[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 19.12.2007

KOM(2007) 821 wersja ostateczna

Wniosek

DECYZJA RADY

ustalająca stanowisko, które należy przyjąć w imieniu Wspólnoty Europejskiej na posiedzeniach Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. Zgodnie z art. 174 ust. 1 Traktatu WE jednym z celów wspólnotowej polityki ochrony środowiska jest promowanie na płaszczyźnie międzynarodowej środków, zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego. Cel ten obejmuje ochronę gatunków, w tym wielorybów, na szczeblu światowym. Wspólnota Europejska zobowiązała się do ochrony wielorybów i innych waleni oraz wprowadziła przepisy dotyczące ochrony środowiska zapewniające wysoki poziom ochrony w tym względzie.

2. W załączniku IV do dyrektywy siedliskowej[1] wymieniono wszystkie gatunki waleni. Oznacza to, że wszystkie gatunki wielorybów są objęte ścisłą ochroną na wodach terytorialnych Wspólnoty przed umyślnym niepokojeniem, połowem lub zabijaniem. Dyrektywa ta zabrania również przetrzymywania, transportu, sprzedaży lub wymiany okazów schwytanych na wolności. Ten akt prawny nie zezwala na wznowienie połowów wielorybów w celach zarobkowych w odniesieniu do stad wielorybów w całości lub części występujących w terytorialnych wodach Wspólnoty. Ze względu na migracyjny charakter stad wielorybów nie ulega wątpliwości, że cele dyrektywy siedliskowej można w pełni zrealizować jedynie pod warunkiem wprowadzenia porównywalnych ram regulacyjnych na szczeblu międzynarodowym.

3. Rozporządzenie Rady nr 338/97/WE w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi[2], wdrażające w WE przepisy Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), zabrania wprowadzania waleni do Wspólnoty w celach głównie zarobkowych[3]. Wysoki stopień ochrony wzmocniono poprzez wspólnotową strategię morską[4] oraz proponowaną dyrektywę morską[5], która poprawi ochronę wielorybów w WE poprzez wspieranie ogólnego celu dotyczącego dobrego stanu mórz i oceanów w UE.

4. W związku z powyższym najważniejszym celem wspólnotowej polityki ochrony środowiska w odniesieniu do wielorybów jest jak najściślejsza ochrona tych zwierząt. Wspomniane wyżej akty prawne dotyczące ochrony środowiska zapewniają najwyższy stopień ochrony poprzez powszechną harmonizację przepisów.

5. Ponadto w ramach wspólnej polityki rybackiej (WPRyb) Wspólnota ma wyłączne kompetencje w zakresie ochrony biologicznych zasobów morza[6]. Walenie są ponadto objęte zakresem załącznika I do Traktatu WE oraz podlegają przepisom jego art. 33-38[7]. Poza tym rozporządzenie Rady (WE) 2371/2002 w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa[8] stanowi, że zakres WPRyb obejmuje ochronę i eksploatację żywych zasobów wodnych oraz zarządzanie nimi. Na tej podstawie Wspólnota zawarła porozumienia w sprawie połowów dotyczące, częściowo lub wyłącznie, ssaków morskich[9]. Walenie objęte są prawodawstwem wtórnym przyjętym w ramach WPRyb, którego celem jest wprowadzenie w życie zobowiązań międzynarodowych podjętych w kontekście porozumień w sprawie połowów oraz ochrona wielorybów na pełnym morzu[10].

6. Wspólnotowa polityka dotycząca wielorybów nie będzie skuteczna na wodach terytorialnych Wspólnoty, jeżeli nie zostanie poparta spójnymi działaniami na szczeblu światowym. W kontekście zintegrowanej polityki morskiej UE Komisja będzie prowadzić działania na rzecz koordynacji interesów europejskich dotyczących kwestii międzynarodowych.

7. Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza (IWC) powołana w ramach Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowu wielorybów (zwanej dalej „konwencją”) podpisanej w 1946 r. jest organizacją międzynarodową właściwą do spraw ochrony stad wielorybów i zarządzania nimi na szczeblu światowym. Celem konwencji jest „zapewnienie skutecznej ochrony stad wielorybów i zarządzania nimi, umożliwiając prawidłowy rozwój przemysłu wielorybniczego” (preambuła konwencji). Członkowstwo w IWC jest otwarte jedynie dla rządów, które przystąpiły do konwencji. Zmiana konwencji umożliwiająca WE przystąpienie do niej jako członek wymagałaby ratyfikacji protokołu przez wszystkich członków IWC. W 1992 r. Komisja przyjęła wniosek[11] dotyczący negocjacji w celu przystąpienia Wspólnoty do konwencji, lecz Rada nie podjęła dalszych kroków w związku z tym wnioskiem. Wspólnota Europejska ma jednak w konwencji status obserwatora.

8. Połowy wielorybów w celach zarobkowych zawieszono w 1986 r. w wyniku moratorium uzgodnionego przez większość krajów reprezentowanych w IWC. Głównym powodem przerwania połowów w celach zarobkowych był brak precyzyjnych danych w analizach naukowych dotyczących stanu różnych stad wielorybów. Od tej pory główną kwestią omawianą regularnie podczas spotkań IWC jest to, czy stada wielorybów uległy wystarczającej odnowie, by zezwolić na stopniowe zniesienie zakazu połowów w celach zarobkowych.

9. Podwójny charakter zadań IWC polegający na zarządzaniu połowami wielorybów i jednocześnie na ochronie wielorybów doprowadził przez lata do wystąpienia radykalnej różnicy zdań między państwami popierającymi połowy i sprzeciwiającymi się im. Kraje wiodące w dziedzinie połowów wielorybów (np. Japonia, Islandia i Norwegia) konsekwentnie sprzeciwiają się moratorium i w dalszym ciągu dokonują połowów w celach określanych przez nie jako naukowe lub z innych wyjątkowych względów.

10. Powszechny zakaz połowów w celach zarobkowych wprowadzony przez IWC jest zgodny z polityką WE określoną w wyżej wymienionych aktach prawnych. Ważne jest, aby na podstawie obecnie dostępnych informacji naukowych IWC zapewniła utrzymanie moratorium. Jednak od wejścia zakazu w życie na prawie wszystkich posiedzeniach IWC Japonia występuje z wnioskiem o wprowadzenie zmian w zbiorze regulacji załączonym do konwencji, w celu zezwolenia na połowy wielorybów pod pewnymi warunkami i de facto zniesienia zakazu w odniesieniu do niektórych stad. Z tego względu 20 państw członkowskich UE, które są członkami IWC[12], musi na każdym posiedzeniu IWC zajmować stanowisko dotyczące takich wniosków, które podlegają kompetencji Wspólnoty. Przewiduje się, że nastąpi to ponownie na dorocznym posiedzeniu IWC w 2008 r. w Santiago (Chile) oraz na kolejnych posiedzeniach.

11. Zgodnie z zasadą lojalnej współpracy zawartą w art. 10 Traktatu WE oraz zasadą jedności zewnętrznej reprezentacji Wspólnoty jest bardzo ważne, aby państwa członkowskie przygotowały się na kolejne posiedzenia IWC poprzez osiągnięcie wspólnego stanowiska w Radzie. Ze względu na ograniczenia wynikające z charakteru statusu obserwatora, jaki posiada Wspólnota, państwa członkowskie działając wspólnie w interesie Wspólnoty powinny zająć takie stanowisko na forum IWC. Ponadto jest bardzo ważne, aby 7 pozostałych państw członkowskich, które jeszcze nie są stronami IWC, przyspieszyło procedurę przystąpienia do tej organizacji. Jedynie poprzez wspólne działanie i opracowanie stanowiska wspólnotowego państwa członkowskie UE będą miały możliwość opracowania i wzmocnienia odpowiednich i restrykcyjnych międzynarodowych ram regulacyjnych służących ochronie wielorybów.

12. W tym celu Komisja przedstawia Radzie wniosek dotyczący decyzji oparty na trzech podstawach prawnych: art. 37 (polityka rybacka), art. 175 (polityka ochrony środowiska) oraz art. 300 ust. 2 akapit drugi, w celu ustalenia stanowiska, które ma zostać zajęte w imieniu Wspólnoty w organie utworzonym przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć decyzje mające skutki prawne.

13. Decyzja Rady zawarta we wniosku ma podwójny aspekt , ponieważ przewidywane wnioski o wprowadzenie zmian w konwencji podlegają zarówno polityce ochrony środowiska, jak i polityce rybackiej, przy czym żadnej z nich nie można uznać za główny cel kosztem drugiej, której znaczenie byłoby wówczas przypadkowe, drugorzędne lub pośrednie.

14. Ponadto decyzje IWC zmieniające zbiór regulacji załączony do konwencji mają skutki prawne , gdyż stają się skutecznie w określonym terminie bez konieczności ratyfikacji[13]. Wspólnota nie może zwlekać z rozpoczęciem i zakończeniem swoich procedur wewnętrznych w celu ustalenia swojego stanowiska do czasu przedstawienia przez innych członków IWC wniosków o wprowadzenie zmian, ponieważ można je składać do 60 dni przed kolejnym posiedzeniem IWC. Ponadto Rada może już teraz ustalić stanowisko wspólnotowe, ponieważ proponowany cel Wspólnoty polega na sprzeciwieniu się inicjatywom zmierzającym do uchylenia moratorium na połowy wielorybów w celach zarobkowych.

15. Ponadto Wspólnota powinna także poprzeć zmiany w zbiorze regulacji zmierzające do ustanowienia rezerwatów wielorybów, jak również sprzeciwić się wnioskom o zmianę regulaminu wewnętrznego IWC w celu rozszerzenia zakresu tajnego głosowania, ponieważ byłoby to sprzeczne z założeniami konwencji z Aarhus, której Wspólnota i jej państwa członkowskie są stronami, a zwłaszcza z jej art. 3 ust. 7.

Wniosek

DECYZJA RADY

ustalająca stanowisko, które należy przyjąć w imieniu Wspólnoty Europejskiej na posiedzeniach Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności art. 37 i 175 ust. 1, w związku z jego art. 300 ust. 2 akapit drugi,

uwzględniając wniosek Komisji[14],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Artykuł 174 ust. 1 Traktatu WE stanowi, że jednym z celów wspólnotowej polityki w dziedzinie środowiska naturalnego jest promowanie na płaszczyźnie międzynarodowej środków, zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego.

(2) Zgodnie z dyrektywą 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa)[15] w załączniku IV do tej dyrektywy wymieniono wszystkie gatunki waleni. W związku z tym wszystkie gatunki wielorybów są objęte ścisłą ochroną na wodach terytorialnych Wspólnoty przed umyślnym niepokojeniem, połowem lub zabijaniem. Dyrektywa ta zabrania również przetrzymywania, transportu, sprzedaży lub wymiany okazów schwytanych na wolności.

(3) Rozporządzenie Rady 338/97/WE w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi[16], wdrażające w WE przepisy Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), zabrania wprowadzania waleni do Wspólnoty przede wszystkim w celach zarobkowych[17].

(4) W ramach wspólnej polityki rybackiej (WPRyb) Wspólnota ma wyłączne kompetencje w zakresie ochrony biologicznych zasobów morza[18].

(5) Wspólnotowa polityka dotycząca wielorybów nie będzie skuteczna na wodach terytorialnych Wspólnoty, jeżeli nie zostanie poparta spójnymi działaniami na szczeblu światowym.

(6) Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza (IWC), powołana w ramach Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowu wielorybów (zwanej dalej „konwencją”) podpisanej w 1946 r., jest organizacją międzynarodową właściwą do spraw ochrony stad wielorybów i zarządzania nimi na szczeblu światowym. Celem konwencji jest „zapewnienie skutecznej ochrony stad wielorybów i zarządzania nimi, umożliwiając prawidłowy rozwój przemysłu wielorybniczego”. Członkowstwo w IWC jest otwarte jedynie dla rządów państw. Dwadzieścia państw członkowskich Unii Europejskiej należy do IWC[19]. Wspólnota Europejska ma w IWC jedynie status obserwatora i jest reprezentowana przez Komisję.

(7) Połowy wielorybów w celach zarobkowych zawieszono w 1986 r. w wyniku moratorium uzgodnionego przez większość krajów reprezentowanych w IWC. Kraje wiodące w dziedzinie połowów wielorybów konsekwentnie sprzeciwiają się moratorium i w dalszym ciągu dokonują połowów w celach określanych przez nie jako naukowe lub z innych wyjątkowych względów.

(8) IWC działa na podstawie zbioru regulacji, który reguluje połowy wielorybów na całym świecie. Zbiór regulacji znajduje się w załączniku do konwencji oraz stanowi jej integralną część. Jest on wiążący dla stron konwencji i zawiera szczegółowe przepisy dotyczące połowów wielorybów w zakresie ochrony i eksploatacji zasobów wielorybów.

(9) Wnioski dotyczące decyzji o zmianie zbioru regulacji przyjmowane w ramach IWC mogą mieć skutki prawne i wpływać na realizację celów wspólnotowej polityki i prawodawstwa w odniesieniu do waleni. Niektóre z wniosków przedstawianych regularnie na każdym posiedzeniu IWC mają na celu zezwolenie na połowy wielorybów poprzez ustalanie kwot i stosowanie środków zarządzania lub zmierzają do ustanowienia rezerwatów wielorybów i wymagają ustalenia stanowiska wspólnotowego.

(10) Państwa członkowskie mają obowiązek lojalnej współpracy na mocy art. 10 Traktatu WE i nie mogą podejmować zobowiązań poza ramami prawodawstwa wspólnotowego, które mogłyby wpłynąć na przepisy wspólnotowe lub zmienić ich zakres.

(11) W związku z tym, że Wspólnota ma status obserwatora, Rada powinna określić stanowisko wspólnotowe, które będzie reprezentowane przez państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Wspólnoty.

(12) Na następnych posiedzeniach IWC Wspólnota i państwa członkowskie powinny ściśle współpracować w celu zagwarantowania, że wszelkie zmiany konwencji i jej zbioru regulacji są zgodne z celami wspólnotowej polityki i prawodawstwa w odniesieniu do wielorybów.

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Stanowisko Wspólnoty na posiedzeniach IWC jest zgodne z załącznikiem do niniejszej decyzji i jest reprezentowane przez państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Wspólnoty.

Artykuł 2

Jeżeli nowe informacje naukowe lub techniczne przedstawione przed posiedzeniami IWC lub w ich trakcie mogą mieć wpływ na stanowisko, o którym mowa w art. 1, lub jeśli na bieżąco przedstawia się wnioski dotyczące kwestii nieobjętych jeszcze stanowiskiem Wspólnoty, w odniesieniu do takiego wniosku przyjmuje się nowe stanowisko poprzez koordynację, w tym koordynację na miejscu, przed poddaniem wniosku pod głosowanie.

Sporządzono w […] dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

16. Nadrzędnym celem Wspólnoty Europejskiej w kontekście IWC jest zapewnienie skutecznych międzynarodowych ram regulacyjnych służących ochronie wielorybów.

17. Z zastrzeżeniem wszelkich przyszłych przeglądów uwzględniających rozwój sytuacji państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Wspólnoty zajmują następujące stanowisko wobec wniosków dotyczących decyzji podejmowanych przez IWC:

18. sprzeciwiają się wszelkim wnioskom o zmiany zbioru regulacji, których skutkiem byłoby całkowite lub częściowe zniesienie moratorium na połowy wielorybów w celach zarobkowych;

19. popierają wnioski o zmiany zbioru regulacji w celu utworzenia rezerwatów wielorybów;

20. popierają wnioski dotyczące kontynuowania połowów wielorybów przez grupy etniczne na potrzeby własne, pod warunkiem że ochrona odnośnych stad nie ulega osłabieniu, przy uwzględnieniu zasady ostrożności i zgodnie z opinią Komitetu Naukowo-Badawczego;

21. popierają wnioski zmierzające do kompleksowego ujęcia wszystkich działań wielorybniczych prowadzonych zgodnie z różnymi działami prawnymi konwencji, w tym połowów w celach badań naukowych;

22. popierają wnioski spójne ze stanowiskiem wspólnotowym przyjętym w związku z Konwencją o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES) i innymi umowami międzynarodowymi, których WE jest stroną;

23. popierają wnioski na rzecz kontynuacji działalności Komitetu ds. Ochrony oraz wnioski dotyczące kwestii ochrony małych waleni;

24. popierają wnioski wspierające gromadzenie danych naukowych przy użyciu nieniszczycielskich metod oraz badania naukowe nad ochroną populacji wielorybów;

25. sprzeciwiają się wszelkim wnioskom o zmiany regulaminu wewnętrznego IWC zmierzające do rozszerzenia zakresu tajnego głosowania.

[1] Dyrektywa 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory, Dz.U. L 206 z 22.7.1992, str. 7.

[2] Dz.U. L 61 z 3.3.1997, str. 1.

[3] Ponadto rozporządzenie Rady (EWG) 348/81 w sprawie wspólnych zasad przy przywozie wielorybów lub innych produktów otrzymywanych z waleni zezwala na przywóz wymienionych produktów wyłącznie jeżeli nie są one wykorzystywane w celach zarobkowych.

[4] Komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego: Strategia tematyczna dotycząca ochrony i zachowania środowiska morskiego COM (2005) 504 wersja ostateczna.

[5] Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego COM(2005) 505 wersja ostateczna.

[6] Zob. na przykład sprawy C-141/78 [1979] Zb.Orz. 2923, ust. 6 oraz C-804/79, [1981] Zb.Orz. 1045, ust. 17.

[7] Zob. art. 32 ust. 3 Traktatu WE.

[8] Dz.U. L 358 z 31.12.2002, str. 59.

[9] Zob. np. decyzję Rady 2005/938/WE w sprawie zatwierdzenia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Porozumienia w sprawie Międzynarodowego programu ochrony delfinów, Dz.U. L 348 z 30.12.2005, str. 26.

[10] Zob. np. rozporządzenie Rady (WE) 973/2001 ustanawiające niektóre środki techniczne dotyczące ochrony zasobów gatunków masowo migrujących, Dz.U. L 137 z 19.5.2001, str. 1; rozporządzenie Rady (WE) 1936/2001 ustanawiające środki kontroli stosowane do połowów niektórych zasobów ryb masowo migrujących, Dz.U. L 263 z 3.10.2001, str. 1; rozporządzenie 1967/2006 w sprawie środków zarządzania zrównoważoną eksploatacją zasobów rybołówstwa Morza Śródziemnego, Dz.U. L 36 z 8.2.2007, str. 6.

[11] Projekt decyzji Rady upoważniającej Komisję do negocjacji w imieniu Wspólnoty protokołu zmieniającego międzynarodową Konwencję o uregulowaniu połowu wielorybów, Waszyngton, dnia 2 grudnia 1946 r., COM (92)316.

[12] Austria, Belgia, Cypr, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Luksemburg, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Republika Czeska, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy i Zjednoczone Królestwo.

[13] Zob. art. V konwencji. Zgodnie z ust. 3 zmiany w zbiorze stają się wiążące dla stron w ciągu dziewięćdziesięciu dni, o ile nie wyrażono sprzeciwu.

[14] Dz.U. C […] z […], str. […].

[15] Dz.U. L 206 z 22.7.1992, str. 7.

[16] Dz.U. L 61 z 3.3.1997, str. 1.

[17] Ponadto rozporządzenie Rady (EWG) 348/81 w sprawie wspólnych zasad przy przywozie wielorybów lub innych produktów otrzymywanych z waleni zezwala na przywóz wymienionych produktów wyłącznie jeżeli nie są one wykorzystywane w celach zarobkowych.

[18] Zob. np. sprawy C-141/78 [1979] Zb.Orz. 2923, ust. 6 oraz C-804/79, [1981] Zb.Orz. 1045, ust. 17.

[19] Austria, Belgia, Cypr, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Luksemburg, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Republika Czeska, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy i Zjednoczone Królestwo.