UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

Poniższy wniosek w sprawie uchylenia rozporządzenia (UE) nr 256/2014 („rozporządzenie”) zostaje przedłożony w ramach realizowanego przez Komisję programu REFIT i zobowiązania dotyczącego lepszego stanowienia prawa. Jego celem jest zapewnienie ram prawnych, które byłyby adekwatne do potrzeb i miałyby wysoką jakość, jak wskazano w porozumieniu międzyinstytucjonalnym pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie lepszego stanowienia prawa. Komisja stwierdziła, że przedmiotowe rozporządzenie nie jest już adekwatne do zakładanego celu, i proponuje jego uchylenie.

W dniu 26 lutego 2014 r. przyjęto rozporządzenie (UE) nr 256/2014 w sprawie zgłaszania Komisji projektów inwestycyjnych dotyczących infrastruktury energetycznej w Unii Europejskiej w celu zapewnienia, aby unijna polityka energetyczna rozwijała się w sposób skuteczny i odpowiadała rzeczywistym potrzebom. Rozporządzenie to zostało wsparte rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 1113/2014 z dnia 16 października 2014 r. ustanawiającym format i szczegóły techniczne zgłoszenia, o którym mowa w art. 3 i 5 rozporządzenia (UE) nr 256/2014.

W oparciu o art. 194 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej rozporządzeniem (UE) nr 256/2014 i rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 1113/2014 zobowiązano państwa członkowskie do zgłaszania Komisji projektów inwestycyjnych, w przypadku których prace w zakresie budowy lub wycofywania z eksploatacji już się rozpoczęły lub co do których podjęto już ostateczną decyzję inwestycyjną. W ten sposób Komisja miała uzyskać dostęp do danych i informacji na temat planowanego rozwoju zdolności wytwórczych, przesyłowych i magazynowych, a także projektów w różnych sektorach energetyki, które są przedmiotem zainteresowania UE i są istotne w kontekście przyszłych polityk w dziedzinach energetyki i inwestycji.

W związku z tym przedmiotowe rozporządzenie miało na celu zapewnienie Komisji całościowego obrazu rozwoju inwestycji w zakresie infrastruktury energetycznej w UE, tak aby mogła ona lepiej realizować swoje zadania w dziedzinie energetyki.

Obowiązki wynikające z przedmiotowego rozporządzenia obowiązywały już na mocy rozporządzenia Rady (UE, Euratom) nr 617/2010 z dnia 24 czerwca 2010 r. w sprawie zgłaszania Komisji projektów inwestycyjnych dotyczących infrastruktury energetycznej w Unii Europejskiej oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 736/96 Trybunał Sprawiedliwości stwierdził nieważność rozporządzenia Rady nr 617/2010 ze względu na jego błędną podstawę prawną, ale jego skutki zostały utrzymane do czasu przyjęcia rozporządzenia (UE) nr 256/2014.

Od czasu wprowadzenia obowiązków wynikających z przedmiotowego rozporządzenia oraz poprzedzającego go aktu, tj. rozporządzenia Rady nr 617/2010, państwa członkowskie zrealizowały trzy cykle sprawozdawcze (w roku 2011, 2013 i 2015). W związku z tym minęło wystarczająco dużo czasu, aby Komisja mogła przeprowadzić opartą na dowodach, krytyczną analizę tego, czy rozporządzenie przyniosło oczekiwane rezultaty.

2.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Oceny ex post, sprawność regulacyjna i uproszczenie

Komisja zleciła przeprowadzenie trzech badań zewnętrznych po zrealizowaniu przez państwa członkowskie trzech cykli sprawozdawczych, które odbyły się na podstawie przedmiotowego rozporządzenia i poprzedzającego go aktu. W świetle ich ustaleń w 2016 r. Komisja dokonała przeglądu rozporządzenia (UE) nr 256/2014 zgodnie z jego art. 11. Był to element obszerniejszej kontroli sprawności, która dotyczyła obowiązków w zakresie planowania i sprawozdawczości wynikających z korpusu przepisów dotyczących energii. Komisja opublikowała jej wyniki w listopadzie 2016 r. wraz z wnioskiem dotyczącym rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.

Działanie to wykazało, że:

1.Obowiązki sprawozdawcze wynikające z przedmiotowego rozporządzenia oraz obowiązki sprawozdawcze względem ENTSO-E i ENTSO-G w znacznym stopniu się pokrywają, przy czym wartość dodana obowiązków wynikających z przedmiotowego rozporządzenia jest niewielka bądź żadna.

2.Większość informacji dostarczonych przez państwa członkowskie na mocy przedmiotowego rozporządzenia można w łatwy sposób uzyskać z innych źródeł, takich jak: ENTSO (europejskie sieci operatorów systemów przesyłowych), dziesięcioletnie plany rozwoju sieci, sprawozdania roczne operatorów systemów przesyłowych i przedsiębiorstw użyteczności publicznej, krajowe sektorowe plany rozwoju (np. plany działania w zakresie energii ze źródeł odnawialnych) itp. Co więcej, Komisja gromadzi regularnie informacje dotyczące rynku za pomocą systemu obserwacji rynku energii (EMOS).

3.We wszystkich trzech zakończonych cyklach zgromadzone dane dotyczyły tylko ok. połowy unijnego sektora energetycznego.

4.Trudności nieodłącznie związane z wdrażaniem niektórych wymogów rozporządzenia, szczególnie w odniesieniu do informacji, jakie mają być przekazywane na temat przyszłych zdolności, podały w wątpliwość użyteczność trzech przeprowadzonych cykli sprawozdawczych.

W związku z tym Komisja uznała, że rozporządzenie (UE) nr 256/2014 nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. Należy zatem zaproponować jego uchylenie.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W ramach prac przygotowawczych na potrzeby wniosku dotyczącego inicjatywy ustawodawczej w sprawie zarządzania unią energetyczną Komisja przeprowadziła szeroko zakrojone konsultacje w celu zebrania stanowisk i opinii zainteresowanych stron, obywateli i państw członkowskich. W trakcie konsultacji pytano, w jaki sposób istniejące mechanizmy planowania i sprawozdawczości w dziedzinie energetyki mogą zostać usprawnione, aby osiągnąć cele unii energetycznej, a także zmniejszyć obciążenie administracyjne.