UZASADNIENIE

1.KONTEKST ZALECENIA

•Przyczyny i cele zalecenia

W swojej rezolucji 68/70 ust. 198 Zgromadzenie Ogólne ONZ zwróciło się do doraźnej otwartej nieformalnej grupy roboczej ONZ (dalej zwanej „grupą roboczą BBNJ ONZ”) z prośbą o zbadanie kwestii związanych z ochroną i zrównoważonym wykorzystaniem morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową na potrzeby opracowania zaleceń dotyczących zakresu, parametrów i wykonalności międzynarodowego instrumentu w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (dalej zwanej „UNCLOS”).

W oparciu o swoje prace prowadzone od 2006 r. grupa robocza BBNJ ONZ przyjęła zalecenia na posiedzeniu zamykającym w styczniu 2015 r., podczas którego podkreślono konieczność wprowadzenia kompleksowego ogólnoświatowego systemu służącemu lepszemu uregulowaniu kwestii ochrony morskiej różnorodności biologicznej i gospodarowania nią na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową poprzez opracowanie międzynarodowego prawnie wiążącego instrumentu w ramach UNCLOS, dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową (zwanego dalej „instrumentem”).

W rezolucji 69/292 Zgromadzenia Ogólnego ONZ, przyjętej w dniu 19 czerwca 2015 r., powołano Komitet Przygotowawczy otwarty dla wszystkich państw będących członkami Organizacji Narodów Zjednoczonych, członków wyspecjalizowanych agencji i stron UNCLOS, w celu przedstawiania Zgromadzeniu Ogólnemu zaleceń merytorycznych dotyczących elementów projektu tekstu instrumentu. Określono w niej również, że Zgromadzenie Ogólne ONZ powinno następnie przed zakończeniem 72. sesji podjąć decyzję dotyczącą zwołania konferencji międzyrządowej (dalej zwanej „IGC”) w celu prowadzenia negocjacji w sprawie takiego instrumentu, jak również daty jego rozpoczęcia, biorąc pod uwagę sprawozdanie Komitetu Przygotowawczego.

W marcu 2016 r. Rada podjęła decyzję o upoważnieniu Komisji do prowadzenia w imieniu Unii negocjacji (decyzja 6862/16 z dnia 15 marca 2016 r.) w kwestiach wchodzących w zakres kompetencji Unii, w odniesieniu do których Unia przyjęła przepisy, dotyczących elementów projektu tekstu instrumentu. To upoważnienie do prowadzenia negocjacji oraz wytyczne zostały wyraźnie ograniczone do posiedzeń Komitetu Przygotowawczego.

Odbyły się cztery sesje Komitetu Przygotowawczego w 2016 i 2017 r., z których ostatnia miała miejsce w dniach 10 i 21 lipca 2017 r. W trakcie negocjacji zorganizowanych podczas czterech sesji Komitetu Przygotowawczego poruszono kwestie wskazane w zaleceniach z posiedzenia grupy roboczej BBNJ ONZ z 2011 r., mianowicie: morskie zasoby genetyczne, w tym kwestie dotyczące podziału korzyści; środki, takie jak narzędzia zarządzania odnoszące się do poszczególnych obszarów, w tym morskie obszary chronione; oceny oddziaływania na środowisko; budowanie zdolności i transfer technologii morskiej; a także bardziej ogólne kwestie przekrojowe, w tym zasady, procedury podejmowania decyzji i rozstrzygania sporów, związek z innymi instrumentami, uczestnictwo itp. Zalecenia końcowe zostały przyjęte w drodze konsensusu w dniu 21 lipca 2017 r. (i są zawarte w sprawozdaniu Komitetu Przygotowawczego – http://www.un.org/depts/los/biodiversity/prepcom_files/Procedural_report_of_BBNJ_PrepCom.pdf ). Komitet Przygotowawczy zalecił m.in., by Zgromadzenie Ogólne ONZ podjęło decyzję w sprawie zwołania konferencji międzyrządowej w jak najkrótszym terminie w celu opracowania tekstu instrumentu.

Decyzja o zwołaniu konferencji międzyrządowej zostanie prawdopodobnie podjęta przez Zgromadzenie Ogólne ONZ pod koniec 2017 r. Konferencja międzyrządowa będzie mogła następnie rozpocząć pracę i zorganizować pierwsze posiedzenie w pierwszej połowie 2018 r.

Unia Europejska jako strona UNCLOS i jedna z głównych orędowniczek konieczności wprowadzenia takiego instrumentu od chwili rozpoczęcia dyskusji na forum ONZ w 2006 r. powinna nadal aktywnie uczestniczyć w tym procesie na szczeblu ONZ, przyczyniając się w ten sposób do lepszej ochrony i zrównoważonego wykorzystania żywych zasobów morza na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową w obrębie ram prawnych utworzonych przez UNCLOS. UE powinna także zapewnić, że zostaną uwzględnione przepisy umożliwiające jej stanie się stroną przedmiotowego instrumentu.