Wniosek dotyczący DYREKTYW PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY przekształcający dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. odnoszącą się do podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe oraz dyrektywę Rady 93/6/EWG z dnia 15 marca 1993 r. w sprawie adekwatności kapitałowej przedsiębiorstw inwestycyjnych i instytucji kredytowych /* COM/2004/0486 wersja ostateczna */





PL || KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 14 lipca 2004 COM(2004) 486 wersja ostateczna 2004/0155 (COD) 2004/0159 (COD) Tom I Wniosek dotyczący DYREKTYW PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY przekształcający dyrektywę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. odnoszącą się do podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe oraz dyrektywę Rady 93/6/EWG z dnia 15 marca 1993 r. w sprawie adekwatności kapitałowej przedsiębiorstw inwestycyjnych i instytucji kredytowych (przedstawiony przez Komisję) {SEC(2004) 921} UZASADNIENIE 1. ZASADY OGÓLNE Wspólny rynek finansowy na obszarze UE będzie czynnikiem odgrywającym kluczową rolę w promowaniu konkurencyjności gospodarki europejskiej i obniżeniu kosztów kapitałowych ponoszonych przez przedsiębiorstwa. Plan działań branży usług finansowych zapowiada na rok 2004 dyrektywę w sprawie nowych zasad adekwatności kapitałowej instytucji kredytowych i przedsiębiorstw inwestycyjnych idącą w parze z z postępem, jaki dokonał się w tej dziedzinie na szczeblu G-10 Bazylejskiego Komitetu ds. Nadzoru Bankowego[1]. Uzgodnienie przez Bazylejski Komitet ds. Nadzoru Bankowego G-10 tak zwanej Umowy Bazylejskiej w 1988 r. (Bazylea I) doprowadziło do przyjęcia minimalnych wymogów kapitałowych w ponad 100 krajach[2]. Zbiegło się to z przyjęciem kluczowych dyrektyw UE (dyrektywa 89/299/EWG z dnia 17 kwietnia 1989 r. w sprawie funduszy własnych, dyrektywa 89/647/EWG z dnia 18 grudnia 1989 r. w sprawie wskaźnika wypłacalności, skonsolidowane w dyrektywie 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. odnoszącej się do podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe). Dyrektywy te dotyczyły ryzyka ponoszonego przez instytucje kredytowe w związku z ich działalnością w zakresie udzielania kredytów. Dyrektywa 93/6/EWG z dnia 15 marca 1993 r. w sprawie adekwatności kapitałowej przedsiębiorstw inwestycyjnych i instytucji kredytowych objęła zasadami dotyczącymi ryzyka kredytowego i ryzyka rynkowego również firmy inwestycyjne. 1) Potrzeba ulepszonych wymogów europejskich. Istniejące zasady przyczyniły się w znacznym stopniu do tworzenia jednolitego rynku i wysokich norm ostrożnościowych. Zauważono jednak różne istotne braki. 1. Skutkiem pobieżnych oszacowań ryzyka kredytowego jest bardzo pobieżny pomiar ryzyka, co grozi utratą zaufania do owych oszacowań. 2. Możliwość arbitrażu kapitałowego: innowacją na rynku jest umożliwienie instytucjom finansowym skutecznego arbitrażu w przypadkach rozbieżności pomiędzy własną alokacją kapitału z tytułu ryzyka i minimalnymi wymogami kapitałowymi. 3. Brak uznania skutecznego poziomu ograniczenia ryzyka: obecnie obowiązujące dyrektywy nie przewidują odpowiednich poziomów uznania technik ograniczania ryzyka. 4. Nieuwzględnienie wszystkich rodzajów ryzyka w istniejących dyrektywach, w tym ryzyka operacyjnego, które nie podlega żadnym narzutom kapitałowym. 5. Brak wymogu oceny przez nadzorców faktycznego profilu ryzyka instytucji kredytowych w celu potwierdzenia adekwatności utrzymywanego kapitału w odniesieniu do danego profilu ryzyka. 6. Brak wymogu współpracy w zakresie nadzoru: w warunkach rosnącej transgraniczności rynku władze muszą skutecznie współpracować ze sobą w zakresie nadzoru grup transgranicznych celem zmniejszenia obciążeń regulacyjnych. 7. Braki w zakresie ujawniania informacji rynkowych: obecnie obowiązujące dyrektywy nie ułatwiają skutecznej dyscypliny rynkowej w odniesieniu do udzielania uczestnikom rynku rzetelnych informacji pozwalających im na dokonywanie uzasadnionych ocen. 8. Brak elastyczności obowiązujących rozwiązań prawnych: obecny system unijny jest zbyt mało elastyczny, by mógł nadążyć za gwałtownym rozwojem rynków finansowych i praktyk zarządzania ryzykiem oraz za udoskonaleniami w dziedzinie narzędzi regulacyjnych i nadzoru. Co stałoby się, gdyby zaniechano zmian polityki? Istnieje jednomyślność co do tego, że obecna sytuacja jest nie do przyjęcia. Utrzymywałoby się nadal niedopasowanie wymogów kapitałowych i ryzyka, powodując ograniczoną skuteczność zasad ostrożności oraz zwiększone ryzyko dla konsumentów i stabilności finansowej. Nadal nieuwzględniony pozostałby pełen zakres ryzyka podejmowanego przez niektóre instytucje finansowe. Co więcej, brak byłoby wówczas aktywnej promocji i uznawania najnowszych i najskuteczniejszych technik zarządzania ryzykiem, a grupy świadczące usługi finansowe w więcej niż jednym Państwie Członkowskim byłby nadal nieproporcjonalnie obciążone na skutek istnienia wielu poziomów regulacji i nadzoru. Wreszcie, UE straciłaby możliwość odpowiedniego wykorzystania przyszłych zmian, biorąc pod uwagę trudności związane z szybką aktualizacją obecnych rozwiązań prawnych UE. W obliczu proponowanego wdrożenia na powszechną skale nowej Umowy Bazylejskiej sektor usług finansowych UE byłby w bardzo niekorzystnej sytuacji w porównaniu z konkurencją spoza Unii. 2) Koncepcja dyrektywy: Plan działań branży usług finansowych opracowany przez Komisję w 1998 r. stwierdza, że UE potrzebuje dokładnych, aktualnych i stosowanych konsekwentnie w różnych krajach standardów ostrożnościowych. Powinny być one również adekwatne, uznając ograniczenie ryzyka wynikającego z kontekstu danej ekspozycji na ryzyko, a w szczególności kontekstu kredytowania konsumentów oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Zasady te powinny dotyczyć zarówno instytucji kredytowych jak i przedsiębiorstw inwestycyjnych (równe reguły gry), muszą być jednak proporcjonalne i brać w pełni pod uwagę zróżnicowanie instytucji finansowych UE. 2. Konsultacje i ocena wpływu a) Konsultacje z zainteresowanymi stronami Komisja prowadzi konsultacje z zainteresowanymi stronami od listopada 1999 r. Opublikowano trzy kompletne dokumenty konsultacyjne 22 listopada 1999 r., 5 lutego 2001 r. oraz 1 lipca 2003 r. Dnia 18 listopada 2002 r. odbył się szeroki dialog z zainteresowanymi stronami. Opublikowano dokumenty konsultacyjne dotyczące konkretnych kwestii technicznych („nieruchomości i obligacje zabezpieczone” dnia 7 kwietnia 2003 r.; „straty oczekiwane i straty nieoczekiwane” dnia 26 listopada 2003 r.; „przedsiębiorstwa wspólnego inwestowania” dnia 3 lutego 2004 r.). Komentatorzy w większości wyrazili poparcie dla głównych celów projektu. W związku z poparciem dla zwiększonej wrażliwości na ryzyko prowadzącej do większej stabilności finansowej istnieje pilna potrzeba aktualizacji zasad jako reakcja na znaczny rozwój technik pomiaru ryzyka i zarządzania ryzykiem w sektorze usług finansowych oraz odzwierciedlenie zwiększonego stopnia złożoności przepisów prawnych i nadzorczych. Istnieje silne poparcie dla stanowiska Komisji mówiącego o tym, że uregulowania w zakresie kapitału własnego w UE powinny zostać zmienione zgodnie z nowymi uregulowaniami międzynarodowymi, jednak z zachowaniem koniecznych różnic uwzględniających specyfikę UE. Instytucje o mniej złożonej strukturze Powszechnym i silnym poparciem cieszy się w Europie idea stosowania nowych przepisów do wszystkich instytucji kredytowych oraz dostawców usług inwestycyjnych, bez względu na ich formę prawną czy też stopień złożoności struktury organizacyjnej, również dlatego, aby uniknąć powstania instytucji „drugiej kategorii”, co mogłoby mieć miejsce w przypadku wykluczenia niektórych instytucji nich. Odzwierciedla to pogląd, że zaproponowane nowe uregulowania zostały opracowane tak, by spełniać cel szerokiego zastosowania. Elastyczność nowej dyrektywy Istnieje nadal szerokie i silne przekonanie, że wynikające z zaproponowanej koncepcji, nowe uregulowania pozwalają lepiej reagować na rynek i innowacje w zakresie nadzoru tak, aby sektor usług finansowych UE był optymalnie skuteczny i konkurencyjny. Zainteresowane strony popierają koncepcję, według której w poszczególnych artykułach dyrektywy określa się trwałe zasady i cele, zaś bardziej szczegółowe i techniczne przepisy zawarte są w załącznikach. Procedura wnoszenia poprawek do załączników musi gwarantować możliwość szerokich i skutecznych konsultacji z zainteresowanymi stronami. Przedsiębiorstwa inwestycyjne Wprowadzono znaczące modyfikacje uwzględniające obawy wyrażone przez niektóre podmioty z sektora przedsiębiorstw inwestycyjnych dotyczące konieczności stosowania się do wymogów kapitałowym postrzeganym jako przeznaczone raczej dla instytucji kredytowych. Złożoność W odpowiedzi na prośby o uproszczenie i skrócenie zapisów Komisja zwiększyła przejrzystość i łatwość korzystania z tekstu. Jego struktura będzie atrakcyjna dla instytucji chcących stosować proste zasady lub pragnących stopniowo przechodzić do bardziej złożonych zasad kapitałowych. Zaproponowane nowe ramy prawne zawierają wiele opcji i metod o różnym stopniu złożoności. Od roku 1999 odbyło się kilka szczegółowych konsultacji. Wniosek uwzględnia bardzo szczegółowe i przydatne uwagi przestawione przez zainteresowane strony, w szczególności sektor bankowy i przedsiębiorstwa inwestycyjne. b) Ocena wpływu Przeprowadzono wszechstronną ocenę wpływu w celu określenia, czy istnieje potrzeba działań na poziomie UE, a jeśli tak to jakich. Komitet Bazylejski opublikował opracowanie dotyczące wpływu ilościowego (QIS3) zawierające ocenę wpływu nowych propozycji bazylejskich na minimalne wymogi kapitałowe banków, sporządzoną przez instytucje kredytowe w 40 krajach. Komisja zaangażowała się w objęcie opracowaniem również tych krajów UE, które nie były reprezentowane w Bazylei. Do najważniejszych wniosków należy fakt, że nowe zasady zmniejszą wymogi kapitałowe dla instytucji kredytowych UE o ok. 5 % w porównaniu do obecnego poziomu. Ponadto wyniki stosowania różnych metod są zgodne z założonymi celami, w szczególności połączenie neutralności kapitałowej z odpowiednimi zachętami dla instytucji skłaniającymi do przyjęcia bardziej złożonej metody. Wreszcie, mniejsze krajowe instytucje kredytowe stosujące metodę uproszczoną będą miały do czynienia z nieco zmniejszonymi narzutami kapitałowymi; narzuty kapitałowe w przypadku większych instytucji kredytowych działających na rynku międzynarodowym, przyjmujących metodę bardziej kompleksową pozostaną w większości bez zmian; mniejsze, lecz wyspecjalizowane, instytucje kredytowe o złożonej strukturze, które przyjmą metodę kompleksową mogą spotkać się ze znacznie niższymi wymogami kapitałowymi niż obecnie. Co ważne, głównym źródłem obniżki wymogów kapitałowych jest portfel detaliczny, złożony głównie z kredytów dla małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) poniżej 1 mln EUR oraz mieszkaniowych kredytów hipotecznych. Głównym źródłem zrównoważenia omawianego zmniejszenia wymogów kapitałowych dla instytucji kredytowych jest nowy narzut kapitałowy związany z ryzykiem operacyjnym. Ponadto w odpowiedzi na prośbę wyrażoną podczas szczytu Rady Europejskiej w Barcelonie Komisja zleciła sporządzenie opracowania na temat konsekwencji projektu proponowanych wymogów kapitałowych dla instytucji kredytowych i przedsiębiorstw inwestycyjnych w UE[3]. Ostateczne sprawozdanie sporządzone przez PricewaterhouseCoopers zawiera pozytywną ocenę wpływu (z wyjątkiem jedynie dwóch obszarów, mianowicie przedsiębiorstw inwestycyjnych i kapitału podwyższonego ryzyka, uwzględnionych we wniosku Komisji).[4] Główne wnioski sprowadzają się do stwierdzenia, że nowe ramy wymogów kapitałowych powinny przynieść korzyści UE i wpłynąć pozytywnie na przepisy ostrożnościowe w UE. Wymogi kapitałowe instytucji kredytowych w UE powinny zmniejszyć się o ± 5 % (90 mld EUR) i przełożyć się na wzrost zysków w skali rocznej w wysokości ± 10-12 mld EUR. Nie stwierdzono aspektów niekorzystnych dla mniejszych instytucji kredytowych ani też prawdopodobieństwa połączeń lub konsolidacji wymuszonych nowym systemem. Decyzja o objęciu dyrektywą wszystkich instytucji kredytowych nie wpłynie niekorzystnie na konkurencyjność firm w UE, podobnie jak decyzja Stanów Zjednoczonych dotycząca stosowania jedynie metody kompleksowej w przypadku ok. 20 dużych instytucji kredytowych nie jest czynnikiem wpływającym istotnie na konkurencję. Koszty wprowadzenia w życie nowych przepisów przez instytucje kredytowe w UE nie wynikają jedynie z Umowy Bazylejskiej II i wiele z nich (być może nawet 80 %) i tak zostałoby ponisionych, chociaż w dłuższym okresie. Istotnym jest fakt, że omawiane przepisy nie będą miały żadnego negatywnego wpływu na dostępność i koszty finansowania MŚP w większości Państw Członkowskich (efekt „procykliczności” jest mniejszy i mniej szkodliwy niż przy obecnych przepisach). Obawy MŚP wynikają z posiadania niedostatecznych informacji i niezrozumienia Umowy Bazylejskiej II. Wpływ makroekonomiczny Umowy Bazylejskiej II na gospodarkę UE jest niewielki – możliwy jest łagodny spadek podaży obniżający koszt kapitału dla firm i generujący wzrost PKB w UE o 0,07 %. Nowe uregulowania w zakresie kapitału własnego powszechnie zmniejszą wrażliwość systemu bankowego dzięki większej świadomości ryzyka i lepszemu zarządzaniu ryzykiem, a skuteczniejsza alokacja kapitału powinna mieć długoterminowy korzystny wpływ na gospodarkę UE. 3. Podstawa prawna Wnioski opierają się na przepisach art. 47 ust. 2 Traktatu będącego podstawą prawną przyjmowania środków wspólnotowych mających na celu dążenie do rynku wewnętrznego w dziedzinie usług finansowych. Wybór padł na dyrektywę jako instrument najodpowiedniejszy do osiągnięcia przyjętych celów; wnosi ona poprawki do obowiązujących dyrektyw obejmujących te same kwestie techniczne. Jej postanowienia obejmują jedynie to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów. 4. Uwagi do artykułów We wnioskach zastosowano ‘technikę przekształcania’ (Porozumienie Międzyinstytucjonalne 2002/C 77/01) umożliwiającą wprowadzanie znacznych poprawek do obowiązującego prawodawstwa bez konieczności przyjmowania odrębnej dyrektywy zmieniającej. Dzięki temu akt prawny jest mniej skomplikowany, a prawodawstwo UE bardziej dostępne i zrozumiałe. Do wielu przepisów wprowadzono poprawki mające na celu poprawę struktury, przejrzystości i czytelności dyrektyw. A. Dyrektywa 2000/12/WE Artykuł 4: Definicje Artykuł 4 zawiera nowe definicje istotnych pojęć, które wyjaśniają ich znaczenie i przyczyniają się do ich lepszego zrozumienia. Artykuł 22: Zmieniono istniejące sformułowania w celu wyjaśnienia i rozwinięcia kwestii zobowiązania instytucji kredytowej do posiadania skutecznych systemów wewnętrznego zarządzania ryzykiem. Biorąc pod uwagę różnorodność instytucji kredytowych objętych dyrektywą, wymogi te będą musiały być spełniane z zachowaniem odpowiednich proporcji. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku V. Artykuły 56-67: Wprowadzono niewiele zmian. Mimo, iż nie planuje się zmiany definicji ”funduszy własnych”, pewne niewielkie zmiany są konieczne wobec nowej koncepcji oczekiwanej straty w Komitecie Bazylejskim („decyzja madrycka”). Artykuły 68-75: Instytucje kredytowe muszą na bieżąco utrzymywać fundusze własne oraz określić ich minimalny poziom. Przepisy określają, w jaki sposób spełnić te wymogi, jeżeli instytucja kredytowa jest częścią grupy (zachowano istniejącą możliwość odstąpienia od niektórych wymagań przez władze Państw Członkowskich, jednak precyzyjniej formułując warunki). Wyjaśniono obliczanie wymogów w świetle przyjęcia rozporządzenia (WE) nr 1606/2002 w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości. Artykuły 76-101: Przepisy te zastępują istniejące wymogi dotyczące współczynnika wypłacalności dla ryzyka kredytowego i ustanawiają dwie metody obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem. Metoda standardowa (art. 78-83) opiera się na istniejących ramach prawnych, gdzie wagi ryzyka są poprzez umiejscawianie aktywów i pozycji pozabilansowych w określonej liczbie koszyków ryzyka. Zwiększona została wrażliwość na ryzyko poprzez liczbę klas ekspozycji i koszyków ryzyka (art. 79). Obniżono wagi ryzyka dla niehipotecznych pozycji detalicznych (75 %) i kredytów hipotecznych (35 %). Wprowadzono wagę ryzyka równą 150 % dla aktywów przeterminowanych o 90 dni (100 % dla kredytów hipotecznych). W przypadku dostępności ocen ratingowych sporządzonych przez agencje ratingowe („oceny zewnętrzne”) zezwala się na ich stosowanie do przypisywania wag ryzyka (art. 81-83). Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku VI. Metoda wewnętrznych ratingów (IRB) (art. 84-89) pozwala instytucjom kredytowym na stosowanie własnych oszacowań parametrów ryzyka w zależności od stopnia narażenia na ryzyko kredytowe. Parametry te stanowią dane stosowane do określonych obliczeń w celu osiągnięcia poziomu ufności 99,9 %. Metoda „podstawowa” pozwala instytucjom kredytowym na stosowanie własnych oszacowań prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania, jednocześnie stosując określone przepisami wartości dla innych składników ryzyka. Zgodnie z metodą ‘zaawansowaną’ instytucje kredytowe mogą stosować własne oszacowania strat w przypadku niewykonania zobowiązań oraz zagrożonej wartości ekspozycji. Instytucje kredytowe mogą stosować dane zbiorcze przy sporządzaniu oszacowań wartości parametrów ryzyka. Umożliwia to mniejszym instytucjom kredytowym stosowanie do obliczania wymogów kapitałowych bardziej wrażliwej metody. Proponowane zasady ”rozciągnięcia” (art. 85) metody IRB oferują instytucjom kredytowym swobodę przy zmianie metody na podstawową lub zaawansowaną w odniesieniu do różnych obszarów operacyjnych i klas ekspozycji w rozsądnym przedziale czasowym. Zezwala się na „częściowe” stosowanie przepisów w przypadku nieistotnych ekspozycji i obszarów operacyjnych (wymogi kapitałowe można obliczyć stosując metodę standardową, nawet jeżeli instytucja kredytowa stosuje metodę IRB dla innych klas ekspozycji). Proponowane uregulowania unijne uwzględniają fakt, że dla małych instytucji kredytowych spełnienie wymogu opracowania systemu ratingowego dla niektórych kontrahentów może wiązać się z dużym obciążeniem. Te klasy ekspozycji proponuje się objąć na stałe zasadą częściowego stosowania przepisów, nawet jeżeli ekspozycje instytucji kredytowej wobec takich kontrahentów są istotne (art. 89). Odpowiednie przepisy techniczne dotyczące metody IRB znajdują się w załączniku VI. Artykuły 90-93: Artykuły zawierają przepisy określające wspólne kwestie technik ograniczania ryzyka i konsekwentnie ujmują wspólne ryzyka bazowe lub skutki ekonomiczne. Obejmują one uznanie większego zakresu zabezpieczeń oraz dostawców kredytowych/gwarancyjnych instrumentów pochodnych niż obecnie. Metoda podstawowa IRB zapewnia ostrożnościowy poziom uznania w odniesieniu do wierzytelności finansowych i zabezpieczenia rzeczowego. Instytucje kredytowe mogą wybrać różne metodologie o różnym stopniu złożoności (metodę uproszczoną, opartą na łatwym w stosowaniu podejściu ‘substytucji wagi ryzyka’, lub metodę kompleksową stosującą korekty z tytułu zmienności w odniesieniu do wartości otrzymanego zabezpieczenia). Do obliczenia korekt z tytułu zmienności udostępnia się metody bardziej i mniej złożone (prostą metodę ‘nadzorczą’, gdzie referencyjne korekty z tytułu zmienności są określone w tabeli, lub bardziej wrażliwą na ryzyko metodę ‘własnych oszacowań’). Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku VIII. Artykuły 94-101: Artykuły te ustanawiają po raz pierwszy zharmonizowany zbiór zasad w zakresie wymogów kapitałowych w odniesieniu do działań sekurytyzacyjnych i lokat kapitałowych. Stanowia one znacznie ulepszone uregulowania w zakresie wymogów kapitałowych, umożliwiające instytucjom kredytowym korzystanie z finansowania, zarządzania bilansem i innych zalet takich transakcji. Ograniczy to również zakres postrzegania sekurytyzacji jako instrumentu arbitrażu kapitałowego. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku IX. Artykuły 102-105: Przepisy te wprowadzają wymogi stawiane instytucjom kredytowym, dotyczące ryzyka operacyjnego. Dostępne są trzy różne metodologie. Metoda uproszczona (art. 103) oparta na pojedynczym wskaźniku dochodów (metoda podstawowego wskaźnika – BIA). Metoda ta zapewnia ochronę kapitału przed ryzykiem operacyjnym, nie wymagając od instytucji kredytowych opracowywania złożonych i kosztownych systemów informacyjnych dotyczących ich ekspozycji na ryzyko. Bardziej precyzyjna metoda oparta na obszarach operacyjnych (metoda standardowa – STA) (art. 104); jest bardziej wrażliwa na ryzyko z powodu zróżnicowania wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego w celu uwzględnienia względnych ryzyk różnych obszarów operacyjnych. Metoda ta może okazać się atrakcyjna dla wielu małych lub posiadających mniej złożoną strukturę instytucji kredytowych. Bardziej zaawansowane metodologie (zaawansowane metody pomiaru – AMA) (art. 105) generują własne pomiary ryzyka operacyjnego podlegające surowszym standardom zarządzania ryzykiem. Oczekuje się, że metody AMA będą stopniowo przyjmowane przez duże instytucje kredytowe aktywne na arenie międzynarodowej oraz mniejsze wyspecjalizowane instytucje kredytowe, które opracowały zaawansowane systemy monitorowania ryzyka na potrzeby swoich głównych działań. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku X. Artykuły 106-119: Niewielka liczba zmian służy zapewnieniu spójności między wymogami kapitałowymi i zasadami dotyczącymi wysokiego ryzyka, w szczególności w celu uwzględnienia zwiększonego uznawania technik ograniczania ryzyka. Artykuły 123-124: Artykuły te są odzwierciedleniem drugiego ‘filaru’ umowy kapitałowej Komitetu Bazylejskiego. Artykuł 51A zobowiązuje instytucje kredytowe do stosowania procedury wewnętrznego pomiaru i zarządzania ryzykiem oraz utrzymywania kwoty kapitału „wewnętrznego”, która w ich ocenie będzie adekwatna to ryzyka. Od właściwych władz wymaga się (art. 124), aby weryfikowały zgodność działalności instytucji kredytowych z różnymi zobowiązaniami prawnymi dotyczącymi organizacji i kontroli ryzyka oraz aby oceniały ryzyka podejmowane przez instytucje kredytowe. Ocena ta będzie wykorzystana przez nadzorców w celu stwierdzenia ewentualnych słabości w zakresie instrumentów kontroli i utrzymywanego kapitału. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku XIII. Artykuły 125-143: W UE daje się zaobserwować zwiększoną działalność transgraniczną oraz tendencję do centralizacji zarządzania ryzykiem w ramach grup transgranicznych. Wiąże się to z potrzebą zwiększonej koordynacji i współpracy pomiędzy krajowymi władzami nadzorczymi w UE. Wzmocniono zatem istniejącą i ugruntowaną rolę nadzorcy odpowiedzialnego za nadzór skonsolidowany. Na mocy art. 136 nadzorcy zostaną wyposażeni w minimalne, ujednolicone uprawnienia pozwalające im nakładać na instytucje kredytowe zobowiązanie do eliminowania wszelkich niedociągnięć związanych z wykonywaniem niniejszej dyrektywy. Artykuł 144: Istnieje minimalny zestaw wymogów w zakresie sprawozdań składanych przez Państwa Członkowskie, mających na celu ujednolicenie sposobów oraz wprowadzenie przejrzystości w trakcie wdrażania dyrektywy. Artykuły 145-149: Postanowienia te odzwierciedlają trzeci ‘filar’ nowej umowy kapitałowej Komitetu Bazylejskiego. Ujawnianie informacji przez instytucje kredytowe uczestnikom rynku przyczynia się do zwiększenia pewności i stabilności finansowej, zapewnia równe regułu gry oraz respektuje drażliwy charakter niektórych informacji. Większość instytucji kredytowych na mocy art. 147 ma obowiązek ujawniać informacje przynajmniej raz do roku, częstsze sprawozdania mogą wynikać ze szczególnych kryteriów. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku XII. Artykuł 150: Niniejsza dyrektywa musi nadążać za rozwojem rynku. Konieczną do tego elastyczność oferuje rozróżnienie pomiędzy zasadami podstawowymi i technicznymi (w szczególności w załącznikach do dyrektywy), które mogą w niedalekim terminie wymagać korekt. Artykuł 150 dodaje nowe obszary techniczne do istniejących w dyrektywie 2000/12/WE (wprowadzonych w 1989 r.) i proponuje możliwość wprowadzania zmian zgodnie z tą samą szybką procedurą. B. Dyrektywa 93/6/EWG w sprawie adekwatności kapitałowej przedsiębiorstw inwestycyjnych i instytucji kredytowych Artykuł 2: Zakres Artykuł 2 określa sposób stosowania wymogów w odniesieniu do indywidualnych przedsiębiorstw inwestycyjnych, grup przedsiębiorstw inwestycyjnych i grup mieszanych. Artykuł 3: Definicje Zawarto tutaj nowe i poprawione definicje istotnych pojęć, które wyjaśniają ich znaczenie i przyczyniają się do ich lepszego zrozumienia. Artykuł 11: Sposoby traktowania kapitału objętego portfelem handlowym Zawarto tutaj rozwiniętą definicję ‘portfela handlowego’ w celu dokładniejszego określenia wymogów kapitałowych objętych stosowaniem niniejszej dyrektywy oraz ograniczenia ewentualnego arbitrażu na granicy między ‘księgą bankową’ a ‘portfelem handlowym’. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku VII. Artykuły 18 i 20: Artykuł 18 określa minimalne wymogi kapitałowe w odniesieniu do ryzyka rynkowego dla instytucji kredytowych i przedsiębiorstw inwestycyjnych. Nowe elementy to sposób ujęcia pozycji w przedsiębiorstwach wspólnego inwestowania i kredytowych instrumentach pochodnych oraz kilka innych zmian mających na celu zwiększenie wrażliwości na ryzyko. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załącznikach I-VII. Artykuł 20 obejmuje zasadami dotyczącymi wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka kredytowego i ryzyka operacyjnego, określonymi w dyrektywie 2000/12, również przedsiębiorstwa inwestycyjne, podobnie jak to jest obecnie. Nowe elementy ryzyka kredytowego obejmują traktowanie kredytowych instrumentów pochodnych oraz zmieniony pomiar ekspozycji przy transakcjach z przyrzeczeniem odkupu i/lub transakcjach udzielania lub otrzymania pożyczki papierów wartościowych lub towarów. W odniesieniu do ryzyka operacyjnego wprowadzono znaczne zmiany w celu uwzględnienia szczególnych cech sektora przedsiębiorstw inwestycyjnych z możliwością zachowania „wymogów kapitałowych z tytułu pozostałych ryzyk” w przypadku przedsiębiorstw inwestycyjnych mieszczących się w kategoriach niskiego, średniego i średniego/wysokiego ryzyka. Artykuł 28: Wysokie ryzyko Obowiązuje nadal sytuacja, w której instytucje kredytowe i przedsiębiorstwa inwestycyjne podlegają tym samym zasadom, z zastrzeżeniem zmian dotyczących wysokiego ryzyka dla transakcji objętych portfelem handlowym. Nowym elementem jest zmieniony pomiar ekspozycji przy transakcje z przyrzeczeniem odkupu i/lub transakcje udzielania lub otrzymania pożyczki papierów wartościowych lub towarów. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku VI. Artykuł 33: Wycena pozycji do celów sprawozdawczych Określono zwiększone wymogi dotyczące wyceny pozycji zaliczonych do portfela handlowego z uwagi na ostrożnościową pewność w kontekście zasad przewidujących codzienną wycenę pozycji zaliczonych do portfela handlowego. Odpowiednie przepisy techniczne znajdują się w załączniku VII. Artykuł 22: Skonsolidowane wymogi kapitałowe Nadal obowiązuje istniejąca opcja odstąpienia przez właściwe władze od skonsolidowanych wymogów kapitałowych w odniesieniu do grup składających się z przedsiębiorstw inwestycyjnych, z zastrzeżeniem przestrzegania bardziej ostrożnościowych warunków. Artykuł 34: Zarządzanie ryzykiem i ocena kapitału Artykuł 34 określa zobowiązanie instytucji kredytowych (art. 17 dyrektywy 2000/12) dotyczące posiadania przez przedsiębiorstwa inwestycyjne skutecznych systemów wewnętrznego zarządzania ryzykiem. Biorąc pod uwagę różnorodność instytucji objętych dyrektywą, wymogi te będą musiały być spełnione z zachowaniem odpowiednich proporcji. Artykuł ten odnosi również wymóg określony w art. 51A dyrektywy 2000/12 do przedsiębiorstw inwestycyjnych i obowiązku stosowania przez nie wewnętrznych procesów pomiaru i zarządzania ryzykiem, na które są narażone oraz utrzymywania kwoty kapitału „wewnętrznego”, która w ich ocenie będzie adekwatna do ryzyka. Stanowi to uzupełnienie wymogów dotyczących zarządzania ryzykiem dla przedsiębiorstw inwestycyjnych zawartych w dyrektywie 2004/39/WE. Artykuł 37: Nadzór Artykuł ten stosuje mutatis mutandis zasady określone w dyrektywie 2000/12 względem przedsiębiorstw inwestycyjnych. Artykuł 42 Podobnie jak dyrektywa 2000/12, również dyrektywa 93/6 musi nadążać za rozwojem rynku. Niezbędną elastyczność zapewnia się poprzez rozróżnienie pomiędzy zasadami podstawowymi i technicznymi (w szczególności w załącznikach), które w niedalekim terminie będą wymagać korekt. Powinna istnieć możliwość wprowadzania zmian do załączników technicznych zgodnie z tą samą szybką procedurą. Aby uwzględnić oczekiwany postęp w dziedzinie praktyk regulacyjnych w nadchodzących latach, załączono klauzulę rewizji odnosząca się do ryzyka kontrahenta. ê 2000/12/WE 2004/0155 (COD) Wniosek dotyczący DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY odnoszącej się do podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe (przekształcenie) ò nowy (Tekst mający znaczenie dla EOG) ê 2000/12/WE (dostosowany) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2 zdania pierwsze i trzecie, uwzględniając wniosek Komisji, uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[5], stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[6], a także mając na uwadze, co następuje: ê 2000/12/WE motyw 1 (dostosowany) (1) Dyrektywa Rady 73/183/EWG z dnia 28 czerwca 1973 r. w sprawie zniesienia ograniczeń w swobodzie przedsiębiorczości i swobodzie świadczenia usług w zakresie działalności na własny rachunek banków i innych instytucji finansowych[7], pierwsza dyrektywa Rady 77/780/EWG z dnia 12 grudnia 1977 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe[8], dyrektywa Rady 89/299/EWG z dnia 17 kwietnia 1989 r. w sprawie funduszy własnych instytucji kredytowych[9], druga dyrektywa Rady 89/646/EWG z dnia 15 grudnia 1989 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania oraz prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe, zmieniająca dyrektywę 77/780/EWG[10], dyrektywa Rady 89/647/EWG z dnia 18 grudnia 1989 r. w sprawie wskaźnika wypłacalności instytucji kredytowych[11], dyrektywa Rady 92/30/EWG z dnia 6 kwietnia 1992 r. w sprawie nadzoru skonsolidowanego nad instytucjami kredytowymi[12] oraz dyrektywa Rady 92/121/EWG z dnia 21 grudnia 1992 r. w sprawie nadzoru i kontroli wysokiego ryzyka ponoszonego przez instytucje kredytowe[13] były kilka razy zmieniane w istotny sposób. Aby zapewnić przejrzystość i spójność wspomnianych dyrektyw, powinny one zostać skodyfikowane i połączone w jeden tekst. ÖDyrektywa 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. odnosząca się do podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe[14] została kilka razy w istotny sposób zmieniona. W celu zachowania przejrzystości w kontekście dalszych zmian dyrektywę należy przekształcić prawnie. Õ ê 2000/12/WE motyw 2 (dostosowany) Na mocy Traktatu zabroniona jest wszelka dyskryminacja w odniesieniu do przedsiębiorczości i świadczenia usług, oparta albo na przynależności państwowej, albo na fakcie, że przedsiębiorstwo nie ma siedziby w Państwie Członkowskim świadczenia usług. ê 2000/12/WE motyw 3 (2) W celu ułatwienia podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe zachodzi potrzeba usunięcia stwarzających największe przeszkody różnic w ustawodawstwach Państw Członkowskich dotyczących zasad, którym podlegają te instytucje. ê 2000/12/WE motyw 4 (dostosowany) (3) W sektorze instytucji kredytowych, z punktu widzenia zarówno swobody przedsiębiorczości, jak i swobody świadczenia usług finansowych, niniejsza dyrektywa stanowi zasadniczy instrument dla urzeczywistnienia rynku wewnętrznego - który to kierunek działania został ustalony w Jednolitym Akcie Europejskim i został określony w formie harmonogramu w Białej Księdze Komisji. ê 2000/12/WE motyw 5 (dostosowany) (4) Do celów zarówno ochrony oszczędności, jak i stworzenia równych warunków konkurencji między instytucjami kredytowymi, środki służące koordynacji działalności tych instytucji muszą mieć zastosowanie do nich wszystkich. Należy Ö Powinno się Õ jednak odpowiednio uwzględnić, tam gdzie ma to zastosowanie, obiektywne różnice w statutach tych instytucji i w odpowiednich celach tych instytucji, przewidzianych w ustawodawstwach krajowych. ê 2000/12/WE motyw 6 (dostosowany) (5) Dlatego też zakres wspomnianych środków powinien być jak najszerszy, obejmując wszystkie instytucje, których działalność polega na przyjmowaniu od ludności środków podlegających zwrotowi zarówno w postaci depozytów, jak i w innej postaci, na przykład poprzez ciągłą emisję obligacji i innych porównywalnych papierów wartościowych, oraz udzielaniu kredytów na własny rachunek. Należy Ö Powinno się Õ uwzględnić konieczność stosowania wyjątków w przypadku niektórych instytucji kredytowych, do których przepisy niniejszej dyrektywy nie mogą mieć zastosowania. Przepisy niniejszej dyrektywy nie naruszają Ö powinny naruszać Õ możliwości stosowania ustawodwawstw krajowych, które wymagają od instytucji kredytowych specjalnych zezwoleń dodatkowych na prowadzenie określonych rodzajów działalności czy też na podejmowanie określonych czynności. ê 2000/12/WE motyw 7 (dostosowany) (6) Przyjęte podejście zakłada Ö Właściwym jest Õ dokonanie jedynie zasadniczej harmonizacji w zakresie niezbędnym i dostatecznym, aby zapewnić wzajemne uznawanie zezwoleń i systemów nadzoru ostrożnościowego, co umożliwia udzielenie jednolitego zezwolenia uznawanego w całej Wspólnocie oraz stosowanie zasady, iż nadzór ostrożnościowy sprawowany jest przez Państwo Członkowskie pochodzenia. Dlatego też wymóg opracowania programu działalności należy rozumieć jedynie jako czynnik umożliwiający właściwym władzom podjęcie decyzji na podstawie informacji bardziej precyzyjnych, przy zastosowaniu kryteriów obiektywnych. Jednakże dopuszcza się Ö powinno się dopuścić Õ pewien stopień elastyczności w odniesieniu do wymogów dotyczących formy prawnej instytucji kredytowych i Ö odnoszących się do Õ ochrony nazw związanych z bankowością. ò nowy (7) Ponieważ cel proponowanego działania nie może być osiągnięty w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie, natomiast ze względu na rozmiar i skutki tego działania możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Wspólnoty – Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną we wspomnianym artykule niniejsza dyrektywa ogranicza się do minimum wymaganego dla osiągnięcia wyznaczonych celów i nie wykracza poza to, co jest konieczne do ich realizacji. ê 2000/12/WE motyw 8 (8) Zachodzi konieczność wprowadzenia równoważnych wymogów finansowych dla instytucji kredytowych w celu zapewnienia podobnej ochrony dla oszczędzających i sprawiedliwych warunków konkurencji między porównywalnymi grupami instytucji kredytowych. Do czasu dalszej koordynacji powinny być sformułowane odpowiednie wskaźniki bilansowe umożliwiające śledzenie, w ramach współpracy między władzami krajowymi i zgodnie z metodami standardowymi, sytuacji instytucji kredytowych porównywalnego rodzaju. Takie postępowanie powinno spowodować stopniowe zbliżenie systemów współczynników ustalonych i stosowanych przez Państwa Członkowskie. Należy jednak odróżnić współczynniki mające zapewnić bezpieczne zarządzanie instytucjami kredytowymi od tych, które zostały ustalone do celów polityki gospodarczej i pieniężnej. ê 2000/12/WE motyw 9 (dostosowany) ð nowy (9) Zasady wzajemnego uznawania i nadzoru w rodzimym Państwie Członkowskim wymagają, aby właściwe władze Państwa Członkowskiego odmówiły udzielenia zezwolenia lub cofnęły zezwolenie w przypadku, gdy takie czynniki jak treść programu działalności, rozmieszczenie geograficzne Ö działalności Õ lub faktycznie prowadzona działalność wyraźnie wskazują, że instytucja kredytowa wybrała system prawny danego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia bardziej wymagających norm obowiązujących w innym Państwie Członkowskim, w którym instytucja ta zamierza prowadzić lub już prowadzi większą część swojej działalności. Instytucja kredytowa będąca osobą prawną musi Ö powinna Õ uzyskać zezwolenie w Państwie Członkowskim, w którym ma ona swoją siedzibę statutową. Instytucja kredytowa niebędąca osobą prawną musi Ö powinna Õ uzyskać zezwolenie w tym Państwie Członkowskim, w którym ma ona siedzibę zarządu. Ponadto Państwa Członkowskie muszą Ö powinny Õ wymagać, aby siedziba zarządu instytucji kredytowej zawsze znajdowała się w jej rodzimym Państwie Członkowskim i faktycznie tam działała. ê 2000/12/WE motyw 10 (dostosowany) (10) Właściwe władze nie powinny udzielić zezwolenia lub przedłużyć zezwolenia instytucji kredytowej wówczas, gdy skuteczne wykonywanie ich funkcji nadzorczych może zostać uniemożliwione przez bliskie powiązania, które istnieją między tą instytucją i innymi osobami fizycznymi lub prawnymi. Instytucje kredytowe posiadające już zezwolenia muszą Ö powinny Õ również spełnić wymogi właściwych władz w tym zakresie. Definicja «bliskich powiązań» zawarta w niniejszej dyrektywie ustanawia kryteria minimalne. Nie stanowi to przeszkody dla Państw Członkowskich w stosowaniu tej definicji również w sytuacjach innych niż te, które definicja ta przewiduje. Sam fakt nabycia znacznego udziału w kapitale spółki nie stanowi o powstaniu udziału kapitałowego w rozumieniu «bliskich powiązań», jeśli ten pakiet akcji został nabyty wyłącznie jako lokata tymczasowa, która nie pozwala wywierać wpływu na strukturę lub politykę finansową danej instytucji. ê 2000/12/WE motyw 11 (dostosowany) (11) Powyższa wzmianka o skutecznym wykonywaniu funkcji nadzorczych przez władze nadzorcze obejmuje również nadzór skonsolidowany, który musi być sprawowany nad instytucją kredytową w przypadkach przewidzianych przepisami prawa wspólnotowego. W takich przypadkach władze, do których wpływa wniosek o udzielenie zezwolenia, muszą Ö powinny Õ być w stanie wskazać władze właściwe w zakresie sprawowania nadzoru skonsolidowanego nad daną instytucją kredytową. ê 2000/12/WE motyw 12 (dostosowany) Państwo Członkowskie pochodzenia może również wprowadzać przepisy surowsze od przepisów ustanowionych w art. 5 ust. 1 akapit pierwszy i ust. 2 oraz art. 7, 16, 30, 51i 65 dla instytucji, które uzyskały zezwolenie od właściwych władz tego państwa. ê 2000/12/WE motyw 13 (dostosowany) Zniesienie wymogu uzyskania zezwolenia w odniesieniu do oddziałów wspólnotowych instytucji kredytowych pociąga za sobą konieczność zniesienia wymogu posiadania przez oddział wydzielonego kapitału. ê 2000/12/WE motyw 14 (dostosowany) (12) Wybrane podejście, dzięki zasadzie wzajemnego uznawania, umożliwia iInstytucje kredytowe posiadające zezwolenie udzielone w rodzimym Państwie Członkowskim Ö powinny mieć możliwość Õ prowadzenia w całej Wspólnocie któregokolwiek lub wszystkich rodzajów działalności wymienionych w załączniku I, przez zakładanie oddziałów lub świadczenie usług. Prowadzenie innych rodzajów działalności, niewymienionych w załączniku I, objęte jest prawem przedsiębiorczości i swobodą świadczenia usług na mocy przepisów ogólnych Traktatu. ê 2000/12/WE motyw 15 (dostosowany) (13) Właściwe jest jednakże rozszerzanie zakresu zasady wzajemnego uznawania na rodzaje działalności wymienione w załączniku I, gdy są one prowadzone przez instytucje finansowe będące przedsiębiorstwami zależnymi instytucji kredytowych, pod warunkiem jednak, że owe przedsiębiorstwa zależne objęte są skonsolidowanym nadzorem przedsiębiorstw dominujących i spełniają pewne ściśle określone warunki. ê 2000/12/WE motyw 16 (dostosowany) (14) W związku z realizacją prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług przyjmujące Państwo Członkowskie może Ö powinno mieć możliwość Õ wymagania zgodności ze szczególnymi przepisami krajowych ustaw lub rozporządzeń od instytucji nieposiadających zezwolenia na prowadzenie działalności instytucji kredytowej w swoich rodzimych Państwach Członkowskich i w odniesieniu do rodzajów działalności nie wymienionych w załączniku I, pod warunkiem że, z jednej strony, takie przepisy są zgodne z prawem wspólnotowym, a celem ich jest ochrona dobra publicznego, a z drugiej strony takie instytucje lub rodzaje działalności nie podlegają równoważnym przepisom w ramach ustaw lub rozporządzeń w ich rodzimych Państwach Członkowskich. ê 2000/12/WE motyw 17 (dostosowany) (15) Państwa Członkowskie muszą Ö powinny Õ zapewnić, iż nie ma żadnych przeszkód w prowadzeniu działalności objętej wzajemnym uznawaniem w taki sam sposób, jak w rodzimym Państwie Członkowskim, o ile działalność ta nie narusza przepisów prawnych chroniących dobro publiczne w przyjmującym Państwie Członkowskim. ê 2000/12/WE motyw 18 (dostosowany) Istnieje konieczny związek między przedmiotem niniejszej dyrektywy i liberalizacją przepływu kapitału, wprowadzaną przez inne przepisy legislacji wspólnotowej. W każdym przypadku posunięcia dotyczące liberalizacji usług bankowych muszą być zharmonizowane z posunięciami liberalizującymi przepływ kapitału. ê 2000/12/WE motyw 19 (dostosowany) (16) Zasady określające status i działanie oddziałów instytucji kredytowych mających siedzibę zarządu poza Wspólnotą powinny być analogiczne we wszystkich Państwach Członkowskich. Jest obecnie rzeczą ważną, aby określić, że takie zasady nie mogą być bardziej korzystne od tych, które są ustalone dla oddziałów instytucji z innego Państwa Członkowskiego. Należy ustalić, że Wspólnota może Ö powinna mieć możliwość Õ zawierania umów z państwami trzecimi przewidujących stosowanie zasad, które zapewniają takim oddziałom takie samo traktowanie na całym obszarze Wspólnoty, z uwzględnieniem zasady wzajemności. Oddziały instytucji kredytowych posiadających zezwolenie uzyskane w państwach trzecich nie korzystają Ö powinny korzystać Õ ze swobody świadczenia usług zgodnie z art. 49 ust. 2 Traktatu, ani też ze swobody przedsiębiorczości w Państwach Członkowskich poza tymi, w których jednostki takie już założyły. Jednak wnioski o udzielenie zezwolenia przedsiębiorstwom zależnym lub wnioski o zgodę na nabywanie pakietów akcji składane przez przedsiębiorstwo podlegające prawom państw trzecich podlegają procedurze mającej zapewnić, że wspólnotowe instytucje kredytowe są traktowane w tych państwach trzecich na zasadzie wzajemności. ê 2000/12/WE motyw 20 (dostosowany) Zezwolenia przyznane instytucjom kredytowym przez właściwe władze na mocy niniejszej dyrektywy mają zastosowanie w całej Wspólnocie, a nie tylko, jak dotąd, w poszczególnych państwach. Istniejące klauzule o wzajemności traktowania nie mają zatem żadnego skutku. W związku z tym potrzebna jest elastyczna procedura umożliwiająca ocenę wzajemności traktowania w skali całej Wspólnoty. Celem takiej procedury nie jest zamykanie dostępu do rynków finansowych Wspólnoty, lecz, przeciwnie, zwiększenie liberalizacji globalnych rynków finansowych w innych państwach trzecich, gdyż Wspólnota zamierza pozostawić swoje rynki finansowe otwarte dla reszty świata. W tym celu niniejsza dyrektywa ustanawia zasady prowadzenia negocjacji z państwami trzecimi, a także wprowadza możliwość, w ostateczności, podejmowania środków powodujących zawieszenie przyjmowania nowych wniosków o udzielenie zezwolenia lub ograniczenie zakresu nowych zezwoleń. ê 2000/12/WE motyw 21 (dostosowany) (17) Pożądane jest osiągnięcie pPorozumienie Ö powinno zostać osiągnięte Õ, na zasadzie wzajemności, między Wspólnotą i państwami trzecimi w sprawie umożliwienia w praktyce wykonywania skonsolidowanego nadzoru na możliwie najszerszym obszarze geograficznym. ê 2000/12/WE motyw 22 (dostosowany) (18) Obowiązek nadzorowania stabilności finansowej instytucji kredytowej, w szczególności jej wypłacalności, ciąży Ö powinien spoczywać Õ na właściwych władzach Państwach Członkowskich pochodzenia. Właściwe władze przyjmującego Państwa Członkowskiego zachowają Ö powinny być odpowiedzialne za Õ obowiązek nadzorowanie płynności Ö oddziałów Õ i polityki pieniężnej Ö polityki pieniężnej Õ . Nadzór nad ryzykiem rynkowym musi Ö powinien Õ być przedmiotem bliskiej współpracy między właściwymi władzami przyjmujących Państw Członkowskich oraz rodzimych Państw Członkowskich. ê 2000/12/WE motywy 23 i 24 (dostosowany) ð nowy (19) Sprawne działanie rynku wewnętrznego wymaga nie tylko odpowiednich przepisów prawnych, ale również ścisłej i regularnej współpracy ð oraz istotnego zbliżenia praktyk w zakresie uregulowań prawnych i nadzoru ï między właściwymi władzami Państw Członkowskich. Najbardziej właściwym forum do Ö W tym celu, w szczególności Õ rozpatrywanie problemów dotyczących poszczególnych instytucji kredytowych ð i wzajemna wymiana informacji powinny odbywać się w ramach ï pozostaje «groupe de contact» (grupa kontaktowa), składająca się z przedstawicieli poszczególnych władz nadzoru bankowego ð Komitetu Europejskich Nadzorców Bankowych ustanowionego decyzją Komisji 2004/5/WE[15] ï . Grupa ta jest odpowiednim organem do wzajemnej wymiany informacji określonej w art. 28 niniejszej dyrektywy. Procedura wzajemnego przekazywania informacji w żadnym wypadku nie zastępuje Ö powinna zastępować Õ współpracy dwustronnej ustanowionej w art. 28. Właściwe władze przyjmujących Państw Członkowskich, nNie tracąc swoich uprawnień do sprawowania właściwej kontroli, Ö właściwe władze przyjmujących Państw Członkowskich powinny mieć możliwość Õ mogą w dalszym ciągu prowadzić, z własnej inicjatywy w sytuacjach nagłej potrzeby albo z inicjatywy właściwych władz rodzimych Państw Członkowskich weryfikacji działalności instytucji kredytowych założonych na ich terytoriach w zakresie przestrzegania przez te instytucje odpowiednich ustaw oraz zasad zdrowych procedur administracyjnych i rachunkowości, jak również stosowania adekwatnych mechanizmów kontroli wewnętrznej. ê 2000/12/WE motyw 25 (dostosowany) (20) Właściwym jest, aby umożliwić wymianę informacji między właściwymi władzami i innymi władzami lub organami, które z racji swojej funkcji przyczyniają się do wzmacniania stabilności systemu finansowego. W celu zachowania poufnego charakteru przekazywanych informacji lista adresatów musi Ö powinna Õ pozostawać ściśle ograniczona. ê 2000/12/WE motywy 26 i 27 (dostosowany) (21) Niektóre zachowania, takie jak nadużycia finansowe oraz przestępstwa popełnione w związku z wykorzystaniem informacji poufnych, mogą wpłynąć na stabilność systemu finansowego, w tym również na rzetelność jego funkcjonowania, nawet wówczas, gdy zachowania te dotyczą instytucji innych niż kredytowe. Konieczne jest określenie warunków, na jakich wyżej wspomniana wymiana informacji Ö w takich przypadkach Õ będzie dozwolona. ê 2000/12/WE motyw 28 (dostosowany) (22) Gdy zostało ustalone, że informacje mogą być ujawnione wyłącznie za wyraźną zgodą właściwych władz, mogą Ö powinny mieć one możliwość Õ w stosownych przypadkach uzależnić swoją zgodę od spełnienia rygorystycznych warunków. ê 2000/12/WE motyw 29 (23) Należy również zezwolić na wymianę informacji między, z jednej strony, właściwymi władzami i, z drugiej strony, bankami centralnymi i innymi organami pełniącymi podobną funkcję w zakresie ich uprawnień jako władz monetarnych, jak również, gdy jest to stosowne, innymi władzami publicznymi odpowiedzialnymi za nadzór nad systemami płatniczymi. ê 2000/12/WE motyw 30 (dostosowany) (24) W celu wzmocnienia nadzoru nad instytucjami kredytowymi oraz ochrony klientów instytucji kredytowych należy postanowić, że biegłyli rewidentci musi Ö powinni Õ być zobowiązani do niezwłocznego powiadomienia właściwych władz w każdym przypadku przewidzianym niniejszą dyrektywą, gdy w trakcie wykonywania swoich zadań wejdzieą w posiadanie informacji o niektórych stanach faktycznych, które mogą mieć poważne konsekwencje dla sytuacji finansowej instytucji kredytowej lub dla funkcjonowania służb administracji i rachunkowości takiej instytucji. Uwzględniając powyższy cel, jest rzeczą pożądaną, aby Ö Z tego samego względu Õ Państwa Członkowskie Ö powinny również Õ określić, że taki obowiązek dotyczy również wszystkich okoliczności, w których biegły rewident stwierdza takie stany faktyczne podczas wykonywania swoich zadań w jednostce blisko powiązanej z instytucją kredytową. Sam obowiązek biegłych rewidentów, aby w stosownych przypadkach powiadomić właściwe władze o niektórych stanach faktycznych i decyzjach dotyczących instytucji kredytowej, stwierdzonych podczas wykonywania zadań w podmiocie niefinansowym, nie Ö powinien Õ zmieniać charakteru ich zadań w takim podmiocie ani też wymaganego sposobu wykonywania tych zadań. ê 2000/12/WE motywy 31 to 35 (dostosowany) Wspólne normy podstawowe w zakresie funduszy własnych instytucji kredytowych stanowią kluczowy czynnik w tworzeniu wewnętrznego rynku bankowego, gdyż fundusze własne służą zapewnieniu ciągłości działania instytucji kredytowych oraz ochronie oszczędności. Harmonizacja norm w tej dziedzinie wzmacnia nadzór nad instytucjami kredytowymi i przyczynia się do dalszej koordynacji w sektorze bankowym. Takie normy muszą stosować się do wszystkich instytucji kredytowych, które uzyskały zezwolenie we Wspólnocie. Fundusze własne instytucji kredytowych mogą służyć do pokrycia strat, które nie są wyrównane dostateczną kwotą zysku. Fundusze własne służą właściwym władzom również jako istotny miernik, w szczególności przy ocenie wypłacalności instytucji kredytowych, a także dla innych celów ostrożnościowych. Instytucje kredytowe działające na wewnętrznym rynku bankowym konkurują bezpośrednio ze sobą, a zatem definicje i normy dotyczące ich funduszy własnych muszą być równoważne. W tym celu kryteria stosowane przy ustaleniu składników funduszy własnych nie mogą być określone tylko przez Państwa Członkowskie. Przyjęcie wspólnych norm podstawowych w tym zakresie służyć będzie najlepszym interesom Wspólnoty, gdyż zapobiegnie zniekształceniu konkurencji i wzmocni wspólnotowy system bankowy. Definicja