PL

Bruksela, dnia 17.10.2007

KOM(2007) 617 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Jakość benzyny i oleju napędowego stosowanych w transporcie drogowym

w Unii Europejskiej

Czwarte sprawozdanie roczne

(Rok sprawozdawczy 2005)

1. Streszczenie

Dyrektywa 98/70/WE [1] ustala uzasadnione względami zdrowotnymi i środowiskowymi minimalne specyfikacje, mające zastosowanie do paliw przeznaczonych do użytku w pojazdach wyposażonych w silniki z zapłonem iskrowym i silniki z zapłonem samoczynnym. Jakość paliwa jest ważna z punktu widzenia środowiska naturalnego, ponieważ wpływa na emisję zanieczyszczeń pochodzących z silników, a przez to na jakość powietrza. Jakość paliwa przekłada się również na łatwość, z jaką producenci mogą osiągnąć wskazane limity emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych oraz na koszty tego dostosowania. Dyrektywa 2003/17/WE [2], zmieniająca dyrektywę 98/70/WE, nakazuje dalsze ograniczanie zawartości siarki w benzynie i oleju napędowym.

Nieprzestrzeganie specyfikacji paliw może prowadzić do zwiększonej emisji zanieczyszczeń (np. nadmierna zawartość związków tlenowych może zwiększać emisję tlenków azotu (NOx)), a nawet do uszkodzenia silnika i układów oczyszczania spalin (jak w przypadku nadmiernej zawartości siarki, uszkadzającej katalizatory), prowadząc do większej emisji zanieczyszczeń powietrza. W celu zapewnienia zgodności z normami jakości paliw wymaganymi omawianą dyrektywą, państwa członkowskie są zobowiązane wprowadzić systemy monitorowania jakości paliw.

Artykuł 8 dyrektywy 98/70/WE zobowiązuje Komisję do corocznego publikowania sprawozdania na temat jakości paliw w państwach członkowskich. Niniejsze, czwarte sprawozdanie Komisji zawiera podsumowanie przekazanych przez państwa członkowskie informacji na temat jakości benzyny i oleju napędowego oraz wielkości sprzedaży w roku 2005. Krajowe sprawozdania za rok 2005 przekazały wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Francji.

Wyniki monitorowania jakości paliw w 2005 r. wykazują, że specyfikacje benzyny i oleju napędowego określone w dyrektywie 98/70/WE są generalnie przestrzegane; ponownie stwierdzono nieliczne przypadki naruszeń. W przypadku benzyny stwierdzono przekroczenia następujących głównych parametrów: badawcza liczba oktanowa (RON) [3], prężność par w okresie letnim [4] oraz procent odparowania przy temperaturze 100/150 °C podczas destylacji [5]. W przypadku oleju napędowego stwierdzono przekroczenia następujących głównych parametrów: zawartość siarki, punkt destylacji 95 % składu frakcyjnego, liczba cetanowa oraz gęstość.

Wprawdzie kilka państw członkowskich zgłosiło próbki niespełniające specyfikacji, jednak generalnie, w porównaniu z poprzednimi latami, przekroczenie dopuszczalnych wartości (oraz granic tolerancji dla metod badawczych) zanotowano w znacznie mniejszej liczbie próbek. Kilka państw członkowskich UE-10 zgłosiło jednak znaczne liczby próbek, w których wartości maksymalne zostały przekroczone. Belgia zgłosiła wyższy odsetek (~3,5 %) takich próbek niż pozostałe państwa członkowskie, ale poprawiła poziom zgodności w stosunku do lat poprzednich.

W 2005 roku szczególny problem stanowiła zawartość siarki w oleju napędowym (głównie w UE-10), co wynikało z nowego poziomu <50 ppm, obowiązującego od początku tego roku. Na początku 2005 roku kilka państw członkowskich UE-10 napotkało trudności związane ze sprzedażą gatunków oleju napędowego o wyższej zawartości siarki i wydaje się, że liczba próbek oleju napędowego zanieczyszczonych siarką zwiększyła się w stosunku do lat poprzednich, podobnie jak stopień zanieczyszczenia tych próbek.

Komisja nie posiada informacji o negatywnym wpływie tych naruszeń na emisję zanieczyszczeń przez pojazdy bądź na funkcjonowanie silników, lecz nadal zachęca państwa członkowskie do podjęcia działań mających doprowadzić do zapewnienia pełnej zgodności ze specyfikacjami. Większość państw członkowskich prowadzi już takie działania, a przekazane przez nie szczegółowe informacje na ten temat zamieszczono w poświęconych poszczególnym krajom rozdziałach sprawozdania szczegółowego za rok 2005 [6]. Komisja będzie w dalszym ciągu monitorować przestrzeganie określonych w dyrektywie wymagań w zakresie jakości paliw i dąży do usprawnienia analizy danych dostarczanych od roku 2006.

Ze względu na ograniczanie zanieczyszczeń oraz wprowadzanie nowych rozwiązań technicznych w silnikach należy zwrócić uwagę na fakt, że w latach 2001-2005 w krajach UE-15 odnotowano znaczny wzrost udziału paliw o zawartości siarki <10 ppm oraz <50 ppm. Od 2005 roku zawartość siarki we wszystkich paliwach musiała być na poziomie <50 ppm i we wszystkich państwach członkowskich należało obowiązkowo wprowadzić paliwa o zawartości siarki <10 ppm. Średnia zawartość siarki w 2005 roku była znacznie niższa w porównaniu z danymi zgłoszonymi za rok 2004, co widać w tabeli 1.

Tabela 1: Roczna tendencja w zakresie średniej zawartości siarki w benzynie i oleju napędowym w krajach UE

| Średnia zawartość siarki w ppm | UE15 | UE10 |

Paliwo/rok | 2001 | 2002 | 2003* | 2004* | 2005* | 2005* | 2005 |

Benzyna | 68 | 51 | 37 | 38 | 19 | 19 | 23 |

Olej napędowy | 223 | 169 | 125 | 113 | 25 | 24 | 37 |

Dane z krajów UE-10 uwzględniono od 2004 roku. *Z wyłączeniem Francji, która nie przekazała sprawozdań za lata 2003-2005.

Krajowe systemy monitorowania jakości paliwa nadal znacznie różnią się między sobą, mimo to przewiduje się, że wymagania przewidziane w dyrektywie doprowadzą do ujednolicania tych systemów oraz do poprawy jakości danych sprawozdawczych.

2. Wprowadzenie

Specyfikacje dotyczące benzyny i oleju napędowego sprzedawanych w Unii Europejskiej są określone w załącznikach do dyrektywy 98/70/WE i od dnia 1 stycznia 2005 r. stosuje się tylko jeden zbiór specyfikacji paliw. Dyrektywa zobowiązuje także państwa członkowskie do składania podsumowań dotyczących jakości paliw sprzedanych na ich terytorium. Począwszy od roku 2004 państwa członkowskie mają obowiązek składania sprawozdań na temat prowadzonego monitorowania zgodnie z normą europejską EN 14274 [7] lub z systemem o równoważnym stopniu wiarygodności. Artykuł 8 dyrektywy 98/70/WE, zmieniony artykułem 1 ust. 5 dyrektywy 2003/17/WE, zobowiązuje Komisję do udostępniania wyników sprawozdań na temat jakości paliw w poszczególnych państwach członkowskich. Zgodnie z tym obowiązkiem, niniejsze czwarte sprawozdanie Komisji zawiera podsumowanie informacji na temat jakości benzyny i oleju napędowego oraz wielkości sprzedaży na terenie Wspólnoty w roku 2005. Sprawozdania z ubiegłych lat są dostępne na stronach internetowych Komisji [8].

3. Krajowe systemy monitorowania

Przy wprowadzaniu systemów monitorowania jakości paliw w państwach członkowskich UE przyjęto szereg różnych rozwiązań, począwszy od opartych na normie europejskiej EN 14274, z pobieraniem próbek z określonej liczby detalicznych stacji benzynowych, aż po systemy krajowe. Na przykład w systemach stosowanych w Szwecji i w Zjednoczonym Królestwie pobieranie i analiza próbek ze wszystkich partii pochodzących z rafinerii lub importowanych wchodzi w zakres obowiązków związanych z dystrybucją paliw na rynku krajowym. Ponadto przez cały rok wykonuje się badania wyrywkowe na wszystkich etapach łańcucha dystrybucyjnego. Systemy funkcjonujące w niektórych państwach członkowskich były pierwotnie zaprojektowane do innych celów, co tłumaczy niektóre różnice w zakresie ich obowiązywania i stosowania w państwach UE. Ponieważ zmieniona dyrektywa nakazuje państwom członkowskim ustanowienie systemu „monitorowania jakości paliwa zgodnie z wymaganiami odpowiedniej normy europejskiej” (EN 14274 i EN 14275 [9]) od dnia 1 stycznia 2004 r., oczekiwano, że po 2004 roku dojdzie do większego ujednolicenia systemów. Od 2001 roku w systemach monitorowania wprowadzono szereg zmian. Sześć państw członkowskich UE-15 przeszło obecnie na systemy oparte na normie EN 14274, podobnie jak sześć państw członkowskich UE-10. Portugalia podała, że jest nadal w trakcie przechodzenia na system zgodny z EN 14274. Dyrektywa dopuszcza stosowanie alternatywnych systemów monitorowania pod warunkiem, że zapewniają wyniki o równoważnym stopniu wiarygodności. Do tej pory tylko Cypr, Dania i Malta przedstawiły informacje uzasadniające stosowanie przez te państwa systemów krajowych z ograniczonym pobieraniem próbek. Zjednoczone Królestwo przedstawiło oprócz tego dane dotyczące wiarygodności statystycznej swojego systemu. Zestawienie liczby próbek pobranych w poszczególnych państwach UE w 2005 r. przedstawia wykres 2.

