[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 13.1.2009

KOM(2008) 898 wersja ostateczna

OPINIA KOMISJI

w odniesieniu do zalecenia Europejskiego Banku Centralnego w sprawie rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2533/98 dotyczące zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny

OPINIA KOMISJI

w odniesieniu do zalecenia Europejskiego Banku Centralnego w sprawie rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2533/98 dotyczące zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny

1. WPROWADZENIE

1.1. W dniu 15 września 2008 r. Europejski Bank Centralny (EBC) przyjął zalecenie[1] (zwane dalej „zaleceniem”) w sprawie rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2533/98 dotyczące zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny (zwanego dalej „rozporządzeniem”).

1.2. W dniu 13 października 2008 r. Rada postanowiła skonsultować się z Komisją i poprosiła Komisję o wydanie w jak najkrótszym terminie opinii w sprawie zalecenia.

2. ODWOłANIE OGÓLNE DO ZADAń ESBC

2.1. Komisja z zadowoleniem przyjmuje cel zalecenia, jakim jest ograniczenie do minimum ogółu obciążeń sprawozdawczych, a w szczególności obciążeń spoczywających na bazowej populacji objętej sprawozdaniem, zarówno obecnie, jak i w przyszłości. Mandat EBC w zakresie nakładania obowiązku sprawozdawczości statystycznej na bazową populację objętą sprawozdaniem ogólnie ograniczają między innymi postanowienia Traktatu WE oraz artykułu 5 Protokołu (nr 18) w sprawie Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego.

2.2. Ponieważ jednak w zaleceniu nie określono, jakiego rodzaju „informacje”, wymienione w art. 2 ust. 1 rozporządzenia, EBC może zbierać od bazowej populacji objętej sprawozdaniem, należy zaznaczyć, że EBC może zbierać takie „informacje” w ramach swych kompetencji, jakie ustanowiono w Traktacie WE, w zakresie bezwzględnie koniecznym do realizacji zadań ESBC.

2.3. Nie zdefiniowano stosowanego w zalecanym rozporządzeniu terminu „statystyki europejskie”. W zalecanym rozporządzeniu mogłyby także występować odniesienia, bez wpływu na zakres systemów statystycznych, do „statystyk strefy euro”. W związku z powyższym w tekście zalecanego rozporządzenia można by zamieścić definicję „statystyk europejskich” oraz „statystyk strefy euro”, odzwierciedlającą, z uwzględnieniem odpowiednich obszarów stosowania, definicję zawartą w przyszłym rozporządzeniu w sprawie statystyk europejskich, w szczególności w zakresie korzystania z programów prac statystycznych ESBC do określenia treści statystyk europejskich.

2.4. Konieczna jest skuteczna współpraca europejskiego systemu statystycznego (ESS) i ESBC, zapewniająca podejście skoordynowane w różnych obszarach europejskich statystyk, między innymi w ramach Europejskiego Systemu Rachunków, oraz pozwalająca zapobiegać ewentualnemu pokrywaniu się prac statystycznych na poziomie europejskim, w szczególności w zakresie statystyk bilansu płatniczego, rachunków finansowych i statystyk przedsiębiorstw. W związku z powyższym istotne znaczenie ma odpowiednie zaangażowanie nowo utworzonego Komitetu ds. ESS w proces przygotowania programów prac statystycznych ESBC. Podejście skoordynowane byłoby również korzystne pod względem minimalizacji ogółu obciążeń sprawozdawczych spoczywających na respondentach. Oprócz tego kwestią współpracy ESS i ESBC należy zająć się na poziomie operacyjnym w ramach uzgodnień roboczych.

2.5. W związku z dużym znaczeniem podejścia skoordynowanego w różnych obszarach statystyk europejskich oraz potrzebą zmniejszenia obciążeń sprawozdawczych spoczywających na bazowej populacji objętej sprawozdaniem konieczne może być zwiększenie jasności zapisów zalecanego rozporządzenia odnośnie do danych, jakie mają być zbierane i opracowywane między innymi w zakresie statystyki stabilności finansowej oraz wskaźników makroostrożnościowych, w celu umożliwienia odpowiednio szybkiej identyfikacji potencjalnego ryzyka ponad granicami państw i sektorów. W tym celu, a także w celu zapewnienia skuteczności wykorzystania danych zbieranych od bazowej populacji objętej sprawozdaniem, nieodzowna jest skoordynowana wymiana informacji między ESS i ESBC, umożliwiająca regularne przekazywanie Komisji danych statystycznych, w tym danych dotyczących poszczególnych państw, koniecznych do skutecznego wykonywania działań Wspólnoty zgodnie z art. 285 ust. 1 Traktatu WE oraz do realizacji innych zadań związanych z procesem kształtowania polityki. Zalecane rozporządzenie mogłoby zatem zawierać szczegółowe przepisy gwarantujące przekazywanie stosownych danych z ESBC do ESS.

