KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 14.6.2011 
SEK(2011) 751 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
 
Towarzysz ący dokumentowi: 
 
Wniosek 
 
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
 
w sprawie minimalnych wymaga ń w zakresie ochrony zdrowia i bezpiecze ństwa 
dotyczących nara żenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi 
(polami elektromagnetycznymi) (dwudziesta dyrektywa szczegó łowa w rozumieniu art. 
16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) 
{KOM(2011) 348 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 750 wersja ostateczna}  
 
PL 1   PL SPIS TRE ŚCI 
1. KONTEKST POLITYCZNY....................................................................................... 2 
2. KONSULTACJE I WIEDZA SPECJALISTYCZNA ................................................. 2 3. OPIS PROBLEMU ...................................................................................................... 3 4. CELE........................................................................................................................ .... 7 
5. WARIANTY STRATEGICZNE ................................................................................. 7 6. ANALIZA SKUTKÓW............................................................................................... 8 7. PORÓWNANIE WARIANTÓW .............................................................................. 10 8. MONITOROWANIE I OCENA................................................................................ 12 
 
PL 2   PL 1. KONTEKST  POLITYCZNY 
Niniejsza ocena skutków doty czy ochrony pracowników nara żonych na wysokie poziomy pól 
elektromagnetycznych w czasie pracy. Kwestia ta jest cz ęścią ogólnej polityki UE okre ślonej 
w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), przewiduj ącej zapewnianie 
pracownikom odpowiedniej oc hrony zdrowia i bezpiecze ństwa przed zagro żeniami, na które 
mogą oni być narażeni w ramach dzia łalności zawodowej. 
2. KONSULTACJE  I WIEDZA  SPECJALISTYCZNA 
W przypadku inicjatyw prawodawczych  w dziedzinie polityki spo łecznej Traktat przewiduje 
dwuetapowe konsultacje z partnerami spo łecznymi. Pierwszy etap (zgodnie z art. 154 ust. 2 
TFUE) odby ł się w dniach 1 lipca – 10 wrze śnia 2009 r. W ramach tego etapu konsultacji do 
Komisji wp łynęło 16 odpowiedzi. 
Drugi etap konsultacji, na podstawie art. 154 ust. 3, mia ł miejsce w dniach 20 maja – 5 lipca 
2010 r. i zosta ł przeprowadzony niezale żnie od oceny skutków. Otrzymano 27 odpowiedzi. 
Wyniki mo żna podsumowa ć następująco: 
• Zarówno zwi ązki zawodowe, jak i pracodawcy ogólnie zgadzaj ą się co do tego, że 
obowiązująca dyrektywa nie jest doskona ła i że istnieje podstawowa potrzeba 
nowej inicjatywy UE w celu ochrony pracowników przed polami elektromagnetycznymi. Niektórzy przedstawiciele pracodawców (M ŚP i niektóre 
organizacje krajowe) od dyrektywy wol ą jednak instrumenty niewi ążące.  
• Powszechnie uznaje si ę, że wartości graniczne okre ślone w obowi ązującej 
dyrektywie s ą zbyt niskie i oparte na zbyt konserwatywnych za łożeniach; jednak 
jakkolwiek pracodawcy opowiadaj ą się za podwy ższeniem tych warto ści, 
przedstawiciele pracowników chcieliby, by przysz ła dyrektywa obejmowa ł
a 
długoterminowe skutki zdrowotne.  
• Pracodawcy w sektorze przemys łu (oprócz producentów sprz ętu do MRI) nie s ą 
zwolennikami wy łączenia niektórych kategor ii pracowników z zakresu 
dyrektywy. Podobnie dopuszczenie odst ępstw od granicznych warto ści narażenia 
w niektórych bran żach (ochrona zdrowia) stwarza pewne problemy dla 
przemysłu. 
• Partnerzy spo łeczni potwierdzaj ą, że z zakresu nowego instrumentu prawnego nie 
powinno si ę wyłączać żadnych kategorii pracowników, o ile taki nowy instrument 
umożliwia odpowiedni ą elastyczno ść, niezbędną do dalszego prowadzenia 
działalności. 
• Pracodawcy zdecydowanie popieraj ą elastyczne podej ście, w tym wy łączenia, 
jednak organizacje pracowników obawiaj ą się, że elastyczno ść może ograniczy ć 
ochronę pracowników, je żeli nie będą prowadzone rygorystyczne kontrole. 
• Zarówno organizacje pracodawców , jak i pracowników akceptuj ą dostosowanie 
granicznych warto ści miar wewn ętrznych nara żenia okre ślonych w dyrektywie, a 
 
