KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 13.6.2017 COM(2017) 323 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY EUROPEJSKIEJ I RADY





Szóste sprawozdanie z postępów w zakresie realizacji postanowień oświadczenia UE-Turcja



Szóste sprawozdanie z postępów w zakresie realizacji postanowień oświadczenia UE-Turcja Wprowadzenie W okresie objętym niniejszym szóstym sprawozdaniem oświadczenie UE-Turcja z dnia 18 marca 2016 r. nadal zapewniało skuteczne zarządzanie przepływami migracyjnymi wzdłuż szlaku wschodniośródziemnomorskiego, wzmacniając tendencję opisywaną w poprzednich sprawozdaniach. Liczba przypadków nielegalnego przekraczania granic pozostała na niskim poziomie (średnio 52 dziennie od czasu piątego sprawozdania). Pomimo niedawnych tragicznych wypadków, znacznie spadła również liczba ofiar śmiertelnych na Morzu Egejskim. Jednakże nadal utrzymują się wyzwania, zwłaszcza wobec stale utrzymującej się większej liczby przyjazdów w porównaniu z powrotami z wysp greckich do Turcji, co wywołuje presję na hotspoty na wyspach. Z tego względu priorytetem pozostaje szybkie zwiększenie wydajności procesów odwoławczych od spraw azylowych oraz potencjału powrotów z wysp, również wobec wszelkich możliwych zmian liczby przekroczeń granicy z nadejściem sezonu letniego. Odnotowano dalszy postęp we wszystkich pozostałych elementach oświadczenia, w tym szybsze tempo przesiedleń uchodźców syryjskich z Turcji. Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji był w dalszym ciągu stosowany w stałym tempie. W ramach kwoty 3 mld EUR na lata 2016–2017, łączna alokacja sięgnęła 2,9 mld EUR (wzrost z 2,2 mld EUR w poprzednim okresie sprawozdawczym), umowy podpisano w odniesieniu do 47 projektów na łączną kwotę 1,572 mld EUR (wzrost z 1,495 mld EUR) – realizacja wszystkich tych projektów już się rozpoczęła. Wypłaty sięgnęły kwoty 811 mln EUR (wzrost z 750 mln EUR). Na spotkaniu w dniu 25 maja 2017 r. przewodniczący Jean-Claude Juncker i Donald Tusk oraz prezydent Recep Tayyip Erdoğan podkreślili zasadnicze znaczenie oświadczenia UE-Turcja dla wspólnego zarządzania wyzwaniem migracyjnym i ich wspólną determinację, by działać na rzecz jego stałej skutecznej realizacji. 1.Obecna sytuacja Od czasu publikacji piątego sprawozdania łączna liczba osób, które przybyły z Turcji na wyspy greckie, wyniosła 5 303 (od dnia 27 lutego do dnia 8 czerwca 2016 r.) – tj. średnio 52 osoby dziennie. Liczby te są dużo niższe niż w tym samym okresie w ubiegłym roku (około 40 000 od dnia 27 lutego) i w stosunku do miesiąca poprzedzającego przyjęcie oświadczenia (gdy średnia liczba osób przybywających na wyspy wynosiła ponad 1 700 dziennie). Tym niemniej, wraz z poprawą warunków pogodowych, istnieją przesłanki świadczące o potencjalnym narastaniu działalności przemytniczej, co potwierdza zarówno wzrost liczby przyjazdów na wyspy greckie, jak i przypadków przechwycenia przez władze tureckie na kontynencie. Od czasu uruchomienia oświadczenia UE-Turcja na Morzu Egejskim odnotowano 105 ofiar śmiertelnych i osób zaginionych. To wciąż oznacza szereg ludzkich tragedii, lecz stanowi istotny spadek w stosunku do liczby ok. 1 150 osób, które zginęły lub zaginęły w roku poprzedzającym przyjęcie oświadczenia.

Dla władz tureckich priorytetem pozostaje zakwaterowanie trzech milionów uchodźców z Syrii, Iraku i innych krajów, co wiąże się z ogromnymi wysiłkami na rzecz zapewnienia odpowiednich warunków przyjmowania i warunków życiowych. Te wysiłki przyczyniły się również do spadku liczby nielegalnych przekroczeń granicy przez Syryjczyków. Lepsza koordynacja i współpraca Koordynator UE nadal ściśle współpracuje ze wszystkimi odpowiednimi partnerami celem zapewnienia codziennych działań następczych wynikających z oświadczenia oraz wspólnego planu działania w sprawie realizacji postanowień oświadczenia UE-Turcja, opracowanego wspólnie z władzami greckimi. Wspólny plan działania został zatwierdzony na grudniowej sesji Rady Europejskiej, która wezwała Grecję i wszystkie państwa członkowskie do zapewnienia jego realizacji. Od opublikowania poprzedniego sprawozdania, szczególne wysiłki skierowano na przyspieszenie procesu azylowego, w szczególności w drugiej instancji, oraz zwiększenie zdolności w zakresie zatrzymania przed wydaleniem na wyspach. Równolegle Komisja wspierała władze greckie w zakresie koordynacji, zarządzania, ochrony i bezpieczeństwa na wyspach; w celu poprawy warunków w ośrodkach dla cudzoziemców życia i warunków życia na wyspach; oraz przyspieszenia przenoszenia migrantów objętych regularną procedurą azylową, w tym grup wymagających szczególnej troski, do konkretnych ośrodków w części kontynentalnej. Wdrażanie zalecenia Komisji w sprawie zapewnienia większej skuteczności powrotów przy wdrażaniu dyrektywy powrotowej również wzmocniło wysiłki na rzecz zwiększenia wskaźnika powrotów. Szczególny nacisk położono również na działania służące skutecznej ochronie grup wymagających szczególnej troski, na przykład ponownie podkreślając potrzebę wyznaczania funkcjonariuszy ds. ochrony dzieci w ośrodkach recepcyjnych, w tym we wszystkich hotspotach, w których przebywają dzieci. Nadal niezbędne są pilne i znaczące reakcje państw członkowskich na potrzeby stwierdzone przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu oraz Europejską Straż Graniczną i Przybrzeżną, by agencje UE mogły skutecznie wspierać realizację oświadczenia UE-Turcja. Obejmuje to oddelegowanie na wystarczająco długie okresy i zgodnie z przedstawionymi profilami. Nie rozwiązano jednak dotychczas w pełni kwestii niedoborów zidentyfikowanych w poprzednich sprawozdaniach. Na dzień 9 czerwca Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu rozlokował 101 tłumaczy ustnych w Grecji i 100 ekspertów z państw członkowskich, spośród których 99 pracowało w hotspotach, w tym 85 zajmowało się konkretnymi przypadkami. Oznacza to, że obecnie brakuje 50 ekspertów. Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna ma do swojej dyspozycji 891 funkcjonariuszy w ramach wspólnej operacji „Posejdon”, z których 88 zajmuje się działaniami na rzecz wsparcia readmisji jako części realizacji postanowień oświadczenia. Do końca czerwca niedobór wynosi 13 ekspertów, a od lipca do połowy sierpnia – 43 ekspertów na potrzeby wspólnej operacji „Posejdon” i programu readmisji w ramach oświadczenia UE-Turcja. Liczebność grupy delegowanych funkcjonariuszy wyznaczonych przez państwa członkowskie i przeszkolonych przez Europol, utworzonej w celu zapewnienia wsparcia wszędzie, gdzie jest to konieczne, zwiększyła się niedawno do 278. Są oni rozmieszczani rotacyjnie na okres trzech miesięcy w pięciu hotspotach w Grecji w celu przeprowadzania wtórnych kontroli bezpieczeństwa. Liczba delegowanych funkcjonariuszy może zmieniać się co tydzień; obecnie w hotspotach rozmieszczonych jest 15 delegowanych funkcjonariuszy. Dodatkowo dwóch funkcjonariuszy pracuje w oddziale regionalnej grupy zadaniowej Unii Europejskiej w Pireusie, zajmując się koordynacją. Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna kontynuowała współpracę z NATO w zakresie nadzoru i wczesnego ostrzegania oraz wymiany informacji operacyjnych również z grecką i turecką strażą przybrzeżną. Ze swojej strony turecka straż przybrzeżna kontynuowała aktywne patrolowanie i zapobieganie wyjazdom z Turcji. Ponadto w dniu 29 kwietnia 2017 r. Turcja wprowadziła w swojej ustawie o cudzoziemcach i ochronie międzynarodowej środki dotyczące konfiskaty pojazdów wykorzystywanych do przemytu ludzi. W efekcie istnieją dowody, że obecnie przemytnicy muszą podejmować wielokrotne próby, zanim uda im się przetransportować migrantów przez Morze Egejskie. Działania informacyjne W połowie maja 2017 r. z powodzeniem uruchomiono wielojęzyczny portal informacyjny „InfoMigrants.net”, skierowany do przyszłych migrantów na całym świecie i informujący ich o zagrożeniach i realiach dotyczących migracji. Stanowiska informacyjne na Chios i Lesbos stale dostarczają informacje migrantom i osobom ubiegającym się o azyl o ich prawach, obowiązkach i dostępnych możliwościach, w tym w zakresie azylu lub powrotów. Komisja podkreśliła w dyskusji z greckim departamentem przyjmowania i identyfikacji potrzebę stworzenia takich stanowisk informacyjnych we wszystkich hotspotach. Departament przyjmowania i identyfikacji jest w trakcie tworzenia stanowiska informacyjnego na wyspie Kos. Personel pracujący w tych stanowiskach, a także wszystkie osoby udzielające informacji, stosują wspólny skrypt informacyjny. Komisja, we współpracy z władzami greckimi, Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu, Międzynarodową Organizacją ds. Migracji i Wysokim Komisarzem Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, opracowała niedawno dokumentację informacyjną przeznaczoną dla osób przybywających nielegalnie na wyspy greckie. Odpowiednie dokumenty informacyjne zostały dostarczone do departamentu przyjmowania i identyfikacji z myślą o wykorzystaniu ich w hotspotach.

Główne wyzwania i kolejne działania ·Państwa członkowskie powinny niezwłocznie udostępnić personel niezbędny Europejskiemu Urzędowi Wsparcia w dziedzinie Azylu oraz Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej. ·Wspólne wysiłki na rzecz wdrożenia wspólnego planu działania w sprawie realizacji postanowień oświadczenia UE-Turcja powinny być kontynuowane. 2.Powrót wszystkich nowych nielegalnych migrantów z Grecji do Turcji Oświadczenie przewiduje powrót wszystkich nowych nielegalnych migrantów i osób ubiegających się o azyl, którzy dotarli na wyspy greckie z Turcji po dniu 20 marca 2016 r. i których wnioski o udzielenie azylu zostały uznane za niedopuszczalne lub nieuzasadnione. Działania te prowadzone są w ścisłej zgodności z wymogami prawa UE i prawa międzynarodowego oraz przy pełnym poszanowaniu zasady non-refoulement. Stan obecny Od opublikowania poprzedniego sprawozdania do dnia 9 czerwca na podstawie oświadczenia UE-Turcja zawrócono 311 osób, które dostały się do Grecji przez Turcję, w tym 42 Syryjczyków. Wśród pozostałych narodowości byli Pakistańczycy (163), Algierczycy (37), Banglijczycy (35), Marokańczycy (8), Nepalczycy (7), Ghanijczycy (5), Nigeryjczycy (3), Kameruńczycy (3), Irakijczyk (1), Afgańczyk (1), Egipcjanin (1), Kongijczyk (1), Iworyjczyk (1), Haitańczyk (1), Senegalczyk (1) i Palestyńczyk (1). Łączna liczba migrantów zawróconych do Turcji od daty przyjęcia oświadczenia UE-Turcja wynosi 1 798 osób. Liczba powrotów z wysp greckich do Turcji nadal jest znacznie niższa niż liczba osób przybywających, przez co stale utrzymuje się presja na hotspoty na wyspach. Dzieje się tak głównie ze względu na nagromadzone zaległości w rozpatrywaniu wniosków azylowych w drugiej instancji na wyspach greckich oraz niedostateczne zdolności w zakresie przetwarzania poprzedzającego powroty i przetrzymywania, a także z uwagi na wskazane poniżej kwestie prawne. Jednakże tempo powrotów zwiększyło się w porównaniu z poprzednim okresem i w najbliższych miesiącach powinno nadal wzrastać dzięki zwiększonym zdolnościom systemu azylowego (mogącego obecnie wydawać więcej decyzji w drugiej instancji), dodatkowym operacjom ponownego zawracania i zwiększonym zdolnościom poprzedzającym wydalenie. Aby usprawnić operacje powrotowe, zorganizowano w dniu 5 maja w Atenach drugie spotkanie trójstronne między Komisją, Grecją a Turcją. Dotyczyło ono między innymi usprawnienia operacji readmisyjnych w celu uzyskania maksymalnej wydajności, wymiany informacji o migrantach, którzy podają się za małoletnich bez opieki, oraz o proponowanych lub odrzuconych osobach powracających, sposobów realizacji zwiększonej liczby operacji powrotowych oraz utworzenia skutecznych kanałów komunikacji w celu wymiany informacji na temat kandydatów do powrotu odrzuconych ze względów bezpieczeństwa i porządku publicznego. Kolejne spotkanie planowane jest na początku lipca 2017 r. Konieczne jest kontynuowanie wysiłków na rzecz zapewnienia migrantom możliwości skutecznego powrotu do Turcji lub do ich kraju pochodzenia. Od czasu publikacji ostatniego sprawozdania 579 migrantów dobrowolnie powróciło z wysp do swojego kraju pochodzenia (jak również 1 147 osób z części kontynentalnej) dzięki pomocy uzyskanej w ramach programu wspomaganych dobrowolnych powrotów i reintegracji w Grecji. Oznacza to, że od uruchomienia programu w 2016 r. skorzystało z niego około 8 700 migrantów. Nadal zachęca się Grecję do pełnego uczestnictwa w programach powrotowych finansowanych z funduszy UE (zwłaszcza w programie sieci europejskiego instrumentu reintegracji) i ich wykorzystywania w drodze ścisłej i aktywnej współpracy z najważniejszymi agencjami wykonawczymi i pełnego wykorzystania dostępnego wsparcia finansowego i technicznego. Migranci, którzy nie pochodzą z Syrii, są zawracani z wysp greckich do Turcji łodzią i przenoszeni do ośrodków detencyjnych w Kayseri, gdzie są informowani o ich prawach, w tym o możliwości ubiegania się o status ochrony w Turcji. Do tej pory 56 osób przedłożyło władzom tureckim wnioski o przyznanie statusu ochrony międzynarodowej: dwóm osobom przyznano status uchodźcy, 38 wniosków oczekuje na rozpatrzenie, dziewięć osób otrzymało decyzje negatywne. 