W art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1309/2013 zobowiązano Komisję do przedkładania co dwa lata Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania z działalności EFG z poprzednich dwóch lat w ujęciu ilościowym i jakościowym. Sprawozdania te muszą koncentrować się głównie na wynikach osiągniętych w ramach EFG i zawierać w szczególności informacje dotyczące:

W odpowiedzi na skutki światowego kryzysu finansowego i gospodarczego zmieniono przepisy regulujące EFG najpierw w 2009 r. rozporządzeniem (WE) nr 546/2009 , a od stycznia 2014 r. rozporządzeniem (UE) nr 1309/2013, które weszło w życie w styczniu 2014 r. . Rozporządzeniem (UE) nr 1309/2013 ponownie wprowadzono kryterium kryzysu finansowego i gospodarczego w odniesieniu do wniosków o pomoc z EFG. Kolejną istotną zmianą jest włączenie nowych kategorii beneficjentów, takich jak pracownicy zatrudnieni na czas określony i pracownicy tymczasowi, osoby samozatrudnione oraz – do końca 2017 r. – młodzież niekształcąca się, niepracująca ani nieszkoląca się (młodzież NEET).

W swoim wniosku dotyczącym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2012/2002, rozporządzenia (UE) nr 1296/2013, (UE) nr 1301/2013, (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1304/2013, (UE) nr 1305/2013, (UE) nr 1306/2013, (UE) nr 1307/2013, (UE) nr 1308/2013, (UE) nr 1309/2013, (UE) nr 1316/2013, (UE) nr 223/2014, (UE) nr 283/2014, (UE) nr 652/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 541/2014/UE, Komisja uwzględniła zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 1309/2013 dotyczące przedłużenia okresu obowiązywania odstępstwa obejmującego młodzież NEET (obecnie obowiązującego do dnia 31.12.2017 r.) oraz zmiany dotyczące wewnętrznych procedur mające na celu przyspieszenia procesu decyzyjnego. Zmiany te stanowią obecnie przedmiot dyskusji w ramach procesu przeglądu wieloletnich ram finansowych (WRF).

W przypadku większości otrzymanych wniosków całkowita liczba pracowników przewidzianych do objęcia środkami, które miały być współfinansowane z EFG, stanowiła średnio 78 % całkowitej liczby zwolnień. Wynika to stąd, że państwo członkowskie może zdecydować o skoncentrowaniu pomocy ze strony EFG tylko na określonych grupach osób, takich jak pracownicy o najsłabszej pozycji, osoby mające wyjątkowe trudności w utrzymaniu się na rynku pracy lub osoby najbardziej potrzebujące pomocy. W niektórych przypadkach standardowe wsparcie dostępne dla zwolnionych pracowników w państwach członkowskich może wystarczyć na potrzeby szybkiej reintegracji zawodowej lub też pracownicy mogą zdecydować się na wcześniejsze przejście na emeryturę.

Wśród 19 354 beneficjentów objętych pomocą znajdowało się 18 303 zwolnionych pracowników oraz 1 051 osób zaliczonych do młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (młodzież NEET). O objęcie wsparciem z EFG największej liczby pracowników wnioskowała Belgia (5 400), a dalszej kolejności Finlandia (3 962) i Niemcy (2 692). Średnio na jedno państwo członkowskie przypadało 1 664 pracowników objętych pomocą. Cztery wnioski, na podstawie których przewidziano również objęcie wsparciem młodzieży NEET, zostały złożone przez Belgię (dwa wnioski dotyczące łącznie 400 osób zaliczonych do młodzieży NEET), Grecję (543 osób zaliczonych do młodzieży NEET) i Irlandię (108 osób zaliczonych do młodzieży NEET).

W latach 2015 i 2016 władza budżetowa podjęła 25 decyzji (w tym w sprawie dziesięciu wniosków otrzymanych przed dniem 01/01/2015) o uruchomieniu finansowania z EFG. Zob. tabele 3 i 4 zawierające przegląd przyznanych wkładów oraz profil pracowników objętych pomocą. Władza budżetowa podjęła 16 decyzji w 2015 r. i 9 decyzji w 2016 r.. W przypadku większości przyznanych wkładów (22) poziom współfinansowania wyniósł 60 %. W trzech przypadkach wsparcia, do których zastosowanie miał rozporządzenie (WE) nr 1927/2006, poziom współfinansowania wyniósł 50 %.

