UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej „dyrektywą VAT”), Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 26 maja 2014 r., Estonia wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do stosowania środka stanowiącego odstępstwo od ogólnych zasad regulujących prawo do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do samochodów osobowych. Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 11 czerwca 2014 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Estonię. Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. Komisja poinformowała Estonię, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

Kontekst ogólny

Artykuły 168 i 168a dyrektywy VAT stanowią, że podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary lub usługi zakupione na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika. Zgodnie z wymogami artykułu 26 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych uznawane jest za odpłatne świadczenie usług, jeśli VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu. System ten pozwala na odzyskanie pierwotnie odliczonego podatku VAT w odniesieniu do towarów wykorzystywanych do celów prywatnych.

W przypadku samochodów osobowych system ten jest trudny do stosowania, w szczególności w związku z tym, że trudno jest rozdzielić wykorzystywanie do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej. Jeśli prowadzona jest dokumentacja, stanowi to dodatkowe obciążenie zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i dla administracji, związane z jej prowadzeniem i kontrolą, nawet w przypadku, gdy Estonia może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 168a dyrektywy VAT w celu ograniczenia odliczenia na wydatki związane z samochodami firmowymi do rzeczywistego odsetka wykorzystania do celów działalności gospodarczej podatnika.

Dlatego też Estonia zwróciła się z wnioskiem o możliwość ograniczenia prawa do odliczenia VAT do określonego odsetka, co z kolei zmniejszy obciążenie administracyjne przedsiębiorstw związane z księgowaniem podatku w związku z wykorzystywaniem pojazdu do celów prywatnych. Zaletą takiego rozwiązania jest uproszczenie systemu dla wszystkich zainteresowanych stron, a jednocześnie zapobieganie uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania z powodu niewłaściwego prowadzenia dokumentacji.

Na podstawie informacji dostarczonych przez Estonię wydaje się, że firmowe samochody osobowe są wykorzystywane średnio w 50 % do celów prywatnych. Odsetek ograniczenia należy zatem ustalić na poziomie 50 %.

Nowy system będzie miał zastosowanie do wszystkich samochodów osobowych posiadających maksymalnie osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy, o maksymalnej masie nieprzekraczającej 3500 kilogramów, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Samochody osobowe wykorzystywane do niektórych ściśle określonych rodzajów działalności byłyby jednak wyłączone z tego ograniczenia dotyczącego prawa do odliczenia i podlegałyby zwykłym zasadom, tzn. samochody zakupione w celu odsprzedaży, wynajmu lub leasingu, samochody wykorzystywane do przewozu pasażerów (np. taksówki) i samochody wykorzystywane do świadczenia usług nauki jazdy.

Przedmiotowe odstępstwo powinno być ograniczone do dnia 31 grudnia 2017 r., tak aby można było ocenić, czy ograniczenie do 50 % jest nadal uzasadnionym i akceptowalnym odzwierciedleniem ogólnego stosunku wykorzystywania do celów działalności gospodarczej i do celów prywatnych. Do ewentualnego wniosku o przedłużenie należy dołączyć sprawozdanie obejmujące przegląd stosowanego wskaźnika procentowego i przedłożyć je służbom Komisji wraz z wnioskiem do dnia 31 marca 2017 r.

Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Podobne odstępstwa w odniesieniu do prawa do odliczenia zostały przyznane innym państwom członkowskim.

Artykuł 176 dyrektywy VAT stanowi, że Rada określa wydatki, które nie dają prawa do odliczenia podatku VAT. Do czasu wejścia w życie odpowiednich przepisów państwa członkowskie są upoważnione do utrzymania wszystkich wyłączeń obowiązujących w dniu 1 stycznia 1979 r. W związku z tym istnieje pewna liczba przepisów „wstrzymujących”, które ograniczają prawo do odliczenia związanego z samochodami osobowymi.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Nie dotyczy.

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej

Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych.