funduszy własnych ustanowiona w niniejszej dyrektywie określa maksymalny zakres składników tych funduszy i maksymalne kwoty pewnych pozycji zaliczonych do tych funduszy, natomiast uznaniu każdego Państwa Członkowskiego pozostawia się prawo stosowania wszystkich bądź niektórych tylko z tych pozycji, jak też stosowania niższych górnych granic tych kwot. ê 2000/12/WE motyw 36 (dostosowany) (25) Niniejsza dyrektywa określa Ö stanowi, że dla niektórych pozycji funduszy własnych należy określićÕ kryteria kwalifikacyjne, Ö , nie umniejszając możliwości stosowania przezÕ niektórych pozycji do funduszy własnych, jednak Państwa Członkowskie zachowują prawa do stosowania przepisów bardziej wymagających. ê 2000/12/WE motyw 37 (dostosowany) Na etapie wstępnym przyjęto szerokie definicje wspólnych norm podstawowych, aby objąć wszystkie pozycje, które wchodzą w skład funduszy własnych w poszczególnych Państwach Członkowskich. ê 2000/12/WE motyw 38 (26) W zależności od charakteru pozycji wchodzących w skład funduszy własnych, niniejsza dyrektywa rozróżnia, z jednej strony, pozycje funduszy własnych podstawowych, a z drugiej strony pozycje stanowiące fundusze własne uzupełniające. ê 2000/12/WE motyw 39 (dostosowany) (27) W celu odzwierciedlenia faktu, że pozycje stanowiące fundusze własne uzupełniające mają inny charakter od pozycji stanowiących fundusze własne podstawowe, kwota funduszy uzupełniających zaliczona do funduszy własnych nie może Ö powinna Õ przewyższać kwoty funduszy podstawowych. Ponadto kwota niektórych pozycji zakwalifikowanych do funduszy własnych uzupełniających nie może Ö powinna Õ przewyższać połowy funduszy własnych podstawowych. ê 2000/12/WE motyw 39 (dostosowany) (28) Aby zapobiec zniekształceniu konkurencji, publiczne instytucje kredytowe nie mogą Ö powinny Õ zaliczać do swoich funduszy własnych gwarancji otrzymanych od Państw Członkowskich lub władz lokalnych. ê 2000/12/WE motyw 40 (dostosowany) (29) W każdym przypadku, gdy w trakcie sprawowania nadzoru zaistnieje konieczność wyliczenia skonsolidowanych funduszy własnych grupy instytucji kredytowych, takie wyliczenie zostanie Ö powinno być Õ przeprowadzone zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy. ê 2000/12/WE motyw 41 (dostosowany) ð nowy (30) Szczegółowe techniki rachunkowości stosowane przy wyliczaniu funduszy własnych ð, adekwatności w stosunku do ryzyka, na które narażona jest instytucja kredytowa ï i współczynnika wypłacalności oraz przy ocenie wysokiego ryzyka muszą Ö powinny Õ uwzględniać przepisy dyrektywy Rady 86/635/EWG z dnia 8 grudnia 1986 r. w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych banków i innych instytucji finansowych[16], która zawiera pewne modyfikacje przepisów dyrektywy Rady 83/349/EWG z dnia 13 czerwca 1983 r., wydanej na podstawie art. 44 ust. 2 lit. g) Traktatu, w sprawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych Ö [17] Õ ð lub rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1606/2002 z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości[18], zależnie od tego, którym z nich podlega zgodnie z prawem krajowym prowadzenie księgowości w instytucji kredytowej.ï . ê 2000/12/WE motyw 42 to 47 (dostosowany) Przepisy dotyczące funduszy własnych stanowią część szerszych wysiłków międzynarodowych zmierzających do zbliżenia, w państwach o istotnym znaczeniu, obowiązujących przepisów w zakresie adekwatności funduszy własnych. Na wewnętrznym rynku bankowym instytucje muszą bezpośrednio konkurować ze sobą, a przyjęcie wspólnych norm wypłacalności w postaci minimalnej wysokości wymaganego współczynnika zapobiega zniekształceniu konkurencji i wzmacnia wspólnotowy system bankowy. Komisja sporządza odpowiednie sprawozdanie oraz okresowo bada przepisy dotyczące funduszy własnych, celem ich uściślenia, aby w ten sposób doprowadzić do większej zbieżności w zakresie wspólnej definicji funduszy własnych. Taka zbieżność pozwoli dostosować do siebie fundusze własne wspólnotowych instytucji kredytowych. Przepisy dotyczące współczynników wypłacalności są wynikiem prac prowadzonych przez Komitet Doradczy ds. Bankowości, któremu powierzono obowiązek przygotowania dla Komisji propozycji zmierzających do koordynacji współczynników stosowanych w Państwach Członkowskich. Ustanowienie odpowiedniego współczynnika wypłacalności odgrywa kluczową rolę w nadzorowaniu instytucji kredytowych. Współczynnik, który przypisuje aktywom i pozycjom pozabilansowym wagi według stopnia ryzyka kredytowego, stanowi szczególnie przydatny miernik wypłacalności. ò nowy (31) Minimalne wymogi kapitałowe odgrywają kluczową rolę w nadzorowaniu instytucji kredytowych oraz we wzajemnym uznawaniu technik nadzoru. W tym kontekście przepisy w sprawie minimalnych wymogów kapitałowych należy rozpatrywać w połączeniu z innymi właściwymi instrumentami także służącymi do harmonizacji podstawowych metod nadzoru instytucji kredytowych. (32) Należy zatem ustanowić wspólne minimalne wymogi kapitałowe w celu zapobiegania zniekształceniu konkurencji i wzmocnienia systemu bankowego na rynku wewnętrznym. (33) W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu wypłacalności należy ustanowić minimalne wymogi kapitałowe, według których aktywom i pozycjom pozabilansowym przypisuje się odpowiednie wagi w zależności od stopnia ryzyka. ê 2000/12/WE motywy 48-51 (dostosowany) Opracowanie wspólnych norm w zakresie funduszy własnych w stosunku do aktywów i pozycji pozabilansowych narażonych na ryzyko kredytowe stanowi zatem zasadniczy aspekt harmonizacji niezbędnej do urzeczywistnienia zasady wzajemnego uznawania rozwiązań nadzorczych a zatem do zakończenia procesu tworzenia wewnętrznego rynku bankowego. W tym kontekście przepisy w sprawie współczynnika wypłacalności należy rozpatrywać w połączeniu z innymi właściwymi instrumentami także służącymi harmonizacji podstawowych rozwiązań w zakresie nadzoru nad instytucjami kredytowymi. Na wewnętrznym rynku bankowym instytucje muszą bezpośrednio konkurować ze sobą, a przyjęcie wspólnych norm wypłacalności w postaci minimalnej wysokości wymaganego współczynnika zapobiega zniekształceniu konkurencji i wzmacnia wspólnotowy system bankowy. Niniejsza dyrektywa przewiduje nadanie zróżnicowanych wag ryzyka gwarancjom udzielonym przez różne instytucje finansowe. Komisja zobowiązuje się zatem zbadać, czy dyrektywa w całości powoduje znaczące zniekształcenie konkurencji między instytucjami kredytowymi i zakładami ubezpieczeń, a w świetle wyników tych badań rozważy zasadność podjęcia środków naprawczych. ò nowy (34) Należy zatem uwzględnić różnorodność instytucji kredytowych we Wspólnocie, ustanawiając alternatywne metody obliczania minimalnych wymogów kapitałowych w odniesieniu do ryzyka kredytowego uwzględniające różne poziomy wrażliwości na ryzyko i wymagające różnych stopni złożoności. Stosowanie zewnętrznych ratingów i własnych oszacowań instytucji kredytowych dotyczących poszczególnych parametrów ryzyka kredytowego stanowi istotne wzmocnienie wrażliwości na ryzyko i ostrożnościowej pewności zasad ryzyka kredytowego. Instytucje kredytowe powinny otrzymać odpowiednie zachęty do stosowania metod bardziej wrażliwych na ryzyko. (35) Minimalne wymogi kapitałowe powinny być proporcjonalne do poszczególnych ryzyk. W szczególności wymogi powinny odzwierciedlać zmniejszenie poziomu ryzyka wynikające z dużej liczby stosunkowo niskich ekspozycji. (36) Techniki ograniczania ryzyka kredytowego powinny być powszechniej uznawane w ramach uregulowań mających na celu zapewnienie wykluczenie negatywnego wpływu niesłusznie uznanych metod na wypłacalność. (37) Aby właściwe uwzględnić ryzyka i zmniejszenia poziomu ryzyka wynikające z działań sekurytyzacyjnych i lokat kapitałowych instytucji kredytowych przy obliczaniu ich minimalnych wymogów kapitałowych należy przyjąć przepisy zapewniające sposób postępowania, który cechuje wrażliwość na ryzyko i ostrożnościowa pewność związane ze wspomnianymi działaniami i lokatami. ê 2000/12/WE motyw 52 (dostosowany) Załącznik III określa sposób traktowania pozycji pozabilansowych dla wyliczenia wymogów kapitałowych instytucji kredytowych. W celu zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, w szczególności w celu zapewnienia jednakowych warunków działania dla wszystkich przedsiębiorstw, Państwa Członkowskie mają obowiązek dążenia do jednolitej oceny umów kompensowania przez właściwe władze. Załącznik III uwzględnia wyniki prac międzynarodowego forum nadzorców bankowych nad nadzorczym uznawaniem kompensowania dwustronnego, w tym w szczególności nad możliwością wyliczania wymogów w zakresie funduszy własnych dla określonych transakcji w stosunku do kwoty netto, a nie brutto, pod warunkiem istnienia prawnie obowiązujących umów zapewniających ograniczenie ryzyka kredytowego do kwoty netto. Dla instytucji kredytowych prowadzących działalność międzynarodową oraz grup instytucji kredytowych w szerokim kręgu państw trzecich, które konkurują ze wspólnotowymi instytucjami kredytowymi, zasady przyjęte na szerszym forum międzynarodowym przyniosą udoskonalone podejście nadzorcze do pozagiełdowych instrumentów pochodnych. W wyniku tego udoskonalenia obowiązkowe wymogi kapitałowe stają się bardziej stosowne, gdyż uwzględniają efekt umów kompensowania uznanych przez władze nadzorcze w postaci ograniczenia potencjalnego ryzyka kredytowego w przyszłości. Rozliczanie pozagiełdowych instrumentów pochodnych przez izby rozliczeniowe pełniące funkcję centralnego kontrahenta odgrywa istotną rolę w niektórych Państwach Członkowskich. Jest rzeczą właściwą, aby w ostrożnym traktowaniu ryzyka kredytowego uznać korzyści płynące z takiego mechanizmu rozliczeń w postaci ograniczenia ryzyka kredytowego i związanego z nim ryzyka systemowego. Niezbędne jest pełne zabezpieczenie obecnych i przyszłych potencjalnych ekspozycji powstających z rozliczonych umów o pozagiełdowych instrumentach pochodnych oraz wyeliminowanie ryzyka wzrostu ekspozycji izby rozliczeniowej ponad wartość rynkową zaksięgowanych zabezpieczeń w celu zapewnienia na okres przejściowy rozliczonym pozagiełdowym instrumentom pochodnym traktowania ostrożnościowego takiego samego jak w przypadku giełdowych instrumentów pochodnych. Właściwe władze muszą upewnić się co do odpowiedniej wysokości wymaganych depozytów gwarancyjnych wstępnych i uzupełniających, a także co do adekwatnej jakości i poziomu ochrony wynikającej z przyjętych zabezpieczeń. W przypadku instytucji kredytowych zarejestrowanych w Państwach Członkowskich załącznik III stwarza podobną możliwość uznawania umów kompensowania dwustronnego przez właściwe władze, tym samym zapewniając tym instytucjom równe warunki konkurencji. Zasady te są dobrze wyważone i właściwe pod względem dalszego wzmocnienia środków nadzorczych stosowanych wobec instytucji kredytowych. Właściwe władze Państw Członkowskich powinny zapewnić, że dodatkowe obciążenia kapitałowe wyliczane są na podstawie kwot referencyjnych efektywnych, a nie pozornych. ò nowy (38) Ryzyko operacyjne ma istotne znaczenie dla instytucji kredytowej, wymaga ono pokrycia za pomocą funduszy własnych. Należy zatem uwzględnić różnorodność instytucji kredytowych we Wspólnocie, ustanawiając alternatywne metody obliczania wymogów z tytułu ryzyka operacyjnego uwzględniające różne poziomy wrażliwości na ryzyko i wymagające różnych stopni złożoności. Instytucje kredytowe powinny otrzymać odpowiednie zachęty do stosowania metod bardziej wrażliwych na ryzyko. Ze względu na ciągły rozwój technik pomiaru i zarządzania ryzykiem operacyjnym należy dokonywać odpowiednich przeglądów i aktualizacji przepisów, w tym w odniesieniu do obciążeń dla różnych rodzajów działalności i uznawania technik ograniczania ryzyka. (39) Aby zapewnić odpowiedni poziom wypłacalności instytucji kredytowych w danej grupie ważne jest, by minimalne wymogi kapitałowe były stosowane na podstawie skonsolidowanej sytuacji finansowej tej grupy. W celu zapewnienia odpowiedniego rozdziału funduszy własnych w ramach grupy i ich dostępności w razie potrzeby dla ochrony oszczędności, minimalne wymogi kapitałowe powinny stosować się do każdej indywidualnej instytucji kredytowej w ramach grupy, chyba że cel ten można skutecznie zrealizować w inny sposób. ê 2000/12/WE motyw 53 (dostosowany) Minimalny poziom współczynnika przewidziany niniejszą dyrektywą umacnia kapitał instytucji kredytowych Wspólnoty. Poziom 8% został przyjęty w wyniku statystycznych badań wymogów kapitałowych obowiązujących na początku 1988 r. ê 2000/12/WE motyw 54 (40) Należy zharmonizować najważniejsze przepisy dotyczące nadzoru instytucji kredytowych. Państwa Członkowskie powinny jednak nadal mieć możliwość przyjęcia przepisów bardziej rygorystycznych niż te, które są przewidziane niniejszą dyrektywą. ê 2000/12/WE motyw 55 (dostosowany) (41) Monitorowanie i kontrola kredytów instytucji kredytowej stanowią Ö powinny stanowić Õ integralną część nadzoru sprawowanego nad tą instytucją. Ö Z tego powoduÕNnadmierna koncentracja ekspozycji wobec pojedynczego klienta lub grupy powiązanych ze sobą klientów może zrodzić niedopuszczalne ryzyko poniesienia straty. Taką sytuację można uznać za zagrażającą wypłacalności instytucji kredytowej. ê 2000/12/WE motyw 56 (dostosowany) (42) Ö Ponieważ Õ Iinstytucje kredytowe działające na wewnętrznym rynku bankowym konkurują bezpośrednio ze sobą, a zatem wymogi w zakresie monitorowania muszą być równoważne w całej Wspólnocie. W tym celu kryteria stosowane dla określenia wysokiego ryzyka muszą być ujęte w prawnie wiążących przepisach na poziomie wspólnotowym i nie mogą być pozostawione całkowicie uznaniu Państw Członkowskich. Przyjęcie wspólnych przepisów w tym zakresie będzie zatem najlepiej służyć interesom Wspólnoty, ponieważ zapobiegnie różnicom w warunkach konkurencji, wzmacniając jednocześnie system bankowy Wspólnoty. ê 2000/12/WE motyw 57 (dostosowany) ð nowy (43) Przepisy w sprawie współczynnika wypłacalności obejmują wykaz ryzyka kredytowego, jakim mogą być obciążone instytucje kredytowe. Wykaz ten należy wykorzystać również dla zdefiniowania ryzyka w celu stosowania ograniczeń wysokiego ryzyka. Z zasady nie jest jednakże ð Mimo iż właściwym jest oparcie definicji ekspozycji do celu ograniczania koncentracji ekspozycji na definicji dotyczącej minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do ryzyka kredytowego, nie jestï właściwe odniesienie się w tym kontekście do wagi lub stopni ryzyka ustalonych we wspomnianych przepisach. Wspomniane wagi i stopnie ryzyka zostały przygotowane, aby określić ogólny wymóg dotyczący wypłacalności w celu pokrycia ryzyka kredytowego poniesionego przez instytucje kredytowe. W kontekście regulacji w zakresie wysokiego ryzyka celem jest: Ö W celu Õograniczenia maksymalnej straty, na jaką instytucja kredytowa jest narażona z tytułu współpracy z pojedynczym klientem bądź też z grupą powiązanych ze sobą klientów. Właściwe Ö właściwe Õ jest zatem przyjęcie rozsądnego podejścia, według którego ogólną zasadą jest uwzględnienie nominalnej wartości ryzyka, Ö zasad określania wysokiego ryzyka, które uwzględniają wartość nominalną ryzyka Õ bez stosowania żadnych wag lub stopni ryzyka. ò nowy (44) Pożądane jest wprawdzie, do czasu dalszych przeglądów przepisów dotyczących wysokiego ryzyka, umożliwienie uznania wpływu ograniczania ryzyka kredytowego, podobnie jak czyni się to do celów minimalnych wymogów kapitałowych, aby ograniczyć wymogi dotyczące obliczeń - zasady ograniczania ryzyka kredytowego zostały jednak opracowane w kontekście ogólnego zdywersyfikowanego ryzyka kredytowego wynikającego z ekspozycji wobec wielu kontrahentów. Dlatego też uznanie wpływu takich technik do celów stosowania ograniczeń wysokiego ryzyka mających na celu zmniejszenie maksymalnej straty, na jaką instytucja kredytowa jest narażona z tytułu współpracy z pojedynczym klientem bądź też z grupą powiązanych ze sobą klientów powinno podlegać ostrożnościowym środkom bezpieczeństwa . ê 2000/12/WE motyw 58 (dostosowany) (45) Gdy instytucja kredytowa ponosi ryzyko wobec przedsiębiorstwa dominującego bądź też wobec innych instytucji, będących przedsiębiorstwami zależnymi tego przedsiębiorstwa dominującego, należy zachować szczególną ostrożność. Zarządzanie ryzykiem wynikającym z ekspozycji instytucji kredytowych musi Ö powinno Õ być prowadzone w sposób w pełni autonomiczny, zgodnie z zasadami bezpiecznej praktyki bankowej, nie kierując się żadnymi innymi względami poza tymi zasadami. Przepisy niniejszej dyrektywy wprowadzają wymóg, że wW przypadkach, gdy istnieje prawdopodobieństwo, że osoby posiadające bezpośrednio lub pośrednio udział kapitałowy w kapitale instytucji kredytowej wywierają niekorzystny wpływ na stabilne i ostrożne zarządzanie tą instytucją, właściwe władze zastosują Ö powinny zastosować Õ właściwe środki celem położenia kresu takiej sytuacji. W odniesieniu do wysokiego ryzyka należy ustanowić także oddzielne normy dotyczące ekspozycji instytucji kredytowej wobec własnej grupy kapitałowej Ö , włącznie z bardziej rygorystycznymi oganiczeniami Õ , przy czym w takich przypadkach uzasadnione są ograniczenia bardziej rygorystyczne aniżeli w przypadku innych ekspozycji. Nie ma jednak konieczności stosowania ograniczeń bardziej rygorystycznych Ö takich norm Õ , jeśli przedsiębiorstwo dominujące jest finansową spółką holdingową lub instytucją kredytową, lub wówczas, gdy inne przedsiębiorstwa zależne są instytucjami kredytowymi lub finansowymi, lub przedsiębiorstwami świadczącymi bankowe usługi pomocnicze, pod warunkiem że wszystkie te jednostki są objęte skonsolidowanym nadzorem nad instytucją kredytową. W takich przypadkach monitorowanie grupy przedsiębiorstw w ujęciu skonsolidowanym pozwala na odpowiedni poziom nadzoru, a nakładanie bardziej surowych norm limitów ekspozycji nie jest wymagane. Przy takim podejściu grupy bankowe otrzymają również zachętę do kształtowania swoich struktur organizacyjnych w sposób pozwalający na monitorowanie w ujęciu skonsolidowanym, co jest rzeczą pożądaną, gdyż umożliwia to bardziej wyczerpujący zakres monitorowania. ò nowy (46) Instytucje kredytowe powinny zapewnić kapitał wewnętrzny odpowiadający rodzajom ryzyka, na które mogą być narażone, pod względem ilości, jakości i rozdziału. Dlatego też instytucje kredytowe powinny ustanowić strategie i procesy służące ocenie i utrzymywaniu odpowiedniego poziomu adekwatności ich kapitału wewnętrznego. (47) Należy spełnić wymagania właściwych władz co do dobrej organizacji i adekwatności funduszy własnych instytucji kredytowych, uwzględniając rodzaje ryzyka, na jakie instytucje kredytowe są lub mogą być narażone. (48) Aby bankowy rynek wewnętrzny działał sprawnie, Komitet Europejskich Nadzorców Bankowych powinien przyczynić się do konsekwentnego stosowania niniejszej dyrektywy oraz do zbliżenia praktyk w zakresie nadzoru w całej Wspólnocie. (49) Z tego samego powodu, a także w celu zapewnienia, by aktywne w kilku Państwach Członkowskich instytucje kredytowe Wspólnoty nie zostały niewspółmiernie obciążone na skutek stałej odpowiedzialności właściwych władz poszczególnych Państw Członkowskich za udzielanie zezwoleń i nadzór, należy w znaczny sposób wzmocnić współpracę między właściwymi władzami. W tym kontekście należy wzmocnić rolę nadzorcy odpowiedzialnego za nadzór konsolidujący. Komitet Europejskich Nadzorców Bankowych powinien wspierać i umacniać tę współpracę. ê 2000/12/WE motyw 65 (dostosowany) (50) Skonsolidowany nadzór nad instytucjami kredytowymi musi być Ö jest Õ ukierunkowany w szczególności na ochronę interesów deponentów tych instytucji Ö kredytowych Õ oraz na zapewnienie stabilności systemu finansowego. ê 2000/12/WE motyw 59 (dostosowany) (51) Aby był skuteczny, nadzór skonsolidowany musi Ö powinien zatem Õ obejmować wszystkie grupy bankowe, w tym również te, w których przedsiębiorstwo dominujące nie jest instytucją kredytową. Właściwe władze muszą Ö powinny Õ dysponować instrumentami prawnymi niezbędnymi do wykonywania takiego nadzoru. ê 2000/12/WE motyw 60 (dostosowany) (52) W przypadku spółek holdingowych o profilu mieszanym, w których przedsiębiorstwo dominujące kontroluje przynajmniej jedno przedsiębiorstwo zależne będące instytucją kredytową, właściwe władze muszą Ö powinny Õ mieć możliwość oceny sytuacji finansowej instytucji kredytowej wchodzącej w skład takiej grupy. Do czasu dalszej koordynacji Państwa Członkowskie mogą ustalić odpowiednie metody konsolidacji do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy. Właściwe władze muszą Ö powinny Õ przynajmniej dysponować możliwościami uzyskania od wszystkich przedsiębiorstw grupy informacji niezbędnych do wykonywania swoich funkcji. W przypadku grup kapitałowych składających się z przedsiębiorstw prowadzących różne rodzaje działalności finansowej musi Ö powinna Õ zostać ustanowiona współpraca między władzami odpowiedzialnymi za nadzór nad różnymi sektorami rynku finansowegoÖ . Do czasu dalszej koordynacji Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość ustalenia odpowiednich metod konsolidacji do osiągnięcia celów niniejszej dyrektywy. Õ ê 2000/12/WE motyw 61 (dostosowany) (53) Ponadto Państwa Członkowskie mogą odmówić Ö powinny mieć możliwość odmowy Õ udzielenia zezwolenia lub cofnąć udzielone zezwolenie bankowe w przypadku pewnych struktur grupowych uznanych za nieodpowiednie do celów prowadzenia działalności bankowej, w szczególności wówczas, gdy nie ma możliwości skutecznego nadzoru nad takimi strukturami. Właściwe władze Ö powinny Õ posiadać w tym zakresie Ö konieczne Õ uprawnienia określone w art. 7 ust. 1 akapit pierwszy, art. 7 ust. 2, art. 14 ust. 1 lit. c) oraz art. 16 niniejszej dyrektywy, za pomocą których mogą zapewnić stabilne i ostrożne zarządzanie instytucjami kredytowymi. ê 2000/12/WE motywy 62 - 64 (dostosowany) Państwa Członkowskie mogą również stosować właściwe techniki nadzorcze wobec grup o strukturze nieobjętej niniejszą dyrektywą. Jeśli struktury takie staną się zjawiskiem powszechnym, niniejsza dyrektywa powinna być rozszerzona, aby objąć również i takie struktury. Należy zatem objąć skonsolidowanym nadzorem wszystkie przedsiębiorstwa, które przede wszystkim prowadzą te rodzaje działalności. Stąd istnieje konieczność rozszerzenia definicji instytucji finansowych, aby objęła ona te rodzaje działalności. Dyrektywa 86/635/EWG wraz z dyrektywą 83/349/EWG ustanowiły zasady konsolidacji mające zastosowanie do skonsolidowanych sprawozdań finansowych ogłaszanych przez instytucje kredytowe. W związku z tym możliwe jest bardziej precyzyjne określenie metod nadzoru ostrożnościowego stosowanych na zasadzie skonsolidowanej. ò nowy (54) Aby doprowadzić do wzrostu skuteczności funkcjonowania bankowego rynku wewnętrznego oraz aby zapewnić obywatelom Wspólnoty odpowiedni poziom przejrzystości, właściwe władze powinny ujawnić w sposób umożliwiający miarodajne porównanie informacje na temat sposobów wdrażania niniejszej dyrektywy. (55) Mając na uwadze wzmocnienie dyscypliny rynkowej oraz zachęcenie instytucji kredytowych do ulepszenia ich strategii rynkowych, technik kontroli ryzyka oraz organizacji wewnętrznego zarządzania, należy nałożyć na te instytucje kredytowe obowiązek podawania odpowiednich informacji do wiadomości publicznej. ê 2000/12/WE motyw 66 (dostosowany) (56) Badanie problemów związanych z zagadnieniami objętymi niniejszą dyrektywą oraz innymi dyrektywami w zakresie działalności instytucji kredytowych wymaga współpracy między właściwymi władzami i Komisją w ramach Komitetu Doradczego ds. Bankowości, w szczególności w celu zacieśniania koordynacji. Komitet Doradczy ds. Bankowości właściwych władz Państw Członkowskich nie wyklucza innych form współpracy między władzami nadzorującymi podejmowanie i wykonywanie działalności instytucji kredytowych, w szczególności współpracy w ramach «groupe de contact» (grupy kontaktowej), składającej się z przedstawicieli władz nadzoru bankowego. ê 2000/12/WE motyw 67 (dostosowany) (57) Od czasu do czasu może być konieczne wprowadzenie modyfikacji technicznych do szczegółowych zasad niniejszej dyrektywy celem uwzględnienia nowych rozwiązań w sektorze bankowym. Komisja wprowadza odpowiednio niezbędne modyfikacje po zasięgnięciu opinii Komitetu Doradczego ds. Bankowości w granicach uprawnień wykonawczych nadanych Komisji przez Traktat. Środki niezbędne dla wykonania niniejszej dyrektywy powinny być przyjmowane zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r., ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji Ö [19] Õ . ò nowy (58) W celu uniknięcia zakłóceń na rynkach oraz zapewnienia ciągłości na wszelkich poziomach funduszy własnych należy przyjąć szczególne rozwiązania przejściowe. (59) Ponieważ zasady dotyczące minimalnych wymogów kapitałowych są wrażliwe na ryzyko, wskazane jest sprawdzanie, czy mają one istotny wpływ na cykl koniunktury. Komisja, uwzględniając wkład Europejskiego Banku Centralnego, powinna składać w tym zakresie sprawozdania do Parlamentu Europejskiego i Rady. ê 2000/12/WE motyw 68 (dostosowany) Artykuł 36 ust. 1 niniejszej dyrektywy zezwala na traktowanie zobowiązań solidarnych kredytobiorców instytucji kredytowych zorganizowanych w formie spółdzielni lub funduszy jako pozycji funduszy własnych na mocy art. 34 ust. 2 pkt 7. Rząd duński wyraził duże zainteresowanie przekształceniem w spółki akcyjne kilku tamtejszych hipotecznych instytucji kredytowych utworzonych w formie spółdzielni lub funduszy. W celu ułatwienia lub umożliwienia takiego przekształcenia wymagane jest tymczasowe odstępstwo, zezwalające tym instytucjom na zaliczanie części otrzymanych zobowiązań solidarnych do funduszy własnych. To tymczasowe odstępstwo nie powinno wpłynąć ujemnie na konkurencję między instytucjami kredytowymi. ê 2000/12/WE motywy 69 - 71 (69) Nadanie wagi 20% posiadanym przez instytucje kredytowe obligacjom hipotecznym może zachwiać krajowym rynkiem finansowym, na którym takie instrumenty odgrywają rolę pierwszoplanową. W tej sytuacji wprowadzono tymczasowy przepis dotyczący zastosowania wagi ryzyka 10%. Rynek zabezpieczeń rozwija się dynamicznie. Dlatego też pożądane jest, aby Komisja razem z Państwami Członkowskimi zbadała podejście ostrożnościowe do papierów wartościowych zabezpieczonych wierzytelnościami i przedłożyła do dnia 22 czerwca 1999 r. propozycje mające na celu dostosowanie obowiązujących ustawodawstw celem sprecyzowania właściwego podejścia ostrożnościowego do papierów wartościowych zabezpieczonych wierzytelnościami. Właściwe władze mogą zezwolić na stosowanie do dnia 31 grudnia 2006 r. wagi ryzyka w wysokości 50 % w stosunku do należności zabezpieczonych hipotekami ustanowionymi na budynkach biurowych lub wielofunkcyjnych nieruchomościach handlowo-usługowych. Nieruchomość obciążona hipoteką musi podlegać rygorystycznym kryteriom oceny i regularnym wycenom, aby uwzględnić zmiany zachodzące na rynku nieruchomości. Nieruchomości powinny być użytkowane przez właściciela bądź też przez niego wynajmowane. Kredyty developerskie są wyłączone z tej wagi ryzyka w wysokości 50%. (70) W celu zapewnienia zharmonizowanego stosowania przepisów dotyczących wysokiego ryzyka należy umożliwić Państwom Członkowskim zachowanie dwuetapowego procesu stosowania nowych limitów. W przypadku mniejszych instytucji kredytowych uzasadniony może być dłuższy okres przejściowy, gdyż zbyt szybkie wprowadzenie normy w wysokości 25% mogłoby zbyt gwałtownie ograniczyć ich działalność kredytową. (71) Ponadto harmonizacja dokonuje się również w zakresie warunków reorganizacji i likwidacji instytucji kredytowych. ê 2000/12/WE motyw 72 (dostosowany) (60) Harmonizacji muszą Ö będą Õ podlegać także rozwiązania niezbędne do nadzorowania ryzyka płynności. ê 2000/12/WE motyw 73 (dostosowany) Niniejsza dyrektywa nie może zmieniać zobowiązań Państw Członkowskich dotyczących terminów transpozycji określonych w części B załącznika V. ò nowy (61) Niniejsza dyrektywa przestrzega praw podstawowych i stosuje się do zasad uznanych w szczególności w ramach Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej jako ogólnych zasad prawa wspólnotowego. (62) Obowiązek transpozycji niniejszej dyrektywy do prawa krajowego powinien ograniczać się do tych przepisów, które stanowią zasadniczą zmianę w porównaniu do wcześniejszych dyrektyw. Obowiązek transpozycji przepisów, które nie zostały zmienione, wynika z wcześniejszych dyrektyw. (63) Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać zobowiązań Państw Członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego dyrektyw określonych w części B załącznika XIII. ê 2000/12/WE PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: ò nowy SPIS TREŚCI TYTUŁ I || PRZEDMIOT, ZAKRES I DEFINICJE TYTUŁ II || WARUNKI PODEJMOWANIA I PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI PRZEZ INSTYTUCJE KREDYTOWE TYTUŁ III || PRZEPISY DOTYCZĄCE SWOBODY PRZEDSIĘBIORCZOŚCI I SWOBODY ŚWIADCZENIA USŁUG Sekcja 1 || Instytucje kredytowe Sekcja 2 || Instytucje finansowe Sekcja 3 || Wykonywanie prawa przedsiębiorczości Sekcja 4 || Korzystanie ze swobody świadczenia usług Sekcja 5 || Uprawnienia właściwych władz przyjmującego Państwa Członkowskiego TYTUŁ IV || STOSUNKI Z PAŃSTWAMI TRZECIMI Sekcja 1 || Powiadomienie w sprawie przedsiębiorstw z państw trzecich, warunki dostępu do rynków tych państw Sekcja 2 || Współpraca z właściwymi władzami państw trzecich w wykonywaniu nadzoru skonsolidowanego TYTUŁ V || ZASADY I INSTRUMENTY TECHNICZNE NADZORU OSTROŻNOŚCIOWEGO I SPRAWOZDAWCZOŚĆ Rozdział 1 || Zasady nadzoru ostrożnościowego Sekcja 1 || Uprawnienia Państwa Członkowskiego pochodzenia i przyjmującego Państwa Członkowskiego Sekcja 2 || Wymiana informacji i tajemnica zawodowa Sekcja 3 || Obowiązki osób odpowiedzialnych za przeprowadzanie ustawowego badania rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych Sekcja 4 || Uprawnienie do nakładania sankcji i prawo wystąpienia na drogę sądową Rozdział 2 || Instrumenty techniczne nadzoru ostrożnościowego Sekcja 1 || Fundusze własne Sekcja 2 || Zabezpieczenia przed ryzykiem Podsekcja 1 || Zakres stosowania Podsekcja 2 || Obliczanie wymogów Podsekcja 3 || Minimalny poziom funduszy własnych Sekcja 3 || Minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego Podsekcja 1 || Metoda standardowa Podsekcja 2 || Metoda wewnętrznych ratingów Podsekcja 3 || Ograniczanie ryzyka kredytowego Podsekcja 4 || Sekurytyzacja Sekcja 4 || Minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego Sekcja 5 || Wysokie ryzyko Sekcja 6 || Znaczne pakiety akcji poza sektorem finansowym Rozdział 3 || Proces oceny instytucji kredytowych Rozdział 4 || Nadzór i sprawozdania właściwych władz Sekcja 1 || Nadzór Sekcja 2 || Sprawozdania właściwych władz Rozdział 5 || Sprawozdania instytucji kredytowych TYTUŁ VI || UPRAWNIENIA WYKONAWCZE TYTUŁ VII || PRZEPISY PRZEJŚCIOWE I KOŃCOWE Rozdział 1 || Przepisy przejściowe Rozdział 2 || Przepisy końcowe ZAŁĄCZNIK I || Wykaz rodzajów działalności podlegających wzajemnemu uznawaniu ZAŁĄCZNIK II || Klasyfikacja pozycji pozabilansowych ZAŁĄCZNIK III || Traktowanie instrumentów pochodnych ZAŁĄCZNIK IV || Rodzaje instrumentów pochodnych ZAŁĄCZNIK V || Kryteria techniczne organizacji i traktowania ryzyka ZAŁĄCZNIK VI || Metoda standardowa ZAŁĄCZNIK VI Część 1 || Wagi ryzyka ZAŁĄCZNIK VI Część 2 || Uznanie instytucji ECAI i przypisywanie sporządzanych przez nie ocen kredytowych ZAŁĄCZNIK VI Część 3 || Wykorzystanie ocen kredytowych ECAI do określenia wagi ryzyka ZAŁĄCZNIK VII || Metoda wewnętrznych ratingów ZAŁĄCZNIK VII Część 1 || Kwoty ekspozycji ważone ryzykiem oraz kwoty oczekiwanych strat ZAŁĄCZNIK VII Część 2 || PD, LGD i termin rozliczenia ZAŁĄCZNIK VII Część 3 || Wartość ekspozycji ZAŁĄCZNIK VII Część 4 || Minimalne wymogi dotyczące metody IRB ZAŁĄCZNIK VIII || Ograniczanie ryzyka kredytowego ZAŁĄCZNIK VIII Część 1 || Warunki uznawania ZAŁĄCZNIK VIII Część 2 || Wymogi minimalne ZAŁĄCZNIK VIII Część 3 || Obliczanie skutków ograniczenia ryzyka kredytowego ZAŁĄCZNIK VIII Część 4 || Niedopasowanie terminów rozliczenia ZAŁĄCZNIK VIII Część 5 || Łączenie technik ograniczania ryzyka kredytowego w ramach metody standardowej ZAŁĄCZNIK VIII Część 6 || Techniki ograniczania ryzyka kredytowego koszyka ekspozycji ZAŁĄCZNIK IX || Sekurytyzacja ZAŁĄCZNIK IX Część 1 || Definicje dla celów załącznika X ZAŁĄCZNIK IX Część 2 || Wymogi minimalne dotyczące uznawania transferu istotnej części ryzyka kredytowego oraz obliczania kwot ekspozycji ważonych ryzykiem oraz kwot oczekiwanych strat dla ekspozycji sekurytyzowanych ZAŁĄCZNIK IX Część 3 || Zewnętrzna ocena kredytowa ZAŁĄCZNIK IX Część 4 || Obliczenia ZAŁĄCZNIK X || Ryzyko operacyjne ZAŁĄCZNIK X Część 1 || Metoda podstawowego miernika ZAŁĄCZNIK X Część 2 || Metoda standardowa ZAŁĄCZNIK X Część 3 || Zaawansowane metody pomiaru ZAŁĄCZNIK X Część 4 || Połączenie różnych metodologii ZAŁĄCZNIK X Część 5 || Klasyfikacja rodzajów strat ZAŁĄCZNIK XI || Techniczne kryteria przeglądu i oceny dokonywanych przez właściwe władze ZAŁĄCZNIK XII || Techniczne kryteria sprawozdawczości ZAŁĄCZNIK XII Część 1 || Kryteria ogólne ZAŁĄCZNIK XII Część 2 || Wymogi ogólne ZAŁĄCZNIK XII Część 3 || Wymogi kwalifikujące do stosowania poszczególnych instrumentów lub metod ZAŁĄCZNIK XIII Część A || Dyrektywy uchylone wyraz z ich kolejnymi zmianami (określone w art. 158) ZAŁĄCZNIK XIII Część B || Terminy wykonania (określone w art. 159) ZAŁĄCZNIK XIV || Tabela zgodności ê 2000/12/WE (dostosowany) TYTUŁ I ÖPrzedmiot, zakres i Õdefinicje i zakres ê 2000/12/WE art. 2 ust. 1 i 2 (dostosowany) Artykuł 1 1. Niniejsza dyrektywa dotyczy Ö ustanawia przepisy dotyczące Õ podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje kredytowe Ö oraz ostrożnościowy nadzór nad nimi Õ . Dyrektywa ma zastosowanie do wszystkich instytucji kredytowych. 2. Przepisy art. Ö 39 Õ i 52-56 Ö tytułu V rozdział 4 sekcja 1 Õ mają zastosowanie również do finansowych spółek holdingowych i spółek holdingowych o profilu mieszanym, które mają swoją siedzibę zarządu na terytorium Wspólnoty. 3. Instytucje trwale wyłączone na mocy ust. 3 Ö przepisów art. 5 Õ , z wyjątkiem jednak banków centralnych Państw Członkowskich, będą uważane za instytucje finansowe do celów art. 25 i 52-56 Ö 39 i tytułu V rozdział 4 sekcja 1 Õ . ê 2000/12/WE art. 2 ust. 3 Artykuł 2 Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do: – banków centralnych Państw Członkowskich, – instytucji świadczących żyro pocztowe, – w Belgii: «Institut de Réescompte et de Garantie/Herdiscon tering- en Waarboginstituut», – w Danii: «Dansk Eksportfinansieringsfond», «Danmarks Skibskreditfond» oraz «Dansk Landbrugs Realkreditfond», – w Niemczech: «Kreditanstalt für Wiederaufbau», przedsiębiorstwo uznane na podstawie «Wohnungsgemeinnützigkeitsgesetz» za instytucje realizujące politykę mieszkaniową państwa, których główną działalnością nie są czynności bankowe, oraz inne przedsiębiorstwo uznane w tej ustawie za przedsiębiorstwa mieszkaniowe nieprowadzące działalności zarobkowej, – w Grecji: «Ελληνική Τράπεζα Βιομηχανικής Αναπτύξεως,», (Elliniki Trapeza Viomichanikis Anaptyxeos), «Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων» (Tamio Parakatathikon kai Danion), oraz «Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο» (Tachidromiko Tamieftirio), – w Hiszpanii: «Instituto de Crédito Oficial», – we Francji: «Caisse des dépôts et consignations», – w Irlandii: «credit unions» i «friendly societies», – we Włoszech: «Cassa depositi e prestiti», – w Niderlandach: «Nederlandse Investeringsbank voor Ontwikkelingslanden NV», «NV Noordelijke Ontwikkelingsmaatschappij», «NV Industriebank Limburgs Instituut voor Ontwikkeling en Financiering» oraz «Overijsselse Ontwikkelingsmaatschappij NV», – w Austrii: przedsiębiorstwa uznane za towarzystwa mieszkaniowe działające w interesie publicznym oraz «Österreichische Kontrollbank AG», – w Portugalii: «Caixas Eonómicas» istniejące w dniu 1 stycznia 1986 r., z wyjątkiem tych przedsiębiorstw założonych jako spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i z wyjątkiem «Caixas Económica Montepio Geral», – w Finlandii: «Teollisen yhteistyön rahasto Oy/Fonden för industriellt samarbete AB» oraz «Kera Oy/Kera Ab», – w Szwecji: «Svenska Skeppshypotekskassan», – w Wielkiej Brytanii: «National Savings Bank», «Commonwealth Development Finance Company Ltd», «Agricultural Mortgage Corporation Ltd», «Scottish Agricultural Securities Corporation Ltd», «the Crown Agents for overseas governments and administrations», «credit unions» oraz «municipal banks», ê Akt Przystąpienia 2003 – w Łotwie: «krajaizdevu sabiedribas», przedsiębiorstwa uznane w ramach «Krajaizdevu sabiedribu likums» jako przedsiębiorstwa spółdzielcze świadczące usługi finansowe wyłącznie na rzecz swoich członków, – w Litwie: «kredito unijos» inne niż «Centrine kredito unija», – na Węgrzech: «Magyar Fejlesztési Bank Rt.» oraz «Magyar Export-Import Bank Rt.», – w Polsce: «Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe» oraz «Bank Gospodarstwa Krajowego». ê Dyrektywa 2004/xx/WE art. 3.1 (dostosowany) 4. Zgodnie z procedurą określoną w art. 60 ust. 2 Komisja decyduje o wszelkich poprawkach do listy w ust. 3. ê 2000/12/WE art. 2 ust. 5 i 6 (dostosowany) Artykuł 3 1. ÖJedna lub więcej Õ Iinstytucji kredytowych, mających siedzibę w tym samym Państwie Członkowskim i stale powiązanych w dniu 15 grudnia 1977 r. z organem centralnym sprawującym nad nimi nadzór i ustanowionym w tym samym Państwie Członkowskim, może być zwolnionych z wymogów wymienionych w art. Ö 7 i 11 ust. 1 Õ 6 ust. 1 oraz art. 8 i 59, jeśli, w terminie do 15 grudnia 1979 r., prawo krajowe stanowi, że: a) zobowiązania organu centralnego i instytucji powiązanych są zobowiązaniami solidarnymi, bądź też zobowiązania instytucji powiązanych są całkowicie gwarantowane przez organ centralny, b) wypłacalność i płynność organu centralnego oraz wszystkich instytucji powiązanych są monitorowane jako całość na podstawie skonsolidowanych sprawozdań finansowych, c) zarząd organu centralnego jest uprawniony do wydawania poleceń zarządom instytucji powiązanych. Instytucje kredytowe działające na szczeblu lokalnym, które po dniu 15 grudnia 1977 r. stały się jednostkami Ö na stałe Õ powiązanymi z organem centralnym w rozumieniu akapitu pierwszego, mogą skorzystać z warunków ustanowionych w tym akapicie, jeśli stanowią one normalne uzupełnienia sieci danego organu centralnego. ê Dyrektywa 2004/xx/WE art. 3.2 (dostosowany) (dostosowany) W przypadku instytucji kredytowych innych niż te, które zostały założone na terenach niedawno odzyskanych z morza, lub te, które powstały w wyniku podziału lub połączenia istniejących instytucji zależnych od organu centralnego lub podporządkowanych temu organowi, Komisja, na podstawie procedury określonej w art. 60 ust. 2 Ö 150 Õ , może ustanowić dodatkowe przepisy dotyczące stosowania akapitu drugiego, w tym przepisy uchylające wyłączenia ustanowione w akapicie pierwszym, jeżeli uważa, że zrzeszenie nowych instytucji korzystających z zasad ustanowionych w akapicie drugim mogłoby niekorzystnie wpłynąć na warunki konkurencji. ê 2000/12/WE art. 2 ust. 5 i 6 (dostosowany) 2. Instytucja kredytowa, która zgodnie z definicją określoną Ö o której mowa Õ w ust. 5 Ö 1 Õ akapit pierwszy powiązana jest z centralnym organem w tym samym Państwie Członkowskim, może być zwolniona z przepisów art. Ö 9 i 10 Õ 5, a także art. 40-51 oraz 65 Ö tytułu V, rozdziału 2, sekcji 2, 3, 4, 5 i 6 oraz rozdziału 3 Õ, pod warunkiem że całość, na którą składają się organ centralny wraz z instytucjami powiązanymi, podlega wyżej wymienionym Ö tym Õ przepisom w ujęciu skonsolidowanym, bez uszczerbku dla stosowania tych przepisów do organu centralnego. W przypadku takiego zwolnienia art. Ö 16, 23, 24, 25, 26 ust. 1-3, art. 28 i 29-37 Õ 13, 18, 19, 20 ust. 1-6, art. 21 i 22 stosują się do całości, na którą składają się organ centralny wraz z instytucjami powiązanymi. ê 2000/12/WE art. 1 (dostosowany) Artykuł 4 Definicje Do celów niniejszej dyrektywy Ö stosuje się następujące definicje: Õ ê 2000/28/WE art. 1 ust.1-5 (dostosowany) (1) «instytucja kredytowa» oznacza: a) przedsiębiorstwo, którego działalność polega na przyjmowaniu depozytów lub innych funduszy podlegających zwrotowi od ludności oraz na przyznawaniu kredytów na swój własny rachunek; b) instytucja pieniądza elektronicznego w rozumieniu dyrektywy 2000/46/WE Parlamentu Europejskiego oraz Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza elektronicznego oraz nadzoru ostrożnościowego nad ich działalnością[20]. Do celów sprawowania skonsolidowanego nadzoru «instytucja kredytowa» oznacza instytucję określoną w akapicie pierwszym oraz każde inne przedsiębiorstwo prywatne lub państwowe, które odpowiada definicji akapitu pierwszego i posiada zezwolenie udzielone w państwie trzecim. Do celów nadzorowania i kontroli wysokiego ryzyka «instytucja kredytowa» oznacza instytucję określoną w akapicie pierwszym, łącznie z oddziałami w państwach trzecich, jak też każde inne przedsiębiorstwo prywatne lub państwowe, łącznie z jego oddziałami, które odpowiada definicji akapitu pierwszego i posiada zezwolenie przyznane w państwie trzecim; (2) «zezwolenie» oznacza wydany w jakiejkolwiek formie przez władze akt, na mocy którego zezwolono na prowadzenie działalności instytucji kredytowej; (3) «oddział» oznacza miejsce prowadzenia działalności, które prawnie stanowi zależną część instytucji kredytowej i które realizuje bezpośrednio wszystkie bądź niektóre spośród transakcji nieodłącznie związanych z działalnością instytucji kredytowych; jako jeden oddział będzie traktowana dowolna liczba miejsc prowadzenia działalności ustanowionych w tym samym Państwie Członkowskim przez daną instytucję kredytową z siedzibą zarządu w innym Państwie Członkowskim; (4) «właściwe władze» oznaczają władze krajowe, które z mocy ustawy lub rozporządzeń są uprawnione do nadzorowania instytucji kredytowych; (5) «instytucja finansowa» oznacza przedsiębiorstwo inne niż instytucja kredytowa, którego podstawową działalnością jest nabywanie pakietów akcji lub wykonywanie jednego lub więcej spośród rodzajów działalności wymienionych w pkt 2-12 załącznika I; ò nowy (6) «instytucje», do celów sekcji 2 i 3 tytułu V rozdziału 2, oznacza instytucje w rozumieniu definicji określonej w [art. 2 ust. 3 dyrektywy Rady 96/3/EWG[21]]; ê 2000/12/WE art. 1 ust. 6-8 (dostosowany) (7) «Państwo Członkowskie pochodzenia» oznacza Państwo Członkowskie, w którym dana instytucja kredytowa uzyskała zezwolenie zgodnie z art. 4-11 Ö 6 – 9 i 11 - 14 Õ ; (8) «przyjmujące Państwo Członkowskie» oznacza Państwo Członkowskie, w którym dana instytucja kredytowa posiada oddział lub świadczy usługi; (9) «kontrola» oznacza związek zachodzący między przedsiębiorstwem dominującym i jego przedsiębiorstwem zależnym, zgodnie z definicją określoną w art. 1 dyrektywy 83/349/EWG, bądź też podobny związek między jakąkolwiek osobą fizyczną lub prawną i przedsiębiorstwem; ê 2002/87/WE art. 29 ust. 1 lit. a) (dostosowany) ð nowy (10) «udział kapitałowy» oznacza, Ö do celów art. 57 ust. 2 lit. o) i p), art. 71–73 i tytułu V, rozdział 4 , udział kapitałowy w rozumieniu art. 17 zdanie pierwsze dyrektywy Rady 78/660/EWG[22] lub Õposiadany bezpośrednio lub pośrednio udział dający prawo do ponad 20 % głosów lub kapitału przedsiębiorstwa; ê 2000/12/WE art. 1 ust. 10-13 (dostosowany) (dostosowany) (11) «znaczny pakiet akcji» oznacza każdy posiadany bezpośrednio lub pośrednio pakiet akcji lub udział w przedsiębiorstwie stanowiący 10 % lub więcej kapitału bądź dający prawo do 10 % lub więcej głosów, bądź też taki, który umożliwia wywieranie znacznego wpływu na zarządzanie tym przedsiębiorstwem; Ö ; Õ «kapitał założycielski» oznacza kapitał w rozumieniu definicji określonej w art. 34 ust. 2 pkt 1 i 2; (12) «przedsiębiorstwo dominujące» oznacza a) jednostkę dominującą w rozumieniu definicji określonej w art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG. b) Ddo celów skonsolidowanego nadzoru i kontroli wysokiego ryzyka «przedsiębiorstwo dominujące» Ö art. 71-71 tytuł V rozdział 2 sekcja 5 oraz rozdział 4 Õ oznacza jednostkę dominującą w rozumieniu art. 1 ust. 1 dyrektywy 83/349/EWG oraz wszelkie przedsiębiorstwa, które, w opinii właściwych władz, skutecznie wywierają dominujący wpływ na inne przedsiębiorstwo; (13) «przedsiębiorstwo zależne» oznacza a) jednostkę zależną w rozumieniu definicji określonej w art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG.; b) Ddo celów skonsolidowanego nadzoru i kontroli wysokiego ryzyka «przedsiębiorstwo zależne» Ö art. 71-71 tytuł V rozdział 2 sekcja 5 oraz rozdział 4 Õ oznacza jednostkę zależną w rozumieniu art. 1 ust. 1 dyrektywy 83/349/EWG oraz wszelkie przedsiębiorstwo, na które, w opinii właściwych władz, dominujący wpływ skutecznie wywiera przedsiębiorstwo dominujące. Wszystkie przedsiębiorstwa zależne danego przedsiębiorstwa zależnego będą również uważane za przedsiębiorstwo zależne przedsiębiorstwa dominującego najwyższego szczebla; ò nowy (14) „dominująca instytucja kredytowa w Państwie Członkowskim” oznacza instytucję kredytową, której podlega jako podmiot zależny instytucja kredytowa lub instytucja finansowa, lub która posiada udziały w takiej instytucji, oraz która nie jest sama w sobie podmiotem zależnym w stosunku do innej instytucji kredytowej posiadającej zezwolenie w tym samym Państwie Członkowskim lub w stosunku do finansowej spółki holdingowej założonej w tym samym Państwie Członkowskim, a także taką, w której żadna inna instytucja posiadająca zezwolenie w tym samym Państwie Członkowskim nie ma udziałów; (15) „dominująca finansowa spółka holdingowa z siedzibą w Państwie Członkowskim” oznacza finansową spółkę holdingową, która nie jest sama w sobie podmiotem zależnym w stosunku do instytucji kredytowej posiadającej zezwolenie w tym samym Państwie Członkowskim lub w stosunku do finansowej spółki holdingowej założonej w tym samym Państwie Członkowskim; (16) „unijna dominująca instytucja kredytowa” oznacza dominującą instytucję kredytową w Państwie Członkowskim, która nie jest podmiotem zależnym w stosunku do innej instytucji kredytowej posiadającej zezwolenie w dowolnym Państwie Członkowskim lub w stosunku do finansowej spółki holdingowej założonej w dowolnym Państwie Członkowskim, a także taką, w której żadna inna instytucja kredytowa posiadająca zezwolenie w wydane dowolnym Państwie Członkowskim nie ma udziałów; (17) „unijna dominująca finansowa spółka holdingowa” oznacza dominującą finansową spółkę holdingową w Państwie Członkowskim, która nie jest sama w sobie podmiotem zależnym w stosunku do instytucji kredytowej posiadającej zezwolenie wydane w dowolnym Państwie Członkowskim; ê 2000/12/WE art. 1 ust. 14-18 (dostosowany) (14) «Strefa A» obejmuje wszystkie Państwa Członkowskie, państwa będące pełnoprawnymi członkami Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz te państwa, które zawarły specjalne porozumienia w sprawie udzielania kredytów z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) w związku z Ogólnym Porozumieniem o Zaciąganiu Kredytów MFW (GAB). Jednak państwo, które dokonało zmiany terminów spłaty swojego zadłużenia zewnętrznego, zostaje wyłączone ze strefy A na okres lat pięciu; (15) «Strefa B» obejmuje wszystkie państwa nie objęte Strefą A; (16) «instytucje kredytowe Strefy A» oznaczają wszystkie instytucje kredytowe posiadające zezwolenie udzielone w Państwie Członkowskim, zgodnie z art. 4, łącznie z oddziałami takich instytucji w państwach trzecich oraz wszystkie przedsiębiorstwa prywatne i publiczne objęte definicją zawartą w ust. 1 akapit pierwszy, a posiadające zezwolenie udzielone w innym państwie Strefy A, łącznie z oddziałami tych przedsiębiorstw; (17) «instytucje kredytowe Strefy B» oznaczają wszystkie przedsiębiorstwa prywatne i publiczne posiadające zezwolenie udzielone poza Strefą A, a objęte definicją określoną w ust. 1 akapit pierwszy, łącznie z oddziałami tych przedsiębiorstw we Wspólnocie; (18) «sektor pozabankowy» oznacza wszystkich kredytobiorców, z wyjątkiem instytucji kredytowych według definicji określonej w pkt 16 i 17, rządów centralnych i banków centralnych, władz regionalnych i lokalnych, Wspólnot Europejskich, Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz banków rozwoju wielostronnego w rozumieniu definicji określonej w pkt 19; ê 2004/69/WE art. 1 (dostosowany) «banki rozwoju wielostronnego» oznaczają Międzynarodowy Bank Odbudowy i Rozwoju, Międzynarodową Korporację Finansową, Międzyamerykański Bank Rozwoju, Azjatycki Bank Rozwoju, Afrykański Bank Rozwoju, Fundusz Przesiedleńczy Rady Europy, Nordycki Bank Inwestycyjny, Karaibski Bank Rozwoju, Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju, Europejski Fundusz Inwestycyjny oraz Międzyamerykańską Korporację Inwestycyjną; ê 2000/12/WE art. 1 ust. 20 (20) «pozycje pozabilansowe «pełnego ryzyka», «średniego ryzyka», «umiarkowanego ryzyka» oraz «niskiego ryzyka» oznaczają pozycje określone w art. 43 ust. 2 i wymienione w załączniku II; ò nowy (18) „podmioty sektora publicznego” oznaczają niekomercyjne organy administracji podległe rządowi centralnemu, samorządom regionalnym lub władzom lokalnym, lub organom, które w opinii właściwych władz wykonują takie same funkcje, co samorządy regionalne i władze lokalne. ê 2002/87/WE art. 29.1 lit.b) (dostosowany) (19) «finansowa spółka holdingowa» oznacza instytucję finansową, której przedsiębiorstwa zależne są wyłącznie lub głównie instytucjami kredytowymi lub instytucjami finansowymi, przy czym przynajmniej jedno z tych przedsiębiorstw zależnych jest instytucją kredytową Ö oraz które nie jest finansową spółką holdingową o działalności mieszanej w rozumieniu dyrektywy 2002/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady [23]Õ; (20) «spółka holdingowa o profilu mieszanym» oznacza przedsiębiorstwo dominujące inne niż holdingowa spółka finansowa lub instytucja kredytowa lub finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej w rozumieniu dyrektywy 2002/87/WE, wśród których przedsiębiorstw zależnych jest co najmniej jedna instytucja kredytowa; ê 2000/12/WE art.