SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wydatków EFRGSystem wczesnego ostrzeganiaNr 1-3/2011 /* COM/2011/0257 końcowy */





PL || KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.5.2011 KOM(2011) 257 wersja ostateczna SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wydatków EFRG System wczesnego ostrzegania Nr 1-3/2011 SPIS TREŚCI 1........... Procedura Budżetowa EFRG na rok 2011...................................................................... 3 2........... Dochody przeznaczone na EFRG.................................................................................... 3 3........... Dochód pochodzący z tymczasowych składek restrukturyzacyjnych (sektor cukru).......... 4 4........... Uwagi na temat wykonania budżetu EFRG na rok 2011.................................................. 5 5........... Wykorzystanie dochodów przeznaczonych na EFRG...................................................... 8 6........... Wykorzystanie dochodu pochodzącego z tymczasowych składek restrukturyzacyjnych (sektor cukru) 9 7........... Wykorzystanie funduszu restrukturyzacji sektora cukru.................................................... 9 8........... Wnioski.......................................................................................................................... 9 Załącznik 1: Załącznik 2: || Procedura Budżetowa EFRG na rok 2011 Dotychczasowe wykorzystanie środków EFRG – stan do dnia 31/01/2011 1. Procedura Budżetowa EFRG na rok 2011 Tabela w załączniku 1 zawiera zbiorcze zestawienie procedury budżetowej na rok 2011 w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) wraz z odpowiednimi kwotami środków na każdym etapie procedury. Dnia 15 grudnia 2010 r. władza budżetowa przyjęła budżet EFRG na rok 2011. W budżecie zawarto środki na płatności i zobowiązania w wysokości: – 42 508,3 mln EUR oraz 42 509,0 mln EUR odpowiednio na rolnicze środki rynkowe i pomoc bezpośrednią (obszar polityki 05). – 352,9 mln EUR oraz 253,7 mln EUR odpowiednio na środki weterynaryjne i fitosanitarne (obszar polityki 17). – 30,0 mln EUR oraz 25,8 mln EUR odpowiednio na rybołówstwo (obszar polityki 11). Całkowita kwota środków budżetowych na zobowiązania EFRG wyniosła 42 891,2 mln EUR, a środków na płatności 42 788,5 mln EUR. Różnica między kwotami środków na zobowiązania i na płatności wynika z faktu, że w przypadku określonych środków, które wdrażane są bezpośrednio przez Komisję, stosuje się środki zróżnicowane. Programy te dotyczą przede wszystkim promocji produktów rolnych, strategii politycznych i instrumentów koordynacji w rolnictwie a także rybołówstwa oraz środków weterynaryjnych i fitosanitarnych. 2. Dochody przeznaczone na EFRG Zgodnie z przepisami art. 34 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej dochody z tytułu korekt finansowych dokonanych na mocy decyzji wynikających z kontroli zgodności rozliczeń, z tytułu nieprawidłowości oraz opłat wyrównawczych w sektorze mleka uznaje się za dochody przeznaczone na finansowanie wydatków w ramach EFRG. Zgodnie z tymi przepisami dochody przeznaczone na określony cel mogą zostać wykorzystane na sfinansowanie wydatków EFRG poniesionych przez państwa członkowskie. W przypadku gdy część tych dochodów nie zostanie wykorzystana, zostanie ona automatycznie przeniesiona na następny rok budżetowy[1]. W budżecie EFRG na 2011 r. uwzględniono zarówno: ostatnie szacunki Komisji dotyczące kwoty środków potrzebnych na sfinansowanie oczekiwanych wydatków na środki rynkowe i pomoc bezpośrednią, jak również szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, która ma wpłynąć w trakcie analizowanego roku budżetowego, a także przeniesioną kwotę salda dochodów przeznaczonych na określony cel pozostałą do wykorzystania z poprzedniego roku budżetowego. We wniosku dotyczącym kwoty środków EFRG w budżecie na 2011 r. Komisja uwzględniła całkowitą szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, a wielkość środków zapotrzebowanych na 2011 r. obliczono odejmując szacunkowa kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel od kwoty przewidywanych wydatków. Władza budżetowa przyjęła nowy budżet EFRG, w którym uwzględniono szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel. W chwili opracowywania budżetu na 2011 r. Komisja szacowała, że dostępne dochody przeznaczone na określony cel wyniosą 1 247,0 mln EUR. Oznacza to, że: – według szacunków przewidywana kwota dochodów przeznaczonych na określony cel zebranych w roku budżetowym 2011 ma wynieść 707,0 mln EUR; z tytułu korekt wynikających z kontroli zgodności rachunków oraz nieprawidłowości spodziewano się uzyskać odpowiednio 600,0 mln EUR i 88,0 mln EUR. wpływy z opłat za mleko oszacowano na 19,0 mln EUR; – kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, która prawdopodobnie zostanie przeniesiona z roku budżetowego 2010 na rok 2011, oszacowano na 540,0 mln EUR. W budżecie na rok 2011 Komisja przeznaczyła te dochody, w kwocie 1 247,0 mln EUR, na dwa systemy. Oznacza to, że: – 500,0 mln EUR przeznaczono na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw, oraz – 747,0 mln EUR przeznaczono na system płatności jednolitych. Na te dwa systemy władza budżetowa ostatecznie przegłosowała środki wynoszące odpowiednio 292,0 mln EUR i 30 389,0 mln EUR, zgodnie z wnioskiem Komisji. Suma przyznanych środków i dochodów przeznaczonych na określony cel, o których mowa powyżej, odpowiada całkowitej szacowanej sumie wymaganych środków w kwocie 792 mln EUR na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw oraz kwocie 31 136,0 mln EUR na system płatności jednolitych. W załączniku 2, w którym przedstawiono dotychczasowe wykonanie budżetu na 2011 r. za okres do 31 stycznia 2011 r., przegłosowane środki dla dwóch wyżej wymienionych systemów są ujęte w środkach budżetowych dla sektora owoców i warzyw i dla sektora pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji, które wynoszą odpowiednio 491,1 mln EUR i 36 324,0 mln EUR, nie uwzględniając wyżej wymienionych dochodów przeznaczonych na określony cel. Po uwzględnieniu dochodów przeznaczonych na określony cel w tych sektorach całkowite przewidziane środki w budżecie na 2011 r. wynoszą 991,1 mln EUR dla sektora owoców i warzyw oraz 37 071,0 mln EUR dla sektora pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji. 3. Dochód pochodzący z tymczasowych składek restrukturyzacyjnych (sektor cukru) Tymczasowe składki restrukturyzacyjne w sektorze cukru są traktowane jako dochody przeznaczone na finansowanie pomocy restrukturyzacyjnej dla sektora cukru oraz innych rodzajów pomocy przewidzianych w ramach funduszu restrukturyzacji sektora cukru. Przez trzy lata gospodarcze: 2006/07, 2007/08 i 2008/09, kwoty te – związane z przyznawanymi podmiotom w każdym państwie członkowskim kwotami ilościowymi na cukier, syrop inulinowy i izoglukozę – wpłacane były do funduszu. W czasie ustalania budżetu na 2011 r. oczekiwano, że kwota przeniesiona z roku budżetowego 2010 na rok 2011 wyniesie 1 015,0 mln EUR. 4. Uwagi na temat wykonania budżetu EFRG na rok 2011 Poziom dotychczasowego wykonania budżetu za okres od dnia 16 października 2010 r. do dnia 31 stycznia 2011 r. przedstawiono w załączniku 2. Został on porównany do profilu wydatków opartego na wskaźniku, który został ustanowiony na podstawie przepisów art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005. Poniżej przedstawiono krótki komentarz dotyczący niektórych artykułów budżetu, które wykazują najbardziej znaczące rozbieżności między rzeczywistym a przewidywanym poziomem wykonania budżetu na rok 2011. 4.1. Środki rynkowe Zgodnie z poziomem wskaźnika określonym na dzień 31 stycznia 2011 r. poziom wykorzystania środków na interwencje na rynkach rolnych przewyższył poziom środków przegłosowanych w budżecie o 179,4 mln EUR. Za powstanie tej rozbieżności odpowiadają w głównej mierze sektory wina oraz owoców i warzyw (zob. pkt 4.1.2. poniżej) oraz programy żywnościowe. Jednocześnie w pozostałych sektorach wykonanie budżetu jest ogółem niższe od wskaźnika. 4.1.1. Programy żywnościowe (+22,1 mln EUR) Fakt, że na tym etapie poziom wykorzystania środków przewyższa poziom wskaźnika, jest wynikiem niepełnego wykonania niniejszej linii budżetowej w 2010 r. Powodem takiej sytuacji jest fakt, że państwa członkowskie zadeklarowały poniesione przez siebie koszty administracyjne związane z zarządzaniem programów na rok 2010 dopiero w roku budżetowym 2011. Na tym etapie Komisja uważa, że wystarczy środków na pokrycie spodziewanych wydatków. 4.1.2. Owoce i warzywa (+74,4 mln EUR w porównaniu do przegłosowanych środków) Poziom wykonania niniejszej pozycji wynika z poziomu wydatków na fundusze operacyjne dla organizacji producentów, które finansowane są zarówno z przegłosowanych środków budżetowych jak i z dochodów przeznaczonych na niniejszy system w budżecie na 2011 r. (Uwaga: informacje szczegółowe znaleźć można w pkt 2 powyżej). Ten poziom wykonania jest wynikiem zastosowania wskaźnika dla okresu kończącego się dnia 31 stycznia 2011 r. w odniesieniu do przegłosowanych środków, które nie obejmują dochodów przeznaczonych na ten sektor. Na tym etapie Komisja uważa, że całkowita kwota środków przewidzianych dla tego sektora wystarczy do pokrycia wydatków, które mają ponieść państwa członkowskie w 2011 r. Od 2010 r. – jako udogodnienie dla czytelnika – Komisja dodała przypis * do tabeli dotychczasowego wykonania budżetu zamieszczonej w załączniku 2. Przypis ten pokazuje, jaka byłaby sytuacja, gdyby wskaźnik na dzień 31 stycznia 2011 r. został zastosowany do całości środków, które mają być dostępne na sfinansowanie tego sektora. Jak wskazano w pkt 2 powyżej, całkowite finansowanie przewidziane dla tego sektora składa się ze środków budżetowych w wysokości 491,1 mln EUR oraz dochodów przeznaczonych na ten sektor, szacowanych na kwotę 500,0 mln EUR. Dlatego też zastosowanie wskaźnika do całkowitej kwoty finansowania przewidzianego dla tego sektora, czyli 991,1 mln EUR, wykazałoby, że nie wykorzystano środków w wysokości –55,7 mln EUR. Niepełne wykorzystanie środków związane jest z funduszami operacyjnymi dla organizacji producentów, w przypadku których tempo dokonywania wypłat jest nieco wolniejsze niż w poprzednich latach, oraz z programem „Owoce w szkole”, w ramach którego – ze względu na jego nowość – nie wypracowano jeszcze stałego schematu realizacji. W obu przypadkach opóźnienia uważa się za tymczasowe. 4.1.3. Produkty sektora winiarskiego (+96,4 mln EUR) Z zestawienia poziomu środków budżetowych i teoretycznego profilu wykonania określonego przy pomocy współczynnika z dnia 31 stycznia 2011 r. wynika, że obecne nadmierne wykonanie środków jest rezultatem przyspieszenia tempa płatności przez państwa członkowskie, przede wszystkim w obszarze krajowych programów wsparcia dla sektora wina (w głównej mierze w zakresie inwestycji, promocji oraz restrukturyzacji i przekształcania winnic). To przyspieszone tempo nie stanowi żadnego zagrożenia z punktu widzenia przekroczenia środków budżetowych, ponieważ są one ograniczone pułapami finansowymi ustanowionymi w prawodawstwie dotyczącym stosownych środków. 4.1.4. Mleko i przetwory mleczne (-10,2 mln EUR) Z zestawienia poziomu środków budżetowych i teoretycznego profilu wykonania określonego przy pomocy współczynnika z dnia 31 stycznia 2011 r. wynika, że wykonanie środków jest opóźnione. Ma to związek w głównej mierze z programem „Mleko w szkole”, ponieważ środki przeznaczone na ten program w nowym projekcie budżetu podwyższono o 10 mln EUR w porównaniu z listem w sprawie poprawek. Podwyższenie kwoty środków nie znalazło odzwierciedlenia w wykonaniu tych środków przez państwa członkowskie. 4.2. Pomoc bezpośrednia Wykorzystanie środków na pomoc bezpośrednią było wyższe o 328,5 mln EUR w porównaniu z poziomem wskazanym przez wskaźnik z dnia 31 stycznia 2011 r. 4.2.1. Pomoc bezpośrednia niezwiązana z wielkością produkcji (-231,3 mln EUR w porównaniu do przegłosowanych środków) Całkowite dostępne środki przewidziane dla potrzeb tego sektora wynoszą 37 071 mln EUR, obejmując prognozowane dochody w wysokości 747 mln EUR przeznaczone na system płatności jednolitych. (Uwaga: szczegółowe informacje znajdują się w pkt 2 powyżej). W ramach systemu płatności jednolitych (SPS) odnotowano niewielkie opóźnienie w wykonaniu środków. W ciągu dwóch pierwszych miesięcy roku budżetowego 2011 w systemie tym odnotowano bardzo szybkie tempo wykorzystania środków, które następnie zwolniło w styczniu. Do tej pory państwa członkowskie wypłaciły już jednakże ok. 92 % szacowanego zapotrzebowania z budżetu w porównaniu z 86 % w analogicznym okresie roku 2010. Na poziom wykorzystania środków w przypadku pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji wpływ mają także płatności dokonane przez państwa członkowskie w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej (SAPS), gdzie odnotowano znaczące opóźnienie w wykorzystywaniu środków w stosunku do poziomu wskaźnika. Podczas gdy w przypadku większości państw członkowskich tempo dokonywania płatności jest zgodne z ustalonym wzorcem, w Bułgarii do końca stycznia nie dokonano żadnych płatności, a w Polsce poziom płatności był znacząco niższy. Na tym etapie Komisja uważa, że zaistniała sytuacja ma charakter tymczasowy. Od 2010 r. – jako udogodnienie dla czytelnika – Komisja dodała przypis * do tabeli dotychczasowego wykonania budżetu zamieszczonej w załączniku 2. Przypis ten pokazuje, jaka byłaby sytuacja, gdyby wskaźnik na dzień 31 stycznia 2011 r. został zastosowany do całości środków, które mają być dostępne na sfinansowanie tego sektora. Jak wskazano w pkt 2 powyżej, całkowite finansowanie przewidziane dla tego sektora składa się ze środków budżetowych w wysokości 36 324,0 mln EUR oraz