PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 20.10.2004 
COM(2004) 679 wersja ostateczna 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU  EUROPEJSKIEGO , 
EUROPEJSKIEGO  KOMITETU  EKONOMICZNO -SPOŁECZNEGO , 
EUROPEJSKIEGO  BANKU  CENTRALNEGO  ORAZ  EUROPOLU 
Nowy unijny plan dzia łań na lata 2004-2007 na rzecz zapobiegania oszustwom 
w dziedzinie bezgotówkowych środków p łatniczych 
  
{SEC(2004)1264} 
 
PL 2   PL KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU  EUROPEJSKIEGO , 
EUROPEJSKIEGO  KOMITETU  EKONOMICZNO -SPOŁECZNEGO , 
EUROPEJSKIEGO  BANKU  CENTRALNEGO  ORAZ  EUROPOLU 
Nowy unijny plan dzia łań na lata 2004-2007 na rzecz zapobiegania oszustwom 
w dziedzinie bezgotówkowych środków p łatniczych 
 
(Tekst maj ący znaczenie dla EOG) 
1. WPROWADZENIE 
W unijnym planie dzia łań na rzecz zapobiegania oszust wom na lata 2001-2003 (dalej 
zwanym „FPAP”)1 Komisja podj ęła zobowiązanie złożenia po roku 2003 przed europejskim 
Parlamentem i Rad ą sprawozdania z post ępów osiągniętych w jego wdra żaniu, a w razie 
konieczno ści złożenia projektów uzupe łniających bądź alternatywnych aktów. Sprawozdanie 
Komisji w sprawie FPAP2  zawiera ocen ę podjętych zada ń oraz ich skuteczno ści. Dokument 
niniejszy stanowi uzupe łnienie sprawozdania oraz propozycj ę przyszłych działań w tym 
względzie. 
2. INFORMACJE  PODSTAWOWE 
W lutym 2001 roku Komisja przyj ęła FPAP celem poprawy w dziedzinie zapobiegania 
oszustwom i fa łszerstwom wszelkich bezgotówkowych środków p łatniczych. Celem FPAP 
jest ukszta łtowanie spójnej ogólnoeuropejskiej postawy wobec zagadnie ń zapobiegania 
oszustwom. Odosobnione, pojedyncze środki zapobiegawcze mog ą być skuteczne, ale nie 
wystarczą do uporania si ę z tak powa żnym zagro żeniem, jakim s ą oszustwa p łatnicze. 
Oto konkretne powody, dla jakich Komisja przyj ęła plan dzia łania: 
• stosunkowo znaczna skala zjawiska, warto ść samych transakcji z u życiem karty p łatniczej 
o charakterze oszustwa si ęgająca 600 mln euro, to jest 0,07% ca łkowitych obrotów w 
sektorze (dane dla UE za rok 2000), 
• wskaźnik wzrostu notowanych przest ępstw (oszustwa, fa łszerstwa) daj ący powody do 
niepokoju, nasilenie skali oszustw w ca łej UE w roku 2000 o oko ło 50%, obszar 
szczególnego nasilenia oszustw: transakcje dokonywane na odleg łość (drogą telefoniczn ą, 
pocztową czy internetow ą), 
• przewaga przest ępstw transgranicznych nad pozosta łymi na tle ogó łu transakcji, Środki 
zapobiegawcze, podejmowane wówczas g łównie na poziomie krajowym, 
                                                 
1 Nowy unijny plan dzia łań na lata 200111 na rzecz zapobiegania oszustwom w dziedzinie 
bezgotówkowych środków p łatniczych, COM(2001) 11 wers ja ostateczna z 9.2.2001r. 
2 Dokument roboczy S łużb Komisji nr … nt. sprawozdania z wdra żania unijnego planu dzia łań na rzecz 
zapobiegania oszustwom w dziedzinie bezgotówkowych środków p łatności. 
 
PL 3   PL • rosnący udzia ł przestępczości zorganizowanej. Organizacje przest ępcze wykazuj ące 
zdolność szybkiej zmiany metod dzia łania dla obej ścia powzi ętych przeciw nim środków.  
Co istotne, zorgan izowane grupy przest ępcze finansowane z zysków 
zdobytych oszustwem. – zjawisko daj ące podstawy do niepokoj u, szczególnie w dobie 
zagrożeń związanych z finansowaniem terroryzmu; 
• zaufanie konsumentów do systemów p łatniczych zachwiane przez przypadki oszustw, 
przykładowo, ryzyko oszustw p łatniczych jedn ą z głównych barier dla pomy ślnego 
rozwoju handlu elektronicznego. 
Podstawą FPAP by ła zasada wspó łpracy łączącej wszystkich zainter esowanych. Zasadniczo 
odpowiedzialno ść za niedopuszczanie do oszustw spada na sektor systemów p łatniczych, a 
najważniejsze ulepszenia w tej dziedzinie polegaj ą na doskonaleniu technologii 
zapewniaj ących bezpiecze ństwo płatności (karty z mikroczipem). Wszystkie strony winny si ę 
jednak zaanga żować, odgrywaj ąc aktywną rolę w zapobieganiu przest ępczości. Bez w ątpienia 
środki zapobiegawcze s ą znacznie skuteczniejsze, gdy wdra ża się je w ramach partnerstwa 
wszystkich zainteres owanych stron. W my śl tej zasady projekt FPAP powsta ł przy konsultacji 
wszystkich uczestników3, zaś wdrażanie rozmaitych aktów wykonawczych przez Komisj ę 
przebiega ło w bliskiej wspó łpracy z tymi ż stronami. Przewa żająca część działań 
przewidzianych przez FPAP zosta ła pomyślnie przeprowadzona4. 
3. W  STRONĘ NOWEGO PLANU DZIA ŁAŃ 
Powszechnie podziela si ę opinię, że zaangażowanie Komisji w zapobieganie oszustwom 
przynosi odczuwalne korzy ści. Komisja zadzia łała jak katalizator w procesie wdro żenia 
FPAP. Jej wysi łki były skierowane ku sprawniejszej wymianie informacji, wy ższej 
świadomości i wzmocnionej wspó łpracy ponad granicami. W szczególno ści utworzy ła ona 
forum, na którym stykali si ę specjaliści do spraw walki z nadu życiami i oszustwami, daj ąc 
asumpt do efektu synergii, w tym poprzez wymian ę najlepszych praktyk i materia łów 
szkoleniowych. W rezultacie wspó łpraca na rzecz zapobiegania oszustwom zosta ła 
zintensyfikowana, szczególnie w wymiarze ponadgranicznym. 
W okresie obj ętym FPAP, po łączone inicjatywy sektora p łatności, władz krajowych i innych 
stron doprowadzi ły do ograniczenia rocznego wzrostu przest ępczości w UE5. FPAP 
wspomóg ł również skupienie wyt ężonej uwagi na kwestiach oszustw towarzysz ących 
płatnościom. 
Inicjatywy te winny by ć kontynuowane, aby nie straci ły impetu. Jak zwykle mamy do 
czynienia z ewolucj ą przestępstw. Akty przest ępcze w rodzaju w łamań sieciowych czy 
                                                 
3 Reprezentowane by ły m.in.: systemy kart p łatniczych, banki, krajowe resorty rz ądowe i banki centralne, 
organy ścigania, Centralny Bank Europejski, Europol, Interpol, sektor detaliczny, operatorzy sieci i 
konfederacje konsumenckie. 
4 Szczegó ły - patrz: sprawozdanie Komisji z wdro żenia planu dzia łania na lata 2001-2003, dokument 
roboczy S łużb Komisji nr … lub na specjalnej stronie: 
http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/index_en.htm  
5 Wzrost skali oszustw by ł w 2000 r. znacznie gwa łtowniejszy (wtedy oko ło 50%, dzi ś: 15-20% rocznie). 
 
PL 4   PL „kradzieży tożsamości”6 przejawiaj ą niepokoj ąco gwałtowne tendencje zwy żkowe, pojawiaj ą 
się też wciąż nowe procedery. 
Dlatego te ż Komisja nie zamierza wstrzymywa ć działań na rzecz zwalczania oszustw 
płatniczych, przeciwnie: przy jmie nowy unijny plan dzia łań zapobiegawczych przeciw 
oszustwom na lata 2004-2007. Wi ększość elementów planu stanowi kontynuacj ę wcześniej 
podjętych dzia łań. Nowy FPAP powsta ł w konsultacji z grup ą eksperck ą ds. zwalczania 
nadużyć finansowych oraz innymi zainteresowanymi grupami7. Ma on uzupe łniać dyrektyw ę 
w sprawie us ług płatniczych na rynku wewn ętrznym, której wniosek Komisja zg łosi 
w 2005 r., ugruntowuj ąc proces tworzenia wspólnego obszaru p łatniczego. W szczególno ści 
winno się tym sposobem utrwali ć i umocni ć dotychczasowe inicjatywy maj ące zapobiega ć 
oszustwom i wp łynąć na utrzymanie oraz umocnienie pok ładanego w systemach p łatniczych 
zaufania. 
Za obszary prioryteto we uznano bezpiecze ństwo usług i systemów w dziedzinie p łatności 
oraz wzmo żoną współpracę władz państwowych z sektorem prywatnym. Obja śnienie 
istniejącego prawodawstwa Unii w odnies ieniu do zapobiegania nadu życiom jest konieczne 
dla umożliwienia p łynnego i szerszego obi egu informacji - zw łaszcza ponad granicami. 
Włączenie nowych Pa ństw do planu unijnych dzia łań na rzecz zapobiegania nadu życiom 
i umacnianie relacji z w ładzami publicznymi w krajach trzecich pozostanie spraw ą nadrzędną. 
Nie zostan ą również pominięte nowe formy przest ępstw. 
4. GRUPA  EKSPERCKA  DS.  WALKI  Z NADUŻYCIAMI  FINANSOWYMI 
Cel: 
⇒ Grupa ekspercka ds. walki z nadu życiami finansowymi (dalej: FPEG - Fraud Prevention 
Expert Group) powinna zosta ć wzmocniona a jej organizacja wewn ętrzna- zmieniona. 
Komisja powo łała, w ramach FPAP, Grup ę eksperck ą ds. walki z nadu życiami finansowymi 
(dalej: FPEG), w sk ład której wchodz ą wszyscy znacz ący uczestnicy procesu zapobiegania 
oszustwom w UE8, i zapewnia znaczn ą korzyść przez tworzenie platformy p łynnej wymiany 
wiedzy i do świadczeń w zapobieganiu nadu życiom. Przyczyni ła się przez to do zacie śnienia 
współpracy stron zainteresowanych  zapobieganiu oszustwom, zw łaszcza w wymiarze 
ponadgranicznym. 
Po niedawnym rozszerzeniu Unii tym trudniejszym wyzwaniem staje si ę zgromadzenie 
przedstawicieli wszystkich zainteres owanych sektorów ze wszystkich Pa ństw Członkowskich 
w ramach jednej grupy z zachowaniem skutecznie dzia łających procedur roboczych.  
                                                 
6 Kradzie ż tożsamości polega na u życiu cudzych danych osobowych w celu fa łszywego podania si ę za 
kogoś bez zgody danej osoby. Zazwyczaj łączy się z nadużyciem dost ępu do serwisów bankowych 
ofiary.  
7 Mi ędzy innymi: zespó ł zadaniowy ds. kart p łatniczych i nadu żyć europejskiej rady p łatności. Swój 
wkład wnieśli także indywidualni cz łonkowie grup ds. rynku systemów p łatniczych oraz eksperci 
rządowi ds. Systemów p łatniczych Zasi ęgnięto równie ż opinii Europolu i si ł fachowych organów 
ścigania.  
8 Reprezentowane by ły m.in.: systemy kart p łatniczych, banki, krajowe resorty i banki centralne, organy 
ścigania - w tym Europol i Interpol, Centralny Bank Europejski; sektor detaliczny, operatorzy sieci i 
konfederacje konsumenckie. 
 
PL 5   PL Konieczne b ędzie przeorganizowanie zasad cz łonkostwa i trybu funkcjonowania grupy 
z wydłużeniem jej mandatu . 
Kierunki dzia łania:   
⇒ Uproszczenie zasad cz łonkostwa FPEG b ędzie możliwe dzięki wytypowaniu ekspertów ds. 
zapobiegania oszustwom w ka żdym sektorze i/lub kraju, na których spoczywa ć będzie 
odpowiedzialno ść za utrzymywanie sieci punktów kontakto wych we wszystkich krajach oraz 
za propagowanie wiedzy o pracach Grupy. 
⇒ W ramach grupy powstanie zespó ł kierujący, którego celem b ędzie usprawnienie 
prowadzonych dzia łań. Zespół kierujący będzie przygotowywa ł prace FPEG i nadzorowa ł 
działalność podgrup. 
⇒ Co roku odb ędą się co najmniej dwa posiedzenia FPEG.  
⇒ FPEG przyjmie na siebie odpowiedzialno ść za przygotowanie planu dzia łań 
informacyjnych skierowanych tak do profesj onalistów, jak do obywateli Unii, na temat 
rozwoju i skutków dzia łań nowego planu. 
⇒ Stworzone zostan ą podgrupy FPEG do spraw konsumentów i bezpiecze ństwa. 
Harmonogram prac podgrup oraz tematy ich obrad zostan ą określone przez FPEG. FPEG 
może przewidywa ć wyłonienie nowych podgrup. 
5. R OZWÓJ TECHNOLOGII  
Cele  
⇒ Sektor p łatności powinien zapewni ć najwyższy ekonomicznie osi ągalny poziom 
zabezpiecze ń płatności elektronicznych. 
⇒ Dostawcy produktów zwi ązanych z p łatnościami, usług płatniczych oraz w ładze krajowe 
powinny zaprowadzi ć skoordynowan ą i uporz ądkowaną polityk ę oszacowania 
bezpiecze ństwa istniej ących produktów i modu łów. Przejrzysto ść procedury oceny 
bezpiecze ństwa powinno si ę doskonali ć z jednoczesnym propagowaniem jednolitych 
standardów. 
Przejście, w ca łej UE, na karty czipowe, dokonane w rozs ądnych granicach czasowych 
posłużyłoby zwiększeniu bezpiecze ństwa i ograniczeniu nadu żyć, umacniaj ąc zaufanie 
klientów. To priorytet, którego spe łnienie wymaga skoordynowanych wysi łków wszystkich 
zainteresowanych. Komisja wraz z w ładzami krajowymi winny by ć przygotowane na 
ewentualne wsparcie przechodzenia na kart y czipowe w skali UE w razie takiej konieczno ści. 
Sektor płatniczy wdra ża w tej chwili nowe, bezpieczniejsze rozwi ązania co do p łatności 
elektronicznych i dokonywanych za po średnictwem sieci telefonii komórkowej9. Starania te 
winno się śledzić i wspiera ć. 
                                                 
9 Przyk ładowo - oparte na bezpiecznym protokole 3D. 
 
PL 6   PL Celem budowania konsumenckiego zaufania do p łatności, wszyscy uczestnicy procesu winni 
znać dogłębnie zagadnienia bezpiecze ństwa danego produktu czy modu łu, zarówno w uj ęciu 
bezwzględnym, jak na tle innych porównywalnyc h produktów. Obecne procedury oceny 
bezpiecze ństwa nie zosta ły oparte na wspólnych standardach i nie cechuje ich du ża 
przejrzysto ść. Banki i handlowcy mieliby lepsze warunki do podejmowania wyboru, gdyby 
znali faktyczne zalety jednych produktów  w stosunku do innych w zakresie bezpiecze ństwa. 
Bardziej sprecyzowane informacje o prowadzonych testach zwi ększyłyby zaufanie klientów. 
Wspólne kryteria oceny bezpiecze ństwa i procedur pozwoli łyby znacz ąco ograniczy ć czas 
i koszta procedur oceny bezpiecze ństwa, jest jednak rzecz ą istotnej wagi, aby harmonizacja 
kryteriów szacowania bezpiecze ństwa nie ograniczy ła obecnego poziomu bezpiecze ństwa. 
Kierunki dzia łania:  
⇒ Spośród grona unijnej grupy eksper ckiej ds. zapobiegania nadu życiom finansowym 
wyłoniona zostanie podgrupa ds. bezpiecze ństwa. Podgrupa ta powinna łączyć przedstawicieli 
różnych zainteresowanych stron, w zale żności od podejmowanych zagadnie ń. 
⇒ Komisja rozpocznie proj ekt badawczy w odniesieniu do metod weryfikowania to żsamości 
posiadacza karty podczas dokonywania p łatności z jej u życiem, a tak że weryfikacji 
użytkownika dla p łatności internetowych i dokonywanych za po średnictwem sieci telefonii 
komórkowej. 
6. OBIEG INFORMACJI  
Cel: 
⇒ Przy zachowaniu wszelkich praw i wolno ści jednostki, a tak że zasad uczciwej konkurencji, 
wszystkie zainteresowane strony winny mie ć możność wymiany informacji s łużącej 
wczesnemu wykryciu i ujawnieniu prób przest ępczych. 
Powinno si ę w tym wzgl ędzie kontynuowa ć wszystkie dzia łania, jakie zapocz ątkował 
pierwszy FPAP. G łówną kwestią, jaką dało się zaobserwowa ć, była niemożność ujawniania 
informacji o podmiotach handlowych wysokieg o ryzyka i podejrzanych o oszustwa w UE. 
Objaśnienie i ujednolicenie regulacj i w dziedzinie ochrony danych w ca łej Unii w dziedzinie 
zapobiegania nadu życiom jest konieczne dla umo żliwienia szerokiego obiegu informacji. W 
tego rodzaju obja śnieniu powinno si ę uwzględniać odpowiednie zrównowa żenie interesu 
związanego z zapobieganiem oszustwom z posza nowaniem podstawowych praw jednostki. 
Grupa robocza art. 29 ds. ochrony danych10  w yłoniła ze swego grona swego rodzaju 
nieformaln ą podgrup ę przedstawicieli krajowych or ganów ochrony danych i sektora 
płatniczego, która zajmuje si ę omawianiem poszczególnych zagadnie ń z tej dziedziny. W 
odpowiedzi na dokument konsultacyjny dotycz ący nowych ram prawnych dla p łatności 
na Rynku Wewn ętrznym11 wyrażono zdecydowane poparcie dla pe łnego zharmonizowania 
prawodawstwa krajów europejskich w tej dz iedzinie ochrony danych osobowych. Prace grupy 
roboczej art. 29 ds. ochrony danych nadal trwaj ą. Niezależnie od obiegu danyc h o podmiotach 
                                                 
10 Grup ę roboczą powołano na mocy art. 29 dyrektywy 95/46/WE. Stanowi ona forum krajowych 
organów zajmuj ących się ochroną danych i prawa do prywatno ści. Obsługę sekretarialn ą zapewniaj ą 
służby Komisji Europejskiej (strona internetowa:  
http://europa.eu.int/comm/internal_market/privacy/workingroup_en.htm ) 
11 Komunikat Komisji dotycz ący Nowych ram prawnych dla p łatności na rynku wewn ętrznym (COM 
718/2003, wersja ostateczna). 
 
PL 7   PL handlowych wysokiego ryzyka lub podejrzanych o nadu życia, powinno si ę sprecyzowa ć 
kolejne formy dzia łalności, dla których konieczne by łoby wprowadzenie przejrzystszego 
prawodawstwa. Powinno si ę rozważać nowe inicjatywy (np. zaprowadzenia baz danych) 
mające na celu gromadzenie i szerzej zakrojon ą wymianę informacji w śród specjalistów ds. 
zapobiegania oszustwom. 
Unijna strona internetowa po święcona zapobieganiu nadu życiom finansowym12 może być 
dalej rozwijana, zmierzaj ąc do utworzenia ogólnoeuropejski ego punktu odniesienia dla spraw 
zapobiegania nadu życiom finansowym w UE, dost ępnego wszystkim obywatelom, firmom i 
instytucjom rz ądowym. 
Kierunki dzia łania:  
⇒ We wspó łpracy z krajowymi organami ochrony danych w ramach grupy roboczej art. 29, 
Komisja wyja śni ograniczenia i warunki obiegu informacji zwi ązanych z zapobieganiem 
oszustwom. Ewentualnie, Komisja zg łosi projekty prawodawcze w zakresie poprawek do 
istniejących regulacji ochrony danych w UE. 
⇒ Komisja poszerzy istniej ącą unijną stronę internetow ą poświęconą zapobieganiu 
oszustwom o informacje dotycz ące inicjatyw pozosta łych organizacji zaanga żowanych w t ę 
dziedzinę. 
7. P ROGRAMY SZKOLE Ń, MATERIA ŁY SZKOLENIOWE I WSPÓ ŁPRACA  
Cele  
⇒ Dalszej intensyfikacji powinny podlega ć szkolenia dla organów ścigania oraz podnosz ące 
uświadomienie s ędziów oraz prokuratorów w dziedzinie zapobiegania oszustwom. 
⇒ Należy pogłębić współpracę wśród organów administracji UE w celu zapobiegania 
oszustwom towarzysz ących płatnościom. 
⇒ Należy zwiększyć zdolność śledczą krajowych organów ścigania w dziedzinie oszustw. 
Europejskie Forum w sprawie fa łszerstw kart p łatniczych w 2003 r. stanowi ło pożyteczną 
bazę wymiany do świadczeń oraz idei pomi ędzy sektorami wymiaru sprawiedliwo ści, ścigania 
i prywatnym w dziedzinie oszustw przy p łatnościach. Dzia łania na rzecz pog łębionej 
świadomości wśród funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwo ści oraz inicjatyw szkoleniowych 
dla umocnienia egzekwowalno ści prawa powinno si ę kontynuowa ć w kierunku coraz bardziej 
skutecznego ścigania i karania tych przest ępstw. 
Wyraźne pierwsze ństwo wśród szkole ń dotyczących egzekucji prawa powinno przypa ść 
skoordynowanym szkoleniom  ogólnoeuropejskim. Wa żne jest te ż przygotowanie i 
aktualizacja przyst ępnych pakietów szkole ń w dziedzinie egzekucji  prawa, z poszanowaniem 
fundamentalnej roli i odpowiedzialno ści organów krajowych oraz ze szczególnym 
ukierunkowaniem na aspekty ponadnarodowe, w kt órych szkolenia na poziomie eurpejskim 
są szczególnie wskazane. 
                                                 
12 http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/index_en.htm  
 
PL 8   PL W niektórych z Pa ństw Członkowskich utworzono specjalne  jednostki centralne, maj ące za 
zadanie zwalczanie oszustw przy p łatnościach13. Powstanie specjalnyc h, krajowych jednostek 
powinno umocni ć zdolności śledcze i upro ścić współpracę z innymi organami ścigania oraz 
uczestnikami rynku. 
Środki, jakie si ę podejmuje w walce z fa łszowaniem pieni ędzy, mog ą stanowić wzór 
postępowania w odniesieniu do dzia łań zapobiegawczych wobec oszustw z u życiem 
bezgotówkowych środków p łatniczych. Wprowadzono, dla ochrony euro przed fa łszerstwem, 
ramy wspó łpracy i koordynacji wszystkich publ icznych i prywat nych organizacji. 
Odpowiednie rozporz ądzenie ustanawia szczegó łowo działania na rzecz ochrony euro, a Rada 
nałożyła na Komisj ę obowiązek koordynacji szkole ń i wsparcia technicznego na mocy decyzji 
tworzącej odrębny program bud żetowy14. Europejski Bank Centralny (EBC) utworzy ł i 
utrzymuje System Monitorowania Fa łszerstw (CMS), to jest bazy danych o fa łszerstwach, 
oraz analizuje nowe rodzaje fa łszywych banknotów. Odpowiedzia lny za przekazywanie oraz 
analizowanie tych danych Europol utworzy ł z kolei baz ę danych, która zawiera dane o 
przestępstwach na u żytek organów ścigania. Za po średnictwem biura OLAF Komisja śledzi 
wdrażanie prawodawstwa i przygotowuje inicja tywy prawodawcze, prowadzi program 
szkoleń i technicznego wsparcia, Perykles, i analizuje nowe rodzaje fa łszywych monet euro. 
Państwa Członkowskie ustanowi ły krajowe centralne urz ędy ds. ochrony przed fa łszerstwem i 
wyznaczy ły ciała odpowiedzialne za techniczne ekspertyzy w dziedzinie fa łszerstw. 
Wprowadzi ły również prawodawstwo, które zobowi ązuje kredytodawców do wycofywania 
fałszywych środków pieni ężnych z obiegu i przekazywania ich w łaściwym organom. Pa ństwa 
Członkowskie prowadz ą szkolenia oraz dzia łania wsparcia technicznego dla ochrony euro 
koordynowane przez Komisj ę. 
Dlatego te ż krajowe odpowiedzialne organa administracyjne UE powinny zwi ększyć 
swe zaanga żowanie w zapobieganie nadu życiom przy p łatnościach bezgotówkowych 
oraz zacie śnić współpracę i koordynacj ę w tym zakresie. Ramy dla szkolenia w ładz 
administracyjnych dzi ęki środkom unijnym równie ż mogłoby być rozważone. 
Począwszy od roku 2004, dziesi ęć nowych Pa ństw Członkowskich powinno w pe łni 
przyłączyć się do dotychczasowych inicjatyw UE. W szczególno ści powinny wdra żać unijne 
prawo karne, jednocze śnie włączając ustanowione ramowe środki zapobiegawcze. 
Kierunki dzia łania:   
⇒ Komisja zorganizuje, we wspó łpracy z sektorem p łatności, Europolem i innymi 
zainteresowanymi, cykl szkole ń ogólnoeuropejskich dla wy specjalizowanych organów 
ścigania, celem nadania uczestnikom st atusu uprawnionych ekspertów, jak równie ż szkolenia 
uaktualniaj ące dla specjalistów posiadaj ących już taki status. 
⇒ Komisja zorganizuje ju ż drugą konferencj ę na wysokim szczeblu dla oficerów policji, 
sędziów i prokuratorów, celem pog łębienia świadomości w dziedzinie oszustw przy 
płatnościach, oraz ich wp ływu na system finansowy. Rozwa ży się cykliczną organizacj ę tego 
typu spotka ń. 
                                                 
13 Na przyk ład: francuskie centralne biuro walki z przest ępczością związaną z technologiami 
informatycznymi (OCLCTIC) lub brytyjska specjalna jednostka ds. czeków i kart p łatniczych 
(DCPCU). 
14 Rozporz ądzenie Rady (WE) nr 1338/2001 z dnia 28 czerwca 2001 r. ustanawiaj ące środki niezb ędne 
dla ochrony euro przed fa łszowaniem, Dz.U. L 181 z 4.7.2001 str. 6. 
 
PL 9   PL ⇒ Komisja oceni ewentualne korzy ści z powo ływania, na szczeblu krajowym, jednostek 
wyspecjalizowanych lub po święconych zwalczaniu oszustw przy p łatnościach.  
⇒ Komisja b ędzie propagowa ć zaangażowanie odpowiednich organów krajowych w ładz w 
zapobieganiu oszustwu przy p łatnościach. 
⇒ Komisja zorganizuje seminarium w dziedz inie zapobiegania oszustwom skierowane do 
przedstawicieli sektora prywatnego oraz w ładz Państw Członkowskich. 
8. INNE ŚRODKI ZAPOBIEGANIA NADU ŻYCIOM  
Cele 
⇒ Obywatelom Unii powinno si ę zapewni ć więcej przyst ępnych informacji o 
bezpiecze ństwie płatności. 
⇒ Handlowcy winni korzysta ć z ulepszonych materia łów edukacyjnych, powinno si ę też  
zapewnić im odpowiednie narz ędzia zapobiegania przest ępstwom internetowym. 
⇒ Powinno si ę usprawni ć system zg łaszania informacji o zagubionych i skradzionych kartach 
płatniczych w UE. 
⇒ Powinno si ę podjąć specjalne dzia łania na rzecz zapobiegania kradzie ży tożsamości w UE. 
Wymiana informacji o istniej ących materia łach szkoleniowych w ramach sektora 
detalicznego oraz federacji konsumenckich wci ąż pozostaje ograniczona, szczególnie na 
poziomie ponadgranicznym. Nale ży dążyć do stosowania najlepszych wzorców wytycznych 
dla konsumentów dotycz ących mo żliwego ryzyka zwi ązanego z wykorzystaniem 
bezgotówkowych form p łatności i sposobów jego unikni ęcia. Badania Komisji nt. 
bezpiecze ństwa płatności internetowych15 wykazały, że użytkownicy nie s ą dostatecznie 
informowani w kwestiach zabezpieczenia narz ędzi, z których korzystaj ą. Równolegle do 
ciągłej poprawy bezpiecze ństwa płatności internetowych, dostarczanie u żytkownikom 
właściwej informacji o zabezpieczeniach jest niezb ędne dla pozyskania ich zaufania. 
Badania Komisji nt. bezpiecze ństwa płatności internetowych wykaza ły również, że sektor 
handlu detalicznego nie zawsze korzysta z najlepszych dost ępnych technologii, w 
szczególno ści ze wzgl ędu na koszty nowego sprz ętu. Konieczne s ą wszakże zwiększone 
wysiłki na rzecz poprawy ochrony sklepów internetowych przed nieupowa żnionym dost ępem. 
Niektóre z ostatnich g łośnych przypadków hakerstwa potwierdzaj ą potrzebę dalszego 
zapobiegania cyber-przest ępczości. Włamania do baz danych handlu elektronicznego, sk ąd 
wykradano osobiste dane o numerach kart p łatniczych klientów zwi ększają ryzyko oszustw 
przy płatnościach. Kolejnym skutkiem s ą szkody niematerialne dla reputacji, jakie ponosi 
sprzedawca, a tak że negatywny wp ływ na opini ę konsumentów o bezpiecze ństwie internetu i 
korzystaniu z narz ędzi płatniczych w tym środowisku. Silnie podwa żone zostaje zaufanie 
konsumenta do e-zakupów. Spraw ę pogarsza jeszcze fakt, i ż bardzo liczne przypadki w łamań 
                                                 
15 http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/index_en.htm#prevention-study  
 
PL 10   PL nigdy nie s ą rejestrowane przez policj ę16. Niedawno utworzona Europejska Agencja ds. 
Bezpiecze ństwa Sieci i Informacji (ENISA)17 ma na celu zacie śnienie koordynacji dzia łań 
europejskich w tym zakresie. Mo że dopomóc dostawcom i sprzedawcom detalicznym w 
poniesieniu poziomu ochrony przed cyberprzest ępczością 
Cel, jaki stanowi utwor zenie wspólnego obszaru p łatności w UE wymaga szczególnych 
wysiłków na rzecz poprawy publicznego zaufania do omawianego sposobu p łatności i 
skuteczniejszego zapobiegania oszustwo m. Zmierzanie ku jednolitemu rynkowi 
wewnętrznemu wymaga wprowadzenia wspólnej gor ącej linii do zg łaszania zaginionych i 
skradzionych kart p łatniczych w ca łej UE18. Technicznie wykonalne jest dzi ś wprowadzenie 
jednolitego unijnego numeru karty19. 
W lutym 2004 r. Komisja zorganizowa ła warsztaty nt. kradzie ży tożsamości w ramach 
europejskiego Forum na rzecz zapobiegania przest ępczości zorganizowanej. Warsztaty 
wykazały, jak przekrojowy charakter ma problem kradzie ży tożsamości nasilaj ący się 
gwałtownie w pewnych dziedzinach czy pa ństwach nierzadko w po łączeniu z przest ępczością 
zorganizowan ą, stwarzaj ąc zagrożenie dla rz ądów, firm i obywateli. Potrzebne s ą 
kompleksowe dzia łania zapobiegaj ące kradzie ży tożsamości, jako że kwestia weryfikacji 
tożsamości jest kluczowa dla zwarto ści społeczeństwa. 
Kierunki dzia łania: 
⇒ Spośród grona unijnej grupy eksper ckiej ds. zapobiegania nadu życiom finansowym 
wyłoniona zostanie podgrupa ds. bezpiecze ństwa. Podgrupa otworzy debat ę na poziomie 
ogólnoeuropejskim w sektorze handl u detalicznego oraz stowarzysze ń konsumenckich, z 
udziałem różnych zainteresowanych stron zale żnie od podnoszonych kwestii. 
⇒ Komisja nie b ędzie przerywa ć dyskusji nad wdro żeniem jednej, wspólnej linii dla 
zgłaszania zaginionych i sk radzionych kart p łatniczych z ca łej UE. 
⇒ Wydawcy kart p łatniczych winni opracowa ć wspólne narz ędzia szkoleniowe dla 
handlowców, obejmuj ące wszelkie odmiany kart. 
⇒ Komisja zbada korzy ści z wprowadzenia wspólnego punktu kontaktowego dla obywateli i 
firm z ca łej Unii zg łaszających przypadki kradzie ży tożsamości, z uwzgl ędnieniem 
wszystkich organów zaanga żowanych w zapobieganie takim przest ępstwom. 
⇒ Komisja b ędzie wspiera ć stworzenie bazy danych oryginalnych i sfa łszowanych dowodów 
tożsamości dostępnej zarówno dla w ładz publicznych, jak i sektora prywatnego. 
                                                 
16 W świetle ostatnich statystyk, 80% przypadków cyber-przest ępstw w sektorze finansowym nigdy nie 
zostaje zg łoszonych (por. badania IDC i Gartnera z listopada 2002 r.). 
17 http://www.enisa.eu.int/index_en.htm  
18 http://europa.eu.int/comm/internal_market/payments/fraud/cardstopeurope/index_en.htm . Patrz równie ż 
19 Obecnie dost ępne są numery nale żące do przestrzeni numerowej tele fonii europejskiej ETNS oraz 
powszechnej sieci darmowych linii telefonicznych UIFN  (Universal Internati onal Freephone Numbers). 
W najbliższym czasie mo żliwe jest uruchomienie kolejnych podobnych systemów. 
 
PL 11   PL 9. STOSUNKI Z PA ŃSTWAMI TRZECIMI  
Cel: 
⇒ Państwa trzecie powinny wprowadza ć i skutecznie wdra żać środki zapobiegawcze w celu 
zwalczania nadu żyć i fałszerstw bezgotówkowych form p łatności. 
Dialog z pa ństwami trzecimi winno si ę umacnia ć w zamiarze zapobie żenia szkodliwym 
wpływom dzia łań przestępczych prowadzonych z obszaru pa ństw trzecich na interesy 
obywateli i firm europejskich. Komisja b ędzie pogłębiać te działania zarówno na łonie grup 
wielostronnych (takich jak G8) jak i poprzez kontakty dwustronne. 
Obecne kraje kandyduj ące20 oraz kraje nale żące do „szerszej Europy21” stanowi ą obszary 
szczególnej troski w sferze zapobiegania nadu życiom finansowym. Post ępujące 
zaangażowanie tych że państw w polityk ę zapobiegania nadu życiom UE wymaga umocnienia 
stosunków z ich w ładzami. 
Kierunki dzia łania:  
⇒ Wespół z sektorem środków p łatniczych Komisja podejmie inicjatywy na rzecz 
poszerzania wiedzy na temat oszustw towarzysz ących płatnościom wśród władz państw 
kandydujących do cz łonkostwa w UE oraz w innych krajach europejskich. 
⇒ Komisja kontynuowa ć będzie wspó łpracę zarówno w uk ładach dwustronnych, jak na 
forach wielostronnych w rodzaju G8 na rzec z zwalczania oszustw i zapobiegania im . 
10. D ZIAŁANIA UZUPE ŁNIAJĄCE. 
Na zakończenie programu wraz z ko ńcem 2007 r. Komisja z łoży przed Parlamentem i Rad ą 
sprawozdanie z post ępów we wdra żaniu Planu, a w razie potrzeby zg łosi wniosek dotycz ący 
dalszych dzia łań. 
                                                 
20 Bu łgaria, Chorwacja, Rumunia i Turcja. 
21 Na przyk ład Rosja czy Ukraina.