W dniu 5 grudnia 2014 r. Rada ds. Konkurencyjności poprosiła Komisję o ocenę, czy uczestnictwo Unii we wspólnym programie PRIMA na podstawie art. 185 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) byłoby uzasadnione, biorąc pod uwagę zakres celów i skalę wymaganych zasobów. W swoich konkluzjach Rada poparła w szczególności ukierunkowanie programu na opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych, zintegrowanych rozwiązań w zakresie zrównoważonego gospodarowania systemami zaopatrzenia w wodę i żywność w regionie Morza Śródziemnego. Rada uznała to za priorytet służący poprawie stanu zdrowia, dobrobytu i warunków społeczno-kulturowych ludności w regionie Morza Śródziemnego oraz pobudzeniu wzrostu gospodarczego.

Proces prowadzący do powstania wspólnego programu PRIMA rozpoczął się podczas eurośródziemnomorskiej konferencji na temat nauki, technologii i innowacji w Barcelonie w 2012 r. Celem programu jest wzmocnienie współpracy eurośródziemnomorskiej w zakresie badań i innowacji w ramach celów polityki zewnętrznej Unii w odniesieniu do południowego sąsiedztwa.

W tym kontekście i w odniesieniu do migracji wspólny program PRIMA, który prowadzą państwa uczestniczące z Unii i południowego regionu Morza Śródziemnego, jest szczególnie ważny i istotny. Inicjatywa ta odzwierciedla podejście nowego partnerstwa w dziedzinie migracji w odniesieniu do wzmocnionej współpracy finansowej z państwami członkowskimi i innymi partnerami. Pokazuje ona, w jaki sposób polityka badawcza może zapewnić skuteczną koordynację poprzez pozyskanie środków z budżetów krajowych oraz zrzeszenie krajów śródziemnomorskich w celu sprostania długotrwałym wspólnym problemom.

Niezrównoważone gospodarowanie systemami zaopatrzenia w wodę i żywność w regionie Morza Śródziemnego wynika z wielu czynników, w tym zmiany klimatu, niestabilności politycznej i gwałtownie rosnącej populacji. Jedną z głównych przyczyn tej sytuacji jest brak wspólnego zestawu innowacyjnych rozwiązań dostosowanych do lokalnych realiów i dających się łatwo przenosić w regionie. Takie rozwiązania nie istnieją, ponieważ ogólny poziom inwestycji w badania i innowacje w regionie Morza Śródziemnego nie jest współmierny do wyzwań w tym regionie. Poziomy inwestycji różnią się znacznie w poszczególnych państwach. Na problem wody i żywności nie przekazuje się finansowania, zaś zainteresowane strony (np. sektor prywatny) nie zawsze mają wystarczające zdolności w zakresie badań i innowacji. Ponadto współpraca w zakresie badan i innowacji pomiędzy państwami członkowskimi Unii i państwami południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego jest zbyt rozproszona (i regulowana głównie dwustronnymi umowami), aby wywołać znaczące skutki.

To z kolei ma negatywny wpływ na odżywianie, zdrowie, środki utrzymania, standard życia i poziom dobrobytu. Takie społeczne i ekonomiczne napięcie jest główną przyczyną braku stabilności. Prowadzi ono również do migracji, zarówno wewnętrznej (przenoszenia się licznych rodzin ze wsi do miast), jak i zewnętrznej, gdyż część mieszkańców emigruje, w szczególności do Europy.

Ze względu na zmianę klimatu na tym obszarze coraz częściej występują poważne niedobory wody, co ma ogromny wpływ na rolnictwo. Większość dostępnej wody jest stosowana do nawadniania. Oznacza to, że niedobory prowadzą do mniejszych i nieregularnych plonów oraz wywierają dodatkową presję na zasoby naturalne oraz na możliwość zapewnienia mieszkańcom regionu czystej wody i przystępnej cenowo żywności.

