UZASADNIENIE

Strefa euro jest dużą otwartą gospodarką z obowiązkami w dziedzinie polityki międzynarodowej. Gospodarcze i finansowe znaczenie strefy euro oraz istnienie jednolitej polityki pieniężnej i kursowej powodują ciągły wzrost znaczenia podejmowanych w strefie euro decyzji politycznych i zachodzących w niej zjawisk gospodarczych dla gospodarki światowej.

Polityczne znaczenie strefy euro w ostatnich latach zostało bardzo wzmocnione. Za pomocą europejskiego semestru, wraz z przyjęciem tzw. „sześciopaku” i „dwupaku”, a także zawarciem Traktatu o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej, zintegrowano, wzmocniono i poszerzono na poziomie unijnym nadzór nad polityką państw członkowskich w podstawowych dziedzinach o znaczeniu makroekonomicznym i budżetowym. Powołano Europejski Mechanizm Stabilności jako stały mechanizm reagowania kryzysowego dla państw strefy euro. Unia ustanowiła również unię bankową ze scentralizowanym nadzorem oraz mechanizmem restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do banków w strefie euro, otwartym również dla wszystkich pozostałych państw członkowskich.

Jednocześnie zewnętrzna reprezentacja strefy euro nie nadążała za tymi wydarzeniami. Postępy, jakie poczyniono w zakresie dalszej integracji wewnętrznej strefy euro, muszą być przenoszone na arenę zewnętrzną, w szczególności poprzez postęp w osiąganiu jednolitej reprezentacji zewnętrznej w Międzynarodowym Funduszu Walutowym (MFW). UE (strefa euro) ma wyłączne kompetencje lub kompetencje dzielone ze swymi państwami członkowskimi w wielu dziedzinach objętych Umową o MFW.

MFW, z uwagi na swoje instrumenty pożyczkowe i nadzór, jest bardzo ważnym aktywnym podmiotem w dziedzinie światowego zarządzania gospodarczego i finansowego. Odegrał on kluczową rolę, wraz z Komisją i Europejskim Bankiem Centralnym (EBC), w kształtowaniu i realizacji programów mających na celu niesienie pomocy państwom członkowskim dotkniętym przez kryzys finansowy i zadłużeniowy. Ponadto wzmocnione ramy zarządzania w odniesieniu do koordynacji polityki gospodarczej oraz duża zbieżność regulacji i nadzoru sektora finansowego w ramach unii bankowej oznaczają, że w przyszłości MFW będzie musiał wykraczać poza czysto krajową perspektywę w swojej ocenie nadzoru i zarządzania kryzysowego w strefie euro.

Skuteczna reprezentacja strefy euro umożliwiłaby zapewnienie wspólnego przekazu strefy euro w MFW w kwestiach takich jak programy i przeglądy, polityka gospodarcza i fiskalna, nadzór makroekonomiczny, polityka kursowa i stabilność finansowa. Stworzenie bardziej spójnej reprezentacji byłoby również korzystne dla państw trzecich, w szczególności poprzez silniejszy i spójniejszy wkład strefy euro w globalną stabilność gospodarczą i finansową.

W październiku 2014 r. Komisja ogłosiła w swoim programie prac na 2015 r., że zamierza zająć się kwestią zewnętrznej reprezentacji strefy euro w ramach pogłębiania unii gospodarczej i walutowej.

Zgodnie ze „sprawozdaniem pięciu przewodniczących” z czerwca 2015 r. w sprawie „dokończenia budowy europejskiej unii gospodarczej i walutowej” wzmocnienie międzynarodowego znaczenia prezentowanych stanowisk stanowi integralny element bieżących działań na rzecz poprawy zarządzania gospodarczego w strefie euro. W sprawozdaniu tym podkreśla się zwłaszcza niedociągnięcia związane z reprezentacją strefy euro w MFW, gdzie – pomimo dużych postępów poczynionych na rzecz większej koordynacji stanowisk europejskich – strefa euro wciąż jeszcze nie przemawia jednym głosem.

W planie działania Komisji na rzecz pogłębionej i rzeczywistej unii gospodarczej i walutowej określono już szereg działań priorytetowych mających na celu wzmocnienie i konsolidację zewnętrznej reprezentacji gospodarczej strefy euro. Zasugerowano w nim skoncentrowanie się na MFW ze względu na jego kluczową rolę w ramach międzynarodowego zarządzania gospodarczego. Reprezentacja zewnętrzna została wymieniona wśród priorytetowych działań proponowanych w krótkiej perspektywie. Parlament Europejski również apelował o jednolitą reprezentację zewnętrzną strefy euro.

W 2006 r. Rada Ecofin uzgodniła, że przejście na system jednego miejsca dla strefy euro w ramach MFW będzie celem długoterminowym. W tym kontekście państwa członkowskie uznały, że można przyjąć różne sposoby prowadzące do przejścia w przyszłości na ewentualny system jednego miejsca dla strefy euro, w tym metodę uwzględniającą kroki tymczasowe.

W związku z powyższym w niniejszym wniosku sugeruje się przejście do jednolitej reprezentacji strefy euro w MFW, z przewodniczącym Eurogrupy jako przedstawicielem strefy euro. Proponuje się w nim stopniowe podejście do osiągnięcia tego celu, obejmujące pośrednie kroki przejściowe dotyczące reprezentacji w Międzynarodowym Komitecie Walutowym i Finansowym (IMFC) i w Radzie Wykonawczej MFW. Takie kroki przejściowe obejmowałyby przyznanie praw obserwatora strefie euro reprezentowanej przez przedstawiciela państwa członkowskiego strefy euro będącego już członkiem wspomnianej rady, wraz z Komisją i Europejskim Bankiem Centralnym (który ma obecnie status obserwatora w Radzie Wykonawczej MFW). Należy ponadto usprawnić proces koordynacji dotyczący ustalania wspólnych stanowisk, aby wydawać systematyczne wspólne oświadczenia na temat wszystkich rozpatrywanych w ramach MFW kwestii dotyczących polityki, poszczególnych państw i nadzoru, mających znaczenie dla strefy euro. Wspomniane kroki powinny również mieć na celu zacieśnienie współpracy strefy euro z państwami członkowskimi do niej nienależącymi w odniesieniu do kwestii związanych z MFW. Należy zauważyć, że reprezentacja zewnętrzna strefy euro będzie także zależeć od przyszłego statusu strefy euro w MFW, który będą skłonne jej nadać państwa członkowskie MFW.

Podstawa prawna

Art. 138 ust. 2 TFUE przewiduje przyjęcie odpowiednich środków w celu zapewnienia jednolitej reprezentacji w międzynarodowych instytucjach i konferencjach finansowych. Celem leżącym u podstaw tego postanowienia było osiągnięcie silniejszej i jednolitej reprezentacji strefy euro, z uwagi na to, że skuteczność bieżących nieformalnych ustaleń dotyczących reprezentowania strefy euro uznano za niewystarczającą. W pierwszej kolejności postanowienie to można wykorzystać do celów reprezentacji strefy euro tylko w MFW. Należy również zawrzeć we wniosku przepisy umożliwiające strefie euro lepszą koordynację procesu ustalania jej stanowisk w ramach MFW, ponieważ przepisy takie są niezbędne z uwagi na cel, jakim jest jednolita reprezentacja, i będą pomocne w jego osiągnięciu. Czyni się również odniesienie do art. 138 ust. 1 TFUE, który umożliwia Radzie wypracowanie wspólnych stanowisk w kwestiach szczególnego zainteresowania dla unii gospodarczej i walutowej, w ramach międzynarodowych instytucji i konferencji finansowych.

Art. 138 ust. 3 TFUE stanowi, że w odniesieniu do przyjęcia niniejszego wniosku w głosowaniu biorą udział tylko członkowie Rady reprezentujący państwa członkowskie strefy euro. Rada podejmuje działania po konsultacji z EBC.

Jednocześnie Komisja postanawia wycofać wniosek Komisji dotyczący decyzji Rady w sprawie reprezentowania Wspólnoty i zajmowania przez nią stanowiska na arenie międzynarodowej w kontekście unii gospodarczej i walutowej (COM(1998) 637 final), który nie został przyjęty i stał się nieaktualny od czasu wprowadzenia euro i wejścia w życie Traktatu z Lizbony.

2015/0250 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY