KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący

2018/0328 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI

DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO



na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej



dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Europejskie Centrum Kompetencji Przemysłowych, Technologicznych i Badawczych w dziedzinie Cyberbezpieczeństwa oraz sieć krajowych ośrodków koordynacji

1.Przebieg procedury

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (dokument COM/2018/630 final – 2018/0328(COD) 12 września 2018 r. Data osiągnięcia przez Radę porozumienia w sprawie mandatu negocjacyjnego 13 marca 2019 r. Data pierwszych rozmów trójstronnych 13 marca 2019 r. Data drugich rozmów trójstronnych 20 marca 2019 r. Data uchwalenia stanowiska Parlamentu Europejskiego w pierwszym czytaniu 17 kwietnia 2019 r. Data osiągnięcia przez Radę porozumienia w sprawie zmienionego mandatu negocjacyjnego 3 czerwca 2020 r. Data trzecich rozmów trójstronnych 25 czerwca 2020 r. Data osiągnięcia przez Radę porozumienia w sprawie zmienionego mandatu negocjacyjnego 22 lipca 2020 r. Data czwartych rozmów trójstronnych 29 października 2020 r. Data osiągnięcia przez Radę porozumienia w sprawie zmienionego mandatu negocjacyjnego 9 grudnia 2020 r. Data piątych rozmów trójstronnych (końcowych) 11 grudnia 2020 r. Data osiągnięcia porozumienia politycznego w Komitecie Stałych Przedstawicieli 16 grudnia 2020 r. Data głosowania Komisji ITRE w Parlamencie Europejskim nad wypracowanym kompromisem 14 stycznia 2021 r. Data przyjęcia stanowiska Rady w pierwszym czytaniu 20 kwietnia 2021 r.

2.Przedmiot wniosku Komisji

Wniosek Komisji w sprawie Europejskiego Centrum Kompetencji Przemysłowych, Technologicznych i Badawczych w dziedzinie Cyberbezpieczeństwa (zwanego dalej „Centrum”) oraz sieci krajowych ośrodków koordynacji (zwanej dalej „siecią”) miał na celu wzmocnienie europejskich zdolności w zakresie cyberbezpieczeństwa, ochronę naszej gospodarki i społeczeństwa przed atakami cybernetycznymi, utrzymanie doskonałości badawczej i poprawę konkurencyjności przemysłu Unii w tej dziedzinie. Przewidziano w nim, że Centrum będzie zarządzać funduszami na rzecz cyberbezpieczeństwa w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 oraz realizować finansowanie zarówno z programu „Cyfrowa Europa”, jak i z programu „Horyzont Europa”, a także z wkładów państw członkowskich.

Zgodnie z wnioskiem Centrum i sieć miały pomagać Unii i państwom członkowskim w przyjmowaniu proaktywnej, długoterminowej i strategicznej perspektywy w polityce przemysłowej w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, wykraczającej poza badania i rozwój. Takie podejście powinno pomóc nie tylko w znajdowaniu przełomowych rozwiązań w kwestii wyzwań związanych z cyberbezpieczeństwem, które stoją przed sektorem publicznym i sektorem prywatnym, ale również we wspieraniu skutecznego wdrażania tych rozwiązań. Sieć i Centrum miały wspólnie zwiększyć naszą suwerenność technologiczną dzięki zakrojonym na szeroką skalę projektom w dziedzinie cyberbezpieczeństwa.

Ponadto wniosek miał na celu zapewnienie odpowiednim środowiskom badawczym i przemysłowym oraz organom publicznym możliwości uzyskania dostępu do kluczowych zdolności, takich jak infrastruktura badawcza i doświadczalna, które są często poza zasięgiem pojedynczych państw członkowskich ze względu na niewystarczające zasoby ludzkie i finansowe.

3.Uwagi dotyczące stanowiska Rady

Stanowisko Rady odzwierciedla porozumienie osiągnięte podczas rozmów trójstronnych. Najważniejsze zmiany wprowadzone do wniosku Komisji obejmują:

–Siedziba: siedziba Centrum znajduje się w Bukareszcie, jak stwierdzono w motywie.

–Cele i zadania: cele i zadania Centrum są określone w odrębnych artykułach. Dokonuje się rozróżnienia między zadaniami strategicznymi a zadaniami wykonawczymi.

–Synergie cywilno-wojskowe oraz podwójne zastosowanie: nie ma wyraźnego odniesienia do Europejskiego Funduszu Obronnego.

–Krajowe ośrodki koordynacji (NCC): pozytywna ocena Komisji dotycząca podmiotów wyznaczonych przez państwa członkowskie nie jest już warunkiem uzyskania statusu krajowego ośrodka koordynacji. Pozytywna ocena Komisji pozostaje jednak konieczna, by krajowy ośrodek koordynacji kwalifikował się do bezpośredniego wsparcia finansowego Unii.

–Strategiczny „program działań”: Centrum przyjmuje „program działań”, tj. „kompleksową i zrównoważoną strategię na rzecz przemysłu, technologii i badań naukowych w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, w której określa się strategiczne zalecenia dotyczące [...] sektora oraz strategiczne priorytety działań Centrum Kompetencji [...]”.

–Głosowanie: wszystkie państwa członkowskie mają jeden głos w Radzie Zarządzającej. Komisja dysponuje mniejszością blokującą w odniesieniu do wszystkich decyzji mających bezpośredni wpływ na przydział funduszy unijnych i administrację, z wyjątkiem programu działań. W przypadku programu działań dodano postanowienie, zgodnie z którym program ten nie jest wiążący w odniesieniu do decyzji, które mają zostać podjęte w sprawie rocznych programów prac. W przypadku decyzji, które nie mają bezpośredniego wpływu na przydział funduszy unijnych i administrację, Komisja dysponuje jednym głosem. Jedyny wyjątek od zasady, zgodnie z którą wszystkie państwa członkowskie mają jeden głos w Radzie Zarządzającej, dotyczy zadania Rady Zarządzającej polegającego na przyjmowaniu decyzji dotyczących opisu wspólnych działań. W przypadku takich decyzji państwa członkowskie i Unia mają prawa głosu proporcjonalne do swojego wkładu w dane wspólne działanie.

–Współfinansowanie: wkład państw członkowskich w działalność Centrum nie został określony ilościowo w rozporządzeniu i nadano mu dobrowolny charakter. W związku z tym w tekście przewidziano, że w odniesieniu do programu „Horyzont Europa” Unia będzie wnosić wkład jedynie w takim zakresie, w jakim państwa członkowskie zobowiążą się do wniesienia wkładu w ujęciu rocznym.

Komisja wydała następujące oświadczenie w tej sprawie: „Komisja przyjmuje do wiadomości porozumienie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie współfinansowania przez państwa członkowskie. Chociaż Komisja może zaakceptować fakt, że wkłady państw członkowskich nie są określone w rozporządzeniu, wyraża ubolewanie z powodu włączenia do porozumienia politycznego pojęcia »dobrowolnych« wkładów państw członkowskich w zakresie, w jakim nie świadczy to o długoterminowym zaangażowaniu wszystkich zainteresowanych stron.