4.Uruchomienie transz zgodnie z umową pożyczki jest uzależnione od dostępności środków finansowych oraz od decyzji Komisji podjętej zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/241 i stwierdzającej, że Portugalia osiągnęła w zadowalający sposób dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe powiązane z pożyczką i wskazane w odniesieniu do realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności. Aby kwalifikować się do płatności, dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe powiązane z pożyczką należy osiągnąć nie później niż w dniu 31 sierpnia 2026 r.

4.Uruchomienie transz zgodnie z umową w sprawie finansowania jest uzależnione od dostępności środków finansowych oraz od decyzji Komisji podjętej zgodnie z art. 24 rozporządzenia (UE) 2021/241 i stwierdzającej, że Portugalia osiągnęła w zadowalający sposób odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe wskazane w odniesieniu do realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności. Z zastrzeżeniem wejścia w życie zobowiązań prawnych, o których mowa w ust. 1, aby kwalifikować się do płatności, kamienie milowe i wartości docelowe powinny zostać osiągnięte nie później niż w dniu 31 sierpnia 2026 r.

1.Unia udostępnia Portugalii wkład finansowy w formie bezzwrotnego wsparcia w wysokości 13 907 294 284 EUR. Kwota 9 758 504 454 EUR jest dostępna do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych do dnia 31 grudnia 2022 r. O ile kwota obliczona dla Portugalii w wyniku aktualizacji przewidzianej w art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 jest równa tej kwocie albo wyższa od niej, udostępniana jest dodatkowa kwota w wysokości 4 148 789 829 EUR do celów zaciągnięcia zobowiązań prawnych w okresie od dnia 1 stycznia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2023 r.

Zatwierdza się ocenę planu odbudowy i zwiększania odporności Portugalii na podstawie kryteriów przewidzianych w art. 19 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. Reformy i projekty inwestycyjne w ramach planu odbudowy i zwiększania odporności, ustalenia oraz harmonogram monitorowania i realizacji planu odbudowy i zwiększania odporności, w tym odpowiednie kamienie milowe i wartości docelowe oraz dodatkowe kamienie milowe i wartości docelowe związane z płatnością pożyczki, odpowiednie wskaźniki dotyczące osiągnięcia planowanych kamieni milowych i wartości docelowych oraz ustalenia dotyczące sposobu zapewnienia Komisji pełnego dostępu do odpowiednich danych bazowych określono w załączniku do niniejszej decyzji.

(61)Zgodnie z art. 11 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241 obliczenie maksymalnego wkładu finansowego dla Portugalii jest aktualizowane do dnia 30 czerwca 2022 r. Tym samym, zgodnie z art. 23 ust. 1 tego rozporządzenia, kwotę dla Portugalii należy teraz udostępnić do celów zaciągnięcia zobowiązania prawnego do dnia 31 grudnia 2022 r. Jeżeli będzie to konieczne w związku z aktualizacją maksymalnego wkładu finansowego, Rada, działając na wniosek Komisji, powinna zmienić bez zbędnej zwłoki niniejszą decyzję, aby uwzględnić zaktualizowany maksymalny wkład finansowy.

(59)Po pozytywnej ocenie Komisji w sprawie planu odbudowy i zwiększania odporności Portugalii i stwierdzeniu, że plan ten spełnia w zadowalający sposób kryteria oceny określone w rozporządzeniu (UE) 2021/241, zgodnie z art. 20 ust. 2 i załącznikiem V do tego rozporządzenia, w niniejszej decyzji należy określić reformy i projekty inwestycyjne niezbędne do zrealizowania planu, odpowiednie kamienie milowe, wartości docelowe i wskaźniki, a także kwotę udostępnianą przez Unię na wdrożenie planu w formie bezzwrotnego wsparcia finansowego i w formie pożyczki.

(55)Przeprowadzono samoocenę bezpieczeństwa w odniesieniu do inwestycji w zakresie łączności i zdolności cyfrowych, zgodnie z art. 18 ust. 4 lit. g) rozporządzenia (UE) 2021/241. Samoocena przewiduje matrycę ryzyka i środków ograniczających je. Zidentyfikowano łącznie osiemnaście możliwych czynników ryzyka, takich jak uzależnienie od jednego dostawcy, dostawcy wysokiego ryzyka, kwestie cyberbezpieczeństwa, zakłócenia systemów krytycznych. W matrycy określono trzynaście środków ograniczających ryzyko, które należy wprowadzić w celu przeciwdziałania ewentualnym czynnikom ryzyka. Należą do nich wymóg poświadczenia bezpieczeństwa przez dostawców, stosowanie ograniczeń wobec dostawców uważanych za dostawców wysokiego ryzyka, strategie korzystania z wielu dostawców oraz systemy rezerwowe dla funkcji krytycznych.

(54)Plan obejmuje szereg środków, co do których oczekuje się, że przyczynią się do sprostania wyzwaniom w dziedzinie równości płci i równych szans dla wszystkich. Należą do nich reformy służące zwalczaniu nierówności płac i segregacji zawodowej ze względu na płeć, a także środki zachęcające młode kobiety do studiowania na kierunkach STEAM. Część planu dotycząca działań z zakresu polityki społecznej obejmuje krajową strategię integracji osób z niepełnosprawnościami oraz krajową strategię zwalczania ubóstwa.

(49)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. j) i sekcją 2.10 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w planie odbudowy i zwiększania odporności oraz dodatkowe środki zawarte w niniejszej decyzji są adekwatne (rating A), aby zapobiegać korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów, a także aby je wykrywać i eliminować, podczas korzystania ze środków finansowych udostępnionych na podstawie tego rozporządzenia, i ustalenia te mają skutecznie zapobiegać podwójnemu finansowaniu w ramach tego rozporządzenia i innych programów unijnych. Pozostaje to bez uszczerbku dla stosowania innych instrumentów i narzędzi służących propagowaniu i egzekwowaniu przestrzegania prawa UE, w tym stosowanych w celu zapobiegania korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów oraz ich wykrywania i korygowania, a także w celu ochrony finansów Unii zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092.

(47)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. i) i sekcją 2.9 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 przedstawione w planie uzasadnienie kwoty szacunkowych łącznych kosztów planu odbudowy i zwiększania odporności jest w umiarkowanym stopniu (rating B) racjonalne i wiarygodne, zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.

(46)Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by informowano o wsparciu udzielonym w ramach Instrumentu i potwierdzano takie wsparcie zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2021/241. W ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego można wystąpić o wsparcie techniczne, służące pomocą państwom członkowskim w realizacji ich planu.

(45)Kamienie milowe i wartości docelowe przewidziane w planie Portugalii stanowią odpowiedni system służący monitorowaniu realizacji planu. Są wystarczająco jasne i wyczerpujące, aby zapewnić możliwość śledzenia i weryfikacji ich realizacji. Mechanizmy weryfikacji, gromadzenie danych i obowiązki opisane przez władze Portugalii wydają się wystarczająco solidne, by wnioski o wypłatę środków po osiągnięciu kamieni milowych i wartości docelowych były odpowiednio uzasadnione. Kamienie milowe i wartości docelowe odnoszą się również do zakończonych już działań, które kwalifikują się zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia. Do uzasadnienia wniosku o wypłatę wymagane jest osiągnięcie w zadowalającym stopniu tych kamieni milowych i wartości docelowych.

(44)Realizacją planu i jego monitorowaniem powinna zajmować się struktura administracyjna „Estrutura de Missão Recuperar Portugal” (grupa zadaniowa Recuperar Portugal). Jej kompetencje są jasno określone i zapisane w prawodawstwie krajowym, które zapewnia rzetelne mechanizmy koordynacji i sprawozdawczości pomiędzy tą strukturą a innymi organami odpowiedzialnymi za realizację inwestycji i reform w ramach różnych komponentów. Grupa ma wyraźnie określone obowiązki i jest odpowiednio zorganizowana do celów realizacji planu, monitorowania postępów i sprawozdawczości. Grupa zadaniowa powinna działać do końca realizacji planu.

(41)W obszarze inwestycji oczekuje się trwałej zmiany strukturalnej w wyniku powołania, kapitalizacji i rozszerzenia misji krajowego banku prorozwojowego – Banco Português de Fomento. Oczekuje się, że proponowane zwiększenie kapitalizacji banku ułatwi dostęp do finansowania, w szczególności dla MŚP dotkniętych kryzysem, oraz pobudzi konkurencyjność i tworzenie miejsc pracy w perspektywie długoterminowej. Inne kluczowe cele polityki obejmują transfer wiedzy i technologii do przedsiębiorstw, dywersyfikację produktów i usług oraz osiągnięcie do 2030 r. poziomu inwestycji w badania, rozwój i inwestycje wynoszącego 3 % PKB. Ponadto inwestycje i polityki służące dekarbonizacji przemysłu zmierzają do poprawy jego efektywności energetycznej i zmniejszenia udziału importu w portugalskiej gospodarce, a tym samym do zwiększenia konkurencyjności kraju i jego potencjału wzrostu, przy jednoczesnym przyczynianiu się do osiągnięcia celów klimatycznych.

(40)W planie przedstawiono zmiany strukturalne w obszarach administracji publicznej, mieszkalnictwa, kapitalizacji przedsiębiorstw i innowacji, systemu wymiaru sprawiedliwości, zawodów regulowanych i cyfryzacji administracji publicznej. W wielu przypadkach środki należące do różnych komponentów planu mają w założeniu zwiększyć poziom cyfryzacji odpowiednich instytucji, co według oczekiwań powinno mieć trwały wpływ na jakość usług i otoczenie działalności gospodarczej.

(37)Oprócz przyczyniania się do transformacji cyfrowej inwestycje te dotyczą również wyzwań związanych z poziomem umiejętności ludności, w szczególności umiejętności cyfrowych osób dorosłych, oraz z potrzebą dostosowania umiejętności do zmieniających się potrzeb rynku pracy. Inwestycje zmierzają również do sprostania wyzwaniom w zakresie równego dostępu do technologii cyfrowych oraz kształcenia i szkolenia wysokiej jakości.

(35)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. f) i sekcją 2.6 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które według przewidywań w dużym stopniu (rating A) przyczynią się skutecznie do transformacji cyfrowej lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów cyfrowych stanowią kwotę wynoszącą 22,1 % łącznej alokacji w ramach planu, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2021/241.

(34)Dużą część wkładu w dziedzinie klimatu stanowią interwencje na rzecz efektywności energetycznej. Istotny wkład w dziedzinach klimatu i środowiska pochodzi również z inwestycji w zrównoważony transport miejski lub w działania na rzecz przystosowania się do zmiany klimatu i zapobiegania jej. Do realizacji celów klimatycznych i środowiskowych przyczyniają się także procesy badawcze i innowacyjne koncentrujące się na gospodarce niskoemisyjnej, odporności na zmianę klimatu i przystosowaniu się do niej, a także środki w zakresie gospodarki leśnej i wodnej. Reformy mają sprzyjać dekarbonizacji przemysłu, opracowywaniu bardziej zrównoważonych procesów produkcyjnych i poprawie planowania transportu.

(33)Oczekuje się, że reformy i inwestycje znacząco przyczynią się do postępów w realizacji celów Portugalii w zakresie dekarbonizacji i transformacji energetycznej, określonych w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu do 2030 r. (NECP 2030) oraz w planie działań na rzecz osiągnięcia neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla do 2050 r., co będzie stanowić wkład w realizację wartości docelowej i celu Unii w dziedzinie klimatu. W szesnastu komponentach uwzględniono środki przyczyniające się do realizacji celu klimatycznego, zaś szesnaście komponentów obejmuje środki przyczyniające się do realizacji celów środowiskowych, w tym różnorodności biologicznej. Poprawa sytuacji w zakresie bioróżnorodności ma nastąpić szczególnie dzięki udoskonaleniu gospodarki leśnej, podjęciu działań w stosunku do rozległych obszarów niezagospodarowanych monokultur i wysokiego ryzyka pożarów, a także promowaniu zrównoważonej niebieskiej gospodarki. Oczekuje się, że wdrożenie tych proponowanych środków będzie miało trwały wpływ, w szczególności poprzez przyczynianie się do zielonej transformacji, większej różnorodności biologicznej i ochrony środowiska.

(32)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. e) i sekcją 2.5 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej, lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów klimatycznych stanowią kwotę wynoszącą 37,9 % łącznej alokacji w ramach planu, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do rozporządzenia (UE) 2021/241. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności jest spójny z informacjami zawartymi w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu do 2030 r.

Przyczynienie się do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej

(31)Szczególną uwagę zwrócono na działania, których wpływ na cele środowiskowe uzasadnia ścisłą kontrolę. Komponent 7 „Infrastruktura” obejmuje cztery działania przewidujące budowę lub modernizację infrastruktury transportu drogowego (RE-C7-I2, I3, I4 i I5). Aby uniknąć znaczących szkód w realizacji celów w zakresie łagodzenia zmiany klimatu oraz zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli, portugalski plan odbudowy i zwiększania odporności obejmuje, jako środek wspomagający, inwestycję RE-C7-I0 „Rozbudowa sieci ładowania pojazdów elektrycznych”. Ma ona obniżyć emisyjność transportu drogowego poprzez oddanie do powszechnego użytku 15 000 stacji ładowania pojazdów elektrycznych do 2025 r. Podobnie w odniesieniu do działań w zakresie gospodarki wodnej w komponencie 9 „Gospodarka wodna” (TC-C9-I1 i I2), obejmujących budowę tamy i zakładu odsalania oraz działania w zakresie irygacji i poboru wód, Portugalia powinna w dalszym ciągu zapewniać, aby nie doszło do znacznych szkód dla środowiska, przez zastosowanie się do wszystkich wniosków i warunków wynikających z oceny oddziaływania na środowisko dotyczących tych działań, zgodnie z unijnym prawem ochrony środowiska, m.in. ramową dyrektywą wodną (2000/60/WE). Chodzi w szczególności o uniknięcie znacznego wpływu na odnośne jednolite części wód, mogącego udaremnić lub opóźnić osiągnięcie dobrego stanu lub potencjału, a także o zapobieżenie negatywnemu wpływowi działań na chronione siedliska i gatunki bezpośrednio zależne od tych wód.

