Sprawozdanie specjalne Czy Komisja dobrze 
zarządza umowami 
o partnerstwie w sprawie 
połowów?PL 2015  nr 11
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luksemburg  
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa ( http://europa.eu ).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2015
Print ISBN 978-92-872-2723-2 ISSN 1831-0923 doi:10.2865/41502 QJ-AB-15-010-PL-C
PDF ISBN 978-92-872-2736-2 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/718973 QJ-AB-15-010-PL-N
EPUB ISBN 978-92-872-2697-6 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/036423 QJ-AB-15-010-PL-E
© Unia Europejska, 2015
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
W celu wykorzystania lub powielenia mapy na s. 46 należy wystąpić o zgodę bezpośrednio do właściciela praw 
autorskich.
Printed in Luxembourg
Czy Komisja dobrze 
zarządza umowami 
o partnerstwie w sprawie 
połowów?
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)Sprawozdanie specjalnePL 2015  nr 11
02
 Zespół kontrolny
Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności wybranych ob ‑
szarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne w taki 
sposób, aby miały one jak największe oddziaływanie, biorąc pod uwagę kryteria takie jak zagrożenia dla wykonania 
zadań lub zgodności, poziom dochodów lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny 
i społeczny.
Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę kontroli I, której przewodniczy członek Trybu ‑
nału Augustyn Kubik i która zajmuje się takimi obszarami wydatków jak zarządzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona. 
Kontrolą kierował Jan Kinšt, członek Trybunału, a w działania kontrolne zaangażowani byli: Alejandro Ballester Gallardo, 
szef gabinetu; Colm Friel, kierownik działu; Maria Luisa Gómez‑Valcárcel, główny kontroler, a także pozostali kontrolerzy: 
Oana Dumitrescu i Frédéric Soblet.
Od lewej: F. Soblet, M. L. Gómez‑Valcárcel, C. Friel, J. Kinšt, A. Ballester Gallardo  
i O. Dumitrescu.

03
 Spis treści
Punkt
 Skróty
I–XIII  Streszczenie
1–13  Wstęp
1–3 Potrzeba zawierania międzynarodowych umów o partnerstwie w sprawie połowów
4–8 Umowy o partnerstwie w sprawie połowów (FPA)
9–13  Europejska flota dalekomorska a umowy FPA
14–16  Zakres kontroli i podejście kontrolne
17–83  Uwagi
17–53  Część I – Negocjowanie umów FPA
17–25  Komisja negocjowała i odnowiła umowy FPA we właściwym terminie, aby zapobiec zakłóceniom 
w działalności połowowej
26–28  Wynegocjowana przez Komisję sieć umów była odpowiednia, lecz w regionie Oceanu Indyjskiego należy 
zapewnić większą spójność
29–32  Cel umów FPA, jakim jest zapewnienie, by negocjowane uprawnienia do połowów dotyczyły wyłącznie 
nadwyżek zasobów rybnych, był trudny do zrealizowania
33–46  Koszty negocjowanych przez Komisję umów FPA były stosunkowo wysokie, jeśli wziąć pod uwagę stopień 
wykorzystania uprawnień w przeszłości
47–53  Informacje z ocen ex post  nie zawsze były przydatne w procesie decyzyjnym i negocjacjach
54–83  Część II  – Wdrożenie praw dostępu do zasobów rybnych i wsparcia sektorowego na podstawie 
umów FPA
55–60  Proces wydawania upoważnień do połowów (proces licencjonowania) był długotrwały i nastręczał 
trudności, jednak Komisja nie podjęła działań, by zidentyfikować obszary wymagające usprawnień
61–65  Centralne monitorowanie połowów nie było prowadzone odpowiednio, co zagraża rozpoznaniu 
problemów w odpowiednim czasie oraz prawidłowemu wyliczaniu płatności
66–70  Komisja i kraje partnerskie zgodziły się w kwestii finansowania stosownych działań ze środków wsparcia 
sektorowego, brakowało jednak koordynacji z innymi partnerami z sektora
71–76  Komisja w bardzo ograniczonym zakresie kontrolowała działania finansowane w ramach wsparcia 
sektorowego, a działania faktycznie realizowane przez kraje partnerskie różniły się niekiedy od działań 
uzgodnionych
04 Spis treści
77–83  Płatności dokonywane przez Komisję w ramach wsparcia sektorowego nie były uzależnione od postępów 
krajów partnerskich w realizacji uzgodnionych działań
84–95  Wnioski i zalecenia
 Załącznik I –  Umowy o partnerstwie w sprawie połowów: szczegółowe informacje na temat 
ich negocjowania i wdrażania
 Załącznik II – Umowy o partnerstwie w sprawie połowów obowiązujące w 2015 r.
 Załącznik III – Umowy o partnerstwie w sprawie połowów
 Odpowiedzi Komisji
05
 Skróty
DG: dyrekcja generalna
EFR : Europejski Fundusz Rozwoju
ERS : system elektronicznej rejestracji i elektronicznego raportowania (lub elektroniczny dziennik połowowy)
FAO : Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa
FPA : umowa o partnerstwie w sprawie połowów
IOC : Komisja Oceanu Indyjskiego
IOTC : Komisja ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim
STECF : Komitet Naukowo‑Techniczny i Gospodarczy ds. Rybołówstwa
UE: Unia Europejska
UNCLOS : Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza
VMS : system monitorowania statków
06
 Streszczenie
IV
Procedury negocjowania i odnawiania umów FPA są 
często złożone i długotrwałe, niemniej Komisja dobrze 
poradziła sobie z tymi trudnościami i – z wyjątkiem 
nielicznych przypadków – zdołała uniknąć przerw 
w działalności połowowej floty. Liczba wynegocjowa ‑
nych umów odpowiadała potrzebom i priorytetom 
floty UE, na rzecz której umowy te zawarto.
V
W przypadku gdy wydłużające się negocjacje w spra ‑
wie nowych protokołów zagrażały ciągłości działal ‑
ności połowowej, statki – za pośrednictwem Komi ‑
sji – mogły wystąpić do danego państwa trzeciego 
o wydanie upoważnień do połowów do czasu pod ‑
pisania nowego protokołu, jak przewidziano w art. 9 
rozporządzenia (WE) nr 1006/2008. Jest to jednak 
niezgodne z innym wymogiem regulacyjnym – tzw. 
klauzulą wyłączności, której zastosowanie stało się 
przyczyną nieporozumień między jednym z krajów 
partnerskich a Komisją.
VI
Umowy FPA przedstawia się jako instrumenty zapew ‑
niające zrównoważony charakter połowów. Jak przewi ‑
dziano w rozporządzeniu podstawowym w sprawie 
wspólnej polityki rybołówstwa, negocjowane upraw ‑
nienia do połowów powinny umożliwiać statkom UE 
połów jedynie nadwyżek zasobów rybnych krajów 
partnerskich. Koncepcja nadwyżki jest jednak bardzo 
trudna do zastosowania w praktyce z uwagi na brak 
wiarygodnych informacji na temat stanu stad i działal ‑
ności połowowej krajowych flot rybackich lub innych 
flot zagranicznych, którym kraje partnerskie udzieliły 
dostępu do łowisk.I
Unia Europejska (UE) negocjuje z państwami nad ‑
brzeżnymi umowy w celu uzyskania praw dostępu 
do łowisk tych państw dla zewnętrznej floty UE. 
Z biegiem lat umowy te ewoluowały: w latach osiem ‑
dziesiątych ubiegłego wieku były to zwykłe umowy 
o dostępie do łowisk, obecnie są to natomiast umowy 
o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów 
(ang. Fisheries Partnership Agreements  – FPA), których 
celem jest utrzymanie zasobów rybnych i jednoczesny 
rozwój sektora rybołówstwa w krajach partnerskich za 
sprawą wsparcia sektorowego. Komisja ma w planach 
zawarcie umów z większą liczbą państw, ponieważ 
niosą one ze sobą duże korzyści nie tylko dla floty UE, 
lecz również dla krajów partnerskich.
II
Trybunał przeprowadził kontrolę dotyczącą umów 
w sprawie połowów, na które przeznaczane są środki 
finansowe z budżetu UE (tj. z wyłączeniem umów 
opartych na wymianie kwot połowowych). Spośród 
12 umów obowiązujących w momencie przeprowa ‑
dzania kontroli Trybunał zbadał cztery: z Mauretanią 
(umowa w sprawie połowów wielu gatunków w Oce ‑
anie Atlantyckim), Madagaskarem, Mozambikiem 
i Seszelami (umowy w sprawie połowów tuńczyka 
w Oceanie Indyjskim). Na te cztery umowy przypadło 
77% wszystkich płatności z tytułu umów o partner ‑
stwie w sprawie połowów w 2013 r.
III
Celem kontroli było dokonanie oceny, czy Komisja 
dobrze zarządza umowami o partnerstwie w spra ‑
wie połowów. W tym celu przeanalizowano proces 
negocjowania tych umów oraz wykonywania praw 
dostępu do łowisk i wdrożenia wsparcia sektorowego. 
W wyniku kontroli stwierdzono, że Komisja ogólnie 
dobrze zarządza umowami FPA, lecz istnieje jeszcze 
kilka obszarów, które należałoby usprawnić, jeśli 
chodzi o proces negocjowania umów i wdrażanie 
protokołów.
Streszczenie 07
VII
Rzeczywisty koszt jednostkowy tony ryb był często 
wyższy od wynegocjowanej ceny jednostkowej. 
W negocjacjach uwzględniono co prawda wielkość 
połowów zgłoszonych w ramach poprzednich proto ‑
kołów, ale referencyjną pojemność brutto uzgodnioną 
w najnowszych protokołach często pozostawiano 
na wyższym poziomie, co regularnie skutkowało jej 
niepełnym wykorzystaniem. Niezależnie od stopnia 
wykorzystania uprawnień do połowów wkład finan ‑
sowy UE przekazywano jednak w pełnej kwocie. 
Niepełne wykorzystanie uprawnień przewidzianych 
w protokołach i wynikające z tego wysokie koszty 
można po części przypisać warunkom technicznym 
wynegocjowanym z krajami partnerskimi, mającym 
na celu zapewnienie zgodności z przepisami krajo ‑
wymi oraz zrównoważonego charakteru działalności 
połowowej.
VIII
Informacje zawarte w niezależnych ocenach ex post  
umów FPA nie zawsze są w wystarczającym stopniu 
kompletne, spójne czy porównywalne, co ogranicza 
ich przydatność przy podejmowaniu decyzji podczas 
negocjowania protokołów.
IX
W wyniku kontroli stwierdzono, że warunkami 
dostępu do łowisk nie administrowano w sposób 
dostatecznie solidny. Komisja nie monitorowała odpo ‑
wiednio przebiegu długotrwałych i skomplikowanych 
procesów wnioskowania o licencje, by na tej podsta ‑
wie zidentyfikować przyczyny opóźnień i wskazać 
obszary wymagające usprawnień.
X
W wyniku kontroli stwierdzono uchybienia w zarzą ‑
dzaniu danymi dotyczącymi połowów, czego przykła ‑
dem są rozbieżności między danymi przedstawianymi 
przez państwa członkowskie, danymi Komisji i danymi 
uzyskanymi z ocen ex post . Skutkuje to ryzykiem 
finansowym, ponieważ płatności w ramach umów FPA 
dokonywane są w oparciu o dane dotyczące wielkości 
połowów.XI
Chociaż w zakresie planowania wsparcia sektorowego 
odnotowano poprawę, rola Komisji w monitorowaniu 
wdrażania protokołów objętych kontrolą była nadal 
ograniczona. Brakuje bowiem wyraźnych ram, które 
określałyby zasady kwalifikowalności i identyfiko ‑
walności w odniesieniu do finansowanych działań. 
Ponadto Komisja nie ma dostatecznych uprawnień 
kontrolnych – stąd na przykład kraje partnerskie 
w niektórych przypadkach nie realizowały działań 
zaplanowanych, lecz inne, które mogą mniej skutecz ‑
nie przyczynić się do osiągnięcia celów FPA.
XII
Protokoły dopuszczają co prawda zawieszenie płatno ‑
ści, ale nie przewidują zmniejszenia płatności z tytułu 
wsparcia sektorowego w przypadku jedynie częścio ‑
wej realizacji uzgodnionych działań lub uzyskania 
częściowych wyników. Co więcej, mimo takich samych 
założeń koncepcyjnych warunki realizacji płatności 
z tytułu wsparcia sektorowego różnią się od warun ‑
ków uzyskania wsparcia budżetowego z Europejskiego 
Funduszu Rozwoju (EFR), co skutkuje niespójnym 
podejściem.
XIII
Trybunał sformułował następujące zalecenia.
Aby usprawnić proces negocjowania nowych umów 
FPA i protokołów, Komisja powinna:
a) dokonać przeglądu umów nieaktywnych i rozwa ‑
żyć, w jaki sposób zapobiec przerwie w działalno ‑
ści połowowej wynikającej z zastosowania klauzuli 
wyłączności, przestrzegając jednocześnie zasad 
wspólnej polityki rybołówstwa. Ponadto Komisja 
powinna doprecyzować i uwzględnić w protoko ‑
łach odpowiednie zapisy w celu zapewnienia cią ‑
głości działalności połowowej pomiędzy okresami 
obowiązywania dwóch protokołów;
b) określić regionalne strategie rozwoju w obsza ‑
rze zarządzania rybołówstwem i dopilnować, by 
protokoły negocjowane w tym samym regionie 
były spójne z odnośną strategią regionalną oraz 
pozostałymi funduszami UE;
Streszczenie 08
i) zaproponować uwzględnienie w nowych protoko ‑
łach wymogów kwalifikowalności, tak aby umoż ‑
liwić dokonywanie oceny działań rozważanych do 
objęcia finansowaniem w ramach wsparcia sek ‑
torowego (inne wymogi mogą dotyczyć identyfi ‑
kowalności, wyboru, sprawozdawczości i pomiaru 
wyników oraz uprawnień kontrolnych Komisji);
j) zapewnić skuteczną koordynację działań w ramach 
wsparcia sektorowego udzielanego na podstawie 
umów FPA z innymi partnerami działającymi na 
rzecz rozwoju sektora rybołówstwa;
k) dopilnować, by wypłaty z tytułu wsparcia sekto ‑
rowego były spójne z innymi płatnościami w ra ‑
mach wsparcia budżetowego UE i opierały się na 
wynikach osiągniętych przez kraje partnerskie we 
wdrażaniu wspólnie uzgodnionych działań.c) uwzględnić – podczas negocjacji uprawnień do 
połowów w ramach nowych protokołów – po ‑
ziomy wykorzystania uprawnień z poprzednich 
protokołów, a także dążyć do tego, by w większym 
stopniu uzależnić wysokość opłat z tytułu praw 
dostępu do zasobów rybnych od faktycznej wiel ‑
kości połowów, dbając jednocześnie o to, by nie 
zakłócić działalności połowowej;
d) lepiej przeanalizować potencjalny wpływ klauzul 
w umowach FPA na wykorzystanie protokołów, 
a jednocześnie zapewnić wzajemne korzyści dla 
UE i krajów partnerskich, być może konsultując się 
z właściwymi zainteresowanymi stronami w celu 
zidentyfikowania, kiedy zachodzi konieczność 
dokonania bardziej szczegółowej oceny klauzul 
o kluczowym znaczeniu;
e) lepiej ukierunkować oceny ex post , tak aby umoż ‑
liwiały one spójną i porównywalną analizę stopy 
zwrotu w odniesieniu do środków publicznych 
wydatkowanych na podstawie protokołów oraz 
kompleksową i krytyczną analizę ich skuteczności 
dla UE i danego kraju partnerskiego.
Aby usprawnić wdrażanie umów FPA, Komisja 
powinna niezwłocznie:
f) ustanowić procedury monitorowania poszczegól ‑
nych etapów procesu wydawania licencji, w tym 
czasu poświęcanego na ten cel przez państwa 
członkowskie, kraje partnerskie i służby Komisji, 
tak aby zidentyfikować słabe punkty w tym proce ‑
sie i podjąć działania naprawcze;
g) promować przyjęcie licencji elektronicznych lub 
wykazu statków uprawnionych do połowów na 
cały okres ważności licencji;
h) dopilnować, by nowa baza danych dotyczących 
połowów była w pełni wykorzystywana przez 
państwa członkowskie bandery i dostarczała 
wiarygodnych danych o połowach, które można 
konsolidować, monitorować i aktualizować;
09
 Wstęp
Potrzeba zawierania 
międzynarodowych 
umów o partnerstwie 
w sprawie połowów
01 
Od połowy lat siedemdziesiątych 
ubiegłego wieku zasada swobodnego 
dostępu do pełnego morza stopniowo 
traciła na znaczeniu, co po części było 
następstwem III Konferencji Prawa 
Morza ONZ (UNCLOS III). Odnośna kon ‑
wencja, która weszła w życie w 1982 r. 
po dziewięciu latach negocjacji, usta ‑
nowiła w systemie prawa międzynaro ‑
dowego suwerenne prawo państw do 
badań, eksploatacji, ochrony i gospo ‑
darowania zasobami naturalnymi wód 
na obszarze do 200 mil morskich od 
linii brzegowej (tzw. wyłączna strefa 
ekonomiczna). Ponieważ coraz więcej 
państw decydowało się na rozszerze ‑
nie swojej suwerenności do granicy 
200 mil, około 90% zasobów rybnych 
znalazło się pod kontrolą państw nad ‑
brzeżnych. Wiele flot dalekomorskich1 
prowadzących wcześniej połowy na 
tych wodach zostało wówczas zobo ‑
wiązanych do zawierania porozumień 
z państwami nadbrzeżnymi w sprawie 
dostępu do łowisk.
02 
W związku z tym UE (wówczas „Wspól ‑
nota Europejska”) przystąpiła do 
negocjowania dwustronnych umów 
w sprawie połowów z państwami 
nadbrzeżnymi, w większości krajami 
rozwijającymi się. Początkowo były to 
zwykłe umowy o dostępie do łowisk, 
zapewniające flocie dalekomorskiej 
UE uprawnienia do połowów, a krajom 
rozwijającym się, z którymi były zawie ‑
rane, ważne źródło dochodu. Umowy 
miały charakter handlowy i powszech ‑
nie opierały się na zasadzie „płać, łów 
i odpłyń”.03 
Od 1981 r. UE negocjowała również 
szereg „umów północnych”. Są to 
umowy wzajemne obejmujące wy ‑
mianę uprawnień do połowów między 
flotami UE a flotami Norwegii, Islandii 
i Wysp Owczych, nieprzewidujące 
wkładu finansowego. Niniejsze spra ‑
wozdanie nie uwzględnia tych umów.
Umowy o partnerstwie 
w sprawie połowów (FPA)
04 
Zwykłe umowy o dostępie do zasobów 
rybnych stały się przedmiotem krytyki, 
przede wszystkim ze względu na ich 
wpływ na nadmierną eksploatację 
zasobów, brak przejrzystości, nieegze ‑
kwowanie przestrzegania przepisów, 
wykorzystywanie słabej pozycji nego ‑
cjacyjnej rozwijających się państw nad ‑
brzeżnych i ich niewielkich zdolności 
w zakresie egzekwowania prawa, jak 
również ze względu na fakt, że umowy 
te nie były właściwym instrumentem 
umożliwiającym współpracę na rzecz 
rozwoju w sektorze rybołówstwa.
05 
W odpowiedzi na tę krytykę, w ramach 
reformy wspólnej polityki rybołów ‑
stwa w 2002 r., wprowadzono pojęcie 
„partnerstwa”, aby uwydatnić cele UE 
ukierunkowane na wspieranie rozwoju 
sektora rybołówstwa w krajach part ‑
nerskich, stymulowanie i rozszerzenie 
dialogu politycznego między UE a kra ‑
jami rozwijającymi się oraz propago ‑
wanie zrównoważonego rybołówstwa. 
Te umowy nowej generacji nazwano 
umowami o partnerstwie w sprawie 
połowów (ang. Fisheries Partnership 
Agreements  – FPA) (zob. ramka 1 ). 
Wkład finansowy podzielono na dwie 
odrębne części: rekompensatę z tytułu 
praw dostępu do wyłącznej strefy eko ‑
nomicznej oraz „sektorowe” wsparcie 
finansowe, które ma sprzyjać rozwo ‑
jowi zrównoważonego rybołówstwa 
w krajach partnerskich.1 Statki rybackie prowadzące 
działalność połowową poza 
swymi wodami krajowymi.
10 Wstęp
Cele umów FPA2
 οZapewnienie racjonalnej i zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morza w krajach partnerskich 
(wprowadzenie pojęcia nadwyżki z Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza)3
 οOchrona zatrudnienia w regionach Unii uzależnionych od rybołówstwa
 οZapewnienie utrzymania i konkurencyjności sektora rybołówstwa UE
 οZapewnienie odpowiednich dostaw na rynek unijny
 οGenerowanie wartości dodanej dla UE
 οUsprawnienie administracji w sektorze rybołówstwa w krajach partnerskich poprzez rozwój ich potencjału 
w zakresie zarządzania i kontroli w odniesieniu do zasobów rybnych
 οWspieranie rozwoju gospodarczego w sektorze rybołówstwa w krajach partnerskich oraz zatrudnienia, 
warunków zdrowotnych i otoczenia biznesowego w tym sektorze
2 Konkluzje Rady ds. Rolnictwa i Rybołówstwa z 19 lipca 2004 r. oraz z 19–20 marca 2012 r.
Większość tych celów ujęto również w rozporządzeniu Rady (WE) nr 861/2006 z dnia 22 maja 2006 r. ustanawiającym wspólnotowe środki 
finansowe na rzecz wdrażania wspólnej polityki rybołówstwa oraz w obszarze prawa morza (art. 7) (Dz.U. L 160 z 14.6.2006, s. 1).
Zasady i cele umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych połowów określono w art. 31 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 
(UE) nr 1380/2013 z dnia 11 grudnia 2013 r. w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniającego rozporządzenia Rady (WE) nr 1954/2003 
i (WE) nr 1224/2009 oraz uchylającego rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 i (WE) nr 639/2004 oraz decyzję Rady 2004/585/WE (Dz.U. L 354 
z 28.12.2013, s. 22).
3 W art. 62 ust. 2 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) nadwyżka została zdefiniowana jako część dopuszczalnego 
połowu, której państwo nadbrzeżne nie może lub nie chce wykorzystać.Ramka 1
06 
Komisja uważa, że w porównaniu 
z innymi rozwiązaniami umowy FPA 
dają europejskiej flocie dalekomorskiej 
znacznie lepsze możliwości dostępu 
do wód i zasobów państw trzecich. 
W szczególności:
 – Umowy FPA zapewniają europej ‑
skiej flocie dostęp do łowisk na 
podstawie bardziej przejrzystych, 
jednolitych i stabilnych ram praw ‑
nych, oferując tym samym więk ‑
szą pewność prawa niż prywatne 
umowy zawierane przez arma ‑
torów europejskich z państwami 
nienależącymi do UE. Europejscy 
armatorzy również opowiedzieli 
się za FPA i zwrócili się do Komisji 
o rozszerzenie sieci umów, nawet kosztem zwiększenia rekompen ‑
saty z tytułu praw dostępu do 
zasobów rybnych.
 – Umowy FPA stymulują współpracę 
naukową UE z krajami partnerski ‑
mi. W protokołach przewidziano 
posiedzenia komitetów nauko ‑
wych, na których dokonuje się 
przeglądu poziomu zasobów 
i rozważa rezolucje regionalnych 
organizacji ds. rybołówstwa. Kraje 
partnerskie współpracują niekiedy 
z naukowcami z UE zajmującymi 
się działalnością flot w ich krajach.

11 Wstęp
4 Dane z rocznego 
sprawozdania gospodarczego 
dotyczącego europejskiej 
floty rybackiej za 2014 r. 
(STECF 14–16), pokrywające 
się z danymi dotyczącymi floty 
dalekomorskiej z 2012 r. Na 
potrzeby niniejszego 
sprawozdania europejską flotę 
dalekomorską definiuje się 
jako flotę składającą się ze 
wszystkich zarejestrowanych 
w UE statków o długości 
powyżej 24 metrów 
prowadzących połowy 
w innych regionach 
połowowych, w tym 
w niektórych najbardziej 
oddalonych regionach UE. – Aby zapewnić równe warunki 
działania różnym flotom daleko ‑
morskim w wyłącznej strefie eko ‑
nomicznej państw nadbrzeżnych, 
protokoły zawierają też klauzulę 
o niedyskryminacji. Oznacza to, że 
normy techniczne oraz inne zasady 
dotyczące zrównoważonych poło ‑
wów mające zastosowanie w przy ‑
padku FPA powinny mieć również 
zastosowanie do umów zawiera ‑
nych przez dane kraje partnerskie 
z innymi flotami, które są obecne 
w ich strefie ekonomicznej. Takie 
rozwiązanie powinno sprzyjać 
zrównoważonemu zarządzaniu 
zasobami rybnymi.
