Prognoza ta charakteryzuje się więc wysokim stopniem niepewności. Głęboka recesja w gospodarkach rozwiniętych, która nastąpiła po wybuchu globalnego kryzysu finansowego, utorowała drogę nietypowemu globalnemu ożywieniu gospodarek wschodzących, które pozostały strukturalnie podatne na zagrożenia i okazały się zbyt zależne od Chin, bardzo dużych napływów kapitału i przychodów z wywozu towarów. Okazuje się, ze stanowi to wyzwanie dla odporności światowych perspektyw gospodarczych i stwarza ryzyko ograniczenia przyspieszenia ekspansji handlowej w nadchodzących miesiącach. Istnieją również obawy, że obecny słaby wzrost handlu ma charakter bardziej strukturalny, co odzwierciedla zmniejszenie podatności (lub elastyczności) wskaźnika handlu do PKB wraz z upływem czasu. Niepewność makroekonomiczna w gospodarkach wschodzących i rozwijających się oraz prawdopodobny wzrost zmienności na rynkach walutowych i finansowych w nadchodzących miesiącach wymaga dalszego traktowania monitorowania środków protekcjonistycznych jako priorytetu polityki.

W 2015 r. nastąpiło umocnienie wzrostu gospodarek rozwiniętych (w tym w UE), natomiast gospodarki wschodzące znalazły się w znacznie bardziej wymagającym środowisku będącym efektem spowolnienia w Chinach, spadku cen towarów i zaostrzenia międzynarodowych warunków finansowych. Ogólnie rzecz biorąc, gospodarka światowa uległa nieznacznemu spowolnieniu do poziomu 3,1 % (z 3,4 % w 2014 r.). W tym kontekście globalna działalność handlowa w 2015 r. była stosunkowo słaba: obroty handlowe zmalały w pierwszej połowie roku (-0,7 % w kwartałach I i II, w ujęciu kwartalnym), po czym ponownie wzrosły (+1,9 %) w trzecim kwartale. Najnowsze prognozy MFW na 2016 r. wskazują na przyspieszenie wzrostu światowych obrotów handlowych (w odniesieniu do towarów i usług) do poziomu 3,4 %. MFW zwraca również uwagę na długą listę zagrożeń dla tej prognozy, które ostatecznie mogą prowadzić do wyników handlowych gorszych od przewidywanych. Ponadto WTO podkreśliła, że ekspansja handlu światowego już jest mniejsza od średniej z ostatnich 20 lat (1995–2015), która wynosi 5 %.

Większość nowych istotnych środków przyjęły te same gospodarki wschodzące co wymienione w poprzednim sprawozdaniu na temat protekcjonizmu: Chiny, Rosja, Indonezja i Indie łącznie przyjęły niemal połowę wszystkich nowych zidentyfikowanych istotnych środków. W dalszej kolejności plasowały się Republika Południowej Afryki, Argentyna, Ekwador, Turcja, Algieria, Brazylia, Meksyk, Tajlandia, Stany Zjednoczone, Egipt, Nigeria i Malezja.

Tendencje protekcjonistyczne obserwowane w poprzednich okresach, a także w 14. sprawozdaniu WTO w sprawie monitorowania handlu w dużej mierze utrzymały się więc podczas omawianego okresu odniesienia. Dotyczy to także szeregu państw należących do grupy G-20, mimo że zobowiązały się one do powstrzymania się od przyjmowania nowych środków protekcjonistycznych i do usunięcia istniejących środków (por. przypis 2).

Podczas 18-miesięcznego okresu odniesienia wprowadzono w sumie 201 nowych istotnych środków, natomiast aktywnie wycofano tylko 16 wcześniej wprowadzonych istotnych środków. Po przeliczeniu na podstawie 13-miesięcznego okresu referencyjnego na potrzeby porównania z poprzednimi sprawozdaniami na temat protekcjonizmu liczba nowo przyjętych istotnych środków wynosi łącznie około 145, czyli nastąpił spadek o 15 % w stosunku do liczby istotnych środków zidentyfikowanych w poprzednim sprawozdaniu na temat protekcjonizmu, która wynosiła 170. Całkowita liczba istotnych środków zidentyfikowanych od 2008 r. wzrosła jednak do 1059, usunięto zaś od tego czasu tylko 180 środków.

Oprócz monitorowania tendencji protekcjonistycznych Komisja zinwentaryzowała również środki potencjalnie poprawiające warunki handlowe lub inwestycyjne. W okresie odniesienia zidentyfikowano 70 środków ułatwiających handel, przy czym ponad 40 % z nich wprowadziły łącznie Chiny, Argentyna i Meksyk. Dla okresu 13 miesięcy liczba ta (46) jest znacznie wyższa niż w ostatnim okresie monitorowania (36). Jest to pozytywna zmiana, ponieważ środki te przyczyniają się do liberalizacji globalnych przepływów handlowych i do łagodzenia istniejących tendencji protekcjonistycznych, na przykład dzięki obniżeniu należności celnych przywozowych lub wywozowych, uproszczeniu procedur przywozu lub złagodzeniu ograniczeń dotyczących własności zagranicznej. Nie można jednak ich zaliczyć do środków eliminujących istniejące przeszkody zgodnie z obietnicą wycofania złożoną przez grupę G-20 (por. przypis 2).

W okresie odniesienia odnotowano również znaczący wzrost liczby nowych środków stosowanych na terenie państwa (81). Wskazuje to na większe zaufanie do środków wewnętrznych mających wpływ na konkurencję zagraniczną, które często są trudniejsze do usunięcia niż środki stosowane przy kontroli granicznej. Środki te obejmują nowe środki w dziedzinie zamówień publicznych (23) oraz usług i inwestycji (27) (obie te liczby odpowiadają średniej z ostatnich siedmiu lat), a także 31 „innych” środków stosowanych na terenie danego państwa. Po raz kolejny państwem, które wprowadziło największą liczbę takich środków stosowanych na swoim terenie, były Chiny, a w dalszej kolejności Rosja.

Środki sanitarne i fitosanitarne: Brazylia utrzymuje długie, złożone i nieprzewidywalne procedury zatwierdzania, np. dotyczące zatwierdzania etykiet dla produktów pochodzenia zwierzęcego, opóźnień w przeprowadzaniu audytów lub kosztownych analiz ryzyka związanego z organizmami szkodliwymi dla produktów roślinnych, przeprowadzanych przez właściwy organ Brazylii (MAPA). Skutkuje to poważnymi i długotrwałymi zaległościami w rozpatrywaniu wniosków UE o wprowadzenie do obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego i produktów roślinnych. Brazylia nie stosuje również norm międzynarodowych dotyczących regionalizacji organizmów szkodliwych i chorób atakujących rośliny i zwierzęta, a także często opóźnia wstępne umieszczanie w wykazie zakładów z UE zamierzających wywozić produkty pochodzenia zwierzęcego do Brazylii. Komisja regularnie podnosi te kwestie w swoich kontaktach dwustronnych (np. w trakcie corocznych posiedzeń w ramach mechanizmu konsultacji UE-Brazylia dotyczącego środków sanitarnych i fitosanitarnych), jak również w Komitecie Środków Sanitarnych i Fitosanitarnych WTO.

Udzielanie zamówień publicznych: Brazylia utrzymuje środki ustanawiające marginesy preferencyjne (od 8 do 25 %, mające zastosowanie do wielu różnych sektorów) w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego w odniesieniu do niektórych produktów krajowych. Komisja zajmuje się tym problemem w kontekście swojej strategii udzielania zamówień publicznych.

Podatki i dotacje zależne od stosowania materiałów miejscowego pochodzenia nadal mają zastosowanie w wielu sektorach, a dokładniej w sektorach pojazdów samochodowych, elektroniki, zautomatyzowanych maszyn oraz innych powiązanych towarów. Unia Europejska wniosła sprawę do WTO przeciwko Brazylii (DS472) w kwestii dyskryminujących korzyści podatkowych w sektorach motoryzacji, elektroniki i technologii. Skład zespołu orzekającego w tej sprawie ustalono w dniu 17 grudnia 2014 r. Od tego czasu spór ten został proceduralnie połączony z podobną sprawą wniesioną przez Japonię (DS497). Ponadto w lipcu 2014 r. Brazylia ponownie wprowadziła program „Reintegra”, który zapewnia subsydia wywozowe w postaci korzyści podatkowych dla przedsiębiorstw krajowych wywożących co najmniej 50 % swojej produkcji. Obecnie program ten obejmuje większość wywozu z Brazylii. Komisja uważnie śledzi tę kwestię razem z Brazylią poprzez posiedzenia wspólnego komitetu UE-Brazylia ds. handlu, poświęcając szczególną uwagę metodzie obliczania ulg podatkowych. Oceniono również zgodność wspomnianego programu z Porozumieniem WTO w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych.

Liczba nowych istotnych środków przyjętych przez Brazylię w okresie odniesienia jest ustabilizowana, ale nadal istnieją znaczące bariery. Brazylia w dalszym ciągu ucieka się do środków stosowanych przy kontroli granicznej, jak również do środków stosowanych na terenie państwa, w tym w szczególności poprzez zapewnianie dyskryminującego wsparcia swojej gospodarce lokalnej w wielu sektorach.

Zlikwidowała również systemu pozwoleń na wywóz i większość podatków wywozowych na produkty rolne i przemysłowe (był to długotrwały problem dla gospodarki UE w odniesieniu do otwartego i bezpiecznego dostępu do surowców). Obniżono podatki wywozowe na nasiona soi i sojowe produkty uboczne. Ponadto Argentyna zmodyfikowała również podatek od luksusu, który miał zastosowanie do pojazdów, motocykli i łodzi, i wyeliminowała w ten sposób bezpośrednią dyskryminację produktów przywożonych. Zmodyfikowany podatek będzie nakładany w sposób niedyskryminujący, lecz mimo to może wpływać na ceny pewnych (droższych) przywożonych samochodów osobowych w większym stopniu niż na ceny pojazdów produkowanych lokalnie.

Do środków ułatwiających handel należy wyeliminowanie w grudniu 2015 r. „uprzedniej deklaracji przywozowej składanej pod przysięgą” („DJAI”) w odniesieniu do importu towarów (będącej główną barierą w ubiegłych latach) w następstwie orzeczenia WTO w sprawie zainicjowanej przez UE i inne podmioty (DS438). Zachowano jednak deklarację DJAI dotyczącą usług. Ponadto w odniesieniu do towarów deklarację DJAI zastąpiono nowym systemem monitorowania przywozu (SIMI) oraz wymogami dotyczącymi pozwoleń (w odniesieniu do większości przywożonych towarów pozwolenia udzielane są automatycznie, ale w przypadku około 1400 pozycji taryfowych pozwolenia nie są udzielane automatycznie). Ponadto importerzy obuwia i materiałów włókienniczych muszą przedstawić oświadczenie o składzie produktu złożone pod przysięgą. Komisja będzie uważnie śledziła te nowe środki.

W niniejszej sekcji opisano najistotniejsze bariery handlowe w odniesieniu do niektórych z kluczowych partnerów gospodarczych UE. Podobnie jak we wcześniejszych sprawozdaniach w sprawie barier w handlu i inwestycjach w niniejszym sprawozdaniu skupiono się w szczególności na Argentynie/Brazylii (państwa Mercosuru), Chinach, Indiach, Japonii, Rosji i Stanach Zjednoczonych

Również mocne pogorszenie sytuacji pod względem globalnej nadwyżki mocy produkcyjnych w sektorze stalowym zaowocowało wzrostem liczby środków protekcjonistycznych w tym sektorze, w szczególności w postaci środków stosowanych przy kontroli granicznej (głównie należności celnych), jak również częstszym stosowaniem instrumentów ochrony handlu, w tym środków ochronnych (por. sekcja III.A.3.). UE prowadzi również dwustronne rozmowy ze swoimi partnerami (zwłaszcza z Chinami) oraz w ramach Komitetu Stali OECD, aby wyeliminować przyczyny problemu nadwyżki mocy produkcyjnych. Tendencja ta prawdopodobnie będzie utrzymywała się również po okresie odniesienia, gdyż wypracowanie sprawiedliwych rozwiązań może trochę potrwać. Potwierdza to na przykład system licencjonowania przywozu i kontyngenty na wyroby ze stali, które to środki wprowadzono na początku 2016 r. w Algierii, miejscu przeznaczenia drugiego co do wielkości wywozu stali z UE.

Ponadto wraz z cyfryzacją gospodarki pojawiły się nowe rodzaje barier handlowych. Od 2008 r. wprowadzono ponad 35 istotnych środków w odniesieniu do sektora technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) (głównie w Chinach, Indiach, Rosji i Indonezji), z czego ponad 15 wprowadzono lub zrealizowano w okresie odniesienia. Środki te często obejmują lokalizację lub wymogi stosowania materiałów miejscowego pochodzenia. Komisja użyje wszelkich dostępnych narzędzi handlowych, aby rozwiązać te problemy. Będzie dążyła – poprzez umowy handlowe, w szczególności umowy o wolnym handlu oraz TiSA (por. sekcja III.A.1) – do ustanowienia przepisów w zakresie norm dotyczących ICT, handlu elektronicznego i transgranicznych przepływów danych oraz zajmie się nowymi formami protekcjonizmu cyfrowego. Wśród pozytywnych aspektów należy odnotować niedawno zawartą Umowę o technologii informacyjnej (ITA2, por. sekcja III.A.1), która będzie odgrywała znaczącą rolę w dalszym eliminowaniu należności celnych z tytułu produktów ICT.

Jak zaobserwowano w poprzednich sprawozdaniach na temat protekcjonizmu, wiele państw nadal utrzymuje bariery w wywozie surowców i przepisy dyskryminujące dotyczące produktów energetycznych. W okresie odniesienia istniejące ograniczenia wywozowe dotyczące surowców zostały w dużej mierze utrzymane (np. w Algierii, Indonezji, Egipcie, Indiach i Republice Południowej Afryki), jak również wprowadzono nowe ograniczenia tego rodzaju (np. w Indonezji, Malezji i na Ukrainie). W sektorze energetycznym często wykorzystywano wymogi stosowania materiałów miejscowego pochodzenia (np. w Maroku, Nigerii, Turcji i Korei Południowej). Priorytetem pozostaje likwidowanie barier w dostępie do rynku i otwarcie rynków w tych sektorach. Komisja zobowiązała się także do uwzględnienia w każdej umowie handlowej rozdziału dotyczącego energii i surowców w ramach szerzej zakrojonych prac nad europejską unią energetyczną oraz zgodnie z inicjatywą na rzecz surowców .

Środki ułatwiające handel: pozytywną zmianą było zniesienie w dniu 30 grudnia 2015 r. dyskryminującego w swej istocie systemu wewnętrznego opodatkowania win i napojów spirytusowych. Utrzymana została wynosząca 5 % nominalna stawka podatkowa dyskryminująca inne napoje spirytusowe w stosunku do produktu cachaça, lecz propozycje wprowadzenia wyższego marginesu dyskryminującego w wysokości 13 % zostały odrzucone ze względu na sprzeciw ze strony UE i innych zainteresowanych podmiotów. Brazylia zapowiedziała również, że w 2016 r, można spodziewać się przyjęcia nowych przepisów, które powinny przyspieszyć i uprościć jej procedury zatwierdzania etykiet, oraz złagodziła wymogi stosowania materiałów miejscowego pochodzenia w odniesieniu do poszukiwania ropy naftowej i gazu dzięki nowo przyjętemu programowi środków zachęty. W obszarze środków sanitarnych i fitosanitarnych w 2015 r. dzięki zaangażowaniu politycznemu Brazylii i UE osiągnięto znaczne postępy w odniesieniu do wywozu z UE do Brazylii produktów mleczarskich, wieprzowiny, ryb, miodu, wołowiny i produktów powiązanych, a także szeregu roślin i produktów roślinnych. Chociaż MAPA nie uczestniczy jeszcze w zorganizowanym dialogu na temat przywozu/wywozu (obejmującym wykaz kroków prawnych i administracyjnych oraz terminów rozpatrzenia wszystkich oczekujących wniosków o dostęp do rynku, a także kwestii związanych ze środkami sanitarnymi i fitosanitarnymi), ogłosiła również otwarcie rynku na dodatkowe produkty, zaplanowała na lata 2015 i 2016 audyty w szeregu państw członkowskich UE oraz podjęła się rozwiązania problemów systemowych i problemu długiej listy wniosków oczekujących na rozpatrzenie.

C. Chiny

W okresie odniesienia Chiny wprowadziły więcej nowych istotnych środków niż jakiekolwiek inne państwo, niezależnie od ich zobowiązania do zwiększenia dostępu sektora prywatnego, w tym przedsiębiorstw zagranicznych, do rynku. Większość nowych środków stanowią środki stosowane na terenie państwa, zwłaszcza w odniesieniu do usług i inwestycji.

Przedsiębiorstwa z UE nadal napotykają w Chinach szereg barier, w tym związanych z wymogami dotyczącymi partnera lokalnego, ograniczeniami wejścia na rynek, procesami zatwierdzania, transferem technologii oraz dyskryminującymi praktykami stosowanych po rozpoczęciu działalności, na przykład w obszarze regulacji technicznych i norm.

Wymogi w zakresie bezpieczeństwa narodowego: Wiele spośród nowych środków wprowadzono rzekomo ze względu na „bezpieczeństwo narodowe”, w tym w cyberprzestrzeni. Do przykładów należą ustawa o bezpieczeństwie narodowym, ustawa antyterrorystyczna, projekt ustawy o bezpieczeństwie cybernetycznym, projekt ustawy o zarządzaniu zagranicznymi organizacjami pozarządowymi oraz środki podjęte w kontekście „bezpiecznych i możliwych do kontrolowania technologii informacyjno-komunikacyjnych” (w sektorach bankowości i ubezpieczeń). Duża część tego prawodawstwa wykracza poza zasadnicze kwestie bezpieczeństwa narodowego i zawiera szerokie, niejasne definicje bezpieczeństwa narodowego, które powodują niepewność prawa, zobowiązują przedsiębiorstwa do przekazywania organom danych wrażliwych i ogólnie stwarzają ryzyko nałożenia zbędnych ograniczeń na działalność handlową. Jest to niespójne z podjętym przez Chiny na trzecim plenum zobowiązaniem do zapewnienia „przewidywalnych i otwartych warunków inwestowania” i może ograniczyć w Chinach handel, inwestycje i innowacje.

Unia wielokrotnie podnosiła te kwestie w dwustronnych kontaktach z Chinami i w trakcie konsultacji publicznych wyraziła opinię na temat wyżej wspomnianego prawodawstwa. Wydaje się, że miało to wpływ na zawieszenie wytycznych dotyczących bezpiecznych technologii informacyjno-komunikacyjnych w bankowości. Powyższe obawy nadal jednak istnieją i Komisja w dalszym ciągu uważnie śledzi te problemy.

Inwestycje: Postępy w otwieraniu sektorów zamkniętych dla bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) nadal osiągane są powoli. Ograniczenia obejmują wymogi dotyczące wspólnych przedsięwzięć, ograniczenia związane z transferem technologii oraz wymogi dotyczące wstępnych zezwoleń administracyjnych. Ponadto projekt „ustawy o inwestycjach zagranicznych” opublikowany w 2015 r. zawiera pewne elementy pozytywne, ale też zaostrza kontrole pod względem bezpieczeństwa narodowego i wymaga uzyskiwania uprzedniej zgody na inwestycje powyżej określonego progu. Wydaje się, że obszary, w których inwestycje zagraniczne są szczególnie ograniczone, w większości pozostały bez zmian, przy czym w niektórych obszarach wprowadzono nowe ograniczenia. W październiku 2015 r. Chiny wprowadziły ogólnokrajowy system „wykazu negatywnego”, w którym przewidziano przyjęcie dwóch wykazów sektorów, w których inwestycje są zakazane lub ograniczone: jednego w odniesieniu do inwestorów krajowych (oraz inwestorów zagranicznych z jurysdykcji, które zawarły umowy inwestycyjne z Chinami), a drugiego w odniesieniu do pozostałych inwestorów zagranicznych. System ten ma być zarówno prostszy, jak i bardziej przejrzysty, ponieważ sektorów, które nie znajdują się w wykazach, z zasady nie powinien dotyczyć wymóg uzyskiwania uprzedniej zgody na inwestycję. System ten musi jednak jeszcze zostać wdrożony i nadal jest dyskryminujący. Ponadto kwestie bezpieczeństwa narodowego mogą zostać potraktowane priorytetowo.

Trwające negocjacje między UE a Chinami dotyczące umowy inwestycyjnej skupiają się głównie na dostępie do rynku inwestycyjnego i kwestiach ochrony, w tym na poprawie otoczenia regulacyjnego. W 2015 r. w ramach negocjacji nie omawiano jeszcze obszarów dotyczących konkretnych sektorów.

Udzielanie zamówień publicznych: UE nadal zachęca Chiny do poszerzenia ich oferty dostępu do rynku na potrzeby przystąpienia do GPA WTO i dostosowania do niego swojego prawodawstwa. W grudniu 2014 r. Chiny przedstawiły zmieniony tekst GPA. UE przyjmuje z zadowoleniem postępy w kontekście objęcia zakresem administracji regionalnej i lokalnej, lecz wciąż potrzebne są znaczne usprawnienia, w szczególności w odniesieniu do objęcia zakresem przedsiębiorstw państwowych.

Własność intelektualna: Komisja nadal ma poważne obawy w odniesieniu do wymogów dotyczących zdolności patentowej, zgłaszania znaków towarowych w złej wierze, ochrony tajemnic przedsiębiorstwa i wszczynania postępowań dotyczących konkurencji wobec zagranicznych posiadaczy praw własności intelektualnej. System egzekwowania prawa przez administrację i sądownictwo w Chinach wciąż jest problematyczny, szczególnie wobec przedsiębiorstw zagranicznych. Platformy handlu elektronicznego jeszcze bardziej pogłębiły poważny problem Chin z podrabianiem produktów. Wszystkie te kwestie poruszane są w kontaktach dwustronnych z Chinami, w szczególności w ramach corocznego dialogu UE-Chiny w sprawie własności intelektualnej oraz półrocznego posiedzenia grupy roboczej ds. własności intelektualnej.

Środki sanitarne i fitosanitarne: Chiny nadal są bardzo ważnym rynkiem dla wywozu z UE produktów rolno-spożywczych i oferują ogromny potencjał wzrostu gospodarczego. Przedsiębiorstwa z UE objęte są wieloma przywozowymi środkami sanitarnymi i fitosanitarnymi w Chinach mimo bardzo rygorystycznych unijnych norm bezpieczeństwa żywności. Do środków tych należą uciążliwe procedury zatwierdzania, powodujące w niektórych przypadkach wieloletnie opóźnienia (szczególnie w odniesieniu do mięsa); ogólnokrajowe zakazy nieposiadające uzasadnienia naukowego (takie jak istniejący od ponad 15 lat zakaz przywozu wołowiny z większości państw członkowskich UE, rzekomo ze względu na BSE); niezgodność z normami międzynarodowymi oraz ogólnokrajowe zakazy wydawane po wystąpieniu jakiejkolwiek poważnej choroby (takiej jak grypa ptaków i afrykański pomór świń) niezgodnie z przepisami międzynarodowymi dotyczącymi regionalizacji. W 2015 r. Chiny przeredagowały też swoją ustawę o bezpieczeństwie żywności, w szczególności w odniesieniu do produktów mleczarskich. Komisja przedstawiła uwagi dotyczące odpowiednich projektów przepisów wykonawczych, aby zapobiec zbędnym ograniczeniom. Kwestie sanitarne i fitosanitarne są podejmowane w ramach kilku dialogów dwustronnych.

Bariery techniczne w handlu: W odniesieniu do wyrobów medycznych i produktów leczniczych system regulacyjny Chin należy dostosować do norm międzynarodowych w takich kwestiach, jak badania kliniczne i wymogi dotyczące rejestracji. Również proces rejestracji nowych składników kosmetyków powinien zostać usprawniony i ograniczony do składników wysokiego ryzyka. Jeżeli chodzi o etykietowanie kosmetyków przy użyciu nalepek (tzw. „wprowadzanie do obrotu produktów z nową etykietą”), pozytywną zmianą jest zawieszenie przez Chiny stosowania środka, który miał na celu zakaz wprowadzania do obrotu produktów z nową etykietą. Komisja rozwiązuje te problemy dzięki dwustronnym dialogom handlowym i sektorowym dialogom technicznym.

D. Indie

Indie wciąż są jednym z czterech państw, które wprowadziły największą liczbę nowych istotnych środków.

Taryfy: Indie podniosły cła na wiele produktów, w tym na produkty ICT, stal i pojazdy silnikowe. Jeżeli chodzi o technologie informacyjne i komunikacyjne, Indie faktycznie nakładają cło wynoszące 10 % na cztery grupy produktów ICT, twierdząc, że nie wchodzą one w zakres stosowania Umowy o technologii informacyjnej 1 (ITA1). Komisja regularnie poruszała ten problem z Indiami, w tym w kontekście grupy roboczej UE-Indie ds. ICT i podkomitetu ds. handlu, a w delegaturze Unii w Delhi utworzono zespół ds. dostępu do rynku (skupiający UE, państwa członkowskie i zainteresowane strony), aby uważnie śledzić kwestie związane z technologiami informacyjnymi i komunikacyjnymi. W odniesieniu do stali Indie wprowadziły – próbując być może ograniczyć negatywne skutki światowej nadwyżki mocy produkcyjnych – tymczasowe cło ochronne na poziomie 20 %, podniosły cło na określone wyroby ze stali i rozszerzyły obowiązkową certyfikację przez Indyjski Urząd Standaryzacji (zob. bariery techniczne w handlu poniżej).

Środki sanitarne i fitosanitarne: indyjskie wymogi wydają się nieproporcjonalne i często odbiegają od norm międzynarodowych. Do towarów wywożonych z UE, na które wpływ mają te wymogi, należą zwierzęta i produkty pochodzenia zwierzęcego (w szczególności nasienie bydła i wieprzowina), rośliny i produkty roślinne, przetworzone produkty spożywcze i napoje alkoholowe. Indie dokonują przeglądu zgłoszonych przez przedsiębiorstwa i organy UE uwag dotyczących indyjskiego projektu rozporządzenia w sprawie napojów alkoholowych z 2015 r., a właściwy organ (FSSAI) zgodził się rozpocząć dialog z UE i spotkać z europejskimi przedstawicielami sektora.

Ponadto we wrześniu 2015 r. Indie ograniczyły przywóz jabłek wyłącznie do portu w Bombaju, powodując wzrost kosztu dotarcia do miejsca docelowego dla eksporterów z UE. Indie ostatecznie wycofały ten środek w styczniu 2016 r., po tym jak UE poruszyła tę kwestię w rozmowach dwustronnych i w komitetach WTO.

Bariery techniczne w handlu: ICT, wyroby ze stali i opony pneumatyczne nadal objęte są nieproporcjonalnymi wymogami oceny zgodności, które wydają się niezgodne z porozumieniem TBT WTO. W szczególności w związku z proponowanymi obowiązkowymi krajowymi badaniami i certyfikacja elementów sieci telekomunikacyjnych (odłożonymi do kwietnia 2016 r.) nasuwają się pytania o metody badań, koszty i opóźnienia. Ponadto obowiązkowy system certyfikacji przez Indyjski Urząd Standaryzacji obejmujący 15 wyrobów ze stali został rozszerzony na 21 dodatkowych wyrobów ze stali i na trzy wyroby ze stali nierdzewnej, powodując dodatkowe obciążenie przemysłu stalowego UE w postaci uciążliwych i długotrwałych procedur oceny zgodności oraz inspekcji w fabrykach. Jeżeli chodzi o opony pneumatyczne, kluczowymi barierami dla eksporterów z UE pozostają opłaty za oznakowanie oraz wymogi dotyczące gwarancji bankowych. Ponadto w ramach nowego systemu badań i kontroli ustanowionego przez Indyjski Urząd Standaryzacji na potrzeby certyfikacji samochodów i opon pneumatycznych do samochodów pasażerskich wprowadzono koncepcję „jednostki kontrolnej” (5 000 opon tego samego rodzaju) i wymóg badania co dziesiątej jednostki kontrolnej. Jest to poprawa w stosunku do wcześniejszego wymogu przeprowadzania kwartalnych badań zgodności produkcji wszystkich rozmiarów opon pneumatycznych przywożonych do Indii, ale mimo to jest to bardzo uciążliwy środek. Unia zwróciła uwagę Indiom na tę kwestię i wezwała do powiadomienia WTO o tym środku. W 2015 r. przedsiębiorstwa z UE napotkały również na bariery techniczne w handlu w związku z wdrożeniem indyjskiej reformy liberalizacyjnej w sektorach handlu detalicznego i usług ubezpieczeniowych oraz w odniesieniu do wprowadzania do obrotu i etykietowania napojów alkoholowych.

Komisja regularnie zwraca uwagę na te środki pozataryfowe w Komitecie ds. Barier Technicznych w Handlu oraz Komitecie Środków Sanitarnych i Fitosanitarnych WTO, w kontaktach dwustronnych we właściwych grupach roboczych UE-Indie oraz w podkomisji UE-Indie ds. handlu. Utrzymywane są również bliskie kontakty z państwami członkowskimi UE i zainteresowanymi stronami zarówno w Delhi, jak i w Brukseli.

Udzielanie zamówień publicznych: nie można odnotować żadnych dalszych istotnych postępów we wdrażaniu polityki uprzywilejowanego dostępu do rynku w odniesieniu do sprzętu elektronicznego produkcji krajowej w zamówieniach publicznych.