KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 7.12.2022 COM(2022) 697 final 2022/0403(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia [xxx] r.

zmieniające rozporządzenia (UE) nr 648/2012, (UE) nr 575/2013 i (UE) 2017/1131 w zakresie środków mających na celu ograniczenie nadmiernych ekspozycji wobec kontrahentów centralnych z państw trzecich oraz zwiększenie efektywności unijnych rynków usług rozliczeniowych

(Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2022) 697 final} - {SWD(2022) 697 final} - {SWD(2022) 698 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku W rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 (rozporządzenie w sprawie infrastruktury rynku europejskiego lub EMIR) uregulowano kwestie dotyczące transakcji na instrumentach pochodnych, w tym środki ograniczające – przez rozliczanie za pośrednictwem kontrahentów centralnych (CCP) – ryzyko związane z takimi transakcjami. CCP przejmują ryzyko zagrażające stronom transakcji, stając się nabywcą dla każdego sprzedawcy i sprzedawcą dla każdego nabywcy. W ten sposób zwiększają oni przejrzystość i efektywność rynku oraz ograniczają ryzyko na rynkach finansowych, w szczególności w zakresie instrumentów pochodnych. EMIR przyjęto w następstwie kryzysu finansowego, który miał miejsce w latach 2008/2009, aby dążyć do osiągnięcia stabilności finansowej oraz zwiększyć przejrzystość, jednolitość i tym samym bezpieczeństwo rynków. Zgodnie z EMIR transakcje na instrumentach pochodnych należy zgłaszać, aby zapewnić przejrzystość rynku dla organów regulacyjnych i organów nadzoru, a ryzyko związane z takimi transakcjami należy odpowiednio ograniczać przez rozliczanie centralne za pośrednictwem CCP lub wymianę zabezpieczeń (tak zwany depozyt zabezpieczający) w przypadku transakcji dwustronnych. Od czasu przyjęcia EMIR nastąpił znaczny rozwój CCP i wzrost zarządzanego przez nich ryzyka. W 2017 r. Komisja opublikowała dwa wnioski ustawodawcze zmieniające EMIR – oba zostały przyjęte przez współprawodawców w 2019 r. W EMIR znowelizowanym w ramach programu REFIT dostosowano niektóre wymogi EMIR w celu zapewnienia zarówno proporcjonalności tych wymogów, jak i stabilności finansowej. Uznając pojawiające się kwestie związane z rosnącą koncentracją ryzyka w CCP, w szczególności CCP z państw trzecich, w drodze EMIR 2.2 zmieniono ramy nadzorcze i określono proces oceny systemowego charakteru CCP z państw trzecich przeprowadzanej przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) we współpracy z Europejską Radą ds. Ryzyka Systemowego (ERRS) i emisyjnymi bankami centralnymi. EMIR uzupełniono rozporządzeniem w sprawie działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do CCP, przyjętym w 2020 r., w celu przygotowania się na mało prawdopodobną – choć niosącą za sobą poważne skutki – sytuację, w której CCP z UE staje w obliczu poważnych trudności finansowych. Mimo że EMIR stanowi solidne ramy rozliczania centralnego, niektóre obszary obecnie obowiązujących ram nadzorczych okazały się nadmiernie skomplikowane. W rezultacie CCP z UE mają ograniczoną zdolność przyciągania klientów zarówno w UE, jak i poza jej granicami. Stosowane przez organy nadzoru procedury zatwierdzania nowych usług i działalności rozliczeniowych planowanych przez CCP z UE, a także zmian w ich modelach ryzyka w wielu przypadkach są niepotrzebnie długie i uciążliwe. Obecnie obowiązujące przepisy mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa i dobrej kondycji CCP z UE, ale cel ten można osiągnąć na wiele sposobów, a obecnie stosowane procesy są kwestionowane ze względu na wolne tempo ich realizacji i, niekiedy, ich nieproporcjonalność względem planowanej zmiany. Zatwierdzenie nowego produktu nie powinno trwać latami, a zmiany w modelach ryzyka należy wprowadzać szybko, aby odzwierciedlić zmieniającą się sytuację rynkową i gospodarczą. Opóźnienia w zatwierdzaniu skutkują wzrostem kosztów i ograniczeniem atrakcyjności CCP z UE, a tym samym UE jako miejsca prowadzenia interesów. Celem wniosku jest ograniczenie tych przeszkód w celu propagowania nowoczesnych i konkurencyjnych CCP w UE, którzy są w stanie przyciągnąć klientów. EMIR stanowi kompleksowe i solidne ramy ostrożnościowe w odniesieniu do CCP, a niedawno przyjęte rozporządzenie w sprawie działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do CCP przyczynia się do dalszej poprawy kondycji CCP z UE. Niniejszy wniosek służy temu, aby solidne przepisy i nadzór w UE nadal stanowiły podstawę rozwoju unijnego ekosystemu rozliczania centralnego. Solidni i bezpieczni CCP zwiększają zaufanie do systemu finansowego i w istotny sposób wspierają płynność kluczowych rynków. Bezpieczny, solidny i odporny ekosystem rozliczeniowy jest warunkiem wstępnym jego dalszego rozwoju. Unijny ekosystem rozliczania centralnego powinien umożliwiać unijnym przedsiębiorstwom skuteczne i bezpieczne zabezpieczenie się przed ryzykiem, chroniąc jednocześnie szerzej rozumianą stabilność finansową. W ten sposób rozliczanie centralne będzie wspierać unijną gospodarkę. Niniejszy wniosek ma na celu poprawę sytuacji przedsiębiorstw, które będą w stanie przewidzieć potrzeby w zakresie płynności związane z rozliczaniem centralnym. Konkurencyjny i efektywny unijny ekosystem rozliczeniowy zwiększy skalę działalności w zakresie rozliczania centralnego, ale rozliczanie centralne wiąże się również z ryzykiem, ponieważ oznacza centralizację transakcji w kilku CCP o istotnym znaczeniu z punktu widzenia całego systemu finansowego. W związku z tym CCP muszą odpowiednio zarządzać takim ryzykiem i nadal podlegać ścisłemu nadzorowi zarówno na poziomie krajowym, jak i na szerszym poziomie unijnym. Niniejszy wniosek ma zatem na celu zapewnienie solidnego i wspólnego nadzoru w oparciu o obecnie funkcjonujący w UE system nadzoru. Ponadto od 2017 r. wielokrotnie wyrażano obawy dotyczące utrzymującego się ryzyka dla stabilności finansowej UE, które wynika z nadmiernej koncentracji rozliczania w kilku CCP z państw trzecich, w szczególności w przypadku scenariusza warunków skrajnych. Wydarzenia stanowiące wysokie ryzyko – choć są mało prawdopodobne – mogą mieć miejsce i UE musi być na nie przygotowana. Chociaż CCP z UE zasadniczo okazali się odporni, doświadczenie pokazuje, że można wzmocnić unijny ekosystem rozliczeniowy z korzyścią dla stabilności finansowej. Otwarta strategiczna autonomia oznacza jednak również, że UE musi sama zabezpieczyć się przed ryzykiem dla stabilności finansowej, które może powstać w przypadku, gdy uczestnicy rynku UE są nadmiernie uzależnieni od podmiotów z państw trzecich, ponieważ może to być źródłem ich podatności. Niniejszy wniosek ma zatem na celu zwiększenie proporcjonalności ram równoważności określonych w EMIR i lepsze dostosowanie współpracy z zagranicznymi organami nadzoru, mając na uwadze ryzyko stwarzane przez CCP z siedzibą w państwach trzecich oraz bez uszczerbku dla konieczności zapewnienia solidnych przepisów z punktu widzenia państw trzecich. Proponuje się również uproszczenie procedury równoważności w przypadku szczególnie niskiego ryzyka związanego z rozliczaniem centralnym w państwie trzecim. Ponadto niniejszy wniosek ma na celu budowanie zdolności UE w zakresie rozliczania centralnego i tym samym zwiększenie płynności CCP z UE, aby ograniczyć ryzyko, jakim dla stabilności finansowej UE są nadmierne ekspozycje wobec CCP z państw trzecich. W niniejszym wniosku nakłada się zatem na wszystkich uczestników rynku objętych obowiązkiem rozliczania wymóg posiadania aktywnych rachunków prowadzonych przez CCP z UE do celów rozliczania produktów, które ESMA uznał za produkty o istotnym znaczeniu systemowym dla stabilności finansowej UE. Niniejszy wniosek uzupełnia się wnioskiem dotyczącym dyrektywy wprowadzającej ograniczoną liczbę zmian w dyrektywie 2013/36/UE („dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych” lub „CRD”), dyrektywie (UE) 2019/2034 („dyrektywa w sprawie firm inwestycyjnych” lub „IFD”) i dyrektywie 2009/65/WE („dyrektywa w sprawie przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania w zbywalne papiery wartościowe” lub „dyrektywa UCITS”) w odniesieniu do sposobu traktowania ryzyka koncentracji z tytułu ekspozycji wobec kontrahentów centralnych i ryzyka kontrahenta w przypadku rozliczanych centralnie transakcji na instrumentach pochodnych. Zmiany te są niezbędne do zapewnienia osiągnięcia celów przedmiotowego przeglądu EMIR i zagwarantowania spójności. Te dwa wnioski należy zatem czytać łącznie. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Niniejszy wniosek jest powiązany i spójny z polityką UE w innych dziedzinach oraz z bieżącymi inicjatywami mającymi na celu (i) propagowanie unii rynków kapitałowych, (ii) zwiększenie otwartej strategicznej autonomii UE oraz (iii) poprawę efektywności i skuteczności nadzoru na poziomie UE. Po pierwsze, zdolność rozliczeniowa stanowi ważny wymiar unii rynków kapitałowych. Celem unii rynków kapitałowych jest utworzenie głębokich i płynnych unijnych rynków kapitałowych odpowiadających potrzebom obywateli, przedsiębiorstw i instytucji finansowych UE. Kryzys związany z COVID-19 sprawił, że wdrożenie unii rynków kapitałowych stało się jeszcze pilniejsze, ponieważ finansowanie oparte na mechanizmach rynkowych stanowi istotny element ożywienia gospodarki europejskiej i powrotu do tendencji długoterminowego wzrostu. Bezpieczne, solidne i konkurencyjne systemy rozliczania i rozrachunku transakcji, w szczególności rozliczania centralnego, w UE stanowią zasadniczy element prawidłowo funkcjonującej unii rynków kapitałowych. Proponowane zmiany legislacyjne, w tym dalsze umocnienie ram nadzorczych, przyczyniłyby się do rozwoju bardziej efektywnego i bezpieczniejszego systemu rozliczania i rozrachunku transakcji w UE. Po drugie, konkurencyjni, odpowiednio rozwinięci i odporni CCP z UE stanowią warunek wstępny otwartej strategicznej autonomii UE. W komunikacie Komisji dotyczącym otwartej strategicznej autonomii określono sposoby zwiększenia przez UE swojej otwartej strategicznej autonomii w obszarach makroekonomii i finansów poprzez w szczególności, ale nie wyłącznie, dalszy rozwój i zwiększenie odporności infrastruktur rynku finansowego UE. Budowanie silnego unijnego systemu rozliczania centralnego o znacznych zdolnościach powoduje ograniczenie ryzyka wynikającego z nadmiernego uzależnienia od CCP z państw trzecich i ich organów nadzoru. Po trzecie, niedawne wydarzenia na rynkach energii, tj. problemy z płynnością doświadczane przez szereg przedsiębiorstw energetycznych w związku z korzystaniem z rynków instrumentów pochodnych, uwidoczniły również konieczność zwiększenia skuteczności EMIR tak, aby ryzyko dla stabilności finansowej UE nadal było ograniczone w świetle nowych wyzwań. Oznacza to budowanie bezpiecznego, solidnego i konkurencyjnego unijnego ekosystemu rozliczania centralnego odpornego na wstrząsy gospodarcze. •Spójność z innymi politykami Unii Niniejszą inicjatywę należy rozpatrywać w kontekście szerszego planu Komisji dotyczącego zwiększenia bezpieczeństwa, solidności, efektywności i konkurencyjności rynków UE. Jej celem jest zapewnienie równie bezpiecznych, solidnych, efektywnych i konkurencyjnych systemów rozliczania i rozrachunku transakcji, w szczególności rozliczania centralnego, stanowiących zasadniczy element rynków kapitałowych. W pełni funkcjonujący i zintegrowany rynek kapitałowy umożliwi zrównoważony wzrost i większą konkurencyjność gospodarki UE, zgodnie ze strategicznym priorytetem Komisji dotyczącym „Gospodarki służącej ludziom” skupiającym się na zapewnieniu odpowiednich warunków do tworzenia miejsc pracy, wzrostu gospodarczego i inwestycji. Przedmiotowa inicjatywa nie ma bezpośrednich ani możliwych do zidentyfikowania skutków prowadzących do poważnych szkód lub negatywnie wpływających na spójność z celami neutralności klimatycznej i obowiązkami wynikającymi z Europejskiego prawa o klimacie.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna W EMIR określa się ramy regulacyjne i nadzorcze mające zastosowanie zarówno do CCP mających siedzibę w UE, jak i do CCP z państw trzecich, którzy świadczą usługi rozliczania centralnego członkom rozliczającym lub systemom obrotu mającym siedzibę w UE. Podstawą prawną EMIR jest art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), ponieważ ustanawia się w nim wspólne przepisy dotyczące instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, CCP i repozytoriów transakcji w celu uniknięcia rozbieżnych środków bądź praktyk krajowych, a także zakłóceń w należytym funkcjonowaniu rynku wewnętrznego, przy jednoczesnym zapewnieniu stabilności finansowej. Mając na uwadze, że niniejsza inicjatywa obejmuje propozycje dalszych środków z zakresu polityki zapewniających osiągnięcie tych celów, powiązany wniosek ustawodawczy należy przyjąć na tej samej podstawie prawnej. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Państwa członkowskie nie są w stanie same wyeliminować zidentyfikowanych w ocenie skutków problemów, które wymagają podjęcia działania przez UE. W drodze niniejszego wniosku zmienia się rozporządzenie EMIR, w szczególności w celu uatrakcyjnienia CCP z UE przez zwiększenie ich zdolności do wprowadzania na rynek nowych produktów oraz ograniczenie kosztów przestrzegania przepisów i umocnienie nadzoru na szczeblu UE nad CCP z UE. Działanie UE będzie zatem skutkowało ograniczeniem nadmiernego uzależnienia UE od CCP z państw trzecich i tym samym ryzyka dla stabilności finansowej UE. Bezpieczny, solidny, efektywny i konkurencyjny rynek usług rozliczania centralnego przyczynia się do tworzenia głębszych i bardziej płynnych rynków w UE i ma podstawowe znaczenie w kontekście prawidłowo funkcjonującej unii rynków kapitałowych. Państwa członkowskie i krajowe organy nadzoru nie są w stanie same wyeliminować ryzyka systemowego stwarzanego przez CCP, którzy są w bardzo dużym stopniu zintegrowani oraz połączeni wzajemnie i którzy prowadzą działalność transgraniczną wykraczającą poza zakres jurysdykcji krajowych. Nie są one również w stanie ograniczyć ryzyka wynikającego z rozbieżnych krajowych praktyk nadzorczych. Ponadto państwa członkowskie nie mogą same zwiększyć atrakcyjności CCP z UE i rozwiązać problemu niedoskonałości ram współpracy krajowych organów nadzoru i organów UE. Państwa członkowskie nie są zatem w stanie zapewnić w wystarczającym stopniu osiągnięcia celu EMIR polegającego na zwiększeniu bezpieczeństwa, solidności, efektywności i konkurencyjności CCP z UE na jednolitym rynku i zapewnieniu stabilności finansowej, co współprawodawcy uznali w 2012 r., przyjmując EMIR (oraz w 2019 r., przyjmując EMIR znowelizowane w ramach programu REFIT i EMIR 2.2). W związku z tym ze względu na skalę działań możliwe jest lepsze osiągnięcie tych celów na poziomie UE zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. •Proporcjonalność Wniosek ma na celu zapewnienie osiągnięcia celów EMIR w sposób proporcjonalny, wydajny i efektywny. Charakter niniejszego wniosku wiąże się z koniecznością zapewnienia istotnego kompromisu między skutecznością środków służących częstszemu rozliczaniu za pośrednictwem CCP z UE a wpływem na koszty ponoszone przez uczestników rozliczających. Ten kompromis będzie uwzględniany na etapie kalibracji i projektowania samych środków, tak aby koszty były proporcjonalne. Wniosek ten obejmuje również przegląd rozwiązań nadzorczych dotyczących CCP z UE w celu wyeliminowania wyzwań, z którymi muszą się mierzyć w związku z nieefektywnymi procesami udzielania zezwoleń. Ponadto zmiany w strukturze nadzorczej mają na celu odzwierciedlenie konieczności zintensyfikowania współpracy między organami w UE ze względu na rosnące znaczenie CCP z UE, z zachowaniem odpowiedzialności budżetowej organów państwa członkowskiego siedziby. Ponadto jeżeli chodzi o wprowadzenie wymogu posiadania aktywnego rachunku, ustanowienie monitorowania na szczeblu UE w zakresie przenoszenia nadmiernej ekspozycji przedsiębiorstw unijnych z mających znaczenie systemowe CCP z państw trzecich (CCP Tier II) do CCP z UE oraz procedury zatwierdzania ex post/opartej na braku sprzeciwu w przypadku niektórych zmian modelów ryzyka CCP, a także w przypadku rozszerzenia oferowanych przez nich usług, uwzględniono obawy wyrażone przez zainteresowane strony, w tym ESMA, chroniąc jednocześnie cele EMIR. Niniejszy wniosek nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tych celów, biorąc pod uwagę konieczność monitorowania i łagodzenia wszelkiego ryzyka, jakie działalność CCP, w tym CCP z państw trzecich, może stwarzać dla stabilności finansowej. Proporcjonalność preferowanych wariantów strategicznych została dokładniej oceniona w rozdziałach 7 i 8 oceny skutków towarzyszącej wnioskowi. •Wybór instrumentu EMIR jest rozporządzeniem, a zatem musi być zmienione w drodze aktu prawnego o takim samym charakterze. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Służby Komisji przeprowadziły szerokie konsultacje z udziałem wielu różnych zainteresowanych stron, w tym organów UE (EBC, Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego (ERRS), Europejskie Urzędy Nadzoru (EUN)), państw członkowskich, członków Komisji Gospodarczej i Monetarnej Parlamentu Europejskiego, sektora usług finansowych (banki, fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne, zakłady ubezpieczeń itp.), a także przedsiębiorstw niefinansowych, aby ocenić, czy w ramach EMIR w wystarczającym stopniu zapewnia się stabilność finansową UE. Proces te pozwolił wykazać utrzymujące się ryzyko dla stabilności finansowej UE, które wynika z nadmiernej koncentracji rozliczania w kilku CCP z państw trzecich. Ryzyko to jest szczególnie istotne w przypadku scenariusza warunków skrajnych. Biorąc pod uwagę stosunkowo niedawne wejście w życie EMIR 2.2 oraz fakt, że niektóre wymogi nie mają jeszcze zastosowania, służby Komisji nie uznały jednak za stosowne przygotowania pełnej równoległej oceny całych ram. W zamian z góry określono główne obszary na podstawie informacji od zainteresowanych stron i analizy wewnętrznej (w sekcji 3 towarzyszącej oceny skutków zawierającej opis problemu szczegółowo wyjaśniono nieefektywność i nieskuteczność obowiązujących przepisów). •Konsultacje z zainteresowanymi stronami W trakcie procesu przygotowywania niniejszego wniosku Komisja prowadziła konsultacje z zainteresowanymi stronami. W szczególności poprzez: ·ukierunkowane konsultacje Komisji prowadzone w dniach od 8 lutego do 22 marca 2022 r. Zdecydowano, że konsultacje powinny być ukierunkowane, a pytania dotyczyły bardzo konkretnego i raczej technicznego zagadnienia. W ukierunkowanych konsultacjach za pośrednictwem formularza internetowego wzięło udział 71 zainteresowanych stron, a niektóre odpowiedzi o charakterze poufnym przesłano również pocztą elektroniczną; ·wystosowane przez Komisję zaproszenie do zgłaszania uwag w dniach od 8 lutego do 8 marca 2022 r.; ·konsultacje z zainteresowanymi stronami za pośrednictwem grupy roboczej ds. możliwości i wyzwań związanych z przenoszeniem instrumentów pochodnych ze Zjednoczonego Królestwa do UE, w pierwszej połowie 2021 r., w tym kilka spotkań informacyjnych z zainteresowanymi stronami w lutym, marcu i czerwcu 2021 r.; ·spotkanie z posłankami i posłami do Parlamentu Europejskiego w dniu 4 maja, a także późniejsze spotkania dwustronne;

·spotkania z ekspertami z państw członkowskich w dniach 30 marca 2022 r., 16 czerwca 2022 r. i 8 listopada 2022 r.; ·posiedzenia Komitetu ds. Usług Finansowych w dniach 2 lutego i 16 marca 2022 r.; ·posiedzenia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w dniach 18 lutego i 29 marca 2022 r.; ·dwustronne spotkania z zainteresowanymi stronami, jak również informacje poufne otrzymane od szerokiego grona zainteresowanych stron. Główne wyniki tego procesu konsultacyjnego: ·Z prac, które rozpoczęły się w 2021 r., wynika, że poprawa atrakcyjności rozliczania, zachęcanie do rozwoju infrastruktur UE i wzmocnienie rozwiązań nadzorczych w UE będą wymagały czasu. ·Zidentyfikowano szereg środków, które mogłyby pomóc w zwiększeniu atrakcyjności CCP z UE i działalności rozliczeniowej w UE, a także zapewnić odpowiednie zarządzanie ryzykiem i nadzór nad nim. ·Te zidentyfikowane środki leżą nie tylko w zakresie kompetencji Komisji i współprawodawców, ale mogą również potencjalnie wymagać działań ze strony EBC, krajowych banków centralnych, EUN, krajowych organów nadzoru, CCP i banków. ·Z konsultacji wynika, że uczestnicy rynku zasadniczo preferują podejście rynkowe do środków regulacyjnych, aby zminimalizować koszty i zapewnić uczestnikom rynku UE utrzymanie międzynarodowej konkurencyjności. Środki regulacyjne spotkały się jednak z pewnym poparciem, zwłaszcza gdy umożliwiają szybszy proces zatwierdzania nowych produktów i usług CCP. ·Środkami uznanymi za przydatne w celu zwiększenia atrakcyjności CCP z UE były: dysponowanie aktywnym rachunkiem prowadzonym przez CCP z UE, środki ułatwiające rozszerzenie usług świadczonych przez CCP z UE, rozszerzenie skali udziału uczestników rozliczających, zmiana zasad rachunkowości zabezpieczeń oraz poprawa warunków finansowania i zarządzania płynnością dla CCP z UE. We wniosku uwzględniono te informacje zwrotne od zainteresowanych stron, jak również informacje zwrotne otrzymane w trakcie spotkań z szeregiem zainteresowanych stron, organów UE i instytucji unijnych. Za pomocą wniosku wprowadza się ukierunkowane zmiany EMIR mające na celu: ·zwiększenie atrakcyjności CCP z UE poprzez uproszczenie procedur dotyczących wprowadzania produktów oraz zmiany modeli i parametrów oraz wprowadzenie zatwierdzania/przeglądu opartych na braku sprzeciwu/ex post w przypadku niektórych zmian. Umożliwia to CCP z UE szybsze wprowadzanie nowych produktów i zmian modelu przy jednoczesnym zapewnieniu odpowiedniego uwzględnienia ryzyka bez stwarzania zagrożenia dla stabilności finansowej, a zatem zwiększa konkurencyjność CCP z UE; ·zachęcanie do rozliczania centralnego w UE w celu zapewnienia stabilności finansowej poprzez wymaganie od członków rozliczających i klientów posiadania, bezpośrednio lub pośrednio, aktywnego rachunku prowadzonego przez CCP z UE, a także ułatwienie rozliczania przez klientów przyczyniające się do ograniczenia ekspozycji wobec CCP Tier II z państw trzecich i związanego z tym nadmiernego uzależnienia od takich CCP, które stanowi zagrożenie dla stabilności finansowej UE; ·udoskonalenie oceny ryzyka transgranicznego i zarządzania takim ryzykiem poprzez zapewnienie organom w UE odpowiednich uprawnień i informacji na potrzeby monitorowania ryzyka związanego z CCP zarówno z UE, jak i z państw trzecich, w tym poprzez zacieśnienie ich współpracy w zakresie nadzoru w UE. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Przygotowując niniejszy wniosek, Komisja korzystała z wiedzy eksperckiej i danych z następujących źródeł zewnętrznych: ·sprawozdania ESMA na podstawie art. 25 ust. 2c EMIR przedłożonego Komisji w grudniu 2021 r.; w sprawozdaniu uwzględniono również odpowiedzi na ankiety przeprowadzone przez ESMA i działania związane z gromadzeniem danych od CCP i uczestników rozliczających; ·odpowiedzi ERRS na konsultacje przeprowadzone przez ESMA na podstawie art. 25 ust. 2c EMIR, wydanej w grudniu 2021 r.; ·danych statystycznych Banku Rozrachunków Międzynarodowych; ·dokumentu Centrum Studiów nad Polityką Europejską, „Setting EU CCP policy – much more than meets the eye” („Ustalanie polityki CCP z UE – znacznie więcej niż się wydaje”), 2021 r. oraz

