[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 12.5.2009

KOM(2009) 224 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI

Konsultacje w sprawie uprawnień do połowów na 2010 r.

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Stan zasobów 4

3. Wyniki sektora gospodarki rybnej 4

4. Zasady na 2010 r. 5

5. Uprawnienia do połowów ustalane w ramach WPRyb 6

5.1. Ustalanie TAC 6

5.2. Ustalanie nakładu połowowego 6

6. Implikacje traktatu z Lizbony 7

7. Zarządzanie za pomocą planów długoterminowych 7

8. Metody pracy przed wejściem w życie planów długoterminowych 8

9. Odrzuty 9

9.1. Wskazówki w zakresie badań pilotażowych dotyczących odrzutów 10

10. Harmonogram przedstawiania wniosków 11

10.1. Morze Śródziemne i Morze Czarne 11

10.2. Morze Bałtyckie 11

10.3. Atlantyk, Morze Północne oraz wody międzynarodowe 11

10.4. Harmonogram 12

11. Dialog z zainteresowanymi stronami 12

12. Wnioski 12

ZAŁĄCZNIK I 14

ZAŁĄCZNIK II – zasady ustanawiania TAC 15

ZAŁĄCZNIK III – wniosek do ICES w sprawie kategorii 6-9 17

1. WPROWADZENIE

Unia Europejska co roku podejmuje decyzję w sprawie uprawnień do połowów (wielkości dopuszczalnych połowów), czyli kwot połowowych i dopuszczalnych nakładów połowowych, przysługujących europejskim rybakom na wodach terytorialnych UE. Decyzje te podejmowane są na podstawie wniosku przedstawianego przez Komisję Europejską.

Wniosek Komisji dotyczący uprawnień należy sporządzać zgodnie z szeregiem obowiązujących wytycznych. Po pierwsze, zgodnie z głównymi celami wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb)[1], roczne uprawnienia do połowów należy ustanawiać na poziomie gwarantującym eksploatację zasobów zrównoważoną pod względem środowiskowym, gospodarczym i społecznym. Po drugie, w celu zapewnienia stabilnych i przewidywalnych ram dla podmiotów utrzymujących się z rybołówstwa roczne odchylenia powinny kształtować się w określonych z góry granicach. Po trzecie, należy przestrzegać zobowiązań międzynarodowych, w tym zobowiązań na rzecz odbudowy stad, w celu uzyskania maksymalnej produktywności[2]. Ponadto zgodnie z podejściem przyjętym w komunikacie „Poprawa konsultacji w zakresie zarządzania rybołówstwem wspólnotowym” z 2006 r. zainteresowane strony powinny zostać zaangażowane w debatę na temat uprawnień do połowów już na jej wczesnym etapie.

Zgodnie z nową metodą pracy, zaproponowaną w 2006 r., w niniejszym dokumencie przedstawiono plany Komisji w zakresie wniosków dotyczących całkowitych dopuszczalnych połowów (TAC) i nakładu połowowego na 2010 r., których celem jest realizacja zobowiązania na rzecz zrównoważonego rybołówstwa. Stan zasobów nadal jest niepokojący. Szereg stad eksploatuje się wciąż w sposób niegwarantujący zrównoważenia. Uprawnienia do połowów ustala się na poziomach, które są zbyt wysokie, aby zapewnić zrównoważenie stad. Mimo tego wdrożono skutecznie kilka planów długoterminowych, w efekcie których pojawiły się symptomy ich odbudowy.

Komisja pragnie poznać opinie zainteresowanych stron na temat zasad określonych w niniejszym dokumencie i zwraca się do państw członkowskich oraz sektora z prośbą o zaproponowanie udoskonaleń. Ponadto w 2009 r. planuje się dalsze konsultacje dotyczące ulepszenia innych aspektów zarządzania rybołówstwem. Ogólne podejście zaproponowane w niniejszym komunikacie, a mianowicie w jego załączniku II, może jednak zostać zrewidowane w świetle opinii naukowych, w przypadku gdy opinie takie zostaną sformułowane. Z tego też powodu Komisja nie wyklucza możliwości zmian swoich wniosków dotyczących uprawnień do połowów na 2010 r.

2. Stan zasobów

W wielu sektorach polityka zachowania zasobów nie zapewnia ich zrównoważenia. Większość stad ryb dennych ulega zmniejszeniu i nie znajduje się w stanie zrównoważenia, ponieważ jest eksploatowana w sposób przekraczający bezpieczne granice biologiczne. Natomiast wiele stad pelagicznych poławia się w sposób gwarantujący zrównoważenie.

Jednostki naukowe każdego roku oceniają, czy możliwości rozrodcze stad będą w przyszłości zagrożone, tj. czy znajdują się one „poza bezpiecznymi granicami biologicznymi”. Stan około 59 % stad jest jednak nieznany, co wynika przeważnie z niedokładnych raportów połowowych. Wśród stad, których stan jest znany, 69 % jest zagrożone wyniszczeniem, a jedynie około 31 % poławia się w sposób zapewniający zrównoważenie. W przypadku 86 % stad przełowienie jest tak znaczące, że bardziej ograniczona działalność połowowa umożliwiłaby większe połowy. Liczba ta znacznie przewyższa wskaźniki dla obszarów poza UE, jako że średnia światowa dla przeławianych stad wynosi 28 %[3]. Około 18 % stad jest w tak złym stanie, że naukowcy zalecają w ich przypadku wstrzymanie wszelkich połowów (zob. tabele w załączniku I).

Pomimo usilnych starań zaobserwowano jedynie ograniczone symptomy odbudowy stad lub ograniczenia przeławiania od 2003 r. Zarządzanie rybołówstwem w Unii Europejskiej nie funkcjonuje tak jak powinno, a cel polegający na dążeniu do długoterminowego zrównoważenia nie jest realizowany. Zielona księga zapoczątkowała zatem ogólną reformę WPRyb.

3. Wyniki sektora gospodarki rybnej

Chociaż istnieją przykłady rentownych flot rybackich w UE, większość z nich ponosi straty lub przynosi bardzo niskie zyski. Te ogólnie słabe wyniki wskazują w szczególności na fakt, że w sektorze tym występują nadmierne możliwości połowowe, będące zarówno przyczyną jak i skutkiem przełowienia. W tym względzie, konieczne jest wciąż dopasowanie rozmiarów flot, aby uniknąć przeławiania w zwykłych warunkach gospodarczych, zapewniając tym samym statkom możliwość prowadzenia działalności w pełnym wymiarze.

W latach 2003-2007 unijna flota rybacka przynosiła ogółem skromne zyski. Jednakże liczne rentowne segmenty floty czerpały dodatkowe przychody z dotacji bezpośrednich (z UE i w ramach krajowej pomocy państwa[4]), szacowanych w przedziale pomiędzy 10 % a 20 %. Po odjęciu tych dotacji, rentowność wielu flot w całym tym okresie byłaby prawdopodobnie ujemna, lub też kształtowałaby się w najlepszym przypadku w okolicach zera.

Ostatnie prognozy dla okresu 2008-2009 wskazują na pogorszenie wyników gospodarczych floty rybackiej:

- Zmniejszają się uprawnienia do połowów wielu głównych stad, co ograniczy potencjał zarobkowy znacznych sektorów unijnej floty rybackiej.

- Kryzys paliwowy z 2008 r. spowodował istotny wzrost kosztów operacyjnych i zrodził poważne obawy o przyszłą strukturę unijnej floty, w szczególności odnośnie do statków zużywających duże ilości paliwa. Chociaż presja związana z wysokimi kosztami paliwa osłabiła się znacznie od ostatniego lata (ceny oleju żeglugowego typu diesel w portach UE kształtujące się na poziomie 75 eurocentów/litr w lipcu 2008 r. spadły do 36 eurocentów/litr w lutym 2009 r.), w długim okresie przewiduje się ponowny wzrost cen paliwa.

- W 2009 r. ogólnoświatowy kryzys gospodarczy wydaje się oddziaływać negatywnie zarówno na dostępność kredytu, jak i na popyt na żywność pochodzącą z morza, a co za tym idzie, na ceny ryb. Ma to wpływ na sektor połowów, który już obecnie nie jest w stanie czerpać korzyści gospodarczych ze stałego wzrostu popytu na ryby w UE, mającego miejsce na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia. Pomimo spadku ilości wyładowywanych ryb, dla większości stad ceny pierwszej sprzedaży wielu ważnych gatunków zatrzymały się lub nawet spadły. Na przykład w przypadku cen dorsza z Morza Północnego i Bałtyckiego odnotowano w lutym spadek o około 20-30 % rok do roku (spadek ze średniej ceny 3,00-3,50 EUR do 2,20-2,75 EUR za kg). Według Globefish-FAO popyt na rybę białą oraz ceny tej ryby spadły w ostatnich miesiącach na wszystkich głównych rynkach. W 2009 r. rynki gatunków o wysokiej wartości takich jak dorsz czy tuńczyk poniosą przypuszczalnie szczególnie wysokie straty. Natomiast w przypadku rynków gatunków pelagicznych o niskiej wartości, podobnie jak licznych skorupiaków i łososia, przewiduje się, że będą one w o wiele lepszej kondycji.

4. Zasady na 2010 r.

Komisja nadal jest zwolenniczką takich uprawnień do połowów, które zapewniają zrównoważenie zgodnie z opiniami naukowymi, a w przypadku wyniszczonych stad zapewnią wysokie prawdopodobieństwo ich odbudowy.

Uprawnienia do połowów należy ustanawiać:

- zgodnie z planami długoterminowymi,

- przestrzegając odpowiednich uzgodnień międzynarodowych, w tym zobowiązania na rzecz odbudowy stad w celu uzyskania maksymalnej produktywności (MSY),

- oraz z uwzględnieniem celów wspólnej polityki rybołówstwa, zwłaszcza konieczności ograniczenia połowów ryb pochodzących ze stad nadmiernie eksploatowanych i konieczności odbudowy wyniszczonych stad.

Komisja przywiązuje ogromne znaczenie do przestrzegania powyższych zasad. Bardziej szczegółowe informacje na ich temat przedstawiono poniżej.

5. Uprawnienia do połowów ustalane w ramach WPRyb

5.1. Ustalanie TAC

Przełowienie oraz wyniszczenie stad wynika częściowo z ustalania zbyt wysokich poziomów TAC i nakładu połowowego. Poziomy TAC przyjmowane przez Radę na podstawie wniosku Komisji są średnio o około 48 % wyższe niż połowy, które zdaniem jednostek naukowych zapewniałyby zrównoważenie zgodnie z zasadą ostrożnego zarządzania (tabela 4, załącznik I)[5]. Wniosek Komisji odbiega często od opinii naukowców, gdyż poziom zmian TAC ogranicza się do stałego procentu (zob. załącznik II), aby uwzględnić wniosek o stabilność sformułowany przez sektor. Poza znanymi problemami związanymi z egzekwowaniem przepisów jedną z przyczyn niewielkiej liczebności stad morskich jest ustalanie kwot na zbyt wysokich poziomach.

