W 2021 r. Komisja dokona pierwszych wypłat z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. W 2020 r. Komisja zastosowała bezprecedensowe środki w celu ustanowienia instrumentu w rekordowym czasie. Polegały one na wprowadzeniu specjalnej struktury zarządzania oraz odpowiednich procesów wewnętrznych i strategii kontroli. Środki te są dostosowane do faktu, że wypłaty na rzecz państw członkowskich są uzależnione od osiągnięcia wcześniej określonych kamieni milowych i wartości docelowych. W związku z tym płatności nie będą podlegać kontrolom kosztów rzeczywiście poniesionych przez państwo członkowskie. W przeciwieństwie do zarządzania dzielonego, państwa członkowskie są beneficjentami funduszy UE, które po wypłaceniu stają się zamienne w budżetach krajowych. Państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność za zapewnienie, aby instrument został wdrożony zgodnie z przepisami unijnymi i krajowymi oraz z zasadami należytego zarządzania finansami.

·Ulepszone procedury przeprowadzania oceny dotyczącej systemów kontroli stosowanych przez partnerów wykonawczych przed powierzeniem im środków unijnych umożliwiające uzyskanie pewności, że zapewniają one taki sam poziom wiarygodności co własne systemy kontroli Komisji.

·Jednolite narzędzie eksploracji danych, które Komisja udostępnia państwom członkowskim do celów kontroli i audytu w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, zostanie rozszerzone na wspólną politykę rolną i Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Narzędzie to umożliwi identyfikację nieprawidłowości i nadużyć finansowych w odniesieniu do wszystkich funduszy.

Komisja zdecydowanie dąży do dalszego usprawnienia swoich systemów zarządzania i kontroli. Jeżeli chodzi o 2021 r., Komisja nadal będzie dokładać starań, aby wyeliminować uchybienia powodujące zgłaszanie zastrzeżeń i wyższe poziomy ryzyka, w szczególności w odniesieniu do funduszy spójności i programu badawczego na lata 2014–2020. Ponieważ pandemia wciąż trwa, związane z nią zagrożenia i środki łagodzące są stale monitorowane i będzie to miało miejsce, dopóki kryzys będzie trwał.

Oprócz stosowania korekt finansowych i odzyskiwania środków Komisja podejmuje działania mające na celu wyeliminowanie uchybień prowadzących do średniego i wyższego ryzyka. Obejmują one ukierunkowane działania naprawcze, takie jak podnoszenie świadomości na temat obowiązujących przepisów UE wśród beneficjentów i partnerów wykonawczych, którzy są bardziej narażeni na błędy. Oznacza to również lepsze wykorzystanie wyników kontroli i audytów do dostosowania strategii kontroli i ukierunkowania ich na wydatki, zwiększenia zdolności organów krajowych, u których występują nieprawidłowości w systemach zarządzania i kontroli, a także zastosowania zdobytych doświadczeń w przyszłych programach.

W szczególności wydatki obarczone wyższym ryzykiem dotyczą: niektórych programów operacyjnych w ramach funduszy polityki spójności, które wykazują poważne uchybienia lub w przypadku których poziom błędu przekracza 2,5 %; dotacji na program badawczy „Horyzont 2020”; agencji płatniczych w odniesieniu do płatności bezpośrednich związanych z rolnictwem oraz środków rynkowych i rozwoju obszarów wiejskich, w przypadku których poziom błędu przekracza 2,5 %; oraz innych złożonych dotacji(15F). Jeżeli ryzyko utrzymuje się na wysokim poziomie, informuje się o tym w sposób przejrzysty, zgłaszając zastrzeżenia(16F). W przypadku 2020 r. istnieje 19 zastrzeżeń, których łączny wpływ finansowy wynosi 1 219 mln EUR, co stanowi wartość mniejszą niż 1 % wydatków ogółem. Odpowiadają one wydatkom określonym jako obarczone wysokim ryzykiem.

Komisja ustala, które programy są obarczone większym ryzykiem, co pozwala jej skoncentrować działania na obszarach, w których ma to największe znaczenie. Dzięki swojemu pogłębionemu podejściu empirycznemu Komisja posiada solidne dowody, które odzwierciedlają zróżnicowaną sytuację zarządzanych funduszy. Na podstawie ryzyka w chwili dokonywania płatności Komisja może dokładnie podzielić roczne wydatki na wydatki obarczone niższym ryzykiem w chwili dokonywania płatności (poziom ryzyka poniżej 1,9 %), wydatki obarczone średnim ryzykiem w chwili dokonywania płatności (poziom ryzyka 1,9–2,5 %) oraz wydatki obarczone wyższym ryzykiem w chwili dokonywania płatności (poziom ryzyka powyżej 2,5 %) (zob. załącznik 2 sekcja 2.2.3). W przypadku zasobów naturalnych i polityki spójności taką analizę stosuje się również na poziomie poszczególnych agencji płatniczych i programów operacyjnych w państwach członkowskich. Dzięki temu Komisja może odpowiednio skoncentrować swoje działania, skutecznie zapewniać wsparcie i wyeliminować poszczególne niedociągnięcia nawet w przypadku tych polityk, które w ujęciu globalnym są obarczone niskim ryzykiem, np. wspólnej polityki rolnej.

Prognoza Komisji w odniesieniu do przyszłych korekt opiera się na historycznym średnim poziomie korekt. Średnia ta jest dostosowywana w celu usunięcia elementów, które nie mają już odniesienia do przyszłości, aby uzyskać najlepsze i najbardziej ostrożne szacunki.

Ogólnie rzecz ujmując, poziom ryzyka w chwili dokonywania płatności jest poniżej progu istotności wynoszącego 2 %. Komisja szacuje, że po przeprowadzeniu kontroli prewencyjnych pozostały poziom błędu – tj. ryzyko w momencie dokonywania płatności – wynosi 1,9 %, co oznacza spadek w porównaniu z 2019 r. Biorąc pod uwagę wieloletni charakter programów finansowania, Komisja dokłada wszelkich starań, aby przeprowadzać kontrole po dokonaniu płatności i nadal wprowadzać korekty aż do czasu zamknięcia programów. Starania te znajdują odzwierciedlenie w szacowanym ryzyku w chwili zamknięcia programów. Odpowiada to ryzyku w chwili dokonywania płatności pomniejszonemu o prognozowane przez Komisję przyszłe korekty, które według szacunków wyniosą 1 % w 2020 r. (zob. załącznik 2 sekcja 2.2.2).

Środki te pozwoliły na skuteczne wykonanie budżetu pomimo trudnej sytuacji wywołanej przez COVID-19. W związku z wyżej wymienionymi inicjatywami poziom wiarygodności został utrzymany, a czas niezbędny do dokonania płatności na rzecz beneficjentów pozostał zbliżony do tego z lat poprzednich. Ponadto poziom wykonania budżetu wzrósł do 99 % (w porównaniu z 98 % w 2019 r.).

Dobra orga0Tni0Tzacja umożliwiła szybką i skuteczną reakcję mimo okoliczności związanych z pandemią COVID-19. Dzięki dobremu przygotowaniu na wypadek kryzysu Komisja utrzymała pełną operacyjność, a niemal 30 000 osób przeszło na telepracę w ciągu kilku dni. Pozwoliło to Komisji odgrywać czołową rolę we wszystkich aspektach reakcji na kryzys, od zdrowia publicznego po plan odbudowy gospodarczej.

Komisja ma świadomość odpowiedzialności, jaka wiąże się ze zwiększonym budżetem. Wieloletnie ramy finansowe odgrywają zasadniczą rolę we wspieraniu odbudowy i transformacji gospodarczej. Komisja oczekuje w związku z tym zwiększenia kontroli skuteczności wydatków UE przez zainteresowane strony i przyjmuje to z zadowoleniem. Skuteczność ta jest istotą prac, które Komisja już wykonała w celu stworzenia solidnych ram wykonania budżetu UE. Ramy takie są niezbędne do celów monitorowania wykonania budżetu, ukierunkowania budżetu na realizację przewidzianych w nim celów, szybkiego i skutecznego reagowania na nieprzewidziane zdarzenia oraz generowania danych i informacji na temat konkretnych korzyści, jakie budżet UE przynosi obywatelom UE.

Ogólniej rzecz ujmując, UE jest zaangażowana w realizację celów zrównoważonego rozwoju wyznaczonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Zostały one już obszernie i trwale uwzględnione w budżecie UE. W 2020 r. 46 programów wydatków UE, czyli 75 % całości, przyczyniało się do realizacji co najmniej jednego z 17 celów zrównoważonego rozwoju. Środki przeznaczone na te 46 programów odpowiadały 96 % całego budżetu UE.

Inwestowanie w przyszłość wymaga nie tylko transformacji ekologicznej, ale także transformacji cyfrowej. Kryzys związany z COVID‑19 w jeszcze większym stopniu przyspieszył tendencje w kierunku transformacji cyfrowej. Z budżetu UE wspierano inwestycje w szybkie łącza internetowe, na przykład za pośrednictwem funduszy spójności i Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, dzięki czemu prawie 25 milionów gospodarstw domowych zostało podłączonych do internetu w ramach tych dwóch programów, co w czasie lockdownu było ważniejsze niż kiedykolwiek. Transformacja cyfrowa jest również główną siłą napędową innowacji. Aby wzmocnić bazę przemysłową UE, z budżetu UE finansowane są takie istotne projekty jak usługi satelitarne (w tym satelitarna usługa lokalizacyjna Galileo lub innowacyjna usługa dotycząca zmiany klimatu świadczona dzięki programowi Copernicus) lub sztuczna inteligencja (finansowana w ramach programu „Horyzont 2020”).‑

·UE wydatkowała 8 % swojego budżetu na lata 2014–2020, czyli 85 mld EUR, na inicjatywy na rzecz wspierania lub ochrony różnorodności biologicznej. Jest to w pełni zgodne ze zdecydowanym zobowiązaniem UE, zawartym w Europejskim Zielonym Ładzie, do zatrzymania i odwrócenia procesu utraty różnorodności biologicznej zapisanym w Europejskim Zielonym Ładzie. W unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności(12F) określono zakres niezbędnych dużych inwestycji, do przeprowadzenia których w znacznym stopniu może przyczynić się budżet UE;

Komisja dba o to, aby wszystkie programy przynosiły rezultaty do czasu ich zamknięcia. Główne programy, takie jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne oraz instrument „Łącząc Europę”, będą nadal stanowić źródło finansowania jeszcze przez wiele lat. Środki przeznaczone na te programy stanowią łącznie około 50 % budżetu. Chociaż budżet na 2020 r. został w pełni wykorzystany, niemal 28 % wszystkich płatności w ramach na lata 2014–2020 nadal pozostaje niezrealizowanych. Oznacza to, że programy te wciąż będą przynosić rezultaty przez kilka najbliższych lat. Komisja będzie współpracować ze wszystkimi stronami zaangażowanymi w wykonanie budżetu w celu zapewnienia, aby programy te nadal w znacznym stopniu przyczyniały się do realizacji priorytetów UE (więcej szczegółowych informacji znajduje się w załączniku 2). Pełna ocena programów na lata 2014–2020 będzie możliwa dopiero po upływie tego okresu na podstawie ocen końcowych.

·W ramach instrumentu SURE państwa członkowskie otrzymały dofinansowanie przy korzystnych stopach oprocentowania, mające na celu zniesienie presji wywieranej na gospodarkę oraz wsparcie zatrudnienia. Jego budżet wynosi do 100 mld EUR, a do końca 2020 r. państwa członkowskie wnioskowały o udzielenie pomocy w formie pożyczki w kwocie ponad 90 mld EUR i taką pomoc otrzymały. Wypłacono już 40 mld EUR, głównie na rzecz wsparcia programów zatrudnienia krótkoterminowego w państwach członkowskich będących beneficjentami. Do początku 2021 r. ze wsparcia w ramach SURE skorzystało 25–30 mln pracowników, co stanowi znaczną część rynku pracy w państwach członkowskich będących beneficjentami, dzięki czemu zaoszczędzono szacunkowo 5,8 mld EUR pod względem płatności z tytułu odsetek.

Dla UE solidarność nie kończy się na jej granicach. Komisja konsekwentnie realizowała swój zamiar, jakim było zapewnienie dostępu do szczepionek na całym świecie. UE stała się liderem ogólnoświatowych starań na rzecz sfinansowania skutecznej szczepionki i zapewnienia jej dostępności na całym świecie, kiedy to dnia 4 maja 2020 r. Komisja zorganizowała konferencję darczyńców, podczas której do końca grudnia 2020 r. zebrano kwotę prawie 15,9 mld EUR, w tym wniesiono wkład z budżetu UE w kwocie 1,4 mld EUR w ramach szerzej zakrojonych działań Drużyny Europy(9F). Inicjatywa „Drużyna Europy”, która wniosła wkład w kwocie ponad 2,2 mld EUR, jest jednym z głównych darczyńców na rzecz COVAX, platformy kierującej działaniami w zakresie zapewnienia sprawiedliwego i równego dostępu do szczepionek przeciwko COVID-19 w krajach o niskim i średnim dochodzie.

·Do dnia 18 czerwca Komisja i państwa członkowskie uzgodniły, że Komisja zamówi szczepionki w imieniu wszystkich państw członkowskich. Było to pierwsze tego ‑‑‑ rodzaju porozumienie i stanowiło ono przejaw siły solidarności państw członkowskich oraz ich wiary w elastyczność budżetu UE i Komisję, która tym budżetem zarządza. Skoordynowane podejście zapewniło państwom członkowskim możliwość współdzielenia ryzyka, które jest nieodłącznym elementem inwestowania w dotychczas niesprawdzony proces opracowywania szczepionek, zapewniając dostęp do szerokiej gamy potencjalnych technologii wytwarzania szczepionek i przedsiębiorstw, które te technologie mogą wykorzystać.

