We wrześniu 2016 r. RMSR opublikowała zmiany istniejącego standardu dotyczącego umów ubezpieczeniowych (MSSF 4) w celu rozwiązania problemu tymczasowych konsekwencji różnych terminów wejścia w życie MSSF 9 „Instrumenty finansowe” (data wejścia w życie 1 stycznia 2018 r.) i nowego standardu dotyczącego umów ubezpieczeniowych (data wejścia w życie 1 stycznia 2021 r.). Niektóre przedsiębiorstwa wystawiające umowy ubezpieczeniowe wyraziły zastrzeżenia co do konieczności wdrożenia dwóch istotnych zmian w rachunkowości w różnych terminach. Podkreśliły także, że w rachunku zysków i strat mogłaby pojawić się potencjalna zwiększona zmienność księgowa, gdyby nowe wymogi dotyczące instrumentów finansowych były stosowane przed nowymi wymogami dotyczącymi umów ubezpieczeniowych. Te same zastrzeżenia wyraziła EFRAG w swoim piśmie z uwagami w sprawie projektu zmian MSSF 4. W związku z tym propozycje RMSR w tym zakresie mają na celu rozwiązanie wspomnianych problemów i znalezienie równowagi między tymi względami a potrzebami użytkowników sprawozdań finansowych.

Sprawozdanie dotyczy działalności Fundacji MSSF, EFRAG i PIOB w 2016 r. W przypadku gdy uznano to jednak za przydatne do celów niniejszego sprawozdania, wskazano również pewne wydarzenia, które miały miejsce w 2017 roku.

W dniu 29 czerwca 2017 r. państwa członkowskie w Komitecie Regulacyjnym Rachunkowości wydały pozytywną opinię dotyczącą rozporządzenia Komisji w sprawie przyjęcia MSSF 16 „Leasing”. Komitet wydał również pozytywną opinię dotyczącą rozporządzenia Komisji w sprawie przyjęcia wprowadzanych przez RMSR zmian MSSF 4 „Stosowanie MSSF 9 Instrumenty finansowe wraz z MSSF 4 Umowy ubezpieczeniowe” oraz rozszerzenia zakresu w UE umożliwiającego podmiotom ubezpieczeniowym w ramach konglomeratów finansowych odroczenie stosowania MSSF 9 najpóźniej do dnia 1 stycznia 2021 r. Dzięki temu zakłady ubezpieczeń, czy to będące przede wszystkim grupą ubezpieczeniową czy należące do konglomeratu finansowego (grupy bankowo-ubezpieczeniowej), mogą wprowadzić MSSF 9 jednocześnie z nowym standardem dotyczących umów ubezpieczeniowych, tj. MSSF 17. Zapewniając równe traktowanie zakładów ubezpieczeń, niezależnie od ich struktury prawnej, przepis ten zagwarantuje, że ubezpieczyciele w całej Europie będą mieć równe warunki działania i unikną zakłóceń konkurencji.

Zalecenia w sprawie zatwierdzenia MSSF 16 „Leasing” zostały poparte solidną analizą skutków obejmującą szczegółowe kwestie wskazane przez Komisję w jej wniosku o zalecenia w sprawie zatwierdzenia. W tym przypadku EFRAG oceniła, że MSSF 16 przyczyni się do poprawy sprawozdawczości finansowej i osiągnie akceptowalny kompromis między korzyściami dla gospodarki europejskiej w postaci większej przejrzystości i lepszych informacji na potrzeby procesu decyzyjnego a związanymi z tym kosztami. Ponadto EFRAG nie przewiduje, że MSSF 16 będzie miał istotny wpływ na dostęp jednostek do leasingu jako źródła finansowania ani na jego wycenę. EFRAG oceniła, że MSSF 16 może mieć pewne negatywne skutki dla branży leasingowej wskutek przejścia leasingobiorców na inne formy finansowania, jednak skutki te powinny być ograniczone. EFRAG oceniła, że w ujęciu ogólnym MSSF 16 raczej nie będzie miał istotnych negatywnych lub nieproporcjonalnych skutków dla sektora MŚP w Europie. W oparciu o prace własne oraz informacje przekazane przez Europejski Bank Centralny EFRAG oceniła, że MSSF 16 raczej nie będzie stanowił zagrożenia dla stabilności finansowej w Europie. Wreszcie EFRAG oceniła, że jednostki z UE nie znajdą się w sytuacji ogólnie niekorzystnej w stosunku do ich konkurentów stosujących ogólnie przyjęte zasady rachunkowości USA. Wobec powyższego EFRAG stwierdziła, że zatwierdzenie MSSF 16 jest korzystne z punktu widzenia europejskiego dobra publicznego.

EFRAG zapewnia swój wkład przez cały czas trwania procesu opracowywania standardów, zgłaszając uwagi co do propozycji RMSR oraz aktywnie uczestnicząc w pracach, aby ożywić w Europie debatę na temat ważnych kwestii związanych z rachunkowością. Uwagi oraz aktywny udział są niezbędne dla zapewnienia odpowiedniego i przejrzystego formułowania europejskich poglądów na rozwój sprawozdawczości finansowej w procesie opracowywania standardów, aby powstające standardy były odpowiednie dla potrzeb Europy.

W maju 2016 r. rada podjęła wstępną decyzję o potwierdzeniu, aby w zaktualizowanych ramach koncepcyjnych znalazło się odniesienie do ostrożności opisanej jako wykazanie rozwagi w wydawaniu osądów w warunkach niepewności, co ujęto w projekcie. We wrześniu 2016 r. rada podjęła wstępną decyzję, że w głównej części zaktualizowanych ram koncepcyjnych należy potwierdzić, że w niektórych przypadkach przychody można traktować inaczej niż wydatki, a aktywa inaczej niż zobowiązania.

EFRAG wprowadziła należytą procedurę, która umożliwia wszystkim europejskim zainteresowanym stronom przedstawienie swoich stanowisk do rozpatrzenia przez EFRAG i zapewnia uwzględnienie różnorodnych europejskich modeli rachunkowości i modeli gospodarczych oraz opinii, a także zaspokojenie potrzeb Unii dzięki nowemu MSSF. W następstwie reformy większy nacisk kładzie się na przejrzystość posiedzeń rady EFRAG i Grupy Ekspertów Technicznych EFRAG (TEG).

3.3.Wdrażanie reformy zarządzania w myśl zaleceń zawartych w sprawozdaniu Maystadta

Reforma zarządzania EFRAG, która została wdrożona w dniu 31 października 2014 r., dała tej organizacji większą legitymację i zwiększyła jej reprezentatywność oraz przyczyniła się do bardziej spójnego uczestnictwa UE w procesie ustanawiania standardów. W dniu 1 lipca 2016 r. Jean-Paul Gauzès, były poseł do Parlamentu Europejskiego, został mianowany na stanowisko przewodniczącego rady EFRAG. Jego nominacja przez Komisję została wcześniej zatwierdzona przez Parlament Europejski i Radę. W 2016 r. EFRAG sformułowała wszystkie swoje wnioski na podstawie konsensusu bez konieczności odwoływania się do głosowania. Realizacja strategii komunikacji EFRAG, przy wsparciu zespołu utworzonego pod kierownictwem przewodniczącego rady EFRAG, ma służyć zwiększeniu eksponowania i wiarygodności EFRAG.

Jako że w listopadzie 2017 r. mają nastąpić zmiany w składzie rady EFRAG, EFRAG dąży obecnie do pozyskania członków wśród europejskich organizacji i krajowych organizacji zajmujących się sprawozdawczością finansową. Ponadto, mając na celu popieranie szerszej reprezentacji w radzie EFRAG, zgromadzenie ogólne EFRAG, na posiedzeniu w dniu 12 kwietnia 2017 r., podjęło decyzję o zaostrzeniu regulaminu EFRAG, tak aby tej samej narodowości było maksymalnie trzech członków rady EFRAG.

W dniu 13 kwietnia 2016 r. Komisja zaproponowała Radzie i Parlamentowi przedłużenie finansowania EFRAG na lata 2017–2020. W następstwie zakończonych powodzeniem negocjacji przedłużenie finansowania EFRAG zostało ostatecznie zatwierdzone w dniu 17 maja 2017 r..

4.PIOB – zmiany w dywersyfikacji źródeł finansowania w 2016 r.

PIOB jest przede wszystkim odpowiedzialna za nadzór nad radami Międzynarodowej Federacji Księgowych (IFAC), które zajmują się opracowywaniem i zatwierdzaniem międzynarodowych standardów i kodeksu etyki biegłych rewidentów. Szczególne znaczenie mają Międzynarodowe Standardy Rewizji Finansowej (MSRF), które Komisja może przyjmować pod kątem ich zastosowania w całej UE. Ostatecznym celem PIOB jest zagwarantowanie, aby te standardy były opracowywane w interesie publicznym.

W celu należytej realizacji tej istotnej funkcji interesu publicznego należy dopilnować, aby finansowanie instytucji służyło zachowaniu jej rzeczywistej i postrzeganej niezależności. Aby osiągnąć ten cel, odpowiednia dywersyfikacja stabilnych źródeł finansowania służy nie tylko utrzymaniu ciągłości jej działania, ale również zagwarantowaniu jej niezależności. Istotne znaczenie dywersyfikacji źródeł finansowania dostrzeżono już w ramach reformy IFAC z 2003 r., w następstwie której stworzono podwaliny obecnego systemu ustanawiania międzynarodowych standardów, w tym PIOB.

Od utworzenia w 2005 r. aż do 2010 r., kiedy zaczął funkcjonować program finansowania przez Wspólnotę ustanowiony decyzją 716/2009/WE, PIOB była finansowana wyłącznie przez IFAC, nie licząc wkładów niepieniężnych przekazanych przez Hiszpanię (PIOB ma siedzibę w Madrycie).

