SKRÓTY

AKP : państwa Afryki, Karaibów i Pacyfiku

ALA : państwa Azji i Ameryki Łacińskiej

CISOCH : pomoc techniczna na rzecz społeczeństwa obywatelskiego (Civil Society Helpdesk)

DKR : zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska

EACI : Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjności i Innowacyjności

IEE : Inteligentna Energia – Europa

IPA : Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (Instrument for Pre-Accession Assistance)

LIFE : Instrument Finansowy na rzecz Środowiska

MIPD : wieloletni plan orientacyjny (multi-annual indicative planning document)

ONW : obszary o niekorzystnych warunkach gospodarowania

PADOR : aplikacja służąca do rejestracji on-line danych potencjalnych wnioskodawców (Potential Applicant Data On-line Registration)

PN : podmioty niepaństwowe

RAD : baza danych "Zalecenia, Działania, Absolutorium" (Recomendations, Actions, Discharge)

SMR : wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (statutory management requirements)

TC : współpraca techniczna (technical cooperation)

STRESZCZENIE

I. W niniejszym sprawozdaniu zbadano stopień, w jakim Komisja wdrożyła zalecenia zawarte w siedmiu wybranych sprawozdaniach specjalnych Trybunału z okresu 2003–2009. Wspomniane sprawozdania specjalne dotyczyły trzech dziedzin budżetu: rolnictwa, energetyki i działań zewnętrznych.

II. Siedem wybranych sprawozdań zawierało 51 zaleceń pokontrolnych, z których 45 jest nadal aktualnych.

III. Chociaż w Komisji działa system monitorujący wszystkie zalecenia Trybunału oraz wnioski Parlamentu i Rady, Trybunał jest zdania, że należy wzmocnić monitorowanie zaleceń i wniosków, aby umożliwić Komisji terminowe, sprawne i skuteczne eliminowanie wykrytych uchybień oraz stosowanie się do zaleceń Trybunału oraz wniosków organu udzielającego absolutorium.

IV. W wyniku przeglądu wykazano, że Komisja podejmuje działania w celu wdrożenia zaleceń Trybunału, a 13 (29%) spośród zaleceń objętych niniejszym sprawozdaniem zostało w pełni wdrożonych. Znaczna ich część jest nadal na etapie wdrażania, chociaż Komisja podjęła kroki, dzięki którym większość z aspektów dalszych 22 zaleceń (49%) już wdrożono.

WSTĘP

1. W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono wyniki prac przeprowadzonych przez Trybunał w okresie 2011–2012 i dotyczących działań następczych związanych z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniach specjalnych Trybunału z kontroli wykonania zadań [1]. W załączniku I zawarto podsumowanie statusu zaleceń poddanych przeglądowi. W załącznikach II–VIII przedstawiono szczegóły działań następczych.

2. Na potrzeby tego badania wybrano siedem sprawozdań pochodzących z okresu 2003–2009. Zgodnie z pierwszym kryterium wyboru musiał upłynąć okres co najmniej dwóch–trzech lat, w którym Komisja miała dostosować się do zaleceń, a drugim kryterium było to, czy zalecenia są nadal aktualne. Załącznik IX zawiera wykaz sprawozdań specjalnych Trybunału sporządzonych w okresie 2005–2009 wraz z informacjami dotyczącymi działań następczych podjętych przez Trybunał w związku z tymi sprawozdaniami.

3. Zgodnie z międzynarodowymi standardami kontroli działania następcze podejmowane w związku ze sprawozdaniami z kontroli są końcowym etapem realizacji cyklu kontroli wykonania zadań, który to cykl składa się z etapu planowania, wykonania i działań następczych. Celem niniejszego badania jest ocena działań podejmowanych przez Komisję w związku z zaleceniami Trybunału.

ZAKRES I PODEJŚCIE

4. Trybunał ocenił działania naprawcze podjęte przez Komisję w związku z jego zaleceniami. Nie dokonano natomiast oceny skutków tych działań, ponieważ wymagałoby to odrębnych kontroli.

Szczegółowe informacje dotyczące zastosowanego podejścia i metodyki zamieszczono w załączniku X. W tabeli wymieniono sprawozdania specjalne będące przedmiotem niniejszego sprawozdania.

TABELA

SPRAWOZDANIA SPECJALNE OBJĘTE NINIEJSZYM SPRAWOZDANIEM

Sprawozdanie specjalne | Dziedzina budżetu | Liczba zaleceń pokontrolnych |

4/2003 dotyczące rozwoju obszarów wiejskich: wsparcia dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania [2] | Rolnictwo | 11 |

13/2003 dotyczące pomocy przeznaczonej na produkcję bawełny [3] | Rolnictwo | 6 |

11/2009 Trwałość projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda i zarządzanie nimi przez Komisję [4] | Rolnictwo | 9 |

7/2008 Inteligentna Energia 2003–2006 [4] | Energetyka | 4 |

6/2007 dotyczące skuteczności pomocy technicznej w kontekście rozwoju zdolności [5] | Działania zewnętrzne | 8 |

4/2009 Zarządzanie przez Komisję udziałem podmiotów niepaństwowych we współpracy WE na rzecz rozwoju [4] | Działania zewnętrzne | 7 |

16/2009 Zarządzanie przez Komisję Europejską pomocą przedakcesyjną dla Turcji [4] | Działania zewnętrzne | 6 |

Łączna liczba zaleceń | | 51 |

SYSTEM MONITOROWANIA REALIZACJI ZALECEŃ DZIAŁAJĄCY W KOMISJI

5. W bazie danych RAD [6] rejestrowane są zalecenia Trybunału, wnioski Rady i Parlamentu oraz konkretne działania uzgodnione przez Komisję w celu realizacji tych zaleceń i wniosków. Ważną funkcją tego narzędzia jest zapewnianie właściwego i terminowego zarządzania zaleceniami Trybunału i wnioskami innych właściwych organów oraz monitorowania realizacji tych zaleceń i wniosków.

6. W 2009 r. Trybunał przeprowadził pilotażowy przegląd systemu RAD, analizując w szczególności zawarte w tym systemie informacje dotyczące zaleceń przyjętych przez Komisję i zaleceń przez nią wdrożonych.

7. W 2011 r. dziesięć działów audytu wewnętrznego reprezentujących 12 dyrekcji generalnych Komisji przeprowadziło audyt wewnętrzny obowiązujących systemów i procedur dotyczących zarządzania systemem RAD. Celem tego audytu było stwierdzenie, czy istnieje odpowiedni plan reagowania/działania oraz upewnienie się, czy działania zgłoszone w systemie RAD jako ukończone zostały zrealizowane w sposób terminowy, sprawny i skuteczny.

8. Wyniki audytu wewnętrznego Komisji w znacznym stopniu potwierdziły wnioski z pilotażowego przeglądu przeprowadzonego przez Trybunał. W szczególności w wyniku tego audytu stwierdzono, że chociaż działające systemy i procedury pozwalają na uzyskanie wystarczającej pewności co do zarządzania wdrażaniem zaleceń wydawanych przez ETO i wniosków, z którymi występuje organ udzielający absolutorium, to w wielu przypadkach brakowało udokumentowanych procedur oraz niewłaściwie prowadzono nadzór nad wdrażaniem zaleceń lub wniosków i monitorowanie tego wdrażania.

ODPOWIEDŹ KOMISJI NA ZALECENIA TRYBUNAŁU

9. W sprawozdaniach specjalnych poddanych przeglądowi Trybunał przedstawił łącznie 51 zaleceń. Około dwóch trzecich zaleceń odnosiło się do kwestii związanych ze skutecznością (np. ustanawianie celów strategicznych, przygotowywanie wniosków projektowych, koncepcja projektów, realizacja projektów, a także ich monitorowanie i ocena), natomiast pozostałe zalecenia dotyczyły kwestii oszczędności i wydajności (np. występowanie nadpłat czy jakość i terminowość metod wyboru projektów). 6 spośród 51 zaleceń nie uwzględniono na wykresie –dwa nie miały zastosowania w obecnej sytuacji, a w przypadku pozostałych czterech nie było możliwe uzyskanie dowodów na podjęte działania z uwagi na zakres prowadzonego badania.

10. W związku z tym Trybunał mógł ocenić stan wdrożenia 45 zaleceń. Komisja wdrożyła w pełni 29% tych 45 zaleceń, natomiast 69% jest wciąż na etapie wdrażania. Na wykresie zaznaczono stan wdrożenia zaleceń Trybunału.

WYKRES

STAN WDROŻENIA ZALECEŃ

+++++ TIFF +++++

PODSUMOWANIE PRZEGLĄDU DZIAŁAŃ NASTĘPCZYCH PRZEPROWADZONEGO PRZEZ TRYBUNAŁ

11. W wyniku przeglądu wykazano, że Komisja w pełni wdrożyła 13 spośród zaleceń Trybunału zawartych w wybranych sprawozdaniach. Starsze zalecenia są z reguły wdrożone w większym stopniu, natomiast prace nad wdrażaniem najnowszych nadal trwają. Oprócz zaleceń w pełni wdrożonych, 22 zaleceń jest wdrożonych w przeważającej mierze, lecz Komisja musi jeszcze podjąć pewne działania, aby proces ten zakończyć. Zalecenia podsumowano w załączniku I.

12. Z badania Trybunału wynika, że w następstwie przedstawionych przez niego sprawozdań z kontroli w szeregu dziedzin budżetu UE udoskonalono zarządzanie finansami. Pilnego udoskonalenia wymagają wciąż jednak praktyki zarządcze w dziedzinach, którymi zarządza bezpośrednio Komisja (działania zewnętrzne), oraz w dziedzinach, do których ma zastosowanie zarządzanie dzielone (rolnictwo). Niektóre przykłady takich udoskonaleń i dziedzin wymagających udoskonalenia ujawnionych w badaniu Trybunału przedstawiono poniżej.

13. Strategiczną poprawę w zakresie oszczędnego wykorzystywania funduszy UE odnotowano w odniesieniu do przeprowadzonej przez Komisję reformy systemu wsparcia produkcji bawełny. W wyniku reformy tego systemu pomoc UE przeznaczona na produkcję bawełny nie jest już powiązana z poziomem produkcji, lecz zależy od zapotrzebowania na rynku (rolnictwo) [7].

14. Jednak na szczeblu operacyjnym niewłaściwe praktyki zarządcze mogą prowadzić do marnotrawienia zasobów. Na przykład nadpłaty unijnych środków pomocowych nie prowadzą do realizacji celów z zachowaniem oszczędności. Nadal istnieje potrzeba wzmocnienia systemów zarządzania w celu zapewnienia poprawności wyliczeń kwot płatności w państwach członkowskich (rolnictwo) [8].

15. Odnotowano poprawę w zakresie procedur wyboru projektów prowadzącą do lepszej jakości i bardziej terminowej realizacji projektów. Na przykład działania podjęte przez Komisję i władze tureckie przyczyniły się do poprawy jakości koncepcji projektów i procedur składania wniosków w latach 2010–2011 (działania zewnętrzne) [9]. Komisja zgodziła się zweryfikować procedurę wyboru projektów dotyczących instrumentu LIFE-przyroda, priorytetowo traktować kryterium trwałości dotyczące komponentu "przyroda i różnorodność biologiczna" oraz skrócić procedurę wyboru wniosków (rolnictwo) [10].

16. Komisja podjęła również różnorodne inicjatywy w celu zwiększenia udziału podmiotów niepaństwowych we współpracy zewnętrznej UE dzięki umowom o wdrożenie unijnej pomocy rozwojowej. Kluczową inicjatywą było rozwinięcie "zorganizowanego dialogu" między głównymi stronami europejskiej polityki rozwoju, co przyczyniło się do przedstawienia propozycji ulepszeń metod wyboru projektów w celu sprawniejszego udzielania i lepszego ukierunkowania pomocy (działania zewnętrzne) [11].

17. Aby osiągnąć pozytywne i konkretne wyniki przy pomocy funduszy unijnych, należy przede wszystkim określić potrzeby, które powinien zaspokajać dany program lub środek. Po drugie, odpowiednia koncepcja projektu oraz właściwe procedury realizacji zwiększają prawdopodobieństwo gospodarnego wykorzystania przyznanych środków. Komisja podjęła inicjatywy prowadzące do takich ulepszeń, tj. obowiązkowych ocen potrzeb i lepszego planowania udzielania zamówień (działania zewnętrzne) [12]. Należy jednak jeszcze wprowadzić lepiej zdefiniowane kryteria oceny trwałości proponowanych projektów (rolnictwo) [13].

18. Właściwe informacje zarządcze zwiększają prawdopodobieństwo lepszego podejmowania decyzji. Komisja ma nadal pole do działania, jeśli chodzi o zwiększenie potencjalnej skuteczności finansowania dzięki lepszemu określeniu priorytetów działań oraz dopasowaniu kosztów projektów do ich oczekiwanych produktów i oddziaływania (energetyka) [14]. Komisja sugeruje, by kolejne rozporządzenie w sprawie instrumentu LIFE zawierało wyczerpujący wykaz wskaźników wykonania w celu ułatwienia lepszego planowania i programowania.

19. Monitorowanie i ocena realizacji programów i działań są ważne, nie tylko w odniesieniu do kwestii legalności i prawidłowości, lecz również w odniesieniu do osiągnięcia planowanych wyników. Mimo że pojawiły się ulepszenia w zakresie monitorowania wyników programów, np. działania podejmowane przez Komisję w celu poprawy systemu monitorowania w Turcji (działania zewnętrzne), i kosztów administracyjnych (energetyka), konieczna jest dalsza poprawa, zwłaszcza jeśli chodzi o monitorowanie stosowania kontroli wymogów finansowych i środowiskowych (rolnictwo) [15] oraz wykazywania wyników poszczególnych projektów (działania zewnętrzne) [16].

20. W załącznikach II–VIII do niniejszego sprawozdania zawarto zwięzłe podsumowanie kontroli, zaleceń, działań pokontrolnych podjętych przez Komisję oraz kwestii związanych z efektywnością, które pozostają jeszcze nierozwiązane.

WNIOSEK

21. W Komisji działa system monitorujący realizację wszystkich zaleceń Trybunału oraz wniosków, z którymi występują Parlament i Rada. Trybunał jest zdania, że należy wzmocnić monitorowanie zaleceń i wniosków, aby umożliwić Komisji terminowe, sprawne i skuteczne stosowanie się do zaleceń Trybunału i wniosków organu udzielającego absolutorium.

22. W wyniku przeglądu wykazano, że Komisja podejmuje działania w celu wdrożenia zaleceń Trybunału, a 13 (29%) spośród zaleceń objętych niniejszym sprawozdaniem zostało w pełni wdrożonych. Znaczna ich część jest nadal na etapie wdrażania, chociaż Komisja podjęła kroki, dzięki którym większość z aspektów dalszych 22 zaleceń (49%) już wdrożono.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę CEAD, której przewodniczył Igors LUDBORŽS, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu w Luksemburgu w dniu 16 października 2012 r.

W imieniu Trybunału Obrachunkowego

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Prezes

[1] Temat i zakres tych prac wyjaśniono w części poświęconej zakresowi i podejściu.

[2] Dz.U. C 151 z 27.6.2003.

[3] Dz.U. C 298 z 9.12.2003.

[4] http://eca.europa.eu

[5] Dz.U. C 312 z 21.12.2007.

[6] RAD (Zalecenia, Działania, Absolutorium) to aplikacja Komisji (DG ds. Budżetu) służąca wewnętrznej koordynacji procedury udzielania absolutorium. Zawiera ona zalecenia/wnioski Rady, Parlamentu oraz Europejskiego Trybunału Obrachunkowego skierowane do Komisji, odpowiedzi Komisji oraz informacje na temat stanu działań następczych.

[7] Zob. załącznik III dotyczący sprawozdania specjalnego nr 13/2003 na temat pomocy przeznaczonej na produkcję bawełny.

[8] Zob. załącznik II dotyczący sprawozdania specjalnego nr 4/2003 na temat rozwoju obszarów wiejskich: wsparcie dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

[9] Zob. załącznik VIII dotyczący sprawozdania specjalnego nr 16/2009 – Zarządzanie przez Komisję Europejską pomocą przedakcesyjną dla Turcji.

[10] Zob. załącznik IV dotyczący sprawozdania specjalnego nr 11/2009 – Trwałość projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda i zarządzanie nimi przez Komisję.

[11] Zob. załącznik VII dotyczący sprawozdania specjalnego nr 4/2009 – Zarządzanie przez Komisję udziałem podmiotów niepaństwowych we współpracy WE na rzecz rozwoju.

[12] Zob. załącznik VIII dotyczący sprawozdania specjalnego nr 16/2009 – Zarządzanie przez Komisję Europejską pomocą przedakcesyjną dla Turcji.

[13] Zob. załącznik IV dotyczący sprawozdania specjalnego nr 11/2009 – Trwałość projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda i zarządzanie nimi przez Komisję.

[14] Zob. załącznik V dotyczący sprawozdania specjalnego nr 7/2008 – Inteligentna Energia 2003–2006.

[15] Zob. załącznik III dotyczący sprawozdania specjalnego nr 13/2003 w sprawie pomocy przeznaczonej na produkcję bawełny.

[16] Zob. załącznik VIII dotyczący sprawozdania specjalnego nr 16/2009 – Zarządzanie przez Komisję Europejską pomocą przedakcesyjną dla Turcji.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

PODSUMOWANIE ZALECEŃ PODDANYCH PRZEGLĄDOWI PRZEZ TRYBUNAŁ

| Zalecenia pokontrolne | W pełni wdrożone | Na etapie wdrażania | Niewdrożone | Nieaktualne w obecnych ramach | Brak wystarczających dowodów |

Wdrożone w przeważającej mierze | Częściowo wdrożone |

Sprawozdanie specjalne nr 4/2003 Rozwój obszarów wiejskich: wsparcie dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (załącznik I) | 1 | x | | | | | |

2 | | | x | | | |

3 | x | | | | | |

4 | | | x | | | |

5 | | | | | x | |

6 | | x | | | | |

7 | | | | | x | |

8 | | | | | | x |

9 | | | | | | x |

10 | | x | | | | |

11 | | | | | | x |

Sprawozdanie specjalne nr 13/2003 Pomoc przeznaczona na produkcję bawełny (załącznik III) | 1 | x | | | | | |

2 | x | | | | | |

3 | x | | | | | |

4 | | x | | | | |

5 | | x | | | | |

6 | | x | | | | |

Sprawozdanie specjalne nr 11/2009 Trwałość projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda i zarządzanie nimi przez Komisję (załącznik IV) | 1 | x | | | | | |

2 | | | x | | | |

3 | | x | | | | |

4 | x | | | | | |

5 | x | | | | | |

6 | x | | | | | |

7 | x | | | | | |

8 | | | | x | | |

9 | | | x | | | |

Sprawozdanie specjalne nr 7/2008 Inteligentna Energia 2003–2006 (załącznik V) | 1 | | x | | | | |

2 | | x | | | | |

3 | | | x | | | |

4 | | x | | | | |

Sprawozdanie specjalne nr 6/2007 Skuteczność pomocy technicznej w kontekście rozwoju zdolności (załącznik VI) | 1 | | | | | | x |

2 | x | | | | | |

3 | | | x | | | |

4 | | x | | | | |

5 | | x | | | | |

6 | x | | | | | |

7 | | x | | | | |

8 | | | x | | | |

Sprawozdanie specjalne nr 4/2009 Udział podmiotów niepaństwowych we współpracy WE na rzecz rozwoju (załącznik VII) | 1 | x | | | | | |

2 | | x | | | | |

3 | | x | | | | |

4 | | x | | | | |

5 | | x | | | | |

6 | | x | | | | |

7 | | x | | | | |

Sprawozdanie specjalne nr 16/2009 Pomoc przedakcesyjna dla Turcji (załącznik VIII) | 1 | | | x | | | |

2 | | | x | | | |

3 | | x | | | | |

4 | | x | | | | |

5 | | x | | | | |

6 | | x | | | | |

OGÓŁEM | 51 | 13 | 22 | 9 | 1 | 2 | 4 |

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

ROLNICTWO: OBSZARY O NIEKORZYSTNYCH WARUNKACH GOSPODAROWANIA

1. Sprawozdanie specjalne nr 4/2003 dotyczyło wsparcia udzielanego w ramach rozwoju obszarów wiejskich dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

"W ramach systemu wsparcia dla obszarów o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) przyznaje się środki pomocowe na rzecz 55,8% gospodarstw rolnych UE. Pomoc jest udzielana na hektar i ma na celu rekompensowanie istniejących utrudnień, np. w przypadku gospodarstw rolnych na obszarach rolniczych o niskiej produktywności, na których postępujący spadek poziomu działalności mógłby zagrozić stabilności funkcjonowania tego terenu. Roczny koszt tej pomocy wynosi w przybliżeniu 2 mld euro, z czego ok. 50% pochodzi z funduszy unijnych".

(Źródło: Nota informacyjna ECA/03/11)

2. Trybunał zbadał, czy wdrożenie tego systemu było zgodne z prawem i prawidłowe, czy było odpowiednio monitorowane, czy były dostępne właściwe informacje dotyczące jego wpływu oraz czy podejmowano na czas działania w celu naprawienia ewentualnych uchybień.

3. Trybunał sformułował następujące zalecenia:

1) należy przeprowadzić kompletny i szczegółowy przegląd istniejącej klasyfikacji wszystkich ONW (zalecenie w pełni wdrożone);

2) Komisja powinna opracować w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi bardziej odpowiedni wykaz wskaźników służących do definiowania ONW (zalecenie częściowo wdrożone).

Trybunał podkreślił, co następuje:

3) powinny być dostępne rzetelne informacje dotyczące wpływu tego systemu (zalecenie w pełni wdrożone);

4) należy wskazać wszystkie przypadki systematycznego przyznawania nadmiernych rekompensat oraz podjąć działania naprawcze (zalecenie częściowo wdrożone);

5) należy jasno i w sposób umożliwiający weryfikację zdefiniować "dobre praktyki rolnicze" (zalecenie nieaktualne w obecnych ramach).

Trybunał zalecił również Komisji:

6) opracowanie wykazu istniejących regionalnych/lokalnych praktyk powiązanych z określonymi warunkami gospodarowania (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

7) udzielenie państwom członkowskim wyczerpujących wskazówek w zakresie wymogów skutecznego systemu kontroli (zalecenie nieaktualne w obecnych ramach);

8) dopilnowanie, by przeprowadzane kontrole były skuteczne (niewystarczające dowody [1]);

9) dopilnowanie, by państwa członkowskie przestrzegały ogólnie przyjętych zasad rachunkowości (niewystarczające dowody [2]);

10) dopilnowanie, by państwa członkowskie wywiązały się z obowiązku przedstawienia pełnych danych we właściwym czasie (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

11) określenie stosownych wskaźników, aby zapewnić możliwość monitorowania działań (niewystarczające dowody [2]).

4. Zalecenia Trybunału zostały w pełni zrealizowane w dwóch przypadkach (1 i 3), zrealizowane w przeważającej mierze w dwóch przypadkach (6 i 10) oraz częściowo zrealizowane w dwóch przypadkach (2 i 4). Dwa przypadki nie były aktualne w obecnych zmienionych ramach (5 i 7), w trzech przypadkach (8, 9 i 11) Komisja przedstawiła niewystarczające dowody lub audytorzy Trybunału nie przedstawili oceny końcowej z powodu ograniczeń zakresu kontroli. Informacje dotyczące wdrożenia zaleceń znajdują się w załączniku I.

5. W poniższych punktach omówiono główne kwestie ujawnione w wyniku badania Trybunału.

KLASYFIKACJA ONW

6. Sprawozdanie specjalne Trybunału dotyczące ONW zostało opublikowane w 2003 r. i wskazano w nim, że państwa członkowskie stosują wiele wskaźników w celu określenia, czy na danym obszarze występują niekorzystne warunki gospodarowania, co mogło prowadzić do nierówności w traktowaniu beneficjentów.

7. W rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich [3] zawarto bardziej ścisłą definicję klasyfikacji ONW. Ponieważ jednak definicja ta nie weszła w życie, Rada postanowiła utrzymać w mocy dotychczas istniejący system ONW i wezwała Komisję do monitorowania procesu przeglądu, z zamiarem wprowadzenia nowego systemu w 2010 r. Jednak w 2010 r. nie wprowadzono nowego systemu, a więc przy określaniu ONW nadal występują niedociągnięcia wskazane przez Trybunał w 2003 r.

NADMIERNE REKOMPENSATY / DEFINICJA REGIONÓW

8. Zalecenie dotyczące zbadania tego, jak można wykryć ewentualne płatności nadmiernych rekompensat lub im zapobiec, zostało zrealizowane jedynie częściowo. Państwa członkowskie nadal nie mają obowiązku czuwania nad tym, by organy lub służby funkcjonalnie niezależne od organów lub służb wyliczających płatności dysponowały wiedzą pozwalającą na potwierdzenie poprawności płatności, co jest obowiązkowe w przypadku innych działań na rzecz rozwoju obszarów wiejskich.

9. W październiku 2011 r. Komisja przedstawiła wniosek ustawodawczy w sprawie nowego okresu programowania rozwoju obszarów wiejskich 2014–2020, który zawiera definicję ONW opartą na kryteriach biofizycznych oraz zobowiązanie do dopilnowania, by organy lub służby funkcjonalnie niezależne od organów lub służb wyliczających płatności dysponowały odpowiednią wiedzą.

DOBRE PRAKTYKI ROLNICZE

10. Jeśli chodzi o kwestię definicji "dobrych praktyk rolniczych" [4], to rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 nie zawiera już odniesienia do wymogu związanego z "dobrymi praktykami rolniczymi" w kategorii obowiązku dla rolników. Po reformie WPR w 2003 r. rolnicy muszą natomiast przestrzegać zobowiązań w zakresie wzajemnej zgodności obejmujących wymogi podstawowe w zakresie zarządzania (SMR) i zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (DKR). Obecnie są to minimalne wymogi dla otrzymania płatności z tytułu ONW.

11. Ponadto Trybunał wielokrotnie wskazywał w ramach swoich corocznych kontroli finansowych związanych z DAS, że płatności z tytułu ONW (płatności z tytułu "naturalnych utrudnień" na mocy aktualnych działań 211 i 212) są narażone na błędy. Trybunał w ramach kontroli DAS zajmuje się również systemami kontroli państw członkowskich i regularnie stwierdzał przy tej okazji niedociągnięcia dotyczące ONW.

[1] Niniejsze badanie nie obejmowało wizyt w państwach członkowskich.

[2] Zob. przypis 1.

[3] Dz.U. L 277 z 21.10.2005, s. 1.

[4] Ramy wzajemnej zgodności (DKR i SMR) są zasadniczo porównywalne z dobrymi praktykami rolniczymi.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK III

ROLNICTWO: POMOC PRZEZNACZONA NA PRODUKCJĘ BAWEŁNY

1. Sprawozdanie specjalne nr 13/2003 dotyczyło pomocy przeznaczonej na produkcję bawełny.

"W UE bawełna jest uprawiana niemal wyłącznie w Grecji i Hiszpanii. Po zbiorach włókna są oddzielane od nasion i materiału odpadowego w procesie zwanym odziarnianiem. UE produkuje około 1,6 mln ton nieodziarnionej bawełny, z której uzyskuje się około 0,5 mln ton włókien (bawełna odziarniona). Produkcja na tym poziomie zaspokaja około 47% zapotrzebowania wewnętrznego. Bilans jest równoważony przez przywóz, od którego nie odprowadza się we Wspólnocie ceł ani innych opłat".

(Źródło: Nota informacyjna ECA/03/020)

2. We wspomnianym sprawozdaniu specjalnym Trybunał ocenił: monitorowanie funkcjonowania tego systemu w państwach członkowskich; czy system ten był wydajnym i skutecznym narzędziem udzielania wsparcia dla producentów bawełny; wpływ systemu na produkcję, jakość produkowanej bawełny, alternatywną produkcję roślinną i środowisko; niezawodność systemu kontroli wewnętrznej działającego w państwach członkowskich; oraz legalność i prawidłowość płatności dokonywanych w ramach tego systemu.

ZALECENIA TRYBUNAŁU

3. Trybunał zalecił Komisji wykorzystanie zaproponowanej reformy do zajęcia się słabymi punktami systemu, a w szczególności zalecił Komisji:

1) pamiętanie o względnej atrakcyjności pomocy przeznaczonej na produkcję bawełny oraz o wpływie pomocy na wysokość produkcji (zalecenie w pełni wdrożone);

2) rozważenie wprowadzenia mechanizmu zapewniającego neutralność budżetową (zalecenie w pełni wdrożone);

3) przegląd przepisów finansowych dotyczących podmiotów zajmujących się odziarnianiem bawełny (zalecenie w pełni wdrożone);

4) zbadanie skuteczności zachęt oferowanych w celu poprawy jakości produkowanej bawełny (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

5) uzyskanie danych dotyczących negatywnego wpływu produkcji bawełny na środowisko (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

6) dopilnowanie, by kontrole były przejrzyste, dobrze uzasadnione i konsekwentnie stosowane (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze).

4. Trybunał w trakcie badania ustalił, że Komisja wdrożyła wszystkie sześć zaleceń: pierwsze trzy zalecenia w pełni, natomiast pozostałe w przeważającej mierze. Informacje dotyczące wdrożenia zaleceń znajdują się w załączniku I.

5. W poniższych punktach omówiono główne kwestie ujawnione w wyniku badania Trybunału.

REFORMA SYSTEMU

6. Od czasu przedstawienia przez Trybunał w 2003 r. sprawozdania dotyczącego pomocy produkcyjnej pomoc UE przeznaczona na produkcję bawełny została istotnie zreformowana, a reformy te wprowadziły ważne zmiany do systemu wsparcia produkcji bawełny, w szczególności częściowe włączenie tego wsparcia do systemu płatności jednolitych (SPJ) oraz wprowadzenie pomocy restrukturyzacyjnej dla branży odziarniania. W czasie pierwszej kontroli Trybunału wsparcie wypłacano podmiotom zajmującym się odziarnianiem bawełny, a więc rolnicy uprawiający bawełnę korzystali z niego jedynie pośrednio. W 2006 r. zniesiono pomoc produkcyjną i rolnicy uprawiający bawełnę otrzymali uprawnienia do dopłat w ramach systemu SPJ, które stanowiły 65% wielkości wcześniejszego wsparcia. Wprowadzono ponadto nową specjalną formę dopłaty do upraw, zgodnie z którą każdy rolnik uprawiający bawełnę otrzymuje 35% pierwotnego wsparcia. Od 2008 r. z unijnego budżetu finansowane są krajowe programy restrukturyzacji w celu ułatwienia restrukturyzacji branży odziarniania bawełny oraz poprawy jakości produkowanej bawełny i zwiększenia obrotu tym surowcem.

7. Mimo że Komisja zajęła się większością wskazanych kwestii, to musi ona jeszcze podjąć następujące działania:

nadal monitorować restrukturyzację branży odziarniania w głównych państwach produkujących bawełnę (Hiszpania, Grecja) – zob. zalecenie 3 powyżej;

monitorować skuteczność działania na rzecz poprawy jakości wprowadzonego po reformie, na podstawie art. 69 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 [1] (Hiszpania) – zob. zalecenie 4 powyżej;

monitorować stosowanie się do wymogów związanych z ochroną środowiska – zob. zalecenie 5 powyżej;

zapewnić monitorowanie właściwego stosowania kontroli, dotyczących również produkcji bawełny, w ramach zreformowanego systemu pomocy dla produkcji bawełny (pomoc obszarowa przeznaczona na uprawy bawełny i SPJ) w państwach członkowskich – zob. zalecenie 6 powyżej.

[1] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21.10.2003, s. 1).

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK IV

ROLNICTWO: TRWAŁOŚĆ PROJEKTÓW W RAMACH INSTRUMENTU LIFE-PRZYRODA I ZARZĄDZANIE NIMI PRZEZ KOMISJĘ

1. Sprawozdanie specjalne nr 11/2009 dotyczyło trwałości projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda i zarządzania nimi przez Komisję.

"W niniejszym sprawozdaniu specjalnym Europejski Trybunał Obrachunkowy ocenia skuteczność zarządzania przez Komisję Europejską dotacjami wypłacanymi na rzecz projektów LIFE-przyroda pod względem trwałości ich rezultatów. W ramach instrumentu LIFE-przyroda, komponentu instrumentu LIFE, współfinansowane są w państwach członkowskich projekty związane przede wszystkim z obszarami Natura 2000, mające na celu ochronę gatunków i siedlisk".

(Źródło: Nota informacyjna ECA/09/49)

2. Trybunał zbadał, czy w zmienionej procedurze wyboru dano pierwszeństwo projektom, które oferują największą oczekiwaną trwałość, czy projekty były właściwie realizowane i monitorowane, czy Komisja zapewniła odpowiednie upowszechnianie informacji na temat wyników projektów i zdobytych doświadczeń oraz czy badano i oceniano długoterminowe rezultaty projektów.

3. Trybunał zalecił Komisji:

1) weryfikację modelu wyboru projektów (zalecenie w pełni wdrożone);

2) priorytetowe traktowanie w modelu wyboru projektów wniosków projektowych w ramach instrumentu LIFE-przyroda (zalecenie częściowo wdrożone);

3) rozważenie możliwości skrócenia procedury wyboru projektów (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze).

Trybunał zalecił również Komisji:

4) poprawę monitoringu projektów (zalecenie w pełni wdrożone);

5) opracowanie odpowiednich wskaźników i kryteriów (zalecenie w pełni wdrożone).

W odniesieniu do komunikacji Trybunał zalecił Komisji:

6) zrewidowanie strategii, działań i narzędzi w zakresie komunikacji (zalecenie w pełni wdrożone);

7) zobowiązanie beneficjentów do przekazywania większej liczby szczegółów technicznych na temat stosowanych metod, zdobytych doświadczeń i najlepszych praktyk (zalecenie w pełni wdrożone).

Trybunał sformułował ponadto następujące zalecenia:

8) umowy o dotacje powinny zobowiązywać beneficjentów do zapewnienia trwałości rezultatów projektów przez minimalny okres po zamknięciu projektu (zalecenie niewdrożone);

9) Komisja powinna rozważyć wprowadzenie systemu monitorowania "finansowania post-LIFE" (zalecenie częściowo wdrożone).

4. Pięć z dziewięciu zaleceń zostało w pełni wdrożonych (1 oraz 4–7), w tym te dotyczące przeglądu modeli wyboru, realizacji projektów (monitoring, wskaźniki, kryteria) oraz upowszechniania wyników. Jedno zalecenie wdrożono w przeważającej mierze (3), dwa częściowo (2 i 9), a jednego nie wdrożono (8). Informacje dotyczące wdrożenia zaleceń znajdują się w załączniku I.

5. W poniższych punktach omówiono główne kwestie ujawnione w wyniku badania Trybunału.

PROCEDURA WYBORU PROJEKTÓW

6. Komisja zgodziła się dokonać przeglądu procedury wyboru projektów w celu jej skrócenia oraz w celu zwiększenia widoczności kryterium trwałości w odniesieniu do komponentu "przyroda i różnorodność biologiczna". Przeformułowano przewodnik oceny i wprowadzono dwie odrębne procedury (środowisko-przyroda). Jednak "trwałość" stanowi nadal kryterium niższego rzędu w ramach kryterium "przyczynianie się do realizacji ogólnych celów LIFE+" i nie otrzymało odrębnej wagi. Komisja musi zatem jeszcze określić odrębne kryterium wyboru dotyczące trwałości.

REALIZACJA PROJEKTÓW

7. Komisja wprowadziła do formularza oceny projektu sekcję zatytułowaną "Ocena rezultatów projektu", aby poprawić monitoring projektu. Do "Wspólnych przepisów i wytycznych dla wnioskodawców" dodano również bardziej restrykcyjne wymogi dotyczące planów zarządzania. Jeśli chodzi o wskaźniki, Komisja zaproponowała ujęcie w kolejnym rozporządzeniu w sprawie LIFE+ wyczerpującego wykazu wskaźników.

UPOWSZECHNIANIE ZDOBYTEJ WIEDZY

8. Zobowiązanie beneficjentów do nawiązywania kontaktów w przyszłości stanowi udoskonalenie w zakresie upowszechniania rezultatów projektów. W Internecie zamieszczono również zaktualizowane streszczenia projektów.

DŁUGOFALOWE ZARZĄDZANIE REZULTATAMI PROJEKTÓW

9. Wprowadzany jest system monitorowania "finansowania post-LIFE". Komisja opracowała metodykę monitorowania ex post instrumentu LIFE w odniesieniu do co najmniej 15 projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda rocznie. Jednak zalecenie dotyczące zobowiązania beneficjentów do zapewnienia trwałości rezultatów projektów (przez co najmniej pięć lat po zamknięciu projektu) nie zostało przyjęte w wyniku negatywnej opinii wydziału prawnego Komisji.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK V

ENERGETYKA: INTELIGENTNA ENERGIA 2003–2006

1. Sprawozdanie specjalne nr 7/2008 dotyczyło programu Inteligentna Energia 2003–2006.

"Program Inteligentna Energia – Europa (IEE) na lata 2003–2006 dysponował budżetem w wysokości 250 mln euro na propagowanie efektywności energetycznej, wykorzystywania odnawialnych źródeł energii oraz dywersyfikacji energetycznej. Środki te wykorzystano na wsparcie niespełna 450 projektów, w których uczestniczyło ponad 1700 podmiotów. Program ten w większym stopniu koncentrował się na promocji wymiany doświadczeń i know-how niż rozwoju nowych technologii".

(Źródło: Nota informacyjna ECA/08/18)

2. Trybunał zbadał, jak Komisja przydzielała środki programu IEE, jak monitorowała i oceniała program, jakie były koszty administracyjne programu oraz co nowego do zarządzania programem wniosła agencja wykonawcza.

3. Trybunał sformułował następujące zalecenia:

1) propozycje programowe powinny być oparte na wyraźnie sformułowanym modelu polityki oraz powinny odzwierciedlać oczekiwany związek między wydatkami, produktami i oddziaływaniem programów (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

2) monitorowanie powinno wykraczać poza pojedyncze projekty i pomagać w uzyskiwaniu całościowego obrazu programu (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

3) ocenę programów należy przeprowadzać w sposób, który maksymalizuje jej przydatność (zalecenie częściowo wdrożone);

4) dostępne powinno być bardziej systematyczne rejestrowanie i analizowanie informacji dotyczących kosztów administracyjnych programów (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze).

4. W przeglądzie ustalono, że wdrożono w przeważającej mierze trzy zalecenia (1, 2 i 4) natomiast jedno wdrożono częściowo (3). Informacje dotyczące wdrożenia zaleceń znajdują się w załączniku I.

5. W poniższych punktach omówiono główne kwestie ujawnione w wyniku badania Trybunału.

POWIĄZANIE MIĘDZY WYDATKAMI NA PROGRAM, JEGO PRODUKTAMI I ODDZIAŁYWANIEM

6. W odpowiedziach na sprawozdanie specjalne jednostka kontrolowana zgodziła się, że istnieje potrzeba opracowania jednoznacznego modelu polityki, odzwierciedlającego związek między wydatkami, produktami i oddziaływaniem programu IEE. Uznała ona jednak, że taki model polityki istnieje dla każdego obszaru interwencji Komisji, a zatem nie jest potrzebne żadne dodatkowe działanie.

7. W badaniu ustalono jednak, że Komisja oraz Agencja Wykonawcza ds. Konkurencyjności i Innowacyjności (EACI) wprowadziły udoskonalony system wskaźników, aby mierzyć ogólne oddziaływanie programu, że finansowane działania są bardziej ukierunkowane oraz że przeprowadzono pogłębioną analizę potrzeb w zakresie głównych obszarów interwencji. Jednak praktyka ustalania priorytetowych działań wymagających finansowania nadal wymaga uwagi oraz wciąż trudno jest ustalić związek między wydatkami, produktami i oddziaływaniem na poziomie kluczowych obszarów interwencji w ramach programu IEE II.

POPRAWA SYSTEMU MONITOROWANIA I OCENY

8. Komisja zobowiązała się do częściowego wdrożenia zalecenia dotyczącego udoskonalenia monitorowania i oceny programu oraz wykorzystywania wyników oceny przy planowaniu przyszłych działań.

Niemniej jednak monitorowanie i ocena programu nie ułatwiają pomiaru jego oddziaływania: np. roczne sprawozdania z realizacji dostępne za okres 2008–2010 nie zawierają informacji dotyczących wyników ani oddziaływania programu (lub projektów realizowanych w jego ramach). Oceny programu realizowano zgodnie z wymogami regulacyjnymi, ale można było w większym stopniu skorzystać z ocen długofalowych.

SYSTEMATYCZNE MONITOROWANIE KOSZTÓW ADMINISTRACYJNYCH PROGRAMÓW

9. W przeglądzie działań następczych stwierdzono, że Komisja zbadała sposoby ograniczenia obciążenia administracyjnego zarówno agencji wykonawczej, jak i beneficjentów. Komisja i EACI wprowadziły wiele środków upraszczających, których celem jest ograniczenie kosztów administracyjnych, a zwłaszcza obciążenia administracyjnego beneficjentów. Trybunał podsumował, że chociaż w większości przypadków nie będzie możliwe obliczenie zaoszczędzonych pieniędzy i czasu, to środki te prawdopodobnie doprowadzą do zwiększenia wydajności.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK VI

DZIAŁANIA ZEWNĘTRZNE: SKUTECZNOŚĆ POMOCY TECHNICZNEJ DLA KRAJÓW ROZWIJAJĄCYCH SIĘ

1. Sprawozdanie specjalne nr 6/2007 dotyczyło skuteczności pomocy technicznej w kontekście rozwoju zdolności.

"Pomoc techniczna jest środkiem wykorzystywanym w wielu rozmaitych programach i projektach na rzecz rozwoju. Można ją zdefiniować jako zatrudnianie ekspertów w celu przekazywania specjalistycznej wiedzy i umiejętności oraz tworzenia i wzmacniania instytucji. W ostatnich latach w coraz większym stopniu stosowana jest do wspierania rozwoju zdolności organów administracji centralnej i lokalnej w krajach beneficjentach, w takich dziedzinach jak zarządzanie finansami publicznymi, ochrona zdrowia, edukacja itp. Takie skierowanie uwagi na funkcjonowanie organów rządowych jest wynikiem wzrostu świadomości wśród donatorów, w tym Unii Europejskiej, że brak zdolności instytucjonalnych stanowi podstawową przeszkodę na drodze do zrównoważonego rozwoju".

(Źródło: Nota informacyjna ECA/07/32)

2. Trybunał zbadał, jak Komisja czuwała nad tym, by pomoc techniczna przyczyniała się do rozwoju zdolności instytucjonalnych w krajach beneficjentach. Dokonano tego poprzez ocenę podejścia Komisji do rozwoju zdolności oraz do wykorzystania pomocy technicznej, a także sposobu, w jaki zarządza ona przygotowaniem i realizacją działań pomocy technicznej w ramach projektów rozwoju zdolności.

3. Trybunał zalecił Komisji:

1) dokonanie w krajowych dokumentach strategicznych kompleksowej i uporządkowanej analizy istniejących braków w zakresie zdolności instytucjonalnych oraz potrzeb w zakresie rozwoju zdolności (brak wystarczających dowodów);

2) opracowanie wytycznych dotyczących pomocy technicznej (zalecenie w pełni wdrożone).

Trybunał podkreślił, co następuje:

3) opracowywanie koncepcji projektów rozwijania zdolności powinno zostać poprawione (zalecenie częściowo wdrożone);

4) procedury obowiązujące na etapie przygotowawczym i początkowym projektu powinny zostać zrewidowane (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

5) należy także zrewidować kryteria oceny (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);.

6) należy rozważyć więcej opcji w dziedzinie udzielania zamówień (zalecenie w pełni wdrożone).

Ponadto zgodnie ze zobowiązaniami w ramach deklaracji paryskiej Trybunał zalecił Komisji:

7) szersze stosowanie pomocy technicznej za pomocą skoordynowanych programów (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze), które 8) powinno podlegać systematycznej ocenie (zalecenie częściowo wdrożone).

4. Komisja w pełni wdrożyła dwa zalecenia (2 i 6), w przeważającej mierze trzy zalecenia (4, 5 i 7), natomiast częściowo dwa zalecenia (3 i 8). W jednym przypadku (zalecenie 1 dotyczące konieczności dokonania kompleksowej i uporządkowanej analizy) stwierdzenie stanu wdrożenia było niemożliwe z uwagi na niewystarczające dowody. Informacje dotyczące wdrożenia zaleceń znajdują się w załączniku I.

5. W poniższych punktach omówiono główne kwestie ujawnione w wyniku badania Trybunału.

ROZWÓJ ZDOLNOŚCI

6. Po opublikowaniu sprawozdania specjalnego nr 6/2007 Komisja podjęła znaczne wysiłki, aby zreformować swoje podejście do współpracy technicznej (TC [1]), dzięki przyjęciu i wdrożeniu strategii ramowej. Strategia ta jest częścią szerszego działania UE służącego wdrożeniu deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy i ma na celu poprawę skuteczności pomocy UE w odniesieniu do rozwoju zdolności. W strategii tej uwzględniono i ujęto większość zaleceń Trybunału.

7. Co do strategii, Komisja poinformowała Trybunał, że obecnie przygotowywane są nowe wytyczne dotyczące programowania działań zewnętrznych UE na okres 2014–2020, w których uwydatniona zostanie kwestia rozwoju zdolności. Kwestia ta zostanie również ujęta w przyszłych wytycznych w sprawie wsparcia budżetowego.

8. W odniesieniu do interwencji reforma wprowadziła szereg zasad przewodnich oraz szczegółowych wytycznych i narzędzi dotyczących realizowania współpracy technicznej, w tym kryteria jakościowe, które mają być również stosowane przy monitorowaniu i ocenie działań.

9. Z przeprowadzonej przez Komisję analizy dostępnych danych dotyczących pierwszych 18 miesięcy wdrażania tych wytycznych wynika, że dwie z trzech operacji ocenianych pod kątem istotności dla współpracy technicznej uznaje się za zgodne z kryteriami jakości ustalonymi w reformie TC. Jednak w odniesieniu do około 20% projektów komponent TC nie został poddany ocenie, a tabela oceny TC jest stosowana jedynie w przypadku co drugiego projektu dotyczącego TC. Faktyczny stopień wdrożenia poszczególnych narzędzi, wytycznych i kryteriów jakości oraz zakres dotyczącej ich sprawozdawczości, zwłaszcza na szczeblu krajowym, wymagają zatem dalszej poprawy.

SYSTEMATYCZNA OCENA POMOCY TECHNICZNEJ

10. Mimo że Komisja uznaje, iż ocena wyników pracy ekspertów i firm świadczących pomoc techniczną mogłaby być przydatna na potrzeby ocen ofert, to z powodu trudności związanych z koniecznością ochrony danych osobowych Komisja musiała podjąć decyzję, by nie wprowadzać systematycznej oceny pracy poszczególnych konsultantów. Trybunał stwierdził zatem, że rzetelna ocena i wybór pomocy technicznej pozostają trudnym zadaniem.

[1] Współpraca techniczna (TC) odnosi się do szeregu działań służących wzmocnieniu zdolności indywidualnej i organizacyjnej, natomiast pomoc techniczna (TA) odnosi się do personelu zaangażowanego w świadczenie usług TC i zarządzanie nimi.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK VII

DZIAŁANIA ZEWNĘTRZNE: UDZIAŁ PODMIOTÓW NIEPAŃSTWOWYCH WE WSPÓŁPRACY WE NA RZECZ ROZWOJU

1. Sprawozdanie specjalne nr 4/2009 dotyczyło udziału podmiotów niepaństwowych we współpracy WE na rzecz rozwoju.

"Podmioty niepaństwowe odgrywają coraz większą rolę we współpracy na rzecz rozwoju. Termin "podmioty niepaństwowe" (PN) obejmuje wszystkie podmioty w społeczeństwie, które nie należą do sektora prywatnego lub państwowego. Wśród podmiotów niepaństwowych działających w obszarze współpracy na rzecz rozwoju znajdują się organizacje pozarządowe (NGO) oraz organizacje społeczności lokalnych, organizacje rolnicze, stowarzyszenia przedsiębiorców lub organizacje zawodowe, organizacje działające na rzecz ochrony środowiska, szkoły wyższe, związki zawodowe, izby handlowe i fundacje, a także kościoły lub związki wyznaniowe. Terminu "podmioty niepaństwowe" używa się często jako synonimu organizacji społeczeństwa obywatelskiego i w tym właśnie znaczeniu stosuje się go w niniejszym sprawozdaniu".

(Źródło: Nota informacyjna ECA/09/23)

2. Trybunał oceniał, czy Komisja odpowiednio zapewnia skuteczny udział PN w procesie współpracy na rzecz rozwoju, czy posiada wydajne systemy zarządzania gwarantujące, że działania prowadzone przez PN są odpowiednie i że mają szanse przynieść zamierzone wyniki oraz czy Komisja zapewnia odpowiednie wsparcie rozwoju zdolności instytucjonalnych PN.

3. Trybunał zalecił Komisji:

1) wzmocnienie jej procedur w zakresie włączania PN w proces współpracy na rzecz rozwoju i przedstawienie większej liczby wskazówek dotyczących tych procedur (zalecenie w pełni wdrożone);

2) kontynuowanie prowadzonych już działań w celu poprawy procedury konkursowej (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

3) lepsze ukierunkowanie monitoringu i wsparcia udzielanego przez delegatury (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

4) zapewnienie odpowiednich wytycznych w zakresie wskaźników wykonania zarówno pracownikom przedstawicielstw, jak i PN (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

5) poprawę trwałości (rozważenie wykorzystania zestawu instrumentów, a nie tylko projektów) w ramach współpracy z PN (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

6) opracowanie strategii rozwoju zdolności instytucjonalnych PN w grupie państw Azji i Ameryki Łacińskiej (ALA) i ponowne przeanalizowanie rozbieżności między podejściami stosowanymi w państwach Azji, Karaibów i Pacyfiku (AKP) oraz w państwach ALA (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

7) zbadanie dodatkowych sposobów realizacji celów polityki rozwoju zdolności instytucjonalnych, takich jak wykorzystanie umów o partnerstwie, finansowanie z wielu źródeł i dotacje w systemie kaskadowym, pozwalające na lepsze dotarcie do lokalnych organizacji (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze).

4. Komisja w pełni wdrożyła pierwsze zalecenie dotyczące podejmowania dalszych działań w celu większego angażowania odnośnych PN, natomiast w przeważającej mierze wdrożyła pozostałych sześć zaleceń. Informacje dotyczące wdrożenia zaleceń znajdują się w załączniku I.

5. W poniższych punktach omówiono główne kwestie ujawnione w wyniku badania Trybunału.

WSKAZÓWKI DOTYCZĄCE WŁĄCZANIA PN W PROCES WSPÓŁPRACY NA RZECZ ROZWOJU

6. Od czasu publikacji sprawozdania specjalnego Komisja podjęła różnorodne inicjatywy w celu zwiększenia udziału PN we współpracy zewnętrznej UE za pomocą zamówień związanych z wdrażaniem pomocy rozwojowej UE. Główną inicjatywą była organizacja w okresie od marca 2010 r. do maja 2011 r. "zorganizowanego dialogu" skupiającego główne zainteresowane strony uczestniczące w europejskiej polityce na rzecz rozwoju.

7. Równolegle do dialogu Komisja ustanowiła pomoc techniczną na rzecz społeczeństwa obywatelskiego (CISOCH), który to instrument stał się głównym punktem dostępu dla grup społeczeństwa obywatelskiego uczestniczących w świadczeniu pomocy rozwojowej. Za pośrednictwem CISOCH PN i personel UE mają obecnie dostęp do narzędzia oferującego kursy internetowe.

UDOSKONALONA PROCEDURA ZAPROSZEŃ DO SKŁADANIA WNIOSKÓW

8. Od 2009 r. Komisja rozwinęła bazę danych aplikacji PADOR, która zawiera dane potencjalnych wnioskodawców. Podmioty niepaństwowe i administracje publiczne, w tym władze lokalne, rejestrują się obecnie samodzielnie i aktualizują własne dane. "Zorganizowany dialog" zaowocował 12 propozycjami mającymi na celu zwiększenie skuteczności systemu zaproszeń do składania wniosków lub wprowadzenie we właściwych przypadkach alternatywnych metod wyboru, przy czym podstawowym założeniem jest uzyskanie sprawniej udzielanej i lepiej ukierunkowanej pomocy. Nowe podejście wymaga jednak dodatkowych wysiłków, jeśli chodzi o szkolenie, komunikację, koordynację, badania ankietowe PN i wskazówki.

MONITOROWANIE I UDZIELANIE WSPARCIA PRZEZ DELEGATURY UE

9. Komisja rozszerzyła zastosowanie przez delegatury UE badań ankietowych dotyczących głównie podmiotów społeczeństwa obywatelskiego. W czasie, gdy było prowadzone niniejsze badanie (grudzień 2011 r.), Komisja opracowywała wytyczne i metodykę w celu udzielenia delegaturom wsparcia za pośrednictwem CISOCH. Jednak w krajach partnerskich, jeśli pozwala na to sytuacja polityczna, delegatury UE muszą dalej rozwijać swoje badania ankietowe podmiotów społeczeństwa obywatelskiego. Wymagane są również dalsze starania, aby do zakresu systemu monitorowania włączyć więcej małych i lokalnych organizacji realizujących projekty.

WYTYCZNE DOTYCZĄCE WSKAŹNIKÓW WYKONANIA

10. Przy zastosowaniu wskaźników wprowadzonych w sprawozdaniach z zarządzania pomocą zewnętrzną (EAMR), składanych przez delegatury UE, Komisja rozpoczęła w 2011 r. gromadzenie danych na temat liczby działań PN, odzwierciedlających udział tych podmiotów w planowaniu i wdrażaniu pomocy UE. Komisja zamierza w ten sposób rozpocząć regularne ilościowe i jakościowe badanie zaangażowania PN w krajach partnerskich.

11. Ponadto, po uruchomieniu zorganizowanego dialogu prowadzonego w głównej siedzibie Komisji, podobny proces zainicjowano w delegaturach.

ROZWÓJ ZDOLNOŚCI PN

12. Komisja podjęła niedawno działania w celu poprawy finansowego i operacyjnego zarządzania pomocą UE udzielaną PN. Komisja musi jednak głębiej zastanowić się nad strategiami pozwalającymi na zaangażowanie PN w instrumenty ogólnego i sektorowego wsparcia budżetowego. W oparciu o systematyczne analizy danych zawartych w sprawozdaniach z zarządzania pomocą zewnętrzną należy określić nowe strategie, aby udoskonalić programy geograficzne, które muszą pozostać głównym źródłem wsparcia społeczeństwa obywatelskiego w krajach partnerskich.

13. Pełne zaangażowanie PN w unijną politykę na rzecz rozwoju pozostaje jednak celem w perspektywie średnio-, a nawet długoterminowej, którego osiągnięcie zależy w znacznym stopniu od uwarunkowań lokalnych. Nawet jeśli osiągnięto już pewne cele cząstkowe, konieczne są udoskonalenia i nowe działania, aby utrwalić poczynione postępy.

14. Wymagane jest obecnie podjęcie nowych wysiłków i inicjatyw, aby skutecznie wdrożyć wspomniane strategie, zwłaszcza w państwach Azji i Ameryki Łacińskiej.

POPRAWA TRWAŁOŚCI DZIĘKI ZASTOSOWANIU ZESTAWU INSTRUMENTÓW

15. Aby nowy "zestaw" instrumentów mógł być wykorzystywany w praktyce, należy jeszcze ukończyć reformę systemu zaproszeń do składania wniosków. Komisja musi również jeszcze bardziej rozszerzyć przegląd zakończonych projektów, za pomocą systemu monitoringu zorientowanego na wyniki.

PLANOWANIE I STRATEGIA

16. Komisja podjęła odpowiednie inicjatywy, aby dostosować wachlarz swoich instrumentów finansowych do stopnia zróżnicowania i złożoności sytuacji utrzymującej się w państwach będących odbiorcami pomocy. Proponowane zmiany idą we właściwym kierunku, lecz Komisja nie doprowadziła jeszcze do ich skutecznego wdrożenia.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK VIII

DZIAŁANIA ZEWNĘTRZNE: POMOC PRZEDAKCESYJNA DLA TURCJI

1. Sprawozdanie specjalne nr 16/2009 dotyczyło pomocy przedakcesyjnej dla Turcji.

"Europejski Trybunał Obrachunkowy ocenił to, w jaki sposób Komisja zarządzała finansową pomocą przedakcesyjną dla Turcji. Pomoc przedakcesyjna zapewnia finansowanie na rzecz realizacji projektów służących wsparciu starań Turcji o spełnienie warunków wymaganych do przystąpienia do Unii Europejskiej".

(Źródło: Nota informacyjna ECA/10/02)

2. Trybunał zbadał, czy Komisja: dopilnowała, aby pomoc UE była przeznaczana na projekty, które najlepiej przyczyniają się do osiągnięcia priorytetowych celów Partnerstwa dla Członkostwa UE; dopilnowała, aby zdecentralizowany system wdrażania prowadził do terminowego i skutecznego uzyskania produktów i osiągnięcia celów projektów oraz czy zapewniła istnienie skutecznego systemu monitorowania i oceny wyników.

3. Trybunał sformułował następujące zalecenia dotyczące działań naprawczych. Komisja powinna:

1) poprawić programowanie (zalecenie częściowo wdrożone);

2) określić cele strategiczne, w przypadku których finansowa pomoc UE okazałaby się najbardziej wartościowa (zalecenie częściowo wdrożone);

3) opracować bardziej realistyczne ramy czasowe osiągnięcia celów (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze),

4) udoskonalić koncepcję i realizację projektów (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze);

5) dopilnować, aby wyniki poszczególnych projektów były monitorowane, w oparciu o jasne cele i odpowiednie wskaźniki, aby można było wykazać ich wkład w osiąganie celów strategicznych (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze).

Ponadto Komisja powinna:

6) przeprowadzić ocenę całego programu pomocy przedakcesyjnej dla Turcji (zalecenie wdrożone w przeważającej mierze).

4. Komisja wdrożyła cztery zalecenia w przeważającej mierze (3, 4, 5 i 6) oraz dwa zalecenia (1 i 2) częściowo. Informacje dotyczące wdrożenia zaleceń znajdują się w załączniku I.

5. W poniższych punktach omówiono główne kwestie ujawnione w wyniku badania Trybunału.

OKREŚLANIE PRIORYTETOWYCH CELÓW STRATEGICZNYCH

6. Ponieważ partnerstwo dla członkostwa nie zapewnia wystarczającej jasności co do priorytetów, wieloletni plan orientacyjny (MIPD) jest obecnie głównym dokumentem strategicznym, który ukierunkowuje pomoc finansową w ramach Instrumentu Pomocy Przedakcesyjnej (IPA). MIPD na lata 2011–2013 stanowi postęp w stosunku do skontrolowanej wersji z 2007 r., ponieważ skupia się na części priorytetów, które mają otrzymać finansowanie z ograniczonych zasobów IPA. MIPD dysponuje jednak jeszcze potencjałem, aby lepiej ukierunkowywać finansowanie UE. Poziom agregacji nadal stanowi ograniczenie przy określaniu priorytetów finansowania. Logika interwencji wciąż nie gwarantuje przeznaczania pomocy UE na projekty, które najbardziej przyczyniają się do realizacji priorytetów.

UDOSKONALENIE KONCEPCJI I REALIZACJI PROJEKTÓW

7. Komisja kontynuowała inicjatywy w celu udoskonalenia koncepcji projektów i stosowania przez instytucje tureckie unijnego zdecentralizowanego systemu wdrażania. Wśród działań znalazło się stałe monitorowanie przez Komisję jakości dokumentów programowych i wniosków projektowych na różnych etapach procesu, a także większy udział Ministerstwa ds. Europejskich w kontroli jakości wniosków projektowych. Wprowadzono obowiązkową ocenę potrzeb oraz poprawiono harmonogram zamówień. Jednak mimo pozytywnej tendencji w odniesieniu do jakości kart projektów, nadal utrzymują się niedociągnięcia w zakresie koncepcji projektów (tj. definiowania celu i wyników projektów, działań, wskaźników i warunków).

MONITOROWANIE WYNIKÓW POSZCZEGÓLNYCH PROJEKTÓW

8. Niezwłocznie po kontroli Komisja przystąpiła do wdrażania zaleceń Trybunału dotyczących wyników projektów. Działania podjęte w latach 2008–2009 obejmowały systematyczne monitorowanie realizacji oraz kontrole na miejscu w oparciu o specjalną listę kontrolną. W 2011 r. Komisja zapoczątkowała reformę w celu ulepszenia systemu monitorowania w Turcji. Niemniej jednak system monitorowania nie został udoskonalony w sposób zadowalający, ponieważ podstawowe elementy zaleceń – takie jak sprawozdanie końcowe pod koniec realizacji projektu – nie zostały jeszcze wdrożone.

9. Do utrzymujących się uchybień zalicza się niestosowanie wskaźników wymienionych we wniosku projektowym w celu wykazania realizacji celów projektu. Również wyniki uzyskane w ramach projektu (rezultaty i oddziaływanie) nadal nie są systematycznie zgłaszane na koniec każdego projektu oraz w odpowiednich przedziałach czasowych po zakończeniu jego realizacji, aby mogły służyć jako dane o wynikach na potrzeby przyszłego planowania.

10. Nie zapewniono żadnego systemu służącego do oceny ex post poszczególnych projektów czy oceny skuteczności programu jako całości pod kątem realizacji priorytetów partnerstwa dla członkostwa, ani też oceny postępów Turcji na drodze do przystąpienia do UE. Komisja przeprowadziła ocenę śródokresową pomocy dla Turcji w latach 2005–2008, natomiast ocena ex post uwzględniająca oddziaływanie i trwałość pomocy udzielanej w latach 2002–2006, przed uruchomieniem instrumentu IPA, rozpocznie się w 2013 r., czyli rok po ukończeniu i zamknięciu wszystkich odnośnych projektów.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK IX

DZIAŁANIA NASTĘPCZE W ZWIĄZKU ZE SPRAWOZDANIAMI SPECJALNYMI TRYBUNAŁU Z OKRESU 2005–2009

ZARZĄDZANIE ZASOBAMI NATURALNYMI I ICH OCHRONA

NUMER I TYTUŁ | DZIAŁANIE NASTĘPCZE |

Sprawozdanie specjalne nr 3/2005 dotyczące rozwoju obszarów wiejskich: sprawdzenie wydatków na cele agrośrodowiskowe | Sprawozdanie specjalne nr 7/2011 |

Sprawozdanie specjalne nr 7/2006 Inwestycje w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich: czy skutecznie rozwiązują problemy obszarów wiejskich? | |

Sprawozdanie specjalne nr 8/2006 Rosnący sukces? Skuteczność wsparcia programów operacyjnych na rzecz producentów owoców i warzyw udzielanego przez Unię Europejską | |

Sprawozdanie specjalne nr 4/2007 dotyczące kontroli bezpośrednich i kontroli podmiany w zakresie przesyłek objętych refundacjami wywozowymi | |

Sprawozdanie specjalne nr 7/2007 w sprawie systemów kontroli, inspekcji i sankcji dotyczących zasad ochrony wspólnotowych zasobów rybnych | Sprawozdanie specjalne nr 12/2011 |

Sprawozdanie specjalne nr 4/2008 dotyczące wdrożenia systemu kwot mlecznych w państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r. | |

Sprawozdanie specjalne nr 8/2008 Czy zasada współzależności jest skuteczna? | |

Sprawozdanie specjalne nr 11/2008 Zarządzanie wsparciem Unii Europejskiej dla działań w zakresie składowania zbóż w magazynach państwowych | |

Sprawozdanie specjalne nr 6/2009 Program pomocy żywnościowej Unii Europejskiej dla osób najbardziej potrzebujących: ocena celów oraz zastosowanych środków i metod | |

Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych | |

Sprawozdanie specjalne nr 11/2009 Trwałość projektów w ramach instrumentu LIFE-przyroda i zarządzania nimi przez Komisję | niniejsze sprawozdanie |

Sprawozdanie specjalne nr 14/2009 Czy instrumenty zarządzania rynkiem mleka i przetworów mlecznych osiągnęły swoje główne cele? | |

POLITYKA STRUKTURALNA, TRANSPORT I ENERGIA

NUMER I TYTUŁ | DZIAŁANIE NASTĘPCZE |

Sprawozdanie specjalne nr 1/2006 dotyczące wkładu Europejskiego Funduszu Społecznego w przeciwdziałanie wczesnemu porzucaniu nauki | Sprawozdanie roczne za 2010 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 10/2006 dotyczące ocen ex post programów celu 1 i 3 na lata 1994–1999 (fundusze strukturalne) | Sprawozdanie roczne za 2010 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 1/2007 dotyczące realizacji procedur śródokresowych w zakresie funduszy strukturalnych na lata 2000–2006 | |

Sprawozdanie specjalne nr 1/2008 dotyczące procedur wstępnej analizy i oceny dużych projektów inwestycyjnych z okresów programowania 1994–1999 i 2000–2006 | |

Sprawozdanie specjalne nr 3/2008 Fundusz Solidarności Unii Europejskiej: czy jego działania są szybkie, sprawne i elastyczne? | |