 – W krajach partnerskich umowy 
FPA przyczyniają się do poprawy 
ładu administracyjnego i lepszego 
zarządzania lokalnym sektorem 
rybołówstwa, wspierając monito ‑
rowanie i kontrolę działalności flot 
krajowych i zagranicznych oraz 
nadzór nad nimi. FPA przewidują 
znaczne wsparcie finansowe na 
rzecz zrównoważonego rozwoju 
lokalnej działalności połowowej.
07 
W ramach reformy wspólnej polityki 
rybołówstwa w 2014 r. wprowadzono 
pojęcie umów o partnerstwie w spra ‑
wie zrównoważonych połowów. Refor ‑
ma ta ma na celu poprawę niektórych 
aspektów umów FPA, takich jak ilość 
dostępnych informacji, które stanowią 
podstawę do ustalenia dostępnej nad ‑
wyżki w wyłącznej strefie ekonomicz ‑
nej krajów partnerskich, wspieranie 
zrównoważonych połowów w wodach 
krajów partnerskich za sprawą lepsze ‑
go ukierunkowania i systematycznego 
monitorowania wsparcia sektorowego 
UE oraz włączenie klauzuli o prawach 
człowieka. Umowy o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów 
mają przede wszystkim zapewnić ramy 
zarządzania prawnego, środowisko ‑
wego, ekonomicznego i społecznego 
w przypadku działalności połowo ‑
wej prowadzonej przez unijne statki rybackie na wodach państw trzecich, 
na których powinny obowiązywać 
standardy podobne do tych, które 
mają zastosowanie do unijnych stat ‑
ków rybackich na wodach UE.
08 
Komisja przez wiele lat wykorzysty ‑
wała klauzulę wyłączności, mającą 
zastosowanie do wszystkich obowiązu ‑
jących umów FPA, aby zacieśnić ramy 
zarządzania działalnością połowową 
floty dalekomorskiej UE. Po wejściu 
w życie umowy między UE a krajem 
partnerskim statki rybackie UE mogą 
prowadzić połowy na wodach kraju 
partnerskiego wyłącznie wówczas, gdy 
posiadają upoważnienie do połowów 
wydane na podstawie protokołu do tej 
umowy (zob. pkt 10).
Europejska flota 
dalekomorska a FPA
09 
Chociaż flota dalekomorska stano ‑
wi mniej niż 1% floty UE (w jej skład 
wchodzi jedynie 335 spośród 86 283 
statków zarejestrowanych w UE), pod 
względem zdolności połowowych 
ma ona znacznie większe znaczenie, 
ponieważ przypada na nią 18% pojem ‑
ności brutto i 7% mocy silników4 całej 
floty rybackiej UE. Flota dalekomorska 
jest ważnym dostawcą ryb na rynek 
europejski – szacuje się, że dostarcza 
ona 15% całkowitych połowów floty 
UE. Zatrudnia ona również 4% pracow ‑
ników całej floty UE. Około 50% swoich 
połowów flota dalekomorska dokonu ‑
je na podstawie umów o partnerstwie 
w sprawie połowów.
12 Wstęp
10 
W ramach prac nad FPA UE i jej kraje 
partnerskie negocjują umowę oraz 
protokoły wykonawcze do tej umowy. 
Umowa ustanawia ramowe zasady 
długoterminowej współpracy w za ‑
kresie połowów, a protokoły określają 
szczegółowe warunki takiej współpra ‑
cy. Protokoły negocjuje się zazwyczaj 
co trzy do sześciu lat, w porozumieniu 
z krajem partnerskim. Zawarte w ni ‑
niejszym sprawozdaniu odniesienia do 
FPA dotyczą głównie protokołów. Bar ‑
dziej szczegółowe informacje na temat 
negocjacji i obowiązków wynikających 
z FPA przedstawiono w  załączniku I .
11 
W 2014 r. płatności z budżetu UE na 
rzecz umów FPA wyniosły 69 mln euro, 
co oznacza znaczny spadek w stosunku 
do kwoty ponad 200 mln euro, którą 
wypłacano rocznie w latach dziewięć ‑
dziesiątych ubiegłego wieku. Sytuacja 
ta wynika po części z wygaśnięcia pro ‑
tokołu z Mauretanią w grudniu 2014 r., 
która w 2014 r. nie otrzymała żadnych 
płatności, podczas gdy w 2013 r. na jej 
rzecz wypłacono 67 mln euro. Płatność 
na rzecz samego Maroka wyniosła po ‑
nad 40% łącznych płatności w 2014 r. 
Ponadto operatorzy statków również 
wnoszą wkład finansowy w ramach 
FPA, w zamian za upoważnienia do 
połowów, które uzyskują. Ich wkład 
w ostatnich latach systematycznie 
wzrastał.12 
W załączniku II  przedstawiono 13 
umów FPA obowiązujących w 2015 r., 
w przypadku których wkład finansowy 
wynosi 71 mln euro rocznie. Trzy z tych 
13 umów mają charakter mieszany 
i umożliwiają flocie UE dostęp do 
różnych zasobów rybnych w wyłącznej 
strefie ekonomicznej kraju partner ‑
skiego. Pozostałe to umowy w sprawie 
połowów tuńczyka, dające uprawnie ‑
nia do połowu w strefie ekonomicznej 
kraju partnerskiego statkom UE, które 
podążają za migrującymi stadami 
tuńczyka i innymi daleko migrującymi 
gatunkami ryb przemieszczającymi się 
wokół Afryki oraz w Oceanie Indyjskim 
i Oceanie Spokojnym.
13 
Pozostałe umowy FPA bez protokołów 
na chwilę obecną to umowy z Gambią 
(od 1.7.1996 r.), Gwineą Równikową 
(od 30.6.2001 r.), Wyspami Salomo ‑
na (od 9.10.2012 r.), Mikronezją (od 
25.2.2010 r.), Mauretanią (od grudnia 
2014 r.)5 i Mozambikiem (od stycznia 
2015 r.). Jeżeli umowa nadal obowią ‑
zuje, lecz nie odnowiono protokołów 
do niej, jak to ma miejsce w przypadku 
tych umów („umowy nieaktywne”), 
flota UE nie ma prawa dostępu do ło ‑
wisk danego kraju, zgodnie z klauzulą 
wyłączności (zob. pkt 8).5 Negocjacje między Komisją 
Europejską i Mauretanią 
w sprawie zawarcia nowego 
protokołu zakończyły się 
pomyślnie w dniu 10 lipca 
2015 r. Czteroletni protokół, 
który opiewa na kwotę 
59,125 mln euro rocznie, 
wymaga wciąż zatwierdzenia 
przez Radę i zgody 
Parlamentu Europejskiego.
13
 Zakres kontroli i podejście 
kontrolne
14 
Celem kontroli było dokonanie oce ‑
ny, czy Komisja dobrze zarządza FPA. 
W tym celu postawiono następujące 
pytania:
1)  Czy Komisja dobrze zarządza ne ‑
gocjacjami w sprawie FPA i proto ‑
kołów do FPA?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, 
Trybunał dokonał przeglądu procesu 
negocjacji czterech umów FPA, 
które objęto kontrolą, i sprawdził, 
czy Komisja negocjowała lub od ‑
nowiła protokoły w odpowiednim 
czasie, tak aby zapewnić ciągłość 
działalności floty europejskiej. Po ‑
nadto w ramach kontroli oceniono, 
czy w negocjacjach dotyczących 
uprawnień do połowów i wkładów 
finansowych uwzględniono cele 
FPA, które zakładają zapewnienie 
trwałości zasobów rybnych przy 
zachowaniu racjonalnych kosztów 
dla UE, a także poprawę zarządzania 
rybołówstwem przez kraje partner ‑
skie oraz wspieranie rozwoju go ‑
spodarczego sektora rybołówstwa 
w tych krajach.
2)  Czy Komisja dobrze zarządza 
wdrażaniem umów FPA?
Aby odpowiedzieć na to pytanie, 
Trybunał zweryfikował sposób 
zarządzania przez Komisję proce ‑
sem licencjonowania oraz prze ‑
analizował wiarygodność systemu 
zgłaszania danych dotyczących 
połowów. Ponadto w ramach 
kontroli oceniono, czy Komisja wła ‑
ściwie przygotowała, kontrolowała 
i monitorowała działania finanso ‑
wane w ramach wsparcia sektoro ‑
wego przewidzianego w umowach 
FPA.15 
W ramach kontroli przeprowadzono 
spotkania z właściwymi zainteresowa ‑
nymi podmiotami6, analizę informacji 
otrzymanych od Komisji oraz wizyty 
na miejscu w wybranych państwach 
członkowskich (Hiszpanii i Francji) 
i czterech krajach partnerskich, z któ ‑
rymi UE zawarła FPA. Trzy spośród 
krajów partnerskich wybranych do 
kontroli to kraje z regionu Oceanu In ‑
dyjskiego (Madagaskar, Mozambik i Se ‑
szele), dzięki czemu można było uzy ‑
skać obraz sytuacji w całym regionie. 
Ponadto wybrano umowę z Maureta ‑
nią jako przykład umowy w sprawie 
połowów wielu gatunków oraz z uwagi 
na fakt, że jest to najważniejsza umo ‑
wa pod względem finansowym. Na te 
cztery umowy objęte kontrolą przypa ‑
dło łącznie 77% wszystkich płatności 
z tytułu umów o partnerstwie w spra ‑
wie połowów w 2013 r.
16 
Jako uzupełnienie dowodów kontroli 
przeprowadzono ankietę wśród ope ‑
ratorów unijnej dalekomorskiej floty 
rybackiej, na którą odpowiedziało 70% 
właścicieli statków składających się na 
tę flotę7.6 Podmioty te to Parlament 
Europejski oraz organizacje 
pozarządowe działające 
w dziedzinie zatrudnienia na 
statkach i środowiska 
morskiego. Trybunał odbył 
również wizyty 
w stowarzyszeniach 
operatorów statków oraz 
przetwórców ryb w Hiszpanii 
i we Francji.
7 Na ankietę Trybunału 
odpowiedzi udzieliło 
21 właścicieli statków 
rybackich / stowarzyszeń, 
eksploatujących łącznie 
319 statków (z czego 
233 pływające pod banderą 
państw członkowskich UE) 
i prowadzących połowy na 
wodach poza Europą. 
233 statki stanowiły 
70% spośród 335 statków 
składających się na europejską 
flotę dalekomorską. 79% 
statków objętych ankietą 
prowadzi połowy w regionach 
Oceanu Atlantyckiego 
i Oceanu Indyjskiego, przy 
czym 32% to statki do 
połowów dennych, 22% to 
trawlery do połowów ryb 
pelagicznych, 7% stanowią 
sejnery, 7% taklowce o dużej 
pojemności, 7% trawlery 
i taklowce głębinowe do 
połowu morszczuka czarnego 
oraz 4% klipry tuńczykowe.
14
 Uwagi
Część I – Negocjowanie 
umów FPA
Komisja negocjowała 
i odnowiła umowy FPA we 
właściwym terminie, aby 
zapobiec zakłóceniom 
w działalności połowowej
17 
Negocjacje w sprawie umów przy ‑
znających flocie UE dostęp do łowisk 
w wyłącznej strefie ekonomicznej 
państw nadbrzeżnych powinny mieć 
na celu zapewnienie nieprzerwanego 
dostępu, tak aby uniknąć negatyw ‑
nych skutków dla całego sektora. Rada 
zwróciła się do Komisji o zapobieganie 
ewentualnym zakłóceniom w dzia ‑
łalności połowowej po wygaśnięciu 
umowy lub protokołu. Analogicznie, 
w trakcie negocjowania protokołu, Ko ‑
misja próbuje wprowadzić możliwość 
jego tymczasowego stosowania od 
dnia podpisania do dnia ostatecznej 
ratyfikacji.
18 
Trybunał zweryfikował sposób pro ‑
wadzenia przez Komisję negocjacji 
w sprawie czterech umów FPA obję ‑
tych kontrolą, które obowiązywały na 
daną chwilę. W ramach kontroli rozwa ‑
żano, czy protokoły zostały odnowione 
we właściwym czasie, co pozwoliłoby 
uniknąć przerw w działalności połowo ‑
wej floty dalekomorskiej UE.19 
Negocjacje w sprawie nowych proto ‑
kołów są długotrwałe i złożone. Komi ‑
sja prowadzi negocjacje na podstawie 
mandatu udzielonego jej przez Radę, 
która podpisuje protokół z krajem 
partnerskim. Następnie zgodę musi 
wyrazić Parlament. Bardziej szcze ‑
gółowe informacje na temat procesu 
negocjacji przedstawiono w  załączni -
ku I . Aby zapewnić ciągłość działalno ‑
ści floty, Komisja musi przystąpić do 
negocjowania nowego protokołu od ‑
powiednio wcześnie przed upływem 
ważności protokołu obowiązującego.
20 
Cały proces negocjowania czterech 
protokołów objętych niniejszą kontro ‑
lą – od udzielenia mandatu przez Radę 
do wejścia w życie po wyrażeniu zgody 
przez Parlament lub ratyfikowaniu 
przez kraj partnerski – trwał od 71 do 
134 tygodni (jak przedstawiono na 
wykresie 1 ). Czas trwania negocjacji 
zależy od czynników, których nego ‑
cjatorzy nie mogą w pełni przewidzieć 
lub kontrolować. Komisja oszacowała, 
że od momentu zakończenia negocja ‑
cji („parafowania” protokołu) potrze ‑
buje ona minimum 12 tygodni na 
przygotowanie protokołu do podpisa ‑
nia przez Radę, a Rada potrzebuje do ‑
datkowo od sześciu do ośmiu tygodni 
na weryfikację. Przewidywany czas od 
zakończenia negocjacji do podpisania 
protokołu przez Radę wynosi zatem 
minimalnie 20 tygodni, zważywszy, 
że w trakcie dyskusji na forum Rady 
poprzedzających przyjęcie protokołu 
mogą wystąpić opóźnienia. W przy ‑
padku protokołów do umów z Mada ‑
gaskarem, Mozambikiem i Seszelami 
czas ten wynosił od 29 do 35 tygodni.
15 Uwagi
21 
Trybunał stwierdził, że Komisja dobrze 
zarządza procesem negocjacji i korzy ‑
sta w miarę możliwości z dostępnych 
instrumentów ustawodawczych z my ‑
ślą o uniknięciu zakłóceń w działalno ‑
ści połowowej. Niemniej 83% operato ‑
rów, którzy odpowiedzieli na ankietę 
Trybunału, reprezentujących około 
30% floty dalekomorskiej, stwierdziło, 
że doświadczyli oni skutków opóźnień 
w negocjowaniu protokołów, przede 
wszystkim z Mauretanią i Marokiem, 
które stanowią dwa ważne, aczkolwiek 
wyjątkowe przypadki.22 
Negocjacje w przypadku Mauretanii 
przedłużały się (siedem rund negocja ‑
cyjnych, które w sumie trwały 71 ty ‑
godni), a poprzedni protokół wygasł 
prawie pięć miesięcy przed podpisa ‑
niem nowego. Ponieważ niemożliwe 
było tymczasowe stosowanie protoko ‑
łu przed jego podpisaniem przez Radę, 
chcąc uniknąć przerw w działalności 
floty UE, Komisja zastosowała przepisy 
prawa UE8 i zaproponowała władzom 
mauretańskim, że będzie kontynuowa ‑
ła składanie podań o upoważnienia 
do połowów na okres tych pięciu 
miesięcy. Z możliwości tej skorzystali 
wyłącznie właściciele statków pro ‑
wadzący połowy w czterech katego ‑
riach9 w okresie od 1 sierpnia 2012 r. 
do 15 grudnia 2012 r. Połowy można 
było zatem kontynuować w ramach 
czterech kategorii, ale nie w pozosta ‑
łych kategoriach, w przypadku któ ‑
rych połowy trzeba było tymczasowo 
wstrzymać. Trybunał zauważa, że 
chociaż wnioskowanie o upoważnienia 
do połowów przy braku podpisanego 
protokołu miało chronić interesy floty 
UE, było ono niezgodne z klauzulą 
wyłączności (zob. pkt 8).8 Art. 9 rozporządzenia Rady 
(WE) nr 1006/2008 z dnia 
29 września 2008 r. 
dotyczącego upoważnień do 
prowadzenia działalności 
połowowej przez 
wspólnotowe statki rybackie 
poza wodami terytorialnymi 
Wspólnoty oraz wstępu 
statków państw trzecich na 
wody terytorialne Wspólnoty, 
zmieniającego rozporządzenia 
(EWG) nr 2847/93 i (WE) nr 
1627/94 oraz uchylającego 
rozporządzenie (WE) nr 
3317/94 (Dz.U. L 286 
z 29.10.2008, s. 33). Artykuł ten 
stanowi, że w przypadku 
wygaśnięcia protokołu 
i parafowania przez Komisję 
nowego protokołu, który nie 
został jeszcze podpisany przez 
Radę lub w sprawie którego 
nie przyjęto decyzji 
o tymczasowym stosowaniu, 
w okresie sześciu miesięcy od 
daty wygaśnięcia 
poprzedniego protokołu 
Komisja może przekazać 
podania o upoważnienie do 
połowów danemu państwu 
trzeciemu.
9 Kategorie: 2 (morszczuk 
czarny), 3 (ryby denne inne niż 
morszczuk czarny), 5 (tuńczyk) 
i 6 (trawlery zamrażalnie do 
ryb pelagicznych).Wykres 1Czas trwania procesu negocjacji
tygodnie140 120 100 80 60 40 20 0Początek tymczasowego stosowaniaCzas od podpisania do zatwierdzenia 
przez Parlament lub ratyﬁkowania przez kraj partnerskiCzas od zakończenia negocjacji do 
podpisania przez Radę i kraj partnerskiCzas od chwili udzielenia mandatu do 
zakończenia negocjacji (parafowania)Madagaskar (1 runda) 
1.2013–12.2014
Mauretania (7 rund)  
12.2013–12.2014
Mozambik (2 rundy)         
2.2012–1.2015
Seszele (3 rundy)                 
1.2014–1.2020
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy, na podstawie dokumentów negocjacyjnych i prawodawstwa UE.
16 Uwagi
23 
Ponadto nawet korzystając ze wszyst ‑
kich możliwości oferowanych przez 
prawodawstwo, Komisja nie mogła 
zapobiec przerwie w działalności 
połowowej. Władze Mauretanii uznały, 
że działalność w okresie od sierpnia do 
grudnia 2012 r. prowadzono w ramach 
tymczasowego stosowania nowego 
protokołu. W konsekwencji wymusiły 
one wczesne zamknięcie działalności 
połowowej wa czterech kategoriach 
połowów, na które wyraziły zgodę do 
czasu podpisania nowego protokołu. 
Spowodowało to straty dla właścicieli 
statków, którzy uiścili również opłaty 
za licencje do faktycznej daty wyga ‑
śnięcia, tj. do 15 grudnia 2014 r.
24 
W przypadku Maroka protokół został 
podpisany w lutym 2011 r. i był on 
stosowany tymczasowo do grudnia 
2011 r., kiedy Parlament Europejski od ‑
rzucił jego zawarcie10. W następstwie 
nowych negocjacji, w dniu 24 lipca 
2013 r. parafowano nowy protokół, ra ‑
tyfikowany przez Parlament Europejski 
10 grudnia 2013 r., pozbawiony klauzuli 
o tymczasowym stosowaniu, na którą 
nie zgodzili się negocjatorzy marokań ‑
scy. W wyniku opóźnień w ratyfikacji 
przez Maroko protokół ten wszedł 
w życie dopiero w dniu 15 lipca 2014 r., 
co spowodowało dodatkowe wydatki 
z budżetu UE11 i z uwagi na przerwę 
w działalności połowowej miało 
również bezpośrednie konsekwencje 
finansowe dla właścicieli statków oraz 
przemysłu UE.
25 
Jeśli chodzi o objęte kontrolą proto ‑
koły w regionie Oceanu Indyjskiego, 
ciągłość działalności połowowej 
w wyłącznych strefach ekonomicznych 
Madagaskaru i Seszeli została za ‑
pewniona, ponieważ nowe protokoły podpisano przed wygaśnięciem po ‑
przednich i uwzględniono w nich 
klauzulę o tymczasowym stosowaniu. 
W przypadku Mozambiku nie było 
żadnego obowiązującego protokołu 
przez okres jednego miesiąca (w czasie 
między wygaśnięciem poprzedniego 
protokołu w dniu 1 stycznia 2012 r. 
a tymczasowym zastosowaniem 
nowego od dnia 1 lutego 2012 r.), co 
jednak nie miało znaczącego wpływu 
na flotę UE, ponieważ w tym okresie 
na wodach Mozambiku nie było stad 
tuńczyka nadających się do połowu.
Wynegocjowana przez 
Komisję sieć umów była 
odpowiednia, lecz w regionie 
Oceanu Indyjskiego należy 
zapewnić większą spójność
26 
Zdaniem Trybunału duże znaczenie 
ma spójna i odpowiednia sieć umów 
w wymiarze regionalnym. Po pierw ‑
sze, korzystając z większej pewności 
prawa, flota UE może przemieszczać 
się za migrującymi gatunkami ryb. Po 
drugie, istnienie takiej sieci umacnia 
pozycję negocjacyjną Komisji, ponie ‑
waż zmniejsza presję na osiągnięcie 
porozumienia w razie zagrożenia, że 
działalność połowowa zostanie prze ‑
rwana. Ponadto wsparcie sektorowe 
i kontrolowanie przez UE jej własnej 
floty mają pozytywny wpływ na kraje 
partnerskie z punktu widzenia zarzą ‑
dzania, co z kolei może stymulować 
działalność połowową w regionie. 
Wpływ ten potęgują rozmiary działal ‑
ności floty europejskiej w niektórych 
regionach (np. w 2011 r. unijne sejnery 
miały 66% udział we wszystkich poło ‑
wach okrężnicą na zachodnim Oceanie 
Indyjskim12, a zrealizowane przez nie 
połowy stanowiły 49% całkowitych 
połowów w tym regionie).10 Rezolucja ustawodawcza 
Parlamentu Europejskiego 
z dnia 14 grudnia 2011 r. 
(P7_TA(2011)0569).
11 Według hiszpańskich władz 
kwota wypłacona hiszpańskiej 
flocie z tytułu rekompensaty 
za straty poniesione wskutek 
zakłócenia działalności 
w Maroku wyniosła 
4,5 mln euro (z czego 
4,3 mln euro wypłacono 
z Europejskiego Funduszu 
Rybackiego).
12 Tabele 4.2 i 4.4 
w sprawozdaniu końcowym 
„Review of tuna fisheries in the 
western Indian Ocean” 
(Przegląd połowów tuńczyka 
w zachodnim Oceanie 
Indyjskim), 2014, POSEIDON, 
MRAG, NFDS i COFREPECHE.
17 Uwagi
27 
Aktualna strategia Komisji ma na celu 
sprostanie temu zapotrzebowaniu po ‑
przez rozszerzenie sieci umów zgodnie 
z oczekiwaniami i priorytetami sektora 
rybołówstwa. Armatorzy, którzy udzie ‑
lili odpowiedzi na rozesłaną w ramach 
kontroli ankietę, wyrazili zainteresowa ‑
nie przede wszystkim Angolą, Gwineą 
Bissau i Sierra Leone, a następnie Gwi ‑
neą, Liberią, Tanzanią, Kenią i Sene ‑
galem. Komisja przystąpiła do wstęp ‑
nych rozmów z Tanzanią, zakończyła 
negocjacje z Liberią i odnowiła umowy 
z Gabonem, Marokiem, Mauritiusem 
(do których protokoły weszły w życie 
przed przeprowadzeniem ankiety), 
Gwineą Bissau i Senegalem (do których 
protokoły już podpisano). W czasie 
przeprowadzania kontroli negocjacje 
w sprawie odnowienia umów z Mo ‑
zambikiem i Mauretanią zawieszono 
jednak z powodu braku porozumienia 
między Komisją i tymi dwoma krajami.
28 
W wyniku kontroli w odniesieniu do 
Oceanu Indyjskiego stwierdzono 
jednak, że można by zwiększyć spój ‑
ność i komplementarność umów FPA 
z innymi działaniami regionalnymi UE 
i źródłami finansowania w sektorze 
rybołówstwa. Sytuacja taka dotyczyła 
przykładowo centrów monitorowania 
rybołówstwa. Kraje będące członka ‑
mi Komisji Oceanu Indyjskiego (IOC) 
(Komory, Mauritius, Madagaskar, 
Reunion i Seszele) podpisały umowę 
o regionalnej wymianie danych z sa ‑
telitarnego systemu monitorowania 
statków (VMS) poprzez serwer stwo ‑
rzony dzięki wsparciu udzielonemu 
IOC z funduszy regionalnych EFR. 
Mozambik nie należy do IOC i chociaż 
jest ważnym partnerem w regionalnej 
sieci FPA, na chwilę obecną nie ma dostępu do tych danych. Tymczasem 
Komisja, zamiast wspierać Mozambik 
w uzyskaniu dostępu do istniejącego 
systemu wymiany danych VMS, udziela 
wsparcia na rzecz utworzenia regional ‑
nego centrum monitorowania rybo ‑
łówstwa w tym kraju, finansując w tym 
celu studium wykonalności w ramach 
programu AKP FISH II finansowanego 
z EFR. Równocześnie Komisja wspierała 
krajowy system VMS Mozambiku ze 
środków wsparcia sektorowego w ra ‑
mach umów FPA.
Cel umów FPA, jakim 
jest zapewnienie, by 
negocjowane uprawnienia 
do połowów dotyczyły 
wyłącznie nadwyżek 
zasobów rybnych, był trudny 
do zrealizowania
29 
Podstawowa zasada mająca na celu 
zapewnienie zrównoważonych po ‑
łowów zawarta w umowach FPA jest 
taka, że negocjowane w protokołach 
uprawnienia do połowów (pułapy 
i liczba licencji) powinny umożliwiać 
statkom UE wyłącznie połowy nad ‑
wyżki zasobów rybnych13. Wymaga to 
wiarygodnych danych na temat stad 
(opartych na najlepszych dostępnych 
opiniach naukowych) i nakładów poło ‑
wowych14 w państwach nadbrzeżnych 
oraz informacji o innych umowach. 
Protokoły powinny zatem przyznawać 
prawa dostępu do określonej części 
tej nadwyżki. Komisja powinna rów ‑
nież zapewnić, aby w umowach FPA 
uwzględniano zasadę maksymalnego 
podtrzymywalnego połowu15 oraz 
rezolucje i zalecenia regionalnych 
organizacji ds. rybołówstwa dotyczące 
stanu stad.13 Art. 31 rozporządzenia (UE) 
nr 1380/2013.
14 „Nakład połowowy” oznacza 
iloczyn zdolności i działalności 
danego statku rybackiego; 
w przypadku grupy statków 
rybackich jest to suma 
nakładu połowowego 
poszczególnych statków w tej 
grupie.
15 Organizacja Narodów 
Zjednoczonych 
ds. Wyżywienia i Rolnictwa 
(FAO) definiuje maksymalny 
podtrzymywalny połów jako 
optymalny poziom 
eksploatacji umożliwiający 
maksymalny zrównoważony 
odłów.
18 Uwagi
30 
Trybunał dokonał przeglądu sposobu 
obliczania nadwyżki oraz zbadał, czy 
ilości ryb do połowu przewidziane 
w danej umowie były zgodne z defi ‑
nicją nadwyżki. Przeanalizowano też 
różne wynegocjowane umowy FPA 
i porównano je pod względem spójno ‑
ści zapisów.
31 
W wyniku kontroli stwierdzono, że po ‑
jęcie nadwyżki jest niezmiernie trudno 
stosować w praktyce. Zgodnie z art. 61 
UNCLOS odpowiedzialność za określe ‑
nie nadwyżki, z wykorzystaniem naj ‑
lepszych dostępnych danych nauko ‑
wych, spoczywa na kraju partnerskim. 
W trakcie kontroli stwierdzono jednak, 
że kraje partnerskie nie posiadają 
zdolności administracyjnych do okre ‑
ślania wielkości nadwyżki. Dotyczy to 
w szczególności umów mieszanych 
(np. z Mauretanią) lub znacznie rozpro ‑
szonych zasobów rybnych, takich jak 
małe ryby pelagiczne lub gatunki dale ‑
ko migrujące, co wynika z problemów 
z określeniem nadwyżki w wyłącznej 
strefie ekonomicznej danego państwa 
nadbrzeżnego, zwłaszcza w przypadku 
braku systemu kwot połowowych na 
poziomie regionalnym16. Co więcej, 
informacje o nakładach połowowych 
krajowych flot rybackich lub innych 
flot zagranicznych, którym kraje part ‑
nerskie przyznały dostęp do łowisk17, 
nie zawsze są wiarygodne. Dlatego też 
Komisji bardzo trudno jest obliczyć 
udział floty UE w łącznym nakładzie 
połowowym, a co za tym idzie – wy ‑
znaczyć limity połowowe dla floty 
UE zgodnie z podejściem opartym na 
nadwyżce.32 
W regionie Oceanu Indyjskiego Ko ‑
misja ds. Tuńczyka na Oceanie Indyj ‑
skim (IOTC) zaleciła dla niektórych 
gatunków (np. włócznika) maksymalne 
podtrzymywalne połowy w ramach 
realizowanego przez nią doradztwa 
naukowego18 oraz przyjęła rezolucje 
o ochronie dwóch gatunków rekina. 
Standardowe poziomy maksymalnych 
podtrzymywalnych połowów trudno 
jednak stosować na poziomie pojedyn ‑
czego kraju w odniesieniu do gatun ‑
ków daleko migrujących, takich jak 
gatunki objęte umowami FPA.
Koszty negocjowanych przez 
Komisję umów FPA były 
stosunkowo wysokie, jeśli 
wziąć pod uwagę stopień 
wykorzystania uprawnień 
w przeszłości
33 
W trakcie negocjacji Komisja powinna 
zapewnić, aby klauzule protokołów 
dotyczące skutków gospodarczych dla 
floty europejskiej i gospodarek krajów 
partnerskich (tj. okres obowiązywa ‑
nia protokołu, ceny, ilości, gatunki, 
warunki techniczne, wkład właścicieli 
statków, wymogi sprawozdawcze 
i dotyczące wyładunku) umożliwiały 
europejskiej flocie efektywne wyko ‑
rzystanie umów i dawały jej możliwość 
odpowiedniego udziału w dostęp ‑
nej nadwyżce, po uczciwej cenie dla 
krajów partnerskich. Komisja powinna 
również dopilnować, aby w trakcie 
przygotowań do negocjacji w sprawie 
FPA uwzględniano zasady oszczędno ‑
ści, wydajności i skuteczności. Rada 
zwróciła się do Komisji19, by we współ ‑
pracy z państwami członkowskimi 
zapewniła ona jak najlepsze wykorzy ‑
stanie uprawnień do połowów, tak aby 
uzyskać efekt gospodarności i zapew ‑
nić przestrzeganie zasad należytego 
zarządzania finansami.16 W rezolucji IOTC nr 14/02 
przewidziano wprowadzenie 
systemu kwot na poziomie 
regionalnym.
17 UE apeluje na poziomie 
regionalnych organizacji ds. 
zarządzania rybołówstwem 
o większą przejrzystość, 
głównie przez zobowiązanie 
stron do przekazywania 
wszystkich informacji na 
temat działalności połowowej 
państw trzecich oraz na temat 
dostępu do ich wyłącznej 
strefy ekonomicznej. IOTC 
przyjęła rezolucję nr 14/05 
dotyczącą informacji na temat 
umów o dostępie do łowisk 
oraz ewidencji zagranicznych 
statków posiadających licencje 
i poławiających gatunki 
pozostające pod kontrolą IOTC 
na obszarach podlegających 
kompetencjom IOTC.
18 Sprawozdania naukowe IOTC 
z 2013 i 2014 r.
19 3155. posiedzenie Rady ds. 
Rolnictwa i Rybołówstwa 
w Brukseli w dniach 
19–20 marca 2012 r.
19 Uwagi
34 
Wkład finansowy UE na rzecz krajów 
partnerskich obejmuje dwa kompo ‑
nenty: rekompensatę z tytułu praw 
dostępu do wyłącznej strefy ekono ‑
micznej oraz „sektorowe” wsparcie 
finansowe (zob. pkt 5). O ile kraj 
partnerski może dowolnie korzystać 
z pierwszego komponentu, ściśle regu ‑
lującego dostęp do łowisk krajowych, 
o tyle płatności tytułem wsparcia 
sektorowego powinny być uzależnio ‑
ne od realizacji działań uzgodnionych 
między UE a krajem partnerskim, 
a mianowicie działań w obszarze 
zarządzania sektorem rybołówstwa. Tę 
warunkowość uwzględniono w nowej 
wspólnej polityce rybołówstwa oraz 
w podpisanych później umowach FPA. 
Rozdział łącznego wkładu finansowe ‑
go pomiędzy te dwa komponenty to 
ważny aspekt procesu negocjacji.
Negocjacje w sprawie 
komponentu dotyczącego praw 
dostępu do łowisk
35 
W protokołach określa się rodzaj ryb, 
do których przyznawany jest dostęp, 
oraz warunki tego dostępu pod wzglę ‑
dem liczby licencji, rodzaju statków 
i referencyjnej pojemności brutto. 
„Pojemność referencyjna” to wielkość 
połowu, w stosunku do której UE musi 
uiścić minimalną opłatę z tytułu praw 
dostępu do zasobów rybnych20. Jeśli 
zostanie ona przekroczona, UE doko ‑
nuje opłaty uzupełniającej za dodat ‑
kowe połowy. W protokołach wyszcze ‑
gólnia się również warunki techniczne 
i warunki działalności.36 
W trakcie negocjacji dotyczących kom ‑
ponentu „praw dostępu” Komisja pró ‑
buje uzyskać liczbę licencji wymaganą 
przez państwa członkowskie (z zastrze ‑
żeniem dostępnych limitów21), biorąc 
również pod uwagę czynniki zewnętrz ‑
ne, które mogą mieć wpływ na wyko ‑
rzystanie tych licencji. Kraj partnerski 
zazwyczaj dąży natomiast do uzy ‑
skania jak największej rekompensaty 
finansowej, którą później „przelicza 
się” na pojemność referencyjną.
37 
Na wykresie 2  poniżej przedstawiono 
historyczne wykorzystanie upraw ‑
nień do połowów (wielkość połowów) 
w skontrolowanych krajach partner ‑
skich w regionie Oceanu Indyjskiego, 
wyrażone w referencyjnej pojemności 
brutto. Mimo niepełnego wykorzysta ‑
nia uprawnień do połowów wynego ‑
cjowanych w poprzednich protokołach 
uzgodniona w ostatnich protokołach 
pojemność referencyjna utrzymywała 
się na stosunkowo niezmienionym 
poziomie.
38 
Z uwagi na fakt, że wysokość wkładu 
finansowego UE opiera się raczej na 
referencyjnej pojemności brutto niż na 
faktycznych połowach, systematyczne 
niepełne wykorzystanie uprawnień 
przewidzianych w protokołach powo ‑
duje, że rzeczywisty koszt jednostkowy 
jest często wyższy od ceny jednostko ‑
wej przyjętej za podstawę do nego ‑
cjacji. Wykres 3  przedstawia faktyczny 
koszt poszczególnych umów w sprawie 
połowów tuńczyka z uwzględnieniem 
łącznego wkładu finansowego z tytułu 
FPA. Wynika stąd, że faktyczny koszt 
tony tuńczyka odłowionego w Mozam ‑
biku w 2013 r. był około sześciokrotnie 
wyższy od cen wynegocjowanych. 
Przyczyną takiego stanu rzeczy jest 
bardzo wysoki wkład finansowy (który 
w protokole 2/2012–1/2015 zwiększono 
dodatkowo z 900 000 do 980 000 euro) 
w połączeniu z bardzo niskim wykorzy ‑
staniem uprawnień do połowów.20 Minimalną rekompensatę 
finansową z tytułu praw 
dostępu do zasobów rybnych 
oblicza się, mnożąc 
pojemność referencyjną przez 
uzgodnioną cenę 
jednostkową.
21 Zgodnie z rezolucją IOTC nr 
12/11 w sprawie 
wprowadzenia ograniczeń 
zdolności połowowej 
umawiających się stron oraz 
stron współpracujących 
i podmiotów niebędących 
umawiającymi się stronami, 
w regionie Oceanu 
Indyjskiego liczbę statków 
oraz pojemność brutto 
zamrożono na poziomie 
z 2006 r. dla statków 
poławiających tuńczyka 
tropikalnego oraz na poziomie 
z 2007 r. dla statków 
poławiających włócznika 
i tuńczyka białego.
20 Uwagi Wykres 2Wykorzystanie uprawnień do połowów tuńczyka w objętych wizytami kontrolnymi 
krajach partnerskich w regionie Oceanu Indyjskiego
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy, na podstawie danych DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa dotyczących wykorzystania upraw ‑
nień do połowów.0 %10 %20 %30 %40 %50 %60 %70 %80 %90 %100 %
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013% wykorzystanej referencyjnej 
pojemności brutto% niewykorzystanej referencyjnej 
pojemności brutto
Seszele Mozambik MadagaskarWykres 3Jednostkowy koszt tony tuńczyka dla UE
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy, na podstawie protokołów i danych DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa dotyczących wyko ‑
rzystania uprawnień do połowów.01002003004005006007008009001 000
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Madagaskar Mozambik Seszeleeuro
Faktyczny koszt/tonę
Uzgodniona cena za tonę odpowiadająca 
rekompensacie z tytułu praw dostępu
i wsparciu sektorowemu
21 Uwagi
39 
Wartość rynkowa zasobów rybnych 
wynegocjowanych w protokołach 
ma bezpośredni wpływ na wartość 
protokołu. Komisja powinna zatem 
mieć to na uwadze podczas negocjo ‑
wania całkowitej ceny protokołów. 
Nie zawsze jednak miało to miej ‑
sce. W ostatnim protokole (na lata 
2013–2014) do umowy z Mauretanią 
wycofano kategorię głowonogów, 
która ma wysoką wartość handlową, 
a w przypadku której średni poziom 
wykorzystania uprawnień w protoko ‑
le na okres 2008–2012 wynosił 93%. 
Do wycofania tego doszło za sprawą 
zastosowania koncepcji nadwyżki oraz 
w wyniku decyzji władz krajowych, by 
tę kategorię zarezerwować dla floty 
krajowej. Z uwagi na wysoką war ‑
tość kategorii głowonogów i wysoki 
poziom jej wykorzystania decyzja ta 
miała negatywny wpływ z punktu 
widzenia floty UE. W protokole na lata 
2013–2014 zwiększono uprawnienia 
do połowów gatunków pelagicznych, 
które mają mniejszą wartość handlo ‑
wą. Jednocześnie jednak zwiększono 
rekompensatę finansową z tytułu dostępu do zasobów rybnych ze 
średnio 60 mln euro rocznie w okre ‑
sie 2008–2012 (i tylko 50 mln euro 
w 2012 r.) do 67 milionów euro rocznie 
na lata 2013 i 2014. Nowy protokół 
był zatem stosunkowo droższy dla 
UE. W ocenie ex post  tego protokołu 
(obejmującej pierwszych 11 miesięcy) 
stwierdzono, że bezpośrednia wartość 
dodana dla wszystkich beneficjen ‑
tów wyniosła 0,8  euro. Bezpośrednia 
wartość dodana dla UE, stanowiąca 
wskaźnik bogactwa UE wytworzone ‑
go z każdego zainwestowanego euro, 
wyniosła jednak zaledwie 0,39  euro22, 
a w latach 2006–2009 kształtowała się 
średnio na poziomie 0,63  euro.
40 
Ogólnie ostateczna cena jednostkowa 
za tonę w Mauretanii była dużo wyższa 
od teoretycznych kosztów dostępu do 
zasobów rybnych, zakładając pełne 
wykorzystanie uprawnień do poło ‑
wów. Na wykresie 4  przedstawiono 
szacunkowy koszt praw dostępu dla 
UE w oparciu o faktyczne wykorzysta ‑
nie uprawnień23.22 Jak pokazano w  tabeli 3 , 
wskaźnik ten wynosi 
5,53 w przypadku Seszeli, 
4,09 w przypadku 
Madagaskaru 
i 0,91 w przypadku 
Mozambiku.
23 Dane za 2014 r. dostępne są 
jedynie do września, a kwoty 
skorygowano zgodnie 
z zasadą pro rata temporis . 
W celu oszacowania płatności 
z tytułu praw dostępu do 
zasobów rybnych w podziale 
na kategorie Trybunał 
uwzględnił pojemność 
referencyjną i cenę rynkową 
ryb (na podstawie oceny 
ex post  i danych DG ds. 
Gospodarki Morskiej 
i Rybołówstwa). Z uwagi na 
brak możliwości porównania 
poszczególnych kategorii nie 
przedstawiono takiego 
podziału dla poprzedniego 
protokołu.Wykres 4Szacunkowy koszt uprawnień do połowów wykorzystanych w Mauretanii
Źródło:  Trybunał Obrachunkowy, na podstawie protokołu na lata 2013–2014, danych DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa i oceny ex post  
z 2014 r.Koszt dostępu do zasobów 
rybnych w odniesieniudo wykorzystanych uprawnieńdo połowówKoszt opłaconych uprawnień
do połowóww tys. euro
2014 (do września) 201370 000
60 000
50 000
40 000
30 000
20 000
10 000
0
22 Uwagi
41 
Do niepełnego wykorzystania upraw ‑
nień przewidzianych w protokołach 
przyczynić się mogło uwzględnienie 
w nich pewnych klauzul, które skut ‑
kowały problemami z wdrożeniem, 
zwłaszcza w Mauretanii i Mozambiku. 
Podstawowym problemem w Mozam ‑
biku był wymóg objęcia 33% statków 
inspekcjami przedpołowowymi24.
42 
W Mauretanii głównym problemem 
były restrykcyjne warunki techniczne, 
które przewidziano w protokole na 
lata 2013–2014, w tym wąska defini ‑
cja łowisk. Większość tych warunków 
miała na celu ochronę zasobów ryb ‑
nych przed nadmierną eksploatacją, 
unikanie przypadkowych połowów 
oraz ochronę ekosystemów. W okre ‑
sie od sierpnia 2012 r. do grudnia 
2013 r. segmenty floty UE, których 
w największym stopniu dotyczyły te 
warunki techniczne25, odnotowały 
bardzo niskie poziomy wykorzystania 
uprawnień, np. zerowy w odniesieniu 
do krabów i skrajnie niski w kategorii 
„połowy pelagicznych ryb świeżych” i „skorupiaki”. Informacje tę potwier ‑
dzili operatorzy statków w odpowie ‑
dziach na ankietę Trybunału: 70% 
z nich uznało, że warunki techniczne 
wynegocjowane w protokole do umo ‑
wy z Mauretanią były nieodpowiednie, 
a 58% stwierdziło, że wpłynęły one 
negatywnie na rentowność.
Negocjacje w sprawie 
komponentu wsparcia 
sektorowego
43 
Wsparcie sektorowe jest ważnym na ‑
rzędziem w realizacji celów polegają ‑
cych na poprawie zarządzania rybo ‑
łówstwem przez kraje partnerskie oraz 
na wspieraniu rozwoju gospodarczego 
w sektorze rybołówstwa tych krajów. 
Aby zachęcić kraje partnerskie do 
lepszego zarządzania sektorem rybo ‑
łówstwa, w trakcie negocjacji Komisja 
stara się zwiększyć wsparcie sektoro ‑
we. Jest ono jednak ograniczone do 
pułapu wynoszącego 50% łącznego 
wkładu UE (zob. tabela 1 ).24 W klauzuli przewidziano 
wymóg objęcia inspekcjami 
przedpołowowymi 
33% statków UE, które 
posiadają zezwolenie na 
prowadzenie połowów na 
wodach Mozambiku. W swych 
odpowiedziach na ankietę 
Trybunału operatorzy wyrazili 
opinię, że wymóg ten pociągał 
za sobą zbyt wygórowane 
koszty.
25 Z uwagi na restrykcyjny 
charakter warunków oraz 
bardzo niski poziom 
wykorzystania uprawnień 
w pierwszych miesiącach 
wspólny komitet zgodził się na 
złagodzenie tych ograniczeń, 
przy jednoczesnym 
utrzymaniu warunków 
odnoszących się do ochrony 
środowiska. W następstwie 
tych problemów protokół 
został faktycznie wdrożony 
z niemal rocznym 
opóźnieniem.Tabela 1Wielkość wsparcia sektorowego w dwóch najnowszych protokołach 
w skontrolowanych krajach partnerskich
Protokół1 i 2Madagaskar Mauretania Mozambik Seszele
Łączny wkład1 (w euro) 1 525 000 76 250 0003650 000 5 600  000
Wsparcie sektorowe w % 36,1 % 21,3 % 38,5 % 39,6 %
Łączny wkład2 (w euro) 1 526  875370 000  000 980 000 5 116 6673
Wsparcie sektorowe w % 45,8 % 4,3 % 45,9 % 49,5 %
1  Poprzednie protokoły dotyczyły:  Madagaskaru (lata 2005–2011), Mauretanii (lata 2008–2012), Mozambiku (lata 2008–2011) i Seszeli (lata 
2011–2013).
2  Protokoły obowiązujące w czasie przeprowadzania kontroli dotyczyły:  Madagaskaru (lata 2013 –2014), Mauretanii (lata 2013–2014), Mozambiku 
(lata 2012–2014) i Seszeli (lata 2014–2020).
3 Z uwagi na coroczną zmianę kwoty wkładu rocznego dla tego protokołu obliczono średnią.
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy, na podstawie protokołów.
23 Uwagi
44 
Trybunał uważa, że zwiększenie 
udziału procentowego wsparcia sek ‑
torowego jest zgodne z celami FPA, 
zakładającymi poprawę zarządzania 
rybołówstwem przez państwa trzecie 
oraz wspieranie rozwoju gospodar ‑
czego sektora rybołówstwa w tych 
krajach.
45 
Jeśli chodzi o pozytywną tenden ‑
cję polegającą na wzroście udziału 
wsparcia sektorowego we wkładzie 
finansowym UE, jedynym wyjątkiem 
była Mauretania. W tym przypadku Ko ‑
misja znacznie ograniczyła komponent 
wsparcia sektorowego – z 21% całkowi ‑
tego wkładu z tytułu FPA, przewidzia ‑
nego w protokole na lata 2008–2012, 
do zaledwie 4% w protokole na lata 
2013–2014. Ograniczenie to wprowa ‑
dzono na skutek problemów z uzyska ‑
niem przez Komisję od władz maure ‑
tańskich informacji na temat działań 
finansowanych w ramach wsparcia 
sektorowego na podstawie protokołu 
na lata 2008–2012 (zob. ramka 2 ). Jak 
jednak pokazano w  tabeli 1  powyżej, wynegocjowane przez Komisję w obu 
protokołach łączne roczne wkłady 
finansowe są do siebie zbliżone. 
Oznacza to, że Komisja zmniejszyła 
udział komponentu wsparcia sekto ‑
rowego i zwiększyła proporcjonalnie 
komponent praw dostępu do zasobów 
rybnych, w przypadku którego kraje 
partnerskie mają niewielkie obowiązki 
w zakresie przejrzystości lub sprawoz ‑
dawczości. Trybunał uważa, że takie 
rozwiązanie było niezgodne z celem 
FPA zakładającym rozwój sektora 
rybołówstwa.
46 
Co więcej, w opinii Trybunału ważne 
jest, aby podczas negocjacji uwzględ ‑
niać łączny wkład finansowy UE na 
rzecz krajów partnerskich. Przyznawa ‑
ne kwoty odgrywają bowiem istotną 
rolę w rozwoju krajów partnerskich, 
jak pokazano w  tabeli 2 . Wysokość 
wkładów, cele oraz ustalenia doty ‑
czące wdrażania umów FPA oraz EFR 
negocjuje się jednak niezależnie, co 
zdaniem Trybunału nie odbija się po ‑
zytywnie na pozycji Komisji w trakcie 
negocjacji z krajami partnerskimi.Tabela 2Wkład UE na rzecz skontrolowanych krajów partnerskich i jego znaczenie dla 
budżetu na rybołówstwo i łącznego budżetu krajowego (2013 r.)
2013 Madagaskar Mauretania Mozambik Seszele
Wkład z tytułu FPA w stosunku do 
krajowego budżetu na rybołówstwo 41% 689%120% 250%2
Łączny wkład UE w stosunku do budże -
tu krajowego5% 11% 2% 2%
1  Budżet ministerstwa ds. rybołówstwa, zgodnie z prawem finansowym obowiązującym w Mauretanii. Nie obejmuje on znacznych wydatków, 
związanych np. z portami.
2 Wyłącznie koszty operacyjne organu publicznego Seszeli odpowiedzialnego za rybołówstwo, z wyłączeniem nakładów inwestycyjnych.
Źródło:  Trybunał Obrachunkowy, na podstawie dokumentów krajowych, danych DG ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju oraz FPA.
24 Uwagi
Informacje z ocen ex post  
nie zawsze były przydatne 
w procesie decyzyjnym 
i negocjacjach
47 
Rada, Parlament i Komisja wykorzy ‑
stują w procesie decyzyjnym oceny 
ex ante  i ex post26. Oceny te mają 
zapewnić wiarygodne informacje na 
temat stosowania umowy FPA oraz in ‑
formacje dotyczące wartości dodanej 
dla UE i kraju partnerskiego. Ponadto 
służą one do oceny oddziaływania na 
środowisko, skutków gospodarczych 
i społecznych umowy o partnerstwie 
w sprawie połowów oraz do weryfika ‑
cji, czy rezultaty osiągnięte w ramach 
FPA pokrywają się z celami takich 
umów, zgodnie z wymogami usta ‑
nowionymi przez Radę27 oraz z nową 
wspólną polityką rybołówstwa28.
48 
Zanim Rada udzieli Komisji manda ‑
tu negocjacyjnego, wymaga od niej 
przeprowadzenia niezależnej oceny 
zarówno ex post , jak i  ex ante , jeżeli ne ‑
gocjacje mają dotyczyć protokołu już 
obowiązującego, oraz oceny ex ante  
w przypadku, gdy nie było wcześniej ‑
szych FPA. Znaczenie tego obowiązku 
podkreślono, uwzględniając go w no ‑
wej wspólnej polityce rybołówstwa.
49 
Zainteresowane strony, z którymi 
konsultowano się w trakcie kontroli, 
doceniały, że sprawozdania z oceny 
ex post  są dostępne. Uznały je one za 
przydatne narzędzie, które zapewnia 
ogólne informacje na temat wyko ‑
rzystania uprawnień do połowów na 
podstawie umowy (otrzymane licencje i połowy) oraz funkcjonowania umowy 
i jej wartości dodanej. Dane dotyczące 
połowów przedstawione w sprawozda ‑
niu nie są jednak najbardziej aktualne, 
chociaż Komisja, jako organ zarządza ‑
jący, powinna terminowo udostępnić 
je zainteresowanym stronom odpowie ‑
dzialnym za podejmowanie decyzji.
50 
Do długiego procesu negocjacji należy 
zatem doliczyć czas potrzebny na do ‑
konanie oceny. Przed wprowadzeniem 
nowej wspólnej polityki rybołówstwa 
większość protokołów zawierano na 
bardzo krótki okres (około trzech lat29). 
Ocenie można było zatem poddać 
jedynie bardzo krótki  – wynoszący 
rok lub mniej – okres działalności na 
podstawie protokołu objętego oceną. 
Ograniczyło to użyteczność ocen jako 
narzędzia przydatnego w procesie 
decyzyjnym. W przypadku najnow ‑
szych protokołów pozytywną zmianą 
jest dłuższy okres ich obowiązywania 
(od czterech do sześciu lat), co może 
pozytywnie wpłynąć na kompletność 
danych zawartych w ich ocenach 
ex post .
51 
Oceny ex post  umów FPA w regionie 
Oceanu Indyjskiego zawierają informa ‑
cje o stadach i połowach na poziomie 
regionalnym oraz obejmują mało istot ‑
ne informacje opisowe, które powtarza 
się w kolejnych okresach poddawa ‑
nych ocenom i które sprawiają, że 
sprawozdanie jest zbyt obszerne.26 Dokonanie oceny ex ante  
i ex post  umów FPA jest 
obowiązkiem ustanowionym 
w rozporządzeniu 
finansowym (UE) nr 966/2012 
(Dz.U. L 298 z 26.10.2012, s. 1) 
w odniesieniu do wszystkich 
programów i działań, które 
pociągają za sobą znaczne 
wydatki (powyżej 
5 000 000 euro), mającym na 
celu weryfikację, czy 
przeznaczone zasoby 
i uzyskane wyniki są zgodne 
z wyznaczonymi celami.
27 2599. posiedzenie Rady 
ds. Rolnictwa i Rybołówstwa 
w Brukseli w dniu 19 lipca 
2004 r.
28 Art. 31 rozporządzenia (UE) 
nr 1380/2013.
29 Tak krótki czas obowiązywania 
wynikał z faktu, że Komisja nie 
chciała, aby istniejące 
protokoły stosowano przez 
długi okres po wejściu w życie 
nowej wspólnej polityki 
rybołówstwa, i dążyła do 
możliwie jak najszybszego 
wprowadzenia zmian, jakie 
niosła ze sobą ta nowa 
polityka.
25 Uwagi
52 
Z drugiej strony w wyniku kontroli 
stwierdzono, że oceny w niewystar ‑
czającym stopniu analizują stopień 
realizacji celów przyjętych w ramach 
FPA (zob. pkt 5 i  ramka 1 ) (np. brakuje 
danych na temat zatrudnienia w re ‑
gionach UE uzależnionych od rybo ‑
łówstwa oraz informacji o dostawach 
ryb na rynek UE). Ponadto w ocenach 
odnoszących się do Oceanu Indyjskie ‑
go niespójnie obliczono wartość do ‑
daną umów FPA. Miało to negatywny 
wpływ na proces decyzyjny, ponieważ 
metody zastosowane do obliczenia 
wartości dodanej dla poszczególnych 
protokołów były nieporównywalne, 
a w przypadku Mozambiku dały wynik 
znacznie odbiegający od pozostałych 
(tabela 3 ).53 
W trakcie kontroli i w następstwie we ‑
wnętrznego audytu procesu dokony ‑
wania oceny Komisja opracowała nową 
metodykę oceny wartości dodanej, 
którą stosuje się od stycznia 2015 r. 
Metodyka wykorzystana do oceny 
protokołów do umów z Madagaskarem 
(luty 2014 r.) i Mozambikiem (kwiecień 
2014 r.) również była stosunkowo nowa 
(ze stycznia 2014 r.), jednak metody 
zastosowane do obliczenia wartości 
dodanej nadal były nieporównywalne.Tabela 3Niespójności w obliczeniach zwrotu z inwestycji publicznych UE według krajów, 
zawartych w ocenach ex post  protokołów dotyczących regionu Oceanu Indyjskiego
Zwrot z każdego 
euro ze środków 
publicznych zainwe -
stowanych przez UE 
(ex post )Uwagi 
Madagaskar
(sprawozdanie z oceny z lutego 
2014 r.)4,09Model obejmuje korzyści i koszty wyłącznie w kategoriach ogólnych (np. paliwo, 
utrzymanie, opłaty portowe, ubezpieczenie itd.), które nie zawsze pokrywają się 
z kategoriami stosowanymi w innych ocenach (np. w przypadku Seszeli odnoszą 
się one dodatkowo do załogi, amortyzacji statków i narzędzi połowowych, kosz -
tów pośrednich). Trybunał uznał jednak ten model1 za odpowiedni na potrzeby 
oceny kosztów i  korzyści.
Mozambik (sprawozdanie z oceny 
z kwietnia 2014 r.)2,08Przeprowadzający ocenę nie podzielili korzyści między UE i Mozambik, a w obli -
czeniach nie uwzględniono wszystkich kosztów poniesionych przez UE ze środ -
ków publicznych (wyłączono wsparcie sektorowe). Trybunał dokonał ponownych 
obliczeń przy zastosowaniu tego samego modelu jak w przypadku Madagaskaru 
i otrzymał wynik, zgodnie z którym zwrot z inwestycji publicznych wyniósłby 
zaledwie 0,91 euro z każdego euro zainwestowanego przez UE.
Seszele (sprawozdanie z oceny ze 
stycznia 2013 r.)4,5W odróżnieniu od innych ocen, które obejmowały jedynie środki publiczne, w tym 
przypadku uwzględniono płatności dokonane przez właścicieli statków. Koszty 
prawidłowo rozłożono na wszystkie strony oraz uwzględniono wszystkie koszty 
pokryte ze środków publicznych. Trybunał dokonał ponownych obliczeń przy 
zastosowaniu tego samego modelu jak w przypadku Madagaskaru i otrzymał 
wynik, zgodnie z którym zwrot z inwestycji publicznych byłby wyższy i wyniósłby 
5,53 euro z każdego euro zainwestowanego przez UE.
1 Wskaźnik zwrotu: bezpośrednia wartość dodana dla UE / łączny wkład UE (rekompensata za prawa dostępu oraz wsparcie sektorowe).
Źródło:  oceny ex post .
26 Uwagi
Część II – Wdrożenie praw 
dostępu do zasobów 
rybnych i wsparcia 
sektorowego na 
podstawie umów FPA
54 
Wdrożenie umów o partnerstwie 
w sprawie połowów obejmuje dwa 
zasadnicze aspekty: udostępnienie 
statkom UE uprawnień do połowów 
(zob. pkt 55–65) oraz wsparcie na rzecz 
rozwoju sektora rybołówstwa w kra ‑
jach partnerskich (zob. pkt 66–83). 
Aby zapewnić prawidłowe funkcjo ‑
nowanie w odniesieniu do każdego 
z tych aspektów (tj. zapewnić flocie 
możliwość prowadzenia połowów na 
dobrych warunkach oraz zagwaran ‑
tować, by wsparcie sektorowe służyło 
poprawie zarządzania rybołówstwem 
w krajach partnerskich), Komisja 
potrzebuje właściwych systemów do 
celów monitorowania. Kontrola objęła 
badanie tych systemów.
Proces wydawania 
upoważnień do połowów 
(proces licencjonowania) 
był długotrwały i nastręczał 
trudności, jednak Komisja 
nie podjęła działań, by 
zidentyfikować obszary 
wymagające usprawnień
55 
Proces wydawania licencji, w ramach 
którego statki otrzymują zezwolenie 
na połowy na podstawie protoko ‑
łów, nie powinien być niepotrzebnie 
skomplikowany lub czasochłonny 
dla operatorów statków rybackich. 
Komisja powinna w związku z tym 
dokonać przeglądu poszczególnych 
etapów procesu licencjonowania 
i ocenić, czy możliwe jest jego uspraw ‑
nienie. Trybunał uważa, że całościowa 
ocena czasu potrzebnego na różne 
etapy ma zasadnicze znaczenie dla 
zidentyfikowania i skorygowania 
przypadków braku wydajności. W wy ‑
niku kontroli ustalono, że Komisja nie posiada wystarczających informacji 
na temat harmonogramu procesu 
licencjonowania.
56 
Protokoły określają przebieg procesu 
licencjonowania miedzy krajami part ‑
nerskimi a UE, który obejmuje m.in. 
składanie wniosków do właściwego 
organu publicznego. W protokołach 
przewiduje się również elektroniczną 
wymianę informacji na temat działal ‑
ności połowowej. W proces zaangażo ‑
wane są Komisja, państwa członkow ‑
skie, delegatury UE i kraje partnerskie. 
Bardziej szczegółowe informacje na 
ten temat przedstawiono w  załącz -
niku I . Kontrola Trybunału koncentro ‑
wała się na dostępnych danych, które 
umożliwiają monitorowanie procesu 
wydawania licencji oraz analizę ewen ‑
tualnych opóźnień.
57 
Istnieją przesłanki, które pozwalają 
uznać, że opóźnienia w procesie licen ‑
cjonowania miały negatywny wpływ 
na działalność połowową: 78% re ‑
spondentów w badaniu ankietowym 
Trybunału wyraziło zaniepokojenie 
tymi opóźnieniami, co pokrywa się 
z informacjami przekazanymi Komisji 
przez przedstawicieli operatorów stat ‑
ków rybackich.
58 
W trakcie kontroli stwierdzono, że 
kraje partnerskie objęte wizytami 
były niechętne lub nie dysponowały 
zdolnościami – ze względu na krajowe 
wymogi prawne  – do wprowadzenia 
elektronicznych upoważnień do poło ‑
wów. Wszystkie z nich wymagały, aby 
statki upoważnione do połowów po ‑
siadały na pokładzie oryginał licencji 
w trakcie prowadzenia połowów.
27 Uwagi
59 
Jak pokazano na wykresie 5 , delega ‑
tury i attaché ds. rybołówstwa w Mo ‑
zambiku i na Seszelach dysponowali 
informacjami dotyczącymi czasu, jaki 
upłynął od złożenia wniosku przez 
operatora do dnia wydania licencji 
przez kraj partnerski, natomiast de ‑
legatura na Madagaskarze posiadała 
jedynie informacje na temat czasu, 
jaki upłynął od otrzymania przez nią 
wniosku do przesłania dokumentacji 
do Komisji. W Mauretanii tabela moni ‑
torowania nie była dostępna.
60 
Trybunał zauważył, że w niektórych 
przypadkach znaczne opóźnienia 
występowały jeszcze zanim dokumen ‑
tacja wniosku dotarła do organów 
krajów partnerskich. W przypadku pro ‑
tokołów objętych badaniem Komisja 
nie posiadała jednak żadnego syste ‑
mu informacyjnego, który pomógłby jej monitorować czas potrzebny na 
każdym etapie ustalonego przez nią 
obiegu wniosku o wydanie licencji 
i w konsekwencji nie mogła określić, 
na których etapach występowały 
opóźnienia (na poziomie państwa 
członkowskiego, kraju partnerskiego 
czy Komisji). Co więcej, mimo że zgod ‑
nie z wymogami rozporządzenia (WE) 
nr 1006/2008 istnieje baza danych 
dotyczących upoważnień do połowów, 
która zawiera aktualne informacje 
o aktywnych licencjach, to jednak nie 
ma w niej wystarczających danych po ‑
zwalających przeanalizować opóźnie ‑
nia. Trybunał nie mógł zatem wskazać 
przyczyn opóźnień. W zidentyfiko ‑
waniu i ograniczeniu wąskich gardeł 
pomóc może zapowiedziana w 2011 r. 
rewizja rozporządzenia w sprawie 
upoważnień do połowów, jednak pra ‑
ce nad wnioskiem Komisji nie zostały 
jeszcze ukończone, w związku z czym 
nie został on jak dotąd przedłożony do 
procedury współdecyzji.Wykres 5Czas trwania procesu licencjonowania według posiadanych informacji
Operator – państwo 
członkowskie
Państwo członkow -
skie  – Komisja
Komisja  – delegatura
Delegatura –  
kraj partnerski
Władze kraju 
partnerskiego
Kraj partnerski  –
delegatura
Delegatura  – Komisja
Komisja – państwo 
członkowskie
Państwo członkow -
skie  – operator
Madagaskar Brak informacji 41 dni Brak informacji
Mauretania Brak tabeli monitorowania
Mozambik Ponad 5 miesięcy 1 dzień1Brak informacji
SeszeleBrak informacji 19 dni Brak informacji
126 dniNie dotyczy (licencje wysyła się bezpośrednio do 
operatorów)
1 Fakt, że upoważnienia do połowów zostały wydane tego samego dnia, w którym zarejestrowano wnioski, budzi obawy co do wiarygodności 
daty rejestracji.
Źródło:  tabele monitorowania przedstawione przez delegaturę i attaché ds. rybołówstwa.
28 Uwagi
Centralne monitorowanie 
połowów nie było 
prowadzone odpowiednio, 
co zagraża rozpoznaniu 
problemów w odpowiednim 
czasie oraz prawidłowemu 
wyliczaniu płatności
61 
Komisja i państwa członkowskie muszą 
monitorować i weryfikować dane doty ‑
czące faktycznych połowów pod ką ‑
tem ich poprawności w celu rozpozna ‑
nia problemów w zakresie wdrażania, 
a także aby umożliwić podejmowanie 
właściwie ugruntowanych decyzji 
w trakcie negocjowania nowych proto ‑
kołów oraz aby zapewnić prawidłowe 
wyliczenie płatności w przypadku 
wystąpienia dodatkowych połowów.
62 
Zgodnie z rozporządzeniem (WE) 
nr 1006/2008 statki mają obowiązek 
przedstawiać co tydzień swoim pań ‑
stwom członkowskim dane doty ‑
czące połowów. Na podstawie tych 
informacji państwa członkowskie są 
zobowiązane do przedkładania Komisji 
co miesiąc wszystkich danych dotyczą ‑
cych połowów, z podziałem na łowiska 
we wszystkich wyłącznych strefach 
ekonomicznych (objętych umową lub 
innych) oraz na wodach międzynaro ‑
dowych. Bardziej szczegółowe infor ‑
macje na temat roli państw członkow ‑
skich w tej dziedzinie przedstawiono 
w załączniku I . Komisja powinna 
prowadzić bazę danych dotyczących 
połowów, zawierającą te informacje. 
Rozporządzenie zobowiązuje również 
Komisję do prowadzenia bazy danych 
dotyczących upoważnień do połowów, 
systematycznie uaktualnianej przez 
państwa członkowskie.63 
W wyniku kontroli stwierdzono uchy ‑
bienia w zarządzaniu przez Komisję 
danymi dotyczącymi połowów w od ‑
niesieniu do protokołów objętych 
przeglądem. Trybunał wykrył szereg 
istotnych rozbieżności pomiędzy da ‑
nymi pochodzącymi z różnych źródeł: 
od państw członkowskich, DG ds. 
Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa 
(DG MARE) oraz z ocen ex post . Roz ‑
bieżności te wykazano w  tabeli 4 . Na 
poziomie Komisji brakowało wiarygod ‑
nych, spójnych i kompletnych danych 
dotyczących faktycznych połowów 
ryb, które zrealizowano w ramach FPA.
64 
Podobne rozbieżności odnotowano 
pomiędzy danymi, które Trybunał 
otrzymał od państw członkowskich, 
a danymi udostępnionymi przez Ko ‑
misję. Różnice te można wytłumaczyć 
m.in. faktem, że państwa członkowskie 
przesyłały Komisji dane dotyczące po ‑
łowów (w podziale na statki i gatunki) 
w różnych formatach. Komisja następ ‑
nie przetwarzała dane ręcznie, jednak 
nie skonsolidowała ich w centralnej 
bazie danych. Komisja podjęła ostat ‑
nio kroki mające zaradzić tej sytuacji. 
W styczniu 2015 r. zarządzanie danymi 
przekazano służbie odpowiedzialnej za 
umowy FPA. Ponadto skonsolidowano 
dane historyczne dotyczące połowów, 
chociaż brakowało takich skonsolido ‑
wanych informacji za okres obowiązy ‑
wania protokołów objętych kontrolą. 
Komisja utworzyła też bazę danych 
(dane dotyczące połowów od 2013 r.), 
jednak w czasie przeprowadzania 
kontroli baza ta nie działała, ponieważ 
państwa członkowskie nie spełniły 
jeszcze wymogów sprawozdawczych.
29 Uwagi
65 
Brak skonsolidowanych i zweryfikowa ‑
nych danych może mieć negatywne 
konsekwencje. Na przykład, jeżeli 
ostateczny połów jest większy od re ‑
ferencyjnej pojemności brutto, mogą 
być wymagane dodatkowe płatności, 
co z kolei może skutkować ryzykiem 
finansowym. W istocie, Trybunał 
stwierdził już jeden przypadek, w któ ‑
rym nieodpowiednie monitorowanie połowów doprowadziło do nieprzewi ‑
dzianych wydatków Komisji30. Ponadto 
regularne monitorowanie i aktuali ‑
zacja danych dotyczących połowów 
umożliwiłyby korzystanie z aktualnych 
informacji i ułatwiłyby podejmowanie 
decyzji w trakcie negocjacji, zwłaszcza 
że sprawozdania z oceny ex post  nie 
zawierają najnowszych informacji (zob. 
pkt 49).30 Jak podano w sprawozdaniu 
rocznym Trybunału za 2011 r., 
w pkt 4.46 dotyczącym 
protokołu do umowy 
z Mauretanią na lata 
2008–2012. W tym przypadku 
władze krajowe powiadomiły 
Komisję o przekroczeniu 
kwoty 300 000 ton na rok 
kończący się w dniu 31 lipca 
2010 r. Komisja musiała 
w związku z tym wypłacić 
Mauretanii 1,9 mln euro za 
47 346 ton odłowionych 
powyżej kwoty. Lepsze 
monitorowanie połowów 
pozwoliłoby służbom Komisji 
rozważyć podjęcie działań 
zapobiegawczych, aby 
uniknąć konieczności 
dokonywania dodatkowych 
płatności.Tabela 4Przykładowe rozbieżności w danych dotyczących połowów, pochodzących od DG 
ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa oraz z ocen ex post  w przypadku protokołów 
odnoszących się do regionu Oceanu Indyjskiego
(w tonach)
2009 2010 2011 2012
Madagaskar
Połowy całkowite wg oceny ex post 14 596 10 055 10 282 8 053
Połowy całkowite wg DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa 14 653 9 916 9 870 8 083
Różnica (w  tonach) -57 139 412 -30
Różnica (w %) 0% 1% 4% 0%
Mozambik
Połowy całkowite wg oceny ex post 3 840 4 261 2 330 1 156
Połowy całkowite wg DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa 3 426 4 261 1 442 1 132
Różnica (w  tonach) 414 0 888 24
Różnica (w %) 12% 0% 62% 2%
Seszele
Połowy całkowite wg oceny ex post bd. bd. 40 545 bd.
Połowy całkowite wg DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa 23 762 41 668 40 078 34 779
Różnica (w  tonach) bd. bd. 467 bd.
Różnica (w %) bd. bd. 1% bd.
bd. – brak danych
Źródło:  DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa w momencie przeprowadzania kontroli oraz oceny ex post .
30 Uwagi
Komisja i kraje partnerskie 
zgodziły się w kwestii 
finansowania stosownych 
działań ze środków wsparcia 
sektorowego, brakowało 
jednak koordynacji z innymi 
partnerami z sektora
66 
Zgodnie z postanowieniami FPA 
wspólny komitet powinien ustanowić 
wieloletni program sektorowy w for ‑
mie macierzy działań, z uwzględnie ‑
niem potrzeb i priorytetów sektora 
rybołówstwa krajów partnerskich. 
Jak wskazano w wytycznych Komisji 
dotyczących zarządzania wsparciem 
sektorowym, w działaniach ujętych 
w macierzy za cel przyjąć należy po ‑
prawę zarządzania poprzez utworze ‑
nie skutecznego systemu zarządzania 
i kontroli w sektorze rybołówstwa oraz 
rozwój zrównoważonej eksploatacji 
zasobów rybnych. Macierzy powinny towarzyszyć jasno określone cele, 
kryteria, procedury i wskaźniki na po ‑
trzeby oceny wyników realizowanych 
działań. Wsparcie sektora rybołówstwa 
należy koordynować z działaniami po ‑
dejmowanymi przez innych partnerów 
finansowych w krajach partnerskich.
67 
We wszystkich czterech krajach 
skontrolowanych na miejscu Trybunał 
stwierdził, że działania proponowane 
do objęcia wsparciem sektorowym 
były zgodne ze strategiami krajowy ‑
mi. Większość planowanych działań 
dotyczyła zarządzania sektorem rybo ‑
łówstwa i inwestycji w tym sektorze. 
Zapewniło to dobrą podstawę dla 
planowanego wsparcia sektorowego 
i pokrywało się z działaniami zaplano ‑
wanymi w ramach poprzednich proto ‑
kołów. Odnośne informacje przedsta ‑
wiono w  tabeli 5 .
Zdjęcie 1 – Stacja paliw dla tradycyjnej floty rybackiej na Seszelach.
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.
31 Uwagi Tabela 5Główne działania objęte finansowaniem i procentowy udział w łącznej kwocie 
wsparcia sektorowego (WS) (koszty ujęte w budżecie na 2013 r.)
Główne działania zaplanowane na 2013  r.Madagaskar1
% WSMauretania2
% WS
(2012–2013)Mozambik1,5
% WSSeszele1
% WS
Monitorowanie, kontrola i nadzór (patrole, 
inspekcje, VMS, ERS)52% 38% 7% 16%
Monitorowanie, kontrola i nadzór 
(obserwatorzy)4% – 4% 2%
Badania naukowe dotyczące stad – 3% 63% 10%
Laboratoria / bezpieczeństwo żywności 
(wywóz)44% 2%Działania zrealizowane 
w przeszłości3%
Budowanie potencjału i udział 
w spotkaniach– 3% 22% 22%
Infrastruktura bezpośrednio związana 
z działalnością połowową / sektorem 
rybołówstwa– 53%38% salda z poprzednie -
go protokołu – wydat -
kowano w 2012 r.538%
Infrastruktura niezwiązana z działalnością 
połowową–3,4–46% salda z poprzednie -
go protokołu – wydat -
kowano w 2012 r.5–
Fundusz pożyczkowy dla lokalnego sektora 
rybołówstwa– – – 10%
1 Obliczenia na podstawie zabudżetowanych kosztów.
2 Obliczenia na podstawie płatności w okresie 2012–2013.
3 Działania zostały zrealizowane w przeszłości.
4 Kwota nieznana.
5 Suma kosztów proponowanych przez kraj partnerski nie odpowiada całkowitej wielkości środków UE na dany rok.
Źródło:  macierze i sprawozdania z działalności.
