[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA | WYSOKA PRZEDSTAWICIEL UNII DO SPRAW ZAGRANICZNYCH I POLITYKI BEZPIECZEŃSTWA |

Bruksela, dnia 14.4.2011

KOM(2011) 205 wersja ostateczna

WSPÓLNE SPRAWOZDANIE DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

MAKAU: SPRAWOZDANIE ROCZNE ZA 2010 R.

SPECJALNY REGION ADMINISTRACYJNY MAKAU: SPRAWOZDANIE ROCZNE ZA 2010 R.

Wprowadzenie

Od momentu przekazania Makau Chinom kontynentalnym, które miało miejsce jedenaście lat temu, Komisja Europejska ściśle monitoruje zmiany gospodarcze i polityczne zachodzące w Specjalnym Regionie Administracyjnym (SRA) Makau, w ramach realizacji zobowiązania podjętego w 1999 r. wobec Parlamentu Europejskiego do sporządzania rocznego sprawozdania na temat zachodzących tam zmian. Niniejsze sprawozdanie dotyczy roku 2010.

Relacje Unii Europejskiej z Makau opierają się na wspólnych wartościach, dziedzictwie europejskim i wspólnych interesach w dziedzinach takich, jak gospodarka, środowisko naturalne, edukacja i kultura. W 2010 r. stosunki dwustronne dobrze się rozwijały się w ramach umowy ramowej o handlu i współpracy, podpisanej w 1992 r.

UE przyznaje, że w 2010 r. w sposób zadowalający realizowano politykę „jeden kraj, dwa systemy”, zgodnie z ustawą zasadniczą SRA Makau. Podstawowe prawa i wolności ludności Makau były zasadniczo przestrzegane. UE wyraża nadzieję, że w ramach swojej ustawy zasadniczej Makau będzie czynić postępy w kierunku większej demokracji.

zmiany polityczne

Rok 2010 r. był pierwszym rokiem urzędowania Fernanda Chui, nowego szefa rządu Makau. W swoim przemówieniu dotyczącym strategii politycznej, wygłoszonym dnia 16 marca, Chui podkreślił, iż głównymi priorytetami jego rządu będą: poprawa standardu życia ludności, stabilność społeczna, dywersyfikacja gospodarcza, rozwój przemysłu Makau oraz konsolidacja sektora gier hazardowych. Makau pragnie także zintensyfikować współpracę z regionem delty Rzeki Perłowej oraz z Tajwanem, i być platformą wymiany i współpracy z portugalskojęzycznymi krajami na całym świecie.

W 2010 r. nastąpiło ożywienie kontaktów z Tajwanem. Chui spotkał się z Wu Poh-hsiungiem, honorowym przewodniczącym rządzącej na Tajwanie partii Kuomintang, podczas wizyty Wu w Makau. Cheong U, sekretarz Makau do spraw socjalnych i kultury, złożył następnie we wrześniu rewizytę na Tajwanie, co miało służyć pogłębieniu wzajemnego zrozumienia i promowaniu wymiany kulturalnej.

Makau zintensyfikował wysiłki służące promocji regionu jako „bramy” do Chin dla krajów portugalskojęzycznych oraz platformy współpracy między Chinami a tymi krajami. W listopadzie w Makau odbyła się trzecia konferencja ministerialna w ramach forum współpracy gospodarczej i handlowej między Chinami a krajami portugalskojęzycznymi, ustanowionego w 2003 r. w celu wzmocnienia więzów między jego członkami. W forum wziął udział Wen Jiabao, premier Chin.

Po upływie roku od przyjęcia ustawy o bezpieczeństwie narodowym prodemokratyczni ustawodawcy i przedstawiciele organizacji praw człowieka działających w Makau wyrazili obawy, że może ona potencjalnie być wykorzystywana do naruszania praw podstawowych i wolności obywatelskich ludności Makau. UE z niepokojem zauważa, że w 2010 r., podobnie jak w 2009 r., kilku dziennikarzom z Hongkongu i członkom organizacji pozarządowych odmówiono wjazdu do Makau. UE podkreśla znaczenie przestrzegania praw podstawowych i wolności zagwarantowanych w ustawie zasadniczej SRA Makau.

zmiany gospodarcze [1]

OD CZASU KRYZYSU FINANSOWEGO W 2010 R. SYTUACJA W MAKAU ZNACZNIE SIę POPRAWIłA, A SAM KRYZYS W NIEWIELKIM STOPNIU WPłYNął NA GOSPODARKę. W TRZECIM KWARTALE 2010 R. WZROST PKB W PORÓWNANIU Z ANALOGICZNYM KWARTAłEM 2009 R. WYNIÓSł 27,1%. DO EKSPANSJI PRZYCZYNIł SIę ROZWÓJ BRANżY TURYSTYCZNEJ I SEKTORA GIER HAZARDOWYCH, PRZY CZYM NAJWIęKSZą GRUPę TURYSTÓW ODWIEDZAJąCYCH MAKAU (53%) STANOWILI TURYśCI Z CHIN KONTYNENTALNYCH. DOCHODY BRUTTO Z GIER HAZARDOWYCH OSIąGNęłY REKORDOWY POZIOM 188,3 MLD MOP W 2010 R., CO STANOWI WZROST O 58%. MAKAU NADAL POZOSTAJE NAJWIęKSZYM NA śWIECIE RYNKIEM KASYN, DEKLASUJąC SWOIM ROZMIAREM NAJBLIżSZYCH KONKURENTÓW.

Poprawa sytuacji nie objęła jednak wszystkich dziedzin. W ciągu roku w dalszym ciągu malała liczba inwestycji. W wyniku niskiego popytu zewnętrznego i kurczącej się bazy produkcyjnej zmniejszył się poziom eksportu towarów. W 2010 r. inflacja wyniosła 2,81%. W wyniku gwałtownej ekspansji sektora usług sytuacja na rynku stała się bardzo trudna. Stopa bezrobocia spadła w 2010 r. do poziomu 2,8%, najniższego w ostatniej dekadzie. Ograniczone zasoby ludzkie spowolniły zrównoważony rozwój gospodarczy. Pod koniec 2010 r. liczba pracowników niebędących mieszkańcami Makau wynosiła w sumie 75 000, co stanowiło 22% całej siły roboczej.

Rząd SRA Makau kontynuował wysiłki na rzecz dywersyfikacji gospodarki. Rząd podejmował starania, aby zahamować nadmierny rozwój kasyn, ograniczając liczbę kasyn oraz stołów i automatów do gry. Celem jest ustanowienie w Makau międzynarodowego centrum konferencyjnego, dzięki czemu możliwy byłby dalszy rozwój sektora spotkań, wyjazdów integracyjnych, konwencji i wystaw, a także branży twórczej i kultury. W celu opracowania działań politycznych i określenia partnerów współpracy powołano specjalne komisje sektorowe.

Ścisła współpraca handlowa i gospodarcza z rządami miasta Zhuhai i prowincji Guangdong przyczyniła się do dalszej integracji gospodarczej Makau z Chinami. W dniu 28 maja 2010 r. podpisano suplement VII do umowy o bliższej współpracy gospodarczej między Chinami a Makau. Na mocy ostatniego suplementu Chiny przyznały przedsiębiorstwom z Makau szerszy dostęp do prowadzenia działalności w sumie w 43 sektorach usług. Jeśli chodzi o środki ułatwiające handel i inwestycje, oba rządy zobowiązały się do zacieśnienia współpracy w dziedzinie edukacji, kultury, innowacji, środowiska naturalnego, konwencji i wystaw. Środki te miały na celu pobudzenie rozwoju gospodarczego Makau oraz przyspieszenie integracji regionu z Chinami kontynentalnymi. Z dniem 1 stycznia 2006 r. nastąpiła pełna liberalizacja handlu towarami.

Na poziomie prowincji, Makau i sąsiednia prowincja Guangdong rozpoczęli prace przygotowawcze nad ramową umową o współpracy, mającą na celu zwiększenie ich integracji społeczno-gospodarczej. Umowa miałaby także ułatwić dywersyfikację gospodarki Makau i poprawić wykonanie umowy o bliższej współpracy gospodarczej.

Rozszerzenie geograficznej jurysdykcji Makau o wyspę Hengqin jest projektem pilotażowym obejmującym Makau, Guangdong i Zhuhai. Zhuhai wydzierżawiło Makau grunty o powierzchni 5 km2 do 2049 r., z czego 1 km2 zostanie wykorzystany na potrzeby Uniwersytetu w Makau i będzie objęte jurysdykcją Makau. Trwają prace nad zagospodarowaniem pozostałej części gruntów, na której ma powstać park przemysłowy. Rządy Guangdong, Zhuhai i Makau okazały duże zainteresowanie wspólnym zagospodarowaniem wyspy Hengqin. We wrześniu tereny te odwiedzili szefowie misji UE.

W następstwie przyjęcia ustawy 20/2009 z dnia 11 sierpnia 2009 r. dotyczącej wymiany informacji między SRA Makau a innymi jurysdykcjami podatkowymi, w 2010 r. Makau podpisał lub zaktualizował (w zależności od sytuacji) umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zgodne z modelem OECD, z Republiką Zielonego Przylądka, Mozambikiem, Belgią, Portugalią i Chinami.

Współpraca między UE a Makau

Rok 2010 był kolejnym rokiem pozytywnego rozwoju relacji dwustronnych między UE a Makau. Zacieśnienie współpracy między UE a Makau jest celem kluczowym. Było ono także głównym punktem dyskusji na corocznym posiedzeniu Wspólnego Komitetu UE-Makau, które miało miejsce dnia 9 lipca 2010 r. w Brukseli.

Na posiedzeniu wspólnego komitetu obie strony dokonały przeglądu najnowszych postępów we wzajemnych relacjach oraz podsumowały dwustronną współpracę, w tym omówiły niedawne rozpoczęcie projektu dotyczącego współpracy prawnej między UE a Makau, które miało miejsce w marcu 2010 r. Projekt ten ma na celu wzmocnienie systemu prawnego Makau oraz usprawnienie administracji publicznej, rozszerzenie prawnej i sądowej wiedzy specjalistycznej. Jest on realizowany w następstwie podobnego projektu zakończonego z powodzeniem w 2007 r.

Obie strony wyraziły chęć rozszerzenia współpracy o nowe dziedziny, takie jak ochrona środowiska, wymiana akademicka i kulturalna oraz inne kwestie handlowe i gospodarcze. Na tegorocznym posiedzeniu komitetu Komisja Europejska wyraziła ponadto pragnienie odnotowania postępów Makau w innych kwestiach, takich jak lotnictwo cywilne i opodatkowanie dochodów z oszczędności. Komisja Europejska podkreśliła znaczenie dobrych rządów w dziedzinie opodatkowania i z zadowoleniem przyjęła wysiłki Makau na rzecz wdrożenia standardów OECD w zakresie przejrzystości i wymiany informacji. Zachęciła jednocześnie Makau do podjęcia dalszych kroków w kierunku wprowadzenia środków, które byłyby równorzędne ze środkami przyjętymi w UE na mocy dyrektywy w sprawie opodatkowania dochodów z oszczędności, aby dochód z oszczędności inwestorów z UE podlegał opodatkowaniu według przepisów państw członkowskich, w których mieszkają.

„Program Informacji Gospodarczej Unii Europejskiej” (EUBIP) dla Hongkongu i Makau okazał się bardzo przydatnym narzędziem promowania wymiany wiedzy i lepszego zrozumienia między Makau a Unią Europejską. W szczególności w przypadku Makau udział UE oraz państw członkowskich i firm europejskich ze wspólnym pawilonem i mówcami z Unii Europejskiej zapewnił jej większą widoczność. Przyczynił się także do nawiązania pozytywnych relacji między sektorem biznesu w Makau i UE. Bardziej aktywny udział przedsiębiorców z Makau w radach skupiających firmy z różnych sektorów, wspieranych finansowo w ramach EUBIP, mógłby wpłynąć na lepsze zrozumienie problemów i interesów przedsiębiorstw.

Bardziej intensywne kontakty międzyludzkie między Europą a Makau także przyczyniły się do wzmocnienia relacji UE z Makau. Studenci z Makau i tamtejsze uniwersytety aktywnie uczestniczą w programie Erasmus Mundus. W 2010 objęto ich projektem Erasmus mającym na celu poszerzenie wymiany i zwiększenie mobilności między uniwersytetami i studentami w Europie i w Makau, co ma służyć pogłębieniu wzajemnego zrozumieniu. UE nadal wspiera stworzenie katedry imienia Jeana Monneta na Uniwersytecie w Makau. Wzięła także udział w odbywających się przez cały rok konferencjach poświęconych Jeanowi Monnetowi. W 2010 r. nadal prowadzono unijne kursy służące wyszkoleniu tłumaczy konferencyjnych z Makau.

W 2010 r. intensyfikacji uległy również kontakty między wyższymi urzędnikami z Makau i Komisji Europejskiej. W lipcu Brukselę odwiedziła Florinda Chan, sekretarz do spraw administracji i sprawiedliwości, zaś w sierpniu z wizytą do Makau udał się komisarz Semeta. Rozmowy dotyczyły współpracy celnej i dobrych rządów w dziedzinie opodatkowania. UE potwierdziła także swoje żywe zainteresowanie nawiązaniem współpracy z Makau w dziedzinie opodatkowania dochodów z oszczędności.

W 2011 r. wspomniana wymiana i dialog będą kontynuowane. Unia Europejska spodziewa się w szczególności niezwłocznego zakończenia negocjacji dotyczących umowy horyzontalnej w dziedzinie lotnictwa cywilnego, zawierającej unijną klauzulę wyznaczania. Należy opracować większą liczbę działań mających na celu intensyfikację kontaktów międzyludzkich, aby pogłębić wiedzę i zrozumienie polityki i kultury zarówno Europy, jak i Makau.

Komisja Europejska będzie nadal wspierać wdrażanie w SRA Makau zasady „jeden kraj, dwa systemy” i w tym celu uważnie monitorować rozwój sytuacji politycznej, instytucjonalnej, gospodarczej i społecznej w SRA Makau.

[1] Dane gospodarcze dotyczące Makau pochodzą ze statystyk urzędowych opublikowanych przez Urząd Statystyczny (Statistics and Census Service) rządu SRA Makau.