Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma przyjąć Unia w Radzie Stowarzyszenia ustanowionej przez Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony, w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji planu działania UE/Maroko wdrażającego szczególny status (2013-2017) /* JOIN/2013/06 final - 2013/0107 (NLE) */





UZASADNIENIE Maroko i Unię Europejską wiąże układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie, obowiązujący od marca 2000 r., na podstawie którego w lipcu 2005 r. obie strony zatwierdziły pięcioletni plan działania UE/Maroko w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). Stosunki między UE a Marokiem w tym zakresie rozwinęły się i znacznie pogłębiły. Przyjęcie wspólnego dokumentu/szczególnego statusu w październiku 2008 r. zdynamizowało te relacje i spowodowało znaczne ich zacieśnienie w dziedzinie stosunków politycznych oraz bezpieczeństwa, gospodarki i handlu, a także w wielu innych sektorach i w kontaktach między narodami[1]. W związku z wygaśnięciem w lipcu 2010 r. obecnego planu działania w ramach EPS uznano za stosowne wynegocjowanie i zawarcie nowego planu działania w oparciu o cele i aspiracje wspólnego dokumentu/szczególnego statusu. W oczekiwaniu na podpisanie nowego planu strony uzgodniły, że będą kontynuować stosowanie planu działania z 2005 r. Stosunki między UE a Marokiem wpisują się w kontekst globalnej sytuacji politycznej intensywnie rozwijającej się w regionie od początku 2011 r. We wspólnym komunikacie do Parlamentu i Rady zatytułowanym „Nowa koncepcja działań w obliczu zmian zachodzących w sąsiedztwie” przedstawiono nowe, bardziej zróżnicowane podejście, umożliwiające każdemu z partnerów rozwój stosunków z UE stosownie do własnych aspiracji, potrzeb i możliwości, jak również w oparciu o wzajemną odpowiedzialność oraz zaangażowanie na rzecz powszechnych wartości takich jak prawa człowieka, demokracja i praworządność, a także w oparciu o zdolność realizacji wspólnie uzgodnionych priorytetów. Ten nowy plan działania jasno określa priorytetowe cele uprzywilejowanego partnerstwa między UE a Marokiem w pełni uwzględniając szczególny status i wszechstronność stosunków między stronami. Europejska Służba Działań Zewnętrznych (ESDZ) w ścisłej współpracy z służbami Komisji Europejskiej i państwami członkowskimi UE prowadziła rozmowy wstępne z Marokiem, których wynikiem było porozumienie w sprawie projektu planu działania, w szczególności opracowanie listy działań priorytetowych w tym zakresie. Podczas pierwszego posiedzenia Rady Stowarzyszenia UE/Maroko, które odbyło się w dniu 23 kwietnia 2012 r., strony stwierdziły, że są bliskie podpisania porozumienia, co ostatecznie nastąpiło w listopadzie 2012 r. Każda ze stron poinformowała o zakończeniu konsultacji technicznych pismem odpowiednio z dnia 28 listopada 2012 r. (ESDZ) i z dnia 10 stycznia 2013 r. (Maroko). Nowy plan działania UE/Maroko wdrażający szczególny status (2013-2017) stanowi najważniejsze narzędzie odniesienia, które będzie wytyczało drogę naszych stosunków dwustronnych z Marokiem w ciągu najbliższych lat; jest to plan działania prowadzący do ściślejszego stowarzyszenia Maroka z UE. EPS będzie nadal pełniła rolę katalizatora, wyznaczając specjalne strategiczne ramy oparte na partnerstwie i wspólnej odpowiedzialności oraz na różnicowaniu odpowiednio do wyników i pomocy dostosowanej do indywidualnych potrzeb. Komisja Europejska i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa (zwany dalej „Wysokim Przedstawicielem”) przekazują w załączeniu tekst wspólnego wniosku dotyczącego decyzji Rady w sprawie stanowiska, jakie ma przyjąć Unia Europejska w Radzie Stowarzyszenia UE/Maroko w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji planu działania. W związku z powyższym Komisja Europejska i Wysoki Przedstawiciel zwraca się z prośbą do Rady o przyjęcie załączonego wspólnego wniosku dotyczącego decyzji Rady. 2013/0107 (NLE) Wspólny wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma przyjąć Unia w Radzie Stowarzyszenia ustanowionej przez Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony, w odniesieniu do przyjęcia zalecenia w sprawie realizacji planu działania UE/Maroko wdrażającego szczególny status (2013‑2017) RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając decyzję Rady i Komisji z dnia 24 stycznia 2000 r. w sprawie zawarcia Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony (2000/204/WE, EWWiS), w szczególności art. 2 ust. 1 tej decyzji, uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 29, uwzględniając wspólny wniosek Komisji i wysokiego przedstawiciela Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony został podpisany dnia 26 lutego 1996 r. i wszedł w życie dnia 1 marca 2000 r. (2) Strony mają zamiar zatwierdzić nowy plan działania UE/Maroko w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) wdrażający szczególny status (2013‑2017), który odzwierciedla uprzywilejowane partnerstwo między stronami i który będzie wspierał wprowadzenie w życie układu eurośródziemnomorskiego poprzez opracowanie i wprowadzenie konkretnych środków służących osiągnięciu jego celów PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Stanowisko, jakie ma przyjąć Unia w Radzie Stowarzyszenia ustanowionej przez Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony, w odniesieniu do realizacji planu działania UE/Maroko w ramach EPS wdrażającego szczególny status (2013‑2017) opiera się na projekcie zalecenia Rady Stowarzyszenia załączonym do niniejszej decyzji. Artykuł 2 Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący Projekt ZALECENIE w sprawie realizacji planu działania UE/Maroko w ramach EPS wdrażającego szczególny status (2013‑2017) Rada Stowarzyszenia UE/Maroko, mając na uwadze Układ eurośródziemnomorski ustanawiający stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony, w szczególności jego art. 80, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Artykuł 80 układu eurośródziemnomorskiego upoważnia Radę Stowarzyszenia do formułowania odpowiednich zaleceń w celu osiągnięcia celów układu. (2) Zgodnie z art. 90 układu eurośródziemnomorskiego Strony podejmują wszelkie środki ogólne lub szczególne niezbędne do wypełnienia ich zobowiązań z tytułu wymienionego układu i zapewniają, że cele określone w wymienionym układzie zostaną osiągnięte. (3) Strony układu eurośródziemnomorskiego zatwierdziły tekst planu działania UE/Maroko w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) wdrażającego szczególny status (2013‑2017). (4) Plan działania UE/Maroko w ramach EPS będzie wspierał realizację układu poprzez opracowanie i wprowadzenie wzajemnie uzgodnionych przez strony konkretnych środków zapewniających praktyczne wytyczne dla tej realizacji. (5) Podwójnym celem planu działania jest przedstawienie konkretnych środków mających na celu wypełnienie przez Strony zobowiązań ustalonych w układzie eurośródziemnomorskim oraz zapewnienie szerszych ram służących dalszemu wzmocnieniu stosunków między UE a Marokiem, aby osiągnąć wysoki stopień integracji gospodarczej i pogłębić współpracę polityczną, zgodnie z ogólnymi celami układu eurośródziemnomorskiego, (6) PRZYJMUJE NASTĘPUJĄCE ZALECENIE: Artykuł Rada Stowarzyszenia zaleca, aby Strony realizowały znajdujący się w załączniku plan działania UE/Maroko w ramach EPS wdrażający szczególny status (2013‑2017) w zakresie, w jakim ta realizacja ma na celu osiągnięcie celów Układu eurośródziemnomorskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednej strony, a Królestwem Maroka z drugiej strony. Sporządzono w [...] W imieniu Rady Stowarzyszenia Przewodniczący ZAŁĄCZNIK EUROPEJSKA POLITYKA SĄSIEDZTWA PROJEKT PLANU DZIAŁANIA DOTYCZĄCEGO MAROKA W CELU WDROŻENIA SZCZEGÓLNEGO STATUSU (2013-2017) I. Wprowadzenie Europejska polityka sąsiedztwa (EPS) wyznacza sobie ambitne cele oparte na wzajemnej odpowiedzialności i przywiązaniu do wspólnych wartości uznawanych przez obie strony, takich jak demokracja, praworządność, dobre rządzenie i poszanowanie praw człowieka. Opiera się również na zasadach gospodarki rynkowej, wolnego handlu, zrównoważonego rozwoju oraz ograniczania ubóstwa i wprowadzania reform politycznych, gospodarczych, społecznych i instytucjonalnych. Utworzenie strefy pokoju i stabilizacji, w tym zarządzanie kryzysowe, zapobieganie konfliktom w regionie i rozwiązywanie ich również wchodzą w zakres EPS. Maroko podziela te wartości i zasady, a na ich podstawie sformułowało swoją politykę wewnętrzną i zagraniczną. Momentem przełomowym w partnerstwie Unia Europejska (UE)-Maroko, które rozpoczęło się w 1969 r. podpisaniem Porozumienia Handlowego, było zawarcie układu o stowarzyszeniu w 1996 r. oraz wprowadzenie EPS. Te ostatnie działania umożliwiły zacieśnienie stosunków politycznych, gospodarczych i społecznych oraz wspieranie rozwoju wymiany kulturalnej i komunikacji między narodami. W oparciu o układ o stowarzyszeniu stosunki między Marokiem a UE rozwijały się stopniowo i w sposób ukierunkowany na osiągnięcie prawdziwego partnerstwa UE-Maroko, czyniąc z Maroka uprzywilejowanego partnera. Przyjęcie w październiku 2008 r. wspólnego dokumentu w sprawie zacieśnienia stosunków dwustronnych/przyznania szczególnego statusu stanowiło rozpoczęcie nowego etapu w stosunkach dwustronnych. Dokument ten pogłębia partnerstwo priorytetowe dla UE i Maroka, określając nowe aspiracje w zakresie pogłębienia stosunków politycznych, gospodarczych i międzyludzkich. Szczyt UE-Maroko, który odbył się w Grenadzie w marcu 2010 r., potwierdził te ambicje, podkreślając szczególny charakter partnerstwa UE-Maroko. Dzisiaj, wykorzystując zaawansowany poziom stosunków, Strony działają na rzecz pogłębienia tego wzorcowego i obustronnie korzystnego partnerstwa, aby solidarnie sprostać wspólnym wyzwaniom politycznym, gospodarczym i społecznym. Postęp w kierunku dobrego rządzenia oraz reformy polityczne i społeczno-gospodarcze stanowią wspólne założenia do wdrażania szczególnego statusu. Partnerstwo to wymaga utrwalenia zobowiązań do przeprowadzenia zasadniczych reform, których realizację rozpoczęło Maroko oraz ich pogłębienia zarówno na poziomie politycznym, w szczególności w zakresie demokracji, praw człowieka i praworządności, jak i na poziomie gospodarczym i społecznym, zwłaszcza w celu poczynienia konkretnych postępów w zakresie rozwoju ludzkiego. Intensywność wsparcia UE będzie dostosowana do ambicji i postępu reform przeprowadzanych przez Maroko oraz do potrzeb i zdolności tego państwa. UE i Maroko w dalszym ciągu będą pracować w tym kierunku, który wpisuje się w ramy nowej Konstytucji Maroka przyjętej w dniu 1 lipca 2011 r. i nowej strategii UE opracowanej w ramach partnerstwa na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu z południowym regionem Morza Śródziemnego. UE uznaje, że zbliżenie z UE stanowi dla Maroka zasadniczy wybór w jego polityce zagranicznej. Celem jest osiągnięcie optymalnego zbliżenia z UE w celu wzmocnienia i wsparcia dynamiki modernizacji politycznej, otwarcia gospodarczego i spójności społecznej. Maroko postrzega również to dążenie jako preferowany sposób osiągnięcia porozumienia i zgodności z UE w strategicznych kwestiach stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania. Strony uważają, że integracja regionu państw Maghrebu wzmocni korzyści płynące z tego procesu i potwierdzają swoją wolę wspólnego działania na rzecz jej zdynamizowania. Ponadto w myśl art. 8 Traktatu UE i zgodnie z aspiracjami Maroka, by doprowadzić do podpisania nowego porozumienia regulującego wzajemne stosunki, strony ustalają, że będą kontynuowały prace zmierzające do określenia charakteru i formy takiego porozumienia. Plan działania UE-Maroko w ramach ESP umożliwił bardziej odpowiednie wykorzystanie narzędzi oferowanych przez układ o stowarzyszeniu i położył nacisk na cel, jaki stawia sobie Maroko, silniejszej integracji marokańskich struktur gospodarczych i społecznych ze strukturami Unii. Nowy plan działania wdrażający szczególny status stanowi ważny etap ciągłego procesu zacieśniania stosunków między Marokiem a UE, który zaktywizuje wszystkie mechanizmy i narzędzia szczególnego statusu. Narzędzie to będzie sprzyjało ustanawianiu i wdrażaniu polityk i środków, mających na celu wspieranie konsolidacji praworządności, demokracji i praw człowieka, wzrostu gospodarczego, zatrudnienia i spójności społecznej, ograniczania ubóstwa i ochrony środowiska, przyczyniając się w ten sposób do osiągnięcia długofalowego celu zrównoważonego rozwoju. Wdrożenie tego nowego narzędzia uwzględni niezbędną równowagę między zwiększeniem dynamiki otwarcia a modernizacją marokańskiej gospodarki oraz wymogu zrównoważonego rozwoju społeczno-gospodarczego. Ponadto strony będą kontynuowały integrację gospodarczą poprzez rozpoczęcie negocjacji w sprawie pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA), które pogłębią już zakończone lub nadal prowadzone negocjacje sektorowe, w szczególności dotyczące liberalizacji handlu i usług oraz swobody przedsiębiorczości, a także przeanalizują możliwość wzajemnego usprawnienia preferencyjnych koncesji przyjętych w ramach umowy o wolnym handlu w zakresie produktów rolnych, przetworzonych produktów rolnych i produktów rybołówstwa z uwzględnieniem warunków specyficznych dla obu stron. To nowe narzędzie stanowi połączenie dawnego planu działania oraz wspólnego dokumentu w sprawie przyznania szczególnego statusu. Obejmuje ono zatwierdzone reformy oraz działania przewidziane w ramach planu działania, które dotychczas nie zostały wdrożone oraz nowe elementy zawarte we wspólnym dokumencie. To nowe narzędzie odzwierciedla ponadto zasady różnicowania i odpowiedzialności spójnie z programem reform Maroka. Stanowi postawy konkretnej realizacji założeń planu działania zmierzającego do przyznania szczególnego statusu. Nowy dokument pociąga za sobą konieczność wdrożenia przez marokański rząd strategii zbliżenia przepisów w oparciu o ocenę istniejących rozbieżności, zdefiniowania priorytetów spójności i harmonogramu realizacji. Strategia ta będzie wspierana programami wsparcia UE. Wymienione narzędzie przewiduje między innymi stopniowe i przeprowadzane etapami zbliżenie przepisów ze wspólnotowym dorobkiem prawnym, co ma na celu stopniową integrację gospodarki marokańskiej z rynkiem wewnętrznym UE i pobudzenie handlu, inwestycji i wzrostu. W tym celu Strony zobowiązują się do zapoczątkowania systematycznej analizy rozbieżności między ustawodawstwem marokańskim a europejskim dorobkiem prawnym w oparciu o wytyczne określone w planie działania. Ocena priorytetów i środków niezbędnych do zapewnienia tej zbieżności będzie przeprowadzona w planie działania dla każdego sektora osobno. Zbliżenie przepisów będzie polegało na i) stopniowym przyjęciu, w krótkiej lub długiej perspektywie, całości dorobku prawnego w niektórych sektorach, ii) transpozycji części dorobku prawnego lub iii) przyjęciu głównych zasad dorobku prawnego lub dobrych praktyk w danej dziedzinie. Po dwóch pierwszych latach obowiązywania planu działania rząd marokański przyjmie narodowy program zbieżności przepisów z przepisami UE, aby określić jego priorytety, zakres i tempo realizacji, jak założono w mowie tronowej z 2010 r. Na nowym planie działania opierać się będzie planowanie, wdrażanie i monitorowanie pomocy UE z uwzględnieniem wyrażanych potrzeb i uzyskanych wyników pośrednich. Środki potrzebne w tym zakresie do wdrażania ustalonych priorytetów będą udostępnione przez Maroko i UE. Ze strony UE wsparcie to będzie udzielane głównie poprzez krajowe programy orientacyjne uzgodnione z Marokiem, które określają priorytety pomocy oraz szacunkową pulę środków finansowych. Udzielanie tego wsparcia będzie odbywało się ściśle według zasad i procedur odpowiednich dla udzielania wsparcia zewnętrznego UE. Do wdrażania pomocy UE dla Maroka będzie można stosować różne narzędzia, w tym te, które wynikają z nowej koncepcji działań wobec państw sąsiedzkich. Wśród tych narzędzi jest wymiana w zakresie doradztwa i ekspertyzy technicznej oraz dobrych praktyk i know-how, wsparcie dla rozwoju umiejętności i wzmocnienia instytucjonalnego, wsparcie dla reform sektorowych, wsparcie dla promowania integracji, spójności społecznej i gospodarczej, zmniejszenie różnic w rozwoju między regionami oraz wspieranie społeczeństwa obywatelskiego. We wdrażaniu nowego planu działania kluczową rolę odegrają również pożyczki od europejskich instytucji finansowych. Z tego względu Sąsiedzki Fundusz Inwestycyjny i Instrument Eurośródziemnomorskiego Partnerstwa i Inwestycji (FEMIP), finansowane ze środków UE, będą pełniły ważną rolę dźwigni przy uruchamianiu pożyczek na wykonanie infrastruktury oraz na rozwój i partnerstwo z sektorem prywatnym. Pozwoli to między innymi na całkowite uruchomienie środków Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) gwarantowanych w ramach FEMIP. Strony ustaliły również, że wspólnie przeanalizują z jednej strony możliwość optymalnego wykorzystania nowych narzędzi wdrażania współpracy finansowej, takich jak te, które zostały wprowadzone w związku z nową koncepcją działań wobec państw sąsiadujących, a z drugiej strony – dostęp do środków finansowych odpowiednich, by wspierać Maroko w realizacji reform i zbliżaniu się do UE; celem jest zwiększenie skuteczności i wyrównanie poziomu integracji, jaki Maroko i UE będą mogły osiągnąć. Wdrażanie planu działania przewidziano na pięć lat (2013-2017). Szczególna uwaga zwrócona będzie na działania priorytetowe określone w tabeli, która stanowi integralną część planu działania (zob. załącznik III). Podczas wdrażania planu Strony mogą dostosowywać go w zależności od pojawiających się nowych priorytetów rządu marokańskiego lub UE bez konieczności przyjmowania nowego planu działania. Przeprowadzenie reform w wielu kluczowych sektorach wymaga precyzyjnie określonych celów i udostępnienia odpowiednich środków. Komitet Stowarzyszenia oraz podkomitety ustanowione w ramach układu o stowarzyszeniu zapewnią systematyczne monitorowanie wdrażania planu działania, w szczególności w zakresie czynionych postępów i udzielanego wsparcia. Strony mogą również opracowywać sprawozdania z postępów. Społeczeństwo cywilne powinno mieć możliwość aktywnego przyczyniania się do tego monitorowania. Plan działania, który wpisuje się w ramy procesu przyznawania szczególnego statusu, stanowi ważny etap oceny stosunków między stronami na drodze do uprzywilejowanego partnerstwa. Na tej podstawie grupa robocza ad hoc ds. szczególnego statusu będzie kontynuowała swoją analizę w celu określenia nowych perspektyw dla tego nowego partnerstwa oraz ustalenia jego przedmiotu, narzędzi i celów. II. Plan działania A. W KIERUNKU PRZESTRZENI WSPÓLNYCH WARTOŚCI 1. Dialog polityczny i strategiczny 1.1 Współpraca w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Wzmocnienie dialogu i współpracy w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa w celu zapewnienia systematycznego porozumienia w sprawach międzynarodowych, uwzględniania interesów stron oraz wzmacniania bezpieczeństwa i stabilności w szczególności w państwach Maghrebu. Rozwijanie dwustronnego dialogu politycznego w szczególności przez: · Organizowanie szczytów Maroko-UE na zasadzie ad hoc. · Organizowanie spotkań Ministra Spraw Zagranicznych Maroka z Wysokim Przedstawicielem Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa i wiceprzewodniczącym Komisji Europejskiej (HR-VP) na zasadzie ad hoc. · Organizowanie nieformalnych spotkań na zasadzie ad hoc Ministra Spraw Zagranicznych Maroka z jego europejskimi odpowiednikami. · Uczestniczenie na zasadzie ad hoc ministrów departamentów sektorowych Maroka i ich europejskich odpowiedników spotkaniach odbywających się obok regularnych posiedzeń Rady Ministrów UE. · Organizowanie spotkań ad hoc wysokich funkcjonariuszy Maroka i członków komitetów i grup roboczych Rady UE, w szczególności Komitetu Politycznego i Bezpieczeństwa (KPiB), Grupy Roboczej ds. Maszreku i Maghrebu (MAMA), Grupy Roboczej ds. Afryki (COAFR), Grupy Roboczej ds. Terroryzmu (COTER) i Grupy Roboczej ds. Praw Człowieka (COHOM). ·  Wspieranie Maroka każdorazowo w składanych oświadczeniach i decyzjach Rady UE w zakresie wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB) w sposób określony przez UE. Większe porozumienie w ramach forów wielostronnych · Organizowanie w Nowym Jorku Spotkań Ministrów Spraw Zagranicznych Maroka i Wysokiego Przedstawiciela w celu zapewnienia lepszej koordynacji stanowisk partnerów. · Wspólne podejmowanie inicjatyw w ramach Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz 3. Komisji Zgromadzenia Ogólnego i innych organizacji międzynarodowych na podstawie priorytetów ustalonych i zatwierdzonych przez strony oraz ustalanie harmonogramu spotkań w celu uzgadniania stanowisk, odbywających się w Genewie i Nowym Jorku na dzień przed spotkaniami organów Organizacji Narodów Zjednoczonych odpowiedzialnych za prawa człowieka. · Wdrożenie nieformalnych mechanizmów uzgadniania stanowisk w celu usprawnienia realizacji wielostronnych konwencji. · Odbywanie spotkań w celu uzgadniania stanowisk i koordynacyjnych dotyczących inicjatyw w zakresie zwalczania zagrożeń dla bezpieczeństwa międzynarodowego, regionalnego i podregionalnego. · Uzgadnianie stanowisk między Marokiem a UE w sprawie walki ze skutkami zmian klimatu. Zacieśnienie współpracy w zakresie zapobiegania konfliktom i zarządzania kryzysowego · Zacieśnienie współpracy i dialogu w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (PSDC). · Rozpatrzenie zwarcia układu ramowego w sprawie bezpieczeństwa informacji. · Zawarcie układu ramowego w celu udziału Maroka w operacjach (cywilnych i wojskowych) zarządzania kryzysowego UE. · Udział, w razie potrzeby, w działaniach szkoleniowych w zakresie zapobiegania konfliktom i zarządzania kryzysowego organizowanych przez Europejskie Kolegium Bezpieczeństwa i Obrony (EKBiO). · Rozpatrzenie możliwości porozumienia w sprawie zarządzania po zakończeniu konfliktów i odbudowy w dziedzinie utrwalenia pokoju. · Rozwinięcie partnerstwa na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w Afryce z uwzględnieniem interesów obu stron. · Włączenie się w wysiłki Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz rozwiązywania konfliktów. · Aktywny udział w inicjatywie regionalnych centrów doskonałości w obszarze chemii, biologii, radiologii i techniki jądrowej (CBRJ) zmierzających do zwiększenia potencjału instytucjonalnego w celu walki z zagrożeniem chemicznym, biologicznym, radiologicznym i jądrowym niezależnie od jego źródła: kryminalnego, przypadkowego lub naturalnego (Sekretariat Centrum Afryki Zachodniej/Wybrzeża Atlantyckiego planowany w Maroku). Pogłębienie współpracy w dziedzinie nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia i kontroli wywozu broni i produktów podwójnego zastosowania · Przyczynianie się do wdrożenia końcowego dokumentu konferencji przeglądowej Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej z 2010 r. · Aktywne zaangażowanie w proces negocjacji traktatu o handlu bronią. · Organizowanie seminariów i ćwiczeń w zakresie wdrożenia zasad światowej inicjatywy na rzecz zwalczania terroryzmu jądrowego (GICNT) · Wzmocnienie dialogu na temat nierozpowszechniania broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia, który obejmie analizę specyficznych zagrożeń związanych z tą bronią dla bezpieczeństwa w regionie, w szczególności przez: – wdrożenie narodowego planu dotyczącego podjętych zobowiązań międzynarodowych, w szczególności rezolucji 1540/04 i 1977/2011 Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych; – przystąpienie i wdrożenie na poziomie krajowym międzynarodowych narzędzi odpowiednich w tej dziedzinie, opartych na wzmocnionej współpracy z właściwymi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA); – pogłębioną współpracę w zakresie zapobiegania i zwalczania nielegalnego handlu preparatami, sprzętem i wiedzą, które mogłyby być wykorzystane w produkcji broni masowego rażenia lub systemów jej przenoszenia; – propagowanie upowszechniania i wdrażania haskiego międzynarodowego kodeksu postępowania przeciwko proliferacji rakiet balistycznych (HCoC) i Traktatu o całkowitym zakazie prób jądrowych (CTBT). · Stworzenie skutecznego narodowego systemu kontroli wywozu broni i produktów podwójnego zastosowania, umożliwiającego nadzór nad wywozem i tranzytem broni i towarów, które mogłyby być wykorzystane w produkcji broni masowego rażenia, w szczególności przez: – przyjęcie regulacji prawnych w zakresie kontroli wywozu, dotyczących w szczególności ostatecznego przeznaczenia broni i produktów podwójnego zastosowania oraz skutecznych i stosowanych sankcji w przypadku nieprzestrzegania tych przepisów; – rozwój partnerstwa między administracją a podmiotami prywatnymi w celu zapewnienia rozpowszechnienia i przestrzegania zobowiązań w zakresie kontroli wywozu broni i produktów podwójnego zastosowania. · Wzmocnienie dialogu na tematy związane z kontrolą wywozu broni strzeleckiej i lekkiej oraz kontroli przeładunku i tranzytu, w tym przez organizację regionalnych seminariów szkoleniowych i poszerzających wiedzę. · Współpraca w zakresie zapobiegania nielegalnemu handlu bronią konwencjonalną, w tym bronią strzelecką i lekką oraz zwalczania go. 1.2 Współpraca w dziedzinie ochrony ludności · Kontynuowanie współpracy regionalnej w dziedzinie zapobiegania klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka oraz przygotowania się i reagowania na nie. · Dokonanie ustaleń operacyjnych między organami marokańskimi a organami Komisji Europejskiej dotyczących współpracy z Centrum informacji i monitorowania unijnego mechanizmu ochrony ludności podczas uruchamiania mechanizmu unijnego mechanizmu ochrony ludności. · Ułatwianie wzmacniania i dywersyfikacji współpracy w dziedzinie ochrony ludności, w tym zapobieganie klęskom żywiołowym i zagrożeniom technologicznym oraz przygotowanie się na nie i zarządzanie nimi, stworzenie systemu ostrzegania w przypadku klęsk żywiołowych oraz odpowiednie działania szkoleniowe i specjalizujące. 