[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 24.1.2007

SEK(2006) 1687

DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI

Dokument towarzyszący komunikatowi Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Plan działania w zakresie przepustowości, efektywności i bezpieczeństwa portów lotniczych w Europie Podsumowanie oceny wpływu {KOM(2006) 819 wersja ostateczna}{SEK(2006) 1686}

Streszczenie

Wprowadzenie

Dzięki liberalizacji, wzrostowi gospodarczemu i integracji rynkowej transport lotniczy w Europie jest jedną z najszybciej rozwijających się gałęzi gospodarki: w latach 1995-2003 liczba pasażerów na rejsach wewnątrzwspólnotowych rosła średnio każdego roku o 4,9 %, natomiast w 2005 r. wzrost ten wyniósł aż 5,8 %. W sumie do 2025 r. spodziewane jest podwojenie liczby lotów IFR (wykonywanych zgodnie z przepisami wykonywania lotów według wskazań przyrządów).

Pomimo 60 % wzrostu przepustowości sieci portów lotniczych, ponad 60 portów lotniczych wyczerpie swoje możliwości obsługi ruchu lotniczego w ciągu najbliższych 20 lat. W przypadku niepodjęcia żadnych działań najważniejsze 20 portów lotniczych będzie w pełni wykorzystywane przez co najmniej 8-10 godzin dziennie z powodu braku zrównoważenia przepustowości. W celu sprostania popytowi można by dostosować rozkład ruchu lotniczego poprzez wykorzystanie wolnej przepustowości w mniejszych portach lotniczych lub otwarcie odciążających portów lotniczych (do 10 nowych, dużych portów lotniczych i 15 średniej wielkości portów lotniczych) w pobliżu zatłoczonych portów lotniczych.

O ile inicjatywa jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej przynosi strukturalne rozwiązania w kwestii „zatłoczonego nieba”, to przepustowość portów lotniczych (pasy startowe, przepustowość stref operacji lotniczych i terminali) jest powszechnie uważana za wąskie gardło hamujące przyszły rozwój transportu lotniczego. Przepustowość zatłoczonych, węzłowych portów lotniczych w zakresie startów i lądowań stanowi palący problem, który niesie negatywne skutki dla europejskich linii lotniczych w globalnej konkurencji.

Cele

Realizacji ogólnych celów komunikatu Komisji towarzyszą inne inicjatywy, takie jak tworzenie jednolitej europejskiej przestrzeni powietrznej. Ogólne cele to:

1. zwiększenie przepustowości odpowiadającej rosnącemu popytowi:

2. działania na rzecz bardziej efektywnego wykorzystania istniejącej przepustowości sieci europejskich portów lotniczych;

3. zwiększenie sieciowej przepustowości europejskich portów lotniczych;

4. poprawa dostępu do portów lotniczych;

5. utrzymanie lub podniesienie poziomu bezpieczeństwa w portach lotniczych;

6. wspieranie trwałości środowiska naturalnego;

7. stworzenie ekonomicznie opłacalnego i skutecznego systemu transportu lotniczego.

Szczegółowe cele określone w komunikacie Komisji powinny być zrealizowane poprzez plan działań, aby umożliwić osiągnięcie celów ogólnych. Szczegółowe cele można w skrócie określić jako:

8. sprzyjanie lepszemu wykorzystaniu sieci portów lotniczych;

9. poszukiwanie ukrytych możliwości w zakresie przepustowości poszczególnych portów lotniczych;

10. zwiększenie przepustowości poszczególnych portów lotniczych (z istniejącymi pasami startowymi) w normalnych i niekorzystnych warunkach ich funkcjonowania;

11. poprawa punktualności statków powietrznych;

12. działania na rzecz połączeń kolejowych z siecią portów lotniczych;

13. poprawa bezpieczeństwa w trakcie normalnych i niekorzystnych warunków funkcjonowania;

14. ograniczanie do minimum wpływu na środowisko naturalne (hałas i emisje).

Cele operacyjne odnoszą się do środków, które należy poddać ocenie w proponowanym planie działań. Należą do nich:

15. poprawa systemu określania przepustowości portów lotniczych i przepływu informacji;

16. poprawa koordynacji pomiędzy portami lotniczymi mająca na celu usprawnienie planowania w zakresie przepustowości (na poziomie całej sieci portów lotniczych);

17. sprzyjanie lepszemu wykorzystaniu innych rodzajów transportu, tj. tam, gdzie to możliwe, zastępowanie transportu lotniczego transportem kolejowym;

18. uproszczenie procesu decyzyjnego i tworzenie zachęt dla lepszego wykorzystania istniejącej infrastruktury portów lotniczych poprzez poprawę ram prawnych;

19. działania na rzecz stosowania systemu nadzoru i kontroli o najwyższej jakości;

20. sprzyjanie wdrażaniu nowych procedur i technologii;

21. sprzyjanie nowemu podejściu w zakresie ochrony środowiska naturalnego wokół portów lotniczych;

22. analiza kryteriów możliwego wsparcia finansowego dla portów lotniczych (UE, EBI, itp.).

Konsultacje i wiedza fachowa

W pierwszym kwartale 2005 r. Komisja przeprowadziła konsultacje wśród zainteresowanych stron w celu zebrania ich uwag i sugestii. Proces ten był zgodny z podstawowymi standardami w zakresie konsultacji, określonymi w komunikacie Komisji z dnia 11 grudnia 2002 r. [KOM(2002) 704]

Kierunki polityki wynikające z tych konsultacji oceniono w niniejszej analizie wpływu. Oprócz opcji „bez interwencji”, w ramach trzech szeroko zakrojonych opcji polityki analizie poddano 10 środków.

