KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 5.2.2016 COM(2016) 47 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące postępów we wdrażaniu rozporządzenia (WE) nr 391/2009 i dyrektywy 2009/15/WE w sprawie wspólnych reguł i norm dotyczących organizacji dokonujących inspekcji i przeglądów na statkach oraz odpowiednich działań administracji morskich



1.Wprowadzenie W ramach trzeciego pakietu w sprawie bezpieczeństwa na morzu Parlament Europejski i Rada przyjęły w 2009 r. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 391/2009 w sprawie wspólnych reguł i norm dotyczących organizacji dokonujących inspekcji i przeglądów na statkach (rozporządzenie) oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/15/WE w sprawie wspólnych reguł i norm dotyczących organizacji dokonujących inspekcji i przeglądów na statkach oraz odpowiednich działań administracji morskich (dyrektywa). Celem niniejszego sprawozdania jest przekazanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacji dotyczących postępów we wdrażaniu przedmiotowych przepisów odpowiednio zgodnie z art. 17 rozporządzenia i art. 12 dyrektywy. 2.Kontekst Rozporządzenie i dyrektywa uchyliły dyrektywę Rady 94/57/WE i tworzą jeden spójny zbiór przepisów, ustanawiający ramy regulacyjne dotyczące organizacji dokonujących inspekcji i przeglądów na statkach (zwanych inaczej uznanymi organizacjami) w UE. Dyrektywa reguluje stosunki między państwami członkowskimi będącymi państwami bandery a uznaną organizacją lub uznanymi organizacjami, upoważnioną lub upoważnionymi przez państwa członkowskie do realizacji zadań w ich imieniu w zakresie statutowego wydawania certyfikatów statkom podnoszącym ich banderę. W rozporządzeniu określono kryteria uznawania uznanych organizacji oraz obowiązki tych organizacji, obejmujące zarówno działania statutowe, jak i działania klasyfikacyjne. Wymogi te mają charakter strukturalny i systemowy w dużej mierze oparty na normach międzynarodowych. Ich celem jest zapewnienie, aby uznane przez UE organizacje UE ściśle przestrzegały swoich przepisów i procedur na podstawie rygorystycznego systemu zapewnienia jakości w odniesieniu do wszystkich statków sklasyfikowanych w ich rejestrach, niezależnie od bandery. W rozporządzeniu uregulowano również kwestie dotyczące przyznania i wycofania uznania przez UE, przewidziano okresową ocenę uznanych organizacji przeprowadzaną przez Komisję oraz ustanowiono system kar w przypadku nieprzestrzegania przepisów. Jeżeli państwo członkowskie chce upoważnić organizację do dokonywania w jego imieniu inspekcji i przeglądów związanych ze statutowymi certyfikatami dotyczącymi zgodności z międzynarodowymi konwencjami, musi powierzyć te obowiązki wyłącznie uznanej organizacji, tj. organizacji uznanej zgodnie z rozporządzeniem. Proces uznawania jest zarządzany centralnie, a uznania przyznaje Komisja. Po uzyskaniu uznania na poziomie UE organizacja może zawierać umowy dwustronne ze wszystkimi państwami członkowskimi, które nie mogą odmówić upoważnienia, a jedynie ograniczyć liczbę uznanych organizacji upoważnionych pod banderą danego państwa członkowskiego. Komitet ds. Bezpiecznych Mórz i Zapobiegania Zanieczyszczeniom Morza przez Statki (COSS) wspiera Komisję we wdrażaniu tych przepisów na mocy odpowiednio art. 6 i art. 12 dyrektywy i rozporządzenia. 3.Wykaz uznanych organizacji 3.1.Podstawy prawne dotyczące uznania i utrzymania obowiązujących uznań Poniższe przepisy rozporządzenia regulują proces uznawania i utrzymanie uznań przyznanych przed 2009 r. na podstawie dyrektywy Rady 94/57/WE: artykuł 4: decyzja o przyznaniu uznania przez Komisję zgodnie z procedurą sprawdzającą określoną w rozporządzeniu (UE) nr 182/2011; właściwy podmiot prawny, który powinien posiadać uznanie; ograniczone uznanie; publikacja wykazu uznanych organizacji; artykuł 15: utrzymanie uznań i przegląd ograniczonych uznań przyznanych zgodnie z dyrektywą 94/57/WE przed wejściem w życie rozporządzenia; artykuł 16: sprawdzenie podmiotu prawnego, który powinien posiadać uznanie; w stosownych przypadkach decyzja o wprowadzeniu zmian w uznaniach. 3.2.Zmiany w wykazie W 2007 r. trzynaście organizacji posiadało uznanie UE. Od tego czasu wykaz zmienił się w sposób następujący: ograniczone uznanie „Registro Internacional Naval, SA” (RINAVE) wygasło w dniu 18 kwietnia 2008 r. i nie zostało odnowione;

dziesięć organizacji zachowało swoje uznania (bez ograniczenia) w chwili wejścia w życie rozporządzenia w 2009 r. zgodnie z art. 15 rozporządzenia; Polski Rejestr Statków (PRS) zachował swoje uznanie, które zostało rozszerzone bez ograniczeń zgodnie z art. 15 rozporządzenia; ograniczone uznanie Hellenic Register of Shipping (HRS) wygasło w dniu 30 sierpnia 2010 r. i nie zostało odnowione; Ostatnio wykaz uznanych organizacji zmienił się w następujący sposób: w 2013 r. w następstwie połączenia „Det Norske Veritas” (DNV) i „Germanischer Lloyd” (GL) Komisja wprowadziła zmiany w odniesieniu do uznania DNV i przyznała je nowemu właściwemu podmiotowi prawnemu „DNV GL AS” zgodnie z art. 4 i art. 16 rozporządzenia; w 2014 r. Komisja przyznała uznanie Chorwackiemu Rejestrowi Statków (CRS) zgodnie z art. 4 rozporządzenia; w 2015 r. Komisja zmieniła uznania czterech organizacji zgodnie z art. 16 rozporządzenia i przyznała je właściwym podmiotom prawnym, które powinny posiadać uznanie. 3.3.Wykaz uznanych organizacji UE z maja 2015 r. Zgodnie z art. 4 ust. 5 rozporządzenia Komisja opracowuje, uaktualnia i publikuje wykaz organizacji uznanych zgodnie z rozporządzeniem. W tym celu Komisja przyjęła decyzję Komisji (UE) 2015/669 z dnia 24 kwietnia 2015 r. uchylającą decyzję 2007/421/WE w sprawie publikacji wykazu uznanych organizacji, które zostały notyfikowane przez państwa członkowskie zgodnie z dyrektywą Rady 94/57/WE upoważniającą Dyrektora Generalnego ds. Mobilności i Transportu do opublikowania wykazu uznanych organizacji i aktualizowania go w stosownych przypadkach. W dniu 19 maja 2015 r. opublikowano aktualny wykaz w ramach zawiadomienia Komisji Europejskiej (2015/C 162/06); obejmuje on jedenaście organizacji: American Bureau of Shipping (ABS); Bureau Veritas SA – Registre international de classification de navires et d’aeronefs (BV); China Classification Society (CCS); Croatian Register of Shipping (CRS); DNV GL AS; KR (Korean Register); Lloyd’s Register Group LTD (LR); Nippon Kaiji Kyokai General Incorporated Foundation (ClassNK); Polish Register of Shipping (PRS); RINA Services S.p.A.; Russian Maritime Register of Shipping (RS). 4.Wykorzystanie uznanych organizacji przez państwa członkowskie działające jako państwa bandery 4.1.Transpozycja dyrektywy 2009/15/WE Zgodnie z art. 13 dyrektywy państwa członkowskie musiały zakończyć proces transpozycji dyrektywy do dnia 17 czerwca 2011 r. Kompletność transpozycji dyrektywy przez państwa członkowskie była przedmiotem oceny przeprowadzonej przez Komisję i okazała się ogólne zadowalająca. 4.2.Stosunki robocze między państwami członkowskimi a uznanymi organizacjami Artykuł 5 dyrektywy stanowi, że państwa członkowskie, które decydują o upoważnieniu uznanej organizacji, określają formalne stosunki robocze z odnośnymi uznanymi organizacjami w formie pisemnej umowy formalnej lub równoważnego rozwiązania prawnego. Zgodnie z ust. 4 tego artykułu każde państwo członkowskie musi przekazywać Komisji szczegółowe informacje na temat stosunków roboczych z uznanymi organizacjami. Wszystkie państwa członkowskie korzystające z usług co najmniej jednej uznanej organizacji przekazały informacje dotyczące swoich stosunków roboczych, zgodnie z wymogami, uwzględniając w stosownych przypadkach zmiany lub aktualizacje. Komisja sprawdziła, że przedmiotowe umowy są zgodne z wymogami. Wszystkie państwa członkowskie, oprócz jednego, zawarły umowy z co najmniej jedną uznaną organizacją. Liczba umów zawartych przez każde państwo członkowskie wynosiła od jednej do dziesięciu, przy czym jedno państwo członkowskie upoważniło średnio sześć uznanych organizacji. Liczba umów zawartych przez organizacje uznane przez UE z państwami członkowskimi wyniosła od jednej do dwudziestu pięciu umów, przy czym na jedną uznaną organizację przypadło średnio czternaście umów. Zgodnie z art. 8 dyrektywy państwo członkowskie może zawiesić lub wycofać upoważnienie uznanej organizacji, jeżeli uzna, że odnośna uznana organizacja nie może dłużej wykonywać w jego imieniu zadań określonych w art. 3 (inspekcje, przeglądy lub wydawanie ustawowych certyfikatów). W takim przypadku państwo członkowskie niezwłocznie informuje Komisję i przedstawia uzasadnione powody takiego działania. Komisja nie odnotowała żadnych takich powiadomień od momentu wejścia w życie dyrektywy.

4.3.Monitorowanie uznanych organizacji przez państwa członkowskie Każde państwo członkowskie musi upewnić się, że uznane organizacje działające w jego imieniu skutecznie realizują powierzone im funkcje w odniesieniu do statków podnoszących jego banderę. W tym celu każde państwo członkowskie co dwa lata monitoruje każdą uznaną organizację działającą w jego imieniu i udostępnia wyniki monitorowania Komisji i pozostałym państwom członkowskim (art. 9 dyrektywy). Zasadniczo państwa członkowskie wypełniały ten obowiązek i przekazywały swoje sprawozdania z monitorowania Komisji zgodnie z wymogami. W dyrektywie nie określono jednak żadnych konkretnych wymogów dotyczących struktury, treści i poziomu szczegółowości sprawozdań dotyczących monitorowania. W związku z tym kompletność i jakość sprawozdań różni się znacząco w zależności od państwa członkowskiego. Komisja rozpoczęła dyskusję z państwami członkowskimi w celu uzgodnienia wykazu minimalnych elementów, które należy uwzględnić w sprawozdaniu. Państwa członkowskie muszą również monitorować uznane organizacje, działając jako państwa portu (art. 10 dyrektywy), oraz powiadamiać Komisję i inne państwa członkowskie o „przypadkach statków stanowiących poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa i środowiska lub przypadkach, w których widoczne są dowody szczególnie niedbałego zachowania uznanej organizacji”. Dotychczas Komisja nie odnotowała żadnych takich powiadomień od państw członkowskich. 5.Nadzór i monitorowanie uznanych organizacji na poziomie UE 5.1.Oceny okresowe Ramy prawne Zgodnie z art. 8 rozporządzenia „wszystkie uznane organizacje oceniane są przez Komisję wspólnie z państwem członkowskim, które przedstawiło stosowny wniosek o uznanie (...) co najmniej co dwa lata”. „Ocena może obejmować wizytacje oddziałów regionalnych uznanej organizacji, jak również wyrywkową inspekcję statków, zarówno eksploatowanych, jak i tych w budowie, do celów kontrolowania działalności uznanej organizacji”. Komisja przeprowadza ocenę w celu: 1) sprawdzenia, czy uznane organizacje spełniają wymogi określone w rozporządzeniu oraz czy spełniają minimalne kryteria określone w załączniku I do rozporządzenia; 2) przeprowadzenia analizy wszelkich szczególnych przypadków niezgodności i ich (ewentualnych) konsekwencji w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska. Wizyty i inspekcje Komisja zleciła Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego przeprowadzanie w jej imieniu niezbędnych wizyt i inspekcji technicznych, o których mowa powyżej. Praktykę tę ujednolicono ostatnimi zmianami do rozporządzenia ustanawiającego Europejską Agencję Bezpieczeństwa Morskiego, które stanowi, że „Agencja przeprowadza inspekcje w imieniu Komisji, zgodnie z wymogami wiążących aktów prawnych Unii, dotyczące organizacji uznanych przez Unię, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 391/2009 (...)”. Celem jest dostarczenie Komisji udokumentowanych informacji i analizy technicznej niezbędnych do przeprowadzenia oceny. Rozwiązanie to pozwoliło Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego na zgromadzenie rzetelnej wiedzy fachowej w tej dziedzinie oraz na utrzymanie grona wykwalifikowanych inspektorów. W celu zwiększenia skuteczności i efektywności ocen okresowych opracowano podejście oparte na ryzyku dotyczące planowania, przygotowywania i przeprowadzania wizyt i inspekcji opartych na szerokiej gamie informacji i danych (np. na wcześniejszych ustaleniach wynikających z ocen, sprawozdaniach od państw członkowskich, statystykach dotyczących floty i pracowników, działaniach przeglądowych dotyczących budowy nowych statków, danych na temat wypadków oraz danych dotyczących kontroli przeprowadzanej przez państwo portu itp.). Od czerwca 2009 r., od momentu wejścia w życie rozporządzenia, do końca 2014 r. (5,5 roku) Europejska Agencja Bezpieczeństwa Morskiego przeprowadziła 111 wizyt i inspekcji, w tym 31 wizyt w siedzibach zarządu, 66 wizyt w oddziałach i 14 inspekcji statków. Około 40 % wizyt miało miejsce w państwach UE/EOG, a 60 % w państwach trzecich. Ocena Komisji i skorygowanie uchybień Komisja okresowo i w sposób kompleksowy ocenia, czy uznane organizacje spełniają obowiązki oraz minimalne kryteria wynikające z rozporządzenia na podstawie ustaleń, analizy technicznej oraz w określonych przypadkach zaleceń Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Morskiego. W ocenie okresowej nacisk kładzie się na skuteczność systemową organizacji i łączy się różne podejścia analityczne w celu określenia możliwych podstawowych przyczyn wykrytych problemów oraz skali i powagi ich możliwych konsekwencji. Ocena jest kierowana do danej uznanej organizacji wraz ze szczegółowym opisem i szczegółową oceną istotnych przypadków stwierdzonego nieprzestrzegania przepisów, a także z wezwaniem do podjęcia strukturalnych działań naprawczych i zapobiegawczych mających na celu naprawienie tych elementów nieprzestrzegania przepisów oraz zapobieżenie ich ponownemu powstaniu. Działania naprawcze i zapobiegawcze podjęte przez uznane organizacje bardzo się różniły – od dostosowania określonych elementów swoich systemów do całkowitej reorganizacji tych systemów. Do tej pory uznane organizacje współpracowały w sposób przejrzysty i skuteczny, co świadczy o ich profesjonalizmie i zaangażowaniu w zapewnianie bezpieczeństwa. Co najmniej raz na dwa lata w COSS omawia się z państwami członkowskimi skonsolidowane wyniki wizyt, inspekcji i ocen, przekazując również krajowym administracjom cenne informacje do celów monitorowania przez nie uznanych organizacji, które to otrzymują upoważnienie na podstawie dyrektywy (sekcja 4.3 powyżej). 5.2.Kompetencje Komisji w zakresie egzekwowania przepisów i stosowania środków przymusu Przypadki nieprzestrzegania przepisów rozporządzenia przez uznane organizacje rozpatruje się zazwyczaj w ramach oceny okresowej (art. 8), która obejmuje działania następcze po zastosowaniu odpowiednich działań naprawczych podjętych przez uznane organizacje w odpowiedzi na ocenę Komisji, a także zbiorowe dyskusje na temat kwestii horyzontalnych.

Niezależnie od tego Komisja dysponuje również określonymi kompetencjami w zakresie egzekwowania przepisów i stosowania środków przymusu w celu zapewnienia „możliwości reagowania w sposób szybki, skuteczny i proporcjonalny na niewypełnienie przez uznaną organizację swoich obowiązków” (motyw 10 rozporządzenia), a dokładniej możliwością formalnego żądania, aby uznana organizacja wdrożyła działania zapobiegawcze i naprawcze w określonym terminie (art. 5), oraz możliwością nałożenia grzywny lub okresowych kar pieniężnych (art. 6). Jeżeli powyższe środki nie doprowadzą do osiągnięcia celu lub jeżeli dana organizacja będzie w inny sposób stwarzać niedopuszczalne zagrożenie dla bezpieczeństwa lub środowiska, Komisja może wycofać uznanie organizacji zgodnie z procedurą sprawdzającą i po umożliwieniu zainteresowanej uznanej organizacji przedłożenia swoich uwag (art. 7). Do tej pory Komisja nie musiała stosować kompetencji określonych w art. 5, 6 i 7. Zgodnie z art. 14 ust. 2 rozporządzenia oraz w interesie przejrzystości i pewności prawa Komisja przyjęła rozporządzenie Komisji (UE) nr 788/2014 ustanawiające szczegółowe zasady nakładania grzywien i okresowych kar pieniężnych na organizacje dokonujące inspekcji i przeglądów na statkach oraz cofnięcia uznania tym organizacjom, zgodnie z art. 6 i 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 391/2009, tak aby organizacjom, których to dotyczy, z góry znany był sposób obliczania grzywien i okresowych kar pieniężnych przez Komisję, w tym szczególne kryteria dokonywania oceny wagi danego przypadku oraz zakres, w jakim zagrożone zostało bezpieczeństwo lub ochrona środowiska. 5.3.Wyniki działalności w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i zapobiegania zanieczyszczeniu Uznania udziela się (i utrzymuje je) na podstawie wyników działalności organizacji w zakresie jakości i bezpieczeństwa. Rozporządzenie stanowi zatem (art. 14 ust. 1), że Komisja przyjmuje kryteria służące do pomiaru skuteczności reguł i procedur uznanych organizacji oraz działalności uznanych organizacji w zakresie bezpieczeństwa klasyfikowanych przez nie statków i zapobiegania zanieczyszczaniu powodowanemu przez te statki, przy szczególnym uwzględnieniu danych opracowanych przez memorandum paryskie w sprawie kontroli przeprowadzanej przez państwo portu lub podobnych systemów, oraz służące do określenia, kiedy działalność taką należy uznać za stanowiącą niedopuszczalne zagrożenie dla bezpieczeństwa lub środowiska. Podobne wymaganie obowiązywało na mocy (uchylonej) dyrektywy 94/57/WE, co skutkowało przyjęciem decyzji Komisji 2009/491/WE w sprawie kryteriów stosowanych przy ustalaniu, czy poziom skuteczności organizacji działającej w imieniu państwa bandery można uznać za niedopuszczalne zagrożenie dla bezpieczeństwa i środowiska naturalnego. Ta decyzja zaczęła obowiązywać w tym samym czasie, w którym rozporządzenie weszło w życie. Łączy ona dane z kontroli przeprowadzanej przez państwo portu (zatrzymania dające się powiązać z daną uznaną organizacją) uzyskiwane w ramach paryskiego protokół ustaleń i tokijskiego protokół ustaleń oraz dane z systemu Straży Przybrzeżnej Stanów Zjednoczonych w jeden ogólny wynik. Komisja wdrożyła tę decyzję i regularnie udostępniała wyniki państwom członkowskim. Od 2009 r. uznane przez UE organizacje niezmiennie otrzymywały ocenę od „dobrej” do „wysokiej” za swoje wyniki przy stosowaniu tych kryteriów. Komisja rozpoczęła podstawowe prace nad wdrożeniem art. 14 ust. 1 rozporządzenia, które zakładają zmianę decyzji Komisji 2009/491/WE. 6.Wymiar międzynarodowy 6.1.Europejski Obszar Gospodarczy Zarówno rozporządzenie, jak i dyrektywa mają znaczenie dla Porozumienia o Europejskim Obszarze Gospodarczym, co również miało miejsce w przypadku (uchylonej) dyrektywy Rady 94/57/WE. Od 2009 r. Wspólny Komitet EOG nie zdołał ich jednak wprowadzić do Porozumienia w postaci odpowiedniego załącznika ze względu na sprzeciw niektórych państw EOG–EFTA, które do chwili obecnej opóźniają ten proces. Państwa te cały czas stosują dyrektywę Rady 94/57/WE. Skutkowało to wieloma rozbieżnościami w stosowaniu wymogów wobec uznanych organizacji działających w ramach EOG – co stoi w sprzeczności z celem Porozumienia EOG. 6.2.Kodeks uznanych organizacji IMO Motyw 8 dyrektywy stanowi, że: „W skali światowej wiele istniejących organizacji uznanych przez układające się strony Międzynarodowej Organizacji Morskiej (IMO) nie zapewnia właściwej realizacji przepisów dotyczących bezpieczeństwa na morzu ani wystarczającej wiarygodności, gdy działają w imieniu administracji krajowych, ponieważ nie dysponują wiarygodnymi i odpowiednimi strukturami ani doświadczeniem umożliwiającymi im wykonywanie ich obowiązków w sposób wysoce profesjonalny”. Z uwagi na fakt, że wspólne reguły i normy dotyczące uznanych organizacji miałyby większy wpływ na bezpieczeństwo, gdyby zostały przyjęte i były egzekwowane na poziomie globalnym, współprawodawcy wskazali w motywie 4 rozporządzenia, że „państwa członkowskie i Komisja powinny promować opracowanie przez IMO międzynarodowego kodeksu dla uznanych organizacji”. Państwa członkowskie i Komisja aktywnie przyczyniały się do opracowania kodeksu w ramach odpowiednich komitetów IMO. Pod koniec 2012 r. IMO zatwierdziła ostateczny tekst Kodeksu uznanych organizacji IMO, jednak w ocenie Komisji pewne zmiany, jeżeli zostałyby przyjęte, byłyby sprzeczne z obowiązującymi przepisami unijnymi lub prowadziłyby do poważnych sprzeczności. Jako że należy to do kompetencji UE, Rada opracowała stanowisko państw członkowskich w ramach IMO, co polegało na upoważnieniu państw członkowskich do udzielenia zgody na związanie się Kodeksem z zastrzeżeniem, że uznaje się go za standard minimalny i że żaden z jego przepisów nie podlega wykładni, która zawęża lub ogranicza wypełnianie obowiązków tych państw na mocy prawa Unii Europejskiej, w odniesieniu do trzech konkretnie wskazanych punktów. Co więcej, jak określono w rozporządzeniu i w dyrektywie, w takich przypadkach Komisja korzystała z tzw. procedury kontroli zgodności (mechanizmu zabezpieczającego), aby zapobiec automatycznemu wprowadzaniu do prawa unijnego niektórych przepisów Kodeksu uznanych organizacji, które były niezgodne z obowiązującymi przepisami unijnymi lub które mogłyby mieć negatywny wpływ na unijne normy bezpieczeństwa. Komisja zakończyła tę procedurę w grudniu 2014 r. na krótko przed wejściem w życie Kodeksu uznanych organizacji. 7.Inne mechanizmy przewidziane w rozporządzeniu 7.1.Artykuł 10 ust. 1 – techniczne i proceduralne warunki wzajemnego uznawania certyfikatów dla materiałów, komponentów i wyposażenia Wspierając cel, którym jest swoboda świadczenia usług na rzecz instytucji klasyfikacyjnych uznanych przez UE, w rozporządzeniu wprowadzono wymóg, zgodnie z którym uznane organizacje współpracują ze sobą w celu harmonizacji swoich reguł i procedur oraz w stosownych przypadkach uzgadniają techniczne i proceduralne warunki wzajemnego uznawania certyfikatów klasy dla wyposażenia, materiałów i komponentów w oparciu o równoważne normy, przyjmując jako punkt odniesienia najbardziej wymagające i rygorystyczne normy. W znacznym stopniu mechanizm ten opiera się na zasadach samoregulacji i partnerstwa z odpowiednimi zainteresowanymi stronami w sektorze morskim.