[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 10.1.2006

KOM(2006) 3 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

w sprawie wzajemności w zakresie znoszenia wiz wobec określonych państw trzecich

zgodnie z art. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 851/2005 z dnia 2 czerwca 2005 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu w odniesieniu do mechanizmu wzajemności

SPIS TREŚCI

I. Wstęp 3

II. Wdrożenie nowego mechanizmu wzajemności: 3

III. Efekty funkcjonowania nowego mechanizmu wzajemności 5

1. W przypadku niektórych państw trzecich osiągnięto już pozytywne wyniki: 5

1.1. Kostaryka 5

1.2. Nikaragua 5

1.3. Panama 6

1.4. Wenezuela 6

1.5. Brazylia 7

2. W przypadku wielu innych państw trzecich zapowiedziano już rozwiązanie problemów związanych z brakiem wzajemności, ale rozwiązanie to należy wprowadzić w życie i/ lub przeprowadzić kontrolę 8

2.1. Brunei Darussalam 8

2.2. Malezja 8

2.3. Singapur 9

2.4. Urugwaj 9

3. W przypadku trzech państw rozwiązanie problemu braku wzajemności jest znacznie bardziej odległe 9

3.1. Australia 10

3.2. Stany Zjednoczone Ameryki 12

3.3. Kanada 14

ZAŁĄCZNIK 1A 18

ZAŁĄCZNIK 1B 19

ZAŁĄCZNIK 2 21

I. WSTęP

Rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 z dnia 15 marca 2001 r. wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych (załącznik I do rozporządzenia), oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu[1] (załącznik II do rozporządzenia), jest kluczowym elementem wspólnej polityki wizowej UE.

Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie są związane rozporządzeniem Rady (WE) nr 539/2001. Mechanizm wzajemności - i w związku z tym również niniejsze sprawozdanie - obejmuje wszystkie pozostałe Państwa Członkowskie, w tym państwa, które przystąpiły do UE w 2004 r., oraz Islandię i Norwegię, dla których rozporządzenie (WE) nr 539/2001 jest wiążące ze względu na włączenie ich do dorobku Schengen.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 851/2005 z dnia 2 czerwca 2005 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 539/2001 ustanawia nowy mechanizm wzajemności,[2] służący wprowadzeniu zasady wzajemności poprzez zastosowanie odpowiednich środków wobec państw trzecich, które nadal wymagają od obywateli Państw Członkowskich UE posiadania wizy na pobyt krótszy niż 90 dni, podczas gdy Państwa Członkowskie UE nie stosują takiego obowiązku wizowego w odniesieniu do obywateli tych państw trzecich. Wdrażanie wymienionego nowego mechanizmu wzajemności odbywa się w następujący sposób:

- Państwa Członkowskie miały obowiązek powiadomić Komisję do dnia 24 lipca 2005 r. o wszelkich sytuacjach braku wzajemności; powiadomienia opublikowano w dniu 11 października w Dzienniku Urzędowym;

- Po opublikowaniu powiadomień Komisja, w porozumieniu z Państwami Członkowskimi, zobowiązana była podjąć konieczne kroki wraz z władzami państw trzecich niestosujących zasady wzajemności w celu ponownego zniesienia obowiązku wizowego;

- W ciągu trzech miesięcy od daty publikacji powiadomień w Dzienniku Urzędowym Komisja zobowiązana jest przedłożyć Radzie sprawozdanie, któremu może towarzyszyć wniosek o tymczasowe przywrócenie obowiązku wizowego w stosunku do obywateli danych państw trzecich. Sprawozdanie to jest przedmiotem niniejszego pisma.

Ponadto wspólna deklaracja Rady i Komisji (Dz.U. C 172 z 12.7.2005, str. 1) odnosi się do możliwości zastosowania innych tymczasowych środków wobec danych państw, szczególnie w dziedzinach polityki, gospodarki i handlu.

II. WDROżENIE NOWEGO MECHANIZMU WZAJEMNOśCI:

18 Państw Członkowskich, a mianowicie: Austria, Cypr, Dania, Estonia, Finlandia, Grecja, Litwa, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Portugalia, Republika Czeska, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry i Włochy, powiadomiło Komisję o sytuacjach braku wzajemności panujących w chwili wejścia w życie nowego rozporządzenia (dnia 24 czerwca 2005 r.). Islandia i Norwegia również przekazały powiadomienia.[3]

Pierwsze powiadomienia opublikowano w Dzienniku Urzędowym w dniu 11 października 2005 r.[4] Publikacja ta zapoczątkowała trwający 90 dni okres, w którym Komisja miała podjąć kroki w celu przekonania władz danych państw trzecich do zniesienia obowiązku wizowego nadal obejmującego obywateli pewnych Państw Członkowskich, oraz przedłożyć Radzie sprawozdanie. Jednakże niektóre Państwa Członkowskie nie złożyły powiadomień we wskazanym terminie i w związku z tym ich powiadomienia opublikowano później (w dniu 10 listopada 2005 r. opublikowano powiadomienia Austrii, Danii i Szwecji,[5] a w dniu 8 grudnia 2005 r.[6] powiadomienia Norwegii i Islandii[7]).

Na podstawie liczby zgłoszonych przypadków trzeba przyznać, że sytuacja w zakresie wzajemności poprawiła się znacznie od okresu bezpośrednio następującego po ostatnim rozszerzeniu UE. Zgodnie z nieoficjalnymi informacjami zgromadzonymi przez Komisję 22 spośród 33 państw trzecich wymienionych w załączniku II do rozporządzenia Rady 539/2001 wymagało posiadania wizy od obywateli jednego lub więcej nowych Państw Członkowskich. Ogółem liczba przypadków braku wzajemności w odniesieniu do nowych Państw Członkowskich wynosiła 112 na dzień 1 maja 2004 r. (patrz załącznik 1 A).

System powiadamiania wprowadzony w ramach nowego mechanizmu wzajemności wykazuje, że liczba przypadków braku wzajemności znacznie zmalała od czasu rozszerzenia (patrz załącznik 1 B). Powiadomienia objęły jedynie 13 państw trzecich, a w przypadku 5 z nich powiadomienie dotyczyło innych przyczyn niż nakładanie obowiązku wizowego. W odniesieniu do wymienionych 13 państw złożono powiadomienia o 75 przypadkach, z czego 18 dotyczyło ograniczeń okresu pobytu bezwizowego (krócej niż 90 dni), a 4 związane były ze szczególnymi formalnościami stosowanymi przy przekraczaniu granicy lub w przypadku krótkiego pobytu.

Poprawa sytuacji w tej dziedzinie jest wynikiem starań dyplomatycznych Komisji i Państw Członkowskich podejmowanych od dnia 1 maja 2004 r. i potwierdza skuteczność metody, na której oparty jest mowy mechanizm wzajemności, polegającej na dialogu i kontaktach dyplomatycznych z danymi państwami trzecimi.

W odpowiedzi na powiadomienia Komisja skierowała pisma do Państw Członkowskich, Islandii i Norwegii z prośbą o udzielenie dodatkowych informacji na temat przypadków braku wzajemności, ze szczególnym uwzględnieniem możliwych przyczyn istnienia obowiązku wizowego i dwustronnych działań podjętych w celu zaradzenia sytuacji. Na podstawie uzyskanych informacji w stosownych przypadkach Komisja przeprowadziła dalsze konsultacje z Państwami Członkowskimi w celu wyjaśnienia niespójności. Komisja systematycznie przekazywała Radzie aktualne informacje w tej sprawie.

W związku z wyżej wymienionymi powiadomieniami i na podstawie informacji przekazanych przez Państwa Członkowskie, Islandię i Norwegię Komisja przekazała noty werbalne danym państwom trzecim i zorganizowała szereg spotkań dwustronnych z ich władzami.

III. EFEKTY FUNKCJONOWANIA NOWEGO MECHANIZMU WZAJEMNOśCI

W następstwie wyżej wymienionych kontaktów z władzami państw trzecich Komisja podzieliła je na trzy kategorie w zależności od osiągniętych efektów: [8]

W PRZYPADKU NIEKTÓRYCH PAńSTW TRZECICH OSIąGNIęTO JUż POZYTYWNE WYNIKI:

Kostaryka

Powiadomienia : Słowacja i Estonia (ograniczenie długości pobytu bezwizowego do 30 dni)

Władze Kostaryki przekazały Komisji „Ogólne przepisy wizowe w odniesieniu do osób niebędących rezydentami” z dnia 22 listopada 2005 r., zgodnie z którymi obywatele Słowacji i Estonii mają prawo do pobytu bezwizowego do 90 dni. W trakcie analizy wspomnianych ogólnych przepisów Komisja zauważyła, że Islandia jest jedynym państwem obszaru Schengen nie wymienionym w wykazie państw, których obywatele mają prawo do pobytu bezwizowego do 90 dni. Komisja zwróciła uwagę Kostaryki na ten fakt i uzyskała zapewnienie, że wkrótce Islandii przyznany zostanie taki sam status. W związku z tym zapowiedziano odpowiednią zmianę wyżej wymienionych „Ogólnych przepisów”.

Ocena

Komisja stwierdza, że według informacji udzielonych przez władze Kostaryki obywatele wszystkich Państw Członkowskich i państw stowarzyszonych – w tym w niedalekiej przyszłości Islandii - są obecnie zwolnieni z obowiązku wizowego.

Nikaragua

Powiadomienia : Łotwa (wymóg nabycia karty turystycznej przy wjeździe do kraju), Austria (ograniczenie długości pobytu bezwizowego do jednego miesiąca) i Islandia (obowiązek wizowy).

Władze nikaraguańskie udzieliły Komisji informacji na temat ustawodawstwa krajowego („Decreto Presidencial n°57-2005”), które weszło w życie w dniu 5 września 2005 r., zwalniając z obowiązku wizowego między innymi obywateli wszystkich Państw Członkowskich i państw stowarzyszonych w przypadku pobytu do 90 dni. Obywatele wszystkich państw, które nie podlegają obowiązkowi wizowemu, muszą zapłacić podatek i otrzymują kartę turystyczną przy wjeździe na terytorium kraju.

Ocena

Według informacji udzielonych przez władze nikaraguańskie obywatele wszystkich Państw Członkowskich i państw stowarzyszonych są obecnie zwolnieni z obowiązku wizowego.

Panama

Powiadomienia : Estonia, Malta, Republika Słowacka, Islandia i Norwegia (obowiązek wizowy). W późniejszym terminie Estonia, Republika Słowacka i Malta powiadomiły Komisję, że Panama zwolniła ich obywateli z obowiązku wizowego.

Władze Panamy potwierdziły, że obywatele Estonii, Malty i Słowacji nie muszą posiadać wizy, aby uzyskać prawo wjazdu na terytorium Panamy. Komisji przekazano dodatkowe informacje dotyczące wykazu krajów ( „clasificación migratoria” ) z dnia 10 czerwca 2005 r., z których wynika, że obywatele wszystkich Państw Członkowskich oraz Islandii i Norwegii są zwolnieni z obowiązku wizowego.

Ocena

Komisja stwierdza, że według informacji udzielonych przez władze Panamy obywatele wszystkich Państw Członkowskich i państw stowarzyszonych są obecnie zwolnieni z obowiązku wizowego.

Wenezuela

Powiadomienia : Austria (ograniczenie pobytu bezwizowego do 60 dni), Niemcy (obowiązek wizowy przy wjeździe na terytorium Wenezueli drogą lądową lub morską), Łotwa i Szwecja (wymóg posiadania karty turystycznej).

Władze wenezuelskie przekazały Komisji dokument sporządzony przez krajowe ministerstwo spraw zagranicznych (Dyrekcję generalną ds. stosunków konsularnych) i dostępny do konsultacji ogółowi społeczeństwa na stronie internetowej ministerstwa, zawierający wykaz krajów, których obywatele nie muszą posiadać wizy na pobyt krótszy niż 90 dni. Wszystkie Państwa Członkowskie oraz Islandia i Norwegia znajdują się w wykazie.

Obywatele wszystkich państw wymienionych w wykazie muszą wypełnić formularz karty turystycznej DEX-2 przed lub podczas kontroli wjazdowej. Karta składa się z dwóch części: jedną z nich zatrzymuje urzędnik imigracyjny, a drugą zwraca się danej osobie. Władze wenezuelskie utrzymują ten wymóg ze względów statystycznych. Komisja otrzymała potwierdzenie, że w ramach obowiązującego systemu kontroli wizowej i granicznej zaniechano rozróżniania ze względu na sposób wjazdu do kraju (drogą lądową, morską lub powietrzną).

Ocena

Komisja stwierdza, że według informacji udzielonych przez władze wenezuelskie obywatele wszystkich Państw Członkowskich oraz Islandii i Norwegii są obecnie zwolnieni z obowiązku wizowego. Wymóg posiadania karty turystycznej DEX-2 przy wjeździe na terytorium Wenezueli nie jest równoznaczny z obowiązkiem wizowym. Ma on zastosowanie do obywateli wszystkich państw, które nie podlegają obowiązkowi wizowemu przy wjeździe na terytorium Wenezueli; odpowiednikiem tej karty jest dokument potwierdzający zejście ze statku lub deklaracja przyjazdu; karta ta jest ponadto bezpłatna.

Brazylia

Powiadomienie : Austria, Cypr, Republika Czeska, Estonia, Łotwa, Litwa i Malta (obowiązek wizowy).

Władze brazylijskie wyraziły już, i oficjalnie potwierdziły, polityczną wolę zwolnienia z obowiązku wizowego obywateli tych Państw Członkowskich, które nadal temu obowiązkowi podlegają. W tym kontekście Brazylia przekazała Komisji w lipcu 2005 r. projekt umowy ze Wspólnotą Europejską mającej na celu zwolnienie z obowiązku wizowego przy wjeździe do Brazylii obywateli tych Państw Członkowskich, które nadal mu podlegają, nie naruszając postanowień obowiązujących porozumień dwustronnych z innymi Państwami Członkowskimi.

Władze brazylijskie powiadomiły Komisję, że zgodnie z konstytucją brazylijską zwolnienie z obowiązku wizowego wymaga zgody parlamentu brazylijskiego, ponieważ pociąga ono za sobą utratę dochodów fiskalnych. W związku z tym należy zawrzeć umowę międzynarodową. Brazylia powiadomiła również Komisję o trudnościach o charakterze politycznym wynikających z zastąpienia lub zmiany obowiązujących porozumień dwustronnych z innymi Państwami Członkowskimi.

Ocena

W związku z tym, że kompetencja zewnętrzna Wspólnoty w omawianej dziedzinie ma charakter wyłączny, zawarcie pomiędzy WE a Brazylią umowy o zniesieniu wiz, która miałaby zastosowanie jedynie do ograniczonej liczby Państw Członkowskich, nie jest możliwe. Jeżeli Wspólnota wykonuje swoją kompetencję zewnętrzną, czyni to dla całej Wspólnoty, z jedynym wyjątkiem dotyczącym prawa wyboru („opt-out”) Irlandii i Zjednoczonego Królestwa.

W związku z tym, biorąc pod uwagę zobowiązanie polityczne władz brazylijskich dotyczące zapewnienia pełnej wzajemności ze wszystkimi Państwami Członkowskimi w zakresie zwolnienia z obowiązku wizowego, należy przeprowadzić dodatkowe analizy w celu ustalenia, jak można by pokonać te prawne i polityczne przeszkody. Zamiarem Komisji jest przedłożenie Radzie zalecenia służącego uzyskaniu wytycznych negocjacyjnych dotyczących umowy o zniesieniu wiz pomiędzy Wspólnotą Europejską a Brazylią, obejmującej wszystkie Państwa Członkowskie, która zastąpiłaby obowiązujące dwustronne porozumienia wizowe z Państwami Członkowskimi.

W PRZYPADKU WIELU INNYCH PAńSTW TRZECICH ZAPOWIEDZIANO JUż ROZWIąZANIE PROBLEMÓW ZWIąZANYCH Z BRAKIEM WZAJEMNOśCI, ALE ROZWIąZANIE TO NALEżY WPROWADZIć W żYCIE I/ LUB PRZEPROWADZIć KONTROLę

Brunei Darussalam

Powiadomienie : Republika Czeska, Estonia, Łotwa, Litwa, Malta, Portugalia, Słowenia, Finlandia i Islandia (obowiązek wizowy); Włochy, Cypr, Węgry, Słowacja, Szwecja i Norwegia (ograniczenie długości pobytu bezwizowego do 14 dni); Niemcy, Grecja i Austria (ograniczenie długości pobytu bezwizowego do 30 dni).

Jeżeli chodzi o kwestie techniczne, władze Brunei przyznały, że istnieją różnice w traktowaniu poszczególnych Państw Członkowskich i zapowiedziały, że właściwe władze zastanowią się nad możliwymi rozwiązaniami, które zapewniłyby równe traktowanie wszystkich Państw Członkowskich. Władze przyznały, że obywatele Brunei mają prawo do bezwizowego pobytu o długości do 90 dni na terytorium Państw Członkowskich, ale podkreśliły, że Brunei jest małym krajem i nie przyznaje prawa do pobytu bezwizowego dłuższego niż 30 dni nawet sąsiednim państwom azjatyckim (według informacji, jakie posiada Komisja, obywatele tylko jednego państwa trzeciego - Stanów Zjednoczonych - są zwolnieni przez Brunei z obowiązku wizowego na pobyt do 90 dni).

Ocena

Chociaż nie można uznać prawa do bezwizowego pobytu o długości do 90 dni dla obywateli Państw Członkowskich (z prawem do pobytu o jednakowej długości dla wszystkich obywateli Państw Członkowskich) za przyznanie pełnej wzajemności, jednak Brunei zaproponowało przyznanie wszystkim obywatelom UE tak samo korzystnych warunków, jakie państwo to stosuje wobec swoich najbliższych partnerów azjatyckich. W ten sposób zapewnione będzie równe traktowanie wszystkich Państw Członkowskich. Biorąc pod uwagę obszar Brunei Darussalam, niewielką liczbę zainteresowanych obywateli UE i zasady stosowane przez to państwo względem obywateli sąsiednich krajów, należy zastanowić się wraz z Państwami Członkowskimi, czy ograniczenie pobytu bezwizowego do 30 dni nie byłoby wystarczające dla potrzeb zawodowych i prywatnych obywateli UE. W każdym razie nadal oczekuje się potwierdzenia przez władze Brunei Darussalam prawa do pobytu bezwizowego do 90 dni dla obywateli wszystkich Państw Członkowskich oraz państw stowarzyszonych.

Malezja

Powiadomienia : Grecja, Łotwa i Estonia (ograniczenie pobytu wizowego do 30 dni)

Komisja otrzymała zapewnienie ze strony Malezji, że państwo to nie widzi poważnych przeszkód, aby przedłużyć pobyt bezwizowy do 90 dni dla trzech wymienionych Państw Członkowskich oraz dla Portugalii, która najwyraźniej znajduje się w tej samej sytuacji. Władze Malezji oznajmiły, że analizują tę kwestię i że udzielą wkrótce oficjalnej odpowiedzi, która dotychczas jeszcze nie nadeszła.

Ocena

W związku z zachęcającym wynikiem kontaktów z władzami Malezji Komisja uważa, że należy nadal podejmować działania w tej sprawie w celu zapewnienia pełnej wzajemności w zakresie zniesienia wiz w odniesieniu do obywateli wszystkich Państw Członkowskich i państw stowarzyszonych.

Singapur

Powiadomienie : Estonia (obowiązek wizowy przy pobycie dłuższym niż 30 dni).

Władze Singapuru powiadomiły Komisje, że przy wjeździe na terytorium Singapuru obywatele Państw Członkowskich otrzymują wpis do paszportu, który określa ich prawo pobytu na okres 30 dni. Obywatel Państwa Członkowskiego może następnie dwukrotnie złożyć wniosek o przedłużenie pobytu o kolejne 30 dni. Procedura składania wniosku jest prosta i bezpłatna. Ma ona zastosowanie do obywateli wszystkich państw objętych programem znoszenia wiz. Singapur podał jako przyczynę stosowania tej procedury swoje uzasadnione zainteresowanie powodami, dla których dana osoba chce pozostać w Singapurze przez okres dłuższy niż jeden miesiąc, biorąc pod uwagę stosunkowo niewielki obszar tego kraju.

Ocena

Komisja uważa, że biorąc pod uwagę okoliczności, ze względu na które początkowy okres bezwizowego pobytu jest ograniczony do 30 dni (w szczególności: równe traktowanie obywateli wszystkich państw zwolnionych z obowiązku wizowego, prosta procedura przedłużania pobytu bezwizowego, obszar państwa) oraz zasadę proporcjonalności, nie ma powodów, aby podejmować dalsze działania w tej sprawie.

Urugwaj

Powiadomienie : Estonia (obowiązek wizowy).

Władze Urugwaju ustnie powiadomiły Komisję, że nie ma prawnych przeciwwskazań do zniesienia obowiązku wizowego wobec obywateli Estonii i że opracowano w tym celu dekret ustanawiający wzajemność, który powinien wkrótce zostać przyjęty.

Ocena

Komisja stwierdza, że według informacji udzielonych przez władze Urugwaju zasada wzajemności będzie wkrótce obowiązywać w odniesieniu do wszystkich Państw Członkowskich. Komisja będzie przekazywać Radzie informacje dotyczące wejścia w życie dekretu zapowiedzianego przez władze Urugwaju.

W PRZYPADKU TRZECH PAńSTW ROZWIąZANIE PROBLEMU BRAKU WZAJEMNOśCI JEST ZNACZNIE BARDZIEJ ODLEGłE

Australia, Kanada i Stany Zjednoczone rozpatrują indywidualnie przypadki wszystkich Państw Członkowskich, które nie są objęte zasadą wzajemności wizowej, zgodnie z odpowiednimi przepisami prawnymi oraz innymi kryteriami nieustawowymi. Uznaje się konieczność podjęcia kroków przez Państwa Członkowskie w celu spełnienia wymienionych kryteriów, jednak każde z nich winno otrzymać kompleksowy zbiór szczegółowych i wymiernych kryteriów, które należy spełnić; stanowiłoby to krok na drodze do ustanowienia wzajemności wizowej.

Australia

Wszystkie osoby niebędące obywatelami Australii[9] muszą uzyskać wizę przed podróżą do tego kraju. Zależnie od obywatelstwa danej osoby wniosek wizowy należy składać drogą elektroniczną – aby otrzymać elektroniczne pozwolenie na wjazd (ang. Electronic Travel Authority , ETA) lub wizę elektroniczną (w celu uzyskania szczegółowych informacji patrz załącznik 2) - bądź w placówce dyplomatycznej. Ponadto obywatele pewnych państw muszą posiadać wizę tranzytową na przejazd przez Australię w drodze do innego kraju.

Australia wymaga posiadania jedynie ETA od obywateli 14 Państw Członkowskich (Belgii, Danii, Niemiec, Grecji, Hiszpanii, Francji, Włoch, Luksemburga, Malty, Niderlandów, Austrii, Portugalii, Finlandii, Szwecji) oraz państw stowarzyszonych, Islandii i Norwegii. Obywatele 9 Państw Członkowskich (Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Polski, Słowenii i Słowacji) muszą uzyskać wizę elektroniczną. Od dnia 1 listopada 2005 r. zniesiono wymóg posiadania wizy tranzytowej wobec obywateli wyżej wymienionych 9 Państw Członkowskich podlegających obowiązkowi posiadania wizy elektronicznej.

W związku z powyższym w powiadomieniach dotyczących Australii wymieniono dwie różne przyczyny braku wzajemności: powiadomienia siedmiu Państw Członkowskich oraz państw stowarzyszonych, Norwegii i Islandii, dotyczyły systemu elektronicznego pozwolenia na wjazd (ETA), natomiast powiadomienia dziewięciu Państw Członkowskich odnosiły się do nałożonego na te państwa obowiązku posiadania wizy jako dodatku do ETA.

Od dnia 1 lipca 2004 r. obywatele dziewięciu Państw Członkowskich mają prawo starać się o wizę elektroniczną (na pobyt do trzech miesięcy, a od dnia 1 lipca 2005 r. obywatele wszystkich Państw Członkowskich na pobyt do dwunastu miesięcy), z czego trzy (Estonia, Łotwa i Słowenia) uzyskują wizę automatycznie.

Władze australijskie podkreślają, że w porównaniu z Unią Europejską australijska polityka wizowa nie skupia się na krótkich trzymiesięcznych pobytach, lecz stosuje korzystniejsze zasady w przypadku pobytów do dwunastu miesięcy, charakteryzujące się korzystnymi i ułatwionymi warunkami wjazdu i pobytu. Obejmują one możliwość składania przez Internet wniosków wizowych od lipca 2005 r. na pobyt do dwunastu miesięcy (dla wszystkich Państw Członkowskich), ustalenia dotyczące pracy podczas wakacji (11 Państw Członkowskich i Norwegia), na podstawie których fundusze na podróż mogą być uzupełniane dochodami z dorywczej pracy, ułatwienie procedur uzyskiwania wiz studenckich i uproszczenie polegające na wydawaniu pozwoleń obejmujących zarówno pobyt, jak i pracę.

W kontaktach oficjalnych i nieoficjalnych pomiędzy służbami Komisji a władzami australijskimi te ostatnie podkreślały, że uniwersalny system wizowy Australii stanowi proporcjonalne i opłacalne rozwiązanie z uwagi na położenie geograficzne kraju i kwestie bezpieczeństwa. Australia uważa za konieczną kontrolę pasażerów przed rozpoczęciem podróży, przynajmniej poprzez system ETA, w celu uniknięcia z jednej strony ryzyka związanego z kwestiami bezpieczeństwa (również dla dobra współtowarzyszy podróży), a z drugiej strony poważnych niedogodności mogących wyniknąć dla osób, którym odmówiono by wjazdu po długiej podróży.

Australia podkreśliła, że jej reakcja na przystąpienie do UE dziesięciu nowych Państw Członkowskich w maju 2004 r. była pozytywna i że od tego czasu ułatwiono wydawanie wiz ich obywatelom.

Jeżeli chodzi o różnice w traktowaniu Państw Członkowskich, Australia uzasadnia w następujący sposób konieczność utrzymania obowiązującego systemu wiz elektronicznych na krótkie pobyty w odniesieniu do dziewięciu Państw Członkowskich: jeżeli chodzi o obywateli trzech Państw Członkowskich, od czasu wprowadzenia wiz elektronicznych w lipcu 2004 r. wzrosła liczba przypadków przedłużonych pobytów; trzy nowe Państwa Członkowskie nie posiadają systemu umożliwiającego rozróżnienie przez Internet pomiędzy dokumentami podróżnymi wydanymi obywatelom UE oraz dokumentami wydanymi przez Państwa Członkowskie UE osobom niebędącym obywatelami UE; w przypadku sześciu Państw Członkowskich występuje problem częstego użycia fałszywych dokumentów uzupełniających; ponadto Australia podała dane dotyczące liczby przypadków anulowania wiz wydanych obywatelom kilku Państw Członkowskich oraz odmowy przyznania wizy obywatelom tych państw.

Jednakże w swojej wyczerpującej odpowiedzi na notę werbalną Komisji Australia podkreśliła również swoją gotowość do dokonania dalszego przeglądu procedur wizowych indywidualnie dla każdego państwa w pierwszym semestrze 2006 r.: „Australia nadal rozważa w aktywny sposób zagadnienia poruszone przez Komisję, w tym kwestię opłaty za złożenie wniosku wizowego (ang. Visa Application Charge , VAC), propozycje dalszych ograniczeń wymogów dotyczących dokumentów oraz innych usprawnień systemu wiz elektronicznych, które przyczynią się do dalszego wzrostu przepływu osób pomiędzy Australią a UE. Aby osiągnąć ten cel, będziemy nadal stopniowo dostosowywać nasze systemy i będziemy systematycznie informować Komisję i Państwa Członkowskie o zmianach.” Podczas spotkań ze służbami Komisji władze australijskie oznajmiły, że podadzą harmonogram wprowadzania wymienionych środków usprawniających.

„Rząd australijski zapewnia o swoim zaangażowaniu w proces stałego usprawniania i jakakolwiek możliwość rozszerzenia systemu ETA na pozostałe dziewięć Państw Członkowskich UE, które obecnie nie są nim objęte, będzie musiała być rozważona jako część tego procesu, przy uwzględnieniu obecnej sytuacji w zakresie bezpieczeństwa.”

Władze australijskie oznajmiły, że zagadnienie wzajemności wizowej wymagać będzie szerokiego podejścia ponadrządowego i że będzie ono rozpatrywane w pierwszej połowie 2006 r.

Ocena

Należy przyznać, że mimo utrzymania obowiązującego systemu wizowego Australia wykazuje gotowość i otwartość w kwestii ułatwienia wjazdu na terytorium Australii obywatelom tych Państw Członkowskich, które nie są jeszcze objęte systemem ETA, oraz w kwestii poprawy ogólnych warunków wjazdu i pobytu, także w przypadku pobytów, których długość przekracza trzy miesiące. Rzeczywiście wprowadzono szereg ułatwień, takich jak zniesienie wymogu posiadania wizy tranzytowej (wobec dziewięciu Państw Członkowskich) oraz wdrożenie systemu wiz elektronicznych, a nawet automatyczne wydawanie wiz. W tym kontekście należy domagać się od władz australijskich większej jasności i przejrzystości w kwestii odpowiednich kryteriów, dokładnego ustalania kolejności wprowadzania środków usprawniających oraz kroków, które zainteresowane strony powinny podjąć w celu poczynienia postępów.

Komisja ma zamiar nadal prowadzić z Australią dialog ukierunkowany na wyniki.

Należy dokładniej wyjaśnić z władzami australijskimi pewne zagadnienia, takie jak rozróżnienie w systemie elektronicznym pomiędzy różnymi rodzajami paszportów wydanymi przez dane Państwo Członkowskie oraz krytykowana przez niektóre Państwa Członkowskie skuteczność pewnych udogodnień proponowanych w ramach systemu wiz elektronicznych. Głównym priorytetem Komisji jest doprowadzenie do sytuacji, w której obywatele wszystkich Państw Członkowskich będą traktowani w równy sposób, czyli objęcie systemem ETA państw, które obecnie podlegają systemowi wiz elektronicznych. Problem systemu ETA – fakt, że ETA jest wizą, tj. pozwoleniem, które należy uzyskać przed podrożą, chociaż bez niedogodności związanych ze składaniem wniosku wizowego – można nadal rozważać na późniejszym etapie. Jest bezsprzecznym, że w szczególności australijskie warunki i procedury dotyczące wjazdu i pobytu dłuższego niż trzy miesiące są korzystne dla podróżujących i mniej złożone niż tego typu przepisy w UE.

Stany Zjednoczone Ameryki

Dziesięć Państw Członkowskich (Republika Czeska, Grecja, Estonia, Cypr, Łotwa, Litwa, Węgry, Malta, Polska i Słowacja) powiadomiło Komisję, że Stany Zjednoczone nakładają obowiązek wizowy na ich obywateli.

Amerykański program znoszenia wiz[10] (ang. Visa Waiver Program , VWP) umożliwia obywatelom 27 państw uczestniczących w programie pobyt czasowy na terytorium Stanów Zjednoczonych w celach służbowych lub turystycznych bez obowiązku uprzedniego uzyskania wizy w konsulacie Stanów Zjednoczonych za granicą.

Kraje biorące udział w programie są wyznaczone przez sekretarza bezpieczeństwa wewnętrznego w porozumieniu z sekretarzem stanu. Warunki udziału w programie są określone przepisami prawnymi Stanów Zjednoczonych[11] i przedstawione pokrótce w załączniku 2.

Stany Zjednoczone podkreślają, „że wymogi, które dany kraj musi spełnić, aby uczestniczyć w programie znoszenia wiz Stanów Zjednoczonych zostały przyjęte przez Kongres jako akt prawny… Państwa pragnące wziąć udział w programie znoszenia wiz muszą spełnić indywidualnie wszystkie kryteria. Wszelkie zmiany obowiązujących kryteriów dokonywane są uchwałą Kongresu”. Państwa Członkowskie UE, które jeszcze nie należą do programu, nie spełniają wszystkich wymienionych kryteriów, i w związku z tym nie mogą zostać objęte programem w perspektywie krótkoterminowej. Stany Zjednoczone nie uważają samego członkostwa w UE za wystarczające kryterium kwalifikowania się do programu.

Urzędnicy Stanów Zjednoczonych odnotowali, że po atakach terrorystycznych z dnia 11 września 2001 r. Kongres nie wyrażał gotowości do złagodzenia kryteriów kwalifikowania się do programu. Jednakże władze Stanów Zjednoczonych publicznie oświadczyły, że pożądane jest objęcie nowych Państw Członkowskich i Grecji programem, pod warunkiem, że spełnią one kryteria. Z uwagi na to w lutym 2005 r. prezydent Bush zaproponował utworzenie ramowych „map drogowych” w celu skupienia i ukierunkowania wspólnych wysiłków na cel, jakim jest potencjalny udział tych państw w programie znoszenia wiz w przyszłości. Dziewięć z dziesięciu zainteresowanych Państw Członkowskich UE (z wyjątkiem Cypru) posiada obecnie takie mapy drogowe. We wszystkich nowych Państwach Członkowskich ustanowiono obecnie wspólne konsularne grupy robocze, które spotykają się systematycznie w celu opracowania map drogowych i poczynienia postępów w tej dziedzinie.

Mapy drogowe są dostosowywane do sytuacji poszczególnych państw, ale zawierają szereg wspólnych elementów, w tym:

- zgodę Stanów Zjednoczonych na rozważenie dokonania przeglądu procedur składania wniosków wizowych;

- Usunięcie wszystkich danych odnoszących się do okresu sprzed 1989 r. ze statystyk dotyczących przedłużonych pobytów;

- Konieczność spełnienia przez władze danego państwa wymogów technicznych dokładnie określonych w ustawodawstwie Stanów Zjednoczonych (np. wskaźniki dotyczące przedłużonych pobytów i odmowy wydania wiz nieimigracyjnych, dane biometryczne, dane dotyczące zagubionych i skradzionych paszportów, itp.)

- Konieczność popierania przez władze kampanii podnoszących poziom świadomości ogółu społeczeństwa w dziedzinie wymogów i obowiązków związanych z podrożą do Stanów Zjednoczonych.

Stany Zjednoczone oświadczyły, że istniejące mapy drogowe nie są wyczerpujące (tj. że nie obejmują one wszystkich kryteriów stosowanych przy orzekaniu, czy dany kraj kwalifikuje się do udziału w programie) oraz że w pewnych przypadkach kryteria te są z konieczności subiektywne. Ponadto pewne dane statystyczne, według których kryteria te się mierzy (np. dane dotyczące przedłużonych pobytów), są niedokładne.

Kwestia wzajemności wizowej została umieszczona przez UE w programie spotkań UE-USA na wszystkich szczeblach, w tym w programie szczytu. Zagadnienie to omawiano również na spotkaniu prezydenta Busha z przewodniczącym Barroso w Waszyngtonie w dniu 18 października 2005 r. W pisemnej odpowiedzi na notę werbalną Komisji władze Stanów Zjednoczonych uznały znaczenie wymienionego zagadnienia w stosunkach UE-USA oraz jego aspekty wspólnotowe i wyraziły zgodę na udzielanie Komisji w każdym kwartale aktualnych informacji na temat postępów w pracach nad mapami drogowymi do programu znoszenia wiz. Jednakże Stany Zjednoczone wciąż podkreślają, że „nadal będą oceniać indywidualnie postępy każdego państwa na drodze do udziału w programie znoszenia wiz zgodnie z wymogami prawnymi”.

W ramach oficjalnych działań podjętych w związku z notą werbalną w listopadzie Komisja spotkała się z wyższymi urzędnikami Stanów Zjednoczonych w Waszyngtonie w celu dalszego wyjaśnienia charakteru zmienionego mechanizmu wzajemności oraz w celu nakłonienia do postępów w zakresie rozwiązania problemu braku wzajemności. Urzędnicy Komisji również przeprowadzili owocną dyskusję z waszyngtońskimi przedstawicielami 10 Państw Członkowskich, które nie są obecnie objęte programem znoszenia wiz. Dyskusja ta okazała się być pomocna do rozpatrzenia możliwości spójniejszego podejścia służącego osiągnięciu wspólnego celu.

Ocena

Komisja docenia zaangażowanie przedstawicieli najwyższego szczebla politycznego Stanów Zjednoczonych w proces opracowania map drogowych do programu znoszenia wiz.

Biorąc pod uwagę reakcje Państw Członkowskich i realia polityki wizowej Stanów Zjednoczonych, Komisja wierzy, że proces opracowywania map drogowych do programu znoszenia wiz mógłby być odpowiednim środkiem służącym zwolnieniu z obowiązku wizowego wszystkich obywateli UE w perspektywie średnioterminowej, i pragnie wyrazić swoje poparcie dla tego podejścia. Jednakże aby zapewnić pełną skuteczność tego podejścia, konieczna jest większa dokładność i spójność w wyznaczaniu celów i kryteriów oceny przy opracowywaniu wyżej wymienionych map drogowych. Propozycja ta została przyjęta przez administrację Stanów Zjednoczonych w ramach wspólnego programu pracy UE-USA z listopada 2005 r. w perspektywie wdrożenia inicjatywy gospodarczej ze szczytu UE-USA w czerwcu 2005 r.: jednym z celów jest „ustalenie jasnych i wyczerpujących procedur dotyczących map drogowych dla wszystkich Państw Członkowskich UE nieobjętych programem znoszenia wiz, umożliwiających im spełnienie wymogów i uczestnictwo w programie znoszenia wiz Stanów Zjednoczonych”.

Szczególne czynności obejmują: wysiłki służące „opracowaniu i wdrożeniu wyczerpujących i szczegółowych map drogowych dla wszystkich Państw Członkowskich UE niebiorących udziału w programie znoszenia wiz, obejmujących aspekty ustawowe i nieustawowe i zawierające odpowiednie wskaźniki”, oraz „wspólnej pracy w celu promowania znoszenia wiz i korzystania z komitetów konsularnych we wszystkich Państwach Członkowskich UE starających się o prawo do udziału w programie znoszenia wiz, tak aby nadal ulepszać indywidualne plany krajowe, w tym mechanizmy pomiaru postępów”.

Stany Zjednoczone nie wyraziły dotychczas gotowości do rozważenia wprowadzenia tymczasowych ułatwień, takich jak zwolnienie z opłaty wizowej. Jednakże należy nadal nalegać, aby Stany Zjednoczone usprawniły przynajmniej niektóre aspekty procesu starania się o wizę.

Kanada

Siedem Państw Członkowskich (Republika Czeska, Estonia, Łotwa, Litwa, Węgry, Polska i Słowacja) powiadomiło Komisję, że Kanada nakłada obowiązek wizowy na ich obywateli.

Podejście władz kanadyjskich do kwestii zwolnienia obywateli Państw Członkowskich UE z obowiązku wizowego jest podobne do podejścia Stanów Zjednoczonych. Kanada ocenia możliwość zwolnienia z obowiązku wizowego indywidualnie dla każdego państwa i nie przyznaje zbiorowego zwolnienia na podstawie członkostwa w UE. W Kanadzie kryteria dotyczące warunków zwolnienia z obowiązku wizowego nie są określone prawem. Według słów władz kanadyjskich zawartych w odpowiedzi z dnia 13 grudnia 2005 r. na notę werbalną Komisji: „Przegląd kanadyjskich procedur wizowych jest procesem administracyjnym opartym na obiektywnej ocenie ryzyka i korzyści związanych z przepływem obywateli danego państwa.” Kryteria oceny są przedstawione w załączniku 2.

W 2004 r. Ministerstwo Kanady ds. Obywatelstwa i Imigracji („Citizenship and Immigration Canada”, CIC) rozpoczęło przegląd programu znoszenia wiz. Siedem zainteresowanych Państw Członkowskich otrzymało kwestionariusze różniące się znacznie pod względem treści. Władze kanadyjskie potwierdziły, że „przegląd przeprowadzono indywidualnie dla każdego państwa i wzięto pod uwagę szeroko zakrojone reformy i szybkie tempo zmian mających miejsce w omawianych nowych Państwach Członkowskich.” Skutkiem ogłoszenia w maju 2005 r., że w następstwie tej oceny obowiązek wizowy nie zostanie zniesiony wobec obywateli żadnego z tych siedmiu państw, było duże rozczarowanie. Władze kanadyjskie podały różne powody podjęcia tych decyzji, takie jak zabezpieczenia paszportów i dokumentów oraz odnośne fałszerstwo, wysoki wskaźnik odmowy wydania wizy, przestępczość zorganizowana, migracja ekonomiczna, korupcja rządu, liberalizacja rynku pracy w UE,[12] wskaźniki dotyczące bezrobocia i zarobków, różnice społeczne, wnioski o azyl składane przez uchodźców i powiązania z polityką Stanów Zjednoczonych.[13]

UE umieściła kwestię wzajemności wizowej w programie spotkań UE-Kanada na wszystkich szczeblach i jasno określiła, że uważa ją za ważne zagadnienie w stosunkach UE- Kanada.

Na szczycie-wideokonferencji w dniu 24 listopada 2005 r. przywódcy UE i Kanady zgodzili się, iż należy „ nadal prowadzić przejrzysty proces intensywnego dialogu na temat prawa do ruchu bezwizowego dla obywateli wszystkich Państw Członkowskich UE i Kanady .”

Kanada potwierdziła swoją gotowość do kontynuowania dialogu i „prowadzenia dalszej kontroli poczynionych postępów oraz rozpoczęcia w 2007 r. kolejnego wyczerpującego przeglądu procedur wizowych obowiązujących względem państw, które do tego czasu nie uzyskają prawa do ruchu bezwizowego. … Kolejny przegląd sytuacji w Kanadzie odbędzie się po zakończeniu procesu oceny systemu Schengen, w wyniku którego nowe Państwa Członkowskie mają według oczekiwań stać się pełnoprawnymi członkami obszaru otwartych granic Schengen.”

W ramach tego dialogu władze kanadyjskie przeprowadziły w listopadzie 2005 r. wizyty techniczne w państwach bałtyckich oraz w Polsce i proponują dalsze wizyty na Węgrzech, w Słowacji i Republice Czeskiej w styczniu 2006 r. Kanada potwierdziła, że siedem Państw Członkowskich stosuje się do kryteriów w różnym stopniu i że „Kanada stale kontroluje zmiany i pozostaje otwarta na możliwość podjęcia działań służących zniesieniu wiz przez przeglądem z 2007 r., jeżeli zmiany w którymkolwiek z nowych Państw Członkowskich na to pozwolą. Zachęca się nowe Państwa Członkowskie do powiadamiania Kanady o wszelkich zmianach, które ich zdaniem powinny jej być znane.”

Kanada odnosi się również do wspólnego ze Stanami Zjednoczonymi zaangażowania na rzecz bezpieczeństwa i zarządzania granicami. „Kanada i Stany Zjednoczone zobowiązują się do ścisłej koordynacji swojej polityki wizowej. Oba te państwa zachowują niezależność w dziedzinie kształtowania swojej polityki wizowej i wymogów z nią związanych, ale każde z nich zgodziło się również brać pod uwagę możliwe skutki planowanych zmian w swojej polityce wizowej i/ lub wymogach z nią związanych dla drugiego państwa. W związku z tym odbywamy systematycznie konsultacje w celu zagwarantowania, że obrany przez nas kierunek nadal pokrywa się z naszymi wzajemnymi celami i zadowala interesy obu stron.”

Propozycja Komisji dotycząca zniesienia lub znacznego obniżenia opłat wizowych jako pierwszego kroku na drodze do zwolnienia z obowiązku wizowego została odrzucona.

Ocena

Kanada podjęła dialog w sprawie ustanowienia ruchu bezwizowego, jednak dotychczas nie odnotowano w tej dziedzinie znaczących postępów. Kanada pozostaje otwarta na dalszy dialog i potwierdza swoją zasadniczą gotowość do zniesienia obowiązku wizowego wobec obywateli wszystkich Państw Członkowskich UE w odpowiednim czasie.

Komisja uważa, że dialog rozpoczęty z Kanadą należy kontynuować, ale powinien on stać się bardziej ukierunkowany na wyniki. W związku z tym należy ustanowić przejrzystą procedurę z jasno określonymi wskaźnikami, prowadzącą do zniesienia obowiązku wizowego wobec obywateli wszystkich Państw Członkowskich.

IV. Wnioski:

Komisja uważa, że dialog z państwami trzecimi w ramach nowego mechanizmu wzajemności dowiódł już swojej skuteczności.

- W przypadku czterech państw trzecich – Kostaryki (jeżeli kraj ten przekaże potwierdzenie dotyczące Islandii), Nikaragui, Panamy i Wenezueli – osiągnięto już wzajemność w zakresie znoszenia wiz; w przypadku Brazylii zapowiedziano już rozwiązanie prawne.

- w przypadku czterech państw trzecich - Brunei Darussalam, Malezji, Singapuru i Urugwaju – rozwiązanie problemów braku wzajemności jest bliskie, ale konieczne jest dalsze wdrażanie i/ lub kontrola tego mechanizmu w nadchodzących miesiącach.

- W przypadku trzech kolejnych państw trzecich poczyniono pewne postępy w kwestiach dotyczących przejrzystości, jednak nie zaszły zmiany w dziedzinie rozszerzenia przywileju ruchu bezwizowego na obywateli wszystkich Państw Członkowskich UE.

Jeżeli chodzi o Australię, nie można w najbliższym czasie spodziewać się zastosowania systemu ETA do obywateli wszystkich Państw Członkowskich. Jednakże Australia wprowadziła już pewną liczbę ułatwień w procedurze wydawania wiz obywatelom Państw Członkowskich nieobjętych systemem ETA i wyraziła wolę dalszego usprawnienia swoich procedur wydawania wiz. Jest to pozytywny krok, który jednak może być uważany jedynie za środek przejściowy, gdyż naszym głównym celem pozostaje udział wszystkich Państw Członkowskich w systemie ETA, czyli równe traktowanie wszystkich obywateli UE (bez uszczerbku dla ostatecznego stanowiska WE w sprawie systemu ETA).

W następstwie dyskusji na najwyższym szczeblu Komisja stwierdziła zaangażowanie polityczne Stanów Zjednoczonych i Kanady w dalszy dialog i określenie w sposób bardziej przejrzysty i precyzyjny wymogów obowiązujących Państwa Członkowskie starające się o zniesienie wiz. Komisja nadal będzie prowadzić dialog z partnerami ze Stanów Zjednoczonych i Kanady w celu zapewnienia spełnienia tych zobowiązań i w celu rozważania konkretnych koncepcji służących rozwiązaniu problemu braku wzajemności. Należy również nadal analizować wraz z tymi państwami możliwości ułatwienia procedury wydawania wiz jako środek tymczasowy.

Po tym pierwszym etapie, który przyniósł pewne sukcesy, ważne jest, aby Komisja i Państwa Członkowskie utrzymały swoje zaangażowanie i jedność na rzecz osiągnięcia wspólnych celów w tej dziedzinie. Pełne poparcie Państw Członkowskich dla Komisji, ich udział na każdym etapie procesu i solidarność pomiędzy nimi są absolutnie niezbędne dla osiągnięcia oczekiwanych wyników.

Zgodnie z art. 1 ust. 5 rozporządzenia 539/2001 zmienionego rozporządzeniem 851/2005 Komisja opracuje do lipca 2006 r. drugie sprawozdanie w celu przeprowadzenia kontroli, czy rozwiązania zapowiedziane przez niektóre z państw trzecich zostały zrealizowane i czy dalszy przebieg dialogu z pozostałymi państwami pozwala oczekiwać ustanowienia wzajemności w zakresie ruchu bezwizowego.

Komisja uważa, że biorąc pod uwagę postępy poczynione w tej dziedzinie z naszymi partnerami – mimo ich różnego poziomu zaawansowania - na obecnym etapie nie ma potrzeby dołączać do niniejszego sprawozdania projektu środków określonych w art. 1 ust. 4 lit. c) rozporządzenia 539/2001 zmienionego rozporządzeniem 851/2005 lub we wspólnej deklaracji Rady i Komisji wydanej przy okazji przyjęcia rozporządzenia 851/2005.

Jednakże Komisja nadal będzie prowadzić uważną kontrolę postępów w celu zagwarantowania, że zobowiązania podjęte przez naszych partnerów są wypełniane. W przypadku państw, w których znalezienie pełnego rozwiązania problemów braku wzajemności wydaje się odległe, konieczny będzie postęp w dziedzinie spełniania kryteriów. Komisja przyznaje, ze będzie to wymagało starań obu stron, jednak przypomina, że art. 4 rozporządzenia 539/2001 i wspólna deklaracja Rady i Komisji w sprawie rozporządzenia 851/2005 określają szczególne środki służące ułatwieniu osiągnięcia wzajemności w zakresie ruchu bezwizowego.

Annex 1A

Visa requirement imposed by third countries listed in Annex II to Regulation No 539/2001 upon nationals of the new Member States on 1 May 2004.

| CY |CZ |EE |HU |LT |LV |MT |PL |SI |SK | |Andorra | | | | | | | | | | | |Argentina | | | | | | | | | | | |Australia |V |V |V |V |V |V |* |V |V |V | |Bolivia | |V | |V | |V |V | | |V | |Brazil |V |V |V | |(V) |V |V | | |V | |Brunei |V |V |V |V |V |V | | |V |V | |Bulgaria | | | | | | | | | | | |Canada | |V |V |V |V |V | |V | |V | |Chile | | | | | | | | | | | |Costa Rica |V | | | |(V) | |V | |V |(V) | |Croatia | | | | | | | | | | | |Guatemala |V | |V |V |V |V |V |(V) |V |V | |Holy See | | | | | | | | | | | |Honduras |V | | |V | | | | | | | |Hong Kong SAR | | | | | | | | | | | |Israel | | | | | | | | | | | |Japan | | | | | | | | | | | |Macao SAR | | | | | |V | | | | | |Malaysia | | | | |V | | | | | | |Mexico | | |V | |V |V |V | | |V | |Monaco | | | | | | | | | | | |New Zealand |V | |V | |V |V | |V | |V | |Nicaragua |V | | | | | |V | | | | |Panama | |V |V | | |V |V | |V |V | |Paraguay |V |V |V | |V |V |V |(V) |V |V | |Romania | | |(V) | |(V) | | | | | | |Salvador | |V |V |V |V |V |V |(V) |V |V | |San Marino | | | | | |V | | | | | |Singapore | | | | |V | | | | | | |South Korea | | | | | | | | | | | |United States |V |V |V |V |V |V |V |V | |V | |Uruguay | | |V | | | | | | |V | |Venezuela |V | |V | | |V |V |(V) | |V | | * ETA required. (V) : visa exemption agreement not yet entered into force.

Annex 1B

Visa requirement imposed by third countries listed in Annex II to Regulation No 539/2001 upon EU citizens on 24 June 2005.

|CY |CZ |EE |EL |FI |HU |LT |LV |MT |PL |PT |SI |SK |DE |AT |IT |SW |DK | |Andorra | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Argentina | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Australia 1 |V |V |V |V | |V |V |V |V |V | |V |V |V |V |V |V |V | |Bolivia | | |(V) | | | | |(V) |V | | | | | | | | | | |Brazil |V |V |V | | | |V |V |V | | | | | |V4 | | | | |Brunei |(V) |V |V |(V) |V |(V) |V |V |V | |V |V |(V) |(V) |(V) |(V) |(V) | | |Bulgaria | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Canada | |V |V | | |V |V |V | |V | | |V | | | | | | |Chile | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Costa Rica | | |(V) | | | | | | | | | |(V) | | | | | | |Croatia | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Guatemala | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Holy See | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Honduras | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Hong Kong SAR | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Israel | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Japan | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Macao SAR | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Malaysia | | |(V) |(V) | | | |(V) | | | | | | | | | | | |Mexico | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Monaco | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |New Zealand | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Nicaragua | | | | | | | |V³ | | | | | | |(V) | | | | |Panama | | |V | | | | | |V | | | | | | | | | | |Paraguay | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Romania | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Salvador | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |San Marino | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |Singapore | | |(V) | | | | | | | | | | | | | | | | |South Korea | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |United States |V |V |V |V | |V |V |V |V |V | | |V | | | | | | |Uruguay | | |V | | | | | | | | | | | | | | | | |Venezuela | | | | | | | |V3 | | | | | |V² |(V) | |V3 | | | V : visa requirement

(V) : visa exemption for a period of less than 90 days.

1. Australia : Electronic Travel Authority (ETA) is required from citizens of EL, FI, MT, PT, DE, AT, IT, SW, DK, IS, NO as well as from citizens of the other Member States not indicated in the table

2. in case of entry at land and sea borders

3. tourist card is required upon entry

4. visa is required from business travellers

IS notified the following cases of non-reciprocity: Australia, Brunei, Nicaragua, Panama and Paraguay

NO notified the following cases of non-reciprocity: Australia, Brunei (for stays exceeding 14 days), Panama (visa issued free of charge on arrival)

Annex 2

Australian visa procedures

The two visa procedures subject of the notifications can be summarised as follows:

The ETA: Before travelling and before an air ticket is issued, the traveller himself/herself, or the travel agent/airline on his/her behalf, sends an electronic application for an ETA to the relevant Australian authorities. This involves entering in the ETA system data identifying the traveller and details of his/her passport. The data are compared with an on-line file held by the relevant Australian authorities (Department of Immigration and Multicultural and Indigenous Affairs, DIMIA) on persons whose entry into Australia is undesirable (Movement Alert List, MAL).

The response is almost immediate. If the response is positive, i.e. if consultation of the file does not produce an alert with respect to the traveller or his/her passport, an ETA number is assigned electronically and the air ticket can be issued. If the response is negative, no ETA number can be assigned and the traveller is asked to contact the Australian consular authorities. On arrival in Australia, the immigration authorities check that the passport holder has an ETA.

The eVisa (e676 visa ): applicants or travel agents can apply for a visa on the internet. The applications are processed in Australia and, depending on the risk assessment level further supporting documents can be required from the applicant. If the risk is low, they can be granted more or less automatically (“autogrant” facility).

US Visa Waiver Programme

To qualify for the VWP, a country must: offer reciprocal privileges to United States citizens; have had a non-immigrant refusal rate of less than 3% for the previous year; certify that the country issues machine-readable passports; have a program to incorporate biometric identifiers into the passports; certify that it reports the theft of blank passports on a timely basis to the U.S. authorities.

In addition the Department of Homeland Security in consultation with the Secretary of State has to prepare an evaluation report on the effect that a country’s designation as a VWP participant would have on the law enforcement and security interests of the United States, including interests related to enforcement of immigration laws and the existence and effectiveness of extradition agreements and procedures. In order for a country to be designated as a VWP participant, a determination must be made that such interests would not be compromised by the designation of the country.

Furthermore there are specific factors that are considered but are not established in the legislation: security of a country’s passport application, production and issuing process; security of passports and other documents used to demonstrate identity and citizenship, and incidence of fraud or misuse involving such documents; nationality and citizenship laws, and their implementation; existence of security and law enforcement threats in the country (terrorist activities, organised crime, money laundering, human and drug trafficking, etc.), and efforts to address such threats; immigration controls and alien smuggling activities in the country, and efforts to address such threats; stability of the government politically and economically; degree of cooperation with the U.S. and other international partners on law enforcement issues, including extradition.

Canadian assessment criteria for visa exemption

The Canadian authorities take into consideration the complex push and pull factors that trigger migration movements, from broad socio-economic conditions to specific regional issues. The country assessment of risks and benefits includes many factors, such as (but not limited to):

- Immigration issues (i.e. non bona-fide refugee claimants and clandestine or undocumented migrants),

- public safety and security issues (i.e. organized crime and counter terrorism, the trafficking and smuggling of persons and goods, serious criminal activity, health risks and concerns),

- the stability of government and public institutions (level of public confidence in institutions, legal system, police and security agencies, immigration and asylum systems, protection of human rights),

- the health and stability of the economy, such as unemployment rates and regional disparities,

- the social and human rights environment,

- the trends and patterns related to incidences of application fraud, passport fraud and visa refusal rates.

Factors are reviewed to ensure that they are consistent with Canadian immigration program and the broader mandate, objectives and priorities of the Government of Canada. Decisions to change the visa status of a given country are well-informed and are made after a comprehensive review of key considerations and upon extensive internal consultation.

[1] Dz.U. L 81 z 21.3.2001, str. 1.

[2] W celu uzyskania informacji na temat poprzedniego mechanizmu wzajemności patrz dokument roboczy służb Komisji w sprawie wzajemności w zakresie wiz (dokument JAI-B-1 (2004) 1372, 18.2.2004).

[3] Powiadomiły one Radę, że przyjmują one treść rozporządzenia Rady (WE) nr 851/2005, zgodnie z art. 8 ust. 2 lit. a) umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii, dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen. W związku z tym mechanizm wzajemności ma zastosowanie do tych państw. Islandia przekazała powiadomienie o braku wzajemności w dniu 25 października, a Norwegia w dniu 15 listopada 2005 r.

[4] Dz.U. C 251 z dnia 11.10.2005 [publikacja wstępnego powiadomienia CZ, Dz.U. C 163 z 5.7.2005].

[5] Dz.U. C 277 z 10.11.2005.

[6] Dz.U. C 310 z 8.12.2005.

[7] Działania podejmowane w związku z powiadomieniami Islandii i Norwegii podlegają tej samej procedurze, co działania dotyczące przypadków braku wzajemności, o których powiadomiły Komisję Państwa Członkowskie, jednak należy rozważyć ograniczenia prawne w zakresie reprezentowania Norwegii i Islandii na zewnątrz przez Komisję.

[8] Islandia złożyła powiadomienie dotyczące Paragwaju (obowiązek wizowy). Z powodu spóźnionego wpłynięcia powiadomienia nota werbalna została przesłana władzom Paragwaju dopiero w dniu 5 grudnia 2005 r.Dotychczas nie otrzymano odpowiedzi. Szczególny przypadek Boliwii wymaga dodatkowych wyjaśnień. Trzy Państwa Członkowskie złożyły powiadomienia dotyczące Boliwii (Malta, Estonia i Łotwa). Jednakże Komisja nie objęła tego kraju działaniami związanymi z nowym mechanizmem wzajemności ze względu na swój mający się ukazać wniosek dotyczący włączenia Boliwii do załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 539/2001.

[9] Jedynie obywatele Nowej Zelandii posiadający ważny paszport nie muszą starać się o wizę przed podróżą do Australii, chyba że istnieją obawy natury zdrowotnej lub dotyczące charakteru danej osoby. Po wjeździe na terytorium Australii obywatele Nowej Zelandii otrzymują automatycznie wizę szczególnej kategorii, rejestrowaną elektronicznie.

[10] Program znoszenia wiz został ustanowiony jako program tymczasowy ustawą z 1986 r. o reformie przepisów imigracyjnych i kontroli imigracji („the Immigration Reform and Control Act”, P.L. 99-603). Okresowo Kongres przyjmował akty prawne w celu przedłużenia ważności programu. Wreszcie program uzyskał status stały w dniu 30 października 2000 r. w następstwie przyjęcia ustawy o stałym programie znoszenia wiz („the Visa Waiver Permanent Program Act”, P.L. 106-396).

[11] Warunki są określone w ustawie o imigracji i obywatelstwie („the Immigration and Nationality Act”, U.S.C. 1187), ustawie o bezpieczeństwie granic („the Border Security Act”) i ustawie o wzmocnionym bezpieczeństwie granic i reformie warunków wjazdu na podstawie wizy („the Enhanced Border Security and Visa Entry Reform Act”).

[12] Władze kanadyjskie stwierdziły, że „programy rejestracji pracowników w Irlandii, Zjednoczonym Królestwie i Szwecji wykazały, że populacja nowych Państw Członkowskich przemieszcza się i poszukuje zatrudnienia poza krajem”.

[13] Przypomniano, że Kanada zniosła obowiązek wizowy wobec obywateli Węgier w 1994 r. i obywateli Republiki Czeskiej w 1996 r. Jednakże obowiązek ten wprowadzono ponownie wobec obywateli Republiki Czeskiej w 1997 i obywateli Węgier w 2001 w następstwie napływu z tych państw osób ubiegających się o azyl. Władze kanadyjskie podkreśliły, że konieczne jest przeprowadzenie dokładnej oceny przed ponownym zniesieniem obowiązku wizowego w celu uniknięcia powtórzenia się takiej sytuacji.