PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 15.12.2005 
KOM(2005) 649 wersja ostateczna 
2005/0259 (CNS)   
Wniosek 
ROZPORZ ĄDZENIE RADY 
w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, uznawania i wykonywania orzecze ń 
sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań alimentacyjnych 
(przedstawiony przez Komisj ę) 
  
{KES(2005) 1629} 
 
PL 2   PL UZASADNIENIE  
1. K ONTEKST WNIOSKU  
1.1. Kontekst ogólny 
1.1.1. Na szczeblu Unii Europejskiej Na zakończenie posiedzenia w Tampere w dniach 15-16 pa ździernika 1999 r. Rada 
Europejska wezwa ła w odniesieniu do zobowi ązań alimentacyjnych do ustanowienia 
szczególnych, wspólnych zasad obowi ązujących w post ępowaniu s ądowym w celu 
uproszczenia i przyspieszenia rozstrzygania sporów transgranicznych oraz do zniesienia 
środków tymczasowych wymaganych do celów uznawania i wykonywania w danym 
Państwie Członkowskim orzeczenia s ądowego wydanego w innym Pa ństwie Członkowskim. 
Przyjęty dnia 30 listopada 2000 r. program wzajemnego uznawania orzecze ń w sprawach 
cywilnych
1 zawiera wezwanie do znie sienia procedury dotycz ącej postanowie ń sądu o 
wykonaniu wyroków zagranicznych na korzy ść wierzycieli alimentacyjnych, którzy s ą już 
objęci rozporz ądzeniem Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w sprawie 
jurysdykcji i uznawania orzecze ń sądowych oraz ich wykonywania w sprawach cywilnych i 
handlowych (zwanym dalej „Bruksela I”)2. Program ten wskazuje sk ądinąd w sposób ogólny, 
że czasami b ędzie „niezb ędne ustanowienie na poziomie europejskim pewnych zasad 
dotyczących post ępowania s ądowego, które b ędą stanowi ły wspólne minimalne 
zabezpieczenia”, a nawet „zwrócenie si ę w kierunku pewnej harmonizacji procedur”. 
Program ten przewiduje przyj ęcie środków usprawniaj ących wzajemne uznawanie orzecze ń 
sądowych w celu „d ążenia do skuteczniejszego wykonywania w danym Pa ństwie 
Członkowskim orzecze ń sądowych wydanych w innym Pa ństwie Cz łonkowskim”, w 
szczególno ści poprzez umo żliwienie „dok ładnego okre ślenia znajduj ących się na terytorium 
Państw Członkowskich sk ładników maj ątku dłużnika” lub poprzez wpisanie wzajemnego 
uznawania „w ramy zacie śnionej wspó łpracy mi ędzy organami s ądowymi Pa ństw 
Członkowskich”; środki te ponadto odnosi łyby się do „harmonizacji przepisów kolizyjnych”.  
Rada Europejska potwierdzi ła zasadno ść tego programu w listopadzie 2004 r., podczas 
przyjmowania „Programu Haskiego”3, w którym podkre ślono, że „trwała realizacja programu 
środków maj ących na celu wzajemne uznawanie musi by ć traktowana priorytetowo w 
najbliższych latach w celu zapewnienia zako ńczenia jej realizacji do 2011 r.”  
W dniach 2-3 czerwca 2005 r.  Rada i Komisja przyj ęły wspólny plan dzia łania, który 
przekłada cele Programu Haskiego na konkretne dzia łania, i który przewi duje w odniesieniu 
do współpracy sądowej w sprawach cywilnych przyj ęcie w 2005 r. „wniosków dotycz ących 
obowiązków alimentacyjnych”4. 
                                                 
1 Dz.U. C 12 z 15.1.2001. 
2 Dz.U. L 12 z 16.1.2001. 
3 Dz.U. C 53 z 3.3.2005. 
4 Dokument Rady Unii Europejskiej nr 9778/2/05 REV 2 JAI 207. 
 
PL 3   PL 1.1.2. Na szczeblu mi ędzynarodowym 
Kwestią zobowi ązań alimentacyjnych zaj ęła się również Haska Konferencja Prawa 
Prywatnego Mi ędzynarodowego5 w celu wprowadzenia zmian do obowi ązujących 
konwencji6. Trzy posiedzenia komisji specjalnej, w maju 2003 r., czerwcu 2004 r. i kwietniu 
2005 r., po święcono opracowaniu nowej konwencji ogólnej o zobowi ązaniach 
alimentacyjnych. Czwarte posiedzenie komisji specjalnej przewidziane jest na czerwiec 2006 r. celem ewentualnego zwo łania sesji dyplomatycznej w pierwszym semestrze 2007 r. 
Wspólnota Europejska aktywnie uc zestniczy w tych negocjacjach. 
Związek między negocjacjami prowadzonymi w Hadze i pracami Wspólnoty powinien 
ukierunkowa ć się na poszukiwanie mo żliwości synergii mi ędzy tymi dzia łaniami, gdy ż nie są 
one sprzeczne, a wr ęcz przeciwnie – s ą spójne i dope łniają się nawzajem, o czym 
przypomnia ła Rada Europejska w Programie Haskim.  
Wspólnota powinna zatem by ć w stanie przyj ąć spójną strategi ę w ramach 
międzynarodowych negocjacji, równolegle za ś powinna kontynuowa ć wysiłki zmierzaj ące do 
utworzenia na swoim obszarze rzeczywistej przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i 
sprawiedliwo ści. 
Konferencja haska stanow i dla Wspólnoty forum mi ędzynarodowe, które w dziedzinie spraw 
cywilnych pozwala jej rozwija ć politykę współpracy z krajami trzecimi. Wymiana opinii, jak ą 
umożliwia konferencja haska, jest dla prac Wspólnoty nieocenionym źródłem inspiracji. 
Niewykluczone jest zreszt ą, że negocjacje prowadzone w Hadze w pewnych konkretnych 
dziedzinach mog ą doprowadzi ć do wyników, które mog łyby okaza ć się możliwe do 
przeniesienia na szczebel Unii Europejskiej.  
Niemniej jednak ró żnica poziomu integracji mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi w 
porównaniu z krajami trzecimi jak równie ż waga stawianych sobie przez Uni ę Europejsk ą 
celów sprawiaj ą, że konieczne jest poszukiwanie szczególnych rozwi ązań na poziomie 
Wspólnoty. Wspó łpraca mi ędzy Państwami Cz łonkowskimi, które dysponuj ą nie tylko 
spójniejszym i pe łniejszym systemem przepisów dotycz ących kolizji jurysdykcji oraz zasad 
uznawania wyroków, ale tak że operacyjnym systemem europejskiej sieci s ądowej, mo że być 
z pewnością bardziej zacie śniona niż współpraca z pa ństwami trzecimi. 
                                                
 
5 Adres internetowy: http://www.hcch.net . 
6 Konwencji Haskiej z dnia 24 pa ździernika 1956 r. o prawie w łaściwym dla zobowi ązań 
alimentacyjnych w stosunku do dzieci; Konwencji Haskiej z dnia 15 kwietnia 1958 r. o uznawaniu i 
wykonywaniu orzecze ń w przedmiocie obowi ązków alimentacyjnych w stosunku do dzieci; Konwencji 
Haskiej z dnia 2 pa ździernika 1973 r. o prawie w łaściwym dla zobowi ązań alimentacyjnych, która 
zastępuje w stosunkach mi ędzy państwami b ędącymi jej stronami konwencj ę z dnia 24 pa ździernika 
1956 r.; Konwencji Haskiej z dnia 2 pa ździernika 1973 r. o uzna waniu i wykonywaniu orzecze ń w 
przedmiocie obowi ązków alimentacyjnych, która zast ępuje w stosunkach mi ędzy państwami będącymi 
jej stronami konwencj ę z dnia 15 kwietnia 1958 r.  Listę tę należy uzupełnić o Konwencj ę Nowojorsk ą z 
dnia 20 czerwca 1956 r. o dochodzeniu roszcze ń alimentacyjnych za granic ą, która zosta ła zawarta w 
ramach ONZ. 
 
PL 4   PL 1.2. Cele 
Wniosek ma na celu usuni ęcie wszelkich przeszkód, które wci ąż uniemożliwiają dochodzenie 
roszczeń alimentacyjnych na poziomie Unii Eur opejskiej. Wniosek ten nie doprowadzi 
oczywiście do zlikwidowania destab ilizacji gospodarczej i spo łecznej, z powodu której 
niektórzy d łużnicy tracą pracę i stałe źródło dochodów, przez co nie s ą w stanie wywi ązywać 
się ze swoich zobowi ązań, zapewni on jednak otoczenie prawne dostosowane do s łusznych 
dążeń wierzycieli alimentacyjnych. Wierzyciele ci powinni mie ć możliwość uzyskania – w 
łatwy, szybki i najcz ęściej bezp łatny sposób – tytu łu egzekucyjnego, który móg łby 
funkcjonowa ć bez przeszkód w europejskiej przestrzeni s ądowej i skutkowa ć regularnym 
płaceniem nale żnych kwot.  
Nowy europejski porz ądek prawny wymaga dzia łania, które nie mo że się ogranicza ć do 
dopracowania istniej ących mechanizmów; nale ży podjąć ambitniejsze środki we wszystkich 
istotnych dziedzinach wspó łpracy sądowej w sprawach cywilnych, takich jak: w łaściwość 
międzynarodowa, prawo w łaściwe, uznawanie i wykonywanie orzecze ń sądowych, 
współpraca i usuwanie przeszkód utrudniaj ących prawid łowy przebieg post ępowań. 
Odpowiedzi te powinny ponadto zosta ć zebrane w jednym instrumencie. 
Działaniu temu b ędą przyświecać trzy cele: 
1.2.1. Uproszczenie życia obywatelom.  
Prowadzenie post ępowań koniecznych do ustalenia wierzytelno ści alimentacyjnej najbardziej 
wymaga uproszczenia. Przepisy dotycz ące właściwości międzynarodowej zawarte w 
rozporządzeniu „Bruksela I” zapewniaj ą już wierzycielowi alimentacyjnemu mo żliwość 
wniesienia sprawy do organu znajduj ącego się blisko jego miejsca sta łego zamieszkania, 
jednak sytuacj ę można jeszcze poprawi ć, a niektóre niejasno ści usunąć. Należy podjąć 
odpowiednie środki, aby wydane orzeczenie posiada ło taką samą moc, jak ą posiada w 
Państwie Cz łonkowskim, w jakim zosta ło wydane, i to bez dodatkowych formalno ści. 
Pozwoli to osi ągnąć cel polegaj ący na zniesieniu „ środków tymczasowych”. 
Ogólnie na ka żdym etapie egzekucji nale żności z tytułu świadczeń alimentacyjnych nale ży 
zapewnić wierzycielowi pomoc i wsparcie, jakich mu  obecnie jeszcze brakuje. Cel ten jest 
realizowany przez ustanowienie mechanizmów wspó łpracy mi ędzy Państwami 
Członkowskimi. Nale ży równie ż wspomnie ć o możliwości dokonania niezb ędnych 
formalności w miejscu sta łego zamieszkania, tak że na etapie samej egzekucji świadczeń, w 
szczególno ści w celu uzyskania zaj ęcia wynagrodzenia za prac ę lub rachunku bankowego, 
uruchomienia mechanizmów wspó łpracy lub uzyskania dost ępu do informacji pozwalaj ących 
zlokalizowa ć dłużnika lub oszacowa ć wartość jego maj ątku. To równie ż w tym celu 
przewidziano wzmocnienie gwarancji dost ępu do wymiaru sprawiedliwo ści, za 
pośrednictwem systemu reprezentowa nia interesów wierzycieli alimentacyjnych przez organy 
centralne Pa ństw Członkowskich.  
W ramach upraszczania nale ży także położyć kres różnorodności źródeł prawa w tej 
dziedzinie, gdy ż w chwili obecnej brakuje na szczeb lu Unii Europejskiej wspólnego, w 
wysokim stopniu zharmonizowanego systemu w zakresie uznawania i wykonywania orzecze ń 
dotyczących świadczeń alimentacyjnych.  
Rozporządzenie „Bruksela I” w art. 71 utrzym uje stosowanie „konwencji, których Pa ństwa 
Członkowskie s ą stronami i które w sprawach szczególnych reguluj ą jurysdykcj ę, uznawanie 
 
PL 5   PL lub wykonywanie orzecze ń”. Akapit ostatni tego samego artyku łu określa, że „jeżeli Państwo 
Członkowskie pochodzenia i wezwane Pa ństwo Członkowskie s ą stronami konwencji 
dotyczącej spraw szczególnych, która reguluje warunki uznawania i wykonywania orzecze ń, 
wówczas obowi ązują te warunki.” W kwestii „s prawy szczególnej”, jak ą są zobowiązania 
alimentacyjne, 17 Pa ństw Członkowskich na 25 jest stronami  Konwencji Haskiej z dnia 2 
października 1973 r. o uznawaniu i wykonywaniu orzecze ń w przedmiocie obowi ązków 
alimentacyjnych. W stosunkach mi ędzy tymi Pa ństwami Cz łonkowskimi stosuje si ę zatem 
„warunki” ustalone w konwencji z 1973 r., która poprzedza rozporz ądzenie „Bruksela I”. 
Otóż zgodnie z art. 26 tej konwencji ka żde umawiaj ące się państwo może zastrzec sobie 
prawo nieuznania niektórych orzecze ń i traktowania ich jako niepodlegaj ące wykonaniu, w 
szczególno ści w przypadku orzecze ń dotyczących świadczeń alimentacyjnych na rzecz osób 
pełnoletnich lub świadczeń należnych krewnym w linii bocznej lub osobom 
spowinowaconym. Wi ększość Państw Członkowskich b ędących stronami konwencji z 
1973 r.7 zgłosiła jedno lub wi ęcej zastrze żeń w oparciu o to postanowienie. Sytuacja ta 
skutkuje wyst ąpieniem sporych ró żnic w kwestii uznawania i wykonywania orzecze ń w 
sprawach o świadczenia alimentacyjne.  
Różnice te odzwierciedlaj ą pewne rozbie żności między Państwami Cz łonkowskimi dotycz ące 
określenia samego poj ęcia świadczeń alimentacyjnych. Zastrze żenia przewidziane w 
konwencji z 1973 r. umo żliwiają wyrażanie tych rozbie żności bez żadnych ogranicze ń. 
Rozbieżności te pozwalaj ą przeciwstawi ć niektórym orzeczeniom dotycz ącym świadczeń 
alimentacyjnych pewien rodzaj „ogólnej klauzuli porz ądku prawnego”. Porz ądku prawnego 
nie stosuje si ę już do każdego przypadku osobno, a posteriori ; stosuje si ę go w sposób 
ogólny, a priori , za pośrednictwem zastrze żenia do konwencji z 1973 r., która ma 
pierwszeństwo stosowania przed prawem wspólnotowym. 
Tego rodzaju ró żnice nie powinny d łużej mieć miejsca w Unii Europejskiej, która w kwestii 
zobowiązań alimentacyjnych opowiedzia ła się na najwy ższym szczeblu politycznym za 
swobodnym przep ływem orzecze ń sądowych. Sk łaniają one jednak do refleksji nad 
sposobem, w jaki nale ży odpowiedzie ć na obawy tych Pa ństw Członkowskich, które w 
poprzednim systemie da ły wyraz d ążeniom do ograniczenia tego przep ływu. 
1.2.2. Zwi ększenie pewno ści prawnej.  
Najważniejszym celem harmonizacji pr zepisów kolizyjnych jest umo żliwienie wierzycielom 
działania z pe łną znajomo ścią stanu faktycznego, aby nie byli zale żni od różnorodności 
systemów krajowych. Harmonizacja ta gwarantuje w ten sposób swego rodzaju 
„przewidywalno ść prawną”.  
Dzięki stosowaniu przepisów okre ślających prawo w łaściwe, właściwy sąd wydaje orzeczenie 
w oparciu o te przepisy pr awa materialnego, które s ą najściślej związane ze spraw ą. Pozwala 
to równie ż uniknąć najbardziej niesprawiedliwych sytuacji – wierzyciel alimentacyjny 
otrzyma odpowied ź dostosowan ą do jego sytuacji i nie b ędzie musia ł cierpieć z powodu 
sprzecznych przepisów kolizyjnych. 
                                                 
7 17 Pa ństw Członkowskich: Dania, Estonia, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Litwa, Luksemburg, 
Niderlandy, Niemcy, Polska, Po rtugalia, Republika Czeska, S łowacja, Szwecja, W łochy, Zjednoczone 
Królestwo. 
 
