Bruksela, dnia 6.4.2005

SEC(2005) 440 końcowy

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Grecji na lata 2004-2007

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że uczestniczące Państwa Członkowskie, czyli te, które przyjęły jedną walutę, zobowiązane są przedstawić Radzie i Komisji programy stabilności. Zgodnie z art. 5 tego rozporządzenia Rada zobowiązana jest zbadać każdy program stabilności na podstawie ocen przygotowanych przez Komisję oraz komitet ustanowiony na mocy art. 114 Traktatu (Komitet Ekonomiczno-Finansowy). Po zbadaniu programu Rada opiniowała go, opierając się na zaleceniu Komisji i po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Zgodnie z rozporządzeniem Państwa Członkowskie muszą przedkładać coroczne aktualizacje swoich programów stabilności, które również mogą być badane przez Radę według tych samych procedur.

Z uwagi na odnotowany w 2003 r. deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych (sektora general government ) wynoszący 3,2 % PKB oraz wskaźnik zadłużenia w wysokości 103,0 % PKB Rada zdecydowała w dniu 5 lipca 2004 r., że Grecja znajduje się w sytuacji nadmiernego deficytu i zaleciła, aby nadmierny deficyt został zmniejszony najpóźniej do 2005 r. W dniu 18 stycznia 2005 r. Rada stwierdziła, że Grecja nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na te zalecenia. W dniu 17 lutego 2005 r., również na podstawie zalecenia Komisji zgodnie z art. 104 ust. 9, Rada postanowiła przekazać Grecji wezwanie do podjęcia środków w celu zmniejszenia deficytu poniżej progu 3 % PKB najpóźniej do 2006 r. Wezwano również władze greckie do zidentyfikowania i wzięcia pod kontrolę innych niż zaciąganie pożyczek netto czynników, które przyczyniają się do zmiany poziomów zadłużenia, oraz do usprawnienia zbierania i przetwarzania danych dotyczących sektora general government .

Pierwszy program stabilności Grecji, obejmujący okres od roku 2000 do 2004, został przedstawiony w dniu 19 czerwca 2000 r. i oceniony przez Radę w dniu 12 lutego 2001 r. Następnie co roku przedstawiane były aktualizacje. W dniu 17 grudnia 2004 r. Grecja przedstawiła aktualizację swojego programu stabilności, obejmującą okres od roku 2004 do 2007. Aktualizacja ta nie została poddana ocenie przez Komisję. W dniu 21 marca 2005 r. przedstawiona została korekta aktualizacji programu stabilności. W dniu 29 marca ogłoszony został pakiet dodatkowych środków fiskalnych. Służby Komisji dokonały technicznej oceny tej aktualizacji biorąc pod uwagę wyniki swoich prognoz ekonomicznych z wiosny 2005 r. oraz uwzględniając kodeks postępowania[2], powszechnie przyjętą metodykę szacowania produktu potencjalnego i salda strukturalnego, zalecenia zawarte w ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na lata 2003-2005 oraz zasady ustalone w komunikacie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wzmocnienia koordynacji polityk budżetowych[3]. Dokonana ocena daje podstawy do następujących wniosków:

- Skorygowana aktualizacja greckiego programu stabilności za rok 2004 została przedstawiona w dniu 21 marca 2005 r. i obejmuje lata od 2004 do 2007. Zawarte w programie cele uwzględniają skutki budżetowe pakietu środków fiskalnych ogłoszonego przez rząd w dniu 29 marca i mającego na celu wsparcie realizacji skorygowanego programu, w tym publiczne zobowiązanie do zapisania docelowego deficytu na poziomie poniżej 3 % PKB w projekcie budżetu na 2006 r. Program częściowo spełnia wymagania „kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilności i konwergencji” w zakresie przekazywania danych. W programie nie określono szczegółowo środków realizacji celów założonych na 2007 r. Dane dotyczące kształtowania się cen przedstawiono za pomocą deflatora wydatków na spożycie prywatne zamiast za pomocą zharmonizowanego wskaźnika cen konsumpcyjnych HICP. W zakresie podstawowych założeń dotyczących otoczenia zewnętrznego w programie nie zamieszczono danych na temat wzrostu PKB na świecie z wyłączeniem UE ani stopy wzrostu odpowiednich rynków zagranicznych, jak wymaga tego kodeks postępowania.

- W programie rozważono trzy różne scenariusze makroekonomiczne. Tak zwany scenariusz bazowy zasadniczo pokrywa się z ramami makroekonomicznymi nakreślonymi w budżecie na 2005 r. Zakłada on optymistycznie, że grecka gospodarka zdoła utrzymać rozmach ekonomiczny, jakiego nabrała w okresie do 2004 r. dzięki silnemu popytowi krajowemu. Scenariusz ten z pewnością pozostaje poza obecnym zakresem prognoz. W drugim, mniej optymistycznym scenariuszu, który pokrywa się z nieaktualną już prognozą służb Komisji z jesieni 2004 r., przewidywany jest wzrost PKB na poziomie 3,3 % w objętym programem okresie. I wreszcie w trzecim scenariuszu przewiduje się, że wzrost realnego PKB w 2005 r. wyniesie 2,9 % i nieznacznie przyspieszy do 3 % w latach 2006 i 2007, co zasadniczo pokrywa się z prognozą służb Komisji z wiosny 2005 r. W związku z tym w oparciu o najnowsze dostępne informacje scenariusz ten należy uznać za najbardziej realistyczny i do niego odnieść ocenę programu. Z zawartych w scenariuszu danych wynika, że tempo wzrostu produktu potencjalnego będzie stopniowo słabnąć w objętym programem okresie, od około 3,3 % w 2005 r. do 3 % w 2007 r. Pokrywa się to również zasadniczo z oszacowaniami opartymi na prognozie służb Komisji z wiosny 2005 r. Ocenia się, że spowolnienie podstawowej stopy wzrostu wynika z ogólnej wydajności produkcyjnej. Pokaźna dodatnia luka produktowa odnotowana w 2004 r. ma nieco zmniejszyć się do roku 2007.

- Według sprawozdania z marca 2005 r. w sprawie poziomów deficytu i zadłużenia zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 3605/93 (zwanego dalej zgłoszeniem PND) szacuje się, że saldo sektora general government wykazuje deficyt w wysokości 6,1 % PKB (6,0 % PKB zgodnie z definicją ESA95, tzn. bez przepływów związanych z transakcjami typu swap). Deficyt ten jest o 0,8 punktu procentowego wyższy od wielkości 5,3 % PKB oszacowanej przez rząd Grecji na moment zgłoszenia PND z września 2004 r. Zgłoszenie PND z marca 2005 r. przedstawia dalszą rozbieżność, która oprócz wyższych o 0,3 punktu procentowego PKB spłat odsetek obejmuje niedobory podatkowe i przekroczenia wydatków, których wartość wynosi dalsze pół punktu PKB, ponad te, które zostały już ujawnione w zgłoszeniu PND z września 2004 r. W dniu 18 marca Eurostat nie zatwierdził danych dotyczących deficytu dla Grecji ze względu na niekonsekwentne rejestrowanie przepływów pomiędzy Grecją a budżetem UE. Ponadto Eurostat wskazał, że nie są jeszcze znane ostateczne dane dotyczące wydatków związanych z opieką zdrowotną oraz z Igrzyskami Olimpijskimi za ubiegłe lata. W związku z tym może być konieczne skorygowanie w górę wysokości długu publicznego za rok 2004 i lata wcześniejsze.

- W scenariuszu referencyjnym, który przyjęto na potrzeby oceny programu, za cel postawiono zmniejszenie nominalnego deficytu budżetowego sektora general government o 3,6 punktu procentowego w objętym programem okresie, z poziomu 6,1 % PKB w 2004 r. do 2,4 % w roku 2007. Korekta fiskalna skoncentrowana jest głównie na początku okresu, w roku 2005 oraz – w mniejszym stopniu – w 2006, natomiast w 2007 r. wynosi tylko 0,5 punktu procentowego PKB. Strategia ta na ma celu zmniejszenie nominalnego deficytu poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB do roku 2006, stosownie do decyzji Rady na mocy art. 104 ust. 9. Dla osiągnięcia tych celów program opiera się na środkach zwiększających dochody w połączeniu z ograniczeniem wydatków, co powinno przynieść w efekcie zwiększenie nadwyżek pierwotnych. Przewiduje się, że saldo pierwotne zmieni się od deficytu wynoszącego 0,4 % w 2004 r. do nadwyżki na poziomie 1,8 % PKB w 2005 r., która wzrośnie do 3,3 % PKB na koniec okresu. Z obliczeń służb Komisji przeprowadzonych zgodnie z powszechnie przyjętą metodyką zastosowaną do podanych w programie danych wynika, że deficyt wyrażony w kategoriach strukturalnych może spaść z 7,0 % PKB w 2004 r. do 4,4 % PKB w 2005 r., 3,5 % PKB w 2006 r. i 3 % w 2007 r.

- Przedstawione w scenariuszu referencyjnym docelowe wielkości deficytu są niższe od danych zawartych w prognozie służb Komisji z wiosny 2005 r., która przewiduje deficyt w wysokości 4,5 % PKB w 2005 r. i 4,4 % PKB w roku 2006. Znaczną część tej różnicy uzasadniają przedstawione w uzupełnieniu skutki budżetowe dodatkowych środków fiskalnych przewidzianych do realizacji w roku 2005 oraz ich efekty przeniesienia w roku 2006. Środki te zostały ogłoszone po terminie zakończenia prognozy Komisji, a ich wartość wynosi około 0,5 punktu procentowego PKB w 2005 r. i 0,9 punktu procentowego PKB w roku 2006. Ponadto istnieją negatywne zagrożenia dla założeń budżetowych na rok 2005 i kolejne lata po stronie zarówno dochodów, jak i wydatków. W szczególności przewidywane tendencje dla składek na ubezpieczenia społeczne wydają się zawyżone, natomiast dla spożycia publicznego, zwłaszcza opieki zdrowotnej i wynagrodzeń w sektorze publicznym, mogą być niedoszacowane. Dlatego aby skutecznie sprowadzić deficyt poniżej progu 3 % władze greckie mogą być zmuszone wdrożyć w 2006 r. dodatkowe środki oprócz tych, które zostały już zapowiedziane na rok 2005, zgodnie ze swoim zobowiązaniem ogłoszonym w dniu 29 marca. Bez uwzględnienia czynników koniunkturalnych prognozowana przez służby Komisji wysokość deficytu na lata 2005 i 2006 utrzymuje się powyżej 5 %, pozostając powyżej 3 % PKB nawet po uwzględnieniu dodatkowych środków podjętych w marcu. W związku z tym przedstawiona w programie postawa budżetowa nie zapewnia dostatecznego marginesu na wypadek przekroczenia wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB przy normalnych wahaniach koniunkturalnych, ani nie umożliwia osiągnięcia ustalonego w Pakcie Stabilności i Wzrostu średniookresowego celu, jakim jest zrównoważenie budżetu lub wypracowanie nadwyżki w objętym programem okresie.

- Przewiduje się, że wskaźnik zadłużenia zmniejszy się ze 110,5 % PKB w 2004 r. jedynie do 109,5 % w 2005 r., a następnie do 107,2 % w 2006 r. i 104,7 % w 2007 r. Główną siłą napędową dla przewidywanej ścieżki zmniejszania zadłużenia byłaby zwiększająca się nadwyżka pierwotna oraz wysoki wzrost nominalnego PKB. Szybsze tempo zmniejszania się zadłużenia jest hamowane przez znaczne, zwiększające zadłużenie korekty przepływów kapitału (SFA), które – choć maleją w stosunku do roku 2004 – to jednak zgodnie z oczekiwaniami pozostaną znaczne, pomimo planowanych postępów prywatyzacji. W programie szczegółowo opisano operacje kryjące się za SFA w 2004 r. Dlatego wydaje się, że dokonany został pewien postęp w identyfikacji źródeł SFA. Jednak program nie zawiera szczegółów na temat pochodzenia przewidywanych SFA w latach 2005-2007. Rozwój wskaźnika zadłużenia może być mniej korzystny od przewidywanego, biorąc pod uwagę wspomniane wyżej zagrożenia dla celów budżetowych.

- W programie dokonano przeglądu rządowego programu reform strukturalnych, który skupia się na zmianie orientacji wydatków publicznych na bardziej produktywne cele. Przedstawiono również w zarysie środki mające na celu zmniejszenie kosztów rozpoczynania działalności gospodarczej oraz dalsze otwarcie rynków dla konkurencji, zwłaszcza w usługach sieciowych. W dziedzinie opieki zdrowotnej rząd przygotowuje reformę mającą na celu zapewnienie zrównoważenia finansów oraz uporanie się z pewnymi słabościami systemu. Jednak program nie zawiera zbyt wielu szczegółowych informacji na temat odpowiednich środków, natomiast plany szeroko zakrojonej reformy nadal pozostają na bardzo wczesnym etapie. Odnośnie restrukturyzacji wydatków, w budżecie na 2005 r. przewidziano zmniejszenie wydatków konsumpcyjnych o ponad 16 % w kategoriach nominalnych. Założenie to wydaje się optymistyczne, gdyż przewidywane cięcia wpływają na niektóre składniki budżetu (wynagrodzenia, transfery socjalne), których tendencje zawsze wykazywały dużą odporność na środki ograniczania wydatków.

- Wydaje się, że Grecja jest poważnie zagrożona, jeżeli chodzi o długofalowe zrównoważenie finansów publicznych, między innymi ze względu na bardzo istotne przewidywane koszty dla budżetu wynikające ze starzenia się społeczeństwa. Przewidywany znaczny wzrost wydatków związanych z wiekiem sugeruje, że niezbędne są dodatkowe środki utrzymania publicznych wydatków emerytalnych pod kontrolą, w tym zdecydowane wdrażanie uchwalonych środków realizacji reform. Nakreślona w programie strategia opiera się głównie na realizacji uchwalonych reform emerytalnych oraz na niezbędnej konsolidacji finansów publicznych w średniej perspektywie czasowej. Mimo to wskaźnik zadłużenia brutto w stosunku do PKB, choć według przewidywań ma spadać, pozostaje powyżej 100 % PKB w objętym programem okresie. Nawet gdyby planowana konsolidacja budżetowa została zrealizowana w objętym programem okresie, to pojawia się znaczna luka zrównoważenia, wskazująca na potrzebę całościowego podejścia do problemu zapewnienia zrównoważenia finansów publicznych. Wyniki te dowodzą, że strategia oparta wyłącznie na konsolidacji budżetowej nie wydaje się realna.

- Ogólnie biorąc przedstawiona w aktualizacji polityka gospodarcza jest częściowo zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej w dziedzinie finansów publicznych dla Grecji. W szczególności w programie nie określono dostatecznie skutecznych działań zmierzających do zrównoważenia budżetu lub uzyskania nadwyżki. Co prawda zakłada się zmniejszenie deficytu strukturalnego, obliczonego przez służby Komisji zgodnie z powszechnie przyjętą metodyką zastosowaną do danych zawartych w scenariuszu referencyjnym, o co najmniej 0,5 % PKB rocznie, jednak pozostanie on na poziomie powyżej 3 % PKB w objętym programem okresie. Jednakże w ramach wezwania przekazanego Grecji przez Radę w dniu 17 lutego na mocy art. 104 ust. 9 Komisja[4] stwierdziła, że przedstawiona strategia budżetowa jest zgodna z zawartymi w wezwaniu zaleceniami Rady i obecnie nie są konieczne dalsze kroki w ramach procedury nadmiernego deficytu. Nowa ocena zgodności z zaleceniami zostanie dokonana na podstawie sprawozdania, które ma być przedstawione przez władze greckie w październiku, jak przewiduje decyzja Rady.

- W świetle powyższej oceny wskazane jest, aby Grecja: (i) wdrożyła niezbędne, trwałe środki prowadzące do zmniejszenia nadmiernego deficytu najpóźniej do 2006 r.; (ii) zmniejszyła deficyt strukturalny o co najmniej 0,5 % PKB począwszy od roku 2007, najlepiej za pomocą środków ograniczania wydatków pierwotnych, doprowadzając do zrównoważenia budżetu lub uzyskania nadwyżki w średniej perspektywie czasowej; (iii) zwiększyła wysiłki w celu zidentyfikowania i wzięcia pod kontrolę innych niż zaciąganie pożyczek netto czynników, które przyczyniają się do zmiany poziomów zadłużenia, celem zapewnienia zmniejszania wskaźnika zadłużenia publicznego brutto w sposób pozwalający na szybsze osiągnięcie wartości referencyjnej; (iv) utrzymywała publiczne wydatki emerytalne pod kontrolą oraz zdecydowanie wdrażała uchwalone środki realizacji reform celem zapewnienia zrównoważenia finansów publicznych oraz (v) usprawniła zbieranie i przetwarzanie danych dotyczących sektora general government we współpracy z Eurostatem, w szczególności poprzez wzmocnienie mechanizmów zapewniających sprawne i poprawne przekazywanie tych danych.

Na podstawie niniejszej oceny Komisja przyjęła załączone zalecenie w sprawie opinii Rady dotyczącej skorygowanej aktualizacji programu stabilności Grecji i przekazuje je Radzie.

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Grecji na lata 2004-2007

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[5], w szczególności jego art. 5 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym,

WYDAJE NINIEJSZĄ OPINIĘ:

1. W dniu 12 kwietnia 2005 r. Rada zbadała zaktualizowany program stabilności Grecji , obejmujący okres od roku 2004 do 2007. Program częściowo spełnia wymagania „kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilności i konwergencji” w zakresie przekazywania danych. W programie nie określono szczegółowo środków realizacji celów założonych na 2007 r. Dane dotyczące kształtowania się cen przedstawiono za pomocą deflatora wydatków na spożycie prywatne zamiast za pomocą zharmonizowanego wskaźnika cen konsumpcyjnych HICP. W zakresie podstawowych założeń dotyczących otoczenia zewnętrznego w programie nie zamieszczono danych na temat wzrostu PKB na świecie z wyłączeniem UE ani stopy wzrostu odpowiednich rynków zagranicznych, jak wymaga tego kodeks postępowania. W związku z tym Grecja proszona jest o osiągnięcie pełnej zgodności z wymaganiami w zakresie przekazywania danych.

2. W programie rozważono trzy różne scenariusze makroekonomiczne. W oparciu o najnowsze dostępne informacje zawarte w wiosennej prognozie służb Komisji ocenę programu postanowiono odnieść nie do scenariusza bazowego, lecz do drugiego alternatywnego scenariusza, który wydaje się odzwierciedlać realne założenia makroekonomiczne. W przyjętym na potrzeby oceny programu scenariuszu referencyjnym przewidziano, że wzrost realnego PKB w 2005 r. wyniesie 2,9 % i nieznacznie przyspieszy do 3 % w latach 2006 i 2007. Oczekuje się, że tempo wzrostu produktu potencjalnego będzie stopniowo słabnąć w objętym programem okresie, od około 3,3 % w 2005 r. do 3 % w 2007 r., natomiast pokaźna dodatnia luka produktowa odnotowana w 2004 r. ma nieco zmniejszyć się do roku 2007.

3. W dniu 5 lipca 2004 r. Rada zdecydowała, że Grecja znajduje się w sytuacji nadmiernego deficytu i zaleciła jego zmniejszenie najpóźniej do 2005 r. W dniu 18 stycznia 2005 r. Rada stwierdziła, że Grecja nie podjęła skutecznych działań w odpowiedzi na te zalecenia. W dniu 17 lutego 2005 r. Rada postanowiła zgodnie z art. 104 ust. 9 przekazać Grecji wezwanie do podjęcia środków w celu zmniejszenia deficytu poniżej progu 3 % PKB najpóźniej do 2006 r. Wezwano również władze greckie do zidentyfikowania i wzięcia pod kontrolę innych niż zaciąganie pożyczek netto czynników, które przyczyniają się do zmiany poziomów zadłużenia, oraz do usprawnienia zbierania i przetwarzania danych dotyczących sektora general government .

4. Według zgłoszenia PND z marca 2005 r. szacuje się, że saldo sektora general government wykazało w 2004 r. deficyt w wysokości 6,1 % PKB. Deficyt ten jest o 0,8 punktu procentowego wyższy od wielkości 5,3 % PKB oszacowanej przez rząd Grecji jesienią 2004 r., na moment zgłoszenia PND z września 2004 r., odzwierciedlając dalsze niedobory podatkowe i przekroczenia wydatków o wartości połowy punktu PKB. W dniu 18 marca Eurostat postanowił nie zatwierdzić danych dotyczących deficytu dla Grecji, informując że ze względu na pewne zaległe kwestie może być konieczne skorygowanie w górę wysokości długu publicznego za rok 2004 i lata wcześniejsze.

5. Strategia budżetowa greckiego rządu stawia za cel zmniejszenie deficytu poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB do 2006 r., zgodnie z decyzją Rady wydaną na mocy art. 104 ust. 9, za pomocą środków zwiększających dochody w połączeniu z ograniczeniem wydatków, co powinno przynieść w rezultacie zwiększenie nadwyżek pierwotnych. W tym celu grecki rząd przyjął na rok 2005 pakiet środków fiskalnych uzupełniających środki zawarte w budżecie na 2005 r. Środki te przyniosą trwałe skutki w kolejnych latach. W scenariuszu referencyjnym za cel postawiono zmniejszenie nominalnego deficytu budżetowego sektora general government o 3,6 punktu procentowego w objętym programem okresie, z poziomu 6,1 % PKB w 2004 r. do 2,4 % w roku 2007. Przewiduje się, że saldo pierwotne ulegnie istotnej poprawie, zmieniając się od deficytu wynoszącego 0,4 % w 2004 r. do nadwyżki na poziomie 1,8 % PKB w 2005 r., która wzrośnie do 3,3 % PKB na koniec okresu.

6. Istnieje ryzyko, że wynik budżetowy za rok 2005 i kolejne lata może być gorszy od przewidzianego w programie. W szczególności tendencje w zakresie składek na ubezpieczenia społeczne i wydatków na spożycie publiczne mogły zostać przewidziane zbyt optymistycznie, natomiast przewidywane środki korekty nie są należycie określone, zwłaszcza w późniejszych latach programu. Ponadto w programie nie przewidziano żadnych środków kompensujących potencjalne efekty przeniesienia nowych korekt statystycznych za rok 2004 i wcześniejsze lata. Władze Grecji ogłosiły, że są gotowe wdrożyć w 2006 r. dodatkowe środki oprócz tych, które zostały już przyjęte w roku 2005, aby w 2006 r. skutecznie sprowadzić deficyt poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 %, zgodnie z wymaganiem Rady. Przedstawiona w programie postawa budżetowa nie zapewnia dostatecznego marginesu bezpieczeństwa na wypadek przekroczenia tego progu przy normalnych wahaniach koniunkturalnych, ani nie umożliwia osiągnięcia ustalonego w Pakcie Stabilności i Wzrostu średniookresowego celu, jakim jest zrównoważenie budżetu lub wypracowanie nadwyżki w objętym programem okresie.

7. Przewiduje się, że wskaźnik zadłużenia zmniejszy się ze 110,5 % PKB w 2004 r. jedynie do 109,5 % w 2005 r., a następnie do 107,2 % w 2006 r. i 104,7 % w 2007 r. Szybsze tempo zmniejszania się zadłużenia jest hamowane przez znaczne, zwiększające zadłużenie korekty przepływów kapitału (SFA), które – choć maleją w stosunku do roku 2004 – to jednak zgodnie z oczekiwaniami pozostaną znaczne, pomimo planowanych postępów prywatyzacji. Rozwój wskaźnika zadłużenia może być mniej korzystny od przewidywanego, biorąc pod uwagę wspomniane wyżej zagrożenia dla celów budżetowych.

8. Wydaje się, że Grecja jest poważnie zagrożona jeżeli chodzi o długofalowe zrównoważenie finansów publicznych, między innymi ze względu na bardzo istotne przewidywane koszty dla budżetu wynikające ze starzenia się społeczeństwa. Przewidywany znaczny wzrost wydatków związanych z wiekiem sugeruje, że niezbędne są dodatkowe środki utrzymania publicznych wydatków emerytalnych pod kontrolą, w tym zdecydowane wdrażanie uchwalonych środków realizacji reform.

9. Przedstawiona w aktualizacji polityka gospodarcza jest częściowo zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej w dziedzinie finansów publicznych dla Grecji. W szczególności w programie nie określono dostatecznie skutecznych działań zmierzających do zrównoważenia budżetu lub uzyskania nadwyżki. Co prawda w programie zakłada się zmniejszenie deficytu strukturalnego, obliczonego przez służby Komisji zgodnie z powszechnie przyjętą metodyką zastosowaną do danych zawartych w scenariuszu referencyjnym, o 0,5 % PKB rocznie, jednak pozostanie on na poziomie powyżej 3 % PKB w objętym programem okresie. Jednak biorąc pod uwagę kroki podjęte w celu skorygowania utraty równowagi fiskalnej przyjęta strategia budżetowa jest zgodna zaleceniami Rady z zawartymi w wezwaniu przekazanym przez nią Grecji w dniu 17 lutego zgodnie z art. 104 ust. 9 i obecnie nie są konieczne dalsze kroki w ramach procedury nadmiernego deficytu. Nowa ocena zgodności z zaleceniami zostanie dokonana na podstawie sprawozdania, które ma być przedstawione przez władze greckie w październiku, jak przewiduje decyzja Rady.

* * *

Biorąc pod uwagę powyższą ocenę Rada wyraża opinię, że Grecja powinna:

- wdrożyć niezbędne, trwałe środki prowadzące do zmniejszenia nadmiernego deficytu najpóźniej do 2006 r.;

- zmniejszyć deficyt strukturalny o co najmniej 0,5 % PKB począwszy od roku 2007, najlepiej za pomocą środków ograniczania wydatków pierwotnych, doprowadzając do zrównoważenia budżetu lub uzyskania nadwyżki w średniej perspektywie czasowej;

- zwiększyć wysiłki w celu zidentyfikowania i wzięcia pod kontrolę innych niż zaciąganie pożyczek netto czynników, które przyczyniają się do zmiany poziomów zadłużenia, celem zapewnienia zmniejszania wskaźnika zadłużenia publicznego brutto w sposób pozwalający na szybsze osiągnięcie wartości referencyjnej;

- utrzymywać publiczne wydatki emerytalne pod kontrolą oraz zdecydowanie wdrażać uchwalone środki realizacji reform celem zapewnienia zrównoważenia finansów publicznych;

- dalej usprawnić zbieranie i przetwarzanie danych dotyczących sektora general government we współpracy z Eurostatem, w szczególności poprzez wzmocnienie mechanizmów zapewniających sprawne i poprawne przekazywanie tych danych.

Porównanie głównych przewidywań makroekonomicznych i budżetowych

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Realny PKB (zmiana w %) | PS 03.2005 | 4,2 | 2,9 | 3,0 | 3,0 |

KOM | 4,2 | 2,9 | 3,1 |

PS 2003 | 4,2 | 4,0 | 3,8 | n.d. |

Inflacja HICP (%) | PS 03.2005 | 3,0 | n.d. | n.d. | n.d. |

KOM 03.2005 | 3,0 | 3,2 | 3,2 |

PS 12.2003 | 3,0 | 2,8 | 2,6 | n.d. |

Saldo sektora general government (% PKB)(*) | PS 03.2005 | -6,1 | -3,7 | -2,9 | -2,4 |

KOM 03.2005 | -6,1 | -4,5 | -4,4 |

PS 12.2003 | -1,2 | -0,5 | 0,0 | n.d. |

Saldo pierwotne (% PKB)(*) | PS 03.2005 | -0,4 | 1,8 | 2,7 | 3,3 |

KOM 03.2005 | -0,4 | 1,0 | 1,0 |

PS 12.2003 | 4,7 | 5,1 | 5,3 | n.d. |

Saldo strukturalne (% PKB)(*) | PS 03.20051 | -7,0 | -4,4 | -3,5 | -3,0 |

KOM 03.2005 | -7,1 | -5,5 | -5,3 |

PS 12.2003 | -1,2 | -0,5 | 0,0 | n.d. |

Dług publiczny brutto (% PKB) | PS 03.2005 | 110,5 | 109,5 | 107,2 | 104,7 |

KOM 03.2005 | 110,5 | 110,5 | 108,9 |

PS 12.2003 | 98,5 | 94,6 | 90,5 | n.d. |

Uwaga: 1 Obliczenia służb Komisji na podstawie danych zawartych w programie. (*) Przewidywania Komisji nie uwzględniają środków ogłoszonych w dniu 29 marca. Źródła: Skorygowana aktualizacja programu stabilności z marca 2005 r. (PS); prognozy ekonomiczne służb Komisji z wiosny 2005 r. (KOM); obliczenia służb Komisji. |

[1] Dz.U. L 209, 2.8.1997. Wszystkie dokumenty przywołane w niniejszym tekście są dostępne na następującej stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Zmieniona opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie treści i formy programów stabilności i konwergencji, zatwierdzona przez Radę ECOFIN w dniu 10.7.2001 r.

[3] COM(2002) 668 z 27.11.2002.

[4] Komunikat Komisji w sprawie „Działań podjętych przez Grecję w odpowiedzi na wezwanie Rady zgodnie z art. 104 ust. 9 Traktatu do zmniejszenia deficytu uważanego za niezbędne w celu naprawienia sytuacji nadmiernego deficytu” (SEC(2005) 443 z 6.4.2005 r.)

[5] Dz.U. L 209, 2.8.1997, str. 1. Dokumenty przywołane w niniejszym tekście są dostępne na następującej stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.