KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 29.11.2011 
SEK(2011) 1409 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie 
alternatywnych metod rozstr zygania sporów konsumenck ich (dyrektywa w sprawie 
ADR w sporach konsumenckich) 
 
oraz 
 
Wniosek dotycz ący rozporz ądzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie 
internetowe go systemu rozstrz ygania sporów konsumenckich (rozporz ądzenie w sprawie 
ODR w sporach konsumenckich) 
 
{KOM(2011) 793 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1408 wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL Klauzula o wy łączeniu odpowiedzialno ści 
Niniejsze sprawozdanie z oceny skutków jest wi ążące wyłącznie dla tych s łużb Komisji, które 
je opracowa ły; tekst s łuży jako podstawa do dalszych uwag i nie przes ądza o ostatecznej 
formie decyzji podejmowanych w przysz łości przez Komisj ę. 
 
PL 3   PL 1. WPROWADZENIE  
W ostatnich dziesi ęcioleciach prawodawstwo s łużące ochronie konsumentów na poziomie UE 
i państw członkowskich uleg ło znacznemu wzmocnieniu. Jednak konsumenci europejscy 
nadal nie zawsze s ą w stanie skutecznie dochodzi ć swoich roszcze ń w przypadkach, gdy ich 
prawa są naruszane.  
Wynika to z przekonania konsumentów, że postępowania s ądowe są kosztowne, czasoch łonne 
i uciążliwe. Kłopotliwe i nieskuteczne post ępowania i niepewno ść ich rezultatu zniech ęcają 
konsumentów cho ćby do prób dochodzenia roszcze ń. Ponadto konsumenci nie zawsze s ą 
świadomi, jaki konkretny wymiar maj ą przysługujące im prawa, a przez to nie staraj ą się o 
rekompensat ę, nawet je śli mają do niej prawo. 
Brak mo żliwości skutecznego dochodzenia roszcze ń stanowi szczególne wyzwanie w 
przypadku transakcji transg ranicznych. Konsumenci, maj ący zrozumia łe obawy przed 
działaniem w nieznanym sobie środowisku gospodarczym, szczególnie obawiaj ą się 
problemów w przypadku zakupu dokonanego w innym pa ństwie członkowskim. Trudno ści 
sprawiają im różnice w prawie pomi ędzy poszczególnymi pa ństwami cz łonkowskimi, bariery 
językowe, potencjalnie wy ższe koszty oraz nieznajomo ść procedur rozstrzygania sporów w 
innym pa ństwie członkowskim. Niejednokrotni e konsumenci rezygnuj ą z dochodzenia praw 
po prostu dlatego, że nie wiedz ą, do kogo zwróci ć się w innym pa ństwie członkowskim o 
rozstrzygni ęcie sporu. Niepewno ść c o  d o  m o żliwości dochodzenia roszcze ń wpływa na 
poczucie bezpiecze ństwa konsumentów przy dokonywaniu  zakupów transgranicznych i 
zniechęca ich do czerpania korzy ści z jednolitego rynku. 
Poza tradycyjnymi s ądowymi sposobami rozstrzyga nia sporów konsumenci i 
przedsiębiorstwa w niektórych pa ństwach cz łonkowskich mog ą kierować swoje skargi do 
rozpatrzenia w ramach systemów alternatywnego rozstrzygania sporów  („ADR ”). Termin 
„alternatywne metody rozstrzygania sporów” obejmuje procedury pozas ądowe, takie jak 
procedura pojednawcza, mediacja, arbitra ż, komisja skargowa. Do celów niniejszej oceny 
skutków ADR odnosi si ę do rozstrzygania sporów mi ędzy konsumentami i przedsi ębiorcami, 
powstałych w zwi ązku ze sprzeda żą towarów lub świadczeniem us ług przez przedsi ębiorców. 
Metody ADR s łużą rozstrzyganiu sporów mi ędzy stronami poprzez interwencj ę innego 
podmiotu (np. rozjemcy w procedurze pojedna wczej, mediatora, rzecznika praw konsumenta, 
komisji skargowej). ADR nie obejmuje rozstrzygania sporów w ramach wewn ętrznych 
systemów rozpatrywania reklamacji w poszczególnych przedsi ębiorstwach. Systemy s łużące 
rozstrzyganiu sporów pomi ędzy konsumentami a przedsi ębiorcami w ramach procedury 
internetowej okre śla się jako systemy internetowego rozstrzygania sporów  (ODR ); mogą 
one być skutecznym narz ędziem, w szczególno ści w rozstrzyganiu sporów zwi ązanych z 
transakcjami zawartymi przez in ternet. ODR jednak nie jest dot ąd w wystarczaj ącym stopniu 
rozwinięte1. 
                                                 
1 Mog ą również istnieć systemy ODR s łużące rozstrzyganiu sporów pomi ędzy przedsi ębiorstwami; tego 
aspektu jednak, podobnie jak w przypadku ADR, nie obejmuje niniejsza ocena skutków. Przyk ładem 
zastosowania ODR do sporów pomi ędzy przedsi ębiorstwami mog ą być usługi Czeskiego Trybuna łu 
Arbitrażowego ( www.adr.eu ), który pomaga w łaścicielom marek i znaków towarowych, podmiotom 
rejestrującym nazwy domen internetowych oraz przedsi ębiorstwom rejestruj ącym na ca łym świecie w 
rozstrzyganiu sporów za po średnictwem procedury internetowej.  
 
PL 4   PL Potrzeba poprawy mo żliwości dochodzenia roszcze ń przez konsumentów na drodze 
alternatywnych metod rozstrzygania sporów wy maga refleksji na szczeblu UE. W niniejszej 
analizie uwzgl ędniono w pe łni różny stopie ń rozwoju ADR w poszczególnych pa ństwach 
członkowskich oraz ró żnorodność istniejących systemów ADR. Rozbie żności w krajowych 
podejściach do systemów ADR (lub brak  takich systemów) wskazuj ą, że jednostronne 
działanie państw członkowskich nie prowadzi do satysfakcjonuj ącego dla konsumentów i 
przedsiębiorstw rozwi ązania. Brak spójnych i efektywnych systemów ADR w pa ństwach 
członkowskich wp ływa też na możliwość wykorzystywania przez konsumentów tych 
systemów w sporach transgranicznych i internetowych, w prz ypadku których dost ępność 
procedur ADR i ODR pozostaje bardzo ogran iczona. Aspekty transgraniczne stwierdzonych 
problemów w zakresie ADR i ODR s ą bezpośrednio powi ązane z sytuacj ą krajową. Poprawa 
ADR w kontek ście transgranicznym zale ży od poprawy ADR w kontek ście krajowym.  
Niniejsza ocena skutków dotyczy wy łącznie pozas ądowego rozstrzygania sporów. Jej celem 
jest analiza szeregu warian tów strategicznych zmierzaj ących do poprawy mo żliwości 
dochodzenia roszcze ń przez konsumentów na drodze ADR i ODR. Inne istniej ące narzędzia 
poprawy stosowania praw konsumentów na rynku wewn ętrznym na drodze s ądowej i poprzez 
egzekwowanie prawa nie s ą objęte niniejsz ą oceną skutków. 
2. OPIS PROBLEMU  
Znaczna cz ęść europejskich konsumentów napotyka problemy przy nabywaniu towarów i 
usług na rynku wewn ętrznym. W 2010 r. dotyczy ło to oko ło 20 % europejskich 
konsumentów2. Mimo ogólnie wysokiego poziomu ochrony konsumenta gwarantowanej 
przez prawodawstwo, problemy napotykane przez konsumentów pozostaj ą często bez 
rozwiązania. Straty ponoszone przez europe jskich konsumentów z powodu problemów z 
nabytymi towarami lub us ługami szacuje si ę na 0,4 % PKB UE. Obejmuje to szkody 
poniesione przez konsumentów europejskich w zwi ązku z zakupami transgranicznymi, które 
szacuje si ę na kwotę od 500 mln do 1 mld EUR3. 
Stwierdzono cztery g łówne problemy ograniczaj ące skuteczno ść ADR. Luki w zakresie 
działania podmiotów ADR, niska świadomość i jakość metod ADR  
Nie wszyscy konsumenci europejscy maj ą w takim samym stopniu dost ęp do systemów ADR 
wysokiej jako ści w UE. Chocia ż istnieje ok. 750 krajowych systemów ADR, nadal istniej ą 
luki, zarówno geograficzne, jak i dotycz ące poszczególnych bran ż. Ponadto niedobór 
szczegółowych informacji stanowi dla konsumentów istotn ą przeszkod ę w korzystaniu z 
ADR. Przedsi ębiorstwa rzadko udzielaj ą konsumentom informacji o tym, który system ADR 
jest właściwy do rozpatrzenia ic h sporu, czy to w kontek ście sprzeda ży, czy później. Wreszcie 
w ramach systemów ADR nie zawsze przestrzega si ę podstawowych zasad, takich jak 
                                                 
2 Eurobarometr 342, s. 169. 
3 Zak ładając, że straty poszczególnych osób s ą podobne w przypadku zakupów krajowych i 
transgranicznych, ocenia si ę, że szkody ponoszone przez konsumentów UE w kontek ście zakupów 
transgranicznych wynosz ą od 500 mln do 1 mld EUR. Za potwierdzenie tego za łożenia może m.in. 
służyć fakt, że przy porównywaniu do świadczeń klientów z zakupów na odleg łość dokonywanych 
krajowo i transgranicznie nie wida ć istotnych ró żnic w napotykanych problemach. Opó źnienie w 
przypadku produktu nabywanego transgranicznie w UE zdarzy ło się 16 % klientów, za ś w przypadku 
zakupu krajowego – 18 % klientów.  
 
PL 5   PL przejrzysto ść, bezstronno ść i skuteczno ść, określonych w dwóch zaleceniach Komisji z 1998 i 
2001 r. 
ODR w przypadku transgranicznych tr ansakcji handlu elektronicznego  
Niepełny zasięg systemów ADR w niektórych pa ństwach cz łonkowskich UE powoduje braki 
skuteczno ści w rozstrzyganiu sporów zwi ązanych z transakcjami handlu elektronicznego. W 
2010 r. ponad po łowa (56,3 %) skarg odebranych w systemie ECC-Net zwi ązana była z 
transakcjami handlu elektroni cznego; zaledwie 9 % z nich mo żna było przekaza ć do 
rozstrzygni ęcia w ramach systemu ADR w innym pa ństwie członkowskim. Spo śród 
istniejących systemów ADR bardzo nieliczne oferuj ą możliwość przeprowadzenia ca łego 
procesu w internecie. Prowadzenie ca łego procesu przez internet pozwoli łoby na 
oszczędności czasowe i u łatwiłoby komunikacj ę między stronami. 
3. ZASADA POMOCNICZO ŚCI I POTRZEBA DZIA ŁANIA UE  
Ochrona konsumentów nale ży do obszaru kompetencji dzielonych pomi ędzy UE i pa ństwa 
członkowskie. Jak stwierdza si ę w art. 169 Traktatu o funkc jonowaniu Unii Europejskiej 
(TFUE), Unia musi si ę przyczynia ć m.in. do ochrony interesów gospodarczych konsumentów 
oraz wspierania ich prawa do informacji i edukacji w celu zachowania ich interesów. Inicjatywa w zakresie ADR i ODR na podstawie art. 114 TFUE pomo że w osiągnięciu tych 
celów w kontek ście właściwego funkcjonowania rynku wewn ętrznego przy jednoczesnym 
poszanowaniu zasad pomocniczo ści i proporcjonalno ści. 
Rozwój ADR i ODR dla konsumentów ma zas adnicze znaczenie dla przysporzenia korzy ści 
konsumentom i przedsi ębiorcom oraz dla poprawy funkcjonowania rynku wewn ętrznego, co 
potwierdzi ły w swoich opiniach w toku konsultacji spo łecznych i dyskusji wszystkie grupy 
zainteresowanych stron. 
W dwana ście lat po przyj ęciu zalece ń Komisji o systemach ADR w sporach konsumenckich 
analiza obecnej sytuacji pokazuje, że działania podejmowane wy łącznie na szczeblu 
krajowym nie doprowadzi ły do nadania systemom ADR wystarczaj ącego zasi ęgu. Istnieje 
nadal szereg niedostatków, które s ą przeszkod ą dla skutecznego dzia łania systemów ADR; w 
niewystarczaj ącym stopniu rozwin ęły się dobrze funkcjonuj ące i dostępne systemy ODR w 
zakresie transgranicznych transakcji handlu elektronicznego. W zwi ązku z tym nie wszyscy 
konsumenci europejscy maj
ą w takim samym stopniu dost ęp do systemów ADR w UE. 
Również dostarczanie konsumentom informacji na temat ADR nie jest zagwarantowane we 
wszystkich bran żach rynku detalicznego. Je śli rozwój ADR b ędzie uzale żniony tylko od 
działań państw członkowskich, to nadal w niektórych bran żach rynku detalicznego i w 
niektórych obszarach geograficznych UE nie b ędzie systemów ADR wysokiej jako ści. 
Świadomość konsumentów i przedsi ębiorstw pozostanie na niskim poziomie, a poszczególne 
państwa członkowskie b ędą nadzorowa ć ADR na swoich terytoriach na zasadzie 
dobrowolno ści. Nie b ędzie równie ż zagwarantowane przestrzeganie przez systemy ADR i 
ODR kluczowych zasad jako ści. Tak niewystarczaj ący i nieskoordynowany rozwój ADR w 
UE jest w sprzeczno ści z celami TFUE, poniewa ż stoi na przeszkodzie funkcjonowaniu rynku 
wewnętrznego oraz powoduje nierówny pozio m ochrony konsumentów w UE i rozbie żne 
warunki dla dzia łalności gospodarczej. Ponadto bez sprawnie funkcjonuj ącego systemu ADR 
na szczeblu krajowym, na którym opiera łoby się ADR transgraniczne, niemo żliwy będzie 
rozwój efektywnych i skutecznych ADR w zakresie sporów transgranicznych. 
 
PL 6   PL Brak efektywnych ADR i ODR ogranicza potencja ł tej drogi rozstrzygania sporów i 
powoduje dysproporcje w skuteczno ści rozpatrywania sporów konsumenckich w 
poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich, szczególnie w zakre sie sporów transgranicznych. 
Ta sytuacja ma wp ływ na poczucie bezpiecze ństwa konsumentów w dokonywaniu zakupów 
poza granicami w łasnego pa ństwa członkowskiego. Zarówno przedsi ębiorstwa4, jak i 
konsumenci przyznaj ą otwarcie, że obawy przed ewentualnymi  problemami w dochodzeniu 
roszczeń w innym pa ństwie członkowskim zniech ęcają ich do dokonywania sprzeda ży i 
zakupów transgranicznych, a przez to do czerpania w pe łni potencjalnych korzy ści z rynku 
wewnętrznego5. Szczególn ą uwagę należy zwrócić na wzbudzenie zaufania konsumentów do 
rynku wewn ętrznego i zapewnienie równych warunków dzia łalności dla przedsi ębiorstw we 
wszystkich pa ństwach cz łonkowskich. 
Ponadto, pomimo niskiego obecnie poziomu  transgranicznych transakcji handlu 
elektronicznego, cyfrowy r ynek detaliczny rozwija si ę szybko w obr ębie państw 
członkowskich6. Dlatego tym bardziej istotne jest zapew nienie prostych, tanich i skutecznych 
sposobów dochodzenia roszcze ń na drodze pozas ądowej, aby konsumenci i przedsi ębiorcy 
byli skłonni do dokonywania transa kcji internetowych p onad granicami. Dzia łanie na 
poziomie pa ństw członkowskich nie doprowadzi do stworzenia ogólnounijnego 
internetowego systemu rozstrzygania sporów, kt óry, jak zaznaczono w agendzie cyfrowej, jest 
niezbędnym narz ędziem wspierania handlu elektronicznego.  
Obrane cele mo żna lepiej osi ągnąć przez wprowadzenie środków na poziomie UE, ze 
względu na skutki i skal ę. Wyraźną korzyścią z określenia wspólnych zasad i kryteriów dla 
systemów ADR we wszystkich pa ństwach cz łonkowskich b ędzie zapewnienie skutecznego i 
odpowiedniego rozpatrywania sporów konsumenckich wynikaj ących zarówno z transakcji 
krajowych, jak i transgranicznych. Zapewni ono tak że bardziej jednolity rozwój ADR i ODR 
w Unii. 
Jednostronne dzia łania na szczeblu pa ństw członkowskich nie zapewni ą konsumentom i 
przedsiębiorcom w wystarczaj ącym stopniu opisanych powy żej korzyści. Nieskoordynowane 
działania państw członkowskich najprawdopodobniej doprowadz ą do dalszej fragmentacji 
ADR, co z kolei przyczyni si ę do nierównego traktowania konsumentów i przedsi ębiorców na 
rynku wewn ętrznym i spowoduje zró żnicowanie mo żliwości dochodzenia roszcze ń przez 
konsumentów w Unii. 
4. CELE POLITYKI  
Cele ogólne s ą następujące: (i) poprawa f unkcjonowania wewn ętrznego rynku detalicznego, 
w tym detalicznego rynku cyfrowego; (ii)  zapewnienie wysokiego poziomu ochrony 
                                                 
4 Szczególnie dotyczy to M ŚP, poniewa ż ich ograniczone zdolno ści administracyjne uniemo żliwiają im 
dochodzenie roszcze ń na drodze s ądowej. Dost ępność łatwych metod rozstrzygania sporów, takich jak 
ADR, byłoby wyjściem naprzeciw takim obawom ma łych i średnich przedsi ębiorstw. 
5 Z dost ępnych informacji wynika, że co dwudziesty konsument do świadczył problemów przy 
transgranicznym nabywaniu towarów lub us ług, natomiast 59 % przedsi ębiorców stwierdzi ło, że istotną 
przeszkod ą powstrzymuj ącą ich przed prowadzeniem sprzeda ży transgranicznej s ą potencjalnie wy ższe 
koszty rozpatrywania skarg i rozstrzygania spor ów transgranicznych w porównaniu z krajowymi. 
6 Pomi ędzy 2004 r. i 2010 r. odsetek osób, które zamówi ły towary lub us ługi przez internet w pa ństwach 
UE-25, wzrós ł znacząco z 22 % do 37 %, szczególnie w Zj ednoczonym Królestwie, Luksemburgu, 
Niemczech, Niderlandach, Francji i krajach sk andynawskich, gdzie od 45 % do 65 % u żytkowników 
internetu dokonuje zakupów online 
 
PL 7   PL konsumentów; (iii) umo żliwienie konsumentom i przedsi ębiorcom skutecznego rozstrzygania 
sporów. W poni ższej tabeli opisano cele szczegó łowe i operacyjne.  
Cele szczegó łowe Cele operacyjne  
Zakres i jako ść ADR oraz informacje dotycz ące ADR  
Zapewnienie dost ępu do systemów ADR w celu 
ułatwienia pozas ądowego rozstrzygania krajowych i 
transgranicznych sporów konsumentów z przedsiębiorcami.
 • Zwiększenie odsetka krajowych i transgranicznych 
sporów konsumenckich rozstrzyganych w ramach 
systemów ADR 
• Ograniczenie liczby nierozwi ązanych problemów 
konsumentów z nabytymi towarami lub us ługami na 
poziomie krajowym i w przypadkach 
transgranicznych.  
Zapewnienie świadomości istnienia systemów ADR 
wśród konsumentów i przedsi ębiorstw  • Zapewnienie konsumentom informacji o systemie 
ADR w łaściwym do rozpatrzenia ich sporu, 
szczególnie w sytuacjach transgranicznych. 
• Zapewnienie konsumentom i przedsi ębiorcom 
ogólnych informacji dotycz ących systemów ADR i 
korzystania z nich, szczególnie w sytuacjach 
transgranicznych.  
Zagwarantowanie świadczenia konsumentom i 
przedsiębiorstwom wysokiej jako ści usług w ramach 
systemów ADR  • Zagwarantowanie bezstronno ści us ług 
świadczonych konsumentom i przedsi ębiorstwom w 
ramach systemów ADR 
• Zagwarantowanie kompetencji i przejrzysto ści usług 
świadczonych konsumentom i przedsi ębiorstwom w 
ramach systemów ADR 
• Zagwarantowanie skuteczno ści usług świadczonych 
w ramach systemów ADR 
• Zagwarantowanie regularnego nadzorowania us ług 
świadczonych w ramach systemów ADR  
Internetowy system rozstrzygania sporów (ODR) w przypadku transgranicznych transakcji handlu 
elektronicznego  
Zapewnienie konsumentom i przedsi ębiorstwom 
internetowego mechanizmu rozstrzygania sporów transgranicznych dotycz ących handlu 
elektronicznego. 
 • Zaoferowanie konsumentom i przedsi ębiorstwom 
możliwości rozstrzygania wszelkich sporów 
transgranicznych dotycz ących handlu 
elektronicznego na drodze pozas ądowej, przez 
internet, za po średnictwem narz ędzia internetowego 
na szczeblu UE.  
• Opracowanie wspólnych kryteriów, na których 
opierać się będzie wspomniany system internetowy, 
w celu zwi ększenia jego skuteczno ści.  
5. WARIANTY STRATEGICZNE I ICH ANALIZA  
W poniższej tabeli przedstawiono podsumowanie wariantów strategicznych okre ślonych w 
odniesieniu do obu obszarów problemowych. 
 
PL 8   PL 5.1. Zakres i jako ść ADR oraz informacje dotycz ące ADR  
Wariant 1  Brak dzia łań ze strony UE (scenariusz odniesienia)  
Wariant 2  Niewiążący instrument prawny maj ący sprzyja ć rozwojowi systemów ADR wysokiej 
jakości w odniesieniu do wszelkich krajowych i transgranicznych sporów 
konsumenckich, sk łonić przedsiębiorstwa do udzielania konsumentom informacji o 
systemie ADR w łaściwym do rozpatrzenia ich sporu oraz zach ęcić systemy ADR do 
uczestnictwa w istniej ących już w Unii bran żowych sieciach ADR.  
Wariant 3  Wiążący instrument prawny gwarantuj ący konsumentom mo żliwość przekazywania 
wszelkich sporów krajowych i transgraniczn ych do rozpatrzenia w ramach systemów 
ADR wysokiej jako ści, obejmuj ących równie ż usługi internetowe, a tak że gwarantuj ący 
konsumentom otrzymanie informacji o systemie ADR w łaściwym do rozpatrzenia ich 
sporu; instrument zobowi ąże również systemy ADR do uczestnictwa w istniej ących w 
Unii bran żowych sieciach ADR.  
Wariant 4  Wiążący instrument prawny ustanawiaj ący unijny wzorzec krajowych systemów ADR 
wysokiej jako ści rozpatruj ących wszelkie krajowe i transgraniczne spory konsumenckie, 
w tym równie ż dotyczące zakupów internetowych. Instrument ten zapewni równie ż 
konsumentom otrzymywanie informacji o systemie ADR w łaściwym do rozpatrzenia ich 
sporu, a tak że zagwarantuje stworzenie unijnych sieci bran żowych systemów ADR.  
5.2. Internetowy system rozstrzygania sporów (ODR) w przypadku 
transgranicznych transakcji handlu elektronicznego  
Wariant 1 Brak dzia łań ze strony UE (scenariusz odniesienia)  
Wariant 2 Niewiążący instrument prawny s łużący połączeniu w unijn ą sieć krajowych systemów 
ADR rozpatruj ących w internecie spory dotycz ące transgranicznego handlu 
elektronicznego.  
Wariant 3 Wiążący instrument prawny ustanawiaj ący unijny system sk ładający się z platformy 
internetowej dost ępnej bezpo średnio dla konsumentów, stworzonej w oparciu o krajowe 
systemy ADR i oferuj ącej możliwość rozpatrywania w internecie sporów w zakresie 
transgranicznego handlu elektronicznego (ODR); instrument okre śli również wspólne 
kryteria funkcjonowania wspomnianej platformy. 
Wariant 4 Wiążący instrument prawny s łużący stworzeniu jednego ogólnounijnego podmiotu 
rozpatrującego w internecie wszelkie spory dotycz ące transgranicznego handlu 
elektronicznego. 
6. PORÓWNANIE WARIANTÓW I ICH SKUTKÓW  
Warianty strategiczne zwi ązane z poszczególnymi obszarami problemowymi oceniono pod 
kątem kryteriów skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści, stosuj ąc skalę ocen od 0 do 5. 
Łączne wyniki uzyskane z po łączenia poszczególnych wariantów w obu obszarach w 
odniesieniu do wszystkich poszczególnych kryteriów (skuteczno ść, efektywno ść, spójność) 
przedstawiono w poni ższej tabeli. Ko ńcowy wynik wskazuje spodziewany stopie ń, w jakim 
każde połączenie wariantów mo że przyczyni ć się do realizacji celów polityki.  
 
PL 9   PL Łączny skutek 
(skuteczno ść, efektywno ść i 
spójność) Internetowy system rozstrzygania sporów w przypadku transgranicznych 
transakcji handlu elektronicznego  
Zakres i jako ść ADR oraz 
informacje dotycz ące 
ADR Wariant 1  Wariant 2  Wariant 3  Wariant 4  
Wariant 1  0 3 5 7 
Wariant 2  3 6 6 8 
Wariant 3  6 9 15 11 
Wariant 4  8 8 13 12 
Z przedstawionych powy żej ocen mo żna wyciągnąć wniosek, że połączenie wariantów 
przewiduj ących brak dzia łania ze strony UE doprowadzi do  utrzymania dotychczasowego 
stanu rzeczy, a wi ęc braku rozwi ązania zidentyfikowanych problemów. Po łączenie wariantów 
zakładających przyj ęcie niewi ążących instrumentów prawnych w celu rozwi ązania 
stwierdzonych problemów nie jest ani efek tywne, ani skuteczne. Problemy konsumentów 
pozostałyby w takiej sytuacji bez rozwi ązania, a straty ponoszone na jednolitym rynku – bez 
rekompensaty. Dodatkowe zalecenie najpra wdopodobniej nie wniesi e dodatkowej warto ści 
służącej rozwiązaniu obecnych problemów.  
Połączenie wariantów zak ładających przyj ęcie wiążących instrumentów prawnych – w my śl 
których wymagane by łoby udost ępnienie systemów ADR (mog ących rozpatrywa ć spory 
również w internecie) we wszystkich bran żach gospodarki, w których takie systemy dot ąd nie 
istnieją (wariant 3 ADR) – da gwarancj ę pełnego zakresu ADR. Dzi ęki temu stworzone 
zostaną wymagane ramy, na podstawie których mo żliwe będzie skuteczne rozpatrywanie w 
unijnym systemie internetowym sporów wynikaj ących z transgraniczny ch transakcji handlu 
elektronicznego (wariant 3 ODR). Takie po łączenie wariantów stanowi łoby zatem najbardziej 
skuteczny i efektywny sposób poprawy rozpatrywa nia sporów krajowych i transgranicznych.  
Połączenie wariantów poci ągających za sob ą wysoki poziom harmonizacji w obszarach ADR 
i ODR (warianty 4) zapewni łoby pełny zakres, ale by łoby nieproporcjonalne w stosunku do 
celów całej inicjatywy. Znalaz ło to potwierdzenie równie ż w odpowiedziach uzyskanych w 
ramach konsultacji spo łecznych oraz dwustronnych dys kusji prowadzonych przez s łużby 
Komisji z pa ństwami cz łonkowskimi. Ponadto wskutek stworzenia jednego ogólnounijnego 
organu ODR istniej ące dotychczas na szczeblu krajowym systemy ADR rozpatruj ące spory w 
internecie sta łyby się zbędne. Takie rozwi ązanie nie uwzgl ędnia wreszcie warunków 
krajowych i jest niep roporcjonalne, poniewa ż zakłada silną odgórną interwencj ę UE, 
pociągającą również za sobą niepotrzebne koszty dla Unii.  
 
PL 10   PL Konkluduj ąc, najlepszym sposobem osi ągnięcia założonych celów jest zastosowanie 
osobnych, ale uzupe łniających się nawzajem instrumentów. Preferowan ą opcją jest połączenie 
dwóch nast ępujących wariantów strategicznych: 
(1) dyrektywa ramowa gwarantuj ąca konsumentom mo żliwość przekazywania 
wszelkich sporów krajow ych i transgranicznych do rozpatrzenia w ramach 
systemów ADR wysokiej jako ści (obejmuj ących równie ż usługi internetowe), 
a także zapewniaj ąca konsumentom otrzymywanie informacji o systemie ADR 
właściwym do rozpatrzenia ich sporu i zobowi ązująca systemy ADR do 
uczestnictwa w istniej ących w Unii bran żowych sieciach ADR (wariant 3). 
Dyrektywa b ędzie wiążąca dla pa ństw członkowskich, a jednocze śnie 
pozostawi im swobod ę decyzji co do sposobu i metod jej wdro żenia 
(uzupełnienia braków); oraz 
(2) rozporządzenie ustanawiaj ące unijny system sk ładający się z platformy 
internetowej dost ępnej bezpo średnio dla konsumentów, stworzonej w oparciu o 
krajowe systemy ADR i oferuj ącej możliwość rozpatrywania w internecie 
sporów w zakresie transgraniczne go handlu elektronicznego (ODR); w 
rozporządzeniu okre ślone zostan ą również wspólne kryteria funkcjonowania 
wspomnianej platformy (wariant 3). 
6.1. Skutki preferowanego wariantu 
Preferowany wariant przynies ie wymierne skutki dla konsumentów .  
Będą oni w stanie przekazywa ć wszelkie swoje spory (niezale żnie od bran ży, kanału 
wykorzystanego do zakupu czy te ż kraju, w którym na byto produkt lub us ługę) do 
rozpatrzenia w ramach systemu ADR. B ędą ponadto mieli pewno ść, że wszystkie systemy 
ADR dzia łają w sposób przejrzysty i rozpatrz ą ich spór skutecznie  i bezstronnie; dzi ęki temu 
będą mogli z wi ększą świadomością i zaufaniem zwróci ć się do ADR. W ten sposób wi ęcej 
problemów konsumenckich b ędzie zgłaszanych i rozwi ązywanych. Środki z odzyskanych 
strat będą mogły następnie być ponownie wykorzystywane na rynku wewn ętrznym do 
nabywania towarów i us ług. Wprowadzenie ADR wysokiej jako ści pozwoli równie ż na 
znaczne oszcz ędności, sięgające 0,17 % PKB UE. Konsumenci b ędą informowani we 
wszystkich umowach i dokumentach handlow ych (np. pokwitowaniach, fakturach), do 
którego systemu ADR zwróci ć się w przypadku sporu z przedsi ębiorcą. Dzięki temu systemy 
ADR stan ą się wśród konsumentów powszechnie znane, a poziom świadomości znacząco 
wzrośnie.  
Ogólne skutki dla przedsiębiorstw  będą umiarkowane. Przedsi ębiorstwa ponios ą pewne 
koszty, a mianowicie: (i) Przedsi ębiorstwa mog ą być zmuszone do stworzenia i sfinansowania 
(w całości lub częściowo) systemów ADR w bran żach, w których one do tej pory nie istniej ą. 
Wysokość związanych z tym kosztów b ędzie zale żna od bran ży, zgłaszanych sporów i 
państwa – skutki b ędą większe dla pa ństw, w których nie ma lub niewiele jest dotychczas 
systemów ADR. Jednak koszty dla przedsi ębiorstw zwi ązane z obowi ązkiem zapewnienia 
pełnego zakresu ADR nie s ą bezpośrednio powi ązane z dotychczasowym zakresem ADR w 
państwie członkowskim, w którym przedsi ębiorstwa te maj ą siedzibę. Dla zapewnienia 
pełnego zakresu ADR nie b ędzie konieczne, aby przedsi ębiorstwa tworzy ły specjalne 
podmioty ADR we wszyst kich poszczególnych bran żach detalicznych. Pa ństwa 
członkowskie, we wspó łpracy z przedsi ębiorstwami lub bez niej, mog ą podjąć decyzję o 
utworzeniu jednego lub uzupe łniającego podmiotu dla wszystkich bran ż nieobjętych 
 
PL 11   PL dotychczas zakresem ADR na ich terytorium. Nale ży również wspomnie ć, że finansowanie 
systemów ADR przez przedsi ębiorstwa jest ju ż teraz powszechn ą praktyką w wielu bran żach 
i wielu pa ństwach cz łonkowskich. (ii) Przedsi ębiorstwa b ędą musiały dostosowa ć swoje 
umowy i dokumenty handlowe, umieszczaj ąc w nich informacje o odpowiednich systemach 
ADR. Poci ągnie to za sob ą pewne jednorazowe koszty, które w skali ca łej Unii wynios ą ok. 
771 mln EUR (czyli ok. 254 EUR na jedno przedsi ębiorstwo). 
Z drugiej strony, dzi ęki korzystaniu z ADR zamiast wej ścia na drog ę sądową, 
przedsiębiorstwa (w tym M ŚP) zaoszcz ędzą rocznie od 1,7 mld do 3 mld EUR oraz 258 dni. 
Skorzysta na tym równie ż ich reputacja w śród konsumentów oraz w znacznym stopniu 
zmniejszy si ę ryzyko zwi ązane z reputacj ą, poniewa ż przedsiębiorstwa poka żą w ten sposób, 
że są skłonne rozstrzyga ć spory w ma ło kosztowny i łatwo dost ępny sposób. Pe łny zakres 
ADR w odniesieniu do wszystkich towarów i us ług, czy to nabywanych przez internet, czy w 
inny sposób, czy w kraju, czy za granic ą, umożliwi zatem przedsi ębiorstwom korzystanie z 
ADR. Pozwoli im to na unikni ęcie kosztownych i czasoch łonnych post ępowań sądowych oraz 
na zachowanie reputacji. Przedsi ębiorstwa, szczególnie ma łe i średnie, będą miały dzięki 
temu równie ż większą motywacj ę do poprawy w łasnych wewn ętrznych systemów 
rozpatrywania skarg, co korzystnie wp łynie na konkurencj ę. W konsekwencji 
przedsiębiorstwa b ędą bardziej sk łonne oferowa ć swoje produkty i us ługi w sprzeda ży 
internetowej.  
Podobnie skutki dla państw członkowskich  będą umiarkowane. Utworzenie nowych 
systemów ADR i zarz ądzanie nimi poci ągnie za sob ą koszty, które pa ństwa członkowskie 
mogą być zmuszone pokry ć częściowo lub w ca łości (zależnie od rodzaju finansowania ADR 
– publicznego, z wk ładu sektora prywatnego lub z obu źródeł). Powiązane koszty wdro żenia 
będą podobne jak opisane powy żej w odniesieniu do przedsi ębiorstw. Pa ństwa członkowskie 
będą miały do dyspozycji ró żne sposoby wype łnienia obowi ązku zapewnienia pe łnego 
zakresu ADR. Ponios ą również nieznaczne koszty sprawozdawczo ści dotycz ącej rozwoju 
systemów ADR. 
Należy równie ż uwzględnić skutki dla budżetu UE . Unia poniesie koszty stworzenia 
internetowego systemu rozs trzygania sporów wynikaj ących z transgranicznych transakcji 
handlu elektronicznego oraz osi ągnięcia wymaganej wiedzy specjalistycznej w ramach sieci 
ECC. Uwzgl ędniając istniejące systemy ADR rozpatruj ące spory w internecie oraz inne 
podobne narz ędzia istniej ące w UE, bud żet potrzebny na stworzenie systemu internetowego 
można oszacowa ć na ok. 2 mln EUR, a roczn e koszty eksploatacji i zarz ądzania wynios ą ok. 
300 000 EUR.  
Na koniec nale ży stwierdzi ć, że zakres interwencji UE  jest ograniczony do dzia łań ściśle 
niezbędnych dla osi ągnięcia ustalonych celów. Dy rektywa ramowa dotycz ąca rozwoju ADR i 
rozporządzenie w sprawie stworzenia sy stemu ODR na szczeblu UE b ędą stanowi ć 
najskuteczniejszy sposób osi ągnięcia założonych celów przy stosunkowo najni ższych 
kosztach. Dzia łanie na poziomie UE uwzgl ędnia istniej ące krajowe systemy ADR. 
Wynikające z preferowanego wariantu obci ążenie przedsi ębiorstw i pa ństw członkowskich 
jest najbardziej proporcjonalne, jako że cele zostan ą osiągnięte po najni ższych kosztach przy 
jednoczesnym unikni ęciu powielania wydatków i zb ędnych obci ążeń administracyjnych. Z 
powyższego wynika, że preferowany warian t jest zgodny z zasad ą proporcjonalno ści. 
 
PL 12   PL 7. WNIOSKI – NADZÓR I OCENA  
Akty ustawodawcze, których dotycz ą przedstawiane wnioski, b ędą obejmowa ć przepis 
mówiący o konieczno ści sporz ądzenia sprawozdania z ich stosowania oraz ich 
odpowiednio ści i skuteczno ści w realizacji za łożonych celów. Ponadto zastosowany zostanie 
szereg wska źników nadzoru i pomiaru post ępu w kierunku realizacji celów inicjatywy. 
Wskaźniki te będą obejmowa ć wzrost liczby przypadków rozpatrywanych w ramach ADR 
oraz liczby konsumentów i przedsi ębiorców dokonuj ących transakcji transgranicznych przez 
internet, wzrost świadomości, wzrost o 20 % do 2020 r. liczby przedsi ębiorstw gotowych 
prowadzić sprzedaż internetow ą w innym pa ństwie członkowskim oraz wzrost o 10% do 2020 
r. liczby konsumentów gotowych dokonywa ć zakupów przez internet w innym pa ństwie 
członkowskim, jak równie ż poziom zgodno ści systemów ADR z zasadami jako ści.