PL ECB-PUBLIC  
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 18 lutego 2014 r.  
w sprawie nadzoru makroostro żnościowego nad systemem finansowym 
(CON/2014/18) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna 
W dniu 13 stycznia 2014 r. Europejs ki Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawie projektu ustawy o nadzorze 
makroostro żnościowym nad systemem finansowym (z wanego dalej „projektem ustawy”). 
Kompetencja EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz trzeciego i szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE 
z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Eu ropejskiego Banku Centralnego udzielanych w ładzom 
krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy 
Narodowego Banku Polskiego (NBP) oraz zasad odnosz ących się do instytucji finansowych w zakresie, 
w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i rynków finansowych. Rada Prezesów 
wydała niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku 
Centralnego.  
 
1.  Założenia projektu ustawy 
1.1 Projekt ustawy wdra ża zalecenie ERRS/2011/3 Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemowego z dnia 
22 grudnia 2011 r. w sprawie mandatu makroostro żnościowego organów krajowych2. 
1.2 W tym celu utworzono Rad ę do spraw Ryzyka Systemowego (zwan ą dalej „Rad ą”) jako organ 
odpowiedzialny za sprawowanie nadzoru makroostro żnościowego.  W skład Rady wchodz ą: Prezes 
NBP jako Przewodnicz ący Rady; b) Minister Finansów jako Zast ępca Przewodnicz ącego Rady; 
c) Przewodnicz ący Komisji Nadzoru Finansowego; oraz d) Prezes Zarz ądu Bankowego Funduszu 
Gwarancyjnego.  Rada ma realizowa ć cel, jakim jest wzmocnienie odporno ści krajowego systemu 
finansowego na wypadek realizacji ryzyka systemowego i wspieranie w ten sposób 
długookresowego, zrównowa żonego wzrostu gospodarczego. 
1.3 W szczególno ści zadania Rady obejm ą: 
a) identyfikacj ę, ocenę, monitorowanie i ograniczanie ryzyka systemowego; 
                                                 
1  Dz.U. L 189 z 3.0.1998, s. 42. 
2 Dz.U. C 41 z 14.2.2012, s. 1. 
ECB-PUBLIC  
2 b)  stosowanie instrumentów makroostro żnościowych przez wydawanie uchwa ł, które mog ą 
przybrać formę: i) opinii; ii) ostrze żeń i zalece ń kierowanych do organów, z których 
pochodzą członkowie Rady; iii) ostrze żeń kierowanych do rynku finansowego albo jego 
określonej części; 
c) monitorowanie realizacji wydanych zalece ń; 
d) identyfikacj ę systemowo wa żnych instytucji finansowych oraz wydawanie zalece ń co do 
stosowania wobec nich szczegó łowych wymogów nadzorczych; 
e) wspó łpracę z Europejsk ą Radą ds. Ryzyka Systemowego oraz innymi instytucjami i 
organami Unii, jak równie ż organami nadzoru makroostro żnościowego z innych pa ństw 
członkowskich oraz instytucjami mi ędzynarodowymi. 
1.4 Dodatkowo projekt ustawy zmienia m.in. nast ępujące ustawy: 
a) ustaw ę z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim3, przez zapewnienie NBP 
możliwości udzielania Radzie wsparcia organizacyjnego i administracyjnego oraz 
przekazywania informacji potrzebnych do sprawowania przez ni ą mandatu 
makroostro żnościowego, oraz przez na łożenie na NBP dodatkowego zadania w postaci 
podejmowania dzia łań na rzecz ograniczania ryzyka systemowego; 
b) ustaw ę z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym4, przez przyznanie 
Bankowemu Funduszowi Gwarancyjnemu uprawnien ia do przekazywania Radzie informacji 
o podmiotach obj ętych systemem gwarantowania depozytów zarz ądzanym przez Bankowy 
Fundusz Gwarancyjny; 
c) ustaw ę z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym5, przez zezwolenie 
Komisji Nadzoru Finansowego na pr zekazywanie Radzie informacji niezb ędnych do 
sprawowania przez ni ą mandatu makroostro żnościowego;  
d) ustaw ę z dnia 7 listopada 2008 r. o Komitecie Stabilno ści Finansowej6 w celu zapewnienia, 
aby zadania Rady nie pokrywa ły się z zadaniami Komitetu Stabilno ści Finansowej – 
istniejącego organu wyposa żonego w mandat w zakresie stabilno ści finansowej7. 
1.5 Projekt ustawy wdra ża do prawa polskiego t ę część dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 
2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostro żnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami 
inwestycyjnymi
8, która dotyczy procedur ustalania buforów kapita łowych. 
 
                                                 
3 Tekst jednolity opublikowany w Dz. U. z 2013 r., poz. 908. 
4 Dz. U. z 1995 r. Nr 4, poz. 18. 
5 Dz. U. z 2006 r. Nr 157, poz. 1119.  
6 Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1317. 
7 Zob. także opinię CON/2008/39 oraz pkt 3.5 opinii CON/ 2012/58. Wszystkie opinie EBC s ą publikowane na stronie 
internetowej EBC pod adresem www.ecb.europa.eu. 
8 Dz.U. L 176 z 27.06.13, s. 338. 
ECB-PUBLIC  
3 2. Uwaga ogólna 
EBC popiera stworzenie efektywnych ram polityki makroostro żnościowej w pa ństwach cz łonkowskich, 
które są zgodne z zasadami przewodnimi wyra żonymi w zaleceniu ERRS/2011/3. Krajowe banki 
centralne, wraz z EBC, powinny ponadto odgrywa ć wiodącą rolę w nadzorze makroostro żnościowym, 
mając na uwadze ich wiedz ę eksperck ą i spoczywaj ące już na nich obowi ązki w obszarze stabilno ści 
finansowej9. 
 3. Uwagi szczegó łowe 
3.1 Rola NBP w sprawowaniu mandatu Rady 
3.1.1 EBC zauwa ża, że projekt ustawy przyznaje NBP wa żne uprawnienia w zakresie wykonywania 
mandatu przez Rad ę, w szczególno ści przez: a) wyznaczenie Prezesa NBP na Przewodnicz ącego 
Rady i przyznanie mu rozstrzygaj ącego głosu; oraz b) przydzielenie NBP zadania wspierania 
działań Rady przez prowadzenie jej Sekretaria tu oraz przygotowyw anie jej posiedze ń i projektów 
uchwał.  EBC zauwa ża jednak, że – w przypadku nieobecno ści Prezesa NBP – posiedzeniom Rady 
może przewodniczy ć Minister Finansów jako Zast ępca Przewodnicz ącego Rady
10. EBC uwa ża, że 
przewodniczenie wszystkim posiedzeniom Rady przez przedstawiciela NBP u łatwiłoby efektywne 
prowadzenie polityki makroostro żnościowej. Zasady dotycz ące zastępowania cz łonków Rady 
powinny gwarantowa ć wiodącą rolę NBP w tym zakresie, zgodnie z zaleceniem ERRS/2011/311. 
3.1.2 Zgodnie z art. 17 projektu ustawy Rada mo że wydawa ć zalecenia skierowane do ka żdej instytucji, 
z której wywodz ą się jej członkowie, w tym do NBP. EBC rozumie, że art. 17 czytany łącznie z 
definicją zawartą w art. 2 ust. 3 projektu ustawy ogranicza przedmiot zalece ń Rady kierowanych do 
NBP, jak równie ż obowiązek NBP w zakresie przekazywania informacji dotycz ących dzia łań 
podjętych w celu wykonania zalecenia Rady zgodnie z art. 17 ust. 3 projektu ustawy, do tych 
działań NBP, które mog ą przyczyni ć się do zmniejszenia ryzyka systemowego. Wa żne jest, aby 
zaangażowanie NBP w wykonywanie mandatu Rady oraz wskazanych powy żej zalece ń nie 
naruszało: a) niezale żności instytucjonalnej, funkcjonalnej i finansowej NBP oraz b) wykonywania 
przez Europejski System Banków Centralnych zada ń na podstawie Traktatu oraz Statutu 
Europejskiego Systemu Banków Centraln ych i Europejskiego Banku Centralnego12. Dlatego te ż, 
dla zachowania pewno ści prawnej, wskazane powy żej ograniczenie, które mo żna wyinterpretowa ć 
z art. 17 w zwi ązku z art. 2 ust. 3 projektu ustawy, mo żna zastąpić wyraźnym przepisem 
stwierdzaj ącym, że zalecenia Rady kierowane do NBP nie naruszaj ą zasady niezale żności banku 
centralnego okre ślonej w art. 130 Traktatu. 
                                                 
9  Zob. na przyk ład pkt 2.1 opinii CON/2013/66, pkt 2.1 opinii C ON/2013/54, pkt 2.1 opinii CON/2013/45 oraz pkt 2.1. 
opinii CON/2013/30. 
10  Zob. art. 8 ust. 2 i art. 11 ust. 4 projektu ustawy, które dodatkowo wydaj ą się być niespójne z drugim zdaniem art. 6 ust. 2 
projektu ustawy. 
11  Zobacz zalecenie B(3). Zobacz równie ż motyw 24 rozporz ądzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1092/2010 z 
dnia 24 listopada 2010 r. w sprawi e unijnego nadzoru makroostro żnościowego nad systemem fina nsowym i ustanowienia 
Europejskiej Rady ds. Ryzyka Systemow ego (Dz.U. L 331 z 15.12.2010, s. 1). 
12  Zob. pkt 4 opinii CON/2009/88 i pkt 3.2 opinii CON/2012/55.  
ECB-PUBLIC  
4 3.2 Relacje z Komitetem Stabilno ści Finansowej 
 W celu unikni ęcia pokrywania si ę zadań Rady z zadaniami Komitetu Stabilno ści Finansowej 
projekt ustawy znosi cykliczne posiedzenia Ko mitetu oraz pozbawia go funkcji analitycznych, a 
przez to przekszta łca go w organ odpowiedzialny za rozw ijanie i koordynowanie procedur 
zarządzania kryzysowego oraz zada ń poszczególnych cz łonków Komitetu. Pozostawienie tego 
kluczowego zadania koordynacyjnego jest niezb ędne, poniewa ż EBC rozumie, że Bankowy 
Fundusz Gwarancyjny, jedna z instytucji reprezentowanych w Komitecie, mo że zostać 
wyznaczony jako organ ds. restrukturyzacji i uporz ądkowanej likwidacji, o którym mowa w 
projekcie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiaj ącej ramy na potrzeby 
prowadzenia dzia łań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporz ądkowanej likwidacji w odniesieniu 
do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych13. Pokrywanie si ę statusu instytucjonalnego oraz 
uprawnień Rady i Komitetu, jak równie ż ich identyczny sk ład pod ró żnym przewodnictwem, mo że 
natomiast prowadzi ć do braku przejrzystego podzia łu odpowiedzialno ści oraz niepotrzebnego 
powielania zada ń. Koordynowanie zarz ądzania kryzysowego mo że wymaga ć rozwiązań w zakresie 
zarządzania odmiennych ni ż te, które stosuje si ę w związku z pe łnieniem funkcji nadzoru 
makroostro żnościowego, jednak wiele obowi ązków przypisanych równolegle Komitetowi i Radzie 
mogłoby zosta ć uregulowanych z sposób bard ziej jednolity, w szczególno ści takie kompetencje jak 
wymiana informacji mi ędzy członkami14 albo tworzenie grup roboczych15. EBC zach ęca polskie 
władze do analizy tego aspektu.  
  4. Pozosta łe kwestie 
Niniejsza opinia pozostaje bez uszczerbku dla wniosków wyp ływających z oceny stosowania zalecenia 
ERRS/2011/3, któr ą ERRS przeprowadzi zgodnie z art. 17 rozporz ądzenia (UE) nr 1092/2010. 
 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronach internetowych EBC. 
  Sporządzono we Frankfurcie na Menem dnia 18 lutego 2014 r. 
 
[podpis] 
 
Mario DRAGHI 
Prezes EBC 
                                                 
13  KOM(2012)0280 wersja ostateczna, dost ępna na stronie intern etowej Komisji pod ad resem www.ec.europa.eu. 
14  Artyku ły 13-14a projektu ustawy, art. 10 ustawy o Komitecie Stabilno ści Finansowej. 
15 Artykuł 9 projektu ustawy, art. 8 ustawy o Komitecie Stabilno ści Finansowej.