Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Umowy o partnerstwie strategicznym między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kanadą, z drugiej strony /* JOIN/2015/0010 final - NLE /2015/0073 */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Niniejszy wniosek dotyczy podpisania i tymczasowego stosowania Umowy o partnerstwie strategicznym między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kanadą, z drugiej strony („Umowa”). W dniu 8 grudnia 2010 r. Rada przyjęła decyzję upoważniającą Komisję Europejską i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa do wynegocjowania umowy ramowej między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kanadą, z drugiej strony. Negocjacje Umowy rozpoczęto we wrześniu 2011 r. UE i Kanada mogą poszczycić się wieloletnią ścisłą współpracą polityczno-gospodarczą, która formalnie sięga 1976 r., kiedy to UE podpisała z Kanadą umowę ramową, będącą pierwszą unijną umową z krajem należącym do OECD. Umowa ta przez długi czas stanowiła odpowiednie ramy pogłębiania stosunków, wzmacniania stowarzyszenia politycznego oraz dalszej współpracy między Stronami. Deklaracja z 1990 roku w sprawie stosunków transatlantyckich zawarta, z jednej strony, przez Wspólnotę Europejską i jej państwa członkowskie, a z drugiej strony przez Kanadę, jeszcze bardziej zacieśniła partnerstwo w wielu obszarach, takich jak współpraca gospodarcza, naukowa i kulturalna, zarówno na szczeblu dwustronnym, jak i wielostronnym. Ponadto w 1996 r. przyjęto wspólną deklarację polityczną i plan działań Kanada-UE w celu wzmocnienia współpracy z myślą o osiągnięciu wspólnych celów i na podstawie głęboko zakorzenionych podzielanych przez obie strony zasad. W 2004 r. strony zawarły Agendę Partnerstwa w celu wspierania międzynarodowego bezpieczeństwa, światowego dobrobytu gospodarczego, współpracy w obszarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, sprostania wyzwaniom globalnym i regionalnym, jak również wzmocnienia powiązań między obywatelami UE i Kanady. Agenda Partnerstwa ustanowiła intensywny dialog, który umożliwił bardziej strategiczne, trwałe i spójne podejście do kwestii dotyczących Kanady i UE, które obejmują coraz więcej sektorów. Współpraca między UE a Kanadą ewoluowała z biegiem czasu i obecnie obejmuje wiele sektorów, w tym ochronę środowiska, sprawiedliwość i bezpieczeństwo, migrację i integrację, rybołówstwo, edukację, kulturę, prawa człowieka, rozwój północnych obszarów i kwestie ludów tubylczych, wymianę młodzieży i bezpieczeństwo transportu. Umowa ma dwojaki cel: (i) zacieśnienie więzi politycznych między UE i Kanadą oraz intensyfikację współpracy w kwestiach polityki zagranicznej i bezpieczeństwa poprzez przeniesienie wzajemnych stosunków na poziom partnerstwa strategicznego oraz (ii) pogłębienie współpracy w wielu dziedzinach wychodzących poza handel i gospodarkę. Umowa znacząco przyczynia się do poprawy partnerstwa, które opiera się na wartościach podzielanych przez UE i Kanadę, takich jak poszanowanie zasad demokratycznych, praw człowieka i podstawowych wolności, praworządności oraz pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. W oparciu o wspólne podejście do kwestii stosowania klauzul politycznych, w pewnych bardzo szczególnych przypadkach naruszenia zasadniczych elementów Umowy, stosowanie Umowy może zostać zawieszone lub mogą zostać podjęte inne odpowiednie środki, które mają wpływ na stosunki dwustronne. Zgodnie z Umową w takich sytuacjach skrajnych jedna ze Stron może również wszcząć postępowanie zmierzające do rozwiązania kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej (CETA) między UE a Kanadą. Umowa o partnerstwie strategicznym w połączeniu z umową CETA przyniesie wymierne korzyści i stworzy nowe możliwości obywatelom Unii Europejskiej i Kanady. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW ESDZ i służby Komisji były zaangażowane i konsultowane w procesie negocjacyjnym. Z państwami członkowskimi konsultowano się natomiast w procesie negocjacyjnym podczas posiedzeń właściwych grup roboczych Rady. W dniu 18 czerwca 2014 r. COREPER zatwierdził również tekst Umowy, co otworzyło drogę do parafowania go przez głównych negocjatorów w dniu 8 września 2014 r. Parlament Europejski był regularnie i odpowiednio szybko informowany przez cały czas trwania negocjacji. ESDZ i Komisja uważają, że cele określone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte oraz że projekt Umowy jest gotowy do podpisania. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Dla Unii podstawą prawną niniejszej Umowy jest art. 37 TUE i art. 212 TFUE. Załączony wspólny wniosek stanowi instrument prawny umożliwiający podpisanie i tymczasowe stosowanie Umowy. Struktura Umowy obejmuje dwa filary: współpracę polityczną w zakresie polityki zagranicznej i kwestii bezpieczeństwa będących przedmiotem wspólnego zainteresowania (BMR, BSiL, zwalczanie terroryzmu, propagowanie pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, współpraca na forach wielostronnych) oraz szeroką współpracę sektorową (rozwój gospodarczy i zrównoważony rozwój, propagowanie swobodnej wymiany handlowej i zwiększanie inwestycji, współpraca sądowa, podatki, itd.). Umowa zawiera postanowienia dotyczące podstawy współpracy (Tytuł I), praw człowieka, podstawowych wolności, zasad demokracji i rządów prawa (Tytuł II), międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa oraz skutecznego multilateralizmu (Tytuł III), rozwoju gospodarczego i zrównoważonego rozwoju (Tytuł IV), wymiaru sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa (Tytuł V), dialogu politycznego i mechanizmu konsultacji (Tytuł VI) oraz postanowienia końcowe (Tytuł VII). Umowa umożliwi zacieśnienie współpracy między UE a Kanadą w szeregu kwestii dwustronnych, regionalnych i wielostronnych. Umożliwi ona Stronom wspólne działania na rzecz szerzenia ich wspólnych wartości w krajach trzecich w zakresie zasadniczych kwestii, takich jak pokój i bezpieczeństwo międzynarodowe, demokracja i praworządność, sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo. Umowa stanowi podstawę współpracy, która obejmuje zasady określone w Karcie Narodów Zjednoczonych i poszanowanie prawa międzynarodowego. Ponadto Umowa zwiększa zaangażowanie Stron w przestrzeganie i promowanie demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności. Umowa wzmacnia polityczną, gospodarczą i sektorową współpracę w wielu różnych dziedzinach polityki, takich jak zrównoważony rozwój, badania i innowacje, edukacja i kultura, migracja, zwalczanie terroryzmu oraz walka z przestępczością zorganizowaną i cyberprzestępczością. W Umowie Strony ponawiają zobowiązanie do zagwarantowania międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa poprzez zapobieganie rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i przedsięwzięcie środków na rzecz walki z nielegalnym handlem bronią strzelecką i lekką. Umowa przewiduje mechanizm umożliwiający prowadzenie dialogu politycznego obejmującego doroczne szczyty na szczeblu przywódców i konsultacje na szczeblu ministrów. Umowa przewiduje również ustanowienie Wspólnego Komitetu Ministrów, który zastąpi wcześniejszy dialog transatlantycki, oraz Wspólnego Komitetu Współpracy, którego celem jest monitorowanie rozwoju strategicznych stosunków między stronami. Umowa przewiduje możliwość zawieszenia jej stosowania w przypadku naruszenia zasadniczych elementów Umowy. Ponadto Strony uznają, że takie przypadki mogą także służyć jako podstawa do rozwiązania kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej. Postanowienia końcowe określają warunki tymczasowego stosowania niektórych elementów Umowy przed jej wejściem w życie. 2015/0073 (NLE) Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Umowy o partnerstwie strategicznym między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kanadą, z drugiej strony RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 37, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 212 ust. 1, w związku z art. 218 ust. 5 i art. 218 ust. 8 akapit drugi[1], uwzględniając wspólny wniosek Komisji Europejskiej oraz Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, a także mając na uwadze, co następuje: (1) W dniu 8 grudnia 2010 r. Rada upoważniła Komisję i Wysokiego Przedstawiciela do podjęcia negocjacji z Kanadą w sprawie umowy ramowej, która miałaby zastąpić wspólną deklarację polityczną z 1996 r. w sprawie stosunków między UE a Kanadą. (2) Biorąc pod uwagę bliskie więzi historyczne oraz stale zacieśniające się stosunki między Stronami, a także ich dążenie do wzmocnienia i poszerzenia zakresu współpracy w ambitny i innowacyjny sposób, negocjacje w sprawie umowy o partnerstwie strategicznym („Umowa”) zakończyły się pomyślnie parafowaniem tej Umowy w Ottawie dnia 8 września 2014 r. (3) Artykuł 30 Umowy przewiduje tymczasowe stosowanie Umowy do czasu jej wejścia w życie. (4) W związku z powyższym Umowę należy podpisać w imieniu Unii Europejskiej oraz tymczasowo stosować zgodnie z jej art. 30, do czasu jej zawarcia w późniejszym terminie, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 1. Niniejszym w imieniu Unii zatwierdza się podpisanie Umowy o partnerstwie strategicznym między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kanadą, z drugiej strony, z zastrzeżeniem jej zawarcia. 2. Tekst Umowy załącza się do niniejszej decyzji. Artykuł 2 Sekretariat Generalny Rady ustanawia instrumenty przekazujące pełne uprawnienia do podpisania Umowy osobie(-om) wskazanej(-ym) przez negocjatora Umowy, z zastrzeżeniem jej zawarcia. Artykuł 3 1. Do czasu wejścia w życie Umowy, zgodnie z jej art. 30 oraz z zastrzeżeniem przewidzianych w niej powiadomień, następujące jej części stosuje się tymczasowo między Unią a Kanadą: - Tytuł I, - Tytuł II, - Tytuł III, - Tytuł IV, - Tytuł V, z wyjątkiem art. 24, - Tytuł VI i tytuł VII, w zakresie niezbędnym do zapewnienia tymczasowego stosowania Umowy. 2. Data, od której Umowa będzie tymczasowo stosowana zostanie opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej przez Sekretariat Generalny Rady. Artykuł 4 Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej przyjęciu. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L […] z […], s. […]. ZAŁĄCZNIK Umowa o partnerstwie strategicznym między Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Kanadą, z drugiej strony PREAMBUŁA UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Unią”, oraz KRÓLESTWO BELGII, REPUBLIKI BUŁGARII, REPUBLIKA CZESKA, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA ESTOŃSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA GRECKA, KRÓLESTWO HISZPANII, REPUBLIKA FRANCUSKA, REPUBLIKA CHORWACJI, REPUBLIKA WŁOSKA, REPUBLIKA CYPRYJSKA, REPUBLIKA ŁOTEWSKA, REPUBLIKA LITEWSKA, WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA, WĘGRY, REPUBLIKA MALTY, KRÓLESTWO NIDERLANDÓW, REPUBLIKA AUSTRII, RZECZPOSPOLITA POLSKA, REPUBLIKA PORTUGALSKA, RUMUNIA, REPUBLIKA SŁOWENII, REPUBLIKA SŁOWACKA, REPUBLIKA FINLANDII, KRÓLESTWO SZWECJI, ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ, Umawiające się Strony Traktatu o Unii Europejskiej oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwane dalej „państwami członkowskimi”, z jednej strony, oraz KANADA, z drugiej strony, wspólnie zwane dalej „Stronami”, zainspirowane długotrwałą przyjaźnią między narodami europejskimi i narodem kanadyjskim opartą na rozbudowanych powiązaniach historycznych, kulturowych, politycznych i gospodarczych, przyjmując do wiadomości postępy poczynione od zawarcia w 1976 r. ramowej umowy o współpracy handlowej i gospodarczej między Wspólnotami Europejskimi a Kanadą, Deklaracji w sprawie stosunków transatlantyckich między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi a Kanadą z 1990 r., wspólnej deklaracji politycznej w sprawie stosunków UE z Kanadą i planu działania UE-Kanada z 1996 r., Agendy Partnerstwa UE-Kanada z 2004 r. oraz Umowy między Unią Europejską a Kanadą z 2005 r. ustanawiającej ramy udziału Kanady w operacjach zarządzania kryzysami prowadzonych przez Unię Europejską, potwierdzając swoje silne przywiązanie do zasad demokracji i praw człowieka określonych w Powszechnej deklaracji praw człowieka, podzielając pogląd, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia stanowi poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa międzynarodowego, opierając się na długoletniej tradycji łączącej je współpracy na rzecz propagowania międzynarodowych zasad pokoju i bezpieczeństwa oraz praworządności, potwierdzając swoją determinację w zwalczaniu terroryzmu i przestępczości zorganizowanej za pośrednictwem kanałów dwustronnych i wielostronnych, podzielając zobowiązanie do ograniczania ubóstwa, pobudzania wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i wspierania krajów rozwijających się w ich wysiłkach na rzecz reform politycznych i gospodarczych, uznając swoją chęć wspierania zrównoważonego rozwoju w aspekcie gospodarczym, społecznym i środowiskowym, wyrażając dumę z rozległych kontaktów międzyludzkich między swoimi obywatelami oraz ze swojego zaangażowania na rzecz ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, uznając znaczenie roli skutecznych organizacji wielostronnych w promowaniu współpracy i osiąganiu pozytywnych wyników w zakresie globalnych kwestii i wyzwań, mając na uwadze łączące je dynamiczne stosunki w zakresie handlu i inwestycji, które pogłębią się jeszcze bardziej dzięki skutecznej realizacji kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej, zauważając, że postanowienia niniejszej Umowy wchodzące w zakres części trzeciej tytułu V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wiążą Zjednoczone Królestwo i Irlandię jako odrębne Umawiające się Strony, nie zaś jako część Unii Europejskiej, chyba że Unia Europejska wraz ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią wspólnie poinformują Kanadę, że Zjednoczone Królestwo lub Irlandia są nimi związane jako część Unii Europejskiej zgodnie z protokołem nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej oraz Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jeżeli Zjednoczone Królestwo lub Irlandia przestaną być związane Umową jako część Unii Europejskiej zgodnie z art. 4a protokołu nr 21, Unia Europejska wraz ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią natychmiast poinformują Kanadę o wszelkich zmianach w ich stanowisku, w którym to przypadku pozostaną nadal indywidualnie związane postanowieniami Umowy. To samo dotyczy Danii, zgodnie z protokołem w sprawie stanowiska Danii załączonym do wspomnianych Traktatów, uznając zmiany instytucjonalne w Unii Europejskiej po wejściu w życie Traktatu z Lizbony, potwierdzając swój status partnerów strategicznych oraz determinację do dalszego wzmacniania i pogłębienia wzajemnych stosunków i prowadzonej współpracy międzynarodowej w oparciu o wzajemne poszanowanie i dialog w celu propagowania wspólnych interesów i wartości, przekonane, że taka współpraca może się kształtować, stopniowo i w sposób pragmatyczny, w miarę rozwoju ich polityk, ZGODNIE POSTANAWIAJĄ, CO NASTĘPUJE: TYTUŁ I PODSTAWY WSPÓŁPRACY Artykuł 1 Zasady ogólne 1. Strony wyrażają poparcie dla wspólnych wartości określonych w Karcie Narodów Zjednoczonych. 2. Mając na uwadze swoje stosunki strategiczne Strony dokładają wszelkich starań na rzecz zwiększenia spójności w rozwijaniu współpracy na poziomie dwustronnym, regionalnym i wielostronnym. 3. Strony wprowadzają w życie niniejszą Umowę opartą na wspólnych wartościach, zasadach dialogu, wzajemnego poszanowania, partnerstwa na zasadach równości, multilateralizmu, konsensusu oraz poszanowania prawa międzynarodowego. TYTUŁ II PRAWA CZŁOWIEKA, PODSTAWOWE WOLNOŚCI, DEMOKRACJA I PRAWORZĄDNOŚĆ Artykuł 2 Poszanowanie i pogłębianie zasad demokracji, praw człowieka i podstawowych wolności 1. Poszanowanie zasad demokratycznych, praw człowieka i podstawowych wolności, określonych w Powszechnej deklaracji praw człowieka i obowiązujących umowach międzynarodowych dotyczących praw człowieka oraz innych prawnie wiążących instrumentach, których UE lub państwa członkowskie oraz Kanada są Stronami, stanowi fundament polityki krajowej i międzynarodowej oraz zasadniczy element niniejszej Umowy. 2. Strony dokładają wszelkich starań, by współpracować i stać na straży tych praw i zasad w swoich politykach i zachęcają inne państwa do przystąpienia do tych umów międzynarodowych dotyczących praw człowieka i prawnie wiążących instrumentów oraz do realizacji ich własnych zobowiązań w zakresie poszanowania praw człowieka. 3. Strony dążą do szerzenia demokracji, w tym wolnych i uczciwych wyborów, zgodnie ze standardami międzynarodowymi. Strony powiadamiają się wzajemnie o swoich misjach obserwacji wyborów i w stosownych przypadkach zapraszają się nawzajem do uczestnictwa. 4. Strony uznają znaczenie praworządności dla ochrony praw człowieka i skutecznego funkcjonowania instytucji rządowych w państwach demokratycznych. Obejmuje to istnienie niezależnego wymiaru sprawiedliwości, równość wobec prawa, prawo do rzetelnego procesu sądowego i dostęp do skutecznych sądowych środków zaskarżenia. TYTUŁ III POKÓJ I BEZPIECZEŃSTWO MIĘDZYNARODOWE ORAZ SKUTECZNY MULTILATERALIZM Artykuł 3 Broń masowego rażenia 1. Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia, zarówno wśród państw, jak i podmiotów niepublicznych, stanowi jedno z największych zagrożeń dla stabilności i bezpieczeństwa międzynarodowego. 2. W związku z powyższym Strony postanawiają współpracować i przyczyniać się do zwalczania rozprzestrzeniania broni masowego rażenia oraz środków jej przenoszenia poprzez pełne przestrzeganie i wprowadzenie w życie swoich zobowiązań wynikających z umów międzynarodowych o rozbrojeniu i nierozprzestrzenianiu broni oraz z rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ. Ponadto Strony zobowiązują się nadal współpracować w stosownych przypadkach w celu wsparcia wysiłków na rzecz nieproliferacji poprzez udział w systemach kontroli eksportu, których są stronami. Strony zgodnie postanawiają, że postanowienie to stanowi zasadniczy element niniejszej Umowy. 3. Strony postanawiają ponadto współpracować i przyczyniać się do zapobiegania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia poprzez: (a) w odpowiednich przypadkach, podjęcie kroków na rzecz podpisania, ratyfikacji wszystkich stosownych międzynarodowych traktatów o rozbrojeniu i nierozprzestrzenianiu broni lub przystąpienia do nich oraz pełnego wdrożenia wszystkich zobowiązań wynikających z traktatów, których są stronami oraz zachęcanie innych państw do przystąpienia do tych traktatów; (b) utrzymanie skutecznego systemu kontroli eksportu na poziomie krajowym pozwalającego na kontrolę wywozu oraz zapobieganie nielegalnemu pośrednictwu i tranzytowi towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym kontrolę ostatecznego użycia technologii podwójnego zastosowania pod kątem broni masowego rażenia, oraz obejmującego skuteczne sankcje w przypadku naruszenia kontroli wywozu; (c) zwalczanie rozprzestrzeniania broni chemicznej, biologicznej i toksycznej. Strony zgodnie postanawiają współpracować na stosownych forach na rzecz przyspieszenia powszechnego przystępowania do konwencji międzynarodowych, w tym konwencji o zakazie broni chemicznej (konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji, składowania i użycia broni chemicznej oraz o zniszczeniu jej zapasów), konwencji o zakazie broni toksycznej i biologicznej (konwencji o zakazie prowadzenia badań, produkcji i gromadzenia zapasów broni bakteriologicznej (biologicznej) i toksycznej oraz o ich zniszczeniu). 4. Strony zgodnie postanawiają odbywać regularne spotkania UE-Kanada na wyższym szczeblu w celu wymiany poglądów na temat sposobów pogłębienia współpracy w zakresie szeregu kwestii dotyczących nieproliferacji i rozbrojenia. Artykuł 4 Broń strzelecka i lekka 1. Strony uznają, że nielegalna produkcja broni strzeleckiej i lekkiej, w tym amunicji do tej broni, jej transfer i obrót nią, a także nadmierne gromadzenie, nieprawidłowe zarządzanie, niewłaściwie zabezpieczone zapasy oraz niekontrolowane rozprzestrzenianie nadal stwarzają poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. 2. Strony zgodnie postanawiają zrealizować swoje zobowiązania w zakresie zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką, w tym amunicją do niej, w ramach stosownych międzynarodowych instrumentów, takich jak Program działania ONZ w sprawie zapobiegania, zwalczania i wyeliminowania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką we wszystkich jego aspektach, jak również zobowiązań wynikających z rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ. 3. Strony dokładają wszelkich starań na rzecz podejmowania środków mających na celu zwalczanie nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką i do współpracy i osiągnięcia koordynacji, komplementarności i synergii wspólnych działań na rzecz pomocy innym państwom w zwalczaniu nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką i amunicją na szczeblu światowym, regionalnym i krajowym, stosownie do sytuacji. Artykuł 5 Międzynarodowy Trybunał Karny 1. Strony potwierdzają, że szczególnie poważna przestępczość budząca niepokój międzynarodowy nie może pozostawać bezkarna i że należy zapewnić jej skuteczne ściganie przez podejmowanie środków na szczeblu krajowym oraz rozszerzanie współpracy międzynarodowej, w tym współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym. 2. Strony podzielają zobowiązanie do propagowania powszechnej ratyfikacji statutu rzymskiego MTK lub przystępowania do niego, oraz do działania na rzecz jego skutecznego wdrażania przez państwa-Strony MTK. Artykuł 6 Współpraca w zwalczaniu terroryzmu 1. Strony uznają, że walka z terroryzmem jest jednym z ich wspólnych priorytetów i podkreślają, że musi być ona prowadzona w poszanowaniu praworządności, prawa międzynarodowego, w szczególności Karty Narodów Zjednoczonych i odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ, praw człowieka, międzynarodowego prawa uchodźczego, prawa humanitarnego i podstawowych wolności. 2. Strony prowadzą na wysokim szczeblu konsultacje dotyczące zwalczania terroryzmu oraz nawiązują kontakty ad hoc w celu promowania skutecznego wspólnego przeciwdziałania terroryzmowi oraz mechanizmów współpracy, jeśli jest to możliwe. W tym kontekście prowadzi się regularną wymianę informacji na temat organizacji terrorystycznych, strategii zwalczania brutalnego ekstremizmu oraz podejścia do nowych kwestii dotyczących zwalczania terroryzmu. 3. Strony podzielają zobowiązanie do propagowania kompleksowego międzynarodowego podejścia do zwalczania terroryzmu pod przewodnictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych. Strony w szczególności dokładają wszelkich starań na rzecz współpracy w celu pogłębienia międzynarodowego konsensusu w tej dziedzinie, aby propagować pełną realizację globalnej strategii zwalczania terroryzmu ONZ oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednich rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ. 4. Strony będą nadal ściśle współpracować w ramach globalnego forum zwalczania terroryzmu i jego grup roboczych. 5. Strony będą kierować się międzynarodowymi zaleceniami wydanymi przez Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy w celu zwalczania finansowania terroryzmu. 6. Strony zobowiązują się nadal współpracować w stosownych przypadkach w celu zwiększenia zdolności innych państw w zakresie zwalczania terroryzmu, tj. zapobiegania działalności terrorystycznej, wykrywania tego zjawiska i reagowania na nie. Artykuł 7 Współpraca w propagowaniu międzynarodowego pokoju i stabilności W celu zapewnienia skuteczniejszej ochrony swoich wspólnych interesów w zakresie promowania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego oraz skutecznych instytucji wielostronnych i polityk Strony: a) kontynuują wysiłki na rzecz dalszego umacniania bezpieczeństwa transatlantyckiego, biorąc pod uwagę kluczową rolę istniejącej architektury bezpieczeństwa transatlantyckiego między Europą i Ameryką Północną; b) intensyfikują wspólne wysiłki na rzecz wsparcia zarządzania kryzysowego i budowania zdolności, oraz pogłębiają współpracę w tym zakresie, w tym w odniesieniu do operacji i misji UE. Strony dokładają wszelkich starań, by ułatwić udział w tych działaniach, w tym poprzez wczesne konsultacje i wymianę informacji dotyczących przyjętych planów, w przypadku gdy zostanie to uznane za stosowne przez Strony. Artykuł 8 Współpraca w ramach wielostronnych, regionalnych i międzynarodowych forów i organizacji 1. Strony podzielają zaangażowanie na rzecz multilateralizmu i działań mających na celu poprawę skuteczności regionalnych i międzynarodowych forów i organizacji, takich jak Organizacja Narodów Zjednoczonych oraz jej wyspecjalizowane organizacje i agencje – Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD), Organizacja Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO), Organizacja Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE) i inne fora wielostronne. 2. Strony zapewniają skuteczne mechanizmy konsultacji przy okazji spotkań na forach wielostronnych. Na poziomie ONZ, oprócz istniejących dialogów na temat praw człowieka i demokracji, Strony ustanawiają stałe mechanizmy konsultacji na forum Rady Praw Człowieka i Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz Biura ONZ w Wiedniu, oraz – w stosownych przypadkach – inne mechanizmy uzgodnione przez Strony. 3. Strony dokładają również wszelkich starań, aby zasięgnąć opinii na temat wyborów w dążeniu do skutecznej reprezentacji w organizacjach wielostronnych. TYTUŁ IV ROZWÓJ GOSPODARCZY I ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ Artykuł 9 Dialog i światowe przywództwo w kwestiach gospodarczych Uznając, że zrównoważoną globalizację i większy dobrobyt można osiągnąć jedynie poprzez otwartą gospodarkę światową opartą na zasadach rynkowych, skutecznych regulacjach i silnych instytucjach międzynarodowych, Strony dokładają wszelkich starań na rzecz: a) dowiedzenia swojej wiodącej roli w propagowaniu rozważnych polityk gospodarczych i rozważnego zarządzania finansami zarówno na szczeblu krajowym, jak i poprzez swoje zaangażowanie na szczeblu regionalnym i międzynarodowym; b) prowadzenia regularnego dialogu politycznego na wyższym szczeblu na temat kwestii makroekonomicznych, w którym będą uczestniczyć w stosownych przypadkach przedstawiciele banków centralnych, by współpracować w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; c) nawiązania, w stosownych przypadkach, szybkiego i skutecznego dialogu i współpracy w zakresie globalnych kwestii gospodarczych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w organizacjach i na forach wielostronnych, w których uczestniczą Strony, takich jak OECD, grupa G-7, grupa G-20, Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), Bank Światowy i Światowa Organizacja Handlu (WTO). Artykuł 10 Promowanie wolnego handlu i zwiększanie inwestycji 1. Strony będą współpracować na rzecz promowania trwałej poprawy i rozwoju handlu i inwestycji pomiędzy Stronami dla ich wzajemnej korzyści, zgodnie z kompleksową umową gospodarczo-handlową. 2. Strony dokładają wszelkich starań, by współpracować na rzecz dalszego wzmocnienia WTO jako najbardziej skutecznych ram dla silnego, otwartego i opartego na zasadach systemu handlu światowego. 3. Strony nadal prowadzą współpracę celną. Artykuł 11 Współpraca w dziedzinie podatków W celu umacniania i rozwijania współpracy gospodarczej Strony wprowadzają i stosują zasady dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych, tj. zasady przejrzystości, wymiany informacji i unikania szkodliwych praktyk podatkowych, odpowiednio, w ramach forum OECD ds. szkodliwych praktyk podatkowych oraz unijnego kodeksu postępowania w zakresie opodatkowania działalności gospodarczej. Strony dokładają wszelkich starań, by współpracować na rzecz promowania i poprawy wdrażania tych zasad na szczeblu międzynarodowym. Artykuł 12 Zrównoważony rozwój 1. Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do realizowania współczesnych potrzeb w taki sposób, by nie zagrażało to potrzebom przyszłych pokoleń. Strony uznają, że aby wzrost gospodarczy był trwały w dłuższej perspektywie czasowej, powinien on odzwierciedlać zasady zrównoważonego rozwoju. 2. Strony nadal promują odpowiedzialne i efektywne wykorzystanie zasobów i prowadzą działania na rzecz podnoszenia świadomości na temat gospodarczych i społecznych kosztów szkód środowiskowych oraz ich wpływu na dobrostan człowieka. 3. Strony nadal zachęcają do podejmowania wysiłków na rzecz promowania zrównoważonego rozwoju poprzez dialog, wymianę najlepszych praktyk, dobre rządy oraz należyte zarządzanie finansami. 4. Strony podzielają cel, jakim jest zmniejszenie ubóstwa i wspieranie rozwoju gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu na całym świecie i dokładają starań, aby współpracować na rzecz osiągnięcia tego celu zawsze, gdy jest to możliwe. 5. W tym celu Strony ustanawiają regularny dialog polityczny w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju w celu poprawy koordynacji polityki w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania oraz w celu poprawy jakości i skuteczności swojej współpracy na rzecz rozwoju, zgodnie z uznanymi na poziomie międzynarodowym zasadami dotyczącymi skuteczności pomocy. Strony współpracują na rzecz zwiększenia odpowiedzialności i przejrzystości, z naciskiem na poprawę wyników w dziedzinie rozwoju, i uznają znaczenie zaangażowania szeregu podmiotów, w tym sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego, we współpracę na rzecz rozwoju. 6. Strony uznają znaczenie sektora energetycznego dla dobrobytu gospodarczego i międzynarodowego pokoju i stabilności. Strony zgadzają się co do potrzeby poprawy i dywersyfikacji dostaw energii, wspierania innowacji oraz zwiększenia efektywności energetycznej w celu zwiększenia możliwości związanych z energią, bezpieczeństwa energetycznego i zrównoważonej energii po przystępnej cenie. Strony prowadzą dialog wysokiego ‑szczebla na temat energii i kontynuują współpracę dwustronną i wielostronną w celu wspierania otwartych i konkurencyjnych rynków, dzielenia się najlepszymi praktykami, propagowania przejrzystych przepisów opartych na podstawach naukowych oraz omawiania możliwości współpracy w dziedzinie energii. 7. Strony przywiązują dużą wagę do ochrony i zachowania środowiska naturalnego i uznają potrzebę wprowadzenia wysokich standardów ochrony środowiska w celu ochrony środowiska naturalnego dla przyszłych pokoleń. 8. Strony uznają globalne zagrożenie spowodowane zmianą klimatu i konieczność podjęcia natychmiastowych dalszych działań, aby doprowadzić do redukcji emisji w celu osiągnięcia stabilizacji stężeń gazów cieplarnianych w powietrzu na poziomie, który zapobiega groźnej antropogenicznej ingerencji w system klimatyczny. W szczególności Strony podzielają dążenie do znalezienia innowacyjnych rozwiązań służących łagodzeniu i dostosowaniu się do skutków zmian klimatu. Strony uznają globalny charakter tego problemu i nadal wspierają międzynarodowe wysiłki na rzecz ustanowienia sprawiedliwego, skutecznego, kompleksowego i opartego na zasadach systemu w ramach Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC), która ma zastosowanie do wszystkich Stron konwencji, w tym w ramach współpracy nad ambitnym nowym protokołem, instrumentem prawnym lub innym uzgodnieniem o mocy prawnej. 9. Strony prowadzą dialog na wysokim szczeblu dotyczący środowiska naturalnego i zmian klimatycznych w celu wymiany najlepszych praktyk i propagowania skutecznej i wszechstronnej współpracy w zakresie zmiany klimatu i innych kwestii związanych z ochroną środowiska naturalnego. 10. Strony uznają znaczenie dialogu i współpracy na poziomie dwustronnym lub wielostronnym w dziedzinie zatrudnienia, spraw społecznych i godnej pracy, zwłaszcza w kontekście globalizacji i zmian demograficznych. Strony dokładają wszelkich starań na rzecz promowania współpracy i wymiany informacji i doświadczeń dotyczących zatrudnienia i spraw pracowniczych. Strony ponadto potwierdzają swoje przywiązanie do poszanowania, promowania i przestrzegania uznanych na poziomie międzynarodowym norm pracy, do przestrzegania których się zobowiązały, takich jak zasady, o których mowa w Deklaracji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) z 1998 r. dotyczącej podstawowych zasad i praw w pracy oraz działań uzupełniających. Artykuł 13 Dialog w innych obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania Uznając wspólne dążenie do zacieśnienia i rozszerzenia ich długotrwałego zaangażowania, a także uznając istniejącą współpracę, Strony dokładają wszelkich starań, aby na właściwych dwustronnych i wielostronnych forach dążyć do dialogu na poziomie ekspertów i wymiany najlepszych praktyk w obszarach polityki będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Obszary te obejmują rolnictwo, rybołówstwo, międzynarodową politykę oceaniczną i morską, rozwój obszarów wiejskich, transport międzynarodowy, zatrudnienie i kwestie okołobiegunowe, w tym badania i technologie. W stosownych przypadkach może to również obejmować wymianę informacji na temat przepisów ustawowych, wykonawczych i praktyk administracyjnych, a także na temat procesów decyzyjnych. Artykuł 14 Dobrostan obywateli 1. Uznając znaczenie poszerzania i pogłębiania dialogu i współpracy w wielu kwestiach, które mają wpływ na dobrostan obywateli i szerszą wspólnotę międzynarodową, Strony wspierają i ułatwiają dialog, konsultacje oraz, w miarę możliwości, współpracę w zakresie istniejących i pojawiających się kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania i mających wpływ na dobrostan obywateli. 2. Strony uznają znaczenie ochrony konsumentów oraz zachęcają do wymiany informacji oraz najlepszych praktyk w tej dziedzinie. 3. Strony ułatwiają współpracę i wymianę informacji na temat globalnych kwestii zdrowotnych oraz działań w zakresie gotowości i reagowania na globalne zagrożenia zdrowia publicznego. Artykuł 15 Współpraca w dziedzinie wiedzy, badań naukowych, innowacji i technologii informacyjno-komunikacyjnych 1. Uznając znaczenie nowej wiedzy w dążeniach do sprostania światowym wyzwaniom, Strony nadal zachęcają do współpracy w dziedzinie nauki, technologii, badań naukowych i innowacji. 2. Uznając znaczenie technologii informacyjno-komunikacyjnych jako kluczowych elementów współczesnego życia i rozwoju społeczno-gospodarczego, Strony dokładają wszelkich starań na rzecz współpracy i wymiany poglądów na temat - odpowiednio - krajowej, regionalnej i międzynarodowej polityki w tej dziedzinie. 3. Uznając, że zapewnienie bezpieczeństwa i stabilności internetu przy pełnym poszanowaniu podstawowych praw i wolności stanowi światowe wyzwanie, Strony dokładają wszelkich starań, by współpracować na szczeblu dwustronnym i wielostronnym poprzez dialog i wymianę wiedzy fachowej. 4. Strony uznają, że wykorzystanie systemów kosmicznych ma coraz większe znaczenie dla zaspokojenia wyznaczonych sobie celów społeczno-gospodarczych, celów związanych z ochroną środowiska i celów polityki międzynarodowej. Strony kontynuują rozwijanie wzajemnej współpracy w zakresie rozwoju i wykorzystania systemów kosmicznych do wspierania obywateli, przedsiębiorstw i organizacji rządowych. 5. Strony dokładają wszelkich starań na rzecz kontynuowania współpracy w dziedzinie statystyki, ze szczególnym naciskiem na aktywne promowanie wymiany najlepszych praktyk i polityk. Artykuł 16 Promowanie różnorodności form wyrazu kulturowego, edukacji oraz wymian młodzieży oraz kontaktów międzyludzkich 1. Strony wyrażają dumę z tradycyjnych długotrwałych więzi kulturowych i językowych, które stworzyły mosty porozumienia między nimi. Powiązania transatlantyckie istnieją na wszystkich szczeblach administracji rządowej i społeczeństwa, a wpływ tych powiązań ma znaczenie dla całych kanadyjskich i europejskich społeczeństw. Strony dokładają wszelkich starań, by wspierać te więzi i poszukiwać nowych sposobów pobudzania powiązań poprzez kontakty międzyludzkie. Strony dokładają wszelkich starań, by wykorzystać wymiany za pośrednictwem organizacji pozarządowych i ‑ośrodków analitycznych skupiających młodzież i innych partnerów gospodarczych i społecznych do rozszerzenia i pogłębienia tych stosunków i wzbogacenia przepływu pomysłów służących rozwiązywaniu wspólnych problemów. 