w sprawie stanowiska, jakie ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej we Wspólnym Komitecie EOG, dotyczącego zmiany protokołu 31 do Porozumienia EOG w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami [Rozszerzona współpraca w dziedzinie klimatu UE – Islandia – Norwegia]

Zgodnie z zasadą proporcjonalności niniejszy wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia jego celu.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2894/94 w sprawie uzgodnień dotyczących stosowania Porozumienia EOG stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii w odniesieniu do takich decyzji, ustala Rada na wniosek Komisji.

Projekt decyzji Wspólnego Komitetu EOG (załączony do niniejszego wniosku dotyczącego decyzji Rady) ma na celu zmianę protokołu 31 do Porozumienia EOG w sprawie „współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami” w celu umożliwienia państwom EFTA należącym do EOG (w tym przypadku Norwegii i Islandii) współpracy z UE w celu realizacji ich odnośnych celów redukcji emisji gazów cieplarnianych na 2030 r. i uczynienia tego w ramach EOG.

Nie rodzi to jednak obowiązku uwzględniania późniejszych aktów. Rozróżnienie to jest ważne dla Islandii i Norwegii, ponieważ niniejsza decyzja o współpracy wykracza poza obszary, które umawiające się strony Porozumienia EOG mają obowiązek uwzględnić w dorobku prawnym EOG.

Uwzględnienie rozporządzeń (UE) 2018/841 i 2018/842 w dorobku prawnym EOG przez zmianę protokołu 31 do Porozumienia EOG rodzi tego samego rodzaju obowiązki prawne co uwzględnienie w załączniku do Porozumienia EOG. Przestrzeganie aktów i postanowień zawartych w protokole 31 może być monitorowane i egzekwowane przez Urząd Nadzoru EFTA i Trybunał EFTA w takim samym zakresie, jak gdyby były one uwzględnione w załączniku, jeżeli umawiające się strony wyrażą na to zgodę. W związku z tym proponuje się zastosowanie części VII Porozumienia EOG, tj. zwykłych procedur nadzoru i rozstrzygania sporów w Porozumieniu EOG.

Rozporządzenia (UE) 2018/841 i 2018/842 określają dopuszczalne poziomy emisji każdego państwa. Regulują one również dostęp państw do mechanizmów elastyczności w odniesieniu do przestrzegania ich zobowiązań merytorycznych i określają, w jaki sposób rozliczać emisje gazów cieplarnianych oraz pochłanianie związane z użytkowaniem gruntów, zmianą użytkowania gruntów i leśnictwem. Nie określają one środków służących osiągnięciu określonych w nich celów ani nie prowadzą do powstania żadnych praw ani obowiązków podmiotów gospodarczych.

Proponuje się zmianę protokołu 31 do Porozumienia w sprawie EOG, aby umożliwić państwom EFTA należącym do EOG uczestnictwo w ramach unijnych. Nie przewiduje się, aby wniosek miał wpływ na budżet.

Redukcję emisji gazów cieplarnianych na 2030 r. należy określić w odniesieniu do zweryfikowanego poziomu emisji gazów cieplarnianych każdego państwa członkowskiego w 2005 r. objętych rozporządzeniem 2018/842, z wyłączeniem emisji gazów cieplarnianych z działań wymienionych w załączniku I do dyrektywy 2003/87/WE (unijny system handlu uprawnieniami do emisji, UE ETS) oraz zweryfikowanych emisji z instalacji, które działały w 2005 r. i zostały uwzględnione w EU ETS dopiero po 2005 r. Zgodnie z motywem 18 rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego należy utrzymać podejście przyjęte w decyzji 406/2009/WE, co wymagałoby rocznych limitów emisji za 2020 r. Norwegia i Islandia nie mają takich danych i dlatego ich roczne limity emisji na 2030 r. nie mogą być obliczone z zastosowaniem tej samej metodyki co w odniesieniu do państw członkowskich UE. Należy zatem dostosować art. 4 ust. 3 w celu wyjaśnienia, jaką metodykę należy stosować do określenia emisji w roku referencyjnym 2005 dla Norwegii i Islandii, z uwzględnieniem wartości ETS już uwzględnionych w Porozumieniu. Uprości to również uwzględnianie aktów wykonawczych, w których oblicza się i ustala roczne limity emisji na lata 2021–2030.

