Bruksela, 13.07.2004

COM(2004) 480 końcowy

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Ku globalnemu partnerstwu w społeczeństwie informacyjnym: Przełożenie zasad genewskich na działania Wnioski Komisji dotyczące drugiej fazy Światowego Szczytu Społeczeństwa Informacyjnego (WSIS)

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Ku globalnemu partnerstwu w społeczeństwie informacyjnym: Przełożenie zasad genewskich na działania Wnioski Komisji dotyczące drugiej fazy Światowego Szczytu Społeczeństwa Informacyjnego (WSIS) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

Wprowadzenie

Podczas obrad WSIS uznano, że technologie informacyjno-komunikacyjne (ICT) należą do najważniejszych czynników przyczyniających się do wzrostu i stałego rozwoju we współczesnej gospodarce. Przyczyniają się one do szybszego wzrostu produktywności i pogłębiają integrację. Szczyt genewski w grudniu 2003 r. położył podwaliny wspólnego podejścia do globalnego społeczeństwa informacyjnego (IS) pod względem zasad, w znacznej mierze inspirowany wspólnotowym podejściem do „IS dla wszystkich”, wypracowanym w kontekście strategii lizbońskiej. UE wniosła znaczny wkład w proces przygotowawczy i pierwszą sesję WSIS Multilateralizm pozostanie zasadą definiującą wspólnotową politykę zewnętrzną.[1]

Komisja wydała już dwa komunikaty dotyczące WSIS – pierwszy zarysowujący podejście wspólnotowe[2] oraz drugi oceniający rezultaty[3] szczytu w Genewie. Niniejszy komunikat przedstawia konkretne wnioski dotyczące drugiej fazy WSIS . W szczególności wnioski dotyczą wdrożenia planu działania ustalonego w trakcie obrad WSIS (POA), wyników działalności dwóch grup (ds. finansowania walki ze zjawiskiem cyfrowego podziału oraz ds. zarządzania Internetem) oraz wkładu w proces przygotowawczy.

Wdrożenie planu działania WSIS (POA)

Aspekty ogólne

Kulminacją pierwszej fazy WSIS była genewska Deklaracja zasad globalnego społeczeństwa informacyjnego i POA, którą należy postrzegać jako wspólny punkt odniesienia dla uczestników IS we wszystkich jego częściach i regionach. W ramach drugiej fazy WSIS, w oparciu o POA zasady te zostaną przetworzone w wymierne rezultaty . UE opowiedziała się za położeniem nacisku na ograniczoną liczbę priorytetów w celu osiągnięcia wymiernych rezultatów.

W odniesieniu do „cyfrowego podziału” wyzwaniem jest doprowadzenie do sytuacji, w której ICT staną się dostępne, w tym również cenowo, oraz promocja usług, które pozwolą na ogólną dostępność aplikacji. Proponuje się organizację wdrożenia POA na trzech różnych poziomach: sprzyjającego środowiska; aplikacji ICT; badań i rozwoju.

Dla UE realizacja postanowień WSIS ma dwa wymiary:

- Realizacja wewnętrznej polityki unijnej w zakresie IS monitorowana jest w raportach wdrożeniowych zgodnych z ramami regulacyjnymi UE dotyczącymi usług komunikacyjnych, raportach dotyczących e-Europy, polityki UE w zakresie badań i w innych odnośnych raportach. Na tej podstawie Komisja opracuje syntetyczne sprawozdanie z postępu prac dla poszczególnych obszarów polityki.

- Propozycje zawarte w niniejszym komunikacie dotyczą polityki zewnętrznej UE , w oparciu o dialog polityczny i współpracę z państwami trzecimi w dziedzinie IS. Należy położyć nacisk na przewidywalne środowisko prawne promujące innowacje oraz na konkretne projekty z udziałem sektora prywatnego. Propozycje te mają na celu również ochronę praw człowieka w państwach trzecich oraz zwalczanie niewłaściwego wykorzystania ICT.

