W kontekście Europejskiego Zielonego Ładu, którego celem jest uczynienie z Europy pierwszego na świecie kontynentu neutralnego dla klimatu, Komisja przeprowadziła działania konsultacyjne w związku z planem zwiększenia celu polegającego na redukcji emisji gazów cieplarnianych w UE do 2030 r. W ramach wstępnej oceny skutków dla planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r. informacje zwrotne przyjmowano od dnia 18 marca 2020 r. do dnia 15 kwietnia 2020 r. Za pomocą kwestionariusza internetowego przeprowadzono otwarte konsultacje publiczne. Kwestionariusz był dostępny przez 12 tygodni (od dnia 31 marca do dnia 23 czerwca 2020 r.). Komisja zwróciła się do wykonawcy o sporządzenie sprawozdania zawierającego analizę wyników kwestionariusza internetowego, w tym przedstawionych dokumentów dotyczących stanowiska. Wyniki zawarto w niniejszym sprawozdaniu. Pierwotnie przewidziane warsztaty i spotkania ad hoc z zainteresowanymi stronami nie odbyły się ze względu na środki bezpieczeństwa związane z COVID-19.

Łącznie 14 organów krajowych państw członkowskich odpowiedziało na konsultacje w sprawie planu w zakresie celów klimatycznych na 2030 r., z czego pięć wniosło wkład na szczeblu rządowym lub legislacyjnym (Niderlandy, Finlandia, Dania, Czechy, Francja), natomiast siedem wniosło wkład na szczeblu ministerialnym (Cypr, Bułgaria, Litwa, Estonia, Węgry, Hiszpania i Słowacja). Z dwóch organów ministerialnych państw nienależących do UE (Norwegia, Brazylia) przyszły dodatkowe odpowiedzi. Informację zwrotną przekazało między innymi kilka organów państw członkowskich, kilka krajów związkowych Republiki Federalnej Niemiec i Austrii, a także rząd flamandzki i dwie instytucje techniczne szczebla krajowego (niemiecka agencja ochrony środowiska Umweltbundesamt i francuskie narodowe centrum nieruchomości leśnych CNPF).

Spośród organów krajowych państw członkowskich UE sześć opowiada się za zwiększeniem poziomu ambicji klimatycznych do 2030 r. do 55% (rząd Niderlandów i Finlandii, rząd oraz parlament Danii, Ministerstwo ds. Przemian Ekologicznych i Wyzwań Demograficznych w Hiszpanii, rząd Francji). Jeden z organów krajowych państw członkowskich UE poparł zwiększenie poziomu ambicji klimatycznych do 2030 r. o 50% (Ministerstwo Środowiska Słowacji). Z kolei sześć organów krajowych państw członkowskich UE wolałoby pozostawić je niezmienione, na poziomie 40% redukcji gazów cieplarnianych (rząd Czech, Ministerstwo Gospodarki Słowacji, ministerstwa środowiska na Litwie i w Estonii, Ministerstwo Transportu, Technologii informacyjnych i Komunikacji Bułgarii oraz Ministerstwo Energii, Handlu i Przemysłu na Cyprze). Dwa organy państw członkowskich nie wskazały preferowanego poziomu ambicji, ale udzieliły dalszych wyjaśnień: Ministerstwo Energii Bułgarii uważa, że należy dokonać dalszego przeglądu celu polegającego na redukcji emisji gazów cieplarnianych do 2030 r., pod warunkiem że przeprowadzona zostanie szczegółowa ocena skutków na szczeblu krajowym, regionalnym i unijnym. Ministerstwo Innowacji i Technologii na Węgrzech argumentuje, że do takiego zwiększenia poziomu ambicji na szczeblu unijnym potrzebne jest znaczne obniżenie emisyjności w sektorze energetycznym, transportowym, grzewczym i chłodniczym oraz przemysłowym, co musi pozostać głównym priorytetem.

Wśród zidentyfikowanych korzyści wynikających ze zwiększenia poziomu ambicji klimatycznych do 2030 r. organy krajowe państw członkowskich wymieniły w szczególności następujące możliwości: będzie to okazja do tego, by przyczynić się do ratowania naszej planety, a tym samym wywiązać się z naszego obowiązku wobec przyszłych pokoleń; pozwoli to obrać bardziej stopniową drogę do osiągnięcia neutralności klimatycznej UE w 2050 r.; przyczyni się do zmniejszenia kosztów związanych ze zmianą klimatu w społeczeństwie; zapewni rozwój gospodarki UE w oparciu o nowe modele produkcji i konsumpcji itp. Wyzwania wymieniane jako powód wzrostu poziomu ambicji były następujące: będzie to istotne wyzwanie inwestycyjne dla unijnych sektorów przemysłu, usług, transportu i energii; prawdopodobnie doprowadzi do zmiany strukturalnej i zmiany wymogów w zakresie umiejętności w gospodarce; może prowadzić do znacznej relokacji siły roboczej między sektorami, zawodami i regionami; skróci czas potrzebny do opracowania i wdrożenia środków i do dostosowania się podmiotów gospodarczych.

Możliwe było przedłożenie dodatkowych dokumentów zarówno w drodze konsultacji publicznych, jak i wstępnej oceny skutków. 491 respondentów przedłożyło łącznie 500 załączników. Na rys. 3 przedstawiono rodzaje respondentów, którzy przedłożyli dodatkowe dokumenty.

Spośród tych załączników do analizy wybrano 233. Nie obejmowały one załączników zawierających wstępną ocenę skutków ani powielonych odpowiedzi na kampanię.

3.2.Metodyka przetwarzania danych

Ponieważ pytania w kwestionariuszu internetowym były nieobowiązkowe, przedstawione poniżej wartości procentowe odnoszą się do całkowitej liczby respondentów, którzy odpowiedzieli na dane pytania. Niektóre pytania pozwalały respondentom na „ocenę” opcji (1–5 lub 1–8). W odniesieniu do tych ocen w sprawozdaniu przedstawiono dane liczbowe dotyczące kategorii „najwyższa ocena”, ponieważ wskazuje ona na najwyższe poparcie.

Dokumenty dotyczące stanowiska przetworzono poprzez katalogowanie. Dane z każdego dokumentu rejestrowano w bazie danych w celu przedstawienia kluczowych tematów i informacji pochodzących z dokumentu i od autora.

W odpowiedziach otwartych i załącznikach do kwestionariusza zidentyfikowano pewne kampanie. W największej kampanii (8%; 329 respondentów), składającej się głównie z osób fizycznych, opowiedziano się głównie za zwiększeniem poziomu ambicji klimatycznych i wspólną opłatą za emisję dwutlenku węgla. W drugiej kampanii (<1%; 40 respondentów), również obejmującej w większości osoby fizyczne, nalegano na zmianę metodyki obliczania emisji gazów cieplarnianych w sektorze rolnictwa. W trzeciej kampanii (<1%; 35 respondentów), popieranej głównie przez organizacje pozarządowe, wnioskowano o spójność z porozumieniem paryskim i zwracanie większej uwagi na koszty bezczynności. W czwartej kampanii (<1%; 20 respondentów), składającej się z osób fizycznych, zaproponowano dywidendę klimatyczną dla obywateli jako mechanizm ustalania wysokości opłat za emisję dwutlenku węgla.

3.3.Kwestionariusz

Kwestionariusz składał się z dwóch części: jednej służącej do gromadzenia ogólnych informacji zwrotnych oraz drugiej – do zasięgnięcia opinii ekspertów będących zainteresowanymi stronami na temat określonych środków politycznych.

3.3.1.CZĘŚĆ I – Ogólne informacje zwrotne