Zalecenie

DECYZJA RADY

stwierdzająca, że Zjednoczone Królestwo nie podjęło skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 2 grudnia 2009 r.

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 8,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Zgodnie z art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego.

(2)Zgodnie z pkt 4 Protokołu (nr 15) w sprawie niektórych postanowień dotyczących Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej zawarte w art. 126 ust. 1 TFUE zobowiązanie do unikania nadmiernego deficytu budżetowego nie ma zastosowania do Zjednoczonego Królestwa, o ile nie przyjmie ono euro. Pkt 5 tego protokołu stanowi, że Zjednoczone Królestwo podejmuje wysiłki w celu uniknięcia nadmiernego deficytu budżetowego.

(3)Pakt stabilności i wzrostu opiera się na dążeniu do zapewnienia dobrego stanu finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu gospodarczego, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy. Pakt stabilności i wzrostu obejmuje rozporządzenie Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu, przyjęte w celu zapewnienia szybkiej korekty nadmiernych deficytów sektora instytucji rządowych i samorządowych.

(4)W dniu 8 lipca 2008 r., zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), Rada podjęła decyzję stwierdzającą, że w Zjednoczonym Królestwie istnieje nadmierny deficyt, i skierowała do tego państwa zalecenia, aby dołożyło ono starań w celu skorygowania nadmiernego deficytu najpóźniej do roku budżetowego 2009/10, zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE i art. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97. Rada wyznaczyła też dzień 8 stycznia 2009 r. jako termin na podjęcie w tym celu skutecznych działań.

(5)Zgodnie z postanowieniami art. 104 ust. 8 TWE Rada podjęła w dniu 27 kwietnia 2009 r. decyzję stwierdzającą, że Zjednoczone Królestwo nie podjęło skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 8 lipca 2008 r.

(6)Uwzględniając fakt, że sytuacja budżetowa Zjednoczonego Królestwa w roku budżetowym 2009/10 jest rezultatem wprowadzenia środków odpowiadających około 1½ % PKB, stanowiących właściwą odpowiedź na Europejski plan naprawy gospodarczej, oraz swobodnego działania automatycznych stabilizatorów, Rada skierowała do Zjednoczonego Królestwa zmienione zalecenia przyjęte w dniu 2 grudnia 2009 r. na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE, zalecając, aby Zjednoczone Królestwo zlikwidowało sytuację nadmiernego deficytu do roku budżetowego 2014/15. W szczególności w celu obniżenia w wiarygodny i trwały sposób deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych do poziomu poniżej 3 % PKB zalecono Zjednoczonemu Królestwu: a) wprowadzenie środków polityki budżetowej w roku budżetowym 2009/10 zgodnie z planami zawartymi w budżecie na 2009 r. i uniknięcie dodatkowych środków przyczyniających się do pogorszenia stanu finansów publicznych, a w roku 2010/11 rozpoczęcie konsolidacji w celu obniżenia deficytu do poziomu poniżej wartości referencyjnej do roku 2014/15; b) zapewnienie średniego rocznego wysiłku fiskalnego na poziomie 1¾ % PKB w latach 2010/11–2014/15, co powinno również przyczynić się do przywrócenia tendencji spadkowej wskaźnika długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych, zapewniającej zadowalające tempo zbliżania się do wartości referencyjnej poprzez przywrócenie należytego poziomu nadwyżki pierwotnej; c) określenie dodatkowych środków koniecznych do osiągnięcia – o ile pozwolą na to warunki koniunkturalne – korekty nadmiernego deficytu do roku budżetowego 2014/15 i przyspieszenie tempa zmniejszania deficytu, jeżeli warunki ekonomiczne lub budżetowe okażą się korzystniejsze niż przewiduje się obecnie. W swoich zaleceniach Rada wyznaczyła dzień 2 czerwca 2010 r. jako termin, przed upływem którego konieczne jest podjęcie skutecznych działań zgodnie z przepisami art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97.

(7)W dniu 6 lipca 2010 r. Komisja stwierdziła, że w oparciu o prognozę Komisji z wiosny 2010 r. Zjednoczone Królestwo podjęło skuteczne działania zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 2 grudnia 2009 r., i uznała w związku z tym, że w tym czasie nie było potrzeby przedsięwzięcia kolejnych kroków przewidzianych w ramach procedury nadmiernego deficytu.

(8)Nowa ocena działań podjętych przez Zjednoczone Królestwo w celu skorygowania nadmiernego deficytu do roku budżetowego 2014/15 w odpowiedzi na zalecenie Rady wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE prowadzi do następujących wniosków:

–W wyniku światowego kryzysu gospodarczo-finansowego w latach 2008–2009 tempo wzrostu realnego PKB w Zjednoczonym Królestwie znacznie spadło, co miało również wpływ na finanse publiczne. W roku budżetowym 2009/10 deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych gwałtownie wzrósł do 10,9 % PKB. Było to głównie spowodowane spadkiem dochodów i większymi wydatkami na zabezpieczenie społeczne w związku ze zmniejszeniem się działalności gospodarczej oraz środkami stymulacyjnymi zapowiadanymi przez rząd na rok budżetowy 2009/10. Wdrożenie planu konsolidacji, który koncentrował się głównie na cięciach wydatków, sprawiło, że deficyt zaczął się obniżać.

–W roku budżetowym 2010/11 deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniósł 9,1 % PKB. Środki wdrożone w tymże roku wynikały ze wstępnego sprawozdania budżetowego za 2009 r. ogłoszonego w grudniu, budżetu przedstawionego w marcu i drugiego budżetu kryzysowego z czerwca opracowanego w wyniku wyborów powszechnych. W październiku 2010 r. opublikowano również przegląd wydatków (Spending Review). Ogólnie rzecz biorąc, wprowadzenie środków zaplanowano głównie na koniec okresu przewidzianego na dokonanie korekty i były one bardziej ukierunkowane na cięcia wydatków niż na podwyżkę podatków. W okresie trwającym do roku budżetowego 2014/15 w budżetach przedstawianych w marcu, oświadczeniach jesiennych (Autumn Statements) i corocznych przeglądach wydatków (Spending Round) nie zmieniono w istotny sposób pierwotnych planów konsolidacji. Realizowany w ciągu pięciu lat program koncentrował się na znacznych cięciach wydatków poszczególnych resortów, czemu towarzyszyły zamrożenie płac i cięcia wydatków na cele socjalne. Ogólnie rzecz biorąc, do ogłoszonych głównych środków podatkowych zaliczały się podwyżka podstawowej stawki podatku VAT, wprowadzenie i podwyżki opłaty od banków, wyższe składki na ubezpieczenie społeczne, cięcia stawki podatku od osób prawnych, podwyższenie kwot wolnych od podatku dochodowego od osób fizycznych, cięcia stawek celnych i środki przeciwko unikaniu opodatkowania. Począwszy od roku budżetowego 2012/13 korzystny wpływ na wielkość deficytu mają również transfery dywidend z Banku Anglii za pośrednictwem Funduszu Zakupu Aktywów. W wyniku wdrożenia planów konsolidacji deficyt nominalny spadał w kolejnych latach budżetowych do 7,7 % PKB w roku 2011/12, do 7,6 % PKB w roku 2012/13, do 5,9 % PKB w roku 2013/14 i do 5,2 % PKB w roku 2014/15. Deficyt strukturalny wyniósł 7,0 % PKB w roku 2010/11, 5,9 % PKB w latach 2011/12 i 2012/13, 4,6 % PKB w roku 2013/14 i 4,7 % PKB w roku 2014/15.