P6_TA(2006)0454

Upamiętnienie rewolucji węgierskiej z 1956 r.

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie pięćdziesiątej rocznicy rewolucji węgierskiej '56 oraz jej historycznego znaczenia dla Europy

Parlament Europejski,

- uwzględniając art. 103 ust. 2 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że Unia Europejska oparta jest na zasadach wolności, demokracji, rządów prawa, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, które to zasady są wspólne dla wszystkich państw członkowskich;

B. mając na uwadze, że państwa Europy Środkowo-Wschodniej w wyniku podziału jałtańskiego Europy po drugiej wojnie światowej przez ponad cztery dziesięciolecia były pozbawione suwerenności i wolności,

C. mając na uwadze, że rządy komunistyczne w Europie Środkowo-Wschodniej nie wynikały ze zgody lub woli narodów i że były wspierane przez okupacyjne sowieckie siły zbrojne i utrzymywane poprzez współpracę partii komunistycznych,

D. przypominając odwagę oraz determinację Węgrów, którzy wzięli udział w ulicznych protestach przeciwko dyktatorskiej władzy partii komunistycznej dnia 23 października 1956 r.,

E. wyrażając szacunek dla wytrwałości Węgrów, którzy kontynuowali swoją walkę o wolność, narodową niezależność i prawa obywatelskie pomimo braku jakiejkolwiek pomocy wojskowej z Zachodu oraz w obliczu interwencji i przemożnej dominacji wojskowej Związku Radzieckiego,

F. oddając hołd odwadze komunistycznego premiera i reformatora Imre Nagy'ego, jako człowieka i polityka, który właściwie odczytał wolę narodu i zgodził się podjąć rolę politycznego przywódcy ludowego powstania na rzecz wolności i demokracji, ostatecznie poświęcając swoje życie i stając się męczennikiem walki o wolność z chwilą skazania go na śmierć w 1958 r. za odmowę publicznego wyrzeczenia się rewolucji,

G. oddając hołd ofiarom rewolucji - 2170 zabitym w walkach - oraz tym, wobec których zastosowano środki odwetowe: 228 zgładzonym w egzekucjach w latach 1956-1961, 20 tys. zaaresztowanych i uwięzionych między 1956 i 1958, oraz tysiącom osób represjonowanych przez dziesięciolecia po powrocie władz komunistycznych,

H. wyrażając wdzięczność za okazaną solidarność wielu państw zachodnich, które przyjęły 194 tys. węgierskich uchodźców w latach 1956-1957,

I. uznając — ogólnie rzecz biorąc — podstawowe znaczenie solidarności między narodami, a w szczególności między różnymi narodami Europy Środkowo-Wschodniej, które prowadziły walkę o wolność: Węgrami, Czechami, Słowakami, Polakami, Niemcami, Estończykami, Łotyszami i Litwinami,

J. uznając historyczną i polityczną więź między rewolucją węgierską w październiku 1956 r. a różnymi innymi formami oporu i ruchami opozycyjnymi, takimi jak: masowe demonstracje w Niemczech Wschodnich w 1953 roku, Poznański Czerwiec w Polsce w 1956 r., Praska Wiosna 1968 r., narodziny ruchu Solidarność w Polsce w 1980 r. oraz zmiany demokratyczne w byłym ZSRR, zwłaszcza w krajach bałtyckich,

K. uznając, że rewolucja węgierska była historyczną próbą zjednoczenia podzielonej Europy, i dlatego pozostaje kamieniem milowym wspólnego europejskiego dziedzictwa historycznego,

L. uznając, że węgierska rewolucja przyczyniła się do wzmocnienia spójności demokratycznego świata i ostatecznego powstania Wspólnot Europejskich w 1957 r., oraz że stanowiła zapowiedź demokratycznych zmian politycznych, które miały miejsce w latach 1989-1990 w Europie Środkowo-Wschodniej, doprowadzając do pokojowego zjednoczenia Europy w europejskim procesie integracyjnym,

1. uznaje rewolucję węgierską 1956 r. za jeden z emblematycznych przejawów walki o wolność i demokrację w XX wieku, który stanowił wyzwanie wobec komunizmu w bloku sowieckim;

2. oddaje cześć odwadze kobiet i mężczyzn na Węgrzech, których samopoświęcenie przyniosło innym narodom zduszonym przez władze komunistyczne światło nadziei;

3. podkreśla, że wspólnota demokratyczna powinna jednogłośnie odrzucić represyjną i niedemokratyczną ideologię komunistyczną oraz wspierać zasady wolności, demokracji, praw człowieka i rządów prawa oraz w wyraźny sposób przeciwstawiać się ich łamaniu,

4. wzywa wszystkie państwa demokratyczne do wyraźnego potępienia zbrodni popełnionych przez wszelkie reżimy totalitarne,

5. wzywa do ustanowienia europejskiego programu w celu wzmocnienia współpracy między centrami badawczymi i dokumentacyjnymi państw członkowskich w zakresie badań nad zbrodniami reżimów totalitarnych;

6. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich.

--------------------------------------------------