upoważniająca państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy w sprawie eliminacji przemocy i molestowania z 2019 r. (nr 190)

·uznaje się prawo każdej osoby do świata pracy wolnego od przemocy i molestowania;

W interesie UE leży propagowanie wdrożenia instrumentu międzynarodowego służącego zwalczaniu przemocy i molestowania w świecie pracy zgodnie z jej ramami wewnętrznymi, ponieważ Konwencja dotyczy pewnych dziedzin unijnego prawa, a Unia Europejska nie może do niej przystąpić. Treść Konwencji nie budzi obaw w świetle istniejącego dorobku UE. W związku z tym ratyfikacja Konwencji przez państwa członkowskie UE leży w interesie UE. W tym celu, a także ze względu na kompetencje UE w dziedzinach objętych zakresem Konwencji, niezbędne jest usunięcie wszelkich przeszkód natury prawnej na szczeblu UE uniemożliwiających ratyfikację Konwencji przez państwa członkowskie UE.

Konwencja jest pierwszym międzynarodowym instrumentem ustanawiającym konkretne, mające ogólne zastosowanie standardy dotyczące zwalczania molestowania i przemocy w kontekście zawodowym oraz określającym środki wymagane od państw i innych odpowiednich podmiotów. Konwencja i zalecenie mają na celu ustanowienie włączającego, zintegrowanego i uwzględniającego aspekty płci podejścia do zapobiegania i eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy.

Proponowana decyzja Rady umożliwi państwom członkowskim ratyfikację Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy w sprawie eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy, która może być nazywana konwencją w sprawie eliminacji przemocy i molestowania z 2019 r. (nr 190) (zwanej dalej „Konwencją”) w odniesieniu do kwestii wchodzących w zakres kompetencji Unii.

·określa definicję przemocy i molestowania ze względu na płeć (art. 1 lit. b));

·ustanawia, bez uszczerbku dla jednolitej definicji „przemocy i molestowania”, że w krajowych przepisach ustawowych i wykonawczych przemoc i molestowanie mogą być zdefiniowane jako jednolite pojęcie lub odrębne pojęcia (art. 1 ust. 2).

W części II „Zakres”, Konwencja:

·ustanawia ochronę pracowników i innych osób w świecie pracy, w tym pracowników najemnych zgodnie z definicją w prawie krajowym lub w praktyce krajowej, a także osób pracujących niezależnie od ich statusu umownego, osób szkolących się, w tym stażystów i uczniów zawodu, pracowników, których umowa o pracę została rozwiązana, wolontariuszy, osób poszukujących pracy i ubiegających się o pracę, oraz osób będących pracodawcą, wykonujących obowiązki pracodawcy lub ponoszących odpowiedzialność jako pracodawca (art. 2);

·ma zastosowanie do przemocy i molestowania „w świecie pracy”, który obejmuje nie tylko miejsce zatrudnienia, ale także związane z pracą obiekty i komunikację, podróże i aktywności społeczne, a także zapewniane przez pracodawcę zakwaterowanie i dojazdy do pracy (art. 3).

Na mocy części III „Podstawowe zasady”, ratyfikujące państwa powinny, m.in.:

·przyjąć włączające, zintegrowane i uwzględniające aspekty płci podejście do zapobiegania i eliminacji przemocy i molestowania w świecie pracy, które obejmuje prawny zakaz przemocy i molestowania (art. 4 ust. 2);

·zapewnić, aby odpowiednie polityki uwzględniały problem przemoc i molestowanie (art. 4 ust. 2 lit. b));

·przyjąć kompleksową strategię zwalczania przemocy i molestowania oraz zapewnić prawo do środków odwoławczych i wsparcie dla ofiar (art. 4 ust. 2 lit. c));

·przyjąć przepisy ustawowe i wykonawcze oraz polityki zapewniające prawo do równości i niedyskryminacji w zatrudnieniu, w tym dla słabszych grup oraz grup znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji (art. 6).

Na mocy części IV „Ochrona i zapobieganie”, ratyfikujące państwa powinny w szczególności:

·przyjąć właściwe środki w celu zapobiegania przemocy i molestowaniu w kontekście zawodowym (art. 8),

·przyjąć przepisy ustawowe i wykonawcze wymagające od pracodawców zapobiegania przemocy i molestowaniu za pomocą m.in. oceny ryzyka przemocy i molestowania, zapewniania informacji i szkoleń dla osób, których problem ten dotyczy (art. 9).

Ponadto na mocy części V „Wykonanie i środki zaradcze”, ratyfikujące państwa powinny wprowadzić właściwe środki w celu zapewnienia łatwego dostępu do odpowiednich i skutecznych środków odwoławczych; uznać skutki przemocy domowej i na tyle, na ile jest to możliwe, złagodzić jej wpływ w świecie pracy; oraz zapewnić pracownikom prawo do odstąpienia od wykonywania obowiązków służbowych w sytuacji bezpośredniego i poważnego zagrożenia związanego z przemocą lub molestowaniem (art. 10).

Konwencja zawiera również przepisy dotyczące wytycznych, szkoleń i podnoszenia świadomości.

2.2Prawo Unii w dziedzinie przemocy i molestowania w świecie pracy

Pewne aspekty Konwencji, uzupełnione zaleceniem, dotyczą dziedzin objętych prawem UE. W szczególności są to:

·art. 153 ust. 1 lit. a) oraz i), a także art. 157 ust. 3 TFUE, zgodnie z którymi Unia wspiera i uzupełnia działania państw członkowskich dotyczące polepszania środowiska pracy w celu ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników oraz równości mężczyzn i kobiet w odniesieniu do ich szans na rynku pracy i traktowania w pracy, a także przyjmuje środki zmierzające do zapewnienia stosowania zasady równości szans i równości traktowania mężczyzn i kobiet w dziedzinie zatrudnienia i pracy;

·dyrektywa ramowa 89/391/EWG, obejmująca wszystkie zagrożenia dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników w miejscu pracy, w tym zagrożenia psychospołeczne takie jak molestowanie i przemoc;