(29)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. d) i sekcją 2.4 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do zapewnienia, aby żadne z działań służących realizacji reform i projektów inwestycyjnych ujętych w planie odbudowy i zwiększania odporności nie czyniło poważnych szkód dla celów środowiskowych (rating A) w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (zasada „nie czyń poważnych szkód”).

(27)W planie przewidziano istotne środki służące rozwiązaniu długotrwałych wyzwań społecznych, mające również istotny wpływ na wymiar terytorialny i dysproporcje między miastem a wsią, wpływając przez to korzystnie na spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną oraz konwergencję w Portugalii i w Unii. Środki te obejmują potrzebę zwiększenia reaktywności i dostępności usług zdrowotnych i opieki długoterminowej w obliczu szybkiego starzenia się społeczeństwa oraz potrzebę zapewnienia dostępu do mieszkań przystępnych cenowo i mieszkań socjalnych. Również problemy społeczne wymaga rozwiązania poprzez zapewnienie szerokiego wachlarza usług społecznych szczególnie dla osób starszych, osób z niepełnosprawnościami, mniejszości etnicznych i migrantów, a także poprzez zintegrowane programy wspierania społeczności w niekorzystnej sytuacji na defaworyzowanych obszarach metropolitalnych. Należy usprawnić sieci transportu publicznego na obszarach miejskich, szczególnie z myślą o dojeżdżających defaworyzowanych pracownikach, oraz wzmocnić prawa pracownicze, zwłaszcza w przypadku niestandardowych umów o pracę związanych z gospodarką cyfrową. Działania te będą pomocne w realizacji planu działania na rzecz Europejskiego filaru praw socjalnych, zatwierdzonego podczas szczytu w Porto 7 maja 2021 r., i mają w założeniu przyczynić się do poprawy wyników tablicy wskaźników społecznych.

(26)Oczekuje się, że największy wkład we wzrost gospodarczy i zatrudnienie będą miały inwestycje i reformy w dziedzinie innowacji, edukacji, z uwzględnieniem umiejętności cyfrowych i szkolenia zawodowego, dekarbonizacji przemysłu, cyfryzacji przedsiębiorstw, kapitalizacji przedsiębiorstw i mieszkalnictwa. Inne główne obszary interwencji to m.in. opieka zdrowotna, kultura, infrastruktura transportowa, leśnictwo i gospodarka wodna, jakość i zdolność administracji publicznej, w tym zarządzanie finansami publicznymi, usługi sądowe i cyfryzacja usług publicznych.

(25)Z symulacji przedstawionych przez służby Komisji wynika, że plan może przyczynić się do zwiększenia PKB Portugalii do 2026 r. o wartość wynoszącą od 1,5 % do 2,4 %. Portugalski plan odbudowy i zwiększania odporności obejmuje ambitny pakiet reform i inwestycji służących ograniczeniu podatności tego kraju na wstrząsy oraz wzmocnieniu jego odporności gospodarczej, instytucjonalnej i społecznej. Reformy służące wyeliminowaniu utrudnień instytucjonalnych i sprzyjające konkurencji, wraz ze znacznymi inwestycjami w aktywne polityki rynku pracy, badania i rozwój, innowacje i cyfryzację, są wymierzone w podstawowe przyczyny zidentyfikowanych wyzwań i mają pobudzić konkurencyjność i wydajność kraju.

(24)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. c) i sekcją 2.3 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma mieć duży wpływ (rating A) na wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz zwiększenie odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej państwa członkowskiego, przyczyniając się do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych, w tym poprzez promowanie polityki na rzecz dzieci i młodzieży, a także na złagodzenie skutków gospodarczych i społecznych kryzysu związanego z COVID-19, a przez to na wzmocnienie spójności i konwergencji gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii.

(22)Plan znacząco przyczynia się do sprostania wyzwaniu związanemu z transformacją cyfrową zarówno w kontynentalnej części Portugalii, jak i w regionach autonomicznych Madery i Azorów. Planuje się znaczące reformy i inwestycje w obszarach cyfryzacji przedsiębiorstw w celu wdrożenia technologii i procesów cyfrowych. Inwestycje i reformy systemów edukacji oraz kształcenia i szkolenia zawodowego koncentrują się głównie na dostosowaniu programów i metod nauczania oraz materiałów dydaktycznych do przekazywania umiejętności cyfrowych dostosowanych do konkretnych potrzeb poszczególnych grup, np. uczniów i studentów, nauczycieli, pracowników, przedsiębiorców i urzędników. Znaczące reformy i inwestycje ukierunkowane są również na cyfryzację administracji publicznej – przewidziane są działania w zakresie powszechnej administracji publicznej, systemu wymiaru sprawiedliwości i zarządzania finansami publicznymi w celu zwiększenia efektywności i odporności administracji publicznej oraz poprawy jej dostępności dla obywateli.

(17)Uwzględniono również reformy i inwestycje służące wzmocnieniu odporności systemu opieki zdrowotnej i zapewnieniu równego dostępu do opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej wysokiej jakości. Wspomniane reformy i inwestycje przewidują w szczególności wzmocnienie zdolności reagowania podstawowej opieki zdrowotnej oraz usług w zakresie zdrowia psychicznego i opieki długoterminowej w połączeniu z działaniami na rzecz zwiększenia efektywności poszczególnych elementów krajowej służby zdrowia i powiązań między nimi. Przewidziano szczególne środki w celu wzmocnienia regionalnego systemu opieki zdrowotnej w regionie Madery – jednym z regionów najbardziej oddalonych – oraz cyfryzacji systemów opieki zdrowotnej na Maderze oraz na Azorach. Ponadto dokończenie reformy modelu zarządzania szpitalami publicznymi służy wyeliminowaniu pierwotnych przyczyn stale utrzymujących się zaległości w szpitalach publicznych. Oczekuje się, że reforma da szpitalom większą autonomię decyzji dotyczących inwestycji i zatrudnienia, a jednocześnie umożliwi ściślejsze monitorowanie i większą rozliczalność, przyczyniając się w ten sposób do trwałego zapobiegania narastaniu zaległości.

(16)Plan obejmuje kompleksową reformę fiskalno-strukturalną, która ma znacznie poprawić jakość i stabilność finansów publicznych oraz wzmocnić ogólną kontrolę wydatków, efektywność kosztową i odpowiednie budżetowanie. Reforma taka obejmuje stopniowe działania, które mają doprowadzić do pełnej i skutecznej realizacji ramowej ustawy budżetowej z 2015 r., włączenie przeglądu wydatków jako elementu strukturalnego do rocznej procedury budżetowej w Portugalii oraz zapewnienie oceny ex post przyrostu efektywności, a także wzmocnienie scentralizowanych zamówień publicznych. Oczekuje się również, że reforma wzmocni stabilność finansową przedsiębiorstw państwowych poprzez wdrożenie nowego modelu analizy i ujawniania ich sytuacji finansowej i wyników, co ma umożliwić bardziej terminowe, przejrzyste i kompleksowe monitorowanie. Reforma przewiduje również zwiększenie rozliczalności dzięki wdrożeniu narzędzi planowania i zarządzania, np. zmienionych umów w sprawie zarządzania w celu rozpowszechniania praktyk zarządzania zorientowanych na wyniki. Reformie towarzyszą inwestycje w systemy informacyjne do celów zarządzania finansami publicznymi.

(15)Plan obejmuje obszerny zestaw wzajemnie wzmacniających się reform i inwestycji, które przyczyniają się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom lub znacznej części wyzwań gospodarczych i społecznych określonych w zaleceniach krajowych skierowanych przez Radę do Portugalii w ramach europejskiego semestru w 2019 r. i w 2020 r., zwłaszcza w obszarach jakości i stabilności finansów publicznych, dostępności i odporności usług społecznych i systemu opieki zdrowotnej, rynku pracy, edukacji i umiejętności, badań, rozwoju i innowacji, transformacji klimatycznej i cyfrowej, otoczenia działalności gospodarczej i systemu wymiaru sprawiedliwości.

(13)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. b) i sekcją 2.2. załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom lub znacznej części wyzwań (rating A), które zostały wskazane w skierowanych do Portugalii zaleceniach krajowych, w tym w zakresie ich aspektów fiskalnych, oraz w zaleceniach wydanych na podstawie art. 6 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011, lub wyzwaniom wskazanym w innych stosownych dokumentach formalnie przyjętych przez Komisję w ramach europejskiego semestru.

(12)Około połowa wszystkich komponentów przyczynia się do budowania odporności zdrowotnej, gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej za pośrednictwem takich środków jak wzmocnienie krajowych sieci podstawowej opieki zdrowotnej, opieki stałej i paliatywnej, zapewnienie mieszkań socjalnych i mieszkań przystępnych cenowo oraz innowacyjne zintegrowane usługi społeczne w obszarach metropolitalnych Lizbony i Porto. Wdrażanie technologii cyfrowych i rozwiązań interoperacyjnych wzmacnia zdolności instytucjonalne i odporność administracji publicznej. Szereg środków dotyczy polityk na rzecz następnego pokolenia – odnosi się do nich bezpośrednio prawie jedna trzecia wszystkich komponentów. Mają one bezpośredni wpływ na dzieci i młodzież. Są to przykładowo: zwiększenie liczby miejsc w placówkach opieki nad dziećmi oraz w kształceniu i szkoleniu zawodowym i szkolnictwie wyższym, w tym na kierunkach STEAM, poprawa perspektyw kariery i dochodów młodzieży oraz zwiększenie liczby miejsc zakwaterowania dla studentów wyższych uczelni. Uzupełnieniem jest działanie dotyczące cyfryzacji edukacji oraz dystrybucja osobistego sprzętu informatycznego wśród uczniów.

(11)Dużo uwagi w planie poświęcono trzeciemu filarowi – inteligentnemu, zrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu sprzyjającemu włączeniu społecznemu, do realizacji którego przyczyniają się bezpośrednio prawie wszystkie komponenty. Niemal wszystkie komponenty planu uwzględniają bezpośrednio spójność gospodarczą, wydajność i konkurencyjność, odnosząc się do różnych wzajemnie powiązanych wyzwań, takich jak promowanie zrównoważonego wzrostu i przystosowanie się do zmiany klimatu, powszechne świadczenie usług społecznych, sprzyjanie innowacjom, nowym technologiom i dekarbonizacji, dematerializacja usług publicznych oraz wkład w finansowanie przedsiębiorstw i rozwój rynków kapitałowych. Wymiary spójności społecznej i terytorialnej są ze sobą ściśle powiązane, szczególnie w słabiej rozwiniętych regionach Portugalii. Władze regionalne i lokalne wzywa się do odgrywania głównej roli w świadczeniu różnych usług na poziomie społeczności lokalnych oraz zapewnienia szerokiego zasięgu terytorialnego w takich dziedzinach jak mieszkalnictwo socjalne, przedszkola i wczesna opieka nad dziećmi oraz edukacja, opieka zdrowotna, a także opieka długoterminowa i dzienne ośrodki opieki społecznej dla osób starszych i osób z niepełnosprawnościami zgodnie z Konwencją ONZ o prawach osób niepełnosprawnych.

(10)W planie przewiduje się podjęcie szerokiego wachlarza działań związanych z klimatem, przy czym około trzy czwarte wszystkich komponentów przyczynia się do zielonej transformacji. Do działań tych należy zwiększenie efektywności energetycznej budynków, dekarbonizacja przemysłu i przystosowanie się do zmiany klimatu. Plan uwzględnia wyzwania związane z transformacją cyfrową w wielu obszarach – do ich rozwiązania przyczynia się ok. połowa komponentów, m.in. cyfryzacja usług publicznych i wdrażanie technologii cyfrowych w celu promowania przedsiębiorczości, a także ekspansja przedsiębiorstw w celu pobudzenia cyfrowej transformacji tkanki produkcyjnej. Aby rozwiązać problemy wynikające z niedoborów umiejętności cyfrowych, plan obejmuje środki na rzecz modernizacji systemów edukacji oraz kształcenia i szkolenia zawodowego, m.in. w celu zapewnienia kwalifikacji dostosowanych do potrzeb rynku, poprawy adekwatności uczenia się dorosłych oraz zwiększenia liczby absolwentów kierunków z zakresu nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii, sztuki i matematyki (STEAM), w szczególności informatyki.

(9)Plan obejmuje środki, które przyczyniają się do realizacji wszystkich sześciu filarów, a znaczna liczba komponentów planu dotyczy więcej niż jednego filaru. Takie podejście sprzyja zapewnieniu kompleksowego i spójnego podejścia do każdego filaru. Ponadto, biorąc pod uwagę szczególne wyzwania stojące przed Portugalią, uznaje się, że szczególny nacisk na inteligentny, zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, a także ogólna waga poszczególnych filarów, są odpowiednio zrównoważone.

(8)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. a) i sekcją 2.1 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności stanowi w dużym stopniu (rating A) kompleksową i odpowiednio wyważoną reakcję na sytuację gospodarczą i społeczną, tym samym przyczyniając się odpowiednio do realizacji wszystkich sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241, z uwzględnieniem szczególnych wyzwań i alokacji finansowej dotyczących danego państwa członkowskiego, a także wsparcia w formie pożyczki, o które wystąpiono.

(6)Plany odbudowy i zwiększania odporności powinny służyć realizacji ogólnych celów Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2021/241 oraz Instrumentu UE na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 w celu wspierania odbudowy po kryzysie wywołanym COVID-19. Powinny one promować spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii poprzez przyczynianie się do realizacji sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241.

(4)[W zaleceniu Rady w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro wezwano państwa członkowskie będące członkami strefy euro do podjęcia działań, w tym poprzez ich plany odbudowy i zwiększania odporności, m.in. w celu zapewnienia kursu polityki wspierającego odbudowę oraz dalszej poprawy konwergencji i odporności oraz trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. W zaleceniu Rady wezwano również do wzmocnienia krajowych ram instytucjonalnych, zapewnienia stabilności makrofinansowej oraz dokończenia budowy UGW i wzmocnienia międzynarodowej roli euro. [Proszę usunąć ten motyw, jeśli zalecenie Rady nie zostanie przyjęte do czasu przyjęcia decyzji wykonawczej Rady.]

(2)W dniach 9 lipca 2019 r. i 20 lipca 2020 r. Rada skierowała do Portugalii zalecenia w kontekście europejskiego semestru. W szczególności Rada zaleciła podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu skutecznego przeciwstawienia się pandemii, poprawy jakości finansów publicznych poprzez priorytetowe potraktowanie wydatków pobudzających wzrost gospodarczy, wzmocnienia odporności systemu opieki zdrowotnej oraz zapewnienia równego dostępu do opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej wysokiej jakości. Rada zaleciła także działania na rzecz poprawy ogólnego poziomu umiejętności ludności (ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności cyfrowych oraz zwiększenia liczby absolwentów studiów w dziedzinach nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki), a także na rzecz wspierania wysokiej jakości zatrudnienia i ograniczenia segmentacji rynku pracy. Zaleciła również Portugalii poprawę skuteczności i adekwatności siatek bezpieczeństwa socjalnego oraz zagwarantowanie wystarczającej i skutecznej ochrony socjalnej i wsparcia dochodu. Zaleciła ukierunkowanie inwestycji głównie na zieloną i cyfrową transformację, w szczególności na innowacje, transport kolejowy i infrastrukturę portową, obniżanie emisyjności i transformację energetyczną oraz rozbudowę połączeń międzysystemowych, z uwzględnieniem różnic regionalnych. Rada zaleciła ponadto wdrożenie środków mających zapewnić przedsiębiorstwom dostęp do płynności w kontekście pandemii, przyspieszenie realizacji projektów inwestycji publicznych oraz promowanie inwestycji prywatnych w celu pobudzenia ożywienia gospodarczego. Zaleciła wreszcie przeprowadzenie reform służących poprawie otoczenia działalności gospodarczej, w szczególności zajęcie się problemem barier regulacyjnych i administracyjnych wynikających z systemów zezwoleń oraz zmniejszenie ograniczeń regulacyjnych w zawodach regulowanych, a także zwiększenie efektywności sądów administracyjnych i podatkowych oraz postępowań w sprawie niewypłacalności i odzyskiwania wierzytelności. Po dokonaniu oceny stanu wdrożenia tych zaleceń krajowych na chwilę przedłożenia planu odbudowy i zwiększania odporności Komisja stwierdza, że zalecenie dotyczące podjęcia – zgodnie z ogólną klauzulą wyjścia – wszelkich działań niezbędnych do skutecznego zaradzenia pandemii, wspomożenia gospodarki, a następnie wsparcia jej odbudowy zostało w pełni wdrożone. Poczyniono znaczne postępy w odniesieniu do zalecenia w sprawie wdrożenia tymczasowych środków mających na celu zapewnienie firmom, w szczególności małym i średnim przedsiębiorstwom, dostępu do płynności.

KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 16.6.2021 COM(2021) 321 final ZAŁĄCZNIK

do wniosku dotyczącego decyzji wykonawczej Rady w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Portugalii {SWD(2021) 146 final}



ZAŁĄCZNIK SEKCJA 1: REFORMY I INWESTYCJE W RAMACH PLANU ODBUDOWY I ZWIĘKSZANIA ODPORNOŚCI 1. Opis reform i inwestycji A. KOMPONENT 1: Krajowa służba zdrowia Ten komponent portugalskiego planu odbudowy i zwiększania odporności uwzględnia szereg wyzwań, przed którymi stoi obecnie portugalski system opieki zdrowotnej w odniesieniu do obecnych i zmieniających się potrzeb w zakresie opieki zdrowotnej i związanych z tym kosztów. Po pierwsze, niekorzystne tendencje demograficzne w Portugalii - charakteryzujące się przyspieszonym starzeniem się społeczeństwa i wynikającymi z niego potrzebami w zakresie opieki długoterminowej - zbiegają się w czasie ze zmieniającymi się schematami chorób, rosnącym obciążeniem chorób przewlekłych i zwyrodnieniowych, a także stopniowo wzrastać wielozachorowność. Po drugie, w Portugalii nadal występuje znaczna śmiertelność, której można było uniknąć, oraz stosunkowo niska liczba lat zdrowego życia w wieku 65 lat. Po trzecie, istnieje możliwość położenia większego nacisku na promocję zdrowia i profilaktykę chorób, w połączeniu z rozwiązaniem problemu fragmentacji usług opieki zdrowotnej i luk w dostępie do opieki zdrowotnej. Po czwarte, opłaty własne za opiekę zdrowotną należą do najwyższych w UE, a zgłoszone obciążenie finansowe związane z opieką medyczną jest stosunkowo wysokie. Wreszcie, Portugalska Krajowa Służba Zdrowia od wielu lat boryka się z trudną sytuacją finansową. W szczególności Portugalia osiąga dobre wyniki w zakresie powtarzających się akcji ratunkowych dla szpitali publicznych ze strony rządu, które nie zdołały uniknąć systematycznego cyklu zadłużenia szpitali, co miało wpływ na stosunki między łańcuchami dostaw. Głównym celem tego komponentu jest wzmocnienie zdolności reagowania Portugalskiej Krajowej Służby Zdrowia, aby reagować na zmiany demograficzne i epidemiologiczne w kraju, na innowacje terapeutyczne i technologiczne oraz na tendencję wzrostu popytu na opiekę zdrowotną i związane z tym koszty. W tym celu komponent ten ma na celu wzmocnienie kluczowej roli podstawowych usług opieki zdrowotnej w ramach ogólnej struktury krajowej służby zdrowia, zwiększenie skali usług opieki długoterminowej i opieki w zakresie zdrowia psychicznego oraz zwiększenie efektywności poprzez dokończenie reformy modelu zarządzania szpitalami publicznymi i przyspieszenie cyfryzacji usług opieki zdrowotnej. Komponent ten wspiera realizację zalecenia dla poszczególnych krajów w sprawie wzmocnienia ogólnej kontroli wydatków, efektywności kosztowej i odpowiedniego budżetowania, ze szczególnym uwzględnieniem trwałego zmniejszenia zaległości płatniczych w szpitalach (zalecenie dla poszczególnych krajów 1 2019), a także zalecenia dla poszczególnych krajów w sprawie wzmocnienia odporności systemu opieki zdrowotnej i zapewnienia równego dostępu do wysokiej jakości opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej (zalecenie krajowe 1 2020). Komponent ten przyczynia się również do realizacji zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczącego skoncentrowania inwestycji na transformacji ekologicznej i cyfrowej (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2020). Oczekuje się, że żaden środek w tym składniku nie spowoduje znaczącej szkody dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01). A.1. Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego Reforma RE-r01: Reforma podstawowej opieki zdrowotnej Nadrzędnym celem reformy jest wzmocnienie kluczowej roli podstawowych usług opieki zdrowotnej w reagowaniu na potrzeby zdrowotne ludności w ramach ogólnej struktury krajowej służby zdrowia. W tym celu reforma ma na celu realizację sześciu priorytetów: (i) zwiększenie zdolności w zakresie badań przesiewowych i wczesnej diagnostyki, a mianowicie najczęstszych patologii; (ii) wzmocnienie zdolności reagowania podstawowej opieki zdrowotnej poprzez tworzenie bardziej proaktywnych ośrodków opieki zdrowotnej o rozszerzonym portfelu usług i obszarach interwencji, a także bardziej zintegrowanych z innymi poziomami opieki, a także poprzez dostosowanie procesów do indywidualnych cech każdego użytkownika i związanej z nimi ścieżki życia, zmniejszenie dużej zmienności praktyk klinicznych (w tym pod względem przepisywania leków ambulatoryjnych), poprawę skierowania klinicznego między różnymi poziomami opieki zdrowotnej oraz dążenie do zwiększenia wydajności poprzez ograniczenie powielania usług lub zapewnianie opieki nieskutecznej, nieodpowiedniej lub niskiej jakości; (iii) korygowanie regionalnych i lokalnych asymetrii pod względem obiektów i sprzętu dostępnych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej; (iv) Wspieranie działań na poziomie społeczności lokalnych i tworzenie programów wsparcia dla użytkowników i ich rodzin, większe zaangażowanie obywateli i społeczności, w tym poprzez zakończenie przekazywania obowiązków w zakresie zdrowia z administracji centralnej na samorządy lokalne; (v) podnoszenie umiejętności pracowników służby zdrowia, wzmacnianie wielodyscyplinarnej pracy zespołowej i zwiększanie liczby specjalistów, w tym specjalistów; oraz vi) przeprowadzenie cyfrowej transformacji państwowej służby zdrowia i wykorzystanie jej potencjału w zakresie modernizacji i uproszczenia korzystania z usług opieki zdrowotnej. W ten sposób reforma ta zapewni lepsze warunki ramowe dla powiązanych inwestycji w podstawowe usługi opieki zdrowotnej. Reforma polega na wdrożeniu szeregu środków ustawodawczych i regulacyjnych w celu: (i) rozszerzenie zakresu odpowiedzialności i zakresu interwencji grup ośrodków zdrowia, a także typologii tworzących je jednostek funkcjonalnych; (ii) przegląd systemu prawnego organizacji i funkcjonowania jednostek funkcjonalnych, a także systemu zachęt przyznawanych elementom, które stanowią te jednostki; (iii) opracowanie instrumentu stratyfikacji ryzyka w celu wspierania zarządzania klinicznego w jednostkach funkcjonalnych grup ośrodków zdrowia; oraz (iv) zakończenie przekazywania obowiązków w dziedzinie zdrowia z administracji centralnej na samorządy lokalne. Kamienie milowe i wartości docelowe związane z wdrożeniem reformy zostaną ukończone do dnia 31 grudnia 2023 r. Reforma RE-r02: Reforma zdrowia psychicznego Nadrzędnym celem tej reformy jest poprawa zdrowia psychicznego w Portugalii. W tym celu reforma opiera się na pięciu osiach interwencji: (i) deinstytucjonalizacja pacjentów mieszkających w szpitalach psychiatrycznych lub w instytucjach sektora społecznego; (ii) uzupełnianie krajowego zasięgu lokalnych usług w zakresie zdrowia psychicznego w obszarach opieki szpitalnej, ambulatoryjnej i środowiskowej; (iii) rozszerzenie krajowej sieci zintegrowanej opieki ciągłej, ze szczególnym uwzględnieniem zdrowia psychicznego; (iv) reorganizacja usług psychiatrycznych kryminalistycznych; oraz (v) wdrożenie regionalnych planów zdrowotnych dotyczących demencji. Konkretnie rzecz ujmując, reforma polega na przeglądzie obowiązującego prawa o zdrowiu psychicznym, które ustanawia ogólne zasady polityki w zakresie zdrowia psychicznego w Portugalii i reguluje kwestię obowiązkowego zatrudniania osób z zaburzeniami psychicznymi, oraz dekretu z mocą ustawy o zdrowiu psychicznym, które określają zasady przewodnie organizacji, zarządzania i oceny usług w zakresie zdrowia psychicznego. W tych przepisach prawnych wprowadza się między innymi następujące zmiany: (i) włączenie do prawodawstwa zasad Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach osób niepełnosprawnych; oraz (ii) zwiększenie autonomii lokalnych usług w zakresie zdrowia psychicznego i należytego zarządzania nimi poprzez utworzenie zintegrowanych ośrodków odpowiedzialności. W ten sposób reforma ta zapewni lepsze warunki ramowe dla powiązanych inwestycji w opiekę w zakresie zdrowia psychicznego.

Kamienie milowe związane z wdrożeniem reformy zostaną zakończone do dnia 31 marca 2023 r. Reforma RE-r03: Zakończenie reformy modelu zarządzania szpitalami publicznymi Nadrzędnym celem reformy jest zwiększenie wydajności szpitali Państwowej Służby Zdrowia. W tym celu ma on na celu: (i) reforma organizacji szpitali publicznych i zarządzania nimi; (ii) rekonfiguracja sieci szpitali zgodnie z planowaniem przepustowości pod względem zapotrzebowania na usługi oraz podaży zasobów ludzkich i infrastruktury; (iii) poprawa powiązań z innymi elementami krajowej służby zdrowia, a mianowicie z podstawowymi i psychicznymi usługami zdrowotnymi, a także z paliatywnymi i zintegrowanymi sieciami stałej opieki; (iv) zaangażowanie pracowników służby zdrowia i struktur pośrednich w zarządzanie szpitalami publicznymi; oraz (v) skoncentrowanie działań na rzeczywistych potrzebach obywateli w zakresie zdrowia i dobrostanu. Obiektywne wskaźniki oceny wyników kierowników szpitali są włączane do umów o zarządzanie, oceniając zarówno jakość usług, jak i sytuację finansową szpitali publicznych. Przyczyni się to do zapewnienia spójności z priorytetami polityki zdrowotnej rządu oraz do bardziej przewidywalnego zarządzania zasobami szpitalnymi, przy jednoczesnym połączeniu autonomii ze zwiększonym monitorowaniem i odpowiedzialnością. Wdrażanie zmienionych umów o zarządzanie będzie stopniowe i traktowane priorytetowo w zależności od poziomu skuteczności, wymiaru i rozmieszczenia geograficznego szpitali publicznych. Ponadto należy wzmocnić rolę monitorującą ministerstw zdrowia i finansów w celu zapewnienia zintegrowanego i spójnego podejścia do oceny wyników szpitali i korygowania w odpowiednim czasie odstępstw od zatwierdzonych budżetów. Ponadto należy wzmocnić scentralizowane zakupy w celu osiągnięcia dalszych oszczędności w zakresie efektywności, w szczególności poprzez uwzględnienie zaleceń wynikających z niedawnej niezależnej oceny. W szczególności scentralizowane zakupy mają zostać rozszerzone na sprzęt i wyroby medyczne. Ponadto planuje się poprawę wewnętrznego zarządzania szpitalami publicznymi, w szczególności poprzez utworzenie zintegrowanych centrów odpowiedzialności i wdrożenie opartych na wynikach systemów wynagrodzeń mających zastosowanie do jednostek powiązanych z takimi ośrodkami. W związku z tym wejdzie w życie system pełnego zaangażowania pracowników służby zdrowia na rzecz Krajowej Służby Zdrowia. Ponadto środek ten obejmuje inicjatywy mające na celu przeprojektowanie sieci szpitali w celu zapewnienia lepszego powiązania między usługami. W szczególności należy dalej rozwijać działania w zakresie hospitalizacji w domu pacjenta, aby zapewnić opiekę szpitalną w domu pacjenta, w ścisłym powiązaniu z podstawowymi usługami opieki zdrowotnej, krajową siecią zintegrowanych usług opieki ciągłej, sektorem społecznym i społecznościami lokalnymi. Ponadto należy zwiększyć możliwości laboratoryjne Krajowej Służby Zdrowia w zakresie diagnozowania chorób zakaźnych oraz zwiększyć jej możliwości w zakresie intensywnej opieki medycznej. Reforma zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r. Inwestycja RE-C01-i01: Usługi podstawowej opieki zdrowotnej z większą liczbą odpowiedzi Celem tej inwestycji jest rozszerzenie usług podstawowej opieki zdrowotnej i wzmocnienie kluczowej roli podstawowych usług opieki zdrowotnej w reagowaniu na potrzeby zdrowotne ludności w ramach ogólnej struktury krajowej służby zdrowia. Inwestycja opiera się na reformie podstawowych usług opieki zdrowotnej. Inwestycja obejmuje następujące inicjatywy: -Po pierwsze, kilka podinwestycji poprawi dostęp do podstawowych usług opieki zdrowotnej, ich jakość i skuteczność, przyczyniając się w ten sposób do uzupełnienia krajowego zakresu programów badań przesiewowych i zwiększenia zdolności wczesnej diagnostyki. Należą do nich: (i) rozszerzenie badań przesiewowych w kierunku raka na wszystkie ośrodki zdrowia, w tym na raka jelita grubego i szyjki macicy; (ii) rozszerzenie badań przesiewowych w kierunku retinopatii cukrzycy na wszystkie ośrodki zdrowia; (iii) zapewnienie wszystkim ośrodkom opieki zdrowotnej możliwości mierzenia białek reaktywnych C; (iv) wyposażenie grup ośrodków zdrowia w spirometry do wczesnego diagnozowania, monitorowania i leczenia astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i palenia; (v) zapewnienie placówkom opieki zdrowotnej sprzętu Holter i monitorowania ciśnienia krwi po ambulatoryjnej; (vi) rozszerzenie konsultacji ze stopami diabetycznymi na wszystkie grupy ośrodków opieki zdrowotnej; (vii) przyjęcie indywidualnych planów opieki nad pacjentami złożonymi i wielozakaźnymi; (viii) określenie protokołów skierowań w najbardziej poszukiwanych obszarach opieki, takich jak okulista, otorynolaryngologia, ortopedia i urologia; oraz ix) ukończenie zintegrowanego systemu informacyjnego, który ułatwia kierowanie pacjentów do różnych poziomów opieki zdrowotnej. -Po drugie, inne subinwestycje mają na celu rozszerzenie obszarów interwencji grup ośrodków zdrowia, a tym samym zwiększenie zdolności reagowania tego poziomu opieki zdrowotnej i wzmocnienie oferty specjalizacji medycznych poprzez wzmocnienie wyspecjalizowanej i zespołowej pracy w jednostkach służby zdrowia. Obejmują one w szczególności: (i) instalowanie gabinetów dentystycznych w ośrodkach opieki zdrowotnej; (ii) tworzenie zintegrowanych ośrodków diagnostycznych (w tym przynajmniej badań rentgenowskich i analiz klinicznych) w grupach ośrodków zdrowia; (iii) tworzenie usług rehabilitacyjnych w ośrodkach zdrowia (odpowiednie pomieszczenia fizyczne i rehabilitacja, zespoły multidyscyplinarne i interdyscyplinarne); (iv) zapewnienie wszystkim ośrodkom opieki zdrowotnej sprzętu (bag Emergency Emergency, defibrylator i monitor znaków istotnych) do kwalifikowanego reagowania kryzysowego (podstawowe wsparcie na życie); oraz (v) zwiększenie tempa realizacji programu na rzecz ograniczenia niewłaściwego i/lub możliwego do uniknięcia korzystania z usług opieki zdrowotnej w nagłych wypadkach. -Po trzecie, dalsze subinwestycje przewidują modernizację obiektów i wyposażenia ośrodków zdrowia, zwiększenie efektywności energetycznej, zapewnienie warunków dostępności, jakości, komfortu i bezpieczeństwa pacjentom i pracownikom służby zdrowia oraz dostosowanie ich do nowych modeli świadczenia opieki zdrowotnej. W szczególności obejmują one m.in.: (i) budowę 100 nowych ośrodków opieki zdrowotnej; (ii) renowacja lub dostosowanie 326 placówek opieki zdrowotnej w celu zwiększenia efektywności energetycznej, zgodności z planami awaryjnymi oraz zapewnienia dostępności, bezpieczeństwa sanitarnego i komfortu; oraz (iii) modernizacji sprzętu medycznego. -Po czwarte, dodatkowe subinwestycje skupiają się na poprawie reakcji na bliskość, ze szczególnym uwzględnieniem opieki domowej i środowiskowej, interweniują w grupach najbardziej zagrożonych oraz promują deinstytucjonalizację i opiekę ambulatoryjną. Obejmują one w szczególności: (i) zapewnienie placówkom opieki zdrowotnej pojazdów elektrycznych w celu wspierania opieki w domu; (ii) rozszerzenie liczby mobilnych jednostek na regiony o niskiej gęstości zaludnienia; (iii) zapewnienie w ośrodkach zdrowia warunków technicznych umożliwiających telekonsultacje i telemonitorowanie chorób przewlekłych, takich jak niewydolność serca; (iv) wzmocnienie jednostek opieki społecznej i zespołów zintegrowanej opieki ciągłej; (v) tworzenie lokalnych zespołów wspierających opiekę paliatywną w grupach ośrodków zdrowia; oraz vi) tworzenie programów interwencji psychospołecznej w zakresie powszechnych chorób psychicznych (depresji i lęku) w grupach ośrodków zdrowia. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r. Inwestycja RE-C01-i02: Krajowa sieć zintegrowanej opieki ciągłej i krajowa sieć opieki Paliatywnej Celem inwestycji jest rozbudowa krajowych sieci opieki paliatywnej i zintegrowanej opieki stałej, zarówno w zakresie leczenia szpitalnego, jak i opieki ambulatoryjnej, a także opieki domowej. Inwestycja opiera się na reformie krajowej strategii na rzecz integracji osób niepełnosprawnych przedstawionej w komponencie 3 dotyczącym reakcji społecznych i stanowi część portugalskiej strategii deinstytucjonalizacji, a także ogólne dążenie do zajęcia się niekorzystnymi tendencjami demograficznymi, z którymi boryka się kraj. Inwestycja składa się z ustrukturyzowanego i etapowego programu mającego na celu zapewnienie wsparcia finansowego promotorom z sektora publicznego, społecznego lub prywatnego w celu: (i) rozbudowa krajowej sieci zintegrowanej opieki ciągłej o 5 500 łóżek poprzez budowę 275 nowych modułów 20 łóżek (w istniejących lub nowych jednostkach); (ii) stworzenie 20-dniowych jednostek w celu promowania autonomii w celu monitorowania 500 pacjentów ambulatoryjnych; (iii) utworzenie 50 zespołów domowych zajmujących się stałą opieką zintegrowaną w celu udzielenia pomocy 1000 pacjentom w domu (w tym sprzęt i pojazdy elektryczne); (iv) rozszerzenie zintegrowanych działań w zakresie zdrowia psychicznego w 1000 miejsc, w 50 rezydencjach i jednostkach społeczno-zawodowych (wsparcie w tworzeniu nowych rozwiązań lub rozszerzaniu istniejących reakcji); (v) utworzenie do 100 miejsc w 10 zespołach wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego w domu (wsparcie w nabywaniu niezbędnych zasobów materialnych i pojazdów elektrycznych na potrzeby działalności zespołów); (vi) rozszerzenie krajowej sieci opieki paliatywnej o 20 szpitalnych oddziałów opieki paliatywnej w celu udzielenia pomocy 400 pacjentom; oraz (viii) stworzenie do 100 miejsc w 10 gminnych zespołach opieki paliatywnej (wsparcie w nabywaniu niezbędnych zasobów materialnych i pojazdów elektrycznych na potrzeby działalności zespołów). Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r. Inwestycja RE-C01-i03: Zakończenie reformy zdrowia psychicznego i wdrożenie strategii demencji

