SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ZA ROK 2012 DOTYCZĄCE SKŁADNIKÓW ŻYWNOŚCI PODDANYCH DZIAŁANIU PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO /* COM/2014/052 final */





SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ZA ROK 2012 DOTYCZĄCE SKŁADNIKÓW ŻYWNOŚCI PODDANYCH DZIAŁANIU PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO 1. Wprowadzenie Niniejsze sprawozdanie, wymagane na mocy art. 7 ust. 4 dyrektywy 1999/2/WE, obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Zawiera ono kompilację informacji przekazanych Komisji przez 27 państw członkowskich. 2. Podstawa prawna i kontekst Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego[1] państwa członkowskie są zobowiązane do przesyłania Komisji co roku: – wyników kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromienianie, szczególnie w odniesieniu do kategorii i ilości żywności oraz składników żywności poddawanych napromienianiu oraz stosowanych dawek oraz – wyników kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu oraz metod stosowanych do wykrywania, czy produkt został poddany działaniu promieniowania jonizującego. Artykuł 7 ust. 4 wspomnianej dyrektywy nakłada na Komisję obowiązek opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej: – szczegółowych danych dotyczących zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromienianie w państwach członkowskich, a także wszelkich zmian ich statusu; – sprawozdania sporządzonego w oparciu o informacje dostarczane przez krajowe organy nadzoru. Informacje dotyczące ogólnych aspektów napromieniania żywności są dostępne na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Zdrowia i Konsumentów[2]. 2.1. Jednostki przeprowadzające napromienianie Zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE żywność i składniki żywności mogą być poddawane napromienianiu wyłącznie w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie. Jednostki w UE są zatwierdzane przez właściwe organy państw członkowskich. Zgodnie z art. 7 ust. 3 państwa członkowskie mają obowiązek przekazywania Komisji wykazów swoich zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromienianie. Napromienianie żywności i składników żywności może być przeprowadzane wyłącznie za pomocą następujących źródeł: – promieni gamma pochodzących z nuklidów promieniotwórczych 60 Co lub 137Cs; – promieni rentgenowskich wytwarzanych przez urządzenia obsługiwane na poziomie energii nominalnej (maksymalnej energii kwantowej) wynoszącej 5 MeV lub poniżej tego poziomu; – elektronów wytwarzanych przez urządzenia obsługiwane na poziomie energii nominalnej (maksymalnej energii kwantowej) wynoszącej 10 MeV lub poniżej tego poziomu. Wykaz zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromienianie w państwach członkowskich jest publicznie dostępny, gdyż został opublikowany przez Komisję[3]. 2.2 Napromieniona żywność oraz składniki żywności Napromienianie suszonych ziół aromatycznych, przypraw korzennych i warzywnych dozwolone jest w UE na podstawie dyrektywy 1999/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie ustanowienia wspólnotowego wykazu środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego[4]. Ponadto siedem państw członkowskich powiadomiło Komisję o utrzymaniu krajowych zezwoleń w odniesieniu do niektórych rodzajów żywności oraz składników żywności, zgodnie z art. 4 ust. 4 dyrektywy 1999/2/WE. Wykaz krajowych zezwoleń został opublikowany przez Komisję[5]. Wszelką napromienioną żywność zawierającą jeden napromieniony składnik żywności lub więcej takich składników należy opatrzyć etykietą z napisem „napromienione” lub „poddane promieniowaniu jonizującemu”. Jeśli napromieniony produkt stosowany jest jako składnik żywności złożonej, taki sam napis jest dołączony do nazwy tego składnika w wykazie składników. W przypadku produktów sprzedawanych luzem napis ten umieszcza się łącznie z nazwą produktu na wywieszce lub informacji powyżej lub obok pojemnika, w którym znajdują się te produkty. Do celów egzekwowania prawidłowego etykietowania i wykrywania niedozwolonych produktów Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN), po uzyskaniu odpowiedniego zlecenia od Komisji Europejskiej, ustalił normy dla kilku metod analitycznych. 3. Wyniki kontroli dokonanych w jednostkach przeprowadzających napromienianie oraz stosowane dawki W tej części sprawozdania przedstawiono wyniki kontroli dokonanych w jednostkach przeprowadzających napromienianie, w szczególności w odniesieniu do kategorii i ilości produktów poddawanych napromienianiu oraz stosowanych dawek. Według informacji przekazanych przez państwa członkowskie kontrole dokonane przez właściwe organy potwierdziły, że zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromienianie są zgodne z wymogami dyrektywy 1999/2/WE. W poniższych tabelach i wykresach przedstawiono wyniki kontroli przeprowadzonych w 2012 r. w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie w państwach członkowskich UE, w szczególności w odniesieniu do kategorii i ilości żywności oraz składników żywności poddawanych napromienianiu oraz stosowanych dawek. 3.1 Podsumowanie sytuacji w UE Poniższa tabela zawiera zestawienie ilości żywności (w tonach) poddanej działaniu promieniowania jonizującego w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie w Unii Europejskiej. Państwo członkowskie || Liczba zatwierdzonych jednostek || Ilość (t) poddana napromienianiu Belgia || 1 || 5157,7 Bułgaria || 2 || Żywności nie poddawano napromienianiu Republika Czeska || 1 || 23,8 Niemcy || 4 || 125,8 Estonia || 1 || 33,7 Hiszpania || 2* || 326,6 Francja || 5 || 612,9 Włochy || 1 || Żywności nie poddawano napromienianiu Węgry || 1 || 124,9 Niderlandy || 2 || 1476,0 Polska || 2 || 89,0 Rumunia || 1 || 1,6 Zjednoczone Królestwo || 1 || Żywności nie poddawano napromienianiu Ogółem: || 24 || 7972,1 * W jednej z tych jednostek nie poddano napromienianiu żadnej żywności. W poniższej tabeli zsumowano ilość środków spożywczych (w tonach) poddanych promieniowaniu jonizującemu w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie w Unii Europejskiej w 2012 r.: W następujących państwach członkowskich nie ma żadnych zatwierdzonych jednostek: Dania, Irlandia, Grecja, Cypr, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Malta, Austria, Słowenia, Słowacja, Finlandia, Szwecja, Portugalia. 3.2 Belgia Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 5–9 Sucha krew, osocze, koagulanty || 2–4 Mrożone żabie udka || 2,7–5,5 Krewetki mrożone obrane lub bez głów || 2–7 Drób || 2–6,1 3.3 Republika Czeska Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 5,77–9,82 Suszone warzywa i owoce || 5,66–6,55 3.4 Niemcy Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || <10 3.5 Estonia Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 10 3.6 Hiszpania Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 9,09 3.7 Francja Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 10 Mrożone żabie udka || 5 Guma arabska || 3 Drób || 5 3.8 Węgry Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 2–10 3.9 Niderlandy Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 6,9 Mięso kurcząt || 3,8 Suszone warzywa i owoce || 3 Białko jaj || 1 Mrożone żabie udka || 4 Krewetki || 3,2 3.10 Polska Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 5–10 3.11 Rumunia Środki spożywcze || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 8 4. Wyniki kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu oraz metody stosowane do wykrywania napromienionej żywności W poniższych tabelach przedstawiono wyniki kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu oraz metody stosowane do wykrywania, czy produkt został poddany działaniu promieniowania jonizującego. 4.1 Podsumowanie sytuacji w UE Poniższa tabela zawiera zestawienie zbadanych próbek oraz wyniki otrzymane dla całej Unii Europejskiej: Państwo członkowskie || Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne || Liczba próbek ogółem || % w stosunku do łącznej liczby próbek w UE BE || 89 || 18 || 3 || 110 || 2,1 % BG || 47 || 0 || 2 || 49 || 0,9 % CZ || 23 || 7 || 0 || 30 || 0,6 % DK || NPK || NPK || NPK || NPK || DE || 2676 || 27 || 13 || 2716 || 52,4 % EE || NPK || NPK || NPK || NPK || IE || 78 || 0 || 0 || 78 || 1,5 % EL || NPK || NPK || NPK || NPK || ES || 139 || 1 || 0 || 140 || 2,7 % FR || 46 || 5 || 3 || 54 || 1,0 % IT || 281 || 3 || 7 || 291 || 5,6 % CY || NPK || NPK || NPK || NPK || LV || 6 || 0 || 5 || 11 || 0,2 % LT || 63 || 0 || 20 || 83 || 1,6 % LU || 12 || 0 || 0 || 12 || 0,2 % HU || 60 || 0 || 0 || 60 || 1,2 % MT || 20 || 0 || 0 || 20 || 0,4 % NL || 362 || 0 || 11 || 373 || 7,2 % AT || 132 || 0 || 2 || 134 || 2,6 % PL || 241 || 1 || 4 || 246 || 4,7 % PT || 47 || 0 || 2 || 49 || 0,9 % RO || 104 || 0 || 1 || 105 || 2,0 % SI || 21 || 0 || 0 || 21 || 0,4 % SK || 22 || 1 || 0 || 23 || 0,4 % FI || 219 || 4 || 31 || 254 || 4,9 % SE || NPK || NPK || NPK || NPK || UK || 291 || 13 || 19 || 323 || 6,2 % Ogółem w UE || 4979 || 80 || 123 || 5182 || 100,0 % 96,1 % || 1,5 % || 2,4 % || 100,0 % || NPD: Nie przedstawiono danych. NPK: Nie przeprowadzono kontroli. Poniższy wykres zawiera zestawienie zbadanych próbek i wyników otrzymanych dla całej Unii Europejskiej: 4.2 Belgia Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 107 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 24 || 1 || 0 || EN 1788 Produkty zbożowe || 8 || 8 || 0 || EN 1788 Suplementy diety || 14 || 2 || 2* || EN 1788 Owoce (suszone) || 6 || 3 || 0 || EN 1788 Mięczaki || 16 || 3 || 1* || EN 1788 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Nasiona roślin strączkowych || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Herbata || 16 || 1 || 0 || EN 1788 Suszone warzywa i produkty warzywne || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem: || 89 || 18 || 3 || Ogółem % zbadanych próbek || 83 % || 17 % || 3 % || * błędne oznakowanie 4.3 Bułgaria Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 49 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 19 || 0 || 0 || EN 1788; EN 1787 Ryby i produkty rybne || 2 || 0 || 0 || EN 1786 Owoce (suszone) || 5 || 0 || 0 || EN 13708 Herbaty ziołowe/napary || 8 || 0 || 2* || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Posiłki i dania (gotowe) || 3 || 0 || 0 || EN 1788 EN 1787 Orzechy || 3 || 0 || 0 || EN 1788; EN 1787 Mięso drobiowe || 5 || 0 || 0 || EN 1786 Krewetki || 2 || 0 || 0 || EN 1786 Ogółem: || 47 || 0 || 2 || Ogółem % zbadanych próbek || 96 % || 0 % || 4 % || * błędne oznakowanie 4.4 Republika Czeska Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 30 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 7 || 2 || 0 || EN 1788 Suplementy diety || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Czosnek || 3 || 0 || 0 || EN 1788 Herbaty ziołowe/napary || 3 || 1 || 0 || EN 1788 Makaron błyskawiczny typu noodle || 6 || 3 || 0 || EN 1788 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 2 || 1 || 0 || EN 1788 Ogółem: || 23 || 7 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 77 % || 23 % || 0 % || 4.5 Dania Ze względu na ograniczone zasoby finansowe nie przeprowadzono w 2012 r. żadnych kontroli na etapie wprowadzania produktów do obrotu 4.6 Niemcy Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 2716 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 1285 || 15 || 4* || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Masło (przyprawiane) || 1 || 0 || 0 || EN 1788; L12.01-1; EN 13751; EN 1787 Zboża, nasiona, warzywa i owoce || 94 || 0 || 0 || EN 1786 Sery (zawierające przyprawy korzenne/zioła) || 41 || 0 || 0 || EN 1788; EN 1787 Sery (bez ziół i przypraw) || 1 || 0 || 0 || EN 1788; EN 1787 Kawa || 64 || 0 || 0 || EN 1786 Skorupiaki, małże, omułki