P6_TA(2006)0060

Iran

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie konfrontacji między Iranem i wspólnotą międzynarodową

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje z dnia 13 października 2005 r. w sprawie Iranu [1] oraz z 17 listopada 2005 r. w sprawie niedawnych wypowiedzi Prezydenta Iranu, Mahmuda Ahmadinejada [2],

- uwzględniając wnioski Rady ds. Ogólnych z dni 30 i 31 stycznia 2006 r.,

- uwzględniając rezolucje Rady Gubernatorów Międzynarodowej Agencji Energii Atomowej (MAEA) z dni 24 września 2005 r. i 4 lutego 2006 r. w sprawie wdrożenia porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w Islamskiej Republice Iranu,

- uwzględniając sprawozdania Rady Gubernatorów MAEA z dni 2 września i 18 listopada 2005 r. w sprawie wdrożenia porozumienia o zabezpieczeniach Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w Islamskiej Republice Iranu,

- uwzględniając Układ o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej z 1968 r., a w szczególności jego art. IV, który stanowi, że "żadne z postanowień niniejszego Układu nie może być interpretowane jako naruszające nieodłączne prawo wszystkich Stron Układu do rozwoju badań, produkcji i wykorzystania energii jądrowej dla celów pokojowych, bez dyskryminacji i zgodnie z artykułami I i II niniejszego Układu",

- uwzględniając oświadczenie E3/UE-3 z dnia 13 stycznia 2006 r. oraz oświadczenie Ministra Spraw Zagranicznych Wielkiej Brytanii, Jacka Strawa, po spotkaniu Ministrów Spraw Zagranicznych Chin, Francji, Niemiec, Rosji, Wielkiej Brytanii i USA oraz Wysokiego Przedstawiciela Unii Europejskiej w Londynie w dniu 30 stycznia 2006 r.,

- uwzględniając porozumienie paryskie z dnia 15 listopada 2004 r. pomiędzy Islamską Republiką Iranu a Wielką Brytanią, Francją i Niemcami (E3) oraz decyzję Iranu z dnia 1 sierpnia 2005 r. w sprawie wznowienia prac nad przetwarzaniem rud uranu, naruszającą postanowienia porozumienia paryskiego,

- uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego z dnia 11 stycznia 2006 r. przyjętą na 60 sesji w sprawie dalszych działań w związku ze zobowiązaniami dotyczącymi rozbrojenia jądrowego podjętymi na konferencjach przeglądowych stron Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w latach 1995 i 2000,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze publiczne oświadczenie Prezydenta Ahmadinejada, w którym odmówił on Izraelowi prawa istnienia i stwierdził, że holokaust nie miał miejsca,

B. mając na uwadze, że Dyrektor generalny MAEA Mohamed El Baradei wielokrotnie wyraził poważne zaniepokojenie sytuacją i poinformował, że po dwóch i pół roku intensywnych inspekcji i dochodzeń MAEA nie jest jeszcze w stanie wyjaśnić niektórych nierozstrzygniętych kwestii,

C. mając na uwadze, że 1 sierpnia 2005 r. Iran podjął decyzję o wznowieniu prac nad przetwarzaniem rud uranu naruszając zobowiązania podjęte w ramach porozumienia paryskiego oraz mając na uwadze, że dnia 8 sierpnia 2005 r. Iran wznowił prace nad przetwarzaniem rud uranu w zakładach w Isfahanie i, że dnia 10 stycznia 2006 r. podjął kroki zmierzające do wznowienia prac nad wzbogacaniem uranu,

D. mając na uwadze, że w rezolucji MAEA z dnia 4 lutego 2006 r. stwierdza się "brak pewności" co do pokojowych celów irańskiego programu nuklearnego jak również, że "aby umożliwić Agencji wyjaśnienie nierozstrzygniętych kwestii niezbędne jest, aby Iran zachował pełną przejrzystość, co powinien już był zrobić dawno temu",

E. mając na uwadze, że MAEA ponownie wyraziła zaniepokojenie w związku z tym, że często nie potrafi zrozumieć wielu aspektów irańskiego programu nuklearnego, newralgicznych z punktu widzenia polityki nierozprzestrzeniania broni jądrowej,

F. mając na uwadze, że MAEA wielokrotnie zwracała się do Iranu o nawiązanie współpracy w kontekście działań podejmowanych w następstwie publikowanych raportów, proponując różne rozwiązania, między innymi, aby wzbogacać uran w Rosji, podczas gdy Iran nie zajął jasnego stanowiska w sprawie tych propozycji,

G. mając na uwadze, że w listopadzie 2005 r. Dyrektor Generalny MAEA poinformował, że Iran jest w posiadaniu dokumentu opisującego wymogi proceduralne związane z konwersją UF6 w metal w niewielkich ilościach oraz sposoby wytapiania i przetwarzania metalu powstałego ze wzbogaconego, naturalnego i zubożonego uranu w półokrągłe formy, co zgodnie z MAEA jest procesem związanym z wytwarzaniem komponentów do broni nuklearnej,

H. mając na uwadze, że 30 stycznia 2006 r. Ministrowie Spraw Zagranicznych Chin, Francji, Niemiec, Rosji, Wielkiej Brytanii i USA oraz Wysoki Przedstawiciel UE uzgodnili, że nadzwyczajne posiedzenie Rady Gubernatorów MAEA powinno złożyć raport Radzie Bezpieczeństwa ONZ i wstrzymać się z podejmowaniem wszelkich działań do czasu sprawozdania Dyrektora Generalnego MAEA na posiedzenie Rady w dniu 6 marca 2006 r. i rezolucji przyjętej na tym posiedzeniu,

I. mając na uwadze, że 5 lutego 2006 r. rząd Iranu ogłosił zaprzestanie wszelkiej dobrowolnej współpracy z MAEA i wstrzymał zgodę na dalsze niezapowiedziane inspekcje MAEA w irańskich zakładach nuklearnych, na co zezwalał dodatkowy protokół do układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej, a następnie w dniu 6 lutego 2006 r. oświadczył, że zostaną usunięte kamery bezpieczeństwa MAEA oraz pieczęcie, które agencja nałożyła na urządzenia i obiekty nuklearne,

J. mając na uwadze, że ostatnia Konferencja Rewizyjna Stron Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej w 2005 r. nie doprowadziła do wzmocnienia współpracy w ramach wielostronnej inicjatywy na rzecz walki z zagrożeniem związanym z rozprzestrzenianiem broni jądrowej i innych rodzajów broni masowego rażenia,

K. mając na uwadze, że stosunki UE z Iranem zostały oparte na potrójnym podejściu składającym się z negocjacji w sprawie porozumienia o handlu i współpracy, dialogu politycznego i dialogu na temat praw człowieka oraz mając na uwadze, że w związku z obecnym kryzysem dialog polityczny został zawieszony;

1. ponownie potępia groźby wypowiedziane przez Prezydenta Ahmadinejada pod adresem Izraela, które to groźby nie przyczynią się do budowy wzajemnego zaufania oraz odgrywania przez rząd Iranu pokojowej i konstruktywnej roli na Bliskim Wschodzie; w związku z powyższym krytycznie odnosi się do niedawnego spotkania Prezydenta Ahmadinejada z przedstawicielami Palestyńskiego Islamskiego Dżihadu podczas niedawnej podróży do Syrii i zwraca się do Iranu o natychmiastowe zaprzestanie jakiegokolwiek wspierania grup terrorystycznych;

2. wyraża swoje głębokie zaniepokojenie obecnym stanowiskiem władz irańskich w kwestii programu nuklearnego w tym kraju, szczególnie jeżeli chodzi o usuwanie pieczęci z poszczególnych urządzeń nuklearnych oraz o podjęcie decyzji w sprawie wznowienia prac nad wzbogacaniem uranu;

3. Popiera wnioski zawarte w rezolucji przyjętej przez Radę Gubernatorów MAEA dnia 4 lutego 2006 r., w których Iran krytykowany jest za niestosowanie się do zaleceń Agencji i podkreśla się wynikający z tego brak pewności, że irański program nuklearny ma wyłącznie pokojowe cele;

4. wyraża poparcie dla zawartego w rezolucji MAEA z dnia 4 lutego 2006 r. postanowienia, aby zwrócić się do Dyrektora Generalnego MAEA o złożenie raportu Radzie Bezpieczeństwa ONZ i odniesienie się do wszystkich raportów i rezolucji przyjętych przez MAEA w odniesieniu do tej kwestii;

5. uważa, że zgodnie z rezolucją MAEA z dnia 24 września 2005 r., konieczne jest, aby Iran zawiesił, całkowicie i trwale, wszelkie prace nad wzbogacaniem i przetwarzaniem surowców nuklearnych, ponownierozważył zasadność budowy reaktora badawczego hamowanego przez ciężką wodę, jak najszybciej ratyfikował i wdrożył wszystkie postanowienia dodatkowego protokołu oraz, generalnie rzecz biorąc, wprowadził w życie środki zapewniające przejrzystość, o które upominał się Dyrektor Generalny MAEA;

6. potwierdza, że Iran ma prawo do rozwijania programu nuklearnego zgodnie z art. IV NPT i popiera inicjatywy i propozycje E3 i innych partnerów międzynarodowych pragnących nawiązać z Iranem współpracę na płaszczyźnie badań nuklearnych w celach pokojowych; równocześnie wzywa ponownie rząd Iranu do zaprzestania gróźb pod adresem jakiegokolwiek innego państwa oraz do postępowania zgodnie z zasadami zawartymi w Karcie Narodów Zjednoczonych;

7. uważa, że zaangażowanie Rady Bezpieczeństwa ONZ, zgodnie z propozycją MAEA, jest posunięciem koniecznym dla właściwej oceny obecnej sytuacji i zgadza się z konkluzjami Rady wzywającymi do wzmocnienia roli MAEA; wyraża opinię, że posuniecie to zapobiegnie dalszemu pogorszeniu obecnej sytuacji; wzywa państwa członkowskie UE do ścisłego koordynowania swoich inicjatyw na forum MAEA oraz ONZ;

8. potwierdza, że kwestia ta musi zostać rozwiązana zgodnie z przepisami prawa międzynarodowego i jest zdania, że będzie to wymagało zachowania przez rząd irański w stosunku do MAEA postawy opartej na woli współpracy i przejrzystości; w tym kontekście wyraża poparcie dla zaangażowania E3 w zapobieganie rozprzestrzenianiu broni nuklearnej i wzywa wszystkie zainteresowane strony do dołożenia wszelkich starań dla osiągnięcia postępu w negocjacjach nad rozwiązaniem tego sporu nuklearnego zanim Dyrektor Generalny MAEA przedstawi swój kolejny raport w dniu 6 marca 2006 r.;

9. podkreśla wagę współpracy ze Stanami Zjednoczonymi, Rosją, Chinami oraz krajami niezrzeszonymi w celu rozważenia dodatkowych rozwiązań zmierzających do osiągnięcia szerokiego porozumienia z Iranem w sprawie jego instalacji nuklearnych i ich wykorzystania, przy uwzględnieniu obaw Iranu związanych z bezpieczeństwem;

10. zwraca się do Iranu o poważne rozważenie rosyjskiej propozycji dotyczącej procesu wzbogacania uranu, którą popierają również E3, i która dałaby Iranowi możliwość rozwijania programu nuklearnego w ramach współpracy wielostronnej; uważa, że należy wziąć pod uwagę tego rodzaju rozwiązanie jako zmianę na lepsze w stosunku do obowiązujących zasad, w ramach nadzoru MAEA, dla wszystkich państw zainteresowanych; wzywa Unię Europejską do udzielenia wsparcia dla propozycji takich jak przedstawiona przez panel ekspertów wysokiego szczebla ONZ w sprawie ustanowienia wielostronnego administrowania wzbogacaniem uranu, na przykład w regionie Bliskiego Wschodu, przy zapewnieniu nadzoru dystrybucji przez MAEA;

11. wyraża głębokie ubolewanie, że wszystkie podjęte w 2005 r. próby osiągnięcia postępu w rozbrojeniu jądrowym, rewizja Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej i szczyt w sprawie reformy ONZ, skończyły się całkowitą porażką;

12. wyraża uznanie dla Dyrektora Generalnego i Sekretariatu MAEA za ich fachowe i bezstronne wysiłki zmierzające do wdrożenia porozumienia o zabezpieczeniach w Iranie; podkreśla, że zaangażowanie Rady Bezpieczeństwa nie zmienia obecnego zakresu odpowiedzialności MAEA i wzywa Iran do umożliwienia MAEA dalszej pełnej realizacji swoich uprawnień w dziedzinie kontroli i inspekcji;

13. wzywa Iran do wykorzystania swoich ogromnych rezerw energetycznych i umiejętności technologicznych w celu inwestowania w rozwój energii odnawialnych oraz w nowoczesne i racjonalne wykorzystanie paliw kopalnych;

14. wyraża opinię, że ustanowienie na Bliskim Wschodzie strefy wolnej od broni masowego rażenia może okazać się ważnym krokiem pozwalającym odpowiedzieć na obawy państw tego regionu w zakresie bezpieczeństwa;

15. wzywa Komisję do wdrożenia wszelkich działań, które muszą zostać podjęte w ramach Europejskiej Inicjatywy na rzecz Demokracji i Praw Człowieka w celu wzmocnienia kontaktów i współpracy z irańskim społeczeństwem obywatelskim, niezależnymi mediami i opozycją demokratyczną, a także wspierania, razem z Parlamentem Europejskim, demokracji i poszanowania praw człowieka w Iranie;

16. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, rządom i parlamentom Islamskiej Republiki Iranu oraz wszystkich innych państw, o których mowa w niniejszej rezolucji, Dyrektorowi Generalnemu MAEA oraz Sekretarzowi Generalnemu ONZ.

[1] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0382.

[2] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0441.

--------------------------------------------------