PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 274/1

OSTATECZNE ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE WSPÓLNOT EUROPEJSKICH

ROK BUDŻETOWY 2006

Tom I

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE ORAZ SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z WYKONANIA BUDŻETU

(2007/C 274/01)

SPIS TREŚCI

Informacja dodatkowa załączona do skonsolidowanego sprawozdania finansowego

Główne zdarzenia i kluczowe pozycje

Część I SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE WSPÓLNOT EUROPEJSKICH I INFORMACJA DODATKOWA

A. Bilans

B. Rachunek zysków i strat (w tym sprawozdawczość dotycząca segmentów działalności)

C. Rachunek przepływów pieniężnych

D. Zestawienie zmian w aktywach netto

E. Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego

Część II: Skonsolidowane sprawozdanie z wykonania budżetu wspólnot europejskich i informacja dodatkowa

A. Skonsolidowane sprawozdanie z wykonania budżetu

B. Informacja dodatkowa do skonsolidowanego sprawozdania z wykonania budżetu

INFORMACJA DODATKOWA ZAŁĄCZONA DO SKONSOLIDOWANEGO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Skonsolidowane roczne sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich za 2006 r. zostało sporządzone na podstawie informacji przedstawionych przez inne instytucje i organy na mocy art. 129 ust. 2 rozporządzenia finansowego. Niniejszym oświadczam, że sprawozdanie to zostało sporządzone zgodnie z tytułem VII rozporządzenia finansowego WE oraz z zasadami, regułami i metodami rachunkowości określonymi w załączniku do sprawozdania finansowego.

Księgowi tych instytucji i organów przekazali mi wszystkie informacje niezbędne w celu sporządzenia sprawozdania finansowego prezentującego aktywa i pasywa Wspólnot Europejskich oraz wykonanie budżetu, jak również potwierdzili ich wiarygosność.

Niniejszym poświadczam, że w oparciu o wyżej wymienione informacje oraz kontrole, które uznałem za niezbędne przed popisaniem sprawozdania finansowego, mam wystarczającą pewność, że sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację finansową Wspólnot Europejskich we wszystkich istotnych aspektach.

Brian Gray Księgowy Komisji Europejskiej

GŁÓWNE ZDARZENIA I KLUCZOWE POZYCJE

Roczne sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich za 2006 r. jest drugim sprawozdaniem sporządzonym zgodnie z zasadami rachunkowości memoriałowej wprowadzonymi przez Wspólnoty Europejskie w 2005 r. Podobnie jak w przypadku innych sprawozdań Komisja starała się wprowadzić ulepszenia w stosunku do sprawozdań finansowych opublikowanych w poprzednich latach w celu zapewnienia bardziej zrozumiałych i właściwych informacji.

Należy zaznaczyć następujące zmiany wprowadzone w zakresie prezentacji sprawozdania finansowego za 2006 r.:

— po wejściu w życie dnia 1 maja 2007 r. zaktualizowanego rozporządzenia finansowego księgowy Komisji po raz pierwszy załączył do sprawozdania finansowego informację, że uzyskał wystarczającą pewność, że sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację finansową Wspólnot Europejskich we wszystkich istotnych aspektach;

— księgowi poszczególnych organów objętych skonsolidowanym sprawozdaniem finansowym zawarli w jednostkowych sprawozdaniach finansowych informację, że uzyskali wystarczającą pewność, że dane sprawozdanie prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację finansową ich instytucji lub agencji we wszystkich istotnych aspektach;

— kwoty w sprawozdaniu finansowym podane są w milionach EUR, co zapewnia bardziej czytelny format;

— tabele dotyczące wykonania budżetu uproszczono, tak aby były bardziej zrozumiałe;

— rozszerzono zakres informacji o odzyskaniu kwot wydatków Komisji.

Należy również zaznaczyć, że w stosunku do 2005 r. poszerzono zakres konsolidacji — obecnie konsolidacja obejmuje 24 agencje (16 w 2005 r.).

GŁÓWNE POZYCJE INFORMACJI DODATKOWEJ DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO ZA 2006 R.

— Odnotowano dalsze zmniejszenie nadwyżki budżetowej z 2,41 mld EUR do 1,85 mld EUR.

— Wynik za rok przekształcił się z deficytu w wysokości 7 812 mln EUR w 2005 r. w nadwyżkę w wysokości 197 mln EUR w 2006 r.

— Aktywa ogółem wzrosły z 58,7 mld EUR w 2005 r. do 67,3 mld EUR, a zobowiązania ogółem wzrosły z 120,9 mld EUR do 131,6 mld EUR. Różnica będzie finansowana w perspektywie krótkoterminowej z już zatwierdzonych środków budżetowych lub, w perspektywie długoterminowej, ze środków gwarantowanych przez państwa członkowskie.

CZĘŚĆ I

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE FINANSOWE WSPÓLNOT EUROPEJSKICH I INFORMACJA DODATKOWA

SPIS TREŚCI

A. Bilans

B. Rachunek zysków i strat (w tym sprawozdawczość dotycząca segmentów działalności)

C. Rachunek przepływów pieniężnych

D. Zestawienie zmian w aktywach netto

E. Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego

1. Zasady rachunkowości

2. Informacja dodatkowa do bilansu

3. Informacja dodatkowa do rachunku zysków i strat

4. Informacja dodatkowa do rachunku przepływów pieniężnych

5. Pozycje pozabilansowe i informacja dodatkowa

6. Zarządzanie ryzykiem finansowym

7. Informacje ujawniane na temat podmiotów powiązanych

8. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym

9. Jednostki objęte konsolidacją

10. Jednostki nieobjęte konsolidacją

A. BILANS

mln EUR Nota 31.12.2006 31.12.2005 I. AKTYWA TRWAŁE 31 556 31 415 Wartości niematerialne i prawne 2.1 37 27 Rzeczowe aktywa trwałe 2.2 4 586 4141 Inwestycje 2.3 2 157 1 874 Pożyczki 2.4 2 023 2 397 Prefinansowanie długoterminowe 2.5 22 425 22 732 Należności długoterminowe 2.6 328 244 II. AKTYWA OBROTOWE 35 776 27 291 Zapasy 2.7 115 126 Inwestycje krótkoterminowe 2.8 1 426 1 440 Prefinansowanie krótkoterminowe 2.9 8 055 6 633 Należności krótkoterminowe 2.10 9 796 7 238 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych 2.11 16 384 11 854 AKTYWA OGÓŁEM 67 332 58 706 III. ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE: 37 071 38 026 Świadczenia pracownicze 2.12 32 200 33 156 Rezerwy na ryzyko i obciążenia 2.13 989 1 097 Zobowiązania finansowe 2.14 1 862 1 920 Inne zobowiązania długoterminowe 2.15 2 020 1 853 IV. ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE: 94 479 82 825 Rezerwy na ryzyko i obciążenia 2.16 379 275 Zobowiązania finansowe 2.17 20 22 Zobowiązania 2.18 94 080 82 528 ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM 131 550 120 851 AKTYWA NETTO (64 218) (62 145) Rezerwy 2.19 2 855 2 808 Kwoty należne od państw członkowskich: 2.20 (67 073) (64 953) Świadczenia pracownicze (długoterminowe) (1) (32 200) (33 156) Inne kwoty (2) (34 873) (31 797) V. AKTYWA NETTO (3) (64 218) (62 145)

B. RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT (w tym sprawozdawczość dotycząca segmentów działalności)

mln EUR Nota 2006 2005 DOCHODY OPERACYJNE 3.1 113 486 107 890 Dochody z tytułu zasobów własnych i wkładów: 105 118 103 964 Zasoby własne oparte na DNB 70 134 70 861 Zasoby własne oparte na VAT 17 207 16 018 Tradycyjne zasoby własne 15 247 14 265 Korekty budżetowe 2 395 2 606 Wkład krajów trzecich (w tym krajów EFTA) 135 214 Dochody operacyjne: 8 368 3 926 Grzywny 2 217 719 Opłaty rolne 1 695 447 Odzyskanie wydatków 1 296 939 Dochody z działalności administracyjnej 982 895 Pozostałe dochody operacyjne 2 178 926 KOSZTY OPERACYJNE 113 422 107 597 Koszty administracyjne 3.2 6 619 6 127 Wydatki na personel 3 998 3 613 Wydatki związane ze środkami trwałymi 348 320 Pozostałe koszty administracyjne 2 273 2 194 Koszty operacyjne: 3.3 106 803 101 470 Bezpośrednie zarządzanie scentralizowane 12 273 11 281 Pośrednie zarządzanie scentralizowane 677 351 Zarządzanie zdecentralizowane 1 809 1 733 Zarządzanie dzielone 90 828 86 925 Zarządzanie wspólne 34 248 Inne koszty operacyjne 3.4 1 182 932 NADWYŻKA Z DZIAŁALNOŚCI OPERACYJNEJ 64 293 Dochody z operacji finansowych 3.5 621 399 Koszty operacji finansowych 3.6 (331) (369) Zmiana stanu długoterminowych świadczeń pracowniczych: 2.12 108 (8 044) NADWYŻKA/(DEFICYT) Z DZIAŁALNOŚCI INNEJ NIŻ OPERACYJNA 398 (8 014) UDZIAŁ JEDNOSTEK STOWARZYSZONYCH I WSPÓLNYCH PRZEDSIĘWZIĘĆ NETTO (DEFICYT) 3.7 (265) (91) NADWYŻKA/(DEFICYT) ZE ZWYKŁEJ DZIAŁALNOŚCI 197 (7 812) WYNIK ZA ROK 197 (7 812)

SPRAWOZDAWCZOŚĆ DOTYCZĄCA SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI

W niniejszym sprawozdaniu finansowym dochody i koszty operacyjne przedstawiono w rozbiciu na poszczególne obszary polityki Komisji, w oparciu o strukturę budżetu zadaniowego. Obszary te można przyporządkować do trzech większych działów — działalność w Unii Europejskiej, działalność poza Unią Europejską oraz usługi i inne.

„Działalność w Unii Europejskiej” jest najobszerniejszym spośród nich, ponieważ obejmuje wiele obszarów polityki w ramach Unii Europejskiej. „Działalność poza Unią Europejską” obejmuje obszary polityki realizowanej poza Unią, jak np. handel i pomoc. W zakres działu „usługi i inne” wchodzą działania wewnętrzne i horyzontalne niezbędne dla funkcjonowania instytucji i organów Wspólnot.

Objęte konsolidacją agencje są uwzględnione w różnych obszarach polityki. Inne instytucje — nie licząc Komisji — są zgrupowane w konkretnym obszarze polityki. Dla poszczególnych obszarów polityki podane są dane liczbowe brutto przed wyłączeniami konsolidacyjnymi, a wyłączenia konsolidacyjne dokonywane są zbiorczo w jednej kolumnie.

Należy zaznaczyć, że zasoby własne i składki nie są podzielone pomiędzy różne działania, ponieważ są one obliczane, pobierane i zarządzane przez centralne służby Komisji. Zostały one wykazane w niniejszym sprawozdaniu finansowym, aby umożliwić porównanie wyniku netto z rachunkiem zysków i strat.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ DOTYCZĄCA SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI — ZESTAWIENIE

mln EUR Działania w UE Działania poza UE Usługi i inne EWWiS w likwidacji Inne instytucje Wyłączenia konsolidacyjne OGÓŁEM Dochody operacyjne: Grzywny 2 217 0 0 0 0 0 2 217 Opłaty rolne 1 695 0 0 0 0 0 1 695 Odzyskanie wydatków 1 248 58 1 0 0 (11) 1 296 Dochody z działalności administracyjnej 44 48 702 0 275 (87) 982 Pozostałe dochody operacyjne 2 401 332 110 0 1 (666) 2 178 DOCHODY OPERACYJNE OGÓŁEM 7 605 438 813 0 276 (764) 8 368 Koszty administracyjne 1 985 899 1 576 0 2 280 (121) 6 619 Wydatki na personel 1 505 655 745 0 1 100 (7) 3 998 Wydatki związane ze środkami trwałymi 62 55 102 0 129 0 348 Pozostałe koszty administracyjne 418 189 729 0 1 051 (114) 2 273 Koszty operacyjne: 99 016 6 928 1 449 53 0 (643) 106 803 Bezpośrednie zarządzanie scentralizowane 6 474 4 879 1 249 0 0 (329) 12 273 Pośrednie zarządzanie scentralizowane 611 308 1 0 0 (243) 677 Zarządzanie zdecentralizowane 362 1 447 0 0 0 0 1 809 Zarządzanie dzielone 90 828 0 0 0 0 0 90 828 Zarządzanie wspólne 7 27 0 0 0 0 34 Inne koszty operacyjne 734 267 199 53 0 (71) 1 182 KOSZTY OPERACYJNE OGÓŁEM 101 001 7 827 3 025 53 2 280 (764) 113 422 KOSZTY OPERACYJNE NETTO (93 396) (7 389) (2 212) (53) (2 004) 0 (105 054) Dochody z tytułu zasobów własnych i wkładów 105 118 Nadwyżka z działalności operacyjnej: 64 Dochody finansowe netto 290 Zmiana stanu świadczeń pracowniczych 108 Udział wyniku jednostek stowarzyszonych/wspólnych przedsięwzięć (265) Wynik za rok 197





SPRAWOZDAWCZOŚĆ DOTYCZĄCA SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI — DZIAŁANIA W UNII EUROPEJSKIEJ

mln EUR Sprawy gospodarcze i finansowe Przedsiębiorstwa i przemysł Konkurencja Zatrudnienie Rolnictwo Transport i energia Środowisko Badania naukowe Społeczeństwo informacyjne Dochody operacyjne: Grzywny 0 1 2 158 0 0 0 0 0 0 Opłaty rolne 0 0 0 0 1 695 0 0 0 0 Odzyskanie wydatków 0 1 0 89 686 1 0 3 5 Dochody z działalności administracyjnej 0 8 0 1 0 2 1 0 0 Pozostałe dochody operacyjne 1 146 0 34 436 194 39 382 23 DOCHODY OPERACYJNE OGÓŁEM 1 156 2 158 124 2 817 197 40 385 28 Koszty administracyjne 48 162 69 95 111 163 89 172 115 Wydatki na personel 42 120 65 77 97 130 66 134 92 Wydatki związane ze środkami trwałymi 0 6 0 1 0 1 1 0 0 Pozostałe koszty administracyjne 6 36 4 17 14 32 22 38 23 Koszty operacyjne: 51 253 269 10 003 52 212 882 209 2 860 1 841 Bezpośrednie zarządzanie scentralizowane 51 191 1 147 35 749 182 2 807 1 796 Pośrednie zarządzanie scentralizowane 0 0 0 (2) 0 58 12 0 0 Zarządzanie zdecentralizowane 0 0 0 0 275 (1) 0 0 0 Zarządzanie dzielone 0 0 0 9 842 51 868 0 0 0 0 Zarządzanie wspólne 0 0 0 0 0 (23) 0 0 0 Inne koszty operacyjne 0 62 268 16 34 99 15 53 45 KOSZTY OPERACYJNE OGÓŁEM 99 415 338 10 098 52 323 1 045 298 3 032 1 956 KOSZTY OPERACYJNE NETTO (98) (259) 1 820 (9 974) (49 506) (848) (258) (2 647) (1 928) Wspólne Centrum Badawcze Rybołówstwo Rynek wewnętrzny Polityka regionalna Podatki i cła Edukacja i kultura Ochrona zdrowia i konsumentów Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo Działania w UE ogółem Dochody operacyjne: Grzywny 0 58 0 0 0 0 0 0 2 217 Opłaty rolne 0 0 0 0 0 0 0 0 1 695 Odzyskanie wydatków 0 10 0 460 0 (11) 3 1 1 248 Dochody z działalności administracyjnej 33 0 0 0 (3) (1) 0 3 44 Pozostałe dochody operacyjne 8 0 184 0 1 182 64 707 2 401 DOCHODY OPERACYJNE OGÓŁEM 41 68 184 460 (2) 170 67 711 7 605 Koszty administracyjne 339 32 134 65 46 145 131 69 1 985 Wydatki na personel 214 28 98 52 42 94 97 57 1 505 Wydatki związane ze środkami trwałymi 47 0 4 0 (2) 1 2 1 62 Pozostałe koszty administracyjne 78 4 32 13 6 50 32 11 418 Koszty operacyjne: 73 652 47 28 095 35 347 275 912 99 016 Bezpośrednie zarządzanie scentralizowane 67 197 10 26 35 (156) 252 84 6 474 Pośrednie zarządzanie scentralizowane 0 0 0 95 0 448 0 0 611 Zarządzanie zdecentralizowane 0 0 0 88 0 0 0 0 362 Zarządzanie dzielone 0 454 0 27 856 0 0 0 808 90 828 Zarządzanie wspólne 0 0 0 30 0 0 0 0 7 Inne koszty operacyjne 6 1 37 0 0 55 23 20 734 KOSZTY OPERACYJNE OGÓŁEM 412 684 181 28 160 81 492 406 981 101 001 KOSZTY OPERACYJNE NETTO (371) (616) 3 (27 700) (83) (322) (339) (270) (93 396)





SPRAWOZDAWCZOŚĆ DOTYCZĄCA SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI — DZIAŁANIA POZA UNIĄ EUROPEJSKĄ

mln EUR Stosunki zewnętrzne Handel Rozwój Rozszerzenie Pomoc humanitarna Działania poza UE ogółem Dochody operacyjne: Odzyskanie wydatków 35 0 1 21 1 58 Dochody z działalności administracyjnej 48 0 0 0 0 48 Pozostałe dochody operacyjne 69 0 13 250 0 332 DOCHODY OPERACYJNE OGÓŁEM 152 0 14 271 1 438 Koszty administracyjne 632 51 125 71 20 899 Wydatki na personel 427 46 118 50 14 655 Wydatki związane ze środkami trwałymi 54 0 0 1 0 55 Pozostałe koszty administracyjne 151 5 7 20 6 189 Koszty operacyjne: 3 449 8 737 2 131 603 6 928 Bezpośrednie zarządzanie scentralizowane 3 131 7 684 456 601 4 879 Pośrednie zarządzanie scentralizowane 48 0 29 231 0 308 Zarządzanie zdecentralizowane 203 0 78 1 166 0 1 447 Zarządzanie wspólne 59 1 (62) 29 0 27 Inne koszty operacyjne 8 0 8 249 2 267 KOSZTY OPERACYJNE OGÓŁEM 4 081 59 862 2 202 623 7 827 KOSZTY OPERACYJNE NETTO (3 929) (59) (848) (1 931) (622) (7 389)





SPRAWOZDAWCZOŚĆ DOTYCZĄCA SEGMENTÓW DZIAŁALNOŚCI — USŁUGI I INNE

Prasa i komunikacja Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych Koordynacja Personel i administracja Eurostat Budżet Audyt Inne Usługi i inne ogółem Dochody operacyjne: Odzyskanie wydatków 0 0 0 0 1 0 0 0 1 Dochody z działalności administracyjnej 0 5 0 658 0 38 0 1 702 Pozostałe dochody operacyjne 0 0 35 5 0 0 0 70 110 DOCHODY OPERACYJNE OGÓŁEM 0 5 35 663 1 38 0 71 813 Koszty administracyjne 92 43 157 1 161 65 50 8 0 1 576 Wydatki na personel 63 30 135 410 58 42 7 0 745 Wydatki związane ze środkami trwałymi 0 0 0 102 0 0 0 0 102 Pozostałe koszty administracyjne 29 13 22 649 7 8 1 0 729 Koszty operacyjne: 58 14 2 48 67 1 139 0 121 1 449 Bezpośrednie zarządzanie scentralizowane 57 14 0 33 66 1 083 0 (4) 1 249 Pośrednie zarządzanie scentralizowane 1 0 0 0 0 0 0 0 1 Inne koszty operacyjne 0 0 2 15 1 56 0 125 199 KOSZTY OPERACYJNE OGÓŁEM 150 57 159 1 209 132 1 189 8 121 3 025 KOSZTY OPERACYJNE NETTO (150) (52) (124) (546) (131) (1 151) (8) (50) (2 212)

C. RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH

mln EUR Nota 2006 2005 PRZEPŁYWY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH ZE ZWYKŁEJ DZIAŁALNOŚCI Nadwyżka/(Deficyt) ze zwykłej działalności 197 (7 812) Działalność operacyjna: 4.2 Amortyzacja 11 7 Umorzenie 306 278 Utrata wartości inwestycji (3) (12) Zmiana stanu pożyczek 374 (99) Zmiana stanu prefinansowania długoterminowego 307 (1 447) Zmiana stanu należności długoterminowych (84) 64 Zmiana stanu zapasów 11 (63) Zmiana stanu prefinansowania krótkoterminowego (1 422) 94 Zmiana stanu należności krótkoterminowych (2 558) (99) Zmiana stanu rezerw długoterminowych (108) 84 Zmiana stanu długoterminowych zobowiązań finansowych (58) 233 Zmiana stanu innych długoterminowych zobowiązań 167 9 Zmiana stanu krótkoterminowych rezerw 104 35 Zmiana stanu krótkoterminowych zobowiązań finansowych (2) (130) Zmiana stanu zobowiązań 11 552 8 287 Nadwyżka budżetowa za 2005 r. ujęta jako wpływy inne niż wpływy środków pieniężnych w 2006 r. (2 410) (2 737) Pozostałe przepływy inne niż pieniężne 140 2 Działalność inwestycyjna: 4.3 Zmiana stanu wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych (772) (351) Zmiana stanu inwestycji (4) (156) 13 Zmiana stanu inwestycji krótkoterminowych 14 3 Zmiana stanu długoterminowych świadczeń pracowniczych: 2.12 (956) 7 144 PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO ZE ZWYKŁEJ DZIAŁALNOŚCI 4 654 3 503 ZMIANA STANU NETTO ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH I ICH EKWIWALENTÓW (4) 4 654 3 503 ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY NA POCZĄTEK ROKU (5) 2.11 12 170 8 667 ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY NA KONIEC ROKU (5) 2.11 16 824 12 170

D. ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO

mln EUR Kapitał rezerwowy (7)Skumulowana nadwyżka/(deficyt) Wynik za rok (7) Ogółem Kapitał rezerwowy według wartości godziwej Inne kapitały rezerwowe STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2004 R. (po przekształceniu) 88 2 479 (58 359) 4 194 (6) (51 598) Zmiany stanu kapitału rezerwowego Funduszu Gwarancyjnego 145 (145) 0 Zmiany wartości godziwej (7) (7) Inne 9 9 Alokacja wyniku za 2004 r. 103 1 354 (1 457) 0 Wynik budżetowy za 2004 r. przypisany państwom członkowskim (2 737) (2 737) Wynik za rok (7 812) (7 812) STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2005 R. 81 2 727 (57 141) (7 812) (62 145) Zmiany stanu kapitału rezerwowego Funduszu Gwarancyjnego 22 (22) 0 Zmiany wartości godziwej (77) (77) Inne 72 145 217 Alokacja wyniku za 2005 r. 30 (7 842) 7 812 0 Wynik budżetowy za 2005 r. przypisany państwom członkowskim (2 410) (2 410) Wynik za rok 197 197 STAN NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2006 R. 4 2 851 (67 270) 197 (64 218)

E. INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1. Zasady rachunkowości

2. Informacja dodatkowa do bilansu

3. Informacja dodatkowa do rachunku zysków i strat

4. Informacja dodatkowa do rachunku przepływów pieniężnych

5. Pozycje pozabilansowe i informacja dodatkowa

6. Zarządzanie ryzykiem finansowym

7. Informacje ujawniane na temat podmiotów powiązanych

8. Zdarzenia następujące po dniu bilansowym

9. Jednostki objęte konsolidacją

10. Jednostki nieobjęte konsolidacją

1. ZASADY (POLITYKA) RACHUNKOWOŚCI

1.1 PRZEPISY PRAWNE I ROZPORZĄDZENIE FINANSOWE

Księgi rachunkowe prowadzone są zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. (Dz.U. L 248 z 16 września 2002 r., str. 1, ostatnio zmienionym rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1995/2006 z dnia 13 grudnia 2006 r., Dz.U. L 390 z 30 grudnia 2006 r.) w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich oraz zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczegółowe przepisy wykonawcze do ww. rozporządzenia finansowego, ostatnio zmienionym dnia 28 marca 2007 r.

Zgodnie z artykułem 133 rozporządzenia finansowego księgowy Komisji przyjmuje zasady i metody rachunkowości do zastosowania we wszystkich instytucjach i organach. Księgowy Komisji przyjął obecne zasady rachunkowości Wspólnot w dniu 28 grudnia 2004 r. System rachunkowości memoriałowej oparty jest na międzynarodowych standardach rachunkowości dla sektora publicznego (IPSAS) lub na Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej (IFRS) opublikowanych odpowiednio przez Radę ds. Międzynarodowych Standardów Rachunkowości dla Sektora Publicznego (IPSASB) i Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości (IASB). Zasady te zostały zatwierdzone przez księgowego Komisji na podstawie opinii Specjalistycznej Grupy Doradczej ds. Standardów Rachunkowości, która przekazała uwagi merytoryczne. Zasady rachunkowości są regularnie analizowane i w razie potrzeby aktualizowane (ostatnio 18 października 2006 r.).

Zasady wyceny i rachunkowości przyjęte przez księgowego Komisji stosowane są we wszystkich instytucjach i organach europejskich objętych konsolidacją, co pozwala na wprowadzenie jednolitych zasad rachunkowości oraz wyceny i prezentacji sprawozdań finansowych w celu harmonizacji procesu sporządzania sprawozdań finansowych i konsolidacji.

Księgowy Komisji zobowiązany jest przekazać skonsolidowane tymczasowe sprawozdanie finansowe do Trybunału Obrachunkowego najpóźniej do dnia 31 marca następnego roku. Komisja zobowiązana jest zatwierdzić ostateczne sprawozdanie skonsolidowane do dnia 31 lipca. Następnie sprawozdanie musi zostać opublikowane nie później niż 15 listopada w Dzienniku Urzędowym wraz z poświadczeniem wiarygodności przedłożonym przez Trybunał Obrachunkowy. Zarówno tymczasowe, jak i ostateczne sprawozdanie finansowe za 2006 r. prezentowane są następująco: Tom I zawiera skonsolidowane sprawozdanie, a tom II — sprawozdanie Komisji.

1.2 ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Celem sprawozdania finansowego jest dostarczenie przydatnych dla szerokiego kręgu odbiorców informacji o sytuacji finansowej, wynikach i przepływach pieniężnych danego podmiotu. W przypadku podmiotu sektora publicznego, jakim są Wspólnoty Europejskie, celem jest przede wszystkim dostarczenie informacji przydatnych w procesie podejmowania decyzji oraz rozliczenie się podmiotu z powierzonych mu zasobów.

Sprawozdanie finansowe, w celu rzetelnego i prawidłowego przedstawienia sytuacji podmiotu, musi zawierać nie tylko informacje wymagane w celu opisania charakteru i zakresu działalności instytucji i agencji, wyjaśnienia sposobu ich finansowania oraz dostarczenia ostatecznych informacji na temat jej działań, ale również przedstawić te informacje w jasny i zrozumiały sposób, umożliwiający porównanie poszczególnych lat budżetowych. Niniejszy dokument został sporządzony w oparciu o wyżej wymienione cele.

System rachunkowości instytucji i agencji europejskich obejmuje konta ogólne i konta budżetowe. Konta te prowadzone są w euro w układzie roku kalendarzowego. Konta budżetowe dają szczegółowy obraz wykonania budżetu. i są prowadzone w oparciu o zmodyfikowaną metodę kasową (8). Konta ogólne umożliwiają sporządzenie sprawozdania finansowego, ponieważ wykazują wszystkie obciążenia i dochody za dany rok budżetowy i są wykorzystywane w celu określenia sytuacji finansowej w oparciu o bilans na dzień 31 grudnia.

Artykuł 124 rozporządzenia finansowego określa zasady rachunkowości, zgodnie z którymi należy sporządzać sprawozdania finansowe:

— kontynuacja działalności;

— ostrożność;

— jednolite metody rachunkowości;

— porównywalność informacji;

— istotność;

— niestosowanie kompensat;

— nadrzędność treści nad formą; oraz

— zasada memoriałowa.

1.3 KONSOLIDACJA

We Wspólnotach Europejskich konsolidacją objęte są 34 jednostki kontrolowane, jedna jednostka stowarzyszona i jedno wspólne przedsięwzięcie. Pełna lista jednostek objętych konsolidacją przedstawiona jest w nocie E9. W porównaniu z 2005 r. konsolidacją objęto 8 kolejnych agencji.

Jednostki kontrolowane

Jednostki kontrolowane to jednostki, o których polityce finansowej i operacyjnej decydują Wspólnoty Europejskie, aby móc korzystać z ich działalności. Wykonywanie tego typu uprawnień musi być możliwe na bieżąco. Najbardziej powszechny wskaźnik kontroli — większość praw głosu — w większości przypadków nie ma zastosowania do Wspólnot Europejskich, ponieważ pomiędzy jednostkami zwykle nie ma żadnych powiązań kapitałowych.

Objęte konsolidacją instytucje europejskie zostały powołane do życia na mocy ustanawiających je traktatów. Stanowią one podstawę struktury organizacyjnej Wspólnot Europejskich i niezaprzeczalnie przyczyniają się do realizacji ich celów. Można zatem uznać, że wyłączną kontrolę nad tymi instytucjami mają Wspólnoty Europejskie.

Przyjmując to samo podejście uznano, że Wspólnoty Europejskie sprawują wyłączną kontrolę nad wszystkimi wspólnotowymi organami i agencjami wykonawczymi ustanowionymi na mocy aktów prawa wtórnego, które w związku z tym objęto konsolidacją. W 2006 r. konsolidacją objęto sześć nowoutworzonych agencji. Ponadto Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego (Alicante) i Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin (Angers), które nie otrzymały żadnych dotacji z budżetu ogólnego Wspólnot, zostały po raz pierwszy objęte konsolidacją w sprawozdaniu finansowym za 2006 r. Wpływ objęcia konsolidacją 8 wyżej wymienionych agencji jest następujący:

Aktywa trwałe : 32 mln EUR Aktywa obrotowe : 413 mln EUR Zobowiązania : 168 mln EUR Aktywa netto : 277 mln EUR

Za jednostkę kontrolowaną uznaje się również Europejską Wspólnotę Węgla i Stali w likwidacji (EWWiS).

Jednostki kontrolowane są konsolidowane metodą pełną. Wszystkie transakcje i salda pomiędzy jednostkami Wspólnot podlegają wyeliminowaniu. Niezrealizowane zyski i straty z transakcji pomiędzy jednostkami nie są istotne, więc nie zostały wyeliminowane.

Jednostki stowarzyszone

Jednostki stowarzyszone to wszystkie jednostki, na które Wspólnoty Europejskie mają znaczący wpływ, lecz nad którymi nie mają kontroli, co na ogół wiąże się z posiadaniem 20 % do 50 % praw głosu. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych wykazywane są zgodnie z metodą praw własności i są początkowo ujmowane według kosztu.

Udział Wspólnot Europejskich w zyskach lub stratach jednostek stowarzyszonych po nabyciu ujmowany jest w rachunku zysków i strat, a ich udział w zmianach stanu kapitału rezerwowego po nabyciu ujmowany jest w kapitałach rezerwowych. Łączne zmiany stanu po nabyciu korygowane są do wartości bilansowej inwestycji. Otrzymane wypłaty od jednostek stowarzyszonych obniżają wartość bilansową inwestycji.

Niezrealizowane zyski i straty z transakcji pomiędzy Wspólnotami Europejskimi a ich jednostką stowarzyszoną nie są znaczące, w związku z czym nie zostały wyeliminowane.

Zasady rachunkowości stosowane przez jednostki stowarzyszone mogą różnić się od zasad przyjętych przez Wspólnoty Europejskie dla tych samych transakcji i zdarzeń w podobnych okolicznościach. Z przyczyn praktycznych do sprawozdań finansowych jednostek stowarzyszonych nie wprowadzono korekt stosowanych w przypadku metody praw własności.

W przypadku gdy Wspólnoty Europejskie posiadają przynajmniej 20 % funduszu kapitału podwyższonego ryzyka, Wspólnoty starają się nie wywierać znaczącego wpływu. Fundusze te traktuje się zatem jako aktywa dostępne do sprzedaży, w związku z czym nie stosuje się metody praw własności.

Wspólne przedsięwzięcia

Wspólne przedsięwzięcie jest wynikiem ustaleń umownych, na mocy których Wspólnoty Europejskie i jedna lub więcej stron („wspólnicy”) podejmują działalność gospodarczą podlegającą wspólnej kontroli. Wspólna kontrola jest to określony umownie podział kontroli nad działalnością gospodarczą. Udziały we wspólnie kontrolowanych jednostkach wykazywane są zgodnie z metodą praw własności i są początkowo ujmowane po koszcie.

Udział Wspólnot Europejskich w zyskach lub stratach wspólnie kontrolowanych jednostek wykazywany jest w rachunku zysków i strat, a ich udział w zmianach stanu kapitału rezerwowego wykazywany jest w kapitale rezerwowym. Łączne zmiany stanu korygowane są do wartości bilansowej udziału.

Niezrealizowane zyski i straty z transakcji pomiędzy Wspólnotami Europejskimi a ich wspólnie kontrolowaną jednostką nie są znaczące, w związku z czym nie zostały wyeliminowane.

Zasady rachunkowości stosowane przez wspólne przedsięwzięcia mogą różnić się od zasad przyjętych przez Wspólnoty Europejskie dla tych samych transakcji i zdarzeń w podobnych okolicznościach. Z przyczyn praktycznych do sprawozdań finansowych wspólnych przedsięwzięć nie wprowadzono korekt stosowanych w przypadku metody praw własności.

Jednostki nieobjęte konsolidacją

Fundusze, którymi zarządzają Wspólnoty w ramach wspólnego programu ubezpieczeń zdrowotnych dla pracowników Wspólnot Europejskich, jak i w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju nie są ujęte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Wspólnot Europejskich. Na dzień 31 grudnia 2006 r. aktywa tych funduszy wynosiły ogółem odpowiednio 279 mln EUR i 3,3 mld EUR — patrz nota E 10.

1.4 WALUTA I ZASADY PRZELICZANIA

Waluta funkcjonalna i sprawozdawcza

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe przedstawione jest w EUR, które jest walutą funkcjonalną i sprawozdawczą Wspólnot Europejskich.

Transakcje i salda

Transakcje w walutach obcych przelicza się na EUR według kursu obowiązującego w dniu transakcji.

Dodatnie i ujemne różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji w walutach obcych oraz z przeliczenia na koniec roku kursów wymiany pieniężnych składników aktywów i zobowiązań wyrażonych w walutach obcych ujmuje się w rachunku zysków i strat.

Stan na koniec roku aktywów i zobowiązań pieniężnych wyrażonych w walutach obcych przeliczono na EUR według kursu obowiązującego na dzień 31 grudnia 2006 r.:

Kurs wymiany EUR na dzień 31 grudnia 2006 r. CYP 0,5782 LTL 3,4528 CZK 27,4850 MTL 0,4293 DKK 7,4560 PLN 3,8310 EEK 15,6466 SKK 34,4350 GBP 0,6715 SIT 239,6400 HUF 251,7700 SEK 9,0404 LVL 0,6972 USD 1,3170

Inne metody przeliczania mają zastosowanie do następujących pozycji:

— rzeczowe aktywa trwałe i wartości niematerialne i prawne zachowują wartość w EUR według kursu na dzień zakupu; oraz

— kwoty prefinansowania wypłacone w ramach Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, są przeliczane według kursów wymiany na dziesiąty dzień miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały przyznane.

Zmiany w wartości godziwej pieniężnych papierów wartościowych wyrażonych w walucie obcej i sklasyfikowanych jako dostępne do sprzedaży analizowane są w oparciu o różnice kursowe wynikające ze zmian w zakresie zamortyzowanego kosztu papieru wartościowego i innych zmian wartości bilansowej papieru wartościowego. Różnice kursowe ujmowane są w rachunku zysków i strat, natomiast wszelkie inne zmiany w wartości bilansowej ujmowane są w kapitale rezerwowym według wartości godziwej. Różnice kursowe od niepieniężnych składników aktywów i zobowiązań finansowych wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy ujmowane są w rachunku zysków i strat. Różnice kursowe od niepieniężnych składników aktywów finansowanych zaklasyfikowanych jako dostępne do sprzedaży wykazywane są w kapitale rezerwowym według wartości godziwej.

1.5 BILANS

1.5.1 Wartości niematerialne i prawne

Zakupione licencje na oprogramowanie komputerowe kapitalizowane są na podstawie kosztów poniesionych na zakup i wprowadzenie danego oprogramowania do użytkowania. Koszty te amortyzowane są przez szacunkowy okres przydatności składnika aktywów (4 lata). Wartości niematerialne i prawne wytworzone wewnętrznie ujmowane są w rachunku zysków i strat.

Koszty związane z opracowaniem lub utrzymaniem oprogramowania komputerowego ujmowane są jako koszty okresu, w którym zostały poniesione.

1.5.2 Rzeczowe aktywa trwałe

Rzeczowe aktywa trwałe

Wszystkie rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o amortyzację (z wyłączeniem gruntów, dzieł sztuki i środków trwałych w budowie) i utratę wartości. Koszt historyczny obejmuje wydatki, które można bezpośrednio przypisać do zakupu składników aktywów.

Późniejsze koszty włączane są do wartości bilansowej składnika aktywów lub ujmowane jako odrębny składnik aktywów, jedynie gdy jest prawdopodobne, że przyszłe korzyści ekonomiczne związane z danym składnikiem aktywów wpłyną do Wspólnot Europejskich oraz pod warunkiem, że możliwa jest wiarygodna wycena kosztu danej pozycji. Wszelkie inne koszty związane z naprawą i utrzymaniem wykazywane są w rachunku zysków i strat w okresie obrachunkowym, w którym zostały poniesione.

Grunty, dzieła sztuki i środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji. Inne składniki aktywów amortyzowane są metodą liniową w celu alokacji ich kosztu do ich wartości końcowej przez szacunkowy okres ich przydatności:

Stawki amortyzacji Aktywa Stawka amortyzacji metodą liniową Wartości niematerialne i prawne 25 % Budynki 4 % Urządzenia, maszyny i narzędzia 10 % do 25 % Umeblowanie 10 % do 25 % Wyposażenie i instalacje 10 % do 33 % Pojazdy 25 % Sprzęt komputerowy 25 % Inne środki trwałe 10 % do 33 %

Wartość końcowa i okres przydatności aktywów są ponownie analizowane i w razie konieczności korygowane na każdy dzień bilansowy. Wartość bilansowa składnika aktywów jest natychmiast odpisywana do jego wartości odzyskiwalnej, jeżeli wartość bilansowa składnika aktywów jest wyższa niż jego szacunkowa wartość odzyskiwalna.

Zyski i straty ze sprzedaży ustala się porównując wpływy z wartością bilansową. Są one wykazywane w rachunku zysków i strat.

Leasing

Leasing rzeczowych aktywów trwałych, w przypadku którego zasadniczo całe ryzyko oraz korzyści związane z własnością przypadają na Wspólnoty Europejskie, uznaje się za leasing finansowy. Leasing finansowy ujmuje się w kwotach równych wartości godziwej przedmiotu leasingu, ustalonej na dzień rozpoczęcia leasingu lub w kwotach równych wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych, jeżeli jest ona niższa od wartości godziwej. Każdą opłatę leasingową wykazuje się w podziale na zobowiązanie i koszty finansowe, aby uzyskać stałą stopę w stosunku do nierozliczonego salda zobowiązań finansowych. Zobowiązania z tytułu opłat leasingowych bez uwzględnienia kosztów finansowych ujmuje się w innych zobowiązaniach (długo- i krótkoterminowych.) Odsetki od kosztów finansowych ujmuje się w rachunku zysków i strat przez okres leasingu, tak aby uzyskać stałą okresową stopę procentową w stosunku do niespłaconego salda zobowiązania w każdym z okresów. Aktywa nabyte na podstawie leasingu finansowego amortyzuje się przez okres użytkowania składnika aktywów lub przez okres leasingu, w zależności od tego, który z nich jest krótszy.

Leasing, w przypadku którego leasingodawca zachowuje znaczącą część ryzyka i korzyści związanych z własnością, jest leasingiem operacyjnym. W przypadku leasingu operacyjnego opłaty wykazuje się metodą liniową w rachunku zysków i strat przez okres leasingu.

1.5.3 Utrata wartości aktywów niefinansowych

Aktywa o nieokreślonym okresie przydatności nie są amortyzowane i są corocznie kontrolowane pod kątem utraty wartości. Amortyzowane składniki aktywów są analizowane pod kątem utraty wartości, gdy zdarzenia lub zmiana okoliczności wskazują, że wartość bilansowa może nie zostać odzyskana. Stratę z tytułu utraty wartości wykazuje się w kwocie, o którą wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna to wartość godziwa składnika aktywów pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkową, w zależności od tego która z tych wartości jest wyższa.

1.5.4 Inwestycje

Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i udziały we wspólnych przedsięwzięciach

Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i udziały we wspólnych przedsięwzięciach wykazywane są metodą praw własności.

Inwestycje w funduszach kapitału podwyższonego ryzyka

Klasyfikacja i wycena

Inwestycje w funduszach kapitału podwyższonego ryzyka klasyfikuje się jako aktywa dostępne do sprzedaży, zatem należy je wykazywać w wartości godziwej z zyskami i stratami wynikającymi ze zmian wartości godziwej (wraz z różnicami kursowymi) ujętymi w kapitale rezerwowym według wartości godziwej.

Zapłata według wartości godziwej

Inwestycje w funduszach kapitału podwyższonego ryzyka nie są notowane na aktywnym rynku. Z tego powodu, jak również ze względu na brak wiarygodnych technik wyceny, inwestycje te wycenia się w rozbiciu na poszczególne pozycje po koszcie lub według wartości aktywów netto („NAV”) podanej przez organ zarządzający funduszem do dnia bilansowego, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa, co eliminuje wszelkie niezrealizowane dodatnie różnice kursowe w ramach portfela inwestycji. Inwestycje w funduszach kapitału podwyższonego ryzyka utrzymywane przez okres krótszy niż dwa lata na dzień bilansowy wycenia się w oparciu o te same zasady, z wyjątkiem niezrealizowanych strat wynikających wyłącznie z kosztów administracyjnych, w którym to przypadku, ze względu na wczesny etap portfela inwestycji, niezrealizowane straty nie są brane pod uwagę.

Należy zaznaczyć, że „metoda wyceny według wartości godziwej” została opracowana przez Europejski Fundusz Inwestycyjny zgodnie z MSR 39 i została zastosowana do inwestycji Komisji w funduszach kapitału podwyższonego ryzyka na koniec 2005 r. Stosowana metoda wyceny została zastąpiona wyceną według wartości godziwej od dnia 1 stycznia 2006 r. w sprawozdaniu finansowym Komisji — stosowne korekty zostały ujęte w kapitale rezerwowym według wartości godziwej.

