Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej i Rady

W kierunku solidnej polityki handlowej dla UE na rzecz miejsc pracy i wzrostu gospodarczego

We współczesnej gospodarce światowej handel ma zasadnicze znaczenie dla wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i zapewnienia konkurencyjności. Unia Europejska z zaangażowaniem stosuje otwarty system handlu oparty na określonych zasadach. Obecnie wywóz zapewnia blisko jedno na siedem miejsc pracy w sektorze produkcji w Europie (tj. ponad 30 mln miejsc pracy – o dwie trzecie więcej niż 15 lat temu), natomiast przywóz znacząco przyczynia się do wzrostu wydajności i sprawia, że konsumenci mają dostęp do szerszej gamy produktów po niższej cenie. Produkcja w UE jest zależna nie tylko od przywozu energii i surowców, ale także od przywozu części, komponentów i dóbr kapitałowych takich jak maszyny. Łącznie produkty te stanowią do 80 % przywozu UE.

Nie jesteśmy jednak naiwni. Wolny handel musi być również sprawiedliwy, a nieuczciwe praktyki handlowe, takie jak dumping i subsydiowanie przez zagranicznych producentów i rządy, poważnie szkodzą przemysłowi i pracownikom w UE i osłabiają poparcie dla wolnego handlu, który już teraz jest zagrożony z wielu stron. Zdaniem Komisji istotne jest, by proces globalizacji przebiegał sprawiedliwie, z korzyścią dla wszystkich.

Problem, jakim są nieuczciwe praktyki handlowe stosowane przez państwa trzecie, staje się coraz bardziej dotkliwy. Interwencje rządowe, stosowanie subsydiów na ogromną skalę i realizowanie polityki zniekształcającej ceny doprowadziły do powstania olbrzymich nadwyżek zdolności produkcyjnych i ostatecznie do wywozu towarów po cenach dumpingowych na rynek UE. W tym roku ogromne nadwyżki zdolności produkcyjnych spowodowały szkody dla unijnego przemysłu stalowego. Nadwyżkę zdolności produkcyjnych w samych Chinach szacuje się na około 350 mln ton, co stanowi niemal dwukrotność rocznej produkcji Unii. Przywóz stali z Chin do UE gwałtownie wzrósł w ciągu ostatnich trzech lat. Ceny rynkowe niektórych wyrobów ze stali spadły aż o 40 % w wyniku nagłego wzrostu produkcji, co zaszkodziło przede wszystkim przemysłowi stalowemu, w którym od początku kryzysu finansowego pracę straciło 40 000 osób. Nadwyżki zdolności produkcyjnych, które rosną w bardzo szybkim tempie, to problem, z którym mierzą się również inne gałęzie przemysłu, np. przemysł aluminiowy. Nadwyżka produkcji aluminium w Chinach sięga blisko 10 mln ton, tj. dwukrotny wzrost produkcji w porównaniu z poziomem produkcji sprzed pięciu lat. Wzrost ten był stymulowany subsydiowaniem cen energii (która stanowi do 40 % kosztów produkcji aluminium).

Ponadto wyższe cła nakładane przez inne większe państwa należące do Światowej Organizacji Handlu mogą prowadzić do przekierowania handlu produktami przywożonymi po cenach dumpingowych na rynek UE, co spowoduje dalsze pogorszenie sytuacji.

W obliczu znacznych nadwyżek zdolności produkcyjnych zalewających rynek unijny Komisja Europejska podjęła szereg bezprecedensowych środków antydumpingowych i antysubsydyjnych. W Europie zdołano ochronić 315 000 miejsc pracy, przede wszystkim w przemyśle hutniczym, chemicznym i przemysłach pokrewnych, a także w przemyśle ceramicznym i inżynierii mechanicznej. W samym tylko przemyśle stalowym UE stosuje już 39 środków antydumpingowych i antysubsydyjnych, by chronić swój przemysł stalowy przed nieuczciwą konkurencją, przy czym 17 z tych środków dotyczy Chin. Komisja, w granicach obowiązującego prawa UE, wykorzystuje cały potencjał obecnych instrumentów ochrony handlu, w tym rejestrację przywozu, większą przejrzystość, szybsze nakładanie środków, a także – w drodze wyjątku – wszczyna sprawy na podstawie groźby wystąpienia poważnej szkody.

Wyczerpaliśmy jednak możliwości, jakie obecne przepisy UE w sprawie ochrony handlu dają w zakresie ograniczenia nadwyżki zdolności produkcyjnych i dumpingu z zewnątrz. By chronić miejsca pracy w Unii i zapewnić uczciwą konkurencję na otwartych rynkach, ogromne znaczenie ma skuteczność unijnych instrumentów ochrony handlu w obliczu omawianych wyzwań na świecie. Dlatego należy w trybie pilnym przyjąć wniosek Komisji z 2013 r. w sprawie modernizacji instrumentów ochrony handlu.

Ponadto zmianie ulegają międzynarodowe ramy prawne, ponieważ wkrótce stracą moc niektóre przepisy dotyczące obliczania dumpingu w protokołach przystąpienia Chin, Wietnamu i Tadżykistanu do Światowej Organizacji Handlu. Komisja przewiduje dalsze zmiany obecnych przepisów UE w sprawie ochrony handlu, w tym nową metodę obliczania dumpingu, umożliwienie podejmowania działań w związku z niedawno ujawnionymi subsydiami i zapewnienie przejścia do nowego systemu w uporządkowany sposób.

Komisja jest przekonana, że sprawą nadrzędną jest zaktualizowanie, ulepszenie i wzmocnienie pod względem prawnym unijnych instrumentów ochrony handlu.