[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 3.1.2011

KOM(2010) 791 wersja ostateczna

2011/0001 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

UZASADNIENIE

KONTEKST WNIOSKU

Podstawa i cele wniosku

Wnioskowane rozporządzenie zmieniające ma na celu sprawienie, aby rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów (rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów)[1] było nadal skuteczne i w dalszym ciągu gwarantowało takie samo traktowanie transakcji wewnątrzunijnych i krajowych pod względem skuteczności ścigania naruszeń przez właściwe organy krajowe. W związku z powyższym, zadaniem wnioskowanego rozporządzenia zmieniającego jest aktualizacja treści załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, tak aby odzwierciedlał najnowsze zmiany legislacyjne w tej dziedzinie.

Kontekst ogólny

Potrzebę instrumentu prawnego po raz pierwszy wyrażono w zielonej księdze z 2001 r. w sprawie ochrony konsumentów w UE[2], w której zauważono pewne braki w egzekwowaniu prawa w dziedzinie ochrony konsumentów odnośnie do interesów ekonomicznych konsumentów na rynku wewnętrznym. Komisja przedstawiła komunikat[3] w sprawie działań następczych dotyczących wyżej wspomnianej zielonej księgi oraz, w wyniku dalszych konsultacji z rządami krajowymi, a także z uwzględnieniem rezolucji Rady z dnia 2 grudnia 2002 r.[4] i rezolucji Parlamentu Europejskiego[5], przygotowała wniosek w sprawie rozporządzenia dotyczącego współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów[6]. Rada i Parlament Europejski przyjęli to rozporządzenie dnia 27 października 2004 r. zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu WE[7]. Rozporządzenie to jest stosowane od 29 grudnia 2005 r.

Rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów ma na celu usunięcie przeszkód we współpracy transgranicznej między organami władzy publicznej odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa w celu wykrywania, śledzenia oraz doprowadzenia do zaprzestania lub zakazu wewnątrzunijnych naruszeń przepisów prawnych, które chronią interesy konsumentów, tak aby zapewnić sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Rozporządzenie osiąga ten cel, tworząc sieć współpracy w egzekwowaniu przepisów, skupiającą publiczne organy egzekwowania, i zwiększając tym samym zaufanie konsumentów do ofert transgranicznych oraz uniemożliwiając sprzedawcom i dostawcom obchodzenie przepisów ze szkodą dla konkurencyjności sprzedawców i dostawców przestrzegających prawa.

Ustanowiona na mocy rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów sieć prowadzi stałą obserwację przepisów prawa chroniącego interesy konsumentów oraz zapewnia jego egzekwowanie. Przepisy prawne, które są objęte zakresem działań sieci, wymienione zostały w załączniku, o którym mowa w art. 3 lit. a) rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Należy zatem sprawić, aby załącznik ten odzwierciedlał zmiany w prawodawstwie unijnym w dziedzinie ochrony konsumentów.

Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Celem wniosku jest zmiana załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów.

Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami UE

Dzięki wnioskowanemu rozporządzeniu zmieniającemu zostanie zaktualizowany zakres współpracy transgranicznej krajowych organów egzekwowania prawa, tak aby odzwierciedlał on najnowsze zmiany prawodawstwa UE w dziedzinie ochrony konsumentów. Uzupełnia zatem ono istniejące unijne przepisy prawne w dziedzinie ochrony konsumentów.

OCENA SKUTKÓW

Jako że wnioskowane rozporządzenie zmieniające nie ma znaczących skutków dla gospodarki, społeczeństwa i środowiska naturalnego, ocena skutków nie jest niezbędna.

ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Podstawa prawna

Jako podstawę prawną rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów wybrano art. 95 Traktatu WE[8] w oparciu o cele rozporządzenia, do których należy w szczególności skuteczna walka z transgranicznymi nieuczciwymi handlowcami, którzy zakłócają sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Rozporządzenie przyczynia się tym samym do usunięcia zakłóceń konkurencji i przeszkód w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego.

Celem wnioskowanego rozporządzenia zmieniającego jest utrzymanie skuteczności transgranicznej działalności sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta w dziedzinie egzekwowania prawa dzięki zmianie załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów oraz sprawienie, że zakres współpracy transgranicznej nadal odpowiada potrzebom. Wnioskowane rozporządzenie zmieniające przyczynia się tym samym do realizacji tych samych celów, co cele rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, a art. 114 zostaje utrzymany jako podstawa prawna.

Zasada pomocniczości i zasada proporcjonalności

Proponowane działanie obejmuje wprowadzenie zmian do istniejących ram prawnych UE, a więc dotyczy dziedziny, w której UE wykonywała już swoje kompetencje. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu UE[9].

Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 Traktatu UE wnioskowane rozporządzenie zmieniające nie wykracza poza środki niezbędne dla osiągnięcia swoich celów.

Wybór instrumentu

Wybrano rozporządzenie, jako że rolą tego środka ma być przede wszystkim aktualizacja zakresu stosowanych bezpośrednio przepisów w dziedzinie współpracy między organami władzy publicznej, tak aby odzwierciedlały one najnowsze zmiany prawodawstwa UE w zakresie ochrony konsumentów.

WPłYW NA BUDżET

Wniosek nie ma wpływu na budżet UE.

EUROPEJSKI OBSZAR GOSPODARCZY

Wnioskowane rozporządzenie zmieniające ma znaczenie dla EOG i z tego względu powinno objąć także Europejski Obszar Gospodarczy.

SZCZEGÓłOWE WYJAśNIENIE

Aby uprościć ramy prawne w dziedzinie ochrony konsumentów, za pomocą wnioskowanego rozporządzenia zmieniającego usunięte zostaną nieaktualne przepisy załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, przy czym niektóre z nich zastąpione zostaną odesłaniami do nowych przepisów. Aktualizacja załącznika polegać będzie na usunięciu tych przepisów z załącznika, które nie są istotne dla współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów między krajowymi organami egzekwowania, oraz na zastąpieniu odesłań do starych, już nieobowiązujących przepisów odesłaniami do zmienionych przepisów w dziedzinie ochrony konsumentów.

Usuwane przepisy

Dyrektywa w sprawie reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej

• Dyrektywa Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984 r. dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej[10]

Dyrektywa 84/450/EWG powinna zostać usunięta z załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, ponieważ została uchylona dyrektywą 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącą reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej[11]. Celem dyrektywy 2006/114/WE nie jest ochrona całości interesów konsumentów, lecz jedynie w stosunku do reklamy porównawczej. Zatem w załączniku do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów należy umieścić wyłącznie odesłanie do tych artykułów dyrektywy 2006/114/WE, które dotyczą reklamy porównawczej.

• Dyrektywa 97/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 października 1997 r. zmieniająca dyrektywę 84/450/EWG w sprawie reklamy wprowadzającej w błąd w celu włączenia do niej reklamy porównawczej[12]

Dyrektywa 97/55/WE jest dyrektywą zmieniającą uchyloną dyrektywę 84/450/EWG w sprawie reklamy wprowadzającej w błąd i dlatego powinna być usunięta z załącznika do rozporządzenia o współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów.

Zastępowane przepisy

Dyrektywa w sprawie kredytu konsumenckiego

• Dyrektywa Rady 87/102/EWG z dnia 22 grudnia 1986 r. w sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących kredytu konsumenckiego[13]

Dyrektywa 87/102/EWG została uchylona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG[14] Dyrektywa powinna być zatem usunięta z załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów.

• Dyrektywa 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki

Do załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów należy wpisać dyrektywę 2008/48/WE w sprawie umów o kredyt konsumencki, gdyż ma ona zastąpić dyrektywę 87/102/EWG.

Dyrektywa w sprawie audiowizualnych usług medialnych

• Dyrektywa 89/552/EWG Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 1989 r. .w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych[15]

Dyrektywa 89/552/EWG została uchylona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych)[16] Dyrektywa 89/552/EWG powinna być zatem usunięta z załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów.

• Dyrektywa 2010/13/UE (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych)

Do załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów należy wpisać odpowiednie przepisy dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych, gdyż ma ona zastąpić dyrektywę 89/552/EWG.

Dyrektywa w sprawie timeshare

• Dyrektywa 94/47/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 1994 r. w sprawie ochrony nabywców w odniesieniu do niektórych aspektów umów odnoszących się do nabywania praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie[17]

Dyrektywa 94/47/WE została uchylona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/122/WE z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do niektórych aspektów umów timeshare, umów o długoterminowe produkty wakacyjne, umów odsprzedaży oraz wymiany[18] Dyrektywa 94/47/WE powinna być zatem usunięta z załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów.

• Dyrektywa 2008/122/WE w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do niektórych aspektów umów timeshare, umów o długoterminowe produkty wakacyjne, umów odsprzedaży oraz wymiany

Do załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów należy wpisać dyrektywę 2008/122/WE, gdyż ma ona zastąpić dyrektywę 94/47/WE.

Poprawki

Dyrektywa w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich

Aktualne odesłanie w załączniku do dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich brzmi:

„ Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95 z 21.4.1993, s. 29). Dyrektywa zmieniona decyzją Komisji 2002/995/WE (Dz.U. L 353 z 30.12.2002, s. 1). ”

Decyzja Komisji 2002/995/WE nie zmienia dyrektywy w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, zatem odesłanie to powinno zostać poprawione.

2011/0001 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej[19],

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[20],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[21],

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady[22] określa warunki, na których właściwe organy państw członkowskich wyznaczone jako odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów prawa chroniących interesy konsumentów mają współpracować ze sobą oraz z Komisją Europejską w celu zapewnienia przestrzegania tych przepisów oraz sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, jak również w celu poprawy ochrony interesów ekonomicznych konsumentów.

2. Artykuł 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 stanowi, że „przepisy prawne, które chronią interesy konsumentów” oznaczają dyrektywy w kształcie przeniesionym do porządków prawnych państw członkowskich i rozporządzenia wymienione w załączniku do tego rozporządzenia („załącznik”).

3. W międzyczasie niektóre z aktów ustawodawczych wymienionych w załączniku zostały uchylone, przyjęto natomiast nowe prawodawstwo.

4. Dyrektywa Rady 84/450/EWG z dnia 10 września 1984 r. w sprawie reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej[23] została uchylona dyrektywą 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[24]. Odesłanie do dyrektywy 84/450/EWG powinno zatem zostać usunięte z załącznika. W załączniku należy umieścić odesłanie wyłącznie do tych artykułów dyrektywy 2006/114/WE, których celem jest ochrona interesów konsumentów.

5. Dyrektywa 97/55/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 października 1997 r. zmieniająca dyrektywę 84/450/EWG dotyczącą reklamy wprowadzającej w błąd w celu włączenia do niej reklamy porównawczej[25] jest dyrektywą zmieniającą uchyloną dyrektywę 84/450/EWG. Odesłanie do dyrektywy 97/55/WE powinno zatem zostać usunięte z załącznika.

6. Dyrektywa Rady 87/102/EWG z dnia 22 grudnia 1986 r. sprawie zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących kredytu konsumenckiego[26] została uchylona i zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG[27]. Odesłanie do dyrektywy 87/102/EWG zawarte w załączniku powinno zatem zostać zastąpione odesłaniem do dyrektywy 2008/48/WE.

7. Dyrektywa 89/552/EWG Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich, dotyczących wykonywania audiowizualnych usług medialnych[28], została uchylona i zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych)[29]. Na mocy art. 34 dyrektywy 2010/13/UE odesłania do dyrektywy 89/552/EWG zawarte w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 należy rozumieć jako odesłania do dyrektywy 2010/13/WE. Dla zachowania przejrzystości należy jednak zastąpić odesłanie do dyrektywy 89/552/EWG zawarte w załączniku odesłaniem do odpowiednich artykułów dyrektywy 2010/13/UE.

8. Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich nie została zmieniona decyzją Komisji 2002/995/WE, zatem odesłanie do tej decyzji powinno zostać skreślone.

9. Dyrektywa 94/47/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 października 1994 r. w sprawie ochrony nabywców w odniesieniu do niektórych aspektów umów odnoszących się do nabywania praw do korzystania z nieruchomości w oznaczonym czasie[30] została uchylona i zastąpiona dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/122/WE z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do niektórych aspektów umów timeshare, umów o długoterminowe produkty wakacyjne, umów odsprzedaży oraz wymiany[31]. Na mocy art. 18 dyrektywy 2008/122/WE odesłania do dyrektywy 94/47/WE zawarte w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 należy rozumieć jako odesłania do dyrektywy 2008/122/WE. Dla zachowania przejrzystości należy jednak zastąpić odesłanie do dyrektywy 94/47/WE zawarte w załączniku odesłaniem do dyrektywy 2008/122/WE.

10. Należy zatem odpowiednio zmienić załącznik do rozporządzenia (WE) nr 2006/2004.

11. Dyrektywa 87/102/EWG została zastąpiona dyrektywą 2008/48/WE, jednak w dyrektywie 2008/48/WE nie ma wyraźnego wskazania, że odesłania do uchylonej dyrektywy 87/102/EWG należy rozumieć jako odesłania do dyrektywy 2008/48/WE. Ze względu na pewność prawną niniejsze rozporządzenie powinno zatem wejść w życie w trybie pilnym,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W załączniku do rozporządzenia (WE) nr 2006/2004 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

W załączniku do rozporządzenia (WE) nr 2004/2006 wprowadza się następujące zmiany:

1) przypis (1) otrzymuje brzmienie:

„(1) Dyrektywy 6, 8 i 13 zawierają przepisy szczegółowe.”;

2) punkt 1 otrzymuje brzmienie:

„1. Dyrektywa 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycząca reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 21): art. 1, art. 2 lit. c), art. 4, 5, 6, 7, 8.”;

3) punkt 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/48/WE z dnia 23 kwietnia 2008 r. w sprawie umów o kredyt konsumencki oraz uchylająca dyrektywę Rady 87/102/EWG (Dz.U. L 133 z 22.5.2008, s. 66).”;

4) punkt 4 otrzymuje brzmienie:

„4. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE z dnia 10 marca 2010 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) (Dz. U. L 95 z 15.4.2010, s. 1): art. 9, 10, 11 i 19-26.”;

5) punkt 6 otrzymuje brzmienie:

„6. Dyrektywa Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. L 95 z 21.4.1993, s. 29).”;

6) punkt 7 otrzymuje brzmienie:

„7. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/122/WE z dnia 14 stycznia 2009 r. w sprawie ochrony konsumentów w odniesieniu do niektórych aspektów umów timeshare, umów o długoterminowe produkty wakacyjne, umów odsprzedaży oraz wymiany (Dz.U. L 33 z 3.2.2009, s. 10).”;

7) skreśla się pkt 9.[pic][pic][pic]

[1] Dz.U. L 364 z 9.12.2004, s. 1.

[2] COM (2001) 531 wersja ostateczna

[3] COM (2002) 289 wersja ostateczna

[4] Rezolucja Rady z dnia 2 grudnia 2002 r. w sprawie strategii w dziedzinie polityki dotyczącej konsumentów 2002-2006, Dz. U. C11 z 17.1.2003, s.1.

[5] Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie następstw zielonej księgi Komisji w sprawie ochrony konsumentów w UE w kontekście przyszłej unijnej polityki konsumenckiej (COM(2001) 531 - C5-0295/2002 - 2002/2151(COS)), rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie perspektyw ochrony prawnej konsumentów w świetle zielonej księgi Komisji w sprawie ochrony konsumentów w UE (COM(2001) 531 - C5-0294/2002 - 2002/2150(COS)), rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Komitetu Społeczno-Ekonomicznego oraz Komitetu Regionów dotyczącego strategii w dziedzinie polityki konsumenckiej 2002-2006 (COM(2002) 208 - C5-0329/2002 - 2002/2173(COS)).

[6] COM (2003) 443 wersja ostateczna

[7] Art. 294 TFUE.

[8] Art. 114 TFUE.

[9] Dawny art. 5 Traktatu WE.

[10] Dz.U. L 250 z 19.9.1984, s. 17, ostatnio zmieniona dyrektywą 2005/29/WE, Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.

[11] Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 21.

[12] Dz.U. L 290 z 23.10.1997, s. 18.

[13] Dz.U. L 42 z 12.2.1987, s. 48.

[14] Dz.U. L 133 z 22.5.2008, s. 66, sprostowana w Dz.U. L 207 z 11.8.2009, s. 14.

[15] Dz. U. L 298 z 17.10.1989, s. 23, ostatnio zmieniona dyrektywą 2007/65/WE, Dz. U. L 332 z 18.12.2007, s.27.

[16] Dz.U. L 95 z 15.4.2010, s. 1.

[17] Dz.U. L 280 z 29.10.1994, s. 83.

[18] Dz.U. L 33 z 3.2.2009, s. 10.

[19] Dz.U. C […] z […], s. […].

[20] Dz.U. C […] z […], s. […].

[21] Dz.U. C […] z […], s. […].

[22] Dz.U. L 364 z 9.12.2004, s. 1.

[23] Dz.U. L 250 z 19.9.1984, s. 17, ostatnio zmieniona dyrektywą 2005/29/WE, Dz.U. L 149 z 11.6.2005, s. 22.

[24] Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 21.

[25] Dz.U. L 290 z 23.10.1997, s. 18.

[26] Dz.U. L 42 z 12.2.1987, s. 48.

[27] Dz.U. L 133 z 22.5.2008, s. 66, sprostowana w Dz.U. L 207 z 11.8.2009, s. 14.

[28] Dz. U. L 298 z 17.10.1989, s. 23, ostatnio zmieniona dyrektywą 2007/65/WE, Dz. U. L 332 z 18.12.2007, s.27.

[29] Dz.U. L 95 z 15.4.2010, s. 1.

[30] Dz.U. L 280 z 29.10.1994, s. 83.

[31] Dz.U. L 33 z 3.2.2009, s. 10.