KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 29.6.2017 COM(2017) 343 final 2017/0143(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SWD(2017) 243 final}

{SWD(2017) 244 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU 1.1.Przyczyny i cele wniosku W całej Unii Europejskiej (UE) osoby fizyczne, które pragną uzupełnić swoje świadczenia emerytalne, oszczędzają z myślą o emeryturze na wiele różnych sposobów, na przykład inwestując w nieruchomości czy wykupując ubezpieczenia na życie lub innego rodzaju produkty z zakresu inwestycji długoterminowych. Inną opcję stanowią indywidualne produkty emerytalne. Rynki emerytur indywidualnych są jednak rozwinięte w nierównomiernym stopniu, a indywidualne produkty emerytalne nie są w takim samym stopniu przystępne cenowo w poszczególnych państwach członkowskich UE. Osoby, które pragną zgromadzić większe oszczędności z myślą o emeryturze, potrzebują większych możliwości wyboru odpowiednich indywidualnych produktów emerytalnych, których podstawę stanowią inwestycje na rynkach kapitałowych. Dodatkowym wyzwaniem politycznym jest konieczność zapewnienia długoterminowej wystarczalności dochodu emerytalnego, na który składają się świadczenia z emerytury państwowej, zakładowej i indywidualnej. Rozdrobnienie rynku uniemożliwia dostawcom indywidualnych produktów emerytalnych maksymalizację dywersyfikacji ryzyka, innowacji i korzyści skali. Ogranicza to ofertę oraz atrakcyjność tych produktów i powoduje, że osoby oszczędzające z myślą o emeryturze ponoszą większe koszty. Taki stan rzeczy przyczynia się także do braku płynności i głębokości rynków kapitałowych w porównaniu z innymi jurysdykcjami takimi jak Stany Zjednoczone Ameryki, gdzie fundusze emerytalne odgrywają większą rolę jako inwestorzy instytucjonalni. Ponadto niektóre z istniejących indywidualnych produktów emerytalnych nie zapewniają wystarczająco rozbudowanej funkcjonalności i charakteryzują się ograniczoną dostępnością i możliwością transgranicznego przenoszenia. Należy również zwrócić uwagę na bardzo niski poziom aktywności dostawców tych produktów czy też oszczędzających na rynkach innych niż krajowe. Unijna inicjatywa w zakresie emerytur indywidualnych mogłaby zatem uzupełnić obecne rozbieżne przepisy obowiązujące w UE i na poziomie krajowym poprzez wprowadzenie ogólnoeuropejskich ram emerytalnych dla osób, które pragną korzystać z tej dodatkowej możliwości gromadzenia oszczędności. Ramy te nie zastąpią ani nie zharmonizują istniejących krajowych systemów emerytur indywidualnych. Zapewnią one natomiast obywatelom nowy dobrowolny system oszczędzania, gwarantujący odpowiednią ochronę konsumentów w odniesieniu do istotnych cech produktu. Jednocześnie ramy te będą na tyle elastyczne, aby umożliwić różnym dostawcom tworzenie produktów dostosowanych do ich modeli prowadzenia działalności. Zachęcą one dostawców do inwestowania w zrównoważony sposób w realną gospodarkę w długoterminowej perspektywie, a zwłaszcza w projekty i przedsiębiorstwa infrastrukturalne, co pozwoli zapewnić im środki na pokrycie długoterminowych zobowiązań z tytułu świadczeń z ogólnoeuropejskich indywidualnych produktów emerytalnych (OIPE). Ogólnie rzecz biorąc, przedmiotowy wniosek zakłada stworzenie znaku jakości unijnych indywidualnych produktów emerytalnych oraz pozwoli zwiększyć zaufanie konsumentów. Dzięki nowym przepisom konsumenci zdobędą większe możliwości wyboru dostawców, a dostawcy zyskają równe warunki działania. Wniosek ten może się również przyczynić do utworzenia jednolitego rynku emerytur indywidualnych i pobudzenia konkurencji między dostawcami z korzyścią dla konsumentów. W planie działania Komisji na rzecz unii rynków kapitałowych z września 2015 r. stwierdzono, że „możliwy do wyboru znormalizowany produkt w zakresie europejskiej emerytury indywidualnej pozwoliłby zapewnić regulacyjny wzór, w oparciu o odpowiedni poziom ochrony konsumentów, na zastosowanie którego dostawcy usług emerytalnych mogliby się decydować przy oferowaniu produktów w całej UE. Rozszerzenie europejskiego rynku emerytur „trzeciego filaru” przyczyniłoby się także do zapewnienia wsparcia inwestorom instytucjonalnym w zakresie pozyskiwania środków finansowych oraz zwiększenia inwestycji w gospodarkę realną”. W swoim planie działania Komisja zapowiedziała również, że „oceni możliwość stworzenia dzięki ramom polityki prężnego europejskiego rynku prostych, efektywnych i konkurencyjnych emerytur indywidualnych i określi, czy konieczne jest wsparcie tego rynku przy pomocy prawodawstwa UE”. Parlament Europejski w swojej rezolucji z dnia 19 stycznia 2016 r. wyraził zaniepokojenie brakiem dostępnych i atrakcyjnych (długoterminowych) produktów inwestycyjnych o odpowiednim poziomie ryzyka oraz niedrogich i odpowiednich produktów oszczędnościowych dla konsumentów. Uwypuklając konieczność zapewnienia inwestorom i konsumentom szerokiego wyboru, Parlament Europejski podkreślił, że „należy stworzyć warunki sprzyjające innowacjom w zakresie produktów finansowych, które doprowadzą do większej różnorodności i większych korzyści dla gospodarki realnej, a także bardziej zdecydowanie zachęcą do inwestycji, oraz które mogą przyczynić się do zapewnienia odpowiednich, bezpiecznych i trwałych emerytur (np. paneuropejski produkt emerytalny (PEPP)) o prostej i przejrzystej strukturze”. W czerwcu 2016 r. Rada Europejska wezwała do dokonywania „szybkich i zdecydowanych postępów, aby zapewnić przedsiębiorstwom łatwiejszy dostęp do finansowania i wspierać inwestycje w gospodarkę realną poprzez postępy w realizacji agendy unii rynków kapitałowych”. We wrześniu 2016 r. w swoim komunikacie pt. „Unia rynków kapitałowych – przyspieszenie reformy” – w świetle silnego poparcia, jakie dla planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych wyrazili Parlament Europejski, Rada i zainteresowane strony – Komisja stwierdziła, że „rozważy propozycje prostego, skutecznego i konkurencyjnego unijnego produktu z zakresu indywidualnego zabezpieczenia emerytalnego”. Następnie w swoim komunikacie pt. „Śródokresowy przegląd planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych” Komisja zapowiedziała, że przedstawi „wniosek ustawodawczy dotyczący ogólnoeuropejskiego produktu z zakresu indywidualnego zabezpieczenia emerytalnego – do końca czerwca 2017 r. Wniosek ten położy podwaliny pod bezpieczniejszy, bardziej opłacalny i przejrzystszy rynek przystępnych i dobrowolnych prywatnych emerytalnych programów oszczędnościowych, którymi będzie można zarządzać na skalę ogólnoeuropejską. Pomoże on zaspokoić wymagania osób pragnących zwiększyć poziom swoich oszczędności emerytalnych adekwatnie do potrzeb, sprostać wyzwaniu demograficznemu, uzupełnić ofertę istniejących produktów i programów emerytalnych oraz zwiększyć opłacalność indywidualnego oszczędzania na emeryturę poprzez zaproponowanie atrakcyjnych możliwości inwestowania długoterminowego w ramach emerytur prywatnych”. Niniejszy wniosek dotyczący ram w zakresie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego przewiduje wprowadzenie uzupełniającego dobrowolnego systemu funkcjonującego obok systemów krajowych, który umożliwi dostawcom stworzenie indywidualnych produktów emerytalnych o zasięgu ogólnoeuropejskim. Proponowane we wniosku rozwiązania mają na celu przekierowanie większej puli oszczędności gospodarstw domowych z tradycyjnych instrumentów takich jak lokaty oszczędnościowe na rynki kapitałowe. Celem przedmiotowego wniosku jest również zadbanie o to, by konsumenci byli w pełni świadomi głównych cech tego produktu. Jeśli chodzi o politykę inwestycyjną, konsumenci będą mieli możliwość wyboru między domyślnym, bezpiecznym wariantem inwestycyjnym a alternatywnymi wariantami inwestycyjnymi charakteryzującymi się różnymi profilami ryzyka i zwrotu. Konsumenci skorzystają dzięki możliwość przenoszenia tego produktu w całej UE, pełnej przejrzystości związanych z nim kosztów oraz możliwości zmiany dostawcy (której koszty będą odgórnie ograniczone). Jeśli chodzi o dostawców, założono, że wniosek umożliwi szerokiemu gronu tych podmiotów (bankom, ubezpieczycielom, zarządzającym aktywami, instytucjom pracowniczych programów emerytalnych, firmom inwestycyjnym) oferowanie OIPE oraz zapewni im równe warunki działania. OIPE, w tym związane z nim doradztwo, mógłby być oferowany przez internet i nie wymagałby stworzenia sieci oddziałów, dzięki czemu mógłby uzyskać łatwiejszy dostęp do rynku. Przepisy regulujące prowadzenie działalności na podstawie „paszportu” pozwoliłyby dostawcom wchodzić na nowe rynki krajowe. Znormalizowanie podstawowych cech tego produktu powinno również ograniczyć koszty ponoszone przez dostawców oraz pomóc im kumulować składki z różnych rynków krajowych, dzięki czemu mogliby oni przeznaczać tak zgromadzone środki na inwestycje o zasięgu ogólnounijnym. Elastyczność innych cech tego produktu, takich jak warunki gromadzenia składek emerytalnych, ma w zamierzeniu umożliwić konsumentom skorzystanie z krajowych ulg podatkowych dostępnych w państwie członkowskim ich miejsca zamieszkania, przy założeniu, że dostawcy dostosują oferowane przez siebie OIPE do krajowych kryteriów, które należy spełnić, aby skorzystać z tych ulg. Aby zachęcić państwa członkowskie do objęcia OIPE ulgami podatkowymi, wraz z niniejszym wnioskiem Komisja przyjęła zalecenie w sprawie traktowania pod względem podatkowym indywidualnych produktów emerytalnych, w tym ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego. 1.2.Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki W dziedzinie emerytur UE wprowadziła w ostatnich latach szereg środków o charakterze ustawodawczym. Najważniejsze z nich to:

·dyrektywa w sprawie ochrony praw do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych pracowników i osób prowadzących działalność na własny rachunek przemieszczających się we Wspólnocie z 1998 r.; ·dyrektywa w sprawie możliwości przenoszenia uprawnień do dodatkowych emerytur z 2014 r., mająca na celu wspieranie mobilności pracowników poprzez ograniczenie przeszkód będących wynikiem niektórych przepisów regulujących emerytury zakładowe; ·dyrektywa w sprawie instytucji pracowniczych programów emerytalnych z 2016 r., która usprawnia zarządzanie, zaostrza obowiązki ujawniania informacji oraz wymogi transgraniczne w odniesieniu do instytucji pracowniczych programów emerytalnych. Dalsze środki o charakterze nieustawodawczym wprowadzone przez Komisję w dziedzinie emerytur obejmują projekt „Track and trace your pension in Europe”, w ramach którego planuje się stworzenie europejskiej usługi służącej obywatelom pomocą w wyszukiwaniu informacji na temat ich uprawnień emerytalnych we wszystkich państwach członkowskich, a także projekt RESAVER. Wniosek dotyczący ram w zakresie OIPE nie ma wpływu na te trzy wspomniane powyżej dyrektywy, gdyż przedmiotem tych dyrektyw są emerytury zakładowe. Jeśli chodzi o inicjatywy o charakterze nieustawodawczym, ramy w zakresie OIPE mogłyby stać się elementem przyszłych projektów. 1.3.Spójność z polityką UE w innych obszarach Wniosek ma na celu zwiększenie popularności emerytur indywidualnych w UE. Jest on spójny z polityką UE mającą na celu zachęcanie obywateli do gromadzenia dodatkowych oszczędności emerytalnych, aby zapewnić adekwatny poziom świadczeń emerytalnych, jak wskazano w opublikowanej przez Komisję w 2012 r. białej księdze dotyczącej emerytur. W tym kontekście w sprawozdaniu nt. adekwatności emerytur z 2015 r. stwierdzono, że większe świadczenia z dodatkowych (tzn. zakładowych i indywidualnych) programów emerytalnych o charakterze oszczędnościowym mogłyby – obok innych środków – złagodzić w niektórych państwach członkowskich skutki niższych emerytur wypłacanych z systemów publicznych. W rocznej analizie wzrostu gospodarczego z 2017 r. wskazano, że dodatkowe emerytury o szerokim zasięgu (tzn. szeroko dostępne i bardziej spopularyzowane) mogłyby odegrać kluczową rolę jako źródło dochodów emerytalnych, szczególnie wówczas, gdy emerytury publiczne mogą być nieadekwatne, oraz zauważono, że tego rodzaju rozwiązania należy promować przy użyciu odpowiednich środków, stosownie do krajowych uwarunkowań. Przedmiotowy wniosek jest zgodny z polityką UE zakładającą wzmocnienie ochrony konsumentów, w szczególności dlatego, że przewiduje opracowanie domyślnego wariantu inwestycyjnego o niskim ryzyku, wprowadza wymóg pełnej przejrzystości wobec oszczędzających w ramach OIPE (zwłaszcza w przedmiocie kosztów) oraz zapewnia oszczędzającym możliwość zmiany dostawcy, a przy tym ogranicza koszty takiej zmiany. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ 2.1.Podstawa prawna Podstawą prawną niniejszego wniosku jest art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) umożliwiający przyjęcie środków służących zbliżeniu przepisów krajowych, których celem jest ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Obecnie funkcjonowanie wewnętrznego rynku emerytur indywidualnych utrudnia wysoki stopień fragmentacji rynków wzdłuż granic krajowych oraz ograniczone możliwości przenoszenia indywidualnych produktów emerytalnych. Taka sytuacja może utrudniać obywatelom korzystanie z ich podstawowych swobód. Na przykład może uniemożliwiać im podjęcie zatrudnienia lub przejście na emeryturę w innym państwie członkowskim. Ponadto pragnąc skorzystać ze swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, dostawcy tych produktów napotykają trudności, których źródłem jest brak normalizacji istniejących indywidualnych produktów emerytalnych. Przedmiotowy wniosek doprowadzi do utworzenia w dużej mierze znormalizowanego ogólnoeuropejskiego produktu, dostępnego we wszystkich państwach członkowskich, który pozwoli konsumentom skorzystać w pełni z potencjału rynku wewnętrznego, umożliwiając im przenoszenie swoich uprawnień emerytalnych za granicę oraz oferując im większe możliwości wyboru dostawców, w tym dostawców z innych państw UE. Wniosek ujednolica główne aspekty związane z OIPE: zezwolenie na oferowanie produktu, dystrybucję (w tym udostępnianie informacji i doradztwo), politykę inwestycyjną, zmianę dostawcy oraz oferowanie produktu za granicą i możliwość transgranicznego przenoszenia produktu. Uzupełnienie niniejszego wniosku stanowi zalecenie w sprawie traktowania pod względem podatkowym indywidualnych produktów emerytalnych, w tym ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego. Zalecenie to wydano, aby uniknąć sytuacji, w której w niektórych państwach członkowskich te nowe produkty nie zostałyby objęte zakresem krajowych zachęt podatkowych, w przypadku gdy podstawowe cechy produktu nie wypełniają wszystkich krajowych kryteriów uzyskania ulgi podatkowej. 2.2.Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Zgodnie z art. 4 TFUE działania UE podejmowane w celu urzeczywistnienia rynku wewnętrznego należy oceniać w świetle zasady pomocniczości określonej w art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Należy zatem ocenić, czy celów wniosku nie mogą osiągnąć same państwa członkowskie w ramach swoich krajowych systemów prawnych (test konieczności) oraz czy – ze względu na ich skalę i skutki – cele te można lepiej osiągnąć na poziomie UE (test skuteczności). Jeśli chodzi o test konieczności, państwa członkowskie, podejmując nieskoordynowane działania na szczeblu centralnym, regionalnym lub lokalnym, nie są w stanie wyeliminować fragmentacji przepisów regulujących przedmiotowy produkt, co prowadzi do dodatkowych kosztów przestrzegania przepisów ponoszonych przez dostawców oraz zniechęca do prowadzenia działalności transgranicznej. Na przykład unijne przepisy określające wymagania w zakresie dystrybucji produktów finansowych (takie jak dyrektywa w sprawie dystrybucji ubezpieczeń, dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFID II) czy rozporządzenie w sprawie detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych (PRIIP)) nie mają zastosowania do większości indywidualnych produktów emerytalnych, a zatem produkty te wchodzą w zakres prawodawstwa krajowego. Rynki indywidualnych produktów emerytalnych, które podlegają wyłącznie regulacjom krajowym, dotyka asymetria informacji między dostawcami a oszczędzającymi, zwłaszcza w kontekście transgranicznym. Stąd też oszczędzający mogą nie być w wystarczającym stopniu świadomi rzeczywistych wyników swoich indywidualnych produktów emerytalnych, a nawet mogą nie być w stanie zmienić ich dostawcy. Dostawcy indywidualnych produktów emerytalnych, którzy na poziomie krajowym nie przekazują wystarczających informacji oszczędzającym, przyczyniają się natomiast do spadku zaufania do całego grona dostawców tych produktów, co prowadzi do mniejszej liczby transakcji, niższego poziomu zaangażowania w działalność związaną z oferowaniem produktów emerytalnych oraz niewłaściwych decyzji podejmowanych przez oszczędzających. Kwestia przenoszenia indywidualnych produktów emerytalnych stanowi powód do obaw dla osób przeprowadzających się do innego państwa UE, którzy pragną zachować ten sam produkt i tego samego dostawcę. Obecnie, przeprowadzając się do innego państwa członkowskiego, obywatele nie mają innego wyboru jak tylko poszukać nowego produktu w nowym państwie członkowskim, regulowanego zasadniczo odmiennymi przepisami, zamiast móc dalej oszczędzać w państwie członkowskim swojego dotychczasowego pobytu. Krajowe bodźce podatkowe zachęcają obywateli do oszczędzania z myślą o emeryturze oraz stanowią zasadniczy aspekt sprzyjający upowszechnieniu emerytur indywidualnych. Utrata tych korzyści podatkowych w przypadku przeprowadzki do innego państwa członkowskiego stanowi główną przeszkodę dla możliwości transgranicznego przenoszenia indywidualnych produktów emerytalnych. Działając w pojedynkę, państwa członkowskie nie są w stanie rozwiązać wspomnianych problemów związanych z przenoszeniem tych produktów. Po drugie, jeśli chodzi o test skuteczności, działanie na poziomie UE może pomóc zaradzić skutkom rozdrobnienia rynku, zwłaszcza pod względem kosztów. W przypadku niepodjęcia żadnego działania na poziomie UE pule zarządzanych aktywów najprawdopodobniej pozostaną niewielkie i ograniczone granicami krajowymi, bez możliwości wykorzystania korzyści skali, a konkurencja ograniczać się będzie do dostawców krajowych. Indywidualni oszczędzający prawdopodobnie nie skorzystają więc z niższych cen i szerszej oferty produktów, które byłyby wynikiem przyrostu wydajności i zysków generowanych przez duże pule aktywów. Fragmentacja jest również kosztowna dla dostawców: rozbieżności w krajowych przepisach oznaczają dodatkowe koszty przestrzegania przepisów. Dostawcy mają ograniczone zachęty do oferowania swoich produktów za granicą, głównie z powodu wysokich kosztów. Znormalizowany unijny indywidualny produkt emerytalny powinien natomiast pozwolić obniżyć koszty ponoszone przez dostawców dzięki tworzeniu większych puli aktywów. Na przykład z przeprowadzonej analizy wynika, że rozłożenie kosztów stałych na większą grupę uczestników programu mogłoby obniżyć koszty administracyjne o 25 %. Stworzenie unijnych ram legislacyjnych w zakresie emerytur indywidualnych przyczyniłoby się do ograniczenia kosztów ponoszonych przez dostawców poprzez wygenerowanie korzyści skali, w szczególności w odniesieniu do inwestycji i administracji. Takie unijne ramy pomogłyby dostawcom w prowadzeniu działalności transgranicznej, gdyż umożliwiłyby im centralizację niektórych funkcji na poziomie UE (eliminując konieczność zakładania lokalnych oddziałów lub zlecania usług na zasadzie outsourcingu). Dzięki normalizacji produktów dostawcom łatwiej byłoby oferować rozwiązania emerytalne klientom korporacyjnym prowadzącym działalność w kilku państwach członkowskich i poszukującym ogólnounijnych rozwiązań z zakresu indywidualnego zabezpieczenia emerytalnego dla swoich pracowników. Mogłoby to również prowadzić do wzrostu efektywności procesu dystrybucji, na przykład dzięki wykorzystaniu kanałów elektronicznych do celów sprzedaży indywidualnych produktów emerytalnych. Unijnym ramom legislacyjnym w zakresie emerytur indywidualnych mogłaby towarzyszyć polityka UE w dziedzinie technologii finansowej.

Zwiększenie popytu na emerytury indywidualne mogłoby pomóc zapewnić w przyszłości odpowiednie stopy zastąpienia, gdyż świadczenia z tego rodzaju programów stanowiłyby uzupełnienie emerytur państwowych i pracowniczych. Większy wybór bezpiecznych indywidualnych produktów emerytalnych wysokiej jakości niesie korzyści wszystkim pracownikom, czy to zatrudnionym na podstawie umowy o pracę, czy też samozatrudnionym, i niezależnie od tego, czy podjęli pracę w innym państwie członkowskim czy też nie. Jednolity unijny rynek emerytur indywidualnych pozwoliłby uzyskać dostęp do tego rodzaju produktów szerszej rzeszy osób. Minimalne wymogi dotyczące tego produktu, ustanowione w unijnych przepisach, pozwoliłyby zapewnić oszczędzającym w ramach OIPE przejrzystość, prostotę i bezpieczeństwo. Ponadto proponowane rozwiązanie pozwoliłoby uwzględnić rosnącą mobilność obywateli UE i coraz bardziej elastyczny charakter pracy. 2.3.Proporcjonalność Zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres i forma działania Unii nie powinny wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów określonych w Traktatach. Co do zasady indywidualne produkty emerytalne można już oferować we wszystkich państwach członkowskich. Biorąc pod uwagę potencjał rynkowy tych produktów, nie mają one jednak dotychczas udziału w przekierowywaniu wystarczająco dużej puli oszczędności na rynki kapitałowe, a tym samym w osiągnięciu celów unii rynków kapitałowych. Ponadto funkcjonalność niektórych istniejących indywidualnych produktów emerytalnych jest niewystarczająca; niewystarczająco rozwinięte są również możliwości transgranicznego przenoszenia i transgranicznego oferowania tych produktów. Warianty strategiczne określone w ocenie skutków dołączonej do niniejszego wniosku zakładają: niepodjęcie jakichkolwiek działań na poziomie UE, wprowadzenie ram w zakresie OIPE bądź harmonizację krajowych systemów emerytur indywidualnych. Scenariusz zakładający niepodejmowanie jakichkolwiek działań na poziomie UE nie pozwoliłby osiągnąć powyższych celów. Harmonizacja krajowych systemów pozwoliłaby natomiast osiągnąć stawiane cele, lecz wiązałaby się również z koniecznością pełnej harmonizacji bardzo odmiennych rozwiązań krajowych – system emerytur indywidualnych jest dobrze rozwinięty w niektórych państwach członkowskich, a w innych już nie. Oceniono, że osiągnięcie wyznaczonych celów przy pomocy tego wariantu wiązałoby się ze zbyt dużymi uciążliwościami. W tym kontekście za zasadne uznano zaproponowanie ram w zakresie OIPE regulujących ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny, który stanowiłby uzupełnienie istniejących systemów krajowych. W ocenie skutków przeanalizowano również warianty dotyczące podstawowych cech OIPE oraz konsekwencje podatkowe, jakie wiążą się z zalecanymi cechami. Podstawowe cechy produktu dotyczące dystrybucji, polityki inwestycyjnej, zmiany dostawcy i elementów transgranicznych zaprojektowano w taki sposób, aby zapewnić konsumentom wystarczającą ochronę i uczynić wspomniane ramy atrakcyjnymi dla przyszłych dostawców OIPE. Na przykład, jeśli chodzi o dystrybucję, w dużej mierze zastosowanie miałyby przepisy sektorowe. Jeśli chodzi o politykę inwestycyjną, wariant domyślny przewidywałby wymóg zagwarantowania ochrony kapitału, lecz dostawcy mogliby zaproponować alternatywne warianty inwestycyjne. Dopuszczono by również zmianę dostawcy, choć częstotliwość zmian byłaby ograniczona. Jeśli chodzi o możliwość transgranicznego przenoszenia produktu i jego transgraniczną podaż, zalecany wariant opiera się na technice (obecnie stosowanej przez niektóre IORP) polegającej na tworzeniu w ramach konta produktu krajowych subkont w przypadku zmiany państwa członkowskiego, która to technika zostanie jednak dodatkowo usprawniona z korzyścią dla oszczędzających w ramach OIPE. Obciążenie administracyjne związane z OIPE będzie ograniczone, ponieważ wniosek sprowadza się do dodania nowej kategorii produktu do istniejącego wachlarza produktów oferowanych przez ubezpieczycieli, fundusze emerytalne, firmy inwestycyjne, zarządzających aktywami i banki, czyli podmioty, które podlegają już nadzorowi regulacyjnemu ze strony krajowych właściwych organów w oparciu o istniejące ramy regulacyjne. Organy publiczne mogą nałożyć na dostawców nowe obowiązki sprawozdawcze związane z oferowaniem OIPE, w szczególności w celu monitorowania transgranicznej dystrybucji tych produktów. Obciążenie administracyjne powinno być proporcjonalne do ryzyka, jakie wiąże się z oferowaniem OIPE w wymiarze transgranicznym, i powinno umożliwić monitorowanie rynku, zapewnić odpowiedni nadzór oraz przyczynić się do ochrony konsumentów. 2.4.Wybór instrumentu Art. 114 TFUE pozwala na przyjęcie aktów w postaci rozporządzenia lub dyrektywy. Ze względów wskazanych poniżej w niniejszym przypadku wybrano rozporządzenie. Po pierwsze, ponieważ rozporządzenie jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, umożliwi ono szybsze upowszechnienie się OIPE i pozwoli szybciej zaspokoić zapotrzebowanie na dodatkowe emerytalne produkty oszczędnościowe i inwestycyjne w kontekście unii rynków kapitałowych. Po drugie, ponieważ wniosek przewiduje harmonizację podstawowych cech OIPE, produkty te nie mogą podlegać szczególnym przepisom krajowym, a zatem w niniejszym przypadku rozporządzenie jest właściwszym instrumentem niż dyrektywa. Wszelkie cechy produktu, które nie wchodzą w zakres przedmiotowego wniosku (np. warunki regulujące fazę akumulacji), będą natomiast oczywiście podlegać przepisom krajowym. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW 3.1.Konsultacje z zainteresowanymi stronami Komisja przeprowadziła konsultacje publiczne (w tym wysłuchanie publiczne) poświęcone unijnym emeryturom indywidualnym w okresie od lipca do października 2016 r., w ramach których otrzymano łącznie 585 odpowiedzi od szerokiego grona zainteresowanych stron. Z otrzymanych odpowiedzi wynika, że osoby fizyczne z całej UE są żywotnie zainteresowane prostymi, przejrzystymi i racjonalnymi pod względem kosztów indywidualnymi produktami emerytalnymi. W ramach konsultacji publicznych zwrócono się również do przedstawicieli branży o przekazanie uwag na temat możliwości stworzenia unijnych ram regulujących emerytury indywidualne, w tym OIPE. Ogólnie respondenci uznali, że ramy w zakresie OIPE stanowią dobrą okazję do opracowania nowego produktu emerytalnego, a niektórzy przedstawiciele branży już przygotowują się do wprowadzenia OIPE na rynek. 3.2.Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Podstawę przedmiotowego wniosku stanowi studium wykonalności dotyczące europejskich ram w zakresie emerytur indywidualnych opracowane przez Ernst & Young na zlecenie Komisji. W studium tym, ukończonym w czerwcu 2017 r., uwzględniono w szczególności zestawienie wymogów podatkowych oraz innych wymogów prawnych mających zastosowanie w poszczególnych państwach członkowskich oraz oceniono potencjał rynkowy OIPE. Głównym wnioskiem płynącym z tej analizy jest refleksja, że systemy podatkowe w całej UE są bardzo zróżnicowane, a to wymaga, by unijne ramy w zakresie OIPE były na tyle elastyczne, by proponowane rozwiązania można było dostosować do kryteriów krajowych. Ponadto z analizy tej wynika również, że dzięki wprowadzeniu OIPE rynek emerytur indywidualnych wzrośnie pod względem wartości z 0,7 bln EUR do 2,1 bln EUR do 2030 r., podczas gdy bez tego produktu wartość tego rynku wzrosłaby do 1,4 bln EUR w tym samym okresie (przy założeniu, że OIPE korzystałby z istniejących krajowych bodźców podatkowych przysługujących krajowym indywidualnym produktom emerytalnym). Przedmiotowy wniosek opiera się również na udzielonej przez Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) poradzie technicznej w sprawie rozwoju jednolitego unijnego rynku indywidualnych produktów emerytalnych. Poradę tę opracowano w oparciu o wcześniejsze wstępne sprawozdanie EIOPA pt. „W stronę jednolitego rynku emerytur indywidualnych”. W poradzie technicznej zalecono: ·wybór OIPE zamiast harmonizacji systemów krajowych; oraz ·określenie najważniejszych cech OIPE na poziomie UE, pozostawiając regulację niektórych innych cech tego produktu o charakterze podatkowym poszczególnym państwom członkowskim w ramach prawa krajowego. W poradzie technicznej zalecono, by wśród podstawowych cech tego produktu znalazły się: domyślny bezpieczny wariant inwestycyjny oraz szczegółowe wymogi w zakresie przejrzystości informacji przekazywanych oszczędzającym w ramach OIPE. Przedmiotowy wniosek jest zgodny z tymi zaleceniami.

