Zakres kompetencji Unii według Traktatu 1. Aby pomóc osiągnąć cele określone w artykułach 26 i 174 oraz umożliwić obywatelom Unii, podmiotom gospodarczym, wspólnotom regionalnym i lokalnym pełne czerpanie korzyści z ustanowienia obszaru bez granic wewnętrznych, Unia przyczynia się do ustanowienia i rozwoju sieci transeuropejskich w infrastrukturach transportu, telekomunikacji i energetyki. 2. W ramach systemu otwartych i konkurencyjnych rynków działanie Unii zmierza do sprzyjania wzajemnym połączeniom oraz interoperacyjności sieci krajowych, jak również dostępowi do tych sieci. Uwzględnia ona w szczególności potrzebę łączenia wysp, regionów zamkniętych i peryferyjnych z centralnymi regionami Unii. (artykuł 170 TFUE) 1. Aby osiągnąć cele określone w artykule 170, Unia: — ustanawia zbiór wytycznych obejmujących cele, priorytety i ogólne kierunki działań przewidzianych w dziedzinie sieci transeuropejskich; wytyczne te wskazują projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, — urzeczywistnia każdy środek, który może się okazać niezbędny do zapewnienia współdziałania między sieciami, w szczególności w dziedzinie normalizacji technicznej, — może wspierać projekty będące przedmiotem wspólnego zainteresowania, popierane przez państwa członkowskie, a wskazane w ramach wytycznych określonych w tiret pierwszym, w szczególności poprzez analizy możliwości wykonania, gwarancje kredytowe lub bonifikaty oprocentowania; Unia może się również przyczyniać do finansowania, za pośrednictwem Funduszu Spójności utworzonego zgodnie z artykułem 177, poszczególnych projektów w państwach członkowskich w dziedzinie infrastruktury transportu. Działania Unii biorą pod uwagę potencjalną efektywność gospodarczą projektów. 2. Państwa członkowskie, w powiązaniu z Komisją, koordynują między sobą polityki prowadzone na poziomie krajowym, które mogą mieć znaczący wpływ na realizację celów określonych w artykule 170. Komisja może podjąć, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, każdą użyteczną inicjatywę w celu wsparcia tej koordynacji. 3. Unia może zadecydować o współpracy z państwami trzecimi w celu wsparcia projektów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz zapewnienia współdziałania między sieciami. (artykuł 171 TFUE)

Kompetencje Agencji Cele Agencja jest odpowiedzialna za zarządzanie techniczne i finansowe realizacją programu TEN-T Komisji. Jej zadaniem jest zwiększenie efektywności realizacji transeuropejskiej sieci transportowej mniejszym kosztem; wzmocnienie zaangażowania kręgów specjalistycznych w kwestie związane z transeuropejską siecią transportową; zapewnienie wysokiego poziomu wiedzy specjalistycznej poprzez ułatwienie zatrudniania wyspecjalizowanego personelu; zagwarantowanie lepszej koordynacji finansowania z innymi instrumentami Unii; uproszczenie i zwiększenie elastyczności wdrażania programu TEN-T; zwiększenie rozpoznawalności działań Unii w dziedzinie TEN-T oraz, ogólnie, wnoszenie wartości dodanej do zarządzania programem TEN-T. Zadania a) Techniczne i finansowe zarządzanie projektami i wydarzeniami, współfinansowanymi z budżetu TEN-T; b) gromadzenie, analizowanie i przekazywanie Komisji wszelkich informacji koniecznych do realizacji i programowania sieci transeuropejskiej; c) udzielanie wsparcia technicznego promotorom projektów i instytucji finansowej zarządzającej instrumentem gwarancji kredytowej dla projektów TEN-T; d) zapewnianie wszelkiego wsparcia technicznego i administracyjnego na prośbę Komisji. Organizacja macierzysta Agencji, DG MOVE, nadal zajmuje się wszystkimi sprawami instytucjonalnymi i podejmowaniem decyzji związanych z TEN-T.

Zarządzanie 1 – Komitet Sterujący Działania Agencji nadzoruje Komitet Sterujący, obecnie złożony z pięciu członków i jednego obserwatora. Członkowie Komitetu Sterującego są mianowani na okres dwóch lat. Zasadniczo posiedzenia Komitetu Sterującego odbywają się cztery razy w roku. Niektóre działania i decyzje muszą uzyskać aprobatę Komitetu, zanim zostaną zrealizowane. Dotyczy to np. budżetu administracyjnego, planu zatrudnienia, programu prac, rocznego sprawozdania z działalności, wstępnej wersji rachunku wszystkich dochodów i wydatków, sprawozdania z oceny zewnętrznej oraz przyjmowania niektórych szczególnych zasad i środków itp. O szeregu innych działań Komitet jest informowany na bieżąco. W wyjątkowych i pilnych przypadkach decyzje podejmuje się w drodze procedury pisemnej. 2 – Dyrektor Mianowany przez Komisję Europejską na okres pięciu lat. 3 – Audyt wewnętrzny Służba Audytu Wewnętrznego Komisji Europejskiej i jednostka audytu wewnętrznego Agencji. 4 – Kontrola zewnętrzna Trybunał Obrachunkowy. 5 – Organ udzielający absolutorium z wykonania budżetu Parlament działający na zalecenie Rady.

Środki udostępnione Agencji w 2010 r. (2009 r.) Budżet a) 8,0 mld euro (100 % z ogólnego budżetu Unii Europejskiej) budżetu TEN-T związanego z perspektywą finansową na lata 2007–2013. Agencja wykonuje budżet operacyjny na odpowiedzialność Komisji. b) 9,79 mln euro (100 % dotacji UE) budżetu administracyjnego, który Agencja wykonuje samodzielnie. Zatrudnienie na dzień 31 grudnia 2010 r. Pracownicy zatrudnieni na czas określony: 33 stanowiska w planie zatrudnienia, z czego 31 (94 %) obsadzonych. Pracownicy kontraktowi: 66 planowanych stanowisk, w tym 62 (94 %) obsadzone. Pracownicy ogółem: 99 (93 stanowiska obsadzone). Przydział stanowisk: a) operacyjne: 65 (61 stanowisk obsadzonych); b) administracyjne: 34 (32 stanowiska obsadzone).

Produkty i usługi w 2010 r. Agencja wyznaczyła cztery szczegółowe cele w dziedzinie działalności operacyjnej na 2010 r., które były powiązane z priorytetami ustalonymi przez DG MOVE. Pierwszym celem było wspieranie procesu ukończenia infrastruktury TEN-T poprzez skuteczne i wydajne zarządzanie techniczne i finansowe programem i projektami TEN-T, uwidaczniając w ten sposób wartość dodaną oraz wiedzę fachową Agencji. Drugi cel dotyczył przede wszystkim wsparcia zastosowania inteligentnej infrastruktury transportowej w całej sieci TEN-T. Za trzeci cel Agencja postawiła sobie wspieranie DG MOVE w związku ze zmianą polityki TEN-T oraz śródokresowym przeglądem programu, w szczególności poprzez dokonanie oceny realizacji projektów. Czwartym celem było zwiększenie świadomości na temat programu TEN-T, Agencji oraz jej osiągnięć, jak również większe wsparcie dla jej partnerów, szczególnie w kwestiach związanych z finansowaniem projektu oraz partnerstwami publiczno-prywatnymi. Agencja wyznaczyła sobie ponadto dwa szczegółowe cele w dziedzinie działalności horyzontalnej: pierwszy to podniesienie wydajności działań Agencji poprzez udoskonalenie jej metod pracy, wewnętrznej organizacji, struktury oraz zarządzania personelem oraz opracowanie nowych narzędzi (w dziedzinie informatyki i sprawozdawczości), tak aby lepiej zarządzać cyklem życia projektu oraz do celów analizy statystycznej, sprawozdawczości i monitoringu. Drugi to dalszy wzrost skuteczności systemu kontroli wewnętrznej, tak aby uzyskać wystarczającą pewność, że zasoby przeznaczone na działania są wykorzystywane zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami oraz że obowiązujące procedury kontroli dają niezbędną gwarancję dotyczącą legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw. Rok 2010 był drugim pełnym rokiem działalności Agencji. Głównym wyzwaniem w 2010 r. było aktywne zaangażowanie się w najważniejsze obszary działań określone przez rodzimą DG, dalsza poprawa zarządzania technicznego i finansowego projektami TEN-T dotyczącymi wszystkich rodzajów transportu oraz wykazanie w pełni wartości dodanej agencji wykonawczej w przyczynianiu się do skutecznego wdrożenia programu.