P6_TA(2007)0215

Estonia

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 24 maja 2007 r. w sprawie Estonii

Parlament Europejski,

- uwzględniając oświadczenie Prezydencji UE z dnia 2 maja 2007 r. w sprawie sytuacji zaistniałej przed ambasadą Estonii w Moskwie,

- uwzględniając oświadczenie swojego Przewodniczącego Hansa-Gerta Pötteringa oraz debatę plenarną w sprawie sytuacji w Estonii z dnia 9 maja 2007 r.,

- uwzględniając liczne deklaracje poparcia dla Estonii wydane przez Radę, Komisję i rządy państw członkowskich,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że w stolicy Estonii oraz w północno-wschodniej części tego kraju w dniach 26- 28 kwietnia 2007 r. demonstranci protestujący przeciwko decyzji rządu Estonii o przeniesieniu sowieckiego "pomnika wyzwolicieli Tallina" z centrum stolicy Estonii na oddalony o kilka kilometrów cmentarz estońskich sił zbrojnych wywołali trwające dwie noce gwałtowne zamieszki, które rozpoczęły się atakiem demonstrantów na policję i rozwinęły się w zakrojone na szeroką skalę akty wandalizmu w centrum Tallina,

B. mając na uwadze, że policja używała siły tylko w ostateczności i że estoński kanclerz sprawiedliwości nie stwierdził żadnych nieprawidłowości w jej działaniach,

C. mając na uwadze, że rząd Estonii wyjaśnił wcześniej rządowi Federacji Rosyjskiej powody swojej decyzji, proponując współpracę przy przenoszeniu pomnika i zachęcając przedstawicieli władz rosyjskich do wzięcia udziału w ekshumacji szczątków, co spotkało się z odmową władz rosyjskich,

D. mając na uwadze, że ekshumacje przeprowadzono w ścisłej zgodności z międzynarodowymi standardami i normami godnego postępowania oraz że pomnik został ponownie odsłonięty na cmentarzu wojskowym w ramach oficjalnej ceremonii z udziałem przedstawicieli koalicji antyhitlerowskiej,

E. mając na uwadze, że agresywne demonstracje i wystąpienia przeciwko prawu i porządkowi prowadzono przy aktywnym współudziale sił spoza terytorium Estonii,

F. mając na uwadze oświadczenia kilku wysokich rangą urzędników rosyjskich, w tym wygłoszone podczas wizyty w Tallinie oficjalne oświadczenie delegacji Dumy Państwowej, wzywające rząd Estonii do ustąpienia,

G. mając na uwadze, że premier Estonii Andrus Ansip oświadczył, iż wydarzenia te stanowią dobrze skoordynowaną i oczywistą ingerencję w wewnętrzne sprawy Estonii,

H. mając na uwadze, że bezpośrednio po zamieszkach w Tallinie przez siedem dni wrogie demonstracje prorządowej rosyjskiej organizacji młodzieżowej "Nasi" uniemożliwiały normalne funkcjonowanie ambasady Estonii w Moskwie, czego wynikiem były fizyczne napaści na ambasadorów Estonii i Szwecji, groźby zniszczenia budynku ambasady, zerwanie estońskiej flagi na terytorium ambasady i nazwanie Estonii krajem "faszystowskim",

I. mając na uwadze systematyczne "cyberataki" głównie spoza terytorium Estonii mające na celu zablokowanie oficjalnych linii komunikacyjnych oraz stron internetowych administracji estońskiej; mając również na uwadze fakt, że ataki te pochodzą z adresów IP administracji rosyjskiej, oraz fakt, że nadal trwają ataki propagandowe prowadzone za pośrednictwem internetu oraz telefonii komórkowej, w których wzywa się do zbrojnego oporu i dalszych zamieszek,

J. mając na uwadze, że zaledwie kilka dni po wydarzeniach w Tallinie wprowadzono daleko idące ograniczenia dla eksportu towarów estońskich do Rosji, a przedsiębiorstwa rosyjskie zawiesiły realizację umów zawartych z firmami estońskimi, zagrożone zostały dostawy energii do Estonii, a począwszy od końca czerwca 2007 r. zostanie zawieszone połączenie kolejowe na trasie Tallin-Sankt Petersburg,

K. mając na uwadze, że władze rosyjskie, w tym delegacja Dumy Państwowej, odmówiły niestety prowadzenia dialogu z władzami estońskimi, a nawet udziału we wspólnej konferencji prasowej w ministerstwie spraw zagranicznych,

L. mając na uwadze, że metropolita Korneliusz estońskiego kościoła prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego wyraził opinię, że nie ma podstaw do konfliktu między wspólnotami i że nie widzi powodu, by przedstawiać zamieszki jako konflikt między wspólnotą estońsko — a rosyjskojęzyczną,

M. mając na uwadze, że rosyjskie media dodatkowo zaogniały sytuację podając nieprawdziwe informacje, co stało się przyczyną dalszych protestów,

N. mając na uwadze, że jedynie garstka rdzennej ludności rosyjskiej brała udział w manifestacjach i dopuszczała się grabieży, a wielu policjantów rosyjskiego pochodzenia doskonale pełniło swoje obowiązki oraz że zdecydowana większość pytanych osób poparła działania rządu Estonii,

O. mając na uwadze, że Estonia jako niezależne państwo członkowskie UE i NATO ma suwerenne prawo do dokonania oceny swojej tragicznej historii najnowszej, poczynając od utraty niepodległości w wyniku paktu Ribbentrop-Mołotow z 1939 r. odzyskanej dopiero w 1991 r.,

P. mając na uwadze, że sowiecka okupacja oraz aneksja państw bałtyckich nigdy nie zostały uznane przez zachodnie demokracje jako zgodne z prawem;

Q. mając na uwadze, że w swojej rezolucji z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie 60 rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej w Europie w dniu 8 maja 1945 r. [1] Parlament Europejski stwierdził, że "dla niektórych narodów koniec drugiej wojny światowej oznaczał ponowną tyranię narzuconą przez stalinowski Związek Radziecki" oraz pogratulował krajom Europy Środkowo-Wschodniej z okazji odzyskania niepodległości "po tylu dziesięcioleciach sowieckiej dominacji bądź okupacji",

R. mając na uwadze, że jedynie prawny następca Związku Radzieckiego, czyli Federacja Rosyjska, wciąż zaprzecza, iż kraje bałtyckie zostały niezgodnie z prawem włączone do Związku Radzieckiego;

1. wyraża poparcie dla demokratycznie wybranego rządu Estonii, solidaryzując się z nim w jego wysiłkach mających na celu zapewnienie porządku i stabilności, a także praworządności wszystkim mieszkańcom Estonii;

2. uważa, że ataki skierowane przeciwko jednemu z najmniejszych państw członkowskich UE są sprawdzianem europejskiej solidarności;

3. jest zdania, że różnorakie próby ingerowania w wewnętrzne sprawy Estonii, podejmowane przez władze Rosji, są niedopuszczalne;

4. jest zaniepokojony nieodpowiednią ochroną, jaką władze Rosji zapewniają ambasadzie estońskiej w Moskwie, a także fizycznymi napaściami demonstrantów z organizacji "Nasi" na ambasador Estonii; wzywa rząd Rosji do bezwzględnego poszanowania Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych z 1961 r.;

5. potępia rosyjskie próby wywierania presji gospodarczej na Estonię jako narzędzia polityki zagranicznej i wzywa rząd Rosji do przywrócenia normalnych stosunków gospodarczych pomiędzy obydwoma państwami;

6. przypomina władzom Rosji, że niewybredna i otwarcie wroga retoryka kierowana przez nie pod adresem Estonii stoi w jawnej sprzeczności z zasadami postępowania na arenie międzynarodowej i ogólnie wpłynie na stosunki UE z Rosją;

7. wzywa Komisję i wszystkie państwa członkowskie do wsparcia analiz "cyberataków" na estońskie strony internetowe oraz do przedstawienia studium na temat tego, jak można rozwiązać kwestię takich ataków i zagrożeń na poziomie UE, a także wzywa Rosję do pełnego poparcia tych badań;

8. wzywa rząd Rosji do podjęcia otwartego i bezstronnego dialogu z demokratycznymi państwami Europy Wschodniej i Środkowej na temat historii XX wieku oraz zbrodni przeciwko ludzkości, w tym zbrodni popełnionych w tym czasie przez totalitarny komunizm;

9. z zadowoleniem przyjmuje słowa estońskiego prezydenta Toomasa Hendrika Ilvesa, który podkreślił, że wszyscy ludzie, którzy przybyli do Estonii w czasach sowieckich i żyją obecnie w Republice Estonii, a także ich dzieci i wnuki, są estońskimi współobywatelami, że wszyscy Estończycy mają własne, niezwykle bolesne doświadczenia związane z życiem pod okupacją trzech kolejnych mocarstw w minionym wieku; oraz że istnieje potrzeba dostrzeżenia i zrozumienia tragedii innych; i który przypomniał wszystkim zaangażowanym stronom, że w tym celu należy zintensyfikować dialog wewnętrzny w Estonii, tak aby pokonać istniejące bariery między różnymi społecznościami i stworzyć nowe możliwości integracji, zwłaszcza dla rosyjskojęzycznych obywateli;

10. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, a także rządom i parlamentom państw członkowskich oraz rządowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej.

[1] Dz.U. C 92 E z 20.4.2006, str. 392.

--------------------------------------------------