i inne zwierzęta wodne, w tym produkty z nich uzyskane || 83 || 1 || 2* || EN 1788; EN 13751 Ryby i produkty rybne || 121 || 0 || 3** || EN 1788; EN 13751; EN 1786 Suplementy diety || 97 || 9 || 2** || EN 1786 Owoce (suszone) || 63 || 1 || 1 || EN 1788; L12.01-1; EN 13751 Owoce (świeże) || 88 || 0 || 0 || EN 13751; EN 1787; EN 13708 Posiłki i dania (gotowe) || 64 || 1 || 2** || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Mięso || 41 || 0 || 0 || EN 13751 Mięso (z wyjątkiem drobiu i dziczyzny) || 61 || 0 || 0 || EN 1788; EN 1786 Produkty mięsne (z wyjątkiem kiełbas) || 30 || 0 || 0 || EN 1786 Świeże grzyby || 51 || 0 || 0 || EN 1784; EN 1786 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 111 || 0 || 0 || EN 1788; EN 1785; ESR; EN 13751 Inne || 21 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Jaja i produkty jajeczne || 16 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Jadalne nasiona roślin strączkowych, nasiona oleiste, orzechy || 15 || 0 || 0 || EN 1784 Herbata, produkty herbatopodobne || 73 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Ziemniaki || 30 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Mięso drobiowe || 40 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Sosy i zupy (w proszku) || 83 || 0 || 1* || EN 1784; EN 1786 Produkty wędliniarskie || 9 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne || 46 || 0 || 0 || EN 1784; EN 1786 Warzywa (świeże) || 47 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Ogółem: || 2676 || 27 || 13 || Ogółem % zbadanych próbek || 98 % || 1 % || 1 % || * błędne oznakowanie ** napromienianie niedozwolone 4.7 Estonia W 2012 r. nie przeprowadzono żadnych kontroli na etapie wprowadzania do obrotu. 4.8 Irlandia Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 78 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 1 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Suplementy diety || 4 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Makaron błyskawiczny typu noodle || 9 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Bułka tarta || 1 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Zioła i przyprawy || 29 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Sosy i zupy (w proszku) || 1 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Nasiona || 6 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Herbata || 27 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Ogółem: || 78 || 0 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 100 % || 0 % || 0 % || 4.9 Grecja W 2012 r. nie przeprowadzono żadnych kontroli na etapie wprowadzania do obrotu. 4.10 Hiszpania Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 140 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 76 || 1 || 0 || EN 1788; EN 13751; EN 1787 Ryby i produkty rybne || 30 || 0 || 0 || EN 13751 Herbaty ziołowe/napary || 8 || 0 || 0 || EN 1787 Mięso i produkty mięsne || 2 || 0 || 0 || EN 13751; EN 1787 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 9 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Orzechy || 6 || 0 || 0 || EN 1786 Warzywa (świeże) || 8 || 0 || 0 || EN 1786 Ogółem: || 139 || 1 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 99 % || 1 % || 0 % || 4.11 Francja Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 54 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 5 || 0 || 0 || EN 1788 Skorupiaki lub mięczaki (mrożone) || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Suplementy diety || 6 || 3 || 0 || EN 1788 Żabie udka || 9 || 0 || 0 || EN 1788 Owoce (suszone) || 5 || 0 || 0 || EN 1788 Herbaty ziołowe/napary || 5 || 0 || 0 || EN 1788 Makaron błyskawiczny typu noodle || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 1 || 0 || 0 || EN 1784 Awokado || 2 || 1 || 0 || EN 1788 Mięso drobiowe || 2 || 0 || 0 || EN 1786 Sosy i zupy (w proszku) || 4 || 1 || 3* || EN 1788 Suszone warzywa i produkty warzywne || 4 || 0 || 0 || EN 1784 Ogółem: || 46 || 5 || 3 || Ogółem % zbadanych próbek || 85 % || 9 % || 6 % || * błędne oznakowanie 4.12 Włochy Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 291 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła i przyprawy korzenne || 96 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Ryby i produkty rybne || 5 || 2 || 0 || EN 13751 Suplementy diety || 1 || 0 || 0 || EN 13783; EN 1788; EN 13751; EN 1787 Suplementy diety || 9 || 1 || 2 || EN 1375; EN 13784; EN 1788; EN 1785;EN 13751; EN 1786 Żabie udka || 4 || 0 || 5 || EN 13751 Owoce (świeże) || 3 || 0 || 0 || EN 13783; EN 13751; EN 1787 Czosnek i cebula || 14 || 0 || 0 || EN 1787; EN 13708 Herbaty ziołowe/napary || 9 || 0 || 0 || EN 13751 Ślimaki lądowe || 1 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Mięso || 67 || 0 || 0 || EN 13783; EN 13751; EN 1787 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 7 || 0 || 0 || EN 13751; EN 1785; EN 1786 Orzechy i owoce suszone || 14 || 0 || 0 || EN 13783; EN 13751; EN 1787 Nasiona oleiste || 6 || 0 || 0 || EN 13783; EN 1788; EN 13751 Ziemniaki || 7 || 0 || 0 || EN 13751; EN 1787 Nasiona roślin strączkowych || 13 || 0 || 0 || EN 1788; EN 1786 Przyprawy warzywne || 9 || 0 || 0 || EN 13751 Warzywa (świeże) || 15 || 0 || 0 || EN 1787; EN 13708 Pszenica || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem: || 281 || 3 || 7 || Ogółem % zbadanych próbek || 97 % || 1 % || 2 % || 4,13. Cypr W 2012 r. nie przeprowadzono żadnych kontroli na etapie wprowadzania produktów do obrotu Na Cyprze nie ma laboratorium przeprowadzającego analizy pod kątem promieniowania jonizującego. Ze względu na ograniczone środki finansowe nie wysłano próbek do analizy za granicą. 4.14 Łotwa Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 11 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suplementy diety || 6 || 0 || 5* || EN 1788 Ogółem: || 6 || 0 || 5 || Ogółem % zbadanych próbek || 55 % || 0 % || 45 % || * napromieniowanie w jednostkach niezatwierdzonych przez UE 4.15 Litwa Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 83 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 50 || 0 || 0 || EN 13783 Suplementy diety || 13 || 0 || 20 || EN 13783 Ogółem: || 63 || 0 || 20 || Ogółem % zbadanych próbek || 76 % || 0 % || 24 % || 4.16 Luksemburg Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 12 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Zboża, nasiona, warzywa i owoce || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Owoce (suszone) || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Herbaty ziołowe/napary || 3 || 0 || 0 || EN 1788 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Herbata || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Suszone warzywa i produkty warzywne || 2 || 0 || 0 || EN 1787 Produkty drożdżowe || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem: || 12 || 0 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 100 % || 0 % || 0 % || 4.17 Węgry Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 60 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 60 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem: || 60 || 0 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 100 % || 0 % || 0 % || 4.18 Malta Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 20 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Kawa || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Ryby i produkty rybne || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Żabie udka || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Czosnek || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Herbaty ziołowe/napary || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Miód i inne produkty pszczele || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Makaron błyskawiczny typu noodle || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Suszone grzyby lub produkty z grzybów suszonych || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Mięso drobiowe || 3 || 0 || 0 || EN 13751 Krewetki i przekąski (smażone) || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Produkty wędliniarskie || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Zupy || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Herbata || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem: || 20 || 0 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 100 % || 0 % || 0 % || 4.19 Niderlandy Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 373 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Produkty zbożowe || 34 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Ryby i produkty rybne || 19 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Suplementy diety || 52 || 0 || 9* || EN 1788; EN 13751 Owoce (suszone) || 36 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Inne || 6 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Mięso drobiowe || 23 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Sałatki, dania makaronowe i zupy || 40 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Nasiona || 35 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Specjalne mieszanki ziołowe || 57 || 0 || 2* || EN 1788; EN 13751 Przyprawy korzenne i aromaty || 34 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne || 22 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Preparaty witaminowe || 4 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Ogółem: || 362 || 0 || 11 || Ogółem % zbadanych próbek || 97 % || 0 % || 3 % || * niezgodności w postaci napromieniania w niezatwierdzonych jednostkach lub braku oznakowania 4.20 Austria Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 134 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 46 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Mięso drobiowe || 62 || 0 || 0 || EN 1786 Sosy i zupy (w proszku) || 24 || 0 || 2* || EN 1788; EN 13751 Ogółem: || 132 || 0 || 2 || Ogółem % zbadanych próbek || 99 % || 0 % || 1 % || * błędne oznakowanie 4.21 Polska Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 246 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 9 || 0 || 0 || EN 13751 Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 1 || 0 || 0 || EN 1786 Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 57 || 0 || 0 || EN 1788 Jagody || 1 || 0 || 0 || EN 1787 Sery zawierające przyprawy korzenne/zioła || 7 || 0 || 0 || EN 1788 Ser biały || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Kawa || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Skorupiaki lub mięczaki (mrożone) || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Skorupiaki, małże, omułki i inne zwierzęta wodne, w tym produkty z nich uzyskane || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Owoce suszone || 17 || 0 || 0 || EN 13708 Owoce suszone || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Ryby i produkty rybne || 9 || 0 || 0 || EN 1786 Ryby i owoce morza (suszone) || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego || 1 || 0 || 2 || EN 1788 Suplementy diety || 5 || 0 || 0 || EN 13751 Suplementy diety || 6 || 1 || 0 || EN 1788 Żabie udka || 1 || 0 || 2 || EN 1786 Owoce (świeże) || 1 || 0 || 0 || EN 1784 Owoce (świeże) || 3 || 0 || 0 || EN 1788 Owoce (tropikalne) || 3 || 0 || 0 || EN 1784 Owoce (tropikalne) || 1 || 0 || 0 || EN 1787 Owoce (tropikalne) || 8 || 0 || 0 || EN 1788 Czosnek || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Czosnek || 1 || 0 || 0 || EN 1787 Czosnek || 10 || 0 || 0 || EN 1788 Herbaty ziołowe/napary || 7 || 0 || 0 || EN 13751 Mięso || 2 || 0 || 0 || EN 1784 Mięso i produkty mięsne || 1 || 0 || 0 || EN 1784 Mięso (z wyjątkiem drobiu i dziczyzny) || 1 || 0 || 0 || EN 1784 Mięso (z wyjątkiem drobiu i dziczyzny) || 1 || 0 || 0 || EN 1786 Mięso (z różnych ptaków, kangurze, zajęcze) || 1 || 0 || 0 || EN 1784 Mięso (z różnych ptaków, kangurze, zajęcze) || 4 || 0 || 0 || EN 1786 Produkty mięsne (z wyjątkiem kiełbas) || 1 || 0 || 0 || EN 1786 Mleko i produkty mleczne || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Orzechy || 2 || 0 || 0 || EN 1786 Orzechy || 20 || 0 || 0 || EN 1787 Inne || 1 || 0 || 0 || EN 13708 Inne || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Inne || 5 || 0 || 0 || EN 1788 Nasiona roślin strączkowych || 3 || 0 || 0 || EN 1788 Papryka czerwona || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Sosy i zupy (w proszku) || 11 || 0 || 0 || EN 1788 Krewetki || 7 || 0 || 0 || EN 1788 Zupy || 5 || 0 || 0 || EN 1788 Herbata || 11 || 0 || 0 || EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Warzywa (świeże) || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem: || 241 || 1 || 4 || Ogółem % zbadanych próbek || 98 % || 0 % || 2 % || 4.22 Portugalia Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 49 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 4 || 0 || 0 || EN 13751 Suplementy diety || 18 || 0 || 2 || EN 13751 Herbata || 4 || 0 || 0 || EN 13751 Ekstrakty warzywne (suszone) || 7 || 0 || 0 || EN 13751 Części roślin (korzenie, liście laurowe) || 7 || 0 || 0 || EN 13751 Mrożone małże (z muszlami) || 7 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem: || 47 || 0 || 2 || Ogółem % zbadanych próbek || 96 % || 0 % || 4 % || 4.23 Rumunia Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 105 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 68 || 0 || 1* || EN 1788; EN 13751 Suplementy diety || 4 || 0 || 0 || EN 13751 Herbaty ziołowe/napary || 10 || 0 || 0 || EN 13751 Nasiona || 6 || 0 || 0 || EN 13751 Herbata || 11 || 0 || 0 || EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne || 5 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem: || 104 || 0 || 1 || Ogółem % zbadanych próbek || 99 % || 0 % || 1 % || * napromieniowanie w jednostkach niezatwierdzonych przez UE 4.24 Słowenia Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 21 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 14 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Herbata || 7 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem: || 21 || 0 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 100 % || 0 % || 0 % || 4.25 Słowacja Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 23 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 15 || 1 || 0 || EN 1784; EN 1788 Sery (dojrzewające) || 2 || 0 || 0 || EN 1784 Orzechy || 5 || 0 || 0 || EN 1784 Ogółem: || 22 || 1 || 0 || Ogółem % zbadanych próbek || 96 % || 4 % || 0 % || 4.26 Finlandia Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 254 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 119 || 3 || 8* || EN 1788 dla potwierdzenia; EN 13751 Jagody || 6 || 0 || 0 || EN 13751 Żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego || 4 || 0 || 2** || EN 1788 dla potwierdzenia; EN 13751 Suplementy diety || 35 || 0 || 13** || EN 1788 dla potwierdzenia; EN 13751 Herbaty ziołowe/napary || 11 || 1 || 1** || EN 1788 dla potwierdzenia; EN 13751 Inne (składniki sosów, żywności itp.) || 26 || 0 || 7** || EN 1788 dla potwierdzenia; EN 13751 Herbata || 17 || 0 || 0 || EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem: || 219 || 4 || 31 || Ogółem % zbadanych próbek || 86 % || 2 % || 12 % || * błędne oznakowanie, napromienianie w jednostkach niezatwierdzonych przez UE ** napromienianie niedozwolone 4.27 Szwecja W 2012 r. nie przeprowadzono żadnych kontroli na etapie wprowadzania produktów do obrotu 4.28 Zjednoczone Królestwo Środki spożywcze analizowane na etapie wprowadzania produktów do obrotu || Liczba próbek 323 || Zastosowana metoda CEN Zgodne || Niejednoznaczne || Niezgodne Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 156 || 5 || 3* || EN 1788; EN 13751 Produkty zbożowe || 3 || 0 || 0 || EN 13751 Zboża, nasiona, warzywa i owoce || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Skorupiaki, małże, omułki i inne zwierzęta wodne, w tym produkty z nich uzyskane || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Aromatyzowany kuskus || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Cukier puder z dodatkami smakowymi lub środkami aromatyzującymi || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Suplementy diety || 26 || 3 || 1. || EN 1788; EN 13751 Owoce (suszone) || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Soki owocowe || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Owoce (świeże) || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Czosnek || 13 || 0 || 0 || EN 13751 Herbaty ziołowe/napary || 5 || 0 || 0 || EN 13751 Przyprawy w paście i pasty ziołowe || 7 || 0 || 0 || EN 13751 Zioła i przyprawy (świeże) || 4 || 0 || 0 || EN 13751 Makaron błyskawiczny typu noodle || 40 || 4 || 7* || EN 1788; EN 13751 Posiłki i dania (gotowe) || 3 || 0 || 0 || EN 13751 Orzechy || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Ryż || 1 || 0 || 0 || EN 1788; EN 13751 Sosy i zupy (w proszku) || 21 || 1 || 7. || EN 1788; EN 13751 Nasiona || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne || 0 || 0 || 1* || EN 1788; EN 13751 Warzywa (świeże) || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem: || 291 || 13 || 19 || Ogółem % zbadanych próbek || 90 % || 4 % || 6 % || * błędne oznakowanie lub napromienianie w jednostkach niezatwierdzonych przez UE. ** napromienianie niedozwolone, błędne oznakowanie, napromienianie w jednostkach niezatwierdzonych przez UE 5. Streszczenie Sprawozdanie dotyczy okresu od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2012 r. Zawiera ono kompilację informacji przekazanych Komisji przez 27 państw członkowskich. W 2012 r. w 13 państwach członkowskich działały 24 jednostki przeprowadzające napromienianie, zatwierdzone zgodnie z art. 7 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE. Nie zatwierdzono żadnej nowej jednostki przeprowadzającej napromienianie. Nie zamknięto żadnej zatwierdzonej jednostki przeprowadzającej napromienianie. W 2012 r. w pięciu jednostkach nie przeprowadzono napromieniania żywności. Ogółem działaniu promieniowania jonizującego w państwach członkowskich poddano 7972 tony produktów, z czego 91 % zostało napromienionych w trzech państwach członkowskich: Belgii (64,7 %), Niderlandach (18,5 %) i Francji (7,7 %). Wśród produktów poddanych napromienianiu największą część stanowią żabie udka (36 %), drób (35 %) oraz suszone zioła aromatyczne i przyprawy korzenne (15 %). Ogólna ilość produktów poddanych napromienianiu w UE nieznacznie spadła w stosunku do roku 2011, kiedy to poddano napromienianiu 8 067,5 tony. Dwadzieścia siedem państw członkowskich przekazało informacje dotyczące kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu. Pięć państw członkowskich nie przeprowadziło w 2012 r. żadnych kontroli analitycznych w ramach kontroli i inspekcji urzędowych. W 22 państwach członkowskich pobrano w sumie 5 182 próbki, z czego 66 % w trzech państwach członkowskich (52,4 % w Niemczech, 7,2 % w Niderlandach oraz 6,2 % w Zjednoczonym Królestwie). 4 979 próbek (96,1 %) było zgodnych z przepisami dyrektywy, 123 próbki (2,4 %) były niezgodne z przepisami, a 80 próbek (1,5 %) dało niejednoznaczne wyniki. Dwie główne przyczyny niezgodności przebadanych próbek z przepisami to nieprawidłowe oznakowanie i zakazane napromienianie; innym powodem niezgodności z przepisami było napromienianie w jednostkach niezatwierdzonych przez UE. Przyczyny niezgodności z przepisami są podane w każdej tabeli z danymi na temat badań przeprowadzonych w każdym państwie członkowskim. [1] Dz.U. L 66 z 13.3.1999, s. 16. [2] http://ec.europa.eu/food/food/biosafety/irradiation/index_en.htm [3] OJ C 265 z 1.9.2012,,s. 3. [4] Dz.U. L 66 z 13.3.1999, s. 24. [5] Dz.U. C 283 z 24.11.2009, s. 5.