zapewnienia większej stabilności systemu finansowego: zintegrowane rynki finansowe i kapitałowe mogą być pomocne dla państw członkowskich, w szczególności tych należących do strefy euro, pod względem współdzielenia wpływu wstrząsów gospodarczych. Poszerzenie źródeł finansowania pomoże w podziale ryzyka finansowego, a dzięki temu obywatele i przedsiębiorstwa UE będą w mniejszym stopniu odczuwali spadki aktywności sektora bankowego. Ponadto bardziej rozwinięte rynki akcji, w przeciwieństwie do wzrostu zadłużenia, pozwalają na dokonywanie większych inwestycji w perspektywie długoterminowej;

uruchomienia większej liczby inwestycji z UE i pozostałej części świata: unia rynków kapitałowych pomoże gromadzić kapitał w Europie i przekazywać go wszystkim przedsiębiorstwom, w tym MŚP, na realizację projektów z zakresu infrastruktury i zrównoważonych projektów długoterminowych, którym kapitał ten jest potrzebny do rozwoju i tworzenia miejsc pracy. Dzięki temu gospodarstwa domowe będą miały lepsze możliwości realizacji swoich celów oszczędnościowych związanych z emeryturami;

Głównym priorytetem Komisji jest wzmocnienie gospodarki Europy i pobudzenie inwestycji w celu tworzenia nowych miejsc pracy. Plan inwestycyjny o wartości 315 mld EUR, którego wdrażanie rozpoczęto mniej niż rok po rozpoczęciu obecnej kadencji Komisji, ułatwi rozpoczęcie tego procesu. Aby zwiększyć inwestycje w perspektywie długoterminowej, potrzebne są silniejsze rynki kapitałowe. Zapewniłyby one nowe źródła finansowania dla przedsiębiorstw, przyczyniłyby się do powstania większej liczby możliwości dla oszczędzających oraz poprawiłyby odporność gospodarki. Dlatego też jednym z kluczowych priorytetów wyznaczonych przez przewodniczącego Komisji Jean-Claude’a Junckera jest potrzeba stworzenia prawdziwego jednolitego rynku kapitałowego – unii rynków kapitałowych – dla wszystkich 28 państw członkowskich Unii.

szybko wprowadzi zmiany do kalibracji, o których mowa w przepisach Wypłacalność II, tak by lepiej odzwierciedlały one rzeczywiste ryzyko związane z inwestycjami infrastrukturalnymi, a następnie dokona weryfikacji sposobu jego ujmowania zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wymogów kapitałowych w odniesieniu do ekspozycji banków na infrastrukturę; oraz

Unia rynków kapitałowych powinna przybliżać UE do sytuacji, w której przykładowo: MŚP mogą zdobywać finansowanie tak łatwo, jak duże przedsiębiorstwa; koszty inwestowania i dostępu do produktów inwestycyjnych są podobne w całej UE; uzyskiwanie finansowania na rynkach kapitałowych staje się coraz łatwiejsze; pozyskiwanie finansowanie w innym państwie członkowskim nie jest utrudnione zbędnymi barierami prawnymi ani barierami w zakresie nadzoru.

Kilka przykładów ilustruje potencjalne korzyści. Europejskie MŚP pozyskują pięć razy mniej środków finansowych na rynkach kapitałowych niż ma to miejsce w Stanach Zjednoczonych. Jeżeli nasze rynki kapitału wysokiego ryzyka byłyby równie głębokie jak w USA, w latach 2009–2014 przedsiębiorstwa miałyby dostęp do finansowania w wysokości ponad 90 mld EUR. Gdyby można było przywrócić sekurytyzację w UE – w sposób bezpieczny – do średnich poziomów emisji sprzed kryzysu, banki byłyby w stanie udzielić dodatkowych kredytów na rzecz sektora prywatnego w wysokości ponad 100 mld EUR. Ponadto gdyby sekurytyzacje MŚP zostały odtworzone do poziomu o połowę niższego w porównaniu ze szczytowym poziomem sprzed kryzysu, mogłyby generować 20 mld EUR dodatkowych funduszy. Potrzeby inwestycyjne również są duże – na przykład szacuje się, że przejście UE na gospodarkę niskoemisyjną będzie wymagało inwestycji w wysokości 200 mld EUR rocznie.

