UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii w Komitecie ds. Reguł Pochodzenia ustanowionym Porozumieniem w sprawie reguł pochodzenia (WTO-GATT 1994), dołączonym do aktu końcowego, podpisanego w Marrakeszu w dniu 15 kwietnia 1994 r., w związku z przewidywanym przyjęciem komunikatu w sprawie zwiększenia przejrzystości niepreferencyjnych reguł pochodzenia.

2.Kontekst wniosku

2.1.Porozumienie w sprawie reguł pochodzenia

Celem porozumienia w sprawie reguł pochodzenia (WTO-GATT 1994), dołączonego do aktu końcowego, podpisanego w Marrakeszu w dniu 15 kwietnia 1994 r. („Porozumienie”) jest zapewnienie, że niepreferencyjne reguły pochodzenia nie będą same w sobie tworzyły niepotrzebnych przeszkód w handlu, a także zharmonizowanie na szczeblu międzynarodowym reguł pochodzenia innych niż te, które dotyczą przyznawania preferencji taryfowych. Do czasu zakończenia programu harmonizacji umawiające się strony mają zapewnić, aby ich reguły pochodzenia były przejrzyste; aby nie miały one wpływu o charakterze ograniczającym, wypaczającym lub zakłócającym handel międzynarodowy; aby były stosowane w spójny, jednolity, bezstronny i racjonalny sposób oraz opierały się na pozytywnej normie. Porozumienie weszło w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.

Unia Europejska jest stroną Porozumienia. Stronami Porozumienia są również wszystkie państwa członkowskie.

2.2.Komitet ds. Reguł Pochodzenia

Komitet ds. Reguł Pochodzenia został ustanowiony w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO) i jest otwarty dla członków WTO. Komitet zbiera się co najmniej raz w roku i dokonuje przeglądu wdrażania i funkcjonowania Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia. Prace Komitetu koncentrowały się przede wszystkim na harmonizacji niepreferencyjnych reguł pochodzenia. Negocjacje nie zakończyły się, a do celów niepreferencyjnych członkowie WTO stosują obecnie krajowe reguły pochodzenia. Ostatnio rozpoczęto pewne prace nad preferencyjnymi regułami pochodzenia, w szczególności w odniesieniu do tych, które są wykorzystywane w ramach preferencji handlowych dla krajów najsłabiej rozwiniętych. Decyzje podejmowane są przez Komitet zazwyczaj w drodze konsensusu.

2.3.Planowany akt Komitetu ds. Reguł Pochodzenia

W dniu [data] r., podczas swojego dorocznego posiedzenia Komitet ds. Reguł Pochodzenia ma przyjąć komunikat w sprawie „zwiększenia przejrzystości niepreferencyjnych reguł pochodzenia” („planowany akt”).

Celem planowanego aktu jest zwiększenie przejrzystości przepisów ustawowych i wykonawczych oraz praktyk dotyczących niepreferencyjnych reguł pochodzenia, a także uzupełnienie obowiązku powiadomienia określonego w art. 5 Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia.

Ani Porozumienie ustanawiające Światową Organizację Handlu, ani Porozumienie w sprawie reguł pochodzenia nie odnoszą się do statusu prawnego aktów przyjętych przez komitety WTO. Wiążący charakter planowanego aktu ustala się w świetle tekstu użytego w danym akcie. Biorąc pod uwagę treść komunikatu w sprawie zwiększenia przejrzystości niepreferencyjnych reguł pochodzenia, planowany akt stanie się wiążący dla stron.

3.Stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii

Niepreferencyjne reguły pochodzenia to reguły, które mają zastosowanie przy braku preferencji handlowych, tj. gdy handel odbywa się na zasadzie największego uprzywilejowania. Ponadto niektóre środki z zakresu polityki handlowej, takie jak kontyngenty, środki antydumpingowe lub oznaczanie pochodzenia, mogą wymagać ustalenia pochodzenia w oparciu o stosowanie niepreferencyjnych reguł pochodzenia.

Zgodnie z art. 5 Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia każdy członek WTO musiał w określonym terminie powiadomić Sekretariat WTO, począwszy od daty wejścia w życie porozumienia WTO w tym zakresie, o swoich regułach pochodzenia, decyzjach sądowych i zarządzeniach administracyjnych ogólnego zastosowania, dotyczących obowiązujących w tym dniu niepreferencyjnych reguł pochodzenia. Unia Europejska przekazała Sekretariatowi WTO wymagane informacje.

W Porozumieniu w sprawie reguł pochodzenia członkowie WTO zgodzili się negocjować zharmonizowane niepreferencyjne reguły pochodzenia. Negocjacje te nie zakończyły się jednak, a do celów niepreferencyjnych członkowie WTO stosują obecnie krajowe reguły pochodzenia. W rezultacie przy przywozie lub wywozie obowiązują różne niepreferencyjne reguły pochodzenia, w zależności od członków WTO, których to dotyczy. Ponadto nie wszyscy członkowie WTO stosują szczególne przepisy dotyczące niepreferencyjnych reguł pochodzenia. W Unii reguły te przewidziane są w art. 59–61 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny.

Aby uniknąć niepotrzebnych przeszkód w handlu powodowanych przez różnorodność i mnogość niepreferencyjnych reguł pochodzenia, utworzona została mała grupa robocza wybrana spośród delegatów Komitetu ds. Reguł Pochodzenia w celu zbadania sposobów zwiększenia przejrzystości niepreferencyjnych reguł pochodzenia. Unia Europejska uczestniczyła w tej małej grupie roboczej i konstruktywnie przyczyniła się do powstania planowanego aktu. Dyskusje kontynuowano podczas posiedzeń Komitetu ds. Reguł Pochodzenia w marcu i maju 2019 r. Koordynacja z państwami członkowskimi została zapewniona za pośrednictwem delegatur państw członkowskich w ramach WTO oraz za pośrednictwem sekcji ds. pochodzenia grupy ekspertów ds. celnych.

Mając na uwadze, że jasne i przewidywalne reguły pochodzenia ułatwiają przepływ handlu międzynarodowego, planowany akt ma na celu zwiększenie przejrzystości przepisów ustawowych i wykonawczych oraz praktyk dotyczących niepreferencyjnych reguł pochodzenia oraz uzupełnienie obowiązku powiadomienia określonego w art. 5 Porozumienia w sprawie reguł pochodzenia.