Sprzyjające środowisko

Stworzenie środowiska zdolnego przyciągnąć inwestycje i zapewnić stały wzrost i rozwój w sposób pozwalający na integrację stanowi pierwszy priorytet. Obejmuje on kilka elementów, które należy wprowadzać na poziomie krajowym i regionalnym.

e-Strategie

W trakcie obrad WSIS uznano znaczenie e-Strategii na wszystkich właściwych poziomach, które powinny obejmować:

- Odnowienie modeli działań publicznych: ułatwienie interakcji ze społeczeństwem obywatelskim i zaprojektowanie na nowo usług socjalnych; promowanie interakcji między zainteresowanymi stronami w celu wypracowania innowacyjnych podejść do wydajniejszych rynków pracy;

- Pełnienie funkcji lidera w swojej dziedzinie działalności: zwiększenie skuteczności administracji publicznej, świadczenie usług publicznych oraz promowanie polityki pro-integracyjnej;

- Rozwijanie zdolności instytucjonalnych: poprzez aktywne kształtowanie przekształceń i przygotowanie następnych pokoleń do IS;

- Zapewnienie pełnego udziału wszystkich zainteresowanych stron w procesie wypracowania e-Strategii, wzmocnienie dialogu między rządami, społeczeństwem obywatelskim i sektorem prywatnym.

Ogólnoświatowa współpraca w dziedzinie e-Strategii mogłaby opierać się na Otwartej Metodzie koordynacji dla e-Europy 2005. Podstawowe doświadczenia Komisji w zakresie ustalania wspólnych celów, wskaźników i benchmarkingu oraz wymiany najlepszych praktyk mogłyby stopniowo przybrać formę szerszej współpracy.

W poszczególnych przypadkach można by rozważyć mobilizację środków inwestycyjnych, np. ewentualny finansowy udział Komisji i/lub Państw Członkowskich w podejmowanych badaniach lub w celu poprawienia dostępu do infrastruktury i usług, zgodnie z ustaleniami POA.

Podczas obrad szczytu w Genewie uchwalono utworzenie globalnej sieci zasobów e-Polityki (ePol-NET) , mającej wesprzeć organy regulujące ICT krajów rozwijających się w opracowaniu efektywnych e-polityk i e-strategii na poziomie krajowym. Komisja mogła by zbadać warunki uczestnictwa w tej inicjatywie.

Ramy regulacyjne

Aby osiągnąć wymierne korzyści z IS, niezbędne jest stworzenie sprzyjającego środowiska regulacyjnego, co uwzględnione zostało również w POA. W tym kontekście zasadniczym warunkiem wstępnym jest istnienie niezależnych organów regulacyjnych. W polityce wspólnotowej te zróżnicowane zagadnienia są ze sobą ściśle powiązane w kontekście e-Europy. W krajach rozwijających się takie ramy przynoszą korzyści, zapewniając zaufanie konsumentów do usług komunikacyjnych, co jest wstępnym warunkiem dla integracji w ramach międzynarodowego rynku ICT poprzez lepszy i tańszy dostęp do ICT wynikający z rozwoju handlu i inwestycji lokalnego lub zagranicznego sektora prywatnego.

Organy regulacyjne na całym świecie uznają potrzebę współpracy umożliwiającej im wypełnianie zobowiązań w zakresie ochrony zdrowia, bezpieczeństwa, środowiska, różnorodności kulturowej oraz ochrony konsumenta w obliczu wzrastającej współzależności. Komisja przewidziała współpracę z europejskimi krajowymi organami regulacyjnymi w zakresie działań związanych z promocją ram regulacyjnych w kontekście WSIS.

