Jeżeli państwo członkowskie nie osiągnęło docelowej wartości deficytu nominalnego lub wymaganej poprawy salda strukturalnego bądź jeżeli istnieje takie ryzyko, dokonuje się starannej analizy przyczyn takiego stanu rzeczy. Staranna analiza służy ocenie, czy państwo członkowskie działa zgodnie z zaleceniem, a jej podstawę stanowią dwie uzupełniające się miary wysiłku fiskalnego: (i) podejście odgórne, tj. obliczenie zmiany salda strukturalnego skorygowanej o korektę wzrostu produktu potencjalnego, nadzwyczajne dochody lub dochody niższe od oczekiwanych oraz nieprzewidziane wydarzenia; oraz (ii) podejście oddolne, tj. oszacowanie wpływu na budżet poszczególnych wdrożonych uznaniowych środków budżetowych oraz zmian w wydatkach pozostających pod kontrolą rządu w porównaniu ze scenariuszem odniesienia służącym za podstawę zalecenia Rady. Tę staranną analizę uzupełnia ocena innych stosownych aspektów jakościowych, na podstawie których Komisja będzie w stanie wydać uzasadnioną opinię na temat tego, czy państwo członkowskie podjęło wystarczające działania polityczne celem zastosowania się do zalecenia wydanego w ramach procedury nadmiernego deficytu.

Jeżeli staranna analiza wskazuje na to, że dane państwo członkowskie wywiązało się ze swoich zobowiązań politycznych, ocena będzie prowadziła do wniosku, że podjęto skuteczne działania. Jeżeli staranna analiza wskazuje na to, że nie wywiązano się ze zobowiązań politycznych, a jednocześnie oczekuje się, że docelowe wartości deficytu nominalnego nie zostaną osiągnięte, ocena będzie prowadziła do wniosku, że nie podjęto skutecznych działań. Jeżeli jednak oczekuje się, że docelowe wartości deficytu nominalnego zostaną osiągnięte, procedura nadmiernego deficytu zostaje zawieszona, nawet jeżeli zalecana poprawa salda strukturalnego nie została osiągnięta. Jednocześnie należy przeprowadzić staranną analizę celem lepszego zrozumienia charakteru zmian sytuacji budżetowej, które leżą u podstawy takiego stanu rzeczy.

Poprawa salda strukturalnego wynosi według zaktualizowanej prognozy Komisji 0,3 % PKB w 2015 r. i 0,1 % PKB w 2016 r., czyli jest niższa od zalecanego przez Radę wysiłku na poziomie odpowiednio 0,5 % PKB i 0,8 % PKB. Jeżeli chodzi o 2015 r. oczekiwana poprawa salda strukturalnego o 0,3 % PKB pozostaje niezmieniona w stosunku do wiosennej prognozy i jest bliska wartości zakładanej w momencie wydania zalecenia Rady. Konkretnie oczekuje się, że dodatkowy pakiet w wysokości 4 mld EUR zapowiedziany w programie stabilności przyczyni się do zwiększenia wysiłku strukturalnego o 2,8 mld EUR (0,1 % PKB). Skutek ten jest jednak kompensowany przez skorygowanie w dół elastyczności podatkowych. Jeżeli chodzi o 2016 r., poprawę salda strukturalnego szacowano na 0,0 % PKB w prognozie wiosennej oraz na -0,4 % PKB w scenariuszu wykorzystanym w ramach procedury nadmiernego deficytu. Uwzględniając dalsze ograniczenie wydatków doprecyzowane w sprawozdaniu dotyczącym przyjętych działań, prognozuje się obecnie, że saldo strukturalne ulegnie wprawdzie poprawie o 0,1 % PKB, ale nadal będzie dużo niższe od poprawy o 0,8 % PKB zalecanej przez Radę.

Zgodnie z metodyką oceny skuteczności podjętych działań (zob. ramka 1) sytuacja taka wymaga przeprowadzenia starannej analizy wysiłku fiskalnego w oparciu o skorygowaną poprawę salda strukturalnego (zgodnie z podejściem odgórnym) oraz w oparciu o wartość podjętych działań (zgodnie z podejściem oddolnym).

Tabela 1. Porównanie prognoz budżetowych

Jeżeli chodzi o 2015 r. staranna analiza potwierdza, że wysiłek fiskalny będzie prawdopodobnie niższy od poziomu zalecanego przez Radę. Po korekcie z tytułu zmian potencjalnego wzrostu gospodarczego oraz niższych niż zakładano dochodów od czasu wydania zalecenia Rady, poprawę skorygowanego salda strukturalnego szacuje się na 0,4 % PKB w 2015 r. w porównaniu z poziomem 0,5 % PKB zalecanym przez Radę. Zakłada się, że wysiłek fiskalny obliczony według podejścia oddolnego utrzyma się na niezmienionym poziomie 0,0 % PKB, odpowiadającym prognozie Komisji z wiosny 2015 r., podczas gdy Rada zaleciła osiągnięcie poziomu 0,2 % PKB. W rzeczywistości wpływ dodatkowych środków przewidzianych na 2015 r. w sprawozdaniu dotyczącym podjętych działań jest równoważony przez korektę po stronie oszczędności w związku z płatnościami z tytułu odsetek, które zgodnie ze wspólnie uzgodnioną metodyką oceny skuteczności podjętych działań uznaje się za pozostające poza kontrolą rządu, a tym samym nie uwzględnia się ich w obliczeniach wysiłku fiskalnego w 2015 r. zgodnie z podejściem oddolnym.

