UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej „dyrektywą VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do stosowania szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania procedur poboru podatku VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W pismach, które wpłynęły do Komisji w dniach 23 grudnia 2014 r. i 8 maja 2015 r., Węgry zwróciły się o upoważnienie do stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT. Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 2 lipca 2015 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Węgry. W piśmie z dnia 7 lipca 2015 r. Komisja zawiadomiła Węgry, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

Węgry poinformowały Komisję, że borykają się z nadużyciami w sektorze zapewniania personelu, zwłaszcza jeśli chodzi o agencje pracy tymczasowej oraz organizacje świadczące podobne usługi, takie jak spółdzielnie szkolne, których członkowie wykonują prace dla osób trzecich. Na Węgrzech zarejestrowanych jest około 1000 agencji pracy tymczasowej.

Wiele przedsiębiorstw w tym sektorze należy do stowarzyszeń krajowych (np. krajowego stowarzyszenia agencji pracy tymczasowej, krajowych zrzeszeń spółdzielni szkolnych), członkostwo w których, zdaniem Węgier, daje pewną gwarancję, że działalność prowadzona jest zgodnie z prawem. Sporo przedsiębiorstw nie należy jednak do krajowego stowarzyszenia i zdaniem Węgier 40 % do 50 % spośród nich prowadzi działania stanowiące nadużycie.

Nadużycia te mogą przybierać różne formy, jak np. fikcyjne świadczenie usług lub wystawianie fałszywych faktur, lecz główną formą unikania zobowiązań podatkowych jest fakturowanie dostaw przez przedsiębiorstwo, które następnie znika, nie odprowadzając podatku do organów podatkowych, ale pozostawiając swoim klientom ważną fakturę uprawniającą do odliczenia VAT. Władze węgierskie oszacowały, że w 2014 r. nadużycia związane z VAT w tym sektorze wyniosły około 22 500 000 EUR.

Świadczenie tego rodzaju usług raczej nie wymaga dużych inwestycji lub specjalistycznej wiedzy, co jest jedną z jego cech charakterystycznych. Można zatem względnie łatwo stworzyć tego typu przedsiębiorstwo, które następnie znika po krótkim okresie. Z powodu ograniczonych inwestycji VAT pobrany od klientów często znacznie przewyższa kwoty podlegające odliczeniu z tytułu takich inwestycji lub, bardziej ogólnie, nakładów. Nieodliczony VAT od nakładów stanowi zatem jedynie niewielki element kosztów, kiedy przedsiębiorstwa te, mające niewielkie aktywa lub nieposiadające ich wcale, znikają. Ogólną kwotę niezapłaconego podatku VAT ciężko odzyskać lub w ogóle jest to niemożliwe.

Mimo pewnych środków kontroli, jakie zostały wprowadzone (np. zwiększony nadzór i kontrole w odniesieniu do rejestracji nowych przedsiębiorstw), władze węgierskie oświadczyły, że nie są w stanie skutecznie zwalczać nadużyć w tym sektorze. W związku z tym występują o upoważnienie, w drodze odstępstwa od ogólnej zasady określonej w art. 193 dyrektywy VAT, do zastosowania w tym sektorze mechanizmu odwrotnego obciążenia, w ramach którego to nie dostawca, ale klient podlegający opodatkowaniu rozlicza się z należnego podatku VAT za daną dostawę w swojej deklaracji VAT. Taki klient, pod warunkiem posiadania pełnego prawa do odliczenia, jednocześnie deklarowałby i odliczałby podatek VAT odpowiadający danej dostawie. W efekcie spowoduje to, że podatek VAT nie będzie faktycznie wpływał do skarbu państwa. Zapobiegnie to sytuacji, w której nieuczciwi dostawcy znikają z VAT. Ponadto, jak wnioskuje Komisja na podstawie informacji przedstawionych przez Węgry, usługobiorcy na ogół bardziej przestrzegają przepisów niż dostawcy. Dzięki proponowanemu środkowi zobowiązania związane z VAT zostaną przeniesione z mniejszych, mniej wiarygodnych przedsiębiorstw na większe podlegające opodatkowaniu podmioty, które bardziej przestrzegają przepisów. Jednocześnie nie stwierdza się, by istniało ryzyko przeniesienia oszustw do innych państw członkowskich niestosujących tego środka. Nie istnieje także żadne dające się przewidzieć ryzyko przeniesienia oszustw na poziom handlu detalicznego, ponieważ tego rodzaju usługi zazwyczaj nie są przeznaczone dla konsumentów końcowych.

Należy zauważyć, że w dyrektywie VAT przewidziano już opcjonalne stosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do zapewnienia personelu (art. 199 ust. 1 lit. b) dyrektywy VAT). Możliwość ta jest zasadniczo ograniczona do sektora nieruchomości (art. 199 ust. 1 lit. a) dyrektywy VAT), ale kontekst przewidzianej w dyrektywie opcji jest porównywalny do kontekstu omawianego wniosku. Proponowany środek stanowiący odstępstwo powinien zatem mieć zastosowanie jedynie do sytuacji nieobjętych jeszcze dyrektywą VAT.

Komisja ponadto została poinformowana, że Węgry już rozpoczęły stosowanie wnioskowanego odstępstwa, nie czekając na przyjęcie decyzji Rady na podstawie niniejszego wniosku.