UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji dnia 18 czerwca 2020 r., Litwa zwróciła się o upoważnienie do stosowania od 1 stycznia 2021 r. środka stanowiącego odstępstwo od art. 287 dyrektywy VAT, zezwalającego Republice Litewskiej na zwolnienie z VAT podatników, których obrót roczny nie przekracza 55 000 EUR. Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy w sprawie VAT, pismami z dnia 10 sierpnia 2020 r. i 11 sierpnia 2020 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Republikę Litewską. W piśmie z dnia 12 sierpnia 2020 r. Komisja zawiadomiła Republikę Litewską, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Przepisy tytułu XII rozdział 1 dyrektywy VAT umożliwiają państwom członkowskim stosowanie procedur szczególnych w odniesieniu do małych przedsiębiorstw, w tym przewidują możliwość przyznania zwolnienia z podatku podatnikom, których obrót roczny nie przekracza określonego progu. Zwolnienie takie oznacza, że podatnik nie musi naliczać podatku VAT za swoje dostawy towarów i świadczone przez siebie usługi i w konsekwencji nie może odliczyć naliczonego VAT.

Zgodnie z art. 287 pkt 11 dyrektywy VAT Litwa może przyznać zwolnienie z VAT podatnikom, których obrót roczny nie przekracza równowartości 29 000 EUR w walucie krajowej zgodnie z kursem wymiany w dniu jej przystąpienia. Republika Litewska przystąpiła do strefy euro dnia 1 stycznia 2015 r.

Oczekuje się, że podwyższenie progu wymagającego zarejestrowania podmiotu do celów VAT z 45 000 EUR do 55 000 EUR doprowadzi do istotnego zmniejszenia obciążenia administracyjnego dla przedsiębiorstw kwalifikujących się do objęcia tą procedurą, a w szczególności dla mikroprzedsiębiorstw, gdyż zostaną one zwolnione z obowiązków związanych z VAT wynikających z zasad ogólnych VAT, takich jak prowadzenie ewidencji VAT lub składanie deklaracji VAT.

Przewiduje się również zmniejszenie obciążenia pracą organów podatkowych.

Według władz litewskich przeprowadzono analizę trzech czynników. Pierwszy czynnik uwzględniający osoby zarejestrowane jako podatnicy VAT wykazuje, że liczba podatników VAT w Republice Litewskiej stale rośnie od 2017 r., a zdecydowaną większość (około 90 %) osób zarejestrowanych jako podatnicy do celów VAT i wpłacających VAT do budżetu państwa stanowią osoby, które wybrały opcję dobrowolnej rejestracji.

Drugi czynnik odnosi się do wpływu na dochody budżetu państwa, jaki wywiera podwyższenie progu obrotu z 45 000 EUR do 55 000 EUR. Zgodnie z szacunkami przedstawionymi przez władze litewskie wzrost taki prowadziłby do dodatkowego rocznego obniżenia dochodów z tytułu VAT o 6,4 mln EUR. Obecnie VAT niepobrany z powodu progu w wysokości 45 000 EUR wynosi 13,2 mln EUR rocznie (przy minimalnym progu w kwocie EUR 29 000). Dla porównania: całkowite dochody z tytułu VAT w 2019 r. wynosiły 3,8 mld EUR.

Trzeci czynnik odnosi się do liczby podatników, których dotyczy przedmiotowa procedura. Litwa wskazuje, że 7 % całkowitej liczby podatników prowadzących w 2019 r. działalność gospodarczą na Litwie kwalifikuje się do stosowania procedury przy obecnym progu w wysokości 45 000 EUR. Z tych 7 % tylko 1,8 % zarejestrowanych jest do celów VAT. Z informacji zebranych przez organy krajowe w 2019 r. wynika, że liczba podatników, których obrót wynosi od 45 000 EUR do 55 000 EUR, wynosi 5 463. Po podwyższeniu progu wszyscy ci podatnicy kwalifikowaliby się do procedury dla MŚP.

Władze litewskie wyjaśniają dalej, że w ciągu ostatnich lat zaobserwowano brak jakiegokolwiek istotnego związku między progiem 45 000 EUR a wysokością dochodów pobieranych z tytułu VAT.

Próg rocznego obrotu 55 000 EUR dotyczący rejestracji do celów VAT byłby korzystny dla małych przedsiębiorstw, zwłaszcza dla osób fizycznych prowadzących małe przedsiębiorstwa, rolników podlegających procedurze wyrównawczej stawek VAT oraz osób świadczących usługi na rzecz konsumentów końcowych i osób, od których odliczano by małą część VAT; oznacza to, że umożliwienie takim osobom niedokonywania rejestracji do celów VAT do progu rocznego obrotu 55 000 EUR istotnie zmniejsza ich obciążenie administracyjne i podatkowe. Środek ten pomógłby również małym przedsiębiorstwom, które najbardziej ucierpiały na skutek pandemii COVID-19.

Środek ma charakter fakultatywny. Oznacza to, że małe przedsiębiorstwa, których obrót nie przekracza tego progu, nadal będą miały możliwość korzystania z prawa do stosowania zasad ogólnych VAT. Aby można było ocenić, czy środek pozostaje odpowiedni i skuteczny, prawo do stosowania odstępstwa przyznaje się zazwyczaj na czas określony. Przepisy art. 281–294 dyrektywy VAT dotyczące procedury szczególnej dla małych przedsiębiorstw były ponadto niedawno przedmiotem przeglądu. Nowa dyrektywa ustanawiająca uproszczenia przepisów dotyczących podatku VAT dla małych przedsiębiorstw wymaga, by państwa członkowskie przyjęły i opublikowały – najpóźniej do dnia 31 grudnia 2024 r. – przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, które są niezbędne do zapewnienia zgodności z nowymi przepisami. Państwa członkowskie będą musiały stosować te przepisy krajowe od dnia 1 stycznia 2025 r.

Wnioskuje się zatem o upoważnienie do stosowania odstępstwa do dnia 31 grudnia 2024 r.