UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Konwencja sztokholmska w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych („konwencja”) weszła w życie w dniu 17 maja 2004 r. Została ona zatwierdzona decyzją Rady z dnia 14 października 2004 r. dotyczącą zawarcia, w imieniu Wspólnoty Europejskiej, Konwencji sztokholmskiej w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych (2006/507/WE) i weszła w życie w odniesieniu do Wspólnoty Europejskiej w dniu 14 lutego 2005 r. Celem konwencji jest ochrona zdrowia ludzi oraz środowiska przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi (TZO). W oparciu o zasadę ostrożności konwencja zapewnia ramy eliminacji produkcji, stosowania, przywozu i wywozu trwałych zanieczyszczeń organicznych, bezpiecznego obchodzenia się z nimi oraz usuwania, a także eliminacji lub zmniejszenia uwalniania niektórych niezamierzonych TZO.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1021 wprowadza do prawa unijnego zobowiązania określone w konwencji i w Protokole do Konwencji z 1979 r. w sprawie transgranicznego zanieczyszczenia powietrza na dalekie odległości, dotyczącym trwałych zanieczyszczeń organicznych („protokół”), zatwierdzonym decyzją Rady nr 259/2004/WE.

Art. 8 ust. 1 konwencji stanowi, że każda ze stron może złożyć do Sekretariatu wniosek o umieszczenie substancji chemicznej w wykazie w załącznikach A, B lub C do konwencji, który to wniosek zostanie następnie zbadany przez Komitet ds. Przeglądu Trwałych Zanieczyszczeń Organicznych (POPRC) zgodnie z art. 8 ust. 3 i 4. Wniosek zawiera informacje określone w załączniku D. Na podstawie zalecenia POPRC Konferencja Stron podejmuje decyzję, czy należy wymienić substancję w załączniku A (eliminacja), w załączniku B (ograniczenie) i/lub w załączniku C (niezamierzona produkcja). Procedurę przyjmowania poprawek w załącznikach reguluje art. 22 konwencji.

Stosowanie chloropiryfosu jako substancji czynnej w środkach ochrony roślin i produktach biobójczych jest zakazane w Unii Europejskiej odpowiednio na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 i rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 528/2012. Ponadto chloropiryfos nie jest zarejestrowany do żadnych innych zastosowań zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym nie może być produkowany ani wprowadzany do obrotu w Unii do takich innych zastosowań w ilości co najmniej 1 tony rocznie na producenta lub importera.

Zgodnie z dostępnymi informacjami i danymi dotyczącymi swoistych właściwości chloropiryfosu, które oceniono na podstawie kryteriów określonych w załączniku D do konwencji, można stwierdzić, że chloropiryfos jest trwały, podlega bioakumulacji i działa toksycznie (PBT). Ponadto chloropiryfos może przemieszczać się w środowisku na duże odległości (LRT), a jego obecność stwierdzono na odległych obszarach, takich jak Arktyka. Biorąc pod uwagę informacje dotyczące właściwości chloropiryfosu w zakresie trwałości, zdolności do bioakumulacji i toksyczności oraz transgranicznego przenoszenia tej substancji w środowisku na dalekie odległości, proponuje się uznanie chloropiryfosu za TZO, ponieważ spełnia kryteria załącznika D do konwencji. Szczegółowe informacje na temat tej oceny są dostępne w dokumentacji naukowej towarzyszącej wnioskowi w sprawie umieszczenia chloropiryfosu w załączniku A do konwencji sztokholmskiej.

Ponieważ chloropiryfos został dopiero niedawno zakazany jako substancja czynna w środkach ochrony roślin w Unii, nie można wykluczyć, że chloropiryfos jest nadal produkowany na wywóz. Ponadto prawdopodobnie chloropiryfos jest nadal produkowany, stosowany i emitowany w innych państwach. Ze względu na możliwość transgranicznego przenoszenia tej substancji chemicznej w środowisku na dalekie odległości, środki podjęte na szczeblu krajowym lub unijnym nie są wystarczające, aby zagwarantować wysoki poziom ochrony środowiska i zdrowia ludzi, dlatego też niezbędne są szeroko zakrojone działania na poziomie międzynarodowym.

Mając na uwadze następne posiedzenie POPRC we wrześniu 2021 r., Komisja powinna w imieniu Unii przedłożyć Sekretariatowi konwencji sztokholmskiej wniosek o włączenie chloropiryfosu do załącznika A. Wniosek ten zostanie poddany przeglądowi zgodnie z kryteriami i procedurami przewidzianymi w konwencji, zanim Konferencja Stron podejmie decyzję w sprawie umieszczenia substancji w wykazie.