KOMUNIKAT KOMISJI

Ocena działań podjętych przez Rumunię



w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 18 czerwca 2021 r. mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego w Rumunii

0.Wprowadzenie

W dniu 18 czerwca 2021 r. Rada przyjęła zalecenie na podstawie art. 126 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego w Rumunii najpóźniej do 2024 r.

Rumunii zalecono zmniejszenie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych do 8,0 % PKB w 2021 r., 6,2 % PKB w 2022 r., 4,4 % PKB w 2023 r. i 2,9 % PKB w 2024 r. Na podstawie prognozy Komisji z wiosny 2021 r. stanowiącej podstawę zalecenia Rady uznano, że jest to zgodne z roczną korektą strukturalną wynoszącą 0,7 % PKB w 2021 r., 1,8 % PKB w 2022 r., 1,7 % PKB w 2023 r. i 1,5 % PKB w 2024 r. oraz nominalną stopą wzrostu publicznych wydatków pierwotnych netto na poziomie 3,4 % w 2021 r., 1,3 % w 2022 r., 0,9 % w 2023 r. i 0,0 % w 2024 r. Rada zaleciła Rumunii pełne wdrożenie środków już przyjętych na 2021 r. oraz określenie i wdrożenie dodatkowych środków niezbędnych do osiągnięcia korekty nadmiernego deficytu do 2024 r. Rada zaleciła również Rumunii przeznaczenie wszelkich nadzwyczajnych dochodów na zmniejszenie deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz zapewnienie, aby środki konsolidacji budżetowej zapewniły trwałą korektę w sposób sprzyjający wzrostowi gospodarczemu. Ponadto Rada zaleciła Rumunii zapewnienie pełnego i skutecznego stosowania krajowych ram budżetowych oraz wsparcie konsolidacji budżetowej za pomocą kompleksowych reform.

Zgodnie z art. 3 ust. 4a rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 Rada wyznaczyła Rumunii termin 15 października 2021 r. na przedstawienie szczegółowego sprawozdania na temat działań podjętych w odpowiedzi na zalecenie Rady. Rumunia przedłożyła swoje sprawozdanie dnia 14 października 2021 r.

Komisja przeanalizowała strategię budżetową Rumunii na podstawie informacji zawartych w sprawozdaniu dotyczącym podjętych działań, tak aby ocenić, czy to państwo członkowskie zastosowało się do zalecenia Rady z dnia 18 czerwca 2021 r.

