UZASADNIENIE

Na podstawie art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów tej dyrektywy w celu uproszczenia poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 21 kwietnia 2021 r., Łotwa wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania środka stanowiącego odstępstwo od ogólnych zasad regulujących prawo do odliczenia VAT naliczonego odnoszącego się do wydatków z tytułu niektórych samochodów osobowych, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Wraz z wnioskiem o przedłużenie Łotwa przedstawiła sprawozdanie obejmujące przegląd stawki procentowej przewidzianej w odniesieniu do ograniczenia prawa do odliczenia.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismami z dnia 10 czerwca 2021 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Łotwę. Pismem z dnia 14 czerwca 2021 r. Komisja powiadomiła Łotwę, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Art. 168 i 168a dyrektywy VAT stanowią, że podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary lub usługi zakupione na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika. Art. 26 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy zawiera wymóg rozliczania się z VAT w przypadku użycia towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych podatnika lub jego pracowników lub, bardziej ogólnie, do celów innych niż działalność jego przedsiębiorstwa, w przypadkach kiedy VAT od takich towarów podlegał w całości lub w części odliczeniu. System ten pozwala na odzyskanie pierwotnie odliczonego podatku VAT w odniesieniu do towarów wykorzystywanych do celów prywatnych.

W przypadku samochodów osobowych system ten jest trudny do stosowania, w szczególności w związku z tym, że trudno jest rozdzielić korzystanie do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej. Jeśli prowadzona jest dokumentacja, jej prowadzenie i kontrolowanie stanowi dodatkowe obciążenie zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i dla administracji.

Zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą stosować środki stanowiące odstępstwo od przepisów dyrektywy VAT w celu uproszczenia procedury poboru podatku VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania, jeżeli środki te zostały zatwierdzone przez Radę.

Łotwa jest obecnie upoważniona na podstawie decyzji wykonawczej Rady (UE) 2015/2429 do ograniczenia do 50 % prawa do odliczenia VAT zapłaconego w związku z zakupem, leasingiem, wewnątrzwspólnotowym nabyciem lub przywozem określonych samochodów osobowych oraz w związku z wydatkami na konserwację i naprawę takich samochodów osobowych oraz paliwo do nich, jeżeli nie są one wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Środek szczególny zwalnia również podatników z obowiązku uznawania korzystania z takich samochodów osobowych do celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za świadczenie usług. Przedmiotowy środek szczególny obejmuje samochody osobowe o maksymalnej dopuszczalnej masie nieprzekraczającej 3 500 kilogramów i mających nie więcej niż osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy. Samochody osobowe wykorzystywane do pewnych określonych rodzajów działalności są wyłączone z tego ograniczenia dotyczącego prawa do odliczenia i podlegają zwykłym zasadom; dotyczy to: samochodów zakupionych w celu odsprzedaży, wynajmu lub leasingu; samochodów wykorzystywanych do przewozu pasażerów (np. usług taksówkowych) lub towarów; samochodów wykorzystywanych do nauki jazdy; samochodów wykorzystywanych do świadczenia usług dozoru lub jako pojazdy służb ratunkowych; samochodów wykorzystywanych w celach demonstracyjnych w ramach sprzedaży samochodów. Okres obowiązywania decyzji wykonawczej Rady (UE) 2015/2429 został przedłużony decyzją wykonawczą Rady (UE) 2018/1921 do dnia 31 grudnia 2021 r.

Niniejszy wniosek Łotwy o dalsze przedłużenie środka szczególnego opiera się na tych samych podstawach, które przywołano w poprzednich wnioskach. Do wniosku dołączono sprawozdanie zawierające przegląd stosowanej stawki procentowej ograniczenia dotyczącego prawa do odliczenia VAT zgodnie z art. 6 ust. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2015/2429. Łotwa uważa, że warunki stosowania środka szczególnego nadal są spełnione i że stosowane ograniczenie na poziomie 50 % pozostaje odpowiednie.

Łotwa potwierdza, że środek szczególny umożliwia zmniejszenie obciążeń administracyjnych dla podatników i administracji podatkowej oraz ogranicza uchylanie się od płacenia VAT przez nierzetelne prowadzenie ewidencji podróży służbowych oraz nieprawidłowe wypełnianie deklaracji VAT. Z danych przekazanych przez Łotwę wynika, że w 2019 r. mikroprzedsiębiorstwa i MŚP stanowiły prawie 99,7 % przedsiębiorstw aktywnych gospodarczo, co utrudnia organom podatkowym weryfikację użycia samochodów osobowych do celów służbowych i do celów prywatnych. Na dzień 1 stycznia 2021 r. łączna liczba zarejestrowanych na Łotwie przedsiębiorców posiadających jeden lub dwa samochody osobowe wynosiła 21 739, co stanowiło 82 % wszystkich zarejestrowanych przedsiębiorców, którzy zarejestrowali samochody osobowe. Zważywszy, że mikroprzedsiębiorstwa i MŚP stanowią 99,7 % wszystkich podmiotów gospodarczych, Łotwa utrzymuje, że większość tych samochodów osobowych jest wykorzystywana do celów prywatnych. Według przekazanych danych w 2020 r. 87,6 % wszystkich samochodów osobowych należących do zarejestrowanych przedsiębiorców było wykorzystywanych nie tylko do celów służbowych, ale również do celów prywatnych.

Biorąc pod uwagę pozytywny wpływ środka szczególnego na obciążenia administracyjne podatników i organów podatkowych, proponuje się przyznanie tego środka na kolejny ograniczony okres, czyli do dnia 31 grudnia 2024 r. Do ewentualnego wniosku o przedłużenie należy dołączyć sprawozdanie zawierające przegląd stosowanej stawki procentowej, a wniosek taki należy przedłożyć służbom Komisji do dnia 31 marca 2024 r.