FLEGT a kwestie celne

Wytyczne dotyczące wdrażania

Streszczenie ogólnodostępne

(2020/C 20/01)

Zastrzeżenie Niniejszy dokument został przygotowany jako pomoc na rzecz zainteresowanych stron. Nie stanowi on wiążących wytycznych i nie przedstawia oficjalnego stanowiska Unii Europejskiej; nie należy go również traktować jako porady prawnej.

treści

1. Wprowadzenie 2

2. Przywóz drewna FLEGT i produktów z drewna – podstawowe zasady 2

3. Zalecenia dotyczące współpracy między organami 4

3.1. Pomoc techniczna dla urzędników i służb odpowiedzialnych za weryfikacje dostaw 5

3.2. Wymiana informacji między organami podczas kontroli 6

3.3. CITES a drewno FLEGT 6

3.4. Towary handlowe i niehandlowe 6

3.5. Kontrole w ramach uproszczonych procedur celnych 7

3.6. Obsługa zezwoleń w przypadku dostaw podzielonych 7

3.7. Państwo partnerskie wywozu 8

3.8. Weryfikacja zezwoleń FLEGT 8

3.9. Dysponowanie zatrzymanym drewnem 8

Załącznik I – Glosariusz 9

Załącznik II – Ramy prawne 12

Załącznik III – Wymiana informacji 14

1. Wprowadzenie

Nielegalny wyrąb drewna jest problemem globalnym o poważnych negatywnych skutkach gospodarczych, środowiskowych i społecznych. W oparciu o plan działania Komitetu ds. Egzekwowania Prawa, Zarządzania i Handlu w Dziedzinie Leśnictwa (FLEGT) (1) Unia Europejska (UE) przyjęła następnie prawodawstwo FLEGT (2) ustanawiające system zezwoleń FLEGT na przywóz drewna i produktów z drewna do UE. Te ramy prawne ustanawiają system kontroli w odniesieniu do niektórych produktów z drewna wywożonych z państw, które zawarły dobrowolne umowy o partnerstwie z UE. Produkty z drewna wywożone z tych państw muszą być objęte zezwoleniami FLEGT wydanymi przez państwa partnerskie, poświadczającymi legalne pochodzenie drewna (tj. że zostały wyprodukowane z krajowego drewna z legalnego wyrębu, lub z drewna z legalnego wyrębu w państwie trzecim i przywiezionego do państwa partnerskiego zgodnie z krajowymi przepisami w państwie partnerskim). Aby zapewnić skuteczność systemu zezwoleń FLEGT, organy celne mogą dopuścić do swobodnego obrotu produkty z drewna objęte tym systemem jedynie pod warunkiem przedłożenia zezwolenia FLEGT i uznania go przez właściwy organ w państwie członkowskim.

Głównym celem niniejszych wytycznych jest wsparcie organów celnych oraz właściwych organów ds. FLEGT w skutecznym wykonywaniu ich zadań zgodnie z prawodawstwem FLEGT2 ustanawiającym system zezwoleń FLEGT na przywóz drewna i produktów z drewna do UE oraz szczegółowe środki wykonawcze. W szczególności celem tych wytycznych jest zapewnienie wspólnego podejścia przy wykonywaniu tego prawodawstwa poprzez:

— stworzenie odpowiedniego, zalecanego i, w miarę możliwości, kompleksowego podejścia do wdrażania prawodawstwa FLEGT przez organy celne i właściwe organy ds. FLEGT,

— sformułowanie zaleceń dotyczących ściślejszej współpracy między organami celnymi i właściwymi organami.

W związku z tym dokument zawiera następujące części:

1) wprowadzenie przedstawiające dokument;

2) część „Przywóz drewna FLEGT i produktów z drewna – podstawowe zasady”, w której opisano proces importu;

3) część „Zalecenia dotyczące współpracy między organami”, w której zaproponowano uzgodnienia krajowe i przeprowadzono analizę konkretnych problemów wraz z podaniem przykładów;

4) załączniki I, II i III zawierające przydatną terminologię i odniesienia do przepisów prawnych.

Niniejsze wytyczne zostały opracowane w odpowiednim czasie, tzn. zanim zaczęły być wykonywane pierwsze dobrowolne umowy o partnerstwie, tak aby od samego początku zapewnić organom celnym niezbędne wytyczne do wykonywania tych nowych zadań. Następnie zostały one zaktualizowane w oparciu o doświadczenia praktyczne zebrane w trakcie wdrażania pierwszego systemu zezwoleń FLEGT stosowanego w handlu z Indonezją, który zaczął funkcjonować 15 listopada 2016 r.

Wytyczne mogą zostać ponownie zaktualizowane w oparciu o kolejne doświadczenia praktyczne zebrane podczas stosowania systemu zezwoleń FLEGT przez inne państwa partnerskie oraz w wyniku wszelkich zmian ram prawnych. Wytyczne te zostały opracowane we współpracy z ekspertami z organów celnych i właściwych organów państw członkowskich i nie należy ich uważać za obowiązkowe.