·bazy danych ClarusFT. Wkład ten został uzupełniony o – czasami poufny – ilościowy i jakościowy wkład uczestników rynków finansowych. •Ocena skutków Komisja przeprowadziła ocenę skutków istotnych wariantów strategicznych. Warianty strategiczne określono z uwzględnieniem czterech czynników obejmujących: (i) skomplikowane, długie i uciążliwe procedury, (ii) ograniczony udział w CCP z UE i koncentracja rozliczania w CCP o ugruntowanej pozycji na rynku, (iii) wzajemne powiązania systemu finansowego UE, (iv) nieskuteczne ramy współpracy w zakresie nadzoru. Warianty strategiczne oceniono pod kątem celów szczegółowych, jakimi są zwiększenie atrakcyjności CCP z UE, zachęcanie do rozliczania za pośrednictwem CCP z UE oraz udoskonalenie oceny ryzyka transgranicznego i zarządzania nim. 14 września 2022 r. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wydała pozytywną opinię wraz z uwagami dotyczącą oceny skutków i przedstawiła następujące główne zalecenia w sprawie jej ulepszenia: ·wyjaśnienie, co byłoby sukcesem i na czym będzie polegało jego skuteczne monitorowanie; ·rozszerzenie zakresu rozważanych wariantów; ·przedstawienie uzasadnienia i przewidywanego kształtu kluczowych środków, które zostaną uregulowane w drodze rozporządzenia wykonawczego, oraz wyjaśnienie kryteriów i parametrów, które będą stanowić podstawę ich opracowania. Wymagane wyjaśnienia zostały dodane w odpowiednich sekcjach oceny skutków. Na podstawie oceny i porównania wszystkich wariantów strategicznych w ocenie skutków wskazano następujące preferowane warianty strategiczne: ·środki mające na celu zwiększenie atrakcyjności CCP z UE: za preferowany wariant uznano połączenie środków upraszczających procedury dotyczące wprowadzania produktów i zmiany modeli, a także wprowadzenie procedury zatwierdzania ex post/opartej na braku sprzeciwu w odniesieniu do niektórych zmian. Środki te uprościłyby obecne procedury, zachowując jednocześnie stabilność finansową. Jako odrębne warianty oceniono również uproszczenie procedur dotyczących wprowadzania produktów i zmiany modeli, a także wprowadzenie zatwierdzania/przeglądu ex post/opartych na braku sprzeciwu w odniesieniu do niektórych zmian. Ponieważ jednak każdy z nich tylko częściowo spełniałby założone cele, za najodpowiedniejsze z punktu widzenia osiągnięcia określonych celów uznano połączenie obu wariantów; ·środki mające na celu zachęcenie do rozliczania centralnego w UE służące ochronie stabilności finansowej: za najbardziej odpowiednie do osiągnięcia celów uznano połączenie różnych wariantów, które obejmowałyby następujące aspekty: (i) nałożenie na członków rozliczających i klientów wymogu posiadania aktywnego rachunku prowadzonego przez CCP z UE; (ii) zapewnienie zgodności z nowymi wymogami dotyczącymi działalności rozliczeniowej; (iii) zachęcenie – w drodze komunikatu – podmiotów publicznych, które dobrowolnie rozliczają się za pośrednictwem CCP, do przeprowadzania takich rozliczeń w UE oraz (iv) ułatwienie rozliczania centralnego. Połączenie tych wariantów pozwoliłoby rozwiązać problem nadmiernej zależności od CCP Tier II, zwiększyć skalę rozliczania centralnego w UE i usunąć przeszkody w związku z rozliczaniem centralnym. Niektóre z tych środków mogą wymagać określenia konkretnych aspektów w aktach poziomu 2. Warianty strategiczne oceniono również oddzielnie, ale uznano, że połączenie tych wariantów będzie najskuteczniejsze z punktu widzenia osiągnięcia celów; ·środki mające na celu udoskonalenie oceny ryzyka transgranicznego i zarządzania takim ryzykiem: ukierunkowane zmiany w obecnych ramach nadzorczych uznano za najbardziej odpowiednie i proporcjonalne, ponieważ zapewniają one właściwą równowagę między osiągnięciem celów obejmujących: (i) wzmocnienie ram dotyczących solidnego uwzględniania ryzyka transgranicznego, (ii) zwiększenie stabilności finansowej UE oraz (iii) zwiększenie atrakcyjności CCP z UE, przy jednoczesnym uznaniu, że decyzje dotyczące restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji mające wpływ na CCP, członków rozliczających i klientów są podejmowane na szczeblu krajowym, a państwa członkowskie pozostają ostatecznie odpowiedzialne za wspieranie finansowe CCP, którzy uzyskali zezwolenie na prowadzenie działalności w ich jurysdykcji; ·całościowy pakiet wariantów będzie miał pozytywny wpływ na system rozliczania i rozrachunku transakcji w UE dzięki zwiększeniu atrakcyjności CCP z UE, zachęcaniu do przeprowadzania rozliczeń centralnych w UE, udoskonaleniu oceny ryzyka transgranicznego i zarządzania takim ryzykiem, a tym samym przyczynieniu się do konkurencyjności rynków finansowych UE oraz stabilności finansowej UE. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Celem inicjatywy jest zwiększenie atrakcyjności CCP z UE, ograniczenie nadmiernego uzależnienia unijnych uczestników rynku od CCP spoza UE, ochrona stabilności finansowej UE i zwiększenie otwartej strategicznej autonomii UE. Inicjatywa jako taka nie służy ograniczeniu kosztów. Preferowany wariant strategiczny mający na celu zwiększenie atrakcyjności CCP z UE doprowadzi jednak do uproszczenia procedur, jakich mają przestrzegać CCP z UE, zmniejszenia obciążeń administracyjnych i zwiększenia efektywności ich działalności, co doprowadzi również do obniżenia kosztów. Przybliżony zakres tych oszczędności kosztów oszacowano na podstawie konsultacji z zainteresowanymi stronami oraz kilku założeń, które były konieczne do ekstrapolacji skutków na całą UE. Te oszczędności kosztów mają charakter administracyjny i dlatego w myśl zasady „jedno więcej – jedno mniej” liczy się je jako „zmniejszenie” w przedziale od ok. 5 mln EUR do 15 mln EUR (łącznie dla całej UE). Oszczędności te zostaną prawdopodobnie skoncentrowane w kilku CCP z UE (ponieważ w danym roku niewielu CCP z UE może wprowadzić na rynek nowe produkty) i prawdopodobnie będą korzystne pod względem zwiększenia ich atrakcyjności. Jeśli chodzi o potencjalne dodatkowe koszty związane z zasadą „jedno więcej – jedno mniej”, tj. koszty bardzo ograniczonych formalności związanych z otwarciem rachunku prowadzonego przez CCP, koszty administracyjne są znikome (więcej informacji na ten temat można znaleźć w załączniku 3 do oceny skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi). Jeżeli chodzi o wymóg dysponowania aktywnym rachunkiem, z szacunków służb Komisji opartych na informacjach poufnych wynika, że około 60 % unijnych klientów członków rozliczających z UE posiada już rachunek do rozliczania swapów stóp procentowych prowadzony przez CCP z UE, a około 85 % posiada taki rachunek dla swapów ryzyka kredytowego. W przypadku tych klientów otwarcie rachunku prowadzonego przez CCP z UE w odniesieniu do tych rodzajów produktów nie stanowiłoby zatem dodatkowego kosztu. Ponadto wszelkie koszty mogłyby zależeć od tego, u którego CCP posiadają rachunek: zgodnie z informacjami poufnymi przekazanymi służbom Komisji w niektórych CCP z UE na przykład koszty samego rachunku – pod pewnymi warunkami – wynoszą zero. Wymóg dysponowania aktywnym rachunkiem zostanie doprecyzowany w regulacyjnym standardzie technicznym, który ma zostać przygotowany przez ESMA i który będzie przedmiotem konsultacji publicznych oraz analizy kosztów i korzyści. •Prawa podstawowe UE przestrzega najwyższych standardów ochrony praw podstawowych i jest sygnatariuszem szeregu konwencji w dziedzinie praw człowieka. W tym kontekście we wniosku przestrzega się tych praw, w szczególności praw gospodarczych wymienionych w głównych konwencjach ONZ w zakresie praw człowieka, Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, stanowiącej integralną część Traktatów UE, oraz europejskiej konwencji praw człowieka.

4.WPŁYW NA BUDŻET Niniejszy wniosek nie będzie miał wpływu na budżet Unii. Niniejsza inicjatywa ustawodawcza nie będzie miała wpływu na wydatki ESMA ani innych organów Unii Europejskiej. W ocenie skutków stwierdzono jedynie umiarkowane dodatkowe koszty dla ESMA, a jednocześnie proponowane środki przyczyniają się do zapewnienia efektywności, która doprowadzi do obniżenia kosztów. Ponadto w niektórych przepisach doprecyzowano i na nowo określono rolę ESMA, nie tworząc jednocześnie nowych zadań, w związku z czym należy uznać je za neutralne dla budżetu. Zidentyfikowane koszty dotyczą utworzenia i obsługi nowej centralnej bazy danych, tj. narzędzia informatycznego do składania dokumentów nadzorczych. Nawet jeśli ESMA może ponieść wyższe koszty związane z opracowaniem lub wyborem takiego nowego narzędzia informatycznego, a także z jego obsługą, narzędzie to przyczyni się jednak również do zwiększenia efektywności, a ESMA odniesie z tego tytułu korzyści. Efektywność ta wiąże się ze znacznie mniejszym nakładem pracy ręcznej przy uzgadnianiu i udostępnianiu dokumentów, śledzeniu terminów i pytań oraz koordynacji z właściwymi organami krajowymi, kolegium i komitetem nadzorczym ds. CCP. Korzyści te prawdopodobnie przewyższą poniesione koszty. Ponadto początkowa dodatkowa praca (administracyjna) związana z modyfikacją narzędzi i procedur oraz ze wzmocnioną współpracą może początkowo zwiększyć koszty, ale z czasem prawdopodobnie zmniejszy się lub pozostanie na stałym poziomie. W szczególności ESMA będzie zobowiązany do opracowania projektu regulacyjnych/wykonawczych standardów technicznych dotyczących formatu i treści dokumentów, które CCP mają obowiązek przedkładać organom nadzoru przy składaniu wniosku, standardów sprawozdawczości na temat działalności rozliczeniowej i ekspozycji wobec CCP spoza UE oraz specyfikacji wymogu posiadania przez członków rozliczających i klientów aktywnego rachunku prowadzonego przez CCP z Unii, a także kilku sprawozdań, w tym rocznego sprawozdania na temat wyników ich działalności w zakresie monitorowania i działalności transgranicznej oraz półrocznego sprawozdania na temat działalności rozliczeniowej kontrahentów niefinansowych. Podejmując te działania, ESMA może opierać się na już istniejących wewnętrznych procesach i procedurach, a w stosownych przypadkach może przekształcić te procedury w regulacyjne/wykonawcze standardy techniczne. Przy określaniu wymogu dysponowania aktywnym rachunkiem w przypadku niektórych już zidentyfikowanych instrumentów oraz ich stałego monitorowania ESMA może uwzględnić prace podjęte już przez siebie na podstawie art. 25 ust. 2c EMIR przy ocenie, które usługi rozliczeniowe świadczone przez CCP Tier II mają istotne znaczenie systemowe dla Unii lub co najmniej jednego z jej państw członkowskich, w związku z czym może to wymagać jedynie bardzo ograniczonych dodatkowych zasobów. Kolejną kategorią, którą należy uwzględnić w analizie kosztów, jest modyfikacja procedur i narzędzi na potrzeby nowych ram współpracy w zakresie nadzoru. Współpraca w ramach wspólnych zespołów nadzorczych oraz ustanowienie wspólnego mechanizmu monitorowania na poziomie UE są nowymi elementami ram nadzorczych. Są to jednak głównie narzędzia mające poprawić współpracę między organami i obejmują zadania, które są już we wszystkich zasadniczych częściach wykonywane przez organy, z wyjątkiem monitorowania wdrażania wymogów określonych dla aktywnych rachunków prowadzonych przez CCP z UE, takich jak opłaty za dostęp pobierane przez CCP od klientów z tytułu aktywnych rachunków. Te nowe struktury będą prawdopodobnie wymagały pewnej reorganizacji zasobów i potencjalnie spowodują potrzebę dodatkowych spotkań, ale nie będą miały znacznego wpływu na budżet. Ponadto zreorganizowany proces nadzoru przynosi również korzyści, zwłaszcza w postaci doprecyzowania zakresu obowiązków, uniknięcia niepotrzebnego powielania prac oraz zmniejszenia nakładu pracy w związku z wprowadzeniem procedur opartych na braku sprzeciwu, które pozwalają ESMA i właściwym organom krajowym skupić się na istotnych aspektach nadzoru w odniesieniu do rozszerzenia usług rozliczania centralnego i zmian modeli ryzyka CCP. Proponowana zmiana wyjaśniająca, że ESMA może wycofać uznanie CCP z państw trzecich, którzy odmawiają dokonywania opłat na rzecz ESMA, będzie miała pozytywny wpływ na koszty. Dzięki temu ESMA uniknie znacznych nakładów pracy, za którą nie otrzyma wynagrodzenia. Ponadto wprowadza się dodatkowe przepisy, w których doprecyzowano i na nowo określono rolę ESMA, w związku z czym należy uznać je za neutralne dla budżetu. Na przykład ESMA ma już obowiązek wydawania opinii przed podjęciem określonych decyzji przez właściwe organy krajowe, jednak treść tych opinii zostaje dostosowana w celu zapewnienia wyższego stopnia efektywności procesu nadzoru, a ESMA otrzymuje formalną możliwość wydania opinii na temat corocznego przeglądu i oceny CCP oraz wycofania ich zezwoleń i wymogów dotyczących depozytów zabezpieczających. Ponadto ESMA ma odgrywać jasną rolę w koordynowaniu i wydawaniu zaleceń w sytuacjach nadzwyczajnych. Są to zadania, które we wszystkich istotnych aspektach dotyczą już istniejących bieżących prac, a w przepisach doprecyzowano, a zatem wzmocniono pozycję ESMA, zapewniając jasny podział obowiązków. Mimo wprowadzenia mniejszych zmian dotyczących roli innych organów Unii Europejskiej, takich jak Komisja Europejska lub Europejski Bank Centralny, nie będą one miały wpływu na budżet. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Proponowane środki mają na celu zwiększenie atrakcyjności CCP z UE oraz wzmocnienie nadzoru nad ryzykiem transgranicznym w UE. W związku z tym rozważa się kilka zmian EMIR oraz, w niektórych przypadkach, zmiany innych aktów prawnych UE. We wniosku zapewniono, aby właściwe organy UE miały dostęp do odpowiednich informacji, nie powodując przy tym nadmiernych kosztów. Wniosek zawiera przepis, zgodnie z którym należy przeprowadzić ocenę całego EMIR, ze szczególnym uwzględnieniem jego skuteczności i efektywności w osiąganiu wyznaczonych pierwotnie celów (tj. zwiększenia efektywności i bezpieczeństwa unijnych rynków usług rozliczeniowych i zachowania stabilności finansowej). W ocenie należy uwzględnić wszystkie aspekty EMIR, ale w szczególności poprawę atrakcyjności CCP z UE. Zasadniczo ocenę tę należy przeprowadzić co najmniej 5 lat po wejściu w życie rozporządzenia, a w jej ramach należałoby zebrać informacje od wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku 1.Transakcje wewnątrzgrupowe W EMIR przewidziano ramy zwalniające transakcje wewnątrzgrupowe (w wymiarze krajowym i transgranicznym) z obowiązku rozliczania na podstawie art. 4 oraz z wymogów dotyczących depozytów zabezpieczających na podstawie art. 11 tego rozporządzenia. Aby zapewnić większą pewność prawa i przewidywalność w kwestii ram ustanowionych na potrzeby decyzji wewnątrzgrupowych, konieczność wydania decyzji o równoważności zastępuje się wykazem jurysdykcji, w przypadku których nie można udzielać wyłączenia. Należy zatem zmienić art. 3 i zastąpić konieczność wydania decyzji o równoważności wykazem państw trzecich, w przypadku których nie należy udzielać wyłączenia, oraz uchylić art. 13. Tymi państwami trzecimi powinny być państwa figurujące w wykazie państw trzecich wysokiego ryzyka mających strategiczne braki w systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zgodnie z art. 9 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849, oraz państwa wymienione w załączniku I do unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych. Komisja jest także uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu wskazywania państw trzecich, których podmioty nie mogą korzystać z opisanych wyłączeń, mimo że nie figurują w żadnym ze wspomnianych wykazów, ponieważ bycie podmiotem z państwa trzeciego wymienionym w tych wykazach niekoniecznie jest jedynym czynnikiem, który może wpływać na ryzyko, w tym ryzyko kontrahenta lub ryzyko prawne, związane z kontraktami pochodnymi. 2.Obowiązek rozliczania W art. 4 wprowadza się zmiany w celu wdrożenia zwolnienia z obowiązku rozliczania w przypadku, gdy unijny kontrahent finansowy lub kontrahent niefinansowy podlegający obowiązkowi rozliczania na podstawie EMIR dokonuje transakcji z systemem programów emerytalnych ustanowionym w państwie trzecim, który został zwolniony z obowiązku rozliczania zgodnie z jego prawem krajowym. 3.Obowiązek rozliczania dla kontrahentów finansowych

W art. 4a wprowadza się zmiany, w związku z którymi przy obliczaniu pozycji względem progów na podstawie art. 4a EMIR bierze się pod uwagę wyłącznie te kontrakty pochodne, które nie są rozliczane przez CCP posiadającego zezwolenie udzielone zgodnie z art. 14 ani uznanego zgodnie z art. 25 tego rozporządzenia. 4.Aktywny rachunek Wprowadza się nowy art. 7a w celu przeciwdziałania ryzyku związanemu z nadmiernymi ekspozycjami unijnych członków rozliczających i klientów wobec CCP z państw trzecich, którzy świadczą usługi rozliczeniowe uznane przez ESMA za usługi o istotnym znaczeniu systemowym, a tym samym zapewnienia integralności i stabilności systemu finansowego UE. W artykule tym na kontrahentów finansowych i niefinansowych podlegających obowiązkowi rozliczania nakłada się wymóg posiadania – bezpośrednio lub pośrednio – aktywnych rachunków prowadzonych przez CCP mających siedzibę w UE, rozliczania co najmniej określonej części usług uznanych za usługi o istotnym znaczeniu systemowym przez CCP z UE oraz składania sprawozdań na ten temat. Wymóg ten powinien prowadzić do ograniczenia nadmiernych ekspozycji w usługach rozliczeniowych o istotnym znaczeniu systemowym oferowanych przez odpowiednich CCP Tier II w zakresie niezbędnym do ochrony stabilności finansowej. ESMA, we współpracy z EUNB, EIOPA i ERRS oraz po konsultacji z ESBC, ustala szczegóły dotyczące kalibracji działalności, która ma być prowadzona na tych aktywnych rachunkach, oraz wymogi sprawozdawcze dotyczące transakcji rozliczanych na tych aktywnych rachunkach. Jeżeli ESMA przeprowadzi ocenę zgodnie z art. 25 ust. 2c, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktu delegowanego służącego wprowadzeniu zmian w wykazie kategorii kontraktów pochodnych, które podlegają wymogowi dysponowania aktywnym rachunkiem, poprzez dodanie lub usunięcie kategorii z tego wykazu. 5.Informacje dotyczące usług rozliczeniowych Wprowadza się nowy art. 7b, aby zobowiązać członków rozliczających i klientów świadczących usługi rozliczeniowe do informowania swoich klientów o możliwości rozliczenia danego kontraktu przez CCP z UE. W art. 7b na członków rozliczających z UE i na klientów z UE nakłada się również wymóg zgłaszania właściwemu organowi zakresu rozliczenia dokonanego przez CCP spoza UE. Aby zapewnić należyte określenie informacji, które mają zostać przedłożone, oraz ich przekazywanie w zharmonizowany sposób, ESMA jest zobowiązany opracować projekty regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych określających wymagane informacje. 6.Obowiązek zgłaszania W art. 9 wprowadza się zmiany służące zniesieniu zwolnienia z wymogów dotyczących zgłaszania obowiązującego w odniesieniu do transakcji pomiędzy kontrahentami w ramach grupy, w przypadku których przynajmniej jeden kontrahent jest kontrahentem niefinansowym, aby zapewnić odpowiednią widoczność transakcji wewnątrzgrupowych. 7.Obowiązek rozliczania dla kontrahentów niefinansowych W art. 10 wprowadza się zmiany mające na celu zobowiązanie ESMA do dokonywania przeglądu oraz, w stosownych przypadkach, doprecyzowania regulacyjnych standardów technicznych dotyczących kryteriów wykorzystywanych do ustalania, które kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym w obiektywy i mierzalny sposób ograniczają ryzyko – tzw. wyłączenie dotyczące zabezpieczenia – a także kryteriów obowiązujących przy wyznaczaniu progów, aby należycie i precyzyjnie odzwierciedlić cechy charakterystyczne instrumentów pochodnych i powiązane z nimi ryzyko, a także aby ocenić, czy klasy instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, tj. klasy obejmujące instrumenty pochodne na stopę procentową, walutowe instrumenty pochodne, kredytowe instrumenty pochodne i instrumenty pochodne na akcje, nadal można uznać za odpowiednie klasy. ESMA zachęca się m.in. do rozważenia możliwości zapewnienia większego stopnia szczegółowości w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych oraz – w stosownych przypadkach – do zagwarantowania takiego większego stopnia szczegółowości. W art. 10 wprowadza się również zmiany służące ustanowieniu wymogu brania pod uwagę przy obliczaniu pozycji względem progów wyłącznie tych kontraktów pochodnych, które nie są rozliczane przez CCP posiadającego zezwolenie udzielone zgodnie z art. 14 lub uznanego zgodnie z art. 25. 8.Techniki ograniczania ryzyka kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, nierozliczanych przez CCP W art. 11 wprowadza się zmiany mające na celu wyznaczenie kontrahentom niefinansowym, na których po raz pierwszy nałożono wymóg wymiany zabezpieczeń w odniesieniu do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym nierozliczanych przez CCP, terminu na wdrożenie wynoszącego 4 miesiące, aby zapewnić im możliwość wynegocjowania i sprawdzenia ustaleń w zakresie wymiany zabezpieczeń. EUNB może wydawać wytyczne lub zalecenia, aby zagwarantować spójny sposób stosowania procedur zarządzania ryzykiem we współpracy z pozostałymi EUN. 9.Zezwolenie na prowadzenie działalności przez CCP oraz rozszerzenie zakresu działalności i usług W art. 14 i 15 wprowadza się zmiany służące wyjaśnieniu, że CCP posiadający zezwolenie powinni być również uprawnieni do świadczenia usług rozliczeniowych i prowadzenia działalności rozliczeniowej w odniesieniu do instrumentów niefinansowych w ramach posiadanego przez nich zezwolenia na świadczenie usług rozliczeniowych i prowadzenie działalności rozliczeniowej w odniesieniu do instrumentów finansowych. 10.Zezwolenie na prowadzenie działalności przez CCP, rozszerzenie zakresu działalności i usług oraz procedura udzielania zezwolenia i odrzucenia wniosku o udzielenie zezwolenia W art. 14, 15 i 17 wprowadza się zmiany mające na celu zapewnienie skrócenia i zmniejszenia stopnia złożoności stosownych procedur służących rozszerzeniu zakresu produktów oferowanych przez CCP oraz zagwarantowanie większej pewności w kwestii wyniku tych procedur dla CCP z UE. Właściwe organy są zobowiązane do szybkiego potwierdzenia otrzymania wniosku i ocenienia, czy CCP przekazał wszystkie dokumenty wymagane do udzielenia zezwolenia lub zatwierdzenia rozszerzenia zakresu działalności i usług. Aby zapewnić załączanie przez CCP z UE wszystkich wymaganych dokumentów do składanych przez nie wniosków, ESMA jest zobowiązany opracować projekty regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych określających takie dokumenty, ich format i treść. Ponadto CCP powinien przesłać wszystkie dokumenty do centralnej bazy danych, gdzie powinny one zostać niezwłocznie udostępnione organowi właściwemu dla danego CCP, ESMA i kolegium. Co więcej, w trakcie ustalonego wcześniej okresu oceny organ właściwy dla CCP, ESMA i kolegium powinny kontaktować się ze sobą i kierować do CCP stosowne zapytania, aby zagwarantować sprawny i oparty na współpracy przebieg całej procedury. 11.Procedury oparte na braku sprzeciwu i procedury ex post w zakresie udzielania zgody na rozszerzenie zakresu działalności lub usług Wprowadza się nowy art. 17a, aby zapewnić CCP możliwość skorzystania z opartej na braku sprzeciwu procedury uzyskiwania zezwolenia na świadczenie dodatkowych usług lub prowadzenie dodatkowej działalności zamiast standardowej procedury w tym zakresie, o ile wspomniane usługi i wspomniana działalność nie narażają CCP na dodatkowe ryzyko. W art. 17a wskazano usługi i działalność, które uznaje się za nieistotne i które powinny być w związku z tym zatwierdzane w drodze procedury opartej na braku sprzeciwu przeprowadzanej przez organ właściwy dla CCP – CCP może wówczas świadczyć takie usługi i prowadzić taką działalność, zanim właściwy dla niego organ otrzyma odpowiednią decyzję. Poza tymi przypadkami CCP może również zwrócić się do właściwego dla niego organu o przeprowadzenie procedury opartej na braku sprzeciwu, jeżeli stwierdzi, że proponowana dodatkowa usługa lub działalność nie doprowadziłaby do zwiększenia poziomu ryzyka, na jakie jest on narażony.

12.Procedura zasięgania opinii ESMA i kolegium Wprowadza się nowy art. 17b, aby doprecyzować zakres działań, które należy podejmować, i procedurę, którą należy stosować, w przypadku gdy właściwy organ zdecyduje się zasięgnąć opinii ESMA i kolegium przed przyjęciem decyzji w zakresie nadzoru, o której wydanie CCP nie wnioskował, np. decyzji dotyczącej zgodności CCP z wymogami w zakresie prowadzenia ewidencji lub konfliktów interesów. 13.Kolegium i opinia kolegium W art. 18 i 19 wprowadza się zmiany służące dalszemu usprawnieniu procesu sprawowania ustawicznego, opartego na współpracy nadzoru nad CCP. W następstwie tych zmian kolegium będzie również zobowiązane do wydania opinii w sytuacji, w której właściwy organ rozważa możliwość cofnięcia zezwolenia CCP, a także przy przeprowadzaniu przez właściwy organ corocznego przeglądu i oceny danego CCP. ESMA powinien zarządzać kolegiami ds. poszczególnych CCP z UE i im przewodniczyć; powinno przysługiwać mu również prawo głosu. 14.Cofnięcie zezwolenia W art. 20 wprowadza się zmiany mające na celu zobowiązanie organu właściwego dla CCP do zasięgnięcia opinii ESMA i członków kolegium przed podjęciem przez ten organ decyzji o cofnięciu zezwolenia lub ograniczeniu zakresu określonej usługi lub działalności, z wyjątkiem sytuacji, w której podjęcie takiej decyzji jest pilnie wymagane. 15.Coroczny przegląd W art. 21 wprowadza się zmiany służące wskazaniu, że w ramach corocznego przeglądu powinno się brać pod uwagę usługi świadczone lub działalność prowadzoną przez danego CCP bądź zmiany modelu wykorzystywane przez danego CCP na podstawie procedury opartej na braku sprzeciwu. Doprecyzowuje się w nim również częstotliwość publikowania sprawozdania z przeglądu (wspomniane sprawozdanie powinno być publikowane co najmniej raz do roku, w wyznaczonym wcześniej dniu). Ponadto we wspomnianym artykule wskazuje się, że sprawozdanie podlega zaopiniowaniu przez ESMA i kolegium. 16.Współpraca nadzorcza między właściwymi organami a ESMA w odniesieniu do CCP posiadających zezwolenie oraz procedura udzielania zezwolenia i odrzucenia wniosku o udzielenie zezwolenia W art. 17 i 23a wprowadza się zmiany mające na celu zapewnienie ESMA możliwości wydania opinii skierowanej do organu właściwego dla CCP również w związku z corocznym przeglądem i oceną danego CCP, wymogami dotyczącymi depozytu zabezpieczającego oraz cofnięciem udzielonego mu zezwolenia. Przy wydawaniu tego rodzaju opinii ESMA jest zobowiązany do ocenienia zgodności danego CCP z odpowiednimi wymogami EMIR, koncentrując się w szczególności na zidentyfikowanym ryzyku transgranicznym lub na ryzyku dla stabilności finansowej UE. Ponadto ESMA powinien opublikować informacje o tym, że dany właściwy organ nie stosuje się lub nie zamierza stosować się do jego opinii bądź do opinii kolegium lub do jakichkolwiek przewidzianych w tych opiniach warunków lub zaleceń. ESMA może również podać do wiadomości publicznej przedstawione przez właściwy organ uzasadnienie wyjaśniające, dlaczego nie zastosował się on do treści wspomnianych opinii. W art. 23a wprowadza się zmiany służące doprecyzowaniu roli ESMA w procesie usprawniania koordynacji działań w sytuacjach nadzwyczajnych i oceniania ryzyka, w szczególności w kontekście transgranicznym. 17.Wspólne zespoły nadzorcze, procedury oparte na braku sprzeciwu w zakresie udzielania zgody na rozszerzenie zakresu działalności lub usług oraz przegląd i ocena Wprowadza się nowy art. 23b, aby zacieśnić współpracę między organami zaangażowanymi w proces nadzoru nad posiadającymi zezwolenie CCP z UE poprzez tworzenie wspólnych zespołów nadzorczych. Zadania wspólnych zespołów nadzorczych obejmują: (i) przekazywanie informacji organowi właściwemu dla CCP w kontekście procedury opartej na braku sprzeciwu w zakresie przedłużenia aktualnego zezwolenia odpowiedniego CCP; (ii) zapewnianie wsparcia przy ustalaniu częstotliwości i poziomu szczegółowości przeglądu i oceny CCP oraz (iii) branie udziału w kontrolach w miejscu prowadzenia działalności. 18.Wspólny mechanizm monitorowania Wprowadza się nowy art. 23c, aby ustanowić międzysektorowy mechanizm monitorowania zrzeszający organy Unii zaangażowane w proces nadzoru nad CCP z UE, członkami rozliczającymi z UE i klientami z UE. ESMA, we współpracy z pozostałymi organami uczestniczącymi we wspólnym mechanizmie monitorowania, będzie zobowiązany do przedstawiania Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji sprawozdania rocznego dotyczącego wyników działalności w zakresie monitorowania na potrzeby przyszłych decyzji w zakresie polityki. ESMA może również wydać wytyczne lub zalecenia, jeżeli uzna, że właściwe organy nie wywiązują się ze spoczywającego na nich obowiązku zapewnienia zgodności członków rozliczających i klientów z wymogiem dysponowania aktywnym rachunkiem, lub jeżeli stwierdzi wystąpienie ryzyka dla stabilności finansowej UE. 19.Sytuacja nadzwyczajna W art. 24 wprowadza się zmiany mające na celu dodatkowe wzmocnienie roli ESMA w sytuacjach nadzwyczajnych poprzez zapewnienie ESMA możliwości zwoływania posiedzeń komitetu nadzorczego ds. CCP z własnej inicjatywy albo na wniosek, potencjalnie w poszerzonym składzie, aby skutecznie koordynować działania podejmowane przez właściwe organy w odpowiedzi na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej. ESMA jest również uprawniony do zwrócenia się do uczestników rynku – w drodze zwykłego wezwania – o udzielenie jej informacji, jakie są mu potrzebne do wywiązania się ze spoczywających na nim obowiązków w zakresie koordynacji działań w takich przypadkach. ESMA może również wydawać zalecenia skierowane do organów właściwych dla CCP. 20.Komitet nadzorczy ds. CCP W art. 24a wprowadza się zmiany służące zapewnieniu ESMA możliwości wyznaczenia i zidentyfikowania priorytetów w zakresie nadzoru, aby uwzględnić ryzyko transgraniczne, w tym ryzyko związane z wzajemnymi powiązaniami, ryzyko związane ze współzależnościami oraz ryzyko koncentracji. Ponadto w art. 24a wprowadza się zmiany mające na celu umożliwienie przedstawicielom emisyjnych banków centralnych brania udziału w posiedzeniach komitetu nadzorczego ds. CCP z UE, a także – w stosownych przypadkach – zapewnienie możliwości zapraszania przedstawicieli odpowiednich organów reprezentujących klientów i przedstawicieli organów UE do udziału w tych posiedzeniach.

21.Uznawanie CCP z państw trzecich W art. 25 wprowadza się zmiany, aby doprecyzować, że w przypadku gdy ESMA podejmuje się dokonania przeglądu decyzji o uznaniu CCP z państw trzecich, dany CCP nie powinien być zobowiązany do złożenia nowego wniosku, ale powinien udostępnić ESMA wszelkie informacje niezbędne do dokonania takiego przeglądu. W art. 25 wprowadza się również zmiany służące zagwarantowaniu w sytuacji, w której leży to w interesie Unii, możliwości zastosowania przez Komisję proporcjonalnego podejścia i zniesienia wymogu zobowiązującego państwo trzecie do dysponowania sprawnie działającym, równoważnym systemem uznawania CCP z państw trzecich przy podejmowaniu decyzji o równoważności w odniesieniu do tego państwa trzeciego. W celu zapewnienia proporcjonalności uzgodnień o współpracy ESMA powinien dostosować je do specyfiki różnych jurysdykcji, przy uwzględnieniu CCP ustanowionych w odpowiednich jurysdykcjach. W przypadku CCP Tier II uzgodnienia o współpracy powinny obejmować szerokie spektrum informacji będących przedmiotem wymiany między ESMA a organami odpowiedniego państwa trzeciego; w uzgodnieniach tych powinno się również zawrzeć postanowienia zwiększające częstotliwość wymiany takich informacji. Ponadto w art. 25 wprowadza się zmiany mające na celu zagwarantowanie uwzględnienia w uzgodnieniach o współpracy prawa ESMA do bycia informowanym o przypadkach, w których CCP Tier II jest zobowiązany do zwiększenia poziomu swojej gotowości na wypadek znalezienia się w trudnej sytuacji finansowej, m.in. poprzez opracowanie planu przywrócenia gotowości do pracy po wystąpieniu sytuacji nadzwyczajnej, lub o przypadkach opracowania planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przez właściwy organ w odpowiednim państwie trzecim. ESMA powinien być również informowany o kwestiach istotnych z punktu widzenia stabilności finansowej UE w związku z nadchodzącym kryzysem. 22.Ciągłe spełnianie warunków uznania W art. 25b wprowadza się zmiany służące doprecyzowaniu, że CCP Tier II są zobowiązani do regularnego przekazywania ESMA odpowiednich informacji. 23.Cofnięcie uznania i publiczne ogłoszenie W art. 25p i 25r wprowadza się zmiany mające na celu wyjaśnienie, że ESMA może cofnąć decyzję o uznaniu, jeżeli CCP spoza UE narusza jakiekolwiek wymogi przewidziane w EMIR, oraz wydać publiczne ogłoszenie w przypadku nieuiszczenia przez CCP stosownych opłat lub niepodjęcia przez niego działań naprawczych wymaganych przez ESMA. 24.Obowiązki informacyjne wobec właściwych organów W art. 31 dotyczącym przekazywania informacji o zmianach kierownictwa CCP wprowadza się zmiany służące wyjaśnieniu przebiegu procedury związanej z gromadzeniem informacji i wydawaniem opinii przez ESMA i kolegium. 25.Opinie ESMA i kolegium W art. 32, 35, 41 i 54 wprowadza się zmiany, aby doprecyzować kwestie związane z występowaniem do ESMA i kolegium z wnioskiem o wydanie opinii. 26.Wymogi dotyczące uczestnictwa i przepisy ogólne dotyczące wymogów organizacyjnych W art. 26 i 37 wprowadza się zmiany w celu wyjaśnienia, że CCP nie powinni mieć możliwości pełnienia funkcji członków rozliczających innych CCP ani przyjmowania innych CCP bądź izb rozliczeniowych jako członków rozliczających lub pośrednich członków rozliczających. 27.Wymogi dotyczące uczestnictwa W art. 37 wprowadza się zmiany, aby doprecyzować, że w przypadku gdy CCP zaakceptował lub zamierza zaakceptować kontrahentów niefinansowych w charakterze członków rozliczających, taki CCP powinien upewnić się, że określone dodatkowe wymogi dotyczące depozytów zabezpieczających i funduszy na wypadek niewykonania zobowiązania zostały spełnione. Kontrahenci niefinansowi nie mogą świadczyć usług rozliczeniowych na rzecz klientów i powinni mieć możliwość prowadzenia rachunków w CCP wyłącznie w odniesieniu do aktywów i pozycji utrzymywanych na swój własnych rachunek. Organ właściwy dla CCP powinien regularnie przekazywać ESMA i kolegium informacje na temat stosowności akceptowania kontrahentów niefinansowych w charakterze członków rozliczających. ESMA jest uprawniony do opracowywania projektów regulacyjnych standardów technicznych dotyczących elementów, które należy wziąć pod uwagę przy ustalaniu kryteriów dostępu, i może wydać opinię w kwestii stosowności uzgodnień w tym zakresie po przeprowadzeniu doraźnej wzajemnej oceny. 28.Przejrzystość W art. 38 wprowadza się zmiany służące zapewnieniu lepszej widoczności i większej przewidywalności wezwań do uzupełnienia depozytu zabezpieczającego dla klientów i klientów pośrednich. Członkowie rozliczający i klienci świadczący usługi rozliczeniowe powinni zagwarantować przejrzystość względem swoich klientów. 29.Wymogi dotyczące depozytu zabezpieczającego

W art. 41 wprowadza się zmiany mające na celu zapewnienie ustawicznego dokonywania przez CCP zmian poziomów swoich depozytów zabezpieczających, biorąc jednocześnie pod uwagę potencjalnie procykliczne skutki takich zmian, odzwierciedlając aktualne warunki rynkowe oraz uwzględniając potencjalny wpływ pobierania i wypłacania przez nich depozytów zabezpieczających na podstawie notowań śróddziennych na poziom płynności swoich członków. 30.Środki kontroli ryzyka utraty płynności W art. 44 wprowadza się zmiany służące lepszemu odzwierciedleniu podmiotów, w przypadku których niewykonanie zobowiązania mogłoby wywrzeć istotny wpływ na poziom płynności CCP poprzez zobowiązanie CCP do uwzględnienia ryzyka utraty płynności wynikającego z niewykonania zobowiązania przez co najmniej dwa podmioty, w tym przez członków rozliczających i dostawców usług wsparcia płynności. 31.Wymogi dotyczące zabezpieczenia W art. 46 wprowadza się zmiany mające na celu zapewnienie możliwości uznawania gwarancji bankowych i gwarancji publicznych za wysoce płynne zabezpieczenia, o ile są one bezwarunkowo dostępne na żądanie w okresie likwidacji i po upewnieniu się, że CCP bierze je pod uwagę przy obliczaniu swojej łącznej ekspozycji względem banku. Ponadto przy zmianie poziomu redukcji wartości aktywów przyjmowanych jako zabezpieczenie CCP powinien brać pod uwagę wszelkie skutki o potencjalnie procyklicznym charakterze. 32.Przegląd modeli, stosowanie testu warunków skrajnych i weryfikacja historyczna W art. 49 wprowadza się zmiany służące zapewnieniu skrócenia i zmniejszenia stopnia złożoności stosownych procedur, za pośrednictwem których CCP wprowadzają zmiany w modelach, oraz zagwarantowanie CCP większej pewności w kwestii wyniku tych procedur. Właściwe organy są zobowiązane do szybkiego potwierdzenia otrzymania wniosku o wprowadzenie zmiany w modelu poprzez ocenienie, czy CCP przekazał wszystkie wymagane dokumenty. Aby zapewnić załączanie przez CCP z UE wszystkich wymaganych dokumentów do składanych przez nich wniosków, ESMA jest zobowiązany opracować projekty regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych określających takie dokumenty, ich format i treść. Ponadto CCP powinien przesłać wszystkie dokumenty do centralnej bazy danych, gdzie powinny one zostać niezwłocznie udostępnione organowi właściwemu dla danego CCP, ESMA i kolegium. W art. 49 wprowadza się również możliwość przeprowadzenia procedury opartej na braku sprzeciwu zamiast standardowej procedury w celu zatwierdzenia zmian w modelach uznawanych za nieistotne oraz wskazuje się rodzaje zmian, które uznaje się za istotne. Jeżeli CCP uznaje zmianę za nieistotną, może rozpocząć korzystanie ze zmienionego modelu, zanim właściwy dla niego organ otrzyma odpowiednią decyzję. 33.Zmiany dotyczące sprawozdań i przeglądów W art. 85 wprowadza się zmiany mające na celu nałożenie na Komisję obowiązku przedstawienia sprawozdania z oceny stosowania niniejszego rozporządzenia do [data przypadająca 5 lat od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]. Komisja jest zobowiązana przedłożyć to sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wraz z wszelkimi stosownymi wnioskami. Ponadto w art. 85 skreśla się figurujący w nim obecnie wymóg przedłożenia sprawozdania do 2 stycznia 2023 r. ESMA jest również zobowiązany do przedłożenia sprawozdania na temat swojego personelu i zasobów do [data przypadająca 3 lata od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia]. 34.Zmiany w rozporządzeniu w sprawie wymogów kapitałowych (CRR) W art. 382 ust. 4 CRR wprowadza się zmianę służącą dostosowaniu odpowiednich przepisów CRR do zmian zaproponowanych w niniejszym wniosku. Wspomniana zmiana ma na celu skorygowanie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, w szczególności poprzez doprecyzowanie, które transakcje wewnątrzgrupowe mogą zostać zwolnione z konieczności spełnienia tego wymogu. 35.Zmiany w rozporządzeniu w sprawie funduszy rynku pieniężnego (rozporządzenie w sprawie FRP) W art. 17 rozporządzenia w sprawie FRP wprowadza się zmiany dotyczące przepisów odnoszących się do polityki inwestycyjnej w zakresie limitów ryzyka kontrahenta. Skutkują one zwolnieniem transakcji na instrumentach pochodnych rozliczonych na szczeblu centralnym z limitów ryzyka kontrahenta ustanowionych w art. 17 ust. 4 i art. 17 ust. 6 lit. c) rozporządzenia w sprawie FRP. Ponadto w art. 2 dodaje się nowy pkt 24 zawierający definicję CCP.



2022/0403 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z dnia [xxx] r.

zmieniające rozporządzenia (UE) nr 648/2012, (UE) nr 575/2013 i (UE) 2017/1131 w zakresie środków mających na celu ograniczenie nadmiernych ekspozycji wobec kontrahentów centralnych z państw trzecich oraz zwiększenie efektywności unijnych rynków usług rozliczeniowych

(Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 przyczynia się do ograniczenia ryzyka systemowego dzięki poprawie przejrzystości rynku instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym oraz dzięki zmniejszeniu ryzyka kredytowego i ryzyka operacyjnego kontrahenta związanego z instrumentami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. (2)Infrastruktury posttransakcyjne stanowią jeden z podstawowych elementów unii rynków kapitałowych i odpowiadają za szereg czynności posttransakcyjnych, w tym rozliczanie. Sprawnie działający i konkurencyjny system rozliczeniowy w Unii ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania unijnych rynków kapitałowych i stanowi fundament stabilności finansowej UE. Należy zatem przyjąć dodatkowe przepisy służące poprawie efektywności usług rozliczeniowych w Unii w ujęciu ogólnym, a w szczególności usług rozliczeniowych świadczonych przez kontrahentów centralnych (CCP), poprzez uproszczenie procedur, zwłaszcza w zakresie świadczenia dodatkowych usług lub prowadzenia dodatkowej działalności i wprowadzania zmian w modelach ryzyka CCP, poprzez zwiększenie płynności, poprzez zapewnienie warunków sprzyjających dokonywaniu rozliczeń za pośrednictwem CCP z Unii, poprzez zmodernizowanie ram prowadzenia działalności przez CCP oraz poprzez zapewnienie CCP i innym podmiotom finansowym elastyczności niezbędnej do konkurowania na jednolitym rynku. (3)Aby przyciągnąć klientów, CCP muszą być bezpieczni i odporni. W rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 przewidziano środki służące poprawie przejrzystości rynków instrumentów pochodnych i ograniczaniu ryzyka poprzez dokonywanie rozliczeń i wymienianie się depozytami zabezpieczającymi. W tym kontekście CCP odgrywają ważną rolę w ograniczaniu ryzyka finansowego. Należy zatem przyjąć przepisy dodatkowo zwiększające stabilność CCP z Unii, w szczególności poprzez wprowadzenie zmian w niektórych aspektach ram regulacyjnych. Ponadto, uznając rolę CCP z Unii w utrzymywaniu stabilności finansowej UE, należy zwiększyć nadzór nad tymi CCP, zwracając szczególną uwagę na pełnioną przez nich funkcję w szerzej rozumianym systemie finansowym, a także na fakt, że świadczą oni usługi transgraniczne. (4)Rozliczanie centralne to działalność o charakterze globalnym, a uczestnicy rynku z Unii są aktywni na poziomie międzynarodowym. Od chwili przyjęcia przez Komisję w 2017 r. wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 1095/2010 w sprawie ustanowienia Europejskiego Urzędu Nadzoru (Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych) oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 w odniesieniu do procedur i organów związanych z udzielaniem zezwolenia CCP oraz wymogów dotyczących uznawania CCP z państw trzecich różne podmioty, w tym m.in. Europejski Urząd Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA), wielokrotnie wyrażały jednak obawy dotyczące utrzymującego się ryzyka dla stabilności finansowej Unii wynikającego z nadmiernej koncentracji usług rozliczeniowych w niektórych CCP z państw trzecich, w szczególności z uwagi na potencjalne ryzyko, jakie może pojawić się w ramach scenariusza warunków skrajnych. W perspektywie krótkoterminowej, aby ograniczyć ryzyko wystąpienia zjawiska nagłych spadków spowodowanego nagłym zakłóceniem dostępu uczestników rynku z Unii do brytyjskich CCP w związku z wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z Unii, Komisja przyjęła szereg decyzji o równoważności w celu utrzymania dostępu do CCP ze Zjednoczonego Królestwa. Komisja wezwała jednak uczestników rynku z Unii do ograniczenia swoich nadmiernych ekspozycji wobec CCP o znaczeniu systemowym spoza Unii w perspektywie średnioterminowej. Komisja ponowiła swój apel w styczniu 2021 r. w komunikacie pt. „Europejski system gospodarczy i finansowy: wspieranie otwartości, wytrzymałości i odporności”. Ryzyko i skutki związane z nadmiernymi ekspozycjami wobec CCP o znaczeniu systemowym spoza Unii zostały zbadane w sprawozdaniu opublikowanym przez ESMA w grudniu 2021 r. po przeprowadzeniu oceny zgodnie z art. 25 ust. 2c rozporządzenia (UE) nr 648/2012. W sprawozdaniu tym stwierdzono, że niektóre usługi świadczone przez wspomnianych CCP o znaczeniu systemowym ze Zjednoczonego Królestwa miały na tyle istotne znaczenie systemowe, że uzgodnienia przewidziane obecnie w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 są niewystarczające do należytego zarządzania ryzykiem dla stabilności finansowej Unii. Aby ograniczyć potencjalne ryzyko dla stabilności finansowej Unii spowodowane dalszym nadmiernym opieraniem się na CCP o znaczeniu systemowym z państw trzecich, ale również aby zwiększyć proporcjonalność środków stosowanych w odniesieniu do tych CCP z państw trzecich, którzy stanowią mniejsze zagrożenie dla stabilności finansowej Unii, należy lepiej dostosować ramy wprowadzone rozporządzeniem (UE) 2019/2099 do ryzyka, z jakim wiąże się działalność różnych CCP z państw trzecich. (5)W art. 4 ust. 2 i w art. 11 ust. 5–10 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 transakcje wewnątrzgrupowe zwolniono z obowiązku rozliczania i wymogów dotyczących depozytów zabezpieczających. Aby zapewnić większą pewność prawa i przewidywalność w kwestii ram ustanowionych na potrzeby transakcji wewnątrzgrupowych, decyzje o równoważności, o których mowa w art. 13 tego rozporządzenia, powinny zostać zastąpione prostszymi ramami. Należy zatem zmienić art. 3 wspomnianego rozporządzenia i zastąpić konieczność wydania decyzji o równoważności wykazem państw trzecich, w przypadku których nie powinno się udzielać wyłączenia. W związku z powyższym art. 13 tego rozporządzenia powinien zostać uchylony. Ponieważ w art. 382 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 odniesiono się do transakcji wewnątrzgrupowych, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, we wspomnianym art. 382 również powinno się wprowadzić stosowne zmiany. (6)Biorąc pod uwagę fakt, że podmioty mające siedzibę w państwach figurujących w wykazie państw trzecich wysokiego ryzyka mających strategiczne braki w ich krajowych systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, o których mowa w art. 9 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849, lub w państwach trzecich figurujących w wykazie zamieszczonym w załączniku I do konkluzji Rady w sprawie zmienionego unijnego wykazu jurysdykcji niechętnych współpracy do celów podatkowych podlegają mniej rygorystycznemu otoczeniu regulacyjnemu, ich działalność może zwiększać ryzyko dla stabilności finansowej Unii, m.in. z uwagi na podwyższone ryzyko kredytowe kontrahenta i ryzyko prawne. Dlatego też tego rodzaju podmioty nie powinny kwalifikować się do objęcia ich ramami ustanowionymi na potrzeby transakcji wewnątrzgrupowych. (7)Strategiczne braki w systemie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu lub brak współpracy do celów podatkowych niekoniecznie muszą być jedynymi czynnikami, które mogą wywierać wpływ na ryzyko, w tym ryzyko kredytowe kontrahenta i ryzyko prawne, powiązane z kontraktami pochodnymi. W tym kontekście istotne mogą okazać się również inne czynniki takie jak ramy nadzorcze. Komisja powinna być zatem uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu wskazywania państw trzecich, których podmioty nie mogą korzystać z opisanych wyłączeń, mimo że nie figurują w żadnym ze wspomnianych wykazów. Biorąc pod uwagę fakt, że transakcje wewnątrzgrupowe podlegają mniej rygorystycznym wymogom regulacyjnym, organy regulacyjne i organy nadzoru powinny uważnie monitorować i oceniać ryzyko związane z transakcjami z udziałem podmiotów z państw trzecich. (8)Aby zapewnić równe warunki działania dla instytucji kredytowych z Unii i z państw trzecich świadczących usługi rozliczeniowe na rzecz systemów programów emerytalnych, należy wprowadzić zwolnienie z obowiązku rozliczania przewidzianego w art. 4 pkt (iv) rozporządzenia (UE) nr 648/2012, jeżeli unijny kontrahent finansowy lub kontrahent niefinansowy podlegający obowiązkowi rozliczania dokonuje transakcji z systemem programów emerytalnych ustanowionym w państwie trzecim, który został zwolniony z obowiązku rozliczania zgodnie z prawem krajowym tego państwa trzeciego. (9)W rozporządzeniu (UE) nr 648/2012 propaguje się korzystanie z rozliczania centralnego jako głównej techniki ograniczania ryzyka związanego z instrumentami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym. Oznacza to, że najlepszą metodą ograniczania ryzyka związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym jest rozliczanie tego rodzaju kontraktów pochodnych przez CCP, który posiada zezwolenie udzielone zgodnie z art. 14 lub który został uznany zgodnie z art. 25 tego rozporządzenia. W związku z powyższym przy obliczaniu wartości pozycji porównywanej z progami wyznaczonymi zgodnie z art. 10 ust. 4 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 648/2012 powinno się brać pod uwagę wyłącznie te kontrakty pochodne, które nie zostały rozliczone przez CCP, który posiada zezwolenie zgodnie z art. 14 lub który został uznany zgodnie z art. 25 tego rozporządzenia. (10)Należy odnieść się do ryzyka dla stabilności finansowej związanego z nadmiernymi ekspozycjami członków rozliczających i klientów z Unii wobec CCP o znaczeniu systemowym z państw trzecich (CCP Tier II) świadczących usługi rozliczeniowe, które ESMA uznał za usługi rozliczeniowe o istotnym znaczeniu systemowym zgodnie z art. 25 ust. 2c rozporządzenia (UE) nr 648/2012. W grudniu 2021 r. ESMA stwierdził, że określone usługi rozliczeniowe świadczone przez dwóch CCP Tier II, mianowicie usługi związane z instrumentami pochodnymi na stopę procentową denominowanymi w euro i w złotych polskich, usługi związane ze swapami ryzyka kredytowego denominowanymi w euro i usługi związane z instrumentami pochodnymi na krótkoterminową stopę procentową denominowanymi w euro, mają istotne znaczenie systemowe dla Unii lub dla co najmniej jednego spośród jej państw członkowskich. Jak wspomniał ESMA w swoim sprawozdaniu oceniającym z grudnia 2021 r., jeżeli wspomniani dwaj CCP Tier II znaleźliby się w trudnej sytuacji finansowej, wprowadzenie zmian w ich uznanych zabezpieczeniach, depozytach zabezpieczających lub redukcjach wartości mogłoby wywrzeć niekorzystny wpływ na rynki obligacji skarbowych co najmniej jednego państwa członkowskiego, a w szerszym ujęciu – na stabilność finansową Unii. Ponadto zakłócenia na rynkach istotnych z punktu widzenia wdrażania polityki pieniężnej mogą utrudniać prawidłowe funkcjonowanie mechanizmu transmisji o kluczowym znaczeniu dla emisyjnych banków centralnych. Na wszystkich kontrahentów finansowych i niefinansowych podlegających obowiązkowi rozliczania należy zatem nałożyć wymóg utrzymywania – bezpośrednio lub pośrednio – rachunków o minimalnym poziomie aktywności w CCP mających siedzibę w Unii. Wymóg ten powinien doprowadzić do ograniczenia skali świadczenia tego rodzaju usług rozliczeniowych przez wspomnianych CCP Tier II do poziomu, przy którym takie rozliczanie nie będzie już stanowiło rozliczania o istotnym znaczeniu systemowym. (11)Należy zagwarantować, aby kalibrację poziomu działalności rozliczeniowej, który ma być utrzymywany na rachunkach utrzymywanych w CCP z Unii, można było dostosowywać do zmieniających się okoliczności. ESMA odgrywa ważną rolę w procesie oceny istotnego znaczenia systemowego CCP z państw trzecich i świadczonych przez nie usług rozliczeniowych. ESMA – we współpracy z Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejskim Urzędem Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EIOPA) i ERRS i po zasięgnięciu opinii Europejskiego Systemu Banków Centralnych (ESBC) – powinien zatem opracować projekt regulacyjnych standardów technicznych określających szczegółowo poziom usług rozliczeniowych o istotnym znaczeniu systemowym, który kontrahenci finansowi i niefinansowi podlegający obowiązkowi rozliczania powinni utrzymywać na aktywnych rachunkach utrzymywanych w CCP z Unii. Taka kalibracja nie powinna wykraczać poza to, co jest konieczne i proporcjonalne do ograniczenia rozliczania dokonywanego w ramach określonych usług rozliczeniowych świadczonych przez dany CCP Tier II. W tym względzie ESMA powinien wziąć pod uwagę koszty, ryzyko i obciążenia, z jakimi tego rodzaju kalibracja wiąże się dla kontrahentów finansowych i niefinansowych, jej wpływ na ich konkurencyjność oraz ryzyko przeniesienia tych kosztów na podmioty niefinansowe. ESMA powinien ponadto zagwarantować, aby planowane ograniczenie skali rozliczania tego rodzaju instrumentów uznawanych za mające istotne znaczenie systemowe skutkowało nieuznawaniem ich już za instrumenty o istotnym znaczeniu systemowym przy dokonywaniu przez ESMA przeglądu decyzji o uznaniu odpowiednich CCP, który – zgodnie z art. 25 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 – powinien być przeprowadzany co najmniej raz na pięć lat. Co więcej, należy przewidzieć odpowiednie okresy stopniowego wprowadzania wymogu utrzymywania określonego poziomu działalności rozliczeniowej na rachunkach w CCP z Unii. (12)Aby zagwarantować, że klienci zdają sobie sprawę z dostępnych możliwości, a także aby zapewnić im możliwość podjęcia świadomej decyzji w kwestii miejsca, w którym chcą rozliczyć swoje kontrakty na instrumenty pochodne, członkowie rozliczający i klienci świadczący usługi rozliczeniowe zarówno w Unii, jak i w uznanych CCP z państw trzecich, powinni informować swoich klientów o możliwości rozliczenia kontraktu na instrumenty pochodne w CCP z Unii, aby ograniczyć rozliczanie usług uznanych za usługi o istotnym znaczeniu systemowym za pośrednictwem CCP Tier II w celu zapewnienia stabilności finansowej Unii. (13)Aby zapewnić, by właściwe organy dysponowały niezbędnymi informacjami na temat działalności rozliczeniowej prowadzonej przez członków rozliczających lub klientów w uznanych CCP, należy wprowadzić obowiązek zgłaszania mający zastosowanie do takich członków rozliczających lub klientów. Przy przekazywaniu stosownych informacji należy dokonać rozróżnienia między transakcjami na papierach wartościowych, transakcjami na instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu na rynku regulowanym oraz transakcjami na instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym.

(14)Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/834 zmieniono rozporządzenie (UE) nr 648/2012, aby wprowadzić w nim m.in. zwolnienie z wymogów dotyczących zgłaszania transakcji na instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym między kontrahentami w ramach grupy, w przypadku których przynajmniej jeden kontrahent jest kontrahentem niefinansowym. Zwolnienie to zostało wprowadzone, ponieważ transakcje wewnątrzgrupowe z udziałem kontrahentów niefinansowych stanowią stosunkowo małą część wszystkich transakcji na instrumentach pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym i są wykorzystywane głównie do celów zabezpieczenia wewnętrznego w ramach grup. Z tego względu transakcje te nie przyczyniają się w istotnym stopniu do zwiększenia ryzyka systemowego i liczby wzajemnych powiązań z pozostałymi elementami systemu finansowego. Zwolnienie tych transakcji z wymogów dotyczących zgłaszania ograniczyło jednak zdolność ESMA, ERRS i innych organów do precyzyjnego identyfikowania i oceniania ryzyka podejmowanego przez kontrahentów niefinansowych. Aby zapewnić lepszą widoczność transakcji wewnątrzgrupowych, biorąc pod uwagę ich potencjalne wzajemne powiązania z pozostałymi elementami systemu finansowego i zważywszy na zmiany odnotowane w ostatnim czasie na rynku, w szczególności presję wywieraną na rynki energii w następstwie niesprowokowanej i nieuzasadnionej napaści Rosji na Ukrainę, zwolnienie to powinno zostać zniesione. (15)Aby zagwarantować, że właściwe organy przez cały czas będą świadome istnienia ekspozycji na poziomie podmiotu i na poziomie grupy i że będą w stanie monitorować takie ekspozycje, właściwe organy powinny ustanowić skuteczne procedury współpracy umożliwiające im obliczanie wartości pozycji w ramach kontraktów, które nie są rozliczane przez posiadających zezwoleniem lub uznanych CCP, a także czynne szacowanie i ocenianie poziomu ekspozycji związanego z kontraktami pochodnymi będącymi przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym na poziomie podmiotu i na poziomie grupy. (16)Należy zapewnić, aby przewidziane w rozporządzeniu delegowanym Komisji (UE) nr 149/2013 z dnia 19 grudnia 2012 r. uzupełniającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 648/2012 kryteria służące do określania, które kontrakty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym można uznać za przyczyniające się w sposób obiektywnie mierzalny do zmniejszenia ryzyka, były nadal adekwatne, biorąc pod uwagę zmiany zachodzące na rynku. Należy również zagwarantować, aby wartość progów wiążących się z obowiązkiem rozliczania wyznaczonych we wspomnianym rozporządzeniu delegowanym Komisji należycie i precyzyjnie odzwierciedlała poszczególne czynniki ryzyka i cechy charakterystyczne instrumentów pochodnych innych niż instrumenty pochodne na stopę procentową, walutowe instrumenty pochodne, kredytowe instrumenty pochodne i instrumenty pochodne na akcje. Dlatego też ESMA powinien przeprowadzić odpowiedni przegląd wspomnianego rozporządzenia delegowanego Komisji i, w stosownych przypadkach, objaśnić jego przepisy, w razie potrzeby występując z wnioskiem o wprowadzenie w nim zmian. ESMA zachęca się m.in. do rozważenia możliwości zapewnienia większego stopnia szczegółowości w odniesieniu do towarowych instrumentów pochodnych oraz – w stosownych przypadkach – do zagwarantowania takiego większego stopnia szczegółowości. Wspomniany większy stopień szczegółowości można byłoby osiągnąć, dzieląc progi wiążące się z obowiązkiem rozliczania według sektora i rodzaju, np. dokonując rozróżnienia między towarami z sektora rolnictwa, towarami z sektora energii lub towarami związanymi z sektorem metalowym bądź różnicując te towary w oparciu o inne właściwości, takie jak kryteria środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem, zrównoważone środowiskowo inwestycje lub właściwości powiązane z kryptowalutami. W trakcie wspomnianego przeglądu ESMA powinien dążyć do zasięgnięcia opinii odpowiednich zainteresowanych stron dysponujących szczegółową wiedzą na temat określonych towarów. (17)Kontrahentom niefinansowym, na których spoczywa obowiązek wymiany zabezpieczeń w odniesieniu do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym nierozliczanych przez CCP, należy zapewnić wystarczającą ilość czasu, aby mogli wynegocjować i sprawdzić ustalenia w zakresie wymiany tego rodzaju zabezpieczeń. (18)Aby zapewnić jednolity sposób stosowania procedur zarządzania ryzykiem, które wymagają terminowej, precyzyjnej i odpowiednio wyodrębnionej wymiany zabezpieczeń w odniesieniu do kontraktów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym zawieranych między kontrahentami finansowymi a kontrahentami niefinansowymi, Europejskie Urzędy Nadzoru (EUN) powinny podjąć działania niezbędne do zagwarantowania takiego spójnego sposobu stosowania wspomnianych procedur. (19)Aby zagwarantować stosowanie spójnego i zbieżnego podejścia przez właściwe organy w całej Unii, CCP posiadający zezwolenie lub osoby prawne, które chcą uzyskać zezwolenie na świadczenie usług rozliczeniowych i prowadzenie działalności rozliczeniowej w odniesieniu do instrumentów finansowych zgodnie z art. 14 rozporządzenia (UE) nr 648/2012, powinni mieć również możliwość uzyskania zezwolenia na świadczenie usług rozliczeniowych i prowadzenie działalności rozliczeniowej w odniesieniu do instrumentów niefinansowych. Zgodnie z art. 1 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 648/2012 przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie do CCP rozumianych jako podmioty, a nie do poszczególnych świadczonych przez nie usług. Jeżeli poza instrumentami finansowymi dany CCP rozlicza również instrumenty niefinansowe, organ właściwy dla tego CCP powinien mieć możliwość upewnienia się, że dany CCP spełnia wszystkie wymogi rozporządzenia (UE) nr 648/2012 w ramach wszystkich oferowanych przez niego usług. (20)CCP z Unii borykają się z wyzwaniami przy próbie rozszerzenia zakresu oferowanych przez siebie produktów i napotykają trudności we wprowadzaniu nowych produktów na rynek. Wspomniane wyzwania i trudności wynikają z określonych przepisów rozporządzenia (UE) nr 648/2012, które sprawiają, że niektóre procedury udzielania zezwolenia są zbyt długie i zbyt złożone, a ich końcowy rezultat jest trudny do przewidzenia. Procedura udzielania lub przedłużania zezwolenia CCP z Unii powinna zatem zostać uproszczona przy jednoczesnym zagwarantowaniu odpowiedniego zaangażowania w ten proces ESMA i kolegium, o którym mowa w art. 18 rozporządzenia (UE) nr 648/2012. Po pierwsze, aby uniknąć znacznych opóźnień związanych z przeprowadzaniem przez właściwe organy oceny kompletności wniosku o udzielenie zezwolenia, które mogą w niektórych przypadkach potencjalnie przerodzić się w opóźnienia o nieokreślonym czasie trwania, właściwy organ powinien niezwłocznie potwierdzić otrzymanie odpowiedniego wniosku i szybko zweryfikować, czy dany CCP przekazał dokumenty niezbędne do przeprowadzenia oceny. Aby zapewnić załączanie przez CCP z Unii wszystkich wymaganych dokumentów do składanych przez nich wniosków, ESMA powinien opracować projekty regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych określające dokumenty, które należy przekazać, informacje, które powinny znajdować się w tych dokumentach, oraz format, w jakim dokumenty te powinny zostać przedłożone. Po drugie, aby zagwarantować sprawne i równoczesne ocenianie wniosków, CCP powinni mieć możliwość przesyłania wszystkich dokumentów za pośrednictwem centralnej bazy danych, gdzie powinny one zostać niezwłocznie udostępnione organowi właściwemu dla CCP, ESMA i kolegium. Po trzecie, w trakcie okresu oceny organ właściwy dla CCP, ESMA i kolegium powinny komunikować się z CCP i kierować do niego wszelkie zapytania, aby zagwarantować szybki, sprawny i oparty na współpracy przebieg procedury dokonywania kompleksowego przeglądu. Aby uniknąć powielania działań i zbędnych opóźnień, wszelkie zapytania i udzielane następnie wyjaśnienia powinny być również jednocześnie udostępniane organowi właściwemu dla CCP, ESMA i kolegium. (21)Obecnie brak jest pewności w kwestii tego, kiedy dodatkowa usługa lub działalność jest objęta obowiązującym zezwoleniem udzielonym CCP. Należy wyeliminować ten brak pewności i zapewnić proporcjonalność w sytuacji, gdy proponowana dodatkowa usługa lub działalność nie zwiększa ryzyka, na które narażony jest CCP. W tym celu konieczne jest potwierdzenie, że w takich przypadkach wnioski nie powinny być poddawane pełnej procedurze oceny. Z tego względu należy określić, które dodatkowe usługi rozliczeniowe i jakiego rodzaju dodatkowa działalność rozliczeniowa mogą zostać uznane za nieistotne, a tym samym za nieprzyczyniające się do zwiększenia ryzyka, na jakie narażony jest CCP z Unii, a także wskazać usługi i rodzaje działalności, które powinny być zatwierdzane przez odpowiedni organ właściwy dla CCP w drodze procedury opartej na braku sprzeciwu. Ta procedura oparta na braku sprzeciwu powinna być stosowana w przypadku, gdy CCP zamierza rozliczać co najmniej jeden instrument finansowy należący do tych samych klas instrumentów finansowych, na których rozliczanie uzyskał pozwolenie, o ile takie instrumenty finansowe są przedmiotem obrotu w systemie obrotu, w ramach którego dany CCP świadczy już usługi rozliczeniowe lub prowadzi działalność, a proponowana dodatkowa usługa rozliczeniowa lub działalność nie wiąże się z płatnością w nowej walucie. Ta procedura oparta na braku sprzeciwu powinna być stosowana także w sytuacji, gdy CCP wprowadza nową walutę unijną do klasy instrumentów finansowych, które są już objęte zezwoleniem CCP, lub gdy wprowadza co najmniej jeden dodatkowy okres do klasy instrumentów finansowych objętych już zezwoleniem posiadanym przez CCP, pod warunkiem że nie wiąże się to ze znacznym wydłużeniem zakresu terminów zapadalności. CCP powinien ponadto mieć możliwość zwrócenia się do właściwego dla niego organu o przeprowadzenie procedury opartej na braku sprzeciwu, jeżeli przedmiotowy CCP stwierdzi, że proponowana dodatkowa usługa lub działalność nie doprowadziłaby do zwiększenia poziomu ryzyka, na jakie jest on narażony, w szczególności jeżeli nowa usługa rozliczeniowa lub działalność rozliczeniowa jest podobna do usług, na których świadczenie ten CCP uzyskał już zezwolenie. Procedura oparta na braku sprzeciwu nie powinna wymagać odrębnej opinii ESMA i kolegium, ponieważ taki wymóg byłby nieproporcjonalny. Zamiast tego ESMA i kolegium powinni mieć możliwość przekazywania informacji organowi właściwemu dla CCP za pośrednictwem wspólnego zespołu nadzorczego utworzonego dla danego CCP. (22)Aby wspierać sprawowanie ustawicznego, opartego na współpracy nadzoru nad CCP, kolegium powinno wydać opinię w sytuacji, w której właściwy organ rozważa możliwość cofnięcia zezwolenia CCP oraz przy przeprowadzaniu przez właściwy organ corocznego przeglądu i oceny danego CCP. (23)Aby zapewnić spójne funkcjonowanie wszystkich kolegiów i dodatkowo wzmocnić konwergencję praktyk nadzorczych, ESMA powinien zarządzać kolegiami ds. poszczególnych CCP z Unii i im przewodniczyć, a także powinno przysługiwać mu w nich prawo głosu. (24)ESMA powinien mieć możliwość wnoszenia bardziej efektywnego wkładu celem zapewnienia, aby CCP z Unii świadczyli swoje usługi w sposób bezpieczny, solidny, skuteczny i konkurencyjny w całej UE. W związku z tym ESMA powinien, poza kompetencjami nadzorczymi określonymi obecnie w rozporządzeniu (UE) nr 648/2012, wydawać również opinię skierowaną do organu właściwego dla CCP w kwestii corocznego przeglądu i oceny danego CCP, cofnięcia udzielonego mu zezwolenia i wymogów dotyczących depozytów zabezpieczających. Przy wydawaniu opinii ESMA powinien ocenić zgodność danego CCP z odpowiednimi wymogami, koncentrując się w szczególności na zidentyfikowanym ryzyku transgranicznym lub na ryzyku dla stabilności finansowej Unii. Należy również dalej wzmacniać konwergencję praktyk nadzorczych i zapewnić, aby wszystkie zainteresowane strony były informowane o ocenie działalności danego CCP przeprowadzanej przez ESMA i kolegium. ESMA powinien zatem publikować, uwzględniając konieczność ochrony informacji poufnych, informacje o tym, że dany właściwy organ nie stosuje się lub nie zamierza stosować się do jego opinii bądź do opinii kolegium lub jakichkolwiek przewidzianych w tych opiniach warunków lub zaleceń. ESMA powinien również mieć możliwość, w odniesieniu do indywidualnych przypadków, podjęcia decyzji o opublikowaniu przedstawionego przez właściwy organ uzasadnienia niezastosowania się do opinii ESMA lub opinii kolegium bądź do jakichkolwiek warunków lub zaleceń w nich zawartych. (25)Konieczne jest zapewnienie, aby CCP nieustannie spełniał wymogi rozporządzenia (UE) nr 648/2012, w tym po przeprowadzeniu procedury opartej na braku sprzeciwu zatwierdzającej świadczenie dodatkowych usług rozliczeniowych lub prowadzenia dodatkowej działalności rozliczeniowej lub po przeprowadzeniu procedury opartej na braku sprzeciwu w odniesieniu do zatwierdzenia zmiany modelu, w których to przypadkach ESMA i kolegium nie wydają odrębnej opinii. W przeglądzie przeprowadzanym przez organ właściwy dla danego CCP co najmniej raz w roku należy zatem w szczególności uwzględnić takie nowe usługi rozliczeniowe lub nową działalność rozliczeniową oraz wszelkie zmiany w modelu. Celem zapewnienia konwergencji praktyk nadzorczych oraz zapewnienia, aby CCP z Unii świadczyli swoje usługi w sposób bezpieczny, solidny i konkurencyjny w całej UE, sprawozdanie właściwego organu powinno podlegać opinii ESMA i kolegium oraz powinno być składane co roku. (26)ESMA powinien dysponować środkami umożliwiającymi identyfikację potencjalnych zagrożeń dla stabilności finansowej Unii. ESMA powinien zatem – we współpracy z EUNB, EIOPA, oraz EBC w kontekście zadań dotyczących nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego, powierzonych mu zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) nr 1024/2013 – zidentyfikować wzajemne powiązania i współzależności między różnymi CCP i osobami prawnymi, w tym wspólnych członków rozliczających, klientów i klientów pośrednich, wspólnych istotnych dostawców usług, wspólnych istotnych dostawców płynności, uzgodnienia dotyczące wzajemnych zabezpieczeń, postanowienia w przypadku niewykonania zobowiązań i uzgodnienia wzajemne między CCP w zakresie uzgodnień dotyczących kompensowania sald, umowy dotyczące wzajemnych gwarancji oraz przypadki przeniesienia ryzyk oraz uzgodnienia dotyczące wewnątrzgrupowych transakcji zabezpieczających. (27)Banki centralne emitujące waluty unijne, w których wyrażone są instrumenty finansowe rozliczane przez CCP posiadających zezwolenie, które to banki zwróciły się o członkostwo w komitecie nadzorczym ds. CCP, są członkami tego komitetu bez prawa głosu. Uczestniczą one w jego posiedzeniach dotyczących CCP z Unii wyłącznie w kontekście dyskusji na temat ogólnounijnych ocen odporności tych CCP na niekorzystne zmiany na rynku oraz istotnych zmian na rynku. W przeciwieństwie do ich zaangażowania w nadzór nad CCP z państw trzecich emisyjne banki centralne są zatem niewystarczająco zaangażowane w kwestie nadzoru nad CCP z Unii, które mają bezpośrednie znaczenie dla prowadzenia polityki pieniężnej i sprawnego funkcjonowania systemów płatniczych, co prowadzi do niedostatecznego uwzględnienia ryzyka transgranicznego. Należy zatem umożliwić tym emisyjnym bankom centralnym uczestnictwo w charakterze członków bez prawa głosu we wszystkich posiedzeniach komitetu nadzorczego ds. CCP, gdy zbiera się on w sprawie CCP z Unii. (28)Konieczne jest zapewnienie szybkiej wymiany informacji, dzielenia się wiedzą i skutecznej współpracy między organami zaangażowanymi w nadzór nad CCP posiadającymi zezwolenie, a w szczególności w przypadkach, gdy wymagana jest szybka decyzja organu właściwego dla CCP. Należy zatem powołać wspólny zespół nadzorczy dla każdego CCP z Unii w celu wspierania tych organów nadzoru, w tym poprzez przekazywanie informacji organowi właściwemu dla CCP w kontekście procedury opartej na braku sprzeciwu w zakresie przedłużenia aktualnego zezwolenia odpowiedniego CCP, zapewnianie wsparcia przy ustalaniu częstotliwości i poziomu szczegółowości przeglądu i oceny CCP oraz branie udziału w kontrolach w miejscu prowadzenia działalności. Biorąc pod uwagę, że organ właściwy dla CCP pozostaje ostatecznie odpowiedzialny za końcowe decyzje nadzorcze, wspólne zespoły nadzorcze powinny działać pod auspicjami organu właściwego dla CCP, na potrzeby którego powołano dany zespół, i powinny składać się z pracowników organu właściwego dla CCP, ESMA i niektórych członków kolegium. Inni członkowie kolegium również powinni mieć możliwość wystąpienia o możliwość uczestnictwa, uzasadniając wniosek swoją oceną skutków, jakie trudna sytuacja finansowa danego CCP może mieć dla stabilności finansowej ich odnośnego państwa członkowskiego. (29)Aby zwiększyć zdolność odpowiednich organów Unii do uzyskania kompleksowego obrazu zmian na rynku mających znaczenie dla rozliczania w Unii, monitorowania wdrażania niektórych wymogów rozporządzenia (UE) nr 648/2012 dotyczących rozliczania oraz wspólnego omawiania kwestii potencjalnego ryzyka wynikającego ze wzajemnych powiązań między różnymi podmiotami finansowymi i innych kwestii związanych ze stabilnością finansową, konieczne jest ustanowienie międzysektorowego mechanizmu monitorowania zrzeszającego odpowiednie organy Unii zaangażowane w nadzór nad CCP z Unii, członkami rozliczającymi i klientami. Takim wspólnym mechanizmem monitorowania powinien zarządzać – i mu przewodniczyć – ESMA, jako organ unijny zaangażowany w nadzór nad CCP z Unii i nadzór nad CCP o znaczeniu systemowym z państw trzecich. Uczestniczyć w działaniu tego mechanizmu powinni również przedstawiciele Komisji, EUNB, EIOPA, ERRS oraz EBC w kontekście zadań dotyczących nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi w ramach jednolitego mechanizmu nadzorczego, powierzonych mu zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) nr 1024/2013. (30)Na potrzeby przyszłych decyzji w zakresie polityki ESMA, we współpracy z pozostałymi organami działającymi w ramach wspólnego mechanizmu monitorowania, powinien składać Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji sprawozdanie roczne dotyczące wyników ich działalności. ESMA może wszcząć postępowanie w sprawie naruszenia prawa Unii na podstawie art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1095/2010, jeżeli na podstawie informacji otrzymanych w ramach wspólnego mechanizmu monitorowania i po przeprowadzeniu dyskusji w ramach tego mechanizmu ESMA uzna, że właściwe organy nie dopilnowują przestrzegania przez członków rozliczających i klientów wymogu rozliczania co najmniej części określonych kontraktów na rachunkach prowadzonych przez CCP z Unii, lub jeżeli ESMA stwierdzi zagrożenie dla stabilności finansowej Unii wynikające z domniemanego naruszenia lub niestosowania prawa Unii. Przed wszczęciem takiego postępowania w sprawie naruszenia prawa Unii ESMA może wydać wytyczne i zalecenia zgodnie z art. 16 tego rozporządzenia. Jeżeli na podstawie informacji otrzymanych w ramach wspólnego mechanizmu monitorowania i po przeprowadzeniu rozmów z innymi organami uczestniczącymi w tym mechanizmie ESMA uzna, że spełnienie wymogu rozliczania co najmniej części określonych kontraktów na rachunkach prowadzonych przez CCP z Unii nie zapewnia skutecznego zmniejszenia nadmiernej ekspozycji unijnych członków rozliczających i klientów na CCP Tier II, powinien on dokonać przeglądu i zaproponować zmianę odpowiedniego rozporządzenia delegowanego Komisji pod kątem doprecyzowania tego wymogu, a w stosownych przypadkach zaproponować odpowiedni okres dostosowawczy. (31)Zawirowania na rynku w 2020 r. będące skutkiem pandemii COVID-19 oraz wysokie ceny na hurtowych rynkach energii w 2022 r. wynikające z niesprowokowanej i nieuzasadnionej agresji Rosji na Ukrainę pokazały, że chociaż współpraca i wymiana informacji między właściwymi organami w celu przeciwdziałania ryzyku powstałemu w przypadku wystąpienia wydarzeń o skutkach transgranicznych ma zasadnicze znaczenie, ESMA nadal nie dysponuje narzędziami niezbędnymi do zapewnienia takiej koordynacji i zbieżnego podejścia na szczeblu Unii. ESMA powinien zatem mieć możliwość zwoływania posiedzeń komitetu nadzorczego ds. CCP z własnej inicjatywy albo na wniosek, potencjalnie w poszerzonym składzie, aby skutecznie koordynować działania podejmowane przez właściwe organy w odpowiedzi na wystąpienie sytuacji nadzwyczajnej. ESMA powinien również mieć możliwość zwrócenia się do uczestników rynku – w drodze zwykłego wezwania – o udzielenie informacji potrzebnych ESMA do wywiązania się ze spoczywających na nim obowiązków w zakresie koordynacji działań w takich sytuacjach oraz mieć możliwość wydawania zaleceń właściwemu organowi. (32)W celu zmniejszenia obciążenia dla CCP i ESMA należy doprecyzować, że w sytuacji, gdy ESMA dokonuje przeglądu decyzji o uznaniu CCP z państw trzecich, zgodnie z art. 25 ust. 5 akapit pierwszy lit. b), dany CCP z państwa trzeciego nie powinien być zobowiązany do złożenia nowego wniosku o uznanie. Powinien on jednak dostarczyć ESMA wszelkich informacji niezbędnych do przeprowadzenia takiego przeglądu. W związku z tym dokonany przez ESMA przegląd decyzji o uznaniu CCP z państwa trzeciego nie powinien stanowić nowego uznania tego CCP. (33)Podczas przyjmowania decyzji o równoważności Komisja powinna mieć możliwość zniesienia wymogu zobowiązującego dane państwo trzecie do dysponowania sprawnie działającym, równoważnym systemem uznawania CCP z państw trzecich. Podczas rozważania, w jakich przypadkach takie podejście byłoby proporcjonalne, Komisja może wziąć pod uwagę szereg różnych czynników, w tym zgodność z zasadami dotyczącymi infrastruktury rynków finansowych opublik