PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 124/1

Zawiadomienie Komisji dotyczące wytycznych technicznych w sprawie klasyfikacji odpadów

(2018/C 124/01)

Celem niniejszego zawiadomienia jest udzielenie wytycznych technicznych dotyczących niektórych aspektów dyrektywy 2008/98/WE w sprawie odpadów („dyrektywa ramowa w sprawie odpadów”) (1) i decyzji Komisji 2000/532/WE w sprawie wykazu odpadów („europejski wykaz odpadów”) zmienionej w latach 2014 i 2017 (2).

W szczególności zawiadomienie zawiera wyjaśnienia i wytyczne skierowane do organów krajowych, w tym samorządów terytorialnych, i przedsiębiorstw (np. w zakresie kwestii związanych z udzielaniem zezwoleń) w sprawie właściwej interpretacji i prawidłowego stosowania odpowiednich przepisów UE w odniesieniu do klasyfikacji odpadów, a mianowicie: identyfikacji właściwości niebezpiecznych, oceny, czy danym odpadom można przypisać właściwość niebezpieczną i sklasyfikowania odpadów jako odpady niebezpieczne albo odpady inne niż niebezpieczne.

Niniejsze zawiadomienie zostało przyjęte po przeprowadzeniu dyskusji i konsultacji z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami (3).

Niniejsze zawiadomienie składa się z trzech rozdziałów i czterech załączników:

— Rozdział 1 zawiera ogólne informacje na temat klasyfikacji odpadów i instrukcję, jak należy odczytywać wytyczne.

— Rozdział 2 zawiera krótki opis stosownych części przepisów UE dotyczących odpadów oraz wskazanie ich znaczenia z punktu widzenia definicji i klasyfikacji odpadów (niebezpiecznych).

— W rozdziale 3 przedstawiono ogólne etapy klasyfikacji odpadów ze wskazaniem podstawowych pojęć, jednak bez szczegółowego ich omówienia.

Aby umożliwić uzyskanie bardziej szczegółowych informacji, w tekście zamieszczono odesłania do odpowiednich załączników zawierających dogłębny opis konkretnych zagadnień:

— Załącznik 1 zawiera informacje na temat europejskiego wykazu odpadów i wyboru odpowiednich pozycji w tym wykazie.

— W załączniku 2 przedstawiono różne źródła informacji na temat substancji niebezpiecznych i ich klasyfikacji.

— Załącznik 3 zawiera opis zasad dotyczących oceny poszczególnych właściwości niebezpiecznych HP 1–HP 15.

— Załącznik 4 zawiera przegląd podstawowych pojęć i odniesienia do dostępnych norm i metod dotyczących pobierania próbek odpadów i przeprowadzania analiz chemicznych odpadów.

Niniejszy dokument zawiera wyjaśnienia zgodnie z obowiązującymi obecnie przepisami UE oraz z uwzględnieniem wytycznych dotyczących klasyfikacji odpadów, wydanych przez różne państwa członkowskie UE.

Niniejsze wytyczne techniczne mogą być aktualizowane, jeżeli zajdzie taka konieczność w świetle doświadczeń związanych z wdrażaniem odpowiednich przepisów UE.

Wytyczne przedstawione w niniejszym zawiadomieniu pozostają bez uszczerbku dla ewentualnych wykładni Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Poglądy wyrażone w niniejszych wytycznych technicznych nie mogą przesądzać o stanowisku, jakie Komisja może przyjąć przed TSUE.

SKRÓTY

ATP dostosowanie do postępu technicznego BDE bromowane etery difenylowe BREF dokument referencyjny dotyczący najlepszych dostępnych technik BTEX benzen, toluen, etylobenzen i ksylen CEN Europejski Komitet Normalizacyjny C&L klasyfikacja i oznakowanie CLP klasyfikacja, oznakowanie i pakowanie Konwencja LRTAP Konwencja w sprawie transgranicznego zanieczyszczania powietrza na dalekie odległości ECHA Europejska Agencja Chemikaliów EEA Europejska Agencja Środowiska ELV zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy GHS Globalny Zharmonizowany System SZWO substancje zubożające warstwę ozonową WWA wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne TZO trwałe zanieczyszczenie organiczne SDS karta charakterystyki ONZ Organizacja Narodów Zjednoczonych WAC kryteria przyjmowania odpadów WEEE odpady z urządzeń elektrycznych i elektronicznych

SPIS TREŚCI

SKRÓTY 3

1. WPROWADZENIE 5

1.1. Kontekst 5

1.2. Kto jest adresatem niniejszych wytycznych? 5

1.3. Jak odczytywać wytyczne? 5

2. RAMY LEGISLACYJNE 6

2.1. Przepisy w sprawie odpadów 6

2.1.1. Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów 6

2.1.2. Europejski wykaz odpadów 7

2.1.3. Rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów 8

2.1.4. Dyrektywa w sprawie składowania odpadów 8

2.1.5. Dyrektywa w sprawie odpadów pochodzących z przemysłu wydobywczego (dyrektywa w sprawie odpadów wydobywczych) 9

2.1.6. Rozporządzenie REACH 9

2.1.7. Rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania (CLP) 10

2.1.8. Rozporządzenie dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO) 10

2.1.9. Dyrektywa Seveso III 11

3. PROCEDURY W ZAKRESIE KLASYFIKACJI ODPADÓW 12

3.1. Ogólna metoda klasyfikacji odpadów 12

3.1.1. Krok 1: Czy dyrektywa ramowa w sprawie odpadów ma zastosowanie? 13

3.1.2. Krok 2: Która pozycja w europejskim wykazie odpadów ma zastosowanie? 14

3.2. Przypisanie pozycji MH albo MNH 15

3.2.1. Krok 3: Czy dostępna jest wystarczająca wiedza na temat składu odpadów w celu określenia, na podstawie obliczeń lub badań określonych dla kroku 4, czy wykazują one niebezpieczne właściwości? 16

3.2.2. Krok 4: Czy odpady wykazują którekolwiek niebezpieczne właściwości HP 1–HP 15? 17

3.2.3. Krok 5: Czy prawdopodobne jest lub czy wiadomo, że odpady zawierają którekolwiek TZO wskazane w załączniku do europejskiego wykazu odpadów (pkt 2 tiret trzecie)? 18

ZAŁĄCZNIKI:

ZAŁĄCZNIK 1: Europejski wykaz odpadów z uwagami 21

ZAŁĄCZNIK 2: Źródła danych i baza informacji na temat substancji niebezpiecznych 83

ZAŁĄCZNIK 3: Szczególne metody określania niebezpiecznych właściwości (HP 1–HP 15) 87

ZAŁĄCZNIK 4: Pobieranie próbek i analiza chemiczna odpadów 124

ZAŁĄCZNIK 5: Źródła i odniesienia zewnętrzne 134

1. WPROWADZENIE

1.1. Kontekst

Klasyfikacja odpadów jako odpady niebezpieczne albo odpady inne niż niebezpieczne oraz w szczególności zrozumienie, w którym momencie i w jakich okolicznościach odpady należy uznać za niebezpieczne, są kluczowe dla całego łańcucha gospodarowania odpadami od ich wytworzenia do ostatecznego unieszkodliwienia. Prawidłowa klasyfikacja odpadów jako odpady niebezpieczne pociąga za sobą konieczność spełnienia szeregu ważnych obowiązków, na przykład w zakresie oznakowania i pakowania, lecz także pod względem dostępnego, zgodnego z przepisami sposobu ich unieszkodliwienia.

Dokonując przeglądu ram dotyczących klasyfikacji odpadów oraz wykazu właściwości odpadów, które czynią z nich odpady niebezpieczne, w latach 2014 i 2017 UE wzięła pod uwagę wnioski ze stosowania przepisów w sprawie odpadów i uwzględniła postępy naukowe i gospodarcze. W ramach tej aktualizacji przepisów, uwzględniającej również wprowadzone w ostatnich latach podstawowe zmiany w przepisach UE dotyczących chemikaliów, ponownie określono wyzwania zarówno dla organów, jak i przedsiębiorstw.

Jak podkreślono w komunikacie Komisji w sprawie wariantów podejścia do interakcji między przepisami w zakresie chemikaliów, produktów i odpadów (COM(2018) 32 final), sposób wdrażania i egzekwowania przepisów dotyczących klasyfikacji odpadów niesie ze sobą istotne konsekwencje dla przyszłych decyzji związanych z gospodarką odpadami, w tym tych dotyczących wykonalności i rentowności zbiórki odpadów, metod recyklingu lub wyboru między recyklingiem i unieszkodliwianiem. Takie rozbieżności mogą mieć wpływ na wykorzystanie surowców wtórnych. Niniejsze wytyczne w sprawie klasyfikacji odpadów są pierwszym narzędziem zasugerowanym w komunikacie, mającym wspomóc podmioty gospodarujące odpadami i właściwe organy w opracowaniu wspólnego podejścia do charakterystyki odpadów i ich klasyfikacji, co przyczyni się do zminimalizowania takich różnic i skutków.

1.2. Kto jest adresatem niniejszych wytycznych?

Niniejszy dokument zawiera wytyczne skierowane do organów krajowych, w tym samorządów terytorialnych, i przedsiębiorstw (np. w zakresie udzielania zezwoleń), w sprawie właściwej interpretacji i prawidłowego stosowania odpowiednich przepisów UE w odniesieniu do klasyfikacji odpadów, w szczególności dyrektywy ramowej w sprawie odpadów (4) oraz europejskiego wykazu odpadów (5).

1.3. Jak odczytywać wytyczne?

W rozdziałach 1 i 2 przedstawiono ogólne informacje i szczegółowe ramy legislacyjne.

Rozdział 3 zawiera opis podstawowych etapów procesu klasyfikacji. W rozdziale tym przedstawiono ogólny zarys niezbędnych kroków w celu klasyfikacji bez podawania szczegółowych informacji na temat ich przebiegu. Opisy niektórych kroków zawierają odesłania do odpowiedniego załącznika zawierającego bardziej szczegółowe informacje.

2. RAMY LEGISLACYJNE

2.1. Przepisy w sprawie odpadów

2.1.1. Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów

Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów określa definicję odpadów i sposób gospodarowania nimi. Odpady niebezpieczne zdefiniowano jako odpady wykazujące co najmniej jedną spośród piętnastu właściwości niebezpiecznych wymienionych w załączniku III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Podstawą europejskiego wykazu odpadów jest art. 7 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów.

Ramka 1: Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów

Dyrektywa ramowa 2008/98/WE w sprawie odpadów (zwana dalej „dyrektywą ramową w sprawie odpadów”) stanowi kluczowy dokument ustawodawczy dotyczący odpadów na poziomie UE. Dyrektywa ramowa w sprawie odpadów, jako dyrektywa, podlega transpozycji do przepisów krajowych państw członkowskich w drodze odrębnych aktów prawnych.

Zakres stosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów określa definicja terminu „odpady” zawarta w art. 3 pkt 1 tejże dyrektywy, zgodnie z którą „odpady” oznaczają:

„każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć, lub do których pozbycia został zobowiązany”.

W wielu przypadkach podjęcie decyzji w kwestii, czy dana substancja lub przedmiot stanowi „odpady” zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie odpadów, nie przysparza trudności. W innych przypadkach podjęcie takiej decyzji może jednak okazać się trudniejsze. Obszerne wytyczne dotyczące definicji „odpadów”, w tym informacje na temat wyłączeń z zakresu stosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów i przykłady zaczerpnięte z wiążącego orzecznictwa TSUE, można znaleźć w dokumencie Guidance on the interpretation of key provisions of Directive 2008/98/EC (6) (zwanym dalej „wytycznymi dotyczącymi dyrektywy ramowej w sprawie odpadów”). Jeżeli substancja lub przedmiot spełnia kryteria kwalifikujące je jako odpady, wówczas wobec takiej substancji lub takiego przedmiotu zastosowanie mają przepisy dotyczące odpadów w tym przepisy dotyczące klasyfikacji odpadów (chyba że dana substancja lub dany przedmiot są wyraźnie wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów).

Zgodnie z definicją podaną w art. 3 pkt 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów „odpady niebezpieczne” oznaczają:

„odpady wykazujące co najmniej jedną spośród właściwości niebezpiecznych wymienionych w załączniku III”.

Decyzja w kwestii, czy można uznać, że dana substancja lub dany przedmiot stanowią „odpady” w rozumieniu dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, ma duże znaczenie, przy czym równie ważna jest decyzja w sprawie klasyfikacji takiej substancji lub takiego przedmiotu jako „odpady niebezpieczne” albo „odpady inne niż niebezpieczne”.

Do gospodarowania odpadami niebezpiecznymi zastosowanie mają restrykcyjne warunki, w szczególności:

— obowiązek przedstawienia dowodów służących ustaleniu obiegu odpadów zgodnie z systemem wprowadzonym przez odpowiednie państwo członkowskie (art. 17 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów);

— zakaz mieszania (art. 18 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, zob. szczegółowe informacje w wytycznych dotyczących dyrektywy ramowej w sprawie odpadów);

— szczegółowe obowiązki dotyczące oznakowania i pakowania (art. 19 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów).

Przepisy UE określają ponadto, że przetwarzanie odpadów niebezpiecznych musi odbywać się wyłącznie w specjalnie wyznaczonych zakładach przetwarzania, które uzyskały specjalne zezwolenie wymagane na podstawie art. 23–25 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, a także na podstawie przepisów, takich jak dyrektywa w sprawie składowania odpadów (7) i dyrektywa w sprawie emisji przemysłowych (8).

Właściwości odpadów, które czynią z nich odpady niebezpieczne, określone w załączniku III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów zostały ostatnio dostosowane w celu uwzględnienia postępu naukowego w drodze rozporządzenia Komisji (UE) 1357/2014 (9), mającego zastosowanie od dnia 1 czerwca 2015 r., i rozporządzenia Rady (UE) 2017/997 (10), mającego zastosowanie od dnia 5 lipca 2018 r. Rozporządzenia UE są stosowane w państwach członkowskich bezpośrednio bez transpozycji do przepisów krajowych. Niebezpieczne właściwości zostały szczegółowo omówione w załączniku 3 do niniejszego dokumentu.

