Bruksela, dnia 2.2.2005

SEC(2005) 142 końcowy

Zalecenie dotyczące

OPINII RADY

wydane zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie uaktualnionego programu stabilności Irlandii na lata 2004-2007

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że “uczestniczące Państwa Członkowskie”, to znaczy te, które przyjęły jednolitą walutę, były zobowiązane przedłożyć Radzie i Komisji programy stabilności do dnia 1 marca 1999 r. Zgodnie z art. 5 tego rozporządzenia, Rada miała zbadać każdy program stabilności na podstawie oceny przygotowanej przez Komisję i Komitet ustanowiony na mocy artykułu 114 Traktatu (Komitet Ekonomiczno-Finansowy). Po zbadaniu programu Rada wydawała opinię, opierając się na zaleceniu Komisji, po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Zgodnie z rozporządzeniem, Państwa Członkowskie składają coroczne aktualizacje programów stabilności, które także są badane przez Radę zgodnie z tymi samymi procedurami.

Pierwszy program stabilności Irlandii, obejmujący okres 1999-2001, został złożony 2 grudnia 1998 r. i oceniony przez Radę 18 stycznia 1999. Następnie aktualizacje były składane corocznie. Irlandia złożyła ostatnią aktualizację swojego programu stabilności 1 grudnia 2004 r. Służby Komisji dokonały technicznej ewaluacji tej aktualizacji, uwzględniając rezultaty prognoz gospodarczych służb Komisji z jesieni 2004 r., jak również kodeks postępowania[2], wspólnie uzgodnioną metodologię szacowania produktu potencjalnego i sald strukturalnych, zalecenia zawarte w Ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na okres 2003-2005 oraz zasady ustalone w Komunikacie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wzmocnienia koordynacji polityk budżetowych[3], zatwierdzone przez Radę. Program został oceniony, jak następuje:

- Nowa aktualizacja irlandzkiego programu stabilności, obejmująca okres do 2007 r., została wydana i zaprezentowana Komisji dnia 1 grudnia 2004 r., która to data zbiega się z datą prezentacji przez Rząd budżetu na 2005 r. Aktualizacja spełnia wymagania „kodeksu postępowania[4] w sprawie treści i formy programów zbieżności i stabilności” dotyczące danych.

- Określone w programie prognozy dla irlandzkiej gospodarki uległy poprawie w porównaniu z prognozami zawartymi w aktualizacji z 2003 r. Szacuje się, że tempo wzrostu realnego PKB ponownie wzrośnie w 2004 r. do 5,3%, w porównaniu ze wskaźnikiem 3,3 % spodziewanym w poprzednim programie, co odzwierciedla zarówno udział krajowy, jak i zagraniczny. Na okres od 2005 r. do 2007 r. aktualizacja przewiduje, że wzrost realnego PKB pozostanie średnio na poziomie około 5,2% w stosunku rocznym. Potencjalne tempo wzrostu, które zostanie ustalone przy zastosowaniu wspólnie uzgodnionej metodologii opracowywania danych w programie początkowo zwiększy się, ale w późniejszych latach stopniowo będzie się zbliżać do tempa wzrostu przewidywanego w programie. Zakłada się, że inflacja mierzona zharmonizowanym wskaźnikiem cen konsumpcyjnych (HICP) będzie spadać, w porównaniu z wyższym i bardziej płaskim profilem przewidywanym w prognozach służb Komisji z jesieni 2004 r. (wydanych przed datą przyjęcia irlandzkiego budżetu), i do końca okresu objętego programem spadnie poniżej 2%. Ogólnie rzecz biorąc, na podstawie aktualnie dostępnych informacji, bazowy scenariusz makroekonomiczny programu wydaje się być realny, zgodny z oceną służb Komisji obejmującą prognozy z jesieni 2004 r., mimo że przewidywania dotyczące inflacji HICP wydają się zaniżone.

- Aktualizacja szacuje nadwyżkę sektora general government na 0,9% PKB w 2004 r.; jest to znacznie lepszy wskaźnik niż ten, który podają poprzednie oficjalne prognozy (i o 2,0 punkty procentowe wyższy niż deficyt zakładany w aktualizacji z 2003 r.). Ten pozytywny efekt uzyskano dzięki wyższym niż oczekiwano dochodom z podatków, w tym wpływom czynników jednorazowych, a zwłaszcza dochodom wynikającym z specjalnych dochodzeń prowadzonych przez Komisarzy Skarbowych (aktualizacja szacuje, że przyniosły one zysk w wysokości 0,5% PKB), oraz niższym niż zaplanowano w budżecie wydatkom, zwłaszcza na inwestycje publiczne. Na okres od 2005 r. do 2007 r. strategia budżetowa przewiduje deficyt sektora general government 0,8% w 2005 r. i 0,6% PKB w dwóch końcowych latach programu. W porównaniu z poprzednim programem, w świetle bardziej korzystnego scenariusza makroekonomicznego przewidywane wskaźniki deficytu sektora general government w latach 2005 i 2006 są bliższe równowadze odpowiednio o 0,6 punktu procentowego i 0,5 punktu procentowego PKB. Pomijając początkowy wzrost wskaźnika wydatków w 2005 r. w wyniku ostatnio przyjętych środków budżetowych, zarówno wskaźnik wydatków jak i wskaźnik dochodów będą wykazywać tendencję spadkową. Saldo strukturalne, skorygowane w celu uwzględnienia przewidywanego wpływu cyklu przy zastosowaniu wspólnej metodologii, wykaże nadwyżkę w całym okresie objętym prognozą z wyjątkiem niewielkiego deficytu w wysokości 0,2% PKB w 2005 r. Niemniej jednak, specyficzne cechy irlandzkiej gospodarki powodują, że szacunki odnośnie luki produktowej, które stanowią podstawę tych kalkulacji, podlegają nadzwyczaj wysokiemu marginesowi niepewności. Należy bardziej uściślić prognozy odnośnie deficytów budżetowych w Irlandii, zwłaszcza że realizowany jest spory program inwestycji publicznych, czego wynikiem jest utrzymywanie się średniego wskaźnika inwestycji sektora general government w okresie realizacji programu na poziomie znacznie przekraczającym średnią UE w ostatnich latach.

- Ryzyko towarzyszące prognozom budżetowym wydaje się być w dużym stopniu zrównoważone. Z jednej strony, prognozy dotyczące dochodów wyglądają wiarygodnie, a zapewnienie rezerw na nieprzewidziane wydatki może przyczynić się do osiągnięcia wyniku lepszego niż przewidywany. W odniesieniu do wydatków, Irlandia ostatnio wykazała także i w tej dziedzinie obiecujące postępy, zachowując ustalone limity wydatków, co sugeruje, że różne środki przyjęte w celu wzmocnienia kontroli okazują się skuteczne. Z drugiej strony, istnieje także pewne ryzyko, że saldo sektora general government może okazać się gorsze niż przewidziano w aktualizacji. W szczególności, w ostatnich latach programu tempo wzrostu wydatków zostanie nieco zahamowane. W świetle takiej oceny ryzyka, sytuacja budżetowa przedstawiona w programie wydaje się wystarczająca do spełnienia w okresie objętym programem wymagania Paktu Stabilności i Wzrostu, jakim jest utrzymanie budżetu w stanie zbliżonym do równowagi lub osiągnięcie nadwyżki. Ponadto, istnieje wystarczający margines bezpieczeństwa, aby nie naruszyć progu deficytu, który wynosi 3 % PKB, przy zwykłych wahaniach makroekonomicznych.

- Szacuje się, że zadłużenie brutto sektora general government spadnie w 2004 r. do 30,5% PKB, o wiele poniżej wartości referencyjnej określonej w Traktacie, która wynosi 60%. Zgodnie z prognozą, w okresie od 2005 r. do 2007 r. wskaźnik zadłużenia zasadniczo ustabilizuje się na poziomie zbliżonym do 30% PKB. Tak jak w poprzednim programie przewiduje się, że zarówno saldo pierwotne, jak i relacja pomiędzy płatnościami z tytułu odsetek a wzrostem nominalnego PKB przyczyni się do obniżenia wskaźnika zadłużenia, ale zostanie to w dużej mierze wyrównane sporymi korektami przepływu zapasów. Odzwierciedlają one głównie wpływ nabycia aktywów spoza sektora general government przez Krajowy Fundusz Rezerw Emerytalnych (National Pensions Reserve Fund - NPRF) , ustanowiony w 2001 r. celem wcześniejszego sfinansowania przyszłych zobowiązań z tytułu emerytur i rent. Fundusz otrzymuje rocznie równowartość 1 % PKB ze środków sektora general government . Bez akumulacji aktywów spoza sektora general government w tym funduszu, wskaźnik zadłużenia brutto ulegałby spadkowi w całym okresie objętym programem.

- W aktualizacji opisano w skrócie program rządowych reform strukturalnych, których celem jest poprawa jakości usług publicznych, zwiększenie skuteczności wydatków publicznych i zaspokojenie potrzeb infrastrukturalnych gospodarki irlandzkiej. Ponadto, aktualizacja dokonuje przeglądu obecnie trwających reform w służbie zdrowia, jako jednego z elementów dążenia do lepszej jakości usług za rozsądną cenę. Ogólnie rzecz biorąc, polityki gospodarcze nakreślone w programie są w dużym stopniu zgodne z Ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej dla Irlandii na lata 2003-2005 w dziedzinie finansów publicznych. Zalecono w nich władzom irlandzkim zwiększenie skuteczności wydatków publicznych, poprawę średnioterminowych ram budżetowych i ustalenie priorytetów dla elementów infrastrukturalnych Krajowego Planu Rozwoju.

- Irlandia wydaje się być w stosunkowo korzystnej sytuacji, jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych, pomimo znaczących przewidywanych kosztów budżetowych starzenia się populacji. Stosunkowo niski wskaźnik zadłużenia w Irlandii, przyjęte dotychczas środki oraz akumulacja zasobów w NPRF – to wszystko przyczyni się do stabilności budżetowej i pomoże Irlandii radzić sobie ze skutkami starzenia się populacji. Nakreślona w programie strategia jest oparta głównie na zasadzie zgodności z Paktem Stabilności i Wzrostu oraz na dalszej akumulacji aktywów w NPRF. Względnie niski współczynnik opodatkowania powinien ułatwić zniwelowanie luki w stabilności, która pojawia się w dłuższym okresie.

Na podstawie tej oceny, Komisja przyjmuje załączone zalecenie dotyczące opinii Rady w sprawie uaktualnionego programu stabilności Irlandii i przekazuje je Radzie.

Zalecenie dotyczące

OPINII RADY

wydane zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie uaktualnionego programu stabilności Irlandii na lata 2004-2007

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[5], a w szczególności jego art. 5 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

WYDAJE NINIEJSZĄ OPINIĘ:

1. Dnia [17 lutego 2005 r.] Rada zbadała uaktualniony program stabilności Irlandii obejmujący okres 2004-2007. Program jest zgodny z wymaganiami „kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilności i konwergencji” dotyczącymi danych.

2. Bazowy scenariusz makroekonomiczny dla tego programu przewiduje, że w 2004 r. tempo wzrostu realnego PKB wyniesie 5,3% PKB, zaś w pozostałym okresie realizacji programu ustabilizuje się na poziomie średnio około 5,2%. Na podstawie aktualnie dostępnych informacji, scenariusz ten wydaje się odzwierciedlać realne założenia odnośnie wzrostu. Niemniej jednak, przewidywania programu dotyczące inflacji HICP wydają się zaniżone.

3. Po początkowo nieplanowanej nadwyżce w 2004 r., odzwierciedlającej dochody wyższe od przewidywanych, włącznie z dochodami z czynników jednorazowych, jak również pewne niedobory w wydatkach zaplanowanych w budżecie, strategia określona w aktualizacji przewiduje, począwszy od 2005 r., skromny i w dużej mierze stabilny deficyt. W okresie objętym programem zarówno wskaźnik wydatków, jak i wskaźnik dochodów wykazywać będą tendencję spadkową, mimo że ten pierwszy wzrośnie w 2005 r. w wyniku ostatnio przyjętych środków budżetowych. Jednocześnie, wdrażany jest spory program inwestycji publicznych, czego wynikiem jest utrzymywanie się średniego wskaźnika inwestycji sektora general government w okresie realizacji programu na poziomie bliskim 4% PKB. Saldo strukturalne, skorygowane w celu uwzględnienia przewidywanego wpływu cyklu przy zastosowaniu wspólnej metodologii, wykaże nadwyżkę w całym okresie objętym prognozą za wyjątkiem niewielkiego deficytu w 2005 r. Niemniej jednak, należy zauważyć, że szacunki odnośnie luki produktowej, a zatem także szacunki sald strukturalnych prezentują nadzwyczaj wysoki margines niepewności ze względu na specyficzne cechy irlandzkiej gospodarki. W porównaniu z poprzednim programem, obecna aktualizacja przewiduje lepsze wskaźniki salda sektora general government w świetle bardziej korzystnego scenariusza makroekonomicznego.

4. Ryzyko towarzyszące prognozom budżetowym wydaje się być w dużym stopniu zrównoważone. Z jednej strony, prognozy dotyczące dochodów wyglądają wiarygodnie, a zapewnienie rezerw na nieprzewidziane wydatki w prognozach na lata 2006 i 2007 może przyczynić się do osiągnięcia wyniku lepszego niż przewidywany. W odniesieniu do wydatków, Irlandia ostatnio wykazała także i w tej dziedzinie obiecujące postępy zachowując ustalone limity wydatków, co sugeruje, że różne środki przyjęte w celu wzmocnienia kontroli okazują się skuteczne. Z drugiej strony, istnieje pewne ryzyko wyższych deficytów zasadniczych. Konkretnie, w ostatnich latach programu tempo wzrostu wydatków wydaje się nieco ograniczone.

5. W świetle takiej oceny ryzyka, sytuacja budżetowa zakładana w programie wydaje się wystarczająca do spełnienia wymagania Paktu Stabilności i Wzrostu, jakim jest utrzymanie budżetu w stanie zbliżonym do równowagi lub osiągnięcie nadwyżki w okresie do 2007 r. Ponadto, daje ono wystarczający margines bezpieczeństwa, aby nie przekroczyć progu deficytu, który wynosi 3% PKB w okresie objętym programem, przy zwykłych wahaniach makroekonomicznych.

6. Szacuje się, że zadłużenie sektora general government spadnie w 2004 r. do 30,5% PKB, o wiele poniżej wartości referencyjnej określonej w Traktacie, która wynosi 60%. Program przewiduje, że w okresie od 2005 r. do 2007 r. wskaźnik zadłużenia ustabilizuje na poziomie zbliżonym do 30% PKB. Gdyby Krajowy Fundusz Rezerw Emerytalnych (National Pensions Reserve Fund - NPRF) nie nabywał aktywów spoza sektora general government , wskaźnik zadłużenia uległby znacznemu obniżeniu w całym okresie realizacji programu.

7. Irlandia wydaje się być w stosunkowo korzystnej sytuacji, jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych. Stosunkowo niski wskaźnik zadłużenia w Irlandii, przyjęte dotychczas środki reformy emerytalnej oraz akumulacja zasobów w NPRF – to wszystko przyczyni się do stabilności budżetowej i pomoże poradzić sobie ze skutkami starzenia się populacji. Nakreślona w programie strategia jest oparta głównie na zasadzie zgodności z Paktem Stabilności i Wzrostu oraz na dalszej akumulacji aktywów w NPRF. Ogólnie rzecz biorąc, względnie niski współczynnik opodatkowania w Irlandii powinien ułatwić zniwelowanie luki w stabilności, która pojawia się w dłuższym okresie.

8. W aktualizacji opisano w skrócie program rządowych reform strukturalnych, których celem jest poprawa jakości usług publicznych, zwiększenie skuteczności wydatków publicznych i zaspokojenie potrzeb infrastrukturalnych gospodarki irlandzkiej. Ogólnie rzecz biorąc, polityki gospodarcze nakreślone w programie są w dużym stopniu zgodne z Ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej dla Irlandii na lata 2003-2005 w dziedzinie finansów publicznych. Zalecono w nich władzom irlandzkim zwiększenie skuteczności wydatków publicznych, poprawę średnioterminowych ram budżetowych i ustalenie priorytetów dla elementów infrastrukturalnych Krajowego Planu Rozwoju.

Porównanie kluczowych prognoz makroekonomicznych i budżetowych

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Realny PKB (zmiana w %) | PS grudzień 2004 | 5,3 | 5,1 | 5,2 | 5,4 |

KOM2 | 5,2 | 4,8 | 5,0 | brak danych |

PS grudzień 2003 | 3,3 | 4,7 | 5,2 | brak danych |

Inflacja HICP (%) | PS grudzień 2004 | 2,3 | 2,1 | 2,0 | 1,9 |

COM2 | 2,3 | 2,4 | 2,4 | brak danych |

PS grudzień 2003 | 2,3 | 2,0 | 2,0 | brak danych |

Saldo sektora general government (% PKB ) | PS grudzień 2004 | 0,9 | -0,8 | -0,6 | -0,6 |

COM | -0,2 | -0,6 | -0,5 | brak danych |

PS grudzień 2003 | -1,1 | -1,4 | -1,1 | brak danych |

Saldo pierwotne (% PKB) | PS grudzień 2004 | 2,1 | 0,6 | 0,6 | 0,7 |

COM2 | 1,2 | 0,7 | 0,8 | brak danych |

PS grudzień 2003 | 0,3 | 0,1 | 0,3 | brak danych |

Saldo strukturalne (% PKB) | PS grudzień 20041 | 1,2 | -0,2 | 0,1 | 0,0 |

COM2 | 0,1 | 0,0 | 0,3 | brak danych |

PS grudzień 20031 | -0,7 | -0,8 | -0,5 | brak danych |

Zadłużenie publiczne brutto (% PKB) | PS grudzień 2004 | 30,5 | 30,1 | 30,1 | 30,0 |

COM2 | 30,7 | 30,7 | 30,6 | brak danych |

PS grudzień 2003 | 33,3 | 33,5 | 33,3 | brak danych |

Uwagi: 1 Kalkulacje Komisji na podstawie informacji zawartych w programie. 2 Prognoza służb Komisji z jesieni 2004. Źródła: Uaktualniony Program Stabilności Irlandii, grudzień 2003 i grudzień 2004 (PS); Prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2004 r. (COM); Kalkulacje służb Komisji. |

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997. Wszystkie dokumenty, o których mowa w niniejszym tekście można znaleźć na następującej stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Zmieniona opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie treści i formy programów stabilności i konwergencji, zatwierdzona przez Radę ECOFIN dnia 10.7.2001.

[3] COM(2002) 668, 27.11.2002.

[4] Zmieniona opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie treści i formy programów stabilności i konwergencji, zatwierdzona przez Radę ECOFIN dnia 10.7.2001.

[5] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, p. 1. Dokumenty, o których mowa w niniejszym tekście, można znaleźć na następującej stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.