[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 24.6.2008

KOM(2008) 378 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI

Roczne sprawozdanie Komisji Europejskiej dla Parlamentu Europejskiego dotyczące funkcjonowania systemu szkół europejskich w 2007 r.

KOMUNIKAT KOMISJI

Roczne sprawozdanie Komisji Europejskiej dla Parlamentu Europejskiego dotyczące funkcjonowania systemu szkół europejskich w 2007 r.

WPROWADZENIE

Rok 2007 minął pod znakiem intensywnych reform na rzecz bardziej sprawnego i otwartego systemu szkół europejskich. W międzyczasie na poziomie praktycznym jeszcze bardziej uwidoczniły się niedoskonałości obecnego systemu, jak również niedopuszczalne zaniedbania ze strony państw członkowskich w zakresie wypełniania zobowiązań wynikających z warunków konwencji, którą państwa członkowskie podpisały w ramach współpracy międzyrządowej i która stanowi podstawę systemu szkół europejskich jako takiego.

Pierwsze rozmowy na szczeblu ministerialnym w sprawie reformy szkół europejskich, które zostały podjęte pod koniec 2006 r., zaowocowały w 2007 r. utworzeniem kilku grup roboczych, które zajęły się określaniem realnych możliwości przyszłego rozwoju systemu.

Wszystkie grupy zainteresowanych widzą konieczność zmian w systemie szkół europejskich. Uzgodnione na szczeblu ministerialnym otwarcie systemu na szersze spektrum akredytowanych szkół (tzw. szkół „typu II”) ma na celu sprostanie wyzwaniu, przed którym stoją państwa będące siedzibą agencji i innych organów UE w zakresie zapewnienia edukacji w ramach szkół europejskich. Ponadto na szczeblu ministerialnym uzgodniono, że umożliwianie państwom nie będącym siedzibą agencji ani organu UE oferowania programów edukacji europejskiej szerszemu gronu zainteresowanych (tzw. szkoły „III typu”) powinno przyjąć konkretną formę po zakończeniu pierwszego projektu pilotażowego. W 2007 r. stworzono podstawy do utworzenia zarówno szkół typu II jak i typu III.

W codziennej, praktycznej rzeczywistości licznych szkół europejskich w 2007 r. nadal niepokojącym zjawiskiem pozostawały problemy związane z przepełnieniem; problemy te nie tylko powodowały znacznie niedogodności dla uczniów przepełnionych szkół, ale również doprowadziły do zaostrzenia zasad zapisów, co było niekorzystne i frustrujące dla nowych uczniów i ich rodzin. W Brukseli Komisja musiała zarządzić przeprowadzanie specjalnych ćwiczeń ewakuacyjnych, aby ocenić aspekty bezpieczeństwa w niektórych szkołach

Wszystko to ma bardzo negatywne skutki: sekretarz generalny szkół europejskich szacuje, że w samej Brukseli ponad 400 uczniów zamiast szkoły europejskiej wybrało inne rozwiązanie na skutek ograniczeń w zakresie wyboru szkoły wprowadzonych ze względu na przepełnienie. Mimo tego we wrześniu 2007 r. rząd belgijski zapowiedział, że udostępnienie czwartej stałej szkoły europejskiej w Brukseli nastąpi z przynajmniej rocznym opóźnieniem: jest to decyzja, która jest sprzeczna z obowiązkiem rządu oraz jego wcześniejszymi zobowiązaniami podjętymi w sprawie przepełnionych szkół.

Również kilka innych państw członkowskich nie wywiązuje się w pełni ze zobowiązań przyjętych w ramach konwencji. Na przykład w 2007 r. kolejny raz poruszono problemy związane z niedoborem oddelegowanych nauczycieli, zwłaszcza ze Zjednoczonego Królestwa oraz Irlandii, jak również z drastycznym spadkiem całkowitej liczby oddelegowań. Brak oddelegowanych nauczycieli stanowi dodatkowe obciążenie w ramach wkładu finansowego UE i w związku z tym ponoszą je pośrednio wszystkie państwa członkowskie.

ISTOTNE WYDARZENIA W ROKU 2007

Zarys obecnej sytuacji w szkołach europejskich

W 2007 r. system szkół europejskich znowu się powiększył i w chwili obecnej obejmuje 14 szkół w siedmiu krajach, w których uczy się łącznie ponad 21 000 uczniów. Poniżej znajduje się krótkie przedstawienie sytuacji szkół w różnych lokalizacjach[1].

Bruksela

W Brukseli sytuacja jest nadal krytyczna, a szkoły Bruksela I (Uccle) oraz Bruksela II (Woluwe) są prawie całkowicie pełne lub przepełnione. W Brukseli III (Ixelles) sytuacja uległa nieznacznej poprawie, jednak liczba przyjmowanych uczniów nadal znacznie przekracza nominalną liczbę miejsc[2]. We wrześniu 2007 r. otwarto szkołę Bruksela IV w Berkendael, na tymczasowo do tego celu przeznaczonym terenie. Według restrykcyjnych zasad zapisów stosowanych w Brukseli w roku szkolnym 2007/2008, wszyscy nowi uczniowie (za wyjątkiem rodzeństwa uczniów już uczęszczających do szkół Bruksela I, II i III), zapisywani do sekcji i na poziomy istniejące w Berkendael, kierowani byli do tej szkoły. Dotyczyło to uczniów z sekcji angielskiej, francuskiej, niemieckiej, włoskiej i holenderskiej, od poziomu przedszkolnego do trzeciej klasy szkoły podstawowej. To przykre ograniczenie uniemożliwiło licznym rodzicom wybór preferowanej szkoły i spowodowało wiele trudności, przyczyniło się jednak również do opanowania problemu rosnącego przepełnienia, choć liczba uczniów nie spadła znacząco.

Według sekretarza generalnego szkół europejskich ponad 200 rodziców, którym zaoferowano miejsca w Berkendael, nie zdecydowało się na zapisanie swoich dzieci do tej szkoły. Zatem szacunkowa liczba potencjalnych uczniów, którzy na skutek zaostrzonych zasad zapisów w ostatnich dwóch latach pozostali poza systemem, to około 400 osób. Komisja ds. Zażaleń otrzymała w sumie ponad 50 odwołań od ponad 100 rodzin, co obrazuje ogólny poziom frustracji, jaką odczuwa wielu rodziców.

Mimo stosunkowo niewielkiej liczby dzieci (160 zamiast spodziewanych 550), otwarcie placówki w Berkendael odbyło się w konstruktywnej i pozytywnej atmosferze. Opinie rodziców dzieci zapisanych do tej szkoły są bardzo pozytywne i Komisja jest przekonana, że szkoła w Berkendael będzie się znakomicie rozwijać ku korzyści zapisanych uczniów.

Ponadto Komisja w pełni zdaje sobie sprawę, że dla wielu rodziców niedogodna jest lokalizacja tymczasowej placówki w Berkendael, jak również plany związane z przeniesieniem uczniów w przyszłości do Laeken. Wielu rodziców ocenia również, że placówka w Berkendael leży zbyt daleko. Sytuację skomplikował fakt, że we wrześniu 2007 r. władze belgijskie zapowiedziały, że z powodów budżetowych otwarcie szkoły w Laeken nastąpi z co najmniej rocznym opóźnieniem. To wpływa w bardzo niekorzystny sposób na możliwość planowania na najbliższe lata i dodatkowo pogłębia niepewności i niepokoje. Zarząd Szkół wyraził głębokie rozczarowanie postępowaniem belgijskiego rządu, które jest sprzeczne z formalnymi zobowiązaniami podjętymi wcześniej na najwyższym szczeblu przez premier Verhofstadt. Ponadto Zarząd Szkół podkreślił, że do września 2009 r. szkoła musi dysponować wystarczającą infrastrukturą, aby pomieścić przewidywaną liczbę uczniów.

Ogólna sytuacja w Brukseli niepokoi Komisję z wielu powodów. Szczególnym źródłem niepokoju jest obecny brak długoterminowej perspektywy co do możliwości zapisów, wynikający z ciągłej niepewności, czy dostępna będzie konieczna infrastruktura. Ze względu na przepełnienie w szkołach Bruksela I, II oraz III Komisja wystąpiła z równoczesnym wnioskiem o przeprowadzanie w tych placówkach ćwiczeń ewakuacyjnych oraz szkoleń z zasad postępowania w razie pożaru w celu sprawdzenia możliwości ewakuacji i dostępu służb ratowniczych w godzinach największego natężenia ruchu.

Praca Centralnego Biura ds. Zapisów w Brukseli

Centralne Biuro ds. Zapisów odbyło ponad 15 posiedzeń i za upoważnieniem Zarządu Szkół przyjęło do szkół w Brukseli ponad 1 700 uczniów w roku szkolnym 2007/2008[3]. W październiku 2007 r. sekretarz generalny przedstawił Zarządowi Szkół sprawozdanie z osiągniętych wyników, w którym stwierdził, że Centralne Biuro ds. Zapisów spełniło swoje zadanie.

Na posiedzeniu Zarządu Szkół w październiku 2007 r. Komisja postawiła wniosek o poszerzenie składu Centralnego Biura ds. Zapisów o przedstawiciela grupy rodziców, których dzieci nie zostały jeszcze zapisane do szkoły europejskiej. Wniosek Komisji nie uzyskał poparcia Zarządu Szkół, który głosował przeciwko tej propozycji[4]. Komisja uzyskała jednak zgodę Zarządu Szkół na obecność przedstawiciela rodziców przyszłych uczniów na tych posiedzeniach, na których omawiane są zasady zapisów na rok 2008/09.

Pojawiły się dalsze skargi na system środków odwoławczych ustanowiony przez regulamin szkół europejskich, według którego rodzice nie mogą wnieść odwołania od decyzji odmowy przyjęcia ich dzieci do szkoły po zatwierdzeniu tej decyzji przez Komisję ds. Zażaleń szkół europejskich.

Luksemburg

W Luksemburgu nadal obie szkoły umiejscowione są na terenie na Kirchbergu. Wioska pedagogiczna Luksemburg II w dalszym ciągu przyjmuje jedynie dzieci na poziomie przedszkola i szkoły podstawowej w ośmiu już działających sekcjach językowych, natomiast wszyscy uczniowie klas średnich ulokowani są w pomieszczeniach należących do szkoły Luksemburg I. Trwają przygotowania do otwarcia stałej placówki Luksemburg II w Bertrange/Mamer, przewidzianego na 2011 r. Termin otwarcia stałej placówki ma w istocie decydujące znaczenie, ponieważ przepełnienie stanowi problem już w chwili obecnej. W rezultacie nieuniknione jest stosowanie restrykcyjnych zasad zapisów w stosunku do dzieci osób niebędących pracownikami UE i z tego względu w minionym roku nie podpisano żadnych nowych umów z firmami ani organizacjami.

Dnia 18 grudnia 2007 r. władze luksemburskie przyjęły akt prawny zezwalający na budowę drugiej szkoły europejskiej, stworzenie koniecznej infrastruktury transportowej oraz zapewnienie koniecznych środków finansowych.

Stowarzyszenia rodziców opowiadają się za podziałem uczniów pomiędzy szkoły Luksemburg I i Luksemburg II w oparciu o grupy wiekowe, a nie sekcje językowe. Niemniej jednak decyzja podjęta przez Zarząd Szkół w październiku 2003 r. nadal obowiązuje, a władze luksemburskie na tak późnym etapie nie są w stanie zmienić bardzo już zaawansowanych planów architektonicznych.

Inne szkoły

Alicante

Szkoła w Alicante, otwarta siedem lat temu, odnotowuje dalszy wzrost liczby uczniów będących dziećmi pracowników UE – obecnie stanowią oni prawie 40% wszystkich uczniów. Szkoła, w której 100 % uczniów drugiego rocznika zdającego maturę europejską uzyskało wynik pozytywny, zamknęła pierwszy rozdział swojej historii.

Bergen

W szkole w Bergen liczba uczniów zmalała i obecnie wynosi ona w przybliżeniu 550. W rezultacie szkoła stoi przed wyzwaniem tworzenia małych grup i niewielkich klas w efektywny sposób. Inne wyzwanie, z którym szkoła będzie musiała się zmierzyć, to stopniowe rozwiązanie niemieckiej i włoskiej sekcji językowej. Mimo tego szkoła jest reprezentowana w pilotażowej grupie, która w ramach reformy opracuje umowy określające cele.

Culham

W kwietniu 2007 r. Zarząd Szkół podjął decyzję o stopniowym (w okresie 7 lat) zamknięciu szkoły europejskiej w Culham, począwszy od 2010 r. Przyczyną jest planowane w 2016 r. przeniesienie reaktora termojądrowego JET do Cadarache (we Francji). Zjednoczone Królestwo rozważa różne przyszłe możliwości utrzymania szkoły, jak również dostosowania jej programu w taki sposób, aby zdawanie matury europejskiej (przyszłe szkoły typu III) było możliwe w ramach brytyjskiego systemu szkolnictwa. Komisja w pełni popiera tę inicjatywę, leżącą w interesie uczniów oraz pracowników.

Frankfurt

W szkole we Frankfurcie nastąpił dalszy wzrost liczby uczniów, w następstwie którego pojawiły się poważne problemy związane z powiększeniem szkoły. W obliczu planowanej zmiany lokalizacji Europejskiego Banku Centralnego w obrębie Frankfurtu niezmiernie istotne jest należyte wykorzystanie tego impulsu i zapewnienie odpowiednich pomieszczeń dla rozrastającej się szkoły. Jednak w 2007 r. władze niemieckie nie wypowiedziały się jednoznacznie w sprawie dalszej przyszłości szkoły. W związku z tym tej kwestii należy nadać w 2008 r. priorytetowe znaczenie.

Karlsruhe

W 2007 r., po wielu latach tendencji spadkowej, liczba uczniów w szkole osiągnęła stały poziom. Decydujący wpływ na to ma obecność międzynarodowych firm mających siedzibę w tym regionie (dzieci pracowników UE stanowią w szkole około 15% uczniów). Szkoła nadal korzysta ze stałego i przyjmowanego z wdzięcznością wsparcia finansowego od władz miasta Karlsruhe oraz władz kraju związkowego Badenia-Wirtembergia. Ponadto miasto dotowało w połowie budowę nowej stołówki, a pozostałe 50% pozyskano od innych sponsorów. Prace budowlane zostały rozpoczęte pod koniec 2007 r. Sekcja włoska i holenderska są stopniowo rozwiązywane.

Mol

Szkoła w Mol wystąpiła o stworzenie angielskiej sekcji językowej. Na początku 2008 r. Zarząd Szkół zezwolił na realizację tej propozycji. Szkoła będzie przedkładać sprawozdania na temat sytuacji w innych sekcjach językowych, ponieważ niektóre z nich są pod względem ilości uczniów niebezpiecznie blisko progu zamknięcia. Szkoła będzie również w sprawozdaniach informować o zmianach dotyczących udziału procentowego dzieci pracowników UE uczęszczających do szkoły (obecnie wynosi on około 20%).

Monachium

W szkole w Monachium liczba uczniów nadal wzrasta, a kwestia infrastruktury nadal pozostaje poważnym problemem. Po utworzeniu nowej sekcji przedszkolnej wyburzono pomieszczenia starej sekcji, a w ich miejscu planuje się budowę nowej stołówki, holu wejściowego, dodatkowego laboratorium i pomieszczeń biurowych. Szkoła wystąpiła również z wnioskiem o postawienie trzypiętrowych budynków kontenerowych w celu zapewnienia dodatkowych pomieszczeń tymczasowych.

Varese

W szkole w Varese nadal przyczyną największych trudności jest niewystarczająca infrastruktura. Sekretarz generalny szkół europejskich oraz wiceprzewodniczący Komisji Siim Kallas wezwali władze włoskie do przyznania szkole dodatkowego budżetu na 2006 r. Niestety w 2007 r. władze włoskie nie przychyliły się do tej prośby, chociaż ponad 1 200 rodziców podpisało odpowiednią petycję w tej sprawie. Wręcz przeciwnie, zmniejszono środki stanowiące wkład na rzecz kosztów utrzymania szkoły.

Na poziomie organizacyjnym nadal ważnym tematem dyskusji była kwestia zarządzania stołówką szkolną oddzielnie od organizacji samej szkoły. Pod koniec roku rodzice znaleźli w końcu rozwiązanie i założyli spółdzielnię, która przez kilka lat będzie otrzymywała wsparcie finansowe. Na początku 2008 r. to rozwiązanie zostało przyjęte przez Zarząd Szkół w drodze procedury pisemnej.

Zobowiązania krajów przyjmujących

Jak stwierdzono w rocznym sprawozdaniu z 2006 r., największy niepokój Komisji budzi fakt, że niektóre państwa członkowskie nie wywiązują się ze swoich zobowiązań określonych w konwencji w sprawie szkół europejskich[5].

Jak przedstawiono w punkcie 2.2, jednym z najwymowniejszych przykładów nierespektowania zobowiązań była zapowiedź władz belgijskich we wrześniu 2007 r., że otwarcie stałej placówki czwartej szkoły europejskiej w Laeken nastąpi z co najmniej rocznym opóźnieniem, a tym samym brak jasności co do przyszłej sytuacji[6]. Obecne przepełnienie w połączeniu z niepewnością powodują sytuację, która jest absolutnie nie do przyjęcia.

Jako inny przykład można podać brak pomieszczeń w przypadku szkoły w Varese. Chociaż szkoła zmaga się z ograniczeniami i warunkami, które są nie do przyjęcia, władze włoskie, mimo oficjalnych kontaktów podejmowanych przez sekretarza generalnego szkół europejskich i wiceprzewodniczącego Komisji Siima Kallasa, nie wykazały w 2007 r. żadnej chęci znalezienia rozwiązania dla tej sytuacji.

Ogólnie jeszcze bardziej nasilił się problem wynikający z faktu, że pewne państwa członkowskie zaprzestają oddelegowywania nauczycieli. Aby zapełnić wolne etaty powstałe na skutek braku oddelegowanych nauczycieli z państw członkowskich, szkoły przeprowadzają rekrutację nauczycieli na miejscu. Konsekwencje finansowe, jakie to za sobą pociąga, polegają na tym, że koszty zatrudnienia tych nauczycieli pokrywane są nie z budżetów państw członkowskich, lecz w ramach budżetu UE (który oczywiście pochodzi ze składek wszystkich państw członkowskich, również tych, które respektują swoje zobowiązania). . Najbardziej niepokojącym przykładem była zapowiedź Zjednoczonego Królestwa, które w piśmie z października 2007 r. ogłosiło, że jednostronnie podejmuje decyzję o zredukowaniu liczby nauczycieli oddelegowanych do szkół europejskich do 20-25 etatów rocznie. W rzeczywistości zapotrzebowanie znacznie przewyższa tę liczbę.

Inny przykład niedostatecznego wywiązania się ze zobowiązań stał się widoczny, gdy Komisja podjęła decyzję o podjęciu formalnych kroków prawnych przeciwko Belgii z powodu niespłaconych długów związanych z kosztami umeblowania i wyposażenia dwóch brukselskich szkół; niektóre z tych długów powstały ponad 10 lat temu. W międzyczasie koszty te musiały zostać pokryte ze środków finansowych Komisji.

Po wieloletnich rozmowach w tej kwestii prowadzonych z Komisją oraz sekretariatem szkół europejskich, w czasie których rząd belgijski stale utrzymywał, że pracuje nad znalezieniem odpowiedniego rozwiązania, w październiku 2006 r. belgijski minister finansów formalnie odrzucił zobowiązanie pokrycia tych kosztów. Uznając, że jest sprzeczne z podstawowymi zasadami Traktatu WE, w październiku 2007 r. Komisja skierowała do władz belgijskich wezwanie do usunięcia uchybienia, z dwumiesięcznym terminem odpowiedzi. Władze belgijskie zwróciły się o przyznanie dodatkowego czasu, a następnie pod koniec lutego 2008 r. udzieliły negatywnej odpowiedzi. Komisja rozważa możliwość podjęcia dalszych działań.

BUDżET I FINANSE

Budżet 2007

Początkowy budżet na szkoły europejskie w 2007 r. przewidziany przez władzę budżetową UE wynosił 129,66 mln EUR. Całkowity budżet obejmował środki w kwocie 242 mln EUR. Ostatnie zestawienie wszystkich środków w budżecie przedstawia się następująco:

55 % z budżetu UE;

22,7 % od państw członkowskich;

6,4 % od EUP[7]

Na pozostałą kwotę w budżecie składa się czesne od firm, z którymi szkoły europejskie podpisały umowy, czesne od uczniów niebędących dziećmi pracowników UE oraz środki z innych źródeł.

Szkoły europejskie wystąpiły o i otrzymały 98,24 % wszystkich środków przewidzianych w 2007 r. (127,38 mln EUR) i zamknęły swój roczny budżet nadwyżką wynoszącą około 7,6 mln EUR.

Środki w budżecie przyznane na dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych wzrosły o 36 % w ciągu ostatnich dwóch lat. Komisja wielokrotnie zwracała uwagę, że roczne sprawozdanie na ten temat powinno obejmować bardziej szczegółową analizę jakościową sytuacji, aby zapewnić rzetelne dane, jako podstawę przyszłych ulepszeń. Pomimo podejmowanych w tym zakresie wysiłków nie zawsze możliwa jest integracja uczniów mających poważne trudności w uczeniu się.

