PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej CE 45/47

Wpływ podrabiania towarów na handel międzynarodowy

P6_TA(2008)0634

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie wpływu podrabiania towarów na handel międzynarodowy (2008/2133(INI))

(2010/C 45 E/09)

Parlament Europejski,

— uwzględniając sprawozdanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) zatytułowane „Wpływ podrabiania towarów i piractwa na gospodarkę” z roku 2007,

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 10 listopada 2005 r. zatytułowany „Wdrażanie wspólnotowego programu lizbońskiego: Nowoczesna polityka wzrostu i zatrudnienia dla małych i średnich przedsiębiorstw” (COM(2005)0551),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 4 października 2006 r. zatytułowany „Globalny wymiar Europy: Konkurowanie na światowym rynku – Wkład w strategię wzrostu gospodarczego i zatrudnienia UE” (COM(2006)0567),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 kwietnia 2007 r. zatytułowany „Globalny wymiar Europy: wzmocnione partnerstwo na rzecz lepszego dostępu do rynku dla europejskich eksporterów”(COM(2007)0183),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 19 lutego 2008 r. w sprawie strategii Unii Europejskiej zapewnienia przedsiębiorstwom europejskim dostępu do rynków (1),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 22 maja 2007 r. w sprawie globalnego wymiaru Europy – zewnętrzne aspekty konkurencyjności (2),

— uwzględniając swoja rezolucję z dnia 5 czerwca 2008 r. w sprawie skutecznych przepisów i procedur przywozu i wywozu w ramach polityki handlowej (3),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie transatlantyckich stosunków gospodarczych między UE i Stanami Zjednoczonymi (4),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 października 2006 r. w sprawie stosunków gospodarczych i handlowych między UE a Mercosurem w perspektywie zawarcia układu o stowarzyszeniu (5),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 grudnia 2007 r. w sprawie stosunków gospodarczych i handlowych z Koreą (6),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 8 maja 2008 r. w sprawie stosunków handlowych i gospodarczych ze Stosunki handlowe i gospodarcze ze Stowarzyszeniem Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) (7),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 października 2005 r. w sprawie perspektyw stosunków handlowych między UE a Chinami (8),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 24 października 2006 r. zatytułowany „UE – Chiny: bliższe partnerstwo, większa odpowiedzialność (COM(2006)0631) oraz towarzyszący mu dokument roboczy zatytułowany: Bliższe partnerstwo, Większa odpowiedzialność – Dokument programowy w sprawie handlu i inwestycji UE – Chiny – konkurencja i partnerstwo” (COM(2006)0632),

— uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 3286/94 z dnia 22 grudnia 1994 r. ustanawiające procedury wspólnotowe w zakresie wspólnej polityki handlowej w celu zapewnienia wykonania praw Wspólnoty zgodnie z zasadami handlu międzynarodowego, w szczególności tymi ustanowionymi pod auspicjami Światowej Organizacji Handlu (9), (rozporządzenie w sprawie barier w handlu),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 16 lipca 2008 r. zatytułowany „Europejska strategia w zakresie praw własności przemysłowej” (COM(2008)0465),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 21 lutego 2001 r. zatytułowany „Plan działania: przyspieszone działanie w sprawie HIV/AIDS, malarii i gruźlicy w kontekście ograniczania ubóstwa” (COM(2001)0096),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 lutego 2003 r. zatytułowany „Aktualizacja wspólnotowego planu działań — przyspieszone działanie w sprawie HIV/AIDS, malarii i gruźlicy w kontekście ograniczania ubóstwa – Pozostałe zagadnienia polityki i przyszłe wyzwania” (COM(2003)0093),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 26 października 2004 r. zatytułowany „Spójne ramy polityki europejskiej dotyczące działań zewnętrznych w celu zwalczania HIV/AIDS, malarii i gruźlicy” (COM(2004)0726),

— uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 816/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie przyznawania licencji przymusowych na patenty dotyczące wytwarzania produktów farmaceutycznych przeznaczonych na wywóz do krajów, w których występują problemy związane ze zdrowiem publicznym (10),

— uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 980/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych (11) („rozporządzenie wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych”),

— uwzględniając sprawozdanie Komisji z dnia 19 maja 2008 r. na temat wspólnotowych działań celnych dotyczących podrabiania towarów i piractwa – Skutki granicy europejskiej,

— uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 450/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2008 r. ustanawiające wspólnotowy kodeks celny (zmodernizowany kodeks celny) (12),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 1 kwietnia 2008 r. zatytułowany „Strategia dotycząca rozwoju Unii Celnej” (COM(2008)0169),

— uwzględniając zmieniony wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie środków prawa karnego mających na celu zapewnienie egzekwowania praw własności intelektualnej z dnia 26 kwietnia 2006 r. (COM(2006)0168),

— uwzględniając rezolucję z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie czterdziestej rocznicy ustanowienia Unii Celnej (13),

— uwzględniając dyrektywę 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. dotyczącą praw własności intelektualnej (14),

— uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22 lipca 2003 r. dotyczące działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (15),

— uwzględniając art. 45 jego Regulaminu,

— uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego oraz opinie Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów i Komisji Prawnej (A6-0447/2008),

A. mając na uwadze, że skuteczna walka ze zjawiskiem podrabiania towarów jest konieczna dla osiągnięcia celów odnowionej strategii lizbońskiej, zarówno jej aspektów wewnętrznych, jak i zewnętrznych przedstawionych przez Komisję w wymienionym wyżej komunikacie z dnia 18 kwietnia 2007 r.,

B. mając na uwadze, że Unia Europejska jest drugim na świecie importerem towarów i usług, a ogromne otwarcie i przejrzystość jej jednolitego rynku oferuje ogromne możliwości, ale niesie również ryzyko zalewu towarami podrabianymi,

C. mając na uwadze, że gospodarka UE wyspecjalizowała się w produktach o znacznej wartości dodanej i wysokiej jakości, często chronionych znakami towarowymi, patentami lub oznaczeniami geograficznymi, co ze względu na ich charakter zwiększa prawdopodobieństwo ich podrobienia,

D. mając na uwadze, że poważne naruszenia praw własności intelektualnej stanowią pozataryfową barierę handlową, która utrudnia dostęp do rynków krajów trzecich i czynią go bardziej kosztownym, w szczególności dla małych i średnich przedsiębiorstw dysponujących ograniczonymi środkami i zasobami,

E. mając na uwadze, że konkurencyjność europejska tradycyjnie wiąże się z jakością siły roboczej i coraz częściej- zwłaszcza dla MŚP- z badaniami i rozwojem, innowacjami oraz prawami własności intelektualnej (PWI),

F. mając na uwadze, że prawa własności intelektualnej w tym oznaczenia geograficzne i nazwy pochodzenia nie zawsze są chronione w sposób skuteczny przez partnerów handlowych Unii Europejskiej,

G. mając na uwadze dużą i rosnącą liczbę rodzajów podrabianych produktów, nie ograniczających się już do towarów luksusowych i wysokiej jakości, ale obejmujących również produkty powszechnego użytku, takie jak zabawki, lekarstwa, kosmetyki i żywność,

H. mając na uwadze, że w niedawnej analizie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oszacowano, że międzynarodowy handel związany z naruszeniami praw własności intelektualnej wyniósł 150 mld euro w 2005 r., do których należy dodać wartość krajowych transakcji oraz towarów podrobionych i pirackich rozpowszechnianych za pośrednictwem Internetu,

I. mając na uwadze, że w roku 2007 ilość produktów łamiących prawa własności towarów i zatrzymanych przez władze celne Unii Europejskiej wzrosła o 17 % w porównaniu z poprzednim rokiem, przy czym wzrost ten wyniósł 264 % dla produktów kosmetycznych i higieny osobistej, 98 % dla zabawek oraz 51 % dla leków,

J. mając na uwadze, że zjawisko podrabiania towarów i piractwa ma niepokojące konsekwencje dla gospodarki Unii Europejskiej i dla całego systemu społeczno-gospodarczego Wspólnoty, ponieważ ogranicza motywację do innowacji, hamuje bezpośrednie inwestycje zagraniczne, przyczynia się do likwidacji miejsc pracy w przemyśle i tworzy podstawy rozwoju równoległego nielegalnego systemu gospodarczego, kontrolowanego przez grupy przestępczości zorganizowanej,

K. mając na uwadze, że sprawozdanie Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) z 2007 r. zatytułowane „Wpływ podrabiania towarów i piractwa na gospodarkę” oraz oczekiwane sprawozdanie OECD z II fazy w sprawie „Piractwa treści cyfrowych” podkreślają globalną skalę, szybki wzrost i szkodliwe skutki gospodarcze piractwa cyfrowego praw posiadaczy,

L. mając na uwadze, że podrabianie towarów powoduje poważne szkody dla środowiska, zarówno z powodu braku odpowiednich norm jakości podrobionych towarów, jak i wysokich kosztów związanych z ich eliminowaniem i niszczeniem,

M. M mając na uwadze, że dostęp do procedur zwalczania podrabiania towarów jest skomplikowany, kosztowny i czasochłonny, szczególnie dla MŚP,

N. mając na uwadze, że jednolity rynek gwarantuje konsumentom europejskim możliwość wolnego, przejrzystego i bezpiecznego wyboru towarów oraz że podrabianie towarów, jeżeli nie jest odpowiednio zwalczane, może szkodzić nie tylko zasadzie zaufania, na której opiera się cały system, ale może stanowić poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa, zdrowia, a w ekstremalnych przypadkach także i życia konsumentów i dlatego należy lepiej zagwarantować przestrzeganie ich praw,

O. mając na uwadze, że inicjatywy zmierzające do zwiększenia świadomości konsumentów na temat zagrożeń dla zdrowia i bezpieczeństwa oraz ogólnie na temat skutków kupowania podrabianych towarów stanowią skuteczne narzędzie zwalczania zjawiska podrabiania,

P. mając na uwadze, że podrabiających towary mające bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne należy traktować surowiej,

Q. mając na uwadze, że istniejące różnice w ustawodawstwie państw członkowskich w zakresie praw własności intelektualnej — a w szczególności w zakresie środków karnych mających na celu egzekwowanie tych praw — osłabiają pozycję Unii Europejskiej jako negocjatora i mogą podważać dotychczasowe wysiłki na rzecz bardziej skutecznego zwalczania tego zjawiska w skali międzynarodowej,

R. mając na uwadze, że uproszczona procedura zapisana w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1383/2003, która umożliwia zniszczenie dużych ilości podrobionych towarów w krótkim okresie czasu i po względnie niskich kosztach odnosi duży sukces w takich państwach członkowskich, jak Portugalia, Grecja, Węgry, Holandia i Litwa,

S. mając na uwadze, ze szczyt G8 w Sankt Petersburgu w 2006 r. uznał globalny charakter problemu podrabiania i piractwa oraz podkreślił konieczność polepszenia współpracy między krajami G8, krajami trzecimi i właściwymi instytucjami międzynarodowymi,

T. mając na uwadze, że w czasie kolejnego szczytu G8 w Heiligendamm ustanowiono grupę zadaniową ds. praw własności intelektualnej w celu zwalczania zjawiska podrabiania i piractwa jako część „procesu z Heiligendamm” (16),

U. mając na uwadze, że w roku 2007 Unia Europejska, Japonia i Stany Zjednoczone zapowiedziały otwarcie negocjacji w sprawie zawarcia nowego porozumienia wielostronnego mającego na celu wzmocnienie egzekwowania praw własności intelektualnej i zwalczanie zjawiska podrabiania towarów i piractwa (Anti-Counterfeiting Trade Agreement — ACTA),

V. mając na uwadze, że pomyślne zawarcie porozumienia ACTA umożliwi ustanowienie wspólnych norm ochrony cywilnej i administracyjnej, lepszą współpracę międzyinstytucjonalną i współpracę z sektorem prywatnym, a także wcielenie projektów dotyczących pomocy technicznej, z myślą o uczynieniu przestrzegania praw własności intelektualnej prostszym, bezpieczniejszym i tańszym,

W. mając na uwadze, że konieczne jest wprowadzenie rozróżnienia pomiędzy lekami generycznymi, których dystrybucja i sprzedaż powinny być wspierane, zarówno w Unii Europejskiej, jak i w krajach rozwijających się, a lekami podrabianymi, które z jednej strony stanowią zagrożenie dla zdrowia publicznego, a z drugiej strony powodują ogromne straty finansowe dla przedsiębiorstw z sektora i mogą opóźniać rozwój nowych leków, przy czym nie służąc także społeczeństwom krajów mniej rozwiniętych; przypominając, że podrobione lekarstwa stanowią jedynie część nielegalnych lekarstw,

X. mając na uwadze, że w przypadku towarów mających bezpośredni wpływ na zdrowie publiczne Internet i kanały dystrybucyjne związane z handlem równoległym w dużym stopniu przyczyniają się do rozpowszechniania towarów podrabianych, niebezpiecznych dla zdrowia publicznego,

Y. mając na uwadze, że Unia Europejska kontynuuje wysiłki zmierzające do ujednolicenia środków służących egzekwowaniu praw własności intelektualnej, między innymi za pomocą wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie środków prawa karnego mających na celu zapewnienie egzekwowania praw własności intelektualnej z dnia 12 lipca 2005 r. (COM(2005)0276), oraz że działania te nie powinny być udaremnione negocjacjami handlowymi, które wykraczają poza zakres normalnego procesu decyzyjnego w UE,

Z. mając na uwadze, że kluczową kwestią jest także zagwarantowanie, że opracowywania środków służących egzekwowaniu praw własności intelektualnej dokonuje się w sposób nie hamujący innowacji czy konkurencji, nie podważający ograniczeń i wyjątków związanych z prawami własności intelektualnej czy danymi osobowymi, nie ograniczający wolnego przepływu informacji czy niepotrzebnie obciążający legalny handel,

AA. mając na uwadze, że Unia Europejska wykazała swoje zaangażowanie na rzecz efektywnego i wyważonego egzekwowania praw własności intelektualnej, przyjmując szereg dyrektyw w tej dziedzinie w następstwie szczegółowej wieloletniej kontroli ze strony Parlamentu i Rady,

AB. mając na uwadze, że przy opracowywaniu aktów prawnych podstawowe znaczenie ma uznanie zasadniczej różnicy między prawami własności intelektualnej i materialnej oraz –– odpowiednio – różnicy między naruszeniem praw i kradzieżą,

AC. mając na uwadze, że wszystkie przypadki naruszenia praw własności intelektualnej mają szkodliwy wpływ na handel i biznes, a naruszanie tych praw na skalę handlową ma dodatkowe i bardziej rozległe skutki,

AD. mając na uwadze, że w przypadku patentów na produkty farmaceutyczne, podczas gdy ich naruszenia są rozstrzygane indywidualnie na podstawie argumentów merytorycznych wysuwanych w trakcie postępowania cywilnego o naruszenie patentu, naruszanie praw autorskich i znaków handlowych stanowi przestępstwo umyślne,

Ramy wielostronne

1. uważa, że system Światowej Organizacji Handlu (WTO) dąży do większego uznania praw własności intelektualnej na szczeblu międzynarodowym wprowadzając uzgodniony poziom standardów ochrony na mocy porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPs), przyczynia się do wzmocnienia dialogu między państwami członkowskimi i innymi instytucjami, takimi jak Światowa Organizacja Własności Intelektualnej, Światowa Organizacja Celna, jak również do wprowadzenia mechanizmu zapobiegania sporom i rozstrzygania ich;

2. wzywa Komisję do dopilnowania w ramach Rady ds. TRIPs, aby minimalnym wymogom wprowadzonym do przepisów krajowych towarzyszyły skuteczne środki wykonawcze i karne w przypadku łamania przepisów; uważa, że elastyczność przewidziana w porozumieniu TRIPS, potwierdzona w deklaracji z Ad-Dauhy w sprawie porozumienia TRIPS i zdrowia publicznego powinna zostać utrzymana, o ile ma na celu zapewnienie sprawiedliwej równowagi między interesami posiadaczy praw a użytkowników końcowych;

3. wzywa Komisję do przedstawienia Parlamentowi wniosków w celu zagwarantowania, że działania związane z wywozem, tranzytem i przeładunkiem są odpowiednio ujęte w porozumieniu w sprawie TRIPs oraz do zbadania możliwości dalszych zmian w porozumieniu, mających na celu stworzenie sprawiedliwej równowagi między interesami właścicieli a interesami potencjalnych użytkowników praw własności intelektualnej, mając szczególnie na uwadze poziom rozwoju interlokutorów i wprowadzając rozróżnienie miedzy krajami produkującymi, krajami tranzytu i wykorzystania towarów podrobionych lub pirackich;

4. z zadowoleniem odnosi się do postępów osiągniętych przez Unię Europejską w programach pomocy technicznej, które pomogły we wzmocnieniu praw własności intelektualnej w krajach wschodzących i rozwijających się, oraz podkreśla znaczenie kontynuowania takich programów z uwagi na korzystne cele, które mogą osiągnąć jeżeli chodzi o zrównoważony rozwój gospodarczy, a także ich dużą rolę w zwalczaniu zjawiska podrabiania;

5. wzywa Komisję i państwa członkowskie do wprowadzenia konkretnych inicjatyw wspartych odpowiednim finansowaniem na rzecz bardziej powszechnej edukacji konsumentów w Europie, a także w krajach rozwijających się, aby uniknąć zagrożeń związanych z potencjalnie niebezpiecznymi towarami podrobionymi;

6. popiera rozwiązania zaproponowane na 12. sesji Konferencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w Sprawie Handlu i Rozwoju (UNCTAD) w ramach Inicjatywy kreatywnej Afryki, w których uważa się przemysł wytwórczy za główny czynnik wzrostu gospodarczego krajów słabo rozwiniętych i rozwijających się oraz ponownie potwierdza się kluczową rolę własności intelektualnej w zrównoważonym rozwoju tych obszarów;

7. zwraca się do Komisji i państw członkowskich o zaproponowanie i poparcie zredagowania protokołu dotyczącego zjawiska podrabiania, uzupełniającego Konwencję Narodów Zjednoczonych z Palermo przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej („konwencja z Palermo”);

8. przypomina, że w niektórych gospodarkach rozwijających się produkcja towarów podrabianych i pirackich osiągnęła niepokojące rozmiary; zauważa, że o ile wyraża zadowolenie z powodu środków współpracy wprowadzonych dotychczas, to jednak uważa, że konieczne są specjalne działania służące wzmocnieniu koordynacji pomiędzy służbami celnymi, organami sądowymi i policyjnymi odnośnych krajów oraz harmonizacji przepisów tych krajów z przepisami Unii Europejskiej;

9. wzywa Komisję do wprowadzenia na wzór art. 3 ust. 2 (17) dyrektywy 2004/48/WE zabezpieczeń na poziomie międzynarodowym w celu zagwarantowania, że wszelkie dodatkowe środki służące egzekwowaniu patentów nie są wykorzystywane do utrudniania handlu prowadzonego zgodnie z prawem;

10. zachęca Komisję i państwa członkowskie do nasilenia współpracy z eurośródziemnomorskimi krajami partnerskimi w ramach Programu Euromed Market; zachęca również do promowania w regionie śródziemnomorskim wspólnego podejścia do przepisów, procedur i egzekwowania w odniesieniu do współpracy celnej oraz walki ze zjawiskiem podrabiania i piractwa w celu ułatwienia wymiany handlowej między krajami partnerstwa eurośródziemnomorskiego;

11. wyraża przekonanie, że w celu wzmocnienia walki z podrabianiem towarów należy częściej i w bardziej konkretny sposób występować do organu rozstrzygania sporów WTO, który w połączeniu z prawem krajowym i wspólnotowym, umożliwia lepszą ochronę przemysłu i konsumentów europejskich, dzięki konsolidacji ustawodawstwa wzmacniającego treść i zakres porozumienia TRIPs;

12. ponownie oświadcza, że każda harmonizacja prawa materialnego musi szanować suwerenność państwa i międzynarodowe traktaty w tej dziedzinie;

ACTA i inne inicjatywy dwustronne i regionalne

13. wzywa Komisję, by równocześnie z negocjacjami wielostronnymi, zaangażowała się w walkę z podrabianiem towarów i piractwem promując również porozumienia dwustronne, regionalne i wielostronne mające na celu zbliżenie ustawodawstwa i ich stosowania dla zapewnienia ich skuteczności i przewidujące między innymi skuteczne mechanizmy rozstrzygania sporów, jak również system kar w przypadku nie wywiązania się z podjętych zobowiązań;

14. wzywa Komisję i państwa członkowskie do negocjowania ACTA w warunkach jak największej przejrzystości w stosunku do obywateli UE, szczególnie w odniesieniu do definicji terminów „podrabianie” i „piractwo” oraz przewidywanych środków karnych; uważa, że należy ocenić społeczne skutki umowy, jak również jej wpływ na wolności obywatelskie; wspiera utworzenie grupy operacyjnej („task force”) mającej za zadanie zbadanie wdrażania porozumienia poprzez promowanie tego tematu w rozmowach między Unią Europejską i krajami trzecimi oraz w ramach współpracy z tymi krajami;

15. jest zdania, że nie jest jeszcze pewne, czy traktat WE stanowi podstawę prawną dla środków wspólnotowych ustanawiających typ i wymiar sankcji karnych oraz że w rezultacie Komisja nie może posiadać kompetencji do negocjowania w imieniu Wspólnoty umowy międzynarodowej, która określa treść i zakres środków prawa karnego skierowanych przeciwko podmiotom naruszającym prawa ze znaku towarowego i prawa autorskie;

16. podkreśla, że we wszystkich planowanych porozumieniach dotyczących egzekwowania własności intelektualnej należy odróżnić towary podrobione na użytek własny, wykorzystywane bez chęci uzyskania korzyści, od towarów podrobionych, wprowadzanych na rynek w sposób nielegalny i zamierzony;

17. zwraca się do Komisji o wynegocjowanie z krajami trzecimi utworzenia grup operacyjnych ds. walki ze zjawiskiem podrabiania;

18. wzywa Komisję do zagwarantowania, że ACTA nie przyzna organom publicznym dostępu do komputerów osobistych i innych sprzętów elektronicznych;

19. z zadowoleniem odnosi się do rosnącego zainteresowania ACTA wykazywanego przez liczne kraje WTO, wyraża przekonanie, że należy poczynić starania na rzecz włączenia gospodarek wschodzących, takich jak Chiny, Indie i Brazylia, a także regionalnych bloków handlowych, takich jak Mercosur, CARICOM i ASEAN w celu umożliwienia im udziału w negocjacjach porozumienia, już teraz zachęcając je do zobowiązania się do gwarantowania poszanowania praw własności intelektualnej na ich terytorium;

20. wzywa Komisję, by uniknęła niebezpieczeństwa sprzeczności i nakładania się ACTA, porozumienia TRIPS i innych międzynarodowych traktatów dotyczących praw własności intelektualnej;

21. wzywa Komisję do zagwarantowania, że ACTA skupia się jedynie na środkach służących egzekwowaniu praw własności intelektualnej, a nie na materialnych kwestiach z zakresu tych praw, takich jak zakres ochrony, ograniczenia i wyjątki, odpowiedzialność za działania osób trzecich czy odpowiedzialność pośredników;

22. wzywa Komisję do zagwarantowania, że ACTA nie jest wykorzystywane jako sposób na zmianę obowiązujących europejskich ram egzekwowania praw własności intelektualnej, lecz że w pełni odzwierciedla równowagę uzyskaną dzięki różnym dyrektywom przyjętym przez Parlament Europejski i Radę w tej dziedzinie, a w szczególności przepisy 2. punktu preambuły dyrektywy 2004/48/WE;

23. wzywa Komisję i Radę, żeby doprecyzowały rolę i kompetencje komitetu ustanowionego na mocy art. 133 i innych komitetów uczestniczących w negocjowaniu porozumienia ACTA;

24. uważa, że Komisja powinna wziąć pod uwagę w trwających negocjacjach pewne mocne słowa krytyki pod adresem ACTA, mianowicie fakt, że porozumienie mogłoby umożliwić posiadaczom znaku towarowego i praw autorskich naruszanie prywatności osób rzekomo naruszających ich prawa własności bez należytego procesu sądowego, że mogłoby to nadać bardziej przestępczy charakter naruszeniom praw autorskich i znaków towarowych w celach niehandlowych, że mogłoby to umocnić technologie zarządzania cyfrowymi prawami autorskimi kosztem praw do „uczciwego korzystania”, że mogłoby to wprowadzić procedurę rozstrzygania sporów poza istniejącymi strukturami WTO i wreszcie, że mogłoby to zmusić wszystkich sygnatariuszy do pokrycia kosztów egzekwowania prawa w związku z naruszeniami praw autorskich i znaków towarowych;

25. wzywa w tym kontekście Komisję do zapewnienia ciągłego i przejrzystego procesu konsultacji opinii publicznej oraz propagowania korzyści płynących z takiego procesu wśród wszystkich biorących udział w negocjacjach krajów, a także do dopilnowania, by Parlament był regularnie i szczegółowo informowany o stanie negocjacji;

26. przypomina, że traktat WE przewiduje odstępstwa w przypadkach, gdy negocjacje i zawarcie umów w dziedzinie aspektów handlowych praw własności intelektualnej odnoszą się do handlu usługami audiowizualnymi i usługami w dziedzinie kultury; zwraca uwagę, że w takich przypadkach negocjacje i zawarcie umowy podlegają wspólnym kompetencjom Wspólnoty oraz jej państw członkowskich; zwraca ponadto uwagę, że oprócz decyzji Wspólnoty podjętej zgodnie z odnośnymi postanowieniami traktatu WE, negocjacje takich umów wymagają wspólnej zgody państw członkowskich, a umowy wynegocjowane w ten sposób muszą zostać zawarte wspólnie przez Wspólnotę i państwa członkowskie;

27. w ramach negocjacji porozumienia ACTA przypomina Komisji o art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, który dotyczy ochrony danych osobowych oraz dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 95/46/WE z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych (18);

28. jest zdania, że art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (19) nie powinien mieć pierwszeństwa przed interesem publicznym, który wymaga ujawnienia dokumentów przygotowawczych ACTA, w tym sprawozdań okresowych, oraz mandatu negocjacyjnego Komisji, oraz nalega na Radę, żeby stosowała art. 255 traktatu WE w taki sposób, żeby zapewniono możliwie jak najszerszy dostęp do dokumentów, pod warunkiem podjęcia niezbędnych środków bezpieczeństwa wymaganych przez przepisy o ochronie danych;

