Postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego są rozwiązaniem stosowanym w ostateczności. W stosownych przypadkach Komisja nie zawaha się skorzystać z tej opcji, aby mieć pewność, że to, co zostało uzgodnione w Brukseli i zapisane w prawie, faktycznie znajdzie odzwierciedlenie w życiu zwykłych obywateli, niezależnie od tego, w jakim państwie Unii mieszkają.

Sprawy opisane w sprawozdaniu często nie są łatwe – często wywołują polityczne i delikatne dyskusje w państwach członkowskich – ale zajmujemy się nimi, ponieważ jest to słuszne działanie. Prawa obywateli we wszystkich państwach członkowskich muszą być chronione przez cały czas, bez względu na miejsce zamieszkania tych obywateli w Unii.

Pandemia miała również wpływ na nasze działania w zakresie egzekwowania prawa: Komisja skorzystała ze swoich uprawnień jako strażnik traktatów, aby ograniczyć skutki pierwotnych i naturalnych instynktów samoobrony, które obserwujemy w naszych państwach członkowskich. Nasze działania były ukierunkowane na zapewnienie, aby środki krajowe były proporcjonalne do zagrożeń dla zdrowia i aby nie miały trwałego negatywnego wpływu na prawa, wolności i środki do życia ludzi i przedsiębiorstw w całej Unii.

Jest to kluczowy cel Europejskiego Zielonego Ładu i europejskiej strategii na rzecz różnorodności biologicznej. Odbudowa lasów, gleb i terenów podmokłych ma również zasadnicze znaczenie dla redukcji emisji i przystosowania się do zmiany klimatu.

Zmiana klimatu i degradacja środowiska zagrażają egzystencji Europy i reszty świata. Europejski Zielony Ład jest planem Komisji mającym na celu uczynienie gospodarki UE zrównoważoną. Będzie to możliwe dzięki przekształceniu wyzwań w zakresie środowiska i klimatu w nowe możliwości oraz zapewnieniu, by zostało to przeprowadzone w sprawiedliwy i sprzyjający włączeniu społecznemu sposób.

Swoboda przemieszczania się daje również obywatelom możliwość podróżowania. Na przestrzeni lat przyjęto szereg aktów ustawodawczych w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony praw pasażerów w Europie we wszystkich rodzajach transportu. Przez cały czas trwania pandemii Komisja konsekwentnie dawała do zrozumienia, że prawa pasażerów pozostają ważne i że krajowe środki wspierania branży turystycznej nie powinny mieć na nie wpływu.

Pełne wdrożenie norm jakości powietrza zapisanych w przepisach UE jest ważne dla skutecznej ochrony zdrowia i środowiska naturalnego. Duża liczba osób jest nadal narażona na działanie szkodliwych substancji w wodzie pitnej, a w kilkuset aglomeracjach ścieki komunalne nadal nie są zbierane ani oczyszczane.

Komisja postanowiła skierować do Trybunału Sprawiedliwości sprawę przeciwko Francji i Grecji w związku ze złą jakością powietrza spowodowaną wysokim poziomem cząstek stałych (PM10). Komisja podjęła również decyzję o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości sprawy przeciwko Bułgarii w związku z niezastosowaniem się przez nią do poprzedniego wyroku w sprawie PM10; Bułgarii mogą grozić kary finansowe. Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Francji i kontynuowała postępowanie przeciwko Irlandii w związku z niedopełnieniem przez te państwa obowiązków wynikających z prawa Unii w odniesieniu do wody pitnej. W maju i październiku , Komisja wszczęła i kontynuowała postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko kilku państwom członkowskim w celu zapewnienia zbierania i oczyszczania ścieków komunalnych.

Dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony środowiska

Dostęp do wymiaru sprawiedliwości odgrywa kluczową rolę w zapewnieniu właściwego stosowania i egzekwowania poszczególnych sektorowych przepisów dotyczących ochrony środowiska oraz w zagwarantowaniu, że przepisy te spełniają swoje cele. Komisja wszczęła postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Polsce i Bułgarii w związku z decyzjami ich sądów najwyższych, które odmówiły organizacjom pozarządowym działającym na rzecz ochrony środowiska możliwości prawnego zakwestionowania planów dotyczących zanieczyszczenia powietrza.

Komisja podjęła również działania przeciwko 16 państwom członkowskim w związku z utrudnianiem dostępu do wymiaru sprawiedliwości na mocy dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za środowisko.

Czysta energia i wdrożenie porozumienia klimatycznego z Paryża

W komunikacie dotyczącym Europejskiego Zielonego Ładu ustanowiono ambitny plan działania dla Europy, aby do 2050 r. stała się pierwszym na świecie kontynentem neutralnym dla klimatu. Przyczynia się to do realizacji celu porozumienia paryskiego, jakim jest utrzymanie wzrostu temperatury na świecie znacznie poniżej 2 °C, oraz do starań o utrzymanie go na poziomie 1,5 °C.

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji nadal odgrywa istotną rolę w ograniczaniu emisji. Przez cały 2020 r. Komisja sprawdzała kompletność przepisów krajowych transponujących zasady dotyczące kolejnego etapu systemu, obejmującego lata 2021–2030.

W międzyczasie Komisja zakończyła ogólnounijną ocenę zintegrowanych krajowych planów państw członkowskich w dziedzinie energii i klimatu na lata 2021–2030. Stwierdzono w niej, że UE jest już na dobrej drodze do przekroczenia swojego obecnego celu na 2030 r. w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych (40 %). Stanowi to solidną podstawę do zwiększenia ambicji, jak określono w Planie w zakresie celów klimatycznych .

W styczniu 2020 r. zaczęły obowiązywać nowe normy emisji CO2 dla samochodów osobowych i dostawczych . W rozporządzeniu tym wyznaczono drogę do ograniczenia emisji CO2 z nowych pojazdów lekkich do 2030 r. oraz określono zachęty do upowszechniania pojazdów o zerowej lub niskiej emisji. Na mocy dyrektywy w sprawie jakości paliwa dostawcy byli zobowiązani do zmniejszenia emisji pochodzących z paliw podczas całego cyklu użytkowania pojazdu o co najmniej 6 % do końca 2020 r., w porównaniu z poziomem odniesienia z 2010 r. Państwa członkowskie monitorują przestrzeganie tego celu i przedstawią Komisji sprawozdanie do końca 2021 r.

Komisja kontynuowała postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Chorwacji , Republice Czeskiej, Litwie i Polsce dotyczące transpozycji i stosowania dyrektywy w sprawie efektywności energetycznej .

W 2020 r. działania Komisji w zakresie egzekwowania prawa koncentrowały się na wdrożeniu pakietu „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” , który ma zasadnicze znaczenie dla opracowania i realizacji Europejskiego Zielonego Ładu i pomoże w przeprowadzeniu transformacji energetycznej w kierunku bezpiecznego, pewnego i zrównoważonego sektora energetycznego, w którym konsumenci są na pierwszym miejscu.

Kluczowym elementem Europejskiego Zielonego Ładu, niezbędnym do osiągnięcia celów UE w zakresie energii i klimatu, jest zasada „efektywność energetyczna przede wszystkim”. Unijne przepisy dotyczące efektywności energetycznej mają ostatecznie na celu zmniejszenie zużycia energii i ograniczenie przywozu.

Zrównoważony transport

Dyrektywa w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych nakłada na państwa członkowskie obowiązek opracowania krajowych ram politycznych w zakresie tworzenia publicznie dostępnych punktów tankowania i ładowania paliwa dla pojazdów i statków napędzanych paliwami alternatywnymi. Celem dyrektywy jest poprawa koordynacji w zakresie rozwoju wymaganej infrastruktury oraz zapewnienie długoterminowego bezpieczeństwa niezbędnego dla inwestycji w technologię tych paliw i pojazdów, które będą z nich korzystać.

Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Włochom, Portugalii i Zjednoczonemu Królestwu w związku z niedostarczeniem przez te państwa sprawozdań z wdrożenia krajowych ram polityki w zakresie infrastruktury paliw alternatywnych. Pod koniec roku sprawy przeciwko Włochom i Portugalii pozostawały otwarte.

Inteligentne systemy transportowe mają zasadnicze znaczenie dla zwiększenia bezpieczeństwa i rozwiązania rosnących problemów Europy z emisjami i zatorami komunikacyjnymi. Dzięki nim transport może stać się bezpieczniejszy, wydajniejszy i bardziej zrównoważony, a to za sprawą zastosowania różnych technologii informacyjno-komunikacyjnych we wszystkich rodzajach transportu pasażerskiego i towarowego.

Ponadto integracja istniejących technologii może przyczynić się do powstania nowych usług. Komisja wszczęła postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko 11 państwom członkowskim w związku z brakiem prawidłowego stosowania przepisów przyjętych w celu uzupełnienia dyrektywy w sprawie inteligentnych systemów transportowych . Przepisy te odnoszą się do takich aspektów jak dostęp do danych o ruchu związanych z bezpieczeństwem drogowym , informacje o ruchu w czasie rzeczywistym , informacje o podróżach z wykorzystaniem różnych rodzajów transportu na terenie całej UE oraz dostęp do bezpiecznych parkingów dla samochodów ciężarowych .

Bezpieczeństwo jest również kluczowym elementem promowania transportu kolejowego jako alternatywy dla środków transportu powodujących większe zanieczyszczenia. W związku z tym Komisja zajęła się kwestią zdolności przepustowej kolei, wszczynając przeciwko Portugalii postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego z powodu stwierdzonych niedociągnięć. Dotyczy to nadzoru nad systemami zarządzania bezpieczeństwem stosowanymi przez przedsiębiorstwa kolejowe i zarządców infrastruktury, działań podjętych w następstwie zaleceń w zakresie bezpieczeństwa wydanych przez organy dochodzeniowe oraz zdolności organizacyjnej krajowego organu ds. bezpieczeństwa w Portugalii.

Ochrona łowisk i planowanie przestrzenne obszarów morskich

Aby sprostać podwójnemu wyzwaniu, jakim jest zmiana klimatu i utrata różnorodności biologicznej, jednym z celów Europejskiego Zielonego Ładu jest promowanie i wzmacnianie ochrony i odbudowy ekosystemów naturalnych oraz zrównoważonego wykorzystania zasobów. Jednocześnie głównym celem wspólnej polityki rybołówstwa jest zapewnienie, aby sektory rybołówstwa i akwakultury były zrównoważone pod względem środowiskowym, gospodarczym i społecznym.