dochodów przeznaczonych na ten sektor, szacowanych na kwotę 747,0 mln EUR. Dlatego też zastosowanie wskaźnika do całkowitej kwoty finansowania przewidzianego dla tego sektora, czyli 37 071,0 mln EUR, wykazałoby, że nie wykorzystano środków w wysokości 898,9 mln EUR. 4.2.2. Inna pomoc bezpośrednia (–97,3 mln EUR) W przypadku niektórych systemów (premia za krowy mamki, premia ubojowa za wołowinę i premia za bawełnę) widać, że tempo dokonywania płatności przez państwa członkowskie jest wolniejsze niż sugerowałby to poziom wskaźnika. Na tym etapie uważa się, że zaistniała sytuacja ma charakter tymczasowy. Z drugiej strony, rok kalendarzowy 2010 był pierwszym rokiem dokonywania płatności z tytułu środków szczególnych w ramach wsparcia powiązanego z produkcją (art. 68). Ze względu na brak danych historycznych dla tego środka, jego obecny profil w ramach niniejszej linii budżetowej przewiduje liniowy rozkład wydatków do końca czerwca, podczas gdy państwa członkowskie dokonały ponad 45 % płatności przewidzianych na rok budżetowy 2011 w okresie od listopada do stycznia. Nie stanowi to żadnego zagrożenia z punktu widzenia dostępności środków budżetowych, ponieważ są one ograniczone pułapami finansowymi ustanowionymi w prawodawstwie dotyczącym szczególnych środków wsparcia. 4.3. Kontrola wydatków na rolnictwo 4.3.1. Rozliczenie rachunków za poprzednie lata (+74,8 mln EUR) Obecne wykorzystanie środków wynika z porównania kwoty już odzyskanych korekt z tytułu rozliczenia rachunków z poziomem odpowiedniego wskaźnika na dzień 31 stycznia 2011 r. Należy jednakże zauważyć, że zgodnie z ramami czasowymi przewidzianymi w prawodawstwie nie podjęto jeszcze wszystkich decyzji dotyczących rozliczania rachunków spodziewanych w bieżącym roku budżetowym. Należy wskazać, że Komisja, w liście w sprawie poprawek na 2011 r., zaproponowała korekty opiewające na kwotę –72,0 mln EUR. Kwota wpisana ostatecznie do budżetu na 2011 r. wyniosła –272,0 mln EUR. Na obecnym etapie Komisja uważa, że przewidywane korekty wynikające z decyzji dotyczących rozliczania rachunków i nieprzestrzegania terminów wypłaty pomocy przez państwa członkowskie nie wystarczą na pokrycie nadzwyczajnej kwoty –200,0 mln EUR. W ten sposób powstanie znaczny niedobór w postaci ujemnych środków budżetowych, który Komisja będzie musiała pokryć z dodatnich środków budżetowych w celu zamknięcia tej pozycji budżetu w 2011 r. 4.4. Obszar polityki 17 4.4.1. Bezpieczeństwo żywności i pasz, zdrowie zwierząt, dobrostan zwierząt oraz zdrowie roślin. (+110,1 mln EUR) Wskaźnik dla tej pozycji budżetowej wyliczono na podstawie planów zobowiązań budżetowych opracowanych przez odpowiedzialne służby Komisji. Na jego przykładzie widać jednakże, iż programy pracy w przedmiotowym obszarze zostały przygotowane i przyjęte w 2011 r. w szybszym tempie niż pierwotnie zakładano, skutkiem czego jest zwiększone tempo realizacji zobowiązań budżetowych. Na chwilę obecną Komisja uważa, że wystarczy środków na pokrycie spodziewanych wydatków. 5. Wykorzystanie dochodów przeznaczonych na EFRG Tabela w załączniku 2 wykazuje, że do dnia 31 stycznia 2011 r. uzyskano dochody przeznaczone na określony cel w wysokości 1 219,4 mln EUR. Oznacza to, że: – dochody z korekt w ramach decyzji dotyczących kontroli zgodności wyniosły 236,1 mln EUR, przy czym do końca roku budżetowego spodziewane są dodatkowe kwoty; – dochody z nieprawidłowości wyniosły ok. 57,8 mln EUR, przy czym do końca roku budżetowego spodziewane są również dodatkowe kwoty, oraz – do chwili obecnej, pobrano większość dochodów z opłat wyrównawczych w sektorze mleka a ich kwota wynosi około 20,4 mln EUR, czyli nieco ponad pierwotnie oszacowaną kwotę 19,0 mln EUR; – wreszcie, w odróżnieniu do początkowo oszacowanej kwoty 540,0 mln EUR, kwota dochodów przeznaczonych na określony cel, przeniesiona ostatecznie z 2010 r. na 2011 r., wyniosła 905,1 mln EUR. W związku z tym kwota dochodów przeznaczonych na określony cel dostępna na finansowanie wydatków EFRG na dzień 31 stycznia 2011 r. wynosi 1 219,4 mln EUR. Na tym etapie Komisja szacuje, że niezebrana jeszcze kwota dochodów przeznaczonych na określony cel wynosi 392,7 mln EUR (w budżecie na 2011 r. przewidziano, że pozyskana zostanie szacunkowa kwota dochodów przeznaczonych na określony cel w wysokości 707,0 mln EUR, z czego do tej pory pozyskano 314,3 mln EUR). 6. Wykorzystanie dochodu pochodzącego z tymczasowych składek restrukturyzacyjnych (sektor cukru) Zgodnie z prawodawstwem, od listopada 2009 r. nie pobiera się od państw członkowskich żadnych nowych tymczasowych składek restrukturyzacyjnych. W związku z tym całkowita kwota dochodów przeznaczonych na określony cel dostępna w ramach Funduszu restrukturyzacji sektora cukru jest równa kwocie przeniesionej z budżetu na 2010 r., która – wbrew pierwotnym szacunkom – wynosi 1 044,8 mln EUR (czyli więcej niż 1 015,0 mln EUR zapisane w budżecie na 2011 r., co wynika z faktu, że płatności dokonane pod koniec 2010 r. okazały się niższe niż oczekiwano). 7. Wykorzystanie funduszu restrukturyzacji sektora cukru Z końcem stycznia 2011 r. państwa członkowskie dokonały niewielkich płatności (tj.: płatności te wyniosły zaledwie 5,7 mln EUR) na pomoc w ramach środków restrukturyzacyjnych, pomoc na rzecz dywersyfikacji lub pomoc na rafinację cukru. 8. Wnioski Dotychczasowe wykorzystanie środków budżetowych EFRG na 2011 r. w okresie do 31 stycznia 2011 r. wskazuje, że miesięczne kwoty zwrócone państwom członkowskim przekroczyły profil wykonania budżetu ustanowiony na podstawie wskaźnika o ok. 34,5 mln EUR. Zebrano dochody przeznaczone na określony cel w wysokości 1 219,4 mln EUR, a więc do zebrania w 2011 r. pozostało jeszcze 392,7 mln EUR. Na tym etapie Komisja spodziewa się, że kwota dostępnych dochodów przeznaczonych na określony cel oraz kwota tych dochodów, która zostanie jeszcze udostępniona w trakcie bieżącego roku, zostanie wykorzystana do sfinansowania funduszy operacyjnych dla organizacji producentów oraz systemu płatności jednolitych – zgodnie z pierwotnymi założeniami poczynionymi podczas ustalania budżetu. W odniesieniu do wzrostu kwoty korekt z tytułu rozliczenia rachunków o –200,0 mln EUR do kwoty całkowitej wynoszącej –272,0 mln EUR, Komisja będzie uważnie śledzić zmiany w wykonaniu budżetu, tak aby ustalić, czy niepełne wykonanie środków w innych elementach budżetu pozwoli na sfinansowanie części przedmiotowej ujemnej kwoty wydatków, której nie uda się pokryć z decyzji dotyczących rozliczania rachunków i z innych korekt z tytułu nieprzestrzegania terminów wypłaty pomocy przez dane państwa członkowskie. [1] Przeniesione dochody przeznaczone na określony cel muszą być wykorzystane w pierwszej kolejności, to znaczy zanim środki zostaną przegłosowane przez władzę budżetową lub dochody przeznaczone na określony cel zostaną wygenerowane w danym roku (art. 10 rozporządzenia finansowego).