5.2. Ustalanie nakładu połowowego

Oprócz TAC zarządza się również nakładem połowowym w celu ograniczenia odrzutów i nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (połowy NNN), jak również w celu zmniejszenia nadmiernych możliwości połowowych. Zarządzanie nakładem połowowym to ponadto środek służący zachowaniu zasobów w sytuacji, gdy prognozy wykorzystywane do określania TAC są niedostępne. Stanowi to część planów długoterminowych dla dorsza w Morzu Północnym i Bałtyckim, gładzicy i soli w Morzu Północnym, soli w zachodniej części Kanału La Manche, południowego stada morszczuka oraz homara norweskiego.

Przyjęcie w grudniu 2008 r. planów długoterminowych dla stad dorsza spowodowało istotne zmiany w sposobie zarządzania nakładem połowowym i powinno służyć za przykład przy dalszym ulepszaniu systemów nakładów połowowych mających zastosowanie w przypadku innych gatunków lub na innych obszarach.

Obowiązujący system zarządzania nakładem połowowym w oparciu o pułapy kilowatodni pozwala państwom członkowskim na podejmowanie decyzji dotyczących równowagi pomiędzy możliwościami połowowymi floty a uprawnieniami do połowów. Pozwala on również państwom członkowskim na precyzyjne dostosowywanie przydziałów kilowatodni w celu wspierania bardziej selektywnych połowów. W 2009 r. Komisja będzie uważnie śledzić sposób uruchamiania nowego systemu przez państwa członkowskie w celu zapewnienia jego właściwego wdrożenia. Pułapy kilowatodni na 2010 r. zostaną dostosowane na podstawie opinii naukowych, zgodnie z zasadami kontroli połowów ustanowionymi w odpowiednim długoterminowym planie zarządzania. Przewiduje się, że w programach nakładu połowowego, funkcjonujących w ramach planów zarządzania dla południowego stada morszczuka i homara norweskiego, jak również soli w zachodniej części Kanału La Manche, nastąpi przejście na system kilowatodni po dokonaniu przeglądu tych planów w 2010 r.

6. Implikacje traktatu z Lizbony

Chociaż nie wszystkie państwa członkowskie podjęły decyzję o ratyfikacji traktatu z Lizbony, zdaniem Komisji konieczne jest przygotowanie się na możliwość wejścia w życie traktatu przez wejściem w życie rozporządzenia w sprawie uprawnień do połowów na 2010 r.

Traktat z Lizbony stanowi, że w odniesieniu do spraw wchodzących w zakres WPRyb, główną procedurą decyzyjną jest procedura współdecyzji. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 43 ust. 3 traktatu w odniesieniu do środków „ustalania i przydziału wielkości dopuszczalnych połowów”. Środki te powinna przyjmować Rada na wniosek Komisji, bez udziału Parlamentu. Stało się zatem istotne, by dokonać jasnego rozróżnienia między środkami, które można uznać za dotyczące ustalania i przydziału wielkości uprawnień do połowów i tymi, które powinny być przyjmowane poprzez procedurę współdecyzji.

Konieczne jest zatem, aby dokładnie przeanalizować powtarzającą się treść corocznych rozporządzeń Rady w sprawie uprawnień do połowów w celu stwierdzenia, które z ich przepisów mogą zostać uznane za środek w rozumieniu art. 43 ust. 3.

Ta operacja kontrolna jest obecnie prowadzona przez Komisję, która zamierza zamieścić w swoich wnioskach dotyczących rozporządzeń w sprawie uprawnień do połowów na 2010 r. jedynie te przepisy, które są funkcjonalnie związane z ustalaniem i przydziałem wielkości uprawnień do połowów. Spowoduje to wyłączenie wszystkich tych przepisów technicznych i kontrolnych, które nie spełniają tego kryterium, jak również przepisów dotyczących wdrażania do prawa wspólnotowego zasad przyjętych przez regionalne organizacje ds. zarządzania rybołówstwem.

W tej kwestii proponowane rozporządzenie w sprawie kontroli oraz rozporządzenie w sprawie środków technicznych będą miały szczególne znaczenie: po ich przyjęciu rozporządzenia staną się źródłem stale obowiązujących przepisów, zastępując tym samym środki przejściowe stosowane obecnie każdego roku poprzez załączniki do rozporządzeń dotyczących rocznych uprawnień do połowów.

7. Zarządzanie za pomocą planów długoterminowych

Plany długoterminowe pozostają w centrum zainteresowania polityki Komisji. Istniejące plany, w tym te uzgodnione na poziomie międzynarodowym, muszą zostać wdrożone. Tego rodzaju plany okazały się bardziej skuteczne przy zarządzaniu stadami ryb i pomogły udoskonalić proces decyzyjny, zarówno pod względem proceduralnym jak i w zakresie wyników końcowych. Od 2002 r. opracowano plany zarządzania dla wielu stad: planami długoterminowymi objętych jest obecnie 41 % stad ryb pelagicznych (41 % połowów) i 29 % stad ryb dennych (44 % połowów).

Nadal prowadzone będą prace nad objęciem zarządzaniem długoterminowym większej liczby gatunków, w tym stad pelagicznych w Morzu Bałtyckim i kilku łowisk śródziemnomorskich. W 2009 r. zaproponowane zostaną konkretne plany dla północnego stada morszczuka, zachodniego stada ostroboka, sardeli w Zatoce Biskajskiej i łososia w Morzu Bałtyckim. W przypadkach, w których do czasu przyjęcia tego typu planów Rada i Komisja zadeklarowały specjalne intencje w kwestii zasad dotyczących połowów, w następstwie deklaracji, ustanowione zostaną uprawnienia do połowów na 2010 r. dla określonych gatunków (np. śledź w Morzu Celtyckim i plamiak w wodach na zachód od Szkocji), które następnie zostaną włączone do wniosków Komisji.