2. Uznając intensywne stosunki akademickie, edukacyjne, sportowe, kulturalne, turystyczne i w zakresie mobilności młodzieży, jakie powstały między nimi na przestrzeni lat, Strony z zadowoleniem przyjmują i wspierają nieustanną współpracę na rzecz rozszerzania tych powiązań w stosownych przypadkach. 3. Strony dokładają wszelkich starań na rzecz promowania różnorodności form wyrazu kulturowego, w tym poprzez promowanie, w stosownych przypadkach, zasad i celów konwencji UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego. 4. Strony dokładają wszelkich starań na rzecz inicjowania i ułatwiania wymiany, współpracy i dialogu między swoimi instytucjami kulturalnymi i zawodowymi w tym sektorze. Artykuł 17 Odporność na klęski żywiołowe i zarządzanie sytuacjami wyjątkowymi W celu zminimalizowania skutków klęsk żywiołowych i katastrof spowodowanych przez człowieka oraz zwiększenia odporności społeczeństwa i infrastruktury Strony potwierdzają swoją wolę, by wspierać działania zapobiegawcze i środki w zakresie gotowości, reagowania i usuwania skutków klęsk i sytuacji wyjątkowych, w tym poprzez współpracę na szczeblu dwustronnym i wielostronnym. TYTUŁ V SPRAWIEDLIWOŚĆ, WOLNOŚĆ i BEZPIECZEŃSTWO Artykuł 18 Współpraca sądowa 1. W dziedzinie współpracy sądowej w sprawach karnych Strony dążą do rozszerzenia obecnej współpracy w zakresie wzajemnej pomocy prawnej i ekstradycji na podstawie odpowiednich umów międzynarodowych. Strony ponadto, w ramach swoich uprawnień i kompetencji, zmierzają do wzmocnienia istniejących mechanizmów oraz, w stosownych przypadkach, rozważą możliwość opracowania nowych mechanizmów ułatwiających współpracę międzynarodową w tej dziedzinie. W stosownych przypadkach będzie to obejmowało przystąpienie do właściwych instrumentów międzynarodowych i ich wdrożenie oraz ściślejszą współpracę z Eurojustem. 2. Strony rozwijają, w stosownych przypadkach, współpracę sądową w sprawach cywilnych i handlowych, w ramach swoich kompetencji, w szczególności w odniesieniu do negocjowania, ratyfikowania i wdrażania wielostronnych konwencji dotyczących współpracy sądowej w sprawach cywilnych, w tym konwencji Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego w zakresie międzynarodowej współpracy prawnej i sporów sądowych, jak również ochrony dzieci. Artykuł 19 Współpraca w zakresie zwalczania niedozwolonych środków odurzających 1. W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony współpracują na rzecz zapewnienia zrównoważonego i zintegrowanego podejścia do zagadnień związanych z narkotykami. Strony koncentrują swoje wysiłki na: – wzmacnianiu struktur antynarkotykowych; – zmniejszeniu podaży niedozwolonych środków odurzających, nielegalnego handlu nimi i popytu; – zajęciu się skutkami zdrowotnymi i społecznymi nadużywania narkotyków; – poprawie skuteczności struktur mających na celu zmniejszenie wykorzystania prekursorów chemicznych używanych do nielegalnej produkcji narkotyków oraz substancji psychotropowych. 2. Strony współpracują na rzecz osiągnięcia tych celów, w tym, o ile to możliwe, poprzez koordynację swoich programów pomocy technicznej, oraz przez zachęcanie państw, które jeszcze tego nie uczyniły, do ratyfikowania i wdrożenia istniejących międzynarodowych konwencji o środkach odurzających, których Unia lub państwa członkowskie i Kanady są stronami. Strony opierają swoje działania na powszechnie uznanych zasadach zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi konwencjami o środkach odurzających oraz w poszanowaniu nadrzędnych celów deklaracji politycznej ONZ z 2009 r. i planu działania w sprawie międzynarodowej współpracy na rzecz zintegrowanej i zrównoważonej strategii zwalczania światowego problemu narkotykowego. Artykuł 20 Współpraca w dziedzinie egzekwowania prawa oraz walka z przestępczością zorganizowaną i korupcją 1. Strony podzielają zobowiązanie do współpracy w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej, przestępczości gospodarczej i finansowej, korupcji, fałszowania pieniędzy, przemytu oraz nielegalnych transakcji dzięki przestrzeganiu swoich międzynarodowych zobowiązań w tej dziedzinie, w tym skutecznej współpracy w odzyskiwaniu majątku lub środków uzyskanych w wyniku czynów korupcyjnych. 2. Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do rozwijania współpracy w dziedzinie egzekwowania prawa, w tym poprzez kontynuowanie współpracy z Europolem. 3. Ponadto Strony dokładają wszelkich starań na rzecz współpracy na forach międzynarodowych w celu promowania w stosownych przypadkach przystąpienia do Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i jej protokołów uzupełniających i wdrażania tych aktów, których obie są stronami. 4. Strony również dążą do promowania, w stosownych przypadkach, wdrażania Konwencji ONZ przeciwko korupcji, w tym za pośrednictwem silnego mechanizm przeglądu, z uwzględnieniem zasad przejrzystości i udziału społeczeństwa obywatelskiego. Artykuł 21 Zwalczanie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu 1. Strony uznają konieczność współpracy w celu zapobieżenia wykorzystywaniu ich systemów finansowych do prania dochodów z działalności przestępczej każdego rodzaju, w tym z handlu narkotykami i korupcji, a także zwalczania finansowania terroryzmu. Współpraca ta obejmuje również przepadek majątku i środków uzyskanych z działalności przestępczej, zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi i przepisami. 2. Strony w odpowiednich przypadkach wymieniają stosowne informacje w granicach swoich ram i przepisów i wdrażają odpowiednie środki mające na celu zwalczanie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, kierując się zaleceniami Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i standardami przyjętymi przez inne odpowiednie podmioty międzynarodowe działające w tym obszarze. Artykuł 22 Cyberprzestępczość 1. Strony uznają, że cyberprzestępczość to problem globalny wymagający globalnych rozwiązań. W związku z tym Strony zacieśniają współpracę w celu zapobiegania cyberprzestępczości i jej zwalczania poprzez wymianę informacji i wiedzy praktycznej, zgodnie z ich ramami prawnymi i przepisami. Strony dokładają wszelkich starań na rzecz współpracy, w stosownych przypadkach, w celu zapewnienia pomocy i wsparcia innym państwom w tworzeniu skutecznych przepisów prawnych, polityki i praktyk stosowanych w celu zapobiegania cyberprzestępczości i zwalczania tego zjawiska wszędzie tam, gdzie ono występuje. 2. Strony, w odpowiednich przypadkach, w granicach swoich właściwych ram prawnych i przepisów, wymieniają informacje w takich dziedzinach, jak kształcenie i szkolenie osób prowadzących dochodzenia w zakresie cyberprzestępczości, dochodzenia w tej dziedzinie i kryminalistyka cyfrowa. Artykuł 23 Migracja, azyl i zarządzanie granicami 1. Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do współpracy i wymiany poglądów w ramach swoich odpowiednich przepisów ustawowych i wykonawczych w dziedzinie migracji (w tym legalnej migracji, nielegalnej migracji, handlu ludźmi, migracji i rozwoju), azylu, integracji, wiz i zarządzania granicami. 2. Strony wspólnie dążą do celu, jakim jest ruch bezwizowy między UE a Kanadą obejmujący wszystkich ich obywateli. Strony współpracują i podejmują wszelkie starania w celu osiągnięcia, tak szybko jak to możliwe, ruchu bezwizowego między ich terytoriami dla wszystkich obywateli z ważnym paszportem. 3. Strony zgodnie postanawiają współpracować na rzecz zapobiegania nielegalnej migracji i kontrolowania jej. W tym celu: a) Kanada dokonuje readmisji swoich obywateli przebywających nielegalnie na terytorium państwa członkowskiego, na wniosek tego ostatniego i bez dalszych formalności, o ile odrębna umowa nie przewiduje inaczej; b) każde państwo członkowskie dokonuje readmisji swoich obywateli przebywających nielegalnie na terytorium Kanady, na wniosek tego państwa i bez dalszych formalności, o ile odrębna umowa nie przewiduje inaczej; c) państwa członkowskie i Kanada wyposażają swoich obywateli w odpowiednie do tego celu dokumenty podróży; d) Strony dokładają wszelkich starań na rzecz nawiązania negocjacji w sprawie odrębnej umowy, w której określone zostaną obowiązki związane z readmisją, w tym readmisją obywateli państw trzecich i bezpaństwowców. Artykuł 24 Ochrona konsularna 1. Kanada umożliwia obywatelom Unii korzystanie w Kanadzie z ochrony dyplomatycznej i konsularnej każdego z pozostałych państw członkowskich, jeżeli państwo członkowskie, którego są obywatelami, nie posiada w Kanadzie dostępnego stałego przedstawicielstwa. 2. Państwa członkowskie umożliwiają obywatelom Kanady korzystanie na terytorium każdego państwa członkowskiego z ochrony dyplomatycznej i konsularnej jakiegokolwiek innego państwa wskazanego przez Kanadę, jeżeli Kanada nie ma dostępnego stałego przedstawicielstwa na terytorium tego państwa członkowskiego. 3. Ustęp 1 i 2 mają na celu zwolnienie z wszelkich wymogów polegających na konieczności zgłoszenia i udzielenia zgody, które mogłyby inaczej mieć zastosowanie w odniesieniu do umożliwienia obywatelom Unii lub obywatelom Kanady bycia reprezentowanym przez dowolne państwo inne niż to, którego są obywatelami. 4. Strony corocznie dokonują przeglądu funkcjonowania ust. 1 i 2 w praktyce. Artykuł 25 Ochrona danych osobowych 1. Strony uznają konieczność ochrony danych osobowych oraz dokładają wszelkich starań, aby współpracować na rzecz propagowania wysokich międzynarodowych standardów w tej dziedzinie. 2. Strony uznają znaczenie ochrony podstawowych praw i wolności, w tym prawa do prywatności, w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych. W tym celu Strony zobowiązują się, w ramach swoich odpowiednich przepisów ustawowych i wykonawczych, przestrzegać zobowiązań, które podjęły w związku z tymi prawami, w tym w odniesieniu do zapobiegania terroryzmowi i zwalczania tego zjawiska i innych poważnych przestępstw o charakterze ponadnarodowym, w tym przestępczości zorganizowanej. 3. Strony kontynuują współpracę w dziedzinie ochrony danych osobowych w ramach swoich odpowiednich przepisów ustawowych i wykonawczych na poziomie dwustronnym i wielostronnym, w stosownych przypadkach poprzez dialog i wymianę wiedzy fachowej. TYTUŁ VI DIALOG POLITYCZNY I MECHANIZMY KONSULTACJI Artykuł 26 Dialog polityczny Strony dokładają wszelkich starań na rzecz zacieśnienia dialogu i konsultacji w sposób skuteczny i pragmatyczny w celu ułatwiania i pogłębiania ewoluujących łączących je stosunków oraz do wspierania wspólnych interesów i wartości poprzez działania wielostronne. Artykuł 27 Mechanizmy konsultacji 1. Strony nawiązują dialog poprzez stałe kontakty, wymianę informacji i konsultacje, w tym między innymi poprzez: a) coroczne spotkania na szczeblu przywódców lub inne spotkania za obopólnym porozumieniem stron, odbywające się na przemian w Unii i w Kanadzie; b) spotkania na szczeblu ministrów spraw zagranicznych; c) konsultacje na szczeblu ministrów na temat kwestii politycznych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; d) konsultacje na szczeblu wyższych urzędników i na szczeblu roboczym w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania lub poprzez spotkania i współpracę w zakresie najważniejszych wydarzeń krajowych i międzynarodowych; e) promowanie wymiany delegacji z Parlamentu Europejskiego i parlamentu Kanady. 2. Wspólny Komitet Ministerialny a) niniejszym zostaje ustanowiony Wspólny Komitet Ministerialny; b) Wspólny Komitet Ministerialny: (i) zastępuje dialog transatlantycki; (ii) współprzewodniczą mu minister spraw zagranicznych Kanady oraz Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, (iii) zbiera się raz do roku lub za wzajemnym porozumieniem, gdy wymagają tego okoliczności; (iv) przyjmuje swój porządek obrad i regulamin; (v) podejmuje decyzje za zgodą Stron; (vi) otrzymuje roczne sprawozdanie Wspólnego Komitetu Współpracy dotyczące stosunków między Stronami i na ich podstawie wydaje zalecenia dotyczące prac Wspólnego Komitetu Współpracy, w tym zalecenia dotyczące nowych obszarów przyszłej współpracy i rozwiązywania ewentualnych sporów wynikających z wdrażania niniejszej Umowy; (vii) składa się z przedstawicieli Stron. 3. Wspólny Komitet Współpracy a) Strony ustanawiają Wspólny Komitet Współpracy; b) Strony dbają o to, aby Wspólny Komitet Współpracy: (i) wydawał zalecenia dotyczące priorytetów w zakresie współpracy między Stronami; (ii) monitorował rozwój strategicznych stosunków między Stronami; (iii) prowadził wymianę poglądów i przedstawiał sugestie dotyczące wszelkich kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania; (iv) wydawał zalecenia dotyczące wzrostu efektywności, skuteczności i synergii między Stronami; (v) zapewniał właściwe funkcjonowanie niniejszej Umowy; (vi) przedstawiał Wspólnemu Komitetowi Ministerialnemu roczne sprawozdanie dotyczące stanu stosunków między Stronami, które to sprawozdanie Strony podają do publicznej wiadomości, zgodnie z ust. 2 lit. b) ppkt (vi); (vii) rozwiązywał odpowiednio każdą sprawę przekazaną mu przez Strony w ramach niniejszej Umowy; (viii) ustanowił podkomitety w celu wspierania go w wykonywaniu jego obowiązków. Podkomitety te nie powinny jednak powielać organów ustanowionych na mocy innych umów między Stronami; (ix) analizował sytuacje, w których jedna ze Stron uzna, że jej interesy zostały lub mogą zostać naruszone przez procesy decyzyjne w obszarach współpracy, które nie są uregulowane specjalną umową; c) Strony dbają o to, aby Wspólny Komitet Współpracy zbierał się raz do roku, naprzemiennie w Unii i w Kanadzie; aby na wniosek jednej ze Stron odbywały się specjalne posiedzenia Wspólnego Komitetu Współpracy; aby Wspólnemu Komitetowi Współpracy współprzewodniczył jeden urzędnik wyższego szczebla z Kanady i jeden urzędnik wyższego szczebla z Unii oraz aby komitet uchwalił własny regulamin, w tym zasady udziału obserwatorów; c) Wspólny Komitet Współpracy składa się z przedstawicieli Stron, przy czym szczególną uwagę należy zwrócić na promowanie efektywności i gospodarności przy ustalaniu poziomów uczestnictwa; e) Strony zgodnie postanawiają, że Wspólny Komitet Współpracy może zwrócić się do komitetów i podobnych organów ustanowionych na mocy obowiązujących umów dwustronnych między Stronami o przekazywanie mu regularnych sprawozdań z postępu ich prac w ramach stałego, wszechstronnego przeglądu stosunków między Stronami. Artykuł 28 Wypełnianie zobowiązań 1. W duchu wzajemnego szacunku i współpracy przyświecających niniejszej Umowie, Strony podejmują wszelkie środki o charakterze ogólnym lub szczególnym wymagane do wypełnienia zobowiązań wynikających z niniejszej Umowy. 