UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

Przyczyny i cele wniosku

Komitet Nadzoru Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych został ustanowiony rozporządzeniem nr 1073/99 z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Artykuł 15 ust. 1 nowego rozporządzenia w sprawie OLAF nr 883/2013 z dnia 11 września 2013 r. stanowi, że Komitet „regularnie monitoruje wykonywanie przez Urząd jego zadań dochodzeniowych w celu wzmocnienia niezależności Urzędu we właściwym wykonywaniu kompetencji powierzonych mu na mocy niniejszego rozporządzenia” oraz, w szczególności „monitoruje rozwój sytuacji w zakresie stosowania gwarancji proceduralnych i czasu trwania dochodzeń na podstawie informacji przekazywanych przez dyrektora generalnego..”. W swoich pracach Komitet Nadzoru wspierany jest przez sekretariat. Obecnie obsługę sekretariatu Komitetu zapewnia Urząd zgodnie z art. 15 ust. 8 rozporządzenia w sprawie OLAF, który stanowi, że sekretariat Komitetu Nadzoru „jest prowadzony przez Urząd w ścisłym porozumieniu z Komitetem Nadzoru”. Art. 18 rozporządzenia przewiduje, że środki budżetowe dotyczące Komitetu Nadzoru i jego sekretariatu zapisywane są w linii budżetowej dotyczącej Urzędu, oraz stanowi, że plan zatrudnienia Urzędu obejmuje odnośny plan dla Komitetu Nadzoru i jego sekretariatu. Ostatnio jednakże wyrażano pewne obawy co do ewentualnych konfliktów interesów i domagano się wzmocnienia niezależności prawnej pod względem zarządzania budżetem Komitetu i sekretariatu. W związku z tym w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności za 2013 i 2014 r., Komitet Nadzoru podkreślał wagę niezależności i skutecznego funkcjonowania, które wymaga niezawisłego i dysponującego odpowiednią liczbą pracowników sekretariatu. Podkreślono, że wykonywanie uprawnień organu powołującego przez dyrektora generalnego OLAF-u, w tym decyzji dotyczących promocji i przeniesień, mogłoby prowadzić do konfliktu interesów. Wezwano, aby budżet Komitetu i jego sekretariatu ujmowany był w budżecie Urzędu w oddzielnej linii budżetowej. Parlament Europejski wielokrotnie wzywał Komisję do podjęcia działań mających na celu wzmocnienie niezależnego funkcjonowania sekretariatu Komitetu Nadzoru OLAF, jak np. w sprawozdaniu z procedury udzielenia absolutorium za 2013 r. lub w swojej rezolucji w sprawie rocznego sprawozdania Komitetu Nadzoru OLAF za rok 2014.

Kwestia ta została również poruszona w ramach ustanowionej na mocy art. 16 rozporządzenia OLAF wymiany poglądów z instytucjami. Podczas wymiany, która odbyła się w dniu 28 września 2015 r., przedstawiciele Parlamentu Europejskiego ponownie podkreślili potrzebę wzmocnienia niezależnego funkcjonowania sekretariatu Komitetu Nadzoru.

W dniu 18 grudnia 2015 r. Komisja przyjęła decyzję zmieniającą decyzję nr 1999/352, aby przenieść odpowiedzialność za wykonanie środków budżetowych odnoszących się do członków Komitetu z dyrektora generalnego OLAF-u na Komisję. Komisja przekazała następnie te uprawnienia dyrektorowi Urzędowi Administracji i Wypłacania Należności Indywidualnych (PMO). Decyzja stosowana jest od dnia 1 stycznia 2016 r. Celem tej decyzji było zapobiegnięcie pojawieniu się wrażenia, iż członkowie Komitetu Nadzoru nie są w stanie należycie wykonywać powierzonych im obowiązków. Decyzja ta nie mogła jednak zapewnić pełnej separacji prawnej sekretariatu i budżetu Komitetu od Urzędu. Aby oddzielić zarządzanie sekretariatem Komitetu od zarządzania Urzędem i uniknąć jakiegokolwiek wrażenia, że OLAF może negatywnie wpłynąć na funkcjonowanie wsparcia dla członków Komitetu, konieczna jest zmiana rozporządzenia 883/2013, tak aby stanowiło ono, że sekretariat Komitetu Nadzoru prowadzony będzie bezpośrednio przez Komisję. Zmiana ta nie wpłynie na niezależność i funkcjonowanie Komitetu Nadzoru i jego sekretariatu, które nadal korzystać będą z tych samych praw i będą miały takie same zobowiązania jak poprzednio. W szczególności pracujący w Urzędzie inspektor ochrony danych nadal będzie odpowiedzialny za przetwarzanie danych przez sekretariat, a pracownicy sekretariatu będą nadal podlegać tym samym zasadom poufności. Artykuł 19 rozporządzenia 883/2013 stanowi, że do dnia 2 października 2017 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie z oceny stosowania rozporządzenia, w którym określa się również, czy istnieje potrzeba zmiany rozporządzenia. Ze względu na wagę prawidłowego funkcjonowania Komitetu Nadzoru oraz konieczność unikania wrażenia, że funkcjonowanie to mogłoby zostać zakłócone przez rządzące nim ramy instytucjonalne, wydaje się ważne, aby dostosować rozporządzenie w tej kwestii – i jedynie w tej kwestii – najszybciej, jak to możliwe, a w każdym razie zanim przeprowadzona zostanie ogólna ocena rozporządzenia. Po tym jak zmienione rozporządzenie wejdzie w życie, konieczne będzie wprowadzenie zmian technicznych w decyzji dotyczącej OLAF-u w celu formalnego dostosowania jej do nowych ram prawnych.

Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Proponowane rozporządzenie zmienia rozporządzenie 883/2013, które przewiduje już niezależność Komitetu Nadzoru OLAF. W szczególności art. 15 ust. 2, 3 i 7 gwarantują niezależność Komitetu, ustanawiając specjalną, międzyinstytucjonalną procedurę mianowania oraz określając szczegółowe warunki wykonywania mandatów przez jego członków. Zasady te zostały dodatkowo uściślone w decyzji Komisji C(2015)2418, na mocy której odpowiedzialność za zarządzanie środkami budżetowymi dotyczącymi Komitetu Nadzoru OLAF przeniesiono z OLAF-u na Komisję (PMO).

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

Podstawa prawna

Niniejszy wniosek oparty jest na art. 325 TFUE dotyczącym zwalczania nadużyć finansowych, który stanowi również podstawę prawną rozporządzenia 883/2013.

Pomocniczość i proporcjonalność

Niniejszy wniosek nie ma wpływu na kompetencje i zakres odpowiedzialności państw członkowskich w zakresie zwalczania nadużyć finansowych godzących w interesy finansowe UE. Dotyczy on wyłącznie zarządzania Komitetem Nadzoru OLAF, którego zasady funkcjonowania określone są obecnie w rozporządzeniu UE. Ponadto wyżej wymienione działanie jest ściśle ograniczone do tego, co jest niezbędne do osiągnięcia zamierzonych celów, zgodnie z zasadą proporcjonalności.