Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki w instrumentach finansowych i umowach finansowych /* COM/2013/0641 final - 2013/0314 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU 1.1. Kontekst ogólny, podstawa i cele wniosku Indeks jest pewną miarą, zazwyczaj odnoszącą się do ceny lub ilości, wyznaczaną co jakiś czas na podstawie reprezentatywnego zestawu podstawowych danych. Gdy indeks stosuje się jako cenę referencyjną w odniesieniu do instrumentu finansowego lub umowy finansowej, staje się on wskaźnikiem. Obecnie wiele różnych wskaźników opracowywanych jest różnymi metodami przez różnych dostawców, począwszy od podmiotów publicznych, a kończąc na niezależnych wyspecjalizowanych podmiotach udostępniających wskaźniki. Zawarte przez szereg właściwych organów z wieloma banki ugody po wykryciu manipulacji wskaźnikami stóp procentowych LIBOR i EURIBOR uwydatniły znaczenie wskaźników i ich słabe strony. Właściwe organy badają również zarzuty dotyczące prób manipulacji ocenami cen towarów przygotowywanymi przez agencje analiz rynkowych, a IOSCO dokonała przeglądu ocen cen ropy dokonanych przez te agencje. Rzetelność wskaźników jest kluczowa zarówno dla wyceny wielu instrumentów finansowych, takich jak swapy stóp procentowych, jak i dla umów komercyjnych i niekomercyjnych, takich jak hipoteki. Manipulacja danym wskaźnikiem doprowadza do znacznych strat ponoszonych przez niektórych inwestorów posiadających instrumenty finansowe, których wartość jest ustalana poprzez odniesienie do tego wskaźnika. Z powodu wysyłania mylnych sygnałów o sytuacji na rynku instrumentu bazowego, wskaźnik może zaburzać funkcjonowanie gospodarki realnej. Obawy co do ryzyka manipulacji wskaźnikami podważają zaufanie do rynków. Wskaźniki są podatne na manipulację, jeżeli w procesie opracowywania wskaźnika występują konflikty interesów i swoboda uznania oraz jeżeli nie podlegają odpowiedniemu zarządzaniu i kontrolom. W pierwszej części reakcja Komisji na domniemaną manipulację LIBOR i EURIBOR polegała na zmianie istniejących wniosków dotyczących rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku i dyrektywy w sprawie sankcji karnych za nadużycia na rynku, aby dać jasno do zrozumienia, że każda manipulacja wskaźnikami jest wyraźnie i jednoznacznie niezgodna z prawem i podlega sankcjom administracyjnym lub karnym. Sama zmiana systemu sankcji nie poprawi jednak sposobu opracowywania i stosowania wskaźników; sankcje nie eliminują ryzyka manipulacji wynikającego z niewłaściwego zarządzania procesem opracowywania wskaźników w sytuacjach, w których istnieją konflikty interesów i swoboda uznania. Po drugie, aby zapewnić ochronę inwestorów i konsumentów, wskaźniki powinny być rzetelne, wiarygodne i adekwatne do celu. W tych okolicznościach niniejszy wniosek dotyczący rozporządzenia ma cztery główne cele, które mają poprawić ramy udostępniania i stosowania wskaźników oraz dostarczania danych na potrzeby ich opracowywania: – poprawa zarządzania procesem opracowywania wskaźników i jego kontrolowania, a w szczególności dopilnowanie, aby administratorzy unikali konfliktów interesów, lub co najmniej właściwie nimi zarządzali; – poprawa jakości danych wejściowych i metod stosowanych przez administratorów wskaźników, a w szczególności zapewnienie stosowania wystarczających i dokładnych danych wykorzystywanych do wyznaczania wskaźników; – dopilnowanie, aby podmioty przekazujące dane na potrzeby wskaźników podlegały stosownym kontrolom, w szczególności aby unikać konfliktów interesów, oraz aby ich wkład w opracowanie wskaźników podlegał stosownym kontrolom; w stosownych przypadkach odpowiedni właściwy organ powinien być uprawniony do zażądania od podmiotów przekazujących dane wejściowe kontynuowania przekazywania danych na potrzeby opracowywania wskaźników; oraz – zapewnienie odpowiedniej ochrony konsumentów i inwestorów korzystających ze wskaźników dzięki poprawie przejrzystości, zapewnieniu odpowiednich środków odwoławczych oraz oceny adekwatności w stosownych przypadkach. 1.2. Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Prawo Unii obecnie odnosi się do pewnych aspektów stosowania wskaźników: – we wnioskach dotyczących rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku[1], w art. 2 ust. 3 lit. d) i art. 8 ust. 1 lit. d), oraz dyrektywy w sprawie sankcji karnych za wykorzystywanie informacji poufnych i manipulacje na rynku[2] (w czerwcu 2013 r. Parlament Europejski i Rada osiągnęły porozumienie polityczne co do rozporządzenia) jasno wskazano, że każda manipulacja wskaźnikami jest wyraźnie i jednoznacznie niezgodna z prawem i podlega sankcjom karnym; – rozporządzenie w sprawie integralności i przejrzystości rynku energii (REMIT)[3] stanowi, że manipulacja wskaźnikami stosowanymi w odniesieniu do produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym jest nielegalna; – dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych[4] wymaga, aby można było zawierać transakcje w odniesieniu do wszystkich instrumentów finansowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym w sposób uczciwy, uporządkowany i efektywny; rozporządzenie wykonawcze[5] do tej dyrektywy precyzuje, że cena lub inna miara wartości instrumentu bazowego musi być wiarygodna i dostępna publicznie. – artykuł 30 wniosku Komisji Europejskiej dotyczącego rozporządzenia w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFIR)[6] (które jest obecnie negocjowane przez Parlament Europejski i Radę) zawiera przepis wymagający niedyskryminacyjnego udzielania licencji na wskaźniki na potrzeby rozliczeń i obrotu; – dyrektywa w sprawie prospektu emisyjnego oraz odpowiednie rozporządzenie wykonawcze[7] stanowią, że w przypadku, gdy prospekt emisyjny zawiera odniesienie do indeksu, emitent powinien określić rodzaj instrumentu bazowego i dokładnie wskazać źródło, w którym można uzyskać informacje na temat instrumentu bazowego, gdzie można uzyskać informacje na temat dotychczasowych i dalszych wyników instrumentu bazowego i jego zmienności oraz nazwę indeksu. Jeżeli dany indeks utworzył emitent, emitent musi również dołączyć opis indeksu. Jeżeli emitent nie utworzył danego indeksu, musi wyjaśnić, gdzie można uzyskać informacje na temat indeksu, a gdy instrument bazowy jest stopą oprocentowania, emitent musi przedstawić opis stopy procentowej; – dyrektywa w sprawie przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe[8] stanowi, że istnieje limit liczby instrumentów wyemitowanych przez ten sam podmiot znajdujących się w portfelu funduszy UCITS. Państwa członkowskie mogą podwyższyć limity do maksymalnie 20% w odniesieniu do inwestycji w akcje lub papiery dłużne wyemitowane przez ten sam podmiot, jeżeli dotyczy to indeksu, który UCITS chce odtworzyć, pod warunkiem, że skład indeksu jest wystarczająco zróżnicowany, indeks przedstawia odpowiedni wzorzec dla rynku, do którego się odnosi, i jest opublikowany we właściwy sposób. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW 2.1. Konsultacje Trzymiesięczną publiczną konsultację rozpoczęto w dniu 3 września, a zakończono w dniu 29 listopada 2012 r. Uzyskano zgłoszenia od 84 podmiotów przekazujących dane, podmiotów udostępniających wskaźniki i ich użytkowników, w tym giełd, banków, inwestorów, grup konsumentów, organizacji branżowych i organów publicznych. Zainteresowane strony uznały słabe strony tworzenia i stosowania wskaźników i wyraziły daleko idące poparcie dla działania na szczeblu UE. Respondenci podkreślili również potrzebę międzynarodowej koordynacji i ostrożnego dostosowania zakresu każdej inicjatywy. ESMA i EUNB wspólnie zbadały niedociągnięcia w udostępnianiu EURIBOR przez EBF-EURIBOR, a w dniu 11 stycznia 2013 r. ESMA rozpoczęła konsultację w sprawie zasad dotyczących procesu wyznaczania wskaźników w UE[9]. W piśmie datowanym na dzień 7 marca 2013 r. EUNB, ESMA i EIOPA przedstawiły rady dotyczące zawartości niniejszego proponowanego aktu ustawodawczego w świetle tych prac. W dniu 13 lutego 2013 r. służby Komisji uczestniczyły w otwartym posiedzeniu ESMA i EUNB w sprawie wspomnianych zasad dotyczących procesu wyznaczania wskaźników[10]. Służby Komisji uczestniczyły również w publicznym przesłuchaniu w sprawie problemów manipulacji rynkowej (Tackling the culture of market manipulation – Global action post LIBOR/EURIBOR), zorganizowanym przez Parlament Europejski w dniu 29 września 2012 r. 2.2. Ocena skutków Zgodnie z swoją polityką dążenia do lepszych uregulowań prawnych Komisja przeprowadziła ocenę skutków alternatywnych wariantów polityki. Warianty polityki obejmowały warianty mające na celu ograniczenie zachęt do manipulacji, ograniczenie do minimum swobody uznania i dopilnowanie, aby wskaźniki były oparte na wystarczających, wiarygodnych i reprezentatywnych danych, zapewnienie uwzględniania ryzyka w ramach wewnętrznego zarządzania i kontroli, zapewnienie skutecznego nadzoru nad wskaźnikami oraz poprawę przejrzystości i ochrony inwestorów. Każdy z wariantów został oceniony pod kątem następujących kryteriów: skutki dla zainteresowanych stron, skuteczność i efektywność. Szczególne znaczenie mają następujące prawa podstawowe zawarte w Karcie praw podstawowych: poszanowanie życia prywatnego i rodzinnego, ochrona danych osobowych oraz wolność wypowiedzi i informacji. Art. 52 Karty dopuszcza ograniczenia tych praw i wolności. Wyżej zdefiniowane cele są zgodne ze zobowiązaniami UE do poszanowania praw podstawowych. Wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw i wolności uznanych w przedmiotowej Karcie muszą być przewidziane ustawą i szanować istotę tych praw i wolności. Z zastrzeżeniem zasady proporcjonalności, ograniczenia mogą być wprowadzone wyłącznie wtedy, gdy są konieczne i rzeczywiście odpowiadają celom interesu ogólnego uznawanym przez Unię lub potrzebom ochrony praw i wolności innych osób. W przypadku wskaźników celem interesu ogólnego, który uzasadnia pewne ograniczenia praw podstawowych, jest cel polegający na zapewnieniu integralności rynku. Potrzeba ochrony prawa własności (art. 17 Karty) również uzasadnia pewne ograniczenia praw podstawowych, ponieważ inwestorzy są uprawnieni do ochrony wartości swojej własności (np. pożyczek, instrumentów pochodnych) przed stratami wynikającymi z zakłócenia rynku. Wolność wypowiedzi i informacji oznacza wymóg poszanowania wolności mediów. Proponowane rozporządzenie powinno być interpretowane i stosowane zgodnie z tym prawem podstawowym. Osoba, która w ramach swojej pracy dziennikarskiej jedynie publikuje wskaźnik lub nawiązuje do niego, ale nie sprawuje kontroli nad udostępnianiem wskaźnika, nie powinna zatem podlegać wymogom nałożonym na mocy niniejszego rozporządzenia na administratorów wskaźników. Gwarantuje to dziennikarzom swobodę działania, gdy w ramach swojej pracy informują o rynkach finansowych i towarowych. Definicja administratora wskaźnika została w związku z tym wąsko sformułowana, tak by zagwarantować, że obejmuje ona udostępnianie wskaźnika, ale jej zakresem nie jest objęta praca dziennikarska. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU 3.1. Podstawa prawna Podstawę prawną niniejszego wniosku stanowi art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”). 