Konkurencyjność unijnych rynków finansowych: niektóre przepisy obecnych ram regulacyjnych spowodowały brak pewności prawa wśród uczestników rynku. Przepisy dotyczące otwartego dostępu do giełdowych instrumentów pochodnych były wielokrotnie zawieszane przez współustawodawców z różnych powodów. Komisja uważa za konieczne usunięcie tych przepisów, aby z jednej strony wspierać konkurencję, innowacje i rozwój giełdowych instrumentów pochodnych w UE, a z drugiej strony budować dalsze zdolności rozliczeniowe w UE. Będzie to również odzwierciedlać długotrwałą międzynarodową tendencję do integracji pionowej pomiędzy obrotem a rozliczaniem tego rodzaju instrumentów pochodnych. Uzasadnieniem tej tendencji jest fakt, że obowiązek „otwartego dostępu” nie służy innowacyjności w zakresie giełdowych instrumentów pochodnych, ponieważ przepis ten eliminuje zachęty do wprowadzania nowych kontraktów na giełdowe instrumenty pochodne, jeżeli konkurenci nie muszą dokonywać początkowych inwestycji. Podobnie giełdy nie byłyby już zobowiązane do akceptowania faktu, że niepowiązane izby rozliczeniowe prowadzą ich operacje posttransakcyjne. We wniosku doprecyzowano również zakres obowiązku obrotu akcjami, aby wyraźnie ograniczyć go do unijnych kodów ISIN. Ponadto we wniosku wprowadzono możliwość zawieszenia obowiązku obrotu instrumentami pochodnymi w odniesieniu do niektórych firm inwestycyjnych, które podlegałyby nakładającym się obowiązkom w przypadku utrzymywania kontaktów z kontrahentami spoza UE na platformach spoza UE.

Nierównowaga na rynku obrotu akcjami: innym czynnikiem leżącym u podstaw proponowanej reformy jest potrzeba zapewnienia, aby obrót akcjami w systemach typu light pool (termin używany w odniesieniu do przejrzystości przedtransakcyjnej) w UE był w przybliżeniu zgodny ze wskaźnikami obserwowanymi w innych międzynarodowych centrach finansowych. Giełdy papierów wartościowych twierdzą, że spadek ich udziału w obrocie akcjami jest szkodliwy dla rozwoju unijnych rynków kapitałowych, ponieważ tylko giełdy i wielostronne platformy obrotu (MTF) zapewniają pełną przejrzystość ofert sprzedaży i nabycia (dane przedtransakcyjne) oraz zrealizowanych transakcji (dane posttransakcyjne) i przyczyniają się do kształtowania cen. Z drugiej strony banki i firmy inwestycyjne twierdzą, że platformy typu light pool utrzymały, a nawet zwiększyły swój udział w rynku unijnym. Powszechnie wiadomo, jak ważne jest utrzymanie równowagi między tradycyjnymi giełdami papierów wartościowych, alternatywnymi platformami obrotu, bankami inwestycyjnymi i innymi podmiotami prowadzącymi systemy obrotu. Przegląd będzie zatem obejmował zmiany przepisów mające na celu utrzymanie tej równowagi.

Brak skonsolidowanych danych rynkowych uniemożliwia również dokładną wycenę portfela i ogranicza dokładność indeksów we wszystkich klasach aktywów (europejskie wskaźniki dla instrumentów kapitałowych, obligacji i instrumentów pochodnych są mniej wiarygodne). Akcje spółek o dużej kapitalizacji są preferowane przez większość inwestorów, o czym świadczy duża liczba indeksów inwestycyjnych skupiających się na spółkach giełdowych o dużej kapitalizacji (np. DJ 100, S&P 500, STOXX 600). Nieskuteczność informacyjna skutkuje mniejszą liczbą indeksów obejmujących spółki o mniejszej kapitalizacji, a w konsekwencji mniejszą liczbą funduszy indeksowych kierujących kapitał do emitentów o mniejszej kapitalizacji (np. fundusze inwestycyjne typu ETF śledzące indeks spółek o małej lub średniej kapitalizacji).

Ryzyko utraty płynności i ryzyko realizacji obrotu są również powszechne na rynkach instrumentów pochodnych, które nie są przedmiotem obrotu w systemach obrotu (zwanego również obrotem „poza rynkiem regulowanym” [ang. OTC – over-the-counter]). Pozagiełdowe rynki instrumentów pochodnych są rynkami dealerskimi, na których największe banki międzynarodowe oferują swoim klientom kontrakty dostosowane do ich potrzeb, np. w celu zajęcia pozycji chroniącej przed przyszłymi zmianami cen (zabezpieczenie). Przejrzystość posttransakcyjna na pozagiełdowych rynkach instrumentów pochodnych jest bardzo niska. Z rocznego sprawozdania statystycznego ESMA za 2020 r. wynika, że instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym nadal stanowią 85 % wartości referencyjnej instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu w Unii (pozostałe 15 % jest przedmiotem obrotu giełdowego). Ponieważ obecnie nie istnieje skonsolidowany publiczny przegląd cen instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, wysoki odsetek obrotu poza rynkiem regulowanym przyczynia się do braku przejrzystości cen tych instrumentów pochodnych, a w konsekwencji do asymetrii informacyjnej, która szkodzi przede wszystkim mniejszym uczestnikom rynku.

Na rynkach akcji podmioty zarządzające aktywami, z którymi przeprowadzono wywiady w ramach badania MSP, szacują, że roczny koszt braku pełnego i dokładnego wglądu w dane rynkowe (określany jako „niedopasowanie” – ang. slippage) wynosi od 0 do 1,0 punktu bazowego ich rocznej wartości obrotu. Niektórzy respondenci ocenili roczne koszty na jeszcze wyższym poziomie, przekraczającym 5,0 punktów bazowych. Respondenci uczestniczący w badaniu MSP różnie szacują koszty posiadania niedokładnego obrazu rynku. Im większe przedsiębiorstwo i im szersze zasoby dostępne do zestawiania i oczyszczania danych, tym niższy może być szacunek. Odnosząc te szacunki do rocznej wartości obrotu europejskich akcji, całkowity koszt braku dokładnego obrazu rynków akcji może wynieść nawet 10,6 mld EUR rocznie, podczas gdy prawie jedna trzecia respondentów wskazuje, że koszt ten wynosi od 0,5 do 1 mld EUR rocznie.

Skutki fragmentacji rynku, zwłaszcza w wymiarze krajowym, są szczególnie dotkliwe dla mniejszych podmiotów zarządzających aktywami i mniejszych banków. Ci uczestnicy rynku nie mają takich samych możliwości dostępu do informacji na temat danych rynkowych w wielu systemach obrotu, jakie mają wyspecjalizowani uczestnicy rynku, tacy jak duże banki inwestycyjne będące stroną sprzedaży lub animatorzy rynku mający bezpośredni dostęp elektroniczny. Brak informacji o rynku prowadzi do ryzyka podejmowania nieprzemyślanych decyzji inwestycyjnych, których można by uniknąć, gdyby dostępny był pełny obraz rynku.

Jeżeli chodzi o utworzenie systemu publikacji informacji skonsolidowanych, w planie działania na rzecz tworzenia unii rynków kapitałowych z 2020 r. Komisja zapowiedziała, że do końca 2021 r. przedstawi wniosek ustawodawczy mający na celu utworzenie scentralizowanej bazy danych, która w odniesieniu do instrumentów udziałowych oraz podobnych instrumentów finansowych ma zapewnić kompleksowy obraz danych rynkowych, a mianowicie cen i wolumenu papierów wartościowych będących przedmiotem obrotu w całej Unii w wielu systemach obrotu. Przedmiotowa scentralizowana baza danych, zwana również „systemem publikacji informacji skonsolidowanych”, miałaby na celu „poprawę ogólnej przejrzystości cen w systemach obrotu”.

W komunikacie „Europejski system gospodarczy i finansowy: wspieranie otwartości, wytrzymałości i odporności” z dnia 19 stycznia 2021 r. Komisja Europejska potwierdziła zamiar zaproponowania udoskonalenia, uproszczenia i dalszej harmonizacji przejrzystości rynków kapitałowych w ramach przeglądu ram MiFID II i MiFIR (MiFID/R). W szerszym kontekście dążenia do wzmocnienia międzynarodowej roli euro Komisja ogłosiła, że taka reforma obejmowałaby opracowanie i wdrożenie systemu publikacji informacji skonsolidowanych, w szczególności w odniesieniu do emisji obligacji korporacyjnych, w celu zwiększenia płynności obrotu wtórnego instrumentami dłużnymi denominowanymi w euro.

Niniejsza inicjatywa stanowi jeden z szeregu środków wdrażających unię rynków kapitałowych. Ma ona na celu upodmiotowienie inwestorów, w szczególności mniejszych i detalicznych, dzięki umożliwieniu im łatwiejszego dostępu do danych rynkowych niezbędnych do inwestowania w akcje lub obligacje oraz dzięki usprawnieniu unijnej infrastruktury rynkowej. Przyczyni się to również do zwiększenia płynności rynkowej, co z kolei ułatwi przedsiębiorstwom pozyskiwanie finansowania z rynków kapitałowych. Aby osiągnąć cel, jakim jest wspieranie rzeczywistego i skutecznego jednolitego rynku obrotu, Komisja określiła trzy obszary priorytetowe przeglądu: zwiększenie przejrzystości i dostępności danych rynkowych, poprawa równych warunków działania między systemami wykonywania zleceń oraz zapewnienie możliwości utrzymania konkurencyjności unijnej infrastruktury rynkowej na poziomie międzynarodowym. Niniejszej inicjatywie towarzyszy wniosek dotyczący zmiany dyrektywy 2014/65/UE w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFID) oraz jest ona uwzględniona w programie prac Komisji na 2020 r.

Proponowana harmonizacja standardów danych rynkowych i warunków licencjonowania w zakresie dostarczania danych rynkowych dostawcom informacji skonsolidowanych nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia wyznaczonych celów. Mozaika przepisów krajowych dotyczących któregokolwiek ze środków zawartych w niniejszym wniosku nie pozwoliłaby na osiągnięcie deklarowanych celów konsolidacji danych rynkowych w celu udostępnienia tych informacji szerszej grupie uczestników rynku. Rozwiązanie problemów związanych z jakością danych rynkowych oraz zawiłości związanych z licencjonowaniem danych rynkowych wymaga proponowanej harmonizacji sprawozdań dotyczących danych rynkowych oraz obowiązkowego stosowania tych standardów sprawozdawczości w celu dostarczania danych rynkowych dostawcy informacji skonsolidowanych.

Poszczególne państwa członkowskie mogą przyjąć różne standardy lub zdecydować się na różne systemy licencjonowania mające zastosowanie do konsolidatora danych rynkowych. Niektóre państwa członkowskie mogą w ogóle nie podejmować żadnych działań. Ponieważ konsolidacja danych rynkowych musi funkcjonować w całej Unii, bardziej skuteczne i efektywne jest zajęcie się standardami sprawozdawczości i warunkami licencjonowania danych, które są niezbędne do opracowania skonsolidowanych informacji na temat wszystkich rynków obrotu, na szczeblu Unii. Standaryzacja sprawozdań dotyczących danych i warunków licencjonowania danych miałaby zastosowanie wyłącznie do sprawozdań składanych dostawcy skonsolidowanych informacji rynkowych. Na przykład licencje na dane rynkowe, które nie dotyczą produkcji systemu publikacji informacji skonsolidowanych, nie podlegałyby proponowanym przepisom.

W szczególności art. 114 TFUE upoważnia Parlament Europejski i Radę do przyjęcia środków dotyczących zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich, które mają na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Zgodnie z art. 114 TFUE UE może przyjmować środki nie tylko w celu usunięcia bieżących przeszkód utrudniających korzystanie z podstawowych wolności, ale również w celu przeciwdziałania występowaniu takich przeszkód, uwzględniając przeszkody utrudniające podmiotom gospodarczym, w tym inwestorom, czerpanie pełnych korzyści z rynku wewnętrznego, o ile można je przewidzieć z dostateczną precyzją. Art. 114 TFUE stanowi zatem odpowiednią podstawę prawną do usuwania przeszkód w konsolidacji danych, które wynikają z: (1) rozdrobnionych źródeł danych rynkowych; (2) niejasnych standardów sprawozdawczości w zakresie danych rynkowych oraz (3) złożonych systemów licencjonowania danych rynkowych. Są to główne czynniki, które uniemożliwiają uzyskanie skonsolidowanego obrazu płynności obrotu w całej Unii.

W ramach polityki Unii Europejskiej w zakresie usług finansowych propaguje się przejrzystość i konkurencję. Te cele polityczne obejmują również podstawowe dane rynkowe. W ramach planu działania na rzecz tworzenia unii rynków kapitałowych Unia dąży do stworzenia zintegrowanego obrazu unijnych rynków handlowych. System publikacji informacji skonsolidowanych zapewni skonsolidowane dane na temat cen i wolumenu papierów wartościowych będących przedmiotem obrotu w UE, poprawiając tym samym ogólną przejrzystość cen w systemach obrotu. Zapewni on również inwestorom dostęp do znacznie lepszych informacji rynkowych na poziomie ogólnoeuropejskim.

Ponadto, jeżeli chodzi o konsolidację danych, w MiFIR istnieje już pojęcie „dostawcy informacji skonsolidowanych” („CTP”). Koncepcja CTP polega na tym, że giełdy i alternatywne systemy obrotu przesyłają strumienie danych w czasie rzeczywistym do akredytowanego CTP. Taki CTP udostępniałby publicznie dokładnie te same informacje, po tak zwanych rozsądnych kosztach, przy użyciu identycznych znaczników danych i formatów.

Od uczestników rynku oczekuje się przestrzegania bardzo złożonych zasad przejrzystości, w tym w odniesieniu do stosowania zwolnień, odroczeń i podwójnego pułapu wolumenu. Skutkuje to wysokimi kosztami administracyjnymi, które wpływają na ogólną konkurencyjność unijnych platform i stanowią nadmierne obciążenie dla uczestników rynku unijnego. Usprawnienie zasad przejrzystości przyniosłoby korzyści całej społeczności inwestycyjnej poprzez zwiększenie dostępności danych handlowych i obniżenie kosztów realizacji zleceń. Doprowadziłoby to również do lepszego ustalania poziomu cen równowagi na podstawie czynników podaży i popytu w Unii.

Według ESMA MiFID/R nie spełniały swojego celu, jakim było zapewnienie większej jasności w zakresie licencjonowania i ustalania cen zastrzeżonych danych rynkowych. Ceny za dane rynkowe, w szczególności za dane, na które istnieje duży popyt, takie jak dane niewyświetlane, wzrosły od 2017 r. Jedno ze stowarzyszeń branżowych szacuje, że w przypadku hipotetycznej małej głównej firmy handlowej z dostępem do różnych systemów całkowite koszty danych wzrosły o 27 % – z 917 000 EUR w 2016 r. do 1,16 mln EUR w 2019 r. ESMA zaleca ponadto, aby system publikacji informacji skonsolidowanych dzielił się swoimi dochodami z podmiotami dostarczającymi dane oraz aby dostarczał informacje w czasie jak najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego z technicznego punktu widzenia.

W świetle niejednolitej polityki wyceny danych rynkowych na całym jednolitym rynku konsolidatorowi danych rynkowych trudno jest uzyskać dostęp do strumieni zastrzeżonych danych rynkowych na uczciwych, sprawiedliwych i terminowych warunkach. W swoim sprawozdaniu na temat systemu publikacji informacji skonsolidowanych ESMA wyraził pogląd, że zgodnie z obecnymi przepisami MiFID II systemy obrotu i APA nie są zobowiązane do przekazywania danych rynkowych do systemu publikacji informacji skonsolidowanych na uczciwych i rozsądnych warunkach. W związku z tym ESMA sugeruje, że systemy obrotu i APA powinny być zobowiązane do dostarczania danych do systemu publikacji informacji skonsolidowanych (i) na skierowane do systemów obrotu i APA wezwanie do dostarczenia danych do systemu publikacji informacji skonsolidowanych lub (ii) w drodze ustalenia kryteriów określających cenę za wkład do (oraz warunków użytkowania) systemu publikacji informacji skonsolidowanych.

W szczególności w swoim „Sprawozdaniu z przeglądu nr 1 w sprawie MiFID II/MiFIR” ESMA stwierdził, że fragmentacja źródeł danych rynkowych zwiększa zależność od wielu strumieni danych zastrzeżonych dotyczących poszczególnych systemów obrotu, które obejmują jedynie częściowe informacje na temat dostępnej płynności obrotu. Sprawdzenie, czy wszystkie źródła danych rynkowych zapewniają dostęp do swoich danych rynkowych w sposób uczciwy, sprawiedliwy i terminowy jest utrudnione ze względu na złożoność sposobu licencjonowania zastrzeżonych danych rynkowych oraz zarządzania zgodnością z ograniczeniami w zakresie ich wykorzystywania. Fakt, że dane dotyczące obrotu pochodzące z poszczególnych systemów obrotu są niepowtarzalne i niemożliwe do zastąpienia, spowodował, że umowy licencyjne dotyczące danych stają się coraz bardziej szczegółowe i rodzą coraz większe obciążenia. W związku z tym przedsiębiorstwa otrzymujące dane rynkowe borykają się ze znaczną złożonością w zarządzaniu bieżącymi zmianami w swoich umowach licencyjnych, ponosząc koszty operacyjne i ryzyko; często ponoszą one również koszty złożonych kontroli licencji, narzucanych przez dostawców danych w formie opłat ex post.

Brokerzy papierów wartościowych i brokerzy-dealerzy są odpowiedzialni za zapewnienie jak najlepszej realizacji zleceń, co oznacza osiągnięcie najkorzystniejszej transakcji pod względem ceny i najniższych łącznych kosztów jawnych i ukrytych dla inwestorów. Jak najlepsza realizacja zleceń oznacza, że brokerzy muszą przedstawiać swoim klientom ceny, po których dokonali oni zakupu i sprzedaży, w porównaniu z cenami i wolumenami dostępnymi na różnych giełdach i w alternatywnych systemach obrotu w momencie realizacji transakcji. Brak skonsolidowanych informacji na temat wszystkich rynków obrotu stanowi problem w sytuacji, gdy instrument finansowy jest udostępniany do obrotu nie tylko w jednym systemie notowań, ale w kilku konkurujących ze sobą systemach. Inwestor ma i powinien nadal mieć możliwość wyboru pomiędzy konkurującymi ze sobą systemami obrotu, ale obecnie musi polegać na danych rynkowych, które obejmują tylko poszczególne systemy obrotu. W związku z tym inwestorzy nie mają wystarczającego dostępu do skonsolidowanych i porównywalnych danych rynkowych i nie mogą porównać, czy uzyskaliby lepsze warunki realizacji zleceń na alternatywnej platformie. Uniemożliwia im to obciążanie swoich brokerów papierów wartościowych i brokerów-dealerów odpowiedzialnością z tytułu najlepszej realizacji danego zlecenia.

Konsultacje wykazały, że produkty powiązane z danymi rynkowymi specyficznymi dla poszczególnych giełd (zastrzeżone), które pojawiły się w ramach MiFID I i MiFID/R, nie dają skonsolidowanych informacji na temat wszystkich rynków obrotu. Płynność dostępna na rynkach alternatywnych (MTF/OTF) oraz za pośrednictwem banków inwestycyjnych, które prowadzą obrót instrumentami finansowymi w oparciu o swoje zasoby (podmioty systematycznie internalizujące transakcje), nie jest reprezentowana w tych zastrzeżonych strumieniach danych. Stwarza to znaczne utrudnienia informacyjne, ponieważ wolumeny na tych alternatywnych platformach mogą stanowić do 50 % wolumenu obrotów w danym dniu sesyjnym.

Pierwsze konsultacje z zainteresowanymi stronami podjęte przez Komisję po wejściu w życie przepisów MiFID/R w styczniu 2018 r. zostały przeprowadzone w okresie od lutego do maja 2020 r. (zob. poniżej). Ujawniły one, że większość inwestorów nie ma pełnego obrazu cen i dostępnych wolumenów (tj. płynności) przy podejmowaniu decyzji o inwestowaniu na rynkach kapitałowych Unii.

Z drugiej strony wariant 1.2 najprawdopodobniej stanowiłby dla obecnych na rynku przedsiębiorstw zajmujących się danymi rynkowymi okazję do wykorzystania swojej wiedzy fachowej w zakresie agregacji danych na nowym rynku danych skonsolidowanych. Mimo że ułatwia to wejście na rynek i potencjalnie obniża koszty utworzenia i koszty operacyjne, wiąże się z ryzykiem, że wielu z powstających konsolidatorów będzie należało do grup finansowych o ugruntowanej pozycji, a zatem nie będą wolni od potencjalnych konfliktów interesów.

Wariant 3 – konsolidatorzy obsługiwani przez giełdę. Konsolidator obsługiwany przez giełdę działa w oparciu o scentralizowany model typu „hub and spoke”. Przy takim podejściu każda giełda papierów wartościowych stałaby się wyłącznym konsolidatorem danych w odniesieniu do akcji lub innych instrumentów notowanych na jej giełdzie. W rezultacie giełdy papierów wartościowych stałyby się konsolidatorami („hub”) wszystkich danych rynkowych dotyczących ich notowań („papierów wartościowych objętych obowiązkiem sprawozdawczym”). W praktyce w przypadku wariantu 3 prowadziłoby to np. do powstania odrębnych systemów dla każdej europejskiej giełdy papierów wartościowych (przykładami są Euronext, Deutsche Börse, NASDAQ OMX, BME, giełda papierów wartościowych w Wiedniu, giełda papierów wartościowych w Warszawie).

Wariant 1– Autoagregacja. Autoagregatorzy danych rynkowych to uczestnicy rynku, którzy gromadzą i konsolidują dane rynkowe na własny użytek wewnętrzny. Animatorzy rynku elektronicznego (firmy prowadzące handel o wysokiej częstotliwości) lub duże banki inwestycyjne mają możliwość stania się autoagregatorami. Autoagregatorzy będą gromadzić dane rynkowe z rynków transakcji i konsolidować te dane bezpośrednio w swoich siedzibach (konsolidacja zdecentralizowana). Po zarejestrowaniu się w ESMA jako „autoagregatorzy”, uczestnicy rynku mogliby gromadzić wszystkie podstawowe (zharmonizowane) dane rynkowe i konsolidować informacje wyłącznie do ich użytku wewnętrznego (harmonizacja standardów sprawozdawczości obniża koszty konsolidacji danych). Autoagregatorzy nie udostępnialiby informacji skonsolidowanych. W celu uniknięcia skomplikowanych, indywidualnych ustaleń dotyczących licencjonowania danych rynkowych często z setkami platform obrotu lub ich APA, które działają jako podmioty przekazujące dane, wszystkie źródła danych rynkowych musiałyby udostępniać autoagregatorom znormalizowane podstawowe dane rynkowe (obowiązkowy wkład).

Rada ds. Kontroli Regulacyjnej dokonała przeglądu oceny skutków, która koncentrowała się na opracowaniu ram konsolidacji danych rynkowych. Inne tematy zawarte we wniosku zostały już szczegółowo omówione w poszczególnych sprawozdaniach ESMA na temat funkcjonowania ram MiFIR, co wyjaśnia, dlaczego nie były one przedmiotem oceny skutków.

Wniosek opiera się na wiedzy fachowej właściwych organów UE, które nadzorują systemy obrotu, jak również na wiedzy fachowej operatorów rynku. Ponadto Komisja ściśle monitoruje rozwój sytuacji w innych jurysdykcjach (zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie), które już w przeszłości opracowały swoje systemy publikacji informacji skonsolidowanych, oraz ewentualne zmiany, jakie te jurysdykcje rozważają w odniesieniu do swoich systemów. Komisja rozważyła różne alternatywne rozwiązania i zajęła stanowisko odnośnie do możliwości ich zastosowania w przypadku UE.

Co więcej, służby Komisji nawiązały wiele kontaktów dwustronnych z szerokim spektrum zainteresowanych stron, w szczególności z przedsiębiorstwami specjalizującymi się w agregacji danych rynkowych, co pozwoliło na dalsze dopracowanie analizy i podejścia politycznego.

Zakres wniosku obejmuje monitorowanie i ocenę rozwoju zintegrowanego rynku UE w zakresie skonsolidowanych danych rynkowych. Zakres monitorowania obejmie ocenę zmian w modelach operacyjnych stosowanych w systemie publikacji informacji skonsolidowanych oraz skuteczne ułatwianie powszechnego dostępu szerszej społeczności inwestorów do skonsolidowanych danych rynkowych. Szczególny nacisk w ramach monitorowania położony zostanie na klasy aktywów, w odniesieniu do których opracowano system publikacji informacji skonsolidowanych; terminowość i jakość realizacji konsolidacji danych rynkowych; rolę konsolidacji danych rynkowych w ograniczaniu braków we wdrażaniu w poszczególnych klasach aktywów; liczbę subskrybentów skonsolidowanych danych rynkowych w poszczególnych klasach aktywów; sukces modeli podziału dochodów w odniesieniu do rynków regulowanych za ich wkład w postaci danych rynkowych w zakresie akcji; wpływ konsolidacji danych rynkowych na zaradzenie asymetrii informacji między różnymi uczestnikami rynku kapitałowego; oraz wpływ na bardziej demokratyczny dostęp do skonsolidowanych danych rynkowych dotyczących inwestycji w MŚP.

Przewiduje się również potencjalne korzyści w odniesieniu do rynków regulowanych, ponieważ system publikacji informacji skonsolidowanych przyczyni się do zwiększenia poziomu widoczności akcji, szczególnie akcji MŚP, notowanych w takich systemach, które będą bardziej widoczne niż na ich własnych rynkach lokalnych, a w konsekwencji zwiększy się ich płynność. Ta większa widoczność przyczyni się do zwiększenia atrakcyjności inwestycji i możliwości włączenia akcji do funduszy inwestycyjnych lub portfeli inwestycyjnych. W związku ze zwiększoną atrakcyjnością akcji MŚP system publikacji informacji skonsolidowanych mógłby zatem również przyczynić się do zwiększenia skuteczności pozyskiwania kapitału przez MŚP.

W przypadku obligacji potencjalne zyski ze skonsolidowanego obrazu rynków byłyby jeszcze większe. Wynika to z faktu, że szacowane straty spowodowane niedopasowaniem znacznie przewyższają wyżej wspomniane szacunki dotyczące akcji. 60 % podmiotów zarządzających aktywami w postaci obligacji, z którymi przeprowadzono wywiady w ramach badania MSP, oszacowało koszty niedopasowania na poziomie do 5 punktów bazowych, 25 % oszacowało koszty niedopasowania na poziomie do 10 punktów bazowych, natomiast według szacunków 11 % z nich koszty niedopasowania wyniosły do 50 punktów bazowych. Brak jakichkolwiek wiarygodnych danych na temat wartości obrotu obligacjami uniemożliwia ilościowe ujęcie niedopasowania w wartościach bezwzględnych.

Główną korzyścią dla inwestora (menedżera po stronie kupującej) wynikającą z systemu publikacji informacji skonsolidowanych jest wyeliminowanie ryzyka utraty płynności i ryzyka niedopasowania. W przypadku akcji 56 % podmiotów zarządzających aktywami, które wzięły udział w ankiecie przeprowadzonej przez MSP, zidentyfikowało niedopasowanie na poziomie 0–0,5 punktu bazowego rocznej wartości obrotu jako główną konsekwencję braku przejrzystości w odniesieniu do płynności na rynku. Uniknięcie tego niedopasowania przyniosłoby inwestorom zyski w wysokości do 1,06 mld EUR.

Dzięki usunięciu barier w zakresie tworzenia systemu publikacji informacji skonsolidowanych zarządzający aktywami i portfelami będą zachęcani do włączania do zarządzanych przez siebie portfeli najbardziej optymalnych (kombinacji) instrumentów dostępnych w Unii, a nie tylko instrumentów dostępnych w (kilku) systemach obrotu, których dane rynkowe obecnie subskrybują. Mieliby oni informacje pozwalające im na podjęcie decyzji dotyczącej tego, czy powinni zostać członkami (innych) systemów, jeśli systemy te dostarczają produkty optymalne dla ich celów. Będzie to ważny punkt odniesienia dla handlowców po stronie kupującej w zakresie oceny i podejmowania decyzji handlowych oraz ustawiania parametrów algorytmicznych.

Wariant 2.3 – Składki obowiązkowe z rekompensatą w postaci „opłaty za korzystanie z kursu odniesienia”. W wariancie 2.3 przewiduje się zapewnienie rekompensaty dla podmiotów przekazujących dane rynkowe w postaci opłaty za korzystanie uiszczanej przez wszystkie systemy wykonywania zleceń, które nie przyczyniają się do kształtowania cen na rynkach akcji („anonimowy obrót”).Z technicznego punktu widzenia „anonimowy obrót” definiuje się jako formę obrotu, która nie jest przejrzysta przedtransakcyjnie – nie publikuje się żadnych kwotowań, a transakcje realizowane są po kursie odniesienia ustalonym na platformach obrotu rynku pierwotnego, które dopasowują transakcje przy użyciu kursu odniesienia „importowanego” z notowań giełdy. Użytkownicy zwolnieni z kursu odniesienia musieliby „kupować” kurs odniesienia za pomocą miesięcznej opłaty ad valorem, która byłaby uiszczana (w zamian za zwrot do notowań giełdy) na rzecz operatora systemu publikacji informacji skonsolidowanych.

Wariant 2.1 – Obowiązkowe składki z „minimalnymi docelowymi poziomami dochodów” obowiązujące konsolidatorów danych rynkowych. Wszystkie źródła danych rynkowych musiałyby udostępniać znormalizowane podstawowe dane rynkowe agregatorom danych rynkowych (obowiązkowy wkład). W celu stworzenia dodatkowego dochodu przeznaczonego na przydział dla podmiotów przekazujących dane rynkowe ustanowiono by „minimalne docelowe poziomy dochodów”, które stanowiłyby część procesu selekcji jednego konsolidatora (wariant 1.4) lub część procesu rejestracji konkurujących ze sobą konsolidatorów (wariant 1.2).Minimalne docelowe poziomy dochodów byłyby ustalane i regularnie poddawane przeglądowi przez niezależny komitet operacyjny. Docelowe poziomy dochodów uwzględniałyby różne sposoby wykorzystania systemu publikacji informacji skonsolidowanych przez abonentów i brałyby pod uwagę odpowiednie parametry, takie jak redystrybucja handlowa, określanie cen, indeksowanie, syndykacja, sprzedaż danych rynkowych mediom. Docelowe poziomy dochodów w odniesieniu do użytkowników profesjonalnych mogłyby zostać ustalone na poziomie wystarczającym do znacznego subsydiowania kosztów udzielania dostępu detalicznego za minimalną lub zerową opłatą.

W art. 1 pkt 26 zakazuje się podmiotom systematycznie internalizującym transakcje oferowania płatności za przepływ zleceń (detalicznych) (PFOF). Niniejszy wniosek przyczyni się do zakończenia kontrowersyjnej praktyki, zgodnie z którą określone podmioty zawierające transakcje z wysoką częstotliwością, zorganizowane jako podmioty systematycznie internalizujące transakcje ze względu na dużą ilość transakcji, płacą brokerom detalicznym w zamian na przekazywanie przez tych ostatnich ich zleceń detalicznych do realizacji podmiotom zawierającym transakcje z wysoką częstotliwością. Oczekuje się, że w przypadku braku płatności za przepływ zleceń zlecenia detaliczne będą przekazywane do realizacji na przejrzystym przedtransakcyjnie rynku (rynku regulowanym lub MTF). W połączeniu ze zwiększonym obowiązkiem kwotowania przedtransakcyjnego w odniesieniu do podmiotu systematycznie internalizującego transakcje, podmioty te będą musiały „zasłużyć” na przepływ detaliczny przez publikowanie konkurencyjnych kwotowań przedtransakcyjnych. Przy założeniu, że przepływ zleceń detalicznych stanowi od 7 do 10 % całkowitego dziennego wolumenu oraz przy spodziewanym wzroście w zakresie internetowej działalności brokerskiej, zakaz oferowania płatności za przepływ zleceń stanowi obietnicę poprawy jakości realizacji zleceń dla inwestorów detalicznych oraz zwiększenia przejrzystości przedtransakcyjnej wszystkich platform obrotu, na których realizowane są zlecenia detaliczne.

W art. 1 pkt 21, 22 i 23 usunięto obowiązek „otwartego dostępu” w odniesieniu do giełdowych instrumentów pochodnych. Infrastruktury rozliczeniowe w Unii nie będą już zobowiązane do rozliczania transakcji na instrumentach pochodnych, które nie są realizowane na ich platformie obrotu zintegrowanej pionowo. Podobnie systemy obrotu w Unii nie muszą już akceptować rozliczania transakcji realizowanych na ich platformach przez niepowiązaną infrastrukturę rozliczeniową.

W art. 1 pkt 18, 19 i 20 dokonano dostosowania obowiązków w zakresie obrotu instrumentami pochodnymi zgodnie z zaleceniami wydanymi przez ESMA. Obowiązek kontrahentów w zakresie prowadzenia obrotu instrumentami pochodnymi, które podlegają obowiązkowi rozliczania, w systemach obrotu powstaje w przypadku, gdy dana klasa instrumentów pochodnych zostaje uznana za podlegającą obowiązkowi rozliczania. W świetle tego ścisłego powiązania, w ramach zmiany dostosowano obowiązek w zakresie prowadzenia obrotu instrumentami pochodnymi na podstawie MiFIR do obowiązku rozliczania instrumentów pochodnych na podstawie EMIR objętego programem REFIT, aby zapewnić pewność prawa między tymi dwoma obowiązkami, w szczególności w odniesieniu do zakresu podmiotów podlegających obowiązkowi rozliczania i obrotu oraz ewentualnego zawieszenia tych obowiązków. W ramach art. 1 pkt 20 wprowadzono nowy art. 32a zawierający niezależny mechanizm zawieszający, za pomocą którego Komisja może zawiesić obowiązek obrotu w odniesieniu do określonych firm inwestycyjnych działających jako animatorzy rynku z kontrahentami spoza EOG, jeżeli spełniono określone warunki. Mechanizm ten można uruchomić na wniosek właściwego organu państwa członkowskiego i przybiera on formę aktu wykonawczego przyjętego przez Komisję. Zawieszeniu muszą towarzyszyć dowody na to, że spełniony jest co najmniej jeden z warunków zawieszenia.

W art. 1 pkt 16 wprowadzono przepisy dotyczące wymogów organizacyjnych i standardów jakości usług, mające zastosowanie do wszystkich dostawców informacji skonsolidowanych wybranych i wyznaczonych przez ESMA (art. 27h). Wymogi dotyczące dostawcy informacji skonsolidowanych obejmują: a) gromadzenie skonsolidowanych podstawowych danych rynkowych; b) pobieranie opłat licencyjnych od subskrybentów; oraz c) w przypadku akcji system udziału w przychodach dla rynków regulowanych w odniesieniu do przekazywanych przez nie danych rynkowych.

W art. 1 pkt 11 określono zakres obowiązku obrotu akcjami. Zgodnie z wnioskami ESMA zawartymi w sprawozdaniu końcowym w sprawie systemu przejrzystości w odniesieniu do instrumentów udziałowych, biorąc pod uwagę podejście przedstawione w jego oświadczeniu, w artykule tym określono zakres obowiązku obrotu akcjami jako obejmujący akcje dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym EOG oraz ustanowiono unijny „oficjalny wykaz” akcji objętych obowiązkiem obrotu akcjami, przy jednoczesnym uniknięciu obecnych niejasności co do zakresu stosowania obowiązku obrotu akcjami.

W art. 1 pkt 8 i 9 wzmocniono obowiązki publicznego kwotowania spoczywające na podmiocie systematycznie internalizującym transakcje. W ramach tego nowego przepisu zwiększono obowiązek podmiotów systematycznie internalizujących transakcje w zakresie kwotowania przedtransakcyjnego w odniesieniu do akcji, aby objąć kwotowania dla wielkości transakcji do co najmniej dwukrotności standardowej wielkości rynkowej. W artykule tym proponuje się również powielenie dolnego progu zwolnienia dotyczącego kursu odniesienia w odniesieniu do transakcji zawieranych przez podmiot systematycznie internalizujący transakcje bez przejrzystości przedtransakcyjnej. Zgodnie z dolnym progiem zwolnienia dotyczącego kursu odniesienia podmioty systematycznie internalizujące transakcje nie będą mogły kojarzyć małych transakcji według wartości pośredniej.

W art. 1 pkt 6 skrócono i ujednolicono terminy odroczenia publikacji publicznych sprawozdań posttransakcyjnych dotyczących instrumentów innych niż udziałowe. Ponadto w ramach tego artykułu odebrano właściwym organom krajowym margines swobody w zakresie zezwalania na odroczenie publikacji sprawozdań posttransakcyjnych dotyczących instrumentów o charakterze nieudziałowym o cztery tygodnie, zastępując go progami obowiązującymi w całej Unii. Jedynie w odniesieniu do długu państwowego właściwe organy krajowe zachowują margines swobody.

W ramach art. 1 pkt 2 lit. a) przeniesiono przepisy dotyczące rozgraniczenia między systemami wielostronnymi a dwustronnymi z MiFID II do MiFIR w celu uzyskania wyższego stopnia harmonizacji, co w konsekwencji jest ukierunkowane na zwiększenie przejrzystości.

(4)Dotychczas żaden nadzorowany podmiot nie złożył jednak wniosku o zezwolenie na prowadzenie działalności w charakterze dostawcy informacji skonsolidowanych. ESMA określił trzy główne przeszkody, które uniemożliwiły nadzorowanym podmiotom ubieganie się o rejestrację jako dostawca informacji skonsolidowanych. Po pierwsze, brak jasności co do sposobu, w jaki dostawca informacji skonsolidowanych ma pozyskiwać dane rynkowe z poszczególnych systemów wykonywania zleceń lub od odpowiednich dostawców usług w zakresie udostępniania informacji. Po drugie, niewystarczająca jakość pod względem harmonizacji danych udostępnianych przez te systemy wykonywania zleceń w celu umożliwienia opłacalnej konsolidacji. Po trzecie, brak zachęt handlowych do ubiegania się o zezwolenie na prowadzenie działalności jako dostawca informacji skonsolidowanych. Należy zatem usunąć te przeszkody. Usunięcie ich wiąże się po pierwsze z wymogiem, aby wszystkie systemy obrotu i podmioty systematycznie internalizujące transakcje dostarczały dostawcom informacji skonsolidowanych dane rynkowe (zasada dostarczania danych). Po drugie, wiąże się z wymogiem polegającym na poprawie jakości danych poprzez harmonizację sprawozdań dotyczących danych, które systemy obrotu i podmioty systematycznie internalizujące transakcje powinny przekazywać dostawcom informacji skonsolidowanych.

(2)W planie działania „Europejski system gospodarczy i finansowy: wspieranie otwartości, wytrzymałości i odporności” z dnia 19 stycznia 2021 r. Komisja potwierdziła swój zamiar poprawy, uproszczenia i dalszej harmonizacji przejrzystości rynków kapitałowych w ramach przeglądu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 600/2014. W ramach dążenia do wzmocnienia międzynarodowej roli euro Komisja ogłosiła również, że taka reforma obejmowałaby opracowanie i wdrożenie systemu publikacji informacji skonsolidowanych, w szczególności w odniesieniu do emisji obligacji korporacyjnych, w celu zwiększenia płynności obrotu wtórnego instrumentami dłużnymi denominowanymi w euro.

(5)W art. 1 ust. 7 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE zobowiązuje się operatorów systemów, w których możliwa jest interakcja wielu deklaracji gotowości zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych przez osoby trzecie („systemów wielostronnych”), do działania zgodnie z wymogami dotyczącymi rynków regulowanych, wielostronnych platform obrotu („MTF”) lub zorganizowanych platform obrotu („OTF”). Umieszczenie tego wymogu w dyrektywie 2014/65/UE pozwoliło na różne interpretacje tego wymogu, co doprowadziło do nierównych warunków działania między systemami wielostronnymi, które posiadają licencję jako rynki regulowane, MTF lub OTF, a systemami wielostronnymi, które nie posiadają takiej licencji. W celu zapewnienia jednolitego stosowania tego wymogu należy go wprowadzić do rozporządzenia (UE) nr 600/2014.

(6)Zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 właściwe organy mogą zwolnić z obowiązków dotyczących przejrzystości przedtransakcyjnej operatorów rynku i firmy inwestycyjne obsługujące system obrotu, którzy określają swoje ceny przez odniesienie do ceny pośredniej rynku pierwotnego lub najodpowiedniejszego rynku pod względem płynności. Z uwagi na brak uzasadnienia dla wyłączenia najmniejszych zleceń z przejrzystego arkusza zleceń oraz w celu zwiększenia przejrzystości przedtransakcyjnej, a tym samym wzmocnienia procesu kształtowania się cen, zwolnienie to powinno mieć zastosowanie do zleceń o wielkości większej niż dwukrotność standardowej wielkości rynkowej lub jej równej. W przypadku gdy system publikacji informacji skonsolidowanych na temat akcji i funduszy inwestycyjnych typu ETF będzie dostarczał ceny kupna i sprzedaży, z których można wyprowadzić wartość pośrednią, zwolnienie dotyczące kursu odniesienia powinno być również dostępne dla systemów wyprowadzających cenę pośrednią z systemu publikacji informacji skonsolidowanych.

(7)Anonimowy obrót oznacza obrót bez zachowania przejrzystości przedtransakcyjnej z wykorzystaniem zwolnienia dotyczącego kursu odniesienia określonego w art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) nr 600/2014 oraz zwolnienia dotyczącego negocjowanych transakcji określonego w art. 4 lit. b) pkt (i) tego rozporządzenia. Wykorzystanie obu zwolnień jest ograniczone przez podwójny pułap wolumenu. Podwójny pułap wolumenu to mechanizm, który przyczynia się do ograniczenia poziomu anonimowego obrotu do określonego odsetka całkowitego obrotu instrumentem udziałowym. Anonimowy obrót instrumentem udziałowym w ramach danego systemu nie może przekroczyć 4 % całkowitego obrotu tym instrumentem w Unii. W przypadku przekroczenia tego progu anonimowy obrót tym instrumentem w ramach danego systemu zostanie zawieszony. Po drugie, wielkość anonimowego obrotu instrumentem udziałowym w Unii nie może przekroczyć 8 % całkowitego obrotu tym instrumentem w Unii. W przypadku przekroczenia tego progu cały anonimowy obrót tym instrumentem zostanie zawieszony. Próg właściwy dla danego systemu umożliwia dalsze stosowanie tych zwolnień na innych platformach, na których obrotu tym instrumentem udziałowym jeszcze nie zawieszono, do czasu przekroczenia progu obowiązującego w całej Unii. Jest to przyczyną złożoności w zakresie monitorowania poziomów anonimowego obrotu oraz egzekwowania zawieszenia. W celu uproszczenia podwójnego pułapu wolumenu, przy jednoczesnym zachowaniu jego skuteczności, nowy pojedynczy pułap wolumenu powinien opierać się wyłącznie na progu obowiązującym w całej UE. Próg ten należy obniżyć do 7 %, aby zrekompensować ewentualny wzrost obrotu w ramach tych zwolnień w wyniku zniesienia progu właściwego dla poszczególnych systemów.

(8)Art. 10 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 zawiera wymogi w odniesieniu do systemów obrotu w zakresie publikowania informacji związanych z transakcjami na instrumentach innych niż udziałowe, w tym ceny i wolumenu. W art. 11 tego rozporządzenia określono powody, dla których właściwe organy krajowe mogą zezwolić na opóźnioną publikację tych szczegółowych informacji. Odroczenie publikacji tych szczegółowych informacji jest dozwolone w przypadku, gdy transakcja przekracza próg wielkości transakcji na dużą skalę i dotyczy instrumentu, na który nie ma płynnego rynku, lub gdy transakcja przekracza wielkość specyficzną dla progu właściwego dla danego instrumentu w przypadku gdy w transakcji uczestniczą dostawcy płynności. Właściwe organy krajowe dysponują marginesem swobody w zakresie ustalania czasu obowiązywania okresu odroczenia i szczegółów transakcji, które mogą być przedmiotem odroczenia. Ten margines swobody doprowadził do stosowania różnych praktyk w poszczególnych państwach członkowskich oraz do nieskutecznych publikacji w zakresie przejrzystości posttransakcyjnej. Aby zapewnić przejrzystość wobec wszystkich rodzajów inwestorów, konieczna jest harmonizacja systemu odroczeń na szczeblu Unii Europejskiej, zniesienie marginesu swobody na szczeblu krajowym oraz ułatwienie konsolidacji danych rynkowych. W związku z tym należy wzmocnić wymogi dotyczące przejrzystości posttransakcyjnej poprzez zniesienie marginesu swobody właściwych organów.

(9)Aby zapewnić odpowiedni poziom przejrzystości, cenę transakcji w instrumentach innych niż udziałowe należy publikować w czasie możliwie najbardziej zbliżonym do rzeczywistego, a opóźnienie nie może być większe niż do końca dnia sesyjnego. Aby nie narażać jednak dostawców płynności w zakresie instrumentów innych niż udziałowe na nieuzasadnione ryzyko, powinna istnieć możliwość maskowania wolumenów transakcji przez krótki okres, który nie powinien być dłuższy niż dwa tygodnie. Dokładną kalibrację poszczególnych koszyków odpowiadających różnym okresom odroczenia należy pozostawić ESMA ze względu na techniczną wiedzę fachową wymaganą do określenia kalibracji, jak również ze względu na potrzebę zapewnienia elastyczności w zakresie zmiany kalibracji. Odroczenia te powinny opierać się na płynności instrumentu innego niż udziałowy, wielkości transakcji oraz – w przypadku obligacji – ratingu kredytowym, a ich zakres nie powinien już obejmować wielkości charakterystycznej dla danego instrumentu.

(10)Art. 13 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 zawiera wymóg, zgodnie z którym operatorzy rynku i firmy inwestycyjne prowadzący system obrotu podają do publicznej wiadomości informacje przed- i posttransakcyjne dotyczące transakcji na instrumentach finansowych w oparciu o właściwe zasady handlowe i zapewniają niedyskryminacyjny dostęp do informacji. Artykuł ten nie spełnił jednak zakładanych celów. Informacje dostarczane przez systemy obrotu, zatwierdzone podmioty publikujące i podmioty systematycznie internalizujące transakcje w oparciu o właściwe zasady handlowe nie umożliwiają użytkownikom zrozumienia polityki dotyczącej danych rynkowych ani sposobu ustalania ceny za dane rynkowe. ESMA wydał wytyczne, w których wyjaśnił sposób, w jaki należy stosować koncepcję właściwych zasad handlowych. Wytyczne te należy przekształcić w zobowiązania prawne. Ze względu na wysoki poziom szczegółowości wymagany do określenia właściwych zasad handlowych oraz wymaganą elastyczność w zakresie zmiany obowiązujących przepisów w oparciu o szybko zmieniającą się sytuację dotyczącą danych, należy przyznać ESMA uprawnienia do opracowywania projektów regulacyjnych standardów technicznych, w których określono by sposób stosowania właściwych zasad handlowych, co dodatkowo zwiększy skuteczność zharmonizowanego i spójnego stosowania art. 13 rozporządzenia (UE) nr 600/2014.

(11)W celu wzmocnienia procesu kształtowania się cen oraz utrzymania równych szans między systemami obrotu a podmiotami systematycznie internalizującymi transakcje, art. 14 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 zawiera wymóg, zgodnie z którym podmioty systematycznie internalizujące transakcje podają do wiadomości publicznej wszystkie kwotowania w odniesieniu do instrumentów udziałowych dokonywane przez ten podmiot systematycznie internalizujący transakcje poniżej standardowej wielkości rynkowej. Podmioty systematycznie internalizujące transakcje mogą swobodnie decydować o wielkości, dla której będą dokonywać kwotowania, o ile minimalna wielkość kwotowania wynosi 10 % standardowej wielkości rynkowej. Możliwość ta doprowadziła jednak do bardzo niskiego poziomu przejrzystości przedtransakcyjnej zapewnianej przez podmioty systematycznie internalizujące transakcje na instrumentach udziałowych i utrudniła osiągnięcie równych szans. Konieczne jest zatem zobowiązanie podmiotów systematycznie internalizujących transakcje do publikowania gwarantowanych kwotowań odnoszących się do co najmniej dwukrotności standardowej wielkości rynkowej.

(12)W celu stworzenia równych szans, oprócz obowiązku publikowania gwarantowanych kwotowań odnoszących się do co najmniej dwukrotności standardowej wielkości rynkowej, podmiotom systematycznie internalizującym transakcje nie należy również dłużej zezwalać na kojarzenie według wartości pośredniej poniżej dwukrotności standardowej wielkości rynkowej. Należy ponadto wyjaśnić, że podmiotom systematycznie internalizującym transakcje należy zezwolić na kojarzenie zleceń według wartości pośredniej, o ile przestrzegają one zasad minimalnej wielkości zmiany ceny zgodnie z art. 49 dyrektywy 2014/65/UE w przypadku gdy prowadzą obrót powyżej dwukrotności standardowej wielkości rynkowej, ale poniżej progu dużej skali. Jeżeli obrót podmiotów systematycznie internalizujących transakcje przekracza próg dużej skali, powinny one nadal mieć możliwość kojarzenia zleceń według wartości pośredniej bez konieczności przestrzegania zasad systemu minimalnej wielkości zmiany ceny.

(13)Uczestnicy rynku potrzebują podstawowych danych rynkowych, aby móc podejmować świadome decyzje inwestycyjne. Zgodnie z obowiązującym art. 27h rozporządzenia (UE) nr 600/2014 pozyskiwanie podstawowych danych rynkowych na temat określonych instrumentów finansowych bezpośrednio z systemów obrotu lub od zatwierdzonych podmiotów publikujących wiąże się z wymogiem, zgodnie z którym dostawcy informacji skonsolidowanych muszą zawrzeć odrębne umowy licencyjne ze wszystkimi podmiotami przekazującymi dane. Proces ten jest uciążliwy, kosztowny i czasochłonny. Jest to jedna z przeszkód stojących na drodze dostawców informacji skonsolidowanych, uniemożliwiająca ich działanie na różnych rynkach. Przeszkodę tę należy usunąć, aby umożliwić dostawcom informacji skonsolidowanych uzyskiwanie danych rynkowych oraz rozwiązać problemy dotyczące licencji. Należy wprowadzić obowiązek, zgodnie z którym systemy obrotu i zatwierdzone podmioty publikujące lub firmy inwestycyjne i podmioty systematycznie internalizujące transakcje bez interwencji zatwierdzonych podmiotów publikujących („podmioty przekazujące dane rynkowe”) przekazują swoje dane rynkowe dostawcom informacji skonsolidowanych oraz stosują w tym celu zharmonizowane wzory zgodne z wysokiej jakości standardami danych. Jedynie dostawcy informacji skonsolidowanych wybrani i upoważnieni przez ESMA powinni mieć możliwość gromadzenia zharmonizowanych danych rynkowych z poszczególnych źródeł danych zgodnie z zasadą obowiązkowego przekazywania danych. Aby dane rynkowe były przydatne dla inwestorów, należy zobowiązać podmioty przekazujące dane rynkowe do dostarczenia dostawcy informacji skonsolidowanych danych rynkowych w czasie możliwie najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego pod względem technicznym.

(14)Tytuły II i III rozporządzenia (UE) nr 600/2014 zawierają obowiązek, zgodnie z którym systemy obrotu, zatwierdzone podmioty publikujące, firmy inwestycyjne i podmioty systematycznie internalizujące transakcje („podmioty przekazujące dane rynkowe”) publikują dane przedtransakcyjne na temat instrumentów finansowych, w tym ceny kupna i sprzedaży, oraz dane posttransakcyjne na temat transakcji, w tym ceny i wolumenu transakcji zawartych na danym instrumencie. Uczestnicy rynku nie są zobowiązani do korzystania ze skonsolidowanych podstawowych danych rynkowych dostarczonych przez dostawców informacji skonsolidowanych. Wymóg publikowania tych danych przed- i posttransakcyjnych powinien zatem nadal obowiązywać, aby umożliwić uczestnikom rynku dostęp do danych rynkowych. Aby uniknąć jednak nadmiernego obciążenia podmiotów przekazujących dane rynkowe, należy w jak największym stopniu ujednolicić wymóg publikowania danych przez podmioty przekazujące dane rynkowe z wymogiem przekazywania danych dostawcom informacji skonsolidowanych.

(15)Ze względu na zróżnicowaną jakość danych rynkowych uczestnikom rynku trudno jest porównać te dane, co pozbawia konsolidację danych znacznej wartości dodanej. Niezwykle ważne dla prawidłowego funkcjonowania systemu przejrzystości określonego w tytułach II i III rozporządzenia (UE) nr 600/2014 oraz dla konsolidacji danych przez dostawców informacji skonsolidowanych jest to, aby dane rynkowe były wysokiej jakości. Należy w związku z tym wprowadzić wymóg, aby te dane rynkowe spełniały standardy wysokiej jakości zarówno pod względem treści, jak i formatu. Powinna istnieć możliwość zmiany treści i formatu danych w krótkim czasie, aby umożliwić zmianę praktyk rynkowych i spostrzeżeń. W związku z tym Komisja powinna określić w akcie delegowanym wymogi dotyczące jakości danych, a w ramach wymogów należy uwzględnić opinie specjalnej grupy konsultacyjnej złożonej z ekspertów z branży i organów publicznych.

(16)Aby skuteczniej monitorować zdarzenia podlegające sprawozdawczości, w ramach dyrektywy 2014/65/UE zharmonizowano synchronizację zegarów służbowych w odniesieniu do systemów obrotu i ich członków. W celu zapewnienia, aby w kontekście konsolidacji danych rynkowych znaczniki czasu zgłaszane przez różne podmioty mogły być porównywane w sposób miarodajny, należy rozszerzyć wymogi dotyczące zharmonizowania synchronizacji zegarów służbowych na podmioty systematycznie internalizujące transakcje, zatwierdzone podmioty publikujące i dostawców informacji skonsolidowanych. Ze względu na poziom technicznej wiedzy fachowej wymagany do ustanowienia wymogów dotyczących stosowania zsynchronizowanego zegara służbowego, ESMA powinien mieć uprawnienia do opracowania projektów regulacyjnych standardów technicznych w celu określenia dokładności, z jaką należy zsynchronizować zegary.

(17)W art. 23 rozporządzenia (UE) nr 600/2014 nałożono wymóg, aby większość obrotu akcjami odbywała się w systemach obrotu lub w ramach podmiotów systematycznie internalizujących transakcje („obowiązek obrotu akcjami”). Wymogu tego nie stosuje się do transakcji na akcjach, które mają charakter niesystematyczny, doraźny, nieregularny lub rzadki. Nie jest jasne, kiedy to zwolnienie ma zastosowanie. W związku z tym ESMA wyjaśnił tę kwestię, wprowadzając rozróżnienie między akcjami na podstawie ich międzynarodowego kodu identyfikującego papier wartościowy (kod ISIN). Zgodnie z tym rozróżnieniem obowiązkowi obrotu akcjami podlegają jedynie akcje posiadające kod ISIN EOG. Podejście to zapewnia przejrzystość uczestnikom rynku obracającym akcjami. W związku z tym w rozporządzeniu (UE) nr 600/2014 należy uwzględnić obecną praktykę ESMA, znosząc jednocześnie zwolnienie dotyczące transakcji na akcjach, które mają charakter niesystematyczny, doraźny, nieregularny lub rzadki. W celu zapewnienia uczestnikom rynku pewności co do tego, które instrumenty objęte są obowiązkiem obrotu akcjami, ESMA powinien zostać uprawniony do publikowania i prowadzenia wykazu zawierającego wszystkie akcje podlegające temu obowiązkowi.

(18)Wskazanie terminu, w którym należy zgłosić transakcję, ma istotne znaczenie, aby zapewnić wystarczającą gotowość zarówno organów nadzoru, jak i jednostek sprawozdawczych. Istotne jest również, aby dostosować harmonogram wprowadzania zmian w różnych ramach sprawozdawczości. Ustalenie tej daty w akcie delegowanym zapewni niezbędną elastyczność i dostosuje uprawnienia ESMA do uprawnień określonych w rozporządzeniu (UE) 2019/834. Aby zwiększyć ogólną spójność raportów rynkowych, przy opracowywaniu odpowiednich projektów regulacyjnych standardów technicznych ESMA powinien także wziąć pod uwagę zmiany na szczeblu międzynarodowym oraz standardy uzgodnione na poziomie Unii lub poziomie globalnym.

(19)Sprawozdawczość na rynkach finansowych – w szczególności zgłaszanie transakcji – jest już w dużym stopniu zautomatyzowana, a dane są bardziej znormalizowane. Kwestię niektórych niespójności między ramami rozwiązano już w rozporządzeniu w sprawie infrastruktury rynku europejskiego (EMIR objęte programem REFIT) oraz rozporządzeniu w sprawie transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych (SFTR). Uprawnienia ESMA należy dostosować w celu przyjęcia standardów technicznych i zapewnienia większej spójności w zakresie zgłaszania transakcji między ramami EMIR, SFTR i MiFIR. Poprawi to jakość danych dotyczących transakcji i pozwoli uniknąć niepotrzebnych dodatkowych kosztów ponoszonych przez branżę.

(20)Konkurencja między dostawcami informacji skonsolidowanych zapewnia prowadzenie systemu publikacji informacji skonsolidowanych w jak najefektywniejszy sposób i na najlepszych warunkach dla użytkowników. Jednak do tej pory żaden podmiot nie złożył wniosku o pełnienie roli dostawcy informacji skonsolidowanych. W związku z tym za właściwe uznaje się upoważnienie ESMA do okresowego organizowania procedury selekcji konkurencyjnej w celu wyłonienia jednego podmiotu, który jest w stanie prowadzić system publikacji informacji skonsolidowanych dla każdej określonej klasy aktywów. Biorąc pod uwagę nowość proponowanego systemu, ESMA powinien wprowadzić obowiązek udostępniania danych dotyczących przejrzystości posttransakcyjnej jedynie w przypadku pierwszej procedury selekcji, którą przeprowadza w odniesieniu do akcji. Co najmniej 18 miesięcy przed rozpoczęciem drugiej procedury selekcji ESMA powinien przedstawić Komisji sprawozdanie oceniające, czy istnieje zapotrzebowanie rynkowe na rozszerzenie zakresu danych wprowadzanych do systemu publikacji informacji skonsolidowanych o dane przedtransakcyjne. Na podstawie takiego sprawozdania Komisja powinna mieć uprawnienia, w drodze aktu delegowanego, do doprecyzowania szczegółowości danych przedtransakcyjnych wprowadzanych do systemu publikacji informacji skonsolidowanych.

(21)Zgodnie z danymi przedstawionymi w ocenie skutków towarzyszącej wnioskowi dotyczącemu niniejszego rozporządzenia, przewidywana kwota dochodów w ramach systemu publikacji informacji skonsolidowanych będzie się różnić w zależności od dokładnych cech tego systemu. Przewidywana kwota dochodów dostawcy informacji skonsolidowanych powinna znacznie przekroczyć koszt ich utworzenia, a tym samym przyczynić się do utworzenia trwałego systemu udziału w dochodach, w ramach którego interesy handlowe dostawcy informacji skonsolidowanych i podmiotów przekazujących dane rynkowe byłyby zbieżne. Zasada ta nie powinna uniemożliwiać dostawcom informacji skonsolidowanych ustanowienia marży niezbędnej do utrzymania rentownego modelu biznesowego oraz wykorzystywania podstawowych danych rynkowych do oferowania dalszej analityki lub innych usług mających na celu zwiększenie puli przychodów.

(22)Istnieje obiektywna różnica pomiędzy systemem pierwotnego dopuszczenia do obrotu a innymi systemami obrotu, które służą jako rynki wtórne obrotu. System pierwotnego dopuszczenia do obrotu dopuszcza spółki do rynków publicznych, co odgrywa kluczową rolę w życiu akcji oraz dla ich płynności. Dotyczy to w szczególności akcji notowanych na mniejszych rynkach regulowanych, które pozostają zwykle w obrocie głównie w systemie pierwotnego dopuszczenia do obrotu. Jeżeli obrót danymi akcjami objęty przejrzystością przedtransakcyjną odbywa się wyłącznie lub przede wszystkim w systemie pierwotnego dopuszczenia do obrotu, taki mniejszy system odgrywa ważniejszą rolę w kształtowaniu cen tych akcji. Podstawowe dane rynkowe, które mniejszy rynek regulowany wprowadza do systemu publikacji informacji skonsolidowanych, odgrywają zatem bardziej decydującą rolę w kształtowaniu się cen akcji dopuszczonych do obrotu w tym systemie. Preferencyjne traktowanie w ramach systemu udziału w dochodach uznaje się zatem za właściwe, aby umożliwić mniejszym giełdom utrzymanie ich lokalnego dopuszczenia do obrotu oraz ochronę bogatego i dynamicznego ekosystemu zgodnie z celami unii rynków kapitałowych.

(23)Małe rynki regulowane to rynki regulowane, na które dopuszcza się akcje emitentów, w przypadku których obrót na rynku wtórnym jest zazwyczaj mniej płynny niż obrót akcjami dopuszczonymi do obrotu na większych rynkach regulowanych. Aby uniknąć sytuacji, w której niższe wolumeny obrotu (lub wartości nominalne) są niekorzystne dla mniejszych giełd w systemie udziału w dochodach przypisanych do systemu publikacji informacji skonsolidowanych dla akcji, dane dotyczące transakcji na mniej płynnych akcjach należy wynagradzać wyżej niż wskazywałaby na to ich referencyjna wartość handlowa. To, czy dane akcje są mniej płynne, należy ustalić na podstawie proporcji płynności objętej przejrzystością przedtransakcyjną wykazywanej przez rynek regulowany, który dopuszcza do obrotu mniej płynne akcje, w stosunku do średniego dziennego obrotu tymi akcjami.

(24)Z uwagi na nowość systemu publikacji informacji skonsolidowanych w kontekście unijnych rynków finansowych, ESMA należy powierzyć zadanie przedstawienia Komisji Europejskiej oceny systemu udziału w dochodach opracowanego dla rynków regulowanych w kontekście systemu publikacji informacji skonsolidowanych dla akcji. Sprawozdanie to należy przygotować na podstawie co najmniej dwunastomiesięcznego okresu działalności dostawcy informacji skonsolidowanych, a następnie na wniosek Komisji, jeżeli zostanie to uznane za konieczne lub właściwe. Ocena ta powinna koncentrować się w szczególności na sprawiedliwym i efektywnym udziale małych rynków regulowanych w przychodach dostawcy informacji skonsolidowanych pod względem zabezpieczenia roli, którą rynki te odgrywają w swoim lokalnym ekosystemie finansowym. Komisji należy powierzyć uprawnienia do zmiany mechanizmu alokacji w drodze aktu delegowanego, gdy jest to konieczne lub właściwe.