Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego [uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 i rozporządzenie Rady (WE) nr 861/2006 oraz rozporządzenie Rady nr XXX/2011 w sprawie zintegrowanej polityki morskiej] /* KOM/2011/0804 wersja ostateczna - 2011/0380 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU We wniosku Komisji dotyczącym wieloletnich ram finansowych (MFF) na lata 2014-2020, przyjętym dnia 29 czerwca, określono ramy budżetowe i główne kierunki finansowania wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) oraz zintegrowanej polityki morskiej (IMP). Ponadto dnia 13 lipca 2011 r. Komisja przyjęła pakiet rozporządzeń ustanawiający nowe ramy legislacyjne WPRyb. W latach 2008-2010 zintegrowaną politykę morską (IMP) finansowano poprzez szereg projektów pilotażowych oraz działań przygotowawczych. Komisja zaproponowała utworzenie nowego instrumentu finansowego dla okresu od 2012 r. do 2013 r. W związku z wprowadzeniem nowych MFF zaistniała konieczność przyjęcia długoterminowego instrumentu, który zapewniłby wsparcie finansowe dla IMP. Dnia 6 października 2011 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, w którym określono wspólne zasady dla funduszy podlegających zarządzaniu dzielonemu, a którego nadrzędnym celem jest uproszczenie realizacji polityki. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Europejski Fundusz Społeczny, Fundusz Spójności, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i przyszły Europejski Fundusz Morski i Rybacki (fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych) mają komplementarne cele i podlegają takiemu samemu trybowi zarządzania. Rozporządzenie w sprawie przepisów wspólnych określa szereg przepisów wspólnych dla tych funduszy. Przepisy te dotyczą ogólnych zasad, takich jak partnerstwo, wielopoziomowe sprawowanie rządów, równość kobiet i mężczyzn, zrównoważony charakter i zgodność z obowiązującym prawem unijnym i krajowym. Wniosek zawiera również wspólne elementy planowania i programowania strategicznego, w tym wykaz tematycznych celów opartych na strategii „Europa 2020”, a także przepisy dotyczące wspólnych ram strategicznych na szczeblu unijnym oraz dotyczące umów partnerskich, które mają zostać zawarte z każdym państwem członkowskim. Wniosek wprowadza również uwarunkowania makroekonomiczne i określa wspólne podejście, w ramach którego nacisk kładzie się na wyniki uzyskiwane dzięki funduszom objętym zakresem wspólnych ram strategicznych. Dlatego też zawiera on uwarunkowania ex-ante i przegląd wyników, ale także ustalenia dotyczące monitorowania, sprawozdawczości i oceny. Określono również wspólne przepisy dotyczące zasad kwalifikowalności oraz zdefiniowano specjalne uzgodnienia dla instrumentów finansowych i rozwoju lokalnego kierowanego przez lokalną społeczność. Niektóre uzgodnienia dotyczące zarządzania i kontroli są również takie same dla wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych. Poprzez niniejszy wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) dąży się do osiągnięcia celów zreformowanej WPRyb i celów IMP. Wniosek oparto na następujących celach, które sformułowano ponownie pod kątem finansowania: 1) promowanie zrównoważonego i konkurencyjnego rybołówstwa i akwakultury; 2) wspieranie procesu opracowywania i wdrażania zintegrowanej polityki morskiej UE, w sposób uzupełniający politykę spójności i WPRyb; 3) promowanie zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju terytorialnego obszarów rybackich (włącznie z akwakulturą i rybołówstwem śródlądowym); 4) przyczynianie się do wdrażania WPRyb. Trwają negocjacje Światowej Organizacji Handlu dotyczące nowych zasad w zakresie dotacji dla sektora rybołówstwa. Ich wstępny charakter nie pozwala przesądzać o wyniku. Jeżeli jednak negocjacje miałyby skutkować nowymi zobowiązaniami dla UE, należy zapewnić zgodność wniosku dotyczącego EFMR. W tym celu konieczne może się okazać zbadanie zgodności odnośnych środków EFMR. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW Na podstawie oceny ex post IFOR i śródokresowej oceny obecnego Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFR), a także z wykorzystaniem oceny skutków reformy WPRyb w ocenie skutków EFMR dokonano oceny trzech alternatywnych wariantów: (i) wariant „EFR+”, który jest kontynuacją obecnego EFR, z pominięciem większości bezpośrednich dotacji dla flot, i wsparcia ukierunkowanego na realizację celów reformy WPRyb, (ii) wariant „EFR+integracja”, w ramach którego pozostałe instrumenty finansowania WPRyb połączono w ramach jednego funduszu zastępującego EFR, lecz z zachowaniem obecnego modelu zarządzania oraz (iii) wariant „EFR+konwergencja”, w ramach którego wsparcie dla IMP również włączono do nowego jednego funduszu, a wszystkie instrumenty objęto – w najszerszym możliwym zakresie – zarządzaniem dzielonym. Te trzy scenariusze polityczne dostosowano do scenariusza dla reformy WPRyb wskazanego jako preferowany i dokonano ich oceny na podstawie tego samego scenariusza odniesienia. Uwzględniono również wyniki konsultacji rozpoczętych wraz z przyjęciem zielonej księgi w kwietniu 2009 r. Wynik tych konsultacji podsumowano poniżej: – W wielu zgłaszanych uwagach wnioskowano o kontynuowanie finansowania rybołówstwa ze środków publicznych, choć kilka państw członkowskich i większość organizacji pozarządowych dowodziło, że takie finansowanie powoduje zachowanie nieopłacalnych struktur, przyczynia się do nadmiernej zdolności połowowej i sprawia, że sektor jest uzależniony od dotacji. – Wszystkie zainteresowane strony były zgodne, że jakiekolwiek przyszłe wsparcie powinno iść w parze z wdrażaniem reformy WPRyb i obniżyć koszty dostosowania ponoszone przez podmioty z tego sektora. – Finansowanie unijne powinno być ukierunkowane głównie na badania i innowacje, tym samym zwiększając ochronę obszarów morskich, a także wspierając organizacje rybaków i rozwój lokalny. – Za istotne uważa się powiązanie z IMP: strategie polityczne dotyczące obszarów morskich nie mogą dłużej funkcjonować niezależnie od siebie, a ponadto należy zwiększyć spójność pomiędzy WPRyb a IMP. – Należy zwiększyć zależność między finansowaniem unijnym a realizacją celów WPRyb. Przestrzeganie przepisów/realizacja celów powinny przekładać się na dostępność środków. – Grupa państw członkowskich silnie popiera bardziej sektorowe podejście do przyznawania środków (powiązane z wielkością sektora rybołówstwa, a nie z poziomem rozwoju gospodarczego, jak to ma miejsce obecnie), podczas gdy Parlament Europejski jest przeciwny takiej zmianie. – Panuje ogólna zgoda w kwestii dużego znaczenia flot łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, które w społecznościach obszarów przybrzeżnych nadal pozostają ważnym źródłem miejsc pracy. Niektóre państwa członkowskie popierają koncepcję uprzywilejowanego dostępu do finansowania dla tego rodzaju flot, jednak pozostałe są przeciwne takiemu szczególnemu traktowaniu. – Przeważająca większość sektora oraz państw członkowskich uważa, że wspólne usługi (takie jak kontrola i gromadzenie danych) powinno się nadal finansować ze środków unijnych. Oprócz konsultacji publicznych zorganizowano około 200 spotkań z zainteresowanymi stronami. Także w 2010 r. i 2011 r. odbyły się spotkania, podczas których omawiano reformę i finansowanie WPRyb. W szczególności: (i) dnia 13 kwietnia 2010 r. w Brukseli odbyło się specjalne seminarium poświęcone przyszłemu EFR, z udziałem zainteresowanych stron z sektora, związków zawodowych, PE i państw członkowskich, (ii) odbyły się dwa spotkania z państwami członkowskimi, w Gand (12-14 września 2010 r.) i Noordwijk (9-11 marca 2011 r.), (iii) w dniach 12-13 kwietnia 2011 r. w Brukseli odbyła się konferencja na temat przyszłości lokalnego rozwoju na obszarach rybackich. Komisja, Rada i PE potwierdziły zasadność stosowania zintegrowanego podejścia do zagadnień związanych z obszarami morskimi i konieczność finansowania IMP. Z oceny skutków wynika, że wariant „EFR+konwergencja” osiąga lepsze rezultaty niż pozostałe dwa warianty pod względem trzech głównych wskaźników skutków wybranych do analizy: zmniejszenie oddziaływania rybołówstwa na środowisko naturalne, wypełnienie luki innowacyjnej w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz liczba miejsc pracy utworzonych w społecznościach zależnych od rybołówstwa. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Proponuje się, aby połączyć większość instrumentów finansowych obecnej WPRyb i IMP w ramach jednego funduszu, z wyjątkiem porozumień w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem (SFA) oraz obowiązkowego wkładu na rzecz regionalnych organizacji ds. rybołówstwa (RFMO). Europejski Fundusz Morski i Rybacki oparto na 4 filarach: · Inteligentne, ekologiczne rybołówstwo (zarządzanie dzielone) – aby wspierać przejście na zrównoważone połowy, które są bardziej selektywne, nie powodują odrzutów oraz są mniej szkodliwe dla morskich ekosystemów, przez co przyczyniają się do zrównoważonego zarządzania takimi ekosystemami; a także aby zapewnić wsparcie ukierunkowane na innowacje i generowanie wartości dodanej, dzięki czemu sektor rybołówstwa będzie rentowny i odporny na zewnętrzne wstrząsy oraz konkurencję z państw trzecich. · Inteligentna, ekologiczna akwakultura (zarządzanie dzielone) – aby osiągnąć rentowną, konkurencyjną i ekologiczną akwakulturę, zdolną do konkurowania na globalnym rynku oraz dostarczającą konsumentom z UE zdrowe produkty o wysokiej wartości odżywczej. · Zrównoważony rozwój terytorialny sprzyjający włączeniu społecznemu (zarządzanie dzielone) – aby powstrzymać podupadanie wielu zależnych od połowów społeczności zamieszkujących obszary przybrzeżne i obszary w głębi lądu, poprzez podnoszenie wartości połowów i działań związanych z połowami oraz poprzez różnicowanie takiej działalności w kierunku innych sektorów gospodarki morskiej. · Zintegrowana polityka morska (bezpośrednie zarządzanie scentralizowane) – aby wspierać te przekrojowe priorytety, które generują oszczędności i wzrost, ale których państwa członkowskie nie podejmą samodzielnie – takie jak wiedza o morzu, planowanie przestrzenne obszarów morskich, zintegrowane zarządzanie strefą przybrzeżną, zintegrowany nadzór morski, ochrona środowiska, a zwłaszcza jej różnorodności biologicznej oraz dostosowanie do niekorzystnych skutków zmiany klimatu na obszarach przybrzeżnych. Oprócz powyższych czterech filarów EFMR będzie obejmować środki wspomagające: gromadzenie danych oraz doradztwo naukowe, kontrolę, sprawowanie rządów, rynki rybne (w tym w regionach najbardziej oddalonych), dobrowolne płatności na rzecz regionalnych organizacji ds. rybołówstwa oraz wsparcie techniczne. Wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości. Ogólnym celem EFMR jest wspieranie realizacji celów WPRyb, polityki podlegającej wyłącznej kompetencji UE, a także dalszy rozwój zintegrowanej polityki morskiej UE. Państwa członkowskie nie są w stanie osiągnąć tych celów w drodze samodzielnych działań. Proces realizacji tych celów będzie przebiegał sprawniej na szczeblu UE dzięki wieloletniemu finansowaniu ukierunkowanemu na odpowiednie priorytety. 