Międzynarodowa konwencja w sprawie zharmonizowanego systemu określania i kodowania towarów (zwana dalej „umową”) ma na celu ułatwianie handlu międzynarodowego oraz gromadzenie, porównywanie i analizę danych statystycznych, w szczególności tych dotyczących handlu międzynarodowego. Zawiera ona jako załącznik nomenklaturę HS, stanowiącą międzynarodowy zharmonizowany system, który umożliwia uczestniczącym państwom klasyfikowanie towarów będących przedmiotem handlu do celów celnych na wspólnej podstawie. W szczególności nomenklatura HS obejmuje opis towarów pojawiających się w pozycjach i podpozycjach oraz związane z nimi kody numeryczne oparte na systemie 6-cyfrowym. Nomenklatura HS jest poddawana przeglądowi co pięć lat. Jest ona stosowana przez ponad 190 administracji na całym świecie; w związku z tym ponad 98 % wszystkich towarów będących przedmiotem obrotu na świecie jest klasyfikowanych według tej nomenklatury.

W dniach 27–29 czerwca 2019 r. Rada WCO ma przyjąć zalecenie dotyczące zmian w nomenklaturze systemu zharmonizowanego zgodnie z art. 16 konwencji HS. Będzie ono obejmowało między innymi zmianę dotyczącą niektórych nowatorskich wyrobów tytoniowych („planowany akt”).

Na potrzeby przygotowania zalecenia w dniach 19–29 marca 2019 r. na swojej sześćdziesiątej trzeciej sesji Komitet ds. HS przygotuje projekt wniosku w sprawie zmiany nomenklatury HS dotyczącej tych produktów. Zmiana ta ma zostać włączona do projektu zalecenia dla Rady WCO, który obejmie wszystkie proponowane zmiany załącznika do umowy (te przyjęte na posiedzeniu w marcu oraz te przyjęte podczas poprzednich posiedzeń Komitetu ds. HS), o których Rada WCO zadecyduje na swoim posiedzeniu w czerwcu. Zmieniona nomenklatura HS wejdzie w życie w 2022 r.

Projekt przedmiotowej zmiany jest wynikiem prac przeprowadzonych przez Podkomitet ds. Przeglądu Systemu Zharmonizowanego WCO. Podkomitet ten omówił tę propozycję na swojej 55. sesji, która odbyła się w listopadzie 2018 r. UE nie była wówczas w stanie przedstawić swojego stanowiska. Wynik prac podkomitetu jest kierowany do Komitetu ds. HS w celu sfinalizowania projektu proponowanej zmiany w odniesieniu do części, które pozostają otwarte do dyskusji.

Celem planowanego aktu jest zmiana struktury nomenklatury HS polegająca na klasyfikowaniu nowatorskich wyrobów tytoniowych przeznaczonych do wdychania poprzez podgrzanie lub w inny sposób do nowej pozycji 24.04 „Produkty zawierające tytoń, tytoń odtworzony, nikotynę lub namiastki tytoniu lub nikotyny, przeznaczone do wdychania bez spalania; pozostałe wyroby zawierające nikotynę przeznaczone do wprowadzania nikotyny do ciała ludzkiego”.

3.Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii

Proponowane stanowisko ma na celu wyrażenie poparcia dla projektu zmiany nomenklatury HS w odniesieniu do nowatorskich wyrobów tytoniowych. Ma ono również na celu wyrażenie preferencji w odniesieniu do niektórych sformułowań, które należy umieścić w uwagach dodatkowych do nomenklatury HS, a które obecnie znajdują się w nawiasach w projekcie zmiany, gdyż decyzja nie została jeszcze podjęta.

W obecnej nomenklaturze HS większość umawiających się stron, w tym Unia Europejska, preferuje klasyfikowanie niektórych nowatorskich wyrobów tytoniowych do podpozycji HS 2403.99 jako „pozostały przetworzony tytoń” . W tej chwili brak jest ostatecznej decyzji WCO w sprawie klasyfikacji tych produktów.

Dla UE ważne jest, by w zmienionej nomenklaturze HS, która wejdzie w życie w 2022 r., takie nowatorskie wyroby tytoniowe były określone w osobnej pozycji, tak by ułatwić ich klasyfikację. Ważne jest również wyrażenie pewnych preferencji co do wyboru sformułowań, które miałyby się znaleźć w nowych uwagach do działu 24, w celu wyjaśnienia linii podziału między poszczególnymi pozycjami tego działu. Przyjęto do wiadomości uwagi i sugestie Sekretariatu WCO zamieszczone w dokumencie NC2591E1a (HSC/63).

Proponowane stanowisko jest zatem następujące:

–Jeśli chodzi o klasyfikację nowych wyrobów tytoniowych, Unia powinna przywołać swoje pierwotne stanowisko wyrażone we wrześniu 2018 r. popierające propozycję WHO/WCO, zgodnie z którą nowatorskie podgrzewane wyroby tytoniowe powinny być zgrupowane wraz z innymi wyrobami tytoniowymi w pozycji 24.03 i zdefiniowane obiektywnie poprzez sposób ich konsumpcji polegający na podgrzewaniu; byłby to wariant preferowany w stosunku do odniesienia do braku procesu spalania, które jest kontrowersyjne. Jednak w duchu współpracy i po wnikliwym rozpatrzeniu Unia może obecnie zaakceptować wariant będący wynikiem głosowania większościowego w Komitecie ds. HS WCO i dalszych prac we wspomnianym wyżej Podkomitecie WCO, a polegający na klasyfikowaniu tych produktów do nowej pozycji 24.04, ale z zastrzeżeniem przeprowadzenia oceny właściwości i emisji tych produktów po decyzji w sprawie nowatorskich i nowo powstających wyrobów tytoniowych przyjętej przy poparciu Unii na 8. konferencji stron Ramowej konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu (FCTC).

–Odnośnie do nowej uwagi 2 do działu 24: Unia powinna poprzeć pierwszy wariant w brzmieniu „2.- Pozycja 24.04 nie obejmuje produktów wymienionych w pozycjach 24.02 i 24.03”. W przeciwieństwie do stanowiska Sekretariatu WCO, wyrażonego we wspomnianym wyżej dokumencie, Unia nie powinna opowiadać się za priorytetowym traktowaniem pozycji 24.04 w odniesieniu do klasyfikacji niektórych nowatorskich wyrobów tytoniowych. O wiele bardziej wskazane jest ograniczenie zakresu tej pozycji do produktów, które są do niej klasyfikowane jednoznacznie, tak by wyroby tytoniowe, które mogą być klasyfikowane do tej pozycji, ale również do innych pozycji działu 24 (24.02 lub 24.03), były przekierowywane do tych innych pozycji.

–Odnośnie do nowej uwagi 3 do działu 24: Unia nie powinna popierać umieszczania tekstu w nawiasach „nawet gdy wytwarzany jest dym”. Odniesienie do dymu może prowadzić do nieporozumień, jeśli chodzi o rozróżnienie między produktami objętymi pozycją 24.02 (i 24.03), a objętymi pozycją 24.04, ponieważ pierwotnym celem utworzenia nowej pozycji 24.04 jest objęcie nią produktów, które nie są spalane w tradycyjny sposób. Właściwości i emisje tych produktów są jednak obecnie przedmiotem oceny w związku z decyzją w sprawie nowatorskich i nowo powstających wyrobów tytoniowych, przyjętą podczas 8. konferencji stron Ramowej konwencji Światowej Organizacji Zdrowia o ograniczeniu użycia tytoniu. Wskazane jest zatem, by raczej poczekać na wyniki tej oceny i powrócić do tej kwestii, jeżeli pojawią się nowe fakty mające znaczenie dla klasyfikacji celnej.

Proponowane stanowisko UE jest zgodne z utrwaloną polityką celną i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, zgodnie z którymi klasyfikowanie towarów przy przywozie odbywa się zgodnie z ich obiektywnymi cechami i właściwościami.

Proponowane stanowisko jest konieczne, aby UE mogła zająć stanowisko podczas najbliższego posiedzenia Rady WCO. To samo stanowisko zostanie wyrażone w trakcie prac przygotowawczych, a w szczególności na posiedzeniu Komitetu ds. HS, przy czym UE poprze na posiedzeniu Komitetu ds. Systemu Zharmonizowanego projekt wniosku komitetu, jeżeli będzie on odpowiadał opinii większości umawiających się stron.

4.Podstawa prawna

4.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”.

W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w odniesieniu do planowanego aktu, jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie