Ponadto, w związku z tym, że Zjednoczone Królestwo sfinansowałoby cały swój wkład w budżet na 2019 r., oraz zgodnie z celem zakładającym pełne wdrożenie wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020, uzgodnionych, gdy Zjednoczone Królestwo było członkiem Unii, Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa zachowałyby w 2019 r. kwalifikowalność w świetle warunków określonych we wszelkich zaproszeniach, przetargach, konkursach lub wszelkich innych procedurach, które mogą prowadzić do finansowania z budżetu Unii. Zasada ta nie miałaby jednak zastosowania w przypadku wystąpienia ograniczeń związanych z bezpieczeństwem oraz działaniami, w których uczestniczą Europejski Bank Inwestycyjny lub Europejski Fundusz Inwestycyjny.

Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa, jak również podmioty z innych państw członkowskich, w przypadku gdy wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii ma wpływ na kwalifikowalność tych podmiotów, nadal korzystałyby z unijnego finansowania na warunkach określonych w niniejszym wniosku. Złagodziłoby to niekorzystny wpływ wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii na istniejące umowy i decyzje. Umożliwiłoby to prawidłowe wykonanie budżetu w odniesieniu do zobowiązań prawnych dotyczących Zjednoczonego Królestwa i podmiotów ze Zjednoczonego Królestwa, które to zobowiązania podpisano lub przyjęto przed datą wystąpienia.

Proponowane ramy awaryjne przewidują możliwość utrzymania kwalifikowalności do korzystania z finansowania unijnego przez Zjednoczone Królestwo i podmioty ze Zjednoczonego Królestwa na podstawie zobowiązań prawnych przyjętych przed datą wystąpienia przez ograniczony okres po tej dacie (do dnia 31 grudnia 2019 r.), pod warunkiem że Zjednoczone Królestwo podejmie pisemne zobowiązanie i będzie nadal wnosić wkład w finansowanie budżetu na 2019 r. na warunkach określonych w niniejszym wniosku. Zjednoczone Królestwo powinno ponadto zobowiązać się na piśmie, że zaakceptuje kontrole i audyty obejmujące cały okres wdrażania programów lub działań. Pod takimi warunkami interesy finansowe Unii będą chronione.

Po wystąpieniu Zjednoczone Królestwo nie będzie już członkiem Unii Europejskiej. Traktaty i prawo wtórne nie będą miały zastosowania do tego państwa. Zjednoczone Królestwo lub podmioty z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie przestaną kwalifikować się do otrzymywania finansowania w ramach programów unijnych, chyba że do aktów prawnych dotyczących unijnych programów wydatków włączone zostaną odpowiednie przepisy dotyczące udziału państw trzecich.

Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii bez porozumienia będzie oznaczało, że do czasu ostatecznego osiągnięcia kompromisu w stosunkach budżetowych między Unią a Zjednoczonym Królestwem brakować będzie uzgodnionych porozumień prawnych. Taka próżnia prawna przełoży się na znaczną niepewność i trudności dotyczące wykonania budżetu Unii w odniesieniu do wszystkich beneficjentów ze Zjednoczonego Królestwa, a w niektórych przypadkach również beneficjentów z innych państw członkowskich. Zgodnie z ogólnym podejściem Komisji niniejszy wniosek stanowi środek awaryjny w odpowiedzi na tę sytuację.

W komunikacie Komisji „Przygotowania do wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej w dniu 30 marca 2019 r.: Plan działania awaryjnego” z dnia 13 listopada 2018 r. określono środki awaryjne, jakie Komisja zamierza wprowadzić, jeżeli w dniu wystąpienia nie wejdzie w życie umowa o wystąpieniu. W komunikacie tym Komisja wymieniła działania, które uznaje za niezbędne, przypominając jednocześnie, że na późniejszym etapie mogą być konieczne dodatkowe kroki. Przedstawiono w nim również sześć ogólnych zasad, z którymi środki awaryjne powinny być zgodne na wszystkich szczeblach. Są wśród nich zasady stanowiące, że środki awaryjne nie powinny powielać korzyści wynikających z członkostwa w Unii ani warunków okresu przejściowego, jak przewidziano w projekcie umowy o wystąpieniu; muszą one mieć charakter tymczasowy i nie powinny wykraczać poza koniec 2019 r.; muszą stanowić jednostronne działania Unii Europejskiej w celu ochrony jej interesów i co za tym idzie Unia może w każdej chwili je odwołać.

Od momentu złożenia przez Zjednoczone Królestwo notyfikacji o jego zamiarze wystąpienia z UE Unia Europejska niezmiennie stoi na stanowisku, że Unia i Zjednoczone Królestwo powinny wywiązać się ze swoich odpowiednich zobowiązań wynikających z całego okresu członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii. Zasadę tę przypomniano w konkluzjach Rady Europejskiej z dnia 29 kwietnia 2017 r. i uwzględniono we wstępie do projektu umowy o wystąpieniu uzgodnionego przez 27 państw członkowskich i rząd Zjednoczonego Królestwa w dniu 14 listopada 2018 r. Brak umowy o wystąpieniu w dniu wystąpienia nie wpłynie na tę zasadę przewodnią.

Wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów środka, ponieważ ogranicza się do określenia warunków wymaganych do ustalenia kwalifikowalności Zjednoczonego Królestwa i podmiotów ze Zjednoczonego Królestwa oraz jest ograniczony w czasie.

Art. 352 TFUE oraz art. 203 traktatu EURATOM umożliwiają Unii przyjęcie odpowiednich środków, jeżeli działanie Unii okaże się niezbędne do osiągnięcia, w ramach odpowiednich polityk, jednego z celów, o których mowa w Traktatach, a Traktaty nie przewidziały uprawnień do działania wymaganego w tym celu. Proponowane rozporządzenie stanowi środek umożliwiający dostosowanie się do nowych okoliczności po wystąpieniu państwa członkowskiego w odniesieniu do finansowania i realizacji działań z budżetu Unii w sytuacji, w której nie zawarto umowy z tym państwem. Taki środek jest niezbędny w celu wykonania budżetu Unii za bieżący rok budżetowy (2019), umożliwienia otrzymywania płatności od występującego państwa członkowskiego, a także zapewnienia rozwiązania w odniesieniu do bieżących działań finansowanych z budżetu Unii na rzecz Zjednoczonego Królestwa i beneficjentów ze Zjednoczonego Królestwa oraz nowych działań uzasadnionych wkładem Zjednoczonego Królestwa w budżet na 2019 r. Traktaty nie przewidują niezbędnych uprawnień dla Unii do przyjęcia takich środków przejściowych, właściwą podstawą prawną jest zatem art. 352 TFUE i art. 203 traktatu EURATOM.

Przeprowadzenie konsultacji z zainteresowanymi stronami nie było możliwe ze względu na pilną potrzebę przygotowania wniosku, tak aby Rada mogła go przyjąć w odpowiednim terminie, po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego przed wyborami do Parlamentu Europejskiego.

(1)W dniu 29 marca 2017 r. Zjednoczone Królestwo złożyło notyfikację o zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej zgodnie z art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej. Wobec braku umowy o wystąpieniu ze Zjednoczonym Królestwem i nieprzedłużenia okresu dwóch lat, o którym mowa w art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, Traktaty przestały mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie w dniu 30 marca 2019 r. W związku z tym należy ustalić porozumienie finansowe w odniesieniu do zobowiązań finansowych wynikających z członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii w przyszłej umowie międzynarodowej między Zjednoczonym Królestwem a Unią.

(2)Konieczne jest zatem określenie zasad dotyczących stosunków między Unią, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem i jego beneficjentami, z drugiej strony, w odniesieniu do finansowania i wykonania budżetu ogólnego Unii („budżet”) w 2019 r.

(3)Jeżeli chodzi o przyjmowanie środków dotyczących wykonania i finansowania budżetu w 2019 r. w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii, Traktaty nie przewidują innych uprawnień niż te, o których mowa w art. 352 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 203 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej.

(4)Zjednoczone Królestwo oraz osoby i podmioty z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie uczestniczą w szeregu unijnych programów lub działań na podstawie członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii. Uczestnictwo to odbywa się w oparciu o umowy ze Zjednoczonym Królestwem lub też osobami lub podmiotami z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie lub w oparciu o decyzje na korzyść Zjednoczonego Królestwa lub osób lub podmiotów z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie, które to umowy i decyzje stanowią zobowiązania prawne.

(5)W przypadku wielu z tych umów i decyzji zasady dotyczące kwalifikowalności wymagają, aby beneficjent był państwem członkowskim lub też osobą lub podmiotem z siedzibą w państwie członkowskim. Kwalifikowalność Zjednoczonego Królestwa lub też osób lub podmiotów z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie jest w takich przypadkach powiązana z faktem, iż Zjednoczone Królestwo jest państwem członkowskim. Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii pociąga zatem za sobą utratę kwalifikowalności przez wspomnianych beneficjentów unijnego finansowania na podstawie umów i decyzji. Nie dotyczy to jednak przypadków, w których osoby lub podmioty z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie uczestniczyłyby w działaniu jako osoby i podmioty z siedzibą w państwie trzecim, na zasadach określonych w odpowiednich przepisach Unii dotyczących takich osób i podmiotów.

(6)Wykonanie budżetu na 2019 r. w takiej formie, w jakiej został on na ten rok przyjęty, byłoby korzystne zarówno dla Unii i jej państw członkowskich, jak i dla Zjednoczonego Królestwa oraz osób i podmiotów z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie. Korzystne byłoby również, gdyby zobowiązania prawne podpisane i przyjęte przed datą wystąpienia mogły być w dalszym ciągu realizowane.

(7)Należy zatem określić warunki, na których Zjednoczone Królestwo oraz osoby i podmioty z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie mogłyby nadal kwalifikować się do finansowania w 2019 r. w odniesieniu do umów, jakie z nimi podpisano, i decyzji, jakie w odniesieniu do nich przyjęto przed dniem, w którym Traktaty przestają mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie („data wystąpienia”). Warunki te byłyby następujące: Zjednoczone Królestwo przekazuje Komisji pisemne potwierdzenie zobowiązania do dalszego wnoszenia wkładu do budżetu w 2019 r., obliczonego na podstawie szacowanych zasobów własnych Zjednoczonego Królestwa w zatwierdzonym budżecie na 2019 r.; pierwsza rata zostaje wpłacona przez Zjednoczone Królestwo i Zjednoczone Królestwo przekazuje Komisji pisemne potwierdzenie, że zobowiązuje się umożliwić przeprowadzanie w całości przez Unię kontroli i audytów zgodnie z obowiązującymi przepisami. Z uwagi na potrzebę pewności należy ograniczyć czas na spełnienie tych warunków. Komisja powinna przyjąć decyzję w sprawie spełnienia przedmiotowych warunków.

(8)Dopóki warunki kwalifikowalności Zjednoczonego Królestwa oraz osób i podmiotów z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie ustanowione na podstawie niniejszego rozporządzenia będą spełniane, należy także przyjąć kwalifikowalność Zjednoczonego Królestwa oraz osób i podmiotów z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie w świetle warunków określonych w zaproszeniach, przetargach, konkursach lub wszelkich innych procedurach, które mogą prowadzić do finansowania z budżetu Unii, z wyjątkiem szczególnych przypadków związanych z bezpieczeństwem oraz utratą członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Europejskim Banku Inwestycyjnym, a także zapewniać im unijne finansowanie.

(9)Należy ponadto uznać, że Zjednoczone Królestwo oraz osoby i podmioty z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie będą nadal spełniać kryterium kwalifikowalności, pod warunkiem że Zjednoczone Królestwo będzie kontynuować płatności do budżetu Unii na 2019 r., a kontrole i audyty będą mogły być skutecznie przeprowadzane. Jeżeli warunki te przestaną być spełniane, Komisja powinna podjąć decyzję stwierdzającą ich niespełnianie. W takim przypadku Zjednoczone Królestwo oraz osoby i podmioty z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie powinny przestać kwalifikować się do otrzymywania finansowania unijnego.

