KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 24.8.2020 COM(2020) 439 final 2020/0211(NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY udzielająca Rumunii tymczasowego wsparcia na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/672 w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej, jaka wystąpiła w związku z pandemią COVID-19



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Rozporządzenie Rady 2020/672 („rozporządzenie w sprawie SURE”) określa ramy prawne udzielania pomocy finansowej Unii państwom członkowskim, które w wyniku pandemii COVID-19 doświadczają poważnych zakłóceń gospodarczych lub są nimi istotnie zagrożone. Wsparcie w ramach SURE służy finansowaniu przede wszystkim mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy lub podobnych środków służących ochronie pracowników i osób samozatrudnionych, a tym samym zmniejszeniu skali bezrobocia i utraty dochodów, a dodatkowo także finansowaniu niektórych środków ochrony zdrowia, w szczególności w miejscu pracy. W dniu 7 sierpnia 2020 r. Rumunia zwróciła się z wnioskiem o pomoc finansową Unii na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie SURE Komisja skonsultowała się z władzami rumuńskimi w celu zweryfikowania nagłego i znacznego wzrostu faktycznych i planowanych wydatków publicznych poniesionych w odpowiedzi na pandemię COVID-19 i związanych bezpośrednio z rumuńskimi mechanizmami zmniejszonego wymiaru czasu pracy i podobnymi środkami, a także środkami ochrony zdrowia. Dotyczy to w szczególności: 1)świadczenia na rzecz pracowników, których pracodawcy ograniczają lub czasowo wstrzymują działalność ze względu na skutki epidemii COVID-19. Górny limit świadczenia wynosi 75 % podstawowego wynagrodzenia takich pracowników (lecz nie więcej niż 75 % średniego wynagrodzenia brutto w gospodarce), a samo świadczenie jest przewidziane na czas trwania stanu wyjątkowego; 2)świadczenia na rzecz osób, których umowę o pracę zawieszono na co najmniej 15 dni podczas stanu wyjątkowego lub alarmowego, pod warunkiem utrzymania ich stosunku pracy do dnia 31 grudnia 2020 r. Świadczenie wynosi 41,5 % podstawowego wynagrodzenia brutto takich pracowników (lecz nie więcej niż 41,5 % średniego wynagrodzenia brutto w gospodarce); 3)mechanizmu zmniejszonego wymiaru czasu pracy, w ramach którego w razie tymczasowego ograniczenia działalności z powodu stanu wyjątkowego lub alarmowego pracodawca ma możliwość zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracowników o maksymalnie 50 %. W okresie zmniejszonego wymiaru czasu pracy, pracownicy, których to dotyczy, korzystaliby z dofinansowania do wynagrodzenia odpowiadającego 75 % różnicy między wynagrodzeniem brutto z tytułu normalnego wymiaru czasu pracy a ich obecnym wynagrodzeniem; 4)dwóch środków przeznaczonych dla osób samozatrudnionych i przedstawicieli wolnych zawodów: dla osób, które całkowicie zaprzestały wykonywania pracy ze względu na skutki epidemii COVID-19, państwo przewidziało świadczenie wynoszące 75 % ich średniego wynagrodzenia brutto; dla osób, które zmniejszyły swój wymiar czasu pracy, państwo przewidziało świadczenie wynoszące maksymalnie 41,5 % ich średniego wynagrodzenia brutto; 5)środka polegającego na zapewnieniu zasiłku dochodowego wynoszącego 35 % należnego wynagrodzenia za dzień roboczy przez maksymalny okres 3 miesięcy dla pracowników dniówkowych, którzy zaprzestali wykonywania pracy ze względu na skutki epidemii COVID-19; 6)premii z tytułu dodatkowo wykonanej pracy dla pracowników specjalistycznych struktur Krajowego Instytutu Zdrowia Publicznego oraz okręgowych dyrekcji ds. zdrowia publicznego lub dyrekcji ds. zdrowia publicznego miasta Bukaresztu, którzy zajmują się koordynowaniem i wdrażaniem środków służących prewencji i ograniczeniu zdarzeń określonych przez WHO jako stan zagrożenia zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym wskutek zakażeń COVID-19. Środek ten polega na zapewnieniu świadczenia odpowiadającego 75 % podstawowego wynagrodzenia za przepracowane godziny wykraczające poza normalny wymiar czasu pracy oraz 100 % podstawowego wynagrodzenia za godziny przepracowane w weekendy, w dni urzędowo wolne od pracy oraz w inne dni nie zaliczane do dni roboczych; 7)zasiłku opiekuńczego na dziecko dla pracowników krajowego systemu obrony, zakładów karnych, placówek ochrony zdrowia publicznego i innych kategorii ustanowionych na mocy rozporządzeń ministerialnych. Świadczenie to przysługuje, pod warunkiem że drugie z rodziców nie korzysta z alternatywnych uprawnień zapewniających rodzicom dni wolne od pracy na potrzeby opieki nad dziećmi w przypadku tymczasowego zamknięcia placówek oświatowych; 8)premii z tytułu szczególnie niebezpiecznych warunków wynoszącej maksymalnie 30 % wynagrodzenia dla pracowników medycznych biorących udział w działaniach medycznych związanych ze zwalczaniem COVID-19. Rumunia przekazała Komisji stosowne informacje. Uwzględniając dostępne dowody, Komisja zwraca się do Rady z wnioskiem o przyjęcie decyzji wykonawczej o udzieleniu Rumunii pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE w celu wsparcia powyższych środków. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Niniejszy wniosek jest w pełni zgodny z rozporządzeniem Rady 2020/672, na podstawie którego jest przedkładany. Niniejszy wniosek stanowi uzupełnienie innego instrumentu prawnego Unii przewidującego udzielenie wsparcia państwom członkowskim w sytuacjach nadzwyczajnych, a mianowicie rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiającego Fundusz Solidarności Unii Europejskiej („rozporządzenie (WE) nr 2012/2002”). W dniu 30 marca przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/461, które zmienia powyższy instrument w celu rozszerzenia jego zakresu w sposób, który uwzględnia poważne sytuacje kryzysowe dotyczące zdrowia publicznego, oraz określa konkretne działania kwalifikujące się do finansowania. •Spójność z innymi politykami Unii

Wniosek jest jednym z licznych środków opracowanych w odpowiedzi na obecną pandemię COVID-19, takich jak inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa, i stanowi uzupełnienie innych instrumentów wspierających zatrudnienie, takich jak Europejski Fundusz Społeczny i Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) / InvestEU. Wykorzystując operacje zaciągania i udzielania pożyczek jako wsparcie państw członkowskich w konkretnym przypadku pandemii COVID-19, wniosek ten jest wykorzystywany przez państwa członkowskie na drugiej linii obrony, na potrzeby finansowania mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy oraz podobnych rozwiązań, co może pomóc w ochronie miejsc pracy, a tym samym pracowników i osób samozatrudnionych, przed ryzykiem bezrobocia. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawą prawną niniejszego instrumentu jest rozporządzenie Rady 2020/672. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Niniejszy wniosek jest odpowiedzią na wniosek państwa członkowskiego i stanowi wyraz europejskiej solidarności poprzez udzielenie pomocy finansowej Unii w formie tymczasowych pożyczek na rzecz państwa członkowskiego dotkniętego pandemią COVID-19. Taka pomoc finansowa pozwala sprostać – na drugiej linii obrony – zwiększonym wydatkom publicznym rządu, w sposób tymczasowy i w odniesieniu do mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy oraz podobnych rozwiązań. Pomoże ona państwom członkowskim w ochronie miejsc pracy, a tym samym w ograniczeniu narażenia pracowników i osób samozatrudnionych na ryzyko bezrobocia i utraty dochodów. Wsparcie takie pomoże ludności cierpiącej z powodu kryzysu oraz przyczyni się do ograniczenia bezpośrednich skutków społecznych i gospodarczych spowodowanych obecnym kryzysem związanym z COVID-19. •Proporcjonalność Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności. Nie wykracza on poza to, co jest konieczne, by osiągnąć cele instrumentu. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Ze względu na pilną potrzebę przygotowania wniosku w celu jego szybkiego przyjęcia przez Radę nie można było przeprowadzić konsultacji z zainteresowanymi stronami. •Ocena skutków Z uwagi na pilny charakter wniosku nie przeprowadzono oceny skutków. 4.WPŁYW NA BUDŻET Komisja powinna mieć możliwość zaciągania pożyczek na rynkach finansowych w celu udzielenia pożyczek państwom członkowskim wnioskującym o pomoc finansową w ramach instrumentu SURE. Oprócz gwarancji udzielanych przez państwa członkowskie przewidziano także inne zabezpieczenia na potrzeby zapewnienia stabilności finansowej systemu: ·rygorystyczne i zachowawcze podejście do zarządzania finansowego; ·stworzenie portfela pożyczek, co ogranicza w przypadku poszczególnych państw członkowskich ryzyko koncentracji, roczną ekspozycję i nadmierną ekspozycję, zapewniając jednocześnie przyznanie wystarczających zasobów państwom najbardziej potrzebującym; oraz ·możliwość rolowania długu.

2020/0211 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY udzielająca Rumunii tymczasowego wsparcia na podstawie rozporządzenia Rady (UE) 2020/672 w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej, jaka wystąpiła w związku z pandemią COVID-19 RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2020/672 z dnia 19 maja 2020 r. w sprawie ustanowienia europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE), jaka wystąpiła w związku z pandemią COVID-19, w szczególności jego art. 6 ust. 1, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W dniu 7 sierpnia 2020 r. Rumunia zwróciła się do Unii o pomoc finansową w celu uzupełnienia krajowych działań na rzecz złagodzenia wpływu pandemii COVID-19 i jej społeczno-gospodarczych skutków dla pracowników. (2)Oczekuje się, że pandemia COVID-19 oraz nadzwyczajne środki wdrożone przez Rumunię, aby zapobiec jej rozprzestrzenianiu się oraz złagodzić jej skutki społeczno-gospodarcze i zdrowotne, będą miały ogromny wpływ na finanse publiczne. Zgodnie z prognozą Komisji z wiosny 2020 r. oczekuje się, że na koniec 2020 r. deficyt oraz dług brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych w Rumunii wyniosą odpowiednio 9,2 % i 46,2 % produktu krajowego brutto (PKB). Jak wynika ze śródokresowej prognozy Komisji z lata 2020 r., przewiduje się, że PKB Rumunii zmniejszy się o 6,0 % w 2020 r. (3)Pandemia COVID-19 wyłączyła znaczną część ludności Rumunii z aktywności zawodowej. Sytuacja ta doprowadziła do nagłego i znacznego wzrostu wydatków publicznych Rumunii w związku z mechanizmami zmniejszonego wymiaru czasu pracy i podobnymi środkami, a także środkami ochrony zdrowia, które to środki przedstawiono w motywach 4–11. (4)W nadzwyczajnym rozporządzeniu rządu nr 30/2020, o którym mowa we wniosku Rumunii z dnia 7 sierpnia 2020 r., przewidziano świadczenie na rzecz pracowników, których pracodawcy ograniczają lub czasowo wstrzymują działalność ze względu na skutki epidemii COVID-19. Górny limit świadczenia wynosi 75 % podstawowego wynagrodzenia takich pracowników (lecz nie więcej niż 75 % średniego wynagrodzenia brutto w gospodarce), a samo świadczenie jest przewidziane na czas trwania stanu wyjątkowego. (5)Nadzwyczajnym rozporządzeniem rządu nr 92/2020, o którym mowa we wniosku Rumunii z dnia 7 sierpnia 2020 r., wprowadzono świadczenie na rzecz osób, których umowa o pracę została zawieszona na co najmniej 15 dni podczas stanu wyjątkowego lub alarmowego, pod warunkiem że ich stosunek pracy zostanie utrzymany do dnia 31 grudnia 2020 r. Świadczenie wynosi 41,5 % podstawowego wynagrodzenia brutto takich pracowników (lecz nie więcej niż 41,5 % średniego wynagrodzenia brutto w gospodarce). (6)Nadzwyczajnym rozporządzeniem rządu nr 132/2020 wprowadzono mechanizm zmniejszonego wymiaru czasu pracy, w ramach którego w razie tymczasowego ograniczenia działalności z powodu stanu wyjątkowego lub alarmowego pracodawca ma możliwość zmniejszenia wymiaru czasu pracy pracowników o maksymalnie 50 %. W okresie zmniejszonego wymiaru czasu pracy, pracownicy, których to dotyczy, korzystają z dofinansowania do wynagrodzenia odpowiadającego 75 % różnicy między wynagrodzeniem brutto z tytułu normalnego wymiaru czasu pracy a ich obecnym wynagrodzeniem. (7)Wprowadzono dwa środki dotyczące osób samozatrudnionych i przedstawicieli wolnych zawodów. Dla osób, które całkowicie zaprzestały wykonywania pracy ze względu na skutki epidemii COVID-19, państwo przewidziało świadczenie wynoszące 75 % ich średniego wynagrodzenia brutto. Dla osób, które zmniejszyły swój wymiar czasu pracy, państwo przewidziało świadczenie wynoszące maksymalnie 41,5 % ich średniego wynagrodzenia brutto. (8)Dla pracowników dniówkowych, którzy zaprzestali wykonywania pracy ze względu na skutki epidemii COVID-19, władze wprowadziły środek polegający na zapewnieniu zasiłku dochodowego wynoszącego 35 % należnego wynagrodzenia za dzień roboczy przez maksymalny okres 3 miesięcy. (9)W nadzwyczajnym rozporządzeniu rządu nr 11/2020, o którym mowa we wniosku Rumunii z dnia 7 sierpnia 2020 r., przewidziano premię z tytułu dodatkowo wykonanej pracy dla pracowników specjalistycznych struktur Krajowego Instytutu Zdrowia Publicznego oraz okręgowych dyrekcji ds. zdrowia publicznego lub dyrekcji ds. zdrowia publicznego miasta Bukaresztu, którzy zajmują się koordynowaniem i wdrażaniem środków służących prewencji i ograniczeniu zdarzeń określonych przez WHO jako stan zagrożenia zdrowia publicznego o znaczeniu międzynarodowym wskutek zakażeń COVID-19. Środek ten polega na zapewnieniu świadczenia odpowiadającego 75 % podstawowego wynagrodzenia za przepracowane godziny wykraczające poza normalny wymiar czasu pracy oraz 100 % podstawowego wynagrodzenia za godziny przepracowane w weekendy, w dni urzędowo wolne od pracy oraz w inne dni nie zaliczane do dni roboczych; Środek ten można uznać za środek ochrony zdrowia w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/672. (10)Dla pracowników krajowego systemu obrony, zakładów karnych, placówek ochrony zdrowia publicznego i innych kategorii ustanowionych na mocy rozporządzeń ministerialnych władze przewidziały zasiłek opiekuńczy na dziecko. Świadczenie to przysługuje, pod warunkiem że drugie z rodziców nie korzysta z alternatywnych uprawnień zapewniających rodzicom dni wolne od pracy na potrzeby opieki nad dziećmi w przypadku tymczasowego zamknięcia placówek oświatowych. Środek ten można uznać za środek podobny do mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy, o których mowa w rozporządzeniu (UE) 2020/672, ponieważ w ramach tego środka zapewnia się wsparcie dochodu dla pracowników, które ułatwi im pokrycie kosztów opieki nad dziećmi w okresie zamknięcia szkół, a tym samym umożliwi rodzicom kontynuowanie pracy, co pozwoli uniknąć narażenia ich stosunku pracy na ryzyko rozwiązania. (11)Ponadto ustawą nr 56/2020, o której mowa we wniosku Rumunii z dnia 7 sierpnia 2020 r., wprowadzono premię z tytułu szczególnie niebezpiecznych warunków wynoszącą maksymalnie 30 % wynagrodzenia dla pracowników medycznych biorących udział w działaniach medycznych związanych ze zwalczaniem COVID-19.

(12)Rumunia spełnia warunki dotyczące zwrócenia się z wnioskiem o pomoc finansową, które określono w art. 3 rozporządzenia (UE) 2020/672. Rumunia przedstawiła Komisji odpowiednie dowody potwierdzające, że faktyczne i planowane wydatki publiczne wzrosły o 4 370 779 006 EUR od dnia 1 lutego 2020 r. w związku ze zwiększonymi kwotami bezpośrednio wynikającymi ze świadczeń z tytułu „bezrobocia technicznego” dla pracowników oraz dla osób należących do innych kategorii niż pracownicy, świadczenia dla przywróconych do pracy pracowników oraz dla osób należących do innych kategorii niż pracownicy, przyszłego mechanizmu zmniejszonego wymiaru czasu pracy, zasiłku dochodowego dla pracowników dniówkowych oraz zasiłku opiekuńczego na dziecko dla określonych pracowników. Stanowi to nagły i znaczny wzrost, ponieważ wydatki dotyczą nowych środków, które obejmują znaczną część przedsiębiorstw i ludności aktywnej zawodowo w Rumunii. Rumunia zamierza sfinansować 271 534 419 EUR zwiększonej kwoty wydatków ze środków unijnych. (13)Komisja skonsultowała się z Rumunią oraz zweryfikowała nagły i znaczny wzrost faktycznych i planowanych wydatków publicznych związanych bezpośrednio z mechanizmami zmniejszonego wymiaru czasu pracy oraz podobnymi środkami, a także z korzystaniem ze środków ochrony zdrowia związanych z pandemią COVID-19, o których mowa we wniosku z dnia 7 sierpnia 2020 r., zgodnie z art. 6 rozporządzenia (UE) 2020/672. (14)Należy zatem udzielić pomocy finansowej, aby pomóc Rumunii w przezwyciężeniu skutków społeczno-gospodarczych poważnych zakłóceń gospodarczych spowodowanych przez pandemię COVID-19. (15)Niniejsza decyzja powinna pozostawać bez uszczerbku dla wyniku jakichkolwiek procedur dotyczących zakłóceń funkcjonowania rynku wewnętrznego, które mogą zostać podjęte, w szczególności na mocy art. 107 i 108 TFUE. Niniejsza decyzja nie uchyla obowiązku powiadomienia Komisji przez państwo członkowskie, na mocy art. 108 TFUE, o przypadkach potencjalnej pomocy państwa. (16)Rumunia powinna regularnie przedstawiać Komisji informacje dotyczące realizacji planowanych wydatków publicznych, aby umożliwić Komisji ocenę stopnia realizacji tych wydatków przez Rumunię. (17)Decyzję o udzieleniu pomocy finansowej podjęto, uwzględniając istniejące i przewidywane potrzeby Rumunii, a także już przedłożone lub planowane wnioski pozostałych państw członkowskich o pomoc finansową na mocy rozporządzenia (UE) 2020/672, z uwzględnieniem zasad równego traktowania, solidarności, proporcjonalności i przejrzystości, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Rumunia spełnia warunki określone w art. 3 rozporządzenia (UE) 2020/672. Artykuł 2 1.Unia udziela Rumunii pożyczki do maksymalnej wysokości 4 099 244 587 EUR. Maksymalny średni okres wymagalności pożyczki wynosi 15 lat. 2.Okres dostępności pomocy finansowej udzielonej na mocy niniejszej decyzji wynosi 18 miesięcy począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie niniejszej decyzji. 3.Pomoc finansowa Unii jest udostępniana Rumunii przez Komisję w maksymalnie ośmiu ratach. Rata może zostać wypłacona w jednej transzy lub w kilku transzach. Okresy wymagalności transz w ramach pierwszej raty mogą być dłuższe niż maksymalny średni okres wymagalności, o którym mowa w ust. 1. W takich przypadkach okresy wymagalności kolejnych transz są ustalane tak, aby po wypłacie wszystkich rat osiągnięto zgodność z maksymalnym średnim okresem wymagalności, o którym mowa w ust. 1. 4.Warunkiem uruchomienia pierwszej raty jest wejście w życie umowy pożyczki, o której mowa w art. 8 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2020/672. 5.Rumunia pokrywa koszty finansowania poniesione przez Unię, o których mowa w art. 4 rozporządzenia (UE) 2020/672, w odniesieniu do każdej raty, powiększone o wszelkie opłaty, koszty i wydatki poniesione przez Unię, które wynikają z rodzaju finansowania. 6.Komisja decyduje o wysokości oraz o uruchomieniu rat, a także o wysokości transz. Artykuł 3 1. Rumunia może finansować następujące środki: 1)świadczenie z tytułu „bezrobocia technicznego” na rzecz pracowników, których pracodawcy ograniczają lub czasowo wstrzymują działalność, przewidziane w art. 11 nadzwyczajnego rozporządzenia rządu nr 30/2020; 2)świadczenie przysługujące osobom, których umowę o pracę zawieszono, przewidziane w art. 1 nadzwyczajnego rozporządzenia rządu nr 92/2020;