4. Wyciągnięte wnioski i nowe aspekty EFMR Wkład w realizację strategii „Europa 2020” EFMR przyczyni się do osiągnięcia celów strategii „Europa 2020” w ramach jej trzech inicjatyw przewodnich: i) Europa efektywnie korzystająca z zasobów, ii) Unia innowacji oraz iii) Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia. Kluczowym wkładem EFMR w realizację inicjatywy „Europa efektywnie korzystająca z zasobów” będzie wsparcie przejścia na zrównoważone połowy, w oparciu o maksymalne podtrzymywalne połowy, eliminowanie odrzutów i zmniejszenie oddziaływania rybołówstwa na środowisko morskie, promowanie akwakultury o wysokim poziomie ochrony środowiska i zwiększona koordynacja polityki dotyczącej obszarów morskich, co skutkować będzie bardziej zrównoważonym gospodarowaniem zasobami. W ramach „Programu na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia” priorytetem EFMR będzie zwiększenie zatrudnienia, spójności terytorialnej i włączenia społecznego w społecznościach zależnych od rybołówstwa. Różnicowanie lokalnej gospodarki, w szczególności w kierunku sektorów spoza gospodarki morskiej, spowoduje powstanie na obszarach przybrzeżnych nowych miejsc pracy i możliwości wzrostu gospodarczego. EFMR będzie się również przyczyniać do realizacji inicjatywy „Unia innowacji” przez wspieranie innowacji dotyczących produktów i procesów na wszystkich etapach produkcji, wprowadzania do obrotu i sieci dystrybucji w sektorze rybołówstwa i akwakultury, poprzez podnoszenie wartości produktów rybołówstwa i akwakultury, wsparcie dla ekoinnowacji oraz dalszy rozwój nowych, innowacyjnych i przekrojowych narzędzi polityki, takich jak wiedza o morzu, planowanie przestrzenne obszarów morskich i zintegrowany nadzór morski. Większy nacisk na wymiar społeczny EFMR będzie wspierać spójność społeczną i tworzenie nowych miejsc pracy w społecznościach zależnych od rybołówstwa przez zwiększanie wartości rybołówstwa i różnicowanie działalności gospodarczej w kierunku innych sektorów gospodarki morskiej. Wzmocnione zostanie również oparte na społeczności podejście do zrównoważonego rozwoju obszarów rybackich. Ponadto w ramach EFMR po raz pierwszy doceniono rolę, jaką często w rodzinnych przedsiębiorstwach rybackich odgrywają małżonkowie – a zwłaszcza kobiety – w wielu przypadkach bez jakiegokolwiek prawnego uznania. mogą oni korzystać, między innymi, ze wsparcia przyznawanego w ramach EFMR dla szkoleń, zwłaszcza na potrzeby nabywania umiejętności zawodowych związanych z innowacjami i przedsiębiorczością. W ramach EFMR będzie się także promować kapitał ludzki i wspierać różnicowanie działalności przez umożliwianie lokalnym społecznościom nabywania umiejętności koniecznych do rozpoczęcia nowych rodzajów działalności pojawiających się w innych sektorach gospodarki morskiej. W ramach takiego podejścia wykorzystane zostanie również dziedzictwo naturalne i kulturowe jako istotne zalety umożliwiające rozwój lokalny. W obliczu dużego znaczenia flot łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego dla społeczności obszarów przybrzeżnych w ramach EFMR proponuje się zastosowanie dla tego rodzaju flot wyższego wskaźnika intensywności pomocy i wprowadzenie pewnych specjalnych środków, do których kwalifikowałyby się tylko takie floty. Środki te obejmują profesjonalne doradztwo dotyczące strategii biznesowych i wprowadzania do obrotu, nowo powstające przedsiębiorstwa poza sektorem połowów oraz specjalne wsparcie dla innowacji, które jest szczególnie istotne, zważywszy że większość flot łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego to mikroprzedsiębiorstwa z ograniczonym dostępem do finansowania. Jako priorytetowe traktowane będą rozwiązania oparte na podejściu zbiorowym, między innymi te stosowane przez organizacje producentów, ponieważ takie rozwiązania opierają się na kapitale społecznym i pozwalają na osiągnięcie masy krytycznej inwestycji. W ramach takich rozwiązań zbiorowych również możliwe będzie korzystanie z wyższego wskaźnika intensywności pomocy. Zasada równowagi środowiskowej Obowiązujące obecnie środki usprawniono i poddano przeglądowi w celu ich ścisłego powiązania z zasadą zrównoważenia środowiskowego. Nadmierna zdolność połowowa wciąż pozostaje istotnym problemem WPRyb i jednym z kluczowych czynników powodujących przełowienie. Rozwiązanie problemu nadmiernej zdolności połowowej przy użyciu pomocy publicznej, między innymi poprzez złomowanie, okazało się nieskuteczne. Mimo iż od 1994 r. przeznaczono na ten cel 1,7 mld EUR, rzeczywista zdolność połowowa większości flot UE nie uległa zmniejszeniu. W związku z powyższym w ramach EFMR nie będzie się już udzielać wsparcia dla złomowania, a zaoszczędzone w ten sposób zasoby przeznaczone zostaną na bardziej skuteczne formy pomocy na rzecz zrównoważonego rybołówstwa. W ramach EFMR wspierane będzie przejście na maksymalny podtrzymywalny połów oraz ułatwianie stopniowego wprowadzania zakazu odrzutów w drodze zintegrowanego podejścia, obejmującego takie środki jak wsparcie dla bardziej selektywnych narzędzi oraz technik połowowych, inwestycje w sprzęt na statkach rybackich i obiekty portowe konieczne do wykorzystania niechcianych połowów, a także środki dotyczące wprowadzania do obrotu i przetwarzanie produktów. W tym samym celu znacznie zwiększono środki finansowe przeznaczone na gromadzenie danych i doradztwo naukowe (w celu zwiększenia liczby stad, dla których dostępne jest doradztwo naukowe) oraz na potrzeby wydatków związanych z kontrolą (w celu zapewnienia ściślejszego przestrzegania przepisów). Położony zostanie również nacisk na rozwój akwakultury o wysokim stopniu ochrony środowiska i wsparcie dla akwakultury, która w pozytywny sposób oddziałuje na ekosystemy. Globalny sektor rybołówstwa odpowiada za około 1,2 % ogólnoświatowego zużycia paliwa. Konieczne jest bardziej oszczędne gospodarowanie zasobami i zmniejszenie emisji w sektorze połowowym oraz, choć w mniejszym stopniu, również w akwakulturze, by przyczynić się do realizacji głównego celu strategii „Europa 2020” dotyczącego zmiany klimatu. Dlatego też w ramach EFMR wsparcie otrzymają środki mające na celu łagodzenie zmiany klimatu. Ukierunkowanie na innowacyjne, rentowne i konkurencyjne rybołówstwo i akwakulturę Zarówno sektor rybołówstwa, jak i akwakultury borykają się z trudnościami w dziedzinie innowacji. Dostawy, wprowadzanie do obrotu i sprzedaż organizuje się obecnie w taki sposób, że przedsiębiorstwa rybackie i przedsiębiorstwa z sektora akwakultury w większości przypadków nie biorą udziału w sprzedaży swoich produktów i wprowadzaniu ich do obrotu. 1. EFMR obejmuje nowe środki silnie ukierunkowane na innowacje, mające na celu wspieranie rozwoju nowych lub ulepszonych produktów, procesów, systemów zarządzania i organizacji w ramach całego łańcucha wartości. Taki rozwój pomoże przedsiębiorstwom z sektora rybołówstwa i akwakultury zwiększyć wartość swoich produktów, zmniejszyć wpływ swojej działalności na środowisko i obniżyć koszty produkcji. Wsparcie dla innowacji zapewniać będą również środki mające na celu stymulowanie współpracy między naukowcami i rybakami. W ramach wsparcia dla rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność innowacje upowszechniać będzie się również na szczeblu lokalnym, mając na względzie, że takie innowacje są często wpisane w lokalny kontekst oraz mogą dotyczyć technologii lub innych dziedzin oraz opierać się na nowych lub też tradycyjnych praktykach. 2. W ramach EFMR dążyć się będzie również, po raz pierwszy, do promowania nowych form akwakultury o dużym potencjale wzrostu, takich jak akwakultura prowadzona na morzu lub akwakultura niezwiązana z żywnością. Ten nowy aspekt obejmuje również wsparcie dla akwakultury wielofunkcyjnej, umożliwiającej różnicowanie dochodów przedsiębiorstw z sektora akwakultury dzięki takiej działalności jak wędkarstwo, sprzedaż bezpośrednia, ekoturystyka lub działania edukacyjne związane z akwakulturą. Proponuje się także wsparcie zwiększające korzystanie z usług doradczych wśród przedsiębiorstw z sektora akwakultury oraz środki zwiększające potencjał terenów hodowli w ramach akwakultury (przez, między innymi, finansowanie planowania przestrzennego obszarów morskich i poprawę infrastruktury). Zachęcać się będzie również do działań o charakterze uzupełniającym w stosunku do programów dotyczących badań i innowacji przewidzianych w nowym, przygotowywanym programie ramowym w zakresie badań naukowych (Horyzont 2020) oraz do działań umożliwiających synergię z takimi programami. Nowy bodziec dla rozwoju zintegrowanej polityki morskiej (IMP) IMP zainicjowano w 2007 r. w celu ułatwienia koordynacji kwestii związanych z obszarami morskimi podejmowanych przez różne państwa członkowskie oraz należących do różnych sektorów (z dziedziny transportu morskiego, przemysłu, regionów przybrzeżnych, energii morskiej, rybołówstwa czy też środowiska morskiego). Skutkiem skoordynowania obszarów polityki – które wcześniej należały do różnych sektorów – jest zmniejszenie kosztów oraz większa efektywność. Środki dla IMP z EFMR przeznaczone będę głównie na rozwój międzysektorowych narzędzi polityki: inicjatyw, które przynoszą korzyści różnym sektorom, a które nie mogłyby zostać zrealizowane w ramach poszczególnych obszarów polityki. Planowanie przestrzenne obszarów morskich zapewnia stabilne ramy prawne do zarządzania w zrównoważony sposób obszarami i zasobami morskimi oraz morskimi usługami ekosystemowymi. Wykazano, że takie planowanie przestrzenne przyśpiesza realizację inwestycji na obszarach morskich oraz obniża prawne i administracyjne koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa. Z kolei zintegrowany nadzór morski umożliwia podmiotom z sektora publicznego wymianę danych w celu efektywnego radzenia sobie z wydarzeniami mającymi miejsce na morzu w czasie rzeczywistym. Dzięki temu unika się powielania kosztownych działań związanych z nadzorem morskim, które wymagają dużych nakładów zasobów. Zintegrowany nadzór oznacza synergie przynoszące oszczędności, a co za tym idzie – lepsze wykorzystanie publicznych środków. „Wiedza o morzu 2020” ma na celu zgromadzenie rozproszonej wiedzy o morzach europejskich w ramach jednego zasobu, który będzie publicznie i łatwo dostępny. W ramach dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej, która stanowi filar IMP pod względem ochrony środowiska, nadal będzie określać się granice zrównoważonego rozwoju działalności człowieka, która oddziałuje na środowisko morskie. Zarządzanie kwestiami związanymi z obszarami morskimi w zintegrowany sposób oznacza lepsze wydatkowanie publicznych środków i zmaksymalizowanie oddziaływania różnych strategii politycznych mających wpływ na morze. Co za tym idzie, środki finansowe przeznaczane będą również na rozwój zintegrowanego zarządzania obszarami morskimi na poziomie basenu morskiego. Koordynacja na poziomie basenu morskiego gwarantuje, że środki finansowe są wydatkowane w ramach różnych strategii politycznych w spójny sposób, z zastosowaniem różnych źródeł finansowania. Włączenie IMP do EFMR wiąże się również ze wsparciem dla uwzględniania celów związanych z obszarami morskimi w ramach pozostałych funduszy, co umożliwi polityce dotyczącej obszarów morskich w większym stopniu przyczynić się do realizacji celów strategii „Europa 2020”. Uproszczenie i zmniejszenie obciążenia administracyjnego Połączenie w ramach jednego funduszu różnych instrumentów finansowych wspierających WPRyb i IMP wprowadzi duże uproszczenia wynikające z ulepszonych i ujednoliconych przepisów i procedur. Ponadto gromadzenie danych, kontrola oraz środki rynkowe, w tym wyrównanie kosztów ponoszonych przez podmioty z regionów najbardziej oddalonych, wraz ze środkami z dawnego EFR podlegać będą zarządzaniu dzielonemu. Oznacza to, że cztery zestawy procedur – dotyczących decyzji finansowych, sprawozdawczości, monitorowania i oceny – zastąpi jeden zestaw. Ponadto w ocenie śródokresowej EFR wykazano, że głównym obciążeniem administracyjnym było ustanowienie systemu zarządzania i kontroli. We wniosku dotyczącym rozporządzania w sprawie przepisów wspólnych przewidziano system zarządzania i kontroli podobny dla wszystkich funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych i oparty na wspólnych zasadach. Wprowadzono również system krajowej akredytacji celem wzmocnienia zobowiązania państw członkowskich do należytego zarządzania finansami. Zharmonizowano uzgodnienia stanowiące podstawę pewności Komisji co do prawidłowości wydatków oraz wprowadzono nowe wspólne elementy, takie jak poświadczenia wiarygodności dotyczące zarządzania i roczne rozliczenia rachunków. Takie podejście sprawi, że ustanowienie systemu kontroli i zarządzania będzie trwało znacznie krócej oraz przyśpieszy jego wdrożenie. Dzięki dostosowaniu mechanizmu realizacji do mechanizmu realizacji dla funduszu rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie będą miały możliwość wykorzystania tych samych organów do zarządzania programami operacyjnymi zarówno w ramach EFRROW, jak i EFMR. Przyczyni się to dalszego zmniejszenia kosztów administracyjnych w wyniku ujednoliconego podejścia do zarządzania i kontroli, w tym do sprawozdawczości, oceny i monitorowania. Wspólne przepisy dotyczące wykorzystania instrumentów finansowych zapewniają dokładniejsze ramy dla ich działania i wyraźnie stanowią, że instrumenty finansowe można wykorzystywać dla wszystkich rodzajów inwestycji i beneficjentów. Umożliwia to dołączenie wkładu z EFMR do już istniejących mechanizmów finansowych, w której to dziedzinie opracowano już porozumienia dotyczące innych funduszy UE, dzięki czemu unika się obciążenia administracyjnego i powielania instytucji, a ponadto inżynieria finansowa staje się atrakcyjniejszą alternatywą dla współfinansowania w postaci dotacji. Zintegrowane podejście do rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność (obecna oś 4) ułatwia realizację wspólnych przedsięwzięć finansowanych przez fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych, dzięki wspólnej ocenie i zatwierdzeniu lokalnych strategii rozwoju, finansowaniu kosztów zarządzania przez tylko jedno źródło oraz braku wymogu powiadamiania różnych organów o takich poniesionych kosztach. Zastosowanie wspólnych wskaźników ułatwi sprawozdawczość ze strony państw członkowskich, z uwagi na nacisk na wymierne dane dotyczące postępów i ograniczenie elementów opisowych. W ramach EFMR sprecyzowano również zasady dotyczące zgodności z WPRyb, zwłaszcza z przepisami ramowymi w zakresie gromadzenia danych, a także z przepisami rozporządzeń dotyczących kontroli i nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów, tym samym zapewniając państwom członkowskim i beneficjentom większą pewność prawa. W celu uproszczenia procesu wdrażania EFMR zharmonizowano zasady kwalifikowalności z innymi funduszami unijnymi. Ułatwi to obsługę projektów zarówno z punktu widzenia beneficjentów, jak i organów krajowych, a także usprawni wdrażanie projektów zintegrowanych. Szersze zastosowanie wariantów zakładających uproszczone koszty będzie dostępne dla części EFMR podlegającej zarządzaniu dzielonemu (koszty standardowe, płatności ryczałtowe i dotacje według stawki ryczałtowej), tym samym zmniejszając koszty związane z kontrolą i poziomem błędu. Podejście strategiczne: Wspólne ramy strategiczne i umowy partnerskie obejmują pięć funduszy podlegających zarządzaniu dzielonemu na podstawie rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów. Te ramy pozwalają na lepsze strategiczne dopasowanie tych funduszy na szczeblu unijnym. Wspólne ramy strategiczne zostaną wdrożone za pomocą umowy partnerskiej, co zapewni koordynację funduszy objętych zakresem wspólnych ram strategicznych na szczeblu krajowym. Obecnie koordynacja EFR z innymi elementami finansowania UE odbywa się zgodnie z zasadą wytyczania granic między funduszami, co w przeszłości prowadziło do częściowego pokrywania się obszarów polityki, a także do powstawania luk między nimi. Konieczny jest więc lepszy mechanizm koordynacji, a nowy mechanizm realizacji, który kładzie większy nacisk na podejście strategiczne, powinien rozwiązać te problemy. Wspólne ramy strategiczne i umowy partnerskie zastąpią podejście strategiczne (krajowe plany strategiczne) wprowadzone w ramach obecnego EFR, które wiąże się z poważnymi ograniczeniami i wymaga nieproporcjonalnego wysiłku od państw członkowskich otrzymujących z EFR ograniczone środki. Programowanie strategiczne W EFMR położono nacisk na długoterminowe cele strategiczne WPRyb i IMP, w tym zrównoważone i konkurencyjne rybołówstwo i akwakulturę, spójne ramy polityczne umożliwiające dalszy rozwój IMP, a także zrównoważony i sprzyjający włączeniu społecznemu rozwój terytorialny obszarów rybackich. Zgodnie ze strategią „Europa 2020” te ogólne cele na lata 2014-2020 przekładają się na następujących sześć unijnych priorytetów EFMR: – zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej; – wspieranie innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy rybołówstwa; – wspieranie innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy akwakultury; – promowanie zrównoważonego i zasobooszczędnego rybołówstwa; – promowanie zrównoważonej i zasobooszczędnej akwakultury; – ułatwianie wdrażania WPRyb. Priorytety te staną się podstawą programowania finansowego, w tym również podstawą dla określenia wskaźników celu dotyczących każdego z tych priorytetów. Uwarunkowania W rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów wprowadzono nowe przepisy dotyczące uwarunkowań, by zagwarantować, że dzięki finansowaniu unijnemu tworzy się silne zachęty dla państw członkowskich do realizacji założeń i celów strategii „Europa 2020”. Uwarunkowania te mieć będą formę zarówno warunków ex ante, które należy spełnić przed wydatkowaniem środków, jak i warunków ex post, dzięki którym uruchomienie 5 % środków finansowych w ramach EFMR będzie uzależnione od wyników. Uwarunkowania ex post będą oparte na realizacji kluczowych etapów związanych z osiąganiem celów w zakresie produktów i wyników dotyczących założeń strategii „Europa 2020”, które to cele określono dla programów w umowach partnerskich. Unijna pomoc finansowa w ramach EFMR będzie uzależniona od zgodności działań państw członkowskich i podmiotów gospodarczych z celami i przepisami WPRyb, zwłaszcza od wypełniania zobowiązań dotyczących kontroli i gromadzenia danych oraz przestrzegania przepisów rozporządzenia w sprawie połowów NNN. Ponadto uwarunkowanie ex ante dotyczyć będzie akwakultury i w ramach tego uwarunkowania państwa członkowskie będą zobowiązane opracować na podstawie unijnych strategicznych wytycznych wieloletnie krajowe plany strategiczne. Jak stanowi rozporządzenie w sprawie WPRyb, celem tych planów, opartych na unijnych strategicznych wytycznych, będzie przyczynienie się do zrównoważonego rozwoju akwakultury w odniesieniu do prowadzenia bezpiecznej działalności gospodarczej, dostępu do wód i przestrzeni, oraz uproszczenie administracyjnych procedur związanych z wydawaniem licencji. Takie uwarunkowania zwiększą przestrzeganie przepisów WPRyb, a także spójność całej polityki. Monitorowanie i ocena Z oceny śródokresowej EFR wynika, że obowiązujące wskaźniki kładą nacisk na produkty i są zbyt liczne. Co więcej, brakuje im wspólnego podejścia i wspólnej definicji jednostek do pomiaru. Dlatego też w EFMR proponuje się wspólne strategiczne ramy monitorowania i oceny, które będą obejmować zestaw wspólnych wskaźników produktów, wyników i oddziaływania, opracowanych we współpracy z państwami członkowskimi i przyjętych na mocy aktu wykonawczego. Wskaźniki te będą powiązane z priorytetami EFMR, pozwalając tym samym na agregację danych na szczeblu unijnym i ocenę postępów, efektywności i skuteczności procesu wdrażania polityki, która jest konieczna, między innymi, na potrzeby alokacji na rzecz rezerwy na wykonanie. Ocena ex ante zostanie wykorzystana do określenia wartości odniesienia, etapów kluczowych i wskaźników celu, które następnie zostaną włączone do umów partnerskich i programów operacyjnych. W dwóch specjalnych rocznych sprawozdaniach sporządzonych w 2017 i 2019 r. zamieszczone zostaną dane dotyczące stanu realizacji polityki oraz wnioski dla kolejnego okresu programowania. 4. WPŁYW NA BUDŻET Wniosek w sprawie wieloletnich ram finansowych zawiera przepis stanowiący, że znaczną część unijnego budżetu powinno się nadal przeznaczać na politykę dotyczącą rybołówstwa i obszarów morskich. Środki finansowe na lata 2014-2020, według cen bieżących, określono na poziomie 7 535 mld EUR, wraz z porozumieniami w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem oraz obowiązkowymi płatnościami na rzecz regionalnych organizacji ds. rybołówstwa, które są finansowane na podstawie odrębnego instrumentu. Budżet EFMR wynosi, według cen bieżących, 6 567 mln EUR. Szczegóły finansowego wpływu wniosku w sprawie EFMR określono w sprawozdaniu finansowym stanowiącym załącznik do wniosku. 2011/0380 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego [uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 i rozporządzenie Rady (WE) nr 861/2006 oraz rozporządzenie Rady nr XXX/2011 w sprawie zintegrowanej polityki morskiej] PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 42, art. 43 ust. 2, art. 91 ust. 1,art. 100 ust. 2, art. 173 ust. 3, art. 175, art. 188, art. 192 ust. 1, art. 194 ust. 2 oraz art. 195 ust. 2, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[1], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[2], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) W komunikacie Komisji „Reforma wspólnej polityki rybołówstwa” (zwanym dalej „komunikatem w sprawie WPRyb”) skierowanym do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów przedstawiono potencjalne wyzwania, cele i kierunki wspólnej polityki rybołówstwa (zwanej dalej „WPRyb”) po 2013 r. W świetle debaty w sprawie tego komunikatu należy zreformować WPRyb ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2014 r. Reforma ta powinna objąć wszystkie główne elementy WPRyb, w tym jej aspekty finansowe. Aby uwzględnić cele reformy, należy uchylić rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego[3], rozporządzenie (WE) nr 861/2006 ustanawiające wspólnotowe środki finansowe na rzecz wdrażania wspólnej polityki rybołówstwa oraz w obszarze prawa morza[4], przepisy rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 w sprawie funduszu gwarancyjnego dotyczące produktów rybołówstwa i akwakultury[5], rozporządzenie (WE) nr 791/2007 wprowadzające system wyrównania dodatkowych kosztów poniesionych przy wprowadzaniu do obrotu niektórych produktów rybołówstwa z Azorów, Madery, Wysp Kanaryjskich i oraz Gujany Francuskiej i Reunion, z powodu oddalenia tych regionów[6], oraz zastąpić je nowym rozporządzeniem w sprawie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR). W związku z tym, że wszelkie kwestie dotyczące europejskich oceanów i mórz są wzajemnie powiązane, nowe rozporządzenie powinno również wspierać dalszy rozwój zintegrowanej polityki morskiej (IMP) zdefiniowanej w [rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającym Program na rzecz dalszego rozwoju zintegrowanej polityki morskiej]. (2) Zakres EFMR powinien obejmować wsparcie dla WPRyb, czyli wsparcie w takich dziedzinach jak ochrona żywych zasobów morza, żywych zasobów słodkowodnych i akwakultury, zarządzanie nimi i ich eksploatacja, a także w dziedzinie przetwarzania i wprowadzenia do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury, jeśli taka działalność jest prowadzona na terytorium państw członkowskich lub na wodach Unii, w tym przez statki rybackie pływające pod banderą i zarejestrowane w państwach trzecich lub unijne statki rybackie bądź przez obywateli państw członkowskich, bez uszczerbku dla głównej odpowiedzialności państwa bandery, z uwzględnieniem przepisów art. 117 Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza. (3) Sukces wspólnej polityki rybołówstwa wymaga efektywnego systemu kontroli, inspekcji i egzekwowania prawa, a także wiarygodnych i kompletnych danych, dostępnych zarówno na potrzeby opinii naukowych, jak i procesu wdrażania oraz kontroli, w związku z czym EFMR powinien zapewniać wsparcie dla tych obszarów polityki. (4) Zakres EFMR powinien obejmować wsparcie dla IMP, czyli wsparcie w takich dziedzinach jak przygotowywanie i wdrażanie skoordynowanych operacji i procesów decyzyjnych związanych z oceanami, morzami, regionami przybrzeżnymi i sektorami gospodarki morskiej, uzupełniających różne obszary polityki UE, które dotyczą tych dziedzin, zwłaszcza wspólną politykę rybołówstwa, politykę dotyczącą transportu, przemysłu, spójności terytorialnej, środowiska, energii i turystyki. Należy zapewnić spójność i integrację w zarządzaniu poszczególnymi rodzajami polityki sektorowej w obrębie basenów Morza Bałtyckiego, Morza Północnego, Morza Celtyckiego, Zatoki Biskajskiej i wybrzeża Półwyspu Iberyjskiego, Morza Śródziemnego i Morza Czarnego. (5) Zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej z dnia 17 czerwca 2010 r., na podstawie których przyjęto strategię „Europa 2020”, Unia Europejska i państwa członkowskie powinny dążyć do inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu, jednocześnie wspierając harmonijny rozwój Unii. W szczególności należy dążyć do koncentracji zasobów w celu realizacji założeń i celów strategii „Europa 2020” oraz do poprawy skuteczności polityki przy jednoczesnym zwiększonym nacisku na wyniki. Włączenie IMP do nowego EFMR przyczynia się również do realizacji głównych celów polityki określonych w komunikacie Komisji z dnia 3 marca 2010 r. „EUROPA 2020 Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu”[7] (strategia „Europa 2020”) oraz jest zgodne z określonymi w Traktacie ogólnymi celami dotyczącymi zwiększenia spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej. (6) Aby zagwarantować, że EFMR przyczynia się do realizacji celów WPRyb, IMP i strategii „Europa 2020”, należy określić niewielką liczbę kluczowych priorytetów związanych ze wspieraniem rybołówstwa oraz akwakultury opartych na innowacyjności i wiedzy, promowaniem zrównoważonych i zasobooszczędnych