W kontekście klasyfikacji odpadów art. 7 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów stanowi podstawę dla europejskiego wykazu odpadów (zob. poniżej) i jego stosowania. Państwa członkowskie mogą wprowadzać dodatkowe pozycje w dokumentach krajowych odzwierciedlające europejski wykaz odpadów.

Art. 7 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów Art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów zawiera przepisy dotyczące sytuacji, w której państwo członkowskie za niebezpieczne uznaje dane odpady, które w europejskim wykazie odpadów zostały sklasyfikowane jako odpady inne niż niebezpieczne, i odwrotnie. Przedmiotowe dwa ustępy mają następujące brzmienie: „2. Państwo członkowskie może uznać dane odpady za odpady niebezpieczne, nawet jeśli nie zostały umieszczone w wykazie odpadów, w przypadku, gdy wykazują co najmniej jedną z właściwości wymienionych w załączniku III. Państwo członkowskie zawiadamia niezwłocznie o wszystkich takich przypadkach Komisję. Rejestruje je w sprawozdaniu przewidzianym w art. 37 ust. 1 i dostarcza Komisji wszelkich stosownych informacji. W świetle otrzymanych zawiadomień wykaz zostaje poddany przeglądowi w celu podjęcia decyzji dotyczącej jego dostosowania. 3. W przypadku gdy państwo członkowskie ma dowody wskazujące, że konkretny rodzaj odpadów, który znajduje się w wykazie w kategorii odpadów niebezpiecznych, nie wykazuje żadnej z właściwości wymienionych w załączniku III, może ono uznać te odpady za odpady inne niż niebezpieczne. Państwo członkowskie zawiadamia niezwłocznie o wszystkich takich przypadkach Komisję i dostarcza jej wszelkich stosownych informacji. W świetle otrzymanych zawiadomień wykaz zostaje poddany przeglądowi w celu podjęcia decyzji dotyczącej jego dostosowania.” W art. 7 ust. 2 i 3 nie wskazano właściwego organu ani stosownej procedury do celów wydawania takich decyzji. Wybór organu i procedury zależy od wewnętrznej organizacji prawnej i administracyjnej każdego państwa członkowskiego (za „państwa członkowskie” nie uznaje się jednak podmiotów gospodarczych ani innych prywatnych podmiotów, które w związku z tym nie są uprawnione do podejmowania decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów).

Ramka 2: Art. 7 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów

2.1.2. Europejski wykaz odpadów

Europejski wykaz odpadów zawiera dalsze przepisy w zakresie oceny niebezpiecznych właściwości i klasyfikacji odpadów. Europejski wykaz odpadów zawiera rozdziały, podrozdziały i pozycje. Pozycje w europejskim wykazie odpadów można podzielić na „pozycje określające odpady bezwzględnie niebezpieczne”, „pozycje określające odpady bezwzględnie inne niż niebezpieczne” oraz „pozycje lustrzane”.

Ramka 3: Europejski wykaz odpadów

Europejski wykaz odpadów ustanowiono decyzję Komisji 2000/532/WE (11). Europejski wykaz odpadów jest kluczowym dokumentem, jeżeli chodzi o klasyfikację odpadów. Od 2000 r. obowiązuje skonsolidowana wersja europejskiego wykazu odpadów, który został zmieniony decyzją Komisji 2014/955/UE (12), w celu uwzględnienia w europejskim wykazie odpadów postępów naukowych i dostosowania go do zmian przepisów dotyczących chemikaliów. Jako decyzja UE europejski wykaz odpadów wiąże w całości i jest skierowany do państw członkowskich oraz nie wymaga transpozycji. Niektóre państwa członkowskie opublikowały wytyczne odzwierciedlające europejski wykaz odpadów, aby pomóc przedsiębiorstwom i organom we wdrożeniu europejskiego wykazu odpadów w państwie członkowskim, w szczególności w przypadkach, w których państwa członkowskie korzystają z art. 7 ust. 2 i 3 – zob. ramka 2 powyżej.

Klasyfikacja zgodnie z europejskim wykazem odpadów oznacza przede wszystkim, że każdy rodzaj odpadów otrzymuje sześciocyfrowy numer (zob. szczegóły w załączniku 1).

Pełna i zgodna z wykazem klasyfikacja umożliwia przedsiębiorstwom i właściwym organom podjęcie decyzji w kwestii, czy dane odpady są niebezpieczne, czy też nie (zob. szczegóły w sekcji 2.3.1). W tym zakresie wyróżnia się trzy kategorie pozycji europejskiego wykazu odpadów:

— „pozycje określające odpady bezwzględnie niebezpieczne”: odpady przypisane do pozycji określających odpady bezwzględnie niebezpieczne nie mogą zostać przyporządkowane do pozycji określających odpady inne niż niebezpieczne i są uznawane za niebezpieczne bez konieczności przeprowadzenia jakiejkolwiek dalszej oceny;

— „pozycje określające odpady bezwzględnie inne niż niebezpieczne”: odpady przypisane do pozycji określających odpady bezwzględnie inne niż niebezpieczne nie mogą zostać przyporządkowane do pozycji określających odpady niebezpieczne, i są uznawane za inne niż niebezpieczne bez konieczności przeprowadzenia jakiejkolwiek dalszej oceny;

— „pozycje lustrzane”, które określają odpady pochodzące z tego samego źródła, które zgodnie z europejskim wykazem odpadów można przypisać do pozycji określającej odpady niebezpieczne albo do pozycji określającej odpady inne niż niebezpieczne, w zależności od konkretnego przypadku i składu odpadów.

2.1.3. Rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów

Rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów wdraża do prawa Unii przepisy Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych i decyzji OECD C(2001)107/Final. Procedury przemieszczania zależą od rodzaju odpadów, miejsca ich przeznaczenia i sposobu ich przetwarzania.

Ramka 4: Rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów

Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów („rozporządzenie w sprawie przemieszczania odpadów”) (13) wdraża do prawa Unii przepisy Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych i decyzji OECD C(2001)107/Final. W rozporządzeniu w sprawie przemieszczania odpadów, które jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, ustanowiono procedury, warunki i wymogi, których należy przestrzegać podczas transgranicznego przemieszczania odpadów, w tym podczas przemieszczania odpadów między państwami członkowskimi. Zgodnie z art. 34 i 36 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów obowiązuje zakaz wywozu odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia poza obszar UE / państw EFTA oraz zakaz wywozu odpadów niebezpiecznych z UE do dowolnego państwa, którego nie obowiązuje decyzja OECD.

W odniesieniu do przemieszczania odpadów przewidziano dwie procedury kontrolne, a mianowicie:

— ogólne obowiązki w zakresie informowania, określone w art. 18, które zazwyczaj mają zastosowanie w przypadku przemieszczania odpadów przeznaczonych do odzysku, wymienionych w załączniku III („zielony” wykaz odpadów) lub w załączniku IIIA, oraz

— procedurę uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody w odniesieniu do dowolnego innego rodzaju przemieszczania odpadów.

W kontekście identyfikacji odpadów do celów prawidłowej procedury i dokumentacji zastosowanie ma klasyfikacja zgodnie z wykazami zawartymi w załącznikach III–IV do rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów (włączone wykazy określone w umowach międzynarodowych). Metoda klasyfikacji przyjęta w tych wykazach różni się od metody stosowanej w przypadku europejskiego wykazu odpadów.

Klasyfikacja zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie odpadów i europejskim wykazem odpadów ma jednak znaczenie również w kontekście rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów, na przykład jako kryterium określające, czy dopuszczalny jest wywóz danych odpadów do państw spoza UE, których nie obowiązuje decyzja OECD (art. 36 ust. 1 rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów). Zgodnie z instrukcjami zawartymi w pkt 25 załącznika IC w dokumentach zgłoszenia oraz przesyłania stosowanych w ramach procedury zgłoszenia należy wskazać klasyfikację odpadów zgodnie z pozycjami wymienionymi w załącznikach III–IV (tj. należy podać kody zgodnie z systemem przyjętym w Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych i w decyzji OECD) oraz zgodnie z pozycjami europejskiego wykazu odpadów (część 2 załącznika V do rozporządzenia w sprawie przemieszczania odpadów). Podobnie identyfikacji opadów należy dokonać w dokumencie określonym w załączniku VII w przypadku przemieszczania odpadów podlegającemu ogólnym obowiązkom w zakresie informowania określonym w art. 18.

W przypadku przemieszczenia odpadów podlegającego procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody w dokumentach zgłoszenia oraz przesyłania (załączniki IA i IB) podaje się kody oznaczające niebezpieczne właściwości (kody H) i operacje przetwarzania (kody D i R) określone odpowiednio w załączniku III i IV do Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych.

2.1.4. Dyrektywa w sprawie składowania odpadów

Dyrektywa w sprawie składowania odpadów zawiera przepisy dotyczące zarządzania składowiskami, warunków zezwoleń dla składowisk, zamykania składowisk oraz poeksploatacyjnego nadzoru nad składowiskami. Decyzja Rady 2003/33/WE określa kryteria przyjęcia dla odpadów przyjmowanych na różnych rodzajach składowisk uznanych w dyrektywie w sprawie składowania odpadów. Analizy przeprowadzane w oparciu o kryteria przyjmowania odpadów zazwyczaj nie mogą służyć do celów klasyfikacji odpadów na według europejskiego wykazu odpadów.

Ramka 5: Dyrektywa w sprawie składowania odpadów

Dyrektywa 1999/31/WE w sprawie składowania odpadów („dyrektywa w sprawie składowania odpadów”) (14) zawiera przepisy dotyczące zarządzania składowiskami, warunków zezwoleń dla składowisk, zamykania składowisk oraz poeksploatacyjnego nadzoru nad składowiskami. Decyzja Rady 2003/33/WE określa kryteria przyjmowania odpadów na potrzeby przyjmowania odpadów na różnych rodzajach składowisk uznanych w dyrektywie w sprawie składowania odpadów.

Klasyfikacja odpadów jako niebezpieczne zgodnie z europejskim wykazem odpadów i załącznikiem III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów ma znaczenie również do celów dyrektywy w sprawie składowania odpadów, gdyż zgodnie z ogólną zasadą odpady niebezpieczne należy unieszkodliwiać na składowiskach odpadów niebezpiecznych, a odpady inne niż niebezpieczne – na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne lub odpadów obojętnych. Stałe, niewchodzące w reakcje odpady niebezpieczne można unieszkodliwiać na składowiskach odpadów innych niż niebezpieczne, jeżeli spełnione są warunki określone w załączniku II do dyrektywy w sprawie składowania odpadów oraz kryteria przyjmowania odpadów. W dodatku B do decyzji Rady 2003/33/WE wyraźnie określono funkcję „charakterystyki podstawowej” oraz wynikające z niej wnioski dotyczące stopnia zagrożenia i przyjmowania odpadów na składowiska i zilustrowano to podejście na rysunku 1 w tym dodatku.

Nie należy jednak mylić klasyfikacji odpadów jako niebezpieczne albo inne niż niebezpieczne, zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie ramowej w sprawie odpadów i na podstawie europejskiego wykazu odpadów, z oceną odpadów pod kątem spełnienia kryteriów przyjmowania odpadów określonych w załączniku II do dyrektywy w sprawie składowania odpadów oraz w decyzji Rady 2003/33/WE (decyzja w sprawie kryteriów przyjmowania odpadów).

2.1.5. Dyrektywa w sprawie odpadów pochodzących z przemysłu wydobywczego (dyrektywa w sprawie odpadów wydobywczych)

Dyrektywa w sprawie odpadów wydobywczych ustanawia ramy dotyczące właściwego gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego. Chociaż odpady z przemysłu wydobywczego są wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, to jednak stopień zagrożenia, jakie stwarzają, należy klasyfikować zgodnie z europejskim wykazem odpadów.

Ramka 6: Dyrektywa w sprawie odpadów wydobywczych

Dyrektywa 2006/21/WE w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego („dyrektywa w sprawie odpadów wydobywczych”) (15) ma na celu zapewnienie, aby odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego gospodarowano tak, aby w najszerszym możliwym zakresie zapobiegać wszelkim niekorzystnym skutkom dla środowiska oraz wszelkim wynikającym z tego zagrożeniom dla zdrowia ludzkiego oraz zmniejszać takie niekorzystne skutki i zagrożenia. Chociaż odpady pochodzące z przemysłu wydobywczego objęte dyrektywą w sprawie odpadów wydobywczych są wyraźnie wyłączone z zakresu stosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów (art. 2 ust. 2 lit. d) dyrektywy ramowej w sprawie odpadów), klasyfikacja zgodnie z europejskim wykazem odpadów ma jednak znaczenie: na podstawie dyrektywy w sprawie odpadów wydobywczych operatorzy są obowiązani do sporządzenia planu gospodarowania odpadami określającego środki niezbędne do właściwego gospodarowania stosownymi odpadami. Zgodnie z planem gospodarowania odpadami stopień zagrożenia odpadów pochodzących z przemysłu wydobywczego należy klasyfikować zgodnie z kryteriami określonymi w europejskim wykazie odpadów.

2.1.6. Rozporządzenie REACH

W rozporządzeniu REACH ustanowiono rejestrację, ocenę, udzielanie zezwoleń i stosowane ograniczenia w zakresie chemikaliów w UE. W rozumieniu rozporządzenia REACH odpady nie są substancją, wyrobem ani mieszaniną. Informacje generowane w ramach REACH mogą jednak mieć znaczenie z punktu widzenia klasyfikacji odpadów.

Ramka 7: Rozporządzenie REACH

Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów („REACH”) (16) weszło w życie w 2007 r. W rozporządzeniu REACH określono ogólne przepisy dotyczące chemikaliów na poziomie UE, mające zastosowanie do substancji (np. w mieszaninach lub w wyrobach). Celem rozporządzenia REACH jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska, w tym propagowanie alternatywnych metod oceny zagrożeń stwarzanych przez substancje, a także swobodnego obrotu substancjami na rynku wewnętrznym przy jednoczesnym wsparciu konkurencyjności i innowacyjności. W rozporządzeniu REACH zdefiniowano i wprowadzono szereg procedur, których nadrzędnym celem jest zapewnienie bezpiecznego stosowania chemikaliów:

— rejestracja substancji (wymagane jest podanie informacji na temat właściwości i zastosowań substancji, zgodnie z określonymi warunkami, do Europejskiej Agencji Chemikaliów (ECHA));

— udoskonalona komunikacja w łańcuchu dostaw za sprawą rozszerzonych kart charakterystyki (eSDS);

— ocena substancji dokonywana przez organy publiczne w celu zapewnienia pewności co do właściwego przebiegu procesu rejestracji oraz dalszego wyjaśnienia obaw związanych z określonymi substancjami;

— ograniczenie stosowania substancji, co do których ustalono, że stwarzają one niedopuszczalne ryzyko;

— udzielanie zezwoleń – procedura mająca zastosowanie do określonych substancji wzbudzających szczególnie duże obawy (SVHC), których wprowadzenie do obrotu i stosowanie wymaga szczególnego, czasowego zezwolenia wydawanego z zastrzeżeniem spełnienia określonych warunków.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 2 rozporządzenia REACH odpadów (w rozumieniu dyrektywy ramowej w sprawie odpadów) nie uznaje się za substancję, ani mieszaninę, ani wyrobu w rozumieniu rozporządzenia REACH. Na podstawie rozporządzenia REACH żadne bezpośrednie obowiązki nie mają zastosowania do wytwórców lub posiadaczy odpadów (chociaż etap związany z odpadami musi zostać uwzględniony w raporcie bezpieczeństwa chemicznego przedstawianym w ramach dokumentacji rejestracyjnej w przypadku substancji produkowanych w UE lub przywożonych do UE w ilościach przekraczających 10 ton rocznie).

Informacje na temat substancji chemicznych generowane i przekazywane w ramach REACH, szczególnie informacje o zagrożeniach, oraz ich późniejsze wykorzystanie do klasyfikacji zgodnie z rozporządzeniem CLP, mają podstawowe znaczenie (zob. załącznik 2) z punktu widzenia klasyfikacji odpadów.

Należy zauważyć, że metody badań stosowane do celów rozporządzenia REACH wskazano w rozporządzeniu (WE) nr 440/2008 („rozporządzenie ustalające metody badań”). Niektóre metody badań określone w tym rozporządzeniu lub ich dostosowania można stosować w ramach klasyfikacji odpadów.

2.1.7. Rozporządzenie w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania (CLP)

Rozporządzenie CLP określa kryteria w zakresie klasyfikacji substancji i mieszanin pod względem zagrożeń. Zgodnie z rozporządzeniem CLP odpadów nie uznaje się za substancję, mieszaninę ani wyrób. Niebezpieczne właściwości mające zastosowanie w przypadku odpadów wiążą się jednak z kryteriami określonymi w rozporządzeniu CLP. Ponadto klasyfikacja substancji na podstawie rozporządzenia CLP może mieć również znaczenie w przypadku klasyfikacji odpadów.

Ramka 8: Rozporządzenie CLP

W rozporządzeniu (WE) nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin („rozporządzenie CLP”) (17) dostosowano na potrzeby UE międzynarodowy system klasyfikacji chemikaliów ONZ (Globalnie Zharmonizowany System – GHS). W tym kontekście w rozporządzeniu określono szczegółowe kryteria na potrzeby oceny substancji i podejmowania decyzji w sprawie ich klasyfikacji pod względem zagrożeń.

Podobnie jak rozporządzenie REACH art. 1 ust. 3 rozporządzenia CLP stanowi, że odpadów nie uznaje się za substancję, mieszaninę ani wyrób. Obowiązki określone w rozporządzeniu CLP nie mają zatem zastosowania do wytwórców lub posiadaczy odpadów.

Chociaż załącznik III dyrektywy ramowej w sprawie odpadów bazuje na rozporządzeniu CLP, nie zawiera on pełnej transpozycji „jeden do jednego” kryteriów określonych w rozporządzeniu CLP. Natomiast jeżeli chodzi o klasyfikację odpadów, należy zauważyć, że niektóre kryteria w zakresie niebezpiecznych właściwości określone w załączniku III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów bezpośrednio odnoszą się do klas i kategorii zagrożenia określonych w rozporządzeniu CLP oraz do zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia oraz powiązanych kryteriów klasyfikacji. Wiele pozycji lustrzanych odnosi się konkretnie do „substancji niebezpiecznych”. Klasyfikacja substancji odbywa się zgodnie z rozporządzeniem CLP, natomiast obecności substancji niebezpiecznych w odpadach należy oceniać zgodnie z załącznikiem III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów (zob. szczegóły w sekcji 2.3.2i w załączniku 3). Ponadto tabela 3.1 w części 3 załącznika VI do rozporządzenia CLP zawiera zestaw oficjalnych zharmonizowanych klasyfikacji substancji. Taka zharmonizowana klasyfikacja, jeżeli jest dostępna, musi być stosowana w ramach klasyfikacji odpadów (w odniesieniu do tego konkretnego aspektu zob. załącznik 2 sekcja 2.1.1).

2.1.8. Rozporządzenie dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych (TZO)

Celem rozporządzenia dotyczącego TZO jest ochrona środowiska naturalnego i zdrowia ludzkiego przed trwałymi zanieczyszczeniami organicznymi (TZO). Odpady zawierające określone TZO wskazane w załączniku do europejskiego wykazu odpadów (pkt 2 tiret trzecie) w ilości przekraczającej stosowny próg określony w rozporządzeniu dotyczącym TZO należy sklasyfikować jako niebezpieczne.

Ramka 9: Rozporządzenie dotyczące TZO

Jednym z celów rozporządzenia (WE) nr 850/2004 dotyczącego trwałych zanieczyszczeń organicznych (rozporządzenie dotyczące TZO) (18) jest ochrona środowiska naturalnego i zdrowia ludzkiego przed działaniem pewnych określonych substancji, które są przenoszone ponad granicami międzynarodowymi daleko od ich źródeł, pozostają na stałe w środowisku i ulegają bioakumulacji w żywych organizmach, poprzez wykonanie stosownych umów międzynarodowych. Zakres stosowania rozporządzenia ogranicza się do substancji wymienionych w załącznikach do tego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 7 rozporządzenia dotyczącego TZO odpady składające się z TZO, zawierające TZO lub skażone TZO w ilości przekraczającej określone wartości dopuszczalne (stężenia graniczne, o których mowa w art. 7 ust. 4 lit. a) – tak zwane „niskie dopuszczalne wartości zawartości TZO”) (19) należy unieszkodliwiać lub odzyskiwać bez nieuzasadnionej zwłoki i zgodnie z przepisami rozporządzenia dotyczącego TZO w sposób zapewniający zniszczenie lub nieodwracalne przekształcenie zawartości trwałego zanieczyszczenia organicznego tak, aby pozostałe odpady i uwolnienia nie wykazywały cech trwałych zanieczyszczeń organicznych. Operacje związane z unieszkodliwianiem lub odzyskiem, wynikiem których może być odzyskanie, recykling, regeneracja lub ponowne użycie TZO są zakazane.

Klasyfikacja pozycji lustrzanych, zmieniona decyzją Komisji 2014/955/UE, musi uwzględniać istnienie określonych TZO. Odpady zawierające określone TZO (wskazane w załączniku do europejskiego wykazu odpadów (pkt 2 tiret trzecie) (20)) w ilości przekraczającej stosowny próg określony w rozporządzeniu dotyczącym TZO uznaje się za niebezpieczne bez konieczności dalszej analizy (zob. przykład w załączniku 1 sekcja 1.4.10).

Należy zauważyć, że:

— Obecność TZO wymienionych w załącznikach do rozporządzenia dotyczącego TZO innych niż TZO wyraźnie wymienione w załączniku do europejskiego wykazu odpadów (pkt 2 tiret trzecie), nawet w stężeniach przekraczających wartości dopuszczalne określone w załączniku IV do rozporządzenia dotyczącego TZO, nie skutkuje automatycznie sklasyfikowaniem danych odpadów jako odpady niebezpieczne. Klasyfikacja zależałaby od klasyfikacji substancji pod względem zagrożeń, a ocena klasyfikacji musi odbywać się według ogólnych zasad określonych w załączniku III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, stosowanych do właściwości HP 1–HP 15;

— Taki wpływ na klasyfikację jest niezależny od wszystkich obowiązków określonych względem wytwórców i posiadaczy odpadów zawierających TZO wynikających z rozporządzenia dotyczącego TZO.

2.1.9. Dyrektywa Seveso III

Celem dyrektywy Seveso III jest zabieganie poważnym awariom z udziałem niebezpiecznych substancji oraz ograniczanie ich skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska. Dyrektywa ta ma również zastosowanie do odpadów. Prowadzący zakład przenoszący substancje niebezpieczne obecne w odpadach w ilości przekraczającej określone progi muszą zaklasyfikować odpady na podstawie ich właściwości jako mieszaninę. Jednym z odpowiednich źródeł informacji może być klasyfikacja zgodna z przepisami UE dotyczącymi odpadów.

Ramka 10: Dyrektywa Seveso III

Główny cel dyrektywy 2012/18/UE w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi („dyrektywa Seveso III”) (21) stanowi zapobieganie poważnym awariom z udziałem niebezpiecznych substancji oraz ograniczanie ich skutków dla zdrowia ludzkiego i dla środowiska, aby w spójny i skuteczny sposób zapewnić wysoki poziom ochrony w całej Unii.

Prowadzący zakłady stosujący substancje niebezpieczne w ilości przekraczającej określone progi są obowiązani do podejmowania wszelkich niezbędnych środków w celu zapobiegania poważnym awariom i zmniejszania ich skutków. Wymogi obejmują przekazywanie informacji do wiadomości społeczności, na którą może mieć wpływ poważna awaria, w tym raportów o bezpieczeństwie, informacji dotyczących systemu zarządzania bezpieczeństwem oraz informacji pochodzących z wewnętrznych planów operacyjno-ratowniczych. Państwa członkowskie muszą między innymi zapewnić, aby sporządzano plany operacyjno-ratowniczy w odniesieniu do okolicznych obszarów oraz aby planowano działania ograniczające skutki.

Dyrektywa Seveso III ma również zastosowanie do odpadów, ale z zakresu jej stosowania wyłączone zostały składowiska odpadów, w tym magazynowanie odpadów pod ziemią. Uwaga 5 do załącznika I do dyrektywy Seveso III zawiera odniesienie do rozporządzenia (WE) nr 1272/2008 w sprawie CLP oraz bezpośrednie wskazanie odpadów:

„W przypadku substancji niebezpiecznych, które nie są objęte rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008, w tym odpadów, lecz które jednak znajdują się lub mogą znaleźć się w zakładzie oraz które w warunkach panujących w zakładzie posiadają lub mogą posiadać równoważne właściwości pod względem możliwości wywołania poważnych awarii, są one tymczasowo przypisane do najbardziej analogicznej kategorii lub wskazanej substancji niebezpiecznej objętej zakresem stosowania niniejszej dyrektywy”.

3. PROCEDURY W ZAKRESIE KLASYFIKACJI ODPADÓW

3.1. Ogólna metoda klasyfikacji odpadów

Ocenę i klasyfikację odpadów stosuje się do każdego odrębnego strumienia odpadów wytworzonego przez danego wytwórcę po uzyskaniu reprezentatywnej próbki. W przypadku występowania więcej niż jednego rodzaju odpadów każdy z rodzajów należy ocenić oddzielnie. Ma to zapewnić, aby wszelkie elementy lub partie odpadów niebezpiecznych:

— nie zostały błędnie sklasyfikowane jako inne niż niebezpieczne wskutek zmieszania (rozcieńczenia) ich z innymi odpadami (zob. art. 7 ust. 4 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów);

— były identyfikowane na czas, aby zapobiec ich zmieszaniu z innymi odpadami, np. w koszu, worku, na składowisku lub w kontenerze (zob. art. 18 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów).

Wyłącznie zmieszane odpady komunalne z gospodarstw domowych są zwolnione z tych wymogów.

W poniższym rozdziale i na schemacie (por. wykres 2) przedstawiono ogólną metodę klasyfikacji odpadów. Schemat zawiera odesłanie do:

— odpowiedniego rozdziału niniejszego dokumentu zawierającego ogólne wyjaśnienie danego kroku klasyfikacji, oraz do

— stosownego załącznika do niniejszego dokumentu zawierającego szczegółowe informacje.

Po zakończeniu dwóch pierwszych kroków opisanych poniżej powinno być wiadomo, czy:

— dana substancja lub przedmiot są objęte zakresem stosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów i europejskiego wykazu odpadów, oraz

— czy zastosowanie ma pozycja określająca odpady „bezwzględnie” niebezpieczne albo pozycja określająca odpady „bezwzględnie” inne niż niebezpieczne w europejskim wykazie odpadów, czy „pozycja lustrzana” wymagająca dalszej oceny.

3.1.1. Krok 1: Czy dyrektywa ramowa w sprawie odpadów ma zastosowanie?

Przed przystąpieniem do klasyfikacji odpadów należy sprawdzić, czy dyrektywa ramowa w sprawie odpadów ma w ogóle zastosowanie:

— po pierwsze, należy upewnić się, czy dana substancja lub dany przedmiot stanowią odpady (w rozumieniu dyrektywy ramowej w sprawie odpadów). Ustalenie, czy daną substancję lub dany przedmiot uznaje się za odpady w rozumieniu dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, stanowi warunek konieczny dalszej oceny stopnia zagrożenia danej substancji lub danego przedmiotu. Do celów tej konkretnej oceny wytyczne dotyczące dyrektywy ramowej w sprawie odpadów zawierają wytyczne dotyczące kluczowej definicji terminu „pozbywanie się” w rozumieniu dyrektywy ramowej w sprawie odpadów oraz powiązanych terminów w rozumieniu tej dyrektywy, takich jak „produkt uboczny” i „utrata statusu odpadów”;

— po drugie, należy sprawdzić, czy pewne określone strumienie odpadów są wyłączone z zakresu zastosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Nawet jeżeli substancję lub przedmiot uznaje się za odpady, należy sprawdzić, czy ma zastosowanie jedno z wyłączeń z zakresu zastosowania określonych w art. 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Tekst art. 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów przedstawiono w ramce poniżej. Szczegółowe wytyczne dotyczące wybranych wyłączeń przedstawiono w wytycznych dotyczących dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Jeżeli w wyniku oceny zostanie ustalone, że zastosowanie ma jedno z wyłączeń, wówczas ani dyrektywa ramowa w sprawie odpadów, ani europejski wykaz odpadów nie mają zastosowania (szczególny przypadek stanowi dyrektywa w sprawie odpadów wydobywczych, jak opisano w rozdziale 2.1.5, które nie są objęte zakresem stosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, ale w okolicznościach określonych w tejże dyrektywie odpady należy klasyfikować zgodnie z europejskim wykazem odpadów w okolicznościach). Wszystkie strumienie odpadów, które nie zostały wyraźnie wyłączone z zakresu zastosowania dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, należy klasyfikować zgodnie z dyrektywą ramową w sprawie odpadów i europejskim wykazem odpadów, a tym samym z wykorzystaniem metody przedstawionej w niniejszych wytycznych technicznych. Dotyczy to również przypadków, w których obowiązują dodatkowe przepisy dotyczące konkretnego strumienia odpadów (takie jak dyrektywa WEEE 2012/19/UE (22) w przypadku odpadów z urządzeń elektrycznych i elektronicznych (WEEE) lub dyrektywa 2006/66/WE (23) w sprawie baterii w przypadku zużytych baterii), jak określa art. 2 ust. 4 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów.

Dyrektywa 2008/98/WE Art. 2 – Wyłączenia z zakresu zastosowania 1. Z zakresu zastosowania niniejszej dyrektywy są wyłączone: a. wyziewy gazowe emitowane do atmosfery; b. grunt (in situ), w tym niewydobyta zanieczyszczona gleba i budynki trwale związane z gruntem; c. niezanieczyszczona gleba i inny materiał występujący w stanie naturalnym, wydobyty w trakcie prac budowlanych, jeżeli jest pewne, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym w miejscu, w którym został wydobyty; d. odpady promieniotwórcze; e. wycofane z użytku materiały wybuchowe; f. odchody, jeżeli nie są objęte ust. 2 lit. b), słoma i inne naturalne niebędące niebezpiecznymi substancje pochodzące z produkcji rolniczej lub leśnej, które są wykorzystywane w rolnictwie, leśnictwie lub do produkcji energii z takiej biomasy za pomocą procesów lub metod, które nie są szkodliwe dla środowiska ani nie stanowią zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. 2. Wyłącza się z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy, w stopniu, w jakim zostały objęte innymi przepisami wspólnotowymi: a. ścieki; b. produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego, w tym produkty przetworzone objęte rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002, z wyjątkiem tych, które są przewidziane do przekształcenia termicznego, składowania na składowisku lub do wykorzystania w zakładzie produkującym biogaz lub w kompostowni; c. zwłoki zwierząt, które poniosły śmierć w inny sposób niż przez ubój, w tym zwierząt uśmierconych w celu wyeliminowania chorób epizootycznych, i które są unieszkodliwiane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002; d. odpady powstałe w wyniku poszukiwania, wydobywania, przetwarzania i składowania zasobów mineralnych oraz z działalności odkrywkowej objęte dyrektywą 2006/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego. 3. Bez uszczerbku dla zobowiązań wynikających z innych odpowiednich przepisów wspólnotowych, osady przemieszczane w obrębie wód powierzchniowych w celu związanym z zarządzaniem wodami i drogami wodnymi lub zapobieganiem powodziom bądź ograniczaniem skutków powodzi i susz lub refulowaniem ziemi są wyłączone z zakresu zastosowania niniejszej dyrektywy, jeżeli zostanie wykazane, że osady te nie są niebezpieczne. 4. Szczegółowe przepisy dotyczące konkretnych przypadków lub uzupełniające przepisy niniejszej dyrektywy w odniesieniu do gospodarowania poszczególnymi kategoriami odpadów mogą zostać ustanowione odrębnymi dyrektywami.

Ramka 11: Art. 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów – Wyłączenia z zakresu zastosowania

3.1.2. Krok 2: Która pozycja w europejskim wykazie odpadów ma zastosowanie?

Europejski wykaz odpadów dzieli się na 20 rozdziałów (kody dwucyfrowe), dalej na podrozdziały (kody czterocyfrowe) i pozycje (kody sześciocyfrowe).

Przypisanie konkretnej pozycji odbywa się zgodnie z procedurą dotyczącą stosowania wykazu odpadów. Procedura ta określa kolejność stosowania rozdziałów. Załącznik 1 zawiera wersję europejskiego wykazu odpadów z uwagami oraz opis procedury jego stosowania.

Wszystkie odpady, które można zidentyfikować za pomocą pozycji oznaczonej gwiazdką (*), należy uznać za niebezpieczne. Odpady zdefiniowane we wszystkich pozostałych pozycjach uznaje się za inne niż niebezpieczne. W celu zakończenia kroku 2 i identyfikacji jednej lub kilku pozycji w europejskim wykazie odpadów, które mają zastosowanie,

— konieczna jest ocena danych odpadów pod kątem odpowiedniej pozycji lub odpowiednich pozycji w europejskim wykazie odpadów, przy czym należy pamiętać, że na poziomie państw członkowskich w przepisach krajowych mogły zostać wprowadzone szczególne pozycje na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów;

— następnie należy ustalić, do którego z poniższych rodzajów pozycji należy przypisać dane odpady: — pozycja określająca odpady bezwzględnie niebezpieczne (AH) (oznaczona gwiazdką (*)) Odpady przypisane do pozycji określających odpady bezwzględnie niebezpieczne nie mogą zostać przyporządkowane do pozycji określających odpady inne niż niebezpieczne i są uznawane za niebezpieczne bez konieczności przeprowadzenia jakiejkolwiek dalszej oceny. W przypadku przypisania pozycji AH dane odpady zostaną sklasyfikowane jako niebezpieczne i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszej oceny w celu ustalenia, czy odpady te należy sklasyfikować jako niebezpieczne. Nadal jednak konieczne będzie wykonanie kroków 3–5 (zob. rozdział 3.2), aby określić właściwości niebezpieczne wykazywane przez dane odpady, ponieważ informacje te mogą być niezbędne do wypełnienia przepisów art. 19 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów dotyczących prawidłowego oznakowania odpadów niebezpiecznych (np. w celu wypełnienia listu przewozowego na potrzeby przemieszczania odpadów). Zob. ramka 1 w załączniku 1 sekcja 1.1, aby zapoznać się z informacjami na temat pozycji AH określających odpady niewykazujące żadnych niebezpiecznych właściwości. — Pozycja określająca odpady bezwzględnie inne niż niebezpieczne (ANH) Odpady przypisane do pozycji ANH nie mogą zostać przyporządkowane do pozycji określających odpady niebezpieczne, i powinny zostać sklasyfikowane jako odpady inne niż niebezpieczne bez konieczności dokonywania jakiejkolwiek dalszej oceny. W przypadku przypisania pozycji ANH dane odpady zostaną sklasyfikowane jako inne niż niebezpieczne i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszej oceny w celu ustalenia, czy odpady te należy sklasyfikować jako inne niż niebezpieczne. Zob. ramka 1 w załączniku 1 sekcja 1.1, aby zapoznać się z informacjami na temat pozycji ANH określających odpady wykazujące niebezpieczne właściwości. — Pozycja lustrzana Pozycje lustrzane można zdefiniować jako co najmniej dwie powiązane pozycje, z których jedna dotyczy odpadów niebezpiecznych, a druga nie. W odróżnieniu od pozycji AH lub ANH w przypadku przypisania odpadów do grupy pozycji alternatywnych należy wykonać dalsze kroki w ramach oceny na potrzeby przypisania tych odpadów. Alternatywne pozycje obejmują co najmniej następujące pozycje: — pozycję lustrzaną określającą odpady niebezpieczne (MH) (oznaczoną gwiazdką (*)); — pozycję lustrzaną określającą odpady inne niż niebezpieczne (MNH). Jeżeli istnieje możliwość wyboru, czy przypisać pozycję MH, czy pozycję MNH, należy wykonać kroki 3–5 (por. rozdział 3.2) procesu klasyfikacji, aby ustalić, na podstawie wyników tych kontroli, czy należy przypisać pozycję MH, czy pozycję MNH.

Dalsze informacje na temat przypisywania pozycji ANH, AH, MH i MNH przedstawiono w załączniku 1 sekcja 1.

3.2. Przypisanie pozycji MH albo MNH

Dokonując wyboru odpowiedniej pozycji lustrzanej, należy skorzystać z poniższych rozdziałów. Dodatkowo z rozdziałów tych można również korzystać w celu określenia niebezpiecznych właściwości odpadów związanych z pozycją AH, ponieważ informacje te mogą być niezbędne do spełnienia przepisów art. 19 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów dotyczących prawidłowego oznakowania odpadów niebezpiecznych (np. w celu wypełnienia listu przewozowego na potrzeby przemieszczania odpadów).

Po zakończeniu kroków 3–5 powinno być już wiadomo, czy dane odpady zawierają niebezpieczne składniki i wykazują co najmniej jedną niebezpieczną właściwość (HP 1–HP 15) lub czy zawierają którekolwiek istotne TZO. Można zatem podjąć decyzję, czy odpady są to odpady niebezpieczne, czy odpady inne niż niebezpieczne. Poniższy schemat ukazuje niezbędne kroki i zawiera odesłania do następnych rozdziałów (i odpowiednich załączników zawierających dalsze informacje).

3.2.1. Krok 3: Czy dostępna jest wystarczająca wiedza na temat składu odpadów w celu określenia, na podstawie obliczeń lub badań określonych dla kroku 4, czy wykazują one niebezpieczne właściwości?

Ważnym krokiem klasyfikacji odpadów jest uzyskanie wystarczających informacji na temat obecności i zawartości substancji niebezpiecznych w odpadach, aby móc określić, czy odpady mogą wykazywać którekolwiek z niebezpiecznych właściwości HP 1–HP 15. Pewne informacje na temat składu odpadów są wymagane niezależnie od wybranej metody oceny niebezpiecznych właściwości (obliczenie lub badanie), jak opisano w części dotyczącej kroku 4. Gromadzone informacje na temat istotnego składu odpadów, obecnych substancji niebezpiecznych i ewentualnych niebezpiecznych właściwości mogą pochodzić z różnych źródeł:

— informacje na temat procesu produkcyjnego lub procesów chemicznych w produkcji „generujących odpady” i wykorzystywanych w nich substancji i półproduktów wsadowych w tym oceny eksperckie (przydatnymi źródłami mogą być raporty BREF, podręczniki dotyczące procesów przemysłowych, opisy procesów i wykazy materiałów wsadowych dostarczane przez producenta itp.);

— informacje od pierwotnego producenta substancji lub przedmiotu zanim dana substancja lub dany przedmiot stały się odpadami, np. karty charakterystyki (SDS), etykiety lub karty produktu (zob. więcej informacji w załączniku 2);

— bazy danych dotyczące analiz odpadów dostępne na poziomie państw członkowskich;

— pobieranie próbek i analiza chemiczna odpadów (zob. załącznik 4).

Po zebraniu informacji na temat składu odpadów możliwe jest przeprowadzenie oceny kwestii, czy zidentyfikowane substancje klasyfikuje się jako niebezpieczne, tj. czy przypisano im kod zwrotu wskazującego rodzaj zagrożenia (zob. Box 12). Aby określić, czy zawarte substancje klasyfikuje się jako niebezpieczne, oraz aby uzyskać więcej informacji na temat konkretnych klas i kategorii zagrożenia, które można przypisać substancjom zgodnie z rozporządzeniem CLP, należy zapoznać się z wytycznymi podanymi w załączniku 2.

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia Aby ustalić, czy substancje zidentyfikowane jako składniki danych odpadów uznaje się za substancje niebezpieczne, należy przeprowadzić ocenę w oparciu o kryteria określone w rozporządzeniu CLP. Załącznik 2 do niniejszego dokumentu zawiera informacje na temat narzędzi informacyjnych przydatnych w tym kontekście. Należy zauważyć, że zgodnie z rozporządzeniem CLP wprowadzono „zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia” zdefiniowane następująco: „zwrot określający zagrożenie” oznacza zwrot przypisany klasie i kategorii zagrożenia opisujący rodzaj zagrożeń wywoływanych przez substancję lub mieszaninę stwarzającą zagrożenie, w tym, w odpowiednich przypadkach, stopień zagrożenia; Przykładowy kod zwrotu wskazującego rodzaj zagrożenia oraz przypisana klasa i kategoria zagrożenia według tabeli 3.1 z części 3 załącznika VI do rozporządzenia CLP: Zwrot wskazujący rodzaj zagrożenia: Opis: Klasa i kategoria zagrożenia: H330 Wdychanie grozi śmiercią Ostra toksyczność 2 Gdzie pierwsza cyfra po literze „H” oznacza kategorię zagrożenia (2 – zagrożenia fizyczne, 3 – zagrożenia dla zdrowia, 4 – zagrożenia dla środowiska), cyfra druga i trzecia to ciąg liczb oznaczających kody zagrożeń. Informacje na temat kodów zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia przypisanych substancjom można znaleźć w załączniku 2.

Ramka 12: Uwaga dotycząca kryteriów określonych w rozporządzeniu CLP: kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

Należy zauważyć, że w przypadku bezpośredniego badania niebezpiecznych właściwości (zazwyczaj przeprowadzanego w odniesieniu do właściwości stanowiących zagrożenie fizyczne, zob. krok 4) analiza chemiczna danych odpadów nie musi być konieczna. Zamiast tego pozostałe, wyżej wymienione źródła informacji mogą już wskazywać, czy przeprowadzenie bezpośredniego badania w kierunku określonych niebezpiecznych właściwości może być uzasadnione.

Jeżeli brane jest pod uwagę pobranie próbek i przeprowadzenie analizy chemicznej danych odpadów w celu określenia ich składu chemicznego (np. w celu przeprowadzenia badania na potrzeby oceny niebezpiecznych właściwości, jak opisano w części dotyczącej kroku 4) należy zapoznać się z załącznikiem 4.

Oczekuje się, że osoby dokonujące klasyfikacji odpadów podejmą wszelkie uzasadnione kroki w celu określenia składu i niebezpiecznych właściwości odpadów, zanim dotrą do tego miejsca.

Ponadto, jeżeli na podstawie zgromadzonych informacji na temat składu odpadów (uwzględniając wszystkie wyżej przedstawione możliwości) nie można sformułować wniosków na temat niebezpiecznych właściwości wykazywanych przez dane odpady ani nie można przeprowadzić ich oceny, czy to za pomocą obliczeń, czy też w drodze badań odpadów zgodnie z niżej opisanym krokiem 4, wówczas operator powinien rozważyć sklasyfikowanie odpadów jako niebezpieczne (w razie potrzeby po konsultacjach z właściwym organem).

Należy zauważyć, że, chociaż dostępne są metody badań bezpośrednich w odniesieniu do niektórych niebezpiecznych właściwości, jak opisano w części dotyczącej kroku 4, to jednak nie są one dostępne w odniesieniu do wszystkich niebezpiecznych właściwości. W rezultacie badania bezpośrednie nie mogą służyć jako podstawa pełnej klasyfikacji odpadów o nieznanym składzie jako odpadów innych niż niebezpieczne.

3.2.2. Krok 4: Czy odpady wykazują którekolwiek niebezpieczne właściwości HP 1–HP 15?

Jak wskazano w rozdziale 2.1.1 i zgodnie z bardziej szczegółowym opisem w załączniku 3 do niniejszego dokumentu, załącznik III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów zawiera opis 15 właściwości (HP 1–HP 15) odpadów, które czynią z nich odpady niebezpieczne. Tabela 1 zawiera przegląd wyżej wspomnianych niebezpiecznych właściwości.

Tabela 1

Właściwości odpadów, które czynią z nich odpady niebezpieczne (opis pochodzi z załącznika III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów)

Niebezpieczne właściwości HP1 Wybuchowe HP2 Utleniające HP3 Łatwopalne HP4 Drażniące — działanie drażniące na skórę i powodujące uszkodzenie oczu HP5 Działanie toksyczne na narządy docelowe (STOT)/toksyczność przy aspiracji HP6 Ostra toksyczność HP7 Rakotwórcze HP8 Żrące HP9 Zakaźne HP10 Działające szkodliwie na rozrodczość HP11 Mutagenne HP12 Uwolnienie gazów o ostrej toksyczności HP13 Uczulające HP14 Ekotoksyczne HP15 Odpady mogące wykazywać niebezpieczne właściwości wymienione powyżej, które nie były bezpośrednio widoczne w odpadach pierwotnych

Po zakończeniu kroku 3 powinny być dostępne wystarczające informacje dotyczące istotnego składu danych odpadów. Oznacza to, że na tym etapie dostępna wiedza na temat substancji niebezpiecznych zawartych w odpadach i ich klasyfikacji (np. czy przypisuje się im jakiekolwiek kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia zgodnie z rozporządzeniem CLP) powinna być wystarczająca do zastosowania co najmniej jednej z następujących metod w celu określenia, czy dane odpady wykazują niebezpieczne właściwości:

— obliczenie, czy wartości progowe na podstawie kodów zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia (należne indywidualnie od właściwości HP 4 do HP 14, zob. załącznik 3) zostały osiągnięte lub przekroczone w przypadku substancji obecnych w danych odpadach;

— badanie, czy odpady wykazują niebezpieczne właściwości, czy nie.

Załącznik 3 zawiera szczegółowy opis i szczegółowe wytyczne dotyczące oceny poszczególnych niebezpiecznych właściwości HP 1–HP 15 za pośrednictwem obliczeń lub badań.

Jeżeli chodzi o metodę obliczeniową, należy zauważyć, że wartości określające zawartość substancji niebezpiecznych w odpadach, które zostały ustalone, np. w drodze pobierania próbek i analizy chemicznej danych odpadów, należy porównać ze stężeniami granicznymi wymienionymi w załączniku III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Przedmiotowe stężenia graniczne dotyczą stanu odpadów w momencie dokonywania klasyfikacji tych odpadów (tj. jako mokrej masy odpadów). W przypadku wielu metod analitycznych wyniki podawane są jednak na podstawie właściwości suchej masy. W rezultacie wartości analityczne wyrażone na podstawie suchej masy muszą zostać skorygowane o zawartość wilgoci w odpadach w celu określenia stężenia substancji w odpadach w stanie pierwotnym, w którym odpady te będą następnie zagospodarowywane. Osoby klasyfikujące odpady muszą być świadome, że laboratoria często formułują wyniki na podstawie właściwości suchej masy, więc muszą pamiętać, aby upewnić się, na jakiej podstawie sformułowano wyniki. Klasyfikacja odpadów musi być dokonywana na podstawie mokrej masy (wyników badań w stanie pierwotnym albo wyników uzyskanych po przekształceniu wartości uzyskanych dla suchej masy). Ponadto należy wyraźnie zaznaczyć, że art. 7 ust. 4 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów nie dopuszcza rozcieńczania ani mieszania odpadów celem obniżenia początkowego stężenia substancji niebezpiecznych.

Należy również pamiętać, że stężenia graniczne określone w załączniku III do dyrektywy ramowej w sprawie odpadów nie odnoszą się do stopów czystych metali w postaci masowej, o ile nie są one zanieczyszczone substancjami niebezpiecznymi. Dalsze informacje w sprawie klasyfikacji stopów metali znajdują się w załączniku 1 sekcja 1.4.6.

Dodatkowe wytyczne dotyczące pobierania próbek i przeprowadzania analiz chemicznych odpadów do celów stosowania metody obliczeniowej można znaleźć w załączniku 4.

W niektórych przypadkach stosowne może okazać się przeprowadzenie badania bezpośredniego w celu określenia, czy odpady wykazują daną niebezpieczną właściwość. Dotyczy to określonych niebezpiecznych właściwości (np. właściwości fizycznych, takich jak HP 1 „Wybuchowe”, HP 2 „Utleniające” i HP 3 „Łatwopalne”).

Zgodnie z załącznikiem do europejskiego wykazu odpadów:

„W przypadku gdy niebezpieczna właściwość odpadów została oceniona na podstawie przeprowadzonego badania oraz przy wykorzystaniu stężeń substancji niebezpiecznych, jak wskazano w załączniku III do dyrektywy 2008/98/WE, decydujące znaczenie mają wyniki badania”.

Ponadto, jeżeli odpady wykazują co najmniej jedną z 15 niebezpiecznych właściwości, odpadom tym należy przypisać odpowiednią pozycję MH. Jeżeli natomiast odpady nie wykazują żadnej niebezpiecznej właściwości, należy wykonać krok 5, aby sprawdzić, czy zawartość określonych TZO w danych odpadach przekracza stosowne wartości dopuszczalne. Jest to ostatni krok przed przypisaniem odpadów do pozycji MH albo MNH.

3.2.3. Krok 5: Czy prawdopodobne jest lub czy wiadomo, że odpady zawierają którekolwiek TZO wskazane w załączniku do europejskiego wykazu odpadów (pkt 2 tiret trzecie)?

Ostatnim etapem klasyfikacji odpadów jako niebezpieczne albo jako inne niż niebezpieczne jest określenie, czy odpady zawierają którekolwiek TZO wskazane w załączniku do europejskiego wykazu odpadów (pkt 2 tiret trzecie), a konkretnie – czy zawartość konkretnych TZO w odpadach przekracza stosowne wartości dopuszczalne określone w rozporządzeniu dotyczącym TZO. W załączniku 1 sekcja 1.4.10 przedstawiono szczegółowy przegląd, w tym wykaz TZO, które należy uwzględnić, i stosowne stężenia graniczne.

Jeżeli odpady nie zawierają odnośnych TZO albo ilość zawartych w nich TZO nie osiąga poziomu stężeń granicznych, wówczas przypisuje się pozycję MNH. W przeciwnym razie przypisuje się pozycję MH.

(1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3).

(2) Decyzja Komisji 2000/532/WE w sprawie wykazu odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE (Dz.U. L 226 z 6.9.2000, s. 3).

(3) W czerwcu 2015 r. odbyły się miesięczne konsultacje z zainteresowanymi stronami, zob. http://ec.europa.eu/environment/waste/hazardous_index.htm W dniu 30 czerwca 2015 r. w Brukseli odbyły się warsztaty z udziałem zainteresowanych stron.

(4) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów oraz uchylająca niektóre dyrektywy (Dz.U. L 312 z 22.11.2008, s. 3).

(5) Decyzja Komisji 2000/532/WE w sprawie wykazu odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE (Dz.U. L 226 z 6.9.2000, s. 3).

(6) Komisja Europejska – Dyrekcja Generalna ds. Środowiska (2013 r.): Guidance on the interpretation of key provisions of Directive 2008/98/EC on waste, zob. http://ec.europa.eu/environment/waste/framework/pdf/guidance_doc.pdf

(7) Dyrektywa Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (Dz.U. L 182 z 16.7.1999, s. 1).

(8) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (zintegrowane zapobieganie zanieczyszczeniom i ich kontrola) (Dz.U. L 334 z 17.12.2010, s. 17).

(9) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 1357/2014 z dnia 18 grudnia 2014 r. zastępujące załącznik III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w sprawie odpadów oraz uchylającej niektóre dyrektywy (Dz.U. L 365 z 19.12.2014, s. 89).

(10) Rozporządzenie Rady (UE) 2017/997 z dnia 8 czerwca 2017 r. zmieniające załącznik III do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE w odniesieniu do niebezpiecznej właściwości HP 14 „Ekotoksyczne” (Dz.U. L 150 z 14.6.2017, s. 1).

(11) Decyzja Komisji 2000/532/WE w sprawie wykazu odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE (Dz.U. L 226 z 6.9.2000, s. 3).

(12) Decyzja Komisji 2014/955/UE z dnia 18 grudnia 2014 r. zmieniająca decyzję 2000/532/WE w sprawie wykazu odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE)(Dz.U. L 370 z 30.12.2014, s. 44).

(13) Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.U. L 190 z 12.7.2006, s. 1).

(14) Dyrektywa Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r. w sprawie składowania odpadów (Dz.U. L 182 z 16.7.1999, s. 1).

(15) Dyrektywa 2006/21/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie gospodarowania odpadami pochodzącymi z przemysłu wydobywczego oraz zmieniająca dyrektywę 2004/35/WE – oświadczenie Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji (Dz.U. L 102 z 11.4.2006, s. 15).

(16) Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1).

(17) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz.U. L 353 z 31.12.2008, s. 1).

(18) Rozporządzenie (WE) nr 850/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. dotyczące trwałych zanieczyszczeń organicznych i zmieniające dyrektywę 79/117/EWG (Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 7).

(19) Należy zauważyć, że w odniesieniu do określonych TZO niektóre państwa członkowskie UE stosują bardziej rygorystyczne wartości dopuszczalne.

(20) TZO wymienione w europejskim wykazie odpadów to tzw. „stare TZO”. W związku z tym wyłącznie odpady zawierające „stare TZO” w stężeniach przekraczających niską dopuszczalną wartość zawartości TZO klasyfikuje się jako niebezpieczne.

(21) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/18/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie kontroli zagrożeń poważnymi awariami związanymi z substancjami niebezpiecznymi, zmieniająca, a następnie uchylająca dyrektywę Rady 96/82/WE (Dz.U. L 197 z 24.7.2012, s. 1).

(22) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/19/UE z dnia 4 lipca 2012 r. w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE) (Dz.U. L 197 z 24.7.2012, s. 38).

(23) Dyrektywa 2006/66/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 września 2006 r. w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów oraz uchylająca dyrektywę 91/157/EWG (Dz.U. L 266 z 26.9.2006, s. 1).

ZAŁĄCZNIKI do zawiadomienia Komisji dotyczącego wytycznych technicznych w sprawie klasyfikacji odpadów SPIS TREŚCI ZAŁĄCZNIK 1: Europejski wykaz odpadów z uwagami 21 1.1. Struktura europejskiego wykazu odpadów 21 1.2. Identyfikowanie właściwej pozycji 24 1.2.1. Europejski wykaz odpadów z uwagami 27 1.3. Przykłady klasyfikacji złożonych pozycji 62 1.3.1. Odpady opakowaniowe i ich zawartość 62 1.3.2. Odpady z urządzeń elektrycznych i elektronicznych (WEEE) 64 1.3.3. Zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy 66 1.4. Przykłady na potrzeby oceny konkretnych składników określonych rodzajów odpadów 67 1.4.1. Składniki organiczne i konkretne związki chemiczne 67 1.4.2. Substancje zubożające warstwę ozonową 69 1.4.3. Azbest 71 1.4.4. Odpady zawierające CaO i Ca(OH) 2 72 1.4.5. Odpady zawierające smołę węglową i bitum 74 1.4.6. Metale i stopy 75 1.4.7. Nadtlenki organiczne 76 1.4.8. Odpady gumowe 77 1.4.9. Odpady tworzyw sztucznych 78 1.4.10. Odpady zawierające TZO 80 ZAŁĄCZNIK 2: Źródła danych i baza informacji na temat substancji niebezpiecznych 83 2.1 Klasyfikacja substancji jako niebezpieczne zgodnie z rozporządzeniem CLP 83 2.1.1 Zharmonizowana klasyfikacja substancji 83 2.1.2 Samoklasyfikacje 84 2.1.3 Wykaz C&L jako narzędzie badawcze 84 2.2 Informacje o składzie, właściwościach i gospodarowaniu odpadami substancji/mieszanin, które stają się odpadami 85 2.3 Inne źródła informacji 86 ZAŁĄCZNIK 3: Szczególne metody określania niebezpiecznych właściwości (HP 1–HP 15) 87 3.1. Określanie HP 1: „Wybuchowe” 87 3.2. Określanie HP 2: Utleniające 88 3.3. Określanie HP 3: Łatwopalne 91 3.4. Określanie HP 4: Drażniące — działanie drażniące na skórę i powodujące uszkodzenie oczu 96 3.5. Określanie HP 5: Działanie toksyczne na narządy docelowe (STOT) lub zagrożenie spowodowane aspiracją 99 3.6. Określanie HP 6: Ostra toksyczność 102 3.7. Określanie HP 7: Rakotwórcze 105 3.8. Określanie HP 8: Żrące 106 3.9. Określanie HP 9: Zakaźne 108 3.10. Określanie HP 10: Działające szkodliwie na rozrodczość 111 3.11. Określanie HP 11: Mutagenne 113 3.12. Określanie HP 12: Uwolnienie gazów o ostrej toksyczności 114 3.13. Określanie HP 13: Uczulające 118 3.14. Określanie HP 14: Ekotoksyczne 119 3.15. Określanie HP 15: Odpady mogące wykazywać niebezpieczne właściwości wymienione powyżej, które nie były bezpośrednio widoczne w odpadach pierwotnych 122 ZAŁĄCZNIK 4: Pobieranie próbek i analiza chemiczna odpadów 124 4.1. Pobieranie próbek 124 4.1.1. Ramy pobierania próbek 124 4.1.2. Metoda pobierania próbek 126 4.1.3. Normy dotyczące pobierania próbek dla różnych rodzajów odpadów 128 4.1.4. Strategie pobierania próbek uwzględniająca jednorodność/różnorodność 128 4.1.5. Podejście statystyczne do pobierania próbek 128 4.2. Analiza chemiczna odpadów 129 4.2.1. Substancje występujące w realistycznym najgorszym przypadku 131 4.2.2. Pozycje ogólne 132 ZAŁĄCZNIK 5: Źródła i odniesienia zewnętrzne 134

ZAŁĄCZNIK 1 Europejski wykaz odpadów z uwagami 1.1. Struktura europejskiego wykazu odpadów Europejski wykaz odpadów, w wersji ustanowionej decyzją 2000/532/WE i zmienionej decyzją 2014/955/UE, stosuje się od dnia 1 czerwca 2015 r. Europejski wykaz odpadów zawiera 20 rozdziałów (kody dwucyfrowe, por. tabela 1 poniżej). Rozdziały te dzielą się dalej na podrozdziały (kody czterocyfrowe) i pozycje (kody sześciocyfrowe). Poniżej przedstawiono przykłady rozdziałów, podrozdziałów i pozycji: Rozdział : 20 ODPADY KOMUNALNE (ODPADY Z GOSPODARSTW DOMOWYCH ORAZ PODOBNE ODPADY HANDLOWE, PRZEMYSŁOWE I INSTYTUCJONALNE) ŁĄCZNIE Z FRAKCJAMI GROMADZONYMI SELEKTYWNIE Podrozdział : 20 01 frakcje gromadzone selektywnie (z wyjątkiem 15 01) Pozycja : 20 01 02 szkło Klasyfikując odpady, należy najpierw upewnić się, czy wchodzą one w zakres tytułu rozdziału. Jeżeli tak, należy następnie sprawdzić, czy wchodzą one w zakres tytułu podrozdziału. Dopiero wtedy można szukać odpowiedniego kodu. W przypadku wyżej wymienionego przykładu odpadów sklasyfikowanych pod pozycją 20 01 02 oznacza to, że odpady te: — muszą pochodzić z gospodarstw domowych lub stanowić podobne do odpadów z gospodarstw domowych odpady handlowe, przemysłowe lub instytucjonalne (aby wchodzić w zakres rozdziału 20); — muszą być gromadzone selektywnie (aby wchodzić w zakres podrozdziału 20 01); oraz — muszą składać się ze szkła; — ale nie mogą być opakowaniami szklanymi, ponieważ odpady opakowaniowe są wyłączone z zakresu podrozdziału 20 01 przez jego tytuł i muszą być sklasyfikowane pod pozycją rozdziału 15 dotyczącą odpadów opakowaniowych. Porządek pierwszeństwa rozdziałów europejskiego wykazu odpadów określony w europejskim wykazie odpadów Rozdziały (kody dwucyfrowe) można zaszeregować do trzech różnych zbiorów, które należy wziąć pod uwagę, zgodnie z wcześniej ustaloną kolejnością określoną w załączniku do europejskiego wykazu odpadów, przy próbie zidentyfikowania pozycji określającej odpady bezwzględnie lub pozycji lustrzanej, która najlepiej odpowiada badanym odpadom: A. 01–12 oraz 17–20 rozdziały dotyczące źródła odpadów B. 13–15 rozdziały dotyczące źródła odpadów C. 16 rozdział dotyczący odpadów nieujętych w innych grupach w wykazie Po pierwsze, należy brać pod uwagę rozdziały 01–12 i 17–20 (z wyjątkiem zawartych w tych rozdziałach pozycji ogólnych o kodzie zakończonym liczbą 99), w których identyfikuje się odpady przez odniesienie do ich źródła lub sektora przemysłowego pochodzenia. Zamiast brać pod uwagę ogólny rodzaj branży, w której powstają odpady, należy raczej wziąć pod uwagę konkretny proces przemysłowy. Jednym z przykładów są odpady z sektora motoryzacyjnego: w zależności od procesu odpady te można zaklasyfikować do rozdziału 12 (odpady z kształtowania oraz fizycznej i mechanicznej, powierzchniowej obróbki metali i tworzyw sztucznych), 11 (odpady z chemicznej obróbki i powlekania powierzchni metali i innych materiałów oraz z procesów hydrometalurgii metali nieżelaznych) lub 08 (odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania (PPDS) powłok ochronnych (farb, lakierów, emalii ceramicznych), kitu, klejów, szczeliw i farb drukarskich). Na tym etapie nie wolno stosować kodu 99 z tych rozdziałów. Jeżeli nie można znaleźć właściwego kodu w rozdziałach 01–12 lub 17–20, kolejne rozdziały, które należy sprawdzić zgodnie z określonym porządkiem pierwszeństwa, to rozdziały 13–15 (z wyjątkiem zawartych w tych rozdziałach pozycji ogólnych o kodzie zakończonym liczbą 99). Rozdziały te związane są z charakterem samych odpadów, np. odpadów opakowaniowych. Jeżeli żaden z tych kodów odpadów nie ma zastosowania, odpady należy zidentyfikować zgodnie z rozdziałem 16 (z wyjątkiem zawartych w tym rozdziale pozycji ogólnych o kodzie zakończonym liczbą 99), reprezentującym zbiór różnych strumieni odpadów, których nie można w inny sposób ściśle powiązać z danym procesem lub sektorem, np. WEEE lub zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy. Jeżeli danych odpadów nie można też w racjonalny sposób przyporządkować do żadnej pozycji rozdziału 16, należy znaleźć odpowiedni kod 99 (inne niewymienione odpady) w części wykazu odpowiadającej źródłu odpadów określonemu w ramach pierwszego kroku. Określenie najwłaściwszej pozycji jest ważnym krokiem w klasyfikacji odpadów i wymaga od operatora dokonania rzetelnej i uczciwej oceny, opartej na jego wiedzy na temat pochodzenia odpadów, procesu skutkującego wytwarzaniem tych odpadów oraz ich potencjalnego składu. Załącznik1.2 zawiera bardziej szczegółowe informacje na temat sposobu stosowania wykazu i jego wcześniej określonego porządku pierwszeństwa oraz podsumowanie informacji przedstawionych już na schemacie (zob. wykres 1). Tabela 1 Rozdziały europejskiego wykazu odpadów KOD OPIS ROZDZIAŁU PIERWSZEŃSTWO 01 ODPADY POWSTAJĄCE PRZY POSZUKIWANIU, WYDOBYCIU, WZBOGACANIU ORAZ PRZERÓBCE FIZYCZNEJ I CHEMICZNEJ MINERAŁÓW A 02 ODPADY Z ROLNICTWA, OGRODNICTWA, AKWAKULTURY, LEŚNICTWA, ŁOWIECTWA I RYBOŁÓWSTWA ORAZ PRZYGOTOWANIA I PRZETWÓRSTWA ŻYWNOŚCI 03 ODPADY Z PRZETWÓRSTWA DREWNA ORAZ Z PRODUKCJI PŁYT I MEBLI, MASY CELULOZOWEJ, PAPIERU I TEKTURY 04 ODPADY Z PRZEMYSŁU SKÓRZANEGO, FUTRZARSKIEGO I WŁÓKIENNICZEGO 05 ODPADY Z PRZERÓBKI ROPY NAFTOWEJ, OCZYSZCZANIA GAZU ZIEMNEGO ORAZ PIROLITYCZNEJ PRZERÓBKI WĘGLA 06 ODPADY Z PROCESÓW CHEMII NIEORGANICZNEJ 07 ODPADY Z PROCESÓW CHEMII ORGANICZNEJ 08 ODPADY Z PRODUKCJI, PRZYGOTOWANIA, OBROTU I STOSOWANIA POWŁOK OCHRONNYCH (FARB, LAKIERÓW, EMALII CERAMICZNYCH), KITU, KLEJÓW, SZCZELIW I FARB DRUKARSKICH 09 ODPADY Z PRZEMYSŁU FOTOGRAFICZNEGO 10 ODPADY Z PROCESÓW TERMICZNYCH 11 ODPADY Z CHEMICZNEJ OBRÓBKI I POWLEKANIA POWIERZCHNI METALI I INNYCH MATERIAŁÓW ORAZ Z PROCESÓW HYDROMETALURGII METALI NIEŻELAZNYCH 12 ODPADY Z KSZTAŁTOWANIA ORAZ FIZYCZNEJ I MECHANICZNEJ POWIERZCHNIOWEJ OBRÓBKI METALI I TWORZYW SZTUCZNYCH 13 OLEJE ODPADOWE I ODPADY POCHODZĄCE Z PALIW PŁYNNYCH (Z WYŁĄCZENIEM OLEJÓW JADALNYCH ORAZ GRUP 05 I 12) B 14 ODPADY Z ROZPUSZCZALNIKÓW ORGANICZNYCH, CHŁODZIW I PROPELENTÓW (Z WYŁĄCZENIEM GRUP 07 I 08) 15 ODPADY OPAKOWANIOWE; ABSORBENTY, TKANINY DO WYCIERANIA, MATERIAŁY FILTRACYJNE I UBRANIA OCHRONNE NIEUJĘTE W INNYCH GRUPACH 16 ODPADY NIEUJĘTE W INNYCH GRUPACH W WYKAZIE C 17 ODPADY Z BUDOWY I ROZBIÓRKI (WŁĄCZNIE Z WYDOBYTĄ ZIEMIĄ Z MIEJSC SKAŻONYCH) A 18 ODPADY Z DZIAŁALNOŚCI SŁUŻB MEDYCZNYCH I WETERYNARYJNYCH ORAZ ZWIĄZANYCH Z NIMI BADAŃ (Z WYŁĄCZENIEM ODPADÓW KUCHENNYCH I RESTAURACYJNYCH NIEPOWSTAJĄCYCH BEZPOŚREDNIO W WYNIKU DZIAŁALNOŚCI SŁUŻB MEDYCZNYCH) 19 ODPADY Z URZĄDZEŃ DO GOSPODAROWANIA ODPADAMI ORAZ Z POZAZAKŁADOWYCH OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW I INSTALACJI UZDATNIANIA WODY PRZEZNACZONEJ DO SPOŻYCIA PRZEZ LUDZI ORAZ WODY DO CELÓW PRZEMYSŁOWYCH 20 ODPADY KOMUNALNE (ODPADY Z GOSPODARSTW DOMOWYCH ORAZ PODOBNE ODPADY HANDLOWE, PRZEMYSŁOWE I INSTYTUCJONALNE) ŁĄCZNIE Z FRAKCJAMI GROMADZONYMI SELEKTYWNIE Rodzaje pozycji europejskiego wykazu odpadów Pozycje oznaczone gwiazdką (*) są uznawane za odpady niebezpieczne. Jak już wspomniano w rozdziale 3.1.2, w sumie 842 pozycje europejskiego wykazu odpadów można podzielić na pozycje określające odpady bezwzględnie niebezpieczne (ang. absolute hazardous – AH), określające odpady bezwzględnie inne niż niebezpieczne (ang. absolute non-hazardous – ANH), lustrzane określające odpady niebezpieczne (ang. mirror hazardous – MH) i lustrzane określające odpady inne niż niebezpieczne (ang. mirror non-hazardous – MNH) (por. tabela 2). Tym samym wszystkie odpady są niebezpieczne albo są inne niż niebezpieczne. Tabela 2 Liczba pozycji w europejskim wykazie odpadów 842 pozycje w europejskim wykazie odpadów 408 pozycji określających odpady niebezpieczne 434 pozycji określających odpady inne niż niebezpieczne 230 AH 178 MH 188 MNH 246 ANH — Pozycja określająca odpady bezwzględnie niebezpieczne (AH) Odpadów przypisanych do pozycji AH nie można przyporządkować do alternatywnych pozycji określających odpady inne niż niebezpieczne; odpady te są niebezpieczne bez konieczności przeprowadzania jakiejkolwiek dalszej oceny. W europejskim wykazie odpadów z uwagami pozycje AH są oznaczone kolorem ciemnoczerwonym (por. tabela 3 w pkt 1.2.1 niniejszego załącznika). W przypadku przypisania pozycji AH dane odpady zostaną sklasyfikowane jako niebezpieczne i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszej oceny w celu ustalenia, czy odpady te należy sklasyfikować jako niebezpieczne. Nadal jednak konieczne będzie wykonanie kroków 3–4 (zob. rozdział 3.2), aby określić właściwości niebezpieczne wykazywane przez dane odpady, ponieważ informacje te mogą być niezbędne do wypełnienia przepisów art. 19 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów dotyczących prawidłowego oznakowania odpadów niebezpiecznych (np. w celu wypełnienia listu przewozowego na potrzeby przemieszczania odpadów). — Pozycja określająca odpady bezwzględnie inne niż niebezpieczne (ANH) Odpadów przypisanych do pozycji ANH nie można przyporządkować do alternatywnych pozycji określających odpady niebezpieczne; odpady te klasyfikuje się jako inne niż niebezpieczne bez konieczności przeprowadzania jakiejkolwiek dalszej oceny. W europejskim wykazie odpadów z uwagami pozycje ANH są oznaczone kolorem czarnym (por. tabela 3 w pkt 1.2.1 niniejszego załącznika). W przypadku przypisania pozycji ANH dane odpady zostaną sklasyfikowane jako inne niż niebezpieczne i nie ma potrzeby przeprowadzania dalszej oceny w celu ustalenia, czy odpady te należy sklasyfikować jako inne niż niebezpieczne. — Pozycja lustrzana Pozycje lustrzane można zdefiniować jako co najmniej dwie powiązane pozycje, z których jedna dotyczy odpadów niebezpiecznych, a druga nie. Czasami element należący do pozycji lustrzanej może odpowiadać kilku możliwym powiązanym pozycjom alternatywnym. W odróżnieniu od pozycji AH lub ANH w przypadku przypisania odpadów do grupy pozycji alternatywnych należy wykonać dalsze kroki w ramach oceny na potrzeby przypisania tych odpadów. Alternatywne pozycje obejmują co najmniej następujące pozycje: — Pozycja lustrzana określająca odpady niebezpieczne (MH) W europejskim wykazie odpadów z uwagami pozycje MH są oznaczone kolorem pomarańczowym (por. tabela 3 w sekcji 1.2.1). — Pozycja lustrzana określająca odpady inne niż niebezpieczne (MNH) W europejskim wykazie odpadów z uwagami pozycje MNH są oznaczone kolorem ciemnoniebieskim (por. tabela 3 w sekcji 1.2.1). Pozycje lustrzane można podzielić na następujące podkategorie: — O tym, czy dane odpady należy przypisać do alternatywnej pozycji MH czy do alternatywnej pozycji MNH, decyduje ogólne odniesienie do substancji niebezpiecznych, np.: 10 12 09* odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych zawierające substancje niebezpieczne MH 10 12 10 odpady stałe z oczyszczania gazów odlotowych inne niż wymienione w 10 12 09 MNH — O tym, czy dane odpady należy przypisać do alternatywnej pozycji MH czy do alternatywnej pozycji MNH, decyduje szczególne odniesienie do konkretnych substancji niebezpiecznych, np.: 16 01 11* okładziny hamulcowe zawierające azbest MH 16 01 12 okładziny hamulcowe inne niż wymienione w 16 01 11 MNH — W przypadku pozycji zawierających odniesienia do wielu pozycji przypisanie pozycji może zależeć od pochodzenia lub pewnych właściwości danych odpadów, jak również od potencjalnie zawieranych przez te odpady substancji niebezpiecznych, np.: 17 06 01* materiały izolacyjne zawierające azbest MH 17 06 03* inne materiały izolacyjne składające się z substancji niebezpiecznych lub zawierające takie substancje MH 17 06 04 materiały izolacyjne inne niż wymienione w 17 06 01 i 17 06 03 MNH Często, choć niekoniecznie, odpowiednie pozycje lustrzane MH i MNH można ustalić dzięki słowom odniesienia „inne niż wymienione w…”. Jeżeli istnieje wybór między przypisaniem pozycji MH lub pozycji MNH, należy wykonać kroki 3–5 (por. rozdział 3.2) procesu klasyfikacji, aby ustalić obecność i zawartość substancji niebezpiecznych w istotnych stężeniach lub ustalić, czy odpady bezpośrednio wykazują niebezpieczne właściwości, tak aby odpowiednio przypisać do rozpatrywanego strumienia odpadów pozycję MH lub pozycję MNH. Pozycja określająca odpady bezwzględnie inne niż niebezpieczne, wykazujące niebezpieczne właściwości Należy zwrócić uwagę, że odpady, do których przypisano pozycję ANH, są klasyfikowane jako inne niż niebezpieczne bez jakiejkolwiek dalszej oceny ich niebezpiecznych właściwości. Jedyny wyjątek od tej zasady jest opisany w art. 7 ust. 2 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów, zgodnie z którym jeżeli właściwy organ danego państwa członkowskiego uzna na podstawie odpowiednich dowodów, że dane odpady, do których przypisano kod ANH, należy w rzeczywistości sklasyfikować jako niebezpieczne, odpady te zostaną sklasyfikowane jako niebezpieczne. Należy o tym fakcie powiadomić Komisję, mając na uwadze ewentualne przyszłe zmiany europejskiego wykazu odpadów. Pozycja określająca odpady bezwzględnie niebezpieczne, niewykazujące niebezpiecznych właściwości W przypadku gdy do danych odpadów można przypisać jedynie pozycję AH, odpady te klasyfikuje się jako niebezpieczne. Jedynym wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja, w której na podstawie przedstawienia odpowiednich dowodów przeciwnych dane państwo członkowskie uznaje przedmiotowe odpady za inne niż niebezpieczne, zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów. Należy o tym fakcie powiadomić Komisję, mając na uwadze ewentualne przyszłe zmiany europejskiego wykazu odpadów. Wybór pomiędzy pozycjami lustrzanymi – ocena niebezpiecznych właściwości Kroki opisane w rozdziale 3.2 są niezbędne jedynie w przypadku, gdy dane odpady mają być przypisane do pozycji MH lub do pozycji MNH lub gdy należy ocenić niebezpieczne właściwości odpadów przypisanych do pozycji AH, np. w celu wypełnienia listu przewozowego Ramka 1: Ocena niebezpiecznych właściwości: pozycje ANH, AH, lustrzane 1.2. Identyfikowanie właściwej pozycji Aby sklasyfikować odpady, niezbędne jest podjęcie wszelkich możliwych wysiłków w celu zidentyfikowania: — źródła odpadów (konkretnego procesu lub konkretnej działalności, w wyniku których powstały odpady); — rodzaju odpadów (lub rodzajów, jeśli są zmieszane). Po uzyskaniu tych informacji należy wziąć pod uwagę cały wykaz odpadów i postępować zgodnie z poniższymi instrukcjami. Wybór najwłaściwszej pozycji dla danych odpadów spośród ogólnej liczby 842 pozycji dostępnych w europejskim wykazie odpadów jest zadaniem złożonym. Po pierwsze, cały wykaz należy rozpatrywać w całości, a odpady muszą odpowiadać ostatecznie wybranej pozycji, podrozdziałowi i rozdziałowi, jak opisano w przykładzie dla pozycji 20 01 02 w poprzednim rozdziale. Struktura wykazu oznacza, że można zidentyfikować więcej niż jedną pozycję, a więc aby wybrać najwłaściwszą pozycję, należy wykonać dalsze kroki oceny opisane w rozdziale 3.2. Tytuły rozdziałów i podrozdziałów ograniczają zakres zawartych w nich podrozdziałów i pozycji oraz mogą również zawierać szczególne wyłączenia. Ważne jest sprawdzenie tych tytułów przed wybraniem pozycji. Na potrzeby ułatwienia tego procesu zapewniono schemat (załącznik 1, wykres 1), z którego należy korzystać w połączeniu z instrukcjami. Jest to proces złożony z wielu kroków, który może wymagać kilku iteracji. Krok A1: Pierwszy krok obejmuje: — Porównanie konkretnego procesu lub działalności, w wyniku których powstały odpady, z tytułami rozdziałów 01–12 i 17–20. Jeżeli proces lub działalność wchodzi w zakres co najmniej jednego tytułu rozdziału, należy przeanalizować tytuły zawartych w nim podrozdziałów. — Jeżeli proces lub działalność wchodzi w zakres tytułu rozdziału i tytułu podrozdziału, wówczas należy poszukać w tym podrozdziale pozycji wyraźnie pasującej do konkretnego rodzaju odpadów. — Na tym etapie nie należy korzystać z pozycji ogólnej XX XX 99. — Jeżeli nie można znaleźć odpowiedniej pozycji (lub odpowiednich pozycji), należy przejść do kroku A2. Konkretny proces lub konkretna działalność Proces lub działalność nie jest ogólną branżą ani rodzajem działalności gospodarczej. Przedsiębiorstwo być może będzie musiało sklasyfikować poszczególne rodzaje swojej działalności lub poszczególne etapy procesu, odwołując się do kilku rozdziałów. Na przykład w procesie produkcji samochodów osobowych niektóre odpady z różnych etapów procesu produkcyjnego mogą znajdować się w rozdziale 12 (odpady z kształtowania i obróbki powierzchniowej metali), 11 (odpady nieorganiczne zawierające metale z obróbki i powlekania powierzchni metali) i 08 (odpady ze stosowania powłok ochronnych). Krok A2: Drugi krok obejmuje: — Porównanie konkretnego rodzaju odpadów z tytułami rozdziałów 13–15. Jeżeli rodzaj odpadów wchodzi w zakres co najmniej jednego tytułu rozdziału, należy przeanalizować tytuły zawartych w nim podrozdziałów. — Jeżeli rodzaj odpadów wchodzi w zakres tytułu rozdziału i tytułu podrozdziału, wówczas należy poszukać w tym podrozdziale pozycji wyraźnie pasującej do konkretnego rodzaju odpadów. — W stosownych przypadkach można skorzystać z pozycji ogólnej XX XX 99. — Jeżeli nie można znaleźć odpowiedniej pozycji (lub odpowiednich pozycji), należy przejść do kroku A3. Przypisanie takiego ogólnego kodu XX XX 99 musi być ostatecznością i w miarę możliwości należy go unikać. Krok A3: Trzeci krok obejmuje: — Sprawdzenie, czy odpady wchodzą w zakres tytułu podrozdziału należącego do rozdziału 16. — Jeżeli rodzaj odpadów wchodzi w zakres tytułu podrozdziału, wówczas należy poszukać w tym podrozdziale pozycji wyraźnie pasującej do konkretnego rodzaju odpadów. — Jeżeli nie można znaleźć odpowiedniej pozycji (lub odpowiednich pozycji), należy przejść do kroku A4. Krok A4: Ostatni krok obejmuje: — Powrót do kroku A1 i przypisanie pozycji ogólnej XX XX 99 z rozdziału i podrozdziału, które odpowiadają procesowi lub działalności, w wyniku których powstały odpady. — Przed przypisaniem pozycji XX XX 99 należy zapewnić, aby uwzględniono kroki A1–A3. Podczas wykonywania kroków A1–A4 do danych odpadów należy przypisać pozycję AH, ANH albo najwłaściwszą pozycję lustrzaną. W tym ostatnim przypadku należy wykonać krok 3 (por. rozdział 3.2) procedury klasyfikacji, aby ostatecznie ustalić, czy należy przypisać pozycję MH czy MNH. Schemat przedstawiony w załączniku 1 wykres 1 ma tylko stanowić pomoc przy przypisywaniu najwłaściwszej pozycji lub pary pozycji lustrzanych do danego strumienia odpadów. Należy zwrócić uwagę, że proces klasyfikacji powinien być postrzegany jako proces złożony z wielu kroków, który może wymagać kilku iteracji. Poniższe sekcje mają na celu zapewnienie dalszej pomocy w tym kontekście: — w sekcji 1.2.1 znajduje się europejski wykaz odpadów z uwagami; — sekcja 1.3 zawiera konkretne przykłady złożonych pozycji, które służą zilustrowaniu procedury klasyfikacji; — sekcja 1.4 zawiera przykłady klasyfikacji określonych składników niektórych rodzajów odpadów. Klasyfikacja odpadów mieszanych W przypadku występowania więcej niż jednego rodzaju odpadów każdy z rodzajów należy rozpatrywać oddzielnie. Służy to zapewnieniu, aby wszelkie elementy lub partie odpadów niebezpiecznych: — nie zostały błędnie sklasyfikowane jako inne niż niebezpieczne wskutek zmieszania (rozcieńczenia) ich z innymi odpadami (zob. art. 7 ust. 4 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów); — zostały identyfikowane na czas, aby zapobiec ich zmieszaniu z innymi odpadami, np. w koszu, worku, na składowisku lub w kontenerze (zob. art. 18 dyrektywy ramowej w sprawie odpadów). Wyłącznie zmieszane odpady komunalne z gospodarstw domowych są zwolnione z tych wymogów. Wykaz zawiera niewielką liczbę pozycji dotyczących odpadów zmieszanych. Z reguły (w celu spełnienia kryteriów dotyczących mieszania określonych w dyrektywie ramowej w sprawie odpadów) pozycje te są przeznaczone dla odpadów z przedsiębiorstw wytwarzanych w procesie jako jednorodne odpady zmieszane. Nie są one przeznaczone dla odpadów (lub elementów odpadów), które są wytwarzane oddzielnie, a następnie łączone z innymi odpadami (np. poprzez umieszczenie w tym samym kontenerze). 1.2.1. Europejski wykaz odpadów z uwagami Tabela 3 zawiera wszystkie pozycje europejskiego wykazu odpadów z wyraźnym oznaczeniem pozycji ANH, AH, MNH i MH. Należy zauważyć, że interpretacja rodzajów pozycji w poniższym europejskim wykazie odpadów z uwagami jest jedną z możliwych interpretacji uzupełniających opinie różnych państw członkowskich. Na poziomie państw członkowskich istnieją różne interpretacje, z którymi również można się zapoznać. (1) Tabela 3 Europejski wykaz odpadów z uwagami KOD OPIS ROZDZIAŁU RODZAJ WPISU 1 ODPADY POWSTAJĄCE PRZY POSZUKIWANIU, WYDOBYCIU, WZBOGACANIU ORAZ PRZERÓBCE FIZYCZNEJ I CHEMICZNEJ MINERAŁÓW 01 01 odpady z wydobywania minerałów 01 01 01 odpady z wydobywania rud metali ANH 01 01 02 odpady z wydobywania kopalin innych niż rudy metali ANH 01 03 odpady z fizycznej i chemicznej przeróbki rud metali 01 03 04* kwasotwórcze odpady powstałe z przeróbki rud siarczkowych MH B 01 03 05* inne odpady poprzeróbcze zawierające substancje niebezpieczne MH 01 03 06 odpady poprzeróbcze inne niż wymienione w 01 03 04 i 01 03 05 MNH 01 03 07* inne odpady zawierające substancje niebezpieczne z fizycznej i chemicznej przeróbki rud metali MH 01 03 08 odpady w postaci pyłów i proszków inne niż wymienione w 01 03 07 MNH 01 03 09 (2) czerwony szlam powstający przy produkcji tlenku glinu inny niż odpady wymienione w 01 03 10 MNH 01 03 10* (3) czerwony szlam powstający przy produkcji tlenku glinu zawierający substancje niebezpieczne inny niż odpady wymienione w 01 03 07 MH A 01 03 99 inne niewymienione odpady ANH C 01 04 odpady z fizycznej i chemicznej przeróbki kopalin innych niż rudy metali 01 04 07* odpady zawierające substancje niebezpieczne pochodzące z fizycznej i chemicznej przeróbki kopalin innych niż rudy metali MH 01 04 08 odpady żwiru lub skruszone skały inne niż wymienione w 01 04 07 MNH 01 04 09 odpadowe piaski i iły ANH 01 04 10 odpady w postaci pyłów i proszków inne niż wymienione w 01 04 07 MNH 01 04 11 odpady powstające przy przeróbce soli potasowej i kamiennej inne niż wymienione w 01 04 07 MNH 01 04 12 odpady powstające przy płukaniu i oczyszczaniu kopalin inne niż wymienione w 01 04 07 i 01 04 11 MNH 01 04 13 odpady powstające przy cięciu i obróbce postaciowej skał inne niż wymienione w 01 04 07 MNH 01 04 99 inne niewymienione odpady ANH 01 05 płuczki wiertnicze i inne odpady wiertnicze 01 05 04 płuczki i odpady wiertnicze z odwiertów wody słodkiej ANH 01 05 05* płuczki i odpady wiertnicze zawierające ropę naftową MH B 01 05 06* płuczki i odpady wiertnicze zawierające substancje niebezpieczne MH 01 05 07 zawierające baryt płuczki wiertnicze i odpady inne niż wymienione w 01 05 05 i 01 05 06 MNH 01 05 08 zawierające chlorki płuczki wiertnicze i odpady inne niż wymienione w 01 05 05 i 01 05 06 MNH 01 05 99 inne niewymienione odpady ANH 2 ODPADY Z ROLNICTWA, OGRODNICTWA, AKWAKULTURY, LEŚNICTWA, ŁOWIECTWA I RYBOŁÓWSTWA ORAZ PRZYGOTOWANIA I PRZETWÓRSTWA ŻYWNOŚCI 02 01 odpady z rolnictwa, ogrodnictwa, akwakultury, leśnictwa, łowiectwa i rybołówstwa 02 01 01 osady z mycia i czyszczenia ANH 02 01 02 odpadowa tkanka zwierzęca ANH 02 01 03 odpadowa tkanka roślinna ANH 02 01 04 odpady tworzyw sztucznych (z wyłączeniem opakowań) ANH 02 01 06 odchody zwierzęce, gnojówka i obornik (łącznie z odpadami słomy), ścieki, zbierane i oczyszczane osobno poza miejscem wytwarzania ANH 02 01 07 odpady z gospodarki leśnej ANH 02 01 08* odpady agrochemikaliów zawierające substancje niebezpieczne MH 02 01 09 odpady agrochemikaliów inne niż wymienione w 02 01 08 MNH 02 01 10 odpady metalowe ANH 02 01 99 inne niewymienione odpady ANH 02 02 odpady z przygotowania i przetwórstwa mięsa, ryb i innych środków spożywczych pochodzenia zwierzęcego 02 02 01 osady z mycia i czyszczenia ANH 02 02 02 odpadowa tkanka zwierzęca ANH 02 02 03 surowce i produkty nieprzydatne do spożycia i przetwarzania ANH 02 02 04 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 02 02 99 inne niewymienione odpady ANH 02 03 odpady z przygotowania i przetwórstwa owoców, warzyw, zbóż, olejów jadalnych, kakao, kawy, herbaty i tytoniu; produkcji konserw; produkcji drożdży i ekstraktu drożdżowego, produkcji i fermentacji melasy 02 03 01 szlamy z mycia, oczyszczania, obierania, odwirowywania i oddzielania surowców ANH 02 03 02 odpady konserwantów ANH 02 03 03 odpady poekstrakcyjne ANH 02 03 04 surowce i produkty nieprzydatne do spożycia i przetwarzania ANH 02 03 05 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 02 03 99 inne niewymienione odpady ANH 02 04 odpady z przemysłu cukrowniczego 02 04 01 osady z oczyszczania i mycia buraków ANH 02 04 02 nienormatywny węglan wapnia ANH 02 04 03 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 02 04 99 inne niewymienione odpady ANH 02 05 odpady z przemysłu mleczarskiego 02 05 01 surowce i produkty nieprzydatne do spożycia i przetwarzania ANH 02 05 02 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 02 05 99 inne niewymienione odpady ANH 02 06 odpady z przemysłu piekarniczego i cukierniczego 02 06 01 surowce i produkty nieprzydatne do spożycia i przetwarzania ANH 02 06 02 odpady konserwantów ANH 02 06 03 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 02 06 99 inne niewymienione odpady ANH 02 07 odpady z produkcji napojów alkoholowych i bezalkoholowych (z wyłączeniem kawy, herbaty i kakao) 02 07 01 odpady z mycia, oczyszczania i mechanicznego rozdrabniania surowców ANH 02 07 02 odpady z destylacji spirytualiów ANH 02 07 03 odpady z procesów chemicznych ANH 02 07 04 surowce i produkty nieprzydatne do spożycia i przetwarzania ANH 02 07 05 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 02 07 99 inne niewymienione odpady ANH 3 ODPADY Z PRZETWÓRSTWA DREWNA ORAZ Z PRODUKCJI PŁYT I MEBLI, MASY CELULOZOWEJ, PAPIERU I TEKTURY 03 01 odpady z przetwórstwa drewna oraz z produkcji płyt i mebli 03 01 01 odpady kory i korka ANH 03 01 04* trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir zawierające substancje niebezpieczne MH 03 01 05 trociny, wióry, ścinki, drewno, płyta wiórowa i fornir inne niż wymienione w 03 01 04 MNH 03 01 99 inne niewymienione odpady ANH 03 02 odpady powstające przy konserwacji drewna 03 02 01* środki do konserwacji drewna niezawierające związków chlorowcoorganicznych AH 03 02 02* środki do konserwacji drewna zawierające związki chlorowcoorganiczne AH 03 02 03* metaloorganiczne środki do konserwacji drewna AH 03 02 04* nieorganiczne środki do konserwacji drewna AH 03 02 05* inne środki do konserwacji drewna zawierające substancje niebezpieczne AH B 03 02 99 środki do konserwacji drewna niewymienione gdzie indziej ANH B 03 03 odpady z produkcji i z przetwórstwa masy celulozowej, papieru i tektury 03 03 01 odpady z kory i drewna ANH 03 03 02 szlamy ługu zielonego (z odzyskiwania ługu warzelnego) ANH 03 03 05 szlamy z odbarwiania makulatury ANH 03 03 07 mechanicznie wydzielone odrzuty z przeróbki makulatury i tektury ANH 03 03 08 odpady z sortowania papieru i tektury przeznaczone do recyklingu ANH 03 03 09 odpady szlamu wapiennego (pokaustyzacyjnego) ANH 03 03 10 odpady z włókna, szlamy z włókien, wypełniaczy i powłok pochodzące z mechanicznej separacji ANH 03 03 11 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków inne niż wymienione w 03 03 10 ANH 03 03 99 inne niewymienione odpady ANH 4 ODPADY Z PRZEMYSŁU SKÓRZANEGO, FUTRZARSKIEGO I WŁÓKIENNICZEGO 04 01 odpady z przemysłu skórzanego i futrzarskiego 04 01 01 odpady z mizdrowania i dwoin wapniowych ANH 04 01 02 odpady z wapnienia ANH 04 01 03* odpady z odtłuszczania zawierające rozpuszczalniki bez fazy ciekłej AH B 04 01 04 brzeczka garbująca zawierająca chrom ANH 04 01 05 brzeczka garbująca niezawierająca chromu ANH 04 01 06 osady zawierające chrom, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 04 01 07 osady niezawierające chromu, zwłaszcza z zakładowych oczyszczalni ścieków ANH 04 01 08 odpady skóry wygarbowanej zawierające chrom (wióry, obcinki, pył ze szlifowania skór) ANH 04 01 09 odpady z polerowania i wykańczania ANH 04 01 99 inne niewymienione odpady ANH B 04 02 odpady z przemysłu włókienniczego 04 02 09 odpady materiałów złożonych (np. tkaniny impregnowane, elastomery, plastomery) ANH 04 02 10 substancje organiczne z produktów naturalnych (np. tłuszcze, woski) ANH 04 02 14* odpady z wykańczania zawierające rozpuszczalniki organiczne MH 04 02 15 odpady z wykańczania inne niż wymienione w 04 02 14 MNH 04 02 16* barwniki i pigmenty zawierające substancje niebezpieczne MH 04 02 17 barwniki i pigmenty inne niż wymienione w 04 02 16 MNH 04 02 19* osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne MH 04 02 20 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków inne niż wymienione w 04 02 19 MNH 04 02 21 odpady z nieprzetworzonych włókien tekstylnych ANH 04 02 22 odpady z przetworzonych włókien tekstylnych ANH 04 02 99 inne niewymienione odpady ANH 5 ODPADY Z PRZERÓBKI ROPY NAFTOWEJ, OCZYSZCZANIA GAZU ZIEMNEGO ORAZ PIROLITYCZNEJ PRZERÓBKI WĘGLA 05 01 odpady z rafinacji ropy naftowej 05 01 02* osady z odsalania AH 05 01 03* osady z dna zbiorników AH 05 01 04* kwaśne szlamy z procesów alkilowania AH 05 01 05* wycieki ropy naftowej AH 05 01 06* zaolejone szlamy z konserwacji instalacji lub urządzeń AH 05 01 07* kwaśne smoły AH 05 01 08* inne smoły AH 05 01 09* osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne MH 05 01 10 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków inne niż wymienione w 05 01 09 MNH 05 01 11* odpady z alkalicznego oczyszczania paliw AH 05 01 12* kwasy zawierające ropę naftową AH 05 01 13 osady z uzdatniania wody kotłowej ANH 05 01 14 odpady z kolumn chłodniczych ANH 05 01 15* zużyte materiały filtracyjne AH 05 01 16 odpady zawierające siarkę z odsiarczania ropy naftowej ANH 05 01 17 bitum ANH 05 01 99 inne niewymienione odpady ANH 05 06 odpady z pirolitycznej przeróbki węgla 05 06 01* kwaśne smoły AH 05 06 03* inne smoły AH 05 06 04 odpady z kolumn chłodniczych ANH 05 06 99 inne niewymienione odpady ANH 05 07 odpady z oczyszczania i przesyłu gazu ziemnego 05 07 01* odpady zawierające rtęć AH B 05 07 02 odpady zawierające siarkę ANH 05 07 99 inne niewymienione odpady ANH B 6 ODPADY Z PROCESÓW CHEMII NIEORGANICZNEJ 06 01 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania kwasów 06 01 01* kwas siarkowy i siarkawy AH 06 01 02* kwas chlorowodorowy AH 06 01 03* kwas fluorowodorowy AH 06 01 04* kwas fosforowy i fosforawy AH 06 01 05* kwas azotowy i azotawy AH 06 01 06* inne kwasy AH 06 01 99 inne niewymienione odpady ANH 06 02 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania wodorotlenków 06 02 01* wodorotlenek wapniowy AH 06 02 03* wodorotlenek amonowy AH 06 02 04* wodorotlenek sodowy i potasowy AH 06 02 05* inne zasady AH 06 02 99 inne niewymienione odpady ANH 06 03 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania soli i ich roztworów oraz tlenków metali 06 03 11* sole stałe i roztwory zawierające cyjanki MH 06 03 13* sole stałe i roztwory zawierające metale ciężkie MH 06 03 14 sole stałe i roztwory inne niż wymienione w 06 03 11 i 06 03 13 MNH 06 03 15* tlenki metali zawierające metale ciężkie MH 06 03 16 tlenki metali inne niż wymienione w 06 03 15 MNH 06 03 99 inne niewymienione odpady ANH 06 04 odpady zawierające metale inne niż wymienione w 06 03 06 04 03* odpady zawierające arsen AH B 06 04 04* odpady zawierające rtęć AH B 06 04 05* odpady zawierające inne metale ciężkie AH B 06 04 99 inne niewymienione odpady ANH B 06 05 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków 06 05 02* osady z zakładowych oczyszczalni ścieków zawierające substancje niebezpieczne MH 06 05 03 osady z zakładowych oczyszczalni ścieków inne niż wymienione w 06 05 02 MNH 06 06 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania związków zawierających siarkę, chemicznej przeróbki siarki oraz procesów odsiarczania 06 06 02* odpady zawierające niebezpieczne siarczki MH 06 06 03 odpady zawierające siarczki inne niż wymienione w 06 06 02 MNH 06 06 99 inne niewymienione odpady ANH 06 07 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania chlorowców oraz z chemicznych procesów przetwórstwa chloru 06 07 01* odpady zawierające azbest z elektrolizy AH B 06 07 02* węgiel aktywny z produkcji chloru AH 06 07 03* osady siarczanu baru zawierające rtęć AH B 06 07 04* roztwory i kwasy, np. kwas siarkowy kontaktowy AH 06 07 99 inne niewymienione odpady ANH B 06 08 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i stosowania krzemu i pochodnych krzemu 06 08 02* odpady zawierające niebezpieczne chlorosilany MH 06 08 99 inne niewymienione odpady ANH 06 09 odpady z produkcji, przygotowania, obrotu i sto