[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 13.09.2005

COM(2005) 426 końcowy

Wniosek dotyczący

DECYZJA RADY

w sprawie podpisania w imieniu Wspólnoty Europejskiej Konwencji Rady Europy nr 198 o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw oraz o finansowaniu terroryzmu

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. KONTEKST

Konwencja nr 141 o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa została przyjęta przez Komitet Ministrów Rady Europy we wrześniu 1990 r. i otwarta do podpisu w dniu 8 listopada tego roku. Weszła ona w życie w dniu 1 września 1993 r. i wszystkie Państwa Członkowskie Unii Europejskiej są obecnie jej stronami. Powyższa Konwencja zawiera postanowienia w sprawie postępowania karnego poprzedzającego przyjęcie i wykonanie decyzji o konfiskacie oraz ustanowienia skutecznej współpracy międzynarodowej w celu pozbawienia przestępców instrumentów i dochodów z ich działalności.

Jednak od 1990 r. rozumienie groźby, jaką przedstawia pranie pieniędzy oraz sposób reagowania na nią przeszły istotną ewolucję, co dało podstawę do rozpoczęcia w 1998 r. dyskusji stron na temat ewentualnych zmian Konwencji.

Biuro Europejskiego Komitetu ds. Problemów z Przestępczością (Comité européen pour les problèmes criminels - CDPC) Rady Europy zadecydowało w listopadzie 2000 r. o utworzeniu grupy refleksyjnej, której zadaniem miało być rozpatrzenie możliwości opracowania dodatkowego protokołu do Konwencji z 1990 r.

Ostateczne sprawozdanie z działalności grupy refleksyjnej zostało przedłożone CDPC w trakcie posiedzenia plenarnego w czerwcu 2002 r. Z jego konkluzji wynikało, że istnieją istotne argumenty przemawiające za znaczącą aktualizacją Konwencji, która obejmowałoby środki służące wykrywaniu, zajmowaniu i konfiskowaniu dóbr pochodzących z przestępstwa oraz międzynarodową współpracę organów ścigania w sprawach karnych.

W czerwcu 2003 r. podczas 52. sesji CDPC, powołano komitet ekspertów dla uaktualizowania i uzupełnienia Konwencji z 1990 r. Jego mandat rozszerzono następnie tak, by obejmował ustanowienie środków zapobiegających finansowaniu terroryzmu zgodnych ze standardami międzynarodowymi w tej dziedzinie, a także środków prewencyjnych. Ze względu na szeroki zakres zmian zdecydowano się na zredagowanie nowej Konwencji, a nie tylko pojedynczego protokołu.

Od grudnia 2003 r. do lutego 2005 r. komitet ekspertów odbył siedem posiedzeń i przedyskutował projekt nowej Konwencji "o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw oraz o finansowaniu terroryzmu”. Porozumienie osiągnięte podczas posiedzenia, które odbyło się w grudniu 2004 r. przedłożono do konsultacji Zgromadzeniu Parlamentarnemu Rady Europy w dniu 27 stycznia 2005 r. (opinia nr 254/2005). Na końcowym posiedzeniu komitetu ekspertów w lutym 2005 r. przedyskutowano poprawki Zgromadzenia Parlamentarnego i zredagowano ostateczny projekt, który został przeanalizowany przez CDPC w dniu 7 marca 2005 r. W trakcie 925. posiedzenia, w dniu 3 maja 2005 r. Komitet Ministrów formalnie przyjął Konwencję torując tym samym drogę do oficjalnego przyjęcia tekstu podczas trzeciego szczytu szefów państw lub rządów zorganizowanego pod egidą Rady Europy w Warszawie w dniach 16 i 17 maja 2005 r. Przy okazji tego szczytu Konwencję podpisało 11 Państw Członkowskich Rady Europy, w tym osiem Państw Członkowskich Unii Europejskiej (Austria, Belgia, Cypr, Luksemburg, Malta, Polska, Portugalia, Szwecja).

Konwencja została otwarta do podpisu w dniu 16 maja 2005 r. Wejdzie ona w życie pierwszego dnia miesiąca następującego po upływie trzech miesięcy od dnia, w którym 6 sygnatariuszy, w tym co najmniej czterech członków Rady Europy, wyrazi zgodę na związanie się Konwencją.

2. PRZEDMIOT NEGOCJACJI

Dnia 25 czerwca 2004 r. Komisja przyjęła zalecenie dla Rady upoważniające Komisję do rozpoczęcia negocjacji w ramach prac komitetu ekspertów Rady Europy [SEC(2004)822] w zakresie kwestii podlegających kompetencji Wspólnoty oraz projekt wspólnego stanowiska Rady w ramach wspomnianych negocjacji w kwestiach przewidzianych tytułem VI Traktatu o Unii Europejskiej [COM(2004)444].

Dnia 19 listopada 2004 r. Rada przyjęła decyzję uprawniającą Komisję do rozpoczęcia negocjacji na temat tych artykułów projektu Konwencji, które podlegają kompetencji Wspólnoty zgodnie z art. 300 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz wspólne stanowisko w sprawie pozostałych artykułów. Do powyższego upoważnienia dołączono wytyczne w sprawie negocjacji.

Negocjacje charakteryzowała bliska współpraca Państw Członkowskich, irlandzkiej, niderlandzkiej i luksemburskiej Prezydencji Rady oraz Komisji, a przebiegały one w formie regularnych i owocnych posiedzeń koordynacyjnych. Dotrzymano wszelkich ustalonych wstępnie terminów, tak że projekt Konwencji mógł zostać przedstawiony podczas szczytu szefów państw lub rządów w Warszawie w maju 2005 r.

Po zakończeniu negocjacji Komisja uważa, że ustanowione przez Radę cele zostały osiągnięte. Nowa Konwencja uwzględnia inne instrumenty międzynarodowe w omawianej dziedzinie, w szczególności zalecenia Grupy Zadaniowej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (Financial Action Task Force on Money Laundering - FATF). Takie podejście pozwoliło na precyzyjne rozszerzenie zakresu tematycznego Konwencji na finansowanie terroryzmu, w szczególności odwołując się do definicji zawartej w Konwencji ONZ z dnia 9 grudnia 1999 r.

Zapewniono również spójność całości przewidzianych ustaleń z prawodawstwem obowiązującym w Unii Europejskiej. Dotyczy to w szczególności ustaleń odnoszących się do środków prewencyjnych, przewidzianych w art. 13, oraz tych przewidujących utworzenie jednostek wywiadu finansowego (art.1 lit. f) i art. 12) oraz ich procedur operacyjnych (art. 14, 46 i 47). Zredagowane w ten sposób postanowienia te są w pełni zgodne z dyrektywą Rady 91/308/EWG z dnia 10 czerwca 1991 r. w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy[1], zmienioną dyrektywą 2001/97/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[2] oraz decyzją Rady z dnia 17 października 2000 r. dotyczącą uzgodnień w sprawie współpracy pomiędzy jednostkami wywiadu finansowego Państw Członkowskich w odniesieniu do wymiany informacji [3](2000/632/WSiSW). Konwencja uwzględnia również wnioski przedstawione ostatnio przez Komisję, a mianowicie projekt trzeciej dyrektywy w sprawie uniemożliwienia korzystania z systemu finansowego w celu prania pieniędzy (COM(2004)448) oraz projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie uniemożliwienia prania pieniędzy przez współpracę celną (COM(2002)328).

Międzynarodowa współpraca w dziedzinie prawa karnego została wzmocniona, w szczególności dzięki postanowieniom pozwalającym na ujawnianie informacji na temat właścicieli rachunków bankowych i przeprowadzanych przez nich transakcji. Przewidziano również możliwość rozszerzenia tych postanowień na instytucje finansowe sektora pozabankowego.

Artykuły 52-4 konwencji przewidują klauzulę rozdzielności; pozwala ona stronom, które są członkami Unii Europejskiej na stosowanie odpowiednich przepisów wspólnotowych i unijnych w miejsce przepisów Konwencji. Ustalenie to pozwala na zachowanie ewolucyjnego charakteru prawodawstwa wspólnotowego i unijnego oraz uniknięcie ewentualnych niezgodności w przyszłości.

Wreszcie, Wspólnota Europejska została uzyskała zgodę na podpisanie Konwencji; zostanie ona powiadomiona o podpisach i ratyfikacjach dokonanych przez pozostałe strony oraz ich deklaracjach i zastrzeżeniach, a także zostaną jej dostarczone wszelkie dokumenty związane z Konwencją. Będzie ona uczestniczyła w konferencji stron przewidzianej w art. 48, która ma za zadanie nadzorowanie wprowadzania Konwencji w życie. Jednak w przeciwieństwie do postanowień innych konwencji Rady Europy, Wspólnota nie będzie dysponowała prawem decydowania o ewentualnych zmianach i przyjęciu nowych umawiających się stron konwencji, mimo iż podlega ona wszelkim wynikającym z konwencji zobowiązaniom. Prawo to przysługuje natomiast Państwom Członkowskim Rady Europy (reprezentowanym w Komitecie Ministrów), tzn. nawet tym państwom, które mogą być stronami trzecimi Konwencji i z tego powodu nie podlegać żadnym zobowiązaniom z niej wynikającym. Uczestnictwo Wspólnoty - poza tym, że przyczynia się do osiągnięcia liczby sygnatariuszy wymaganej dla wejścia w życie Konwencji – ma bezsprzeczne znaczenie w motywowaniu pozostałych stron do zawarcia i ratyfikowania konwencji, w czasie gdy potrzeba międzynarodowej współpracy w walce przeciwko praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu jest bardziej nagląca, niż kiedykolwiek przedtem.

Dlatego też przedstawiony przez Komisję projekt decyzji Rady zawiera tylko jeden artykuł. Artykuł ten wzywa Radę do udzielenia upoważnienia, w imieniu Wspólnoty Europejskiej, do podpisania Konwencji Rady Europy nr 198 „o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw oraz o finansowaniu terroryzmu”.

Wniosek dotyczący

DECYZJA RADY

w sprawie podpisania w imieniu Wspólnoty Europejskiej Konwencji Rady Europy nr 198 o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw oraz o finansowaniu terroryzmu

RADA UNII EUROPEJSKIEJ

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2 oraz art. 95 w powiązaniu z art. 300 ust. 2 akapit pierwszy,

uwzględniając wniosek Komisji[4],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Wspólnota Europejska uważa pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu oraz zapobieganie i walkę z tymi zjawiskami za zagadnienia o podstawowym znaczeniu zarówno dla prawidłowego funkcjonowania, integralności oraz stabilności instytucji kredytowych i innych instytucji finansowych, jak i dla zaufania do całego systemu finansowego oraz dla utworzenia przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości;

(2) Członkowie Rady Europy oraz Wspólnota Europejska wynegocjowali przyjęcie nowego instrumentu stworzonego w oparciu o postanowienia Konwencji nr 141 z 1990 r. o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa, w celu uwzględnienia nowych aspektów w rozwoju tych zagrożeń oraz udoskonalenia najlepszych praktyk międzynarodowych w tym zakresie;

(3) Komisja zgodnie z art. 300 ust. 1 akapitem pierwszym Traktatu prowadziła negocjacje w imieniu Wspólnoty Europejskiej;

(4) Negocjacje zakończyły się sukcesem, tak że nowa Konwencja Rady Europy nr 198 o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw oraz o finansowaniu terroryzmu została otwarta do podpisu dla zainteresowanych państw i Wspólnoty Europejskiej w dniu 16 maja 2005 r. u Sekretarza Generalnego Rady Europy.

(5) Wspólnota Europejska powinna podpisać powyższą Konwencję, z zastrzeżeniem możliwości jej zawarcia w późniejszym terminie, .

PRZYJMUJE NASTĘPUJĄCĄ DECYZJĘ:

Artykuł jeden

,Niniejszym upoważnia się przewodniczącego Rady do wyznaczenia osoby uprawnionej do podpisania w imieniu Wspólnoty Europejskiej Konwencji o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstw oraz o finansowaniu terroryzmu, z zastrzeżeniem możliwości jej zawarcia w późniejszym terminie.

Sporządzono w Brukseli, dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK 1

Deklaracja Komisji

[przeznaczona do dołączenia do sprawozdania z posiedzenia Rady zwołanego dla podjęcia decyzji o podpisaniu konwencji]

Komisja zwraca uwagę, iż pewne klauzule ogólne i o charakterze instytucjonalnym powyższej Konwencji – w szczególności te dotyczące głosowania nad wprowadzeniem zmian oraz przyjęcia nowych stron umawiających się z art. 54 ust. 1-3 oraz art. 50 ust. 1 – nie pozwalają Wspólnocie na pełną realizację jej zewnętrznych kompetencji na równi z innymi stronami, mimo iż Wspólnota podlegać będzie wszelkim zobowiązaniom przewidzianym w konwencji.

Komisja z niepokojem obserwuje taki stan rzeczy, mając na uwadze jej rolę strażnika Traktatów i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości.

W związku z powyższym klauzule ogólne i końcowe Konwencji nie mogą w żadnym wypadku stanowić precedensu w odniesieniu do innych konwencji.

Ponadto Komisja podkreśla potrzebę stosowania postanowień Konwencji w zgodzie z czterdziestoma zaleceniami Grupy Zadaniowej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) aktualizowanymi ostatnio w 2003 r. oraz odnośnym dorobkiem prawnym (aquis). Odnosi się to w szczególności do zalecenia 36 (c) dotyczącego pomocy prawnej i ekstradycji. Wniosek o udzielenie wzajemnej pomocy prawnej nie może zostać oddalony jedynie na podstawie faktu, że dane przestępstwo uznaje się za obejmujące również kwestie podatkowe.

[1] Dz.U. L 166 z 28.6.1991, str. 77.

[2] Dz.U. L 344 z 28.12.2001, str. 76.

[3] Dz.U. L 271 z 24.1.2000, str. 4.

[4] Dz.U. C […] z […], str. […].