1.Wprowadzenie

Normy są instrumentami niezbędnymi do prawidłowego funkcjonowania jednolitego rynku. Przyczyniają się one do wyższego wzrostu gospodarczego dzięki zniesieniu barier uniemożliwiających pojawienie się na rynkach innowacyjnych i konkurencyjnych produktów oraz usług, a także dzięki rozszerzeniu handlu na nowe rynki. Dzięki normom poprawia się kompatybilność, jakość i wydajność produktów oraz usług, ponieważ zapewniają one producentom stabilną podstawę do inwestowania w nowe technologie i cyfryzację procesów. Ponadto normy umożliwiają producentom zarządzanie procesem przejścia na niskoemisyjne źródła energii, angażowanie się w globalne łańcuchy wartości i wzbogacanie produktów o komponenty usług.

Kluczem do maksymalizacji pozytywnego wpływu normalizacji jest rozwój synergii w ramach europejskiego systemu normalizacji, z uwzględnieniem także międzynarodowego wymiaru normalizacji. Synergie takie muszą obejmować MŚP i przedsiębiorstwa typu start-up, co przyczyni się do wzmocnienia innowacji i technologii w obrębie rynku wewnętrznego.

Komisja dąży do osiągnięcia swojego nadrzędnego celu, jakim jest inteligentny, trwały wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, za pomocą działań określonych w rocznych programach prac. Normy europejskie odgrywają istotną rolę we wspieraniu wielu z tych działań, ponieważ ułatwiają wdrożenie odpowiednich przepisów prawnych, oferując domniemanie zgodności z ich zasadniczymi wymogami. Ponadto normy zapewniają interoperacyjność między wieloma sektorami, takimi jak sektor technologii informacyjno-komunikacyjnych, umożliwiając rozwój nowych technologii, zastosowań i usług oraz przyczyniając się do stymulowania wzrostu gospodarczego i konkurencyjności w Europie.

Poza zharmonizowanymi normami, które są opracowywane na formalny wniosek Komisji w celu wsparcia aktu ustawodawczego, istnieje również cały zestaw norm europejskich i europejskich dokumentów normalizacyjnych opracowywanych przez europejskie organizacje normalizacyjne. Mimo że normy te nie mogą być opracowywane na formalny wniosek, są one konieczne, aby wspierać realizację polityki Komisji. W niniejszym rocznym programie prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej na 2019 r. określono niektóre z głównych obszarów polityki istotnych z tego punktu widzenia: energia, gospodarka o obiegu zamkniętym, obrona, bezpieczeństwo, rynek wewnętrzny, jednolity rynek cyfrowy. Określono również strategiczne priorytety normalizacji europejskiej wspierające zarówno prawodawstwo, jak i politykę UE. Te strategiczne priorytety przedstawiono w szerszym kontekście międzynarodowej współpracy w dziedzinie normalizacji.

Europejski system normalizacji opiera się na unikalnym systemie uprzywilejowanego partnerstwa publiczno-prywatnego między Komisją a europejskimi organizacjami normalizacyjnymi, odzwierciedlającym przepisy rozporządzenia (UE) nr 1025/2012. W rocznym programie prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej na 2019 r. określono kluczowe kierunki rozwoju tego partnerstwa w przyszłości, z uwzględnieniem istotnej zasady angażowania szerokiego grona podmiotów.

Od czasu przyjęcia komunikatu „Normy europejskie dla XXI wieku” Komisja ściśle współpracuje ze swoimi partnerami z branży przemysłowej, organami publicznymi, organizacjami pozarządowymi i środowiskiem akademickim na rzecz wdrożenia inicjatyw zaproponowanych we wspomnianym komunikacie, w tym wzmocnienia dialogu ze współprawodawcami unijnymi oraz rozwoju wspólnej inicjatywy dotyczącej normalizacji. Prace w ramach wspólnej inicjatywy dotyczącej normalizacji zostaną zakończone w 2019 r., natomiast w rocznym programie prac Unii w zakresie normalizacji europejskiej zaproponowano obszary, na których należy się skupić w ostatnim roku realizacji.

Niniejszy program prac przygotowano przy nieocenionym wkładzie uzyskanym w trakcie dialogu międzyinstytucjonalnego zorganizowanego w czerwcu 2018 r., w którym uczestniczyli przedstawiciele wysokiego szczebla reprezentujący społeczność normalizacyjną, przemysł, Komisję, Parlament Europejski, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny, Komitet Regionów oraz inne strony zainteresowane normalizacją europejską.

Wydarzenie to było okazją do wymiany pomysłów na temat kwestii strategicznych, do przekazania informacji zwrotnej dotyczącej inicjatyw normalizacyjnych Komisji oraz do otwartej dyskusji w sprawie przyszłych priorytetów politycznych i sposobów wzmocnienia europejskiego systemu normalizacji. Rozmowy obejmowały szereg tematów, takich jak ogólne funkcjonowanie systemu normalizacji, kwestie dotyczące procesu zarządzania tym systemem oraz ukierunkowanie unijnych priorytetów w zakresie normalizacji, także w szerszym kontekście międzynarodowym. Za szczególnie istotną kwestię uznano wkład europejskiego systemu edukacji we wspieranie nowych technologii i przygotowanie nowego pokolenia ekspertów. Również grupa ekspertów – wielostronna platforma ds. normalizacji ICT i kroczący plan działania dotyczący normalizacji ICT otrzymały wysokie oceny jako model wspólnego planowania i zaangażowania zainteresowanych stron.

Komisja bada możliwości kontynuowania tego formatu w przyszłości, wyciągając jednocześnie ważne wnioski z tego dialogu. Jego wyniki zostaną wykorzystane przy bieżącym określaniu priorytetów prac nad normalizacją i przyczynią się do wewnętrznych rozważań i działań przygotowawczych podjętych przed sporządzeniem sprawozdania z wdrożenia rozporządzenia (UE) nr 1025/2012. Sprawozdanie to ma zostać przygotowane przez Komisję i przekazane Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.