3. DOSTOSOWANIE BAZOWEJ POPULACJI OBJęTEJ SPRAWOZDANIEM

3.1. Komisja uznaje wyrażoną w zaleceniu potrzebę dostosowania zakresu bazowej populacji objętej sprawozdaniem, w szczególności zaś uznaje to, że EBC musi mieć możliwość uzyskiwania niezbędnych informacji statystycznych od różnych rodzajów spółek finansowych, między innymi instytucji ubezpieczeniowych i funduszy emerytalnych, bez nadmiernego rozszerzania zakresu bazowej populacji objętej sprawozdaniem. W przypadku zbierania informacji statystycznych przez ESBC konieczne byłoby, by zbieraniem stosownych informacji nie zajmowały się już inne organy, w tym instytucje ESS, oraz by wynikające z niego korzyści przewyższały jego koszty.

3.2. Należy zauważyć, że wymienione w art. 2 ust. 2 lit. b) zalecanego rozporządzenia „instytucje świadczące żyro pocztowe” przynależą do kategorii „inne pieniężne instytucje finansowe” oraz wchodzą w zakres sektora „spółek finansowych”, o których mowa w art. 2 ust. 2 lit. a) zalecanego rozporządzenia.

3.3. Art. 2 ust. 2 lit. d) zalecanego rozporządzenia mógłby ponadto zawierać bardziej szczegółowe odniesienie do „instytucji pieniądza elektronicznego”, zgodnie z definicją zamieszczoną w art. 1 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2000/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza elektronicznego oraz nadzoru ostrożnościowego nad ich działalnością (zwanej dalej „dyrektywą w sprawie pieniądza elektronicznego”).

3.4. Ponieważ stosowane w art. 2 ust. 2 lit. c), d) i e) określenia: „pozycje transgraniczne”, „transakcje transgraniczne”, „pozycje finansowe” i „transakcje finansowe” nie są ani wyraźnie zdefiniowane, ani na tyle ścisłe, by mogły wyznaczać kategorie bazowej populacji objętej sprawozdaniem, można by zwiększyć jasność zapisów określając szczegółowo podmioty składające sprawozdanie, które wchodzą w skład bazowej populacji objętej sprawozdaniem, wymienione w art. 2 ust. 2 lit. c), d) i e) zalecanego rozporządzenia.

3.5. Jeżeli przewidziane w zaleceniu dostosowanie bazowej populacji objętej sprawozdaniem miałoby spowodować znaczny wzrost obciążenia respondentów, konieczne jest przedstawienie dodatkowego uzasadnienia, ponieważ takie dostosowanie może mieć również wpływ na zbieranie danych statystycznych przez ESS. Zalecane rozporządzenie powinno zatem dawać pewność, że na przykład nie będą pokrywać się wysiłki ESS i ESBC w zakresie zbierania danych.

3.6. Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 177/2008 ustanawiającym wspólne ramy dla rejestrów przedsiębiorstw do celów statystycznych zobowiązano organy krajowe do przekazywania informacji dotyczących wielonarodowych grup przedsiębiorstw i jednostek, z których takie grupy się składają, Komisji (Eurostatowi), która utworzy system rejestrów dotyczących wielonarodowych grup przedsiębiorstw. W związku z powyższym, ponieważ w systemie rejestrów uczestniczyć mogą krajowe banki centralne (KBC) i EBC, do korzystania w pełnym zakresie z tego systemu może zostać zaproszony ESCB.

4. ZASADY STATYSTYCZNE

4.1. Komisja z zadowoleniem przyjmuje propozycję EBC, by w rozporządzeniu uwzględnić odniesienie do zasad statystycznych obowiązujących przy opracowywaniu, tworzeniu i upowszechnianiu statystyk przez ESBC.

4.2. Zważywszy na to, że ESS i ESBC działają w oparciu o dwa niezależne systemy i struktury zarządzania, a zasady statystyczne obowiązujące ESS nie muszą w pełni pokrywać się z zasadami obowiązującymi ESBC, wskazane może być zdefiniowanie zasad statystycznych obowiązujących przy opracowywaniu, tworzeniu i upowszechnianiu statystyk przez ESBC.

4.3. W szczególności Komisja z zadowoleniem przyjmuje fakt uwzględnienia w zaleceniu zasad statystycznych, które zwiększałyby przejrzystość danych poprzez udostępnienie do publicznej wiadomości informacji na temat metod i procedur stosowanych przez ESBC.

5. ZASADY POUFNOśCI

5.1. Ogólnie Komisja z zadowoleniem przyjmuje zamieszczenie w zalecanym rozporządzeniu zapisów dotyczących poufności, które regulują wymianę informacji poufnych w ramach ESBC oraz między instytucją ESBC i instytucją ESS, wraz z odzwierciedlającymi treść przyszłego rozporządzenia w sprawie statystyk europejskich zapisami regulującymi przekazywanie informacji poufnych z instytucji ESS do instytucji ESBC. Aby jednak zapobiec ewentualnej błędnej interpretacji, można by w zalecanym rozporządzeniu dokonać wyraźniejszego rozróżnienia między obydwoma wymienionymi systemami.

5.2. Równoległe funkcjonowanie odrębnych zasad poufności, tj. zasad ESS i zasad ESBC, może rodzić problemy w zakresie zarządzania operacyjnego, a także prowadzić do nieporozumień wśród respondentów.

5.3. W celu zapewnienia między innymi zaufania do ochrony informacji poufnych w bazowej populacji objętej sprawozdaniem, zasady poufności ESBC winny odzwierciedlać w możliwie największym stopniu zasady ESS, w szczególności w przypadkach, w których zbierano dane nie w dziedzinie nadzoru ostrożnościowego, lecz do celów sprawozdawczości statystycznej, ponieważ w takim przypadku instytucje KBC pełnią funkcję organów statystycznych i w ten sposób postrzegane są też przez respondentów.

5.4. Większa jasność zapisów zalecanego rozporządzenia dotyczących zasad poufności mogłaby dodatkowo pomóc uniemożliwić wykorzystywanie informacji przekazywanych z instytucji ESS do instytucji ESBC do celów innych niż statystyczne.

6. POSTANOWIENIA RÓżNE

6.1. W odniesieniu do art. 1 ust. 4 zalecanego rozporządzenia, rozporządzenie Rady (WE) nr 2223/96 z 25 czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie określone jest jako „ESA 95” (w motywie 7 rozporządzenia). W celu zapewnienia jednolitości stosowanej w rozporządzeniu terminologii można rozważyć zastąpienie w art. 1 ust. 4 wyrażenia „w załączniku A” wyrażeniem „w ESA 95”.

6.2. Wskazane mogłoby również być uaktualnienie definicji „pieniądza elektronicznego” w art. 1 ust. 6 rozporządzenia poprzez odniesienie do definicji „pieniądza elektronicznego” zamieszczonej w art. 1 ust. 3 lit. b) dyrektywy w sprawie pieniądza elektronicznego.

7. WNIOSEK

7.1. Zalecane rozporządzenie można ogólnie uznać za pożądane w stopniu, w jakim przyczynia się ono do skutecznej współpracy ESS i ESBC w zakresie zbierania i wymiany informacji statystycznych oraz działań na rzecz cechujących się wysoką jakością spójnych statystyk na poziomie europejskim. Należy jednak zaznaczyć, że zalecane rozporządzenie mogłyby zawierać bardziej szczegółowe zapisy w zakresie bazowej populacji objętej sprawozdaniem zgodnie z zadaniami ESBC oraz w zakresie zasad poufności.

7.2. W największym możliwym stopniu zagwarantowana powinna być przejrzystość danych zbieranych przez ESBC w sektorze spółek finansowych. W celu zwiększenia przejrzystości zebrane dane, łącznie z opracowanymi na ich podstawie zbiorczymi informacjami statystycznymi, należy udostępnić do publicznej wiadomości. Zwiększając przejrzystość rozporządzenia należy uwzględnić potrzebę utrzymania wysokiego poziomu ochrony danych i ich poufności, nie pozwalającego na identyfikację podmiotów gospodarczych ani na zagrożenie stabilności sektora. W związku z powyższym można proponować zamieszczenie w rozporządzeniu zapisów zapewniających przejrzystość i publiczną dostępność danych zbieranych przez ESBC w sektorze spółek finansowych, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ochrony danych.

7.3. Wreszcie także przyszłe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk europejskich oraz planowana zmiana rozporządzenia Rady (WE) nr 2533/98 mogą dawać nowe bodźce do współpracy ESBC i ESS, na przykład poprzez odnowione działania na rzecz wspólnego programowania oraz cele strategiczne w zakresie opracowania, tworzenia i upowszechniania statystyk europejskich.

[1] Dz.U. C 251 z 3.10.2008, s. 1.