UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Opodatkowanie produktów energetycznych i energii elektrycznej w Unii jest regulowane dyrektywą Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej („dyrektywa w sprawie opodatkowania energii” lub „dyrektywa”). Zgodnie z art. 19 ust. 1 dyrektywy, oprócz przepisów określonych w szczególności w art. 5, 15 i 17, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia dalszych zwolnień lub obniżenia poziomu opodatkowania na podstawie szczególnych względów politycznych. Na mocy decyzji wykonawczej Rady 2014/725/UE z dnia 14 października 2014 r. (poprzedzonej decyzją wykonawczą Rady 2011/384/UE z dnia 20 czerwca 2011 r.) upoważniono już Szwecję do stosowania obniżonej stawki podatku od energii elektrycznej w odniesieniu do energii elektrycznej dostarczanej bezpośrednio na statki zacumowane w portach, z wyłączeniem prywatnej żeglugi niehandlowej („energia elektryczna pobierana z lądu”). Celem niniejszego wniosku jest przedłużenie tego upoważnienia zgodnie z wnioskiem Szwecji, biorąc pod uwagę, że obecne odstępstwo wygasło w dniu 25 czerwca 2020 r. Pismem z dnia 15 sierpnia 2019 r. władze szwedzkie poinformowały Komisję o swoim zamiarze przedłużenia obowiązywania obecnego środka do dnia 31 grudnia 2023 r. Pismem z dnia 1 kwietnia 2020 r. dostarczono dodatkowe informacje. Władze szwedzkie zamierzają nadal stosować obniżoną stawkę podatku od energii elektrycznej wynoszącą 5 SEK/MWh (w przybliżeniu 0,484 EUR/MWh) () w odniesieniu do energii elektrycznej pobieranej z lądu. W momencie złożenia wniosku stawka ta była zgodna z minimalną stawką opodatkowania energii elektrycznej do zastosowań gospodarczych, określoną w dyrektywie 2003/96/WE. Art. 13 dyrektywy ustanawia dopuszczalny limit wynoszący 5 % dla państw członkowskich, które nie przyjęły euro. Przypomina się, że art. 13 dyrektywy w sprawie opodatkowania energii zobowiązuje państwa członkowskie do sprawdzania raz w roku, czy stawki podatkowe wyrażone w walutach krajowych są zgodne z minimalnymi stawkami określonymi w dyrektywie. Stosuje się kursy obowiązujące w pierwszym dniu roboczym października i opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Państwa członkowskie mogą zachować kwoty opodatkowania obowiązujące w czasie waloryzacji rocznej wyłącznie jeśli przeliczenie kwot poziomu opodatkowania wyrażonych w euro skutkowałoby podwyższeniem o mniej niż 5 % lub 5 EUR, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa, w poziomie opodatkowania wyrażonego w walucie krajowej. Wnioskowany okres obowiązywania odstępstwa trwa od dnia 26 czerwca 2020 r. do dnia 31 grudnia 2023 r. – zachowuje on zatem ciągłość z obecnym odstępstwem i mieści się w maksymalnym okresie dopuszczonym w art. 19 dyrektywy w sprawie opodatkowania energii. Celem obniżenia podatku jest zachęcanie właścicieli tych statków do korzystania z energii elektrycznej pobieranej z lądu zamiast energii elektrycznej wytwarzanej przez pomocniczy silnik spalinowy. Przepisy prowadzą do zmniejszenia emisji ze statków zacumowanych, ograniczając w ten sposób osadzanie się substancji zakwaszających, co stanowi problem w szczególności w południowo-zachodniej Szwecji. Uznaje się również, że przepisy te prowadzą do znacznych postępów w zakresie ochrony środowiska na szczeblu lokalnym, między innymi poprzez zmniejszenie poziomu hałasu. Zmniejszenie to wiąże się z obniżeniem podatku energetycznego mającego zastosowanie do energii elektrycznej pobieranej z lądu ze zwykłego poziomu 34,7 SEK/MWh do poziomu 5 SEK za MWh. Z drugiej strony zgodnie z art. 14 ust. 1 lit. c) dyrektywy w sprawie opodatkowania energii państwa członkowskie muszą zwalniać z podatku produkty energetyczne wykorzystywane do produkcji energii elektrycznej na pokładzie statków zacumowanych w porcie i energię elektryczną produkowaną na pokładzie takich statków. Zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. f) tej dyrektywy mogą tak postąpić również w przypadku energii elektrycznej produkowanej na pokładzie statków żeglujących na śródlądowych drogach wodnych. Szwecja potwierdziła transpozycję tego fakultatywnego zwolnienia.

Szwecja będzie stosować obniżoną stawkę podatku od energii elektrycznej do wszystkich dostaw energii elektrycznej pobieranej z lądu o napięciu co najmniej 380 V na statki wykorzystywane do żeglugi handlowej o pojemności brutto co najmniej 400 ton. Zdaniem władz szwedzkich ograniczenie to jest odpowiednie, ponieważ ma zapewnić, aby bezwzględna większość statków wykorzystywanych w ruchu międzynarodowym i większych statków wykorzystywanych w ruchu krajowym była objęta proponowaną obniżką stawki podatku. Uważa się, że statki te są odpowiedzialne za największą część emisji spowodowanych działaniem silników pomocniczych na statkach podczas ich postoju w porcie. Ograniczenie to nie ma zastosowania w przypadku, gdy statek jest wykorzystywany do celów prywatnych lub gdy został odstawiony lub długoterminowo wycofany z eksploatacji.

Statki nie są jednak zobowiązane do używania energii elektrycznej pobieranej z lądu.

Władze Szwecji przyznają, że środek stanowi pomoc państwa. Wchodzi on jednak w zakres pkt 167–174 wytycznych Komisji w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska i cele związane z energią w latach 2014–2020. Środek ten spełnia również warunki materialne określone w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającym niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu („ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń grupowych”).

Władze szwedzkie przyznają, że środek stanowi wsparcie dla właścicieli statków wykorzystywanych do żeglugi handlowej. Uważają jednak, że jest on neutralny pod względem konkurencji, ponieważ jest dostępny dla wszystkich statków (z wyjątkiem statków do użytku prywatnego) cumujących w szwedzkich portach. Jeśli chodzi o wpływ na handel między państwami członkowskimi, Szwecja zakłada, że będzie on znikomy, ponieważ wybór portów zależy raczej od miejsca przeznaczenia ładunku, a nie od niższych kosztów cumowania wynikających z obniżenia podatku za energię elektryczną pobieraną z lądu.

Powiązane roczne wydatki budżetowe szacuje się na 6 mln SEK.