ISSN 1831-0923
EUROPEJSKI 
TRYBUNAŁ 
OBRACHUNKOWY
2012
PL
Sprawozdanie specjalne nr 5
CRIS  – WSPÓLNY SYSTEM INFORMACYJNY
RELEX ( COMMON RELEX INFORMATION SYSTEM )

CRIS – WSPÓLNY SYSTEM 
INFORMACYJNY RELEX  (COMMON 
RELEX INFORMATION SYSTEM)Sprawozdanie specjalne nr 5  2012
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luksemburg
LUKSEMBURG
Tel. +352  4398-1
Faks +352  4398-46410
E-mail: eca-info@eca.europa.eu
Internet: http://eca.europa.eu
Sprawozdanie specjalne nr  5  2012
Wiele informacji o Unii Europejskiej znajduje się w portalu Europa (http://europa.eu).
Dane katalogowe znajdują się na końcu niniejszej publikacji.
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2012
ISBN 978-92-9237-614-7
doi:10.2865/98725
© Unia Europejska , 2012
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Luxembourg
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )3
SPIS TREŚCI
Punkty
	 SKRÓTY 	I GLOSARIUSZ
I–IX	 STRESZCZENIE
1–16	 WSTĘP
1–6	 OBSZAR 	KONTROLI
7–13 	 OPIS 	CRIS
14–16 	 RAMY 	PRAWNE
17–23	 ZAKRES 	KONTROLI 	I PODEJŚCIE 	KONTROLNE
24–74	 UWAGI
24–44 	 POMIMO 	NIEDOCIĄGNIĘĆ 	ROZWÓJ 	CRIS 	JEST 	OBECNIE 	DOSTOSOWYWANY 	DO	POTRZEB 	KOMISJI
24–29	 PROJEKTY 	ROZWOJU 	SYSTEMU 	SĄ	OBECNIE 	REALIZOWANE 	NA	PODSTAWIE 	DOBRZE 	OKREŚLONYCH 	POTRZEB
30–35	 POTRZEBA 	AKTUALNEJ 	DEFINICJI 	ROLI 	CRIS
36–41	 NIEDOCIĄGNIĘCIA 	W KODOWANIU 	DANYCH
42–44	 UTRZYMUJĄCE 	SIĘ	PROBLEMY 	W ZAKRESIE 	ŁATWOŚCI 	UŻYTKOWANIA
45–57	 	ZARZĄDZANIE 	CRIS 	NIE	JEST 	JESZCZE 	WYSTARCZAJĄCO 	SKUTECZNE 	POD 	WZGLĘDEM 	ZAPEWNIANIA 	
INTEGRALNOŚCI 	DANYCH
49–52 	 	BRAKUJĄCE 	ZAPISY 	DANYCH
53–56	 NIEPRAWIDŁOWE 	ZAPISY 	DANYCH
57	 OPÓŹNIENIA 	WE	WPROWADZANIU 	DANYCH
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )4
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )58–74	 NIEDOSTATECZNE 	ZABEZPIECZENIE 	SYSTEMU 	I ZAWARTYCH 	W NIM 	DANYCH
58–62	 NIEPRECYZYJNA 	DEFINICJA 	OBOWIĄZKÓW 	W ZAKRESIE 	BEZPIECZEŃSTWA 	DANYCH
63–67	 	NIEDOCIĄGNIĘCIA 	PODWAŻAJĄ 	ZDOLNOŚĆ 	SYSTEMU 	DO	ZACHOWANIA 	POUFNOŚCI 	I INTEGRALNOŚCI 	
DANYCH
68–72	 NIEKOMPLETNA 	DOKUMENTACJA 	SYSTEMU
73–74	 NIEDOSTATECZNE 	MONITOROWANIE 	PRZETWARZANIA 	DANYCH 	OSOBOWYCH
75–81 	 WNIOSKI 	I ZALECENIA
ODPOWIEDZI 	KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )5
ABAC : System rachunkowości memoriałowej Komisji, który zastąpił Sincom2, poprzedni system rachunkowości kasowej.
ABAC 	Datawarehouse 	(hurtownia 	danych 	ABAC) : System informacyjny Komisji zapewniający skonsolidowane dane 
finansowe i rachunkowe.
Administrator 	danych 	(osobowych) : Instytucja wspólnotowa lub organ wspólnotowy, dyrekcja generalna, dział lub 
inny podmiot organizacyjny, który samodzielnie lub wspólnie z innymi określa cele i sposoby przetwarzania danych 
osobowych.
Bezpieczeństwo 	(danych) : Bezpieczeństwo danych dotyczy zdolności systemu informacyjnego do zachowania poufnoś -
 ci, integralności i dostępności danych.
CRIS : Wspólny system informacyjny RELEX.
Dane 	osobowe : Wszelkie informacje dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej; 
osoba możliwa do zidentyfikowania to osoba, której tożsamość można ustalić bezpośrednio lub pośrednio, szczególnie 
przez odniesienie się do numeru identyfikacyjnego lub jednego bądź kilku szczególnych czynników określających jej 
tożsamość fizyczną, fizjologiczną, umysłową, ekonomiczną, kulturową lub społeczną.
DG: Dyrekcja generalna.
Dostępność 	(danych) : Zdolność systemu informacyjnego do wykonania zadania przy określonych warunkach dotyczą -
cych harmonogramów, terminów i wyników.
EFR : Europejskie Fundusze Rozwoju.
EuropeAid : Dyrekcja Generalna ds. Rozwoju i Współpracy Komisji Europejskiej  – EuropeAid (wcześniej Biuro Współpracy 
na rzecz Pomocy Rozwojowej).
ICS: Standard kontroli wewnętrznej. 
Integralność 	(danych) : Zagwarantowana możliwość zmiany systemu informacyjnego i przetwarzanych informacji 
wyłącznie w drodze zamierzonej i uzasadnionej czynności oraz gwarancja osiągnięcia przez system oczekiwanych rezul -
tatów w sposób dokładny i pełny.
IT: Technologia informacyjna.
Kody 	(danych) : Wartości danych, które są stosowane w bazie danych do kategoryzacji innych danych.
OECD : Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju.
OLAS : System księgowości on -line; system informacyjny stosowany przez Komisję do 2008  r. do obsługi operacji EFR.
Poufność 	(danych) : Zastrzeżony charakter informacji całości lub części systemu informacyjnego (np. algorytmów, pro -
gramów i dokumentacji), do których dostęp mają wyłącznie upoważnione osoby i organy lub do których dostęp wymaga 
zastosowania określonej procedury.SKRÓTY I GLOSARIUSZ
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )6
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )Przetwarzanie 	danych 	osobowych : Wszelkie operacje lub zbiór operacji dokonywanych na danych osobo -
wych przy użyciu lub bez użycia środków automatycznych, takich jak gromadzenie, zapisywanie, porządkowa -
nie, przechowywanie, dostosowywanie lub zmiana, odzyskiwanie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie 
przez przesyłanie, rozpowszechnianie lub udostępnianie w inny sposób, zestawianie lub łączenie, blokowanie, 
usuwanie lub niszczenie.
RELEX : Francuski akronim oznaczający relations extérieures  czyli stosunki zewnętrzne.
ROM : Monitorowanie pod kątem wyników.
System 	informacyjny : Zbiór sprzętu, metod i procedur oraz w stosownych przypadkach również osób, pra -
cowników, zorganizowany w celu wykonywania funkcji przetwarzania informacji.
Zarządzanie 	w dziedzinie 	technologii 	informacyjnej : Struktury i procesy kierownicze i organizacyjne, które 
zapewniają utrzymanie i rozwój strategii oraz celów danej organizacji za pomocą jej technologii informacyjnej.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )7
STRESZCZENIE
I.
CRIS jest systemem informacyjnym wprowadzonym 
przez Komisję na potrzeby zarządzania działaniami 
zewnętrznymi. Funkcje systemu były stale rozbudo -
wywane od chwili jego uruchomienia w 2002  r. Jest 
on obecnie głównym referencyjnym systemem infor -
macyjnym służącym do zarządzania, sprawozdawczo -
ści i dokumentacji w zakresie działań zewnętrznych 
finansowanych zarówno z budżetu ogólnego UE, jak 
i z Europejskich Funduszy Rozwoju (EFR). 
II.
CRIS umożliwia wszystkim pracownikom Komisji zaj -
mującym się zarządzaniem działaniami zewnętrznymi, 
zarówno w centrali, jak i w delegaturach UE, korzy -
stanie ze wspólnej bazy danych. Zawiera ona dane 
dotyczące różnych etapów zarządzania, począwszy 
od programowania aż do przygotowania i monitoro -
wania, i obejmuje zarówno operacyjne, jak i finansowe 
aspekty tych działań. Z niej również wprowadzane są 
dane finansowe do systemu rachunkowości Komisji 
ABAC.
III.
Ogólne pytanie kontrolne dotyczyło tego, czy CRIS 
spełniał potrzeby informacyjne Komisji. W szczegól -
ności Trybunał ocenił, czy struktura CRIS umożliwia 
spełnianie potrzeb informacyjnych Komisji oraz czy 
dostarczane informacje są wiarygodne. Kontrola pole -
gała na przeglądzie dokumentacji Komisji dotyczącej 
systemu oraz przeprowadzeniu bezpośrednich badań 
na danych zawartych w CRIS.
IV.
Trybunał stwierdza, że CRIS jest na ogół skuteczny, jeśli 
chodzi o spełnianie potrzeb informacyjnych Komisji 
w dziedzinie działań zewnętrznych. Po dziesięciu latach 
rozwoju nadal występują w nim jednak niedociągnię -
cia. Dotyczą one w szczególności definicji roli CRIS 
w odniesieniu do systemu rachunkowości Komisji, 
niedociągnięć w kodowaniu danych, niedostatecznej 
skuteczności pod względem zapewnienia integralnoś -
 ci danych oraz, ogółem, niewystarczającego bezpie -
czeństwa systemu i zawartych w nim danych. Niektóre 
z poczynionych uwag potwierdzają inne uwagi przed -
stawione w poprzednich sprawozdaniach Trybunału.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )8
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )V.
Rozwój CRIS jest obecnie prowadzony na podstawie 
dobrze określonych i udokumentowanych potrzeb 
informacyjnych. Pomimo ostatnich usprawnień zarzą -
dzania systemem CRIS nadal brakuje jednak aktualnej 
definicji jego roli. W szczególności nie było jasności 
co do tego, dlaczego CRIS musiał powielać funkcje 
systemu rachunkowości Komisji.
VI.
Niewystarczająco sformalizowany rozwój w  latach 
2005–2008 spowodował, że kody danych zawartych 
w CRIS nie są dobrze określone. Z tego powodu konso -
lidacja danych w CRIS jest szczególnie skomplikowana 
i może prowadzić do błędów. W szczególności CRIS 
jest niewiarygodny, jeśli chodzi o dostarczanie zagre -
gowanych danych dotyczących pomocy zewnętrznej 
według krajów będących beneficjentami, instrumen -
tów finansowych lub dziedzin polityki.
VII.
W przypadku integralności danych zawartych w CRIS 
Trybunał ustalił, że brakuje niektórych zapisów danych, 
a niektóre zapisy są nieprawidłowe lub nieaktualne. 
Podważyło to efektywność i skuteczność systemu jako 
narzędzia zarządzania.
VIII.
Komisja jak dotąd nie zabezpieczyła wystarczająco 
systemu i zawartych w nim danych. Chociaż istniały 
procedury administrowania prawami dostępu dla 
użytkowników, nie określono precyzyjnie obowiązków 
w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa danych zawar -
tych w CRIS. Ponadto niektóre niedociągnięcia w sys -
temie podważyły jego efektywność i skuteczność, jeśli 
chodzi o zachowanie poufności i integralności danych. 
Trybunał ustalił również, że przetwarzanie danych oso -
bowych było niedostatecznie monitorowane.IX.
Na podstawie swoich uwag Trybunał przedstawia 
poniższe zalecenia z myślą o poprawie skuteczności 
CRIS, jeśli chodzi o spełnianie potrzeb informacyjnych 
Komisji:
a) Należy zdefiniować zamierzoną rolę CRIS jako sys -
temu informacyjnego, zwłaszcza w odniesieniu do 
systemu rachunkowości Komisji ABAC. W szczegól -
ności Komisja powinna dążyć do ograniczenia po -
wielania funkcji ABAC w CRIS.
b) Listy kodowe danych zawartych w CRIS powinny 
zostać zracjonalizowane, tak aby były niepowta -
rzalne, a przypisane im wartości danych wzajem -
nie się wykluczały. Ponadto obecne mechanizmy 
kontroli jakości danych (kontrole, procesy) po -
winny zostać zmienione i wzmocnione w sposób 
zapewniający skuteczne mechanizmy gwarantu -
jące rzetelność danych. Środki te powinny mieć 
na celu w szczególności zapewnienie skuteczności 
i efektywności CRIS, jeśli chodzi o dostarczanie za -
gregowanych informacji według krajów będących 
beneficjentami, dziedzin polityki i instrumentów 
finansowych.
c) Biorąc pod uwagę znaczną liczbę oraz zróżnicowa -
nie użytkowników CRIS, przy przyszłych zmianach 
CRIS należy zwrócić należytą uwagę na poprawę 
łatwości użytkowania.
d) Należy określić obowiązki w  zakresie zarządza -
nia bezpieczeństwem danych zawartych w CRIS. 
Powinna zostać przeprowadzona ogólna ocena 
ryzyka związanego z technologią informacyjną. 
Należy odpowiednio zadbać o ochronę danych 
osobowych i finansowych.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )9
WSTĘP
OBSZAR 	KONTROLI
1.	 Działania zewnętrzne polegają na interwencjach Komisji w  krajach 
poza Unią Europejską i obejmują również działania związane z rozsze -
rzeniem Unii Europejskiej, rozwojem państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku 
oraz zewnętrzną polityką handlową. Zarządzanie działaniami zewnętrz -
nymi odbywa się w siedzibie Komisji w Brukseli oraz w delegaturach 
UE w wielu krajach na świecie. W 2010  r. wszystkie zobowiązania pod -
jęte przez Komisję w  dziedzinie działań zewnętrznych opiewały na 
kwotę 11 107  mln  euro1. 
2.	 W ciągu ostatnich dziesięciu lat Komisja podejmowała starania na rzecz 
harmonizacji i uproszczenia swoich procedur dotyczących zarządzania 
działaniami zewnętrznymi. W szczególności Komisja poczyniła kroki 
w celu połączenia departamentów zajmujących się wykonywaniem tych 
działań. Równolegle zmierzała ona do wprowadzenia zharmonizowane -
go systemu – wspólnego systemu informacyjnego RELEX (CRIS) – przez 
połączenie dawniej niejednolitych systemów informacyjnych. System ten 
miał umożliwiać natychmiastowe dostarczanie informacji finansowych 
dotyczących projektów i programów w dziedzinie działań zewnętrznych.
