UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Zjednoczone Królestwo postanowiło opuścić Unię Europejską, powołując się na procedurę przewidzianą w art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE). Na wniosek Zjednoczonego Królestwa Rada Europejska (art. 50) w dniu 11 kwietnia 2019 r. wyraziła zgodę na kolejne przedłużenie okresu przewidzianego w art. 50 ust. 3 TUE do dnia 31 października 2019 r. Jeśli do dnia 31 października 2019 r. Zjednoczone Królestwo nie ratyfikuje umowy o wystąpieniu albo jeśli nie zwróci się o trzecie przedłużenie, na które Rada Europejska (art. 50) wyrazi jednomyślną zgodę, okres przewidziany w art. 50 ust. 3 TUE upłynie w tym dniu. Zjednoczone Królestwo stanie się w takim wypadku państwem trzecim w dniu 1 listopada 2019 r. bez umowy zapewniającej uporządkowane wystąpienie. Komisja nadal jest zdania, że najlepszym rozwiązaniem byłoby uporządkowane wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii na podstawie umowy o wystąpieniu.

W komunikacie z dnia 12 czerwca 2019 r. dotyczącym stanu przygotowań środków awaryjnych w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej przypomniano, że zgodnie z podejściem, które Rada Europejska (art. 50) podkreśla od początku procesu, wszystkie podmioty muszą nadal przygotowywać się na wszelkie ewentualności, włącznie z wystąpieniem bez zawarcia umowy. W komunikacie tym stwierdzono również, że Komisja będzie nadal monitorować rozwój sytuacji politycznej i oceniać, czy konieczne będzie rozszerzenie przyjętych środków. Niniejszy wniosek przedłuża do 2020 r. obowiązywanie ram awaryjnych dotyczących budżetu Unii określonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) 2019/1197 z dnia 9 lipca 2019 r. w sprawie środków dotyczących wykonania i finansowania budżetu ogólnego Unii w 2019 r. w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii. We wniosku określone są zasady dotyczące stosunków między Unią, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem i jego beneficjentami, z drugiej strony, w odniesieniu do finansowania i wykonania budżetu w 2020 r.

Od momentu złożenia przez Zjednoczone Królestwo notyfikacji o jego zamiarze wystąpienia z UE Unia Europejska niezmiennie stoi na stanowisku, że Unia i Zjednoczone Królestwo powinny wywiązać się ze swoich odpowiednich zobowiązań wynikających z całego okresu członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii. Zasadę tę przypomniano w konkluzjach Rady Europejskiej z dnia 29 kwietnia 2017 r. i uwzględniono we wstępie do umowy o wystąpieniu. Brak umowy o wystąpieniu w dniu wystąpienia nie wpłynie na tę zasadę przewodnią.

Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii bez umowy będzie oznaczało brak uzgodnionych porozumień prawnych dotyczących stosunków budżetowych między Unią a Zjednoczonym Królestwem. Taka próżnia prawna przełoży się na znaczną niepewność i trudności dotyczące wykonania budżetów Unii na lata 2019 i 2020 w odniesieniu do wszystkich beneficjentów ze Zjednoczonego Królestwa, a w niektórych przypadkach również beneficjentów z innych państw członkowskich. Zgodnie z ogólnym podejściem Komisji niniejszy wniosek stanowi środek awaryjny w odpowiedzi na tę sytuację.

Po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE Traktaty i prawo wtórne nie będą miały zastosowania do tego państwa. Zjednoczone Królestwo lub podmioty z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie przestaną kwalifikować się do otrzymywania finansowania w ramach programów unijnych, chyba że do aktów prawnych dotyczących unijnych programów wydatków włączone zostaną odpowiednie przepisy dotyczące udziału państw trzecich.

Celem niniejszego wniosku jest przedłużenie do 2020 r. obowiązywania ram awaryjnych określonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) 2019/1197, a przez to uniknięcie lub przynajmniej zminimalizowanie najbardziej dotkliwych zakłóceń mających wpływ na beneficjentów programów wydatków UE i innych działań w momencie wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii i do końca 2020 r. Oczekuje się też, że takie podejście ułatwi rozliczenia finansowe między Unią a Zjednoczonym Królestwem.

Proponowane ramy awaryjne przewidują możliwość utrzymania przez cały 2020 r. kwalifikowalności do korzystania z finansowania unijnego przez Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa na podstawie zobowiązań prawnych przyjętych przed datą wystąpienia lub pomiędzy datą wystąpienia a końcem 2019 r., w zastosowaniu rozporządzenia (UE, Euratom) 2019/1197, pod warunkiem że Zjednoczone Królestwo podejmie pisemne zobowiązanie do dalszego wnoszenia wkładu w finansowanie budżetu na 2020 r. na warunkach określonych w niniejszym wniosku. Zjednoczone Królestwo powinno ponadto zobowiązać się na piśmie, że zaakceptuje kontrole i audyty obejmujące cały okres wdrażania programów lub działań. Pod takimi warunkami interesy finansowe Unii będą chronione.

Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa, jak również podmioty z innych państw członkowskich, w przypadku gdy wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii ma wpływ na kwalifikowalność tych podmiotów, nadal korzystałyby z unijnego finansowania na warunkach określonych w niniejszym wniosku. Złagodziłoby to najbardziej dotkliwe zakłócenia spowodowane wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii, mające wpływ istniejące umowy i decyzje. Umożliwiłoby to prawidłowe wykonanie budżetu w odniesieniu do zobowiązań prawnych dotyczących Zjednoczonego Królestwa i podmiotów ze Zjednoczonego Królestwa, które to zobowiązania podpisano lub przyjęto przed datą wystąpienia lub pomiędzy datą wystąpienia a końcem 2019 r., w zastosowaniu rozporządzenia (UE, Euratom) 2019/1197.

Ponadto, w związku z tym, że Zjednoczone Królestwo sfinansowałoby swój wkład w budżet na 2020 r., oraz zgodnie z celem zakładającym pełne wdrożenie wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020, uzgodnionych, gdy Zjednoczone Królestwo było członkiem Unii, Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa zachowałyby w 2020 r. kwalifikowalność w świetle warunków określonych we wszelkich zaproszeniach, przetargach, konkursach lub wszelkich innych procedurach, które mogą prowadzić do finansowania z budżetu Unii. Zasada ta nie miałaby jednak zastosowania w przypadku wystąpienia ograniczeń związanych z bezpieczeństwem lub działaniami, w których uczestniczą Europejski Bank Inwestycyjny lub Europejski Fundusz Inwestycyjny. Takie unijne finansowanie byłoby ograniczone do wydatków kwalifikowalnych poniesionych w 2020 r., z wyjątkiem umów w sprawie zamówień publicznych podpisanych przed końcem 2020 r. w zastosowaniu tytułu VII rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 (zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”), które byłyby nadal wykonywane zgodnie ze swoimi warunkami, oraz z wyjątkiem rolnych płatności bezpośrednich Zjednoczonego Królestwa na rok składania wniosków 2020, które zostaną wyłączone z kwalifikowalności.

Proponowane ramy awaryjne umożliwiłyby również finansowanie działań, w których państwa członkowskie lub podmioty z państw członkowskich są beneficjentami, a kwalifikowalność jest uzależniona od członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii lub wynika z rozporządzenia (UE, Euratom) 2019/1197, pod warunkiem że dane działania są wdrażane na mocy zobowiązań prawnych podpisanych lub przyjętych przed datą wystąpienia lub w 2019 r. w zastosowaniu rozporządzenia (UE, Euratom) 2019/1197.

Kwalifikowalność Zjednoczonego Królestwa i podmiotów ze Zjednoczonego Królestwa zaczęłaby obowiązywać dopiero po spełnieniu warunków określonych w niniejszym wniosku, w tym po dokonaniu przez Zjednoczone Królestwo pierwszej płatności na rzecz budżetu UE za 2020 r. Ramy awaryjne przewidujące kwalifikowalność Zjednoczonego Królestwa i podmiotów ze Zjednoczonego Królestwa przestałyby mieć zastosowanie, gdyby Zjednoczone Królestwo zaprzestało płatności lub w przypadku stwierdzenia poważnych uchybień w przeprowadzaniu kontroli i audytów.

Wkład Zjednoczonego Królestwa opiera się na projekcie budżetu na 2020 r., zaproponowanym w dniu 5 lipca 2019 r. w odniesieniu do 28 państw członkowskich, i zostanie on dostosowany, aby uwzględnić poziom środków na płatności określony w przyjętym budżecie. Jest uzasadnione, aby po przyjęciu niniejszego rozporządzenia żadne państwo członkowskie nie znalazło się w mniej korzystnej sytuacji, jeśli chodzi o swój wkład, niż zostało to ustanowione w budżecie proponowanym na 2020 r. W związku z tym, aby zapewnić pozytywny wpływ niniejszego rozporządzenia na wszystkie państwa członkowskie, przed zapisaniem kwoty wkładu Zjednoczonego Królestwa w budżecie Unii zostanie od niej odjęta określona kwota. Taka określona kwota przyniesie korzyści państwom członkowskim, które w przeciwnym razie znalazłyby się w niekorzystnej sytuacji po przyjęciu niniejszego rozporządzenia, jak zostało to doprecyzowane w specjalnych uzgodnieniach praktycznych określających podział należnych płatności i powierzających Komisji wypłatę określonej kwoty.

Niniejszy wniosek pozostaje bez uszczerbku dla możliwości wynegocjowania porozumienia finansowego ze Zjednoczonym Królestwem obejmującego całość wzajemnych zobowiązań. Jeżeli porozumienie nie zostanie osiągnięte w 2019 lub 2020 r., sytuacja na początku 2021 r. będzie równoważna sytuacji w dniu wystąpienia, jeżeli chodzi o wzajemne zobowiązania podjęte przez Unię i Zjednoczone Królestwo. W każdym przypadku Unia i Zjednoczone Królestwo będą musiały wywiązać się ze swoich odpowiednich zobowiązań wynikających z całego okresu członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek ma na celu minimalizację negatywnego wpływu wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z UE na budżet Unii i realizację polityki Unii.

•Spójność z innymi politykami Unii