3.2. Pomocniczość i proporcjonalność Wniosek Komisji dotyczący uregulowania wskaźników jest zgodny z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE), na podstawie którego Unia podejmuje działania tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii. Chociaż niektóre wskaźniki są wskaźnikami krajowymi, sektor wskaźników jako całość ma charakter międzynarodowy, zarówno pod względem ich przygotowania, jak i stosowania. O ile działanie związane z krajowymi indeksami na poziomie krajowym może pomóc w zapewnieniu właściwego dostosowania interwencji do powagi problemów, może to doprowadzić do powstania niejednolitego zbioru rozbieżnych zasad i mogłoby stworzyć nierówne szanse w ramach jednolitego rynku i spowodować niespójne i nieskoordynowane podejście. Wskaźniki są wykorzystywane do wyceny wielu różnorodnych transakcji transgranicznych, zwłaszcza na rynku finansowania międzybankowego i w odniesieniu do instrumentów pochodnych. Niejednolity zbiór przepisów krajowych utrudniłby opracowywanie wskaźników transgranicznych, a tym samym zakłóciłby transakcje transgraniczne. Problem ten został uznany przez grupę G-20 i Radę Stabilności Finansowej, które zleciły IOSCO przygotowanie globalnego zbioru zasad mających zastosowanie do wskaźników finansowych. Inicjatywa UE pomogłaby ulepszyć jednolity rynek przez stworzenie wspólnych ram dla wiarygodnych i prawidłowo stosowanych wskaźników w różnych państwach członkowskich. Podczas gdy w większości państw członkowskich nie istnieją przepisy regulujące na szczeblu krajowym opracowywanie wskaźników, dwa państwa członkowskie przyjęły już przepisy krajowe dotyczące wskaźników stóp procentowych w swoich walutach krajowych. Ponadto IOSCO ustaliła ostatnio zasady dotyczące wskaźników, które mają zostać wdrożone przez jej członków. Zasady te dopuszczają jednak pewną elastyczność jeśli chodzi o zakres i sposób ich wdrożenia, a także w odniesieniu do niektórych warunków. Przy braku unijnych ram dotyczących wskaźników prawdopodobne jest, że przepisy, które zostaną uchwalone przez niektóre państwa członkowskie na szczeblu krajowym, będą się od siebie różniły. Przykładowo obecnie zakres przepisów w jednym państwie członkowskim mógłby być równie szeroki jak proponowany przez IOSCO, podczas gdy przepisy uchwalone przez inne państwo członkowskie, które wprowadziło już regulacje dotyczące wskaźników, obejmują jedynie wskaźniki stóp procentowych. Tego rodzaju odmienne podejście prowadziłoby do rozdrobnienia rynku wewnętrznego, gdyż administratorzy i użytkownicy wskaźników podlegaliby w różnych państwach członkowskich różnym przepisom. Wobec braku unijnych ram prawnych indywidualne działania na szczeblu krajowym byłyby również nieskuteczne, ponieważ państwa członkowskie nie byłyby zobowiązane do współpracy ani nie istniałyby do niej zachęty, a brak takiej współpracy stwarza możliwość stosowania arbitrażu regulacyjnego. Niektóre aspekty ochrony inwestorów w tej dziedzinie zostały już uwzględnione w dyrektywie MiFID. W szczególności w dyrektywie MiFID zawarto wymóg przeprowadzania przez firmy oceny odpowiedniości. Ocena ta pozwoli ustalić, czy klient posiada niezbędne doświadczenie i wiedzę, aby zrozumieć ryzyko związane z oferowanym lub wymaganym produktem bądź oferowaną lub oferowaną usługą inwestycyjną. Ocena zapewnia w ten sposób odpowiedni poziom ochrony inwestorów. Jeśli chodzi o ochronę konsumentów, dyrektywa w sprawie kredytów konsumenckich zawiera przepisy dotyczące ujawniania stosownych informacji, a dyrektywa w sprawie kredytów hipotecznych, która ma zostać wkrótce przyjęta, zawiera wymóg polecenia odpowiednich umów o kredyt. Tym niemniej powyższe unijne przepisy dotyczące ochrony konsumentów nie uwzględniają w szczególny sposób kwestii adekwatności wskaźników w umowach finansowych. Ponadto nierówna siła przetargowa i stosowanie standardowych warunków oznaczają, że konsumenci mogą mieć ograniczony wybór co do zastosowanego wskaźnika. Konsumenci nie posiadają wiedzy ani doświadczenia niezbędnego do odpowiedniej oceny adekwatności wskaźników. W związku z tym niniejszy wniosek powinien uzupełniać obowiązujące w tej dziedzinie przepisy unijne, zapewniając, aby odpowiedzialność za ocenę adekwatności wskaźników w odniesieniu do umów detalicznych spoczywała na kredytodawcach lub wierzycielach. Doprowadzi to również do zapewnienia zharmonizowanych unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumentów w zakresie stosowania wskaźników jako odniesienie do umów finansowych. Wspólne ramy regulacyjne (zamiast zróżnicowanych koncepcji krajowych) dla konsumentów i wierzycieli w odniesieniu do umów finansowych są również niezbędne, by umożliwić transgraniczne stosowanie wskaźników. W związku ze skargami konsumentów i sporami związanymi ze stosowaniem nieadekwatnych wskaźników w szeregu państw członkowskich, prawdopodobne jest przyjęcie na szczeblu krajowym rozbieżnych środków dotyczących ochrony konsumentów. Może to prowadzić do rozdrobnienia rynku wewnętrznego. Proponowane rozporządzenie ma również charakter proporcjonalny, czego wymaga art. 5 ust. 4 TUE. Dotyczy ono jedynie indeksów, które stosuje się jako odniesienie do instrumentów finansowych lub umów finansowych, takich jak hipoteki, ponieważ są to wskaźniki, które mogą mieć pewne bezpośrednie skutki ekonomiczne, jeżeli podlegają manipulacji. Ponadto proponowane rozporządzenie zawiera przepisy dotyczące dopasowania jego wymogów do różnych sektorów i różnych kategorii wskaźników, takich jak towary, międzybankowa stopa procentowa i wskaźniki, na potrzeby których wykorzystywane są dane giełdowe. Proporcjonalny charakter zapewniono, gdyż zdecydowaną większość wymogów nałożono na administratorów wskaźników. Wielu z nich spełnia już przynajmniej niektóre z tych wymogów, w związku z czym obciążenia administracyjne nie powinny nieproporcjonalnie wzrosnąć. Ponadto wprowadzenia procedur wewnętrznego zarządzania i kontroli wewnętrznej wymaga się jedynie od nadzorowanych podmiotów przekazujących dane, co oznacza, że skutki przepisów dla podmiotów niepodlegających nadzorowi, jak np. niezarejestrowanych podmiotów dokonujących transakcji, nie będą znaczące. Wszystkie istotne fragmenty rozporządzenia zostały dostosowane do uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym zasad IOSCO dotyczących wskaźników finansowych, które zostały opublikowane dnia 17 lipca 2013 r. i były przedmiotem szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami. Ograniczy to koszty dostosowania. W tym kontekście działanie UE jest właściwe pod względem zasad pomocniczości i proporcjonalności. 3.3. Wybór instrumentów Uznaje się, że rozporządzenie jest najbardziej odpowiednim instrumentem prawnym do wprowadzenia jednolitych przepisów dotyczących udostępniania wskaźników, przekazywania danych wejściowych na potrzeby tych wskaźników oraz ich stosowania w Unii. Niniejszy wniosek ustanawia pewne wymogi w odniesieniu do administratorów, podmiotów przekazujących dane i użytkowników wskaźników. Transgraniczny charakter wielu wskaźników stwarza potrzebę maksymalnej harmonizacji tych wymogów. Ponieważ regulacja wskaźników z natury rzeczy obejmuje środki służące określeniu dokładnych wymogów w odniesieniu do danych i metodyk, nawet drobne różnice w zastosowanym podejściu mogą prowadzić do znacznych utrudnień w transgranicznym udostępnianiu wskaźników. Wybór rozporządzenia, które jest bezpośrednio stosowane, bez potrzeby przyjęcia przepisów krajowych, ograniczy możliwość podjęcia przez właściwe organy na szczeblu krajowym rozbieżnych środków, a także zapewni jednolite podejście i zwiększenie pewności prawa w całej UE. 3.4. Szczegółowe wyjaśnienie wniosku 3.4.1. Zakres (art. 2) Proponowane rozporządzenie ma zastosowanie do wszystkich opublikowanych wskaźników, które stosuje się jako odniesienie do instrumentu finansowego znajdującego się w obrocie lub dopuszczonego do obrotu w ramach regulowanego systemu obrotu bądź jako odniesienie do umowy finansowej (takiej jak hipoteka), oraz wskaźników, które stosuje się do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego. Jeżeli w procesach opracowywania wskaźnika, które mogą być źródłem konfliktu interesów, występuje swoboda uznania, to przy braku odpowiedniego zarządzania i kontroli istnieje ryzyko manipulacji. W związku z tym indeksy, w przypadku których występuje swoboda uznania, powinny być objęte środkami regulacyjnymi. W przypadku wszystkich indeksów występuje pewna swoboda uznania, jej zakres jest natomiast różny. W związku z tym zakres zastosowania rozporządzenia powinien obejmować wszystkie wskaźniki, bez względu na metodę obliczania lub rodzaj wykorzystywanych danych wejściowych. Zakresem należy objąć wszystkie indeksy, w tym indeksy publikowane, gdyż wszelkie wątpliwości dotyczące ich dokładności i wiarygodności mogą mieć bardziej negatywne skutki dla większej części społeczeństwa niż w przypadku indeksów niepublikowanych. Gdy wskaźniki są wykorzystywane jako cena referencyjna dla instrumentu finansowego lub umowy finansowej, wszelkiego rodzaju manipulacja prowadzi do strat gospodarczych. W przypadku gdy podmiot przekazujący dane wykorzystuje jednocześnie instrument finansowy, dla którego wskaźnik stanowi wartość referencyjną, nieodłącznie istnieje konflikt interesów oraz zachęta do manipulacji. Również w sytuacjach wykorzystywania wskaźników na potrzeby pomiaru wyników instrumentów finansowych mogą występować konflikty interesów, a manipulacja wskaźnikami będzie prowadziła do dokonywania przez inwestorów nieoptymalnych decyzji inwestycyjnych. W związku z tym istotne jest, by zakresem rozporządzenia objąć wszystkie wskaźniki, które są wykorzystywane na potrzeby wyceny instrumentów finansowych lub umów konsumenckich lub które służą do pomiaru wyników funduszy inwestycyjnych. W przypadku szeroko stosowanych wskaźników nawet niewielka manipulacja może być znacząca w skutkach, przy czym znaczenie wskaźnika oraz jego podatność na manipulację zmieniają się z biegiem czasu. Ograniczenie zakresu rozporządzenia poprzez odniesienie do istotnych lub podatnych na manipulacje indeksów nie uwzględniałoby ryzyka, które każdy wskaźnik może za sobą w przyszłości. W świetle powyższych uwag oraz w interesie jasnego i szerokiego stosowania rozporządzenia jego zakres jest również niezależny od charakteru danych wejściowych, tj. nie ma znaczenia, czy są to dane gospodarcze (np. kursy akcji) czy też liczby lub wartości o charakterze niegospodarczym (np. dane pogodowe). Czynnikiem decydującym przy określaniu zakresu jest raczej kwestia, w jaki sposób wygenerowana wartość wskaźnika określa wartość instrumentu finansowego lub umowy finansowej bądź mierzy wyniki funduszu inwestycyjnego. W tym kontekście jeżeli wartość wskaźnika jest wykorzystywana jako punkt odniesienia dla umowy finansowej lub instrumentu finansowego, jej dotychczas niegospodarczy charakter przestaje mieć znaczenie. Wszyscy administratorzy wskaźników mogą potencjalnie podlegać konfliktom interesów, dysponować swobodą uznania oraz mogą posiadać nieodpowiednie systemy zarządzania i kontroli. W związku z tym muszą oni zostać objęci właściwą regulacją. Ponieważ kontrolują oni procesy opracowywania wskaźnika, na wszystkich administratorów wskaźników nałożono również wymóg posiadania zezwolenia, gdyż nadzór stanowi najskuteczniejszy sposób zapewnienia integralności wskaźników. Również podmioty przekazujące dane na potrzeby wskaźników mogą potencjalnie podlegać konfliktom interesów i dysponować swobodą uznania, a przez to stanowić źródło manipulacji. Przekazywanie danych na potrzeby wskaźników odbywa się na zasadzie dobrowolności. Jeżeli w ramach odpowiedniej inicjatywy od podmiotów przekazujących dane wymaga się istotnej zmiany ich modelu biznesowego, mogą oni zaprzestać przekazywania danych na potrzeby danego wskaźnika. Jednakże w przypadku podmiotów, które są już objęte regulacją i nadzorem (tzw. nadzorowanych podmiotów przekazujących dane), nałożenie obowiązku wprowadzenia systemów właściwego zarządzania i kontroli nie powinno prowadzić do znacznych kosztów lub nieproporcjonalnego obciążenia administracyjnego. W związku z tym właściwe jest objęcie zakresem rozporządzenia wszystkich nadzorowanych podmiotów przekazujących dane. W przypadku podmiotów przekazujących dane nieobjętych regulacją i nadzorem wprowadzenie wymogu uzyskania zezwolenia lub obowiązku stosowania się do innych przepisów może prowadzić do znacznych kosztów i znacznego obciążenia administracyjnego. Ponadto nadzór organów regulacyjnych nad przedsiębiorstwami, w przypadku których nie dysponują odpowiednią wiedzą fachową, byłby mało skuteczny. Objęcie nadzorem podmiotów i osób niepodlegających obecnie nadzorowi prowadziłoby zatem do powstania znacznych kosztów przy minimalnych korzyściach. Niemniej niektóre części proponowanego rozporządzenia, jak np. te dotyczące wymogu dostarczania dokładnych i wiarygodnych danych wejściowych, mają pośrednio znaczenie dla wszystkich podmiotów przekazujących dane, gdyż każdy z nich w dalszym ciągu podlega przepisom rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku i będą umownie zobowiązane do przestrzegania wymogów kodeksu postępowania administratorów przewidzianego w niniejszym rozporządzeniu. Z zakresu rozporządzenia wyłączone są banki centralne będące członkami Europejskiego Systemu Banków Centralnych. Mogą również wystąpić sytuacje, gdy osoba opracowuje indeks, nie zdając sobie sprawy, że indeks ten stanowi wskaźnik, gdyż np. jej bez wiedzy jest on wykorzystywany jako punkt odniesienia dla instrumentu finansowego. W związku z tym w rozporządzeniu przewidziano mechanizm powiadamiania podmiotów o tym, że opracowany przez nich indeks stał lub może stać się wskaźnikiem, jak również przyznano im uprawnienia do wyrażenia sprzeciwu wobec wykorzystywania takiego indeksu jako wskaźnika. Jeżeli podmiot, który opracował indeks, wyrazi zgodę na jego wykorzystywanie jako wskaźnik, to w odniesieniu do tego wskaźnika będzie podlegał przepisom proponowanego rozporządzenia. Jeżeli nie wyrazi on takiej zgody, indeksu nie wolno wykorzystywać jako wskaźnika, a określone w rozporządzeniu wymogi dotyczące administratorów nie będą miały zastosowania. 3.4.2. Zarządzanie i kontrola sprawowane przez administratorów (art. 5-6) Wniosek zapewnia unikanie konfliktów interesów oraz skuteczność zarządzania i kontroli. Odnoszą się do nich wymogi dotyczące zarządzania i kontroli, a także bardziej szczegółowe wymogi zawarte w załączniku. 3.4.3. Dane wejściowe i metoda (art. 7) Wniosek określa trzy wymogi, sprecyzowane w załączniku, w związku z danymi wejściowymi i metodą stosowaną do opracowywania wskaźnika w celu ograniczenia swobody uznania oraz zwiększania rzetelności i wiarygodności: – dane wejściowe powinny być na tyle wystarczające i dokładne, aby odzwierciedlały faktyczne realia rynkowe lub gospodarcze, których pomiar jest celem wskaźnika; – dane wejściowe należy uzyskać z wiarygodnego i reprezentatywnego panelu lub próby podmiotów przekazujących dane; oraz – administrator powinien stosować rzetelną i wiarygodną metodę wyznaczania wskaźnika. 3.4.4. Wymogi dotyczące podmiotów przekazujących dane (art. 9 i 11) Administrator ma obowiązek sporządzenia kodeksu postępowania podmiotów przekazujących dane, który jasno określa obowiązki podmiotów przekazujących dane podczas dostarczania danych wejściowych na potrzeby wyznaczania wskaźnika. Jeżeli podmioty przekazujące dane są już podmiotami regulowanymi, wymaga się od nich także, aby unikały konfliktów interesów i przeprowadzały odpowiednie kontrole. 3.4.5. Wymagania sektorowe (art. 10 i 12-14) W celu zapewnienia proporcjonalności oraz odpowiedniego dostosowania wniosku do różnych sektorów i kategorii wskaźników załączniki II i III zawierają bardziej szczegółowe przepisy dotyczące wskaźników towarów i wskaźników stóp procentowych. Nakłada się dodatkowe wymogi w odniesieniu do kluczowych wskaźników, w tym uprawnienie odpowiedniego właściwego organu do nakazania przekazywania danych. Wskaźniki, których dane wejściowe są przekazywane w ramach uregulowanych systemów obrotu, są również wyłączone z określonych wymagań w celu uniknięcia podwójnej regulacji. 3.4.6. Przejrzystość i ochrona konsumentów (art. 15-18) Ochrona inwestorów jest zwiększona dzięki przepisom dotyczącym przejrzystości. Na administratorach spoczywa wymóg przedstawiania oświadczenia określającego, co mierzy wskaźnik, jego słabych stron, a także publikacji podstawowych danych w celu umożliwienia użytkownikom dokonania wyboru najwłaściwszego i najbardziej adekwatnego wskaźnika. Oświadczenie zawiera również powiadomienie, że użytkownicy powinni poczynić odpowiednie przygotowania, gdyby administrator zaprzestał udostępniania wskaźnika. Ponadto w kontaktach z klientami na banki zostaje nałożony obowiązek oceny adekwatności wskaźnika w umowach finansowych, takich jak hipoteki. 3.4.7. Nadzór i procedura udzielania zezwoleń dla administratorów (art. 22-37) Działalność polegająca na udostępnianiu wskaźników będzie podlegała wymogowi uprzedniego uzyskania zezwolenia i ciągłemu nadzorowi. Wniosek określa warunki i procedurę w odniesieniu do administratorów wskaźników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania w Unii, dotyczącą uzyskiwania zezwolenia od odpowiedniego właściwego organu. We wniosku przewidziano mechanizm zapewniający skuteczne egzekwowanie rozporządzenia. Właściwym organom przyznano uprawnienia niezbędne do zapewnienia przestrzegania niniejszego rozporządzenia przez administratorów. W odniesieniu do kluczowych wskaźników należy utworzyć kolegia organów nadzoru w celu usprawnienia wymiany informacji oraz zapewnienia jednolitej procedury udzielania zezwoleń i jednolitego nadzoru. 4. WPŁYW NA BUDŻET Wniosek ma wpływ finansowy na budżet Unii. Konkretny wpływ wniosku na budżet dotyczy zadań powierzonych ESMA, jak określono w ocenie skutków finansowych regulacji, towarzyszącej niniejszemu wnioskowi. Nowe zadania będą realizowane przez personel dostępny w ramach corocznej procedury przydziału środków budżetowych w świetle ograniczeń budżetowych mających zastosowanie do organów UE zgodnie z programowaniem finansowym dla agencji. Należy zauważyć, że zasoby potrzebne Urzędowi na wykonywanie nowych zadań będą spójne i zgodne z programowaniem zasobów ludzkich i finansowych dla ESMA określonym w komunikacie do Parlamentu Europejskiego i Rady „Programowanie zasobów ludzkich i finansowych dla agencji zdecentralizowanych na lata 2014–2020” (COM(2013) 519). Konkretny wpływ na budżet w odniesieniu do Komisji również ocenia się w ocenie skutków finansowych towarzyszącej temu wnioskowi. Podsumowując, zasadniczy wpływ na budżet przedstawia się następująco: a) personel DG MARKT: 1 pracownik kategorii AD (zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy) do sporządzania projektów aktów delegowanych, a także oceny, monitorowania wdrożenia i ewentualnego przeglądu niniejszej inicjatywy. Szacuje się, że łączne koszty wyniosą 0,141 mln EUR rocznie. b) ESMA: (i) koszty personelu: dwóch pracowników zatrudnionych na czas określony na potrzeby: uczestnictwa w kolegiach organów nadzoru ds. kluczowych wskaźników oraz mediacji w ramach tych kolegiów, zapewniania Komisji doradztwa technicznego w zakresie wdrażania niniejszego rozporządzenia, koordynacji opracowywania porozumień o współpracy z państwami trzecimi, sporządzania wytycznych w celu promowania konwergencji i międzysektorowej spójności systemów kar oraz prowadzenia rejestru zgłoszeń dotyczących stosowania wskaźników oraz wykazu zarejestrowanych administratorów wskaźników. Szacuje się, że łączne roczne koszty tych 2 pracowników zatrudnionych na czas określony wyniosą 0,326 mln EUR, z czego Komisja pokryje 40 % (0,130 mln EUR), a państwa członkowskie 60 % (0,196 mln EUR) rocznie. (ii) koszty operacyjne i koszty infrastruktury: Szacuje się również, że ESMA poniesie wstępne wydatki w wysokości 0,25 mln EUR, z czego Komisja pokryje 40 % (0,1 mln EUR), a państwa członkowskie 60 % (0,15 mln EUR) w 2015 r. Wydatki te dotyczą głównie systemów informatycznych umożliwiających ESMA wykonywanie zadań polegających na: - prowadzeniu wykazu administratorów zarejestrowanych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i przedsiębiorstw z państw trzecich udostępniających wskaźniki w Unii; - przyjmowaniu zgłoszeń dotyczących stosowania wskaźnika w instrumencie finansowym lub umowie finansowej w Unii, prowadzeniu rejestru i dopilnowaniu, aby administratorzy byli świadomi danego wykorzystania wskaźnika Do dnia 1 stycznia 2018 r. ESMA będzie również zobowiązany do sporządzenia sprawozdania dotyczącego stosowania niniejszego rozporządzenia. Łączny koszt sporządzenia przedmiotowego sprawozdania wyniesie 0,3 mln EUR, z czego Komisja pokryłaby w 2017 r. 40 % (0,12 mln EUR), a państwa członkowskie 60 % (0,18 mln EUR). 2013/0314 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie indeksów stosowanych jako wskaźniki w instrumentach finansowych i umowach finansowych (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[11], uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Wycena wielu instrumentów finansowych i umów finansowych zależy od dokładności i rzetelności wskaźników. Przypadki manipulacji wskaźnikami stóp procentowych takimi jak LIBOR i EURIBOR, a także zarzuty, że doszło do manipulacji wskaźnikami odnoszącymi się do energii, ropy i walut, pokazały, że wskaźniki, których procesy wyznaczania mają pewne wspólne cechy, takie jak wiązanie się z konfliktami interesów, stosowanie swobody uznania i nieskuteczne zarządzanie, mogą być podatne na manipulację. Niedokładność i nierzetelność indeksów stosowanych jako wskaźniki lub wątpliwości co do ich dokładności i rzetelności mogą podważyć zaufanie do rynku, narazić konsumentów i inwestorów na straty oraz zakłócić gospodarkę realną. W związku z tym niezbędne jest zapewnienie dokładności, rzetelności i integralności wskaźników i procesu ustalania wskaźników. (2) Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych[12] zawiera pewne wymogi dotyczące wiarygodności wskaźników stosowanych do wyceny instrumentu finansowego notowanego na giełdzie. Dyrektywa 2003/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 4 listopada 2003 r. w sprawie prospektu emisyjnego publikowanego w związku z publiczną ofertą lub dopuszczeniem do obrotu papierów wartościowych[13] zawiera pewne wymogi dotyczące wskaźników stosowanych przez emitentów. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS)[14] zawiera pewne wymogi dotyczące stosowania wskaźników przez fundusze inwestycyjne UCITS. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego rynku energii[15] zawiera pewne przepisy zakazujące manipulacji wskaźnikami stosowanymi w odniesieniu do produktów energetycznych sprzedawanych w obrocie hurtowym. Te akty ustawodawcze obejmują jednak tylko niektóre aspekty określonych wskaźników i nie uwzględniają wszystkich słabych stron procesu opracowywania wszystkich wskaźników. (3) Wskaźniki mają kluczowe znaczenie dla kształtowania się cen w transakcjach transgranicznych i tym samym ułatwiają skuteczne funkcjonowanie rynku wewnętrznego w przypadku szeregu instrumentów finansowych i usług finansowych. Wiele wskaźników stosowanych jako stopy referencyjne w umowach finansowych, zwłaszcza w hipotekach, jest opracowywanych w jednym państwie członkowskim, lecz wykorzystywanych przez instytucje kredytowe i konsumentów w innym państwie członkowskim. Ponadto instytucje kredytowe często zabezpieczają swoje ryzyko lub uzyskują finansowanie na przyznanie tych umów finansowych na transgranicznym rynku międzybankowym. Tylko dwa państwa członkowskie uchwaliły krajowe przepisy dotyczące wskaźników, ale ich stosowne ramy prawne już wykazują różnice w odniesieniu do takich aspektów jak zakres stosowania. Ponadto Międzynarodowa Organizacja Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO) ustaliła ostatnio zasady dotyczące wskaźników, ale ponieważ zasady te dopuszczają pewną elastyczność jeśli chodzi o dokładny zakres i sposób ich wdrożenia, a także w odniesieniu do niektórych wymogów, prawdopodobne jest, że państwa członkowskie uchwalą na szczeblu krajowym przepisy, które będą w odmienny sposób wprowadzać te zasady w życie. (4) Takie odmienne podejścia oznaczałyby rozdrobnienie rynku wewnętrznego, gdyż administratorzy i użytkownicy wskaźników podlegaliby w poszczególnych państwach członkowskich różnym przepisom, a wykorzystywanie wskaźników opracowanych w jednym państwie członkowskim mogłoby być utrudnione w innych państwach członkowskich. Wobec braku zharmonizowanych ram zapewniających dokładność i rzetelność wskaźników stosowanych w instrumentach finansowych i umowach finansowych w Unii prawdopodobne jest, że różnice w przepisach przyjętych przez państwa członkowskie stworzą przeszkody dla prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego w zakresie udostępniania wskaźników. (5) Unijne przepisy dotyczące ochrony konsumentów nie uwzględniają w szczególny sposób kwestii adekwatności wskaźników w umowach finansowych. W związku ze skargami konsumentów i sporami związanymi ze stosowaniem nieadekwatnych wskaźników w szeregu państw członkowskich, prawdopodobne jest przyjęcie na szczeblu krajowym – w wyniku uzasadnionej troski o interesy konsumentów – rozbieżnych środków dotyczących ochrony konsumentów, co może doprowadzić do rozdrobnienia rynku wewnętrznego, gdyż odmienne poziomy ochrony konsumentów oznaczają odmienne warunki konkurencji. (6) Aby zapewnić zatem prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego i poprawić warunki jego funkcjonowania, zwłaszcza w odniesieniu do rynków finansowych, oraz aby zapewnić wysoki poziom ochrony konsumentów i inwestorów, należy więc na poziomie Unii określić wspólne ramy regulacyjne dotyczące wskaźników. (7) Jest właściwe i konieczne, aby przepisom tym nadano formę rozporządzenia w celu dopilnowania, aby przepisy bezpośrednio nakładające obowiązki na osoby zaangażowane w opracowywanie wskaźników, przekazywanie danych i stosowanie wskaźników były stosowane w jednolity sposób w całej Unii. Ponieważ ramy prawne dotyczące udostępniania wskaźników z natury rzeczy obejmują środki służące określeniu dokładnych wymogów w odniesieniu do wszystkich aspektów związanych z udostępnianiem wskaźników, nawet drobne różnice w podejściu zastosowanym w odniesieniu do jednego z tych aspektów mogą prowadzić do znacznych utrudnień w transgranicznym udostępnianiu wskaźników. W związku z tym wybór rozporządzenia jako instrumentu prawnego, który jest bezpośrednio stosowany bez potrzeby przyjęcia przepisów krajowych, ograniczy możliwość uchwalenia rozbieżnych środków na szczeblu krajowym, a także powinien zapewnić jednolite podejście i zwiększenie pewności prawa oraz zapobiec powstawaniu znaczących utrudnień w transgranicznym udostępnianiu wskaźników. (8) Zakres niniejszego rozporządzenia powinien być na tyle szeroki, aby umożliwiał stworzenie prewencyjnych ram prawnych. Opracowywanie wskaźników obejmuje korzystanie ze swobody uznania podczas ich wyznaczania i nieodłącznie podlega pewnym rodzajom konfliktu interesów, przez co istnieją możliwości manipulacji tymi wskaźnikami oraz zachęty do takiej manipulacji. Te czynniki ryzyka są wspólne dla wszystkich wskaźników i wszystkie one powinny zostać uwzględnione w stosownych wymogach dotyczących zarządzania i kontroli. Ponieważ znaczenie wskaźnika oraz jego podatność na manipulację zmieniają się z biegiem czasu, ograniczenie zakresu rozporządzenia poprzez odniesienie do aktualnie istotnych lub podatnych na manipulację indeksów nie uwzględniałoby ryzyka, które może się w przyszłości wiązać z każdym wskaźnikiem. W szczególności wskaźniki, które obecnie nie są szeroko stosowane, mogą być w przyszłości częściej wykorzystywane, w związku z czym nawet niewielka manipulacja może się w ich przypadku okazać znacząca w skutkach. (9) Czynnikiem decydującym o określeniu zakresu niniejszego rozporządzenia powinno być to, czy wygenerowana wartość wskaźnika określa wartość instrumentu finansowego lub umowy finansowej bądź służy do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego. Zakres rozporządzenia nie powinien zatem zależeć od charakteru danych wejściowych. Należy nim zatem objąć wskaźniki obliczane na podstawie danych wejściowych o charakterze gospodarczym (np. kursów akcji) oraz liczb lub wartości o charakterze niegospodarczym (np. danych pogodowych). Ramy powinny obejmować wskaźniki narażone na takie ryzyko, ale powinny również zapewniać proporcjonalne reagowanie na ryzyko, jakie stwarzają poszczególne wskaźniki. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem obejmować wszystkie wskaźniki stosowane do wyceny instrumentów finansowych notowanych lub będących przedmiotem obrotu w ramach regulowanych systemów obrotu. (10) Wielu konsumentów jest stronami umów finansowych, zwłaszcza umów o kredyt konsumencki zabezpieczony hipoteką, które odnoszą się do wskaźników narażonych na takie samo ryzyko. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem obejmować indeksy lub stopy referencyjne, o których mowa w [dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/.../UE w sprawie umów o kredyt konsumencki związanych z nieruchomościami mieszkalnymi i zmieniającej dyrektywę 2008/48/WE]. (11) Wiele indeksów inwestycyjnych wiąże się z istotnymi konfliktami interesów; są one również wykorzystywane do pomiaru wyników funduszy takich jak UCITS. Niektóre z tych wskaźników są publikowane, a inne udostępniane – bezpłatnie lub za opłatą – społeczeństwu lub części społeczeństwa, a manipulacja nimi może mieć niekorzystne skutki dla inwestorów. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem obejmować indeksy lub stopy referencyjne, które stosuje się do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego. (12) Wszyscy administratorzy wskaźników mogą potencjalnie podlegać konfliktom interesów, dysponować swobodą uznania oraz mogą posiadać nieodpowiednie systemy zarządzania i kontroli. Ponadto, ponieważ administratorzy kontrolują proces opracowywania wskaźnika, nałożenie na administratorów wymogu uzyskania zezwolenia oraz objęcie ich nadzorem stanowi najskuteczniejszy sposób zapewnienia integralności wskaźników. (13) Podmioty przekazujące dane na potrzeby wskaźników mogą potencjalnie podlegać konfliktom interesów i dysponować swobodą uznania, a przez to stanowić źródło manipulacji. Przekazywanie danych na potrzeby wskaźników odbywa się na zasadzie dobrowolności. Jeżeli w ramach odpowiedniej inicjatywy od podmiotów przekazujących dane wymaga się istotnej zmiany ich modelu biznesowego, mogą oni zaprzestać przekazywania danych. Jednakże w przypadku podmiotów, które są już objęte regulacją i nadzorem, nałożenie obowiązku wprowadzenia systemów właściwego zarządzania i kontroli nie powinno prowadzić do znacznych kosztów lub nieproporcjonalnego obciążenia administracyjnego. W niniejszym rozporządzeniu nałożono zatem pewne wymogi na nadzorowane podmioty przekazujące dane. (14) Administratorem jest osoba fizyczna lub prawna sprawująca kontrolę nad udostępnianiem wskaźnika, w szczególności osoba, która administruje wskaźnikiem, gromadzi i analizuje dane wejściowe, wyznacza wskaźnik oraz – w niektórych przypadkach – publikuje wskaźnik. Jednakże osoba, która w ramach swojej pracy dziennikarskiej jedynie publikuje wskaźnik lub nawiązuje do niego, ale nie sprawuje kontroli nad udostępnianiem wskaźnika, nie powinna podlegać wymogom nałożonym na mocy niniejszego rozporządzenia na administratorów wskaźników. (15) Indeks jest obliczany przy użyciu wzoru lub innej metody na podstawie wartości podstawowych. Ze swobody uznania można korzystać przy formułowaniu tego wzoru, dokonywaniu kalkulacji lub określaniu danych wejściowych. Taka swoboda uznania może prowadzić do manipulacji i w związku z tym wszystkie wskaźniki posiadające tę cechę powinny być objęte zakresem niniejszego rozporządzenia. Jednak w przypadku gdy jedna cena lub wartość jest stosowana jako odniesienie do instrumentu finansowego (na przykład gdy cena jednego papieru wartościowego jest ceną referencyjną dla opcji), kalkulacje, dane wejściowe ani swoboda uznania nie mają zastosowania. Dlatego ceny referencyjne oparte na jednej cenie lub jednej wartości nie powinny być uznawane za wskaźniki do celów niniejszego rozporządzenia. Cen referencyjnych ani kursów rozliczeniowych określonych przez kontrahentów centralnych nie powinno się uważać za wskaźniki, ponieważ stosuje się je do określenia rozliczeń, marży i zarządzania ryzykiem, i w związku z tym nie określają one kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego ani wartości instrumentu finansowego. (16) Wskaźniki udostępniane przez banki centralne w Unii podlegają kontroli organów publicznych i spełniają zasady, normy i procedury zapewniające ich dokładność, rzetelność i niezależność zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Nie jest zatem konieczne objęcie tych wskaźników zakresem niniejszego rozporządzenia. Jednak również banki centralne państw trzecich mogą udostępniać wskaźniki, które są wykorzystywane w Unii. Należy określić, że wymogom niniejszego rozporządzenia nie podlegają jedynie te udostępniające wskaźniki banki centralne państw trzecich, które są objęte normami porównywalnymi do tych ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. (17) Słabe strony procesu udostępniania wskaźnika, które nie są odpowiednio zarządzane, stwarzają możliwość manipulacji wskaźnikiem. Jeśli wskaźniki są dostępne publicznie, pełny zakres takiego ryzyka może nie zostać uwzględniony, co oznacza, że wystarczające kontrole i zarządzanie mogą nie być realizowane. W celu zapewnienia rzetelności wskaźników na administratorach wskaźników powinien spoczywać wymóg wdrożenia odpowiednich zasad zarządzania, aby kontrolować takie konflikty interesów i chronić zaufanie do rzetelności wskaźników. Nawet w przypadku skutecznego zarządzania większość administratorów jest narażonych na pewne konflikty interesów i mogą być oni zmuszeni do wydawania osądów i decyzji, które wpłyną na różne zainteresowane strony. Konieczne jest zatem, by administratorzy dysponowali niezależną funkcją sprawującą nadzór nad wdrażaniem i skutecznością zasad zarządzania zapewniających skuteczną kontrolę. (18) Manipulowanie wskaźnikami lub ich niewiarygodność mogą przynieść szkodę inwestorom i konsumentom. W niniejszym rozporządzeniu należy zatem określić ramy dotyczące przechowywania rejestrów przez administratorów i podmioty przekazujące dane, a także zapewniania przejrzystości co do celu wskaźnika oraz stosowanych na jego potrzeby danych wejściowych, co ułatwia skuteczniejsze i bardziej sprawiedliwe rozpatrywanie ewentualnych roszczeń odszkodowawczych zgodnie z prawem krajowym lub unijnym. (19) W świetle wielu wymogów, w tym przeprowadzania audytów, a także skutecznego egzekwowania przepisów niniejszego rozporządzenia, konieczna jest analiza i dowody ex post, a zatem konieczne jest, aby administratorzy wskaźników prowadzili odpowiednie rejestry przez wystarczająco długi okres. Realia, których pomiar jest celem wskaźnika, oraz kontekst, w którym jest on dokonywany, często zmieniają się w czasie. Konieczne jest zatem konieczne okresowe przeprowadzanie audytów lub przeglądów procesu i metody opracowywania wskaźników w celu zidentyfikowania słabych stron i ewentualnych ulepszeń. Niedociągnięcia w udostępnianiu wskaźnika mogą mieć wpływ na wiele zainteresowanych stron, które mogą pomóc w identyfikacji takich słabych stron. Jest zatem konieczne wdrożenie formalnej i niezależnej procedury składania skarg, aby zapewnić zainteresowanym stronom możliwość powiadamiania administratora wskaźnika o skargach oraz obiektywną ocenę podstaw skargi przez administratora wskaźnika. (20) Udostępnianie wskaźnika często obejmuje outsourcing ważnych funkcji, takich jak obliczanie wskaźnika, gromadzenie danych wejściowych i rozpowszechnianie wskaźnika. W celu zapewnienia skuteczności zasad zarządzania należy dopilnować, aby taki outsourcing nie zwalniał administratora wskaźnika z żadnego z jego obowiązków i aby nie umniejszał zdolności administratorów do wypełnienia tych obowiązków, ani zdolności odpowiedniego właściwego organu do ich nadzorowania. (21) Administrator wskaźnika jest głównym odbiorcą danych wejściowych i jest w stanie ocenić w sposób spójny rzetelność i dokładność tych danych. W związku z tym administrator wskaźnika powinien posiadać odpowiednie środki kontroli do oceny dokładności danych wejściowych i powinien powiadamiać stosowny właściwy organ o danych budzących podejrzenia. (22) Pracownicy administratora mogą identyfikować ewentualne naruszenia niniejszego rozporządzenia lub ewentualne słabe strony, które mogą prowadzić do manipulacji lub próby manipulacji. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem zapewniać, aby obowiązywały odpowiednie zasady umożliwiające pracownikom powiadamianie w sposób poufny administratorów o ewentualnych naruszeniach niniejszego rozporządzenia. (23) Wszelka swoboda uznania, z jakiej można korzystać w dostarczaniu danych wejściowych, tworzy możliwość manipulacji wskaźnikiem. Gdy dane wejściowe są danymi opartymi na transakcji, istnieje mniejsza swoboda uznania, a zatem możliwość manipulowania danymi jest ograniczona. Administratorzy wskaźników powinni zatem zasadniczo stosować faktyczne dane wejściowe dotyczące transakcji, tam gdzie jest to możliwe, ale mogą wykorzystywać również inne dane, jeżeli dane dotyczące transakcji nie wystarczają do zapewnienia rzetelności i dokładności wskaźnika. (24) Dokładność i wiarygodność wskaźnika stosowanego do pomiaru realiów gospodarczych, których pomiar jest jego celem, zależą od zastosowanej metody i danych wejściowych. Dlatego niezbędne jest przyjęcie metody, która zapewnia wiarygodność i dokładność wskaźnika. (25) Może zaistnieć konieczność zmiany metody w celu zapewnienia ciągłej dokładności wskaźnika, lecz wszelkie zmiany metody mają wpływ na użytkowników wskaźnika i zainteresowane strony. W związku z tym niezbędne jest określenie procedur zmiany metody opracowywania wskaźnika, w tym potrzeby konsultacji, tak aby użytkownicy i zainteresowane strony mogli podjąć niezbędne działania w świetle takich zmian lub poinformować administratora, jeśli będą mieć wątpliwości co do zmian. (26) Rzetelność i dokładność wskaźników zależy od rzetelności i dokładności danych wejściowych dostarczanych przez podmioty przekazujące dane. Istotne jest, aby obowiązki podmiotów przekazujących dane zostały jasno określone oraz były wiarygodne i spójne z kontrolami i metodami stosowanymi przez administratora wskaźnika. Konieczne jest zatem, aby administrator wskaźnika opracował kodeks postępowania w celu określenia takich wymogów i aby kodeks ten był wiążący dla podmiotów przekazujących dane. (27) Wiele wskaźników jest wyznaczanych na podstawie danych wejściowych, które są udostępniane przez regulowane systemy obrotu, giełdy energii oraz platformy do przeprowadzania aukcji uprawnień do emisji. Wszystkie te platformy obrotu są objęte regulacją i nadzorem, które zapewniają rzetelność danych wejściowych oraz przewidują wymogi dotyczące zarządzania i procedury powiadamiania o naruszeniach. W związku z tym wskaźniki te są zwolnione z niektórych wymogów, tak aby uniknąć powielania regulacji, a także dlatego, iż nadzór nad nimi zapewnia rzetelność danych wejściowych. (28) Podmioty przekazujące dane mogą być podatne na konflikty interesów i mogą stosować swobodę uznania w określaniu danych wejściowych. Niezbędne jest więc, aby podmioty przekazujące dane podlegały zasadom zarządzania w celu zapewnienia, że konflikty są zarządzane i że dane wejściowe są dokładne, zgodne z wymogami administratora i mogą być poddawane walidacji. (29) Różne kategorie wskaźników i różne sektory wskaźników mają różne cechy charakterystyczne i słabe strony oraz wiążą się z różnym ryzykiem. W niniejszym rozporządzeniu należy uszczegółowić przepisy dotyczące niektórych sektorów i kategorii wskaźników. Wskaźniki międzybankowych stóp procentowych są wskaźnikami, które odgrywają ważną rolę w realizacji polityki pieniężnej, i w związku z tym należy określić, w jaki sposób te przepisy niniejszego rozporządzenia miałyby mieć zastosowanie do tych wskaźników. Wskaźniki towarowe są powszechnie stosowane i wykazują specyficzne dla tego sektora cechy, w związku z czym należy określić, w jaki sposób te przepisy niniejszego rozporządzenia miałyby mieć zastosowanie do tych wskaźników. (30) Nieskuteczność określonych wskaźników kluczowych może mieć istotny wpływ na stabilność finansową, prawidłowe funkcjonowanie rynku lub na inwestorów, konieczne jest zatem, aby zastosowanie miały dodatkowe wymogi zapewniające rzetelność i dokładność tych kluczowych wskaźników. Jeżeli wskaźnik stanowi punkt odniesienia dla instrumentów finansowych o znaczącej wartości, będzie on miał taki istotny wpływ. Konieczne jest zatem, by Komisja określiła te wskaźniki, które stanowią punkt odniesienia dla instrumentów finansowych powyżej określonego progu i które należy uznać za kluczowe wskaźniki. (31) Podmioty przekazujące dane, które zaprzestają przekazywania danych, mogą osłabić wiarygodność kluczowych wskaźników. Aby temu zaradzić, należy zapewnić, by odpowiedni właściwy organ posiadał uprawnienie do zażądania przekazywania danych na potrzeby kluczowych wskaźników. (32) Aby użytkownicy wskaźników mogli dokonywać odpowiednich wyborów wskaźników i zrozumieć ryzyko z nimi związane, muszą wiedzieć, co mierzą wskaźniki, oraz znać ich słabe strony. Administrator wskaźnika powinien więc opublikować oświadczenie określające te elementy oraz przedstawić w nim dane wejściowe wykorzystywane do wyznaczenia wskaźnika. (33) Konsumenci mogą zawierać umowy finansowe, w szczególności hipoteki i umowy o kredyt konsumencki, które odnoszą się do wskaźnika, lecz nierówna siła przetargowa i zastosowanie standardowych warunków oznaczają, że konsumenci mogą mieć ograniczony wybór wskaźnika. Niezbędne jest więc dopilnowanie, aby odpowiedzialność za ocenę adekwatności takiego wskaźnika dla konsumenta spoczywała na kredytodawcach lub wierzycielach, którzy są podmiotami nadzorowanymi, ponieważ podmioty te mają większe zdolności wyboru wskaźnika. Jednakże w przypadku instrumentów finansowych, które odnoszą się do wskaźnika, nie należy w niniejszym rozporządzeniu nakładać wymogu oceny adekwatności, gdyż jest ona już przewidziana w dyrektywie [MiFID]. (34) W niniejszym rozporządzeniu należy uwzględnić zasady dotyczące wskaźników finansowych wydane przez Międzynarodową Organizację Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO) (dalej zwane „zasadami IOSCO”) w dniu 17 lipca 2013 r., które pełnią rolę międzynarodowego standardu dla wymogów regulacyjnych dotyczących wskaźników. Z punktu widzenia ochrony inwestorów konieczne jest, aby przed zastosowaniem w Unii jakiegokolwiek wskaźnika udostępnianego z państwa trzeciego dokonana została ocena tego, czy środki nadzoru i regulacji stosowane w tym państwie trzecim odpowiadają środkom nadzoru i regulacji wskaźników stosowanym w Unii. (35) Administrator powinien uzyskać zezwolenie od właściwego organu państwa członkowskiego, w którym administrator ten ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, jak również powinien podlegać nadzorowi tego organu. (36) W niektórych okolicznościach osoba może udostępnić wskaźnik, nie mając świadomości tego, że stosuje się go jako odniesienie dla instrumentu finansowego. Może tak się zdarzyć w szczególności wówczas, gdy użytkownicy i administrator wskaźnika mają siedzibę lub miejsce zamieszkania w różnych państwach członkowskich. Konieczne jest zatem, aby właściwe organy, które dowiedzą się, że wskaźnik jest stosowany w instrumencie finansowym, powiadomiły o każdym takim przypadku centralny organ koordynacyjny taki jak ESMA, który następnie powinien powiadomić administratora. (37) Zbiór skutecznych narzędzi, uprawnień i zasobów, jakim dysponują właściwe organy państw członkowskich, zapewnia skuteczność nadzoru. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem w szczególności określić minimalny zbiór uprawnień nadzorczych i dochodzeniowych, jakie należy powierzyć właściwym organom państw członkowskich zgodnie z prawem krajowym. Korzystając ze swoich uprawnień na mocy niniejszego rozporządzenia, właściwe organy i ESMA powinny działać obiektywnie i bezstronnie, a także powinny podejmować niezależne decyzje. (38) Do celów wykrywania naruszeń niniejszego rozporządzenia konieczne jest, aby właściwe organy miały, zgodnie z prawem krajowym, dostęp do pomieszczeń osób fizycznych i prawnych w celu zajęcia dokumentów. Dostęp do takich lokali jest konieczny, gdy istnieje uzasadnione podejrzenie, że istnieją dokumenty i inne dane związane z przedmiotem kontroli lub dochodzenia i mogą być istotne dla udowodnienia naruszenia niniejszego rozporządzenia. Ponadto dostęp do takich lokali jest konieczny w przypadku, gdy: osoba, od której już zażądano informacji, nie spełniła tego żądania; lub gdy istnieją uzasadnione powody, aby sądzić, że w przypadku zażądania takich informacji, żądanie takie nie zostałoby spełnione, lub dokumenty lub informacje, do których odnosi się żądanie udzielenia informacji, zostałyby usunięte, zmienione lub zniszczone. Jeśli zgodnie z prawem krajowym potrzebne jest wcześniejsze pozwolenie organu sądowego danego państwa członkowskiego, z takiego prawa dostępu do lokali można skorzystać dopiero po uzyskaniu pozwolenia sądowego. (39) Istniejące nagrania rozmów telefonicznych i rejestry przesyłu danych pochodzące od nadzorowanych podmiotów mogą stanowić kluczowy, a czasem jedyny dowód, na podstawie którego można wykryć i udowodnić naruszenia niniejszego rozporządzenia, w szczególności zgodności z wymogami dotyczącymi zarządzania i kontroli. Tego rodzaju rejestry i nagrania mogą ułatwić weryfikację tożsamości osób odpowiedzialnych za przekazywanie danych, osób odpowiedzialnych za ich zatwierdzanie, jak również ułatwić weryfikację, czy utrzymywane jest fizyczne oddzielenie pracowników. Właściwe organy powinny być zatem uprawione do zażądania istniejących nagrań rozmów telefonicznych, rejestrów komunikacji elektronicznej i przesyłu danych będących w posiadaniu podmiotów nadzorowanych w tych przypadkach, w których istnieje uzasadnione podejrzenie, że tego rodzaju nagrania lub rejestry związane z przedmiotem kontroli lub dochodzenia mogą być istotne dla udowodnienia naruszenia niniejszego rozporządzenia. (40) Niektóre przepisy niniejszego rozporządzenia mają zastosowanie do osób fizycznych lub prawnych w państwach trzecich, które to osoby mogą wykorzystywać wskaźniki lub mogą być podmiotami przekazującymi dane na potrzeby wskaźników lub mogą być w inny sposób zaangażowane w proces opracowywania wskaźnika. Właściwe organy powinny zatem zawrzeć odpowiednie porozumienia o współpracy z organami nadzoru w państwach trzecich. ESMA powinien koordynować opracowywanie takich porozumień o współpracy oraz wymianę informacji otrzymanych z państw trzecich między właściwymi organami. (41) W niniejszym rozporządzeniu przestrzegane są prawa podstawowe i zasady uznane w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawo do ochrony danych osobowych, wolność wypowiedzi i informacji, wolność prowadzenia działalności gospodarczej, prawo własności, prawo do ochrony konsumentów, prawo do skutecznego środka prawnego i prawo do obrony. W związku z tym niniejsze rozporządzenie powinno być interpretowane i stosowane zgodnie z tymi prawami i zasadami. (42) Prawa do obrony osób, których dotyczy postępowanie, powinny być w pełni przestrzegane. Osobom, które są objęte postępowaniem, zapewnia się w szczególności dostęp do ustaleń, na których podstawie właściwe organy podjęły decyzję, a także prawo do bycia wysłuchanym. (43) Przejrzystość w odniesieniu do wskaźników jest konieczna z uwagi na stabilność rynku finansowego oraz ochronę inwestorów. Wszelka wymiana lub przekazywanie informacji przez właściwe organy powinny odbywać się zgodnie z zasadami przekazywania danych osobowych określonymi w dyrektywie 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[16]. Wszelka wymiana lub przekazywanie informacji przez ESMA powinny odbywać się zgodnie z zasadami przekazywania danych osobowych określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[17]. (44) Biorąc pod uwagę zasady określone w komunikacie Komisji w sprawie wzmocnienia systemów sankcji w branży usług finansowych oraz w aktach prawnych Unii przyjętych w następstwie tego komunikatu, państwa członkowskie powinny określić zasady w sprawie kar i środków administracyjnych, mających zastosowanie do naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia oraz powinny zapewnić ich wdrożenie. Takie kary i środki administracyjne powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. (45) W związku z tym należy przewidzieć zbiór środków administracyjnych, sankcji i grzywien w celu zapewnienia wspólnego podejścia w państwach członkowskich oraz wzmocnienia ich skutku odstraszającego. Przy określaniu sankcji w konkretnych sytuacjach należy uwzględnić, w stosownych przypadkach, takie czynniki jak zwrot wszelkich stwierdzonych korzyści finansowych, waga i czas trwania naruszenia, wszelkie czynniki obciążające lub łagodzące, konieczność zapewnienia odstraszającego efektu grzywny oraz, w stosownych przypadkach, należy także przewidzieć możliwość zmniejszenia wysokości grzywny w zamian za współpracę z właściwym organem. Faktyczna kwota kar administracyjnych, które mają zostać nałożone w konkretnym przypadku za bardzo poważne naruszenia, może osiągnąć maksymalny poziom przewidziany w niniejszym rozporządzeniu lub wyższy poziom przewidziany w prawie krajowym, podczas gdy kary znacznie niższe niż poziom maksymalny mogą być stosowane w przypadku mniejszych naruszeń lub w przypadku ugody. Właściwy organ powinien mieć możliwość tymczasowego odsunięcia od pełnienia funkcji zarządczych u administratorów wskaźników lub podmiotów przekazujących dane. Niniejsze rozporządzenie nie powinno ograniczać możliwości ustanawiania przez państwa członkowskie wyższych poziomów sankcji administracyjnych. (46) Aby zapewnić odstraszający wpływ na społeczeństwo decyzji podejmowanych przez właściwe organy, decyzje te powinny być zwykle publikowane. Publikacja decyzji jest również ważnym narzędziem właściwych organów, które służy do informowania uczestników rynku o tym, jakie zachowanie uznaje się za naruszenie niniejszego rozporządzenia, oraz do upowszechniania odpowiedniego zachowania wśród uczestników rynku. Jeśli taka publikacja przynosi