PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 230/28

Sprawozdanie Komisji dotyczące napromieniowania żywności za 2004 r.

(2006/C 230/08)

STRESZCZENIE

Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego (1), państwa członkowskie są zobowiązane do przesłania Komisji co roku:

— wyników kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie, szczególnie w odniesieniu do kategorii i ilości produktów poddawanych promieniowaniu oraz stosowanych dawek, oraz

— wyników kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu handlowego i metod stosowanych do wykrywania napromieniowanej żywności.

W 2004 r. zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie znajdowały się w 10 państwach członkowskich. Wymagane informacje dotyczące kategorii żywności poddanych napromieniowaniu, ilości i dawek przekazało siedem państw członkowskich. W związku z powyższym dokładna ilość żywności poddanej promieniowaniu w UE w 2004 r. nie jest znana.

Szesnaście państw członkowskich przedłożyło sprawozdania dotyczące kontroli żywności wprowadzanej do obrotu. Ogółem w 2004 r. kontroli poddano 7 169 próbek żywności. Stwierdzono, że około 3,9 % produktów na rynku zostało poddanych promieniowaniu, ale nie posiadało odpowiedniego oznakowania. Wśród produktów nielegalnie poddanych promieniowaniu znalazły się w szczególności produkty importowane z Azji, zwłaszcza makaron typu azjatyckiego i dania gotowe z suszonego makaronu.

Różnice w wynikach kontroli między państwami członkowskimi można częściowo uzasadnić doborem próbek i skutecznością zastosowanych metod analitycznych.

1. Podstawa prawna i kontekst

Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE państwa członkowskie są zobowiązane do przesyłania Komisji co roku:

— wyników kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie, szczególnie w odniesieniu do kategorii i ilości produktów poddawanych promieniowaniu oraz stosowanych dawek oraz

— wyników kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu handlowego i metod stosowanych do wykrywania napromieniowanej żywności.

Komisja publikuje wyniki w formie rocznych sprawozdań w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze sprawozdanie obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2004 r. do dnia 31 grudnia 2004 r.

Informacje dotyczące ogólnych aspektów napromieniowania żywności są dostępne na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów (2).

1.1. Jednostki przeprowadzające napromieniowanie

Zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE żywność może być poddawana promieniowaniu wyłącznie w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromieniowanie. Jednostki w UE są zatwierdzane przez właściwe organy państw członkowskich. Państwa członkowskie mają obowiązek powiadamiania Komisji o swoich zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromieniowanie (art. 7 ust. 1).

Wykaz upoważnionych jednostek w państwach członkowskich został opublikowany przez Komisję (3).

1.2. Napromieniowana żywność

W UE dozwolone jest poddawanie promieniowaniu suszonych ziół aromatycznych, przypraw korzennych i warzywnych (dyrektywa 1999/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie ustanowienia wspólnotowego wykazu środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego (4)) Ponadto sześć państw członkowskich zawiadomiło Komisję, że utrzymują one krajowe zezwolenia dla niektórych rodzajów żywności zgodnie z art. 4 ust. 4 dyrektywy 1999/2/WE. Wykaz krajowych zezwoleń został opublikowany przez Komisję (5).

Zgodnie z art. 6 dyrektywy 1999/2/WE na wszelkiej napromieniowanej żywności lub składnikach żywności złożonej umieszcza się wyrazy „napromieniowane” lub „poddane promieniowaniu jonizującemu”.

Do celów egzekwowania prawidłowego oznakowania i wykrywania niedozwolonych produktów Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN), po uzyskaniu odpowiedniego mandatu od Komisji Europejskiej, ustalił normy dla kilku metod analitycznych.

2. Wyniki kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie

Szczegółowe informacje dotyczące jednostek w państwach członkowskich znajdują się na stronie internetowej Komisji:

http://europa.eu.int/comm/food/food/biosafety/irradiation/approved_facilities_en.pdf

Państwa członkowskie przekazały następujące informacje:

2.1. Belgia

Inspekcja wykonana przez właściwe organy w 2004 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie IBA Mediris S.A. spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2004 r.

Żywność Ilość (t) (6) Krewetki 685,7 Żabie udka 2 688,4 Zioła, przyprawy korzenne i warzywne 496,0 Warzywa mrożone 143,4 Sery 26,6 Jaja 168,9 Drób/dziczyzna 219,8 Mięso 966,8 Ryby 191,9 Owoce suszone 2,8 Skrobia 112,5 Plazma 46,4 Dania gotowe 167,5 Razem 5 776,6

2.2. Republika Czeska

Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2004 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie Artim spol.s.r.o. spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2004 r.

Żywność Ilość (t) Całkowita średnia zaabsorbowana dawka promieniowania (KGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne 460,3 5 Białko jaj 0,01 3 Razem 460,8

2.3. Niemcy

W okresie objętym sprawozdaniem w Niemczech działały cztery zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie.

(a) Gamma Service Produktbestrahlung GmbH, Radeberg Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2004 r. potwierdziła, że wymieniona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE. W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2004 r. Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Warzywa suszone 3,3 <10 Zioła i przyprawy 338,4 <10 Inne środki spożywcze (nasiona guarany) 0,7 <10 Razem 342,4

(b) Beta-Gamma Service GmbH&Co. KG, Wiehl Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2004 r. potwierdziła, że wymieniona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE. W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2004 r. Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka [kGy] Maślak ziarnisty 1,20 6,6 Surowy materiał roślinny (pietruszka, koper, liście kolendry) 2,50 6,3 Sproszkowany szpinak 4,32 6,5 Sproszkowany seler/chrzan 3,00 6,6 Pietruszka — nać 13,00 5,2 Razem 24,02

(c) Isotron Deutschland GmbH, Allershausen Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2004 r. potwierdziła, że wymieniona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE. W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tej jednostce w 2004 r. Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka [kGy] Przyprawy 53 7-9 Zioła 440 7-9 Razem 429,21

(d) Gamma-Service GmbH&Co KG, Bruchsal W wymienionej jednostce żywność nie była poddawana promieniowaniu w 2004 r.

2.4. Hiszpania

W Hiszpanii istnieją dwie zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie.

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych w tych jednostkach.

2.5. Francja

We Francji istnieje siedem zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromieniowanie.

Inspekcja przeprowadzona przez właściwe organy w 2004 r. potwierdziła, że jednostka przeprowadzająca napromieniowanie spełnia wymogi określone w dyrektywie 1999/2/WE.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tych jednostkach w 2004 r.

Żywność Ilość (t) Średnia zaabsorbowana dawka [kGy] Zioła, przyprawy korzenne i warzywne 203 10 Zioła mrożone 1 10 Suszone warzywa i owoce 2 1 Guma arabska 28 3 Kazeiny, kazeiniany 54 6 Mięso drobiowe odzyskane w sposób mechaniczny, podroby drobiowe 635 5 Mrożone żabie udka 813 5 Krewetki 20 Razem 1 802

2.6. Węgry

Na Węgrzech istnieje jedna zatwierdzona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie.

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych w tej jednostce.

2.7. Włochy

We Włoszech istnieje jedna zatwierdzona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie.

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych w tej jednostce.

2.8. Niderlandy

W Niderlandach istnieją dwie zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie.

W 2004 r. przeprowadzono ogólną inspekcję jednostki Isotron w Ede. Inspekcja w jednostce w Etten-Leur dotyczyła tylko HACCP. Informacje dotyczące wyników przeprowadzonych inspekcji nie zostały przekazane.

W poniższej tabeli przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanej promieniowaniu w tych jednostkach w 2004 r.

Produkty w 2004 r. Ilość [t] (7) Przyprawy/zioła 1 638,4 Warzywa liofilizowane 1 088 Mięso drobiowe (mrożone) 23,2 Krewetki (mrożone) 284,8 Części żab 64 Białko jaj (chłodzone) 1,6 Żywność (8) 1 647,2 Próbki żywności 21,6 Razem 4 768,8

2.9. Polska

W Polsce istnieją dwie zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie:

Jednostka Międzyresortowego Instytutu Techniki Radiacyjnej Wydziału Chemicznego Politechniki Łódzkiej została poddana inspekcji przez Państwową Inspekcję Sanitarną; inspekcja wykazała, że jednostka spełnia wymogi dyrektywy UE 1999/2/WE.

W poniższych tabelach przedstawiono kategorie i ilości żywności poddanych promieniowaniu w tych jednostkach w 2004 r.

1. Instytut Chemii i Techniki Jądrowej, Warszawa Żywność Ilość [t] Średnia zaabsorbowana dawka [kGy] Przyprawy, zioła, warzywa liofilizowane 619,3 7 Grzyby suszone 61,4 5-7 Razem 680,7 1

2. Międzyresortowy Instytut Techniki Radiacyjnej Wydziału Chemicznego Politechniki Łódzkiej Żywność Ilość [t] Średnia zaabsorbowana dawka [kGy] Przyprawy 47,8 8 Razem 47,8

2.10. Zjednoczone Królestwo

W Zjednoczonym Królestwie istnieje jedna zatwierdzona jednostka przeprowadzająca napromieniowanie.

Jednostka ta (kod referencyjny EW/04) została poddana inspekcji przez Agencję Norm Żywieniowych w grudniu 2004 r. Stwierdzono, że jednostka działa zgodnie z udzielonym jej zezwoleniem i z wymogami określonymi w dyrektywie 1999/2/WE.

W 2004 r. w Zjednoczonym Królestwie nie przeprowadzono napromieniowania żywności na podstawie przyznanego zezwolenia.

2.11. Podsumowanie sytuacji w UE

W dziesięciu państwach członkowskich, w tym w trzech nowych państwach członkowskich istnieją jednostki zatwierdzone zgodnie z art. 7 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE.

Tylko cztery państwa członkowskie przesłały Komisji wyniki kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie. Hiszpania, Węgry i Włochy nie przekazały takich informacji.

W związku z powyższym dokładne określenie ilości środków spożywczych poddanych promieniowaniu w Unii nie jest możliwe.

3. Wyniki kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu handlowego i metod stosowanych do wykrywania napromieniowanej żywności.

Państwa członkowskie przekazały następujące informacje:

3.1. Austria

118 próbek poddano kontroli sprawdzającej, czy zostały one poddane działaniu promieniowania jonizującego. Napromieniowanie zostało potwierdzone w przypadku jednej próbki suszonej ryby, pobranej w związku z inspekcją przeprowadzoną po zawiadomieniu za pośrednictwem RASFF.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 118 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Bazylia 2 0 EN 1788 EN 13751 Chili 2 0 EN 1788 EN 13751 Goździki 1 0 EN 1788 EN 13751 Majeranek 4 0 EN 1788 EN 13751 Oregano 4 0 EN 1788 EN 13751 Papryka 7 0 EN 1788 EN 13751 Pieprz 10 0 EN 1788 EN 13751 Mięta pieprzowa 1 0 EN 1788 EN 13751 Rozmaryn 4 0 EN 1788 EN 13751 Herbata ziołowa (zawierająca przyprawy) 34 0 EN 1788 EN 13751 Tymianek 5 0 EN 1788 EN 13751 Kura 14 0 EN 1786 Indyk 3 0 EN 1786 Kaczka 15 0 EN 1786 Gęś 11 0 EN 1786 Suszone ryby 1 1 EN 1785 RAZEM 117 1 Razem w % zbadanych próbek 99 1

3.2. Belgia

Ogółem w 2004 r. zbadano 225 próbek żywności. Nie stwierdzono napromieniowania żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 225 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane (pochodzenie) Krewetki mrożone obrane lub bez głów 40 0 EN 1785 Suszone zioła i przyprawy 44 0 EN 1785 Mięso drobiowe odzyskane w sposób mechaniczny 23 0 EN 1785 Świeże truskawki 27 0 EN 1785 Tarty ser 42 0 EN 1785 Razem 225 0 Razem w % zbadanych próbek 100 0

3.3. Cypr

W 2004 r. nie przeprowadzono kontroli analitycznych.

3.4. Republika Czeska

Ogółem w 2004 r. zbadano 17 próbek żywności. Stwierdzono napromieniowanie jednej próbki herbaty ziołowej, która została nieprawidłowo oznakowana.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 17 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Przyprawy 8 0 EN 13751 EN 1788 Herbaty ziołowe 3 1 EN 13751 EN 1788 Suplementy diety 5 0 EN 13751 EN 1788 Razem 16 1 Razem w % zbadanych próbek 94 6

3.5. Niemcy

Zbadano 4 302 próbek. Siedemdziesiąt cztery z nich, czyli średnio 1,7 % nie spełniało wymogów: 62 próbki były niewłaściwie oznakowane, 12 zostało poddanych napromieniowaniu nielegalnie.

Naruszenia dotyczą różnych kategorii produktów w bardzo różnym stopniu. W grupie „azjatyckie przekąski z makaronu, przekąski podawane na przyjęciach, pizza, przekąski podawane w czasie oglądania telewizji” 5 z 14 próbek zostało poddanych promieniowaniu i zostało oznakowanych w niewłaściwy sposób.

Należy zauważyć, że większość niespełniających wymogów próbek stanowiły produkty pochodzące z Azji.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 4 302 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane (9) (pochodzenie) Mleko/przetwory mleczne 52 0 EN 1788 EN 1787 EN 1784 EN 1785 Ser z ziołami 57 0 EN 1788 EN 1784 EN 1787 Masło z ziołami 28 0 EN 1787 EN 1788 Jaja, produkty z jaj 6 0 EN 1784 mod. Mięso (w tym mięso mrożone z wyjątkiem drobiu i dziczyzny) 11 0 EN 1784 mod. EN 1786 Produkty mięsne (z wyjątkiem kiełbas) 31 1 (9) (Wietnam) EN 1786 EN 1788 Kiełbasy 69 0 EN 1784 mod. EN 1786 EN 1788 EN 1787 Drób 124 0 EN 1784 EN 1786 Dziczyzna 12 0 EN 1786 EN 1784 Ryby i produkty rybne 76 4 (9) (Tajlandia) EN 1784 EN 1786 EN 1788 Skorupiaki, małże, omółki i inne zwierzęta wodne, w tym produkty z nich uzyskane 227 2 (9) EN 1786 EN 1788 L 12.01-1 Nasiona roślin strączkowych 40 0 EN 1787 EN 1788 EN 13751 (wykrywanie) Zupy, sosy 69 3 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Zboża i produkty zbożowe 68 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Nasiona oleiste 83 0 EN 1784 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Orzechy 307 0 EN 1784 mod. EN 1786 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Ziemniaki, części roślin o wysokiej zawartości skrobi 37 0 EN 1787 EN 13751 EN 1788 Świeże warzywa, sałata 86 0 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Suszone warzywa i produkty warzywne 112 2 (9) (Chiny, sproszkowany szpinak) EN 1787 EN 1788 EN 13751 (wykrywanie) Świeże grzyby 79 0 EN 1788 EN 13751 Grzyby suszone lub produkty z grzybów 281 3 + 2 (9) (Azja, Włochy, Niemcy) EN 1787 EN 1788 EN 13751 (wykrywanie) Świeże owoce 192 1 (9) EN 1784 mod. EN 1784 EN 1787 EN 1788 EN 13751 Suszone owoce lub produkty z owoców 213 0 EN 1787 EN 1788 EN 13708 EN 13751 L 30.00-3 Kawa, surowa 15 0 EN 1788 herbaty, produkty herbato-podobne 291 0 EN 1788 EN 1787 EN 13751 EN 13751 (wykrywanie) Potrawy gotowe do podania 8 0 EN 1786 EN 1787 EN 1788 Przyprawy, w tym preparaty i sól z dodatkiem przypraw 1 268 34 EN 1786 EN 1787 EN 1788 EN 13751 (EN 13751 (wykrywanie) EN 13788 Zioła 171 2 EN 1787 EN 1788 EN 13751 EN 13788 Suche gotowe dania 73 13 (Wietnam, Tajwan, Turcja, Niemcy) EN 1787 EN 1788 EN 13751 Azjatyckie przekąski z makaronu, przekąski podawane na przyjęciach, pizza, przekąski podawane w czasie oglądania telewizji 9 5 EN 1787 EN 1788 Suplementy diety 90 2 EN 1784 mod. EN 1787 EN 1788 EN 13751 EN 13751 (wykrywanie) Inne 43 EN 1787 EN 1788 Razem 4 228 74 Razem w % zbadanych próbek 98 2

3.6. Dania

Urząd ds. weterynaryjnych i żywnościowych Danii (DVFA) zbadał 53 próbki ziołowych suplementów diety i surowych materiałów ziołowych do produkcji suplementów diety. Trzy próbki zostały poddane promieniowaniu lub zawierały napromieniowane składniki. Żadna z nich nie została oznakowana we właściwy sposób w odniesieniu do napromieniowania.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 53 Zastosowane metody CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Ziołowe suplementy diety i surowe materiały ziołowe do produkcji suplementów diety 50 3 EN 13783 (wykrywanie) i EN 1788 (weryfikacja) Razem 50 3 Razem w % zbadanych próbek 94 6

3.7. Estonia

W 2004 r. nie przeprowadzono kontroli analitycznych.

3.8. Grecja

Ogółem w 2004 r. zbadano 76 próbek żywności. Pięć próbek z wynikiem pozytywnym należało do kategorii suplementy diety. Nie podano informacji na temat oznakowania tych próbek.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 76 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Suszone przyprawy i zioła 34 0 EN 13751 Suplementy diety 30 5 EN 13751 Kakao 11 0 EN 13751 Ryby 1 0 EN 13751 Razem 71 5 Razem w % zbadanych próbek 93 7

3.9. Hiszpania

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych na rynku.

3.10. Finlandia

Ogółem w 2004 r. zbadano 309 próbek. Spośród 297 próbek suszonych przypraw i ziół 84 próbki zawierały materiał poddany promieniowaniu. W większości przypadków były to mieszanki przypraw w opakowaniach zawierających makaron instant importowane z Chin i innych krajów azjatyckich.

Zbadano 12 suplementów diety, osiem próbek zawierało materiał poddany promieniowaniu.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 309 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Suszone przyprawy i zioła 213 84 EN 13751 EN 1788 Suplementy diety 4 8 EN 13751 EN 1788 Razem 217 92 Razem w % zbadanych próbek 70 30

3.11. Francja

Ogółem w 2004 r. zbadano 60 próbek żywności. Nie stwierdzono napromieniowania żadnej z nich.

3.12. Węgry

Ogółem w 2004 r. zbadano 134 próbki żywności. Stwierdzono napromieniowanie dwóch próbek ziół; jedna z nich została nieprawidłowo oznakowana.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 134 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane (10) Zioła 117 2 EN 1788 Herbata 15 0 EN 1788 Razem 132 2 Razem w % zbadanych próbek 99 1

3.13. Irlandia

Ogółem w 2004 r. zbadano 586 próbek żywności, napromieniowanie stwierdzono w przypadku 9 z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 586 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Kiełbasy z kurcząt 1 0 EN 13751 EN 1788 Krewetki 10 0 Zupy, buliony, sosy 43 2 Produkty zbożowe i piekarnicze 7 1 Owoce i warzywa 79 0 Zioła i przyprawy 342 3 Kawa i herbata 23 2 Nasiona 62 1 Żywność przeznaczona do specjalnych celów żywieniowych 1 0 Suplementy diety 7 0 Razem 577 9 Razem w % zbadanych próbek 98 2

3.14. Włochy

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych na rynku.

3.15. Łotwa

W 2004 r. nie przeprowadzono kontroli analitycznych.

3.16. Litwa

Zbadano dwie próbki: jedną próbkę liści laurowych i jedną próbkę zielonej herbaty. Wynik obu badań był negatywny.

W 300 sklepach z żywnością przeprowadzono kontrole o charakterze dokumentacyjnym suszonych ziół aromatycznych, przypraw korzennych i warzywnych, nie uzyskano jednak żadnych informacji na temat tego, czy suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne zostały poddane działaniu promieniowania jonizującego.

3.17. Luksemburg

Ogółem w 2004 r. zbadano 50 próbek żywności, napromieniowania nie stwierdzono w przypadku żadnej z nich.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 50 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Przyprawy 10 0 EN 1788 Ziemniaki 10 0 EN 1788 Herbata 10 0 EN 1788 Skorupiaki: Krewetki 10 0 EN 1788 Cebula 10 0 EN 1788 Razem 50 0 Razem w % zbadanych próbek 100 0

3.18. Malta

W 2004 r. nie przeprowadzono kontroli analitycznych.

3.19. Niderlandy

Ogółem w 2004 r. pobrano i zbadano pod kątem napromieniowania 430 próbek żywności wprowadzonej do obrotu. Spośród tych 430 próbek napromieniowanych zostało 45. Tylko dwie napromieniowane próbki zostały w odpowiedni sposób oznakowane. Nie wskazano pochodzenia próbek o wyniku pozytywnym.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 430 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane (11) Suplementy diety 165 38 EN 13751 EN 1788 Przyprawy i zioła 220 7 EN 13751 EN 1788 Razem 385 45 Razem w % zbadanych próbek 90 10

3.20. Polska

Ogółem w 2004 r. zbadano 121 próbek. Stwierdzono napromieniowanie siedmiu próbek, żadna z nich nie była prawidłowo oznakowana.

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 121 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane, nieprawidłowo oznakowane Suszone zioła, przyprawy korzenne i warzywne 60 6 (Singapur, Indie) EN 1788 Ziemniaki 2 0 EN 1788 Cebula i czosnek 13 0 EN 1788 Drób 7 0 EN 1788 Orzechy niełuskane 24 1 EN 1788 Krewetki, ryby 8 0 EN 1788 Razem 114 7 Razem w % zbadanych próbek 94 6

3.21. Portugalia

Wymienione państwo członkowskie nie przekazało informacji dotyczących wyników kontroli przeprowadzonych na rynku.

3.22. Szwecja

W 2004 r. nie przeprowadzono kontroli analitycznych.

3.23. Słowacja

Ogółem zbadano 10 próbek nasion słonecznika, orzechów laskowych, orzeszków ziemnych i migdałów przy pomocy metody GC EN 1784. Wyniki wskazują na to, że żadna z próbek nie została poddana promieniowaniu.

3.24. Słowenia

W 2004 r. nie przeprowadzono kontroli analitycznych.

3.25. Zjednoczone Królestwo

Ogółem lokalne organy kontroli w Zjednoczonym Królestwie pobrały 676 próbek i poddały je analizie, stosując standardowe metody wykrywania napromieniowanej żywności. Spośród tych 676 próbek napromieniowanych zostało 40 (6 %).

Żywność poddana analizie Liczba zbadanych próbek: 676 Zastosowana metoda CEN Wynik: nienapromieniowane Wynik: napromieniowane Suszone zioła, przyprawy korzenne i warzywne 333 10 EN13751:2002; EN 1778:2001 Suche gotowe dania 30 14 EN13751:2002; EN 1778:2001 Kuskus i suche przyprawy 0 1 EN13751:2002; EN 1778:2001 Suche mieszanki do zup 5 0 EN13751:2002 Makarony i suche przyprawy 18 12 EN13751:2002; EN 1778:2001 Tortille i suche przyprawy 2 0 EN13751:2002 Ryż i suche przyprawy 2 0 EN13751:2002 Makaron i suche przyprawy 2 1 EN13751:2002; EN 1778:2001 Pieczarki i grzyby jadalne (suszone i świeże) 4 1 EN13751:2002; EN 1778:2001 Suszone owoce 47 0 EN13751:2002 Świeże owoce 17 0 EN13751:2002 Warzywa, w tym cebula 10 0 EN13751:2002 Herbaty ziołowe 21 0 EN13751:2002; EN 1778:2001 Owoce morza, tzn. małże, krewetki i ryby 40 0 EN13751:2002; EN 1778:2001 Składniki żywności suszonej 4 0 EN13751:2002 Orzechy 1 0 EN13751:2002 Suplementy diety 96 15 EN13751:2002; EN 1778:2001 Razem 636 40 Razem w % zbadanych próbek 94 6 —

3.26. Podsumowanie sytuacji w UE

Poniższa tabela zawiera zestawienie zbadanych próbek i wyników otrzymanych dla całej UE:

Państwo członkowskie Liczba próbek nienapromieniowanych Liczba próbek napromieniowanych, nieprawidłowo oznakowanych Odsetek próbek napromieniowanych, nieprawidłowo oznakowanych AT 117 1 1 BE 225 0 0 CY BKA BKA BKA CZ 16 1 6 DE 4228 74 2 DK 50 3 6 EE BKA BKA BKA EL 71 5 7 ES BD BD BD FI 217 92 30 FR 60 0 0 HU 132 2 (12) 1 IE 577 9 0 IT BD BD BD LV BKA BKA BKA LT 2 0 0 LU 50 0 0 MT BKA BKA BKA NL 385 45 (12) 10 PL 114 7 6 PT BD BD BD SE BKA BKA BKA SK 10 0 0 SI BKA BKA BKA UK 636 40 6 Razem 6 890 279 3,9 BD : brak danych — państwo członkowskie nie przekazało informacji BKA: : brak kontroli analitycznych — w 2004 r. kontrole analityczne nie zostały przeprowadzone.

4. Wnioski

4.1. Wyniki kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie

Zgodnie z dyrektywą 1999/2/WE państwa członkowskie są zobowiązane do informowania Komisji o wynikach kontroli w jednostkach przeprowadzających napromieniowanie, o kategoriach i ilości żywności poddanej promieniowaniu oraz o średnich zastosowanych dawkach.

W 2004 r. zatwierdzone jednostki przeprowadzające napromieniowanie znajdowały się w 10 państwach członkowskich. W porównaniu z 2003 r. do wykazu zatwierdzonych jednostek w państwach członkowskich dodano jednostki w trzech nowych państwach członkowskich.

Wymagane informacje dotyczące kategorii żywności poddanych napromieniowaniu przekazało zaledwie siedem z dziesięciu państw członkowskich.

W związku z powyższym dokładna ilość żywności poddanej promieniowaniu w UE w 2004 r. nie jest znana.

4.2. Wyniki kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu handlowego.

W 2004 r. W 2004 r. szesnaście państw członkowskich przeprowadziło kontrole analityczne i przedłożyło wymagane dane. Sześć państw członkowskich poinformowało Komisję, że w okresie objętym niniejszym sprawozdaniem nie przeprowadzały one kontroli analitycznych.

Z przekazanych informacji wynika, że w 2004 r. 3,9 % próbek zostało poddanych promieniowaniu i niewłaściwie oznakowanych.

Naruszenia dotyczą różnych kategorii produktów w różnym stopniu. Wśród produktów nielegalnie poddanych promieniowaniu znalazły się w szczególności produkty importowane z Azji, zwłaszcza makaron typu azjatyckiego i dania gotowe z suszonego makaronu. Ponadto należy zauważyć, że w 2004 r. w Azji nie było jednostek zatwierdzonych przez Wspólnotę Europejską.

Komisja oczekuje, że we wszystkich państwach członkowskich liczba kontroli zostanie zwiększona, oraz że państwa członkowskie podejmą odpowiednie środki.

Różnice w wynikach kontroli między państwami członkowskimi można częściowo uzasadnić doborem próbek i skutecznością zastosowanych metod analitycznych.

4.3. Ostateczny termin przekazania wyników kontroli dla celów sporządzenia sprawozdania za rok 2005

Ostatecznym terminem przekazania Komisji wyników kontroli przeprowadzonych w 2005 r., wymaganych na mocy art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE jest dzień 30 kwietnia 2006 r.

(1) Dz.U. L 66 z 13.3.1999, str. 16. Zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).

(2) http://europa.eu.int/comm/food/food/biosafety/irradiation/index_en.htm.

(3) Dz.U. C 187 z 7.8.2003, str. 13.

(4) Dz.U. L 66 z 13.3.1999, str. 24.

(5) Dz.U. C 56 z 11.3.2003, str. 5.

(6) W sprawozdaniu jednostką masy były kilogramy.

(7) W sprawozdaniu ilość produktów została określona w „transzach”; średnia waga transzy wynosiła 800 kg.

(8) Produkty przeznaczone na wywóz do krajów trzecich.

(9) Oznakowane jako napromieniowane, pomimo że napromieniowanie niedozwolone.

(10) Jedna próbka została nieprawidłowo oznakowana.

(11) Dwie próbki zostały prawidłowo oznakowane.

(12) Na Węgrzech i w Niderlandach znaleziono odpowiednio jedną i dwie próbki, które zostały poddane promieniowaniu i odpowiednio oznakowane.