1.3 Współpraca regionalna Wspieranie wdrażania inicjatyw i projektów z zakresu integracji regionalnej · Aktywne zaangażowanie w optymalne wdrożenie Unii dla Śródziemnomorza tak, aby stanowiła globalne i solidarne ramy partnerstwa. · Zaangażowanie we wzmocnienie mechanizmów uzgadniania stanowisk i współpracy podregionalnej 5+5 i w wymiarze Unia Maghrebu Arabskiego (UMA)-UE poprzez w szczególności opracowywanie projektów o zmiennej konfiguracji w dziedzinach stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania. · Propagowanie integracji wewnątrzregionalnej, w szczególności w ramach UMA, między innymi w zakresie gospodarczym i handlowym. · Propagowanie skutecznego wdrażania porozumienia z Agadiru tak, by wzmocnić integrację gospodarczą państw arabskich leżących nad Morzem Śródziemnym. · Zintensyfikowanie dwustronnego porozumienia w sprawie partnerstwa Afryka-UE. 2. Demokracja, praworządność i rządzenie Działania wymienione w niniejszym rozdziale są ukierunkowane na poszanowanie zasad demokracji i praw człowieka oraz dobrego rządzenia, w szczególności w ramach wdrażania Konstytucji Maroka przyjętej dnia 1 lipca 2011 r. 2.1 Demokracja, praworządność i rządzenie Skonsolidowanie instytucji gwarantujących demokrację i praworządność oraz zasadę rozdziału i równowagi władz · Skonsolidowanie roli parlamentu i rządu · Skonsolidowanie roli partii politycznych w ramach pluralizmu demokratycznego oraz zintensyfikowanie komunikacji między partiami politycznymi a grupami parlamentarnymi. · Zwiększenie wkładu i podkreślanie zasadniczej roli opozycji parlamentarnej w pracach parlamentu i zagwarantowanie jej praw. · Umacnianie roli społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności przez intensywniejsze uzgadnianie stanowisk z podmiotami społeczeństwa obywatelskiego i zainteresowanych stron podczas opracowywania projektów ustaw; wdrożenie w tym celu organów odpowiedzialnych za uzgadnianie stanowisk, aby sprzyjać ich zrzeszaniu się w celu ustalania, wdrażania i oceniania polityki publicznej. · Zwiększenie udziału obywateli w zarządzaniu życiem publicznym, w szczególności przez wykonywanie ich prawa do zgłaszania petycji i wniosków legislacyjnych. · Wzmocnienie działań, mających na celu zwiększenie wskaźnika wpisów na listy wyborcze i udziału w konsultacjach wyborczych. · Konsolidacja środków i organów administracyjnych odpowiedzialnych za nadzorowanie postępowania zgodnie z zasadami demokracji i praworządności w szczególności powołanie trybunału konstytucyjnego. · Dalsze przeprowadzanie wyborów w sposób demokratyczny zgodny z międzynarodowymi standardami. · Kontynuowanie wdrażania ustawy o niezależnej i bezstronnej obserwacji wyborów w tym przy uczestnictwie zainteresowanego społeczeństwa obywatelskiego. · Kontynuowanie wdrażania środków legislacyjnych, mających na celu sprzyjanie na równych zasadach dostępowi kobiet i mężczyzn do mandatów i funkcji wyborczych oraz kontynuowanie wysiłków, zmierzających do zwiększenia udziału kobiet w życiu politycznym. · Sprzyjanie wdrażaniu przez Maroko środków pozwalających Marokańczykom zamieszkałym zagranicą na wykonywanie ich biernego i czynnego prawa wyborczego. · Dalsza realizacja oraz wzmacnianie zdolności działania i niezależności Krajowej Rady Praw Człowieka (CNDH) i instytucji rzecznika praw obywatelskich. Modernizacja administracji publicznej · Zapewnienie dostępności służb użyteczności publicznej na zasadach równości, objęcia sprawiedliwym zasięgiem terytorialnym i ciągłości świadczeń oraz podlegania służb użyteczności publicznej normom jakości, przejrzystości, sprawozdawczości i odpowiedzialności. Przyjęcie i wdrażanie w tym celu karty służb użyteczności publicznej, która ustala zasady dobrego rządzenia dotyczące funkcjonowania administracji publicznej. · Wzmocnienie struktur przyjmujących i ukierunkowujących interesantów oraz zarządzających reklamacjami w administracji publicznej wraz z opracowaniem programów szkolenia dla pracowników struktur przyjmujących interesantów. · Unowocześnianie zarządzania zasobami ludzkimi w służbach użyteczności publicznej. · Uproszczenie procedur administracyjnych. · Szkolenie w zakresie polityk wspólnotowych. · Propagowanie równości kobiet i mężczyzn na stanowiskach w administracji publicznej w szczególności dostępu kobiet do odpowiedzialnych stanowisk. · Współpraca w zakresie oceny polityk publicznych. 2.2 Dekoncentracja, decentralizacja i regionalizacja Konsolidacja procesu decentralizacji i dekoncentracji administracyjnej i budżetowej · Realizacja procesu dekoncentracji administracyjnej. · Wzmocnienie umiejętności menadżerskich i technicznych oraz w zakresie szkolenia i zarządzania zasobami ludzkimi samorządów terytorialnych. · Wdrożenie ustawy o finansach samorządów terytorialnych i ich ugrupowań. · Uproszczenie i poprawa wydajności lokalnych systemów podatkowych. · Zwiększenie zdolności samorządów terytorialnych do szacowania i mobilizowania swojego pełnego potencjału podatkowego. · Zachęcanie do inicjatyw partnerstwa i współpracy między marokańskimi a europejskimi samorządami terytorialnymi. · Wdrożenie procesu rozszerzonej regionalizacji poprzez przyjęcie i wdrożenie ustawy organicznej, określającej ramy prawne i sposób funkcjonowania samorządów terytorialnych. · Zwiększenie potencjału administracji publicznej wspierającej i pilotującej projekt regionalizacji, w szczególności w zakresie ustalania modelu finansowania i wyrównywania poziomów, odpowiedniej organizacji administracyjnej i rozwoju zdolności do zawierania partnerstwa i umów. · Profesjonalizacja służb lokalnych i wzmocnienie zarządzania przedsięwzięciami budowlanymi. · Zachęcanie do działań w zakresie współpracy między marokańskimi jednostkami samorządu terytorialnego a Komitetem Regionów UE. 2.3 Reforma wymiaru sprawiedliwości Reforma wymiaru sprawiedliwości i wzmocnienie jego niezawisłości · Wzmocnienie niezależności i skuteczności działania sądownictwa oraz powołanie Najwyższej Rady Sądownictwa. · Wdrożenie niezbędnych reform gwarantujących niezawisłość sędziów, w szczególności dotyczących ich mianowania, awansu zawodowego, przechodzenia na emeryturę oraz dyscypliny. · Dokonanie przeglądu statusu sądownictwa i statusu kancelarii sądowej oraz ram prawnych regulujących poszczególne zawody związane z wymiarem sprawiedliwości. · Zwiększenie dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla wszystkich obywateli oraz do bezpłatnego dostępu do wymiaru sprawiedliwości dla osób nieposiadających wystarczających środków w przypadkach, gdy taki dostęp jest przewidziany. · Zagwarantowanie prawa do rzetelnego procesu sądowego, stosowania zasady domniemania niewinności i prawa do skutecznego środka odwoławczego. · Dokończenie prac nad nowym kodeksem karnym, dokonanie przeglądu kodeksu postępowania karnego i postępowania cywilnego, dostosowując je do międzynarodowych standardów. · Utworzenie krajowego centrum monitorowania przestępczości. · Opracowanie alternatywnych sposobów rozwiązywania sporów, takich jak mediacja, arbitraż i koncyliacja oraz stosowanie kar zastępczych wobec kary więzienia wraz z systemem eskortowania oskarżonych. · Dalsza dekoncentracja sądownictwa, dokonanie przeglądu karty sądownictwa i organizacji sądowej. · Uproszczenie i poprawa procesów sądowych, w tym skrócenie czasu postępowań i procesów, aby wyroki były wydawane i mogły być wykonywane w rozsądnych terminach. · Poprawa pomocy sądowej dla osób zatrzymanych, zgodnie z przepisami prawa. · Pogłębienie szkoleń sędziów i innych pracowników sądownictwa w następujących dziedzinach: prawa człowieka, konwencje międzynarodowe, prawa oskarżonych, prawo biznesowe. · Wzmocnienie wydziałów rodzinnych w ramach sądów pierwszej instancji w celu stosowania kodeksu rodzinnego. · Wzmocnienie potencjału ogółu sędziów ds. nieletnich i organów ścigania ds. nieletnich. · Wzmocnienie potencjału i infrastruktury wsparcia socjalnego – pracowników socjalnych i instytucji odpowiedzialnych za obserwację i reedukację nieletnich. · Zapewnienie stosowania międzynarodowych standardów w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości dla nieletnich w szczególności Wzorcowych reguł minimalnych Narodów Zjednoczonych z 1985 r. dotyczących wymiaru sprawiedliwości wobec nieletnich (reguł pekińskich) oraz Wskazań Narodów Zjednoczonych z 1990 r. dotyczących zapobiegania przestępczości nieletnich (wskazania z Rijadu). Poprawa warunków odbywania kar więzienia · Zagwarantowanie zatrzymanym poszanowania ich praw na każdym etapie odbywania kary. · Wzmocnienie instytucjonalne Delegacji Generalnej ds. administracji więzień i resocjalizacji w szczególności w zakresie szkolenia, ochrony praw zatrzymanych (w celu polepszenia warunków odbywania kar więzienia), rozwiązywania problemu przeludnienia zakładów karnych i resocjalizacji zatrzymanych. · Zagwarantowanie wszystkim nietykalności fizycznej i psychicznej oraz zintensyfikowanie zwalczania bezkarności w przypadkach naruszenia nietykalności, w tym w ramach zobowiązań wynikających z międzynarodowej Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur i innego okrutnego, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. · Szkolenie kierownictwa i strażników przez pogłębianie ich kompetencji w zakresie pedagogiki i bezpieczeństwa oraz dotyczącym praw człowieka. · Zorganizowanie nowych ośrodków pedagogicznych w zakładach penitencjarnych. · Współpraca w zakresie lepszej resocjalizacji zatrzymanych. · Poprawa warunków odbywania kary więzienia przez zmniejszenie przeludnienia zakładów karnych dzięki programowi budowy i odbudowy więzień. · Dekoncentracja przez powołanie dziewięciu dyrekcji regionalnych w celu zdecentralizowanego i bliższego obywatelowi zarządzania zakładami penitencjarnymi. 2.4 Propagowanie i ochrona praw człowieka i podstawowych wolności Zapewnienie poszanowania, propagowania i ochrony praw człowieka i podstawowych wolności zgodnie z międzynarodowymi standardami · Kontynuowanie wysiłków w kierunku harmonizacji marokańskich przepisów prawa z międzynarodowymi przepisami dotyczącymi praw człowieka. · Uznanie nadrzędności odpowiednio ratyfikowanych i opublikowanych międzynarodowych konwencji względem prawa krajowego i zharmonizowanie przepisów krajowych tak, by były zgodne z tymi konwencjami (Preambuła Konstytucji). · Doprowadzenie do końca procesu transpozycji i wdrożenia Protokołu fakultatywnego do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet. · Wdrożenie zaleceń Komitetu ds. Likwidacji Dyskryminacji Rasowej wydanych podczas 77. sesji w Genewie w sierpniu 2010 r. po analizie okresowego sprawozdania Maroka. · Przedłożenie Organizacji Narodów Zjednoczonych instrumentów przystąpienia Maroka do Protokołu fakultatywnego nr 1 do Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych (MPPOiP) dotyczącego procedur odwoławczych, do Protokołu fakultatywnego do Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet i do Protokołu fakultatywnego do Konwencji w sprawie zakazu stosowania tortur. · Ratyfikacja międzynarodowej Konwencji o ochronie wszystkich osób przed wymuszonym zaginięciem. · Dalsze wdrażanie przez Maroko zaleceń powszechnego okresowego przeglądu Rady Praw Człowieka Organizacji Narodów Zjednoczonych. · Przeanalizowanie możliwości przyznania dla Maroka stałego zaproszenia do udziału w postępowaniach specjalnych. · Kontynuowanie konsultacji zmierzających do ratyfikacji Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego. · Zwiększenie ochrony prawa do życia przez przepisy prawa i utrzymanie faktycznego moratorium na wykonywanie kary śmierci przy kontynuowaniu dialogu na temat przeglądu przepisów kodeksu karnego zmierzającego do zniesienia kary śmierci oraz na temat przystąpienia do Protokołu fakultatywnego nr 2 do MPPOiP. · Dalsze wdrażanie wszystkich zaleceń Komisji Sprawiedliwości i Pojednania w szczególności wdrożenie narodowej strategii zwalczania bezkarności. · Przyjęcie i wdrożenie narodowego planu działania w dziedzinie demokracji i praw człowieka. · Zintensyfikowanie dialogu i współpracy w zakresie zwalczania rasizmu i ksenofobii. · Przyjęcie i wdrożenie ustawy organicznej ustanawiającej język tamazight językiem urzędowym państwa na równi z językiem arabskim. · Skonsolidowanie wysiłków podjętych w celu propagowania i zachowania praw kulturowych poszczególnych grup składających się na naród marokański (w szczególności już zapoczątkowanych w dziedzinie audiowizualnej) oraz zapewnienie ochrony dialektów używanych w Maroku: ustanowienie w tym celu narodowej rady języków i kultury marokańskiej. · Zagwarantowanie wolności wyznania. · Propagowanie zwalczania wszelkich form dyskryminacji w myśl art. 26 MPPOiP. 2.5 Wolność słowa, w tym w dziedzinie audiowizualnej oraz wolność zrzeszania się i zgromadzeń Zapewnienie ochrony podstawowych swobód zgodnie z międzynarodowymi standardami · Potwierdzenie gwarancji dotyczących wolności słowa zgodnie z międzynarodowymi standardami. · Przyjęcie nowego kodeksu prasy zgodnie z międzynarodowymi standardami w zakresie praw człowieka oraz wspieranie opracowywania i wdrażania kodeksu etycznego przez dziennikarzy; rozpatrzenie ograniczenia a wręcz zniesienia środków polegających na pozbawianiu wolności dziennikarzy i zagwarantowanie ochrony źródeł w związku z wypełnianiem ich zawodu. · Faktyczne stosowanie samoregulacji prasy z zapewnieniem ścisłego przestrzegania opcji demokratycznej oraz zasad etyki i deontologii zgodnie z międzynarodowymi standardami. · Dokończenie procesu powoływania Krajowej Rady Prasy. · Wdrożenie reform sprzyjających pluralizmowi mediów i ich niezależności, w szczególności finansowej, w tym przez liberalizację rynku w zakresie mediów i reklamy. · Wzmocnienie roli naczelnego organu ds. przekazu audiowizualnego (HACA) w kontynuowaniu procesu liberalizacji sektora audiowizualnego i promowaniu pluralizmu mediów oraz pluralistycznego wyrażania opinii i poglądów. · Konsolidacja pluralizmu audiowizualnego zewnętrznego (wielość operatorów) i wewnętrznego (różnorodność treści) służącego zapewnieniu środków niezbędnych do wyprodukowania zróżnicowanych treści, a dokładniej – wdrożeniu profesjonalnego i skutecznego systemu informacji audiowizualnej. · Przyjęcie i wdrożenie środków legislacyjnych dotyczących prawa dostępu do informacji posiadanej przez administrację publiczną, wybrane instytucje oraz organy zaangażowane w misję użyteczności publicznej. · Wdrożenie mechanizmów mediacji poprzedzającej odwołanie się do wymiaru sprawiedliwości w sprawie przestępstw prasowych. · Faktyczne stosowanie istniejących przepisów prawa dotyczących zrzeszania się oraz wzmocnienie środków umożliwiających zaskarżanie decyzji lub uchybień administracji publicznej. · Wprowadzenie poprawki do ustawy o manifestacjach na drogach publicznych i o zgromadzeniach publicznych tak, by zachować racjonalne proporcje między przestrzeganiem porządku publicznego a zapewnieniem podstawowych praw i swobód. · Przyjęcie i wdrożenie ustawy organicznej dotyczącej sposobu wykonywania prawa do strajku po uzgodnieniu stanowisk z partnerami społecznymi. 2.6 Propagowanie praw kobiet Propagowanie praw obywatelskich, politycznych, społecznych i gospodarczych kobiet oraz równości kobiet i mężczyzn we wszystkich dziedzinach · Wdrożenie Konwencji w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet oraz zasady równości praw i swobód obywatelskich, politycznych, gospodarczych, społecznych i w dziedzinie kultury, edukacji i środowiska · Działanie na rzecz osiągnięcia równości kobiet i mężczyzn, powołanie organu ds. równości płci i zwalczania wszelkich form dyskryminacji · Wdrożenie „Rządowej agendy na rzecz równości kobiet i mężczyzn 2011-2015” jako rządowego planu działania na rzecz ustanowienia równości płci w polityce publicznej. · Wdrożenie wniosków z konferencji eurośródziemnomorskiej na temat roli kobiety w społeczeństwie (Marrakesz, listopad 2009). · Wdrożenie i wzmacnianie mechanizmów i struktur propagowania i obrony praw kobiet. · Dalsze wdrażanie mechanizmów i środków w celu ściślejszego stosowania kodeksu rodzinnego przez zainteresowane podmioty, kontynuowanie wysiłków na rzecz uwrażliwiania i szkolenia sędziów w zakresie zasad i celów kodeksu rodzinnego oraz wzmocnienie sądów rodzinnych przez przydzielenie odpowiednich środków materialnych i zasobów ludzkich. · Wdrożenie i funkcjonowanie Funduszu solidarności rodzinnej. · Dokończenie prac nad przepisami w zakresie zwalczania przemocy wobec kobiet (w ramach reformy prawa karnego i przyjęcia ustawy o zwalczania przemocy wobec kobiet). · Zintensyfikowanie stosowania środków równości przewidzianych w Kodeksie pracy. 2.7 Propagowanie praw dziecka i osób wymagających szczególnej troski w szczególności osób niepełnosprawnych. Zapewnienie ochrony praw dziecka i osób niepełnosprawnych zgodnie z międzynarodowymi standardami · Wzmocnienie mechanizmów kontroli faktycznego stosowania Kodeksu pracy zakazującego pracy dzieciom poniżej 15 roku życia zgodnie z Konwencją 182 i 138 Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). · Przyjęcie i wdrożenie ustawy o warunkach zatrudnienia i pracy dotyczących pracowników domowych. · Upowszechnienie systemu opieki zdrowotnej dla najuboższych (RAMED). · Przyjęcie i stosowanie ustawy o prawach osób niepełnosprawnych. · Powołanie Rady konsultacyjnej ds. dzieci i rodziny oraz rady Konsultacyjnej ds. młodzieży i działalności stowarzyszeniowej. 2.8 Współpraca między Marokiem, UE i Radą Europy Rozwój współpracy miedzy Marokiem a Radą Europy w szczególności w dziedzinach specjalistycznej wiedzy Rady Europy oraz określenia synergii między osiami tej współpracy a działaniami podjętymi w ramach partnerstwa Maroko-UE. · Podjęcie współpracy marokańskiej Krajowej Rady Praw Człowieka z Komisarzem Praw Człowieka Rady Europy w zakresie propagowania praw człowieka. · Stopniowe przystępowanie Maroka do odpowiednich konwencji Rady Europy w zakresie ochrony podstawowych praw, do których mogą przystępować państwa niebędące członkami Rady Europy zgodnie z procedurami Rady Europy dotyczącymi przystąpienia, w szczególności do: – konwencji o cyberprzestępczości i protokołu dodatkowego do niej; – konwencji w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi; – konwencji o wykonywaniu praw dzieci; – konwencji o ochronie dzieci przed seksualnym wykorzystywaniem i niegodziwym traktowaniem w celach seksualnych; – konwencji o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw oraz o finansowaniu terroryzmu; – konwencji w sprawie zwalczania korupcji i protokołu dodatkowego; – konwencji o zapobieganiu terroryzmowi; – konwencji o pomocy prawnej w sprawach karnych i drugiego protokołu dodatkowego; – konwencji o zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu; – konwencji o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych; – konwencji odnoszących się do dziedziny komunikacji audiowizualnej i wpierania przystąpienia Maroka do Europejskiego Obserwatorium Audiowizualnego. · Wdrożenie programu współpracy trójstronnej. · Kontynuowanie wdrażania statusu „partnera demokratycznego” przy Zgromadzeniu Parlamentarnym Rady Europy. · Zachęcanie do współpracy między marokańskimi jednostkami samorządu terytorialnego a Kongresem Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy. · Wykorzystanie przez Maroko specjalistycznej wiedzy Komisji na rzecz Demokracji przez Prawo (Komisja Wenecka), której Maroko jest członkiem od 2007 r. · Zbliżenie ram prawnych Maroka z ramami prawnymi Rady Europy w zakresie praw człowieka. 2.9 Zwalczanie korupcji Współpraca w zakresie zwalczania korupcji · Wdrożenie Konwencji Narodów Zjednoczonych i innych odpowiednich instrumentów w zakresie przeciwdziałania i zwalczania korupcji. · Dalsza współpraca z OECD w zakresie przeciwdziałania i zwalczania korupcji. · Dalsza aktualizacja i harmonizacja marokańskich przepisów prawa w zakresie przeciwdziałania i zwalczania korupcji. · Wdrożenie planu działania narodowej strategii przeciwdziałania i zwalczania korupcji. · Wzmocnienie potencjału publicznego w celu obiektywnej oceny polityki prowadzonej w zakresie przeciwdziałania i zwalczania korupcji. · Opracowanie mapy zagrożeń korupcyjnych w podwójnym układzie: według regionów i według sektorów. · Zwiększenie przejrzystości, upraszczanie i odstępowanie od papierowej formy procedur na poziomie administracji publicznej oraz wdrażanie celów administracji elektronicznej. · Wzmocnienie organów inspekcji, kontroli, nadzoru i sprawozdawczości zwłaszcza w celu zapewnienia przejrzystości ich decyzji i rozwijania koordynacji działań między nimi. · Utrwalenie zasad prawości i przejrzystości w zarządzaniu finansami publicznymi, outsourcingu usług publicznych, udzielaniu i wykonywaniu zamówień publicznych. · Wdrożenie i wzmocnienie roli, niezależności i potencjału narodowego organu ds. prawości i zwalczania korupcji. · Zintensyfikowanie udziału społeczeństwa obywatelskiego w przeciwdziałaniu korupcji. · Wsparcie dla tworzenia antykorupcyjnych ośrodków pomocy prawnej. · Wzmocnienie sądownictwa finansowego w tym Trybunału Obrachunkowego. · Stosowanie ustawy o ochronie ofiar korupcji i osób donoszących o przypadkach korupcji. W celu realizacji wszystkich założeń zapisanych w części „PRZESTRZEŃ WSPÓLNYCH WARTOŚCI” Maroko będzie kontynuowało swoje wysiłki na rzecz uwrażliwiania wszystkich krajowych podmiotów i uczestników na słuszność inspirowania się zasadami i wartościami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka Rady Europy, Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, porozumień częściowych Rady Europy oraz dyrektyw europejskich odpowiednich dla określonych dziedzin. Orientacyjna lista europejskich przepisów prawa, które należy uwzględnić realizując te zadania jest załączona do niniejszego dokumentu (zob. załącznik I). Wspomniane wysiłki na rzecz uwrażliwiania będą dotyczyły również ustawodawcy krajowego, aby uwzględnić te wartości i zasady przy opracowywaniu nowych przepisów krajowych. 3. Współpraca w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i bezpieczeństwa 3.1 Współpraca sądowa w sprawach cywilnych i karnych Przyjęcie przepisów na rzecz współpracy sądowej między państwami · Wdrożenie głównych Konwencji międzynarodowych, takich jak: – Konwencja zawarta w Hadze w 1965 r. o doręczaniu za granicą dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych lub handlowych; – Konwencja zawarta w Hadze w 1970 r. o przeprowadzaniu dowodów za granicą w sprawach cywilnych lub handlowych; – Konwencja zawarta w Hadze w 1980 r. dotycząca cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka zagranicę; – Konwencja zawarta w Hadze w 1996 r. o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci. · Intensyfikacja dialogu na temat zagadnień międzynarodowej ochrony dzieci i prawa rodzinnego w kontekście udziału Maroka w konferencji sądowniczej w sprawie zagadnień dotyczących rodziny w kontekście transgranicznym, tzw. „dialogu maltańskim”, wszczętym w ramach Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego. · Ustanowienie konkretnych rozwiązań w celu przeciwdziałania, zarządzania i rozwiązywania konfliktów dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej, a w szczególności uprowadzania dzieci. · Zawarcie porozumienia o współpracy między Marokiem a EUROJUSTem, uwzględniając wymagania w zakresie ochrony danych osobowych 3.2 Współpraca policyjna Dalsze rozwijanie współpracy między organami policji Maroka i państw członkowskich · Propagowanie współpracy policyjnej w zakresie dobrych praktyk. · Zawarcie porozumienia o strategicznej współpracy między odpowiednimi organami Maroka a Europejskim Urzędem Policji (Europolem). · Zawarcie porozumienia o współpracy między Marokiem a Europejskim Kolegium Policyjnym (CEPOLem) i udział Maroka w działaniach szkoleniowych organizowanych przez CEPOL. · Utworzenie Wyższego Instytutu zwalczania przestępczości 3.3 Współpraca w zakresie zwalczania terroryzmu Dalsze rozwijanie i zacieśnianie współpracy w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi i zwalczania tego zjawiska · Zacieśnienie współpracy w zakresie przeciwdziałania terroryzmowi i zwalczania go na płaszczyźnie przeciwdziałania, informowania i współpracy sądowej i policyjnej. · Kontynuowanie wdrażania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1988/11, 1989/11 i 1373/01 oraz ratyfikacja wszystkich odpowiednich konwencji i protokołów międzynarodowych. · Kontynuowanie współpracy w ramach Grupy Roboczej ds. Terroryzmu (COTER). · Wdrożenie przepisów dotyczących zwalczania terroryzmu, w tym przepisów dotyczących przeciwdziałania finansowaniu terroryzmu i zwalczania go, z poszanowaniem praw człowieka. 3.4 Współpraca w zakresie zwalczania przestępczości zorganizowanej Ratyfikacja i wdrożenie międzynarodowych instrumentów zwalczania przestępczości zorganizowanej · Wdrożenie Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej oraz Protokołów dodatkowych przeciwko przemytowi migrantów drogą lądową, morską i powietrzną oraz przeciwko nielegalnemu wytwarzaniu i obrotowi bronią palną, jej częściami i komponentami, a także Protokołu dodatkowego o zapobieganiu, zwalczaniu oraz karaniu za handel ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi. · Opracowanie przepisów zgodnie z odpowiednimi normami i instrumentami międzynarodowymi. · Opracowanie przepisów dotyczących zapobiegania handlu ludźmi i zwalczania go odpowiadających normom i instrumentom międzynarodowym. · Zintensyfikowanie działań na rzecz najsłabszych grup społecznych (kobiety i dzieci). · Prowadzenie szkoleń w zakresie mechanizmów zapobiegania i zwalczania przestępczości zorganizowanej w szczególności handlu ludźmi, w tym identyfikacji, ochrony i pomocy ofiarom handlu. · Ulepszenie instrumentów analizy charakteru przestępstwa, metod przemytu, handlu i wyzysku. · Wymiana informacji i praktyk w zakresie przeciwdziałania i zwalczania cyberprzestępczości. Opracowanie metod zwalczania handlu ludźmi · Wzmocnienie globalnej strategii odnośnie do osób, które werbują, transportują, przyjmują i wykorzystują migrantów oraz innych pośredników, klientów i beneficjentów. · Wprowadzenie specjalistycznych szkoleń dla sędziów, sił policyjnych oraz pracowników służb granicznych. 3.5 Przeciwdziałanie i zwalczanie handlu narkotykami w tym środkami odurzającymi Zintensyfikowanie zwalczania handlu środkami odurzającymi, w tym zwalczania tranzytu i wywozu oraz narkomanii, w szczególności przez zapobieganie w ramach wdrażania poszczególnych etapów narodowej strategii zwalczania narkomanii · Zintensyfikowanie narodowej strategii przeciwdziałania i zwalczania narkomanii, obejmującej działania w zakresie ograniczania popytu i podaży oraz zapobiegania, a także działania na rzecz rozwoju regionów. · Kontynuowanie dialogu w zakresie przeciwdziałania i zwalczania handlu narkotykami. · Podjęcie współpracy z Europejskim Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (ECMNiN), w szczególności w celu prowadzenia działań z krajowym centrum monitorowania narkotyków i narkomanii. · Prowadzenie specjalistycznych szkoleń dla agencji i pracowników odpowiedzialnych za stosowanie prawa (w szczególności sił policji), interwencje i leczenie. · Zwiększenie możliwości Krajowej komisji ds. środków odurzających. · Współpraca w ramach kontynuowania procesu likwidacji upraw konopi i wdrożenie programów rozwoju alternatywnego. · Opracowanie przez Maroko programów zapobiegania narkomanii, leczenia i resocjalizacji narkomanów, w tym współpraca z właściwymi organami Rady Europy. · Wzmocnienie specjalnych struktur pozwalających na objęcie opieką zdrowotną i socjalną osoby dotknięte narkomanią. · Współpraca w celu opracowania norm w zakresie przeciwdziałania wykorzystaniu prekursorów chemicznych i innych substancji do produkcji narkotyków. 3.6 Pranie pieniędzy oraz przestępstwa gospodarcze i finansowe Zintensyfikowanie wysiłków i współpracy w walce z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu · Wdrożenie art. 61 układu o stowarzyszeniu. · Wymiana informacji na temat przepisów prawa, praktyk, europejskich sposobów i instrumentów międzynarodowych (w szczególności zaleceń Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (GAFI) dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczania tych zjawisk. · Dalsze opracowywanie ram prawnych i przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczania tych zjawisk zgodnie z zasadami zawartymi w zaleceniach GAFI. · Wzmocnienie krajowego narzędzia przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczania tych zjawisk. · Zintensyfikowanie wymiany informacji między europejskimi systemami jednostek analityki finansowej („Financial Intelligence Unit (FIU)”) a systemem marokańskim w szczególności w ramach Grupy Egmont. · Opracowanie programu szkoleń dla sędziów, prokuratorów, sił policyjnych i wszelkich innych organów administracji, których ta kwestia dotyczy. · Zwiększenie możliwości i konsolidacja zapobiegawczej roli FIU marokańskiego. · Kontynuowanie kampanii uwrażliwiających na rzecz podatników. · Opracowanie procedur kontroli i nadzorowania podatników. 3.7 Zarządzanie granicami, mobilnością osób i polityką migracyjną, ochrona międzynarodowa i azyl Kontynuowanie dialogu na temat migracji, mobilności i bezpieczeństwa mającego na celu w szczególności: · lepszą organizację legalnych migracji, · zmaksymalizowanie pozytywnego wpływu migracji na rozwój, · skuteczną walkę z migracjami nielegalnymi i handlem ludźmi, w tym współpraca w dziedzinie readmisji i lepszej kontroli granic, · propagowanie międzynarodowej ochrony i wzmocnienia polityki azylu, · propagowanie i poszanowanie praw migrantów, zarówno pochodzących z Maroka i zamieszkujących w UE jak i pochodzących z państw trzecich, przebywających w Maroku, · propagowanie inicjatyw na rzecz integracji legalnych migrantów marokańskich osiedlających się w UE oraz reintegracji społecznej i zawodowej Marokańczyków powracających do kraju pochodzenia. Celem dialogu jest zawarcie Partnerstwa na rzecz Mobilności, w ramach którego obie strony będą ustalać i wdrażać liczne inicjatywy dotyczące migracji, mobilności i bezpieczeństwa. Środki opracowane w wyniku dialogu mogłyby obejmować, między innymi, zwiększony dostęp do legalnych kanałów migracji, złagodzenie warunków wydawania wiz (wykorzystując m.in. Kodeks Wizowy UE), readmisję do kraju pochodzenia oraz reintegrację społeczną i zawodową w przypadku dobrowolnego powrotu. Partnerstwo na rzecz Mobilności jest tak skonstruowane, by stanowić ramy długoterminowej współpracy, zgodnie z globalnym podejściem do kwestii migracji i mobilności oraz marokańską polityką w tej dziedzinie, a także oparte na dialogu politycznym i współpracy, która będzie rozwijała się z czasem stosownie do istniejących stosunków między Maroko a UE. Rozwijanie międzynarodowej ochrony i polityki azylu poprzez: · Wzmocnienie ram prawnych i instytucjonalnych Maroka w dziedzinie prawa do azylu zgodnie z międzynarodowymi standardami i postanowieniami Konstytucji Maroka. · Kontynuowanie wdrażania zasad Konwencji genewskiej z 1951 r. i protokołu do niej z 1967 r. na przykład w zakresie sposobów identyfikacji migrantów wymagających ochrony międzynarodowej, stosowania zasady non-refoulement, konsekwencji uzyskania statusu uchodźcy. · Wzmocnienie polityk publicznych w zakresie migracji uwzględniając potrzeby ochrony międzynarodowej i konieczność zaoferowania uchodźcom trwałych rozwiązań, umożliwiających im również integrację. · Kontynuowanie współpracy z Wysokim Komisarzem Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Uchodźców (UNHCR) w ramach realizacji jego mandatu w Maroku i rozwój krajowych struktur odpowiedzialnych za przeprowadzanie całej procedury azylu. 3.8 Ochrona danych osobowych Zapewnienie wysokiego poziomu ochrony danych osobowych w ramach rozwoju aplikacji Zapewnienie wysokiego poziomu ochrony danych osobowych w ramach rozwoju aplikacji społeczeństwa informacyjnego, publicznych baz danych i komunikacji elektronicznej · Zintensyfikowanie współpracy między krajową komisją kontroli ochrony danych osobowych a podobnymi europejskimi organami kontroli przetwarzania danych osobowych. · Ochrona danych osobowych w kontekście rozwoju handlu elektronicznego (podpis elektroniczny, zarządzanie nazwami domen). 4. Zbliżenie między narodami 4.1 Współpraca parlamentarna · Zintensyfikowanie działań wspólnej komisji parlamentarnej UE-Maroko. · Zwiększenie możliwości technicznych, organizacyjnych i legislacyjnych Parlamentu. · Współpraca między parlamentem marokańskim a Parlamentem Europejskim na rzecz wzmocnienia partnerstwa Maroka z UE w szczególności przez wdrożenie niniejszego planu działania. 4.2 Wspieranie sieci wymiany informacji i konsultacji między podmiotami społeczeństwa obywatelskiego oraz zaangażowanie nowych podmiotów · Zwiększenie umiejętności organizacyjnych i menadżerskich marokańskich podmiotów społecznych oraz ich zdolności propagowania swoich idei. · Zachęcanie do kontaktów między marokańskimi a europejskimi organizacjami pozarządowymi. · Ułatwienie społeczeństwu obywatelskiemu, w szczególności stowarzyszeniom i ośrodkom dla młodzieży, dostępu do nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych. · Wzmocnienie roli Agencji rozwoju regionalnego w realizacji programów współpracy, wymiany doświadczeń i wzmocnieniu potencjału podmiotów społeczeństwa obywatelskiego. · Wdrożenie zintensyfikowanego dialogu między UE (w tym Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej) a Krajową Radą Praw Człowieka (CNDH) Maroka. 4.3 Opracowanie struktury stosunków między jednostkami samorządu terytorialnego Maroka a UE oraz z Komitetem Regionów · Zintensyfikowanie wymiany między marokańskimi a europejskimi samorządami terytorialnymi w ramach Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Samorządów Lokalnych i Regionalnych (ARLEM). · Propagowanie opracowywania przez samorządy terytorialne projektów współpracy w szczególności za pośrednictwem agencji rozwoju. · Propagowanie rządzenia wielopoziomowego oraz współpracy na poszczególnych szczeblach instytucjonalnych. · Rozwój samorządów terytorialnych i realizacja programów modernizacji i szkolenia administracji lokalnej i regionalnej. 4.4 Współpraca między Radą gospodarczo-społeczną Maroka a Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym Wzmocnienie i propagowanie zorganizowanej współpracy między Radą gospodarczo-społeczną Maroka a Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym · Ustanowienie zorganizowanej współpracy i systematycznego dialogu między tymi dwoma instytucjami. · Propagowanie dialogu społecznego między partnerami społecznymi i organizacjami marokańskiego społeczeństwa obywatelskiego i z organizacjami UE. · Wymiana informacji, publikacji i baz danych tak, by przyczynić się do udoskonalenia działalności i wzbogacenia dyskusji w ramach tych dwóch instytucji. · Prowadzenie wspólnych konferencji na tematy stanowiące przedmiot wspólnego zainteresowania. 4.5 Współpraca między instytucją mediatora a Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich Ustanowienie zorganizowanej współpracy i systematycznego dialogu między tymi dwoma organami · Pogłębienie specjalistycznej wiedzy w dziedzinie mediacji. · Opracowanie programu działań dotyczącego negocjowanej obecnie konwencji, w szczególności: – mechanizmów zwiększenia praw obywateli względem administracji publicznej – mechanizmów umoralnienia sektora publicznego – mechanizmów rozpowszechniania kultury praw człowieka i zasad dobrej administracji · Koordynowanie działań tych dwóch instytucji w ramach instancji międzynarodowych. 4.6 Współpraca kulturalna · Dokończenie procedury ratyfikowania i wdrażania Konwencji UNESCO z 2005 r. w sprawie ochrony i promowania różnorodności form wyrazu kulturowego. · Wspieranie współpracy kulturalnej na rzecz promowania dialogu międzykulturowego. · Działanie na formach międzynarodowych, takich jak UNESCO, w celu promowania i ochrony różnorodności kulturowej. · Promowanie dialogu i współpracy w zakresie ochrony i promowania spuścizny historycznej i dziedzictwa narodowego oraz rozwój przemysłu kultury. · Zintensyfikowanie udziału Maroka w programach współpracy kulturalnej w regionie Morza Śródziemnego (Euromed Heritage i Euromed Audiovisual) przez zaangażowanie właściwych marokańskich instytucji, takich jak Wysoka Władza Komunikacji Audiowizualnej (HACA), Królewski Instytut Kultury Berberskiej (IRCAM), Rada wspólnoty marokańskiej zagranicą (CCME) itd. · Modernizacja i usprawnienie zarządzania sektorem kultury (publicznym i prywatnym). · Zwiększenie roli Maroka w promowaniu dialogu międzykulturowego przez wzmocnienie przemysłu kultury w celu zwiększenia produkcji i dystrybucji treści audiowizualnych odzwierciedlających w szczególności wartości i cele podzielane wspólnie z UE. · Współpraca z Centrum Północ-Południe Rady Europy. · Współpraca w dziedzinie opracowania na nowo marokańskiego planu narodowego na rzecz Sojuszu Cywilizacji. B. W KIERUNKU WSPÓLNEJ PRZESTRZENI GOSPODARCZEJ 5. Reforma gospodarczo-społeczna 5.1 Ramy makroekonomiczne Skonsolidowanie dokonanych postępów w celu poprawy wyników makroekonomicznych oraz propagowania wzrostu, zatrudnienia i rozwoju · Dalsza konsolidacja stabilności ram makroekonomicznych, w tym propagowanie stabilnej pozycji rachunków bieżących i rozwój handlu zagranicznego i gospodarki. · Kontynuowanie ostrożnej polityki budżetowej w celu skonsolidowania średnioterminowego budżetu, by zapewnić stabilność i trwałość finansów publicznych. · Kontynuowanie polityki zmniejszania zadłużenia publicznego. · Zwiększenie możliwości działania Banku centralnego w zakresie wdrażania polityki nadzoru systemu bankowego i opanowania inflacji. · Wzmocnienie systemu zarządzania finansami, w szczególności przez wymianę specjalistycznej wiedzy. · Zróżnicowanie źródeł wzrostu gospodarczego. · Kontynuowanie reformy administracji publicznej. · Kontynuowanie wysiłków, mających na celu zreformowanie systemu dopłat do cen energii i niektórych produktów żywnościowych tak, aby ograniczyć obciążenia budżetowe i zapewnić stabilność finansów publicznych dzięki odpowiedniemu ukierunkowaniu, w szczególności na korzyść mieszkańców osiągających niskie dochody. 5.2 System podatkowy Dalsza realizacja polityki i zarządzania systemem podatkowym zgodnie z międzynarodowymi i europejskimi standardami Zapewnienie odpowiedniego poziomu dochodów publicznych i wzmocnienie sprawiedliwego charakteru systemu podatkowego · Kontynuowanie uzdrawiania systemów wprowadzających odstępstwa i ograniczenie tworzenia nowych zwolnień z podatku. · Podniesienie podstawy opodatkowania. · Kontynuowanie reformy w zakresie podatku VAT przez uproszczenie i zwiększenie gospodarczej neutralności tego podatku. · Kontynuowanie reformy w zakresie podatku dochodowego. · Rozwijanie postawy obywatelskiej w kwestii podatków i stopniowe opodatkowanie sektora nieformalnego. Modernizacja administracji podatkowej · Dalsze odstępowanie od papierowej formy usług Generalnej Dyrekcji ds. Podatków (DGI). · Kontynuowanie procesu upraszczania systemu podatkowego, w szczególności ujednolicenie terminów składania deklaracji, odwołań lub nakładania sankcji. · Poprawa skuteczności i efektywności kontroli podatkowych w oparciu w szczególności o nowe podejście, takie jak zasada zarządzania ryzykiem połączona z ukierunkowaniem oraz wyposażenie DGI w metodę automatycznego planowania dla celów tej kontroli. · Poprawa systemów kontroli wewnętrznej: identyfikowalność decyzji; wewnętrzne postępowania w zakresie zarządzania; audyt i kontrola zarządzania; narzędzia monitorowania wskaźników wydajności; karta wyników itd. · Poprawa ogólnej jakości usług, a w szczególności przyjmowania interesantów. Współpraca w dziedzinie podatków i stopniowe zbliżanie do systemu europejskiego w zakresie podatku od przedsiębiorstw · Kontynuowanie i pogłębianie dialogu na temat wdrażania zasad dobrego zarządzania podatkowego, w tym Kodeksu postępowania UE w zakresie opodatkowania przedsiębiorstw. · Wdrożenie Eurośródziemnomorskiej karty przedsiębiorczości w jej wymiarze systemu podatkowego sprzyjającego inwestowaniu. · Szkolenie kadry kierowniczej DGI. 5.3 Zarządzanie i kontrola finansów publicznych Zwiększenie przejrzystości, skuteczności i efektywności sposobów planowania, zarządzania, wykonywania i kontroli wydatków publicznych Dalsze wdrażanie racjonalnego zarządzania finansami publicznymi · Przyjęcie nowej ustawy organicznej dotyczącej ustawy o finansach, która jest w trakcie opracowywania, ustanawiającej zasady: – planowania wieloletniego; – zarządzania opartego na wynikach; – przejrzystości budżetu poprzez przekształcenie struktury budżetowej opartej na pojęciu planowania; – stabilności budżetowej dzięki wprowadzeniu nowych zasad; – wzmocnionej i jaśniejszej roli parlamentu w procedurze budżetowej. Dalsza modernizacja rachunkowości publicznej obejmująca stopniowo logikę własnościową · Rozpowszechnienie informatycznego systemu zarządzania wydatkami publicznymi. · Zwiększenie potencjału administracji, w szczególności administracji zdecentralizowanej, i osób odpowiedzialnych za zarządzanie budżetem. · Modernizacja systemu zarządzania lokalnymi finansami publicznymi. Modernizacja systemu kontroli wewnętrznej wydatków publicznych · Dalsze zwiększanie potencjału organów administracji (Generalnej Inspekcji Finansów (IGF), Generalnej Inspekcji Ministerstw (IGM), Generalnej Inspekcji Samorządów Lokalnych (IGAT)) odpowiedzialnych za audyt i kontrolę prawidłowości wydatków publicznych i ich wyników. · Dalsze stopniowe zbliżanie do międzynarodowych norm i metod (Międzynarodowej Organizacji Księgowych/IFAC, Instytutu Audytorów Wewnętrznych/IIA, Międzynarodowej Organizacji Najwyższych Organów Kontroli Finansów Publicznych/INTOSAI) oraz do najlepszych praktyk stosowanych w UE w zakresie kontroli i audytu dochodów i wydatków publicznych. · Wdrożenie przepisów dotyczących odpowiedzialności osób zarządzających (urzędników zatwierdzających), organów nadzoru i księgowych publicznych. · Zwiększenie zdolności bardziej skutecznego wdrażania przepisów w zakresie kontroli finansowej przedsiębiorstw publicznych przez państwo. · Wymiana doświadczeń i specjalistycznej wiedzy między marokańskimi instytucjami kontroli i audytu finansów publicznych a instytucjami europejskimi o podobnym charakterze. Wzmocnienie systemu kontroli zewnętrznej wydatków publicznych · Zwiększenie możliwości Trybunału Obrachunkowego. · Wymiana doświadczeń między marokańskim Trybunałem Obrachunkowym a instytucjami kontroli zewnętrznej państw członkowskich UE. · Wsparcie demokracji budżetowej poprzez zwiększenie uprawnień i możliwości analizy parlamentu na etapie przyjmowania i wykonywania corocznych ustaw budżetowych. 5.4 Reformy strukturalne ukierunkowane na konkurencyjność gospodarki marokańskiej Reforma strukturalna i postęp w kierunki funkcjonalnej i konkurencyjnej gospodarki rynkowej · Kontynuowanie reform zmierzających do poprawy otoczenia biznesowego, w tym będących w toku prac nad Kartą inwestycyjną i istniejącej infrastruktury w celu wspierania inwestycji, zwiększenia konkurencyjności i zwiększenia zatrudnienia. · Wdrożenie mechanizmu ostrzegania i szybkich konsultacji w zakresie środków mających wpływ na handel i inwestycje. · Realizacja ogólnego planu zintegrowanych platform przemysłowych oraz stref działalności handlowej w ramach Narodowego Paktu na rzecz rozwoju przemysłu i Planu Rawaj na rzecz handlu i dystrybucji. · Poprawa udostępniania terenów przemysłowych i handlowych. · Kontynuacja wdrażania środków zmierzających do zwiększenia wydajności i szkolenia siły roboczej w sektorach o dużym potencjale, w szczególności tych, które ujęte są w Narodowym Pakcie na rzecz rozwoju przemysłu (przemysł lotniczy, samochodowy, offshoring, rolno-spożywczy i tekstylny). · Prowadzenie strategicznych i handlowych badań pozwalających na rozwój gałęzi przemysłu i nowych nisz na rynku. 5.5 Zatrudnienie (w tym podstawowe prawa socjalne i podstawowe normy pracy) i polityka socjalna Wzmocnienie dialogu i współpracy w dziedzinie zatrudnienia, polityki socjalnej i równości kobiet i mężczyzn Propagowanie równości kobiet i mężczyzn · Aktywne propagowanie równości kobiet i mężczyzn na wszystkich poziomach (zatrudnienie, edukacja, szkolenie, przedsiębiorczość i decyzyjność). · Kontynuowanie polityki równości i polityki walki ze stereotypami względem kobiet i mężczyzn. · Utrwalanie ochrony kobiet w ciąży w miejscu pracy. Umacnianie podstawowych praw socjalnych i podstawowych norm pracy · Stworzenie warunków sprzyjających perspektywom ratyfikacji Konwencji 87 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej wolności związkowej i ochrony praw związkowych. · Zintensyfikowanie kontroli wdrażania i faktycznego stosowania przepisów prawa w oparciu o Konwencje 29, 87, 98, 100, 105, 111, 138 i 182 Międzynarodowej Organizacji Pracy. · Wzmocnienie mechanizmów kontroli stosowania przepisów prawa pracy, w tym regulujących pracę dzieci. · Kontynuowanie negocjacji z partnerami gospodarczymi i społecznymi zmierzających do przyjęcia ustawy organicznej o wykonywaniu prawa do strajku. · Wzmocnienie odpowiednich i niezależnych struktur dialogu społecznego (dwustronnego i trójstronnego) w tym potencjału partnerów społecznych. · Promowanie odpowiedzialności społecznej przedsiębiorstw i rozwoju praktyk przedsiębiorczości z poszanowaniem inicjatywy ONZ „Global Compact” i deklaracji trójstronnej Międzynarodowej Organizacji Pracy w sprawie przedsiębiorstw wielonarodowych i polityki społecznej oraz praktyk OECD w tym zakresie. · Wzmocnienie narzędzia propagowania i monitorowania zdrowia, higieny i bezpieczeństwa w miejscu pracy, w tym przez działania szkoleniowe w tym zakresie, instytucjonalizacja zasady ostrożności, zapobieganie ryzyku zawodowemu związanemu z kontaktem z substancjami niebezpiecznymi lub toksycznymi oraz wymiana dobrych praktyk i analiz w tej dziedzinie w celu ograniczenia liczby wypadków przy pracy i chorób zawodowych. · Zbliżenie ustawodawstwa krajowego do ogólnych zasad ustanowionych w europejskich dyrektywach dotyczących zapobiegania ryzyku zawodowemu i ochrony bezpieczeństwa i higieny pracy, eliminowania czynników ryzyka i wypadków, informowania, konsultowania, zrównoważonego udziału i szkolenia pracowników i ich przedstawicieli[2] i czuwanie nad jego wdrażaniem zapewniane przez krajowy Instytut warunków pracy. · Poprawa metod przejrzystego i spójnego rejestrowania i przetwarzania wszystkich statystyk o wypadkach w pracy. Wdrożenie polityk dotyczących zatrudnienia, szans na rynku pracy i godnej pracy zmierzających do zwiększenia zatrudnienia i walki z bezrobociem. Propagowanie dostępu do godnego i produktywnego zatrudnienia w warunkach gospodarki formalnej · Opracowywanie polityki dotyczącej zatrudnienia, szans na rynku pracy i godnej pracy w Maroku z uwzględnieniem wytycznych europejskiej strategii na rzecz zatrudnienia i ram działań określonych przez konferencję ministerialną Euro Med w sprawie zatrudnienia, która odbyła się w Marrakeszu w listopadzie 2008 r., zgodnie z zasadami sprawiedliwości i równości społecznej, a w szczególności: – Podwyższenie wskaźnika aktywności zawodowej w formalnym sektorze gospodarki produktywnej, podwyższenie wskaźnika aktywności kobiet i proporcji pracowników niezależnych w grupie aktywnej zawodowo; – Rozwój kształcenia pozwalającego na zdobywanie kwalifikacji zawodowych (zwłaszcza praktyki zawodowe i szkolenie w systemie przemiennym), w szczególności dla ludzi młodych, by zwiększyć ich szanse na rynku pracy; – Lepsze dostosowanie kwalifikacji zawodowych z uwzględnieniem potrzeb rynku pracy, w szczególności ułatwianie młodym ludziom i kobietom znajdowania zatrudnienia produktywnego i formalnego; – Wdrożenie systemu oceny i kontroli środków aktywnego propagowania zatrudnienia w celu zwiększenia ich skuteczności i dostosowania do potrzeb rynku pracy. Rozszerzenie możliwości krajowej Agencji promocji zatrudnienia i kompetencji (ANAPEC) ; – Wdrożenie zintegrowanego programu godnej pracy w związku z przyjęciem go przez Maroko i Międzynarodową Organizację Pracy oraz monitorowanie celów i wskaźników. Propagowanie przyjęcia i stosowania ogólnego narzędzia polityki ochrony socjalnej i włączenia społecznego · Przyjęcie i wdrożenie systemu odszkodowań w przypadku utraty zatrudnienia. · Kontynuowanie wspieranych działań na rzecz obniżenia wskaźnika populacji znajdującej się w sytuacji ubóstwa bezwzględnego lub względnego lub w trudnej sytuacji. · Kontynuowanie wspieranych działań na rzecz obniżenia wskaźnika wykluczenia społecznego (np. % populacji mieszkającej w slumsach). · Dalsza współpraca na rzecz osiągnięcia marokańskiego celu ograniczania ubóstwa i poprawy spójności społecznej. · Zagwarantowanie aktywnego włączenia społecznego wszystkich ludzi przez zachęcanie do udziału w rynku pracy, w szczególności grup znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. · Wprowadzenie konkretnych środków administracyjnych i przepisów na rzecz integracji społeczno-zawodowej osób z niepełnosprawnością. · Rozszerzenie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego na wszystkie kategorie społeczno-zawodowe (w szczególności pracowników niezależnych, wolnych zawodów i studentów). · Wymiana dobrych praktyk w celu rozszerzenia i podniesienia poziomu ochrony socjalnej, w szczególności w odniesieniu do warstw najuboższych. · Zagwarantowanie stabilności finansowania systemu ochrony socjalnej. Uzupełnienie narzędzia zapewniającego dostęp do leczenia lub ubezpieczenia zdrowotnego tak, aby objąć nim całe społeczeństwo (a w szczególności obywateli znajdujących się w sytuacji niekorzystnej społecznie) w zakresie podstawowej opieki zdrowotnej o wysokiej jakości · Obniżenie średniej kwoty wydatków bezpośrednich gospodarstw domowych („wydatki bieżące”), w szczególności w przypadku osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji społecznej. · Rozszerzenie grupy społeczeństwa faktycznie objętego systemem ubezpieczeń zdrowotnych lub opieki zdrowotnej. Zbliżanie przepisów: W celu wdrożenia tych reform Maroko uwzględni, w zakresie zbliżania ustawodawstw i przy wsparciu UE, odpowiednie europejskie dyrektywy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy (opracowanie nowego narzędzia regulacyjnego i wykonawczego dotyczącego zapobiegania ryzyku zawodowemu), równości szans kobiet i mężczyzn, ochrony przed dyskryminacją, prawa pracy oraz Kartę praw podstawowych Unii Europejskiej. 