W załączniku IV sekcja A lit. g) zawarto wymóg spójności między poziomami referencyjnymi dla lasów a prognozami zgłoszonymi na podstawie rozporządzenia (UE) nr 525/2013. Ponieważ rozporządzenie (UE) nr 525/2013 nie jest uwzględnione w Porozumieniu EOG, Islandia i Norwegia nie są zobowiązane do zgłaszania prognoz zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 525/2013. Prognozy te zostały jednak zgłoszone Europejskiej Agencji Środowiska dobrowolnie, a w przypadku Islandii również zgodnie z umową dwustronną między Islandią a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi dotyczącą uczestnictwa Islandii we wspólnej realizacji zobowiązań Unii Europejskiej, jej państw członkowskich i Islandii w drugim okresie rozliczeniowym Protokołu z Kioto do Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu. Zostało to wyjaśnione w proponowanym dostosowaniu do załącznika.

Proponowane dostosowanie wyjaśnia rolę Urzędu Nadzoru EFTA w odniesieniu do centralnego administratora zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rejestru Unii (rozporządzenie Komisji (UE) nr 389/2013), uwzględnionego i dostosowanego do celów EOG w pkt 21ana załącznika XX do Porozumienia EOG. Z dostosowań tych wynika, że w przypadku gdy dotyczy to rozliczeń podlegających jurysdykcji państwa EFTA, zaangażowany będzie Urząd Nadzoru EFTA. Proponowane dostosowanie jest również zgodne z rolą Urzędu Nadzoru EFTA zgodnie z ogólnymi dostosowaniami niniejszej decyzji Wspólnego Komitetu w sprawie stosowania części VII i protokołu 1 do Porozumienia EOG.

Art. 13 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) 2018/841 zobowiązuje państwa członkowskie UE do uwzględnienia w swojej strategii przedłożonej zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) nr 525/2013 trwających lub planowanych szczególnych środków mających na celu zapewnienie ochrony lub zwiększenia, stosownie do okoliczności, pochłaniaczy i rezerwuarów, jakimi są lasy, aby państwa te mogły uczestniczyć w mechanizmie elastyczności dotyczącej zarządzanych gruntów leśnych na mocy tego samego artykułu. Ponieważ decyzja Wspólnego Komitetu odnosi się wyłącznie do celów w zakresie redukcji emisji na 2030 r., art. 4 rozporządzenia (UE) nr 525/2013 nie będzie miał zastosowania do państw EFTA. W celu zapewnienia, aby państwa EFTA uczestniczyły w mechanizmie elastyczności dotyczącej zarządzanych gruntów leśnych na takich samych warunkach jak państwa członkowskie, proponowane dostosowanie zobowiązuje państwa EFTA do przedstawienia określonych strategii dotyczących użytkowania przez nie gruntów, zmiany użytkowania gruntów i leśnictwa.

Urząd Nadzoru EFTA oraz Komisja Europejska powinny współpracować, wymieniać się informacjami i konsultować się ze sobą zgodnie z art. 109 i protokołem 1 do Porozumienia EOG. W razie konieczności, w oparciu o oceny techniczne i wszelkie zalecenia techniczne wynikające z tej procedury, państwa EFTA powinny powiadamiać Urząd Nadzoru EFTA o swoich zmienionych proponowanych poziomach referencyjnych dla lasów. Poziomy referencyjne państw EFTA dla lasów wynikające z tej procedury zostaną ustanowione przez Urząd Nadzoru EFTA i włączone do protokołu 31 do Porozumienia EOG w drodze decyzji Wspólnego Komitetu jako dostosowania do aktów delegowanych Komisji zgodnie z art. 8 ust. 8 rozporządzenia LULUCF. Ponieważ procedura ta rozpocznie się formalnie dopiero po wejściu w życie niniejszej decyzji Wspólnego Komitetu, a procedura na podstawie art. 8 ust. 6–7 trwa kilka miesięcy, należy dostosować termin określony w art. 8 ust. 7 dotyczący zmienionych proponowanych poziomów referencyjnych, aby zapewnić również państwom EFTA oraz Urzędowi Nadzoru EFTA, w ścisłej współpracy z Komisją Europejską, wystarczająco dużo czasu na sfinalizowanie tej procedury również w odniesieniu do poziomów referencyjnych dla lasów w państwach EFTA.