Zgodnie z tą metodą wartość godziwą inwestycji w funduszach kapitału podwyższonego ryzyka określa się poprzez zastosowanie pojęcia łącznej wartości aktywów netto („NAV”), zgodnie z którym jeżeli wartość aktywów netto funduszy można uznać za zgodną z MSR 39, wówczas łączna wartość aktywów netto wszystkich aktywów netto jest zgodna z MSR 39.

Zgodnie z tą metodą fundusze dzieli się na trzy kategorie:

— kategoria I — fundusze, które przyjęły wymagania w zakresie wyceny według wartości godziwej zgodnie z MSR 39;

— kategoria II — fundusze, które przyjęły inne zasady (tj. zasady wyceny AFIC, BVCA i EVCA) lub standardy wyceny, które można uznać za zgodne z MSR 39;

— kategoria III — fundusze, które nie przyjęły zasad wyceny według wartości godziwej zgodnych z MSR 39, ani żadnych innych zasad wyceny zgodnych z MSR 39.

W przypadku kategorii I i II niezrealizowane zyski z wyceny według wartości godziwej ujmuje się w kapitale rezerwowym, a niezrealizowane straty ocenia się pod kątem utraty wartości w celu ustalenia, czy należy je ująć jako odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat lub jako zmiany stanu kapitału rezerwowego według wartości godziwej.

Wartość aktywów netto wycenioną według wartości godziwej określa się poprzez zastosowanie własnościowego udziału Wspólnot Europejskich w funduszu do wartości aktywów netto z ostatniego sprawozdania lub, w możliwym zakresie, do dokładnej wartości akcji na ten sam dzień, przedłożoną przez odpowiedni organ zarządzający funduszem.

Inwestycje należące do kategorii III wycenia się po koszcie pomniejszonym o odpisy z tytułu utraty wartości (obecnie nie ma inwestycji tego rodzaju).

Pozostałe inwestycje

Klasyfikacja

Wspólnoty Europejskie dzielą inwestycje na następujące kategorie: aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy; pożyczki i należności; inwestycje utrzymywane do terminu wymagalności; oraz aktywa finansowe dostępne do sprzedaży; Klasyfikacja inwestycji ustalana jest w momencie ujęcia początkowego i podlega ponownej wycenie na każdy dzień bilansowy.

(i) Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy

Kategoria ta dzieli się na dwie podkategorie: aktywa finansowe przeznaczone do obrotu oraz aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy na dzień zawarcia transakcji. Składnik aktywów zalicza się do tej kategorii, jeżeli został nabyty w celu sprzedaży w perspektywie krótkoterminowej lub jeżeli został do niej zaklasyfikowany przez Wspólnoty Europejskie. Instrumenty pochodne również uznaje się za przeznaczone do obrotu, chyba że kwalifikują się do rachunkowości zabezpieczeń. Należące do tej kategorii aktywa uznaje się za aktywa obrotowe, jeżeli ich realizacja przewidziana jest w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego.

(ii) Pożyczki i należności

Pożyczki i należności to aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi ze stałymi lub ustalonymi płatnościami nienotowane na aktywnym rynku. Powstają one, gdy Wspólnoty przekazują środki pieniężne, towary lub usługi bezpośrednio dłużnikowi i nie mają zamiaru wprowadzać należności do obrotu. Są wykazywane w aktywach trwałych, z wyjątkiem składników, których termin wymagalności przypada w terminie 12 miesięcy od dnia bilansowego.

(iii) Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności

Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności to aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi ze stałymi lub ustalonymi płatnościami i stałymi terminami zapadalności i które Wspólnoty Europejskie mają zamiar i mogą utrzymywać do terminu zapadalności. W ciągu ostatniego roku budżetowego Wspólnoty Europejskie nie utrzymywały żadnych inwestycji zaliczających się do tej kategorii.

(iv) Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży to aktywa niebędące instrumentami pochodnymi, które zostały przypisane do niniejszej kategorii lub które nie zaliczają się do żadnej z pozostałych kategorii. Są wykazywane w aktywach trwałych, chyba że Wspólnoty mają zamiar sprzedać inwestycję w terminie 12 miesięcy od dnia bilansowego.

Ujęcie początkowe i wycena

Zakup i sprzedaż aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, utrzymywanych do terminu zapadalności i dostępnych do sprzedaży wykazuje się na dzień transakcji, czyli dzień, w którym Wspólnoty Europejskie zobowiązały się kupić lub sprzedać składnik aktywów. Pożyczki wykazuje się w dniu przekazania środków pieniężnych pożyczkobiorcom. Inwestycje w ujęciu początkowym wykazuje się w wartości godziwej powiększonej o koszty transakcji w przypadku wszystkich aktywów finansowych niewycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy. Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy w ujęciu początkowym wykazuje się w wartości godziwej, a koszty transakcji ujmuje się w rachunku zysków i strat.

W ujęciu początkowym wartość godziwa składnika aktywów finansowych odpowiada zwykle cenie transakcji (tj. wartości godziwej otrzymanej zapłaty). Jednakże wartość godziwą przyznanej długoterminowej pożyczki, która jest nieoprocentowana lub oprocentowana poniżej rynkowych stóp procentowych, ustala się jako wartość bieżącą wszystkich przyszłych wpływów środków pieniężnych dyskontowanych w oparciu o obowiązujące stopy procentowe dla podobnego instrumentu o podobnym ratingu kredytowym.

Za wartość godziwą pożyczek na rzecz urzędników przyznanych przez EWWiS w likwidacji na dzień zawarcia transakcji przyjmuje się cenę transakcji, niezależnie od preferencyjnego oprocentowania, ze względów praktycznych i przy uwzględnieniu istotności.

Inwestycje usuwa się ze sprawozdania finansowego w przypadku wygaśnięcia lub przeniesienia prawa do otrzymywania wpływów pieniężnych z inwestycji oraz w przypadku gdy Wspólnoty Europejskie przeniosły zasadniczo całe ryzyko i korzyści związane z własnością.

Późniejsza wycena

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży oraz aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy wycenia się następnie w wartości godziwej.

Zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej aktywów finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy ujmuje się w rachunku zysków i strat w okresie, w którym powstały.

Zmiany w wartości godziwej pieniężnych aktywów finansowych wyrażonych w walucie obcej i sklasyfikowanych jako dostępne do sprzedaży analizowane są w oparciu o różnice kursowe wynikające ze zmian w zakresie zamortyzowanego kosztu składnika aktywów i innych zmian wartości bilansowej składnika aktywów. Różnice kursowe ujmowane są w rachunku zysków i strat, natomiast inne zmiany w wartości bilansowej wykazywane są w kapitale rezerwowym według wartości godziwej. Zmiany wartości godziwej niepieniężnych aktywów finansowych sklasyfikowanych jako dostępne do sprzedaży ujmuje się w kapitale rezerwowym według wartości godziwej.

W przypadku sprzedaży lub utraty wartości aktywów finansowych sklasyfikowanych jako dostępne do sprzedaży, skumulowane korekty wartości godziwej ujęte uprzednio w kapitale rezerwowym według wartości godziwej należy ująć w rachunku zysków i strat.

Odsetki od aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży obliczone w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej ujmuje się w rachunku zysków i strat. Dywidendy od instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży ujmuje się po uznaniu prawa Wspólnot Europejskich do otrzymania płatności.

Wartość godziwą inwestycji notowanych na aktywnych rynkach ustala się w oparciu o bieżące oferowane ceny zakupu. W przypadku składników aktywów finansowych, dla których nie ma aktywnego rynku (i w przypadku nienotowanych papierów wartościowych), Wspólnoty Europejskie określają wartość godziwą w oparciu metody wyceny. Obejmują one wykorzystanie niedawnych transakcji na warunkach rynkowych, odniesienie do innych analogicznych instrumentów, analizę zdyskontowanych przepływów pieniężnych, modele wyceny opcji oraz inne metody wyceny powszechnie stosowane przez uczestników rynku.

W przypadku gdy nie można w wiarygodny sposób wycenić wartości godziwej inwestycji w instrumenty kapitałowe, które nie są notowane na aktywnym rynku, inwestycje te wycenia się po koszcie pomniejszonym o utratę wartości.

Pożyczki i należności oraz inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności ujmuje się po zamortyzowanym koszcie w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. W przypadku pożyczek udzielonych z pożyczonych funduszy metody efektywnej stopy procentowej nie można stosować oddzielnie dla udzielonych i zaciągniętych pożyczek ze względu na zasadę istotności. Poniesione przez Wspólnotę koszty transakcji, którymi następnie obciążono beneficjenta, są bezpośrednio ujmowane w rachunku zysków i strat.

Utrata wartości aktywów finansowych

Na każdy dzień bilansowy Wspólnoty Europejskie oceniają, czy istnieją obiektywne dowody na utratę wartości danego składnika aktywów finansowych. Tylko i wyłącznie wtedy gdy istnieją obiektywne dowody utraty wartości w związku z jednym lub większą liczbą zdarzeń, które miały miejsce po początkowym ujęciu składnika aktywów oraz gdy zdarzenie (lub zdarzenia) będące przyczyną straty mają wpływ na szacunkowe przyszłe przepływy pieniężne związane z danym składnikiem aktywów, który można w wiarygodny sposób oszacować, następuje utrata wartości danego składnika aktywów finansowych i dokonywany jest odpis z tytułu utraty wartości.

(i) Aktywa wykazywane po zamortyzowanym koszcie

Jeżeli istnieją obiektywne dowody na istnienie odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości pożyczek i należności lub inwestycji utrzymywanych do terminu zapadalności wykazywanych po zamortyzowanym koszcie, kwotę odpisu wycenia się jako różnicę między wartością bilansową składnika aktywów a wartością bieżącą szacunkowych przyszłych przepływów pieniężnych (z wyłączeniem przyszłych strat kredytowych, które nie zostały poniesione) dyskontowaną według pierwotnej efektywnej stopy procentowej dla składnika aktywów finansowych. Wartość bilansowa składnika aktywów jest zmniejszana, a kwota odpisu ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Jeżeli pożyczka lub inwestycja utrzymywana do terminu zapadalności ma zmienne oprocentowanie, w celu wyceny wpływu odpisu z tytułu utraty wartości przyjmuje się stopę dyskontową odpowiadającą bieżącej efektywnej stopie procentowej określonej w umowie.

Wartość bieżącą szacunkowych przyszłych przepływów pieniężnych z tytułu zabezpieczonego składnika aktywów finansowych oblicza się na podstawie przepływów pieniężnych, które mogą wynikać z zajęcia, pomniejszonych o koszty uzyskania i sprzedaży zabezpieczenia, bez względu na prawdopodobieństwo zajęcia.

Jeżeli w kolejnym okresie kwota odpisu z tytułu utraty wartości ulegnie zmniejszeniu oraz jeżeli zmniejszenie to można w obiektywny sposób powiązać ze zdarzeniem mającym miejsce po ujęciu utraty wartości, uprzednio ujęty odpis z tytułu utraty wartości odwraca się w rachunku zysków i strat.

(ii) Aktywa wykazywane w wartości godziwej

W przypadku kapitałowych papierów wartościowych sklasyfikowanych jako dostępne do sprzedaży, podczas ustalania, czy nie nastąpiła utrata ich wartości, należy wziąć pod uwagę istotny lub dłuższy spadek wartości godziwej papierów wartościowych poniżej ich kosztu. Jeżeli tego rodzaju dowody istnieją dla aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży, łączny odpis — wyceniany jako różnica między kosztem nabycia a bieżącą wartością, pomniejszony o wszelkie odpisy z tytułu utraty wartości tego składnika aktywów finansowych ujęte uprzednio w rachunku zysków i strat — usuwa się z kapitału rezerwowego i ujmuje się w rachunku zysków i strat. Odpisów z tytułu utraty wartości instrumentów kapitałowych ujętych w rachunku zysków i strat nie odwraca się w rachunku zysków i strat. Jeżeli w kolejnym okresie wartość godziwa instrumentu dłużnego sklasyfikowanego jako dostępny do sprzedaży wzrośnie i jeżeli wzrost ten w obiektywny sposób można powiązać ze zdarzeniem mającym miejsce po ujęciu odpisu z tytułu utraty wartości, należy dokonać odwrócenia odpisu z tytułu utraty wartości w rachunku zysków i strat.

1.5.5 Zapasy

Zapasy należy wyceniać według kosztu lub według wartości netto możliwej do uzyskania, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa. Koszt ustala się z zastosowaniem metody FIFO („pierwsze weszło, pierwsze wyszło”). W wyjątkowych przypadkach można zastosować metodę średniej ważonej kosztu (WAC). Koszt wyrobów gotowych i produkcji w toku obejmuje koszty projektu, surowców, robocizny bezpośredniej, inne koszty bezpośrednie oraz powiązane koszty produkcji (przy normalnej zdolności produkcyjnej). Możliwa do uzyskania wartość netto stanowi szacunkową cenę sprzedaży w toku zwykłej działalności gospodarczej pomniejszoną o koszty realizacji i koszty sprzedaży.

Zapasy utrzymywane nieodpłatnie lub za stawkę nominalną w celu dystrybucji wycenia się według kosztu lub aktualnego kosztu odtworzenia, w zależności od tego, która z tych wartości jest niższa. Aktualny koszt odtworzenia stanowi koszt, który Wspólnoty Europejskie musiałyby ponieść, aby nabyć składnik aktywów na dzień sprawozdawczy.

1.5.6 Kwoty prefinansowania

Prefinansowanie jest formą płatności zaliczkowej na rzecz beneficjenta mającą na celu zapewnienie jego płynności finansowej. Może być ono rozbite na szereg płatności przez okres wskazany w danej umowie o prefinansowanie. Płatność lub zaliczka podlega zwrotowi lub musi zostać wykorzystana na cele, na które była przeznaczona, w okresie wskazanym w umowie. Beneficjent, który nie poniesie kosztów kwalifikowalnych, zobowiązany jest do zwrotu Wspólnotom Europejskim zaliczki przyznanej tytułem prefinansowania. Kwotę prefinansowania zmniejsza się (całkowicie lub częściowo) o zatwierdzone koszty kwalifikowalne i zwrócone kwoty.

Nierozliczone na koniec roku kwoty prefinansowania wycenia się według pierwotnej wypłaconej kwoty pomniejszonej o: zwrócone kwoty, rozliczone kwoty kwalifikowalne, szacunkowe kwoty kwalifikowalne nierozliczone na koniec roku oraz obniżenia wartości.

Odsetki od prefinansowania ujmuje się w chwili ich uzyskania zgodnie z przepisami odnośnej umowy. Szacunek dochodu z tytułu naliczonych odsetek dokonywany jest na koniec roku w oparciu o najbardziej wiarygodne dane, a następnie uwzględniany jest w bilansie. Powiązane z kwotami prefinansowania gwarancje wykazuje się w pozycji pozabilansowej jako aktywa warunkowe.

1.5.7 Należności

Należności wykazuje się w kwocie początkowej pomniejszonej o odpis z tytułu utraty wartości. Odpisu z tytułu utraty wartości należności dokonuje się, gdy istnieją obiektywne dowody na to, że Wspólnoty Europejskie nie będą w stanie odzyskać wszystkich należnych kwot zgodnie z pierwotnymi warunkami. Kwota odpisu stanowi różnicę między wartością bilansową składnika aktywów a wartością odzyskiwalną stanowiącą wartość bieżącą spodziewanych przyszłych przepływów pieniężnych zdyskontowaną według rynkowej stopy procentowej obowiązującej podobnych pożyczkobiorców. Kwota odpisu ujmowana jest w rachunku zysków i strat. Ujmowany jest również ogólny odpis w wysokości 20 % rocznie dla niezrozliczonych nakazów odzyskania środków nieobjętych jeszcze żadnym określonym odpisem.

W nocie 1.5.13 poniżej przedstawiono bardziej szczegółowe informacje dotyczące podejścia do naliczonych dochodów ujętych na koniec roku.

1.5.8 Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych

Środki pieniężne i ekwiwalenty środków pieniężnych definiuje się jako aktywa krótkoterminowe. Obejmują one środki pieniężne w kasie, depozyty bankowe płatne na żądanie, inne krótkoterminowe wysoce płynne inwestycje o pierwotnym terminie zapadalności do trzech miesięcy oraz kredyty w rachunku bieżącym. Kredyty w rachunku bieżącym ujmowane są w bilansie w ramach zobowiązań finansowych jako zobowiązania krótkoterminowe.

1.5.9 Świadczenia pracownicze

Zobowiązania emerytalne i rentowe

Programy emerytalne Wspólnot Europejskich to programy określonych świadczeń. Program określonych świadczeń to program emerytalny, który zasadniczo określa kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych, które pracownik otrzyma po przejściu na emeryturę, zwykle w oparciu o jeden lub więcej czynników, takich jak wiek, staż pracy i wynagrodzenie. Pracownicy wnoszą z wynagrodzenia jedną trzecią spodziewanego kosztu tych świadczeń, jednak zobowiązanie nie jest finansowane.

Zobowiązanie ujęte w bilansie w odniesieniu do programów emerytalnych określonych świadczeń to wartość bieżąca zobowiązań z tytułu określonych świadczeń na dzień bilansowy pomniejszona o wartość godziwą wszelkich aktywów programu. Zobowiązania z tytułu określonych świadczeń obliczają niezależni aktuariusze w oparciu o metodę prognozowanych uprawnień jednostkowych. Wartość bieżącą zobowiązania z tytułu określonych świadczeń określa się, dyskontując szacunkowe przyszłe wypływy środków pieniężnych w oparciu o stopy zwrotu z wysoko ocenianych obligacji przedsiębiorstw denominowanych w walucie, w której zostaną wypłacone świadczenia, których termin wykupu jest zbliżony do terminu realizacji powiązanych zobowiązań emerytalnych i rentowych.

Zyski i straty aktuarialne wynikające z korekt założeń aktuarialnych i zmian założeń aktuarialnych wykazuje się bezzwłocznie w rachunku zysków i strat.

Koszty przeszłego zatrudnienia wykazuje się bezzwłocznie w dochodach, chyba że zmiany w programie emerytalnym uzależnione są od utrzymania zatrudnienia pracowników przez określony czas (okres nabywania uprawnień). W takim przypadku koszty przeszłego zatrudnienia amortyzuje się metodą liniową przez okres nabywania uprawnień.

Świadczenia chorobowe po przejściu na emeryturę

Wspólnoty Europejskie zapewniają świadczenia chorobowe swoim pracownikom poprzez zwrot kosztów leczenia. Stworzono odrębny fundusz („RCAM”) na potrzeby bieżącej administracji. Z systemu korzystają obecni pracownicy, emeryci, wdowy lub wdowcy i ich beneficjenci. Świadczenia przyznane obecnym pracownikom uznaje się za „wydatki na personel”, a kwoty wypłacone w okresie obrachunkowym ujmuje się jako wydatki w rachunku zysków i strat.

Świadczenia przyznane osobom nieaktywnym zawodowo (emerytom, sierotom, itp.) uznaje się za „świadczenia pracownicze po okresie zatrudnienia”. Z uwagi na charakter tych świadczeń niezbędne było dokonanie obliczeń aktuarialnych. Zobowiązania ujęte w bilansie ustala się w podobny sposób jak zobowiązania emerytalne i rentowe (zob. powyżej).

1.5.10 Rezerwy na ryzyko i obciążenia

Rezerwy na ryzyko i obciążenia ujmuje się, gdy Wspólnoty Europejskie związane są prawnym lub zwyczajowo oczekiwanym zobowiązaniem w wyniku przeszłych zdarzeń, gdy istnieje większe prawdopodobieństwo, że zmniejszenie stanu środków pieniężnych będzie konieczne w celu realizacji zobowiązania oraz gdy kwoty nie można wiarygodnie oszacować. Nie ujmuje się rezerw na przyszłe straty operacyjne.

Kwotę rezerwy ustala się poprzez najlepsze możliwe oszacowanie spodziewanych wydatków, które będą konieczne w celu realizacji bieżącego zobowiązania na dzień sprawozdawczy. W przypadkach, w których rezerwa odnosi się do zbioru wielu pozycji, przy szacunkowym określaniu kwoty zobowiązania uwzględnia się wszystkie możliwe wyniki oraz odpowiadające im prawdopodobieństwa (metoda „oczekiwanej wartości”).

W przypadku gdy wpływ wartości pieniądza w czasie jest istotny, kwotę rezerwy stanowi wartość bieżąca wydatków, które zgodnie z przewidywaniami będą niezbędne w celu pokrycia zobowiązania. Stosowana stopa dyskontowa odzwierciedla bieżącą ocenę wartości pieniądza w czasie oraz ryzyko wiążące się z danym zobowiązaniem, lecz nie ryzyko, o które szacunki przyszłych przepływów środków pieniężnych zostały już skorygowane.

1.5.11 Zobowiązania finansowe

Zobowiązania finansowe obejmują zaciągnięte pożyczki i zobowiązania przeznaczone do obrotu.

Zaciągnięte pożyczki obejmują pożyczki od instytucji kredytowych i zobowiązania potwierdzone certyfikatami. Zaciągnięte pożyczki w ujęciu początkowym wykazuje się w wartości godziwej, czyli w wysokości wpływów z tytułu uzyskania pożyczki (wartości godziwej otrzymanej zapłaty) po odliczeniu poniesionych kosztów transakcji, a następnie wykazuje się je po zamortyzowanym koszcie w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej; wszelkie różnice pomiędzy wpływami (po odliczeniu kosztów transakcji) a wartością wykupu ujmuje się w rachunku zysków i strat w okresie zaciągnięcia pożyczek w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. Wykazuje się je jako zobowiązania długoterminowe, z wyjątkiem składników, których termin wymagalności przypada w terminie krótszym niż 12 miesięcy od dnia bilansowego.

W przypadku pożyczek udzielonych z pożyczonych funduszy metody efektywnej stopy procentowej nie można stosować oddzielnie dla udzielonych i zaciągniętych pożyczek ze względu na zasadę istotności. Poniesione przez Wspólnotę koszty transakcji, którymi następnie obciążono beneficjenta, są bezpośrednio ujmowane w rachunku zysków i strat.

Zobowiązania przeznaczone do obrotu obejmują instrumenty pochodne, które nie kwalifikują się do rachunkowości zabezpieczeń, gdy ich wartość godziwa jest ujemna. Zastosowanie mają te same zasady rachunkowości co w przypadku aktywów przeznaczonych do obrotu (patrz nota 1.5.4).

1.5.12 Zobowiązania

Znacząca kwota zobowiązań Wspólnot nie jest związana z zakupem towarów lub usług i obejmuje niezapłacone kwoty roszczeń z tytułu wniosków o zwrot kosztów od beneficjentów dotacji lub innych form finansowania przez Wspólnoty. Są one wykazywane jako zobowiązania w wysokości kwoty stanowiącej przedmiot roszczenia w chwili otrzymania wniosku o zwrot kosztów i, po weryfikacji, są zatwierdzane jako kwalifikowalne przez właściwych pośredników finansowych. Na tym etapie wyceniane są w wysokości zatwierdzonej i kwalifikowalnej kwoty.

Zobowiązania z tytułu zakupu towarów i usług ujmowane są w momencie otrzymania faktury w wysokości kwoty początkowej, a powiązane koszty ujmowane są w momencie realizacji i akceptacji dostaw przez Wspólnoty Europejskie.

1.5.13 Rozdzielenie okresów obrachunkowych — rozliczenia międzyokresowe czynne i bierne

W związku z przejściem na rachunkowość memoriałową szczególnie istotne jest zapewnienie ujęcia transakcji zrealizowanych w danym roku w odpowiednim roku obrachunkowym (transakcje typu cut-off): transakcje należy ująć w okresie, do którego się odnoszą.

Należy w szczególności ocenić kwalifikowalne koszty poniesione przez beneficjentów środków wspólnotowych, które nie zostały jeszcze zgłoszone Wspólnotom (rozliczenia międzyokresowe bierne). Aby jak najlepiej oszacować te kwoty stosowane są różne metody w zależności od rodzaju działalności i dostępnych informacji. Z kolei niektóre koszty ujmuje się w roku bieżącym, mimo że odnoszą się do kolejnych okresów (rozliczenia międzyokresowe czynne) i należy je wskazać i uwzględnić w odpowiednim okresie.

Zgodnie z zasadami rachunkowości transakcje i zdarzenia wykazuje się w systemie rachunkowości oraz ujmuje w sprawozdaniu finansowym w okresie, do którego się odnoszą. Kiedy kwoty nie można ująć w terminie przewidzianym na sporządzenie sprawozdania finansowego, kwoty, które są zasadniczo znane, należy ująć jako rozliczenia międzyokresowe bierne. Zgodnie z kryteriami ujmowania Wspólnoty ujmują koszt w wysokości równej szacunkowej kwocie przesuniętych zobowiązań należnych za okres. W celu możliwie najlepszego oszacowania rozliczeń międzyokresowych biernych Wspólnoty przeprowadzają analizę wszystkich aspektów związanych z zakończeniem księgowań za dany okres sprawozdawczy („cut-off”) jednostki publicznej. Wspólnoty dokonały szczegółowego spisu obowiązujących zasad i wzięły pod uwagę prezentację w sprawozdaniu finansowym. Ma to głównie na celu upewnienie się, że proponowana metodologia ograniczy ryzyko, że sprawozdanie finansowe nie będzie prawidłowo i rzetelnie przedstawiać sytuacji. Wspólnoty przekształciły następnie tę strategię zakończenia księgowań za dany okres sprawozdawczy w wytyczne operacyjne i praktyczne obejmujące zalecaną metodologię i opis dostępnych technik w podziale tematycznym.

Dochody należy ująć w okresie, do którego się odnoszą. Na koniec roku, w przypadku gdy faktura nie została wysłana, a usługa lub dostawa została zrealizowana lub w przypadku istnienia zobowiązania umownego (tj. poprzez odniesienie do traktatu), kwotę należy oszacować i ująć w sprawozdaniu finansowym jako naliczone przychody.

Ponadto na koniec roku, w przypadku gdy faktura została wysłana, mimo że nie odnosi się do okresu sprawozdawczego, kwotę należy odroczyć i ująć jako zmniejszenie dochodów. Celem jest zmniejszenie dochodów o kwotę równą kwocie odroczonej.

1.6 RACHUNEK ZYSKÓW I STRAT

1.6.1 Dochody

Dochody pozapodatkowe

Dochody ze sprzedaży towarów ujmuje się, gdy znaczące ryzyko oraz korzyści wynikające z posiadania towarów zostają przeniesione na kupującego.

Dochody związane ze świadczeniem usług ujmuje się poprzez odniesienie do etapu realizacji transakcji na dzień sprawozdawczy.

Dochody o charakterze podatków i opłat

Dochody te stanowią większość dochodów Wspólnot i obejmują głównie podatki pośrednie i bezpośrednie oraz zasoby własne. Poza podatkami, Wspólnoty Europejskie mogą również otrzymywać płatności od innych stron, w postaci np. cła, grzywny i darowizny.

Zasoby własne oparte na DNB oraz zasoby własne oparte na VAT

Należności i powiązane dochody ujmuje się, gdy Wspólnoty Europejskie wysyłają do państw członkowskich wezwanie do zapłaty należnych od nich składek. Wykazywane są w wysokości „należnej kwoty”. Ponieważ zasoby oparte na VAT i DNB bazują na szacunkach, można wprowadzać do nich zmiany do czasu podania ostatecznych danych przez państwa członkowskie. Wpływ zmian w zakresie wartości szacunkowych uwzględnia się przy ustalaniu nadwyżki lub deficytu netto za okres, w którym nastąpiła zmiana.

Tradycyjne zasoby własne

Należności i powiązane dochody ujmuje się w chwili otrzymania właściwej miesięcznej deklaracji A (obejmującej pobrane cła i należne gwarantowane i niekwestionowane kwoty) od państw członkowskich. Na dzień sprawozdawczy dochody pobrane przez państwa członkowskie za dany okres, lecz niewypłacone jeszcze Wspólnotom Europejskim, szacuje i ujmuje się jako naliczone dochody. Kwartalne deklaracje B (obejmujące cła niepobrane i niegwarantowane, jak również kwoty gwarantowane zakwestionowane przez dłużnika) otrzymane od państw członkowskich ujmuje się jako dochody pomniejszone o koszty poboru (25 %). Ponadto w rachunku zysków i strat ujmuje się zmniejszenie wartości w wysokości szacunkowych nieodzyskanych środków.

Grzywny

Należności i powiązane dochody ujmuje się po podjęciu przez Wspólnoty decyzji o nałożeniu grzywny i oficjalnym powiadomieniu o takiej decyzji jej adresata. W razie wątpliwości co do wypłacalności przedsiębiorstwa należy ująć zmniejszenie wartości należnej kwoty.

Po podjęciu decyzji o nałożeniu grzywny, od daty powiadomienia dłużnicy mają dwa miesiące na:

— zaakceptowanie decyzji — wówczas zobowiązani są do uiszczenia grzywny we wskazanym terminie, a kwota zostaje ostatecznie pobrana przez Wspólnoty; lub na

— odrzucenie decyzji — wówczas składają odwołanie na mocy prawa wspólnotowego.

Jednakże kwota główna grzywny musi zostać rozliczona we wskazanym terminie trzech miesięcy, ponieważ skargi wniesione do Trybunału Sprawiedliwości nie mają skutku zawieszającego (art. 242 Traktatu WE). Dłużnicy mają dwie możliwości: dokonać tymczasowej zapłaty grzywny lub przedstawić gwarancję bankową.

Jeżeli przedsiębiorstwo zaskarży decyzję i dokona tymczasowej zapłaty grzywny, kwotę należy ująć jako zobowiązane warunkowe. Jednak ponieważ zaskarżenie decyzji Wspólnoty nie ma skutku zawieszającego, otrzymane środki pieniężne wykorzystywane są w celu rozliczenia należności. Jeżeli zamiast płatności, przedstawiona zostaje gwarancja, grzywna pozostaje należnością, a gwarancja ujmowana jest jako składnik aktywów warunkowych.

Jeżeli istnieje ryzyko, że Sąd Pierwszej Instancji nie wyda wyroku korzystnego dla Wspólnot, wówczas konieczne jest ujęcie rezerwy na ryzyko z tym związane, w przypadku gdy otrzymano już płatność tymczasową. W przypadku gdy udzielona została gwarancja, nierozliczone należności należy odpowiednio odpisać. Uzyskane przez Wspólnoty skumulowane odsetki z rachunków bankowych, na których zdeponowane były płatności, ujmuje się jako dochody i odpowiednio zwiększa wszelkie zobowiązania warunkowe.

Dochody i koszty z tytułu odsetek

Dochody i koszty z tytułu odsetek ujmuje się w rachunku zysków i strat w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej. Jest to metoda obliczenia zamortyzowanego kosztu składnika aktywów lub zobowiązań finansowych oraz alokacji dochodów lub kosztów z tytułu odsetek przez dany okres. Efektywna stopa procentowa to stopa, za pomocą której przez prognozowany okres użytkowania instrumentu finansowego (lub w stosownych przypadkach przez krótszy okres) przyszłe szacunkowe płatności lub wpływy gotówkowe dyskontowane są do wartości bilansowej netto składnika aktywów lub zobowiązań finansowych. Obliczając efektywną stopę procentową Wspólnoty Europejskie szacują przepływy środków pieniężnych przy uwzględnieniu wszystkich warunków umownych dotyczących danego instrumentu finansowego (na przykład opcji wcześniejszego rozliczenia), lecz nie biorą pod uwagę przyszłych strat kredytowych. W obliczeniach uwzględniane są wszystkie wynagrodzenia i opłaty zapłacone lub uzyskane przez strony umowy, które stanowią integralną część efektywnej stopy procentowej, koszty transakcji oraz wszelkie inne premie lub dyskonta.

W przypadku pożyczek udzielonych z pożyczonych funduszy metody efektywnej stopy procentowej nie można stosować oddzielnie dla udzielonych i zaciągniętych pożyczek ze względu na zasadę istotności. Poniesione przez Wspólnotę koszty transakcji, którymi następnie obciążono beneficjenta, są bezpośrednio ujmowane w rachunku zysków i strat.

Po odpisaniu składnika aktywów lub grupy podobnych składników aktywów z tytułu utraty wartości, dochody z tytułu odsetek ujmuje się w oparciu o stopę procentową, za pomocą której dyskontuje się przyszłe przepływy środków pieniężnych w celu wyceny odpisu z tytułu utraty wartości.

Dochody z tytułu dywidend

Dochody z tytułu dywidend ujmuje się z chwilą powstania uprawnienia do otrzymania płatności.

1.6.2 Wydatki

Koszty pozapodatkowe wynikające z zakupu towarów ujmuje się z chwilą realizacji i akceptacji dostaw przez Wspólnoty Europejskie. Wyceniane są po koszcie początkowym określonym w fakturze.

Koszty niezwiązane z podatkami i opłatami są charakterystyczne dla Wspólnot Europejskich i stanowią większość ich wydatków. Odnoszą się do transferów na rzecz beneficjentów i mogą obejmować: wierzytelności, transfery na mocy umów oraz dotacje, składki i darowizny w dowolnej wysokości.

Transfery ujmuje się jako koszty w okresie, w którym miały miejsce zdarzenia leżące u ich podstaw, pod warunkiem że przepisy (rozporządzenie finansowe, regulamin pracowniczy lub inne przepisy) dopuszczają tego rodzaju transfer lub została podpisana umowa dopuszczająca transfer, jeżeli beneficjent spełnia wszelkie kryteria kwalifikowalności oraz możliwe jest wiarygodne oszacowanie kwoty.

Otrzymany wniosek o dokonanie płatności lub wniosek o zwrot kosztów spełniający kryteria ujmowania wykazywany jest jako koszt w wysokości kwalifikowalnej kwoty. Na koniec roku poniesione koszty kwalifikowalne należne beneficjentom, lecz jeszcze niezgłoszone, wycenia i ujmuje się jako rozliczenia międzyokresowe bierne.

1.7 AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

Aktywa warunkowe

Składnik aktywów warunkowych to składnik aktywów, który może powstać na skutek zdarzeń, mających miejsce w przeszłości, i którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej liczby niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Wspólnot Europejskich. Informacje o aktywach warunkowych ujawnia się, jeśli wpływ korzyści ekonomicznych lub innych świadczeń jest prawdopodobny.

Aktywa warunkowe należy oceniać na bieżąco, aby upewnić się, czy zaistniały bieg wydarzeń został odpowiednio odzwierciedlony w sprawozdaniu finansowym. Jeśli zaistnienie wpływu korzyści ekonomicznych lub innych świadczeń stało się praktycznie pewne oraz jeśli można wiarygodnie wycenić wartość składnika aktywów, składnik aktywów i odnośny dochód ujmowane są w sprawozdaniu finansowym dotyczącym okresu, w którym nastąpiła zmiana.

Zobowiązania warunkowe

Zobowiązanie warunkowe to zobowiązanie, które może powstać na skutek zdarzeń, mających miejsce w przeszłości, i którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero w momencie wystąpienia lub niewystąpienia jednego lub większej liczby niepewnych przyszłych zdarzeń, które nie w pełni podlegają kontroli Wspólnot Europejskich, lub obecne zobowiązanie, które powstaje na skutek zdarzeń przeszłych, ale nie jest ujmowane w sprawozdaniu, ponieważ: nie jest prawdopodobne, aby w celu realizacji zobowiązania konieczne było wydatkowanie środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia lub, w niezwykle rzadkich przypadkach, gdy kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie.

Zobowiązania warunkowe ujmuje się, chyba że możliwość wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia jest odległa.

Zobowiązania warunkowe ocenia się na bieżąco w celu ustalenia, czy wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia nie stał się prawdopodobny. Jeśli prawdopodobnym stanie się, że wypływ środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia będzie konieczny w związku z pozycją potraktowaną jako zobowiązanie warunkowe, tworzy się rezerwę w sprawozdaniu finansowym dotyczącą okresu, w którym nastąpiła zmiana prawdopodobieństwa.

Zobowiązanie do przyszłego finansowania

Zobowiązanie do przyszłego finansowania stanowi zwykle umowne zobowiązanie prawne lub zwyczajowo oczekiwane zaciągnięte przez Wspólnoty Europejskie, którego może wymagać wypływu środków w przyszłości.

Gwarancje

Gwarancje to możliwe aktywa lub zobowiązania wynikające z przeszłych zdarzeń, których istnienie zostanie potwierdzone przez pojawienie lub niepojawienie się przedmiotu gwarancji. Gwarancje kwalifikują się zatem do aktywów lub zobowiązań warunkowych. Gwarancja podlega rozliczeniu, kiedy jej przedmiot już nie istnieje. Odbywa się to, kiedy spełnione są warunki wystąpienia do gwaranta o wypłatę.

1.8 WYKORZYSTANIE SZACUNKÓW

Zgodnie z ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym muszą zostać ujęte zgodnie z szacunkami i założeniami kierownictwa w oparciu o możliwie jak najbardziej wiarygodne dostępne informacje. Istotne szacunki dotyczą m.in. kwot na świadczenia emerytalne i rentowe, rezerw na przyszłe koszty, wyceny zapasów publikacji, ryzyka finansowego związanego z zapasami i należnościami, rozliczeń międzyokresowych czynnych i biernych, aktywów i zobowiązań warunkowych oraz stopnia utraty wartości środków trwałych. Rzeczywiste wyniki mogą nie pokrywać się z szacunkami. Zmiany w zakresie szacunków znajdują odzwierciedlenie w okresie, w którym stają się one wiadome.

2. INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU

I. AKTYWA TRWAŁE

2.1 WARTOŚCI NIEMATERIALNE I PRAWNE

Wartości niematerialne i prawne to możliwe do zidentyfikowania niepieniężne składniki aktywów, niemające postaci fizycznej. Warunkiem ich ujęcia w bilansie po stronie aktywów jest ich kontrola przez daną jednostkę oraz generowanie przyszłych korzyści ekonomicznych dla Wspólnot Europejskich.

Wartości niematerialne i prawne

mln EUR Kwota Wartość bilansowa brutto na dzień 31 grudnia 2005 r. 65 Zwiększenie stanu w ciągu roku 15 Zbycie (3) Przesunięcia między pozycjami (5) Inne zmiany stanu 10 Wartość bilansowa brutto na dzień 31 grudnia 2006 r. 82 Umorzenie na dzień 31 grudnia 2005 r. 38 Odpisy amortyzacyjne za rok 11 Sprzedaż i likwidacja 0 Przesunięcia między pozycjami (2) Inne zmiany stanu (2) Umorzenie na dzień 31 grudnia 2006 r. 45 WARTOŚĆ BILANSOWA NETTO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2006 R. 37

2.2 RZECZOWE AKTYWA TRWAŁE

2.2.1 Grunty i budynki

W niektórych krajach niemożliwe jest wyodrębnienie wartości gruntu i wartości budynku zajmowanego przez przedstawicielstwa. Komisja chce wycenić wszystkie tego rodzaju nieruchomości w poszczególnych krajach w celu określenia wartości gruntu, która nie podlega amortyzacji.

Dwie największe transakcje Komisji to transakcje kupna dwóch budynków w Brukseli za kwotę 201 mln EUR ogółem (w tym grunt za kwotę 47 mln EUR) oraz gruntu w Tokio za kwotę 34 mln EUR. Do pozycji tej przesunięto (z pozycji „leasing finansowy”) cztery budynki Komisji, których wartość nabycia wynosiła 300 mln EUR ogółem, ponieważ Komisja wykonała opcję wykupu tych budynków, w związku z czym nie traktuje się ich już jako aktywa w leasingu. Ponadto w 2006 r. Parlament kupił trzy budynki w Strasburgu za kwotę 143 mln EUR.

W pozycji „inne zmiany stanu” ujęto aktywa należące do dwóch ostatnio objętych konsolidacją agencji — Urząd Harmonizacji Rynku Wewnętrznego i Wspólnotowy Urząd Ochrony Odmian Roślin.

2.2.2 Urządzenia i wyposażenie

W ramach integracji transakcji przedstawicielstw bezpośrednio w centralnym systemie rachunkowości wszystkie 132 przedstawicielstwa wprowadziły informacje dotyczące środków trwałych do centralnego systemu rachunkowości Komisji do 31.12.2006 r. Dalsze zmiany w zakresie systemów informatycznych pozwolą na lepszą kontrolę jakości i kompletności informacji.

Korekty wynikające bezpośrednio z projektu „ABAC Aktywa” oraz związanej z tym inwentaryzacji aktywów przedstawicielstw są wykazane w zamieszczonej poniżej tabeli w pozycji „inne zmiany stanu”. W pozycji „inne zmiany stanu” ujęto również aktywa należące do dwóch ostatnio objętych konsolidacją agencji, czyli do Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego i do Wspólnotowego Urzędu Ochrony Odmian Roślin.

2.2.3 Leasing finansowy (i podobne prawa)

Główny budynek zajmowany przez Urząd Publikacji nie jest uwzględniony w bilansie, ponieważ klasyfikuje się go jako leasing operacyjny. Mimo że Urząd Publikacji może wykonać opcję wykupu (od października 2006 r. do 2010 r.) po cenie ustalonej według wartości rynkowej, uznano, że ryzyko i korzyści wynikające z posiadania składnika aktywów nie zostaną przeniesione w istotnym zakresie na Urząd Publikacji. Przeprowadzono analizę wykupu, jednak nie podjęto jeszcze decyzji w tej sprawie.

W 2006 r. Parlament zajmował nowy, stanowiący przedmiot leasingu budynek w Brukseli o wartości 34 mln EUR.

2.2.4 Środki trwałe w budowie

W marcu 2003 r. Rada podpisała umowę budowy i nabycia budynku LEX w Brukseli w drodze leasingu finansowego. Między 2003 a 2006 r. Rada dokonała kilku zabezpieczonych gwarancjami bankowymi płatności zaliczkowych o skapitalizowanej wartości 224 mln EUR na dzień 31 grudnia 2006 r. (2005 r.: 123 mln EUR.) Dnia 1 lutego 2007 r. Rada podpisała umowę zakupu budynku LEX za tymczasową umowną cenę nabycia w wysokości 262 mln EUR. W dniu tym Rada wypłaciła różnicę między wyżej wymienioną tymczasową umowną ceną nabycia a skapitalizowaną wartością płatności zaliczkowych. Ostateczna cena zostanie określona w 2007 r.

W październiku 2004 r. Parlament podpisał umowę leasingu finansowego z opcją wykupu, której przedmiotem jest kompleks budynków w Brukseli, którego budowę rozpoczęto w 2004 r. W listopadzie 2004 r. dokonano pierwszej płatności zaliczkowej w wysokości 40 mln EUR. Do momentu podpisania wstępnego sprawozdania zatwierdzającego Parlament ma prawo dokonywania dodatkowych płatności zaliczkowych. Na dzień 31 grudnia 2006 r. wypłacono kwotę 253 mln EUR za prace zrealizowane do tego czasu (na dzień 31 grudnia 2005 r. wypłacono 196 mln EUR).

Rzeczowe aktywa trwałe

mln EUR Grunty i budynki Urządzenia i wyposażenie Meble i środki transportu Sprzęt komputerowy Inne środki trwałe Leasing finansowy i podobne prawa Środki trwałe w budowie OGÓŁEM Wartość bilansowa brutto na dzień 31 grudnia 2005 r. 2 823 317 136 367 105 2 189 343 6 280 Zwiększenie stanu w ciągu roku 423 32 13 56 14 37 156 731 Zbycie (2) (14) (7) (35) (2) 0 0 (60) Przesunięcia między pozycjami 300 (2) 1 4 3 (300) (1) 5 Inne zmiany stanu 36 (2) 38 35 (10) 0 (15) 82 Wartość bilansowa brutto na dzień 31 grudnia 2006 r. 3 580 331 181 427 110 1 926 483 7 038 Umorzenie na dzień 31 grudnia 2005 r. 1 150 256 92 258 64 319 2 139 Odpisy amortyzacyjne za rok 124 26 14 62 13 70 309 Zmniejszenie odpisów amortyzacyjnych 0 (1) 0 (2) 0 0 (3) Zbycie (2) (13) (7) (31) (2) 0 (55) Utrata wartości 0 0 0 0 0 0 0 Zmniejszenie odpisów z tytułu utraty wartości 0 0 0 0 0 0 0 Przesunięcia między pozycjami 77 (2) 1 1 2 (77) 2 Inne zmiany stanu 5 (1) 30 26 0 0 60 Umorzenie na dzień 31 grudnia 2006 r. 1 354 265 130 314 77 312 2 452 WARTOŚĆ BILANSOWA NETTO NA DZIEŃ 31 GRUDNIA 2006 r. 2 226 66 51 113 33 1 614 483 4 586

Opłaty pozostające do spłaty w związku z leasingiem finansowym lub podobnymi prawami ujmuje się w bilansie jako zobowiązania długo- i krótkoterminowe. Dzieli się je na:

Leasing finansowy i podobne prawa

mln EUR Opis Skumulowe koszty (A) Kwoty do zapłaty w przyszłości Wartość całkowita Wartość nabycia prac Wartość składnika aktywów Umorzenie Wartość bilansowa netto =A+B+C+E < 1 roku > 1 rok > 5 lat Zobowiązania ogółem (B) A+B (C) A+B+C (E) Grunty i budynki 304 28 142 1 391 1 561 1 865 60 1 925 (312) 1 613 Inne środki trwałe 0 0 1 0 1 1 0 1 0 1 Ogółem na dzień 31.12.2006 r. 304 28 143 1 391 1 562 1 866 60 1 926 (312) 1 614

2.3 INWESTYCJE

Pozycja ta obejmuje inwestycje zrealizowane w celu stworzenia trwałych powiązań kapitałowych i/lub wspierające działania Wspólnot Europejskich. Obejmuje ona również aktywa netto Funduszu Gwarancyjnego.

Inwestycje

mln EUR Stan na dzień 31.12.2006 r. Stan na dzień 31.12.2005 r. Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych: EFI 208 186 Udział we wspólnych przedsięwzięciach: Galileo 62 141 Fundusz Gwarancyjny 1 371 1 309 Aktywa dostępne do sprzedaży 495 211 Aktywa przeznaczone do obrotu 21 27 Inwestycje ogółem 2 157 1 874

2.3.1 Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i udziały we wspólnych przedsięwzięciach

Jednostki stowarzyszone i wspólne przedsięwzięcia

mln EUR Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych: EFI Udziały we wspólnym przedsięwzięciu: Galileo Stan na dzień 31 grudnia 2005 r. 186 141 Nabycia 0 212 Likwidacja i wycofanie 0 (12) Udział w zysku/ (stracie) 14 (279) Korekta z tytułu przejścia na MSSF (IFRS) przez EFI wykazana jako zysk zatrzymany 7 0 Zmiany wartości godziwej wykazane jako kapitał własny 6 0 Inne zmiany stanu kapitału (dywidendy) (5) 0 Stan na dzień 31 grudnia 2006 r. 208 62

Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI)

EFI jest instytucja finansową Unii Europejskiej specjalizującą się w inwestycjach kapitałowych typu venture capital oraz w gwarancjach na rzecz MŚP. Zgodnie z decyzją Rady z dnia 6 czerwca 1994 r. Wspólnoty Europejskie, reprezentowane przez Komisję objęły udziały w kapitale EFI o wartości 600 mln ECU, co przekłada się na 600 udziałów. Stanowi to 30 % kapitału EFI. Komisja dokonała wszystkich należnych wpłat na poczet kapitału stanowiących 20 %. Nierozliczone płatności związane z kapitałem nieopłaconym (non-called up capital) (80 %) wynoszą 480 mln EUR.

Na mocy nowej umowy między Komisją a Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) podpisanej w 2005 r. Komisja ma prawo do sprzedaży w dowolnym terminie swoich udziałów na rzecz EBI po cenie odpowiadającej wycenie EFI podzielonej przez łączną liczbę wyemitowanych udziałów. Wartość opcji sprzedaży jest bliska zeru, ponieważ wzór użyty do określenia ceny sprzedaży udziałów jest podobny do wzoru użytego do określenia kapitału własnego netto EFI.

Udział Wspólnot w EFI wycenia się metodą praw własności zgodnie z zasadami rachunkowości. Udziały te wyceniono na 30 % kapitału własnego EFI, który na dzień 31 grudnia 2006 r. wynosił 208 mln EUR (2005 r.: 186 mln EUR), z czego 14 mln EUR odnosi się do wyniku za 2006 r. W 2006 r. otrzymano dywidendę w wysokości 5 mln EUR za rok budżetowy 2005.

EFI po raz pierwszy zastosował MSSF sporządzając bilans otwarcia na dzień 1.1.2005 r. Skutki przejścia na nowe zasady zostały ujęte przez EFI w bilansie otwarcia w zysku zatrzymanym. Wspólnoty wykazały swój udział w tej kwocie (7 mln EUR) w zysku zatrzymanym na dzień 31.12.2006 r. Zmiany wartości godziwej wykazane w kapitale własnym odnoszą się do portfela aktywów dostępnych do sprzedaży EFI. Dokonano oceny rozbieżności między zasadami rachunkowości WE a obecnie stosowanymi przez EFI standardami rachunkowości, w wyniku której ustalono, że są one nieistotne.

Program Galileo

W celu realizacji fazy rozwojowej programu Galileo na mocy rozporządzenia Rady nr 876/2002 ustanowiono wspólne przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 171 Traktatu na okres 4 lat (2002-2006). Celem tej jednostki prawnej jest zapewnienie jednolitej administracji i kontroli finansowej programu Galileo, oraz mobilizowanie w tym celu środków finansowych przeznaczonych na ten program. Członkami założycielami wspólnego przedsiębiorstwa są Wspólnoty Europejskie reprezentowane przez Komisję oraz Europejska Agencja Kosmiczna (ESA). Komisja ze środków przekazanych w ramach budżetu na transeuropejskie sieci transportowe (TEN), udostępni wspólnemu przedsiębiorstwu Galileo (WPG) wymagane środki w celu współfinansowania odpowiednich działań w fazie rozwojowej.

Komisja wniosła wkład na poczet kapitału tego podmiotu w wysokości 650 mln EUR na dzień 31 grudnia 2006 r. Kwotę wpłaconego kapitału w wysokości 12 mln EUR zwrócono Wspólnotom tuż przed końcem roku. Kwota ta stanowiła część przesunięcia środków pieniężnych w wysokości 70 mln EUR do agencji GNSS w ramach przeniesienia działalności WPG do agencji GNSS. Dnia 1 stycznia 2007 r. WPG zostało postawione w stan likwidacji. W 2007 r. aktywa i pasywa WPG zostaną przesunięte na rzecz agencji GNSS, która będzie kontynuować projekt.

Galileo wykazywane jest zgodnie z metodą praw własności. W 2006 r. udział Komisji w stracie wspólnego przedsiębiorstwa wynosił 279 mln EUR. Wartość inwestycji na dzień 31 grudnia 2006 r. wynosiła zatem 62 mln EUR (inwestycja w wysokości 637 mln EUR pomniejszona o skumulowany udział w stracie w wysokości 575 mln EUR).

2.3.2 Fundusz Gwarancyjny

Na mocy rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2728/94 z dnia 31 października 1994 r. ustanowiono Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych, którego środki są wykorzystywane na spłatę wierzycieli Wspólnot w przypadku niewykonania zobowiązań przez beneficjenta pożyczki przyznanej lub gwarantowanej przez Wspólnoty. Instrument ten dotyczy pożyczek gwarantowanych przez Wspólnoty na podstawie decyzji Rady, w szczególności pożyczek udzielanych przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) poza Unią Europejską oraz pożyczek udzielanych w ramach pomocy makrofinansowej (pożyczek MFA), jak również pożyczek Euratom poza Unią Europejską.

Zgodnie z art. 6 rozporządzenia Rady Komisja powierzyła zarządzanie finansami funduszu Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu na podstawie porozumienia miedzy Wspólnotami a EBI podpisanego 23 listopada 1994 r. w Brukseli oraz 25 listopada 1994 r. w Luksemburgu.

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 2728/94 ustanawiające Fundusz Gwarancyjny, zmienione rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1149/1999 z dnia 25 maja 1999 r., stanowi, że od dnia 1 stycznia 2000 r. wpłaty z budżetu ogólnego Wspólnot na poczet funduszu stanowić będą 9 % kapitałowej wartości operacji, wpływów z odsetek od zainwestowanych środków funduszu oraz kwot odzyskanych od zalegających ze spłatami dłużników, w odniesieniu do których Fundusz musiał już uruchomić gwarancję. Zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem kwota docelowa wynosi 9 %. Rozporządzenie to stanowi również, że „jeżeli pod koniec roku kwota docelowa zostaje przekroczona, to nadwyżka zostaje zwrócona do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, w którym zostanie ujęta w specjalnej pozycji w zestawieniu przychodów”.

Zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 6 maja 1999 r. w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej budżet ogólny Wspólnot Europejskich powinien obejmować rezerwę gwarancyjną na pożyczki dla krajów trzecich. Rezerwa ta jest przeznaczona na pokrycie wymogów Funduszu Gwarancyjnego oraz, w razie potrzeby, uruchomionych gwarancji przekraczających kwotę dostępną w funduszu, tak aby tymi kwotami można było obciążyć budżet.

Rezerwa w wysokości 1 253 mln EUR odpowiada kwocie docelowej (9) Funduszu Gwarancyjnego obliczonej na podstawie kwoty pozostającej do spłaty na dzień 31 grudnia 2006 r. Ujęta w bilansie Komisji po stronie aktywów kwota 1 379 mln EUR przed wyeliminowaniu skryptów dłużnych MFA stanowi aktywa netto funduszu na dzień 31 grudnia 2006 r. Różnica między kwotą funduszu wykazaną w aktywach a kwotą rezerwy odpowiada nadwyżce podlegającej zwrotowi do budżetu w wysokości 126 mln EUR.

Aktywa netto Funduszu Gwarancyjnego

mln EUR Stan na dzień 31.12.2006 Stan na dzień 31.12.2005 Aktywa obrotowe 1 380 1 325 Po wyeliminowaniu 1 372 1 310 Inwestycje krótkoterminowe: Aktywa dostępne do sprzedaży 940 1 009 Po wyeliminowaniu 932 994 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 440 316 Zobowiązania krótkoterminowe (1) (1) Aktywa netto 1 379 1 324 Po wyeliminowaniu 1 371 1 309

Fundusz Gwarancyjny znajduje się w posiadaniu dwóch obligacji o zmiennym oprocentowaniu wyemitowanych przez Wspólnoty Europejskie na kwotę 8 mln EUR, wliczając naliczone odsetki, według stanu na dzień 31.12.2006 r. ( w 2005 r. była to kwota 15 mln EUR), obligacje te zostały wyemitowane przez pozabudżetowy instrument MFA. Z punktu widzenia rachunkowości na poziomie wspólnotowym należy wyeliminować zarówno aktywa (FG), jak i pasywa (MFA). Zmiany wartości godziwej portfela dłużnych papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży wykazano w kapitale własnym w 2006 r. w wysokości (32) mln EUR, a w 2005 r. w wysokości (11) mln EUR.

Polityka zarządzania ryzykiem Funduszu Gwarancyjnego przedstawiona jest w sekcji E 6.

2.3.3 Pozostałe inwestycje

2.3.3.1 Aktywa dostępne do sprzedaży

W pozycji tej ujmuje się inwestycje i udziały zakupione, aby pomóc beneficjentom rozwijać działalność gospodarczą.

Aktywa długoterminowe dostępne do sprzedaży

mln EUR EBOR RCO Uruchamianie ETF EFSE Inne Ogółem Stan na dzień 31.12.2005 r. 157 0 48 0 6 211 Przesunięcia 0 224 0 0 0 224 Nabycia 0 15 24 46 1 86 Likwidacja/wycofanie 0 (17) (8) 0 (2) (27) Nadwyżka/ (deficyt) z aktualizacji wyceny przeniesiona(-y) do kapitału własnego 0 (4) 11 3 0 10 Odpisy z tytułu utraty wartości 0 (7) (1) 0 (1) (9) Stan na dzień 31.12.2006 r. 157 211 74 49 4 495

Inwestycje w Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR)

Kapitał założycielski EBOR wynosi 10 mld EUR, z czego 3 % zostało objęte przez Wspólnoty. Udział należnych wkładów na poczet kapitału stanowi 30 % całej kwoty kapitału. 15 kwietnia 1996 r. na dorocznym posiedzeniu, Rada Gubernatorów przyjęła decyzję o podwojeniu kapitału statutowego. Na mocy tej decyzji Wspólnoty objęły 30.000 dodatkowych udziałów o wartości nominalnej 10.000 EUR każdy. Transakcja ta obejmuje udziały opłacone (called-in shares) oraz udziały podlegające wykupowi (callable shares) w następujących proporcjach: 22,5 % objętych udziałów stanowią udziały opłacone, pozostała część to udziały podlegające wykupowi.

Na dzień bilansowy kwota objętego przez Wspólnoty kapitału EBOR wyniosła 157 mln EUR, z czego 151 mln EUR to kapitał należny i częściowo opłacony. Nierozliczone płatności związane z należnym wkładem na poczet kapitału (6 mln EUR) ujmuje się jako zobowiązania długoterminowe i księguje się po koszcie zamortyzowanym. Nierozliczone płatności związane z kapitałem nieopłaconym wynoszą 443 mln EUR. Ujmuje się je w pozabilansowej pozycji „zobowiązania warunkowe”.

Ponieważ EBOR nie jest notowany na żadnej giełdzie oraz w związku z ograniczeniami umownymi zawartymi w jego akcie założycielskim odnoszącymi się, między innymi, do sprzedaży udziałów kapitałowych ograniczonej do kosztów nabycia i zarezerwowanej wyłącznie dla obecnych udziałowców, udział Wspólnot Europejskich w EBOR wynoszący 3 % wycenia się po kosztach pomniejszonych o wszelkie odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości.

Transakcje związane z kapitałem podwyższonego ryzyka (RCO)

W ramach transakcji związanych z kapitałem podwyższonego pośrednicy finansowi otrzymują kwoty na finansowanie inwestycji kapitałowych. Tego rodzaju umowy o finansowanie nie mają podstawowych cech składowych umowy pożyczki, jako że nie zawierają ustalonego harmonogramu spłat ani nie ustalono odsetek od kwoty kapitału, tym samym uznaje się je za pośrednie inwestycje kapitałowe. Postanowiono więc, że w sprawozdaniu finansowym za 2006 r. oraz w sprawozdaniach finansowych za kolejne lata będą one ujmowane w tej pozycji jako inwestycje (w poprzednich latach były ujmowane jako pożyczki — patrz nota E 2.4.1 poniżej).

Są one wykazywane po kosztach historycznych pomniejszonych o wszelkie rezerwy na utratę wartości, ponieważ nie są one notowane na aktywnym rynku i nie można obecnie dokonać wiarygodnej wyceny ich wartości godziwej. Rezerwy na utratę wartości na dzień bilansowy opierają się na tymczasowych lub ostatecznych odpisach, informacje o których zostały przekazane przez partnerów finansowych.

ETF — plan uruchamiania

Program na rzecz wzrostu i zatrudnienia oraz program MAP pod nadzorem EFI promują tworzenie i finansowanie rozpoczynających działalność MŚP poprzez inwestycje w odpowiednich specjalistycznych funduszach kapitału podwyższonego ryzyka (venture capital funds).

Metoda wyceny według wartości godziwej została po raz pierwszy zastosowana w odniesieniu do inwestycji w ramach planu uruchamiania ETF w 2006 r. Gdyby metoda ta została zastosowana również na dzień 31 grudnia 2005 r. saldo wyniosłoby 70 mln EUR (zamiast 48 mln EUR.) Zmiana stanu nadwyżki/(deficytu) z aktualizacji wyceny w 2006 r. obejmuje zarówno korekty wartości, jak i wahania kursów wymiany walut w kapitale rezerwowym według wartości godziwej.

Europejski Fundusz na rzecz Europy Południowo-Wschodniej (EFSE)

Europejski Fundusz na rzecz Europy Południowo-Wschodniej o kapitale założycielskim w wysokości 147 mln EUR został ustanowiony w 2005 r. Ma strukturę spółki inwestycyjnej o zmiennym kapitale (SICAV). Głównym celem EFSE jest przyspieszenie rozwoju gospodarczego i zwiększenie dobrobytu w Europie Południowo-Wschodniej poprzez zapewnienie dodatkowych środków na finansowanie rozwoju głównie małym przedsiębiorstwom i mikroprzedsiębiorstwom oraz gospodarstwom domowym poprzez lokalnych pośredników finansowych.

Wspólnoty Europejskie uzyskały udział w wysokości 17,9 % (prawa głosu) w funduszu EFSE.

2.3.3.2 Aktywa przeznaczone do obrotu

Wspólnoty Europejskie korzystają z instrumentów pochodnych w postaci swapów procentowych i walutowych bądź instrumentów zabezpieczających. Swapy procentowe i walutowe polegają na zobowiązaniu do wymiany jednego strumienia płatności na inny. Rezultatem transakcji swapowych jest ekonomiczna wymiana walut lub stóp procentowych (na przykład stopy stałej na stopę zmienną) bądź połączenie tych rodzajów wymiany (tj. swapy walutowo-procentowe). Swapy, jak wyjaśniono szczegółowo poniżej, wykorzystywane są do dostosowania przepływów pieniężnych związanych z udzielonymi pożyczkami do przepływów pieniężnych związanych z zaciągniętymi pożyczkami.

Wymienione instrumenty pochodne stają się korzystne (aktywa) bądź niekorzystne (zobowiązania) w zależności od wahań rynkowych stóp procentowych lub kursów wymiany walut powiązanych z warunkami tych instrumentów. W różnych okresach mogą wystąpić znaczne wahania korzystnego bądź niekorzystnego charakteru tych instrumentów, a tym samym wahania wartości godziwej pochodnych aktywów i zobowiązań finansowych.

EWWiS w likwidacji (EWWiS) podpisała swap procentowy oraz swap procentowy połączony ze swapem walutowo-procentowym. Wartość godziwą tych swapów procentowych określono poprzez zdyskontowanie stałych przepływów pieniężnych netto przy użyciu stóp swapu zero-kuponowego w dniu bilansowym. Poniżej wyszczególniono wartość godziwą (wraz z naliczonymi odsetkami) tych swapów o okresie obowiązywania dłuższym niż jeden rok od dnia sporządzenia bilansu:

Aktywa przeznaczone do obrotu

mln EUR Instrumenty pochodne Stan na dzień 31.12.2006 Stan na dzień 31.12.2005 Swapy EWWiS w likwidacji 21 27

2.4 POŻYCZKI

W pozycji tej ujęto kwoty pożyczek należne Wspólnotom Europejskim o okresie spłaty powyżej jednego roku.

2.4.1 Pożyczki udzielone z budżetu Wspólnot Europejskich oraz przez EWWiS w likwidacji

Pozycja ta obejmuje głównie pożyczki przyznane na specjalnych warunkach w ramach współpracy z krajami trzecimi, a także pożyczki na budownictwo przyznane przez EWWiS w likwidacji z jej własnych środków. Wszystkie kwoty stają się wymagalne w okresie przekraczającym 12 miesięcy po zakończeniu roku.

Pożyczki udzielone z budżetu Wspólnot Europejskich oraz przez EWWiS w likwidacji

mln EUR Pożyczki na specjalnych warunkach Operacje związane z kapitałem podwyższonego ryzyka EWWiS w likwidacji Ogółem Ogółem na dzień 31.12.2005 r. 170 224 44 438 Przesunięcia 0 (224) 0 (224) Nowe pożyczki 0 0 0 0 Kwoty spłacone (26) 0 (8) (34) Różnice kursowe 0 0 0 0 Zmiany wartości bilansowej 17 0 3 20 Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości 0 0 0 0 Ogółem na dzień 31.12.2006 r. 161 0 39 200

Pożyczki na specjalnych warunkach

Pożyczki na specjalnych warunkach to pożyczki udzielone z preferencyjnym oprocentowaniem. Efektywne stopy procentowe tych pożyczek wynoszą od 7,39 % do 12,36 %.

Operacje związane z kapitałem podwyższonego ryzyka

Kwoty te zostały przesunięte do pozycji „aktywa dostępne do sprzedaży — inwestycje” — patrz nota E 2.3.3.1 powyżej.

Pożyczki na budownictwo czynszowe udzielone przez EWWiS w likwidacji (EWWiS)

Pożyczki na budownictwo czynszowe to pożyczki udzielone przez EWWiS z jej własnych środków zgodnie z art. 54 i 54 ust. 2 Traktatu EWWiS. Pożyczki te zostały udzielone ze stałą stopą oprocentowania na poziomie 1 % i tym samym uważa się je za pożyczki z preferencyjnym oprocentowaniem. Efektywne stopy procentowe tych pożyczek wynoszą 2,806 % — 22,643 %.

2.4.2 Pożyczki udzielone z pożyczonych środków

Na mocy traktatów wspólnotowych Rada, stanowiąc jednomyślnie, może przyjąć programy gwarancyjne lub pożyczkowe, jeżeli uzna, że jest to konieczne dla realizacji celów Wspólnot. Pożyczki zaciągnięte stanowią bezpośrednie zobowiązania Wspólnot, a nie poszczególnych państw członkowskich. W pozycji tej ujęto pożyczki udzielone w ramach pomocy makrofinansowej (ang. Macro Financial Assistance — MFA) oraz przez Euratom i EWWiS w likwidacji.

Zgodnie z zasadami rachunkowości opisanymi w nocie E 1.5.4 pożyczki są początkowo ujmowane w wartości godziwej, a następnie wyceniane po koszcie zamortyzowanym. Wartością godziwą instrumentu finansowego w momencie początkowego ujęcia jest w normalnych warunkach cena transakcji. Jeśli jednak część uiszczonej lub otrzymanej zapłaty odnosi się do czegoś innego niż do danego instrumentu finansowego, wartość godziwą tego instrumentu finansowego szacuje się przy użyciu techniki wyceny.

Pożyczki udzielone z pożyczonych środków

mln EUR Pomoc makrofinansowa (MFA) Pożyczki Euratom EWWiS w likwidacji Ogółem Ogółem na dzień 31.12.2005 r. 1 086 389 508 1 983 Nowe pożyczki 19 51 0 70 Kwoty spłacone (130) 0 (2) (132) Różnice kursowe 0 0 (4) (4) Zmiany wartości bilansowej 2 2 (3) 1 Odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości 0 0 0 0 Ogółem na dzień 31.12.2006 r. 977 442 499 1 918 Wymagalne < 1 roku 20 0 75 95 Wymagalne > 1 roku 957 442 424 1 823

Pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej (MFA)

Pomoc makrofinansowa jest opartym na założeniach politycznych instrumentem finansowym niewiązanej i nieokreślonej pomocy w ramach wsparcia bilansu płatniczego i/lub budżetu partnerskich krajów trzecich geograficznie bliskich terytorium UE. Pomoc ta przyjmuje formę średnio- bądź długoterminowych pożyczek lub dotacji, albo stanowi formę pośrednią pomiędzy nimi, i zasadniczo służy uzupełnieniu finansowania zapewnianego w ramach wspieranego przez MFW programu zmian i reform.

Biorąc pod uwagę zasadę istotności, metody efektywnej stopy procentowej nie stosuje się osobno do udzielanych i zaciąganych pożyczek. Koszty transakcji są ujmowane bezpośrednio w rachunku zysków i strat.

Pożyczki Euratom

Euratom stanowi oddzielną jednostkę prawną Unii Europejskiej reprezentowaną przez Komisję Europejską. Celem finansowym wspomnianej jednostki jest przyznawanie państwom członkowskim, jak i państwom trzecim pożyczek następującego rodzaju:

— pożyczki Euratom przyznawane państwom członkowskim na finansowanie projektów inwestycyjnych w państwach członkowskich powiązanych z produkcją przemysłową energii elektrycznej w elektrowniach jądrowych oraz z przemysłowymi urządzeniami cyklu paliwowego;

— pożyczki Euratom przyznawane państwom trzecim na podnoszenie poziomu bezpieczeństwa i wydajności elektrowni jądrowych oraz urządzeń jądrowego cyklu paliwowego — działających bądź powstających.

Biorąc pod uwagę zasadę istotności, metody efektywnej stopy procentowej nie stosuje się osobno do udzielanych i zaciąganych pożyczek. Koszty transakcji są ujmowane bezpośrednio w rachunku zysków i strat.

Pożyczki EWWiS w likwidacji

W pozycji tej ujęto przede wszystkim udzielone przez EWWiS w likwidacji pożyczki z pożyczonych funduszy zgodnie z art. 54 i 56 Traktatu EWWiS, jak również dwa nienotowane dłużne papiery wartościowe wyemitowane przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) jako substytut zapłaty od dłużnika zalegającego ze spłatami. Wspomniane dłużne papiery wartościowe będą utrzymywane do upłynięcia ostatecznego terminu ich zapadalności (2017 r. i 2019 r.), tak aby pokryć koszty obsługi powiązanych zaciągniętych pożyczek.

Zmiany wartości bilansowej odpowiadają zmianom naliczonych odsetek, doliczając amortyzację roczną zapłaconych premii i koszt transakcji poniesiony w momencie jej zawarcia i obliczony zgodnie z metodą efektywnej stopy procentowej. Efektywne stopy procentowe (wyrażone jako przedział stóp procentowych) przedstawiały się następująco:

Efektywne stopy procentowe pożyczek udzielonych z pożyczonych funduszy

Zaciąganie pożyczek 31.12.2006 31.12.2005 Pomoc makrofinansowa (MFA) 3.222 % - 4.54 % 2.039 % - 4.54 % Euratom 3.372 % - 5.76 % 2.224 % - 5.76 % EWWiS w likwidacji 3.064 % - 12.077 % (10) 2.241 % - 12.077 % (10)

2.5 PREFINANSOWANIE DŁUGOTERMINOWE

Prefinansowanie jest formą płatności zaliczkowej na rzecz beneficjenta mającą na celu zapewnienie jego płynności finansowej. Może być ono rozbite na szereg płatności przez okres wskazany w danej umowie o prefinansowanie. Płatność lub zaliczka mogą być wykorzystane albo na realizację celów, na które była przeznaczona, w okresie wskazanym w umowie, bądź podlegają zwrotowi — w przypadku gdy beneficjent nie ponosi kosztów kwalifikowalnych, ma on obowiązek dokonania zwrotu do budżetu Wspólnot Europejskich zaliczki przyznanej tytułem prefinansowania. Tym samym wypłacone kwoty prefinansowania nie stanowią ostatecznego wydatku dopóki nie zostaną spełnione odnośne warunki umowne, a zatem w bilansie wykazuje się je po stronie aktywów w momencie dokonania płatności początkowej. Kwotę prefinansowania zmniejsza się (całkowicie lub częściowo) o zatwierdzone koszty kwalifikowalne i zwrócone kwoty. Po uznaniu przez Wspólnoty — całkowicie lub częściowo — kwoty prefinansowania w oparciu o analizę kwalifikowalności wniosków o pokrycie kosztów, z bilansu usuwa się zaakceptowaną kwotę wydatków kwalifikowalnych i ujmuje jako wydatek w rachunku zysków i strat. Tym samym płatności okresowe lub płatność salda końcowego mają na celu zwrócenie wydatków poniesionych przez beneficjenta na pod