SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

w sprawie postępów akcesyjnych państw członkowskich w odniesieniu do Międzynarodowej konwencji Międzynarodowej Organizacji Morskiej o wymaganiach w zakresie wyszkolenia, wydawania świadectw oraz pełnienia wacht dla załóg statków rybackich zgodnie z art. 2 decyzji Rady (UE) 2015/799

1.Wprowadzenie

W decyzji Rady (UE) 2015/799 z dnia 18 maja 2015 r. upoważniono państwa członkowskie do zostania stronami, w interesie Unii Europejskiej, Międzynarodowej konwencji Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) o wymaganiach w zakresie wyszkolenia, wydawania świadectw oraz pełnienia wacht dla załóg statków rybackich (konwencja STCW-F zwana dalej „konwencją”), którą przyjęto dnia 7 lipca 1995 r. i która weszła w życie dnia 29 września 2012 r. Wszystkie państwa członkowskie UE są członkami IMO.

Konwencja ta wnosi istotny wkład nie tylko w ochronę rybaków, ale również w osiągnięcie bezpieczniejszej międzynarodowej żeglugi morskiej. Konwencja wspiera bezpieczeństwo życia i mienia na morzu, a tym samym przyczynia się również do ochrony środowiska morskiego. Biorąc pod uwagę, że połowy na morzu to jedno z najbardziej ryzykownych zajęć oraz że na otwartym morzu statki rybackie i członkowie ich załóg stają w obliczu takich samych zagrożeń i czynników ryzyka jak komercyjne statki morskie, odpowiednie szkolenie i kwalifikacje stanowią jeden z podstawowych środków służących zmniejszeniu liczby wypadków i przyczynieniu się do zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony załogi na statku oraz bezpieczeństwa morskiego.

Ponadto konwencja STCW-F ma również istotne znaczenie dla swobodnego przepływu pracowników. Dzięki możliwości pracy na statkach rybackich wszystkich państw członkowskich będących stronami konwencji STCW-F rybacy będą mogli stać się bardziej mobilni. W związku z tym harmonizacja ich kwalifikacji za pośrednictwem wprowadzenia wspólnego minimalnego poziomu szkolenia załóg statków rybackich nie tylko zwiększy bezpieczeństwo na morzu, ale także doprowadzi do dalszego ułatwienia swobodnego przepływu pracowników. Proces ten przyczyni się do zapewnienia równych szans w UE oraz w odniesieniu do państw trzecich.

Obecnie pracownicy statków rybackich nie są objęci ochroną w takim samym zakresie, jak marynarze w sektorze żeglugi morskiej, który podlega postanowieniom niemal identycznej Międzynarodowej konwencji IMO o wymaganiach w zakresie wyszkolenia marynarzy, wydawania im świadectw oraz pełnienia wacht (konwencji STCW). Podczas gdy 164 umawiające się państwa z całego świata, w tym 28 państw członkowskich UE, ratyfikowały konwencję STCW, która została wdrożona do prawa Unii dyrektywami 2008/106/WE, 2009/16/WE i 2012/35/WE; konwencję STCW-F ratyfikowało 26 umawiających się państw z całego świata, z których zaledwie dziewięć stanowią państwa członkowskie UE.

Z tych względów unijni partnerzy społeczni w sektorze rybołówstwa morskiego w ramach sektorowego dialogu społecznego w rybołówstwie morskim wielokrotnie podkreślali znaczenie wdrożenia konwencji międzynarodowych dotyczących bezpieczeństwa i warunków pracy na statkach rybackich i zwrócili się do państw członkowskich i UE z prośbą o podjęcie odpowiednich działań.

Instytucje Unii również wykazały swoje zaangażowanie w tym zakresie w ramach unijnej inicjatywy zarządzania oceanami. Zarówno Rada w konkluzjach z dnia 4 kwietnia 2017 r., jak i Parlament Europejski w rezolucji z dnia 16 stycznia 2018 r. wzywają do promowania równych warunków na rynku pracy na morzu i zapewnienia sprawiedliwego traktowania dzięki skutecznemu stosowaniu odpowiednich konwencji międzynarodowych i ustanowieniu zharmonizowanych ram socjalnych dotyczących działalności morskiej na wodach UE.

W świetle powyższych rozważań wzywa się wszystkie państwa członkowskie, które mają statki rybackie pływające pod swoją banderą, porty przyjmujące morskie statki rybackie objęte zakresem stosowania konwencji STCW-F lub instytucje prowadzące szkolenia dla załóg statków rybackich do zostania stronami konwencji. Ponadto należy zachęcać państwa trzecie do przystąpienia do konwencji STCW-F w celu promowania bezpieczeństwa i warunków pracy na statkach rybackich oraz dążenia do zapewnienia równych szans na szczeblu globalnym.

2.Podstawa prawna