Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów oraz Zalecenie Rady

Ponad 25 % zainteresowanych stron to NGO, a w dalszej kolejności administracje służby zdrowia i stowarzyszenia zawodowe. Jeżeli chodzi o obywateli, 8 769 pochodzi z UE, z czego znaczna większość z Francji (78,3 %), a w dalszej kolejności z Włoch (4,4 %) i Belgii (3,9 %). 200 odpowiedzi pochodzi z państw trzecich.

Ogółem 33 uczestników (14 obywateli i 19 zainteresowanych stron) przesłało dodatkowe dokumenty w formacie PFD dotyczące planu działania, a 3 zainteresowane strony zrobiły to samo w przypadku konsultacji publicznych. Przesłane dodatkowe dokumenty zostaną uwzględnione w analizie.

Dodatkowo odbyły się dwie ukierunkowane konsultacje z zainteresowanymi stronami. Wybrane zainteresowane strony zaproszono do wypełnienia kwestionariusza w portalu EU Survey w dniach 17 stycznia 2018 r.–14 lutego 2018 r. Kwestionariusz zawierał więcej otwartych pytań niż w przypadku konsultacji publicznych i również został poddany analizie za pomocą DORIS i w oparciu o analizę jakościową.

Obywatele oraz zainteresowane strony mieli cztery tygodnie, aby przedstawić informacje zwrotne na temat planu działania Komisji dotyczącego zalecenia, który to plan opublikowano na portalu lepszych uregulowań prawnych.

Respondenci sugerują, by promować zalecane szczepienia i zapewniać dowody naukowe potwierdzające te zalecenia.

·UE powinna zachęcać do tworzenia krajowych stron internetowych dotyczących uchylania się od szczepień i promować interaktywną kampanię dotyczącą szczepień.

Informacje zwrotne na temat planu działania również wskazywały na potrzebę lepszego dostępu do informacji. Szkolenia w miejscu pracy oraz na uczelniach były niemal jednogłośnie uznane za najbardziej skuteczne metody porozumiewania się z pracownikami sektora opieki zdrowotnej.

Obywatele wspierają propozycję zobowiązania producentów do zapewnienia wymaganych szczepionek (24,55 %). Zainteresowane strony poparły natomiast mapowanie popytu na szczepionki (70,87 %) i ustanowienie krajowych regularnych prognoz dotyczących szczepionek (65,53 %) Zainteresowane strony zasugerowały również:

81,33 % obywateli uważa, że powinno się udzielić większego wsparcia pracownikom służby zdrowia w zakresie promowania szczepień oraz że powinno się im zapewniać materiały do informowania społeczeństwa.

W jednej odpowiedzi zaproponowano wdrożenie technicznej grupy doradczej UE opartej na modelu amerykańskiego Komitetu Doradczego ds. Szczepień Ochronnych (Advisory Committee on Immunization Practices).

Inne propozycje uzyskane w drodze ukierunkowanych konsultacji obejmują przerzucenie pewnych zadań z lekarzy na pielęgniarki, poszukiwanie możliwości nawiązania współpracy z pracodawcami, aby zapewnili odpowiedni czas wolny na szczepienia, a także ocenę współpłatności, składek z własnych środków i praw do rekompensaty dla poszkodowanych w związku ze szczepieniami.

·zbadanie barier w dostępie do szczepień; oraz

·promowanie współpracy między producentami szczepionek i WHO; oraz

·upraszczanie przepisów UE dotyczących pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, by zwiększać zdolności produkcyjne;

·zapewnienie obywatelom odpowiedniego i darmowego dostępu do programów szczepień;

·zapewnienie metod nadzorowania w odniesieniu do konkretnych grup;

·dostosowanie do siebie kalendarzy szczepień i polityki szczepień;

82 % pozostałych zainteresowanych stron uważa, że UE powinna opracować wspólne podejście do kalendarzy szczepień. Strony te zaproponowały także:

·poprawę stanu zaszczepienia pracowników służby zdrowia w drodze zachęcania / motywowania do dobrowolnego szczepienia lub obowiązkowego wymogu.

·ściślejszą współpracę z WHO i ONZ;

·mechanizmy finansowania działalności badawczo-rozwojowych (oparte na modelu amerykańskiego organu ds. zaawansowanych biomedycznych badań i rozwoju – BARDA – Biomedical Advance Research and Development Authority) w przypadku szczepionek, które stanowią priorytety pod względem bezpieczeństwa zdrowotnego.

·ustanowienie wieloletnich budżetów na potrzeby krajowych kalendarzy szczepień i planowanie dawek szczepionek w oparciu o badania epidemiologiczne co najmniej na 3 lata przed zleceniami produkcyjnymi; oraz

·zmianę prawodawstwa UE (np. uproszczenie udzielania pozwoleń na dopuszczenie do obrotu);

Zacieśnianie współpracy UE w odniesieniu do gotowości w zakresie zdrowia publicznego

W ramach ukierunkowanych konsultacji zainteresowane strony (97 %) wezwały Komisję do skoordynowania wymiany najlepszych praktyk i produktów związanych ze szczepionkami wśród państw członkowskich.

·unijna platforma immunizacji do wymiany informacji i najlepszych praktyk.

·wsparcie rozwoju badań po wprowadzeniu szczepionki do obrotu opartych na unijnym systemie informacji w zakresie immunizacji.

·utworzenie specjalnej agencji unijnej planującej działania i określającej finansowanie; oraz

·opracowanie wspólnych działań i stworzenie partnerstw publiczno-prywatnych w celu wzbudzenia zaufania i wygenerowania/zebrania nowych danych.

3.Wnioski

Ogólnie rzecz biorąc, w konsultacjach wezwano do podjęcia lepiej skoordynowanych wysiłków w zakresie szczepień na poziomie krajowym i UE. Jako główne wyzwania wskazano równy dostęp do programów szczepień i uchylanie się od szczepień. Obywatele wyrazili więcej obaw w związku z bezpieczeństwem i skutecznością programów immunizacji, podkreślając potrzebę większej przejrzystości badań i informacji.

Dla respondentów uchylających się od szczepień główne obawy stanowiły: (i) efekty uboczne i składniki szczepionek, (ii) przekonanie o braku bezpieczeństwa i skuteczności szczepionek, (iii) nałożenie obowiązku szczepień, (iv) brak programu rekompensat dla poszkodowanych w związku ze szczepieniami, (v) interesy finansowe przemysłu farmaceutycznego, (vi) brak przejrzystych i niezależnych od przemysłu badań naukowych, (vii) przekonanie o podawaniu jednostronnych informacji o korzyściach, ale nie o zagrożeniach oraz (viii) brak zaufania do organów publicznych.

Chociaż grupy te reprezentują znaczną większość respondentów (ponad 70 %), pozostali respondenci poparli tę inicjatywę.

Kluczowymi sugestiami otrzymanymi w wyniku konsultacji ukierunkowanych są: (i) zaangażowanie farmaceutów w podawanie szczepionek, (ii) uwzględnienie immunizacji w szerzej pojętej profilaktyce zdrowotnej, (iii) skoncentrowanie się w większym stopniu na szczepieniach dorosłych oraz (iv) zwiększenie dostępu do informacji i danych przez ECDC i EMA.

W odniesieniu do planu działania respondenci podkreślili przede wszystkim potrzebę dialogu, współpracy i wymiany najlepszych praktyk przy uwzględnieniu specyfiki krajowej i kompetencji.

Respondenci konsultacji publicznych i ukierunkowanych konsultacji również zaapelowali o większe zaangażowanie pracowników służby zdrowia w propagowanie szczepień przez zapewnianie szkoleń i materiałów informacyjnych. Podkreślono znaczenie edukowania i informowania społeczeństwa o szczepieniach na zasadach podejścia lokalnego, opartego na bezpośrednich spotkaniach. Zdecydowanie poparto wprowadzenie elektronicznego rejestru szczepień.

Ogólnie rzecz biorąc, poparto rolę Komisji polegającą na ułatwianiu wymiany informacji i najlepszych praktyk w zakresie szczepień i immunizacji między państwami.

Z uwagi na bardzo nierówną dystrybucję geograficzną otrzymanych uwag kwestionariusz nie jest statystycznie reprezentatywny jako instrument do konsultacji. Duża liczba otrzymanych odpowiedzi w porównaniu z innymi konsultacjami wskazuje jednak na to, jak ważna jest to kwestia.