Wspomniane wyzwania i możliwości mają na tyle duże znaczenie w średnim terminie, że wymagają one pilnego podjęcia zdecydowanych działań we współpracy z partnerami.

Ponadto kraje partnerskie odgrywają coraz istotniejszą rolę w stawianiu czoła ogólnoświatowym wyzwaniom, z którymi UE z definicji nie może sobie poradzić samodzielnie. W tym kontekście zmiana klimatu pozostaje jednym z najpilniejszych zagrożeń utrudniających osiągnięcie celu polegającego na zapewnieniu zrównoważonego rozwoju w UE i na świecie. Pojawienie się nowych sił, które nie zawsze wyznają te same wartości i nie zawsze dążą do realizacji tego samego programu, stanowi dodatkowy argument przemawiający za wzmożeniem wysiłków na rzecz wypracowania konsensusu z partnerami unijnymi w kluczowych kwestiach będących przedmiotem globalnego zainteresowania oraz na rzecz wspólnej realizacji pozytywnego programu działań. Dlatego też intensyfikacja dialogu i zacieśnienie współpracy z państwami AKP ma zasadnicze znaczenie, jeżeli UE chce wpłynąć na ustanowienie wielostronnego porządku opartego na zasadach oraz promować taki porządek. Ocena pokazuje jednak, że nie udało się osiągnąć wystarczających rezultatów w zakresie realizacji celów partnerstwa. Jeżeli chodzi o rezultaty, można było zaobserwować brak odpowiedniej reakcji i rzeczywistej współpracy między partnerami w kontekście kluczowych debat na szczeblu międzynarodowym.

Kolejne nowe zjawisko, które się pojawiło, dotyczy wzrostu dynamiki regionalnej i znaczenia organizacji regionalnych, a w przypadku Afryki – organizacji o zasięgu kontynentalnym, tj. Unii Afrykańskiej. Ocena umowy z Kotonu wskazuje, że umowa ta nie zdołała zapewnić odpowiedzi na te istotne zmiany, co powinno znaleźć odzwierciedlenie we wszelkich przyszłych działaniach związanych z procesem decyzyjnym i strukturą instytucjonalną partnerstwa.

Jednocześnie w wielu państwach AKP odnotowano istotny wzrost gospodarczy. Poprawa jakości sieci połączeń, coraz większa współzależność, postęp naukowy i techniczny oraz nasilenie wymiany handlowej otworzyły nowe możliwości zwiększania dobrobytu na świecie. Coraz większa liczba gospodarek państw AKP oferuje różnym podmiotom, w tym przedsiębiorstwom europejskim, dodatkowe możliwości uzyskania zwrotu z inwestycji. Ocena umowy z Kotonu wskazuje, że umowa ta pozwoliła na osiągnięcie postępów w zakresie włączenia krajów partnerskich do światowej gospodarki. Nastąpił wzrost przepływów handlowych z państw AKP i do tych państw, coraz więcej z nich jest członkami Światowej Organizacji Handlu (WTO) oraz odgrywają one coraz istotniejszą rolę w międzynarodowych negocjacjach handlowych. Istotnymi osiągnięciami było zawarcie i wdrożenie umów o partnerstwie gospodarczym. Jeżeli chodzi o zwiększenie dywersyfikacji gospodarczej, wnoszenie większej wartości dodanej i ograniczanie uzależnienia od wąskiej grupy produktów, sytuacja jest jednak niezadowalająca. Dotyczy to również redystrybucji korzyści prowadzącej do pogłębienia nierówności.

Ocena umowy z Kotonu wskazuje, że umowa ta w istotnym stopniu przyczyniła się do wyeliminowania ubóstwa oraz do poprawy i zapewnienia sprawiedliwszego dostępu do podstawowych usług. Jeżeli chodzi jednak o kwestie związane z poszanowaniem podstawowych zasad (praw człowieka, zasad demokracji i zasad państwa prawnego) przez partnerskie państwa AKP, sytuacja jest zróżnicowana. Ponadto nie udało się wypracować przekonujących i wspólnych odpowiedzi na najpoważniejsze wyzwania, takie jak migracja i mobilność.

To pełne wyzwań otoczenie stwarza szczególnie podatny grunt dla rozwoju ekstremizmu, terroryzmu i innych form przestępczości zorganizowanej takiej jak handel ludźmi, narkotykami i bronią palną oraz cyberprzestępczość. Opisane zjawiska mają niekorzystne skutki uboczne dla bezpieczeństwa i dobrobytu gospodarczego UE i jej obywateli. Stanowią one również jedną z głównych przyczyn nielegalnej migracji i przymusowych wysiedleń. Przejrzyste ramy w tym zakresie zostały ustanowione w Europejskim programie w zakresie migracji, we wspólnie uzgodnionych deklaracji i planie działania przyjętych na szczycie w Valletcie w listopadzie 2015 r., a także w komunikacie w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z państwami trzecimi w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji.

Działania te są podejmowane w okresie utrzymującej się niestabilności i podatności na zagrożenia, nierównomiernego tempa rozwoju w ramach poszczególnych państw i między państwami oraz gwałtownie przybierających na sile negatywnych skutków zmiany klimatu i degradacji środowiska, które destabilizują sytuację społeczną i gospodarczą w różnych częściach świata. W szczególności znaczna liczba państw AKP napotyka poważne trudności związane z konfliktami, ubóstwem, bezrobociem i brakiem godnej pracy, powiększającymi się nierównościami, naruszaniem praw człowieka, korupcją, negatywnymi skutkami zmiany klimatu, zapotrzebowaniem na ograniczone zasoby naturalne i degradacją ekosystemów, a także nierównomiernym tempem integracji z gospodarką światową. Koncentracja skrajnego i trwałego ubóstwa w państwach niestabilnych pozostaje faktem. Kryzysy strukturalne oraz powracające kryzysy wywołują nadzwyczajne sytuacje humanitarne, które dodatkowo osłabiają odporność na zagrożenia całych państw i społeczeństw. Ponadto tempo wzrostu liczby ludności przewyższa tempo wzrostu gospodarczego w wielu krajach partnerskich. Wszystkie te czynniki hamują trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu oraz tworzenie nowych miejsc pracy, które są niezbędne do zagwarantowania pozytywnych perspektyw i realnych szans w życiu – dotyczy to w szczególności młodzieży i osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji.

Sytuacja na świecie zmieniła się istotnie od momentu wejścia w życie w 2000 r. umowy z Kotonu, która stanowi kontynuację postanowień konwencji z Lomé z 1975 r. Wygaśnięcie umowy z Kotonu stanowi okazję do dostosowania partnerstwa w taki sposób, aby umożliwiało osiągnięcie zakładanych celów w świetle wyzwań współczesnego świata. Przede wszystkim w globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej przygotowano grunt pod działania służące wzmacnianiu aktywności UE na świecie. W ramach celów zrównoważonego rozwoju przewidzianych w programie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 oraz w planie działania z Addis Abeby ustanowiono ambitny i szeroko zakrojony powszechny program reform.

Wieloletnie stosunki z państwami AKP stanowią dobry punkt wyjścia do stworzenia odnowionego partnerstwa politycznego. Partnerzy po obu stronach będą musieli wprowadzić istotne zmiany, aby ich przyszłe stosunki odpowiadały wyzwaniom współczesnego świata oraz aby stworzyć potężny sojusz zapewniający możliwość osiągnięcia najważniejszych priorytetów. Biorąc pod uwagę charakter tych priorytetów, zmianę sytuacji i wnioski wyciągnięte z realizacji umowy z Kotonu, zwykłe jej odnowienie nie zapewniłoby możliwości zrealizowania wyznaczonych celów. Zdaniem Komisji i Wysokiej Przedstawiciel będzie się to wiązało z koniecznością zmiany procesu decyzyjnego i procesu wdrażania w taki sposób, aby procesy te były w większym stopniu zorientowane na działania na szczeblu regionalnym. Ponadto przyszłe stosunki powinny przyczynić się do powiązania państw AKP z obszarami sąsiedzkimi, które nie są objęte aktualnie obowiązującą umową z Kotonu, ale odgrywają kluczową rolę w realizacji celów UE.

Unia Europejska składa partnerom, państwom o podobnych poglądach i grupom regionalnym ofertę współpracy na rzecz realizacji wspólnych celów. Komisja Europejska i Wysoka Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa opowiadają się za inwestowaniem w partnerstwa zgodnie z zasadą współodpowiedzialności, tak aby były one prawdzie. Aby było to możliwe, kraje partnerskie muszą wykazywać zaangażowanie i muszą mieć podobne ambicje.

Umowa o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) z jednej strony a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisana w Kotonu w czerwcu 2000 r., wygaśnie w lutym 2020 r. Negocjacje między stronami służące analizie postanowień regulujących stosunki między wspomnianymi państwami po wygaśnięciu umowy muszą rozpocząć się najpóźniej w sierpniu 2018 r.. Wygaśnięcie umowy o partnerstwie, określanej jako umowa z Kotonu, która obejmuje ponad 100 państw o łącznej liczbie ludności wynoszącej około 1,5 mld osób, stwarza strategiczną okazję do odnowienia stosunków między UE i jej partnerami z regionu Afryki, Karaibów i Pacyfiku przy uwzględnieniu nowej sytuacji na świecie i przy zapewnieniu ukierunkowania partnerstwa na kwestie leżące we wspólnym interesie, a także wspólne cele i zobowiązania.

Na przestrzeni ostatnich dziesięciu lat w wielu krajach partnerskich można było zaobserwować istotny wzrost gospodarczy. Wzrost ten był często gwałtowny, ale rozpoczynał się z niskiego pułapu, a w przypadku większości państw poziom dywersyfikacji gospodarczej i złożoności gospodarki należy uznać za niewystarczający. Większość gospodarek nadal pozostaje w znacznym stopniu narażona na wstrząsy ekonomiczne i spowodowane działaniem sił przyrody; ponadto w gospodarkach tych nie tworzy się odpowiedniej liczby nowych miejsc pracy. Co więcej, w odniesieniu do tych gospodarek nie rozpoczęto jeszcze w dostatecznym stopniu procesu ich transformacji w gospodarki zapewniające trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu – dotyczy to w szczególności obszaru zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zasobooszczędności. Działania na rzecz włączania państw AKP do struktur gospodarki światowej poprzez nasilenie wymiany handlowej i powiązanie tych państw z globalnymi łańcuchami wartości nie przyniosły jeszcze zamierzonych rezultatów. Zapewnienie trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i tworzenie godziwych miejsc pracy ma zasadnicze znaczenie dla stabilności i dobrobytu krajów partnerskich, co znajduje potwierdzenie w celach zrównoważonego rozwoju. Kwestie te są również istotne w kontekście dążenia do zapewnienia korzystnych efektów zewnętrznych względem UE. Dlatego też działania partnerstwa powinny koncentrować się w szczególności na kluczowych czynnikach przyczyniających się do zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu.

Partnerstwo powinno zapewniać możliwość podejmowania wspólnych działań służących rozwiązaniu problemu coraz poważniejszych zagrożeń dla bezpieczeństwa globalnego wywierających wpływ zarówno na sytuację w Europie, jak i na sytuację w krajach partnerskich – dotyczy to w szczególności terroryzmu i ekstremizmu oraz wszelkich form przestępczości zorganizowanej i nielegalnego handlu, z uwzględnieniem handlu ludźmi, dziką fauną i florą, narkotykami i materiałami niebezpiecznymi. Powinno również wspierać działania na rzecz poprawy cyberbezpieczeństwa, ochrony infrastruktury krytycznej, a także bezpieczeństwa morskiego i bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego. Partnerstwo powinno w równym stopniu wspierać działania podejmowane w celu wywiązania się ze wspólnego zobowiązania do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, uwzględniając kontrolowanie produktów podwójnego zastosowania, oraz zwalczania nielegalnej produkcji, przekazywania, wprowadzania do obrotu, nadmiernego gromadzenia i niekontrolowanego rozpowszechniania broni strzeleckiej i lekkiej.

W swoich działaniach partnerstwo powinno dążyć do zapewnienia państwa prawnego. Państwo prawne jest wartością o zasadniczym znaczeniu i stanowi niezbędną podstawę zrównoważonego rozwoju, niezbędny czynnik przeciwdziałania konfliktom oraz fundament skutecznej współpracy w innych obszarach będących przedmiotem zainteresowania UE. Aby zagwarantować poszanowanie tej wartości, należy nałożyć na państwa zrzeszone w ramach partnerstwa wyraźne zobowiązanie do dążenia do zapewnienia obywatelom i przedsiębiorstwom dostępu do skutecznego i niezależnego wymiaru sprawiedliwości. W tym kontekście konieczne jest również rozwiązanie problemu bezkarności najcięższych przestępstw wzbudzających zaniepokojenie społeczności międzynarodowej m.in. poprzez potwierdzenie komplementarności roli krajowych organów wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych i Międzynarodowego Trybunału Karnego w dążeniu do zapewnienia skutecznego wymiaru sprawiedliwości i pojednania. Walka z korupcją i przestępczością zorganizowaną ma również kluczowe znaczenie z punktu widzenia skuteczności instytucji demokratycznych i wywiera korzystny wpływ na otoczenie biznesowe oraz na kwestie związane ze zrównoważonym zarządzaniem zasobami naturalnymi, w tym surowcami mineralnymi.

Partnerstwo powinno promować pokój, stabilność i bezpieczeństwo, w tym bezpieczeństwo ludzkie i odporność, jako kluczowe warunki zapewnienia zrównoważonego rozwoju i dobrobytu. Zapewnienie zrównoważonego rozwoju bez zagwarantowania pokoju i bezpieczeństwa nie jest możliwe, a bez zagwarantowania rozwoju i eliminacji ubóstwa nie można zapewnić trwałego pokoju. Przeciwdziałanie destabilizacji i jej pierwotnym przyczynom ma również zasadnicze znaczenie dla bezpieczeństwa i dobrobytu samej UE. Bezpieczeństwo wewnętrzne jest uzależnione od zapewnienia pokoju poza granicami UE. W tym kontekście przyszłe partnerstwo powinno odzwierciedlać potrzebę kompleksowego podejścia do konfliktów i kryzysów, w tym przeciwdziałania takim konfliktom i kryzysom i ich rozwiązywania, odnosząc się również do potencjału militarnego i cywilnego poszczególnych podmiotów (oraz ich interakcji). Partnerstwo powinno uwzględniać wieloaspektowość i działać na wszystkich etapach cyklu konfliktu w ścisłej współpracy z organizacjami regionalnymi i kontynentalnymi, a także z ONZ.

Przyszłe partnerstwo powinno opierać się na zdecydowanym wspólnym zobowiązaniu do wspierania i zapewnienia poszanowania zasad demokracji, państwa prawnego, powszechnych praw człowieka oraz podstawowych wolności dla wszystkich; poszanowania godności ludzkiej i zasad równości i solidarności; a także dobrych rządów. W szczególności kwestie związane z równouprawnieniem płci, osobami znajdującymi się w najtrudniejszej sytuacji i perspektywami młodzieży powinny stanowić źródło dalszej inspiracji dla wspólnych działań na rzecz zapewnienia demokratycznych rządów i praw człowieka dla wszystkich. W wielu krajach partnerskich wspomniane elementy są już silnie zakorzenione lub zaczynają być wprowadzane. Postępy w tym obszarze są jednak niewystarczające do tego, aby zagwarantować skuteczność podejmowanych wysiłków na rzecz zrównoważonego rozwoju.

W interesie UE leży dążenie do zawarcia nowego partnerstwa politycznego ukierunkowanego na budowanie nastawionych pokojowo, stabilnych, właściwie rządzonych, dobrze prosperujących i stabilnych państw oraz społeczeństw na obszarach graniczących z Unią i na bardziej oddalonych obszarach. Podstawę odpornego państwa stanowi społeczeństwo, które wyznaje wartości demokratyczne, ma zaufanie do instytucji i jest nastawione na zrównoważony rozwój.

Osoby młode są siłą napędową przyszłego dobrobytu społecznego, gospodarczego i środowiskowego swoich społeczności. Ich wkład jest niezbędny do pełnego wykorzystania możliwości stwarzanych przez postęp naukowy i technologiczny (np. cyfrową rewolucję) oraz umacniania z czasem demokratycznych instytucji demokratycznych i wartości. Dostęp do wysokiej jakości i efektywnych edukacji i rozwoju umiejętności będzie miał zasadnicze znaczenie dla możliwości zatrudnienia, rozwoju społecznego i odporności.

UE powinna nalegać na wspólne zaangażowanie w pełną ochronę, promowanie i realizację celów równouprawnienia płci i wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt. UE dąży również do osiągnięcia wspólnego uznania kluczowego wkładu kobiet i dziewcząt w budowanie pokoju i państwowości, we wzrost gospodarczy, w rozwój technologiczny, ograniczanie ubóstwa, zdrowie i dobrobyt oraz rozwój kultury i rozwój społeczny. Równouprawnienie płci jest istotne dla zrównoważonego rozwoju, jak podkreślono w programie działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030.

W ramach partnerstwa należy podejmować działania na rzecz zwiększenia dobrobytu mieszkańców krajów w nim uczestniczących poprzez osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju. UE powinna dążyć do pozyskania zdecydowanego zaangażowania politycznego ze strony krajów partnerskich, tak aby zaspokoić potrzeby wszystkich, w szczególności osób najuboższych i znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, przez zapewnienie wszystkim ludziom możliwości zrealizowania swojego potencjału godnie i w równych warunkach oraz w zdrowym środowisku. Ponadto UE powinna wspierać reformy mające na celu wyeliminowanie ubóstwa, zmniejszenie nierówności, zapobieżenie podatności na zagrożenia i zapewnienie sprawiedliwego dostępu do godnej pracy i usług społecznych, takich jak wysokiej jakości edukacja i opieka zdrowotna, oraz do ochrony socjalnej. Działania na rzecz eliminacji ubóstwa powinny koncentrować się na najuboższych i najbardziej podatnych na zagrożenia krajach, w tym krajach najsłabiej rozwiniętych (krajach LDC) oraz krajach niestabilnych i dotkniętych konfliktem, w odniesieniu do których przewiduje się, że trudności obejmujące czynniki demograficzne utrzymają się oraz w przypadku których kluczową kwestią pozostaje silniejszy nacisk na rozwój społeczny. Partnerstwo powinno przyczyniać się do wzmocnienia odporności oraz zaradzić problemowi utrzymującego się stanu podatności na zagrożenia dzięki wzmocnieniu synergii między pomocą doraźną mającą na celu ratowanie życia i długoterminowymi potrzebami rozwojowymi.

Jednocześnie niezbędne jest skorzystanie z możliwości związanych z migracją, takich jak przekazy emigrantów lub „przepływ mózgów”, które mogą w pozytywny sposób przyczynić się do osiągnięcia trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz do rozwoju w UE i krajach partnerskich. W związku z tym UE jest zobowiązana do wykorzystania tych możliwości poprzez zwiększenie legalnej migracji i mobilności, zwłaszcza w celach edukacyjnych, naukowych, kulturalnych, szkoleniowych i zawodowych, które mogą mieć pozytywny wpływ na gospodarkę i społeczeństwa.

Przyszłe stosunki handlowe z krajami partnerskimi należy prowadzić zgodnie z wielostronnymi zasadami. Zgodne z zasadami WTO umowy o partnerstwie gospodarczym wyposażone we wspólne instytucje i wiążące, ewolucyjne zobowiązania powinny nadal być kluczowymi instrumentami w odniesieniu do wymiany handlowej między państwami AKP a państwami UE. Możliwe jest rozszerzenie zakresu obowiązujących umów o partnerstwie gospodarczym w celu uwzględnienia większej liczby państw z regionów objętych tymi umowami, a także włączenia większej liczby obszarów merytorycznych za zgodą stron.

W ramach dążenia do trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu oraz do tworzenia nowych miejsc pracy partnerstwo powinno sprzyjać wymianie handlowej, która może stanowić potężną siłę napędową rozwoju gospodarczego, przyczyniając się również do zapewnienia integracji i stabilności politycznej. Wymiana handlowa stwarza możliwości dla działalności gospodarczej UE i krajów partnerskich w zakresie rozszerzenia zakresu ich rynków, a także stwarza ludziom możliwość dostępu do najlepszych produktów po cenach konkurencyjnych.

W ramach partnerstwa należy dążyć do zapewnienia powszechnego dostępu do czystych, nowoczesnych, przystępnych cenowo, bezpiecznych i niezawodnych usług energetycznych. Należy promować oszczędność energii, efektywność energetyczną i rozwiązania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, mając również na uwadze wpływ na ogólnoświatowe wyzwania związane z klimatem.

Rozwój infrastruktury, w tym zrównoważonych sieci transportu i sieci energetycznej, jest zasadniczym czynnikiem pobudzającym trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, w szczególności w przypadku infrastruktury niezbędnej do pobudzenia regionalnej integracji gospodarczej, uzyskania dostępu do rynku światowego, odblokowania znacznie oddalonych obszarów oraz ułatwienia mobilności w gęsto zaludnionych obszarach miejskich. Należy zwrócić szczególną uwagę na rozwijanie i rozpowszechnianie technologii informacyjno-komunikacyjnych przez zapewnienie wszystkim łączności w przystępnej cenie i szerszego dostępu do zastosowań cyfrowych oraz promowanie nauki i technologii oraz badań naukowych i innowacji, co ma zasadnicze znaczenie zarówno w odniesieniu do inwestycji gospodarczych, jak i przyspieszonego rozwoju.

Nowe partnerstwo powinno również promować wzmocnienie roli sektora prywatnego w tworzeniu warunków do trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i w tworzeniu miejsc pracy. Wymaga to bardziej zdecydowanych działań służących wzmocnieniu ram polityki i ram regulacyjnych, a także poprawie klimatu biznesowego. Szczególną uwagę należy poświęcić klimatowi inwestycyjnemu i zaspokajaniu zapotrzebowania na większe inwestycje.

Ponadto w ramach partnerstwa należy wspólnie zaangażować się w promowanie dialogu międzykulturowego, ochronę różnorodności kulturowej oraz rozwój branży kultury i branży twórczej. Kultura jest skutecznym narzędziem służącym do budowania mostów między ludźmi, w szczególności młodymi ludźmi, oraz do zwiększenia wzajemnego zrozumienia. Jest również ważnym środkiem w walce z radykalizacją postaw prowadzących do aktów przemocy oraz siłą napędową rozwoju gospodarczego i społecznego.

3.1.5 Ochrona środowiska i przeciwdziałanie zmianie klimatu

Zrównoważony rozwój i dobrobyt człowieka są uzależnione od zdrowych ekosystemów i sprawnie funkcjonującego środowiska. Zmiana klimatu i degradacja środowiska mogą zniwelować pozytywne skutki postępu gospodarczego, zagrozić pokojowi i stabilności oraz spowodować migrację na dużą skalę.

W ramach partnerstwa należy zatem skupić się na osiągnięciu odpowiednich celów zrównoważonego rozwoju (dotyczących np. czystej energii, zrównoważonych miast i społeczności oraz odpowiedzialnej konsumpcji i produkcji) oraz na wdrożeniu porozumienia klimatycznego z Paryża. Partnerstwo powinno również obejmować zobowiązanie do realizacji polityki na rzecz odporności na zmiany klimatu sprzyjającej ograniczaniu ubóstwa oraz do zwiększenia skali przejścia na zieloną i niebieską gospodarkę sprzyjającą włączeniu społecznemu, w szczególności poprzez przyjęcie zrównoważonych praktyk w zakresie produkcji i konsumpcji przez odpowiedzialny sektor prywatny. Partnerstwo powinno obejmować zdecydowanie zobowiązania na rzecz zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi, w tym lasami, dziką fauną i florą oraz surowcami mineralnymi, oraz ochrony, wyceny wartości i zrównoważonego wykorzystywania ekosystemów i różnorodności biologicznej, w tym oceanów, a także na rzecz realizacji polityki łagodzenia zamiany klimatu i przystosowywania się do niej. Aby osiągnąć sprawne zarządzanie zasobami naturalnymi, niezbędne są również prawa zapewniający bezpieczny i sprawiedliwy dostęp. Większa gotowość, ograniczenie podatności na zagrożenia oraz zdolność do usuwania skutków klęsk mają kluczowe znaczenie dla przeciwdziałania utracie życia i źródeł utrzymania.

Program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 wymaga od wszystkich podjęcia natychmiastowych działań w sprawie globalnych dóbr publicznych, w tym ograniczenia emisji i wprowadzenia gospodarki niskoemisyjnej. Nowe partnerstwo powinno odzwierciedlać zdecydowane zobowiązanie partnerów i ich organizacji regionalnych do realizacji efektywnej zrównoważonej polityki energetycznej spełniającej cele z zakresu redukcji emisji gazów cieplarnianych. Produkcja energii jest bezpośrednio związana z problemem zmiany klimatu i ze zrównoważonym rozwojem. W żywotnym interesie stron leży przekształcenie tego sektora poprzez wycofanie stosowania paliw kopalnych przy dalszym uruchamianiu miejscowych odnawialnych źródeł energii i poprawie efektywności energetycznej w krajach partnerskich, tak aby przestawić się na świadczenie zrównoważonych i nowoczesnych usług energetycznych oraz aby uniezależnić wzrost gospodarczy od zwiększenia zużycia energii. Ponadto współpraca w tym sektorze powinna promować wysokie normy bezpieczeństwa jądrowego. Aby pomóc w osiągnięciu tego celu, UE powinna nadal współpracować z krajami partnerskimi nad promowaniem sprzyjającego otoczenia regulacyjnego i reform sektora. Partnerstwo powinno zapewnić bardziej strategiczne i dostosowane do potrzeb podejście do inwestycji w zrównoważoną energię, w ramach którego istotną rolę odgrywają inwestycje prywatne i nowoczesne technologie, aby przyspieszyć przekształcanie modeli produkcji i konsumpcji energii we wszystkich krajach partnerskich.

Osiągnięcie zrównoważonego charakteru wymaga również od partnerów zobowiązania się do podjęcia wyzwań, jakie stwarza życie w mieście, gdzie istotne zmiany społeczne narzucają konieczność odejścia od tradycyjnego kształtowania polityki miejskiej na rzecz polityki inteligentnych i zrównoważonych miast.

3.1.6 Sojusz wobec wspólnych wyzwań

Partnerstwo powinno umożliwić UE i jej partnerom skuteczniejsze połączenie sił, aby promować wspólny program działań na forum światowym i wielostronnym. Potencjał w tym zakresie nie został jeszcze wykorzystany i należy dostarczyć znacznie więcej konkretnych rezultatów. Współpraca na arenie międzynarodowej powinna stanowić obszar, w ramach którego nowe partnerstwo może zapewniać znaczną wartość dodaną.

Podstawą bardziej zdecydowanych działań jest odnowione zobowiązanie do promowania skutecznego multilateralizmu opartego na zasadach, którego fundament stanowi ONZ. Partnerstwo powinno wspierać globalny ład przez dążenie do zreformowania, wdrożenia i rozwoju wielostronnych instytucji, porozumień i norm. Tego rodzaju zaangażowanie w globalny ład musi przekładać się na wzmocniony dialog i skuteczną współpracę na forach międzynarodowych (w tym na forum Rady Bezpieczeństwa ONZ, ZO ONZ, UNHRC, UNFCCC), a także na determinację w dążeniu do zreformowania ONZ, w tym Rady Bezpieczeństwa.

Korzystając z doświadczenia zdobytego przy przeprowadzaniu wysoce ambitnego procesu tworzenia koalicji, który utorował drogę podczas konferencji COP 21 do osiągnięcia porozumienia klimatycznego z Paryża w 2015 r., w ramach partnerstwa należy aktywnie określić kwestie stanowiące dziedzinę głównego wspólnego zainteresowania UE i krajów partnerskich. Partnerstwo może stanowić siłę napędową ogólnoświatowych działań w tym zakresie. Powinno się to przełożyć na wspólne działania w momentach podejmowania decyzji. Należy zdefiniować proces służący regularnemu określaniu wspólnych interesów na najwyższym szczeblu politycznym, co pozwoli na terminowe przygotowanie i realizację skoordynowanych działań oraz przeprowadzenie głosowania zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi formatami i ramami. Obszary, które należy uwzględnić, obejmują między innymi: zmianę klimatu, zrównoważony rozwój, niebieską i zieloną gospodarkę, ochronę różnorodności biologicznej, globalną gospodarkę cyfrową, walkę z nielegalnymi przepływami finansowymi oraz odpowiednie funkcjonowanie rynków towarowych. W ramach partnerstwa należy w równym stopniu dążyć do realizacji wspólnych interesów w ramach WTO. Istnieje również możliwość ściślejszej współpracy w ramach międzynarodowych instytucji finansowych.

Aby wzmocnić takie strategiczne sojusze na arenie międzynarodowej, należy promować docieranie do państw spoza grupy państw AKP, w Afryce Północnej, wśród krajów LDC i małych rozwijających się państw wyspiarskich.

3.2. Priorytety UE dostosowane do regionów

Priorytety partnerstwa powinny być realizowane wszędzie. Jednocześnie, aby zapewnić skuteczną realizację, w ramach partnerstwa należy w odpowiedni sposób uwzględnić specyfikę regionalną i własne ramy rozwoju poszczególnych partnerów oraz różne priorytety w ramach wspólnego programu działań UE i partnerów z państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku. W odniesieniu do każdego z regionów możliwe jest dostosowanie priorytetów do okoliczności i udoskonalenie ich przez określenie powiązanych celów i przewidywanych działań.

3.2.1 Afryka

Afryka jest kontynentem ogromnych możliwości. W 2050 r. na tym kontynencie będzie zamieszkiwać niemal 25 % ludności świata. W Afryce znajdują się niektóre z najszybciej rozwijających się gospodarek na świecie, jak również rozległe zasoby naturalne i rolne. Afryka ma ogromny potencjał w zakresie handlu, innowacji i inwestycji; są to jednocześnie cele, do osiągnięcia których dąży. W większości państw afrykańskich UE jest głównym partnerem, jeśli chodzi o politykę, pomoc, handel i inwestycje. W ciągu ostatnich lat UE i Afryka budowały głębsze partnerstwo o szerszym wymiarze politycznym, oparte na wspólnych wartościach i interesach. Coraz więcej rządów afrykańskich i regionalnych organizacji odgrywa czołową rolę w rozwiązywaniu problemów politycznych, problemów związanych z bezpieczeństwem i problemów gospodarczych w obrębie swoich granic i poza nimi. Unia Afrykańska i jej program działań do roku 2063 zapewniają ambitny impuls do działania.

Potencjał Afryki będzie zależał od wysiłków państw afrykańskich w zakresie sprawowania rządów, praw człowieka, zapobiegania konfliktom i rozwiązywania konfliktów, walki z przestępczością zorganizowaną oraz trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i tworzenia miejsc pracy. Niektóre państwa nadal nie mają możliwości przeprowadzenia reform ani możliwości odbudowy po kryzysach. Innymi słowy, brakuje im odporności i są niestabilne. Poziom ubóstwa, bezrobocia i nierówności jest nadal wysoki, a tempo jego obniżenia jest wolne. Dodatkowym bardzo poważnym wyzwaniem jest wzrost liczby ludności. Ponadto wiele państw jest nadal uwikłanych w długoterminowy konflikt, a transgraniczne problemy dotyczące bezpieczeństwa stanowią zagrożenie dla regionalnej stabilności i zrównoważonego rozwoju. Degradacja środowiska i wpływ zmiany klimatu również grożą zniwelowaniem pozytywnych skutków postępu gospodarczego i zagrażają pokojowi i stabilności. Wszystkie te czynniki powodują wzrost liczby nadzwyczajnych sytuacji humanitarnych, przymusowe wysiedlenia i nielegalne migracje w obrębie regionów i w kierunku Europy.

Kluczem do bezpieczeństwa i dobrobytu Afryki i UE jest zwiększanie możliwości i stawianie czoła wyzwaniom. W związku z tym, uwzględniając priorytety UE oraz zobowiązania podjęte przez Afrykę i jej program reform, jak również opierając się na podstawie przewidzianej we wspólnej strategii Afryka–UE, wymienione niżej cele powinny stanowić trzon odnowionego partnerstwa z państwami afrykańskimi.

a. Pokój i bezpieczeństwo, stabilność, demokracja, państwo prawne, dobre rządy i prawa człowieka

Inwestowanie w pokój, stabilność i rozwój Afryki nie tylko przynosi korzyści naszym partnerom, ale również stanowi inwestycję we własne bezpieczeństwo i własny dobrobyt UE. Konflikty i niestabilność pozostają poważną przeszkodą w rozwoju Afryki. W tym względzie należy dotrzeć również do państw spoza AKP w zakresie kluczowych kwestii, takich jak stabilizacja, bezpieczeństwo i budowanie odporności.

Cele szczegółowe: