UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej „dyrektywą VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 31 marca 2021 r., Republika Włoska wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania odstępstwa od art. 218 i 232 dyrektywy VAT, tak w dalszym ciągu mieć możliwość nakładania obowiązku fakturowania elektronicznego. Obowiązujące odstępstwo wygasa w dniu 31 grudnia 2021 r. Ponadto we wniosku zwrócono się o rozszerzenie zakresu obowiązującego środka stanowiącego odstępstwo, przyznanego decyzją wykonawczą Rady (UE) 2018/593, tak aby objąć nim podatników korzystających ze zwolnienia dla małych przedsiębiorstw, o którym mowa w art. 282 dyrektywy VAT. Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 10 września 2021 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Republikę Włoską. Pismem z dnia 13 września 2021 r. Komisja zawiadomiła Republikę Włoską, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

W następstwie decyzji wykonawczej (UE) 2018/593 Republika Włoska wprowadziła ogólny system obowiązkowego fakturowania elektronicznego Sistema di Interscambio (SdI), również zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 11 lipca 2017 r. w sprawie krajowego programu reform Włoch na 2017 r. oraz zawierającym opinię Rady na temat przedstawionego przez Włochy programu stabilności na 2017 r.

Włochy twierdzą, że środek ten, mający na celu zwalczanie oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania, uproszczenie przestrzegania przepisów podatkowych, zwiększenie skuteczności poboru podatków oraz modernizację włoskiej produkcji, a tym samym zmniejszenie kosztów administracyjnych dla przedsiębiorstw, w pełni osiągnął zamierzone cele.

W odniesieniu do walki z oszustwami związanymi z VAT i uchylaniem się od płacenia podatku VAT środek ten zwiększył możliwości działania administracji podatkowej, skrócił czas niezbędny do wykrywania oszustw związanych z VAT i uchylania się od płacenia podatku VAT i reagowania na nie, a także zwiększył możliwości analizy ryzyka. Ponadto środek ten okazał się skuteczny jako środek zapobiegawczy, ponieważ zniechęcał podatników do oszukańczych zachowań oraz do uchylania się od płacenia podatku.

Mimo że nie jest możliwe dokładne określenie, ile odzyskanych środków można bezpośrednio przypisać wprowadzeniu obowiązku fakturowania elektronicznego, Włochy przedstawiły pewne szacunki. Zgodnie z tymi szacunkami wprowadzeniu przedmiotowego środka można bezpośrednio przypisać około 2 mld EUR w związku z poprawą przestrzegania przepisów dotyczących VAT, a także pośrednio dodatkowe dochody w wysokości około 580 mln EUR z tytułu poboru podatków bezpośrednich. Jeżeli chodzi o kontrolę i egzekwowanie przepisów, działanie mające na celu identyfikację i wyeliminowanie fałszywych nadpłat VAT umożliwiło odzyskanie 945 mln EUR w 2019 r. Ponadto wykorzystanie danych dotyczących fakturowania elektronicznego za cały 2019 r. miało również zasadnicze znaczenie dla identyfikacji podatników, którzy nie spełniają wymogów statusu regularnego eksportera („esportatore abituale”) (ponad 1,3 mld EUR zadeklarowanych fałszywych pułapów). Obecnie prowadzone są inne działania oparte na kontroli krzyżowej danych dotyczących fakturowania elektronicznego z transgranicznymi źródłami informacji na temat zwalczania nadużyć finansowych (w tym z europejską siecią EUROFISC). Umożliwiło to również identyfikację przedsiębiorstw uczestniczących w mechanizmach wewnątrzwspólnotowych oszustw przeprowadzonych pod koniec 2019 r. i w 2020 r. w oparciu o przepływy faktur dotyczących nieistniejących transakcji o wartości około 1 mld EUR.

Jeżeli chodzi o uproszczenie przestrzegania przepisów prawa podatkowego, wdrożenie obowiązku fakturowania elektronicznego umożliwiło organom podatkowym udostępnienie podatnikom wstępnie wypełnionej ewidencji zakupów i sprzedaży, harmonogramu okresowego rozliczania VAT, wstępnie wypełnionych rocznych deklaracji VAT i wstępnie wypełnionych formularzy płatności, w tym dotyczących podatków, które mają zostać zapłacone, skompensowane lub zgłoszone do zwrotu (przy czym pierwszeństwo przyznaje się osobom korzystającym z fakturowania elektronicznego). Fakturowanie elektroniczne umożliwiło zniesienie szeregu obowiązków, takich jak zgłaszanie danych na fakturze dotyczących transakcji krajowych, składanie deklaracji Intrastat dotyczących zakupów, obowiązek przekazywania szczegółowych informacji na temat umów zawartych przez przedsiębiorstwa prowadzące działalność w zakresie leasingu, dzierżawy i najmu oraz obowiązek zgłaszania transakcji dotyczących dostaw towarów z Republiki San Marino do Włoch.

Zdaniem władz włoskich wdrożenie obowiązku fakturowania elektronicznego przyniosło także inne korzyści, ponieważ uprościło proces fakturowania, zarówno dla wystawców, jak i odbiorców, oraz przyczyniło się do rozwoju powiązanych usług umożliwiających monitorowanie wyników działalności gospodarczej w czasie rzeczywistym, w tym na przykład zarządzanie przepływami pieniężnymi. Ponadto w kontekście pandemii COVID-19 dane z systemu obowiązkowego fakturowania elektronicznego okazały się bardzo pomocne w analizie zmian w gospodarce wywołanych kryzysem zdrowotnym oraz we wdrażaniu najwłaściwszych środków wsparcia.

Decyzja wykonawcza (UE) 2018/593 ma zastosowanie do dnia 31 grudnia 2021 r., dlatego Włochy wystąpiły z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania odstępstwa od art. 218 i 232 dyrektywy VAT, aby mieć w dalszym ciągu możliwość stosowania obowiązkowego fakturowania elektronicznego.

Ponadto we wniosku zwrócono się również o rozszerzenie zakresu obowiązującego środka, tak aby objąć nim podatników korzystających ze zwolnienia dla małych przedsiębiorstw, o którym mowa w art. 282 dyrektywy VAT. Włochy uważają, że rozszerzenie to wzmocni walkę z oszustwami związanymi z VAT i uchylaniem się od płacenia podatku VAT, ponieważ zapewni organom podatkowym pełny obraz transakcji przeprowadzanych przez wszystkich podatników. Ponadto organy podatkowe będą mogły monitorować, czy obrót osiągany przez podatników korzystających z wyżej wymienionego zwolnienia pozostaje poniżej określonego progu, co umożliwi im zwalczanie oszustw związanych z dostępem do tego systemu podatników, którzy w istotny sposób naruszają warunki i wymogi ustanowione przez prawo.

Zdaniem Włoch wnioskowane rozszerzenie zakresu środka nie powinno wiązać się ze znacznym obciążeniem administracyjnym dla tych podatników. Ponad 10 % podatników korzystających ze zwolnienia dla małych przedsiębiorstw, o którym mowa w art. 282 dyrektywy VAT, wystawia już faktury za pośrednictwem SdI. Ponadto włoski urząd skarbowy udostępnił bezpłatnie wszystkim płatnikom VAT szereg rozwiązań w zakresie przygotowywania i przekazywania faktur elektronicznych. Rozwiązania te obejmują pakiet oprogramowania, który można zainstalować na komputerze i wykorzystywać do przygotowania plików z fakturami elektronicznymi nawet w przypadku braku połączenia internetowego oraz do przekazywania takich plików poprzez ich zwykłe załadowanie, a także aplikację, którą można zainstalować na każdym urządzeniu mobilnym w celu przygotowywania i przekazywania faktur elektronicznych. Ponadto włoski urząd skarbowy udostępnił bezpłatną usługę przechowywania cyfrowego, która umożliwia archiwizowanie plików z fakturami przy jednoczesnym zapewnieniu zgodności z wymogami autentyczności, integralności i czytelności plików przez okres 15 lat.

MŚP odniosłyby korzyści z wyeliminowania kosztów drukowania i archiwizacji faktur, z ograniczenia ryzyka popełniania błędów przy sporządzaniu faktur oraz z dostępu do szeregu usług online świadczonych przez włoski urząd skarbowy, które umożliwiają podatnikom wykorzystywanie danych dotyczących fakturowania do celów analizy wyników ich działalności.

Biorąc pod uwagę szeroki zakres odstępstwa i jego rozszerzenie na podatników korzystających ze zwolnienia dla małych przedsiębiorstw, o którym mowa w art. 282 dyrektywy VAT, ważne jest zapewnienie niezbędnych działań następczych w odniesieniu do tego środka, a w szczególności dokonanie oceny jego wpływu na zwalczanie oszustw związanych z VAT i uchylania się od płacenia podatku VAT oraz na podatników, ze szczególnym uwzględnieniem MŚP. Jeżeli Włochy pragną przedłużyć okres stosowania środka stanowiącego odstępstwo, będą zobowiązane do przedstawienia sprawozdania dotyczącego funkcjonowania środka wraz z wnioskiem o przedłużenie okresu jego obowiązywania. Sprawozdanie to powinno umożliwiać ocenę środka w zakresie jego skuteczności w dziedzinie zwalczania oszustw związanych z VAT i uchylania się od opodatkowania oraz uproszczenia poboru podatków. Sprawozdanie powinno również zawierać ocenę wpływu środka na podatników, w szczególności na MŚP, w zakresie zwiększenia obciążenia administracyjnego i kosztów przestrzegania przepisów.

Proponuje się przedłużyć odstępstwo do dnia 31 grudnia 2024 r.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Art. 218 dyrektywy VAT zrównuje znaczenie faktur papierowych i elektronicznych, określając, że państwa członkowskie akceptują jako faktury dokumenty lub wiadomości w formie papierowej lub w formie elektronicznej. Zgodnie z art. 232 dyrektywy VAT stosowanie faktury elektronicznej podlega akceptacji odbiorcy. Obowiązek fakturowania elektronicznego w formie wdrożonej przez Włochy w istocie stanowi odstępstwo od tych dwóch przepisów.