–zmianę art. 10 umowy mającą na celu umieszczenie odniesienia do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 oraz do załącznika 1C do rozporządzenia (UE) 2016/799 ustanawiającego specyfikacje techniczne inteligentnego tachografu.

–skreślenie art. 22 bis AETR, który przewiduje automatyczne stosowanie specyfikacji tachografu w odniesieniu do AETR, oraz zastąpienie go procedurą określoną w art. 22 umowy. Procedura określona w art. 22 zostałaby nieznacznie zmodyfikowana, aby uniknąć sytuacji, w której zmianom specyfikacji tachografu może się sprzeciwić zaledwie jedna trzecia umawiających się stron;

W praktyce wszystkie proponowane zmiany AETR są najpierw omawiane i uzgadniane na forum SC.1, zanim zostaną przedłożone Sekretarzowi Generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych przez jedną z umawiających się stron. Jeżeli wniosek obejmuje zmiany w suplementach 1, 2 lub 3 do załącznika do umowy lub w artykułach wprowadzających w suplemencie 1B do umowy, wymaga on przyjęcia przez grupę SC.1 zwykłą większością obecnych i głosujących umawiających się stron, jak określono w art. 22, art. 22 bis i art. 22 ter umowy.

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w grupie ekspertów ds. Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) oraz w Grupie Roboczej ds. Transportu Drogowego (SC.1) Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ) w związku z planowaną zmianą AETR, w odniesieniu do włączenia do tej umowy specyfikacji technicznych inteligentnego tachografu.

Konieczne jest ustalenie nowego stanowiska UE w kontekście kolejnych posiedzeń grupy ekspertów ds. AETR i Grupy Roboczej ds. Transportu Drogowego, które odbędą się odpowiednio w lutym 2021 r. i październiku 2021 r. To nowe stanowisko musi uwzględniać dyskusje prowadzone na forum grupy ekspertów ds. AETR od października 2016 r. oraz wejście w życie w dniu 20 sierpnia 2020 r. rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1054 zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów.

Rozporządzenie (UE) 2020/1054 stanowi, że położenie pojazdu ma być zapisywane automatycznie, w szczególności za każdym razem, gdy pojazd przekracza granicę państwa członkowskiego i kiedy wykonywany jest załadunek lub rozładunek pojazdu. Te nowe wymogi wymagają opracowania nowej wersji inteligentnego tachografu („inteligentny tachograf w wersji 2”), który będzie musiał być instalowany w nowo rejestrowanych pojazdach nie później niż dwa lata po przyjęciu przez Komisję specyfikacji technicznych, a mianowicie nie później niż w sierpniu 2023 r. Co więcej, inteligentny tachograf w wersji 2 będzie musiał być instalowany nie tylko w nowo rejestrowanych pojazdach, ale również we wszystkich pojazdach uczestniczących w transporcie międzynarodowym, nie później niż trzy lata od końca roku wejścia w życie specyfikacji technicznych dla pojazdów wyposażonych w tachograf analogowy i tachograf cyfrowy zgodny ze specyfikacjami, o których mowa w art. 3 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 165/2014, zmienionego rozporządzeniem (UE) 2020/1054, oraz nie później niż cztery lata od wejścia w życie specyfikacji technicznych dla pojazdów wyposażonych w inteligentny tachograf, o których mowa w art. 3 ust. 4a rozporządzenia (UE) nr 165/2014, zmienionego rozporządzeniem (UE) 2020/1054. Te zmiany w prawie UE powinny znaleźć odzwierciedlenie w dyskusjach prowadzonych w ramach AETR.

3.Aktualna sytuacja – postępy w negocjacjach

3.1.Wdrożenie inteligentnego tachografu w ramach AETR

Od 2016 r. nie udało się poczynić postępów w zakresie reformy ram instytucjonalnych umowy, w szczególności odnośnie do zmiany art. 14 w celu umożliwienia przystąpienia UE do umowy oraz zmiany zasad przyjmowania specyfikacji tachografu w art. 22. Aspekty te spotkały się dotychczas ze sprzeciwem umawiających się stron umowy spoza UE.

Wszystkie umawiające się strony umowy, w tym państwa członkowskie, zgadzają się jednak co do potrzeby jak najszybszego włączenia do umowy specyfikacji technicznych inteligentnego tachografu z dwóch powodów. Po pierwsze, umawiające się strony AETR spoza UE powinny spełniać te same wysokie standardy UE w zakresie kontroli aktywności kierowców poprzez wdrożenie najbardziej zaawansowanej wersji tachografu. W tym kontekście należy zauważyć, że pojazdy rejestrowane w UE od czerwca 2019 r. są wyposażone w inteligentny tachograf oraz że wersja 2 inteligentnego tachografu zostanie wdrożona w nowo rejestrowanych samochodach ciężarowych i autobusach o masie powyżej 3,5 tony nie później niż w sierpniu 2023 r. zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2020/1054 w ramach pierwszego pakietu na rzecz mobilności. Po drugie, do czasu włączenia do umowy specyfikacji inteligentnego tachografu umawiające się strony AETR spoza UE mogłyby zasadniczo zakazać dostępu do swoich terytoriów pojazdom zarejestrowanych w UE i wyposażonym w inteligentny tachograf.

Od 2018 r. dyskusje na forum grupy ekspertów ds. AETR koncentrowały się zatem na włączeniu specyfikacji technicznych inteligentnego tachografu do umowy. W związku z tym osiągnięto porozumienie co do specyfikacji inteligentnego tachografu oraz formy, w jakiej powinny one zostać włączone do umowy.

W wyniku tego porozumienia w dniu 8 kwietnia 2020 r. Chorwacja skierowała do sekretariatu EKG ONZ formalny wniosek w imieniu UE o włączenie specyfikacji technicznych inteligentnego tachografu do umowy. Przedmiotowy formalny wniosek opiera się na specyfikacjach technicznych przyjętych przez Komisję w jej rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2016/799, uwzględniając ograniczoną liczbę dostosowań do kontekstu AETR:

–zastąpienie terminów „państwa członkowskie” i „urządzenie rejestrujące” (recording equipment) odpowiednio przez „Umawiające się Strony” i „przyrząd kontrolny” (control device);

–możliwość ograniczenia, zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi, mocy przesyłowej DSRC (wydzielonej łączności krótkiego zasięgu) oraz transmisji danych za pośrednictwem interfejsu ITS;

–zastąpienie wszystkich odniesień do prawodawstwa UE odniesieniami do aktów międzynarodowych o takiej samej treści, takich jak regulaminy EKG ONZ.

Ponadto normy EN, o których mowa w specyfikacjach tachografu, powinny zostać zastąpione normami ISO w terminie pięciu lat od daty wejścia w życie specyfikacji inteligentnego tachografu w ramach AETR.

Żadna z powyższych modyfikacji nie będzie miała wpływu na interoperacyjność inteligentnego tachografu i jego elementów składowych.

3.2.Data rozpoczęcia stosowania specyfikacji inteligentnego tachografu

Chociaż poczyniono znaczne postępy w dyskusjach na temat treści specyfikacji inteligentnego tachografu, to nadal toczy się debata na temat daty, od której specyfikacje te powinny stać się obowiązkowe dla umawiających się stron AETR spoza UE. Federacja Rosyjska wnioskuje o czteroletni okres przejściowy, począwszy od wejścia w życie odpowiedniej zmiany umowy, tj. taki sam okres, jaki przewidziano dla stosowania poprzednich wersji tachografu przez umawiające się strony AETR.

Taki okres przejściowy znacznie opóźniłby wdrożenie inteligentnego tachografu przez umawiające się strony AETR spoza UE. Jeżeli na posiedzeniu SC.1 w październiku 2021 r. zostanie osiągnięte porozumienie w kwestii specyfikacji technicznych inteligentnego tachografu i daty rozpoczęcia ich stosowania, to biorąc pod uwagę przewidywany czas potrzebny sekretariatowi grupy ekspertów na przygotowanie dokumentacji do przyjęcia specyfikacji oraz sześciomiesięczną procedurę przyjmowania określoną w art. 22 umowy, oczekuje się, że specyfikacje nie zostaną przyjęte i włączone do umowy przed czerwcem 2022 r. Jeżeli specyfikacje staną się obowiązkowe cztery lata po wejściu w życie zmiany, umawiające się strony AETR spoza UE zaczną instalować inteligentne tachografy w nowo rejestrowanych pojazdach na ich terytorium nie wcześniej niż w czerwcu 2026 r., tj. około 7 lat po UE.

4.Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii

Włączenie do umowy inteligentnego tachografu w wersji 2 przyczyni się do lepszego egzekwowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i czasu odpoczynku w obszarze AETR dzięki rejestrowaniu w tachografie dodatkowych pozycji pojazdu. Biorąc pod uwagę, że wszystkie pojazdy zarejestrowane w UE będą musiały być wyposażone w inteligentny tachograf w wersji 2 w roku 2025, włączenie do umowy specyfikacji inteligentnego tachografu w wersji 2 pozwoli również uniknąć sytuacji, w której pojazdy wyposażone w dwie różne wersje inteligentnego tachografu będą nadal poruszać się przez długi czas na terytorium UE.

Biorąc pod uwagę, że nowo zarejestrowane pojazdy w UE będą musiały być wyposażone w inteligentny tachograf w wersji 2 od około połowy 2023 r., UE może zgodzić się, by inteligentny tachograf w wersji 2 był instalowany w nowo rejestrowanych pojazdach w państwach spoza UE będących umawiającymi się stronami AETR nie później niż z końcem roku 2025. Umawiającym się stronom AETR spoza UE można przyznać dodatkowy dwuletni okres przejściowy na zainstalowanie inteligentnego tachografu w wersji 2 we wszystkich pojazdach uczestniczących w operacjach transportowych na terytorium UE, tj. nie później niż do końca 2027 r.

Na posiedzeniu grupy ekspertów ds. AETR w październiku 2020 r. Komisja przedstawiła główne funkcje inteligentnego tachografu w wersji 2 oraz zmiany, jakie mają zostać wprowadzone w specyfikacjach, które zostały przedłożone sekretariatowi EKG ONZ w imieniu Unii w dniu 8 kwietnia 2020 r. (specyfikacje odpowiadające wersji 1 inteligentnego tachografu). Na podstawie aktu wykonawczego dotyczącego specyfikacji technicznych inteligentnego tachografu w wersji 2, który ma zostać przyjęty przez Komisję w 2021 r., UE przedstawi AETR na późniejszym etapie – najprawdopodobniej na posiedzeniu grupy ekspertów ds. AETR w październiku 2021 r. – zmieniony suplement techniczny (suplement 1C) wraz ze specyfikacjami technicznymi inteligentnego tachografu w wersji 2, który należy włączyć do umowy.