SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Druga ocena okresowa wspólnego przedsiębiorstwa „CZYSTE NIEBO”, wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz TECHNOLOGII OGNIW PALIWOWYCH I TECHNOLOGII WODOROWYCH i wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz INICJATYWY W ZAKRESIE LEKÓW INNOWACYJNYCH na rzecz realizacji wspólnych inicjatyw technologicznych /* COM/2014/0252 final */





Spis treści 1. WPROWADZENIE. 3 2. KONTEKST. 3 3. PROCES OCENY.. 5 4. STRESZCZENIE WYNIKÓW OCENY I ZALECEŃ.. 6 4.1. Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”. 6 4.1.1. Organizacja wspólnego przedsiębiorstwa i relacje z zainteresowanymi stronami 6 4.1.2. Realizacja programu badań. 7 4.2. Wspólne przedsiębiorstwo FCH.. 7 4.2.1. Organizacja wspólnego przedsiębiorstwa i relacje z zainteresowanymi stronami 8 4.2.2. Realizacja programu badań. 8 4.3. Wspólne przedsiębiorstwo IMI 8 4.3.1. Organizacja wspólnego przedsiębiorstwa i relacje z zainteresowanymi stronami 8 4.3.2. Realizacja programu badań. 9 4.4. ANALIZA SWOT. 9 5. ODPOWIEDŹ KOMISJI NA SPRAWOZDANIA GRUPY NIEZALEŻNYCH EKSPERTÓW... 11 5.1. Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”. 11 5.1.1. Zalecenia dotyczące organizacji i efektywności 11 5.1.2. Zalecenia dotyczące postępów i skuteczności 12 5.2. Wspólne przedsiębiorstwo FCH.. 13 5.2.1. Zalecenia dotyczące organizacji i efektywności 13 5.2.2. Zalecenia dotyczące postępów i skuteczności 14 5.3. Wspólne przedsiębiorstwo IMI 14 5.3.1. Zalecenia dotyczące organizacji i efektywności 14 5.3.2. Zalecenia dotyczące postępów i skuteczności 16 6. WNIOSKI 17 SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Druga ocena okresowa wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych i wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych na rzecz realizacji wspólnych inicjatyw technologicznych 1. WPROWADZENIE Niniejsze sprawozdanie zawiera podsumowanie ustaleń i głównych zaleceń sformułowanych przez zespoły niezależnych ekspertów, którzy przeprowadzili drugą ocenę okresową wspólnych inicjatyw technologicznych (WIT): wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych oraz inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych. W sprawozdaniu przedstawiono również uwagi Komisji i wyszczególniono obszary, w których należy zaplanować działania następcze. Dzięki niniejszemu sprawozdaniu Komisja spełnia wymogi określone w art. 11 każdego rozporządzenia Rady ustanawiającego wyżej wymienione wspólne inicjatywy technologiczne[1]. Informacje na temat trzech grup niezależnych ekspertów, które dokonały oceny, oraz na temat analizy SWOT (mocne strony, słabe strony, możliwości i zagrożenia) przeprowadzonej w odniesieniu do każdej WIT znajdują się w załącznikach. Załącznik zawiera również pełny wykaz zaleceń sformułowanych przez grupy niezależnych ekspertów. Pełną wersję poszczególnych sprawozdań opublikowano na odpowiedniej stronie internetowej wspólnego przedsiębiorstwa. 2. KONTEKST W ramach siódmego programu ramowego w zakresie badań i rozwoju technologicznego (7PR) zaproponowano ustanowienie długoterminowych partnerstw publiczno-prywatnych, które – pod postacią WIT – miały być realizowane za pośrednictwem wspólnych przedsiębiorstw („wspólnych przedsięwzięć”) objętych zakresem art. 171 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie art. 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), oraz określono szczegółowe kryteria ich określania. Zidentyfikowano szereg strategicznych obszarów technologicznych oraz zawarto partnerstwa publiczno-prywatne (PPP) między Komisją Europejską a sektorem przemysłu. Niniejsze sprawozdanie dotyczy głównie następujących PPP: wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” jest PPP zawartym między Unią Europejską (reprezentowaną przez Komisję) a sektorem aeronautycznym. Jego głównym celem jest rozwój technologii przyjaznych dla środowiska, a tym samym przyczynienie się do realizacji celów ACARE 2020[2] polegających na ograniczeniu emisji i hałasu w transporcie lotniczym w Europie, we wszystkich segmentach zarobkowego transportu lotniczego. We wspólnym przedsiębiorstwie „Czyste niebo” przemysł reprezentuje 12 liderów przemysłu i obecnie 66 członków stowarzyszonych. Oprócz członków przedsiębiorstwo ma również ponad 400 partnerów wybranych w drodze otwartych zaproszeń do składania wniosków i pracujących nad określonymi zadaniami. Wszyscy członkowie i partnerzy współpracują w wielu dziedzinach technologii, które włączono do sześciu zintegrowanych demonstratorów technologii (ZDT) i programu oceny technologii w celu oceny sprawności technologii opracowanych w ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”; wspólne przedsiębiorstwo na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych (wspólne przedsiębiorstwo FCH) jest PPP zawartym między Unią Europejską (reprezentowaną przez Komisję), branżą technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych (reprezentowaną przez zrzeszenie branżowe NEW-IG) oraz środowiskiem badawczym (reprezentowanym przez zrzeszenie badawcze N.ERGHY). Jego głównym celem jest szybsze wprowadzenie na rynek technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych, tak aby wykorzystać ich potencjał jako instrumentu umożliwiającego przejście na niskoemisyjny system energetyczny; Wspólne Przedsiębiorstwo na rzecz Realizacji Wspólnej Inicjatywy Technologicznej w zakresie Leków Innowacyjnych (wspólne przedsiębiorstwo IMI) jest PPP zawartym między Unią Europejską (reprezentowaną przez Komisję) a Europejską Federacją Przemysłu i Stowarzyszeń Farmaceutycznych (EFPIA). Jego cele obejmują stworzenie w Europie bardziej zintegrowanego środowiska farmaceutycznej działalności badawczo-rozwojowej oraz rozwój leków o większej skuteczności i bezpieczniejszych dla pacjentów, przy jednoczesnym zwiększeniu konkurencyjności unijnego sektora farmaceutycznego. Budżet wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” wynosi 1,6 mld EUR przy maksymalnym wkładzie UE w wysokości 800 mln EUR, z czego co najmniej 200 mln EUR przeznacza się na zaproszenia do składania wniosków. Do września 2013 r. oceniono 14 zaproszeń do składania wniosków, a następnie wybrano portfel projektów. W trakcie oceny portfel projektów obejmował 349 projektów, w odniesieniu do których podpisano umowy o udzielenie dotacji. Ocena 15. zaproszenia do składania wniosków była w toku, zaś rozpoczęcie oceny 16. i ostatniego zaproszenia zaplanowano przed końcem 2014 r. Maksymalna wartość wkładu UE do wspólnego przedsiębiorstwa FCH na prace badawcze wynosi 470 mln EUR. Do tej pory ogłoszono sześć corocznych zaproszeń do składania wniosków, a następnie wybrano portfel projektów. W ramach pierwszych pięciu zaproszeń przyznano około 380 mln EUR na 131 projektów. W trakcie dokonywania niniejszej drugiej oceny okresowej w dalszym ciągu trwały negocjacje dotyczące 71 projektów złożonych w ramach zaproszenia do składania wniosków z 2013 r., dla których łączne orientacyjne finansowanie wynosi około 68 mln EUR. Jeżeli chodzi o wspólne przedsiębiorstwo IMI, z budżetu 7PR przyznano maksymalny wkład w wysokości 1 mld EUR. Dotychczas ogłoszono 10 zaproszeń do składania wniosków w odniesieniu do całego portfela projektów składającego się z 40 realizowanych projektów. W dniu 11 grudnia 2013 r. ogłoszono 11. i ostatnie zaproszenie. Zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniach Rady ustanawiających wspólne przedsiębiorstwa WIT pierwszą serię ocen okresowych przeprowadzono w latach 2010–2011. Drugą serię, która jest przedmiotem niniejszego sprawozdania, zakończono przed końcem 2013 r. Odpowiedź Komisji na sprawozdania dotyczące pierwszej oceny okresowej zawarto w komunikacie w sprawie partnerstwa[3]. 3. PROCES OCENY Drugie oceny okresowe omawianych trzech wspólnych przedsiębiorstw przeprowadzono równolegle. Koordynacja ocen była szczególnie istotna ze względu na przejście z 7PR na program „Horyzont 2020” oraz ze względu na trwający proces realizacji tych inicjatyw. Celem oceny było sprawdzenie efektywności, skuteczności i jakości operacji, zarówno w odniesieniu do prowadzących je organów operacyjnych, jak i ich działań. W tym celu Komisja zwróciła się do wielu niezależnych ekspertów o przygotowanie sprawozdania w oparciu o dowody i wywiady z wybranymi zainteresowanymi stronami w każdym obszarze technologicznym. Aby ułatwić ocenę kwestii horyzontalnych i wspólnych, jeden ekspert należał jednocześnie do trzech grup niezależnych ekspertów. Po spotkaniach inicjujących zorganizowanych w Brukseli w marcu 2013 r. oceny trwały średnio pięć miesięcy. Na oceny składały się różne działania przeprowadzone zdalnie, konferencje telefoniczne, szereg spotkań oraz wywiady z szerokim kręgiem zainteresowanych stron. W przypadku wspólnego przedsiębiorstwa FCH przeprowadzono również internetową ankietę dla koordynatorów projektu. Jeżeli chodzi o wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”, przeprowadzono szereg wizyt na miejscu w przedsiębiorstwach i obiektach w obrębie wybranych ZDT, tak aby ocenić strategię i pracę wykonaną w trakcie przygotowywania demonstratorów. Ponadto przeanalizowano dokumenty wewnętrzne i informacje dostępne online, w tym zbiór dokumentów dotyczących polityki UE. Sprawozdania grup niezależnych ekspertów opublikowano w lipcu 2013 r. (wspólne przedsiębiorstwo FCH), sierpniu 2013 r. (wspólne przedsiębiorstwo IMI) i październiku 2013 r. (wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”). Ta druga tura ocen okresowych zapewniła, w stosownych przypadkach, wsparcie na potrzeby procesu legislacyjnego dotyczącego ustanowienia nowej generacji wspólnych przedsiębiorstw WIT. 4. STRESZCZENIE WYNIKÓW OCENY I ZALECEŃ Ogólny wniosek płynący ze sprawozdań grupy niezależnych ekspertów jest taki, że wspólne przedsiębiorstwa skutecznie realizują swoje cele oraz są istotne z punktu widzenia wyzwań określonych w programie „Horyzont 2020”, w związku z czym należy je kontynuować. Drugie oceny okresowe pokazują, że istniejące wspólne przedsiębiorstwa z powodzeniem wykazały wykonalność koncepcji PPP w odniesieniu do badań w strategicznych obszarach technologicznych. Wspólne przedsiębiorstwa zrealizowały swoje główne cele i udało im się wzmocnić rolę Europy w dziedzinie aeronautyki, farmacji oraz działalności badawczo-rozwojowej w obszarze technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych. Jeżeli chodzi o przyszłość, eksperci uważają, że niektóre kwestie można udoskonalić, w związku z czym opracowali oni szereg zaleceń, mających na celu usunięcie lub ograniczenie niedomogów zidentyfikowanych w bieżącej działalności każdego wspólnego przedsiębiorstwa oraz podniesienie ich skuteczności, efektywności i jakości. 4.1. Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” Grupa niezależnych ekspertów stwierdziła, że badania prowadzone w ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”[4] są wysokiej jakości. W chwili obecnej działa już wiele demonstratorów lub są one w trakcie testowania. W wielu przypadkach wstępne oceny korzyści dla środowiska potwierdzają zdolność do realizacji celów przed zakończeniem programu. 4.1.1. Organizacja wspólnego przedsiębiorstwa i relacje z zainteresowanymi stronami Jeżeli chodzi o organizację i efektywność wykorzystania zasobów, w sprawozdaniu stwierdzono, że ogólne struktury zarządzania są skuteczne w zarządzaniu programami oraz organizowaniu zaproszeń i realizacji projektów. Grupa niezależnych ekspertów jest przekonana, że w ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” nawiązano skuteczny dialog między przemysłem, w tym MŚP, a środowiskami badawczymi i naukowymi dotyczący wspólnego programu strategicznego oraz z powodzeniem zrealizowano ten program. Grupa niezależnych ekspertów uważa jednak, że należy wzmocnić istniejące powiązania ze wspólnym przedsięwzięciem SESAR[5] i ACARE[6] oraz że wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” powinno mieć lepszy pogląd na przedsiębiorstwa lotnicze, instytucje zapewniające służby żeglugi powietrznej i inne zainteresowane strony. W odniesieniu do funkcjonowania Biura Wykonawczego grupa niezależnych ekspertów uznała, że nadal istnieje możliwość poprawy polegająca na ograniczeniu pracy administracyjnej, zwiększeniu wydajności organizacyjnej i udoskonaleniu komunikacji wewnętrznej i zewnętrznej. Odnotowano jednak znaczące postępy w usprawnianiu procesów i osiąganiu wyższej wydajności operacyjnej. Sprawozdanie zawiera zalecenie w zakresie dodatkowych dostosowań mających na celu dalszą poprawę wydajności Biura Wykonawczego. Ponadto z uwagi na ugruntowaną już pozycję wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” należy obecnie poprawić bilans umiejętności z zakresu zarządzania projektami. 4.1.2. Realizacja programu badań Jeżeli chodzi o postęp techniczny, w sprawozdaniu stwierdzono, że mimo początkowych opóźnień wywołanych powolnym uruchamianiem wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” wykazuje zadowalające postępy w realizacji swoich celów oraz jasne, otwarte i niedyskryminacyjne podejście w stosunku do szerokiej społeczności zainteresowanych stron. W szczególności skuteczna okazała się strategia (tj. metody, procesy i narzędzia) stosowana w celu ogłaszania zaproszeń do składania wniosków i zarządzania nimi, wybierania najlepszych wniosków, promowania udziału MŚP i zwiększenia odsetka nowych podmiotów uczestniczących we wspólnym przedsiębiorstwie i zaproszeniach do składania wniosków. Zadowalające postępy są również widoczne w rozwoju technicznym demonstratorów. Należy zauważyć, że do czasu zakończenia działalności wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” programy demonstracyjne dostarczą dowodów na integrację szeregu technologii w praktyce i wskażą potencjalne korzyści w odnośnym środowisku operacyjnym. 4.2. Wspólne przedsiębiorstwo FCH Jeżeli chodzi o wspólne przedsiębiorstwo FCH[7], połączenie długoterminowego zaangażowania UE i stabilnego finansowania zapewnianego w ramach instrumentu sprawiło, że wspólne przedsiębiorstwo zdobyło zaufanie przemysłu oraz zapewniło sektorowi wsparcie w zakresie niwelowania luk między badaniami naukowymi a ich zastosowaniem. 4.2.1. Organizacja wspólnego przedsiębiorstwa i relacje z zainteresowanymi stronami Grupa niezależnych ekspertów uznaje, że zarządzanie projektami jest skuteczne i doceniane przez uczestników, zalecono jednak zmniejszenie kosztów pośrednich. Struktura zarządzania wspólnym przedsiębiorstwem FCH postrzegana jest jako odpowiednia, nadal istnieje jednak możliwość poprawy, w szczególności na poziomie podejmowania decyzji i współpracy z państwami członkowskimi. Ponadto grupa niezależnych ekspertów zaleciła również, aby wspólne przedsiębiorstwo wprowadziło udoskonalenia w obszarze komunikacji. 4.2.2. Realizacja programu badań Jeżeli chodzi o postęp technologiczny, ocena wykazała, że zmiany będące wynikiem badań przeprowadzonych w ramach wspólnego przedsiębiorstwa FCH zapewniły udoskonalenie rynku (np. poprzez zmniejszenie kosztów oraz poprawę sprawności i żywotności elementów). W sprawozdaniu podkreślono, że projekty demonstracyjne, w szczególności w sektorze transportu, zwiększyły wiedzę i pewność. Mimo że jakość wykonanej pracy jest postrzegana jako porównywalna z jakością pracy wykonanej w ramach pozostałych projektów realizowanych w 7PR, wpływ na politykę (kluczowy do osiągnięcia sukcesu w zakresie technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych) uważa się za ograniczony, prawdopodobnie ze względu na wczesny etap prac badawczych (sfinalizowano jedynie kilka projektów). Eksperci zalecają jednak przegląd mechanizmów i powiązań między badaniami naukowymi a polityką oraz poprawę komunikacji ze służbami Komisji odpowiedzialnymi za rozwój polityki. Zalecają oni również ułatwienie dostępu do zasobów finansowych, tak aby umożliwić przeprowadzanie koniecznych demonstracji wielkoskalowych, które są wymagane do wprowadzenia tych technologii na rynek. Jednocześnie w dalszym ciągu należy zapewnić możliwość prowadzenia przełomowych prac badawczych. 4.3. Wspólne przedsiębiorstwo IMI Według grupy niezależnych ekspertów wspólne przedsiębiorstwo IMI[8] z powodzeniem udowodniło, że jest skuteczne w zwiększaniu atrakcyjności Europy w zakresie prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie farmaceutyki, łączeniu zasobów i stymulowaniu większego zaangażowania i udziału różnych zainteresowanych stron oraz stymulowaniu nowych technologii i metod w celu przyspieszenia opracowywania leków. Z oceny wynika przede wszystkim wysoka jakość i doskonałość naukowa projektów. 4.3.1. Organizacja wspólnego przedsiębiorstwa i relacje z zainteresowanymi stronami W trakcie oceny efektywności wspólnego przedsiębiorstwa IMI grupa niezależnych ekspertów przeanalizowała kluczowe wskaźniki skuteczności działania, strukturę i procesy zarządzania, strategie komunikacji i wykorzystanie funduszy. Jeden z głównych wniosków dotyczy konieczności dalszego rozwijania kluczowych wskaźników skuteczności działania w celu lepszego pomiaru i odzwierciedlenia ogólnych celów wspólnego przedsiębiorstwa IMI. Konieczne jest również opracowanie długoterminowej strategii, która pozwoli lepiej ocenić ogólny wpływ wspólnego przedsiębiorstwa IMI na branżę biofarmaceutyczną, system opieki zdrowotnej i gospodarkę europejską. Ponadto w sprawozdaniu wskazano, że konieczny jest dalszy rozwój strategii komunikacji w celu dotarcia z określonymi informacjami do różnych grup. Rozwiązałoby to problem braku widoczności wspólnego przedsiębiorstwa IMI wśród określonych grup w obrębie środowiska naukowego. Mimo że grupa niezależnych ekspertów zauważyła znaczne postępy w zakresie poprawy funkcjonowania Biura Wykonawczego, w dalszym ciągu istnieje szereg kwestii organizacyjnych i dotyczących zasobów ludzkich, które można poprawić. 4.3.2. Realizacja programu badań Jeżeli chodzi o realizację prac badawczych i rozwojowych, grupa niezależnych ekspertów zauważyła, że nadal zdarzają się przypadki błędnego rozumienia kwestii własności intelektualnej, choć postrzeganie tego problemu znacznie różni się między zainteresowanymi stronami. Grupa niezależnych ekspertów doceniła starania podjęte w celu sprawdzenia nowego mechanizmu finansowania np. za pośrednictwem zaproszeń do składania wniosków dotyczących badania nowych możliwości naukowych, których wyniki przerosły oczekiwania. 4.4. ANALIZA SWOT Aby wpisać ocenę w szerszy kontekst i ułatwić wyciągnięcie wniosków, grupa niezależnych ekspertów przeprowadziła analizę SWOT wspólnych przedsiębiorstw WIT. Zestawienie mocnych i słabych stron, możliwości i zagrożeń poszczególnych wspólnych przedsiębiorstw pozwoliło wykryć szereg wspólnych cech, w szczególności dotyczących mocnych i słabych stron. Przedmiotowa analiza jest solidna, ponieważ wyraźnie obejmuje trzy z pięciu wspólnych przedsiębiorstw WIT ustanowionych w ramach 7PR. Sprawozdanie Komisji dotyczące drugiej tury ocen okresowych pozostałych dwóch wspólnych przedsiębiorstw WIT podlegających DG ds. Sieci Komunikacyjnych, Treści i Technologii[9] zostało już opublikowane, a zawarte w nim wnioski pokrywają się z wnioskami przedstawionymi w niniejszym sprawozdaniu. Ogólnie rzecz biorąc, mocne strony omawianych wspólnych przedsiębiorstw WIT potwierdzają, że PPP to udany model współpracy pozwalający rozwiązywać problemy inne niż te związane z konkurencją w obrębie określonych technologii. WIT są ważnym narzędziem służącym do osiągania porozumienia w zakresie strategicznych programów badań i potencjalnie efektywniejszego wykorzystania budżetów na badania naukowe. Kolejną mocną stroną jest zdolność do tworzenia i utrzymania silnych społeczności w całej branży, w organizacjach badawczych i środowisku akademickim poprzez rozszerzenie sieci zainteresowanych stron, stworzenie masy krytycznej wiedzy fachowej w celu rozwiązania najbardziej skomplikowanych problemów oraz zapewnienie wyników naukowych wysokiej jakości. Uruchomienie zasobów i wzrost synergii również okazały się atutami. W ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” wprowadzono skuteczną strukturę zarządzania i aktywny udział organów doradczych; wspólne przedsiębiorstwo FCH i wspólne przedsiębiorstwo IMI powinny wzmocnić te aspekty. Jeżeli chodzi o słabe strony, w analizie podkreślono, że w dalszym ciągu można poprawić równowagę między pracownikami naukowymi a administracyjnymi w Biurach Wykonawczych wspólnych przedsiębiorstw. Kwestię tę należy jednak rozważyć w szerszym kontekście koncepcji wspólnych przedsiębiorstw WIT: z założenia są to małe organy, które muszą świadczyć pełny zakres usług na rzecz działań badawczych i demonstracyjnych. Ma to wpływ na możliwość poprawy równowagi między zadaniami administracyjnymi a naukowymi oraz wewnętrznego przywrócenia równowagi w zakresie umiejętności personelu. W tym względzie zaproponowane przez Komisję rozporządzenia Rady[10] obejmują środki, które pomogą wspólnym przedsiębiorstwom zracjonalizować niektóre zadania administracyjne i czerpać dodatkowe korzyści ze wspólnych usług świadczonych na rzecz całej grupy organów wdrażających program „Horyzont 2020”. Ponadto grupy niezależnych ekspertów skomentowały mniejszy udział niektórych kategorii zainteresowanych stron (np. MŚP, przedsiębiorstw z EFPIA) oraz środki, jakie należy podjąć, aby rozszerzyć zakres inicjatyw. Obecny poziom koordynacji z inicjatywami i strategiami regionalnymi, krajowymi i międzynarodowymi jest postrzegany jako ograniczony i wymagający poprawy. Wspomniane uwagi dotyczące udziału i koordynacji na różnych poziomach interwencji i polityki w dużej mierze dotyczą samych WIT; monitorowanie udoskonaleń leży w gestii Komisji. W niektórych przypadkach uznano, że zestaw kluczowych wskaźników skuteczności działania ustanowionych w każdym wspólnym przedsiębiorstwie WIT jest niewystarczająco rozbudowany, co ogranicza możliwość wykazania zarówno szerszego wpływu społeczno-gospodarczego i środowiskowego, jak i osiągnięć w zakresie realizacji celów na poziomie programu. Ten ostatni czynnik może w szczególności zagrozić wsparciu politycznemu na rzecz wspólnych przedsiębiorstw WIT. Ponadto za wspólne zagrożenie uznano potencjalny wzrost negatywnego postrzegania wspólnych przedsiębiorstw WIT przez główne zainteresowane strony. 5. ODPOWIEDŹ KOMISJI NA SPRAWOZDANIA GRUPY NIEZALEŻNYCH EKSPERTÓW Komisja z zadowoleniem przyjmuje wnioski grup niezależnych ekspertów, zgodnie z którymi wspólne przedsiębiorstwo jest właściwą strukturą do wdrażania badań i demonstracji w określonych istotnych sektorach oraz powinno kontynuować swoją działalność. Komisja zobowiązuje się do podjęcia działań następczych w związku ze skierowanymi do niej zaleceniami oraz do współpracy z innymi zainteresowanymi stronami i organami w zakresie wystosowanych do nich zaleceń. Komisja zasadniczo zgadza się z ocenami i wnioskami grupy niezależnych ekspertów oraz z większością szczegółowych zaleceń. Wiele z tych zaleceń uwzględniono już we wnioskach Komisji w sprawie wspólnych przedsiębiorstw WIT w ramach programu „Horyzont 2020”. 5.1. Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” Komisja odnotowuje wniosek grupy niezależnych ekspertów, zgodnie z którym – pomimo powolnego rozpoczęcia – wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” przyspieszyło realizację swoich działań i obecnie prowadzi je na pełną skalę. Mimo że nie wszystkie opóźnienia udało się w pełni nadrobić, wszystkie zaplanowane działania zostaną zrealizowane. Komisja uznaje stanowisko grupy niezależnych ekspertów i uzyskała pewność, że wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” jest na dobrej drodze do osiągnięcia swoich celów. 5.1.1. Zalecenia dotyczące organizacji i efektywności 5.1.1.1. Adekwatność wewnętrznych zasad i środków finansowych wspólnego przedsiębiorstwa Ogólnie rzecz biorąc, Komisja uznaje opinię grupy niezależnych ekspertów, że należy przyspieszyć proces decyzyjny, ale jednocześnie podkreśla, że należy rozpocząć proces uproszczeń w ramach zasad uczestnictwa i rozporządzenia finansowego, aby tym samym utrzymać kontrolę i umożliwić całkowitą przejrzystość w zakresie wykorzystania funduszy publicznych. 5.1.1.2. Efektywność organizacji i procedur Biura Wykonawczego, w tym monitorowania Komisja zgadza się, że rozszerzenie zakresu wspólnych przedsiębiorstw jest okazją do zracjonalizowania sposobu wykorzystywania przez nie zasobów administracyjnych i technicznych. Należy jednak zauważyć, że wspomniany proces racjonalizacji należy postrzegać i realizować w szerszym kontekście realizacji programu „Horyzont 2020”, w ramach którego wspólne przedsiębiorstwa stanowią środek do osiągnięcia celów wskazanych przez prawodawcę. 5.1.1.3. Efektywność komunikacji Komisja zgadza się, że komunikacja powinna stać się centralnym kanałem synergii wewnętrznych i zewnętrznych wspólnego przedsiębiorstwa. Komisja jest zdeterminowana zapewnić wsparcie na rzecz osiągnięcia tego celu. Ważne jest, aby zintensyfikować działania w zakresie efektywnej komunikacji i ukierunkować je na opinię publiczną, przedstawicieli sektora, decydentów i społeczności międzynarodowe. Komisja zgadza się z grupą niezależnych ekspertów, że jak dotąd osiągnięto bardzo dobre wyniki oraz że obecny stan jest ważnym punktem wyjścia dla dalszych usprawnień w zakresie komunikacji. Poza tym Komisja zgadza się, że należy wzmocnić powiązania między wspólnym przedsięwzięciem SESAR a wspólnym przedsiębiorstwem „Czyste niebo”, i wyraża gotowość współpracy z obydwoma wspólnymi przedsiębiorstwami w celu poprawy komunikacji i wzmocnienia synergii i komplementarności. Komisja zobowiązuje się również do ścisłej współpracy ze wspólnym przedsiębiorstwem „Czyste niebo” i wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym członkiem krajowej grupy przedstawicieli państwa (NSRG), w celu zwiększenia wiedzy na temat wspólnego przedsiębiorstwa „Clean Sky 2” i jego widoczności na całym świecie. 5.1.1.4. Jakość zaproszeń do składania wniosków Grupa niezależnych ekspertów stwierdza, że procedura i realizacja zaproszeń do składania wniosków była skuteczna i współmierna do roli partnerów w programie technicznym wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”. Komisja zgadza się, że podejście to należy kontynuować oraz że proces związany z zaproszeniami powinien pozostać ważnym elementem przyczyniającym się do osiągnięcia celów szczegółowych, nawet w ramach jeszcze ambitniejszego wspólnego przedsiębiorstwa „Clean Sky 2”. Grupa niezależnych ekspertów uważa, że należy kontynuować dokonywanie systematycznego przeglądu treści zaproszeń pod względem technicznym, a Komisja jest gotowa pomóc w osiągnięciu tego celu. 5.1.2. Zalecenia dotyczące postępów i skuteczności 5.1.2.1. Ogólne postępy i skuteczność Komisja zgadza się z wnioskiem grupy niezależnych ekspertów, że wspólne przedsiębiorstwo „Clean Sky 2” powinno stać się centralnym punktem ogólnoeuropejskiego programu innowacyjnego w dziedzinie aeronautyki opartego na demonstratorach. Dążąc do realizacji zadań środowiskowych i celów w zakresie konkurencyjności, należy wykorzystać wnioski płynące z pomyślnej realizacji wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” w ramach 7PR. Komisja podkreśla, że takie zadania środowiskowe i postępy poczynione w ich realizacji należy dostosować do innych inicjatyw, które wspierają politykę ochrony środowiska. Komisja zauważa, że zdaniem grupy niezależnych ekspertów strategia i przygotowania do końcowej fazy demonstratora, w tym próby w locie, przebiegły wzorowo. Jednocześnie grupa niezależnych ekspertów wskazała na potrzebę zacieśnienia powiązania między celami wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” a ogólnymi celami sektora aeronautyki określonymi w ramach europejskiej platformy technologicznej ACARE. Komisja podziela stanowisko grupy niezależnych ekspertów i zbada możliwość dalszego rozwoju metody oceny postępów w zakresie realizacji celów ACARE. 5.1.2.2. Wizyty na miejscu Grupa niezależnych ekspertów przyznaje, że wizyty na miejscu dostarczają informacji z pierwszej ręki na temat postępów poczynionych przez wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” i sposobu, w jaki uzyskane wyniki pozwoliły osiągnąć cele szczegółowe. Komisja przyjmuje stanowisko grupy niezależnych ekspertów i zalecenie dotyczące dopilnowania, aby wizyty na miejscu były uwzględniane w przyszłych ocenach. 5.1.2.3. Ocena technologii i potrzeby polityczne Komisja zwraca uwagę na obecny zakres oceny technologii, która jest nastawiona na oceny technologiczne. Komisja z zadowoleniem przyjęłaby rozszerzenie zakresu narzędzi służących do oceny technologii. 5.2. Wspólne przedsiębiorstwo FCH 5.2.1. Zalecenia dotyczące organizacji i efektywności 5.2.1.1. Zarządzanie i zaangażowanie zainteresowanych stron Komisja zgadza się, że procedury decyzyjne powinny przebiegać tak szybko, jak to możliwe, ale podkreśla, że należy zapewnić odpowiednie terminy w odniesieniu do organizacji i przygotowania posiedzeń Rady Zarządzającej. Należy zauważyć, że głos Komisji w Radzie Zarządzającej jest niepodzielny, w związku z czym należy zapewnić Komisji wystarczająco dużo czasu na przeprowadzenie konsultacji pomiędzy służbami w celu osiągnięcia porozumienia między wszystkimi zaangażowanymi służbami. Potrzebę tę uwzględniono przy wyznaczaniu obecnych terminów na dostarczanie dokumentów na posiedzenie Rady Zarządzającej i udzielanie odpowiedzi na procedury pisemne. Unia, jako członek Rady Zarządzającej, będzie monitorować właściwy podział zasobów, ciągłe zaangażowanie członków i skuteczne stosowanie procedur. Dyrektor Wykonawczy posiada ograniczone uprawnienia w sprawach, w który Komisja ma prawo weta (zazwyczaj dotyczą one wydatków publicznych), w związku z czym decyzje w tych sprawach pozostają w gestii Rady Zarządzającej. Komisja popiera propozycję wzmocnienia roli grupy przedstawicieli państw i usprawnienia przepływu informacji między tą grupą. 5.2.1.2. Struktura administracyjna i zarządzanie administracyjne W proponowanym rozporządzeniu w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych 2 Komisja uwzględnia możliwość podziału szeregu funkcji administracyjnych. Z uwagi na autonomiczny charakter wspólnych przedsiębiorstw Komisja nie mogłaby jednak żądać zwrotu funkcji, jak proponuje grupa niezależnych ekspertów. Komisja jest gotowa zbadać możliwości monitorowania wydatków przemysłu, w przypadku gdy jest to zgodne z ogólną strategią uproszczenia przewidzianą w programie „Horyzont 2020”. 5.2.2. Zalecenia dotyczące postępów i skuteczności Jeżeli chodzi o finansowanie, Komisja zgadza się na proponowane środki. Nowe proponowane rozporządzenie w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych 2 stanowi, że wspólne przedsiębiorstwo będzie w istocie miało dostęp do funduszu gwarancyjnego, co oznacza ułatwiony udział dla MŚP. Jeżeli chodzi o programy prac, podjęte zostaną nowe działania w celu poprawy synergii i interakcji z innymi istotnymi dziedzinami. Podjęto już działania w celu maksymalnego dostosowania programów prac, zarówno w odniesieniu do pierwszych zaproszeń w ramach programu „Horyzont 2020”, jak i działalności europejskiej inicjatywy na rzecz ekologicznych pojazdów. Komisja jest gotowa zbadać, w jaki sposób można usprawnić współpracę między jej służbami odpowiedzialnymi za kształtowanie polityki a wspólnym przedsiębiorstwem w celu zagwarantowania, że działalność wspólnego przedsiębiorstwa będzie bardziej powiązana z obszarami polityki. Zapewni to również konsekwentne włączanie dowodów naukowych do obszarów polityki obejmujących transport i energię. System ERA-NET[11] i wspólny program badawczy w dziedzinie technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych europejskiego stowarzyszenia badań nad energią można uznać za odpowiednie instrumenty do celów koordynowania i integracji działań krajowych i regionalnych w tym obszarze, i mogą one być skutecznymi partnerami dla wspólnego przedsiębiorstwa FCH. Komisja zbada możliwość włączenia infrastruktur technologii wodorowych do nowych narodowych strategicznych ram odniesienia dla funduszy strukturalnych. 5.3. Wspólne przedsiębiorstwo IMI 5.3.1. Zalecenia dotyczące organizacji i efektywności 5.3.1.1. Struktura organizacyjna i mechanizmy finansowania Komisja uznaje zalecenia grupy niezależnych ekspertów dotyczące dalszych usprawnień w zakresie struktury organizacyjnej Biura Wykonawczego wspólnego przedsiębiorstwa IMI, tak aby zapewnić odpowiednią równowagę między pracownikami administracyjnymi a naukowymi. Ponadto wspólne przedsiębiorstwo IMI powinno zidentyfikować potencjalne luki w umiejętnościach lub kompetencjach biura w celu wprowadzenia ulepszeń. Zgodnie z zaleceniami grupy niezależnych ekspertów wspólne przedsiębiorstwo IMI powinno zbadać, czy niektóre funkcje administracyjne i horyzontalne mogą być dzielone z innymi wspólnymi przedsiębiorstwami, zważywszy że podejście takie uwzględniono już we wniosku Komisji w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2. Komisja popiera zalecenie dotyczące kontynuowania planowania i opracowywania nowych mechanizmów finansowania w celu zapewnienia trwałości obecnych i przyszłych projektów, o ile jest to właściwe i zgodne z zasadami programu „Horyzont 2020”. 5.3.1.2. Zarządzanie i zaangażowanie zainteresowanych stron z sektora przemysłu Grupa niezależnych ekspertów zachęciła Komisję do skorzystania z możliwości porównania krzyżowego w celu zidentyfikowania obszarów najlepszych praktyk w zakresie funkcji operacyjnych grupy przedstawicieli państwa i komitetu naukowego we wspólnych przedsiębiorstwach. Komisja z zadowoleniem przyjmuje to zalecenie i zachęca do wymiany dobrych praktyk, w szczególności w sprawach związanych z zarządzaniem i rolą organów doradczych. Grupa niezależnych ekspertów zauważyła również, że w przypadku projektów wspólnego przedsiębiorstwa IMI korzystny byłby udział średnich przedsiębiorstw farmaceutycznych, które są zbyt duże, aby zaliczać się do kategorii MŚP, ale nie są członkami EFPIA. Sugerowano, że wspólne przedsiębiorstwo powinno znaleźć sposób, aby zaangażować takie przedsiębiorstwa w przyszłe projekty. Komisja popiera tę uwagę i uwzględniła ją w swoim wniosku w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2 w ramach programu „Horyzont 2020”. Obejmuje to otwarcie partnerstwa na przedsiębiorstwa inne niż te stowarzyszone w ramach EFPIA i MŚP, w tym z wyraźnym wskazaniem średnich przedsiębiorstw. Komisja zauważa, że grupa niezależnych ekspertów zasugerowała skorzystanie z możliwości włączenia wkładów niepieniężnych spoza UE jako część całkowitego wkładu niepieniężnego. Komisja zauważa również, że w celu stymulowania szerszego zaangażowania przemysłu we wspólne przedsiębiorstwo IMI zalecono, aby EFPIA podjęła stosowne działania następcze w tej sprawie. 5.3.1.3. Strategia komunikacji i zwiększanie świadomości Komisja zgadza się, że Rada Zarządzająca wspólnego przedsiębiorstwa IMI powinna podjąć wszelkie możliwe starania w celu sfinalizowania i wdrożenia nowo opracowanej strategii komunikacji, która byłaby powiązana z wizją wspólnego przedsiębiorstwa IMI i jego długoterminowymi ramami polityki. Pomoże to wykazać wartość wspólnego przedsiębiorstwa IMI zainteresowanym stronom i nie tylko, a następnie przyciągnąć zarówno większe zaangażowanie, jak i większe inwestycje. Komisja uznaje zgodę EFPIA na dalszy rozwój ukierunkowanej komunikacji z szerokim gronem zainteresowanych stron, z uwzględnieniem ogółu społeczeństwa, organizacji pacjentów i organów regulacyjnych. Podstawowe znaczenie ma położenie nacisku na rezultaty i skutki, zamiast na dane wejściowe i procesy, tak aby wykazać znaczenie działalności wspólnego przedsiębiorstwa IMI. Dodatkowo zwiększy to również widoczność wspólnego przedsiębiorstwa IMI, pozytywnie wpłynie na jego wizerunek i zapewni poparcie społeczne. Grupa niezależnych ekspertów zaleciła angażowanie członków grupy przedstawicieli państw w charakterze ambasadorów wspólnego przedsiębiorstwa IMI w poszczególnych państwach w celu zwiększenia poparcia i udziału w przyszłych zaproszeniach. Rada Zarządzająca podjęła już działania, zwracając się o określenie i wyznaczenie „naukowych ambasadorów” wspólnego przedsiębiorstwa IMI w każdym państwie. Należy ich wybrać spośród kluczowych naukowców wysokiego szczebla, którzy uczestniczą w projektach wspólnego przedsiębiorstwa IMI lub posiadają rozległą wiedzę na temat jego działalności naukowej. Ich zadaniem byłoby zwiększanie świadomości i osiąganych wyników na szczeblu krajowym i regionalnym. Sporządzono wstępną listę potencjalnych kandydatów wybranych spośród uczestników projektów wspólnego przedsiębiorstwa IMI i byłych członków komitetu naukowego. Komisja docenia dotychczasowe wysiłki podejmowane w celu zaangażowania MŚP i uważa, że należy je kontynuować. Komisja popiera propozycje grupy niezależnych ekspertów w odniesieniu do ukierunkowanej komunikacji i informacji na temat kwestii związanych z polityką własności intelektualnej i przykładowych MŚP, które skorzystały na udziale w projektach wspólnego przedsiębiorstwa IMI. 5.3.2. Zalecenia dotyczące postępów i skuteczności 5.3.2.1. Kluczowe wskaźniki skuteczności działania Komisja zgadza się, że konieczne jest dalsze zaostrzenie kluczowych wskaźników skuteczności działania zgodnie z ogólnym podejściem ustanowionym przez prawodawcę na potrzeby programu „Horyzont 2020”. Oczywiste jest, że długoterminowa strategia i kluczowe wskaźniki skuteczności działania są konieczne do ilościowego określenia zwrotu z inwestycji i oceny stosunku wartości do ceny i kosztu alternatywnego wspólnego przedsiębiorstwa IMI. Komisja opowiada się za regularnym monitorowaniem zagregowanych kluczowych wskaźników skutecznego działania i podawaniem ich do wiadomości szerszemu gronu odbiorców niż tylko środowiska naukowe i badawcze. 5.3.2.2. Dostępność danych i informacji Grupa niezależnych ekspertów zaleca, aby Komisja wraz z EFPIA pomogły w dostarczaniu informacji i danych wejściowych koniecznych do opracowania zagregowanych kluczowych wskaźników skutecznego działania. Komisja zasadniczo zgadza się z grupą niezależnych ekspertów, opowiada się jednak również za udoskonaleniem wzajemnej wymiany danych w obrębie służb Komisji na rzecz kształtowania polityki. 6. WNIOSKI Komisja uznaje szczegółowe i intensywne prace prowadzone przez grupy niezależnych ekspertów w trakcie drugiej oceny okresowej działalności wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, wspólnego przedsiębiorstwa FCH i wspólnego przedsiębiorstwa IMI. Komisja w szczególności uznaje wysiłek włożony przez grupy niezależnych ekspertów w przeprowadzenie porównania krzyżowego procedur stosowanych w omawianych trzech wspólnych przedsiębiorstwach oraz, w przypadku wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, w zrealizowanie napiętego harmonogramu wizyt na miejscu w celu oceny osiągnięć na poziomie demonstratorów. Komisja zauważa również, że grupy niezależnych ekspertów uznały zasadność podejścia PPP realizowanego w ramach inicjatyw określonych w art. 187 i wyraziły pozytywne opinie na temat przyszłych perspektyw wspólnych przedsiębiorstw w ramach programu „Horyzont 2020”. Komisja zauważa zadowalającą i faktyczną spójność opinii wyrażonych w dwóch przeprowadzonych dotychczas ocenach okresowych i uznaje stanowisko grup niezależnych ekspertów, zgodnie z którym większość zaleceń z pierwszych ocen okresowych z lat 2010 i 2011 została pomyślnie zrealizowana. Zalecenia grupy niezależnych ekspertów uznaje się za nieocenione w usuwaniu lub przynajmniej niwelowaniu słabych stron zidentyfikowanych w obecnej działalności wspólnego przedsiębiorstwa. Zalecenia te są uwzględniane – w zakresie, w jakim zezwala na to proces legislacyjny – przy ustanawianiu wspólnych przedsiębiorstw WIT w ramach programu „Horyzont 2020” (tj. wspólnego przedsiębiorstwa „Clean Sky 2”, wspólnego przedsiębiorstwa FCH 2 i wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2). Komisja zobowiązuje się do wdrożenia środków naprawczych w stosownych przypadkach i w ramach swoich uprawnień interwencyjnych. Ponadto zobowiązuje się do kontynuowania współpracy z innymi zainteresowanymi stronami i organami wspólnych przedsiębiorstw, aby właściwie wdrożyć zalecenia. Komisja przypomina wreszcie, że wdrożenie zaleceń dotyczących następnej generacji wspólnych przedsiębiorstw wymaga przyjęcia nowych rozporządzeń Rady. Od dnia 10 lipca 2013 r., kiedy to Komisja przedstawiła wnioski w sprawie rozporządzeń, w pełni realizowane są procedury na rzecz kontynuowania wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, wspólnego przedsiębiorstwa FCH i wspólnego przedsiębiorstwa IMI w ramach programu „Horyzont 2020”. [1] Rozporządzenie Rady (WE) nr 71/2008 ustanawiające wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”; rozporządzenie Rady (WE) nr 521/2008 ustanawiające wspólne przedsiębiorstwo na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych; rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2008 ustanawiające Wspólne Przedsiębiorstwo na rzecz Realizacji Wspólnej Inicjatywy Technologicznej w zakresie Leków Innowacyjnych. [2] Cele ACARE (poziom bazowy z 2000 r.): (i) zmniejszenie zużycia paliwa i emisji CO2 o 50 % na pasażerokilometr; (ii) zmniejszenie emisji NOx o 80 %; (iii) zmniejszenie poziomu odczuwanego hałasu o 50 %; (iv) znaczne zmniejszenie oddziaływania na środowisko będącego wynikiem produkcji, obsługi i usuwania statków powietrznych oraz związanych z nimi produktów. [3] Zob. dokument roboczy służb Komisji SEC(2011) 1072 final i komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie partnerstwa na rzecz badań i innowacji (SEC(2011) 1072). [4] http://www.cleansky.eu/sites/default/files/news/clean_sky_-_2nd_interim_assessment.pdf [5] http://www.sesarju.eu/ [6] http://www.acare4europe.org/ [7] http://www.fch-ju.eu/sites/default/files/2nd%20interim%20evaluation.pdf [8] http://www.imi.europa.eu/sites/default/files/uploads/documents/Governance/2ndInterimEvaluationIMI.pdf [9] COM(2013) 830. [10]COM/2013/0496 w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz bioprzemysłu; COM/2013/505 w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa „Clean Sky 2”; COM/2013/506 w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa na rzecz technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych 2; COM/2013/501 w sprawie wspólnego przedsiębiorstwa ECSEL; COM/2013/495 w sprawie Wspólnego Przedsiębiorstwa na rzecz realizacji Drugiej Wspólnej Inicjatywy Technologicznej w zakresie Leków Innowacyjnych. [11] System ERA-NET ma na celu zintensyfikowanie współpracy i koordynacji w zakresie prac badawczych prowadzonych na szczeblu krajowym lub regionalnym w państwach członkowskich i stowarzyszonych. http://ec.europa.eu/research/era/era-net-in-horizon-2020_en.html Spis treści ZAŁĄCZNIK I: ZALECENIA GRUP NIEZALEŻNYCH EKSPERTÓW... 2 ZAŁĄCZNIK II: Analizy SWOT.. 13 ZAŁĄCZNIK III: Skład zespołów ekspertów przeprowadzających ocenę. 18 ZAŁĄCZNIK I: ZALECENIA GRUP NIEZALEŻNYCH EKSPERTÓW Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” Zalecenie || Organ odpowiedzialny Postępy w realizacji zadań środowiskowych || Powiązane ze wspólnymi przedsiębiorstwami „Czyste niebo” i „Clean Sky 2”: odnotowuje się postępy w realizacji celów wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”. Zespół zaleca bardziej przejrzystą możliwość powiązania celów ACARE z określonym wkładem wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo Zespół zachęca partnerów i kierowników projektu do zapewniania większej przejrzystości i spójności przedstawianych danych liczbowych, jak również założeń przyjętych na potrzeby oceny realizacji zadań środowiskowych w odniesieniu do celów ACARE. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Koordynacja z 7PR, wspólnym przedsięwzięciem SESAR i programami krajowymi || Zaleca się zacieśnienie istniejących powiązań zarówno ze wspólnym przedsięwzięciem SESAR, jak i ACARE – na poziomie grupy roboczej – w celu osiągnięcia lepszego zrozumienia w ramach wspólnego przedsiębiorstwa w odniesieniu do przewoźników lotniczych, instytucji zapewniających służby żeglugi powietrznej i pozostałych społeczności zainteresowanych stron. || Zespół uważa, że wymiana informacji między wspólnym przedsiębiorstwem a krajową grupą przedstawicieli państw (NSRG) jest bardzo istotna, i zaleca, aby grupa ta nadal odgrywała kluczową rolę w zapewnianiu spójności programów krajowych ze wspólnym przedsiębiorstwem „Czyste niebo”. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Skuteczność w promowaniu udziału || Zespół docenia fakt, że wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” nie wymaga, aby przedsiębiorstwa biorące udział w zaproszeniach do składania wniosków posiadały status konsorcjum, dzięki czemu pojedyncze podmioty również mogą aplikować, jak również fakt, że wielu pojedynczych beneficjentów znajduje się także wśród MŚP. Zespół zaleca jednak zwiększenie widoczności tego wysokiego udziału MŚP i nowych podmiotów (zob. również pkt 3.5 Skuteczność w komunikacji). || Wspólne przedsiębiorstwo Skuteczność ZDT i strategii oceny technologii || Zespół uznaje, że koncepcja TRL została dopracowana, i zaleca, aby wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” rozpowszechniało wyniki w środowisku badawczo-rozwojowym. || Wspólne przedsiębiorstwo Powiązane ze wspólnymi przedsiębiorstwami „Czyste niebo” i „Clean Sky 2”: wizyty dostarczyły dowodów na bardzo dobrą współpracę w zakresie działalności badawczo-rozwojowej i przygotowaniami do prób w locie. Przeprowadzono szczegółowe przeglądy z udziałem multidyscyplinarnych zespołów składających się z pracowników posiadających doświadczenie w zakresie prób w locie. Na podstawie przykładu dobrych przygotowań do próby w locie proekologicznego samolotu regionalnego (GRA) zespół zaleca, aby ZDT zwiększyły wysiłki w zakresie komunikowania i rozpowszechniania najlepszych praktyk, i zachęca je do wyciągnięcia z pomyślnych przypadków zastosowania innych ZDT wniosków, które wykorzysta we własnych działaniach w przyszłości. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Komplementarność z innymi działaniami w ramach programu „Horyzont 2020” || Wspólne przedsiębiorstwo „Clean Sky 2” stanowi właściwe ramy wdrażania projektów branżowych i zarządzania nimi. Ważne jest przeznaczenie znacznej części budżetu na tego rodzaju projekty, tak aby przenieść technologie z TRL 3 na TRL 4 lub nawet TRL 5, bez założenia a priori celu polegającego na przyczynieniu się do stworzenia pełnowymiarowego demonstratora w postaci latającej platformy badawczej. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Ważne jest, aby tego rodzaju projekty branżowe były prowadzone przez wspólne przedsiębiorstwo w sposób niezależny od dużych projektów o wysokim TRL. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP W ramach takich projektów należy korzystać z systemu oceny technologii (ang. Technology Evaluator), aby zapewnić dane wejściowe na etapie oceny oraz ocenić wpływ na środowisko i skuteczność po zakończeniu realizacji projektów. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Odpowiedniość ram prawnych wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” i zarządzania nim || Zespół zaleca, aby utrzymać i zwiększyć rolę naukowo-technologicznego komitetu doradczego np. w przygotowywaniu przyszłych aktualizacji strategicznego planu badań i innowacji. Wkład tego komitetu, także w przypadku wspólnego przedsiębiorstwa „Clean Sky 2”, uznaje się za istotny oraz zaleca się, aby zapewniono zaangażowanie wysoce wykwalifikowanych współpracowników, tak jak w przypadku wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Pomimo cennego zaangażowania organów doradczych nadal istnieje potrzeba zwiększonego i aktywniejszego udziału naukowo-technologicznego komitetu doradczego i krajowej grupy przedstawicieli państw. Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” powinno dążyć do zmaksymalizowania potencjału swoich organów doradczych w celu uzyskania poparcia dla pozostałych zaproszeń i innych działań na wszystkich szczeblach. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo Adekwatność wewnętrznych zasad i finansowania wspólnego przedsiębiorstwa || Zespół podkreśla, że wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” przyczynia się również do realizacji planów działania, które zostały wspólnie uzgodnione przez wszystkie zainteresowane strony, oraz uważa wieloletnie podejście za korzystne i zaleca jego kontynuowanie w przyszłości. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Jeżeli chodzi o negocjacje dotyczące wieloletnich umów o udzielenie dotacji dla członków, zespół wyraża ubolewanie, że nadal istnieje potrzeba większej elastyczności w zarządzaniu tego rodzaju umowami. Ogólnie rzecz biorąc, zespół zaleca przyznanie dyrektorowi wykonawczemu większej swobody decyzyjnej w zakresie zarządzania oraz stwierdza, że przesunięcia budżetowe w ramach umów o udzielenie dotacji dla członków powinny być inicjowane, negocjowane i realizowane przez dyrektora wykonawczego. Tego rodzaju działanie pomogłoby przyspieszyć proces wdrażania niezbędnych decyzji, ponieważ angażowanie Rady Zarządzającej nie byłoby już konieczne. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Zespół jest świadomy, że wydano zalecenia dotyczące kompletności i harmonogramu planowania strategicznego oraz dostosowania do rocznego planowania (roczny plan realizacji), a także corocznych zmian umów o udzielenie dotacji dla członków. W tym kontekście Służba Audytu Wewnętrznego (IAS) sformułowała szczegółowe ustalenie w sprawie dalszych zmian zakresu tematycznego w porównaniu z zatwierdzonym rocznym planem realizacji. Zespół popiera zamiar przekazania szeregu decyzji i funkcji Rady Zarządzającej dyrektorowi wykonawczemu na potrzeby zatwierdzania tego rodzaju zmian, tak aby zapewnić wspólnemu przedsiębiorstwu niezbędną elastyczność w zakresie dostosowywania wykazów zagadnień tematycznych do faktycznych potrzeb w ciągu roku. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Powiązane ze wspólnymi przedsiębiorstwami „Czyste niebo” i „Clean Sky 2”: zespół uważa, że istniejące możliwości w zakresie ponownego podziału budżetu między ZDT (z uwagi na fakt, że przekazanie środków między ZDT miało miejsce w 2012 r.) stanowią pierwszy istotny krok w kierunku zapewnienia pewnej elastyczności budżetu. Zespół wyraża ubolewanie z powodu ciągłego braku budżetu rezerwowego, który zapewniłby elastyczność międzysektorową. Zespół zaleca zatem, aby Rada Zarządzająca rozważyła ustanowienie budżetu rezerwowego w wysokości 5–10 %. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Zespół uważa, że zarządzanie weryfikacją wkładu niepieniężnego i jej negocjowanie jest nadal kwestią czasochłonną i wymagającą dużych nakładów pracy, oraz że obecna procedura nie jest skuteczna. W związku z tym zespół zaleca podjęcie działań mających na celu uproszczenie tej procedury. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska Efektywność organizacji i procedur zespołu wykonawczego wspólnego przedsiębiorstwa, w tym monitorowania || Mimo że Biuro Wykonawcze poczyniło znaczne postępy w przyspieszaniu procedur i osiąganiu efektywności operacyjnej, zespół zaleca wprowadzenie pewnych dalszych dostosowań w celu poprawy efektywności. Obecnie, gdy pozycja wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” jest już ugruntowana, konieczne jest pewne ponowne dostosowanie bilansu umiejętności z zakresu ogólnego zarządzania i zarządzaniem projektami w Biurze Wykonawczym. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska Zespół uważa, że liczba personelu technicznego wspólnego przedsiębiorstwa jest niewystarczająca, i zaleca, aby Rada Zarządzająca dokonała przeglądu potrzeb kadrowych w celu zagwarantowania, że zespół wykonawczy może w pełni sprawować swoje funkcje z zakresu koordynowania i monitorowania. Jednocześnie zespół zaleca dokonanie przeglądu potencjalnych usług, które mają być dzielone z innymi wspólnymi przedsiębiorstwami, a także usług administracyjnych, które można zlecać na zewnątrz. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska Biuro Wykonawcze wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” powinno szukać nowych sposobów na zmniejszenie biurokracji oraz zadbać o to, aby jego struktura organizacyjna była optymalna z punktu widzenia realizacji przyszłych zadań. || Wspólne przedsiębiorstwo Mimo że wskaźnik udziału i pomyślnego wdrożenia zastosowań wskazuje, że działania podejmowane przez wspólne przedsiębiorstwo w zakresie zarządzania programem, zarządzania projektami oraz opracowywania i realizacji programów są odpowiednie i sprawne, zespół zauważa, że czas od złożenia wniosku do przyznania dotacji w dalszym ciągu jest stosunkowo długi (240 dni od daty publikacji zaproszenia do podpisania umowy o udzielenie dotacji dla partnerów; średnio 360 dni w przypadku umów o udzielenie dotacji podpisanych w 2012 r.), i zaleca skrócenie tych ram czasowych. || Wspólne przedsiębiorstwo Zespół uznaje wartość przyjętego systemu obejmującego 16 norm kontroli wewnętrznej i uważa go za solidny system na potrzeby efektywnego i skutecznego zarządzania. Zespół docenia istnienie zadowalającego dostosowania planowania strategicznego i rocznego oraz zaleca jego systematyczne wdrażanie. || Wspólne przedsiębiorstwo Zespół z zadowoleniem przyjmuje zamiar (zapowiedziany podczas posiedzenia Rady Zarządzającej, które odbyło się w dniu 22 marca 2013 r.) organizacji przez wspólne przedsiębiorstwo szkoleń dla kierowników ds. tematów oraz popiera starania mające na celu zwiększenie monitorowania specjalistów ds. projektów i zespołu ds. zarządzania, tak aby zapewnić jak najszybsze rozwiązanie problemów związanych z opóźnieniami i realizacją projektów. Są to istotne kroki, które pozwolą usunąć przestoje zmniejszające obecnie ogólną efektywność. || Wspólne przedsiębiorstwo Zespół docenia, że w trakcie oceny przeprowadzono audyty ex post sprawozdań finansowych złożonych przez beneficjentów wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, oraz zaleca kontynuowanie starań podjętych w celu obniżenia poziomu błędów. Zespół docenia, że wspólne przedsiębiorstwo podjęło starania mające na celu poprawę procedury walidacji ex ante i zapewniło beneficjentom wytyczne dotyczące kwalifikowalności kosztów w ramach projektów wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”. || Wspólne przedsiębiorstwo Efektywność organizacji i procedur ZDT || Zespół docenia, że narzędzia służące do monitorowania i kontroli są dopracowane i stosowane oraz zaleca ujednolicenie sprawozdań z postępów w działaniach i sprawozdań z oceny technicznej dla wszystkich ZDT. W szczególności sprawozdania z postępów powinny obejmować osiągnięte postępy w zestawieniu z planowanymi postępami oraz osiągnięte wyniki w zestawieniu z planowanymi wynikami. Zespół zaleca, aby sprawozdania z oceny technicznej były zgodne z normą Komisji Europejskiej. Norma ta jest przydatna do prowadzonej w sposób systematyczny oceny aspektów technicznych i aspektów związanych z zarządzaniem. || Wspólne przedsiębiorstwo Efektywność komunikacji || Wydaje się, że współpraca i wymiana między ZDT są nadal ograniczone i wymagają wzmocnienia. Należy przeanalizować modele i narzędzia stworzone w ramach ZDT pod kątem potencjalnej komplementarności. Konieczne jest dokładne zbadanie wzajemnego oddziaływania między systemem oceny technologii a innymi ZDT w celu zapewnienia terminowych wyników. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo Powiązane ze wspólnymi przedsiębiorstwami „Czyste niebo” i „Clean Sky 2”: zespół uważa, że komunikację między ZDT można poprawić poprzez szersze wykorzystanie systemu oceny technologii jako narzędzia służącego do przekazywania informacji zwrotnych i omawiania efektywności w sprawach technicznych. Ściślejsze powiązanie z grupami roboczymi ACARE i SESAR również mogłoby pomóc usprawnić proces komunikacji. Zespół wspólnego przedsiębiorstwa powinien być bardziej zaangażowany w ten proces oraz należy przeznaczyć dodatkowe środki na realizację tego zadania. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Zespół uważa, że podniesienie rangi wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” powinno stanowić kluczowy aspekt celów wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” w zakresie komunikacji. Zespół potwierdza zalecenia sformułowane w poprzedniej ocenie okresowej i przypomina, że wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” powinno zwiększyć swoją widoczność wśród zainteresowanych stron. || Wspólne przedsiębiorstwo Zespół docenia wysiłek włożony przez Biuro Wykonawcze w informowanie o tematach zaproszeń i rozpowszechnianie inicjatyw „Czyste niebo” za pośrednictwem publikacji. Zespół stwierdził jednak, że w związku z wieloma sukcesami wynikającymi z realizacji projektów mogą one posłużyć jako podstawa intensywniejszych działań w zakresie rozpowszechniania skierowanych do szerszego grona zainteresowanych stron, w tym decydentów w państwach członkowskich. || Wspólne przedsiębiorstwo Należy udoskonalić informacje techniczne podawane na stronie internetowej poprzez większe zaangażowanie i wkład ze strony ZDT. Ponadto za konieczne uznaje się znalezienie właściwych form informowania o działaniach i ocenie funkcjonowania systemu oceny technologii. || Wspólne przedsiębiorstwo Zespół zaleca, aby w ramach strategii komunikacji wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” położono większy nacisk na informowanie o szerszych skutkach społeczno-ekonomicznych i środowiskowych nie tylko zainteresowanych stron z sektora aeronautyki, ale również osób odpowiedzialnych za wyznaczanie kierunków polityki i decydentów na szczeblu europejskim i krajowym. Krajowa grupa przedstawicieli państw i naukowo-technologiczny komitet doradczy powinny brać udział w tych inicjatywach. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo Zespół z uznaniem zauważa, że wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” zdołało wzbudzić duże zainteresowanie wśród przedsiębiorstw, których liczba znacznie przewyższyła średni wskaźnik udziału podmiotów z sektora przemysłowego we wspólnych projektach w ramach 7PR. Zespół zauważa jednak, że mimo wyjątkowo wysokiego poziomu udziału MŚP, wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” nadal kojarzy się z „dużym przemysłem i dużą technologią”, w związku z czym zaleca, aby historie sukcesu z udziałem MŚP były zamieszczane na stronach internetowych i w specjalnych publikacjach. || Wspólne przedsiębiorstwo Jakość działań || Zespół uznaje wartość dodaną wizyt technicznych i posiedzeń poświęconych prezentacjom technicznym, które pozwalają lepiej zrozumieć dane zagadnienie i pozwalają na dogłębniejszą analizę, co sprzyja obiektywnej ocenie. Zespół uważa, że jest to kluczowy instrument służący do oceny jakości rozwoju technicznego, oraz zaleca, aby wizyty na miejscu stały się nieodłączną częścią procesu przeglądu. || Wspólne przedsiębiorstwo Jakość zaproszeń do składania wniosków || W przypadku dużej liczby wniosków dotyczących konkretnego ZDT zespół zaleca elastyczny podział obowiązków w celu optymalizacji związanego z nimi nakładu pracy w ramach wspólnego przedsiębiorstwa. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Zaproponowano, aby poszczególne zagadnienia tematyczne obejmowały możliwość przedstawienia bardziej innowacyjnego podejścia prowadzącego do osiągnięcia takich samych wyników jak w przypadku podejścia opisanego w danym zagadnieniu. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Zaleca się, aby techniczne przeglądy ZDT obejmowały systematyczny przegląd zaproszeń do składania wniosków w celu monitorowania zaproszeń i przyczynienia się do ich wysokiej jakości. Ustanowiłoby to wyraźny związek między tematem zaproszenia do składania wniosków a celami ZDT, poprawiając tym samym ukierunkowanie działań technicznych. || Wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Zespół zauważa, że w niektórych przypadkach niewłaściwy wybór podwykonawców doprowadził do niezadowalających wyników danego projektu. Dlatego też zespół zaleca, aby wspólne przedsiębiorstwo zbadało możliwe sposoby poprawy procedury wyboru podwykonawców. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Inteligentny stałopłat (SFWA) || Zespół zaleca, aby próby w locie uwzględniano na samym początku ZDT. Należy je uznać za konieczny etap, przeoczony przy uruchamianiu projektu, lecz bardzo potrzebny do pomyślnej realizacji projektu. || Wspólne przedsiębiorstwo W przypadku dużych ZDT zaleca się systematyczne przyjmowanie metodyki zarządzania projektami przemysłowymi od samego początku projektu. || Wspólne przedsiębiorstwo Zaleca się zapewnienie zdecydowanego zaangażowania ze strony uczestników, znalezienie sposobów na przezwyciężenie braku zainteresowania i aktywności uczestniczących przedsiębiorstw oraz zapewnienie odpowiedniego przydziału zasobów przez wszystkie przedsiębiorstwa. || Wspólne przedsiębiorstwo Zespół zaleca, aby wspólne przedsiębiorstwo skoncentrowało się na zminimalizowaniu zagrożenia, jakim jest niewystarczające wykorzystanie zasobów, oraz aby powierzyło Radzie Zarządzającej zadanie motywowania partnerów, którzy stwarzają ryzyko niewykonania zobowiązania. || Wspólne przedsiębiorstwo Badania dotyczące konkretnych zagadnień, przenoszące technologie na poziom TRL6, powinny osiągać następujące etapy: gotowość eksploatacyjna, gotowość inżynieryjna, gotowość operacyjna (możliwość konserwacji, stabilność itp.), gotowość produkcyjna. Zespół uważa, że niniejsze zalecenie ma zastosowanie do wszystkich dużych ZDT. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Proekologiczny wiropłat (GRC) || Zespół zachęca partnerów i kierowników projektu do zapewniania większej przejrzystości i spójności przedstawianych danych liczbowych, jak również założeń przyjętych na potrzeby oceny realizacji zadań środowiskowych w odniesieniu do celów ACARE. || Wspólne przedsiębiorstwo Systemy proekologicznej eksploatacji (SGO) || Zespół zaleca staranne monitorowanie i wdrażanie mechanizmu wczesnego ostrzegania w odniesieniu do kluczowych czynników sukcesu systemów proekologicznej eksploatacji. || Wspólne przedsiębiorstwo Korzyści wynikające ze stosowania systemów proekologicznej eksploatacji są wyrażane w odniesieniu do fazy lotu. Utrudnia to przeprowadzenie porównania ZDT, jeżeli chodzi o najbardziej obiecujące technologie. W związku z tym zespół zgadza się z przeglądami technicznymi w kwestii dostosowania metryki korzyści dla środowiska wynikających ze stosowania systemów proekologicznej eksploatacji do pozostałych ZDT. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP W ramach pojedynczej platformy badawczej przewidziano działania w zakresie demonstracji w odniesieniu do niektórych urządzeń. Należy przewidzieć plany awaryjne na wypadek opóźnień na platformie badawczej. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Trwałe i proekologiczne silniki (SAGE) || Zdecydowanie zaleca się zbadanie możliwości przetestowania przekładni (we współpracy z Avio) w celu zmniejszenia powiązanego ryzyka. || Wspólne przedsiębiorstwo Należy wyjaśnić warunki, na jakich strony trzecie mogą uzyskać dostęp do przyszłej platformy do badania przekładni. || Wspólne przedsiębiorstwo Należy wyjaśnić i potwierdzić zasady planowania i właściwości technologiczne demonstratora 4 „Trwałe i proekologiczne silniki”. || Wspólne przedsiębiorstwo Każdą propozycję dotyczącą próby w locie na mieszance ubogiej w terminie określonym we wspólnym przedsiębiorstwie „Czyste niebo” należy sprecyzować pod względem harmonogramu i finansowania. || Wspólne przedsiębiorstwo Ekoprojekt (ED) || Zaleca się sprawdzenie, czy w ekoprojekcie płatowca uwzględniono doświadczenie i wnioski zdobyte w innych dziedzinach, takich jak motoryzacja, oraz w ramach powstającego systemu demontażu (ang. deconstruction eco-system). || Wspólne przedsiębiorstwo Uwzględniając treść ekoprojektu systemu, zaleca się zapewnienie spójności i sprawdzenie pod kątem luk lub obszarów pokrywających się z systemami proekologicznej eksploatacji i proekologicznym samolotem regionalnym / proekologicznym wiropłatem ZDT związanych z energią elektryczną. Istnieje możliwość synergii i potencjalnej wymiany doświadczeń. || Wspólne przedsiębiorstwo System oceny technologii (TE) || Zespół nie określił jasnych wymiernych celów w odniesieniu do oceny cyklu życia (LCA). Zaleca się uwzględnienie metod i wskaźników służących do oceny korzyści wynikających z LCA w obecnych lub przyszłych badaniach prowadzonych przez wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo”. || Wspólne przedsiębiorstwo Rozwiązania, stopień szczegółowości i założenia zastosowane w modelach samolotów mają potencjalny wpływ na weryfikację ich reprezentatywności i dokładności. Zespół zaleca, aby modele samolotów były możliwie jak najbardziej przejrzyste w odniesieniu do znanych norm. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Czas trwania systemu informacji TE należy dostosować do czasu trwania ocen TE. Ma to na celu zarejestrowanie ostatnich wyników oceny i ich wpływu. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP W modelach samolotów uwzględniono technologie o niskim poziomie TRL. Celem systemu TE jest natomiast ocena wpływu zaawansowanych i najbardziej obiecujących technologii, w związku z czym należy lepiej ukierunkować cele systemu TE. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Kwestie ogólne || Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” przewiduje liczne demonstracje lądowe i powietrzne pod koniec realizacji programu. Szczególną uwagę należy zwrócić na najbardziej krytyczne czynniki sukcesu programu. Zaleca się dokładne monitorowanie i określanie pierwszeństwa przyznawania dostępnych zasobów w zależności od pozostałych do wykonania działań oraz korzyści technologicznych dla środowiska w odniesieniu do demonstracji. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Głównym celem wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” jest przyspieszenie wprowadzania i rozwoju technologii przyjaznych dla środowiska w pojazdach przyszłej generacji. Mimo że przegląd ogólnej dokumentacji dotyczącej zarządzania i postępów działalności technicznej jest istotny, szczególnie ważne jest zweryfikowanie rzeczywistych zmian na stronach internetowych partnerów. Zespół zaleca, aby przyszłe oceny obejmowały techniczne wizyty na miejscu. Reprezentatywny wybór technicznych wizyt zapewnia nowe sposoby zrozumienia zmian i pogodzenia dowodów technicznych z doświadczeniem zdobytym w ramach ZDT. || Ewolucja zarządzania w latach 2010–2013 || Zespół zaleca uproszczone stosowanie zaproszeń do składania wniosków w odniesieniu do celów ZDT oraz popiera ogólny regularny przegląd programu zaproszeń do składania wniosków w ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” i przyznawanie na tym etapie pierwszeństwa działaniom z zakresu demonstracji. || Wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Zespół jest zaniepokojony faktem, że wiele działań z zakresu demonstracji przeniesiono na koniec okresu działania wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”, oraz zaleca zapewnienie odpowiedniego podziału zasobów w ramach ZDT. || Wspólne przedsiębiorstwo Porównanie naukowe i techniczne || Zespół zaleca jak najszybsze wstrzymanie realizacji celów i planów oraz ścisłe monitorowanie stanu technicznego projektów dotyczących inteligentnego stałopłatu w celu wyeliminowania wszelkich dalszych opóźnień. Najważniejsze zagrożenia dla ZTD zostały prawdopodobnie przezwyciężone, chociaż inne zagrożenia nadal istnieją. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP W celu zminimalizowania ryzyka niezrealizowania planowanych programów demonstracyjnych w ramach wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” kierownicy projektów powinni nadal dokładać starań, aby wykazać swojej kadrze wyższego szczebla techniczne, komercyjne i polityczne znaczenie wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” oraz aby zapewnić dostępność i przydzielenie odpowiedniego poziomu zasobów na projekty. || Wspólne przedsiębiorstwo, przyszłe PPP Kierownik projektu wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” powinien kontrolować pojawiające się wyniki i potencjalne zastosowanie tematów zaproszeń do składania wniosków w celu identyfikowania większych możliwości w całym wspólnym przedsiębiorstwie „Czyste niebo”. || Wspólne przedsiębiorstwo Ponadto należy zwrócić uwagę na oszacowanie korzyści płynących z programu „Czyste niebo” w odniesieniu do wkładu z innych istotnych programów oraz zastanowić się nad tym, w jaki sposób zainteresowane strony spoza specjalistycznego środowiska naukowego/technicznego również mogłyby czerpać korzyści z programu. || Wspólne przedsiębiorstwo, Komisja Europejska, przyszłe PPP Zespół jest zdania, że w przypadku podjęcia pozytywnej lub negatywnej decyzji w sprawie demonstratora silnika przeciwbieżnego typu open rotor w ramach rocznej realizacji działań w obszarze inteligentnego stałopłatu, konieczne może być ponowne rozważenie i sprecyzowanie przyszłych działań w zakresie proekologicznego i trwałego silnika 1 w horyzoncie czasowym wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”. || Wspólne przedsiębiorstwo Wspólne przedsiębiorstwo FCH Zalecenie || Organ odpowiedzialny Kierowanie programem, jego struktura i zarządzanie nim || W ramach kierowania programem należy zapewnić: szybsze podejmowanie decyzji, przydzielenie większej ilości zasobów na program i zarządzanie wiedzą oraz zagwarantować, by zobowiązania sektora prywatnego były w dalszym ciągu porównywalne do wysiłków podejmowanych przez UE. Dyrektor wykonawczy powinien mieć szersze uprawnienia wykonawcze; funkcje administracyjne powinny być dzielone z innymi wspólnymi przedsiębiorstwami lub przywrócone służbom Komisji; Komisja powinna uzgodnić mechanizm w celu wykazania, że przemysł przyjmuje „elastyczne” cele w odniesieniu do własnych badań i wydatków na szybkie wdrażanie. W ramach programu „Horyzont 2020” należy wprowadzić cele umowne polegające na systematycznym skracaniu czasu od złożenia wniosku do przyznania dotacji. || Komisja Europejska, Rada Zarządzająca Strategia badawcza na potrzeby kontynuacji wspólnego przedsiębiorstwa FCH w ramach programu „Horyzont 2020” powinna w większym stopniu koncentrować się na trzech głównych zasadach: dostosowania do polityki UE; obszarów, w których Europa jest lub może zostać liderem; przystosowania do zmieniających się potrzeb sektora. || Rada Zarządzająca, organy doradcze Przechowywanie i bardziej opłacalne wykorzystanie energii elektrycznej przez końcowych użytkowników, a także produkcja wodoru ze źródeł odnawialnych powinny stanowić priorytety obszaru energetycznego; konieczne będzie zaangażowanie dodatkowych podmiotów (np. operatorów sieci). Należy zmaksymalizować synergię i wzajemne oddziaływanie z innymi programami w całym łańcuchu wartości (np. „materiały zaawansowane” z „zaawansowanymi systemami produkcji i przetwarzania”), pojazd ekologiczny, europejskie inicjatywy przemysłowe objęte planem EPSTE (np. inteligentne sieci). Należy przeznaczyć 6–10 % budżetu wspólnego przedsiębiorstwa FCH na badania przełomowe. || Rada Zarządzająca, specjalista ds. projektów Należy wzmocnić zdolność przystosowania się do zmian. Wyniki programu należy w bardziej skuteczny sposób uwzględniać w rocznym i wieloletnim planie realizacji. Utrzymując zaufanie zainteresowanych stron do wizji długoterminowej, należy dążyć do ściślejszej integracji interesów sektora z interesami innych zainteresowanych stron za pośrednictwem wspólnych warsztatów z uczestnictwem przedstawicieli środowiska badawczego, organów doradczych i reprezentatywnych organizacji regionalnych. || Specjalista ds. projektów, zrzeszenie branżowe Niektóre obszary badawcze wymagają większej uwagi: wspólne przedsiębiorstwo FCH powinno opracować strategię na rzecz regulacji prawnych, kodeksów i norm, obejmującą międzynarodowy wymiar wszystkich przedsiębiorstw FCH, która zostanie zatwierdzona przez wszystkie podmioty (zrzeszenie branżowe, zrzeszenie badawcze, grupę przedstawicieli państw, Komisję) i będzie opierała się na zasobach Wspólnego Centrum Badawczego (JRC). || Specjalista ds. projektów, Rada Zarządzająca Należy dodatkowo wzmocnić udział MŚP poprzez system zabezpieczeń finansowych, tak jak w programie ramowym, i powiązanie projektów badawczych z finansowaniem venture capital z mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka w celu stworzenia nowych i innowacyjnych europejskich firm i przedsiębiorstw. || Komisja Europejska Monitorowanie technologii i wsparcie polityki || Wspólne przedsiębiorstwo powinno wdrożyć solidną procedurę monitorowania technologii dostosowaną do poziomów projektu, programu i polityki. Wyniki należy wykorzystać w celu dostosowania programów badawczych i udostępnić na potrzeby planu EPSTE i wsparcia polityki. || Specjalista ds. projektów Niezbędne jest ujawnianie i rozpowszechnianie wyników na znacznie większą skalę. Należy wprowadzić wymóg, aby przyszłe wnioski zawierały wykaz kluczowych wskaźników skuteczności działania, które można publikować, a w ramach oceny należy nakładać kary za niskie poziomy ujawnienia. Należy zachęcać, aby w przypadku istniejących projektów ujawniano post hoc niektóre z ich wyników. Wspólne przedsiębiorstwo FCH powinno wprowadzić w tym celu tzw. „pomieszczenia czyste”. || Specjalista ds. projektów Dyrekcje generalne Komisji ds. polityki muszą zapewniać większą przejrzystość i widoczność polityki publicznej w odniesieniu do działań związanych ze wspólnym przedsiębiorstwem FCH (np. pojazdy bezemisyjne, magazynowanie energii). Procedury włączania dowodów naukowych do polityki transportowej i energetycznej powinny być przejrzyste, skuteczne i spójne we wszystkich sektorach. || Komisja Europejska, specjalista ds. projektu Zaangażowanie państw członkowskich i regionów || Należy zwiększyć udział państw członkowskich w programie. Należy rozszerzyć mandat grupy przedstawicieli państw o funkcje strategiczne, takie jak aktywny udział przy wyborze i opracowywaniu wielkoskalowych projektów demonstracyjnych i wdrażania oraz udział w monitorowaniu technologii; należy usprawnić przepływ informacji między grupą przedstawicieli państw a biurem programu; członkowie powinni być w sposób bardziej wyraźny powiązani z krajową polityką badawczą lub przemysłową; należy zbadać innowacyjne rozwiązania w zakresie współfinansowania przez państwa członkowskie (np. działalność ERA-NET lub współfinansowanie warunkowe w ramach zaproszeń). || Komisja Europejska, Rada Zarządzająca, grupa przedstawicieli państwa, specjalista ds. projektów Stosunki z organami regionalnymi i lokalnymi mają kluczowe znaczenie dla wdrażania. Stosunki z organizacjami takimi jak HyER są ważne dla transportu i powinny być lepiej wykorzystywane. Należy zbudować podobne relacje w odniesieniu do magazynowania i innych aspektów infrastruktury. || Specjalista ds. projektów Finansowanie przyszłych projektów w zakresie wdrażania i budowania zdolności jest kluczowe i będzie wymagało nowych uzgodnień finansowych. Komisja powinna zbadać, czy infrastruktura wodorowa może kwalifikować się do finansowania w ramach nowych narodowych strategicznych ram odniesienia funduszy strukturalnych. Wspólne przedsiębiorstwo FCH powinno być przygotowane do udzielania wsparcia wykonawcom w postaci porad na temat dostępnych możliwości finansowania oferowanych przez instytucje UE, w tym EBI, fundusze strukturalne oraz pożyczki i dotacje w ramach TEN-T; należy rozważyć również zaproszenia do przygotowywania projektów, które kwalifikują się do finansowania. || Komisja Europejska, państwa członkowskie, specjalista ds. projektów, Rada Zarządzająca Komunikacja i rozpowszechnianie || Wspólne przedsiębiorstwo FCH powinno dążyć do tego, aby stać się najbardziej wiarygodnym źródłem wiedzy w Europie w dziedzinie technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych. Należy znacznie poprawić widoczność wspólnego przedsiębiorstwa FCH oraz udoskonalić stronę internetową, tak aby odzwierciedlała te dążenia. Należy dokonać przeglądu zasad udzielania informacji na temat programu różnym zainteresowanym stronom (komitetowi naukowemu, grupie przedstawicieli państw, służbom Komisji), aby ustalić, czy wspólne przedsiębiorstwo może rozpowszechniać więcej informacji w świetle prawidłowej interpretacji tych zasad. Jeżeli nie jest to możliwe, wówczas zasady te należy odpowiednio dostosować w odniesieniu do programu „Horyzont 2020”. || Specjalista ds. projektów Wspólne przedsiębiorstwo FCH powinno wspierać zaangażowanie, kształcenie i szkolenie zainteresowanych stron spoza społeczności bezpośrednio związanej z FCH oraz powinno zaangażować grupę przedstawicieli państw w ten proces. || Specjalista ds. projektów, Rada Zarządzająca Wspólne przedsiębiorstwo IMI Zalecenie || Organ odpowiedzialny Strategia komunikacji || Wspólne przedsiębiorstwo IMI musi zakończyć opracowywanie klarownej strategii komunikacji z jasnymi i wymiernymi celami ogólnymi i szczegółowymi, odnoszącej się zarówno do najważniejszych zainteresowanych stron, jak i szerszej społeczności, a także wdrożyć tę strategię. || Rada Zarządzająca, wspólne przedsiębiorstwo Stosunki zainteresowanych stron i kluczowe wskaźniki skuteczności działania || Oprócz istniejących kluczowych wskaźników skuteczności działania należy opracować zagregowane kluczowe wskaźniki skuteczności działania i dokonać ich pomiaru w celu ilościowego wykazania oddziaływania wspólnego przedsiębiorstwa IMI i płynących z niego korzyści społeczno-ekonomicznych. || Biuro Wykonawcze, wspólne przedsiębiorstwo Wspólne przedsiębiorstwo IMI powinno podjąć dodatkowe starania w celu zwiększenia zaangażowania bardziej zróżnicowanej grupy zainteresowanych stron z sektora przemysłu. || Biuro Wykonawcze, wspólne przedsiębiorstwo W działalność wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2 powinni być zaangażowani uczestnicy branżowi z innych sektorów powiązanych z opieką zdrowotną. || Rada Zarządzająca, grupa przedstawicieli państwa, wspólne przedsiębiorstwo Organizacja i efektywność || Biuro Wykonawcze wspólnego przedsiębiorstwa IMI powinno szukać nowych sposobów na zmniejszenie biurokracji oraz zadbać o to, aby jego struktura organizacyjna była optymalna z punktu widzenia realizacji przyszłych zadań. || Biuro Wykonawcze, wspólne przedsiębiorstwo Wspólne przedsiębiorstwo IMI powinno dążyć do zmaksymalizowania potencjału swoich organów doradczych w celu uzyskania poparcia dla pozostałych zaproszeń i innych działań na wszystkich szczeblach. || Biuro Wykonawcze, wspólne przedsiębiorstwo Wspólne przedsiębiorstwo IMI musi zaplanować i opracować, stosownie do potrzeb, nowe i elastyczniejsze mechanizmy finansowania w celu zapewnienia trwałości obecnych i przyszłych projektów. || Biuro Wykonawcze, wspólne przedsiębiorstwo Komisja powinna zapewnić przejrzystość i zwiększoną elastyczność wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2 pod względem zarządzania. || Rada Zarządzająca, Komisja Europejska, wspólne przedsiębiorstwo Dostępność danych || Należy uzyskać dane bazowe równolegle z uruchomieniem wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2 w celu umożliwienia lepszego odniesienia i oceny wyników działalności wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2. || Wspólne przedsiębiorstwo ZAŁĄCZNIK II: Analizy SWOT Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” MOCNE STRONY · Podstawowa zasada PPP w dziedzinie badań z zakresu aeronautyki okazała się skuteczna. Wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” stanowi podstawowy element europejskiego sektora aeronautyki i uznaje się je za światowego lidera PPP w dziedzinie aeronautyki; · wyróżniający się model współpracy służący rozwiązywaniu problemów w dziedzinie aeronautyki niezwiązanych z konkurencją; · bazuje na wynikach 6PR i 7PR, stanowi katalizator dla inwestycji sektora prywatnego w europejskie działania badawczo-rozwojowe w dziedzinie aeronautyki; · cenny wkład w realizację celów ACARE. System oceny technologii stanowi innowacyjne podejście do oceny korzyści dla środowiska w sposób systematyczny. Ocenę TRL można zastosować w innych obszarach programu „Horyzont 2020”; · wspólne przedsiębiorstwo „Czyste niebo” jako ważne narzędzie w osiąganiu porozumienia w sprawie strategicznych programów badań i (potencjalnie) efektywnego wykorzystania budżetu na badania naukowe; · wysoka jakość wyników naukowych i szeroka sieć obejmująca sektor przemysłu, MŚP i środowisko akademickie; · wysoki udział i zaangażowanie MŚP. Warte odnotowania uruchomienie i łączenie zasobów i wiedzy fachowej w celu rozwiązania najbardziej skomplikowanych problemów z dziedziny aeronautyki w trakcie całego cyklu badań i rozwoju; · uruchomione zasoby wzmocnione dzięki synergii wielu grup zainteresowanych stron; · efektywna struktura zarządzania i aktywny udział organów doradczych (krajowa grupa przedstawicieli państw i naukowo-technologiczny komitet doradczy); · wysoka jakość procesów i metodyki; · zyskanie widoczności dzięki rozpowszechnianiu wyników w opracowaniach naukowych oraz na konferencjach, pokazach i wystawach lotniczych. || SŁABE STRONY · Kluczowe wskaźniki skuteczności działania i system oceny technologii nie są zaawansowane na tyle, aby wykazać większy wpływ na środowisko i wpływ społeczno-gospodarczy; · niedostateczna równowaga między zadaniami naukowymi i administracyjnymi Biura Wykonawczego wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo”: -uciążliwe przepisy, regulacje i kontrole administracyjne; -niewystarczające zasoby techniczne (na szczeblu wspólnego przedsiębiorstwa), aby rozwiązać kwestie przekrojowe; · niska elastyczność zwłaszcza w kwestiach budżetowych; brak budżetu rezerwowego; · w przypadku niektórych ZDT niewystarczająca jakość i skuteczność; · brak aktywnego wykorzystania informacji zwrotnych z systemu oceny technologii przez ZDT; · niewystarczający przydział środków przez przedsiębiorstwa w ramach niektórych ZDT; · brak wyraźnych priorytetów w zakresie przydziału zasobów na projekty w ramach niektórych ZDT; · nadal niedostateczna komunikacja między ZDT; · ograniczona koordynacja z inicjatywami krajowymi/międzynarodowymi, której potencjalnym skutkiem jest nieefektywne wykorzystanie zasobów. MOżLIWOśCI · Potencjał wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” jako platformy do budowania wspólnej europejskiej wizji w zakresie badań w dziedzinie aeronautyki ukierunkowanych na ochronę środowiska; · opracowanie nowych modeli finansowania; · rozpowszechnianie większego wpływu społeczno-ekonomicznego i wpływu na środowisko poza zainteresowanymi stronami z sektora aeronautyki; · badanie synergii i potencjalnej wymiany doświadczeń w innych sektorach przemysłu; · stworzenie korzystnego środowiska, przyjaznego dla poziomu 2, obejmującego np. projekty w ramach kolejnego unijnego programu badawczego. || ZAGROŻENIA · Negatywne postrzeganie wśród kluczowych grup zainteresowanych stron; · brak priorytetów w przydziale kluczowych zasobów przez najważniejsze podmioty (podmioty stowarzyszone), co prowadzi do niekończących się problemów, takich jak zmiana zakresu, zmiana harmonogramu itd. · pominięcie kluczowych zmian w potrzebach rynku aeronautyki; · zmiany w europejskiej strukturze sektora, np. nowi właściciele lub spółki joint venture. Wspólne przedsiębiorstwo FCH MOCNE STRONY · Podstawowa zasada PPP w dziedzinie badań z zakresu technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych okazała się skuteczna; · wspólne przedsiębiorstwo FCH ustanowiono jako centralny element europejskiego sektora technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych; · wspólne przedsiębiorstwo FCH okazało się ważnym narzędziem w osiąganiu porozumienia w sprawie strategicznych programów badań i potencjalnie efektywnego wykorzystania budżetu na badania naukowe; · utworzono silne społeczności w obrębie zrzeszenia branżowego i badawczego; · zapewniono stały rozwój branży prowadzący do realizacji celów długoterminowych w różnych cyklach koniunkturalnych; · imponujące uruchomienie i łączenie zasobów i wiedzy fachowej; · osiągnięcie masy krytycznej na potrzeby obszaru zastosowań motoryzacyjnych; · stabilny budżet na rzecz długoterminowego rozwoju przyciągający podmioty z sektora prywatnego; · znaczny udział zainteresowanych stron, przede wszystkim zaangażowanie sektora i współpraca ze strony zrzeszenia badawczego; · ustanowiona i funkcjonująca struktura zarządzania; · pozytywne postrzeganie zarządzania projektami przez koordynatorów projektów. || SŁABE STRONY · Uciążliwe przepisy, regulacje i kontrole administracyjne; · nieoptymalne wykorzystanie zasobów i niewłaściwa równowaga między personelem naukowym a administracyjnym; · nieprzewidywalne i niższe stopy finansowania projektów niż w ramach programu ramowego; · brak funduszu gwarancyjnego na zabezpieczenie MŚP znajdujących się w słabej sytuacji finansowej; · brak spójnego podejścia do zastosowań stacjonarnych i rynków na wczesnym etapie rozwoju; · brak koordynacji z programami krajowymi; zróżnicowany udział państw członkowskich w działalności wspólnego przedsiębiorstwa FCH i ich zaangażowanie w to przedsiębiorstwo; · niewystarczająca zdolność do dostosowania przestarzałych celów; · niewielka wymiana między wspólnym przedsiębiorstwem FCH a podstawowym programem badawczym programu ramowego; · niewystarczające strategie i starania w zakresie ukierunkowanej komunikacji i rozpowszechniania oraz niewielka widoczność; · niewystarczające monitorowanie i zarządzanie wiedzą na poziomie projektu, programu i polityki; · brak zadowalających postępów w pracach nad działaniami przekrojowymi. MOŻLIWOŚCI · Przyczynienie się do sprostania unijnym wyzwaniom społecznym zidentyfikowanym w polityce energetycznej, transportowej i polityce przeciwdziałania zmianie klimatu; · wypracowanie przewagi europejskiej w rozwijającej się dziedzinie o dużym potencjale; · stworzenie prawdziwego powiązania między inicjatywami regionalnymi, krajowymi i europejskimi; · zwiększenie widoczności skutkujące zaangażowaniem nowych podmiotów i wsparciem politycznym; · promowanie najlepszych praktyk i zwiększanie świadomości społeczeństwa i decydentów w całej Europie w zakresie technologii; · budowanie wspólnej wizji i przekazywanie informacji uczestnikom i beneficjentom; · stymulowanie skoordynowanego wdrażania na szeroką skalę technologii ogniw paliwowych i technologii wodorowych oraz budowanie zdolności w tym zakresie; · ograniczenia pojazdów elektrycznych mogą sprawić, że uwaga sektora i decydentów politycznych skupi się na pojazdach zasilanych ogniwem paliwowym; · łączenie dużych ilości odnawialnej energii elektrycznej poprzez wykorzystanie wodoru jako środka magazynowania energii; · współpraca z innymi sektorami może spowodować nowe otwarcie dla przedsiębiorstw, w tym MŚP; · synergia i wzajemne oddziaływanie z innymi programami w całym łańcuchu wartości. || ZAGROŻENIA · Niskie ceny energii i niewystarczające środki z zakresu polityki; · przeniesienie zainteresowania na cele unijnej polityki w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu, energetyki i konkurencyjności; · niepozyskanie niezbędnych inwestycji dla sektora dostawców i infrastruktury; · niepokonane przeszkody techniczne, przede wszystkim w odniesieniu do wyników działania i kosztów; · brak konkurencyjności UE lub pozostawanie w tyle w porównaniu z Azją i Ameryką Północną w najbliższej przyszłości; · brak otwartości rynków eksportowych (np. Azja); · brak odpowiednich zachęt do wprowadzania na rynek; · brak wsparcia politycznego lub w zakresie polityki na rzecz wspólnego przedsiębiorstwa FCH; · niska akceptacja społeczna ze strony użytkowników końcowych z powodu niezdolności do informowania o korzyściach dla społeczeństwa lub o wypadkach; · przedłużające się pogorszenie koniunktury gospodarczej/finansowej może spowodować utratę zainteresowania sektora publicznego lub prywatnego; · przełom w technologiach konkurencyjnych; · nieskoordynowane i pojedyncze demonstracje na szczeblu UE, państw członkowskich i na szczeblu regionalnym, bez uwzględniania rozwoju produktu, zbywalności i budowania zdolności produktu handlowego. Wspólne przedsiębiorstwo IMI MOCNE STRONY · Uznanie jako światowy lider PPP w opiece zdrowotnej, w szczególności w Stanach Zjednoczonych; · unikalny model współpracy pozwalający zaspokoić niezrealizowane potrzeby medyczne niezwiązane z konkurencją (usunięcie niedoskonałości rynku); · katalizator dla inwestycji sektora prywatnego w europejską działalność badawczo-rozwojową w dziedzinie biofarmacji; · wysoka jakość wyników naukowych i dynamiczne sieci skupiające środowiska akademickie, MŚP i sektor przemysłu; · wzrost poziomu zaufania wśród wielu istotnych grup zainteresowanych stron, w tym organów regulacyjnych; · masa krytyczna wiedzy fachowej pozwalająca rozwiązywać najbardziej skomplikowane problemy związane z potrzebami sektora opieki zdrowotnej w trakcie całego cyklu badań i rozwoju; · uruchomione zasoby wzmocnione dzięki synergii wielu grup zainteresowanych stron; · inicjatywa branżowa z silnym poparciem ze strony dyrektorów generalnych przedsiębiorstw stowarzyszonych w ramach EFPIA i ukierunkowanie działań na osiąganie wymiernych wyników. || SŁABE STRONY · Brak jasnej, ukierunkowanej strategii komunikacji; niewielka widoczność; · kluczowe wskaźniki skuteczności działania niezaawansowane na tyle, aby wykazać większy wpływ społeczno-gospodarczy; · niewystarczające zachęty do udziału MŚP i podmiotów niebędących członkami EFPIA; · w dalszym ciągu zbyt biurokratyczne procedury i regulacje; · organy doradcze niewykorzystujące w pełni swojego potencjału; · brak zakupów na otwartym rynku przez państwa członkowskie skutkujący brakiem dostosowania do strategii państw członkowskich; · niedostateczna równowaga między zadaniami naukowymi i administracyjnymi Biura Wykonawczego wspólnego przedsiębiorstwa IMI, świadcząca o zapotrzebowaniu na nowe umiejętności; · brak zaangażowania ze strony wszystkich przedsiębiorstw stowarzyszonych w ramach EFPIA; · brak planowania na rzecz trwałości projektów. MOŻLIWOŚCI · Położenie większego nacisku na sprostanie wyzwaniom w zakresie opieki zdrowotnej związanym ze starzejącym się społeczeństwem, wywierające wysoki wpływ społeczno-ekonomiczny; · opieranie się na wspólnym przedsiębiorstwie IMI jako sprawdzonym modelu zwiększania zaangażowania zainteresowanych stron, np. pacjentów, organów regulacyjnych, oraz wyciąganie stosownych wniosków; · maksymalizowanie potencjału wspólnego przedsiębiorstwa IMI jako platformy służącej do budowania wspólnej wizji np. w zakresie polityki zdrowotnej; · zwiększenie zakresu i przyciąganie inwestycji spoza UE w biomedyczną działalność badawczo-rozwojową; · wykorzystanie innych potencjalnych możliwości finansowania np. poprzez kapitał wysokiego ryzyka lub pożyczki EBI; · dalsza poprawa środowiska badawczo-rozwojowego w dziedzinie biofarmacji poprzez usunięcie wąskich gardeł lub usprawnienie procesów np. na potrzeby badań klinicznych; · zbadanie możliwości zaangażowania innych sektorów i zainteresowanych stron np. podatników, agencji ds. ocen technologii medycznych; · opracowanie nowych modeli finansowania w celu zbadania wyników i zwiększenia trwałości. || ZAGROŻENIA · Spadek poparcia politycznego dla wspólnego przedsiębiorstwa IMI; · zakłócona równowaga między granicami przedkonkurencyjnymi a konkurencyjnymi; · ograniczona koordynacja z inicjatywami krajowymi prowadząca do nieefektywnego wykorzystania zasobów; · konkurencja ze strony innych PPP na całym świecie prowadząca do zmniejszenia zainteresowania ze strony przedsiębiorstw; · rosnące obciążenia regulacyjne i zaostrzenie systemów ustalania cen i zwrotu kosztów; · utrata kluczowego personelu przez wspólne przedsiębiorstwo IMI; · spowolnienie gospodarcze prowadzące do braku finansowania; · negatywne postrzeganie wśród kluczowych grup zainteresowanych stron (pacjentów, podatników, organów regulacyjnych); · utrata przewagi konkurencyjnej w stosunku do nowo wschodzących gospodarek (tj. Chiny, Brazylia); · pogarszająca się reputacja i malejące wsparcie w UE będące wynikiem braku skuteczności działania; · spadek poparcia politycznego dla wspólnego przedsiębiorstwa IMI. ZAŁĄCZNIK III: Skład zespołów ekspertów przeprowadzających ocenę Członkowie zespołu ekspertów ds. oceny || Wspólne przedsiębiorstwo François QUENTIN (przewodniczący) (FR) – prezes zarządu HUAWEI Francja i członek komitetu doradczego grupy HUAWEI, członek grupy doradczej Kancelarii Premiera; || „Czyste niebo” Jean-François BROUCKAERT (sprawozdawca) (BE), profesor nadzwyczajny na wydziale maszyn wirowych i systemów napędowych Instytutu Dynamiki Płynów im. Von Karmana (VKI), Belgia; || „Czyste niebo” Ivonne HERRERA (NO) – starszy naukowiec w SINTEF ICT na wydziale bezpieczeństwa inżynierii oprogramowania z ponad 20-letnim doświadczeniem w branży w dziedzinie inżynierii awioniki, konserwacji, zarządzania ruchem lotniczym i analiz bezpieczeństwa dla sektora lotniczego oraz sektora ropy naftowej i gazu; członek zespołu prowadzącego pierwszą ocenę okresową w 2010 r.; || „Czyste niebo” Enzo BERTOLINI (IT) – dyrektor Fundacji Clément Fillietroz, działającej przy Planetarium i Obserwatorium Astronomicznym w Dolinie Aosty (badania w dziedzinie astrofizyki i komunikacji naukowej dla studentów i ogółu społeczeństwa); członek zespołu prowadzącego pierwszą ocenę okresową w 2010 r.; || „Czyste niebo” Anneli Ojapalo (przewodniczący) (FI) – dyrektor generalna firmy Ojapalo Consulting Oy i koordynator fińskiego programu dotyczącego technologii ogniw paliwowych w latach 2007–2013; || FCH Nigel Lucas (sprawozdawca) (UK) – niezależny konsultant z ponad 30-letnim doświadczeniem w sektorze energetycznym; były dyrektor wykonawczy Environmental Resources Management oraz profesor Imperial College Centre for Environmental Technology; || FCH Helge Holm-Larsen (DK) – obecnie dyrektor generalny MŚP TEGnology, były dyrektor Topsoe Fuel Cell A/S; || FCH Dirk De Keukeleere (BE) – niezależny konsultant w dziedzinie technologii transportu i energetyki, były badacz/kierownik Flamandzkiego Instytutu Badań Technologicznych w dziedzinie technologii ogniw paliwowych, motoryzacji i energii; || FCH Jackie Hunter (przewodnicząca) (UK) – dyrektor generalna OI Pharma Partners Ltd. Jej firma pomaga przedsiębiorstwom i organizacjom w rozwijaniu strategii otwartych innowacji oraz wspiera ich realizację, przede wszystkim w działaniach badawczo-rozwojowych w dziedzinie nauk biologicznych. Wcześniej Jackie Hunter była starszym wiceprezesem GlaxoSmithKline i przewodniczącą Research Directors Group w EFPIA. W GSK prowadzona przez nią jednostka opracowała 17 klinicznych weryfikacji poprawności projektu. Należała do międzynarodowych komitetów i grup ds. polityki zajmujących się działalnością badawczo-rozwojową w dziedzinie farmacji. Jako dyrektor niewykonawczy spółki publicznej i członek zarządu/prezes organizacji akademickich i innych organizacji zyskała rozległą wiedzę na temat wielu grup zainteresowanych stron; || IMI Marcin Szumowski (sprawozdawca) (PL) – prezes i dyrektor generalny OncoArendi Therapeutics, założyciel BTM Mazowsze. Po udanej karierze naukowej w Stanach Zjednoczonych od 2000 r. Marcin Szumowski zajmuje się transferem technologii i podmiotami rozpoczynającymi działalność gospodarczą; był współzałożycielem i prezesem trzech takich podmiotów, w tym Medicalgorithmics S.A., obecnie spółki giełdowej, której był prezesem i dyrektorem generalnym w latach 2005–2010. Od 2001 r. jest kierownikiem Działu Współpracy Międzynarodowej i zarządzania Projektami w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego PAN. Był członkiem grupy niezależnych ekspertów wspierającej Komisję Europejską w trakcie oceny skutków UE dotyczącej wspólnego przedsiębiorstwa IMI 2; || IMI Tom Andersen (DK) – kierownik Biura Regionalnego Europejskiego Banku Inwestycyjnego na Bliski Wschód w Kairze i niezależny konsultant. Jeszcze rok temu był zastępcą doradcy ekonomicznego w Europejskim Banku Inwestycyjnym specjalizującym się w ocenie rentowności projektów badawczo-rozwojowych i operacji finansowania projektów w sektorze farmaceutycznym i chemicznym. Wcześniej pracował przy procesach przejęcia i zbycia w ramach konglomeratu przemysłowego i dla Novo Nordisk, przedsiębiorstwa farmaceutycznego z siedzibą w UE, gdzie odpowiadał za ocenę i sprawozdawczość z postępów w pracach działu opracowywania nowych leków i rozwoju korporacyjnego. Był członkiem zespołu niezależnych ekspertów prowadzącego pierwszą ocenę wspólnego przedsiębiorstwa IMI; || IMI Bart Wijnberg (NL) – przed odejściem na emeryturę Bart Wijnberg pracował dla holenderskiego Ministerstwa Zdrowia, Opieki Społecznej i Sportu, gdzie był odpowiedzialny za zlecanie sporządzenia sprawozdania Światowej Organizacji Zdrowia dotyczącego leków priorytetowych dla Europy i świata w związku z 7PR oraz za uruchomienie niderlandzkiego partnerstwa publiczno-prywatnego Top Institute Pharma (TI Pharma). Był członkiem grupy kontaktowej państw członkowskich, państw kandydujących i krajów stowarzyszonych ds. wspólnego przedsiębiorstwa IMI oraz grupy niezależnych ekspertów prowadzącej pierwszą ocenę wspólnego przedsiębiorstwa IMI; || IMI Maria Rosaria Di Nucci (IT) – starszy analityk w Centrum Badań Polityki Ekologicznej na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie oraz niezależny konsultant. Od ponad 25 lat pracuje w obszarze polityki ochrony środowiska i polityki energetycznej oraz oceny polityki oraz uczestniczy w różnych inicjatywach UE. Jej działalność koncentruje się również na ocenie skutków. Dr Di Nucci jest ekspertem ds. oceny europejskich organizacji finansujących badania i rozwój technologiczny oraz Komisji Europejskiej. Uczestniczy również w ocenie wspólnego przedsiębiorstwa „Czyste niebo” i wspólnego przedsiębiorstwa FCH w charakterze wspólnego eksperta. || „Czyste niebo”, FCH, IMI