PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 23.2.2009 
SEK(2009) 218  
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Dokument towarzysz ący 
 
STRATEGII UE NA RZECZ WSPIERANIA DZIA ŁAŃ ZMNIEJSZAJ ĄCYCH 
RYZYKO ZWI ĄZANE Z KL ĘSKAMI ŻYWIOŁOWYMI W KRAJACH 
ROZWIJAJ ĄCYCH SI Ę 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW
  
  
{KOM(2009) 84 wersja ostateczna} 
{SEK(2009) 217} {SEK(2009) 220}
 
PL 2   PL 1. S TRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
Klęski żywiołowe osłabiają rozwój oraz zagra żają osiągnięciu milenijnych celów rozwoju. 
Można obecnie odnotowa ć większe nasilenie i cz ęstotliwość występowania kl ęsk 
żywiołowych zwi ązanych z zagro żeniami naturalnymi. Do zwi ększenia ilo ści oraz nat ężenia 
ostatnich kl ęsk żywiołowych mog ła się już przyczyni ć zmiana klimatu. Kl ęski żywiołowe 
najboleśniej dotykaj ą kraje rozwijaj ące się oraz ich ludno ść, poniewa ż kraje te s ą najbardziej 
podatne na skutki kl ęsk oraz maj ą najmniejsze mo żliwości radzenia sobie z nimi. Dawno ju ż 
udowodniono, że zmniejszanie ryzyka zwi ązanego z kl ęskami żywiołowymi (DRR) przynosi 
duże korzyści w stosunku do kosztów, które powoduje.  
Unia Europejska jest najwi ększym na świecie donatorem oficjalnej  pomocy rozwojowej oraz 
pomocy humanitarnej. Ma swoich przedstawicieli na ca łym świecie i dysponuje 
doświadczeniem w zakresie indywi dualnych projektów i program ów zmniejszania ryzyka 
związanego z kl ęskami żywiołowymi. Brakuje jej jednak ram strategicznych, które 
ukierunkowa łyby w spójny i skoordynowany sposób ws parcie w zakresie DRR, którego 
udziela krajom rozwijaj ącym się. Biorąc pod uwag ę zagrożenie, jakie kl ęski żywiołowe 
stanowią dla wysi łków wkładanych w rozwój i inwestycji z tym zwi ązanych, UE powinna 
wspierać podejmowane przez kraje rozwijaj ące się działania dotycz ące DRR. UE powinna 
także zadbać, żeby udzielana pomoc rozwojowa cechowa ła się większą odpornością na klęski 
żywiołowe i służyła zmniejszaniu podatno ści na zagro żenia.  
Ta proporcjonalna ocena skutków dostarczy ła Komisji informacji niezb ędnych do przyj ęcia 
komunikatu dotycz ącego strategii Unii Europejski ej na rzecz wspierania dzia łań 
zmniejszaj ących ryzyko zwi ązane z kl ęskami żywiołowymi w krajach rozwijaj ących się 
poprzez wspó łpracę na rzecz rozwoju i pomoc humanitarn ą. Pomoże to w realizacji planu 
działania z Hyogo1 oraz osiągnięciu milenijnych celów rozwoju.  
Zarówno strategia, jak i ocena skutków opieraj ą się na informacjach uzyskanych podczas 
publicznej debaty prowadzonej w okresi e od stycznia do grudnia 2008 r. z najwa żniejszymi 
organizacjami spo łecznymi, instytucjami syst emu ONZ, krajami rozwijaj ącymi się, 
międzynarodowymi organizacjami finansuj ącymi, państwami cz łonkowskimi i podmiotami z 
sektora prywatnego or az odzwierciedlaj ą wnioski z niej p łynące. 
W ocenie skutków zbadano potrzeb ę podjęcia działań przez UE i potencjalne korzy ści 
dodatkowe p łynące z ich podj ęcia. Ocena obejmuje trzy mo żliwe warianty:  
(1) niewprowadzanie żadnych zmian w prowadzonej polityce;  
(2) opracowanie wspólnotowej strategii na  rzecz wspierania DRR w krajach 
rozwijających się, pełniącej rolę wytycznych wy łącznie dla instrumentów 
przyjmowanych przez Wspólnot ę Europejsk ą; oraz  
(3) opracowanie wspólnotowej strategii na  rzecz wspierania DRR w krajach 
rozwijających się, będącej ogóln ą i pojemn ą klamrą spinającą działania w zakresie 
DRR podejmowane przez Wspólnot ę Europejsk ą i jej państwa członkowskie. 
                                                 
1 Przyj ętego w 2005 r. na Światowej konferencji na te mat ograniczania zakresu kl ęsk żywiołowych. 
 
PL 3   PL Ocena skupia si ę przede wszystkim na potencjalnych skut kach, jakie poszczególne warianty 
wywarłyby na polityk ę, gospodark ę, społeczeństwo i środowisko.  
Każdy z rozwa żanych wariantów strategicznych móg łby przynie ść krajom rozwijaj ącym się 
korzyści w zakresie DRR. Jednak że, biorąc pod uwag ę skuteczno ść, spójność, jednolito ść i 
aktywne wychodzenie naprzeciw potrzebom partnerów, wniosek p łynący z oceny brzmi, że 
Komisja powinna wybra ć trzeci wariant, kt óry najlepiej odpowiada łby rzeczywistym 
potrzebom, a jednocze śnie byłby zgodny z istniej ącymi zobowi ązaniami UE w zakresie DRR 
oraz z mi ędzynarodowymi i unijnymi zobowi ązaniami w zakresie skuteczno ści pomocy. W 
szczególno ści strategia Unii Europejskiej  na rzecz wspierania dzia łań zmniejszaj ących ryzyko 
związane z klęskami żywiołowymi w krajach rozwijaj ących się miałaby za zadanie zapobiec 
ewentualnemu rozdrobnieniu lub powielaniu wysi łków w zakresie DRR w bliskiej 
przyszłości, kiedy Komisja i oko ło dziesięć państw członkowskich zwi ększy skalę wsparcia w 
dziedzinie DRR. St rategia konstruowana by łaby w oparciu o istniej ące osiągnięcia 
strategiczne Wspólnoty Europejskiej2 i państw członkowskich w tym zakresie oraz bogate 
doświadczenie zdobyte w zwi ązku z programami i projektami DRR realizowanymi we 
wszystkich regionach, w których znajduj ą się kraje rozwijaj ące się, a także wykorzystywa łaby 
te osiągnięcia i doświadczenie.  
Potrzebę podjęcia działań na poziomie Unii Europejskiej uzasadniaj ą zatem nast ępujące 
czynniki: 
• zarówno Konsensus europejski w sprawie rozwoju, jak i Konsensus europejski w 
sprawie pomocy humanitarnej zobowi ązują Unię Europejsk ą do osiągnięcia 
podstępów w zakresie polityki i dzia łań UE dotycz ących DRR. Strategia unijna 
ułatwi wzajemne zrozumienie priorytetów i okre ślenie obszarów, w których 
instrumenty unijne mog ą odnieść największy skutek; 
• Unia Europejska jest najwi ększym donatorem, niemniej jednak musi pracowa ć na 
poprawą skuteczno ści, wydajno ści i zmniejszeniem kosztów transakcyjnych. 
Bliższa współpraca w UE nad wspólnymi rama mi w zakresie DRR przyczyni si ę 
do tego, a ponadto b ędzie stanowi ła przykład właściwego podej ścia i dobrej 
praktyki; zbiorowe dzia łania UE b ędą skuteczniejsze ni ż działania podejmowana 
przez poszczególne pa ństwa członkowskie i b ędą się lepiej wzajemnie uzupe łniać; 
• pełne strategiczne wykorzystanie ró żnych mocnych punktów Komisji oraz pa ństw 
członkowskich w zakresie zmniejszania ryzyka zwi ązanego z kl ęskami 
żywiołowymi jest w pe łni zgodne z Deklaracj ą paryską w sprawie skuteczno ści 
pomocy oraz unijnym kodeksem post ępowania w sprawie podzia łu pracy; 
• kraje partnerskie UE skorzystaj ą z lepszej koordynacji dzia łań donatorów (b ędą 
współdziałać z mniejsz ą ich liczb ą i odbiera ć bardziej spójny przekaz), a 
potencjalnie tak że z większego wsparcia na rzecz DRR, bior ąc pod uwag ę obecne 
                                                 
2 Komunikaty Komisji w sprawie wzmocnienia zdolno ści Unii do reagowania w przypadku katastrof 
(COM(2008) 130), stworzenia światowego sojuszu na rzecz przeciwdzia łania zmianom klimatycznym 
pomiędzy Unią Europejsk ą a ubogimi krajami rozwijaj ącymi się, najbardziej nara żonymi na skutki 
zmian klimatycznych (COM(2007) 540), wzmacniania zdolno ści reagowania UE na kl ęski żywiołowe i 
sytuacje kryzysowe w pa ństwach trzecich (COM(2005) 153), wspólny dokument Wysokiego 
Przedstawiciela i Komisji w sp rawie zmian klimatu i bezpiecze ństwa międzynarodowego (S113/08) 
oraz dokument roboczy s łużb Komisji w sprawie gotowo ści na wypadek kl ęsk żywiołowych i 
zapobiegania im (z 2003 r.).  
 
PL 4   PL zwiększenie skali finansowania oraz rzadsze powielanie si ę lub rozdrobnienie 
pomocy.