KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.1.2021 COM(2021) 20 final 2021/0008(COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniająca decyzję ramową Rady 2002/465/WSiSW w zakresie jej dostosowania do przepisów UE dotyczących ochrony danych osobowych



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Dyrektywa (UE) 2016/680 (dyrektywa o ochronie danych w sprawach karnych) weszła w życie w dniu 6 maja 2016 r., a państwa członkowskie miały czas do dnia 6 maja 2018 r. na jej transpozycję do prawa krajowego. Uchyliła ona i zastąpiła decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW, ale jest o wiele bardziej wszechstronnym i ogólnym instrumentem ochrony danych. Co ważne, ma ona zastosowanie zarówno do krajowego, jak i transgranicznego przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom (art. 1 ust. 1). Art. 62 ust. 6 dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych nakłada na Komisję obowiązek dokonania do dnia 6 maja 2019 r. przeglądu innych aktów prawnych UE regulujących przetwarzanie danych osobowych przez właściwe organy do celów ścigania przestępstw, w celu oceny konieczności dostosowania ich do dyrektywy, i w razie potrzeby przedstawienia niezbędnych propozycji zmiany takich aktów dla zapewnienia spójnego podejścia do ochrony danych osobowych wchodzących w zakres stosowania dyrektywy. Komisja przedstawiła wyniki swojego przeglądu w komunikacie zatytułowanym „Dalsze działania dotyczące dostosowania dotychczasowego dorobku w obszarze trzeciego filaru do przepisów o ochronie danych” (24 czerwca 2020 r.) i określiła w nim dziesięć aktów prawnych, które należy dostosować do dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych, oraz harmonogram tych działań. Akty te obejmują decyzję ramową Rady 2002/465/WSiSW w sprawie wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych. Komisja zaznaczyła, że przedstawi ukierunkowane zmiany w tej decyzji w ostatnim kwartale 2020 r. i to jest celem niniejszego wniosku. Niniejsza inicjatywa nie jest częścią programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT). •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Wniosek ma na celu dostosowanie przepisów dotyczących ochrony danych zawartych w decyzji 2002/465/WSiSW do zasad i przepisów określonych w dyrektywie o ochronie danych w sprawach karnych w celu zapewnienia solidnych i spójnych ram ochrony danych w Unii. •Spójność z innymi politykami Unii Nie dotyczy 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawą niniejszego wniosku jest art. 16 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Pierwotny akt prawny opierał się na dawnym art. 34 ust. 2 lit. b) dawnego Traktatu o Unii Europejskiej, który odpowiada raczej art. 82 ust. 1 TFUE. Zarówno cel, jak i treść proponowanej zmiany są jednak wyraźnie ograniczone do ochrony danych osobowych. W tym względzie najwłaściwszą podstawą prawną jest art. 16 ust. 2 TFUE. Umożliwia on przyjęcie przepisów dotyczących ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez państwa członkowskie w ramach wykonywania działań na mocy prawa Unii oraz przepisów dotyczących swobodnego przepływu danych osobowych. Zgodnie z art. 2a protokołu nr 22 Dania nie będzie związana przepisami ustanowionymi na podstawie art. 16 TFUE, które odnoszą się do przetwarzania danych osobowych w ramach wykonywania działań wchodzących w zakres części trzeciej tytuł IV rozdziały 4 i 5 TFUE. To samo dotyczy Irlandii zgodnie z art. 6a protokołu nr 21. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Wyłącznie Unia może przyjąć akt ustawodawczy zmieniający decyzję 2002/465/WSiSW.

•Proporcjonalność Niniejszy wniosek ogranicza się do tego, co jest konieczne do dostosowania decyzji 2002/465/WSiSW do prawodawstwa Unii w zakresie ochrony danych osobowych (w tym do dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych), bez zmiany mechanizmów współpracy między państwami członkowskimi ustanawiającymi wspólny zespół dochodzeniowo-śledczy. Niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia założonych celów, zgodnie z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. •Wybór instrumentu Najwłaściwszym instrumentem do zmiany decyzji 2002/465/WSiSW jest dyrektywa. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Niniejszy wniosek jest następstwem przeglądu przeprowadzonego przez Komisję na podstawie art. 62 ust. 6 dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych, przedstawionego w komunikacie zatytułowanym „Dalsze działania dotyczące dostosowania dotychczasowego dorobku w obszarze trzeciego filaru do przepisów o ochronie danych”. W komunikacie tym wymieniono kwestie, w których konieczne jest dostosowanie. W szczególności wskazano w nim potrzebę doprecyzowania, że wszelkie przetwarzanie danych osobowych na podstawie decyzji 2002/465/WSiSW podlega albo dyrektywie o ochronie danych w sprawach karnych, albo rozporządzeniu (UE) 2016/679 (ogólne rozporządzenie o ochronie danych – RODO), w zależności od tego, czy odbywa się ono w kontekście postępowania karnego, czy innego. Zmiana powinna służyć doprecyzowaniu, że dane uzyskane na podstawie wspomnianej decyzji mogą być przetwarzane do celów innych niż te, do których są gromadzone, wyłącznie jeśli spełnione są warunki określone w dyrektywie o ochronie danych w sprawach karnych (art. 4 ust. 2 lub art. 9 ust. 1) albo w RODO (art. 6 ust. 4). Niniejszy wniosek dotyczy zmiany art. 1 ust. 10 decyzji 2002/465/WSiSW i tym samym ogranicza się do tego, co jest konieczne do rozwiązania powyższych kwestii. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Nie dotyczy •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej W swoim przeglądzie Komisja uwzględniła badanie przeprowadzone w ramach projektu pilotażowego dotyczącego przeglądu instrumentów i programów UE w zakresie gromadzenia danych pod kątem przestrzegania praw podstawowych. W badaniu przedstawiono wykaz aktów Unii objętych art. 62 ust. 6 dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych oraz określono przepisy potencjalnie wymagające dostosowania w kwestiach dotyczących ochrony danych. •Ocena skutków Wpływ niniejszego wniosku ogranicza się do przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy w kontekście decyzji 2002/465/WSiSW. Wpływ nowych obowiązków wynikających z dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych oceniono już w kontekście prac przygotowawczych do przyjęcia tej dyrektywy. W związku z tym szczegółowa ocena skutków niniejszego wniosku jest zbędna. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Nie dotyczy •Prawa podstawowe Prawo do ochrony danych osobowych określono w art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w art. 16 TFUE. Ochrona danych jest również ściśle powiązana z poszanowaniem życia prywatnego i rodzinnego chronionego przez art. 7 karty. Niniejszy wniosek gwarantuje, że przetwarzanie danych osobowych na podstawie decyzji 2002/465/WSiSW będzie podlegało „horyzontalnym” zasadom i przepisom prawodawstwa UE w zakresie ochrony danych, a tym samym dodatkowo wdraża przepisy art. 8 Karty. Celem tych przepisów jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony danych osobowych, a wyjaśnienie, że zasady i przepisy prawodawstwa UE w zakresie ochrony danych mają w pełni zastosowanie do przetwarzania danych na podstawie tej decyzji, będzie miało pozytywny wpływ na podstawowe prawa do prywatności i ochrony danych. 4.WPŁYW NA BUDŻET

Nie dotyczy 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Nie dotyczy •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw) Niniejszy wniosek nie wymaga dokumentów wyjaśniających dotyczących transpozycji, ponieważ wiąże się z uchyleniem jednego z artykułów decyzji 2002/465/WSiSW. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Dyrektywą o ochronie danych w sprawach karnych ustanowiono ramy prawne przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania lub ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom. W jej art. 4 ust. 2 i art. 9 ust. 1 uregulowano przetwarzanie danych osobowych do celów innych niż te, na potrzeby których te dane zgromadzono. Art. 1 ust. 10 decyzji 2002/465/WSiSW stanowi, że określone dane osobowe można przetwarzać, pod pewnymi warunkami, do celów innych niż te, do których dane te zostały zgromadzone. Wykracza to poza warunki określone w dyrektywie o ochronie danych w sprawach karnych, stąd należy dokonać dostosowania. Art. 1 niniejszej dyrektywy zmienia art. 1 ust. 10 wspomnianej decyzji poprzez: –dostosowanie przypadków wykorzystania danych osobowych zgromadzonych przez wspólne zespoły dochodzeniowo-śledcze (art. 1 ust. 10 lit. b)) do zasady celowości uregulowanej w dyrektywie o ochronie danych w sprawach karnych oraz –uchylenie art. 1 ust. 10 lit. c)–d). W art. 2 określono termin transpozycji niniejszej dyrektywy. W art. 3 określono datę wejścia w życie niniejszej dyrektywy. Art. 4 stanowi, że dyrektywa jest skierowana do państw członkowskich. 2021/0008 (COD) Wniosek DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniająca decyzję ramową Rady 2002/465/WSiSW w zakresie jej dostosowania do przepisów UE dotyczących ochrony danych osobowych PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 16 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Zgodnie z art. 62 ust. 6 dyrektywy (UE) 2016/680 Komisja dokonuje przeglądu innych aktów prawa Unii regulujących przetwarzanie danych osobowych przez właściwe organy do celów określonych w art. 1 ust. 1 tej dyrektywy w celu oceny konieczności dostosowania tych aktów do tej dyrektywy i w razie potrzeby przedstawia niezbędne propozycje zmiany takich aktów dla zapewnienia spójnego podejścia do ochrony danych osobowych wchodzących w zakres zastosowania tej dyrektywy. Przegląd ten doprowadził do uznania decyzji ramowej Rady 2002/465/WSiSW za jeden z tych innych aktów, które mają zostać zmienione. (2)Z myślą o spójności i skutecznej ochronie danych osobowych przetwarzanie danych osobowych prowadzone na podstawie decyzji ramowej 2002/465/WSiSW powinno odbywać się z poszanowaniem zasad określonych w dyrektywie (UE) 2016/680. (3)Zgodnie z art. 1, 2 i art. 4a ust. 1 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, Irlandia nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy i nie jest nią związana ani jej nie stosuje. (4)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej dyrektywy i nie jest nią związana ani jej nie stosuje. (5)Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję ramową 2002/465/WSiSW. (6)Zgodnie z art. 42 rozporządzenia (UE) 2018/1725 skonsultowano się z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię dnia XX XXXX r., PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: Artykuł 1 W decyzji ramowej 2002/465/UE wprowadza się następujące zmiany: 1)art. 1 ust. 10 lit. b) otrzymuje brzmienie: „b) do innych celów zgodnie z art. 4 ust. 2 dyrektywy 2016/680.”; 2)w art. 1 ust. 10 uchyla się lit. c) i d). Artykuł 2 1.Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do [roku po jej przyjęciu]. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów. Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie. 2.Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.