Ponadto Komisja zastanawia się nad ewentualną odmienną strukturą prawną kolejnych planów długoterminowych. Jedna z możliwości polegałaby na objęciu wielu różnych stad ryb jednym rozporządzeniem w sprawie zarządzania długoterminowego.

8. Metody pracy przed wejściem w życie planów długoterminowych

W przypadku gdy plany długoterminowe jeszcze nie obowiązują, decyzje dotyczące TAC podejmuje się na podstawie corocznych opinii naukowych przedstawianych przez ICES oraz STECF, przy czym opinie tego ostatniego komitetu uwzględniają aspekty biologiczne oraz społeczno-gospodarcze. Opracowano takie zasady[6], ustalania TAC, aby zagwarantować równe traktowanie i możliwie jak największą stabilność sektora. Zasady te będą nadal stosowane, ale z pewnymi zmianami zgodnymi z najnowszymi opiniami naukowymi.

W 2008 r. STECF przedstawił sprawozdanie[7] na temat prawdopodobnych skutków stosowania zasad zawartych w deklaracji politycznej Komisji. Opinia ta była zasadniczo pozytywna, gdyż poziomy TAC ustalane według kategorii 1-3 (stada poddane ocenie analitycznej) prowadzą często do odbudowy stad ryb. STECF wskazał jednak jedno poważne niedociągnięcie: w przypadku stad, dla których brakuje oceny analitycznej (kategorie 6-9 i kategoria 11), ustalanie TAC zgodnie z trendem wydajności połowowej (cpue) nie pozwoli zachować dobrego stanu stad i nie zostało zalecone. Ponadto STECF oświadczył[8] w późniejszym terminie, że w przypadku stada śledzia wiosennego odbywającego tarło w zachodniej części Morza Bałtyckiego w obszarze IIIa i podobszarach 22-24 stosowanie zasad kategorii 3 nie poprawiłoby stanu tego stada. W świetle tych wniosków konieczne są zmiany w kategorii 3.

W następstwie deklaracji ze strony Rady i Komisji przeprowadzana jest ponowna analiza sposobu zarządzania stadami ryb, dla których ICES nie jest w stanie udostępnić tabeli opcji połowów. Komisja zamierza opracować nową zasadę dotyczącą stad z kategorii 6-9 oraz formułuje w tej kwestii wniosek do ICES (zob. załącznik III). Po otrzymaniu odpowiedzi w tej kwestii od ICES i STECF Komisja zadecyduje czy jej wnioski w sprawie TAC na 2010 r. dla tego typu stad powinny opierać się na istniejących zasadach, na nowej zasadzie określonej szczegółowo w załączniku III, czy też powinny wykorzystywać inne zasady, które mogą zostać zasugerowane przez ICES lub STECF. Zachęca się regionalne komitety doradcze do przedstawiania swoich opinii na temat tych nowych opcji zarządzania stadami nie poddanymi ocenie analitycznej. Zadaniem STECF będzie ocena skutków biologicznych, społecznych i gospodarczych poszczególnych opcji i zmian.

Poniższy akapit poświęcony jest specjalnie tym stadom, w przypadku których brakuje opinii naukowych (kategoria 11). Z powodu niedokładnych danych dotyczących wyładunków, otrzymywanych z sektora rybołówstwa, oraz problemów z uzyskiwaniem danych na temat odrzutów i nakładu połowowego jednostki naukowe mogą przewidzieć wielkość stad ryb, poziomy śmiertelności połowowej i połowów jedynie w przypadku około 35% stad (załącznik I). Ten problem staje się coraz poważniejszy: niewystarczające dane powodują podejmowanie błędnych decyzji, co z kolei wiąże się ze złym stanem zachowania stad i ich wyniszczaniem. Stąd jeśli nie nastąpi poprawa danych, zostanie przyjęta zasada ostrożnego zarządzania, a w konsekwencji stosowane będą bardziej rygorystyczne zasady. Dotyczy to również sytuacji, gdy dwa stada (lub większa ich liczba), będące przedmiotem rozbieżnych opinii naukowych (a tym samym kwalifikujące się do różnych kategorii), są zarządzane razem i gdy ustala się dla nich wspólny TAC.

Państwom członkowskim przypomina się o wprowadzeniu krzyżowych kontroli danych i ulepszeniu przekazywania danych. Ramy gromadzenia danych[9] pozwolą udoskonalić niektóre kwestie związane z danymi, w szczególności poprzez zwiększenie liczby gatunków objętych obowiązkowym ich gromadzeniem (w tym poprzez badania prowadzone na morzu). Ponadto obecna reforma systemu kontroli WPRyb powinna zaradzić tym niedociągnięciom, przewidując udoskonalenie satelitarnego systemu monitorowania statków (VMS) jak również szybsze i szerzej zakrojone wdrożenie elektronicznego dziennika połowowego. W 2009 r. Komisja będzie nadal uważnie śledzić rozwój sytuacji w tym zakresie.

9. ODRZUTY

Odrzuty organizmów morskich (wśród których znajdują się ryby nadające się do wprowadzenia do obrotu) są głównym problemem wód UE. Komisja jasno wyraziła swoją intencję wyeliminowania tej niepożądanej praktyki[10]. Osiągnięcie tego celu wymaga zmian prawodawstwa wspólnotowego oraz zachowania rybaków. W 2009 r. podejmowane są ważne działania w celu rozwiązania problemu odrzutów: wprowadzony został zakaz selekcji jakościowej na Morzu Północnym i w Cieśninie Skagerrak, zmniejszono jeszcze bardziej nakład połowowy w kontekście planów wieloletnich oraz trwają badania pilotażowe na temat sposobów dalszego ograniczenia odrzutów. W 2010 r. powinny zostać podjęte jeszcze bardziej radykalne kroki, jak na przykład:

- zmniejszenie, zgodnie z ustaleniami, nakładu połowowego w kontekście planów wieloletnich; jest to fundamentalny krok na drodze do ograniczenia odrzutów, gdyż zmniejsza on odrzuty wszystkich gatunków (w tym niehandlowych), spowodowane różnymi przyczynami (np. niską wartością rynkową lub jej brakiem, selekcją jakościową i wykorzystaniem kwot połowowych). Zmniejszenie nakładu połowowego w odniesieniu do stad nadmiernie eksploatowanych zwiększy ponadto liczebność populacji i średni rozmiar ryb, a tym samym zmniejszy odrzuty ryb niewymiarowych.

- generalny zakaz selekcji jakościowej, przez co rozumie się, że na wszystkich obszarach należy wprowadzić zakaz odrzucania jakichkolwiek morskich organizmów, których wyładunek jest legalny, złowionych w trakcie działań połowowych i wprowadzonych na pokład statku rybackiego.

- badania pilotażowe – należy zachęcać do badań naukowych dotyczących konkretnych tematów związanych z zakazem odrzutów, takich jak badania na temat gatunków odrzucanych, zwiększenia selektywności narzędzi połowowych, skutków gospodarczych zakazu odrzutów, możliwego wykorzystania niechcianych organizmów itd.

- zezwolenia połowowe – wzywa się państwa członkowskie do wydawania zezwoleń połowowych jedynie tym statkom, którym przydzielono uprawnienia do połowów w formie kwot na gatunki, których złowienie w danym łowisku jest możliwe.

9.1. Wskazówki w zakresie badań pilotażowych dotyczących odrzutów

W 2009 r. przewiduje się wzrost liczby inicjatyw w zakresie badań konkretnych zagadnień związanych z zakazem odrzutów, co powoduje konieczność określenia wspólnych zasad w tym zakresie. Zasady te zapewnią równe warunki dla wszystkich badań, wspólne podejście na wszystkich obszarach geograficznych, jak również osiągnięcie celów związanych z projektem dotyczącym odrzutów. Zasady prowadzenia badań pilotażowych dotyczących odrzutów zakładają zatem, że:

- wszystkie połowy gatunków objętych regulacjami są wliczane do kwot,

- pozytywne zachęty dla statków uczestniczących w badaniu pilotażowym są udzielane jedynie na poziomie państw członkowskich w ramach kwoty i nakładu połowowego przydzielonych danemu państwu członkowskiemu,

- istnieje obowiązek przyjmowania na pokładzie obserwatorów/monitoringu elektronicznego (EM) podczas co najmniej 50 % rejsów połowowych statków uczestniczących w badaniu pilotażowym;

- możliwa jest rewizja środków technicznych;

- wyniki projektu są poddawane analizie naukowej,

- istnieje obowiązek przekazania wyników projektu Komisji w formie sprawozdania naukowego celem zamieszczenia ich na (ogólnodostępnej) stronie internetowej.

10. Harmonogram przedstawiania wniosków

10.1. Morze Śródziemne i Morze Czarne

Jedynym TAC obowiązującym obecnie w basenie Morza Śródziemnego jest całkowity dopuszczalny połów (TAC) dotyczący tuńczyka błękitnopłetwego ustanowiony Międzynarodową konwencją o ochronie tuńczyka atlantyckiego, która określiła również stały okres zamknięty (od dnia 1 października do dnia 30 listopada) na połowy miecznika. Obszar Morza Czarnego objęty jest od 2008 r. specjalnym rozporządzeniem w sprawie TAC i kwot. Ustalanie TAC na 2010 r. będzie zgodne z zasadami zawartymi w załączniku II. Istnieje również możliwość uwzględnienia dodatkowych gatunków lub środków technicznych.

Zdaniem Komisji wykonanie rozporządzenia dotyczącego Morza Śródziemnego wciąż nie jest satysfakcjonujące, nawet w tych jego częściach, które wprowadzają podejście oddolne, takich jak krajowe plany zarządzania oraz udostępnianie istotnych informacji w celu ustanowienia sieci chronionych obszarów połowowych. Kontynuowane będą prace mające na celu przygotowanie wspólnotowych długoterminowych planów zarządzania i promowanie tego podejścia, wraz z innymi działaniami zachowawczymi oraz środkami szczegółowymi w zakresie monitorowania i kontroli w ramach Generalnej Komisji Rybołówstwa Morza Śródziemnego (GFCM). STECF będzie nadal promowany jako międzynarodowa platforma naukowa odpowiednia do wspierania wkładu europejskich naukowców we wzbogacanie naukowych podstaw zrównoważonego zarządzania rybołówstwem w regionie i zwiększania naukowego wkładu w działalność Naukowego Komitetu Doradczego GFCM.

10.2. Morze Bałtyckie

We wrześniu 2009 r. Komisja przedstawi wniosek dotyczący TAC na 2010 r. w odniesieniu do bałtyckich stad ryb. W październiku Komisja zwróci się do Rady o przyjęcie wniosku. Opinia ICES zostanie udostępniona w dniu 29 maja, a STECF - w dniu 19 czerwca. Zachęca się regionalne komitety doradcze do przedstawienia swoich opinii do końca czerwca.

10.3. Atlantyk, Morze Północne oraz wody międzynarodowe

STECF przedstawi opinie naukowe dotyczące większości stad ryb dennych w połowie czerwca. Wniosek Komisji zostanie opublikowany w październiku, aby umożliwić przeznaczenie jak największej ilości czasu na konsultacje w sprawie wniosku Komisji. Na podstawie najnowszych opinii naukowych Komisja poinformuje zainteresowane strony o wynikach stosowania zasad określonych w niniejszym dokumencie podczas spotkania, które ma zostać zorganizowane przed końcem lipca 2009 r.

