PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 114/48

Opinia Komitetu Regionów – Fundusz Solidarności Unii Europejskiej

2014/C 114/10

I. ZALECENIA POLITYCZNE

KOMITET REGIONÓW

Uwagi ogólne

1. Postrzega Fundusz Solidarności Unii Europejskiej (nazywany dalej funduszem) jako główne narzędzie umożliwiające Unii reagowanie na poważne klęski żywiołowe na terenie państw członkowskich UE lub państw biorących udział w negocjacjach akcesyjnych i okazanie w ten sposób solidarności Unii z dotkniętymi klęską państwami, regionami i gminami.

2. Zauważa, że obecny fundusz okazał się ogólnie narzędziem skutecznym. Jego funkcjonowanie można by jednak usprawnić, a zwłaszcza uprościć procedury administracyjne niezbędne do uruchomienia funduszu, tak by wyraźnie skrócić okres między wystąpieniem klęski a udzieleniem pomocy. Zasady dotyczące funduszu mogłyby być bardziej przejrzyste i mógłby on być w większym stopniu dostosowany do potrzeb obszarów dotkniętych klęską.

3. Ubolewa, że Komisja Europejska proponuje utrzymanie maksymalnego rocznego przydziału na poziomie niezmienionym od 2002 r., tzn. 500 mln EUR (w cenach z 2011 r.), co powoduje ryzyko, że pomoc nie będzie była dostępna w przypadku wszystkich dużych klęsk, zwłaszcza w związku z ich coraz częstszym występowaniem.

Zasada pomocniczości i zasada proporcjonalności

4. Jest zdania, że obowiązujące rozporządzenie i proponowane zmiany do niego są zgodne z zasadami pomocniczości i proporcjonalności.

Znaczenie na poziomie lokalnym i regionalnym

5. Podkreśla, że poważne klęski żywiołowe mają niszczycielski wpływ przede wszystkim na dotknięte nimi gminy i regiony i że często na dotkniętym klęską terenie dochodzi do znacznego uszkodzenia podstawowej infrastruktury oraz dziedzictwa przyrodniczego i kulturowego.

6. Przypomina, że władze lokalne i regionalne są z reguły właścicielami uszkodzonej infrastruktury i są w związku z tym odpowiedzialne za przywrócenie jej do działania. Są też odpowiedzialne za działania ratownicze, zapewnienie czasowego zastępczego zakwaterowania ewakuowanej ludności oraz oczyszczenie obszarów dotkniętych katastrofą.

7. Jest zatem zdania, że choć podstawowym odbiorcą wsparcia z funduszu są państwa członkowskie lub państwa biorące udział w negocjacjach akcesyjnych, to pomoc z funduszu jest ostatecznie przeznaczona na finansowanie działań na poziomie lokalnym i regionalnym.

8. Podkreśla, że dla władz lokalnych i regionalnych ważna jest przede wszystkim szybkość reakcji za pośrednictwem funduszu oraz jak największe nakierowanie dostępnych środków na faktyczne potrzeby.

9. Dlatego też z ogromnym zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji, który przyczyni się do skrócenia czasu reagowania i lepszego nakierowania pomocy z funduszy. Komitet przedstawia przy tym kilka zaleceń dotyczących kwestii ważnych przede wszystkim dla władz lokalnych i regionalnych.

10. Zwraca uwagę na potrzebę uwzględnienia szczególnej sytuacji regionów najbardziej oddalonych, które są bardziej narażone na ekstremalne zjawiska pogodowe.

Zakres stosowania funduszu (art. 2)

11. Z zadowoleniem przyjmuje dokładniejsze określenie zakresu interwencji funduszu, które eliminuje obecny brak pewności prawnej i pozwala uniknąć zgłaszania wniosków niespełniających określonych warunków.

Uruchomienie funduszu w przypadku nadzwyczajnej klęski o zasięgu regionalnym (art. 2)

12. Przyjmuje z zadowoleniem starania Komisji, by uprościć definicję klęski o zasięgu regionalnym dzięki wprowadzeniu jasnego kryterium opartego na PKB. Ta nowa definicja ułatwi ocenę wniosków przez Komisję i przyczyni się do większej przejrzystości i skuteczności. Potencjalnym wnioskodawcom będzie łatwiej z góry ocenić, czy w przypadku danej klęski mają prawo do otrzymania pomocy.

13. Proponuje określić wysokość kryterium związanego z regionalnymi klęskami żywiołowymi jako 1,0 % regionalnego PKB na poziomie danego regionu NUTS 2. Zdaniem Komitetu kryterium to lepiej odpowiadałoby zamiarowi przyznawania w przypadku regionalnych klęsk żywiołowych pomocy w mniej więcej takiej samej wysokości.

14. Uważa, że wymienione wskaźniki powinny zostać dostosowane w wypadku wystąpienia klęsk żywiołowych na jednej z wysp należących do archipelagu na poziomie NUTS 2, by w takich przypadkach czysto regionalne względy nie uniemożliwiały działalności tego funduszu.

Określenie regionalnego kryterium uruchomienia funduszu na poziomie NUTS 3 (art. 2)

15. Z uwagi na coraz częstsze nasilenie się występowania klęsk na terytoriach, które w znacznym stopniu nie pokrywają się z jednostkami NUTS 2 (które w niektórych państwach wytyczono, kierując się jedynie względami administracyjnymi), a nawet wykraczają poza granice kilku tak wydzielonych regionów, określenie regionalnego kryterium tylko w oparciu o jednostki NUTS 2 może nie być obiektywne.

16. Proponuje zatem wprowadzenie kryterium dotyczącego klęsk o zasięgu regionalnym na poziomie NUTS 3 w przypadku, gdy kilka dotkniętych klęską bezpośrednio ze sobą sąsiadujących regionów NUTS 3 tworzy wspólnie terytorium odpowiadające wielkością jednostce NUTS 2 (min. 800 000 mieszkańców). Ostateczna procentowa wysokość PKB byłaby w takiej sytuacji liczona na podstawie średniej ważonej wysokości PKB w poszczególnych jednostkach NUTS 3.

Nadzwyczajne transgraniczne klęski żywiołowe (art. 2)

17. Zwraca uwagę na to, że wiele klęsk ma charakter transgraniczny i że w takich przypadkach interwencja ze strony UE miałaby ogromną wartość dodaną i byłaby jasnym pozytywnym sygnałem dla obywateli.

18. Proponuje, by w celu zdefiniowania transgranicznej nadzwyczajnej klęski żywiołowej wykorzystać wspomniane wyżej kryterium na poziomie NUTS 3, gdzie sąsiadujące ze sobą jednostki NUTS 3 mogłyby należeć do kilku państw członkowskich.

Definicja działań, na które można otrzymać pomoc (art. 3)

19. Przyjmuje z zadowoleniem możliwość wykorzystywania funduszu nie tylko na działania „natychmiastowe”, ale także na działania, które są bezpośrednio powiązane z daną klęską, ale ze względu na swój charakter mogą obejmować dłuższy okres czasu.

20. Zwraca uwagę, że po klęsce istnieje na poziomie lokalnym i regionalnym rzeczywista potrzeba takiego odnowienia infrastruktury, by była ona lepiej w stanie stawić czoła przyszłym klęskom, a w niektórych przypadkach także potrzeba jej przeniesienia na bardziej odpowiednie miejsce.

21. Proponuje, by doprecyzować, na jakie działania można otrzymać pomoc z funduszu, i włączyć do nich oprócz finansowania jej odbudowy także możliwość przywrócenie jej do takiego stanu, by była bardziej odporna na przyszłe klęski żywiołowe. Proponuje także zaliczyć do kwalifikujących się działań przemieszczenie infrastruktury znajdującej się w miejscu, na którym istnieje ryzyko wystąpienia dalszych klęsk.

Pomoc techniczna (art. 3)

22. Zwraca uwagę na to, że dla niektórych władz lokalnych i regionalnych skorzystanie z zewnętrznej pomocy technicznej jest często niezbędne, by mogły poradzić sobie z klęską i działaniami związanymi z przywróceniem ich terenu do stanu sprzed klęski.

23. Proponuje włączenie wydatków na zewnętrzną pomoc techniczną do działań, na które można otrzymać pomoc, i określenie ich górnego limitu na 2 % całkowitego wkładu z funduszu.

Termin składania wniosków (art. 4)

24. Zwraca uwagę na fakt, że przygotowanie wniosku, zwłaszcza jeśli chodzi o ocenę szkód i zebranie materiałów uzasadniających wniosek, zabierze właściwym organom publicznym dużo czasu i to w chwili, gdy podejmują niezbędne działania w reakcji na klęskę. Przygotowanie wniosku staje się jeszcze trudniejsze w przypadku powoli nasilających się zjawisk, takich jak susze, a także na przykład w przypadku powodzi, które niekiedy trwają kilka tygodni czy nawet miesięcy i szkody mogą zostać ocenione dopiero po obniżeniu się poziomu wód. Rozmiary klęski można zatem stwierdzić dopiero później.

25. Dlatego też przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji dotyczącą stopniowo postępujących klęsk żywiołowych.

26. Zwraca przy tym uwagę na to, że w odniesieniu do innych klęsk żywiołowych we wniosku zachowano dotychczasowe postanowienia i że nie rozwiązano problemów z przygotowywaniem wniosków w przypadku długotrwałych powodzi.

27. Dlatego też proponuje, by w odniesieniu do długotrwałych powodzi wprowadzić możliwość składania wniosków w terminie do dziesięciu tygodni od ustąpienia zagrożenia klęską żywiołową (np. zniesienia stanu klęski żywiołowej wprowadzonego przez państwo członkowskie lub władze regionalne itp.).

Działania służące zapobieganiu ryzyku klęsk żywiołowych (art. 4)

28. Podziela zdanie Komisji, że podejmowanie niezbędnych działań zapobiegawczych odgrywa w przypadku klęsk żywiołowych niezastąpioną rolę i że takie rozwiązania trzeba stale ulepszać.

29. Obawia się, że obowiązek podawania we wniosku informacji o środkach zapobiegających ryzyku klęsk może stanowić dla wnioskodawców dodatkowe obciążenie administracyjne i może też powodować opóźnienia w przygotowywaniu i rozpatrywaniu wniosków. Byłoby to sprzeczne z pierwotnym celem uproszczenia procedur administracyjnych niezbędnych do uruchomienia funduszu.

30. Proponuje, by na etapie opracowywania wniosków wymagać od wnioskodawcy jedynie krótkiego opisu wykonania przepisów UE (art. 4 ust. 1 lit. e)) oraz jednocześnie skreślić wymóg podawania dodatkowych informacji (art. 4 ust. 1 lit. f)), gdyż są one uwzględniane w sprawozdaniu z realizacji wkładu z funduszu.

Wprowadzenie możliwości wypłaty zaliczki (art. 4a)

31. Przyjmuje z zadowoleniem propozycję Komisji dotyczącą wprowadzenia możliwości wypłaty zaliczki pozwalającej na szybką reakcję za pośrednictwem funduszu. Proponuje jednakże, by system zaliczek funkcjonował poza wieloletnimi ramami finansowymi i kwotami wydzielonymi na poszczególne fundusze strukturalne.

Wydłużenie terminu wykorzystania wkładu z funduszu (art. 8)

32. Przyjmuje z zadowoleniem zamiar Komisji, by przyspieszyć administracyjną procedurę zatwierdzania pomocy z funduszu, tak by pomoc szybciej docierała do dotkniętego klęską regionu. W tym kontekście zwraca jednak uwagę na skrócenie faktycznego terminu wykorzystania wkładu z funduszu.

33. Proponuje wydłużenie terminu wykorzystania wkładu z funduszu do 24 miesięcy, zwłaszcza że potrzeba niekiedy długiego czasu na naprawę podstawowej infrastruktury i przywrócenie niezbędnych usług i dostaw, co wynika z konieczności sporządzenia potrzebnej dokumentacji i przestrzegania przepisów o zamówieniach publicznych.

Zastosowanie instrumentów uproszczenia

34. Przy różnych okazjach organy europejskie oraz władze krajowe, regionalne i lokalne zwracały uwagę na konieczność jak największego uproszczenia zarządzania, by umożliwić ukierunkowanie na efektywność (1). Uproszczenie jest jeszcze istotniejsze w wypadku Funduszu Solidarności, który stosowany jest w naglących sytuacjach i przewiduje uwzględnienie pośród wydatków kwalifikowalnych te, które przeznacza się na pilne potrzeby osobiste. Dlatego też stosowne byłoby dopuszczenie kosztów jednostkowych w wydatkach niezwiązanych z naprawą infrastruktury, przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb danej ludności.

II. ZALECANE POPRAWKI

Poprawka 1

Motyw 11

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Środki z Funduszu powinny być przeznaczone na przywrócenie infrastruktury do sprawnego stanu technicznego, uporządkowanie stref dotkniętych klęską oraz pokrycie kosztów służb ratownictwa i czasowego zakwaterowania dotkniętej klęską ludności w całym okresie realizacji. Należy również ustalić długość okresu, w którym zakwaterowanie osób pozbawionych dachu nad głową wskutek klęski można uznać za czasowe. Środki z Funduszu powinny być przeznaczone na przywrócenie infrastruktury do sprawnego stanu technicznego lub doprowadzenie do stanu umożliwiającego lepsze stawienie czoła klęsce żywiołowej, w tym przemieszczenie, na uporządkowanie stref dotkniętych klęską oraz pokrycie kosztów służb ratownictwa i czasowego zakwaterowania dotkniętej klęską ludności w całym okresie realizacji. Należy również ustalić długość okresu, w którym zakwaterowanie osób pozbawionych dachu nad głową wskutek klęski można uznać za czasowe.

Uzasadnienie

Odzwierciedlenie zaproponowanej poprawki 7 do art. 3 ust. 2.

Poprawka 2

Motyw 13

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Należy również sprecyzować, że kwalifikujące się działania nie powinny obejmować wydatków na pomoc techniczną. Należy również sprecyzować, że kwalifikujące się działania nie powinny obejmować wydatków na pomoc techniczną.

Uzasadnienie

Dla niektórych władz lokalnych i regionalnych skorzystanie z zewnętrznej pomocy technicznej jest często niezbędne, by mogły poradzić sobie z klęską i działaniami związanymi z przywróceniem ich terenu do stanu sprzed klęski. Komitet Regionów proponuje zatem włączenie wydatków na zewnętrzną pomoc techniczną do działań, na które można otrzymać pomoc, i określenie ich górnego limitu jako 2 % całkowitej pomocy z funduszu. W związku z tym proponuje się zmianę art. 3 ust. 5.

Poprawka 3

Motyw 15

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Określone rodzaje klęsk żywiołowych, takie jak susza, rozwijają się przez dłuższy okres czasu, zanim ich katastrofalne skutki stają się odczuwalne. Należy przyjąć przepis, który umożliwi korzystanie z Funduszu również w takich przypadkach. Określone rodzaje klęsk żywiołowych, takie jak susza, która rozwija rozwijają się przez dłuższy okres czasu, zanim jej ich katastrofalne skutki stają się odczuwalne, czy powódź, która ma charakter długotrwały, wymagają przyjęcia przepisów umożliwiających . Należy przyjąć przepis, który umożliwi korzystanie z Funduszu również w takich przypadkach.

Uzasadnienie

Przygotowanie wniosku, zwłaszcza jeśli chodzi o ocenę szkód i zebranie materiałów uzasadniających wniosek, zabierze właściwym organom publicznym dużo czasu i to w chwili, gdy podejmują niezbędne działania w reakcji na klęskę. Przygotowanie wniosku staje się jeszcze trudniejsze w przypadku powoli nasilających się zjawisk, takich jak susze, a także na przykład w przypadku powodzi, które niekiedy trwają kilka tygodni czy nawet miesięcy i szkody mogą zostać ocenione dopiero po obniżeniu się poziomu wód. Rozmiary klęski można zatem stwierdzić dopiero później. Choć we wniosku uwzględniono specyfikę stopniowo postępujących klęsk żywiołowych, to w odniesieniu do innych klęsk zachowano dotychczasowe postanowienia i nie rozwiązano problemów z przygotowywaniem wniosków w przypadku długotrwałych powodzi. Dlatego też proponuje się dodanie nowego ustępu w art. 4.

Poprawka 4

Art. 2 ust. 3

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Do celów niniejszego rozporządzenia „regionalna klęska żywiołowa” oznacza każdą klęskę żywiołową skutkującą, w regionie Państwa Członkowskiego lub kraju biorącego udział w negocjacjach w sprawie przystąpienia do Unii na poziomie NUTS 2, bezpośrednią szkodą przekraczającą 1,5 % produktu krajowego brutto (PKB) tego regionu. Jeżeli klęska dotyczy kilku regionów na poziomie NUTS 2, próg ten stosuje się do średniej ważonej PKB tych regionów. Do celów niniejszego rozporządzenia „regionalna klęska żywiołowa” oznacza każdą klęskę żywiołową skutkującą, w regionie Państwa Członkowskiego lub kraju biorącego udział w negocjacjach w sprawie przystąpienia do Unii na poziomie NUTS 2 lub na poziomie kilku bezpośrednio ze sobą sąsiadujących regionów NUTS 3, które łącznie tworzą obszar o minimalnych cechach odpowiadających charakterystyce regionu NUTS 2, bezpośrednią szkodą przekraczającą 1,0 1,5 % produktu krajowego brutto (PKB) tego regionu. Jeżeli klęska dotyczy kilku regionów na poziomie NUTS 2 lub NUTS 3, próg ten stosuje się do średniej ważonej PKB tych regionów.

Uzasadnienie

Głównym powodem określenia limitu dotyczącego regionalnej klęski żywiołowej na poziomie 1,5 % była chęć uzyskania prawie identycznych wyników jak w przypadku decyzji podjętych w przeszłości na podstawie dość nieprecyzyjnie określonych kryteriów. W związku z zastosowaniem tego kryterium nie udzielono by jednak pomocy w przypadku dwóch regionalnych klęsk żywiołowych, a w rzeczywistości wnioski ich dotyczące zostały przyjęte (wybuch wulkanu na Sycylii w 2003 r., który spowodował szkody w wysokości 1,36 % regionalnego PKB, i powódź gwałtowna w delcie Rodanu w 2004 r., która spowodowała szkody w wysokości 1,05 % PKB). Przy tak wysokim progu nie będzie możliwe zapewnienie rezultatów, jakich oczekują obywatele i ofiary klęsk, dlatego też Komitet Regionów proponuje obniżenie progu do 1,0 %.

We wniosku dotyczącym rozporządzenia jako podstawę definicji regionalnej klęski żywiołowej wykorzystano jednostki NUTS 2. Z uwagi na coraz częstsze nasilenie się występowania klęsk na terytoriach, które w znacznym stopniu nie pokrywają się z jednostkami NUTS 2 (które w niektórych państwach wytyczono, kierując się jedynie względami administracyjnymi), a nawet wykraczają poza granice kilku tak wydzielonych regionów, określenie regionalnego kryterium tylko w oparciu o jednostki NUTS 2 może nie być obiektywne. Komitet Regionów proponuje uzupełnienie tego kryterium o poziom NUTS 3 w przypadku, gdy kilka bezpośrednio ze sobą sąsiadujących regionów NUTS 3 tworzy wspólnie terytorium, którego cechy odpowiadają przynajmniej minimalnym kryteriom wydzielania regionów NUTS 2 (min. 800 000 mieszkańców). Ostateczna procentowa wysokość PKB byłaby w takiej sytuacji liczona na podstawie średniej ważonej wysokości PKB w poszczególnych jednostkach NUTS 3.

Poprawka 5

Artykuł 2, nowy ustęp po ustępie 3

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Do celów niniejszego rozporządzenia „transgraniczna klęska żywiołowa” oznacza każdą klęskę żywiołową skutkującą – na terytorium Państwa Członkowskiego lub kraju biorącego udział w negocjacjach w sprawie przystąpienia do Unii, na poziomie bezpośrednio ze sobą sąsiadujących regionów NUTS 3, które łącznie tworzą obszar o minimalnych cechach odpowiadających charakterystyce regionu NUTS 2 – bezpośrednią szkodą przekraczającą 1,0 % średniej ważonej produktu krajowego brutto (PKB) tych regionów.

Uzasadnienie

Wiele klęsk ma charakter transgraniczny. W takich przypadkach interwencja ze strony UE miałaby ogromną wartość dodaną i byłaby jasnym pozytywnym sygnałem dla obywateli. Dlatego też Komitet Regionów proponuje dodać nowe kryterium dotyczące „transgranicznych klęsk żywiołowych”. To kryterium byłoby oceniane na poziomie regionów NUTS 3 z różnych państw członkowskich lub krajów biorących udział w negocjacjach w sprawie przystąpienia do UE. W tym przypadku rozmiary klęski byłyby oceniane w kilku bezpośrednio ze sobą sąsiadujących regionach NUTS 3 tworzących wspólnie terytorium, którego cechy odpowiadają kryteriom wydzielania regionów NUTS 2 (min. 800 000 mieszkańców). Ostateczna procentowa wysokość PKB byłaby w takiej sytuacji liczona na podstawie średniej ważonej wysokości PKB w poszczególnych jednostkach NUTS 3. Uprawnionymi beneficjentami byłyby państwa, na których terytorium znajdują się uwzględnione regiony.

Poprawka 6

Artykuł 2 ust. 4

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Pomoc z Funduszu może również zostać uruchomiona w związku z każdą klęską żywiołową w kwalifikującym się państwie, która stanowi poważną klęskę żywiołową w ościennym Państwie Członkowskim lub kraju biorącym udział w negocjacjach w sprawie przystąpienia do Unii. Pomoc z Funduszu może również zostać uruchomiona w związku z każdą klęską żywiołową w kwalifikującym się państwie, która stanowi poważną lub regionalną klęskę żywiołową w ościennym Państwie Członkowskim lub kraju biorącym udział w negocjacjach w sprawie przystąpienia do Unii.

Uzasadnienie

Możliwość wystąpienia przez ościenne państwa członkowskie z roszczeniami z tytułu szkody powstałej w wyniku „poważnej klęski żywiołowej”, nawet jeśli same nie spełniają założeń, musi dotyczyć także „regionalnych klęsk żywiołowych”. Inaczej byłoby to nie do pogodzenia z ideą europejską.

Poprawka 7

Art. 3 ust. 2

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Celem Funduszu jest uzupełnienie wysiłków zainteresowanych państw i pokrycie części ich wydatków publicznych w celu pomocy kwalifikującemu się państwu w przeprowadzeniu następujących zasadniczych działań nadzwyczajnych i działań służących odbudowie, w zależności od rodzaju klęski: a) przywrócenie do działania infrastruktury i zakładów w obszarach energii, wodociągów i kanalizacji, telekomunikacji, transportu, zdrowia i szkolnictwa; b) zapewnienie czasowego zakwaterowania i finansowanie służb ratowniczych w celu zaspokojenia potrzeb dotkniętej klęską ludności; c) zabezpieczenie infrastruktury prewencyjnej i środków ochrony dziedzictwa kulturowego; d) oczyszczenie obszarów dotkniętych katastrofą, w tym stref naturalnych. Do celów lit. b) „czasowe zakwaterowanie” oznacza zakwaterowanie istniejące do czasu, gdy dotknięta klęską ludność będzie mogła powrócić swoich domów po ich remoncie lub odbudowie. Celem Funduszu jest uzupełnienie wysiłków zainteresowanych państw i pokrycie części ich wydatków publicznych w celu pomocy kwalifikującemu się państwu w przeprowadzeniu następujących zasadniczych działań nadzwyczajnych i działań służących odbudowie, w zależności od rodzaju klęski: a) przywrócenie do działania infrastruktury i zakładów w obszarach energii, wodociągów i kanalizacji, telekomunikacji, transportu, zdrowia i szkolnictwa; b) zapewnienie czasowego zakwaterowania i finansowanie służb ratowniczych w celu zaspokojenia potrzeb dotkniętej klęską ludności; c) zabezpieczenie infrastruktury prewencyjnej i środków ochrony dziedzictwa kulturowego; d) oczyszczenie obszarów dotkniętych katastrofą, włącznie ze strefami naturalnymi. Do celów lit. a) „przywrócenie do działania” oznacza doprowadzenie do stanu umożliwiającego lepsze stawienie czoła klęsce żywiołowej, w tym przemieszczenie projektów infrastrukturalnych usytuowanych w miejscu, w którym jednoznacznie istnieje ryzyko wystąpienia dalszych klęsk żywiołowych. Do celów lit. b) „czasowe zakwaterowanie” oznacza zakwaterowanie istniejące do czasu, gdy dotknięta klęską ludność będzie mogła powrócić swoich domów po ich remoncie lub odbudowie.

Uzasadnienie

Fundusz z zasady wspiera przywrócenie infrastruktury do stanu sprzed klęski. Doświadczenia regionów pokazują, że w związku z nowymi ustaleniami co do koniecznych środków służących zapobieganiu ryzyku klęski konieczne okazuje się przemieszczenie poszczególnych projektów infrastrukturalnych, takich jak np. drogi czy ważne połączenia kolejowe o znaczeniu ponadregionalnym. Jednocześnie odbudowa znacznie uszkodzonych elementów infrastruktury, takich jak np. mosty, wymaga niezbędnych inwestycji, które mogą wyeliminować ryzyko zniszczeń w przypadku kolejnej klęski żywiołowej. Samo tylko przywrócenie takiej infrastruktury do stanu sprzed klęski jest w takich przypadkach niewystarczające i nie przyniesie zamierzonych skutków.

Poprawka 8

Art. 3 ust. 5

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Do wkładu z Funduszu nie kwalifikuje się pomoc techniczna, w tym zarządzanie, monitoring, informacje i komunikacja, rozstrzyganie skarg, a także kontrola i audyt. Do wkładu z Funduszu nie kwalifikuje się zewnętrzna pomoc techniczna, w tym zarządzanie, monitoring, informacje i komunikacja, rozstrzyganie skarg, a także kontrola i audyt, do maksymalnej wysokości 2 % wkładu z funduszu.

Uzasadnienie

Dla niektórych władz lokalnych i regionalnych skorzystanie z zewnętrznej pomocy technicznej jest często niezbędne, by mogły poradzić sobie z klęską i działaniami związanymi z przywróceniem ich terenu do stanu sprzed klęski. Komitet Regionów proponuje zatem włączenie wydatków na zewnętrzną pomoc techniczną do działań, na które można otrzymać pomoc, i określenie ich górnego limitu jako 2 % całkowitej pomocy z funduszu.

Poprawka 9

Art. 4 ust. 1

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Możliwie szybko i nie później niż dziesięć tygodni po pierwszym wystąpieniu szkód w wyniku klęski żywiołowej państwo może złożyć do Komisji wniosek o przyznanie wkładu z Funduszu, udzielając wszelkich dostępnych informacji dotyczących przynajmniej: a) ogólnych bezpośrednich szkód spowodowanych przez klęskę i ich wpływu na ludność, gospodarkę i środowisko naturalne dotknięte klęską; b) szacowanego kosztu działań, o których mowa w art. 3 ust. 2; c) wszelkich innych źródeł finansowania Unii; d) wszelkich innych źródeł finansowania krajowego lub międzynarodowego, włącznie z pokryciem z publicznego i prywatnego ubezpieczenia, które mogą przyczynić się do pokrycia kosztów naprawy szkód; e) wykonania przepisów Unii w zakresie zapobiegania ryzyku klęsk żywiołowych i zarządzania nim w odniesieniu do charakteru klęski; f) wszelkich innych istotnych informacji na temat środków zapobiegawczych i zmniejszających ryzyko podjętych w związku z charakterem klęski. Możliwie szybko i nie później niż dziesięć tygodni po pierwszym wystąpieniu szkód w wyniku klęski żywiołowej państwo może złożyć do Komisji wniosek o przyznanie wkładu z Funduszu, udzielając wszelkich dostępnych informacji dotyczących przynajmniej: a) ogólnych bezpośrednich szkód spowodowanych przez klęskę i ich wpływu na ludność, gospodarkę i środowisko naturalne dotknięte klęską; b) szacowanego kosztu działań, o których mowa w art. 3 ust. 2; c) wszelkich innych źródeł finansowania Unii; d) wszelkich innych źródeł finansowania krajowego lub międzynarodowego, włącznie z pokryciem z publicznego i prywatnego ubezpieczenia, które mogą przyczynić się do pokrycia kosztów naprawy szkód; e) krótki opis wykonania przepisów Unii w zakresie zapobiegania ryzyku klęsk żywiołowych i zarządzania nim w odniesieniu do charakteru klęski; f) wszelkich innych istotnych informacji na temat środków zapobiegawczych i zmniejszających ryzyko podjętych w związku z charakterem klęski.

Uzasadnienie

Obowiązek podawania we wniosku informacji o środkach zapobiegających ryzyku klęsk może stanowić dla wnioskodawców dodatkowe obciążenie administracyjne i może też powodować opóźnienia w przygotowywaniu i rozpatrywaniu wniosków. Byłoby to sprzeczne z pierwotnym celem uproszczenia procedur administracyjnych niezbędnych do uruchomienia funduszu. Komitet Regionów proponuje zatem utrzymanie ust. 4 lit. e) pod warunkiem, że ograniczy się on jedynie do krótkiego opisu wdrażania europejskiego prawodawstwa, oraz skreślenie ust. 4 lit. f), gdyż informacje te są podawane w sprawozdaniu z realizacji wkładu z funduszu (art. 8 ust. 3).

Poprawka 10

Artykuł 4, nowy ustęp po ustępie 3

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u W przypadku długotrwałej klęski żywiołowej (np. powodzi) dziesięciotygodniowy termin składania wniosku, o którym mowa w ust. 1, zaczyna bieg od dnia, w którym władze publiczne kwalifikującego się państwa oficjalnie ogłosiły ustąpienie zagrożenia klęską żywiołową (np. poprzez zniesienie stanu klęski żywiołowej wprowadzonego przez państwo członkowskie lub władze regionalne).

Uzasadnienie

Przygotowanie wniosku, zwłaszcza jeśli chodzi o ocenę szkód i zebranie materiałów uzasadniających wniosek, zabierze właściwym organom publicznym dużo czasu i to w chwili, gdy podejmują niezbędne działania w reakcji na klęskę. Przygotowanie wniosku staje się jeszcze trudniejsze w przypadku powodzi, które niekiedy trwają kilka tygodni czy nawet miesięcy i szkody mogą zostać ocenione dopiero po obniżeniu się poziomu wód. Rozmiary klęski można zatem stwierdzić dopiero później. Choć we wniosku uwzględniono specyfikę stopniowo postępujących klęsk żywiołowych, to w odniesieniu do innych klęsk zachowano dotychczasowe postanowienia i nie rozwiązano problemów z przygotowywaniem wniosków w przypadku długotrwałych powodzi.

Dlatego też Komitet Regionów proponuje, by w odniesieniu do długotrwałych powodzi wprowadzić możliwość składania wniosków w terminie do dziesięciu tygodni od ustąpienia zagrożenia klęską żywiołową (np. zniesienia stanu klęski żywiołowej wprowadzonego przez państwo członkowskie lub władze regionalne).

Poprawka 11

Art. 8 ust. 1

Tekst zaproponowany przez Komisję Poprawka KR-u Wkład z Funduszu jest wykorzystywany w terminie jednego roku od dnia, w którym Komisja uruchomiła pełną kwotę pomocy. Każda część wkładu niewykorzystana do tego terminu lub przeznaczona, jak ustalono, na niekwalifikowalne działania jest odzyskiwana przez Komisję od państwa beneficjenta. Wkład z Funduszu jest wykorzystywany w terminie dwóch lat jednego roku od dnia, w którym Komisja uruchomiła pełną kwotę pomocy. Każda część wkładu niewykorzystana do tego terminu lub przeznaczona, jak ustalono, na niekwalifikowalne działania jest odzyskiwana przez Komisję od państwa beneficjenta.

Uzasadnienie

Przyspieszony administracyjny proces zatwierdzania pomocy z funduszu umożliwi szybsze dotarcie pomocy do dotkniętych klęską regionów. W tym kontekście trzeba jednak zwrócić uwagę na skrócenie faktycznego terminu wykorzystania wkładu z funduszu. Komitet Regionów proponuje wydłużenie terminu wykorzystania wkładu z funduszu do dwóch lat, zwłaszcza z uwagi na długi czas potrzebny na naprawę podstawowej infrastruktury wynikający z konieczności sporządzenia potrzebnej dokumentacji i przestrzegania przepisów o zamówieniach publicznych.

Bruksela, 28 listopada 2013 r. Przewodniczący Komitetu Regionów Ramon Luis VALCÁRCEL SISO

(1) Między innymi opinia Komitetu Regionów w sprawie „Zalecenia dotyczące racjonalizacji wydatków”, październik 2013 r. (CDR 3609-2013_00_00_AC).