(10)Należy również zapewnić kontynuację kwalifikowalności działań, w ramach których państwa członkowskie lub też osoby lub podmioty z siedzibą w państwach członkowskich otrzymują finansowanie z Unii i które są powiązane ze Zjednoczonym Królestwem w 2019 r. Ewentualne nieprzyjęcie przez Zjednoczone Królestwo kontroli i audytów powinno stanowić fakt, który będzie wymagać uwzględnienia do celów należytego zarządzania finansami przy ocenie realizacji takich działań.

(11)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, gdyż dotyczą one budżetu Unii oraz programów i działań realizowanych przez Unię, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(12)W celu zapewnienia ograniczonej elastyczności należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do ewentualnego przedłużenia terminów określonych w art. 2 ust. 1 lit. a), b) i c) oraz zmian w harmonogramie płatności na miesiące następujące po sierpniu 2019 r. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. Jeżeli, w przypadku ryzyka poważnego zakłócenia realizacji i finansowania budżetu Unii w 2019 r., jest to uzasadnione szczególnie pilną potrzebą, akt delegowany powinien wejść w życie bezzwłocznie i powinien mieć zastosowanie do momentu wyrażenia sprzeciwu przez Parlament Europejski lub Radę.

(13)Niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w trybie pilnym i powinno być stosowane od dnia następującego po dniu, w którym Traktaty przestały mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie. Biorąc pod uwagę, że przyjęty budżet Unii, który przewiduje udział Zjednoczonego Królestwa w jego finansowaniu, obejmuje w dniu wystąpienia jedynie rok 2019, powinien mieć on zastosowanie jedynie w odniesieniu do kwalifikowalności na rok 2019,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedmiot i zakres stosowania

1.W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się przepisy dotyczące wykonania i finansowania budżetu ogólnego Unii („budżet”) w 2019 r. w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii i dotyczące działań objętych zarządzaniem bezpośrednim, pośrednim i dzielonym, w odniesieniu do których kryterium kwalifikowalności jest spełnione poprzez członkostwo Zjednoczonego Królestwa w Unii w dniu, w którym Traktaty przestają mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie („data wystąpienia”).

2.Niniejsze rozporządzenie stosuje się bez uszczerbku dla programów współpracy terytorialnej objętych rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/... oraz dla działań w zakresie mobilności edukacyjnej w ramach programu Erasmus+ objętych rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/....

Artykuł 2

Warunki kwalifikowalności

1.Jeżeli Zjednoczone Królestwo lub też osoba lub podmiot z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie otrzymują środki unijne w związku z działaniem realizowanym w ramach zarządzania bezpośredniego, pośredniego lub dzielonego na mocy zobowiązań prawnych podpisanych lub przyjętych przed datą wystąpienia, a warunki kwalifikowalności w ramach tego działania są uzależnione od członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii, nadal kwalifikują się oni do otrzymywania finansowania w 2019 r. po dacie wystąpienia, jeżeli spełnione są następujące warunki:

a)Zjednoczone Królestwo potwierdziło Komisji pisemnie najpóźniej w dniu 18 kwietnia 2019 r., że w 2019 r. będzie w dalszym ciągu wpłacać do budżetu kwotę wykazaną w linii „Zjednoczone Królestwo” i kolumnie „Całkowite zasoby własne” w tabeli 7 w części „A. Wprowadzenie i finansowanie budżetu ogólnego Unii” części budżetu dotyczącej dochodów na 2019 r., określoną w ostatecznym przyjęciu (UE, Euratom) 2019/... budżetu ogólnego Unii Europejskiej na rok budżetowy 2019, pomniejszoną o kwotę zasobów własnych udostępnioną przez Zjednoczone Królestwo w odniesieniu do roku budżetowego 2019 przed datą wystąpienia, zgodnie z harmonogramem płatności określonym w niniejszym rozporządzeniu;