707 osób zawrócono do ich kraju pochodzenia. Podczas niedawnej wizyty przedstawicieli organów UE stwierdzono, że warunki panujące w ośrodkach odpowiadają wymaganym standardom. Jeżeli chodzi o Syryjczyków, są oni zawracani z wysp greckich samolotem i umieszczani w obozie dla uchodźców w İslahiye 2, tymczasowym ośrodku dla cudzoziemców zlokalizowanym w pobliżu granicy z Syrią. Przedstawiciele władz UE odwiedzili niedawno ośrodek i stwierdzili, że spełnia on wymagane normy. Syryjczycy mają prawo do ubiegania się o ochronę czasową, a po szybkiej rejestracji wstępnej dotyczącej ochrony czasowej są wypuszczani z ośrodka i mogą osiedlać się w dowolnie wybranym regionie lub – jeśli wolą – zostać w ośrodku. Do tej pory wstępną rejestracją objęto wszystkich zawróconych Syryjczyków, z wyjątkiem 16 osób, które zdecydowały się dobrowolnie powrócić do Syrii; ośmioro Syryjczyków postanowiło pozostać w obiektach zakwaterowania zapewnionych przez władze tureckie, a 168 z nich zdecydowało, że chcą zamieszkać na zewnątrz. Środki prawne

Obecnie dwanaście komitetów odwoławczych podejmuje decyzje w sprawach odwołań od decyzji wydawanych w pierwszej instancji przez greckie służby azylowe. Ponadto jeden komitet odwoławczy zastępuje pozostałe komitety w przypadku, gdy nie są one w stanie funkcjonować (np. ze względu na spowodowany różnymi przyczynami brak większości członków). Jeżeli chodzi o sprawy prowadzone na wyspach greckich, całkowita liczba odwołań od wydanych do tej pory 4 418 negatywnych decyzji służb azylowych w pierwszej instancji w sprawie dopuszczalności i zasadności wynosi 3 554. Na 3 554 wspomnianych spraw odwoławczych decyzje w drugiej instancji wydano w odniesieniu do 2 088 spraw (tj. w 59 % spraw). Dotychczas spośród 477 decyzji odwoławczych w sprawie dopuszczalności w drugiej instancji podtrzymano 57 decyzji wydane w pierwszej instancji stwierdzające niedopuszczalność wniosków, natomiast w 420 decyzjach odwoławczych wydanych w drugiej instancji uchylono decyzje wydane w pierwszej instancji stwierdzające niedopuszczalność wniosków. Jeżeli chodzi o 1 416 decyzji odwoławcze w sprawie zasadności, w 1 399 decyzjach wydanych w drugiej instancji podtrzymano negatywne decyzje wydane w pierwszej instancji, a w 17 przypadkach takie decyzje zostały uchylone. W okresie sprawozdawczym 195 spraw odwoławczych zamknięto z przyczyn innych niż orzeczenie w sprawie zasadności odwołania, tj. nieuchylonego wyraźnego i dorozumianego wycofywania sprawy. W dniu 15 marca 2017 r. grecki Parlament przyjął środki prawne umożliwiające komitetom odwoławczym korzystanie ze sprawozdawców, a także oddelegowanie takich sprawozdawców przez Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu. Bez uszczerbku dla niezależności członków komitetu odwoławczego sprawozdawcy pomagają im w podejmowaniu decyzji przez kompilację faktów w danej sprawie, argumentów osoby wnoszącej odwołanie i informacji o jej kraju pochodzenia. Komitety odwoławcze wspiera już łącznie 22 sprawozdawców. Wdrożenie tych postanowień służyło usprawnieniu pracy komitetów odwoławczych i skróceniu czasu oczekiwania na wyspie przez osoby wnoszące odwołanie od decyzji wydanych w drugiej instancji, co umożliwiło władzom przyznawanie ochrony międzynarodowej osobom potrzebującym i kierowanie nielegalnych migrantów do procedury powrotu. Jednakże pomimo zwiększenia liczby komitetów odwoławczych i ustanowienia sprawozdawców nowe komitety nadal zbyt wolno podejmowały decyzje (od publikacji poprzedniego sprawozdania w tempie średnio około 47 tygodniowo). Do tej pory wydały one 1 447 decyzji w kontekście oświadczenia UE-Turcja – 54 w sprawie dopuszczalności i 1 393 w sprawie zasadności. Władze greckie dostrzegają znaczenie i pilność sprawy. Oprócz zagwarantowania, że Urząd Apelacyjny jest odpowiednio wyposażony (tj. posiada materiał i sprzęt biurowy) oraz że odwołania wniesione na wyspach będą rozpatrywane w pierwszej kolejności, grecki Urząd Apelacyjny w dalszym ciągu usprawnia procedury, na przykład poprzez wprowadzenie czasowego narzędzia informatycznego do umawiania spotkań, jak również poprzez analizę możliwości wyspecjalizowania sprawozdawców i komisji tak, by rozpatrywali tylko akta osób z konkretnych krajów pochodzenia. Oczekuje się, że takie środki przyczynią się do zwiększenia liczby decyzji, a w efekcie – do wzrostu tempa skutecznych powrotów z wysp greckich do Turcji. W dniu 10 marca 2017 r. greckie zgromadzenie plenarne Rady Państwa wysłuchało spraw dotyczących zgodności składu komitetów odwoławczych z Konstytucją i możliwości uznania Turcji za bezpieczny kraj trzeci do celów powrotu dwóch Syryjczyków ubiegających się o azyl, którzy odwołali się od decyzji wydanych w drugiej instancji ich sprawach potwierdzających wydane w pierwszej instancji decyzje o niedopuszczalności ich spraw. W swojej decyzji z dnia 8 maja 2017 r., która dotyczyła dwóch z czterech przedmiotowych spraw, zgromadzenie plenarne potwierdziło zgodność obecnego składu komitetów odwoławczych z Konstytucją. Zgromadzenie plenarne Rady Państwa w dwóch pozostałych sprawach nadal nie podjęło decyzji, czy Turcja jest bezpiecznym krajem trzecim, i nie jest znana data jej wydania. Działania operacyjne Według władz greckich na wyspach przebywa obecnie 13 968 migrantów, podczas gdy w oficjalnych ośrodkach recepcyjnych dostępnych jest jedynie 7 450 miejsc, a w ramach programu wynajmu UNHCR dostępne są dodatkowo 1 223 miejsca. Ciężar, jaki spoczywa na władzach greckich, również komplikuje sytuację w hotspotach. Władze greckie, wspierane przez Komisję, podejmowały dalsze działania na rzecz poprawy warunków w hotspotach i na wyspach poprzez usprawnienie ośrodków i zapewnienie wydajniejszych procedur, zgodnie ze wspólnym planem działania w sprawie realizacji postanowień oświadczenia UE-Turcja. W celu wzmocnienia powrotów, w dniu 30 marca 2017 r. na wyspie Kos otwarto nowy ośrodek zatrzymania przed wydaleniem, dysponujący obecnie 224 miejscami, który zostanie powiększony do 500 miejsc do lipca 2017 r., kiedy osiągnie pełną zdolność operacyjną. Oczekuje się, że w czerwcu zakończą się również prace nad obszarami zatrzymania przed wydaleniem w hotspotach na wyspach Lesbos i Samos, tak by osiągnąć łączną liczbę 996 miejsc do końca lipca. Na wyspie Chios podjęto decyzję o rozpoczęciu budowy ośrodka zatrzymania przed wydaleniem na terenie poza miastem. W ramach regionalnej grupy zadaniowej UE ustanowiono stałą grupę roboczą ds. bezpieczeństwa, w skład której wchodzą eksperci ds. bezpieczeństwa ze strony Komisji i agencji UE, aby doradzać władzom greckim w kluczowych obszarach ryzyka. Wspólne wyzwania występujące na wszystkich wyspach obejmują spóźnione publikowanie planów ewakuacyjnych dla ośrodków ukończonych przez władze greckie oraz próbne ćwiczenia ewakuacyjne dla pracowników. Stali greccy koordynatorzy, którzy podjęli swoje obowiązki we wszystkich hotspotach od lutego, pozostają odpowiedzialni za całościowe zarządzanie hotspotami i w konkretny sposób reagują na obawy dotyczące bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Dla ułatwienia operacji powrotowych rząd Grecji ustalił również datę graniczną składania wniosków do programu wspomaganych dobrowolnych powrotów i reintegracji, aby uniknąć wszelkich przypadków nadużywania programu, w szczególności tuż przed operacją powrotową. Aby umożliwić jego wydajną realizację i poinformować wszystkie osoby, którym odmówiono udzielenia azylu, o terminie składania wniosków, tematyczną broszurę informacyjną wśród zainteresowanych migrantów rozdaje Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji, która w dalszym ciągu zapewniała również stałą obecność na pięciu wyspach będących hotspotami, promując program i zapewniając doradztwo indywidualne. Oprócz podjętych kroków konieczne są dalsze działania w celu rozwiązania trudnej sytuacji na wyspach. Jak wcześniej informowano, dodatkowo czas między wystąpieniem z wnioskiem a jego złożeniem należy skrócić zgodnie z art. 6 ust. 2 dyrektywy w sprawie procedur azylowych, który stanowi, że osoba występująca z wnioskiem o udzielenie azylu ma rzeczywistą możliwość jak najszybszego złożenia wniosku. Co więcej, Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna współfinansuje wprawdzie rozmieszczenie 280 funkcjonariuszy policji greckiej w hotspotach, jednak ich skoordynowane i skuteczne wykorzystanie musi być dalej rozwijane tak, by nadal zapewniać bezpieczeństwo w tych miejscach. Wsparcie finansowe UE dla Grecji Grecja poczyniła postępy w zakresie rozpoczęcia korzystania ze swoich programów krajowych w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Komisja nadal wspiera władze greckie w dalszym przyspieszeniu wdrażania, aby środki dostępne w ramach tych programów (509 mln EUR na lata 2014-2020) mogły być w pełni wykorzystane na potrzeby zarządzania migracjami w Grecji. W tym celu władze greckie powinny przyjąć wszystkie odpowiednie środki ustawodawcze, administracyjne i operacyjne oraz poprawić koordynację między zainteresowanymi stronami, zwiększyć zdolność operacyjną i poprawić mechanizmy realizacji, w tym przez usprawnienie procedur udzielania zamówień. W uzupełnieniu finansowania dostępnego w ramach programów krajowych, od czasu rozpoczęcia kryzysu migracyjnego w 2015 r. dostarczono znaczną pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych z Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, w wysokości około 356,8 mln EUR. Była ona przeznaczona na wsparcie Grecji w jej działaniach na rzecz wzmocnienia ośrodków dla cudzoziemców i zwiększenie zdolności państwa w zakresie zarządzania migracjami, azylem i granicami. W lutym 2017 r. władze greckie wprowadziły plany finansowe dotyczące utworzenia i funkcjonowania ośrodków dla cudzoziemców na 2017 r. Ich celem jest zapewnienie skoordynowanego podejścia do zaspokojenie najpilniejszych potrzeb w Grecji w terminowy, skuteczny i wydajny sposób, z wykorzystaniem wszystkich możliwych synergii ze wszystkich dostępnych źródeł (w tym finansowanych przez UE programów krajowych i pomocy doraźnej w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji oraz Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych w ramach Instrumentu na rzecz Wsparcia Doraźnego w UE, a także budżetu krajowego). Na dzień 6 czerwca 2017 r. 249 mln EUR wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych w UE zostało zakontraktowane na rzecz 14 partnerów w dziedzinie pomocy humanitarnej, celem zaspokojenia potrzeb humanitarnych uchodźców i migrantów w Grecji. Dotychczas wsparcie koncentrowało się na zapewnieniu schronienia, przekazywaniu środków pieniężnych na pożywienie i artykuły pozażywnościowe, wsparciu dla małoletnich bez opieki i kształceniu, a także wspierano kluczowe działania w dziedzinie ochrony zdrowia. W dalszym ciągu dostępna jest kwota 196 mln EUR przeznaczona na wspieranie reakcji na kryzys dotyczący uchodźców, zgodnie z mającymi zastosowanie kryteriami. W kwestii schronienia punktem ciężkości jest obecnie stopniowe przestawianie się z obozów na wynajmowane miejsca noclegowe dla maksymalnej łącznej liczby 30 000 beneficjentów. W kwestii środków pieniężnych od dnia 1 maja 2017 r. wielofunkcyjny program pieniężny w części kontynentalnej obejmuje żywność i inne środki, celem zapewnienia godnych warunków życiowych osobom potrzebującym. Główne wyzwania i kolejne działania ·Pilne przyspieszenie rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu oraz zwiększenie liczby decyzji podejmowanych przez poszczególne komitety odwoławcze, nadanie priorytetu odwołaniom złożonym na wyspach i zwiększenie tempa powrotów do Turcji na podstawie oświadczenia UE-Turcja; ·Zapewnianie zdolności w zakresie przyjmowania i przebywania przed wydaleniem niezbędnej na wyspach; ·Wprowadzenie w trybie pilnym wszelkich niezbędnych środków w celu zapewnienia terminowego, sprawnego i skutecznego wykorzystania dostępnych funduszy UE w ramach programów narodowych Grecji. 3.System przesiedleń „jeden za jednego” z Turcji do UE Stan obecny Na dzień 9 czerwca łączna liczba Syryjczyków przesiedlonych z Turcji do UE w ramach przesiedleń „jeden za jednego” wynosiła 6 254. W okresie objętym sprawozdaniem do dziesięciu państw członkowskich przesiedlono 2 689 Syryjczyków (Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Niderlandy, Niemcy, Rumunia, Szwecja, Włochy). Łączna liczba osób zatwierdzonych i oczekujących na przesiedlenie wynosi obecnie 1 458. Tempo przesiedleń w dalszym ciągu jest znacznie zaawansowane w porównaniu z powrotami z wysp greckich. To stałe tempo przesiedleń musi zostać utrzymane.

Państwa członkowskie nadal czynią wyraźne postępy w przygotowaniach do kolejnych akcji przesiedlenia, w tym do wizyt w Turcji w celu przeprowadzenia wywiadów z kandydatami do przesiedlenia. Władze tureckie podejmują wysiłki mające na celu dostarczenie list kandydatów do przesiedleń. Od początku tego roku przedłożyły one Wysokiemu Komisarzowi Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców nowe listy zawierające nazwiska ponad 20 000 osób. Utrzymanie przedkładania tych list jest ważnym warunkiem wstępnym dla zapewnienia tempa samych przesiedleń. Równolegle państwa członkowskie UE przekazywały Wysokiemu Komisarzowi Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców swoje zobowiązania do przesiedleń na ten rok, zgłaszając deklaracje dotyczące prawie 25 000 osób w 2017 r. Działania operacyjne Aby wesprzeć przesiedlenia w ramach oświadczenia UE-Turcja, delegatura Unii w Ankarze nadal prowadziła cotygodniowe spotkania z właściwymi władzami tureckimi, państwami członkowskimi, Wysokim Komisarzem Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców i Międzynarodową Organizacją ds. Migracji, celem porównania danych statystycznych i omówienia aktualnych kwestii operacyjnych. Delegatura Unii opracowała projekt kwestionariusza dotyczącego przesiedleń i przesłała go do państw członkowskich i Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców. Celem kwestionariusza jest udzielenie syryjskim kandydatom do przesiedlenia wszechstronnej informacji o poszczególnych przyjmujących państwach członkowskich. Oczekuje się, że pozwoli to na zmniejszenie liczby rezygnacji. Kwestionariusz spotkał się z życzliwym przyjęciem ze strony Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców i większości państw członkowskich, a wkrótce powinien być stosowany przez Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców w trakcie rozmów z kandydatami syryjskimi. Główne wyzwania i kolejne działania ·Utrzymanie stałego tempa przesiedleń. 4.Zapobieganie powstawaniu nowych morskich lub lądowych szlaków nielegalnej migracji Nie ma dowodów na to, by wysiłki na rzecz kontrolowania przepływu migrantów na szlaku wschodniośródziemnomorskim spowodowały jakiekolwiek znaczące przesunięcia szlaków z Turcji. Jednakże w okresie od opublikowania piątego sprawozdania, pomimo dalszego prowadzenia przez Turcję operacji „Aegean Hope” i „Safe Med”, z Turcji do Włoch przybyło 20 łodzi, na pokładzie których znajdowało się łącznie 1 389 migrantów, a na Cypr dopłynęły dwie łodzie przewożące łącznie 116 migrantów, z czego wszyscy byli Syryjczykami. Liczba wykrytych przypadków nielegalnego przekraczania granic lądowych Turcji z Bułgarią i Grecją w ciągu ostatnich sześciu miesięcy wydaje się utrzymywać na niskim poziomie: średnio codziennie odnotowywano pięć nielegalnych przekroczeń na granicy z Grecją i dwa na granicy z Bułgarią. Na granicy bułgarsko-tureckiej rozmieszczonych jest obecnie 105 funkcjonariuszy Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej . 5.Program dobrowolnego przyjmowania ze względów humanitarnych

Komisja kontynuuje swoje wysiłki służące ułatwieniu szybkiego sfinalizowania z państwami uczestniczącymi i z Turcją standardowych procedur operacyjnych dla programu dobrowolnego przyjmowania ze względów humanitarnych. Oświadczenie UE-Turcja przewiduje, że program będzie wdrożony, gdy nielegalne przekroczenia granicy pomiędzy Turcją a Unią się skończą lub przynajmniej zostaną w znaczący i trwały sposób zredukowane. Na podstawie nowej wersji projektu standardowych procedur operacyjnych wysyłanej do Turcji pod koniec maja, 8 czerwca w Ankarze odbyły się konstruktywne dyskusje między Komisją a Turcją i poczyniono znaczne postępy w kierunku osiągnięcia porozumienia w sprawie tego projektu. Szybkie uzgodnienie standardowej procedury operacyjnej i przyjęcie decyzji o jej uruchomieniu przyczyniłoby się do realizacji zapisów oświadczenia i dałoby Syryjczykom bezpieczną i legalną alternatywę wobec nielegalnej migracji do Unii. 6.Liberalizacja reżimu wizowego Jeżeli chodzi o wdrażanie planu działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego, w poprzednich sprawozdaniach wskazano siedem kryteriów, które nadal pozostają niespełnione: ·wydawanie biometrycznych dokumentów podróży w pełni zgodnych z normami UE; ·przyjęcie środków przeciwdziałania korupcji przewidzianych w planie działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego; ·zawarcie umowy o współpracy operacyjnej z Europolem; ·dokonanie przeglądu przepisów i praktyk w zakresie terroryzmu zgodnie z normami europejskimi; ·dostosowanie przepisów o ochronie danych osobowych do norm UE; ·zapewnianie skutecznej współpracy sądowej w sprawach karnych ze wszystkimi państwami członkowskimi UE; ·wdrożenie wszystkich postanowień umowy o readmisji między UE a Turcją. Jak wspomniano już wcześniej, Komisja w dalszym ciągu zachęca Turcję do jak najszybszego spełnienia wszystkich jeszcze niespełnionych kryteriów przewidzianych w planie działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego. Komisja wraz z Turcją kontynuowały aktywny dialog w celu wypracowania odpowiednich rozwiązań, w tym zmian legislacyjnych i proceduralnych niezbędnych do spełnienia wszystkich jeszcze niespełnionych kryteriów. Zmienione rozporządzenie (WE) nr 539/2001, wzmacniające istniejący mechanizm zawieszający zwolnienie z obowiązku wizowego obywateli krajów objętych liberalizacją reżimu wizowego, weszło w życie 28 marca 2017 r.