3.	 System informacyjny to zbiór sprzętu, metod i procedur oraz w sto -
sownych przypadkach również osób, pracowników, zorganizowany 
w celu wykonywania funkcji przetwarzania informacji2. W organizacji 
systemy informacyjne wprowadza się zazwyczaj w celu dostarczania 
informacji pracownikom i kadrze zarządzającej, aby mogli oni wykony -
wać swoje obowiązki w zakresie planowania, monitorowania, kontroli 
i sprawozdawczości.
4.	 Gdy CRIS zaczął funkcjonować w 2002  r., jego funkcje wiązały się z fi -
nansową realizacją projektów. Od tamtej pory był on nieustannie roz -
budowywany, aby obejmować coraz więcej finansowych i operacyjnych 
aspektów zarządzania działaniami zewnętrznymi. CRIS obejmuje obecnie 
różne etapy tych działań, począwszy od etapu programowania, aż do 
przygotowywania i monitorowania.1 8445 mln euro 
z budżetu ogólnego UE 
oraz 2662  mln euro z EFR. 
Źródło : Dokument 
roboczy służb Komisji 
pt.  „Sprawozdanie roczne 
z 2011 r. na temat polityki 
Unii Europejskiej w zakresie 
rozwoju i pomocy 
zewnętrznej oraz jej realizacji 
w 2010 r.” SEC(2011) 880 
wersja ostateczna, 
dołączony do dokumentu 
pt. „Sprawozdanie roczne 
z 2011 r. na temat polityki 
Unii Europejskiej w zakresie 
rozwoju i pomocy 
zewnętrznej oraz jej realizacji 
w 2010 r.” , COM(2011) 414 
wersja ostateczna. 
2 Decyzja Komisji 
C(2006) 3602 z dnia 
16 sierpnia 2006 r. dotycząca 
bezpieczeństwa systemów 
informacyjnych, których 
używa Komisja Europejska.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )10
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )3 Dnia 1 stycznia 2011 r. 
służby byłej DG AIDCO i byłej 
DG DEV zostały połączone 
w nową Dyrekcję Generalną 
ds. Rozwoju i Współpracy – 
EuropeAid (DG ds. Rozwoju 
i Współpracy – EuropeAid); 
powszechna nazwa, 
pod którą wcześniejsza 
DG AIDCO była lepiej 
znana – EuropeAid – jest 
obecnie używana przez 
nową DG ds. Rozwoju 
i Współpracy – EuropeAid.
4 Dnia 1 stycznia 2011 r. 
była DG ds. Stosunków 
Zewnętrznych przestała 
istnieć, a większość jej działań 
przejęła Europejska Służba 
Działań Zewnętrznych 
(ESDZ). Jej działalność 
finansową przejęła Służba 
ds. Instrumentów Polityki 
Zagranicznej.5.	 CRIS jest przeważnie wykorzystywany przez Dyrekcję Generalną (DG) 
Komisji ds. Współpracy i Rozwoju (EuropeAid3), DG ds. Rozszerzenia 
oraz Służbę ds. Instrumentów Polityki Zagranicznej4. Departamenty te 
wykorzystują CRIS w szczególności jako interfejs użytkownika służący 
do wprowadzania danych finansowych dotyczących działań zewnętrz -
nych do systemu rachunkowości Komisji (ABAC). Transakcje finansowe 
są inicjowane w CRIS, w którym następuje wprowadzanie i weryfikacja 
danych przed ich automatycznym przeniesieniem do ABAC, w związku 
z czym nie muszą one być dwukrotnie kodowane. Do CRIS wprowadza 
się również dane operacyjne dotyczące programów i projektów działań 
zewnętrznych, takie jak wyniki działań kontrolnych i działań w zakresie 
monitorowania, gdzie są one również przetwarzane i przechowywane. 
Dane takie mogą być pomocne w zarządzaniu i podejmowaniu decyzji, 
a także w ogólnym monitorowaniu realizacji działań zewnętrznych. 
6.	 Ze względu na swoją rolę związaną z rejestrowaniem wyników kontroli 
wewnętrznych i sprawozdawczością w tym zakresie CRIS jest obecnie 
jednym z głównych elementów systemu kontroli wewnętrznej Komisji 
w zakresie zarządzania działaniami zewnętrznymi.
OPIS 	CRIS
7.	 CRIS jest komputerowym systemem informacyjnym  – w dużej mierze 
funkcjonuje w  oparciu o  sprzęt komputerowy i  telekomunikacyjny 
(sprzęt) oraz procedury elektroniczne (oprogramowanie). Jego oprogra -
mowanie składa się z bazy danych, internetowego interfejsu użytkownika 
służącego do wprowadzania i przeglądania danych oraz interfejsu lub 
połączenia z systemem rachunkowości Komisji ABAC. Ponieważ opiera 
się on na pojedynczej centralnej bazie danych, umożliwia wszystkim 
użytkownikom w Komisji i delegaturach UE korzystanie z tych samych 
danych. 
8.	 Struktura interfejsu użytkownika opiera się na różnych modułach, z któ -
rych większość odpowiada różnym etapom realizacji projektu oraz rocz -
nym cyklom zarządzania, jak przedstawiono na rys. 1 . Inne moduły wy -
korzystuje się do administrowania systemem.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )11
RYSUNEK  1
ETAPY 	REALIZACJI 	PROJEKTÓW 	I ROCZNEGO 	CYKLU 	ZARZĄDZANIA 	UWZGLĘDNIONE 	
W MODUŁACH 	CRIS
Etap projektu / cyklu zarządzania Główne wykorzystywane moduły CRIS
Ustalenie polityki 
i strategii krajowej
Przygotowanie działań
Realizacja 
i sprawozdawczośćProgramowanie
Prognozy ﬁnansowe
Decyzje
Zaproszenia do składania ofert/
wniosków
Rejestracja on-line danych potencjalnych
wnioskodawców (PADOR)
Dane osób prawnych / dane dot.
rachunków bankowych
Umowy ramowe
Projekty
Umowy
Gwarancje ﬁnansowe
Faktury/płatności
Prognozy dochodów
Nakazy odzyskania środków
Kontrola
Monitorowanie pod kątem wyników
(ROM)
Oceny
Źródło : Europejski Trybunał Obrachunkowy.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )12
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )9.	 Typowy moduł CRIS posiada między innymi funkcje umożliwiające 
użytkownikowi:
 οtworzenie, modyfikowanie i zatwierdzanie zapisów,
 οprzeszukiwanie zapisów,
 οprzeglądanie zapisów i związanych z nimi danych, przy czym niektóre 
z nich są automatycznie obliczane przez system,
 οzałączanie dokumentów do zapisów,
 οpowiązanie zapisów znajdujących się w różnych modułach. 
10.  Na przykład moduł „Umowy” umożliwia użytkownikowi przeszukanie 
wszystkich zapisów dotyczących umów zawartych z danym beneficjen -
tem. Każdy tak zidentyfikowany zapis dotyczący umowy zazwyczaj za -
wiera między innymi numer umowy, jej krótki opis, status i rodzaj, nazwę 
departamentu i dane osób odpowiedzialnych, strefę geograficzną, której 
dotyczy umowa, terminy podpisania umowy i jej zakończenia oraz kwo -
tę umowy i związane z nią pozycje w budżecie. Do zapisu dołączone 
są zeskanowane kopie samej umowy i towarzyszących jej załączników. 
Ponadto zapis dotyczący umowy jest prawdopodobnie powiązany na 
przykład z kilkoma zapisami w module faktur, dotyczącymi faktur otrzy -
manych od beneficjenta. Z poziomu tego zapisu użytkownik może za -
tem przechodzić do wszystkich zapisów związanych z danym działaniem 
oraz uzyskać bezpośredni wgląd do elektronicznej wersji odpowiednich 
dokumentów. 
11.  Interfejs użytkownika CRIS uzupełniają dwa inne narzędzia: 
 οsystem sprawozdawczy, CRIS Datawarehouse (hurtownia danych 
CRIS), który umożliwia użytkownikom agregację danych zawartych 
w CRIS, oraz 
 οsystem dokumentacji, CRIS Knowledge Base (baza wiedzy CRIS), który 
umożliwia użytkownikom dostęp do całej dokumentacji użytkowni -
ków CRIS. 
12.  Z biegiem lat liczba użytkowników CRIS powiększała się. W 2010  r. z CRIS 
korzystało 5000 użytkowników indywidualnych, w tym ponad 3000 w de -
legaturach UE, jak przedstawiono w  tabeli . Średnia liczba sesji użytkow -
ników w ciągu typowego dnia roboczego wynosiła 3000. 
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )13
13.  Rozwój i utrzymanie CRIS finansuje się ze środków pochodzących z bu -
dżetu ogólnego UE i z EFR. Ogólny wnioskowany budżet na rozwój, 
utrzymanie i wsparcie CRIS powiększał się w kolejnych latach i w 2011  r. 
osiągnął 13  mln  euro. Budżetem tym zarządza EuropeAid, która kieruje 
rozwojem i utrzymaniem CRIS we współpracy z innymi dyrekcjami ge -
neralnymi wykorzystującymi system lub zapewniającymi mu wsparcie. 
Miejsce pracy użytkowników Użytkownicy CRIS w 2010 r. Liczba sesji w 2010 r.
Delegatury UE 3 095 62% 562 861 70,5%
EuropeAid 1 319 26% 178 993 22,5%
Była DG RELEX 164 3% 7 404 1%
DG ds. Rozszerzenia 277 6% 44 373 5,5%
DG ds. Pomocy Humanitarnej i Ochrony 
Ludności (ECHO)45 1% 1 222 0%
Inne DG lub departamenty 105 2% 3 683 0,5%
OGÓŁEM 5 005 100% 798 536 100%TABELA
LICZBA 	UŻYTKOWNIKÓW 	CRIS 	W 2010 	R.
Źródło : Obliczenia Trybunału na podstawie danych zawartych w CRIS.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )14
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )5 Rozporządzenie Rady 
 (WE, Euratom) nr 1605/2002 
z dnia 25 czerwca 2002 r. 
w sprawie rozporządzenia 
finansowego mającego 
zastosowanie do budżetu 
ogólnego Wspólnot 
Europejskich (Dz.U. L 248 
z 16.9.2002, s. 1).
6 Rozporządzenie Komisji 
(WE, Euratom) nr 2342/2002 
z dnia 23 grudnia 2002 r. 
ustanawiające szczegółowe 
zasady wykonania 
rozporządzenia Rady 
(WE, Euratom) nr 1605/2002 
w sprawie rozporządzenia 
finansowego mającego 
zastosowanie do budżetu 
ogólnego Wspólnot 
Europejskich (Dz.U. 
L 357 z 31.12.2002, s. 1). 
W szczególności art. 48 
stanowi, że zarządzanie oraz 
systemy i procedury kontroli 
wewnętrznej mają na celu 
zapewnienie rzetelnego 
przedstawienia informacji 
dotyczących finansowania 
i zarządzania.
7 Rozporządzenie (WE) 
nr 45/2001 Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 
18 grudnia 2000 r. o ochronie 
osób fizycznych w związku 
z przetwarzaniem danych 
osobowych przez instytucje 
i organy wspólnotowe 
i o swobodnym przepływie 
takich danych (Dz.U. L 8 
z 12.1.2001, s. 1).
8 Zob. przypis 2.RAMY 	PRAWNE
14.  Rozporządzenie finansowe Unii Europejskiej5 wraz z jego przepisami wy -
konawczymi6 określa podstawowe zasady wykonania budżetu. W szcze -
gólności stanowi ono, że urzędnicy zatwierdzający muszą ustanowić 
odpowiednie struktury organizacyjne i procedury kontroli oraz składać 
swoim instytucjom sprawozdania z  wykonania obowiązków. Zawie -
ra ono również szczegółowe przepisy dotyczące systemów informacji 
finansowych. 
15.  Rozporządzenie ( WE) nr 45/20017 zawiera przepisy dotyczące ochrony 
osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez 
instytucje i organy Unii Europejskiej.
16.  Decyzja Komisji C(2006) 36028 przewiduje środki bezpieczeństwa służą -
ce do ochrony systemów informacyjnych Komisji oraz przetwarzanych 
w nich informacji przed zagrożeniami dla ich dostępności, integralności 
i poufności.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )15
ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE KONTROLNE
17.  Ogólne pytanie kontrolne dotyczyło tego, czy CRIS pozwala spełniać 
potrzeby informacyjne Komisji w dziedzinie działań zewnętrznych. 
18.  To ogólne pytanie podzielono na trzy części:
a) Cz y struktura CRIS poz wala spełniać potrzeby Komisji? (zob. 
pkt 24–44)
b) Cz y informacje dostarczane przez CRIS są wiar ygodne? (zob. 
pkt 45–57)
c) Czy Komisja wystarczająco zabezpieczyła CRIS i zawarte w nim 
dane? (zob. pkt 58–74)
19.  Prace kontrolne odnoszące się konkretnie do części a) i c) polegały głów -
nie na analizie odpowiedniej dokumentacji oraz zapoznaniu się z wyja -
śnieniami udzielonymi przez pracowników Komisji podczas wywiadów. 
Prace te zasadniczo dotyczyły rozwoju CRIS po 2005  r. Jeżeli dostępna 
była odpowiednia dokumentacja, uwzględniono jednak również zdarze -
nia, które miały miejsce w latach 2000–2005. Ta część kontroli koncen -
trowała się na dyrekcji EuropeAid, która odgrywa główną rolę w rozwoju 
CRIS. W maju 2011  r. Trybunał przeprowadził również elektroniczną an -
kietę wśród użytkowników CRIS w delegaturach UE. 
20.  Druga część kontroli  – pytanie podrzędne b)  – polegała na weryfikacji 
wiarygodności informacji dostarczanych przez CRIS. Weryfikację prze -
prowadzono za pomocą badań bezpośrednich na zbiorach danych za -
wartych w CRIS. Badania te przeprowadzono na danych bezpośrednio 
zaimportowanych z bazy danych CRIS pod koniec marca 2011  r. Miały 
one na celu sprawdzenie, czy zapisy danych w CRIS są kompletne, pra -
widłowe, spójne i aktualne. 
21.  W zakres kontroli weszły informacje dotyczące wszystkich środków, któ -
rymi zarządza się z wykorzystaniem CRIS, pochodzących zarówno z bu -
dżetu ogólnego UE, jak i z EFR. 
22.  W celu zapewnienia wydajności prac, czynności kontrolne skoncentrowa -
no na ośmiu z 21 modułów CRIS, wybranych jako moduły reprezentujące 
moduły finansowe i operacyjne9. Umożliwiło to Trybunałowi przeprowa -
dzenie bardziej szczegółowych badań wybranych modułów, a jednocze -
śnie uzyskanie ogólnego obrazu całego systemu. 
23.  Celem kontroli nie była ocena bardziej technicznych aspektów CRIS, co 
wchodziłoby w zakres kontroli technologii informacyjnej. Jej celem nie 
była również ocena opłacalności utrzymania i rozwoju CRIS.9 Moduły wybrane do 
kontroli to „Decyzje” , „Umowy” , 
„Dokumentacja dotycząca 
osób prawnych” , „Faktury” , 
„Prognozy finansowe” , 
„Kontrola” , „Oceny” oraz 
„Monitorowanie pod kątem 
wyników” .
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )16
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )POMIMO 	NIEDOCIĄGNIĘĆ 	ROZWÓJ 	CRIS 	JEST 	
OBECNIE 	DOSTOSOWYWANY 	DO	POTRZEB 	KOMISJI
PROJEKTY 	ROZWOJU 	SYSTEMU 	SĄ	OBECNIE 	REALIZOWANE 	NA	
PODSTAWIE 	DOBRZE 	OKREŚLONYCH 	POTRZEB
24.  Zarządzanie w dziedzinie technologii informacyjnej dotyczy struktur 
i procesów kierowniczych i organizacyjnych, które zapewniają utrzyma -
nie i rozwój strategii i celów danej organizacji za pomocą technologii 
informacyjnej tej organizacji10. 
25.  Standardy kontroli wewnętrznej Komisji wymagają istnienia odpowied -
nich struktury zarządzania w dziedzinie technologii informacyjnej11. 
W szczególności:
 οkażda dyrekcja generalna musi określić stosowną organizację zarzą -
dzania podlegającymi jej systemami informacyjnymi;
 οkonieczne jest sporządzanie rocznego schéma directeur  (generalnego 
planu informatycznego), obejmującego wszystkie zmiany systemu 
informacyjnego;
 οkażdy system informacyjny podlegający dyrekcji generalnej musi 
mieć precyzyjnie określonego właściciela, który reprezentuje interes 
użytkowników, oraz musi podlegać nadzorowi komitetu sterującego;
 οwszystkie nowe projekty systemów informacyjnych muszą być za -
twierdzane na podstawie dokumentu koncepcyjnego opisującego 
projekt;
 οwszystkie nowe systemy informacyjne powinny być opracowane 
z wykorzystaniem standardowych metod Komisji dotyczących za -
rządzania projektami i ich rozwoju.
26.  Działania te mają na celu doprowadzenie w szczególności do tego, aby 
projekty rozwoju systemów informacyjnych odpowiadały potrzebom or -
ganizacji, a sposób ich opracowania umożliwiał spełnienie tych potrzeb12. 10 Definicja IT Governance 
Institute®, przytoczona 
w dokumencie 
SEC(2004) 1267 z dnia 
20 października 2004 r. 
pt. „Communication to 
the Commission on the 
improvement of information 
technology governance in 
the Commission” (Komunikat 
do Komisji w sprawie 
poprawy zarządzania 
w dziedzinie technologii 
informacyjnej w Komisji).
11 ICS nr 7. Zob. również 
SEC(2004) 1267. 
12 SEC(2004) 1267 stanowi, 
że wszystkie projekty rozwoju 
systemów informacyjnych 
powinny obejmować 
studium projektu / studium 
wykonalności objaśniające, 
dlaczego system jest 
tworzony, jaki jest jego 
proponowany cel, jaki jest 
planowany sposób jego 
osiągnięcia, w jaki sposób 
wywiera on wpływ na 
organizację oraz jakie będą 
jego koszty.UWAGI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )17
27.  Trybunał ustalił, że w latach 2005–2008 identyfikowanie potrzeb infor -
macyjnych i ustalanie priorytetów w tym zakresie nie było systematycz -
ne i jasno udokumentowane. Przyczyniło się to do rozwoju systemów 
w sposób, który nie odpowiadał potrzebom Komisji, a nawet w skrajnych 
przypadkach prowadziło do nieprzydatnych zmian (zob. ramka 1 ). Za -
rządzanie większością projektów informatycznych również odbywało się 
w sposób stosunkowo nieformalny, z wyjątkiem dużego projektu doty -
czącego przejęcia OLAS, systemu informacyjnego używanego wcześniej 
na potrzeby działań w ramach EFR. 
28.  Od 2008  r. Komisja wprowadza bardziej kompleksową strukturę zarządza -
nia w dziedzinie technologii informacyjnej w przypadku CRIS. W szcze -
gólności potrzeby informacyjne są obecnie określane i analizowane 
w sposób systematyczny. Obecnie wszystkie nowe projekty rozwoju sys -
temów informacyjnych EuropeAid muszą być zatwierdzane na podstawie 
dokumentu koncepcyjnego, opisującego cele, rodzaje ryzyka i środki 
realizacji projektu. Na tej podstawie EuropeAid sporządza roczny schéma 
directeur  (generalny plan informatyczny), wyszczególniający wszystkie 
projekty planowanych zmian systemu informacyjnego. W przypadku 
każdego projektu wyznacza się właściciela systemu, który reprezentu -
je interes użytkowników; duże projekty są nadzorowane przez komitet 
sterujący.
29.  Ponadto w  EuropeAid stosowana jest obecnie metodyka zarządza -
nia projektem, a nowe projekty rozwoju systemów informacyjnych są 
dokumentowane.
RAMKA 	1
BRAK 	WYKORZYSTANIA 	MODUŁU 	„OCENY”
Z dokumentu roboczego Komisji z 2004  r. wynika, że moduł CRIS „Oceny” miał zgodnie z planem dawać 
pełny obraz ocen okresowych i końcowych zarządzanych przez delegatury i działy operacyjne. Z mo -
dułu tego jednak nigdy nie skorzystano i nie zawierał on żadnego zapisu. Komisja nie dysponowała 
dokumentacją wyjaśniającą tę sytuację.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )18
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )13 Zob. przypis 12.
14 Od początku 
funkcjonowania CRIS kolejno 
przejął funkcje i dane 
następujących systemów 
informacyjnych: Griot (system 
informacyjny byłej Dyrekcji 
Generalnej DGIA, w 2002 r.), 
Désirée (system byłej Dyrekcji 
Generalnej DGIB, w latach 
2002–2003), MIS (system 
informacyjny byłej Dyrekcji 
Generalnej DGVIII, w latach 
2003–2004) oraz OLAS 
(system informacyjny byłej 
Dyrekcji Generalnej DEV, 
w 2008 r.).POTRZEBA 	AKTUALNEJ 	DEFINICJI 	ROLI 	CRIS 	
30.  Dobra praktyka wymaga, aby przy wszystkich projektach rozwoju sys -
temów informacyjnych sporządzano dokumenty objaśniające, dlaczego 
system jest tworzony, jaki jest jego proponowany cel i jaki jest planowa -
ny sposób jego osiągnięcia13. Trybunał sprawdził, czy dokumenty takie 
istniały w przypadku rozwoju CRIS jako całości. 
31.  Trybunał znalazł dokumenty wskazujące, że w chwili podejmowania 
przez Komisję w 2000  r. decyzji o rozwoju CRIS celem tego systemu było 
zapewnienie możliwości natychmiastowego dostarczania informacji fi -
nansowych dotyczących projektów i programów w dziedzinie działań 
zewnętrznych, a w szczególności dostarczania właściwych informacji 
o podziale zobowiązań i płatności między kraje i sektory w różnych re -
gionach geograficznych. CRIS miał z założenia uzupełniać system ra -
chunkowości Komisji przez zapewnienie funkcji i informacji bardziej 
specyficznych dla dziedziny działań zewnętrznych. 
32.  W związku z tym w latach 2002–2004 pierwsze moduły CRIS w większości 
poświęcono niektórym aspektom zarządzania finansami w dziedzinie 
działań zewnętrznych, takim jak decyzje, umowy i faktury. Od tamtej 
pory funkcje systemu były jednak stale rozbudowywane, co polega -
ło zwłaszcza na ujmowaniu w coraz większym stopniu operacyjnych 
aspektów działań zewnętrznych. Stopniowo dodawano nowe moduły 
i dostosowywano moduły już istniejące (zob. rys. 2 ). Przejęte zostały 
również inne systemy informacyjne, które rozszerzyły zakres stosowania 
CRIS w dziedzinie działań zewnętrznych14. W 2005  r. dokonano istotnych 
zmian polegających na wprowadzeniu do CRIS funkcji rachunkowości 
memoriałowej. Inną istotną zmianą było przejęcie w 2008  r. systemu 
OLAS (zob. pkt 27).
33.  Od 2002  r. wprowadzono również istotne zmiany w systemie rachunko -
wości Komisji. W szczególności od chwili wprowadzenia rachunkowości 
memoriałowej w 2005  r. i zastąpienia wcześniejszego systemu Sincom2 
systemem ABAC zapewnia on wiele nowych funkcji, takich jak rejestracja 
umów.
34.  Pomimo tych istotnych zmian w CRIS i ABAC Trybunał nie stwierdził 
istnienia żadnego dokumentu zawierającego zaktualizowaną definicję 
zamierzonej roli CRIS w ogólnym systemie informacyjnym Komisji, jego 
celów i precyzyjnego zakresu operacji, które system ten obsługuje.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )19
RYSUNEK 	2
HISTORIA 	ROZWOJU 	CRIS
NOWE MODUŁY CRISZMIANY INTERFEJSU
MIĘDZY CRIS I ABAC
PROGNOZY FINANSOWEUMOWY RAMOWE
MONITOROWANIE POD
KĄTEM WYNIKÓWFAKTURY
(Istotne zmiany)ODZYSKIWANIE ŚRODKÓWPROGNOZY DOCHODÓWGWARANCJE FINANSOWEKONTROLAPROGNOZY FINANSOWE
(wersja 1)UMOWY
FAKTURY
FORMULARZE DAC
ZAPROSZENIA DO SKŁADANIA
OFERT/WNIOSKÓW
PROGRAMOWANIEDECYZJE
ZOBOWIĄZANIA
PŁATNOŚCI
UMOWY
FAKTURY
ODZYSKIWANIE ŚRODKÓW
GWARANCJE
1999–2002
2002
2003
2004ROK
2006
2009
20082007
2005
2010CRIS
Źródło : Europejski Trybunał Obrachunkowy.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )20
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )35.  W szczególności nie określono odpowiednio roli CRIS w odniesieniu do 
ABAC, którego wiele funkcji zostało powielonych w CRIS. Niejasna była 
wartość dodana wynikająca z dalszego kodowania transakcji finansowych 
w CRIS, zamiast kodowania ich bezpośrednio w ABAC (zob. ramka 2 ). 
Jednak z powodu tej wzajemnej zależności CRIS i ABAC około jednej 
trzeciej zasobów ludzkich działu informatyki EuropeAid zajmuje się uak -
tualnianiem CRIS w związku z rozwojem ABAC kosztem obsługi operacji 
z zakresu działań zewnętrznych. 
NIEDOCIĄGNIĘCIA 	W KODOWANIU 	DANYCH
36.  Zastosowanie kodów danych w systemie informacyjnym umożliwia łatwe 
odzyskanie zapisów danych za pomocą narzędzi automatycznego wy -
szukiwania oraz ich konsolidację do celów sprawozdawczych. Wydajność 
i skuteczność systemu, jeśli chodzi o umożliwianie łatwego odzyskiwania 
i konsolidacji zapisów danych, w dużej mierze zależy zatem od jakości 
i spójności kodów danych. 
37.  Celem wyznaczonym dla CRIS w 2000  r. było umożliwienie natychmia -
stowego dostarczania skonsolidowanych informacji finansowych do -
tyczących projektów i programów w dziedzinie działań zewnętrznych 
(zob. pkt 31). Trybunał sprawdził, czy kody danych w CRIS są określone 
w sposób umożliwiający osiągnięcie tego celu.
RAMKA 	2
NIEEFEKTYWNE 	PRZENOSZENIE 	DANYCH 	MIĘDZY 	CRIS 	I ABAC
Interfejs między CRIS i ABAC nie ułatwia wymiany danych. W rzeczywistości ABAC automatycznie 
weryfikuje kompletność i spójność danych dotyczących transakcji finansowych przed ich zapisaniem. 
Ponieważ weryfikacje wykonane przez ABAC nie są zawsze takie same jak weryfikacje wykonane przez 
CRIS, dane dotyczące transakcji finansowych są czasami blokowane przy przenoszeniu ich z CRIS do 
ABAC, tj. na późnym etapie procedury zatwierdzania. Następnie dane muszą zostać skorygowane 
i zatwierdzone ponownie w CRIS oraz ponownie przeniesione do ABAC.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )21
38.  Trybunał ustalił, że z powodu kolejnych zmian systemu, które nie były 
dostatecznie sformalizowane (zob. pkt 27), doszło do powielenia kilku 
z ponad stu list kodowych. Z czasem mogą wystąpić rozbieżności między 
powielającymi się listami kodowymi danych. Powodują one również, że 
konsolidowanie i uzgadnianie danych staje się bardziej skomplikowane, 
czasochłonne i może prowadzić do błędów. Kilka lat temu rozpoczęto 
realizację projektu mającego na celu usprawnienie organizacji kodów 
danych w CRIS przez przechowywanie ich we wspólnej tabeli. Projektu 
jednak nie ukończono, a system pozostał systemem hybrydowym, w któ -
rym niektóre listy kodowe danych są nadal przechowywane w oddziel -
nych lub powielających się tabelach.
39.  Trybunał wykrył również kilka list kodowych zawierających wartości, które 
nie wykluczały się wzajemnie, co uniemożliwiało skuteczną konsolidację 
danych. Na przykład moduł faktur, podobnie jak wiele innych modułów 
CRIS, odnosił się do listy kodów oznaczających obszary geograficzne. 
W ramach tej listy niektóre kody opisywały kraje, zaś inne – grupy krajów. 
Z tego powodu niektóre zapisy dotyczące płatności dokonanych w da -
nym kraju odnosiły się do kodu tego kraju, natomiast inne odnosiły się do 
kodu szerszego regionu geograficznego obejmującego ten kraj. Sytuacja 
ta spowodowała, że z CRIS nie można łatwo korzystać do celów ustalenia 
listy lub całkowitej kwoty płatności dokonanych na rzecz beneficjentów 
w danym kraju. Przykład tej sytuacji znajduje się w  ramce 3 .
40.  CRIS nie może być również z łatwością wykorzystywany do obliczania 
całkowitej kwoty wydatków na daną politykę ani całkowitej kwoty sfinan -
sowanej z danego instrumentu finansowego. Lista dziedzin stosowana 
do powiązania zapisów z wielu modułów CRIS z daną dziedziną obejmuje 
strefy geograficzne (np. Azję), instrumenty finansowe (np. TACIS15) i po -
lityki tematyczne (np. bezpieczeństwo żywnościowe). 15 Pomoc techniczna dla 
Wspólnoty Niepodległych 
Państw.
RAMKA 	3
NIEJEDNOZNACZNE 	KODY 	OBSZARÓW 	GEOGRAFICZNYCH 	W ZAPISACH 	
DOTYCZĄCYCH 	PŁATNOŚCI
Zapis dotyczący płatności w CRIS może odnosić się do Tanzanii, zaś inny może dotyczyć obszaru 
geograficznego zwanego „Saharą Południową”. Lista płatności odnosząca się do Tanzanii zawierałaby 
pierwszy zapis, lecz nie zapis drugi, chociaż część drugiej płatności mogła zostać przekazana Tanzanii.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )22
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )16 W sprawozdaniu 
rocznym dotyczącym 
EFR za rok budżetowy 
2005 Trybunał zwrócił 
uwagę, że „niedociągnięcia 
w komputerowym systemie 
informacji zarządczej (CRIS), 
w szczególności w systemie 
kodowania, nie pozwalają 
na skuteczny nadzór ogólny 
programów mikroprojektów 
przez centralne jednostki 
Komisji. Na przykład 
wciąż trudno uzyskać 
wiarygodną listę programów 
mikroprojektów, które zostały 
zrealizowane lub są w trakcie 
realizacji. Jest to problem 
bardziej ogólny, dotyczący 
nie tylko programów 
mikroprojektów (...)” . 
W sprawozdaniu rocznym 
za rok budżetowy 2006 
Trybunał również stwierdził: 
„Wspólny System Informacji 
Relex (CRIS) zapewnia 
dane wykorzystywane do 
bieżącego zarządzania 
projektami. W dużej mierze 
w wyniku istniejących 
ograniczeń w zakresie 
zdefiniowania danych, system 
ten nie zapewnia dostępu do 
pewnych pożądanych analiz 
informacji finansowych” .
W sprawozdaniu specjalnym 
nr 4/2009 pt. „Zarządzanie 
przez Komisję udziałem 
podmiotów niepaństwowych 
we współpracy WE na 
rzecz rozwoju” Trybunał 
stwierdził: „W chwili obecnej 
w EuropeAid nie istnieje 
dostępne źródło danych 
dotyczących finansowania 
PN (...). Dane znajdujące 
się we wspólnym systemie 
informacji RELEX (CRIS) są 
niekompletne, a identyfikacja 
zainteresowanych stron 
niewiarygodna” .
17 Zob. przypis 12.
18 W sprawozdaniu 
rocznym dotyczącym 
roku budżetowego 2008 
Trybunał odnotował 
„występowanie ograniczeń 
technicznych, które często 
napotykają użytkownicy 
systemu i które mogą 
wpływać na wiarygodność 
przetwarzanych transakcji 
(powszechne są przypadki 
dokonywania płatności po 
terminie ze względu na brak 
dostępu do systemu)” .41.  Sytuacja ta powoduje, że konsolidacja zawartych w CRIS danych  – zwłasz -
cza danych finansowych  – do celów sprawozdawczych jest szczególnie 
skomplikowana. Sytuacja ta jest szkodliwa z punktu widzenia wydajności 
i skuteczności CRIS jako narzędzia sprawozdawczości i zarządzania16. 
UTRZYMUJĄCE 	SIĘ	PROBLEMY 	W ZAKRESIE 	ŁATWOŚCI 	UŻYTKOWANIA
42.  Zgodnie z dokumentem „Communication to the Commission on the 
 improvement of information technology governance in the Commis -
sion” [Komunikat do Komisji w sprawie poprawy zarządzania w dziedzinie 
technologii informacyjnej w Komisji]17 systemy informacyjne muszą być 
ukierunkowane na użytkowników i zaspokajanie ich potrzeb. W związku 
z tym to użytkownicy powinni odpowiedzieć na pytania dotyczące sku -
teczności systemu informacyjnego, jeśli chodzi o spełnianie ich potrzeb. 
43.  W maju 2011  r. Trybunał przeprowadził ankietę wśród użytkowników 
CRIS w delegaturach UE, które miało na celu ocenienie, w jakim stopniu 
doświadczają oni określonych problemów. Odpowiedzi udzieliły 44 z 92 
delegatur, którym przesłano kwestionariusz. Główne wnioski, które moż -
na wyciągnąć z analizy tych odpowiedzi, były następujące: 
 οużytkownicy CRIS zmagają się z problemem długotrwałego i częstego 
braku dostępu do systemu (14 z 44 delegatur zgłasza ponadtygodnio -
wy brak dostępu do niego);
 οw 2010  r. prawie wszystkie delegatury, które udzieliły odpowiedzi 
(41 z 44), zetknęły się z problemem opóźnień w kodowaniu lub za -
twierdzaniu transakcji z powodu niedociągnięć w strukturze CRIS18; 
 ο21 z 44 respondentów uważało, że z powodu trudności w interpre -
tacji lub tłumaczeniu niektóre kody danych są czasami wpisywane 
na zasadzie domysłu;
 ο6 z 44 delegatur zgłosiło, że opóźnienia spowodowane CRIS powo -
dują koszty dla Komisji; dwie z tych delegatur przedstawiły związane 
z tym szacunkowe kary lub straty w wysokości 300  euro w jednym 
przypadku i 3000  euro w drugim.
44.  Wyniki przeprowadzonej przez Trybunał ankiety są potwierdzone wynika -
mi dwóch ankiet przeprowadzonych przez Komisję w latach 2008 i 2010, 
które obejmowały użytkowników CRIS zarówno w siedzibie Komisji, jak 
i w delegaturach UE. Ankiety te wykazały, że opinie użytkowników o sys -
temie poprawiły się, lecz pozostały mieszane, co przedstawiono na rys. 3 . 
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )23
ZARZĄDZANIE 	CRIS 	NIE	JEST 	JESZCZE 	
WYSTARCZAJĄCO 	SKUTECZNE 	POD 	WZGLĘDEM 	
ZAPEWNIANIA 	INTEGRALNOŚCI 	DANYCH
45.  Aby system informacyjny był skuteczny, nie może tylko dostarczać 
danych, lecz musi także zapewniać ich integralność. Integralność da -
nych dotyczy zdolności systemu informacyjnego do wytworzenia ocze -
kiwanego rezultatu w  sposób dokładny i  pełny, co świadczy o  jego 
wiarygodności19. 
46.  Pod względem bezpieczeństwa CRIS jest uważany przez Komisję za sys -
tem o krytycznym znaczeniu, innymi słowy  – za system, w przypadku 
którego utrata integralności lub dostępności może zagrozić pozycji Ko -
misji względem innych instytucji, państw członkowskich i innych stron20. 19 Decyzja Komisji 
C(2006) 3602.
20 Decyzja Komisji 
C(2006) 3602 stanowi, 
że systemy informacyjne 
o krytycznym znaczeniu 
to systemy, w przypadku 
których utrata integralności 
lub dostępności może 
zagrozić pozycji Komisji 
względem innych instytucji, 
państw członkowskich 
i innych stron; przypadki takie 
obejmowałyby uszczerbek 
dla wizerunku Komisji lub 
innych instytucji wśród 
państw członkowskich lub 
opinii publicznej, bardzo 
poważny uszczerbek dla osób 
prawnych lub fizycznych, 
przekroczenie budżetu lub 
znaczną stratę finansową 
o bardzo poważnych skutkach 
dla finansów Komisji.
RYSUNEK 	3
ZMIANY 	OPINII 	UŻYTKOWNIKÓW 	CRIS 	NA	TEMAT 	KILKU 	ASPEKTÓW 	SYSTEMU 	W LATACH 	
2008–2010 	W SKALI 	OD	1	(NISKA 	OCENA) 	DO	5	(OCENA 	DOSKONAŁA)
1 2 3 4 5Ocena ogólnaInformacje w podręcznikachDostęp do podręcznikówBezpieczeństwoElastycznośćDostępnośćŁatwość użytkowaniaFunkcjonalnośćWiarygodnośćWyszukiwanie
2010 2008
Źródło : Dokument roboczy Komisji: Results of the Survey 2010 „The CRIS system – your opinion” , luty 2011 r.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )24
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )47.  Komisja wprowadziła kilka mechanizmów zabezpieczających, aby pomóc 
w osiągnięciu integralności danych zawartych w CRIS:
 οw oprogramowanie CRIS wbudowane są funkcje automatycznej 
kontroli;
 οkażda transakcja finansowa wprowadzona do CRIS musi zostać za -
twierdzona przez kilku różnych urzędników;
 οw EuropeAid niewielka grupa urzędników  – zespół ds. jakości da -
nych  – sprawdza jakość danych i koordynuje korygowanie znacznej 
liczby nieprawidłowych lub brakujących danych21; 
 οsprawozdania z kontroli wewnętrznych i zewnętrznych regularnie 
zawierają informacje o systemowych problemach z jakością danych 
oraz zalecenia w tym zakresie;
 οproblemy z jakością danych ujawniają również kontrole ex post  pro -
wadzone na próbach transakcji finansowych. 
48.  Trybunał przeprowadził badania bezpośrednie na zbiorach zapisów da -
nych w CRIS w celu zweryfikowania skuteczności systemu informacyjne -
go pod względem zapewniania integralności danych. W szczególności 
Trybunał sprawdził, czy określone zapisy danych były kompletne, prawi -
dłowe i aktualne.
KompletneWszystkie transakcje są zapisane i wszystkie odpowiednie pola danych 
zostały wypełnione.
PrawidłoweDane są spójne w całym systemie informacyjnym (zapisy nie są 
wzajemnie sprzeczne), a zapisy danych odzwierciedlają rzeczywistą 
sytuację.
Aktualne Informacje są wprowadzane w terminie.
BRAKUJĄCE 	ZAPISY 	DANYCH
49.  Trybunał wykrył zapisy dotyczące faktur, które zostały bezpośrednio 
zakodowane w ABAC zamiast w CRIS. Z tego powodu w CRIS trzeba 
było czasami tworzyć zapisy dotyczące płatności ryczałtowych, aby zbi -
lansować całkowite kwoty znajdujące się w CRIS i ABAC. Trybunał wy -
krył 118 takich zapisów uzgadniających dane (31 zapisów w 2009  r., na 
łączną kwotę 65  mln  euro, oraz 87 zapisów w 2010  r., na łączną kwotę 
175 mln  euro). Te zapisy dotyczące płatności ryczałtowych nie zrekom -
pensowały braku szczegółowych informacji w zapisach znajdujących się 
w CRIS. W szczególności nie przypisano ich określonemu obszarowi geo -
graficznemu (zob. pkt 39). Bezpośrednie kodowanie zapisów dotyczących 
faktur w ABAC podważa zdolność CRIS do podawania skonsolidowanych 
informacji. 21 Według dokumentów 
Komisji dotyczących 
zarządzania w 2010 r. 
zespół ds. jakości danych 
zidentyfikował 80 000 
przypadków anomalii danych 
i skoordynował korektę 
ponad 70 000 z nich.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )25
50.  Nie wykorzystywano jeszcze w systematyczny sposób możliwości załą -
czania dokumentów do zapisów danych. Na przykład do jednej trzeciej 
zamkniętych lub bieżących zapisów dotyczących decyzji, które zaktuali -
zowano w 2010  r., nie załączono dokumentów. Dokumentów nie załą -
czono również do 14% zamkniętych lub bieżących zapisów dotyczących 
umów podpisanych w roku 2009  lub 2010. Ogranicza to wydajność i sku -
teczność systemu pod względem zarządzania projektami i dostępu do 
dokumentów. 
51.  Ponadto Trybunał stwierdził przypadki, w których nie korzystano z za -
pewnianej przez CRIS możliwości powiązania zapisów zawartych w róż -
nych modułach i odnoszących się do tego samego projektu, co pozwala 
użytkownikom na przechodzenie między wszystkimi zapisami dotyczą -
cymi danego działania (zob. pkt 10). Na przykład 9000 ze 105  000 zapi -
sów dotyczących umów (9%) nie powiązano z żadną decyzją w sprawie 
finansowania. Z żadnym zapisem dotyczącym umowy lub decyzji nie 
powiązano również ponad 300 z 3000 zamkniętych lub bieżących zapi -
sów dotyczących kontroli22 (10%)23. Zmniejsza to efektywność CRIS jako 
narzędzia zarządzania projektami. 
52.  Jako członek Komitetu Pomocy Rozwojowej (DAC) OECD Komisja re -
gularnie składa OECD sprawozdania dotyczące działań zewnętrznych 
związanych z pomocą. Wymaga to klasyfikacji odpowiednich działań 
według standardowych kategorii (kody sektorowe DAC). W CRIS zapisy 
dotyczące umów i projektów mogą być powiązane z kodem sektorowym 
DAC. Chociaż prawie wszystkie zapisy dotyczące umów zostały powiąza -
ne z takim kodem, jedynie 30% zapisów dotyczących projektów zostało 
w ten sposób powiązanych. Sytuacja ta uniemożliwia wykorzystanie da -
nych zawartych w CRIS do sporządzenia wiarygodnych statystyk według 
kodyfikacji DAC OECD (zob. ramka 4 ).22 Dotyczą one kontroli 
działań zewnętrznych, które 
są z reguły prowadzone przez 
zewnętrzne firmy audytorskie 
wynajęte przez Komisję.
23 W sprawozdaniu 
rocznym dotyczącym 
roku budżetowego 2004 
Trybunał zwrócił już uwagę, 
że „informacje dotyczące 
wszystkich kontroli, również 
tych zlecanych przez 
organizacje wdrażające, 
[powinny być] rejestrowane 
w CRIS i połączone 
z odpowiednimi informacjami 
na temat zarządzania 
projektem” . Podobne 
zalecenie sfomułowano także 
w sprawozdaniu rocznym 
Trybunału dotyczącym roku 
budżetowego 2005.
RAMKA 	4
NIE	MOŻNA 	UTWORZYĆ 	LIST 	PROJEKTÓW 	WEDŁUG 	KODÓW 	SEKTOROWYCH 	DAC
Ponieważ jedynie 30% zawartych w CRIS zapisów dotyczących projektów zawiera kod sektorowy DAC, 
wyszukiwanie wszystkich zapisów dotyczących projektów związanych na przykład z „ochroną zasobów 
wodnych” zwróciłoby listę odpowiednich projektów, która najprawdopodobniej byłaby niekompletna 
i niewiarygodna. 
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )26
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )24 W sprawozdaniu 
rocznym za rok budżetowy 
2008 Trybunał stwierdził: 
„Podczas badania transakcji 
odnotowano, że informacje 
w CRIS nie zawsze są 
w pełni ścisłe. Wykryto 
błędy w kodowaniu danych 
dotyczących zarówno 
płatności, jak i zobowiązań 
(jak np. w przypadku 
projektów lub umów, 
którym przyporządkowano 
nieprawidłowy kod kraju 
CRIS). Inne błędy mogły 
wpłynąć na wiarygodność 
sprawozdania finansowego 
Komisji (np. błędy dotyczące 
terminów wygaśnięcia 
gwarancji bankowych 
i trybów zarządzania 
projektami/umowami)” .NIEPRAWIDŁOWE 	ZAPISY 	DANYCH
53.  Trybunał nie wykrył w CRIS powielających się zapisów finansowych, tj. 
zapisów dotyczących transakcji, które byłyby wprowadzone więcej niż 
jeden raz. 
54.  Trybunał wykrył jednak zapisy, które nie opierały się na faktycznej trans -
akcji finansowej lub zdarzeniu operacyjnym. Zapisy te, nazywane po -
wszechnie przez użytkowników CRIS zapisami „fikcyjnymi”, były czasa -
mi tworzone w celu zaradzenia technicznym ograniczeniom systemu. 
W szczególności 100 z 15 000 zapisów dotyczących umów, które za -
mknięto w CRIS w latach 2009 i 2010, okazało się „fikcyjnymi”. Obecność 
takich zapisów może powodować tendencyjność skonsolidowanych da -
nych i może być również myląca dla użytkowników, powodując błędy 
i brak efektywności. 
55.  Trybunał wykrył zapisy w CRIS zawierające niespójne wartości danych. 
Na przykład:
 ο2% z 6000 zapisów dotyczących kontroli miało status tymczasowy, 
chociaż zapisy pokazywały przeszłą datę wpłynięcia sprawozdania 
końcowego; 
 ο7% z 2300 zamkniętych zapisów dotyczących umów podpisanych 
w roku 2009  lub 2010 było opatrzonych datą podpisania późniejszą 
niż data rozpoczęcia realizacji; 
 ο1% z 5000 zapisów dotyczących decyzji miało status bieżący, chociaż 
zapisy wskazywały termin zamknięcia, który już upłynął. 
 Takie niespójności często wskazują na obecność nieprawidłowych zapi -
sów danych lub błędów administracyjnych24. 
56.  Trybunał wykrył zapisy, które wykazywały różnice między CRIS a ABAC 
Datawarehouse (hurtownią danych ABAC), centralnym systemem Komisji 
wykorzystywanym do dostarczania kadrze zarządzającej skonsolidowa -
nych informacji finansowych i księgowych. 
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )27
25 Zob. przypis 2.
26 Art. 61 rozporządzenia 
finansowego stanowi, że 
każda z instytucji wyznacza 
księgowego, który jest 
odpowiedzialny w tej 
instytucji za określanie 
i stwierdzanie prawidłowości 
systemów rachunkowości 
i w stosownych przypadkach 
stwierdzanie prawidłowości 
systemów opracowanych 
przez urzędnika 
zatwierdzającego, w celu 
dostarczania i potwierdzania 
informacji księgowych.
27 Art. 57 przepisów 
wykonawczych do 
rozporządzenia finansowego 
stanowi, że w przypadku 
gdy systemy zarządzania 
finansami utworzone przez 
urzędnika zatwierdzającego 
dostarczają dane dotyczące 
rachunków instytucji 
lub są wykorzystywane 
do uzasadnienia danych 
zawartych w tych 
rachunkach, księgowy 
musi wydać zgodę 
na wprowadzenie lub 
modyfikację takich systemów.OPÓŹNIENIA 	WE	WPROWADZANIU 	DANYCH
57.  Co do terminowości rejestracji danych w CRIS, Trybunał wykrył zapisy, 
w przypadku których wystąpiły opóźnienia w rejestracji zdarzenia go -
spodarczego w systemie. Na przykład normą Komisji jest wprowadzanie 
faktur w ciągu pięciu dni od ich wpłynięcia. W 2010  r. jedynie połowa 
faktur została jednak wprowadzona w CRIS w takim terminie, zaś 13% 
faktur nadal nie było wprowadzonych miesiąc po ich wpłynięciu. Po -
dobnie w 2010  r. upływało średnio sześć tygodni między otrzymaniem 
sprawozdania z kontroli przez Komisję a jego załączeniem do odpowied -
niego zapisu CRIS dotyczącego kontroli. 
NIEDOSTATECZNE 	ZABEZPIECZENIE 	SYSTEMU 	
I ZAWARTYCH 	W NIM 	DANYCH
NIEPRECYZYJNA 	DEFINICJA 	OBOWIĄZKÓW 	W ZAKRESIE 	
BEZPIECZEŃSTWA 	DANYCH
58.  Decyzja Komisji C(2006) 3602 w sprawie bezpieczeństwa jej systemów 
informacyjnych25 stanowi, że każdy dyrektor generalny musi wyznaczyć 
co najmniej jednego lokalnego urzędnika ds. bezpieczeństwa informa -
cji, odpowiedzialnego za zapewnienie wprowadzenia przez dostawców 
usług informatycznych i dostawców systemów odpowiednich środków 
bezpieczeństwa. Stanowi ona również, że dyrekcje generalne mogą 
powierzyć całość lub część realizacji swoich planów bezpieczeństwa 
i zarządzania nimi departamentom horyzontalnym, takim jak Dyrekcja 
Generalna ds. Informatyki. W takich przypadkach dyrekcje generalne 
muszą jednak zapewnić stosowanie przez ten departament niezbędnych 
środków bezpieczeństwa. Warunki powierzenia wykonania tych zadań 
muszą zostać zapisane w umowie o gwarantowanym poziomie usług 
zawartej pomiędzy stronami, określającej w szczególności środki służące 
do monitorowania jej wykonania. 
59.  Ponadto rozporządzenie finansowe stanowi, że księgowy instytucji jest 
odpowiedzialny za stwierdzanie prawidłowości systemów informacyj -
nych opracowanych w celu dostarczania i potwierdzania informacji księ -
gowych26. Przepisy wykonawcze do rozporządzenia finansowego stano -
wią, że księgowy musi wydać zgodę na modyfikację takich systemów27. 
60.  Trybunał ustalił, że procedury i obowiązki w zakresie przydzielania, utrzy -
mywania i cofania praw dostępu użytkowników CRIS były udokumento -
wane. Na poziomie bardziej ogólnym obowiązki w zakresie zarządzania 
CRIS nie były jednak precyzyjnie ustalone. W szczególności CRIS nie 
wchodził w zakres obowiązków lokalnego urzędnika ds. bezpieczeństwa 
informacji EuropeAid. 
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )28
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )28 W momencie kontroli 
prowadzonej przez Trybunał 
CRIS nie był jeszcze 
zatwierdzony w zakresie 
informacji księgowych 
dotyczących operacji 
finansowanych z EFR.
29 ICS nr 12.
30 Zob. przypis 2.61.  Nie została podpisana umowa o gwarantowanym poziomie usług pomię -
dzy EuropeAid, właścicielem systemu CRIS i Dyrekcją Generalną ds. Infor -
matyki, której dyrekcja EuropeAid powierzyła obowiązki, w szczególności 
w zakresie zabezpieczenia serwerów, na których przechowywane są dane 
i oprogramowanie CRIS. Bez takiego dokumentu obowiązki odpowied -
nich dyrektorów generalnych są niejasne. 
62.  W lipcu 2008  r. księgowy Komisji stwierdził prawidłowość CRIS jako lo -
kalnego systemu dostarczania i potwierdzania informacji księgowych 
dotyczących operacji finansowanych z budżetu ogólnego UE28. Chociaż 
w 2010  r. w CRIS wprowadzono znaczące modyfikacje, system ten nie 
widniał w wykazie zmian za ten rok, przekazanym księgowemu Komisji, 
co było sprzeczne z przepisami wykonawczymi do rozporządzenia finan -
sowego (zob. pkt 59). 
NIEDOCIĄGNIĘCIA 	PODWAŻAJĄ 	ZDOLNOŚĆ 	SYSTEMU 	DO	
ZACHOWANIA 	POUFNOŚCI 	I INTEGRALNOŚCI 	DANYCH
63.  Standardy kontroli wewnętrznej Komisji wymagają, aby systemy informa -
tyczne wykorzystywane przez dyrekcję generalną były chronione przed 
zagrożeniami dla ich poufności i integralności29. 
64.  Trybunał wykrył dwa problemy, które rodzą wątpliwości co do zdolno -
ści CRIS do zachowania poufności (zob. pkt 65) i integralności danych 
(zob. pkt 67).
65.  Poufność danych dotyczy w szczególności zastrzeżonego charakteru 
danych, do których dostęp mają wyłącznie osoby upoważnione30. W przy -
padku CRIS dostęp do systemu jest automatycznie przyznawany pra -
cownikom etatowym Komisji i użytkownikom zewnętrznym w DG ds. 
Rozwoju i Współpracy – EuropeAid, DG ds. Rozszerzenia, DG ds. Pomocy 
Humanitarnej i Ochrony Ludności (ECHO), Służbie ds. Instrumentów Po -
lityki Zagranicznej oraz pracownikom Komisji w delegaturach UE. Na 
wniosek dostęp jest również przyznawany użytkownikom zewnętrznym 
zatrudnionym na czas określony w tych samych departamentach oraz 
pracownikom innych departamentów i Europejskiego Trybunału Obra -
chunkowego. W niektórych przypadkach dostęp do systemu uzyskują 
również użytkownicy spoza instytucji. 
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )29
66.  CRIS nie zawiera jednak standardowego mechanizmu służącego do ogra -
niczania praw dostępu użytkowników do określonych kategorii danych. 
W dwóch konkretnych przypadkach konieczne było opracowanie do -
raźnego mechanizmu technicznego, aby dostęp do dokumentów szcze -
gólnie chronionych nie przysługiwał wszystkim użytkownikom31. Oprócz 
tych dwóch wyjątków wszyscy użytkownicy CRIS mają automatyczny 
dostęp do wszystkich danych zawartych w CRIS. Sytuacja ta podaje 
w wątpliwość poufność danych znajdujących się w CRIS, w szczególno -
ści w przypadku nielicznych zewnętrznych użytkowników systemu. 
67.  Aby zapewnić integralność danych, trzeba podjąć działania w  celu 
zagwarantowania możliwości zmiany systemu informacyjnego i prze -
twarzanych informacji wyłącznie w drodze zamierzonej i uzasadnionej 
czynności32. Wśród funkcji CRIS znajdują się mechanizmy umożliwiające 
pracownikom finansowym zatwierdzanie transakcji w systemie33. Trybu -
nał wykrył zapisy potwierdzeń finansowych dokonanych przez upoważ -
nionego użytkownika, które zostały zmienione przez inną osobę. 
NIEKOMPLETNA 	DOKUMENTACJA 	SYSTEMU
68.  Dokumentacja systemu jest dla twórców oprogramowania i użytkow -
ników systemu istotnym narzędziem służącym do zapewnienia bezpie -
czeństwa danych, a w szczególności ich integralności. Umożliwia im ona 
zrozumienie sposobu traktowania danych przez system oraz sposobu 
interpretacji kodów. W szczególności umożliwia ona twórcom oprogra -
mowania zachowanie spójności systemu przy jego dostosowywaniu, 
a użytkownikom wprowadzanie prawidłowych danych w odpowiednim 
miejscu. Przepisy wykonawcze do rozporządzenia finansowego stanowią, 
że w przypadku systemów komputerowych używanych do przetwarza -
nia operacji wykonywania budżetu wymagany jest pełny i aktualny opis 
tych systemów34. Każdy taki opis musi określać zawartość wszystkich pól 
danych i opisywać, w jaki sposób system traktuje każdą indywidualną 
operację. Musi on także pokazywać szczegółowo, w jaki sposób system 
gwarantuje istnienie pełnej ścieżki audytu dla każdej operacji. 
69.  Trybunał ustalił, że w przypadku dwóch z ośmiu modułów CRIS wybra -
nych do kontroli (zob. pkt 22) brakowało dokumentacji dotyczącej zawar -
tości pól danych  – glosariusza danych. W przypadku sześciu pozostałych 
modułów glosariusz danych był kompletny i aktualny. 31 Doraźne ograniczenia 
dostępu dla użytkownika 
utworzono w przypadku 
modułu dotyczącego 
zaproszeń do składania ofert 
i zapisów dotyczących umów, 
które oznaczono jako poufne.
32 Zob. przypis 2.
33 Art. 84 rozporządzenia 
finansowego stanowi, 
że „W przypadku gdy 
operacje po stronie 
dochodów i wydatków są 
administrowane przy pomocy 
systemów komputerowych, 
podpisy mogą być składane 
przy wykorzystaniu procedur 
komputerowych lub 
elektronicznych” .
34 Art. 107 rozporządzenia 
(WE, Euratom) nr 2342/2002.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )30
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )70.  W przypadku wszystkich modułów wybranych do kontroli dostępna była 
dokumentacja dotycząca analizy funkcjonalnej, opisująca sposób prze -
twarzania poszczególnych operacji przez system. Na bardziej ogólnym 
poziomie techniczna struktura systemu była jednak niedostatecznie udo -
kumentowana. Na przykład nie udokumentowano powiązań zapewnia -
jących integralność między różnymi tabelami danych w CRIS35. 
71.  Oprócz modułu dotyczącego ocen, którego nie wykorz ystywano 
(zob.  ramka 1 ), Trybunał ustalił również, że w przypadku każdego skon -
trolowanego modułu dostępny był podręcznik użytkownika. W trzech 
z siedmiu przypadków podręcznik użytkownika był jednak nieaktualny 
lub niekompletny. 
72.  CRIS zawiera system ścieżki audytu, który zasadniczo umożliwia od -
tworzenie historii modyfikacji danych, tj. czynności przeprowadzonych 
na danym zapisie ze wskazaniem użytkownika i czasu. Dane dotyczą -
ce ścieżki audytu nie były jednak dostępne dla użytkowników przez 
interfejs użytkownika CRIS; dostęp do nich mieli jedynie pracownicy 
ds. informatyki, a ich interpretacja wymagała dużej znajomości struktury 
in formatycznej systemu. Ogranicza to potencjalną przydatność ścieżki 
audytu do sytuacji wyjątkowych, w których należy wystąpić z wnioskiem 
o dostęp. 
NIEDOSTATECZNE 	MONITOROWANIE 	PRZETWARZANIA 	DANYCH 	
OSOBOWYCH
73.  Rozporządzenie (WE) nr 45/2001 zawiera przepisy dotyczące przetwarza -
nia danych osobowych. W szczególności stanowi ono, że administrator 
danych musi powiadomić zawczasu inspektora ochrony danych Komisji36. 
74.  Administratorzy danych przesłali inspektorowi ochrony danych Komi -
sji cztery powiadomienia dotyczące przetwarzania danych osobowych 
w CRIS. Jedno dotyczyło CRIS jako całości, a pozostałe trzy dotyczyły 
konkretnych modułów. Trybunał zidentyfikował dokumenty zawierające 
dane osobowe, które były załączone do zapisów w CRIS, lecz których nie 
dotyczyły te powiadomienia. Wśród nich znalazło się ponad 2000 życio -
rysów załączonych do zapisów w kilku modułach CRIS, do których dostęp 
mieli w związku z tym wszyscy użytkownicy CRIS (zob. pkt 65 i 66).35 Powiązanie takie polega 
na przykład na tym, że zapis 
w module dotyczącym umów 
nie może zostać usunięty 
z systemu, jeżeli odnosi się 
do niego zapis w module 
dotyczącym płatności; 
to konkretne powiązanie 
oznaczałoby, że zawsze 
można znaleźć umowę 
związaną z daną płatnością, 
czyli nie istniałyby płatności 
„sieroce” .
36 Art. 25 rozporządzenia (WE) 
nr 45/2001 stanowi, że 
„Administrator powiadomi 
zawczasu inspektora ochrony 
danych o każdej operacji 
przetwarzania lub zestawie 
takich operacji, które mają 
służyć jednemu celowi lub 
kilku związanym celom” .
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )31
WNIOSKI I ZALECENIA
75.  Trybunał stwierdza, że CRIS jest na ogół skuteczny, jeśli chodzi o spełnia -
nie potrzeb informacyjnych Komisji w dziedzinie działań zewnętrznych. 
Po dziesięciu latach rozwoju nadal występują w nim jednak niedociąg -
nięcia. Dotyczą one w szczególności definicji roli CRIS w odniesieniu do 
systemu rachunkowości Komisji, niedociągnięć w kodowaniu danych, 
niedostatecznej skuteczności pod względem zapewnienia integralno -
ści danych oraz, ogólnie niewystarczającego bezpieczeństwa systemu 
i zawartych w nim danych. Niektóre z poczynionych uwag potwierdzają 
inne uwagi przedstawione w poprzednich sprawozdaniach Trybunału.
76.  Przy uruchamianiu CRIS w 2002  r. celem Komisji było umożliwienie na -
tychmiastowego dostarczania skonsolidowanych informacji finansowych 
dotyczących projektów i programów w dziedzinie działań zewnętrznych. 
Od tamtego czasu CRIS był nieustannie dostosowywany do nowych kon -
kretnych potrzeb informacyjnych, a zmiany te spowodowały znaczną 
modyfikację systemu. W szczególności, oprócz finansowych aspektów 
działań zewnętrznych, CRIS obejmuje obecnie wiele ich aspektów opera -
cyjnych. Tymczasem system informacji księgowych Komisji również ule -
gał zmianom, których skutkiem było wiele nowych funkcji. Pomimo tych 
zmian nie określono jednak nowej definicji roli i celów CRIS. W szczegól -
ności rola CRIS nie jest już odpowiednio określona w stosunku do roli 
systemu rachunkowości Komisji, którego wiele funkcji CRIS powiela. 
Należy zdefiniować zamierzoną rolę CRIS jako systemu informacyjne -
go, zwłaszcza w odniesieniu do systemu rachunkowości Komisji ABAC. 
W szczególności Komisja powinna dążyć do ograniczenia powielania 
funkcji ABAC w CRIS. ZALECENIE 	1
77.  Od 2008  r. Komisja podejmuje działania w celu zapewnienia takiego roz -
woju CRIS, który umożliwiałby spełnianie dobrze określonych potrzeb 
informacyjnych. Obecnie wszystkie projekty rozwoju CRIS są zatwierdza -
ne na podstawie dokumentu koncepcyjnego, opisującego cele, rodzaje 
ryzyka i środki realizacji projektu. Ponadto stosowana jest obecnie me -
todyka zarządzania projektem.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )32
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )78.  Kolejne i niewystarczająco sformalizowane zmiany CRIS w latach 2005–
2008 spowodowały, że kody danych zawartych w systemie nie są dobrze 
określone. Trybunał ustalił, że kilka list kodowych powielało się, zaś inne 
zawierały kody, które wzajemnie się nie wykluczały. W związku z tym 
konsolidacja danych w CRIS jest szczególnie skomplikowana i może pro -
wadzić do błędów. W szczególności z CRIS nie można łatwo korzystać, 
aby uzyskać zagregowane dane dotyczące działań zewnętrznych według 
krajów będących beneficjentami, instrumentów finansowych lub dzie -
dzin polityki.
79.  W zakresie integralności danych zawartych w CRIS Trybunał ustalił, że 
brakuje niektórych informacji, a inne są nieprawidłowe lub nieaktualne. 
Podważyło to wiarygodność oraz wydajność i skuteczność systemu jako 
narzędzia zarządzania.
Listy kodowe danych zawartych w CRIS powinny zostać zracjonalizowa -
ne, tak aby były niepowtarzalne, a przypisane im wartości danych wza -
jemnie się wykluczały. Ponadto obecne mechanizmy kontroli jakości da -
nych (kontrole, procesy) powinny zostać zweryfikowane i wzmocnione, 
tak aby zagwarantować wiarygodność danych. Środki te powinny mieć 
na celu w szczególności zapewnienie skuteczności i wydajności CRIS, je -
śli chodzi o dostarczanie zagregowanych informacji według krajów bę -
dących beneficjentami, dziedzin polityki i instrumentów finansowych.ZALECENIE 	2
80.  Ankieta przeprowadzona przez Trybunał wśród użytkowników CRIS w de -
legaturach UE wykazała, że mają oni trudności z użytkowaniem systemu. 
W szczególności zgłaszali oni problem długotrwałego i częstego braku 
dostępu do systemu, opóźnienia w zapisywaniu transakcji wynikające 
z niedociągnięć w koncepcyjnym opracowaniu systemu oraz trudności 
w interpretacji kodów danych. 
Biorąc pod uwagę znaczną liczbę oraz zróżnicowanie użytkowników 
CRIS, przy przyszłych zmianach CRIS należy zwrócić odpowiednią uwa -
gę na poprawę łatwości użytkowania.ZALECENIE 	3
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )33
81.  Trybunał ustalił, że Komisja jak dotąd nie zabezpieczyła wystarczająco 
systemu i zawartych w nim danych. Chociaż istniały procedury dotyczą -
ce administrowania prawami dostępu dla użytkowników, nie określono 
precyzyjnie obowiązków w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa danych 
zawartych w CRIS. Ponadto niektóre niedociągnięcia w systemie ograni -
czyły jego wydajność i skuteczność, jeśli chodzi o zachowanie poufności 
i integralności danych. Trybunał ustalił również, że przetwarzanie danych 
osobowych było niedostatecznie monitorowane. 
Należy określić obowiązki w zakresie zarządzania bezpieczeństwem da -
nych zawartych w CRIS. Konieczne jest przeprowadzenie ogólnej oceny 
ryzyka związanego z technologią informacyjną. Należy odpowiednio 
zadbać w szczególności o ochronę danych osobowych i finansowych.ZALECENIE 	4
Nini ejs ze  sp r awozdani e  zos t a ł o  p r z y jęte  p r ze z  I z b ę  I V,  k tó rej 
przewodniczył Karel PINXTEN, członek Trybunału Obrachunkowego, na 
posiedzeniu w Luksemburgu w dniu 6  marca  2012  r.
W imieniu  
Tr ybunału Obrachunkowego 
Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
Prezes

Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )34
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )ODPOWIEDZI  
KOMISJI
STRESZCZENIE
IV.
Proszę zobaczyć odpowiedź Komisji na pkt 75.
V.
Jeśli chodzi o rolę CRIS, proszę zobaczyć również odpo -
wiedź Komisji na pkt 76 i zalecenie 1.
Jeśli chodzi o kwestię powielania funkcji, proszę zobaczyć 
odpowiedzi Komisji na pkt 35, 76 i zalecenie 1.
VI.
Proszę zobaczyć odpowiedź Komisji na pkt 78.
VII.
Proszę zobaczyć odpowiedź Komisji na pkt 79.
VIII.
Proszę zobaczyć odpowiedź Komisji na pkt 81.
IX.	a)
CRIS jest systemem informacji zarządczej dyrekcji general -
nych Komisji odpowiedzialnych za stosunki zewnętrzne1. 
Jest to zintegrowany system obejmujący bezpośredni 
interfejs łączący go z systemem rachunkowości Komisji 
(ABAC), przez co optymalizuje szereg narzędzi wykorzy -
stywanych w codziennej pracy przez personel zajmujący 
się współpracą zewnętrzną. Jego cele zostały zdefiniowane 
w grudniu 2011  r. w dokumencie „Stratégie des systèmes 
d’information de la DG EuropeAid jusque 2016” (Strategia 
systemów informacyjnych DG EuropeAid do 2016  r.).
W procesie racjonalizacji własnego środowiska informa -
tycznego Komisja pracuje obecnie nad lepszą integracją 
wszystkich swoich systemów. Cel polegający na ogranicze -
niu powielania funkcji ABAC zostanie osiągnięty przez bez -
pośrednie wykorzystywanie funkcji ABAC z systemu CRIS 
za pośrednictwem usług internetowych ABAC. EuropeAid 
uczestniczy w rozpoczętym w tym celu projekcie pilotażo -
wym, którym objęta jest cała Komisja.
1 Jedynie częściowo w odniesieniu do DG ds. Pomocy Humanitarnej 
i Ochrony Ludności (ECHO).
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )35
ODPOWIEDZI  
KOMISJI
WPROWADZENIE
2.
Proszę zobaczyć definicję Komisji dla systemu CRIS w pkt IX 
lit. a).
Już od samego początku w 2002  r. system CRIS był zapro -
jektowany do celów zarządzania operacyjnego oraz finan -
sowego. W tamtym okresie aspekty dotyczące zarządzania 
operacyjnego (główne procesy gospodarcze) były przetwa -
rzane w modułach działań/projektów i programowania.
UWAGI
27.
Sytuacja opisana przez Tr ybunał miała miejsce przed 
2009  r., kiedy ustanowiono nowy system zarządzania oraz 
przeprowadzono reorganizację działu IT. Obecnie wszyst -
kie zmiany w systemach są poprzedzone sporządzeniem 
kompletnej dokumentacji procesów (identyfikacja, zatwier -
dzenie, ustalenie priorytetów, analiza, opracowanie, testy). 
Komisja przeprowadziła również modelowanie swoich pro -
cesów gospodarczych, z zamiarem lepszego dostosowania 
do nich specyfikacji funkcjonalnych systemu.
Ramka 	1
Istniejący w ramach CRIS ograniczony moduł oceny został 
wprowadzony z zamiarem utworzenia bardzo prostej bazy 
danych ocen do celów sprawozdawczych. Później okazało 
się, że potrzeby zmieniły się i stały się bardziej złożone niż 
początkowo przewidywano, dlatego ostatecznie posta -
nowiono opracować bardziej ambitny projekt o nazwie 
„Ocena zarządzania cyklem projektów (PCM)”, który byłby 
w stanie wspierać cały proces oceny w kompletnej nowej 
strukturze technicznej. Zgodnie z planem projekt ten ma 
zostać zrealizowany w 2013  r. i bez wątpienia wniesie wię -
cej wartości dodanej do całego procesu oceny.
31.
Jednym z głównych celów ustanowienia i opracowania sys -
temu CRIS była również potrzeba zracjonalizowania trzech 
systemów wykorzystywanych przez byłe DG1A, DG1B i DG8 
po połączeniu tych trzech służb. Komisja nie chciała nadal 
utrzymywać trzech różnych systemów o różnych interfej -
sach dostępu do ABAC.IX.	b)
Komisja będzie kontynuować starania na rzecz monitoro -
wania danych i poprawy procesów zatwierdzania danych 
w CRIS. W tej dziedzinie podjęto już szereg różnych dzia -
łań, na przykład na początku 2009  r. wyznaczono właścicieli 
danych w celu zarządzania kodami danych i definiowania 
standardów, które mają być wdrażane.
IX.	c)
Złożoność otoczenia gospodarczego i różnorodność ról 
i  obowiązków uż ytkowników w  nieunikniony sposób 
prowadzi do pewnego stopnia złożoności w  tak zinte -
growanym systemie. Komisja przyjmuje jednak to zale -
cenie. Poprawa projektu pod kątem łatwości użytkowa -
nia jest głównym celem między innymi w następujących 
projektach:
– projekt dotyczący większej liczby środków na zobowiąza -
nia w zakresie modułów dotyczących umów i decyzji,
– projekt dotyczący optymalizacji fakturowania oraz
– przeprojektowanie modułu kontroli.
IX.	d)
Ogólna ocena ryzyka związanego z technologią informa -
cyjną zostanie rozpoczęta w 2012  r., a Komisja wyznaczy 
lokalnego urzędnika ds. bezpieczeństwa informacji odpo -
wiedzialnego za system CRIS.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )ODPOWIEDZI  
KOMISJI36
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )34.
Jeśli chodzi o definicję roli CRIS, proszę zobaczyć odpo -
wiedź na pkt IX lit. a).
Jego cele zostały zdefiniowane w grudniu 2011  r. w doku -
mencie „Stratégie des systèmes d’information de la DG 
EuropeAid jusque 2016” (Strategia systemów informacyj -
nych DG EuropeAid do 2016  r.).
35.
System CRIS daje uż ytkownikom możliwość zarządza -
nia danymi operacyjnymi i finansowymi dotyczącymi ich 
projektów za pośrednictwem jednego zintegrowanego 
narzędzia.
Jeśli chodzi o  kwestię powielania funkcji, w  momen -
cie tworzenia systemu CRIS nie dało się uniknąć powie -
lania funkcji do pewnego stopnia, ponieważ okazało się, 
że trudno byłoby stosować centralny system bezpośred -
nio (SIKCOM II nie był wówczas systemem internetowym) 
w różnych świeżo powołanych delegaturach UE w proce -
sie decentralizacji. Po wprowadzeniu w 2005  r. nowego 
systemu rachunkowości (ABAC Workflow – ABAC Przepływ 
dokumentów) i głównych priorytetów na kolejne lata (inte -
gracja EFR, nowe moduły), Komisja rozpoczęła prace nad 
poprawą tej sytuacji wraz z racjonalizacją swojej struktury 
informatycznej. Proces ten, zapoczątkowany w  2010  r., 
służ y w yjaśnieniu w  niezbędnych pr z ypadk ach roli 
poszczególnych aplikacji Komisji i doprowadzi do absorpcji 
lub integracji systemów, co pozwoli znacząco ograniczyć 
powielanie funkcji.
Powielanie funkcji nie pociąga za sobą powielania w proce -
sie kodowania danych.
Jeśli chodzi o wzajemną zależność CRIS i ABAC, skutki pod 
względem zasobów zostały doprecyzowane w  grudniu 
2011  r. i doprowadziły do powstania nowych szacunków 
przewidujących jedną szóstą zasobów informatycznych.
Ramka 	2	
W nowej strukturze ABAC jej usługi zatwierdzania będą 
dostępne dla wszystkich systemów lokalnych. W związku 
z tym przed przesłaniem transakcji do ABAC w celu zapi -
sania system CRIS będzie korzystał z tych usług zatwier -
dzania w celu poinformowania użytkowników końcowych 
o błędach kodowania, tak aby mogli wprowadzić niezbędne 
korekty lub w celu automatycznego uruchomienia usług 
zapisu ABAC, jeśli dane są prawidłowe. W obecnej strukturze 
ABAC nie zapewnia funkcji służących ocenie transakcji bez 
uprzedniego zapisania ich w bazie danych. W rezultacie CRIS 
wywołuje lokalnie opracowane weryfikacje przed przesła -
niem ich do ABAC przez ten interfejs. Wyjaśnia to, dlaczego 
obecnie zatwierdzenie musi być przeprowadzane w CRIS.38.
Obecnie realizowane są dwa projekty dotyczące zarzą -
dzania kodami w celu zaradzenia powielaniu list kodów 
danych. Pierwszy z tych projektów ma na celu centralizację 
i konsolidację danych referencyjnych oraz zaoferowanie 
systemom informatycznym usług powielania. Drugi jest 
kontynuacją pierwszego i ma na celu reorganizację spo -
sobu przechowywania list kodów w CRIS.
Oba projekty rozpoczęto w 2010  r. Będą one stopniowo 
rozwijane do 2014  r. i doprowadzą do wprowadzenia zna -
czących usprawnień w tym zakresie.
39.
W przypadku wspomnianym przez Trybunał obszary geo -
graficzne nie muszą automatycznie wzajemnie się wyklu -
czać: dany kraj jest zawsze częścią jednego lub większej 
liczby obszarów geograficznych. Może to prowadzić do 
sytuacji, w których nakładanie się ich na siebie w pewnym 
stopniu jest nieuniknione.
Złożoność konsolidacji opisana przez Trybunał wynika 
raczej z  wysokiego stopnia różnorodności programów 
i procedur, którymi zajmuje się Komisja w ramach działań 
zewnętrznych. W rezultacie niekonieczne należy ją przypi -
sywać systemowi CRIS.
Ramka 	3	
Sytuacja, do której odnosi się Trybunał, jest niemożliwa do 
uniknięcia z uwagi na różnorodność programów, którymi 
zarządza dany kraj. W istocie pomoc zewnętrzną można 
przypisać korzystającemu z pomocy regionowi, który obej -
muje kilka krajów. Jednak w  wielu przypadkach można 
temu łatwo zapobiec dzięki solidnym operacyjnym dzia -
łaniom następczym oraz połączeniu różnych istniejących 
kodów CRIS.
40.
Inne kryteria dostępne w CRIS można użyć w celu opty -
malizacji konsolidacji łącznej kwoty wydatkowanej na 
dany instrument finansowy. Na przykład powiązane pozy -
cje budżetowe można wykorzystać w celu ustalenia kwot 
wydatkowanych na dany instrument finansowy. Podobnie 
pole „ zone benefiting from the action ” (region korzystający 
z tego działania) można wykorzystać do ustalenia kwoty 
wydatkowanej w danym kraju.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )37
ODPOWIEDZI  
KOMISJI
41.
Złożoność konsolidacji danych finansowych jest bezpo -
średnio powiązana z charakterem działań Komisji w dzie -
dzinie działań zewnętrznych, a  nie z niedociągnięciami 
systemu CRIS.
43.	Pierwszy 	podpunkt
Okres braku dostępu do CRIS dłuższy niż tydzień miał 
miejsce w styczniu 2011  r. z powodu łączenia EuropeAid 
i DG ds. Rozwoju i utworzenia Europejskiej Służby Działań 
Zewnętrznych (ESDZ) i Służby ds. Instrumentów Polityki 
Zagranicznej (FPIS).
Była to jednak sytuacja wyjątkowa. Ogólnie rzecz biorąc, 
przypadki braku dostępu są ściśle monitorowane przez 
Komisję. W 2011  r. oprócz wspomnianej sytuacji CRIS dzia -
łał nieprzerwanie przez ponad 99% czasu.
Ponieważ jest to aplikacja internetowa, dostępność tego 
systemu w delegaturach zależy również od dostępności 
innych warstw technicznych (sieci, serwerów lokalnych 
itp.).
43.	Drugi 	podpunkt
Na początku 2011  r. poczyniono znaczne starania w celu 
usunięcia tych niedociągnięć. Starania te będą powtarzane. 
Reorganizacja zadań wspierających również podniosła 
jakość usług. W rezultacie liczba zdarzeń zarejestrowanych 
w 2011  r. zmalała pod względem strukturalnym w porów -
naniu z 2010  r.
43.	Trzeci 	podpunkt
Złożoność kodowania odzwierciedla złożoność i różnorod -
ność samych procedur gospodarczych i przepisów.
Ze względu na to złożone otoczenie gospodarcze CRIS 
gromadzi konkretne kodowanie do kodów klasyfikacji 
narzuconych przez centralny system finansowy. Tam gdzie 
zaplanowano przegląd funkcji gospodarczych (np. nowe 
rozporządzenie finansowe / przepisy wykonawcze), szcze -
gólna uwaga zostanie zwrócona na zapewnienie zharmo -
nizowanego przekrojowego przeglądu tych „danych nad -
rzędnych”. Ponadto dostępne przepływy informacji uległy 
w ciągu ostatnich lat znaczącej poprawie (baza wiedzy, 
systematyczne publikowanie informacji o  nowych wer -
sjach, konto wsparcia CRIS na Twitterze, sieci USM itp.).49.
Celem uzgodnienia faktur jest aktualizacja danych dotyczą -
cych wydatków w modułach CRIS Decyzje (zobowiązania 
poziomu 1) i Umowy (zobowiązania poziomu 2) w przy -
padkach, gdy niektóre transakcje nie mogą zostać prze -
tworzone w CRIS ze względu na ograniczenia funkcjonalne 
lub z powodu faktu, że wdrażanie jest realizowane przez 
służby, które nie mogą skorzystać z CRIS. Ze względu na to 
ograniczenie techniczne transakcje te muszą być przetwa -
rzane bezpośrednio w ABAC lub za pośrednictwem innego 
systemu lokalnego. W  rezultacie konieczny jest później 
proces uzgodnienia danych.
Uzgodnienie nie ma na celu powielenia wszystkich danych 
statystycznych, które można już uzyskać z innego źródła, 
lecz po prostu porównanie kwot wydatków w CRIS i ABAC 
dotyczących odnośnych zobowiązań w  danym okresie 
(zwykle w całym roku budżetowym).
W porównaniu z ogólną liczbą transakcji zarządzanych za 
pośrednictwem CRIS liczba przypadków wymagających 
uzgodnienia jest bardzo niewielka. Nawet w takich przy -
padkach wszystkie dane statystyczne dotyczące decyzji 
lub umów są zawsze dostępne według kodu kraju. Jed -
nak w tych przypadkach dane statystyczne dotyczące fak -
tur/płatności według kraju -beneficjenta można uzyskać 
jedynie bezpośrednio z  hurtowni danych ABAC (ABAC 
Datawarehouse).
50.
Załączanie dokumentów do zapisów danych dotyczących 
umów i decyzji jest obowiązkowe od czasu opublikowania 
instrukcji z dnia 8  października  2009  r. Instrukcja ta została 
następnie uzupełniona szeregiem konkretnych rozwinięć 
systemu CRIS, które rozszerzyły możliwość blokowania 
zatwierdzenia transakcji w przypadku, gdy konieczne doku -
menty nie są do niej odpowiednio załączone. 
Te nowe funkcje wdrożono w listopadzie 2010  r.
51.
Od września 2011  r. zapisy dotyczące umów wskazane 
przez Trybunał są automatycznie łączone z zapisem doty -
czącym decyzji o finansowaniu. Jeśli chodzi o zapisy doty -
czące kontroli, większość przypadków (96%) miała miejsce 
przed 2009  r., kiedy to dowolny użytkownik mógł zamknąć 
w CRIS zapis dotyczący audytu bez powiązania go ze skon -
trolowaną umową. Od tego czasu system nie pozwala na 
takie operacje, z wyjątkiem bardzo specyficznych przypad -
ków. Te bardzo specyficzne przypadki (pozostałe 4% przy -
padków odnotowanych przez Trybunał) dotyczą kontroli 
funduszy STABEX (stabilizacja dochodów eksportowych) 
lub ocen zgodności organizacji międzynarodowych, które 
z definicji nie są powiązane z żadną skontrolowaną umową.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )ODPOWIEDZI  
KOMISJI38
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )52.
Do 2009  r. system CRIS był wykorzystywany jako jedno ze 
źródeł informacji do celów sprawozdawczości DAC, choć 
z  przyczyn dotyczących jakości danych konieczne było 
ponowne przetwarzane danych oraz przeprowadzenie 
ręcznych weryfikacji przed przekazaniem sprawozdań do 
OECD.
Od tamtego czasu podjęto znaczące starania na rzecz 
poprawy procesu kodowania formularzy DAC, w wyniku 
czego obecnie wszystkie formularze DAC są należycie 
załączone do wszystkich nowych zapisów dotyczących 
projektów. Weryfikacja ex ante  kodów DAC jest przeprowa -
dzana centralnie w odniesieniu do wszystkich projektów 
(potwierdzenie RESPCAD).
Zgodnie z najnowszymi danymi dostępnymi z CRIS co naj -
mniej 84% projektów i 95% umów począwszy od 2009  r. 
ma przypisany formularz DAC, przy czym należy zauważyć, 
że nie wszystkie dyrekcje generalne korzystające z systemu 
CRIS używają formularzy DAC.
Ponadto proces mający na celu aktualizację danych histo -
rycznych dotyczących transakcji począwszy od 2003  r. 
(i otwartych projektów przed 2003  r.) został rozpoczęty 
w 2010  r. i zostanie zrealizowany w 2012  r.
Ramka 	4	
Proszę zobaczyć odpowiedź Komisji na pkt 52.
54.
W oficjalnej terminologii Komisja zapisy „fikcyjne” okre -
śla terminem „zobowiązań technicznych”. Aby rozwiązać 
ten problem, w 2010  r. rozpoczęto projekt o nazwie „pro -
jekt dotyczący większej liczby środków na zobowiązania” 
 (multi‑commitment project ). Umożliwia on powiązanie poje -
dynczego zapisu dotyczącego umowy z szeregiem różnego 
rodzaju zobowiązań budżetowych. Po pełnym wdrożeniu 
tego projektu nie będzie już konieczne tworzenie „zobo -
wiązań technicznych”.
55.	Pierwszy 	podpunkt
Komisja odnotowuje fakt, że zapisy dotyczące kontroli 
odnotowane przez Trybunał powinny być już zamknięte 
w  momencie kontroli Trybunału. Wynika to częściowo 
z niektórych „zasad operacyjnych”, które uniemożliwiają 
uż ytkownikowi końcowemu ostateczne potwierdze -
nie zapisu, a  zatem zamknięcie go. Od tamtego czasu 
zamknięto ponad połowę tych przypadków. W nowej wer -
sji modułu kontroli CRIS procedury dotyczące zamykania 
zapisów dotyczących kontroli zostaną uproszczone i dosto -
sowane, aby umożliwić bezzwłoczne zamykanie zapisów.55.	Drugi 	podpunkt
Około jedna trzecia przypadków wskazanych przez Try -
bunał dotycz y normalnych sytuacji [zawartych umów 
o dotacje, w przypadku których data rozpoczęcia działań 
wyprzedza datę podpisania, czy też interwencji dotyczą -
cych wsparcia budżetowego lub innych zobowiązania 
techniczne (rejestracje pro forma )], w przypadku których 
data podpisania może zostać zakodowana, jednak nie jest 
istotna ani obowiązkowa.
55.	Trzeci 	podpunkt
Sytuacja ta jest skutkiem przeoczenia w momencie opra -
cowywania oprogramowania, które zostało już dawno sko -
rygowane (najnowsza decyzja z tej próby sięga 2005  r.). 
W  tamtym okresie w  prz ypadku ponownego otwarcia 
decyzji data zamknięcia nie była automatycznie usuwana.
Możliwość popełnienia takiego błędu albo już nie wystę -
puje dzięki ciągłym udoskonaleniom systemu CRIS w ostat -
nich latach, albo jest obecnie przedmiotem udoskonaleń 
w ramach trwających prac nad rozwojem oprogramowania.
56.
Niespójność danych międz y hur townią danych ABAC 
(źródło danych: ABAC Workflow) a systemem CRIS może 
czasem wynik ać z  usterek lub wyjątkowych operacji 
wykonywanych bezpośrednio w  ABAC, które są jednak 
monitorowane, a  następnie korygowane i  uzgadniane. 
Metoda przetwarzania danych finansowych w  CRIS jest 
regularnie zatwierdzana przez księgowego Komisji.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )39
ODPOWIEDZI  
KOMISJI
57.
Jeśli chodzi o  rejestrowanie faktur, w  2012  r. rozpo -
częty zostanie projekt mający na celu przeanalizowanie 
wszystkich możliwości uproszczenia procesu kodowania, 
zwłaszcza kodowania kwot brutto, które wymagają prze -
prowadzania skomplikowanych obliczeń przez agenta 
wprowadzającego dane.
Jeśli chodzi o załączniki do zapisów dotyczących kontroli, 
Komisja niedawno znacząco ograniczyła średnie opóźnie -
nie między momentem otrzymania sprawozdania koń -
cowego z kontroli a momentem załączenia go do zapisu 
z kontroli w systemie CRIS. Jednak szybkość rejestrowa -
nia w CRIS zapisów dotyczących kontroli nie ma wpływu 
na rachunkowość i ma ograniczony wpływ na informacje 
zarządcze, pod warunkiem że zapisy są wprowadzane na 
czas względem wymaganych celów sprawozdawczych.
60.
Problem niewystarczająco zdefiniowanych obowiązków 
w zakresie zarządzania bezpieczeństwem w systemie CRIS 
na poziomie globalnym zostanie rozwiązany przez wyzna -
czenie lokalnego urzędnika ds. bezpieczeństwa informacji 
ściśle przypisanego do systemu CRIS.
61.
Dyrekcja Generalna ds. Informatyki (DG DIGIT ) podpisała 
protokół ustaleń dla poszczególnych systemów informa -
tycznych EuropeAid. Jeden z nich dotyczy systemu CRIS. 
CRIS został również zdefiniowany jako „krytyczny” i z tego 
powodu DG DIGIT wdrożyła system zapasowy.
62.
System CRIS jest regularnie zatwierdzany przez księgowego 
Komisji jako system lokalny, a ostatnie zatwierdzenie miało 
miejsce w  grudniu 2011  r. W  przyszłości udoskonalone 
zostaną wewnętrzne procedury dotyczące terminowego 
informowania księgowego Komisji o znaczących zmianach 
w systemie CRIS.
65.
Procedury dostępu do CRIS wykorzystują zarówno system 
uwierzytelniania ECAS, jak i  system zezwoleń dostępu 
„Commission Enterprise Directory” oparty na przynależno -
ści do określonych grup.
Wszystkie inne zezwolenia dostępu są udzielane po prze -
prowadzeniu ściśle zdefiniowanych procedur zezwoleń 
dostępu, zgodnie z którymi niezbędne są odpowiednie 
zatwierdzenia i potwierdzenia.66.
Komisja odniesie się do treści tej uwagi w swoich wielo -
letnich pracach nad przeprojektowaniem systemu CRIS 
oraz dokona przeglądu zasad bezpieczeństwa w 2014  r., 
w szczególności w ramach projektu zarządzania bezpie -
czeństwem w odniesieniu do użytkowników zewnętrznych 
i wewnętrznych.
67.
W celu zagwarantowania jakości danych należy wprowa -
dzić procedurę, która pozwoli skorygować dane w przy -
padku złożenia oficjalnego zawiadomienia, że istnieją 
błędne dane. Takie modyfikacje mają miejsce jedynie 
w przypadkach, gdy niezbędne korekty danych są przepro -
wadzane przez dział informatyczny po usterce w systemie 
CRIS lub w ramach dalszego przetwarzania. Są one wpro -
wadzane przez zespoły ds. wsparcia, rozwoju lub jakości 
danych. Wprowadzono procedury gwarantujące, by takie 
działania były inicjowane za pośrednictwem formularza 
zapytania, a  następnie zatwierdzane przez kierownika 
zarządzającego danym modułem. Modyfikacje są najpierw 
wykonywane w środowisku przedprodukcyjnym, następnie 
zatwierdzane przez właściwego kierownika zarządzającego, 
po czym ostatecznie wprowadzane do produkcji.
69.
Dwa moduły wskazane przez Trybunał, w przypadku któ -
rych brakowało glosariusza:
 — moduł oceny, który zostanie zastąpiony przez moduł 
oceny PCM (zob. również odpowiedź na ramkę 1),
 — moduł ROM, który zostanie wycofywany w 2012  r.
70.
Komisja poprawi dokumentację w ramach swoich wielolet -
nich prac nad przeprojektowaniem systemu CRIS.
71.
Z trzech przypadków, w których podręcznik był nieaktu -
alny, sytuacja poprawiła się w następujący sposób:
 — podręcznik kontroli zaktualizowano we wrześniu 2011  r.,
 — podręcznik prognoz finansowych zaktualizowano 
w grudniu 2011  r.,
 — podręcznik LEF zostanie zaktualizowany w 2012  r.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )ODPOWIEDZI  
KOMISJI40
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )72.
Odtworzenie historii modyfikacji danych jest możliwe 
w systemie na dwóch różnych poziomach:
 οna poziomie technicznym, na którym jest w istocie sys -
tem śladu rewizyjnego, dostępny jedynie pracownikom 
działu informatycznego, którzy są już zaznajomieniu ze 
skomplikowanymi operacjami konserwacji;
 οna poziomie funkcjonalnym, wsz yscy uż ytkownicy 
mogą:
 — sprawdzić, w jaki sposób dane zostały zmienione, prze -
glądając informacje podane w załącznikach do odno -
śnych zapisów oraz 
 — przeglądać odniesienia do ewentualnych korekt prze -
twarzanych przez służby informatyczne w odniesieniu 
do przedmiotowych transakcji, jak wyjaśniono w pierw -
szym podpunkcie. To z kolei umożliwia im uzyskanie do -
stępu do odnośnej dokumentacji dotyczącej tych korekt 
(tj. sprawozdania dotyczącego sprostowania danych).
74.
Życiorysy i inne dane osobowe pojawiające się w doku -
mentach dołączanych do CRIS są załączone do umów i jako 
takie są pośrednio osadzone w zawiadomieniu DPO-752 
dotyczącym CRIS („W systemie CRIS istnieje również moż -
liwość przechowywania dokumentów towarzyszących. 
Dokumenty przechowywane w CRIS to głównie umowy 
i faktury”.). Jednak obecność danych osobowych w tych 
dokumentach nie jest bezpośrednio wymieniona w tym 
zawiadomieniu. Należy podkreślić, że dokumenty towa -
rzyszące podlegają „biernemu” przechowywaniu i nie są 
dalej przetwarzane przez tę aplikację. W  rezultacie nie 
zawierają one danych, które można wyszukiwać, tj. nie jest 
możliwe przeprowadzenie operacji wyszukiwania w syste -
mie CRIS według nazwiska określonej osoby wymienionej 
w załączniku.WNIOSKI 	I ZALECENIA
75.
CRIS jest jednym z wielu systemów lokalnych funkcjonu -
jących w Komisji i jako taki wspiera konkretne potrzeby 
gospodarcze korzystających z niego dyrekcji generalnych. 
Ponadto, jako że wspiera on również funkcje finansowe, 
jest połączony interfejsem z centralnym systemem rachun -
kowości Komisji. 
Od momentu wdrożenia CRIS w 2002  r. Komisja znacznie 
poprawiła ten system. Jako przykład dotyczący kodowania 
danych można podać ustanowienie przez Komisję wspól -
nych klasyfikacji na poziomie globalnym. Nie są one jesz -
cze w pełni ujednolicone ze względu na złożoność inte -
gracji wynikającą z wcześniejszego istnienia bazy danych 
CRIS Contract. W ostatnich latach podjęto jednak znaczące 
wysiłki w tej dziedzinie, np. przez utworzenie grupy robo -
czej skupiającej pracowników różnych służb zajmującej się 
CRIS/ABAC Contracts. 
Jeśli chodzi o  integralność danych, wprowadzono pro -
cedury monitorowania, a następnie procedury dalszego 
przetwarzania oraz wprowadzono i udoskonalono zasady 
gospodarcze w systemie. Ponadto w systemie CRIS okre -
ślono obowiązki przypisane do poszczególnych kodów 
danych, a obecnie wprowadzane są do niego udoskona -
lenia techniczne w ramach wieloletniego projektu, który 
zostanie ukończony do końca 2014  r.
76.
Komisja rozpoczęła proces racjonalizacji swojej architektury 
informatycznej, którego głównym celem jest zapobieganie 
sytuacji, w której funkcjonują różne systemy realizujące 
identyczne lub podobne procesy, a także zintegrowanie 
konkretnych potrzeb dyrekcji generalnych w ramach roz -
wiązań dla całej organizacji.
Jeśli chodzi o  aspekty finansowe i  rachunkowe, wspo -
mniany proces racjonalizacji doprowadzi do bezpośred -
niego wykorzystania funkcji ABAC z systemu CRIS przez 
usługi internetowe ABAC.
Zalecenie 	1
CRIS jest systemem informacji zarządczej dyrekcji general -
nych Komisji odpowiedzialnych za stosunki zewnętrzne. 
Jest to zintegrowany system obejmujący bezpośredni 
interfejs łączący go z systemem rachunkowości Komisji 
(ABAC), przy czym optymalizuje on szereg narzędzi wyko -
rzystywanych w codziennej pracy przez personel zajmujący 
się współpracą zewnętrzną. Jego cele zostały zdefiniowane 
w grudniu 2011  r. w dokumencie „Stratégie des systèmes 
d’information de la DG EuropeAid jusque 2016” (Strategia 
systemów informacyjnych DG EuropeAid do 2016  r.).
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )41
ODPOWIEDZI  
KOMISJI
W procesie racjonalizacji swojego środowiska informa -
tycznego Komisja pracuje obecnie nad lepszą integracją 
wszystkich swoich systemów. Cel polegający na ogranicze -
niu powielania funkcji ABAC zostanie osiągnięty przez bez -
pośrednie wykorzystywanie funkcji ABAC z systemu CRIS 
za pośrednictwem usług internetowych ABAC. EuropeAid 
uczestniczy w rozpoczętym w tym celu projekcie pilotażo -
wym obejmującym całą Komisję.
78.
Złożoność konsolidacji wynika z dużej różnorodności pro -
gramów i procedur realizowanych przez Komisję w ramach 
działań zewnętrznych i nie można jej automatycznie przy -
pisać systemowi CRIS. W istocie, jeśli chodzi o przykład 
przytoczony przez Trybunał, pomoc zewnętrzną można 
ogólnie przypisać korzystającemu z pomocy regionowi, 
który obejmuje kilka krajów.
Jednak z wyjątkiem tych przypadków Komisja jest w sta -
nie zapewniać dzięki systemowi CRIS wiarygodne zagre -
gowane dane według kraju, instrumentu finansowego 
i obszaru polityki.
79.
Występują pewne opóźnienia we wprowadzaniu niektó -
rych danych, a  także brakuje niektórych dokumentów, 
które powinny być załączone do systemu CRIS, jednak 
w systemie tym nie brakuje żadnych informacji finanso -
wych ani innych informacji krytycznych. Trwają prace nad 
skróceniem okresu, w  którym informacje są zgłaszane 
do systemu CRIS. Ponadto, jeśli chodzi ogólnie o jakość 
danych, w ostatnich trzech latach poczyniono znaczące 
postępy:
 — wyznaczono właścicieli danych odpowiedzialnych za 
odnośne dane,
 — powołano zespół ds. jakości danych, któr y prowa -
dzi działania monitorujące oraz wdraża działania 
korygujące,
 — wprowadzono zarządzanie jakością danych.
Zalecenie 	2
Komisja będzie kontynuować prowadzone starania na rzecz 
monitorowania danych i poprawy procesów zatwierdzania 
danych w CRIS. W tej dziedzinie podjęto już szereg różnych 
działań, na przykład wyznaczono właścicieli danych od 
początku 2009  r. w celu zarządzania kodami danych i defi -
niowania standardów, które mają być wdrażane.80.
Ponieważ jest to aplikacja internetowa, dostępność tego 
systemu w  delegaturach zależ y przede wsz ystkim od 
dostępności innych warstw technicznych (sieci, serwerów 
lokalnych itp.). Niektóre z  nich są poza kompetencjami 
Komisji, co ma miejsce na przykład w  przypadku sieci 
zarządzanej przez ESDZ. Jeśli chodzi o aplikację i serwery 
baz danych, Komisja odnotowała wysoki stopień dostęp -
ności systemu. Na przykład w 2011  r., poza przypadkiem 
braku dostępu do systemu CRIS przez ponad tydzień 
z powodu łączenia się byłej EuropeAid z DG ds. Rozwoju 
oraz momentem utworzenia ESDZ i FPI, system CRIS działał 
nieprzerwanie przez ponad 99% czasu.
Ograniczenie do minimum usterek systemowych, zarówno 
na poziomie ogólnym (systemu), jak i lokalnym (transak -
cji), jest stale przedmiotem zainteresowania Komisji. Obec -
nie obowiązuje kompleksowy system zarządzania, który 
pozwala na wczesne wykrywanie/korygowanie usterek 
blokujących system. Podjęto również szereg działań popra -
wiających jakość dostarczanych danych, między innymi 
przegląd kodów, analizę techniczną i funkcjonalną przed 
wdrożeniem oraz testy.
Komunikat o kodach danych został zracjonalizowany przez 
wykorzystanie bazy wiedzy CRIS oraz został poprawiony 
międz y innymi przez systematyczne sporządzanie co 
tydzień informacji o nowych wersjach oraz regularne aktu -
alizacje podręczników.
Zalecenie 	3
Złożoność otoczenia gospodarczego i różnorodność ról 
i obowiązków użytkowników w nieunikniony sposób pro -
wadzi do pewnego stopnia złożoności w  tak zintegro -
wanym systemie. Komisja przyjmuje jednak to zalecenie. 
Poprawa łatwości użytkowania jest głównym celem między 
innymi  następujących projektów: 
 — projekt dotyczący większej liczby środków na zobowią -
zania w zakresie modułów dotyczących umów i decyzji,
 — projekt optymalizacji fakturowania,
 — przeprojektowanie modułu audytu.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 – CRIS - Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )ODPOWIEDZI  
KOMISJI42
81.
Problem niewystarczającego zabezpieczenia systemu 
zostanie rozwiązany przez wyznaczenie lokalnego urzęd -
nika ds. bezpieczeństwa informacji odpowiedzialnego 
za system CRIS. Aby zapewnić poufność danych, Komis -
 ja wyraźnie zdefiniowała procedury zezwoleń dostępu. 
Ponadto ograniczono dostęp do informacji sklasyfikowa -
nych w systemie CRIS jako poufne. Poprawa zarządzania 
prawami użytkowników zewnętrznych zostanie przepro -
wadzona w kolejnych latach dzięki realizacji konkretnego 
projektu, który zostanie ukończony do 2014  r. Jeśli chodzi 
o dane osobowe w systemie CRIS, Komisja stosuje przepisy 
określone w rozporządzeniu ( WE) nr 45/2001 oraz proce -
dury zgłoszone i zatwierdzone przez inspektora ochrony 
danych Komisji.
Zalecenie 	4
Ogólna ocena ryzyka związanego z  technologią infor -
macyjną zostanie rozpoczęta w trakcie 2012  r., a Komisja 
wyznaczy lokalnego urzędnika ds. bezpieczeństwa infor -
macji dla systemu CRIS.
Europejski Trybunał Obrachunkowy
Sprawozdanie	specjalne	nr 5/2012
CRIS	–	 Wspólny	system	informacyjny	RELEX	(Common	RELEX	Information	System)
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej
2012 — 42 str. — 21 × 29,7 cm
ISBN 978-92-9237-614-7
doi:10.2865/98725

JAK	OTRZYMAĆ 	PUBLIKACJE 	UE
Publikacje	 bezpłatne:
• w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
• w przedstawicielstwach i delegaturach Unii Europejskiej (dane kontaktowe można uzyskać  
 pod adresem http://ec.europa.eu lub wysyłając faks pod numer +352 2929-42758)
Publikacje	 płatne:
• w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
Płatne	 subskrypcje	 (np.	 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej, 	zbiory	 orzeczeń	 Trybunału	 Sprawiedliwości	
Unii	 Europejskiej):
• u dystrybutorów Urzędu Publikacji Unii Europejskiej  
 (http://publications.europa.eu/others/agents/index_pl.htm)
QJ-AB-12-004-PL-C
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
CRIS JEST SYSTEMEM INFORMACYJNYM WPROWADZONYM PRZEZ KOMISJĘ 
NA POTRZEBY ZARZĄDZANIA DZIAŁANIAMI ZEWNĘTRZNYMI. POZWALA 
ON WSZYSTKIM PRACOWNIKOM BIORĄCYM UDZIAŁ W ZARZĄDZANIU TYMI 
DZIAŁANIAMI KORZYSTAĆ ZE WSPÓLNEJ BAZY DANYCH. BAZA TA ZAWIERA 
DANE DOTYCZĄCE RÓŻNYCH ETAPÓW ZARZĄDZANIA; Z NIEJ WPROWADZA 
SIĘ DANE FINANSOWE DO SYSTEMU RACHUNKOWOŚCI KOMISJI  – ABAC. 
TRYBUNAŁ ST WIERDZIŁ, ŻE CRIS NA OGÓŁ DOBRZE SPEŁNIA POTRZEBY 
INFORMACYJNE KOMISJI W  DZIEDZINIE DZIAŁAŃ ZEWNĘTRZNYCH. PO 
DZIESIĘCIU LATACH ROZWOJU NADAL WYSTĘPUJĄ W NIM JEDNAK NIEDO -
CIĄGNIĘCIA. DOTYCZĄ ONE ZWŁASZCZA DEFINICJI ROLI CRIS W ODNIESIE -
NIU DO SYSTEMU RACHUNKOWOŚCI KOMISJI, KODOWANIA DANYCH, ZBYT 
MAŁEJ SKUTECZNOŚCI W ZAPEWNIANIU INTEGRALNOŚCI DANYCH ORAZ, 
OGÓŁEM, NIEWYSTARCZAJĄCEGO BEZPIECZEŃSTWA SYSTEMU I ZAWAR -
TYCH W NIM DANYCH.