Fundusze udostępnione przez IFAC w danym roku stanowią maksymalny gwarantowany wkład, który zostaje udostępniony PIOB bez żadnych późniejszych ingerencji ze strony IFAC. Wkłady spoza IFAC zastępują i tym samym zmniejszają wkład IFAC w danym roku. Najlepiej, aby zapewniana przez IFAC część finansowania całkowitych rocznych wydatków PIOB wynosiła mniej niż połowę ich kwoty całkowitej.

Wkład UE w latach 2010–2016 skłonił innych potencjalnych darczyńców do wniesienia własnego wkładu. W roku 2016, jak pokazano na stronie 1 sprawozdania finansowego PIOB za 2016 r., przychody PIOB wyniosły 1 563 565 EUR. IFAC przekazała 914 758 EUR, co stanowi 58,50 % kwoty całkowitej.

Komisja Europejska przekazała 318 000 EUR (w 2015 r. 312 000 EUR), co stanowi 20,34 % kwoty całkowitej. Abu Dhabi Accountability Authority (organ nadzoru z Abu Zabi) przekazał, podobnie jak w 2015 roku, 120 000 EUR, co stanowi 7,67 % kwoty całkowitej. IOSCO, również podobnie jak w 2015 r., przekazała 100 000 EUR, co stanowi 6,40 % kwoty całkowitej. Bank Rozrachunków Międzynarodowych utrzymał swój udział na poziomie 23 000 EUR, co stanowi 1,48 % kwoty całkowitej. Rada ds. Sprawozdawczości Finansowej Zjednoczonego Królestwa przekazała, podobnie jak w 2015 r., 40 000 EUR, co stanowi 2,56 % kwoty całkowitej. Wreszcie, po raz pierwszy wkład wniósł CFA Institute, który przekazał 45 000 EUR, co stanowi 2,88 % kwoty całkowitej. Saldo wynoszące 2 807 EUR stanowi dochód z odsetek.

Wkład IFAC w wysokości 58,50 % całkowitej kwoty finansowania PIOB w 2016 roku jest na nieco niższym poziomie niż w 2015 r. (60,67 %) i na bardzo zbliżonym poziomie, jak w 2014 r. (58,19 %). Wskazuje to na prawidłowy kierunek zmian.

W art. 9 ust. 5 rozporządzenia przewiduje się, że jeżeli finansowanie przez IFAC w danym roku jest wyższe niż dwie trzecie całkowitego rocznego finansowania PIOB, Komisja proponuje ograniczenie jej rocznego wkładu na ten rok do maksymalnej kwoty 300 000 EUR. W roku 2016 (podobnie jak w 2014 r. i 2015 r.) sytuacja taka nie miała miejsca i dlatego, jako że finansowanie IFAC nie osiągnęło progu krytycznego określonego w rozporządzeniu (66,66 %), Komisja nie musi zmieniać kwoty swojego rocznego wkładu na rzecz PIOB na rok 2016 r.

5.Wnioski

Fundacja MSSF

W styczniu 2016 r. RMSR wydała kolejny ważny standard, tj. MSSF 16 „Leasing”, kończąc tym samym swoje dziesięcioletnie działania w zakresie przeglądu rachunkowości leasingu, a we wrześniu 2016 r. rada opublikowała zmiany MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe”. Ponadto RMSR kontynuowała prace nad kilkoma innymi dużymi projektami, zwłaszcza nad projektami dotyczącymi umów ubezpieczeniowych (MSSF 17 ukończono w maju 2017 r.), inicjatywy w zakresie ujawniania i ram koncepcyjnych.

W odniesieniu do kwestii tego, czy MSSF:

• uwzględniają różne modele biznesowe: w MSSF 9, który zatwierdzono w UE w listopadzie 2016 r., wyraźnie dostrzega się istotne znaczenie modeli biznesowych w określaniu pomiaru instrumentów finansowych. Komisja jest zaangażowana w ścisłe monitorowanie skutków MSSF 9, tak aby standard ten służył strategii UE w zakresie inwestycji długoterminowych. W tym kontekście w maju 2017 r. Komisja przesłała EFRAG wniosek o poradę techniczną dotyczącą zgodnego z MSSF 9 podejścia księgowego do instrumentów kapitałowych z punktu widzenia inwestycji długoterminowych. W pierwszej fazie Komisja zwróciła się do EFRAG o ustalenie pewnych faktów w tym zakresie do końca 2017 r. w celu oceny możliwego wpływu MSSF 9 na inwestycje długoterminowe. W drugiej fazie Komisja zwróciła się do EFRAG o wskazanie do połowy 2018 r., czy i jak można ulepszyć MSSF 9 w odniesieniu do podejścia księgowego do instrumentów kapitałowych posiadanych jako inwestycje długoterminowe. Ponadto zmiany MSSF 4 dotyczą kwestii niespójności terminów wejścia w życie MSSF 9 „Instrumenty finansowe” i nowego standardu dotyczącego umów ubezpieczeniowych, tj. MSSF 17, który ma szczególne znaczenie dla branży ubezpieczeń. Wreszcie w ramach koncepcyjnych zwraca się większą uwagę na modele biznesowe.