Komisja przyjęła do wiadomości rezolucję przyjętą przez Parlament Europejski dnia 2 lipca 2013 r. w sprawie pierwszego sprawozdania na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 i zwróciła szczególną uwagę państw członkowskich na zawarte w tej rezolucji zalecenia – takie jak zalecenie, by grupa robocza Rady ds. kredytów eksportowych oraz Komisja konsultowały się z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych w sprawie dalszego rozwoju metod sprawozdawczości. Grupa robocza Rady ds. kredytów eksportowych oraz Komisja pracują nad aktualizacją metodyki sprawozdawczości wykorzystywanej przez państwa członkowskie do celów przedstawiania rocznych sprawozdań z działalności, która to metodyka jest zwana dalej formularzem listy kontrolnej. Zmieniona i udoskonalona metodyka sprawozdawczości została uzgodniona i będzie stosowana do celów sprawozdawczości od roku kalendarzowego 2020.

Jak już wspomniano powyżej, unijne AKE są aktywne w szerokim zakresie obszarów nieobjętych sprawozdawczością na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1233/2011. Rozporządzenie to obejmuje zasadniczo średnio- i długoterminowe kredyty eksportowe (zgodnie z definicją zawartą w Porozumieniu w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych). Wiele unijnych AKE oferuje jednak również takie produkty jak krótkoterminowe kredyty eksportowe, gwarancje akredytywy, gwarancje na ryzyko produkcji lub ubezpieczeniowe produkty inwestycyjne. Szczegółowe informacje można znaleźć w sekcjach II i IV formularza sprawozdawczego mającego zastosowanie do sporządzania rocznych sprawozdań z działalności, jak również w ogólnych rocznych sprawozdaniach, do których wiele państw członkowskich wyraźnie się odnosi.

Zasadniczo AKE oferują wiele różnego rodzaju programów odpowiadających szczególnym potrzebom określonych kategorii podmiotów, w szczególności MŚP. Należy również zauważyć, że kilka państw członkowskich rozwinęło specyficzne dla poszczególnych sektorów produkty kredytów eksportowych, np. dla produkcji samolotów (w tym produkty dostosowane do indywidualnych potrzeb, takie jak bezwarunkowa gwarancja dla przedsiębiorstwa Airbus), przemysłu stoczniowego i kolejowego. Może to odzwierciedlać odrębne uzgodnienia sektorowe w ramach Porozumienia w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych, w przypadku gdy niektóre warunki, w szczególności dotyczące okresu spłaty lub stóp procentowych, są dostosowane do konkretnych potrzeb poszczególnych sektorów działalności gospodarczej.

W pkt 2 załącznika I do rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 wymienia się zarówno ryzyka środowiskowe, jak i „inne istotne zagrożenia”. Podobnie jak w poprzednich latach państwa członkowskie szeroko interpretowały ryzyka środowiskowe i zagrożenia z nimi związane, a w ocenach uwzględniły nie tylko ryzyka środowiskowe, ale również szerzej rozumiane ryzyko finansowe i społeczne. Z myślą o uwzględnieniu tych rodzajów ryzyka zgłoszone praktyki w zakresie badania due diligence obejmują oceny ex ante i procedury ewaluacyjne, w toku których następuje identyfikacja i określenie wagi ryzyka oraz których wynik może mieć wpływ na kwalifikowalność transakcji do objęcia wsparciem. Procedury oceny ryzyka są sformalizowane w ramach specjalnych strategii, które część AKE decyduje się opublikować na swoich stronach internetowych. Takie procedury oceny zwykle zależą od rodzaju i kategorii danej transakcji, zgodnie z zasadą proporcjonalności (tj. im dana transakcja jest bardziej ryzykowna lub większa, tym ocena jest bardziej wnikliwa). W większości przypadków oceny są przeprowadzane przez zewnętrznych niezależnych ekspertów, ale coraz częściej odpowiadają za nie wyznaczeni specjaliści w każdym AKE. Ponadto standardowe procedury w zakresie badania due diligence obejmują projekt klauzul i warunków umownych, w razie potrzeby środki łagodzące związane z warunkami umownymi oraz monitorowanie ich przestrzegania w czasie w celu zapewnienia zgodności z normami, a także, w stosownych przypadkach, egzekwowanie środków łagodzących. Państwa członkowskie w sposób ciągły ponownie oceniają i dopracowują swoje wewnętrzne procesy.

Wszystkie państwa członkowskie, z wyjątkiem jednego (tj. Bułgarii, która nie jest członkiem OECD), zgłosiły zgodność z zaleceniem OECD w sprawie wspólnego podejścia do oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych oraz środowiskowego i społecznego badania due diligence („wspólne podejście”), które jest przyjętym i ugruntowanym narzędziem oceny w ramach OECD, a także wywiera wpływ normatywny poza państwami należącymi do OECD. Wiele państw członkowskich twierdzi, że stosują wspólne podejście, w szczególności jego elementy dotyczące ochrony środowiska i praw człowieka, w zakresie wykraczającym poza zakres określony przez OECD. Ponadto wszystkie państwa członkowskie, z wyjątkiem jednego (Bułgarii), zgłosiły zgodność z zaleceniem OECD dotyczącym korupcji i oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. Państwa członkowskie zgłosiły również zgodność z zasadami i wytycznymi OECD w celu propagowania zrównoważonych praktyk w zakresie udzielania pożyczek w ramach przyznawania oficjalnych kredytów eksportowych krajom o niskich dochodach. Przestrzeganie tych zasad i wytycznych wiąże się ze ścisłym przestrzeganiem strategii politycznych Banku Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego w odniesieniu do praktyk udzielania zrównoważonych pożyczek.

Te trzy zalecenia OECD, które dotyczą konkretnie kredytów eksportowych, odgrywają istotną – ale nie wyłączną – rolę. Polityka państw członkowskich opiera się również na normach międzynarodowych i szerszym dorobku prawnym UE. Odniesienia do unijnych „celów”, „standardów” i „wytycznych” w sprawozdaniach wskazują na to, że brane pod uwagę są zarówno instrumenty miękkiego, jak i twardego prawa, idea jest równie ważna jak litera prawa. Ponadto wiele państw członkowskich zgłosiło zgodność z pozostałymi międzynarodowymi poziomami odniesienia w celu wzmocnienia kontroli rosnącego odsetka transakcji. Obejmują one oczywiście poziomy odniesienia, o których mowa we wspólnym podejściu, a mianowicie: normy środowiskowe i społeczne Międzynarodowej Korporacji Finansowej (normy MKF), wytyczne Grupy Banku Światowego dotyczące ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa oraz strategię bezpieczeństwa Banku Światowego, ale również Wytyczne ONZ dotyczące biznesu i praw człowieka, Wytyczne OECD dla przedsiębiorstw wielonarodowych w sprawie odpowiedzialnego prowadzenia działalności, Konwencję o prawach dziecka, Deklarację Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącą podstawowych zasad i praw w pracy oraz zasady równikowe. Jedno państwo członkowskie (Austria) zgłosiło, że opracowało metodykę oceny na podstawie celów zrównoważonego rozwoju ONZ, a inne państwo (Szwecja) wskazało, że przestrzega zasad inicjatywy Global Compact. Ponadto niektóre państwa członkowskie wyraźnie odwołują się do inicjatyw dotyczących zmiany klimatu, w tym do Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu.

Wspólne podejście jest coraz częściej postrzegane jako norma minimalna. Państwa członkowskie coraz częściej wymieniają dodatkowe cele lub kwestie polityczne, które dopełniają to, co zostało przewidziane we wspólnym podejściu (np. zrównoważony rozwój społeczny i zapobieganie uchylania się od opodatkowania). W wielu obszarach państwa członkowskie stosują własne dodatkowe środki w celu zapewnienia, aby wsparcie kredytów eksportowych było możliwe tylko w przypadku transakcji, które spełniają ścisły zestaw norm i mogą być powiązane z przepisami krajowymi. Przykładowo w ostatnich latach kilka AKE podjęło konkretne decyzje dotyczące ochrony klimatu, w tym decyzję o wyraźnym zakończeniu udzielania wsparcia kredytów eksportowych dla elektrowni węglowych. O ujednoliceniu polityki w UE świadczy fakt, że w kwietniu 2021 r. UE przedstawiła wniosek skierowany do uczestników Porozumienia OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych, dotyczący natychmiastowego zakończenia udzielania oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych i pomocy wiązanej sektorowi energetyki węglowej. Państwa członkowskie zwracają też uwagę na swoje nieustanne zobowiązanie do doskonalenia i rozwoju obecnego systemu.

c)Inne informacje zawarte w rocznych sprawozdaniach z działalności

Większość AKE przyjmuje politykę w sprawie społecznej odpowiedzialności biznesu, która zwykle obejmuje nie tylko działania wewnętrzne, ale również ścisły dialog z klientami AKE. W tym kontekście AKE coraz częściej przeprowadzają ocenę własnych praktyk i opracowują plany w celu ograniczenia własnego wpływu na środowisko (polityka dotycząca podróży itp.). Jeżeli AKE jest prywatnym przedsiębiorstwem, zwykle kieruje się jedną polityką w ramach całej swojej działalności (w sektorze prywatnym i publicznym), w której nie wprowadza się rozróżnienia ani w sprawozdaniach dotyczących zrównoważonego rozwoju, ani w publikowanej polityce.

Kluczowe znaczenie ma przejrzystość. Państwa członkowskie poświęcają szczególną uwagę kwestii zagwarantowania, by AKE działały w najbardziej przejrzysty sposób, z poszanowaniem poufności, która może być konieczna do transakcji handlowych. Zgodnie ze wspólnym podejściem wszystkie unijne AKE stosują zharmonizowaną procedurę polegającą na publicznym ujawnianiu szczegółowych informacji (w tym sprawozdań z oceny oddziaływania na środowisko i oceny skutków społecznych) dotyczących projektów, które ze względu na swoją specyfikę potencjalnie mogą niekorzystnie oddziaływać na środowisko lub mieć niekorzystne skutki społeczne. Państwa członkowskie mogą pójść o krok dalej i ujawniać dalsze informacje dotyczące konkretnych transakcji lub stosowanych procedur oceny (z pewnymi wyjątkami zasadniczo na swoich stronach internetowych unijne AKE publikują wiele informacji przetłumaczonych na język angielski).

d)Zgodność AKE z celami i zobowiązaniami Unii

Aby zapewnić przejrzystość na szczeblu UE, państwa członkowskie są zobowiązane na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1233/2011 do udostępnienia Komisji rocznego sprawozdania z działalności, przekazując – zgodnie z krajowymi ramami legislacyjnymi – niektóre informacje finansowe i operacyjne dotyczące ich działalności w zakresie kredytów eksportowych, obejmujące również informacje na temat sposobów radzenia sobie z ryzykiem środowiskowym.

Zgodnie z pkt 3 załącznika I „[n]a podstawie tych informacji Komisja opracowuje roczny przegląd dla Parlamentu Europejskiego, zawierający ocenę zgodności AKE z celami i zobowiązaniami Unii”.