Najlepsze praktyki, benchmarking i obserwatoria

Benchmarking ma zasadnicze znaczenie dla oceny postępów w stosowaniu ICT oraz wpływu ICT. POA wymaga opracowania wskaźników dla celów monitorowania postępów w fazie szczytu mającej miejsce w Tunisie oraz na etapach późniejszych. POA kładzie również nacisk na potrzebę monitorowania postępów w zakresie realizacji międzynarodowych założeń rozwojowych, w tym również tych określonych w Deklaracji Milenijnej. Opracowanie wskaźników oraz rozwój zdolności instytucjonalnych, w szczególności w odniesieniu do grup zagrożonych wyłączeniem oraz w krajach rozwijających się, wymaga w tym zakresie uzgodnionych działań na poziomie krajowym, regionalnym i międzynarodowym, z udziałem wielu zainteresowanych stron. Właściwy monitoring i benchmarking w odniesieniu do krajów rozwijających się oraz wschodzących gospodarek przyczynia się do rozpowszechniania najlepszych praktyk .

Dostępność, w tym cenowa, infrastruktury ICT jest warunkiem wstępnym wdrożenia usług i aplikacji ICT. Inwestycje w odpowiednią infrastrukturę są niezbędne, lecz niewystarczające. Dodatkową poważną barierą jest nabycie wiedzy, jak zapewnić niezbędną infrastrukturę sieciową i dostęp użytkownikom. Kluczowe znaczenie ma informowanie o najlepszych praktykach. Władze krajowe i regionalne w Europie i na świecie podejmują starania mające na celu stymulację konkurencyjności w swoich sektorach ICT . W kontekście WSIS można uznać te działania za model na potrzeby zwiększania świadomości na poziomie krajowym i regionalnym .

Za stosowania priorytetowe

e-Integracja ma na celu zapewnienie równego dostępu do usług IS oraz ich dostępności dla wszystkich po rozsądnych kosztach. W tym kontekście zasadnicze znaczenie ma promocja rozwoju produktów i usług ICT w ramach IS zgodnie z zasadami Projektowania dla wszystkich [4]. Rozważyć można działania w celu poprawy e-dostępu w oparciu o propozycje POA.

Ponadto UE może oprzeć swoje propozycje w zakresie zastosowań priorytetowych na następujących dziedzinach priorytetowych: e-Rząd, e-Zdrowie, e-Nauczanie i e-Biznes, konkretyzując propozycje w ramach POA oraz uwzględniając zagadnienia płci i zatrudnienia..

e-Rząd

e-Rząd to wykorzystanie ICT w administracji publicznej w połączeniu ze zmianami organizacyjnymi i nowymi umiejętnościami w celu poprawy usług publicznych oraz procesów demokratycznych, realizacji praw człowieka oraz wzmocnienia poparcia dla polityki publicznej. ICT może pomóc zmierzyć się z wieloma wyzwaniami współczesnego rządzenia : wydajnością, tzn. umożliwieniem administracji publicznej osiągnięcia większej produktywności, równością, tzn. służeniem wszystkim obywatelom bez dyskryminacji, przy jednoczesnej wrażliwości na indywidualne potrzeby, oraz aktywnym uczestnictwem obywateli. Przy projektowaniu dostępnych dla wszystkich usług online w centrum uwagi znajdować się muszą obywatele i biznes.

e-Nau czanie

Każdy powinien posiadać umiejętności niezbędne do pełnego korzystania z IS . ICT mogą przyczynić się do osiągnięcia uniwersalnego kształcenia na całym świecie poprzez edukację i szkolenie nauczycieli oraz oferując lepsze warunki dla kształcenia ustawicznego, obejmując osoby znajdujące się poza formalnym procesem kształcenia oraz poprawiając umiejętności zawodowe. E-Nauczanie uzupełnia tradycyjne metody oraz oferuje szersze świadczenie usług edukacyjnych. Obejmuje ono liczne zagadnienia, takie jak treści lokalne, różnorodność językowa i kulturowa oraz prawa własności intelektualnej rozwijające umiejętności ułatwiające dostęp do wiedzy. . Podczas szczytu w Genewie przedstawiona została globalna inicjatywa e-Szkół i społeczności , popierana przez kilka Państw Członkowskich oraz organizacji międzynarodowych. Komisja może rozważyć wsparcie tej inicjatywy.

e-Zdrowie

Celem e-Zdrowia jest przyczynienie się do poprawy dostępu, jakości i skuteczności opieki zdrowotnej, a w szczególności stworzenie korzystnych warunków dla reorganizacji skoncentrowanych na obywatelu systemów opieki zdrowotnej. Dostęp do informacji i usług służących ochronie zdrowia jest podstawowym prawem. Wiele krajów nie posiada odpowiednich placówek i personelu służby zdrowia, zwłaszcza w obszarach wiejskich i odległych od centrów. Aplikacje e-Zdrowia odgrywają istotną rolę w kontekście rozwoju, zwłaszcza dla osiągnięcia związanych ze zdrowiem Milenijnych Celów Rozwoju ONZ .

e-Biznes

Zastosowanie ICT stanowi, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw (SME), źródło znacznych korzyści w zakresie produktywności oraz redukcji kosztów transakcji. Szerokie przyjęcie e-Biznesu stoi w obliczu tych samych wyzwań, co usługi publiczne online – braku interoperacyjności, wspólnych standardów oraz potrzeby bardziej efektywnej wymiany doświadczeń. Komisja ustanowiła i prowadzi regularne konsultacje z zespołem polityki ds. e-Biznesu . Rozważyć można efekty synergii między tym zespołem a ePol-NET.

Badania i rozwój

Podczas WSIS uznano znaczenie badań i rozwoju technologicznego (BRT) zarówno w dążeniu do połączenia siecią do 2015 r. uniwersytetów i innych instytucji edukacyjnych oraz w poszczególnych działaniach zmierzających do poprawy infrastruktury i technologii badawczych.

Dla UE jednym z kluczowych mechanizmów jest ramowy program BRT (RP BRT), obejmujący środki wspierające rozwijanie zdolności badawczych poprzez mobilność międzynarodowych zasobów ludzkich i szkolenia w zakresie badań. Jednakże obecnie dostępne instrumenty mogą wymagać zmian umożliwiających udział państw trzecich oraz włączenie ich we wspólnotowe wysiłki i programy badawcze. Ponadto przewidzieć można opracowanie przystępnych cenowo ICT, zwłaszcza odpowiednich dla krajów najsłabiej rozwiniętych (LDC). W odniesieniu do dalszej realizacji postanowień WSIS, Komisja proponuje położyć nacisk na innowacje dla rozwoju oraz poszerzenie infrastruktury komunikacyjnej i badawczej w oparciu o doświadczenia GEANT.

Innowacje dla rozwoju

Szósty RP BRT przewiduje współpracę międzynarodową z przeznaczeniem łącznej kwoty 600 mln EUR, z czego 90 mln EUR na program badań technologii IS (IST). Udział państw trzecich powinien pozostać ważnym celem podczas następnego RP. Możliwy powinien być również udział UE w programach badawczych państw trzecich.

Ponadto rezultaty BRT powinny być wykorzystane przez możliwie największą liczbę użytkowników . Projekty powinny brać pod uwagę dostępność i integrację, dzięki czemu zastosowanie wypracowanych technologii nie stworzy dodatkowych barier. Dlatego też ważne są inwestycje w BRT dotyczące „Projektowania dla wszystkich” w odniesieniu do produktów i usług głównonurtowych. Dostępne instrumenty mogą wymagać zmian uwzględniających sposoby włączenia w projekty wspólnotowe partnerów ze wschodzących gospodarek i krajów rozwijających się. Ponadto można uznać, że projekty obejmujące współpracę międzynarodową mogą być różne od innych. Projekty muszą pozwalać na uwzględnienie priorytetów lokalnych i opierać się na lokalnej wiedzy specjalistycznej, ale również korzystać z możliwości spółek wielonarodowych.

Rozszerzenie, a co za tym idzie również większe zróżnicowanie pod względem dobrobytu w Europie, wymagać będzie większych inwestycji w łatwe w użyciu i dostępne cenowo infrastruktury, terminale i usługi. Zajmowana przez Europę pozycja lidera w rozwoju właściwych technologii dla „następnych dwóch miliardów” na światowych rynkach użytkowników ICT stanowiłaby zarówno znaczący wkład w realizację celów WSIS, jak również zapewniłaby szersze rynki dla zaprojektowanych w Europie urządzeń i usług.

Globalna sieć edukacyjno-badawcza

POA wskazuje, że należy opracować projekty z zakresu adaptacji technologii do lokalnych potrzeb i warunków. GEANT już w tej chwili promuje łączność między centrami sieci badawczych na całym świecie. Poprzez połączenie wsparcia finansowego z różnych źródeł osiągnięto znaczną konektywność międzynarodową, przez co GEANT uzyskał status światowego lidera konektywności w zakresie badań. Kraje rozwijające się mogą w budowie sieci badawczych opierać się na europejskich doświadczeniach w tej dziedzinie. Ten transfer wiedzy może uzyskać wsparcie ze strony Komisji Europejskiej w kontekście istniejących programów pomocy rozwojowej. Dalsze rozszerzenie GEANT o uniwersytety w głównych krajach rozwijających się (Brazylia, Chiny, Indie itd.) z Europą w roli ośrodka tej „infrastruktury wiedzy” mogłoby stać się wyraźnym celem.

W tym kontekście Europa mogłaby również zająć wiodącą pozycję w zakresie wielojęzycznych zdolności współpracy , w którym posiada, zwłaszcza po rozszerzeniu, bogate i zróżnicowane doświadczenie.

Podejście wspólnotowe do wdrożenia Planu Działania (POA)

W tej dziedzinie Komisja może uwzględnić wykorzystanie istniejących instrumentów i potraktować działania, które należy podjąć, jako integralną część ogólnych wspólnotowych stosunków politycznych i współpracy z partnerami.

Ogólne kierunki i metodologia

Metodologia opierać się będzie na istniejących instrumentach z zakresu dialogu i współpracy:

- Nowi sąsiedzi: we wspólnym interesie leży harmonizacja ram regulacyjnych, bezpośrednio inspirowana unijnymi ramami regulacyjnymi, w celu utworzenia wspólnego obszaru komunikacji elektronicznej.

- Wschodzące gospodarki (Brazylia, Mercosur, Chiny, Indie, Afryka Południowa): Za priorytetowe uznać można opracowanie e-Strategii, rozwój otwartych i konkurencyjnych rynków oraz partnerstw przemysłowych.

- Kraje najsłabiej rozwinięte (LDC): Dostęp do infrastruktury i usług pozostaje głównym problemem. Rozważyć można inicjatywę przewidującą wykorzystanie istniejących infrastruktur rozproszonych w różnych krajach sub-saharyjskich, z wykorzystaniem różnych technologii, w tym komórkowej i satelitarnej.

Instrumenty wdrożeniowe

Komisja i Państwa Członkowskie dysponują szeregiem instrumentów, które mogą przyczynić się do wdrożenia POA.

- Pomoc rozwojowa: Główne kierunki to wprowadzenie ICT do głównego nurtu w projektach rozwojowych w przypadkach, gdzie ICT może stanowić źródło wartości dodanej, w tym promocji praw człowieka i demokratyzacji.

- Współpraca gospodarcza: Między Unią i jej partnerami ustanowiony został dialog polityczny i regulacyjny, znajdujący naturalną kontynuacją we wdrażaniu programów współpracy.[5]

- Międzynarodowa współpraca naukowa: Współpraca w zakresie BRT, zwłaszcza w zakresie zarysu programu IST, pomaga promować wzajemnie korzystne partnerstwa zarówno z zaawansowanymi, jak i wschodzącymi gospodarkami.

- Instytucje finansowe: Należy uwzględnić współpracę z unijnymi instytucjami finansowymi, takimi jak Europejski Bank Inwestycyjny, w zakresie projektów i programów.

Partnerstwa dla współpracy

Za wywierające największy wpływ można uznać następujące kategorie partnerów:

- Państwa trzecie lub regiony, z którymi zawarto umowy o współpracy: Dotyczy to np. Ameryki Łacińskiej, AKP, regionu Morza Śródziemnego lub Wspólnoty Niepodległych Państw.

- Sieci zainteresowanych stron oraz partnerstwa publiczno-prywatne : Dotyczy to współpracy z różnymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organami regulacyjnymi, organizacjami rozwojowymi oraz jednostkami badawczymi. Zaangażowanie i udział sektora prywatnego oraz społeczeństwa obywatelskiego we wprowadzeniu POA ma kluczowe znaczenie dla jego powodzenia. Można uwzględnić współpracę z poszczególnymi spółkami, zrzeszeniami branżowymi, organizacjami użytkowników oraz organizacjami pozarządowymi.

- Współpraca z organizacjami międzynarodowymi: W celu zwiększenia efektów synergii pod uwagę wziąć można współpracę z ONZ i różnymi organizacjami międzynarodowymi.

Dalsze prace w zakresie nierozwiązanych problemów fazy 1

Podczas obrad szczytu w Genewie uzgodniono utworzenie dwóch grup podlegających Sekretarzowi Generalnemu ONZ, zajmujących się dwoma najbardziej kontrowersyjnymi zagadnieniami fazy 1: zarządzaniem Internetem i finansowaniem.

Grupa robocza ONZ ds. zarządzania Internetem

Nadrzędnym celem polityki publicznej jest zapewnienie dalszej stabilności i rozwoju Internetu oraz jego potencjału realizacji korzyści społecznych i ekonomicznych. Zachodzi potrzeba wykorzystania obecnej struktury Internetu w celu wzmocnienia jego stabilności oraz potencjału wzrostu. W miarę możliwości, podejście oddolne do kształtowania polityki powinno włączać wszystkie zainteresowane strony, a zwłaszcza kraje rozwijające się, których udział w kształtowaniu polityki można by zwiększyć. Nadawanie nazw i adresów, bezpieczeństwo i niezawodność Internetu, w tym kwestia spamu, stanowią dla rządów zagadnienia priorytetowe bezpośrednio wpływające na prawidłowe funkcjonowanie Internetu. Jednocześnie szeroki zakres zagadnień z dziedziny polityki publicznej ma znaczenie dla kwestii Internetu, np. szkodliwe treści, ochrona danych i prywatności, ochrona konsumenta, e-handel, prawa własności intelektualnej i cyfrowy podział. Komisja może wziąć pod uwagę aktywny udział w pracach grupy roboczej ONZ.

Grupa robocza ONZ ds. finansowania

Walka ze zjawiskiem cyfrowego podziału była jednym z głównych tematów poruszanych podczas szczytu w Genewie. ICT nie powinny być rozpatrywane w odosobnieniu, lecz jako część ogólnej strategii rozwoju i dialogu politycznego z krajami-beneficjentami. Społeczność międzynarodowa może odegrać aktywną rolę, wskazując na potencjalne korzyści wynikające z nowej polityki oraz pomagając zainteresowanym krajom w opracowaniu odpowiedniej polityki z uwzględnieniem ich sytuacji i priorytetów. Zależnie od ostatecznego składu grupy roboczej ds. finansowania Komisja może wziąć pod uwagę aktywne uczestnictwo.

Współpraca międzynarodowa i finansowanie związane z WSIS powinny być rozpatrywane w kontekście konsensusu osiągniętego w Monterrey wraz z proponowanymi działaniami na poziomie bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz innych prywatnych przepływów pieniężnych, handlu międzynarodowego, jak również współpracy finansowej i technicznej.

W swoim komunikacie na temat postępu w realizacji zobowiązań podjętych w wyniku konsensusu z Monterrey[6], Komisja opowiada się za silniejszą koordynacją wspólnotową w dziedzinie współpracy rozwojowej. Otrzymujące pomoc kraje rozwijające się oraz kraje o gospodarkach będących w fazie przejściowej mogłyby uzyskać pomoc w zakresie wzmocnienia ich zdolności instytucjonalnych w celu wprowadzenia ICT do głównego nurtu w ich planach rozwoju krajowego oraz strategiach ograniczania ubóstwa oraz efektywnej koordynacji finansowania ze strony donatorów. W tym kontekście można zaproponować przygotowanie dokumentu przedstawiającego działalność Państw Członkowskich oraz przedstawienie przez Komisję pełnego przeglądu pomocy rozwojowej świadczonej przez Unię Europejską w dziedzinie ICT.

Dalsze działania związane ze wspólnym stanowiskiem UE-AKP dotyczącym IS dla rozwoju

W dokumencie przedstawiającym to wspólne stanowisko, podpisanym 10 grudnia 2003 r. w Genewie, grupa AKP oraz UE uzgodniły strategiczne partnerstwo w dziedzinie IS w celu wspólnego wkładu we wdrażaniu POA. Potwierdza on wolę obu stron w zakresie zintensyfikowania współpracy w opracowaniu zależnych od popytu strategii IS w krajach i regionach AKP w kontekście ogólnych strategii rozwojowych, w tym także, tam gdzie ma to zastosowanie, dokumentów dotyczących strategii ograniczania ubóstwa. Jako pierwszy krok Komisja zatwierdziła niedawno „Program AKP ICT”.

Horyzontalne zagadnienia społeczeństwa informacyjnego

Ustalony w Genewie POA wzywa również do podjęcia działań dotyczących zagadnień horyzontalnych. Postęp na poziomie międzynarodowym byłby szczególnie przydatny w odniesieniu do zagadnień takich jak: bezpieczeństwo, spam, różne modele oprogramowania, prawo własności intelektualnej. Niektóre z tych zagadnień już są przedmiotem dyskusji na innych forach międzynarodowych (np. prawa własności intelektualnej na forum Światowej Organizacji Własności Intelektualnej) i należy dokonać oceny, w których dziedzinach dyskusja jest potrzebna, gdyż WSIS niekoniecznie musi stanowić najwłaściwsze forum dla każdej z nich.

Bezpieczeństwo sieci i informacji dotyczy zapewnienia zdolności sieci lub systemu informacyjnego do funkcjonowania mimo przypadkowych wypadków lub szkodliwych działań zagrażających dostępności, autentyczności, integralności i poufności danych oraz powiązanych usług oferowanych lub dostępnych za pośrednictwem takich sieci lub systemów informacyjnych. Sieci komunikacyjne obejmują swoim zasięgiem cały świat, a zagadnienia bezpieczeństwa podkreślają potrzebę zarówno współpracy międzynarodowej, jak i wypracowania wspólnego podejścia. Chociaż wiele inicjatyw wymaga pewnych dostosowań do środowiska lokalnego, jest jasne, że współpraca międzynarodowa powinna być bardziej rozpowszechniona. Zachodzi potrzeba wypracowania prawdziwie otwartego, globalnego i multidyscyplinarnego podejścia do bezpieczeństwa oraz efektywnego uporania się z kompleksowością i globalnym charakterem wyzwań z dziedziny bezpieczeństwa.

Spam (niepożądane informacje o charakterze komercyjnym przesyłane pocztą elektroniczną) stanowi kolejne wyzwanie dla Internetu i może podważyć zaufanie pokładane w stosowaniu ICT. Efektywne zwalczanie spamu, a zatem wdrożenie planu działania, wymaga podjęcia odpowiednich działań zarówno na poziomie krajowym, jak i międzynarodowym. Wysiłki podejmowane w UE i innych regionach powinny znajdować oddźwięk w postaci podobnych wysiłków podejmowanych na całym świecie. Komisja Europejska ułatwia współpracę dwustronną, a także wielostronną, w tym w organizacjach takich jak OECD i ITU. WSIS powinien dążyć do podnoszenia wiadomości tego problemu, jak również potrzeby skutecznego prawa skierowanego przeciwko spamowi, potrzeby współpracy międzynarodowej w zakresie wdrożenia, potrzeby wprowadzenia w branży najlepszych praktyk i rozwiązań (technicznych) oraz podwyższenia poziomu świadomości użytkowników.