W wyniku włączenia art. 8 ust. 7–8 rozporządzenia o użytkowaniu gruntów, zmianie użytkowania gruntów i leśnictwie (LULUCF) i ogólnych dostosowań dotyczących stosowania części VII i protokołu 1 do Porozumienia EOG, państwa EFTA przedstawiają proponowane poziomy odniesienia i wyznaczają ekspertów do Urzędu Nadzoru EFTA, ale dopiero po wejściu w życie decyzji Wspólnego Komitetu. Z powyższego oraz z proponowanego ogólnego dostosowania w sprawie konsultacji z ekspertami wynika, że Komisja Europejska i Urząd Nadzoru EFTA powinny zasięgać opinii wyznaczonych ekspertów w taki sam sposób jak Komisja zasięga opinii ekspertów z państw członkowskich Unii Europejskiej.

Art. 2 zawiera wykaz definicji, które mają zastosowanie do rozporządzenia (UE) 2018/1999. Definicje te są istotne z punktu widzenia wdrażania rozporządzeń (UE) 2018/841 i 2018/842. Niektóre definicje dotyczą kwestii, które nie wchodzą w zakres decyzji. Dostosowanie ogranicza stosowanie definicji do zakresu niniejszej decyzji Wspólnego Komitetu.

Aby ustanowić system przejrzystego i spójnego monitorowania, sprawozdawczości i zgodności z zobowiązaniami podjętymi w ramach decyzji Wspólnego Komitetu, proponuje się włączenie tych przepisów rozporządzenia (UE) 2018/1999, które są niezbędne do wdrożenia rozporządzeń (UE) 2018/841 i 2018/842. Włączenie to pozostaje bez uszczerbku dla oceny znaczenia rozporządzenia (UE) 2018/1999 dla EOG. Niezbędne przepisy rozporządzenia (UE) 2018/1999 należy uwzględnić w sposób zrozumiały i zgodny z prawem. Proponuje się uczynić to w sposób podobny do włączenia do protokołu 47 Porozumienia przepisów dotyczących handlu winem z aktów UE w sprawie wspólnej organizacji rynków produktów rolnych. Oznacza to sporządzenie wykazu tych artykułów rozporządzenia (UE) 2018/1999, które mają zastosowanie. Niektóre przepisy będą wymagały kilku dostosowań, aby odpowiadały zakresowi decyzji Wspólnego Komitetu, podczas gdy inne zostaną włączone bez żadnych zmian.

Islandia i Norwegia dobrowolnie zobowiązują się jednak do opracowania krajowych planów określających polityki i środki mające na celu zrealizowanie zobowiązań określonych w rozporządzeniu (UE) 2018/841 i rozporządzeniu (UE) 2018/842 i zawartych w protokole 31 w drodze decyzji Wspólnego Komitetu. Plany te zostaną udostępnione państwom członkowskim UE, Komisji i Urzędowi Nadzoru EFTA do dnia 31.12.2019 r. Zostało to potwierdzone przez Islandię i Norwegię w deklaracji dotyczącej planów krajowych powiązanych z decyzją Wspólnego Komitetu EOG nr [niniejsza decyzja].

Zakres decyzji Wspólnego Komitetu jest ograniczony do przepisów mających znaczenie dla osiągnięcia odnośnych celów Islandii i Norwegii w zakresie redukcji emisji na 2030 r. Rozporządzenie (UE) 2018/1999 zawiera przepisy dotyczące zintegrowanych krajowych planów w dziedzinie energii i klimatu oraz zintegrowanych sprawozdań z postępów w dziedzinie energii i klimatu. Przepisy te wykraczają poza zakres decyzji Wspólnego Komitetu, ponieważ obejmują one również planowanie i sprawozdawczość w zakresie celów energetycznych i innych celów w pięciu wymiarach unii energetycznej. Przepisy te nie zostały zatem włączone do decyzji Wspólnego Komitetu.

Istotne informacje na temat Islandii i Norwegii należy włączyć do załączników I, II i III. Jest to oparte na zasadzie równego traktowania z państwami członkowskimi UE i spójne z rozumowaniem Komisji przedstawionym we wniosku w sprawie rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego (COM (2016) 482 final, s. 3) oraz z powiązaną z nim oceną skutków.

Proponowane dostosowanie wyjaśnia rolę Urzędu Nadzoru EFTA w odniesieniu do centralnego administratora zgodnie z rozporządzeniem w sprawie rejestru Unii (rozporządzenie Komisji (UE) nr 389/2013), uwzględnionego i dostosowanego do celów EOG w pkt 21ana załącznika XX do Porozumienia EOG. Z dostosowań tych wynika, że w przypadku gdy dotyczy to rozliczeń podlegających jurysdykcji państwa EFTA, zaangażowany będzie Urząd Nadzoru EFTA. Proponowane dostosowanie jest również zgodne z rolą Urzędu Nadzoru EFTA zgodnie z ogólnymi dostosowaniami niniejszej decyzji Wspólnego Komitetu w sprawie stosowania części VII i protokołu 1 do Porozumienia EOG.

Niezbędne artykuły są włączone do decyzji Wspólnego Komitetu w drodze wykazu określającego, które artykuły mają zastosowanie. Zastosowanie będą miały tylko te części artykułów, które odnoszą się do wdrożenia rozporządzenia (UE) 2018/842. Islandia i Norwegia będą zobowiązane do przekazania odpowiednich danych na potrzeby przewidzianego na 2020 r. kompleksowego przeglądu, o którym mowa w art. 4 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2018/842. Ponadto włączenie art. 19 ust. 1 i 3 zagwarantuje, że kompleksowy przegląd zostanie przeprowadzony zgodnie z procedurami określonymi w tych przepisach.

Art. 42 stanowi, że Europejska Agencja Środowiska pomaga Komisji w jej pracach w odniesieniu do art. 15–21, 26, 28–29, 37–39 i 41. Dostosowanie gwarantuje, że pomoc ta jest ograniczona do zakresu decyzji Wspólnego Komitetu.

Art. 41 reguluje współpracę między państwami członkowskimi a Unią w odniesieniu do pełnego zakresu obowiązków objętych rozporządzeniem (UE) 2018/1999. Dostosowanie zapewnia ograniczenie tej współpracy do zakresu decyzji Wspólnego Komitetu.

Ponieważ ostateczne dane dotyczące wykazu gazów cieplarnianych, zgłaszane do Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu do dnia 15 kwietnia każdego roku, mają zasadnicze znaczenie dla zgodności rozporządzeń (UE) 2018/841 i 2018/842, dostosowanie zapewnia, aby Islandia i Norwegia przekazywały kopię zgłoszonych danych do Urzędu Nadzoru EFTA w tym samym dniu co państwa członkowskie.

Przepisy mają zastosowanie wyłącznie w zakresie, w jakim odnoszą się do wdrożenia rozporządzenia (UE) 2018/842.

5.7.Uzasadnienie i proponowane rozwiązania – dostosowania ogólne (zastosowanie części VII i protokołu 1 do Porozumienia EOG, odniesienia do aktów UE, udział Komitetu, konsultacje z ekspertami, pomoc Europejskiej Agencji Środowiska oraz brak zastosowania do Liechtensteinu)

Uzasadnienie:

Ponieważ z art. 79 ust. 3 wynika, że część VII postanowień instytucjonalnych Porozumienia EOG ma zastosowanie do części VI i protokołu 31 do Porozumienia EOG wyłącznie gdy jest to wyraźnie przewidziane, i ponieważ wyraźnie przewidziano jedynie stosowanie postanowień dotyczących wydawania decyzji (zob. art. 98), proponuje się dostosowanie b) w celu zapewnienia stosowania części VII, a tym samym zapewnienia monitorowania i egzekwowania przez Urząd Nadzoru EFTA i Trybunał EFTA, jak wyjaśniono powyżej w odniesieniu do włączenia do protokołu 31.

Jako że protokół nr 1 w sprawie dostosowań horyzontalnych do Porozumienia EOG ma na początku zastosowanie wyłącznie do przepisów aktów, o których mowa w załącznikach do Porozumienia EOG, proponuje się dostosowanie c), aby miał on również zastosowanie do przepisów aktów, o których mowa w protokole 31, przez ich włączenie w drodze decyzji Wspólnego Komitetu.

Przepisy aktów włączonych do protokołu 31 w drodze decyzji Wspólnego Komitetu odnoszą się również do europejskich lub unijnych przepisów, aktów prawnych, zasad, polityk i środków, które nie wchodzą w zakres Porozumienia EOG. Proponuje się dostosowanie d) w celu wyjaśnienia, że mają one zastosowanie tylko w takim zakresie i takiej formie, w jakich są uwzględnione w Porozumieniu.

Udział państw EFTA w Komitecie ds. Zmian Klimatu oraz konsultacje z ekspertami z państw EFTA na tej samej zasadzie co z ekspertami z państw członkowskich UE są niezbędne do funkcjonowania współpracy przewidzianej w decyzji Wspólnego Komitetu. Na przykład, jak wyjaśniono powyżej w odniesieniu do proponowanego dostosowania do art. 8 ust. 7 rozporządzenia (UE) 2018/841 (LULUCF) w odniesieniu do ustanowienia krajowych planów rozliczania dla leśnictwa i poziomów referencyjnych dla lasów, konsultacje z ekspertami z państw EFTA są niezbędne, aby zapewnić konieczny wkład, konsultacje i współpracę oraz jednolite wdrożenie i stosowanie przepisów aktów włączonych do protokołu 31 w drodze niniejszej decyzji Wspólnego Komitetu. Proponowane dostosowania e) i f) zapewniają taki udział i konsultacje również w tym zakresie.

Ponieważ zastosowanie będą miały postanowienia części VII Porozumienia EOG, Urząd Nadzoru EFTA będzie monitorować wypełnianie przez Islandię i Norwegię zobowiązań wynikających z decyzji Wspólnego Komitetu. Proponowane dostosowanie g) zapewnia, aby Europejska Agencja Środowiska wspomagała Urząd Nadzoru EFTA w jego pracach mających na celu wypełnienie zobowiązań wynikających z decyzji, takich jak przeprowadzenie kompleksowego przeglądu i zapewnianie jakości informacji zgłaszanych przez Islandię i Norwegię.

Ponieważ jedynie Islandia i Norwegia będą uczestniczyć w rozszerzonej współpracy przewidzianej w decyzji Wspólnego Komitetu, proponowane dostosowanie h) przewiduje, że nie ma ona zastosowania do Liechtensteinu.

2019/0205 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej

we Wspólnym Komitecie EOG, dotyczącego zmiany protokołu 31 do Porozumienia EOG w sprawie współpracy w konkretnych dziedzinach poza czterema swobodami



[Rozszerzona współpraca w dziedzinie klimatu UE – Islandia – Norwegia]



(Tekst mający znaczenie dla EOG)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 191 w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 2894/94 z dnia 28 listopada 1994 r. w sprawie uzgodnień dotyczących stosowania Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, w szczególności jego art. 1 ust. 3,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Porozumienie o Europejskim Obszarze Gospodarczym („Porozumienie EOG”) weszło w życie dnia 1 stycznia 1994 r.