W celu zastosowania się do wezwań Rady proponuje się wprowadzenie zmian do dyrektywy VAT w odniesieniu do trzech pierwszych obszarów. Czwarty obszar wymaga wprowadzenia zmian w rozporządzeniu wykonawczym w sprawie VAT, a zatem jest przedmiotem odrębnego wniosku.

·dowód dostawy wewnątrzwspólnotowej: Rada wezwała Komisję do zbadania możliwości opracowania wspólnych ram zalecanych kryteriów dotyczących dowodów w postaci dokumentu wymaganych, by ubiegać się o zwolnienie dla dostaw wewnątrzwspólnotowych.

·magazyn konsygnacyjny: Rada wezwała Komisję do zaproponowania zmian obecnych przepisów dotyczących VAT, aby umożliwić uproszczenie i jednolite traktowanie korzystania z magazynu konsygnacyjnego w handlu transgranicznym. W tym kontekście „magazyn konsygnacyjny” oznacza sytuację, w której sprzedawca przenosi towary do magazynu pozostającego do dyspozycji znanego mu kupującego w innym państwie członkowskim, a ten kupujący staje się właścicielem towarów z chwilą ich pobrania ze składu;

·transakcje łańcuchowe: Rada wezwała Komisję do zaproponowania jednolitych kryteriów i stosownych zmian ustawodawczych, które prowadziłyby do większej pewności prawa i zharmonizowanego stosowania przepisów VAT przy określaniu sposobu opodatkowania łańcucha transakcji, w tym transakcji trójstronnych, podatkiem VAT;

·numer identyfikacyjny VAT: Rada wezwała Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego mającego na celu zapewnienie, by ważny numer identyfikacyjny VAT podatnika lub osoby prawnej niebędącej podatnikiem nabywających towary, przydzielony przez państwo członkowskie inne niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów, stanowił dodatkową przesłankę materialną zastosowania zwolnienia w odniesieniu do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów;

W swoich konkluzjach z dnia 25 maja 2016 r. Rada przyjęła do wiadomości uwagi poczynione przez Komisję w planie działania w sprawie VAT dotyczące dalszych działań na rzecz docelowego systemu VAT oraz zamiar Komisji dotyczący przedstawienia w 2017 r. wniosku ustawodawczego w sprawie docelowego systemu VAT dla handlu transgranicznego między przedsiębiorstwami, jako pierwszy krok w tym kierunku. Rada podkreśliła również, że jej zdaniem zasadę „opodatkowania dostaw towarów i świadczenia usług w państwie członkowskim pochodzenia” należy zastąpić zasadą „opodatkowania w państwie członkowskim przeznaczenia”. Parlament Europejski również z zadowoleniem przyjął fakt, że Komisja zamierza zaproponować do 2017 r. docelowy system VAT, który będzie prosty, sprawiedliwy, solidny, efektywny i mniej podatny na oszustwa.

Dyskusje z państwami członkowskimi wykazały, że cel dotyczący opodatkowania w państwie członkowskim pochodzenia nadal jest niemożliwy do osiągnięcia z punktu widzenia politycznego, co Rada potwierdziła w maju 2012 r.. Również Parlament Europejski i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny zauważyły impas i poparły nowy system VAT oparty na zasadzie opodatkowania w miejscu przeznaczenia jako rozwiązanie realistyczne.

Po szeroko zakrojonej debacie publicznej, zapoczątkowanej konsultacjami dotyczącymi Zielonej księgi w sprawie przyszłości podatku VAT (zielona księga), w dniu 6 grudnia 2011 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie przyszłości podatku VAT „W stronę prostszego, solidniejszego i wydajniejszego systemu podatku VAT”. Konsultacje te potwierdziły, że wiele przedsiębiorstw uważa, iż złożoność, dodatkowe koszty przestrzegania przepisów oraz niepewność prawa w odniesieniu do systemu VAT często uniemożliwiają im prowadzenie działalności transgranicznej i czerpanie korzyści z jednolitego rynku. Konsultacje stanowiły również okazję do zbadania, czy zobowiązanie podjęte w 1967 r. jest nadal istotne.

Ponieważ nie było odpowiednich warunków politycznych i technicznych do wprowadzenia takiego systemu, przyjęto przepisy przejściowe dotyczące VAT. Przepisy te, jeśli chodzi o transakcje dotyczące towarów zawierane między przedsiębiorstwami (B2B), dzielą transgraniczny przepływ towarów na dwie różne transakcje: dostawę zwolnioną w państwie członkowskim wyjścia towarów i wewnątrzwspólnotowe nabycie opodatkowane w państwie członkowskim przeznaczenia. Przepisy te były uważane za przejściowe i nie są one pozbawione wad, ponieważ umożliwienie zakupu towarów bez VAT zwiększa możliwość oszustwa, wewnętrzna złożoność systemu nie sprzyja natomiast handlowi transgranicznemu. Po ponad 20 latach od ich przyjęcia te przepisy przejściowe nadal jednak obowiązują.

Podatek od wartości dodanej (VAT) jest najdłużej stosowanym podatkiem konsumpcyjnym w Europie. W 1967 r. podjęto zobowiązanie do ustanowienia docelowego systemu VAT funkcjonującego w obrębie Wspólnoty Europejskiej w taki sam sposób, jakby miało to miejsce w jednym państwie. Konieczność zniesienia granic fiskalnych między państwami członkowskimi do końca 1992 r. sprawiła, że konieczne było ponowne rozważenie sposobu opodatkowania handlu towarami we Wspólnocie Europejskiej. Celem było opodatkowanie towarów w państwie pochodzenia, tak aby te same warunki, które mają zastosowanie do handlu krajowego, miały zastosowanie również do handlu wewnątrzwspólnotowego, w pełni odzwierciedlając koncepcję prawdziwego rynku wewnętrznego.

Jeżeli chodzi o proponowane ulepszenia obecnego systemu, są one ukierunkowane i ograniczone do ściśle określonej liczby przepisów w zakresie VAT, które okazały się trudne do stosowania w sposób systematyczny i jednolity oraz stwarzały problemy dla podatników.

Jeżeli chodzi o wprowadzenie docelowego systemu dla wewnątrzunijnego handlu między przedsiębiorstwami, wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności, tj. nie wykracza poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia celów traktatów, w szczególności sprawnego funkcjonowania jednolitego rynku. Podobnie jak w przypadku kontroli zgodności z zasadą pomocniczości, państwa członkowskie nie mają możliwości rozwiązania problemów takich jak oszustwa lub złożoność systemu bez wniosku w sprawie zmiany dyrektywy VAT.

Ze względu na charakter przepisów w zakresie VAT w odniesieniu do unijnego handlu transgranicznego nie mogą one być ustalane przez poszczególne państwa członkowskie, ponieważ nieuniknione jest tu zaangażowanie więcej niż jednego państwa członkowskiego. Ponadto VAT jest podatkiem zharmonizowanym na poziomie unijnym, a zatem każda inicjatywa mająca na celu wprowadzenie docelowego systemu VAT w odniesieniu do transgranicznych dostaw towarów wymaga wniosku Komisji w sprawie zmiany dyrektywy VAT.

•Oceny ex post / kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa

W 2011 r. zewnętrzny konsultant przeprowadził retrospektywną ocenę elementów unijnego systemu VAT, a ustalenia sformułowane w ramach tej oceny wykorzystano jako punkt wyjścia do zbadania obecnego systemu VAT.

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W dniu 6 maja 2011 r. Komisja Europejska zorganizowała w Mediolanie konferencję w ramach procesu konsultacji w sprawie zielonej księgi. Wzięły w niej udział osoby odpowiedzialne za wyznaczanie kierunków polityki, eksperci, przedsiębiorcy i inne zainteresowane strony oraz ogół społeczeństwa z całej Europy i spoza niej. W wyniku otwartych konsultacji publicznych w sprawie zielonej księgi otrzymano około 1 700 odpowiedzi, które dostarczyły Komisji pełny obraz problemów i możliwych rozwiązań. Po opublikowaniu zielonej księgi Komisja powołała dwie grupy robocze na potrzeby dyskusji na poziomie technicznym: Grupę ds. Przyszłości Podatku VAT oraz Grupę Ekspertów ds. VAT. W celu omówienia różnych kwestii związanych z docelowym systemem VAT dla wewnątrzunijnego handlu między przedsiębiorstwami, a także z ulepszeniami obecnego systemu odbyło się łącznie 12 posiedzeń Grupy ds. Przyszłości Podatku VAT i 14 posiedzeń Grupy Ekspertów ds. VAT. Na potrzeby wspólnego omówienia pewnych określonych tematów utworzono mieszane podgrupy składające się zarówno z członków Grupy ds. Przyszłości Podatku VAT, jak i członków Grupy Ekspertów ds. VAT. Zorganizowano również seminarium Fiscalis, które odbyło się w Wiedniu w 2015 r. z udziałem zarówno członków Grupy ds. Przyszłości Podatku VAT, jak i członków Grupy Ekspertów ds. VAT. Kolejna mieszana podgrupa została utworzona w ramach unijnego forum ds. VAT – platformy dyskusyjnej, na której spotykają się przedsiębiorstwa i organy ds. VAT, aby omówić, w jaki sposób można w praktyce poprawić wdrożenie przepisów dotyczących VAT. Ponadto w dniach 20 grudnia 2016 r. – 20 marca 2017 r. zorganizowano konsultacje publiczne dotyczące docelowego systemu dla handlu wewnątrzunijnego, w wyniku których otrzymano 121 odpowiedzi. Celem konsultacji było uzyskanie opinii wszystkich zainteresowanych stron na temat funkcjonowania obecnych przepisów przejściowych w zakresie VAT, możliwych krótkoterminowych ulepszeń tych przepisów przejściowych, zgodnie z wnioskiem Rady, a także wprowadzenia docelowego systemu VAT opartego na zasadzie opodatkowania w miejscu przeznaczenia.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej

Jeżeli chodzi o warianty docelowego systemu VAT, w następujących badaniach przeprowadzono szczegółową analizę rozważanych problemów i możliwych rozwiązań:

– Study on applying the current principle for the place of supply of B2B services to B2B supplies of goods;

– Economic study on charging VAT on intra-EU supplies of goods and services;

– Implementing the „destination principle” to intra-EU B2B supplies of goods;

– Study and Reports on the VAT Gap in the EU-28 Member States.

•Ocena skutków

Należy odnieść się do odrębnej oceny skutków, którą przeprowadzono w związku z niniejszym wnioskiem. Preferowany wariant, wybrany w ramach tej oceny skutków, spowodowałby ograniczenie strat wynikających z transgranicznych oszustw związanych z VAT o 41 mld EUR i zmniejszenie kosztów przestrzegania przepisów o 1 mld EUR. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej przeanalizowała ocenę skutków wniosku w dniu 14 lipca 2017 r. Rada pozytywnie zaopiniowała wniosek i sformułowała pewne zalecenia, w szczególności dotyczące powiązania wniosku z innymi elementami planu działania w sprawie VAT, potrzeby zastosowania podejścia wieloetapowego oraz koncepcji podatnika certyfikowanego, które to zalecenia zostały uwzględnione. Opinię Rady oraz jej zalecenia wspomniano w załączniku 1 do dokumentu roboczego służb Komisji zawierającego ocenę skutków towarzyszącą niniejszemu wnioskowi.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma negatywnego wpływu na budżet UE.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku