PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 8.10.2008 r.  
SEK(2008) 2570 
Dokument towarzysz ący  
Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu 
Ekonomiczno-Spo łecznego oraz Komitetu Regionów  
Władze lokalne: Podmioty rozwoju  
  
{KOM(2008) 626 wersja ostateczna} 
PL 2   PL Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Europejskiego Komitetu 
Ekonomiczno-Spo łecznego oraz Komitetu Regionów  
Władze lokalne: Podmioty rozwoju  
Władze lokalne: Podmioty rozwoju. Aby osi ągnąć cele wytyczone w komunikacie, który ma 
za zadanie podkre ślenie znaczenia rosn ącego udzia łu władz lokalnych jako kluczowych 
podmiotów rozwoju, a tak że określenie pierwszych elementów strategii reagowania na 
poziomie UE, Komisja proponuje opracowanie ws pólnie z podmiotami lokalnymi, w tym z 
władzami lokalnymi, strategii ukieru nkowanej na wspieranie lokalnego ładu administracyjno-
regulacyjnego w ramach wspó łpracy na rzecz rozwoju. Celem jest zwi ększanie spójno ści, 
komplementarno ści i skuteczno ści różnych podmiotów lokalnych. Kluczowe zasady i 
warunki, do których przestrzegania mogliby si ę oni dobrowolnie zobowi ązać, obejmowa łyby 
stosowanie na szczeblu lokalnym zasad deklaracji paryskiej w sprawie skuteczno ści pomocy, 
wspieranie lokalnego demokratycznego ładu administracyjno-re gulacyjnego, rozwijanie 
krajowych struktur ramowych jako podstawy lokalnego ładu administracyjn o-regulacyjnego 
oraz promowanie rozwoju spo łecznego i gospodarczego. Poni ższy dokument jest wynikiem 
prac nadal prowadzonych przez zainteresowane podmioty. 
PL 3   PL WSPÓŁPRACA NA RZECZ ROZWOJU  
W CELU WSPIERANIA LOKALNEGO ŁADU ADMINISTRACYJNO -REGULACYJNEGO  
 
PREAMBU ŁA 
Znaczenie lokalnego wymiaru wspó łpracy na rzecz rozwoju jest obecnie szeroko doceniane, a 
władze lokalne i terytorialne staj ą się kluczowymi podmiotami takiej wspó łpracy. 
Coraz wi ększa różnorodność podmiotów wspó łpracy na rzecz rozwoju dzia łających na 
poziomie lokalnym (organizacje mi ędzynarodowe, pa ństwa, władze lokalne i terytorialne, 
organizacje spo łeczeństwa obywatelskiego, sektor  prywatny) sprawia, że pojawia si ę 
konieczno ść zwiększenia spójno ści, komplementarno ści i efektywno ści ich wsparcia. 
CEL 
W niniejszym dokumencie okre ślono zasady i warunki, konieczne dla osi ągnięcia większej 
efektywno ści w zakresie wspó łpracy na rzecz wsparcia lokalnego ładu administracyjno-
regulacyjnego i decentralizacj i w krajach partnerskich. 
Niniejszy dokument skiero wany jest do wszystkich podmiotów europejskich zaanga żowanych 
w działania w przedmiotowym obszarze, tj. do Unii Europejskiej, pa ństw członkowskich, 
organów administracji lokalnej i terytorialnej, organizacji spo łeczeństwa obywatelskiego i 
sektora prywatnego. W przysz łości prawdopodobnie w łączone zostan ą wszystkie 
międzynarodowe podmioty wspó łpracy. 
Niniejszy dokument jest zgodny z wytycznymi wynikaj ącymi z europejskiego konsensusu w 
sprawie rozwoju (2006 r.) i szczegó łowych komunikatów Komisji Europejskiej w obszarze 
ładu administracyjno-regulacyjnego, z wytycznymi w ładz lokalnych i podmiotów 
niepaństwowych, a tak że z poświęconymi tej tematyce konkluzja mi Rady Unii Europejskiej, z 
rezolucjami Parlamentu Europejskiego i opi niami Komitetu Regionów oraz Europejskiego 
Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego.  
Dokument ten uwzgl ędnia zobowi ązania podj ęte w ramach deklaracji  paryskiej w sprawie 
skuteczno ści pomocy. Jest on równie ż zgodny z mi ędzynarodowymi inicjatywami w obszarze 
decentralizacji i lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego, takimi jak: Europejska Karta 
Samorządu Terytorialnego (1985) i inne dokumenty Rady Europy, wytyczne UN-Habitat w 
sprawie decentralizacji i wzmocnienia lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego (2007 
r.), Afryka ńska Karta w sprawie Demokracji, Wyborów i Rz ądów (2007 r.) oraz zasady 
OECD dotycz ące podejmowania dzia łań międzynarodowych w niestabilnych pa ństwach 
(2007 r.), jak równie ż uwzględnia on ustalenia poczynione w toku prac nieformalnej grupy 
roboczej partnerów polit yki rozwoju w zakresie ładu administracyjno-regulacyjnego i 
decentralizacji. 
Niniejszy dokument opiera si ę na następujących definicjach:  
Decentralizacja:  proces przeniesienia szeregu uprawnie ń, kompetencji i zasobów z poziomu 
administracji centralnej na wybierane w w yborach administracje lokalne (regionalne). 
Decentralizacja obejmuje trzy nierozerwalnie ze sob ą powiązane aspekty: 
• aspekt polityczny: obejmuje nowy podzia ł uprawnie ń zgodnie z zasad ą 
pomocniczo ści w celu wzmocnienia legitymacji demokratycznej; 
• aspekt administracyjny: obejmuje reorganizacj ę i klarowny podzia ł zadań i funkcji 
między różnymi szczeblami administracji terytorialnej w celu poprawy 
PL 4   PL efektywno ści, skuteczno ści i przejrzysto ści administracji na terytorium ca łego 
kraju; 
• aspekt fiskalny: obejmuje ponowne rozdzielenie środków publicznych na rzecz 
władz lokalnych i terytorialnych i umo żliwienie im generowania w łasnych 
dochodów stosownie do przydzielonych im zada ń 
Dekoncentracja: delegowanie uprawnie ń administracyjnych z poziomu pa ństwa na 
niewybierane w wyborach struktury lokalne. 
PL 5   PL Lokalny demokratyczny ład administracyjno-regulacyjny:  procesy decyzyjne i 
wykonawcze w ramach polityki pa ństwowej,, które w odniesieniu  do lokalnych administracji 
(wybranych w wyborach w ramach  decentralizacji), promuj ą równe uczestnictwo wszystkich 
podmiotów na danym obszarze terytorialnym (pa ństwo, spo łeczeństwo obywatelskie, sektor 
prywatny), zapewniaj ą większą odpowiedzialno ść wobec obywateli oraz umo żliwiają lepsze 
reagowanie na potrzeby spo łeczne zgodnie z dobrem ogó łu. 
Władze lokalne  obejmuj ą wszystkie jednostki administracji rz ądowej funkcjonuj ące na 
szczeblu lokalnym (regionalnym). 
Ramy 
Przedstawione w niniejszym dokumencie zasady oparte s ą na następujących przekonaniach: 
• w ramach lokalnych demokratycznych rz ądów i decentralizacji mo żliwa jest 
skuteczniejsza walka z ubóstwem i nierówno ściami spo łecznymi w celu 
osiągnięcia milenijnych celów rozwoju oraz przestrzeganie praw cz łowieka (w 
tym praw ekonomicznych, spo łecznych i kulturowych). Lokalne demokratyczne 
rządy angażują wszystkie podmioty w proces kszta łtowania, wdra żania i oceny 
lokalnych strategii polity cznych i tym samym wspieraj ą zmiany uwzgl ędniające 
prawa i potrzeby ludno ści, zwłaszcza najs łabszych grup spo łecznych;  
• lokalnie wybierane w ładze, w oparciu o swoj ą legitymacj ę demokratyczn ą, swoją 
bliskość w stosunku do obywateli i swoj ą zdolność do mobilizowania lokalnych 
podmiotów, pe łnią rolę katalizatora dla lokalnego ładu administracyjno-
regulacyjnego i rozwoju lokalnego. Wa żne jest, aby w ramach polityki 
decentralizacji i zgodnie z zasad ą pomocniczo ści wzmocni ć samorząd lokalny, 
wyposażając go w niezb ędne kompetencje i zasoby; 
• ważnych kwestii w obszarze rozwoju nie mo żna rozwiązać tylko na jednym 
poziomie. Wspó łdziałanie między różnymi poziomami terytorialnymi (poziomem 
regionalnym, krajowym, globalnym) ma ogromne znaczenie dla spójno ści polityki 
państwowej; 
• strategie polityczne w zakresie decentralizacji i lokalnego ładu administracyjno-
regulacyjnego stanowi ą część państwowych ram instytucjonalnych, przyczyniaj ą 
się do ich reformowania i wzmacniaj ą legitymacj ę działań publicznych. 
I ZASADY  WSPÓŁPRACY:  W KIERUNKU  EFEKTYWNIEJSZEJ  I LEPSZEJ  
WSPÓŁPRACY 
Wprowadzenie w życie zapisów tego dokumentu stanowi wk ład w realizacj ę zasad deklaracji 
paryskiej. Dokument ten opiera si ę na ogólnych zasadach spójno ści, komplementarno ści i 
współpracy, podzielanych przez wszyst kie europejskie podmioty zaanga żowane w polityk ę 
rozwoju. 
Współodpowiedzialno ść 
• Uznanie przewodniej roli rz ądów krajowych i administr acji lokalnych, organizacji 
społeczeństwa obywatelskiego i obywateli na poziomie krajowym i lokalnym w 
krajach partnerskich w zarz ądzaniu procesami decentralizacji i lokalnym ładem 
administracyjno-regulacyjnym. 
• Wspieranie wi ększego zaanga żowania w ładz lokalnych i organizacji 
społeczeństwa obywatelskiego w dialog polityczny dotycz ący kwestii rozwoju. 
PL 6   PL • Systematyczne wspieranie rozwoju potencja łu wszystkich podmiotów lokalnego 
ładu administracyjno-regulacyjne go (na poziomie indywidualnym, 
organizacyjnym i instytucyjnym) przy zwróceniu szczególnej uwagi na kwestie 
płci. 
PL 7   PL Dostosowanie 
• Zapewnienie dostosowania wsparcia udzielanego na rzecz lokalnego ładu 
administracyjno-regulacyjnego i loka lnego rozwoju do krajowych koncepcji 
politycznych i strategii w zakresie decentr alizacji poprzez wspieranie krajowych 
procedur i systemów. 
• Promowanie elastycznych i operacyjnych strategii wsparcia oraz zasad pomocy 
dostosowanych do warunków krajowych i lokalnych przy zwróceniu szczególnej 
uwagi na analiz ę ryzyka fragmentacji w zwi ązku z decentralizacj ą, a także na 
szczególne potrzeby w pa ństwach niestabilnych, ogarni ętych konfliktem oraz w 
państwach w sytuacji pokonflikto wej (np. rozwój zdolno ści i budowa struktur 
państwa). 
• Priorytetowe traktowanie analiz lokalnych i uwzgl ędnienie kwestii legitymacji 
przy opracowywaniu strategii wsparcia. 
Harmonizacja 
• Koordynacja dzia łań i wsparcia finansowego na r zecz decentralizacji i lokalnego 
ładu administracyjno-regulacyjnego mi ędzy partnerami wspó łpracy i z krajem 
partnerskim. 
• Promowanie terytorialnego podej ścia do kwestii dotycz ących rozwoju, co 
pozwala na zastosowanie zintegrowanych rozwi ązań gwarantuj ących spójno ść z 
politykami sektorowymi. 
• Długoterminowe wsparcie dla lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego i 
procesu decentralizacji. 
• Uwzględnienie we wszystkich strategiach wsparcia i programach na rzecz 
lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego takich kwestii jak: prawa 
człowieka, prawa dziecka, prawa ludno ści tubylczej, sprawiedliwo ść, integracja 
społeczna, kwestie p łci, młodzież, walka z korupcj ą, HIV/AIDS, środowisko 
naturalne i zmiany klimatu. 
Wyniki 
• Wsparcie dla stosowania systemów monitorowania i oceny w procesie 
decentralizacji i reform lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego, zw łaszcza 
w celu poprawy wymiany informacji, dzia łań następczych i oceny mi ędzy 
jednostkami centralnymi i lokalnymi, a tak że rozwój zdolno ści w obszarze 
statystyki.  
• Zapewnienie dzia łań następczych i oceny stosowania zasad wspó łpracy 
określonych w dokumencie. 
• Konsekwentne inwestowanie w proces zdobywania wiedzy i wymiany 
doświadczeń na temat wsparcia lokalnego ładu administracyj no-regulacyjnego i 
decentralizacji. 
Wzajemna rozliczalno ść 
• Promowanie wzajemnej odpowiedzialno ści, przewidywalno ści i przejrzysto ści 
stosunków mi ędzy partnerami lokalnymi oraz promowanie korzystania z zasobów 
przydzielonych na cele rozwoju. 
PL 8   PL • Wspieranie wzajemno ści wymiany mi ędzy partnerami wspó łpracy. 
PL 9   PL II O SIE INTERWENCJI WE WSPARCIU NA RZECZ LOKALNYCH DEMOKRATYCZNYCH 
RZĄDÓW I DECENTRALIZACJI  
Niniejszy dokument  ma na celu okre ślenie i rozpropagowanie zasad dzia łania w obszarze 
wsparcia lokalnych demokratycznych rz ądów i decentralizacji.  Zasady te nale ży dostosowa ć 
do specyfiki lokalnych warunków.  
1. Promowanie krajowych ram wspieraj ących lokalne demokratyczne rz ądy 
1.1. Aby wsparcie dla lokaln ego demokratycznego ładu administracyjno-regulacyjnego i 
decentralizacji mog ło przynie ść pozytywne efekty, konieczna jest wola polityczna 
oraz stworzenie krajowych ram prawnych w krajach partnerskich jasno określających podzia ł ról, kompetencji i zasobów mi ędzy poszczególnymi 
podmiotami na ró żnych szczeblach ładu administracyjno-regulacyjnego oraz 
definiujących warunki podzia łu obowiązków.  
Wielopoziomowy ład administracyjno-regulacyjny mog ą wspiera ć środki operacyjne 
ukierunkowane na: 
• wspieranie uregulowa ń instytucjonalnych, które wzmacniaj ą dialog mi ędzy 
różnymi szczeblami ładu administracyjno-regulacyjnego i zapewniaj ą tym samym 
spójność między krajowym i lokalnym rozwojem i planowaniem koncepcji 
politycznych; 
• rozwijanie zdolno ści w ramach struktur kr ajowych odpowiedzialnych za 
opracowywanie i wdra żanie koncepcji politycznych i strategii w zakresie 
decentralizacji, w szczególno ści poprzez zapewnien ie koordynacji, 
odpowiedniego planowania i zarz ądzania finansami, koordynacji, monitoringu i 
oceny wdro żenia tych koncepcji i strategii;  
• rozwijanie zdolno ści władz lokalnych, zw łaszcza w obszarze dialogu i wspó łpracy 
z różnymi szczeblami ładu administracyjno-regulacyjnego;  
• Wspieranie roli krajowych, regionalnych, mi ędzynarodowych i obejmuj ących cały 
kontynent stowarzysze ń reprezentuj ących władze lokalne i promuj ących ich 
interesy, zw łaszcza poprzez wspieranie rozwoju ich zdolno ści i uznanie 
konieczno ści wsparcia finansowego.  
2. Wzmocnienie demokratycznego ładu administracyjno-regulacyjnego na 
szczeblu lokalnym 
W ramach wsparcia dla lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego nale ży promowa ć 
sprawiedliwo ść, przejrzysto ść, odpowiedzialno ść, uwzględnienie kwestii p łci oraz aktywne 
uczestnictwo wszystkich podmiotów w celu wzmocnienia wzajemnego zaufania i efektywno ści działań publicznych maj ących wspiera ć rozwój.  
2.1. Konsolidacja legitymacji rz ądów lokalnych  
• Wspieranie mechanizmów rozliczalno ści władz lokalnych wobec centralnej 
administracji rz ądowej, obywateli i wobec innych w ładz lokalnych. 
• Wspieranie rozwoju ram in stytucjonalnych gwarantuj ących prawo do informacji, 
ułatwiających dialog, podzia ł zadań i porozumienie mi ędzy wszystkimi grupami 
społecznymi, w tym grup znajduj ących się na marginesie spo łeczeństwa. 
PL 10   PL • Rozwijanie zdolno ści władz lokalnych, zw łaszcza w odniesieniu do wdra żania 
strategii politycznych zak ładających aktywny udzia ł, poprzez zwi ększenie 
uczestnictwa zw łaszcza kobiet i dzieci w lokaln ych procesach decyzyjnych , aby 
w ten sposób zapewni ć ich większą stabilność 
PL 11   PL 2.2. Wzmocnienie spo łeczeństwa obywatelskiego w celu umo żliwienia jego aktywnego 
uczestnictwa w kszta łtowaniu lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego i w 
procesie decentralizacji. 
• Uznanie autonomii, ró żnorodności i roli organizacji spo łeczeństwa 
obywatelskiego jako partnerów dialogu politycznego i partnerów do rozmowy dla 
instytucji publicznych, jak równie ż w obszarze us ług socjalnych oraz 
podstawowych us ług publicznych.  
• Promowanie aktywnego udzia łu obywateli poprzez wspieranie uczestnictwa 
organizacji spo łeczeństwa obywatelskiego w formu łowaniu i planowaniu strategii 
politycznych, a tak że opracowywaniu bud żetu, w monitorowaniu i ocenie.  
• Rozwijanie zdolno ści organizacji spo łeczeństwa obywatelskiego na wszystkich 
szczeblach (na szczeblu krajowym, l okalnym i poszczególnych wspólnot), 
zwłaszcza w kontek ście ich udzia łu w lokalnych dzia łaniach publicznych.  
3. Promowanie lokalnego i gospodarczego rozwoju na rzecz ograniczenia ubóstwa 
i nierówno ści społecznych  
Efektywno ść strategii rozwoju terytori alnego, wypracowanych i wdra żanych przez podmioty 
lokalne, zale ży od równowagi mi ędzy rozwojem gospodarczym, równo ścią społeczną i 
kwestiami zwi ązanymi ze środowiskiem. Konieczne je st zachowanie spójno ści z krajowymi 
politykami sektoralnymi, przy czy nale ży uwzględnić również kwestie zwi ązane z 
planowaniem przestrzennym.  
3.1. Zapewnienie sprawiedliwo ści w zakresie świadczenia us ług użyteczności publicznej 
na poziomie lokalnym 
• Zapewnienie dost ępu do najwa żniejszych us ług, w powi ązaniu z podstawowymi 
prawami socjalnymi, oraz wsparcie na rzecz powszechniejszego świadczenia 
wszystkich podstawowych us ług socjalnych, po prawy ich jako ści i dostępu do 
nich.  
• Wspieranie zdolno ści władz lokalnych w zakresie świadczenia us ług użyteczności 
publicznej na poziomie lokalnym poprzez zapewnienie efektywnego i 
zrównowa żonego zarz ądzania, w oparciu o udzia ł wszystkich odno śnych 
podmiotów (u żytkowników, zleceniobiorców, s łużb publicznych), a tak że 
dostosowanie do warunków lokalnyc h i starania na rzecz trwa łości 
instytucjonalnej, stabilno ści finansowej oraz trwa łości środowiska naturalnego. 