nieproporcjonalną szkodę danym osobom albo zagraża stabilności rynków finansowych lub trwającym dochodzeniom, właściwy organ powinien opublikować informacje o sankcjach i środkach w sposób anonimowy lub opóźnić publikację. Właściwe organy powinny mieć możliwość niepublikowania informacji o sankcjach, jeśli anonimowa lub opóźniona publikacja jest uważana za niewystarczającą do utrzymania stabilności rynków finansowych. Właściwe organy nie są również zobowiązane do publikowania informacji o środkach, których charakter uznaje się za drugorzędny i których publikacja byłaby nieproporcjonalna. (47) Z kluczowymi wskaźnikami mogą mieć do czynienia podmioty przekazujące dane, administratorzy i użytkownicy w więcej niż jednym państwie członkowskim. Zaprzestanie udostępniania takiego kluczowego wskaźnika lub wszelkie zdarzenia, które mogą istotnie podważyć jego rzetelność, mogą zatem wywierać skutki w więcej niż jednym państwie członkowskim, co oznacza, że nadzór nad takim wskaźnikiem sprawowany tylko przez właściwy organ państwa członkowskiego, w którym znajduje się siedziba podmiotu odpowiedzialnego za ten wskaźnik, nie będzie efektywny i skuteczny pod względem eliminacji ryzyka, jakie stwarza ten kluczowy wskaźnik. Aby zapewnić skuteczną wymianę informacji nadzorczych między właściwymi organami oraz koordynację ich działań i środków nadzorczych, należy stworzyć kolegia właściwych organów. Działalność kolegiów powinna przyczynić się do zharmonizowanego stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia oraz do konwergencji praktyk nadzorczych. Prawnie wiążąca mediacja prowadzona przez ESMA stanowi istotny element urzeczywistnienia koordynacji oraz osiągnięcia spójności nadzoru i konwergencji praktyk nadzorczych. Wskaźniki mogą stanowić punkt odniesienia dla instrumentów finansowych i umów finansowych o długim okresie obowiązywania. W pewnych sytuacjach udostępnianie tego rodzaju wskaźników może nie być już dozwolone po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, gdyż posiadają one właściwości, które nie mogą zostać dostosowane tak, by spełnione były wymogi niniejszego rozporządzenia. Zakaz dalszego udostępniania tego rodzaju wskaźników może jednak prowadzić do wypowiedzenia lub pozbawienia skuteczności instrumentów finansowych lub umów finansowych, a tym samym szkodzić inwestorom. Konieczne jest zatem ustanowienie przepisu, który przez okres przejściowy umożliwi dalsze udostępnianie tego rodzaju wskaźników. (48) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia oraz doprecyzowania technicznych elementów wniosku należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do określenia technicznych elementów definicji, wymogów dotyczących zarządzania i kontroli mających zastosowanie do administratorów i nadzorowanych podmiotów przekazujących dane, wymogów dotyczących danych wejściowych i metody, kodeksu postępowania, specyficznych wymogów dotyczących różnych kategorii wskaźników i różnych sektorów oraz informacji podawanych we wnioskach o udzielenie zezwolenia składanych przez potencjalnych administratorów. (49) Komisja powinna przyjąć opracowane przez ESMA projekty regulacyjnych standardów technicznych, ustanawiających minimalną treść porozumień o współpracy z właściwymi organami państw trzecich, w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 290 TFUE oraz zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. (50) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonania niniejszego rozporządzenia, w odniesieniu do niektórych jego aspektów należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Aspekty te obejmują stwierdzanie równoważności ram prawnych, którym podlegają banki centralne i podmioty udostępniające wskaźniki z państw trzecich, jak również dokonywanie stwierdzenia, że wskaźnik ma charakter kluczowy. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[18]. (51) Komisja powinna być również uprawniona do przyjęcia opracowanych przez ESMA wykonawczych standardów technicznych, ustanawiających procedury i formy wymiany informacji między właściwymi organami i ESMA, w drodze aktów wykonawczych zgodnie z art. 291 TFUE oraz zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia, mianowicie ustanowienie jednolitego i skutecznego systemu w celu wyeliminowania słabych stron wskaźników, nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie z uwagi na to, że całościowe skutki problemów związanych ze wskaźnikami można w pełni postrzegać wyłącznie w kontekście Unii, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągniecie na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzanie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tych celów, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: TYTUŁ 1 PRZEDMIOT, ZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE Artykuł 1 Przedmiot Niniejsze rozporządzenie wprowadza wspólne ramy mające na celu zapewnienie dokładności i rzetelności indeksów stosowanych jako wskaźniki w instrumentach i umowach finansowych w Unii. Rozporządzenie przyczynia się w ten sposób do prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, zapewniając jednocześnie wysoki poziom ochrony konsumentów i inwestorów. Artykuł 2 Zakres stosowania 1. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do udostępniania wskaźników, przekazywania danych wejściowych na potrzeby wskaźnika oraz stosowania wskaźnika w Unii. 2. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do: a) członków Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC); b) banków centralnych państw trzecich, których ramy prawne Komisja uznaje za określające zasady, standardy i procedury równoważne wymogom w zakresie dokładności, rzetelności i niezależności udostępniania wskaźników określone w niniejszym rozporządzeniu. 3. Komisja ustanawia wykaz banków centralnych państw trzecich, o których mowa w ust. 2 lit. b). Przedmiotowe akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 38 ust. 2. Artykuł 3 Definicje 1. Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1) „indeks” oznacza każdą wartość: a) która jest publikowana lub udostępniana ogółowi społeczeństwa; b) która jest regularnie wyznaczana, w całości lub częściowo, poprzez zastosowanie wzoru lub jakiejkolwiek innej metody obliczania bądź przez ocenę; c) w przypadku gdy tego wyznaczenia dokonuje się na podstawie wartości co najmniej jednego składnika aktywów bazowych, lub cen, w tym cen szacunkowych, lub innych wartości; 2) „wskaźnik” oznacza dowolny indeks stanowiący odniesienie do określenia kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego lub umowy finansowej, bądź wartości instrumentu finansowego lub indeksu stosowanego do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego; 3) „udostępnianie wskaźnika” oznacza: a) zarządzanie uzgodnieniami w zakresie wyznaczania wskaźnika; oraz b) gromadzenie, analizę lub przetwarzanie danych wejściowych do celów wyznaczenia wskaźnika; oraz c) wyznaczenie wskaźnika poprzez zastosowanie wzoru lub innej metody obliczania lub poprzez ocenę danych wejściowych przekazanych w tym celu; 4) „administrator” oznacza osobę fizyczną lub prawną sprawującą kontrolę nad udostępnianiem wskaźnika; 5) „użytkownik wskaźnika” oznacza dowolną osobę, która dokonuje emisji instrumentu finansowego lub posiada taki instrument bądź jest stroną umowy finansowej, do której wskaźnik stanowi odniesienie; 6) „przekazywanie danych wejściowych” oznacza dostarczanie wszelkich danych wejściowych administratorowi lub innej osobie do celów przekazania ich administratorowi, wymaganych w związku z wyznaczeniem danego wskaźnika i przekazanych w tym celu; 7) „podmiot przekazujący dane” oznacza osobę fizyczną lub prawną przekazującą dane wejściowe; 8) „nadzorowany podmiot przekazujący dane” oznacza nadzorowany podmiot, który przekazuje dane wejściowe administratorowi mającemu siedzibę lub miejsce zamieszkania w Unii; 9) „dostawca danych” oznacza osobę fizyczną zatrudnioną przez podmiot przekazujący dane do celów przekazania danych wejściowych; 10) „dane wejściowe” oznaczają dane dotyczące wartości co najmniej jednego składnika aktywów bazowych, lub cen, w tym cen szacunkowych, lub innych wartości, które administrator wykorzystuje do wyznaczenia wskaźnika; 11) „dane regulowane” oznaczają dane wejściowe przekazane bezpośrednio z systemu obrotu zdefiniowanego w art. 2 ust. 1 pkt 25 rozporządzenia [MIFIR] lub zatwierdzonego podmiotu publikującego zdefiniowanego w art. 2 ust. 1 pkt 18 rozporządzenia MIFIR lub zatwierdzonego systemu sprawozdawczego zdefiniowanego w art. 2 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia [MiFIR] zgodnie z obowiązkowymi wymogami dotyczącymi danych potransakcyjnych, bądź giełdy energii elektrycznej, o której mowa w art. 37 ust. 1 lit. j) dyrektywy 2009/72/WE[19] lub giełdy gazu ziemnego, o której mowa w art. 41 ust. 1 lit. j) dyrektywy 2009/73/WE[20], lub platformy aukcyjnej, o której mowa w art. 26 lub w art. 30 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1031/2010; 12) „dane dotyczące transakcji” oznaczają dające się zaobserwować ceny, stopy, wskaźniki lub wartości reprezentujące transakcje między niestowarzyszonymi kontrahentami na aktywnym rynku podlegającym konkurencyjnym siłom podaży i popytu; 13) „instrument finansowy” oznacza każdy z instrumentów wymienionych w sekcji C załącznika I do dyrektywy 2004/39/WE, w odniesieniu do którego przedstawiono wniosek o dopuszczenie do obrotu w systemie obrotu lub będący w obrocie w systemie obrotu; 14) „nadzorowany podmiot” oznacza następujące podmioty: a) instytucje kredytowe zdefiniowane w art. 3 pkt 1 dyrektywy 2013/36/UE[21]; b) firmy inwestycyjne zdefiniowane w zdefiniowane w art. 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia MIFIR; c) zakłady ubezpieczeń zdefiniowane w art. 13 pkt 1 dyrektywy 2009/138/WE[22]; d) zakłady reasekuracji zdefiniowane w art. 13 pkt 1 dyrektywy 2009/138/WE; e) przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe (UCITS) zdefiniowane w art. 1 ust. 2 dyrektywy 2009/65/UE[23]; f) zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (ZAFI) zdefiniowanych w art. 4 ust. 1 lit. b) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE[24]; g) kontrahentów centralnych zdefiniowanych w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012[25]; h) repozytoria transakcji zdefiniowane w art. 2 pkt 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012; i) administratora; 15) „umowa finansowa” oznacza: a) każdą umowę o kredyt zdefiniowaną w art. 3 lit. c) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE[26]; b) każdą umowę o kredyt zdefiniowaną w art. 3 pkt 3 [dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady [2013/.../] w sprawie umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi]; 16) „fundusz inwestycyjny” oznacza AFI zdefiniowany w art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE lub przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania objęte zakresem dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/UE; 17) „organ zarządzający” oznacza organ zarządzający pełniący funkcje nadzorcze i zarządcze, który posiada najwyższe uprawnienia decyzyjne oraz jest uprawniony do formułowania strategii podmiotu, jego celów oraz ogólnego kierunku działalności; 18) „konsument” oznacza osobę fizyczną działającą, w przypadku umów finansowych objętych niniejszym rozporządzeniem, w celach niezwiązanych z jej działalnością handlową, gospodarczą lub zawodową; 19) „wskaźnik międzybankowej stopy procentowej” oznacza wskaźnik, w przypadku którego składnikiem aktywów bazowych do celów ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu jest stopa, według której banki mogą pożyczać innym bankom lub od innych banków; 20) „wskaźnik towarów” oznacza wskaźnik, w przypadku którego składnikiem aktywów bazowych do celów ust. 1 lit. c) niniejszego artykułu jest towar w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1287/2006[27]; uprawnień do emisji zdefiniowanych w sekcji C pkt 11 załącznika I do dyrektywy MiFID nie uznaje się za towary do celów niniejszego rozporządzenia; 21) „kluczowy wskaźnik” oznacza wskaźnik, w przypadku którego większość podmiotów przekazujących dane są to podmioty nadzorowane i który jest stosowany jako odniesienie do instrumentów finansowych o wartości nominalnej wynoszącej co najmniej 500 mld EUR; 22) „mający siedzibę lub miejsce zamieszkania” oznacza w odniesieniu do osoby prawnej państwo członkowskie lub państwo trzecie, w którym znajduje się siedziba lub inny oficjalny adres tej osoby prawnej, oraz, w odniesieniu do osoby fizycznej państwo członkowskie lub państwo trzecie, w którym osoba ta jest rezydentem do celów podatkowych. 2. Komisja jest uprawiona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 37 w celu doprecyzowania elementów technicznych definicji określonych w ust. 1, określających w szczególności, co oznacza udostępnianie ogółowi społeczeństwa do celów definicji indeksu, oraz w celu uwzględnienia zmian na rynku lub rozwoju technologicznego. W stosownych przypadkach Komisja uwzględnia międzynarodową konwergencję praktyk nadzorczych odnoszących się do wskaźników. Artykuł 4 Wyłączenie z zakresu rozporządzenia administratorów niezdających sobie sprawy z zastosowania udostępnianych przez nich wskaźników i administratorów niewyrażających zgody 1. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do administratora w odniesieniu do udostępnianego przez niego wskaźnika, jeżeli administrator nie zdaje sobie sprawy i nie można racjonalnie założyć, że mógł zdawać sobie sprawę, że wskaźnik jest wykorzystywany do celów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 2. 2. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do administratora wskaźnika, o którym mowa w art. 25 ust. 3 w odniesieniu do tego wskaźnika. TYTUŁ II RZETELNOŚĆ I WIARYGODNOŚĆ WSKAŹNIKA Rozdział 1 Zarządzanie i kontrola sprawowane przez administratorów Artykuł 5 Wymogi w zakresie zarządzania 1. Następujące wymogi w zakresie zarządzania mają zastosowanie do administratora wskaźnika: a) administrator posiada solidne zasady zarządzania, obejmujące wyraźną strukturę organizacyjną z dobrze określonymi, przejrzystymi i spójnymi rolami i podziałem odpowiedzialności wszystkich osób zaangażowanych w udostępnianie wskaźnika. Administrator podejmuje wszystkie niezbędne działania w celu dopilnowania, aby na udostępnienie wskaźnika nie miał wpływu żaden istniejący lub potencjalny konflikt interesów oraz aby w sytuacji, w której proces opracowywania wskaźnika wymaga swobody uznania lub osądu, zastosowanie swobody uznania lub dokonanie osądu przebiegało niezależnie i uczciwie („zarządzanie i konflikty interesów”); b) administrator ustanawia funkcję nadzorczą w celu zapewnienia nadzoru nad wszystkimi aspektami udostępniania przez niego wskaźników („nadzór”); c) administrator dysponuje ramami w zakresie kontroli, które zapewniają udostępnianie, publikowanie lub upowszechnianie wskaźnika zgodnie z niniejszym rozporządzeniem („kontrole”); d) administrator dysponuje ramami w zakresie odpowiedzialności obejmującymi prowadzenie rejestrów, audyty i przegląd, a także procedurą składania skarg, zapewniającymi dowody na stosowanie się do wymogów niniejszego rozporządzenia („odpowiedzialność”). 2. Administrator spełnia wymogi w zakresie zarządzania i kontroli określonych w załączniku I sekcja A. 3. Zgodnie z art. 37 Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych precyzujących wymogi w zakresie zarządzania i kontroli określonych w załączniku I sekcja A. Komisja uwzględnia, co następuje: a) rozwój wskaźników i rynków finansowych w świetle międzynarodowej konwergencji praktyk nadzorczych w odniesieniu do wymogów w zakresie zarządzania dotyczących wskaźników; b) właściwości różnych kategorii wskaźników i administratorów; c) istniejące lub potencjalne konflikty interesów w zakresie udostępniania wskaźników, podatność wskaźników na manipulację i znaczenie wskaźników dla stabilności finansowej, rynków i inwestorów. Artykuł 6 Outsourcing 1. Administratorzy nie zlecają na zasadzie outsourcingu funkcji w zakresie udostępniania wskaźnika w sposób, który w poważnym stopniu niekorzystnie wpływałby na kontrolę administratora nad udostępnianiem wskaźnika lub zdolność odpowiednich właściwych organów do sprawowania nadzoru nad danym wskaźnikiem. 2. Jeżeli ma miejsce outsourcing, administrator dopilnowuje, aby spełnione zostały wymogi w zakresie outsourcingu określone w załączniku I sekcja B. 3. Jeżeli administrator zleca dowolnemu usługodawcy na zasadzie outsourcingu funkcje lub inne istotne usługi i działania w zakresie udostępniania wskaźnika, pozostaje on w pełni odpowiedzialny za dopełnienie wszystkich swoich zobowiązań na mocy niniejszego rozporządzenia. Rozdział 2 Dane wejściowe, metoda i zgłaszanie naruszeń Artykuł 7 Dane wejściowe i metoda 1. W ramach następujących wymogów reguluje się udostępnianie wskaźnika w zakresie stosowanych w tym celu danych wejściowych i metody: a) dane wejściowe są wystarczające do dokładnego i wiarygodnego przedstawienia realiów rynkowych lub gospodarczych, których pomiar jest celem danego wskaźnika („wystarczające i dokładne dane”). Dane wejściowe stanowią dane dotyczące transakcji. Jeżeli dostępne dane dotyczące transakcji nie są wystarczające do dokładnego i wiarygodnego przedstawienia realiów rynkowych lub gospodarczych, których pomiar jest celem danego wskaźnika, można wykorzystać dane wejściowe niebędące danymi dotyczącymi transakcji, pod warunkiem że są one możliwe do sprawdzenia. b) administrator otrzymuje dane wejściowe od wiarygodnego i reprezentatywnego panelu lub próby podmiotów przekazujących dane, aby zapewnić rzetelne i reprezentatywne przedstawianie przez uzyskany w ten sposób wskaźnik realiów rynkowych lub gospodarczych, których pomiar jest jego celem („reprezentatywne podmioty przekazujące dane”). c) jeżeli dane wejściowe na potrzeby wskaźnika nie są danymi dotyczącymi transakcji, a udział podmiotu przekazującego dane w wartości transakcji na rynku, którego pomiar jest celem wskaźnika, przekracza 50 % administrator dopilnowuje, aby dane wejściowe odzwierciedlały rynek podlegający konkurencyjnym siłom podaży i popytu. Jeżeli administrator uzna, że dane wejściowe nie odzwierciedlają rynku podlegającego konkurencyjnym siłom podaży i popytu, zmienia dane wejściowe, podmioty przekazujące dane lub metodę, w celu dopilnowania, aby dane odzwierciedlały rynek podlegający konkurencyjnym siłom podaży i popytu, bądź zaprzestaje udostępniania tego wskaźnika („wpływ na rynek”); d) administrator korzysta z rzetelnej i wiarygodnej metody wyznaczania wskaźnika opartej na przejrzystych zasadach, określających sposób i okoliczności zastosowania swobody uznania lub dokonania osądu przy wyznaczaniu danego wskaźnika („rzetelna i wiarygodna metoda”); e) administrator opracowuje i stosuje dane na potrzeby wskaźnika oraz metodę jego wyznaczania, a także zarządza tymi danymi i tą metodą w sposób przejrzysty („przejrzystość”). 2. Administrator spełnia wymogi w zakresie danych wejściowych i metody określone w załączniku I sekcja C. 3. Zgodnie z art. 37 Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących środków służących sprecyzowaniu kontroli w odniesieniu do danych wejściowych; okoliczności, w jakich dane dotyczące transakcji mogą być niewystarczające, oraz tego, w jaki sposób można o tym poinformować organy nadzoru; a także wymogów opracowywania metod. Komisja uwzględnia, co następuje: a) rozwój wskaźników i rynków finansowych w świetle międzynarodowej konwergencji praktyk nadzorczych odnoszących się do wskaźników; b) właściwości różnych kategorii wskaźników i administratorów; oraz c) podatność wskaźników na manipulację w świetle stosowanych metod i danych wejściowych. Artykuł 8 Zgłaszanie naruszeń 1. Administrator dopilnowuje, aby obowiązywały odpowiednie systemy i skuteczne kontrole w celu zapewnienia rzetelności danych wejściowych do celów ust. 2. 2. Administrator monitoruje dane wejściowe i podmioty przekazujące dane w celu zidentyfikowania przypadków naruszeń [rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku] oraz każdego zachowania, które może wiązać się z manipulacją lub próbą manipulacji wskaźnikiem, i powiadamia odpowiedni właściwy organ zgodnie z art. 11 ust. 2 [rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku], przedstawiając wszystkie stosowne informacje, jeżeli podejrzewa, że w odniesieniu do wskaźnika doszło do: a) istotnego naruszenia [rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku]; b) zachowania, które może wiązać się z manipulacją lub próbą manipulacji wskaźnikiem; lub c) zmowy w celu manipulacji lub próby manipulacji wskaźnikiem. 3. Administrator dysponuje procedurami odnoszącymi się do kierowników, pracowników oraz wszelkich innych osób fizycznych, z których usług korzysta lub które pozostają pod jego kontrolą, umożliwiającymi wewnętrzne zgłaszanie naruszeń niniejszego rozporządzenia za pośrednictwem konkretnego, autonomicznego kanału. Rozdział 3 Kodeks postępowania i wymogi dotyczące podmiotów przekazujących dane Artykuł 9 Kodeks postępowania 1. Administrator opracowuje kodeks postępowania w odniesieniu do każdego wskaźnika, w którym wyraźnie określa zakres odpowiedzialności i obowiązków administratora i podmiotów przekazujących dane w odniesieniu do udostępniania wskaźnika, wraz z jasnym opisem danych wejściowych, które mają być dostarczane, obejmującym co najmniej elementy określone w załączniku I sekcja D. 2. Administrator i podmioty przekazujące dane podpisują kodeks postępowania, który jest prawnie wiążący dla wszystkich jego stron. 3. Zgodnie z art. 37 Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących środków służących sprecyzowaniu warunków kodeksu postępowania, o którym mowa w załączniku I sekcja D w odniesieniu do różnych kategorii wskaźników, oraz w celu uwzględnienia rozwoju wskaźników i rynków finansowych. Komisja uwzględnia różne właściwości wskaźników i podmiotów przekazujących dane, w szczególności pod względem różnic między przekazywanymi danymi wejściowymi i stosowanymi metodami, ryzyko manipulacji danymi wejściowymi i międzynarodową konwergencję praktyk nadzorczych odnoszących się do wskaźników. Artykuł 10 Dane regulowane 1. Artykuł 7 ust. 1 lit. b), art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 2 i art. 9 niniejszego rozporządzenia nie mają zastosowania, jeżeli dane wejściowe przekazane na potrzeby wskaźnika są danymi regulowanymi. 2. Administrator zawiera porozumienie z podmiotem przekazującym dane regulowane, w którym wyraźnie określa się podmiotowi przekazującemu dane regulowane wskaźniki wyznaczane przez administratora przy zastosowaniu danych regulowanych, a także zapewnia przestrzeganie niniejszego rozporządzenia. Artykuł 11 Zarządzanie i kontrole 1. W odniesieniu do nadzorowanego podmiotu przekazującego dane mają zastosowanie następujące wymogi w zakresie zarządzania i kontroli: a) nadzorowany podmiot przekazujący dane dopilnowuje, aby na przekazywanie danych wejściowych nie miał wpływu żaden istniejący lub potencjalny konflikt interesów oraz aby, w przypadku konieczności zastosowania swobody uznania lub dokonania osądu, taką swobodę uznania lub taki osąd stosowano niezależnie i uczciwie w oparciu o istotne informacje zgodnie z kodeksem postępowania („konflikty interesów”); b) nadzorowany podmiot przekazujący dane posiada ramy w zakresie kontroli zapewniające rzetelność, dokładność i wiarygodność danych wejściowych oraz przekazywanie danych wejściowych zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia i z kodeksem postępowania („odpowiednie kontrole”). 2. Nadzorowany podmiot przekazujący dane spełnia wymogi w zakresie systemów i kontroli określone w załączniku I sekcja E. 3. Nadzorowany podmiot przekazujący dane prowadzi pełną współpracę z administratorem i odpowiednim właściwym organem w zakresie audytów dotyczących udostępniania wskaźnika i nadzoru nad udostępnianiem wskaźnika oraz udostępnia informacje i rejestry prowadzone zgodnie z załącznikiem I sekcja E. 4. Zgodnie z art. 37 Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących środków służących sprecyzowaniu wymogów dotyczących systemów i kontroli określonych w załączniku I sekcja E w odniesieniu do różnych kategorii wskaźników. Komisja uwzględnia różne właściwości wskaźników i nadzorowanych podmiotów przekazujących dane, w szczególności pod względem różnic między przekazywanymi danymi wejściowymi i stosowanymi metodami, ryzyko manipulacji danymi wejściowymi i charakter działalności prowadzonej przez nadzorowane podmioty przekazujące dane, oraz rozwój wskaźników i rynków finansowych w świetle międzynarodowej konwergencji praktyk nadzorczych odnoszących się do wskaźników. TYTUŁ III WYMOGI DOTYCZĄCE SEKTORÓW I KLUCZOWE WSKAŹNIKI Rozdział 1 Sektory wskaźników Artykuł 12 Szczegółowe wymogi w zakresie różnych kategorii wskaźników i sektorów 1. Do wskaźników międzybankowych stóp procentowych, poza wymogami określonymi w tytule II, zastosowanie mają szczegółowe wymogi określone w załączniku II. 2. Do wskaźników towarów, poza wymogami określonymi w tytule II, zastosowanie mają szczegółowe wymogi określone w załączniku III. 3. Zgodnie z art. 39 Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących środków służących określeniu lub dostosowaniu, w świetle zmian na rynku, rozwoju technologicznego i rozwoju sytuacji międzynarodowej, następujących elementów załączników II i III: a) okresu czasu, po którego upływie dane wejściowe są publikowane (załącznik II pkt 6); b) procesów wyboru i nominacji oraz obowiązków komitetu nadzorczego (załącznik II pkt 8, 9 i 10); c) częstotliwości przeprowadzania audytów (załącznik II pkt 12); d) procesów dostarczania danych wejściowych, które mają zostać określone w kodeksie postępowania (załącznik II pkt 13); e) systemów i środków kontroli podmiotu przekazującego dane (załącznik II pkt 16); f) rejestrów, które ma prowadzić podmiot przekazujący dane, oraz nośnika, na jakim mają one być przechowywane (załącznik II pkt 17 i 18); g) ustaleń, które mają być zgłaszane organowi zarządzającemu przez funkcję zgodności z przepisami podmiotu przekazującego dane (załącznik II pkt 19); h) częstotliwości dokonywania wewnętrznych przeglądów danych wejściowych i procedur (załącznik II pkt 20); i) częstotliwości przeprowadzania zewnętrznych audytów danych wejściowych podmiotu przekazującego dane (załącznik II pkt 21); j) kryteriów i procedur opracowywania wskaźnika (załącznik III pkt 1 lit a); k) elementów, które należy uwzględnić w metodzie oraz opisie metody (załącznik III pkt 1 i 2); l) wymogów dotyczących jakości i rzetelności obliczania wskaźnika oraz zawartość opisu towarzyszącego każdemu obliczeniu, jakie musi spełnić administrator (załącznik III pkt 5 i 6). Rozdział 2 Kluczowe wskaźniki Artykuł 13 Kluczowe wskaźniki 1. Komisja przyjmuje wykaz wskaźników zlokalizowanych w Unii, będących kluczowymi wskaźnikami zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 21. Przedmiotowe akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 38 ust. 2. 2. W terminie 5 dni roboczych od daty rozpoczęcia stosowania decyzji włączającej kluczowy wskaźnik do wykazu, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, administrator tego kluczowego wskaźnika przedkłada odpowiedniemu właściwemu organowi kodeks postępowania. W terminie 30 dni odpowiedni właściwy organ sprawdza, czy treść kodeksu postępowania spełnia wymogi niniejszego rozporządzenia. Jeżeli odpowiedni właściwy organ zidentyfikuje elementy niespełniające wymogów niniejszego rozporządzenia, informuje o tym administratora. Administrator dostosowuje kodeks postępowania w celu zapewnienia jego zgodności z wymogami niniejszego rozporządzenia w terminie 30 dni od wniosku o zmianę kodeksu. Artykuł 14 Obowiązkowe przekazywanie danych 1. Jeżeli podmioty przekazujące dane, stanowiące co najmniej 20 % ogółu podmiotów przekazujących dane na potrzeby kluczowego wskaźnika, zaprzestały przekazywania danych lub istnieją wystarczające przesłanki, by stwierdzić, że co najmniej 20 % podmiotów przekazujących dane prawdopodobnie zaprzestanie przekazywania danych w danym roku, organ właściwy dla administratora kluczowego wskaźnika jest uprawniony do: a) wymagania od nadzorowanych podmiotów, wybranych zgodnie z ust. 2, przekazywania administratorowi danych wejściowych zgodnie z metodą, kodeksem postępowania i innymi zasadami; b) określenia formy, w jakiej mają zostać przekazane dane wejściowe, i terminu ich przekazania; c) zmiany kodeksu postępowania, metody lub innych zasad dotyczących kluczowego wskaźnika. 2. Na potrzeby kluczowego wskaźnika organ właściwy dla administratora wyznacza nadzorowane podmioty, które są zobowiązane do przekazywania danych zgodnie z ust. 1, na podstawie następujących kryteriów: a) rozmiarów faktycznego i potencjalnego udziału nadzorowanego podmiotu w rynku, który pomiar jest celem wskaźnika; b) wiedzy fachowej nadzorowanego podmiotu i jego zdolności do przekazywania danych wejściowych wymaganej jakości. 3. Organ właściwy dla nadzorowanego podmiotu przekazującego dane, który został zobowiązany do przekazywania danych na potrzeby wskaźnika za pomocą środków podjętych zgodnie z ust. 1 lit. a) i b) pomaga organowi właściwemu dla administratora w egzekwowaniu tych środków. 4. Organ właściwy dla administratora dokonuje przeglądu każdego środka, który został przyjęty na mocy ust. 1, jeden rok po jego przyjęciu. Organ ten wycofuje przedmiotowy środek, jeżeli: a) uzna, że w przypadku wycofania obowiązku przekazywania danych podmioty przekazujące dane prawdopodobnie będą kontynuować przekazywanie danych wejściowych przez okres co najmniej 1 roku, w oparciu o co najmniej następujące dowody: 1) pisemne zobowiązanie przedłożone administratorowi i właściwemu organowi przez podmioty przekazujące dane dotyczące kontynuowania przekazywania danych wejściowych na potrzeby kluczowego wskaźnika przez okres co najmniej jednego roku, jeżeli obowiązek przekazywania danych zostanie wycofany; 2) pisemne sprawozdanie przedłożone właściwemu organowi przez administratora zawierające dowody na uzasadnienie jego oceny, że po wycofaniu obowiązku przekazywania danych może zostać zapewniona ciągłość kluczowego wskaźnika. b) uznaje, że istnieje zadowalający wskaźnik zastępczy, a użytkownicy kluczowego wskaźnika mogą przejść na ten wskaźnik bez ponoszenia nadmiernych kosztów, czego dowodzi co najmniej pisemne sprawozdanie administratora opisujące szczegółowo sposób przejścia na wskaźnik zastępczy oraz zdolność użytkowników do przejścia na ten wskaźnik, oraz koszty, jakie w związku z tym poniosą. 5. Administrator informuje odpowiedni właściwy organ o naruszeniu wymogów ust. 1 niniejszego artykułu przez podmioty przekazujące dane najszybciej jak to możliwe z technicznego punktu widzenia. TYTUŁ IV PRZEJRZYSTOŚĆ I OCHRONA KONSUMENTÓW Artykuł 15 Oświadczenie dotyczące wskaźnika 1. Administrator publikuje oświadczenie dotyczące wskaźnika w odniesieniu do każdego wskaźnika, w którym: a) wyraźnie i jednoznacznie definiuje realia rynkowe lub gospodarcze, których pomiar jest celem wskaźnika, oraz okoliczności, w jakich pomiar ten może stać się niewiarygodny; b) opisuje lub wymienia cele, w przypadku których odpowiednie jest zastosowanie danego wskaźnika, oraz okoliczności, w jakich wskaźnik może przestać być odpowiedni do potrzeb tych celów; c) zawiera specyfikacje techniczne, w których wyraźnie i jednoznacznie określa elementy obliczeń, w przypadku których można skorzystać ze swobody uznania, kryteria mające zastosowanie do korzystania ze swobody uznania i osoby mogące korzystać ze swobody uznania, a także sposób późniejszej oceny każdego przypadku zastosowania swobody uznania; d) informuje, że istnieje możliwość wystąpienia czynników, w tym czynników zewnętrznych, na które administrator nie ma wpływu, wymagających wprowadzenia zmian wskaźnika lub jego wycofania; oraz e) radzi, aby wszystkie umowy lub inne instrumenty finansowe, które odnoszą się do wskaźnika, były w stanie przetrwać lub w inny sposób uwzględniać możliwe zmiany lub wycofanie wskaźnika. 2. W celu zapewnienia zgodności z ust. 1 administrator przestrzega szczegółowych wymogów określonych w załączniku I sekcja F. Artykuł 16 Przejrzystość danych wejściowych 1. Administrator publikuje dane wejściowe zastosowane do wyznaczenia wskaźnika bezzwłocznie po publikacji wskaźnika, z wyjątkiem sytuacji, w których taka publikacja miałaby poważne niekorzystne skutki dla podmiotów przekazujących dane wejściowe lub niekorzystny wpływ na wiarygodność lub rzetelność wskaźnika. W takich przypadkach publikacja może zostać opóźniona o okres, który znacznie ograniczy te niekorzystne skutki. Dane osobowe zawarte w danych wejściowych nie są publikowane. 2. Zgodnie z art. 37 Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących środków służących sprecyzowaniu informacji, które mają zostać ujawnione zgodnie z ust. 1, sposobu ich publikacji oraz w tym okoliczności, w których publikację można opóźnić, oraz środki, za pomocą których należy przekazywać takie informacje. Artykuł 17 Wycofanie wskaźnika 1. Administrator publikuje procedurę dotyczącą działań podejmowanych przez administratora w sytuacji zmiany lub wycofania wskaźnika. 2. Nadzorowane podmioty, które emitują lub posiadają instrumenty finansowe lub są stronami umów finansowych, które odnoszą się do wskaźnika, sporządzają na piśmie rzetelne plany określające działania, które podjęłyby w sytuacji istotnej zmiany lub zaprzestania opracowywania danego wskaźnika. Na wniosek nadzorowane podmioty przekazują te plany odpowiedniemu właściwemu organowi. Artykuł 18 Ocena adekwatności 1. Jeżeli nadzorowany podmiot ma zamiar zawrzeć umowę finansową z konsumentem, podmiot ten w pierwszej kolejności uzyskuje niezbędne informacje dotyczące wiedzy i doświadczenia konsumenta w odniesieniu do danego wskaźnika, jego sytuacji finansowej i celów względem danej umowy finansowej oraz oświadczenia dotyczącego wskaźnika opublikowanego zgodnie z art. 15, a także ocenia czy odniesienie danej umowy finansowej do danego wskaźnika jest odpowiednie w przypadku danego konsumenta. 2. Jeżeli na podstawie oceny, o której mowa w ust. 1, nadzorowany podmiot uznaje, że dany wskaźnik jest nieodpowiedni dla danego konsumenta, nadzorowany podmiot przedstawia konsumentowi pisemne ostrzeżenie z uzasadnieniem. TYTUŁ V STOSOWANIE WSKAŹNIKÓW UDOSTĘPNIANYCH PRZEZ ADMINISTRATORÓW, KTÓRZY UZYSKALI ZEZWOLENIE, LUB ADMINISTRATORÓW Z PAŃSTW TRZECICH Artykuł 19 Stosowanie rzetelnych wskaźników Nadzorowany podmiot może stosować wskaźnik w Unii jako odniesienie w instrumencie finansowym lub umowie finansowej, bądź do pomiaru wyników funduszu inwestycyjnego, jeżeli wskaźnik ten jest udostępniany przez administratora, który uzyskał zezwolenie zgodnie z art. 23, lub administratora mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w państwie trzecim, zarejestrowanego zgodnie z art. 21. Artykuł 20 Równoważność 1. Wskaźniki udostępnione przez administratora z siedzibą w państwie trzecim mogą być stosowane przez nadzorowane podmioty w Unii, pod warunkiem spełnienia następujących warunków: a) Komisja przyjęła decyzję dotyczącą równoważności zgodnie z ust. 2, uznając ramy prawne i praktyki nadzorcze danego państwa trzeciego za równoważne wymogom niniejszego rozporządzenia; b) administrator uzyskał zezwolenie lub został zarejestrowany w danym państwie trzecim, w którym podlega również nadzorowi; c) administrator zawiadomił ESMA o swojej zgodzie na stosowanie udostępnianego przez niego istniejącego lub potencjalnego wskaźnika przez nadzorowane podmioty w Unii oraz o wykazie wskaźników, które mogą być stosowane w Unii oraz o właściwym organie odpowiedzialnym za nadzór nad nim w państwie trzecim; d) administrator jest należycie zarejestrowany zgodnie z art. 21; oraz e) funkcjonuje porozumienie o współpracy, o którym mowa w ust. 3 niniejszego artykułu. 2. Komisja może przyjąć decyzję stwierdzającą, że ramy prawne i praktyki nadzorcze państwa trzeciego zapewniają, aby: a) administratorzy, którzy uzyskali zezwolenie lub zostali zarejestrowani w tym państwie trzecim, spełniali wiążące wymogi równoważne wymogom wynikającym z niniejszego rozporządzania, uwzględniając w szczególności to, czy ramy prawne i praktyki nadzorcze państwa trzeciego zapewniają zgodność z opublikowanymi w dniu 17 lipca 2013 r. zasadami IOSCO dotyczącymi wskaźników finansowych; oraz b) wiążące wymogi podlegały skutecznemu, ciągłemu nadzorowi i egzekwowaniu w tym państwie trzecim. Przedmiotowe akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 38 ust. 2. 3. ESMA zawiera porozumienie o współpracy z odpowiednimi właściwymi organami państw trzecich, których ramy prawne i praktyki nadzorcze uznano za równoważne zgodnie z ust. 2. W ramach takiego porozumienia określa się przynajmniej: a) mechanizm wymiany informacji między ESMA a właściwymi organami danych państw trzecich, obejmujący dostęp do wszystkich informacji dotyczących administratorów, którzy uzyskali zezwolenie w tym państwie trzecim, których zażąda ESMA; b) mechanizm s