Harmonogram jesiennych etapów podejmowania decyzji zostanie utrzymany, ponieważ opinia dotycząca dużych wspólnych stad ryb pelagicznych zostanie wydana dopiero w październiku. Uzyskanie tej opinii jest niezbędne dla rozpoczęcia negocjacji w sprawie pełnego pakietu uprawnień do połowów. Wniosek obejmie więc wiele elementów, co do których nie zapadną jeszcze decyzje, i nie będzie mógł zawierać konkretnych danych liczbowych.

10.4. Harmonogram

Przewidziano następujący harmonogram:

Rozporządzenie w sprawie uprawnień do połowów | Data wniosku Komisji | Możliwa data przyjęcia przez Radę |

Morze Czarne | wrzesień | posiedzenie Rady w październiku |

Morze Bałtyckie | wrzesień | posiedzenie Rady w październiku |

Wszystkie pozostałe obszary | październik | posiedzenie Rady w grudniu |

11. Dialog z zainteresowanymi stronami

Komisja wysoko ceni wkład zainteresowanych stron w cały proces prowadzący do ustanowienia rocznych uprawnień do połowów. Informacje zwrotne na temat niniejszego dokumentu można uznać za początek tego dialogu, odbywającego się w ramach rocznego cyklu stanowienia prawa. Rozmaite regionalne komitety doradcze, jak również Komitet Doradczy ds. Rybołówstwa i Akwakultury przesyłają tego typu informacje zwrotne, podkreślające potrzebę uwzględniania przez Komisję czynników społeczno-gospodarczych przy przygotowywaniu wniosków. Ponadto sektor systematycznie podkreśla znaczenie utrzymania rozsądnego stopnia stabilności poziomów TAC, mając przy tym rozbieżne poglądy na temat zalet poszczególnych zasad dotyczących ustalania TAC.

W swoim dialogu z zainteresowanymi stronami na temat wspomnianych powyżej istotnych zagadnień Komisja podtrzymuje systematycznie, że ustanawianie uprawnień do połowów stanowi główny element polityki, obejmującej rozmaite narzędzia dotyczące gospodarki sektora rybołówstwa i przetwórstwa rybnego. Komisja dąży do wypracowania wspólnego podejścia w kwestii wykorzystania tego rodzaju narzędzi i pozostaje przywiązana do podstawowej zasady, zgodnie z którą odpowiednie zarządzanie bazą zasobów działalności połowowej jest warunkiem wstępnym do tego, by sektor był odporny na wstrząsy gospodarcze. Z drugiej strony Komisja przyjmuje z zadowoleniem gotowość zainteresowanych stron – wyrażoną w informacjach zwrotnych przesłanych przez regionalne komitety doradcze i Komitet Doradczy ds. Rybołówstwa i Akwakultury – do zaangażowania się w partnerstwo naukowo-przemysłowe w celu przeciwdziałania sytuacjom, w których dane nie są wystarczające, a tym samym do udoskonalenia systemu zarządzania.

12. Wnioski

Komisja zwraca się do państw członkowskich i zainteresowanych stron o przedstawienie opinii na temat określonego powyżej podejścia.

Opinie regionalnych komitetów doradczych i Komitetu Doradczego ds. Rybołówstwa i Akwakultury zostaną bardzo poważnie wzięte pod uwagę. Uwzględnienie tych opinii pomoże Komisji w wypełnieniu obowiązku polegającego na zarządzaniu zmierzającym do zrównoważenia, zgodnie z celami wspólnej polityki rybołówstwa.

Komisja przyjmuje odpowiedzialne podejście do zarządzania zmierzającego do zrównoważenia: brak danych nie stanowi dowodu na zrównoważenie zasobów.

Komisja może wykorzystać opinie zainteresowanych stron jedynie, jeśli opracowano je na podstawie podejścia do zrównoważonego rybołówstwa, które jest oparte na dowodach: oznacza to, że opinie zainteresowanych podmiotów należy poprzeć odpowiednimi danymi.

Aby przedstawić wiarygodne opinie, niezbędne są rzeczowe informacje na temat połowów i stad ryb. Zainteresowane podmioty zachęca się do pełnego i skutecznego wprowadzenia obowiązujących systemów sprawozdawczości połowowej i zbierania danych. Systemy te są niezbędne dla prawidłowego zarządzania rybołówstwem. Dzięki solidnej podstawie, czyli informacjom, zainteresowane podmioty będą również lepiej doradzać Komisji w sprawie zrównoważonych praktyk połowowych.

Od drugiego kwartału 2009 r. Komisja będzie prowadzić szczegółowe techniczne działania kontrolne (zwłaszcza w odniesieniu do systemów zarządzania nakładem połowowym) w stosunku do państw członkowskich i zainteresowanych stron.

Aby w odpowiednim czasie wykorzystać wyniki konsultacji, Komisja zwraca się z prośbą, aby uwagi dotyczące niniejszego komunikatu zgłaszać do dnia 31 lipca 2009 r. W dniach 22-23 czerwca przewidziano dyskusję na szczeblu politycznym z państwami członkowskimi podczas posiedzenia Rady ds. Rybołówstwa.

ZAŁĄCZNIK I

Tabela 1. Opinia naukowa dotycząca stanu stada | Liczba stad |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Stada znajdujące się poza bezpiecznymi granicami biologicznymi | 30 | 29 | 26 | 26 | 26 | 28 | 27 |

Stada znajdujące się w bezpiecznych granicach biologicznych | 12 | 10 | 14 | 11 | 12 | 13 | 12 |

Stan stada nieznany z powodu niepełnych danych | 48 | 53 | 53 | 57 | 58 | 55 | 57 |

Tabela 2. Opinia naukowa dotycząca przełowienia | Liczba stad |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Poziom połowów ryb z danego stada jest znany w porównaniu z poziomem maksymalnego podtrzymywalnego połowu | 34 | 23 | 32 | 33 | 35 |

Stado przeławiane[11] | 32 | 21 | 30 | 29 | 30 |

Stado poławia się na poziomie maksymalnego podtrzymywalnego połowu | 2 | 2 | 2 | 4 | 5 |

Tabela 3. Opinia naukowa w „sytuacji krytycznej” | Liczba stad |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Opinia naukowa zalecająca wstrzymanie połowów | 24 | 13 | 12 | 14 | 20 | 18 | 17 |

Tabela 4. Różnica między TAC a zrównoważonymi połowami |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Nadwyżka TAC w stosunku do zrównoważonego połowu (w %) | 46 % | 49 % | 59 % | 47 % | 45 % | 51 % | 48 % |

Tabela 5. Podsumowanie opinii naukowej dotyczącej uprawnień do połowów | Liczba stad ryb |

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Stada, w przypadku których można przewidzieć wielkość stada i śmiertelność połowową | 40 | 34 | 40 | 31 | 29 | 30 | 34 |

Stada, w przypadku których opinia naukowa dotycząca uprawnień do połowów jest dostępna | 59 | 52 | 54 | 65 | 61 | 62 | 63 |

Stada, w przypadku których opinie naukowe nie są dostępne | 31 | 40 | 39 | 29 | 35 | 34 | 33 |

ZAŁĄCZNIK II – zasady ustanawiania TAC

Decyzje w sprawie TAC należy podejmować na podstawie opinii naukowych przedstawianych przez STECF, który już obecnie uwzględnia w nich biologiczny, społeczny i gospodarczy punkt widzenia.

W zależności od poziomu zagrożenia dla każdego stada powinny obowiązywać różne zasady. Stada są bardzo zagrożone, jeżeli ich liczebność spada poniżej „poziomu ostrożnościowego (Bpa)”, czyli poziomu, na którym istnieje ryzyko, że rozrodczość stada ulegnie zmniejszeniu. Innym wyznacznikiem dużego zagrożenia jest sytuacja, w której wskaźnik śmiertelności połowowej przewyższa „wskaźnik ostrożnościowy” (Fpa). Wskaźnik śmiertelności połowowej to roczny połów podzielony przez średnią wielkość stada w ciągu roku.

Jeżeli dane stado jest mniejsze niż Bpa lub jest poławiane na poziomie wyższym od Fpa, oznacza to, że znajduje się ono „poza bezpiecznymi granicami biologicznymi” i vice versa.

Kategoria | Doradztwo naukowe | Ustanawianie TAC |

1 | Stado eksploatowane na poziomie maksymalnego podtrzymywalnego połowu. | TAC należy ustanowić zgodnie z przewidywanym połowem odpowiadającym śmiertelności połowowej, która zapewni najwyższy odłów w perspektywie długoterminowej, ale nie należy zmieniać TAC o więcej niż 25 %. |

2 | Stada nadmiernie eksploatowane w porównaniu z maksymalnym podtrzymywalnym połowem, ale mieszczące się w bezpiecznych granicach biologicznych. | TAC należy ustanowić zgodnie z wyższą z następujących wartości: a) przewidywanym połowem odpowiadającym najwyższemu odłowowi w perspektywie długoterminowej[12], lub b) połowem na niezmienionym poziomie śmiertelności, ale nie należy zmieniać TAC o więcej niż 15 %. |

3 | Stada znajdujące się poza bezpiecznymi granicami biologicznymi. | TAC należy ustanowić zgodnie z przewidywanym połowem, co spowoduje zmniejszenie śmiertelności połowowej o 30 %, ale nie należy zmniejszać TAC o więcej niż 20 % tak długo jak nie zwiększy się śmiertelność połowowa. |

4 | Stado jest objęte planem długoterminowym, a naukowcy zalecają połowy odpowiadające temu planowi. | TAC należy ustanowić zgodnie z odpowiednim planem. |

5 | Stado krótko żyjące, nie można określić rocznej prognozy. | Należy ustanowić tymczasowe TAC, które zostanie zmienione wraz z uzyskaniem nowych informacji w ciągu roku. |

6* | Stan stada nie jest dokładnie znany, a STECF zaleca odpowiedni poziom połowów. | TAC należy ustanowić zgodnie z opinią STECF, ale nie należy zmieniać TAC o więcej niż 15 %. |

7* | Stan stada nie jest dokładnie znany, a STECF zaleca ograniczenie nakładu połowowego. | TAC należy zmniejszyć o maksymalnie 15 %, a STECF powinien przedstawić opinię dotyczącą właściwego poziomu nakładu połowowego. |

8* | Stan stada nie jest dokładnie znany, a zdaniem STECF liczebność stada wzrasta. | TAC należy zwiększyć o maksymalnie 15 %. |

9* | Stan stada nie jest dokładnie znany, a zdaniem STECF liczebność stada maleje. | TAC należy zmniejszyć o maksymalnie 15 %. |

10 | STECF zaleca całkowite wstrzymanie połowów, jak największe ograniczenie połowów lub podobne rozwiązanie. | TAC należy zmniejszyć o co najmniej 25 %. Należy wprowadzić środki odbudowy stada, w tym ograniczenie nakładu połowowego i wprowadzenie bardziej selektywnych narzędzi połowowych. |

11 | Brak opinii STECF. | TAC należy dostosować do ostatnich faktycznych poziomów połowów, ale nie należy go zmieniać o więcej niż 15 % rocznie, lub państwa członkowskie powinny opracować plan wdrożenia zmierzający do szybkiego uzyskania opinii naukowej. |

* Zasada ta może ulec zmianie. Zgodnie z załącznikiem III Komisja wystąpiła do ICES o przedstawienie opinii na temat nowych opcji. Ostateczna zasada, która ma mieć zastosowanie, będzie zależna od tej opinii.

ZAŁĄCZNIK III – wniosek do ICES w sprawie kategorii 6-9

W kwestii tych stad ryb – z wyłączeniem gatunków naturalnie krótko żyjących – w przypadku których nie da się przedstawić opinii w oparciu o dane na temat stosunku pomiędzy przewidywanym połowem a ograniczeniami ostrożnościowymi, występuje się do ICES z wnioskiem o:

I) przedstawienie opinii w sprawie TAC odpowiadającego stosowaniu poniższej zasady,

II) ocenę konsekwencji stosowania poniższej zasady dla zasady ostrożnego zarządzania oraz jej zgodności z maksymalnym podtrzymywalnym połowem,

III) w razie konieczności, o przedstawienie w opinii takiej zasady alternatywnej i odpowiadających jej poziomów TAC, która byłyby w większym stopniu kompatybilna z zasadą ostrożnego zarządzania, maksymalnym podtrzymywalnym połowem, lub wpływała na większą stabilność TAC. Opinie te mogą rozstać przedstawiane osobno dla poszczególnych przypadków.

Zasada:

1. W przypadku istnienia dowodów na przełowienie stada ryb w odniesieniu do poziomu śmiertelności połowowej zapewniającego maksymalny podtrzymywalny połów stosuje się ograniczenie TAC konieczne do osiągnięcia tego poziomu, nie większe jednak niż 15 %.

2. W przypadku istnienia dowodów na to, że połowy stada ryb są niższe w odniesieniu do poziomu śmiertelności połowowej zapewniającego maksymalny podtrzymywalny połów, stosuje się zwiększenie TAC konieczne do osiągnięcia tego poziomu, nie większe jednak niż 15 %.

3. Postanowienia pkt. 1 i 2 mają charakter nadrzędny w stosunku do postanowień kolejnych punktów.

4. W przypadku gdy informacje dotyczące liczebności wskazują na brak zmian liczebności stada, są niedostępne lub nie odzwierciedlają liczebności stada w odpowiedni sposób stosuje się TAC na niezmienionym poziomie.

5. W przypadku gdy zdaniem ICES istnieją reprezentatywne dane na temat liczebności stada, stosuje się następujące zasady:

a. Jeśli średnia szacowana liczebność z ostatnich dwóch lat przewyższa średnią szacowaną liczebność z poprzedzających je trzech lat o 20 % lub więcej, stosuje się 15 % zwiększenie TAC.

b. Jeśli średnia szacowana liczebność z ostatnich dwóch lat jest niższa od średniej szacowanej liczebności z poprzedzających je trzech lat o 20 % lub więcej, stosuje się 15 % ograniczenie TAC.

W przypadku gdy poziomy TAC nie były restrykcyjne, a ograniczenie jest wymagane zgodnie z pkt. 1 lub pkt. 5.b, ICES doradza odpowiedni poziom ograniczenia TAC konieczny do osiągnięcia planowanego zmniejszenia połowów. W każdym przypadku o odpowiednim wskaźniku śmiertelności połowowej zapewniającej maksymalny podtrzymywalny połów decyduje ICES.

[1] Artykuł 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa. Dz.U. L 358 z 31.12.2002, s. 59.

[2] Wprowadzenie zrównoważenia w rybołówstwie UE przy pomocy podejścia opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie. Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego. COM(2006) 360 wersja ostateczna.

[3] FAO (2009). Stan rybołówstwa i akwakultury na świecie w 2008 r. Organizacja ds. Żywności i Rolnictwa Organizacji Narodów Zjednoczonych. Rzym.

[4] Z wyłączeniem zwolnień z podatków (np. na paliwo) oraz dotowanych krajowych programów zabezpieczeń społecznych.

[5] Przy tych obliczeniach TAC ustanowione w sytuacji, gdy opinia naukowa zaleca całkowite wstrzymanie połowów, uwzględniono jako 100-proc. przekroczenie limitu.

[6] Uprawnienia do połowów na 2008 r. Deklaracja polityczna Komisji Europejskiej. Komunikat Komisji do Rady. COM(2007) 295 wersja ostateczna.

[7] STECF (2008). Sprawozdanie podgrupy ds. przeglądu stad pod względem zasad kontroli połowów ( Report of the Subgroup on Stock Reviews on Harvest Control Rules ) (SGRST-08-02). s. 83.

[8] STECF (2008). Sprawozdanie z 29-ego posiedzenia plenarnego (PLEN-08-03). s. 67.

[9] Rozporządzenie Rady (WE) nr 199/2008 w sprawie ustanowienia wspólnotowych ram gromadzenia danych, zarządzania nimi i ich wykorzystywania w sektorze rybołówstwa oraz w sprawie wspierania doradztwa naukowego w zakresie wspólnej polityki rybołówstwa.

[10] Strategia na rzecz ograniczenia niepożądanych przyłowów i eliminacji odrzutów w rybołówstwie europejskim. Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego. COM(2007) 136 wersja ostateczna

[11] stosuje się również termin „nadmiernie eksploatowane”.

[12] Mierzony jako śmiertelność połowowa odpowiadająca połowowi krańcowemu wynoszącemu 10 % połowu krańcowego przy śmiertelności połowowej bliskiej zeru (F0.1).