P6_TA(2005)0365

Energia odnawialna w UE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie udziału odnawialnej energii w UE oraz propozycji konkretnych działań (2004/2153(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie udziału odnawialnej energii w UE (COM(2004)0366),

- uwzględniając dyrektywę 2001/77/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 września 2001 r. w sprawie wspierania produkcji na rynku wewnętrznym energii elektrycznej wytwarzanej ze źródeł odnawialnych [1],

- uwzględniając dyrektywę 2003/30/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 maja 2003 r. w sprawie wspierania użycia w transporcie biopaliw lub innych paliw odnawialnych [2] ("dyrektywa biopaliwowa"),

- uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany "Energia dla przyszłości: odnawialne źródła energii — Biała Księga zawierająca wspólnotową strategię i plan działań" (COM(1997)0599),

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 kwietnia 2004 r. w sprawie Międzynarodowej Konferencji poświęconej Energii Odnawialnej w czerwcu 2004 r. w Bonn [3],

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, a także opinie Komisji Środowiska Naturalnego, Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A6-0227/2005),

1. z zadowoleniem przyjmuje komunikat Komisji w sprawie udziału energii odnawialnej w UE i zachęca ją do kontynuowania obmyślania ambitnej i równocześnie realistycznej strategii w zakresie odnawialnej energii;

2. uznaje wyjątkowe znaczenie energii odnawialnych oraz wydajności energetycznej i zachowania źródeł energii nie tylko, by zahamować pogarszanie się zdrowia osób i degradację środowiska naturalnego oraz by zapewnić zrównoważony rozwój zgodny z europejskimi celami klimatycznymi, lecz także aby przyczyniać się do wprowadzania innowacji oraz rozwoju regionalnego i krajowego, rozwijać możliwości handlowe i tworzyć nowe miejsca pracy zgodnie z założeniami agendy lizbońskiej;

3. podkreśla ponadto, iż energia odnawialna oraz środki zachowywania energii zmniejszają zależność Europy od importu energii, a przez to ograniczają polityczne i gospodarcze ryzyko związane z importem;

4. 22wzywa Komisję do ustalenia ambitnych i realnych do osiągnięcia założeń dla technologii energetycznych nie emitujących CO2 lub o niskim poziomie emisji CO2 oraz neutralnych dla CO2 tak, aby dostarczały 60 % energii UE do roku 2020 z korzyścią dla europejskiego klimatu i bezpieczeństwa dostaw;

5. podkreśla, że "odnawialne źródła energii" nie odnoszą się jedynie do energii wiatru oraz, że inne źródła odnawialnej energii, takie jak elektrownie wodne, elektrownie słoneczne, elektrownie geotermalne i biomasa, także mogą być wykorzystane do poprawy stabilności sieci;

Dwadzieścia jeden źródeł odnawialnej energii na XXI wiek

6. dostrzega potencjał w dużej różnorodności ponad 21 różnych technologii odnawialnej energii, obejmujących zasadniczo nie tylko wszystkie obszary geograficzne, ale także wszelkie właściwe sposoby wykorzystania energii;

7. dostrzega, że odnawialne energie to najszybciej rozwijający się sektor unijnego przemysłu energetycznego w Europie, a nawet w skali globalnej, którego wskaźnik wzrostu wynosi ponad 20 % rocznie w zakresie energii wiatrowej i słonecznej energii fotowoltaicznej, oraz że rozwój technologii odnawialnej energii przyczynił się do stworzenia ponad 300000 miejsc pracy;

8. stwierdza, że w przypadku poszczególnych technologii odnawialnych źródeł energii osiągnięto znaczne redukcje kosztów, częściowo do 50 % w ciągu 15 lat; zauważa jednak, iż dążyć należy do dodatkowych obniżek cen, posługując się w tym celu ofertą silnych zachęt;

9. oczekuje przyjęcia zapowiedzianego planu działań w zakresie biomasy, bardziej efektywnego wspierania elektrowni słonecznych na południu UE i koordynowanego projektu dotyczącego wykorzystania energii wiatrowej na Morzu Północnym w celu promowania rozwoju tych odnawialnych źródeł energii;

10. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w wyniku wysiłków podejmowanych przez niektóre Państwa Członkowskie, Unia jest światowym liderem w dziedzinie technologii odnawialnych energii i wzywa do podejmowania nowych inicjatyw i przyjmowania nowych dyrektyw na poziomie unijnym;

11. zwraca uwagę na potencjał biomasy, który musi być wykorzystywany poprzez systemowe podejście w zakresie jej zastosowania i zintegrowanego zachowania obszarów;

12. uznaje potencjał energii geotermalnej, tak dla ogrzewania, jak i produkcji elektryczności, i wzywa do zwrócenia większej politycznej uwagi na potencjał energii geotermalnych;

13. z uznaniem przyjmuje posunięcia w kierunku popularyzacji technologii wodorowej oraz gospodarki opartej na wykorzystaniu wodoru i podkreśla, że wodór jest nośnikiem energii, którego korzyści szczególnie się uwidaczniają, gdy produkowany jest z odnawialnych źródeł energii, co stanowi skuteczny sposób promocji ochrony środowiska, stałego rozwoju i rozwiązań, ukierunkowanych na zwalczanie efektu cieplarnianego;

Wytyczenie drogi dla UE jako lidera na światowym rynku odnawialnych energii

14. podkreśla wagę ustalenia obowiązkowych celów na rok 2020 w celu dania jasnego sygnału podmiotom działającym na rynku, takim jak duże spółki energetyczne i społeczność finansowa, a także krajowym instytucjom kształtującym polityki, że odnawialne energie stanowią przyszłość energii Unii Europejskiej oraz część jej strategii ekologicznej i przemysłowej;

15. wzywa Komisję, aby w dalszym ciągu ściśle monitorowała wypełnianie przez Państwa Członkowskie celów krajowych i dążyła do opracowania średnioterminowej strategii rozwoju energetyki odnawialnej dla UE na okres po 2010 r.; należy również przeprowadzić szczegółową ocenę postępu w realizacji celów wyznaczonych na 2010 r., opłacalności dla odbiorców końcowych (w tym obliczenie kosztów zewnętrznych) oraz osiągnięć w zakresie wzrostu wydajności energetycznej;

16. przypomina wspomnianą rezolucję z dnia 1 kwietnia 2004 r., w której większość Izby wezwała do ustanowienia 20-procentowego celu dla energii odnawialnej w ogólnym zużyciu energii w UE w 2020 r.;

17. wskazuje, iż nowe badania, a w szczególności te, w których bierze się pod uwagę scenariusze wydajności energetycznej dla wszystkich sektorów, pokazują, iż w lepszych warunkach dla energii odnawialnej i wydajności energetycznej ambitniejszy cel jest możliwy do osiągnięcia;

18. zwraca się z tego powodu do Komisji o rozwinięcie scenariuszy wydajności popytu, które doprowadzą nas do ogólnego celu związanego ze zmianami klimatycznymi zakładającego ogólny wzrost temperatury o 2°C w stosunku do poziomu przed uprzemysłowieniem, a także do opracowania lepszej podstawy dla wyznaczania celów długoterminowych dla energii odnawialnych;

19. zwraca uwagę, że przy bardziej systematycznym podejściu do polityk energetycznych integrujących i przyspieszających — m.in. poprzez skuteczniejsze bodźce — ogromny potencjał oszczędzania energii, wydajności energetycznej i energii odnawialnych, część całkowitego zapotrzebowania na energię w UE mogłoby być zapewnione dzięki energiom odnawialnym w 2020 r.;jest zdania, że kolejne zmniejszenie ewentualnych kosztów technologii odnawialnych odegrałoby istotną rolę w osiągnięciu takiego udziału, w szczególności poprzez stymulowanie popytu oraz badań i rozwoju;

20. zwraca uwagę, że w celu otrzymania wystarczających sygnałów dla tak wysoce zróżnicowanych rynków energii jak elektryczność, paliwa dla transportu i sektor ciepłownictwa i chłodzenia, unijny cel powinien zostać podzielony na cele sektorowe i krajowe, tak aby móc stworzyć prostsze i gospodarczo bardziej atrakcyjne warunki dla inwestycji w zakresie badań nad energią odnawialną i jej wykorzystaniem; wzywa zatem Komisję do określenia wiążących celów dla każdego z tych trzech sektorów;

21. uważa, że zachęty w formie ulg podatkowych stanowią powszechnie skuteczny środek do wspierania energii odnawialnej; sugeruje Państwom Członkowskim, aby korzystały z tego typu instrumentów i Komisję, aby usuwała wszelkie przeszkody, na które mogą napotkać Państwa Członkowskie przy tego rodzaju działaniach;

Ciepłownictwo i chłodzenie: główny rynek dla niskotemperaturowych energii odnawialnych

22. zwraca uwagę, że na ciepłownictwo i chłodzenie budynków przypada ok. 40 % całkowitego zużycia energii w UE i nalega na systemowe podejście polegające na zintegrowaniu najlepszych dostępnych technologii służącej redukcji zapotrzebowania na ciepłownictwo i chłodzenie, z wykorzystaniem energii o małej gęstości pozyskiwanej z odnawialnych źródeł energii w obszarach stosowania niskich temperatur lub urządzeń do skojarzonego wytwarzania ciepła i energii elektrycznej lub urządzeń do skojarzonego wytwarzania ciepła, zimna i energii elektrycznej;

23. z zadowoleniem przyjmuje postęp poczyniony w projektowaniu nowych budynków, gdzie integracja architektury solarnej, izolacji i odnawialnych energii prowadzi do budowania domów o niskim zużyciu energii, energii biernej, a nawet domów o dodatnim bilansie energetycznym, w których roczna produkcja energii przewyższa jej zużycie;

24. podkreśla ogromne zyski wydajności, które mogłyby wynikać ze zwiększonej integracji metod oszczędzania energii oraz energii odnawialnych z gotowymi elementami budowy domów, takimi jak dachy czy fasady;

25. podkreśla postęp w zakresie technologii ogrzewania energią słoneczną, jednak ubolewa nad tym, że istnieje ogromna przepaść pomiędzy aktualnym jej wykorzystaniem w przeliczeniu na jednego mieszkańca w wiodących Państwach Członkowskich (Cypr, Austria, Grecja i Niemcy) a większością Państw Członkowskich, i zwraca uwagę na ogromny potencjał technologii energii słonecznej w UE;

26. podkreśla istotę penetracji rynku przez chłodzenie, tzn. chłodzenie oparte na energii słonecznej, wykorzystaniu biomasy lub energii geotermicznej, i zauważa, że rozpowszechnienie odnawialnego chłodzenia jest konieczną odpowiedzią na presję rynku spowodowaną wzrastającym popytem na chłodzenie;

27. podkreśla potencjał rynkowy odnawialnych energii takich jak biomasa i energia geotermalna dla rozwijającego się sektora ciepłownictwa i chłodzenia wynikający z wytwarzania energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych i wykorzystania niskotemperaturowej energii odpadowej do ogrzewania i chłodzenia budynków;

28. zwraca uwagę na potencjał, jaki oferują sieci ciepłownicze i instalacje chłodnicze, które jako infrastruktura pozwalają na optymalne wykorzystanie i dobranie szerokiego wachlarza surowców energetycznych bez użycia paliw kopalnych: nadwyżki ciepła pochodzące z procesu wytwarzania energii elektrycznej, różne formy energii cieplnej pozyskiwanej z odnawialnych źródeł energii (np. energia geotermiczna, ciepło lub zimno z wód głębokomorskich i śródlądowych lub biomasa) pompy ciepłownicze oraz energia cieplna ze spalania odpadów ulegających biodegradacji i/lub z procesów przemysłowych;

29. stwierdza, że inwestycje w zrównoważone ekologicznie budownictwo mieszkaniowe wymagają większego nakładu kosztów w fazie początkowej, jednakże obniżają koszty eksploatacji budynków; podkreśla, że przedsiębiorstwa usługowe oszczędzania energii powinny wypełniać lukę między inwestorem a użytkownikiem i wzywa instytucje europejskie do wykorzystania proponowanej dyrektywy dotyczącej wydajności energetycznej i usług energetycznych do stworzenia stabilnego rynku dla takich inwestycji;

30. wzywa Komisję do rozszerzenia zakresu dyrektywy 2002/91/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 2002 r. w sprawie wydajności energetycznej budynków [4] ("dyrektywa budowlana") w odniesieniu do całkowitej wydajności energetycznej i zastosowania odnawialnych źródeł energii wszystkich budynków komercyjnych o powierzchni przekraczającej 250 m oraz do przygotowania projektu dyrektywy regulującej zastosowanie odnawialnych źródeł energii w sektorze ciepłownictwa i chłodnictwa;

31. podkreśla, że Unia Europejska, w przeciwieństwie do podejścia, jakie stosuje w sektorze energetycznym i paliwowym, nie posiada usystematyzowanej strategii wspierania odnawialnych źródeł energii w sektorze ciepłownictwa i chłodnictwa, mimo iż zależność od importu gazu i paliw jest szczególnie wysoka w tym sektorze, a koszt związany ze zwiększeniem stosowania energii odnawialnej jest stosunkowo niewielki; dlatego wzywa do przyjęcia ogólnounijnej strategii mającej na celu zwiększenie konkurencyjności ciepłownictwa i chłodnictwa opartego na energii odnawialnej poprzez zwiększenie produkcji; zauważa, że w tym zakresie przepisy administracyjne na poziomie UE nakładane na posiadaczy nieruchomości i firm budowlanych nie stanowią najlepszego sposobu osiągnięcia tych celów, do których należy raczej dążyć poprzez przyjęcie dyrektywy ustanawiającej realne, choć ambitne cele i koordynującej działania podejmowane przez Państwa Członkowskie, opierające się na ograniczonych w czasie zachętach w zakresie dostępu do rynku;

32. dlatego uważa, że Komisja powinna przedstawić wniosek dotyczący dyrektywy Komisji w sprawie ciepłownictwa i chłodnictwa, zbliżony w swej formie do wniosku w sprawie biopaliw (COM(2001)0547);

33. zwraca się do Komisji o współpracę z Państwami Członkowskimi w celu wprowadzenia najpóźniej do 2012 r. minimalnych standardów budowlanych dla wszystkich domów prywatnych opartych na standardach energii biernej (poniżej 10 kW/m);

34. zwraca się do Komisji i Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) o podjęcie szybkich i skutecznych działań w celu wyeliminowania dotacji szkodliwych dla środowiska w sektorze ciepłownictwa i chłodnictwa; wzywa Państwa Członkowskie do stosowania skutecznych zachęt w formie ulg podatkowych w celu propagowania wykorzystywania odnawialnych źródeł energii w sektorze ciepłownictwa i chłodnictwa oraz wzywa Komisję do usuwania wszelkich przeszkód w używaniu takich energii;

Elektryczność: uczciwe warunki rynkowe na wytwarzanie odnawialnej energii

35. przypomina cel 21 % udziału odnawialnych energii w ogólnym zbiorze źródeł elektryczności w Unii Europejskiej ustalony w dyrektywie 2001/77/WE;

