4. Finansowanie

5. Zestawienie według działów WRF

UZASADNIENIE

1. Wprowadzenie

Celem projektu budżetu korygującego (PBK) nr 8 na 2020 r. jest zapewnienie 6,2 mld EUR w środkach na płatności, co umożliwi uwzględnienie (i) dodatkowych potrzeb w zakresie środków na płatności przeznaczonych na instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych, aby sfinansować strategię w sprawie szczepionek przeciwko COVID-19, oraz (ii) dodatkowych potrzeb w zakresie płatności na rzecz spójności po przyjęciu inicjatywy inwestycyjnej „plus” w odpowiedzi na koronawirusa (CRII+).

2.Zwiększenie środków na płatności przeznaczonych na instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych

Kiedy w kwietniu 2020 r. uruchomiono instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych w odniesieniu do kryzysu związanego z COVID-19, na podstawie wstępnej oceny potrzeb przeprowadzonej przez Komisję we współpracy z państwami członkowskimi przewidziano bardzo szeroki wachlarz potencjalnych działań wspierających. Środki przeznaczone na wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych miały zostać wykorzystane tam, gdzie byłyby najbardziej potrzebne i przyniosłyby wyraźną unijną wartość dodaną. Biorąc pod uwagę szeroki zakres możliwych działań, początkowo przewidywano, że w 2020 r. z 2,7 mld EUR w środkach na zobowiązania zatwierdzonych przez władzę budżetową potrzebna byłaby jedynie około połowa płatności (1,38 mld EUR), a pozostała część nastąpiłaby w kolejnych latach.

W miarę rozwoju kryzysu Komisja przyjęła wiele decyzji dotyczących wykorzystania środków na wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych, aby wesprzeć szereg działań, takich jak: pomoc w transporcie podstawowych towarów, zespołów medycznych i pacjentów dotkniętych przez COVID-19 (pakiet dotyczący mobilności); zamówienia podstawowych produktów związanych ze zdrowiem; wsparcie przeznaczone na zwiększenie zdolności do przeprowadzania testów; zwiększenie dostępności różnych sposobów leczenia dla pacjentów z COVID-19; wsparcie interoperacyjności cyfrowych aplikacji do śledzenia kontaktów i dystrybucji robotów dezynfekujących przeznaczonych dla szpitali.

W trakcie rozwoju pandemii stało się jasne, że trwałym rozwiązaniem tego kryzysu będzie najprawdopodobniej opracowanie i wprowadzenie na rynek skutecznej i bezpiecznej szczepionki przeciwko wirusowi. Zostało to również podkreślone w komunikacie Komisji dotyczącym strategii w sprawie szczepionek. W związku z tym poszukiwanie skutecznej szczepionki stało się priorytetem, a Komisja porozumiała się ze wszystkimi państwami członkowskimi w sprawie negocjowania i zawierania z producentami szczepionek umów zakupu z wyprzedzeniem w imieniu wszystkich państw członkowskich. W przypadku przedmiotowych umów zakupu z wyprzedzeniem instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych zapewnia z góry niezbędne finansowanie w celu zmniejszenia ryzyka dotyczącego istotnych inwestycji, aby móc zwiększyć tempo i skalę produkcji skutecznych szczepionek. W zamian za to umowy te uprawniają państwa członkowskie do zakupu konkretnej liczby dawek szczepionek w określonym terminie i po ustalonej cenie. Komisja zawarła już jedną umowę zakupu z wyprzedzeniem z producentem szczepionek w sierpniu 2020 r. i prowadzi obecnie zaawansowane negocjacje z kilkoma innymi producentami.

Umowa zakupu z wyprzedzeniem zachęca producentów szczepionek do zwiększania zdolności produkcyjnych znacznie szybciej niż w kontekście zwykłej produkcji szczepionek, w związku z czym potrzebują oni środków pieniężnych na wstępie na pokrycie ryzyka związanego z inwestycjami, co z kolei oznacza płatności od Komisji na wczesnym etapie, niemal od razu po złożeniu zobowiązań (często w ciągu kilku dni od podpisania umowy).

W związku z tym obecne środki na płatności w ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych są niewystarczające do pokrycia zobowiązań umownych, które Komisja zamierza podjąć w krótkim czasie w odniesieniu do producentów szczepionek. Aby zapewnić Unii Europejskiej dostęp do całego wachlarza potencjalnych szczepionek, co pozwoli maksymalnie zwiększyć szanse na jak najszybsze uzyskanie skutecznej i bezpiecznej szczepionki, należy jak najszybciej udostępnić dodatkowe środki na płatności. W związku z powyższym proponuje się udostępnienie wystarczających środków na płatności w ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych w 2020 r. na pokrycie: a) wszystkich stosownych zobowiązań, które Komisja podejmie w odniesieniu do producentów szczepionek w imieniu państw członkowskich, oraz b) innych bieżących działań. Potrzeby w zakresie płatności w kolejnych latach zostaną odpowiednio zmniejszone.

Biorąc pod uwagę kwotę dodatkowych środków na płatności w wysokości 140 mln EUR, zatwierdzoną już przez władzę budżetową w lipcu 2020 r., kwota dodatkowych niezbędnych środków na płatności w 2020 r. wynosi 1 090 mln EUR, co oznacza, że całkowite płatności w ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych wynoszą 2 610 mln EUR. Pozostałe 90 mln EUR zostanie wypłacone w 2021 r. na zobowiązania niezwiązane ze strategią w sprawie szczepionek.

Proponuje się również przesunięcie 53,75 mln EUR w środkach na zobowiązania i środkach na płatności z linii wydatków na wsparcie administracyjne do linii operacyjnej instrumentu. Całkowita kwota środków na zobowiązania i środków na płatności w ramach linii wsparcia instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych zostanie zatem zmniejszona do 250 000 EUR.

EUR Linia budżetowa Nazwa Środki na zobowiązania Środki na płatności Sekcja III – Komisja 18 01 04 05 Wydatki na wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii -53 750 000 -53 750 000 18 07 01 Wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii 53 750 000 1 143 750 000 Ogółem 0 1 090 000 000

3. Zwiększenie środków na płatności związanych z CRII +

W marcu i kwietniu 2020 r. Komisja zaproponowała dwa pakiety środków w odpowiedzi na koronawirusa: inicjatywę inwestycyjną (CRII) oraz inicjatywę inwestycyjną „plus” (CRII+), które zostały szybko przyjęte przez Parlament Europejski i Radę.

Państwa członkowskie w pełni wykorzystują mechanizmy elastyczności i płynności oferowane w ramach funduszy spójności, aby pomóc najbardziej dotkniętym: pracownikom służby zdrowia i szpitalom, MŚP i pracownikom. Wdrażanie tej inicjatywy jest w toku, a państwa członkowskie nadal przyjmują środki zgodne ze zmieniającymi się potrzebami. Standardowe wsparcie w ramach polityki spójności koncentruje się na długoterminowych inwestycjach w zakresie konwergencji regionalnej, natomiast pakiety CRII i CRII+ zapewniły pomoc w sytuacjach kryzysowych, w których była ona najbardziej potrzebna.

Dzięki inicjatywie inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa (CRII), przyjętej w dniu 30 marca 2020 r., na programy w ramach polityki spójności przeznaczono około 8 mld EUR w postaci środków zapewniających płynność inwestycyjną. Aby zagwarantować, że wszelkie niewykorzystane środki z funduszy polityki spójności będą mogły zostać uruchomione w 2020 r. w celu przeciwdziałania skutkom pandemii COVID-19 dla gospodarek i społeczeństw państw członkowskich, Komisja zaproponowała ponadto CRII+, która została przyjęta przez Parlament Europejski i Radę. Inicjatywa ta przewiduje tymczasową możliwość złożenia przez państwo członkowskie wniosku o współfinansowanie przez UE w wysokości 100 % programów wspieranych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego i Funduszu Spójności w odniesieniu do roku obrachunkowego rozpoczynającego się w dniu 1 lipca 2020 r. i kończącego się w dniu 30 czerwca 2021 r., a także większe możliwości dokonywania przesunięć między funduszami oraz poszczególnymi kategoriami regionów. Począwszy od dnia 24 sierpnia 2020 r., w przypadku 107 programów, obejmujących prawie połowę środków z puli przeznaczonej na politykę spójności, wybrano stopę współfinansowania przez UE wynoszącą 100 %.

Komisja przeprowadziła dogłębną analizę prognoz przedłożonych przez państwa członkowskie do końca lipca 2020 r. na poziomie każdego programu i uważa, że konieczne jest zwiększenie środków na płatności o 5,1 mld EUR w celu pokrycia wszystkich oczekiwanych wniosków o płatność, które mają zostać wypłacone w 2020 r.