W pierwszej połowie 2015 r. 1 542 spośród 2 744 osób odesłanych zarejestrowanych w zautomatyzowanym systemie zarządzania sprawami (56 %) otrzymało po powrocie do Kosowa natychmiastową pomoc w postaci transportu, schronienia, żywności i pomocy medycznej. 256 osób zarejestrowanych w systemie (9 %) skorzystało z „długotrwałych” świadczeń reintegracyjnych, takich jak zasiłki dla osób poszukujących pracy i wsparcie planu biznesowego. Należy dalej rozwijać program szkoleń dla wykwalifikowanych osób powracających oraz program powrotu dzieci do szkół, zwłaszcza przez zapewnienie szkoleń językowych.

Właściwe organy dysponują odpowiednią liczbą pracowników, aby kontrolować przepływ pojazdów i ruch pasażerów. Dysponują też wystarczającym wyposażeniem, aby nadzorować granice. Do monitorowania obszarów wysokiego ryzyka wykorzystywana jest analiza ryzyka, wykrywalność utrzymuje się jednak na niskim poziomie. Agencja ds. Żywności i Weterynarii ma dostęp do internetu.

Prawodawstwo Kosowa w dziedzinie zarządzania migracją jest zgodne z dorobkiem prawnym UE.

Kosowski wizowy system informacyjny (KVIS) został uruchomiony w 15 z 30 placówek dyplomatycznych i konsularnych za granicą. W przypadku pozostałych 15 placówek niepodłączonych do KVIS chodzi zazwyczaj o placówki zlokalizowane w państwach członkowskich UE lub w państwach stowarzyszonych w ramach Schengen, gdzie co najmniej jedna placówka konsularna, zwykle w stolicy, została już podłączona do tego systemu. Ze względu na ograniczoną liczbę przedstawicielstw dyplomatycznych Kosowa na świecie KVIS jest dostępny wyłącznie w kilku stolicach Ameryki, Afryki i Azji. Aby umożliwić korzystanie z niego wszystkim obywatelom państw trzecich, którzy potrzebują wizy, by wjechać na terytorium Kosowa, władze Kosowa zaczęły zlecać przetwarzanie wniosków wizowych usługodawcy zewnętrznemu, zachowując pełną kontrolę nad decyzjami wizowymi. Proces ten należy kontynuować.

Zgodnie z kodeksem granicznym Schengen wizy wydaje się na granicach Kosowa jedynie w wyjątkowych okolicznościach.

Rozszerzony profil migracyjny Kosowa jest dobrze opracowany. Można by go uszczegółowić przez uwzględnienie informacji na temat diaspory Kosowa.

W 2014 r. Kosowo wydało obcokrajowcom 77 zezwoleń na pobyt. Ponieważ integracja cudzoziemców jest nadal w powijakach, Kosowo musi wykorzystać w tej dziedzinie doświadczenie uzyskane przy prowadzeniu programu reintegracji.

Kosowo prowadzi swoje ośrodki detencyjne – tymczasowy ośrodek w porcie lotniczym w Prisztinie i stały we Vranidoll – zgodnie z unijną dyrektywą powrotową. Osobom powracającym zapewnia się odpowiednie gwarancje proceduralne i dostęp do świadczeń, zgodnie z wymogami dyrektywy powrotowej. W obu ośrodkach należy dystrybuować ulotki opisujące gwarancje procesowe dla osób powracających.

Obecnie trwa proces łączenia poszczególnych baz danych organów ścigania oraz służb migracyjnych.

4.3. Azyl

Kosowo spełnia sześć z siedmiu wymogów w dziedzinie azylu.

Prawodawstwo Kosowa jest zgodne z dorobkiem prawnym UE. Oprócz tego Kosowo posiada niezbędne struktury i zasoby instytucjonalne, aby zapewnić ochronę międzynarodową osobom ubiegającym się o azyl.

Według Biura UNHCR liczba osób ubiegających się o azyl w Kosowie w 2013 r. i 2014 r. wyniosła odpowiednio 62 i 98. W 2013 r. cztery osoby uzyskały ochronę uzupełniającą, w 2014 r. – jedna. Trasa migracyjna przez Bałkany Zachodnie omija jak dotąd Kosowo, które powinno jednak wykorzystywać swoją infrastrukturę, aby przyznać ochronę międzynarodową osobom, które jej wymagają.

W 2015 r. Kosowo zacieśniło współpracę z Biurem UNHCR, w szczególności w dziedzinie tłumaczenia zdalnego. Kosowo sporządziło własny wykaz tłumaczy ustnych i zawarło porozumienie z Biurem UNHCR, dzięki czemu może korzystać z jego zdalnych zasobów w przypadku języków, które nie figurują w kosowskim wykazie.

Zalecenie nr 4:

-Aby spełniać wszystkie wymogi w dziedzinie azylu, Kosowo powinno monitorować przyczyny niskiego wskaźnika przyznawania azylu.



5. BLOK 3: ŁAD I BEZPIECZEŃSTWO PUBLICZNE

5.1. Zapobieganie przestępczości zorganizowanej, korupcji i terroryzmowi oraz zwalczanie tych zjawisk

Kosowo spełnia dwanaście z piętnastu wymogów w dziedzinie zwalczania przestępczości zorganizowanej, korupcji i terroryzmu.

W czerwcu 2015 r. Zgromadzenie przyjęło poprawki do czterech kluczowych ustaw stanowiących podstawę systemu sądownictwa karnego Kosowa. Dzięki tym poprawkom zharmonizowano kryteria powoływania sędziów oraz odwoływania sędziów i prokuratorów. Wzmocniono także ich niezależność przez przyznanie im prawa do proponowania własnych budżetów. Obecnie obsadzane są wakaty zarówno w Radzie Sądowniczej, jak i w Radzie Prokuratury Kosowa.

W październiku 2015 r. Rada Prokuratury przeniosła trzech sędziów do wydziału ds. poważnej przestępczości w sądzie podstawowym w Prisztinie, gdzie łączna liczba sędziów osiągnęła 14. To wartościowa zmiana, którą należałoby wprowadzić we wszystkich wydziałach ds. poważnej przestępczości w sądach w całym Kosowie. Dalsze zwiększanie zasobów ludzkich takich wydziałów w sądach podstawowych, w tym zwiększenie liczby wykwalifikowanych sędziów i personelu wspierającego za pomocą odpowiedniego budżetu, powinno stać się dla Kosowa priorytetem.

W 2014 r. Rada Sądownicza przyjęła strategię mającą zmniejszyć liczbę zaległych spraw sądowych. W ramach tej strategii dąży się do wykonania do końca 2016 r. większości orzeczeń w sporach administracyjnych. Rada Sądownicza powinna teraz odpowiednio ukierunkować ograniczone zasoby, tak aby sędziowie w wydziałach ds. poważnej przestępczości (oraz odpowiedni personel wspierający) mogli się skoncentrować się na orzekaniu w sprawach dotyczących poważnej przestępczości zorganizowanej i korupcji.