KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY sporządzony na podstawie art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE /* COM/2013/0317 final */





KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY sporządzony na podstawie art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE 1. Przebieg procedury Zgodnie z art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”), Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu uproszczenia procedur poboru podatku lub zapobiegania niektórym rodzajom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania. Ponieważ procedura ta przewiduje odstępstwa od zasad ogólnych VAT, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odstępstwa te powinny mieć ograniczony zakres i być proporcjonalne. W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 3 kwietnia 2013 r., Zjednoczone Królestwo wystąpiło z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT. Zgodnie z art. 395 ust. 2 tej dyrektywy pismem z dnia 14 maja 2013 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Zjednoczone Królestwo. Pismem z dnia 15 maja 2013 r. Komisja zawiadomiła Zjednoczone Królestwo, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne w celu rozpatrzenia wniosku. Zjednoczone Królestwo wnioskuje o upoważnienie do dalszego stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w stosunku do telefonów komórkowych i układów scalonych, w odniesieniu do których uzyskało wcześniej zezwolenie na stosowanie odstępstwa w kwietniu 2007 r.[1] Środek ten został ograniczony w czasie, a jego termin ważności upływał w dniu 30 kwietnia 2009 r. Datę wygaśnięcia przesunięto następnie na 30 kwietnia 2011 r.[2] W następstwie tego przedłużenia Niemcy, Włochy i Austria wystąpiły o udzielenie podobnego odstępstwa dotyczącego telefonów komórkowych i układów scalonych, ponieważ te państwa członkowskie również miały do czynienia z przypadkami nadużyć w tych sektorach. W odpowiedzi wydano decyzję upoważniającą te trzy państwa członkowskie do stosowania odstępstwa, którego dotyczyły wnioski. Jednocześnie ponownie przedłużono środek stanowiący odstępstwo udzielone Zjednoczonemu Królestwu, co oznacza, że upoważnienia dla wszystkich zainteresowanych państw członkowskich wygasną w tym samym dniu, a mianowicie 31 grudnia 2013 r.[3] Również Niderlandy wystąpiły w październiku 2012 r. z wnioskiem o udzielenie podobnego odstępstwa, między innymi dotyczącego telefonów komórkowych i układów scalonych, ale zgodziły się na zakończenie stosowania odstępstwa w dniu 31 grudnia 2013 r., tak aby umożliwić przyjęcie alternatywnej i bardziej zharmonizowanej strategii politycznej dotyczącej nadużyć związanych z podatkiem VAT w przyszłości[4]. Należy ponadto podkreślić, że odstępstwo udzielone Zjednoczonemu Królestwu nie miało być środkiem długoterminowym, który będzie wielokrotnie przedłużany. Należy też przypomnieć, że podczas niedawnych negocjacji w Radzie w sprawie podobnych rodzajów odstępstw, szereg państw członkowskich wyraziło swoje obawy, podkreślając, że jakiekolwiek odstępstwo od systemu płatności cząstkowych nie może być niczym więcej niż środkiem ostatecznym i nadzwyczajnym w dowiedzionych przypadkach nadużyć oraz musi oferować gwarancje co do konieczności i nadzwyczajnego charakteru udzielonego odstępstwa, okresu jego obowiązywania i szczególnego charakteru odnośnych produktów. Państwa członkowskie zauważyły ponadto, że mechanizm odwrotnego obciążenia zawsze pociąga za sobą ryzyko przeniesienia nadużyć do innych państw członkowskich i przypomniały, że mechanizm odwrotnego obciążenia nie powinien być systematycznie wykorzystywany do korygowania niewłaściwego nadzoru organów podatkowych państwa członkowskiego. 2. Mechanizm ODWROTNEGO obciążenia Osobą zobowiązaną do zapłaty VAT zgodnie z art. 193 dyrektywy VAT jest podatnik dokonujący podlegającej opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług. Celem mechanizmu odwrotnego obciążenia jest przeniesienie tego obowiązku na podatnika będącego odbiorcą dostaw. Z oszustwem karuzelowym mamy do czynienia, gdy podmioty gospodarcze uchylają się od zapłaty podatku VAT organom podatkowym po dokonaniu sprzedaży wyrobów. Ich klienci, będący w posiadaniu ważnej faktury, są jednak uprawnieni do odliczenia podatku. W ekstremalnych przypadkach takiego uchylania się od opodatkowania te same towary lub usługi są w wyniku „oszustwa karuzelowego” (które obejmuje towary lub usługi będące przedmiotem handlu między państwami członkowskimi) wielokrotnie dostarczane lub świadczone bez zapłaty podatku VAT organom podatkowym. Poprzez wyznaczenie osoby, której dostarczane są towary lub świadczone usługi, jako osoby zobowiązanej do zapłaty VAT w takich przypadkach, stworzono mechanizm odwrotnego obciążenia, pozwalający wyeliminować możliwość korzystania z tej formy uchylania się od opodatkowania. 3. Wniosek Zjednoczone Królestwo wnioskuje, zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT, by Rada, działając na wniosek Komisji, upoważniła je do dalszego stosowania szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT w odniesieniu do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w stosunku do telefonów komórkowych i układów scalonych, takich jak mikroprocesory i jednostki centralne, przed ich zainstalowaniem w produktach przeznaczonych dla użytkownika końcowego. 4. Stanowisko Komisji Otrzymując wniosek na podstawie art. 395 dyrektywy VAT, Komisja ocenia, czy spełnione są podstawowe warunki udzielenia upoważnienia, a mianowicie czy proponowany środek szczególny upraszcza procedury poboru podatków dla podatników lub dla administracji podatkowej lub czy pozwala zapobiec niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania. W tym kontekście Komisja zawsze przyjmowała ograniczone, ostrożne podejście, dopilnowując, by odstępstwa nie podważały funkcjonowania ogólnego systemu VAT, by ich zakres był ograniczony oraz by były one konieczne i proporcjonalne. Jak wspomniano powyżej środek stanowiący odstępstwo nigdy nie miał być rozwiązaniem długoterminowym, ale dał Zjednoczonemu Królestwu możliwość wprowadzenia innych konwencjonalnych środków zwalczania nadużyć finansowych w tym sektorze. Komisja rozumie, że Zjednoczone Królestwo wprowadziło pewne środki, takie jak wzmocnione techniki dochodzeniowe, przedłużone audyty i kontrole przed rejestracją, które można zastosować, kiedy odstępstwo przestanie obowiązywać. Ponadto liczne wnioski o odstępstwo złożone po udzieleniu odstępstwa Zjednoczonemu Królestwu również wyraźnie wskazują, że nadużycia w tym sektorze przesunęły się między państwami członkowskimi (Zjednoczone Królestwo, Austria, Niemcy, Włochy i Niderlandy). Należy zatem teraz wyraźnie stwierdzić, że pierwszy środek stanowiący odstępstwo miał negatywny wpływ na nadużycia w innych państwach członkowskich i w związku z tym negatywny wpływ na cały rynek wewnętrzny. Ponadto gdy nowe państwo członkowskie zostaje dotknięte tego rodzaju nadużyciami i brakuje jakiegokolwiek mechanizmu szybkiego reagowania[5], trzeba zaczekać kilka miesięcy, aby móc skorzystać z podobnego odstępstwa udzielanego z zastosowaniem obecnej procedury przyznawania odstępstw. Te skutki uboczne są o wiele poważniejsze niż wynikające z pierwotnej oceny. Jednocześnie fakt, że wszystkie te odstępstwa wygasają tego samego dnia powinien umożliwić znalezienie rozwiązania w skali UE. 5. Podsumowanie Na podstawie wyżej wymienionych elementów Komisja jest przeciwna wnioskowi złożonemu przez Zjednoczone Królestwo. [1] Decyzja Rady 2007/250/WE z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie upoważnienia Zjednoczonego Królestwa do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 109 z 26.4.2007, s. 42). [2] Decyzja Rady 2009/439/WE z dnia 5 maja 2009 r. zmieniająca decyzję Rady 2007/250/WE w sprawie upoważnienia Zjednoczonego Królestwa do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 148 z 11.6.2009, s. 14). [3] Decyzja wykonawcza Rady 2010/710/UE z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie upoważnienia Niemiec, Włoch i Austrii do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE i zmieniająca decyzję 2007/250/WE w celu przedłużenia okresu obowiązywania upoważnienia udzielonego Zjednoczonemu Królestwu (Dz.U. L 309 z 25.11.2010, s. 5). [4] Decyzja wykonawcza Rady 2013/116/UE z dnia 5 marca 2013 r. dotycząca upoważnienia Królestwa Niderlandów do wprowadzenia środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 64 z 7.3.2013, s. 4) [5] Takiego jak zaproponowany w dokumencie COM(2012) 428 z 31.7.2012 r.