36. przypomina, że cel ten jest ułamkiem ogólnego zużycia energii i zwraca się do wszystkich instytucji europejskich, aby nie zapomniały o możliwościach znacznego obniżenia zużycia energii poprzez aktywne polityki dotyczące ogółu konsumentów energii;

37. zwraca uwagę, że Komisja z zadowoleniem przyjmuje fakt, iż niektóre Państwa Członkowskie, a szczególnie Niemcy i Hiszpania, wprowadziły odpowiednie ramy polityk w celu osiągnięcia swoich celów krajowych i zauważa także, że nie przewiduje się wypełnienia przez inne rządy celów krajowych, do których się zobowiązały; zwraca się do Komisji z usilną prośbą, by wykorzystała do wprowadzenia wiążących celów krajowych możliwości przewidziane w dyrektywie 2001/77/WE;

38. wzywa Komisję do ujęcia w swoim raporcie za rok 2005 dotyczącym dyrektywy 2001/77/WE dodatkowych postanowień dotyczących usuwania przeszkód (np. administracyjnych lub politycznych) oraz sprawiedliwego i swobodnego dostępu do sieci oraz niedyskryminujących taryf, które obecnie utrudniają rozwój wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii w wielu Państwach Członkowskich;

39. zwraca uwagę, że Komisja określiła przeszkody administracyjne w wielu Państwach Członkowskich jako poważne w rozumieniu art. 6 ust. 1 dyrektywy 2001/77/WE, i wzywa Komisję do wszczęcia postępowań przeciw tym Państwom Członkowskim;

40. zwraca uwagę, że Komisja ponadto stwierdziła, że nierówne traktowanie przy przydzielaniu dostępu do sieci uniemożliwia w wielu Państwach Członkowskich dalszy rozwój przedsięwzięć wytwarzania elektryczności z odnawialnych źródeł energii; wzywa Komisję do przeprowadzenia skrupulatnych kontroli nad stosowaniem art. 7 dyrektywy 2001/77/WE oraz do wszczęcia postępowań przeciw tym Państwom Członkowskim;

41. stwierdza, że na rynku energii elektrycznej wciąż nie stworzono równych warunków konkurencji między byłymi dostawcami energii o monopolistycznej strukturze i dystrybutorami a małymi i średnimi oferentami odnawialnych źródeł energii, i wzywa Komisję do uwzględnienia tego stanu rzeczy między innymi przy weryfikacji dyrektywy 2001/77/WE;

42. wzywa Państwa Członkowskie do kontynuowania działań z zakresu rozwoju krajowych strategii oraz struktur promocji energii odnawialnej w celu zredukowania poziomu biurokracji związanej z planowaniem i licencjonowaniem, ułatwienia dostępu do sieci, a także zapewnienia gwarancji pochodzenia, ochrony stabilności sieci i przeglądu dotacji powodujących szkody dla środowiska;

43. wzywa Komisję i Radę do uwzględnienia zasady "zanieczyszczający płaci" i internalizacji zewnętrznych kosztów w stosunku do wszystkich zasobów energii;

44. zwraca uwagę, że rozwój energii wiatrowej w kilku krajach europejskich jest duży — ponad 34600 MW mocy zainstalowanej do końca 2004 r., a zatem przewyższa wszelkie prognozy, wzywa do dalszego prowadzenia badań w celu rozwiązania problemów związanych z regulacją energii oraz stabilnością sieci; zauważa, że budowa elektrowni wiatrowych powinna zostać inteligentnie rozplanowana, tak aby ograniczyć problemy ludności mieszkającej w jej sąsiedztwie; wyraża ubolewanie, że pełny potencjał wytwarzania elektryczności z biomasy nie rozwinął się tak, jak przewidywano; z zadowoleniem przyjmuje zatem ogłoszenie przez Komisję planu działania w sprawie biomasy;

45. zwraca uwagę, że wspólnotowy rynek energii elektrycznej boryka się z szeregiem poważnych zniekształceń, jak niedoskonałe przepisy o uregulowaniu stosunków własnościowych, niefunkcjonujące rynki klientów hurtowych, wzrastająca koncentracja na rynku, wysokie bezpośrednie i pośrednie subwencje, brak wolnego od dyskryminacji dostępu do instalacji bilansujących, takich jak duże wodne elektrownie zbiornikowe, nierozdzielone fundusze na rzecz zamykania obiektów i brak "internalizowania" kosztów zewnętrznych, i nalega, aby Komisja zajęła się tymi problemami w sporządzanym na koniec roku raporcie o wewnętrznym rynku energii elektrycznej i gazu ziemnego oraz żeby podjęła nowe inicjatywy prawodawcze w celu położenia kresu olbrzymim zniekształceniom rynku, które wyrządzają szkodę procesowi wytwarzania energii z odnawialnych źródeł;

46. wyraża ubolewanie, że UE nie wspierała dotąd dostatecznie wprowadzenia na rynek technologii elektrowni słonecznych; wzywa Komisję do zaangażowania się w działania na rzecz intensywniejszego wykorzystania dużego potencjału tej technologii;

47. jest zdania, że wysokonapięciowe układy przesyłowe prądu stałego mogą stanowić istotny czynnik pobudzający wykorzystanie energii odnawialnych;

