[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 13.2.2007

SEK(2007) 190 wersja ostateczna

Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Litwy na lata 2006-2009

(przedstawione przez Komisję)

UZASADNIENIE

Informacje ogólne

Pakt na rzecz stabilności i wzrostu, który wszedł w życie dnia 1 lipca 1998 r., opiera się na dążeniu do zapewnienia solidnych finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy. Przeprowadzona w 2005 r. reforma paktu potwierdziła jego przydatność w zakresie utrzymywania dyscypliny budżetowej, a jednocześnie miała na celu wzmocnienie jego skuteczności i podstaw gospodarczych oraz ochronę stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.

Stanowiące część Paktu na rzecz stabilności i wzrostu rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że państwa członkowskie muszą przedstawiać Radzie i Komisji programy stabilności lub konwergencji oraz ich coroczne zaktualizowane wersje (państwa członkowskie, które przyjęły jednolitą walutę, przedstawiają (zaktualizowane) programy stabilności, a te, które jej jeszcze nie przyjęły, przedstawiają (zaktualizowane) programy konwergencji). Pierwszy program konwergencji Litwy przedstawiono w maju 2004 r. Zgodnie z rozporządzeniem Rada zaopiniowała go w dniu 5 lipca 2004 r. na podstawie zalecenia Komisji i po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Zgodnie z tą samą procedurą zaktualizowane programy stabilności i konwergencji są oceniane przez Komisję i badane przez wyżej wymieniony Komitet, przy czym istnieje również możliwość zbadania programów przez Radę.

Podstawy oceny zaktualizowanego programu

Komisja zbadała przedstawioną w dniu 13 grudnia 2006 r. najnowszą, zaktualizowaną wersję programu konwergencji Litwy i przyjęła zalecenie dotyczące opinii Rady w sprawie przedmiotowego programu (główne aspekty podlegające ocenie przedstawiono w ramce).

W celu określenia kontekstu, w którym dokonywana jest ocena strategii budżetowej przedstawionej w zaktualizowanej wersji programu konwergencji, poniżej przedstawiono podsumowanie:

1. wyników gospodarczych i budżetowych w okresie ostatnich dziesięciu lat;

2. najnowszej oceny sytuacji kraju w odniesieniu do części prewencyjnej Paktu na rzecz stabilności i wzrostu (podsumowanie opinii Rady dotyczącej poprzedniej aktualizacji programu konwergencji); oraz

3. dokonanej przez Komisję oceny krajowego programu reform przedstawionego w październiku 2006 r.

Najnowsze wyniki gospodarcze i budżetowe

Litwie udało się pomyślnie zakończyć proces przejścia do sprawnej gospodarki rynkowej, i obecnie jest ona jednym z państw UE o największym tempie wzrostu. W 2005 r. PKB na mieszkańca nieznacznie przekraczał 50 % średniej unijnej. W ostatnich latach szybko rósł popyt wewnętrzny, częściowo za sprawą dynamicznego wzrostu akcji kredytowej, stając się głównym czynnikiem wzrostu gospodarczego i prowadząc do zwiększenia deficytu bilansu płatniczego. Po okresie bezinflacyjnego wzrostu gospodarczego od połowy 2004 r. zanotowano wzrost inflacji będący następstwem splotu czynników, w tym podwyżek cen nieprzetworzonej żywności i energii oraz znacznych podwyżek płac w sytuacji kurczenia się rynku pracy. Rząd z powodzeniem realizował cele budżetowe w ostatnich latach, jednak przeżywany obecnie przez Litwę okres dobrej koniunktury można było wykorzystać jeszcze lepiej.

Ocena zawarta w opinii Rady dotyczącej poprzedniego programu

W dniu 14 marca 2006 r. Rada przyjęła opinię w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Litwy na lata 2005-2008. „W kontekście perspektyw znaczącego wzrostu gospodarczego, a także w celu zapewnienia trwałej spójności z UE” Rada wezwała Litwę: „(i) do wzmożenia wysiłków w zakresie strukturalnego dostosowania budżetowego, aby można było szybciej osiągnąć cel średniookresowy, oraz (ii) w szczególności do wyznaczenia bardziej ambitnej docelowej wartości deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych na rok 2006, tak aby zapewnić przy tym przeniesienie na rok 2006 i lata kolejne lepszych od przewidywanych wyników osiągniętych w 2005 r.”

Dokonana przez Komisję ocena krajowego programu reform z października 2006 r.

Sprawozdanie z realizacji krajowego programu reform Litwy zostało przedstawione w dniu 13 października 2006 r. w kontekście zaktualizowanej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia. W przedstawionym przez Litwę krajowym programie reform za najważniejsze kwestie uznano: utrzymanie szybkiego wzrostu gospodarczego i stabilnego otoczenia makroekonomicznego, wspieranie działań na rzecz konkurencyjności litewskich przedsiębiorstw oraz wspieranie działań w zakresie tworzenia miejsc pracy i inwestycji w kapitał ludzki.

Z dokonanej przez Komisję oceny programu (przyjętej w ramach rocznego sprawozdania Komisji z postępów w realizacji strategii lizbońskiej z grudnia 2006 r.[2]) wynika, że Litwa z powodzeniem realizuje krajowy program reform w większości z głównych obszarów polityki makro- i mikroekonomicznej oraz polityki zatrudnienia. Wiele ważnych inicjatyw znajduje się jednak dopiero w fazie koncepcyjnej, wciąż więc pozostaje wiele do zrobienia na drodze do ich realizacji.

W świetle wskazanych mocnych i słabych stron Litwie zalecono podjęcie działań w dziedzinach badań i rozwoju oraz podaży wykwalifikowanej siły roboczej.

Główne aspekty podlegające ocenie Zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1 (w przypadku programów stabilności) i art. 9 ust. 1 (w przypadku programów konwergencji) rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97, ocena obejmuje następujące kwestie: czy założenia ekonomiczne, na których opiera się program, są realistyczne; czy przedstawiony przez dane państwo członkowskie średniookresowy cel budżetowy oraz prowadząca do niego ścieżka dostosowania są odpowiednie; czy podejmowane i/lub proponowane działania mające na celu przestrzeganie ścieżki dostosowania wystarczą, by osiągnąć średniookresowy cel budżetowy w trakcie cyklu; w ramach oceny ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego: czy podejmowane działania korygujące są intensyfikowane w okresach dobrej koniunktury, podczas gdy w okresach dekoniunktury mogą być ograniczane, oraz – w przypadku strefy euro oraz państw członkowskich należących do systemu ERM II – czy dane państwo realizuje coroczną poprawę salda dostosowanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych o referencyjną wartość 0,5 % PKB, pozwalającą na osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego; w ramach definiowania ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego (w przypadku państw członkowskich, które jeszcze go nie osiągnęły) lub pozwolenia na czasowe odejście od niego (w przypadku państw, które tego dokonały): realizację kluczowych reform strukturalnych, przynoszących bezpośrednie oszczędności w perspektywie długoterminowej (między innymi poprzez zwiększanie dynamiki potencjalnego wzrostu), a tym samym mających konkretny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych (pod warunkiem zachowania odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa odnośnie do referencyjnej wartości 3 % PKB oraz spodziewanego powrotu sytuacji budżetowej do celu średniookresowego w okresie objętym programem), ze szczególnym uwzględnieniem reform systemu emerytalnego wprowadzających strukturę wielofilarową, obejmującą obowiązkowy filar kapitałowy; czy prowadzona przez dane państwo członkowskie polityka gospodarcza jest zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej. Wiarygodność założeń makroekonomicznych programu ocenia się w odniesieniu do prognozy służb Komisji z jesieni 2006 r., z zastosowaniem między innymi powszechnie przyjętej metodyki szacowania produktu potencjalnego i sald dostosowywanych cyklicznie. Zgodność z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej ocenia się w odniesieniu do ogólnych wytycznych polityki gospodarczej w dziedzinie finansów publicznych, zawartych w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008. W ramach oceny zbadano również: zmiany wskaźnika zadłużenia oraz długoterminową perspektywę stabilności finansów publicznych, którym zgodnie ze sprawozdaniem Rady z dnia 20 marca 2005 r. w sprawie „Poprawy wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu” należy poświęcić „należytą uwagę w procesie nadzoru nad sytuacją budżetu”; podejście do oceny długoterminowej stabilności przedstawiono w komunikacie Komisji z dnia 12 października 2006 r.[3]; stopień integracji z krajowym programem reform, przedstawianym przez państwa członkowskie w kontekście strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia; w skierowanym do Rady Europejskiej piśmie przewodnim z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na lata 2005-2008 Rada ECOFIN stwierdziła, że krajowe programy reform powinny być zgodne z programami stabilności i konwergencji; zgodność z kodeksem postępowania[4], w którym między innymi określono jednolitą strukturę i jednolite tabele danych dla programów konwergencji i stabilności. |

- Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Litwy na lata 2006-2009

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[5], w szczególności jego art. 9 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

4. W dniu [27 lutego 2007 r.] Rada zbadała zaktualizowany program konwergencji Litwy na lata 2006-2009. Aktualizacja została przedstawiona niemal dwa tygodnie po terminie wyznaczonym w kodeksie postępowania na 1 grudnia, ze względu na zmianę procedury zatwierdzania programu, w której uczestniczy teraz parlament.

5. Scenariusz makroekonomiczny, na którym opiera się program, przewiduje stopniowy spadek tempa wzrostu realnego PKB z 7,8 % w 2006 r. do 4,5 % w roku 2009. Biorąc pod uwagę dostępne obecnie informacje wydaje się, że scenariusz ten jest oparty na ostrożnych założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego począwszy od roku 2007. W świetle rozwoju sytuacji w ostatnim okresie, przyjęte założenia co do inflacji wydają się zaniżone.

6. W odniesieniu do 2006 r. w prognozie służb Komisji z jesieni 2006 r. deficyt sektora general government oszacowano na 1 % PKB, podczas gdy w poprzedniej zaktualizowanej wersji programu konwergencji zakładano, że osiągnie on 1,4 % PKB. Według zaktualizowanego programu szacowany poziom deficytu wynosi 1,2 %. Niemniej jednak wstępne dane odnoszące się do całego roku 2006 wskazują na jeszcze lepszy rezultat – deficyt zbliżony do zrównoważenia budżetu. Jest on zasługą znacznie silniejszego od przewidywań ożywienia gospodarczego i wzrostu zatrudnienia, szybszego wzrostu płac oraz poprawy skuteczności poboru podatków, i został osiągnięty pomimo przyjęcia w lipcu 2006 r. poprawki budżetowej zwiększającej wydatki o około 0,5 % PKB.

7. Głównym celem programu jest stopniowa redukcja deficytu sektora general government w okresie objętym programem w celu osiągnięcia celu średniookresowego (patrz poniżej) do roku 2008 oraz zrównoważenia budżetu do 2009 r. Przewiduje się zrównoważenie salda pierwotnego do 2007 r. oraz osiągnięcie nadwyżki w wysokości 0,8 % PKB na koniec okresu objętego programem. W porównaniu z poprzednim programem przedstawiona w aktualizacji korekta jest bardziej ambitna, lecz opóźniona w czasie, pomimo mniej korzystnego scenariusza makroekonomicznego pod koniec okresu objętego programem. Planowana konsolidacja budżetowa zakłada, że wskaźnik relacji dochodów do PKB wzrośnie bardziej niż wskaźnik wydatków (o 2,6 punktu procentowego wobec 1,4 punktu procentowego). Po stronie dochodów tylko 0,5 punktu procentowego tego wzrostu uzasadniono wzrostem wskaźnika opodatkowania, głównie w następstwie przewidywanej poprawy skuteczności poboru podatków. Pozostała część wzrostu nie została w programie uzasadniona, lecz wydaje się związana z napływem funduszy unijnych. Po stronie wydatków zmiany wynikają ze zwiększenia inwestycji publicznych, świadczeń socjalnych i innych wydatków pierwotnych, których nie kompensuje w pełni znaczące ograniczenie udziału spożycia zbiorowego w PKB (o ponad 2 punkty procentowe).

8. Przewiduje się stopniową poprawę salda strukturalnego (tj. salda dostosowywanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych), obliczanego zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką, od deficytu w wysokości około 1¾ % PKB w 2006 r. do nadwyżki wynoszącej około ½ % PKB w roku 2009. Podobnie jak w poprzedniej aktualizacji programu konwergencji, przedstawionym w programie średniookresowym celem budżetowym jest deficyt strukturalny wynoszący 1 % PKB, co zakłada się osiągnąć do roku 2008. Ponieważ cel ten jest bardziej ambitny niż wymaga tego minimalna pośrednia wartość odniesienia (szacowana jako deficyt wynoszący około 2 % PKB), jego osiągnięcie powinno zapewnić margines bezpieczeństwa chroniący przed ryzykiem wystąpienia nadmiernego deficytu. Wyznaczony cel średniookresowy mieści się w zakresie określonym dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II w Pakcie na rzecz stabilności i wzrostu oraz w kodeksie postępowania, a także odpowiednio uwzględnia wskaźnik zadłużenia i średni wzrost produktu potencjalnego w perspektywie długoterminowej.

9. Ryzyko związane z przedstawionymi w programie prognozami budżetowymi wydaje się być zasadniczo zrównoważone do roku 2007, ale począwszy od roku 2008 wyniki budżetowe mogą okazać się gorsze od zakładanych w programie. Strategia budżetowa oparta jest na znaczącym wzroście wskaźnika relacji dochodów do PKB oraz istotnym zmniejszeniu wskaźnika spożycia zbiorowego, co można było lepiej uzasadnić, biorąc pod uwagę nie dość wiążące średniookresowe ramy planowania finansów publicznych i kontroli nad nimi. Prawdopodobne przeniesienie lepszego niż przewidywano wyniku deficytu w 2006 r. oznacza, że cel na 2007 r. jest realistyczny, jednak brak szczegółowych informacji o planowanych środkach wprowadza znaczną niepewność co do realizacji celów budżetowych począwszy od roku 2008.

10. W świetle powyższej oceny ryzyka przedstawiony w programie kurs polityki budżetowej może okazać się nieodpowiedni, aby zapewnić do 2008 r. realizację przewidzianego w programie celu średniookresowego. Jednak wydaje się, że zapewnia on wystarczający margines bezpieczeństwa chroniący przed naruszeniem progu deficytu wynoszącego 3 % PKB przy zwykłych wahaniach makroekonomicznych w okresie objętym programem. Zgodnie z programem tempo działań dostosowawczych zmierzających do osiągnięcia celu średniookresowego jest zgodne z Paktem na rzecz stabilności i wzrostu, który stanowi, że dostosowanie powinno być większe w okresach dobrej koniunktury gospodarczej i może być mniejsze w okresach gorszej koniunktury. Jednak wobec wskazanych wyżej zagrożeń planowane dostosowanie strukturalne należy wzmocnić za pomocą odpowiednich środków, aby roczna poprawa salda strukturalnego, rozumiana jako pośrednia wartość odniesienia, wyniosła 0,5 % PKB, tak jak jest to wymagane dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II.

11. Szacuje się, że w 2006 r. wskaźnik długu publicznego brutto osiągnął 18½ % PKB, czyli znacznie poniżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej, która wynosi 60 %. Program przewiduje, że wskaźnik zadłużenia pozostanie w latach 2007-2008 na poziomie około 19 % PKB, by następnie obniżyć się do 17¾ % w roku 2009.

12. Długoterminowy wpływ na budżet związany ze starzeniem się społeczeństwa jest na Litwie niższy niż średnia UE, a dzięki uchwalonym reformom systemu emerytalnego wzrost wydatków na emerytury będzie w nadchodzących dziesięcioleciach ograniczony. Obecny poziom zadłużenia brutto jest na Litwie bardzo niski, a poprawa sytuacji budżetowej zgodnie z planem zawartym w zaktualizowanym programie konwergencji przyczyniłaby się do zmniejszenia zagrożeń dla długoterminowej stabilności finansów publicznych. Generalnie wydaje się, że zagrożenia dla stabilności finansów publicznych Litwy kształtują się na niskim poziomie.

13. Program konwergencji nie zawiera jakościowej oceny ogólnego wpływu przedstawionego w październiku 2006 r. sprawozdania z realizacji krajowego programu reform w ramach średniookresowej strategii budżetowej. Jednak podano w nim również systematyczne informacje o bezpośrednich kosztach budżetowych wynikających z najważniejszych reform przewidzianych w krajowym programie, a w przedstawionych prognozach budżetowych uwzględniono skutki działań nakreślonych w krajowym programie reform dla finansów publicznych. Przedstawione w programie konwergencji środki w dziedzinie finansów publicznych wydają się zgodne z działaniami przewidzianymi w krajowym programie reform. W obu programach szczególny nacisk położono na trwające reformy systemu emerytalnego, systemu opieki zdrowotnej i systemu podatkowego. Przedstawione w programie konwergencji docelowe wartości deficytu są jednak znacznie niższe od danych przedstawionych w krajowym programie reform.

14. Strategia budżetowa określona w programie jest zasadniczo zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej zawartymi w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008.

15. Co do wymagań odnośnie do danych, określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie przestawiono wszystkie dane obowiązkowe i większość opcjonalnych[6].

Podsumowując, w kontekście perspektyw znaczącego wzrostu gospodarczego, program przewiduje postęp na drodze do realizacji celu średniookresowego, który planuje się osiągnąć do roku 2008. Jednocześnie istnieją zagrożenia związane z realizacją celów budżetowych począwszy od roku 2008.

W świetle powyższej oceny wzywa się Litwę do:

(i) wykorzystania okresu dobrej koniunktury i przyjęcia bardziej ambitnej docelowej wartości deficytu w 2007 r. wobec prawdopodobnie lepszego wyniku deficytu w roku 2006 oraz przyspieszenia działań dostosowawczych służących osiągnięciu celu średniookresowego za pomocą odpowiednich środków, dzięki którym roczna poprawa salda strukturalnego, rozumiana jako pośrednia wartość odniesienia, wyniesie 0,5 % PKB, tak jak jest to wymagane dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II;

(ii) poprawy średniookresowych ram planowania finansów publicznych i kontroli nad nimi.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Realny PKB (zmiana w %) | PK grudzień 2006 | 7,6 | 7,8 | 6,3 | 5,3 | 4,5 |

KOM listopad 2006 | 7,6 | 7,8 | 7,0 | 6,5 | n.d. |

PK grudzień 2005 | 7,0 | 6,0 | 5,3 | 6,8 | n.d. |

Inflacja HICP (%) | PK grudzień 2006 | 2,7 | 3,9 | 4,7 | 3,4 | 3,1 |

KOM listopad 2006 | 2,7 | 3,8 | 4,6 | 3,3 | n.d. |

PK grudzień 2005 | 2,7 | 2,7 | 2,7 | 2,5 | n.d. |

Luka produktowa (% potencjalnego PKB) | PK grudzień 20061 | 1,9 | 2,4 | 1,6 | 0,1 | -1,9 |

KOM listopad 20065 | 1,2 | 1,4 | 0,7 | -0,6 | n.d. |

PK grudzień 20051 | 2,9 | 2,1 | 0,5 | 0,6 | n.d. |

Saldo sektora general government (% PKB) | PK grudzień 2006 | -0,5 | -1,2 | -0,9 | -0,5 | 0,0 |

KOM listopad 2006 | -0,5 | -1,0 | -1,2 | -1,3 | n.d. |

PK grudzień 2005 | -1,5 | -1,4 | -1,3 | -1,0 | n.d. |

Saldo pierwotne (% PKB) | PK grudzień 2006 | 0,3 | -0,4 | 0,0 | 0,4 | 0,8 |

KOM listopad 2006 | 0,3 | -0,2 | -0,4 | -0,5 | n.d. |

PK grudzień 2005 | -0,9 | -0,8 | -0,7 | -0,4 | n.d. |

Saldo dostosowane cyklicznie (% PKB) | PK grudzień 20061 | -1,0 | -1,8 | -1,3 | -0,5 | 0,5 |

KOM listopad 2006 | -0,8 | -1,4 | -1,4 | -1,2 | n.d. |

PK grudzień 20051 | -2,3 | -2,0 | -1,4 | -1,2 | n.d. |

Saldo strukturalne2 (% PKB) | PK grudzień 20063 | -1,0 | -1,8 | -1,3 | -0,5 | 0,5 |

KOM listopad 20064 | -0,8 | -1,4 | -1,4 | -1,2 | n.d. |

PK grudzień 2005 | -2,3 | -2,0 | -1,4 | -1,2 | n.d. |

Dług publiczny brutto (% PKB) | PK grudzień 2006 | 18,7 | 18,4 | 19,2 | 19,0 | 17,7 |

KOM listopad 2006 | 18,7 | 18,9 | 19,6 | 19,8 | n.d. |

PK grudzień 2005 | 19,2 | 19,9 | 19,8 | 18,9 | n.d. |

Uwagi: 1 Obliczenia służb Komisji na podstawie danych zawartych w programie. 2 Saldo dostosowywane cyklicznie (jak w poprzednich wierszach) bez środków jednorazowych i innych środków tymczasowych. 3 W programie nie uwzględniono żadnych środków jednorazowych ani innych środków tymczasowych. 4 W prognozie służb Komisji z jesieni 2006 r. nie uwzględniono żadnych środków jednorazowych ani innych środków tymczasowych. 5 W oparciu o szacunkowy potencjalny wzrost w wysokości odpowiednio 7,9 %, 7,7 %, 7,8 % i 7,9 % w latach 2005-2008. Źródło: Program konwergencji (PK); prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2006 r. (KOM), obliczenia służb Komisji. |

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Wszystkie dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Komunikat Komisji na wiosenny szczyt Rady Europejskiej „Realizacja odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – rok wyników” z 12.12.2006, COM(2006)816.

[3] Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego „Długoterminowa stabilność finansów publicznych w UE” z 12.10.2006, COM (2006) 574 wersja ostateczna, oraz Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Gospodarczych i Finansowych (2006), „The long-term sustainability of public finances in the European Union”, European Economy nr 4/2006.

[4] „Szczegółowe zasady wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu oraz wytyczne dotyczące formy i treści programów stabilności i konwergencji”, zatwierdzone przez Radę ECOFIN dnia 11 października 2005 r.

[5] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] W szczególności brak danych dotyczących składników korekty przepływów kapitału oraz udziału pracy, kapitału i całkowitej wydajności czynników produkcji we wzroście potencjalnego PKB.