Podstawę niniejszego wniosku stanowią także: ·badanie OECD pt. „Sytuacja podatkowa kapitałowych prywatnych programów emerytalnych w państwach OECD i UE”; ·projekt dotyczący opodatkowania, zachęt finansowych i oszczędności emerytalnych realizowany w ramach współpracy między Komisją a OECD; ·badanie OECD pt. „Podstawowe zasady regulacji emerytur prywatnych”; oraz ·przeprowadzona przez Oxera analiza sytuacji osób oszczędzających w ramach prywatnych produktów emerytalnych w 14 państwach członkowskich UE. 3.3.Ocena skutków Wniosek dotyczący OIPE uzyskał w dniu 22 maja 2017 r. pozytywną opinię Rady ds. Kontroli Regulacyjnej, z tym że pierwsza opinia wydana w dniu 2 maja 2017 r. była negatywna. W swoich uwagach Rada ds. Kontroli Regulacyjnej zasugerowała, by w ocenie skutków większą uwagę poświęcić analizie najważniejszych cech OIPE oraz wyjaśnić, jak cechy OIPE kształtują się w porównaniu z istniejącymi indywidualnymi produktami emerytalnymi. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej zwróciła się również o bardziej szczegółowe określenie ilościowe wpływu wariantu zakładającego wprowadzenie OIPE oraz o doprecyzowanie przyjętych założeń. W ostatecznej wersji oceny skutków uwzględniono te kwestie poprzez: ·wyszczególnienie różnych wariantów cech OIPE; ·wyjaśnienie, jak przy ich doborze kierowano się cechami istniejących indywidualnych produktów emerytalnych o najwyższym wskaźniku penetracji rynku; oraz ·określenie ilościowe dodatkowych obrotów wygenerowanych dzięki wprowadzaniu OIPE na rynek emerytur indywidualnych oraz wpływu tego produktu na rynki kapitałowe. Wniosek jest zgodny z ustaleniami dokonanymi w ramach oceny skutków. W ramach oceny skutków przeanalizowano następujące warianty strategiczne: ·brak działań ze strony UE; ·ustanowienie ram w zakresie OIPE; lub ·harmonizacja krajowych systemów emerytur indywidualnych. W pierwszym wariancie nadal istniałyby stwierdzone niedociągnięcia (fragmentacja krajowych rynków kapitałowych, niewystarczająca funkcjonalność istniejących indywidualnych produktów emerytalnych oraz ograniczenia możliwości transgranicznego przenoszenia produktu i jego transgranicznej dystrybucji). Te niedociągnięcia pozwoliłby natomiast wyeliminować wariant trzeci. Wiązałby się on jednak również z harmonizacją krajowych systemów opodatkowania emerytur indywidualnych, co wymagałoby jednogłośnego poparcia ze strony państw członkowskich. Ponadto realizacja tego wariantu naraziłaby dostawców na znaczne koszty przestrzegania przepisów: musieliby oni przede wszystkim dostosować wszystkie oferowane przez siebie indywidualne produkty emerytalne do nowego systemu. Ponadto w bieżącym funkcjonowaniu system ten może się znacznie różnić od systemów sektorowych, w ramach których dostawcy prowadzą dystrybucję swoich innych produktów finansowych. W ocenie skutków stwierdzono zatem, że preferowanym wariantem strategicznym jest wariant drugi, gdyż zakłada on wprowadzenie dodatkowych zharmonizowanych ogólnoeuropejskich ram, które będą uzupełniać dotychczasowe systemy krajowe i mogą zaradzić stwierdzonym niedociągnięciom za pomocą ukierunkowanych rozwiązań, które pozwolą uniknąć nadmiernych kosztów przestrzegania przepisów. Ramy w zakresie OIPE miałaby korzystny wpływ na gospodarkę. Według analizy EY takie rozwiązanie sprawi, że wartość aktywów zarządzanych w ramach rynku indywidualnych produktów emerytalnych dzięki obecności OIPE wzrośnie z 0,7 bln EUR do 2,1 bln EUR do 2030 r., podczas gdy bez tego produktu wartość tego rynku wzrosłaby do 1,4 bln EUR w tym samym okresie, przy założeniu, że OIPE objęto by zachętami podatkowymi.

Wariant ten miałby również pozytywne skutki społeczne, gdyż więcej osób byłoby w stanie uzupełnić inne źródła dochodu na emeryturze świadczeniami z OIPE, a tym samym poprawić adekwatność swoich emerytur. Proponowane rozwiązanie w szczególności miałoby większy wpływ na pracowników wykonujących pracę w ramach niestandardowych form zatrudnienia, osoby samozatrudnione oraz pracowników mobilnych, którzy mają niewystarczający dostęp do systemów emerytur państwowych lub zakładowych lub nie mają go wcale. Pozytywne skutki społeczne byłyby bardziej odczuwalne w państwach członkowskich, w których oferta i popularność indywidualnych produkty emerytalne są obecnie ograniczone. Nie przewiduje się znaczącego wpływu na środowisko, chociaż zachęcanie dostawców do uwzględniania w swoich inwestycjach czynników z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego (związanych z obowiązkami informacyjnymi) może mieć pozytywny wpływ pod względem zrównoważonego rozwoju. 3.4.Prawa podstawowe Niniejszy wniosek zredagowano z poszanowaniem praw podstawowych i zasad zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności prawa do ochrony danych osobowych, prawa własności, swobody przedsiębiorczości oraz zasady równości płci. Przyczynia się on do osiągnięcia celów art. 38 Karty, w którym przewidziano wysoki poziom ochrony konsumentów. 4.WPŁYW NA BUDŻET Wniosek ma wpływ na budżet Unii. W szczególności dodatkowe zadania powierzone europejskim organom nadzoru będą wymagać zwiększenia zasobów, a także dokonania pewnych inwestycji operacyjnych. Do zadań tych należy: ·udzielanie zezwoleń dla OIPE; ·opracowywanie dodatkowych wytycznych; lub ·prowadzenie centralnego rejestru wszystkich OIPE, które uzyskały zezwolenie. Koszty na 2019 r. oszacowano w kwocie 1 000 000 EUR, wliczając w to jednorazową inwestycję na rozwiązania operacyjne; do 2021 r. koszty będą natomiast wynosić około 1 200 000 EUR rocznie. W ramach obecnych mechanizmów współfinansowania europejskich urzędów nadzoru 40 % tych środków zostanie pokryte z budżetu UE i z tego względu kwota dofinansowania nie przekroczy kwoty przewidzianej w obecnych wieloletnich ramach finansowych, które obowiązują do 2020 r. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE 5.1.Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Po wejściu rozporządzenia w życie Komisja będzie monitorowała kluczowe wskaźniki efektywności w ujęciu śródokresowym pod kątem założonych celów. Te wskaźniki to: ·ogólny wskaźnik korzystania – wyrażony jako wielkość zarządzanych aktywów – z indywidualnych produktów emerytalnych oraz geograficzny i sektorowy rozkład dostawców OIPE i inwestycji w OIPE (cel: zwiększenie inwestycji w UE i przyczynienie się do ukończenia tworzenia unii rynków kapitałowych); ·liczba zarejestrowanych OIPE i względny udział indywidualnych produktów emerytalnych (w tym produktów krajowych i OIPE) wyrażony jako odsetek aktywów finansowych gospodarstw domowych (cel: ulepszenie cech produktów oferowanych na rynku emerytur indywidualnych); oraz ·liczba dostawców prowadzących działalność transgraniczną na podstawie „paszportu” oraz względny udział OIPE, w ramach których prowadzone są co najmniej dwa subkonta krajowe, w puli wszystkich indywidualnych produktów emerytalnych (cel: zwiększenie transgranicznej podaży i możliwości transgranicznego przenoszenia indywidualnych produktów emerytalnych). Pomocą w monitorowaniu wskaźników efektywności OIPE mogą w szczególności służyć dane gromadzone przez europejskie urzędy nadzoru. Ponadto Komisja oceni, w jakim stopniu państwa członkowskie uwzględniły w swoich przepisach krajowych zalecenie Komisji dotyczące preferencyjnego traktowania OIPE pod względem podatkowym. We wniosku przewidziano przeprowadzenie oceny po pięciu latach od dnia rozpoczęcia stosowania rozporządzenia.

5.2.Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Proponowane rozporządzenie w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego ma 11 rozdziałów. Z wyłączeniem pierwszego rozdziału (Przepisy ogólne) i ostatniego rozdziału (Przepisy końcowe) struktura aktu odzwierciedla cykl życia produktu. W rozdziale I określono cele proponowanego rozporządzenia, które obejmują: ·pozyskanie większego kapitału i przekierowanie go na europejskie inwestycje długoterminowe w gospodarkę realną; ·zaoferowanie atrakcyjniejszych cech produktów, tak aby obywatele mogli korzystać z prostego, bezpiecznego i racjonalnego pod względem kosztów indywidualnego produktu emerytalnego przy zapewnieniu im jednocześnie możliwości wyboru spośród różnych kategorii dostawców OIPE; oraz ·wsparcie transgranicznej podaży i możliwości przenoszenia OIPE. Rozdział I zawiera definicje istotnych pojęć użytych w przedmiotowym rozporządzeniu, w tym terminów takich jak: „ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny”, „konto OIPE”, „świadczenia emerytalne z OIPE”, „faza akumulacji”, „faza dekumulacji”, „dostawca OIPE” i „dystrybutor OIPE”, „możliwość przenoszenia OIPE” oraz „zmiana dostawcy”. W artykule dotyczącym przepisów, które mają zastosowanie, wyjaśniono współzależność między przepisami niniejszego rozporządzenia, postanowieniami umowy w sprawie OIPE oraz krajowymi przepisami regulującymi tę problematykę. W rozdziale II wprowadzono zasadę, że o zezwolenie na oferowanie OIPE (tzn. na tworzenie i dystrybucję tych produktów) mogą się wyłącznie ubiegać przedsiębiorstwa finansowe posiadające już zezwolenie na poziomie UE udzielone przez właściwe organy na podstawie obowiązującego sektorowego instrumentu prawnego. Zezwoleń na prowadzenie działalności jako dostawca OIPE, tzn. na stosowanie oznaczenia „OIPE” w odniesieniu do indywidualnych produktów emerytalnych, udzielać będzie jeden unijny organ – EIOPA. Oznaczenie „OIPE” lub „ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny” można stosować w odniesieniu do indywidualnego produktu emerytalnego tylko wówczas, gdy EIOPA udzielił zezwolenia na oferowanie danego indywidualnego produktu emerytalnego pod oznaczeniem „OIPE”. Istniejące indywidualne produkty emerytalne mogą zostać przekształcone w OIPE po uzyskaniu zezwolenia EIOPA, który – zanim podejmie decyzję o pozytywnym lub negatywnym rozpatrzeniu wniosku przedsiębiorstwa finansowego – musi skonsultować się z organem nadzoru właściwym dla tego przedsiębiorstwa. Ponadto w rozdziale II określono przepisy dopuszczające dystrybucję OIPE również przez przedsiębiorstwa finansowe, które nie stworzyły tych produktów. Dystrybucję wspomnianych produktów mogą prowadzić przedsiębiorstwa finansowe, które uzyskały specjalne zezwolenie na ich dystrybucję od swoich krajowych właściwych organów, oraz pośrednicy ubezpieczeniowi i reasekuracyjni oraz pośrednicy oferujący ubezpieczenia uzupełniające, którzy są zarejestrowani w takim charakterze na podstawie dyrektywy (UE) 2016/97 (dyrektywa w sprawie dystrybucji ubezpieczeń). W rozdziale III ustanowiono podział uprawnień między właściwymi organami państwa członkowskiego pochodzenia i przyjmującego państwa członkowskiego przy gwarantowaniu dostawcom OIPE swobody świadczenia usług i swobody przedsiębiorczości. Uznając obawy niektórych państw członkowskich o brak równych warunków działania z powodu zróżnicowanych systemów nadzoru ostrożnościowego, któremu podlegają różne kategorie potencjalnych dostawców OIPE, stwierdzono, że stosowanie systemu przewidującego prowadzenie działalności na podstawie „paszportów” może znacząco osłabić zakłócający konkurencję wpływ poszczególnych systemów nadzoru ostrożnościowego, gdyż mechanizm paszportowy opiera się na współdziałaniu właściwych organów państwa członkowskiego pochodzenia i przyjmującego państwa członkowskiego, czemu towarzyszy zezwolenie na stosowanie odpowiedniego „oznaczenia” udzielane przez EIOPA. W rozdziale III uwzględniono również przepisy dotyczące możliwości przenoszenia produktu. Rozwiązanie to umożliwia oszczędzającym w ramach OIPE, którzy zmienią miejsce zamieszkania, przenosząc się do innego państwa członkowskiego, dalsze wpłacanie składek na poczet tego produktu, który wykupili już u dostawcy w państwie członkowskim swojego pierwotnego miejsce zamieszkania. W takim przypadku oszczędzający w ramach OIPE mają prawo zachować wszystkie korzyści i ulgi związane z nieprzerwanym inwestowaniem w ten sam OIPE. Mechanizm usługi przenoszenia produktu zakłada otwarcie nowego subkonta w ramach każdego indywidualnego konta OIPE. Warunki prowadzenia subkonta odzwierciedlają wymogi prawne i warunki korzystania z ulg podatkowych, ustalone na poziomie krajowym w stosunku do OIPE przez państwo członkowskie, do którego przenosi się oszczędzający w ramach OIPE. Mechanizm zakładający otwieranie nowych subkont, przenoszenie zgromadzonych uprawnień między tym subkontami oraz przekazywanie informacji o tej możliwości ustanowiono w niniejszym rozporządzeniu, przyjmując podejście etapowe. Przez pierwsze trzy lata stosowania rozporządzenia dostawcy OIPE będą musieli przekazywać informacje na temat subkont, które w danym momencie udostępniają. Po upływie tego okresu oszczędzający w ramach OIPE będą mogli otwierać krajowe subkonta obejmujące systemy wszystkich państw członkowskich. Przepisy rozdziału IV mają na celu osiągnięcie jak największej przejrzystości – zwłaszcza wobec osób zainteresowanych oszczędzaniem w ramach OIPE – pod względem cech OIPE. Określone w nim przepisy precyzują w szczególności, że wszystkie dokumenty i informacje dotyczące OIPE przekazuje się przyszłym oszczędzającym w ramach OIPE oraz beneficjentom OIPE w formie elektronicznej – elektroniczny tryb udostępniania informacji jest opcją domyślną. Na wniosek klienta dostawcy i dystrybutorzy OIPE muszą również przekazać wspomniane dokumenty i informacje nieodpłatnie na trwałym nośniku. Jeśli chodzi o doradztwo, oczekuje się, że dostawcy OIPE będą przeprowadzać test odpowiedniości i stosowności produktu dla potencjalnych klientów, chociaż zainteresowani klienci będą mogli zrezygnować ze swojego prawa do otrzymania doradztwa w przypadku wyboru domyślnego wariantu inwestycyjnego. Podstawowym instrumentem służącym przekazaniu informacji przed zawarciem umowy jest dokument zawierający kluczowe informacje na temat OIPE. Formę, treść i warunki udostępniania tego dokumentu szczegółowo określono w rozporządzeniu. Jeśli chodzi o informacje przekazywane w okresie obowiązywania umowy w sprawie OIPE, dostawca będzie musiał sporządzać „Informację o świadczeniach z OIPE”. Dokument ten będzie zawierał informacje na temat: ·nabytych uprawnień lub zgromadzonego kapitału; ·pełnych lub częściowych gwarancji w ramach programu OIPE; oraz ·w stosownych przypadkach, charakteru gwarancji i mechanizmów ochrony nabytych indywidualnych uprawnień.

Rozdział V poświęcony jest fazie akumulacji w ramach OIPE, w tym zasadom inwestycyjnym obowiązującym dostawców OIPE i oszczędzających w ramach OIPE. Przepisy mające zastosowanie do dostawców OIPE wywodzą się z zasady „ostrożnego inwestora” i zapewniają bezpieczne i solidne ramy polityki inwestycyjnej. Oszczędzającym w ramach OIPE dostawcy OIPE zaoferują maksymalnie pięć wariantów inwestycyjnych, z których jeden będzie wariantem domyślnym gwarantującym oszczędzającym przynajmniej odzyskanie zainwestowanego kapitału. Wszystkie warianty inwestycyjne muszą zostać zaprojektowane przez dostawców OIPE z uwzględnieniem sprawdzonych technik ograniczania ryzyka, aby zapewnić oszczędzającym w ramach OIPE wystarczający poziom ochrony. Po zawarciu umowy w sprawie OIPE oszczędzający w ramach OIPE muszą wybrać wariant inwestycyjny oraz będą mieć prawo do jego zmiany raz na pięć lat w fazie akumulacji. Określenie wszystkich pozostałych warunków dotyczących fazy akumulacji pozostawiono w gestii państw członkowskich. Warunki te mogą obejmować: ·maksymalny wiek, w którym można rozpocząć fazę akumulacji; ·minimalny czas trwania fazy akumulacji; ·maksymalną i minimalną wysokość wpłat oraz ich ciągłość; oraz ·warunki wyjścia z inwestycji przed osiągnięciem wieku emerytalnego w przypadku doświadczenia przez oszczędzającego szczególnych trudności. W rozdziale VI ustanowiono mechanizm wyznaczania depozytariusza w przypadku programu OIPE, w którym oszczędzający w ramach OIPE i beneficjenci OIPE w pełni ponoszą ryzyko inwestycyjne. Przepisy tego rozdziału regulują przechowywanie aktywów, obowiązki nadzorcze pełnione przez depozytariusza i jego odpowiedzialność. W niniejszym rozporządzeniu wprowadzono wymóg ustanowienia procedur umożliwiających klientom i innym zainteresowanym stronom, w szczególności organizacjom konsumenckim, wnoszenie skarg na dostawców i dystrybutorów OIPE. We wszystkich przypadkach skarżący muszą otrzymać odpowiedź. Wdrożone muszą zostać również odpowiednie mechanizmy w zakresie bezstronnych i niezależnych pozasądowych procedur reklamacyjnych i odszkodowawczych w celu rozstrzygania sporów między oszczędzającymi w ramach OIPE a dostawcami lub dystrybutorami OIPE. W rozporządzeniu przewidziano również możliwość zapewnienia przez dostawców OIPE ochrony przed ryzykiem śmierci oraz innego rodzaju ryzykiem biometrycznym. Przepisy rozdziału VII regulują procedurę zmiany dostawcy OIPE. Na wniosek oszczędzającego w ramach OIPE dodatnie saldo produktu zostanie przeniesione z konta OIPE prowadzonego u dotychczasowego dostawcy na nowe konto OIPE otwarte u przyszłego dostawcy, a poprzednie konto OIPE ulegnie zamknięciu. Usługa zmiany dostawcy może być świadczona przez dostawców OIPE mających siedzibę w tym samym państwie członkowskim (zmiana krajowa) lub w różnych państwach członkowskich (zmiana transgraniczna). Przewidziano maksymalny poziom opłat i prowizji, jakie dotychczasowy dostawca OIPE może pobrać od oszczędzającego w ramach OIPE z tytułu zamknięcia prowadzonego przez siebie konta OIPE. W rozdziale VIII w gestii państw członkowskich pozostawiono określenie większości warunków związanych z OIPE dotyczących fazy dekumulacji, a w szczególności: ·określenie wieku emerytalnego; ·obowiązkowy związek między osiągnięciem wieku emerytalnego a rozpoczęciem fazy dekumulacji; ·minimalny okres uczestnictwa w programie OIPE; oraz ·maksymalny okres przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w którym można przystąpić do programu OIPE. Przyznając dostawcom OIPE, oszczędzającym w ramach OIPE i beneficjentom OIPE swobodę decydowania na podstawie umowy o formie wypłaty (np. wypłaty w ratach, wypłaty jednorazowe, wypłaty pomniejszające zgromadzony kapitał), przedmiotowy wniosek bezwarunkowo wymusza na państwach członkowskich stosowanie tego elastycznego rozwiązania, co może mieć wpływ na dostępność w niektórych państwach członkowskich krajowych bodźców podatkowych dla OIPE. W rozdziale IX dokonano podziału obowiązków nadzorczych między EIOPA i krajowe właściwe organy. EIOPA zobowiązano do monitorowania programów emerytalnych utworzonych lub dystrybuowanych na terenie UE, aby sprawdzić, czy nie stosują one oznaczenia „OIPE” ani nie sugerują, że są OIPE bez uzyskania zezwolenia przewidzianego w rozporządzeniu. W rozdziale X wskazano naruszenia przepisów proponowanego rozporządzenia, które mogą skutkować nałożeniem kar, a także tryb nakładania kar przez właściwe organy oraz sposób zgłaszania naruszeń i nałożonych kar. W rozdziale XI Komisji Europejskiej przyznano uprawnienie do przyjmowania aktów delegowanych w następujących dziedzinach:

·konflikty interesów; ·zachęty; ·sprzedaż OIPE z doradztwem i bez; ·wymogi w zakresie nadzoru nad produktem i zarządzania nim; ·przekazywanie informacji w okresie obowiązywania umowy; oraz ·składanie sprawozdań organom krajowym oraz warianty inwestycyjne. Komisja przyjmie również regulacyjne standardy techniczne dotyczące treści dokumentu zawierającego kluczowe informacje i jego przekazywania oraz wdroży standardy techniczne dotyczące znormalizowanego formatu prezentacji „Informacji o świadczeniach z OIPE”. Komisję zobowiązano do oceny funkcjonowania rozporządzenia po upływie pięciu lat od dnia jego wejścia w życie. W ramach tej oceny Komisja zbada, w jaki sposób funkcjonują przepisy rozporządzenia, oraz przeanalizuje doświadczenia zgromadzone przy ich stosowaniu, a także zakres, w jakim dostawcy OIPE stosują oznaczenie „OIPE”, geograficzny i sektorowy rozkład dostawców OIPE i inwestycji w OIPE, wpływ rozporządzenia na rynek emerytur indywidualnych, odpowiedniość wymogów informacyjnych przewidzianych w rozdziale IV, zasadność uzupełnienia rozporządzenia przepisami wprowadzającymi zachęty do inwestowania w OIPE, istnienie wszelkich przeszkód, które mogą utrudniać inwestowanie w indywidualne produkty emerytalne korzystające z oznaczenia „OIPE”, w tym wpływ innych przepisów prawa Unii na oszczędzających w ramach OIPE, poziom opłat i prowizji pobieranych przez dostawców OIPE za otwarcie nowych subkont w ramach indywidualnych kont OIPE prowadzonych na rzecz oszczędzających w ramach OIPE oraz wpływ decyzji inwestycyjnych związanych z OIPE na czynniki z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego. 2017/0143 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie ogólnoeuropejskiego indywidualnego produktu emerytalnego (OIPE) (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Unijne gospodarstwa domowe mają jedne z najwyższych oszczędności na świecie, jednak gros tych oszczędności spoczywa na krótkoterminowych lokatach bankowych. Większe inwestycje na rynkach kapitałowych mogą pomóc sprostać wyzwaniom, jakie niosą ze sobą starzenie się społeczeństwa i niskie stopy procentowe. (2)Indywidualne produkty emerytalne odgrywają ważną rolę, zapewniając osobom oszczędzającym w długoterminowej perspektywie dostęp do długoterminowych inwestycji. Większy europejski rynek emerytur indywidualnych pozwoli zwiększyć dopływ środków finansowych dla inwestorów instytucjonalnych oraz podnieść poziom inwestycji w gospodarkę realną. (3)Obecnie funkcjonowanie wewnętrznego rynku emerytur indywidualnych utrudnia wysoki stopień fragmentacji rynków wzdłuż granic krajowych oraz ograniczone możliwości przenoszenia indywidualnych produktów emerytalnych. Taka sytuacja może utrudniać obywatelom korzystanie z ich podstawowych swobód. Na przykład może uniemożliwiać im podjęcie zatrudnienia lub przejście na emeryturę w innym państwie członkowskim. Ponadto pragnąc skorzystać ze swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, dostawcy tych produktów napotykają trudności, których źródłem jest brak normalizacji istniejących indywidualnych produktów emerytalnych. (4)Unia rynków kapitałowych pomoże zmobilizować kapitał w Europie i skierować go do tych wszystkich przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw, oraz na te wszystkie projekty infrastrukturalne i długoterminowe zrównoważone projekty, które potrzebują środków finansowych, aby móc się rozwijać i tworzyć miejsca pracy. Jednym z głównych celów unii rynków kapitałowych jest zwiększenie inwestycji i możliwości wyboru dla inwestorów indywidualnych poprzez skuteczniejsze wykorzystanie oszczędności zgromadzonych w Europie. (5)W swoim planie działania na rzecz tworzenia unii rynków kapitałowych z września 2015 r. Komisja zapowiedziała, że „oceni możliwość stworzenia dzięki ramom polityki prężnego europejskiego rynku prostych, efektywnych i konkurencyjnych emerytur indywidualnych i określi, czy konieczne jest wsparcie tego rynku przy pomocy prawodawstwa UE”. (6)W swojej rezolucji z dnia 19 stycznia 2016 r. Parlament Europejski podkreślił, że „należy stworzyć warunki sprzyjające innowacjom w zakresie produktów finansowych, które doprowadzą do większej różnorodności i większych korzyści dla gospodarki realnej, a także bardziej zdecydowanie zachęcą do inwestycji, oraz które mogą przyczynić się do zapewnienia odpowiednich, bezpiecznych i trwałych emerytur (np. paneuropejski produkt emerytalny (PEPP)) o prostej i przejrzystej strukturze”. (7)W swoich konkluzjach z dnia 28 czerwca 2016 r. Rada Europejska wezwała do dokonywania „szybkich i zdecydowanych postępów, aby zapewnić przedsiębiorstwom łatwiejszy dostęp do finansowania i wspierać inwestycje w gospodarkę realną poprzez postępy w realizacji agendy unii rynków kapitałowych”. (8)W swoim komunikacie z dnia 14 września 2016 r. pt. „Unia rynków kapitałowych – przyspieszenie reformy” Komisja zapowiedziała, że „rozważy propozycje prostego, skutecznego i konkurencyjnego unijnego produktu z zakresu indywidualnego zabezpieczenia emerytalnego […]. Jednym z rozważanych wariantów jest ewentualny wniosek legislacyjny, który mógłby zostać przedstawiony w 2017 r.”. (9)W swoim komunikacie pt. „Śródokresowy przegląd planu działania na rzecz unii rynków kapitałowych” Komisja zapowiedziała, że przedstawi „wniosek ustawodawczy dotyczący ogólnoeuropejskiego produktu z zakresu indywidualnego zabezpieczenia emerytalnego – do końca czerwca 2017 r. Wniosek ten położy podwaliny pod bezpieczniejszy, bardziej opłacalny i przejrzystszy rynek przystępnych i dobrowolnych prywatnych emerytalnych programów oszczędnościowych, którymi będzie można zarządzać na skalę ogólnoeuropejską. Pomoże on zaspokoić wymagania osób pragnących zwiększyć poziom swoich oszczędności emerytalnych adekwatnie do potrzeb, sprostać wyzwaniu demograficznemu, uzupełnić ofertę istniejących produktów i programów emerytalnych oraz zwiększyć opłacalność indywidualnego oszczędzania na emeryturę poprzez zaproponowanie atrakcyjnych możliwości inwestowania długoterminowego w ramach emerytur prywatnych”. (10)Rozwój OIPE, który wzbogaci asortyment indywidualnych produktów emerytalnych, przyczyni się do poszerzenia oferty produktów pozwalających gromadzić oszczędności na emeryturę oraz do ustanowienia unijnego rynku dla dostawców OIPE. Zapewni on gospodarstwom domowym bardziej atrakcyjne możliwości oszczędzania z myślą o emeryturze. (11)Ramy legislacyjne dotyczące OIPE położą fundamenty pod skuteczny rynek przystępnych i dobrowolnych inwestycji emerytalnych, którymi zarządzać będzie można w skali ogólnoeuropejskiej. Uzupełniając istniejące produkty i programy emerytalne, OIPE pozwoli zaspokoić potrzeby osób pragnących zwiększyć adekwatność swoich oszczędności emerytalnych, a także pomoże sprostać wyzwaniu demograficznemu oraz zapewnić nowe bogate źródło kapitału prywatnego na potrzeby inwestycji długoterminowych. Wspomniane ramy nie zastąpią jednak ani nie zharmonizują istniejących krajowych systemów emerytur indywidualnych. (12)W rozporządzeniu zharmonizowano szereg podstawowych cech OIPE, które odnoszą się do kluczowych elementów takich jak: dystrybucja, polityka inwestycyjna, zmiana dostawcy czy też transgraniczne oferowanie produktu i możliwość jego transgranicznego przenoszenia. Harmonizacja tych podstawowych cech pozwoli zrównać warunki działania z korzyścią dla ogółu dostawców indywidualnych produktów emerytalnych oraz pomoże zdynamizować proces tworzenia unii rynków kapitałowych i integrację wewnętrznego rynku emerytur indywidualnych. Doprowadzi to do utworzenia w dużej mierze znormalizowanego ogólnoeuropejskiego produktu, dostępnego we wszystkich państwach członkowskich, który pozwoli konsumentom wykorzystać w pełni dobrodziejstwa rynku wewnętrznego, umożliwiając im przenoszenie uprawnień emerytalnych za granicę i oferując szerszy wybór różnego rodzaju dostawców, w tym dostawców zagranicznych. W wyniku zniesienia części barier dla transgranicznego świadczenia usług w zakresie zabezpieczenia emerytalnego ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny przyczyni się do wzrostu konkurencji między dostawcami w skali ogólnoeuropejskiej oraz wygeneruje korzyści skali z pożytkiem dla oszczędzających. (13)W art. 114 TFUE przewidziano możliwość przyjęcia aktów zarówno w postaci rozporządzeń, jak i dyrektyw. Za preferowany instrument uznano rozporządzenie, gdyż będzie ono bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Rozporządzenie umożliwi zatem szybsze upowszechnienie się OIPE i pozwoli szybciej zaspokoić zapotrzebowanie na dodatkowe emerytalne produkty oszczędnościowe i nowe inwestycje w kontekście unii rynków kapitałowych. Ponieważ niniejsze rozporządzenie przewiduje harmonizację podstawowych cech OIPE, cechy te nie muszą podlegać szczególnym przepisom krajowym, a zatem w niniejszym przypadku rozporządzenie jest właściwszym instrumentem niż dyrektywa. Z drugiej strony cechy wspomnianego produktu, które nie wchodzą w zakres niniejszego rozporządzenia (np. warunki regulujące fazę akumulacji), będą podlegać przepisom krajowym. (14)Dostawcy OIPE powinni mieć dostęp do całego unijnego rynku na podstawie pojedynczego zezwolenia na produkt wydawanego przez Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych („EIOPA”) w oparciu o jednolity zbiór przepisów. (15)Pojedynczy „paszport” OIPE zapewni stworzenie jednolitego rynku tych produktów. (16)Aby zapewnić wysoką jakość usług i skuteczną ochronę konsumentów, państwo członkowskie pochodzenia oraz przyjmujące państwo członkowskie powinny ściśle współpracować przy egzekwowaniu obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu. W przypadku gdy dostawcy i dystrybutorzy OIPE prowadzą działalność w różnych państwach członkowskich, korzystając ze swobody świadczenia usług, za zapewnienie przestrzegania obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu odpowiedzialny powinien być właściwy organ państwa członkowskiego pochodzenia ze względu na jego bliższe związki z dostawcą OIPE. W celu zapewnienia sprawiedliwego podziału obowiązków między właściwymi organami państwa członkowskiego pochodzenia i przyjmującego państwa członkowskiego, w przypadku gdy właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego poweźmie wiedzę o naruszeniach obowiązków, które mają miejsce na terytorium tego państwa członkowskiego, powinien poinformować o tym właściwy organ państwa członkowskiego pochodzenia, na którym to organie powinien wówczas spoczywać obowiązek zastosowania odpowiednich środków. Ponadto właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego powinien być uprawniony do interwencji, jeżeli państwo członkowskie pochodzenia nie zastosuje odpowiednich środków lub jeżeli zastosowane środki będą niewystarczające. (17)W przypadku ustanowienia oddziału lub stałej obecności w innym państwie członkowskim odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów należy podzielić między państwo członkowskie pochodzenia oraz przyjmujące państwo członkowskie. Podczas gdy odpowiedzialność za zapewnienie przestrzegania obowiązków dotyczących prowadzenia działalności w ujęciu całościowym – na przykład przepisów o kwalifikacjach zawodowych – powinna nadal spoczywać na właściwym organie państwa członkowskiego pochodzenia na takich samych zasadach jak w przypadku świadczenia usług, to właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego powinien przyjąć odpowiedzialność za egzekwowanie przepisów dotyczących wymogów informacyjnych i prowadzenia działalności w odniesieniu do usług świadczonych na terytorium tego państwa. Jeżeli właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego poweźmie wiedzę o jakichkolwiek naruszeniach obowiązków, które mają miejsce na terytorium tego państwa członkowskiego, w odniesieniu do których niniejsze rozporządzenie nie nakłada odpowiedzialności na przyjmujące państwo członkowskie, zgodnie z zasadami dobrej współpracy organ ten powinien jednak poinformować o tym właściwy organ państwa członkowskiego pochodzenia, aby ten mógł zastosować odpowiednie środki. Dotyczy to w szczególności naruszeń przepisów dotyczących wymogu posiadania nieposzlakowanej opinii, fachowej wiedzy i kompetencji zawodowych. Ponadto w celu ochrony konsumentów właściwy organ przyjmującego państwa członkowskiego powinien być uprawniony do interwencji, jeżeli państwo członkowskie pochodzenia nie zastosuje odpowiednich środków lub jeżeli zastosowane środki będą niewystarczające. (18)Właściwe organy państw członkowskich powinny mieć do dyspozycji wszystkie środki, które są niezbędne do zapewnienia prawidłowego prowadzenia działalności przez dostawców i dystrybutorów OIPE na całym terytorium Unii, niezależnie od tego, czy podmioty te prowadzą działalność, korzystając ze swobody przedsiębiorczości czy też swobody świadczenia usług. Aby zapewnić skuteczność nadzoru, wszelkie działania podejmowane przez właściwe organy powinny być współmierne do charakteru, skali i złożoności ryzyka właściwego dla działalności danego dostawcy lub dystrybutora, niezależnie od znaczenia tego dostawcy lub dystrybutora dla ogólnej stabilności finansowej rynku. (19)Ogólnoeuropejski wymiar OIPE można rozwijać nie tylko na poziomie dostawców – zapewniając im możliwość prowadzenia działalności transgranicznej – lecz także na poziomie oszczędzających w ramach OIPE – zapewniając im możliwość przenoszenia OIPE, a tym samym przyczyniając się do ochrony indywidualnych uprawnień emerytalnych osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania przewidzianego w art. 21 i 45 TFUE. Możliwość przenoszenia OIPE ma zastosowanie w sytuacji, gdy oszczędzający w ramach OIPE zmienia miejsce swojego zamieszkania, przenosząc się do innego państwa członkowskiego, bez zmiany dostawcy OIPE, natomiast zmiana dostawcy OIPE niekoniecznie musi wiązać się ze zmianą miejsca zamieszkania. (20)W ramach OIPE powinny funkcjonować krajowe subkonta: każde z nich powinno uwzględniać te cechy indywidualnego produktu emerytalnego, których obecność warunkuje objęcie ulgami składek wpłacanych na rzecz OIPE. Na poziomie indywidualnego oszczędzającego w ramach OIPE pierwsze subkonto powinno zostać utworzone w momencie otwarcia OIPE.

(21)Aby umożliwić dostawcom OIPE bezproblemowe wdrożenie tego produktu w jego ostatecznym kształcie, obowiązek zapewnienia OIPE zawierającego subkonta dla każdego państwa członkowskiego będzie miał zastosowanie po upływie trzech lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. W momencie uruchomienia OIPE dostawca powinien jednak przekazywać informacje na temat tego, które krajowe subkonta są natychmiast dostępne, aby uniknąć ewentualnego wprowadzania konsumentów w błąd. (22)Mając na względzie charakter utworzonego programu emerytalnego oraz związane z tym obciążenie administracyjne, dostawcy i dystrybutorzy OIPE powinni przekazywać osobom zainteresowanym oszczędzaniem w ramach OIPE oraz beneficjentom OIPE jasne i odpowiednio szczegółowe informacje, aby wesprzeć ich w podejmowaniu decyzji dotyczących ich emerytury. Z tego samego powodu dostawcy i dystrybutorzy OIPE powinni również zadbać o wysoki poziom przejrzystości na różnych etapach funkcjonowania tego programu, w tym przed przystąpieniem uczestnika do programu, w trakcie jego uczestnictwa w programie (w tym w okresie przedemerytalnym) oraz po jego przejściu na emeryturę. W szczególności powinni oni udzielać informacji dotyczących nabytych uprawnień emerytalnych, prognozowanego poziomu świadczeń emerytalnych, ryzyka i gwarancji oraz kosztów. Jeżeli prognozowany poziom świadczeń emerytalnych opiera się na scenariuszach ekonomicznych, w informacjach tych należy również uwzględnić scenariusz niekorzystny, który powinien być skrajny, lecz prawdopodobny. (23)Przed przystąpieniem do programu OIPE osobie zainteresowanej oszczędzaniem w ramach OIPE należy przekazać wszystkie informacje niezbędne do dokonania świadomego wyboru. (24)W celu zapewnienia optymalnej przejrzystości w odniesieniu do produktu twórcy OIPE powinni sporządzić dokument zawierający kluczowe informacje dotyczące OIPE, który tworzą, zanim produkt będzie można rozprowadzać wśród oszczędzających w ramach OIPE. Powinni być oni również odpowiedzialni za dokładność dokumentu zawierającego kluczowe informacje dotyczące OIPE. Dokumentem zawierającym kluczowe informacje dotyczące OIPE należy zastąpić i dostosować dokument zawierający kluczowe informacje dotyczące produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych, przewidziany w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1286/2014, który nie musiałby być przekazywany w przypadku OIPE. (25)W celu zapewnienia szerokiego upowszechnienia i dostępności dokumentów zawierających kluczowe informacje dotyczące OIPE niniejsze rozporządzenie powinno przewidywać obowiązek publikowania przez twórcę OIPE na jego stronie internetowej dokumentów zawierających kluczowe informacje dotyczące OIPE. (26)Kalkulatory produktów emerytalnych są już opracowywane na poziomie krajowym. Aby te kalkulatory były w możliwie największym stopniu użyteczne dla konsumentów, powinny uwzględniać jednak koszty i opłaty pobierane przez różnych twórców OIPE, a także wszelkie dalsze koszty lub opłaty pobierane przez pośredników lub inne strony łańcucha inwestycyjnego, które nie zostały jeszcze uwzględnione przez twórców OIPE. (27)Szczegółowe informacje, które należy uwzględnić w dokumencie zawierającym kluczowe informacje dotyczące OIPE, oprócz elementów przewidzianych już w dokumencie zawierającym kluczowe informacje dotyczące detalicznych produktów zbiorowego inwestowania i ubezpieczeniowych produktów inwestycyjnych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1286/2014, oraz sposób prezentacji tych informacji należy dodatkowo zharmonizować za pomocą regulacyjnych standardów technicznych uzupełniających regulacyjne standardy techniczne ustanowione rozporządzeniem delegowanym Komisji z dnia 8 marca 2017 r., uwzględniając istniejące i trwające badania nad zachowaniami konsumentów, w tym wyniki prowadzonych z udziałem konsumentów badań poświęconych skuteczności różnych sposobów prezentacji informacji. (28)Dokument zawierający kluczowe informacje dotyczące OIPE powinien wyraźnie odróżniać się od wszelkich materiałów marketingowych i stanowić oddzielny dokument. (29)Dostawcy OIPE powinni sporządzać „Informację o świadczeniach emerytalnych” skierowaną do oszczędzających w ramach OIPE, aby przedstawić im najważniejsze dane dotyczące programu OIPE o charakterze osobistym i ogólnym oraz aby zapewnić bieżące informacje na temat tego produktu. Informacja o świadczeniach emerytalnych powinna być jasna i wyczerpująca oraz powinna zawierać istotne i odpowiednie informacje, aby ułatwić zrozumienie, jak uprawnienia emerytalne kształtują się w czasie w różnych programach emerytalnych, i sprzyjać mobilności pracowników. (30)Dostawcy OIPE powinni informować oszczędzających w ramach OIPE z dostatecznym wyprzedzeniem przed przejściem na emeryturę o wariantach wypłaty świadczeń. Jeżeli świadczenie emerytalne nie jest wypłacane w postaci świadczenia dożywotniego, uczestnicy zbliżający się do momentu przejścia na emeryturę powinni otrzymać informację o dostępnych wariantach wypłaty świadczeń, aby ułatwić im planowanie finansowe emerytury. (31)Na etapie wypłaty świadczeń emerytalnych beneficjenci OIPE powinni nadal otrzymywać informacje o swoich świadczeniach i odpowiednich wariantach wypłaty. Ma to szczególne znaczenie w przypadku, gdy beneficjenci OIPE ponoszą znaczne ryzyko inwestycyjne na etapie wypłaty. Beneficjenci OIPE powinni być także informowani o każdym obniżeniu poziomu należnych świadczeń przed dokonaniem tego obniżenia, a po podjęciu decyzji skutkującej takim obniżeniem. Jako najlepszą praktykę zaleca się, by przed podjęciem każdej takiej decyzji dostawcy OIPE konsultowali się z beneficjentami OIPE. (32)W celu odpowiedniej ochrony praw oszczędzających w ramach OIPE i beneficjentów OIPE dostawcy OIPE powinni móc wybrać sposób alokacji aktywów, który precyzyjnie odpowiada rodzajowi i okresowi trwania ich zobowiązań. Należy zatem zapewnić skuteczny nadzór, jak również podejście do zasad inwestowania, które pozwala dostawcom OIPE na odpowiednio dużą elastyczność w decydowaniu o najbardziej bezpiecznej i skutecznej polityce inwestycyjnej, a jednocześnie zobowiązuje ich do działania w sposób ostrożny. Z tego względu konieczność przestrzegania zasady „ostrożnego inwestora” wymaga opracowania polityki inwestycyjnej dostosowanej do struktury klientów danego dostawcy OIPE. (33)Poprzez ustalenie zasady „ostrożnego inwestora” jako podstawowej zasady w odniesieniu do inwestycji kapitałowych i poprzez stworzenie dostawcom OIPE możliwości transgranicznego działania, zachęca się do przekierowania oszczędności do sektora indywidualnych programów emerytalnych, przyczyniając się w ten sposób do postępu gospodarczego i społecznego. (34)W niniejszym rozporządzeniu należy zapewnić dostawcom OIPE odpowiedni poziom swobody inwestycyjnej. Jako inwestorzy długookresowi o niskim ryzyku płynności dostawcy OIPE mogą przyczyniać się do rozwoju unii rynków kapitałowych, inwestując – w ramach rozsądnych limitów – w niepłynne aktywa takie jak akcje oraz w inne instrumenty o długoterminowym profilu ekonomicznym, które nie są przedmiotem obrotu na rynkach regulowanych, na wielostronnych platformach obrotu (MTF) lub zorganizowanych platformach obrotu (OTF). Mogą oni również korzystać z międzynarodowej dywersyfikacji. Dlatego też możliwość inwestowania w akcje denominowane w walutach innych niż te, w których wyrażone są zobowiązania, oraz w inne instrumenty o długoterminowym profilu ekonomicznym, które nie są przedmiotem obrotu na rynkach regulowanych, na MTF ani na OTF, powinna podlegać ograniczeniu wyłącznie ze względów ostrożnościowych, zgodnie z zasadą „ostrożnego inwestora”, aby chronić interesy oszczędzających w ramach OIPE i beneficjentów OIPE. (35)W kontekście pogłębiania unii rynków kapitałowych pojęcie instrumentów o długoterminowym profilu ekonomicznym można rozumieć szeroko. Instrumenty te są niezbywalnymi papierami wartościowymi, a więc nie posiadają płynności, jaką zapewniają rynki wtórne. Często wymagają one zaangażowania kapitału na czas określony, co ogranicza ich zbywalność; należy do nich zaliczyć także udziały kapitałowe i papiery dłużne w przedsiębiorstwach nienotowanych na rynku regulowanym oraz pożyczki udzielone takim przedsiębiorstwom. Do przedsiębiorstw nienotowanych na rynku regulowanym zaliczają się projekty infrastrukturalne, spółki nienotowane na rynku regulowanym nastawione na wzrost, nieruchomości i inne aktywa, które mogą nadawać się do celów inwestycji długoterminowych. Niskoemisyjne projekty infrastrukturalne oraz projekty z zakresu infrastruktury odpornej na zmiany klimatu często są aktywami nienotowanymi na rynku regulowanym, a ich finansowanie zależy od kredytów długoterminowych. Dostawców OIPE zachęca się – zważywszy na długoterminowy charakter ich zobowiązań – do przeznaczania odpowiednio dużej części ich portfela aktywów na zrównoważone inwestycje w gospodarkę realną, przynoszące długoterminowe korzyści gospodarcze, zwłaszcza na projekty i przedsiębiorstwa infrastrukturalne. (36)W polityce inwestycyjnej dostawców OIPE i w ich systemach zarządzania ryzykiem ważną rolę odgrywają czynniki z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego, o których mowa w popieranych przez ONZ zasadach odpowiedzialnego inwestowania. Dostawców OIPE należy zachęcać, by uwzględniali te czynniki przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych oraz brali pod uwagę to, w jaki sposób wpisują się one w ich system zarządzania ryzykiem. (37)Aby zapewnić, by dostawcy OIPE przestrzegali obowiązku opracowywania polityki inwestycyjnej zgodnie z zasadą „ostrożnego inwestora”, należy im zakazać inwestowania w jurysdykcjach wysokiego ryzyka i jurysdykcjach niechętnych współpracy wskazanych przez Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy. (38)Mając na względzie cel OIPE, a mianowicie długoterminowe oszczędzanie z myślą o emeryturze, wariantom inwestycyjnym udostępnianym oszczędzającym w ramach OIPE należy nadać ramy obejmujące aspekty, które umożliwiają inwestorom podejmowanie decyzji inwestycyjnych, w tym liczbę wariantów inwestycyjnych, spośród których inwestorzy mogą dokonać wyboru. Po dokonaniu początkowego wyboru w momencie nabycia OIPE, oszczędzający w ramach OIPE powinien mieć możliwość zmiany swojego wyboru w rozsądnych odstępach czasu (co pięć lat), co pozwoli dostawcom zachować odpowiednią stabilność swoich strategii w zakresie inwestycji długoterminowych, a jednocześnie zapewni ochronę inwestorów. (39)Domyślny wariant inwestycyjny powinien umożliwić oszczędzającemu w ramach OIPE odzyskanie zainwestowanego kapitału. Dostawcy OIPE mogliby dodatkowo zaoferować mechanizm indeksacji powiązany ze wskaźnikiem inflacji, aby choć częściowo zrekompensować wpływ inflacji. (40)Właściwe organy powinny wykonywać swoje uprawnienia, mając na uwadze nadrzędny cel, jakim jest ochrona praw oszczędzających w ramach OIPE i beneficjentów OIPE oraz stabilność i należyte funkcjonowanie dostawców OIPE.

(41)Jeżeli dostawca OIPE jest instytucją pracowniczych programów emerytalnych lub firmą inwestycyjną, powinien wyznaczyć depozytariusza odpowiedzialnego za przechowywanie swoich aktywów. Jest to konieczne, aby zapewnić ochronę konsumentów, ponieważ przepisy sektorowe regulujące instytucje pracowniczych programów emerytalnych i firmy inwestycyjne nie przewidują wymogu wyznaczenia depozytariusza. (42)Przejrzystość kosztów i opłat ma zasadnicze znaczenie, aby zyskać zaufanie oszczędzających w ramach OIPE i umożliwić im dokonywanie świadomych wyborów. Należy zatem zakazać stosowania nieprzejrzystych metod ustalania cen. (43)Aby osiągnąć cele określone w niniejszym rozporządzeniu, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu określenia warunków wykonywania przez EIOPA i właściwe organy uprawnień do interwencji. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (44)Komisja powinna przyjąć projekt wykonawczych standardów technicznych opracowanych przez europejskie urzędy nadzoru za pośrednictwem Wspólnego Komitetu w odniesieniu do prezentacji i treści poszczególnych elementów dokumentu zawierającego kluczowe informacje dotyczące OIPE, które nie zostały uwzględnione w [PRIIPs KID RTS], zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1093/2010, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1094/2010 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010. Komisja powinna uzupełnić prace techniczne europejskich urzędów nadzoru prowadzonymi z udziałem konsumentów badaniami poświęconymi prezentacji dokumentu zawierającego kluczowe informacje w kształcie zaproponowanym przez te urzędy. (45)Bez uszczerbku dla przysługującego klientom OIPE prawa do wniesienia powództwa do sądu należy ustanowić łatwo dostępne, odpowiednie, niezależne, bezstronne, przejrzyste i skuteczne procedury pozasądowego rozstrzygania sporów między dostawcami lub dystrybutorami OIPE a klientami OIPE na potrzeby rozstrzygania sporów powstałych na tle praw i obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu. (46)W celu ustanowienia wydajnej i skutecznej procedury rozstrzygania sporów dostawcy i dystrybutorzy OIPE powinni wdrożyć skuteczną procedurę rozpatrywania skarg, z której skorzystać mogą ich klienci, zanim spór zostanie przekazany do rozstrzygnięcia w ramach procedury pozasądowego rozstrzygania sporów lub w ramach postępowania sądowego. Procedura rozpatrywania skarg powinna przewidywać krótkie i jasno określone terminy, przed których upływem dostawca lub dystrybutor OIPE powinien udzielić odpowiedzi na skargę. Podmioty zajmujące się pozasądowym rozstrzyganiem sporów powinny dysponować wystarczającymi zdolnościami do prowadzenia w odpowiedni i wydajny sposób współpracy transgranicznej w odniesieniu do sporów dotyczących praw i obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia. (47)Oszczędzającym w ramach OIPE powinno przysługiwać prawo zmiany dostawcy w fazie akumulacji i dekumulacji w oparciu o jasną, szybką i bezpieczną procedurę, co pozwoli im znaleźć lepsze warunki dla swoich inwestycji, a jednocześnie pobudzi konkurencję między dostawcami OIPE. (48)Proces zmiany dostawcy powinien być prosty dla oszczędzających w ramach OIPE. Dlatego też odpowiedzialność za zainicjowanie tego procesu i zarządzanie nim w imieniu oszczędzającego w ramach OIPE powinna spoczywać na przyszłym dostawcy OIPE. Przy ustanawianiu usługi zmiany dostawcy dostawcy OIPE powinni móc stosować, na zasadzie dobrowolności, dodatkowe środki takie jak rozwiązania techniczne. (49)Przed udzieleniem upoważnienia do zmiany dostawcy oszczędzający w ramach OIPE powinien otrzymać informacje na temat wszystkich etapów procedury, które są niezbędne do ukończenia procesu zmiany dostawcy. (50)Aby zmiana dostawcy przebiegła pomyślnie, konieczna jest współpraca ze strony dotychczasowego dostawcy OIPE. Przyszły dostawca OIPE powinien zatem otrzymać od dotychczasowego dostawcy OIPE wszelkie informacje niezbędne do wznowienia wpłat na nowe konto OIPE. Takie informacje nie powinny jednak wykraczać poza to, co jest konieczne do realizacji procesu zmiany dostawcy. (51)W celu ułatwienia zmiany dostawcy w kontekście transgranicznym należy zadbać o to, by oszczędzający w ramach OIPE mógł zwrócić się do nowego dostawcy OIPE o szczegółowe informacje na temat nowego konta OIPE, najlepiej podczas jednego spotkania z nowym dostawcą OIPE. (52)Oszczędzający w ramach OIPE nie powinni być narażeni na straty finansowe, w tym opłaty i odsetki, spowodowane błędami któregokolwiek z dostawców OIPE zaangażowanych w proces zmiany dostawcy. W szczególności oszczędzający w ramach OIPE nie powinni ponosić żadnej straty finansowej wynikającej z konieczności zapłaty dodatkowych opłat, odsetek lub innych prowizji oraz grzywien, kar, ani też innego rodzaju szkód finansowych z powodu opóźnienia w realizacji procesu zmiany dostawcy. (53)Oszczędzający w ramach OIPE powinni móc swobodnie zdecydować w momencie nabycia OIPE o trybie wypłaty (wypłata w ratach, wypłata jednorazowa lub inny sposób) w fazie dekumulacji, jednak z możliwością późniejszej zmiany wybranego trybu raz na pięć lat, tak aby mogli jak najlepiej dostosować wybrany tryb wypłaty do swoich potrzeb, gdy będą zbliżać się do emerytury. (54)Dostawcom OIPE należy zezwolić na udostępnianie oszczędzającym w ramach OIPE szerokiej gamy wariantów wypłaty w fazie dekumulacji. Takie podejście pozwoli osiągnąć cel, jakim jest upowszechnienie OIPE, dzięki zwiększonej elastyczności i większym możliwościom wyboru dla oszczędzających w ramach OIPE. Pozwoli ono dostawcom na konstruowanie swoich OIPE w sposób najbardziej racjonalny pod względem kosztów. Podejście to jest również spójne z polityką UE w innych dziedzinach i wykonalne z politycznego punktu widzenia, gdyż pozwala państwom członkowskim zachować odpowiednio dużą swobodę w decydowaniu o tym, które warianty wypłaty w fazie dekumulacji pragną wspierać. (55)Należy zagwarantować pełną przejrzystość kosztów i opłat związanych z inwestowaniem w OIPE. Dzięki temu dostawcy będą mogli działać w warunkach równej konkurencji, przy jednoczesnym zagwarantowaniu ochrony konsumentów. Informacje porównawcze byłyby dostępne dla różnych produktów, zachęcając tym samym dostawców do konkurowania ceną. (56)Chociaż bieżący nadzór nad dostawcami OIPE ma być prowadzony przez odpowiednie właściwe organy krajowe, EIOPA powinien koordynować nadzór w odniesieniu do OIPE, aby zagwarantować stosowanie ujednoliconej metodyki nadzoru, przyczyniając się w ten sposób do wzmocnienia ogólnoeuropejskiego charakteru tego produktu emerytalnego. (57)EIOPA powinien współpracować z właściwymi organami krajowymi oraz ułatwiać współpracę między nimi. W tym względzie EIOPA powinien odgrywać określoną rolę w wykonywaniu przez właściwe organy krajowe przysługujących im uprawnień do stosowania środków nadzoru, udostępniając dowody naruszeń związanych z OIPE. EIOPA powinien również zapewniać wiążącą mediację w przypadku braku porozumienia między właściwymi organami w sytuacjach transgranicznych. (58)Aby zapewnić przestrzeganie przepisów niniejszego rozporządzenia przez przedsiębiorstwa finansowe tworzące OIPE oraz przez przedsiębiorstwa finansowe i osoby prowadzące dystrybucję tych produktów, a także aby zadbać o to, by podlegali oni podobnemu traktowaniu w całej Unii, należy przewidzieć sankcje administracyjne i inne środki, które są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. (59)Zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 8 grudnia 2010 r. pt. „Wzmocnienie systemów sankcji w branży usług finansowych” oraz w celu zapewnienia wypełniania wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu istotne jest, by państwa członkowskie podejmowały niezbędne działania mające na celu zapewnienie, by naruszenia niniejszego rozporządzenia podlegały odpowiednim sankcjom i środkom administracyjnym. (60)Chociaż państwa członkowskie mogą ustanawiać przepisy dotyczące sankcji administracyjnych i sankcji karnych za te same naruszenia, nie należy od nich wymagać ustanawiania przepisów dotyczących sankcji administracyjnych za te naruszenia niniejszego rozporządzenia, które podlegają krajowemu prawu karnemu. Utrzymanie sankcji karnych zamiast sankcji administracyjnych za naruszenia niniejszego rozporządzenia nie powinno jednak ograniczać ani w żaden inny sposób naruszać zdolności właściwych organów do współpracy oraz udostępniania i wymiany w terminowy sposób informacji z właściwymi organami w innych państwach członkowskich do celów niniejszego rozporządzenia, w tym po przekazaniu odnośnych naruszeń do rozpatrzenia przez właściwe organy sądowe w ramach postępowania karnego.

(61)Właściwym organom należy przyznać uprawnienia do nakładania sankcji finansowych, które są wystarczająco wysokie, aby niwelowały rzeczywiste lub potencjalne zyski oraz aby nawet dla większych przedsiębiorstw finansowych i osób zarządzających nimi stanowiły środek odstraszający. (62)Aby zapewnić spójne stosowanie sankcji w całej Unii, przy ustalaniu rodzaju sankcji administracyjnych lub innych środków oraz wysokości administracyjnych sankcji finansowych właściwe organy powinny brać pod uwagę wszystkie istotne okoliczności. (63)W celu zapewnienia, aby decyzje właściwych organów w sprawie naruszeń i sankcji miały efekt odstraszający wobec ogółu społeczeństwa, oraz aby wzmocnić ochronę konsumentów poprzez informowanie ich o OIPE rozprowadzanych z naruszeniem niniejszego rozporządzenia, decyzje te powinny być publikowane, pod warunkiem bezskutecznego upływu terminu na złożenie odwołania, chyba że takie ujawnienie zagraża stabilności rynków finansowych lub trwającemu dochodzeniu. (64)W celu wykrywania potencjalnych naruszeń przepisów właściwe organy powinny dysponować niezbędnymi uprawnieniami dochodzeniowymi oraz powinny ustanowić skuteczne mechanizmy umożliwiające zgłaszanie potencjalnych lub rzeczywistych naruszeń. (65)Niniejsze rozporządzenie nie powinno naruszać jakichkolwiek przepisów państw członkowskich dotyczących przestępstw. (66)Każde przetwarzanie danych osobowych prowadzone w ramach niniejszego rozporządzenia, takie jak wymiana lub przekazywanie danych osobowych przez właściwe organy, powinno przebiegać zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679, a każda wymiana lub każde przekazanie informacji przez europejskie urzędy nadzoru powinny przebiegać zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady. (67)Bodźce podatkowe mogą przybierać różne formy i odgrywają ważną rolę w upowszechnianiu indywidualnych produktów emerytalnych (IPE) w szeregu państw członkowskich. W wielu państwach członkowskich z tytułu składek wpłacanych na poczet IPE przysługuje pewnego rodzaju ulga podatkowa, czy to bezpośrednia, czy też pośrednia. (68)Niniejszego rozporządzenia nie należy traktować jako zobowiązującego państwa członkowskie do stosowania do OIPE tych samych przepisów podatkowych, jakie stosowałyby do porównywalnych indywidualnych produktów emerytalnych w świetle swojego prawa krajowego. W zastosowaniu zasady traktowania narodowego, wynikającej z art. 21 i 45 TFUE i będącej przedmiotem wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, OIPE, który jest obiektywnie porównywalny z IPE rozprowadzanym w danym państwie członkowskim, powinien móc jednak korzystać z tej samej ulgi podatkowej, jaką przyznano IPE w tym państwie członkowskim, jeżeli w tym państwie oszczędzający w ramach OIPE podlega opodatkowaniu. Dotyczy to również sytuacji, gdy OIPE jest oferowany przez dostawcę z innego państwa członkowskiego. (69)Po uruchomieniu OIPE państwa członkowskie zachęca się do uwzględnienia zalecenia Komisji (UE) 2017/… oraz do rozszerzenia korzyści podatkowych, jakie przyznają krajowym IPE, również na OIPE. (70)W ramach oceny funkcjonowania niniejszego rozporządzenia należy m.in. dokonać oceny zmian na rynku, takich jak pojawienie się nowych rodzajów OIPE, oraz zmian w innych obszarach prawa unijnego, a także doświadczeń państw członkowskich. (71)Niniejsze rozporządzenie zredagowano z poszanowaniem praw podstawowych i zasad zapisanych w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza prawa do ochrony danych osobowych, prawa własności, swobody przedsiębiorczości, zasady równości płci oraz zasady przewidującej wysoki poziom ochrony konsumentów. (72)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, a mianowicie podniesienie poziomu ochrony oszczędzających w ramach OIPE oraz zwiększenie ich zaufania do OIPE, w tym również w przypadku transgranicznej dystrybucji tych produktów, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na ich skutki możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii, Unia może wprowadzić środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: ROZDZIAŁ I PRZEPISY OGÓLNE Artykuł 1

Przedmiot W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się jednolite przepisy dotyczące udzielania zezwoleń dla indywidualnych produktów emerytalnych, które są dystrybuowane w Unii pod oznaczeniem „ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny” lub „OIPE”, jak również jednolite przepisy dotyczące tworzenia i dystrybucji tych produktów oraz nadzoru nad nimi. Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1) „indywidualny produkt emerytalny” oznacza produkt, który: a) opiera się na dobrowolnej umowie między indywidualnym oszczędzającym i podmiotem oferującym ten produkt; b) ma wyraźny cel emerytalny; c) przewiduje akumulację kapitału do momentu przejścia na emeryturę, przy jedynie ograniczonych możliwościach wcześniejszego wycofania zgromadzonych oszczędności; d) zapewnia dochód po przejściu na emeryturę; 2) „ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny” („OIPE”) oznacza indywidualny produkt emerytalny o charakterze produktu oszczędzania długoterminowego, który jest oferowany w ramach uzgodnionego programu OIPE przez regulowane przedsiębiorstwo finansowe posiadające zgodnie z prawem Unii zezwolenie na zarządzanie zbiorowymi lub indywidualnymi inwestycjami lub oszczędnościami i który jest nabywany na zasadzie dobrowolnej umowy przez indywidualnego oszczędzającego w ramach OIPE z myślą o emeryturze, przy czym możliwość wypłaty zgromadzonych w ramach tego produktu środków przed upływem okresu oszczędzania nie istnieje lub jest ściśle ograniczona; 3) „oszczędzający w ramach OIPE” oznacza: a) klienta detalicznego w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 11 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE; b) klienta w rozumieniu dyrektywy 2002/92/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, o ile klient ten nie kwalifikuje się jako klient profesjonalny w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 10 dyrektywy 2014/65/UE; 4)„program OIPE” oznacza umowę, porozumienie, umowę powierniczą lub regulamin określające, jakie świadczenia emerytalne i na jakich warunkach są przyznawane na podstawie indywidualnego planu oszczędzania na emeryturę uzgodnionego z dostawcą OIPE; 5) „konto OIPE” oznacza indywidualne konto emerytalne prowadzone w imieniu oszczędzającego w ramach OIPE lub beneficjenta OIPE, które jest wykorzystywane do realizacji transakcji, umożliwiające oszczędzającemu w ramach OIPE na okresowe wpłacanie kwot na poczet swojej przyszłej emerytury, a beneficjentowi OIPE na otrzymywanie należnych mu świadczeń emerytalnych; 6)„oferowanie OIPE” oznacza tworzenie i dystrybucję OIPE; 7) „beneficjent OIPE” oznacza osobę otrzymującą świadczenia emerytalne z tytułu OIPE; 8) „dystrybucja OIPE” oznacza działalność polegającą na doradzaniu, proponowaniu lub przeprowadzaniu innych prac przygotowujących do zawarcia umów dotyczących oferowania OIPE, na zawieraniu takich umów lub udzielaniu pomocy w administrowaniu takimi umowami i wykonywaniu ich, w tym udzielanie informacji dotyczących jednej lub większej liczby umów emerytalnych na podstawie kryteriów wybranych przez klienta OIPE za pośrednictwem strony internetowej lub innych mediów oraz opracowywanie rankingu produktów emerytalnych obejmującego porównanie cen i produktów, lub udzielanie zniżki od ceny umowy emerytalnej, gdy klient OIPE jest w stanie pośrednio lub bezpośrednio zawrzeć umowę emerytalną za pośrednictwem strony internetowej lub innych mediów; 9) „świadczenia emerytalne z OIPE” oznaczają świadczenia wypłacane poprzez odniesienie do momentu przejścia na emeryturę lub oczekiwanego przejścia na emeryturę; Świadczenia te mogą mieć formę wypłat dożywotnich, wypłat dokonywanych przez określony czas, wypłaty jednorazowej lub dowolnego połączenia wymienionych rodzajów wypłat; 10) „faza akumulacji” oznacza okres, przez który aktywa (wpłaty) są gromadzone na koncie OIPE i który zasadniczo trwa do osiągnięcia wieku emerytalnego przez beneficjenta OIPE; 11) „faza dekumulacji” oznacza okres, przez który aktywa zgromadzone na koncie OIPE są wykorzystywane w celu finansowania emerytury lub innych potrzeb w zakresie dochodów; 12) „wypłata w ratach” oznacza sumę, która – w zamian za zainwestowane środki – podlega wypłacie w określonych momentach przez pewien okres, np. do końca życia beneficjenta OIPE lub przez określoną liczbę lat; 13) „wypłaty pomniejszające zgromadzony kapitał” oznaczają możliwość okresowego wypłacania przez beneficjentów OIPE dowolnych, ale nieprzekraczających określonego limitu kwot;

14) „dostawca OIPE” oznacza przedsiębiorstwo finansowe posiadające zezwolenie na tworzenie OIPE i jego dystrybucję; 15) „dystrybutor OIPE” oznacza przedsiębiorstwo finansowe posiadające zezwolenie na dystrybucję OIPE, których nie jest twórcą, jak również pośrednika ubezpieczeniowego, pośrednika reasekuracyjnego lub pośrednika oferującego ubezpieczenia uzupełniające; 16) „trwały nośnik” oznacza każde narzędzie, które: a) pozwala klientowi OIPE na przechowywanie informacji kierowanych do niego osobiście, w sposób umożliwiający przyszłe korzystanie z nich przez okres odpowiedni do celów tych informacji; oraz b) pozwala na niezmienione odtworzenie przechowywanych informacji; 17) „właściwe organy” właściwe dla dostawców OIPE oznaczają krajowe ograny wyznaczone przez każde państwo członkowskie do celów nadzoru nad dostawcami OIPE; 18) „państwo członkowskie pochodzenia dostawcy OIPE” oznacza państwo członkowskie, w którym dostawca OIPE ma swoją siedzibę statutową; 19) „państwo członkowskie przyjmujące dostawcę OIPE” oznacza państwo członkowskie, inne niż państwo członkowskie pochodzenia, w którym dostawca OIPE tworzy lub dystrybuuje OIPE; 20) „subkonto” oznacza subkonto otwarte w ramach każdego indywidualnego konta OIPE i odpowiadające wymogom i warunkom prawnym ustalonym na poziomie krajowym przez państwo członkowskie, w którym oszczędzający w ramach OIPE posiada swoje miejsce zamieszkania, których spełnienie pozwala skorzystać z zachęt w przypadku inwestowania w OIPE; W ramach każdego subkonta osoba może być zatem oszczędzającym w ramach OIPE lub beneficjentem OIPE w zależności od tego, jakie wymogi prawne każdorazowo obowiązują w odniesieniu do fazy akumulacji i fazy dekumulacji; 21) „kapitał” oznacza łączne wkłady kapitałowe oraz niewniesiony kapitał zadeklarowany, obliczone na podstawie kwot, które mogą zostać zainwestowane, po odliczeniu wszystkich opłat, prowizji i wydatków bezpośrednio lub pośrednio ponoszonych przez inwestorów; 22) „instrument finansowy” oznacza instrumenty wymienione w sekcji C załącznika I do dyrektywy 2014/65/UE; 23) „depozytariusz” oznacza instytucję, której powierzono przechowywanie aktywów oraz nadzór nad przestrzeganiem zasad funduszu i obowiązujących przepisów; 24) „domyślny wariant inwestycyjny” oznacza strategię inwestycyjną stosowaną w przypadku, gdy oszczędzający w ramach OIPE nie wydał dyspozycji co do sposobu inwestowania środków gromadzonych na jego koncie OIPE; 25) „techniki ograniczania ryzyka” oznaczają techniki służące do systematycznego zmniejszenia zakresu ekspozycji na ryzyko lub prawdopodobieństwa jego zmaterializowania się; 26) „zmiana dostawcy” oznacza przeniesienie, na żądanie klienta OIPE, dodatniego salda z konta OIPE u jednego dostawcy OIPE na konto OIPE u innego dostawcy OIPE, przy której to okazji można dokonać zamknięcia pierwotnego konta OIPE; 27) „doradztwo” oznacza udzielenie indywidualnego zalecenia oszczędzającemu w ramach OIPE, na jego prośbę albo z inicjatywy dostawcy OIPE lub dystrybutora OIPE, w odniesieniu do co najmniej jednej umowy dotyczącej nabycia OIPE; 28) „klient OIPE” oznacza oszczędzającego w ramach OIPE, osobę zainteresowaną oszczędzaniem w ramach OIPE lub beneficjenta OIPE. Artykuł 3

Obowiązujące przepisy Oferowanie OIPE podlega: a) przepisom niniejszego rozporządzenia;

b) w przypadkach dopuszczonych przepisami niniejszego rozporządzenia – postanowieniom umowy o nabycie OIPE zawartej między oszczędzającym w ramach OIPE i dostawcą OIPE; c) w przypadku kwestii nieuregulowanych niniejszym rozporządzeniem lub, jeżeli są one uregulowane jedynie częściowo, w zakresie aspektów nieobjętych niniejszym rozporządzeniem: (i)przepisom prawa przyjętym przez państwa członkowskie w celu wprowadzenia w życie środków unijnych dotyczących konkretnie OIPE; (ii)przepisom prawa państw członkowskich, które obowiązywałyby w odniesieniu do porównywalnego indywidualnego produktu emerytalnego tworzonego i dystrybuowanego zgodnie z prawem państwa członkowskiego, w którym jego twórca ma swoją siedzibę statutową. ROZDZIAŁ II

ZEZWOLENIE Artykuł 4

Zezwolenie 1.OIPE może być tworzony i dystrybuowany w Unii jedynie wówczas, gdy uzyskał zezwolenie od EIOPA zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. 2.Zezwolenie dla OIPE jest ważne we wszystkich państwach członkowskich. Zezwolenie uprawnia jego posiadacza do tworzenia i dystrybucji OIPE w sposób zatwierdzony przez EIOPA. Artykuł 5

Wniosek o udzielenie zezwolenia dla OIPE 1.O zezwolenie dla OIPE mogą wystąpić jedynie następujące przedsiębiorstwa finansowe: a) instytucje kredytowe, które otrzymały zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE; b)zakłady ubezpieczeń, które otrzymały zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/138/WE, prowadzące działalność w zakresie bezpośrednich ubezpieczeń na życie zgodnie z art. 2 ust. 3 dyrektywy 2009/138/WE i załącznikiem II do tej dyrektywy; c)instytucje pracowniczych programów emerytalnych, które zostały zarejestrowane lub otrzymały zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/2341; d)firmy inwestycyjne, które otrzymały zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE, prowadzące działalność w zakresie zarządzania portfelem lub doradztwa inwestycyjnego; e)spółki inwestycyjne lub spółki zarządzające, które otrzymały zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE; f)zarządzający alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (AFI), którzy otrzymali zezwolenie zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE. 2.Przedsiębiorstwa finansowe wymienione w ust. 1 składają wniosek o zezwolenie dla OIPE do EIOPA. Wniosek zawiera następujące elementy: a) informacje o standardowych warunkach umowy, które mają być proponowane oszczędzającym w ramach OIPE; b) informacje o tożsamości wnioskodawcy oraz o jego aktualnym i dotychczasowym doświadczeniu finansowym i historii finansowej;

c) informacje o tożsamości osób, które faktycznie prowadzą działalność w zakresie tworzenia lub dystrybucji OIPE; d)informacje o ustaleniach w zakresie zarządzania i administrowania portfelem i ryzykiem w odniesieniu do OIPE; e)informacje o strategiach inwestycyjnych, profilu ryzyka i innych cechach charakterystycznych OIPE; f) wykaz państw członkowskich, w których wnioskodawca ubiegający się o zezwolenie dla OIPE zamierza wprowadzić do obrotu OIPE; g) w stosownych przypadkach informacje o tożsamości depozytariusza; h) opis informacji, które mają zostać udostępnione oszczędzającym w ramach OIPE, w tym opis mechanizmów rozpatrywania skarg składanych przez oszczędzających w ramach OIPE; i) dowód uzyskania zezwolenia przez wnioskodawcę lub rejestracji wnioskodawcy zgodnie z mającym zastosowanie aktem ustawodawczym Unii, o którym mowa w ust. 1, oraz informacje o tożsamości właściwego organu, który wydał zezwolenie lub dokonał rejestracji. 3.EIOPA może zwrócić się o wyjaśnienia i dodatkowe informacje w odniesieniu do dokumentów i informacji określonych w ust. 1. 4.EIOPA może zwrócić się do organu właściwego dla przedsiębiorstwa finansowego, które ubiega się o zezwolenie, o wyjaśnienia i informacje w odniesieniu do dokumentów, o których mowa w ust. 2. Właściwy organ udziela odpowiedzi w terminie 10 dni roboczych od dnia, w którym otrzymał wniosek złożony przez EIOPA. 5.O wszelkich późniejszych zmianach w dokumentach i informacjach, o których mowa w ust. 1 i 2, bezzwłocznie powiadamia się EIOPA. Artykuł 6

Warunki udzielenia zezwolenia dla OIPE 1.W terminie dwóch miesięcy od daty złożenia kompletnego wniosku EIOPA udziela zezwolenia dla OIPE wyłącznie wówczas, gdy jest w pełni przekonany, że spełnione są następujące warunki: a)wnioskodawca spełnia wymogi niniejszego rozporządzenia; b)wnioskodawca posiada zezwolenie właściwego dla niego organu na tworzenie produktów, w przypadku których stosowane są strategie inwestycyjne w rodzaju tych, które są objęte niniejszym rozporządzeniem; c)proponowany OIPE spełnia wszystkie wymogi niniejszego rozporządzenia; d)proponowany OIPE opiera się na strategii inwestycyjnej, która umożliwia osiągnięcie celów emerytalnych zawartych w proponowanych warunkach umowy. 2.Przed podjęciem decyzji w sprawie wniosku EIOPA konsultuje się z organem właściwym dla wnioskodawcy. 3.EIOPA informuje wnioskodawcę o powodach odmowy udzielenia zezwolenia na OIPE. 4.EIOPA cofa zezwolenie dla OIPE w przypadku, gdy nie są już spełniane warunki udzielenia tego zezwolenia. 5.EIOPA informuje co kwartał organy właściwe dla przedsiębiorstw finansowych wymienionych w art. 5 ust. 1 o decyzjach o udzieleniu, odmowie udzielenia lub cofnięciu zezwolenia na mocy niniejszego rozporządzenia.

6.EIOPA zapewnia koordynację z Europejskim Urzędem Nadzoru (Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego) ustanowionym rozporządzeniem (UE) nr 1093/2010 i Europejskim Urzędem Nadzoru (Europejskim Urzędem Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych) ustanowionym rozporządzeniem (UE) nr 1095/2010 oraz przekazuje tym urzędom informacje do celów wykonywania przez nie powierzonych im zadań. Artykuł 7

Oznaczenie i przekształcenie 1.Oznaczenie „OIPE” lub „ogólnoeuropejski indywidualny produkt emerytalny” można stosować w odniesieniu do indywidualnego produktu emerytalnego tylko wówczas, gdy EIOPA udzielił zgodnie z niniejsz