Cele te są zgodne z definicją problemu i obejmują powiązane wyzwania w zakresie badań i innowacji, zapewniając jednocześnie interakcję z polityką na szczeblu europejskim, śródziemnomorskim i globalnym. W szczególności program PRIMA jest zgodny z niedawnym komunikatem Komisji w sprawie ustanowienia nowych ram partnerstwa z państwami trzecimi w ramach Europejskiego programu w zakresie migracji (COM(2016) 385). Koncentruje się on na eliminowaniu podstawowych przyczyn migracji i przymusowych wysiedleń, do którego przyczynić mają się „wszystkie unijne polityki – w tym edukacja, badania naukowe, zmiana klimatu, energia, środowisko, rolnictwo”. W komunikacie poparto również nowe modele współpracy w zakresie rozwoju z udziałem sektora prywatnego, innowacyjne mechanizmy finansowania oraz inwestycje w MŚP i zrównoważoną infrastrukturę.

W konkluzjach Rady uznano, że kryzys migracyjny w sąsiedztwie UE i poza nim zaostrzają ubóstwo, słaby rozwój społeczno-gospodarczy oraz łamanie praw człowieka, i wymaga on silnej unijnej zewnętrznej polityki migracyjnej i azylowej. Rada ponowiła również swoje zobowiązanie do uruchomienia wszystkich instrumentów i strategii politycznych w celu przeciwdziałania pierwotnym przyczynom przepływów migracyjnych, w szczególności złym warunkom społeczno-gospodarczym i zmianie klimatu.

Nawiązano do zobowiązania określonego w programie „Horyzont 2020” dotyczącego wspierania zrównoważonego rozwoju, zarówno w UE, jak i we współpracy z partnerami międzynarodowymi, a także do potrzeby promowania nauki, technologii i innowacji w ramach ogólnego podejścia po 2015 r. do zwalczania ubóstwa i wspierania zrównoważonego rozwoju.

c) Cele zrównoważonego rozwoju (konkluzje Rady do Spraw Zagranicznych z dnia 26 maja 2015 r.)

Skutki zmiany klimatu oraz rozwoju demograficznego i gospodarczego, w połączeniu z presją na jakość wody, jej dostępność i zarządzanie nią są istotnymi wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa, które mogą prowadzić do napięć i konfliktów w związku z dostępem do wody. W tym kontekście Unia odgrywa ważną rolę we wspieraniu dyplomacji wodnej na całym świecie oraz w odniesieniu do wód transgranicznych w Europie – w tym poprzez propagowanie inicjatyw dotyczących wody we współpracy z państwami sąsiadującymi z UE oraz innymi państwami wskazanymi w trakcie mapowania bezpieczeństwa wodnego UE.

Niniejszy wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia określonych w nim celów. Uczestnictwo Unii w programie PRIMA będzie odbywać się w granicach kompetencji przekazanych jej na mocy TFUE i ograniczy się do wspierania państw uczestniczących przy wypełnianiu celów programu PRIMA, między innymi dzięki wsparciu finansowemu. Państwa uczestniczące będą musiały współpracować na rzecz lepszej koordynacji, dostosowania i integracji odpowiednich krajowych programów lub działań, a ostatecznie opracować wspólny długofalowy program badań strategicznych.

c) przyczynienie się do globalnej współpracy i południowego sąsiedztwa.

Wniosek Komisji dotyczący programu „Horyzont 2020” przewiduje uczestnictwo UE w programie PRIMA na podstawie art. 185 TFUE. Jest to właściwy instrument do celów wsparcia inicjatywy przez UE, ponieważ umożliwia zarówno koordynację krajowych programów badawczych, jak i uczestnictwo Unii we wspólnym programie.

Doświadczenia wcześniejszych i obecnych inicjatyw na podstawie art. 185 TFUE wykazują, że inicjatywa taka może mieć silny efekt mnożnikowy w odniesieniu do krajowych funduszy publicznych w stabilny, długoterminowy i zintegrowany sposób, przyczyniając się do:

Jednym z kryteriów, które muszą być spełnione, aby Komisja mogła zaproponować inicjatywy na podstawie art. 185, jest fakt istnienia zapotrzebowania na specjalną jednostkę do celów realizacji, oraz wyrażenie przez państwa uczestniczące wysokiego poziomu zaangażowania w ściślejszą integrację na poziomie naukowym, zarządzania i finansowym. Wariant ten wymaga opracowania kompleksowego programu badań strategicznych i jego pełnego wdrożenia poprzez międzynarodowe zaproszenia do składania wniosków, prowadzone przez kilka państw uczestniczących i realizowane przez specjalną jednostkę ds. realizacji (zwaną dalej organem finansującym). Jest to zwykle zobowiązanie długoterminowe (dziesięć lat). Unia zapewni wsparcie finansowe poprzez współfinansowanie w wysokości równej inwestycjom krajowym. Jest to najlepszy wariant dla osiągnięcia ogólnych i szczegółowych celów oraz realizacji szeregu projektów pilotażowych i demonstracji w strategicznych dziedzinach związanych z systemami zaopatrzenia w wodę i żywność. Uwzględniono w nim wszystkie doświadczenia w zakresie zarządzania wkładem finansowym Unii, osiągnięciem skutków itp. wynikające z wdrażania wcześniejszych i obecnych inicjatyw podjętych na podstawie art. 185. Jest on również zaprojektowany w sposób zapewniający należyte zarządzanie finansami i ochronę interesów finansowych Unii poprzez odpowiednie kontrole ex ante, sprawozdawczość finansową i weryfikacje ex post.

Wariant 1: Działania w ramach ERA-NET Cofund – głównym działaniem w ramach programu „Horyzont 2020” jest wdrażanie jednego, współfinansowanego, wspólnego zaproszenia do składania wniosków w odniesieniu do każdego działania, prowadzącego do finansowania transnarodowych projektów w zakresie badań lub innowacji. Poszczególne działania byłyby zwykle prowadzone przez pięć lat. Wariant ten składałby się z szeregu działań ERA-NET Cofund, ograniczonych do pozostałej części programu „Horyzont 2020”. Nie pozwalałby on na podjęcie znaczących działań w zakresie innowacyjności, ponieważ krajowe programy, których dotyczy współpraca i koordynacja działań, koncentrują się głównie na działalności badawczej publicznych organizacji badawczych. W ramach wariantu 1 nie przewiduje się włączenia krajowych programów finansowania do wspólnego programu badań strategicznych.

Wkład UE w każdy roczny plan prac nie przekroczy zobowiązań państw uczestniczących. Zapewnia to zrównoważoną sytuację, gdzie wkład finansowy państw uczestniczących jest co najmniej równy wkładowi UE. Zapewnia to również mechanizm umożliwiający zmniejszenie zobowiązania UE, jeżeli państwa uczestniczące nie podejmą oczekiwanych zobowiązań.

Państwa uczestniczące i UE zobowiązują się z góry do wnoszenia wkładu do programu PRIMA. Wkład UE wynoszący 200 mln EUR pochodzący z aktualnych wieloletnich ram finansowych będzie wykorzystywany głównie do finansowania pośrednich działań wynikających z zaproszeń do składania wniosków ogłoszonych przez PRIMA-IS. Obejmie on serię siedmiu rocznych planów prac (2018–2024), zaś ostatni wkład Komisji zostanie przekazany w 2020 r. i wykorzystany na finansowanie projektów wynikających z zaproszeń ogłoszonych w latach 2020–2024. Państwa uczestniczące opiszą w rocznym planie prac działania finansowane z programów krajowych oraz środki budżetowe przeznaczone na te działania. Państwa uczestniczące zostały poinformowane o konieczności podjęcia istotnych zobowiązań już w pierwszych latach realizacji programu oraz wniesienia jak największego wkładu finansowego w początkowej fazie inicjatywy, aby zrównoważyć wkład z budżetu Unii.

Wkładem UE będzie zarządzać jednostka ds. realizacji Prima PRIMA-IS (pośrednie zarządzanie funduszami UE). Przed przekazaniem zarządzania i funduszy PRIMA-IS zostanie poddana ocenie ex ante, zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 61 rozporządzenia finansowego, w celu oceny jej zdolności do realizacji programu, w tym odbierania, przydzielania i monitorowania wkładu finansowego UE w ramach zarządzania pośredniego budżetem UE.

Maksymalna kwota wkładu UE na pokrycie kosztów administracyjnych wynosi do 5 %. Odpowiada to 10 mln EUR.

Podejście wybrane dla wariantu PRIMA opartego na art. 185 wymaga jedynie ograniczonych odstępstw od zasad uczestnictwa w programie „Horyzont 2020”. W celu zapewnienia zrównoważonego udziału w działaniach pośrednich w konfiguracji północ-południe, na zasadzie odstępstwa od art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1290/2013, minimalna liczba uczestników wynosi trzy podmioty prawne mające siedzibę w trzech różnych państwach uczestniczących, z których jeden ma siedzibę w państwie członkowskim lub w państwie stowarzyszonym w ramach programu „Horyzont 2020”, a jeden w państwie trzecim, które może, ale nie musi być stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020”. Odstępstwo od art. 9 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 jest niezbędne do zagwarantowania, aby minimalne warunki kwalifikowalności do uczestnictwa w działaniach pośrednich, w których minimalnym warunkiem jest udział jednego podmiotu prawnego, nie były dyskryminacyjne w stosunku do podmiotów mających siedzibę w państwach trzecich uczestniczących w PRIMA jako państwa uczestniczące. Miałoby to zastosowanie tylko w wyjątkowym przypadku, z zastrzeżeniem zatwierdzenia przez Komisję, gdy zaproszenia do składania wniosków w ramach rocznego planu prac obejmują działania z udziałem jednego beneficjenta. Odstępstwa od art. 12 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 są konieczne, aby rozszerzyć współpracę za pośrednictwem wspólnych zaproszeń ogłaszanych przez jednostkę ds. realizacji PRIMA z udziałem podmiotów prawnych innych niż państwa trzecie i organizacje międzynarodowe.

Obowiązki służb Komisji, PRIMA-IS i państw uczestniczących w odniesieniu do mechanizmów monitorowania i audytu są wyraźnie rozróżnione w akcie podstawowym. Zostaną one doprecyzowane w umowie o delegowaniu zadań między Komisją a PRIMA-IS.

– działania finansowane wyłącznie przez państwa uczestniczące, które pod pewnymi warunkami mogą otrzymać równoważny wkład Unii. W szczególności działania te zostaną włączone do programu prac po pozytywnej ocenie zewnętrznej dokonywanej w toku wzajemnej weryfikacji międzynarodowej, z uwzględnieniem celów wspólnego programu PRIMA. Będą one realizowane zgodnie ze wspólnymi zasadami, które zostaną ustalone przez państwa uczestniczące oraz Komisję. Działania te będą obejmowały organizowane przez PRIMA-IS zaproszenia pomiędzy programami państw uczestniczących dotyczące projektów transnarodowych (w tym oceny wniosków). Działania powinny również w większym stopniu skupić się na wyższych poziomach gotowości technologicznej określonych w załącznikach ogólnych do programów prac programu „Horyzont 2020”.

Co więcej, we wniosku ustawodawczym przewidziano dokonanie przez Komisję oceny zobowiązań podjętych przez państwa uczestniczące w pierwszych dwóch rocznych planach prac jako warunku wniesienia wkładu finansowego UE. Po dokonaniu takiej oceny maksymalny wkład UE może zostać zmieniony zgodnie z mającymi zastosowanie zabezpieczeniami dotyczącymi zakończenia, obniżenia lub zawieszenia wkładu finansowego UE, w których określono, że „jeżeli państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie programu PRIMA, wnoszą ten wkład tylko częściowo lub z opóźnieniem, Komisja może zakończyć przekazywanie wkładu Unii, proporcjonalnie go zmniejszyć lub zawiesić jego przekazywanie, uwzględniając kwotę finansowania przydzieloną przez państwa uczestniczące na realizację programu PRIMA.”