Ocena skutków

Wniosek dotyczący decyzji ma na celu przede wszystkim uproszczenie poboru VAT w odniesieniu do samochodów osobowych częściowo wykorzystanych do celów innych niż działalność gospodarcza, a zatem jego potencjalne skutki są pozytywne. Równocześnie przeciwdziała ono uchylaniu się od opodatkowania wynikającemu z niewłaściwego prowadzenia dokumentacji.

W każdym wypadku skutki te będą jednak ograniczone ze względu na wąski zakres odstępstwa i ograniczony czas jego stosowania.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Krótki opis proponowanych działań

Upoważnienie Estonii do ograniczenia prawa do odliczenia VAT do 50 % podatku VAT zapłaconego w ramach wydatków w odniesieniu do firmowych samochodów osobowych, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. W przypadku gdy prawo do odliczenia zostało ograniczone, podatnik jest zwolniony z obowiązku rozliczania się z podatku VAT związanego z wykorzystywaniem samochodu do celów prywatnych.

Podstawa prawna

Artykuł 395 dyrektywy VAT.

Zasada pomocniczości

Biorąc pod uwagę przepisy dyrektywy VAT, na których oparty jest niniejszy wniosek, wchodzi on w zakres wyłącznych kompetencji Unii. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania.

Zasada proporcjonalności

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów.

Decyzja dotyczy upoważnienia udzielonego państwu członkowskiemu w odpowiedzi na jego własny wniosek i nie stanowi jakiegokolwiek zobowiązania.

Biorąc pod uwagę ograniczony zasięg odstępstwa, środek specjalny jest proporcjonalny do wyznaczonego celu.

Wybór instrumentów

Zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT odstępstwo od wspólnych przepisów dotyczących podatku VAT jest możliwe jedynie na podstawie upoważnienia Rady, stanowiącej jednomyślnie na wniosek Komisji. Decyzja Rady jest ponadto najbardziej właściwym instrumentem, ponieważ może być skierowana do poszczególnych państw członkowskich.

4. WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma wpływu na budżet Unii.

5. ELEMENTY FAKULTATYWNE

Wniosek zawiera klauzulę wygaśnięcia.

2014/0288 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

upoważniająca Republikę Estońską do zastosowania szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 26 ust. 1 lit. a), art. 168 i 168a dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej[1], w szczególności jej art. 395 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 26 maja 2014 r., Estonia wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do stosowania odstępstwa od przepisów dyrektywy 2006/112/WE regulujących prawo do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do samochodów osobowych.

(2) Pismem z dnia 11 czerwca 2014 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Estonię. Pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. Komisja poinformowała Estonię, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

(3) Artykuły 168 i 168a dyrektywy 2006/112/WE określają prawo podatnika do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) naliczonego w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług wykorzystywanych przez podatnika w ramach jego opodatkowanych transakcji. Artykuł 26 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy zawiera wymóg rozliczania się z VAT w przypadku użycia składników majątku przedsiębiorstwa do celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

(4) Często bardzo trudne jest dokładne określenie zakresu wykorzystywania pojazdów do celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, a nawet jeśli jest to możliwe, procedura jest zwykle skomplikowana. W ramach upoważnienia, którego dotyczy wniosek, kwota podatku VAT od wydatków podlegających odliczeniu w przypadku samochodów osobowych, które nie są używane wyłącznie do celów działalności gospodarczej, powinna, z pewnymi wyjątkami, stanowić zryczałtowaną stawkę procentową. W oparciu o obecnie dostępne informacje władze Estonii uznają, że właściwa jest stawka 50 %. Jednocześnie w celu uniknięcia podwójnego opodatkowania należy zawiesić wymóg rozliczania się z VAT w przypadku wykorzystywania samochodów osobowych do celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, jeśli zostały one objęte ograniczeniami. Taki środek upraszczający eliminuje konieczność prowadzenia ewidencji dotyczącej prywatnego wykorzystywania samochodów firmowych, a jednocześnie uniemożliwia uchylanie się od opodatkowania wynikające z niewłaściwego prowadzenia dokumentacji.

(5) Ograniczenie prawa do odliczenia na podstawie wnioskowanego upoważnienia powinno mieć zastosowanie do podatku VAT zapłaconego w związku z zakupem, leasingiem, nabyciem wewnątrzwspólnotowym i przywozem określonych samochodów osobowych oraz związanymi z tym wydatkami, w tym zakupem paliwa.

(6) Wnioskowane upoważnienie powinno mieć zastosowanie wyłącznie do samochodów osobowych o maksymalnej dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 3500 kilogramów i posiadających nie więcej niż osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy, ponieważ wykorzystywanie do celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej samochodów osobowych o masie przekraczającej 3500 kilogramów lub posiadających więcej niż osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy jest bardzo ograniczone ze względu na właściwości tych samochodów lub rodzaj działalności gospodarczej, do której są wykorzystywane. Należy również przedstawić szczegółowy wykaz określonych samochodów osobowych wyłączonych z takiego upoważnienia w oparciu o ich konkretne zastosowanie.

(7) Upoważnienie powinno być ograniczone w czasie do dnia 31 grudnia 2017 r. w celu umożliwienia weryfikacji konieczności i skuteczności stosowania tego środka stanowiącego odstępstwo oraz wskaźnika stosunku między wykorzystaniem do celów działalności gospodarczej i do innych celów będącego podstawą tego upoważnienia.

(8) W przypadku gdyby Estonia uznała, że konieczne jest przedłużenie obowiązywania tego upoważnienia na okres po 2017 r., powinna przedłożyć Komisji sprawozdanie obejmujące przegląd stosowanego wskaźnika procentowego wraz z wnioskiem o przedłużenie najpóźniej do dnia 31 marca 2017 r.

(9) Odstępstwo to wpłynie jedynie w nieznacznym stopniu na ogólną kwotę wpływów z podatków pobieranych na etapie ostatecznej konsumpcji i nie będzie mieć negatywnego wpływu na zasoby własne Unii pochodzące z podatku VAT,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W drodze odstępstwa od art. 168 i 168a dyrektywy 2006/112/WE Estonia zostaje niniejszym upoważniona do ograniczenia do 50 % prawa do odliczenia podatku od wartości dodanej (VAT) naliczonego w związku z wydatkami dotyczącymi samochodów osobowych, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej.

Artykuł 2

W drodze odstępstwa od art. 26 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2006/112/WE Estonia nie uznaje za świadczenie usług za wynagrodzeniem wykorzystywania do celów niezwiązanych z działalnością gospodarczą samochodu osobowego wchodzącego w skład aktywów przedsiębiorstwa podatnika , jeśli samochód ten został objęty ograniczeniem dopuszczonym na mocy art. 1 niniejszej decyzji.

Artykuł 3

Wydatki, o których mowa w art. 1, obejmują zakup, leasing, nabycie wewnątrzwspólnotowe i przywóz samochodów osobowych, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej, jak również wydatki dotyczące ich konserwacji, napraw oraz zakupu paliwa do takich pojazdów.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja powinna mieć zastosowanie wyłącznie do samochodów osobowych o maksymalnej dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 3500 kilogramów i posiadających nie więcej niż osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy.

Artykuł 5

Artykuły 1 i 2 nie mają zastosowania do następujących kategorii samochodów osobowych:

a) samochodów zakupionych w celu odsprzedaży, wynajmu lub leasingu;

b) samochodów wykorzystywanych do przewozu pasażerów za opłatą, w tym usług taksówkowych;

c) samochodów wykorzystywanych do świadczenia usług nauki jazdy.

Artykuł 6

Niniejsza decyzja traci moc z dniem 31 grudnia 2017 r. Ewentualny wniosek o przedłużenie upoważnienia przewidzianego niniejszą decyzją należy przedłożyć Komisji do dnia 30 marca 2017 r. i załączyć do niego sprawozdanie zawierające przegląd stawki procentowej określonej w art. 1.

Artykuł 7

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Estońskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 347 z 11.12.2006, s. 1.