P6_TA(2006)0089

Ochrona socjalna i integracja społeczna

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie ochrony socjalnej i integracji społecznej (2005/2097(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając komunikat Komisji pt. "Projekt Wspólnego Sprawozdania w sprawie Ochrony Socjalnej i Integracji Społecznej" (COM(2005)0014),

- uwzględniając dokument roboczy służb Komisji pt. "Załącznik do Projektu Wspólnego Sprawozdania w sprawie Ochrony Socjalnej i Integracji Społecznej" (SEC(2005)0069),

- uwzględniając dokument roboczy służb Komisji dotyczący integracji społecznej w nowych Państwach Członkowskich: synteza wspólnych dokumentów dotyczących integracji społecznej (SEC(2004)0848),

- uwzględniając konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w Brukseli w dniach 22 i 23 marca 2005 r.,

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 marca 2005 r. w sprawie śródokresowej rewizji Strategii Lizbońskiej [1],

- uwzględniając konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej z Santa Maria da Feira w dniach 19 i 20 czerwca 2000 r., a zwłaszcza porozumienie w sprawie ustalenia wskaźników służących za wspólny punkt odniesienia w walce z wykluczeniem społecznym i zwalczaniem ubóstwa,

- uwzględniając komunikat Komisji w sprawie Agendy Społecznej (COM(2005)0033),

- uwzględniając decyzję Rady 2005/600/WE z dnia 12 lipca 2005 r. w sprawie wytycznych dla polityk zatrudnienia Państw Członkowskich [2],

- uwzględniając decyzję nr 50/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 grudnia 2001 r. ustanawiającą program działań Wspólnoty wspierający współpracę między Państwami Członkowskimi w celu zwalczania wyłączenia społecznego [3],

- uwzględniając art. 27 ust. 1 Konwencji o Prawach Dziecka ONZ, na mocy którego Państwa Strony uznają prawo każdego dziecka do poziomu życia odpowiadającego jego rozwojowi fizycznemu, psychicznemu, duchowemu, moralnemu i społecznemu,

- uwzględniając art. 27 ust. 2 i 3 Konwencji o Prawach Dziecka ONZ, uznające główną odpowiedzialność rodziców w tej kwestii oraz rolę rządów, które będą podejmowały właściwe kroki dla wspomagania ich w realizacji tego prawa oraz będą udzielały, w razie potrzeby, pomocy materialnej oraz innych programów pomocy, szczególnie w zakresie żywności, odzieży i mieszkań,

- uwzględniając komunikat Komisji w sprawie wzmocnienia wymiaru społecznego Strategii Lizbońskiej: usprawnienie otwartej koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej (COM(2003)0261),

- uwzględniając komunikat Komisji w sprawie modernizacji ochrony socjalnej w celu rozwoju wysokowartościowej, dostępnej i przyszłościowej opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej: wsparcie krajowych strategii poprzez "otwartą metodę koordynacji" (COM(2004)0304),

- uwzględniając Zieloną Księgę Komisji pt. "Wobec zmian demograficznych: nowa solidarność między pokoleniami" (COM(2005)0094),

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 czerwca 2002 r. w sprawie komunikatu Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: wspólny projekt sprawozdania w sprawie integracji społecznej [4],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 czerwca 2003 r. w sprawie stosowania otwartej metody koordynacji [5],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 24 września 2003 r. w sprawie wspólnego sprawozdania Komisji i Rady w sprawie adekwatnych i trwałych systemów emerytalnych [6],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie unowocześniania opieki społecznej i rozwoju wysokiej jakości opieki zdrowotnej [7],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 maja 2005 r. w sprawie Agendy Społecznej na lata 2006-2010 [8],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie integracji społecznej w nowych Państwach Członkowskich [9],

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz opinię Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A6-0028/2006),

A. mając na uwadze, że na posiedzeniu Rady Europejskiej w Lizbonie w marcu 2000 r. Unia Europejska określiła kompleksową strategię na rzecz długoterminowego wzrostu gospodarczego, pełnego zatrudnienia, spójności społecznej i trwałego rozwoju w społeczeństwie opartym na wiedzy, której fundament stanowią know-how i innowacje; mając na uwadze, że po pięciu latach cele strategii pozostają w dużym stopniu niezrealizowane;

B. mając na uwadze, że na szczycie Rady Europejskiej w Nicei w 2000 r. Państwa Członkowskie podjęły się znacznego i wymiernego ograniczenia ubóstwa oraz wykluczenia społecznego do 2010 r.;

C. mając na uwadze, że integracja społeczna, jako prawo fundamentalne, jest kwestią godności ludzkiej;

D. mając na uwadze, że przy spełnieniu pewnych warunków integracja społeczna może bezpośrednio i znacząco przyczynić się do rozwoju gospodarczego;

E. mając na uwadze, że od integracji społecznej zależy spójność społeczna, będąca podstawową wartością Unii Europejskiej i narzędziem walki z wykluczeniem społecznym i dyskryminacją, która pociąga za sobą walkę z marnotrawstwem zasobów ludzkich oraz poważnymi konsekwencjami zmian demograficznych;

F. mając na uwadze, że zgodnie ze statystykami ze źródeł OECD, ludność państw należących do tej organizacji starzeje się oraz że na 100 osób aktywnych zawodowo przypada aktualnie 38 osób na emeryturze, a jeżeli polityka zatrudnienia nie ulegnie zmianie, liczby te mogą wzrosnąć aż do 70 emerytów na 100 osób czynnych zawodowo,

G. mając na uwadze, że modernizacja ochrony socjalnej powinna służyć nie tylko zapewnieniu trwałości finansowej, lecz także dzieleniu ryzyka, którego nie mogą ponosić jednostki oraz na wspieraniu rozwoju gospodarczego i zatrudnienia, tak by zyskały one charakter trwały;

H. potwierdzając zatem, że ochrona socjalna oparta na zasadach powszechności, równości i solidarności stanowi zasadniczy element europejskiego modelu społecznego,

Uwagi ogólne

1. z zadowoleniem przyjmuje wyżej wspomniane wspólne sprawozdanie, które jako pierwsze omawia zarówno ochronę socjalną, jak i integrację społeczną na poziomie UE-25 i w którym zajęto się postępami Państw Członkowskich w osiąganiu celów ustalonych przez Radę Europejską w Lizbonie; zauważa, że celem sprawozdania jest przedstawienie wytycznych dla walki z wykluczeniem społecznym oraz eliminacji ubóstwa do 2010 r., a także pomoc Państwom Członkowskim w reformie systemów ochrony socjalnej z myślą o zapewnieniu ich zdolności do świadczenia usług wysokiej jakości oraz adekwatności i ich przyszłej trwałości;

2. zauważa, że wspólne sprawozdanie stwierdza, iż walka z ubóstwem i wykluczeniem społecznym pozostaje poważnym wyzwaniem dla Unii i jej Państw Członkowskich, gdyż poziom ubóstwa i wykluczenia społecznego w Unii, w kategoriach dochodu, jest wysoki — w 2002 r. ubóstwem zagrożonych było ponad 68 milionów ludzi, czyli 15 % ludności UE;

3. zauważa, że pomimo ważnych ulepszeń strukturalnych na rynkach pracy w UE, dokonanych w ciągu ostatniego dziesięciolecia, poziomy zatrudnienia i udziału w UE pozostają niedostateczne, oraz że bezrobocie jest nadal wysokie w wielu Państwach Członkowskich, zwłaszcza w niektórych grupach, np. wśród ludzi młodych, pracowników starszych, kobiet i osób doświadczających specyficznych trudności; zauważa również, że wykluczenie z rynku pracy ma nie tylko wymiar krajowy, lecz także regionalny i lokalny;

4. zwraca uwagę na fakt, że niedawne spowolnienie gospodarcze, wraz z towarzyszącym mu wzrostem bezrobocia i mniejszą liczbą miejsc pracy, zwiększa liczbę osób narażonych na ubóstwo i wykluczenie oraz pogarsza sytuację tych, których te problemy już dotykają; dzieje się tak zwłaszcza w niektórych Państwach Członkowskich, w których występują problemy długoterminowego bezrobocia lub braku aktywności zawodowej;

5. podkreśla, że zatrudnienie powinno być traktowane jako najbardziej skuteczna ochrona przed ubóstwem i że należy w związku z tym utrzymać finansowy aspekt pracy poprzez środki promujące zatrudnienie kobiet ustalając założenia liczbowe proponowanych miejsc pracy;

Integracja społeczna

6. uważa, że wysiłki na rzecz zwalczania ubóstwa i wykluczenia społecznego muszą być prowadzone w sposób trwały i na szeroką skalę, w celu poprawy sytuacji ludzi najbardziej narażonych na ubóstwo i wykluczenie, takich jak osoby wykonujące prace dorywcze, osoby bezrobotne, gospodarstwa domowe, w których jeden rodzic (zazwyczaj kobieta) wychowuje dziecko, osoby starsze żyjące samotnie, kobiety, rodziny wielodzietne, dzieci najmniej uprzywilejowane, a także mniejszości etniczne, osoby chore lub niepełnosprawne, osoby bezdomne, ofiary handlu ludźmi oraz ofiary uzależnień od narkotyków i alkoholu;

7. jest zdania, że fundamentalne znaczenie ma uznanie trudności napotykanych przez osoby najmniej uprzywilejowane, w tym ludzi niepełnosprawnych, mniejszości etniczne i imigrantów, w dostępie do rynku pracy i pozostawaniu na tym rynku; wzywa Państwa Członkowskie do wspierania integracji osób najmniej uprzywilejowanych w celu zapobiegania wykluczeniu społecznemu i walki z nim, a także wspierania edukacji, zachęcania do tworzenia miejsc pracy, szkoleń i rozwoju karier, godzenie życia zawodowego z rodzinnym a także prawo do równego dostępu do usług medycznych i godziwych warunków mieszkania i zapewnienia trwałości systemów ochrony socjalnej; w związku z powyższym zaznacza konieczność poprawy jakości porównywalnych danych;

8. zwraca uwagę na fakt, że rozwiązywanie kwestii nierówności w systemie kształcenia i szkoleń oraz podnoszenie kwalifikacji siły roboczej niezależnie od wieku, wśród mężczyzn i kobiet oraz mniejszości etnicznych i narodowych, są kluczowymi środkami na rzecz przeciwdziałania bezrobociu; zauważa także, iż zajęcie się tymi nierównościami jest szczególnie istotne dla osiągnięcia celów lizbońskich w zakresie zatrudnienia, jakości miejsc pracy oraz integracji społecznej;

9. podkreśla w związku z powyższym, że wobec członków mniejszości romskiej należałoby stworzyć wszelkie możliwe środki zachęty, by zaczęli oni dbać o dalsze kształcenie swoich dzieci i o rozwój ich pozytywnych cech i umiejętności;

10. wzywa Państwa Członkowskie do wymiany najlepszych praktyk w celu zapobiegania wczesnemu kończeniu edukacji, podwyższania poziomu edukacji, zwłaszcza w dziedzinie języków obcych i nowych technologii, ułatwiania przejścia ze szkoły do pracy, zwiększania dostępu grup najmniej uprzywilejowanych, w tym pracowników o niższych kwalifikacjach i pracowników starszych, do kształcenia i szkoleń oraz stworzenia podstaw dla powszechnej dostępności kształcenia przez całe życie; zaznacza, że w strategie te powinny być zaangażowane wszystkie zainteresowane podmioty, w tym partnerzy społeczni, lecz także społeczeństwo obywatelskie i instytucje zajmujące się kształceniem, nie pozbawiając jednak państwa jego istotnej roli, jaką jest zapewnienie wysokiej jakości szkolnictwa publicznego;

11. zaleca Państwom Członkowskim, w celu zwalczenia wykluczenia społecznego osób po 50. roku życia i ułatwienia ich utrzymania na rynku pracy, rozwijanie dostępu do szkoleń przez całe życie, tak aby zniwelować ryzyko utraty pracy;

