Bruksela, dnia 10.12.2004

COM(2004) 804 końcowy

.

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

dotyczącej zakończenia konsultacji z Republiką Gwinei na mocy art. 96 Porozumienia z Cotonou

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Dnia 30 marca 2004 r. Unia Europejska zdecydowała o rozpoczęciu konsultacji z Republiką Gwinei na mocy art. 96 Porozumienia z Cotonou. Decyzja ta podyktowana była pogorszeniem przestrzegania zasad demokracji i państwa prawa, brakiem poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności oraz brakiem prawidłowego zarządzania gospodarką. Stopniowo pogarszające się przestrzeganie zasad demokratycznych osiągnęło krytyczny moment podczas wyborów prezydenckich w grudniu 2003 r. Wybory te nie przebiegły w atmosferze uczciwej rywalizacji oraz zostały poddanej ostrej krytyce.

Spotkanie otwierające konsultacje, przewidziane początkowo na 15 kwietnia 2004 r., odbyło się dnia 20 lipca 2004 r. W jego trakcie Unia Europejska z zadowoleniem odnotowała podjęcie przez Gwineę pewnych zobowiązań i obecność pozytywnych przesłanek utrwalania demokracji i państwa prawa, oraz ustanowienia strukturalnych warunków stabilności makroekonomicznej i trwałego rozwoju w kraju. Powyższe zobowiązania zostały określone w Memorandum przedstawionym przez Rząd Gwinei podczas ww. spotkania. Przewidywały one:

- powrót do przestrzegania zasad demokracji poprzez ponowne podjęcie dialogu narodowego z tradycyjną opozycją i ludnością cywilną oraz w tym kontekście, rewizję zasad wyborczych;

- zorganizowanie, na podstawie nowych zasad wyborczych, wyborów lokalnych i wyborów do Zgromadzenia Narodowego odpowiednio w czerwcu 2005 r. i 2007 r.;

- zagwarantowanie przestrzegania Konstytucji i ustaw, co pozwoli zapewnić poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym praw partii politycznych do swobodnego zrzeszania się, gromadzenia, organizowania manifestacji i publicznego przemawiania; rozpoczęcie prac zmierzających do stworzenia podstaw prawnych umożliwiających liberalizację częstotliwości radiowych;

- promowanie procesu decentralizacji;

- umocnienie zarządzania makroekonomicznego i przeprowadzenie reform w poszczególnych sektorach.

Przedstawiciele Unii Europejskiej podkreślili fakt, iż zakres i stopień realizacji zobowiązań podjętych przez władze Gwinei warunkował będzie, w decydujący sposób, charakter i zasięg odpowiednich działań, jakie zostaną podjęte po zakończeniu trzymiesięcznych konsultacji prowadzonych w Gwinei.

Wnioski ze spotkania uwzględniały także dalsze prowadzenie dialogu przez Unię Europejską, mającego na celu jak najszybsze umocnienie zasad demokracji i państwa prawa w Republice Gwinei. Powyższe stanowi warunek wstępny pełnej normalizacji współpracy Unii z tym krajem. W Gwinei rząd tego kraju oraz przedstawiciele Unii Europejskiej nieprzerwanie kontynuowali rozpoczęty dialog.

Dnia 30 września 2004 r. rząd Gwinei przedstawił sprawozdanie okresowe. W odpowiedzi na powyższe sprawozdanie wspólna misja monitorująca Prezydencji Unii Europejskiej i Komisji, ściśle współpracująca z przedstawicielami Państw Członkowskich w Gwinei, udała się do Conakry i dokonała oceny realizacji zobowiązań. Ponadto zobowiązania zostały przedstawione Przewodniczącemu Zgromadzenia Narodowego, Radzie Społeczno-Gospodarczej, członkom dawnej Narodowej Rady Wyborczej, różnym uczestnikom życia politycznego i społeczeństwa obywatelskiego, w tym prasie oraz ambasadorom krajów AKP w Gwinei.

Z zestawienia wynika, że władze Gwinei dały wyraz dużej gotowości do kontynuacji i pogłębiania prowadzonej dyskusji oraz ułatwiły Unii Europejskiej przeprowadzenie misji.

Ponadto niektóre z zobowiązań dały początek pomyślnym inicjatywom ze strony władz Gwinei. Odnotowano zwłaszcza iż:

Rząd wykazał wolę ponownego podjęcia dialogu politycznego z uczestnikami życia politycznego w celu dokonania rewizji zasad wyborczych. Oficjalna ceremonia otwierająca dialog miała miejsce 31 sierpnia 2004 r., a w celu ułatwienia dialogu utworzono biuro konsultacji międzypartyjnych.