Celem inwestycji jest wsparcie realizacji reformy usług w zakresie zdrowia psychicznego, przyczyniając się w ten sposób do poszerzenia i wzmocnienia zdolności reagowania Krajowej Służby Zdrowia w dziedzinie zdrowia psychicznego. Inwestycja obejmuje uzupełniające subinwestycje w instrumenty, struktury i zasoby ludzkie, a mianowicie: (i) tworzenie usług mieszkaniowych w społeczności, które umożliwiają deinstytucjonalizację pacjentów mieszkających w szpitalach psychiatrycznych lub w sektorze socjalnym, którzy nie korzystają z oferty krajowej sieci zintegrowanej opieki ciągłej, w tym zwiększenie liczby miejsc opieki w zakresie zdrowia psychicznego o 500 w krajowej sieci zintegrowanej opieki stałej w dziedzinie zdrowia psychicznego; (ii) budowę czterech placówek szpitalnych w szpitalach ogólnych, eliminując zakwaterowanie ostre w szpitalach psychiatrycznych; (iii) utworzenie 15 zintegrowanych ośrodków odpowiedzialności w celu pokonania przeszkód w świadczeniu opieki pozaszpitalnej przy zachowaniu większej autonomii i odpowiedzialności; (iv) renowacja 20 istniejących obiektów lokalnych usług w zakresie zdrowia psychicznego; (v) utworzenie 40 zespołów ds. zdrowia psychicznego; (vi) przeprojektowanie, rozbudowę i remont psychiatrii sądowej; oraz vii) opracowywanie działań uświadamiających i szkoleniowych na rzecz „budowania ścieżek pacjentów” w kontekście demencji. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r. Inwestycja RE-C01-i04: Wyposażenie nowych szpitali w Seixal, Sintra i wschodniej Lizbonie Celem inwestycji jest wyposażenie planowanych nowych szpitali w Seixal, Sintra i Wschodnia Lizbona, a tym samym wzmocnienie sieci szpitali i podaży opieki szpitalnej w wysoce zaludnionym regionie, w którym zapotrzebowanie na usługi zdrowotne jest znaczne. Ma to na celu zapewnienie lepszego dostępu do opieki zdrowotnej znacznej części ludności oraz przyczynienie się do zmniejszenia nierówności i do spójności społecznej w regionie. Inwestycja polega na zakupie sprzętu, który ma zostać zainstalowany w nowych szpitalach w Seixal, Sintra i wschodniej Lizbonie, w tym: (i) sprzęt kliniczny, medyczny i zaawansowane technologicznie; (ii) wyposażenie ogólne, w tym meble specjalistyczne; oraz (iii) sprzęt komputerowy. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r. Inwestycja RE-C01-i05-RAM: Wzmocnienie regionalnej służby zdrowia Madery Celem tej inwestycji jest wdrożenie strategicznego planu dla regionalnego systemu opieki zdrowotnej Autonomicznego Regionu Madery oraz regionalnej strategii na rzecz promocji zdrowia psychicznego. Inwestycja składa się z dwóch podinwestycji. Po pierwsze, obejmuje on subinwestycję w rozwój, rozwój i poprawę regionalnej sieci zintegrowanej opieki ciągłej, w tym poprzez zwiększenie liczby miejsc we wszystkich typologiach zgodnie z zasadą deinstytucjonalizacji, we współpracy z sektorem prywatnym i społecznym oraz na obszarach charakteryzujących się bardziej dotkliwym starzeniem się społeczeństwa lub mniejszą instalacją mocy. Po drugie, obejmuje on również subinwestycję mającą na celu wzmocnienie zdolności reagowania w dziedzinie zdrowia psychicznego i demencji związanych ze starzeniem się, w tym modernizację infrastruktury i sprzętu w placówkach opieki szpitalnej i podstawowej, zapewnienie nowych miejsc na potrzeby hospitalizacji w domu i codziennych usług szpitalnych oraz utworzenie lokalnych zespołów ds. zdrowia psychicznego. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r. Inwestycja RE-C01-i06: Transformacja cyfrowa w dziedzinie zdrowia Celem inwestycji jest wyeliminowanie wąskich gardeł utrudniających transformację cyfrową w państwowej służbie zdrowia, w tym brak odpowiedniego sprzętu i oprogramowania do dyspozycji pracowników służby zdrowia, wzmocnienie standaryzacji systemów informacyjnych w Krajowej Służbie Zdrowia oraz poprawa doświadczenia użytkowników i dostępu do danych. Inwestycja składa się z czterech podinwestycji. Po pierwsze, należy wzmocnić sieć danych dotyczących zdrowia w celu poprawy jakości usług i odporności systemów komputerowych dostępnych w Krajowej Służbie Zdrowia, ułatwienia wykorzystywania danych w systemach wspomagania decyzji, zapewnienia interoperacyjności różnych systemów informacyjnych i zgodności z odpowiednimi zasadami bezpieczeństwa. Po drugie, komunikacja między obywatelami a jednostkami zdrowia zostanie uproszczona, znormalizowana i zdigitalizowana za pomocą narzędzi elektronicznych, takich jak platforma ukierunkowana na obywatela i narzędzia telemedyczne w celu zwiększenia dostępu do opieki zdrowotnej. Po trzecie, zmodernizowane i interoperacyjne narzędzia dostępne dla pracowników służby zdrowia (np. platformy telemonitorowania i telerehabilitacji oraz systemy zwiększające możliwość przenoszenia danych między placówkami podstawowej opieki zdrowotnej, szpitalnymi i zintegrowanymi placówkami opieki ciągłej) oraz odpowiednie szkolenia w zakresie umiejętności cyfrowych. Po czwarte, wspiera się cyfryzację dokumentacji klinicznej w celu prowadzenia działań mających na celu monitorowanie funkcjonowania krajowej służby zdrowia. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r. Inwestycja RE-C01-i07-RAM: Cyfryzacja regionalnej służby zdrowia Madery Celem tej inwestycji jest wspieranie cyfryzacji regionalnej służby zdrowia na Maderze poprzez zastosowanie technologii cyfrowych w celu wspierania jakości i efektywności usług opieki zdrowotnej oraz wzmocnienie pozycji pracowników służby zdrowia i obywateli. Inwestycja składa się z kilku podinwestycji, w tym: (i) wdrażanie technologii cyfrowych w celu wsparcia monitorowania pacjentów, intensyfikacja wizyt w ramach telemedycyny i telemonitorowanie sytuacji zdrowotnej obywateli; (ii) wzmocnienie technologii cyfrowych i sztucznej inteligencji na potrzeby nadzoru epidemiologicznego; (iii) zwiększenie digitalizacji zdrowia i poprawa interoperacyjności systemów informacyjnych; (iv) poprawa dostępu obywateli do informacji i usług zdrowotnych za pomocą środków cyfrowych; oraz (v) szkolenie obywateli i zainteresowanych stron w zakresie korzystania z cyfrowych zasobów opieki zdrowotnej w dziedzinie zdrowia. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2024 r. Inwestycja RE-C01-i08-RAA: Szpital cyfrowy na Azorach

Celem inwestycji jest zwiększenie podaży opieki zdrowotnej i zapewnienie lepszego dostępu do opieki zdrowotnej na Azorach poprzez cyfryzację regionalnej służby zdrowia. Inwestycja polega na stworzeniu elektronicznej dokumentacji medycznej dla każdego obywatela, zwiększeniu interoperacyjności systemów informacyjnych w celu umożliwienia wymiany informacji klinicznych między pracownikami służby zdrowia, zwiększeniu dostępności opieki zdrowotnej na najbardziej odizolowanych wyspach bez szpitala poprzez prowadzenie konsultacji telemedycznych oraz zapewnieniu niezbędnego sprzętu, oprogramowania i systemów informacyjnych. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 września 2025 r. Inwestycja RE-C01-i09: Powszechny system aktywnego wsparcia życia Celem inwestycji jest promowanie dobrego samopoczucia fizycznego i emocjonalnego w Portugalii poprzez zwiększenie niskiego poziomu aktywności fizycznej w tym kraju oraz przyczynienie się do lepszego zapobiegania chorobom i zarządzania obciążeniem chorobami niezakaźnymi. Inwestycja obejmuje: (i) krajową kampanię i platformę technologiczną promującą aktywność fizyczną, poszerzającą wiedzę obywateli na temat korzyści płynących z regularnej aktywności fizycznej w każdym wieku, przepisywanie ćwiczeń w zależności od ich zdolności oraz zachęcanie do przyjmowania zdrowszego trybu życia; (ii) rozszerzenie sportu szkolnego na społeczność poprzez promowanie aktywnej mobilności od najmłodszych lat i przez całe życie oraz sport w rodzinie jako środek promowania sukcesu uczniów i zdrowszego stylu życia; oraz (iii) zachęcanie do uprawiania aktywności fizycznej w miejscu pracy, promowanie wdrażania środków i programów, a także zapewnienie przestrzeni i sprzętu do wykonywania aktywności fizycznej. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 września 2025 r.