3.2. Promowanie lokalnego rozwoju gospodarczego 
• Wspieranie lokalnych w ładz pełniących rol ę katalizatorów i promotorów 
lokalnego rozwoju gospodarczego. 
• Wspieranie środowiska sprzyjaj ącego rozwojowi sektora prywatnego i 
działalności gospodarczej przyczyniaj ącej się do utrwalania str uktur (partnerstwa 
prywatno-publiczne, finansowan ie infrastruktur, bezpiecze ństwo własności ziemi, 
dostęp do usług finansowych).  
• Zachęcanie do korzystania z lokalnych zasobów i mo żliwości oraz promowanie 
lokalnych przedsi ębiorstw na poziomie krajowym i mi ędzynarodowym.  
PL 12   PL • Promowanie podej ścia wielosektorowego łączącego rozwój ekonomiczny z 
kwestiami rozwoju terytorialnego (jak np. dost ęp do us ług użyteczności 
publicznej i ochrona za sobów naturalnych).  
3.3 Promowanie zrównowa żonego gospodarowania zasobami naturalnymi 
• Wspieranie zada ń władz lokalnych w zakresie zharmonizowanego i 
zrównowa żonego zarz ądzania zasobami naturalnymi zgodnie z za łożeniami 
krajowych strategii politycznych. 
PL 13   PL 4. Wzmocnienie decentralizacji fiskalnej i finansowania w ładz lokalnych  
W celu zaspokojenia znacz ących potrzeb finansowych w ładz lokalnych wskazane jest 
ustanowienie specjalnych planów finansowan ia dostosowanych do sytuacji poszczególnych 
władz, tak, aby mog ły one wywi ązywać się ze zobowi ązań przeniesionych na nie na mocy 
ustaw o decentralizacji. 
4.1. Wzmocnienie mobilizacji i przewidywalno ści zasobów w ładz lokalnych 
• Wspieranie trwa łej możliwości mobilizacji zasobów w łasnych ze strony w ładz 
lokalnych w zwi ązku z odno śnymi usługami. Wspieranie opracowywania i 
budowania trwa łego i elastycznego lokaln ego systemu podatkowego, 
wykorzystuj ącego różnego rodzaju zasoby, dostosowanego do warunków na 
danym obszarze, do nowych warunków gos podarczych oraz spójnego z krajowym 
systemem podatkowym. 
• Wzmacnianie zdolno ści władz lokalnych w zakresie negocjowania w sprawie 
pozyskiwania zasobów zewn ętrznych: projekty w zakresie rozwoju, udzia ł w 
programach sektorowych i dost ęp do rynku finansowego. Uwzgl ędnienie w 
ramach ustalania bud żetu lokalnego przewidywane go wsparcia na realizacj ę 
projektów, jakiego mo żna oczekiwa ć od wszystkich partnerów w obszarze 
rozwoju.  
• Przyczynianie si ę do zapewnienia regularnych, pr zejrzystych i przewidywalnych 
transferów finansowych z centralnego poziomu pa ństwa na rzecz administracji 
regionalnych, a tak że wspieranie mechanizmów wyrównawczych 
ukierunkowanych na zapewnienie lepszej równowagi i solidarno ści między 
poszczególnymi obszarami. 
4.2. Wzmocnienie lokalnej administracji finansowej w celu zwi ększenia przejrzysto ści w 
zarządzaniu zasobami lokalnymi 
• Wspieranie zdolno ści rządów lokalnych w zakresie ustanawiania priorytetów w 
obszarze wydatków na podstawie inform acji od podmiotów lokalnych i dialogu 
między nimi.  
• Wzmocnienie przejrzystego mechanizmu w zakresie dzia łań i wydatków rz ądów 
lokalnych poprzez ustanowienie systemów rachunkowo ści i rozwijanie zdolno ści 
wykwalifikowanych pracowników. 
III ZASADY WSPÓ ŁPRACY EUROPEJSKICH PODMIOTÓW 
Europejscy partnerzy w obszarze rozwoju zobowi ązują się do harmonizacji i koordynacji 
swoich dzia łań przy uwzgl ędnieniu specyfiki instrumentów wykorzystywanych przez 
poszczególne podmioty. W łączają oni władze lokalne krajów pa rtnerskich w swoje dzia łania 
na wszystkich etapach udzielanego przez si ebie wsparcia w obsza rze rozwoju lokalnego 
(opracowanie, planowanie, monitoring i ocena). Staraj ą się o zachowanie spójno ści 
stosowanych przez nich  zazwyczaj form dzia łań z krajowymi strategiami i systemami oraz z 
możliwościami władz lokalnych w zakresie programowania i bud żetu. Partnerzy ci 
zobowiązują się do:  
• wzmacniania wspó łpracy na rzecz wsparcia lokalnego ładu administracyjno-
regulacyjnego i decentralizacji; 
PL 14   PL • wspierania i rozwijania, tam, gdzie pozwalaj ą na to ramy prawne, trwa łych 
partnerstw mi ędzy europejskimi w ładzami lokalnymi i w ładzami lokalnymi w 
krajach po łudniowej pó łkuli oraz mi ędzy tamtejszymi w ładzami lokalnymi. Mo że 
to wzbogaci ć wymianę w zakresie lokalnego ładu administracyjno-regulacyjnego 
oraz rozwój zdolno ści w tym obszarze. Wspieranie partnerstw na rzecz 
współpracy między władzami lokalnymi z ró żnych państw członkowskich UE w 
celu zwiększenia wspólnego korzystania z zasobów; 
• promowanie wiedzy i podnoszenia świadomości na temat rozwoju w śród 
obywateli Europy. 
PL 15   PL Ponadto zobowi ązują się w szczególno ści także do:  
• przestrzegania w odniesieniu do pa ństw członkowskich UE i do Komisji 
Europejskiej Unijnego kodeksu post ępowania w sprawie komplementarno ści i 
podziału pracy w ramach polityki na  rzecz rozwoju w celu zwi ększenia 
efektywno ści pomocy;  
• czynienia post ępów (zw łaszcza na poziomie pa ństw członkowskich, Komisji 
Europejskiej i europejskich w ładz lokalnych), w ram ach kontroli ryzyka 
powierniczego, w kierunku ustale nia zasad stosowania bezpo średniego wsparcia 
budżetowego w celu wsparcia bud żetów władz lokalnych lub lokalnych 
funduszów rozwoju. Korzystanie z tych mechanizmów wsparcia, które nie mog ą 
zastępować zasobów w łasnych w ładz lokalnych, stanowi uznanie ich przewodniej 
roli w zarz ądzaniu strategiami politycznymi na szczeblu lokalnym;  
• podejmowania stara ń, w odniesieniu do organizacji spo łeczeństwa 
obywatelskiego, ukierunkowanych na koordynacj ę z innymi dzia łaniami, a tak że 
na uregulowanie w formie umów stosunków z w ładzami lokalnymi, które nie 
ograniczaj ą autonomii tych organizacji; 
• ułatwiania anga żowania ró żnych podmiotów publicznych i niepublicznych we 
współpracę w obszarze rozwoju, zw łaszcza poprzez opracowanie odpowiednich 
ram prawnych i instytucjonalnych.  
IV S PRAWOZDAWCZO ŚĆ Z POST ĘPÓW Z WYKONANIA POSTANOWIE Ń NINIEJSZEGO 
DOKUEMNTU  
• Działania następcze w odniesieniu do nini ejszego dokumentu powinny by ć oparte 
na zasadach partnerstwa i anga żować wszystkie podmioty, które uczestniczy ły w 
sporządzeniu tego dokumentu i realizuj ą jego postanowienia: sprawdzanie 
wykonania postanowie ń dokumentu na miejscu, analiza zebranych do świadczeń, 
spotkania podsumowuj ące, dalsze prace nad dokumentem, wk ład w dyskusj ę na 
forum międzynarodowym. 
• Działania te powinny by ć ukierunkowane na wypracowanie komplementarno ści i 
synergii z bie żącymi inicjatywami na poziomie krajowym i mi ędzynarodowym.