Celem, dla którego utworzono EFG, jest zwiększanie zdolności do zatrudnienia i zapewnianie szybkiej integracji zawodowej beneficjentów objętych pomocą poprzez aktywne instrumenty rynku pracy, co umożliwia uzupełnienie EFS będącego głównym instrumentem służącym wspieraniu zatrudnienia w UE. Zasadniczo komplementarność obu funduszy polega na tym, że umożliwiają one zajęcie się tymi kwestiami w dwóch różnych perspektywach czasowych: zasadniczo z EFG zwolnionym pracownikom lub osobom samozatrudnionym udziela się wparcia w odpowiedzi na konkretny przypadek masowych zwolnień na dużą skalę, które nastąpiły w krótkim czasie, natomiast wsparcie ze środków EFS przeznaczone jest na realizację strategicznych celów długoterminowych (np. zwiększenie kapitału ludzkiego, zarządzanie zmianą) w ramach wieloletnich programów, których zasoby zwykle nie mogą być przyznane do celów zaradzenia sytuacjom kryzysowym powstałym w wyniku masowych zwolnień. Środki EFG i EFS są niekiedy stosowane w komplementarny sposób, aby zapewnić zarówno rozwiązania krótkoterminowe, jak i długoterminowe. Decydującym kryterium jest potencjał dostępnych instrumentów pod względem udzielania pomocy beneficjentom objętym pomocą, a do państw członkowskich należy wybór oraz zaplanowanie instrumentów i działań najlepiej dostosowanych do osiągnięcia założonych celów.

EFG oferuje możliwość zapewnienia intensywnych spersonalizowanych środków dostosowanych do potrzeb indywidualnych zwolnionych pracowników, natomiast wsparcie z EFS jest zwykle bardziej ogólne i skierowane do szerszej grupy społeczeństwa (zarówno osób pracujących, jak i bezrobotnych). EFS skupia się też w większym stopniu na wspieraniu zarówno popytu na pracę, jak i podaży pracy (umiejętności, potrzeby i aspiracje beneficjentów) w zintegrowany sposób, natomiast EFG jest bardziej nastawiony na stronę podaży.

Zawartość „skoordynowanego pakietu zindywidualizowanych usług”, który ma być współfinansowany z EFG i na który w każdym przypadku składają się szczególne zindywidualizowane usługi i pomoc dostosowana do potrzeb, powinna być zrównoważona z innymi działaniami i je uzupełniać. Środki współfinansowane z EFG mogą wykraczać daleko poza standardowe kursy i działania. Z doświadczeń wynika, że EFG umożliwia państwom członkowskim zapewnienie beneficjentom objętym pomocą bardziej szczegółowej i lepiej dostosowanej do ich potrzeb pomocy, niż byłoby to możliwe bez jego wsparcia, w tym środków, do których w innym przypadku nie mieliby dostępu (np. kształcenia na poziomie średnim lub wyższym). EFG pozwala państwom członkowskim skoncentrować się w większym stopniu na osobach o słabszej pozycji na rynku, takich jak osoby o niższych umiejętnościach zawodowych lub wywodzące się ze środowisk migracyjnych, a także zapewnić wsparcie przy korzystniejszym stosunku liczby doradców do liczby beneficjentów lub przez dłuższy okres, niż byłoby to możliwe bez środków z EFG. W ten sposób zwiększa się szanse beneficjentów na poprawę ich sytuacji. Na zasadzie odstępstwa do końca 2017 r. rozporządzenie w sprawie EFG (UE) nr 1309/2013 pozwala państwom członkowskim na rozszerzenie wsparcia na młodzież NEET w regionach charakteryzujących się wysokim bezrobociem młodzieży. Celem jest wspieranie wdrażania gwarancji dla młodzieży, która została zatwierdzona przez Radę w kwietniu 2013 r. .

Zgodnie z wymogiem art. 9 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 1309/2013 wszystkie państwa członkowskie muszą ustanowić niezbędne mechanizmy, aby uniknąć ryzyka podwójnego finansowania z instrumentów finansowych UE. W większości państw członkowskich instytucja zarządzająca EFS jest również odpowiedzialna za wdrożenie wsparcia dla przypadków dotyczących EFG, co zapewnia możliwość uniknięcia efektów przesunięcia. Pozwala to również starać się o uzupełnianie się różnych interwencji. Na państwa członkowskie nakłada się szczególny obowiązek zapewnienia, aby działania finansowane za pośrednictwem programów operacyjnych EFS oraz środki objęte pomocą z EFG nie skutkowały efektem przesunięcia. Ani informacje dostarczone przez państwa członkowskie w sprawozdaniach końcowych (na temat synergii we wdrażaniu różnych funduszy), ani wyniki przeglądu śródokresowego (na podstawie ograniczonej liczby przypadków, w których zakończono wdrażanie) nie wskazują na to, by istniały jakiekolwiek problemy dotyczące komplementarności funduszy EFG i EFS. Na poziomie indywidualnych przypadków wsparcia za podstawę służą EFG zazwyczaj obowiązujące środki krajowe lub środki EFS, które EFG uzupełnia lub oferuje inne, dodatkowe środki.

Zgodnie z zasadą pomocniczości zestaw środków objętych wsparciem EFG, zaplanowanych na poziomie państwa członkowskiego, jest w dużej mierze uzupełnieniem ogólnych przepisów EFS mających na celu wsparcie powrotu do zatrudnienia. Decyzja, czy wystąpić o finansowanie z EFS czy EFG, jest podejmowana na poziomie państwa członkowskiego, pod warunkiem że program operacyjny EFS uzgodniony z Komisją jest zgodny z takim wsparciem z EFS. Do państwa członkowskiego należy zapewnienie komplementarności między EFS i EFG w jak najlepszy sposób, z uwzględnieniem warunków panujących w danych czasie.

Wydaje się jednak, że nie istnieją żadne dowody świadczące o przyjmowaniu zintegrowanego podejścia w zakresie wykorzystania środków finansowych UE w poszczególnych przypadkach wsparcia. Prawdopodobnie wynika to z długoterminowego programowania europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Fakt, że EFG działa poza wieloletnimi ramami finansowymi, w nieunikniony sposób wpływa na harmonogram procedur i w niektórych przypadkach działania EFS, które zostały już zaprogramowane, są stosowane jako pierwsze w przypadkach restrukturyzacji.

Wyniki przeglądu śródokresowego pokazują, że EFG wniósł istotną europejską wartość dodaną dzięki zdolności do wspierania zwolnionych pracowników w spersonalizowany sposób za pomocą elastycznych przepisów i podejścia skupionego „na całej osobie” w poradnictwie zawodowym.

3.3. Wnioski odrzucone lub wycofane

Spośród 20 wniosków otrzymanych w latach 2015 i 2016 żaden nie został odrzucony przez Komisję, natomiast trzy zostały wycofane przez państwa członkowskie. Wniosek EGF/2015/008 EL/Supermarket Larissa został wycofany z powodów technicznych i następnie złożony ponownie w listopadzie 2015 r. w zmienionej wersji (EGF/2015/011 EL/Supermarket Larissa). Wnioski EGF/2016/006 FI/Helsinki-Uusimaa Education i EGF/2016/007 NL/Gelderland-Overijssel Social Work zostały wycofane ze względu na brak związku między zwolnieniami a globalizacją lub światowym kryzysem finansowym i gospodarczym. Wnioski te nie zostały ponownie złożone.

Tabela 2: Wnioski wycofane w latach 2015 i 2016

Tabela 3: Szczegółowe informacje na temat wkładów przyznanych w latach 2015 i 2016

(data podpisania przez władzę budżetową w latach 2015 i 2016)





Tabela 4: Wkłady z EFG przyznane w latach 2015 i 2016: