Publikacja wniosku o rejestrację nazwy zgodnie z art. 50 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych

(2021/C 103/13)

Niniejsza publikacja uprawnia do zgłoszenia sprzeciwu wobec wniosku zgodnie z art. 51 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1151/2012 (1) w terminie trzech miesięcy od daty niniejszej publikacji.

JEDNOLITY DOKUMENT

„Őrségi tökmagolaj”

Nr UE: PGI-HU-02482 – 12.9.2018

ChNP ( ) ChOG (X)

1. Nazwa lub nazwy [ChNP LUB ChOG]

„Őrségi tökmagolaj”

2. Państwo członkowskie lub państwo trzecie

Węgry

3. Opis produktu rolnego lub środka spożywczego

3.1. Typ produktu

Klasa 1.5 Oleje i tłuszcze (masło, margaryna, oleje itp.)

3.2. Opis produktu, do którego odnosi się nazwa podana w pkt 1

„Őrségi tökmagolaj” jest nierafinowanym olejem roślinnym wytłoczonym z toastowanych nasion dyni (Cucurbita pepo L.) uprawianej specjalnie do celów tłoczenia oleju.

Czysty olej z nasion dyni, tłoczony wyłącznie z nasion dyni, jest wolny od jakichkolwiek innych substancji. Jest to lepka ciecz o zdecydowanym charakterze, pozbawiona obcych zapachów lub smaków. Ma pełny, delikatny, pikantny smak przypominający orzechy włoskie. Ma głęboko ciemnozielony kolor.

Wielonienasycone kwasy tłuszczowe stanowią znaczną część zawartości tłuszczu.

Charakterystyka fizyczna i chemiczna:

zawartość wielonienasyconych kwasów tłuszczowych: min. 55 %

zawartość mydeł: maksymalnie 0,005 % (m/m)

liczba kwasowa: maksymalnie 4,0 mg KOH/g oleju spożywczego

liczba nadtlenkowa: maksymalnie 10,0 mEq O2/kg oleju spożywczego

3.3. Pasza (wyłącznie w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego) i surowce (wyłącznie w odniesieniu do produktów przetworzonych)

—

3.4. Poszczególne etapy produkcji, które muszą odbywać się na wyznaczonym obszarze geograficznym

Przechowywanie i przygotowanie podstawowego składnika

Mielenie

Ugniatanie

Prażenie

Tłoczenie

Odpoczywanie, sedymentacja

3.5. Szczegółowe zasady dotyczące krojenia, tarcia, pakowania itp. produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

—

3.6. Szczegółowe zasady dotyczące etykietowania produktu, do którego odnosi się zarejestrowana nazwa

—

4. Zwięzłe określenie obszaru geograficznego

Produkcja „Őrségi tökmagolaj” odbywa się w granicach administracyjnych następujących gmin:

Bajánsenye, Csákánydoroszló, Csörötnek, Döbörhegy, Felsőjánosfa, Felsőmarác, Halogy, Hegyhátszentjakab, Hegyhátszentmárton, Ispánk, Ivánc, Kercaszomor, Kerkáskápolna, Kisrákos, Kondorfa, Körmend, Magyarszombatfa, Molnaszecsőd, Nádasd, Nagymizdó, Nagyrákos, Őrimagyarósd, Őriszentpéter, Pankasz, Rábagyarmat, Rádócköldek, Szaknyér, Szalafő, Szarvaskend, Szatta, Szentgotthárd, Szőce, Velemér, Viszák.

5. Związek z obszarem geograficznym

Związek oleju „Őrségi tökmagolaj” z obszarem geograficznym opiera się na renomie tego produktu i jego innych właściwościach.

Od blisko stu lat w historycznych wioskach regionu Őrség uprawia się dynię oleistą, a z jej nasion wytłacza się olej. Wykorzystanie i spożycie oleju z nasion dyni stało się częścią codziennego życia:

„Lubią skosztować oleju, jak tylko zawrze na ogniu. Alternatywnie – jak już wspomniano – dodaje się go do sałatek, kapusty, ziemniaków, papryki, czerwonej cebuli lub ogórków. Używa się go nawet do pieczenia bułeczek. Oprócz oleju z nasion słonecznika, który jest niezwykle rzadki, niewiele innych olejów spożywczych można spotkać w kuchniach regionu Őrség...” (Kardos, László: Az őrség népi táplálkozása. Budapeszt, 1943, s. 90–91).

Do dziś stosuje się tradycyjną metodę produkcji „Őrségi tökmagolaj”. Uprawiana w kącie niemal każdego ogrodu warzywnego dynia oleista stanowiła nieodłączny element gospodarstw rodzinnych. Zgodnie z danymi etnograficznymi domowe wytłaczanie oleju było powszechną praktyką w regionie Őrség na początku XX w.

Wytłaczanie oleju na małą skalę ponownie rozpoczęło się w latach 80. XX w., stając się coraz bardziej powszechne. W wydaniu z dnia 10 marca 1984 r. dziennik Szabad Föld podał następujące informacje: „Produkcja oleju z nasion dyni – tradycyjne zajęcie późno zimowe – trwa już na dobre w wioskach regionu Őrség. Popyt na ten apetyczny olej – który może być również wykorzystywany jako remedium w kłopotach trawiennych – wzrósł w ostatnich latach tak bardzo, że w wioskach tych ponownie otworzono zakłady tłoczenia oleju (znane jako olejarnie), które zamknięto tam raptem 10–15 lat temu. W przeszłości rodziny produkowały olej jedynie na własne potrzeby. Dziś coraz więcej oleju jest przeznaczone do sprzedaży. Olej kupowany jest przez spółdzielczy dom handlowy TSZKER, najczęściej na eksport”. Potwierdza to Attila Selmeczi Kovács w swoim badaniu przeprowadzonym w 1992 r.: „Od końca ubiegłego stulecia małe zakłady produkujące olej z nasion dyni rozpowszechniły się w zachodniej części regionu Transdanubia, ale zamiast tradycyjnych narzędzi do rozdrabniania stosowały różne rzemieślnicze rozdrabniacze, które były znacznie bardziej wydajne. Odpowiednio rozgniatana lub mielona mąka z nasion jest wyrabiana, aby można ją było lepiej ogrzać. Na przykład w należących do zachodniej Transdanubii regionach Őrség i Hetes, gdzie produkcja oleju z nasion dyni zachowała po dziś dzień swój charakter chałupniczy, 6 kg śruty z nasion dyni wytwarza się poprzez dodanie 1 litra wrzącej wody, ciągle wyrabiając. Powstaje miękkie, elastyczne ciasto, które dzieli się na porcje o różnej wielkości w zależności od pojemności prasy olejowej, a następnie toastuje się po jednej porcji jednocześnie. Ciasto miesza się ciągle podczas toastowania, aż nabierze optymalnej konsystencji, którą rozpoznaje się dzięki doświadczeniu”. (Selmeczi Kovács, Attila – Az olajsütés. Nyersanyag és a technológia kapcsolata. W: Néprajzi értesítő, tom 74, 1992, s. 75–89).

Renoma oleju „Őrségi tökmagolaj” opiera się na jego doskonałych właściwościach organoleptycznych wynikających ze szczególnej, tradycyjnej techniki produkcji. Kluczowe czynniki to wieloletnie doświadczenie, wiedza fachowa oraz wykorzystanie odpowiedniego sprzętu i patelni w celu uzyskania prawdziwie delikatnego, wysokiej jakości oleju z nasion o wysokiej wartości. Dzięki technice produkcji oleju z nasion dyni stosowanej w regionie Őrség olej „Őrségi tökmagolaj” ma bardziej intensywny, aromatyczny smak niż zwykły olej z nasion dyni wytwarzany w procesie tłoczenia na zimno. Nasiona dyni toastuje się w niższej temperaturze, ale dłużej podgrzewając, co nadaje „Őrségi tökmagolaj” delikatny, pikantny i charakterystyczny smak orzecha włoskiego.

Z tych właśnie powodów olej „Őrségi tökmagolaj” ma szczególne znaczenie w gastronomii. W 2016 r. profesjonalne jury przyznało krajową nagrodę „Magyarország tortája” [węgierskie ciasto] produktowi zwanemu „Őrség Zöld Aranya”, który jest ciastem produkowanym z masy zawierającej „Őrségi tökmagolaj”, z lśniącą galaretką również na bazie „Őrségi tökmagolaj”. Od tego czasu „Őrség Zöld Aranya” cieszy się dużą popularnością wśród konsumentów i jest sprawdzonym produktem oferowanym w najlepszych węgierskich cukierniach.

„Őrségi tökmagolaj” jest coraz popularniejszy zarówno wśród konsumentów, jak i turystów. W 2011 r. w specjalnym jednogodzinnym wydaniu węgierskiego programu telewizji publicznej Gasztroangyal przedstawiono tradycyjną metodę produkcji „Őrségi tökmagolaj”.

Olej „Őrségi tökmagolaj” cieszy się również renomą za granicą: zdobył srebrny medal podczas drugiej międzynarodowej wystawy olejów z nasion dyni, która odbyła się w 2019 r. W ostatnich dziesięcioleciach nazwa ta stała się rozpoznawalną marką.

Odesłanie do publikacji specyfikacji

(art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia)

https://gi.kormany.hu/foldrajzi-arujelzok

(1) Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 1.