WSPÓLNE STANOWISKO (WE) nr 19/2007

przyjęte przez Radę w dniu 8 listopada 2007 r.

w celu przyjęcia dyrektywy 2007/…/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia … r. zmieniającej dyrektywę 97/67/WE w odniesieniu do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty

(2007/C 307 E/02)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2, art. 55 i art. 95,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

po zasięgnięciu opinii Komitetu Regionów (2),

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (3),

a także mając na uwadze, co następuje:

Progresywne i stopniowe otwarcie rynków pocztowych na konkurencję dało operatorom świadczącym usługę powszechną wystarczający czas na przeprowadzenie niezbędnych działań modernizacyjnych i restrukturyzacyjnych koniecznych do tego, aby zapewnić ich długoterminową żywotność w nowych warunkach rynkowych oraz pozwoliło państwom członkowskim na dostosowanie systemów regulacyjnych do bardziej otwartego środowiska. Państwa członkowskie mogą ponadto wykorzystać możliwość oferowaną przez okres transpozycji, a także długi czas niezbędny do wprowadzenia rzeczywistej konkurencji, aby odpowiednio do potrzeb kontynuować modernizację i restrukturyzację operatorów świadczących usługę powszechną.

Operatorzy świadczący usługi pocztowe, w tym wyznaczeni operatorzy świadczący usługę powszechną, są zachęcani do zwiększania wydajności przez podejmowanie nowych konkurencyjnych wyzwań (jak technologie cyfrowe i komunikacja elektroniczna) różniących się od tradycyjnych usług pocztowych, co samo w sobie przyczyni się do znacznego wzrostu konkurencyjności.

Pełne otwarcie rynku pomoże zwiększyć ogólne rozmiary rynków pocztowych; przyczyni się ono dodatkowo do utrzymania trwałości i jakości zatrudnienia przez operatorów świadczących usługę powszechną, a także ułatwi tworzenie nowych miejsc pracy przez innych operatorów, nowych uczestników rynku oraz podmioty prowadzące powiązaną działalność gospodarczą. Niniejsza dyrektywa nie narusza kompetencji państw członkowskich w zakresie regulacji warunków zatrudnienia w sektorze usług pocztowych, jednakże regulacje te nie mogą prowadzić do nieuczciwej konkurencji. Przygotowując otwarcie rynku usług pocztowych, należy wziąć pod uwagę kwestie społeczne.

Sieci pocztowe na obszarach wiejskich, między innymi w górach i regionach wyspiarskich, odgrywają ważną rolę w procesie włączania działalności gospodarczej do narodowej/globalnej gospodarki i w zachowywaniu spójności pod względem społecznym i pod względem zatrudnienia. Ponadto urzędy pocztowe na obszarach wiejskich znajdujące się w regionach oddalonych mogą zapewnić istotną sieć infrastruktury umożliwiającej dostęp do nowych usług komunikacji elektronicznej.

Rozwój sytuacji na sąsiednich rynkach komunikacyjnych miał zróżnicowany wpływ na różne regiony Wspólnoty, segmenty społeczeństwa i korzystanie z usług pocztowych. Należy utrzymać spójność terytorialną i społeczną, a ze względu na to, że wykorzystując elastyczność zapewnioną przez dyrektywę 97/67/WE, państwa członkowskie mogą dostosowywać poszczególne cechy usług w sposób odpowiadający miejscowym potrzebom, właściwe jest pełne utrzymanie usługi powszechnej oraz powiązanych wymogów w zakresie jakości, określonych w dyrektywie 97/67/WE. Należy wyjaśnić, zgodnie z obowiązującymi praktykami, że państwa członkowskie powinny zapewnić przyjmowanie i doręczanie przesyłek tylko w te dni robocze, które zgodnie z krajowym ustawodawstwem nie są dniami świątecznymi. W celu zagwarantowania, że otwarcie rynku w dalszym ciągu będzie przynosić korzyści wszystkim użytkownikom, zwłaszcza konsumentom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom, państwa członkowskie powinny monitorować i nadzorować rozwój sytuacji rynkowej. Powinny one przyjmować odpowiednie środki regulacyjne, dostępne na mocy dyrektywy 97/67/WE, gwarantujące, że dostępność usług pocztowych nadal będzie zaspokajać potrzeby użytkowników, w tym, w razie potrzeby, przez zapewnienie minimalnej liczby usług w jednym punkcie dostępu oraz, w szczególności, że punkty dostępu do usług pocztowych są na obszarach wiejskich i oddalonych rozmieszczone z odpowiednią gęstością.

Dyrektywa 97/67/WE stanowi, że preferowane jest świadczenie usługi powszechnej przez wyznaczenie operatorów świadczących usługę powszechną. Państwa członkowskie mogą wymagać, aby usługi powszechne były świadczone na całym terytorium kraju. Większa konkurencja i szerszy wybór oznaczają, że państwa członkowskie powinny dysponować większą elastycznością w zakresie ustalania najbardziej efektywnego i odpowiedniego mechanizmu gwarantującego dostępność usługi powszechnej przy jednoczesnym poszanowaniu zasad obiektywności, przejrzystości, niedyskryminacji, proporcjonalności oraz minimalizacji zakłóceń na rynku, co jest niezbędne do zapewnienia swobodnego świadczenia usług pocztowych na rynku wewnętrznym. Państwa członkowskie mogą zastosować jedno z następujących rozwiązań lub ich kombinację: zapewnienie usługi powszechnej przez siły rynku, wyznaczenie jednego lub kilku przedsiębiorstw świadczących różne elementy usługi powszechnej lub świadczących tę usługę na różnych częściach terytorium oraz ogłaszanie zamówień publicznych na usługi.

W przypadku niektórych państw członkowskich konieczne może być nadal zewnętrzne finansowanie pozostałych kosztów netto usługi powszechnej. Należy zatem wyraźnie sprecyzować dostępne możliwości w celu zapewnienia finansowania usługi powszechnej w stopniu, w jakim jest to potrzebne i odpowiednio uzasadnione, przy jednoczesnym pozostawieniu państwom członkowskim wyboru stosowanych mechanizmów finansowania. Możliwości te obejmują wykorzystanie procedur zamówień publicznych, w tym dialogu konkurencyjnego lub procedur negocjacyjnych z publikacją lub bez publikacji ogłoszenia o zamówieniu, przewidzianych w dyrektywach o zamówieniach publicznych oraz jeżeli obowiązki związane ze świadczeniem usługi powszechnej pociągają za sobą koszty netto usługi powszechnej i stanowią nieuzasadnione obciążenie dla wyznaczonego operatora świadczącego usługę powszechną, rekompensatę ze środków publicznych oraz przejrzyste dzielenie kosztów między operatorów lub użytkowników poprzez wnoszenie składki na rzecz funduszu kompensacyjnego. Państwa członkowskie mogą stosować inne sposoby finansowania, na jakie zezwala prawo wspólnotowe, takie jak podjęcie, w razie konieczności, decyzji o przeznaczeniu całości lub części zysków pochodzących z innych rodzajów działalności operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną poza zakresem usługi powszechnej na finansowanie kosztów netto usługi powszechnej, jeżeli jest to zgodne z Traktatem. Bez uszczerbku dla spoczywającego na państwach członkowskich obowiązku poszanowania postanowień Traktatu odnoszących się do pomocy państwa, w tym obowiązujących w tym kontekście szczegółowych wymogów dotyczących powiadamiania, państwa członkowskie mogą informować Komisję o mechanizmach finansowania wykorzystywanych do pokrycia jakichkolwiek kosztów netto usługi powszechnej, co powinno być odzwierciedlone w sprawozdaniu ze stosowania dyrektywy 97/67/WE, które Komisja ma przedstawiać regularnie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

Operatorzy świadczący usługi pocztowe mogą być zobowiązani do wnoszenia wkładu na rzecz finansowania usługi powszechnej, jeśli przepisy przewidują fundusz kompensacyjny. W celu ustalenia, od których przedsiębiorstw można wymagać wnoszenia wkładu na rzecz funduszu kompensacyjnego, państwa członkowskie powinny rozważyć, czy usługi świadczone przez takie przedsiębiorstwa mogą być z punktu widzenia użytkownika uważane za usługi wchodzące w zakres usługi powszechnej w związku z tym, że są one wymienne w wystarczającym stopniu z usługą powszechną przy uwzględnieniu charakterystyki takich usług, w tym czynników wartości dodanej, jak również przeznaczenia i cen. Usługi te nie muszą koniecznie obejmować wszystkich cech usługi powszechnej, takich jak codzienne doręczanie lub zasięg ogólnokrajowy.

Zasady przejrzystości, niedyskryminacji i proporcjonalności zawarte obecnie w dyrektywie 97/67/WE powinny nadal mieć zastosowanie do wszelkich mechanizmów finansowania i wszelkie decyzje w tym obszarze powinny być oparte na przejrzystych, obiektywnych i weryfikowalnych kryteriach. W szczególności koszt netto świadczenia usługi powszechnej obliczany jest, pod nadzorem krajowego organu regulacyjnego, jako różnica między kosztami netto ponoszonymi przez wyznaczonego operatora świadczącego usługę powszechną objętego obowiązkiem świadczenia tej usługi a kosztami w przypadku, gdy operator nie jest objęty tym obowiązkiem. Wyliczenie to uwzględnia wszystkie inne istotne elementy, w tym wszelkie korzyści rynkowe dla operatora świadczącego usługi pocztowe wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, prawo do rozsądnego zysku i zachęty do zwiększania efektywności pod względem kosztów.

Tym państwom członkowskim, które przystąpiły do Unii po wejściu w życie dyrektywy 2002/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. zmieniająca dyrektywę 97/67/WE w zakresie dalszego otwarcia na konkurencję wspólnotowych usług pocztowych (7) i mogły napotkać szczególne trudności ze sprawnym dostosowaniem swoich rynków pocztowych z uwagi na to, że dołączyły do procesu reformy pocztowej w późniejszym okresie, oraz niektórym państwom członkowskim o niskiej liczbie ludności i zajmującym niewielki obszar geograficzny, których usługi pocztowe mają szczególne cechy, lub też o wyjątkowo trudnej topografii, charakteryzującym się ogromną liczbą wysp, należy umożliwić przełożenie na późniejszy termin, w ograniczonym okresie, daty wdrożenia niniejszej dyrektywy, tak aby utrzymać usługi zastrzeżone dla operatorów świadczących usługę powszechną, pod warunkiem zawiadomienia o tym Komisji. Uwzględniając ten szczególny charakter takiej możliwości, należy również dać tym państwom członkowskim, które całkowicie otworzyły swoje rynki, możliwość nieudzielania monopolom funkcjonującym w innych państwach członkowskich zezwolenia na prowadzenie działalności na ich terytorium — w tym ograniczonym okresie i w odniesieniu do ograniczonej liczby usług.

Komisja powinna udzielać państwom członkowskim pomocy w odniesieniu do różnych aspektów wdrażania niniejszej dyrektywy, w tym w odniesieniu do obliczania wszelkich kosztów netto. Ponadto współpraca między krajowymi organami regulacyjnymi nad dalszym rozwojem wzorców odniesienia i wskazówek w tej dziedzinie powinna przyczynić się do zharmonizowanego stosowania niniejszej dyrektywy.

Państwa członkowskie powinny mieć prawo do stosowania zezwoleń ogólnych i koncesji indywidualnych, gdy jest to uzasadnione i proporcjonalne do założonego celu. Niemniej jednak, jak wynika z trzeciego sprawozdania dotyczącego stosowania dyrektywy 97/67/WE, niezbędna wydaje się dalsza harmonizacja wprowadzanych warunków, która pozwoli na ograniczenie nieuzasadnionych barier w świadczeniu usług na rynku wewnętrznym. W tym kontekście państwa członkowskie mogą na przykład pozwolić operatorom świadczącym usługi pocztowe na wybór między obowiązkiem świadczenia usługi a udzielaniem wkładu finansowego na rzecz kosztów tej usługi świadczonej przez innego operatora, ale nie powinny mieć już prawa do równoczesnego wymagania wnoszenia składki na rzecz mechanizmu współdzielenia oraz obowiązku świadczenia usługi powszechnej lub zobowiązań dotyczących jakości, jeżeli oba te środki mają służyć temu samemu celowi. Należy również wyjaśnić, że niektóre przepisy dotyczące zezwoleń ogólnych i koncesjonowania nie powinny mieć zastosowania do wyznaczonych operatorów świadczących usługę powszechną.

W środowisku, w którym kilka przedsiębiorstw pocztowych świadczy usługi mieszczące się w zakresie usługi powszechnej, właściwe jest wymaganie od wszystkich państw członkowskich oceny, czy niektóre elementy infrastruktury pocztowej lub niektóre usługi zasadniczo świadczone przez operatorów świadczących usługę powszechną powinny zostać udostępnione innym operatorom świadczącym podobne usługi w celu promowania rzeczywistej konkurencji lub ochrony wszystkich użytkowników przez zagwarantowanie ogólnej jakości usług pocztowych. W przypadku istnienia kilku operatorów posiadających regionalne sieci usług pocztowych i świadczących usługę powszechną państwa członkowskie powinny również ocenić i, w razie potrzeby, zapewnić ich interoperacyjność, aby zapobiec utrudnieniom w szybkim przemieszczaniu przesyłek pocztowych. Ponieważ sytuacja prawna i rynkowa takich elementów lub usług w państwach członkowskich jest zróżnicowana wśród państw członkowskich, właściwe jest wymaganie od państw członkowskich jedynie podjęcia przemyślanej decyzji dotyczącej zapotrzebowania, zakresu i wyboru instrumentu regulacyjnego, w tym, w razie potrzeby, współdzielenia kosztów. Przepis ten powinien pozostawać bez uszczerbku dla prawa państw członkowskich do przyjmowania środków zapewniających dostęp do sieci pocztowej na warunkach przejrzystości i niedyskryminacji.

Dzięki temu obowiązkowi krajowe organy regulacyjne, organy ds. konkurencji i Komisja powinny dysponować informacjami niezbędnymi do podejmowania decyzji dotyczących usługi powszechnej oraz do monitorowania sprawiedliwych warunków rynkowych do czasu zaistnienia rzeczywistej konkurencji. Współpraca między krajowymi organami regulacyjnymi nad dalszym rozwojem wzorców odniesienia i wytycznych w tej dziedzinie powinna przyczynić się do zharmonizowanego stosowania tych zasad.

Zgodnie z zasadami obowiązującymi w innych obszarach usług i w celu wzmocnienia ochrony konsumenta właściwe jest rozszerzenie zastosowania minimalnych zasad dotyczących procedur reklamacyjnych poza operatorów świadczących usługę powszechną. W celu zwiększenia efektywności procedur rozpatrywania reklamacji właściwe jest zachęcanie do stosowania procedur ugody pozasądowej, określonych w zaleceniu Komisji 98/257/WE z dnia 30 marca 1998 r. w sprawie zasad mających zastosowanie do organów odpowiedzialnych za pozasądowe rozstrzyganie sporów konsumenckich (9) oraz w zaleceniu Komisji 2001/310/WE z dnia 4 kwietnia 2001 r. w sprawie zasad mających zastosowanie do organów pozasądowych zaangażowanych w polubowne rozstrzyganie sporów konsumenckich (10) . Interesom konsumentów służyłaby także zwiększona interoperacyjność między operatorami, wynikająca z dostępu do niektórych elementów infrastruktury i usług, a także wymóg współpracy krajowych organów regulacyjnych z jednostkami zajmującymi się ochroną konsumenta.

Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania środków, w szczególności dotyczących przyszłych dostosowań norm w zakresie jakości usług do postępów technicznych lub rozwoju rynku, jak również do znormalizowanych warunków niezależnego monitoringu osiągniętych norm jakości prowadzonego przez zewnętrzne jednostki. Ponieważ środki te mają zakres ogólny i są przeznaczone do zmiany innych niż istotne elementów niniejszej dyrektywy i do jej uzupełnienia poprzez dodanie nowych innych niż istotne elementów, powinny one zostać przyjęte zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, przewidzianą w art. 5a decyzji 1999/468/WE.

Krajowe organy regulacyjne prawdopodobnie nadal odgrywać będą zasadniczą rolę, w szczególności w tych państwach członkowskich, w których przejście do rynku konkurencyjnego nie jest jeszcze zakończone. Zgodnie z zasadą rozdziału funkcji regulacyjnych i operacyjnych państwa członkowskie powinny zapewnić niezależność krajowych organów regulacyjnych, zapewniając w ten sposób bezstronność ich decyzji. Ten wymóg niezależności pozostaje bez uszczerbku dla niezależności instytucjonalnej i zobowiązań konstytucyjnych państw członkowskich oraz dla ustanowionej w art. 295 Traktatu zasady neutralności w odniesieniu do obowiązujących w państwach członkowskich przepisów dotyczących systemu własności. Krajowym organom regulacyjnym należy zapewnić wszelkie zasoby obejmujące personel, wiedzę fachową i środki finansowe niezbędne do realizacji ich zadań.

Strona, której dotyczy decyzja krajowego organu regulacyjnego, powinna mieć prawo odwołania się do jednostki niezależnej od tego organu. Jednostką taką może być sąd. Taka procedura odwoławcza pozostaje bez uszczerbku dla podziału kompetencji w krajowych systemach sądownictwa oraz dla praw osób prawnych i fizycznych wynikających z prawa krajowego. Do czasu zakończenia tych procedur zachodzi potrzeba zapewnienia tymczasowego obowiązywania decyzji krajowych organów regulacyjnych w celu zagwarantowania bezpieczeństwa prawnego i rynkowego.

Krajowe organy regulacyjne, realizując swoje zadania wynikające z dyrektywy 97/67/WE, powinny w razie potrzeby współpracować z innymi jednostkami regulacyjnymi państw członkowskich oraz z Komisją. Wspierałoby to rozwój wewnętrznego rynku usług pocztowych oraz pomogłoby zapewnić we wszystkich państwach członkowskich jednolite stosowanie przepisów niniejszej dyrektywy, zwłaszcza w obszarach, w których prawo krajowe wdrażające prawo wspólnotowe daje krajowym organom regulacyjnym znaczną swobodę decydowania o zastosowaniu odnośnych zasad. Taka współpraca mogłaby się odbywać między innymi w ramach komitetu wspomagającego Komisję zgodnie z niniejszą dyrektywą lub grupy zrzeszającej europejskich regulatorów. Państwa członkowskie powinny zdecydować, które jednostki są krajowymi organami regulacyjnymi do celów niniejszej dyrektywy.

Ponieważ cele niniejszej dyrektywy, a mianowicie utworzenie rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty, zagwarantowanie równego poziomu usług powszechnych wszystkim użytkownikom oraz ustanowienie zharmonizowanych zasad regulacji usług pocztowych, nie mogą w wystarczającym zakresie zostać osiągnięte przez państwa członkowskie i ponieważ cele te można, ze względu na rozmiary i skutki działania, lepiej osiągnąć na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości, określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną we wspomnianym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

Niniejsza dyrektywa nie narusza stosowania zawartych w Traktacie zasad konkurencji i swobody świadczenia usług. W zakresie, w jakim mechanizmy finansowania usług powszechnych wiążą się z pomocą udzielaną przez państwo członkowskie lub pochodząz zasobów pomocowych państwa w jakiejkolwiek formie w rozumieniu art. 87 ust. 1 Traktatu, niniejsza dyrektywa nie narusza zobowiązań państw członkowskich do przestrzegania zawartych w Traktacie przepisów odnoszących się do pomocy państwa.

Zgodnie z pkt 34 porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa (13) zachęca się państwa członkowskie do sporządzenia — do własnych celów oraz w interesie Wspólnoty — tabel możliwie dokładnie ilustrujących korelacje pomiędzy niniejszą dyrektywą a środkami transpozycji oraz do publikacji tych tabel,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1

W dyrektywie 97/67/WE wprowadza się następujące zmiany:

»koncesja indywidualna«: zezwolenie wydawane przez krajowy organ regulacyjny, które nadaje operatorowi świadczącemu usługi pocztowe konkretne prawa lub które, w odpowiednich przypadkach, uzależnia działalność tego przedsiębiorstwa od konkretnych zobowiązań wykraczających poza zezwolenie ogólne i w przypadku którego operator świadczący usługi pocztowe nie jest uprawniony do przystąpienia do wykonywania praw do momentu otrzymania decyzji krajowego organu regulacyjnego;”;

„5. Krajowe organy regulacyjne mogą podwyższyć limit wagowy w ramach usługi powszechnej dla paczek pocztowych do dowolnej wagi nieprzekraczającej 20 kilogramów oraz mogą określić specjalne zasady dostarczania takich paczek »od drzwi do drzwi«.

jedno doręczenie do domu lub siedziby każdej osoby fizycznej lub prawnej lub — w wyniku odstępstwa — na podstawie warunków ustalonych przez krajowy organ regulacyjny, jedno doręczenie do odpowiednich instalacji.”;

2. Państwa członkowskie mogą wyznaczyć jedno lub więcej przedsiębiorstw jako operatorów świadczących usługę powszechną, tak by zapewnić świadczenie usługi na całym terytorium kraju. Państwa członkowskie mogą wyznaczać różne przedsiębiorstwa do świadczenia różnych elementów usługi powszechnej lub do świadczenia tej usługi w różnych częściach terytorium kraju. W takiej sytuacji ustalają one zgodnie z prawem wspólnotowym przypisane im prawa i obowiązki oraz podają je do wiadomości publicznej. W szczególności państwa członkowskie podejmują środki w celu zapewnienia, że warunki powierzania świadczenia usługi powszechnej oparte są na zasadach przejrzystości, niedyskryminacji i proporcjonalności, gwarantując tym samym ciągłość świadczenia powszechnych usług przy uwzględnieniu istotnej roli, jaką odgrywają one dla spójności społecznej i terytorialnej.

Państwa członkowskie podejmują działania zapewniające, że użytkownicy i operatorzy świadczący usługi pocztowe będą regularnie otrzymywali od operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną wystarczająco szczegółowe i aktualne informacje dotyczące szczególnych cech oferowanych usług powszechnych, ze szczególnym uwzględnieniem ogólnych warunków dostępu do takich usług, a także cen oraz poziomów norm jakości. Informacje te publikowane są we właściwy sposób.

4. Jeżeli koszt netto zostaje podzielony zgodnie z ust. 3 lit. b), państwa członkowskie mogą ustanowić fundusz kompensacyjny, który może być finansowany z opłat wnoszonych przez operatorów świadczących usługi lub użytkowników i zarządzany jest w tym celu przez jednostkę niezależną od beneficjenta lub beneficjentów. Państwa członkowskie mogą uzależnić udzielanie zezwoleń operatorom świadczącym usługę zgodnie z art. 9 ust. 2 od zobowiązania do wniesienia składki do powyższego funduszu lub od spełnienia obowiązku świadczenia usługi powszechnej. Obowiązki świadczenia usług powszechnych, które dotyczą operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną i są wymienione w art. 3, mogą być w ten sposób finansowane.

3. Procedury, zobowiązania i wymogi, o których mowa w ust. 1 i 2, są przejrzyste, dostępne, niedyskryminujące, proporcjonalne, precyzyjne i jednoznaczne, podawane do wiadomości publicznej z wyprzedzeniem i oparte na obiektywnych kryteriach. Państwa członkowskie zapewniają, by przyczyny odmowy wydania lub cofnięcia zezwolenia w całości lub w części zostały przekazane wnioskodawcy, a także ustanawiają procedurę odwoławczą.”;

2. Dla usług, które należą do zakresu usług powszechnych, państwa członkowskie mogą wprowadzić procedury zezwoleń, w tym koncesje indywidualne, w zakresie niezbędnym do zagwarantowania zgodności z wymaganiami podstawowymi i w celu zapewnienia świadczenia usługi powszechnej.

Parlament Europejski i Rada, stanowiąc na podstawie wniosku Komisji oraz na podstawie art. 47 ust. 2, art. 55 i art. 95 Traktatu, przyjmują takie środki harmonizacyjne, jakie są konieczne do zapewnienia użytkownikom i operatorowi(-om) świadczącemu(-ym) usługi pocztowe dostępu do sieci pocztowej na warunkach, które są przejrzyste i niedyskryminujące.”;

Ilekroć niezbędna jest ochrona interesu użytkowników lub promocja rzeczywistej konkurencji, a także w świetle warunków krajowych i ustawodawstwa krajowego, państwa członkowskie zapewniają przejrzyste, niedyskryminujące warunki dostępu w odniesieniu do elementów infrastruktury pocztowej lub usług świadczonych w ramach usługi powszechnej, takich jak system kodów pocztowych, adresowa baza danych, skrytki pocztowe, skrzynki oddawcze, informacja o zmianie adresu, usługa przekierowania i usługa zwrotu do nadawcy. Przepis ten pozostaje bez uszczerbku dla prawa państw członkowskich do przyjmowania środków zapewniających dostęp do publicznej sieci pocztowej na przejrzystych, proporcjonalnych i niedyskryminujących warunkach.”;

w każdym przypadku, gdy operatorzy świadczący usługę powszechną stosują taryfy specjalne, na przykład na usługi dla podmiotów gospodarczych, podmiotów wysyłających przesyłki masowe lub firm zbierających pocztę od różnych użytkowników, będą stosować zasady przejrzystości i niedyskryminacji zarówno w odniesieniu do taryf, jak i do związanych z nimi warunków. Taryfy, wraz ze związanymi z nimi warunkami, stosuje się jednakowo zarówno między różnymi stronami trzecimi, jak i między nimi a operatorami świadczącymi usługę powszechną dostarczającymi równoważne usługi. Wszelkie takie taryfy zostaną także udostępnione użytkownikom, w szczególności osobom fizycznym oraz małym i średnim przedsiębiorstwom, które korzystają z usług pocztowych na podobnych warunkach.”;

ceny odzwierciedlają koszty i stanowić zachętę do efektywnego świadczenia usług powszechnych. Ilekroć jest to konieczne dla ochrony ogólnego interesu publicznego, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o stosowaniu jednolitej taryfy na całym terytorium kraju lub w stosunku do usług w obrocie zagranicznym świadczonych według taryfy jednoskładnikowej oraz do innych przesyłek pocztowych,

„9. Niniejszy artykuł może jednak mieć zastosowanie do operatora świadczącego usługę powszechną wyznaczonego przed ostateczną datą pełnego otwarcia rynku do czasu wyznaczenia innego(-ych) operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną. Krajowy organ regulacyjny z wyprzedzeniem informuje Komisję o takiej decyzji.

koszty wspólne, które muszą być ponoszone w przypadku świadczenia zarówno usług powszechnych, jak i usług niemających takiego charakteru, należy odpowiednio alokować; te same czynniki kosztowe mają zastosowanie w odniesieniu zarówno do usług powszechnych, jak i usług niemających takiego charakteru.”;

jeżeli nie można znaleźć bezpośredniego ani pośredniego sposobu alokacji kosztów, dana kategoria kosztów jest alokowana na podstawie ogólnego współczynnika obliczonego jako stosunek wszystkich wydatków bezpośrednio lub pośrednio przypisanych lub alokowanych do każdej z usług powszechnych z jednej strony i do pozostałych usług z drugiej strony;

koszty wspólne, to znaczy koszty, których nie można bezpośrednio przypisać do określonej usługi lub produktu, są alokowane w następujący sposób:

3. Państwa członkowskie zapewniają istnienie na poziomie krajowym efektywnych mechanizmów dających każdemu użytkownikowi lub operatorowi świadczącemu usługi pocztowe, którego dotyczy decyzja krajowego organu regulacyjnego, prawo do odwołania się od takiej decyzji do jednostki odwoławczej niezależnej od zaangażowanych stron. Do czasu rozpatrzenia odwołania decyzja krajowego organu regulacyjnego pozostanie w mocy, chyba że jednostka odwoławcza postanowi inaczej.”;

Państwa członkowskie informują Komisję o tym, które krajowe organy regulacyjne zostały wyznaczone do realizowania zadań wynikających z niniejszej dyrektywy. W łatwo dostępnej formie publikują one zadania stawiane przed krajowymi organami regulacyjnymi, w szczególności jeżeli zadania te przypisano więcej niż jednej jednostce. Państwa członkowskie zapewniają w odpowiednich przypadkach konsultacje i współpracę w sprawach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania między takimi organami a organami krajowymi, którym powierzono wprowadzanie w życie prawa konkurencji i prawa ochrony konsumenta.

3. Państwa członkowskie zapewniają, by krajowe organy regulacyjne dostarczały Komisji na jej żądanie odpowiednie informacje niezbędne do realizacji przez Komisję jej zadań wynikających z niniejszej dyrektywy.

Co cztery lata, przy czym po raz pierwszy nie później niż dnia 31 grudnia 2013 r., Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszej dyrektywy, w tym odpowiednie informacje o rozwoju sytuacji w sektorze, szczególnie w odniesieniu do aspektów gospodarczych, społecznych, związanych z zatrudnieniem i technologią, a także jakością usług. Do sprawozdania będą dołączone w razie potrzeby wnioski dla Parlamentu Europejskiego i Rady.”;

Komisja udziela państwom członkowskim pomocy we wdrażaniu niniejszej dyrektywy, w tym w odniesieniu do obliczania wszelkich kosztów netto usługi powszechnej.”;

Zwrot lub finansowanie kosztów netto obowiązku świadczenia usługi powszechnej może wymagać rekompensaty na rzecz wyznaczonych operatorów świadczących usługę powszechną za usługi, które świadczą na warunkach niekomercyjnych. Ponieważ rekompensata taka wymaga dokonania transferów finansowych, państwa członkowskie zapewniają, by były one dokonywane w sposób obiektywny, przejrzysty, niedyskryminujący i proporcjonalny. Oznacza to, że transfery te powinny w jak najmniejszym stopniu zakłócać konkurencję i popyt ze strony użytkowników.

Wyliczenie to uwzględnia wszystkie inne istotne elementy, w tym wszelkie korzyści niematerialne i korzyści rynkowe dla operatora świadczącego usługi pocztowe wyznaczonego do świadczenia usługi powszechnej, prawo do rozsądnego zysku i zachęty do zwiększania efektywności pod względem kosztów.

Obowiązki świadczenia usługi powszechnej odnoszą się do obowiązków, o których mowa w art. 3, nałożonych przez państwo członkowskie na operatora świadczącego usługi pocztowe i dotyczących świadczenia usługi pocztowej na określonym obszarze geograficznym, co obejmuje, w razie konieczności, jednolite ceny na tym obszarze geograficznym za świadczenie tej usługi lub świadczenie niektórych usług niewidomym i niedowidzącym bezpłatnie.

Artykuł 2

1. Państwa członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 31 grudnia 2010 r. Państwa członkowskie bezzwłocznie informują o tym Komisję.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2. Państwa członkowskie przekazują Komisji treść przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do stosowania niniejszej dyrektywy.

Artykuł 3

1. Na zasadzie odstępstwa od art. 2 następujące państwa członkowskie mogą przesunąć termin wdrożenia niniejszej dyrektywy do dnia 31 grudnia 2012 r., aby utrzymać usługi zastrzeżone dla operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną:

Wyżej wymienione państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o wcześniejszym wdrożeniu dyrektywy.

2. Zainteresowane państwa członkowskie powiadamiają Komisję o zamiarze skorzystania z późniejszego terminu wdrożenia dyrektywy określonego w ust. 1 w terminie do … (15).

3. Państwa członkowskie, które zniosą swoje obszary zastrzeżone do dnia 31 grudnia 2012 r., mogą między dniem 1 stycznia 2011 r. a 31 grudnia 2012 r. odmówić operatorom świadczącym usługi pocztowe wchodzące w zakres usługi powszechnej, jak również przedsiębiorstwom przez nie kontrolowanym, którym przyznano obszar zastrzeżony w innym państwie członkowskim, udzielenia zezwolenia przewidzianego w art. 9 ust. 2 dyrektywy 97/67/WE na świadczenie usług w danym zniesionym obszarze zastrzeżonym.

Artykuł 4

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie w dniu jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 5

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

(1) Dz.U. C 168 z 20.7.2007, s. 74.

(2) Dz.U. C 197 z 24.8.2007, s. 37. Opinia wydana w ramach nieobowiązkowych konsultacji.

(3) Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 11 lipca 2007 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym) i wspólne stanowisko Rady z dnia 8 listopada 2007 r. i stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia … (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym).

(4) Dz.U. C 48 z 16.2.1994, s. 3.

(5) Dz.U. L 15 z 21.1.1998, s. 14. Dyrektywa ostatnio zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, s. 1).

(6) Dz.U. C 288 E z 25.11.2006, s. 77.

(7) Dz.U. L 176 z 5.7.2002, str. 21.

(8) Dz.U. L 281 z 23.11.1995, str. 31. Dyrektywa zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003.

(9) Dz.U. L 115 z 17.4.1998, s. 31.

(10) Dz.U. L 109 z 19.4.2001, s. 56.

(11) Dz.U. L 184 z 17.7.1999, s. 23. Decyzja zmieniona decyzją 2006/512/WE (Dz.U. L 200 z 22.7.2006, s. 11).

(12) Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 36.

(13) Dz.U. L 321 z 31.12.2003, str. 1.

(14) Dz.U. L 134 z dnia 30.4.2004, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2006/97/WE Rady (Dz.U. L 363 z 20.12.2006, str. 107).”;

(15) Sześć miesięcy po wejściu w życie niniejszej dyrektywy.

UZASADNIENIE RADY

I. WPROWADZENIE

1. W dniu 18 października 2006 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę 97/67/WE w sprawie pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty (1). Wniosek ten oparty jest na art. 47 ust. 2 oraz art. 55 i 95 Traktatu.

2. Na sesji plenarnej w dniach 9 i 12 lipca 2007 r. Parlament Europejski przyjął swoją opinię podczas pierwszego czytania. Podczas prowadzonych prac Rada uwzględniła również opinie Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów, które zostały przyjęte, odpowiednio, 26 kwietnia i 6 czerwca 2007 r. (2)

3. W dniu 8 listopada 2007 r. Rada przyjęła wspólne stanowisko zgodnie z art. 251 Traktatu.

II. CELE

Wniosek zmieniający dyrektywę ma stanowić ostatni krok w kierunku pełnego otwarcia rynku dzięki usunięciu wszystkich pozostałych wyłącznych lub specjalnych praw przysługujących operatorowi(-om) świadczącemu(-ym) usługę powszechną, a także wszystkich innych przeszkód w świadczeniu usług pocztowych, jak przewidziano w obecnej dyrektywie o usługach pocztowych 97/67/WE (zmienionej dyrektywą 2002/39/WE). Zgodnie z harmonogramem ustalonym w art. 7 tej dyrektywy oraz na podstawie kilku analiz i szczegółowej oceny skutków regulacji Komisja potwierdziła, że data 1 stycznia 2009 r. będzie ostatecznym terminem pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych. Celem przepisów zmieniających jest dostosowanie ram regulacyjnych do nowych warunków przy jednoczesnym zapewnieniu świadczenia usługi powszechnej i jej odpowiednim finansowaniu przez podanie niewyczerpującego wykazu indykatywnych środków towarzyszących. Wraz z wejściem w życie nowej dyrektywy skreślona zostanie „klauzula wygaśnięcia” zawarta w dyrektywie z 2002 roku (3) (art. 1 pkt 24, motyw 55), co zapewni ciągłość prawną po wygaśnięciu obecnej dyrektywy (31 grudnia 2008 r.).

III. ANALIZA WSPÓLNEGO STANOWISKA

1. OGÓLNE

Na sesji plenarnej w dniu 11 lipca 2007 r. Parlament Europejski (PE) przyjął 64 poprawki do wniosku Komisji. Wspólne stanowisko Rady zawiera zmiany wniosku Komisji (patrz pkt 2a poniżej) polegające na wprowadzeniu wielu poprawek

— albo dosłownie, albo prawie dosłownie (poprawki PE 1, 2, 3, 4, 8, 9, 12, 14, 16, 17, 18, 25, 36, 37, 39, 49, 50, 53, 61, 79),

— częściowo (poprawki PE 10, 13, 20, 31, 46, 47, 48, 56, 58) lub

— w duchu, w podobnym brzmieniu (poprawki PE 21 + 65, 22 + 34, 23, 28, 30, 32, 35, 63, 40, 44 + 81, 46, 52, 55).

Kilku poprawek wspólne stanowisko jednak nie odzwierciedla, ponieważ Rada uznała, że są one niepotrzebne (gdyż są uwzględnione w innych zmianach), lub ponieważ przepisy zawarte w pierwotnym wniosku Komisji zostały uzupełnione lub gruntownie przeredagowane (patrz pkt 2b poniżej).

We wspólnym stanowisku uwzględniono również zmiany inne niż przewidziane w opinii Parlamentu Europejskiego w pierwszym czytaniu. Wprowadzono kilka zmian w brzmieniu, zazwyczaj w związku

— ze wstawieniem nowego załącznika I (Wskazówki dotyczące obliczania ewentualnych kosztów netto usługi powszechnej) i z oznaczeniem istniejącego załącznika (Normy jakości przesyłek w obrocie zagranicznym w ramach Wspólnoty) jako załącznika II do dyrektywy zmieniającej (art. 1 pkt 16, 17 i 25) oraz

— z wprowadzeniem nowych pojęć do definicji (w art. 1 pkt 2 oraz skutki ich użycia dla terminologii stosowanej w całym tekście, np. art. 1 pkt 18).

Celem innych zmian jest zapewnienie ogólnej spójności dyrektywy, zwłaszcza w związku z

— zawiadomieniem przekazywanym Komisji przez operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną (art. 1 pkt 4),

— rozdzielnością księgową i zasadami przejrzystości (art. 1 pkt 15 w związku z motywem 41) oraz

— nowymi przepisami dotyczącymi procedury komitetowej, które mają mieć zastosowanie (procedura regulacyjna połączona z kontrolą, art. 1 pkt 16, 19, motywy 43-46) oraz

— porozumieniem międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa (motyw 60, do którego Komisja zgłosiła oświadczenie).

2. KWESTIE SZCZEGÓŁOWE

a) Zmiany we wniosku Komisji

Podstawowa zmiana w pierwotnym wniosku Komisji dotyczy ostatecznej daty pełnego otwarcia rynku. W art. 2 ustala się koniec 2010 roku jako ostateczną datę wdrożenia dyrektywy zmieniającej, co oznacza pełne urzeczywistnienie rynku wewnętrznego usług pocztowych. Opóźnienie wdrożenia do 31 grudnia 2012 r. jest przewidziane pod ściśle określonymi warunkami w przypadku państw członkowskich (wymienionych w art. 3 dyrektywy), które napotykają na szczególne trudności w związku z procesem reformy sektora pocztowego (patrz ppkt (x) poniżej).

Powyższe doprowadziło do wielu innych znacznych zmian w pierwotnym wniosku (można je znaleźć w art. 1 dyrektywy zmieniającej), które można podsumować następująco:

(i) uzasadnienie i zakres zastosowania (art. 1 pkt 1, motywy 1-9, 14-15, 19-20, 22, 56)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 1-4, 8-9, 11-12, 13, 16

Wspólne stanowisko potwierdza główne cele i uzasadnienie wspólnotowej polityki pocztowej i podkreśla pozytywną rolę usług pocztowych jako usług świadczonych w ogólnym interesie gospodarczym, jak i ich wpływ na osiąganie spójności społecznej, gospodarczej i terytorialnej UE. Wyjaśnia ono głównie zakres zastosowania dyrektywy w odniesieniu do świadczenia usługi powszechnej przez rozważenie jej finansowania na warunkach, które gwarantują jej stałe świadczenie, co jest podstawowym celem reformy pocztowej. Cel ten jest wpisany w tekst dyrektywy i może być traktowany jako wytyczna wdrażania dyrektywy zmieniającej.

(ii) Definicje (art. 1 pkt 2, motywy 17, 27, 42)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 15, 21 + 65, 36-37

We wspólnym stanowisku dąży się do uaktualnienia i dostosowania znacznej liczby definicji zawartych w obowiązującej dyrektywie do zmian regulacyjnych oraz nowych warunków na rynkach pocztowych. Wstawienie nowych pojęć „operator świadczący usługi pocztowe” i jego odróżnienie od pojęcia „operator świadczący usługę powszechną”, a także ponowne zdefiniowanie pojęcia „użytkownik” zajmują centralne miejsce i mają na celu wyjaśnienie zadań i obowiązków każdego z nich w kontekście pełnego otwarcia rynku. Ponadto wspólne stanowisko określa kluczowe elementy określające „usługi wchodzące w zakres usługi powszechnej” zgodnie z odpowiednim orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i zawiera w wykazie „wymagań podstawowych” (które mogą zachęcić państwo członkowskie do wprowadzenia warunków świadczenia usług pocztowych) poszanowanie warunków zatrudnienia i przepisów dotyczących zabezpieczenia społecznego na mocy prawa wspólnotowego i krajowego. Jest to zgodne ze znaczeniem politycznym, jakie w procesie pełnego otwierania rynku mają kwestie społeczne.

(iii) Świadczenie usługi powszechnej (art. 1 pkt 3-6, motywy 5, 8-12, 20-21, 23-24, 27-30, 36-37, 40-41, 46, 54)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 4, 6, 13-14, 17-18, 24-27, 32, 39, 43, 62 + 64, 63

Wspólne stanowisko opiera się na zasadzie, że świadczenie usługi powszechnej jest kluczowym elementem urzeczywistniania rynku wewnętrznego usług pocztowych i odgrywa nadrzędną rolę w osiąganiu spójności społecznej i terytorialnej. W tym kontekście tekst dyrektywy ma na celu wzmocnienie obowiązujących przepisów dyrektywy i zapewnienie ich sprawnego wdrażania w nowym kontekście pełnego otwarcia rynku. Zostawia ono państwom członkowskim pewną swobodę w wyznaczaniu i działaniu operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną, gwarantując jednak okresowy przegląd ich zgodności z zasadami ustawowymi zawartymi w dyrektywie, a także okres wystarczający na uzyskanie zwrotu z inwestycji.

Ponadto ze wspólnego stanowiska jasno wynika, że operator(-zy) świadczący usługę powszechną dostarcza(-ją) wystarczająco szczegółowe i aktualne informacje dotyczące szczególnych cech oferowanych usług powszechnych, w tym ogólnych warunków dostępu do takich usług, a także cen oraz poziomów norm jakości. Wreszcie wspólne stanowisko wyłącza z zakresu zastosowania dyrektywy zmieniającej przepisy krajowe określające warunki wywłaszczenia w celu zorganizowania świadczenia usługi powszechnej i uznaje, że nie należy ograniczać ciągłego świadczenia dla niewidomych i niedowidzących niektórych bezpłatnych usług, które zostały wprowadzone przez państwa członkowskie.

(iv) Finansowanie usług powszechnych (art. 1 pkt 7-8 i 25, motywy 13, 25-30, 33, 40-41, 59)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 4, 6, 20, 21 + 65, 22, 24, 29-30, 40, 41 + 66, 62 + 64

Wspólne stanowisko oparte na zasadach zapisanych we wniosku Komisji poświęca szczególną uwagę środkom zagwarantowania finansowania usługi powszechnej. Rada ogólnie zgadza się ze środkami zaproponowanymi przez Komisję, ponieważ są one w pełni zgodne z zasadą pomocniczości i uwzględniają krajowe warunki rynkowe. Państwa członkowskie mogą w zależności od szczególnych krajowych cech rynkowych wybrać odpowiedni środek do tego celu. We wspólnym stanowisku wprowadzono nowy załącznik do dyrektywy, aby rozwiązać problemy zgłoszone przez niektóre państwa członkowskie związane z wyliczaniem kosztów netto oraz aby zagwarantować wsparcie na podstawie wspólnych proponowanych metod. Elementy te zaczerpnięto z załącznika IV do dyrektywy o usłudze powszechnej (4).

(v) Warunki świadczenia usług pocztowych i dostępu do sieci (art. 1 pkt 9-13, motywy 30, 33)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 44 + 81

Wspólne stanowisko określa dalsze szczegółowe warunki regulujące świadczenie usług pocztowych i dostęp do sieci, mając na celu zarówno zapewnienie pewności prawnej operatorowi(-om) świadczącemu(-ym) usługę pocztową i innym operatorom świadczącym usługi pocztowe, jak i uniknięcie sytuacji, gdy przepisy te są używane jako ukryte bariery dla nowych uczestników rynku. Ogólnym celem jest prawidłowe funkcjonowanie rynków pocztowych i dopełniające działanie różnych sieci pocztowych. Przepisy dyrektywy nie naruszają prawa państw członkowskich do przyjmowania środków zapewniających dostęp do publicznej sieci pocztowej na warunkach przejrzystości, proporcjonalności i niedyskryminacji.

Wspólne stanowisko obejmuje, tam gdzie to właściwe, oprócz warunków udzielania zezwoleń ewentualny udział w finansowaniu kosztów operacyjnych krajowego organu regulacyjnego, a także przestrzeganie warunków pracy określonych w ustawodawstwie krajowym. Wyjaśniono również kwestie związane ze zniesieniem „podwójnego” nałożenia (dla tych samych elementów usługi powszechnej lub części terytorium kraju) obowiązków świadczenia usługi powszechnej i jednocześnie konieczności wnoszenia składki na rzecz mechanizmu współdzielenia (fundusz kompensacyjny).

(vi) Przepisy dotyczące zatrudnienia i zabezpieczenia społecznego (art. 1 pkt 2 i 10, motywy 16, 53)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 10, 35, 37

Jak stwierdzono powyżej (ppkt (ii)) wspólne stanowisko zawiera w wykazie „wymagań podstawowych” poszanowanie warunków zatrudnienia i przepisy dotyczące zabezpieczenia społecznego na mocy prawa wspólnotowego i krajowego. Ponadto zajęto się kwestiami społecznymi w przepisach dotyczących warunków udzielania zezwoleń, przy czym w stosownych przypadkach może ono zależeć od warunków pracy określonych w ustawodawstwie krajowym lub nakładać przestrzeganie tych warunków (patrz również ppkt (v)).

(vii) Zasady taryfowe i przejrzystość księgowości (rozdzielność księgowa) (art. 1 pkt 14-15, motywy 26, 28, 37-39, 41)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 27-28, 30, 47-49, 50-52, 79

Wspólne stanowisko akceptuje najważniejsze innowacje zawarte we wniosku Komisji w odniesieniu do różnych zasad taryfowych w związku ze świadczeniem usługi powszechnej (zasada odzwierciedlania kosztów, niezależnie od pewnego stopnia elastyczności taryf przy spełnieniu szczególnych warunków). Ponadto zezwala państwom członkowskim na utrzymanie lub wprowadzenie świadczenia bezpłatnej usługi pocztowej dla niewidomych i niedowidzących.

Operator(-zy) świadczący usługę powszechną jest(są) zobowiązany(-i) do prowadzenia odrębnych rachunków, tak aby wyraźnie odróżnić usługi powszechne od innych usług, które do nich nie należą. Przepisy szczegółowe pozwalają państwom członkowskim na stosowanie zasad przejrzystości (art. 1 pkt 15) w odniesieniu do operatora świadczącego usługę powszechną wyznaczonego przed ostateczną datą pełnego otwarcia rynku, dopóki nie zostanie(-ą) wyznaczony(-eni) inny(-i) operator(-zy) świadczący usługi powszechne.

(viii) Krajowe organy regulacyjne i dostarczanie informacji (art. 1 pkt 20-21, motywy 41-42, 47-51)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 18, 33, 55

Wspólne stanowisko nie pozostawia wątpliwości co do formy współpracy krajowych organów regulacyjnych, tym samym wyklucza ustanawianie nowych organów lub struktur na poziomie europejskim.

Krajowe organy regulacyjne skupiają się na monitorowaniu rynków pocztowych, w tym dzięki odpowiednim informacjom uzyskiwanym od wszystkich uczestników rynku. W tekście odpowiednio uwzględniono ogólne zasady regulujące dostarczanie informacji i poszanowanie zasad poufności.

(ix) Pomoc Komisji we wdrażaniu dyrektywy (art. 1 pkt 22-23, motywy 32, 52)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 22, 34, 56-58

Komisja przyjmuje na siebie większy zakres obowiązków w nowym w pełni otwartym rynku, ponieważ powierzono jej ogólne zadanie udzielania pomocy w okresie wdrażania nowej dyrektywy, w tym zadanie obliczania kosztów netto wszystkich usług powszechnych i regularnej oceny rozwoju wydarzeń zwłaszcza w odniesieniu do kwestii ekonomicznych, społecznych i dotyczących zatrudnienia oraz aspektów technicznych, jak i jakości usług.

(x) Ostateczny(-e) termin(-y) pełnego otwarcia rynku (art. 2 i 3, motywy 25, 31, 55)

Odpowiednie poprawki Parlamentu Europejskiego: 7 + 74, 19, 23, 41 + 66 oraz 59, 61, 62 + 64

W odniesieniu do ostatecznego(-ych) terminu(-ów) urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych Wspólnoty Rada dogłębnie rozważyła podejście zaprezentowane w odpowiednich poprawkach Parlamentu Europejskiego. Parlament Europejski stwierdził, że proponowana przez Komisję ostateczna data 1 stycznia 2009 r. okazała się nie być odpowiednia, i zaproponował dlatego pełne otwarcie rynku usług pocztowych od 31 grudnia 2010 r. Ponadto zaproponował, aby państwa członkowskie, które przystąpiły do UE po wejściu w życie dyrektywy 2002/39/WE, lub państwa członkowskie o niskiej liczbie ludności i zajmujące niewielki obszar geograficzny lub państwa członkowskie o wyjątkowo trudnej topografii, zwłaszcza charakteryzujące się znaczną („ogromną”) liczbą wysp, mogły do 31 grudnia 2012 r. utrzymać usługi zastrzeżone dla operatora(-ów) świadczącego(-ych) usługę powszechną z pewnymi zastrzeżeniami i na pewnych warunkach.

Wspólne stanowisko zawiera wykaz państw członkowskich, które wyraźnie prosiły o wyznaczenie ostatecznego terminu wdrożenia najpóźniej do 31 grudnia 2012 r. Prośba taka jest kierowana do Komisji, co nie oznacza, że państwa te nie mogą zakończyć wdrażania wcześniej. W przypadku państw członkowskich chcących zastosować powyższy termin wdrożenia przez pewien okres będzie miała zastosowanie klauzula wzajemności wobec państw członkowskich, które już w pełni otworzyły swoje rynki pocztowe.

b) Poprawki Parlamentu Europejskiego

Rada rozważyła ponadto wiele poprawek, zajmując jednak wobec nich odmienne stanowisko. W niektórych przypadkach ich uznanie staje się jasne, gdy czyta się łącznie różne przepisy. W szczególności,

Motywy: — poprawka 6 nie została zaakceptowana, ponieważ badanie perspektywiczne jest jednym z elementów uznawanych przez Parlament Europejski i Radę jako podstawa ich porozumienia co do głównego celu dyrektywy zmieniającej (patrz również motyw 13), — poprawki 7 i 74 zostały zmienione w motywie 13, w którym nie wymieniono jednej konkretnej daty, ale jasno potwierdzono uznanie koncepcji ostatecznego terminu urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych, — poprawka 11 została uznana za zbędną, ponieważ jej zawartość została wystarczająco uwzględniona w motywach 14 i 18, — poprawka 13 nie została w pełni zaakceptowana, ponieważ jej część została w związku z jej normatywnym charakterem uznana za nieodpowiednią do umieszczenia w motywie i lepiej oddano ją w art. 1 pkt 18, — poprawka 15 jest obecnie częścią szerszej definicji „użytkownika” (w art. 1 pkt 2), — poprawka 19 została uwzględniona w głównych przepisach wspólnego stanowiska; staje się to jasne, zwłaszcza przy łącznym czytaniu zmieniającego art. 2 i motywu 13, — poprawka 22 została dogłębnie przeanalizowana i w związku z nią we wspólnym stanowisku wstawiono nowy szczegółowy artykuł (art. 1 pkt 23), — poprawka 24 jest uznana za zbędną, ponieważ kwestia, której dotyczy, jest poruszona w ogólnych przepisach regulujących zakres usługi powszechnej (uwaga: Komisja sporządzi również odpowiednie oświadczenie w sprawie wspólnego stanowiska Rady), — poprawka 26: Rada uznała, że aby poprawka ta miała skutek prawny, najlepiej będzie ją uwzględnić w głównych przepisach; dlatego kwestia ta jest obecnie zawarta w art. 12 (art. 1 pkt 14), — poprawka 27 została uznana za zbyt szczegółową i nakazową; ponadto przepisy art. 12 zawierają wszelkie niezbędne wyjaśnienia o warunkach elastyczności cen i społecznych powodach zezwolenia na jednolite taryfy; motyw 38 podaje istotne przykłady w tej ostatniej kwestii, — poprawka 29 nie została poparta, ponieważ skreślone ogólne stwierdzenie powinno obowiązywać w ciągu całego procesu pełnego otwierania rynku. Rada wyraziła jednak zgodę na powiązaną poprawkę 30 PE, — poprawka 31 została dostosowana do głównych zasad zawartych w art. 1 pkt 18, — w sprawie poprawki 32 Rada podtrzymuje swoje stanowisko w odniesieniu do składu komitetu pocztowego, — w sprawie poprawki 33 Rada popiera wniosek Komisji i uważa, że współpraca krajowych organów regulacyjnych, innych organów regulacyjnych i Komisji powinna przebiegać zgodnie ze szczególnymi warunkami zawartymi w art. 22 (art. 1 pkt 20);

Artykuły: — w odniesieniu do poprawek 41 i 66 Rada popiera konsekwentne podejście do finansowania usług powszechnych; tekst wniosku Komisji został w znacznym stopniu poprawiony, tak aby lepiej odzwierciedlić różne środki i sposoby zapewnienia ich ciągłego świadczenia. Ponadto nowy załącznik I dotyczący wyliczenia kosztów netto stanowi wspólną indykatywną podstawę. Państwa członkowskie mogą przedstawiać Komisji ich plany finansowania, zgodnie z motywem 26, — poprawki 62 i 64 stworzyły podstawę odstępstwa zawartego obecnie w art. 3 dyrektywy zmieniającej; ogólne i bezwarunkowe odstępstwo przyznane państwom członkowskim, które przystąpiły do UE po wejściu w życie ostatniej dyrektywy pocztowej 2002/39/WE, zostało jednak zastąpione dokładną listą państw członkowskich, które wyraźnie prosiły o takie odstępstwo, — poprawka 43 wzbudziła zaniepokojenie i sceptycyzm Rady, dlatego Rada uzgodniła, że zachowa brzmienie obecnej dyrektywy, także ponieważ nie zakwestionowano aż tak dalece jej praktycznego stosowania, — w odniesieniu do poprawek 44 i 81 Rada dokonała szczegółowej analizy i przeformułowała artykuł dotyczący kwestii zezwoleń, tak aby wyeliminować wszelkie przeszkody w sprawnym świadczeniu usług pocztowych. Jeśli chodzi o szczegółowe odniesienia do usług wchodzących w zakres usługi powszechnej, Rada uzgodniła, że zachowa obowiązujące przepisy, a Komisja sporządziła oświadczenie w związku z tym. Ponadto odnotowano, że kwestia poszanowania warunków pracy jest odpowiednio uwzględniona w innych częściach wspólnego stanowiska (jak przedstawiono w pkt 2a (vi)), — poprawka 46 jest obecnie uwzględniona częściowo w motywie 35 i częściowo w art. 1 pkt 13, — poprawka 51 została uznana za zbyteczne odniesienie do innego przepisu zmieniającego tej samej dyrektywy, — poprawka 54 nie została zaakceptowana przez Radę, ponieważ nie wchodzi w zakres przedmiotowej dyrektywy zmieniającej i nie jest zgodna z zasadą pomocniczości, — poprawka 56 została poparta przez Radę, chociaż zgodziła się ona, aby pierwsze sprawozdanie wydać nie później niż 31 grudnia 2013 r. (zamiast 31 grudnia 2011 r.), tak aby zawrzeć w nim szczegółowy przegląd wdrażania dyrektywy we wszystkich państwach członkowskich, w tym w państwach korzystających z przesunięcia terminu wdrożenia do końca 2012 r., — poprawka 57 jest uwzględniona w art. 1 pkt 22; Komisja będzie w regularnych sprawozdaniach przedstawiać szczegółową analizę tendencji zatrudnienia w sektorze pocztowym, — cel poprawki 58 został dokładnie uwzględniony we wspólnym stanowisku Rady (art. 1 pkt 23); nie uwzględniono jednak ograniczeń czasowych, ponieważ pomoc Komisji we wdrażaniu dyrektywy jest rozumiana jako ogólne zadanie i obejmuje działalność podczas całego okresu wdrażania dyrektywy. Ponadto Rada stanowczo popiera stanowisko, że państwa członkowskie nie muszą obowiązkowo przedstawiać Komisji ich planów finansowania (motyw 26), — wreszcie poprawka 59 nie jest już spójna z ogólnym harmonogramem transpozycji, jak przedstawiono we wspólnym stanowisku.

IV. WNIOSKI

Wspólne stanowisko w dużym stopniu opiera się na opinii Parlamentu Europejskiego wydanej w pierwszym czytaniu i odzwierciedla ogólny wynik nieformalnych rozmów prowadzonych przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w celu osiągnięcia szybko porozumienia na etapie drugiego czytania w Parlamencie Europejskim. Tekst zachowuje podejście i strukturę prawną proponowaną przez Komisję (i opartą na obecnej dyrektywie 97/67/WE ze zmianami), tak aby dostosować regulacje dotyczące sektora pocztowego do nowych warunków odnoszących się do pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego do końca 2010 roku. Daje pewnej liczbie państw członkowskich możliwość zwrócenia się o odstępstwo (przesunięcie najpóźniej do 31 grudnia 2012 r.) w odniesieniu do daty wdrożenia nowej dyrektywy, tak aby uwzględnić szczególne potrzeby strukturalne ich krajowych rynków pocztowych.

W tym kontekście dokonano ważnych wyjaśnień i dostosowań, zwłaszcza w odpowiednich definicjach zawartych we wniosku, gwarancji świadczenia usługi powszechnej, w tym jej finansowania, systemu udzielania zezwoleń, roli krajowych organów i dostarczania informacji przez wszystkich operatorów świadczących usługi pocztowe.

Rada oczekuje potwierdzenia przez Parlament Europejski zgody co do wspólnego stanowiska, co umożliwi szybkie przyjęcie przedmiotowej dyrektywy.

(1) COM(2006) 594 wersja ostateczna, Dz.U. C …

(2) Dz.U. C 168 z 20.7.2007, s. 74.

Dz.U. C 197 z 24.8. 2007, s. 37.

(3) Art. 27 określa, że przepisy obowiązującej dyrektywy wygasną z dniem 31 grudnia 2008 r., o ile nie zostanie postanowione inaczej.

(4) Dyrektywa 2002/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie usługi powszechnej i związanych z sieciami i usługami łączności elektronicznej praw użytkowników, Dz.U. L 108 z 24.4.2002, s. 51 (73).