48. wskazuje na olbrzymi potencjał dla energii wiatrowej typu offshore na Morzu Północnym i nalega, aby instytucje europejskie poprzez fundusz TEN-E przyczyniały się do skutecznej koordynacji działań między sąsiadującymi państwami leżącymi nad Morzem Północnym, Morzem Bałtyckim i Morzem Irlandzkim w celu włączenia tego potencjału w sposób możliwie najbardziej korzystny z punktu widzenia kosztów do europejskiego systemu sieci rozdzielczych; zwraca uwagę, że na południu Maroka istnieje równie duży potencjał dla energii wiatrowej i wzywa Komisję rozważenia strategicznego partnerstwa z krajami Maghrebu w zakresie odnawialnej energii;

49. zwraca się o utworzenie długoterminowego, zharmonizowanego, europejskiego systemu zachęt, który spełniałby następujące kryteria: powinien

a) przyczyniać się do osiągnięcia zarówno obecnie wyznaczonych celów, jak i bardziej ambitnych celów, jakie wyznaczone zostaną w przyszłości;

b) być zgodny z zasadami wewnętrznego rynku energii elektrycznej;

c) stanowić część systematycznego podejścia do rozwoju energii odnawialnej, które bierze pod uwagę specyfikę różnych źródeł energii odnawialnej wraz z różnymi technologiami i uwarunkowaniami geograficznymi;

d) promować wykorzystywanie odnawialnych źródeł energii w sposób skuteczny oraz być łatwy, a jednocześnie jak najbardziej efektywny, szczególnie jeżeli chodzi o koszty;

e) "internalizować" zewnętrzne koszty wszystkich źródeł energii;

f) zakładać wystarczająco długie okresy transformacji przewidziane dla krajowych systemów wspierających, tak aby nie utracić zaufania inwestorów;

i uważa, iż — opierając się na ww. kryteriach — jednolita legislacja wspólnotowa w zakresie europejskich systemów "feed-in" może okazać się właściwa w perspektywie długoterminowej, lecz twierdzi, iż kwota lub model przetargowy mogą również zostać rozważone, biorąc pod uwagę, iż obecna słabość tego typu modeli, jaką odkryto w niektórych Państwach Członkowskich, powinna zostać wyeliminowana;

50. zaznacza, że w ramach Unii Europejskiej istnieją autonomiczne systemy zasilania, np. na wyspach, oparte w głównej mierze na zaawansowanych technologicznie układach hybrydowych, wykorzystujących źródła energii odnawialnej i technologie gromadzenia energii, aby umożliwić szersze wykorzystanie źródeł energii odnawialnej; wzywa Państwa Członkowskie i Komisję do podjęcia kroków w tym zakresie; wzywa również Komisję do przeanalizowania najlepszych praktyk w zakresie zarządzania sieciami energetycznymi w celu znalezienia rozwiązań dla problemów z łączeniem źródeł energii, pojawiających się przy podłączaniu do sieci energetycznej źródeł energii odnawialnej, zwłaszcza w przypadku energii słonecznej i wiatrowej;

51. stwierdza, że część procesów wytwarzania energii elektrycznej z wykorzystaniem technologii odnawialnych źródeł energii, przede wszystkim energia fotowoltaiczna, jest jeszcze kosztowna; zachęca Komisję i Państwa Członkowskie do zaproponowania działań zmierzających do redukcji kosztów, zwłaszcza poprzez prace badawcze i rozwojowe, oraz do takiego skonstruowania systemu zachęt, aby wynikały z nich dalsze ulepszenia techniczne i obniżka kosztów;

Transport: najpierw wydajność, następnie paliwa odnawialne

52. stwierdza, że sektor transportowy stwarza znaczną zależność od importu olejów o wysoce niestabilnych cenach, powodując znaczące problemy zdrowotne w wyniku zanieczyszczenia powietrza i jest odpowiedzialny za szybko zwiększającą się ilość emisji dwutlenku węgla;

53. zwraca uwagę, że w sektorze transportu zyski w wydajności uzyskane przez działania strukturalne, takie jak lepsze planowanie urbanistyczne i regionalne, zmiana sposobów transportu pasażerskiego i transportu towarów oraz stopniowe podnoszenie standardów wydajności dla pojazdów i samolotów to ważne i komplementarne czynniki strategii dotyczących paliw odnawialnych;

54. nakłania Komisję, aby wykorzystała analizy ogólnego wpływu paliw na środowisko — tak zwane łańcuchy energii całkowitej sprawności napędu (well-to-wheel) — w formie opracowanej przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji w studium CONCAWE; zanim podejmie się poważne rozwiązania w tej dziedzinie polityki UE;

55. zwraca się do Państw Członkowskich o zrealizowanie celów określonych w dyrektywie o biopaliwach oraz zastosowania ulg podatkowych dozwolonych zgodnie z dyrektywą Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej [5]; jest zdania, że promowanie wykorzystania biopaliw stworzy nowe możliwości trwałego rozwoju obszarów wiejskich oraz otworzy nowe perspektywy dla innowacyjnych produktów rolnych; ma nadzieję, ze wyniki oceny specyfikacji technicznych mieszanki etanolu z konwencjonalnymi paliwami będą zadowalające oraz że będzie możliwa jak najszybsza zmiana załączników do dyrektywy 98/70/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w dotyczącej jakości benzyny i ropy, zmieniającej dyrektywę Rady 93/12/EWG [6].

56. zwraca się do Komisji o uwzględnienie w planach działania dotyczącego biomasy obowiązkowego, stopniowego podnoszenia nałożonego na spółki paliwowe obowiązku włączania do sprzedaży paliw opartych na biomasie;

57. podkreśla, że zastosowanie etanolu jako paliwa przyczyni się do pobudzenia rozwoju obszarów rolniczych w UE oraz do wykorzystania surowców rolnych; stwierdza, iż — w nawiązaniu do niedawnych reform i cięć w pomocach finansowych (WPR, cukier) — promowanie wykorzystania i wytwarzania etanolu jako paliwa może stworzyć dla tego sektora nową drogę zbytu;

58. w świetle rozwijających się technologii wzywa Komisję do wykorzystania potencjału bioenergii oraz biopaliw w związku ze zrównoważonym rolnictwem, leśnictwem i zarządzaniem odpadami w ramach WPR i strategii UE z zakresu zarządzania odpadami;

Biomasa — śpiący olbrzym wśród odnawialnych źródeł energii

59. zwraca uwagę, że wykorzystanie biomasy przynosi liczne korzyści przewyższające korzyści płynące z konwencjonalnych źródeł energii oraz także przewyższające korzyści płynące z niektórych innych odnawialnych źródeł energii, w szczególności jeżeli chodzi o względnie niskie koszty, powoduje mniejsze uzależnienie od krótkoterminowych, nagłych zmian pogody, promuje regionalne struktury gospodarcze i dostarcza alternatywnych źródeł dochodów dla rolników;

60. z tego powodu wyraża ubolewanie, że ogromny potencjał biomasy w zakresie odnawialnej energii nie został wykorzystany w zgodzie z jego potencjałem technicznym, na jaki pozwalają koszty; z zadowoleniem przyjmuje więc zapowiedź przedstawienia przez Komisję planu działania dotyczącego biomasy i wzywa Komisję do przedstawienia ambitnego dokumentu, który obejmować będzie konkretne i prawnie wiążące propozycje;

61. podkreśla, że korzyści wynikające z produkcji energii elektrycznej z biomasy są szczególnie widoczne, kiedy urządzenia są zainstalowane w taki sposób, że energia elektryczna, ciepło i chłodzenie są wykorzystywane w równym stopniu;

62. wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do wykorzystania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności do propagowania wykorzystywania biomasy;

63. zwraca się do Komisji i Państw Członkowskich z prośbą o wykorzystanie ogromnego potencjału drugiego filaru WPR (rozwój obszarów wiejskich) w celu wspierania trwałego wykorzystywania biomasy;

64. wzywa Komisję do ujęcia wydajnego z ekologicznego punktu wykorzystywania biomasy wśród swoich priorytetów dla programu specjalnego w ramach Siódmego Ramowego Programu na rzecz Badań Naukowych i Rozwoju Technologicznego (7PR);

65. podkreśla ogromny potencjał jednoczesnego spalania biomasy i paliw kopalnych (np. węgla), w którym udział energii odnawialnej można zwiększyć w niedługim okresie i niewielkim kosztem, podczas gdy w długoterminowej perspektywie powinny powstać instalacje wykorzystujące wyłącznie biomasę;

66. apeluje do Państw Członkowskich, by upewniły się, że krajowa polityka podatkowa nie hamuje rozwoju produkcji biomasy;

67. zachęca Państwa Członkowskie do sprawdzenia swoich systemów podatkowych, do zniesienia wszystkich zbędnych obciążeń podatkowych dla użytkowników biomasy oraz do traktowania obniżania podatków jako skutecznej zachęty w tym celu;

68. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę Komisji związaną z przyjęciem planu działania dotyczącego biomasy; jednakże z uwagi na złożony i kontrowersyjny charakter tej kwestii, wzywa Komisję do przeprowadzenia szeroko zakrojonych konsultacji ze społeczeństwem i zainteresowanymi stronami w celu określenia wyważonego i ambitnego planu działania na przyszłość;

69. uważa, że działania mające na celu propagowanie większego wykorzystania biomasy w wytwarzaniu odnawialnej formy energii przy wykorzystaniu zrównoważonych metod produkcji nie mogą być wysuwane jako zwolnienie Unii Europejskiej z obowiązku prowadzenia badań nakierowanych na osiągnięcie większej efektywności wykorzystania energii (zmniejszenie ilości energii wykorzystywanej jako paliwo, źródło ciepła, energia elektryczna itd.), będących potencjalnym sposobem zmniejszenia finansowego obciążenia rolników;

70. wymaga, aby zasady dotyczące współistnienia i oznakowania, które stosują się do upraw, i wykorzystania w produkcji żywności organizmów zmodyfikowanych genetycznie miały zastosowanie również w obszarze energii odnawialnej;

71. uznaje wkład WPR w produkcję energii odnawialnej poprzez stosowanie biomasy i biopaliw oraz wzywa do promowania dalszego ich rozwoju i stosowania; uważa za nieodzowne zwiększenie możliwości współfinansowania programu inwestycji przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich i inne fundusze strukturalne, aby zapewnić zrównoważony i racjonalny rozwój i wykorzystanie energii odnawialnej; stwierdza, iż wpływ ich stosowania na energię i środowisko naturalne okaże się pozytywny i zgodny z metodami zrównoważonej produkcji;

72. wzywa do priorytetowego potraktowania promocji wykorzystania do pozyskiwania energii produktów gospodarki rolnej i leśnej — roślin uprawianych na użytkach rolnych o niskiej przydatności dla rolnictwa, materiałów pochodzących z drzew i krzewów, a także produktów ubocznych leśnictwa (drewno odpadowe) — w celu maksymalnego wykluczenia konkurencji z konieczną produkcją produktów żywnościowych;

73. docenia potencjał, jaki oferuje produkcja energii odnawialnej dla jednoczesnego tworzenia oraz efektywnego dywersyfikowania i zapewnienia dochodu rolników, tworzenia miejsc pracy, ochrony przyrody i produkowania czystej energii; zwraca jednak uwagę, że bezpieczeństwo dostaw żywności nadal winno mieć pierwszeństwo nad wytwarzaniem energii; w związku z tym za konieczne uznaje przyjęcie niezbędnych środków, które zapobiegną zastępowaniu produkcji żywności wytwarzaniem energii na dobrych terenach rolniczych oraz zwiększaniu się importu żywności do UE;

74. stwierdza, że sektor leśnictwa stanowi niewykorzystane źródło mogące odegrać istotną rolę nie tylko poprzez dalszy rozwój i rozszerzanie rynku biomasy, lecz także poprzez przybliżanie tego źródła energii do konsumentów;

Innowacje: znaczenie lepszej koordynacji poziomu europejskiego z poziomami krajowymi, lokalnymi i regionalnymi

75. stanowczo stwierdza, że spójna europejska strategia dotycząca energii odnawialnej i wydajności energetycznej może zostać osiągnięta jedynie w wypadku lepszej interakcji pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami; szczególnie podkreśla wagę poziomu lokalnego i regionalnego w tej strategii;

76. wzywa do stworzenia nowego programu Inteligentna Energia dla Europy w ramach perspektyw finansowych 2007-2013, przewidującego przyznanie znacznie większych funduszy w celu stymulacji najlepszych praktyk i społeczności stosujących w pełni źródła odnawialne;

77. wspiera Komisję w jej działaniach zmierzających do tego, by w przyszłości wspieranie odnawialnych źródeł energii było istotnym elementem europejskiej polityki strukturalnej i wskazuje na fakt, że zwłaszcza przed nowymi Państwami Członkowskimi otwierają się w związku z tym nowe możliwości wzmocnienia drobnego i średniego przemysłu;

Badania i rozwój: priorytet dla źródeł odnawialnych i wydajności energetycznej

78. stwierdza, że oprócz energii elektrycznej pozyskiwanej z energii słonecznej odnawialne źródła energii związane z morzem, takie jak prądy morskie, energia fal i pływów morskich oraz energia z osmozy stanowią nowe, potencjalne obszary dla wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii i że w ramach działalności badawczej i rozwojowej UE należało by mocno w nie inwestować;

79. z zadowoleniem przyjmuje rolę UE jako światowego lidera w dziedzinie technologii odnawialnych źródeł energii;

80. zwraca uwagę, że w dziedzinie energii wszelkie technologie znajdujące się na etapie rozwoju potrzebują pewnego wsparcia w pierwszych latach opracowywania i podkreśla fakt, że Międzynarodowa Agencja Energetyki zauważa, iż w okresie 1974-2001 zaledwie 8,2 % łącznych środków na badania i rozwój w dziedzinie energii w krajach OECD przeznaczone zostało na odnawialne energie;

81. nalega, aby w nadchodzącym specjalnym Siódmym Programie Ramowym przeznaczano konkretne sumy na energie odnawialne oraz na wydajność energetyczną, biorąc pod uwagę rozliczne korzyści, jakie posiadają odnawialne źródła energii w odniesieniu do zmian klimatycznych, uzależnienie od energii oraz bezpieczeństwo dostaw energii, w celu zrekompensowania historycznych nierówności w unijnych programach energetycznych;

82. podkreśla, że Siódmy Program Ramowy musi obejmować dodatkowe finansowanie na rzecz odnawialnych źródeł energii oraz wydajności energetycznej; zauważa, że należy poświęcić szczególną uwagę zapełnianiu próżni pomiędzy przedstawieniem, rozpowszechnieniem i nabyciem technologii w dziedzinie źródeł energii odnawialnej; podkreśla ponadto, że należy poświęcić szczególną uwagę badaniom w zakresie nadmorskich parków wiatrowych;

83. nalega, by najważniejsze instrumenty finansowe Wspólnoty — tj. fundusze strukturalne i Fundusz Spójności oraz pomoc finansowa udzielana w ramach programu wspólnotowego na rzecz współpracy międzynarodowej, a w szczególności Instrument Europejskiego Partnerstwa i Sąsiedztwa (ENPI), zorientowane były na potrzebę kompleksowych inwestycji w nowe i najwydajniejsze technologie odnawialnych energii i oszczędzania energii;

84. zwraca się do Europejskiego Banku Inwestycyjnego i Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju o ustalenie rosnących pułapów dla udziału odnawialnych energii w swoim portfelu pożyczek pobranych na energię i do przyjęcia zapobiegania emisji gazów cieplarnianych za nieodłączne kryterium przy wyborze projektów do wspierania;

85. uważa, że należy przewidzieć platformy technologiczne dla wytwarzania energii słonecznej, energii wiatrowej, biomasy i integracji odnawialnych energii w sektorze budowlanym, włącznie ze skojarzonym wytwarzaniem ciepła i energii elektrycznej oraz ciepłownictwem/chłodnictwem (CHP/DHC);

86. zachęca Państwa Członkowskie do inwestowania w obszary kształcenia związane z odnawialnymi energiami w celu lepszego przekazywania stosownej wiedzy osobom zainteresowanym ze względów zawodowych oraz opinii publicznej;

87. uważa, że istnieje pilne zapotrzebowanie na badania, szczególnie w zakresie prognozowania i czasowego gromadzenia produkcji energetycznej pochodzącej z niestałych źródeł energii odnawialnej, jak na przykład energia wiatrowa i słoneczna;

88. wzywa do rozszerzenia istniejących procedur wymiany informacji oraz do zwiększenia przejrzystości baz danych w celu stworzenia odpowiednich warunków dla wielostronnej współpracy w zakresie badań nad środowiskiem naturalnym i planowania;

Strategia eksportowa, polityka rozwoju

89. nalega, aby Unia Europejska była odpowiedzialna za wspieranie najsłabiej i najgorzej rozwiniętych państw oraz szybko rozwijających się gospodarek narodowych w rozwoju, propagowaniu i finansowaniu dostosowanych technologii odnawialnych energii;

90. wzywa Komisję do kontynuowania obrony jej roli jako światowego lidera w tej dziedzinie i zobowiązań, jakie podjęła w trakcie Światowego Szczytu na temat Zrównoważonego Rozwoju w Johannesburgu w dniach od 26 sierpnia do 4 września 2002 i do wykorzystania jej wpływów w celu dalszego wzmocnienia polityki wydajnego wykorzystywania energii odnawialnej w ramach właściwych organów międzynarodowych;

91. podkreśla znaczenie energii odnawialnych we współpracy na rzecz rozwoju i w ramach Partnerstwa Śródziemnomorskiego;

92. wzywa Komisję do intensywniejszego wspierania wykorzystania technologii elektrowni słonecznych w południowym i wschodnim obszarze śródziemnomorskim;

93. zwraca uwagę na olbrzymi potencjał dla współpracy z krajami Afryki Północnej i Basenu Morza Śródziemnego w zakresie pozyskiwania energii słonecznej i geotermicznej oraz energii wiatrowej mającej na celu dalszy rozwój tych obszarów oraz eksport technologii z rynku wspólnotowego i import energii elektrycznej na tenże rynek;

94. wzywa UE do wspierania wykorzystywania energii odnawialnych w krajach rozwijających się celem zmniejszania ubóstwa, zapobiegania konfliktom i w interesie rozwoju zrównoważonego;

95. wzywa Komisję i Radę, by w zakresie pomocy rozwojowej, a zwłaszcza strategii zwalczania ubóstwa, za kluczową uznały kwestię wspierania trwałych dostaw energii i wezwały duże podmioty finansujące, takie jak EBI, EBOR, Bank Światowy i krajowe agencje udzielające kredytów eksportowych do priorytetowego potraktowania inwestycji w energie odnawialne w celu wspierania i ułatwienia tego typu rozwoju;

Instytucje europejskie pierwowzorem wykorzystywania energii odnawialnych

96. wzywa instytucje UE, by dały pozytywny i widoczny przykład obywatelom europejskim, poprzez wykorzystanie energii odnawialnych w swych budynkach oraz środkach transportu;

97. wzywa swoje Prezydium, by podjęło długofalowe zobowiązanie do stopniowego przechodzenia na wykorzystanie energii odnawialnych dla potrzeb energii elektrycznej, ogrzewania, chłodzenia i transportu w Parlamencie, oraz by połączyło swe wysiłki z rozwiązaniami zmierzającymi do efektywniejszego wykorzystania energii w Parlamencie;

*

* *

98. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji.

[1] Dz.U. L 283 z 27.10.2001, str. 33.

[2] Dz.U. L 123 z 17.5.2003, str. 42.

[3] Dz.U. C 103 E z 29.4.2004, str. 838.

[4] Dz.U. L 1 z 4.1.2003, str. 65.

[5] Dz.U. L 283 z 31.10.2003, str. 51. Dyrektywa zmieniona dyrektywą 2004/75/WE (Dz.U. L 157 z 30.4.2004, str. 100).

[6] Dz.U. L 350 z 28.12.1998, str. 58 Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).

--------------------------------------------------