UZASADNIENIE

W styczniu 2011 r. ludność Sudanu Południowego przeważającą większością głosów przegłosowała ogłoszenie niezależności od Północy w referendum w sprawie samostanowienia w ramach kompleksowego porozumienia pokojowego z 2005 r. (CPA). Oczekuje się, że niepodległość zostanie oficjalnie ogłoszona w dniu 9 lipca 2011 r., w tym samym w dniu, w którym wygasa kompleksowe porozumienie pokojowe.

Unia Europejska i jej państwa członkowskie przyjęły z zadowoleniem wynik referendum i oczekują dalszego rozwoju bliskiego i długotrwałego partnerstwa z Sudanem Południowym, jednocześnie wspierając łagodną i pokojową przemianę Sudanu Południowego w stabilne, demokratyczne i niezależne państwo. W tym celu UE i państwa członkowskie rozpoczęły już pracę nad wspólnym programowaniem, w bliskiej współpracy z lokalnymi organami i podmiotami w terenie.

Po uzyskaniu niepodległości Sudan Południowy będzie musiał się zmierzyć z licznymi wyzwaniami humanitarnymi i społeczno-ekonomicznymi w kontekście ograniczonej zdolności instytucjonalnej państwa. Biorąc pod uwagę okoliczności, pomoc zewnętrzna stanie się tym bardziej istotna w długim okresie, tak aby pomóc Sudanowi Południowemu w walce ze skrajnym ubóstwem, w upodmiotowieniu wspólnot lokalnych i zapewnieniu ludności wstępnych korzyści z pokoju. Chociaż oczekuje się, że Sudan Południowy będzie wnioskował o przystąpienie do umowy z Kotonu, uruchomienie środków z 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR) w następstwie przystąpienia będzie wymagało czasu. Zanim jednak Sudan Południowy w pełni przystąpi do umowy z Kotonu i innych wielostronnych ram finansowych, istnieje ryzyko powstania luki w finansowaniu w okresie następującym natychmiast po referendum, kiedy to będzie on słaby i narażony na ryzyko niewydolności państwa.

Już w lipcu 2010 r. decyzją Rady 2010/406/UE z dnia 12 lipca 2010 r. przyznano 150 mln EUR ze środków umorzonych w ramach 9. i wcześniejszych EFR w celu zaspokojenia potrzeb „najbardziej potrzebującej ludności w Sudanie”. Z tej kwoty 85 mln EUR jest przeznaczonych dla Sudanu Południowego. Taka kwota może być jednak uznana za niewystarczającą, aby sprostać ogromnym potrzebom budowy państwa i jego zdolności, jak również potrzebom rozwojowym ludności Sudanu Południowego. Uznaje się zatem za konieczne udostępnienie dodatkowych środków, dopóki Sudan Południowy nie przystąpi w pełni do umowy z Kotonu.

W załączonej decyzji Komisja Europejska proponuje przeznaczenie dodatkowej kwoty w wysokości 200 mln EUR ze środków umorzonych w ramach 9. i wcześniejszych EFR, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 1 ust. 4 umowy wewnętrznej 10. EFR, dla celów wsparcia budowy państwa i zdolności Sudanu Południowego, jak również na cele rozwojowe.

Proponuje się zatem, aby Rada przyjęła załączoną decyzji w sprawie przyznania kwoty w wysokości 200 mln EUR ze środków umorzonych z wcześniejszych EFR dla Sudanu Południowego. Następnie zostanie opracowana decyzja w sprawie finansowania zawierająca bardziej szczegółowe informacje na temat programowania.

2011/0106 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca przydziału środków umorzonych z projektów w ramach dziewiątego i wcześniejszych europejskich funduszy rozwoju (EFR) w celu współpracy na rzecz rozwoju w Sudanie

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 217,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

uwzględniając umowę wewnętrzną pomiędzy przedstawicielami rządów państw członkowskich, zebranymi w Radzie, w sprawie finansowania pomocy wspólnotowej na podstawie wieloletnich ram finansowych na lata 2008–2013 zgodnie z umową o partnerstwie AKP–WE oraz w sprawie przyznawania pomocy finansowej dla krajów i terytoriów zamorskich, do których stosuje się część czwartą Traktatu WE[1], w szczególności jej art. 1 ust. 4 i art. 6,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Oczekuje się, że Sudan Południowy ogłosi oficjalnie swoją niezależność od Północy w dniu 9 lipca 2011 r. w konsekwencji przeprowadzenia referendum w sprawie samostanowienia zgodnie z kompleksowym porozumieniem pokojowym z 2005 r.

2. W okresie po uzyskaniu niepodległości nowo utworzone państwo Sudanu Południowego będzie musiało sprostać licznym wyzwaniom humanitarnym i społeczno-ekonomicznym w kontekście ograniczonej zdolności instytucjonalnej i braku stabilności politycznej. W tych okolicznościach prawdopodobnie zyska na znaczeniu pomoc zewnętrzna mająca na celu wspieranie Sudanu Południowego w walce ze skrajnym ubóstwem oraz w staraniach na rzecz upodmiotowienia wspólnot lokalnych i zapewnienia ludności wstępnych korzyści z pokoju;

(3) Oczekuje się, że Sudan Południowy złoży wniosek o przystąpienie do umowy z Kotonu wkrótce po ogłoszeniu niepodległości. Rzeczywiste udostępnienie środków z 10. EFR, które nastąpi po przystąpieniu do umowy, wymaga jednak czasu, istnieje zatem ryzyko powstania luki w finansowaniu w okresie przejściowym;

(4) Pierwszy przydział 150 mln EUR w celu zaspokojenia „potrzeb najbardziej potrzebującej ludności w Sudanie” zatwierdzony został decyzją Rady 2010/406/UE z dnia 12 lipca 2010 r. dotyczącą przydziału środków umorzonych z projektów w ramach dziewiątego i wcześniejszych europejskich funduszy rozwoju (EFR) w celu zaspokojenia potrzeb najbardziej potrzebującej ludności w Sudanie[2]. Z tej kwoty 85 mln EUR zostało już przeznaczonych dla Sudanu Południowego. Kwota ta została jednak uznana za niewystarczającą, aby sprostać ogromnym potrzebom w zakresie budowy państwa i jego zdolności, jak również potrzebom rozwojowym większości ludności Sudanu Południowego;

(5) W celu wypełnienia powstałej luki w finansowaniu należy przyznać na rzecz ludności i instytucji publicznych Sudanu Południowego dodatkowe środki umorzone w ramach 9. i wcześniejszych EFR;

(6) Środki powinny być użyte w celu wsparcia realizacji „Trzyletniego planu rozwoju Sudanu Południowego (2011-2013)” na podstawie decyzji w sprawie finansowania, które zostaną przyjęte przez Komisję. Należy również ustanowić przepisy dotyczące pokrycia kosztów środków pomocniczych;

(7) Dla celów uproszenia środki te powinny być zarządzane zgodnie z ustaleniami w sprawie wdrażania 10. EFR.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ

Artykuł 1

3. Kwota 200 mln EUR ze środków umorzonych z projektów w ramach 9. i wcześniejszych EFR zostaje przydzielona w celu współpracy na rzecz rozwoju w Sudanie Południowym. 3% tej kwoty przeznaczone zostaje na wydatki pomocnicze Komisji.

4. Zarządzanie tymi środkami odbywa się zgodnie z zasadami i procedurami mającymi zastosowanie do 10. EFR.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej przyjęciu.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 247 z 9.9.2006, s. 32.

[2] Dz.U. L 189 z 22.7.2010, s. 14.