Rozporządzenie finansowe

Nowe rozporządzenie finansowe weszło w życie z dniem 1 stycznia 2007 r. Stanowi ono ważny krok naprzód w zakresie zapewniania dobrego zarządzania i odpowiedzialności, jak również gwarantuje większą skuteczność i przejrzystość wewnętrznego systemu kontroli. W kwietniu 2007 r. Zarząd Szkół wydał zgodę na ustanowienie wewnętrznej komórki ds. audytu przy Biurze Sekretarza Generalnego, która rozpoczęła pracę w lipcu. W grudniu plan pracy tej komórki na najbliższe trzy lata przedstawiono Komisji ds. Administracji i Finansów.

ZARZąDZANIE I REFORMA

Efekty spotkania na szczeblu ministerialnym – prace nad reformą

W 2007 r. Komisja nieustannie dążyła podejmowała wysiłki na rzecz dalszego procesu reform. Liczne grupy robocze prowadziły prace przez cały rok, a komitet zarządzający[8] aktywnie motywował państwa członkowskie do kontynuowania procesu reform i refleksji.

Grupa robocza ds. podziału kosztów

W 2007 r. grupa robocza zajmująca się „podziałem kosztów” przedstawiła wstępne sprawozdanie. Jest ono poświęcone złożonej kwestii, jak powinno się przeprowadzić powtórny podział kosztów między państwa członkowskie w taki sposób, aby cały system oparty był na bardziej sprawiedliwych zasadach. Według definicji opracowanej dotychczas przez grupę roboczą, sprawiedliwy wkład finansowy ze strony państwa członkowskiego to wkład odpowiadający liczbie dzieci z danego kraju uczących się w szkołach europejskich. Jest to bardzo pilna kwestia, ponieważ Zjednoczone Królestwo coraz bardziej ogranicza liczbę nauczycieli delegowanych do szkół europejskich i tak będzie do czasu wyników reformy w tej dziedzinie, mającej zmniejszyć obciążenie finansowe ponoszone przez ten kraj. Niewystarczająca liczba nauczycieli ze Zjednoczonego Królestwa powoduje w wielu szkołach problemy natury praktycznej.

Po zapoznaniu się ze sprawozdaniem wstępnym przedstawionym przez grupę roboczą, Zarząd Szkół uznał, że konieczne jest dopracowanie możliwych rozwiązań praktycznych oraz przeprowadzenie oceny skutków.

Dla tego trudnego aspektu reformy decydujące będzie, czy przyszłe rozwiązanie w 2008 r. zostanie zatwierdzone na wysokim szczeblu politycznym. Również w tym kontekście Komisja opracowuje metodę określania wysokości środków, jakie powinny być przyznawane z budżetu UE na rzecz dzieci pracowników w przyszłych akredytowanych szkołach.

Grupa robocza ds. akredytacji

Grupa robocza ds. akredytacji stwierdziła, że obecny proces akredytacji wystarcza, aby zaspokoić zapotrzebowanie na akredytowane szkoły w pobliżu służb Komisji, agencji UE i innych organów (szkoły typu II) oraz zaspokoić potrzeby szkół krajowych starających się o akredytację, lecz nieumiejscowionych w pobliżu agencji UE ani żadnego innego organu UE (szkoły typu III). Grupa robocza zdefiniowała również tymczasowe rozwiązanie w zakresie dopuszczania przeprowadzania europejskiej matury w akredytowanych szkołach do czasu wyników zewnętrznej ankiety, która ma przedstawić ocenę europejskiej matury planowanej na 2009 r.

Ponadto grupa przygotowała zarys warunków ramowych dla projektu pilotażowego dotyczącego szkół typu III. Celem tego projektu będzie ocenienie zdolności systemu szkół europejskich do wchłonięcia szkół typu III. Siedem państw członkowskich wyraziło zainteresowanie projektem i jeżeli Zarząd Szkół podejmie odpowiednią decyzję, państwa te otrzymają zaproszenie do złożenia dokumentu intencyjnego. W obecnym porozumieniu o akredytacji i współpracy zostaną wprowadzone zmiany, aby umożliwić przeprowadzanie kontroli co dwa lata (zamiast co rok) i wprowadzić trzystopniową procedurę kontroli, obejmującą samoocenę, krajowy program oceny oraz inspekcje związane z procesem akredytacji. Koszty projektu zostaną w całości pokryte przez państwa członkowskie.

Zarząd Szkół zatwierdził wnioski grupy, w których przedstawiono nawet tymczasowe rozwiązanie dla uczniów akredytowanej szkoły w Parmie. Szkoła zwróciła się o przyznanie akredytacji dla 6. klasy szkoły średniej z mocą wsteczną od września 2007 r.

Grupa robocza podjęła również próbę znalezienia rozwiązania w kwestii debaty prawnej dotyczącej szkół typu III i zwróciła się do Zarządu Szkół, aby przeprowadził techniczny przegląd Europejskiego porozumienia w sprawie matur z 1984 r. Propozycja ta została przez Zarząd Szkół zatwierdzona.

Grupa robocza ds. umów określających cele

Grupa robocza ds. umów określających cele przeprowadziła w 2007 r. projekt pilotażowy w trzech szkołach europejskich: w Bergen, Monachium i Brukseli I (Uccle). W październiku 2007 r. poproszono te trzy szkoły uczestniczące w projekcie o refleksję i przeanalizowanie, co wprowadzenie umów określających cele oznaczałoby dla nich w praktyce.

Grupa robocza kontynuuje prace nad definicją i treścią umów określających cele, jak również omawia zakres autonomii szkół oraz rolę centralnego zarządu. Grupa jest zdania, że umowy powinny zawierać odniesienia do budżetu oraz rocznego sprawozdania szkół.

Chociaż pewne aspekty pozostają nadal otwarte, jest jasne, że w szkołach konieczne są zmiany strukturalne. W związku z tym bada się obecny i przyszły skład oraz zadania zarówno istniejących, jak i przyszłych rad i komitetów szkolnych.

Trwają również prace nad dokładniejszym określeniem roli, jaką powinien odgrywać zarząd centralny oraz nad zdefiniowaniem zakresu pedagogicznej i finansowej autonomii szkół. Po precyzyjnym określeniu koncepcji i zakresu autonomii szkół możliwe będzie również ustanowienie kryteriów i metod w zakresie sprawozdawczości i oceny.

Działania akredytacyjne

W 2007 r. szkoła w Heraklionie przeszła audyt z pomyślnym wynikiem i ma teraz podpisać porozumienie o akredytacji dla sekcji przedszkolnej oraz szkoły podstawowej.

W następstwie otwarcia w czerwcu 2007 r. w Helsinkach Europejskiej Agencji Chemikaliów, Finlandia wszczęła procedurę akredytacji tamtejszej szkoły i wprowadziła konieczne zmiany w prawie krajowym. Francja również rozpoczęła proces akredytacji dla szkoły w Strasburgu. Zarząd Szkół odniósł się pozytywnie do obu projektów. Postępy osiągnięte w grupie roboczej ds. akredytacji oraz zatwierdzenie tych wyników przez Zarząd Szkół umożliwiły szkole w Parmie zwrócenie się o akredytację dla 6. klasy szkoły średniej.

Komunikacja, dialog i przekazywanie informacji

Komisja wielokrotnie zwracała uwagę na znaczenie aspektów komunikacji i informacji w kontaktach z rodzicami i personelem. Do pracowników personelu skierowano nie mniej niż siedem komunikatów, aby na bieżąco informować o ostatnich zmianach. Informacje są również zamieszczane regularnie na odpowiedniej stronie internetowej oraz na stronie wiceprzewodniczącego Komisji Siima Kallasa. Ponadto Komisja przykładała dużą wagę do spotkań ze stowarzyszeniami rodziców i przedstawicielami personelu, na których omawiała bieżące kwestie w ramach przygotowań do posiedzeń Zarządu Szkół.

Komisja otrzymała liczne oficjalne zapytania w sprawie szkół europejskich ze strony Parlamentu Europejskiego i udzieliła na nie odpowiedzi; odbyła liczne spotkania z poszczególnymi rodzicami, jak również z wieloma rodzicami prowadziła korespondencję na temat praktycznych kwestii. Ponadto Komisja uczestniczyła w spotkaniach informacyjnych stowarzyszenia „Interparents”, spotkaniach z nowymi pracownikami Komisji i spotkaniach informacyjnych z rodzicami przyszłych uczniów, itd. W wewnętrznym tygodniku Komisji „Commission en Direct” opublikowano liczne artykuły z praktycznymi informacjami.

Przewodniczący Komisji José Manuel Barroso omawiał kwestie związane ze szkołami europejskimi z wieloma partnerami, w szczególności z odpowiednimi władzami belgijskimi. Prośba skierowana do władz belgijskich o wyjaśnienie na otwartym spotkaniu z personelem strategii dotyczącej czwartej szkoły w Brukseli pozostała bez odpowiedzi, chociaż kwestię tę poruszono w grupie zadaniowej UE-Belgia.

Prace prezydencji szkół europejskich w 2007 r. – Portugalia i Finlandia

W sierpniu 2007 r. w szkołach europejskich prezydencja fińska zmieniła prezydencję portugalską. Rok szkolny 2006/2007 w czasie prezydencji portugalskiej był okresem podejmowania decyzji, który zaowocował osiągnięciem na spotkaniu ministerialnym w listopadzie 2006 r. porozumienia w sprawie wytycznych politycznych, służących poprawie zarządzania, a następnie przyjęciu przez Zarząd Szkół w styczniu 2007 r. planu działania.

Prezydencja fińska była odpowiedzialna za kierowanie następną pracochłonną fazą procesu reform, w tym za opracowanie praktycznych środków do wprowadzenia reformy w życie.

W grudniu 2007 r. wiceprzewodniczący Komisji Siim Kallas odbył z fińską minister edukacji Sari Sarkomaa owocne spotkanie dotyczące przyszłości procesu reform. Oboje zgodzili się co do tego, że impuls polityczny na wysokim szczeblu będzie miał duże znaczenie dla utrwalenia dotychczasowych postępów.

PRZYSZłOść SYSTEMU – SPOTKANIE MINISTERIALNE

Od połowy 2008 r. Szwecja będzie sprawować następną prezydencję w szkołach europejskich. Rok 2008/09 będzie miał decydujące znaczenie dla praktycznej realizacji reformy. Wydarzenia w 2007 r. pokazały, że utrzymywanie statusu quo nie jest już możliwe i że obecny system ma w zakresie zarządzania i efektywności wiele niedoskonałości, którym należy zaradzić.

Współpraca międzyrządowa została w 2007 r. poddana ciężkiej próbie na skutek wszystkich trudności opisanych w niniejszym sprawozdaniu: przepełnienia, niedostatecznej woli politycznej ze strony niektórych państw członkowskich oraz projektu poszerzenia systemu.

Na posiedzeniu nadzwyczajnym w marcu 2008 r. Zarząd Szkół omówił kwestie związane z reformą, aby móc przedstawić jej wyniki na szczeblu ministerialnym w czerwcu 2008 r.

Komisja usilnie dąży do przyśpieszenia tej reformy, gdyż jest ona niezbędna dla dalszego istnienia systemu. Kwestia zarządzania pozostaje centralnym elementem reformy, koniecznym do poprawienia całościowej efektywności systemu.

Z punktu widzenia Komisji reforma musi zakończyć się powodzeniem i to w szybkim czasie; wymaga ona politycznego poparcia na najwyższym szczeblu, aby zapewnić dalsze funkcjonowanie systemu szkół europejskich.

[1] W celu zapoznania się ze szczegółowymi danymi statystycznymi dotyczącymi liczby uczniów oraz sekcji językowych zob. roczne sprawozdanie Sekretarza Generalnego: 2912-D-2006-en-2.

[2] Nominalna liczba miejsc oznacza liczbę uczniów planowaną przy budowie szkoły. Maksymalna liczba miejsc obejmuje dodatkowe pomieszczenia, takie jak budynki prefabrykowane postawione na terenie szkoły (bez rozbudowy wspólnych pomieszczeń i przestrzeni, jak np. boiska i stołówki, itd.)

[3] Szczegółowe zasady zapisów na rok 2007/08 zob.: 512-D-2006-en-7 on http://www.eursc.eu/index.php?id=2

[4] W skład Zarządu Szkół wchodzą uprawnieni do głosowania przedstawiciele 27 państw członkowskich, przedstawiciel Komisji oraz, w przypadku niektórych kwestii, również przedstawiciel stowarzyszeń rodziców i przedstawiciel komitetu nauczycielskiego. Przedstawiciel Europejskiego Urzędu Patentowego jest również obecny i uprawniony do głosowania w kwestiach dotyczących Monachium.

[5] Dziennik Urzędowy L 212 z 17.8.1994, s. 0003-0014.

[6] Pismo wicepremiera i ministra finansów Didiera Reyndersa z dnia 10 września 2007 r. skierowane do sekretarza generalnego szkół europejskich Michaela Ryana.

[7] Europejski Urząd Patentowy (EPU)

[8] W skład komitetu wchodzą poprzednie, obecne i przyszłe prezydencje szkół europejskich, przedstawiciel Komisji oraz Sekretarz Generalny.