Nowe przedsiębiorstwa typu start-up mają zasadnicze znaczenie dla napędzania wzrostu gospodarczego. W całej UE małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) zatrudniają 2/3 pracowników i odpowiadają za generowanie 58 centów z każdego euro wytworzonej wartości dodanej. Przedsiębiorcy posiadający obiecujące biznesplany muszą być w stanie zapewnić finansowanie na realizację swoich pomysłów. Przedsiębiorstwa, którym się powiodło, będą potrzebowały dostępu do finansowania na atrakcyjnych warunkach w celu sfinansowania swojego rozwoju. Kanały finansowania na rzecz rozwijających się przedsiębiorstw, które dążą do pozyskania kapitału własnego lub szukają innych form kredytu poza systemem bankowym, nie są wystarczająco rozwinięte w Europie. Ma to w szczególności miejsce w przypadku europejskich MŚP, których finansowanie zewnętrzne jest w ponad 75 % pokrywane z kredytów bankowych. Dobrze prosperująca unia rynków kapitałowych powinna rozszerzyć możliwości finansowania rozwijających się przedsiębiorstw. Możliwości te powinny istnieć i być dostępne dla przedsiębiorców we wszystkich 28 państwach członkowskich UE i na wszystkich etapach „drabiny finansowania”.

Kierunek, który należy przyjąć, jest jasny: stworzyć jednolity rynek kapitałowy od podstaw, identyfikując bariery i obalając je jedna po drugiej; nadając nową dynamikę i tworząc podstawy rosnącego zaufania do inwestowania w przyszłość Europy. Swobodny przepływ kapitału jest jedną z podstawowych zasad, na których zbudowano UE. Ponad 50 lat od traktatu rzymskiego powinniśmy skorzystać z okazji, by tę wizję urzeczywistnić.

Celem niniejszego planu działania jest ustanowienie fundamentów odpowiednio funkcjonującej i zintegrowanej unii rynków kapitałowych obejmującej wszystkie państwa członkowskie, która ma powstać do 2019 r. Jest to projekt długoterminowy, ale Komisja będzie podejmowała szybkie działania. Komisja przeprowadzi ocenę postępów i ponowną ocenę priorytetów w 2017 r.

Duzi inwestorzy instytucjonalni lub fundusze inwestycyjne mogą inwestować w średnie przedsiębiorstwa lub bezpośrednio udzielać im pożyczek (niekiedy we współpracy z bankami), zapewniając tym samym sposób na dalszą dywersyfikację pośrednictwa kredytowego i zwiększenie możliwości finansowania. Według niektórych szacunków, na koniec 2014 r. 36 alternatywnych kredytodawców w ciągu nieco ponad dwóch lat dokonało ponad 350 transakcji. Wolumen transakcji dokonanych w Europie w ramach funduszy bezpośrednich pożyczek wzrósł o 43 % między 2013 r. a 2014 r. Obecnie na rynku działa 40 funduszy pożyczek bezpośrednich (w porównaniu z 18 zgłoszonymi w 2012 r.), a kolejnych 81 nowych funduszy liczy na zgromadzenie około 70 mld EUR. W przyszłości może się to okazać potencjalnie istotnym źródłem kredytów pozabankowych.

Ta lokalna lub krajowa infrastruktura służąca informowaniu o nowych możliwościach finansowania mogłaby stanowić fundament systemu informacyjnego łączącego potencjalne zewnętrzne źródła finansowania z MŚP ubiegającymi się o finansowanie w Europie. Powiązania transgraniczne mogłyby łączyć istniejące systemy krajowe, aby połączyć inwestorów i MŚP z całej Europy. System łączący krajowe struktury służyłby utrwalaniu wiedzy na poziomie lokalnym, która jest istotna w sektorze MŚP, i umożliwiałby MŚP udostępnianie inwestorom zestawu podstawowych danych finansowych i kredytowych na szczeblu europejskim. Warunkiem istnienia wartości dodanej takiego systemu jest odpowiednia porównywalność kluczowych danych, aby potencjalni inwestorzy w UE dysponowali odpowiednimi i wiarygodnymi danymi dotyczącymi sytuacji finansowej MŚP. Udział MŚP w tym systemie i dostarczanie wszelkich informacji będzie miało charakter dobrowolny. Ostatnie mapowanie informacji kredytowych MŚP przez Komisję wykazało wysoki poziom zróżnicowania w UE, jeżeli chodzi o rodzaj wymienianych informacji, o to, kto i w jaki sposób je wymienia oraz kto ma do nich dostęp. Ujednolicenie danych dotyczących kredytu będzie ułatwiona dzięki nowej bazie danych AnaCredit EBC dotyczącej kredytów dla przedsiębiorstw, która zostanie wprowadzona w 2018 r.

Wsparcie doradcze jest coraz powszechniej dostępne dzięki szeregowi programów prywatnych i publicznych w niektórych państwach członkowskich. Komisja ułatwi wymianę najlepszych praktyk w celu promowania dostępu do skutecznych źródeł informacji i wspierania MŚP ubiegających się o finansowanie oparte na zasadach rynkowych we wszystkich państwach członkowskich.

W ramach przepisów UE dążono do ustanowienia warunków regulacyjnych dla prężnego sektora kapitału wysokiego ryzyka w UE. W rozporządzeniu w sprawie europejskich funduszy venture capital (EuVECA) i rozporządzeniu w sprawie europejskiego funduszu na rzecz przedsiębiorczości społecznej (EuSEF) określono w szczególności warunki, na jakich możliwe jest wprowadzenie do obrotu tych funduszy wśród podmiotów instytucjonalnych i zamożnych klientów indywidualnych w UE. Paszporty EuVECA i EuSEF są jednak obecnie dostępne jedynie dla operatorów mniejszych funduszy zarządzających portfelem aktywów poniżej 500 mln EUR. Zmiany w tych rozporządzeniach mogłyby wzmocnić skuteczność paszportów, np. dzięki umożliwieniu zarządcom większych funduszy ustanawiania i wprowadzania do obrotu funduszy EuVECA i EuSEF, obniżeniu progu inwestycji w celu przyciągnięcia większej liczby inwestorów i usprawnieniu marketingu i inwestycji na poziomie transgranicznym.

Kapitał wysokiego ryzyka ma do odegrania ważną rolę we wspieraniu wzrostu gospodarczego i oferowaniu przedsiębiorcom możliwości pozyskania środków w Europie, a także poza jej granicami. Kapitał wysokiego ryzyka jest zwykle kapitałem (własnym) długoterminowym przekazywanym za pośrednictwem funduszy łączących udziały inwestorów i zapewniających dywersyfikację ryzyka. Fundusze venture capital w UE są jednak nadal stosunkowo niewielkie. Średnia wartość europejskiego funduszu venture capital wynosząca około 60 mln EUR stanowi jedynie połowę wartości takiego funduszu w Stanach Zjednoczonych, a około 90 % inwestycji kapitału wysokiego ryzyka w UE skupia się w zaledwie ośmiu państwach członkowskich. Podział ryzyka w sektorze publicznym może przyczynić się do zwiększenia skali funduszy venture capital w Europie i śladu sektora we wszystkich 28 państwach członkowskich, a także może służyć jako katalizator dla inwestycji dokonywanych w sektorze prywatnym, pomagając w promowaniu skali, dywersyfikacji i zasięgu geograficznego. Wspieranie funduszy funduszy może z kolei pomóc w szczególności rozszerzyć zakres inwestycji prywatnych w kapitał wysokiego ryzyka przez przyciągnięcie inwestorów instytucjonalnych.

W ramach EuVECA i europejskiego długoterminowego funduszu inwestycyjnego (ELTIF) możliwe jest udzielanie pożyczek w ograniczonym zakresie. Niektóre państwa członkowskie wprowadziły również do swoich krajowych ram prawnych specjalne systemy, aby uregulować warunki, zgodnie z którymi możliwe będzie udzielanie pożyczek w ramach alternatywnych funduszy inwestycyjnych. W wyniku tej sytuacji transgraniczna działalność funduszy musi być zgodna z różnymi wymogami dotyczącymi działań związanych z udzielaniem w ich ramach pożyczek. Wyjaśnienie sposobu traktowania funduszy, z których udzielane są pożyczki, w ramach regulacyjnych może ułatwić rozwój transgraniczny i jednocześnie zapewnić ich odpowiednie uregulowanie pod względem ochrony inwestora i stabilności finansowej.

Komisja będzie współpracować z państwami członkowskimi i z Europejskimi Urzędami Nadzoru, aby ocenić potrzebę zastosowania skoordynowanego podejścia do udzielania pożyczek w ramach funduszy oraz aby ocenić przedmiotową kwestię w odniesieniu do przyszłych ram UE.

1.5 System ofert na rynku niepublicznym

Przedsiębiorstwa europejskie coraz częściej wyrażają zainteresowanie wykorzystaniem systemu „ofert na rynku niepublicznym” w celu pozyskania kapitału (zwykle ponad 20 mln EUR) przez emisję instrumentów dłużnych na rzecz inwestorów instytucjonalnych lub innych doświadczonych inwestorów. Z powodu ograniczonej liczby i rodzaju inwestorów ten kanał finansowania charakteryzują mniej surowe wymogi regulacyjne. Oferty na rynku niepublicznym w Europie wzrosły o około 30 % w 2014 r. – z 13 mld EUR w 2013 r. do 17 mld EUR w 2014 r.. Europejskie przedsiębiorstwa zgromadziły jednak jeszcze większą ilość funduszy dzięki ofertom na rynku niepublicznym w Stanach Zjednoczonych. System europejskich ofert na rynku niepublicznym jest również ograniczony do małej liczby państw. Z powyższych rozważań wynika, że istnieje szansa na dalszy rozwój tego kanału w Europie. Komisja już wcześniej wskazała ograniczoną liczbę ujednoliconych procesów i dokumentów jako bariery dla dalszego rozwoju. W związku z tym Komisja w pełni popiera pracę dotyczącą wspomnianych kwestii wykonywaną przez ICMA i niemiecki system Schuldscheine oraz będzie dążyła do uwzględnienia najlepszych praktyk i promowania ich w UE przez odpowiednie inicjatywy.





2.Ułatwianie przedsiębiorstwom wejścia na rynki publiczne i pozyskania na nich kapitału

Oferty publiczne dotyczące instrumentów dłużnych lub kapitałowych stanowią główną ścieżkę finansowania dla średnich i dużych przedsiębiorstw dążących do pozyskania ponad 50 mln EUR. Oferują one dostęp do najszerszego zbioru źródeł finansowania oraz zapewniają możliwość wyjścia z inwestycji przez private equity i aniołów biznesu. Rynki publiczne są kluczowe dla przekształcenia średnich przedsiębiorstw o szybkim tempie wzrostu w globalne podmioty o ugruntowanej pozycji. Na przykład przedsiębiorstwa notowane na rynku AIM wykazywały średni wzrost obrotów na poziomie 37 % oraz wzrost zatrudnienia na poziomie 20 % w roku następującym po przedstawieniu pierwszej oferty publicznej (IPO). Wydajne rynki publiczne są zatem kluczowym ogniwem łańcucha finansowego.

Mimo znaczącego rozwoju europejskiego publicznego rynku kapitałowego i rynku długu, który miał miejsce w ostatnich dziesięcioleciach, rynki te nadal pozostają w tyle za innymi rozwiniętymi gospodarkami. Ponadto sytuacja w państwach członkowskich UE jest bardzo zróżnicowana. Wynika to po części z różnego rozmiaru przedsiębiorstw i ich potrzeb finansowych, a także preferencji dotyczących zachowania ciągłości własności i kontroli rodzinnej w korporacji. W wyniku konsultacji dotyczących unii rynków kapitałowych podkreślono jednak powszechne obawy dotyczące faktu, że otoczenie regulacyjne UE może nie sprzyjać dalszemu rozwojowi tych kanałów finansowania. Na przykład w ostatnim sprawozdaniu Grupy Zadaniowej UE ds. IPO oszacowano, że koszt samych opłat za notowania tylko w zakresie IPO w przypadku transakcji opiewających na kwotę poniżej 6 mln EUR stanowi 10–15 % wartości transakcji. Dla porównania, w przypadku większych transakcji (50–100 mln EUR) opłaty te wynoszą 5–8 %. Obecnie zdaniem wielu MŚP te początkowe (i bieżące) koszty notowań przeważają nad korzyściami pierwszej oferty publicznej. Ograniczenie kosztów wejścia na rynek może umożliwić większej liczbie przedsiębiorstw pozyskanie kapitału na rynkach publicznych.

Drogę do rynków publicznych otwiera przedsiębiorstwom poszukującym środków finansowych prospekt emisyjny. Prospekty emisyjne są dokumentami wymaganymi przez prawo, zawierającymi wszystkie informacje dotyczące przedsiębiorstwa, których inwestor potrzebuje, aby podejmować świadome decyzje o ewentualnych inwestycjach. Wymagania dotyczące prospektów emisyjnych zostały zharmonizowane, aby umożliwić porównanie możliwości inwestycyjnych w UE. Ich opracowanie jest jednak kosztowne i uciążliwe, w szczególności dla MŚP, a ich treść zwykle zajmuje setki stron. Inwestorzy mogą postrzegać te wymagania za złożone i zbyt szczegółowe, a informacje, które mają kluczowe znaczenie dla inwestycji, za trudne do wychwycenia.

Komisja zmodernizuje dyrektywę w sprawie prospektu emisyjnego. Przyczyni się to do aktualizacji informacji dotyczących tego, kiedy niezbędny jest prospekt emisyjny, do ujednolicenia wymaganych informacji i procesu zatwierdzania oraz do opracowania faktycznie proporcjonalnego systemu dla MŚP służącego sporządzaniu prospektów emisyjnych i uzyskiwaniu dostępu do rynków kapitałowych. Komisja zbada również, w jaki sposób wesprzeć MŚP w procesie przygotowań do wejścia na rynki publiczne za pośrednictwem europejskich struktur doradczych, takich jak np. Europejskie Centrum Doradztwa Inwestycyjnego.

Oprócz prospektu emisyjnego istnieje szereg innych wyzwań w zakresie pozyskiwania kapitału na rynkach publicznych. Rynki rozwoju MŚP wprowadzone w ramach MiFID II będą od 2017 r. stanowić punkt wyjścia dla nowych przedsiębiorstw do przygotowania się do późniejszych notowań na większej giełdzie. Stworzenie tego specjalnego rynku może mieć szczególne znaczenie dla rozwoju rynków lokalnych lub młodych emitentów. Aby osiągnąć pełne korzyści z tych platform przeznaczonych specjalnie dla unii rynków kapitałowych, Komisja przez wdrożenie MiFID II zapewni, aby wymogi mające zastosowanie do tych platform sprzyjały uzyskaniu odpowiedniej równowagi między zapewnieniem wystarczającej ochrony inwestorów a uniknięciem zbędnych obciążeń administracyjnych.