5.6 Rozwój regionalny i lokalny · Skonsolidowanie procesu rozwoju na poziomie lokalnym: – Wzmocnienie zasobów instytucjonalnych i finansowych gmin, w szczególności wiejskich („Gminy 2015”); – Upowszechnienie Gminnych Planów Rozwoju (opracowanie, przyjęcie, systematyczna aktualizacja); – Propagowanie zrzeszania się gmin; – Modernizacja administracji gmin przez informatyzację, odchodzenie od papierowej formy procedur i poprawa jakości usług dla obywateli; – Wzmocnienie partnerstwa między samorządami terytorialnymi, sektorem prywatnym i organizacjami pozarządowymi w celu realizacji infrastruktury i zapewnienia wyposażenia lokalnego i regionalnego oraz zarządzania nimi; – Mobilizacja potencjału podatkowego samorządów terytorialnych. · Przyspieszenie procesu niwelowania nierówności między regionami oraz między obszarami wiejskimi i miejskimi: – Określenie i wdrożenie polityk rozwoju regionalnego oraz polityk dotyczących specyficznych obszarów (np. obszary górskie); – Opracowanie i realizacja Planów Rozwoju Regionalnego na poziomie 16 regionów; – Niwelowanie nierówności w zakresie dostępu do podstawowej infrastruktury socjalnej i gospodarczej; – Wzmocnienie potencjału podmiotów rozwoju regionalnego i lokalnego; – Podczas najbliższych wspólnych ocen (Maroko, Komisja) wdrażania Eurośródziemnomorskiej karty przedsiębiorczości i z zastrzeżeniem dostępności finansowania, należy ocenić, czy karta jest znana i uwzględniana w całym kraju, w tym poza ośrodkami rozwoju gospodarczego oraz jakie są wyniki w poszczególnych regionach i dla beneficjentów końcowych; – Zintensyfikowanie współpracy przez realizację regionalnych i transgranicznych programów między Marokiem a UE w celu zmniejszenia dysproporcji w rozwoju regionów oraz zwiększenia ich dobrobytu. 5.7 Rozwój społeczny · Dążenie do osiągnięcia większej skuteczności projektów Krajowej Inicjatywy na rzecz Rozwoju Społecznego (KIRS). · Zintensyfikowanie kontroli i oceny projektów KIRS. · Promowanie mikroprojektów generujących nowe miejsca pracy i stałe dochody. · Zwiększenie uczestnictwa kobiet, ludzi młodych i osób ze specjalnymi potrzebami w organach zarządzających KIRS. 5.8 Zrównoważony rozwój · Wdrożenie elementów krajowej Karty na rzecz środowiska i zrównoważonego rozwoju dotyczących zrównoważonego rozwoju poprzez dokończenie procesu opracowywania ustawy ramowej. · Dalsze wdrażanie struktur i procedur związanych ze strategicznym planowaniem w dziedzinie zrównoważonego rozwoju oraz koordynacja działań poszczególnych podmiotów. 6. Handel, rynek i reforma przepisów 6.1 Zbliżenie ram prawnych Maroka z przepisami UE w przedmiotowych dziedzinach · Ustanowienie mechanizmu umożliwiającego stworzenie spisu rozbieżności między marokańskimi przepisami prawa a wspólnotowym dorobkiem prawnym w celu ułatwienia opracowania narodowego programu spójności. · Ustalenie sektorów priorytetowych w zakresie zbliżania ustawodawstw oraz potrzebnych zasobów krajowych i harmonogramu realizacji planu. 6.2 Stosunki handlowe, w tym zawarcie pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu Zgodnie z zaleceniami planu działania Euromed i celami wspólnego dokumentu w sprawie przyznania szczególnego statusu strony będą najpierw działały na rzecz zawarcia pogłębionej i kompleksowej umowy o wolnym handlu (DCFTA), a w późniejszym terminie na rzecz utworzenia wspólnej przestrzeni gospodarczej. Realizacja zobowiązań podjętych w tytule II układu o stowarzyszeniu (Swobodny przepływ towarów) · Dalsza realizacja kwestii ujętych w części dotyczącej handlu układu o stowarzyszeniu UE-Maroko, w szczególności w celu wzajemnego zniesienia ograniczeń dotyczących wywozu i przywozu towarów w zakresie wszystkich aspektów taryfowych i pozataryfowych. · Kontynuowanie i pogłębienie liberalizacji handlu towarami zgodnie z politykami sektorowymi. · Wykonywanie i monitorowanie układu o liberalizacji handlu produktami rolnymi, przetworzonymi produktami rolnymi, rybami i produktami rybołówstwa. · Szkolenie pracowników i zwiększenie potencjału administracyjnego w dziedzinie handlu międzynarodowego. Przyczynianie się do zapewnienia powstawania eurośródziemnomorskiej strefy wolnego handlu · Dalsze wdrażanie umowy o wolnym handlu z partnerami z regionu Morza Śródziemnego na poziomie regionalnym, wewnątrzregionalnym lub dwustronnym. · Stosowanie i monitorowanie wdrażania uzgodnień w sprawie rozstrzygania sporów handlowych, w tym wsparcie dla tworzenia grupy marokańskich arbitrów w sprawach handlu międzynarodowego, którzy mogliby pełnić rolę arbitrów w postępowaniach ugodowych. · Dalsze wdrażanie porozumienia z Agadiru we wszystkich dziedzinach objętych obecnie porozumieniem; praca nad zwiększeniem liczby dziedzin, np. włączenie usług i inwestycji oraz zachęcanie do rozszerzenia porozumienia z Agadiru na inne państwa regionu. · Realizacja inicjatyw na rzecz wspierania partnerstwa eurośródziemnomorskiego, w szczególności na rzecz ułatwienia handlu i inwestycji, którego jednym z elementów będzie mechanizm ostrzegania i szybkich konsultacji w zakresie środków mających wpływ na handel i inwestycje. · Zacieśnienie współpracy i dialogu w zakresie ustalania i wykorzystywania narzędzi ochrony handlu. · Kontynuowanie już rozpoczętych dwustronnych negocjacji na temat liberalizacji usług i swobody przedsiębiorczości. Zawarcie DCFTA · Otwarcie negocjacji zmierzających do zawarcia DCFTA między Marokiem a UE, która przyczyni się do stopniowej integracji rynków stron. · Negocjacje DCFTA dotyczyć będą następujących sektorów (lista niewyczerpująca, z uwzględnieniem wyboru sektorów priorytetowych w ramach zbliżania ustawodawstw): – normy techniczne dla wyrobów przemysłowych, normy dotyczące oceny zgodności wyrobów; – zamówienia publiczne; – przepływy finansowe i płatności; – ochrona praw własności intelektualnej; – środki sanitarne i fitosanitarne; – polityka dotycząca konkurencji; – ułatwienia celne i handlowe; – dialog na temat narzędzi ochrony handlu; – pogłębienie liberalizacji usług i ochrona inwestycji; – handel i zrównoważony rozwój; – analiza możliwości poprawy warunków udzielania preferencyjnych koncesji przyznawanych w ramach układu o liberalizacji handlu produktami rolnymi, przetworzonymi produktami rolnymi i produktami rybołówstwa, uwzględniając politykę rolną, wrażliwość i specyfikę wymienionych produktów obu stron. 6.3 Ułatwienie dostępu do rynku dla wyrobów przemysłowych 6.3.1 Swobodny przepływ wyrobów przemysłowych (dziedziny zharmonizowane UE) Ułatwienie dostępu do rynku dla wyrobów przemysłowych. Kontynuowanie harmonizacji przepisów marokańskich dotyczących wyrobów przemysłowych z przepisami oraz międzynarodowymi i europejskimi praktykami · Kontynuowanie w ramach szczególnego statusu dostosowywania odpowiednich przepisów z dorobkiem prawnym UE i ich wdrażania przez podniesienie poziomu infrastruktur jakości. · Kontynuowanie zbliżania ustawodawstw w zakresie norm, regulacji technicznych i zasad oceny zgodności w celu stopniowego zharmonizowania z europejskimi ramami prawnymi na płaszczyźnie horyzontalnej i w sektorach priorytetowych. · Wzmocnienie instytucji odpowiedzialnych za normalizację (IMANOR), akredytację (COMAC), ocenę zgodności, metrologię i monitorowanie rynku, w szczególności przez wymianę informacji i specjalistycznej wiedzy oraz włączenie tych instytucji do europejskich i międzynarodowych struktur, w tym przystąpienie do Europejskiej Współpracy w Dziedzinie Akredytacji. · Negocjowanie układu w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania wyrobów przemysłowych w sektorach stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania, w których przepisy i standardy są takie same, jak w UE. 6.3.2 Zniesienie ograniczeń (niezharmonizowane dziedziny UE) Ułatwienie obiegu towarów i poprawa współpracy administracyjnej · Dalsze przeciwdziałanie środkom dyskryminującym i upewnienie się, że zainteresowane strony mają możliwość zgłaszania stwierdzonych problemów. · Wzmocnienie centralnego punktu kontaktowego i punktu informacyjnego powołanego w ramach Porozumienia w sprawie barier technicznych w handlu w celu ułatwienia przekazywania informacji i współpracy między UE a Marokiem oraz podmiotami gospodarczymi · Dalsza analiza marokańskich przepisów w zakresie etykietowania, składu, produkcji i opisywania wyrobów w celu zbliżenia z ogólnymi zasadami obowiązującymi w UE. · Ustalenie i analiza przeszkód pozataryfowych i ułatwienie ich usunięcia za pomocą mechanizmu Euromed ułatwienia handlu. 6.4 Kwestie sanitarne i fitosanitarne Poprawa stanu zdrowia zwierząt i roślin oraz zapewnienie bezpieczeństwa żywności i pasz oraz ułatwienie handlu między Marokiem a UE · Kontynuowanie wdrażania porozumienia WTO w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych (SPS) oraz międzynarodowych norm Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE), Międzynarodowej konwencji ochrony roślin (IPPC) i Kodeksu Żywnościowego. · Aktualizacja przepisów w zakresie zdrowia zwierząt i roślin, bezpieczeństwa żywności i pasz oraz dobrostanu zwierząt, aby zbliżyć się do poziomu ochrony i przepisów UE, w tym w zakresie higieny, identyfikacji i identyfikowalności żywych zwierząt, pożywienia, pasz, produktów rybołówstwa itd. W szczególności: – przyjęcie dokumentów regulacyjnych i prawnych opracowanych i zatwierdzonych w ramach projektu partnerstwa finansowanego przez UE w latach 2007-2009; – przyjęcie aktów wykonawczych do ustawy nr 28-07 w sprawie bezpieczeństwa żywności. · Wspieranie aktualizacji przemysłu rolno-spożywczego, w tym rybołówstwa, w zakresie norm higieny i sanitarnych zgodnie z ustawą nr 28-07. · Współpraca w dziedzinie rejestracji pestycydów, kontroli pozostałości i substancji zanieczyszczających w produktach żywnościowych i paszach oraz środków ochrony przeciwko wprowadzaniu organizmów szkodliwych do roślin lub produktów roślinnych. · Współpraca z krajowym Biurem ds. bezpieczeństwa żywności (ONSSA) w celu: – lepszego zapobiegania i eliminowania zakaźnych chorób zwierząt; – wdrożenia nowych przepisów w zakresie bezpieczeństwa żywności (ustawa nr 28-07); – dostosowanie do odpowiednich przepisów punktów kontroli granicznej; – dostosowanie do odpowiednich przepisów laboratoriów w celu przeprowadzenia ich akredytacji. · Kontynuowanie współpracy z ONSSA w szczególności w celu wprowadzenia systemu regionalizacji w zakresie zdrowia zwierząt, aby ułatwić wywóz towarów z Maroka w ramach umowy o wolnym handlu zawartej między Marokiem a Unią Europejską. · Kontynuowanie współpracy w zakresie systemu ostrzegania o niebezpieczeństwie sanitarnym i uczestnictwo w systemie wczesnego ostrzegania (RASFF) zgodnie z zasadami UE. · Dalsze uczestnictwo Maroka w systemie TRACES (Trade Control and Expert System) · Współpraca z ONSSA w celu ustanowienia w Maroku systemu akredytowania zakładów rolno-spożywczych (żywność pochodzenia zwierzęcego). System ten musi: a) zagwarantować ochronę zdrowia konsumentów w Maroku; b) stanowić narzędzie poprawiające przejrzystość, przewidywalność, wiarygodność kontroli oraz ułatwiające handel; c) być oparte raczej na ocenie skuteczności oficjalnych systemów kontroli i certyfikacji państwa wywozu niż na ocenie poszczególnych wyrobów lub zakładów, zgodnie z dyrektywami oraz zasadami międzynarodowych norm, w szczególności Kodeksu Żywnościowego CAC/GL 26-1997; d) zapewniać skuteczność i efektywność wykorzystywania zasobów ONSSA. Zbliżanie przepisów: W celu osiągnięcia tych celów Maroko ustali priorytety i przyjmie niezbędne dokumenty regulacyjne i prawne (na przykład akty wykonawcze do ustawy nr 28-07 w sprawie bezpieczeństwa żywności oraz projekty przepisów opracowane i zatwierdzone w ramach projektu partnerstwa finansowanego przez UE w latach 2007-2009). W ramach zbliżania przepisów Maroko, przy wsparciu UE, uwzględni odpowiednie europejskie przepisy dotyczące kwestii weterynaryjnych i fitosanitarnych. 6.5 Rolnictwo i rybołówstwo Rolnictwo Modernizacja i zwiększenie potencjału w sektorze rolnictwa w ramach liberalizacji handlu i zgodnie z założeniami planu „Zielone Maroko” (PMV): · Rozwój rolnictwa solidarnego (Filar II PMV), w szczególności małych gospodarstw w regionach słabo rozwiniętych i trudnych. Proponuje się wymienione poniżej działania priorytetowe, wpisujące się w cele wzmocnienia proponowanych programów partnerstwa: – Rozwój upraw drzew śródziemnomorskich na terenach górzystych w celu zwalczania ubóstwa; – Rozwój produktów lokalnych z ukierunkowaniem na branże stanowiące przedmiot zainteresowania dla obu stron; – Poprawa warunków gospodarczych sektora rolnego, w szczególności w dziedzinie mechanizacji, wprowadzania produktów do obrotu, usług dla drobnych rolników, innowacji technologicznych, badań w celu poprawy produktywności i jakości itd.; – Rozwój produkcji o wysokiej jakości, w tym w branży rolnictwa biologicznego; – Współpraca w dziedzinie oznaczeń geograficznych; – Ochrona zasobów naturalnych i bioróżnorodności. · Propagowanie produkcji o wysokiej jakości i konsolidacja wymiany między poszczególnymi branżami. · Ułatwianie, wspieranie i zachęcanie zawierania partnerstw między marokańskimi organizacjami zawodowymi producentów rolnych a ich europejskim odpowiednikami. · Podjęcie negocjacji w celu zawarcia dwustronnego układu o ochronie oznaczeń geograficznych w ciągu trzech miesięcy od wejścia w życie układu o liberalizacji handlu produktami rolnymi, przetworzonymi produktami rolnymi i produktami rybołówstwa. · Wspieranie Maroka, by w krótkim terminie spełniło warunki uczestnictwa w pilotażowych projektach programu na rzecz rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich (ENPARD) i by umożliwić w średnioterminowej perspektywie wieloletni rozwój inicjatywy ENPARD. Ustanowienie przepisów i norm zgodności pozasanitarnej oraz kodeksu dobrych praktyk dotyczących produktów rolnych i rybołówstwa · Zbliżenie ustawodawstw w zakresie norm zgodności pozasanitarnej i kodeksów dobrych praktyk dotyczących produktów rolnych i rybołówstwa w celu stopniowego harmonizowania z europejskimi ramami prawnymi. · Wzmocnienie i ustanowienie wytycznych dla instytucji odpowiedzialnych za ww. aspekty dotyczące produktów rolnych i rybołówstwa (Niezależna Instytucja Kontroli i Koordynacji Eksportu/EACCE, ONSSA i inne), w szczególności przez wymianę informacji i włączenie tych instytucji do struktur europejskich i międzynarodowych. · Aktualizacja wiedzy osób pracujących w tym sektorze w zakresie stosowania przepisów i norm zgodności pozasanitarnej. Ułatwienie handlu przez usunięcie istniejących pozataryfowych barier dla produktów rolnych i rybołówstwa · Aktualizacja marokańskich przepisów prawa w zakresie etykietowania, składu, produkcji, prezentowania środków spożywczych oraz opisywania produktów rolnych i produktów rybołówstwa. · Zbliżenie do ogólnych zasad obowiązujących w UE dotyczących etykietowania produktów zawierających mięso, tłuszcze itd. Usprawnienie procesu zbliżania przepisów PMV spójnie z celem konwergencji · Zwiększenie możliwości prawnych i politycznych sektora rolniczego: przedstawienie europejskich przepisów wewnętrznych i zewnętrznych dla UE, w szczególności różnych mechanizmów wspólnego organizowania rynków produktów rolnych oraz wspólnej polityki rolnej. · Aktualizacja w zakresie strategicznego nadzoru nad produktami i rynkami wraz z nową polityką modernizacji rolnictwa. Rybołówstwo Zapewnienie wprowadzania ram zarządzania połowami zgodnie z treścią i celami Strategii Halieutis i ze wspólną polityką rybołówstwa w zakresie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa oraz w dziedzinach stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania · Zapewnienie trwałości zasobów (oś 1 Planu Halieutis-PH): – Wspieranie badań naukowych; – Upowszechnienie zagospodarowywania łowisk systemem całkowitego dopuszczalnego połowu (TAC); – Modernizacja floty i dostosowanie nakładu połowowego; – Dalsze zwalczanie nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (NNN); – Stymulowanie rozwoju akwakultury. · Optymalizacja produkcji (oś 2 Planu Halieutis): – Modernizacja infrastruktury portowej i punktów wyładunkowych przeznaczonych dla rybołówstwa; – Zapewnienie skutecznego zarządzania przestrzeniami portowymi. · Poprawa promocji produktów rybołówstwa i warunków wprowadzania ich do obrotu (osie 2 i 3 Planu Halieutis): – Ułatwienie podmiotom przemysłowym dostępu do surowców wysokiej jakości; – Stymulowanie dywersyfikacji i ukierunkowania produkcji przemysłowej na rynki o największym potencjale; – Zorganizowanie i zdynamizowanie rynku wewnętrznego; – Ułatwienie handlu produktami rybołówstwa w celu przyczynienia się do utworzenia strefy wolnego handlu. · Włączenie zagadnień przekrojowych: – Rządzenie publiczne: wzmocnienie roli doradczej zrzeszeń zawodowych i zachęcanie do dialogu między poszczególnymi sektorami; – System prawny: konsolidacja, wyjaśnienie i aktualizacja; – Kontrola i nadzór: zintensyfikowanie środków stosowanych w całym procesie; – Jakość i higiena: wdrożenie środków i narzędzi umożliwiających identyfikowalność od początku do końca procesu [związek z pkt 5.4]; – Zasoby ludzkie i zatrudnienie: utworzenie centrum monitorowania zatrudnienia w sektorze rybołówstwa (warunki pracy, podkreślanie roli kobiet pracujących w tym zawodzie, sposoby dostosowania do środowiska gospodarczego); – Utworzenie biegunów konkurencyjności. Zbliżanie przepisów: W celu osiągnięcia tych celów Maroko uwzględni, przy wsparciu UE, rozporządzenie w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (WE nr 2371/2002 i akty powiązane) oraz przepisy szczegółowe wspólnej polityki rybołówstwa w dziedzinach stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania, tj.: – Włączenie wymiaru środowiskowego; – Kontrola, monitorowanie i nadzór; – Wsparcie badań. Wdrażanie Strategii Halieutis zgodnie z celem spójności przepisów dotyczących głównie zrównoważonego wykorzystania zasobów rybołówstwa · Kontynuowanie przyjmowania i wdrażania nowych odpowiednich przepisów włączających do ustawodawstwa krajowego europejskie zasady, mające zastosowanie do zwalczania połowów NNN, a w szczególności rozporządzenie Rady (WE) nr 1005/2008 z dnia 29 września 2008 r. ustanawiające wspólnotowy system zapobiegania połowom NNN oraz ich powstrzymywania i eliminowania. · Zwiększenie możliwości monitorowania i kontroli połowów oraz legalnego obrotu produktami rybołówstwa w całej branży. Wymienione możliwości dotyczą: – zasobów ludzkich odpowiednio przeszkolonych do pełnienia tej nowej roli; – środków umożliwiających elektroniczne zarządzanie danymi zgodne ze standardami UE, która jest głównym odbiorcą marokańskich produktów rybołówstwa; – monitorowania statków rybackich drogą satelitarną. · Dalsze przyjmowanie i wdrażanie przepisów, mających na celu ochronę środowiska morskiego oraz zapobieganie jego zanieczyszczaniu. · Wyposażenie Krajowego Instytutu Badań nad Rybołówstwem (INRH), odpowiedzialnego za monitorowanie jakości środowiska morskiego, w odpowiedni sprzęt i środki do prowadzenia badań i monitorowania. · Rozwijanie działalności w zakresie akwakultury i wsparcie instytucji zajmujących się akwakulturą (krajowa agencja na rzecz rozwoju akwakultury) przez przyjęcie stymulujących przepisów zgodnych z międzynarodowymi normami i standardami w zakresie ochrony środowiska oraz środka zachęcającego do inwestowania w tej dziedzinie. · Kontynuowanie modernizacji floty rybackiej bez zwiększania zdolności połowowej. · Zapewnienie wdrażania i pełnego poszanowania norm przyjętych w ramach międzynarodowych i regionalnych organizacji zarządzających rybołówstwem, w szczególności Międzynarodowej Komisji ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego (ICCAT) oraz Generalnej Komisji Rybołówstwa Morza Śródziemnego (GFCM). · Przyczynianie się do uregulowania nakładu połowowego odpowiednio do poziomu wykorzystania zasobów. · Zachęcanie do stosowania selektywnych narzędzi połowowych. · Przyczynianie się do zapobiegania zanieczyszczaniu przez statki. · Stosowanie norm i wymogów w zakresie szkolenia i ochrony zdrowia osób pracujących w rybołówstwie. · Zwiększenie bezpieczeństwa życia na morzu. 6.6 Swoboda przedsiębiorczości, prawo spółek, rachunkowość i audyt Przedsiębiorczość Ułatwienie prowadzenia działalności gospodarczej i poprawa warunków otoczenia biznesowego · Propagowanie środowiska sprzyjającego spółkom w szczególności poprzez reformę sądownictwa, uproszczenie procedur i zmniejszenie obciążeń biurokratycznych. · Ustanowienie środków umożliwiających zakładanie przedsiębiorstw drogą elektroniczną. · Wspieranie marokańskiej Agencji ds. rozwoju inwestycji jako punktu kontaktowego dla inwestycji zagranicznych. · Zapewnienie systematycznego dialogu z przedstawicielami zagranicznych inwestorów w celu poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej. · Wzmocnienie współpracy z agencjami Euromed ds. promocji inwestycji. Zbliżanie przepisów: Aby osiągnąć te cele Maroko zwróci szczególną uwagę na: – uproszczenie procedur administracyjnych (dopilnowując, by procedury administracyjne dotyczące dostępu i wykonywania działalności usługowej były przejrzyste, współmierne, oparte na kryteriach obiektywnych, aby zagwarantować przewidywalność i bezpieczeństwo prawne usługodawcom). – wspieranie usługodawców w dopełnianiu formalności administracyjnych (przez zwiększenie dostępności informacji lub ustanowienie narzędzia kompleksowej obsługi dla usługodawców); – upowszechnienie wdrażania systemu „e-regulations” we wszystkich regionalnych ośrodkach inwestycji (CRIs) w Maroku. Prawo spółek Harmonizowanie prawa spółek w celu zapewnienia ochrony wszystkich stron i ułatwienia działalności przedsiębiorstw · Zwiększenie ochrony akcjonariuszy i innych stron zgodnie z europejskimi normami i praktykami w tym zakresie. · Dokończenie prac nad kodeksem dobrego zarządzania dla różnych rodzajów przedsiębiorstw i podmiotów publicznych zgodnie z europejskimi i międzynarodowymi normami i monitorowanie stosowania wszystkich istniejących kodeksów. · Dalsze wspieranie Marokańskiego Instytutu Administratorów (IMA) w celu uwrażliwiania, przekazywania i rozpowszechniania zasad dobrego zarządzania przedsiębiorstwem (spotkania, fora dyskusyjne, strony internetowe itd.) oraz w celu zapewnienia działań strategicznego nadzoru i badań w dziedzinie zarządzania przedsiębiorstwem (publikacje, badania, centrum monitorowania zarządzania przedsiębiorstwem). · Dokończenie prac nad modernizacją rejestru handlowego i systemu publikowania w dzienniku urzędowym w celu informowania osób trzecich. Zbliżanie przepisów: Aby osiągnąć te cele Maroko uwzględni w ramach zbliżania przepisów, przy wsparciu UE, europejskie przepisy prawa spółek. Rachunkowość i audyt Stosowanie europejskich i międzynarodowych norm w zakresie rachunkowości i audytu, w szczególności w przypadku spółek notowanych na giełdzie · Kontynuowanie wysiłków w celu propagowania zawodu audytora jakości. · Dalsze stosowanie środków zmierzających do propagowania przyjęcia i stosowania, dla spółek notowanych na giełdzie, międzynarodowych i europejskich norm w zakresie rachunkowości i audytu, a w szczególności: – Czwartej dyrektywy Rady z dnia 25 lipca 1978 r. wydanej na podstawie art. 54 ust. 3 lit. g) Traktatu, w sprawie rocz