UZASADNIENIE

W dniu 25 czerwca 2012 r. Cypr złożył wniosek o pomoc finansową z Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS). W dniu 25 kwietnia 2013 r. Rada przyjęła decyzję (2013/236/UE), zgodnie z którą Cypr zobowiązany jest rygorystycznie wdrażać program dostosowań makroekonomicznych dotyczący szczególnych zagrożeń, jakie sytuacja na Cyprze stwarza dla stabilności finansowej strefy euro, i którego celem jest szybkie ustabilizowanie sytuacji gospodarczej i finansowej na Cyprze.

W dniu 24 kwietnia 2013 r. rada zarządzająca EMS podjęła decyzję o udzieleniu zasadniczo pomocy stabilizacyjnej Cyprowi oraz zatwierdziła protokół ustaleń dotyczący szczegółowych warunków w zakresie polityki gospodarczej (ang. Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality, zwany dalej „protokołem ustaleń”) oraz jego podpisanie przez Komisję w imieniu EMS. W dniu 8 maja 2013 r. zarząd EMS zatwierdził umowę pomocy finansowej.

Celem programu dostosowań makroekonomicznych jest przywrócenie zaufania rynków finansowych i równowagi makroekonomicznej oraz umożliwienie gospodarce powrotu na ścieżkę trwałego wzrostu. Aby osiągnąć te cele, w programie wyznaczono trzy obszary działania. Pierwszym z nich jest strategia dotycząca sektora finansowego przewidująca restrukturyzację i zmniejszenie instytucji finansowych oraz zaostrzenie nadzoru nad tym sektorem, a także działania służące zaradzeniu niedoborom kapitału i płynności. Drugi obszar działania stanowi – będąca kontynuacją działań konsolidacyjnych rozpoczętych w 2012 r. – ambitna strategia konsolidacji budżetowej, obejmująca w szczególności środki służące ograniczeniu bieżących wydatków pierwotnych, zwiększeniu dochodów rządowych, poprawie funkcjonowania sektora publicznego i utrzymaniu konsolidacji budżetowej w perspektywie średniookresowej. Celem strategii jest korekta nadmiernego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych, a w perspektywie średniookresowej sprowadzenie wskaźnika zadłużenia publicznego brutto na stałą ścieżkę spadkową. Władze zobowiązały się do obniżenia deficytu do poziomu nieprzekraczającego 3 % PKB w terminie do 2016 r. Należy przy tym utrzymać odpowiednie tempo wykorzystywania funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych, a także wdrażania unijnych inicjatyw politycznych służących pobudzeniu wzrostu gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy. Przyczyni się to do wprowadzenia Cypru na ścieżkę długoterminowego wzrostu gospodarczego. Trzecim obszarem działania jest ambitny program reform strukturalnych służących wspieraniu konkurencyjności oraz trwałego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego, zgodnie ze skierowanymi w 2012 r. do Cypru zaleceniami Rady, oraz umożliwiających likwidację zakłóceń równowagi makroekonomicznej. Zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży[1]należy zwiększyć możliwości i perspektywy zatrudnienia dla młodych ludzi.

Trzyletni program obejmuje okres od połowy 2013 r. do połowy 2016 r.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji 2013/236/UE Komisja, w porozumieniu z EBC (oraz w stosownych przypadkach z MFW), dokonała pierwszego przeglądu służącego ocenie postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo. W wyniku tego przeglądu dokonano aktualizacji protokołu ustaleń w obszarach reformy sektora finansowego, polityki budżetowej i reform strukturalnych. Jeśli chodzi o sektor finansowy, zmieniony protokół ustaleń zawiera uzgodnienie dotyczące opublikowania planu stopniowego rozluźnienia ograniczeń w przepływach kapitałowych na podstawie osiągnięcia celów pośrednich i odpowiednio do sytuacji banków pod względem płynności. Ponadto w zmienionym protokole ustaleń zawarto wymóg ustanowienia ram prawnych na potrzeby nowej struktury zarządzania państwowymi udziałami w sektorze bankowości spółdzielczej. Jako element cypryjskich wysiłków w obszarze zapobiegania praniu pieniędzy uzgodniono również plan działania w zakresie środków należytej staranności wobec klienta oraz przejrzystości podmiotów. Jeśli chodzi o politykę budżetową, zmieniony protokół ustaleń zawiera zobowiązanie do wprowadzenia systemu kompensacyjnego dla kas zapomogowych i funduszy emerytalnych w Cyprus Popular Bank, co ma zapewnić ich porównywalne traktowanie względem tego rodzaju kas i funduszy w Bank of Cyprus. Ustalono również, że w celu zapewnienia skutecznego wykorzystania funduszy unijnych władze Cypru powinny zapewnić dostępność wymaganych funduszy krajowych, tak by zabezpieczyć pokrycie odpowiedniego wkładu krajowego. Ponadto, zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 472/2013, zmieniony protokół ustaleń zobowiązuje władze Cypru do złożenia wniosku o pomoc techniczną na okres objęty programem oraz do przeprowadzenia kompleksowej kontroli swoich finansów publicznych. W obszarze reform strukturalnych zmieniony protokół ustaleń zawiera uszczegółowienie planowanej reformy systemu pomocy społecznej, która powinna zapewnić, aby pomoc ta zapewniała minimalne dochody osobom niebędącym w stanie zapewnić sobie podstawowego poziomu życia, przy jednoczesnym utrzymaniu zachęt do podjęcia pracy. Ponadto zobowiązano w nim Cypr do przygotowania szczegółowych wniosków politycznych służących zlikwidowaniu niedociągnięć w krajowej polityce aktywizacji oraz do szybkiego podjęcia działań na rzecz zwiększenia możliwości i perspektyw zatrudnienia dla młodych ludzi zgodnie z celami zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży.

Po wejściu w życie rozporządzenia (UE) nr 472/2013 program dostosowań makroekonomicznych musi zostać przyjęty w formie decyzji wykonawczej Rady. Ze względu na jasność i pewność prawa Komisja proponuje zatem ponowne przyjęcie programu na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia UE nr 472/2013. Pod względem treści program jest zasadniczo identyczny z programem zatwierdzonym przez Radę decyzją 2013/236/UE, ale uwzględnia również wyniki przeglądu przeprowadzonego zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji 2013/236/UE. Jednocześnie proponuje się uchylenie decyzji Rady 2013/236/UE.

Proponowana decyzja zapewni pełną spójność między ustanowionymi w TFUE wielostronnymi ramami nadzoru Unii i politycznymi warunkami programu dostosowań makroekonomicznych. W szczególności art. 10 rozporządzenia (UE) nr 472/2013 przewiduje spójność wymogów w zakresie sprawozdawczości i monitorowania.

2013/0290 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zatwierdzenia programu dostosowań makroekonomicznych dla Cypru oraz uchylająca decyzję Rady 2013/236/UE

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej, w szczególności jego art. 7 ust. 2 i 5,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie (UE) nr 472/2013 stosuje się do państw członkowskich, które w chwili jego wejścia w życie otrzymują już pomoc finansową, w tym z EMS.

(2) Rozporządzenie (UE) nr 472/2013 zawiera przepisy dotyczące zatwierdzania programów dostosowań makroekonomicznych dla państw członkowskich otrzymujących pomoc finansową, które muszą być spójne z postanowieniami Porozumienia ustanawiającego Europejski Mechanizm Stabilności (EMS).

(3) W odpowiedzi na złożony przez Cypr w dniu 25 czerwca 2012 r. wniosek o pomoc finansową z EMS Rada przyjęła w dniu 25 kwietnia 2013 r. decyzję (2013/236/UE), zgodnie z którą Cypr zobowiązany jest rygorystycznie wdrażać program dostosowań makroekonomicznych.

(4) W dniu 24 kwietnia 2013 r. rada zarządzająca EMS podjęła decyzję o udzieleniu zasadniczo pomocy stabilizacyjnej Cyprowi oraz zatwierdziła protokół ustaleń dotyczący szczegółowych warunków w zakresie polityki gospodarczej (ang. Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality, zwany dalej „protokołem ustaleń”) oraz jego podpisanie przez Komisję w imieniu EMS.

(5) Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji Rady 2013/236/UE Komisja, w porozumieniu z EBC (oraz w stosownych przypadkach z MFW), dokonała pierwszego przeglądu służącego ocenie postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo. W wyniku tego przeglądu dokonano aktualizacji pierwotnego programu dostosowań makroekonomicznych celem uwzględnienia działań podjętych przez władze Cypru do drugiego kwartału 2013 r.

(6) Po wejściu w życie rozporządzenia (UE) nr 472/2013 program dostosowań makroekonomicznych musi zostać przyjęty w formie decyzji wykonawczej Rady. Ze względu na jasność i pewność prawa program powinien zostać ponownie przyjęty na podstawie art. 7 ust. 2 rozporządzenia UE nr 472/2013. Pod względem treści program powinien pozostać niezmieniony względem programu zatwierdzonego decyzją Rady 2013/236/UE, ale powinien również uwzględniać wyniki przeglądu przeprowadzonego zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji 2013/236/UE. Jednocześnie decyzja Rady 2013/236/UE powinna zostać uchylona.

(7) Komisja, w porozumieniu z EBC i MFW, dokonała pierwszego przeglądu służącego ocenie postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo. W wyniku tego przeglądu dokonano aktualizacji protokołu ustaleń w obszarach reformy sektora finansowego, polityki budżetowej i reform strukturalnych, w szczególności w odniesieniu do: (i) planu stopniowego rozluźnienia ograniczeń w przepływach kapitałowych; (ii) ustanowienia ram prawnych na potrzeby nowej struktury zarządzania państwowymi udziałami w sektorze bankowości spółdzielczej; (iii) planu działania w zakresie zapobiegania praniu pieniędzy; (iv) systemu kompensacyjnego dla kas zapomogowych i funduszy emerytalnych w Cyprus Popular Bank; (v) zapewnienia dostępności wymaganych funduszy krajowych na potrzeby pokrycia wkładu krajowego w projekty współfinansowane z funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych; (vi) uszczegółowienia planowanej reformy systemu pomocy społecznej; oraz (vii) przygotowania szczegółowych wniosków politycznych w zakresie polityki aktywizacji oraz szybkiego podjęcia działań na rzecz zwiększenia możliwości i perspektyw zatrudnienia dla młodych ludzi. Przeprowadzenie kompleksowych, ambitnych reform w sektorze finansowym oraz w polityce budżetowej i strukturalnej powinno zapewnić zdolność obsługi długu publicznego przez Cypr w perspektywie średniookresowej.

(8) W trakcie realizacji kompleksowego programu działań przez Cypr Komisja powinna zapewnić temu krajowi dodatkowe wskazówki w zakresie polityki oraz pomoc techniczną w określonych dziedzinach. Państwo członkowskie objęte programem dostosowań makroekonomicznych, które nie posiada wystarczających zasobów administracyjnych, zwraca się o pomoc techniczną do Komisji, która może w tym celu utworzyć grupy ekspertów.

(9) Władze Cypru zasięgają, zgodnie z obowiązującymi przepisami i praktykami krajowymi, opinii partnerów społecznych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego w trakcie przygotowywania, wdrażania, monitorowania i oceny programu dostosowań makroekonomicznych,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

1. W celu ułatwienia przywrócenia trwałego wzrostu gospodarki oraz stabilności budżetowej i finansowej Cypr rygorystycznie wdraża program dostosowań makroekonomicznych („program”), którego główne elementy są przedstawione w art. 2 niniejszej decyzji. Program jest ukierunkowany na szczególne zagrożenia, jakie sytuacja na Cyprze stwarza dla stabilności finansowej strefy euro, a jego celem jest szybkie przywrócenie solidnej i stabilnej sytuacji gospodarczej i finansowej na Cyprze oraz przywrócenie zdolności tego kraju do samodzielnego finansowania się w pełni na międzynarodowych rynkach finansowych. W programie należycie uwzględniono zalecenia Rady skierowane do Cypru na podstawie art. 121, 126, 136 i 148 TFUE, a także działania Cypru mające na celu zastosowanie się do tych zaleceń, z jednoczesnym zamiarem rozszerzenia, zaostrzenia i pogłębienia niezbędnych środków polityki.

2. W porozumieniu z EBC oraz, w stosownych przypadkach, z MFW Komisja monitoruje postępy Cypru we wdrażaniu programu. Cypr jest zobowiązany do pełnej współpracy z Komisją i EBC. W szczególności Cypr przekazuje im wszelkie informacje, które instytucje te uznają za niezbędne do monitorowania wdrażania programu. Władze Cypru konsultują uprzednio z Komisją, EBC i MFW przyjęcie środków polityki, które nie są wymienione w niniejszej decyzji wykonawczej, a które mogą mieć istotny wpływ na osiągnięcie celów programu.

3. W porozumieniu z EBC oraz, w stosownych przypadkach, z MFW Komisja bada wspólnie z władzami Cypru konieczność wprowadzenia zmian do programu i jego aktualizacji, co może być niezbędne w celu odpowiedniego uwzględnienia m.in. znacznych rozbieżności pomiędzy prognozami makroekonomicznymi i budżetowymi a osiągniętymi wynikami (w tym dotyczącymi zatrudnienia), negatywnych skutków ubocznych, a także wstrząsów o charakterze makroekonomicznym i finansowym.

W celu zapewnienia sprawnego wdrażania programu oraz dla ułatwienia trwałej korekty zakłóceń równowagi Komisja na bieżąco zapewnia porady i wskazówki dotyczące reform budżetowych, strukturalnych i dotyczących rynku finansowego.

Komisja regularnie ocenia wpływ programu na gospodarkę i zaleca niezbędne korekty w celu zwiększenia tempa wzrostu gospodarczego i tworzenia nowych miejsc pracy, zapewnienia niezbędnej konsolidacji budżetowej i ograniczenia do minimum szkodliwych skutków społecznych. W związku z tym program dostosowań makroekonomicznych, w tym jego cele i oczekiwany rozkład wysiłków dostosowawczych, podaje się do wiadomości publicznej.

Artykuł 2

1. Głównymi celami programu są: przywrócenie solidności cypryjskiego sektora bankowego; kontynuowanie podjętej już konsolidacji budżetowej; oraz przeprowadzenie reform strukturalnych mających na celu wspieranie konkurencyjności oraz trwałego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego.

2. Cypr kontynuuje konsolidację budżetową zgodnie z jego zobowiązaniami wynikającymi z procedury nadmiernego deficytu, wprowadzając w tym celu wysokiej jakości środki o trwałym charakterze przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wpływu konsolidacji na osoby będące w trudnej sytuacji.

3. W celu sprowadzenia deficytu do poziomu poniżej 3 % PKB do 2016 r. Cypr jest gotowy do podjęcia dodatkowych środków konsolidacyjnych. W szczególności, w przypadku nieosiągnięcia zakładanych dochodów lub wyższych wydatków socjalnych w wyniku niekorzystnych skutków makroekonomicznych, rząd Cypru jest gotowy do podjęcia dodatkowych środków zapewniających osiągnięcie celów programu, w tym poprzez zmniejszenie wydatków uznaniowych, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum wpływu na osoby będące w trudnej sytuacji. W okresie objętym programem wszelkie dochody gotówkowe przekraczające dochody przewidywane w programie, w tym dochody nadzwyczajne, zostają zaoszczędzone lub wykorzystane do redukcji zadłużenia. Osiągnięcie lepszych wyników budżetowych – pod warunkiem, że jest uznawane za mające trwały charakter – może ograniczyć konieczność podjęcia dodatkowych środków w końcowych latach okresu objętego programem.

4. Cypr kontynuuje wykorzystywanie funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych w odpowiednim tempie, przy poszanowaniu budżetowych celów programu. Aby zapewnić skuteczne wykorzystanie funduszy unijnych rząd zapewnia dostępność wymaganych funduszy krajowych, tak by zabezpieczyć pokrycie odpowiedniego wkładu krajowego, w tym wydatków niekwalifikowalnych, w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (EFRR, EFS, Fundusz Spójności, EFRROW oraz Europejski Fundusz Rybacki i Europejski Fundusz Morski i Rybacki) w okresach programowania 2007-2013 i 2014-2020, przy jednoczesnym uwzględnieniu finansowania dostępnego z EBI. Władze zapewniają rozbudowę instytucjonalnych możliwości realizacji bieżących i przyszłych programów oraz dbają o to, by organy zarządzające programami oraz wdrażające je podmioty dysponowały odpowiednim personelem.

5. W celu przywrócenia solidności sektora finansowego Cypr kontynuuje gruntowne reformy i restrukturyzację sektora bankowego i wzmacnia zdolne do utrzymania się na rynku banki poprzez zwiększenie ich kapitału, poprawę ich płynności i zaostrzenie nadzoru nad nimi. W programie przewiduje się następujące środki i skutki podejmowanych działań:

a) ścisłe monitorowanie płynności sektora bankowego. Przejściowe ograniczenia swobodnego przepływu kapitału (m.in. ograniczenia dotyczące wypłat gotówki, płatności i przelewów) będą ściśle monitorowane. Celem jest zapewnienie, aby ograniczenia te obowiązywały jedynie tak długo, jak jest to absolutnie niezbędne do zminimalizowania poważnych zagrożeń dla stabilności systemu finansowego. Opublikowano plan stopniowego rozluźnienia ograniczeń w przepływach kapitałowych, na podstawie osiągnięcia celów pośrednich i postępów w realizacji programu oraz odpowiednio do sytuacji banków pod względem płynności. Średnioterminowe plany finansowania i plany kapitałowe banków krajowych uzależnionych od finansowania przez bank centralny lub otrzymujących pomoc państwa powinny w sposób realistyczny odzwierciedlać przewidywane zmniejszenie udziału finansowania dłużnego w sektorze bankowym oraz służyć ograniczeniu zależności od kredytowania przez bank centralny, przy jednoczesnym unikaniu gwałtownej wyprzedaży aktywów i zapaści kredytowej. Wymogi w zakresie minimalnej płynności zostaną zaktualizowane, tak aby w przyszłości zapobiec nadmiernej koncentracji emitentów;

b) przyjęcie niezbędnych wymogów regulacyjnych dotyczących podniesienia minimalnego współczynnika kapitału podstawowego Tier I do 9 % do końca 2013 r.;

c) podjęcie kroków służących zminimalizowaniu kosztów restrukturyzacji banków dla podatników. niedokapitalizowane komercyjne i spółdzielcze instytucje kredytowe pozyskają w jak największym stopniu kapitał ze źródeł prywatnych, zanim przyznana zostanie pomoc państwa. Plany restrukturyzacji podlegają formalnemu zatwierdzeniu na podstawie przepisów dotyczących pomocy państwa, zanim pomoc ta zostanie przyznana. Banki komercyjne z niedoborem kapitału mogą wystąpić do państwa z wnioskiem o pomoc w zakresie dokapitalizowania, zgodnie z procedurami udzielania pomocy państwa, jeżeli inne środki okażą się niewystarczające;

d) ustanowienie rejestru kredytów, przegląd i ewentualna zmiana obowiązujących ram regulacyjnych dotyczących procedur udzielania kredytów i zarządzania nimi oraz przyjęcie zaostrzonych przepisów dotyczących zarządzania bankami komercyjnymi;

e) zaostrzenie zasad zarządzania bankami, w tym poprzez wprowadzenie zakazu udzielania kredytów niezależnym członkom organów zarządzających bądź powiązanym z nimi podmiotom;

f) maksymalizacja ściągalności kredytów zagrożonych, przy jednoczesnym ograniczeniu do minimum bodźców do celowego ogłaszania przez kredytobiorców niewypłacalności. Obejmuje to złagodzenie ograniczeń dotyczących przejmowania zabezpieczenia oraz odpowiednie monitorowanie kredytów zagrożonych i zarządzanie nimi;

g) pełna harmonizacja regulacji spółdzielczych instytucji kredytowych i nadzoru nad nimi z regulacjami banków komercyjnych i nadzorem nad nimi;

h) wdrożenie strategii dotyczącej przyszłej struktury, zasad funkcjonowania i długofalowej rentowności sektora spółdzielczych instytucji kredytowych przygotowanej przez bank centralny Cypru w porozumieniu z Komisją, EBC i MFW.

i) wzmocnienie monitorowania zadłużenia przedsiębiorstw i gospodarstw domowych oraz ustanowienie ram dotyczących ukierunkowanej restrukturyzacji długu w sektorze prywatnym w celu ułatwienia udzielania nowych kredytów i zmniejszenia ograniczeń kredytowych;

j) dalsze wzmocnienie ram dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz wdrożenie planu działania zapewniającego stosowanie ulepszonych praktyk w zakresie środków należytej staranności wobec klienta oraz przejrzystości podmiotów, zgodnie z najlepszymi praktykami;

k) przedłożenie przepisów dotyczących obowiązkowego nadzoru opartego na poziomach kapitalizacji;

l) włączenie stosowania testu warunków skrajnych do stałego nadzoru analitycznego banku „zza biurka”;

m) wprowadzenie wiążących wymogów dotyczących ujawniania informacji, tak by zapewnić regularne informowanie rynków przez banki o postępach w restrukturyzacji prowadzonej przez nie działalności; oraz

n) ustanowienie ram prawnych na potrzeby nowej struktury zarządzania państwowymi udziałami w sektorze bankowości spółdzielczej.

6. W roku 2013 władze Cypru rygorystycznie wdrażają ustawę budżetową na 2013 r. (ze zmianami), w tym dodatkowe środki o trwałym charakterze przyjęte przed wypłatą pierwszej transzy pomocy finansowej, których wartość powinna wynieść co najmniej 351 mln EUR (2,1 % PKB). Cypr przyjmuje następujące środki:

a) reformę systemu opodatkowania pojazdów silnikowych zgodną z zasadami ekologicznymi oraz służącą uzyskaniu dodatkowych dochodów; oraz

b) system kompensacyjny dla kas zapomogowych i funduszy emerytalnych w Cyprus Popular Bank, który powinien zapewnić ich porównywalne traktowanie względem tego rodzaju kas i funduszy w Bank of Cyprus oraz który powinien uwzględniać przepływy pieniężne i sytuację aktuarialną każdej kasy i każdego funduszu oraz ograniczać do minimum wpływ na deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych. Z uwagi na socjalny charakter tego rodzaju kas i funduszy zakładany docelowo w 2013 r. poziom deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych może zostać zmieniony celem uwzględnienia wpływu tego systemu na budżet;

c) pełne wdrożenie środków konsolidacyjnych przyjętych od grudnia 2012 r.

7. Następujące środki są stosowane przez Cypr od dnia 1 stycznia 2014 r.:

a) po stronie wydatków w budżecie zostaną przewidziane: ograniczenie łącznych wydatków na transfery socjalne dzięki ich lepszemu ukierunkowaniu; dalsze ograniczenie wynagrodzeń, w tym wynagrodzeń za nadgodziny, w szeroko rozumianym sektorze publicznym; wprowadzenie opłaty za kartę uprawniającą do korzystania z transportu publicznego przez studentów i emerytów; oraz reformy strukturalne w sektorze edukacji w celu lepszego wykorzystania zasobów; oraz

b) po stronie dochodów w budżecie na 2014 r. zostaną przewidziane: przedłużenie tymczasowego potrącenia z wynagrodzenia brutto pracowników sektora publicznego i prywatnego do dnia 31 grudnia 2016 r.; podwyżki podatku od wartości dodanej; podwyżki akcyzy; oraz zwiększenie składek na ogólny system zabezpieczenia społecznego.

8. W celu zapewnienia długoterminowej stabilności finansów publicznych Cypr przeprowadza reformy budżetowe i strukturalne, obejmujące m.in. następujące środki i skutki:

a) w razie potrzeby, dalsze reformy ogólnego systemu emerytalnego i systemu emerytalnego dla pracowników sektora publicznego celem zapewnienia długoterminowej stabilności tych systemów, przy jednoczesnym uwzględnieniu kwestii adekwatności świadczeń emerytalnych. Warianty reform zostaną przedstawione w analizie aktuarialnej;

b) kontrolę wzrostu wydatków na opiekę zdrowotną w celu zapewnienia wystarczających środków na podstawową opiekę zdrowotną poprzez zwiększenie stabilności struktury finansowania i wydajności świadczenia publicznych usług opieki zdrowotnej; wprowadzenie krajowego systemu opieki zdrowotnej, zapewnienie jego stabilności finansowej przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego charakteru;

c) poprawę efektywności wydatków publicznych i procedury budżetowej poprzez zapewnienie skutecznych średniookresowych ram budżetowych jako elementu usprawnionego zarządzania finansami publicznymi, przyczyniając się w ten sposób do wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej, przy uwzględnieniu konieczności zapewnienia wystarczających środków na prowadzenie polityki w podstawowych obszarach, takich jak edukacja i opieka zdrowotna. Ramy te muszą być w pełni zgodne z dyrektywą Rady z dnia 8 listopada 2011 r. w sprawie wymogów dotyczących ram budżetowych państw członkowskich[2] oraz z Traktatem o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w Unii Gospodarczej i Walutowej, podpisanym w Brukseli dnia 2 marca 2012 r.;

d) przyjęcie odpowiednich, opracowanych zgodnie z najlepszymi praktykami, ram prawno-instytucjonalnych dotyczących partnerstw publiczno-prywatnych;

e) opracowanie programu służącego ustanowieniu rzetelnego systemu ładu korporacyjnego dla przedsiębiorstw państwowych i przedsiębiorstw z udziałem państwowym oraz rozpoczęcie realizacji planu prywatyzacji, tak aby poprawić efektywność ekonomiczną i przywrócić zdolność obsługi zadłużenia;

f) opracowanie i wdrożenie kompleksowego planu reform służących poprawie skuteczności i wydajności poboru podatków i administracji podatkowej, obejmującego środki mające na celu zwalczanie oszustw podatkowych i uchylania się od opodatkowania oraz zapewnienie pełnego i szybkiego stosowania przepisów i standardów regulujących współpracę międzynarodową w zakresie podatków oraz wymianę informacji na temat podatków;

g) reformę zasad opodatkowania nieruchomości;

h) reformę administracji publicznej w celu usprawnienia jej funkcjonowania i gospodarności, w szczególności przez dokonanie przeglądu wielkości, warunków zatrudnienia i organizacji służby publicznej w celu zapewnienia wydajnego wykorzystania środków publicznych i świadczenia społeczeństwu wysokiej jakości usług;

i) reformy ogólnej struktury i poziomu świadczeń społecznych, mające na celu zapewnienie wydajnego wykorzystania środków i odpowiedniej równowagi pomiędzy pomocą społeczną a zachętami do podjęcia pracy. Planowana reforma systemu pomocy społecznej zapewni, aby pomoc ta zapewniała minimalne dochody osobom niebędącym w stanie zapewnić sobie podstawowego poziomu życia, przy jednoczesnym utrzymaniu zachęt do podjęcia pracy; oraz

j) przeprowadzenie kompleksowej kontroli finansów publicznych, między innymi w celu określenia przyczyn, które doprowadziły do nadmiernego zadłużenia.

9. Cypr zapewnia utrzymanie zawieszenia indeksacji płac w szeroko rozumianym sektorze publicznym do końca okresu objętego programem. Każda zmiana wysokości płacy minimalnej odzwierciedla zmiany sytuacji gospodarczej i na rynku pracy oraz jest przyjmowana po konsultacji z partnerami społecznymi.

10. Cypr przygotowuje szczegółowe wnioski polityczne dotyczące możliwości zlikwidowania stwierdzonych niedociągnięć w krajowej polityce aktywizacji. Cypr szybko podejmuje działania na rzecz zwiększenia możliwości i perspektyw zatrudnienia dla młodych ludzi, zgodnie z celami zalecenia Rady w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży. Opracowywanie działań dotyczących młodzieży, zarządzanie nimi oraz ich realizacja są właściwie zintegrowane z szerszym systemem polityki aktywizacji oraz są spójne z reformą systemu pomocy społecznej i uzgodnionymi celami budżetowymi.

11. Cypr przyjmuje wszystkie pozostałe niezbędne zmiany przepisów sektorowych wymagane w celu pełnego wdrożenia dyrektywy 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej usług na rynku wewnętrznym[3]. Nieuzasadnione bariery na rynkach usług, w szczególności dotyczące zawodów regulowanych, zostaną usunięte. Ramy dotyczące konkurencji zostaną udoskonalone dzięki usprawnieniu funkcjonowania właściwego organu ds. konkurencji oraz dzięki zwiększeniu niezależności i uprawnień krajowych organów regulacyjnych.

12. Cypr zapewnia zmniejszenie zaległości jeśli chodzi o zaległe, niewydane akty własności, podejmuje działania służące przyspieszeniu uwalniania nabywanych nieruchomości od obciążeń oraz wprowadza gwarantowane terminy wydawania świadectw budowlanych i aktów własności.

13. Cypr zmienia przepisy dotyczące przymusowej sprzedaży nieruchomości obciążonych hipoteką i zezwala na licytacje prywatne w jak najkrótszych terminach. Prowadzenie postępowań sądowych zostaje przyspieszone, a zaległe, przeciągające się postępowania zostaną zakończone do końca okresu objętego programem. Cypr podejmuje inicjatywy zmierzające do zwiększenia konkurencyjności sektora turystyki, przedstawiając konkretny plan działań służących osiągnięciu celów ilościowych wskazanych między innymi w zmienionej ostatnio strategii dotyczącej turystyki na lata 2011–2015. Cypr przedstawia sprawozdanie dotyczące potrzeb w zakresie połączeń lotniczych na Cypr, stanowiące podstawę strategii w obszarze transportu lotniczego.

14. W sektorze energetyki Cypr dokonuje pełnego wdrożenia trzeciego pakietu energetycznego, niezależnie od przepisów art. 44 ust. 2 dyrektywy w sprawie energii elektrycznej oraz art. 49 ust. 1 dyrektywy w sprawie gazu. Cypr rozważa, czy należy skorzystać z odstępstw przewidzianych we wspomnianych artykułach. Jednocześnie opracowany zostanie kompleksowy plan reorganizacji cypryjskiego sektora energetyki. Plan ten będzie obejmował:

a) plan rozwoju infrastruktury do eksploatacji złóż gazu, z uwzględnieniem wariantów komercyjnych i ryzyka handlowego;

b) obszerną koncepcję uregulowań i organizacji rynku w zrestrukturyzowanych sektorach energetyki i eksportu gazu, w tym systemu udzielania koncesji i systemu podatkowego sprzyjających maksymalizacji dochodów; oraz

c) plan ustanowienia instytucjonalnych ram zarządzania zasobami węglowodorów, w tym stworzenie, w oparciu o najlepsze międzynarodowe praktyki, funduszu, do którego powinny być przekazywane dochody publiczne z tytułu wydobycia gazu ze złóż podmorskich i którymi fundusz ten powinien zarządzać.

15. Cypr przedkłada Komisji Europejskiej wniosek o pomoc techniczną w okresie objętym programem. We wniosku tym wskazane zostają obszary, w których władze Cypru pomoc techniczną lub usługi doradztwa uznają za istotne dla wdrożenia programu dostosowań makroekonomicznych.

Artykuł 3

Decyzja Rady 2013/236/UE traci moc.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Cypryjskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. C 120 z 26.4.2013, s. 1.

[2] Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 41.

[3] Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 36.