SPRAWOZDANIE KOMISJI

Z PRAC KOMITETÓW W ROKU 2015

Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (zwanego dalej „rozporządzeniem dotyczącym procedury komitetowej”) Komisja przedstawia niniejszym sprawozdanie roczne na temat prac komitetów w roku 2015.

Niniejsze sprawozdanie stanowi przegląd zmian w systemie procedury komitetowej w 2015 r. oraz podsumowuje działania komitetów. Towarzyszy mu dokument roboczy służb Komisji, w którym zawarte są szczegółowe statystyki na temat prac poszczególnych komitetów.

1. Przegląd zmian w systemie procedury komitetowej w 2015 r.

1.1 Sytuacja ogólna

W sprawozdaniu przyjętym dnia 26 lutego 2016 r. Komisja przeanalizowała pierwszych 5 lat wdrażania rozporządzenia (UE) 182/2011. W wyniku tej analizy stwierdziła, że w ciągu ostatnich pięciu lat rozporządzenie to umożliwiło Komisji skuteczne korzystanie z uprawnień wykonawczych pod kontrolą państw członkowskich. W sprawozdaniu stwierdzono również, że obowiązujące ramy prawne umożliwiają skuteczną i konstruktywną współpracę między Komisją a państwami członkowskimi.

Jak przedstawiono w sprawozdaniu rocznym za 2013 r. wszystkie procedury komitetowe określone w „dawnej” decyzji dotyczącej procedury komitetowej , z wyjątkiem procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą, zostały automatycznie dostosowane do nowych procedur określonych w rozporządzeniu dotyczącym procedury komitetowej (rozporządzenie (UE) 182/2011).

W związku z powyższym w 2015 r. komitety ustanowione w ramach procedury komitetowej prowadziły swoją działalność zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu dotyczącym procedury komitetowej, tzn. procedurą doradczą (art. 4) i procedurą sprawdzającą (art. 5) oraz procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą określoną w art. 5a decyzji w sprawie procedury komitetowej.

Zgodnie z oświadczeniem złożonym w momencie przyjęcia rozporządzenia dotyczącego procedury komitetowej, w którym to oświadczeniu stwierdzono, że wszystkie przepisy dotyczące procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą zawarte w istniejących aktach podstawowych zostaną dostosowane do kryteriów ustanowionych w Traktacie, w 2013 r. Komisja przyjęła, po przeprowadzeniu wstępnego przeglądu w 2012 r., trzy wnioski w sprawie dostosowania 200 aktów podstawowych do art. 290 i 291 TFUE. W listopadzie 2014 r. Komisja na początku swojej kadencji i w kontekście przeglądu rozpatrywanych wniosków ustawodawczych postanowiła wycofać te wnioski w oczekiwaniu na wyniki przyszłych rozmów między instytucjami w kontekście porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa. Zaowocowało to nowym porozumieniem, podpisanym oficjalnie dnia 13 kwietnia 2016 r., w którym przywołano „potrzebę bezzwłocznego dostosowania wszystkich aktów podstawowych, które w dalszym ciągu odsyłają do procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą”.

W swoim programie prac na 2017 r. Komisja w związku z tym ogłosiła, że „złoży wniosek ustawodawczy w sprawie dostosowania istniejących aktów prawnych do postanowień Traktatu dotyczących aktów delegowanych i wykonawczych, tym samym stopniowo wycofując procedurę regulacyjną połączoną z kontrolą”; zapowiedziała również, że zamierza ocenić „legitymację demokratyczną bieżących procedur dotyczących przyjmowania aktów delegowanych i wykonawczych oraz rozważy możliwości zmiany istniejących procedur przyjmowania niektórych aktów prawa wtórnego”.

1.2 Rozwój orzecznictwa

Wyrokiem w sprawie C-88/14 Komisja przeciwko Parlamentowi i Radzie („mechanizm wzajemności wizowej”) w dniu 16 lipca 2015 r. Trybunał Sprawiedliwości powrócił do kwestii rozróżnienia aktów delegowanych i wykonawczych. W swej skardze Komisja wniosła o stwierdzenie nieważności zmienionego mechanizmu wzajemności, w zakresie w jakim odnośne przepisy przyznają Komisji uprawnienia delegowane w rozumieniu art. 290 ust. 1 TFUE, a nie uprawnienia wykonawcze w rozumieniu art. 291 ust. 2 TFUE. Komisja uznała to drugie postanowienie za właściwsze w tym przypadku ze względu na charakter postawionego przed nią zadania (zmiana załącznika w związku z wprowadzeniem obowiązku wizowego przez stronę trzecią). Trybunał oddalił skargę Komisji i stwierdził, że ani istnienie, ani zakres uprawnień przyznanych Komisji aktem ustawodawczym nie mają wpływu na ustalenie, czy akt, który ma zostać przyjęty przez Komisję, powinien być aktem delegowanym czy wykonawczym.

W swoim wyroku w sprawach połączonych T-261/13 i T-86/14 Niderlandy przeciwko Komisji („Eurostat”) z dnia 23 września 2015 r. Sąd unieważnił przepisy zawarte w aktach wykonawczych Komisji przyjętych w wyniku procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą. Przypomniał, że zasady dotyczące sposobu podejmowania decyzji przez instytucje UE są ustanowione w Traktacie i nie leżą w gestii państw członkowskich ani samych instytucji. Królestwo Niderlandów argumentowało w tej sprawie, że przyjęcie środków wykonawczych na mocy rozporządzenia (WE) nr 2494/95 oraz środków potrzebnych do wykonania tych środków wykonawczych wymaga zastosowania procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą, natomiast przedmiotowe środki wykonawcze Komisji przewidywały ustanowienie i aktualizację ram metodologicznych przez Eurostat bez konieczności zastosowania tej procedury. Komisja twierdziła, że odnośne ramy metodologiczne nie miały być wiążące dla państw członkowskich i nie miały postaci środków wykonawczych, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 2494/95. Sąd orzekł, że tego rodzaju ramy są środkiem wykonawczym, który należy stosować, aby zapewnić skuteczny charakter obowiązujących przepisów i zagwarantować porównywalność zharmonizowanych wskaźników cen konsumpcyjnych. Jako takie, zaskarżone przepisy powinny były przewidywać zastosowanie procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą do celów przyjęcia niezbędnych środków wykonawczych, zgodnie z rozporządzeniem nr 2494/95.



2. Przegląd działalności

2.1 Liczba komitetów i posiedzeń

Należy odróżnić komitety ustanowione w ramach procedury komitetowej od innych jednostek, w szczególności tworzonych przez Komisję grup ekspertów. Te ostatnie stanowią dla Komisji źródło wiedzy specjalistycznej podczas przygotowywania i realizacji polityki oraz aktów delegowanych, natomiast komitety procedury komitetowej wspomagają Komisję w zakresie uprawnień wykonawczych, które zostały jej przyznane w podstawowych aktach prawnych. Niniejsze sprawozdanie skoncentrowane jest wyłącznie na komitetach ustanowionych w ramach procedury komitetowej. Liczba komitetów procedury komitetowej istniejących w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2015 r. została obliczona w podziale na obszary działalności (zob. tabela I). W celach porównawczych podano również dane liczbowe z roku poprzedniego (z dnia 31 grudnia 2014 r.). Sekcje i konfiguracje nie są liczone odrębnie, ponieważ należą do komitetów głównych.