Również w odniesieniu do 2016 r. staranna analiza wskazuje na niedostateczny (względem zalecanego przez Radę) wysiłek fiskalny. Uwzględniając środki określone w sprawozdaniu dotyczącym podjętych działań oraz korekty z tytułu zmian wzrostu produktu potencjalnego i z tytułu nadzwyczajnych dochodów od czasu przyjęcia zalecenia Rady, prognozuje się, że skorygowane saldo strukturalne utrzyma się na takim samym poziomie, w porównaniu z poprawą o 0,8 % PKB zalecaną przez Radę. Podobnie oczekuje się, że dodatkowe oszczędności po stronie wydatków rządu centralnego przyniosą poprawę wysiłku fiskalnego (obliczanego zgodnie z podejściem oddolnym) z 0,3 % PKB według prognozy wiosennej do 0,4 % PKB, czyli nadal poniżej poziomu 1,2 % PKB wskazanego przez Radę w zaleceniu z dnia 10 marca 2015 r.

W zaleceniu tym zwrócono się również do Francji o ocenę głównych środków planowanych na lata 2016 i 2017. Oceny tej nie przedstawiono w sprawozdaniu dotyczącym podjętych działań. Konkretnie oczekuje się, że dokonanie oszczędności po stronie wydatków w latach 2016 i 2017 będzie ułatwione dzięki przeglądom wydatków, które albo są już w toku, albo dopiero zostaną przeprowadzone. Ponadto należy wspomnieć, że ustawa o programowaniu finansów publicznych (loi de programmation des finances publiques) nie została zaktualizowana zgodnie z zaleceniem Rady.

Tabela 2. Porównanie skorygowanej zmiany salda strukturalnego i wysiłku fiskalnego w oparciu o prognozę Komisji z wiosny 2015 r.

4.Wnioski

Sprawozdanie dotyczące podjętych działań przedłożone przez Francję w dniu 10 czerwca 2015 r. potwierdza plan francuskiego rządu mający na celu korektę nadmiernego deficytu do 2017 r., czyli w terminie wyznaczonym przez Radę, oraz zawiera pewne dodatkowe doprecyzowania środków leżących u podstawy strategii budżetowej określonej w programie stabilności przedłożonym przez Francję. Oprócz środków, które zostały już zapowiedziane w programie stabilności, nie przedstawiono jednak żadnych dodatkowych środków.

Ogólnie na podstawie informacji dostępnych na dzień dzisiejszy zakłada się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 3,8 % PKB w 2015 r. i 3,4 % PKB w 2016 r., co jest zgodne z wartościami docelowymi zaleconymi przez Radę dnia 10 marca 2015 r. Poprawa salda strukturalnego, według szacunków Komisji opartych na informacjach dostępnych na dzień 10 czerwca 2015 r., wydaje się być mniejsza od zalecanego wysiłku fiskalnego zarówno w roku 2015, jak i 2016. W wyniku starannej analizy, opartej zarówno na ocenie skorygowanej zmiany salda strukturalnego (podejście odgórne), jak i wartości planowanych środków (podejście oddolne), również stwierdzono, że wysiłek fiskalny prawdopodobnie będzie na poziomie niższym od zalecanego przez Radę. Ponadto, mimo iż w zaleceniu Rady zwrócono się o ocenę głównych środków planowanych na lata 2016 i 2017, oceny tej nie przedstawiono w sprawozdaniu dotyczącym podjętych działań. Na koniec należy wspomnieć, że ustawa o programowaniu finansów publicznych (loi de programmation des finances publiques) nie została zaktualizowana zgodnie z zaleceniem Rady.

Strategia konsolidacji budżetowej realizowana przez Francję polega zasadniczo na wykorzystaniu poprawiających się warunków koniunkturalnych oraz utrzymujących się niskich stóp procentowych na rynkach obligacji rządowych. W związku z tym zapewnienie trwałej korekty nadmiernego deficytu w wyznaczonym terminie wymagałoby dalszego wzmocnienia strategii budżetowej. W szczególności należy doprecyzować oszczędności po stronie wydatków planowane na lata 2016 i 2017 oraz przeznaczyć na zmniejszenie deficytu wszystkie nadzwyczajne dochody, a konkretnie te wynikające z wyższych niż oczekiwano dochodów podatkowych lub niższych niż założono stóp procentowych. Ponadto należy zintensyfikować starania o zwiększenie skuteczności przeglądów wydatków oraz wskazanie możliwych oszczędności we wszystkich podsektorach sektora instytucji rządowych i samorządowych, w tym w systemie zabezpieczenia społecznego i na poziomie samorządów lokalnych, zgodnie z zaleceniami Rady. Ponadto ważne jest, by konsolidacja budżetowa została wsparta wdrożeniem wszechstronnych i ambitnych reform strukturalnych, zgodnie z zaleceniami Rady skierowanymi do Francji w kontekście europejskiego semestru, zwłaszcza tymi, które odnoszą się do procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej.

Ogólnie oczekuje się, że docelowe wartości deficytu nominalnego zostaną osiągnięte zarówno w roku 2015, jak i 2016, podczas gdy wysiłek fiskalny – według wszystkich wskaźników – będzie niższy od zalecanego w latach 2015 i 2016. W związku z powyższym i zgodnie z metodyką oceny skuteczności podjętych działań Komisja jest zdania, że procedurę nadmiernego deficytu należy zawiesić.



Tabele dotyczące procedury nadmiernego deficytu