PL 6   PL Zatem przepisy kolizyjne towarzysz ą zniesieniu „ środków tymczasowych” i u łatwiają to 
zniesienie na etapie uznawania – or zeczenie jest w mniejszym stopniu podwa żalne, jeśli 
zostało wydane zgodnie z prawem wskazanym w zharmonizowanych przepisach.  
Ponadto w sposób bardziej bezpo średni przepisy prawa w łaściwego pozwalaj ą w niektórych 
sytuacjach zapobiec pozwom opartym na stosunkach alimentacyjnych, które nie s ą 
powszechnie uznawane (na przyk ład między bratem i siostr ą). Przepisy kolizyjne stanowi ą 
zatem w obszarze swobodnego przep ływu orzecze ń rodzaj zabezpieczenia; uspokajaj ą one 
obawy tych Pa ństw Członkowskich, w których poj ęcie zobowi ązań alimentacyjnych jest 
bardziej zaw ężone.  
Przepisy kolizyjne nie maj ą na celu zanegowania tych rozbie żności; celem nie jest w żadnym 
stopniu ujednolicenie poj ęć, które są odzwierciedleniem krajowych potrzeb, bez wzgl ędu na 
to, czy są to potrzeby spo łeczne, gospodarcze czy kulturowe – celem jest upewnienie si ę, że 
żadne orzeczenie nie zostanie wydane pr zy zastosowaniu prawa pozbawionego 
wystarczaj ącego związku z dan ą sytuacją rodzinną. 
1.2.3. Zapewnienie skuteczno ści i trwałości egzekucji nale żności.  
Jedynie poprawa rzeczywistej egzekucji nale żności z tytułu świadczeń alimentacyjnych mo że 
w konkretny i trwa ły sposób zmieni ć obecną sytuację. Należy umożliwić wierzycielowi 
uzyskanie orzeczenia podlegaj ącego wykonaniu na ca łym obszarze Unii Europejskiej, które 
mogłoby nast ępnie podlega ć prostemu i zharmonizowanemu systemowi wykonywania 
orzeczeń. W tym celu konieczne jest spe łnienie trzech wymogów . Pierwszy polega na 
zapewnieniu powszechnego i automatycznego wykonywania wszystkich orzecze ń w 
sprawach o świadczenia alimentacyjne. Drugi polega na zniesieniu środków tymczasowych 
potrzebnych do tego, by or zeczenie wydane w jednym Pa ństwie Członkowskim zosta ło 
uznane i by ło możliwe do wykonania w innym Pa ństwie Członkowskim. Trzeci wymóg wi ąże 
się z konieczno ścią podjęcia szeregu środków dotycz ących samego wykonania, takich jak: 
dostęp do informacji na temat sytuacji d łużnika, ustanowienie in strumentów prawnych 
umożliwiających bezpo średnie pobieranie nale żnych świadczeń z wynagrodzenia za prac ę i z 
rachunków bankowych, nadanie ba rdziej uprzywilejowanego charakteru wierzytelno ściom 
alimentacyjnym. 
Wszystkie cele niniejszego wniosku zostan ą zrealizowane przy zapewnieniu pe łnego 
przestrzegania praw podstawowych uznanych w Unii Europejskiej. Zapewniona zostanie 
równowaga mi ędzy prawami wierzycieli al imentacyjnych a prawami d łużników, którym 
nadal zagwarantuje si ę w szczególno ści prawo do sprawiedliwego procesu oraz prawo do 
ochrony danych osobowych.  
2. K ONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI  
Komisja zleci ła przeprowadzenie badania dotycz ącego odzyskiwania wierzytelno ści 
alimentacyjnych w Pa ństwach Cz łonkowskich Unii Europejskiej8.  
                                                 
8 Badanie to jest dost ępne na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Sprawiedliwo ści, Wolno ści i 
Bezpiecze ństwa pod nast ępującym adresem: 
http://europa.eu.int/comm/justice_home/doc_centr e/civil/studies/doc_c ivil_studies_en.htm  
 
PL 7   PL Pierwsze spotkanie ekspertów odby ło się dnia 3 listopada 2003 r. i mia ło na celu okre ślenie 
głównych aspektów, jakie nale żałoby poruszy ć w przysz łej zielonej ksi ędze dotycz ącej 
zobowiązań alimentacyjnych.  
Dnia 15 kwietnia 2004 r. Komisja przyj ęła Zielon ą księgę w sprawie zobowi ązań 
alimentacyjnych9. Pierwsze odpowiedzi by ły tematem otwartego posiedzenia 
zorganizowanego dnia 2 czerwca 2004 r. Pó źniej nadesz ły dalsze odpowiedzi10. 
Dnia 12 maja 2005 r., w oparciu o doku ment roboczy przygotowany przez s łużby Komisji i 
zawierający trzy wst ępne projekty wniosków legislacyjn ych, zorganizowano drugie spotkanie 
ekspertów Pa ństw Członkowskich. Na spotkaniu tym poruszone zosta ły wszelkie kwestie 
odnoszące się do zobowi ązań alimentacyjnych na szczeblu Un ii Europejskiej, takie jak: 
prawo w łaściwe, właściwość międzynarodowa, uznawanie, wykonalno ść i wykonywanie 
orzeczeń, harmonizacja niektórych przepisów proceduralnych, wspó łpraca między organami 
centralnymi, dost ęp do informacji itp.  
Uczestnicy tego spotkania zostali nast ępnie poproszeni o przedstaw ienie Komisji uwag na 
piśmie na temat dokumentu roboczego zawieraj ącego trzy wst ępne projekty wniosków 
legislacyjnych. 
Komisja opracowa ła ocenę wpływu, któr ą załączono do niniejszego wniosku. Przy 
opracowaniu tej oceny poddano an alizie wypowiedzi eksper tów, których opinii zasi ęgnięto w 
ramach zielonej ksi ęgi i oraz w pó źniejszym terminie. Wzi ęto pod uwag ę wiele opcji: status 
quo, działanie nieb ędące działaniem legislacyjnym, a tak że wiele rodzajów inicjatywy 
prawodawczej ze strony Wspólnoty. Z analizy tej wynika, że ze wzgl ędu na rozliczne 
trudności prawne i praktyczn e, z jakimi spotykaj ą się wierzyciele alimentacyjni, Wspólnota 
powinna przewidzie ć działanie na du żą skalę, obejmuj ące możliwie najszerszy obszar dzia łań. 
3. A SPEKTY PRAWNE WNIOSKU  
3.1. Podstawa prawna 
Przedmiot niniejszego wniosku jest obj ęty art. 65 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę 
Europejsk ą, zaś podstawę prawną wniosku stanowi art. 61 lit. c) tego Traktatu. 
Artykuł 65 nadaje Wspólnocie kompeten cje prawodawcze w odniesieniu do wspó łpracy 
sądowej w sprawach cywilnych maj ących skutki transgraniczne w zakresie niezb ędnym do 
zapewnienia nale żytego funkcjonowania rynku wewn ętrznego.  
Prawie wszystkie środki proponowane w niniejszym wniosku odnosz ą się do środków 
wyraźnie wymienionych w wyliczeniu, sk ądinąd niepełnym, zamieszczonym w art. 65: kolizji 
jurysdykcji, kolizji ustaw, uz nawania i wykonywania orzecze ń, usuwania przeszkód w 
należytym biegu procedur cywilnych, przy jednoczesnym wspieraniu zgodno ści przepisów 
procedury cywilnej. 
                                                 
9 COM (2004) 254 wersja ostateczna. 
10 Odpowiedzi zamieszczono na nast ępującej stronie internetowej: 
http://europa.eu.int:8082/comm/justice_home/ejn/maintenance_claim/maintenance_claim_ec_en.htm  
 
PL 8   PL Instytucje wspólnotowe dysponuj ą pewną niezależnością przy okre ślaniu, czy dany środek 
jest konieczny do nale żytego funkcjonowania rynku wewn ętrznego. Niniejszy wniosek 
ułatwia nale żyte funkcjonowanie rynku wewn ętrznego z uwagi na fakt, że stworzenie nowego 
otoczenia prawnego maj ącego na celu doprowadzenie do sk uteczniejszej egzekucji nale żności 
z tytułu wierzytelno ści alimentacyjnych przyczyni si ę do usuni ęcia przeszkód utrudniaj ących 
swobodny przep ływ osób, które obecnie cierpi ą z powodu utrzymuj ących się między 
Państwami Cz łonkowskimi rozbie żności w zakresie egzekucji nale żności z tytułu świadczeń 
alimentacyjnych. 
W odniesieniu do warunku dotycz ącego skutków transgranicz nych niniejszy wniosek 
obejmuje środki, których celem jest u łatwienie uzyskania tytu łu egzekucyjnego i jego 
wykonanie we wszelkich sytuacjach, w których wyst ępuje czynnik mi ędzynarodowy. 
Przepisy dotycz ące kolizji jurysdykcji i koliz ji przepisów prawnych odnosz ą się z definicji do 
sytuacji mi ędzynarodowych, w których wyst ępują elementy prawne z ró żnych krajów. 
Przepisy dotycz ące uznawania i wykonywania orzecze ń mają na celu umo żliwienie 
automatycznego wykonania w jakimkolwiek Pa ństwie Członkowskim orzeczenia wydanego 
w innym Pa ństwie Członkowskim. Środki umo żliwiające minimaln ą harmonizacj ę niektórych 
krajowych przepisów dotycz ących post ępowania s ądowego stanowi ą wsparcie dla tych 
przepisów. Proponowane we wniosku środki wykonawcze maj ą na celu u łatwienie 
wykonywania w danym Pa ństwie Członkowskim orzeczenia wydanego w innym Pa ństwie 
Członkowskim. Wreszcie przepisy odnosz ące się do wspó łpracy i wymiany informacji 
dotyczą wyłącznie przypadku dwóch ró żnych Państw Członkowskich. 
Niniejsze rozporz ądzenie zostanie przyj ęte zgodnie z procedur ą przewidzian ą w art. 67 ust. 2 
Traktatu, na mocy któr ego Rada stanowi jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem 
Europejskim. Komisja jest w rzeczy samej zdania, że niniejszy wniosek dotyczy prawa 
rodzinnego w rozumieniu art.  67 ust. 5 tiret drugie. 
Interpretacja ta wynika z przepisów prawnych, zwa żywszy na bardzo bliski zwi ązek między 
zobowiązaniami alimentacyjnymi a prawem  rodzinnym; trzeba jednak zauwa żyć, że takie 
zaklasyfikowanie nie jest pozbawione wad. Nie uwzgl ędnia ono w wystarczaj ącym stopniu 
złożonego charakteru zobowi ązań alimentacyjnych – rodzinnego ze wzgl ędu na źródło, ale 
pieniężnego ze wzgl ędu na wykonanie, jak ka żda inna wierzytelno ść.  
Prawodawca wspólnotowy uwa żał zresztą do tej pory, że zobowiązania alimentacyjne mog ą 
podlegać prawu powszechnemu w zakresie wspó łpracy sądowej w sprawach cywilnych, 
znajdującemu się poza obszarem prawa rodzinnego. Z tego wzgl ędu rozporz ądzenie 
„Bruksela I”, zachowuj ąc struktur ę Konwencji Brukselskiej z dnia 27 wrze śnia 1968 r., mimo 
że nie uwzgl ędnia prawa rodzinnego, zachowuje w swoim zakresie stosowania zobowi ązania 
alimentacyjne. Natomiast rozporz ądzenie Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 
2003 r. dotycz ące jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzecze ń w sprawach 
małżeńskich oraz w sprawach dotycz ących odpowiedzialno ści rodzicielskiej (zwane dalej 
„nowym rozporz ądzeniem Bruksela II”)11 dotyczy zasadniczej cz ęści prawa rodzinnego 
(rozwodu, odpowiedzialno ści rodzicielskiej), nie dotyczy za ś zobowiązań alimentacyjnych. 
Wreszcie rozporz ądzenie (WE) nr 805/2004 Parlamentu  Europejskiego i Rady z dnia 21 
kwietnia 2004 r. w sprawie utworzenia Europejskiego Tytu łu Egzekucyjnego dla roszcze ń 
                                                 
11 Dz.U. L 338 z 23.12.2003, str. 1-29. 
 
PL 9   PL bezspornych12 (zwane dalej: „rozporz ądzeniem ETE”) obejmuje wierzytelno ści alimentacyjne 
i zostało przyjęte zgodnie z procedur ą współdecyzji. 
Kontekst niniejszego wniosku jest oczywi ście inny, gdy ż dotyczy on wy łącznie zobowi ązań 
alimentacyjnych, które w wymienionych powy żej instrumentach prawnych stanowi ły jedynie 
dodatkow ą część zakresu stosowania. Komisja mo że zatem jedynie stwierdzi ć, ze względu na 
przepisy Traktatu, że wniosek ten dotyczy prawa rodzinnego i że nie podlega on zatem 
procedurze wspó łdecyzji. 
Poprzednio wymienionych niedogodno ści można by unikn ąć, gdyby Rada podj ęła decyzję o 
włączeniu zobowi ązań alimentacyjnych w zakres prawa powszechnego. Zgodnie z art. 67 
ust. 2 tiret drugie Traktatu Rada, stanowi ąc jednomy ślnie po konsultacji z Parlamentem 
Europejskim, mo że w istocie podj ąć decyzję mającą na celu umo żliwienie stosowania 
procedury okre ślonej w art. 251 do wszystkich  lub niektórych  dziedzin obj ętych tytułem IV 
części III Traktatu. Mo żliwe jest zatem przeniesienie dziedziny zobowi ązań alimentacyjnych 
z zakresu stosowania zasady stanowienia jednomy ślnie do zakresu stosowania procedury 
współdecyzji.  
Komisja zaleca Radzie podj ęcie tego rodzaju decyzji; by łaby ona zgodna zarówno ze 
szczególnym charakterem zobowi ązań alimentacyjnych, jak i z kontekstem prawodawczym, 
w jakim Wspólnota do tej pory interweniowa ła w tej dziedzinie. 
3.2. Zasady proporcjonalno ści i pomocniczo ści 
Cele niniejszego wniosku nie mog ą być osiągnięte przez Pa ństwa Członkowskie. Przepisy 
dotyczące właściwości międzynarodowej oraz przepisy ko lizyjne, podobnie jak przepisy 
regulujące uznawanie i wykonywanie orzecze ń sądowych, powinny by ć w rzeczy samej 
jednolite w celu u łatwienia nale żytego funkcjonowania rynku wewn ętrznego. Jedynie 
działanie na poziomie wspólnotowym jest w stanie zagwarantowa ć równowa żność mających 
zastosowanie przepisów, tak jak to mia ło miejsce ju ż wcześniej, na przyk ład w przypadku 
rozporządzenia „Bruksela I”. Podobnie ma si ę rzecz z przepisami dotycz ącymi wspó łpracy na 
szczeblu Unii Europejskiej, gdy ż wszystkie wyznaczone organy centralne powinny podlega ć 
tym samym obowi ązkom w zakresie wzajemnej pomocy. 
Niniejszy wniosek jest w pe łni zgodny z zasad ą proporcjonalno ści, gdyż nie wykracza on 
poza zakres konieczny do osi ągnięcia wymienionych celów. Przepisy kolizyjne pozwalaj ą w 
szczególno ści uniknąć konieczno ści harmonizacji odno śnego prawa. Przepisy dotycz ące 
właściwości, uznawania orzecze ń sądowych oraz ich wykonywania maj ą same w sobie 
niewielki wp ływ na krajowe normy w zakresie post ępowania s ądowego. 
Zastosowanie formy rozporz ądzenia jest uzasadnione wieloma wzgl ędami. Nie mo żna 
pozostawi ć Państwom Cz łonkowskim niezale żności w ocenie nie tylko w kwestii okre ślenia 
przepisów dotycz ących właściwości międzynarodowej, którego cel em jest zapewnienie 
pewności prawnej z korzy ścią dla obywateli i podmiotów gospodarczych, ale tak że w kwestii 
procedury uznawania i wykonywania orzecze ń, która jest wyrazem d ążenia do jasno ści i 
jednolitości w Państwach Cz łonkowskich. Podobnie ma si ę rzecz z przepisami kolizyjnymi. 
Wniosek ustanawia w tej dziedz inie jednolite przepisy dotycz ące prawa w łaściwego, które s ą 
szczegółowe, ścisłe i bezwarunkowe i które nie wymagaj ą żadnych środków umo żliwiających 
                                                 
12 Dz.U. L 143 z 30.4.2004, str. 15-39. 
 
PL 10   PL transpozycj ę do prawa krajowego. W przeciwnym wypadku, gdyby Pa ństwa Członkowskie 
dysponowa ły pewną niezależnością przy transpozycji tych przepisów, doprowadzi łoby to 
znów do braku pewno ści prawnej, podczas gdy cel niniejszego wniosku jest wr ęcz przeciwny 
– zwiększenie pewno ści prawnej. 
Ogólnie cel, jakim jest przejrzysto ść, ma zasadnicze znaczenie w tym kontek ście; przepisy 
mające zastosowanie we Wspólnocie Europejskiej musz ą być łatwo zrozumia łe i jednolite, 
aby nie istnia ła potrzeba wyszukiwania przepi sów prawa krajowego transponuj ących treść 
instrumentu wspólnotowego, gdy ż prawo krajowe jest dla danego obywatela bardzo cz ęsto 
prawem zagranicznym. Ponadto forma rozporz ądzenia pozwoli Trybuna łowi Sprawiedliwo ści 
zapewnić jednolite stosowanie tych przepisów we wszystkich Pa ństwach Cz łonkowskich. 
3.3. Stanowisko Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii. 
Tytuł IV Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą, który obejmuje dziedzin ę będącą 
przedmiotem niniejszego wniosku dotycz ącego rozporz ądzenia, nie ma zastosowania do 
Zjednoczonego Królestwa i Irlandii, chyba że państwa te zadecyduj ą o objęciu ich 
rozporządzeniem zgodnie z warunkami okre ślonymi w protokole za łączonym do Traktatu.  
Tytuł IV Traktatu nie ma zastosowania tak że do Danii na mocy protoko łu, który dotyczy tego 
państwa.
 
PL 11   PL 2005/0259 (CNS) 
Wniosek 
ROZPORZ ĄDZENIE RADY 
w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, uznawania i wykonywania orzecze ń 
sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań alimentacyjnych 
RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 
uwzględniając Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ę Europejsk ą, w szczególno ści jego art. 61 
lit. c) i art. 67 ust. 2, 
uwzględniając wniosek Komisji13, 
uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego14, 
uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego15, 
a także mając na uwadze, co nast ępuje: 
(1) Wspólnota postawi ła sobie za cel utrzymanie i rozw ijanie Unii Europejskiej jako 
przestrzeni wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści, w której zapewnia si ę 
swobodny przep ływ osób. W celu stopniowego twor zenia tej przestrzeni Wspólnota 
musi przyj ąć w szczególno ści środki w dziedzinie wspó łpracy sądowej w sprawach 
cywilnych, niezb ędne dla nale żytego funkcjonowania rynku wewn ętrznego. 
(2) Z tego wzgl ędu Komisja przyj ęła już liczne środki, w tym rozporz ądzenie Rady (WE) 
nr 1348/2000 z dnia 29 maja 2000 r. w sprawie dor ęczania dokumentów s ądowych i 
pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych w Pa ństwach 
Członkowskich16, rozporządzenie Rady (WE) nr 44/2001 z dnia 22 grudnia 2000 r. w 
sprawie jurysdykcji i uznawania orzecze ń sądowych oraz ich wykonywania w 
sprawach cywilnych i handlowych17, decyzję Rady 2001/470/WE z dnia 28 maja 2001 
r. ustanawiaj ącą Europejsk ą Sieć Sądową w sprawach cywilnych i handlowych18, 
rozporządzenie Rady (WE) nr 1206/2001 z dnia 28 maja 2001 r. w sprawie 
współpracy między sądami Państw Członkowskich przy przeprowadzaniu dowodów w 
sprawach cywilnych lub handlowych19, rozporządzenie Rady (WE) nr 2201/2003 z 
dnia 27 listopada 2003 r. dotycz ące jurysdykcji oraz uz nawania i wykonywania 
orzeczeń w sprawach ma łżeńskich oraz w sprawach dotycz ących odpowiedzialno ści 
                                                 
13 Dz.U. […] z […], str. […]. 
14 Dz.U. […] z […], str. […]. 
15 Dz.U. […] z […], str. […]. 
16 Dz.U. L 160 z 30.6.2000, str. 37. 
17 Dz.U. L 12 z 16.1.2001, str. 1. 
18 Dz.U. L 174 z 27.6.2001, str. 25. 
19 Dz.U. L 174 z 27.6.2001, str. 1. 
 
PL 12   PL rodzicielskiej, uchylaj ące rozporz ądzenie (WE) nr 1347/200020, oraz rozporz ądzenie 
(WE) nr 805/2004 Parlamentu Europejski ego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w 
sprawie utworzenia Europejskiego Tytu łu Egzekucyjnego dla roszcze ń bezspornych21. 
(3) Na posiedzeniu w Tampere w dniach 15-16 pa ździernika 1999 r. Rada Europejska 
określiła ustanowienie szczególnych, wspólnych zasad obowi ązujących w 
postępowaniu s ądowym w celu uproszczenia i przyspie szenia rozstrzygania sporów 
transgranicznych dotycz ących w szczególno ści wierzytelno ści alimentacyjnych. Rada 
Europejska zaleci ła również zniesienie środków tymczasowych wymaganych, aby 
umożliwić uznanie i wykonanie w danym Pa ństwie Cz łonkowskim orzeczenia 
sądowego wydanego w innym Pa ństwie Członkowskim. 
(4) Dnia 30 listopada 2000 r. przyj ęty został program dzia łań służących wdra żaniu zasady 
wzajemnego uznawania orzecze ń w sprawach cywilnych i handlowych22, wspólny dla 
Komisji i Rady.  
(5) Na posiedzeniu w Brukseli w dniach 4-5 listopada 2004 r. Rada Europejska przyj ęła 
nowy program, zwany „Programem Haskim”, nosz ący tytuł „Wzmacnianie wolno ści, 
bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści w Unii Europejskiej”. 
(6) W dniach 2-3 czerwca 2005 r. Rada i Komisja przyj ęły wspólny plan dzia łania, który 
przekłada cele Programu Haskiego na konkretne dzia łania i który przewiduje 
konieczno ść przyjęcia wniosków w sprawie zobowi ązań alimentacyjnych. 
(7) Nale ży umożliwić wierzycielowi alimentacy jnemu uzyskanie w danym Pa ństwie 
Członkowskim orzeczenia, które automatycznie b ędzie miało zapewnion ą taką samą 
wykonalno ść w każdym innym Pa ństwie Członkowskim i którego wykonanie zostanie 
uproszczone i przy śpieszone. 
(8) Aby osi ągnąć ten cel i zapewni ć obywatelom szerszy dost ęp do maj ących 
zastosowanie norm prawnych, nale ży zebrać w jednym instrumencie prawnym 
wszystkie środki niezb ędne do egzekucji nale żności z tytu łu świadczeń 
alimentacyjnych na obszarze Wspólnoty. W niniejszym rozporz ądzeniu nale ży zatem 
zawrzeć przepisy dotycz ące kolizji jurysdykcji, kol izji przepisów prawnych, 
wykonalno ści i wykonywania orzecze ń sądów zagranicznych oraz wspó łpracy. 
(9) Zakres stosowania niniejszego rozporz ądzenia musi obejmowa ć wszystkie 
zobowiązania alimentacyjne wynikaj ące ze stosunków rodzinnych lub stosunków 
mających zbliżone skutki, tak aby zapewni ć równe traktowanie wszystkich wierzycieli 
alimentacyjnych. 
(10) Przepisy odnosz ące się do właściwości międzynarodowej ró żnią się nieznacznie od 
przepisów obecnie stosowanych zgodnie z rozporz ądzeniem (WE) nr 44/2001. Aby 
zapewnić jak najlepsz ą ochronę interesów wierzycieli alimentacyjnych oraz aby 
przyczyni ć się do prawid łowego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwo ści na 
obszarze Unii Europejski ej, przepisy te musz ą być jasne i obejmowa ć wszystkie 
przypadki, w których istnieje wystarczaj ący związek między sytuacj ą stron i danym 
                                                 
20 Dz.U. L 338 z 23.12.2003, str. 1. 
21 Dz.U. L 143 z 30.4.2004, str. 15. 
22 Dz.U. C 12 z 15.1.2001. 
 
PL 13   PL Państwem Cz łonkowskim. Fakt, że miejsce sta łego zamieszkania pozwanego znajduje 
się w państwie nieb ędącym Państwem Cz łonkowskim Unii Europejskiej, nie mo że 
dłużej być przyczyn ą wyłączenia norm wspólnotowych, nie nale ży też pozostawia ć 
możliwości odesłania do systemu prawa krajowego. 
(11) Strony powinny mie ć możliwość wyboru za obopóln ą zgodą właściwego s ądu, z 
wyjątkiem przypadku zobowi ązań alimentacyjnych wobec dziecka ma łoletniego, aby 
zapewnić ochronę „słabszej stronie”. 
(12) Nale ży kontynuowa ć stosowanie jasnego i skutecznego mechanizmu w celu 
rozstrzygni ęcia kwestii zawis łości sprawy i kwestii spraw wi ążących się ze sobą. 
(13) Przepisy kolizyjne nale ży stosowa ć wyłącznie w odniesieniu do zobowi ązań 
alimentacyjnych – zadaniem tych przepisów nie jest okre ślenie prawa w łaściwego dla 
ustalenia stosunków rodzi nnych, na których opieraj ą się zobowiązania alimentacyjne. 
(14) Prawo pa ństwa, w którym ma miejsce sta łego zamieszkania wierzyciel alimentacyjny, 
musi pozosta ć prawem dominuj ącym, tak jak w obowi ązujących instrumentach 
międzynarodowych, ale w nast ępnej kolejno ści musi obowi ązywać prawo miejsca 
siedziby s ądu, gdyż w tej konkretnej dziedzinie umo żliwia ono cz ęsto rozstrzyganie 
sporów w prostszy, szybszy i mniej kosztowny sposób. 
(15) W przypadku gdy żadne z wymienionych wy żej praw nie daje wierzycielowi 
możliwości uzyskania od d łużnika świadczeń alimentacyjnych, musi istnie ć 
możliwość stosowania prawa innego pa ństwa, z którym zobowi ązania alimentacyjne 
są ściśle związane. Mowa tu w szczególno ści, choć nie wyłącznie, o pa ństwie, którego 
obie strony s ą obywatelami. 
(16) Stronom nale ży zezwoli ć pod pewnymi warunkami na wybór prawa w łaściwego, tak 
aby do celów post ępowania mog ły wybrać prawo miejsca siedziby s ądu. Ponadto 
należy im umo żliwić uzgodnienie prawa w łaściwego w ugodzie poprzedzaj ącej 
wszelki spór s ądowy, jednak wy łącznie w przypadku zobowi ązań alimentacyjnych, 
które nie s ą należne dzieciom lub s łabszym osobom pe łnoletnim; zreszt ą wybór ten 
powinien zosta ć ograniczony do okre ślenia tylko niektórych praw. 
(17) Nale ży zapewni ć dłużnikowi ochron ę przed zastosowaniem okre ślonego prawa w 
przypadkach, gdy stosunek rodzinny stanowi ący uzasadnienie dla uzyskania 
świadczeń alimentacyjnych nie jest powszechnie uwa żany za zas ługujący na 
uprzywilejowane traktowanie. Ewentualne przyk łady takich stosunków to w 
szczególno ści stosunki mi ędzy krewnymi w linii bocznej lub osobami 
spowinowaconymi, przypadek zobowi ązań alimentacyjnych zst ępnych wzgl ędem 
wstępnych lub utrzymanie obowi ązku wsparcia po rozwi ązaniu małżeństwa.  
(18) Orzeczenia wydane w danym Pa ństwie Cz łonkowskim w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych musz ą być uznawane i wykonalne we wszystkich innych Pa ństwach 
Członkowskich bez konieczno ści zastosowania dodatkow ej procedury. W celu 
zniesienia wszelkich środków tymczasowych nale ży dokona ć minimalnej 
harmonizacji przepisów obowi ązujących w post ępowaniu s ądowym. Harmonizacja ta 
powinna gwarantowa ć przestrzeganie wymogów spra wiedliwego procesu zgodnie z 
normami wspólnymi dla wszystkich Pa ństw Członkowskich. 
 
