PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 30.5.2008 r.  
SEC(2008)1944 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Dokument towarzysz ący komunikatowi Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego i 
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego „Droga do europejskiej strategii w 
dziedzinie e-sprawiedliwo ści” 
 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
COM(2008)329 final 
SEC(2008)1947 
PL 2   PL DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Streszczenie oceny skutków komunikatu Komi sji do Rady, Parlamen tu Europejskiego i 
Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego „Droga do europejskiej strategii w 
dziedzinie e-sprawiedliwo ści”  
1. Kontekst polityczny 
W czerwcu 2007 r. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwo ści i Spraw Wewn ętrznych (dokument 
10393/07 JURINFO 21) wyznaczy ła następujące cele priorytetowe w zakresie rozwoju e-
sprawiedliwo ści w Unii Europejskiej: 
- utworzenie europejskiego portalu wymiaru sprawiedliwo ści (portal e-
Sprawiedliwo ść); 
- stworzenie warunków umo żliwiających połączenie w sie ć niektórych rejestrów 
krajowych, takich jak krajowe rejestry karne, rejestry d łużników niewyp łacalnych, rejestry 
handlowe i rejestry przedsi ębiorców, ksi ęgi wieczyste; 
- rozpocz ęcie przygotowa ń do wykorzystania technologii informacyjno-
komunikacyjnych w ramach post ępowania w sprawie europejskiego nakazu zap łaty, zgodnie 
z rozporządzeniem (WE) nr 1896/2006; 
- szersze stosowanie technik telekonf erencji w prowadzonych transgranicznych 
postępowaniach s ądowych 
- opracowanie narz ędzi ułatwiających tłumaczenia ustne i pisemne. 
W trakcie niemieckiej, portugalskiej i (aktualnej) s łoweńskiej prezydencji, nast ąpił postęp w 
pracach w dziedzinie e-sprawiedliwo ści.  
Podejmuj ąc jakiekolwiek dzia łania w tej dziedzinie nale ży: 
- w sposób priorytetowy traktowa ć projekty operacyjne; 
- skoncentrowa ć się na strukturach zdecentr alizowanych, nie zaniedbuj ąc jednak że 
koordynacji na szczeblu europejskim; 
- opierać się na istniej ących już instrumentach prawnych i wykorzysta ć narzędzia 
informatyczne w celu podniesienia ich skuteczno ści.  
Parlament Europejski tak że wyraził swoje poparcie dla pr ojektu e-sprawiedliwo ści. 
W tej dziedzinie podj ęto już wiele inicjatyw zarówno na  poziomie krajowym jak i 
europejskim (dokument 6358/08, JURINFO 14). 
Komisja systematycznie zach ęcała do stosowania nowoczesnych technologii, zarówno w 
ramach post ępowań w sprawach cywilnych jak i kar nych. W wielu instrumentach przyj ętych 
w ramach wspó łpracy sądowej w sprawach cywilnych, ta kich jak europejski nakaz zap łaty, 
rozporządzenie dotycz ące przeprowadzania dowodów  oraz europejskie post ępowanie w 
PL 3   PL sprawie drobnych roszcze ń, przewidziano ju ż wykorzystanie takiego rozwi ązania. Ponadto od 
2003 r. Komisja, w ścisłej współpracy z pa ństwami cz łonkowskimi, zarz ądza portalem 
europejskiej sieci s ądowniczej w sprawach cywilnych i handlowych, na którym dost ępne są 
informacje w 22 j ęzykach. Komisja stworzy ła równie ż Europejski Atlas S ądowniczy – 
elektroniczne narz ędzie dla s ędziów i specjalistów z dziedziny prawa, umo żliwiające 
rozwiązywanie on-line pewnych kwestii z zakresu post ępowań transgranicznych. 
Wymienione narz ędzia tworz ą bez wątpienia zacz ątek przysz łych europejskich ram „e-
sprawiedliwo ści”.  
Jeśli chodzi o sprawy karne Komisja prowadzi obecnie prace nad narz ędziem, które 
umożliwiałoby wymian ę informacji pochodz ących z rejestrów karnych pa ństw 
członkowskich. Tak że Eurojust opracowa ł, między innymi w ramach projektu E-POC, 
systemy umo żliwiające bezpieczn ą komunikacj ę z krajowymi w ładzami. 
Realizacja projektu e-sprawiedliwo ści spowoduje, że w nadchodz ących latach europejska 
przestrzeń sądowa stanie si ę dużo bardziej widoczna dla obywateli UE. Ze wzgl ędu na fakt, i ż 
tak ważna kwestia wymaga ogólnej strategii Komisja pragn ęłaby aby komunikat w sprawie e-
sprawiedliwo ści został przyjęty w maju. Celem ko munikatu jest okre ślenie obiektywnych 
kryteriów wyznaczania priorytetowych celów, w szczególno ści celów przysz łych projektów 
szczebla europejskiego, tak aby mo żliwe było osiągnięcie konkretnych wyników w 
rozsądnym okresie czasu. 
2 Opis problemu W całej Europie obserwuje si ę wzrost liczby sporów s ądowych, które coraz cz ęściej też 
dotyczą więcej niż jednego pa ństwa. Taki stan rzeczy jest wynikiem zwi ększonej mobilno ści 
podmiotów gospodarczych i obywateli i tradycyjne systemy cz ęsto nie są w stanie sprosta ć 
nowym zwi ązanym z tak ą sytuacją oczekiwaniom. S ądowe post ępowania transgraniczne maj ą 
swoje szczególne cechy char akterystyczne i stwarzaj
ą specyficzne problemy, których 
rozwiązanie wymaga odpowiednich  i innowacyjnych rozwi ązań. 
Do głównych tego typu problemów zaliczy ć należy: 
• brak informacji o procedurach maj ących zastosowanie w innych pa ństwach 
członkowskich; 
• bariery j ęzykowe; 
• trudno ści w wymianie informacji mi ędzy organami s ądowymi ró żnych państw 
członkowskich;  
• brak wzajemnego zaufania organów s ądowych pa ństw członkowskich; 
• niewystarczaj ący stopień wdrożenia istniej ących instrumentów unijnych; 
• problemy zwi ązane z zabezpieczeniami i uwierzytelnianiem dokumentów. 
Mnogość inicjatyw krajowych w tej dziedz inie jest rzecz jasna wyrazem z łożoności tego 
zjawiska, mo że jednak spowodowa ć, że państwa członkowskie wprowadz ą różne i rozbie żne 
rozwiązania techniczne. Spowodowa łoby to z kolei bardzo powa żne problemy z 
interoperacyjno ścią systemów. Inicjatywa e-sprawiedliwo ści, polegaj ąca na przyj ęciu 
wspólnego podej ścia w tej dziedzinie, ma celu zapobie żenie tego typu problemom. 
PL 4   PL 3. Cele inicjatywy 
Cele komunikatu s ą następujące: 
• Propagowanie łatwiejszego dost ępu do informacji poprzez udost ępnienie informacji na 
stronach internetowych i ich regularn ą aktualizacj ę. 
• Usprawnienie procedur, a w szczególno ści zachęcanie do wykorzystania technik 
telekonferencji oraz wspieranie s koordynowanego rozwoju e-sprawiedliwo ści. 
• Pog łębienie wzajemnego zaufania organów s ądowych, w szczególno ści poprzez 
usunięcie barier zwi ązanych z wieloj ęzycznością oraz udost ępnienie solidnych narz ędzi 
pozwalających uzyska ć odpowiedni poziom zabezpiecze ń i uwierzytelniania danych. 
• Wzmocnienie mechanizmów transgranicznej wspó łpracy sądowej, w szczególno ści 
poprzez opracowanie praktycznych narz ędzi i u łatwienie stosowania istniej ących 
instrumentów unijnych. 
• Koordynacja istniej ących projektów i zapewnienie ich spójno ści. 
4. Warianty polityczne W sprawozdaniu z oceny skutków przeanaliz owano cztery warianty polityczne, w tym 
utrzymanie status quo  (wariant 1). 
a) wariant 1 – utrzymanie status quo : kwestie e-sprawiedliwo ści pozostaj ą w gestii 
państw członkowskich; kontynuacja istniej ących projektów 
+ nie ma potrzeby anga żowania nowych zasobów 
- ryzyko, 
że obecne problemy nie zostan ą rozwiązane; ryzyko zastosowania 
rozbieżnych rozwi ązań technicznych 
b) wariant 2 – wsparcie dla dzia łań ponadnarodowych i promowanie wymiany 
dobrych praktyk + prawdopodobny rozwój krajowych projektów; zaanga żowanie jedynie ograniczonych 
zasobów  
- ograniczony zasi ęg i małe prawdopodobie ństwo rozwi ązania istniej ących problemów 
c) wariant 3 – europejska inicjatywa e-sprawiedliwo ść;  
opierając się na czterech kryter iach, strategia mog łaby koncentrowa ć się na następujących 
działaniach: wykorzystanie techni k telekonferencji; stworzenie  portalu „e-Sprawiedliwo ść”; 
ulepszenie zdolno ści tłumaczeniowych poprzez wprowadzenie internetowych narz ędzi 
ułatwiających tłumaczenie automatyczne; poprawa komunikacji mi ędzy organami s ądowymi; 
lepsze po łączenie krajowych rejestrów; stworzenie narz ędzi internetowych na potrzeby 
procedur europejskich (np. europejski nakaz p łatności) 
+ umiej ętne połączenie wymiaru europejskiego ze zdolno ściami krajowymi, 
pozwalające osiągnąć efekt skali  
PL 5   PL - osobna analiza wykonalno ści dla każdego z projektów 
d) wariant 4 – dzia łania legislacyjne: instrume nty horyzontalne wprowadzaj ące wspólne  
standardy techniczne i prawne dla dziedziny e-sprawiedliwo ści 
+ maksymalna skuteczno ść wspólnych rozwi ązań 
- podstawa prawna, dziedzina delikatna pod wzgl ędem politycznym  
5. Preferowana opcja Preferowanym wariantem politycznym jest wari ant 3, który obejmuje elementy wariantu 2.  
Dlaczego? • W ramach tego wariantu promowany jest rozwój konkretnych projektów, 
umożliwiających zacie śnienie wspó łpracy sądowej (tłumaczenia, telekonferencje itp.) 
• E-sprawiedliwo ść wprowadzana b ędzie w życie na poziomie krajowym, zgodnie z 
zasadą pomocniczo ści, a równocze śnie, dzięki wymianie dobrych praktyk, zapewniona 
zostanie spójno ść na poziomie europejskim 
• Wybór tego wariantu pozwala  zapobiec problemom, które wynikn ęłyby z 
zastosowania rozbie żnych rozwi ązań technicznych, a równocze śnie unikn ąć narzucania 
jednolitych standardów. 
• Wariant ten umo żliwia osiągnięcie efektu skali i redukcj ę kosztów ponoszonych przez 
organy administracji krajowej i samych obywateli, nie powoduj ąc nadmiernego obci ążenia 
finansowego dla UE i pa ństw członkowskich. 
• Dzi ęki zastosowaniu tego wariantu instytucje europejskie spe
łniać będą mogły rolę 
łącznika, a równocze śnie uniknie si ę ryzyka (prawnych i politycznych) problemów, 
związanych są z działaniami prawnymi. 
6. Kogo to dotyczy? • pa ństw członkowskich, na których spoczywa g łówna odpowiedzialno ść za 
zapewnienie skuteczno ści organów s ądowych i wiarygodno ści ich dzia łań; 
• Komisji Europejskiej, ze wzgl ędu na jej rol ę strażniczki traktatów; 
• organów s ądowych pa ństw członkowskich, które potrzebuj ą bardziej 
wyspecjalizowanych narz ędzi umożliwiających skuteczn ą komunikacj ę, zwłaszcza w ramach 
postępowań sądowych obejmuj ących więcej niż jedno państwo; 
• specjalistów z dziedziny wymiaru sprawiedliwo ści, obywateli i przedsi ębiorców, 
których potrzeby w dziedzinie wymiaru sprawiedliwo ści mogłyby być lepiej zaspokajane 
dzięki szerszemu wykorzystaniu narz ędzi informatycznych.  
7. Z kim przeprowadzono konsultacje? 
PL 6   PL Przygotowuj ąc sprawozdanie z oceny skutków uwzgl ędniono stanowiska pa ństw 
członkowskich, organów s ądowych, pracowników wymiaru sprawiedliwo ści, obywateli i 
przedsiębiorców. Konsultacje by ły prowadzone przed rozpocz ęciem prac nad sprawozdaniem 
i pośrednio lub po średnio obj ęły wszystkie te podmioty. 
Oceniając potrzeby obywateli w zakresie wymiaru sprawiedliwo ści, uwzgl ędniono wyniki 
badania Eurobarometru dotycz ącego spraw cywilnych. Przedstawiciele zawodów 
prawniczych mogli przedstawi ć swoje opinie w kwestionarius zu, który rozpowszechniany by ł 
w ramach sieci s ądowych w sprawach cywilnych i karnych. Organy s ądowe państw 
członkowskich przedstawi ły natomiast swoje opinie w kwestionariuszach Rady, które 
dotyczyły kwestii wykorzystania technologii inform acyjno-komunikacyjnych w ich krajowym 
obrocie prawnym, rejestrów d łużników niewyp łacalnych i wykorzystania technik 
telekonferencji.  
W ramach konsultacji wewn ętrznych nawi ązano intensywne kontakty z nast ępującymi 
dyrekcjami generalnymi: DIGIT, DGT, ENTR, INFSO, MARKT, TREN, OLAF, OPOCE 
oraz SG.