- Po pierwsze wniosek stanowi, że wszelkie bezwzględnie wiążące przepisy dotyczące wynagrodzenia obowiązujące w przyjmującym państwie wiążącym stosują się do pracowników oddelegowanych na terytorium tego państwa. Przepisy określone w prawie lub układach zbiorowych stają się wiążące w stosunku do pracowników delegowanych we wszystkich sektorach gospodarki. W przypadku gdy państwa członkowskie, zgodnie z przepisami krajowymi i stosowanymi praktykami, wymagają od przedsiębiorstw, by zlecały podwykonawstwo jedynie przedsiębiorstwom, które gwarantują pracownikom takie same warunki wynagrodzenia jak warunki mające zastosowanie w przypadku wykonawcy, wniosek umożliwia państwom członkowskim stosowanie takich przepisów na równych zasadach do przedsiębiorstw delegujących pracowników na ich terytorium.

Delegowanie pracowników odgrywa zasadniczą rolę na rynku wewnętrznym, w szczególności w kontekście transgranicznego świadczenia usług. Komisja zobowiązała się do wzmocnienia rynku wewnętrznego, co oznacza m.in. konieczność zapewnienia ogólnej swobody świadczenia usług, a w szczególności – swobody świadczenia usług przez przedsiębiorstwa delegujące pracowników. Jest to możliwe jedynie wówczas, gdy ramy legislacyjne dotyczące delegowania pracowników określają jasne, sprawiedliwe i wykonalne przepisy.

Podstawę prawną wniosku Komisji z dnia 8 marca 2016 r. w sprawie dyrektywy zmieniającej dyrektywę o delegowaniu pracowników z 1996 r. stanowią przepisy dotyczące rynku wewnętrznego, tzn. art. 53 ust. 1 oraz art. 62 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Delegowanie pracowników ma z definicji charakter transgraniczny. Każde działanie w tym zakresie ma skutki w co najmniej dwóch państwach członkowskich. Z zasad delegowania pracowników wynikają prawa i obowiązki dla osób w różnych państwach członkowskich, tj. prawa i obowiązki, które powstają w stosunkach pomiędzy pracodawcą w państwie członkowskim pochodzenia a pracownikiem tymczasowo przebywającym w innym państwie członkowskim. Co więcej, w szczególnych okolicznościach odbiorca usługi w tym drugim państwie członkowskim może ponosić wspólną odpowiedzialność.

Zgodnie z przyjętym postanowieniem zapewnienia parlamentom narodowym silnej pozycji w europejskim procesie decyzyjnym Komisja dokładnie przeanalizowała przesłane uzasadnione opinie. Przed wyciągnięciem ostatecznych wniosków skonsultowała się w kwestiach podniesionych w opiniach bezpośrednio z parlamentami narodowych na posiedzeniach Konferencji Komisji do Spraw Unijnych Parlamentów Unii Europejskiej (COSAC), które odbyły się w dniach 13 czerwca 2016 r., kiedy to doszło do wstępnej wymiany uwag na temat aspektów proceduralnych, oraz 11 lipca 2016 r., kiedy przeprowadzono merytoryczną dyskusję w kontekście szerszej debaty dotyczącej społecznego wymiaru UE.

W związku z powyższym Komisja pragnie przypomnieć, że zacieśnianie stosunków z parlamentami narodowymi oraz wypracowanie z nimi nowego partnerstwa stanowi jeden z jej priorytetów, umożliwia bowiem zbliżenie Unii do jej obywateli. Komisja przykłada dużą wagę do pogłębiania wiedzy instytucji na temat poszczególnych krajów, a także budowania wzajemnego zrozumienia i zapewniania skutecznych kanałów komunikacji między szczeblem krajowym i europejskim.

W terminie wskazanym w art. 6 protokołu nr 2 czternaście izb parlamentarnych przesłało Komisji uzasadnione opinie stwierdzające niezgodność jej wniosku przedłożonego dnia 8 marca 2016 r. z zasadą pomocniczości, co spowodowało uruchomienie procedury przewidzianej w art. 7 ust. 2 wspomnianego protokołu. Celem niniejszego komunikatu jest udzielenie odpowiedzi na zgłoszone zastrzeżenia w zakresie, w jakim dotyczą one zasady pomocniczości.

Protokół (nr 2) w sprawie stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności załączony do Traktatów przewiduje, że parlamenty narodowe mogą wydać uzasadnioną opinię, jeśli uznają dany wniosek ustawodawczy za niezgodny z zasadą pomocniczości. W przypadku gdy takie uzasadnione opinie wydane przez parlamenty narodowe stanowią co najmniej jedną trzecią przyznanych parlamentom głosów, Komisja musi poddać wniosek ponownej analizie. Na podstawie tej analizy może ona następnie postanowić o podtrzymaniu, zmianie lub wycofaniu projektu. Decyzja taka musi być uzasadniona.

W swoich wytycznych politycznych Komisja zobowiązała się do wspierania pogłębionego i bardziej sprawiedliwego rynku wewnętrznego. Unia ustanowiła rynek wewnętrzny, który opiera się na społecznej gospodarce rynkowej o wysokiej konkurencyjności zmierzającej do pełnego zatrudnienia i postępu społecznego, zapewnia też funkcjonowanie tego rynku.

Po drugie, wniosek stanowi, że warunki mające zastosowanie do transgranicznych agencji wynajmujących pracowników muszą być takie same jak te, które, zgodnie z art. 5 dyrektywy 2008/104/WE, mają zastosowanie do krajowych agencji wynajmujących pracowników.

Po trzecie, wniosek stanowi, że – w przypadku gdy przewidywany lub faktyczny okres delegowania jest dłuższy niż 24 miesiące – za państwo, w którym normalnie świadczona jest praca, uważa się przyjmujące państwo członkowskie. Zgodnie z przepisami rozporządzenia Rzym I prawo pracy przyjmującego państwa członkowskiego ma zatem zastosowanie do umowy o pracę takich pracowników delegowanych, o ile strony nie umówiły się co do wyboru prawa właściwego.

Wniosek nie porusza żadnych kwestii, których dotyczy dyrektywa z 2014 r. w sprawie egzekwowania dyrektywy o delegowaniu pracowników (dyrektywa o egzekwowaniu), ukierunkowana na wzmocnienie narzędzi zwalczania nadużyć i obchodzenia przepisów oraz karania za takie działania. Skupia się on raczej na kwestiach, które dotyczą ram prawnych Unii ustanowionych w pierwotnej dyrektywie z 1996 r. W związku z tym wniosek mający na celu ukierunkowany przegląd dyrektywy z 1996 r. i dyrektywa o egzekwowaniu uzupełniają się i wzajemnie się wzmacniają.

4.PRZEGLĄD DOTYCZĄCY POMOCNICZOŚCI

4.1. Zasada pomocniczości a protokół nr 2.

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej kontrola sądowa zgodności z zasadą pomocniczości wymaga zbadania, czy prawodawca Unii mógł na podstawie szczegółowych informacji stwierdzić, że cel zamierzonego działania mógł zostać lepiej osiągnięty na poziomie Unii. Trybunał uznaje zatem, że instytucje Unii Europejskiej mają pewien margines swobody przy ocenie zgodności z zasadą pomocniczości. Takie samo ustalenie prawne jest wymagane w przypadku ponownej analizy wniosków ustawodawczych Komisji na mocy protokołu nr 2.

W rozumieniu art. 6 protokołu nr 2 parlamenty narodowe muszą wskazać w swoich uzasadnionych opiniach powody, dla których uważają dany projekt aktu ustawodawczego za niezgodny z zasadą pomocniczości. Niniejsza ponowna analiza ogranicza się zatem do ustalenia, czy cel zaproponowanej dyrektywy zmieniającej może zostać lepiej osiągnięty na poziomie Unii.

Uznając, że wszystkie argumenty przedstawione przez parlamenty narodowe odegrają rolę w kontekście procesu legislacyjnego, Komisja stara się do nich odnieść w szczegółowy sposób w odrębnych pismach kierowanych do właściwych parlamentów w ramach „dialogu politycznego”.

4.2. Zastrzeżenia dotyczące pomocniczości przedstawione przez parlamenty narodowe

W swoich uzasadnionych opiniach parlamenty narodowe zgłosiły następujące argumenty odnośnie do pomocniczości:

istniejące przepisy są wystarczające i adekwatne (pkt 4.2.1.),

poziom Unii nie jest odpowiednim poziomem działania (pkt 4.2.2.),

we wniosku nie uznano wyraźnie kompetencji państw członkowskich w zakresie wynagrodzeń i warunków zatrudnienia (pkt 4.2.3.),

uzasadnienie przedstawione we wniosku w odniesieniu do zasady pomocniczości jest zbyt zwięzłe (pkt 4.2.4.).

4.2.1. Istniejące przepisy są wystarczające i adekwatne

Kilka parlamentów narodowych stwierdziło, że obowiązujące przepisy są adekwatne, przynajmniej w zakresie, w jakim obowiązująca dyrektywa umożliwia państwom członkowskim wykraczanie poza ogólne zasady (rozszerzenie układów zbiorowych na sektory inne niż sektor budowlany, pracownicy tymczasowi). Zgromadzenie Państwowe Estonii przedstawiło podobny argument w odniesieniu do warunków pracy pracowników delegowanych.

Wniosek ma zapewnić równe warunki działania usługodawców krajowych i transgranicznych oraz zapewnić, by pracowników wykonujących pracę w tym samym miejscu chroniły te same bezwzględnie wiążące przepisy, niezależnie od tego, czy są to pracownicy lokalni czy delegowani, oraz niezależnie od sektora gospodarki. Państwa członkowskie, które mają jedynie możliwość, lecz nie obowiązek, stosowania takich przepisów w sektorach innych niż sektor budowlanych nie osiągają w pełni tego celu. W istocie w takich okolicznościach państwa członkowskie mogą nie stosować tych przepisów, a tym samym nie zapewniać równych warunków działania ani odpowiedniej ochrony pracowników delegowanych w innych sektorach. Zobowiązania wszystkich państw członkowskich do stosowania takich przepisów we wszystkich sektorach gospodarki nie można wprowadzić na poziomie krajowym. Musi ono zostać ustanowione na poziomie Unii. W związku z tym Komisja uważa, że w odniesieniu do tego punktu cel wniosku może zostać lepiej osiągnięty na poziomie Unii.

Podobnie jest w przypadku nałożenia na państwa członkowskie obowiązku stosowania takich samych warunków wobec transgranicznych oraz krajowych pracowników tymczasowych.

Zgromadzenie Narodowe Bułgarii, Senat Republiki Czeskiej, Zgromadzenie Państwowe Estonii, Zgromadzenie Narodowe Węgier, Sejm Republiki Litewskiej, Sejm łotewski, Izba Deputowanych Rumunii oraz Rada Narodowa Republiki Słowackiej stwierdziły, że wyrównywanie poziomu wynagrodzeń w państwach członkowskich powinno być wynikiem stopniowego rozwoju gospodarczego, a nie działań prawodawczych Unii Europejskiej. W tym względzie należy zaznaczyć, że wniosek nie ma na celu wyrównania poziomu wynagrodzeń w poszczególnych państwach członkowskich. Wniosek jedynie zapewnia, by bezwzględnie wiążące przepisy dotyczące wynagrodzenia obowiązujące w przyjmującym państwie członkowskim stosowały się również do pracowników oddelegowanych na terytorium tego państwa. Co więcej, założenie, że z biegiem czasu rozwój gospodarczy może doprowadzić do stopniowego wyrównania poziomu wynagrodzeń, nie wyklucza konieczności zapewnienia, także w okresie przejściowym, równych warunków działania przedsiębiorstwom i odpowiedniej ochrony pracownikom delegowanym.

4.2.2. Odpowiedni poziom działania