16.

UE dysponuje zróżnicowanymi środkami działania. Obejmują one, następujące środki, choć nie są do nich zawężone: a) Dialog polityczny: Jeśli jest to właściwe, kwestia przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego powinna pojawiać się w dialogach z państwami trzecimi. Ma to szczególne znaczenie w kontekście toczących się obecnie konfliktów zbrojnych, w przypadku których pojawiły się doniesienia o powszechnym naruszaniu międzynarodowego prawa humanitarnego. UE powinna jednak również w czasach pokoju wzywać państwa, które jeszcze tego nie zrobiły, do przystąpienia do ważnych instrumentów międzynarodowego prawa humanitarnego, takich jak protokoły dodatkowe z 1977 r. i Statut Międzynarodowego Trybunału Karnego, a także pełnej realizacji tych instrumentów. Pełna realizacja obejmuje wprowadzenie w życie wszelkich koniecznych przepisów wykonawczych oraz przeszkolenie odpowiedniego personelu w zakresie międzynarodowego prawa humanitarnego. b) Ogólne oświadczenia publiczne: W oświadczeniach publicznych w sprawach dotyczących międzynarodowego prawa humanitarnego UE powinna, w stosownych przypadkach, podkreślać konieczność zapewniania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego. c) „Démarche” lub oświadczenia publiczne dotyczące konkretnych konfliktów: Gdy pojawiają się informacje o naruszeniu międzynarodowego prawa humanitarnego, UE powinna rozważyć wydanie „démarche” i oświadczeń publicznych, w stosownych przypadkach, potępiając takie akty i żądając od stron wypełnienia ich obowiązków zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym oraz podjęcia skutecznych działań mających zapobiec kolejnym naruszeniom. d) Środki ograniczające/sankcje: Zastosowanie środków ograniczających (sankcji) może być skutecznym sposobem promowania przestrzegania międzynarodowego prawa humanitarnego. Należy więc brać uwagę ich zastosowanie wobec państwa lub innej strony konfliktu niebędącej państwem, a także wobec danych osób, jeśli środki te są właściwe i zgodne z prawem międzynarodowym. e) Współpraca z innymi organami międzynarodowymi: W stosownych przypadkach, promując przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego, UE powinna współpracować z ONZ i odpowiednimi organizacjami regionalnymi. Państwa członkowskie UE powinny również, w stosownych przypadkach, dążyć do tego celu jako członkowie innych organizacji, w tym również Organizacji Narodów Zjednoczonych. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża od dawna pełni umocowaną w traktatach i uznaną rolę neutralnej, niezależnej organizacji humanitarnej, promującej przestrzeganie międzynarodowego prawa humanitarnego. f) Operacje zarządzania kryzysowego: Przygotowując mandaty operacji zarządzania kryzysowego UE, należy wziąć pod uwagę, w stosownych przypadkach, znaczenie zapobiegania naruszeniom międzynarodowego prawa humanitarnego przez strony trzecie i powstrzymywania ich. We właściwych przypadkach może to obejmować zbieranie informacji, które mogą być wykorzystywane przez Międzynarodowy Trybunał Karny (4) lub podczas innych dochodzeń w sprawie zbrodni wojennych. g) Odpowiedzialność indywidualna: Mimo iż w sytuacjach po konfliktach trudno jest czasem pogodzić ogólny cel przywrócenia pokoju z potrzebą zwalczania bezkarności, Unia Europejska powinna dopilnowywać, by żadne zbrodnie wojenne nie pozostawały bezkarne. Aby podczas konfliktu zbrojnego wywierać skutek odstraszający, ściganie zbrodni wojennych musi być widoczne i w miarę możliwości powinno odbywać się w państwie, w którym miały miejsce naruszenia. UE powinna zatem zachęcać państwa trzecie do wykonania krajowego ustawodawstwa karnego, aby karać naruszenia międzynarodowego prawa humanitarnego. W tym kontekście należy również umieścić unijne wsparcie dla Międzynarodowego Trybunału Karnego i środki mające na celu ściganie zbrodniarzy wojennych. h) Szkolenia: Szkolenia dotyczące międzynarodowego prawa humanitarnego są niezbędne do zapewnienia przestrzegania tego prawa podczas konfliktów zbrojnych. Szkolenia i kształcenie muszą się także odbywać w czasach pokoju. Dotyczy to całej populacji, choć szczególną uwagę należy zwrócić na określone grupy, na przykład funkcjonariuszy organów ścigania. Dodatkowe wymogi dotyczą szkolenia personelu wojskowego. UE powinna rozważyć zapewnianie lub finansowanie szkoleń i kształcenia w zakresie międzynarodowego prawa humanitarnego w państwach trzecich, także w ramach szerzej zakrojonych programów promowania praworządności. i) Wywóz broni: Wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego (5) przewiduje, że przed wydaniem pozwolenia na wywóz do danego państwa należy sprawdzić, czy to państwo dokonujące przywozu przestrzega międzynarodowego prawa humanitarnego.