12. w związku z powyższym uważa, że uwzględniając korzyści, jakie wykwalifikowana siła robocza przynosi pracodawcom, oczywiste wydaje się, że powinni oni w większym stopniu angażować się w kształcenie przez całe życie;

13. wskazuje jednak, że w pewnych przypadkach ani odpowiedni poziom edukacji, ani wielokrotne przekwalifikowanie się nie gwarantują zatrudnienia; dlatego podkreśla potrzebę wykorzystania w większym stopniu mechanizmu prac publicznych niemających na celu osiągnięcia zysku

14. zaznacza, że w czternastu z siedemnastu Państw Członkowskich w dostępne są dane [10], ubóstwo dzieci wzrosło w latach 90.; zwraca uwagę na fakt, że utrzymujące się ubóstwo dzieci dotyczy głównie rodzin, w których dziecko wychowuje jeden rodzic, rodzin wielodzietnych z co najmniej trojgiem dzieci na utrzymaniu, imigrantów i osób należących do mniejszości etnicznych oraz rodzin w których rodzice są bezrobotni lub zatrudnieni w niepełnym wymiarze czasu; podkreśla, że zapobieganie i eliminację dziedziczenia ubóstwa należy traktować w sposób priorytetowy na poziomie UE oraz że powinny temu towarzyszyć odpowiednie środki finansowe (np. dzięki większemu wykorzystaniu funduszy strukturalnych, a w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego); podkreśla, że wskaźniki należy rozpatrywać z perspektywy skoncentrowanej na dziecku oraz osobach żyjących samotnie, nawet jeśli wiadomo, że nie można ograniczyć ubóstwa dzieci bez ograniczenia ubóstwa gospodarstw domowych oraz zapewnienia powszechnego dostępu do wysokiej jakości usług;

15. zauważa, że według źródeł Eurostatu, jedna trzecia narodzin w Unii Europejskiej ma miejsce poza instytucją małżeństwa i że liczba ta wzrasta każdego roku; sądzi, iż trend ten świadczy o konieczności znalezienia skutecznych mechanizmów wspierających właściwe funkcjonowanie różnych typów rodziny jako instytucji;

16. uważa, że usługi socjalne związane z dziećmi i opieką nad nimi są istotnym warunkiem wstępnym dla zapobiegania i ograniczenia ubóstwa, wykluczenia społecznego i dyskryminacji oraz ułatwienia godzenia życia zawodowego z rodzinnym; zaznacza potrzebę zapewnienia wszystkim dzieciom łatwego i równego dostępu do edukacji; uznaje zasadniczą rolę prywatnych usługodawców w dostarczaniu usług tego rodzaju;

17. wzywa Komisję do przedstawienia Zielonej Księgi w sprawie ubóstwa dzieci, zawierającej wyraźnie określone cele i odpowiednie środki na rzecz eliminacji ubóstwa dzieci, zmierzające do integracji społecznej dzieci ze środowisk ubogich;

18. wzywa Komisję do podjęcia wzmożonych działań na rzecz wprowadzenia "Karty Praw Dziecka" mającej zapewnić postęp w ochronie praw dziecka w ramach polityki wewnętrznej i zewnętrznej UE;

19. zwraca uwagę na potrzeby ludzi młodych, spotykających się z trudnościami w integracji gospodarczej i społecznej w momencie przejścia ze szkoły na rynek pracy oraz bardziej narażonych na wykluczenie społeczne; wzywa Państwa Członkowskie do dopilnowania, by bezrobocie młodzieży było traktowane w sposób szczególny, jako odrębny priorytet, poprzez szczególne środki polityczne i szkoleniowe, w tym wspieranie inicjatyw i rozwój przedsiębiorczości;

20. wzywa Państwa Członkowskie do opracowania zintegrowanych strategii służących wspieraniu rozwoju pod względem gospodarczym, społecznym, kulturalnym i ochrony środowiska naturalnego geograficznie odległych i niewystarczająco rozwiniętych obszarów miejskich, wysp i obszarów wiejskich w celu przeciwdziałania problemom związanym z wykluczeniem i ubóstwem, zapobiegając ich przechodzeniu z pokolenia na pokolenie;

21. podkreśla potrzebę zwiększenia udziału kobiet w zatrudnieniu poprzez eliminację czynników utrudniających kobietom wchodzenie na rynek pracy, w szczególności poprzez zachęcanie kobiet starszych do dłuższego pozostawania na rynku pracy;

22. zaleca, aby Państwa Członkowskie wsparły politykę wzrostu i zatrudnienia kobiet, ułatwiając kobietom dostęp do wartościowych miejsc pracy i równe traktowanie w zakresie płacy;

23. podkreśla, że rozwój działalności kobiet powinien być postrzegany nie tylko jako konieczność w obliczu ubóstwa, z powodu którego cierpią głównie kobiety, ale także jako środek zachowania równowagi między liczbą pracujących i niepracujących, zagrożonej starzeniem się społeczeństw;

24. w związku z powyższym wzywa Państwa Członkowskie do skupienia się na eliminacji nierówności na rynku pracy, takich jak różnice między płciami w zakresie zatrudnienia, bezrobocia i zatrudnienia nietypowego, segregacja płci według sektorów i rodzajów pracy, różnice płac kobiet i mężczyzn, nierówny status oraz ograniczony odsetek kobiet na stanowiskach decyzyjnych; uważa, że Państwa Członkowskie powinny przy tym ułatwiać dokonywanie osobistych wyborów w zakresie godzenia życia zawodowego z rodzinnym oraz dostęp do wysokiej jakości niekosztownych usług w zakresie opieki nad dziećmi i innymi osobami zależnymi; uważa ponadto, że istotne jest także zapewnienie włączenia perspektywy płci w główny nurt wszystkich polityk i programów;

25. wzywa ponadto Państwa Członkowskie do podjęcia działań gwarantujących, że kobiety nie będą poszkodowane przy obliczaniu wysokości przysługujących im emerytur ze względu na przerwy w zatrudnieniu spowodowane urlopem macierzyńskim lub wychowawczym;

26. wzywa Państwa Członkowskie, w odniesieniu do prowadzonej przez nie walki z wysokim poziomem wykluczenia, z jakim spotykają się mniejszości etniczne i imigranci, do opracowywania i wdrażania środków, w tym środków na rzecz podnoszenia świadomości, integracji wspomnianych grup na rynku pracy, egzekwowania przepisów prawnych zakazujących handlu ludźmi i dyskryminacji oraz ułatwiania integracji społecznej wspomnianych grup poprzez rozwiązania szczegółowe i złożone programy, związane ze specjalnymi programami edukacyjnymi, oraz zapewnienie godnych warunków życiowych i mieszkaniowych, będących warunkiem wstępnym integracji społecznej;

27. wzywa Komisję do przedstawienia projektów zmierzających do stworzenia odpowiednich ram prawnych dla eliminacji dyskryminacji osób niepełnosprawnych, propagowania równych szans oraz pełnego uczestnictwa tych osób w życiu zawodowym, społecznym i politycznym, w szczególności w formie wniosku dotyczącego dyrektywy opartej na art. 13 Traktatu WE, która objęłaby dziedziny do tej pory nieuregulowane;

28. podkreśla potrzebę poprawy sytuacji mieszkaniowej, a zwłaszcza ułatwienia dostępu dla grup mniej uprzywilejowanych szczególnie dotkniętych ubóstwem, takich jak osoby najmniej uprzywilejowane oraz osoby starsze wymagające opieki; wzywa do poświęcania większej uwagi osobom bezdomnym, w szczególności poprzez zapewnienie im opieki, umożliwienie zdobycia podstawowych kwalifikacji oraz wspieranie ich integracji społecznej, co wymagało będzie realizacji polityk publicznych, w szczególności w dziedzinie budownictwa mieszkaniowego, opieki zdrowotnej i oświaty, by zapewnić dostęp takim osobom;

29. w związku z powyższym uważa ponadto, że kształceniu w zakresie podstawowych kwalifikacji, którego celem byłoby nie tylko rozwijanie umiejętności niezbędnych w życiu codziennym, lecz które skłaniałoby także do solidarności z osobami o mniejszych możliwościach, powinno być poddawane ustawicznie całe europejskie społeczeństwo, poczynając od etapu szkolnictwa podstawowego;

30. w pełni popiera zamiar Komisji dotyczący ogłoszenia roku 2007 Europejskim Rokiem na rzecz Równych Szans dla Wszystkich; jest zdania, że powinno to pomóc w uwypukleniu znaczenia problemu, w ocenie postępów osiągniętych w całej UE oraz w stworzeniu ram dla dalszych działań politycznych i inicjatyw z myślą o wzmocnieniu antydyskryminacyjnego prawodawstwa UE, dotyczącego dyskryminacji bezpośredniej i pośredniej oraz obejmującego kwestie równouprawnienia płci we wszystkich dziedzinach;

31. z zadowoleniem przyjmuje fakt uznania, że osoby znajdujące się w najbardziej niekorzystnej sytuacji społecznej doświadczają na ogół najtrudniejszych warunków społeczno-środowiskowych, co powinno zostać należycie uwzględnione w zwalczaniu wykluczenia społecznego;

32. wzywa Komisję do podjęcia działań prawnych przeciw Państwom Członkowskim, które nie stosują lub nie dokonały w terminie transpozycji wymaganych dyrektyw antydyskryminacyjnych, opartych na art. 13 Traktatu WE;

33. ponownie wyraża potrzebę dokonania ulepszeń w zharmonizowanym gromadzeniu danych oraz opracowywaniu wspólnych wskaźników, uwzględniających różnice wieku i płci, ponieważ tego rodzaju wskaźniki odgrywają istotną rolę w monitorowaniu i ocenie polityk dotyczących ubóstwa i wykluczenia społecznego;

34. jest zdania, że rzeczywiste włączenie integracji społecznej w główny nurt polityk powinno być realizowane poprzez ustanowienie systematycznej oceny polityk ex-ante i ex-post, tak na poziomie krajowym, jak i na poziomie UE;

35. zaznacza, że w proces integracji społecznej rzeczywiście zaangażowane powinny być kluczowe podmioty na poziomie lokalnym i regionalnym, takie jak lokalne władze odpowiedzialne za politykę integracji społecznej, partnerzy społeczni, organizacje pozarządowe oraz ludzie doświadczający ubóstwa i wykluczenia społecznego;

36. popiera zamiar Komisji dotyczący poświęcenia szczególnej uwagi problemowi zwalczania ubóstwa poprzez zorganizowanie Europejskiego Roku Walki z Wykluczeniem i Ubóstwem;

Ochrona socjalna

37. jest zdania, że gwałtowne zmiany wynikające z globalizacji i powszechnego stosowania technologii informacyjnych i komunikacyjnych zwiększają narażenie na ryzyko społeczne, wywołując potrzebę tworzenia bardziej skutecznych środków ochrony socjalnej, z myślą o zapewnieniu powszechnego prawa do ochrony socjalnej;

38. podkreśla, że systemy zabezpieczenia i świadczeń społecznych często z opóźnieniem dostosowują się do bardziej elastycznych form zatrudnienia i samozatrudnienia oraz nie zapewniają odpowiedniego wsparcia, co może stanowić barierę dla osób podejmujących pracę; dlatego uważa, że czynnik ten należy uwzględnić przy modernizacji systemów;

39. uważa, że obecne tendencje demograficzne, to jest starzenie się siły roboczej oraz zmniejszanie się liczby osób w wieku produkcyjnym, stanowią wyzwanie dla finansowej trwałości systemów ochrony socjalnej w perspektywie średnio- i długoterminowej;

40. wskazuje, w związku z powyższym, na konieczność wspierania rozwoju i realizacji kompleksowych strategii na rzecz osób starszych, które miałyby na celu umożliwienie pracownikom dłuższego pozostawania w stanie aktywności zawodowej oraz zachęcanie pracodawców do zatrudniania i zatrzymywania pracowników starszych;

41. wzywa Komisję do przedłożenia projektów zmierzających do ustanowienia odpowiednich ram prawnych służących likwidacji dyskryminacji osób ze względu na wiek;

42. w świetle powyższego uznaje, że Europejski Fundusz Społeczny może pełnić ważną rolę w integracji i reintegracji starszych pracowników na rynku pracy oraz, bardziej ogólnie, w społecznej integracji grup najbardziej narażonych i/lub społecznie wykluczonych;

43. jest zdania, że dla zapewnienia trwałości finansowej systemów emerytalnych potrzebny jest wzrost gospodarczy i wystarczająca produktywność, a także wysoki poziom zatrudnienia i aktywna promocja kształcenia przez całe życie, jakość miejsc pracy oraz bezpieczne i zdrowe środowisko pracy;

44. zaleca, aby systemy emerytalne nie stanowiły jedynie różnorakich form ubezpieczenia społecznego i dodatkowego (niezależnie od tego, czy są ustawowe czy prywatne), ale w możliwie najszerszym zakresie zapewniały sprawiedliwość społeczną w systemach emerytalnych;

45. jest zdania, że w celu zapobieżenia niekorzystnemu wpływowi na zatrudnienie przy reformach publicznych systemów emerytalnych należy unikać zwiększania podatkowego obciążenia pracy, utrzymując odpowiednią równowagę między opodatkowaniem pracy a podatkami pochodzącymi z innych źródeł;

46. wzywa Państwa Członkowskie do wzmocnienia zdolności administracyjnych i instytucjonalnych, w tym co do poprawy równego dostępu do usług wysokiej jakości, szczególnie w dziedzinach zdrowia i opieki długoterminowej, ubezpieczeń społecznych, usług socjalnych obejmujących również doradztwo w zakresie praw socjalnych, usług związanych z opieką nad dziećmi, transportem i mobilności, usług reintegracyjnych skoncentrowanych wokół integracji na rynku pracy oraz usług w zakresie szkoleń zawodowych;

47. oczekuje na dokument Komisji w sprawie minimum socjalnego, jako potencjalnie użytecznego wkładu do debaty poświęconej integracji społecznej i ochronie socjalnej;

48. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady o zastosowaniu otwartej metody koordynacji w dziedzinie zdrowia i opieki długoterminowej; podkreśla, że organizacja i dostarczanie opieki zdrowotnej znajduje się i powinno pozostać w sferze kompetencji Państw Członkowskich; ponownie wyraża swoje poparcie dla realizacji trzech podstawowych celów w dziedzinie zdrowia i opieki długoterminowej: powszechnego dostępu, niezależnie od poziomu dochodów i zamożności, wysokiej jakości i trwałości finansowej;

49. zaznacza, że szczególną uwagę należy poświęcić osobom wymagającym długoterminowej lub kosztownej opieki oraz osobom mającym szczególne trudności w dostępie do opieki; podkreśla, że jeżeli zdrowie ma być wspierane i chronione, systemy zdrowotne muszą opierać się nie tylko na zasadzie ubezpieczeniowej, lecz również na solidarności;

50. opowiada się ponadto za poprawą niezbędnych usług socjalnych w zakresie opieki nad osobami zależnymi, tzn. takimi, które nie mogą same wykonać podstawowych codziennych czynności;

51. zauważa, że chociaż publiczne systemy emerytalne powinny pozostawać ważnym źródłem dochodu emerytów, prywatne zabezpieczenie poprzez systemy pracownicze lub indywidualne może pełnić rolę uzupełniającą w otrzymywaniu dodatkowych świadczeń emerytalnych;

52. wskazuje w tym kontekście na potrzebę koordynacji kompleksowych systemów informacyjnych i monitorujących, dostarczających wiedzy o konsekwencjach dla dochodów i poziomu życia jednostek;

53. podkreśla znaczenie ciągłej oceny efektywności systemów emerytalnych pod względem ich trwałości finansowej, a także osiągania celów socjalnych;

54. wzywa Radę Europejską, by w celu usprawnienia i uproszczenia otwartej metody koordynacji przyjęła na wiosennym szczycie w 2006 r. zintegrowane ramy w dziedzinie ochrony socjalnej i integracji społecznej oraz uzgodniła jednolity wykaz wspólnych celów w dziedzinie integracji społecznej, emerytur, zdrowia i opieki długoterminowej;

55. uważa, że w kontekście procesu lizbońskiego stworzenie zintegrowanych ram oraz usprawnienie koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i integracji społecznej stanowi okazję do wzmocnienia społecznego wymiaru ochrony socjalnej jako wymiaru o samodzielnym i niezależnym znaczeniu społeczno-gospodarczym, w przeciwieństwie do koordynacji polityki społecznej i zatrudnienia;

56. wzywa Państwa Członkowskie i Komisję, by stosując metodę otwartej koordynacji w zakresie ochrony socjalnej i integracji społecznej, zwracały w przyszłości większą uwagę na kwestie godzenia życia zawodowego z rodzinnym, ze szczególnym uwzględnieniem dostępu do opieki nad dziećmi, wysokości dochodów rodziny oraz wskaźnika zatrudnienia matek;

57. wzywa Państwa Członkowskie do optymalnego wykorzystania potencjału oferowanego przez proces otwartej metody koordynacji, stanowiący narzędzie tworzenia polityk w dziedzinach zatrudnienia, ochrony socjalnej, integracji społecznej, emerytur i zdrowia;

58. wzywa Państwa Członkowskie, w szczególności nowe Państwa Członkowskie, do dokonaniu przeglądu krajowych systemów emerytalnych, z uwzględnieniem znacznie niższej średniej długości życia mężczyzn oraz istotnych różnic w poziomie wynagrodzeń mężczyzn i kobiet, które decydują o wysokości emerytur owdowiałych emerytek, spychając je często poniżej progu ubóstwa;

59. zaznacza, że dla osiągnięcia celów Strategii Lizbońskiej modernizacja systemów ubezpieczeń społecznych powinna koncentrować się na priorytecie zatrudnienia, lecz także na wartości dodanej integracji społecznej w procesie osiągania celów lizbońskich;

60. ponownie wyraża przekonanie, że należy sprecyzować i zwiększyć rolę Parlamentu — jako instytucji reprezentującej bezpośrednio europejskich obywateli — w stosowaniu otwartej metody koordynacji w celu nadania temu procesowi demokratycznej legitymacji;

61. wzywa Radę i Komisję do rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem w sprawie porozumienia międzyinstytucjonalnego określającego zasady wyboru dziedzin polityki, w których zastosowanie ma mieć otwarta metoda koordynacji, oraz umożliwiającego spójne stosowanie tej metody przy nieograniczonym i równym udziale Parlamentu;

62. podkreśla, że powyższe porozumienie międzyinstytucjonalne musi określać zasady udziału Parlamentu w wyznaczaniu celów i wskaźników oraz w dostępie do dokumentów, udziału w posiedzeniach, obserwacji i nadzorowania postępów, informowania o sprawozdaniach i najlepszych praktykach oraz procedurę umożliwiającą stopniowe przekształcenie otwartej metody koordynacji w metodę wspólnotową;

*

* *

63. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Komitetowi Ochrony Socjalnej, rządom i parlamentom Państw Członkowskich oraz krajów przystępujących i kandydujących.

[1] Dz.U. C 320 E z 15.12.2005, str. 164.

[2] Dz.U. L 205 z 6.8.2005, str. 21.

[3] Dz.U. L 10 z 12.1.2002, str. 1.

[4] Dz.U. C 261 E z 30.10.2003, str. 136.

[5] Dz.U. C 68 E z 18.3.2004, str. 604.

[6] Dz.U. C 77 E z 26.3.2004, str. 251.

[7] Dz.U. C 45 E z 23.2.2006, str. 134.

[8] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0210.

[9] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0244.

[10] Sprawozdanie UNICEF nr 6 z 2005 roku — Ubóstwo wśród dzieci w bogatych krajach.

--------------------------------------------------