Podczas obrad WSIS uzgodniono promowanie badań oraz pogłębianie u zainteresowanych świadomości możliwości oferowanych przez różne modele oprogramowania oraz środków ich tworzenia, w tym zastrzeżonych prawnie, typu open-source i bezpłatnych, w celu zwiększenia konkurencji, swobody wyboru oraz dostępności cenowej, a także umożliwienie zainteresowanym stronom dokonanie oceny, które rozwiązanie najlepiej spełnia ich wymagania. Powinno to być zwłaszcza postrzegane we współpracy z krajami rozwijającymi się. Powszechna dostępność standardów sieciowych oraz urządzeń ICT może sprawić, że lepsze i tańsze produkty dostępne będą w różnych krajach jednocześnie, ułatwiając dostęp do IS oraz powiązanych usług dużej liczbie potencjalnych użytkowników nie mających dziś takiej możliwości. Branża skorzysta również z możliwości dostępu do szerszych rynków, natomiast rządy i organy administracji publicznej będą mogły oferować lepiej dostępne usługi i środowiska dla swoich pracowników oraz całego społeczeństwa.

W odniesieniu do ochrony praw własności intelektualnej , podczas WSIS stwierdzono, iż ważna jest promocja innowacji i kreatywności w IS. Umożliwienie wszystkim merytorycznego udziału w zagadnieniach prawa własności intelektualnej, w dzieleniu się wiedzą poprzez pełną świadomość oraz budowanie zdolności instytucjonalnych ma fundamentalne znaczenie dla pro-integracyjnego IS. UE przywiązuje wielką wagę do odpowiedniej ochrony praw własności intelektualnej oraz respektowania ustalonych zasad i ich egzekwowania.

Inicjatywy UE podjęte w odniesieniu do tych zagadnień horyzontalnych (np. ENISA, Plan działania dla bezpieczniejszego korzystania z Internetu) mogłyby zostać wykorzystane jako modele działań na poziomie globalnym i zająć wiodącą pozycję w szerszej perspektywie światowej w dalszej realizacji założeń WSIS.

Wnioski

UE dysponuje szeroką ofertą w zakresie współpracy w IS, która może zostać wykorzystana jako podstawa do działań uzgodnionych na szczycie w Tunisie. Niniejszy komunikat przedstawia zarys możliwych działań, który może zostać dokładniej dopracowany w trakcie procesu koordynacyjnego dla drugiej fazy WSIS.

Propozycje zawarte w niniejszym komunikacie mogą stanowić podstawę dla wkładu UE w drugą fazę WSIS, zapewniając Komisji i Państwom Członkowskim kompleksowy pakiet działań gotowy na czas szczytu w Tunisie, który ma przyczynić się do tego, by ów szczyt zakończył się sukcesem.

[1] Unia Europejska i Organizacja Narodów Zjednoczonych: Wybór multilateralizmu – COM(2003) 526, 10.9.2003 r.

[2] Ku globalnemu partnerstwu w społeczeństwie informacyjnym: Perspektywa wspólnotowa w kontekście szczytu ONZ w sprawie społeczeństwa informacyjnego (WSIS) - COM(2003) 271 z 19.5.2003 r.

[3] Ku globalnemu partnerstwu w społeczeństwie informacyjnym: Rezultaty genewskiego światowego szczytu w sprawie społeczeństwa informacyjnego (WSIS) - COM(2004) 111 z 17.2.2004 r.

[4] Projektowanie dla wszystkich („Design for All”) dotyczy projektowania produktów i usług głównonurtowych, które mają być dostępne dla jak największej liczby użytkowników.

[5] Programy współpracy z krajami partnerskimi UE w Azji, Ameryce Łacińskiej oraz regionie Morza Śródziemnego obejmują projekty demonstracyjne w dziedzinach edukacji, zdrowia, samorządu lokalnego oraz e-Integracji. Inicjatywy uzupełniające mają na celu wzmocnienie sieci badawczych i wsparcie zainteresowanych stron.

[6] Przełożenie konsensusu z Monterrey na działania praktyczne: wkład Unii Europejskiej – COM(2004) 150 z 5.3.2004 r.