połowów i akwakultury, zwiększaniem zatrudnienia i spójności terytorialnej przez uwalnianie potencjału społeczności zależnych od rybołówstwa przybrzeżnego i śródlądowego do generowania wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, oraz z promowaniem różnicowania działalności związanej z rybołówstwem w kierunku innych sektorów gospodarki morskiej. (7) Unia powinna na wszystkich etapach wdrażania funduszu dążyć do zniesienia nierówności i wspierania równości kobiet i mężczyzn, jak również zwalczania dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. (8) Ogólnym celem wspólnej polityki rybołówstwa jest zagwarantowanie, że połowy i akwakultura w długiej perspektywie przyczyniają się do tworzenia zrównoważonych warunków środowiskowych niezbędnych dla rozwoju gospodarczego i społecznego. Ponadto WPRyb powinna przyczyniać się do wiekszej wydajności, odpowiedniego poziomu życia w sektorze gospodarki rybnej, stabilnych rynków, zapewniać dostępność zasobów oraz zaopatrywanie konsumentów w żywność po przystępnych cenach. (9) Kluczowe znaczenie ma też szersze uwzględnianie w WPRyb problemów związanych z ochroną środowiska, jako że WPRyb powinna realizować cele i założenia polityki środowiskowej Unii oraz strategii „Europa 2020”. Celem WPRyb jest taka eksploatacja żywych zasobów morza, która odbudowuje i zachowuje zasoby rybne na poziomach umożliwiających uzyskanie maksymalnego podtrzymywalnego połowu, najpóźniej w 2015 r. WPRyb powinna stosować podejście ostrożnościowe i podejście ekosystemowe do zarządzania rybołówstwem. Dlatego też EFMR powinien przyczyniać się do ochrony środowiska morskiego zgodnie z założeniami określonymi w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej)[8]. (10) Cele zawarte w niniejszym rozporządzeniu nie mogą zostać w pełni osiągnięte przez państwa członkowskie z uwagi na znaczenie i skutki operacji finansowanych w ramach programów operacyjnych oraz problemy strukturalne związane z rozwojem rybołówstwa i sektorów gospodarki morskiej, jak również ograniczone środki finansowe państw członkowskich, a tymczasem cele te można osiągnąć w większym stopniu na szczeblu Unii przez zapewnienie pomocy przyznawanej w wieloletnich ramach finansowania i ukierunkowanej na odpowiednie priorytety. Unia może przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 ust. 4 tego Traktatu niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. (11) Finansowanie wydatków ponoszonych w ramach wspólnej polityki rybołówstwa i zintegrowanej polityki morskiej z jednego funduszu – EFMR – powinno uwzględniać potrzebę uproszczeń oraz zwiększania zintegrowania obu obszarów polityki. Objęcie zarządzaniem dzielonym wspólnych organizacji rynku, w tym wyrównania kosztów ponoszonych przez podmioty z regionów najbardziej oddalonych, oraz działań związanych z kontrolą i gromadzeniem danych powinno w dalszym ciągu przyczyniać się do upraszczania procedur administracyjnych i zmniejszania obciążenia administracyjnego w przypadku zarówno Komisji, jak i państw członkowskich, a także powinno wiązać się z większą spójnością i efektywnością przyznawanego wsparcia. (12) Wydatki ponoszone w ramach wspólnej polityki rybołówstwa i zintegrowanej polityki morskiej powinny być finansowane z budżetu unijnego w ramach jednego funduszu – EFMR – w sposób bezpośredni lub też na zasadzie zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi. Zarządzanie dzielone z państwami członkowskimi powinno się stosować nie tylko w odniesieniu do środków wspierających rybołówstwo, akwakulturę i rozwój kierowany przez lokalną społeczność, ale również w odniesieniu do wspólnych organizacji rynku, wyrównania kosztów ponoszonych przez podmioty z regionów najbardziej oddalonych, a także działań związanych z kontrolą i gromadzeniem danych. Zarządzanie bezpośrednie powinno się stosować w odniesieniu do doradztwa naukowego, dobrowolnych wkładów na rzecz regionalnych organizacji ds. rybołówstwa, komitetów doradczych i operacji na rzecz wdrożenia zintegrowanej polityki morskiej. Należy określić rodzaje środków, które mogą być finansowane w ramach EFMR. (13) Konieczne jest rozróżnienie kategorii środków kontroli i egzekwowania, które są współfinansowane w ramach zarządzania dzielonego i tych, które otrzymują finansowanie w ramach zarządzania bezpośredniego. Kluczowe jest wyodrębnienie zasobów, które mają zostać przydzielone na potrzeby kontroli przeprowadzanych w ramach zarządzania dzielonego. (14) Zgodnie z art. 50 i 51 [rozporządzenia w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa] (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie WPRyb”) przyznawanie unijnej pomocy finansowej w ramach EFMR powinno być uzależnione od przestrzegania przepisów WPRyb przez państwa członkowskie i podmioty gospodarcze. Uwarunkowanie to ma na celu odzwierciedlenie obowiązku Unii do zagwarantowania w ramach WPRyb, w interesie publicznym, ochrony żywych zasobów morza, jak zostało określone w art. 3 TFUE. (15) Realizacja celów WPRyb byłaby zagrożona, jeśli unijną pomoc finansową w ramach EFMR otrzymywałyby podmioty gospodarcze, które ex-ante nie spełniają wymogów związanych z interesem publicznym dotyczącym ochrony żywych zasobów morza. W związku z powyższym do takiej pomocy dopuszczone powinny zostać tylko te podmioty, które, w ciągu konkretnego okresu czasu przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy, nie uczestniczyły w działalności statków rybackich znajdujących się we wspólnotowym wykazie statków NNN zawartym w art. 40 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. ustanawiającego wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania, zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1936/2001 i (WE) nr 601/2004 oraz uchylającego rozporządzenia (WE) nr 1093/94 i (WE) nr 1447/1999[9], a także nie dokonały poważnego naruszenia w rozumieniu art. 42 rozporządzenia (WE) nr 1005/2008 lub art. 90 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1224/2009 z dnia 20 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 847/96, (WE) nr 2371/2002, (WE) nr 811/2004, (WE) nr 768/2005, (WE) nr 2115/2005, (WE) nr 2166/2005, (WE) nr 388/2006, (WE) nr 509/2007, (WE) nr 676/2007, (WE) nr 1098/2007, (WE) nr 1300/2008, (WE) nr 1342/2008 i uchylającego rozporządzenia (EWG) nr 2847/93, (WE) nr 1627/94 oraz (WE) nr 1966/2006[10] oraz nie dopuściły się naruszenia przepisów WPRyb w inny sposób, który szczególnie naraża trwałość takich zasobów i stanowi poważne zagrożenie dla zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morskich, która odbudowuje i zachowuje populacje poławianych gatunków powyżej poziomów pozwalających wytworzyć maksymalny podtrzymywalny połów (zwany dalej „MSY”). (16) Ponadto beneficjenci powinni spełniać wymogi związane z interesem publicznym dotyczącym ochrony żywych zasobów morskich również po złożeniu wniosku o przyznanie pomocy, przez cały okres realizacji operacji oraz, dla pewnych rodzajów operacji, również przez określony okres czasu po otrzymaniu ostatniej płatności. Wsparcie wypłacone beneficjentom lub zatrzymane przez beneficjentów, którzy nie spełniają tych wymogów, mogłoby ewentualnie być powiązane z popełnionymi naruszeniami i zagrażać osiągnięciu celów WPRyb. (17) W przypadku nieprzestrzegania przepisów WPRyb przez beneficjentów zastosowanie powinny mieć konsekwencje określone dla przypadków niespełniania warunków kwalifikowalności. W celu określenia kwoty wydatku niekwalifikowalnego uwzględnić należy wagę przepisów WPRyb naruszonych przez beneficjentów, korzyść ekonomiczną wynikającą z takiego naruszenia przepisów WPRyb lub znaczenie wkładu z EFMR na rzecz działalności gospodarczej beneficjenta. (18) Osiągnięcie celów WPRyb byłoby również zagrożone, gdyby unijną pomoc finansową w ramach EFMR wypłacano państwo członkowskim, które nie wypełniają swoich zobowiązań wynikających z przepisów WPRyb związanych z interesem publicznym dotyczącym ochrony żywych zasobów morskich, takich jak gromadzenie danych i realizacja zobowiązań dotyczących kontroli. Ponadto niewypełnianie takich zobowiązań niesie ze sobą ryzyko, że państwa członkowskie nie wykryją beneficjentów, którzy nie powinni zostać dopuszczeni do wsparcia lub też niekawlifikowalnych operacji. (19) W ramach środka zapobiegawczego stosowanego w celu uniknięcia płatności na rzecz beneficjentów lub operacji niekwalifikowalnych a także aby zachęcić państwa członkowskie do przestrzegania przepisów WPRyb lub wymagania przestrzegania takich przepisów przez beneficjenta, należy stosować wstrzymanie biegu terminu płatności i zawieszenie płatności, które to środki są nieodwracalne. W celu przestrzegania zasady proporcjonalności korekty finansowe, które mają określone i nieodwracalne konsekwencje, powinny mieć zastosowanie wyłącznie do wydatków bezpośrednio powiązanych z operacjami, podczas których realizacji dopuszczono się naruszenia przepisów WPRyb. (20) Aby proces wdrażania funduszy zapewniających wsparcie w ramach polityki spójności, czyli Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) i Funduszu Spójności, był lepiej skoordynowany i zharmonizowany z funduszem na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, czyli Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFFROW), oraz z funduszem w sektorze morskim i rybołówstwa, czyli Europejskim Funduszem Morskim i Rybackim (EFMR), dla wszystkich tych funduszy („fundusze objęte zakresem wspólnych ram strategicznych”) przyjęto wspólne przepisy na podstawie [rozporządzenia (UE) nr […] w sprawie wspólnych przepisów][11]. Oprócz tego rozporządzania EFMR dotyczą przepisy szczegółowe związane ze szczególnymi cechami WPRyb i IMP. (21) Z uwagi na rozmiar przyszłego EFMR oraz w świetle zasady proporcjonalności przepisy związane z planowaniem strategicznym zostały wyłączone z rozporządzenia [w sprawie wspólnych przepisów], w związku z czym konsultacje z zainteresowanymi stronami powinny odbywać się co najmniej dwa razy w ciągu okresu programowania, jednak nie wymaga się ich organizowania każdego roku, jako że stanowiłoby to nadmierne obciążenie administracyjne i finansowe zarówno dla Komisji, jak i państw członkowskich. (22) Działania podejmowane przez Unię powinny mieć charakter uzupełniający w stosunku do działań podejmowanych przez państwa członkowskie lub powinny starać się wspierać takie działania. Aby zapewnić istotną wartość dodaną, partnerstwo między Komisją a państwami członkowskimi powinno zostać wzmocnione poprzez rozwiązania na rzecz udziału różnego typu partnerów, z pełnym poszanowaniem kompetencji instytucjonalnych państw członkowskich. Szczególną uwagę należy zwrócić na zapewnienie wystarczającej reprezentacji kobiet i grup mniejszości. Partnerstwo to dotyczy organów regionalnych, lokalnych i innych organów publicznych, jak również odpowiednich organów, w tym organów odpowiedzialnych za ochronę środowiska i promowanie równości kobiet i mężczyzn, jak również partnerów gospodarczych i społecznych oraz innych odpowiednich organów. Przedmiotowi partnerzy powinni brać udział w procesie opracowywania umów partnerskich, jak również w przygotowaniu, monitorowaniu i ocenie programowania. (23) Zgodnie z zasadą proporcjonalności środki stosowane przez Komisję i państwa członkowskie mogą różnić się w zależności od łącznej kwoty wydatków publicznych alokowanych dla danego programu operacyjnego. Różnice te powinny zostać uwzględnione szczególnie w odniesieniu do środków w zakresie oceny, kontroli i sprawozdawczości związanej z wdrażaniem programów operacyjnych. (24) Komisja powinna dokonać rocznego podziału dostępnych środków na zobowiązania rozdzielonych między państwa członkowskie, przy zastosowaniu obiektywnych i przejrzystych kryteriów. Kryteria te powinny uwzględniać środki finansowe przydzielone w przeszłości na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 oraz poprzednie wykorzystanie środków na podstawie rozporządzenia Rady nr 861/2006. (25) W kontekście WPRyb spełnienie pewnych uwarunkowań ex ante ma kluczowe znaczenie, zwłaszcza w odniesieniu do przedłożenia wieloletniego krajowego planu strategicznego dotyczącego akwakultury oraz sprawdzonego potencjału administracyjnego do spełnienia wymogów w zakresie danych dotyczących zarządzania rybołówstwem oraz do wprowadzenia w życie unijnego systemu kontroli, inspekcji i egzekwowania. (26) Zgodnie z celem zakładającym uproszczenie wszystkie działania w ramach EFMR, które podlegają zarządzaniu dzielonemu, w tym gromadzenie danych i kontrola, powinny mieć formę jednego pojedynczego programu operacyjnego dla każdego państwa członkowskiego, zgodnie z jego strukturą krajową. Programowanie obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. Każde państwo członkowskie powinno opracować jeden program operacyjny. W każdym programie należy określić strategię osiągania celów w odniesieniu do priorytetów Unii związanych z EFMR oraz zestaw środków. Programowanie powinno być zgodne z priorytetami unijnymi, a jednocześnie dostosowane do kontekstu krajowego, oraz uzupełniać inne obszary polityki unijnej, w szczególności politykę rozwoju obszarów wiejskich i politykę spójności. (27) Aby przyczynić się do realizacji celu uproszczenia procesu wdrażania EFMR oraz by zmniejszyć koszty kontroli i poziomu błędu, państwa członkowskie powinny jak najpełniej wykorzystać oferowane przez [rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów] możliwości stosowania płatności ryczałtowych i innych uproszczonych form dotacji. (28) W celu egzekwowania zobowiązań dotyczących kontroli w ramach WPRyb państwa członkowskie powinny sporządzić w ramach programu operacyjnego część dotyczącą kontroli, zgodnie z priorytetami Unii przyjętymi przez Komisję dla tego obszaru polityki. W celu dostosowania programu operacyjnego do zmieniających się potrzeb pod względem kontroli i egzekwowania część programu operacyjnego dotycząca kontroli może podlegać regularnym przeglądom, by odzwierciedlić zmiany w priorytetach Unii dotyczących polityki kontroli i egzekwowania w ramach WPRyb. Takie zmiany wymagają zatwierdzenia przez Komisję. (29) Aby zachować elastyczność podczas programowania działań z dziedziny kontroli, przegląd części programu operacyjnego dotyczącej kontroli powinien odbywać się zgodnie z procedurą uproszczoną. (30) Państwa członkowskie powinny opracować część programu operacyjnego dotyczącą gromadzenia danych, zgodnie z wieloletnim programem Unii. Aby uwzględnić konkretne potrzeby związane z działaniami w obszarze gromadzenia danych, państwa członkowskie powinny również opracować roczny plan prac, który należy co roku dostosowywać na podstawie wytycznych Komisji i który podlega zatwierdzeniu przez Komisję. (31) Aby poprawić konkurencyjność i wynik gospodarczy działalności połowowej, konieczne jest stymulowanie innowacyjności i przedsiębiorczości. W związku z powyższym w ramach EFMR należy wspierać innowacyjne operacje i rozwój działalności. (32) Aby poprawić konkurencyjność i wynik gospodarczy działalności połowowej i morskiej, konieczne jest także inwestowanie w kapitał ludzki. Dlatego też w ramach EFMR należy wspierać uczenie się przez całe życie, współpracę między naukowcami a rybakami stymulującą upowszechnianie wiedzy, a także usługi doradcze pomagające poprawić ogólne wyniki i konkurencyjność podmiotów gospodarczych. (33) W związku z ważną rolą, jaką w łodziowym rybołówstwie przybrzeżnym odgrywają małżonki lub małżonkowie pracujących na własny rachunek rybaków, w ramach EFMR należy wspierać szkolenia i tworzenie sieci kontaktów, jeśli takie działania przyczyniają się do rozwoju zawodowego małżonków lub małżonek rybaków i umożliwiają im lepsze wykonywanie tradycyjnych zadań o charakterze wspomagającym. (34) Ze względu na niewielkie zaangażowanie rybaków zajmujących się łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym w dialog społeczny, w ramach EFMR należy wspierać organizacje promujące taki dialog na odpowiednich forach. (35) Ze względu na potencjał, jaki rybakom zajmującym się łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym oferuje różnicowanie działalności, oraz w związku z kluczową rolą, jaką tacy rybacy odgrywają w społecznościach obszarów przybrzeżnych w ramach EFMR należy pomagać w różnicowaniu działalności poprzez obejmowanie wsparciem nowo powstających firm i inwestycji w doposażenie statków takich rybaków, a także w drodze odpowiednich szkoleń umożliwiających nabycie umiejętności zawodowych w odpowiednim obszarze poza działalnością połowową. (36) Aby uwzględnić potrzeby związane ze zdrowiem i bezpieczeństwem na statkach rybackich, w ramach EFMR należy wspierać inwestycje dotyczące zachowania bezpieczeństwa i higieny na statkach rybackich. (37) W wyniku ustanowienia systemów przekazywalnych koncesji połowowych określonych w art. 27 [rozporządzenia w sprawie WPRyb] oraz w celu wspierania państw członkowskich w procesie wdrażania takich nowych systemów w ramach EFMR należy przyznawać wsparcie mające na celu budowanie potencjału i wymianę najlepszych praktyk. (38) Wprowadzenie systemów przekazywalnych koncesji połowowych powinno sprawić, że sektor ten będzie bardziej konkurencyjny. W konsekwencji może pojawić się zapotrzebowanie na nowe profesjonalne możliwości poza działalnością połowową. Dlatego też w ramach EFMR należy wspierać różnicowanie działalności i tworzenie nowych miejsc pracy w społecznościach zależnych od połowów, zwłaszcza w drodze wspierania nowo powstających firm oraz zmiany przeznaczenia statków, tak by można je było wykorzystywać do działalności morskiej innej niż działalność połowowa z użyciem statków stosowanych w łodziowym rybołówstwie przybrzeżnym. Ta ostatnia operacja wydaje się odpowiednia, jako że statki stosowane w łodziowym rybołówstwie przybrzeżnym nie są objęte systemami przekazywalnych koncesji połowowych. (39) Celem wspólnej polityki rybołówstwa jest zapewnienie zrównoważonej eksploatacji stad ryb. Wskazano, że nadmierna zdolność połowowa jest głównym powodem przełowienia. Konieczne jest więc dostosowanie flot rybackich Unii do dostępnych zasobów. Rozwiązanie problemu nadmiernej zdolności połowowej przy użyciu pomocy publicznej w postaci tymczasowego lub trwałego zaprzestania działalności połowowej i programów złomowania statków okazało się nieskuteczne. Dlatego też wsparcie w ramach EFMR będzie kierowane na ustanowienie systemów przekazywalnych koncesji połowowych i zarządzanie nimi, w celu ograniczenia nadmiernej zdolności połowowej i poprawy wyników gospodarczych oraz opłacalności zaangażowanych w taką działalność podmiotów gospodarczych. (40) Jako że jednym z głównych powodów przełowienia jest nadmierna zdolność połowowa, należy podjąć środki w celu dostosowania flot rybackich Unii do dostępnych zasobów. W związku z tym wsparcie w ramach EFMR należy kierować na ustanowienie i modyfikację systemów przekazywalnych koncesji połowowych wprowadzonych w ramach WPRyb oraz zarządzanie nimi, ponieważ systemy te stanowią metody zarządzania, które umożliwią zmniejszenie nadmiernej zdolności połowowej. (41) Istotnym jest, by włączyć do EFMR kwestie związane z ochroną środowiska oraz w ramach WPRyb wspierać wdrażanie środków ochrony, z uwzględnieniem różnych uwarunkowań wód unijnych. W tym celu konieczne jest opracowanie regionalnego podejścia do środków ochrony. (42) Dlatego też w ramach EFMR należy wspierać zmniejszanie oddziaływania połowów na środowisko morskie, zwłaszcza przez promowanie innowacji ekologicznych, bardziej selektywnych narzędzi i sprzętu, a także poprzez środki mające na celu ochronę i odbudowę morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów morskich oraz usług, jakie takie ekosystemy zapewniają, zgodnie ze wspólnotową strategią ochrony różnorodności biologicznej do 2020 r. (43) Zgodnie z zakazem odrzutów, wprowadzonym przez WPRyb, w ramach EFMR należy wspierać inwestycje na statkach rybackich mające na celu jak najlepsze wykorzystanie przypadkowo złowionych ryb i waloryzowanie niedostatecznie wykorzystywanych elementów złowionych ryb. Ze względu na niewielką ilość zasobów oraz aby zmaksymalizować wartość złowionych ryb, w ramach EFMR należy wspierać inwestycje na statkach rybackich mające na celu zwiększenie wartości handlowej złowionych ryb. (44) Ze względu na znaczenie portów rybackich, miejsc wyładunku i przystani w ramach EFMR należy wspierać odpowiednie inwestycje mające na celu zwłaszcza zwiększenie efektywności energetycznej i ochrony środowiska, podniesienie jakości wyładowanego produktu, a także poprawę bezpieczeństwa i warunków pracy. (45) Kluczowe znaczenie ma dla Unii osiągnięcie trwałej równowagi między zasobami słodkowodnymi a ich eksploatacją. Dlatego też odpowiednie przepisy powinny wspierać rybołówstwo śródlądowe, z należytym uwzględnieniem jego oddziaływania na środowisko naturalne i jednocześnie gwarantując, że sektory związane z rybołówstwem śródlądowym zachowają efektywność gospodarczą. (46) Zgodnie ze strategią zrównoważonego rozwoju europejskiej akwakultury[12] przyjętą przez Komisję, a także celami WPRyb i strategią „Europa 2020” w ramach EFMR należy wspierać ekologicznie, gospodarczo i społecznie zrównoważony rozwój sektora akwakultury. (47) Akwakultura przyczynia się do wzrostu gospodarczego i powstawania miejsc pracy w regionach przybrzeżnych i wiejskich. W związku z powyższym kluczowe jest, by EFMR był dostępny dla przedsiębiorstw z sektora akwakultury, zwłaszcza dla MŚP, oraz przyczyniał się do przyciągania do sektora akwakultury nowych rolników. Aby poprawić konkurencyjność i wynik gospodarczy działań w dziedzinie akwakultury, konieczne jest stymulowanie innowacyjności i przedsiębiorczości. W związku z powyższym w ramach EFMR należy wspierać innowacyjne operacje i rozwój działalności, zwłaszcza akwakulturę niezwiązaną z żywnością i prowadzoną na morzu. (48) Wykazano, że nowe formy dochodu powiązane z działaniami w obszarze akwakultury niosą ze sobą wartość dodaną dla rozwoju działalności. W związku z powyższym w ramach EFMR należy wspierać takie uzupełniające działania wykraczające poza akwakulturę, jak na przykład turystykę wędkarską, działania edukacyjne lub na rzecz środowiska naturalnego. (49) Inną istotną formą zwiększania dochodów przedsiębiorstw z sektora akwakultury jest podnoszenie wartości ich produktów przez ich przetwarzanie oraz wprowadzanie do obrotu własnych produktów, a także wprowadzanie na rynek nowych gatunków o dobrych perspektywach rynkowych, tym samym różnicując własną produkcję. (50) W związku z koniecznością zidentyfikowania obszarów najbardziej odpowiednich dla rozwijania akwakultury pod względem dostępu do wody i przestrzeni w ramach EFMR należy wspierać organy państw członkowskich w ich strategicznych wyborach na szczeblu krajowym. (51) Aby poprawić konkurencyjność i wynik gospodarczy działań w dziedzinie akwakultury, konieczne jest także inwestowanie w kapitał ludzki. Dlatego też w ramach EFMR należy wspierać uczenie się przez całe życie i tworzenie sieci kontaktów w celu stymulowania procesu upowszechniania wiedzy, a także usługi doradcze pomagające poprawić ogólne wyniki i konkurencyjność podmiotów gospodarczych. (52) W celu promowania zrównoważonego ekologicznie rozwoju akwakultury w ramach EFMR należy wspierać działania z obszaru akwakultury, które są bardzo przyjazne dla środowiska naturalnego, przekształcanie przedsiębiorstw z sektora akwakultury na przedsiębiorstwa oparte na koncepcji ekozarządzania, wykorzystywanie systemów audytu, a także przechodzenie na akwakulturę ekologiczną. Z tych samych powodów w ramach EFMR należy również wspierać akwakulturę zapewniającą szczególne usługi w zakresie ochrony środowiska. (53) Ze względu na znaczenie ochrony konsumentów, w ramach EFMR należy zapewnić odpowiednie wsparcie dla rolników celem zapobiegania zagrożeniom dla zdrowia ludzi i zwierząt, jakie mogą wiązać się z akwakulturą, oraz celem łagodzenia takich zagrożeń. (54) W odpowiedzi na ryzyko związane z inwestycjami w działania z obszaru akwakultury EFMR powinien przyczyniać się do bezpiecznej działalności gospodarczej przez objęcie wsparciem dostępu do ubezpieczeń gospodarstw hodowlanych, tym samym chroniąc dochód producentów w razie nadzwyczajnych strat w produkcji wynikających w szczególności z klęsk żywiołowych, niekorzystnych zjawisk pogodowych, nagłych zmian jakości wody, chorób lub epidemii szkodników lub też zniszczenia obiektów produkcyjnych. (55) Zważywszy że w ciągu kilku ostatnich lat podejście do rozwoju oparte na lokalnej społeczności udowodniło swoją użyteczność we wspieraniu rozwoju rybołówstwa i obszarów wiejskich poprzez całkowite uwzględnienie wielosektorowych potrzeb w zakresie endogenicznego rozwoju, należy w przyszłości kontynuować i zwiększyć takie wsparcie. (56) W ramach rozwoju kierowanego przez lokalną społeczność obszarów rybackich należy zachęcać do innowacyjnego podejścia do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, zwłaszcza przez zwiększanie wartości produktów rybołówstwa i różnicowanie lokalnej gospodarki w kierunku nowych rodzajów działalności gospodarczej, w tym działalności oferowanej przez „błękitny wzrost” oraz szersze sektory gospodarki morskiej. (57) Zrównoważony rozwój obszarów rybackich powinien przyczyniać się do realizacji celów strategii „Europa 2020” w zakresie wspierania włączenia społecznego i ograniczania ubóstwa oraz do wspierania innowacyjności na szczeblu lokalnym i do spójności terytorialnej, która stanowi główny priorytet traktatu lizbońskiego. (58) Rozwój kierowany przez lokalną społeczność należy realizować w drodze oddolnych metod stosowanych przez lokalne partnerstwa złożone z przedstawicieli sektora publicznego i prywatnego oraz społeczeństwa obywatelskiego i wiernie odzwierciedlające lokalną społeczność. Takie lokalny podmioty są najlepiej przygotowane do opracowania i wdrożenia zintegrowanych wielosektorowych strategii rozwoju lokalnego mających na celu zaspokojenie potrzeb lokalnych obszarów rybackich. Aby zapewnić reprezentatywność lokalnych grup działania, należy dopilnować, by żadna z grup interesów nie posiadała więcej niż 49 % praw głosu w organach decyzyjnych. (59) Istotną cechą tego podejścia jest tworzenie sieci kontaktów między lokalnymi partnerstwami. Współpraca między takimi lokalnymi partnerstwami stanowi ważne narzędzie rozwoju, które należy udostępnić w ramach EFMR. (60) Wsparcie dla obszarów rybackich przyznawane w ramach EFMR powinno być skoordynowane ze wsparciem dla lokalnego rozwoju oferowanym w ramach pozostałych unijnych funduszy oraz powinno obejmować wszystkie aspekty przygotowania i wdrażania lokalnych strategii rozwoju i operacje lokalnych grup działań, a także koszty zachęcania mieszkańców obszaru do działania i koszty prowadzenia lokalnego partnerstwa. (61) Aby zapewnić rentowność rybołówstwa i akwakultury na wysoce konkurencyjnym rynku, konieczne jest ustanowienie przepisów umożliwiających przyznawanie wsparcia dla wdrażania [rozporządzenie (UE) nr w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury][13] oraz dla prowadzonych przez podmioty gospodarcze działań związanych z wprowadzaniem na rynek i przetwarzaniem produktów w celu zmaksymalizowania wartości produktów rybołówstwa i akwakultury. Szczególny nacisk należy położyć na wspieranie operacji, które integrują działania łańcucha dostaw związane z produkcją, przetwarzaniem i wprowadzaniem na rynek. Aby dostosować nową politykę dotyczącą zakazu odrzutów, w ramach EFMR należy wspierać również przetwarzanie niechcianych połowów. (62) Organizacje producentów i stowarzyszenia zrzeszające organizacje producentów należy traktować w sposób priorytetowy przez przyznawanie im wsparcia. Należy stopniowo znosić dopłaty do przechowywania i pomoc dla planów produkcji i wprowadzania na rynek, ponieważ wsparcie tego rodzaju straciło swoje znaczenie w obliczu zmieniającej się struktury rynku tego rodzaju produktów w UE oraz rosnącego znaczenia silnych organizacji producentów. (63) W odpowiedzi na rosnącą konkurencję, z jaką zmagają się rybacy zajmujący się łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym, w ramach EFMR należy wspierać inicjatywy przedsiębiorcze rybaków zajmujących się łodziowym rybołówstwem przybrzeżnym zwiększające wartość złowionych przez nich ryb, zwłaszcza w drodze przetwarzania złowionych ryb lub ich bezpośredniego wprowadzania na rynek. (64) Działalność połowowa prowadzona w najbardziej oddalonych regionach Unii Europejskiej natrafia na trudności, zwłaszcza z powodu dodatkowych kosztów ponoszonych przy wprowadzaniu do obrotu niektórych produktów rybołówstwa, wynikających ze szczególnych utrudnień określonych w art. 349 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. (65) Aby utrzymać konkurencyjność niektórych produktów rybołówstwa pochodzących z najbardziej oddalonych regionów Unii Europejskiej względem podobnych produktów z innych regionów Unii Europejskiej, w 1992 r. Unia Europejska wprowadziła środki w celu wyrównania takich dodatkowych kosztów ponoszonych przez sektor rybołówstwa. Środki mające zastosowanie w latach 2007-2013 określono w rozporządzeniu Rady (WE) nr 791/2007[14]. Należy kontynuować przyznawanie wsparcia w celu zrównoważenia dodatkowych kosztów wprowadzania do obrotu niektórych produktów rybołówstwa w okresie po dniu 1 stycznia 2014 r. (66) W obliczu innych warunków wprowadzania produktów do obrotu w takich najbardziej oddalonych regionach oraz ze względu na wahania połowów i stad a także popytu określenie produktów rybołówstwa kwalifikujących się do wyrównania kosztów powinno leżeć w gestii zainteresowanych państw członkowskich, podobnie jak określenie odpowiednich maksymalnych ilości oraz kwot takiego wyrównywania kosztów w ramach całkowitej kwoty środków finansowych przyznanych danemu państwu członkowskiego. (67) Należy upoważnić państwa członkowskie do różnicowania wykazu i ilości takich produktów rybołówstwa oraz kwoty dla wyrównania kosztów w ramach całkowitej kwoty środków finansowych przyznanych danemu państwu członkowskiego. Ponadto należy upoważnić państwa członkowskie do dostosowywania planów wyrównania kosztów, jeśli uzasadniają to zmieniające się warunki. (68) Państwa członkowskie powinny ustalić kwotę wyrównania kosztów na poziomie, który pozwala na odpowiednie zrównoważenie dodatkowych kosztów wynikających ze szczególnych utrudnień w regionach najbardziej oddalonych, a zwłaszcza kosztów transportu produktów na kontynent europejski. Aby uniknąć zbyt wysokich kwot w ramach wyrównywania kosztów, kwota ta powinna być proporcjonalna do dodatkowych kosztów, jakie taka pomoc ma zrównoważyć, i w żadnym wypadku nie może przekraczać 100 % kosztów transportu produktów do Europy kontynentalnej i innych związanych z tym kosztów. W tym celu należy również wziąć pod uwagę inne rodzaje interwencji publicznej, które mają wpływ na poziom dodatkowych kosztów. (69) Istotne jest, by państwa członkowskie i podmioty gospodarcze były tak wyposażone, aby móc zapewnić wysoki poziom przeprowadzanych kontroli, a tym samym przestrzeganie przepisów wspólnej polityki rybołówstwa, jednocześnie umożliwiając zrównoważoną eksploatację żywych zasobów wodnych. Dlatego też w ramach EFMR należy wspierać państwa członkowskie i podmioty gospodarcze w przestrzeganiu przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009. Takie wspieranie tworzenia kultury przestrzegania prawa powinno przyczynić się do zrównoważonego wzrostu. (70) W ramach EFMR należy kontynuować przyznawanie państwom członkowskim wsparcia na podstawie rozporządzenia (WE) nr 861/2006 w związku z wydatkami poniesionymi w wyniku wdrażania unijnego systemu kontroli, zgodnie z koncepcją jednego funduszu. (71) Zgodnie z celami unijnej polityki dotyczącej kontroli i egzekwowania należy poświęcić minimalny czas na kontrolę rybołówstwa pod względem wykorzystywania statków patrolowych, statków powietrznych i śmigłowców; ten minimalny czas należy dokładnie określić, by zapewnić podstawę przyznawania wsparcia w ramach EFMR. (72) Zważywszy na znaczenie współpracy między państwami członkowskimi w obszarze kontroli, w ramach EFMR należy zapewnić wsparcie dla tego celu. (73) Należy ustanowić przepisy umożliwiające wsparcie gromadzenia danych dotyczących rybołówstwa, zarządzania takimi danymi i wykorzystywania ich, zgodnie z wieloletnim programem Unii, zwłaszcza w celu wspierania programów krajowych, zarządzania takimi danymi i wykorzystywania ich do analiz naukowych i wdrażania WPRyb. W ramach EFMR należy kontynuować przyznawanie państwom członkowskim wsparcia na podstawie rozporządzenia (WE) nr 861/2006 w związku z wydatkami ponoszonymi w wyniku gromadzenia danych dotyczących rybołówstwa, zarządzania takimi danymi i ich wykorzystywania, zgodnie z koncepcją jednego funduszu. (74) Konieczne jest również wspieranie współpracy między państwami członkowskimi, a także z państwami trzecimi, jeśli zachodzi taka potrzeba, w zakresie gromadzenia danych dotyczących tego samego basenu morza, a także współpracy między odpowiednimi międzynarodowymi organizacjami naukowymi. (75) Celem IMP jest wspieranie zrównoważonego wykorzystywania mórz i oceanów oraz rozwijanie skoordynowanego, spójnego i przejrzystego procesu decyzyjnego w tych obszarach polityki, które mają wpływ na oceany, morza, wyspy, regiony przybrzeżne i najbardziej oddalone oraz sektory gospodarki morskiej, zgodnie z komunikatem Komisji „Zintegrowana polityka morska Unii Europejskiej”[15]. (76) Konieczne jest trwałe finansowanie wdrażania i dalszego rozwijania zintegrowanej polityki morskiej Unii Europejskiej, co znajduje swoje odzwierciedlenie w oświadczeniach Rady, Parlamentu Europejskiego i Komitetu Regionów[16]. (77) W ramach EFMR należy wspierać promowanie zintegrowanego zarządzania obszarami morskimi na wszystkich szczeblach, zwłaszcza w drodze wymiany najlepszych praktyk i dalszego rozwijania i wdrażania strategii na rzecz basenów morskich. Strategie te mają na celu ustanowienie zintegrowanych ram umożliwiających podjęcie wspólnych wyzwań związanych z basenami morskimi w Europie oraz zacieśnienie współpracy między zainteresowanymi stronami w celu maksymalnego wykorzystania instrumentów finansowych oraz środków, a także przyczynienia się do większej gospodarczej, społecznej i terytorialnej spójności Unii. (78) W ramach EFMR należy również wspierać dalszy rozwój narzędzi w celu tworzenia synergii między inicjatywami realizowanymi w różnych sektorach i mających wpływ na morza, oceany i wybrzeża. Zastosowanie znajduje tu zintegrowany nadzór morski, którego celem jest poprawienie aktualnego obrazu sytuacji na morzu dzięki zintensyfikowanej i bezpiecznej wymianie informacji między sektorami. W ramach EFMR nie należy jednak finansować operacji związanych z nadzorem morskim wchodzących w zakres tytułu V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. (79) Wzajemne powiązanie niektórych systemów informacji prowadzonych przez podmioty z tych sektorów może wymagać spójnego zmobilizowania ich własnych mechanizmów finansowania, z zachowaniem zgodności z postanowieniami traktatu. Planowanie przestrzenne obszarów morskich i zintegrowane zarządzanie strefą przybrzeżną mają kluczowe znaczenie dla zrównoważonego rozwoju obszarów morskich i regionów przybrzeżnych oraz przyczyniają się do realizacji celów dotyczących zarządzania opartego na ekosystemie i rozwoju powiązań między lądem a morzem. Narzędzie te są również ważne dla zarządzania różnymi sposobami wykorzystywania wybrzeży, mórz i oceanów w celu umożliwienia ich zrównoważonego rozwoju ekonomicznego oraz stymulowania inwestycji transgranicznych, zaś wdrożenie dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej zapewni jeszcze ściślejsze określenie granic zrównoważonego rozwoju działalności człowieka, która oddziałuje na środowisko morskie. Ponadto konieczne jest poszerzenie wiedzy na temat świata morskiego oraz stymulowanie innowacji przez ułatwianie gromadzenia, wymiany, wielokrotnego wykorzystywania i upowszechniania danych dotyczących oceanów i mórz. (80) W ramach EFMR należy również wspierać trwały wzrost gospodarczy, zatrudnienie i innowacje w sektorach gospodarki morskiej oraz regionach przybrzeżnych, a także konkurencyjność takich sektorów i regionów. Szczególnie ważne jest zidentyfikowanie barier prawnych i braków w umiejętnościach, które utrudniają wzrost w powstających i potencjalnych sektorach gospodarki morskiej, jak również zidentyfikowanie operacji mających na celu wspieranie inwestycji w technologiczne innowacje niezbędne do zwiększenia potencjału przedsiębiorstw do działania na obszarach morskich i w sektorach gospodarki morskiej. (81) EFMR powinien mieć funkcję uzupełniającą wobec istniejących i przyszłych instrumentów finansowych udostępnianych przez Unię i państwa członkowskie na poziomie krajowym i niższym niż krajowy oraz zachować spójność z takimi instrumentami, aby wspierać ochronę oceanów, mórz i wybrzeży oraz zrównoważone gospodarowanie ich zasobami, jednocześnie pomagając wspierać skuteczniejszą współpracę między państwami członkowskimi a ich regionami przybrzeżnymi, wyspami i regionami najbardziej oddalonymi, a także z uwzględnieniem priorytetów i postępów w realizacji projektów krajowych i lokalnych. Fundusz zostanie połączony z innymi obszarami polityki UE, które mogą obejmować wymiar morski, zwłaszcza z Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego, Funduszem Spójności i Europejskim Funduszem Społecznym, jak również programem w zakresie badań naukowych „Horyzont 2020” i polityką energetyczną. (82) Aby osiągnąć cele WPRyb na szczeblu globalnym, Unia bierze aktywny udział w pracach organizacji międzynarodowych. Dlatego też Unia powinna przyczyniać się do powodzenia działań tych organizacji, które pomagają zapewnić ochronę i zrównoważoną eksploatację zasobów rybnych na otwartym morzu i wodach państw trzecich. W ramach EFMR należy kontynuować przyznawanie wsparcia organizacjom międzynarodowym na podstawie rozporządzenia (WE) nr 861/2006, zgodnie z koncepcją jednego funduszu. (83) Aby usprawnić zarządzanie w ramach WPRyb i zapewnić skuteczne działanie komitetów doradczych, komitety te powinny otrzymywać odpowiednie i stałe finansowanie, tak by mogły nadal skutecznie pełnić swoją rolę doradczą w ramach WPRyb. Zgodnie z koncepcją jednego funduszu wsparcie przyznawane komitetom doradczym w ramach EFMR powinno zastąpić wsparcie przyznawane regionalnym komitetom doradczym na podstawie rozporządzenia (WE) nr 861/2006. (84) W ramach EFMR należy zapewniać pomoc techniczną w postaci wsparcia przygotowawczego, administracyjnego i technicznego, a także wsparcie dla działań informacyjnych, tworzenia sieci kontaktów, ocen, audytów, badań i wymiany doświadczeń, które mają na celu ułatwienie wdrażania programu operacyjnego i promowanie innowacyjnego podejścia i praktyk przyczyniających się do prostego i przejrzystego procesu wdrażania. Pomoc techniczna powinna również obejmować ustanowienie europejskiej sieci lokalnych grup działania w sektorze rybołówstwa, których celem jest budowanie potencjału, upowszechnianie informacji, wymiana doświadczeń i wspieranie współpracy między lokalnymi partnerstwami. (85) W odniesieniu do wszystkich operacji finansowanych na podstawie tego rozporządzenia, zarówno w ramach zarządzania dzielonego, jak i bezpośredniego, konieczne jest zapewnienie ochrony interesów finansowych Unii w drodze prawidłowego stosowania prawodawstwa dotyczącego ochrony tych interesów, a także dopilnowanie, by państwa członkowskie i Komisja przeprowadzały odpowiednie kontrole. (86) [Rozporządzenie (UE) nr […] w sprawie wspólnych przepisów] i przepisy przyjęte zgodnie z tym rozporządzeniem powinny mieć zastosowanie do przepisów niniejszego rozporządzenia, które podlegają zarządzaniu dzielonemu. [Rozporządzenie (UE) nr […] w sprawie wspólnych przepisów][17] określa przepisy związane z zarządzaniem dzielonym funduszami unijnymi wraz z państwami członkowskimi w oparciu o zasadę należytego zarządzania finansami, przejrzystości i niedyskryminacji, a także przepisy dotyczące funkcji organów akredytowanych, zasad budżetowych i przepisów, których należy przestrzegać w ramach niniejszego rozporządzenia. (87) Zważywszy jednak na specyfikę EFMR, a w szczególności jego wielkość, rodzaje finansowanych operacji, silne powiązanie z WPRyb i inne istotne czynniki, niektóre ze wspólnych przepisów związanych z zarządzaniem dzielonym powinny zostać dostosowane lub uzupełnione w niniejszym rozporządzeniu lub też należy ustanowić możliwość odstępstwa od nich. W przypadkach, w których wymaga tego [rozporządzenie (UE) nr […] w sprawie wspólnych przepisów] przepisy dotyczące EFMR powinny uzupełniać takie wspólne przepisy. (88) Ze względu na znaczenie zapewnienia ochrony żywych zasobów morza i ochrony stad ryb, zwłaszcza przed nielegalnymi połowami, oraz w duchu wniosków zawartych w zielonej księdze w sprawie reformy WPRyb[18], ze wsparcia w ramach EFMR należy wykluczyć te podmioty gospodarcze, które nie przestrzegają przepisów WPRyb i szczególnie zagrażają trwałości takich zasobów oraz stanowią poważne zagrożenie dla zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morskich, która odbudowuje i zachowuje populacje poławianych gatunków powyżej poziomów pozwalających wytworzyć maksymalny podtrzymywalny połów (MSY), a także te podmioty, które uczestniczą w połowach NNN. Na żadnym etapie operacji, począwszy od jej wyboru aż do jej realizacji, unijnych środków finansowych nie należy wykorzystywać w sposób, który narusza interes publiczny dotyczący ochrony żywych zasobów morskich, określony w celach rozporządzenia w sprawie WPRyb. (89) Państwa członkowskie powinny przyjąć właściwe środki w celu zagwarantowania odpowiedniego funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli. W tym celu dla każdego programu operacyjnego należy wyznaczyć instytucję zarządzającą, agencję płatniczą i jednostkę certyfikującą oraz określić ich obowiązki. Obowiązki te dotyczyć powinny przede wszystkim należytego zarządzania finansami, organizacji oceny, certyfikacji wydatków, audytu i przestrzegania prawa unijnego. W celu monitorowania pomocy należy ustanowić wymóg dotyczący regularnych spotkań z udziałem Komisji i danych organów krajowych. W odniesieniu do zarządzania i kontroli konieczne jest zwłaszcza ustanowienie sposobów umożliwiających państwom członkowskim wykazanie, że systemy te zostały wdrożone i działają w sposób zadowalający. (90) Należy chronić interesy finansowe Unii Europejskiej z zastosowaniem proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym prewencji, wykrywania i analizy nieprawidłowości, odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania kar. (91) Kwoty odzyskane przez państwa członkowskie w wyniku nieprawidłowości powinny pozostać dostępne w ramach programów operacyjnych danych państw członkowskich. W związku z tym, że nie wszystkie kwoty powstałe w wyniku nieprawidłowości są odzyskiwane, należy opracować system odpowiedzialności finansowej państw członkowskich, zaś Komisja powinna mieć możliwość ochrony interesów budżetu unijnego w drodze obciążania państw członkowskich kwotami utraconymi w wyniku nieprawidłowości i nieodzyskanymi w rozsądnym terminie. (92) W interesie dobrze funkcjonującego partnerstwa i właściwego propagowania pomocy wspólnotowej należy prowadzić jak najszerszą działalność informacyjną i reklamową na jej temat. Odpowiedzialne za ten aspekt powinny być organy zarządzające pomocą, które powinny również powiadamiać Komisję o środkach podjętych w tym względzie. (93) Należy uprościć przepisy i procedury dotyczące zobowiązań i płatności, by zapewnić regularne przepływy środków pieniężnych. Płatności zaliczkowe w wysokości 4 % wkładu EFMR powinny pomóc w przyśpieszeniu procesu wdrażania programu operacyjnego. (94) W celu zapewnienia właściwego zarządzania środkami unijnymi należy udoskonalić proces prognozowania i realizacji wydatków. W tym celu państwa członkowskie powinny regularnie przesyłać Komisji prognozy dotyczące stopnia wykorzystania unijnych środków finansowych, a wszelkie opóźnienia w realizacji finansowej powinny skutkować zwrotem zaliczki i automatycznym anulowaniem zobowiązań. (95) W celu uwzględnienia szczególnych kwestii związanych z WPRyb, o których mowa w w art. 50 i 51 [rozporządzenia w sprawie WPRyb], i przyczynienia się do przestrzegania przepisów WPRyb, należy ustanowić dodatkowe przepisy dotyczące wstrzymania biegu terminu płatności [rozporządzenie (UE) nr […] w sprawie wspólnych przepisów]. Jeśli państwo członkowskie lub podmiot gospodarczy nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań wynikających z WPRyb lub jeśli Komisja posiada dowody świadczące o takim nieprzestrzeganiu przepisów, Komisja powinna mieć możliwość, w ramach środka zapobiegawczego, wstrzymania płatności. (96) Oprócz możliwości wstrzymania płatności, w celu uniknięcia realnego ryzyka dokonania płatności w związku z wydatkiem niekwalifikowalnym, Komisja powinna mieć możliwość zawieszenia płatności związanych z nieprzestrzeganiem przepisów WPRyb, zgodnie z art. 50 i 51 [rozporządzenia w sprawie WPRyb]. (97) W celu ustanowienia finansowego powiązania między akredytowanymi agencjami płatniczymi a budżetem unijnym Komisja powinna przeprowadzać coroczne rozliczenie rachunków tych agencji. Decyzja o rozliczaniu rachunków powinna dotyczyć kompletności, dokładności i prawdziwości przekazanych rozliczeń, natomiast nie powinna dotyczyć zgodności wydatków z prawodawstwem unijnym. (98) Program operacyjny powinien podlegać monitorowaniu i ocenie w celu poprawy jego jakości oraz wykazania osiągnięć. Komisja powinna ustanowić ramy wspólnego monitorowania i oceny, gwarantując między innymi dostępność odpowiednich danych w stosownym terminie. W tym kontekście Komisja powinna ustanowić wykaz wskaźników i ocenić oddziaływanie EFMR w odniesieniu do poszczególnych celów. (99) Odpowiedzialność za monitorowanie programu należy podzielić między instytucję zarządzającą i komitet monitorujący utworzony w tym celu. W tym celu należy określić zakres obowiązków tych organów. Monitorowanie programu powinno obejmować sporządzenie rocznego sprawozdania z realizacji, które jest przesyłane Komisji. (100) W celu zwiększenia dostępności i przejrzystości informacji o możliwościach finansowania i beneficjentach projektu należy w każdym państwie członkowskim uruchomić jedną stronę internetową lub portal internetowy zawierający informacje na temat programu operacyjnego, w tym wykaz operacji wspieranych w ramach każdego programu operacyjnego. Takie informacje powinny przekazywać szerokiemu kręgowi odbiorców, a w szczególności podatnikom w Unii, rozsądny, rzeczywisty i konkretny obraz tego, jak w ramach EFMR wydatkuje się unijne środki finansowe. W tym celu również publikacje odpowiednich danych powinny służyć upowszechnianiu informacji na temat możliwości finansowania oferowanych przez Unię. Jednak w celu pełnego poszanowania podstawowych praw w zakresie ochrony danych oraz zgodnie z wyrokiem Trybunału w połączonych sprawach Schecke[19], nie należy wymagać publikowania imion i nazwisk osób fizycznych. (101) W celu uzupełnienia i zmiany elementów niniejszego rozporządzenia innych niż istotne należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w odniesieniu do kodeksu postępowania w zakresie identyfikowania przypadków nieprzestrzegania przepisów WPRyb, które mogą prowadzić do niedopuszczalności wniosku lub ram czasowych wniosku, w celu zapewnienia uwarunkowania ex ante w proporcjonalny sposób; określenia inwestycji kwalifikowalnych na statkach rybackich, by uniknąć inwestycji, które mogłyby prowadzić do zwiększenia zdolności połowowej statku; określenia metody obliczania dochodów netto w przypadku innowacji ekologicznych; określenia kwalifikowalnych operacji i kosztów związanych z ochroną i odbudową morskich obszarów chronionych; określenia kwalifikowalnych kosztów inwestycji w akwakulturę prowadzoną na morzu i niezwiązaną z żywnością; określenia treści planu działań w ramach lokalnych strategii rozwoju; określenia kosztów kwalifikowalnych w ramach wsparcia przygotowawczego dla lokalnej strategii rozwoju; określenia kosztów kwalifikowalnych w odniesieniu do kosztów bieżących i kosztów aktywizacji związanych z lokalnymi strategiami rozwoju; sprecyzowania obowiązków agencji płatniczych; określenia zadań jednostek certyfikujących; dokładniejszego określenia procedur właściwego przeprowadzania audytów; dokładniejszego określenia obowiązków państw członkowskich w przypadku zwrotów nienależnych płatności; określenia przypadków nieprzestrzegania przepisów WPRyb, które mogą prowadzić do zawieszenia płatności; ustanowienia kryteriów i metodologii, jakie należy zastosować w przypadku ryczałtowanej lub ekstrapolowanej wartości korekt finansowych, oraz wykazu istotnych przypadków nieprzestrzegania przepisów WPRyb, które mogą prowadzić do zastosowania korekt finansowych; oraz określenia zawartości i konstrukcji systemu monitorowania i oceny. (102) Podczas przygotowywania i sporządzania aktów delegowanych Komisja powinna zapewnić równoczesne, terminowe i właściwe przekazywanie odpowiednich dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (103) Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania, w drodze aktów wykonawczych, decyzji dotyczących rocznego podziału przyznanych środków, decyzji zatwierdzających programy operacyjne i wprowadzane do nich zmiany, decyzji w sprawie priorytetu Unii w odniesieniu do polityki kontroli i egzekwowania, decyzji zatwierdzającej roczne plany prac dotyczące gromadzenia danych, decyzji ustalających dowody potwierdzające nieprzestrzeganie przepisów WPRyb prowadzące potencjalnie do wstrzymania biegu terminu płatności, decyzji w sprawie nieprzestrzegania przepisów WPRyb prowadzącego potencjalnie do zawieszenia płatności, decyzji zawieszających płatności i znoszących zawieszenie płatności, decyzji dotyczących korekt finansowych i decyzji w sprawie rozliczania rachunków. (104) W celu zapewnienia jednolitych warunków wdrażania niniejszego rozporządzenia należy przekazać Komisji uprawnienia wykonawcze związane z formatem programu operacyjnego oraz procedurami umożliwiającymi przyjęcie programu operacyjnego, procedurami dotyczącymi przyjęcia rocznego planu prac dla gromadzenia danych, konkretnym zastosowaniem punktów procentowych intensywności pomocy zgodnie z załącznikiem I, okresem czasu na przesłanie pośredniej deklaracji wydatków, zasadami dotyczącymi obowiązków agencji płatniczych w zakresie zarządzania i kontroli, poszczególnymi zadaniami jednostek certyfikujących, zasadami efektywnego zarządzania i kontroli, zasadami określenia płatności do zawieszenia, procedurami wstrzymywania biegu terminu płatności lub zawieszania płatności, procedurą dotyczącą dodatkowych kontroli na miejscu przeprowadzanych przez Komisję, formatem rocznych sprawozdań z wykonania zadań, elementami, jakie należy uwzględnić w ocenie ex ante i ex post oraz określeniem technicznych elementów działań promocyjnych. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[20]. (105) Z uwagi na proceduralny charakter przepisów, jakie Komisja przyjmuje w drodze aktów wykonawczych na podstawie art. 24, art. 98, art. 120 i art. 143, przy ich przyjmowaniu należy stosować procedurę doradczą. (106) W celu ułatwienia sprawnego przejścia z systemu ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr 1198/2006 na system ustanowiony niniejszym rozporządzeniem należy powierzyć Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w odniesieniu do ustanawiania przepisów przejściowych. (107) Nowy program wsparcia określony w niniejszym rozporządzeniu zastępuje program wsparcia ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 1198/2006, rozporządzeniem (WE) nr 861/2006, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającym Program na rzecz dalszego rozwoju zintegrowanej polityki morskiej, rozporządzeniem (WE) nr 1290/2005 w sprawie funduszu gwarancyjnego, rozporządzeniem (WE) nr 791/2007 i art. 103 rozporządzenia 1224/2009. W związku z powyższym wymienione rozporządzenia i przepisy należy uchylić z dniem 1 stycznia 2014 r., PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: TYTUŁ I CELE ROZDZIAŁ I Zakres i definicje Artykuł 1 Przedmiot Niniejsze rozporządzenie określa unijne środki finansowe na rzecz wdrażania: a) wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb), b) odpowiednich środków związanych z prawem morza, c) zrównoważonego rozwoju obszarów rybackich i rybołówstwa śródlądowego, d) zintegrowanej polityki morskiej (IMP). Artykuł 2 Zakres geograficzny Niniejsze rozporządzenie dotyczy operacji przeprowadzanych na terytorium Unii, chyba że niniejsze rozporządzenie wyraźnie stanowi inaczej. Artykuł 3 Definicje 1. Do celów niniejszego rozporządzenia oraz nie naruszając przepisów ust. 2, stosuje się definicje, o których mowa w art. 5 [rozporządzenia w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa][21], art. 5 [rozporządzenia w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rybołówstwa i akwakultury] i art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 oraz art. 2 rozporządzenia nr [rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów][22]. 2. Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się również następujące definicje: 1) „wspólny mechanizm wymiany informacji” oznacza sieć systemów o zdecentralizowanej strukturze stworzonych na potrzeby wymiany informacji między użytkownikami różnych sektorów celem poprawy dysponowania aktualnym obrazem sytuacji w zakresie działań na morzu; 2) „operacje międzysektorowe” oznaczają inicjatywy przynoszące wzajemne korzyści różnym sektorom lub rodzajom polityki sektorowej, o których mowa w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz których nie można w pełni zrealizować za pomocą środków w ramach odpowiedniego obszaru polityki; 3) „system elektronicznej rejestracji i elektronicznego raportowania” oznacza system elektronicznej rejestracji i elektronicznego raportowania danych, o którym mowa w art. 15, 24 i 63 rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009; 4) „europejska sieć informacji i obserwacji środowiska morskiego” oznacza sieć, która łączy krajowe programy dotyczące informacji i obserwacji środowiska morskiego w ramach wspólnego i dostępnego zasobu UE; 5) „obszar rybacki” oznacza obszar obejmujący brzeg morza lub jeziora lub obejmujący stawy lub estuarium rzeczne i charakteryzujący się wysokim poziomem zatrudnienia w sektorze rybołówstwa lub akwakultury oraz określony w ten sposób przez dane państwo członkowskie; 6) „rybak” oznacza osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybołówstwo na pokładzie czynnego statku rybackiego lub zbieranie organizmów morskich – uznane przez państwo członkowskie – bez użycia statku rybackiego; 7) „zintegrowana polityka morska” (IMP) oznacza politykę Unii, której celem jest wspieranie skoordynowanego i spójnego procesu decyzyjnego, by zmaksymalizować zrównoważony rozwój, wzrost gospodarczy i spójność społeczną państw członkowskich, a zwłaszcza unijnych regionów przybrzeżnych, wyspiarskich i najbardziej oddalonych, jak również sektory gospodarki morskiej, poprzez spójną politykę dotyczącą kwestii związanych z obszarami morskimi oraz odpowiednią współpracę międzynarodową; 8) „zintegrowany nadzór morski” to inicjatywa UE mająca na celu podniesienie skuteczności i efektywności działań w dziedzinie nadzoru europejskich mórz w drodze wymiany informacji i współpracy podmiotów z różnych sektorów i państw członkowskich; 9) „nieprawidłowość” oznacza nieprawidłowość zdefiniowaną w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95; 10) „rybołówstwo śródlądowe” oznacza połowy dokonywane w celach zarobkowych przez statki prowadzące działalność wyłącznie na wodach śródlądowych lub przy użyciu innych urządzeń stosowanych do połowów pod lodem; 11) „zintegrowane zarządzanie strefą przybrzeżną” oznacza strategie i środki określone w zaleceniu Parlamentu Europejskiego i Rady (2002/413/WE) z dnia 30 maja 2002 r. dotyczącym wdrożenia zintegrowanego zarządzania strefą przybrzeżną w Europie[23]; 12) „zintegrowane zarządzanie gospodarką morską” oznacza skoordynowane zarządzanie wszystkimi rodzajami polityki sektorowej UE mającymi wpływ na oceany, morza i regiony przybrzeżne; 13) „regiony morskie” oznaczają obszary geograficzne określone w załączniku I do decyzji Rady 2004/585/WE i obszary wytyczone przez regionalne organizacje ds. rybołówstwa; 14) „planowanie przestrzenne obszarów morskich” oznacza proces realizowany przez organy publiczne, polegający na analizie działalności ludzkiej na obszarach morskich w celu zapewnienia jej podziału w wymiarze przestrzennym i czasowym, służący osiągnięciu celów ekologicznych, gospodarczych i społecznych; 15) „środek” oznacza zestaw operacji; 16) „wydatki publiczne” oznaczają wkład w finansowanie operacji pochodzący z budżetu państwa członkowskiego lub też budżetu samorządów regionalnych i lokalnych lub budżetu Unii oraz inne wydatki o podobnym charakterze. Za wkład publiczny uważany jest każdy wkład w finansowanie operacji pochodzący z budżetu podmiotu prawa publicznego lub stowarzyszeń bądź związków utworzonych przez jeden lub więcej samorządów regionalnych lub lokalnych lub podmiotów prawa publicznego działających zgodnie z dyrektywą 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi[24]; 17) „strategia na rzecz basenu morskiego” oznacza ustrukturyzowane ramy współpracy dotyczącej określonego obszaru geograficznego, opracowane przez instytucje Unii Europejskiej, państwa członkowskie, ich regiony oraz – jeśli znajduje to zastosowanie – państwa trzecie dzielące basen morski; strategia ta uwzględnia geograficzne, klimatyczne, gospodarcze i polityczne uwarunkowania takiego basenu morskiego; 18) „łodziowe rybołówstwo przybrzeżne” oznacza połowy prowadzone przez statki rybackie o długości całkowitej poniżej 12 metrów i niekorzystające z narzędzi połowowych ciągnionych, które są wyszczególnione w tabeli 3 załącznika I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 26/2004 z dnia 30 grudnia 2003 r. dotyczącego rejestru statków rybackich Wspólnoty[25]; 19) „statki wykorzystywane w żegludze śródlądowej” oznaczają statki wykorzystywane do połowów prowadzonych w celach handlowych na wodach śródlądowych i nieuwzględnione w rejestrze statków rybackich Unii. TYTUŁ II RAMY OGÓLNE ROZDZIAŁ I Ustanowienie i cele Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego Artykuł 4 Ustanowienie Niniejszym ustanawia się Europejski Fundusz Morski i Rybacki (EFMR). Artykuł 5 Cele EFMR przyczynia się do następujących celów przez: a) promowanie zrównoważonego i konkurencyjnego rybołówstwa i akwakultury; b) wspieranie procesu opracowywania i wdrażania zintegrowanej polityki morskiej UE w sposób uzupełniający politykę spójności i wspólną politykę rybołówstwa; c) promowanie zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu rozwoju terytorialnego obszarów rybackich; d) wspieranie procesu wdrażania WPRyb. Artykuł 6 Priorytety Unii Osiągnięcie celów EFMR przyczynia się do realizacji strategii „Europa 2020” na rzecz inteligentnego, zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu. Odbywa się ono w ramach sześciu następujących priorytetów Unii, które stanowią odzwierciedlenie odpowiednich celów tematycznych wspólnych ram strategicznych (zwanych dalej „wspólnymi ramami strategicznymi”): 1) Zwiększenie zatrudnienia i spójności terytorialnej przez realizację następujących celów: a) wspieranie wzrostu gospodarczego, włączenia społecznego, tworzenia miejsc pracy i mobilności na rynku pracy w społecznościach obszarów przybrzeżnych i śródlądowych zależnych od rybołówstwa i akwakultury; b) różnicowanie działalności związanej z rybołówstwem w kierunku innych sektorów gospodarki morskiej oraz rozwój gospodarki morskiej, w tym łagodzenie zmiany klimatu. 2) Wspieranie innowacyjnego, konkurencyjnego i opartego na wiedzy rybołówstwa przez ukierunkowanie na następujące obszary: a) wspieranie rozwoju technologicznego, innowacji i transferu wiedzy; b) podnoszenie konkurencyjności i rentowności rybołówstwa, a w szczególności floty łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego, oraz poprawa bezpieczeństwa lub warunków pracy; c) rozwój nowych umiejętności zawodowych i uczenie się przez całe życie; d) lepsza organizacja rynku rybnego. 3) Wspieranie innowacyjnej, konkurencyjnej i opartej na wiedzy akwakultury przez ukierunkowanie na następujące obszary: a) wspieranie rozwoju technologicznego, innowacji i transferu wiedzy; b) podnoszenie konkurencyjności i rentowności przedsiębiorstw z sektora akwakultury, a zwłaszcza MŚP; c) rozwój nowych umiejętności zawodowych i uczenie się przez całe życie; d) lepsza organizacja rynku produktów akwakultury. 4) Promowanie zrównoważonego i zasobooszczędnego rybołówstwa przez ukierunkowanie na następujące obszary: a) zmniejszenie oddziaływania rybołówstwa na środowisko morskie; b) ochrona i odbudowa morskiej różnorodności biologicznej i ekosystemów morskich, w tym usług, jakie zapewniają. 5) Promowanie zrównoważonej i zasobooszczędnej akwakultury przez ukierunkowanie na następujące obszary: a) wspieranie ekosystemów związanych z akwakulturą i promowanie akwakultury zasobooszczędnej; b) promowanie akwakultury o wysokim poziomie ochrony środowiska oraz o wysokim poziomie zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz promowanie zdrowia i bezpieczeństwa publicznego. 6) Wspieranie procesu wdrażania WPRyb przez: a) dostarczanie wiedzy naukowej i gromadzenie danych; b) wspieranie kontroli i egzekwowania, zwiększanie potencjału instytucjonalnego oraz skuteczności administracji publicznej. ROZDZIAŁ II Zarządzanie dzielone i bezpośrednie Artykuł 7 Zarządzanie dzielone i bezpośrednie 1. Środki wymienione w tytule V i pomoc techniczną przyznawaną na podstawie art. 92 finansuje się w ramach EFMR zgodnie z zasadą zarządzania dzielonego między państwa członkowskie a Unię oraz zgodnie z przepisami wspólnymi ustanowionymi [rozporządzeniem (UE) nr […] w sprawie wspólnych przepisów][26] . 2. Środki wymienione w tytule VI, z wyłączeniem pomocy technicznej przyznawanej na podstawie art. 92, finansuje się w ramach EFMR zgodnie z zasadą zarządzania bezpośredniego. ROZDZIAŁ III Ogólne zasady pomocy