29. zauważa z ubolewaniem, że ochrona praw własności intelektualnej w Turcji nie spełnia jeszcze norm UE i musi zatem zostać przeanalizowana; wskazuje, że Turcja stanie się wiarygodnym kandydatem do przystąpienia dopiero, kiedy będzie w stanie przyjąć wspólnotowe acquis i zagwarantuje pełne poszanowanie praw własności intelektualnej na swoim terytorium;

Stosunki UE — Chiny

30. wzywa władze chińskie do zwiększenia wysiłków i ścigania ze wznowioną mocą tych, którzy naruszają prawa własności intelektualnej i w tym kontekście z zadowoleniem odnosi się do zmiany zachowania ze strony organów sądowych, które niedawno uznały prawa własności intelektualnej obywateli UE w Chinach i orzekły o odpowiedzialności lokalnych firm, które naruszyły te prawa;

31. przypomina o konieczności nasilenia współpracy z chińskimi służbami celnymi oraz zagwarantowania pomocy i wsparcia ze strony odpowiednich europejskich służb administracyjnych;

32. podkreśla fakt, że 60 % podrobionych towarów zajętych przez służby celne UE jest produkowane w Chinach; wzywa Komisję i władze chińskie do jak najszybszego przedstawienia planu działania mającego na celu zwalczanie podrabiania;

Zewnętrzne środki wsparcia w walce z podrabianiem towarów

33. zaleca utworzenie skutecznego mechanizmu służącego nadzorowaniu przypadków ewentualnego łamania praw własności intelektualnej chronionych na mocy różnych porozumień, który uzupełniłby narzędzia zachęt handlowych w przypadku konkretnego zaangażowania w walkę z podrabianiem towarów i piractwem;

34. przypomina, że rozporządzenie wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych przewiduje między innymi możliwość czasowego zawieszenia preferencji dla tych partnerów, którzy stosują niezgodne z prawem praktyki handlowe; jest zdania, że w szczególnie poważnych przypadkach naruszeń własności intelektualnej, takich jak przypadki stanowiące poważne zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia publicznego, Komisja powinna poważnie rozważyć możliwość zastosowania tego narzędzia;

35. jest zdania, że rozporządzenie w sprawie barier handlowych może być bardzo użyteczne dla przedsiębiorstw europejskich napotykających na problemy w dostępie do rynków krajów trzecich, które łamią prawa własności intelektualnej i wzywa Komisję do zachęcania i ułatwienia jego stosowania, w szczególności przez MŚP;

36. uważa, że lepsza współpraca między Unią Europejską a państwami członkowskimi może zagwarantować w krajach trzecich skuteczniejszą wymianę informacji, lepsze wykorzystanie dostępnych środków i większy wpływ na działania mające na celu zwalczanie zjawiska podrabiania, zarówno w kontekście polityczno-dyplomatycznym, jak i konkretniej w odniesieniu do aspektów technicznych;

37. wzywa Komisję do uczynienia z grup ds. dostępu do rynku w delegacjach UE konkretnego punktu odniesienia dla przedsiębiorstw wspólnotowych (szczególnie MŚP) skarżących się na łamanie praw własności intelektualnej;

Kwestie prawne i organizacyjne

38. odnotowuje liczne działania Komisji mające na celu wzmocnienie praw własności intelektualnej w Unii Europejskiej i apeluje o większe zaangażowanie w walkę ze zjawiskiem podrabiania towarów oraz w harmonizację przepisów obowiązujących w państwach członkowskich;

39. zauważa, że nie istnieje w Unii Europejskiej ujednolicona definicja „podrabiania” i „piractwa” oraz że definicje obowiązujące w państwach członkowskich różnią się między sobą;

40. zdaje sobie sprawę z niepokojącego rozwoju zjawiska podrabiania i piractwa, w szczególności w zglobalizowanej gospodarce, a także z jego poważnych konsekwencji dla konkurencyjności Unii Europejskiej, jej przedsiębiorstw, twórców i konsumentów; zwraca się zatem do państw członkowskich o zapewnienie konsumentom dostatecznych informacji na temat niebezpieczeństwa związanego z podrabianiem i piractwem, w szczególności na temat poważnych zagrożeń dla zdrowia i bezpieczeństwa, jakie niosą ze sobą towary podrabiane, między innymi lekarstwa;

41. zwraca się do Komisji o zbadanie szczególnie zagrożeń dla zdrowia i bezpieczeństwa związanych ze zjawiskiem podrabiania w celu stwierdzenia czy konieczne są dalsze działania;

42. wzywa Komisję do dołożenia wszelkich starań w celu uzgodnienia wspólnych minimalnych sankcji dla przypadków poważnych naruszeń praw własności intelektualnej;

43. wyraża przekonanie, że harmonizacja obowiązujących krajowych przepisów dotyczących podrabiania towarów jest konieczna dla zapewnienia efektywnego i spójnego stosowania przyszłego porozumienia ACTA;

44. nalega na konieczność lepszego koordynowania służb zajmujących się zwalczaniem zjawiska podrabiania towarów we Wspólnocie i propagowania inicjatyw wspólnotowych w tym zakresie, ponieważ fragmentacja systemów sankcji szkodzi rynkowi wewnętrznemu i osłabia Unię Europejską w negocjacjach handlowych; nalega również na konieczność rozszerzenia współpracy sektora prywatnego i sektora publicznego, tak aby uczynić walkę ze zjawiskiem podrabiania bardziej aktywną, bardziej dynamiczną i bardziej skuteczną;

45. kładzie nacisk na konieczność proponowania dostosowanych i ciągłych szkoleń dla personelu służb celnych, urzędników wymiaru sprawiedliwości i innych odnośnych specjalistów, a także na konieczność zachęcania państw członkowskich do tworzenia grup wyspecjalizowanych w walce z podrabianiem towarów;

46. przyjmuje do wiadomości uznanie przez Komisję w białej księdze na temat sportu z lipca 2007 r., że opłacalność ekonomiczna eksploatowania praw sportowych zależy od dostępności skutecznych sposobów ochrony przed działaniami osób naruszających prawa własności intelektualnej na szczeblu krajowym i międzynarodowym oraz wzywa do uwzględnienia właścicieli praw sportowych we wszelkich działaniach mających na celu walkę ze zjawiskiem podrabiania i piractwa cyfrowego;

47. zaleca dalsze udoskonalanie i poprawę koordynacji procedur celnych w Unii Europejskiej, aby w istotny sposób ograniczyć dostęp produktów podrabianych i pirackich do jednolitego rynku; wzywa ponadto Komisję do dostarczenia Unii Europejskiej i jej państwom członkowskim danych statystycznych na skalę Unii dotyczących podrabiania;

48. wzywa Komisję do uwzględnienia specyfiki wykorzystywania Internetu jako drogi rozpowszechniania podrabianych towarów i do zmierzenia jego skutków dla gospodarki państw członkowskich dzięki opracowaniu narzędzi statystycznych pozwalających na skoordynowaną reakcję;

49. zwraca się do Komisji o utworzenie biura pomocy dla MŚP lub ułatwienie korzystania z niego, najlepiej w połączeniu z innymi ułatwieniami tego typu, w celu zapewnienia pomocy technicznej MŚP w zakresie procedur dotyczących postępowania z podrabianymi towarami;

50. uważa za sprawę kluczową, aby przemysł europejski nie rezygnował z wspierania i wspomagania z własnej inicjatywy działań podejmowanych przez instytucje europejskie; za szczególnie ważne uważa stworzenie warunków, w których małe i średnie przedsiębiorstwa mogą skutecznie bronić swoich praw, przede wszystkim w zakresie przypadków łamania praw własności intelektualnej w krajach trzecich;

51. zwraca się do Komisji i państw członkowskich o sprzyjanie inicjatywom służącym podnoszeniu świadomości konsumentów co do konsekwencji kupowania podrabianych towarów; podkreśla ważną rolę, jaką ma do odegrania sektor przedsiębiorczości w tego rodzaju inicjatywach;

52. uważa, że konieczne jest, w celach związanych ze śledzeniem pochodzenia, zachęcanie sektora przemysłu do działań zmierzających do wykorzystywania nowoczesnych technologii do lepszego odróżniania towarów oryginalnych od towarów podrabianych, oraz zwraca się do Komisji o dołożenie niezbędnych starań służących utrwaleniu i sprzyjaniu wszelkim konstruktywnym działaniom w tym kierunku;

53. wzywa państwa członkowskie, które jeszcze nie wdrożyły dyrektywy 2004/48/WE, aby natychmiast to uczyniły;

54. podkreśla, że konieczne jest przestrzeganie czterech podstawowych swobód obowiązujących na rynku wewnętrznym i usprawnienie jego funkcjonowania;

55. wzywa Komisję do gromadzenia danych pochodzących z państw członkowskich dotyczących problemów zdrowotnych konsumentów powodowanych podrabianymi towarami oraz skarg konsumentów dotyczących podrabianych towarów; wzywa Komisję do dopilnowania, by władze wszystkich państw członkowskich miały dostęp do tych danych;

56. nalega w związku z tym na konieczność zmobilizowania wszystkich zainteresowanych stron w celu zwiększenia skuteczności narzędzi do walki z podrabianiem i piractwem na rynku wewnętrznym;

57. wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia personelu służb celnych na ich terytorium krajowym oraz do ustanowienia organu rozpoznawalnego dla stron trzecich (państw członkowskich, krajów trzecich, instytucji wspólnotowych, przedsiębiorstw i osób fizycznych) odpowiedzialnego za walkę z podrabianiem towarów i informowaniem o tym problemie;

58. przypomina państwom członkowskim o znaczeniu patentów europejskich i systemu sądowniczego dla patentów jako środka ochrony praw własności intelektualnej użytkowników w całej Unii Europejskiej, który umożliwia innowacyjnym przedsiębiorstwom możliwie najlepszą ochronę ich wynalazków oraz korzystanie z nich w większym zakresie;

59. wzywa państwa członkowskie do lepszego uwrażliwiania i informowania o walce z podrabianiem towarów i piractwem w strefach turystycznych, jak również podczas salonów i targów dla profesjonalistów;

60. przypomina o znaczeniu harmonizacji praw własności intelektualnej oraz obowiązujących patentów krajowych i wspólnotowych w walce z podrabianiem towarów oraz apeluje do państw członkowskich o zachęcanie przedsiębiorstw do ochrony swoich usług i produktów poprzez rejestrację znaków towarowych, wzorów, patentów itp. w celu lepszego egzekwowania praw własności intelektualnej;

61. apeluje do Komisji o opracowanie zestawienia danych służącego zmierzeniu wyników służb celnych państw członkowskich w celu dalszego zwalczania zjawiska podrabiania towarów oraz o wprowadzenie systemu szybkiej wymiany informacji dotyczących towarów podrabianych w oparciu o krajowe punkty kontaktowe i nowoczesne narzędzia wymiany informacji;

62. wzywa państwa członkowskie do lepszej koordynacji w ramach służb celnych oraz do jednolitego stosowania w Unii Europejskiej wspólnotowych przepisów celnych;

63. apeluje do państw członkowskich o wypracowanie wraz z Komisją wspólnego podejścia w zakresie niszczenia podrabianych towarów;

64. wzywa Komisję do promowania wprowadzania uproszczonej procedury zapisanej w art. 11 rozporządzenia (WE) nr 1383/2003 we wszystkich państwach członkowskich;

65. sugeruje ponadto, że ważne aspekty podrabiania towarów (imitacje produktu/naruszanie znaków handlowych na skalę handlową) różnią się od aspektów piractwa (naruszanie praw autorskich na skalę handlową) oraz że należy rozważyć rozpatrywanie ich niezależnie i rozdzielnie, zwłaszcza uwzględniając pilną potrzebę poświęcenia uwagi aspektom zdrowia publicznego i bezpieczeństwa, które przeważają w podrabianiu towarów;

66. w dziedzinie zdrowia publicznego popiera definicję podrabianych leków podaną przez Światową Organizację Zdrowia: „lek, któremu nadano — w sposób celowy i oszukańczy — nieprawdziwe oznaczenia dotyczące jego tożsamości lub źródła. Podrabianie może dotyczyć zarówno produktów markowych, jak i generycznych, a podróbki mogą zawierać właściwe lub niewłaściwe składniki, zbyt małą ilość substancji aktywnych lub nie zawierać ich wcale, bądź posiadać podrobione opakowanie”;

67. podkreśla znaczenie, jakie w procesie przyjmowania środków mających na celu przeciwdziałanie podrabianiu towarów i piractwu ma przestrzeganie praw podstawowych, takich jak ochrona prywatności i danych;

Uwagi końcowe

68. zwraca się do Komisji, aby wraz z Radą i państwami członkowskimi określiła jasną, spójną i ambitną linię polityczną, która – równolegle do inicjatyw wewnętrznych w dziedzinie celnej – pozwoli na koordynowanie działań „zewnętrznych” Unii Europejskiej i państw członkowskich w zakresie walki z podrabianiem towarów i piractwem oraz na kierowanie nimi;

69. zwraca się do Komisji o sprzyjanie działaniom uzupełniającym w stosunku do norm prawnych, a w szczególności o promowanie większego uwrażliwiania w Europie na niebezpieczeństwa związane ze zjawiskiem podrabiania, mającego na celu ułatwienie zmiany postrzegania przez społeczeństwo zjawiska podrabiania i piractwa;

70. uważa, że Komisja powinna rozważyć ustanowienie międzynarodowej tabeli wyników dotyczących podrabiania towarów, która mogłaby się wzorować na tabeli wyników rynku wewnętrznego i która ukazywałaby kraje uzyskujące wyniki poniżej średniej w zwalczaniu zjawiska podrabianych towarów;

71. nalega, by Rada i Komisja umożliwiły Parlamentowi odegranie bardziej centralnej roli Parlamentu w walce z podrabianiem towarów; uważa za szczególnie korzystne dla Unii Europejskiej promowanie swojej obecności politycznej na specjalistycznych posiedzeniach międzynarodowych, takich jak Global Anti-counterfeiting and Piracy Congress, jak i na forum organizacji międzynarodowych zaangażowanych w ochronę własności intelektualnej;

72. zwraca się do Komisji Europejskiej i do Rady o informowanie go o wszystkich podejmowanych inicjatywach oraz o włączanie go do nich; wyraża przekonanie, że w duchu traktatu lizbońskiego porozumienie ACTA powinno być ratyfikowane przez Parlament Europejski na mocy procedury zgody;

*

* *

73. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich i krajów kandydujących.

(1) Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0053.

(2) Dz.U. C 102 E z 24.4.2008, s. 128.

(3) Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0247.

(4) Dz.U. C 298 E z 8.12.2006, s. 235.

(5) Dz.U. C 308 E z 16.12.2006, s. 182.

(6) Teksty przyjęte, P6_TA(2007)0629.

(7) Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0195.

(8) Dz.U. C 233 E z 28.9.2006, s. 103.

(9) Dz.U. L 349 z 31.12.1994, s. 71.

(10) Dz.U. L 157 z 9.6.2006, s. 1.

(11) Dz.U. L 169 z 30.6.2005, s. 1.

(12) Dz.U. L 145 z 4.6.2008, s. 1.

(13) Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0305.

(14) Dz.U. L 157 z 30.4.2004, s. 45.

(15) Dz.U. L 196 z 2.8.2003, s. 7.

(16) Deklaracja ze szczytu, „Rozwój oraz odpowiedzialność w światowej gospodarce”, 7 czerwca 2007 r., szczyt G8 w Heiligendamm.

(17) Art. 3 ust. 2 stanowi, że „Powyższe środki, procedury i środki naprawcze są również skuteczne, proporcjonalne i odstraszające i stosowane w taki sposób, aby zapobiec tworzeniu ograniczeń handlu prowadzonego zgodnie z prawem i zapewnić zabezpieczenia przed ich nadużywaniem.”

(18) Dz.U. L 281 z 23.11.1995, s. 31.

(19) Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43.