UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Komitetu Administracyjnego ustanowionego przez Konwencję celną dotyczącą międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR („Konwencja TIR”) w związku z przewidywanym przyjęciem poprawek dotyczących stowarzyszeń TIR i urzędów celnych uczestniczących w operacjach TIR.

2.Kontekst wniosku

2.1.Konwencję celną dotyczącą międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR

Konwencja celna dotycząca międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR z dnia 14 listopada 1975 r. („Konwencja TIR”) ma na celu ułatwianie międzynarodowego przewozu towarów z urzędów celnych wyjścia do urzędów celnych przeznaczenia oraz poprzez konieczną liczbę państw. Konwencja TIR weszła w życie w 1978 r. Do stycznia 2019 r. do Konwencji przystąpiło 76 stron, w tym 75 państw i Unia Europejska. Unia Europejska jest stroną Konwencji TIR od dnia 20 czerwca 1983 r. Wszystkie państwa członkowskie są stronami Konwencji TIR.

2.2.Komitet Administracyjny

Komitet Administracyjny działa w ramach Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR. Zadaniem Komitetu Administracyjnego jest rozpatrywanie i przyjmowanie poprawek do Konwencji TIR. Wnioski poddaje się pod głosowanie, a każde państwo, które jest stroną i jest reprezentowane na sesji Komitetu Administracyjnego, ma jeden głos. Unia posiada wyłączne kompetencje w dziedzinie ceł, o której mowa w konwencji TIR. Unia, jako organizacja międzynarodowa, nie ma jednak prawa głosu. Wszystkie państwa członkowskie są stronami tej konwencji posiadającymi prawo głosu.

Poprawki do Konwencji TIR przyjmowane są większością dwóch trzecich głosów stron obecnych i głosujących. Podjęcie decyzji wymaga kworum składającego się z nie mniej niż jednej trzeciej państw będących stronami.

2.3.Planowany akt Komitetu Administracyjnego

Komitet Administracyjny będzie obradował w 2019 r. w następujących terminach: 7 lutego oraz 17 października. Na jednym z posiedzeń lub podczas sesji nadzwyczajnej Komitet Administracyjny ma podjąć decyzję w sprawie przyjęcia proponowanych poprawek do Konwencji celnej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów z zastosowaniem karnetów TIR („planowany akt”).

Cele planowanego aktu są następujące: (i) wyjaśnienie, które organy mogą upoważniać stowarzyszenia do występowania w charakterze poręczycieli; (ii) zwiększenie liczby urzędów celnych wyjścia lub przeznaczenia, które mogą być zaangażowane w operację transportu TIR; oraz (iii) zobowiązanie do publikowania informacji o ograniczeniach co do liczby dostępnych urzędów celnych wyjścia lub przeznaczenia otwartych dla operacji TIR.

Planowany akt będzie wiążący dla stron zgodnie z art. 59 i 60 Konwencji TIR. Art. 59 odnosi się do poprawek do części artykułowej Konwencji TIR i stanowi: „Z zastrzeżeniem postanowień art. 60 każda zaproponowana zmiana podana do wiadomości zgodnie z postanowieniami poprzedniego ustępu wchodzi w życie w stosunku do wszystkich Umawiających się Stron w trzy miesiące po upływie terminu dwunastu miesięcy od daty tego zawiadomienia, jeżeli w tym terminie żadne państwo będące Umawiającą się Stroną nie zgłosiło Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych sprzeciwu co do zaproponowanej zmiany. Jeżeli sprzeciw wobec proponowanej zmiany został zgłoszony zgodnie z ust. 3 niniejszego artykułu, zmiana ta jest uważana za nieprzyjętą i nie wywołuje żadnego skutku.”.