PL 14   PL (19) Nale ży umożliwić szybkie i skuteczne wykonanie w jakimkolwiek Pa ństwie 
Członkowskim orzeczenia w sprawie dotycz ącej zobowi ązań alimentacyjnych 
wydanego w innym Pa ństwie Członkowskim. Wierzyciele alimentacyjni musz ą mieć 
w szczególno ści możliwość korzystania z bezpo średniego pobierania nale żnych 
świadczeń z wynagrodzenia za prac ę lub z rachunków bankowych d łużników. 
(20) Dokumenty urz ędowe i ugody mi ędzy stronami wykonalne w danym Pa ństwie 
Członkowskim powinny by ć traktowane jako odpowiednik orzecze ń. 
(21) Aby u łatwić egzekucj ę należności z tytu łu świadczeń alimentacyjnych, nale ży 
ustanowić w Państwach Cz łonkowskich organy centralne zajmuj ące się współpracą, 
zarówno w celach ogólnych, jak i w odni esieniu do poszczególnych przypadków. 
Organy te powinny przekazywa ć sobie informacje w celu zlokalizowania d łużników 
oraz oszacowania ich maj ątku i środków finansowych, przestrzegaj ąc przy tym w 
pełni wymogów odnosz ących się do ochrony osób fizycznych w zakresie 
przetwarzania danych os obowych zgodnie z dyrektyw ą 95/46/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 24 pa ździernika 1995 r. w sprawie ochrony osób 
fizycznych w zakresie przetwarzania  danych osobowych i swobodnego przep ływu 
tych danych23. 
(22) Niniejsze rozporz ądzenie respektuje prawa podstawo we i przestrzega zasad uznanych 
w szczególno ści w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Niniejsze 
rozporządzenie ma w szczególno ści na celu zapewnienie pe łnego poszanowania życia 
prywatnego i rodzinnego, ochrony danych os obowych, przestrzegan ia praw dziecka 
oraz zagwarantowanie mo żliwości wniesienia do niezale żnego i bezstronnego s ądu lub 
trybunału skutecznego środka zaskar żenia w celu odwo łania się zgodnie z art. 7, 8, 24 
i 47 Karty. 
(23) Na mocy art. 2 decyzji Rady 1999/ 468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiaj ącej 
warunki wykonywania uprawnie ń wykonawczych przyznanych Komisji24, należy 
przyjąć środki niezb ędne do wykonania niniejszego rozporz ądzenia zgodnie z 
procedurą doradczą przewidzian ą w art. 3 tej decyzji. 
(24) Niniejsze rozporz ądzenie musi zast ąpić wcześniej przyj ęte instrumenty wspólnotowe 
dotyczące tej samej dziedziny. W celu ujednolicenia i uproszczenia obowi ązujących 
norm prawnych, niniejsze rozporz ądzenie ma ponadto pierwsze ństwo przed 
pozostałymi instrumentami mi ędzynarodowymi maj ącymi zastosowanie w tej 
dziedzinie w Pa ństwach Cz łonkowskich.  
(25) Zwa żywszy, że cele proponowanego dzia łania, a mianowicie ustanowienie szeregu 
środków umo żliwiających skuteczn ą egzekucj ę należności z tytu łu wierzytelno ści 
alimentacyjnych na obszarze Unii Europejskiej, nie mog ą zostać zrealizowane w 
sposób zadowalaj ący przez Pa ństwa Członkowskie, mog ą zatem zosta ć lepiej 
zrealizowane na poziomie wspólnotowym, Wspólnota mo że przedsi ęwziąć środki, 
zgodnie z zasad ą pomocniczo ści, o której mowa w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasad ą 
proporcjonalno ści określoną w wyżej wspomnianym artykule niniejsze rozporz ądzenie 
nie wykracza poza zakres konieczny do osi ągnięcia tych celów.  
                                                 
23 Dz.U. L 281 z 23.11.1995, str. 31-50. 
24 Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23. 
 
PL 15   PL (26) [Zjednoczone Królestwo oraz Irlandia, zgodnie z art. 3 Protoko łu w sprawie 
stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii za łączonego do Traktatu o Unii 
Europejskiej i Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą, wyraziły życzenie 
przyjęcia i stosowania ni niejszego rozporz ądzenia.] 
(27) Zgodnie z art. 1 i 2 Protoko łu w sprawie stanowiska Danii za łączonego do Traktatu o 
Unii Europejskiej oraz do Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą, Dania nie 
uczestniczy w przyj ęciu niniejszego rozporz ądzenia i dlatego nie podlega 
zobowiązaniom wynikaj ącym ze stosowania rozporz ądzenia, ani nie jest obj ęta jego 
stosowaniem, 
PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZ ĄDZENIE: 
Rozdział I 
Zakres stosowania i definicje 
Artykuł 1 
Zakres stosowania 
1. Niniejsze rozporz ądzenie stosuje si ę do zobowi ązań alimentacyjnych wynikaj ących 
ze stosunków rodzinnych lub stosunków, kt óre, zgodnie z prawem dla nich 
właściwym, maj ą zbliżone skutki. 
2. W niniejszym rozporz ądzeniu „Pa ństwo Członkowskie” oznacza ka żde Państwo 
Członkowskie z wyj ątkiem Danii [, Zjednoczone go Królestwa i Irlandii]. 
Artykuł 2 
Definicje 
Do celów niniejszego rozporz ądzenia nast ępujące pojęcia mają niżej określone znaczenie: 
(1) „sąd” – wszystkie organy Pa ństw Członkowskich w łaściwe do rozpoznania spraw 
dotyczących zobowi ązań alimentacyjnych; 
(2) „sędzia” – s ędzia lub urz ędnik posiadaj ący uprawnienia równowa żne do uprawnie ń 
sędziego w sprawach dotycz ących zobowi ązań alimentacyjnych; 
(3) „orzeczenie” – orzeczenie wydane w sprawie dotycz ącej zobowi ązań alimentacyjnych 
przez sąd Państwa Członkowskiego niezale żnie od nazwy orzeczenia, takie jak wyrok, 
nakaz, postanowienie czy zarz ądzenie, jak równie ż postanowienie w przedmiocie 
ustalenia kosztów post ępowania wydane przez urz ędnika sądowego; 
(4) „dokument urz ędowy”: 
 
PL 16   PL a) dokument sporz ądzony lub zarejestrowany ofic jalnie jako dokument urz ędowy 
dotyczący zobowi ązań alimentacyjnych i którego moc prawna: 
(i) dotyczy podpisu i tre ści dokumentu urz ędowego oraz 
(ii) zosta ła ustanowiona przez organ publi czny lub wszelki inny organ 
uprawniony w tym celu przez Pa ństwo Członkowskie pochodzenia, lub 
b) umowa w sprawie zobowi ązań alimentacyjnych zawarta z organami 
administracyjnymi lub po świadczona przez nie. 
(5) „Państwo Członkowskie pochodzenia” – Pa ństwo Członkowskie, w którym wydano 
orzeczenie podlegaj ące wykonaniu; 
(6) „Państwo Członkowskie wykonania” – Pa ństwo Członkowskie, w którym orzeczenie 
ma zostać wykonane; 
(7) „sąd pochodzenia” – s ąd, który wyda ł orzeczenie podlegaj ące wykonaniu; 
(8) „wierzyciel” – ka żda osoba fizyczna, której nale żne są świadczenia alimentacyjne lub 
która rości sobie prawo do świadczeń alimentacyjnych; 
(9) „dłużnik” – ka żda osoba fizyczna, która jest zobowi ązana do uiszczania świadczeń 
alimentacyjnych lub wzgl ędem której wysuwane s ą roszczenia dotycz ące świadczeń 
alimentacyjnych. 
Rozdział II 
Właściwość sądowa 
Artykuł 3 
Właściwość ogólna 
Sądem właściwym do rozpoznania spraw dotycz ących zobowi ązań alimentacyjnych w 
Państwach Cz łonkowskich jest:  
a) sąd miejsca sta łego zamieszkania pozwanego lub 
b) sąd miejsca sta łego zamieszkania wierzyciela lub 
c) sąd właściwy do rozpoznania sprawy odnosz ącej się do stanu osobowego w 
przypadku, gdy pozew dotycz ący zobowi ązań alimentacyjnych towarzyszy tej 
sprawie, chyba że właściwość ta jest oparta tylko na  obywatelstwie jednej ze 
stron, lub 
 
PL 17   PL d) sąd właściwy do rozpoznania sprawy odnosz ącej się do odpowiedzialno ści 
rodzicielskiej w rozumieniu rozporz ądzenia (WE) nr 2201/2003 w przypadku, 
gdy pozew dotycz ący zobowi ązań alimentacyjnych towarzyszy tej sprawie. 
Artykuł 4 
Rozszerzenie w łaściwości 
1. W przypadku gdy strony, z których przy najmniej jedna ma miejsce sta łego 
zamieszkania na terytorium Pa ństwa Członkowskiego, uzgodni ły, że dany sąd lub 
sądy Państwa Członkowskiego powinny rozstrzyga ć spór już wynikły albo spór 
mogący wynikn ąć w zakresie zobowi ązań alimentacyjnych, dany s ąd lub sądy tego 
Państwa Członkowskiego s ą właściwe do rozstrzygni ęcia tego sporu. O ile strony nie 
postanowi ły inaczej, s ąd lub sądy tego Pa ństwa Członkowskiego s ą wyłącznie 
właściwe.  
2. Umowa dotycz ąca właściwości jest zawierana na pi śmie. Wszelkie przekazy za 
pomocą elektronicznego no śnika informacji umo żliwiającego trwa ły zapis umowy s ą 
zrównane z form ą pisemną. 
3. Je żeli taka umowa zosta ła zawarta przez strony, z których żadna nie ma miejsca 
stałego zamieszkania na terytorium któregokolwiek Pa ństwa Członkowskiego, to 
sądy innych Pa ństw Członkowskich nie mog ą orzekać w sporze, chyba że określony 
przez strony s ąd lub sądy nie podnios ły zarzutu ich niew łaściwości. 
4. Niniejszego artyku łu nie stosuje si ę w przypadku sporu dotycz ącego zobowi ązań 
alimentacyjnych wobec dzieci poni żej osiemnastego roku życia. 
Artykuł 5 
Właściwość w oparciu o stawienie si ę w sądzie pozwanego 
Jeżeli sąd Państwa Członkowskiego nie jest w łaściwy do rozstrzygania sporu na podstawie 
art. 3 i 4, staje si ę właściwy, jeśli pozwany stawi si ę przed tym s ądem. Zasada ta nie ma 
zastosowania, je śli pozwany stawi si ę przed tym s ądem, aby podnie ść zarzut niew łaściwości, 
lub jeżeli inny sąd jest na podstawie art. 4 wy łącznie właściwy. 
Artykuł 6 
Właściwość w pozosta łych przypadkach 
W przypadku gdy żaden sąd nie jest w łaściwy do rozstrzygania sporu na mocy art. 3-5, 
właściwe są następujące sądy: 
a) sądy Państwa Członkowskiego, którego obywatelstwo posiada zarówno 
wierzyciel jak i d łużnik, lub 
 
PL 18   PL b) w przypadku zobowi ązań alimentacyjnych mi ędzy małżonkami lub by łymi 
małżonkami – s ądy Państwa Członkowskiego, na którego terytorium znajduje 
się ostatnie wspólne miejsce sta łego zamieszkania ma łżonków, je żeli mieszkali 
oni w tym miejscu je szcze w roku poprzedzaj ącym wytoczenie powództwa. 
Artykuł 7 
Zawisłość sporu 
1. Je żeli przed s ądami różnych Państw Członkowskich zawis ły spory dotycz ące tych 
samych zobowi ązań alimentacyjnych, s ąd, przed którym wytoczono powództwo 
później, z urz ędu zawiesza post ępowanie do czasu stwierdzenia w łaściwości sądu, 
przed którym najpierw wytoczono powództwo.  
2. Je żeli stwierdzona zostanie w łaściwość sądu, przed którym najpierw wytoczono 
powództwo, s ąd, przed którym wytoczono powództwo pó źniej, stwierdza brak swej 
właściwości i spraw ę przekazuje do s ądu właściwego.  
Artykuł 8 
Sprawy wi ążące się ze sobą 
1. W przypadku, gdy przed s ądami różnych Państw Członkowskich zawis ły spory 
wiążące się ze sobą, sąd, przed którym wytoczono powództwo pó źniej, może 
zawiesić postępowanie. 
2. Je żeli spory te zawis ły w pierwszej instancji, s ąd, przed którym wytoczono 
powództwo pó źniej, mo że równie ż na wniosek jednej ze stron uzna ć swą 
niewłaściwość, pod warunkiem że sąd, przed którym najpierw wytoczono 
powództwo, jest w łaściwy do rozstrzygni ęcia odnośnych sporów oraz że prawo tego 
sądu zezwala na ich po łączenie. 
3. Sporami wi ążącymi się ze sobą są w rozumieniu niniejszego artyku łu spory, które 
łączy tak ścisły związek, że istotne jest, aby przygotowa ć rozprawę sądową i wydać 
orzeczenie w ich sprawie w ty m samym czasie w celu unikni ęcia rozwi ązań, które 
mogłyby okaza ć się sprzeczne, gdyby sprawy te by ły rozstrzygane osobno.  
Artykuł 9 
Wytoczenie powództwa 
Do celów niniejszego rozdzia łu powództwo uwa ża się za wytoczone: 
a) w dniu, w którym zosta ło wniesione do s ądu pismo wszczynaj ące 
postępowanie lub dokument równorz ędny, pod warunkiem że powód nie 
zaniedbał następnie podj ęcia kroków, jakie powinien by ł podjąć, aby pismo 
zostało doręczone pozwanemu, lub 
 
PL 19   PL b) jeśli dokument ma by ć doręczony przed z łożeniem go w s ądzie, w dniu, w 
którym otrzyma ł go organ odpowiedzialny za dor ęczenie, pod warunkiem, że 
powód nie zaniedba ł następnie podj ęcia kroków, jakie powinien by ł podjąć w 
celu złożenia tego dokumentu w s ądzie.  
Artykuł 10 
Środki tymczasowe i środki zabezpieczaj ące 
Można wystąpić z wnioskiem do organów s ądowych danego Pa ństwa Członkowskiego o 
podjęcie środków tymczasowych lub środków zabezpieczaj ących przewidzianych w prawie 
tego Państwa Członkowskiego, nawet je żeli na mocy niniejszego rozporz ądzenia to s ąd 
innego Pa ństwa Członkowskiego jest w łaściwy do rozstrzygania co do istoty sprawy. 
Artykuł 11 
Badanie w łaściwości 
Jeśli wytoczono powództwo przed s ądem Państwa Członkowskiego w sprawie, w której s ąd 
ten nie jest w łaściwy na mocy niniejszego rozporz ądzenia, sąd ten stwierdza z urz ędu brak 
swojej właściwości. 
Rozdział III 
Prawo właściwe 
Artykuł 12 
Brak skutków w odniesieniu do is tnienia stosunków rodzinnych 
Przepisy niniejszego rozdzia łu określają wyłącznie prawo w łaściwe dla zobowi ązań 
alimentacyjnych i pozostaj ą bez uszczerbku dla prawa w łaściwego dla jednego ze stosunków, 
o których mowa w art. 1. 
Artykuł 13 
Przepisy podstawowe 
1. Zobowi ązania alimentacyjne podlegaj ą prawu pa ństwa, w którym ma miejsce sta łego 
zamieszkania wierzyciel.  
2. Prawo miejsca siedziby s ądu (lex fori ) stosuje si ę: 
 
PL 20   PL a) jeżeli na mocy prawa okre ślonego zgodnie z ust. 1 wierzyciel nie mo że 
uzyskać od dłużnika świadczeń alimentacyjnych lub 
b) jeżeli wierzyciel z łoży wniosek o stosowanie prawa miejsca siedziby s ądu i 
jeśli jest to prawo pa ństwa, w którym ma miejsce sta łego zamieszkania 
dłużnik. 
3. Je żeli żadne z praw okre ślonych zgodnie z poprzednimi ust ępami nie daje 
wierzycielowi mo żliwości uzyskania od d łużnika świadczeń alimentacyjnych i gdy 
ze wszystkich okoliczno ści sprawy wynika, że zobowi ązania alimentacyjne łączą 
ścisłe więzi z innym pa ństwem, w szczególno ści wspólne obywatelst wo wierzyciela i 
dłużnika, stosuje si ę prawo pa ństwa, z którym zobowi ązania alimentacyjne łączą 
ścisłe więzi. 
Artykuł 14 
Wybór prawa w łaściwego 
Nie naruszaj ąc przepisów art. 13, wierzyciel i d łużnik mogą: 
a) wybra ć dla celów post ępowania prawo miejsca siedziby s ądu, wyraźnie lub w 
inny bezsprzeczny sposób w momencie wytoczenie powództwa; 
b) w ka żdej chwili uzgodni ć na piśmie prawo w łaściwe, za wyj ątkiem przypadku 
zobowiązań alimentacyjnych wobec dzieci poni żej osiemnastego roku życia 
lub osób pe łnoletnich, które nie s ą w pełni swoich w ładz umys łowych i w 
związku z tym nie s ą w stanie zadba ć o swoje interesy (zwanych dalej 
„słabszymi osobami pe łnoletnimi”), oraz pod warunkiem, że wybrane zostanie 
jedno z nast ępujących praw: 
(i) ich wspólne prawo kr ajowe w momencie okre ślenia tego prawa; 
(ii) prawo pa ństwa, w którym maj ą wspólne miejsce sta łego zamieszkania, 
lub państwa, w którym wi erzyciel lub d łużnik ma swoje miejsce sta łego 
zamieszkania w momencie okre ślania prawa; 
(iii) prawo w łaściwe dla ich stosunków maj ątkowych w momencie okre ślania 
prawa, w przypadku zobowi ązań alimentacyjnych mi ędzy dwoma 
osobami, które łączy lub łączył związek małżeński lub zwi ązek, który na 
mocy maj ącego do niego zastosowanie prawa ma zbli żone skutki. 
Artykuł 15 
Niestosowanie prawa okre ślonego na wniosek d łużnika 
1. W przypadku zobowi ązań alimentacyjnych innych ni ż zobowiązania alimentacyjne 
wobec dzieci i s łabszych osób pe łnoletnich oraz zobowi ązania alimentacyjne mi ędzy 
małżonkami lub by łymi małżonkami d łużnik może przeciwstawi ć roszczeniom 
 
PL 21   PL wierzyciela brak zobowi ązań alimentacyjnych wobec ni ego zgodnie z ich wspólnym 
prawem krajowym lub, w przypadku br aku wspólnego obywatelstwa, zgodnie z 
prawem pa ństwa, w którym ma miejsce sta łego zamieszkania. 
2. W przypadku zobowi ązań alimentacyjnych mi ędzy małżonkami lub by łymi 
małżonkami d łużnik może przeciwstawi ć roszczeniom wierzyciela brak zobowi ązań 
alimentacyjnych wobec niego zgodnie z prawem pa ństwa, z którym zwi ązek 
małżeński łączą najściślejsze więzi. 
Artykuł 16 
Instytucja publiczna 
Prawo instytucji publicznej do żądania zwrotu świadczeń wypłaconych na rzec z wierzyciela 
podlega prawu, które ma zasto sowanie do tej instytucji. 
Artykuł 17 
Zakres prawa w łaściwego 
1. Prawo w łaściwe dla zobowi ązań alimentacyjnych okre śla w szczególno ści: 
(a) istnienie i zakres praw  wierzyciela oraz osob ę, względem której wierzyciel 
może te prawa wykona ć; 
(b) stopień, w jakim wierzyciel mo że wnosić o świadczenia alimentacyjne z moc ą 
wsteczną; 
(c) sposób obliczania zobowi ązań alimentacyjnych i ich indeksacji; 
(d) przedawnienie i terminy dla wszcz ęcia postępowania; 
(e) prawo instytucji publicznej, która wyp łaciła świadczenia na rzecz wierzyciela, 
do uzyskania zwrotu świadczeń oraz ograniczenia zobowi ązania dłużnika. 
2. Bez wzgl ędu na tre ść prawa w łaściwego przy okre ślaniu kwoty świadczeń 
alimentacyjnych nale ży uwzględnić potrzeby wierzyciela i środki finansowe 
dłużnika. 
Artykuł 18 
Stosowanie prawa pa ństwa nieb ędącego Państwem Cz łonkowskim 
Prawo wskazane w niniejszym rozporz ądzeniu ma zastosowanie, nawet je śli nie jest prawem 
Państwa Członkowskiego. 
 
PL 22   PL Artykuł 19 
Przekazanie sprawy lub odes łanie do innego systemu prawnego 
1. Z zastrze żeniem przepisów ust. 2 st osowanie prawa danego pa ństwa okre ślonego w 
niniejszym rozporz ądzeniu oznacza stosowanie obowi ązujących przepisów prawa 
danego pa ństwa z wy łączeniem przepisów pr awa prywatnego mi ędzynarodowego. 
2. Je żeli niniejsze rozporz ądzenie nakazuje stosowanie prawa pa ństwa nieb ędącego 
Państwem Cz łonkowskim i je śli przepisy prawa prywatnego mi ędzynarodowego 
tego państwa wskazuj ą na prawo innego pa ństwa, sąd, przed który wytoczono 
powództwo, stosuje prawo swojego pa ństwa. 
Artykuł 20 
Porządek prawny 
Można odmówi ć zastosowania przepisu prawa okre ślonego przez niniejsze rozporz ądzenie 
jedynie wówczas, gdy takie zastosowanie jest ewidentnie niezgodne z porz ądkiem prawnym 
(fr. „ ordre public ”) miejsca siedziby s ądu. Niemniej jednak na tej podstawie nie mo żna 
odmówić zastosowania przepisu prawa Pa ństwa Członkowskiego okre ślonego w niniejszym 
rozporządzeniu. 
Artykuł 21 
Państwa bez jednolitego systemu prawnego 
Jeśli Państwo Członkowskie sk łada się z kilku jednostek terytorialnych posiadaj ących własne 
przepisy w zakresie zobowi ązań alimentacyjnych, ka żda z tych jednostek jest uznawana za 
oddzielny kraj dla celów okre ślenia prawa w łaściwego zgodnie z niniejszym 
rozporządzeniem. 
Rozdział IV 
Wspólne przepisy dotycz ące postępowania s ądowego 
Artykuł 22 
Doręczanie pism s ądowych 
1. W przypadku post ępowania przed s ądem Państwa Cz łonkowskiego pismo 
wszczynaj ące postępowanie lub dokument równorz ędny doręcza się pozwanemu w 
jeden z nast ępujących sposobów: 
 
PL 23   PL a) doręczenie do r ąk własnych, przy czym odbiorca podpisuje potwierdzenie 
odbioru, na którym widn ieje data odbioru; 
b) doręczenie do r ąk własnych za pomoc ą dokumentu podpisanego przez 
uprawnion ą osobę, która dor ęczyła pismo, przy czym nale ży zaznaczy ć, że 
odbiorca otrzyma ł pismo lub że odmówi ł jego przyj ęcia, nie uzasadniaj ąc 
swojej odmowy, oraz poda ć datę doręczenia dokumentu; 
c) doręczenie drog ą pocztow ą, przy czym odbiorca podpisuje i odsy ła 
potwierdzenie odbioru, na któr ym widnieje data odbioru; 
d) doręczenie drog ą elektroniczn ą, na przyk ład za po średnictwem faksu lub 
poczty elektronicznej, przy czym odbiorca podpisuje i odsy ła potwierdzenie 
odbioru, na którym widn ieje data odbioru; 
2. W celu przygotowania obrony pozwany dysponuje terminem nie krótszym ni ż 30 dni 
począwszy od daty otrzymania dokumentu dor ęczonego zgodnie z ust. 1. 
3. Pa ństwa Członkowskie informuj ą Komisję w ciągu sześciu miesi ęcy od wej ścia w 
życie niniejszego rozporz ądzenia o stosowanych w nich sposobach dor ęczania. 
Państwa Członkowskie zg łaszają Komisji wszelkie zmiany tych informacji. 
 Komisja podaje te informacje do wiadomo ści publicznej. 
Artykuł 23 
Badanie dopuszczalno ści wszczęcia postępowania 
1. Je żeli pozwany, który ma miejsce sta łego zamieszkania na terytorium Pa ństwa 
Członkowskiego innego ni ż Państwo Cz łonkowskie, w którym wytoczono 
powództwo, nie stawi si ę przed s ądem, sąd właściwy do orzekania zawiesza 
postępowanie do czasu ustalenia, że pozwany mia ł możliwość otrzymania pisma 
wszczynaj ącego post ępowanie lub dokumentu równorz ędnego zgodnie z art. 22 albo 
że w tym celu podj ęte zostały wszelkie niezb ędne kroki. 
2. Je żeli pozwany, który ma miejsce sta łego zamieszkania na terytorium pa ństwa 
niebędącego Państwem Cz łonkowskim, nie stawi si ę przed sądem, sąd właściwy do 
orzekania zawiesza post ępowanie do czasu ustalenia, że pozwany mia ł możliwość 
otrzymania pisma wszczynaj ącego post ępowanie lub dokumentu równorz ędnego w 
czasie umo żliwiającym mu przygotowanie obrony albo że w tym celu podj ęte zostały 
wszelkie niezb ędne kroki. 
3. Artyku ł 15 Konwencji Haskiej z dnia 15 listopada 1965 r. w sprawie dor ęczania za 
granicą aktów s ądowych i pozas ądowych w sprawach cywilnych i handlowych 
stosuje się, o ile pismo wszczynaj ące postępowanie albo dokument równorz ędny był 
przekazany w trybie tej konwencji.  
 
PL 24   PL Artykuł 24 
Orzeczenie i jego ponowne zbadanie 
1. W przypadku gdy pozwany nie stawi ł się przed sądem i 
a) nie ustalono, czy otrzyma ł pismo wszczynaj ące postępowanie albo dokument 
równorzędny, lub  
b) nie móg ł zakwestionowa ć świadczeń alimentacyjnych z powodu dzia łania siły 
wyższej lub ze wzgl ędu na okoliczno ści wyjątkowe, za które nie ponosi winy, 
orzeczenie mo że zostać wydane, ale pozwany ma prawo z łożyć do sądu pochodzenia 
wniosek o ponowne zbadanie orzeczenia. 
2. Termin z łożenia wniosku o ponowne zbadanie orzeczenia liczony jest pocz ąwszy od 
dnia, w którym zosta ło ustalone, że pozwany zapozna ł się z orzeczeniem i by ł w 
stanie podj ąć stosowne dzia łania, lub najpó źniej począwszy od dnia, w którym organ 
odpowiedzialny za wykonanie poinformowa ł go o tym orzeczeniu. Termin ten nie 
może być krótszy ni ż 20 dni. 
3. Wniosek o ponowne zbadanie orzeczenia zawiesza wszystkie środki egzekucyjne 
podjęte w Państwie Członkowskim. 
Rozdział V 
Wykonalno ść orzeczeń 
Artykuł 25 
Wykonalno ść 
Orzeczenie wydane w danym Pa ństwie Cz łonkowskim i podlegaj ące wykonaniu w tym 
Państwie Członkowskim jest uznawane i wykonalne w innym Pa ństwie Członkowskim bez 
potrzeby stwierdzenia wykonalno ści oraz bez mo żliwości sprzeciwienia si ę jego uznaniu. 
Artykuł 26 
Tymczasowe wykonanie 
Orzeczenie wydane w Pa ństwie Cz łonkowskim podlega wykonaniu z mocy prawa bez 
względu na ewentualne odwo łanie się dostępne w prawie krajowym. Nie mo żna nałożyć 
obowiązku złożenia zabezpieczenia. 
 
PL 25   PL Rozdział VI 
Wykonanie 
Artykuł 27 
Postępowanie wykonawcze 
Z zastrzeżeniem przepisów niniejszego rozporz ądzenia post ępowanie wykonawcze orzecze ń 
wydanych w innym Pa ństwie Cz łonkowskim jest regulowane prawem Pa ństwa 
Członkowskiego wykonania. 
Artykuł 28 
Dokumentacja 
Strona, która w jednym z Pa ństw Członkowskich wnosi o uznanie lub wykonanie orzeczenia 
wydanego w innym Pa ństwie Cz łonkowskim, przedstawia odpis orzeczenia spe łniający 
warunki wymagane do stwierdzenia jego autentyczno ści wraz z odpisem sporz ądzonym przez 
właściwy organ przy u życiu formularza, którego wzór zamieszczono w za łączniku I do 
niniejszego rozporz ądzenia. 
Właściwe organy Pa ństwa Członkowskiego wykonania nie mog ą wymagać przetłumaczenia 
dokumentacji. 
Artykuł 29 
Pomoc prawna 
Powód, któremu w Pa ństwie Członkowskim pochodzenia przyznano ca łkowitą lub częściową 
pomoc prawn ą lub zwolnienie od kosztów i op łat, uprawniony jest w post ępowaniu 
wykonawczym do najbardziej przy chylnego traktowania w zakre sie udzielania mu pomocy 
prawnej lub mo żliwie najwy ższego zwolnienia od kosztów i op łat, jakie przewiduje prawo 
Państwa Członkowskiego wykonania. 
Artykuł 30 
Kaucja oraz zastaw lub depozyt 
Na stron ę, która w jednym z Pa ństw Członkowskich wnosi o wykonanie orzeczenia 
wydanego w innym Pa ństwie Członkowskim, nie mo żna nałożyć obowiązku złożenia kaucji 
lub zastawu/depozytu, niezale żnie od ich nazwy, podaj ąc jako powód, że jest ona obywatelem 
innego pa ństwa lub że nie ma miejsca sta łego zamieszkania w tym pa ństwie. 
 
PL 26   PL Artykuł 31 
Legalizacja lub podobne formalno ści 
Dokumenty okre ślone w art. 28 nie wymagaj ą ani legalizacji, ani dope łnienia żadnej innej 
podobnej formalno ści. 
Artykuł 32 
Brak kontroli merytorycznej 
1. W trakcie post ępowania wykonawczego orzeczenie wydane w Pa ństwie 
Członkowskim w żadnym przypadku nie mo że być przedmiotem kontroli 
merytorycznej w innym Pa ństwie Członkowskim.  
2. Niemniej jednak w łaściwy organ wykonawczy Pa ństwa Członkowskiego mo że 
postanowi ć z urzędu o ograniczeniu wykonania orzeczenia s ądu pochodzenia jedynie 
do części świadczeń alimentacyjnych w przypadku, gdy wykonanie orzeczenia w 
całości prowadzi łoby wed ług prawa Pa ństwa Członkowskiego wykonania do 
naruszenia niepodlegaj ącej zajęciu egzekucyjnemu cz ęści majątku dłużnika. 
Artykuł 33 
Odmowa lub zawieszenie wykonania 
Postanowienie o ca łkowitej lub cz ęściowej odmowie lub zawieszeniu wykonania orzeczenia 
wydanego przez s ąd pochodzenia mo żna wyda ć na wniosek d łużnika wyłącznie w 
następujących przypadkach: 
a) dłużnik powo łuje się na nowe okoliczno ści lub okoliczno ści, które by ły 
nieznane s ądowi pochodzenia w momencie wydawania orzeczenia;  
b) dłużnik złożył wniosek o ponowne zbadanie orzeczenia s ądu pochodzenia 
zgodnie z art. 24 i nie podj ęto jeszcze nowej decyzji; 
c) dłużnik spłacił już swój dług ; 
d) prawo uzyskania wykonani a orzeczenia wydanego przez s ąd pochodzenia 
uległo w całości lub w cz ęści przedawnieniu; 
e) orzeczenie wydane przez s ąd pochodzenia jest niezgodne z orzeczeniem 
wydanym w Pa ństwie Członkowskim wykonania lub z orzeczeniem, które 
spełnia warunki niezb ędne dla jego uznania w Pa ństwie Cz łonkowskim 
wykonania. 
 
PL 27   PL Artykuł 34 
Polecenie miesi ęcznego automatycznego pobrania 
1. Na wniosek wierzyciela s ąd pochodzenia mo że wydać polecenie miesi ęcznego 
automatycznego pobrania, które go adresatem jest, w innym Pa ństwie Członkowskim, 
pracodawca d łużnika lub bank, w którym d łużnik posiada rachunek bankowy. 
Polecenie miesi ęcznego automatycznego pobrania podlega w Pa ństwie 
Członkowskim b ędącym adresatem takiemu samemu wykonaniu, jak orzeczenie, 
zgodnie z art. 25 i 26. 
2. Polecenie miesi ęcznego automatycznego pobrania mo że zostać wydane wy łącznie, 
jeżeli orzeczenie zosta ło doręczone dłużnikowi w jeden ze sposobów okre ślonych w 
art. 22. 
3. Wniosek o miesi ęczne automatyczne pobranie i polecenie miesi ęcznego 
automatycznego pobrania s ą zgodne z formularzami, których wzory zosta ły 
zamieszczone w za łączniku III do niniejszego rozporz ądzenia.  
4. Polecenie miesi ęcznego automatycznego pobrania jest dor ęczane przez s ąd 
pochodzenia listem poleconym z pro śbą o potwierdzenie odbioru skierowanym do: 
a) pracodawcy d łużnika lub banku, w którym d łużnik posiada rachunek bie żący, 
oraz 
b) dłużnika, najpó źniej pięć dni później, wraz z orzeczeniem wydanym przez s ąd 
pochodzenia i zawiadomieniem pisemnym  zgodnym z form ularzem, którego 
wzór zosta ł zamieszczony w za łączniku IIIa do niniejszego rozporz ądzenia. 
5. W momencie otrzymania polecenia miesi ęcznego automatycznego pobrania jego 
adresat dokonuje pierwszego pobrania. Je żeli adresat w żaden sposób nie jest w 
stanie dokona ć pobrania, powiadamia o tym s ąd pochodzenia najpó źniej w terminie 
30 dni od daty potwierdzenia odbioru lub daty dokonania osta tniego pobrania.  
6. W przypadku gdy wzgl ędem dłużnika zosta ło wydane polecenie automatycznego 
pobrania, d łużnik ma obowi ązek informowania wierzyciela i s ądu pochodzenia o 
każdej zmianie pracodawcy lub rachunku bankowego. 
Artykuł 35 
Polecenie tymczasowego zamro żenia rachunku bankowego 
1. Wierzyciel mo że złożyć do sądu, który ma orzeka ć co do meritum sprawy, wniosek o 
wydanie polecenia tymczasowego zamro żenia rachunku bankowego 
przeznaczonego, w innym Pa ństwie Członkowskim, dla banku, w którym d łużnik 
posiada rachunek bankowy. Wniosek o tymczasowe zamro żenie i polecenie 
tymczasowego zamro żenia rachunku bankowego s ą zgodne z formularzami, których 
wzory zosta ły zamieszczone w za łączniku IV do niniejszego rozporz ądzenia. 
 
PL 28   PL 2. S ąd postanawia w sprawie wniosku wierzyciela w ci ągu ośmiu dni, nie 
powiadamiaj ąc dłużnika o wp łynięciu takiego wniosku i nie przyznaj ąc mu 
możliwości bycia wys łuchanym. S ąd wydaje polecenie tymczasowego zamro żenia, 
jeżeli uzna, że wniosek wierzyciela nie jest w sposób oczywisty pozbawiony 
podstaw i je śli istnieje powa żne ryzyko niewykonania zobowi ązań przez dłużnika. 
3. Polecenie tymczasowego zamro żenia: 
a) jest dor ęczane przez s ąd listem poleconym z pro śbą o potwierdzenie odbioru 
do banku, w którym d łużnik posiada rachunek bie żący; 
b) od momentu otrzymania skutkuje zakazem przeprowadzania na rachunku 
bankowym wszelkich operacji, wskute k których posiadacz rachunku nie by łby 
w stanie wyp łacić kwoty okre ślonej w poleceniu tymczasowego zamro żenia. 
4. Wierzyciel i d łużnik są powiadamiani przez s ąd o wydaniu polecenia tymczasowego 
zamrożenia listem poleconym za potwierdzenie m odbioru, jak tylko polecenie to 
wywoła skutki opisane w ust. 3 lit. b). 
5. D łużnik może złożyć wniosek o uchylenie polecenia tymczasowego zamro żenia do 
sądu, który wyda ł to polecenie; s ąd ma osiem dni na wydanie postanowienia w 
sprawie tego wniosku. S ąd może uwzględnić wniosek, w razie potrzeby nak ładając 
na dłużnika wymóg z łożenia zabezpieczenia. 
6. Polecenie tymczasowego zamro żenia przestaje wywo ływać skutki prawne w 
momencie, gdy s ąd zarządzi jego uchylenie lub je śli nie postanowi w sprawie 
wniosku w ci ągu ośmiu dni, najpó źniej zaś, gdy sąd wyda orzeczenie co do istoty 
sprawy. Polecenie tymczasowego zamro żenia może równie ż zostać zastąpione 
poleceniem miesi ęcznego automatycznego pobrania w momencie, gdy zapadnie 
orzeczenie co do istoty sprawy i je śli wierzyciel z łożył o to wniosek zgodnie z 
art. 34. 
Orzeczenie uchylaj ące polecenie tymczasowego zamro żenia jest dor ęczane przez s ąd 
do banku listem poleconym z pro śbą o potwierdzenie odbioru. 
Artykuł 36 
Kolejność spłacania wierzytelno ści alimentacyjnych 
Wierzytelno ści alimentacyjne s ą spłacane w pierwszej kolejno ści, przed wszystkimi 
pozostałymi długami dłużnika, w tym równie ż przed d ługami wynikaj ącymi z kosztów 
wykonania orzecze ń. 
 
PL 29   PL Rozdział VII 
Dokumenty urz ędowe i ugody 
Artykuł 37 
Wykonalno ść dokumentów urz ędowych i ugód 
Dokumenty urz ędowe sporz ądzone i wykonalne w Pa ństwie Członkowskim, a tak że ugody 
między stronami wykonalne w Pa ństwie Członkowskim, uznaje si ę i wykonuje na równi z 
orzeczeniami zgodnie z art. 25. 
Artykuł 38 
Wykonanie dokumentów urz ędowych i ugód 
1. Przepisy rozdzia łu VI maj ą zastosowanie, w razie konieczno ści, do uznawania i 
wykonywania zawartych mi ędzy stronami i wykonalnych dokumentów urz ędowych i 
ugód. W łaściwy organ Pa ństwa Członkowskiego, w którym dany dokument 
urzędowy lub ugoda zawarta mi ędzy stronami s ą wykonalne, wydaje, na wniosek 
każdej zainteresowanej strony, odpis dokumentu sporz ądzony przy u życiu 
formularza, którego wzór zosta ł zamieszczony w za łączniku II do niniejszego 
rozporządzenia. 
2. Wierzyciel, który zamierza skorzysta ć z przepisów art. 34 i 35, mo że zwrócić się do 
sądu swojego miejsca sta łego zamieszkania. 
Rozdział VIII 
Współpraca 
Artykuł 39 
Organy centralne 
1. Ka żde Państwo Członkowskie wyznacza jeden lub kilka organów centralnych 
wspierających je w stosowaniu  niniejszego rozporz ądzenia oraz okre śla właściwość 
miejscow ą i rzeczow ą każdego z nich. 
2. Je żeli Państwo Cz łonkowskie wyznacza wi ęcej niż jeden organ centralny, 
komunikaty wysy ła się z zasady bezpo średnio do organu w łaściwego. Je żeli 
komunikat zostanie wys łany do organu nieb ędącego organem w łaściwym, organ ten 
 
PL 30   PL jest zobowi ązany do przes łania go do organu w łaściwego i poinformowania o tym 
nadawcy. 
3. Pa ństwa Członkowskie przekazuj ą Komisji w ci ągu sześciu miesięcy od wej ścia w 
życie niniejszego rozporz ądzenia: 
a) nazwy, adresy i sposoby komunikowania si ę organów centralnych 
wyznaczonych na podstawie niniejszego artyku łu; 
b) informacj ę o tym, jakie j ęzyki są dopuszczalne dla komunikatów skierowanych 
do tych organów centralnych. 
Państwa Członkowskie przekazuj ą Komisji wszelkie zmiany dotycz ące tych 
informacji.  
Komisja podaje te informacje do wiadomo ści publicznej. 
Artykuł 40 
Zadania ogólne 
Organy centralne przekazuj ą informacje dotycz ące krajowych przepisów prawnych i 
postępowań w zakresie zobowi ązań alimentacyjnych oraz podejmuj ą środki zmierzaj ące do 
usprawnienia stosowania niniejszego rozporz ądzenia, a tak że wzmocnienia ich wspó łpracy. 
Do tego celu u żywa się Europejskiej Sieci S ądowej w sprawach cywilnych i handlowych, 
utworzonej decyzj ą nr 2001/470/WE. 
Artykuł 41 
Współpraca w szczególnych przypadkach 
1. Organy centralne wspó łpracują w szczególnych przypadkach dla osi ągnięcia celów 
niniejszego rozporz ądzenia. Z tego wzgl ędu, działając bezpośrednio lub za 
pośrednictwem w ładz publicznych lub innych instytucji, podejmuj ą wszelkie 
właściwe kroki w celu: 
a) gromadzenia i wymiany informacji: 
(i) na temat sytuacji wierzyciela i d łużnika, stosuj ąc w szczególno ści art. 44-
47, 
(ii) na temat wszelkich post ępowań w toku lub 
(iii) na temat wszelkich wydanych orzecze ń; 
b) zapewnienia informacji i pomocy wierzycielom, którzy uczestnicz ą w 
postępowaniu na ich terytorium; 
 
PL 31   PL c) ułatwienia zawarcia ugody mi ędzy wierzycielami i d łużnikami poprzez 
mediację lub inne środki, oraz u łatwienia wspó łpracy transgranicznej w tym 
celu. 
2. Wierzyciel maj ący miejsce sta łego zamieszkania w Pa ństwie Członkowskim, je śli 
wystąpi z takim wnioskiem, jest zast ępowany przez: 
a) organ centralny Pa ństwa Członkowskiego, na terytorium którego znajduje si ę 
sąd, przed którym wytoczono powództwo w sprawie zobowi ązań 
alimentacyjnych, lub 
b) organ centralny Pa ństwa Członkowskiego wykonania. 
Do celów stosowania niniejszego ust ępu zastępstwo obejmuje wszystkie kroki 
umożliwiające uzyskanie orzeczenia oraz skuteczn ą egzekucj ę należności z tytułu 
wierzytelno ści alimentacyjnych. 
Artykuł 42 
Metoda pracy 
1. Do organu centralnego Pa ństwa Członkowskiego mo że wpłynąć wniosek o 
udzielenie pomocy na mocy art. 41 z łożony bezpo średnio przez wierzyciela albo za 
pośrednictwem organu centralnego Pa ństwa Członkowskiego, w którym wierzyciel 
ma miejsce sta łego zamieszkania.  
Wierzyciel mo że złożyć wniosek do s ądu swojego miejsca sta łego zamieszkania, 
który podejmuje konieczne środki, aby zapewni ć przekazanie wniosku i jego 
wykonanie, w porozumieniu z organem centralnym Pa ństwa Członkowskiego, w 
którym siedzib ę ma sąd. 
2. Wniosek o udzielenie pomo cy zawiera wszelkie dost ępne informacje przydatne do 
jego wykonania.  
3. Z zastrze żeniem ust. 4, pomoc udzielana przez organy centralne, w ładze publiczne 
lub inne instytucje zgodnie z art. 41, jak równie ż przez osoby wyznaczone przez te 
organy, jest wolna od op łat.  
4. Wierzyciel mo że być wezwany do udzia łu w kosztach zwi ązanych z zast ępstwem, 
poniesionych zgodnie z art. 41 us t. 2. Niemniej jednak nie mo żna żądać żadnego 
udziału w kosztach od wierzyciela, który w Pa ństwie Członkowskim, w którym ma 
miejsce sta łego zamieszkania, spe łnia warunki wymagane do zwolnienia od kosztów 
sądowych. 
5. Ka żdy organ centralny sam pokrywa w łasne koszty. 
 
PL 32   PL Artykuł 43 
Posiedzenia 
1. W celu u łatwienia stosowania niniejszego rozporz ądzenia, organy centralne 
odbywają regularnie posiedzenia. 
2. Posiedzenia te zwo łuje się zgodnie z decyzj ą nr 2001/470/WE ustanawiaj ącą 
Europejsk ą Sieć Sądową w sprawach cywilnych i handlowych. 
Artykuł 44 
Dostęp do informacji 
1. Organy centralne udost ępniają informacje u łatwiające egzekucj ę należności z tytułu 
wierzytelno ści alimentacyjnych na warunkach przewidzianych w niniejszym 
rozdziale. Informacje te s ą dostarczane w nast ępujących celach: 
a) zlokalizowanie d łużnika; 
b) oszacowanie maj ątku dłużnika, w szczególno ści kwoty i charakteru jego 
dochodów; 
c) okre ślenie pracodawcy d łużnika; 
d) okre ślenie rachunków bankowych, kt órych posiadaczem jest d łużnik. 
2. Informacje okre ślone w ust. 1 obejmuj ą przynajmniej te, którymi dysponuj ą 
administracje i organy w Pa ństwach Cz łonkowskich uprawnione w nast ępujących 
dziedzinach:  
a) podatki i inne obci ążenia fiskalne, 
b) system zabezpiecze ń społecznych, w tym pobieranie sk ładek na ubezpieczenia 
społeczne od pracodawców, 
c) rejestry ludno ści, 
d) rejestry w łasności, 
e) rejestracja pojazdów silnikowych, 
f) banki centralne. 
3. Dost ęp do informacji okre ślonych w niniejszym  artykule nie mo że w żadnym razie 
skutkowa ć utworzeniem w danym Pa ństwie Członkowskim nowych rejestrów. 
 
PL 33   PL Artykuł 45 
Przekazywanie informacji 
1. Wierzyciel mo że zwrócić się z wnioskiem do wnioskuj ącego o informacje organu 
centralnego Pa ństwa Członkowskiego, w którym ma miejsce sta łego zamieszkania, 
za pośrednictwem s ądu swojego miejsca sta łego zamieszkania, który przeka że jego 
wniosek, je śli uzna, że jest on zgodny z warunkami przewidzianymi w niniejszym 
rozdziale. 
2. Organ centralny przedstawia wniosek o przekazanie informacji innemu organowi 
centralnemu, pos ługując się w tym celu formularzem, którego wzór zamieszczono w 
załączniku V do niniejszego rozporz ądzenia. 
3. Wniosek maj ący na celu uzyskanie informacji okre ślonych w art. 44 ust. 1 lit. a) 
można złożyć w każdej chwili. Wniosek maj ący na celu uzyskanie informacji 
określonych w art. 44 ust. 1 lit. b), c) i d) mo żna złożyć w przypadku, gdy wierzyciel 
jest w stanie przedstawi ć odpis orzeczenia na mocy art. 28 lub odpis dokumentu na 
mocy art. 38 ust. 1. 
4. Oprócz formularza okre ślonego w ust. 1 organ centralny wezwany do udzielenia 
informacji mo że domaga ć się od organu centralnego wnioskuj ącego o informacje 
przedstawienia dodatkowej doku mentacji, aby zrealizowa ć cele okre ślone w art. 44 
ust. 1. 
5. Przedstawia si ę tłumaczenie dodatkowej dokumentacji, chyba że Państwo 
Członkowskie wezwane do udzielenia inform acji zwalnia z przestrzegania tego 
wymogu. Pa ństwa Członkowskie informuj ą Komisję najpóźniej sześć miesięcy od 
wejścia w życie niniejszego rozporz ądzenia o tym, czy postanowi ły wprowadzi ć 
wymóg tłumaczenia dodatkowej dokumentacji na mocy niniejszego ust ępu.  
Komisja podaje te informacje do wiadomo ści publicznej. 
Jeżeli wniosek o przekazanie informacji jest sk ładany z inicjatywy wierzyciela, który 
uzyskał całkowite lub cz ęściowe zwolnienie od kosztów s ądowych, t łumaczenie 
zapewnia organ wnioskuj ący o informacje, nie obarczaj ąc kosztami wierzyciela. 
6. Organy centralne wezwane do udzielenia informacji przekazuj ą informacje organom 
wnioskującym o informacje. Je żeli organ wezwany do udziele nia informacji nie jest 
w stanie dostarczy ć tych informacji, powiadamia o tym bezzw łocznie organ 
wnioskujący o informacje, wyszczególniaj ąc powody, dla któr ych udzielenie 
informacji jest niemo żliwe. 
Artykuł 46 
Wykorzystanie informacji 
1. Organ centralny wnioskuj ący o informacje, który ot rzymuje dane informacje, 
przekazuje je bezzw łocznie sądowi, który przekaza ł wniosek zgodnie z art. 45 ust. 1. 
 
PL 34   PL Organ centralny wnioskuj ący o informacje po przekazaniu ich s ądowi dokonuje 
zniszczenia tych informacji. 
2. Informacje przekazane zgodnie z niniejszym rozporz ądzeniem mog ą zostać 
wykorzystane wy łącznie przez s ąd, jedynie do celów u łatwienia egzekucji nale żności 
z tytułu wierzytelno ści alimentacyjnych. S ąd może jednak przekaza ć te informacje, 
nie ujawniaj ąc ich wierzycielowi, w łaściwym organom do celów dor ęczenia aktu 
sądowego lub pozas ądowego, jak równie ż organom uprawnionym do wykonania 
orzeczenia. Organy te dokonuj ą zniszczenia tych informacji natychmiast po ich 
wykorzystaniu. 
3. S ąd może przechowywa ć informacje przekazane zgodnie z niniejszym 
rozporządzeniem tak d ługo, jak d ługo potrzebuje ich do celów u łatwienia egzekucji 
należności z tytu łu wierzytelno ści alimentacyjnych. Termin przechowywania 
informacji nie mo że przekracza ć roku. 
Artykuł 47 
Informowanie d łużnika 
Organ centralny podaje do wiadomo ści dłużnika: 
a) jakie informacje przekaza ł i w jaki sposób je uzyska ł; 
b) komu informacje te zosta ły przekazane; 
c) warunki, na których informacje te mog ą zostać wykorzystane na mocy 
niniejszego rozporz ądzenia; 
d) prawa i środki odwo ławcze, z jakich mo że skorzysta ć dłużnik zgodnie z 
ustawodawstwem krajowym przyj ętym zgodnie z dyrektyw ą 95/46/WE; 
e) dane organu nadzorczego utworzonego zgodnie z dyrektyw ą 95/46/WE, 
zarówno w Pa ństwie Cz łonkowskim organu centralnego wnioskuj ącego o 
informacje, jak i w Pa ństwie Członkowskim organu centralnego wezwanego do 
udzielenia informacji, 
chyba że organ centralny wnioskuj ący o informacje zaznaczy ł we wniosku o przekazanie 
informacji przedstawionym zgodnie z art. 45 ust. 2, że powiadomienie d łużnika byłoby z 
uszczerbkiem dla skutecznej egzekucji nale żności z tytułu wierzytelno ści alimentacyjnych; w 
takim przypadku organ centralny wezwany do udzielenia informacji odracza powiadomienie dłużnika na okres nie d łuższy niż 60 dni. 
 
PL 35   PL Rozdział IX 
Przepisy ogólne i ko ńcowe 
Artykuł 48 
Związek z innymi instrumentami wspólnotowymi 
1. W zakresie zobowi ązań alimentacyjnych niniejsze rozporz ądzenie zast ępuje 
rozporządzenie (WE) nr 44/2001 oraz rozporz ądzenie (WE) nr 805/2004. 
2. Artyku łu 19 rozporz ądzenia (WE) nr 1348/2000 nie stosuje si ę w zakresie 
zobowiązań alimentacyjnych. 
3. Z zastrze żeniem ust. 2, niniejsze rozporz ądzenie pozostaje bez uszczerbku dla 
stosowania rozporz ądzenia (WE) nr 1348/2000 i rozporz ądzenia (WE) nr 1206/2001. 
Artykuł 49 
Związek z innymi instrumentami 
Niniejsze rozporz ądzenie ma w Pa ństwach Cz łonkowskich pierwsze ństwo przed 
konwencjami i traktatami, które dotycz ą dziedzin regulowanych przepisami niniejszego 
rozporządzenia i których stronami s ą Państwa Członkowskie. 
Artykuł 50 
Zmiana za łączników 
Wszelkie zmiany za łączników do niniejszego rozporz ądzenia są przyjmowane zgodnie z 
procedurą doradczą określoną w art. 51 ust. 2. 
Artykuł 51 
Komitet 
1. Komisja jest wspieran a przez komitet, który sk łada się z przedstawicieli Pa ństw 
Członkowskich i któremu przewodniczy przedstawiciel Komisji. 
2. W przypadku odes łania do niniejszego ust ępu stosuje si ę procedur ę doradcz ą 
przewidzian ą w art. 3 decyzji Rady 1999/468/WE, uwzgl ędniając przepisy art. 7 ust. 
3 tej decyzji. 
 
PL 36   PL Artykuł 52 
Przepisy przej ściowe 
1. Przepisy niniejszego rozporz ądzenia stosuje si ę wyłącznie do post ępowań 
wszczętych, dokumentów urz ędowych otrzymanych oraz ugód zawartych po jego 
wejściu w życie. 
2. Jednak że: 
a) artyku ły 12-21 dotycz ące prawa w łaściwego stosuje si ę w odniesieniu do 
postępowania b ędącego w toku w dniu wej ścia w życie niniejszego 
rozporządzenia, je żeli wszystkie strony zgodz ą się na to wyra źnie lub w inny 
bezsprzeczny sposób; 
b) artyku ły 27-36 dotycz ące wykonania stosuje si ę do orzecze ń i dokumentów 
urzędowych, których wykonalno ść została stwierdzona zgodnie z 
rozporządzeniem (WE) nr 44/2001 lub które zosta ły poświadczone jako 
Europejski Tytu ł Egzekucyjny zgodnie z rozporz ądzeniem (WE) nr 805/2004 
w dniu wej ścia w życie niniejszego rozporz ądzenia; 
c) artyku ły 39-47 dotycz ące współpracy stosuje si ę w odniesieniu do wszystkich 
postępowań będących w toku w dniu wej ścia w życie niniejszego 
rozporządzenia. 
Artykuł 53 
Wejście w życie 
1. Niniejsze rozporz ądzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2008 r. 
2. Niniejsze rozporz ądzenie stosuje si ę od dnia 1 stycznia 2009 r., z wyj ątkiem art. 22 
ust. 3, art. 39 i art. 45 ust. 5, które stosuje si ę od dnia wej ścia w życie. 
Niniejsze rozporz ądzenie wi ąże w całości i jest bezpo średnio stosowane we wszystkich 
Państwach Cz łonkowskich. 
Sporządzono w Brukseli, 
 W imieniu Rady 
 Przewodnicz ący 
 
PL 37   PL ZAŁĄCZNIK  
ZAŁĄCZNIK I 
ODPIS ORZECZENIA W SPRAWIE ZOBOWI ĄZAŃ ALIMENTACYJNYCH 
(Artykuł 28 rozporz ądzenia Rady … w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, uznawania i 
wykonywania orzecze ń sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych25) 
1. Państwo Członkowskie 
AT □ BE □ CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI □ FR □ HU □ [IE □] IT □ LT □ LU □ LV □ 
MT □ NL □ PL □ PT □ SE □ SI □ SK □ [UK □] 
2. Sąd 
2.1. Nazwa: 
2.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
2.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
 
3. Powód (strona skar żąca) 
3.1. Nazwisko: 
3.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
3.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
3.4. Kraj: 
3.5. Tel. (*): 
3.6. Adres e-mail (*): 
 
4. Pozwany 
4.1. Nazwisko: 
4.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
4.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
4.4. Kraj: 
4.5. Tel. (*): 
4.6. Adres e-mail (*): 
(*)Pole nieobowi ązkowe  
                                                 
25 Dz.U. L … 
 
PL 38   PL 5. Orzeczenie 
5.1. Wysoko ść kwoty wierzytelno ści alimentacyjnych 
Waluta:  □ Euro □ [Brytyjski funt szterling] □ Funt cypryjski □ Korona czeska  
□ Korona esto ńska □ Forint węgierski □ Lira malta ńska □ Łat łotewski  
□ Lit litewski □ Korona s łowacka □ Korona szwedzka □ Tolar słoweński  
□ Złoty polski □ Inna (okre ślić jaka): ……………………………. 
5.2. Częstotliwość wpłat 
5.2.1. Kwota wp łacona jednorazowo w ca łości……………………….  
5.2.2. Kwota wp łacona jednorazowo w cz ęści……………………….  
W takim przypadku nale ży podać kwotę wpłaty dokonanej jednorazowo: 
5.2.3. Kwota wp łacana okresowo (okre ślić wysokość kwoty, je śli nie jest taka sama jak 
wysokość kwoty wierzytelno ści alimentacyjnych podana w pkt 5.1): 
Raz na tydzie ń…………………………………………………….  
Raz na miesi ąc…………………………………………………….  
W innych odst ępach czasu (okre ślić jakich)…………………………………….  
5.3. Indeksacja  
Jeżeli wysoko ść kwoty podana w pkt 5.2.3 jest indeksowana, nale ży wskaza ć stopę 
indeksacji: 
Indeksacja stosowana od dnia: 
 
Data: 
Podpis i/lub piecz ęć właściwego organu: 
 
PL 39   PL ZAŁĄCZNIK II 
ODPIS DOKUMENTU DOTYCZ ĄCEGO ZOBOWI ĄZAŃ ALIMENTACYJNYCH 
(Artykuł 38 rozporz ądzenia Rady … w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, uznawania i 
wykonywania orzecze ń sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych26) 
 
1. Państwo Członkowskie 
AT □ BE □ CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI □ FR □ HU □ [IE □] IT □ LT □ LU □ LV □ 
MT □ NL □ PL □ PT □ SE □ SI □ SK □ [UK □] 
 
2. Charakter dokumentu 
2.1. Dokument urz ędowy……………………. □ 
sporządzony przez (nazwa i miejsce instytucji): 
data: 
2.2. Ugoda mi ędzy stronami.……………….. □ 
zawarta w (miejsce): 
dnia (data): 
 
3. Wierzyciel 
3.1. Nazwisko: 
3.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
3.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
3.4. Kraj: 
3.5. Tel. (*): 
3.6. Adres e-mail (*): 
 
                                                 
26 Dz.U. L … 
 
PL 40   PL 4. Dłużnik 
4.1. Nazwisko: 
4.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
4.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
4.4. Kraj: 
4.5. Tel. (*): 
4.6. Adres e-mail (*): 
(*)Pole nieobowi ązkowe  
5. Treść dokumentu 
5.1. Wysoko ść kwoty wierzytelno ści alimentacyjnych 
Waluta:  □ Euro □ [Brytyjski funt szterling] □ Funt cypryjski □ Korona czeska  
□ Korona esto ńska □ Forint węgierski □ Lira malta ńska □ Łat łotewski  
□ Lit litewski □ Korona s łowacka □ Korona szwedzka □ Tolar słoweński  
□ Złoty polski □ Inna (okre ślić jaka): 
5.2. Częstotliwość wpłat 
5.2.1. Kwota wp łacona jednorazowo w ca łości……………………….  
5.2.2. Kwota wp łacona jednorazowo w cz ęści……………………….  
W takim przypadku nale ży podać kwotę wpłaty dokonanej jednorazowo: 
5.2.3. Kwota wp łacana okresowo (okre ślić wysokość kwoty, je śli nie jest taka sama jak 
wysokość kwoty wierzytelno ści alimentacyjnych podana w pkt 5.1): 
Raz na tydzie ń…………………………………………………….  
Raz na miesi ąc…………………………………………………….  
W innych odst ępach czasu (okre ślić jakich)……………………….  
5.3. Indeksacja  
Jeżeli wysoko ść kwoty podana w pkt 5.2.3 jest indeksowana, nale ży podać stopę indeksacji:  
Indeksacja stosowana od dnia:  
 
Data: 
Podpis i/lub piecz ęć właściwego organu: 
 
PL 41   PL ZAŁĄCZNIK III 
POLECENIE MIESI ĘCZNEGO AUTOMATYCZNEGO POBRANIA 
(Artykuł 34 rozporz ądzenia Rady … w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, uznawania i 
wykonywania orzecze ń sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych27) 
 
1. Państwo Członkowskie 
AT □ BE □ CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI □ FR □ HU □ [IE □] IT □ LT □ LU □ LV □ 
MT □ NL □ PL □ PT □ SE □ SI □ SK □ [UK □] 
 
2. Sąd 
2.1. Nazwa: 
2.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
2.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
 
3. Powód (strona skar żąca) 
3.1. Nazwisko: 
3.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
3.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
3.4. Kraj: 
3.5. Tel. (*): 
3.6. Adres e-mail (*): 
3.7. Dane rachunku bankowego: 
Numer IBAN (International Banking Account Numer): 
Kod BIC (Bank Identification Code): 
 
                                                 
27 Dz.U. L … 
 
PL 42   PL 4. Dłużnik 
4.1. Nazwisko: 
4.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
4.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
4.4. Kraj: 
4.5. Tel. (*): 
4.6. Adres e-mail (*): 
(*)Pole nieobowi ązkowe  
5. Wniosek o automatyczne pobranie 
5.1. Data orzeczenia, w którym okre ślono wysoko ść kwoty wierzytelno ści 
alimentacyjnych: 
5.2. Wysoko ść kwoty świadczeń do automatycznego pobrania: 
Waluta:  □ Euro □ [Brytyjski funt szterling] □ Funt cypryjski □ Korona czeska  
□ Korona esto ńska □ Forint węgierski □ Lira malta ńska □ Łat łotewski  
□ Lit litewski □ Korona s łowacka □ Korona szwedzka □ Tolar słoweński  
□ Złoty polski □ Inna (okre ślić jaka): ……………………………. 
5.3. Indeksacja  
Jeżeli wysoko ść kwoty podana w pkt 5.2 jest indeksowana, nale ży podać stopę indeksacji:  
Indeksacja stosowana od dnia:  
5.4. Adresat orzeczenia 
5.4.1 Bank d łużnika: 
Numer IBAN (International Banking Account Numer): 
Kod BIC (Bank Identification Code): 
5.4.2 Pracodawca d łużnika: 
 
 
PL 43   PL 6. Polecenie pobrania 
 Wniosek o automatyczne pobranie zosta ł odrzucony.  
 Nakazuje si ę: 
(adresatowi wskazanemu w pkt 5.4) 
pobieranie co miesi ąc  z wynagrodzenia  z rachunku bankowego: 
(dłużnika określonego w pkt 4) 
kwoty w wysoko ści: 
(wysokość kwoty okre ślona w pkt 5.2) 
na rzecz: 
(powoda okre ślonego w pkt 3).  
Jeżeli w żaden sposób nie jest Pan(i) w stanie dokona ć pobrania, nale ży powiadomi ć o 
tym sąd określony w pkt 2, w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego pisma lub 
daty dokonania ostatniego pobrania  (art. 33 ust. 5 rozporz ądzenia Rady … w sprawie 
właściwości, prawa w łaściwego, uznawania i wykonywania orzecze ń sądowych oraz 
współpracy w zakresie zobowi ązań alimentacyjnych). 
 
Data: 
Podpis i/lub piecz ęć właściwego organu: 
 
PL 44   PL ZAŁĄCZNIK IIIa 
ZAWIADOMIENIE PISEMNE SKIEROWANE DO D ŁUŻNIKA, PRZECIW 
KTÓREMU WYDANE ZOSTA ŁO POLECENIE MIESI ĘCZNEGO 
AUTOMATYCZNEGO POBRANIA  
(Artykuł 34 ust. 4 lit. b) rozporz ądzenia Rady (…) w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, 
uznawania i wykonywania orzecze ń sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych28) 
1. Ponowne zbadanie orzeczenia 
Zostało wobec Pana(-i) wydane polecenie miesi ęcznego automatycznego pobrania. Polecenie 
to wraz z orzeczeniem s ądu pochodzenia zosta ło Panu(-i) dor ęczone jednocze śnie z 
niniejszym powiadomieniem. 
Ma Pan(i) prawo z łożyć wniosek o ponowne zbadane orzeczenia wydanego przez s ąd 
pochodzenia, je żeli nie stawi ł(a) się Pan(i) przed tym s ądem i: 
a) jeśli nie otrzyma ł(a) Pan(i) pisma wszczynaj ącego post ępowanie lub dokumentu 
równorzędnego lub 
b) jeśli nie móg ł(a) Pan(i) zakwestionowa ć wierzytelno ści alimentacyjnych z powodu 
działania siły wyższej lub ze wzgl ędu na okoliczno ści wyjątkowe, za które nie ponosi 
Pan(i) winy. 
Prawo do wyst ąpienia z wnioskiem o ponowne  zbadanie orzeczenia mo że zostać wykonane w 
terminie …………… dni od dnia, w którym otrzyma ł(a) Pan(i) niniejsze powiadomienie. 
2. Wykonanie. 
Jeżeli nie ma Pan(i) prawa wnioskowa ć o ponowne zbadanie orzeczenia wydanego przez s ąd 
pochodzenia zgodnie z pkt 1 lub je śli nie zamierza Pan(i) wnioskowa ć o takie zbadanie mimo 
sprzeciwu wobec wykonani a tego orzeczenia, mo że Pan(i) zwróci ć się do właściwych 
organów pa ństwa, w którym wykonuje si ę orzeczenie, zgodnie z art. 33 rozporz ądzenia Rady 
(…) w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, uznawania i wykonywania orzecze ń 
sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań alimentacyjnych. 
 
Data: 
Podpis i/lub piecz ęć właściwego organu: 
 
                                                 
28 Dz.U. L … 
 
PL 45   PL ZAŁĄCZNIK IV 
POLECENIE TYMCZASOWEGO ZAMRO ŻENIA RACHUNKU BANKOWEGO 
(Artykuł 35 ust. 1 rozporz ądzenia Rady … w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, 
uznawania i wykonywania orzecze ń sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych29) 
 
1. Państwo Członkowskie 
AT □ BE □ CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI □ FR □ HU □ [IE □] IT □ LT □ LU □ LV □ 
MT □ NL □ PL □ PT □ SE □ SI □ SK □ [UK □] 
 
2. Sąd 
2.1. Nazwa: 
2.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
2.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
 
3. Powód (strona skar żąca) 
3.1. Nazwisko: 
3.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
3.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
3.4. Kraj: 
3.5. Tel. (*): 
3.6. Adres e-mail (*): 
 
4. Dłużnik 
4.1. Nazwisko: 
4.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
                                                 
29 Dz.U. L … 
 
PL 46   PL 4.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
4.4. Kraj: 
4.5. Tel. (*): 
4.6. Adres e-mail (*): 
(*)Pole nieobowi ązkowe  
5. Wniosek o tymczasowe zamro żenie rachunku bankowego 
5.1. Przyczyny z łożenia wniosku (nale ży wyjaśnić powody istnienia powa żnego ryzyka 
niewykonania zobowi ązań przez dłużnika): 
5.2. Wysoko ść kwoty do zamro żenia: 
Waluta:  □ Euro □ [Brytyjski funt szterling] □ Funt cypryjski □ Korona czeska  
□ Korona esto ńska □ Forint węgierski □ Lira malta ńska □ Łat łotewski  
□ Lit litewski □ Korona s łowacka □ Korona szwedzka □ Tolar słoweński  
□ Złoty polski □ Inna (okre ślić jaka): …………………………….  
5.3. Adresat (bank d łużnika) 
5.3.1. Placówka: 
5.3.2. Numer IBAN (International Banking Account Numer) d łużnika: 
 
6. Polecenie tymczasowego zamro żenia rachunku bankowego 
 Wniosek o tymczasowe zamro żenie rachunku bankowego zosta ł odrzucony. 
 Nakazuje si ę: 
(adresatowi wskazanemu w pkt 5.3) 
zakazać przeprowadzania na rachunku bankowym: 
(dłużnika określonego w pkt 4) 
wszelkich operacji, które skutkowa łyby zmniejszeniem salda na rachunku poni żej kwoty 
w wysoko ści: 
(wysokość kwoty okre ślona w pkt 5.2) 
 
Data: 
Podpis i/lub piecz ęć właściwego organu: 
 
PL 47   PL ZAŁĄCZNIK V 
WNIOSEK O PRZEKAZANIE INFORMACJI 
(Artykuł 45 rozporz ądzenia Rady … w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, uznawania i 
wykonywania orzecze ń sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych30) 
 
1. Państwo Członkowskie 
AT □ BE □ CY □ CZ □ DE □ EE □ EL □ ES □ FI □ FR □ HU □ [IE □] IT □ LT □ LU □ LV □ 
MT □ NL □ PL □ PT □ SE □ SI □ SK □ [UK □] 
 
2. Powód (strona skar żąca) 
2.1. Organ centralny wnioskuj ący o informacje 
2.1.1. Nazwa: 
2.1.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
2.1.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
2.1.4. Tel.: 
2.1.5. Adres e-mail: 
2.2. Działający na wniosek nast ępującego sądu: 
2.2.1. Nazwa: 
2.2.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
2.2.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
2.2.4. Tel.: 
2.2.5. Adres e-mail: 
 
                                                 
30 Dz.U. L … 
 
PL 48   PL 3. Adresat – Organ centralny wezwany do udzielenia informacji 
3.1. Nazwa: 
3.2. Ulica i numer / skrytka pocztowa: 
3.3. Miejscowo ść i kod pocztowy: 
3.4. Kraj: 
3.5. Tel.: 
3.6. Adres e-mail: 
 
4. Informacje do udzielenia 
4.1. Dłużnik 
4.1.1. Nazwisko: 
4.1.2. Ostatni znany adres: 
4.1.3. Inne u żyteczne informacje (opis, nazwisko poprzedniego pracodawcy, adres cz łonków 
rodziny, informacje dotycz ące samochodu, którego d łużnik jest ewentualnym w łaścicielem, 
informacje dotycz ące nieruchomo ści, których d łużnik jest ewentualnym w łaścicielem): 
Załączone zdj ęcie…………………………….………………….  
4.2. Poszukiwane informacje 
4.2.1. Adres d łużnika…………………………….………………….  
4.2.2. Dane pracodawcy d łużnika…………..…………....  
4.2.3. Informacje dotycz ące rachunku bankowego d łużnika…………..…………....  
4.2.4. Oszacowanie maj ątku dłużnika……………….………………….  
4.2.5. Wysoko ść dochodów d łużnika…………………………….………………….  
 
5. Dokumenty wymagane w odnies ieniu do informacji okre ślonych w pkt 4.2.2-4.2.5 
(załączyć kopie) 
5.1. Orzeczenie…………………………….………………….  
5.2. Dokument urz ędowy…………………………….………………….  
5.3. Ugoda mi ędzy stronami…………………………….………………….  
 
PL 49   PL  
WAŻNE (art. 47 rozporz ądzenia Rady … w sprawie w łaściwości, prawa w łaściwego, 
uznawania i wykonywania orzecze ń sądowych oraz wspó łpracy w zakresie zobowi ązań 
alimentacyjnych):   
Dłużnika nie nale ży informowa ć o przekazaniu tych danych przed poinformowaniem o 
tym organu centralnego wezwanego do udziel enia informacji przez organ centralny 
wnioskuj ący o informacje  
Dłużnika można poinformowa ć o przekazaniu tych danych   
 
Data: 
Podpis i/lub piecz ęć właściwego organu: