PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 25.7.2008 
SEK(2008) 2279 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Dokument uzupe łniający wniosek dotycz ący ROZPORZ ĄDZENIA RADY w sprawie 
wspólnotowych ram prawnych europejski ej infrastruktury badawczej (ERI) 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW
  
 
{KOM(2008) 467 wersja ostateczna} 
{SEK(2008) 2278} 
 
PL 2   PL STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
 
Niniejsza ocena skutków uzupe łnia wniosek dotycz ący „ROZPORZ ĄDZENIA w sprawie 
wspólnotowych ram prawnych europejskiej infra struktury badawczej (ERI)”, które zosta ło 
wskazane w Programie dzia łalności legislacyjnej i prac Komi sji na 2008 r. jako jedna z 
priorytetowych inicjatyw. 
Od czasu opublikowanego w styczniu 2000 r. komunikatu Komisji „W kierunku 
europejskiej przestrzeni badawczej”, idea ws pólnej europejskiej przestrzeni badawczej 
(ERA) jest wiod ącym motywem wszystkich środków podejmowanych przez Wspólnot ę w 
dziedzinie bada ń i rozwoju oraz g łównym filarem, na którym opiera si ę realizacja celów w 
zakresie bada ń przewidzianych w strategii lizbo ńskiej na rzecz wzrostu gospodarczego, 
zatrudnienia oraz dynamicznej i opartej na wiedzy gospodarki europejskiej. W 
opublikowanej w 2007 r. zielonej ksi ędze „Europejska przestrze ń badawcza: Nowe 
perspektywy” wskazano szereg kluczowych obszarów. Podj ęcie skutecznych dzia łań w 
tych obszarach przez partnerstwa pa ństw członkowskich mog łoby potencjalnie przynie ść 
znaczne korzy ści europejskiemu systemowi badawczemu i przyczyni ć się do powstania w 
Europie „pi ątej swobody”, tj. swobodnego przep ływu wiedzy. W tym kontek ście jednym z 
filarów zaproponowanej ambitnej koncepcji ERA jest „rozwój światowej klasy 
infrastruktur badawczych”. 
Infrastruktury badawcze odgrywaj ą coraz wi ększą rolę w rozwoju wiedzy i technologii. 
Przykłady infrastruktury, kt óra odgrywa kluczow ą rolę w badaniach naukowych i 
procesach innowacyjnych to jednostki przeprowadzaj ące napromieniowanie, banki danych 
w genomice i bazy danych w naukach spo łecznych, obserwatoria w naukach o środowisku 
czy systemy obrazowania lub pomieszczenia sterylne w nanoelektronice. Infrastruktury badawcze odgrywaj ą kluczow ą rolę w tworzeniu środowiska sprzyjaj ącego skutecznemu 
prowadzeniu bada ń i innowacjom oraz pomagaj ą ustrukturyzowa ć środowisko naukowe, 
ponieważ oferują unikalne us ługi badawcze u żytkownikom z ró żnych krajów, zach ęcają 
młodych ludzi do podj ęcia pracy naukowej oraz umo żliwiają łączenie poszczególnych 
obiektów w sieci. Dzi ęki zdolno ści tworzenia „masy krytyczn ej" w kategoriach zasobów 
ludzkich i inwestycji, infr astruktury badawcze przyczyniaj ą się do rozwoju gospodarczego 
poszczególnych krajów, regionów oraz ca łej Europy. Stanowi ą one zatem centralny 
element „trójk ąta wiedzy” obejmuj ącego badania, edukacj ę i innowacje. 
W związku z ciągłym rozwojem i wzrostem zaawansowania bada ń naukowych oraz 
postępem technicznym infrastruktury badawcze staj ą się coraz bardziej z łożone, a ich 
koszty stale rosn ą, często do poziomu, który przekracza mo
żliwości pojedynczych grup 
badawczych, regionów, krajów, a nawet kontynentów. Kolejn ą przeszkod ą jest 
rozdrobnienie i fragmentaryczno ść infrastruktury europejskiej. 
Do takich wniosków dosz ła Rada ds. Konkurencyjno ści podczas posiedze ń w dniach 1-3 
lipca 2004 r. i 25-26 listopada 2004 r. Ministrowie uznali wówczas, że w ramach dalszego 
rozwoju ERA konieczne jest wzmocnienie konkurencyjnych bada ń, zapobieganie ich 
rozdrobnieniu i fragmentaryczno ści oraz wspó łpraca w zakresie infrastruktur badawczych. 
Ministrowie podkre ślili potrzeb ę opracowania europejskiej strategii w dziedzinie 
infrastruktur badawczych, która powinna przewidywa ć większą koordynacj ę na szczeblu 
europejskim oraz zró żnicowane podej ścia w zale żności od rozmiarów i zakresu 
przedmiotowych infrastruktur badawczych. Ministrowie polecili ESFRI (Europejskiemu 
Forum Strategii ds. Infrastruktur Badaw czych) przygotowanie strategicznego planu 
działania dla Europy dotycz ącego nowej generacji infr astruktur badawczych. 
 
PL 3   PL Po opublikowaniu w pa ździerniku 2006 r. planu dzia łania ESFRI Rada ds. 
Konkurencyjno ści oraz Rada Europejska wezwa ły kilkakrotnie pa ństwa członkowskie do 
aktywnego uczestnictwa w tworzeniu infrastruktur badawczych o znaczeniu ogólnoeuropejskim i potwierdzi ła ważną rolę Komisji Europejskiej w tym procesie. 
Główną przeszkod ę w tworzeniu nowej europejskiej infrastruktury badawczej stanowi 
jednak, obok niedostatecznych zasobów i z łożonych kwestii technicznych i 
organizacyjnych, brak odpowiednich ram prawnych umo żliwiających powstanie 
odpowiedniej formy partnerstwa z podmiotami pochodz ącymi z ró żnych krajów. Badania, 
które zosta ły niedawno przeprowadzone pod auspicjami ESFRI, wykaza ły ograniczenia 
istniejących instrumentów prawnych ESFRI i ujawni ły potrzeb ę opracowania nowych 
wspólnotowych ram prawnych specjalnie pr zeznaczonych do tworzenia europejskich 
infrastruktur badawczych, w których sk ład wchodzi kilka pa ństw członkowskich. 
W związku z powy ższym Komisja w łączyła do programu dzia łalności legislacyjnej i prac 
Komisji na 2008 r., jako jedn ą z priorytetowych inicjatyw, wniosek dotycz ący 
opracowania „ROZPORZ ĄDZENIA w sprawie wspólnotowych ram prawnych 
europejskiej infrastruk tury badawczej (ERI)”. 
W celu przygotowania tej inicjatywy pr zeprowadzono szerokie konsultacje. Analiza 
skutków opiera ła się na informacjach uzyskanych z wielu ró żnych źróde
ł: (i) analiz 
przeprowadzonych przez ekspertów; (ii) konsult acji z zainteresowanymi stronami oraz (iii) 
opinii grupy z łożonej z przedstawicieli ró żnych służb oraz niezale żnej „grupy 
konsultacyjnej”, która zosta ła utworzona specjalnie na potrz eby niniejszej inicjatywy. 
Rozważono cztery warianty rozwi ązań strategicznych:  
• Wariant 1: Skutki wariantu zak ładającego niepodejmowanie przez UE żadnych 
dodatkowych dzia łań oznaczaj ą utrzymanie obecnej sytuacji, w której ka żde 
konsorcjum dokonuje ad hoc wyboru istniej ącej formy prawnej,  która najlepiej 
odpowiada wymogom jego projektu. 
• Wariant 2 to niewielka interwencja ze st rony Komisji Europejskiej, która pomo że 
podmiotom zaanga żowanym w tworzenie infrastruktur europejskich w okre śleniu ich 
potrzeb i napotykanych trudno ści oraz w wymianie informacji o sposobach 
rozwiązywania tych trudno ści oraz tworzeniu najlepszych praktyk. 
• Wariant 3 polega na tworzeniu wspólnych przedsi ębiorstw przez Wspólnot ę zgodnie z 
art. 171 Traktatu WE, w poszczególnych przypadkach i gdy pojawi si ę potrzeba 
tworzenia takich przedsi ębiorstw. 
• Wariant 4 zak łada bardziej bezpo średnie podej ście do problemu. Proponuje si ę w nim 
podjęcie działania legislacyjnego w celu stwor zenia nowego instrumentu prawnego 
dostosowanego do potrzeb europejskich infrastruktur badawczych i uzupe łniającego 
formy prawne ju ż istniejące na poziomie krajowym i ws pólnotowym; w wariancie tym 
rozważane jest równie ż upoważnienie Komisji Europejski ej przez wspólnotowy organ 
prawodawczy do nadawania statusu „europe jskiej infrastruktury badawczej". 
 
PL 4   PL Zgodnie z ocen ą porównawcz ą poszczególnych wariantów polityki opcja 4 jest 
zdecydowanie najbardziej efektywn ym i skutecznym sposobem osi ągnięcia celów polityki 
wspólnotowej zak ładanych we wniosku.   
 
Cele strategiczne  Wariant 1:  Wariant 2: Wariant 3:  Wariant 4:
Ułatwienie i przyspieszenie procesu 
tworzenia nowych europejskich 
infrastruktur badawczych  Zasadniczo 
niewielkie  Zasadniczo 
niewielkie  Umiarkowane  Znaczące 
Zwiększenie liczby europejskich 
infrastruktur badawczych  Znikome  Umiarkowane Umiarkowane  Znaczące 
Wniesienie wk ładu w dalszy rozwój 
europejskiej polityki w zakresie 
infrastruktur badawczych  Znikome  Umiarkowane Umiarkowane  Znaczące 
Stworzenie ekonomicznej procedury 
tworzenia nowych europejskich 
infrastruktur badawczych  Zasadniczo 
niewielkie  Zasadniczo 
niewielkie  Niskie  Znaczące 
Zapewnienie wszystkich cech 
charakterystycznych, które powinna 
posiadać forma prawna odpowiednia 
dla europejskich infrastruktur 
badawcz ych W zależności od 
instrumentu  W zależności 
od 
instrumentu  Umiarkowane  Znaczące 
Poprawa pozytywnego 
międzynarodowego wizerunku UE 
dzięki wzmocnieniu ERA  Znikoma  Umiarkowana Umiarkowana  Znacząca 
Przyczynienie si ę do osiągnięcia celów 
społecznych, ekonomicznych i 
środowiskowych  Zasadniczo 
niewielkie  Umiarkowane Umiarkowane  Znaczące