Sprawozdanie specjalne nr 7/2008 Inteligentna Energia 2003–2006 | niniejsze sprawozdanie |

Sprawozdanie specjalne nr 12/2008 Instrument Przedakcesyjnej Polityki Strukturalnej (ISPA), 2000–2006 | |

Sprawozdanie specjalne nr 3/2009 Skuteczność wydatków w ramach działań strukturalnych na oczyszczanie ścieków w okresach programowania 1994–1999 i 2000–2006 | |

Sprawozdanie specjalne nr 7/2009 Zarządzanie fazą rozwoju i walidacji programu Galileo | Sprawozdanie roczne za 2010 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 17/2009 dotyczące działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet, współfinansowanych z Europejskiego Funduszu Społecznego | |

DZIAŁANIA ZEWNĘTRZNE

NUMER I TYTUŁ | DZIAŁANIE NASTĘPCZE |

Sprawozdanie specjalne nr 2/2005 dotyczące pomocy budżetowej z EFR dla krajów AKP i zarządzania przez Komisję kwestiami odnoszącymi się do reformy finansów publicznych | Sprawozdanie specjalne nr 11/2010 |

Sprawozdanie specjalne nr 4/2005 dotyczące zarządzania przez Komisję współpracą gospodarczą z Azją | |

Sprawozdanie specjalne nr 3/2006 dotyczące pomocy humanitarnej Komisji Europejskiej na rzecz obszarów dotkniętych tsunami | Sprawozdanie roczne za 2009 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 4/2006 dotyczące projektów inwestycyjnych Phare w Bułgarii i Rumunii | |

Sprawozdanie specjalne nr 5/2006 dotyczące programu MEDA | Sprawozdanie roczne za 2008 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 6/2006 Środowiskowe aspekty prowadzonej przez Komisję współpracy na rzecz rozwoju | Sprawozdanie roczne za 2009 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 5/2007 w sprawie zarządzania programem CARDS przez Komisję | Sprawozdanie specjalne nr 12/2009 |

Sprawozdanie specjalne nr 6/2007 dotyczące skuteczności pomocy technicznej w kontekście rozwoju zdolności | niniejsze sprawozdanie |

Sprawozdanie specjalne nr 6/2008 dotyczące pomocy udzielonej przez Komisję Europejską na rzecz odbudowy koniecznej w następstwie uderzenia fali tsunami i huraganu Mitch | |

Sprawozdanie specjalne nr 9/2008 Skuteczność wsparcia UE w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, udzielonego Białorusi, Mołdawii i Ukrainie | Sprawozdanie roczne za 2010 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 10/2008 Pomoc WE na rzecz rozwoju usług zdrowotnych w Afryce subsaharyjskiej | Sprawozdanie roczne za 2010 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 4/2009 Zarządzanie przez Komisję udziałem podmiotów niepaństwowych we współpracy WE na rzecz rozwoju | niniejsze sprawozdanie |

Sprawozdanie specjalne nr 12/2009 Skuteczność projektów realizowanych przez Komisję w obszarze wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych na rzecz Bałkanów Zachodnich | |

Sprawozdanie specjalne nr 15/2009 Pomoc UE realizowana za pośrednictwem organów należących do struktur Narodów Zjednoczonych: proces podejmowania decyzji i monitorowanie | Sprawozdanie specjalne nr 3/2011 |

Sprawozdanie specjalne nr 16/2009 Zarządzanie przez Komisję Europejską pomocą przedakcesyjną dla Turcji | niniejsze sprawozdanie |

Sprawozdanie specjalne nr 18/2009 Skuteczność wsparcia udzielanego w ramach EFR na rzecz regionalnej integracji gospodarczej w Afryce Wschodniej i Afryce Zachodniej | |

DOCHODY, BADANIA NAUKOWE I POLITYKA WEWNĘTRZNA ORAZ ORGANY UNII EUROPEJSKIEJ

NUMER I TYTUŁ | DZIAŁANIE NASTĘPCZE |

Sprawozdanie specjalne nr 1/2005 dotyczące zarządzania Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) | Sprawozdanie specjalne nr 2/2011 |

Sprawozdanie specjalne nr 5/2005 Koszty tłumaczeń ustnych ponoszone przez Parlament, Komisję i Radę | |

Sprawozdanie specjalne nr 9/2006 dotyczące kosztów tłumaczeń pisemnych ponoszonych przez Komisję, Parlament i Radę | |

Sprawozdanie specjalne nr 11/2006 dotyczące wspólnotowego systemu tranzytowego | |

Sprawozdanie specjalne nr 2/2007 dotyczące wydatków instytucji na budynki | |

Sprawozdanie specjalne nr 3/2007 Zarządzanie Europejskim Funduszem na rzecz Uchodźców (2000–2004) | |

Sprawozdanie specjalne nr 8/2007 dotyczące współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od towarów i usług | |

Sprawozdanie specjalne nr 9/2007 dotyczące oceny realizowanych przez Unię Europejską programów ramowych badań i rozwoju technologicznego (BRT) oraz kwestii, czy można ulepszyć podejście przyjęte przez Komisję | |

Sprawozdanie specjalne nr 2/2008 dotyczące wiążącej informacji taryfowej (WIT) | Sprawozdanie roczne za 2010 r. |

Sprawozdanie specjalne nr 5/2008 Agencje Unii: osiąganie rezultatów | |

Sprawozdanie specjalne nr 1/2009 Operacje bankowe w regionie śródziemnomorskim w ramach programu MEDA oraz poprzednich protokołów | |

Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję | |

Sprawozdanie specjalne nr 8/2009 "Sieci doskonałości" oraz "projekty zintegrowane" w ramach wspólnotowej polityki w zakresie badań naukowych: Czy założone cele zostały osiągnięte? | |

Sprawozdanie specjalne nr 9/2009 Wydajność i skuteczność działań prowadzonych przez Urząd Doboru Kadr Wspólnot Europejskich w zakresie doboru pracowników | |

Sprawozdanie specjalne nr 13/2009 Powierzenie realizacji zadań agencjom wykonawczym: czy jest to właściwe rozwiązanie? | |

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK X

METODYKA

1. Prace Trybunału w dziedzinie poprawy zarządzania finansami wywierają oddziaływanie głównie za pośrednictwem publikowanych sprawozdań. Trybunał wnosi swój wkład również w drodze samego procesu kontroli. Szczegółowe ustalenia z każdej kontroli są przesyłane do jednostki kontrolowanej w celu potwierdzenia ścisłości uwag Trybunału, po czym następuje postępowanie kontradyktoryjne w celu ustalenia ostatecznego brzmienia sprawozdania z kontroli. Odpowiedzi jednostki kontrolowanej – głównie Komisji – są publikowane łącznie ze sprawozdaniami. W wielu przypadkach jednostka kontrolowana, odpowiadając, przyjmuje do wiadomości problemy zidentyfikowane przez Trybunał w ustaleniach z kontroli i proponuje działania, jakie zamierza podjąć w celu ich rozwiązania.

2. W sprawozdaniach specjalnych z reguły analizowane są systemy, programy i organizacje biorące udział w wykonaniu budżetu UE (lub budżetów Europejskich Funduszy Rozwoju), przy czym analiza ta uwzględnia co najmniej jeden z trzech następujących aspektów należytego zarządzania finansami: oszczędność, wydajność i skuteczność.

3. Ocena i pomiar oddziaływania wydawanych przez Trybunał sprawozdań z kontroli wykonania zadań to konieczny element cyklu rozliczalności. Aby móc określić i ocenić działania podjęte przez jednostkę kontrolowaną, należy monitorować realizację zaleceń sformułowanych w sprawozdaniach specjalnych. Co więcej, samo istnienie etapu monitorowania działań podjętych w związku z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu może pozytywnie wpłynąć na skuteczną realizację tych zaleceń przez jednostki kontrolowane.

4. Monitorowanie działań podjętych w związku z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu służy czterem zasadniczym celom:

zwiększeniu skuteczności sprawozdań z kontroli – najważniejszym powodem monitorowania działań podejmowanych w związku z zaleceniami zawartymi w sprawozdaniu z kontroli jest zwiększenie prawdopodobieństwa, że sformułowane zalecenia będą realizowane;

wspomaganiu organów legislacyjnych i budżetowych (łącznie z organem udzielającym absolutorium) – monitorowanie działań podjętych w związku ze sformułowanymi zaleceniami może stanowić źródło cennych wskazówek dla tych organów przy podejmowaniu przez nie decyzji;

ocenie wyników pracy Trybunału – wspomniany monitoring stanowi podstawę oceny wyników Trybunału – oraz

dostarczeniu bodźców do nauki i rozwoju – monitorowanie działań może przyczynić się do poszerzenia wiedzy i wypracowania lepszych praktyk.

5. Sprawozdania, które miały zostać objęte przeglądem realizacji zaleceń, zostały wybrane na podstawie dwóch kryteriów: upływ co najmniej dwóch–trzech lat od publikacji sprawozdań oraz to, czy zalecenia są nadal aktualne.

6. Przegląd przeprowadzono w trzech etapach:

pierwszym źródłem danych na potrzeby przeglądu sprawozdań z kontroli była prowadzona przez Komisję baza danych zawierająca działania następcze (RAD);

przeprowadzono przegląd i analizę dokumentacji składającej się ze sprawozdań rocznych, sprawozdań organu udzielającego absolutorium, planów działania, dokumentów dotyczących polityki i poszczególnych sprawozdań;

zgromadzono dowody w formie ustnej i pisemnej od właściwych służb Komisji.

--------------------------------------------------