2. W przypadku wystąpienia wątpliwości lub rozbieżności co do wdrażania lub wykładni niniejszej Umowy, Strony wzmagają starania mające na celu prowadzenie konsultacji i współpracy na rzecz rozwiązania kwestii w szybki i polubowny sposób. Na wniosek jednej ze Stron wątpliwości lub rozbieżności są przekazywane Wspólnemu Komitetowi Współpracy do dalszej dyskusji i analizy. Strony mogą również wspólnie zdecydować o skierowaniu sprawy do specjalnych podkomitetów podlegających Wspólnemu Komitetowi Współpracy. Strony zapewniają, aby Wspólny Komitet Współpracy lub wskazany podkomitet zbierał się w rozsądnym terminie w celu rozstrzygnięcia wszelkich rozbieżności co do wdrażania lub wykładni niniejszej Umowy w drodze niezwłocznych komunikacji, dokładnego zbadania faktów w tym, w stosownych przypadkach, opinii ekspertów i dowodów naukowych, oraz skutecznego dialogu. 3. Potwierdzając swoje zdecydowane wspólne zaangażowanie na rzecz praw człowieka i nieproliferacji, Strony uznają, że szczególnie poważne i znaczące naruszenie obowiązków opisanych w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 może być traktowane jak szczególnie nagły przypadek. Strony uznają, że ze „szczególnie poważnym i znaczącym naruszeniem” art. 2 ust. 1 mamy do czynienia, gdy waga i charakter tego naruszenia jest wyjątkowego rodzaju, takiego jak zamach stanu lub poważne przestępstwa stanowiące zagrożenie dla pokoju, bezpieczeństwa i dobrobytu wspólnoty międzynarodowej. 4. Jeżeli w państwie trzecim doszło do sytuacji, którą pod względem wagi i charakteru można uznać za równoważną do szczególnie nagłego przypadku, Strony dokładają wszelkich starań, by na wniosek jednej ze Stron przeprowadzić pilne konsultacje w celu wymiany poglądów na temat sytuacji i możliwych rozwiązań. 5. W mało prawdopodobnej sytuacji, gdyby taki szczególny nagły przypadek miał miejsce na terytorium jednej ze Stron, każda ze Stron może się zwrócić z tą sprawą do Wspólnego Komitetu Ministerialnego. Wspólny Komitet Ministerialny może zwrócić się do Wspólnego Komitetu Współpracy o odbycie pilnych konsultacji w terminie 15 dni. Strony przekazują odpowiednie informacje i dowody potrzebne do gruntownej analizy oraz szybkiego i skutecznego rozwiązania problemu. Jeżeli Wspólny Komitet Współpracy nie jest w stanie znaleźć rozwiązania, może przedłożyć sprawę Wspólnemu Komitetowi Ministerialnemu do rozpatrzenia w trybie pilnym. 6. a) W szczególnie nagłych przypadkach, w których Wspólny Komitet Ministerialny nie jest w stanie znaleźć rozwiązania, każda ze Stron może podjąć decyzję o zawieszeniu postanowień niniejszej Umowy. W Unii taka decyzja o zawieszeniu wymaga jednomyślności. W Kanadzie decyzja o zawieszeniu zostaje podjęta przez rząd Kanady zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi. Strona bezzwłocznie powiadamia drugą Stronę na piśmie o takiej decyzji, którą stosuje się przez minimalny okres czasu potrzebny do rozwiązania problemu w sposób akceptowalny dla Stron; b) Strony stale prowadzą ocenę rozwoju sytuacji, która spowodowała podjęcie takiej decyzji; ocena ta może służyć za podstawę podjęcia innych właściwych środków poza ramami niniejszej Umowy. Strona stosująca zawieszenie lub inne środki wycofuje je tak szybko, jak będzie to uzasadnione. 7. Ponadto Strony uznają, że szczególnie poważne i znaczące naruszenie praw człowieka lub nieproliferacji, zdefiniowane w ust. 3, może również stanowić powód rozwiązania kompleksowej umowy gospodarczo-handlowej pomiędzy UE a Kanadą (CETA) zgodnie z art. X.08 tej umowy. 8. Niniejsza Umowa nie wpływa na interpretację ani zastosowanie innych umów między Stronami ani nie narusza ich. W szczególności postanowienia niniejszej Umowy dotyczące rozstrzygania sporów nie zastępują ani w żaden sposób nie wpływają na postanowienia dotyczące rozstrzygania sporów zawarte w innych umowach istniejących między Stronami. TYTUŁ VII POSTANOWIENIA KOŃCOWE Artykuł 29 Bezpieczeństwo i ujawnianie informacji 1. Niniejsza Umowa nie jest interpretowana z uszczerbkiem dla unijnych przepisów, przepisów państw członkowskich ani kanadyjskich przepisów ustawowych i wykonawczych dotyczących publicznego dostępu do dokumentów urzędowych. 2. Niniejsza Umowa nie jest interpretowana w sposób wymagający od którejkolwiek ze Stron przekazania informacji, których ujawnienie Strona ta uważa za sprzeczne z jej podstawowymi interesami bezpieczeństwa. Artykuł 30 Wejście w życie i rozwiązanie umowy 1. Strony powiadamiają się wzajemnie o zakończeniu procedur wewnętrznych, które są warunkiem wejścia Umowy w życie. Umowa wchodzi w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po ostatnim powiadomieniu. 2. Niezależnie od postanowień ust. 1 Unia i Kanada stosują części niniejszej Umowy na zasadzie tymczasowej, zgodnie z niniejszym ustępem, do czasu jej wejścia w życie i zgodnie z ich procedurami i przepisami wewnętrznymi, stosownie do przypadku. Tymczasowe stosowanie rozpoczyna się pierwszego dnia drugiego miesiąca następującego po dniu, w którym Unia i Kanada powiadomiły się wzajemnie o: a) w odniesieniu do Unii – zakończeniu wewnętrznych procedur będących wymogiem wejścia w życie Umowy, ze wskazaniem części Umowy, które stosuje się tymczasowo; oraz b) w odniesieniu do Kanady – zakończeniu wewnętrznych procedur będących wymogiem wejścia w życie Umowy, wraz ze zgodą na tymczasowe stosowanie części Umowy; 3. Każda ze Stron może pisemnie powiadomić drugą Stronę o swoim zamiarze wypowiedzenia niniejszej umowy. Wypowiedzenie staje się skuteczne po upływie sześciu miesięcy od daty powiadomienia. Artykuł 31 Zmiany do Umowy Strony mogą zmienić niniejszą Umowę za zgodą na piśmie. Zmiany wchodzą w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po dacie ostatniego powiadomienia, którym Strony powiadomią się wzajemnie o zakończeniu wszystkich wewnętrznych procedur niezbędnych do wejścia tych zmian w życie. Artykuł 32 Powiadomienia Strony przedkładają wszystkie powiadomienia dokonane zgodnie z art. 30 i 31 Sekretariatowi Generalnemu Rady Unii Europejskiej oraz Ministerstwu Spraw Zagranicznych, Handlu i Rozwoju Kanady lub ich następcom. Artykuł 33 Terytorialny zakres stosowania Niniejszą Umowę stosuje się, z jednej strony, do terytoriów, do których mają zastosowanie Traktaty będące podstawą Unii Europejskiej, i na warunkach określonych w tych traktatach oraz, z drugiej strony, do Kanady. Artykuł 34 Definicja Stron Na potrzeby niniejszej Umowy termin „Strony” oznacza z jednej strony Unię Europejską lub jej państwa członkowskie albo Unię Europejską i jej państwa członkowskie, stosownie do ich kompetencji, z jednej strony, oraz Kanadę, z drugiej strony. W DOWÓD CZEGO, odpowiednio upoważnieni niżej podpisani złożyli swoje podpisy pod niniejszą Umową. SPORZĄDZONO w dwóch egzemplarzach w , dnia 20 r. w językach: angielskim, bułgarskim, chorwackim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim i włoskim, przy czym każdy z tych tekstów jest równie autentyczny.