68 
Protokoły nie obejmują jednak for ‑
malnych warunków kwalifikowalności 
działań, które mają być finansowane 
w ramach wsparcia sektorowego. 
W skontrolowanych protokołach posie ‑
dzeń wspólnych komitetów w regionie 
Oceanu Indyjskiego nie ma dowodów 
na to, by szczegółowo omawiano 
kryteria, procedury i wskaźniki na 
potrzeby dokonania oceny wyników osiągniętych w ramach wsparcia sekto ‑
rowego. Pozytywnym przykładem jest 
protokół do umowy z Mauretanią na 
lata 2008–2012, który zawierał ustale ‑
nia dotyczące konkretnych obszarów 
działań oraz wskaźniki. Nie został on 
jednak wykorzystany jako przykład do 
naśladowania w protokołach dotyczą ‑
cych regionu Oceanu Indyjskiego za ‑
twierdzonych w późniejszym terminie.
32 Uwagi
Zdjęcie 2 – Statki należące do szkoły rybackiej na Seszelach sfinansowane w ramach 
wsparcia sektorowego.
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.
69 
W trakcie kontroli stwierdzono też 
słabą koordynację działań partnerów 
zaangażowanych w rozwój sektora 
rybołówstwa w skontrolowanych 
krajach regionu Oceanu Indyjskiego. 
Kwestia wsparcia sektorowego nie 
jest omawiana na regularnych spotka ‑
niach koordynacyjnych przedstawicieli 
delegatur UE odpowiedzialnych za 
wsparcie z EFR z innymi partnerami fi ‑
nansowymi, a attaché ds. rybołówstwa 
w ogóle nie uczestniczą w tych spotka ‑
niach. Sytuacja taka ma miejsce, mimo 
że w umowie z Kotonu31 przewidziano, 
iż zrównoważony rozwój sektora rybo ‑
łówstwa ma priorytetowe znaczenie 
dla ogólnego rozwoju gospodarczego.70 
Co więcej, w żadnym z wizytowanych 
krajów nie uwzględniono wsparcia 
sektorowego z tytułu FPA w ogólnej 
macierzy razem z innymi środkami 
finansowymi planowanymi do wyko ‑
rzystania w sektorze rybołówstwa. 
Przykładowo w Mozambiku różni 
partnerzy finansują podobne działa ‑
nia, w związku z czym istnieje ryzyko 
podwójnego finansowania, zwłaszcza 
jeśli chodzi o uczestnictwo w spotka ‑
niach i inspekcje. Chociaż Mozambik 
posiada ogólną macierz, nie uwzględ ‑
nia się w niej wszystkich istotnych 
partnerów ani wsparcia sektorowego. 
To samo dotyczyło Madagaskaru.31 Umowa o partnerstwie 
między państwami Afryki, 
Karaibów i Pacyfiku a Unią 
Europejską, art. 23 i 23a, 
zmieniona 11 marca 2010 r.
33 Uwagi
Komisja w bardzo 
ograniczonym zakresie 
kontrolowała działania 
finansowane w ramach 
wsparcia sektorowego, 
a działania faktycznie 
realizowane przez kraje 
partnerskie różniły się 
niekiedy od działań 
uzgodnionych
71 
Aby uzyskać pewność, że cele wsparcia 
sektorowego są realizowane, a fundu ‑
sze UE wykorzystywane są zgodnie 
z przeznaczeniem, Komisja powinna 
monitorować skuteczność podejmo ‑
wanych działań oraz sprawdzać, czy 
pokrywają się one z działaniami za ‑
twierdzonymi przez wspólny komitet. 
W tym celu kraj partnerski powinien 
zapewnić wystarczające informa ‑
cje, które umożliwiłyby wspólnemu 
komitetowi ocenę wyników i opłacal ‑
ności wspieranych działań. Komisja 
opracowała wytyczne na potrzeby 
monitorowania wsparcia sektorowego, 
w których przewidziano, że za kontrolę 
realizacji działań na miejscu, dialog 
polityczny, monitorowanie innych 
działań prowadzonych przez partne ‑
rów finansowych oraz prowadzenie 
dokumentacji dotyczącej danego kraju 
odpowiada attaché ds. rybołówstwa.72 
W praktyce to Komisja monitoruje 
realizację uzgodnionych działań w ra ‑
mach wsparcia sektorowego, uczest ‑
nicząc w corocznym posiedzeniu 
wspólnego komitetu. Objęte kontrolą 
protokoły nie zawierały jednak żad ‑
nych wymogów odnośnie do doku ‑
mentów, jakie kraje partnerskie mają 
przedstawiać do celów monitorowa ‑
nia, ani nie przewidywały, jakie kroki 
może podjąć wspólny komitet w razie 
problemów z realizacją działań. Brak 
szczegółowych zasad dotyczących 
monitorowania oraz nieuwzględnienie 
w protokołach prawa do przepro ‑
wadzania kontroli utrudniło proces 
monitorowania wsparcia sektorowe ‑
go. Ponadto attaché ds. rybołówstwa 
w regionie Oceanu Indyjskiego nie 
dysponuje w praktyce zasobami, które 
umożliwiałyby prowadzenie dokład ‑
nego monitorowania w pięciu krajach 
partnerskich (tj. do przeprowadzania 
wizyt na miejscu realizacji projek ‑
tów objętych wsparciem), zwłaszcza 
w przypadku gdy współpraca z wła ‑
dzami lokalnymi jest skomplikowana.
73 
Oprócz trudności spowodowanych 
brakiem kompleksowych ram moni ‑
torowania kontrolę nad wydatkami 
w ramach wsparcia sektorowego 
dodatkowo utrudniał Komisji fakt, że 
nie zawsze istniała możliwość zwery ‑
fikowania informacji przekazywanych 
przez kraje partnerskie, które i tak 
zazwyczaj ograniczały się do uzyska ‑
nych produktów. W rzeczywistości 
w budżecie nie można było zidenty ‑
fikować większości działań, a Komisja 
nie była w stanie uzyskać całkowitej 
pewności, że zadeklarowane działania 
faktycznie zrealizowano i że ich koszt 
był racjonalny.
34 Uwagi
74 
Trybunał stwierdził, że wspólny komi ‑
tet nie weryfikował systematycznie 
opłacalności działań realizowanych 
w ramach wsparcia sektorowego, jak 
czynił to w odniesieniu do protokołu 
do umowy z Seszelami na lata 2011–
2013. W tym konkretnym przypadku 
przeprowadzono kontrolę wykonania 
zadań, aby ocenić zrealizowane dzia ‑
łania finansowane w ramach wsparcia 
sektorowego w 2012 r., na które prze ‑
widziano w budżecie 8,45 mln euro. 
W wyniku tej kontroli stwierdzono, że 
zrealizowano w pełni zaledwie kilka 
działań (np. VMS), niektóre były w trak ‑
cie realizacji (np. bazy danych, bada ‑
nia, projekty dotyczące infrastruktury 
dla floty prowadzącej połowy na 
skalę przemysłową i półprzemysłową), 
a stan realizacji pozostałych wynosił 
średnio poniżej 50% (plany zarządza ‑
nia, badania naukowe) lub w ogóle 
ich nie realizowano (np. obserwatorzy 
pokładowi, sprzęt do komunikacji na 
morzu, infrastruktura przybrzeżna 
itd.). Ustalenia z kontroli omówiono na 
kolejnym posiedzeniu wspólnego ko ‑
mitetu, poruszając przy okazji kwestię 
postępów we wdrażaniu zaleceń oraz 
dalszych działań. W przypadku Mo ‑
zambiku do tekstu protokołu na lata 
2012–2014 wprowadzono co prawda 
zapis dotyczący oceny gospodarności 
inwestycji finansowanych przez UE, nie 
znaleziono jednak żadnych dowodów, 
które potwierdzałyby przeprowadze ‑
nie takiej oceny.75 
Ponadto w wyniku kontroli stwierdzo ‑
no, że Komisja nie zwracała dostatecz ‑
nej uwagi na trudności krajów partner ‑
skich z absorpcją funduszy w ramach 
wsparcia sektorowego, które to 
trudności miały miejsce w przypadku 
trzech z czterech protokołów objętych 
kontrolą. Tabela 6  poniżej przedstawia 
saldo należności w budżetach wsparcia 
sektorowego na koniec obowiązywa ‑
nia czterech protokołów, które objęto 
kontrolą. Mimo że nie wydatkowano 
znacznej części funduszy, Komisja do ‑
wiedziała się o niewykorzystanej kwo ‑
cie wsparcia oraz o działaniach, które 
miały być realizowane przy pomocy 
tych funduszy, dopiero tuż przed wy ‑
gaśnięciem protokołów. Taka sytuacja 
stwarza ryzyko, zwłaszcza pod koniec 
okresu obowiązywania protokołu, że 
aby nie stracić dostępnych funduszy, 
kraje partnerskie będą wydawać pozo ‑
stałą kwotę wsparcia sektorowego na 
działania, które pozwolą zaabsorbo ‑
wać znaczną część niewydatkowanych 
środków, ale nie będą zgodne z prio ‑
rytetami FPA zakładającymi poprawę 
zarządzania w sektorze rybołówstwa.Tabela 6Saldo kwot z tytułu wsparcia sektorowego na koniec okresu obowiązywania 
poprzednich protokołów, wydatkowanych w trakcie obowiązywania protokołów 
w czasie przeprowadzania kontroli
Kraj Madagaskar Mauretania Mozambik Seszele
Saldo kwot na koniec obowiązywania 
poprzedniego protokołu (w euro)0 25 000  000 788 555 5 568 928
Część salda odpowiadająca łącznemu 
wsparciu sektorowemu w trakcie 
obowiązywania protokołu0% 38% 63% 63%
Źródło:  protokoły, protokoły posiedzeń wspólnych komitetów i sprawozdanie z realizacji.
35 Uwagi
76 
W wyniku kontroli stwierdzono, że 
mimo stosunkowo rozsądnego doboru 
działań we wszystkich krajach partner ‑
skich objętych wizytami kontrolnymi 
fundusze nie zostały w pełni wykorzy ‑
stane zgodnie z przeznaczeniem (zob. 
ramka 2 ). Zamiast tego w niektórych 
przypadkach środki wydatkowano na inne projekty, które nie były związane 
z zarządzaniem rybołówstwem w ta ‑
kim stopniu jak planowane działania, 
jak również na projekty odbiegające 
od orientacyjnych rodzajów działań 
przedstawionych w wytycznych Komi ‑
sji w odniesieniu do wdrażania wspar ‑
cia sektorowego.
Przykłady funduszy w ramach wsparcia sektorowego, których nie można 
zidentyfikować w budżetach krajowych lub które wykorzystano niezgodnie 
z ustaleniami pomiędzy Komisją i krajami partnerskimi
Madagaskar
Nie zapewniono identyfikowalności funduszy w budżecie krajowym, mimo wielokrotnych wniosków dele ‑
gatury o ustanowienie osobnej linii budżetowej dla wsparcia sektorowego. Fakt, że funduszy UE i środków 
przekazanych przez inne podmioty partnerskie nie przypisano na realizację konkretnych celów i nie było 
możliwości ich zidentyfikowania w budżecie krajowym, utrudnił monitorowanie tych transferów. Ów brak 
identyfikowalności może również przeszkodzić w wykrywaniu przypadków nakładania się finansowania z re ‑
gionalnym programem inspekcji.
Z uwagi na problemy z wdrażaniem Komisja zawiesiła płatności na okres jednego roku (rok 2011).
Mauretania
Na mocy protokołu na lata 2008–2012 kraj uzyskał 65 mln euro w ramach wsparcia sektorowego. Od 2011 r. 
do końca okresu obowiązywania protokołu w lipcu 2012 r. władze nie informowały Komisji w wystarczają ‑
cym stopniu o sposobie wykorzystania funduszy przeznaczonych na wsparcie sektorowe. Dopiero w sierpniu 
2012 r., po wystosowaniu przez Komisję kilku wniosków, kraj partnerski ujawnił, że niewydatkowane środki 
przeznaczone na wsparcie sektorowe wyniosły 25 mln euro na koniec obowiązywania protokołu. Około 90% 
tej kwoty przeznaczono na infrastrukturę, taką jak infrastruktura portowa, oraz na statek patrolowy. Około 
50% tej kwoty kraj partnerski wydał bez zgody ex ante  ze strony Komisji.
Mozambik
Władze przypisują projektom kody w budżecie. Nie wystarcza to jednak do ograniczenia ryzyka nakładania 
się finansowania ze strony różnych partnerów finansowych przeznaczonego na działania takie jak działalność 
obserwatorów, inspekcje, wyjazdy na spotkania międzynarodowe itp.
Kwotę pozostałą ze wsparcia finansowego na poprzedni okres (lata 2007–2011) wydano na sfinansowanie 
działań, które nie były uwzględnione w wieloletnich (lata 2012–2014) ani rocznych (2012 r.) macierzach. Tym 
samym nie zostały one zatwierdzone ex ante  przez wspólny komitet. Komisja nie zawiesiła płatności w tym 
przypadku. 84% funduszy wydatkowano w 2012 r. na infrastrukturę. Komisja tylko raz otrzymała informację 
o zrealizowaniu działań. Wydatki nie zawsze były bezpośrednio związane z rozwojem sektora rybołówstwa 
czy poprawą zarządzania rybołówstwem w Mozambiku (46% kwoty pozostałej na 2012 r. wydano na budynek 
ministerstwa, a 38% na ogrodzenie szkoły rybackiej).Ramka 2
36 Uwagi
Płatności dokonywane przez 
Komisję w ramach wsparcia 
sektorowego nie były 
uzależnione od postępów 
krajów partnerskich 
w realizacji uzgodnionych 
działań
77 
Aby zapewnić stosowanie zasady 
warunkowości, w protokole należy 
przewidzieć możliwość korygowa ‑
nia – a nie jedynie wstrzymywania – 
płatności w zależności od postępów 
w działaniach lub w przypadku 
nienależytego zarządzania finansami 
w kraju partnerskim.
78 
W trakcie kontroli stwierdzono, że 
w protokołach nie przewidziano możli ‑
wości zmniejszenia wysokości wsparcia 
sektorowego w zależności od faktycz ‑
nych postępów krajów partnerskich 
w realizacji uzgodnionych działań.
79 
W skontrolowanych protokołach 
odnoszących się do regionu Oceanu 
Indyjskiego przewidziano możliwość 
zawieszenia wsparcia sektorowego po 
konsultacji ze wspólnym komitetem, 
jeżeli realizowane działania są nie ‑
zgodne z programem uwzględnionym 
w budżecie (działania i wykonanie 
finansowe). Taka definicja warunkowo ‑
ści utrudnia Komisji właściwe zasto ‑
sowanie rozwiązania polegającego na 
zawieszeniu wsparcia sektorowego. 
W rzeczywistości do zawieszenia 
doszło tylko raz, w przypadku Madaga ‑
skaru w 2011 r., i nie było ono związane 
z postępami tego kraju we wdrażaniu 
wsparcia sektorowego.80 
W Mauretanii Komisja ulepszyła 
warunkowość wsparcia sektorowego 
w protokole na lata 2013–2014, ustana ‑
wiając bardziej jednoznaczne warunki. 
Przede wszystkim pierwszą płatność 
na podstawie nowego protokołu uza ‑
leżniono od absorpcji salda z protoko ‑
łu poprzedniego, natomiast wypłatę 
w ramach wsparcia sektorowego 
uzależniono od realizacji uzgodnio ‑
nych działań. Komisja wykorzystała te 
postanowienia i nie dokonała płatności 
z tytułu wsparcia sektorowego z uwagi 
na niepełne wydatkowanie istniejące ‑
go salda. Protokoły odnoszące się do 
regionu Oceanu Indyjskiego nie do ‑
puszczały jednak wypłat częściowych.
81 
W ramach nowej wspólnej polityki 
rybołówstwa wprowadzono zasadę 
oddzielenia praw dostępu do zasobów 
rybnych od płatności z tytułu wspar ‑
cia sektorowego32. Oznacza to, że nie 
ma już ustalonej daty płatności dla 
komponentu wsparcia sektorowego, 
jak ma to miejsce w przypadku kompo ‑
nentu dotyczącego praw dostępu do 
zasobów rybnych, a płatność realizuje 
się wówczas, gdy kraje partnerskie są 
w stanie udokumentować osiągnię ‑
te wyniki. Trybunał uważa, że jest to 
usprawnienie, które pozwala na wcze ‑
śniejsze ukierunkowanie na realizację 
działań. Stosowanie tej zasady utrud ‑
nia jednak fakt, że w obowiązujących 
aktualnie protokołach nie ma możli ‑
wości częściowej redukcji płatności 
w przypadku częściowej realizacji 
działań, lecz istnieje jedynie możliwość 
zawieszenia płatności przez Komisję, 
gdy wyniki są niezadowalające.32 Art. 32 rozporządzenia (UE) 
nr 1380/2013 stanowi, że 
pomoc finansowa (w ramach 
wsparcia sektorowego) 
uwarunkowana jest 
osiągnięciem konkretnych 
wyników, ma charakter 
uzupełniający oraz jest spójna 
z projektami i programami 
rozwoju prowadzonymi 
w danym państwie trzecim. 
Pomoc finansowa na rzecz 
wsparcia sektorowego 
powinna być oddzielana od 
płatności za dostęp do 
zasobów rybnych. Jako 
warunek dokonania płatności 
w ramach pomocy finansowej 
Unia wymaga osiągnięcia 
konkretnych wyników i ściśle 
monitoruje postępy.
37 Uwagi
82 
W wyniku kontroli stwierdzono 
też brak spójności między obsługą 
wsparcia sektorowego w ramach FPA 
(przez DG ds. Gospodarki Morskiej 
i Rybołówstwa w Komisji Europejskiej) 
a płatnościami z EFR z tytułu wsparcia 
budżetowego (przez DG ds. Współ ‑
pracy Międzynarodowej i Rozwoju). 
Wsparcie sektorowe (w ramach umów 
FPA) i wsparcie budżetowe (z EFR) 
opierają się na tej samej koncepcji, po ‑
nieważ płatności realizuje się bezpo ‑
średnio na rzecz organów publicznych 
w krajach partnerskich na podstawie 
osiągniętych postępów we wcześniej 
określonych obszarach. W niektórych 
przypadkach Komisja zrealizowa ‑
ła płatności z EFR z opóźnieniem, 
co wynikało z różnych problemów 
związanych z sytuacją polityczną bądź 
zarządzaniem finansami publicznymi. 
W przypadku płatności z tytułu wspar ‑
cia sektorowego DG ds. Gospodarki 
Morskiej i Rybołówstwa nie przyjęła 
takiego podejścia. Ów brak spójności 
omówiono w  ramce 3  na przykładzie 
Madagaskaru i Mozambiku.83 
W protokołach nie przewidziano zasad 
dotyczących przejrzystości budżeto ‑
wej w kraju partnerskim, w przeciwień ‑
stwie do wytycznych UE dotyczących 
wsparcia budżetowego33. Chociaż 
Mozambik w sposób godny pochwały 
podjął inicjatywę przypisania działa ‑
niom określonego kodu projektu w bu ‑
dżecie, w pozostałych trzech krajach 
objętych kontrolą identyfikowalność 
funduszy była znikoma, co negatywnie 
wpływało na widoczność wsparcia 
i możliwość dalszego monitorowania 
wykorzystania funduszy przekazanych 
w ramach wsparcia sektorowego UE. 
Fakt, że w protokołach nie wymaga się 
od krajów partnerskich zapewnienia 
identyfikowalności i przejrzystości 
funduszy, jest niezgodny z wymogami 
umowy z Kotonu dotyczącymi wspar ‑
cia budżetowego na rzecz reform 
sektorowych.
Brak spójności między płatnościami UE w krajach partnerskich
Niemal cała pomoc finansowa UE dla Madagaskaru została zawieszona na okres od 2010 r. do maja 2014 r. 
na podstawie art. 96 umowy z Kotonu lub do czasu podjęcia właściwych działań w zakresie praw człowieka, 
zasad demokracji i państwa prawa. Płatności w ramach FPA były jednak kontynuowane.
W Mozambiku jedna płatność z tytułu wsparcia budżetowego została odroczona o 7 miesięcy, do czasu roz ‑
wiązania przez rząd problemu negatywnie wpływającego na przejrzystość krajowych finansów publicznych, 
czego domagał się Międzynarodowy Fundusz Walutowy/darczyńcy udzielający ogólnego wsparcia budżeto ‑
wego. W tym samym okresie kontynuowano jednak płatności z tytułu wsparcia sektorowego w ramach FPA.
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy, na podstawie informacji uzyskanych od DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa oraz DG ds. 
Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju.Ramka 333 Wsparcie budżetowe podlega 
kryteriom kwalifikowalności 
(pkt 5.1 Wytycznych 
dotyczących wsparcia 
budżetowego, 2012 r.). Dwa 
z tych kryteriów to:  
– dobre zarządzanie finansami 
publicznymi lub wiarygodny 
i odpowiedni program na 
rzecz poprawy tego 
zarządzania,  
– przejrzystość budżetu 
i nadzór nad nim.  
Ponadto art. 61 ust. 2 umowy 
z Kotonu stanowi, że: 
„Bezpośrednia pomoc 
budżetowa na wspieranie 
reform makroekonomicznych 
lub sektorowych zostanie 
przyznana, jeżeli: […]
c) zarządzanie wydatkami 
publicznymi jest 
wystarczająco przejrzyste, 
rzetelne i skuteczne”.
38
 Wnioski i zalecenia
84 
Umowy o partnerstwie w sprawie po ‑
łowów (umowy FPA) między UE i kra ‑
jami partnerskimi umożliwiają flotom 
UE prowadzenie połowów na wodach 
terytorialnych krajów partnerskich 
oraz wspieranie zrównoważonego 
rozwoju sektora rybołówstwa w tych 
krajach. Celem przeprowadzonej przez 
Trybunał kontroli było sprawdzenie, 
czy Komisja dobrze zarządza umo ‑
wami FPA. Z tego względu przeana ‑
lizowano proces negocjowania FPA 
i protokołów do tych umów, sposób 
wykonania praw dostępu do zasobów 
rybnych oraz wdrażanie wsparcia na 
rzecz krajowych sektorów rybołów ‑
stwa. W wyniku kontroli stwierdzono, 
że Komisja ogólnie dobrze zarządza 
umowami FPA, ale istnieje jeszcze kilka 
obszarów, które wymagają poprawy, 
zwłaszcza jeśli chodzi o wdrażanie.
85 
Negocjowanie umów FPA i protokołów 
do nich to proces złożony i długotrwa ‑
ły, lecz Komisja dobrze poradziła sobie 
z tymi trudnościami i – z nielicznymi 
wyjątkami – zdołała uniknąć przerw 
w działalności połowowej floty UE. 
Niemniej w trakcie kontroli stwier ‑
dzono szereg uchybień w sposobie 
prowadzenia negocjacji przez Komisję 
(pk t 17–25).
86 
Aby zapewnić ciągłość działalności 
floty europejskiej, Komisja może 
skorzystać z możliwości oferowanej 
przez art. 9 rozporządzenia (WE) 
nr 1006/2008, by umożliwić operato ‑
rom statków wnioskowanie za pośred ‑
nictwem Komisji do danego państwa 
trzeciego o wydanie upoważnienia 
do połowów do czasu podpisania 
nowego protokołu. Takie rozwiązanie 
jest jednak niezgodne z innym wy ‑
mogiem regulacyjnym  – tzw. klauzulą 
wyłączności, której zastosowanie stało 
się przyczyną nieporozumień między 
jednym z krajów partnerskich a Komi ‑
sją (pkt 22 i 23).87 
Strategia Komisji zakładająca podpisa ‑
nie umów FPA z większą liczbą kra ‑
jów stanowi właściwą odpowiedź na 
potrzeby i priorytety floty UE. Należy 
jednak jeszcze poprawić komplemen ‑
tarność i spójność FPA negocjowanych 
w tym samym regionie, tak aby maksy ‑
malnie zwiększyć potencjał tych umów 
pod kątem poprawy zarządzania 
sektorem rybołówstwa na poziomie 
regionalnym (pkt 26–28).
88 
Jednym z podstawowych celów FPA 
jest umożliwienie połowów wyłącznie 
nadwyżek zasobów rybnych. Koncep ‑
cja ta okazała się jednak bardzo trudna 
do zastosowania w praktyce z uwagi 
na brak wiarygodnych informacji na 
temat stanu stad i działalności poło ‑
wowej krajowych flot rybackich lub 
innych flot zagranicznych, którym 
kraje partnerskie udzieliły dostępu do 
łowisk (pkt 29–33).
39 Wnioski i zalecenia
89 
Rzeczywisty koszt jednostkowy tony 
ryb był często wyższy od wynegocjo ‑
wanej ceny jednostkowej. W negocja ‑
cjach uwzględniono co prawda wiel ‑
kość połowów zgłoszonych w ramach 
poprzednich protokołów, ale referen ‑
cyjną pojemność brutto uzgodnioną 
w najnowszych protokołach często po ‑
zostawiano na wyższym poziomie, co 
regularnie skutkowało jej niepełnym 
wykorzystaniem. Niezależnie od stop ‑
nia wykorzystania uprawnień do po ‑
łowów wkład finansowy UE musi być 
jednak przekazywany w pełnej kwocie. 
Niepełne wykorzystanie uprawnień 
przewidzianych w protokołach i wyni ‑
kające z tego wysokie koszty wynikały 
niekiedy z klauzul wynegocjowanych 
z krajami partnerskimi, mających na 
celu zapewnienie zgodności z przepi ‑
sami krajowymi oraz zrównoważonego 
charakteru działalności połowowej 
(pkt 33–46).
90 
Na przydatność niezależnych ocen 
ex post  w procesie decyzyjnym ne ‑
gatywnie wpływa brak kompletnych 
informacji na temat poziomów wy ‑
korzystania uprawnień przewidzia ‑
nych w protokołach, brak możliwości 
porównania tych informacji oraz brak 
krytycznej analizy skuteczności umów 
FPA (pkt 48–53).Zalecenie 1  
Negocjowanie umów FPA
W odniesieniu do przyszłych protoko ‑
łów i umów Komisja powinna:
a) dokonać przeglądu umów nieak ‑
tywnych i rozważyć, w jaki sposób 
zapobiec przerwie w działalności 
połowowej wynikającej z zasto ‑
sowania klauzuli wyłączności, 
przestrzegając jednocześnie 
zasad wspólnej polityki rybołów ‑
stwa. Ponadto Komisja powinna 
doprecyzować i uwzględnić 
w protokołach odpowiednie za ‑
pisy w celu zapewnienia ciągłości 
działalności połowowej pomiędzy 
okresami obowiązywania dwóch 
protokołów;
b) określić regionalne strategie 
rozwoju w obszarze zarządzania 
rybołówstwem i dopilnować, by 
protokoły negocjowane w tym 
samym regionie były spójne z od ‑
nośną strategią regionalną oraz 
pozostałymi funduszami UE;
c) uwzględnić – podczas negocjacji 
uprawnień do połowów w ramach 
nowych protokołów – poziomy wy ‑
korzystania uprawnień z poprzed ‑
nich protokołów, a także dążyć 
do tego, by w większym stopniu 
uzależnić wysokość opłat z tytułu 
praw dostępu do zasobów rybnych 
od faktycznej wielkości połowów, 
dbając jednocześnie o to, by nie 
zakłócić działalności połowowej;
d) lepiej przeanalizować potencjalny 
wpływ klauzul w umowach FPA 
na wykorzystanie protokołów 
przy jednoczesnym zagwaran ‑
towaniu wzajemnych korzyści 
dla UE i krajów partnerskich, być 
może konsultując się z właściwymi 
zainteresowanymi stronami w celu 
zidentyfikowania, kiedy zachodzi 
konieczność dokonania bardziej 
szczegółowej oceny klauzul o klu ‑
czowym znaczeniu;
40 Wnioski i zalecenia
e) lepiej ukierunkować oceny ex post , 
tak aby umożliwiały one spójną 
i porównywalną analizę stopy 
zwrotu w odniesieniu do środków 
publicznych wydatkowanych na 
podstawie protokołów oraz kom ‑
pleksową i krytyczną analizę ich 
skuteczności dla UE i danego kraju 
partnerskiego.
91 
W wyniku kontroli stwierdzono też, że 
warunkami dostępu do łowisk i wspar ‑
ciem sektorowym nie administrowano 
w sposób dostatecznie solidny.
92 
Proces wydawania licencji jest długo ‑
trwały i nastręcza trudności, a opóź ‑
nienia mogą utrudniać działalność po ‑
łowową flot lub ją ograniczać. Komisja 
nie posiada jednak żadnego systemu 
informacyjnego, który pomógłby jej 
monitorować poszczególne etapy 
procesu wnioskowania o wydanie 
licencji, co utrudnia ustalenie przy ‑
czyn opóźnień i określenie, w jakich 
obszarach konieczne są usprawnienia 
(pkt 55–60).
93 
Mimo inicjatyw podejmowanych 
ostatnio przez Komisję w zarządzaniu 
danymi dotyczącymi połowów wystę ‑
powały uchybienia i brakowało wiary ‑
godnych, spójnych i pełnych informacji 
(pkt 61–65).Zalecenie 2  
Zarządzanie warunkami 
dostępu do zasobów 
rybnych
Komisja powinna niezwłocznie:
a) ustanowić procedury monitorowa ‑
nia poszczególnych etapów proce ‑
su wydawania licencji, w tym czasu 
poświęcanego przez państwa 
członkowskie, kraje partnerskie 
i służby Komisji, tak aby zidentyfi ‑
kować słabe punkty w tym proce ‑
sie i podjąć działania naprawcze;
b) promować przyjęcie licencji elek ‑
tronicznych lub wykazu statków 
uprawnionych do połowów na cały 
okres ważności licencji;
c) dopilnować, by nowa baza danych 
dotyczących połowów była w pełni 
wykorzystywana przez państwa 
członkowskie bandery i dostarcza ‑
ła wiarygodnych danych o poło ‑
wach, które można konsolidować, 
monitorować i aktualizować.
94 
Odnotowano stopniową poprawę 
w zakresie planowania działań finan ‑
sowanych w ramach wsparcia sektoro ‑
wego. Rola Komisji w monitorowaniu 
procesu wdrażania tego komponentu 
jest jednak nadal ograniczona. Brako ‑
wało wyraźnych ram, które określałyby 
zasady kwalifikowalności i identyfiko ‑
walności w odniesieniu do finansowa ‑
nych działań. W rezultacie stwierdzono 
przypadki realizacji przez kraje part ‑
nerskie działań innych niż działania 
zaplanowane wspólnie z Komisją, co 
z kolei zagrażało skuteczności wspar ‑
cia sektorowego (pkt 66–76).
41 Wnioski i zalecenia
95 
Protokoły dopuszczają możliwość 
zawieszenia płatności z tytułu wspar ‑
cia sektorowego, lecz nie przewidują 
zmniejszenia płatności na podstawie 
faktycznego stopnia realizacji uzgod ‑
nionych działań lub osiągniętych 
wyników. Co więcej, warunki doko ‑
nywania płatności z tytułu wsparcia 
sektorowego różnią się od warunków 
udzielania wsparcia budżetowego 
z Europejskiego Funduszu Rozwoju, co 
może niekiedy skutkować niespójnym 
podejściem (pkt 78–83).Zalecenie 3  
Zarządzanie wsparciem 
sektorowym
Komisja powinna niezwłocznie:
a) zaproponować uwzględnienie 
w nowych protokołach wymo ‑
gów kwalifikowalności, tak aby 
umożliwić dokonywanie oceny 
działań rozważanych do objęcia 
finansowaniem w ramach wsparcia 
sektorowego (inne wymogi mogą 
dotyczyć identyfikowalności, wy ‑
boru, sprawozdawczości i pomiaru 
wyników oraz uprawnień kontrol ‑
nych Komisji);
b) zapewnić skuteczną koordynację 
działań w ramach wsparcia sekto ‑
rowego udzielanego na podstawie 
umów FPA z innymi partnerami 
działającymi na rzecz rozwoju 
sektora rybołówstwa;
c) dopilnować, by wypłaty z tytułu 
wsparcia sektorowego były spójne 
z innymi płatnościami w ramach 
wsparcia budżetowego i opierały 
się na wynikach osiągniętych przez 
kraje partnerskie we wdrażaniu 
wspólnie uzgodnionych działań.
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę I, której przewodniczył 
Augustyn KUBIK, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu 
w Luksemburgu w dniu 15 lipca 2015 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Prezes
42
 Załączniki
Umowy o partnerstwie w sprawie połowów: szczegółowe informacje na temat ich 
negocjowania i wdrażaniaZałącznik IWstęp
01 
W ramach prac nad FPA UE i jej kraje partnerskie negocjują umowę oraz 
protokoły wykonawcze do tej umowy. Umowa o partnerstwie w sprawie 
połowów zapewnia ramy długoterminowej współpracy w zakresie rybołów ‑
stwa, w tym ogólne zasady i normy regulujące dostęp statków UE do łowisk 
pozostających pod jurysdykcją krajów partnerskich. Protokoły określają 
szczegółowe warunki dotyczące np. uprawnień do połowów i gatunków, 
wkładu finansowego (zarówno z tytułu dostępu do zasobów rybnych, jak 
i wsparcia sektorowego), wysokości opłat, które mają uiszczać właściciele 
statków, liczby i wielkości statków uprawnionych do połowów oraz konkret ‑
nych obszarów, na których mogą one prowadzić połowy.
Obowiązki
02 
Umowy FPA są zarządzane centralnie przez Komisję w trybie zarządzania 
bezpośredniego. W przypadku każdej nowej umowy lub odnowienia proto ‑
kołu Rada udziela mandatu Komisji, reprezentowanej przez DG ds. Gospo ‑
darki Morskiej i Rybołówstwa, do otwarcia negocjacji w imieniu UE. Od czasu 
przyjęcia Traktatu z Lizbony umowy i protokoły są zawierane przez Radę za 
zgodą Parlamentu Europejskiego. W trakcie obowiązywania umowy proto ‑
koły negocjuje się zazwyczaj co trzy do sześciu lat, w porozumieniu z krajem 
partnerskim.
03 
Odpowiedzialność za bieżące zarządzanie umowami FPA spoczywa na cen ‑
tralnych biurach DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa oraz na sześciu 
attaché ds. rybołówstwa, którzy odpowiadają za monitorowanie i regularne 
kontakty z krajami partnerskimi.
04 
Kraje partnerskie są odpowiedzialne za stosowanie i egzekwowanie środ ‑
ków ochrony i zarządzania oraz za ustanowienie skutecznych mechanizmów 
służących do monitorowania i kontrolowania działalności statków rybackich. 
Za sprawowanie skutecznej kontroli nad swoimi statkami i zapewnienie, by 
wywiązywały się one ze wszystkich obowiązków, zwłaszcza w zakresie gro ‑
madzenia danych dotyczących połowów i danych na potrzeby VMS, odpowia ‑
dają jednak UE i państwa członkowskie bandery1.1 Państwo bandery to państwo, 
w którym statek jest 
zarejestrowany.
43 Załączniki
Negocjowanie umów FPA
05 
Proces negocjacji obejmuje szereg etapów, lecz aby zapewnić ciągłość dzia ‑
łalności floty, Komisja musi przystąpić do negocjowania nowego protokołu 
najpóźniej około jednego roku przed wygaśnięciem obowiązującego proto ‑
kołu. Z inicjatywy Komisji Rada przyznaje jej mandat, po czym odbywa się co 
najmniej jedna runda negocjacji z krajem partnerskim. Na koniec negocjacji 
Komisja i dany kraj parafują umowę, którą następnie zatwierdza i podpisu ‑
je Rada oraz kraj partnerski. Jeżeli strony wyrażą na to zgodę, protokół do 
umowy można stosować tymczasowo do czasu jego formalnej ratyfikacji. 
Protokół jest ratyfikowany przez kraj partnerski. Wchodzi on w życie po tym, 
jak Parlament Europejski wyda zgodę na jego zawarcie protokołu.
Upoważnienia do połowów
06 
Rozporządzenie (WE) nr 1006/2008 w sprawie upoważnień do prowadzenia 
działalności połowowej zobowiązuje Komisję do prowadzenia bazy danych 
dotyczącej upoważnień do połowów, systematycznie uaktualnianej przez 
państwa członkowskie, które odpowiadają za sprawdzanie kwalifikowalności 
wniosków o wydanie licencji składanych przez operatorów. Następnie wnio ‑
ski te przekazywane są Komisji do weryfikacji. Komisja przekazuje wnioski 
krajom partnerskim za pośrednictwem delegatury. Po wydaniu upoważnienia 
przez kraj partnerski oryginał dokumentu jest wysyłany z powrotem do ope ‑
ratora za pośrednictwem delegatury, Komisji i państw członkowskich.
Wspólne komitety
07 
Umowy przewidują utworzenie wspólnych komitetów do celów monitoro ‑
wania realizacji każdej umowy FPA. Wspólny komitet składa się każdorazowo 
z przedstawicieli Komisji i danego kraju partnerskiego. Odpowiada on za 
monitorowanie wykonania FPA, jej interpretację i stosowanie, ustanowienie 
rocznych i wieloletnich programów w odniesieniu do wsparcia sektorowego 
oraz ocenę ich wdrażania, a także za kontakty w sprawach będących przed ‑
miotem wspólnego zainteresowania w dziedzinie rybołówstwa. Pełni on 
również rolę forum do celów polubownego rozstrzygania sporów w kwestii 
interpretacji lub stosowania FPA, a w razie konieczności dokonuje ponownej 
oceny poziomu uprawnień do połowów i, co za tym idzie, rekompensaty 
finansowej.Załącznik I
44 Załączniki
Attaché ds. rybołówstwa
08 
Attaché ds. rybołówstwa reprezentują DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołów ‑
stwa w krajach partnerskich i odgrywają bezpośrednią rolę w monitorowaniu 
wdrażania protokołów. Attaché ds. rybołówstwa uczestniczy w przygoto ‑
waniu negocjacji oraz posiedzeń wspólnego komitetu, utrzymuje kontak ‑
ty z władzami krajowymi, sprawdza poprawność wdrażania postanowień 
protokołów i wsparcia sektorowego, regularnie przedkłada sprawozdania 
DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa, analizuje dokumenty oraz bierze 
udział w posiedzeniach naukowych regionalnych organizacji ds. rybołów ‑
stwa. Monitoruje on również rozwój wydarzeń związanych z polityką DG 
ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa na poziomie międzynarodowym oraz 
działalność innych partnerów w sektorze rybołówstwa, a także przygotowuje 
aktualną dokumentację projektową dla wszystkich projektów finansowanych 
przez UE.
09 
DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa posiada aktualnie sześciu attaché 
ds. rybołówstwa: jednego w regionie Oceanu Indyjskiego2, czterech w Afryce 
Zachodniej (Środkowy Atlantyk)3 i jednego, który odpowiada za region Oce ‑
anu Spokojnego i w szczególności za Kiribati.
Monitorowanie przez państwa członkowskie
10 
Państwa członkowskie monitorują działania swoich flot i legalność ich działań 
za pośrednictwem centrów monitorowania rybołówstwa. Kontrolują również 
połowy swoich flot przy pomocy systemu ERS. Państwa członkowskie prze ‑
syłają Komisji dane dotyczące połowów, a także informacje na temat łowisk 
gromadzone za pośrednictwem systemu VMS. W przypadku protokołów 
dotyczących tuńczyka instytuty naukowe państw członkowskich zatwierdza ‑
ją roczne połowy na koniec danego roku, posługując się w tym celu własnymi 
procedurami naukowymi. Informacje na temat wielkości rocznych połowów 
wykorzystuje się do ostatecznego rozliczenia opłat z krajami partnerskimi, 
w rozmowach z krajami partnerskimi na temat wykorzystania uprawnień 
przewidzianych w FPA oraz do ustalenia wysokości płatności w razie przekro ‑
czenia referencyjnej pojemności brutto, zgodnie z postanowieniami proto ‑
kołu. Zatwierdzone dane na temat rocznych połowów przesyła się również 
właściwej regionalnej organizacji ds. rybołówstwa w celu spełnienia unijnych 
wymogów sprawozdawczych.2 Ten attaché ds. rybołówstwa 
pracuje w delegaturze UE 
w Republice Mauritiusu 
i odpowiada za pięć umów 
z krajami z regionu Oceanu 
Indyjskiego (z Komorami, 
Mozambikiem, Mauritiusem, 
Madagaskarem i Seszelami).
3 Jeden odpowiada za 
Republikę Zielonego 
Przylądka, Wybrzeże Kości 
Słoniowej, Senegal oraz 
Gwineę Bissau, drugi za Wyspy 
Świętego Tomasza i Książęcą 
oraz Gabon, kolejny za 
Mauretanię, a czwarty za 
Maroko.Załącznik I
45 Załączniki
Umowy o partnerstwie w sprawie połowów obowiązujące w 2015 r.Załącznik II
Kraj Gatunek OkresŁączny wkład 
UE
(w EUR)Wsparcie 
sektorowe
(w EUR)Prawo dostępu 
do zasobów 
rybnych
(w EUR)Referencyjna pojemność brutto (tony)
Republika Zielonego 
Przylądka1 TuńczykTymczasowe stosowanie od 
23.12.2014  do 22.12.2018525 000 262 500 262 500 5 000 i liczba statków
Komory Tuńczyk 1.1.2014–1.1.2017 600  000 300 000 300 000 6 000
Wybrzeże Kości Słoniowej Tuńczyk 1.7.2013–30.6.2018 680 000 257 500 422 500 6 500
Gabon Tuńczyk 24.7. 2013– 2 3.7. 2016 1 350 000 450 000 900  000 20 000
GrenlandiaUmowa 
mieszana1.1.2013–31.12.2015 17 847 244 2 743 041 15 104 203 Dorsz atlantycki 2 200; Karmazyn mentela 3 000; Karmazyn 2 000; Halibut 
niebieski – Zachód 2 500; Halibut niebieski – Wschód 4 315; Krewetka 
– Zachód 3 400; Krewetka – Wschód 7 500; Halibut biały – Zachód 200; 
Halibut biały – Wschód 200; Gromadnik 60 000; Krab śnieżny 250; Buławi -
kowate – Zachód 100; Buławikowate – Wschód 100
Gwinea BissauUmowa 
mieszana24.11.2014–23.11.2017 9 200 000 3 000  000 6 200 000 Krewetka, gatunki głębinowe, głowonogi i  tuńczyk. Brak referencyjnej 
pojemności brutto. Tylko liczba statków i ogólna zdolność połowowa. 
Kiribati Tuńczyk 16.9.2012–15.9.2015 1 325 000 350 000 975 000 15 000
Madagaskar Tuńczyk 1.1.2015–31.12.2018 1 566 250 700 000 866 250 15 750
Mauritius Tuńczyk 28.1.2014–27.1.2017 660 000 302 500 357 500 5 500
MarokoUmowa 
mieszana15.7. 2014 –14.7. 2018 30 000 000 14 000  000 16 000  000 Ryby pelagiczne, gatunki głębinowe i tuńczyk. 80 000 dla ryb pelagicz -
nych; w przypadku pozostałych: brak referencyjnej pojemności brutto. 
Tylko liczba statków i ogólna zdolność połowowa. 
Mozambik Tuńczyk 1.2.2012–31.1.2015 980 000 460 000 520 000 8 000
Wyspy Świętego Tomasza 
i KsiążęcaTuńczyk 23.5.2014–22.5.2018 710 000 325 000 385 000 7 000
Senegal1Tuńczyk 20.11.2014–19.11.2019 1 738 000 750 000 988 000 14 000
Seszele1Tuńczyk 18.1.2014–17.1.2020 5 116 666 2 533  333 2 583 333 50 000
Roczne płatności ogółem 72 298 160 26 433 874 45 864 286 
Ostatnie protokoły z  krajami, z  którymi negocjacje się opóźniły
Mauretania2 Umowa 
mieszana16.12.2012–15.12.2014 70 000  000 3 000  000 67 000  000 Skorupiaki 5 000 (kwota); morszczuk czarny 4 000 (kwota); Gatunki 
głębinowe inne niż morszczuk czarny poławiane przy pomocy narzędzi 
połowowych innych niż włoki 2 500 (kwota); Statki zamrażalnie do poło -
wu tuńczyka 5 000; Klipry tuńczykowe i taklowce powierzchniowe 10 000; 
Trawlery zamrażalnie do połowów pelagicznych 285 000 (kwota); Połów 
krabów 200 (kwota); Statki niebędące chłodniami do połowów gatunków 
pelagicznych 15 000 (kwota)
Mozambik Tuńczyk 1.2.2012–31.1.2015 980 000 460 000 520 000 8 000
1 Rekompensatę finansową z tytułu praw dostępu do zasobów rybnych obliczono jako średnią płatności rocznych.
2 Negocjacje między Komisją Europejską i Mauretanią w sprawie zawarcia nowego protokołu zakończyły się pomyślnie w dniu 10 lipca 2015 r. Czteroletni protokół, który 
opiewa na kwotę 59,125 mln euro rocznie, wymaga wciąż zatwierdzenia przez Radę i zgody Parlamentu Europejskiego.
Źródło:  strona internetowa DG Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa oraz rozporządzenie.
46 Załączniki
Umowy o partnerstwie w sprawie połowówZałącznik III
Wody UE
Umowy północneUmowy mieszane Umowy w sprawiepołowów tuńczyka i
Grenlandia
18
Madagaskar
1,5Maroko
30
Mauretania
-
Republika
Zielonego
Przylądka
0,5
Gabon
1,4Gwinea-Bissau
9Seszele 
5Kiribati
1,3
Gambia
-
Wybrzeże Kości
Słoniowej
0,7Wyspy Salomona
-Mikronezja
-
Senegal
1,8Komory
0,6
Mauritius
0,7Mozambik
- -Wyspy Świętego
Tomasza i Książęca
0,7Gwinea
Równikowa
-Kraje, z którymi podpisano umowy, lecz 
w przypadku których nie ma obowiązu-jącego protokołu:
Gwinea Równikowa, Gambia,
Mauretania1, Mikronezja, Mozambik, 
Wyspy Salomona
1 Negocjacje między Komisją Europejską
i Mauretanią w sprawie zawarcia nowego 
protokołu zakończyły się pomyślnie w dniu10 lipca 2015 r. Czteroletni protokół, który opiewa na kwotę 59,125 mln euro rocznie, wymaga wciąż zatwierdzenia przez Radę i zgody Parlamentu Europejskiego.Umowy o partnerstwie w sprawie 
połowów obowiązujące w 2015 r.:Umowy o partnerstwie w sprawie połowów obowiązujące w 2015 r.:
Grenlandia, Gwinea-Bissau, Maroko.
Rodzaj 
umowyKraj (umowa nieaktywna)Rodzaj 
umowyWkład UE na 2015 r. 
(w mln euro)KrajRepublika Zielonego Przylądka, Komory, 
Wybrzeże Kości Słoniowej, Gabon, Kiribati, Madagaskar, Mauritius, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Senegal, Seszele
Źródło:  mapa sporządzona z wykorzystaniem materiałów Flanders Marine Institute z 2015 r. dostępnych na stronie http://www.marineregions.
org (ostatnia wizyta: 20 kwietnia 2015 r.).
47
przez kraj partnerski wyłącznie na zasadzie dobro ‑
wolności powinny być nadal traktowane jak licencje 
udzielane w ramach głównej umowy (pomimo braku 
protokołu) i w związku z tym nie są one sprzeczne 
z klauzulą wyłączności (w przeciwieństwie do sytuacji, 
która miałaby miejsce w przypadku czysto „prywat ‑
nych licencji”, zgodnie z wyjaśnieniami Trybunału 
w sprawie C ‑565/13).
VI
W stosownych przypadkach koncepcja ta zakłada, 
że cele zarządzania, środki w zakresie zarządzania 
i klucze podziału ustanowione przez państwo nad ‑
brzeżne w odniesieniu do różnych zainteresowanych 
stron są jasno sprecyzowane i dobrze znane, tak jak 
w przypadku porozumień mieszanych z Grenlandią, 
Marokiem, Mauretanią i Gwineą Bissau.
W odniesieniu do umów w sprawie połowów tuńczyka 
uprawnienia do połowów ustanawia się w oparciu 
o cele zarządzania i środki w zakresie zarządzania 
przyjęte przez stosowną regionalną organizację 
ds.zarządzania rybołówstwem (RFMO) upoważnioną 
do realizowania takich zadań na szczeblu regionalnym 
oraz wspierane w ramach pracy naukowej i doradztwa 
naukowego tej organizacji.
VII
Komisja uwzględnia stopień wykorzystania uprawnień 
do połowów w przeszłości, czynniki zewnętrzne, które 
mogą mieć wpływ na wykorzystanie tych upraw ‑
nień w zależności od dostępności i zróżnicowania 
połowów.
Poziomy odniesienia dla połowów określone w „pro ‑
tokołach do FPA dotyczących tuńczyka” – które 
nie stanowią limitów połowowych – opierają się na 
wcześniejszych zgłoszonych połowach floty rybackiej 
UE. Pojemność referencyjna uzgodniona w stosow ‑
nych protokołach, będąca warunkiem wstępnym 
dla naszych partnerów, zapewnia podstawy prawne 
w odniesieniu do płatności rekompensaty UE z tytułu 
praw dostępu. W przypadku takich poziomów odnie ‑
sienia dla połowów należy jednak również uwzględnić 
wysokie zróżnicowanie połowów na różnych obsza ‑
rach w poszczególnych latach wynikające z rocznego 
zróżnicowania dystrybucji i liczebności daleko migru ‑
jących gatunków.
Biorąc pod uwagę związek między możliwym nie ‑
pełnym wykorzystaniem uprawnień połowowych Streszczenie
I
Na podstawie niedawnej reformy wspólnej polityki 
rybołówstwa (WPRyb) umowy o partnerstwie w spra ‑
wie zrównoważonych połowów są przede wszystkim 
narzędziem służącym do poprawy zarządzania rybo ‑
łówstwem w wyłącznych strefach ekonomicznych 
(w.s.e.) krajów partnerskich będących państwami 
nadbrzeżnymi w oparciu o takie same zasady, jakie są 
stosowane w UE. Ma to na celu zapewnienie zrów ‑
noważonego wykorzystania zasobów przy jedno ‑
czesnym wspieraniu zdolności naszych partnerów 
w zakresie rozwoju ich sektora rybołówstwa.
Umowy są sporządzane na podstawie najlepszych 
dostępnych opinii naukowych, w pełni przejrzyste 
i niedyskryminacyjne. Zasady te zawarto w wyne ‑
gocjowanych niedawno protokołach do umów 
o partnerstwie w sprawie połowów (ang. Fisheries 
Partnership Agreements  – FPA). Negocjacje w sprawie 
protokołów prowadzono w celu zapewnienia najlep ‑
szego stosunku wartości do ceny, którą płaci się za 
dostęp do łowisk partnerów, oraz udzielenia wsparcia 
sektorowego.
Odpowiedź do pkt III i IV
Proces negocjacji w sprawie protokołów do FPA zależy 
od szeregu czynników, z których wiele znajduje się 
poza kontrolą Komisji. Istnieją zasady, których należy 
przestrzegać, wymagające zaangażowania innych 
instytucji UE, tj. Rady i Parlamentu. Całkowity czas 
trwania procesu negocjacji zależy także w dużej 
mierze od obowiązujących w partnerskich pań ‑
stwach trzecich procedur wewnętrznych dotyczących 
przyjmowania.
Jeżeli występowały przerwy, trwały one na ogół 
krótko i nie miały wpływu na działalność połowową 
floty UE.
V
Wspomniany system przejściowy opiera się na art. 9 
rozporządzenia (WE) nr 1006/2008 dotyczącego pro ‑
wadzenia działalności połowowej, w którym zapewnia 
się kontynuowanie działalności połowowej przez 
ograniczony okres wynoszący sześć miesięcy, w przy ‑
padku gdy UE i jej kraj partnerski uzgodniły protokół, 
ale nie jest on jeszcze tymczasowo stosowany. Takie 
tymczasowe licencje udzielane na wniosek Komisji Odpowiedzi  
Komisji
Odpowiedzi Komisji 48
X
Komisja od 2011 r. opracowuje nowe procedury doty ‑
czące przekazywania danych oraz nowe bazy danych, 
w szczególności tzw. „hurtownię danych” (ang. 
DataWareHouse), aby umożliwić lepsze i prawidłowe 
monitorowanie wszystkich połowów dokonanych 
przez statki rybackie UE. Procedury te zostały udo ‑
stępnione pod koniec 2013 r., a w 2014 r. stopniowo 
stawały się w coraz większym stopniu operacyjne, 
w zależności od zdolności danego państwa człon ‑
kowskiego do wdrożenia systemu. Jeżeli stwierdza się 
istnienie szczególnych problemów, są one omawiane 
z państwami członkowskimi.
XI
W wytycznych dotyczących monitorowania realizacji 
wsparcia sektorowego opracowanych przez służby 
Komisji w 2013 r. i zaktualizowanych w 2014 r. okre ‑
ślono zasady, których należy przestrzegać w przy ‑
padku określania i monitorowania wsparcia sektoro ‑
wego, oraz przepisy szczegółowe w odniesieniu do 
wymogów sprawozdawczych. Umożliwia to uzgodnie ‑
nie przez wspólny komitet wprowadzenia dostosowań 
w programie.
Wspomniane wytyczne uzupełniono w ostatnich 
protokołach poprzez wprowadzenie przepisów szcze ‑
gółowych związanych z realizacją i monitorowaniem 
wsparcia sektorowego.
Obejmują one między innymi wymóg opracowania 
i uzgodnienia macierzy działań, które będą finanso ‑
wane w ramach wsparcia sektorowego; macierz ta 
wyraźnie określa działania podlegające wsparciu, cele 
i wyniki, które należy osiągnąć.
Wspólny komitet regularnie sprawdza macierz dzia ‑
łań, a attaché ds. rybołówstwa monitoruje ją w celu 
zapewnienia przestrzegania jej założeń.
XII
W następstwie przyjęcia w 2013 r. nowej WPRyb 
obejmującej oddzielenie płatności z tytułu wsparcia 
sektorowego od płatności związanych z prawami 
dostępu i warunkowość związaną z tymi płatnościami, 
płatności z tytułu wsparcia sektorowego są obecnie 
związane bezpośrednio z wynikami i wykorzystaniem 
wsparcia sektorowego.
Wsparcia sektorowego w ramach umów o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów udziela się na a wdrożeniem bardziej ograniczających technicz ‑
nych środków ochronnych, należy przypomnieć, że 
przedmiotowe techniczne środki ochronne podlegają 
uzgodnieniom między obiema stronami, aby zapew ‑
nić zrównoważoną eksploatację różnych stad, ogra ‑
niczyć wpływ działalności połowowej na ekosystemy 
morskie i uniknąć konfliktów między zagraniczną flotą 
morską prowadzącą połowy przemysłowe a rybakami 
z danego państwa nadbrzeżnego zajmującymi się tra ‑
dycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym.
Techniczne środki ochronne zostały w wielu przypad ‑
kach określone w prawodawstwie krajowym krajów 
partnerskich i w związku z tym nie podlegają nego ‑
cjacji. Należy uwzględnić je w umowie o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów.
Zasada dotycząca dokonywania z góry przez UE płat ‑
ności rekompensaty z tytułu praw dostępu zapewnia 
krajowi partnerskiemu stały dochód, dzięki czemu 
umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych 
połowów stanowią atrakcyjne narzędzia zarządzania.
VIII
Komisja jest świadoma problemów związanych 
z porównywalnością metod stosowanych przez 
niezależnych konsultantów podczas przeprowa ‑
dzania ocen. W następstwie audytu wewnętrznego 
i w oparciu o wytyczne przygotowane na podstawie 
wyników tego audytu Komisja opracowała wspólny 
wzór zakresu zadań na potrzeby ocen, które mają być 
przeprowadzane w kontekście umów o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów. Uzgodniono 
jedną wspólną metodę dotyczącą oceny skutków 
gospodarczych FPA, która wdrażana jest od początku 
2015 r.
IX
W ostatnich latach Komisja zaangażowała się w proces 
ponownego projektowania swoich narzędzi IT i na 
początku 2013 r. uruchomiła tak zwany „projekt moni ‑
torowania licencji za pośrednictwem IT”, który będzie 
rejestrował w postaci cyfrowej zarówno przekazywa ‑
nie upoważnień, jak i prowadzone w związku z nimi 
działania następcze. Istniejące narzędzia z zakresu IT 
umożliwiają Komisji lepsze zarządzanie procedurami 
związanymi z wnioskami o upoważnienia do poło ‑
wów i uzyskiwaniem takich upoważnień – od etapu 
złożenia przez państwo członkowskie wypełnionego 
wniosku po wydanie upoważnienia przez państwo 
trzecie.
Odpowiedzi Komisji 49
W ostatnich latach Komisja zaangażowała się w proces 
ponownego projektowania swoich narzędzi IT i uru ‑
chomiła tak zwany „projekt monitorowania licencji 
za pośrednictwem IT” mający na celu rejestrowanie 
w postaci cyfrowej zarówno przekazywania upoważ ‑
nień, jak i prowadzonych w związku z nimi działań 
następczych.
XIII g)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że podejmuje 
już niezbędne kroki w celu naprawy opisanej sytuacji.
Podczas negocjacji dotyczących odnowienia proto ‑
kołów Komisja aktywnie wspiera stosowanie licencji 
elektronicznych w odniesieniu do statków UE.
XIII h)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że podejmuje 
już niezbędne kroki w celu naprawy opisanej sytuacji.
Komisja jest w stałym kontakcie z państwami człon ‑
kowskimi w celu rozwiązania wszystkich kwestii 
technicznych.
XIII i)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że zostało ono 
częściowo wdrożone, ponieważ ustanowiła szczegó ‑
łowe wytyczne w zakresie zarządzania i monitorowa ‑
nia wsparcia sektorowego, a w zależności od negocja ‑
cji z krajami partnerskimi podejmie kroki niezbędne 
do jego pełnego wdrożenia.
XIII j)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że zostało 
ono częściowo wdrożone.
W ramach nowej WPRyb „spójność z innymi polity ‑
kami Unii” stanowi jedną z zasad dobrych rządów 
(art. 3 lit. h) rozporządzenia (UE) nr 1380/2013). Na tej 
podstawie aspekty dotyczące rybołówstwa są w coraz 
większym stopniu uwzględniane w polityce rozwoju.
XIII k)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że jest ono 
częściowo wdrażane.
Wypłaty rozpatruje się corocznie w kontekście wspól ‑
nych komitetów każdej FPA. Jeżeli wspólny komitet podstawie ograniczonej liczby działań szczegółowych 
zaproponowanych przez kraj partnerski, a nie w ramach 
podejścia systemowego, jak w przypadku Europej ‑
skiego Funduszu Rozwoju, który zapewnia między 
innymi wsparcie budżetowe. Ponadto wsparcie sekto ‑
rowe jest zazwyczaj znacznie niższe od wsparcia udzie ‑
lanego w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju.
W ramach wspólnego komitetu przewidziano prze ‑
pisy dotyczące przeglądu wsparcia sektorowego 
w przypadkach, w których kraj partnerski, przedsta ‑
wiając stosowne uzasadnienie, domaga się realokacji 
funduszy w ramach programu lub – w stosownych 
przypadkach – wstrzymania płatności sektorowych do 
czasu osiągnięcia zadowalającego poziomu realizacji 
wsparcia sektorowego.
XIII a)
Komisja przyjmuje to zalecenie.
XIII b)
Komisja przyjmuje to zalecenie i rozpoczęła już jego 
realizację.
XIII c)
Komisja może przyjąć to zalecenie, którego realizacja 
podlega negocjacjom i wyrażeniu zgody zarówno 
przez UE, jak i zainteresowane państwo trzecie.
XIII d)
Komisja może przyjąć zalecenie; rozpoczęła już proces 
konsultacji z zainteresowanymi stronami.
XIII e)
Komisja przyjmuje to zalecenie.
W grudniu 2014 r. przedstawiono Komisji nową 
metodę, która została zaakceptowana w styczniu 2015 r. 
Będzie ona służyła jako wspólna podstawa dla pro ‑
wadzenia ocen skutków gospodarczych protokołów; 
oceny te zostaną przeprowadzone przed przyszłymi 
negocjacjami. Systematyczne stosowanie tej metody 
pozwoli na całkowite wypełnienie zaleceń Trybunału.
XIII f)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że podejmuje 
już niezbędne kroki w celu naprawy opisanej sytuacji.
Odpowiedzi Komisji 50
pośrednictwem umów o partnerstwie w sprawie 
zrównoważonych połowów lub Europejskiego Fundu ‑
szu Rozwoju – lub przez innych darczyńców.
Celem udzielenia wsparcia sektorowego z UE jest 
między innymi pomoc w usprawnianiu zarządzania na 
szczeblu krajowym, podczas gdy celem finansowania 
udzielonego Komisji Oceanu Indyjskiego na szczeblu 
regionalnym z Europejskiego Funduszu Rozwoju jest 
rozwój współpracy regionalnej. Należący do delega ‑
tury UE in situ  attaché ds. rybołówstwa poprzez swoje 
regularne kontakty z Komisją Oceanu Indyjskiego 
również przyczynia się do zapewniania komplemen ‑
tarności finansowanych działań.
31
Za pośrednictwem FPA, a dokładniej za pośred ‑
nictwem wsparcia sektorowego, UE dąży również 
do usprawnienia wspólnych procesów naukowych 
dotyczących oceny zasobów, połowów i środków 
zarządzania, realizowanych przez naukowców z UE 
i naukowców z krajów partnerskich skupionych we 
wspólnych komitetach naukowych w ramach miesza ‑
nych umów o partnerstwie w sprawie zrównoważo ‑
nych połowów oraz dąży do wspierania uczestnictwa 
naukowców i kierowników z krajów partnerskich 
w posiedzeniach regionalnej organizacji ds. zarządza ‑
nia rybołówstwem w kontekście umów o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów tuńczyka.
Jeżeli chodzi o umowy w sprawie połowów tuń ‑
czyka, prawa dostępu do łowisk należy przyznawać 
na mocy protokołów wyłącznie w przypadku, gdy 
są one zgodne z zasadami dotyczącymi zarządzania 
ustanowionymi w Konwencji Narodów Zjednoczonych 
o prawie morza. Komisja powinna zatem zapewnić, 
aby w FPA odzwierciedlono rezolucje i zalecenia regio ‑
nalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem 
(RFMO) dotyczące stanu zasobów rybnych.
Jeżeli chodzi o porozumienia mieszane, wspólny 
komitet naukowy dokonuje regularnych przeglądów 
wszystkich istotnych i dostępnych informacji doty ‑
czących stanu połowów, nakładu i zasobów w odnie ‑
sieniu do łowisk, które to informacje odnoszą się do 
odpowiednich protokołów umów o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów.
Zgodnie z art. 61 Konwencji Narodów Zjednoczonych 
o prawie morza, nawet jeżeli państwo nadbrzeżne 
stwierdzi nadwyżkę, UE i państwo bandery rów ‑
nież ponoszą odpowiedzialność za ochronę przed zauważy i uzgodni, że otrzymane finansowanie nie 
jest odpowiednio wykorzystywane, wypłata wkładu 
z tytułu wsparcia sektorowego na następne lata może 
zostać wstrzymana.
Uwagi
21
W przypadku Mauretanii w okresie między protoko ‑
łami na lata 2008–2012 i 2013–2014 nie miały miejsca 
żadne zakłócenia działalności połowowej.
22
Działając zgodnie z przepisami art. 9 rozporządzenia 
dotyczącego prowadzenia działalności połowowej, 
władze mauretańskie zgodziły się wydać licencje 
w odniesieniu do przesłanych im wniosków. Gdyby 
właściciele statków z UE zwrócili się o wydanie licencji 
obejmujących inne kategorie połowowe, licencje 
obejmujące te inne kategorie połowowe mogłyby 
zostać wydane. W tym czasie nie otrzymano jednak 
żadnych wniosków od właścicieli statków.
23
Rozwiązanie będące przedmiotem negocjacji z Mau ‑
retanią w lipcu 2014 r. stanowi kompromis w kwestii 
określenia daty wygaśnięcia, a Komisja zaakceptowała 
to rozwiązanie za zgodą zainteresowanych państw 
członkowskich.
24
Możliwość wypłaty rekompensaty z tytułu zakłóce ‑
nia działalności połowowej wynika z rozporządzenia 
w sprawie EFR (Europejskiego Funduszu Rybackiego). 
Wspomniane kwoty rekompensaty przewidziano już 
w budżecie UE, w związku z czym nie stanowiłyby one 
dodatkowego wydatku dla UE.
28
W ramach nowej WPRyb „spójność z innymi polity ‑
kami Unii” stanowi jedną z zasad dobrych rządów 
(art. 3 lit. h) rozporządzenia (UE) nr 1380/2013).
Ściślejsza współpraca z DG DEVCO zarówno na 
wyższym szczeblu kierowniczym, jak i na szczeblu 
pracowniczym zapewni wydajne wykorzystanie 
wsparcia finansowego udzielonego przez UE – za 
Odpowiedzi Komisji 51
41
W trakcie negocjacji z Mozambikiem w sprawie 
nowego protokołu państwa członkowskie zaakcepto ‑
wały przedmiotowe warunki techniczne, biorąc pod 
uwagę fakt, że Komisja uzyskała nawet odstępstwo 
od przepisów krajowych (poddanie inspekcji 1/3 floty 
zamiast całej floty) w celu maksymalizacji wykorzysta ‑
nia protokołu.
46
Wsparcie budżetowe z umów o partnerstwie w spra ‑
wie zrównoważonych połowów i wsparcie budżetowe 
z Europejskiego Funduszu Rozwoju mają różny cha ‑
rakter i podlegają oddzielnym negocjacjom. Harmo ‑
nogram negocjacji wsparcia z Europejskiego Fun ‑
duszu Rozwoju i z umowy o partnerstwie w sprawie 
zrównoważonych połowów rzeczywiście rzadko się 
pokrywa. Programowanie EFR omawia się co siedem 
lat, podczas gdy czas trwania umów o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów wynosi średnio 
3–4 lata.
W związku z tym Komisja uznaje, że nie ma to wpływu 
na pozycję Komisji podczas negocjacji w sprawie 
umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych 
połowów.
Ogólnie występuje spójność i zgodność podejść 
podejmowanych w odniesieniu do naszych krajów 
partnerskich.
49
Komisja opiera się na danych udostępnionych przez 
państwa członkowskie zgodnie z wymogami prze ‑
pisów UE. Mogące się pojawić rozbieżności będą 
wyjaśniane przy użyciu nowego scentralizowanego 
systemu sprawozdawczości w zakresie połowów, który 
umożliwia podejmowanie stałych działań następ ‑
czych. Dostępność danych zostanie poprawiona 
dzięki ciągłemu porównywaniu zgłoszonych połowów 
z pojemnością referencyjną uzgodnioną w protokole.
50
Celem krótkiego okresu obowiązywania protokołu 
przed reformą WPRyb było uwzględnienie okresu 
przejściowego na wdrożenie nowej wspólnej polityki 
rybołówstwa. Teraz, gdy polityka weszła w życie, 
podejmowane będą dążenia, aby okres obowiązywa ‑
nia protokołów wynosił średnio 4–5 lat.przełowieniem. Z tego powodu celem UE jest uzy ‑
skanie pełnej przejrzystości w zakresie uprawnień do 
połowów i celów zarządzania. Pojęcie nadwyżki nie 
oznacza jednak, że należy przyjąć ramy zarządzania 
oparte na limitach połowowych. Wskaźniki śmiertel ‑
ności połowowej można w istocie ograniczyć poprzez 
inne rodzaje środków, takie jak ograniczenia zdolno ‑
ści, limity nakładów itp.
32
Śmiertelność połowowa jest ograniczona przez limity 
zdolności połowowej, które ustanowiono na podsta ‑
wie planów rozwoju floty opracowanych przez strony 
Komisji ds. Tuńczyka na Oceanie Indyjskim, a w proto ‑
kołach przestrzega się poziomów zdolności odnoszą ‑
cych się do UE.
Odpowiedź do pkt 33–34
We wszystkich niedawnych negocjacjach kwestie 
należytego zarządzania finansami i efektu gospodar ‑
ności odgrywały zasadniczą rolę w rozwoju procesu 
negocjacji. Znajduje to odzwierciedlenie w restruktu ‑
ryzacji elementu finansowego, w ramach której sektor 
przejmuje obecnie od UE większą cześć obciążenia 
finansowego w postaci opłat za dostęp.
39
Informacje przedstawione w ocenie wskazują również, 
że w protokole na lata 2013–2014 bezpośrednia war ‑
tość dodana w odniesieniu do wszystkich beneficjen ‑
tów zmniejszyła się tylko nieznacznie w porównaniu 
z poprzednim protokołem (z 0,86 do 0,8), przy przy ‑
wróceniu równowagi korzyści wynikających z wartości 
dodanej na rzecz Mauretanii.
Sytuację tę należy warunkować również faktem, że 
oceną objęto przedział zaledwie 11 miesięcy z okresu 
dwóch lat obowiązywania protokołu, który to prze ‑
dział odpowiadał okresowi niskich poziomów wyko ‑
rzystania uprawnień. Ponadto należy uwzględnić 
znaczne wahania cen rynkowych małych gatunków 
pelagicznych, co ma wyraźny wpływ na szacunki 
wartości dodanej. Dlatego też wnioski płynące z oceny 
należy traktować z ostrożnością.
40
Z tego powodu zawieszono negocjacje z Mauretanią 
dotyczące przyszłego protokołu.
Odpowiedzi Komisji 52
60
Obecny system informatyczny umożliwia Komisji 
śledzenie wniosków o upoważnienia do połowów 
wyłącznie po tym, jak zostaną one przesłane przez 
właściwe państwo bandery. Cel zainicjowanego na 
początku 2013 r. projektu zatytułowanego „projekt 
monitorowania licencji za pośrednictwem IT”, polega ‑
jący na udoskonaleniu tego procesu, umożliwi lepsze 
monitorowanie procedur dotyczących wniosków 
o wydanie upoważnienia do połowów i wydawania 
tych upoważnień. Komisja dokonuje natomiast obec ‑
nie przeglądu swoich procedur wewnętrznych.
62
Przepisy w zakresie sprawozdawczości zawarte 
w odpowiednim prawodawstwie UE są przestrzegane, 
a Komisja prowadzi odpowiednie rejestry. Ponadto 
Komisja jest w trakcie przygotowania niezbędnych 
narzędzi IT służących do utworzenia bazy danych 
dotyczących połowów.
63
Komisja od 2011 r. opracowuje nowe procedury doty ‑
czące przekazywania danych oraz nowe bazy danych, 
w szczególności tzw. „hurtownię danych” (ang.  
DataWareHouse), aby umożliwić lepsze i prawidłowe 
monitorowanie wszystkich połowów dokonanych 
przez statki rybackie UE. Procedury te zostały udo ‑
stępnione pod koniec 2013 r., a w 2014 r. stopniowo 
stawały się w coraz większym stopniu operacyjne, 
w zależności od zdolności danego państwa człon ‑
kowskiego do wdrożenia systemu. Jeżeli stwierdza się 
istnienie szczególnych problemów, są one omawiane 
z państwami członkowskimi.
65
Komisja stwierdziła już istnienie tego problemu 
i obecnie pracuje z państwami członkowskimi, instytu ‑
tami badań nad rybołówstwem UE i z państwami trze ‑
cimi, aby uzgodnić wspólne i dzielone metody oceny 
połowów prowadzonych na wodach objętych FPA.
Chociaż mogło istnieć ewentualne ryzyko poniesie ‑
nia dodatkowych wydatków przez UE, nie dotyczyło 
ono jednak Oceanu Indyjskiego, na którego obszarze 
połowy nie przekraczają pojemności referencyjnej 
uzgodnionej w żadnej z umów będących przedmio ‑
tem przeglądu Trybunału, z wyjątkiem Madagaskaru 
w 2005 r. i 2007 r.52
Biorąc pod uwagę, że w celach WPRyb w odniesieniu 
do umów o partnerstwie w sprawie połowów nie 
przewiduje się wpływu tych umów na regiony UE ani 
na dostawy ryb na rynek UE, nie oczekuje się, że zosta ‑
nie przeprowadzona ocena tych aspektów.
Na początku 2015 r. konsultanci, którym Komisja 
zleciła przeprowadzenie ocen umów o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów, opracowali 
i uzgodnili ze służbami Komisji wspólną, jednolitą 
metodę ocen skutków gospodarczych w kontekście 
umów o partnerstwie w sprawie zrównoważonych 
połowów.
57
W prowadzonej przez Komisję procedurze weryfi ‑
kacji w pełni przestrzegano przepisu stosownego 
protokołu.
Komisja tworzy obecnie nowy system, który będzie 
rejestrował zarówno przekazywanie upoważnień, jak 
i działania następcze podejmowane w związku z upo ‑
ważnieniami – wszystko w formie cyfrowej (projekt 
LICENCE) – i który umożliwi Komisji lepsze zarządza ‑
nie elementami procedur dotyczących wniosków 
o wydanie upoważnienia do połowów i wydawaniem 
upoważnień do połowów – od etapu złożenia przez 
państwo członkowskie wypełnionego wniosku po 
wydanie upoważnienia przez państwo trzecie.
58
Sposób przekazania wniosków o wydanie upoważ ‑
nienia w dużej mierze zależy od przepisów szczegó ‑
łowych zawartych w prawodawstwie krajowym kraju 
partnerskiego oraz odnośnego potencjału ludzkiego 
i administracyjnego tego kraju.
59
Jeżeli chodzi o Mauretanię, delegatura Unii monito ‑
ruje dokładnie procedurę wydawania licencji i jest 
w stałym kontakcie z właściwymi służbami maure ‑
tańskimi, aby zapewnić ograniczenie opóźnień do 
minimum. Ponadto proces ten jest łatwiejszy dzięki 
obecności przedstawicieli, którzy reprezentują właści ‑
cieli statków przed władzami lokalnymi.
Odpowiedzi Komisji 53
73
Celem Komisji jest wkład we wsparcie sektorowe, do 
którego jasno odnosi się budżet krajowy, zależy to 
jednak od prawodawstwa krajowego kraju partner ‑
skiego w dziedzinie finansów.
Komisja uważa, że zapewnione wsparcie sektorowe 
jest możliwe do zidentyfikowania w odpowiednich 
macierzach działań krajów partnerskich.
Komisja powołuje się również na fakt, że działania 
podjęte przez kraj partnerski w celu wdrożenia 
odpowiedniej macierzy dotyczącej realizacji wsparcia 
sektorowego są zwykle przedmiotem odpowied ‑
nich przepisów krajowych związanych z przetargami 
i zamówieniami publicznymi.
74
Wspólne komitety w ramach protokołów monitorują 
realizację działań w zakresie wsparcia sektorowego, 
w tym w stosownych przypadkach opłacalność.
Jeżeli chodzi o Mozambik, oprócz regularnego moni ‑
torowania przez wspólny komitet przeprowadzona 
zostanie dodatkowo ocena końcowa realizacji wspar ‑
cia sektorowego zapewnionego w ramach protokołu 
na lata 2012–2014. Mozambik jest obecnie w trakcie 
przygotowywania dokumentacji do wspomnianej 
oceny, a do celów przeprowadzenia przeglądu postę ‑
pów zostanie zorganizowany wspólny komitet.
75
Zobacz odpowiedź do pkt XII streszczenia.
W przypadku Mauretanii na poziom wykorzystania 
miał wpływ trudny kontekst polityczny na początku 
okresu 2008–2012. Ponadto na wyraźny wniosek 
władz Mauretanii wsparcie sektorowe w ramach pro ‑
tokołu na lata 2013–2014 ograniczono do 3 mln EUR/
rok: nie było to pierwotnym celem Komisji ani bez ‑
pośrednią reakcją na brak przejrzystości ze strony 
partnera mauretańskiego.68
Zobacz odpowiedź do pkt XI streszczenia.
69
W miarę możliwości w państwach, w których działa 
szereg darczyńców, UE organizowała spotkania koor ‑
dynacyjne z innymi podmiotami zaangażowanymi 
w rozwój (por. Mauretania, a wcześniej Mozambik). 
Attaché ds. rybołówstwa uczestniczy w spotkaniach 
koordynacyjnych. Istnieje aktywne powiązanie mię ‑
dzy różnymi sekcjami delegatury zaangażowanymi 
w rozwój koordynacji.
Wybór priorytetów UE znajduje odzwierciedle ‑
nie w spotkaniach koordynacyjnych z innymi 
darczyńcami.
70
Delegatura w Mozambiku uczestniczy w organizowa ‑
nych przez ministerstwo spotkaniach koordynacyj ‑
nych darczyńców w ramach sektora, a delegatura jest 
przedstawiana jako główny darczyńca w tym sektorze. 
Ponadto organy ds. rybołówstwa opracowują plan 
działań zgodny z przepisami krajowymi i związany 
z przejrzystością działań finansowanych przez różnych 
darczyńców i UE. Komisja uważa, że nie istnieje ryzyko 
podwójnego finansowania.
72
Zobacz również odpowiedź do pkt XI streszczenia.
Odpowiedzi Komisji 54
78
Zobacz odpowiedź do pkt XII streszczenia.
Zarządzanie wsparciem sektorowym zostało uspraw ‑
nione w następstwie zreformowanej WPRyb, która 
oddziela finansowanie wsparcia sektorowego od opłat 
za dostęp, oraz w następstwie wzmożonego monito ‑
rowania i stosowania zasad warunkowości w działa ‑
niach wspólnego komitetu.
Zobacz odpowiedź do pkt XII streszczenia.
80
Wypłaty rozpatruje się i poddaje regularnym prze ‑
glądom co roku w kontekście wspólnych komitetów 
każdej FPA. Jeżeli wspólny komitet zauważy lub 
uzgodni, że otrzymane finansowanie nie jest odpo ‑
wiednio wykorzystywane, wypłata wkładu z tytułu 
wsparcia sektorowego na następne lata może zostać 
wstrzymana do czasu poprawy wykorzystywania 
środków. W szczególności taka sytuacja miała miejsce 
na Seszelach, w Mozambiku i na Komorach.
81
W przypadku braku wyników w zakresie prioryteto ‑
wych działań/projektów lub jeżeli osiągnięte wyniki 
będą ograniczone, wypłata wsparcia sektorowego na 
przyszły rok zostanie wstrzymana do czasu osiągnię ‑
cia celów.
Kwestię tę należy rozpatrywać w kontekście działań, 
które przede wszystkim nie są ograniczone do czasu 
trwania danego roku budżetowego i mogą mieć cha ‑
rakter wieloletni.
82
Chociaż koncepcje są takie same, cele znacznie się 
różnią z uwagi na odmienny zakres i skalę wsparcia 
oraz różne zarządzanie wsparciem.Zdolność absorpcji jest ściśle monitorowana na każ ‑
dym spotkaniu wspólnego komitetu systematycznie 
oceniającego i zgłaszającego uwagi w zakresie stopnia 
wykorzystania środków przy znaczącej poprawie 
w przypadku Seszeli i Mozambiku w porównaniu 
z poprzednimi protokołami.
76
Wykorzystanie wsparcia sektorowego zapewnionego 
krajom partnerskim jest określane w poszczegól ‑
nych przypadkach na podstawie sposobu, w jaki kraj 
partnerski chce wykorzystać to wsparcie w związku 
z rozwojem jego krajowej polityki rybołówstwa.
Ramka 2 – Madagaskar
Środki UE są zamienne na poziomie Skarbu Państwa, 
podobnie jak wszystkie inne źródła dochodu rządu.
Ramka 2  – Mauretania
Kwota niewydatkowanych środków przeznaczonych 
na wsparcie sektorowe w wysokości 25 mln EUR jest 
wynikiem wspólnego przeglądu. W marcu 2013 r. 
Mauretania przekazała UE sprawozdanie, w którym 
wskazała, że pozostałe środki w danym terminie 
wynosiły 13 mln EUR. Kwota ta nie została jednak 
wspólnie potwierdzona, ponieważ Mauretania nie 
uzasadniła w pełni podstaw tych obliczeń.
Ramka 2 – Mozambik
Podczas spotkania w czerwcu 2012 r. wspólny komitet 
zgodził się na zmianę programu ex post , jak wskazano 
w dołączonych załącznikach do sprawozdania, a także 
zgodził się, aby dodatkowe projekty infrastruktury 
przewidziane w ogólnych ramach uzgodnionych 
działań zostały włączone w wykonanie budżetu 
krajowego.
Odpowiedzi Komisji 55
Komisja podejmuje starania, aby włączyć wkład 
z tytułu wsparcia sektorowego do ustawy budżetowej 
krajów partnerskich w celu zapewnienia przejrzystości 
funduszy.
Wnioski i zalecenia
85
Proces negocjacji w sprawie protokołów do FPA zależy 
od szeregu czynników, z których wiele znajduje się 
poza kontrolą Komisji. Istnieją zasady, których należy 
przestrzegać, wymagające zaangażowania innych 
instytucji UE, tj. Rady i Parlamentu. Całkowity czas 
trwania procesu negocjacji zależy także w dużej 
mierze od obowiązujących w partnerskich pań ‑
stwach trzecich procedur wewnętrznych dotyczących 
przyjmowania.
86
Wspomniany system przejściowy opiera się na art. 9 
rozporządzenia (WE) nr 1006/2008 dotyczącego pro ‑
wadzenia działalności połowowej, w którym zapewnia 
się kontynuowanie działalności połowowej przez 
ograniczony okres wynoszący sześć miesięcy, w przy ‑
padku gdy UE i jej kraj partnerski uzgodniły protokół, 
ale nie jest on jeszcze tymczasowo stosowany. Takie 
tymczasowe licencje udzielane na wniosek Komisji 
przez kraj partnerski wyłącznie na zasadzie dobro ‑
wolności powinny być nadal traktowane jak licencje 
udzielane w ramach głównej umowy (pomimo braku 
protokołu) i w związku z tym nie są one sprzeczne 
z klauzulą wyłączności (w przeciwieństwie do sytuacji, 
która miałaby miejsce w przypadku czysto „prywat ‑
nych licencji”, zgodnie z wyjaśnieniami Trybunału 
w sprawie C ‑565/13).
87
Jeżeli chodzi o umowy w sprawie połowów tuńczyka, 
podejście to jest już stosowane, w szczególności na 
Oceanie Indyjskim, na którego obszarze istnieje rybo ‑
łówstwo z krajami partnerskimi odzwierciedlające 
szlaki migracyjne tuńczyka. W przypadku porozumień 
„mieszanych” byłoby to trudniejsze do osiągnięcia ze 
względu na różne rodzaje rybołówstwa.Nastąpiła jednak poprawa spójności i jednolitości 
w zakresie wdrożenia tych polityk między służbami 
Komisji w związku z wykorzystaniem i wypłatą wspar ‑
cia sektorowego. Jest to możliwe dzięki ukierunko ‑
wanym, możliwym do określenia działaniom o wyraź ‑
nych wskaźnikach osiągnięcia celu, na podstawie 
których można dokonać pomiaru wyników.
Opracowuje się programy wsparcia sektorowego 
oparte na zapotrzebowaniu krajów partnerskich, które 
omawiane są w ramach wspólnego komitetu przez 
obie strony, a końcowy program działań jest rezulta ‑
tem tego procesu konsultacyjnego.
Ramka 3 – Madagaskar
Na Madagaskarze nadal dokonywano płatności 
w ramach umowy o partnerstwie w sprawie zrówno ‑
ważonych połowów po wydaniu decyzji stanowiącej, 
że Madagaskar nie będzie krajem kwalifikującym się 
do wsparcia budżetowego. Decyzję tę podjęto przy 
pełnej koordynacji między odpowiednimi służbami 
instytucji UE, jako że płatności były wyraźnie ukierun ‑
kowane na administrację rybołówstwa i przyczyniały 
się do ochrony zatrudnienia i wzrostu gospodarczego 
w sektorze rybołówstwa, a także bezpieczeństwa 
żywnościowego w państwie w kontekście kryzysu 
politycznego.
Ramka 3 – Mozambik
Chociaż wsparcie budżetowe zostało odroczone, 
nie miało to żadnego związku z płatnością wsparcia 
sektorowego, ponieważ nie stwierdzono bezpośred ‑
niego wpływu na realizację programu prac z zakresu 
uzgodnionego szczególnego wsparcia sektorowego. 
W związku z tym uznaje się, że te dwa systemy wspar ‑
cia mają odmienny charakter.
Komisja uważa, że większa spójność między polityką 
rozwoju a polityką rybołówstwa niekoniecznie ozna ‑
cza identyczne podejście w odniesieniu do płatności 
środków w ramach odpowiednich polityk, ponieważ 
każda z nich podlega specyficznym instrumentom 
prawnym i musi spełniać odpowiednie warunki.
83
Zobacz odpowiedź do pkt XI streszczenia.
Odpowiedzi Komisji 56
Techniczne środki ochronne zostały w wielu przypad ‑
kach określone w prawodawstwie krajowym krajów 
partnerskich i w związku z tym nie podlegają nego ‑
cjacji. Należy uwzględnić je w umowie o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów.
Zasada dotycząca dokonywania z góry przez UE płat ‑
ności rekompensaty z tytułu praw dostępu zapewnia 
krajowi partnerskiemu stały dochód, dzięki czemu 
umowy o partnerstwie w sprawie zrównoważonych 
połowów stanowią atrakcyjne narzędzia zarządzania.
90
Komisja jest świadoma problemów związanych 
z porównywalnością metod stosowanych przez 
niezależnych konsultantów podczas przeprowadza ‑
nia ocen. W następstwie audytu wewnętrznego i w 
oparciu o wytyczne przygotowane na podstawie 
wyników tego audytu Komisja opracowała wspólny 
wzór zakresu zadań na potrzeby ocen, które mają być 
przeprowadzane w kontekście umów o partnerstwie 
w sprawie zrównoważonych połowów. Uzgodniono 
jedną wspólną metodę dotyczącą oceny skutków 
gospodarczych FPA, która wdrażana jest od początku 
2015 r.
Zalecenie 1 a)
Komisja przyjmuje to zalecenie.
Zalecenie 1 b)
Komisja przyjmuje to zalecenie i rozpoczęła już jego 
realizację.
Zalecenie 1 c)
Komisja przyjmuje to zalecenie, którego realizacja 
podlega negocjacjom i wyrażeniu zgody zarówno 
przez UE, jak i zainteresowane państwo trzecie.
Zalecenie 1 d)
Komisja przyjmuje to zalecenie; rozpoczęła już proces 
konsultacji z zainteresowanymi stronami.88
W stosownych przypadkach wspomniana koncepcja 
zakłada, że cele zarządzania, środki w zakresie zarzą ‑
dzania i klucze podziału ustanowione przez państwo 
nadbrzeżne w odniesieniu do różnych zainteresowa ‑
nych stron są jasno sprecyzowane i dobrze znane, tak 
jak w przypadku porozumień mieszanych z Grenlan ‑
dią, Marokiem, Mauretanią i Gwineą Bissau.
W odniesieniu do umów w sprawie połowów tuńczyka 
uprawnienia do połowów ustanawia się w oparciu 
o cele zarządzania i środki w zakresie zarządzania 
przyjęte przez stosowną regionalną organizację ds. 
zarządzania rybołówstwem (RFMO) upoważnioną do 
realizowania takich zadań na szczeblu regionalnym 
oraz wspierane w ramach pracy naukowej i doradztwa 
naukowego tej organizacji.
89
Komisja uwzględnia stopień wykorzystania uprawnień 
do połowów w przeszłości, czynniki zewnętrzne, które 
mogą mieć wpływ na wykorzystanie tych upraw ‑
nień w zależności od dostępności i zróżnicowania 
połowów.
Poziomy odniesienia dla połowów określone w „pro ‑
tokołach do FPA dotyczących tuńczyka” – które 
nie stanowią limitów połowowych – opierają się na 
wcześniejszych zgłoszonych połowach floty rybackiej 
UE. Pojemność referencyjna uzgodniona w stosow ‑
nych protokołach, będąca warunkiem wstępnym 
dla naszych partnerów, zapewnia podstawy prawne 
w odniesieniu do płatności rekompensaty UE z tytułu 
praw dostępu. W przypadku takich poziomów odnie ‑
sienia dla połowów należy jednak również uwzględnić 
wysokie zróżnicowanie połowów na różnych obsza ‑
rach w poszczególnych latach wynikające z rocznego 
zróżnicowania dystrybucji i liczebności daleko migru ‑
jących gatunków.
Biorąc pod uwagę związek między możliwym nie ‑
pełnym wykorzystaniem uprawnień połowowych 
a wdrożeniem bardziej ograniczających technicz ‑
nych środków ochronnych, należy przypomnieć, że 
przedmiotowe techniczne środki ochronne podlegają 
uzgodnieniom między obiema stronami, aby zapew ‑
nić zrównoważoną eksploatację różnych stad, ogra ‑
niczyć wpływ działalności połowowej na ekosystemy 
morskie i uniknąć konfliktów między zagraniczną flotą 
morską prowadzącą połowy przemysłowe a rybakami 
z danego państwa nadbrzeżnego zajmującymi się tra ‑
dycyjnym łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym.
Odpowiedzi Komisji 57
W ostatnich latach Komisja zaangażowała się w proces 
ponownego projektowania swoich narzędzi IT i uru ‑
chomiła tak zwany „projekt monitorowania licencji 
za pośrednictwem IT” mający na celu rejestrowanie 
w postaci cyfrowej zarówno przekazywania upoważ ‑
nień, jak i prowadzonych w związku z nimi działań 
następczych.
Zalecenie 2 b)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że podejmuje 
już niezbędne kroki w celu naprawy opisanej sytuacji.
Podczas negocjacji dotyczących odnowienia proto ‑
kołów Komisja aktywnie wspiera stosowanie licencji 
elektronicznych w odniesieniu do statków UE.
Zalecenie 2 c)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że podejmuje 
już niezbędne kroki w celu naprawy opisanej sytuacji.
Komisja jest w stałym kontakcie z państwami człon ‑
kowskimi w celu rozwiązania wszystkich kwestii 
technicznych.
94
W wytycznych dotyczących monitorowania realizacji 
wsparcia sektorowego opracowanych przez służby 
Komisji w 2013 r. i zaktualizowanych w 2014 r. okre ‑
ślono zasady, których należy przestrzegać w przy ‑
padku określania i monitorowania wsparcia sektoro ‑
wego, oraz przepisy szczegółowe w odniesieniu do 
wymogów sprawozdawczych. Umożliwia to uzgodnie ‑
nie przez wspólny komitet wprowadzenia dostosowań 
w programie.
Wspomniane wytyczne uzupełniono w ostatnich 
protokołach poprzez wprowadzenie przepisów szcze ‑
gółowych związanych z realizacją i monitorowaniem 
wsparcia sektorowego.
Wprowadzają one między innymi wymóg opracowa ‑
nia i uzgodnienia macierzy działań, które będą finan ‑
sowane w ramach wsparcia sektorowego; macierz ta 
wyraźnie określa działania podlegające wsparciu, cele 
i wyniki, które należy osiągnąć.Zalecenie 1 e)
Komisja przyjmuje to zalecenie.
W grudniu 2014 r. przedstawiono Komisji nową 
metodę, która została zaakceptowana w styczniu 2015 r. 
Będzie ona służyła jako wspólna podstawa dla pro ‑
wadzenia ocen skutków gospodarczych protokołów; 
oceny te zostaną przeprowadzone przed przyszłymi 
negocjacjami. Systematyczne stosowanie tej metody 
pozwoli na całkowite wypełnienie zaleceń Trybunału.
92
W ostatnich latach Komisja zaangażowała się w proces 
ponownego projektowania swoich narzędzi IT i na 
początku 2013 r. uruchomiła tak zwany „projekt moni ‑
torowania licencji za pośrednictwem IT”, który będzie 
rejestrował w postaci cyfrowej zarówno przekazywa ‑
nie upoważnień, jak i prowadzone w związku z nimi 
działania następcze. Istniejące narzędzia z zakresu IT 
umożliwiają Komisji lepsze zarządzanie procedurami 
związanymi z wnioskami o upoważnienia do poło ‑
wów i uzyskiwaniem takich upoważnień – od etapu 
złożenia przez państwo członkowskie wypełnionego 
wniosku po wydanie upoważnienia przez państwo 
trzecie.
93
Komisja od 2011 r. opracowuje nowe procedury doty ‑
czące przekazywania danych oraz nowe bazy danych, 
w szczególności tzw. „hurtownię danych” (ang.  
DataWareHouse), aby umożliwić lepsze i prawidłowe 
monitorowanie wszystkich połowów dokonanych 
przez statki rybackie UE. Procedury te zostały udo ‑
stępnione pod koniec 2013 r., a w 2014 r. stopniowo 
stawały się w coraz większym stopniu operacyjne, 
w zależności od zdolności danego państwa człon ‑
kowskiego do wdrożenia systemu. Jeżeli stwierdza się 
istnienie szczególnych problemów, są one omawiane 
z państwami członkowskimi.
Zalecenie 2 a)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że podejmuje 
już niezbędne kroki w celu naprawy opisanej sytuacji.
Odpowiedzi Komisji 58
Zalecenie 3 c)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że jest ono 
częściowo wdrażane.
Wypłaty rozpatruje się corocznie w kontekście wspól ‑
nych komitetów każdej FPA. Jeżeli wspólny komitet 
zauważy i uzgodni, że otrzymane finansowanie nie 
jest odpowiednio wykorzystywane, wypłata wkładu 
z tytułu wsparcia sektorowego na następne lata może 
zostać wstrzymana.
Odpowiedź do tabeli 4
W odniesieniu do Mozambiku na skutek późniejszej 
weryfikacji przeprowadzonej przez Komisję dokonano 
korekty wartości liczbowych. Aktualne informacje 
Komisji wskazują na to, że połowy wynosiły 2330 t, co 
z dużą dokładnością odzwierciedla ilość zgłoszoną za 
ten sam rok przez Hiszpanię i Francję (2326 t).Wspólny komitet regularnie sprawdza macierz dzia ‑
łań, a attaché ds. rybołówstwa monitoruje ją w celu 
zapewnienia przestrzegania jej założeń.
95
W następstwie przyjęcia w 2013 r. nowej WPRyb 
obejmującej oddzielenie płatności z tytułu wsparcia 
sektorowego od płatności związanych z prawami 
dostępu i warunkowość związaną z tymi płatnościami, 
płatności z tytułu wsparcia sektorowego są obecnie 
związane bezpośrednio z wynikami i wykorzystaniem 
wsparcia sektorowego.
Wsparcia sektorowego w ramach umów o partner ‑
stwie w sprawie zrównoważonych połowów udziela 
się na podstawie ograniczonej liczby działań szczegó ‑
łowych zaproponowanych przez kraj partnerski, a nie 
w ramach podejścia systemowego, jak w przypadku 
Europejskiego Funduszu Rozwoju, który zapewnia 
między innymi wsparcie budżetowe. Ponadto wspar ‑
cie sektorowe jest zazwyczaj znacznie niższe od 
wsparcia udzielanego w ramach Europejskiego Fundu ‑
szu Rozwoju.
W ramach wspólnego komitetu przewidziano prze ‑
pisy dotyczące przeglądu wsparcia sektorowego 
w przypadkach, w których kraj partnerski, przedsta ‑
wiając stosowne uzasadnienie, domaga się realokacji 
funduszy w ramach programu lub – w stosownych 
przypadkach – wstrzymania płatności sektorowych do 
czasu osiągnięcia zadowalającego poziomu realizacji 
wsparcia sektorowego.
Zalecenie 3 a)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że zostało ono 
częściowo wdrożone, ponieważ ustanowiła szczegó ‑
łowe wytyczne w zakresie zarządzania i monitorowa ‑
nia wsparcia sektorowego, a w zależności od negocja ‑
cji z krajami partnerskimi podejmie kroki niezbędne 
do jego pełnego wdrożenia.
Zalecenie 3 b)
Komisja przyjmuje to zalecenie i uznaje, że zostało 
ono częściowo wdrożone.
W ramach nowej WPRyb „spójność z innymi polity ‑
kami Unii” stanowi jedną z zasad dobrych rządów 
(art. 3 lit. h) rozporządzenia (UE) nr 1380/2013). Na tej 
podstawie aspekty dotyczące rybołówstwa są w coraz 
większym stopniu uwzględniane w polityce rozwoju.
JAK OTRZYMAĆ PUBLIKACJE UE
Publikacje bezpłatne:
  jeden egzemplarz:  
w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
  kilka egzemplarzy (lub mapy, plakaty):  
w przedstawicielstwach Unii Europejskiej (http://ec.europa.eu/represent_pl.htm)  
w delegaturach Unii Europejskiej w krajach poza UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_pl.htm)  
kontaktując się z Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_pl.htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 11 (numer bezpłatny w całej UE) (*)
(*)  Informacje są udzielane nieodpłatnie, większość połączeń również jest bezpłatna (niektórzy operatorzy,  
hotele lub telefony publiczne mogą naliczać opłaty).
Publikacje płatne:
 w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
Unia Europejska (UE) negocjuje z  państwami nadbrzeżnymi 
umowy w celu uzyskania praw dostępu do łowisk dla 
statków UE oraz w celu zapewnienia wsparcia na rzecz 
zarządzania i  zrównoważonego rozwoju sektora 
rybołówstwa w  tych krajach. Trybunał ustalił, że zasadniczo 
Komisja Europejska dobrze zarządzała tymi umowami, lecz 
konieczne jest wprowadzenie pewnych usprawnień. 
Dopuszczalna wielkość połowów wynegocjowana z  krajami 
nadbrzeżnymi systematycznie przewyższała faktyczny 
stopień wykorzystania uprawnień do połowów przez flotę 
UE, w wyniku czego umowy wiązały się ze stosunkowo 
większymi kosztami dla UE niż zakładano. Monitorowanie 
danych dotyczących połowów oraz proces wydawania 
licencji nie przebiegały w sposób dostatecznie solidny, zaś 
w przypadku wsparcia na rzecz zrównoważonego rozwoju 
sektora rybołówstwa w  krajach partnerskich należało 
określić bardziej przejrzyste warunki kwalifikowalności oraz 
zapewnić lepszą współpracę i większą spójność z innymi 
rodzajami wsparcia unijnego w  zakresie rozwoju.
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y