2. Przywóz drewna FLEGT i produktów z drewna – podstawowe zasady

FLEGT opiera się z jednej strony na kompleksowych ramach obejmujących dobrowolne umowy o partnerstwie między UE a państwami partnerskimi dotyczące egzekwowania prawa, zarządzania oraz handlu drewnem i produktami z drewna, a z drugiej na prawodawstwie FLEGT (rozporządzenie w sprawie FLEGT i rozporządzenie wykonawcze w sprawie FLEGT), które określa zasady regulujące przywóz drewna i produktów z drewna z państw partnerskich do UE. Zgodnie z tymi ramami przywóz do UE produktów z drewna wywożonych z państw partnerskich będzie dozwolony tylko w przypadku, gdy jest objęty zezwoleniem FLEGT wydanym przez organ zezwalający w państwie partnerskim, poświadczającym legalność tego wywozu. Organy celne muszą weryfikować, czy dostawa drewna i produktów z drewna z państwa partnerskiego jest objęta ważnym zezwoleniem FLEGT w momencie dopuszczenia do swobodnego obrotu. Po dopuszczeniu do obrotu drewno FLEGT korzysta z domniemania zgodności z rozporządzeniem UE w sprawie drewna (3).

Co się tyczy zakresu produktu, w załączniku II do rozporządzenia w sprawie FLEGT znajduje się podstawowy wykaz produktów, który ma zastosowanie do wszystkich dobrowolnych umów o partnerstwie, a ponadto każda dobrowolna umowa o partnerstwie obejmuje swoim zakresem dodatkowe produkty. Załącznik III do rozporządzenia w sprawie FLEGT obejmuje państwa partnerskie i ich odpowiednie zakresy produktów – obecnie tylko Indonezję – zapewniając tym samym wystarczającą jasność prawa w odniesieniu do produktów FLEGT z każdego państwa partnerskiego, w przypadku których organy celne muszą weryfikować obecność zezwolenia FLEGT. Towary o charakterze niehandlowym, produkty objęte dokumentami CITES (4) i drewno przewożone przez państwo partnerskie są zwolnione z obowiązku przedstawienia zezwolenia FLEGT.

Przy wprowadzaniu towarów na obszar celny Unii importer musi złożyć zgłoszenie celne i zgłaszający może wybrać jedną z różnych procedur celnych, których celem jest zaspokojenie szczególnych potrzeb gospodarczych. Zgodnie z prawodawstwem FLEGT przywóz definiuje się jako procedurę celną „dopuszczenia do swobodnego obrotu” i obejmuje to uiszczenie w odniesieniu do towarów należności celnych, podatku akcyzowego (w stosownych przypadkach) i podatku VAT. Zgłaszający musi także przestrzegać szczególnych ograniczeń, które mogą mieć zastosowanie do zgłoszonych towarów, na przykład wymogu przedstawiania zezwolenia FLEGT na drewno lub produkty z drewna. Z chwilą naliczenia należności celnych i przedstawienia dowodu, że spełniono wszystkie pozostałe warunki przywozu tych towarów, organy celne zwalniają towary. Status tych towarów zmienia się z „towary nieunijne” na „towary unijne” i mogą one zostać wprowadzone do obrotu na rynku wewnętrznym bez uszczerbku dla wszelkich innych mających zastosowanie aktów prawnych.

Zgłoszenie o dopuszczenie do swobodnego obrotu niekoniecznie musi być złożone w urzędzie celnym, w którym drewno zostaje wprowadzone do UE. Dostępne są również procedury umożliwiające przechowywanie, przetwarzanie lub transport towarów pod dozorem celnym. W przypadku gdy towary są przewożone między państwami członkowskimi na terenie UE, zgłoszenie celne o dopuszczenie do swobodnego obrotu można złożyć organom celnym w miejscu przeznaczenia. Jedyną procedurą celną, w ramach której wymagane jest przedstawienie zezwolenia FLEGT, jest dopuszczenie do swobodnego obrotu (5).

W przypadku gdy drewno FLEGT jest zgłaszane do dopuszczenia do swobodnego obrotu w danym państwie członkowskim, organy celne muszą upewnić się, że zezwolenie FLEGT zostało zatwierdzone (6) przez właściwy organ w tym samym państwie członkowskim. W przeciwnym razie organy celne nie mogą zwolnić tego drewna. Procedury krajowe mogą określać, w jaki sposób odbywa się to w praktyce, natomiast prawodawstwo FLEGT przewiduje następujące podstawowe zasady:

— Służby celne mogą zidentyfikować drewno FLEGT według kraju wysyłki i kodu systemu zharmonizowanego liczącego do 6 cyfr. Znajdzie to odzwierciedlenie w załącznikach I, II i III do rozporządzenia w sprawie FLEGT, odpowiednio uaktualnionych, a następnie ujętych w bazie TARIC (7).

— Produkty ujęte w załącznikach A, B i C do rozporządzenia o handlu dziką fauną i florą (8) (CITES (9)) są zwolnione z formalności FLEGT przy przywozie. Inne istotne wyjątki to towary niehandlowe i produkty przewiezione tranzytem przez państwo partnerskie pod dozorem celnym. Dobrowolne umowy o partnerstwie mogą zawierać załącznik IB obejmujący wykaz produktów, które nie mogą być wywożone z państwa partnerskiego i z tego względu nie mogą być objęte zezwoleniem FLEGT, a co za tym idzie nie mogą być przywożone do Unii.

— Zezwolenie FLEGT musi zostać przedstawione właściwemu organowi w tym samym państwie członkowskim, w którym złożone zostanie zgłoszenie celne o dopuszczenie do swobodnego obrotu. Zezwolenie FLEGT może być przedstawione z wyprzedzeniem, ale nie później niż w momencie złożenia zgłoszenia celnego. Na późniejszym etapie właściwe organy powinny zostać poinformowane o zgłoszeniu celnym odpowiadającym odnośnemu zezwoleniu FLEGT.

— Właściwy organ sprawdza zezwolenie FLEGT i informuje organy celne o swojej decyzji w sprawie zatwierdzenia zezwolenia.

— Do celów weryfikacji Komisja Europejska udostępni organom celnym i właściwym organom wzory i inne szczegółowe informacje na temat organów zezwalających.

— Możliwa jest dalsza weryfikacja zezwolenia FLEGT i danej dostawy; organy celne i właściwe organy powinny ściśle współpracować i uzgodnić, które zadania będą wykonywać poszczególne służby.

— Właściwe organy mogą zażądać dodatkowych informacji od organu zezwalającego zgodnie z procedurami opisanymi w odnośnej dobrowolnej umowie o partnerstwie.

— Ze względu na charakter produktów z drewna masa lub objętość przy przywozie mogą różnić się do 10 % od tych zadeklarowanych we wniosku o zezwolenie FLEGT.

— Koszty poniesione w czasie dokonywania weryfikacji ponosi importer, chyba że odnośne państwo członkowskie ustali inaczej.

— W polu 44 jednolitego dokumentu administracyjnego (SAD), w którym składa się zgłoszenie celne o dopuszczenie do swobodnego obrotu, należy odnieść się do zezwolenia FLEGT. Należy wybrać numer kodu świadectwa C690 dla zezwoleń FLEGT oraz zadeklarować numer zezwolenia obejmującego daną dostawę.

— Zezwolenia FLEGT mogą mieć formę papierową lub elektroniczną, a w razie konieczności organy mogą zażądać tłumaczenia, którego koszty pokrywa importer. Kiedy zezwolenia FLEGT mają formę papierową, rozporządzenie wykonawcze w sprawie FLEGT przewiduje kopię zezwolenia dla organów celnych; kopia ta pełni funkcję dodatkowego instrumentu w celu ułatwienia wymiany informacji z organami lub między organami i musi zostać przedstawiona organom celnym.

— Organy celne mogą zawiesić dopuszczenie do swobodnego obrotu w przypadku, gdy podejrzewają, że zezwolenie FLEGT może być nieważne. Następnie właściwy organ postępuje zgodnie z przepisami krajowymi obowiązującymi w sytuacji, gdy zostało naruszone prawodawstwo FLEGT (oraz mające zastosowanie postanowienia dobrowolnej umowy o partnerstwie, co może wymagać niezwłocznego poinformowania państwa partnerskiego).

— W celu dopełnienia obowiązków sprawozdawczych należy prowadzić ewidencję zezwoleń FLEGT i związanych z nimi otrzymanych zgłoszeń celnych oraz odpowiednich danych dotyczących dostaw niespełniających wymogów. Komisja Europejska jest zobowiązana do określenia formatu sprawozdań rocznych.

— Właściwe organy udzielają wyznaczonemu niezależnemu audytorowi (10) dostępu do odpowiednich dokumentów i danych, w ramach właściwego prawa krajowego, aby umożliwić kontrolę krzyżową informacji od organu zezwalającego oraz dokonanie przeglądu unijnych procedur weryfikacji.

3. Zalecenia dotyczące współpracy między organami

W przypadkach, w których właściwymi organami nie są organy celne, współpraca i wymiana informacji między organami stanowi kluczowy element procesu wdrażania kontroli granicznych na podstawie prawodawstwa FLEGT.

Prawodawstwo to przewiduje różne sposoby współpracy: między innymi wymianę informacji na temat zatwierdzonych zezwoleń FLEGT (11), delegowanie odnośnych funkcji organom celnym (12), koordynację procedur weryfikacji (13) lub wymianę danych środkami elektronicznymi (14).

W celu zapewnienia właściwego wdrażania i wspólnego podejścia zaleca się, by współpraca między organami celnymi i właściwymi organami oraz – gdy są one zaangażowane – innymi organami posiadającymi kompetencje w powiązanych dziedzinach, opierała się na formalnych uzgodnieniach krajowych.

W celu ustanowienia uzgodnień krajowych i opracowania procedur operacyjnych najlepiej podjąć następujące kroki:

— ustanowienie umów między organami celnymi i właściwymi organami (15) – na poziomie strategicznym, zarządczym i ekspertów operacyjnych,

— ustalenie odpowiedniego podejścia i oficjalnego wzoru, aby zapewnić, że umowy zostaną ustanowione we właściwy sposób,

— określenie elementów umów (krajowego zakresu kompetencji), na których oparta będzie dalsza wzajemna współpraca między organami celnymi a właściwymi organami. Wspomniany krajowy zakres kompetencji powinien być oparty na zaleceniach sformułowanych w niniejszych wytycznych, a także powinien uwzględniać przepisy szczegółowe określone w prawodawstwach krajowych lub strukturę administracyjną,

— wdrożenie umów poprzez ich przełożenie na praktyczne procedury operacyjne, przeprowadzane podczas procesu kontroli.

Zaleca się uwzględnienie w krajowych umowach o współpracy następujących elementów:

— Wzmocniona współpraca, w tym zakresie skutecznej i wydajnej współpracy długoterminowej: — regularne spotkania między organami celnymi i właściwymi organami na odpowiednim poziomie strategicznym, zarządczym i operacyjnym, przy uzgodnionym zakresie kompetencji, — wczesne przekazywanie informacji między organami celnymi i właściwymi organami w sprawie przyszłej polityki i wniosków ustawodawczych mających wpływ na oba organy, — system współpracy w formie szybkiego reagowania w celu ustalenia odpowiedniego postępowania w przypadku nowych sytuacji, nowych rodzajów naruszeń lub przedsiębiorców wysokiego ryzyka, — środki pomocy technicznej dla urzędników i służb odpowiedzialnych za weryfikacje.

— Podział zadań: uzgodnione role, zadania i obowiązki w zakresie kontroli, które powinny przeprowadzać organy celne lub właściwe organy, z uwzględnieniem struktur krajowych i sytuacji lokalnej. Należy uzgodnić co najmniej następujące zadania: — dodatkowe weryfikacje zezwolenia FLEGT, — dodatkowe weryfikacje dostawy, — przechowywanie i gromadzenie danych w związku z obowiązkami dotyczącymi ewidencji (16) i sprawozdawczości (17).

— Wymiana informacji między organami: — wykaz punktów kontaktowych obu organów – organów celnych i właściwych organów – z uwzględnieniem klauzuli przeglądowej w celu zapewnienia regularnej aktualizacji danych, — środki i procedury wymiany informacji między organami celnymi a właściwymi organami dotyczących uznania zezwolenia, procesu kontroli i wyników dalszych weryfikacji, — warunki wymiany danych wywiadowczych dotyczących zarządzania ryzykiem, w tym dotyczące dwukierunkowych informacji zwrotnych i wiarygodnej sieci danych wywiadowczych, — jasne przepisy określające, jakie informacje (w tym dane nominalne) mogą być wymieniane między organami celnymi a właściwymi organami i na jakich warunkach.

— Wdrażanie i egzekwowanie: — wspólne opracowanie i rozpowszechnianie procedur operacyjnych wraz z jasnymi instrukcjami dla urzędników, w szczególności w zakresie działań kontrolnych i weryfikacyjnych, — wspólne uzgodnienia dotyczące interpretacji lub wdrażania w przypadkach szczególnych, takich jak dostawy FLEGT, które są jednocześnie objęte dokumentami CITES, są przywożone w ramach procedur uproszczonych, mają państwo pochodzenia inne niż państwo wywozu, są towarami niehandlowymi lub wykazują rozbieżności z zezwoleniem (zob. dalsze wyjaśnienia poniżej), — wspólne instrukcje i informacje dla przedsiębiorców i zgłaszających, — wzajemne szkolenie właściwych urzędników i wspólne sesje szkoleniowe, — okresowa wymiana danych dotyczących przywozu w celu wykrycia rozbieżności, — projekty w zakresie egzekwowania przepisów lub wspólne operacje, na podstawie uzgodnionego zakresu kompetencji, — przejrzyste procedury dotyczące dysponowania zatrzymanymi towarami, w tym obsługi kosztów wynikających z ich składowania, — uzgodnienia dotyczące rozpatrywania zezwoleń papierowych oraz zapobiegania ponownemu nielegalnemu wykorzystaniu zezwolenia.

W odniesieniu do stwierdzeń zawartych w tekście powyżej, na kolejnych stronach znajdują się dalsze zalecenia.

3.1. Pomoc techniczna dla urzędników i służb odpowiedzialnych za weryfikacje dostaw

Jeśli obowiązkiem organów celnych jest weryfikacja dostawy, zaleca się, by uzgodnienia krajowe obejmowały warunki zapewnienia przez właściwe organy pomocy technicznej na różnych szczeblach:

— szkoleń i doradztwa w aspektach technicznych (np. pomiarów i określania gatunków),

— wkładu technicznego w opracowanie procedur operacyjnych dotyczących inspekcji (instrukcje, listy kontrolne, formularze, tabele korelacji itp.),

— pomocy technicznej w trakcie kontroli na miejscu,

— usług laboratoryjnych, jeśli są dostępne, lub informacji na temat rzetelnych usług,

— przekazania danych kontaktowych (nazwisk, adresów e-mail, numerów telefonów) niezbędnych w przypadku konieczności uzyskania pomocy technicznej od państwa partnerskiego.

Wskazane jest uwzględnienie wymiany informacji, szkoleń i zasobów między organami w państwie członkowskim lub w różnych państwach członkowskich, wraz z udostępnieniem wiedzy specjalistycznej i usług laboratoryjnych. Zaleca się zaangażowanie w ten proces państw partnerskich, tak aby zapewniały one informacje na temat swoich produktów, wiedzę specjalistyczną i próbki drewna do analizy laboratoryjnej.

3.2. Wymiana informacji między organami podczas kontroli

Konieczne jest ustanowienie przez państwa członkowskie odpowiednich kanałów wymiany informacji między właściwymi organami i organami celnymi. Uzgodnienia te powinny zapewnić bezzwłoczne informowanie organów celnych o zatwierdzeniu (lub nie) zezwolenia FLEGT przez właściwy organ, a także wymianę innych informacji dotyczących procesu kontroli. Zaleca się, by władze krajowe wprowadziły narzędzia i procedury wymiany informacji odpowiednie dla ich struktury krajowej oraz aby przewidziały co najmniej następujące kwestie:

— w możliwie najszybszym rozsądnym terminie po zatwierdzeniu zezwolenia FLEGT przez właściwy organ odnośne informacje muszą być udostępnione organom celnym, decyzja negatywna również mogłyby być udostępniana organom celnym, w związku z czym system wymiany informacji mógłby obejmować przypadki, w których właściwe organy nie zatwierdzają zezwolenia FLEGT,

— informacje te mogą być uzupełnione dodatkowymi elementami zgodnie z podziałem zadań uzgodnionym na szczeblu krajowym, takimi jak wniosek w sprawie przeprowadzenia dalszych weryfikacji zezwolenia lub dostawy, szczegółowe informacje, którym powinny przyjrzeć się służby celne lub odpowiednie informacje dla danego profilu ryzyka,

— w trakcie kontroli celnej organy celne mogą potrzebować poinformować właściwy organ lub skonsultować się z nim, jeśli podejrzewają, że zezwolenie FLEGT jest nieważne lub nie odpowiada dostawie,

— w celu dopełnienia obowiązków sprawozdawczych należy udostępniać ewidencję zgłoszeń celnych dotyczących drewna FLEGT i odnośnych danych na temat dostaw niezgodnych z przepisami,

— kanały komunikacji powinny być rzetelne i zabezpieczone,

— w przypadku gdy przekazywane informacje oparte są na zezwoleniach w formie papierowej, włącznie z ewentualnym wykorzystaniem kopii na papierze dla organów celnych, należy przewidzieć jasne procedury zapobiegające ponownemu nielegalnemu wykorzystaniu zezwoleń FLEGT.

3.3. CITES a drewno FLEGT

W rozporządzeniu w sprawie FLEGT i w istniejących dobrowolnych umowach o partnerstwie postanowiono, że produkty z drewna podlegające rozporządzeniu w sprawie handlu dziką fauną i florą (załączniki A, B i C – nie załącznik D) nie będą podlegać na granicy UE procedurze określonej dla produktów objętych zezwoleniami FLEGT. Jednak systemy zapewnienia legalności FLEGT określone w istniejących dobrowolnych umowach o partnerstwie stosuje się w tym umowach również w odniesieniu do gatunków CITES, a zatem w praktyce mogą wystąpić przypadki, gdy niektóre dostawy drewna CITES będą posiadać albo zezwolenie na przywóz CITES (załączniki A i B), albo powiadomienie o przywozie CITES (załącznik C) i zezwolenie FLEGT, tak jak w przypadku Indonezji.

Zaleca się informowanie właściwych organów o przypadkach, gdy zezwolenie FLEGT jest zgłaszane dla drewna CITES. Organy celne mogą również zgłaszać właściwym organom nieprawidłowości (takie jak wątpliwości w zakresie zgodności z adnotacjami w CITES dotyczącymi gatunków drzew, pozyskania gatunków w naturze/na plantacjach itd.) dotyczące wymogów CITES dla drewna z państw partnerskich, aby ułatwić przegląd przepisów dotyczących CITES, jak wskazano w art. 4 ust. 3 rozporządzenia w sprawie FLEGT.

Jeśli zezwolenie FLEGT jest dostępne dla organów celnych lub właściwych organów, nieprawidłowości w zezwoleniu FLEGT powinny prowadzić do dalszych weryfikacji pod względem zgodności z przepisami CITES.

3.4. Towary handlowe i niehandlowe

Towary o charakterze niehandlowym są wyłączone z zakresu rozporządzenia w sprawie FLEGT (18), a co za tym idzie są zwolnione z obowiązku objęcia zezwoleniem FLEGT przy przywozie do UE. Rozróżnienie między towarami handlowymi i niehandlowymi zyskuje na znaczeniu w kontekście rosnącej mobilności osób i towarów na wszystkich szczeblach. Podróżni, przedstawiciele wolnych zawodów świadczący usługi, osoby zmieniające miejsce stałego pobytu czy też konsumenci dokonujący zakupu na odległość, który wiąże się z bezpośrednią dostawą za pośrednictwem usług pocztowych i kurierskich, wszystko to są przykłady sytuacji, w których organy celne mogą mieć do czynienia z produktami z drewna pochodzącymi z państw partnerskich.

Rozporządzenie w sprawie FLEGT odwołuje się do definicji towaru pozbawionego charakteru handlowego określonej w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2454/93 (19). W związku z tym towarami niehandlowymi w kontekście FLEGT są produkty z drewna spełniające następujące warunki:

ich wprowadzenie w celu dopuszczenia do swobodnego obrotu ma charakter okazjonalny,

oraz

ich charakter i ilość wskazują, że są przeznaczone do użytku prywatnego, osobistego lub rodzinnego ich odbiorców lub osób je przewożących,

lub są one wyraźnie przeznaczone na upominki.

Zaleca się, aby organy celne informowały właściwe organy w państwie członkowskim o kryteriach stosowanych przy ocenie handlowego lub niehandlowego charakteru produktów z drewna, a także informowały o tym przedsiębiorców i inne zainteresowane strony w granicach swoich środków i kompetencji.

Szczególnym przypadkiem są opakowania, które chociaż mogą być objęte dobrowolną umową o partnerstwie w ramach pozycji 4415 Nomenklatury scalonej, to gdy są wykorzystywane wyłącznie do trzymania, ochrony lub przewozu innych towarów, nie wchodzą w zakres rozporządzenia w sprawie FLEGT i nie powinny podlegać kontroli FLEGT przy przywozie. Wykładnia ta powinna być odczytywana w zestawieniu z ogólnymi regułami interpretacji Nomenklatury scalonej 5a i 5b (20).

3.5. Kontrole w ramach uproszczonych procedur celnych

Przedsiębiorcy, który zwróci się o to i który spełnia określone warunki i kryteria, organy celne mogą przyznać pozwolenie na zastosowanie procedur uproszczonych. Taki przedsiębiorca może korzystać z uproszczonych formalności dotyczących jego zgłoszeń celnych i odpraw celnych, gdy przywozi on towary do UE lub wywozi je z UE. Stosowanie procedur uproszczonych w stosunku do przywozu drewna FLEGT nie powinno negatywnie wpływać na skuteczność egzekwowania prawodawstwa FLEGT. W przypadku pozwoleń na zastosowanie procedur uproszczonych dla podmiotów handlujących drewnem należy uwzględnić następujące zalecenia.

— Kiedy organy celne otrzymują wniosek o zastosowanie procedury uproszczonej, która może obejmować drewno FLEGT, właściwy organ może przedstawić swoją opinię przed udzieleniem pozwolenia.

— Zezwolenie takie powinno przewidywać warunki zapewniające ścisłe przestrzeganie przepisów FLEGT oraz możliwość przeprowadzenia niezbędnych kontroli, poprzez uwzględnienie jasnych warunków dotyczących następujących aspektów: — zanim drewno FLEGT objęte zakresem rozporządzenia w sprawie FLEGT będzie mogło być dopuszczone do swobodnego obrotu, zezwolenie FLEGT musi zostać zatwierdzone przez właściwy organ, — organy celne muszą mieć możliwość przeprowadzenia kontroli przed zwolnieniem drewna, — zwolnienie drewna FLEGT przed zatwierdzeniem zezwolenia FLEGT przez właściwy organ stanowi naruszenie prawodawstwa FLEGT. Przypadek taki należy zgłosić właściwemu organowi i powinny zostać podjęte odpowiednie działania zgodnie z prawem krajowym. Pozwolenie na zastosowanie procedury uproszczonej powinno być poddawane przeglądowi w celu sprawdzenia, czy w dalszym ciągu spełnione są warunki pozwalające na utrzymanie ważności pozwolenia.

— Istniejące pozwolenia należy poddać przeglądowi i w stosownych przypadkach dostosować do powyższych zaleceń.

3.6. Obsługa zezwoleń w przypadku dostaw podzielonych

Zgodnie z definicją „dostawy” (21) w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie FLEGT jedno zezwolenie FLEGT może być zgłoszone wyłącznie do jednego urzędu celnego w UE i, jeśli to możliwe, aby ułatwić odprawę celną, powinno odpowiadać jednemu konkretnemu zgłoszeniu celnemu.

W celu uniknięcia rozdzielenia produktów z drewna objętych jednym zezwoleniem FLEGT na więcej niż jedno zgłoszenie celne lub zgłoszenia w więcej niż jednym urzędzie celnym w UE, wydanie zezwolenia FLEGT powinno być powiązane z ilością produktów z drewna wysłanych w tym samym czasie i zgłoszonych w celu dopuszczenia do swobodnego obrotu w tym samym czasie w jednym urzędzie celnym, w stopniu, w jakim można to rozsądnie przewidzieć w momencie wydania zezwolenia. Zaleca się, aby organy celne i właściwe organy rozpowszechniały informacje na ten temat wśród przedsiębiorców i innych zainteresowanych stron w granicach swoich środków i kompetencji.

W przypadku gdy dojdzie do rozdzielenia dostawy objętej jednym zezwoleniem FLEGT, organy celne powinny powiadomić właściwy organ o rozbieżności między towarami przedstawionymi organom celnym a zezwoleniem FLEGT. Organy celne nie powinny zwolnić towarów, o ile właściwy organ nie potwierdzi, że przedstawiono ważne zezwolenie FLEGT (ewentualnie skorygowany duplikat) w odniesieniu do zgłoszonych towarów. Wymagana jest ścisła współpraca między organami oraz jasne procedury. W przypadku gdy towary są zgłaszane w więcej niż jednym państwie członkowskim, właściwe organy państw członkowskich, w których zgłaszane są towary, powinny skontaktować się ze sobą w celu zweryfikowania, w momencie przedstawienia tego samego zezwolenia FLEGT, autentyczności i ważności zezwolenia oraz zapewnienia zgodności w odniesieniu do ilości, gatunków itd.

3.7. Państwo partnerskie wywozu

Wywóz zdefiniowano w prawodawstwie FLEGT jako fizyczne opuszczenie przez produkty z drewna terytorium państwa partnerskiego w celu przywiezienia ich do Unii; w związku z tym państwo partnerskie wywozu jest wskazane w zgłoszeniu celnym jako kraj wysyłki (pole 15 dokumentu SAD). Może to być, ale nie musi, ten sam kraj, co kraj pochodzenia (pole 16 dokumentu SAD): na przykład jeżeli drewno jest pozyskiwane w Indonezji i przetwarzane w Indonezji, państwem pochodzenia jest Indonezja; jeżeli drewno jest przywożone do Indonezji z dowolnego innego państwa i przetwarzane w Indonezji, ale obróbka nie jest wystarczająca, aby nadać indonezyjskie pochodzenie wyrobom gotowym, to państwem pochodzenia nie będzie Indonezja.

Drewno w tranzycie jest wyłączone z zakresu rozporządzenia w sprawie FLEGT oraz wymogów zawartych w postanowieniach dobrowolnej umowy o partnerstwie. W tym kontekście dobrowolne umowy o partnerstwie definiują produkty z drewna przewożone tranzytem jako produkty pochodzące z innego państwa trzeciego przewożone tranzytem przez państwo partnerskie pod dozorem celnym i opuszczające je w ten sam sposób, przy jednoczesnym zachowaniu ich pochodzenia (22).

Chociaż wyłączenie produktów z drewna przewożonych tranzytem przez państwa partnerskie nie jest przewidziane w rozporządzeniu w sprawie FLEGT, z celu i struktury dobrowolnych umów o partnerstwie (23) można wywnioskować, że określone powyżej przypadki tranzytu są wyłączone z obowiązku przedstawienia zezwolenia FLEGT w celu dopuszczenia do swobodnego obrotu w UE. Tranzyt przez państwo partnerskie musi być udowodniony organom celnym poprzez przedstawienie ważnych dokumentów dowodowych (24). Zaleca się, aby organy celne ustanowiły jasne procedury rozpatrywania tego zwolnienia i rozpowszechniały informacje na ten temat wśród przedsiębiorców i innych zainteresowanych stron w granicach swoich środków i kompetencji.

3.8. Weryfikacja zezwoleń FLEGT

Weryfikacja ważności zezwolenia FLEGT leży w gestii właściwego organu. Organom celnym można powierzyć lub oddelegować obowiązki dotyczące weryfikacji zgodnie z uzgodnieniami i procedurami krajowymi.

Ważność zezwolenia ustala się na podstawie trzech głównych aspektów:

— autentyczności: zezwolenie zostało wydane przez organ zezwalający w państwie partnerskim,

— okresu ważności: zezwolenie zostało przedłożone właściwemu organowi przed terminem wygaśnięcia,

— zgodności: zezwolenie jest zgodne z dostawą i innymi dokumentami towarzyszącymi pod kątem wszystkich zawartych w nim informacji, tj. ilości, nazwy, pozycji w systemie zharmonizowanym itd. Organy celne mogą być zobowiązane do zapewnienia wsparcia w procesie weryfikacji.

Zaleca się, aby organy ustanowiły jasne procedury i kryteria weryfikacji zgodności zezwolenia FLEGT z dostawą poprzez ustalenie, które elementy zezwolenia FLEGT są porównywalne z danymi zawartymi w zgłoszeniu celnym lub w innych odnośnych dokumentach. Zaleca się również informowanie przedsiębiorców i innych zainteresowanych stron o tych kryteriach, aby ułatwić ich przestrzeganie.

3.9. Dysponowanie zatrzymanym drewnem

Zgodnie z prawodawstwem FLEGT organy celne mogą zawiesić dopuszczenie do obrotu produktów z drewna lub zatrzymać te produkty w przypadku uzasadnionego podejrzenia, że zezwolenie może być nieważne. W przypadku ustalenia przez właściwe organy, że ma to miejsce, postępują one zgodnie z obowiązującym prawem krajowym.

W przypadku niezgodności organy powinny przestrzegać obowiązujących przepisów i procedur, w tym prawa celnego (25), gdyż towary mają status nieunijny. Zaleca się jednak, aby w odniesieniu do aspektów, które nie zostały szczegółowo opisane w obowiązujących przepisach lub istniejących procedurach, uzgodnienia krajowe zawierały jasne postanowienia dotyczące działań następczych po wystąpieniu naruszenia, w szczególności w zakresie dysponowania towarami.

(1) Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego dotyczący planu działania UE w dziedzinie leśnictwa.

(2) Rozporządzenie Rady (WE) nr 2173/2005 w sprawie ustanowienia systemu zezwoleń na przywóz drewna do Wspólnoty Europejskiej FLEGT (Dz.U. L 347 z 30.12.2005, s. 1), oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1024/2008 ustanawiające szczegółowe środki dla wykonania rozporządzenie Rady (WE) nr 2173/2005 (Dz.U. L 277 z 18.10.2008, s. 23).

(3) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 995/2010 (Dz.U. L 295 z 12.11.2010, s. 23).

(4) Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem. Należy zauważyć, że w Indonezji gatunki objęte CITES są również objęte indonezyjskim systemem zapewniania legalności drewna (TLAS) i że do wywozu takiego drewna wymagane jest ważne zezwolenie FLEGT.

(5) Art. 5 rozporządzenia (WE) nr 2173/2005.

(6) W prawodawstwie FLEGT stosuje się określenie „uznać”; jednak w niniejszym dokumencie zastępuje się je określeniem „zatwierdzić”, aby lepiej opisać rolę właściwych organów podczas weryfikacji zezwoleń FLEGT.

(7) Internetowa zintegrowana taryfa wspólnotowa na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 (Dz.U. L 256 z 7.9.1987, s. 1).

(8) Rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi (Dz.U. L 61 z 3.3.1997, s. 1), zmienione rozporządzeniem Komisji (UE) 2017/160 z dnia 20 stycznia 2017 r. (Dz.U. L 27 z 1.2.2017, s. 1)

(9) Konwencja o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem.

(10) Monitorowanie przez stronę trzecią zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia w sprawie FLEGT.

(11) Art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w sprawie FLEGT, tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1024/2008.

(12) Art. 12 rozporządzenia wykonawczego w sprawie FLEGT, tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1024/2008.

(13) Art. 13 rozporządzenia wykonawczego w sprawie FLEGT, tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1024/2008.

(14) Art. 14 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego w sprawie FLEGT, tj. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1024/2008.

(15) Wykaz właściwych organów: ec.europa.eu/environment/forests/pdf/list_competent_authorities_flegt.pdf

(16) Art. 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie FLEGT, tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 2173/2005.

(17) Art. 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie FLEGT, tj. rozporządzenia Rady (WE) nr 2173/2005.

(18) Art. 2 ust. 9 rozporządzenia Rady (WE) nr 2173/2005.

(19) Rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz.U. L 253 z 11.10.1993, s. 1).

(20) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 (Dz.U. L 256 z 7.9.1987, s. 1).

(21) Zgodnie z art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1024/2008 „dostawa” oznacza daną ilość produktów z drewna, określonych w załącznikach II i III do rozporządzenia (WE) nr 2173/2005, objętych zezwoleniem FLEGT, która jest wysyłana z kraju partnerskiego przez wysyłającego lub nadawcę i która jest zgłaszana do dopuszczenia do swobodnego obrotu w urzędzie celnym.

(22) Zob. przykładowo art. 1 lit. b) dobrowolnej umowy o partnerstwie z Kamerunem

(23) Dotyczy państw partnerskich, w których funkcjonuje system zezwoleń FLEGT.

(24) Zob. art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2015/2446 z dnia 28 lipca 2015 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 w odniesieniu do szczegółowych zasad dotyczących niektórych przepisów unijnego kodeksu celnego (Dz.U. L 343 z 29.12.2015, s. 1).

(25) Zob. art. 197–200 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 oraz art. 248–250 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/2447.