PL 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 15 listopada 2010 r.  
w sprawie kas oszcz ędnościowo-budowlanych 
(CON/2010/81) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 11 pa ździernika 2010 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Marsza łka Sejmu 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawie projektu ustawy o kasach oszcz ędnościowo-
budowlanych i wspieraniu przez pa ństwo oszcz ędzania na cele mieszkaniowe (zwanego dalej „projektem 
ustawy”).  
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu o 
funkcjonowaniu Unii Europejskiej, szóstego tiret art. 2 ust. 1 oraz art. 2 ust. 2 decyzji Rady 98/415/WE z 
dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Eur opejskiego Banku Centra lnego udzielanych w ładzom 
krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy zasad 
odnoszących się do instytucji finansowych w zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na 
stabilność instytucji i rynków finansowych, a tak że instrumentów polityki pieni ężnej państwa 
członkowskiego, które nie przyj ęło euro. Rada Prezesów wyda ła niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem 
pierwszym art. 17 ust. 5 Regulami nu Europejskiego Banku Centralnego. 
 1.  Założenia projektu ustawy 
Projekt ustawy zawiera przepisy okre ślające zasady dzia łania kas oszcz ędnościowo-budowlanych, które 
klasyfikuje jako kategori ę instytucji kredytowych (banków
2) działających w formie spó łki akcyjnej3. 
Działalność kas oszcz ędnościowo-budowlanych polega ć ma wyłącznie na przyjmowaniu wk ładów 
oszczędnościowych od osób fizycznych oraz udzielaniu im kredytów na wyra źnie wskazane w projekcie 
ustawy cele mieszkaniowe4. Projekt ustawy stanowi prób ę ponownego wprowadzenia systemu kas 
                                                 
1  Dz. U. L 189 z 3.7.1998, s. 42. 
2  W rozumieniu prawa polskiego okre ślenie „bank” obejmuje instytucje kred ytowe wpisane do rejestru w Polsce (z 
wyłączeniem spó łdzielczych kas oszcz ędnościowo-kredytowych), termin „instytucje kredytowe” odnosi si ę wyłącznie do 
instytucji kredytowych z Europejskiego Obszaru Gospodar czego (EOG) spoza Polski, natomiast instytucje kredytowe 
spoza EOG polskie prawo okre śla mianem „banków zagranicznych”. 
3 Art. 2 projektu ustawy.  
4 Art. 4 i art. 8 projektu ustawy. 
2 oszczędnościowo-budowlanych, który po r az pierwszy ustanowiono ustaw ą z 1997 r.5, ale który nie zosta ł 
wdrożony w praktyce. 
 2. Uwagi EBC 2.1 Obowiązek utrzymywania rezerw obowi ązkowych w banku centralnym 
2.1.1 Projekt ustawy proponuje rozwi ązanie, zgodnie z którymi kasy oszcz ędnościowo-budowlane nie 
podlegają obowiązkowi utrzymywania rezerw obowi ązkowych w Narodowym Banku Polskim 
(NBP).  
2.1.2 W opiniach wydawanych w przesz łości
6 EBC sta ł konsekwentnie na stanowisku, że wymogi 
Eurosystemu w zakresie utrzymywania rezerwy obowi ązkowej maj ą zastosowanie do podmiotów 
spełniających funkcjonalne kryteria „instytucji kredytowej” okre ślone w definicji zawartej w 
zasadach Eurosystemu dotycz ących rezerw obowi ązkowych7, która odsy ła do kryteriów 
wskazanych w art. 4 ust. 1 lit a) dyrektywy 2006/48/WE8. Kryteria te okre ślają instytucje 
kredytowe jako podmioty gospodarcze prowadz ące działalność polegającą na: i) przyjmowaniu od 
ludności depozytów lub innych funduszy podlegaj ących zwrotowi, oraz ii) udzielaniu kredytów na 
własny rachunek. EBC zauwa ża, że kasy oszcz ędnościowo-budowlane b ędą spełniać obydwa 
wskazane powy żej funkcjonalne kryteria „instytucji kredytowej”, a mianowicie: i) przyjmuj ą 
depozyty od osób fizycznych, a zatem „od ludno ści” w rozumieniu dyrektywy 2006/48/WE, oraz 
ii) udzielaj ą kredytów na w łasny rachunek9. W związku z powy ższym, zgodnie z wcze śniej 
wydawanymi opiniami10, EBC stoi na stanowisku, i ż po przyj ęciu przez Polsk ę euro kasy 
oszczędnościowo-budowlane b ędą podlegać wymogom Eurosystemu w zakresie utrzymywania 
rezerwy obowi ązkowej11. Wymogi te, wraz z odno śnym systemem sankcji12, znajdą wówczas 
bezpośrednie zastosowanie na mocy prawa Unii. 
                                                 
5 Ustawa z dnia 5 czerwca 1997 r. o kasach oszcz ędnościowo-budowlanych i wspieraniu przez pa ństwo oszcz ędzania na 
cele mieszkaniowe (Dz. U. z dnia 28 lipca 1997 r. nr 5, poz. 538), która utraci ła moc z dniem 1 stycznia 2002 r. 
6 Zob. opinie EBC dotycz ące przepisów krajowych w zakresie kas oszcz ędnościowo-kredytowych, w szczególno ści 
pkt 10-14 opinii EBC CON/2005/8, pkt 3.1 opinii EBC C ON/2006/4, pkt 10-17 opinii EBC CON/2006/11 oraz pkt 2.1-
2.5 opinii EBC CON/2009/60. Opinie EBC s ą dostępne na stronie internetowej EBC pod adresem www.ecb.europa.eu. 
7 Zob. art. 2 ust. 1 rozporz ądzenia EBC/2003/9 z dnia 12 wrze śnia 2003 r. dotycz ącego stosowania rezerw obowi ązkowych 
(Dz.U. L 250 z 2.10.2003, s. 10). 
8 Dyrektywa 2006/48/WE Parlamentu Europejskiego i Ra dy z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie podejmowania i 
prowadzenia dzia łalności przez instytucje kredytowe (wersja przere dagowana) (Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 1).  
9 Art. 4 projektu ustawy. Zob. tak że pkt 2 opinii Europejskiego In stytutu Monetarnego CON/94/12. 
10 Zob. pkt 14 opinii EBC CON/2005/8, pkt 10-17 opin ii EBC CON/2006/11 oraz pkt 2. 3 opinii EBC CON/2009/60.  
11  W tym kontek ście należy również zauważyć, że podleganie wymogom Eurosystemu w zakresie rezerwy obowi ązkowej 
jest jednym z ogólnych kryteriów kwalifikacji kontrahentów uczestnicz ących w operacjach polityki pieni ężnej 
Eurosystemu; pozosta łe ogólne kryteria kwalifikacji obejmuj ą: i) znajdowanie si ę w dobrej sytuacji finansowej oraz, co 
do zasady, podleganie przynajmniej jednej formie zh armonizowanego nadzoru UE/EOG wykonywanego przez organa 
krajowe; oraz ii) spe łnianie wszystkich kryteriów operacyjnych okre ślonych w odpowiednich us taleniach umownych lub 
normatywnych stosowanych przez dany krajowy bank centralny (zob. pkt 2.1 za łącznika I do wytycznych EBC/2000/7 z 
dnia 31 sierpnia 2000 r. w sprawie inst rumentów i procedur polityki pieni ężnej Eurosystemu, Dz.U. L 310 z 11.12.2000, 
s. 1). 
12 Zob. art. 7 rozporz ądzenia Rady (WE) nr 2531/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotycz ącego stosowania stóp rezerw 
obowiązkowych przez Europejski Bank Centralny (Dz. U. L 318 z 27.11.1998, s. 1) oraz rozporz ądzenie EBC/1999/4 z 
3 2.1.3 Jeżeli chodzi o okres przed przyj ęciem przez Polsk ę euro, EBC przyj ąłby z zadowoleniem 
włączenie kas oszcz ędnościowo-budowlanych do systemu rezerwy obowi ązkowej NBP, co by łoby 
działaniem ułatwiającym harmonizacj ę polskiego porz ądku prawnego z wymogami Eurosystemu13. 
Ponadto, jako że kasy oszcz ędnościowo-budowlane zosta ły zdefiniowane jako kategoria banków, 
będą one mia ły dostęp do kredytu refinansow ego udzielanego przez NBP14 na tych samych 
zasadach, co pozosta łe banki. Rozci ągnięcie na kasy oszcz ędnościowo-budowlane operacji 
dostarczania p łynności przez bank centralny powinno si ę wiązać z równoleg łym wprowadzeniem 
wymogu utrzymywania rezerwy obowi ązkowej, b ędącego komplementarnym instrumentem 
polityki pieni ężnej, strukturalnie powi ązanym z operacjami dostarczania p łynności15. 
2.2 Obliczanie op łaty rocznej do systemu gwarantowania depozytów 
Projekt ustawy ustala maksymaln ą wysoko ść opłaty rocznej wnoszonej przez kasy 
oszczędnościowo-budowlane do systemu gwarantowa nia depozytów (Bankowego Funduszu 
Gwarancyjnego, zwanego dalej „Funduszem”) na po ziomie 0,1% sumy aktywów bilansowych oraz 
gwarancji i por ęczeń ważonych ryzykiem16. Po pierwsze, EBC wskazuje na potencjaln ą potrzebę 
aktualizacji postanowie ń projektu ustawy, tak aby odnosi ł się on do metody obliczania 
maksymalnego poziomu op łaty rocznej do Funduszu okre ślonej aktualnie obowi ązującymi 
przepisami17. Po drugie, EBC rozumie, że zamierzonym efektem art. 18 projektu ustawy by ło 
nałożenie na kasy oszcz ędnościowo-budowlane ni ższego poziomu op łaty rocznej ni ż poziom 
mający zastosowanie do pozosta łych banków. W tym kontek ście EBC pragnie zwróci ć uwagę 
władz polskich na zaawansowany projekt wersji przekszta łconej dyrektywy 94/19/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 1994 r. w sprawie systemów gwarancji depozytów18. Zmiany 
wprowadzone w projekcie wersji przekszta łconej tej dyrektywy maj ą m. in. na celu harmonizacj ę 
metody obliczania op łat wnoszonych do systemów gwarantowania depozytów przez wszystkie 
typy instytucji kredytowych19. EBC zaleca, aby ustalaj ąc poziom op łat kas oszcz ędnościowo-
budowlanych na rzecz Funduszu w ładze polskie uwzgl ędniły ten trwaj ący obecnie proces 
legislacyjny. 
                                                                                                                                                             
dnia 23 wrze śnia 1999 r. w sprawie uprawnie ń Europejskiego Banku Centralnego do nak ładania sankcji (Dz.U. L 264  
12.10.1999, s. 21). 
13 Zob. pkt 3.1 opinii EBC CON/2006/4 oraz pkt 2.4 opinii EBC C ON/2009/60. Por. tak że pkt 2.1 opinii EBC 
CON/2007/28.  
14 Art. 42 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim (tekst jednolit y: Dz. U. z 2005 r. Nr 1, poz. 2, z 
późn. zm.). 
15 Zob. pkt 2.4 opinii EBC CON/2009/60. 
16 Art. 18 projektu ustawy.  
17 Zgodnie z obecnie obowi ązującymi zasadami, wysoko ść opłaty ustala si ę jako procentowo okre śloną część podstawy 
naliczania op łaty rocznej zdefiniowanej przez odni esienie do odpowiednich  wymogów kapita łowych, przy czym 
maksymalny poziom op łaty wynosi 0,3% podstawy (zob. art. 13 ust. 1 i 1a ustawy o Bankowym Funduszu 
Gwarancyjnym, tekst jednolity: Dz. U. z dnia 4 czerwca 2009 r. nr 84, poz. 711). 
18 Zob. „Wniosek dyrektywa Parlamentu  Europejskiego i Rady …/…/UE w sp rawie systemów gwarancji depozytów 
[wersja przekszta łcona] z dnia 12 lipca 2010 r. (KOM(2010)368 wers ja ostateczna  - 2010/0207 (COD)), opublikowany 
na stronie Komisji Europejskiej pod adresem www.ec. europa.eu, zwany dalej „p rojektem wersji przekszta łconej 
dyrektywy 94/9/WE”.  
19 Zob. art. 11 projektu wersji przekszta łconej dyrektywy 94/9/WE.  
4  
Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.    Frankfurt nad Menem, dnia 15 listopada 2010 r. 
 
[podpis] 
 
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET