UZASADNIENIE

Na podstawie art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów tej dyrektywy w celu uproszczenia poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

Pismem, które wpłynęło do Komisji w dniu 19 marca 2021 r., Republika Austrii (dalej „Austria”) wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 168 i 168a dyrektywy 2006/112/WE w celu wyłączenia z prawa do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary i usługi, które są wykorzystywane przez podatnika w ponad 90 % do jego użytku prywatnego lub użytku prywatnego jego pracowników lub ogólnie do celów innych niż prowadzenie przedsiębiorstwa lub do działalności niebędącej działalnością gospodarczą. Do wniosku dołączone było sprawozdanie dotyczące stosowania tego środka, w tym weryfikacja stosowanego wskaźnika proporcji w odniesieniu do prawa do odliczenia VAT zgodnie z art. 2 decyzji wykonawczej 2009/1013/UE zmienionej decyzją wykonawczą Rady (UE) 2018/1487.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismami z dnia 7 kwietnia 2021 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Austrię. Pismem z dnia 8 kwietnia 2021 r. Komisja powiadomiła Austrię, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Art. 168 dyrektywy VAT stanowi, że podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary lub usługi zakupione na potrzeby swoich opodatkowanych transakcji. Art. 168a ust. 1 dyrektywy VAT stanowi, że podatek VAT od wydatków związanych z nieruchomością stanowiącą część majątku przedsiębiorstwa danego podatnika i wykorzystywaną zarówno do celów prowadzonej przez niego działalności, jak i do celów innych niż prowadzona działalność, podlega odliczeniu wyłącznie do wysokości udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności prowadzonej przez podatnika. Zgodnie z art. 168a ust. 2 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą również stosować tę zasadę w odniesieniu do wydatków związanych z innymi określonymi składnikami majątku przedsiębiorstwa. Artykuł 168a został wprowadzony do dyrektywy VAT dyrektywą Rady 2009/162/UE z dnia 22 grudnia 2009 r. w celu ograniczenia odliczania proporcjonalnie do rzeczywistego wykorzystania do celów działalności gospodarczej i w celu skuteczniejszego stosowania zasady, zgodnie z którą odliczenie powstaje jedynie w zakresie, w jakim dane towary i usługi są wykorzystywane do celów działalności gospodarczej podatnika.

Zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą stosować środki stanowiące odstępstwo od przepisów dyrektywy VAT w celu uproszczenia procedury poboru podatku VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania, jeżeli środki te zostały zatwierdzone przez Radę.

Austria wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 168 i 168a dyrektywy VAT w celu całkowitego wyłączenia z prawa do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary i usługi, które są wykorzystywane przez podatnika w ponad 90 % do jego użytku prywatnego lub użytku prywatnego jego pracowników lub ogólnie do celów innych niż prowadzenie przedsiębiorstwa lub do działalności niebędącej działalnością gospodarczą.

Ten stanowiący odstępstwo środek dla Austrii został uprzednio przyznany decyzją Rady 2004/866/WE z dnia 13 grudnia 2004 r. na okres do dnia 31 grudnia 2009 r. oraz ponownie przyznany decyzją Rady 2009/1013/UE z dnia 22 grudnia 2009 r. na okres do 31 grudnia 2012 r. Okres ten został następnie przedłużony do dnia 31 grudnia 2015 r. na mocy decyzji wykonawczej Rady 2012/705/UE z dnia 13 listopada 2012 r., a następnie do dnia 31 grudnia 2018 r. decyzją wykonawczą Rady (UE) 2015/2428 z dnia 10 grudnia 2015 r. i do dnia 31 grudnia 2021 r. decyzją wykonawczą Rady (UE) 2018/1487.

W swoim obecnym wniosku Austria poinformowała Komisję, że stosowanie środka stanowiącego odstępstwo okazało się bardzo udane i skuteczne pod względem upraszczania poboru VAT oraz zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania i unikaniu opodatkowania, a także zwiększania sprawiedliwości poprzez zapobieganie zakłóceniom wynikającym z nieuzasadnionych korzyści w zakresie przepływów pieniężnych oraz poprawę przestrzegania przepisów prawa podatkowego w wyniku uproszczonego poboru VAT. Według Austrii zniesienie odstępstwa prowadziłoby do nieuzasadnionych korzyści w zakresie przepływu środków pieniężnych dla podatnika, który wykorzystuje towar lub usługę jedynie w niewielkim stopniu do celów działalności gospodarczej i który jest uprawniony do odliczenia VAT z tytułu tego niewielkiego stopnia wykorzystywania do celów działalności gospodarczej, w porównaniu z podatnikiem, który wykorzystuje towar lub usługę wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Poza tym dalsza minimalna zmiana proporcji wykorzystania towaru lub usługi do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej prowadziłaby do dostosowywania odliczanego VAT. To niewielkie dostosowanie byłoby nieproporcjonalne zarówno z punktu widzenia podatnika, jak i z punktu widzenia administracji podatkowej.

Wnioskowane minimalne wykorzystanie towarów i usług w co najmniej 10 % do celów działalności gospodarczej w celu umożliwienia odliczenia naliczonego podatku VAT jest stosunkowo niskie. Według Austrii przedłużenie okresu obowiązywania tego środka będzie miało zatem jedynie niewielki wpływ na całkowitą kwotę dochodów z VAT pobranych na końcowym etapie konsumpcji i w związku z tym nie ma negatywnego wpływu na zasoby własne Unii z tytułu VAT.

Prawo do stosowania odstępstwa przyznaje się zazwyczaj na ograniczony okres, aby umożliwić ocenę stosowności i skuteczności danego środka szczególnego. W oparciu o informacje dostarczone przez Austrię w tym zakresie Komisja rozumie, że przyjęty wskaźnik proporcji 90 %/10 % wykorzystywania towarów i usług do celów prowadzenia przedsiębiorstwa i do celów innych niż jego prowadzenie nadal stanowi rzetelną podstawę umożliwiającą wyłączenie transakcji, w przypadku których wykorzystanie do celów prowadzenia przedsiębiorstwa można uznać za nieistotne.

W konsekwencji przedmiotowy środek szczególny stanowi ułatwienie zarówno dla administracji podatkowej, jak i przedsiębiorców, ponieważ usuwa konieczność monitorowania sposobu wykorzystania towarów i usług, w odniesieniu do których w momencie ich nabycia zastosowano wyłączenie z prawa do odliczenia, w szczególności w odniesieniu do ewentualnego opodatkowania wykorzystania do celów prywatnych zgodnie z art. 16 lub 26 dyrektywy VAT lub w odniesieniu do korekt odliczeń przewidzianych w art. 184–192 wspomnianej dyrektywy. Z tego też względu właściwe jest przedłużenie środka stanowiącego odstępstwo.

Przedłużenie powinno być jednak ograniczone w czasie, aby można było ocenić, czy warunki, na których opiera się odstępstwo, nadal występują. W związku z tym proponuje się przedłużenie stosowania odstępstwa do końca 2024 r. oraz zwrócenie się do Austrii o przedstawienie najpóźniej do dnia 31 marca 2024 r., wraz z wnioskiem o przedłużenie, sprawozdania zawierającego weryfikację stosowanego wskaźnika proporcji wykorzystania towarów i usług do celów prowadzenia przedsiębiorstwa i do celów innych niż jego prowadzenie, stanowiącego podstawę wyłączenia z prawa do odliczenia podatku, jeśli państwo to przewiduje dalsze przedłużenie stosowania odstępstwa po 2024 r.

Decyzja Rady 2009/1013/UE z dnia 22 grudnia 2009 r. została przyjęta w tym samym czasie co dyrektywa Rady 2009/162/UE z dnia 22 grudnia 2009 r., która wprowadziła do dyrektywy VAT art. 168a. Tytuł decyzji Rady 2009/1013/UE nie odnosi się jednak do art. 168a. W celu wyeliminowania tej niespójności między tytułem a treścią decyzji Rady 2009/1013/UE należy zatem zmienić tytuł decyzji Rady 2009/1013/UE poprzez dodanie odniesienia do art. 168a dyrektywy VAT.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Podobne odstępstwa w odniesieniu do wyłączenia podatku VAT należnego od towarów i usług od prawa do odliczenia VAT, w przypadku gdy dane towary i usługi są wykorzystywane w ponad 90 % do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników lub, ogólnie, do celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej lub do działalności niebędącej działalnością gospodarczą, zostały przyznane innym państwom członkowskim (Niemcy, Niderlandy).

Art. 176 dyrektywy VAT stanowi, że Rada określa wydatki, które nie dają prawa do odliczenia podatku VAT. Do tego czasu państwa członkowskie są upoważnione do utrzymania wyłączeń obowiązujących w dniu 1 stycznia 1979 r. W związku z tym istnieje pewna liczba przepisów „wstrzymujących”, które ograniczają prawo podatników do odliczenia.