PL 3   PL także zastosowanie podej ścia strefowego, pozwalaj ącego na lżejszą ocenę ryzyka 
w mniej problematycznych sytuacjach. Partnerzy zgadzaj ą się także co do 
istotności wytycznych operacyjnych. 
• Związki zawodowe popieraj ą, jako podej ście standardowe, poddawanie badaniom 
medycznym osób, które zosta ły narażone na ekspozycj ę przekraczaj ącą wartości 
graniczne. Organizacje pracodawców i lekarze zg łaszają wątpliwości co do tego, 
czy jest to uzasadnion e w przypadku niskich cz ęstotliwości, gdy mo że być trudno 
wykryć skutki nara żenia. 
• Odstępstwa od warto ści granicznych, które u łatwiłyby sektorowi medycznemu 
prowadzenie leczenia przy u życiu MRI, s ą sceptycznie traktowane przez inne 
sektory, natomiast zwi ązki zawodowe zalecaj ą klauzulę wygaśnięcia, pozwalaj ącą 
uniknąć erozji przepisów ochronnych. 
W trakcie konsultacji i oceny skutków zasi ęgano na szerok ą skalę opinii przedstawicieli 
państw członkowskich, ekspertów i zai nteresowanych stron.  
3. OPIS  PROBLEMU 
Na czym polega problem? 
Niniejsza ocena skutków doty czy ochrony pracowników nara żonych na wysokie poziomy pól 
elektromagnetycznych w czasie pracy. Kwestia ta jest cz ęścią ogólnej polityki UE okre ślonej 
w Traktacie, przewiduj ącej zapewnianie pracownikom odpowiedniej ochrony zdrowia i 
bezpiecze ństwa przed zagro żeniami, na które mog ą oni być narażeni w ramach dzia łalności 
zawodowej. Oznacza to, że w niniejszym dokumencie porusza si ę jedynie kwesti ę 
(wysokiego) nara żenia pracowników w czasie pracy, pomijaj ąc kwestię ewentualnego 
(znacznie ni ższego) nara żenia ogółu społeczeństwa wynikaj ącego z u żywania telefonów 
komórkowych, zamieszkiwania w pobli żu linii energetycznych lub przechodzenia przez 
wykrywacze metalu na lotniskach. 
Narażenie pracowników na pola elektromagnetyczne wyst ępuje w wielu sektorach 
działalności – np. w procesach przemys łowych jak spawanie, zgrzewanie, dzia łalność 
nadawcza, produkcja energii elektrycznej itp., a tak że w ramach procedur medycznych, np. 
obrazowania metod ą rezonansu magnetycznego (MRI). Skutki zdrowotne nadmiernego 
narażenia mogą być różne w zale żności od intensywno ści źródeł pola i odleg łości od nich, ale 
również od cech samego promieniowania elektromagnetycznego, np. jego cz ęstotliwości. 
Objawy ostrych skutków nara żenia są dobrze zdefiniowane. W zakresie wysokich 
częstotliwości (np. nadajniki, radary) mog ą występować poważne oparzenia, natomiast w 
zakresie niskich cz ęstotliwości (np. spawanie, produkcja i dystrybucja energii) pr ąd 
indukowany mo że wpływać na funkcje o środkowego i obwodowego uk ładu nerwowego; 
osoby nara żone mogą również odczuwa ć zawroty g łowy, nudno ści, metaliczny posmak lub 
magnetofosfeny (b łyski przed oczami). Bardzo rzadko zdarzaj ą się również drastyczne skutki, 
gdy mocny magnes przyci ąga przedmiot ferromagnetyczny, a przedmiot ten uderza osob ę, 
która przypadkowo znalaz ła się pomiędzy nim a magnesem. 
 
PL 4   PL Kwestia ochrony pracowników nara żonych na pola elektromagnetyczne zosta ła już 
uregulowana na szczeblu UE  w 2004 r., kiedy przyj ęto dyrektyw ę 2004/40/WE1 Parlamentu 
Europejskiego i Rady. 
Bardzo szybko okaza ło się, że dyrektywa w przyj ętym brzmieniu (a szczególnie wi ążące 
dopuszczalne warto ści miar wewn ętrznych ekspozycji) spowodowa łaby powa żne problemy z 
wdrożeniem, a nawet utrudni łaby wykonywanie niezb ędnych procedur medycznych i 
związanych z nimi bada ń w zakresie nowatorskich zastosowa ń medycznych, takich jak MRI. 
Ponadto ukaza ła się duża ilość nowych informacji naukowych wyra źnie wskazuj ących na to, 
że niektóre dopuszczalne warto ści ekspozycji przewidziane w dyrektywie zosta ły ustalone na 
zbyt ostro żnym poziomie. Kwestia ta nabra ła zasadniczego znaczenia w miar ę zbliżania się 
terminu transpozycji dyrektywy przez pa ństwa członkowskie. Komisja postanowi ła 
przeprowadzi ć pełny przegląd sytuacji. 
Kogo sprawa dotyczy i w jaki sposób? 
Ogólnie rzecz bior ąc, z informacji od zainter esowanych stron wynika, że kwestia dotyczy 
ponad 1 500 000 pracowników (nie licz ąc samozatrudnionych) w ponad 200 000 miejsc pracy 
w UE. 
Sektor  Liczba 
pracowników Liczba miejsc pracy / ocen  
Energia elektryczna 200  000 3  000 
Ochrona zdrowia 211  000 13  000 
Przemysł metalowy 1  019  000 162  140 
Telekomunikacja i 
działalność nadawcza 39 500 11  000 
Kolej 120  000 500 
Inne 50  000 25  000 
Razem 1  639  500 214  640 
Źródło: informacje od zainteresowanych stron  
Pracownicy w sektorze medycznym i w przemy śle mogą być narażeni na znacznie wy ższe 
poziomy, ni ż określone dla ogó łu społeczeństwa. Przedstawiciele ogó łu społeczeństwa 
zwykle nie maj ą dostępu do miejsc, w których wyst ępują wysokie poziomy nara żenia.  
W poniższej tabeli przedstawiono mo żliwe skutki dla zdrowia, jakie mog ą zachodzi ć w 
poszczególnych obszarach dzia łalności zawodowej, oraz zwi ązane z nimi zakresy 
częstotliwości. 
                                                 
1 Dyrektywa 2004/40/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie 
minimalnych wymaga ń w zakresie ochrony zdrowia i bezpiecze ństwa dotycz ących nara żenia 
pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (polami elektromagnetycznymi) 
(osiemnasta dyrektywa szczegó łowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG). Dz.U. L 184 
z 24.5.2004, s. 1.  
 
PL 5   PL Zakres cz ęstotliwości Powi ązane dzia łania Potencjalne problemy zdrowotne 
0 Hz Techniki rezonansu 
magnetycznego Dźwigi 
Procesy elektrochemiczne Problemy w zakresie 
bezpiecze ństwa: 
niekontrolowane przyci ąganie 
metali ferromagnetycznych 
Problemy zdrowotne:  zawroty 
głowy, metaliczny posmak, bóle 
głowy 
50 Hz Linie energetyczne 
Wytwarzanie i dystrybucja energii elektrycznej Spawanie 
100 Hz - 10  000 kHz Techniki rezonansu 
magnetycznego (pola gradientowe) Bóle głowy, magnetofosfeny, 
niepożądane skutki dla 
obwodowego uk ładu nerwowego
9 kHz - Spawanie elektryczne 
30 kHz -  Przemys łowe ogrzewanie 
indukcyjne 
300 kHz -  Radio o modulacji amplitudy 
(AM) Przemysłowe ogrzewanie 
indukcyjne Skutki dla uk ładu nerwowego 
3 MHz -  Radio o modulacji amplitudy 
(AM) Zgrzewanie tworzyw sztucznych Prasowanie dielektryczne Utwardzanie indukcyjne Radio o modulacji częstotliwości (FM) 
Przetwórstwo drewna 
300 MHz -  Telewizja 
Diatermia GSM Wulkanizacja dielektryczna 
3 GHz -  Systemy zabezpiecze ń przed 
kradzieżą 
Radary Satelity  (komunikacja z satelitami) 
30 GHz - Przesy ł cyfrowych i 
analogowych sygna łów 
wizualnych Oparzenia 
Obciążenie termiczne 
Źródło: przewodnik dobrych praktyk AGORIA (BE)  
 
PL 6   PL Przyczyny problemu 
Z niedawno przeprowadzonych bada ń2 wynika, że niektóre przepisy dyrektywy 2004/40/WE 
są bardziej rygorystyczne ni ż jest to konieczne. Od czasu opublikowania w 1998 r. zalece ń 
Międzynarodowej Komisji ds. Ochrony pr zed Promieniowaniem Niejonizuj ącym 
(International Commission for Non-ionising Ra diation Protection – ICNIRP), które sta ły się 
podstawą dyrektywy, ukaza ły się nowe dane naukowe dotycz ące wpływu pól o niskiej 
częstotliwości. Z danych tych wynika, że niektóre z obecnych warto ści granicznych mog ą być 
ustalone na zbyt niskim poziomie.  
Środowisko medyczne w szczególno ści przestrzega ło, że dyrektywa 2004/40/WE, nawet z 
uwzględnieniem mniej rygorystycznych zalece ń, uniemożliwi prowadzenie 5-8 % procedur 
medycznych, poniewa ż narażenie personelu medycznego obs ługującego urządzenia MRI 
może przekracza ć wartości graniczne3. Byłoby to niepo żądane, poniewa ż stosowanie MRI 
przedstawia wiele korzy ści dla pacjentów: technika ta umo żliwia diagnoz ę schorzeń, których 
wykrycie by ło dotąd niemożliwe, a tak że interwencje chirurgiczne bez stosowania promieni 
RTG; ponadto niemal ka żdego tygodnia opracowywane s ą nowe zastosowania przynosz ące 
korzyści pacjentom. 
Z drugiej strony niezb ędne jest równie ż zapewnienie ochrony bezpiecze ństwa i zdrowia 
personelu medycznego. 
Stan wdro żenia ram prawnych 
Ramy prawne obowi ązujące obecnie w poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich s ą bardzo 
zróżnicowane. Szczegó łowe informacje zawiera za łącznik 1 do sprawozdania. Bardzo 
nieliczne pa ństwa członkowskie rozpocz ęły już transpozycj ę dyrektywy 2004/40/WE, w 
niektórych przypadkach przewiduj ąc pewną elastyczno ść umożliwiającą odpowiednie 
stosowanie technik MRI (jakkolwiek  w dyrektywie 2004/40/WE nie zezwala si ę na taką 
elastyczno ść). Inne pa ństwa utrzymuj ą dotychczasowe niewi ążące normy lub stosuj ą 
zalecenia ICNIRP do celów praktycznych. Pa ństwa członkowskie wstrzyma ły wprowadzanie 
nowych krajowych przepisów ustawowych transponuj ących dyrektyw ę 2004/40/WE, 
oczekując na wyja śnienia i nowy wniosek Komisji. 
Jeśli sytuacja pozostanie bez zmian, wszystkie 27 pa ństw członkowskich b ędzie musia ło 
dokonać transpozycji przepisów dyrektywy 2004/40/WE do dnia 30 kwietnia 2012 r. 
Oznaczałoby to oczywi ście zniweczenie wysi łków Komisji zmierzaj ących do znalezienia 
rozwiązania zgłaszanych problemów z wdra żaniem; z pewno ścią nie byłby to równie ż 
rezultat, jakiego oczekuj ą rządy, partnerzy spo łeczni i wi ększość zainteresowanych stron.  
                                                 
2 Forschungsbericht 400: Elektromagnetische Felder am Arbeitsplatz — Abschlussbericht, ISSN 0174-
4992, März 2010 (Sprawozdanie BMAS ). Wytyczne ICNIRP: Wytyczne dotycz ące ograniczenia 
narażenia na pola elektryczne i magnetyczne zmienne w czasie (od 1 Hz do 100 kHz): opublikowane w 
grudniu 2010 r. 
3 1) Projekt VT/2007/017: „Badanie nara żenia zawodowego na pola elektromagnetyczne personelu 
obsługującego urządzenia obrazowania metod ą rezonansu magnetycznego i pracuj ącego w ich pobli żu” 
(‘An Investigation into Occupational Exposure to Electromagnetic Fields for Personnel Working With 
and Around Medical Magnetic Resonance Imaging Equipment’); sprawozdanie ko ńcowe – 4 kwietnia 
2008 r.  2) „Ocena pól elektromagnetycznych w pobli żu urządzeń rezonansu magnetycznego (MRI)” 
(„Assessment of electromagnetic fields around magnetic resonance imaging (MRI) equipment”) (2007) 
http://www.hse.gov.uk/re search/rrpdf/rr570.pdf
 
 
PL 7   PL Uprawnienie do dzia łania i zasada pomocniczo ści  
Podstawą działań prawodawczych w dziedzinie zdrowia i bezpiecze ństwa w miejscu pracy s ą 
przepisy art. 153 ust. 1 lit a) oraz ust 2 TFEU, które jednoznacznie zezwalaj ą na działania na 
szczeblu europejskim w tej dziedzinie.  
Przyjmując dyrektyw ę 2004/40/WE, Komisja, Parlament i Rada by ły zdania, że działanie na 
szczeblu UE jest najlepszym sposobem ochrony pracowników przed zagro żeniami 
wynikającymi z nara żenia zawodowego na dzia łanie pól elektromagnetycznych. Obecnie 
Komisja nie widzi nowych przes łanek, które uzasadnia łyby odejście od wyboru dokonanego 
przez Parlament i Rad ę w 2004 r. Konieczno ść ochrony pracowników pozostaje bezsporna. 
Zważywszy na sytuacj ę opisaną w pkt 2.5 sprawozdania, a tak że stwierdzon ą przez wszystkie 
strony potrzeb ę przeglądu, wydaje si ę, że Komisja musi dzia łać, wykorzystuj ąc przysługujące 
jej prawo inicjatywy.  
4. CELE 
Zważywszy na ogólny cel ochrony pracowników w czasie wykonywania przez nich zawodu, 
konkretnym celem jest ochrona przed szkodliwymi polami elektromagnetycznymi.  
Narażenie na pola elektromagnetyczne stanowi z łożone zagro żenie i istnieje konieczno ść 
określenia bardziej konkretnych środków s łużących odpowiedniej ochronie pracowników, 
które jednocze śnie nie ogranicza łyby w nieuzasadniony sposób stosowania i rozwoju 
technologii przemys łowych i medycznych ani nie nak ładałyby nieproporcjonalnych obci ążeń 
na przedsi ębiorstwa, szczególnie M ŚP.  
Celem operacyjnym jest zagwarantowanie skuteczno ści środków ochrony pracowników 
narażonych na pola elektromagnetyczne poprzez ustalenie odpowiednich warto ści 
granicznych oraz zapewnienie pracodawc om odpowiednich informacji o koniecznych 
środkach zarz ądzania ryzykiem. 
5. WARIANTY  STRATEGICZNE 
Wariant A:  brak dzia łań. 
W praktyce oznacza łoby to obowi ązek transpozycji dyrektywy 2004/40/WE do dnia 30 
kwietnia 2012 r. we wszystkich pa ństwach cz łonkowskich.  
Wariant B:  nowa dyrektywa ze zmienionymi granicznymi warto ściami nara żenia. 
Dyrektyw ę 2004/40/WE zast ępuje się nową dyrektyw ą ze zmienionymi granicznymi 
wartościami nara żenia, wyższymi niż poprzednio obowi ązujące, lecz zgodnymi z dowodami 
naukowymi. Szczegó ły zawiera za łącznik 3 do sprawozdania. 
Wariant C1 : nowa dyrektywa ze zmienionymi granicznymi warto ściami nara żenia i 
częściowymi wy łączeniami. 
Dyrektyw ę 2004/40/WE zast ępuje się nową dyrektyw ą ze zmienionymi granicznymi 
wartościami nara żenia, wyższymi niż poprzednio obowi ązujące, lecz zgodnymi z dowodami 
naukowymi (tak jak w wariancie B). Ponadto przewiduje si ę warunkowe wy łączenia w 
 
PL 8   PL odniesieniu do obrazowania metod ą rezonansu magnetycznego, które b ędzie jednak podlega ć 
ogólnym wymogom zarz ądzania ryzykiem zwi ązanym z polami elektromagnetycznymi.  
Wariant C2:  nowa dyrektywa ze zmieni onymi granicznymi warto ściami nara żenia i 
całkowitym wy łączeniem dotycz ącym MRI. 
Dyrektyw ę 2004/40/WE zast ępuje się nową dyrektyw ą ze zmienionymi granicznymi 
wartościami nara żenia, wyższymi niż poprzednio obowi ązujące, lecz zgodnymi z dowodami 
naukowymi (tak jak w wariancie B). Obrazowanie metod ą rezonansu magnetycznego w 
celach medycznych zostanie ca łkowicie zwolnione ze wszyst kich wymogów dyrektywy 
dotyczącej pól elektromagnetycznych. 
Wariant D1:  zastąpienie dyrektywy zaleceniem. 
Dyrektyw ę 2004/40/WE zast ępuje się niewiążącymi zaleceniami dotycz ącymi nara żenia 
zawodowego na pola elektromagnetyczne, opartymi na najnowszych zaleceniach międzynarodowych. Zalecenia te mia łyby form ę podobną do zalecenia Rady z 1999 r. w 
sprawie nara żenia ogółu społeczeństwa na pola elektromagnetyczne. 
Wariant D2:  dobrowolne porozumienia partnerów spo łecznych. 
Dyrektyw ę
 2004/40/WE zast ępuje się dobrowolnymi porozumie niami partnerów spo łecznych 
na poziomie europejskim lub sektorowym  zgodnie z art. 154 ust. 4 TFUE.  
Wariant E:  brak przepisów UE. 
Dyrektywa 2004/40/WE traci moc, podczas  gdy dyrektywa 89/391/EWG (dyrektywa 
ramowa) i obowi ązujące krajowe przepisy regulacyjn e w tej dziedzinie pozostaj ą w mocy. 
Przy braku krajowych przepisów w niektórych pa ństwach cz łonkowskich nara żenie 
zawodowe na pola elektromagnetyczne nie b ędzie uregulowane, co mo że spowodowa ć wzrost 
zagrożenia, obni żenie równo ści itp. W przypadku tego wariantu mo żna założyć, że na 
przykład te kraje, które (cz ęściowo) wdro żyły już dyrektyw ę dotycz ącą pól 
elektromagnetycznych, nie uchyl ą swoich przepisów w tej dziedzinie. 
Powyższe warianty zosta ły uznane przez zaintere sowane strony za u żyteczne. W śród 
alternatywnych wariantów, które nie by ły szczegó łowo analizowane, znalaz ło się podejście 
bardziej sektorowe, ograniczaj ące przepisy do bezpiecze ństwa sprz ętu lub skupiaj ące się 
wyłącznie na „mi ękkich” instrumentach polityki, taki ch jak kampanie informacyjne i 
dokumenty zawieraj ące wytyczne. 
6. ANALIZA  SKUTKÓW 
Punkt wyj ścia analizy skutków 
Podstawą analizy jest za łożenie, że dyrektywa ramowa zosta ła wdrożona w ca łości, ale 
dyrektywa dotycz ąca pól elektromagnetycznych nie zosta ła jeszcze wdro żona. Odpowiada to 
rzeczywistej sytuacji prawnej. 
Z dyskusji z ekspertami i zain teresowanymi stronami wynika ło, że skutki dla środowiska s ą 
mało prawdopodobne, tote ż nie zosta ły one poddane ocenie.  
 
PL 9   PL Skutki spo łeczne 
Skutki spo łeczne obejmuj ą przede wszystkim potencjalne  skutki zdrowotne u 1,5 mln 
pracowników, ze szczególnym uwzgl ędnieniem du żo mniejszej grupy pracowników 
szczególnie zagro żonych – osób z implantami medycznymi lub kobiet w ci ąży. Pod tym 
względem wyra źnie preferowane s ą warianty A, B i C1. Przyj ęcie wariantu A, najbardziej 
rygorystycznego, mog łoby doprowadzi ć do tego, że surowe przepisy o ochronie istnia łyby 
tylko na papierze. Wariant C2 jest mniej korzystny od wymienionych, poniewa ż 
przewidywana w nim ochrona pracow ników w obszarach wysokiego nara żenia jest wyra źnie 
słabsza niż w innych wariantach. 
Do innych istotnych skutków spo łecznych nale żą korzyści dla ogó łu społeczeństwa z 
istotnych medycznych zastosowa ń MRI. Warianty A i B nie oferowa łyby wystarczaj ącej 
elastyczno ści umożliwiającej stosowanie wszystkich tego rodzaju procedur medycznych. 
Wszystkie pozosta łe warianty oferuj ą taką elastyczno ść. 
Skutki gospodarcze 
Do pozytywnych skutków gospodarczych nale żą spójne przepisy europejskie umo żliwiające 
mobilność i wymian ę. Najskuteczniej s ą one zagwarantowane w ramach wariantów A, B, C1 i 
C2, natomiast warianty D1, D2 i E najprawdopodobniej doprowadzi łyby do utrzymania 
wysokiego poziomu niepewno ści. 
Innym istotnym aspektem gospodarczym jest mo żliwość rozwijania dzia łalności gospodarczej 
z możliwie najmniejsz ą liczbą ogranicze ń, co sprzyja wzrostowi gospodarczemu i utrzymaniu 
lub nawet zwi ększeniu liczby miejsc pracy w Europie. Pod tym wzgl ędem warianty A i B 
wydają się ograniczaj ące i utrudniaj ące rozwój gospodarczy w wi ększym stopniu, ni ż jest to 
prawdopodobne w przypadku któregokolwiek z pozosta łych wariantów. 
Koszty zgodno ści z przepisami i koszty administracyjne 
Podsumowanie łącznych kosztów zgodno ści z przepisami i kosztów administracyjnych dla 
poszczególnych wariantów: 
Wariant 
strategiczny Koszty ogó łem (w mln EUR) 
A: brak zmiany 
dyrektywy 
2004/40/WE 660,3 
B: nowe 
graniczne 
wartości miar 
wewnętrznych 
narażenia dla 
wszystkich 
sektorów 526,9 
 
PL 10   PL C1: możliwe 
odstępstwo od 
granicznych 
wartości miar 
wewnętrznych 
narażenia  511,7* 
C2: wykluczenie 
niektórych 
pracowników 497,4 
D1: tylko 
niewiążące 
zalecenia 437,1 
D2: tylko 
porozumienia 
sektorowe 420,2 
E: brak dzia łań 
na szczeblu UE 474,0 
* w tym intensywniejsze szkolenia dot. MRI 
Wdrożenie wariantu A by łoby najbardziej kosztowne. Wariant B poci ąga za sob ą niższe 
koszty wdro żenia niż wariant A, poniewa ż wiele rodzajów dzia łalności w przemy śle 
metalowym, jak ogrzewanie indukcyjne i elektroliza, w wi ększości wypadków znalaz łoby się 
poniżej zmienionych warto ści granicznych. Z zwi ązku z tym pracodawcy w przemy śle 
metalowym nie musieliby podejmowa ć szeroko zakrojonych dzia łań służących ograniczeniu 
narażenia poprzez zmian ę sposobu wykonywania pracy. Wariant B jest jednak 
kosztowniejszy ni ż pozostałe ze wzgl ędu na koszty zwi ązane konkretnie z MRI. Koszt 
pozostałych wariantów jest bardzo zbli żony. 
Warianty C2 i E s ą oceniane przy za łożeniu, że pracodawcy musieliby przeprowadza ć 
dodatkowe oceny ryzyka oprócz tych wymaganych ju ż w myśl dyrektywy ramowej. Koszty 
rezydualne wyst ąpią na przyk ład w sektorach telekomunikacji oraz wytwarzania i przesy łu 
energii elektrycznej, które to sektory nadal b ędą działać według zalece ń ICNIRP 
przewidzianych w dyrektywie 2004/40/WE, poniewa ż dla nich nie stanowi ą one problemu. 
MŚP chcą uproszczonych informacji na szczeblu UE. Potrzebne b ędą zatem prostsze i krótkie 
wytyczne, osobne dla poszczególnych sektor ów (w postaci list kontrolnych) niezale żnie od 
tego, który wariant zostanie wybrany. W okre śleniu sytuacji, w któryc h nie jest konieczna 
szczegółowa ocena, pomog łoby oznakowanie sprz ętu i lepsze informacje od producenta. 
7. PORÓWNANIE  WARIANTÓW 
Niezależnie od wariantu, opisanie korzy ści nastręcza trudno ści. Korzy ści zdrowotne mo żna 
wskazać jedynie o tyle, o ile nie nast ąpią skutki niepo żądane poni żej obecnych lub przysz łych 
wartości granicznych. To powinno sprzyja ć wyborowi jednego spo śród wariantów od A do 
C2. 
 
PL 11   PL Z uwagi na nowe dowody naukowe wskazuj ące na to, że graniczne warto ści narażenia w 
ramach wariantu B  zagwarantuj ą ochronę przed nadmiernym nara żeniem, dodatkowe wady 
wariantu A polegaj ą tylko na ograniczeniu niektórych rodzajów dzia łalności oraz mniejszej 
skłonności do przestrzegania przewidzianych w nim przepisów.  
Z drugiej strony zakresu mo żliwych rozwi ązań – warianty D1 (zalecenie), D2 (dobrowolne 
porozumienie) i E  (brak przepisów UE) mo żna odrzuci ć. Zainteresowane strony i eksperci 
wykazują silną preferencj ę na rzecz spójnych przepisów europejskich, które zapewni ą 
pracodawcom i pracownikom bezpiecze ństwo prawne i fizyczne. Jakkolwiek pola 
elektromagnetyczne same w sobie nie s ą kwestią wielkiej wagi, spójne  przepisy europejskie w 
tej dziedzinie uznaje si ę za sprzyjaj ące jednolitemu europejskiemu rynkowi. Ponadto 
powstrzymanie si ę od jakiegokolwiek dzia łania na szczeblu europejskim odno śnie do pól 
elektromagnetycznych spowodowa łoby, że zagrożeniu ze strony pól elektromagnetycznych 
poświęcano by znacznie mniej uwagi, co mog łoby mieć negatywne skutki zdrowotne.  
Pozostałe trzy warianty to: B (zmienione graniczne warto ści narażenia), C1 (zmienione 
graniczne warto ści narażenia i warunkowe wy łączenia ograniczone do niektórych przepisów 
dotyczących MRI w medycynie) oraz C2  (zmienione graniczne warto ści narażenia i całkowite 
wyłączenie niektórych rodzajów dzia łalności z zakresu dyrektywy).  
Wariant B  ma tę zaletę, że wprowadza spójne zasady dotycz ące pól elektromagnetycznych i 
graniczne warto ści narażenia, które w wielu miejscach pracy s ą już wystarczaj ąco wysokie, 
przez co nie ma ju ż zagrożenia nadmiernym nara żeniem. W porównaniu z wariantem A liczba 
sytuacji, w których mo żliwe jest nadmierne nara żenie, jest znacznie mniejsza. Wariant B jest 
zgodny z nowymi dowodami naukowymi. Wad ą tej opcji jest to, że w niektórych rodzajach 
działalności (np. w niektórych rodzajach pro cedur medycznych z zastosowaniem MRI) 
możliwe jest krótkotrwa łe nadmierne nara żenie. Całkowite wstrzymanie tych dzia łań – które 
w pewnych przypadkach s ą ściśle powiązane z post ępem technicznym i bezpo średnio 
przyczyniaj ą się do zdrowia i dobrostanu ogó łu społeczeństwa – jest problematyczne. 
Zaletą wariantu C1  jest wprowadzenie spójnych zasad dotycz ących pól elektromagnetycznych 
w większości dziedzin, podobnie jak w wariancie B, przy jednoczesnym dopuszczeniu 
odstępstw od granicznych warto ści narażenia w odniesieniu do MR I w medycynie oraz przy 
zintensyfikowaniu środków zapobiegawczych w sytuacja ch, w których grozi nadmierne 
narażenie. Wariant ten, podobnie jak wariant B, opiera si ę na nowych dowodach naukowych. 
Oferuje jednak wi ększą elastyczno ść niż wariant B. Wad ą w a r i a n t u  C 1  j e s t  t o ,  że w 
przypadku odst ępstw przewiduje on bardziej rygorystyczne wymogi co do środowiska pracy i 
jego kontroli.  
Wariant C2  również ma zalety w postaci wprowa dzenia spójnych zasad dotycz ących pól 
elektromagnetycznych w wi ększości dziedzin oraz dopuszczenia elastycznych rozwi ązań w 
sytuacjach, w których istnieje niebezpiecze ństwo nadmiernego nara żenia. Obowi ązki 
wyłączonego sektora w zakresie oceny ryzyka s ą mniejsze. Ogranicza to równie ż koszty 
przestrzegania przepisów. Wad ą tego wariantu jest ryzyko, że może on prowadzi ć do 
niższego poziomu ochrony pracowników. Ponadto sprzyja łby on większemu zró żnicowaniu 
poziomu ochrony pracowników, co by łoby sprzeczne zarówno z liter ą, jak i z duchem 
dyrektywy ramowej. 
Wnioski dotycz ące kosztów:  Koszt wariantu C1 jest wy ższy, niż mniej rygorystycznych 
wariantów od C2 do E. Niemniej jednak przy niewiele wy ższym koszcie wariant C1 jest 
znacznie korzystniejszy ni ż dalsze warianty pod wzgl ędem innych, bardziej jako ściowych 
 
PL 12   PL skutków i gwarantuje wy ższy poziom ochrony pracowników. Kosz t wariantu C1 jest znacznie 
niższy niż w przypadku wariantu A i prawie taki sam, jak koszt wariantu B, jednocze śnie 
zapewniaj ąc sektorowi MRI i przemys łowi potrzebn ą im elastyczno ść.  
W związku z tym, na podstawie powy ższych rozwa żań i zgodnie z wynikami badania opinii, 
Komisja preferuje wariant C1 . 
Ocena badania opinii 
W czasie opracowywania oceny skutków przeprowadzono badanie opinii, w ramach którego 
otrzymano 166 odpowiedzi. Ogólnie rzecz bior ąc, wyniki badania wskazuj ą konsekwentnie, 
że największym poparciem zainteresowanych stron cieszy si ę wariant C1.  
8. MONITOROWANIE  I OCENA   
W dyrektywie ramowej 89/391/EWG or az w 19 dyrektywach szczegó łowych w rozumieniu 
art. 16 ust. 1 tej dyrektywy przewiduje si ę regularny przegl ąd skuteczno ści ich wdro żenia. Od 
2007 r. ten regularny przegl ąd jest zharmonizowany i dokon ywany przez wszystkie pa ństwa 
członkowskie co 5 lat; obejmuje on wszelkie zagro żenia objęte zakresem dyrektyw. Komisja 
następnie opracowuje sprawozdanie.  
Istotnym uczestnikiem procesu oceny i monitoro wania przepisów UE w dziedzinie zdrowia i 
bezpiecze ństwa w miejscu pracy s ą również komitety, w których zasiadaj ą eksperci krajowi z 
państw członkowskich UE. Nale żą do nich w szczególno ści trójstronny Komitet Doradczy ds. 
Bezpiecze ństwa i Ochrony Zdrowia w Miejscu Pracy, powo łany decyzj ą Rady 2003/C 
218/01, oraz Komitet Starszych Inspektorów Pracy, powo łany decyzj ą Komisji 95/319/EC .