7.Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji Od czasu opublikowania poprzedniego sprawozdania Komisja kontynuowała wysiłki na rzecz zaspokojenia najważniejszych potrzeb uchodźców i społeczności przyjmujących uchodźców w Turcji. W ramach kwoty 3 mld EUR na lata 2016-2017, łączna alokacja sięgnęła 2,9 mld EUR (wzrost z 2,2 mld EUR w poprzednim okresie sprawozdawczym) wraz z opublikowaniem planu realizacji działań w obszarze pomocy humanitarnej w 2017 r. W ramach kwoty 2,9 mld EUR, umowy podpisano w odniesieniu do 47 projektów na kwotę 1 572 mld EUR (wzrost z 1,495 mld EUR) - realizacja wszystkich tych projektów już się rozpoczęła. Całkowita wypłacona kwota sięgnęła 811 mln EUR (wzrost z 750 mln EUR) i została przeznaczona na pomoc humanitarną i pozahumanitarną . Na ostatnim posiedzeniu komitetu sterującego, które odbyło się w dniu 31 marca 2017 r., potwierdzono, że finansowanie skoordynowane w ramach Instrumentu Pomocy dla Uchodźców w Turcji (zwanego dalej „instrumentem”) nadal ma znaczny bezpośredni wpływ w terenie. Komisja ściśle współpracuje z władzami tureckimi i innymi partnerami, tak by przyspieszyć zawieranie umów, wdrażanie oraz wypłaty. W ramach jego realizacji Instrument Pomocy dla Uchodźców w Turcji wspiera prawa dzieci i ogólnie prawa człowieka w przypadku uchodźców, w tym równość płci. W marcu 2017 r. ukończono ramy wyników instrumentu i rozpoczęto monitorowanie projektów w ramach instrumentu. Pomoc humanitarna Komisja stale realizuje swoją strategię pomocy humanitarnej w ramach instrumentu pomocy . Komisja zwiększyła wartość umów do kwoty 593 mln EUR w ramach 35 projektów w zakresie pomocy humanitarnej realizowanych przez 19 partnerów, które służyły zaspokojeniu podstawowych potrzeb oraz zapewnieniu ochrony, dostępu do edukacji i służby zdrowia, a także żywności i schronienia. Z tych zakontraktowanych 593 mln EUR dotychczas wypłacono 463 mln EUR. Przyspiesza również proces wdrażania przewodniego programu humanitarnego, Siatki bezpieczeństwa socjalnego w sytuacjach nadzwyczajnych. Dysponuje on budżetem początkowym w wysokości 348 mln EUR, zakontraktowanym ze Światowym Programem Żywnościowym, i wspiera uchodźców wymagających szczególnej troski, zapewniając rodzinom bezpośrednie przekazy pieniężne za pomocą kart debetowych. Do końca maja 2017 r. Siatka bezpieczeństwa socjalnego w sytuacjach nadzwyczajnych udzieliła wsparcia ponad 600 000 uchodźców w Turcji. W tym okresie sprawozdawczym Komisja uzgodniła nowe wartości przekazów i kryteria ukierunkowania, co oznacza, że uprawnione rodziny będą obecnie otrzymywać miesięcznie 120 lir tureckich na osobę oraz dodatkowe dopłaty kwartalne. Pozwoli to większej liczbie beneficjentów na szybsze uzyskanie dostępu do pomocy. Dzięki tym zmianom, które powinny zacząć obowiązywać od czerwca 2017 r., Komisja zamierza zwiększyć swój obecny cel udzielania wsparcia do 1,3 mln uchodźców. W maju 2017 r. dokonano pierwszych wypłat dla rodzin uchodźców w ramach warunkowego przekazywania środków pieniężnych przeznaczonych na kształcenie. Program ten opiera się na Siatce bezpieczeństwa socjalnego w sytuacjach nadzwyczajnych poprzez zapewnienie przekazów pieniężnych dla rodzin wymagających szczególnej troski w celu promowania zapisywania dzieci będących uchodźcami do szkół i regularnego uczęszczania do nich. Warunkowe przekazywanie środków pieniężnych przeznaczonych na kształcenie odbywa się w ramach podpisanej z Funduszem Narodów Zjednoczonych na rzecz Dzieci umowy o wartości 34 mln EUR, dzięki czemu jest to największy w historii Komisji program kształcenia w sytuacjach nadzwyczajnych. Komisja oczekuje, że w pierwszym roku funkcjonowania programu warunkowego przekazywania środków pieniężnych przeznaczonych na kształcenie bezpośrednio skorzysta z niego 230 000 dzieci. Komisja kontynuowała zawieranie umów z partnerami w dziedzinie ochrony i opieki zdrowotnej. Umowy dotyczące ochrony obejmują wsparcie dla uchodźców wymagających szczególnej troski, w tym niepełnosprawnych, a także łączenie uchodźców z usługami ochrony i wspieranie ich integracji w Turcji. W dziedzinie opieki zdrowotnej celem projektu jest wzmocnienie dostępu do wyspecjalizowanych usług dla uchodźców będących ofiarami konfliktów i zapewnienie uchodźcom wymagającym szczególnej troski, w tym ofiarom przemocy uwarunkowanej płcią, opieki zdrowotnej ratującej życie, rehabilitacji fizycznej, opieki w zakresie zdrowia psychicznego, a także wsparcia i ochrony. Ostatnia umowa, podpisana ze Światową Organizacją Zdrowia w dniu 3 maja 2017 r., wspiera szkolenie syryjskiego personelu medycznego celem włączenia go do tureckiego systemu opieki zdrowotnej. W dniu 3 maja 2017 r. Komisja opublikowała plan realizacji działań w obszarze pomocy humanitarnej dla Turcji na 2017 r. Określa się w nim priorytety dla wykorzystania 714 mln EUR w dziedzinie pomocy humanitarnej. W ramach przedmiotowego planu realizacji działań w obszarze pomocy humanitarnej Komisja będzie nadal udzielać wsparcia niektórym uchodźcom wymagającym szczególnej troski w Turcji i łączyć ich z usługami zapewnianymi przez rząd, wykorzystując przy wdrażaniu przede wszystkim Siatkę bezpieczeństwa socjalnego w sytuacjach nadzwyczajnych, zwłaszcza do zapewnienia potrzeb podstawowych, opieki zdrowotnej, kształcenia i ochrony. Priorytetem pozostaną uchodźcy przebywający poza obozami, stanowiący zdecydowaną większość uchodźców w Turcji i wymagający szczególnej troski.

Pomoc pozahumanitarna W ramach komponentu instrumentu dotyczącego pomocy pozahumanitarnej rozdysponowano środki w wysokości 1,577 mld EUR. Wartość umów zwiększyła się do 979 mln EUR, a wartość przelewów dokonanych na rzecz partnerów wykonawczych – do 348 mln EUR. W dniu 31 marca 2017 r. podpisano kolejną umowę w ramach regionalnego funduszu powierniczego UE w odpowiedzi na kryzys w Syrii (zwanego dalej „regionalnym funduszem powierniczym UE”) o wartości 33 mln EUR. W ramach tego projektu, realizowanego przez duński Czerwony Krzyż wraz z tureckim Towarzystwem Czerwonego Półksiężyca, tworzy się dziesięć miejsc spotkań w kilku miastach, z których skorzysta ponad 200 000 syryjskich dzieci. Ponadto na posiedzeniu Zarządu regionalnego funduszu powierniczego UE w dniu 13 czerwca 2017 r. mają zostać przedłożone celem przyjęcia trzy dokumenty dotyczące działania (tzn. propozycje do sfinansowania w ramach regionalnego funduszu powierniczego UE) o łącznej wartości przekraczającej 120 mln EUR. Celem tych projektów jest poprawa dostępu syryjskich uchodźców do świadczeń zdrowotnych, zwiększenie odporności uchodźców syryjskich i społeczności przyjmujących oraz wzrost umiejętności życiowych uchodźców niebędących Syryjczykami. Działania finansowane w ramach środka specjalnego o wartości 1,4 mld EUR, przyjętego w lipcu 2016 r., również przynoszą znaczący wpływ na poziomie lokalnym. W dniu 23 maja 2017 r. w Kilis otwarto pierwszą klinikę zdrowotną migrantów, która ma pomóc zmniejszyć presję, pod jaką znajduje się lokalny system ochrony zdrowia; druga klinika ma zostać otwarta w Ankarze w czerwcu: planuje się łącznie utworzyć 220 ośrodków zdrowia migrantów. W zakresie kształcenia w 23 regionach zatrudniono ogółem około 5 500 nauczycieli języka tureckiego, aby pomóc uchodźcom nauczyć się języka i zintegrować się. Oszacowano, że prawie 44 000 uczniów potrzebuje korepetycji, ponad 33 000 uczniów wyselekcjonowano celem zapewnienia przeniesienia do szkół, a uczniom pomaga prawie 500 przewodników szkolnych i nauczycieli-konsultantów. Instrument wspiera również działania tureckiego rządu na rzecz poprawy jakości kształcenia: około 20 000 syryjskich nauczycieli-woluntariuszy odbyło szkolenie z zakresu poprawy umiejętności kształcenia, a 18 000 zdało egzamin pisemny i otrzymało oficjalny certyfikat. Z uwagi na szczególne potrzeby syryjskich dzieci ponad 7 500 dziewczynek i chłopców uzyskuje wsparcie psychospołeczne, a prawie 5 000 nastolatków i młodych ludzi w 20 regionach skorzystało z indywidualnego wsparcia ze strony instruktorów społeczno-oświatowych. Ponadto instrument pomaga w wysyłaniu ponad 310 000 syryjskich dzieci do szkół, wspiera 280 studentów, zapewnia naukę języka angielskiego 120 uczniom w wieku uniwersyteckim i usługi doradcze dla 70 uczniów w zakresie możliwości dalszego kształcenia i szkolnictwa wyższego. Jak omawiano na ostatnim posiedzeniu Komitetu Sterującego, wspomniany środek specjalny z lipca 2016 r. ulega zmianie, a jego łączny budżet wzrasta o 10 mln EUR. Odbywa się to w ścisłej współpracy z władzami tureckimi i na podstawie oceny potrzeb z czerwca 2016 r., tak by odzwierciedlić konieczność szybkiego, wydajnego i skutecznego uruchomienia instrumentu. Ze względu na niższą od oczekiwanej liczbę osób powracających zmianie ulega również środek specjalny w zakresie powrotów, celem zwiększenia zdolności tureckiej Dyrekcji Generalnej ds. Zarządzania Migracją w zakresie zarządzania, przyjmowania i goszczenia migrantów i osób powracających, szczególnie w odniesieniu do zasobów ludzkich i infrastruktury. Dotychczas projekt objął koszty związane z powrotami Syryjczyków i osób innych narodowości, a także z zakupem sprzętu logistycznego przez Dyrekcję Generalną ds. Zarządzania Migracją i kosztami budowy ośrodka detencyjnego dla 750 osób. Komisja pracuje również nad dodatkowymi działaniami w obszarze wsparcia społeczno-ekonomicznego i infrastruktury miejskiej, w bliskiej współpracy z władzami tureckimi, w przypadku których umowy powinny zostać podpisane przed wakacjami i być wdrażane przez międzynarodowe instytucje finansowe. Główne wyzwania i kolejne działania ·Szybkie podpisanie umów w odniesieniu do wszystkich pozostałych działań w ramach środków specjalnych i zapewnienie ich skutecznej realizacji zgodnie w zasadami należytego zarządzania finansami; ·Szybkie zawarcie umów w ramach planu realizacji działań w obszarze pomocy humanitarnej na 2017 r.; ·Przyjęcie przed wakacjami zmienionych środków specjalnych w dziedzinie kształcenia, ochrony zdrowia, infrastruktury miejskiej i wsparcia społeczno-ekonomicznego oraz powrotów. 8.Udoskonalenie unii celnej Od publikacji poprzedniego sprawozdania Rada nadal aktywie pracowała nad wnioskiem Komisji dotyczącym otwarcia negocjacji z Turcją w sprawie poprawionych dwustronnych ram wymiany handlowej . Komisja zachęca Radę do możliwie jak najszybszego zakończenia tych prac, aby umożliwić rozpoczęcie negocjacji dotyczących ważnej umowy, która, stosowana przez wszystkie państwa członkowskie, uwolni wciąż niewykorzystany potencjał wymiany handlowej i stosunków gospodarczych między UE a Turcją. 9.Proces akcesyjny

Jak dotąd w ramach negocjacji akcesyjnych otwarto 16 rozdziałów, z których jeden został tymczasowo zamknięty. Jak informowano wcześniej, dokumenty przygotowawcze dotyczące obszaru energii (rozdział 15), edukacji i kultury (rozdział 26) i polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony (rozdział 31) zostały przekazane Radzie ubiegłej wiosny, co pozostawało bez uszczerbku dla stanowisk przedstawionych przez państwa członkowskie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli chodzi o kluczowe obszary sądownictwa i praw podstawowych oraz sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa (rozdziały 23 i 24), kontynuowane są prace techniczne. UE oczekuje od Turcji poszanowania najwyższych standardów demokracji, praworządności i przestrzegania podstawowych wolności, w tym wolności słowa. 10.Sytuacja humanitarna w Syrii Wielkim problemem jest nadal sytuacja humanitarna w Syrii, gdzie 6,3 mln osób było zmuszonych zmienić miejsce pobytu, dużo z nich wielokrotnie, a 13,5 mln osób pilnie potrzebuje pomocy. W wyniku wystosowanego w 2017 r. apelu ONZ o przekazanie środków w wysokości ok. 3 mld EUR przeznaczonych na potrzeby w Syrii zabrano jak dotąd ok. 20 % tej kwoty. Na konferencji w Brukseli społeczność międzynarodowa zgromadziła bezprecedensową kwotę 5,6 mld EUR w formie finansowania pomocy humanitarnej i pozahumanitarnej w 2017 r. w odpowiedzi na potrzeby Syryjczyków w Syrii, ale także w sąsiednich krajach przyjmujących. Dodatkowo zgromadzono kwotę 3,5 mld EUR na lata 2018-2020. Głównym wyzwaniem przy udzielaniu pomocy pozostaje kwestia dostępu, utrudnionego przez prowadzone walki i inne ograniczenia ze wszystkich stron konfliktu w całej Syrii. Stale utrudnia to dostarczenie pomocy humanitarnej dla około 3,9 mln osób w trudno dostępnych obszarach i blisko 625 000 osób w obszarach obleganych. Władze lokalne zatwierdzają pomoc z opóźnieniem, również w kontrolowanych przez Kurdów północno-wschodnich regionach Syrii, a dostęp pomocy humanitarnej udzielanej przez transgranicznych partnerów tureckich do północno-zachodniej Syrii napotyka rzekomo większe trudności. Niepaństwowe zbrojne grupy opozycyjne i ugrupowania uznane przez Radę Bezpieczeństwa ONZ za terrorystyczne wysuwają coraz większe żądania wobec organizacji pozarządowych, z których część była zmuszona ograniczyć lub czasowo zawiesić swoją działalność. W kwietniu i maju 2017 r. konwoje ONZ były w stanie dotrzeć do zaledwie 10 % osób potrzebujących przebywających na oblężonych obszarach. W tym kontekście coraz większe znaczenie ma pomoc transgraniczna. Większość dostaw transgranicznych odbywa się z Turcji i Jordanii, które nadal w konstruktywny sposób ułatwiają dostęp za pomocą wszystkich szlaków. UE wspiera transgraniczne operacje ratunkowe z Turcji, służące dotarciu do mieszkańców północnej Syrii za pośrednictwem partnerskich organizacji humanitarnych, celem zapewnienia żywności, wody, schronienia, opieki zdrowotnej i ochrony najbardziej potrzebującej ludności. W świetle utrzymującej się przemocy i ogromnego zapotrzebowania na pomoc humanitarną UE nieustannie zachęca wszystkie strony do zapewnienia poszanowania zobowiązań zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym i priorytetowego zagwarantowania ochrony ludności cywilnej, z każdego możliwego punktu dostępu, w tym z Turcji i Jordanii. Dotyczy to również koncepcji stref deeskalacji w całej Syrii, uzgodnionych przez Turcję, Iran i Rosję, będących gwarantami zawieszenia broni uzgodnionego w dniu 30 grudnia 2016 r., służącego utworzeniu stref zawieszonych działań wojennych celem zapewnienia ochrony ludności cywilnej. UE z zadowoleniem przyjmuje wszystkie wysiłki w tym zakresie, o ile przestrzegane są postanowienia międzynarodowego prawa humanitarnego. 11.Wnioski Oświadczenie UE-Turcja w dalszym ciągu przynosi rzeczywiste efekty. Utrzymała się tendencja znacznie mniejszej liczby nielegalnych i niebezpiecznych przekroczeń granicy oraz dużo niższej liczby ofiar śmiertelnych na Morzu Egejskim, połączona z praktycznym oddziaływaniem projektów służących wsparciu uchodźców syryjskich i społeczności przyjmujących w Turcji w ramach Instrumentu Pomocy dla Uchodźców w Turcji. Pomimo że liczba przypadków przekroczeń granicy ustabilizowała się na niskim poziomie, to czynniki skłaniające do migracji do Europy wciąż istnieją. Oświadczenie UE-Turcja nadal odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu skutecznego i wspólnego rozwiązywania problemu migracji w regionie wschodniośródziemnomorskim przez UE i Turcję, jak podkreślili przewodniczący Jean-Claude Juncker i Donald Tusk oraz prezydent Recep Tayyip Erdoğan na spotkaniu w dniu 25 maja.