Art. 60 odnosi się do zmian w załącznikach do Konwencji TIR i stanowi: „Każda zmiana zaproponowana do załączników 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9 i 10, rozpatrzona zgodnie z postanowieniami art. 59 ust. 1 i 2, wchodzi w życie w dniu ustalonym przez Komitet Administracyjny w chwili jej przyjęcia, chyba że w terminie wcześniejszym, ustalonym w tym samym czasie przez Komitet Administracyjny, jedna piąta państw będących Umawiającymi się Stronami lub pięć państw będących Umawiającymi się Stronami, w zależności od tego która liczba jest mniejsza, notyfikuje Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, że wnosi sprzeciw wobec tej zmiany. Terminy, o których mowa w niniejszym ustępie są ustalane przez Komitet Administracyjny większością dwóch trzecich obecnych i głosujących jego członków.”.

3.Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii

Unia zgadza się z celami proponowanych poprawek do Konwencji TIR i jej not wyjaśniających. W szczególności Unia popiera konieczność wyjaśnienia, które organy są właściwe do upoważniania stowarzyszeń poręczających, zwiększenia liczby urzędów celnych uczestniczących w operacjach TIR, a także wprowadzenie wymogu publikowania informacji o ograniczeniach co do liczby dostępnych urzędów celnych wyjścia lub przeznaczenia otwartych dla operacji TIR.

W szczególności wniosek dotyczący zmiany art. 6 ust. 1 Konwencji TIR w celu zastąpienia słów „Każda Umawiająca się Strona” słowami „Organy celne lub inne właściwe organy Umawiającej się Strony” opiera się na wniosku Federacji Rosyjskiej w celu uwzględnienia faktu, że ze względu na różne rozwiązania administracyjne istniejące u różnych umawiających się stron nie zawsze właściwym organem upoważniającym stowarzyszenie poręczające może być administracja celna. Zaproponowane sformułowanie jest rozwiązaniem kompromisowym, ponieważ szereg umawiających się stron, w tym Unia Europejska, wyraziło zaniepokojenie w związku z pierwotnym wnioskiem dotyczącym całkowitego usunięcia terminu „organy celne”, ze względu na wymogi prawa krajowego lub międzynarodowego. Proponowana zmiana rozszerzyłaby zakres odnośnego przepisu, tak aby zapewnić niezbędną elastyczność.

Wniosek dotyczący zmiany art. 18 wiersz 3 Konwencji TIR w celu zastąpienia słowa „cztery” słowem „osiem” i dodania nowego ustępu „Organy celne mogą ograniczyć maksymalną liczbę urzędów celnych wyjścia (lub przeznaczenia) na swoim terytorium do mniej niż siedmiu, lecz nie mniej niż trzech” stanowi istotną zmianę. Poprzez podwojenie liczby urzędów celnych, które mogą być zaangażowane w operację TIR proponowana zmiana wzmocniłaby konkurencyjność systemu TIR i stanowiłaby znaczne ułatwienie dla sektora transportu. Jednocześnie, na podstawie propozycji Federacji Rosyjskiej, utrzymano by możliwość ograniczenia przez umawiające się strony liczby urzędów celnych uczestniczących w operacjach TIR na ich terytorium, aby uniknąć potencjalnych zagrożeń dla ich budżetów krajowych. Proponowaną zmianę należy rozpatrywać łącznie z proponowaną nową notą wyjaśniającą do art. 18.

Wniosek dotyczący nowej noty wyjaśniającej do art. 18 Konwencji TIR został opracowany przez Radę Wykonawczą TIR (upoważnioną przez Komitet Administracyjny). Ma on na celu uzupełnienie proponowanej zmiany art. 18, która umożliwia stronom dysponowanie na ich terytorium mniejszą liczbą urzędów celnych wyjścia lub przeznaczenia. Proponowana nowa nota wyjaśniająca wprowadza wymóg, by w przypadku gdy organy celne na terytorium jednej ze stron ograniczą maksymalną liczbę urzędów celnych wyjścia (lub przeznaczenia), informacje takie muszą zostać udostępnione publicznie, a także przekazane Radzie Wykonawczej TIR. Mechanizm ten pozwoliłby uniknąć trudności prawnych i logistycznych dla sektora transportu w przypadku wprowadzenia takich ograniczeń.