(13)Wkład finansowy Unii powinien być uzależniony od formalnych zobowiązań państw uczestniczących do wnoszenia wkładu w finansowanie PRIMA oraz od wypełnienia tych zobowiązań zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej decyzji. Należy zapewnić elastyczne rozwiązania umożliwiające państwom uczestniczącym nieobowiązkowe wnoszenie wkładu finansowego do PRIMA-IS w celu finansowania działań pośrednich, dzięki czemu osiągnięty zostanie wysoki stopień integracji finansowej. Ponadto państwa uczestniczące powinny wnosić wkład finansowy lub rzeczowy w działania realizowane bez wkładu Unii. Okres, w którym państwa uczestniczące muszą wnieść swój wkład, powinien być wyraźnie określony.

(10)Zgodnie z celami programu „Horyzont 2020” każde inne państwo członkowskie oraz państwo trzecie stowarzyszone z programem „Horyzont 2020” powinno być uprawnione do uczestnictwa w programie PRIMA, jeśli zobowiąże się do wniesienia wkładu w finansowanie PRIMA.

(17)Aby osiągnąć cele programu PRIMA, PRIMA-IS powinna zapewniać wsparcie finansowe głównie w postaci dotacji dla uczestników działań finansowanych przez PRIMA-IS. Działania te powinny zostać wybrane w wyniku otwartych i konkurencyjnych zaproszeń do składania wniosków, za które odpowiedzialna jest PRIMA-IS.

(18)Zaproszenia do składania wniosków, którymi zarządza PRIMA-IS, powinny być również ogłaszane w jednym portalu dla uczestników, a także za pośrednictwem pozostałych elektronicznych środków upowszechniania programu „Horyzont 2020” zarządzanych przez Komisję.

(19)Wkładem finansowym Unii należy zarządzać zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz zgodnie z zasadami zarządzania pośredniego, określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 oraz w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 1268/2012.

(20)Aby chronić interesy finansowe Unii, Komisja powinna mieć prawo do zmniejszenia, zawieszenia lub zakończenia wnoszenia wkładu finansowego Unii, jeżeli program PRIMA realizowany jest niewłaściwie, częściowo lub z opóźnieniem bądź jeżeli państwa uczestniczące nie wnoszą swojego wkładu w finansowanie programu PRIMA, wnoszą go częściowo lub z opóźnieniem.

(21)Udział w działaniach pośrednich finansowanych przez PRIMA-IS podlega przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1290/2013. Ze względu na szczególne potrzeby operacyjne programu PRIMA należy jednak przewidzieć odstępstwa od tego rozporządzenia, zgodnie z jego art. 1 ust. 3.

(22)Odstępstwa od art. 9 ust. 1 lit. b) oraz art. 9 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 są konieczne, aby uwzględnić specyfikę wynikającą z zakresu geograficznego programu PRIMA, poprzez dalsze dostosowanie minimalnych warunków kwalifikowalności do uczestnictwa w działaniach pośrednich. W celu zapewnienia zrównoważonego udziału w działaniach pośrednich w konfiguracji północ-południe, na zasadzie odstępstwa od art. 9 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 1290/2013, minimalna liczba uczestników wynosi trzy podmioty prawne mające siedzibę w trzech różnych państwach uczestniczących, z których jeden ma siedzibę w państwie członkowskim lub w państwie stowarzyszonym w ramach programu „Horyzont 2020”, a jeden w państwie trzecim, które może, ale nie musi być stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020”. Odstępstwo od art. 9 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 jest niezbędne do zagwarantowania, aby minimalne warunki kwalifikowalności do uczestnictwa w działaniach pośrednich nie były dyskryminacyjne w stosunku do podmiotów mających siedzibę w państwach trzecich uczestniczących w PRIMA jako państwa uczestniczące. W celu zagwarantowania, by warunki finansowania nie były dyskryminacyjne w stosunku do podmiotów mających siedzibę w państwach trzecich uczestniczących w PRIMA jako państwa uczestniczące, należy przewidzieć, że oprócz podmiotów, o których mowa w art. 10 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013, do finansowania kwalifikują się podmioty prawne mające siedzibę w państwach uczestniczących. Odstępstwa od art. 12 rozporządzenia (UE) nr 1290/2013 są konieczne, aby umożliwić rozszerzenie współpracy za pośrednictwem wspólnych zaproszeń ogłaszanych przez PRIMA-IS z udziałem podmiotów prawnych innych niż państwa trzecie i organizacje międzynarodowe.

(23)W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Przy prowadzeniu audytów należy w stosownych przypadkach uwzględnić specyfikę programów krajowych.

(24)Audyty beneficjentów funduszy unijnych przeprowadzane zgodnie z niniejszą decyzją powinny zapewnić ograniczenie obciążenia administracyjnego zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1291/2013.

(25)Należy chronić interesy finansowe Unii Europejskiej z zastosowaniem proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym prewencji, wykrywania i analizy nieprawidłowości, odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania kar administracyjnych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 966/2012.

(26)Komisja powinna przeprowadzić ocenę okresową dotyczącą przede wszystkim jakości i skuteczności programu PRIMA oraz postępów w osiąganiu wyznaczonych celów, a także przeprowadzić ocenę końcową i powinna sporządzić sprawozdanie z tych ocen.

(27)Na wniosek Komisji PRIMA-IS oraz państwa uczestniczące powinny przekazać Komisji wszelkie informacje, które musi ona uwzględnić w sprawozdaniach z oceny programu PRIMA.

(28)Niniejsza decyzja ma na celu wzmocnienie integracji i dostosowanie systemów badań i innowacji oraz działań w krajach śródziemnomorskich w dziedzinie systemów zaopatrzenia w wodę i żywność. Zakres badań i innowacji niezbędnych do sprostania wyzwaniom w regionie Morza Śródziemnego jest ogromny ze względu na systemowy charakter najważniejszych problemów. Zakres badań i innowacji jest złożony i multidyscyplinarny i wymaga podejścia wielopodmiotowego i transgranicznego. Podejście oparte na współpracy z wieloma państwami uczestniczącymi może pomóc w zwiększeniu wymaganej skali i zakresu poprzez łączenie zasobów finansowych i intelektualnych. W związku z tym, ponieważ wspomniany cel można zrealizować w lepszy sposób na szczeblu Unii poprzez zintegrowanie krajowych działań we wspólne podejście unijne, zbliżenie odrębnych krajowych programów badawczych, wspieranie tworzenia wspólnych strategii badawczych i finansowych na szczeblu transgranicznym, osiąganie masy krytycznej wymaganych podmiotów i inwestycji, Unia może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

(29)Unia powinna zatem uczestniczyć w programie PRIMA,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Uczestnictwo w programie PRIMA

1.Unia uczestniczy w partnerstwie w dziedzinie badań i innowacji w regionie Morza Śródziemnego (PRIMA) podjętym wspólnie przez [Cypr, Republikę Czeską, Francję, Grecję, Izrael, Włochy, Luksemburg, Maltę, Portugalię, Hiszpanię i Tunezję] („państwa uczestniczące”), zgodnie z warunkami określonymi w niniejszej decyzji.

2.Egipt, Liban i Maroko zostaną państwami uczestniczącymi pod warunkiem zawarcia z Unią umów międzynarodowych określających warunki ich uczestnictwa w PRIMA.

3.Każde państwo członkowskie oraz każde państwo stowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020” inne niż państwa wymienione w ust. 1, może uczestniczyć w PRIMA, o ile spełnia warunek określony w art. 4 ust. 1 lit. c) niniejszej decyzji. Jeżeli dane państwo spełnia ten warunek, uznaje się je za państwo uczestniczące do celów niniejszej decyzji.

4.Każde państwo trzecie niestowarzyszone w ramach programu „Horyzont 2020” inne niż państwa wymienione w ust. 2, może uczestniczyć w PRIMA, pod warunkiem że:

a)spełnia warunek określony w art. 4 ust. 1 lit. c) niniejszej decyzji;