A.2. Kamienie milowe, wartości docelowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego Numer porządkowy Środek (reforma lub inwestycja) Kamień milowy/ Nazwa Wskaźniki jakościowe (dla kamieni milowych) Wskaźniki ilościowe (dla wartości docelowych) Orientacyjny harmonogram zakończenia działania Opis i jasna definicja poszczególnych kamieni milowych i wartości docelowych Wartość docelowa Jednostka miary Poziom bazowy Cel Q Rok 1.1 RE-C01-r01 M Wejście w życie aktów prawnych w dziedzinie podstawowej opieki zdrowotnej Wejście w życie zmienionych aktów prawnych Q2 2023 Przegląd aktów prawnych w dziedzinie podstawowej opieki zdrowotnej, a mianowicie: (i) przepisy stanowiące podstawę jednostek funkcjonalnych ośrodków podstawowej opieki zdrowotnej (w tym dekret z mocą ustawy nr 73/2017 w odniesieniu do jednostek opieki zdrowotnej model B, dekret rządowy nr 1368/2007, regulamin i model wynagradzania rodzinnych jednostek opieki zdrowotnej i powiązany z nimi akt prawny, a także akty prawne stanowiące podstawę funkcjonowania innych rodzajów podstawowej opieki zdrowotnej); oraz (ii) przepisy stanowiące podstawę grup ośrodków zdrowia (w tym akty prawne stanowiące podstawę grup ośrodków zdrowia, a mianowicie dekret z mocą ustawy nr 28/2008). 1.2 RE-C01-r01 T Zapewnienie dostępu do instrumentu stratyfikacji ryzyka w celu wspierania zarządzania klinicznego w jednostkach funkcjonalnych grup ośrodków zdrowia Numer 0 1 000 Q4 2023 Liczba jednostek funkcjonalnych ośrodków zdrowia uzyskujących dostęp do informacji z instrumentu stratyfikacji ryzyka obejmującego zarejestrowanych użytkowników. Instrument stratyfikacji ryzyka umożliwia proaktywną interwencję w populacjach o podwyższonym ryzyku klinicznym i podatność na zagrożenia społeczne, zapewniając oparte na populacji programy badań przesiewowych i wczesnej diagnostyki w całym kraju, a także terminowe leczenie i odpowiednie działania następcze u użytkowników cierpiących na najczęściej występujące choroby (kardiowa, cukrzyca, rak, drogi oddechowe, psychiczna i osteoartukularna). 1.3 RE-C01-r01 T Zakończenie procesu decentralizacji odpowiedzialności w dziedzinie zdrowia w gminach Numer 0 201 Q4 2022 Liczba nowych gmin, w których zakończono proces decentralizacji odpowiedzialności w dziedzinie zdrowia, zgodnie z dekretem z mocą ustawy nr 23/2019 z dnia 30 stycznia, poprzez podpisanie zawiadomienia o przeniesieniu przez Ministerstwo Zdrowia, regionalne administracje zdrowia i gminy. Przekazanie obowiązków obejmuje w szczególności: (i) udział gmin w planowaniu, zarządzaniu i decyzjach inwestycyjnych jednostek podstawowej opieki zdrowotnej oraz podziałów interwencji w zachowania uzależniające i zależności, w szczególności w zakresie ich budowy, wyposażenia i utrzymania; (ii) zarządzanie, konserwacja i konserwacja innego sprzętu związanego z podstawową opieką zdrowotną; (iii) zarządzanie pracownikami służby zdrowia w kategorii asystentów operacyjnych jednostek funkcjonalnych grup ośrodków zdrowia i działów interwencji w zachowania uzależniające i zależności, które integrują krajową służbę zdrowia; (iv) zarządzanie usługami wsparcia logistycznego grup ośrodków zdrowia; (v) partnerstwo strategiczne w ramach programów zapobiegania chorobom, ze szczególnym naciskiem na promowanie zdrowego stylu życia i aktywnego starzenia się. 1.4 RE-C01-r02 M Wejście w życie nowego dekretu z mocą ustawy o zdrowiu psychicznym, który określa zasady organizacji usług w zakresie zdrowia psychicznego Wejście w życie nowego dekretu z mocą ustawy o zdrowiu psychicznym Q4 2021 Nowy dekret z mocą ustawy odzwierciedla propozycje zmian przedstawione przez grupę roboczą powołaną na mocy dekretu rządowego nr 6324/2020 z dnia 15 czerwca, zmienionego zarządzeniem rządu nr 11485/2020 z dnia 20 listopada, w celu określenia zasad organizacji usług w zakresie zdrowia psychicznego. 1.5 RE-C01-r02 M Wejście w życie nowej ustawy o zdrowiu psychicznym, która określa zasady dotyczące praw osób cierpiących na chorobę psychiczną i reguluje obowiązkową hospitalizację lub leczenie Wejście w życie nowej ustawy o zdrowiu psychicznym Q1 2023 Nowe prawo o zdrowiu psychicznym odzwierciedla propozycje zmian przedstawione przez grupę roboczą powołaną na mocy dekretu rządowego nr 6324/2020 z dnia 15 czerwca, zmienionego zarządzeniem rządu nr 11485/2020 z dnia 20 listopada, w celu określenia zasad dotyczących praw osób cierpiących na chorobę psychiczną oraz uregulowania obowiązku hospitalizacji lub leczenia. 1.6 RE-C01-r03 M Wejście w życie nowego wzoru umowy o zarządzanie Wejście w życie nowego wzoru umowy o zarządzanie Q2 2022 Wejście w życie, poprzez wspólne zatwierdzenie przez Ministerstwo Zdrowia i Finansów, nowego wzoru umowy o zarządzanie. Nowy wzór powinien być przestrzegany we wszystkich przyszłych umowach o zarządzanie, które mają być podpisywane przez wszystkie publiczne podmioty zarządzające przedsiębiorstwami państwowymi w systemie opieki zdrowotnej, aby zwiększyć rozliczalność i zachęcić do stosowania praktyk zarządzania opartych na wynikach. 1.7 RE-C01-r03 M Wejście w życie nowego planu rachunkowości zarządczej Krajowej Służby Zdrowia Wejście w życie nowego planu rachunkowości zarządczej Q1 2024 Opracowanie planu rachunkowości zarządczej dla Państwowej Służby Zdrowia w celu zebrania na poziomie krajowym informacji na temat kosztów, dochodów i wyników usług szpitalnych, a tym samym poprawy alokacji zasobów w Krajowej Służbie Zdrowia, analizy porównawczej i określenia obszarów wymagających poprawy wydajności operacyjnej jednostek służby zdrowia. Nowy plan rachunkowości zarządczej jest rozpowszechniany za pośrednictwem okólnika normatywnego przez centralną administrację systemu opieki zdrowotnej. 1.8 RE-C01-r03 T Utworzenie nowych zintegrowanych ośrodków odpowiedzialności w szpitalach Krajowej Służby Zdrowia Numer 0 10 Q4 2022 Utworzenie nowych zintegrowanych ośrodków odpowiedzialności w szpitalach Krajowej Służby Zdrowia w celu: (i) poprawa dostępu do usług opieki zdrowotnej oraz poprawa ich jakości i skuteczności; (ii) wzmocnienie zarządzania klinicznego, autonomii i rozliczalności usług opieki zdrowotnej; (iii) zachęcanie pracowników służby zdrowia do kontynuowania pracy w szpitalach publicznych; (iv) podziału ryzyka i korzyści między służby zdrowia i szpitale; (v) doceniają misję każdej służby zdrowia i szpitala w regionalnym i krajowym kontekście krajowej służby zdrowia. 1.9 RE-C01-r03 T Utworzenie nowych zintegrowanych ośrodków odpowiedzialności w szpitalach Krajowej Służby Zdrowia Numer 10 25 Q4 2025 Utworzenie nowych zintegrowanych ośrodków odpowiedzialności w szpitalach Krajowej Służby Zdrowia w celu: (i) poprawa dostępu do usług opieki zdrowotnej oraz poprawa ich jakości i skuteczności; (ii) wzmocnienie zarządzania klinicznego, autonomii i rozliczalności usług opieki zdrowotnej; (iii) zachęcanie pracowników służby zdrowia do kontynuowania pracy w szpitalach publicznych; (iv) podziału ryzyka i korzyści między służby zdrowia i szpitale; (v) doceniają misję każdej służby zdrowia i szpitala w regionalnym i krajowym kontekście krajowej służby zdrowia. 1.10 RE-C01-r03 T Wzmocnienie działań w zakresie hospitalizacji w domu w szpitalach państwowej służby zdrowia Numer 0 5 000 Q4 2024 Zwiększenie zdolności reagowania w przypadku hospitalizacji w domu poprzez umożliwienie świadczenia w domu usług opieki zdrowotnej z różnicą, złożonością i intensywnością na poziomie szpitala przez ograniczony okres, w ścisłym powiązaniu z podstawowymi usługami opieki zdrowotnej, krajową siecią zintegrowanej opieki kontynuowanej, sektorem społecznym i szerszą społecznością, mierzonej liczbą nowych przypadków hospitalizacji w domu (zdefiniowanych jako zestaw opieki świadczonej w okresie, w którym pacjent ponosi odpowiedzialność za hospitalizację w domu, z wyjątkiem daty wypisu). 1.11 RE-C01-r03 M Wejście w życie planu działania na rzecz wzmocnienia scentralizowanych mechanizmów zakupu leków Wejście w życie planu działania na rzecz wzmocnienia scentralizowanych mechanizmów zakupu leków Q2 2024 Wejście w życie planu działania na rzecz wzmocnienia scentralizowanych mechanizmów zakupu leków w celu wdrożenia zaleceń niezależnej oceny scentralizowanych zamówień na leki w Portugalii, przeprowadzonej przez austriacki Krajowy Instytut Zdrowia Publicznego w ramach Programu wspierania reform strukturalnych. 1.12 RE-C01-r03 M Wejście w życie nowego systemu wyłączności pracy w Krajowej Służbie Zdrowia Wejście w życie nowego systemu wyłączności pracy Q1 2023 Nowy system wyłączności dla pracowników służby zdrowia w Krajowej Służbie Zdrowia, obejmujący odpowiednie mechanizmy organizacji czasu pracy i tabel wynagrodzeń. 1.13 RE-C01-i01 M Wejście w życie warunków odnoszących się do odnoszenia do przypadków nagłych prześwietlonych w kolorze białym, niebieskim lub zielonym w szpitalnych służbach ratunkowych w odniesieniu do innych rodzajów usług opieki zdrowotnej, w tym usług podstawowej opieki zdrowotnej Wejście w życie warunków odnoszących się do przypadków nadzwyczajnych Q1 2022 Wejście w życie procedur i przepisów administracyjnych dotyczących procedury kierowania do innych rodzajów opieki zdrowotnej, a mianowicie usług związanych z podstawową opieką zdrowotną, a mianowicie usług podstawowej opieki zdrowotnej, z bezpośrednim harmonogramem spotkań. 1.14 RE-C01-i01 T Budowa nowych działów opieki zdrowotnej Numer 0 20 Q4 2023 Liczba nowych jednostek opieki zdrowotnej zbudowanych w celu zastąpienia nieodpowiednich budynków, zapewnienia dostępności, jakości, komfortu i bezpieczeństwa dla użytkowników i pracowników służby zdrowia oraz dostosowania ich do nowych modeli opieki zdrowotnej. Nowe jednostki muszą być zbudowane w celu zastąpienia niewłaściwych budynków, a zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków musi być o co najmniej 20 % niższe od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii. 1.15 RE-C01-i01 T Budowa nowych działów opieki zdrowotnej Numer 20 100 Q2 2026 Liczba nowych jednostek opieki zdrowotnej zbudowanych w celu zastąpienia nieodpowiednich budynków, zapewnienia dostępności, jakości, komfortu i bezpieczeństwa dla użytkowników i pracowników służby zdrowia oraz dostosowania ich do nowych modeli opieki zdrowotnej. Nowe jednostki muszą być zbudowane w celu zastąpienia niewłaściwych budynków, a zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków musi być o co najmniej 20 % niższe od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii. 1.16 RE-C01-i01 M Ukończenie krajowych programów badań przesiewowych i wczesnej diagnostyki w podstawowej opiece zdrowotnej Sprawozdanie w sprawie ukończenia programów badań przesiewowych i wczesnej diagnostyki w podstawowej opiece zdrowotnej Q1 2026 Realizacja tego kamienia milowego obejmuje: (i) wprowadzenie badań przesiewowych szyjki macicy w ośrodkach zdrowia; (ii) wprowadzenie badań przesiewowych okrężnic i odbytnicy w ośrodkach zdrowia; (iii) wprowadzenie badań przesiewowych w kierunku retinopatii cukrzycy w 300 ośrodkach zdrowia; (iv) wprowadzenie egzaminów Holtera i monitorowania ambulatoryjnego ciśnienia krwi w jednostkach funkcjonalnych; (v) wprowadzenie narzędzi diagnozowania i leczenia astmy, przewlekłej obturacyjnej choroby płuc i palenia (spirometrów) w ośrodkach zdrowia; oraz vi) wprowadzenie dozowania białka C-reaktywnego w ośrodkach zdrowia. 1.17 RE-C01-i01 M Zwiększenie zdolności reagowania ośrodków podstawowej opieki zdrowotnej i rozszerzenie ich obszarów interwencji Sprawozdanie w sprawie zwiększenia zdolności reagowania w ośrodkach podstawowej opieki zdrowotnej i rozszerzenia ich obszarów interwencji Q2 2026 Realizacja tego kamienia milowego obejmuje: (i) rozszerzenie konsultacji na stopy cukrzycy na grupy ośrodków opieki zdrowotnej; (ii) tworzenie placówek dentystycznych w ośrodkach opieki zdrowotnej; (iii) tworzenie zintegrowanych ośrodków diagnostycznych (o słabo złożonych uzupełniających środkach diagnozowania i terapii, badań rentgenowskich i analiz klinicznych) w grupach ośrodków zdrowia; (iv) tworzenie biur ruchu i rehabilitacji w grupach ośrodków zdrowia; (v) zapewnienie sprzętu (worku ratunkowego, defibrylatora i niezbędnego monitorowania znaków) do celów kwalifikowanej reakcji w nagłych sytuacjach (podstawowe wsparcie życia) w ośrodkach zdrowia. 1.18 RE-C01-i01 M Modernizacja placówek opieki zdrowotnej i wyposażenia medycznego w celu zapewnienia dostępności, jakości i warunków bezpieczeństwa w ośrodkach podstawowej opieki zdrowotnej Sprawozdanie w sprawie remontu placówek opieki zdrowotnej i wyposażenia medycznego Q2 2026 Realizacja tego kamienia milowego obejmuje: (i) budowę 100 placówek opieki zdrowotnej ze wsparciem w wysokości 154841862 EUR w celu zastąpienia nieodpowiednich budynków; te nowe budynki muszą mieć zapotrzebowanie na energię pierwotną o co najmniej 20 % niższe od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii; (ii) renowacja lub dostosowanie 326 placówek opieki zdrowotnej w celu zwiększenia efektywności energetycznej, zapewnienia zgodności z planami awaryjnymi lub zapewnienia dostępności, bezpieczeństwa i komfortu dla użytkowników i pracowników służby zdrowia, z czego wsparcie w wysokości 133509208 EUR odnosi się do renowacji zwiększającej efektywność energetyczną, a wsparcie w wysokości 11322.726 EUR odnosi się do renowacji zwiększającej efektywność energetyczną w celu osiągnięcia średnio przynajmniej średniej gruntownej renowacji, jak określono w zaleceniu Komisji w sprawie renowacji budynków (UE) 2019/786 (wymogi dotyczące poprawy charakterystyki energetycznej budynków muszą być zawarte w procedurach przetargowych; oraz (iii) modernizacji sprzętu (w tym m.in. podstawowego sprzętu klinicznego, sprzętu technologii informacyjno-komunikacyjnych, sprzętu zwiększającego efektywność energetyczną i sprzętu bezpieczeństwa). 1.19 RE-C01-i01 MT Wzmocnienie opieki środowiskowej, działań domowych i środowiskowych Sprawozdanie w sprawie wzmocnienia opieki środowiskowej, interwencji domowych i środowiskowych Q2 2026 Realizacja tego kamienia milowego obejmuje: (i) zapewnienie co najmniej 770 pojazdów elektrycznych w celu wsparcia opieki domowej świadczonej przez ośrodki zdrowia; oraz (ii) zwiększenie liczby nowych mobilnych jednostek o co najmniej 34 dodatkowe, aby objąć nimi regiony o niskiej gęstości zaludnienia. 1.20 RE-C01-i02 M Wejście w życie rozporządzenia w sprawie przyznawania wsparcia finansowego przez regionalne organy ds. zdrowia Wejście w życie rozporządzenia w sprawie przyznawania wsparcia finansowego Q1 2022 Wejście w życie rozporządzenia w sprawie przyznawania wsparcia finansowego przez regionalne organy ds. zdrowia, które określa model zarządzania programem i odpowiednie wymogi wnioskodawców. 1.21 RE-C01-i02 T Wzmocnienie zdolności reagowania krajowych sieci zintegrowanych usług w zakresie stałej opieki i opieki paliatywnej w zakresie opieki szpitalnej i ambulatoryjnej Numer 0 7 400 Q4 2025 Wzmocnienie zdolności reagowania krajowych sieci zintegrowanych usług opieki ciągłej i opieki paliatywnej w zakresie opieki szpitalnej i ambulatoryjnej poprzez stworzenie następujących nowych miejsc: (i) 5 500 nowych łóżek szpitalnych w krajowej sieci zintegrowanych usług opieki ciągłej w ramach ogólnej sieci; (ii) 500 nowych miejsc w samodzielnych działach codziennej promocji w ramach krajowej sieci zintegrowanych usług w zakresie stałej opieki; (iii) nowe 1000 miejsc w zintegrowanych usługach w zakresie stałej opieki nad zdrowiem psychicznym; oraz iv) 400 nowych łóżek szpitalnych o niskiej złożoności w krajowej sieci usług opieki paliatywnej. Obejmuje to wykorzystanie dotacji w wysokości 198337500 EUR na budowę nowej infrastruktury zdrowotnej. Te nowe budynki muszą mieć zapotrzebowanie na energię pierwotną o co najmniej 20 % niższe od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii. 1.22 RE-C01-i02 T Wzmocnienie zdolności reagowania krajowych sieci zintegrowanych usług w zakresie stałej opieki i opieki paliatywnej w opiece domowej Numer 0 1 200 Q4 2023 Wzmocnienie zdolności reagowania krajowych sieci zintegrowanych usług opieki ciągłej i opieki paliatywnej w opiece domowej poprzez stworzenie następujących nowych miejsc: (i) 1 000 nowych miejsc w zintegrowanych zespołach stałej opieki domowej; (ii) 100 nowych miejsc w zespołach wsparcia domów zdrowia psychicznego w ramach krajowej sieci zintegrowanych usług w zakresie stałej opieki; oraz (iii) 100 nowych miejsc w lokalnych zespołach wsparcia opieki paliatywnej. 1.23 RE-C01-i03 T Renowacja psychiatrii sądowej i wyposażenia psychiatrii sądowej Numer 0 3 Q4 2025 Budowa nowego wydziału psychiatrii sądowej (Sobral Cid) oraz modernizacja dwóch innych jednostek (szpitala psychiatrycznego w Lizbonie i szpitala w Magalhães Lemos) w celu zapewnienia warunków zgodnych z poszanowaniem praw człowieka, w szczególności prywatności, wygody i humanizacji przestrzeni, bez zaniedbywania warunków bezpieczeństwa nieodłącznie związanych z wykonywaniem nakazów sądowych, co uniemożliwi dalsze skazanie Republiki Portugalskiej przez organizacje międzynarodowe (europejskie organizacje ds. zapobiegania torturom). 1.24 RE-C01-i03 M Opracowanie działań uświadamiających i szkoleniowych na rzecz „budowania ścieżek pacjentów” w kontekście demencji Sprawozdanie na temat wdrażania nowych działań uświadamiających i szkoleniowych oraz ich rozwoju Q4 2022 Działania uświadamiające i szkoleniowe na temat demencji, z myślą o wspieraniu reform w zakresie usług socjalnych i zdrowotnych, skierowane do pracowników służb socjalnych i opieki zdrowotnej lub innych podmiotów, które współpracują z obywatelami w dziedzinie polityki społecznej i zdrowotnej, a także do osób korzystających z usług socjalnych i opieki zdrowotnej. 1.25 RE-C01-i03 M Zakończenie prac nad wzmocnieniem sieci opieki nad zdrowiem psychicznym Sprawozdanie w sprawie zakończenia wszystkich opisanych inicjatyw mających na celu wzmocnienie sieci opieki nad zdrowiem psychicznym Q4 2025 Zakończenie wszystkich interwencji określonych w celu wzmocnienia sieci opieki nad zdrowiem psychicznym, w tym: (i) utworzenie czterech nowych jednostek do celów hospitalizacji w szpitalach ogólnych; (ii) utworzenie 15 zintegrowanych ośrodków odpowiedzialności odpowiedzialnych za usługi w zakresie zdrowia psychicznego; (iii) renowacja 20 istniejących lokalnych usług w zakresie zdrowia psychicznego; (iv) stworzenie 500 odpowiedzi na potrzeby zinstytucjonalizowanych osób cierpiących na przewlekłą chorobę psychiczną; (v) modernizacja trzech placówek i wyposażenia psychiatrii sądowej; (vi) budowę trzech kryminalistycznych jednostek przejściowych do celów mieszkaniowych; oraz (vii) opracowanie działań szkoleniowych na rzecz „budowania ścieżek pacjentów” w kontekście demencji. Obejmuje to wykorzystanie dotacji w wysokości 58507675 EUR na renowację zwiększającą efektywność energetyczną, aby przeprowadzić średnio przynajmniej renowację na średnim poziomie, jak określono w zaleceniu Komisji w sprawie renowacji budynków (UE) 2019/786. Wymogi dotyczące poprawy charakterystyki energetycznej budynków są zawarte w procedurach udzielania zamówień publicznych i są zapewniane w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. 1.26 RE-C01-i04 M Zakup sprzętu dla szpitali w Lizbonie Wschodniej, Seixal i Sintra Zakup sprzętu dla szpitali w Lizbonie w Wschodzie, Seixal i Sintra, na łączną kwotę 178740000 EUR wsparcia w formie dotacji Q2 2026 Zakup sprzętu, który ma zostać zainstalowany w nowych szpitalach w Lizbonie, Seixal i Sintra, na łączną kwotę 178740000 EUR dofinansowania, tj. sprzętu klinicznego/medycznego i zaawansowanego technologicznie; wyposażenie ogólne, obejmujące meble dostosowane do zadań wykonywanych w różnych pomieszczeniach, łatwe do czyszczenia i zaprojektowane ergonomie; oraz sprzęt komputerowy. 1.27 RE-C01-i05-RAM T Zwiększenie liczby dostępnych miejsc w krajowym systemie hospitalizacji regionalnej służby zdrowia na Maderze Numer 0 1 500 Q2 2026 Wzmocnienie zdolności reagowania regionalnej służby zdrowia na Maderze poprzez zwiększenie liczby dostępnych miejsc w systemie hospitalizacji w domu, umożliwiając w ten sposób świadczenie w domu usług opieki zdrowotnej o zróżnicowaniu, złożoności i intensywności na poziomie szpitala przez ograniczony okres, w ścisłym powiązaniu z podstawową opieką zdrowotną i innymi usługami. 1.28 RE-C01-i05-RAM T Utworzenie wspólnotowych zespołów ds. zdrowia psychicznego w ramach regionalnej służby zdrowia na Maderze Numer 0 11 Q2 2026 Wzmocnienie zdolności reagowania regionalnej służby zdrowia Madery w dziedzinie zdrowia psychicznego i demencji związanych ze starzeniem się poprzez utworzenie wspólnotowych zespołów ds. zdrowia psychicznego. 1.29 RE-C01-i05-RAM M Wdrożenie systemu klasyfikacji, profilu funkcjonalnego i systemu odsyłania użytkowników w odniesieniu do regionalnego modelu zintegrowanych usług opieki ciągłej na Maderze Sprawozdanie z wdrożenia systemu klasyfikacji, profilu funkcjonalnego i systemu nadzoru użytkowników Q4 2021 Wdrożenie systemu klasyfikacji, profilu funkcjonalnego i systemu odsyłania użytkowników w celu wzmocnienia regionalnego modelu zintegrowanych usług opieki ciągłej na Maderze, a także koordynacji i zarządzania technicznego. 1.30 RE-C01-i05-RAM T Zwiększenie liczby miejsc w zintegrowanych usługach w zakresie stałej opieki w ramach regionalnej służby zdrowia na Maderze Numer 0 1 080 Q4 2025 Liczba miejsc utworzonych w ramach zintegrowanych usług w zakresie stałej opieki w regionalnej służbie zdrowia na Maderze, mierzona według nowych łóżek, w ogólnym zakresie (w tym w jednostkach resocjalizacyjnych, średniookresowych i rehabilitacyjnych oraz w jednostce długoterminowej i konserwacyjnej), usługach w zakresie zdrowia psychicznego i pediatrycznym. Obejmuje to wykorzystanie dotacji: (i) w wysokości 44700000 EUR na budowę nowej infrastruktury zdrowotnej; zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków jest niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii; oraz ii) 23300000 EUR na renowację zwiększającą efektywność energetyczną. 1.31 RE-C01-i05-RAM T Renowacja podstawowych usług opieki zdrowotnej w regionalnej służbie zdrowia na Maderze Numer 0 15 Q2 2026 Liczba wyremontowanych placówek podstawowej opieki zdrowotnej w regionalnej służbie zdrowia Madery. 1.32 RE-C01-i06 T Modernizacja lokalnych sieci informatycznych % 0 90 Q4 2022 Odsetek zmodernizowanych lokalnych sieci informatycznych w Krajowej Służbie Zdrowia, zorganizowanych i wdrożonych przez jednostkę ds. wspólnych usług Ministerstwa Zdrowia, która w ten sposób będzie mogła działać w ramach nowego modelu łączności ujednoliconej (Voice over Internet Protocol). 1.33 RE-C01-i06 T Wdrożenie funkcji w zakresie telemedycyny i telemonitorowania % 0 15 Q4 2022 Odsetek użytkowników mających dostęp do nowych funkcji z zakresu telemedycyny i telemonitorowania, umożliwiających świadczenie usług zdalnej opieki zdrowotnej, zwiększając tym samym poziom dostępu do opieki zdrowotnej i udziału obywateli w procesie zdalnego gromadzenia i leczenia informacji. 1.34 RE-C01-i06 T Wdrażanie modułów administracyjnych technologii informacyjnych, podstawowych modułów klinicznych i modułów klinicznych w nagłych przypadkach % 0 15 Q4 2024 Odsetek pracowników służby zdrowia mających dostęp do zintegrowanych modułów technologii informacyjnej, podstawowych modułów klinicznych i interwencyjnych modułów klinicznych dla: (i) rejestrowanie i konsultowanie informacji klinicznych w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej, szpitalnej i ciągłej opieki zdrowotnej w celu zapewnienia dostępności i integracji informacji dotyczących zdrowia, a także zapewnienia większego bezpieczeństwa użytkownikom i pracownikom służby zdrowia; oraz (ii) w nagłych wypadkach, rejestr pielęgniarski i telemonitorowanie usług opieki zdrowotnej. 1.35 RE-C01-i07-RAM T Nowy sprzęt komputerowy dla regionalnej służby zdrowia Madery Numer 0 3 600 Q4 2024 Liczba nowych urządzeń komputerowych dla regionalnej służby zdrowia Madery w celu monitorowania i zapewnienia większej bliskości do użytkowników regionalnej służby zdrowia na Maderze, promowania zmniejszenia ryzyka błędów, a także wspierania skuteczności i szybkiego dostępu do danych użytkowników. 1.36 RE-C01-i08-RAA T Zwiększony dostęp do portalu dla użytkowników regionalnej służby zdrowia Azorów Numer 0 25 000 Q3 2025 Liczba dodatkowych użytkowników indywidualnych, którzy uzyskali dostęp do portalu dla użytkowników regionalnej służby zdrowia Azorów dzięki poszerzeniu dostępnych w nim cyfrowych usług zdrowotnych i informacji medycznych. 1.37 RE-C01-i08-RAA T Wprowadzenie rezerwacji telemedycyny w regionalnej służbie zdrowia Azorów Numer 0 1 000 Q3 2024 Liczba dorocznych wizyt telemedycznych w ramach podstawowej opieki zdrowotnej oraz u specjalistów medycznych w regionalnej służbie zdrowia Azorów. 1.38 RE-C01-i09 T Zakończenie realizacji w szkołach programów „Szkoła Sportowa” i „Szkoła Sportowa na kółkach” Numer 0 1 980 Q3 2025 Liczba szkół drugiego cyklu, w których dostarczono rowery różnej wielkości w celu nauczania roweru uczniom, a także szkół publicznych, w których dostarczono rowery dla dorosłych w ramach programu „Szkoła Sportowa”. 1.39 RE-C01-i09 M Uruchomienie krajowej kampanii na rzecz powszechnego systemu wspierania aktywnego życia i powiązanej z nią platformy technologicznej Uruchomione nowe kanały komunikacji i platforma na potrzeby krajowej kampanii na rzecz powszechnego systemu wspierania aktywnego życia Q3 2025 Rozpoczęcie krajowej kampanii na rzecz powszechnego systemu wspierania aktywnego życia i powiązanej z nią platformy technologicznej w celu zwiększenia wiedzy obywateli na temat korzyści płynących z regularnej aktywności fizycznej, w każdym wieku i w zależności od ich zdolności, w celu zachęcenia do przyjmowania zdrowszego trybu życia. B. KOMPONENT 2: Mieszkalnictwo Ten komponent portugalskiego planu odbudowy i zwiększania odporności jest odpowiedzią na wyzwania związane z niedoborem strukturalnym trwałych i tymczasowych rozwiązań mieszkaniowych dla grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, zarówno w Portugalii kontynentalnej, jak i w autonomicznych regionach Azorów i Madery, a jednocześnie pośrednio przyczynia się do wzmocnienia systemu ochrony socjalnej. Mieszkalnictwo publiczne stanowi jedynie 2 % ogółu zasobów w Portugalii i uznaje się je za niewystarczające do zaspokojenia potrzeb osób najbardziej potrzebujących i zagrożonych wykluczeniem społecznym. Główne cele polityki są następujące: (i) zwiększenie oferty mieszkań socjalnych i przystępnych cenowo (w tym zaspokojenie innych powiązanych potrzeb, takich jak brak podstawowej infrastruktury i sprzętu, niezdrowe i niepewne miejsca zamieszkania, niepewność lub brak więzi umownych, przeludnienie lub niedostosowanie mieszkań do specjalnych potrzeb mieszkańców niepełnosprawnych lub o ograniczonej sprawności ruchowej); (ii) stworzenie krajowej odpowiedzi publicznej na pilne i tymczasowe potrzeby w zakresie zakwaterowania wynikające z nieprzewidzianych lub nieprzewidywalnych zdarzeń, takich jak klęski żywiołowe, pożary, pandemie, ruchy migracyjne, wnioski o azyl lub sytuacje bezpośredniego zagrożenia, takie jak przemoc domowa, handel ludźmi, ryzyko eksmisji i inne; oraz (iii) zwiększenie oferty zakwaterowania dla studentów po przystępnych cenach. Inwestycje w ten składnik obejmują budowę nowych mieszkań i renowację istniejących. Komponent ten przyczynia się do realizacji zaleceń dla poszczególnych krajów wydanych Portugalii w ramach europejskiego semestru w latach 2019 i 2020, w szczególności: Poprawa skuteczności i adekwatności siatki bezpieczeństwa socjalnego (zalecenie szczegółowe dla poszczególnych krajów 2 2019); Zagwarantowanie wystarczającej i skutecznej ochrony socjalnej i wsparcia dochodu (zalecenie szczegółowe 2 2020); oraz zwiększenie liczby absolwentów szkół wyższych, w szczególności w dziedzinie nauk ścisłych i technologii informacyjnych (poprzez inwestycje w budynki mieszkalne dla studentów) (zalecenie szczegółowe 2 2019). Komponent ten przyczynia się również do realizacji zalecenia dla poszczególnych krajów dotyczącego transformacji klimatycznej (zalecenie dla poszczególnych krajów 3 2020). Komponent ten przyczynia się również do wdrożenia kilku zasad Europejskiego filaru praw socjalnych, takich jak: „Należy zapewnić osobom potrzebującym dostęp do mieszkań socjalnych lub pomocy mieszkaniowej dobrej jakości” (EPSR 19.a); „Osoby znajdujące się w trudnej sytuacji mają prawo do odpowiedniej pomocy i ochrony przed przymusową eksmisją” (EPSR 19.b); „Osoby bezdomne otrzymują odpowiednie schronienie oraz świadczone są na ich rzecz usługi służące promowaniu ich integracji społecznej” (EPSR 19.c); „Ochrona socjalna” (EPSR 12); „Integracja osób niepełnosprawnych” (EPSR 17); „Dostęp do podstawowych usług” (EPSR 20); Kształcenie, szkolenie i uczenie się przez całe życie: „Każda osoba ma prawo do edukacji włączającej, charakteryzującej się dobrą jakością, szkoleń i uczenia się przez całe życie w celu utrzymania i nabywania umiejętności, które pozwolą jej w pełni uczestniczyć w życiu społeczeństwa i skutecznie radzić sobie ze zmianami na rynku pracy” (EPSR 1). Uwzględnia się również wymiar środowiskowy, w szczególności poprzez promowanie nowych budowli o wysokich standardach efektywności energetycznej. Oczekuje się, że żaden środek w tym składniku nie spowoduje znaczącej szkody dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, biorąc pod uwagę opis środków i działań łagodzących określonych w planie zgodnie z wytycznymi technicznymi DNSH (2021/C58/01).



B.1. Opis reform i inwestycji, które mają być finansowane z bezzwrotnego wsparcia finansowego

Reforma RE-r04: Krajowy plan w zakresie pilnych i tymczasowych warunków mieszkaniowych Celem reformy jest stworzenie krajowej sieci publicznej w celu zaspokojenia pilnych i tymczasowych potrzeb mieszkaniowych w ramach odnowienia polityki mieszkaniowej w Portugalii, w celu ochrony i wzmocnienia pozycji określonych grup docelowych oraz wspierania włączenia społecznego i zwalczania nierówności. Reforma obejmuje stworzenie ustrukturyzowanej i przekrojowej reakcji na potrzeby osób potrzebujących rozwiązań w zakresie zakwaterowania awaryjnego lub tymczasowego oraz opracowanie niezbędnych ram prawnych i regulacyjnych w celu ustanowienia modelu zarządzania inwestycją RE-C02-i02 (krajowe dotacje na zakwaterowanie i tymczasowe zakwaterowanie) oraz ustanawia metody wskazywania miejsc zakwaterowania i kierowania do nich oraz pomocy społecznej dla osób otrzymujących wsparcie. Wdrożenie reformy miało zostać zakończone do dnia 31 czerwca 2021 r. Inwestycja RE-C02-i01: Program wsparcia na rzecz dostępu do mieszkalnictwa Celem inwestycji jest zapewnienie godziwych i odpowiednich warunków mieszkaniowych dla rodzin o największych potrzebach oraz dla grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. Inwestycja polega głównie na zapewnieniu mieszkań socjalnych, ale również na zapewnieniu wsparcia finansowego na renowację lub budowę określonym grupom docelowym, które do 2026 r. nie posiadają zdolności finansowej do zapewnienia odpowiedniego mieszkania dla co najmniej 26 000 gospodarstw domowych. Inwestycje obejmują budowę nowych budynków lub remont istniejących mieszkań, a także, w razie potrzeby, nabycie nowych budynków lub dzierżawę budynków podnajmu. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r. Inwestycja RE-C02-i02: Krajowe dotacje na zakwaterowanie w sytuacjach nadzwyczajnych i na czas określony Celem tej inwestycji jest zapewnienie tymczasowego lub awaryjnego zakwaterowania słabszym grupom ludności w Portugalii kontynentalnej. Inwestycja ta ma na celu wdrożenie reformy Krajowego Planu Urgentowego i Tymczasowego Mieszkalnictwa zawartego w tym komponencie. Następujące zagrożenia lub sytuacje nadzwyczajne o charakterze społecznym określają ramy planowanych interwencji: nieprzewidywalne lub wyjątkowe wydarzenia, konieczność pilnego zakwaterowania i wzmocnienia pozycji osób tymczasowo pozbawionych mieszkania, w tym ofiar przemocy domowej, ofiar handlu ludźmi, osób objętych ochroną międzynarodową, osób bezdomnych; nadzwyczajne i należycie uzasadnione potrzeby w zakresie pilnego i tymczasowego zakwaterowania osób, w przypadku których istnieje bezpośrednie i faktyczne ryzyko pozostawienia ich bez zakwaterowania lub będących w trakcie deinstytucjonalizacji; potrzeby w zakresie zakwaterowania, tymczasowe i niezbędne dla interesu publicznego, urzędników i pracowników państwowych. Inwestycja polega na utworzeniu 2000 miejsc zakwaterowania w nagłych wypadkach, jak również 473 lokali mieszkalnych, trzech bloków i pięciu ośrodków tymczasowego zakwaterowania dla sił bezpieczeństwa (w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym). Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r. Inwestycja RE-C02-i03-RAM: Zwiększenie podaży mieszkań socjalnych w Autonomicznym Regionie Madery Celem tej inwestycji jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych rodzin żyjących w trudnych warunkach i nieposiadających zdolności finansowej do pokrycia kosztów dostępu do odpowiednich mieszkań w Autonomicznym Regionie Madery. Inwestycja polega na budowie lub zakupie mieszkań socjalnych dla 1 121 gospodarstw domowych (inwestycje obejmują również badania, projekty, nabycie i budowę gruntów), wsparcie renowacji 325 prywatnych mieszkań (w tym poprawa efektywności energetycznej). Inwestycja przewiduje również zamówienia na usługi na rzecz rozwoju systemów informacyjnych i rozwiązań w zakresie administracji elektronicznej w sektorze mieszkaniowym. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 30 czerwca 2026 r. Inwestycja RE-02-i04-RAA: Poprawa warunków mieszkaniowych w zasobach mieszkaniowych Autonomicznego Regionu Azorów Celem inwestycji jest wzmocnienie oferty mieszkaniowej na różnych poziomach w związku z zauważalnym pogorszeniem się degradacji budynków w Autonomicznym Regionie Azorów oraz zmniejszeniem podaży na rynku nieruchomości. Inwestycja obejmuje, na różnych wyspach: -budowę 277 budynków;

-sfinalizowanie 77 mieszkań; oraz -renowacja budynków (głęboka renowacja 106 budynków, średnia renowacja 252 budynków i niewielka interwencja w 116 budynkach) w sumie 551 interwencji. Realizacja inwestycji zostanie zakończona do dnia 31 grudnia 2025 r. B.2. Kamienie milowe, wskaźniki i harmonogram monitorowania i realizacji na potrzeby bezzwrotnego wsparcia finansowego Numer porządkowy Środek (reforma lub inwestycja) Kamień milowy/ Nazwa Wskaźniki jakościowe (dla kamieni milowych) Wskaźniki ilościowe (dla wartości docelowych) Orientacyjny harmonogram zakończenia działania Opis i jasna definicja poszczególnych kamieni milowych i wartości docelowych Wartość docelowa Jednostka miary Poziom bazowy Cel Q Rok 2.1 RE-C02-i01 T Program wsparcia na rzecz dostępu do mieszkań - podpisane porozumienia o współpracy lub finansowaniu Numer 0 75 Q3 2022 Podpisanie ustaleń dotyczących współpracy lub finansowania. Lokalne strategie zakwaterowania prezentowane są przez gminy. Strategie te określają 1) wszystkie potrzeby kwalifikowalne w ramach tego programu (określone w dekrecie z mocą ustawy nr 37/2018 z dnia 4 czerwca 2018 r.) oraz 2) podmioty promujące rozwiązania mieszkaniowe. Po zatwierdzeniu przez IHRU (Instytut Mieszkalnictwa i Rehabilitacji Miejskiej) zgodności lokalnych strategii mieszkaniowych z programem, podpisywane są umowy o współpracy z gminami lub umowy o finansowaniu z innymi beneficjentami określające konkretne inwestycje, które mają być promowane, oraz określa się termin ich realizacji. 2.2 RE-C02-i01 T Program wsparcia na rzecz dostępu do mieszkań - Zakupowane, zbudowane (wysoka efektywność energetyczna) lub renowacja (z poprawą charakterystyki energetycznej) mieszkań dostarczanych gospodarstwom domowym Numer 0 3 000 Q3 2023 Dostawa zakontraktowanej liczby mieszkań do gospodarstw domowych uprzednio określonych w lokalnych strategiach zakwaterowania przedstawionych przez gminy. Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków jest niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii (z wyjątkiem projektów realizowanych i ujętych w budżecie na lata 2021 i 2022, co stanowi 70000000 EUR całkowitej alokacji na ten środek). W przypadku remontu jednostka referencyjna przypadająca na mieszkanie wynosi 73 m², dla nowych budowli 95 metrów kwadratowych. 2.3 RE-C02-i01 T Program wsparcia na rzecz dostępu do mieszkań - Zakupowane, zbudowane (wysoka efektywność energetyczna) lub renowacja (z poprawą charakterystyki energetycznej) mieszkań dostarczanych gospodarstwom domowym Numer 3 000 26 000 Q2 2026 Dostawa zakontraktowanej liczby mieszkań do gospodarstw domowych uprzednio określonych w lokalnych strategiach zakwaterowania przedstawionych przez gminy. Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków jest niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii (z wyjątkiem projektów realizowanych i ujętych w budżecie na lata 2021 i 2022, co stanowi 70000000 EUR całkowitej alokacji na ten środek). W przypadku remontu jednostka referencyjna przypadająca na mieszkanie wynosi 73 m², dla nowych budowli 95 metrów kwadratowych. 2.4 RE-C02-i02 Krajowa dotacja na zakwaterowanie na wypadek sytuacji wyjątkowej i tymczasowej - Podpisanie umów o finansowanie zakwaterowania w sytuacjach nadzwyczajnych i zakwaterowania przejściowego Numer 0 500 Q3 2022 Liczba mieszkań, w odniesieniu do których podpisano umowy o dofinansowanie. Podmioty składają wnioski o finansowanie w ramach zaproszenia do składania ofert ogłoszonego przez IHRU (Instytut Mieszkalnictwa i Rehabilitacji Miejskiej), który po dokonaniu oceny i zasięgnięciu opinii ISS (Instytutu Ubezpieczeń Społecznych) na temat ważności i wykonalności złożonych wniosków, zamawia finansowanie i wyznacza termin jego realizacji. Zakwaterowanie oznacza część lub całość budynku z niezależnym dostępem składający się z co najmniej jednego przedziału mieszkalnego i dodatkowych pomieszczeń prywatnych lub lokali mieszkalnych dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego. 2.5 RE-C02-i02 T Krajowa dotacja na zakwaterowanie na wypadek sytuacji wyjątkowej i tymczasowej - Podpisanie umów o finansowanie zakwaterowania w sytuacjach nadzwyczajnych i zakwaterowania przejściowego Numer 500 1 000 Q3 2024 Liczba mieszkań, w odniesieniu do których podpisano umowy o dofinansowanie. Podmioty składają wnioski o finansowanie w ramach zaproszenia do składania ofert ogłoszonego przez IHRU (Instytut Mieszkalnictwa i Rehabilitacji Miejskiej), który po dokonaniu oceny i zasięgnięciu opinii ISS (Instytutu Ubezpieczeń Społecznych) na temat ważności i wykonalności złożonych wniosków, zamawia finansowanie i wyznacza termin jego realizacji. Zakwaterowanie oznacza część lub całość budynku z niezależnym dostępem składający się z co najmniej jednego przedziału mieszkalnego i dodatkowych pomieszczeń prywatnych lub lokali mieszkalnych dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego. 2.6 RE-C02-i02 T Krajowe dotacje na zakwaterowanie awaryjne i tymczasowe - Budownictwo, w którym rozpoczęto prace budowlane w zakresie zakwaterowania awaryjnego i przejściowego (które mają być zbudowane zgodnie ze standardem efektywności energetycznej lub zmodernizowane przy lepszej charakterystyce energetycznej) Numer 0 700 Q3 2023 Budynki mieszkalne, dla których rozpoczęto prace budowlane. Po zakontraktowaniu finansowania kwota ta jest przekazywana podmiotom w zależności od wykonania umowy. Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków jest niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii (z wyjątkiem projektów realizowanych i ujętych w budżecie na lata 2021 i 2022, co stanowi 14800000 EUR całkowitej alokacji na ten środek). Jednostka referencyjna na mieszkanie wynosi 73 m². 2.7 RE-C02-i02 T Krajowa dotacja na zakwaterowanie awaryjne i tymczasowe - utworzone miejsca zakwaterowania w sytuacjach nadzwyczajnych i w okresie przejściowym (zbudowane zgodnie ze standardem efektywności energetycznej lub zmodernizowane przy lepszej charakterystyce energetycznej) i dostarczone deweloperom Numer 0 2 000 Q2 2026 Zapewnienie zakwaterowania instytucjom sponsorującym. Zakwaterowanie oznacza część lub całość budynku z niezależnym dostępem składający się z co najmniej jednego przedziału mieszkalnego i dodatkowych pomieszczeń prywatnych lub lokali mieszkalnych dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków musi być o co najmniej 20 % niższe od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii (z wyjątkiem projektów realizowanych i ujętych w budżecie na lata 2021 i 2022, co stanowi 14800000 EUR całkowitego przydziału środków na ten środek). Jednostka referencyjna na mieszkanie wynosi 73 m². 2.8 RE-C02-i02 T Zakwaterowanie dostarczone deweloperom sił bezpieczeństwa Numer 0 473 Q2 2026 Liczba mieszkań dostarczonych siłom bezpieczeństwa (SSGNR - Usługi Socjalne dla Gwardii Narodowej; SSPSP - Usługi socjalne dla policji bezpieczeństwa publicznego) na potrzeby tymczasowego zakwaterowania, w tym trzy bloki i pięć ośrodków tymczasowego zakwaterowania dla sił bezpieczeństwa (w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym). Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków powinno być niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii. 2.9 RE-C02-i03-RAM T Wspierane mieszkalnictwo w Autonomicznym Regionie Madery Numer 0 190 Q4 2022 Liczba mieszkań przypisanych kwalifikującym się gospodarstwom domowym w związku z budową mieszkań socjalnych lub zakupem lokali mieszkalnych dla objętych wsparciem mieszkań socjalnych. Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków powinno być niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Jednostką referencyjną na mieszkanie jest 90 metrów kwadratowych. 2.10 RE-C02-i03-RAM T Wspierane mieszkalnictwo w Autonomicznym Regionie Madery Numer 190 590 Q4 2024 Liczba mieszkań przypisanych kwalifikującym się gospodarstwom domowym w związku z budową mieszkań socjalnych lub zakupem lokali mieszkalnych dla objętych wsparciem mieszkań socjalnych. Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków powinno być niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zerowym zużyciu energii. Jednostką referencyjną na mieszkanie jest 90 metrów kwadratowych. 2.11 RE-C02-i03-RAM T Wspierane mieszkalnictwo w Autonomicznym Regionie Madery Numer 590 1 121 Q2 2026 Liczba mieszkań przypisanych kwalifikującym się gospodarstwom domowym w związku z budową mieszkań socjalnych lub zakupem lokali mieszkalnych dla objętych wsparciem mieszkań socjalnych. Zapotrzebowanie na energię pierwotną nowych budynków powinno być niższe o co najmniej 20 % od zapotrzebowania na budynki o niemal zer