Sukces programów EFSI oraz strategii leżących u ich podstaw za pośrednictwem warunków wstępnych będzie zależał od dobrego zarządzania i natychmiastowego rozpoczęcia ich realizacji, jak i ich pełnego wdrożenia w nadchodzących latach. Niezbędna jest również gotowość dostosowania się do zmieniających się okoliczności, takich jak kryzys uchodźczy. Obszary, w których konieczne są dalsze działania w całym okresie realizacji w latach 2014–2020, są w szczególności związane z zapewnieniem skupienia się na wynikach oraz poziomie aspiracji co do celów, dalszym zwiększaniem wykorzystania instrumentów finansowych oraz pełnym wykorzystaniem synergii między EFSI, EFIS i innymi źródłami finansowania, takimi jak „Horyzont 2020” na poziomie projektu i instrumentu finansowego oraz poprzez platformy inwestycyjne. 750 planów działania wdrożonych w celu spełnienia warunków wstępnych wskazuje, że możliwości rozwoju istnieją i że Komisja powinna zapewnić praktyczne wsparcie w niektórych państwach członkowskich w celu zapewnienia właściwych warunków do inwestycji.

Sposób, w jaki zreformowane EFSI przyczyniają się do wzrostu UE, wykracza poza same środki finansowe. Warunki wstępne wspierają reformy strukturalne i zachęcają do przeprowadzania ich, pomagają również tworzyć lepsze warunki inwestycyjne dla inwestorów prywatnych i publicznych. Ponadto zwiększony nacisk na dobre sprawowanie rządów i zdolności administracyjne w sektorze publicznym zapewni nowoczesną i wydajną administrację publiczną (m.in. poprzez usuwanie niedoskonałości rynku i dostarczanie dóbr publicznych). Ponadto programy INTERREG i strategie makroregionalne zbliżają obywateli różnych państw członkowskich i przyczyniają się do poprawy ich warunków życia społeczno-gospodarczego poprzez współpracę transgraniczną.

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne (EFSI) prowadzą do długotrwałego zrównoważonego rozwoju i lepszego życia w lepszej Europie dla jej obywateli. Do 2023 r. w ramach programów EFSI zainwestowane zostanie ponad 637 mld EUR we wszystkich państwach członkowskich, zgodnie z priorytetami nowej Komisji. Ponad 500 innowacyjnych programów realizuje cele polityczne UE, w tym plan inwestycyjny dla Europy, zarówno przez uruchamianie zasobów finansowych, jak i poprawę warunków inwestowania. Jednocześnie programy mają na celu zwiększenie skuteczności finansowania, co będzie miało pozytywny wpływ na życie i możliwości pracy dziesiątek milionów Europejczyków. Ponadto znacząco przyczyniają się one do wdrażania prawa unijnego i realizacji reform strukturalnych w następstwie zaleceń w ramach europejskiego semestru, poprzez poprawę otoczenia biznesowego oraz zwiększanie zdolności administracyjnych.

Pomimo wczesnej kwalifikowalności wydatków w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (1 września 2013 r.), wdrażanie Inicjatywy rozpoczęło się późno, w 2014 r., i było raczej powolne. Za problem uznano płynność finansową — rozwiązano go poprzez zwiększenie do 30 % płatności zaliczkowych na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych w budżecie na 2015 r.

Państwa członkowskie wykorzystają środki przeznaczone na Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych na inwestycje w wysokiej jakości praktyki, przyuczanie do zawodu i miejsca pracy, które mogłyby przyczynić się do trwałej integracji młodych ludzi na rynku pracy i zwiększyć ich szanse na zatrudnienie. Wesprze to kluczowy cel polityki UE w tej dziedzinie, określony w zaleceniu Rady w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży (2013 r.). Szczytową fazę wdrażania Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, tj. zarówno w kategoriach finansowych postępów jak i wyników w odniesieniu do uczestników, przewiduje się na lata 2016–2018.

20 państw członkowskich kwalifikuje się do inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, która została włączona do 34 programów EFS. Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych zapoczątkowano w 2013 r. i została ona zapisana w budżecie w 2014 i 2015 r., aby pomóc osiągnąć konkretne wyniki w odpowiedzi na wysokie bezrobocie wśród młodzieży. Potrwa ona do końca 2018 r.

Ponadto inwestycje w infrastrukturę edukacyjną doprowadzą do łatwiejszego dostępu do wysokiej jakości kształcenia oraz do ograniczenia zjawiska przedwczesnego kończenia nauki; przyczynią się do poprawy i modernizacji systemów kształcenia i szkolenia niezbędnych do uaktualniania umiejętności i kwalifikacji, podnoszenia kwalifikacji siły roboczej i tworzenia nowych miejsc pracy.

EFSI będą inwestować w kształcenie i szkolenie. Większość państw członkowskich będzie inwestować w kształcenie i szkolenie zawodowe w celu poprawy zarówno znaczenia systemów kształcenia i szkolenia, jak i przejścia od edukacji do zatrudnienia i uczenia się przez całe życie. Większość środków finansowych w tym obszarze będzie skoncentrowana na zapobieganiu przedwczesnemu kończeniu nauki szkolnej oraz promowaniu równego dostępu do dobrej jakości wczesnej edukacji oraz kształcenia podstawowego i średniego. Wsparcie otrzymają również szkolnictwo wyższe, przyuczanie do zawodu i staże, jak również infrastruktura edukacyjna.

W kontekście obecnego kryzysu uchodźczego, EFSI mogą również wspierać uchodźców i osoby ubiegające się o azyl oraz ich rodziny. Wsparcie to obejmuje środki ułatwiające dostęp do rynku pracy oraz promujące włączenie społeczne, takie jak edukacja (w tym dzieci), kształcenie zawodowe, szkolenia, mieszkalnictwo, punkty kompleksowej obsługi, doradztwo, coaching i kursy językowe.

Zgodnie z odpowiednimi zaleceniami dla poszczególnych krajów, EFSI będą wspierać aktywne instrumenty rynku pracy, m. in. lepszy dostęp do rynku pracy, wspieranie instytucji rynku pracy oraz mobilność pracowników. Będą się koncentrować na grupach najbardziej potrzebujących wsparcia, np. grupach osób długotrwale bezrobotnych, młodych ludziach nieaktywnych zawodowo lub bezrobotnych oraz starszych pracownikach. Inwestowanie w zatrudnienie będzie miało również na celu pogodzenie pracy i życia prywatnego, promowanie równości kobiet i mężczyzn oraz aktywnego i zdrowego starzenia się oraz wspieranie tworzenia nowych miejsc pracy poprzez promocję samozatrudnienia, przedsiębiorczości oraz możliwości tworzenia przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i mikroprzedsiębiorstw.

Ochrona środowiska nadal korzystać będzie ze znacznego wsparcia – o rozszerzonym zakresie i ukierunkowanego na innowacyjne rozwiązania. Wdrożenie kluczowych przepisów prawodawstwa środowiskowego UE stanowi warunek wstępny finansowania (np. przepisy w sprawie oceny wpływu na środowisko). Pomoc sektorom gospodarki wodnej i gospodarowania odpadami w wielu państwach członkowskich przyczyni się do rewitalizacji miast, wspierania ochrony przyrody, wspierania gałęzi przemysłu UE, tak aby mogły efektywniej gospodarować zasobami i przyczyniać się do osiągnięcia założeń unijnej gospodarki o obiegu zamkniętym. Programy współpracy terytorialnej będą wspierać wspólne gospodarowanie należącymi do wszystkich zasobami naturalnymi oraz rozwój usług ekosystemowych. Oczekiwane rezultaty inwestycji w tym obszarze obejmują:

Ogólnie rzecz biorąc, EFSI przyczynią się bezpośrednio do obniżenia szacunkowej rocznej emisji gazów cieplarnianych o około 30 milionów ton równoważnika CO2, co odpowiada około 50 % emisji Szwecji lub Węgier.

Pomoże to UE osiągnąć jej cele w zakresie efektywności energetycznej oraz doprowadzi do niższych rachunków za energię, lepszych warunków życia i pracy, tworzenia lokalnych miejsc pracy i zwiększania konkurencyjności przedsiębiorstw.

EFSI będą wspierać rozwój unii energetycznej zwiększając ponad dwukrotnie — do 45 mld EUR — środki przeznaczone na gospodarkę niskoemisyjną na lata 2014–2020, dając impuls do wdrażania prawodawstwa UE oraz zapewniając finansowanie na rzecz przezwyciężenia barier administracyjnych i technicznych.

EFSI będą miały zasadnicze znaczenie dla trwałego wzrostu gospodarczego Europy, i przyniosą korzyści obywatelom, przedsiębiorstwom i środowisku. Najwyższy w historii budżet UE przeznaczony na inwestycje w zakresie energii, środowiska, klimatu, zarządzania ryzykiem i zrównoważonego transportu – 193 mld EUR – na programy, które przyczynią się w znacznym stopniu do osiągnięcia celów istotnych dziedzin polityki UE, takich jak unia energetyczna, oraz skierują Europę w stronę gospodarki niskoemisyjnej. Będą one również tworzyć możliwości biznesowe i zielone miejsca pracy w sektorach o znaczącym potencjale wzrostu, które zwykle wykazywały odporność podczas kryzysów.

wsparcie na bezpośrednie utworzenie 354 300 nowych miejsc pracy otrzyma ok. 801 500 przedsiębiorstw. Oznacza to, wraz ze wsparciem w ramach badań naukowych i innowacji dla przedsiębiorstw, że 5 % wszystkich unijnych MŚP i 8% nowych przedsiębiorstw otrzyma wsparcie finansowe UE;

EFSI będą wspierać innowacje wśród MŚP i przyczynią się do powstania lepiej rozwiniętego i bardziej sprawiedliwego jednolitego rynku z silniejszą bazą przemysłową. Będzie to możliwe dzięki: wsparciu badań naukowych i innowacji, rozwojowi biznesu, przedsiębiorczości, inkubatorów, transferu technologii, wydajności energetycznej i wspieraniu klastrów oraz lepszym usługom wspierającym MŚP. Niemal połowa tego wsparcia będzie przekazywana za pośrednictwem instrumentów finansowych. Oczekuje się następujących wyników:

EFSI będą inwestować w realizację celów jednolitego rynku cyfrowego. Poprawa infrastruktury szerokopasmowej umożliwi konsumentom i przedsiębiorstwom lepszy dostęp do towarów i usług cyfrowych, zwłaszcza na obszarach wiejskich. Wydajność i jakość świadczonych usług ulegnie poprawie dzięki usprawnieniu e-administracji i interoperacyjności. Cyfryzacja przedsiębiorstw pozwoli na integrację nowych technologii i zarządzanie przejściem do inteligentnego systemu przemysłowego.

Strategie inteligentnej specjalizacji (RIS3) są kamieniem węgielnym badań naukowych i innowacji. Są one warunkiem wstępnym finansowania ze środków EFRR, a także są uwzględniane w finansowaniu ze środków EFRROW. Stanowią one ramy polityczne silnego wsparcia badań naukowych i innowacji opartych na dowodach i zaangażowaniu zainteresowanych stron, opierając się na regionalnych atutach i zgodnie z jednolitą metodologią. Warunek ten spowodował zmianę paradygmatu w sposobie realizacji polityki innowacji i odnowy kultury planowania regionalnego w oparciu o aktywny udział zainteresowanych stron. Oczekuje się również, że przyczyni się do budowania zdolności w administracjach publicznych, co z kolei zachęci do synergii z programem „Horyzont 2020” i poprawi jakość i oddziaływanie inwestycji w badania naukowe i innowacje.

Dysponując budżetem w wysokości 121 mld EUR, EFSI przyczyniają się do realizacji unijnych celów inteligentnego wzrostu, a tym samym do zwiększania badań naukowych i innowacji, poprawy konkurencyjności MŚP oraz budowy jednolitego rynku cyfrowego. Oczekuje się, że takie inwestycje w gospodarkę realną doprowadzą do wzmocnienia zdolności badawczych przedsiębiorstw i wyższych uczelni, do tworzenia inkubatorów i ośrodków technologicznych; umożliwią dostęp do kapitału wysokiego ryzyka i pożyczek, doprowadzą do budowania partnerstw w ramach klastrów i uruchomienia ekosystemów innowacji; świadczenia zaawansowanych usług, pobudzania współpracy w europejskich łańcuchach wartości w celu pogłębienia rynku wewnętrznego i wzmocnienia bazy przemysłowej, jak i do ożywienia obszarów wiejskich Europy.

23 państwa członkowskie biorą udział przynajmniej w jednej strategii makroregionalnej lub morskiej, co pozwala im skuteczniej opracowywać i wdrażać swoje priorytety krajowe i regionalne oraz lepiej je koordynować, tak aby zwiększać wspólny potencjał. W latach 2014–2020 wszystkie strategie makroregionalne (dla regionu Morza Bałtyckiego, na rzecz regionu Dunaju, na rzecz regionu Morza Adriatyckiego i Morza Jońskiego, na rzecz regionu alpejskiego) oraz strategia na rzecz regionu Oceanu Atlantyckiego zostały włączone do programów EFSI.

zintegrowane inwestycje terytorialne (ZIT) umożliwiają łączenie finansowania z różnych programów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu wsparcia wdrażania strategii rozwoju terytorialnego. ZIT znajdzie zastosowanie w 20 państwach członkowskich w szerokim zakresie dziedzin, od ubogich dzielnic miejskich do obszarów metropolitalnych, od szlaków dziedzictwa kulturowego do regionów dotkniętych restrukturyzacją gospodarczą;

Zasada partnerstwa polegająca na ścisłej współpracy między organami publicznymi, partnerami gospodarczymi i społecznymi oraz podmiotami reprezentującymi społeczeństwo obywatelskie przez cały okres przygotowania, wdrażania, monitorowania i oceny programu, tak aby zwiększyć ogólne wspólne zaangażowanie i poczucie odpowiedzialności oraz jakość programów, ma jeszcze większe znaczenie w okresie 2014–2020. W kodeksie postępowania Komisja określiła minimalne wymogi co do organizacji dobrze funkcjonującego partnerstwa: należy zapewnić, aby zainteresowane strony były włączone w ten proces oraz aby zasięgać ich opinii w drodze otwartych konsultacji.

Uproszczenie jest ważnym czynnikiem w dostępie do finansowania, i uznaje się je za ciągły proces, za pomocą którego identyfikuje się i wprowadza w życie proste lecz rozsądne praktyki w zakresie wdrażania. Nowe ramy regulacyjne oferują znaczące możliwości uproszczenia, w szczególności w odniesieniu do wspólnych zasad kwalifikowalności, uproszczonych opcji kosztów i e-rządzenia. W umowach partnerstwa i programach państwa członkowskie przedstawiły streszczenie głównych źródeł obciążeń administracyjnych dla beneficjentów (procedury wniosków i płatności, w następnej kolejności: audyty i kontrole, sprawozdawczość i opracowywanie projektów), a także planowanych działań na rzecz uproszczenia w celu rozwiązania tych problemów. Ogólnie rzecz biorąc, doświadczenie pokazuje, że istnieje możliwość autorefleksji i wzajemnego uczenia się z różnych praktyk państw członkowskich.

W wyniku dyskusji z państwami członkowskimi planowany przydział środków z wszystkich europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych do instrumentów finansowych znacznie wzrósł (zob. tabela 2). W kontekście maksymalizacji synergii i wzajemnego uzupełniania się środków z EFSI i Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), Komisja wydaje broszurę dla państw członkowskich i innych zainteresowanych stron. Ponadto istnieje również potencjał w połączeniu zasobów EFSI z instrumentami finansowymi w ramach programu „Horyzont 2020” i innych programów UE, do których także dostępne będą wytyczne.

Biorąc pod uwagę efekt dźwigni instrumentów finansowych, wpływ ich wsparcia na te same obszary polityki jest większy niż wpływ dotacji. W latach 2014–2020 ustanowiono silniejsze ramy w celu wspierania powszechnego korzystania z instrumentów finansowych (pożyczek, gwarancji, kapitału własnego) w obszarach polityki, w których inwestycje prowadzą do osiągnięcia korzyści finansowych umożliwiających beneficjentom spłatę przynajmniej części otrzymanej pomocy.

Kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem i zmianą klimatu zostały włączone do wszystkich europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (np. za pośrednictwem środków finansowych, strategicznych ocen oddziaływania na środowisko i integracji wymogów środowiskowych w selekcji projektów). Państwa członkowskie wykazały duże zaangażowanie w kwestii przeciwdziałania zmianie klimatu, przydzielając 25 % środków z EFSI – czyli ponad 114 mld EUR – na łagodzenie zmiany klimatu i dostosowywanie się do niej. W tym zakresie EFSI będą zdecydowanie przyczyniać się do realizacji unijnego celu polegającego na przeznaczeniu co najmniej 20 % budżetu UE na działania związane ze zmianą klimatu.

Ze względu na duże znaczenie i pilny charakter rozwoju kapitału ludzkiego, państwa członkowskie przeznaczyły, w porównaniu z poprzednim okresem programowania, większą część budżetu polityki spójności na EFS. Zarówno minimalny udział EFS i minimalny przydział na rzecz włączenia społecznego został przekroczony, co pokazuje znaczenie inwestowania w tych obszarach. Finansowanie z EFS koncentruje się na następujących pięciu priorytetach: aktywne włączenie, dostęp do zatrudnienia i trwała integracja młodych ludzi na rynku pracy, przedwczesne kończenie nauki oraz uczenie się przez całe życie.

Chociaż dopełniono około 75 % wszystkich warunków wstępnych w chwili zatwierdzenia programów, prawie 750 nie udało się dopełnić (np. w przypadku generalnych planów transportowych, stanowiących podstawę inwestycji transportowych). Uzgodniono z Komisją plany działania, które mają zostać zrealizowane najpóźniej do końca 2016 r. Plany te przyczynią się do poprawy skuteczności i wydajności inwestycji wspieranych przez EFSI oraz wpłyną również na inne publiczne i prywatne inwestycje i pomogą w egzekwowaniu prawa i polityki UE w państwach członkowskich.

W nadchodzących latach przyszłe zalecenia będą skutkować, w stosownych przypadkach, korektami programów w ramach EFSI, także z inicjatywy Komisji, zapewniając wsparcie Komisji na rzecz reform strukturalnych w państwach członkowskich. Pokazuje to, że istnieje silne powiązanie między EFSI, europejskim semestrem oraz priorytetami gospodarczymi UE w szeregu państw członkowskich, które otrzymały zalecenia związane z EFSI. Wpływa to na trzeci filar planu inwestycyjnego dla Europy – poprawę warunków inwestowania.

Przyczyniają się one do realizacji planu inwestycyjnego dla Europy i uzupełniają Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) na kilka sposobów: pozyskując publiczne i prywatne inwestycje, wspierając reformy strukturalne oraz poprawiając dostęp do finansowania. EFSI wniosą znaczący wkład w realizację priorytetów politycznych nowej Komisji: jednolitego rynku cyfrowego, unii energetycznej, polityki dotyczącej zmian klimatu, jednolitego rynku oraz zarządzania gospodarczego – zgodnie z zaleceniami dla poszczególnych krajów w ramach europejskiego semestru. Ostatecznym celem wszystkich inwestycji w ramach EFSI jest stymulowanie zatrudnienia, wzrostu i inwestycji w całej Europie, ze szczególnym uwzględnieniem krajów najsłabiej rozwiniętych. Przyczyniają się one również do stawiania czoła wspólnym wyzwaniom i wykorzystywania wspólnego potencjału dzięki współpracy terytorialnej i strategiom makroregionalnym.

Sytuacja powstała w wyniku kryzysu była dodatkowym bodźcem, aby zreformować sposób planowania i wykorzystania EFSI. W kontekście ogólnego spadku inwestycji zwiększenie wpływu EFSI jest kwestią priorytetową, zwłaszcza, że dzięki nim realizowana jest większość inwestycji publicznych w wielu krajach. Reforma funduszy strukturalnych i inwestycyjnych przyczyniła się do większego ukierunkowania na rezultaty, bardziej ukierunkowanego finansowania oraz realizacji inwestycji w oparciu o lepsze planowanie strategiczne i zdolność do realizacji celów. EFSI są obecnie narzędziem przyszłościowej polityki inwestycyjnej, gotowej na stawianie czoła wyzwaniom, przed którymi Europa stoi obecnie i stać będzie w nadchodzących latach.

Inwestycje w infrastrukturę pomogą państwom członkowskim w poprawie warunków życia ludności oraz konkurencyjności otoczenia biznesu. Dotyczy to zwłaszcza mniej rozwiniętych państw członkowskich, które będą w stanie dorównać tym bardziej rozwiniętym. Lepszy dostęp do łączy szerokopasmowych wysokiej jakości oraz usług w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) oraz poprawa zaopatrzenia w wodę dla dziesiątek milionów Europejczyków to tylko kilka przykładów ilustrujących oczekiwane osiągnięcia w ramach EFSI.

Mimo że przepisy dopuszczają stawki współfinansowania EFRR do wysokości 85 %, warto zauważyć, że programy Interreg angażujące (głównie publicznych) partnerów, którzy pracowali razem w ramach Interreg od wielu lat często stosują niższą stawkę współfinansowania. Świadczy to o rosnącej dojrzałości mechanizmów współpracy ustanowionych w odnośnych regionach.

W programach uwzględnia się dążenie Komisji Europejskiej do uproszczenia i zmniejszenia w różnym stopniu obciążenia administracyjnego beneficjentów. Uproszczenie będzie wynikać częściowo z harmonizacji przepisów i wzorów wszystkich programów Interreg. Ponadto większość programów stosuje uproszczone opcje kosztów oferowane w wielu rozporządzeniach, a niektóre programy zobowiązały się do konkretnych działań mających na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla beneficjentów.

Na działania związane ze zmianą klimatu przeznaczone jest 20 % środków w ramach programów Interreg, co jest zgodne z celem UE dotyczącym wydatkowania co najmniej 20 % budżetu UE na takie działania.

Środki na Interreg wynoszą zaledwie 3 % środków EFRR, EFS i Funduszu Spójności, tj. 10 mld EUR. Poniższe dane odnoszą się do 9,1 mld EUR zainwestowanych we wszystkich państwach UE i EFTA (tzn. z wyłączeniem programów na zewnętrznych granicach UE).

KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 14.12.2015 COM(2015) 639 final ZAŁĄCZNIK

ZAŁĄCZNIK II: karty państw do komunikatu Komisji Inwestycje na rzecz wzrostu i zatrudnienia – maksymalizacja wkładu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych



ZAŁĄCZNIK II: KARTY PAŃSTW Spis treści Austria BelgiA BuŁgaria CHORWACJA Cypr REPUBLIKA CZESKA DANIA Estonia FinlandIA FrancJA NIEMCY GrecJA WĘGRY IrlandIA WŁOCHY ŁOTWA

LITWA LUKSEMBURG Malta NIDERLANDY POLSKA PortugalIA RUmUnia SŁOWACJA SŁoWenia HISZPANIA SZWECJA ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO 1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Austrii Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Po okresie zadowalającego wzrostu gospodarczego, po którym na skutek kryzysu nastąpiło niewielkie spowolnienie, Austria zdaje się wkraczać obecnie w okres charakteryzujący się wolniejszym wzrostem. Może to utrudniać osiągnięcie jej celów dotyczących innowacji, rynku pracy i kształcenia, redukcji emisji CO2 i zasobooszczędności. Austrię charakteryzują szczególne słabości pod względem transferu innowacji i technologii z instytutów badawczych do MŚP oraz w zakresie inwestycji sektora prywatnego w badania i rozwój. Państwo to powinno poprawić możliwości kształcenia przedmiotów ścisłych i technicznych oraz szanse na zatrudnienie w tej dziedzinie. Ogólniej rzecz biorąc, Austria powinna wspierać osoby starsze, kobiety, osoby młode i osoby z środowisk migracyjnych w zwiększaniu ich umiejętności przystosowania zawodowego. Austria musi również poprawić swoją zasobooszczędność w celu rozwiązania kwestii związanych z wzrastającymi emisjami CO2, wysokimi poziomami wykorzystania azotanów w rolnictwie oraz brakiem różnorodności biologicznej w leśnictwie. W zaleceniach UE dla Austrii dotyczących polityki w ramach europejskiego semestru odniesiono się do niektórych z tych problemów, które zaliczają się do większych wyzwań Austrii związanych z wiekiem emerytalnym, stabilnością systemu emerytalnego, rynkiem pracy oraz kształceniem i kwalifikacjami. Główne priorytety i wyniki Wsparcie uzyskane z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, w ramach którego promowane będą innowacje, badania i rozwój technologiczny, umożliwi Austrii osiągnięcie celu zakładającego stanie się liderem innowacji oraz ambitnego założenia strategii „Europa 2020”, zgodnie z którym na badania i rozwój przeznaczone zostanie 3,76 % PKB. Wsparcie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostanie przeznaczone na poprawę infrastruktury badawczej i zdolności w obszarach regionalnych stanowiących mocne strony Austrii oraz wzmocnienie roli państwa w ważnych projektach europejskich, takich jak konsorcjum na rzecz europejskiej infrastruktury badawczej oraz Europejskie Forum Strategii ds. Infrastruktur Badawczych. Kwota 248 mln EUR zostanie przeznaczona na badania i rozwój w MŚP, zwiększanie liczby „liderów technologicznych” oraz ogólną poprawę innowacyjności przedsiębiorstw. Na zwiększanie konkurencyjności MŚP przeznaczona zostanie kwota 792 mln EUR ze szczególnym uwzględnieniem rolnictwa, przemysłu, usług i akwakultury. Finansowanie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych przyczyni się do wzrostu liczby nowych podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą o zakładane 3 % rocznie, w szczególności w sektorach innowacji i wymagających specjalistycznej wiedzy, oraz zapewni wsparcie w osiągnięciu wzrostu liczby MŚP o zakładane 5 % rocznie. Część finansowania zostanie wykorzystana, aby pomóc Austrii zrealizować założenia dotyczące ulepszenia lub stworzenia nowej infrastruktury szerokopasmowej dla 2,3 mln mieszkańców obszarów wiejskich do 2030 r. oraz dokonać inwestycji obejmujących restrukturyzację i modernizację około 20 000 gospodarstw rolnych do 2023 r., jak również blisko 650 projektów współpracy. Co więcej, na zmniejszenie emisji CO2 we wszystkich sektorach gospodarki przeznaczona zostanie kwota 231 mln EUR. W związku z tym zakłada się zwiększenie wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych przez przedsiębiorstwa z 10 % do 12–13 %, wspieranie przedsiębiorstw w zwiększaniu zasobooszczędności na poziomie 5 % rocznie oraz finansowanie lokalnych i regionalnych strategii redukcji CO2. Na przystosowanie się do zmiany klimatu, zapobieganie ryzyku i zarządzanie ryzykiem na obszarach wiejskich przeznaczone zostanie 1,27 mld EUR, a kolejne 1,28 mld EUR zostanie zainwestowane w zachowanie i ochronę środowiska oraz promowanie zasobooszczędności na obszarach wiejskich. Fundusze uzyskane w ramach EFRROW umożliwią Austrii odbudowę, zachowanie i wzmocnienie różnorodności biologicznej oraz systemów rolniczych i leśnych o wysokiej wartości przyrodniczej. Austria dąży do tego, aby umowy o zarządzanie wspierające różnorodność biologiczną / ochronę krajobrazową objęły 83 % powierzchni gruntów rolnych, a umowy o zarządzanie mające na celu poprawę gospodarowania glebą – 78 % powierzchni gruntów rolnych. Wsparcie udzielone w ramach EFRROW na rozwój zrównoważonej gospodarki wodnej obejmie 75 % gruntów rolnych państwa. Finansowanie w ramach EFMR zostanie przeznaczone na poprawę zrównoważonego charakteru rybołówstwa i akwakultury, poprawę stanu ekosystemów wodnych i różnorodności biologicznej wód oraz zwiększenie rocznej produkcji akwakultury o 5 000 ton do 2023 r. W ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych kwota 123 mln EUR zostanie przeznaczona na promowanie trwałego zatrudnienia wysokiej jakości i wspieranie mobilności pracowników, w szczególności poprzez wspieranie zintegrowanego zrównoważonego rozwoju na wybranych obszarach miejskich i wiejskich oraz poprzez poprawę umiejętności przystosowania zawodowego pracowników starszych, kobiet, osób młodych (w szczególności osób wywodzących się ze środowisk migracyjnych) oraz osób z innych grup społecznych narażonych na ryzyko wykluczenia społecznego; w celu promowania włączenia społecznego, walki z ubóstwem i postaw antydyskryminacyjnych udostępniono kwotę 553 mln EUR, która zostanie przeznaczona głównie na zapewnienie wsparcia osobom młodym i osobom z grup społecznych ze środowisk migracyjnych; chodzi tu przede wszystkim o wspieranie młodych ludzi i grup społecznych ze środowisk migranckich (w tym Romów). Na rzecz wzrostu sprzyjającego włączeniu społecznemu przeznaczono zatem 19 % środków przydzielonych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Kwota 243 mln EUR ma zostać zainwestowana w kształcenie, szkolenie i szkolenie zawodowe służące nabyciu umiejętności i uczeniu się przez całe życie, w szczególności w celu poprawy wyników kształcenia osób młodych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji oraz zapewnienia wsparcia na rzecz uczenia się przez całe życie i szkolenia zawodowego w zakresie rolnictwa i leśnictwa. Oczekuje się, że do 2023 r. ze szkoleń skorzysta prawie 610 000 osób.

Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych Austria planuje przeznaczyć około 3 mln EUR w ramach instrumentów finansowych na inwestycję kapitałową za pośrednictwem „HighTechFund Linz” w Górnej Austrii, które dostarcza kapitał wysokiego ryzyka młodym przedsiębiorstwom zorientowanym na technologie, znajdującym się na etapie zalążkowym / w fazie rozruchu oraz przedsiębiorstwom na etapie rozszerzania działalności. Mimo iż inwestycje w zakresie instrumentów finansowych są na znacznie niższym poziomie w porównaniu z danymi z lat 2007–2013, Austrii udaje się zaspokoić swoje potrzeby poprzez wykorzystanie istniejących instrumentów krajowych, nie ma zatem konieczności wypełniania żadnej luki instrumentami finansowymi uzyskanymi w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Kwota 27,2 mln EUR (5 % funduszy z EFRR) zostanie wydana na zintegrowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich w Wiedniu i w Górnej Austrii. W Wiedniu współfinansowaniem objęte zostanie „Centrum odpowiedzialnego modelowania rzek”, co przyczyni się do realizacji strategii UE na rzecz regionu Dunaju. Kraj związkowy Tyrol otrzyma kwotę 5,5 mln EUR, co ma być sprawdzianem dla rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność w siedmiu z jego podregionów. W ramach lokalnych partnerstw na obszarach wiejskich oczekuje się utworzenia 800 miejsc pracy. Kluczowe informacje Polityka spójności (EFS, EFRR) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 2 (krajowe) 1 1 10 Dostępne fundusze (EUR) 978 349 432 3 937 551 997 6 965 000 1 061 990 384 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Austria spełniła wszystkie warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Przed przyjęciem programów Komisja upewniła się, że Austria wdrożyła niezbędne warunki regulacyjne dotyczące wsparcia badań naukowych i innowacji, a w szczególności opracowała strategię „inteligentnej specjalizacji” na poziomie krajowym i regionalnym. 3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Koordynację finansowania w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w Austrii będą zapewniać Kancelaria Federalna i Austriacka Konferencja w zakresie Planowania Przestrzennego. Państwo obniżyło liczbę programów w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych z 13 realizowanych w latach 2007–2013 do 4, co ułatwi ich wdrożenie. Obecnie w Austrii zamiast dziewięciu programów regionalnych realizowany jest jeden program krajowy w ramach EFRR oraz jeden program w ramach EFS, zamiast dwóch programów. Liczbę instytucji zarządzających ograniczono z 11 do 2. Obniżono liczbę instytucji pośredniczących w ramach EFRR z 36 do 16 oraz zwiększono zdolności administracyjne zarówno instytucji audytowych, jak i instytucji certyfikujących w ramach EFRR. Ponieważ ważna instytucja pośrednicząca przestanie generować wydatki mające znaczenie dla finansowania w ramach EFS, Komisja będzie monitorować zdolność absorpcyjną EFS w Austrii oraz będzie wymagała zapewnienia wiarygodności nowych systemów monitorowania i kontroli. 4. Uproszczenia dla beneficjentów W celu dalszego zmniejszania obciążeń administracyjnych dla beneficjentów Austria wprowadzi zmiany w krajowych przepisach dotyczących kwalifikowalności w zakresie EFRR i EFS oraz w przepisach ustawy budżetowej, tak aby były bardziej spójne i jednolite. Wdroży również systemy zarządzania elektronicznego obejmujące aplikacje i sprawozdawczość oraz rozważy wprowadzenie w stosownych przypadkach uproszczonych opcji kosztów, stawek ryczałtowych oraz standardowych stawek jednostkowych w krajowych i regionalnych przepisach dotyczących kwalifikowalności.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Belgii Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Po kilku latach stagnacji Belgia powróciła na ścieżkę wzrostu, stała się bardziej konkurencyjna i udoskonaliła ramy budżetowe; jednocześnie oczekuje się, że w 2016 r. jej rosnący dług publiczny ustabilizuje się na poziomie około 107 % PKB. Wciąż musi jednak zabezpieczyć stabilność budżetową i zrealizować reformy strukturalne, zwiększyć wskaźnik zatrudnienia oraz dalej wzmacniać swoją konkurencyjność. Wyniki osiągnięte przez Belgię w porównaniu z założeniami jej strategii „Europa 2020” i zaleceniami UE dotyczącymi polityki w ramach europejskiego semestru wskazują na potrzebę poprawy funkcjonowania rynku pracy, w szczególności poprzez ograniczanie czynników zniechęcających do pracy, ułatwianie określonym grupom docelowym uzyskania dostępu do rynku pracy oraz zajęcie się kwestią niedoborów lub niedopasowania umiejętności. Belgia musi również zapewnić, aby płace zmieniały się wraz z produktywnością. Ponadto, skupiając się w bardziej zdecydowany sposób na modernizacji, innowacji oraz badaniach i rozwoju, Belgia mogłaby dalej poprawiać swoje wyniki w tych aspektach konkurencyjności, które nie wiążą się z kosztami. Aby zrealizować cele w zakresie emisji gazów cieplarnianych do 2020 r., Belgia musi w większym stopniu wykorzystywać zrównoważone i multimodalne środki transportu. Ponadto, stymulując produkcję energii ze źródeł odnawialnych i efektywność energetyczną, Belgia poprawi swoją ogólną efektywność ekonomiczną, ograniczy swoją zależność od przywozu, poprawi swój bilans płatniczy, ograniczy podatność swojej gospodarki na zewnętrzne gwałtowne wzrosty cen oraz obniży emisję gazów cieplarnianych. W Belgii istnieje poważny i narastający problem dotyczący zatorów komunikacyjnych, a jej instytucje rządowe i samorządowe na szczeblu federalnym i regionalnym nie podjęły jeszcze wymiernych działań, aby go rozwiązać. Główne priorytety i wyniki W latach 2014–2020 Belgia przeznaczy europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne na realizację kluczowych celów tematycznych zgodnych z celami strategii „Europa 2020”. Około 28 % sumy wszystkich europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych wykorzystanych w Belgii zostanie przeznaczone na promowanie otoczenia biznesowego sprzyjającego innowacjom. Przyczyni się to do poprawy konkurencyjności MŚP, poprawy wyników w zakresie innowacji i badań oraz stymulacji wzrostu gospodarki cyfrowej. W tym kontekście Belgia skupi się na tworzeniu synergii między przedsiębiorstwami, ośrodkami badań i rozwoju oraz szkolnictwem wyższym. Około 8 000 belgijskich przedsiębiorstw otrzyma wsparcie na rzecz inwestycji produkcyjnych, a około 1 000 przedsiębiorstw będzie współpracować z instytucjami badawczymi. Jednocześnie około 45 % gospodarstw rolnych zostanie poddanych modernizacji i restrukturyzacji, aby zwiększyć ich konkurencyjność. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną przeznaczone na wsparcie Belgii w osiągnięciu do 2020 r. wskaźnika zatrudnienia w wysokości 73,2 % (w porównaniu z 67,3 % w 2014 r.). Dokonane zostaną inwestycje o wartości 1,1 mld EUR w zakresie przyspieszania wzrostu kapitału ludzkiego oraz poprawy współczynnika aktywności zawodowej poprzez doskonalenie kształcenia na wszystkich poziomach, promowanie włączenia społecznego oraz pomoc najbardziej wrażliwym grupom społecznym (w szczególności osobom młodym i długotrwale bezrobotnym) w znalezieniu pracy. Celem jest zapewnienie pomocy około 460 000 osób w znalezieniu pracy, założeniu własnej działalności gospodarczej, powrocie do kształcenia lub wzięciu udziału w szkoleniu.

Na cele w zakresie energii i zmiany klimatu przeznaczona zostanie kwota 657 mln EUR, aby wspierać zrównoważone i wydajne wykorzystanie zasobów naturalnych oraz zapewniać inwestycje mające na celu wsparcie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną, w szczególności poprzez inwestycje na rzecz efektywności energetycznej. W latach 2014–2020 kwota 114 mln EUR zostanie przeznaczona w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na zwiększanie efektywności energetycznej budynków (pomieszczeń przedsiębiorstw, budynków publicznych i budynków mieszkalnych) oraz na ulepszanie systemu ciepłowniczego i wysokosprawnej kogeneracji. Projekty objęte wsparciem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych ułatwią Belgii obniżenie emisji gazów cieplarnianych o około 11 000 ton ekwiwalentu dwutlenku węgla oraz zwiększenie zdolności produkcyjnej w zakresie energii ze źródeł odnawialnych o dodatkowe 11 MW. Kwota 64 mln EUR zostanie przydzielona na przekształcenie sektora transportu w sektor energooszczędny o obniżonej emisyjności. Głównym celem europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych przeznaczonych na sektor rybołówstwa nadal będzie poprawa zrównoważonego charakteru rybołówstwa i akwakultury, poprawa ekosystemów morskich i różnorodności biologicznej wód, a także ograniczenie przypadkowych połowów. Jeżeli chodzi o obszar rolnictwa, modernizacji gospodarstw rolnych w Belgii powinny towarzyszyć zrównoważone praktyki w zakresie rolnictwa i ekologicznego gospodarowania gruntami oraz inwestycje w nowe technologie. Do otrzymania wsparcia na rzecz rozwoju rolnictwa ekologicznego wyznaczono ponad 85 000 ha gruntów, a ponad 160 000 ha gruntów zostanie objętych ochroną w ramach działań rolnośrodowiskowych i klimatycznych. Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych Belgia przeznacza około 98 mln EUR na instrumenty finansowe służące głównie zapewnieniu wsparcia MŚP oraz na rzecz efektywności energetycznej. Zaplanowano, że instrumenty te zostaną wdrożone wyłącznie w regionie Walonii i Brukseli, nie zaś w regionie Flandrii. Belgia powinna przeprowadzić dokładniejszą analizę wykorzystania instrumentów finansowych uzyskanych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, jak również istniejących instrumentów krajowych i regionalnych. Celem jest objęcie zakresem strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność około 70 % ludności wiejskiej Flandrii i jednej trzeciej ludności wiejskiej Walonii. We Flandrii zaplanowano trzy zintegrowane inwestycje terytorialne (ZIT) (w Limburgii, Kempen i we Flandrii Zachodniej). Programy związane z regionem stołecznym Brukseli mają całkowicie miejski charakter. Celem ZIT w Limburgii i w Kempen będzie rozwiązanie problemów związanych z przekształceniem przemysłowym. Kluczowe informacje Polityka spójności (EFS, EFRR, FS, YEI) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 7 (regionalnych) 2 1 7 Dostępne fundusze (EUR) 2 020 742 087 647 797 759 41 746 051 1 378 392 541 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych W przypadku regionu Walonii i regionu stołecznego Brukseli nie spełniono jeszcze warunku wstępnego dotyczącego strategii inteligentnej specjalizacji, w związku z czym wprowadzono stosowne plany działania. Region stołeczny Brukseli posiada również plan działania dotyczący kwestii energetycznych w ramach realizowanego przez niego programu EFRR. 3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Zdecydowano, że w latach 2014–2020 w Walonii utrzymana zostanie praktyka związana z działaniem wspólnych komitetów monitorujących EFRR–EFS. Komitety monitorujące realizację EFRROW będą działały osobno. 4. Uproszczenia dla beneficjentów Instytucje zarządzające europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi planują obecnie zwiększenie zakresu stosowania uproszczonych opcji kosztów. Powszechniejsze wykorzystanie ICT przyczyniło się natomiast do znacznego zmniejszenia obciążeń administracyjnych dla beneficjentów finansowania i dla organów publicznych.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Bułgarii Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych W okresie pokryzysowym wyniki gospodarcze Bułgarii pozostawały na niskim poziomie. Po odnotowaniu w 2009 r. spadku działalności gospodarczej wzrost gospodarczy wahał się później w okolicach 1 % rocznie. Długofalowy, zrównoważony wzrost gospodarczy hamują wąskie gardła o charakterze strukturalnym obejmujące niedopasowanie umiejętności na rynku pracy, ciągły spadek liczby ludności w wieku produkcyjnym, najniższa w Unii Europejskiej wydajność pracy i najwyższa energochłonność produkcji oraz nieefektywne zarządzanie zasobami naturalnymi takimi jak woda. Z powodu ograniczonych postępów w przeprowadzaniu reformy administracyjnej i sądowej usługi publiczne są świadczone nieefektywnie i na niskim poziomie. W związku z tym zalecenia dotyczące polityki w ramach europejskiego semestru skoncentrowano głównie na rynku pracy, włączeniu społecznym, jakości kształcenia, tworzeniu otoczenia biznesowego sprzyjającego innowacjom, efektywności energetycznej oraz budowaniu zdolności administracyjnych. Priorytety te odzwierciedlono w programach realizowanych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020 w Bułgarii, a fundusze zostaną zainwestowane we wszystkie 11 celów tematycznych. Główne priorytety i wyniki Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne przyczynią się do wzrostu wskaźnika zatrudnienia, zapewnienia wysokiej jakości kapitału ludzkiego dzięki poprawie kształcenia, podnoszenia kwalifikacji i umiejętności, poprawy zdrowia i opieki zdrowotnej, ze szczególnym uwzględnieniem osób młodych, osób starszych i defaworyzowanych grup ludności, np. Romów. Bułgaria ma na celu zwiększenie wskaźnika zatrudnienia wśród osób w wieku 20–64 lat z 63,5 % w 2013 r. do 76 % w 2020 r. W przypadku osób starszych (w wieku 55–64 lat) celem jest zapewnienie zatrudnienia 53 % ludności w tym wieku do 2020 r., zaś celem w zakresie bezrobocia wśród młodych osób jest obniżenie go do 7 % do 2020 r. Aby zapewnić poprawę włączenia społecznego słabszych grup ludności znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, Bułgaria dąży do obniżenia liczby osób żyjących w ubóstwie o 260 000 do 2020 r. Ponadto kilka tysięcy dzieci, w tym dzieci niepełnosprawnych, ma uzyskać lepszy dostęp do opieki zdrowotnej. Oczekuje się, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne umożliwią około 100 000 osób podniesienie kwalifikacji, pomogą znaleźć zatrudnienie 28 000 osób poszukujących pracy, pozwolą sfinansować środki na rzecz zatrudnienia i szkolenia w ramach wsparcia 17 000 osób młodych oraz zapewnią możliwości uczenia się przez całe życie dla 160 000 osób. Jeżeli chodzi o kształcenie, około 1 500 szkół otrzyma wsparcie w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, co zapewni 160 000 uczniów możliwość rozwijania wiedzy i umiejętności. Około 30 000 studentów otrzyma stypendia, a tysiące uczniów szkół średnich i liceów skorzystają z poradnictwa zawodowego oraz ze szkoleń w rzeczywistym środowisku pracy.

Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne przyczynią się do poprawy otoczenia biznesowego w Bułgarii, wzmacniając konkurencyjność MŚP opartą na wiedzy. Do 2020 r. na badania i rozwój w Bułgarii powinno zostać przeznaczone 1,5 % PKB. Wsparcie w wysokości 528 mln EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostanie przeznaczone na innowacyjność w przedsiębiorstwach, tworzenie innowacyjnych przedsiębiorstw typu start-up oraz zwiększenie innowacyjności i doskonalenie infrastruktury badawczej. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną przeznaczone na zwiększenie konkurencyjności 3 500 gospodarstw rolnych i 120 przedsiębiorstw w sektorze leśnictwa, sprawiając tym samym, że będą one bardziej przyjazne środowisku, a także na tworzenie nowych miejsc pracy zarówno w rolnictwie, jak i w sektorach pozarolniczych na obszarach wiejskich. Ponad 4 000 drobnych producentów rolnych otrzyma wsparcie na rozwój swoich gospodarstw rolnych, a 1 630 młodych rolników otrzyma pomoc na rozpoczęcie działalności. W sektorze rybołówstwa europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną przeznaczone na inwestycje i innowacje zmierzające do ograniczenia negatywnego wpływu działalności połowowej na środowisko morskie, a także na wsparcie dla MŚP działających w sektorach akwakultury i przetwórstwa. Inwestycje dokonywane przy wykorzystaniu europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych powinny w Bułgarii przynieść 25 % wzrostu w zakresie efektywności energetycznej w gospodarstwach domowych, przemyśle, usługach i transporcie. Do 2020 r. udział odnawialnych źródeł energii w końcowym zużyciu energii brutto w Bułgarii powinien wynieść 16 %. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne posłużą również finansowaniu inwestycji w zakresie gospodarki wodnej i gospodarowania odpadami, ochrony zasobów naturalnych, różnorodności biologicznej i zapobiegania zagrożeniom związanym ze zmianą klimatu. Kwota 1,6 mld EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostanie przeznaczona na modernizację infrastruktury transportowej w Bułgarii, zapewnienie lepszych połączeń między regionami i z sąsiadującymi państwami, poprawę dostępu do usług oraz wspieranie wymiany handlowej i turystyki: powstanie 190 km sieci kolejowej TEN-T, 62 km sieci autostradowej TEN-T, a także wybudowane zostanie dodatkowe 8 km sieci metra w Sofii, co pozwoli na zwiększenie liczby przejazdów metrem z 80 do 105 mln rocznie do 2023 r. Dobre rządzenie stanowi jedno z głównych wyzwań dla Bułgarii. Zasoby ludzkie w administracji publicznej i organach sądowych wymagają właściwego zarządzania i rozwoju. Z tego powodu wdrożone zostaną europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, aby rozwijać obszary takie jak e-rządzenie i e-sprawiedliwość, oraz ustanowione zostaną wysokiej jakości usługi dla obywateli i przedsiębiorstw. Do 2020 r. czas związany ze świadczeniem publicznych usług administracyjnych powinien skrócić się o 50 %, w porównaniu z 2013 r., a średni czas trwania postępowań karnych i cywilnych o 10 %. Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych Na instrumenty finansowe przeznaczono kwotę 612 mln EUR z budżetów EFRR, Funduszu Spójności i EFS, czyli o 70 % więcej w porównaniu z latami 2007–2013. Większość wsparcia zostanie udzielona na rzecz efektywności energetycznej, sektora odpadów i sektora wodnego, MŚP, rozwoju obszarów miejskich i turystyki. Bułgaria przystąpiła również do inicjatywy na rzecz MŚP, wnosząc kwotę w wysokości 102 mln EUR. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną również wykorzystane jako wkład w rozwój lokalny kierowany przez społeczność na obszarach wiejskich i obszarach zależnych od rybołówstwa za sprawą utworzonych dzięki nim 600 miejsc pracy. Z ulepszonej dzięki pomocy europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych infrastruktury ma skorzystać jedna trzecia ludności wiejskiej Bułgarii. Kluczowe informacje Polityka spójności (EFS, EFRR, FS, YEI) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 7 (krajowe) 1 1 8 Dostępne fundusze (EUR) 7 422 791 277 2 366 716 966 88 066 622 701 131 995 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Wciąż nie spełniono trzech warunków wstępnych dotyczących EFMR i 7 spośród 11 tematycznych warunków wstępnych, przede wszystkim związanych z inteligentną specjalizacją, wodą, transportem, zdrowiem i rozwojem cyfrowym, jak również zasadniczego ogólnego warunku wstępnego dotyczącego udzielania zamówień publicznych. Bułgaria wprowadziła jednak plany działania w celu wdrożenia wszystkich warunków wstępnych najpóźniej do końca 2016 r. 3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Za programowanie, monitorowanie i kontrolę programów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w Bułgarii oraz za zarządzanie nimi odpowiada wicepremier odpowiedzialny za zarządzanie funduszami UE i centralna jednostka koordynująca w Radzie Ministrów. Wicepremier koordynuje i przewodniczy radzie ds. koordynacji zarządzania funduszami UE, w której skład wchodzą wszyscy ministrowie odpowiedzialni za fundusze UE. Działania podejmowane w ramach różnych programów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych służą wzmacnianiu zdolności administracyjnych organów odpowiedzialnych za koordynację, zarządzanie, wdrażanie, płatności i kontrolę. Beneficjenci projektu, tacy jak gminy, sądownictwo czy instytucje będące beneficjentami z sektora transportu, również kwalifikują się do pomocy mającej na celu wzmocnienie ich zdolności administracyjnych. Międzynarodowe instytucje finansowe, takie jak Europejski Bank Inwestycyjny, Bank Światowy i Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, dostarczają wiedzę fachową. 4. Uproszczenia dla beneficjentów Władze bułgarskie pracują nad ograniczeniem obciążeń administracyjnych dla beneficjentów projektów, wprowadzając w miarę możliwości cyfrową komunikację między beneficjentami a instytucjami zarządzającymi. Zakłada to wprowadzenie elektronicznego systemu składania wniosków projektowych i sprawozdań z projektów oraz uproszczenie procedur administracyjnych i zwiększenie ich skuteczności. Przykładowo: formularze wniosków i sprawozdań zostaną ujednolicone, wprowadzone zostaną przepisy dotyczące kosztów uproszczonych podczas sporządzania sprawozdań z wydatków, a różne instytucje kontrolne i organy przeprowadzające inspekcje będą koordynować ich kontrole.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Chorwacji Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych W wyniku przedłużającej się recesji realny PKB Chorwacji spadł o około 12,5 %, stopa bezrobocia wzrosła zaś dwukrotnie z 8,6 % w 2008 r. do 17,3 % w 2014 r. W ostatnich latach okazało się, że konieczne będzie dokonanie zmian strukturalnych, mających w szczególności na celu zajęcie się kwestią nierównowagi pieniężnej, wdrożenie reformy dotyczącej rynku pracy, opracowanie zrównoważonych systemów ochrony socjalnej i ochrony zdrowia, poprawę otoczenia biznesowego oraz zreformowanie administracji państwowej i sądownictwa. Organy krajowe podjęły szereg reform w ramach europejskiego semestru. Znaczną część 10,676 mld EUR przydzielonych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020 przeznaczono na przeprowadzenie reform i realizację celów krajowych w ramach strategii „Europa 2020”.

Główne priorytety i wyniki Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną przeznaczone na pobudzenie działalności badawczej, rozwojowej i innowacyjnej w Chorwacji, czyniąc jej gospodarkę bardziej innowacyjną i konkurencyjną oraz ułatwiając realizację krajowego zobowiązania do wydania 1,4 % PKB na badania i rozwój do 2020 r. (w porównaniu z 0,75 % w 2012 r.). Chorwacja dąży również do zwiększenia wartości dodanej na jednego pracownika MŚP o 50 % do 2023 r. W Chorwacji występuje jeden z najniższych współczynników aktywności zawodowej w UE, który dotyczy przede wszystkim osób młodych, osób o niskich kwalifikacjach, pracowników starszych i kobiet. Cel krajowy Chorwacji zakłada osiągnięcie do 2020 r. wskaźnika zatrudnienia w wysokości 65,2 % (w porównaniu z 55,4 % w 2012 r.) ze szczególnym naciskiem na wzrost umiejętności przystosowania zawodowego osób młodych niepracujących, niekształcących się ani nieszkolących się. W tym kontekście europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne pozwolą zająć się kwestią niedopasowania umiejętności pracowników dzięki reformie szkolnictwa wyższego i publicznych służb zatrudnienia, a także dzięki wspieraniu kształcenia i szkolenia zawodowego oraz uczenia się przez całe życie. Fundusze zostaną również przeznaczone na wspieranie samozatrudnienia oraz obniżanie bezrobocia długotrwałego. Chorwacja przeznaczy europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne na budowę infrastruktury, która może przyczynić się do wzrostu gospodarczego: głównymi elementami będą rozwój kluczowych sieci (TEN-T), zrównoważony transport miejski oraz zapewnienie lepszego dostępu do regionów państwa. Ponadto celem Chorwacji jest zapewnienie zasięgu łączności szerokopasmowej w 53 % gospodarstw domowych do 2023 r. (w porównaniu z 33 % w 2013 r.). Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną również przeznaczone na wdrożenie dorobku prawnego UE w dziedzinie środowiska naturalnego: celem jest zapewnienie do 2023 r. lepszego zaopatrzenia w wodę i lepszych usług oczyszczania ścieków jednemu milionowi mieszkańców. Fundusze zostaną również wykorzystane w celu zmniejszenia udziału składowanych odpadów komunalnych z 83 % w 2012 r. do 35 %, wdrożenia ram zarządzania chorwacką siecią „Natura 2000” w 40 % oraz udostępnienia 100 % ludności obszarów miejskich informacji dotyczących jakości powietrza. Ponad 160 mln EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostanie zainwestowanych w produkcję energii ze źródeł odnawialnych, podczas gdy średnie roczne zapotrzebowanie na energię cieplną i chłodniczą w zmodernizowanych budynkach publicznych powinno wynieść 50 kWh/m2 do 2023 r. (w porównaniu z 250 kWh/m2 w 2013 r.). Chorwacja stoi przed wyzwaniami społecznymi, których przejaw stanowi wysoki poziom ubóstwa i wykluczenia społecznego; celem krajowym jest zatem ograniczenie liczby osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym o 150 000 do 2020 r. Aby osiągnąć ten cel, europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną zainwestowane w promowanie integracji społecznej i na rynku pracy grup szczególnie wrażliwych, poprawę dostępu do opieki zdrowotnej, poprawę dostępu do wysokiej jakości usług społecznych (w tym poprzez wsparcie odejścia od usług instytucjonalnych na rzecz usług świadczonych na poziomie społeczności lokalnej), zapobieganie i zwalczanie dyskryminacji, rozwój przedsiębiorczości społecznej oraz realizację projektów z zakresu rewitalizacji obszarów miejskich. Ponadto europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną wykorzystane w celu zapewnienia wsparcia w zakresie krajowej reformy administracji publicznej w Chorwacji obejmującej udoskonalone i prawidłowe zarządzanie finansami publicznymi, wyeliminowanie niepotrzebnych procedur, rozwój administracji elektronicznej i walkę z korupcją. Nastąpi również dalszy rozwój dialogu z partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim oraz zwiększona zostanie skuteczność systemu sądownictwa poprzez przyspieszenie procedur prawnych i zapewnienie bezstronności. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne przyczynią się również do zmian w sektorach produkcji żywności, akwakultury i rybołówstwa w Chorwacji, sprawiając, że będą bardziej konkurencyjne i przyjazne środowisku. Fundusze zostaną wykorzystane na restrukturyzację i modernizację ponad 1 800 gospodarstw rolnych, zapewnienie dla co najmniej 1 000 młodych rolników pomocy na rozpoczęcie działalności, co usprawni wymianę pokoleń na obszarach wiejskich, oraz na wsparcie w zakresie korzystania z umów o zarządzanie dotyczących różnorodności biologicznej, które obejmują ponad 101 000 ha gruntów rolnych. Chorwacja dąży również do osiągnięcia równowagi w rozwoju regionalnym oraz złagodzenia skutków pogorszenia koniunktury gospodarczej na obszarach wiejskich, w tym poprzez rozwój alternatywnych działań gospodarczych. Ponadto europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną wykorzystane w celu poprawy i dywersyfikacji gospodarki lokalnej w obszarach przybrzeżnych, wzmocnienia potencjału wzrostu gospodarczego państwa w sektorach morskich, poprawy zrównoważonego charakteru rybołówstwa i akwakultury oraz wzmocnienia ekosystemów wodnych i różnorodności biologicznej. W szczególności przewiduje się, że wielkość produkcji akwakultury wzrośnie o 400 %. Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych Chorwacja ma zamiar przydzielić ponad 440 mln EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na instrumenty finansowe, które pozwolą zapewnić wsparcie na rzecz MŚP, działalności badawczej, rozwojowej i innowacyjnej, efektywności energetycznej, transportu miejskiego, samozatrudnienia i przedsiębiorczości społecznej. Jest to ambitny program, biorąc pod uwagę fakt, że w poprzednim okresie programowania Chorwacja nie dysponowała żadnymi instrumentami finansowymi. Chorwacja powinna dokładniej przeanalizować wykorzystanie instrumentów finansowych w zakresie ICT, rozwoju obszarów miejskich i infrastruktury transportowej. Chorwacja przeznaczy co najmniej 400 mln EUR na zintegrowane inwestycje terytorialne do celów zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich oraz na projekty w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność na obszarach wiejskich, w sektorze rybołówstwa i na obszarach morskich. Lokalne strategie rozwoju w ramach LEADER obejmą 1,5 mln osób na obszarach wiejskich w okresie programowania 2014–2020. Kluczowe informacje Polityka spójności (EFS, EFRR, FS, YEI) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 2 (krajowe) 1 1 9 Dostępne fundusze (EUR) 8 463 255 776 2 026 222 500 252 643 138 1 201 084 956 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Przed końcem 2016 r. Chorwacja przyjmie szereg strategii i planów inwestycyjnych, aby wypełnić warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Państwo to planuje przyjęcie m.in. strategii inteligentnej specjalizacji, strategii w zakresie sieci szerokopasmowych i strategii cyfrowych, strategii w zakresie zarządzania ryzykiem naturalnym, strategii w zakresie ustalania cen wody, planu gospodarowania wodami w dorzeczu, planów gospodarki odpadami i programów w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów, zintegrowanej strategii transportu, centralnego planu dotyczącego szpitali, programu na rzecz rozwoju systemu kształcenia i szkolenia zawodowego oraz strategii na rzecz rozwoju administracji publicznej. Dwa warunki wstępne dotyczące EFMR związane ze zdolnościami administracyjnymi w zakresie przeprowadzania kontroli i składania sprawozdań na temat zdolności połowowej spełniono jedynie częściowo; plany działania zakładające ich spełnienie powinny zostać wdrożone do dnia 31 grudnia 2016 r. 3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Krajowy (rządowy) komitet koordynujący będzie koordynował wdrażanie czterech programów krajowych oraz programów realizowanych w ramach europejskiej współpracy terytorialnej. Biorąc pod uwagę gwałtowny wzrost środków przydzielonych w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w Chorwacji na lata 2014–2020, powinno nastąpić istotne zwiększenie zdolności technicznych i administracyjnych, zarówno w ramach systemu zarządzania i kontroli, jak i na poziomie beneficjentów. 4. Uproszczenia dla beneficjentów Opracowane zostaną różne narzędzia, w tym strona internetowa dla beneficjentów, skoordynowany mechanizm udzielania informacji na temat europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz uproszczenie procedur składania wniosków i wyboru. Chorwacja zaplanowała również zastosowanie uproszczonych opcji kosztów.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne na Cyprze

Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Warunkiem otrzymania przez Cypr koperty finansowej w wysokości 10 mld EUR (obejmującej 9 mld EUR z Europejskiego Mechanizmu Stabilności oraz 1 mld EUR z MFW) było objęcie tego państwa programem dostosowań gospodarczych na lata 2013–2016. Ponieważ w środowisku gospodarczym wciąż istnieje wiele wyzwań, Cypr ma trudności w realizacji niektórych ze swoich celów krajowych w ramach strategii „Europa 2020”. Przykładowo obecne wskaźniki zatrudnienia i ubóstwa na Cyprze znacznie odbiegają od celów krajowych. Chociaż w 2014 r. oba wskaźniki strategii „Europa 2020” w zakresie kształcenia uległy poprawie i oba są zgodne z celami krajowymi, wskaźnik umiejętności przystosowania zawodowego absolwentów na Cyprze jest na najniższym poziomie w UE (64,9 % w porównaniu ze średnią UE wynoszącą 80,7 % w 2013 r.). Procent PKB, który Cypr przeznacza na badania i rozwój, pozostaje trochę poniżej celu krajowego. Wskaźniki klimatu strategii „Europa 2020” pozostają na tym samym poziomie: wskaźnik efektywności energetycznej w 2013 r. przekroczył tymczasowy cel roczny, a wskaźnik odnawialnych źródeł energii był zadowalający. Efekty działalności środowiskowej Cypru są jednak nadal bardzo niezadowalające, w szczególności jeżeli chodzi o gospodarowanie odpadami stałymi w miejscach, w których recykling jest na niskim poziomie. Główne priorytety i wyniki Programy europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020 opracowano, mając na uwadze trzy kluczowe priorytety: 1) konkurencyjność; 2) zatrudnienie i włączenie społeczne; 3) zrównoważone wykorzystanie i ochrona zasobów naturalnych. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną wykorzystane w celu dywersyfikacji struktury gospodarczej i podniesienia jej konkurencyjności poprzez wzmocnienie innowacji w przedsiębiorstwach i wspieranie współpracy między przedsiębiorstwami a obiektami badawczymi w obszarach określonych w strategii inteligentnej specjalizacji. Wspierana będzie przedsiębiorczość i konkurencyjność MŚP, w szczególności w sektorach turystyki, spożywczym i akwakultury (produkcja ma wzrosnąć o 46 %). Oczekuje się, że wsparcie w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych obejmie ponad 600 MŚP i przyczyni się do utworzenia 1 200 nowych miejsc pracy, przy czym udział PKB przeznaczony na inwestycje w badania i rozwój powinien wzrosnąć z 0,47 % PKB w 2012 r. do 0,5 % w 2020 r., działając jako dźwignia finansowa również w stosunku do inwestycji sektora prywatnego. Wsparcie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych obejmie również inwestycje w obszarze rybołówstwa w celu złagodzenia negatywnych skutków działalności połowowej w środowisku morskim oraz wsparcia MŚP działających w sektorze akwakultury i przetwórczym. Cypr oczekuje poprawy e-rządzenia i przedsiębiorczości cyfrowej poprzez inwestycje w ICT oraz zwiększenia wykorzystania ICT przez MŚP. Oczekuje również, że zasięg szybkiej łączności szerokopasmowej obejmie 50 % gospodarstw domowych, a liczba obywateli i MŚP korzystających z ICT wzrośnie odpowiednio o 10 % i 6 %. W ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych realizowane będą inwestycje w zatrudnienie i spójność społeczną, które pomogą zwiększyć możliwości zatrudnienia przy jednoczesnym ukierunkowaniu na grupy szczególnie wrażliwe, takie jak bezrobotni, długotrwale bezrobotni, a zwłaszcza osoby młode. W celu wsparcia tej ostatniej grupy wykorzystana zostanie również Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych (YEI). Oczekuje się, że z interwencji w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych skorzysta ponad 14 000 osób bezrobotnych, z których większość (9 000) to osoby młode. Spośród nich 5 800 osób otrzyma wsparcie z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, a pozostali – z EFS. Oczekuje się, że dzięki wsparciu z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych współczynnik aktywności zawodowej i wskaźnik zatrudnienia wzrosną do docelowego poziomu 75-77 % w 2020 r. (w porównaniu z 67,3 % w 2014 r.). Oczekuje się również, że finansowanie z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych usprawni administrację publiczną. Ponadto przyniesie ono poprawę w zakresie włączenia społecznego poprzez umożliwienie osobom wymagającym szczególnego traktowania udziału w rynku pracy oraz zapewnienie wsparcia na rzecz utworzenia 180 przedsiębiorstw społecznych. Dzięki temu Cypr osiągnie swój cel polegający na obniżeniu poziomu ubóstwa do 19,3 % w 2020 r. (z 27,8 % w 2013 r.). Oczekuje się również, że europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne będą pomocne w osiągnięciu postępów w obszarze uczenia się przez całe życie oraz kształcenia i szkolenia zawodowego, szczególnie poprzez dostosowanie umiejętności do potrzeb rynku pracy. Fundusze umożliwią Cyprowi przejście na gospodarkę niskoemisyjną i zasobooszczędną poprzez promowanie efektywności energetycznej (cel na 2020 r. to 14,3 % w porównaniu z 12,3 % w 2011 r.) i zużycia energii ze źródeł odnawialnych (13 % w 2020 r. w porównaniu z 7,7 % w 2011 r.). Ponadto blisko 3 500 gospodarstw domowych otrzyma pomoc na poprawę zużycia energii, skutkiem czego będzie zapewnienie im wyższej klasy efektywności energetycznej. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną przeznaczone na zrealizowanie pilnej potrzeby Cypru polegającej na spełnieniu wymogów UE w zakresie gospodarowania odpadami stałymi i ciekłymi. Oczekuje się, że Cypr zwiększy współczynnik recyklingu do 50 %, natomiast 2 300 gospodarstw domowych (w zakresie równoważnej liczby ludności) uzyska dostęp do usprawnionych usług w zakresie oczyszczania ścieków. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną również wykorzystane do ukończenia inwestycji dotyczących portu sieci TEN-T na Cyprze i jego połączeń. W rezultacie oczekuje się, że transport dóbr wzrośnie z 300 000 do 1 mln TEU. Usprawnienie mobilności w ramach transportu miejskiego, w szczególności w Nikozji, powinno skutkować dwukrotnym wzrostem liczby osób korzystających z transportu publicznego. Wsparcie w ramach EFRROW zostanie ukierunkowane na inwestycje mające na celu promowanie zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi i ich zrównoważonego wykorzystania, zachowanie różnorodności biologicznej, przystosowanie się do zmiany klimatu oraz tworzenie nowych miejsc pracy na obszarach wiejskich. Wsparcie w ramach EFMR zostanie ukierunkowane na ochronę i odbudowę żywych zasobów morza. Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych Cypr zapowiedział, że kwota 15 mln EUR zostanie przydzielona na instrumenty finansowe przeznaczone na wsparcie MŚP. Rozpoczęto ocenę ex-ante mającą na celu ocenienie zakresu kapitału własnego, systemów pożyczek i gwarancji w ramach wsparcia MŚP, ICT, sektora energetycznego oraz inwestycji na rzecz środowiska i transportu. Cypr przydzielił znaczną kwotę (20 % finansowania z EFRR, czyli około 60,2 mln EUR) na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich. Działanie to ma na celu promowanie zintegrowanego działania, aby sprostać wyzwaniom gospodarczym, środowiskowym i społecznym w czterech głównych miastach tego państwa. Kwota ta jest znacznie wyższa niż minimum w wysokości 5 % wymagane w przepisach UE. Zintegrowane inwestycje terytorialne nie będą realizowane. Z drugiej strony w ramach programów EFRROW i EFMR realizowany będzie rozwój lokalny kierowany przez społeczność. Kluczowe informacje Polityka spójności (EFS, EFRR, FS, YEI) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 2 (krajowe) 1 1 5 Dostępne fundusze (EUR) 702 401 708 132 244 377 39 715 209 526 153 917 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Warunek wstępny dotyczący EFMR odnoszący się do sprawozdań w zakresie zdolności połowowej spełniono częściowo i opracowano plan działania. Nie spełniono pięciu z 11 tematycznych warunków wstępnych. Najważniejsze z nich odnoszą się do sieci szerokopasmowej, ustalania cen wody i planu gospodarowania wodami w dorzeczu, w tym recyklingu odpadów i ich ponownego wykorzystania. Opracowano plany działania i wyznaczono terminy realizacji. Nie spełniono ogólnego warunku wstępnego związanego ze statystyką i wskaźnikami, jednak opracowano plan działania w celu wdrożenia go do grudnia 2015 r. 3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Liczba programów na Cyprze pozostaje taka sama jak w okresie programowania 2007–2013. Państwo to ustanowiło jedną instytucję zarządzającą (dyrekcję generalną ds. programów europejskich, koordynacji i rozwoju) i wspólny komitet monitorujący, które będą koordynować programy realizowane w ramach EFRR / Funduszu Spójności i EFS, a w odniesieniu do wszystkich programów stosuje się jeden system informacyjny. 4. Uproszczenia dla beneficjentów

Władze Cypru zamierzają korzystać w większym stopniu z metod kosztów uproszczonych oraz zmodernizować dedykowany system informacyjny. Planują również usprawnić stosowanie formularzy elektronicznych oraz interoperacyjność krajowych usług administracyjnych w celu automatycznego wydawania dokumentów oraz ograniczyć liczbę wymaganych dokumentów i certyfikatów.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Republice Czeskiej Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Aktualne tendencje makroekonomiczne są pozytywne: w 2014 r., po dwóch latach spadku aktywności gospodarczej, gospodarka czeska powróciła na ścieżkę wzrostu. Oczekuje się jednak, że w dłuższej perspektywie negatywne tendencje demograficzne spowodują zwiększenie wydatków zarówno emerytalnych, jak i w zakresie opieki zdrowotnej. Gospodarka jest aktualnie w rękach grup „umiarkowanych innowatorów” i oczekuję się, że przesunie się w górę łańcucha wartości dodanej. Bezrobocie spada, rynek pracy charakteryzuje się jednak niskim współczynnikiem aktywności zawodowej niektórych grup i niedopasowaniem podaży umiejętności do popytu na nie. W analizie dotyczącej celów strategii „Europa 2020” wykazano w odniesieniu do Republiki Czeskiej, że na szczeblu krajowym i regionalnym występują istotne różnice, jeżeli chodzi o zwiększanie wydatków na badania naukowe i innowacje (w szczególności pod względem inwestycji sektora prywatnego), zwiększanie efektywności energetycznej, reformę szkolnictwa wyższego, walkę z korupcją i odpowiednie stosowanie przepisów dotyczących zamówień publicznych. W zaleceniach UE dotyczących polityki sformułowanych w kontekście europejskiego semestru wnioskowano o ustanowienie centralnego rejestru zamówień publicznych, prawidłowe wdrożenie planu antykorupcyjnego, przyjęcie reformy szkolnictwa wyższego i zwiększenie uczestnictwa dzieci znajdujących się w niekorzystnej sytuacji (w szczególności dzieci romskich) w systemie kształcenia. Główne priorytety i wyniki W latach 2014–2020 europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną wykorzystane w celu zwiększenia konkurencyjności i innowacyjności gospodarki czeskiej dzięki zainwestowaniu kwoty 2,5 mld EUR w badania, rozwój technologiczny i innowacje. Państwo nadrabia zaległości w inwestycjach w zakresie badań i rozwoju w związku ze zwiększeniem środków przydzielonych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz oczekuje się, że w 2020 r. zwiększy wydatki na badania i rozwój do poziomu 2,97 % PKB. Inwestycje te zostaną wykorzystane do usprawnienia struktur badań naukowych i innowacji oraz zwiększenia zdolności w tym zakresie, a także do poprawy współpracy między sektorem badawczym, przedsiębiorstwami i szkolnictwem wyższym. Kwota ponad 2 mld EUR (1,4 % PKB) zostanie wykorzystana jako główne źródło finansowania wsparcia na rzecz przejścia na gospodarkę niskoemisyjną. Energochłonność i intensywność wykorzystania zasobów (głównie z węgla) w przemyśle czeskim należą do najwyższych w UE. Oczekuje się, że główne osiągnięcia w tej dziedzinie będą polegały na wzroście produkcji energii ze źródeł odnawialnych (o 83 MW) i na ograniczeniu poziomu gazów cieplarnianych (o 920 000 ton CO2 rocznie). Na ochronę środowiska i efektywne wykorzystywanie zasobów w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych przeznaczona zostanie kwota w wysokości 2,8 mld EUR. Inwestycje zostaną przeznaczone na: poprawę jakości wody (np. kolejne 150 000 osób uzyska dostęp do ulepszonego zaopatrzenia w wodę), gospodarowania odpadami (np. roczny wzrost o 700 000 ton pod kątem zdolności recyklingu odpadów) i jakości powietrza, zwiększanie różnorodności biologicznej, objęcie 400 000 ha gruntów zakresem rolnictwa ekologicznego oraz wsparcie rolników w realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych i związanych z klimatem obejmujących 870 000 ha gruntów. Dzięki EFMR sektor rybołówstwa i akwakultury w Republice Czeskiej stanie się bardziej zrównoważony poprzez wykorzystanie bardziej skutecznych i przyjaznych środowisku metod produkcji. Jeżeli chodzi o transport, przydzielone środki w wysokości 6,2 mld EUR przyczynią się do wsparcia zrównoważonego transportu i ułatwią wyeliminowanie wąskich gardeł w kluczowych infrastrukturach sieciowych. Będzie to również pomocne w uzupełnieniu luk w sieciach TEN-T i przyczyni się do poprawy interoperacyjności sieci kolei. Planuje się przebudowę lub modernizację 140 km linii kolejowych, co przyczyni się do zasadniczego przejścia na mobilność zgodną z zasadami zrównoważonego rozwoju. Poprawa infrastruktury zwiększy dostępność regionów w poszczególnych państwach, dzięki czemu większa liczba osób będzie korzystała z transportu publicznego w miastach. Na modernizację i zabezpieczenie przesyłowych sieci wysokiego napięcia przeznaczono 200 mln EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Blisko 1,4 mld EUR zostanie przeznaczone na promowanie trwałego zatrudnienia wysokiej jakości i wspieranie mobilności pracowników ze szczególnym uwzględnieniem grup defaworyzowanych, np. osób o niskich kwalifikacjach, osób starszych i osób młodych (wsparcie na rzecz 585 000 osób, przy czym oczekuje się, że 230 000 z nich uzyska nowe kwalifikacje). Środki z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych zostaną również wykorzystane w kontekście włączenia społecznego i edukacji – przydział w wysokości 2 mld EUR zostanie przeznaczony na działania w każdym z następujących obszarów: działania na rzecz zapewnienia wsparcia osobom znajdującym się w trudnej sytuacji i grupom defaworyzowanym, działania na rzecz poprawy jakości świadczeń socjalnych i zdrowotnych oraz działania na rzecz inwestycji w edukację. Jeżeli chodzi o usługi publiczne, utworzonych zostanie 30 nowych mobilnych zespołów opieki zdrowotnej i 83 nowe placówki służby zdrowia; sektor edukacji będzie otrzymywał wsparcie na wszystkich szczeblach w celu zagwarantowania równego dostępu do wysokiej jakości nauczania na poziomie przedszkolnym, podstawowym i średnim. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną również wykorzystane na rzecz rozwoju uniwersytetów poprzez poprawę zarządzania ich zasobami ludzkimi oraz ułatwianie dostępu do szkolnictwa wyższego (869 studentów uczących się według nowych programów studiów licencjackich). Około 180 mln EUR zostanie przeznaczone na zwiększenie skuteczności i przejrzystości administracji publicznej i systemu sądownictwa, co przyczyni się do ograniczenia obciążeń administracyjnych, poprawy umiejętności personelu administracji publicznej i usprawnienia zarządzania zasobami ludzkimi. Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych W ramach programów polityki spójności planuje się przekazanie ok. 763 mln EUR za pośrednictwem instrumentów finansowych. Kwota ta jest ponad dwukrotnie wyższa niż w poprzednim okresie programowania. Główne obszary interwencji obejmują wsparcie na rzecz MŚP, infrastrukturę transportową, inwestowanie w efektywność energetyczną oraz – w mniejszym stopniu – zasobooszczędność. Inwestycje w ramach programu Praga – ośrodek wzrostu i siedem zintegrowanych inwestycji terytorialnych (ZIT) dokonanych na największych obszarach metropolitalnych przyczynią się do spełnienia wymogu regulacyjnego zakładającego przeznaczenie 5 % EFRR na zrównoważony rozwój obszarów miejskich. Całkowita kwota środków przydzielonych w ramach ZIT wynosi 1 mld EUR z EFRR i 223 mln EUR z Funduszu Spójności. Rozwój lokalny kierowany przez społeczność będzie miał szczególne znaczenie dla rozwoju obszarów wiejskich opartego na wielu funduszach. Na działania w obszarze rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność przewidziano finansowanie z EFRR (418 mln EUR), z EFRROW (115 mln EUR) i z EFS (64 mln EUR), które będzie mogło zostać wykorzystane w ramach realizacji zintegrowanych, wielosektorowych strategii rozwoju lokalnego przez społeczności lokalne zorganizowane w ok. 160 lokalnych grup działania, które obejmują 55 % populacji. Kluczowe informacje Polityka spójności (EFS, EFRR, FS, YEI) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 8 (krajowe) 1 1 7 Dostępne fundusze (EUR) 21 643 218 575 2 305 673 996 31 108 015 1 144 024 031 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Ramy strategiczne niektórych obszarów inwestycji (tj. inwestycji w badania i rozwój, inwestycji ICT) nie zostały jeszcze ukończone. Przyjęto plany działania dotyczące 11 tematycznych oraz trzech ogólnych warunków wstępnych.

3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Republika Czeska usprawniła swój system zarządzania europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi oraz scentralizowała go, zmniejszając liczbę programów (z 17 w latach 2007–2013 do 8 programów realizowanych w ramach polityki spójności) i instytucji pośredniczących. Ministerstwo rozwoju regionalnego pełni funkcję krajowego organu koordynacyjnego. Dodatkowo skoordynowanie funduszy zapewnia się w ramach komitetów monitorujących, koordynowanych zaproszeń do składania wniosków i grup roboczych. Ustawa o służbie cywilnej przyjęta w 2014 r. przyczyni się do poprawy zdolności administracyjnych. 4. Uproszczenia dla beneficjentów Republika Czeska dąży do zmniejszenia obciążeń administracyjnych nakładanych na beneficjentów i organy administracji publicznej poprzez ograniczenie liczby programów i instytucji pośredniczących, utworzenie nowego systemu monitorowania odnoszącego się do całej struktury wdrażania oraz ustanowienie jednego środowiska metodycznego w odniesieniu do wszystkich programów. Rozszerzy się stosowanie takich instrumentów i opcji finansowych, jak zaliczki i koszty uproszczone.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Danii Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Kryzys finansowy stosunkowo mocno dotknął gospodarkę Danii, co przyczyniło się do znacznego wzrostu bezrobocia, szczególnie wśród osób młodych i osób o pochodzeniu innym niż duńskie. Chociaż w Danii występuje środowisko przyjazne dla biznesu, powstaje tu niewiele MŚP; niektóre z powodów to stosunkowo niski wskaźnik przełożenia innowacji na zysk, niezadowalające tempo rozwoju umiejętności w zakresie przedsiębiorczości oraz, odnosząca się do sektora pierwotnego potrzeba wzrostu innowacji zmierzających do bardziej zrównoważonej produkcji. Dania w dalszym ciągu musi jednak zmierzyć się z wyzwaniami związanymi z umiejętnościami jej siły roboczej. Wśród tych wyzwań należy wymienić malejący odsetek osób biorących udział w szkoleniach zawodowych, coraz mniejszy odsetek osób (szczególnie mężczyzn) ze środowisk migracyjnych uzyskujących wykształcenie oraz nieprzerwanie wysoki wskaźnik przedwczesnego zakończenia nauki w systemie kształcenia. Do wspomnianych kwestii odniesiono się w 2014 r. w jednym z zaleceń UE dotyczących polityki skierowanym do Danii w kontekście europejskiego semestru. Zasadniczo Dania osiąga dobre efekty działalności środowiskowej, choć wydaje się, że tempo realizacji celów w zakresie zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych jest zbyt wolne. Siedliska i zbiorniki wodne są w dalszym ciągu poddawane istotnej presji, głównie z uwagi na intensywne użytkowanie gruntów i łowisk, wymywanie substancji biogennych z gleby itp. Dania jest bogatym państwem o stosunkowo niewielkim wewnętrznym zróżnicowaniu społeczno-gospodarczym w porównaniu z innymi państwami członkowskimi, które dąży do podjęcia większości stojących przed nim wyzwań w ramach programów krajowych. Biorąc pod uwagę fakt, że środki przydzielone Danii w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych są skromne, programy mają służyć sprostaniu powyższym wyzwaniom. Główne priorytety i wyniki Planuje się przeznaczyć 300 mln EUR ze środków europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na pomoc MŚP w sektorze przemysłu, usług, rolnictwa, akwakultury i rybołówstwa w ich dążeniu do zwiększenia innowacyjności i poprawy zdolności czerpania zysków z innowacji. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne są również przeznaczane na zwiększanie konkurencyjności przedsiębiorstw – wsparcie w tym zakresie jest kierowane głównie do klastrów i sieci współpracy. Ponadto znaczna część inwestycji realizowanych w obszarze środowiska i klimatu na szczeblu krajowym ma na celu poprawę konkurencyjności i przyspieszenie rozwoju przedsiębiorstw. Dania wykorzysta także europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, aby rozwijać obszary o rozpoznanym potencjale wzrostu gospodarczego, zarówno w przypadku przedsiębiorstw indywidualnych, jak i powiązanych z regionalnymi strategiami inteligentnej specjalizacji. Oczekuje się, że 3 200 przedsiębiorstw dołączy do sieci współpracy, uwzględniając sieci współpracy z instytucjami naukowymi, a ponad 4 000 wprowadzi innowacyjne rozwiązania lub produkty. Dania przeznaczy również 270 mln EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na zapewnienie pomocy w obszarze włączenia społecznego osobom pozostającym na marginesie rynku pracy oraz na poprawę zatrudnialności, wspierając większą liczbę osób w ukończeniu szkolenia zawodowego i zdobyciu wyższego wykształcenia (fundusze krajowe będą służyły zapewnieniu wsparcia osobom znajdującym się na marginesie rynku pracy). Dzięki temu europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną wykorzystane do realizacji zaleceń dotyczących polityki sformułowanych w ramach europejskiego semestru. Ogółem utworzonych zostanie 5 500 miejsc pracy, przy czym oczekuje się, że inwestycje w obszarze szkoleń przyczynią się do zwiększenia umiejętności przystosowania zawodowego u 52 000 osób. Dania przeznaczy ponad 635 mln EUR z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na inwestycje na rzecz środowiska i klimatu. Inwestycje w działania na rzecz ochrony środowiska będą realizowane w celu zapewnienia ochrony zasobów naturalnych i ich zachowania, poprawy jakości wody i różnorodności biologicznej oraz zapewnienia eksploatacji gruntów uprawnych i zasobów rybnych (uwzględniając akwakulturę) w zrównoważony i przyjazny dla środowiska sposób, zgodnie z nową wspólną polityką rybołówstwa. Jeżeli chodzi o rybołówstwo, europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne przyczynią się na przykład do zmniejszenia ilości przypadkowych połowów o 5 000 t oraz do zwiększenia poziomu produkcji ekologicznej w sektorze akwakultury o 3 000 t do 2023 r. Jeżeli chodzi o rolnictwo, europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne zostaną wykorzystane do wsparcia działań na rzecz ochrony krajobrazu i różnorodności biologicznej na obszarze co najmniej 3 400 km² (lub ponad 10 % gruntów rolnych w danym państwie). Z łącznej kwoty inwestycji Danii w działania na rzecz środowiska i klimatu 91 mln EUR zostanie przeznaczone na działania w obszarze przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną, co zapewni możliwość redukcji emisji gazów cieplarnianych o 51 000 t oraz ograniczenia zużycia energii o 905 000 GJ. Ułatwi to Danii zrealizowanie wyznaczonego w strategii „Europa 2020” celu polegającego na zmniejszeniu emisji gazów cieplarnianych o 20 %. Jednym z elementów realizowanej przez Danię strategii na rzecz zwiększenia konkurencyjności przedsiębiorstw jest dążenie do poprawy zasobooszczędności, przy czym środki przeznaczone na działania w obszarze konkurencyjności ułatwią również przejście na gospodarkę niskoemisyjną. Ogólnie rzecz biorąc, Dania planuje przeznaczyć około 577 mln EUR (46 % całkowitej kwoty środków przydzielonych jej w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych) na walkę ze zmianą klimatu. Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych W latach 2007–2013 Dania przeznaczyła 28 mln EUR na instrumenty finansowe. Zapewniło to regionom możliwość wykorzystania finansowania w ramach instrumentów finansowych do realizacji inwestycji w rozwój przedsiębiorstw oraz poprawę efektywności energetycznej i zasobooszczędności w przedsiębiorstwach w latach 2014–2020. Dania przeznaczy 5 % środków przydzielonych jej w ramach EFRR na działania służące zapewnieniu zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, koncentrując się na dążeniu do zapewnienia rozwoju przedsiębiorstw poprzez wprowadzanie innowacji i zwiększanie efektywności energetycznej / zasobooszczędności. Wspomniane działania na rzecz rozwoju obszarów miejskich zostaną włączone do szerzej zakrojonych strategii mających na celu podjęcie wyzwań społecznych, ekonomicznych, demograficznych i środowiskowych lub wyzwań związanych z klimatem występujących na niektórych obszarach miejskich. Ze wsparcia zapewnianego w ramach metody LEADER korzysta ogółem 26 lokalnych grup działania z obszarów wiejskich i przybrzeżnych. Wspomniane grupy działania będą wspierały realizację istniejących działań w obszarze turystyki, rozwój małych przedsiębiorstw, tworzenie usług i wspieranie zrównoważonego rybołówstwa. Pozwoli to stworzyć nowe miejsca pracy i przyczyni się do poprawy warunków życia całej populacji. Kluczowe informacje Polityka spójności (EFS, EFRR, FS) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 2 (krajowe) 1 1 5 Dostępne fundusze (EUR) 413 231 682 918 803 690 208 355 420 748 186 649 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych

Dania spełnia wszystkie warunki wstępne związane ze wsparciem w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. 3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Wdrażanie programów EFRR i EFS odbywa się za pośrednictwem sześciu regionalnych forów w zakresie wzrostu gospodarczego, a Duński Urząd ds. Działalności Gospodarczej pełni funkcję instytucji zarządzającej. Na szczeblu regionalnym programami zarządzają te same instytucje zarządzające. Duńska agencja ds. rolnictwa i rybołówstwa (Danish AgriFish Agency) zarządza zarówno środkami pochodzącymi z EFRROW, jak i środkami pochodzącymi z EFMR, przy czym odpowiedzialność za realizację działań w ramach inicjatywy LEADER spoczywa na Duńskim Urzędzie ds. Działalności Gospodarczej, co zapewnia ścisłe skoordynowanie funduszy. Ponadto wspomniane dwie krajowe instytucje zarządzające zasiadają w swoich komitetach monitorujących (odpowiednio w komitecie monitorującym EFRR/EFS i komitecie monitorującym EFRROW/EFMR). Wspomniane dwie instytucje zarządzające organizują również posiedzenia poświęcone koordynacji działań prowadzonych w ramach tych dwóch par funduszy, aby zwiększyć efektywność realizacji. Choć zarówno EFS, jak i Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym mają w swoich celach włączenie społeczne, EFS jest bardziej związany z rynkiem pracy. Dzięki dokonaniu wyraźnego podziału celów oraz dzięki temu, że obydwie instytucje zarządzające wchodzą w skład swoich komitetów monitorujących, udało się uniknąć przypadku dublowania zadań funduszy. 4. Uproszczenia dla beneficjentów Potencjalni beneficjenci uzyskają dostęp do elektronicznego systemu zarządzania funduszem (zgodnie z inicjatywą e-spójność). Osoby nieposiadające bezpośredniego dostępu do systemów tworzonych w ramach inicjatywy e-spójność będą mogły uzyskać dostęp do funduszu w inny sposób. Dania rozważa również możliwość rozszerzenia zakresu stosowania uproszczonych opcji kosztów.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Estonii Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Estonia wykazała się niezwykłą elastycznością w radzeniu sobie z kryzysem gospodarczym. Oczekuje się, że w 2016 r. realny PKB powróci do poziomu sprzed kryzysu. Choć odnotowano poprawę ogólnie rozumianej sytuacji gospodarczej, nie sprostano jeszcze wszystkim poważnym wyzwaniom o charakterze strukturalnym. Wyzwaniom tym należy stawić czoła, aby estońska gospodarka mogła stać się w większym stopniu oparta na wiedzy, była bardziej innowacyjna i zrównoważona oraz by w większym stopniu sprzyjała włączeniu społecznemu. Brakuje koordynacji w zakresie publicznego wsparcia finansowego na rzecz badań naukowych i innowacji, a wsparcie to należy ukierunkować na ograniczoną liczbę obszarów inteligentnej specjalizacji. Zaspokojenie zapotrzebowania zgłaszanego przez przedsiębiorstwa i instytucje badawcze wiąże się z koniecznością podjęcia dodatkowych działań w obszarze szkolnictwa wyższego. Zdolności innowacyjne utrzymują się na niskim poziomie, przy czym niewielka liczba przedsiębiorstw prowadzi współpracę z instytucjami badawczymi. Kurczenie się zasobów siły roboczej w połączeniu z niską wydajnością pracy prawdopodobnie stanie się problemem w perspektywie średnio- i długoterminowej. Estonia dopiero niedawno przystąpiła do wdrażania swojej ambitnej reformy w zakresie zdolności do pracy. Niedobór placówek opieki nad dziećmi sprawia, że rodzice maja większe trudności z powrotem do pracy. Dostępność i jakość usług publicznych na szczeblu lokalnym jest zróżnicowana. Estonia musi podjąć dodatkowe działania na rzecz zwiększenia atrakcyjności kształcenia i szkolenia zawodowego oraz programów przyuczania do zawodu. Estonia musi również wspierać przedsiębiorczość i tworzenie nowych miejsc pracy na obszarze całego kraju, aby zapobiec powiększaniu się nierówności w poziomie rozwoju gospodarczego. Intensywność wykorzystania zasobów w Estonii w dalszym ciągu utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie. Estonia prawdopodobnie nie osiągnie swojego celu w zakresie efektywności energetycznej do 2020 r. Należy zwiększyć wysiłki na rzecz poprawy efektywności energetycznej w budynkach mieszkalnych i w sektorze przemysłowym. Estonia powinna również dążyć do wprowadzenia bardziej zrównoważonych form transportu. Wyzwania te odzwierciedlono w zaleceniach dotyczących polityki sformułowanych w kontekście europejskiego semestru. Główne priorytety i wyniki Estonia zamierza wykorzystać środki z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na zwiększenie wydatków na badania i rozwój w sektorze prywatnym do 2 % PKB do 2023 r. (z poziomu 1,26 % w 2012 r.). Programy finansowania działań w obszarze badań i rozwoju zostaną dostosowane do ram inteligentnej specjalizacji opracowanych przez Estonię. Estonia wykorzysta również środki z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na poprawę konkurencyjności MŚP i będzie dążyła do zwiększenia liczby przedsiębiorstw prowadzących działalność wywozową do 15 700 (z poziomu 11 281 w 2012 r.). Środki na rzecz rozwoju obszarów wiejskich będą lepiej wydatkowane, aby zapewnić wprowadzenie pozytywnych zmian w gospodarce wiejskiej. Przewiduje się opracowanie specjalnych programów na rzecz rozwoju małych gospodarstw rolnych oraz programów zapewniających młodym rolnikom wsparcie przy rozpoczynaniu działalności rolniczej. Estonia będzie zachęcała do tworzenia krótkich łańcuchów dostaw żywności oraz będzie realizowała inwestycje w obszarze przetwarzania produktów rolnych i wprowadzania ich do obrotu, a także będzie korzystała z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w celu wsparcia rozwoju gospodarki cyfrowej, dążąc do zapewnienia dostępu do sieci szerokopasmowych o prędkości co najmniej 100 Mb/s na obszarze obejmującym 60 % powierzchni kraju (z poziomu 3,6 % w 2012 r.). Estonia będzie realizowała inwestycje w obszarze zatrudnienia w celu zwiększenia wskaźnika zatrudnienia do 76 % (z poziomu 73,3 % w 2013 r.). Cel ten ma zostać zrealizowany m.in. dzięki zmianie sposobu przeprowadzania oceny zdolności do pracy. Kolejny cel polega na utrzymaniu odsetka PKB generowanego na obszarach innych niż Tallinn i Tartu na poziomie 30 %. Celem w dziedzinie kształcenia jest zwiększenie odsetka osób pomyślnie kończących programy przyuczania do zawodu do 75 % (z poziomu 50 % w 2013 r.). Odsetek ten przekłada się na około 8 000 osób. Ponadto osoby młode i inne osoby w wieku produkcyjnym będą mogły wziąć udział w ponad 350 000 sesji doradztwa zawodowego. Środki na włączenie społeczne zostaną wykorzystane na rzecz zmniejszenia liczby dzieci czekających w kolejkach na miejsce w placówkach opieki nad dziećmi i w żłobkach z poziomu 4 430 w 2012 r. do około 300. Służby ds. pracy z młodzieżą zapewnią wsparcie około 200 000 uczestników. Istniejąca infrastruktura służby zdrowia zostanie zoptymalizowana, a podstawowa opieka zdrowotna oraz działania w zakresie zapobiegania chorób zostaną wzmocnione. Środki na budowanie zdolności administracyjnych mają zostać wykorzystane do zwiększenia poziomu zadowolenia z jakości usług publicznych do około 85 % (z poziomu 67 % w 2012 r.). Wsparcie na rzecz transportu zostanie wykorzystane do rozwinięcia sieci TEN-T, a także przyjaznych środowisku i niskoemisyjnych systemów transportu. Na przykład Estonia zamierza zwiększyć liczbę pasażerów podróżujących każdego roku pociągami z poziomu 4,2 mln w 2013 r. do 8,4 mln. Oczekuje się, że inwestycje w gospodarkę niskoemisyjną zapewnią możliwość uzyskania oszczędności energii na poziomie 45 % w 40 000 gospodarstw domowych. Estonia zamierza wykorzystać środki przeznaczone na działania w obszarze środowiska i przystosowania się do zmiany klimatu w celu spełnienia kluczowych wymogów ustanowionych w dorobku prawnym w odniesieniu do sektora wodnego oraz zagwarantowania odporności na klęski żywiołowe. Środki te zostaną również wykorzystane na działania na rzecz zachowania różnorodności biologicznej poprzez zapewnienie wsparcia na rzecz siedlisk półnaturalnych (2,6 % użytków rolnych) i rolnictwa ekologicznego (14 % użytków rolnych). Ponad 70 % wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych powinno zostać objęte programami na rzecz zwiększania różnorodności biologicznej i gospodarowania glebą. Działania w tym obszarze będą ukierunkowane na zapewnienie ochrony wód w rolnictwie i zarządzanie opuszczonymi obszarami pozyskiwania torfu. Planuje się przyspieszenie zrównoważonego rozwoju estońskiego sektora rybołówstwa i akwakultury, usprawnienie funkcjonowania ekosystemów morskich i zwiększenie różnorodności biologicznej wód, a także zmniejszenie ilości przypadkowych połowów o 21 ton. Wykorzystanie instrumentów finansowych i instrumentów terytorialnych Estonia zwiększy kwotę środków przydzielonych na instrumenty finansowe o około 50 % w porównaniu z poprzednim okresem do poziomu 215,5 mln EUR. Estonia planuje skorzystać z pożyczek, gwarancji i instrumentów kapitałowych, aby zapewnić wsparcie na rzecz MŚP oraz badań naukowych i innowacji. Zgodnie z oceną ex-ante nie ma możliwości finansowania instrumentów finansowych z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych w obszarze efektywności energetycznej i infrastruktury ochrony środowiska. Na zintegrowane działania na rzecz zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich przeznaczono 5 % środków przydzielonych w ramach EFRR. Strategie na rzecz rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność na obszarach wiejskich będą realizowane przez 34 lokalne grupy działania, z których osiem specjalizuje się w sektorze rybołówstwa. Kluczowe informacje

Polityka spójności (EFS, EFRR, FS) EFRROW EFMR EWT Liczba programów 1 1 1 4 Dostępne fundusze (EUR) 3 534 560 285 823 341 558 100 970 418 449 819 256 2. Warunki wstępne efektywnego i skutecznego korzystania z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Spośród 29 obowiązujących warunków wstępnych 15 nie było spełnionych w momencie zawarcia umowy partnerstwa. Od czasu zawarcia umowy Estonia zgłosiła opracowanie planów działania mających zapewnić możliwość spełnienia 11 z tych warunków. Estonia zamierza spełnić pozostałe cztery warunki wstępne w 2016 r. – dotyczy to następujących warunków: zapobieganie ryzyku i zarządzanie ryzykiem, alternatywne rodzaje transportu, aktywne włączenie oraz systemy statystyczne i wskaźniki rezultatu. 3. Zarządzanie europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi Estonia posiada tylko jeden program polityki spójności na lata 2014–2020 oparty na wielu funduszach, w porównaniu z trzema w poprzednim okresie. Ministerstwo Finansów pełni rolę instytucji zarządzającej, instytucji certyfikującej (jej funkcje zostały połączone z funkcjami instytucji zarządzającej) i instytucji audytowej. Pięć innych ministerstw wykonuje zadania instytucji pośredniczących pierwszego stopnia, a 13 agencji centralnych lub innych organizacji pełni rolę instytucji pośredniczących drugiego stopnia (w nowym okresie dodano dwie organizacje). Nie wprowadzono żadnych znaczących zmian w systemach wdrażania EFRROW ani EFMR. Na szczeblu rządowym wszystkie źródła finansowania są koordynowane w ramach strategii dotyczącej budżetu państwa. 4. Uproszczenia dla beneficjentów Aby zmniejszyć obciążenia administracyjne spoczywające na beneficjentach, zmieniono szereg przepisów i wytycznych. Wymiana danych z wnioskodawcami i beneficjentami będzie w pełni elektroniczna, w miarę możliwości wydatki będą zwracane w oparciu o uproszczone opcje kosztów. Istnieje również możliwość połączenia dotacji i instrumentów finansowych.

1. Europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne w Finlandii Wyzwania gospodarcze i społeczne w kontekście europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych Przywrócenie wzrostu gospodarczego i konkurencyjności przy jednoczesnym tworzeniu miejsc pracy stanowi kluczowe wyzwanie dla gospodarki fińskiej. Jeżeli chodzi o intensywność działań na rzecz badań i rozwoju w sektorze przedsiębiorstw, można obecnie zaobserwować tendencję malejącą, co utrudnia osiągnięcie krajowego celu w obszarze wydatków na badania i rozwój (4 % PKB). Należy wyeliminować zagrożenia związane ze słabymi wynikami w zakresie wywozu w kontekście restrukturyzacji przemysłu. Finlandia w dalszym ciągu dąży do zagwarantowania, by inwestycje w badania i rozwój przełożyły się na skuteczne działania w obszarze wywozu. Finlandia powinna zwiększyć nakłady na podmioty rozpoczynające działalność gospodarczą oraz zapewnić im dodatkowe wsparcie w zakresie działalności prowadzonej za granicą. Co więcej, biorąc pod uwagę starzenie się społeczeństwa i zmniejszającą się liczbę ludności w wieku produkcyjnym, ważne jest, by rynek pracy mógł w pełni wykorzystać potencjał siły roboczej. W 2014 r. stopa bezrobocia wynosiła 8,7 % i nadal rośnie, szczególnie wśród osób młodych i pracowników starszych. Kolejnym wyzwaniem dla Finlandii jest osłabienie równowagi finansów publicznych i zagrożenie dla ich długoterminowej stabilności wynikające z tendencji demograficznych. Zalecenia dotyczące polityki sformułowane w ramach europejskiego semestru mają w założeniu umożliwić rozwiązanie tych problemów. Główne priorytety i wyniki Finlandia dąży do poprawy konkurencyjności MŚP, inwestując 644 mln EUR w działania na rzecz zróżnicowania działalności gospodarczej oraz w działania na rzecz zwiększenia liczby przedsiębiorstw, które rozwijają się, korzystają z innowacji i rozszerzają zakres swojej działalności na szczeblu międzynarodowym. Dlatego też podejmowane działania będą koncentrowały się na wspieraniu podmiotów rozpoczynających działalność gospodarczą oraz na opracowywaniu nowych modeli prowadzenia działalności gospodarczej. Wsparcie z EFRROW zostanie przeznaczone na inwestycje w gospodarstwa rolne, inwestycje w przetwórstwo spożywcze oraz na zróżnicowanie działalności rolniczej. Na wsparcie inwestycji przewidziano ponad 1 mld EUR. Wsparciem objętych zostanie około 15 000 gospodarstw rolnych. Inwestycje w badania naukowe i innowacje na kwotę 398 mln EUR będą koncentrowały się na zwiększaniu działalności innowacyjnej, w szczególności działalności innowacyjnej prowadzonej przez przedsiębiorstwa rozwijające się oraz podmioty rozpoczynające działalność gospodarczą w wybranych obszarach inteligentnej specjalizacji. Finlandia dąży do zwiększenia swojego potencjału w zakresie przekształcania badań naukowych i innowacji w produkty i usługi komercyjne. Ponadto dzięki tym inwestycjom i dzięki środkom finansowym przydzielonym w ramach EFRROW na współpracę i innowacje Finlandia zamierza zwiększyć wydatki na badania naukowe i innowacje w PKB do poziomu 4,0 % do 2020 r. (w porównaniu z 3,31 % w 2013 r.). Finlandia przeznaczy 219 mln EUR na przejście na gospodarkę niskoemisyjną. Przyczyni się to w istotnym stopniu do realizacji celu polegającego na zwiększeniu udziału energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych z poziomu 33 % (w 2011 r.) do poziomu 38 % (w 2020 r.). W ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych wspierane będą głównie działania w zakresie badań naukowych i innowacji w sektorze technologii niskoemisyjnych, wprowadzania nowych technologii, rozwoju i komercjalizacji produktów niskoemisyjnych, jak również powiązanych z nimi usług i metod ich produkcji. W kontekście dążenia do zapewnienia ochrony środowiska i promowania zasobooszczędności finansowanie w ramach EFMR przyczyni się do popra