczających podejmowanych przez państwa członkowskie oraz podkreśla znaczenie środków strukturalnych uwzględniających równość w pracy i w życiu codziennym oraz zapewniających poszanowanie praw kobiet;

14. podkreśla rolę kobiet pracujących w sektorze społecznym; uznaje, że ich obciążenie pracą jeszcze bardziej wzrosło w wyniku pandemii oraz że niskie płace, wzrost wyzysku (szczególnie w przypadku migrantek) oraz zatrudnianie osób bez wykształcenia lub kwalifikacji do wykonywania zadań dodatkowo pogarszają ich warunki pracy i życia; podkreśla znaczenie poprawy warunków pracy i płac, przestrzegania czasu pracy i korzystania z rokowań zbiorowych w celu zagwarantowania przestrzegania warunków pracy;

Wykorzenianie przemocy ze względu na płeć

15. zwraca uwagę na przypadki nierównego traktowania i nękania kobiet w miejscu pracy oraz podkreśla potrzebę zwalczania wyzysku, nierówności, dyskryminacji i przemocy wobec kobiet, zauważając, że molestowanie w miejscu pracy prowadzi do wykluczenia kobiet ze ścieżki zawodowej i wybranych przez nie sektorów oraz że takie nękanie stanowi poważny atak na ich zdrowie psychiczne i fizyczne; zauważa, że kobiety są znacznie bardziej narażone na molestowanie seksualne niż mężczyźni; wzywa państwa członkowskie i UE do ratyfikowania konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 190 w celu zapewnienia zgodności z globalnymi normami dotyczącymi położenia kresu przemocy i molestowaniu w miejscu pracy oraz Konwencji nr 189 dotyczącej osób pracujących w gospodarstwie domowym, którą ratyfikowało zaledwie osiem państw i której celem jest zapewnienie prawnego uznania pracy w gospodarstwie domowym, rozszerzenie praw na wszystkie kobiety wykonujące pracę domową, zwłaszcza kobiety pracujące w gospodarce nieformalnej, oraz zapobieganie naruszeniom i nadużyciom; wzywa UE i jej państwa członkowskie do opracowania przepisów dotyczących molestowania seksualnego kobiet w celu zwalczania molestowania seksualnego w miejscu pracy; wzywa państwa członkowskie, pracodawców i stowarzyszenia do zapewnienia odpowiednich procedur zapobiegania dyskryminacji ze względu na płeć, molestowaniu seksualnemu i przemocy ze względu na płeć, które powodują toksyczną atmosferę, oraz nalega, aby procedury te chronił ofiary przemocy ze względu na płeć popełnianej w miejscu pracy lub w ich organizacjach i zapewniały poniesienie odpowiedzialności za taką przemoc;

16. potępia wszelkie formy przemocy wobec kobiet i dziewcząt w całej ich różnorodności; zdecydowanie potwierdza swoje zaangażowanie w zwalczanie przemocy uwarunkowanej płcią; wzywa UE i jej państwa członkowskie, w tym Bułgarię, Republikę Czeską, Węgry, Łotwę, Litwę i Słowację, do ratyfikowania lub właściwego wdrożenia konwencji stambulskiej, która między innymi zwraca uwagę na nieporozumienia w zakresie ról związanych z płcią w naszym społeczeństwie, takie jak „tradycyjne wartości rodzinne”, oraz dąży do zwalczania represyjnych postaw wobec kobiet; przypomina, że konwencję należy uznać za normę minimalną, i zdecydowanie ponawia swój wcześniejszy apel o kompleksowe prawodawstwo obejmujące wszystkie formy przemocy uwarunkowanej płcią jako najlepszy sposób położenia kresu takiej przemocy;

17. zauważa, że przemoc między mężczyznami a kobietami nasila się we wszystkich rodzajach sytuacji kryzysowych, niezależnie od tego, czy jest to kryzys gospodarczy, konflikt czy epidemia; zauważa, że nierówności oraz presja gospodarcza i społeczna wynikające z obostrzeń związanych z pandemią COVID-19 obejmujących ograniczenia w przemieszczaniu się i izolację społeczną doprowadziły do nasilenia przemocy wobec kobiet; zwraca uwagę, że wiele kobiet zostało zamkniętych w domu ze swoimi oprawcami; zauważa, że ogólnie w niektórych państwach członkowskich podczas pierwszego zamknięcia przemoc domowa wzrosła nawet o 30 % ( 29 ) ; wzywa państwa członkowskie do opracowania i wdrożenia skutecznych strategii politycznych i środków na rzecz zwalczania przemocy wobec kobiet oraz do podjęcia wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia identyfikacji i ścigania sprawców nadużyć przez policję i inne organy w celu zapobiegania przemocy i śmierci, a także do zapewnienia ochrony, wsparcia i zadośćuczynienia kobietom będącym ofiarami przemocy, do zapewnienia większych i wystarczających środków oraz do podjęcia przez państwa członkowskie bardziej skutecznych działań; podkreśla potrzebę specjalnych programów ochrony i monitorowania ofiar przemocy, a także środków mających na celu zwiększenie wsparcia społecznego i poprawę dostępu do wymiaru sprawiedliwości, schronienia i profilaktycznej, leczniczej i rehabilitacyjnej opieki w zakresie zdrowia psychicznego;

18. z zadowoleniem przyjmuje wyrażony przez Komisję zamiar zaproponowania środków mających na celu zwalczanie przemocy w internecie wobec kobiet; uważa, że transgraniczny charakter przemocy w internecie wobec kobiet i dziewcząt wymaga wspólnej reakcji UE; podkreśla, że państwa członkowskie powinny wprowadzić programy mające na celu lepsze wskazywanie zagrożeń i zapobieganie powtarzającym się przypadkom przemocy domowej, ponownego popełnienia przestępstwa i kobietobójstwa, a także środki mające na celu wyeliminowanie wszelkich form przemocy w internecie; podkreśla pilną potrzebę ochrony kobiet i dziewcząt przed przemocą w internecie i poza nim oraz przypomina, że przemoc wobec kobiet może przybierać różne formy; uznaje strukturalny charakter przemocy wobec kobiet jako przemocy uwarunkowanej płcią i wskazuje, że przemoc wobec kobiet stanowi jeden z głównych mechanizmów społecznych, za pomocą których kobiety są podporządkowywane mężczyznom; zauważa, że tego rodzaju przemoc jest nadal niedostatecznie zgłaszana i nie wywołuje wystarczających reakcji;

19. podkreśla, że przemoc mężczyzn wobec kobiet zaczyna się od przemocy chłopców wobec dziewcząt; podkreśla, że kompleksowa i dostosowana do wieku edukacja seksualna i edukacja w obszarze budowania relacji ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania przemocy ze względu na płeć oraz dla wyposażenia dzieci i młodzieży w umiejętności niezbędne do budowania bezpiecznych związków wolnych od przemocy seksualnej, przemocy ze względu na płeć i przemocy partnerskiej; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia programów prewencyjnych, w tym środków edukacyjnych skierowanych do młodych ludzi i realizowanych wraz z nimi w takich kwestiach, jak umiejętności potrzebne do tworzenia bezpiecznych i zdrowych relacji, podnoszenie świadomości na temat zakorzenionych uprzedzeń związanych z obowiązkami opiekuńczymi, równość kobiet i mężczyzn, wzajemny szacunek, pokojowe rozwiązywanie konfliktów w relacjach międzyludzkich, przemoc wobec kobiet ze względu na płeć oraz prawo do integralności osobistej;

20. podkreśla, że od 2010 r. nieznacznie wzrosła segregacja płciowa w edukacji, zwłaszcza segregacja ze względu na płeć w niektórych umiejętnościach, przy czym sytuacja pogorszyła się w 13 państwach członkowskich, a w innych pozostała prawie niezmieniona ( 30 ) ; podkreśla, że nadal stanowi to istotną przeszkodę dla równouprawnienia płci w UE; wzywa państwa członkowskie do zadbania o to, by każdy miał pełny dostęp do równych szans w rozwoju osobistym bez przeszkód ze względu na stereotypowe pod względem płci struktury, uprzedzenia i postrzeganie; wzywa państwa członkowskie do zwalczania seksizmu i szkodliwych stereotypów związanych z płcią w ich systemach kształcenia i szkolenia, a także opartej na płci segmentacji rynku pracy w zawodach w dziedzinie nauk ścisłych, technologii, inżynierii i matematyki poprzez inwestowanie w formalne, pozaformalne i nieformalne kształcenie kobiet, uczenie się przez całe życie i szkolenie zawodowe kobiet w celu zapewnienia kobietom dostępu do wysokiej jakości miejsc pracy oraz możliwości przekwalifikowania się i podnoszenia kwalifikacji w celu zaspokojenia przyszłych potrzeb rynku pracy oraz zapobiegania szkodliwej segregacji między płciami na rynku pracy;

21. podkreśla, że wykorzystywanie seksualne jest poważną formą przemocy, która dotyka głównie kobiety i dzieci; przypomina w szczególności, że prawie trzy czwarte wszystkich ofiar handlu ludźmi w UE to kobiety i dziewczęta, które są przedmiotem handlu głównie w celu wykorzystywania seksualnego; podkreśla, że handel ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, zwłaszcza kobietami i dziećmi, jest formą niewolnictwa i narusza godność ludzką; podkreśla, że handel ludźmi nasila się na całym świecie i jest napędzany coraz bardziej dochodową przestępczością zorganizowaną; podkreśla znaczenie podejścia do handlu ludźmi uwzględniającego aspekt płci oraz zwraca uwagę na potrzebę zapewnienia przez państwa członkowskie odpowiednich środków finansowych na zapewnienie wsparcia społecznego i psychologicznego oraz dostępu do usług publicznych dla ofiar handlu ludźmi lub wykorzystywania seksualnego, a także zapewnienia specjalnych usług na rzecz włączenia społecznego kobiet i dziewcząt znajdujących się w trudnej sytuacji; wzywa państwa członkowskie do pełnego wdrożenia dyrektywy w sprawie zwalczania handlu ludźmi ( 31 ) oraz do pilnego zaprzestania zatrzymywania lub wydalania potencjalnych ofiar; podkreśla jednak, że wykorzystywanie seksualne i handel ludźmi do celów seksualnych są napędzane popytem oraz że w wysiłkach na rzecz ich zwalczania należy skupić się na działaniach prewencyjnych i ograniczaniu popytu; nalega, aby wszelkie przepisy dotyczące przestępstw seksualnych opierały się na koncepcji wyrażenia zgody; podkreśla, że jedynie dobrowolne czynności seksualne powinny być uznawane za legalne; wzywa Komisję do priorytetowego traktowania zapobiegania handlowi ludźmi do celów wykorzystywania seksualnego, w tym poprzez kampanie informacyjne, uświadamiające i edukacyjne, poprzez przyjęcie środków i programów mających na celu zniechęcenie do popytu i ograniczenie go, a także poprzez przyjęcie odpowiednich przepisów w przyszłości;

22. podkreśla, że przemoc ze względu na płeć ma związek z wieloma formami ucisku; podkreśla, że niepełnosprawne kobiety i dziewczęta są od dwóch do pięciu razy bardziej narażone na przemoc w różnych formach niż inne kobiety i dziewczęta; podkreśla, że UE jako strona Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych musi podjąć środki w celu zapewnienia pełnego i równego korzystania przez niepełnosprawne kobiety i dziewczęta z wszystkich praw człowieka i podstawowych wolności; zauważa, że Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami zalecił w 2015 r., aby UE zwiększyła wysiłki w tym kierunku, między innymi poprzez ratyfikację konwencji stambulskiej;

23. z zadowoleniem przyjmuje jednoznaczną obronę wszystkich wolności na całym świecie i potępia środki podważające prawa, wolności i gwarancje, a także wszelkie formy uprzedzeń i dyskryminacji z jakichkolwiek względów; wzywa do podjęcia skutecznych działań w celu zwalczania przemocy uwarunkowanej płcią, w tym za pomocą środków edukacyjnych ukierunkowanych na młodych ludzi i realizowanych z ich udziałem, a także do zapewnienia wszystkim młodym ludziom kompleksowej edukacji w zakresie praw i zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz edukacji na temat relacji międzyludzkich; wzywa do dalszych wysiłków na rzecz zwalczania stereotypów związanych z płcią, w tym poprzez skupienie się na mężczyznach i chłopcach oraz kwestionowanie szkodliwych relacji i norm dotyczących płci; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia jaśniejszych środków ukierunkowanych na te normy, ponieważ stereotypy płci są jedną z podstawowych przyczyn nierówności płci i mają wpływ na wszystkie obszary życia społecznego; podkreśla znaczenie walki z ubóstwem i pogłębiającymi się nierównościami wśród kobiet, zwłaszcza kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji;

24. podkreśla, że każda strategia mająca na celu osiągnięcie równości płci powinna obejmować wszystkie formy przemocy wobec kobiet, w tym ograniczanie i naruszanie praw kobiet do opieki zdrowotnej i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego; ponownie podkreśla, że dostęp do opieki zdrowotnej i usług, w tym usług publicznych, dostęp do wsparcia aborcyjnego oraz bezpieczne, legalne i bezpłatne wsparcie psychologiczne dla kobiet będących ofiarami przemocy należy uznać za priorytet; podkreśla, że naruszenia w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz związanych z nim praw, w tym odmowa dostępu do bezpiecznej i legalnej aborcji, stanowią formę przemocy wobec kobiet i dziewcząt; podkreśla, że autonomia kobiet i dziewcząt oraz możliwość podejmowania przez nie swobodnych i niezależnych decyzji dotyczących ich ciała i życia są warunkami wstępnymi ich niezależności ekonomicznej, a tym samym osiągnięcia równości płci i wyeliminowania przemocy uwarunkowanej płcią; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zwiększenia wsparcia politycznego udzielanego obrońcom praw człowieka, podmiotom świadczącym opiekę zdrowotną promującym zdrowie seksualne i reprodukcyjne oraz związane z nim prawa, a także organizacjom społeczeństwa obywatelskiego zajmującym się zdrowiem seksualnym i reprodukcyjnym oraz związanymi z nim prawami, które są kluczowymi podmiotami społeczeństwa opartego na równości płci oraz ważnymi dostawcami usług w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz informacji na ich temat, a także na rynku zdrowia reprodukcyjnego;

Zdrowie, edukacja, włączenie społeczne i ubóstwo

25. podkreśla, że prawa związane z opieką zdrowotną, w szczególności ze zdrowiem seksualnym i reprodukcyjnym, są podstawowymi prawami kobiet, które należy wzmacniać i których nie należy w żaden sposób ograniczać ani usuwać; przypomina, że usługi w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego oraz związanych z nim praw są podstawowymi usługami zdrowotnymi, które powinny być dostępne dla wszystkich, w tym dla migrantek i uchodźczyń; potępia działania ruchów przeciwko równouprawnieniu płci i prawom kobiet w Europie i na świecie, które systematycznie atakują prawa kobiet i osób LGBTIQ+, w tym, w tym prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne; wzywa Komisję do zdecydowanego potępienia regresu w odniesieniu do praw kobiet, praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego oraz osób LGBTIQ+ w niektórych państwach członkowskich oraz do wykorzystania wszystkich dostępnych jej uprawnień do wzmocnienia środków na rzecz przeciwdziałania temu zjawisku, w tym do zwiększenia wsparcia dla obrońców praw kobiet i organizacji praw kobiet w UE, a także organizacji zajmujących się prawami i zdrowiem reprodukcyjnym i seksualnym i LGBTIQ+;

26. podkreśla, że państwa członkowskie muszą przyjąć politykę kładącą szczególny nacisk na poprawę systemów i usług zdrowotnych oraz zapobieganie chorobom i uwzględniającą aspekty związane z płcią, gwarantując przystępną cenowo opiekę zdrowotną wysokiej jakości oraz zapewniając dostępność zasobów niezbędnych do rozwiązania najważniejszych problemów zdrowotnych, takich jak te spowodowane obecnym kryzysem pandemicznym; podkreśla, że nierówności w zakresie zdrowia nawarstwiają się w przypadku kobiet o niskim poziomie wykształcenia i kobiet niepełnosprawnych, których stan zdrowia jest gorszy i które mają ograniczony dostęp do usług zdrowotnych; podkreśla, że dostęp do opieki zdrowotnej w niektórych państwach członkowskich został ograniczony przez obostrzenia związane z COVID-19 oraz że nie zawsze zapewniano konsultacje, leczenie i diagnostykę; wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia systemów opieki zdrowotnej, w tym usług publicznych, w celu przyspieszenia dostępu do odwołanych konsultacji, leczenia i diagnostyki;

27. z zadowoleniem przyjmuje zbliżający się przegląd celów barcelońskich i podkreśla potrzebę ich osiągnięcia oraz zapewnienia wczesnej edukacji i opieki nad dziećmi, w tym publicznej edukacji przedszkolnej; podkreśla potrzebę zapewnienia usług wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem, które są rzeczywiście dostępne dla wszystkich dzieci i odgrywają kluczową rolę w zwiększaniu udziału kobiet w rynku pracy, zwłaszcza biorąc pod uwagę doświadczenia związane z pandemią COVID-19; uznaje potrzebę stworzenia i rozszerzenia infrastruktury wsparcia dla osób starszych i osób niepełnosprawnych, a także rozwoju placówek opieki długoterminowej; wzywa Komisję i państwa członkowskie do osiągnięcia tych celów, które mają kluczowe znaczenie dla promowania równouprawnienia płci i modelu równości pod względem podejmowania pracy zarobkowej i świadczenia opieki;

28. podkreśla, że ubóstwo lub wykluczenie społeczne nasilają się wśród niektórych grup kobiet, takich jak samotne matki, kobiety powyżej 65 roku życia, kobiety niepełnosprawne, kobiety o niskim poziomie wykształcenia i kobiety ze środowisk migracyjnych; podkreśla znaczenie zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego oraz jego złożonych przyczyn; wzywa państwa członkowskie do podjęcia konkretnych działań w celu zapobiegania i zwalczania zagrożenia ubóstwem kobiet starszych i emerytowanych, biorąc pod uwagę starzenie się społeczeństwa i odsetek starszych kobiet znajdujących się w niekorzystnej sytuacji lub w trudnej sytuacji; uważa, że konieczne jest zajęcie się kwestią równowagi między życiem zawodowym a prywatnym oraz zlikwidowanie zróżnicowania emerytur ze względu na płeć poprzez zagwarantowanie wszystkim kobietom sprawiedliwych emerytur i dostępu do powszechnych i solidarnych systemów zabezpieczenia społecznego, a także lepsze egzekwowanie zasady równości wynagrodzeń za taką samą pracę lub pracę o takiej samej wartości, aby zlikwidować zróżnicowanie wynagrodzenia ze względu na płeć i zapobiec pogłębianiu się tej różnicy przez cały okres kariery zawodowej kobiet; jest głęboko zaniepokojony faktem, że od 2017 r. w 21 państwach członkowskich wzrosło zróżnicowanie ubóstwa ze względu na płeć ( 32 )

29. podkreśla, że nadal panuje błędne przekonanie, że bezdomność kobiet jest stosunkowo niewielkim problemem społecznym w Europie; zwraca uwagę, że brak podstawowych danych na temat charakteru i skali bezdomności wśród kobiet zmniejsza widoczność tego problemu; podkreśla znaczenie uznania przemocy ze względu na płeć i traumy uwarunkowanej płcią za jedną z podstawowych przyczyn bezdomności kobiet, a także analizy szerszych wyzwań społecznych, które łączą się z szerszymi barierami społeczno-gospodarczymi i strukturalnymi, takimi jak ubóstwo, brak przystępnych cenowo mieszkań i inne czynniki strukturalne; wzywa UE i jej państwa członkowskie do uwzględnienia perspektywy płci w strategiach politycznych i praktykach dotyczących bezdomności oraz do opracowania specjalnej strategii zwalczania bezdomności kobiet, a także do zapewnienia odpowiedniego i skutecznego funkcjonowania usług w celu zaspokojenia potrzeb bezdomnych kobiet;

30. przypomina o potrzebie zwalczania przekrojowych form dyskryminacji, dotykających w szczególności grupy zmarginalizowane, takie jak kobiety niepełnosprawne, kobiety czarnoskóre, migrantki, kobiety należące do mniejszości etnicznych i kobiety romskie, kobiety starsze, samotne matki, osoby LGBTIQ+ i kobiety bezdomne; podkreśla znaczenie uwzględnienia ich potrzeb i obaw w strategiach politycznych i inicjatywach UE; wzywa Komisję Europejską do opracowania konkretnych wytycznych dotyczących wdrażania ram przekrojowych oraz do przedstawienia planu działania UE zawierającego konkretne środki mające na celu poprawę sytuacji społeczno-gospodarczej kobiet doświadczających krzyżujących się form dyskryminacji oraz zwalczanie feminizacji ubóstwa i niepewnych form zatrudnienia;

Równość w życiu

31. uznaje, że zasadnicze znaczenie ma zapewnienie szeregu skutecznych, odpowiednich i ukierunkowanych środków mających na celu zwalczanie dyskryminacyjnych postaw i praktyk, osiągnięcie równych szans i równości wynagrodzeń za taką samą pracę oraz promowanie równouprawnienia płci, ze szczególnym uwzględnieniem skutków pandemii COVID-19, a także promowanie wymiany najlepszych praktyk w zakresie zwalczania dyskryminacji i umożliwienie kobietom korzystania z przysługujących im praw obywatelskich i politycznych na równych zasadach oraz pełnego uczestnictwa we wszystkich aspektach naszego społeczeństwa; podkreśla potrzebę zapewnienia odpowiednich inwestycji w usługi świadczone w interesie ogólnym i usługi publiczne, w szczególności w dziedzinie zdrowia, edukacji i transportu, w celu promowania niezależności, równości i emancypacji kobiet; wzywa państwa członkowskie do wdrożenia konkretnych środków społecznych i uwzględniających aspekt płci w celu zwalczania ryzyka wykluczenia społecznego i ubóstwa w odniesieniu do dostępu do mieszkań, transportu i energii, zwłaszcza w przypadku kobiet znajdujących się w trudnej sytuacji;

32. jest głęboko zaniepokojony faktem, że Europejski Zielony Ład i powiązane z nim inicjatywy w zakresie klimatu i środowiska nie uwzględniają perspektywy płci; wzywa Komisję do wypełnienia obowiązku uwzględniania aspektu płci we wszystkich obszarach polityki UE, w tym w polityce UE w zakresie środowiska i klimatu; nalega, aby polityce tej towarzyszyła dogłębna analiza pod kątem płci w celu dopilnowania, aby uwzględniała ona nierówności płci i inne formy wykluczenia społecznego; wzywa Komisję do opracowania planu działania na rzecz realizacji zobowiązań wynikających z planu działania w sprawie równości płci uzgodnionego na COP 25 w ramach Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu oraz do wyznaczenia stałego punktu kontaktowego UE ds. płci i zmiany klimatu, dysponującego wystarczającymi środkami budżetowymi, aby wdrażać i monitorować działania w dziedzinie klimatu uwzględniające aspekt płci w UE i na świecie;

33. podkreśla istotny wkład kobiet w zatrudnienie, kulturę, edukację, naukę i badania naukowe; uznaje, że zawieszenie działalności gospodarczej i kulturalnej w czasie pandemii COVID-19 doprowadziło do znacznego pogorszenia warunków życia kobiet pracujących w dziedzinie kultury i sztuki, kobiet prowadzących mikroprzedsiębiorstwa i małe przedsiębiorstwa, a także kobiet pracujących w gospodarstwach rolnych i żyjących w społecznościach wiejskich;

34. wzywa państwa członkowskie do jak najszybszego wypracowania wspólnego stanowiska w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Rady w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania osób bez względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną ( 33 ) , który został zablokowany od czasu jego przyjęcia przez Parlament w kwietniu 2009 r.;

35. ponownie podkreśla znaczenie uwzględniania aspektu płci jako systematycznego podejścia do osiągania równości płci; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje utworzenie przez Komisję grupy roboczej ds. równych szans; podkreśla znaczenie przejrzystości i zaangażowania organizacji działających na rzecz praw kobiet i organizacji społeczeństwa obywatelskiego wywodzących się z różnych środowisk;

36. uważa, że zasadnicze znaczenie ma promowanie udziału kobiet w zajęciach sportowych, strukturach i rozwoju sportu; dostrzega potrzebę zniwelowania różnic w dostępie kobiet do sportu i w przyznawaniu nagród;

37. wzywa państwa członkowskie i Radę do ustanowienia formalnego składu Rady ds. równości płci w celu zapewnienia ministrom i sekretarzom stanu odpowiedzialnym za równouprawnienie płci specjalnego forum do prowadzenia dyskusji na temat równości płci na najwyższym szczeblu politycznym oraz w celu promowania uwzględniania problematyki płci we wszystkich obszarach polityki UE;

38. podkreśla znaczenie sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci w celu stosowania zasady uwzględniania aspektu płci we wszystkich procedurach budżetowych;

39. zwraca uwagę na ustalenia Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, zgodnie z którymi Komisja nie wypełniła jeszcze swojego zobowiązania do uwzględniania aspektu płci w budżecie UE; w związku z tym wzywa Komisję do wdrożenia zaleceń Trybunału Obrachunkowego dotyczących wzmocnienia ram instytucjonalnych wspierania sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci, przeprowadzenia analizy potrzeb i skutków pod kątem płci oraz do aktualizacji wytycznych dotyczących lepszego stanowienia prawa, do gromadzenia i analizowania istniejących danych z podziałem na płeć w odniesieniu do programów finansowania UE oraz do systematycznego przedstawiania sprawozdań na ten temat, do wykorzystywania celów i wskaźników związanych z płcią do monitorowania postępów, do opracowania systemu monitorowania środków przydzielanych i wydawanych na rzecz równouprawnienia płci oraz do corocznego składania sprawozdań na temat wyników osiągniętych w zakresie równouprawnienia płci;

40. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie do uwzględnienia równości płci w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, który stanowi największą część instrumentu NextGenerationEU; wyraża jednak głębokie ubolewanie, że brak wskaźników i celów uwzględniających aspekt płci utrudni monitorowanie wpływu tych funduszy na aspekt płci oraz podejmowanie działań uwzględniających wyniki; w związku z tym wzywa Komisję do wykorzystywania danych i wskaźników z podziałem na płeć, w szczególności w tabeli wyników w zakresie odbudowy i zwiększania odporności, do oceny wpływu wdrożonych środków i wyników pod kątem płci przy ocenie krajowych planów państw członkowskich określających reformy i programy inwestycyjne, a także do zapewnienia zrównoważonego pod względem płci zarządzania Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz europejskim semestrem;

41. ubolewa nad słabym powiązaniem między strategią UE na rzecz równouprawnienia płci a Europejskim Zielonym Ładem; wzywa Komisję do wzmocnienia powiązania między polityką przeciwdziałania zmianie klimatu a równouprawnieniem płci w przyszłych wnioskach;

42. wzywa Komisję do uwzględniania kwestii równości płci we wszystkich procesach kształtowania polityki oraz do przeprowadzania oceny skutków dla kwestii płci przy opracowywaniu nowej polityki, aby pomóc zapewnić spójniejszą i opartą na faktach reakcję polityczną UE w odpowiedzi na wyzwania związane z równouprawnieniem płci; wzywa państwa członkowskie do podjęcia odpowiednich środków na szczeblu krajowym;

o

o o

43. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

(1) Dz.U. L 6 z 10.1.1979, s. 24.

(2) Dz.U. L 359 z 19.12.1986, s. 56.

(3) Dz.U. L 348 z 28.11.1992, s. 1.

(4) Dz.U. L 373 z 21.12.2004, s. 37.

(5) Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.

(6) Dz.U. L 68 z 18.3.2010, s. 13.

(7) Dz.U. L 180 z 15.7.2010, s. 1.

(8) Dz.U. C 407 z 4.11.2016, s. 2.

(9) Dz.U. C 331 z 18.9.2018, s. 60.

(10) Teksty przyjęte, P9_TA(2020)0379.

(11) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0025.

(12) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0024.

(13) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0058.

(14) Teksty przyjęte, P9_TA(2021)0314.

(15) Sprawozdanie dotyczące wskaźnika równouprawnienia płci za 2020 r.

(16) Eurostat, Eurowskaźnik z maja 2021 r.: Bezrobocie w strefie euro na poziomie 7,9 %, w UE 7,3 %, 1 lipca 2021 r.

(17) Wskaźnik równouprawnienia płci 2020.

(18) Światowe Forum Ekonomiczne, Global Gender Gap Report 2021 [Raport w sprawie różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn na świecie], 31 marca 2021 r.

(19) Światowa Organizacja Zdrowia, Violence against women prevalence estimates 2018: global, regional and national prevalence estimates for intimate partner violence against women and global and regional prevalence estimates for non-partner sexual violence against women [Szacunkowe dane dotyczące przemocy wobec kobiet z 2018 r.: szacunkowe dane dotyczące występowania przemocy wobec kobiet w związkach intymnych w skali globalnej, regionalnej i krajowej oraz szacunkowe dane dotyczące występowania przemocy seksualnej wobec kobiet poza związkami intymnymi w skali globalnej i regionalnej], 2021 r.

(20) Komunikat prasowy Hansa Henriego P. Kluge, dyrektora regionalnego Światowej Organizacji Zdrowia ds. Europy, 7 maja 2020 r.

(21) Europol, Exploiting isolation: Offenders and victims of online child sexual abuse during the COVID-19 pandemic [Wykorzystanie izolacji: sprawcy i ofiary niegodziwego traktowania dzieci w celach seksualnych w internecie podczas pandemii COVID-19], 19 czerwca 2020 r.

(22) Eurostat, Gender pay gap statistics [Dane statystyczne dotyczące zróżnicowania wynagrodzenia ze względu na płeć], luty 2021 r.

(23) Eurostat, Children at risk of poverty or social exclusion [Dzieci zagrożone ubóstwem lub wykluczeniem społecznym], październik 2020 r.

(24) Sprawozdanie Komisji z 2021 r. na temat równości płci w UE.

(25) Sprawozdanie Komisji z 2021 r. na temat równości płci w UE.

(26) Eurocarers, „The gender dimension of informal care” [Aspekty płci w opiece nieformalnej], 2017 r.

(27) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów oraz uchylająca dyrektywę Rady 2010/18/UE (Dz.U. L 188 z 12.7.2019, s. 79).

(28) Wszystkie następujące rankingi wskaźnika równouprawnienia płci (UE-28 i średnia): Szwecja (83.9), Dania (77,4), Francja (75,1), Finlandia (74,7), Niderlandy (74,1), Zjednoczone Królestwo (72,7), Irlandia (72,2), Hiszpania (72,0), Belgia (71,4), Luksemburg (70,3), średnia UE (67,9), Słowenia (67,7), Niemcy (67,5), Austria (66,5), Włochy (63,5), Malta (63,4), Portugalia (61,3), Łotwa (60,8), Estonia (60,7), Bułgaria (59,6), Chorwacja (57,9), Cypr (56,9), Litwa (56,3), Czechy (56,2), Polska (55,8), Słowacja (55,5), Rumunia (54,4), Węgry (53), Grecja (52,2).

(29) Gama, A., Pedro, A.R., de Carvalho, M. J. L., Guerreiro, A. E., Duarte, V., Quintas, J., Matias, A., Keygnaert, I. i Dias, S., Domestic Violence during the COVID-19 Pandemic in Portugal [Przemoc domowa podczas pandemii COVID-19 w Portugalii], Portugal Journal of Public Health, 2020, 38 (Suppl. 1), s. 32-40.

(30) Europejski Instytut ds. Równości Kobiet i Mężczyzn, Gender segregation in education, training and the labour market: Review of the implementation of the Beijing Platform for Action in the EU Member States, 2017 r.

(31) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/36/UE z dnia 5 kwietnia 2011 r. w sprawie zapobiegania handlowi ludźmi i zwalczania tego procederu oraz ochrony ofiar, zastępująca decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW (Dz.U. L 101 z 15.4.2011, s. 1).

(32) Sprawozdanie dotyczące wskaźnika równouprawnienia płci za 2020 r.

(33) Wniosek Komisji z dnia 2 lipca 2008 r. (COM(2008)0426).