Opcje polityki

Pierwsza opcja polityki zakłada wspieranie dobrowolnych działań ze strony branży mających na celu usprawnienie i poprawę wykorzystania istniejącej infrastruktury. Łączone bilety lotniczo-kolejowe mogły być mieć pozytywny wpływ na działalność portów lotniczych. Skuteczność rozwiązania polegającego na wprowadzeniu łączonych biletów lotniczo-kolejowych mogłaby się zwiększyć poprzez obniżenie kosztów operacji towarzyszących, takich jak uzyskanie kodów IATA, co podniosłoby poziom obsługi. Środki wymagające dużych nakładów inwestycyjnych, chociaż przekonujące, powinny być oceniane indywidualnie. Lokalne plany zwiększania przepustowości mające na celu poszukiwanie ukrytych możliwości w zakresie przepustowości mogłyby być jeszcze bardziej skuteczne, jeśli wszyscy zarządzający portami lotniczymi dobrowolnie włączyliby się w średnioterminowy proces planowania. Treść sprawozdań z postępu w zakresie przeglądu wyników przez Komisję mogłaby zostać rozszerzona o dalsze informacje na temat ruchu lotniczego i planowania przepustowości.

Druga opcja ma na celu poprawę wykorzystania istniejącej infrastruktury poprzez koordynację na poziomie wspólnotowym. Opcja ta przewiduje sześć środków. Po pierwsze, porty lotnicze powinny określić spójne metody oceny przepustowości. To pozwoliłoby sporządzić rejestr przepustowości na poziomie wspólnotowym, stanowiący punkt odniesienia dla zarządzających portami lotniczymi. Po drugie, upowszechnienie z odpowiednim wyprzedzeniem wyników prac badawczo-rozwojowych w zakresie procedur i postępu technicznego mogłoby przyspieszyć proces wdrażania nowatorskich rozwiązań technologicznych. Po trzecie, należy rozważyć konieczność monitorowania działalności portów lotniczych, również poprzez sprzyjanie wdrażaniu najlepszych rozwiązań w zakresie zarządzania przepustowością portów lotniczych. Po czwarte, wszyscy zainteresowani, zaangażowani w zarządzanie działalnością portów lotniczych, powinni sformalizować swoje stosunki w ramach procesu decyzyjnego opartego na współpracy (CDM), w celu poprawy punktualności w ruchu lotniczym. Punktualność prowadzi do bardzkiej efektywnego wykorzystania całego systemu transportu lotniczego. Po piąte, zaawansowane systemy sterowania ruchem naziemnym i jego kontroli w znacznym stopniu przyczyniają się do poprawy orientacji przestrzennej pilotów, zwłaszcza w przypadku złych warunków pogodowych. Wreszcie, priorytetowa pozycja w finansowaniu projektów intermodalnych w ramach funduszy TEN-T zwiększyłaby efektywność wykorzystania infrastruktury dojazdowej do portów lotniczych.

W ramach trzeciej opcji polityki, zakładającej powstanie nowej infrastruktury, analizie poddano dwa środki. Porównanie i upowszechnienie informacji (wytycznych) na temat polityki w zakresie ochrony środowiska naturalnego mogłoby ograniczyć uciążliwość transportu lotniczego dla tego środowiska. Europejski Bank Inwestycyjny mógłby odgrywać bardziej znaczącą rolę w finansowaniu projektów związanych z portami lotniczymi poprzez inicjatywę JASPERS.

Ocena wpływu:

Większość środków ma pozytywny wpływ w zakresie przepustowości i ograniczenia opóźnień. Na bezpieczeństwo pozytywny wpływ mają łączone bilety lotniczo-kolejowe, dostęp koleją do portów lotniczych, lokalny plan konwergencji, wdrażanie uznanych wyników badań naukowych, wprowadzenie procesu decyzyjnego opartego na współpracy (CDM) oraz zaawansowane systemy zarządzania ruchem naziemnym i jego kontroli. Pozostałe środki miały charakter neutralny, jeśli chodzi o bezpieczeństwo. Najbardziej zmienny wpływ (od pozytywnego do negatywnego) dotyczy kwestii społecznych oraz środowiska naturalnego. Na podstawie ograniczonych danych liczbowych można uznać, że istnieje równowaga pomiędzy spodziewanymi kosztami a korzyściami. Większość środków powinna przynieść efekty w krótkim czasie (zwłaszcza jeśli chodzi o ich pozytywny wpływ/ korzyści).

Porównanie opcji

Analizy potwierdziły konieczność uzyskania odpowiedniej równowagi pomiędzy środkami, z których wszystkie nadają się do wdrożenia w okresie krótkoterminowym. Trzy z tych środków mogłyby stać się obligatoryjne: o ile wspólne metody oceny przepustowości zaproponowano jako obligatoryjne w okresie krótkoterminowym, zaawansowane systemy zarządzania ruchem naziemnym i jego kontroli mogłyby stać się obowiązkowe w okresie średnioterminowym, a proces decyzyjny oparty na współpracy w okresie długoterminowym. W sumie wszystkie zaproponowane środki mają pozytywny wpływ. Środki zostaną wykorzystane w przygotowaniu skutecznego planu działania mającego na celu rozwiązanie problemu przepustowości portów lotniczych w określonym okresie czasu.

Monitorowanie i ocena

Analizy wykonane w ramach aktualnej oceny potwierdziły, że jedno rozwiązanie nie może rozstrzygnąć problemu braku przepustowości portów lotniczych w Europie. Konieczne jest znalezienie rozwiązania polegającego na połączeniu różnych środków, z których część z natury rzeczy powiązana jest pozostałymi. Komisja zapewni wdrożenie planu działania w określonym okresie czasu i będzie nadal monitorować rozwój sytuacji w zakresie przepustowości portów lotniczych w Europie.