Ramka 1. Metodyka oceny skuteczności podjętych działań Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1467/97 i kodeksem postępowania należy uznać, że państwo członkowskie podjęło skuteczne działania, jeżeli działało zgodnie z zaleceniem Rady wydanym na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE albo decyzją Rady wzywającą do ograniczenia deficytu wydaną na podstawie art. 126 ust. 9. W dniu 29 listopada 2016 r. Komitet Ekonomiczno-Finansowy przyjął opinię zatytułowaną „Poprawa oceny skuteczności działań w kontekście procedury nadmiernego deficytu – określenie metodyki”, którą Rada do Spraw Gospodarczych i Finansowych zatwierdziła dnia 6 grudnia 2016 r. W opinii tej przedstawiono schemat podejmowania decyzji w sprawie procedury nadmiernego deficytu służący ocenie, czy podjęto skuteczne działania. Jeżeli dane państwo członkowskie przestrzega docelowej wartości deficytu nominalnego i związanej z nią poprawy salda strukturalnego, procedura zostaje wstrzymana. Jeżeli państwa członkowskie nie osiągną lub są zagrożone nieosiągnięciem docelowej wartości deficytu nominalnego lub wymaganej poprawy salda strukturalnego, a także w obu tych przypadkach łącznie, zostanie przeprowadzona dokładna analiza przyczyn tego stanu rzeczy. Dokładna analiza jest zatem najważniejszym elementem oceny skuteczności działań. W ramach starannej analizy najpierw wykorzystuje się wartość odniesienia dotyczącą wydatków do oceny wysiłku fiskalnego. W ogólnym ujęciu staranna analiza ma na celu zapewnienie odpowiedniego oszacowania zakresu działań politycznych, aby ocenić, czy dane państwo członkowskie wywiązało się ze swoich zobowiązań politycznych określonych w zaleceniu wydanym w ramach procedury nadmiernego deficytu. Jeżeli wartość odniesienia dotycząca wydatków jest osiągnięta, co oznacza, że wysiłek jest równy lub wyższy niż zalecany, zakłada się, że dane państwo członkowskie wywiązało się ze swoich zobowiązań politycznych. Jeżeli wartość odniesienia dotycząca wydatków nie zostanie osiągnięta, zakłada się, że państwo członkowskie nie wywiązało się ze swoich zobowiązań politycznych. Komisja stosuje jakościową ocenę ekonomiczną przy dokonywaniu, w stosownych przypadkach, ostatecznej oceny, w szczególności wyników wartości odniesienia dotyczącej wydatków, w ramach starannej analizy, którą Komisja wykorzystuje do ustalenia, czy dane państwo członkowskie wywiązało się ze swoich zobowiązań politycznych, czy też nie. Innymi słowy, w ramach starannej analizy ocenia się, czy dane państwo członkowskie podjęło wystarczające działania w celu zastosowania się do zalecenia wydanego w ramach procedury nadmiernego deficytu. Podsumowując, wszelkie wnioski muszą uwzględniać informacje ilościowe pochodzące z wartości odniesienia dotyczącej wydatków oraz inne względy – głównie natury jakościowej – które nie wynikają z samej wartości odniesienia. Względy te są zazwyczaj związane z przyczynami, które doprowadziły do nieosiągnięcia wartości odniesienia dotyczącej wydatków, i są bezpośrednio związane z rozwojem sytuacji budżetowej. Jeżeli z dokładnej analizy wynika, że dane państwo członkowskie wywiązało się ze swoich zobowiązań politycznych, w ocenie zostanie stwierdzone, że podjęto skuteczne działania, z możliwością przedłużenia terminu, nawet jeżeli docelowy deficyt nominalny nie został osiągnięty. Jeżeli uważna analiza wykaże, że zobowiązania polityczne nie zostały zrealizowane i że docelowy deficyt nominalny nie został osiągnięty, ocena zakończy się nieskutecznymi działaniami, a procedurę należy przyspieszyć, w tym poprzez ustanowienie nowej ścieżki korekty (i ewentualnie nowego terminu) stosownie do przypadku. Należy podkreślić, że w przypadku osiągnięcia pośredniej docelowej wartości deficytu nominalnego procedura nie zostanie przyspieszona, nawet jeśli zobowiązania polityczne nie zostały zrealizowane. Trzeba jednak zaznaczyć, że w przypadku gdy decyzja o braku przyspieszenia procedury jest podejmowana w oparciu o dane śródroczne, jeżeli (zgłoszone) dane ex post wykażą, że pośrednia wartość docelowa deficytu nominalnego nie została ostatecznie osiągnięta, procedura nadmiernego deficytu nadal może zostać przyspieszona.

1.

Ocena działań podjętych przez Rumunię

1.0.Środki uwzględnione w sprawozdaniu dotyczącym podjętych działań oraz zaktualizowane prognozy budżetowe

Od dnia 5 października 2021 r. władzę w Rumunii sprawuje rząd tymczasowy o ograniczonych kompetencjach. W związku z tym sprawozdanie dotyczące podjętych działań przedłożone przez Rumunię dnia 14 października 2021 r. koncentruje się na środkach przyjętych w celu zapewnienia zgodności ze średniookresowym celem budżetowym na 2021 r. W sprawozdaniu przypomniano również cele budżetowe określone w programie konwergencji z maja 2021 r. na lata 2021–2024 i potwierdzono zawarte w nim zobowiązanie do obniżenia deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB do 2024 r. bez przedstawienia żadnych nowych środków polityki fiskalnej na lata 2022–2024, które byłyby konieczne do zapewnienia zgodności z odpowiednimi celami budżetowymi.

Deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w okresie od stycznia do sierpnia 2021 r. wyniósł 3,4 % PKB w ujęciu kasowym i był o 1,8 p.p. PKB niższy w porównaniu z tym samym okresem w ubiegłym roku. Według sprawozdania deficyt w ujęciu kasowym w 2021 r. wyniesie około 7,1 % PKB (83,8 mld RON), a nie 7,2 % PKB (80 mld RON) pierwotnie zaplanowanych w budżecie na 2021 r. Ten deficyt pieniężny odpowiadałby deficytowi ESA wynoszącemu około 8 % PKB, zgodnie z celem budżetowym na 2021 r. określonym w zaleceniu wydanym w ramach procedury nadmiernego deficytu.