·Uwzględnianiu intersekcjonalności płci i innych form dyskryminacji . Należy również skupić się na kobietach najbardziej defaworyzowanych, np. należących do ludów tubylczych i mniejszości rasowych/etnicznych/religijnych, kobietach wysiedlonych, migrantkach, kobietach w trudnej sytuacji ekonomicznej i społecznej, mieszkających na obszarach wiejskich i przybrzeżnych, ponieważ doświadczają one dyskryminacji z wielu przyczyn jednocześnie. Należy wziąć pod uwagę wyzwania specyficzne dla dziewcząt i kobiet starszych. Kobiety z niepełnosprawnościami, które chroni również Konwencja ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, znajdują się w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Prawa kobiet z niepełnosprawnościami powinny znaleźć się w centrum uwagi przyszłej strategii UE w sprawie niepełnosprawności na najbliższe lata (2021-2030). W tym samym duchu propagowanie praw osób LGBTIQ stanowią główny temat strategii UE na rzecz równości osób LGBTIQ, którą należy odczytywać w powiązaniu z trzecim unijnym planem działania w sprawie równości płci. Wszystkie krzyżujące się wymiary są równie istotne.

·Przyjęciu podejścia transformacyjnego z punktu widzenia równości płci. Oznacza to analizowanie, kwestionowanie i zmianę sztywnych norm związanych z płcią oraz braku równowagi sił na niekorzyść kobiet i dziewcząt, która powoduje dyskryminację w społeczeństwach na wszystkich etapach życia, począwszy od wczesnego dzieciństwa. Oznacza to promowanie przez UE zmian w postawach społecznych, w tym poprzez aktywne angażowanie mężczyzn i chłopców oraz skupienie się na osobach młodych jako sile napędowej zmian. Aby działać w sposób uwzględniający kontekst, konieczne jest utworzenie silnego partnerstwa i nawiązanie dialogu z podmiotami lokalnymi, społeczeństwem obywatelskim i społecznościami lokalnymi oraz wspieranie organizacji kobiet.

(1)Uczynieniu zaangażowania UE w równość płci i wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt bardziej skutecznym jako przekrojowy priorytet działań zewnętrznych UE w ramach jej polityki i programowania. Komisja Europejska i wysoki przedstawiciel ponownie potwierdzają, że do 2025 r. 85 % wszystkich nowych działań zewnętrznych będzie przyczyniało się do osiągnięcia tego celu. Wymaga to dalszego uwzględniania aspektu płci we wszystkich zewnętrznych obszarach polityki i sektorach, a także podejścia transformacyjnego z punktu widzenia równości płci, opartego na prawach i intersekcjonalnego.

Opierając się na strategii UE na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025, w której wzywa się do kształtowania Europy opartej na równouprawnieniu płci, w niniejszym nowym unijnym planie działania w sprawie równości płci na lata 2021–2025 (GAP IIII) wzywa się do kształtowania świata opartego na równouprawnieniu płci. Plan ten stanowi również uzupełnienie strategii na rzecz równouprawnienia osób LGBTIQ na lata 2020-2025. Dzięki niemu zwiększy się wkład UE w osiągnięcie piątego celu zrównoważonego rozwoju we wszystkich obszarach polityki wewnętrznej i zewnętrznej UE oraz w całej Agendzie 2030.

Wzywania związane z równouprawnieniem płci są bardzo różne w zależności od kontekstu, w którym się pojawiają, dlatego wymagają reakcji dostosowanych do danej sytuacji. Żadne z państw na świecie nie jest jednak bliskie osiągnięcia do 2030 r. równości płci i wzmocnienia pozycji wszystkich kobiet i dziewcząt. W 2020 r. mija 25 lat od przyjęcia deklaracji pekińskiej i pekińskiej platformy działania oraz 20 lat od przyjęcia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa. Osiągnięto pewne postępy, ale nadal istnieje głęboko zakorzeniona nierówność, np. w dostępie do opieki zdrowotnej, edukacji i miejsc pracy, jak również na całym świecie powszechna jest przemoc ze względu na płeć.

W pomocy humanitarnej UE należy nadal uwzględniać zarówno aspekt płci, jak i aspekt wieku, a także dążyć do reagowania na te kwestie, biorąc przy tym pod uwagę szczególne potrzeby, podatność na zagrożenia oraz możliwości wszystkich osób. Przyczynią się do tego ukierunkowane działania oraz stosowanie wskaźnika równości płci i wieku Komisji w odniesieniu do pomocy humanitarnej.

UE powinna nadal promować równość płci poprzez swoją politykę handlową. Nowe umowy handlowe powinny zawierać zdecydowane przepisy dotyczące równości płci, w tym zgodności z odpowiednimi konwencjami MOP i ONZ. Zgodność z tymi konwencjami powinna pozostać wymogiem w ramach nowego rozporządzenia w sprawie ogólnego systemu preferencji taryfowych, które wejdzie w życie w 2024 r. UE będzie również nadal uwzględniała specjalne analizy dotyczące płci we wszystkich ocenach skutków ex ante, ocenach skutków w kontekście zrównoważonego rozwoju oraz przeglądach polityki związanych z handlem.

3.podawanie ważnych powodów, opartych na wynikach analizy dotyczącej płci, aby uzasadnić wszelkie działania, co do których uznaje się, że nie przyczyniają się do równości płci.

W oparciu o postępy w realizacji planu działania w sprawie równości płci na lata 2015-2020, udział ten stale wzrastał od około 58% w 2016 r. do 65% w 2019 r. UE dokłada obecnie wszelkich starań, aby osiągnąć cel 85% do 2025 r.

Piąty cel zrównoważonego rozwoju jest jednym z trzech celów zrównoważonego rozwoju, na które na całym świecie przeznacza się najmniej środków finansowych. UE zobowiązała się, że do 2025 r. w co najmniej 85 % wszystkich nowych działań zewnętrznych równość płci oraz wzmocnienie pozycji kobiet i dziewcząt będzie znaczącym lub głównym celem .

Uwzględnianie aspektu płci pozostaje podstawowym sposobem osiągania równości płci. Jego celem jest zapewnienie, aby wszystkie obszary polityki i programy przynosiły wszystkim maksymalne korzyści i przyczyniały się do położenia kresu utrzymywaniu się nierówności. Komisja Europejska i wysoki przedstawiciel zobowiązali się do uwzględniania aspektu płci we wszystkich obszarach polityki i działaniach, w tym w instytucjach Unii, jako kwestii, za którą wszyscy są odpowiedzialni. Zachęca się państwa członkowskie, by przyłączyły się do tych starań.

W ramach swojego wielostronnego zaangażowania UE aktywnie współpracuje z systemem Narodów Zjednoczonych oraz ze wszystkimi organami ONZ i wyspecjalizowanymi agencjami zajmującymi się równością płci. UE powinna pozostać czynną orędowniczką praw kobiet w Radzie Praw Człowieka, zapewniając swoje pełne zaangażowanie w trakcie różnych sesji. Komisja Europejska, wraz z niektórymi państwami członkowskimi UE, należy do Forum Pokolenia Równości, globalnego zgromadzenia na rzecz równości płci zwołanego przez UN Women i współorganizowanego przez rządy Meksyku i Francji we współpracy ze społeczeństwem obywatelskim, sektorem prywatnym i organizacjami międzynarodowymi. Komisja Europejska współprzewodniczy Koalicji Pokolenia Równości na rzecz Działań w zakresie przeciwdziałania przemocy ze względu na płeć.

UE powinna zwiększyć na szczeblu wielostronnym swoją przywódczą rolę w obszarze równości płci, praw kobiet i dziewcząt oraz wzmocnienia ich pozycji, przyczyniając się do postępów w realizacji tego programu na forach międzynarodowych. Dzięki swojemu autorytetowi i zdolności gromadzenia partnerów UE powinna być gotowa inicjować rezolucje i deklaracje w sprawie równości płci, być ich wnioskodawcą lub współwnioskodawcą oraz konsekwentnie propagować używanie języka uwzględniającego aspekt płci we wszystkich rezolucjach i deklaracjach. Wzmacnianie oraz tworzenie nowych partnerstw i sojuszy ma kluczowe znaczenie dla odnowienia istniejących międzynarodowych zobowiązań w zakresie równości płci, praw kobiet i wzmocnienia pozycji kobiet. Jest to szczególnie widoczne w odniesieniu do zwalczania globalnych wyzwań, takich jak pandemia COVID-19. Na wielostronnych delegaturach Unii spoczywa szczególna odpowiedzialność za promowanie inicjatyw politycznych, a jednocześnie koordynację z organami dyplomatycznymi państw członkowskich UE w terenie oraz z krajami partnerskimi.

W każdym regionie Komisja Europejska i wysoki przedstawiciel będą wspierać działania transformacyjne na rzecz równości płci na podstawie regionalnej analizy dotyczącej płci, w stosownych przypadkach. Na przykład w Afryce Subsaharyjskiej wsparcie powinno być kierowane do partnerstw wielonarodowych, tworząc synergię między działaniami dotyczącymi praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, edukacji, żywienia a dostępem kobiet do finansowania i możliwościami rynkowymi kobiet.

Uwzględniając aspekt równości płci we wszystkich kierunkach pracy w ramach partnerstwa strategicznego Afryka–UE, Unia Europejska powinna również wzmocnić rolę kobiet jako posiadaczek praw, budowniczych pokoju i decydentek na rzecz pokoju, bezpieczeństwa, demokracji i rządów prawa, a także promować ich dostęp do wymiaru sprawiedliwości i podstawowych usług. Wsparcie dla Afrykańskiej Kontynentalnej Strefy Wolnego Handlu (AfCFTA) powinno przynieść kobietom korzyści. W szerszym kontekście rozwoju obszarów miejskich możliwości rynkowe kobiet i ich udział w przedsiębiorczości będą promowane poprzez współpracę pomiędzy miastami UE i Afryki w ramach inicjatywy „100 Intelligent Cities Challenge” [„Wyzwanie dla 100 inteligentnych miast”].

Proces przystąpienia do UE doprowadził do reform prawnych promujących równość płci w krajach kandydujących i potencjalnych krajach kandydujących, ponieważ oczekuje się, że będą one stopniowo dostosowywały swoje przepisy do dorobku prawnego UE w zakresie równości płci i będą dysponowały ramami instytucjonalnymi umożliwiającymi jego egzekwowanie.

Badania i innowacje odgrywają kluczową rolę w postępach na rzecz równości płci i wzmocnienia pozycji kobiet. Program „Horyzont Europa” dzięki współpracy międzynarodowej w jego ramach przyczynia się do znajdowania wspólnych rozwiązań globalnych wyzwań dzięki wspieraniu studiów nad płcią społeczno-kulturową i badań intersekcjonalnych, dostępu kobiet do finansowania badań i udziału kobiet w karierze naukowej, a także włączeniu perspektywy płci w treść badań.

Każda osoba ma prawo do pełnej kontroli oraz swobodnego i odpowiedzialnego decydowania w sprawach dotyczących swojej seksualności oraz zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, bez dyskryminacji, przymusu i przemocy, oraz do prowadzenia zdrowego życia, jak również uczestniczenia w gospodarce oraz życiu społecznym i politycznym. Potrzebny jest dostęp do wysokiej jakości, przystępnych cenowo i kompleksowych informacji i edukacji w zakresie zdrowia seksualnego i reprodukcyjnego, w tym szeroko zakrojonej edukacji seksualnej, oraz usług opieki zdrowotnej.

Prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne są kluczowe dla realizacji prawa kobiet i dziewcząt do samostanowienia. UE nadal zobowiązuje się do promocji, ochrony i egzekwowania wszystkich praw człowieka oraz działań na rzecz pełnego i skutecznego wdrożenia postanowień pekińskiej platformy działania, programu działania Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju oraz wyników ich konferencji przeglądowych, a także nadal zobowiązuje się do wspierania praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego w tym kontekście.

·bezpiecznych i cechujących się wysoką jakością operacji humanitarnych, które wspierają gotowość, zapobieganie i reagowanie w odniesieniu do przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć oraz funkcjonowanie Wezwania do działania;

·wspierania dostępu ofiar przemocy ze względu na płeć i ofiar handlu ludźmi do usług wsparcia psychospołecznego oraz do uczestnictwa w życiu gospodarczym i społecznym;

Każdy człowiek ma prawo do życia wolnego od wszelkich form przemocy. Rzeczywistość wygląda jednak zupełnie inaczej – w każdym państwie nadal występują liczne formy przemocy ze względu na płeć wobec kobiet i dziewcząt, tj. przemocy skierowanej przeciwko kobiecie, ponieważ jest kobietą, lub która dotyka kobiety w nieproporcjonalnie większym stopniu, stanowiąc jedną z najbardziej rozpowszechnionych i w dużej mierze niezgłaszanych form naruszeń praw człowieka. Do grup szczególnie zagrożonych należą kobiety i dziewczęta z niepełnosprawnościami, należące do grup mniejszościowych, migrantki, osoby LGBTIQ.

Celem GAP III jest przyspieszenie postępów w osiąganiu równości płci oraz wzmocnieniu pozycji kobiet i dziewcząt poprzez wyznaczenie celów i działań w sześciu kluczowych tematycznych obszarach polityki. Opiera się on na poprzednich tego rodzaju planach działania i dotyczy nowych wyzwań i możliwości, a jednocześnie zapewnia spójność polityki wewnętrznej i zewnętrznej. Cele szczegółowe i wskaźniki w odniesieniu do poszczególnych obszarów zaangażowania są określone w dokumencie roboczym służb Komisji „Cele i wskaźniki służące określeniu ram wdrażania GAP III”.

UE powinna w dalszym ciągu angażować się na forach G-7 i G-20, aby przyczynić się do postępów w realizacji programu działań na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, w tym na rynku pracy. W kontekście grupy G-20 UE i inni członkowie aktywnie działają na rzecz osiągnięcia celu uzgodnionego podczas szczytu w Brisbane (przyjętego przez G-20 w 2014 r.), jakim jest zmniejszenie do 2025 r. różnicy współczynnika aktywności zawodowej między mężczyznami a kobietami o 25 %.

W 2016 r. 335 mln dziewcząt uczęszczało do szkół podstawowych i średnich bez dostępu do wody i mydła

Globalne postępy w zakresie parytetu płci przy zapisach do szkół podstawowych i średnich nie doprowadziły jeszcze do wyeliminowania nierówności płci pod względem nauki szkolnej i uczenia się.

·wspierania migrantek i wzmocnienia ich pozycji, co przyczynia się do zrównoważonego rozwoju krajów pochodzenia, tranzytu i docelowych poprzez przekazy pieniężne, umiejętności i wiedzę;

·wspierania przedsiębiorczości kobiet i przedsiębiorstw prowadzonych przez kobiety, w tym przedsiębiorczości społecznej, oraz ich dostępu do finansowania dzięki zapewnianiu innowacyjnych programów inwestycyjnych w ramach Planu inwestycji zewnętrznych rozwiązujących problem braku dostępu kobiet do rynku, a także propagowania tworzenia MŚP. Dodatkowe ukierunkowane działania będą obejmowały usługi w zakresie rozwoju biznesu i wsparcie zatrudnienia, w tym dla kobiet w kontekście odbudowy gospodarki i przymusowych wysiedleń;

·tworzenia otoczenia korzystnego dla działalności gospodarczej kobiet oraz dla dostępu do zasobów produkcyjnych i usług ekosystemowych, w tym dostępu kobiet do ziemi i działalności w morzach i oceanach, przekazów pieniężnych, technologii, finansów, jak również dostępu do identyfikacji i kontroli nad mobilnością;

Skutki pandemii COVID-19 dotykają kobiet, ponieważ są one nieproporcjonalnie liczniej reprezentowane w sektorach, na które kryzys miał niekorzystny wpływ, w sytuacjach niepewnej formy zatrudnienia i zatrudnienia nieformalnego, a także w sektorze opieki (m.in. w obszarach edukacji, opieki społecznej oraz w służbie zdrowia, a także wśród pracowników domowych). Ponadto spoczywa na nich coraz większy ciężar nieodpłatnej pracy opiekuńczej. Uwydatnia to pilną potrzebę przyjęcia niedyskryminujących i integracyjnych systemów ochrony socjalnej, zatrudnienia formalnego, rozszerzenia praw i uprawnień pracowniczych na pracowników w sytuacjach zatrudnienia nieformalnego i niepewnej formy zatrudnienia oraz skupienia się w szczególności na poprawie warunków pracy i płacy dla pracowników sektora opieki.

Postępy w zakresie zmniejszania zróżnicowania sytuacji kobiet i mężczyzn na świecie pod względem współczynnika aktywności zawodowej utknęły w martwym punkcie . Zróżnicowanie wynagrodzenia i dochodów ze względu na płeć stawia kobiety w jeszcze bardziej niekorzystnym położeniu . Przepisy i praktyki w zakresie własności nieruchomości, dostępu do kredytu bankowego, praw spadkowych i dostępu do identyfikacji często prowadzą do dyskryminacji kobiet i ograniczają ich dostęp do zasobów i finansów. W tym kontekście ważne jest również wspieranie w UE upodmiotowienia ekonomicznego migrantek. Unijny plan działania na rzecz integracji i włączenia obejmuje działania mające na celu wspieranie upodmiotowienia ekonomicznego kobiet.

Z szacunków wynika, że poprawa równości płci mogłaby przyczynić się do wzrostu światowego PKB do 2025 r. o około 11 bln EUR – do 21 bln EUR

Kobiety i dziewczęta potrzebują także dostępu do warunków podstawowych, takich jak dostęp do bezpiecznego, przystępnego cenowo i dostępnego transportu publicznego oraz innych możliwości mobilności, zarówno na obszarach wiejskich, jak i miejskich.

Kobiety i mężczyźni w całej swojej różnorodności powinni mieć równe szanse, równy dostęp do zatrudnienia i godnej pracy oraz równe wynagrodzenie za taką samą pracę, aby być niezależni ekonomicznie. Ponadto kobiety i mężczyźni powinni w równym stopniu dzielić się obowiązkami związanymi z opieką i mieć dostęp do odpowiedniej ochrony socjalnej, usług publicznych oraz możliwości finansowych i rynkowych.

·tworzenia korzystnego otoczenia prawnego, politycznego i społecznego, które chroni prawa i zdrowie reprodukcyjne i seksualne kobiet i dziewcząt oraz zwiększa dostęp do usług i informacji związanych ze zdrowiem reprodukcyjnym i seksualnym, w tym do profilaktyki i leczenia HIV/AIDS;

Dostęp dziewcząt do edukacji jest ograniczony wskutek braku postępów w zapewnianiu ochrony ich praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, z powodu niebezpiecznego środowiska edukacyjnego oraz braku odpowiednich urządzeń sanitarnych. Z szacunków ONZ z 2016 r. wynika, że 246 mln dzieci na całym świecie doświadcza w szkole przemocy ze względu na płeć, a szczególnie dotknięte są nią dziewczęta i dzieci defaworyzowane. Dziecięce, wczesne i przymusowe małżeństwa oraz ciąża u nastolatek wpływają na wskaźnik kończenia szkoły średniej przez dziewczęta (o 36,9 % niższy niż w przypadku chłopców), ograniczając ich potencjał zarobkowy i siłę decyzyjną. Każdy dodatkowy rok nauki w szkole podstawowej zwiększa późniejsze wynagrodzenie dziewcząt o 10–20 %. Brak dostępu do szkół jeszcze bardziej zwiększa różnice w przypadku dziewcząt z niepełnosprawnościami. Stereotypy płci ograniczają aspiracje dziewcząt do wyboru zawodów związanych z naukami przyrodniczymi lub inżynierią oraz zniechęcają chłopców do podejmowania pracy w sektorze opiekuńczym. Uniemożliwiają one również kobietom awans na stanowiska kierownicze, w tym w sektorze edukacji, mimo że większość nauczycieli to kobiety.

W kontekście kryzysu, w tym światowej pandemii COVID-19, zamykanie szkół zwiększyło ryzyko pracy dzieci, przemocy w rodzinie, wykorzystywania seksualnego, ciąży u nastolatek oraz dziecięcych, wczesnych i przymusowych małżeństw. Dziewczęta w mniejszym stopniu uczestniczą w kształceniu na odległość, ponieważ mają mniejszy niż chłopcy dostęp do internetu (o 17 % mniejszy dostęp w ujęciu globalnym) i do technologii telefonii komórkowej (26 %). Połowa wszystkich dziewcząt będących uchodźcami uczęszczających do szkół średnich nie wróci do szkoły po pandemii COVID-19.

W kontekście pomocy humanitarnej, budżet UE na edukację w sytuacjach nadzwyczajnych wzrósł z 1% w 2015 r. do 10% począwszy od 2019 r., co oznacza kwotę ponad 450 mln EUR, która przyniesie korzyści ponad 8,5 mln dziewcząt i chłopców w 59 państwach na całym świecie, stanowiąc przykład do naśladowania i wspierając edukację na rzecz pokoju i ochrony.

Konieczne jest wyjście poza parytet płci w ujęciu liczbowym i skupienie się na tym, w jaki sposób system edukacji może zwiększyć równość płci.

Działania UE powinny przyczyniać się do: ·promowania równości płci w ramach i dzięki edukacji włączającej i charakteryzującej się wysoką jakością i przystępnością na wszystkich poziomach poprzez utrzymanie finansowania edukacji w sytuacjach nadzwyczajnych na poziomie 10 % budżetu na pomoc humanitarną oraz zwiększenie ogólnego poziomu finansowania edukacji; ·budowania silniejszych systemów edukacji z uwzględnieniem aspektu płci, aby promować równość płci i zapewniać bardziej sprawiedliwe wyniki kształcenia dziewcząt i chłopców poprzez bezpieczne i zdrowe środowisko edukacyjne, rekrutację, szkolenia i rozwój zawodowy nauczycieli, programy nauczania i materiały edukacyjne oraz pracę z rodzicami i społecznościami; ·zwiększenia inwestycji w edukację dziewcząt, aby osiągnąć równy dostęp do wszystkich form kształcenia i szkolenia, w tym w dziedzinach nauk przyrodniczych, technologii, inżynierii i matematyki, umiejętności informatycznych i cyfrowych oraz kształcenia i szkolenia technicznego i zawodowego; ·poprawy dostępu do kompleksowej edukacji seksualnej dla młodzieży szkolnej i nastolatków nieuczęszczających do szkoły; ·przyjęcia zdecydowanych środków mających na celu zwalczanie stereotypów płci, dyskryminujących norm społecznych i przemocy w szkole ze względu na płeć w szkolnictwie i poprzez edukację.

Promowanie powszechnego dostępu do opieki zdrowotnej

Publiczne systemy opieki zdrowotnej są niedofinansowane, co ma ogromny wpływ na usługi świadczone dziewczętom i kobietom.

Co najmniej 50 % ludności świata nie ma dostępu do potrzebnych im świadczeń zdrowotnych, a około jedna trzecia zamężnych kobiet w krajach rozwijających się zgłasza, że ma niewielki wpływ na decyzje w sprawie własnej opieki zdrowotnej lub nie ma w tej kwestii żadnego wpływu

Kryzys związany z COVID-19 jeszcze bardziej utrudnił świadczenie podstawowych usług opieki zdrowotnej oraz dostęp do bezpiecznych leków i szczepionek, co doprowadziło do wzrostu liczby zgonów okołoporodowych i liczby nieplanowanych ciąż. Jako pracowniczki pierwszego kontaktu i opiekunki kobiety często narażone są na większe ryzyko zagrożenia zdrowia w kontekście pandemii. Przesunięcia zasobów systemów ochrony zdrowia do zwalczania COVID-19 w poważny sposób odbiły się na leczeniu i profilaktyce HIV, a także zwiększyły stygmatyzację i dyskryminację osób żyjących z HIV, zwłaszcza kobiet.

W przypadku kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami takie ryzyko jest większe ze względu na niedostępność informacji dotyczących profilaktyki i pomocy oraz na poważne bariery w dostępie do świadczeń zdrowotnych lub podstawowego zaopatrzenia w wodę oraz środki sanitarne i higieniczne. Stabilne finansowanie powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego, w tym świadczeń w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, ma większe znaczenie niż kiedykolwiek wcześniej.

Działania UE powinny przyczyniać się do: ·promowania powszechnego zabezpieczenia zdrowotnego dzięki zrównoważonym i odpornym systemom opieki zdrowotnej, a także dzięki sprawiedliwemu dostępowi do podstawowych świadczeń i informacji, w tym w zakresie praw i zdrowia reprodukcyjnego i seksualnego, opieki nad matkami oraz zdolności do zajmowania się chorobami zakaźnymi i niezakaźnymi, ze szczególnym uwzględnieniem kobiet i dziewcząt z niepełnosprawnościami; przy uwzględnieniu zakłóceń w dostępie do opieki, spowodowanych pandemią COVID-19; ·zapewnieniu dostępności i równego dostępu dla kobiet do diagnostyki, szczepień i leczenia COVID-19; ·poprawy dostępu do wody i odpowiednich urządzeń sanitarnych oraz reagowania na nieodpowiednie utrzymanie higieny menstruacyjnej poprzez podnoszenie świadomości, promowanie szkolnych programów sanitarnych oraz zapewnianie dostępu do infrastruktury sanitarnej w szkołach; ·zapewnienia programów w zakresie żywienia, w tym w kontekście pomocy humanitarnej, w szczególności dla kobiet w ciąży i karmiących oraz dla dzieci poniżej piątego roku życia.

3.4.Propagowanie udziału na równych zasadach i przywódczej roli

Kobiety i dziewczęta powinny w równym stopniu uczestniczyć w sferze publicznej i prywatnej, aby przyczyniać się do funkcjonowania demokracji i gospodarki oraz korzystać z przysługujących wszystkim praw człowieka. Przynosi to znaczne korzyści całemu społeczeństwu, począwszy od poprawy wiarygodności instytucji demokratycznych, a skończywszy na mniejszej liczbie przypadków przemocy ze strony państwa.

Niemniej jednak kobiety nadal są niedostatecznie reprezentowane jako wyborczynie, przywódczynie polityczne i wybieralne urzędniczki oraz jako oficjalne negocjatorki i mediatorki pokojowe. Na stanowiskach wybieralnych i w organach decyzyjnych na wszystkich szczeblach zmiany zachodzą powoli. Mimo że w około 39 % państw wprowadzono parytety w odniesieniu do reprezentacji kobiet w parlamentach lub partiach politycznych, wdrażanie takich rozwiązań utrudniają takie czynniki, jak: stereotypy płci, struktury partii politycznych i brak finansowania polityki.

Na całym świecie kobiety stanowią 25 % parlamentarzystów krajowych, co wskazuje na wolny wzrost z poziomu 11,3 % W latach 1992–2018 kobiety stanowiły zaledwie 13 % negocjatorów, 6 % mediatorów i 6 % sygnatariuszy w najważniejszych procesach pokojowych.

W kurczącej się przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego kobiety w życiu publicznym, w tym polityczki, dziennikarki i działaczki, często padają ofiarą przemocy ze względu na płeć, w tym różnych form cyberprzemocy, a nawet kobietobójstwa. Politycznie umotywowane ataki na kobiety nasilały się w prawie każdym regionie, osiągając rekordowo wysoką liczbę w 2019 r. Badanie przeprowadzone w 2016 r. wśród polityczek z 39 krajów wykazało, że 82 % z nich doświadczyło przemocy psychicznej, a 44 % zetknęło się z brutalnymi groźbami.

Jednocześnie nowe pokolenie aktywistek, młodych kobiet i dziewcząt, które otwarcie wyrażają opinię, podejmuje szereg różnych działań, w tym na rzecz wzmocnienia pozycji kobiet i dziewcząt. Należy im zapewnić platformę, aby mogły się wypowiadać i angażować.

Działania UE powinny przyczyniać się do: ·zwiększania poziomu udziału, reprezentacji i przywódczej roli kobiet w polityce, rządzeniu i procesach wyborczych na wszystkich szczeblach poprzez wsparcie programów na rzecz demokracji i sprawowania rządów oraz reform administracji publicznej; ·zwiększania zdolności kobiet jako liderek politycznych w rządach i parlamentach poprzez szkolenia, konwenty kobiet oraz promowanie procesów legislacyjnych i sporządzania budżetu z uwzględnieniem aspektu płci , a także do promowania programów dotyczących młodych liderek; ·wspierania uczestnictwa obywatelskiego młodych kobiet i nastoletnich dziewcząt, również we współpracy z organizacjami młodzieżowymi, zwiększania wsparcia dla organizacji prowadzących kontrolę parlamentarną, prowadzonych przez osoby młode i angażujące je, a także skupiania przedstawicieli UE i krajów partnerskich; ·ograniczania stereotypów płci w treściach medialnych we współpracy z sektorem audiowizualnym i mediami, oraz wzmacniania i wspierania praw kobiet jako osób używających informacji i je tworzących, a także jako przedsiębiorczyń i decydentek w tym sektorze ; ·promowania jednakowej zdolności prawnej i dostępu kobiet do wymiaru sprawiedliwości poprzez wsparcie na rzecz działań oddolnych oraz reform prawnych i reform systemów wymiaru sprawiedliwości; ·promowania korzystnego i bezpiecznego środowiska, w tym w internecie, dla społeczeństwa obywatelskiego, organizacji zajmujących się prawami kobiet i dziewcząt, obrońców praw człowieka odnośnie do kobiet, budowniczych pokoju, dziennikarek i przedstawicieli ludów tubylczych. Wzmacnianie mechanizmów ochrony i wspieranie przywódczej roli kobiet będzie obejmowało globalne i regionalne centra, a także rzecznictwo i nawoływanie do dokumentowania ataków na obrońców praw człowieka przysługujących kobietom i działania w tym zakresie.

3.5.Integracja programu działań na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa

W XXI wieku klęski żywiołowe i kryzysy spowodowane przez człowieka, w tym konflikty, stały się bardziej złożone, przewlekłe i w coraz większym stopniu związane z wyzwaniami globalnymi, takimi jak: zmiana klimatu, degradacja środowiska, wysiedlenia, a ostatnio również pandemie. Wpływ pandemii COVID-19 pokazał, że program działań na rzecz kobiet, pokoju i bezpieczeństwa ma zasadnicze znaczenie dla przeciwdziałania zwiększonemu zagrożeniu przemocą i dla włączania kobiet poprzez powiązanie bezpieczeństwa z równością płci.