4. Dane sprawozdawcze za rok 2005

4.1 Jakość i ilość paliw

W roku 2005 na terenie państw UE w sprzedaży dostępnych było wiele gatunków benzyny różniących się między sobą liczbą oktanową i zawartością siarki, jednak większość sprzedaży przypadała na benzynę o liczbie oktanowej 95 (84 % całej sprzedaży, z czego 66 % przypadało na benzynę niskosiarkową i 34 % na bezsiarkową [10]). Szczegółowe dane w rozbiciu na poszczególne państwa członkowskie zawiera wykres 1 oraz tabela w załączniku (Francja nie dostarczyła informacji na temat monitorowania jakości paliw za lata 2003-2005). Spośród całości sprzedaży benzyny 61 % stanowiła benzyna niskosiarkowa (<50 ppm), a 39 % benzyna bezsiarkowa (<10 ppm). Spośród całości sprzedaży oleju napędowego odpowiednie proporcje wyniosły 67 % i 33 %. W porównaniu z 2001 r. odnotowano znaczący wzrost udziału paliw o zawartości siarki <50 ppm oraz <10 ppm: w 2001 r. stanowiły one ok. 20 % łącznej sprzedaży benzyny i oleju napędowego w UE, podczas gdy obecnie do tej kategorii zalicza się praktycznie całość sprzedawanej benzyny i oleju napędowego.

Sprzedaż w państwach członkowskich UE-10 stanowiła odpowiednio 10,5 % łącznej sprzedaży benzyny oraz 11,3 % łącznej sprzedaży oleju napędowego na terenie UE. W porównaniu z UE-15 udział niskosiarkowych gatunków benzyny w strukturze sprzedaży w krajach UE-10 był dużo niższy (15,5 %), ale udział bezsiarkowego oleju napędowego był nieco większy (36 %).

Wykres 1: Udział poszczególnych gatunków paliw w całości sprzedaży na terenie UE (%)

Sprzedaż benzyny | 2005 | Sprzedaż oleju napędowego | 2005 |

(...PICT...)

(...PICT...)

| |

| Gatunek Paliwa | % | | Gatunek Paliwa | % |

1 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 | 0,0 % | 13 | Olej napędowy | 0,1 % |

2 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 (<50 ppm S) | 0,3 % | 14 | Olej napędowy <50 ppm siarki | 66,5 % |

3 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 (<10 ppm S) | 7,7 % | 15 | Olej napędowy <10 ppm siarki | 33,5 % |

4 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 | 0,0 % | | | |

5 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 (<50 ppm S) | 55,4 % | | | |

6 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 (<10 ppm S) | 28,0 % | | | |

7 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 | 0,0 % | | | |

8 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 (<50 ppm S) | 4,1 % | | | |

9 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 (<10 ppm S) | 0,00 % | | | |

10 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 | 0,0 % | | | |

11 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 (<50 ppm S) | 0,9 % | | | |

12 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 (<10 ppm S) | 3,5 % | | | |

Podobnie jak w latach 2001-2004, największą łączną sprzedaż paliw (spośród krajów, które przekazały informacje) zanotowano w roku 2005 w Niemczech, Włoszech, Hiszpanii i Zjednoczonym Królestwie (wykres 3). W wielu państwach członkowskich przeważa sprzedaż oleju napędowego, jednak generalnie proporcje sprzedaży benzyny i oleju napędowego są różne w poszczególnych państwach.

Od 2001 r. ujednolica się liczba gatunków paliwa, które są zgłaszane jako dostępne w sprzedaży w poszczególnych państwach UE (wykres 4). W 2005 r. w sprzedaży były dostępne z reguły 2-3 gatunki benzyny, które różniły się głównie liczbą oktanową (RON), ale w niektórych przypadkach dostępne są również odrębne gatunki bezsiarkowe (jak np. w Estonii, gdzie każdy gatunek paliwa ma odmianę bezsiarkową). W 2005 roku odrębne (oznakowane) krajowe gatunki paliwa bezsiarkowego (<10 ppm) były dostępne w dziesięciu państwach członkowskich UE-15 (w 2001 r. tylko w jednym) i w czterech UE-10 (w pozostałych paliwo spełniające dopuszczalne wartości siarki było wprawdzie dostępne w sprzedaży, ale nieoznakowane).

Wykres 2: Monitorowanie jakości paliwa: liczba próbek pobranych w poszczególnych państwach UE w roku 2005 (średnia liczba próbek dla każdego gatunku paliwa)

(...PICT...)

średnia liczba próbek / gatunek paliwa | |

| | | benzyna | | olej napędowy | |

Wykres 3: Sprzedaż paliw wg rodzaju w poszczególnych państwach UE (w mln litrów)*

(...PICT...)

Krajowa sprzedaż paliw (w mln litrów) | |

| | | łącznie benzyna | | łącznie olej napędowy | |

Wykres 4: Liczba gatunków paliwa poszczególnych rodzajów, dostępnych w sprzedaży w poszczególnych państwach UE

(...PICT...)

Liczba gatunków paliwa w sprzedaży na rynkach krajowych | |

| | | liczba gatunków benzyny | | liczba gatunków oleju napędowego | |

Wykres 5: Sprzedaż niskosiarkowych gatunków benzyny w poszczególnych państwach UE (%)

(...PICT...)

% krajowej sprzedaży benzyny | |

| | Benzyna normalna | | Benzyna <50 ppm siarki | | Benzyna <10 ppm siarki |

Wykres 6: Sprzedaż niskosiarkowych gatunków oleju napędowego w poszczególnych państwach UE (%)

(...PICT...)

% krajowej sprzedaży oleju napędowego | |

| | olej napędowy normalny | | olej napędowy <50 ppm siarki | | olej napędowy <10 ppm siarki |

(...PICT...)

(...PICT...)

Wykres 7: Średnia zawartość siarki we wszystkich gatunkach benzyny i oleju napędowego w poszczególnych państwach UE (%)

(...PICT...)

Średnia zawartość siarki w paliwie (ppm) | |

| | | benzyna | | olej napędowy | |

W latach 2001-2004 paliwa o niskiej zawartości siarki były dostępne w sprzedaży w wielu państwach członkowskich UE, mimo że obowiązek ich wprowadzenia przewidziano dopiero na rok 2005 (patrz wykresy 5 i 6). Od dnia 1 stycznia 2005 roku obowiązkowe jest wprowadzenie gatunków o niskiej zawartości siarki (<50 ppm) oraz paliw bezsiarkowych (<10 ppm). Jednak kilka państw członkowskich nie wprowadziło jeszcze paliw bezsiarkowych odrębnie wprowadzanych do obrotu (i znakowanych). Niektóre państwa nie przekazały dostatecznych informacji pozwalających ocenić, czy paliwa są dostępne „z uwzględnieniem odpowiednich kryteriów geograficznych”, jak wymaga tego dyrektywa, a Cypr, Malta i Zjednoczone Królestwo nie udostępniły jeszcze żadnych takich informacji.

Pełne przejście na paliwa bezsiarkowe jest wymagane od państw członkowskich dopiero od 2009 r. Jednak w przypadku rynku benzyny, cztery państwa członkowskie UE-15 (Austria, Finlandia, Niemcy i Szwecja) przeszły w całości na benzynę bezsiarkową już w 2005 r. Jeżeli natomiast chodzi o olej napędowy, trzy państwa członkowskie UE-15 (Finlandia, Niemcy i Szwecja) przeszły w całości na bezsiarkowy olej napędowy w 2005 r. (w Niemczech jest on dostępny w sprzedaży od 2003 r., a w Szwecji niemal wszystkie oleje napędowe są bezsiarkowe od 1999 r.). Żadne z państw UE-10 nie przeszło jeszcze w całości na paliwa bezsiarkowe.

Mimo że w 2005 r. w niektórych państwach członkowskich nie było w sprzedaży odrębnych (albo oznakowanych) gatunków paliwa bezsiarkowego, względnie danych dotyczących sprzedaży tego paliwa, w wielu przypadkach, jak na przykład w Belgii, Irlandii i w Niderlandach, dostępne były paliwa spełniające kryterium zawartości siarki <10 ppm. Widać to na wykresie 7, który przedstawia średnią zawartość siarki we wszystkich gatunkach benzyny i oleju napędowego w poszczególnych państwach członkowskich UE. (Średnią zawartość siarki wyznacza się na podstawie średniej zawartości siarki w badanych paliwach, ważonej według wielkości sprzedaży poszczególnych gatunków benzyny i oleju napędowego). Tabela 1 powyżej pokazuje spadek średniej rocznej zawartości siarki w benzynie i oleju napędowym sprzedawanych w UE. W zestawieniu z wykresem 7 widać natomiast, że duża część paliwa sprzedawanego w poprzednich latach spełniała już dopuszczalne wartości siarki z 2005 r. (<50 ppm) dla benzyny i oleju napędowego.

4.2 Zgodność z dyrektywą 98/70/WE w 2005 r.

W tabeli 2 przedstawiono zestawienie danych na temat przestrzegania w państwach członkowskich dyrektywy 98/70/WE w roku sprawozdawczym 2005. Dane obejmują wyniki analizy próbek w odniesieniu do wartości dopuszczalnych oraz formę i treść sprawozdań. Ocena zgodności za lata 2001-2004 jest w niektórych przypadkach utrudniona za sprawą niepełnych danych przekazanych przez państwa członkowskie. Szczegółowe informacje na temat działań podejmowanych przez państwa członkowskie w związku z przekroczeniami wartości dopuszczalnych zamieszczono w poświęconych poszczególnym krajom rozdziałach sprawozdania szczegółowego za rok 2005 [11].

Jak widać, w 6 państwach członkowskich wszystkie pobrane próbki benzyny i oleju napędowego w pełni odpowiadają wartościom dopuszczalnym określonym w dyrektywie 98/70/WE (dla porównania, w 2001 r. było tak w pięciu państwach UE-15, a w 2004 r. w jedenastu z UE-25). Ponadto 21 państw członkowskich dostarczyło pełne dane sprawozdawcze dla wszystkich parametrów, których monitorowanie przewiduje dyrektywa (z wyjątkiem danych na temat związków tlenowych w przypadku 7 państw członkowskich – patrz uwagi 4 i 5 do tabeli).

W 2005 r. siedemnaście państw członkowskich (osiem UE-15) zgłosiło co najmniej jedną próbkę benzyny, która była niezgodna z dyrektywą 98/70/WE – wobec trzynastu państw członkowskich w 2004 r. (w tym sześciu UE-15). W przypadku UE-15 w 2002 i 2003 r. co najmniej jedną próbkę niespełniającą specyfikacji zgłosiło dziewięć państw członkowskich. W 2001 r. było to dziesięć państw. Głównymi parametrami badanymi były ponownie badawcza liczba oktanowa (38 próbek), prężność par w okresie letnim (45 próbek) oraz procent odparowania przy temperaturze 100/150 °C podczas destylacji (9 próbek).

Jeśli chodzi o próbki oleju napędowego, trzynaście państw członkowskich (w tym 4 państwa UE-15) zgłosiło, że przynajmniej jedna z nich nie spełniała specyfikacji dyrektywy 98/70/WE. Dla porównania, w 2001 r. były to 4 państwa członkowskie UE-15, w 2002 r. – 6 państw, w 2003 r. – 5, natomiast w 2004 r. – 8 państw członkowskich (w tym 2 UE-15). Parametrami badanymi były zawartość siarki (133 próbki), punkt destylacji 95 % składu frakcyjnego (54 próbki), liczba cetanowa (6 próbek) oraz gęstość (5 próbek).

Wprawdzie kilka państw członkowskich zgłosiło próbki niespełniające specyfikacji, jednak w porównaniu z poprzednimi latami przekroczenie dopuszczalnych wartości (oraz granic tolerancji dla metod badawczych) zanotowano w znacznie mniejszej liczbie próbek. Kilka państw członkowskich UE-10 zgłosiło jednak znaczne liczby próbek niezgodnych z dopuszczalnymi wartościami. Belgia zgłosiła wyższy odsetek takich próbek niż pozostałe państwa członkowskie, ale poprawiła poziom zgodności w stosunku do lat poprzednich. W 2005 roku szczególny problem stanowiła zawartość siarki (głównie w UE-10), co wynikało z obowiązującego od początku 2005 roku poziomu <50 ppm. Na początku tego roku kilka państw UE-10 napotkało trudności związane ze sprzedażą gatunków oleju napędowego o wyższej zawartości siarki i wydaje się, że liczba próbek oleju napędowego zanieczyszczonych siarką zwiększyła się w stosunku do lat poprzednich, podobnie jak stopień zanieczyszczenia tych próbek.

Tabela 2: Przestrzeganie w państwach członkowskich przepisów dyrektywy 98/70/WE w roku sprawozdawczym 2005

Państwo członkowskie | Przekroczenie wartości dopuszczalnych (1) (granice wiarygodności 95 %) [liczba próbek niezgodnych ze specyfikacjami / łączna liczba próbek] | Dane niepełne [liczba parametrów pominiętych / łączna liczba parametrów] | Sprawozdanie spóźnione (termin do 30.6.2006) (2) | Uwagi |

| Benzyna | Olej napędowy | Benzyna | Olej napędowy | | |

Austria | 4 / 205 | 3 / 100 | | | | |

Belgia | 232 / 4957 | 232 / 3748 | 1 / 18 | | <6 miesięcy | (3) |

Cypr | | 19 / 155 | 7 / 18 | | <1 miesiąc | (4) |

Republika Czeska | 45 / 1381 | 64 / 1653 | | | | |

Dania | | | | | | |

Estonia | 10 / 300 | 1 / 114 | | | <4 miesiące | (7) |

Finlandia | 2 / 257 | | | | | |

Francja | | | | | Nie przedstawiła | |

Niemcy | 6 / 543 | 1 / 240 | | | <3 miesiące | |

Grecja | 1 / 289 | | 6 / 18 | | <2 miesiące | (4) |

Węgry | 7 / 120 | | | | | |

Irlandia | 3 / 118 | | 6 / 18 | | <2 miesiące | (5) |

Włochy | 3 / 318 | 6 / 309 | | | | |

Łotwa | 1 / 251 | 9 / 438 | | | <1 miesiąc | (8) |

Litwa | 8 / 192 | 20 / 268 | | | | |

Luksemburg | | | | | <6 miesięcy | |

Malta | 13 / 51 | 23 / 31 | | 1 / 5 | <5 miesięcy | (9) |

Niderlandy | 1 / 106 | | | | | |

Polska | 16 / 392 | 15 / 204 | | | | |

Portugalia | | | 7 / 18 | | | (4) (6) |

Słowacja | 7 / 236 | 1 / 102 | | | | |

Słowenia | 22 / 136 | 25 / 152 | | | | |

Hiszpania | | | | | <1 miesiąc | |

Szwecja | | | 6 / 18 | | | (4) |

Zjednoczone Królestwo | | | | | <3 miesiące | |

Liczba państw | 17 | 13 | 6 | 1 | 12 | |

Uwagi:

| W przypadku, gdy przedstawione dane są niepełne, nie można ustalić, czy wszystkie próbki mieszczą się w granicach wartości dopuszczalnych. Tam, gdzie na podstawie przedstawionych danych nie było możliwe ustalenie liczby próbek przekraczających wartość dopuszczalną, symbol „>” oznacza, że podana liczba niezgodnych próbek stanowi wartość minimalną i może być większa. |

| Dyrektywa 98/70/WE stanowi, że państwa członkowskie zobowiązane są przedstawić sprawozdania z monitorowania w terminie do 30 czerwca każdego roku. |

| Nie przedstawiono danych dotyczących zawartości tlenu w paliwie. |

| Nie przedstawiono danych dotyczących związków tlenowych (z wyjątkiem eterów posiadających więcej niż 5 atomów węgla na cząsteczkę). Jednak co do zasady, pomiaru zawartości wszystkich zamieszczonych w wykazie substancji dokonuje się jednocześnie, przy użyciu metod badania zawartości związków tlenowych. Układ wymaga jednak kalibracji za pomocą próbki kalibracyjnej, zawierającej te same związki tlenowe w takich samych proporcjach, co próbka badana. W większości przypadków nie jest oczywiste, czy kalibracja taka została przeprowadzona, jednak Portugalia zadeklarowała, że do paliwa nie dodaje się żadnych innych związków tlenowych. Całkowitą zawartość organicznie związanego tlenu oblicza się na podstawie procentowej zawartości masowej poszczególnych składników po ich oznaczeniu. |

| Nie przedstawiono danych dotyczących związków tlenowych (z wyjątkiem eterów posiadających więcej niż 5 atomów węgla na cząsteczkę) (więcej informacji znajduje się w nocie 4). |

| Portugalia nie przeprowadziła pomiarów zawartości siarki również w tym roku. |

| Estonia zgłosiła również 5 próbek benzyny bezsiarkowej i 4 próbki bezsiarkowego oleju napędowego, które przekroczyły dopuszczalną zawartość siarki 10 ppm przewidzianą dla paliwa tej klasy w specyfikacjach krajowych. Próbki te nie są uwzględnione w łącznej sumie, ponieważ nie przekraczają dopuszczalnej wartości <50 ppm obowiązującej dla benzyny i oleju napędowego. |

| Wydaje się, że w pierwszych miesiącach 2005 roku na Łotwie był sprzedawany normalny olej napędowy <350 ppm, niespełniający dopuszczalnej wartości <50 ppm, która obowiązywała od początku 2005 roku. |

| Liczbę cetanową oznaczano metodą silnikową zamiast metodą laboratoryjną. |

5. Wnioski

Jakość paliwa jest ważna z punktu widzenia środowiska naturalnego, ponieważ wpływa na emisję zanieczyszczeń pochodzących z silników (a przez to na jakość powietrza), a także przekłada się na łatwość, z jaką producenci mogą osiągnąć wskazane limity emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych oraz na koszty tego dostosowania. Wyniki monitorowania jakości paliw w 2005 r. wykazują, że specyfikacje benzyny i oleju napędowego określone w dyrektywie 98/70/WE są generalnie przestrzegane. Stwierdzono bardzo nieliczne przypadki naruszeń. Komisja nie ma informacji o negatywnym wpływie tych naruszeń na emisję zanieczyszczeń przez pojazdy bądź na funkcjonowanie silników. Naruszenia te niepokoją jednak Komisję, która będzie w dalszym ciągu monitorować przestrzeganie określonych w dyrektywie wymagań w zakresie jakości paliw. W tym celu, począwszy od sprawozdań za rok 2006, Komisja planuje przedsięwziąć bardziej szczegółowe analizy statystyczne przedstawianych danych.

W latach 2001-2004 odnotowano wzrost udziału paliw o zawartości siarki <10 ppm oraz <50 ppm. W 2005 roku wzrost ten był znaczący, w związku z obowiązkowym wprowadzeniem dopuszczalnej zawartości siarki <50 ppm i wymogiem wprowadzenia paliw o zawartości siarki <10 ppm w państwach UE. W 2005 r. paliwa bezsiarkowe były dostępne w większości państw członkowskich (Zjednoczone Królestwo, Malta i Cypr muszą je jeszcze wprowadzić). Wnioskując jednak z aktualnych wskaźników, w niektórych państwach członkowskich gatunki nadal nie są znakowane.

Brak znakowania może utrudnić wprowadzanie pojazdów wykorzystujących rozwiązania techniczne wymagające paliw bezsiarkowych przed 2009 rokiem, kiedy to ich wprowadzenie stanie się obowiązkowe, ponieważ klienci nie będą mieć możliwości wyboru tych paliw, jeżeli nie będą one oznakowane. Dotyka to w szczególności właścicieli pojazdów, w których zastosowano rozwiązania techniczne wymagające paliw bezsiarkowych, i w znacznym stopniu niweczy korzyści wynikające z dostępności w sprzedaży paliw spełniających to kryterium. W rezultacie nie zostaną w pełni zrealizowane potencjalne możliwości zmniejszenia emisji CO2 przez sektor transportu drogowego. W krajach takich jak Belgia, Irlandia, Luksemburg, Łotwa, Republika Czeska i Słowenia należałoby podjąć działania mające na celu zapewnienie znakowania paliw bezsiarkowych w następnych latach. Dane sprawozdawcze dotyczące takiego znakowania mogłyby pomóc przekonać przemysł motoryzacyjny o dostępności paliw, zachęcając do szerszego wprowadzenia pojazdów przystosowanych do bezsiarkowego paliwa, na czym zyskałoby z kolei środowisko naturalne, dzięki niższej emisji zanieczyszczeń i gazów cieplarnianych. Generalnie państwa członkowskie przedstawiły bardzo niewiele informacji o dostępności paliw bezsiarkowych w ujęciu geograficznym. Większość państw członkowskich stwierdziła tylko, że są one szeroko dostępne, ale nie przedstawiła żadnych dodatkowych informacji pozwalających określić ich dostępność w ujęciu geograficznym.

Wprowadzone na poziomie krajowym systemy monitorowania jakości paliw różnią się znacznie między sobą i wymagają dalszego ujednolicenia, aby zapewniane przez nie wyniki były przejrzyste i porównywalne. Wprowadzenie w życie dyrektywy 2003/17/WE, która zobowiązuje państwa członkowskie do składania sprawozdań na temat monitorowania jakości paliw zgodnie z nową normą europejską EN 14274 lub z systemem o równoważnym stopniu wiarygodności, doprowadziło do poprawy jakości danych sprawozdawczych. Państwa członkowskie, które nie składają sprawozdań zgodnie z normą EN 14274, muszą przedstawić uzasadnienie takiego postępowania.

ZAŁĄCZNIK: Sprzedaż paliw w UE wg rodzaju (w mln litrów) w 2005 r.

Nr ID | Dane w mln litrów | Austria | Belgia | Dania | Finlandia | Francja | Niemcy | Grecja | Irlandia | Włochy | Luksemburg | Niderlandy | Portugalia | Hiszpania | Szwecja | Zjednoczone Królestwo | UE15 | UE15 |

| Gatunek paliwa | AU | BE | DK | FI | FR | DE | EL | IE | IT | LU | NL | PT | ES | SE | UK | UE15 | % całości sprzedaży |

1 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % |

2 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 (<50 ppm S) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 3 | - | - | - | - | - | 3 | 0,0 % |

3 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 (<10 ppm S) | 738 | - | 525 | - | - | 8 884 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 10 147 | 8,6 % |

4 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % |

5 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 (<50 ppm S) | - | 1 055 | - | - | - | - | 4 229 | 1 646 | 16 461 | 524 | 7 089 | - | 8 066 | - | 24 082 | 63 151 | 53,4 % |

6 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 (<10 ppm S) | 1 986 | 659 | 1 951 | 2 232 | - | 21 849 | - | 669 | 979 | - | - | - | - | 5 104 | - | 35 429 | 30,0 % |

7 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % |

8 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 (<50 ppm S) | - | - | - | - | - | - | 735 | - | - | - | - | 1 919 | 575 | - | 1 273 | 4 502 | 3,8 % |

9 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 (<10 ppm S) | - | - | - | - | - | - | - | 1 | - | - | - | - | - | - | - | 1 | 0,0 % |

10 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % |

11 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 (<50 ppm S) | - | 276 | - | - | - | - | 136 | - | - | 131 | 310 | - | - | - | - | 854 | 0,7 % |

12 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 (<10 ppm S) | 83 | 395 | 16 | 269 | - | 992 | 268 | - | - | - | 1 | 495 | 1 190 | 384 | - | 4 094 | 3,5 % |

| Benzyna normalna | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0,0 % |

| Benzyna <50 ppm siarki | 0 | 1 331 | 0 | 0 | 0 | 0 | 5 100 | 1 646 | 16 461 | 659 | 7 399 | 1 919 | 8 641 | 0 | 25 355 | 68 510 | 58,0 % |

| Benzyna <10 ppm siarki | 2 807 | 1 055 | 2 492 | 2 501 | 0 | 31 725 | 268 | 670 | 979 | 0 | 1 | 495 | 1 190 | 5 488 | 0 | 49 671 | 42,0 % |

| Łącznie benzyna | 2 807 | 2 386 | 2 492 | 2 501 | 0 | 31 725 | 5 369 | 2 315 | 17 440 | 659 | 7 400 | 2 413 | 9 831 | 5 488 | 25 355 | 118 181 | 100,0 % |

13 | Olej napędowy | - | - | - | - | 0 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % |

14 | Olej napędowy <50 ppm siarki | 976 | 7 269 | - | - | - | - | 2 446 | 1 801 | 27 081 | 2 139 | 9 000 | 5 476 | 27 840 | - | 23 389 | 107 418 | 66,9 % |

15 | Olej napędowy <10 ppm siarki | 6 535 | 168 | 2 782 | 2 383 | - | 34 206 | 9 | 890 | 1 467 | - | - | 403 | 0 | 4 270 | - | 53 113 | 33,1 % |

| Łącznie olej napędowy | 7 511 | 7 437 | 2 782 | 2 383 | 0 | 34 206 | 2 455 | 2 691 | 28 549 | 2 139 | 9 000 | 5 879 | 27 840 | 4 270 | 23 389 | 160 530 | 100,0 % |

Nr ID | Dane w mln litrów | Cypr | Republika Czeska | Estonia | Węgry | Łotwa | Litwa | Malta | Polska | Słowacja | Słowenia | UE10 | UE10 | | Unia Europejska | Unia Europejska |

| Gatunek paliwa | CY | CZ | EE | HU | LV | LT | MT | PL | SK | SI | UE10 | % całości sprzedaży | | UE | % całości sprzedaży |

1 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % | | 0 | 0,0 % |

2 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 (<50 ppm S) | - | 280 | 14 | - | 21 | 80 | - | - | 28 | - | 423 | 3,0 % | | 426 | 0,3 % |

3 | Benzyna bezołowiowa min. RON=91 (<10 ppm S) | - | - | 5 | - | - | - | - | - | 73 | - | 78 | 0,6 % | | 10 225 | 7,7 % |

4 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 | - | - | - | - | - | - | - | 9 | 5 | - | 14 | 0,1 % | | 14 | 0,0 % |

5 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 (<50 ppm S) | 355 | 2 762 | 176 | 1 801 | 350 | 355 | 66 | 4 130 | 94 | - | 10 088 | 72,4 % | | 73 239 | 55,4 % |

6 | Benzyna bezołowiowa min. RON=95 (<10 ppm S) | - | - | 121 | - | - | 2 | - | 912 | 562 | - | 1 596 | 11,5 % | | 37 025 | 28,0 % |

7 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % | | 0 | 0,0 % |

8 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 (<50 ppm S) | - | - | - | - | - | - | 24 | - | - | 833 | 857 | 6,2 % | | 5 359 | 4,1 % |

9 | Benzyna bezołowiowa 95=<RON<98 (<10 ppm S) | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % | | 1 | 0,0 % |

10 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | 0 | 0,0 % | | 0 | 0,0 % |

11 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 (<50 ppm S) | 55 | 27 | 43 | 175 | 36 | 1 | - | - | 2 | 53 | 393 | 2,8 % | | 1 246 | 0,9 % |

12 | Benzyna bezołowiowa RON>=98 (<10 ppm S) | - | - | 36 | 4 | 10 | 7 | - | 404 | 18 | - | 478 | 3,4 % | | 4 572 | 3,5 % |

| Benzyna normalna | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 9 | 5 | 0 | 14 | 0,1 % | | 14 | 0,0 % |

| Benzyna <50 ppm siarki | 410 | 3 069 | 233 | 1 976 | 408 | 436 | 90 | 4 130 | 124 | 886 | 11 760 | 84,4 % | | 80 270 | 60,8 % |

| Benzyna <10 ppm siarki | 0 | 0 | 162 | 4 | 10 | 9 | 0 | 1 316 | 652 | 0 | 2 152 | 15,5 % | | 51 823 | 39,2 % |

| Łącznie benzyna | 410 | 3 069 | 394 | 1 980 | 418 | 444 | 90 | 5 455 | 781 | 886 | 13 927 | 100,0 % | | 132 108 | 100,0 % |

13 | Olej napędowy | - | - | - | - | 49 | - | - | 45 | 45 | - | 139 | 0,7 % | | 139 | 0,1 % |

14 | Olej napędowy <50 ppm siarki | 414 | 5 003 | 118 | 2 901 | 716 | 888 | 116 | 1 273 | 443 | 1 010 | 12 882 | 63,0 % | | 120 299 | 66,5 % |

15 | Olej napędowy <10 ppm siarki | - | - | 227 | 59 | 0 | 65 | - | 6 875 | 215 | - | 7 441 | 36,4 % | | 60 553 | 33,5 % |

| Łącznie olej napędowy | 414 | 5 003 | 345 | 2 960 | 765 | 953 | 116 | 8 193 | 703 | 1 010 | 20 461 | 100,0 % | | 180 991 | 100,0 % |

[1] Dyrektywa 98/70/WE odnosząca się do jakości benzyny i olejów napędowych oraz zmieniająca dyrektywę Rady 93/12/EWG, Dz.U. L 350, z 28.12.1998, str. 58.

[2] Dyrektywa 2003/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 marca 2003 r. zmieniająca dyrektywę 98/70/WE odnoszącą się do jakości benzyny i olejów napędowych Dz.U. L 76, z 22.3.2003, str. 10.

[3] Badawcza liczba oktanowa (RON) określa maksymalny stopień sprężania paliwa w silniku, przy którym nie dochodzi do samozapłonu części mieszanki znajdującej się w silniku. Samozapłon prowadzi do nadmiernego zużycia paliwa i zwiększenia emisji lotnych związków organicznych oraz tlenku węgla.

[4] Prężność par określa lotność paliwa. Jest oznaczana w okresie letnim, ponieważ temperatury o tej porze roku mogą prowadzić do większej emisji lotnych związków organicznych, które przyczyniają się do tworzenia ozonu troposferycznego w przyziemnych warstwach atmosfery. Przekroczenie dopuszczalnych wartości powoduje większą emisję lotnych związków organicznych.

[5] Parametr dotyczący destylacji określa, jaki procent paliwa odparowuje w temp. 100 ˚C i 150 ˚C. Zawęża się w ten sposób selekcję lżejszych składników, które wolno domieszać do paliwa. Przekroczenie dopuszczalnych wartości może prowadzić do powstawania korków parowych w przewodach i do problemów z jazdą.

[6] Patrz http://ec.europa.eu/environment/air/pdf/fqm_summary_2005.pdf

[7] EN 14274:2003 – Paliwa do pojazdów samochodowych. Ocena jakości benzyny i olejów napędowych. System monitorowania jakości paliwa (FQMS).

[8] http://europa.eu.int/comm/environment/air/fuel_quality_monitoring.htm

[9] EN 14275:2003 – Paliwa do pojazdów samochodowych. Ocena jakości benzyny i olejów napędowych. Pobieranie próbek z dystrybutorów na detalicznych stacjach paliwowych oraz na stacjach zakładowych.

[10] Termin „niskosiarkowa” oznacza zawartość siarki 50 ppm; termin „bezsiarkowa” oznacza zawartość siarki 10 ppm.

[11] Patrz: http://europa.eu.int/comm/environment/air/fuel_quality_monitoring.htm

--------------------------------------------------