·200 robotów dezynfekujących, które wykorzystują światło ultrafioletowe do dezynfekcji sal pacjentów w szpitalach w ciągu zaledwie 15 minut, jest rozsyłanych do szpitali w całej UE.

Proaktywne zarządzanie budżetem zapewniło szybkie i skuteczne wykonanie budżetu na 2020 r. Zgodnie z wnioskiem Komisji przyjęto dziewięć budżetów korygujących – więcej niż w jakimkolwiek innym roku w okresie 2014–2020, przy czym w wielu przypadkach dokonano tego w rekordowo krótkim czasie. Co więcej, przeprowadzono 28 przesunięć wykonanych przez władze budżetowe oraz setki niezależnych przesunięć wykonanych przez Komisję. W związku z tym środki z budżetu UE na 2020 r. zostały wydane niemal w całości – zarówno w zakresie zobowiązań, jak i płatności – co jest najlepszym wynikiem od 2014 r. i to osiągniętym mimo trudnej sytuacji.

Parlament Europejski, Rada Unii Europejskiej i Komisja współpracowały sprawnie i szybko nad przyjęciem tych środków w rekordowym czasie, dzięki czemu weszły one w życie przed końcem kwietnia 2020 r. Niezwykle innowacyjny program SURE wszedł w życie w dniu 19 maja 2020 r.

Budżet UE stanowił kluczowy element tej reakcji. Komisja potrzebowała zaledwie 3 tygodni od momentu uznania ogniska COVID-19 za pandemię przez Światową Organizację Zdrowia w dniu 11 marca 2020 r., aby przedstawić wnioski dotyczące skoordynowanej i kompleksowej reakcji z wykorzystaniem budżetu UE. Wiązało się to z szybkim i elastycznym uruchomieniem finansowania do celów zaspokojenia najpilniejszych potrzeb bez żadnych kompromisów w kwestiach stosowania najwyższych standardów zarządzania finansami. Reakcja ta obejmowała następujące środki (aby uzyskać więcej szczegółowych informacji, zob. załącznik 1):

Inicjatywa „nidi gratis” („bezpłatne przedszkole”) w regionie Lombardia we Włoszech, której budżet wynosi ogółem około 70 mln EUR, uzyskała wsparcie z Europejskiego Funduszu Społecznego z myślą o zmniejszeniu różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn w obszarze zatrudnienia. Dotychczas dzięki tej inicjatywie bezpłatny dostęp do przedszkoli dla dzieci w wieku 0–3 lat zapewniono 30 000 rodzin o niskich dochodach.

Długotrwałe zaangażowanie Komisji w zapewnienie równouprawnienia płci zostało potwierdzone przyjęciem strategii na rzecz równouprawnienia płci na lata 2020–2025 (), w której Komisja jeszcze silniej zobowiązała się do tworzenia Unii równości. Komisja uwzględniła aspekt płci w strategii i uznała kwestię równouprawnienia płci i równych szans dla wszystkich za cele przekrojowe we wszystkich obszarach polityki. Strategia określa cele i działania polityczne mające umożliwić osiągnięcie do 2025 r. znacznych postępów na rzecz równości płci w Europie.

Usługa poszukiwawczo-ratownicza systemu Galileo umożliwia skrócenie czasu potrzebnego na wykrycie sygnałów alarmowych w sytuacji niebezpieczeństwa do mniej niż 10 minut. Od 2020 r. w czasie krótszym niż 15 minut do nadajnika ratunkowego wysyłana jest odpowiedź potwierdzająca, że zgłoszenie zostało przyjęte i że pomoc jest w drodze, co jest wyjątkową nową funkcją dostępną wyłącznie dzięki systemowi Galileo.

W latach 2014–2020 wsparcie rozwoju obszarów wiejskich w ramach wspólnej polityki rolnej przewidziane dla rolnictwa ekologicznego wyniosło 11,2 mld EUR. Ponadto odsetek powierzchni użytków rolnych w UE wykorzystywanych na potrzeby rolnictwa ekologicznego wzrósł z 5,9 % w 2012 r. do 8,5 % w 2019 r., co odpowiada wzrostowi z 9,46 do 13,79 mln hektarów.

Na studia magisterskie Erasmus Mundus w zakresie studiów kobiecych i studiów i badań nad społeczną i kulturową tożsamością płci przeznaczono w 2019 r. łącznie 4,5 mln EUR na kolejne 5 lat. Ich celem jest wykształcenie ekspertów w dziedzinie tożsamości płciowej, którzy będą w stanie przyczynić się do większego równouprawnienia płci, a do konsorcjum należy sześć uniwersytetów w czterech państwach członkowskich i Zjednoczonym Królestwie.

Z Funduszu Spójności przeznaczono około 39 mln EUR na największy w Polsce projekt rozbudowy inteligentnych sieci dystrybucji energii elektrycznej w siedmiu polskich województwach. Projekt zapewnia mniejszą liczbę awarii sieci, większe bezpieczeństwo dostaw i lepszą jakość życia dla prawie 3 mln mieszkańców i oczekuje się, że przyczyni się do zmniejszenia zużycie energii pierwotnej o 1 054 gigadżuli rocznie, co przyniesie oszczędności w wysokości 98 megawatogodzin rocznie.

W związku z wykonywaniem działań dotyczących przypadku „Microsoft 2” w ramach Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w Finlandii w latach 2017–2019 uruchomiono 3,5 mln EUR środków z Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji na sfinansowanie rozwiązań oferowanych 883 zwolnionym pracownikom za pośrednictwem wsparcia mobilności pracowników oraz w połączeniu z usługami Europejskiego Portalu Mobilności Zawodowej (tj. zagranicznymi ogłoszeniami o pracę oraz wymianą doświadczeń podczas spotkań internetowych).

UE i jej 27 państw członkowskich istotnie zwiększyło oficjalną pomoc rozwojową dla krajów partnerskich prawie do wysokości 67 mld EUR () w 2020 r. Tym samym UE i jej państwa członkowskie umacniają swoją pozycję jako czołowego darczyńcy na świecie i czynią duży postęp w kierunku osiągnięcia celu, który zobowiązały się zrealizować do 2030 r.

Ze względu na powiązany charakter tych celów większość programów budżetowych UE służy osiągnięciu wielu celów zrównoważonego rozwoju. Obecnie niemal 75 % programów budżetowych UE (46 z 61) przyczynia się do realizacji tych celów. Środki przeznaczone na te 46 programów stanowiły 96 % całego budżetu UE. Na poniższej infografice przedstawiono w sposób niewyczerpujący niektóre z licznych przykładów tego, w jaki sposób programy UE przyczyniają się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju. UE w ramach spójnego podejścia wspiera różne inicjatywy w wielu obszarach polityki w UE i na całym świecie, dążąc do promowania zrównoważonego rozwoju dla wszystkich.

UE rozpoczęła przechodzenie na niskoemisyjną, neutralną dla klimatu, zasobooszczędną gospodarkę o obiegu zamkniętym, który to proces idzie w parze z większym bezpieczeństwem, dobrobytem, równością i włączeniem społecznym. W tym świetle opracowywanie i wdrażanie unijnych programów wydatków służy osiągnięciu celów w poszczególnych obszarach polityki przy jednoczesnym wspieraniu zrównoważoności poprzez działania i interwencje w ramach odpowiednich programów. Dzięki Europejskiemu konsensusowi w sprawie rozwoju UE dostosowała również swoje podejście do współpracy międzynarodowej i polityki rozwojowej do Agendy 2030, umieszczając cele zrównoważonego rozwoju i porozumienie paryskie w centrum swoich działań zewnętrznych.

UE wraz z państwami członkowskimi w pełni angażuje się w aktywną realizację Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz przeprowadzenie transformacyjnej zmiany do 2030 r., tak aby nikt nie pozostał w tyle. Agenda 2030 jest wspólnym planem działania przyjętym pod auspicjami Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz pokoju i dobrobytu na świecie i ma ogromne znaczenie dla wartości UE i przyszłości Europy. UE zobowiązała się również do uwzględniania celów zrównoważonego rozwoju() zarówno w polityce wewnętrznej, jak i polityce zewnętrznej. Od czasu przyjęcia agendy w 2015 r. UE osiągnęła znaczne postępy w realizacji celów zrównoważonego rozwoju i nadal intensyfikuje swoje wysiłki. Pandemia COVID-19 pokazała, że pełna realizacja Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 ma zasadnicze znaczenie dla odbudowy po kryzysie. Cele zrównoważonego rozwoju są uniwersalnym wzorem na trwałą odbudowę.

Zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem Parlament, Rada i Komisja uzgodniły (), że różnorodność biologiczna również zostanie uwzględniona w budżecie UE w postaci rocznego celu na 2024 r. wynoszącego 7,5 %, gwarantującego, że wkład nie zostanie zmniejszony, oraz rocznego celu na 2026 r. i 2027 r. w wysokości 10 %. Ogólnie rzecz ujmując, w przypadku kolejnego długoterminowego budżetu przełoży się to na wyższy poziom ambicji niż w poprzednim okresie. Jest to zgodne ze stwierdzeniem w unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, że działania w dziedzinie bioróżnorodności wymagają co najmniej 20 mld EUR rocznie pochodzących z „finansowania prywatnego i publicznego na poziomie krajowym i unijnym”, przy czym budżet UE będzie głównym narzędziem.

·zwiększenie zdolności do uwzględniania kwestii przeciwdziałania zmianom klimatu w budżecie w odniesieniu do programów, które nie dotyczą bezpośrednio wyzwań związanych z klimatem, poprzez lepsze uwzględnianie kwestii odporności na zmianę klimatu i stosowanie zasady „nie czyń poważnych szkód”;

·włączenie działań prowadzonych z wykorzystaniem budżetu UE do ram polityki dotyczących Europejskiego Zielonego Ładu, w tym dzięki przyjęciu strategii na rzecz bioróżnorodności oraz strategii „Od pola do stołu”;

Jeżeli chodzi o długoterminowy budżet na lata 2021–2027, UE jeszcze bardziej podwyższyła poziom ambicji w zakresie przeciwdziałania zmianie klimatu. Wkład z budżetu w osiągnięcie unijnych celów klimatycznych wyniesie co najmniej 30 % środków z wieloletnich ram finansowych i Next GenerationEU. Aby zapewnić pomyślną realizację tego celu w ramach budżetu UE, w drodze uzgodnionego pakietu oraz w czasie negocjacji politycznych wprowadzono kilka udoskonaleń:

Włączanie w główny nurt polega na uwzględnianiu priorytetów horyzontalnych i przekrojowych obszarów polityki na etapach opracowywania, przygotowywania, wdrożenia i oceny programów zarówno w odniesieniu do działań wewnętrznych, jak i zewnętrznych. Ponieważ w ramach tego samego działania można zrealizować różne cele w tym samym czasie, włączanie w główny nurt w budżecie UE promuje synergię w wykorzystaniu funduszy na ograniczoną liczbę priorytetów przekrojowych, co skutkuje większą spójnością i oszczędnością kosztową. W niniejszej części wyjaśniono, w jaki sposób w ramach budżetu UE realizowane są przekrojowe polityki mające na celu przeciwdziałanie zmianie klimatu, ochronę różnorodności biologicznej, realizację celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz promowanie równości płci.

Za pośrednictwem nowych programów wydatków Komisja wprowadza bardziej kompleksowe i spójne ramy wykonania budżetu UE (). Będzie się to opierało na: 1) włączaniu wyników do procesu kształtowaniu polityki poprzez ocenę programów; 2) solidnym monitorowaniu i rzetelnej sprawozdawczości na temat wyników poszczególnych programów oraz poczynionych postępów w osiąganiu ich celów w rocznym cyklu budżetowym; oraz 3) zapewnieniu wkładu z budżetu UE na realizację nadrzędnych celów polityki horyzontalnej, takich jak klimat, otoczenie cyfrowe i naprawa gospodarcza. Usprawniony zestaw wysokiej jakości wskaźników zostanie wykorzystany do monitorowania wyników na wszystkich etapach wdrożenia programu, wraz z przejrzystą metodologią szacowania wartości bazowych i docelowych. Rzetelne ramy monitorowania i oceny będą stanowiły bazę dowodową do celów opracowywania przyszłych programów finansowych.

Większość funduszy z NextGenerationEU (do 672,5 mld EUR) zostanie zainwestowana za pośrednictwem Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Instrumentu ten zapewni wsparcie finansowe na dużą skalę dla inwestycji publicznych i reform w kluczowych obszarach, takich jak transformacja ekologiczna i cyfrowa. Aby uzyskać wsparcie z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, państwa członkowskie UE przedłożą Komisji plany odbudowy i zwiększania odporności, w których wyjaśnią sposób, w jaki wykorzystają uzyskane środki pieniężne do wspierania odbudowy i tworzenia odporności. We wspomnianych planach należy uwzględnić wyzwania wskazane w ramach europejskiego semestru, a także te związane z transformacją ekologiczną i cyfrową. Komisja dokona oceny tych planów, a następnie ocena ta zostanie zatwierdzona przez Radę. Finansowanie zostanie wypłacone w kilku transzach po osiągnięciu głównych kamieni milowych i wartości docelowych, do których realizacji zobowiązały się państwa członkowskie.

·Aby przyczynić się do transformacji cyfrowej, UE będzie dążyć do zainwestowania w ten obszar 20 % środków finansowych z Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności.

Komisja zapewniła również wytyczne państwom członkowskim dotyczące sposobu wykorzystania Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji w warunkach kryzysu związanego z COVID-19, aby udzielić wsparcia pracownikom, którzy stracili pracę w wyniku pandemii. Do końca 2020 r. państwa członkowskie przedłożyły cztery wnioski związane z COVID-19.

Pandemia COVID-19 spowodowała poważny wstrząs dla gospodarki światowej i gospodarki państw UE, co miało poważne konsekwencje społeczno-gospodarcze. Doprowadziła do spadku produktu krajowego brutto UE o 7,4 punktu procentowego, przy czym w 2021 r. spodziewany jest ponowny wzrost o 4,1 punktu procentowego (). Dostosowano również programy polityki spójności i uruchomiono je, aby zapewnić wsparcie na rzecz reagowania kryzysowego poprzez inicjatywy inwestycyjne w odpowiedzi na koronawirusa ( ). Działania Komisji koncentrowały się na jak największym zwiększeniu elastyczności tych instrumentów, aby umożliwić sprawne rozpatrywanie wszystkich wniosków w ramach uproszczonych i szybszych procedur. Obejmowało to zwiększenie maksymalnej stopy współfinansowania do 100 %, ułatwienie transferów między funduszami i regionami, a także zwiększenie puli środków finansowych za pośrednictwem instrumentów finansowych. Ogólnie rzecz biorąc, dzięki tej elastyczności w ramach inicjatywy do tej pory możliwe było uruchomienie 23,3 mld EUR () z europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Inicjatywy te przyczyniły się do zaspokojenia najpilniejszych potrzeb w zakresie środków medycznych i sprzętu medycznego, a także przyczyniły się do zaradzenia skutkom kryzysu gospodarczego poprzez mechanizmy zmniejszonego wymiaru czasu pracy służące utrzymaniu zatrudnienia w czasie pandemii, wsparcie finansowe dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz natychmiastowe zasilenie w płynność.

W ramach Programu na rzecz globalnego dostępu do szczepionki przeciwko COVID-19 (COVAX) prowadzone są działania w zakresie zapewnienia sprawiedliwego i równego dostępu do szczepionek przeciwko COVID-19 w krajach o niskim i średnim dochodzie. Drużyna Europy jest jednym z głównych darczyńców COVAX, na który przeznaczyła ponad 2,2 mld EUR. Komisja uczestniczy w COVAX na rzecz sprawiedliwego dostępu do niedrogich szczepionek przeciwko COVID-19 i wnosi 1 mld EUR w formie dotacji i gwarancji UE.

Rozwój nowej generacji szczepionek – szczepionek () mRNA – jest objęty wsparciem w ramach szeregu dotacji programu „Horyzont 2020”. W ramach Europejskiej inicjatywy szczepień przeciwko AIDS 2020 przedsiębiorstwo BioNTech wykorzystało swoją technologię mRNA do opracowania i produkcji potencjalnych szczepionek przeciwko HIV. Wsparcie finansowe udzielone w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych pomogło przedsiębiorstwu BioNTech wykorzystać wspomnianą technologię mRNA do opracowania szczepionki przeciwko COVID-19. W ramach umowy zakupu z wyprzedzeniem, w której pośredniczyła Komisja, umożliwiono produkcję szczepionki BioNTech-Pfizer, która jako pierwsza uzyskała pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w UE.

Zmobilizowano inwestycje publiczne i prywatne w celu opracowania bezpiecznych i skutecznych szczepionek dla wszystkich ludzi na całym świecie. Od stycznia 2020 r. Komisja uruchomiła ponad 781 mln EUR w ramach programu „Horyzont 2020” na opracowanie szczepionek, nowych metod leczenia, testów diagnostycznych i systemów medycznych mających na celu zapobieganie rozprzestrzenianiu się COVID-19 i ratowanie życia ludzkiego. Obejmuje to uruchomienie specjalnego funduszu na reagowanie kryzysowe w dziedzinie badań, Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Drugiej Inicjatywy w zakresie Leków Innowacyjnych , a także udostępnienie 164 mln EUR w drodze zaproszenia do składania wniosków ogłoszonego w ramach projektu pilotażowego Europejskiej Rady ds. Innowacji.

·Komisja utworzyła platformę koordynacyjną do spraw sprzętu medycznego,( ), której głównym zadaniem było uzyskanie przeglądu potrzeb w zakresie niezbędnego sprzętu medycznego w państwach członkowskich, tak aby dopasować popyt i podaż na poziomie unijnym. Zapewniono w ten sposób także pomoc przemysłowi i zainteresowanym stronom, które mierzyły się z przeszkodami technicznymi i administracyjnymi. Na przykład w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności do krajów znajdujących się w potrzebie wysłano respiratory, odzież ochronną i środki odkażające oraz rozmieszczono tam zespoły ratownictwa medycznego. Aby wesprzeć Włochy i Litwę podczas pierwszej fali kryzysu związanego z COVID-19, w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności rozmieszczono krajowe zespoły ratownictwa medycznego. Podobnie zespoły medyczne z UE zapewniały także wsparcie krajom partnerskim, takim jak Armenia i Azerbejdżan. W ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych Komisja wdrożyła również pakiet na rzecz mobilności, aby pomóc sfinansować transport pacjentów, zespołów medycznych i niezbędnych środków medycznych.

Ponieważ w pierwszym kwartale 2021 r. wiele państw członkowskich mierzyło się z trzecią falą zakażeń i nowymi wariantami, instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych został wzmocniony w 2021 r. dodatkowymi 232 mln EUR()w środkach na zobowiązania. To pozwoli na wsparcie nowych działań, takich jak interoperacyjność unijnych cyfrowych zaświadczeń COVID, unijny system monitorowania ścieków, dalszy rozwój platformy wymiany kart lokalizacji pasażera i zakup specjalistycznych testów do identyfikacji wariantów w celu ich przekazania państwom członkowskim.

·W ramach instrumentu Komisja zamówiła do dystrybucji dla państw członkowskich ponad 10 mln masek dla personelu medycznego; około 200 mln szybkich testów antygenowych; i 34 000 serii dawek terapeutycznego leku Remdesivir, na który było duże zapotrzebowanie we wszystkich państwach członkowskich, ponieważ był to jedyny zatwierdzony przez UE lek na COVID-19, podczas gdy niedostępne były kontrakty krajowe.

Dzięki instrumentowi sfinansowano także ustanowienie platformy informatycznej na potrzeby zapewnienia interoperacyjności między aplikacjami do ustalania kontaktów zakaźnych w państwach członkowskich UE, do której przyłączonych jest już 17 aplikacji narodowych(), wraz z pilotażowym systemem wymiany karty lokalizacji pasażera.

·Instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych wykorzystano do zorganizowania 1 500 przewozów towarowych obejmujących ponad 1 000 lotów i 500 transportów drogowych, kolejowych i morskich w okresie od kwietnia do września 2020 r., aby dostarczyć niezbędne środki medyczne do UE w czasie, gdy dostępność przewozu towarów była poważnie ograniczona; transportu ponad 300 członków personelu medycznego i pacjentów na potrzeby transgranicznej opieki; szkolenia 3 500 członków personelu medycznego w zakresie metod testowania; 75 mobilnych zespołów testujących; zwiększenia wydajności w 150 lokalnych punktach poboru krwi lub osocza oraz szkolenia w zakresie intensywnej terapii dla 15 000 lekarzy specjalistów w 750 szpitalach.

· Priorytetem w 2020 r. było zabezpieczenie 2,6 mld dawek() szczepionek przeciwko COVID-19, po udowodnieniu ich bezpieczeństwa i skuteczności, w ramach umów zakupu z wyprzedzeniem z podmiotami opracowującymi szczepionki. Dzięki tym umowom w ramach instrumentu wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych nabyto prawo państw członkowskich UE do zakupu do 2,6 mld dawek szczepionek od sześciu producentów szczepionek (AstraZeneca, BioNTech-Pfizer, CureVac, Johnson & Johnson, Moderna i Sanofi-GlaxoSmithKline), co stanowi część unijnej strategii dotyczącej szczepionek. Dywersyfikując źródła szczepionek, Komisja maksymalnie zwiększyła szanse obywateli UE na uzyskanie dostępu do każdej skutecznej potencjalnej szczepionki przy najbliższej możliwej okazji i na wymaganą skalę. W rezultacie pierwsza szczepionka została wprowadzona w UE przed końcem 2020 r.( ). Na ten cel przeznaczono 86 % dostępnych środków z budżetu UE, a pod koniec roku państwa członkowskie również wniosły swój wkład w łącznej wysokości 750 mln EUR w postaci dochodów przeznaczonych na określony cel. Skoordynowane podejście UE zapewniło państwom członkowskim możliwość współdzielenia ryzyka, które jest nieodłącznym elementem inwestowania w niesprawdzone na danym etapie badania nad szczepionkami oraz dostęp do szerokiej gamy potencjalnych technologii wytwarzania szczepionek i przedsiębiorstw, które te technologie mogą wykorzystać.

W kwietniu 2020 r. ponownie uruchomiono instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych z budżetem w wysokości 2,7 mld EUR, aby zapewnić dostosowane do potrzeb wsparcie w sytuacjach nadzwyczajnych jako uzupełnienie starań państw członkowskich i wkładu z innych instrumentów UE w zwalczanie pandemii COVID-19 i pomaganie w ratowaniu życia. Ponowne uruchomienie instrumentu pozwoliło na jego bardzo szerokie zastosowanie poprzez ukierunkowane środki stosowane strategicznie w warunkach, gdy skala, szybkość lub transgraniczny charakter potrzebnych rozwiązań są realizowane najlepiej dzięki skoordynowanej interwencji UE oraz w przypadku nowatorskich, szybkich mechanizmów udzielania zamówień. Instrument wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych jest zarządzany centralnie przez Komisję i wdrażany w dużej mierze poprzez zarządzanie bezpośrednie. Instrument ten wykorzystano również do celów zamówień na materiały związane z opieką zdrowotną, pomocy dla personelu medycznego oraz wsparcia operacyjnego na rzecz zdolności w zakresie mobilnego ratownictwa medycznego. Dzięki temu personel i zespoły medyczne są dostępne wszędzie tam, gdzie to najbardziej potrzebne w Europie, a pomoc jest udzielana także w odniesieniu do transportu ładunków.

·Do początku 2021 r. z europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE) skorzystało 25–30 mln pracowników, co stanowi znaczną część rynku pracy w państwach członkowskich uczestniczących w projekcie – dzięki temu zaoszczędzono szacunkowo 5,8 mld EUR pod względem płatności z tytułu odsetek.

Komisja mobilizuje także unijne zasoby poza długoterminowym budżetem, na przykład za pośrednictwem Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz innych instrumentów. Europejski instrument tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE) powstał, aby pomóc państwom członkowskim w ochronie miejsc pracy i dochodów pracowników w kontekście pandemii COVID-19. Instrument ten zapewnia pomoc finansową w formie pożyczek z UE w celu wsparcia mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy i podobnych środków, aby pomóc państwom członkowskim w ochronie pracowników i osób samozatrudnionych przed zagrożeniem związanym z bezrobociem i utratą dochodów. Program ten stanowi silny wyraz solidarności. Aby odzwierciedlić tę społeczną motywację, finansowanie realizuje się w formie obligacji społecznych. Budżet instrumentu wynosi do 100 mld EUR, a do końca 2020 r. państwom członkowskim udzielono już wsparcia w wysokości 40 mld EUR().

Wybuch pandemii COVID-19 w Europie doprowadził do ludzkich tragedii, blokad i bezprecedensowego spowolnienia gospodarczego (). UE podjęła zdecydowane kroki, aby okazać solidarność w obliczu tego kryzysu, chroniąc życie i źródła utrzymania poprzez skoncentrowanie się na działaniach, w ramach których zapewniono natychmiastową i skuteczną reakcję. W ciągu 2020 r. Komisja przyjęła ponad 1 350 środków służących złagodzeniu kryzysu, w tym 598 decyzji w sprawie pomocy państwa, w ramach których zapewniono ratunek europejskim przedsiębiorstwom, umożliwiając tym samym zachowanie ciągłości działalności gospodarczej w trakcie pandemii i po jej zakończeniu. Aby złagodzić skutki kryzysu, do końca 2020 r. państwa członkowskie uruchomiły około 3,1 bln () EUR lub ponad 30 % produktu krajowego brutto.

Pod wieloma względami 2020 r. miał kluczowe znaczenie dla budżetu UE. Był to pierwszy pełny rok kadencji Komisji pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen. Budżet UE na 2020 r. odegrał zasadniczą rolę, wspierając ambitne cele podstawowe Komisji pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen. Pomógł na przykład w przygotowaniu transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz promowaniu solidarności i bezpieczeństwa nie tylko w UE, ale także w ramach współpracy z naszymi partnerami międzynarodowymi. Również w 2020 r. pojawiła się epidemia COVID-19, co skutkowało koniecznością wprowadzenia natychmiastowych i znaczących zmian w celu zapewnienia kryzysowych działań naprawczych i odbudowy gospodarczej (zob. sekcja 1.1.2 poniżej).

Podobnie jak w ubiegłym roku Komisja załączyła „przegląd wyników programów” do sprawozdania rocznego z zarządzania i wykonania, aby położyć nacisk na ten priorytet. Dodatkowo wzmocniła systematyczną ocenę wyników programów zarówno w dokumentach programowych dołączonych do projektu budżetu, jak i w „przeglądzie wyników programów”.

KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.6.2021 COM(2021) 301 final ZAŁĄCZNIK

do SPRAWOZDANIA KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY I TRYBUNAŁU OBRACHUNKOWEGO













































Sprawozdanie roczne z zarządzania i wykonania dotyczące budżetu UE - rok budżetowy 2020



1.2. Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa Budżet UE przyczynia się do inwestycji w badania naukowe i innowacje, których celem jest nie tylko utrzymanie przewagi konkurencyjnej UE na dzisiejszych rynkach światowych, ale także wzmocnienie jej czołowej pozycji w przyszłości. Z budżetu finansuje się badania naukowe i innowacje, co obejmuje wsparcie ukierunkowane na małe i średnie przedsiębiorstwa, które stanowią 99 % przedsiębiorstw w UE. Te programy i inicjatywy przyczyniają się również do realizacji wszystkich priorytetów politycznych Komisji pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen, z naciskiem na Europejski Zielony Ład, Europę na miarę ery cyfrowej i Gospodarkę służącą ludziom. W długoterminowym budżecie na lata 2021–2027 inicjatywy w tej dziedzinie są zgrupowane w dziale „Jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa”. 1.2.1. Inwestycje w badania naukowe i infrastrukturę wspierają Europejski Zielony Ład Rola budżetu UE jako katalizatora przekształcenia Europy w kontynent neutralny dla klimatu do 2050 r. jest bardziej istotna niż kiedykolwiek wcześniej. Aby tak się stało, inwestycje należy skoncentrować zarówno na transformacji ekologicznej, jak i cyfrowej w celu utrzymania wzrostu gospodarczego. Stąd tak ważne jest inwestowanie w badania naukowe i innowacje za pośrednictwem programów, takich jak „Horyzont 2020”. Program ten zapewnia pomoc w zielonej transformacji i działaniach w dziedzinie klimatu dzięki wspieraniu projektów badawczych i wspomaganiu sektorów energochłonnych w ograniczaniu śladu węglowego. Działania te mają kluczowe znaczenie dla przystosowania się do gospodarki o obiegu zamkniętym() oraz dla poszukiwania nowych form zrównoważonej konsumpcji poprzez ograniczenie wykorzystania produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych(). S2S4E to projekt w ramach programu „Horyzont 2020”, który jest realizowany w całej UE() i przyczynia się do rozwoju czystego i odpornego systemu energetycznego. W ramach projektu opracowano narzędzie wspomagające podejmowanie decyzji, łączące prognozy klimatyczne i kluczowe wskaźniki energetyczne, którego celem jest zwiększenie odporności sektora energetycznego na zmienność i zmianę klimatu. Narzędzie to stanowi wsparcie dla operatorów z sektora energetycznego w działaniach na rzecz optymalizacji produkcji energii ze źródeł odnawialnych i w sprzyjaniu powszechniejszemu włączaniu energii ze źródeł odnawialnych do sieci, a także przyczynia się do obniżenia emisyjności systemu energetycznego. Zielona transformacja to droga prowadząca przez wiele różnych obszarów, od usprawnienia infrastruktury transportowej po odkrycie nowych sposobów wytwarzania energii. W celu osiągnięcia postępów w tym ostatnim obszarze kluczowe znaczenie ma współpraca UE w ramach projektu ITER, który ma na celu wykazanie możliwości wykorzystania syntezy jądrowej jako zrównoważonego źródła energii. Rozpoczęto produkcję głównych komponentów, która przebiega sprawnie, zakończono budowę głównych budynków i rozpoczęto montaż urządzenia eksperymentalnego. W lipcu 2020 r., pod patronatem prezydenta Francji Emmanuela Macrona, Organizacja ITER oficjalnie przystąpiła do etapu montażu reaktora urządzenia. (Zdjęcie © organizacja ITER, http://www.iter.org/ ) W ramach instrumentu „Łącząc Europę” sfinansowano projekty na rzecz bezpieczniejszej, inteligentniejszej i bardziej ekologicznej infrastruktury transportowej, takie jak lepsze transgraniczne połączenia kolejowe, śródlądowe drogi wodne, usprawniona infrastruktura miejska i multimodalne platformy logistyczne, zapewniając współfinansowanie w wysokości ponad 2 mld EUR i uruchamiając inwestycje o łącznej wartości ponad 4,5 mld EUR. Inwestycje mające na celu zwiększenie trwałości i bezpieczeństwa dostaw energii obejmowały 800 mln EUR na infrastrukturę priorytetową, 750 mln EUR na projekty przynoszące korzyści transgraniczne oraz 215 mln EUR na bałtycką infrastrukturę gazową łączącą Danię i Polskę z Norwegią. Ponadto w dniu 21 listopada 2020 r. Unia Europejska wystrzeliła satelitę obserwacyjnego Copernicus Sentinel-6(). Wykorzystano w nim najnowszą technologię radarową do gromadzenia danych na temat topografii oceanów, w ramach której można dokonywać kluczowych pomiarów podnoszących się poziomów mórz. Dane te są niezbędne dla nauki o klimacie i kształtowania polityki oraz dla ochrony życia milionów ludzi, których dotyczy zagrożenie podnoszenia się poziomu mórz. W ramach programu Copernicus obecnie na orbicie znajduje się osiem satelitów, które codziennie generują i przekazują wysokiej jakości, bezpłatne i ogólnie dostępne dane z obserwacji, które śledzi ponad 400 000 zarejestrowanych użytkowników w europejskich punktach dostępu do danych. Usługa programu Copernicus w zakresie zmiany klimatu obejmuje współpracę z przedsiębiorstwami na całym świecie w celu przekształcenia surowych danych dotyczących klimatu w informacje dotyczące poszczególnych sektorów, przeznaczone dla użytkowników zajmujących się daną dziedziną dziedziny, takich jak przedsiębiorstwa, naukowcy i decydenci. Jednym z tych projektów jest globalna usługa w zakresie różnorodności biologicznej, której celem jest wspieranie osób pracujących na rzecz zachowania gatunków, ochrony obszarów najbardziej wrażliwych na zmiany klimatu, zwiększenia odporności ekosystemów i ograniczenia utraty różnorodności biologicznej na całym świecie poprzez dostarczanie informacji potrzebnych do tworzenia planów utrzymania ekosystemów w obecnych i przyszłych warunkach klimatycznych. (Zdjęcie© ESA/ATG medialab) 1.2.2. Budżet UE inwestuje w cyfrową przyszłość Europy Komisja pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen przedstawiła ambitną strategię w swoim pakiecie cyfrowym dnia 19 lutego 2020 r.() Za pomocą instrumentu „Łącząc Europę” wprowadzono infrastruktury usług cyfrowych, które zapewniają interoperacyjność transgraniczną usług online dla obywateli, przedsiębiorstw i administracji publicznej w UE. Na przykład zainwestowano prawie 630 mln EUR w ogólnounijną interoperacyjność konkretnych usług cyfrowych, takich jak e-zdrowie, otwarte dane publiczne, identyfikacja elektroniczna i cyberbezpieczeństwo. Innym ważnym elementem autonomicznej cyfrowej przyszłości UE jest zdolność do przetwarzania ogromnych ilości danych na potrzeby wielu celów i zastosowań. Inwestycje podjęte w 2020 r. w celu nabycia komputerów dokonujących obliczeń wielkiej skali (w wysokości 158 mln EUR) w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali torują drogę do osiągnięcia tego celu w najbliższej przyszłości. Wśród projektów finansowanych w ramach programu „Horyzont 2020” znalazły się projekty mające na celu budowanie nowych zdolności w dziedzinie sztucznej inteligencji i robotyki, zaawansowanych technologii obliczeniowych, mikroelektroniki, fotoniki, internetu przyszłości, technologii opartych na treści i cyberbezpieczeństwa. Ochrona konsumentów ma również zasadnicze znaczenie dla kształtowania naszej cyfrowej przyszłości. W ramach programu „Prawa, równość i obywatelstwo” Komisja wsparła grupę ekspertów, która pomogła jej przeanalizować wpływ sztucznej inteligencji, internetu rzeczy, robotyki i innych pojawiających się technologii cyfrowych na bezpieczeństwo i odpowiedzialność. W ramach projektu „Racjonalna pod względem kosztów technika neuronowa mająca na celu zmniejszenie zagrożenia powodziowego w miastach” (ang. „cost-effective neural technique to alleviate urban flood risk”)(), finansowanego z programu „Horyzont 2020”, opracowano nowe podejście do kontroli sieci kanalizacyjnych w czasie rzeczywistym w celu zmniejszenia lokalnie występujących zagrożeń powodziowych na obszarach miejskich. Projekty te stanowią wparcie dla transformacji cyfrowej jako kluczowego czynnika umożliwiającego osiągnięcie celów zrównoważonego rozwoju w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, przyczyniając się do realizacji ambitnych celów klimatycznych UE oraz ambicji związanych z osiągnięciem zerowego poziomu emisji zanieczyszczeń, a także mobilizując przemysł do działania na rzecz czystej gospodarki o obiegu zamkniętym. Technologie, dane i usługi kosmiczne mogą wzmocnić bazę przemysłową UE dzięki wspieraniu innowacyjnych produktów i usług, w tym wprowadzaniu zaawansowanych innowacyjnych technologii. Na przykład Galileo, satelitarny komponent nawigacyjny unijnego programu kosmicznego, zwiększył w 2020 r. swoją obecność na rynku – już ponad 2 mld smartfonów potrafi korzystać z tego systemu. Dzięki Galileo informacje dotyczące pozycjonowania dostarczane przez urządzenia mobilne są dokładniejsze i bardziej wiarygodne, zwłaszcza na obszarach miejskich. W dniu 5 czerwca 2020 r. Komisja we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną uruchomiła narzędzie „Szybkie działanie – obserwacja Ziemi w związku z koronawirusem”. Wykorzystuje ono dane satelitarne do pomiaru wpływu lockdownów i monitorowania odbudowy po lockdownach za pomocą zestawu 185 wskaźników dotyczących gospodarki. 1.2.3. Budżet UE zapewnia wsparcie małym przedsiębiorstwom i drobnym przedsiębiorcom oraz ich promocję na rzecz gospodarki służącej ludziom Małe przedsiębiorstwa i drobni przedsiębiorcy są jednym z czynników najsilniej wpływających na zmiany w gospodarce UE Jeszcze przed wybuchem pandemii w UE opracowano zestaw narzędzi inwestycyjnych mających na celu między innymi podtrzymanie długoterminowego wzrostu w obliczu zmian technologicznych i globalnej konkurencyjności, aby sprostać wyzwaniom społecznym, poprawić innowacyjność, podnieść kwalifikacje i usprawnić infrastrukturę. Spośród tych narzędzi z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych uruchomiono 547 mld EUR od grudnia 2020 r., stymulując gospodarkę UE w sposób zrównoważony. Przyczyniło się to w sposób istotny do tworzenia miejsc pracy i wzrostu gospodarczy, umożliwiając powstanie ponad 1,1 mln miejsc pracy w ramach obszaru infrastruktury i innowacji oraz pomagając w utrzymaniu ponad 9 mln kolejnych miejsc pracy. Ponadto z szacunków ekonomicznych wynika, że do 2022 r. inwestycje w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych przyczynią się do zwiększenia produktu krajowego brutto o 1,9 % i stworzenia 1,8 mln dodatkowych miejsc pracy. W czerwcu 2020 r. Komisja powołała Europejską Radę ds. Innowacji jako inicjatywę pilotażową w ramach programu „Horyzont 2020”. Jej celem jest dokonywanie bezpośrednich inwestycji kapitałowych i quasi-kapitałowych (od 0,5 mln EUR do 15 mln EUR) w kapitał przedsiębiorstw typu start-up oraz małych i średnich przedsiębiorstw. W ramach tej fazy pilotażowej za pośrednictwem Europejskiej Rady ds. Innowacji przyznano środki z programu „Horyzont 2020” już 36 takim przedsiębiorstwom (prawie 166 mln EUR). Do maja 2020 r. przedsiębiorstwa objęte portfelem „Akceleratora” EIC pozyskały ponad 5,3 mld euro w formie prywatnego finansowania. Ponadto 66 % firm, które otrzymały wsparcie, odnotowało wzrost zatrudnienia o 108 % w ciągu 2 lat. 99 % przedsiębiorstw w UE to małe i średnie przedsiębiorstwa. W ich przypadku pandemia COVID-19 w 2020 r. spowodowała gwałtowne wstrzymanie lub nawet odwrócenie tendencji korzyści osiąganych w poprzedniej dekadzie. Pomimo dokonania niezbędnych korekt w przypadku niektórych konkretnych projektów odnotowano tendencję wzrostową. Było to możliwe dzięki instrumentom finansowym w ramach programu na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Do 2020 r. dzięki instrumentowi gwarancji kredytowych ponad 600 000 małych i średnich przedsiębiorstw mogło otrzymać wsparcie finansowe w wysokości ponad 35 mld EUR(). W ramach programu na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych zapewniano dostęp do mikrofinansowania dla grup słabszych i mikroprzedsiębiorstw oraz wspierano przedsiębiorczość społeczną. W latach 2014–2020, 223 mln EUR wykorzystano w formie gwarancji kredytowych, zapewniając wsparcie dla 97 271 mikroprzedsiębiorstw, uruchamiając kwotę ponad 1,2 mld EUR w formie kredytów. Ogólnie rzecz ujmując, oczekuje się, że do końca okresu kredytowania instrument ten uwolni ponad 4 mld EUR w postaci finansowania dla mikroprzedsiębiorstw i przedsiębiorstw społecznych dzięki 141 umowom zawartym w ramach osi mikrofinansowania i przedsiębiorczości społecznej programu.

Ponadto w związku z pandemią przekierowano 714 mln EUR z Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych do instrumentu gwarancji kredytowych, co pozwoliło Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu zachęcić banki do zapewnienia płynności małym i średnim przedsiębiorstwom dotkniętym kryzysem związanym z COVID-19. Wspieranie badań naukowych stanowi jedną z kluczowych cech programu „Horyzont 2020”, który dzięki inicjatywie działania „Maria Skłodowska-Curie” przyczynił się do znakomitych wyników badań naukowych, zwiększenia liczby miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i inwestycji dzięki zapewnieniu naukowcom niezbędnej wiedzy, umiejętności oraz możliwości zaprezentowania się w środowisku międzynarodowym i międzysektorowym, aby w przyszłości mogli oni zajmować najwyższe stanowiska, rozwiązując w ten sposób obecne i przyszłe problemy społeczne. W 2020 r. środkami z programu sfinansowano 600 projektów badawczych dotyczących zmiany klimatu. Od 2014 r. w ramach programu udzielono wsparcia na realizację ponad 11 780 projektów, a związany z tym budżet wyniósł około 6,2 mld EUR. UE zobowiązała się przeznaczyć ponad 1 mld EUR z programu „Horyzont 2020” na walkę z pandemią, z czego uruchomiono już 781 mln EUR, w tym co najmniej 350 mln EUR na wsparcie na rzecz opracowania szczepionki przeciwko COVID-19. W celu wniesienia wkładu w przemysł medyczny, w ramach inicjatywy w zakresie leków innowacyjnych będącej częścią programu „Horyzont 2020” wybrano osiem dużych projektów dotyczących leczenia i diagnostyki oraz ustanowiono partnerstwo z przemysłem farmaceutycznym (117 mln EUR). 1.3. Spójność, odporność i wartości Jednym z ważnych celów budżetu UE jest przyczynianie się do tworzenia spójnej i odpornej Unii Europejskiej opartej na wspólnych wartościach. Dotyczy to praktycznie wszystkich dziedzin polityki, od środowiska i zielonej transformacji po transformację cyfrową i innowacje lub spójność społeczno-ekonomiczną. W ramach wszystkich programów tego działu zapewniana jest stała konwergencja państw członkowskich i regionów UE, zarówno za pośrednictwem infrastruktury fizycznej, jak i środków społeczno-ekonomicznych oraz poprzez wzmacnianie odporności UE na czynniki zakłócające. W ramach tych programów prowadzi się uzgodnione działania, aby stworzyć bezpieczną, dostatnią i połączoną UE. Budżet przyczynił się do rozwoju regionalnego i spójności poprzez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności. Celem obydwu funduszy jest wzmocnienie spójności gospodarczej, społecznej, cyfrowej i terytorialnej w UE, które są ważnymi i widocznymi przejawami solidarności we wszystkich państwach członkowskich. W oparciu o podstawowe wartości UE budżet inwestuje w ludzi, aby stworzyć i wzmocnić spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną UE(), na przykład za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Społecznego, programu Erasmus+ i Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym. Funkcjonują one na rzecz poprawy życia obywateli UE poprzez zapewnianie możliwości w zakresie szkoleń i tworzenia miejsc pracy, inwestowanie w osoby młode w UE oraz zmniejszanie nierówności. Z budżetu UE finansuje się również ochronę i budowanie odporności. Liczne programy są ukierunkowane na klęski żywiołowe i sytuacje nadzwyczajne, w tym kryzys zdrowotny i gospodarczy związany z COVID-19. rescEU służy zapobieganiu klęskom żywiołowym i katastrofom spowodowanym przez człowieka oraz reagowaniu na nie, natomiast Europejski Korpus Solidarności niesie pomoc najbardziej potrzebującym młodym Europejczykom. UE wykazała się bezprecedensową reakcją mającą na celu złagodzenie skutków kryzysu związanego z COVID‑19 poprzez szereg operacji. W budżecie długoterminowym na lata 2021–2027 programy te są zgrupowane w dziale „Spójność, odporność i wartości”. Większość z nich jest wdrażana w drodze zarządzania dzielonego z państwami członkowskimi. Ramy wykonania opierają się na szeregu wskaźników wykonania uzgodnionych z państwami członkowskimi i skonsolidowanych w lipcu za poprzedni rok. W związku z tym dane dotyczące roku 2020 nie były jeszcze dostępne w czasie, gdy niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte. Platforma z danymi dotyczącymi spójności() zapewnia aktualne dane na temat finansowania inwestycji i osiągnięć w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Finansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Społecznego odegrało kluczową rolę w łagodzeniu skutków kryzysu związanego z COVID-19. W ramach inicjatyw inwestycyjnych w odpowiedzi na koronawirusa zapewniono wyjątkową elastyczność, umożliwiając uruchomienie do tej pory kwoty 23,3 mld EUR. 1.3.1. Budżet UE buduje bardziej połączoną i innowacyjną Europę Polityka spójności przyczynia się do realizacji kluczowych priorytetów UE, wspierając inteligentniejszą i bardziej połączoną Europę dzięki zwiększaniu mobilności, a także innowacyjnym i inteligentnym przekształceniom gospodarczym i transformacji cyfrowej. Ani połączenia fizyczne, ani cyfrowe nie mogą być w tym względzie postrzegane oddzielnie, ponieważ obydwie formy służą łączeniu obywateli UE, towarów, usług i przedsiębiorstw. Bardziej połączona Europa stanowi ponadto podatny grunt dla nowatorskich badań, ponieważ innowacje rozwijają się dzięki współpracy. Innowacje mają kluczowe znaczenie dla wspierania cyfrowej i zielonej transformacji UE. Wydatki UE łączą Unię Europejską fizycznie i cyfrowo Łączenie państw członkowskich za pośrednictwem transportu kolejowego, drogowego i wodnego ma zasadnicze znaczenie dla zintegrowanej UE, umożliwiając dalszy rozwój wspieranych regionów poprzez zwiększenie ich udziału w rynku wewnętrznym. Jednocześnie polityka spójności stanowi największe unijne źródło środków na modernizację infrastruktury sieciowej w Europie – w ramach programów na lata 2014–2020 przeznaczono na ten cel ponad 67 mld EUR. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego to także główne narzędzie inwestycyjne do celów cyfryzacji przemysłu oraz małych i średnich przedsiębiorstw, jak również sektora publicznego, oraz do wprowadzania sieci szerokopasmowych. Polityka spójności przyczynia się ponadto do poprawy dostępu, wykorzystania i jakości technologii informacyjno-komunikacyjnych. Do 2023 r. inwestycje w gospodarkę cyfrową w ramach programu na lata 2014–2020 powinny osiągnąć ponad 16 mld EUR(). W ramach własnych działań oceniających w 2020 r. Komisja opublikowała dwa dokumenty robocze służb Komisji(), w których przedstawiono ocenę ex post dużych projektów wspieranych przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności w latach 2000–2013. Pierwszy z nich dotyczył transportu, a drugi projektów infrastruktury środowiskowej. W ocenach tych potwierdzono znaczenie wsparcia UE dla tych projektów w osiąganiu celów UE. Uwzględniając wsparcie z funduszy regionalnych(): ·Przebudowano lub zmodernizowano 1 200 km linii kolejowych;

·4,6 mln gospodarstw domowych uzyskało dostęp do sieci szerokopasmowych o przepustowości co najmniej 30 megabitów na sekundę. Transformacja cyfrowa wzmacnia potencjał przedsiębiorstw i może sprzyjać innowacjom. W przypadku siły roboczej jest to możliwe tylko wtedy, gdy obywatele posiadają pełny zakres umiejętności, których potrzebują, aby prosperować w konkurencyjnym środowisku wynikającym z postępu technologicznego. Inwestycje finansowane z Europejskiego Funduszu Społecznego przyczyniają się do zapewnienia równego dostępu do edukacji integracyjnej o wysokiej jakości i wspieranie możliwości uczenia się przez całe życie dla wszystkich ludzi, w tym podnoszenia kwalifikacji w otoczeniu cyfrowym. Ponadto wspierają one również transformację cyfrową administracji publicznych, aby usprawnić budowanie zdolności instytucjonalnych i umożliwić im udzielanie szybkiej i skutecznej pomocy obywatelom( ). Wsparcie badań naukowych i transformacja gospodarcza tworzą innowacyjną UE Poprawa dostępu do badań, tworzenie innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw oraz tworzenie wydajnego środowiska pracy dla naukowców są niezbędne, aby UE utrzymała swoją pozycję wiodącego ośrodka badań naukowych i innowacji. Działania te są wspierane w ramach polityki spójności, przy czym wraz z programem „Horyzont 2020” Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego jest jednym z głównych instrumentów wspierania badań naukowych z budżetu UE. W ramach programów spójności przeznaczono 62 mld EUR, które mają zostać zainwestowane do 2023 r., na zintensyfikowanie badań naukowych, rozwoju technologicznego i innowacji. ·W podmiotach wspieranych przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego pracowało 8 200 naukowców. ·Dzięki funduszom regionalnym ponad 34 000 firm mogło nawiązać współpracę z instytucjami badawczymi. ·Przedsiębiorstwa wspierane przez Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności wprowadziły na rynek około 17 500 nowych produktów. 1.3.2. Wydatki na spójność mają kluczowe znaczenie dla realizacji zielonej transformacji Transformacja w kierunku zrównoważonej przyszłości jest dla UE kluczowym priorytetem. Bardziej zrównoważona przyszłość obejmuje przeciwdziałanie zmianie klimatu zarówno za pośrednictwem działań w zakresie łagodzenia zmiany klimatu (projekty, które dotyczą podstawowych przyczyn zmiany klimatu, aby ją spowolnić lub zatrzymać), jak i za pośrednictwem działań w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu (projekty, które zwiększają odporność gospodarki i infrastruktury UE na spodziewane lub faktyczne skutki zmiany klimatu oraz wzmacniają gotowość). Obejmuje również inwestycje w różnorodność biologiczną, wodę, odpady oraz pozostałe priorytety zakresie ochrony środowiska. Przejście na gospodarkę niskoemisyjną we wszystkich sektorach musi zapewnić, aby transformacja była sprawiedliwa społecznie i aby nikt nie został pominięty. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego i Fundusz Spójności stanowią ważne instrumenty, w ramach których realizowane są inwestycje w ochronę środowiska. Skumulowane opóźnienia, jakie miały miejsce na początku okresu, w połączeniu z trudną sytuacją w 2020 r., poskutkowały spowolnieniem w osiąganych wynikach. W praktyce jednak obecne tendencje skłaniają Komisję ku przekonaniu, że programy te w znacznym stopniu przyczynią się do ogólnej realizacji jej ekologicznych ambicji. Interwencje w zakresie zmiany kwalifikacji w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego pomogły mieszkańcom regionów górniczych zdobyć bardziej zróżnicowane umiejętności i w ten sposób umożliwić im przystosowanie się do pracy w branżach niezwiązanych z górnictwem. Jednocześnie do regionów górniczych w okresie transformacji zostało przyciągniętych więcej przedsiębiorstw ze względów strukturalnych, aby zróżnicować spektrum możliwości dla miejscowej ludności. Fundusze UE wspierają osiągnięcie celu neutralności klimatycznej do 2050 r. oraz sprawiedliwą transformację Fundusze spójności zapewniają główne wsparcie ambitnej polityki energetycznej i klimatycznej UE w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, wspierając regiony i miasta w osiągnięciu celu neutralności klimatycznej i celu w zakresie gospodarki o obiegu zamkniętym do 2050 r. oraz przyczyniając się do sprawiedliwej transformacji, zgodnie z celami planu odbudowy dla Europy. W okresie finansowania 2014–2020 na inwestycje w działania w dziedzinie klimatu przeznaczono 51 mld() EUR. Wsparcie renowacji budynków pozostaje kluczowym priorytetem, w szczególności w ramach komunikatu Komisji w sprawie fali renowacji(). Polityka spójności odgrywa szczególną rolę zarządzaniu transformacją w kierunku neutralności klimatycznej. Walka ze zmianą klimatu jest wspólnym przedsięwzięciem, jednak w odniesieniu do tego problemu sytuacja wyjściowa poszczególnych regionów i państw członkowskich nie jest taka sama. W ramach polityki spójności w pełni uznaje się, że często istnieje odwrotny związek między rozwojem gospodarczym a wyzwaniami związanymi z uodparnianiem gospodarki na klimat. W związku z tym Fundusz Spójności oraz Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego są ukierunkowane na wspieranie realizacji celów klimatycznych i środowiskowych odpowiednio w państwach członkowskich oraz regionach słabiej rozwiniętych gospodarczo. Europejski Fundusz Społeczny Plus uzupełnia te działania poprzez wspieranie zmiany kwalifikacji, aby umożliwić sprawiedliwą transformację w kierunku neutralności klimatycznej. Działania w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu() mają zasadnicze znaczenie dla zwiększenia gotowości i odporności oraz ochrony obywateli UE przed niekorzystnymi skutkami ekstremalnych zdarzeń pogodowych spowodowanych zmianą klimatu, które prawdopodobnie nasilą się, nawet jeżeli globalne ocieplenie utrzyma się na poziomie celu 1,5 °C. ·W wyniku inwestycji w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności zaoszczędzono 2,8 mln ton ekwiwalentu dwutlenku węgla i 1 200 gigawatogodzin rocznie w odniesieniu do rocznego zużycia energii pierwotnej w budynkach publicznych. ·Dzięki funduszom regionalnym zwiększono dodatkową moc produkcyjną energii ze źródeł odnawialnych o ponad 2 000 megawatogodzin. ·Dzięki finansowaniu regionalnemu prawie 7,5 mln osób korzysta ze środków ochrony przeciwpowodziowej oraz blisko 15,3 mln osób ze środków ochrony przeciwpożarowej lasów. ·Europejski Fundusz Społeczny wspiera przekwalifikowanie mieszkańców regionów górniczych. Jednocześnie do regionów górniczych w okresie transformacji zostało przyciągniętych więcej przedsiębiorstw ze względów strukturalnych, aby zróżnicować spektrum możliwości dla miejscowej ludności. Na przykład było to możliwe dzięki Kooperative Ausbildung an Kohlestandorten, programowi kraju związkowego Nadrenii Północnej-Westfalii współfinansowanemu z Europejskiego Funduszu Społecznego kwotą 7,7 mln EUR, w ramach którego w latach 2014–2020 1 300 uczestników otrzymało wsparcie. UE promuje zielone, zrównoważone środowisko i chroni różnorodność biologiczną

Oprócz działań w dziedzinie klimatu inwestycje w ramach polityki spójności za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności wspierają również politykę UE w zakresie środowiska i różnorodności biologicznej, na przykład dzięki wzmacnianiu sieci obszarów chronionych Natura 2000 i odbudowie ekosystemów naturalnych. Takie inwestycje przyczyniają się również do realizacji celów UE w dziedzinie jakości wody, jakości powietrza i przystosowania się do zmiany klimatu, co z kolei ma istotne znaczenie dla rozwoju regionalnego. Jednocześnie polityka spójności zapewnia obywatelom UE dostęp do czystej wody i recyklingu odpadów, gwarantując zdrowe warunki życia we wszystkich państwach członkowskich UE. Dzięki dofinansowaniu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego oraz Funduszu Spójności na lata 2014–2020: ·zainstalowano 1,2 mln ton rocznie dodatkowych możliwości przerobowe w zakresie recyklingu odpadów; ·prawie 2,5 mln dodatkowych osób skorzystało z lepszego zaopatrzenia w wodę; ·zrekultywowano ponad 1 700 hektarów gruntów, przy czym prawie 6 mln hektarów siedlisk uzyskało lepszy stan ochrony. 1.3.3. Budowanie gospodarki służącej ludziom Oprócz kwestii czysto infrastrukturalnych to właśnie ludzie jednoczą UE pod względem gospodarczym oraz poprzez wspólne doświadczenia i wartości. Szczególnie trudne wyzwania pojawiły się zarówno w przypadku wymiany społecznej, jak i gospodarczej w czasie kryzysu związanego z COVID-19 i ograniczeń nałożonych w całej Europie, kiedy to obywatele nie mogli przekraczać granic, a przedsiębiorstwa nie mogły dotrzeć do klientów. Tym bardziej konieczne stało się wspieranie małych i średnich przedsiębiorstw w łagodzeniu skutków gospodarczych, utrzymywaniu konkurencyjności i znajdowaniu nowych sposobów zapewniania ludziom w UE możliwości szkolenia, tworzenia sieci kontaktów i nawiązywania kontaktów. Główną kwestią jest wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw Z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego wsparto inwestycje w ponad 613 000 małych i średnich przedsiębiorstw, co pomogło utworzyć dodatkowe 185 000 miejsc pracy i znacząco przyczyniło się do wzrostu gospodarczego. Jak wynika z wybranych projektów, do końca 2019 r. – tj. przed wybuchem pandemii COVID-19 – prognozowany wskaźnik tworzenia miejsc pracy osiągnął 94 % ogólnej wartości oczekiwanej odnośnie do tworzenia miejsc pracy do końca 2023 r. Świadczy to o silnym wsparciu, jakie budżet UE był w stanie zapewnić nawet w czasie kryzysu. Nie jest jednak jasne, w jaki sposób wstrząs wywołany pandemią wpłynie na realizację celów w zakresie tworzenia miejsc pracy. Ponad 57 mld EUR zostanie zainwestowane na poprawę otoczenia biznesowego i przedsiębiorczości w ramach programów na lata 2014–2020. ·Ponad 310 000 małych i średnich przedsiębiorstw uzyskało wsparcie w postaci niefinansowej. ·Wsparcie otrzymało około 88 000 nowych małych i średnich przedsiębiorstw. ·W ramach pomocy finansowania regionalnego pobudzono inwestycje prywatne opiewające na kwotę prawie 11,5 mld EUR w postaci dotacji oraz 2,6 mld EUR w formie innej niż dotacje. UE inwestuje w ludzi Budżet UE obejmuje również bezpośrednie inwestycje w ludzi i instytucje Wspiera nieustanny rozwój zawodowy europejskiej siły roboczej, utrzymując jej konkurencyjność dzięki szkoleniom. Pozwala również zapewnić tworzenie miejsc pracy w wielu dziedzinach oraz możliwości uzyskania przez obywateli UE wystarczających źródeł utrzymania. Ponieważ osoby młode są przyszłością Unii Europejskiej, niezwykle ważne jest, aby UE zapewniła im możliwości, a także przyczyniała się do tworzenia miejsc pracy i promowania unijnych wartości. W szczególności w latach 2014–2019 z Europejskiego Funduszu Społecznego udzielono pomocy w ramach różnych projektów 36,4 mln osób. W wyniku interwencji UE z tej liczby 4,5 mln osób znalazło pracę, a 5,5 mln zdobyło nowe kwalifikacje. Obejmowało to 2,5 mln osób niepełnosprawnych, a także 5,6 mln migrantów i osób obcego pochodzenia oraz 6,5 mln osób znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji. Specjalna Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych zapewnia wsparcie osobom młodym zamieszkującym regiony o szczególnie wysokich stopach bezrobocia młodzieży. Do końca 2019 r. państwom członkowskim wypłacono prawie 6 mld EUR i w wyniku tego wsparcia 3 mln osób młodych kształciło się i szkoliło. W szerszym ujęciu rozszerzona w 2020 r. gwarancja dla młodzieży stanowi ramy polityki UE dotyczącej zwalczania bezrobocia młodzieży. Od 2014 r. dzięki niej ponad 31 mln młodzieży() skorzystało z oferty zatrudnienia, kształcenia, szkolenia lub przygotowania zawodowego. W przeprowadzonej przez Komisję w 2020 r. ocenie() Europejskiego Funduszu Społecznego i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych stwierdzono, że wsparcie UE przyniosło wyraźne korzyści, ponieważ przyczyniło się do zwiększenia liczby i zróżnicowania młodzieży otrzymującej pomoc oraz do podniesienia rangi kwestii związanych z zatrudnieniem ludzi młodych w całej UE. Oba instrumenty są najbardziej znaczącymi kanałami wydatkowania środków wspierających wdrożenie Europejskiego Filaru Praw Socjalnych(). W szczególności do końca 2019 r. z Europejskiego Funduszu Społecznego poprzez różne projekty udzielono pomocy 36,4 mln osób. Z tej liczby w wyniku interwencji UE 4,5 mln osób znalazło pracę, a 5,5 mln uzyskało nowe kwalifikacje. Na wsparcie ludzi młodych zamieszkujących regiony o najwyższych stopach bezrobocia młodzieży państwom członkowskim wypłacono prawie 6 mld EUR w ramach Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych. Do końca 2019 r. 3 mln () młodzieży oraz kolejne 1,8 mln osób kształciło się i szkoliło dzięki wsparciu otrzymanemu zarówno w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, jak i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych( ). Oba instrumenty są najbardziej znaczącymi kanałami wydatkowania środków wspierających wdrożenie Europejskiego Filaru Praw Socjalnych() i obejmują szerokie grono uczestników, docierając do wszystkich potrzebujących. W tym kontekście do końca 2019 r. ze wsparcia skorzystało 2,5 mln osób niepełnosprawnych, a także 5,6 mln migrantów i osób obcego pochodzenia oraz 6,5 mln osób znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji.

W przeprowadzonej przez Komisję w 2020 r. ocenie() Europejskiego Funduszu Społecznego i Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych stwierdzono, że wsparcie UE przyniosło wyraźne korzyści, ponieważ przyczyniło się do zwiększenia liczby i zróżnicowania młodzieży otrzymującej pomoc oraz do podniesienia rangi kwestii związanych z zatrudnieniem ludzi młodych w całej UE. Erasmus+ oferuje osobom uczącym się i pracownikom w każdym wieku możliwości studiowania, szkolenia się i wolontariatu w Europie i poza nią. W 2020 r. na edukację w ramach tego programu przydzielono z budżetu UE prawie 3 mld EUR (+ 4 % w porównaniu z 2019 r.). Ze względu na kryzys związany z COVID-19 wysyłanie osób za granicę w ramach Erasmus+ wiązało się z ogromnymi utrudnieniami. Chociaż w rezultacie za granicę wyjechało prawie 30 % mniej osób, w 2020 r. program Erasmus+ nadal zapewnił jednak prawie 700 000 osób możliwość zgromadzenia nowych doświadczeń w ramach szkolnictwa wyższego, szkolenia zawodowego i różnych innych możliwości wymiany. Skutki tych doświadczeń, niekiedy zmieniających życie, w istotny sposób przyczyniają się do poprawy perspektyw zatrudnienia() i propagowania idei obywatelstwa Unii. W ciągu ponad 30 lat istnienia programu Erasmus+ jego zasięg uległ poszerzeniu, zapewniając uczestnictwo coraz większej liczbie obywateli, a liczba zorganizowanych od 1987 r. wyjazdów wyniosła ponad 10 mln. W odpowiedzi na wybuch pandemii COVID-19 w ramach programu Erasmus+ zapewniono możliwie jak największą elastyczność oraz środki wsparcia w granicach wytyczonych obowiązującymi ramami prawnymi, aby umożliwić uczestnikom i organizacjom korzystającym z programu dostosowanie się do nadzwyczajnych okoliczności. Program okazał się odporny i zdolny do adaptacji do wyjątkowego i bezprecedensowego kontekstu. Liczba złożonych projektów uległa jedynie niewielkiemu zmniejszeniu. Dzięki wsparciu i współfinansowaniu programu „Erasmus” dla młodych przedsiębiorców 1 300 nowych i początkujących przedsiębiorców miało możliwość odbycia szkolenia u boku doświadczonej osoby prowadzącej małe lub średnie przedsiębiorstwo w innym kraju. Dzięki Europejskiemu Korpusowi Solidarności stworzono możliwości wolontariatu lub pracy w ramach wielu różnych projektów w kraju lub za granicą, wsparte finansowaniem w wysokości 170 mln EUR (+ 16 % w porównaniu z 2019 r.). Projekty te obejmują szeroki zakres dziedzin, takich jak kształcenie i szkolenie, obywatelstwo i uczestnictwo demokratyczne, ochrona środowiska i przyrody, migracja i kultura. Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym wspiera działania zapewniające niezbędną pomoc żywnościową i podstawową pomoc materialną najsłabszym członkom naszego społeczeństwa. Każdego roku dociera do średnio 12,5 mln osób. Przekazywanie żywności i udzielanie podstawowej pomocy materialnej uzupełnia się środkami towarzyszącymi zapewniającymi wytyczne i porady w celu włączenia społecznego osób najbardziej potrzebujących. W 2019 r. około 12,2 mln osób skorzystało ze wsparcia żywnościowego (przekazano 345 000 ton żywności), ponad 800 000 osób otrzymało pomoc materialną, a 30 000 osób skorzystało ze wsparcia w zakresie włączenia społecznego. W 2020 r. sektor kultury i sektor kreatywny należały do sektorów, które zostały najbardziej dotknięte kryzysem wywołanym pandemią COVID-19. W wyniku tego zewnętrznego wstrząsu niezbędne były dostosowania, w związku z czym wdrożono elastyczne środki, takie jak zamiana wymagających fizycznej obecności działań w ramach projektów na format internetowy. Podprogram MEDIA zapewnił również dodatkowe wsparcie członkom sieci Europa Cinemas, którzy ucierpieli na skutek wymuszonych zamknięć obiektów (na łączną kwotę 16 mln EUR). Ograniczenia związane z pandemią COVID-19 oznaczały jednak, że w przypadku podprogramu osiągnięto wyniki gorsze niż oczekiwano pod względem niektórych wskaźników, w szczególności pod względem rozmiarów widowni obecnej fizycznie na wydarzeniach. 1.3.4. Budżet UE przyczynia się do ochrony źródeł utrzymania obywateli UE Zbliżenie do siebie państw UE w oparciu o wspólnie wyznawane wartości obejmuje ulepszoną ochronę. W tym względzie UE wykazuje się solidarnością na swoim terytorium, koordynując i finansując działania na rzecz pomocy w przypadku klęsk żywiołowych. W ostatnich latach w każdym z regionów UE odnotowano klęski żywiołowe, które spowodowały setki ofiar oraz straty o wartości miliardów euro. Epidemie, powodzie gwałtowne, burze, pożary lasów, trzęsienia ziemi oraz katastrofy spowodowane przez człowieka ciągle wywierają presję na zdolności reagowania państw członkowskich. Ponadto rosną obawy związane z bezpieczeństwem i przewiduje się, że zmiana klimatu spotęguje wpływ katastrof w przyszłości. Jako dodatkowe zabezpieczenie Komisja Europejska stworzyła rezerwę medyczną rescEU oraz mechanizm dystrybucji w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności. Ta rezerwa umożliwia szybką dostawę sprzętu medycznego, takiego jak respiratory i środki ochrony indywidualnej. Zapasy, obecnie przechowywane przez dziewięć państw członkowskich UE (Belgię, Danię, Niemcy, Grecję, Węgry, Niderlandy, Rumunię, Słowenię i Szwecję), umożliwiają UE szybszą reakcję na kryzysy zdrowotne. Przekazano ponad 3 mln sztuk środków ochrony indywidualnej państwom, które najbardziej ich potrzebowały. Ciągle dokonywane są zakupy większych ilości sprzętu medycznego i środków ochrony indywidualnej w celu uzupełnienia rezerwy rescEU. W ramach rescEU przeprowadzono następujące działania. ·Służbie zdrowia przekazano 3,8 mln sztuk środków ochrony indywidualnej (np. dwa mln masek i 1,4 mln rękawic). ·W odpowiedzi na prośbę Słowacji o użyczenie personelu medycznego do pomocy w leczeniu pacjentów chorujących na COVID-19, Dania zaproponowała, że wyśle trzech lekarzy i pięć pielęgniarek za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności. Belgia zaproponowała, że oddeleguje do Słowacji lekarza, dwie pielęgniarki oraz lidera zespołu. W 2020 r. na terenie UE Unijny Mechanizm Ochrony Ludności uruchomiono 45 razy, przy czym wskaźnik odpowiedzi był na poziomie 100 %. ·W sezonie występowania pożarów lasów w 2020 r. Komisja Europejska współfinansowała dostępną w gotowości flotę gaśniczą rescEU do wykorzystania w razie ewentualnej niewystarczającej reakcji państw członkowskich na pożary lasów. W 2020 r. flota składała się łącznie z 17 statków powietrznych (ośmiu statków Canadair, jednego De Havilland Canada DHC-8, dwóch Air Tractory i sześciu śmigłowców). Zwalczanie dezinformacji cyfrowej jest kluczowe dla ochrony naszej demokracji i społeczeństwa. Z tego powodu oprócz inicjatyw politycznych w minionym roku Komisja zapewniła środki finansowe (2,5 mln EUR) na utworzenie Europejskiego Obserwatorium Mediów Cyfrowych, którego celem jest wspieranie pracy wielodyscyplinarnych społeczności złożonych z weryfikatorów informacji, pracowników naukowych i specjalistów w dziedzinie korzystania z mediów. UE zapewnia też ochronę przed najgorszymi formami ubóstwa. Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym w skuteczny sposób zapewnia bardzo potrzebną pomoc żywnościową i podstawową pomoc materialną na rzecz średnio 12,5 mln osób rocznie. Żywność i podstawowe produkty uzupełnia się środkami zapewniającymi wytyczne i porady w celu zapewnienia najbardziej potrzebującym osobom włączenia społecznego. 1.4. Zasoby naturalne i środowisko Budżet UE ma na celu zabezpieczenie zasobów naturalnych, ochronę środowiska i przeciwdziałanie zmianie klimatu. Jest to kluczowy czynnik we wdrażaniu zielonej transformacji, zwiększaniu bezpieczeństwa i podnoszeniu jakości żywności, wspieraniu miejsc pracy i stawianiu czoła wyzwaniom na obszarach wiejskich, także w świetle kryzysu związanego z COVID-19. Cel ten realizuje się za pośrednictwem wielu funduszy, takich jak Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji, Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejski Fundusz Morski i Rybacki, umowy w sprawie połowów oraz Program działań na rzecz środowiska i klimatu. Na programy w tym obszarze w 2020 r. przeznaczono budżet w kwocie prawie 60 mld EUR, co stanowi 35 % całkowitych rocznych wydatków budżetowych. W budżecie długoterminowym na lata 2021–2027 inicjatywy w tej dziedzinie są zgrupowane w dziale „Zasoby naturalne i środowisko”. 1.4.1. Budżet UE wspiera rolnictwo zrównoważone i rybołówstwo, chroni zasoby naturalne, przeciwdziała zmianie klimatu i zachowuje różnorodność biologiczną.

W celu zazielenienia sektora rolnego należy zająć się różnymi aspektami, takimi jak redukcja emisji gazów cieplarnianych, przejście na rolnictwo zrównoważone i zachowanie różnorodności biologicznej. W ramach budżetu UE wspiera się i propaguje te zmiany, głównie poprzez Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji i Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ale także poprzez Program działań na rzecz środowiska i klimatu. Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji wspiera dochody gospodarstw rolnych poprzez płatności bezpośrednie, z których 30 % jest powiązanych z trzema praktykami rolniczymi, które niosą korzyść dla środowiska: dywersyfikacją upraw, utrzymaniem trwałych użytków zielonych oraz zachowaniem obszarów proekologicznych w obrębie gospodarstwach rolnych. Całkowity udział powierzchni użytków rolnych w UE objętych praktykami korzystnymi dla środowiska wzrósł z 75 % w 2015 r. do 79 % w 2019 r., a obszar objęty rolnictwem ekologicznym zwiększył się z 8,0 % w 2018 r. do 8,5 % w 2019 r. Szereg działań związanych z różnorodnością biologiczną gruntów rolnych nie przyniosło jednak pożądanych skutków, co stwierdził również Europejski Trybunał Obrachunkowy(), który wyraził też obawy co do kwestii ochrony dzikich owadów zapylających(). Ponadto w ostatnich latach odnotowano spowolnienie procesu redukcji emisji gazów cieplarnianych pochodzących z rolnictwa UE, zarówno jeżeli chodzi o zwierzęta gospodarskie, jak i gospodarowanie glebą, a w niektórych państwach członkowskich doszło nawet do odwrócenia tego procesu. Przyjęte w 2020 r. strategia „Od pola do stołu” oraz strategia ochrony różnorodności biologicznej mają na celu zapewnienie przejścia na rolnictwo zrównoważone między innymi dzięki wyznaczeniu szeregu celów na rok 2030 oraz zwiększenie wkładu wspólnej polityki rolnej w walkę z kryzysem klimatycznym, ochronę środowiska i zachowanie różnorodności biologicznej. W ramach przyszłych krajowych planów strategicznych należy przełożyć te ambicje na konkretne działania, zgodnie z zaleceniami wydanymi w grudniu 2020 r. Wciąż istnieją istotne wyzwania, zwłaszcza w zakresie wpływu wspólnej polityki rolnej na środowisko, łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej oraz osiągnięcia celów na rok 2030. W dwóch zewnętrznych badaniach wspierających ocenę, opublikowanych w marcu 2020 r., oszacowano wpływ wspólnej polityki rolnej na siedliska, krajobraz, różnorodność biologiczną oraz na wodę. W badaniu na temat różnorodności biologicznej stwierdzono, że istnienie wspólnej polityki rolnej przyczyniło się do zwiększenia ambicji państw członkowskich w zakresie realizacji celów dotyczących różnorodności biologicznej, jak również poziomu finansowania. Wkład i korzyści płynące z tej polityki są jednak w dużym stopniu uzależnione od wyborów i priorytetów państw członkowskich, jeżeli chodzi o jej wdrożenie. W badaniu dotyczącym wody stwierdzono, że ramy wspólnej polityki rolnej są skuteczne pod względem utrzymania minimalnych praktyk, które są korzystne dla jakości wody. Również w tym przypadku czynnikiem decydującym są dokonywane przez państwa członkowskie wybory w zakresie wdrażania, przy czym tylko kilka środków faktycznie przyczynia się do wsparcia działań bezpośrednio ukierunkowanych na kwestie jakości i ilości wody. Ograniczeniem wskazanym w obu badaniach był brak odpowiednich danych z monitorowania. Te dwa badania wraz z trzecim badaniem wspierającym ocenę w zakresie gleby (opublikowanym w lutym 2021 r.) stanowią podstawę dokumentu roboczego służb Komisji zawierającego ocenę, który ma zostać opublikowany w drugiej połowie 2021 r. W odniesieniu do rozwoju obszarów wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wspiera przejście na ekologiczną i zrównoważoną produkcję. Pod koniec 2019 r. w przypadku funduszu osiągnięto już na przykład cele wyznaczone na 2023 r. w ramach celu dotyczącego odbudowy, zachowania i poprawy stanu ekosystemów związanych z rolnictwem i leśnictwem, w szczególności poprzez wspieranie praktyk w zakresie zarządzania gruntami, które są korzystne dla różnorodności biologicznej, wody i gleby. Działania w dziedzinie klimatu są również bezpośrednio uwzględnione w funduszu, jakkolwiek liczba środków jest w tym przypadku mniejsza, zwłaszcza poprzez inwestycje w energię odnawialną lub w obszary objęte umowami o zarządzanie w celu redukcji emisji gazów cieplarnianych. W 2020 r. dzięki rekompensatom za koszty lub dochody utracone w wyniku wdrożenia praktyk korzystnych dla środowiska i klimatu rolnicy mogli utrzymać się na rynku oraz kontynuować dostarczanie dóbr publicznych. W ramach programu działań na rzecz środowiska i klimatu odniesiono się do kwestii zielonej transformacji poprzez ukierunkowane działania związane z ochroną przyrody i różnorodności biologicznej, działania w dziedzinie klimatu, zwiększanie świadomości oraz wsparcie wdrażania i egzekwowania prawodawstwa i polityki w zakresie środowiska i klimatu. Obejmuje to działania na rzecz przejścia na zrównoważone systemy żywnościowe w całym łańcuchu wartości żywności, ma na celu ochronę wody, powietrza i gleby, zmniejszenie negatywnego wpływu na wodę, powietrze i glebę, jak również zachowanie i poprawę ich jakości; program ma też na celu przyczynianie się do ochrony różnorodności biologicznej, a także zachęcanie do stosowania przyjaznych dla środowiska praktyk rolniczych, aby chronić zagrożone gatunki, grunty, lasy i wody, oraz propagowanie zrównoważonej gospodarki składnikami odżywczymi w rolnictwie. Celem programu działań na rzecz środowiska i klimatu jest także poprawa efektywnego gospodarowania zasobami, wsparcie łagodzenia zmiany klimatu oraz działania w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu. Dzięki programowi działań na rzecz środowiska i klimatu zwiększono na przykład odporność na kryzys klimatyczny co najmniej 650 000 osób poprzez przyjęcie nowych procesów i technologii opracowanych w celu przeciwdziałania ekstremalnym zjawiskom pogodowym. Również w przypadku wspólnej polityki rybołówstwa kładzie się silny nacisk na zazielenianie w odniesieniu do praktyk połowowych. Przykładowo w 2020 r. poczyniono dalsze postępy w kierunku bardziej zrównoważonego rybołówstwa: na północno-wschodnim Oceanie Atlantyckim stada poławia się głównie z zachowaniem zdrowych poziomów, chociaż nadal istnieją pewne wyzwania; w Morzu Śródziemnym i Morzu Czarnym miała miejsce nieznaczna odbudowa w przypadku niektórych stad, ale wiele z nich jest nadal nadmiernie eksploatowanych, dlatego położono nacisk na działania mające na celu rozwiązanie tego problemu. Ponadto w UE 20 % narzędzi połowowych zostaje zagubionych na morzu; narzędzia te są źródłem jednej trzeciej odpadów morskich znajdujących się w europejskich morzach. Aby zaradzić tej sytuacji, organy normalizacyjne będą musiały odnieść się do wniosków dotyczących projektowania narzędzi połowowych z uwzględnieniem obiegu zamkniętego. Główne wyzwania związane z osiągnięciem dobrego stanu środowiska/stanu ochrony spowodowane są brakami we wdrażaniu oraz brakiem ambicji i zasobów(). ·Do 2019 r. 79 % całkowitej powierzchni użytków rolnych w UE podlegało co najmniej jednemu obowiązkowi zazieleniania w ramach wspólnej polityki rolnej. ·Za pośrednictwem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego do końca 2019 r. wsparto 5 000 operacji związanych z lepszym zarządzaniem siecią Natura 2000 i innymi morskimi obszarami chronionymi, a także 8 445 projektów dotyczących środowiska i efektywnego gospodarowanie zasobami. ·W ramach Programu działań na rzecz środowiska i klimatu na lata 2014–2020 ulepsza się lub utrzymuje naturalne i półnaturalne siedliska przyrodnicze obejmujące 1,7 mln hektarów oraz prowadzi się działania mające na celu poprawę warunków dla 247 gatunków dzikiej fauny i flory. ·W wyniku realizacji projektu Diademe w ramach programu LIFE opracowano nowy system adaptacyjnego oświetlenia ulicznego, w którym wykorzystano czujniki hałasu, ruchu i jakości powietrza(). Projekt z powodzeniem przyczynił się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych i zużycia energii w miastach, generując znaczne oszczędności ekonomiczne. Obecnie system jest stosowany w Rzymie, Piacenzie oraz Rimini i jest gotowy do wprowadzenia na rynek. 1.4.2. Działania UE pomagają osiągnąć lepsze bezpieczeństwo i jakość żywności dla wszystkich obywateli Unii Zapewnienie zrównoważonego rozwoju w rolnictwie przynosi pozytywne skutki dla obywateli UE: zarówno Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji, jak i Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich mają kluczowe znaczenie dla zapewnienia opłacalnej produkcji żywności, bezpieczeństwa żywności i jej ochrony. W roku szkolnym 2018/2019 w unijnym programie owoców, warzyw i mleka dla szkół wzięło udział ponad 19 mln dzieci; sfinansowano też szereg działań edukacyjnych, w tym zajęcia z degustacji i wizyty w gospodarstwach rolnych. Sektor rybołówstwa obejmuje zrównoważony rozwój, bezpieczeństwo i jakość żywności, w szczególności poprzez promowanie akwakultury. Po przekroczeniu już w 2016 r. docelowego poziomu produkcji ustalonego na 2020 r. akwakultura jest silnym i rozwijającym się sektorem w UE, który w przyszłości nadal będzie odgrywał kluczową rolę w dostarczaniu zrównoważonej żywności, która jest bezpieczna, pełnowartościowa i wysokiej jakości. W praktyce niemal połowa budżetu Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego przeznaczonego na innowacje związane z akwakulturą wspiera przejście na efektywniejsze systemy o niższym wpływie i lepszej jakości produktów. Ocenę śródokresową komponentu Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego dotyczącego zarządzania bezpośredniego opublikowano w październiku 2020 r. W ocenie stwierdzono, że ta część funduszu jest istotna w odniesieniu do realizacji celów polityki morskiej i rybołówstwa UE. Jest ona skuteczna i efektywna z uwagi na fakt, że jej wyników nie można było osiągnąć niższym kosztem i nie zostałyby uzyskane bez wsparcia finansowego UE. Niemniej jednak beneficjenci dotacji i umów zgłosili, że niektóre procedury były uciążliwe pod względem administracyjnym. Ponadto istnieje potrzeba opracowania kluczowych wskaźników skuteczności działania, za pomocą których można w bardziej uporządkowany sposób przedstawiać wyniki i wpływ. Co więcej, w programie międzynarodowego zarządzania oceanami odnotowano osiągnięcie dalszych postępów w 2020 r. Na unijnym forum zainteresowanych stron na rzecz międzynarodowego zarządzania oceanami omówiono wyzwania i rozwiązania dotyczące lepszego zarządzania oceanami. Przyjęty w 2020 r. mandat negocjacyjny stanowił punkt wyjścia dla działań UE zmierzających do zawarcia umowy, która uniemożliwiłaby prowadzenie nieuregulowanych połowów na morzu pełnym w środkowej części Oceanu Arktycznego. Za pośrednictwem regionalnych organizacji ds. zarządzania rybołówstwem UE nadal promowała zrównoważone zarządzanie zasobami, wspierane w ramach doradztwa naukowego, działań w zakresie zapewniania zgodności oraz zwalczania nielegalnych połowów. 1.4.3. UE zapewnia niezbędne wsparcie dla rolników i społeczności nadbrzeżnych, jak również pomaga sprostać wyzwaniom na obszarach wiejskich Budżet UE zapewnia milionom beneficjentów z sektora rolnego cenne wsparcie, które ma zasadnicze znaczenie dla rozwoju obszarów wiejskich w UE(). Wdrażane są systemy programów i interwencji w celu zachęcania osób młodych do działalności rolniczej i ułatwienia rozwoju działalności na obszarach wiejskich, w tym poprzez rozwijanie lokalnych zdolności związanych z przetwarzaniem. W ciągu ostatnich kilku lat znacznie wzrósł udział gospodarstw rolnych, które otrzymują wsparcie na rozwój biznesu /inwestycje dla młodych rolników. Chociaż środki w ramach wspólnej polityki rolnej dotyczące wymiany pokoleniowej wywarły pozytywny wpływ na zachęcanie osób młodych do pozostania na obszarach wiejskich oraz na poprawę zatrudnienia, nadal trudno jest wyodrębnić skutki poszczególnych środków ze względu na silny wpływ czynników zewnętrznych, w tym trudności w dostępie do ziemi i kapitału, które w głównej mierze zależą od krajowej polityki prawnej, społecznej i podatkowej.

Poza sektorem rolnym Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich przyczynia się również do tworzenia dziesiątek tysięcy miejsc pracy dzięki realizowanym w jego ramach projektom, których celem jest włączenie społeczne i ograniczanie ubóstwa. Jest to część celu funduszu, mająca na celu wsparcie wyeliminowania licznych wyzwań na obszarach wiejskich. W ramach szeregu inicjatyw, zgodnie z zagregowanymi celami programów rozwoju obszarów wiejskich na lata 2014–2020, w tym okresie wspólna polityka rolna umożliwiła 17 mln osób mieszkających na obszarach wiejskich skorzystanie z lepszego dostępu do usług i infrastruktury w zakresie technologii informacyjno-komunikacyjnych. Obecnie przygotowywana jest długoterminowa wizja obszarów wiejskich w celu sprostania licznym wyzwaniom, przed którymi stoją te obszary (począwszy od zmian demograficznych po sieć połączeń, zagrożenie ubóstwem i ograniczony dostęp do usług). Przeprowadzono już szeroko zakrojone konsultacje z kilkoma różnymi środowiskami, których celem było zwrócenie szczególnej uwagi na mieszkańców obszarów wiejskich, a także na organy lokalne i regionalne. Dołączona zostanie do nich ocena wspólnej polityki rolnej pod kątem jej wpływu na rozwój terytorialny wraz z działaniami przyszłościowymi. Celem wizji jest sprostanie wyzwaniom i obawom poprzez wykorzystanie pojawiających się możliwości związanych z ekologiczną i cyfrową transformacją UE oraz poprzez określenie środków poprawy jakości życia na obszarach wiejskich, zapewniając spójność, zgodność i komplementarność polityk z korzyścią dla obszarów i społeczności wiejskich. Przyczyni się również do dostosowania systemu rolnego do przyszłych wyzwań oraz pomoże zwiększyć jego odporność w ramach przeglądu zdolności sektora i jak najlepszego wykorzystania całego potencjału. Wiele aspektów społeczności nadbrzeżnych otrzymało wsparcie z Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego. Pod koniec 2019 r. w ramach funduszu udzielono wsparcia niemal 15 % aktywnej floty rybackiej oraz ponad 4 000 statkom łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego. Fundusz zajmuje się również wyzwaniami stojącymi przed regionami najbardziej oddalonymi, w szczególności, aby zapewnić równe warunki działania dla produktów rybołówstwa i akwakultury wytwarzanych w tych regionach. ·W 2020 r. z płatności bezpośrednich skorzystało około 6,2 mln rolników, a z programu dla młodych rolników 500 000 rolników. ·Do końca 2019 r. w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ze szkoleń zawodowych w rolnictwie skorzystało 1,5 mln beneficjentów – przy czym celem jest osiągnięcie liczby 3,6 mln beneficjentów do 2023 r. 1.4.4. Działania UE pomogły rolnikom i społecznościom nadbrzeżnym ograniczyć wyzwania wynikające z pandemii COVID-19 W 2020 r. zarówno fundusz rolny, jak i fundusz rybacki okazały się skutecznymi narzędziami rozwiązywania problemów wywołanych kryzysem związanym z COVID-19. W sektorze rolnym wprowadzono szereg środków mających na celu uproszczenie i zwiększenie elastyczności, aby zapobiec negatywnym skutkom. Przykłady konkretnych działań podjętych w 2020 r. w celu wsparcia wspólnej polityki rolnej w przezwyciężeniu kryzysu związanego z COVID-19. W reakcji na pandemię COVID-19 w ramach środków rynkowych zapewniono niezbędne wsparcie, aby dochody gospodarstw rolnych były godziwe oraz w celu zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego. Z budżetu UE sfinansowano dopłaty do prywatnego przechowywania przetworów mlecznych i produktów mięsnych, aby ustabilizować rynek poprzez tymczasowe ograniczenie dostępnej podaży. Tymczasowe złagodzenie reguł konkurencji poprzez związane z COVID-19 dostosowanie ram pomocy państwa przyczyniło się do dalszego rozwiązania problemu poważnej nierównowagi rynkowej, a tym samym wsparło rolników i ich stowarzyszenia w sektorach, które najbardziej ucierpiały (np. sektor przetworów mlecznych, ziemniaków, kwiatów, wina). Nadzwyczajne środki rynkowe zapewniły większą elastyczność w odniesieniu do programów wspierania rynku (np. owoców, warzyw, oliwek i oliwy z oliwek, pszczelarstwa, wina). Ze względu na zamykanie szkół zapewniono również elastyczność w ramach unijnego programu „Owoce, warzywa i mleko w szkole”, a także w ramach zarządzania handlem. Do programów rozwoju obszarów wiejskich wprowadzono większą elastyczność i uproszczono zasady w celu zapewnienia nadzwyczajnego tymczasowego wsparcia w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Rybołówstwo i akwakultura również należały do sektorów bezpośrednio dotkniętych zakłóceniami spowodowanymi pandemią COVID-19. W marcu 2020 r. w ramach inicjatywy inwestycyjnej w odpowiedzi na koronawirusa przyjęto pierwszy pakiet środków wsparcia, a tymczasowe złagodzenie reguł konkurencji poprzez dostosowane do COVID-19 ramy pomocy państwa przyczyniło się do zapewnienia wystarczającej płynności na rynku. Specjalną „Nagrodę za przystosowanie się do COVID-19” przyznano włoskiemu projektowi Prepair w ramach programu LIFE za prace prowadzone w jego ramach w czasie kryzysu związanego z COVID-19. Projekt ten dotyczy zanieczyszczenia powietrza spowodowanego ruchem drogowym, ogrzewaniem gospodarstw domowych, przemysłem i produkcją energii. 1.5. Migracja i zarządzanie granicami W 2020 r. ponad 1,7 mld () EUR przeznaczono na migrację i zarządzanie granicami w ramach Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz czterech agencji utworzonych w obszarze migracji i spraw wewnętrznych: Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu, Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej, Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania oraz Agencji Unii Europejskiej ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości. W budżecie długoterminowym na lata 2021–2027 inicjatywy w tej dziedzinie są zgrupowane w dziale „Migracja i zarządzanie granicami”. 1.5.1. Budżet UE wspiera solidarność między państwami członkowskimi w stawianiu czoła wyzwaniom związanym z migracją i ochronie osób potrzebujących Wspieranie solidarności między państwami członkowskimi ·w latach 2014–2020 dzięki wsparciu z Funduszu Azylu, Migracji i Integracji 32 256 osób ubiegających się o azyl i beneficjentów przeniesiono z jednego państwa członkowskiego do drugiego. Mimo stosunkowo niewielkich rozmiarów zaangażowanych środków finansowych w porównaniu z istotnymi wyzwaniami, główna korzyść z działań na szczeblu UE wynika z walorów płynących z podziału obciążeń. Państwom członkowskim, które znajdowały się pod większą presją migracyjną, udzielono wsparcia, aby udoskonaliły swoje systemy azylowe i zdolności przyjmowania, a także otrzymały pilne i strategiczne wsparcie operacyjne, zapewniając jednocześnie sprawiedliwy podział obowiązków. Do końca stycznia 2021 r. łączna kwota pomocy nadzwyczajnej udzielonej od 2014 r. wyniosła ponad 2,4 mld () EUR, umożliwiając kilku państwom członkowskim, w tym Grecji, Hiszpanii i Włochom, ratowanie ludzkiego życia na morzu, ulepszenie ośrodków dla przybywających migrantów, zapewnienie podstawowej opieki zdrowotnej, a także ochronę słabszych grup. W ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 rola narzędzia pomocy nadzwyczajnej pozostanie kluczowa w reagowaniu na nieprzewidziane zdarzenia związane z niestabilną sytuacją migracyjną. W związku z napływem migrantów przez Morze Śródziemne, dobrowolna solidarność w krótszej perspektywie czasowej, polegająca na relokacji osób ubiegających się o azyl i beneficjentów z jednego państwa członkowskiego do drugiego, może przyczynić się do budowania zaufania między państwami członkowskimi. Od 2019 r. Komisja koordynuje dobrowolną relokację osób ubiegających się o azyl, które zeszły na ląd we Włoszech i na Malcie, do innych państw członkowskich dobrowolnie okazujących solidarność po zakończeniu operacji poszukiwawczo-ratowniczych w środkowej części Morza Śródziemnego. W marcu 2020 r. dobrowolna relokacja rozpoczęła się również w Grecji, skąd przeniesiono już 2 213 wnioskodawców wymagających szczególnego traktowania. Wzmocnienie wspólnego systemu azylowego i zapewnienie pomocy dla osób potrzebujących

·w latach 2014–2020 dzięki wsparciu z Funduszu Azylu, Migracji i Integracji 2 442 140 osób ubiegających się o azyl zostało objętych pomocą. ·6 924 718 obywateli państwa trzeciego otrzymało pomoc w zakresie integracji w latach 2014–2020. Obejmowało to naukę języka i szkolenia kształtujące świadomość obywatelską; działania przygotowawcze mające na celu ułatwienie dostęp do zatrudnienia oraz budowanie zdolności. W 2020 r. ludzie nadal uciekali przed prześladowaniami w swoich krajach pochodzenia w poszukiwaniu lepszych warunków życia. W latach 2014–2020 dzięki wsparciu z budżetu UE państwa członkowskie udzieliły pomocy ponad 2 mln osób ubiegających się o azyl. Szczególną uwagę zwrócono na osoby wymagające szczególnego traktowania, zwłaszcza małoletnich bez opieki. W 2020 r. w następstwie pożarów, które we wrześniu zniszczyły ośrodek przyjmowania i identyfikacji uchodźców Moria na wyspie Lesbos, Komisja sfinansowała przeniesienie 406 małoletnich bez opieki z Morii na główną część terytorium, a także przeniesienie w bezpieczne miejsce dzieci bez opieki przebywające na innych wyspach. Komisja udzieliła zamówień na pomoc nadzwyczajną w wysokości 121 mln EUR na budowę trzech nowych ośrodków na wyspach Samos, Kos i Leros. Co więcej, w pełnym porozumieniu z władzami greckimi Komisja powołała grupę zadaniową, do której obowiązków należy wspieranie zrównoważonego zarządzania m