Rząd potwierdził decyzję zorganizowania wyborów lokalnych w czerwcu 2005 r., jak również zamiar zintensyfikowania procesu decentralizacji. Opracowywane są różne projekty przepisów, które, w odpowiednim czasie, zostaną omówione z uczestnikami procesu oraz inwestorami.

Rząd potwierdził decyzję zorganizowania wyborów do Zgromadzenia Narodowego w terminie określonym w Konstytucji, tzn. w czerwcu 2007 r. Wyraził także gotowość do zbadania możliwości wcześniejszego zorganizowania wyborów w przypadku takiej woli opozycji lub politycznego porozumienia między partiami politycznymi.

Rząd przedstawił harmonogram liberalizacji częstotliwości radiowych.

Rząd potwierdził działania i harmonogram ich wdrożenia w dziedzinie zarządzania makroekonomicznego i reform w poszczególnych sektorach.

Należy stwierdzić jednakże, że większość z tych zobowiązań będzie realizowana przez dłuższy okres i w związku z tym konieczne jest monitorowanie w czasie ich przestrzegania. Ponadto wciąż jeszcze bardzo niepokojące są pewne aspekty w zakresie przestrzegania zasad demokracji. Pomimo chęci dialogu ze strony rządu i opozycji, ponowne jego podjęcie napotyka na problemy. W wyniku tego rząd ma trudności z ustaleniem harmonogramu dialogu i, co ważniejsze, rewizji zasad wyborczych. To z kolei mogłoby zagrozić wypełnieniu zobowiązań dotyczących organizacji wyborów lokalnych i wyborów do Zgromadzenia Narodowego.

Na zakończenie konsultacji, biorąc pod uwagę inicjatywy zaobserwowane na obecnym etapie i zważywszy na zasadnicze środki, jakie jeszcze trzeba wdrożyć, Komisja proponuje podjąć odpowiednie działania określone w załączonej decyzji na mocy art. 96 ust. 2 lit. c) Porozumienia z Cotonou. Z jednej strony zostaną one zaproponowane celem wspierania samego procesu demokratyzacji, biorąc pod uwagę jednocześnie już poczynione postępy, a z drugiej strony celem zachęcania rządu do utrwalania osiągniętych rezultatów, a przede wszystkim do wspierania szybszej realizacji zobowiązań wiążących się z procesem demokratyzacji.

W okresie monitorowania trwającego trzydzieści sześć miesięcy należy nadal prowadzić pogłębiony dialog polityczny z rządem Gwinei, aby kontynuować kierunek podjętych działań celem przywrócenia zasad demokracji i państwa prawa, a także kontynuacji starań i wzmożenia wysiłków w zakresie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności. Powyższy dialog obejmie Prezydencję Unii Europejskiej i Komisję Europejską, a ocena przeprowadzana będzie w okresie monitorowania co pół roku.

W przypadku przyspieszenia procesu realizacji zobowiązań podjętych przez władze Gwinei lub, przeciwnie, w przypadku zerwania tego procesu, Unia Europejska zastrzega sobie prawo do zmiany odpowiednich środków poprzez podjęcie przez Radę nowej decyzji zmieniającej niniejszy wniosek.

Uwzględniając powyższe oraz zgodnie z art. 9 i 96 Porozumienia z Cotonou, Komisja proponuje Radzie zakończenie konsultacji podjętych z Republiką Gwinei oraz przyjęcie niniejszej decyzji.

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

dotyczącej zakończenia konsultacji z Republiką Gwinei na mocy art. 96 Porozumienia z Cotonou

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając Porozumienie o Partnerstwie AKP-WE podpisane w Cotonou dnia 23 czerwca 2000 r.[1], w szczególności jego art. 96,

uwzględniając umowę wewnętrzną w sprawie przyjęcia środków i stosowania procedur w celu wykonania Porozumienia o Partnerstwie AKP-WE[2], w szczególności jej art. 3,

uwzględniając wniosek Komisji[3],

a także mając na uwadze, co następuje:

Naruszono zasadnicze postanowienia Porozumienia z Cotonou, określone w art. 9.

Zgodnie z art. 96 Porozumienia z Cotonou dnia 20 lipca 2004 r. rozpoczęto konsultacje z krajami AKP i Republiką Gwinei, w ramach których władze Gwinei podjęły specjalne zobowiązania mające na celu rozwiązanie problemów przedstawionych przez Unię Europejską i zobowiązały się do realizacji tych zobowiązań podczas trzymiesięcznego okresu prowadzenia pogłębionego dialogu.

Po upływie tego okresu wydaje się, że niektóre wyżej wspomniane zobowiązania dały początek konkretnym inicjatywom, a niektóre zostały wykonane, niemniej jednak należy podjąć kolejne ważne działania w stosunku do zasadniczych elementów Porozumienia z Cotonou,

PRZYJMUJE NASTĘPUJĄCĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Konsultacje prowadzone z Republiką Gwinei zgodnie z art. 96 Porozumienia z Cotonou zostają zakończone.

Ar tykuł 2

Środki wyszczególnione w projekcie pisma zamieszczonego w Załączniku zostają przyjęte na mocy właściwych środków określonych w art. 96 ust. 2 lit. c) Porozumienia z Cotonou.

A rtykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie w dniu jej przyjęcia. Zostanie ona opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Decyzja jest ważna 36 miesięcy począwszy od daty jej przyjęcia przez Radę. Przepisy niniejszej decyzji podlegają regularnej kontroli co najmniej co sześć miesięcy.

Sporządzono w Brukseli, dnia

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Projekt pisma

Szanowny Panie Ministrze,

Unia Europejska przywiązuje duże znaczenie do postanowień art. 9 Porozumienia z Cotonou. Poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji i państwa prawa, na których opiera się partnerstwo AKP-WE, stanowią zasadnicze elementy tego porozumienia, a zatem również podstawę naszych stosunków.

W związku z powyższym Unia Europejska jest zaniepokojona pogorszeniem zasad demokracji i państwa prawa, zwłaszcza począwszy od Referendum Konstytucyjnego z 2001 r. i podczas wyborów do Zgromadzenia Narodowego (2002 r.) oraz prezydenckich (2003 r.). Unia Europejska jest również zaniepokojona brakiem poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, jak i nieprzestrzeganiem zasad prawidłowego zarządzania w administracji, polityce, gospodarce oraz finansach.

Unia Europejska uznała, że sytuacja polityczna w Gwinei stanowi pogwałcenie zasadniczych elementów Porozumienia z Cotonou, zawartych w art. 9. W świetle tego artykułu i sytuacji politycznego zastoju w Gwinei, dnia 31 marca 2004 r. Unia podjęła decyzję o rozpoczęciu konsultacji na mocy art. 96 Porozumienia, celem dokładniejszego zbadania sytuacji i, w poszczególnych przypadkach, celem jej polepszenia.

Konsultacje rozpoczęto w Brukseli dnia 20 lipca 2004 r. Przy tej okazji poruszono wiele zasadniczych kwestii i miał Pan sposobność przedstawić punkt widzenia władz Gwinei oraz analizę sytuacji w Pana kraju. Przedstawił Pan także Memorandum zawierające plan działań zmierzających do umocnienia demokracji, poszanowania praw człowieka, zasad państwa prawa i dobrych rządów.

W odpowiedzi na powyższe sprawozdanie wspólna misja monitorująca Prezydencji Unii Europejskiej i Komisji udała się do Conakry i w ściślej współpracy z przedstawicielami Państw Członkowskich Unii Europejskiej w Gwinei oceniła stopień realizacji zobowiązań.

Unia Europejska stwierdza, że władze Gwinei dały wyraz dużej gotowości w zakresie kontynuacji i pogłębiania dyskusji oraz w zakresie ułatwienia Unii Europejskiej przeprowadzenia jej misji. Stwierdza ponadto, że niektóre ze zobowiązań dały początek pomyślnym inicjatywom ze strony Pana kraju. Należy odnotować zwłaszcza, że:

Pana Rząd wykazał wolę ponownego podjęcia dialogu politycznego z uczestnikami życia politycznego w celu dokonania rewizji zasad wyborczych. Oficjalna ceremonia otwierająca dialog miała miejsce 31 sierpnia 2004 r., a w celu ułatwienia dialogu utworzone zostało biuro konsultacji międzypartyjnych.

Rząd potwierdził decyzję zorganizowania wyborów lokalnych w czerwcu 2005 r., jak również zamiar przyspieszenia procesu decentralizacji. Opracowywane są różne projekty przepisów, które, w odpowiednim czasie, zostaną omówione zarówno z uczestnikami procesu, jak i inwestorami.

Rząd potwierdził decyzję zorganizowania wyborów do Zgromadzenia Narodowego w terminie określonym w Konstytucji, tzn. w czerwcu 2007 r. Wyraził także gotowość do zbadania możliwości wcześniejszego zorganizowania wyborów, jeśli opozycja wystąpi z takim wnioskiem lub w przypadku politycznego porozumienia między partiami politycznymi.

Rząd przedstawił harmonogram liberalizacji częstotliwości radiowych.

Rząd potwierdził działania i harmonogram ich wdrożenia w dziedzinie zarządzania makroekonomicznego i reform w poszczególnych sektorach.

Nie ulega wątpliwości, że powyższe inicjatywy przyczynią się do większego poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności w Pana kraju. Niemniej jednak większość z tych zobowiązań będzie realizowana przez dłuższy okres i w związku z tym konieczne jest monitorowanie w czasie ich przestrzegania. Ponadto wciąż jeszcze mocno niepokoją pewne aspekty w dziedzinie dotyczącej przywrócenia przestrzegania zasad demokracji. W tej dziedzinie Unia Europejska oczekuje w szczególności przedsięwzięcia konkretnych działań określonych w Pana sprawozdaniu okresowym na temat wdrożenia Memorandum z dnia 30 września 2004 r., którego główne elementy przedstawione są poniżej:

ustalenie harmonogramu i organizacja dialogu narodowego, jak i rzeczywiste rozpoczęcie dialogu celem dokonania rewizji zasad wyborczych gwarantujących przejrzysty i demokratyczny przebieg wyborów;

kontynuowanie i utrwalanie zobowiązania do przestrzegania przepisów dotyczących poszanowania praw człowieka, podstawowych wolności umożliwiających zwłaszcza partiom politycznym wykonywanie ich praw i prerogatyw uprawniających do swobodnego gromadzenia się, organizowania manifestacji i posiadania dostępu do państwowych anten radiowych i telewizyjnych;

liberalizacja mediów elektronicznych zgodnie z harmonogramem przedstawionym unijnej misji monitorującej w październiku 2004 r., pozwalająca na wprowadzenie prywatnych mediów elektronicznych jeszcze przed przeprowadzeniem wyborów lokalnych;

zorganizowanie głosowania podczas wyborów lokalnych i wyborów do Zgromadzenia Narodowego zgodnie ze zmienionymi zasadami wyborczymi;

kontynuacja procesu decentralizacji;

kontynuacja działań wzmacniających zarządzanie makroekonomiczne oraz reform w poszczególnych sektorach.

W następstwie konsultacji, uwzględniając zobowiązania zrealizowane na tym etapie i biorąc pod uwagę ważne działania, jakie należy jeszcze podjąć, na mocy art. 96 ust. 2 lit. c) Porozumienia z Cotonou postanowiono przyjąć odpowiednie, wymienione poniżej środki :

dalsze prowadzenie współpracy na podstawie salda szóstego, siódmego i ósmego Europejskiego Funduszu Rozwoju, jak i na podstawie transzy B dziewiątego Europejskiego Funduszu Rozwoju w celu umożliwienia realizacji programów mających bezpośrednio na celu polepszenie warunków życia ludności znajdującej się w najgorszym położeniu lub będącej ofiarą politycznego kryzysu regionalnego;

wsparcie finansowe dla programów, których celem jest wykształcenie i emancypacja społeczeństwa obywatelskiego (w tym niezorganizowanego), poszanowanie i umocnienie demokracji, praw człowieka i dobrych rządów, jak i powstanie i konsolidacja wolnych mediów;

możliwość udziału finansowego w poszczególnych projektach regionalnych, która będzie rozpatrywana na bazie indywidualnej;

dalsze prowadzenie działań o charakterze humanitarnym, współpracy handlowej oraz preferencji w dziedzinach związanych z handlem;

wsparcie dla przygotowania wyborów zostanie udzielone na podstawie salda szóstego, siódmego i ósmego Europejskiego Funduszu Rozwoju, bądź na podstawie transzy B, po ustaleniu zasad wyborczych, gwarantujących przejrzysty i demokratyczny przebieg wyborów, zaakceptowanych przez wszystkie strony;

transza A dziewiątego EFR, pomniejszona o kwotę w wysokości 65 milionów EUR zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej, podjętej w ramach przeglądu śród-okresowego, będzie dostępna dla celów realizacji działań przewidzianych w Narodowym Programie Indykatywnym po przeprowadzeniu wolnych i zgodnych z prawem wyborów do Zgromadzenia Narodowego.

Prezydencja Unii Europejskiej wspólnie z Komisją Europejską zamierza przeprowadzić regularne kontrole powyższych postanowień, z których pierwsza odbędzie się w terminie nieprzekraczającym sześciu miesięcy.

Unia Europejska będzie przez okres następnych trzydziestu sześciu miesięcy bacznie śledzić rozwój sytuacji w Gwinei, a intensywny dialog polityczny z Pana Rządem będzie kontynuowany w celu przywrócenia zasad demokracji i państwa prawa, a także w celu dokładania dalszych starań i wzmożenia wysiłków w zakresie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności.

Z wyrazami szacunku

W imieniu Komisji | W imieniu Rady |

[1] Dz.U. L 317 z dnia 15.12.2000 r., str. 3

[2] Dz.U. L 317 z dnia 15.12.2000 r., str. 376

[3] Dz.U. C […] z […], str. […].