W przypadku inwestorów dostęp do szybko rozwijających się MŚP notowanych na giełdzie może być atrakcyjny z uwagi na ewentualne zwroty z inwestycji i korzyści z dywersyfikacji. Inwestorów mogą jednak zniechęcić gorsze źródła informacji i mniejsza płynność. W odpowiedziach uzyskanych w ramach konsultacji podkreślano brak badań przeprowadzanych przez analityków inwestorów na temat MŚP oraz brak dodatkowych wymogów dotyczących sprawozdawczości jako dwa główne wyzwania, jakim muszą sprostać MŚP, aby ich akcje były notowane na giełdzie. Wiele MŚP dopuszczonych do obrotu w ramach wielostronnych platform obrotu (MTF) zgłasza informacje finansowe jedynie na podstawie krajowych standardów rachunkowości, co może nie być wystarczające, aby zaspokoić potrzeby międzynarodowych inwestorów z uwagi na brak porównywalności. Komisja we współpracy z Radą Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (RMSR) zbada możliwość opracowania dostosowanego indywidualnie, dobrowolnego rozwiązania w zakresie rachunkowości, które mogłoby mieć zastosowanie do przedsiębiorstw dopuszczonych do obrotu na rynkach rozwoju MŚP.

Komisja przeprowadzi przegląd barier regulacyjnych dla małych przedsiębiorstw w zakresie dopuszczania ich do obrotu na rynkach publicznych oraz będzie ściśle współpracować z nowymi rynkami rozwoju MŚP na mocy MiFID II w celu zapewnienia, aby otoczenie regulacyjne tych rynków inkubatorów było zgodne ze swoim przeznaczeniem.

W przypadku większych przedsiębiorstw obligacje korporacyjne stanowią kluczowy mechanizm pozyskiwania finansowania dłużnego na większą skalę. Dokonywane przez przedsiębiorstwa niefinansowe emisje obligacji korporacyjnych denominowanych w euro, ułatwione dzięki najniższym w historii stopom procentowym, zwiększyły się prawie dwukrotnie w latach 2008–2014 r. do 340 mld EUR.

Pomimo rekordowych pierwotnych emisji niektórzy uczestnicy rynku zgłosili obawy dotyczące ograniczonej płynności na rynkach wtórnych utrudniającej obrót tymi instrumentami. Ograniczona płynność może przełożyć się na wyższe premie za niepłynność aktywów i wyższe koszty finansowania zewnętrznego. Jeżeli warunki kredytowe pogorszą się, dostęp niektórych przedsiębiorstw do rynków długu może w krótkim czasie zostać utrudniony.

Komisja dokona przeglądu funkcjonowania rynków obligacji korporacyjnych w UE, koncentrując się na sposobie możliwego usprawnienia płynności rynkowej, potencjalnym wpływie reform regulacyjnych, zmianach na rynku i dobrowolnym ujednolicaniu dokumentacji ofertowej.

Utworzenie, zgodnie z wymogami MiFID II, systemu publikacji skonsolidowanych informacji na temat instrumentów kapitałowych w 2017 r. i instrumentów finansowych analogicznych do akcji w 2018 r. zapewni organom regulacyjnym i uczestnikom rynku lepszą orientację na rynku, co powinno przyczynić się do wzrostu atrakcyjności rynków kapitałowych w UE jako celów inwestycji. Komisja nadal będzie monitorować zmiany w tym zakresie.

Różnice dotyczące opodatkowania różnych instrumentów finansowych mogą utrudnić skuteczne finansowanie rynku kapitałowego. Preferencyjne opodatkowanie długów, wynikające z możliwości odliczenia płatności odsetkowych od podstawy opodatkowania, odbywa się kosztem innych instrumentów finansowych, w szczególności kapitału własnego. Rozwiązanie wspomnianej kwestii nierówności podatkowej zachęciłoby do dokonywania większej liczby inwestycji kapitałowych i przyczyniłoby się do zgromadzenia większego kapitału własnego w przedsiębiorstwach. Ponadto występują liczne korzyści w zakresie stabilności finansowej, ponieważ przedsiębiorstwa o większym kapitale własnym byłyby mniej podatne na wstrząsy gospodarcze. Dotyczy to w szczególności banków.

Jako element szeroko zakrojonych prac podjętych w zakresie wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania osób prawnych (CCCTB), w odniesieniu do której w 2016 r. przygotowany ma zostać nowy wniosek, Komisja zbada sposoby rozwiązania kwestii braku równowagi pomiędzy długiem a kapitałem własnym.