UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Organu Wykonawczego Konwencji w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości („konwencja w sprawie zanieczyszczania powietrza”) w związku z decyzją w sprawie proponowanych zmian art. 3a i załącznika VII do Protokołu w sprawie przeciwdziałania zakwaszeniu, eutrofizacji i powstawaniu ozonu w warstwie przyziemnej (zmienionego w 2012 r.).

2.Kontekst wniosku

2.1.Konwencja w sprawie zanieczyszczania powietrza i protokół do niej w sprawie przeciwdziałania zakwaszeniu, eutrofizacji i powstawaniu ozonu w warstwie przyziemnej (zmieniony w 2012 r.)

Przyjęta w 1979 r. Konwencja EKG ONZ w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości (zwana dalej „konwencją w sprawie zanieczyszczania powietrza”) jest najbardziej zaawansowanym regionalnym porozumieniem środowiskowym dotyczącym polityki czystego powietrza.

W listopadzie 1999 r. na podstawie powyższej konwencji w sprawie zanieczyszczania powietrza uzgodniono protokół w sprawie przeciwdziałania zakwaszeniu, eutrofizacji i powstawaniu ozonu w warstwie przyziemnej (zwany dalej „protokołem z Göteborga”). Stanowi on podstawę dyrektywy (UE) 2016/2284 w sprawie redukcji krajowych emisji niektórych rodzajów zanieczyszczeń atmosferycznych, która uchyliła dyrektywę 2001/81/WE w sprawie krajowych poziomów emisji. Protokół z Göteborga został zmieniony w 2012 r. Jego zmieniona wersja weszła w życie w dniu 7 października 2019 r.

Unia Europejska jest stroną konwencji w sprawie zanieczyszczania powietrza i protokołu z Göteborga w wersji zmienionej w 2012 r. Wszystkie państwa członkowskie są stronami konwencji w sprawie zanieczyszczania powietrza; 21 państw członkowskich jest stronami protokołu z Göteborga, a do chwili obecnej 15 państw członkowskich przyjęło zmiany do protokołu z Göteborga z 2012 r.

2.2.Organ Wykonawczy

Organ Wykonawczy jest organem zarządzającym konwencji w sprawie zanieczyszczania powietrza i składa się z przedstawicieli stron konwencji. Zgodnie z art. 10 konwencji w sprawie zanieczyszczania powietrza Organ Wykonawczy dokonuje przeglądu wdrażania i realizacji konwencji w sprawie zanieczyszczania powietrza i jej protokołów.

Organ Wykonawczy dąży do podejmowania decyzji w drodze konsensusu.

Zmiany protokołu z Göteborga przyjmowane są w drodze porozumienia stron obecnych na sesji Organu Wykonawczego.

2.3.Planowany akt Organu Wykonawczego

W dniach 9–13 grudnia 2019 r. podczas swojego 39. posiedzenia Organ Wykonawczy omówi i ewentualnie przyjmie zmiany zaproponowane przez Stany Zjednoczone do art. 3a zmienionego protokołu z Göteborga i załącznika VII do niego („planowany akt”) .

Celem planowanego aktu jest rozszerzenie możliwości państw z regionu Europy Wschodniej, Kaukazu i Azji Środkowej (EECCA) w zakresie stosowania elastycznego harmonogramu realizacji pewnych zobowiązań, co ma ułatwić ratyfikację przez te państwa protokołu z Göteborga.

Planowany akt stanie się wiążący dla stron:

– zgodnie z art. 13a protokołu z Göteborga, który przewiduje, że zmiany protokołu wchodzą w życie w odniesieniu do stron, które je przyjęły, dziewięćdziesiątego dnia po dacie złożenia u depozytariusza dokumentów ich przyjęcia przez dwie trzecie stron, które były stronami w czasie ich przyjmowania;

– w odniesieniu do stron, które przyjęły konwencję, przewiduje się inną procedurę dotyczącą zmian załączników IV-XI do protokołu z Göteborga: takie zmiany stają się skuteczne po upływie jednego roku od daty zawiadomienia wszystkich stron o decyzji, z wyjątkiem tych stron, które powiadomią depozytariusza, że nie są w stanie zatwierdzić zmiany. Jeżeli łączna liczba stron, które dostarczą taką notyfikację, wynosi co najmniej 16, dana zmiana nie wchodzi w życie.

W praktyce proponowane zmiany nie będą miały wpływu na zobowiązania państw członkowskich, ponieważ przedmiotowe zobowiązania są już częścią dorobku prawnego UE i są stosowane przez państwa członkowskie. Proponowane zmiany umożliwiłyby jednak stronom spoza UE, zwłaszcza z regionu EECCA, korzystanie w dalszym ciągu z elastycznego podejścia, które wynegocjowano i uzgodniono w ramach zmiany protokołu z Göteborga z 2012 r. przez dłuższy czas.