KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie monitorujące z przygotowań Chorwacji do przystąpienia /* COM/2012/0186 final */





KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie monitorujące z przygotowań Chorwacji do przystąpienia 1. Wprowadzenie W czerwcu 2011 r., za zgodą wszystkich państw członkowskich, zamknięto negocjacje akcesyjne z Chorwacją, która spełniła wszystkie warunki zapisane w rozdziałach negocjacyjnych. Na tej podstawie dnia 9 grudnia 2011 r. państwa członkowskie i Chorwacja podpisały traktat o przystąpieniu. Po ratyfikacji przez parlamenty narodowe wszystkich państw członkowskich, w dniu 1 lipca 2013 r. Chorwacja zostanie członkiem Unii Europejskiej. Podczas negocjacji Chorwacja podjęła szereg zobowiązań, które musi zrealizować najpóźniej do dnia przystąpienia, z wyjątkiem przypadków objętych szczególnymi przepisami przejściowymi. Zgodnie z art. 36 Aktu przystąpienia Komisja dokładnie monitoruje wszystkie zobowiązania podjęte przez Chorwację podczas negocjacji akcesyjnych, w szczególności zobowiązania dotyczące polityki konkurencji, sądownictwa i praw podstawowych oraz obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Akt przewiduje również, że do momentu przystąpienia Komisja będzie przygotowywać co sześć miesięcy oceny zobowiązań podjętych przez Chorwację w powyższych dziedzinach; oceny te będą stanowić integralną część jej regularnych tabeli monitorowania i sprawozdań. Zgodnie z art. 36 Aktu przystąpienia niniejsze sprawozdanie zawiera ocenę postępów osiągniętych przez Chorwację w przygotowaniach do przystąpienia w okresie od 1 września 2011 r. do 29 lutego 2012 r., ogólną ocenę stanu jej przygotowania do członkostwa oraz informację o obszarach wymagających większej uwagi, jeśli Chorwacja ma być gotowa do członkostwa 1 lipca 2013 r. Ocenę przeprowadzono w oparciu o informacje zgromadzone i przeanalizowane przez Komisję, w tym dostarczone przez Chorwację, a także informacje od państw członkowskich, organizacji międzynarodowych i organizacji społeczeństwa obywatelskiego uzyskane w drodze ich regularnych kontaktów z Komisją. Do sporządzenia oceny wykorzystano również dane zgromadzone przez Komisję w aktualnych tabelach monitorowania, które są narzędziem umożliwiającym szczegółowe śledzenie wszystkich zobowiązań podjętych przez Chorwację podczas negocjacji. Tabele monitorowania są aktualizowane co sześć miesięcy. Niniejsze sprawozdanie ma również na celu pomóc Chorwacji w jej dalszych przygotowaniach do członkostwa. 2. Zobowiązania i wymogi wynikające z negocjacji akcesyjnych 2.1. Polityka konkurencji Ogólnie rzecz biorąc, Chorwacja osiąga postępy w wypełnianiu zobowiązań i wymogów wynikających z negocjacji w tym obszarze. Zasadniczo można uznać, że w zakresie polityki konkurencji przygotowania Chorwacji do członkostwa przebiegają planowo. Chorwacja kontynuuje starania na rzecz osiągania dobrych wyników pod względem egzekwowania prawa w obszarze przeciwdziałania praktykom monopolistycznym, w tym w zakresie połączeń i pomocy państwa. Chorwacki urząd ds. ochrony konkurencji jest całkowicie operacyjny i niezależny w swych działaniach. Wykonuje on swoje obowiązki zgodnie z obowiązującymi przepisami. Dobrze działa również system kontroli połączeń i pomocy państwa. Jeśli chodzi o obowiązki sprawozdawcze Chorwacji w obszarze przemysłu stalowego i stoczniowego, pierwsze sprawozdania przekazano Komisji zgodnie z wymogami ustalonymi podczas negocjacji. Pierwsze sprawozdanie dotyczące przemysłu stalowego, przesłane Komisji dnia 15 grudnia 2011 r., jest kompletne i stanowi wypełnienie zobowiązania Chorwacji do informowania Komisji o sytuacji w zakresie odzyskiwania pomocy państwa otrzymanej przez hutę CMC Sisak (wraz z odsetkami). Huta CMC Sisak nie zwróciła jeszcze otrzymanej pomocy. W październiku 2011 r. właściciele huty podjęli decyzję o jej zamknięciu i sprzedaniu, w wyniku czego całkowicie wstrzymano produkcję. Sprawozdanie zawiera również aktualne informacje na temat postępowania upadłościowego innej huty stali, Željezara Split. Dnia 16 stycznia 2012 r., zgodnie z załącznikiem VIII do Aktu przystąpienia, Chorwacja przedłożyła pierwsze półroczne sprawozdanie dotyczące restrukturyzacji chorwackich stoczni znajdujących się w trudnej sytuacji. Zawiera ono dane na temat środków służących przywróceniu rentowności, wykorzystanej pomocy, wkładu własnego oraz zdolności produkcyjnej, przedstawione zgodnie z uzgodnioną ze służbami Komisji metodologią monitorowania realizacji zobowiązań Chorwacji. Sprawozdanie zawiera również szczegółowe informacje dotyczące porozumień regulujących kwestie prawa własności. W marcu 2012 r. przyjęto ofertę prywatyzacji stoczni Brodosplit, w następstwie czego Chorwacja oświadczyła, że umowa prywatyzacyjna zostanie jak najszybciej sfinalizowana i przedstawiona Komisji do zatwierdzenia. Oferty prywatyzacji dwóch innych stoczni – Kraljevica i Brodotrogir – zostały odrzucone przez rząd, a oferta dotycząca stoczni 3.Maj została wycofana przez potencjalnego inwestora. Rząd podjął decyzję o wszczęciu postępowania upadłościowego stoczni Kraljevica. W ciągu 90 dni ma on poszukać nowych rozwiązań prywatyzacyjnych i restrukturyzacyjnych dla stoczni 3.Maj i Brodotrogir. · Chorwacja powinna jak najszybciej podpisać umowę o prywatyzacji stoczni Brodosplit oraz znaleźć rozwiązanie dla stoczni 3.Maj i Brodotrogir, tak aby w dniu jej przystąpienia warunki zapisane w załączniku do traktatu dotyczące restrukturyzacji stoczni były spełnione. Jeśli chodzi o istniejącą pomoc, Chorwacja zwróciła się do Komisji o uznanie jedenastu środków pomocy za pomoc istniejącą w dniu przystąpienia. Siedem z nich włączono do Aktu przystąpienia. Pozostałe są oceniane przez Komisję. 2.2. Sądownictwo i prawa podstawowe Chorwacja osiąga postępy w wypełnianiu zobowiązań i wymogów wynikających z negocjacji akcesyjnych w tym obszarze, zgodnie z załącznikiem VII do Aktu przystąpienia. Zasadniczo można uznać, że w zakresie sądownictwa i praw podstawowych przygotowania Chorwacji do członkostwa przebiegają planowo. 1) Dalsze zapewnianie skutecznej realizacji strategii i planu działania w zakresie reformy sądownictwa Realizacja strategii i planu działania w zakresie reformy sądownictwa przebiega zasadniczo zgodnie z ustalonym harmonogramem, włącznie z doprecyzowywaniem przepisów w szeregu obszarów. Przesunięto jednak wejście w życie ważnego elementu strategii, tj. nowego systemu komorników sądowych, stanowiącego część reformy systemu egzekwowania prawa (zob. też poniżej pkt 3). · Chorwacja musi poprawić planowanie w zakresie zasobów ludzkich, z uwzględnieniem długoterminowych potrzeb sądownictwa. 2) Dalsze zwiększanie niezależności, odpowiedzialności, bezstronności i profesjonalizmu organów sądownictwa W dalszym ciągu realizowano różne środki podjęte w 2010 i 2011 r. w celu zwiększenia niezależności, odpowiedzialności, bezstronności i profesjonalizmu organów sądownictwa. Zreformowana Krajowa Rada Sądownictwa (KRS) oraz Krajowa Rada Prokuratury (KRP) nadal działają niezależnie. Oba organy nadal mianują urzędników wymiaru sprawiedliwości w oparciu o przejrzyste, jednolite i obiektywne kryteria. · Konieczna jest jednak poprawa wdrażania przejściowego systemu mianowania sędziów, w tym zwiększenie przejrzystości oceniania rozmów kwalifikacyjnych oraz zwrócenie uwagi na równe traktowanie wszystkich kandydatów. Nadal bez zarzutu funkcjonuje Akademia Sądowa. Opóźnia się jednak nabór drugiego rocznika do Państwowej Szkoły Urzędników Sądowych. KRS rozpoczęła wdrażanie nowego systemu oświadczeń o stanie majątkowym składanych przez sędziów. Na nieuczciwych urzędników sądowych nakładane są środki dyscyplinarne. · Konieczna jest zmiana prawodawstwa wtórnego w celu ograniczenia immunitetu sędziów, która będzie dopełnieniem ram legislacyjnych w tym obszarze. Pożądane jest również przedstawienie dalszych wskazówek co do stosowania kodeksu postępowania. · Aby działać skuteczniej, KRS i KRP potrzebują dodatkowych zasobów administracyjnych, między innymi na potrzeby procedur rekrutacji i działania uczelni, systematycznego i dokładnego sprawdzania oświadczeń o stanie majątkowym oraz aktywnego stosowania procedur dyscyplinarnych. 3) Dalsze zwiększanie skuteczności sądownictwa Chorwacja kontynuuje wdrażanie różnych środków mających na celu poprawę skuteczności sądownictwa. Trwa łączenie sądów, będące elementem procesu racjonalizacji sądownictwa. Poprawiło się wykonywanie decyzji sądu, szczególnie dzięki działaniom agencji finansowej FINA. O sześć miesięcy, do dnia 1 lipca 2012 r., odłożono wejście w życie nowego systemu komorników sądowych. Jest pewien postęp w zakresie infrastruktury i komputeryzacji sądów. W ok. 60 % sądów działa zintegrowany system zarządzania sprawami (ICMS). W okresie od grudnia 2010 r. do grudnia 2011 r. ogólna liczba spraw w toku wzrosła o 5,2 %. Następuje sukcesywne zmniejszanie zaległości w rozpatrywaniu zaległych spraw z zakresu prawa karnego, których liczba spadła w roku poprzedzającym grudzień 2011 r. o 12,3 %. Jednocześnie w tym samym okresie liczba zaległych spraw z zakresu prawa cywilnego wzrosła o 6,5 %, przy czym liczba zaległych spraw tego samego rodzaju w sądach pierwszej instancji spadła o 9,5 %. · Należy zwrócić uwagę na kwestię odpowiedniego wyposażenia sądów wyższych, w tym Sądu Najwyższego, tak aby mogły one poradzić sobie z nieproporcjonalnie dużym wzrostem liczby spraw w obrębie całego systemu. Nowy system sądownictwa administracyjnego wszedł w życie dnia 1 stycznia 2012 r., aczkolwiek z pewnymi opóźnieniami pod względem mianowania personelu. · Chorwacja musi kontynuować dynamiczne wdrażanie środków poprawiających skuteczność, przede wszystkim aby zwiększyć liczbę rozpatrywanych spaw i ograniczyć zaległości. 4) Dalsze usprawnianie rozpatrywania spraw dotyczących zbrodni popełnionych w czasie wojny domowej Chorwacja kontynuuje postępowania w sprawach dotyczących zbrodni wojennych, dokonuje kolejnych aresztowań, stawia akty oskarżenia i wydaje orzeczenia, w tym również w sprawach uznanych za priorytetowe na poziomie krajowym i regionalnym, związanych z przyjętą w 2011 r. strategią dotyczącą bezkarności. Rozpoczęło się kilka ważnych procesów, w tym przeciwko byłemu ministrowi pomocniczemu bezpieczeństwa publicznego oraz dwóm byłym policjantom oskarżonym o zabicie serbskich cywilów w sprawie „Grubori”. Więcej spraw przekazano wyspecjalizowanym izbom. W niektórych sądach podjęto kroki mające na celu lepszą ochronę świadków. Nowy rząd nawiązał kontakt z Serbią oraz Bośnią i Hercegowiną w celu zaradzenia ewentualnym negatywnym skutkom ustawy dotyczącej unieważnienia niektórych aktów prawnych wydanych przez organy sądowe byłej Jugosłowiańskiej Armii Ludowej, byłej Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii oraz Republiki Serbii, przyjętej przez ustępujący parlament chorwacki w listopadzie 2011 r., jakie może ona wywrzeć na współpracę dwustronną w obszarze spraw dotyczących zbrodni wojennych. · Kwestia bezkarności za zbrodnie wojenne jest nadal dużym problemem w Chorwacji, szczególnie że w przypadku większości zbrodni procesy sądowe wciąż nie są zakończone. Konieczne jest podjęcie kroków na rzecz łatwiejszego powoływania świadków procesowych, szczególnie w sprawach przekazanych wyspecjalizowanym izbom. 5) Dalsze osiąganie trwałych i konkretnych wyników dzięki skutecznym, wydajnym i bezstronnym dochodzeniom, ściganiu i orzeczeniom sądowym w sprawach dotyczących przestępczości zorganizowanej i korupcji na wszystkich szczeblach, także korupcji na wysokim szczeblu, oraz w odniesieniu do sektorów szczególnie narażonych na występowanie tego zjawiska, takich jak sektor zamówień publicznych Chorwacja posiada odpowiednie ramy prawne i instytucjonalne do walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną i wdraża je z coraz lepszymi efektami. Organy ścigania działają aktywnie, szczególnie w sprawach dotyczących wysokiego szczebla. Najnowsze osiągnięcia to wyrok orzekający o winie byłego dyrektora elektrowni państwowej, kolejne akty oskarżenia przeciwko lokalnym burmistrzom (w Dubrowniku) i sędziom sądów okręgowych (w Splicie) dotyczące nadużycia władzy oraz akt oskarżenia o korupcję skierowany przeciwko partii politycznej. Organy ścigania nadal koncentrują swe wysiłki na bardziej złożonych sprawach wysokiego szczebla, a jednocześnie ogólna liczba rozpatrywanych spraw spada. · Konieczna jest czujność, jeśli chodzi o korupcję na poziomie lokalnym, szczególnie w obszarze zamówień. Na wszystkich poziomach należy poprawić wdrożenie ram prawnych dotyczących zajmowania i konfiskaty mienia. · Konieczne jest zwrócenie większej uwagi na system kontrolowania prokuratorskich postanowień o umorzeniu dochodzenia w sprawach karnych. Ustępująca administracja mianowała wielu wysokich urzędników policji. · Należy uważnie obserwować mianowania oraz dalsze reformy policji, przede wszystkim w celu zapewnienia odpolitycznienia i zwiększonego profesjonalizmu. 6) Dalsza poprawa w zakresie wzmożonych środków zapobiegawczych stosowanych w walce z korupcją i zapobieganiu konfliktom interesów Jeśli chodzi o finansowanie partii politycznych i kampanii wyborczych, zwiększono rolę Państwowej Komisji Wyborczej (organu nadzorczego), a zastosowanie nowych zasad z 2011 r. w wyborach w grudniu 2011 r. przebiegło bez większych problemów (odnotowano jedynie kilka niedociągnięć). Stosowane są również nowe zasady dotyczące dostępu do informacji, w wyniku czego do sądu wpływają pierwsze odwołania. · Konieczne jest szersze stosowanie kryterium interesu publicznego w odniesieniu do informacji niejawnych. Począwszy od stycznia 2012 r. dostosowywane są przepisy w zakresie zamówień publicznych. Wydane wiosną 2011 r. rozporządzenie rządu przewiduje większą przejrzystość, w tym publikowanie informacji o faktycznym wykonaniu umów. Jak dotąd niewiele informacji udostępniono publicznie. · Na początku 2011 r. przyjęto poprawione i surowsze przepisy dotyczące konfliktu interesów. Wciąż jednak nie powołano komisji ds. konfliktu interesów, co odsuwa w czasie wdrażanie nowych przepisów. Należy usprawnić system weryfikacji oświadczeń o stanie majątkowym i nieuzasadnionego wzbogacenia. Pierwsze działania nowego rządu dotyczące przepisów w obszarze konfliktu interesów są niepokojące, szczególnie jeśli chodzi o zarządy i rady nadzorcze spółek publicznych. Unieważniono dotychczasowe przepisy dotyczące kryteriów członkostwa w tych organach. · Chorwacja musi zapewnić rzetelny system zapobiegający korupcji w spółkach państwowych. · Nadal zwiększać należy znaczenie odpowiedzialności politycznej i zerowej tolerancji dla korupcji. 7) Dalsze wzmacnianie ochrony mniejszości, w tym przez skuteczne wdrożenie ustawy konstytucyjnej o prawach mniejszości narodowych Zauważa się ciągłą poprawę w zakresie ochrony mniejszości dzięki nieprzerwanemu wdrażaniu środków ochrony mniejszości, w tym ustawy konstytucyjnej o prawach mniejszości narodowych. W wyborach parlamentarnych w grudniu 2011 r. mandat otrzymało ośmiu przedstawicieli mniejszości narodowych. Mimo że polityczni przedstawiciele mniejszości nie wchodzą w skład koalicji rządzącej, ich współpraca z rządem zaczęła się dobrze. Zgodnie z ustawą konstytucyjną rząd podjął pewne działania w kierunku wdrożenia planu przyjętego w maju 2011 r. dotyczącego zatrudniania mniejszości w okresie 2011-2014. · Faktyczne zatrudnienie przedstawicieli mniejszości jest jednak nadal ograniczone, głównie ze względu na ogólnie niski poziom zatrudnienia. Obszar ten wymaga większej kontroli. · Chorwacja musi również kontynuować szerzenie tolerancyjnej postawy wobec mniejszości, szczególnie wobec chorwackich Serbów, oraz podjąć odpowiednie działania, aby chronić tych, którzy mogą stać się obiektem gróźb, aktów dyskryminacji, wrogości lub przemocy. Z wyjątkowo trudnymi warunkami życia boryka się mniejszość romska, która nadal doświadcza problemów w zakresie edukacji, ochrony socjalnej, opieki zdrowotnej, zatrudnienia i dostępu do dokumentów osobistych. 8) Dalsze wysiłki w obszarze nierozwiązanych kwestii powrotu uchodźców Osiągnięto pewne postępy jeśli chodzi o kwestie mieszkalnictwa. Nadal realizowane są programy pomocy mieszkaniowej dla osób powracających. W ramach przyjętego w marcu 2011 r. planu rozpatrzenia ok. 2 350 otwartych wniosków rozpatrzono 210 spraw, dzięki czemu 86 rodzin otrzymało klucze do mieszkań. Do tej pory pozytywnie rozpatrzono 1 012 wniosków o pomoc mieszkaniową. Kontynuowano wdrażanie decyzji w sprawie zatwierdzenia praw emerytalnych. Chorwacja kontynuuje, wraz z krajami sąsiadującymi, udział w procesie rozpoczętym w Sarajewie, w którym obserwuje się postępy, szczególnie w zakresie dużego regionalnego projektu mieszkaniowego. Opcje zakupu na korzystnych warunkach dostępne dla beneficjentów pomocy mieszkaniowej są realizowane jedynie w ograniczonym zakresie. 9) Dalsza poprawa ochrony praw człowieka Prawa człowieka są zasadniczo należycie przestrzegane. · Istniejące przepisy prawne muszą być jednak stosowane w bardziej zdecydowany sposób. Chorwacja poprawiła wdrażanie ustawy antydyskryminacyjnej i przepisów dotyczących przestępstw z nienawiści. · Działania te należy kontynuować, zwracając uwagę na zapewnienie stosowania sankcji odstraszających. W październiku 2011 r. uchwalono ustawę łączącą urząd rzecznika praw obywatelskich z ośrodkiem praw człowieka oraz z trzema wyspecjalizowanymi rzecznikami praw obywatelskich ds. równości płci, praw dzieci i osób niepełnosprawnych. W lutym Sąd Konstytucyjny wydał decyzję, że z przyczyn proceduralnych ustawa ta nie może wejść w życie w przewidzianym terminie, czyli w dniu 1 lipca 2012 r. · Kiedy ramy prawne będą już obowiązywały, Chorwacja powinna zapewnić prawidłowe połączenie urzędów. Szczególną uwagę należy zwrócić na to, aby wynikiem tych działań był silniejszy system ochrony praw człowieka oraz aby nowemu urzędowi zapewniono odpowiednią siedzibę, wspólną bazę danych i przejrzyste finansowanie. 10) Kontynuowanie pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla Byłej Jugosławii (MTKJ) Trwa współpraca Chorwacji z MTKJ. Nie ma żadnych nowych informacji w sprawie dochodzenia prowadzonego przez władze Chorwacji mającego na celu ustalenie miejsca przechowywania lub losów zaginionej dokumentacji wojskowej, o którą poprosiło biuro prokuratora MTKJ. Sąd odrzucił wniosek Chorwacji o możliwość występowania w charakterze amicus curiae w procesie odwoławczym dotyczącym wyroku z dnia 15 kwietnia 2011 r. przeciwko chorwackim generałom Gotovinie i Markačowi. 2.3. Sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo Chorwacja osiąga postępy w wypełnianiu zobowiązań i wymogów wynikających z negocjacji w tym obszarze. Można uznać, że w obszarze sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa przygotowania Chorwacji do członkostwa przebiegają planowo. Jeśli chodzi o kwestie migracji, dnia 28 października 2011 r. przyjęto nową ustawę o cudzoziemcach (która już weszła w życie), co przyczynia się do dalszego dostosowania chorwackich przepisów do dorobku prawnego Unii w tym obszarze. · Konieczna jest jednak strategia dotycząca migracji zapewniająca szersze podejście do kwestii ochrony migrantów i uchodźców. Niezbędne są również działania mające na celu rozwiązanie problemów związanych z budową ośrodków recepcyjnych oraz zapewnienie odpowiedniej pomocy małoletnim bez opieki. Przygotowania do wdrożenia dorobku prawnego w obszarze azylu przebiegają planowo. Nowo utworzone sądy administracyjne, rozpatrujące sprawy w drugiej instancji, działają w pełnym wymiarze od stycznia 2012 r. Mianowano prezesów wszystkich czterech sądów, jak również 20 sędziów oraz 34 urzędników służby cywilnej. Liczba wniosków o azyl znacząco wzrosła w 2011 r., powodując konieczność zwiększenia potencjału administracyjnego w tym obszarze. · W szczególności należy zapewnić przekazanie posiadanej przez komisję ds. azylu wiedzy fachowej sądom administracyjnym, a także szkolenia dla nowych sędziów. W obszarze polityki wizowej lista krajów, od obywateli których wymagana jest wiza przy wjeździe na teren Chorwacji, wciąż nie jest całkowicie dostosowana do listy UE. · Jeśli chodzi o bezpieczeństwo dokumentów, konieczne są dalsze wysiłki w zakresie wydawania paszportów biometrycznych zgodnych z normami UE, jak również stopniowego wycofywania dokumentów tożsamości wydanych przed 2003 r. oraz odpowiedniej zmiany ram prawnych. Jeśli chodzi o kwestie granic zewnętrznych i Schengen, kontynuowano proces uzgadniania przepisów z dorobkiem Schengen poprzez dalszą poprawę systemu zintegrowanego zarządzania granicami. Postęp daje się zauważyć również w zakresie współpracy między agencjami oraz koordynacji działań w tym obszarze z krajami sąsiadującymi i z organami UE. Częściowo wdrożono działania przewidziane w planie działania z 2011 r. dotyczącym zintegrowanego zarządzania granicami, choć stwierdzono pewne opóźnienia w zakresie przetargów na pewne urządzenia techniczne oraz w zakresie niektórych infrastruktur. W październiku 2011 r. przyjęto poprawki do ustawy o kontroli granic państwowych w celu wprowadzenia kontroli drugiej linii; ich wdrożenie wymaga jednak wprowadzenia odpowiedniej infrastruktury. Wprowadzany jest system analizy ryzyka. Kontynuowano także współpracę z Fronteksem. Odbywają się regularne spotkania z odpowiednimi organami władzy państw sąsiadujących, jak również wspólne patrole policji granicznej. Na przejściu granicznym Bajakovo utworzono wspólne biuro kontaktowe z Serbią. W grudniu 2011 r. odbyło się pierwsze spotkanie koordynacyjne z władzami Bośni i Hercegowiny w celu wdrożenia wzajemnej umowy o kontroli granic państwowych. Rozmowy z tymi dwoma krajami, a także z Czarnogórą, na temat uzgodnienia umów dwustronnych o małym ruchu granicznym z dorobkiem prawnym UE są w toku i powinny zostać zamknięte przed przystąpieniem. Również przed przystąpieniem powinno nastąpić dostosowanie do dorobku prawnego UE umowy o swobodnym tranzycie zawartej z Bośnią i Hercegowiną. Zwiększono liczbę funkcjonariuszy policji granicznej – w 2011 r. zatrudniono 308 pracowników. Ciągle jeszcze nie organizuje się systematycznie specjalistycznych szkoleń funkcjonariuszy policji granicznej Kontynuowano instalowanie krajowego systemu informacji w zakresie zarządzania granicą (NBMIS) na 33 kolejnych przejściach granicznych. Pod koniec lutego 2012 r. system działał na 74 przejściach granicznych, z których 38 znajduje się na przyszłych zewnętrznych granicach UE. System nie jest jeszcze w pełni operacyjny. W Neum działa całodobowy zintegrowany system nadzoru granic. Opóźnia się budowa nowych przejść granicznych, ale prace mają zostać zakończone do końca 2012 r. Działa system wideo-nadzoru na zielonej granicy w miejscowości Metkovic. Zakończono pierwszą fazę tworzenia krajowego morskiego centrum wymiany informacji, które umożliwi śledzenie i monitorowanie statków na terytorium Chorwacji. · Centrum potrzebuje więcej wyspecjalizowanego i wyszkolonego personelu. Konieczne jest także zapewnienie wewnętrznych połączeń z radarami właściwych ministerstw. · Należy kontynuować terminowe wdrażanie planu działania dotyczącego zintegrowanego zarządzania granicami i odpowiednio reagować na opóźnienia. Konieczne jest przygotowanie kompleksowego planu odnowienia infrastruktury granicznej. W obszarze współpracy sądowej w sprawach cywilnych i karnych w październiku 2011 r. podpisano porozumienie z Czarnogórą w sprawie wzajemnego wykonywania orzeczeń w sprawach karnych oraz umowę o ekstradycji z byłą jugosłowiańską republiką Macedonii. Powołano grupę roboczą, która spotkała się już kilkakrotnie w celu przygotowania nowej ustawy o prawie prywatnym międzynarodowym. Zacieśniono współpracę z europejską siecią sądową w sprawach cywilnych i handlowych. · Konieczne są dalsze wysiłki na rzecz dostosowania przepisów oraz poprawienia ram instytucyjnych i komunikacji między organami władzy w zakresie współpracy sądowej. Jeśli chodzi o współpracę policyjną i zwalczanie przestępczości zorganizowanej, kontynuowano dobrą współpracę z Europolem. Nastąpił postęp w zakresie przygotowań technicznych i szkoleń personelu w kontekście utworzenia biura ds. wniosków o informacje uzupełniające na wejściach krajowych (Sirene) oraz krajowego biura ds. systemu informacyjnego Schengen (SIS). · Wciąż jednak brakuje ram regulacyjnych dla tych urzędów. Przeprowadzono różne szkolenia na temat zwalczania przestępczości zorganizowanej, w tym lepszej analizy danych wywiadu kryminalnego i zapobiegania procederowi prania pieniędzy. Działa system monitorujący mający na celu zwalczanie korupcji w zarządzaniu granicami. · Przygotowywana jest nowa ustawa dotycząca policji. Należy zwrócić uwagę, aby jej projekt zawierał kryteria dotyczące przejrzystości i równego traktowania, zgodnie ze strategią zarządzania zasobami ludzkimi. Trwają postępy w zakresie walki z przestępczością zorganizowaną; na szczególną uwagę zasługuje liczba dochodzeń i wyroków skazujących w obszarze przemytu narkotyków. · Należy zwiększyć ilość konfiskowanego mienia. · Konieczne jest zwrócenie uwagi na koordynację dochodzeń w sprawach kryminalnych i finansowych, a także na wdrożenie ram prawnych w obszarze zwalczania handlu ludźmi. Zwiększono potencjał urzędu policji krajowej, pozwalający na opanowanie korupcji i przestępczości zorganizowanej (PNUSKOK), poprzez doraźne szkolenia personelu. · Konieczna jest modernizacja wyposażenia i obiektów, szczególnie w regionie Splitu. Ułatwiono współpracę między agencjami w zakresie wymiany danych o transakcjach, w przypadku których zachodzi podejrzenie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu; było to możliwe dzięki podpisaniu załącznika do protokołu o współpracy między organami zajmującymi się korupcją, przestępczością zorganizowaną i powiązanymi przestępstwami polegającymi na praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. 2.4. Przegląd stanu przygotowań w innych rozdziałach dotyczących dorobku prawnego Przygotowania do członkostwa są dość zaawansowane w większości obszarów dorobku prawnego. Przygotowania prawie ukończono w obszarach swobodnego przepływu pracowników, prawa spółek, praw własności intelektualnej, usług finansowych, polityki gospodarczej i pieniężnej, danych statystycznych, sieci transeuropejskich, nauki i badań, edukacji i kultury oraz polityki zagranicznej, bezpieczeństwa i obrony. Chorwacja dokonała satysfakcjonującego dostosowania większości rozdziałów dotyczących dorobku prawnego, a liczba nierozwiązanych kwestii jest niewielka. · W odniesieniu do swobodnego przepływu towarów Chorwacja musi dokończyć dostosowywanie przepisów w obszarze środków horyzontalnych, jak również w obszarze „starego” i „nowego podejścia” w zakresie przepisów dotyczących produktów. Należy pilnie zwrócić uwagę na postawiony przez Chorwację wymóg dodatkowego pośredniego przechowywania importowanych produktów ropopochodnych, który stanowi środek wywierający skutek równoważny ograniczeniu ilościowemu, sprzecznemu z dorobkiem prawnym UE. · W odniesieniu do swobodnego przepływu kapitału należy zwrócić uwagę na poprawki do ustawy o prywatyzacji INA oraz ustawy o prywatyzacji przedsiębiorstwa telekomunikacyjnego. Konieczne jest kontynuowanie wdrażania planu działania dotyczącego zwalczania procederu prania pieniędzy. · Jeśli chodzi o zamówienia publiczne, należy zwrócić uwagę na dostosowanie prawodawstwa wtórnego, szczególnie w obszarze zamówień w dziedzinie obronności, a także na właściwe wdrażanie nowo przyjętych przepisów, szczególnie na szczeblu lokalnym, również z myślą o przyszłym zarządzaniu funduszami strukturalnymi. · W obszarze społeczeństwa informacyjnego i mediów konieczne jest pilne zniesienie opłat/podatków od usług telefonii komórkowej, wprowadzonych ponownie w styczniu 2012 r. · Jeśli chodzi o politykę transportu, należy zwrócić uwagę na dalsze dostosowywanie przepisów w obszarze transportu kombinowanego oraz zwiększenie potencjału administracyjnego, szczególnie w odniesieniu do działania agencji ds. bezpieczeństwa kolei. · W obszarze energii należy zwrócić uwagę na dalsze dostosowywanie przepisów w obszarze wewnętrznego rynku energii oraz na kontynuowanie uwalniania rynków energii elektrycznej i gazu. · Jeśli chodzi o podatki, Chorwacja musi zapewnić działanie wszystkich odpowiednich systemów informatycznych i zadbać o to, aby od dnia przystąpienia umożliwiały one wymianę informacji z UE i innymi państwami członkowskimi. · Jeżeli chodzi o politykę społeczną i zatrudnienie, należy zwrócić uwagę na dalsze dostosowywanie przepisów w obszarach walki z dyskryminacją i równości szans. Konieczne jest również zareagowanie na problemy strukturalne rynku pracy oraz dalsze budowanie potencjału partnerów społecznych i zwiększanie zdolności administracyjnych we wszystkich obszarach. · Jeśli chodzi o politykę w zakresie przemysłu i przedsiębiorstw, konieczne są działania na rzecz poprawy otoczenia biznesu. · W obszarze zdrowia i ochrony konsumentów konieczne są działania na rzecz modernizacji, restrukturyzacji i licencjonowania punktów pobierania krwi, tkanek i komórek zgodnie z technicznymi wymogami UE. · Jeśli chodzi o unię celną, Chorwacja musi zakończyć przygotowanie i rozmieszczenie wszystkich systemów informatycznych wymaganych do wzajemnej łączności i interoperacyjności z unijnymi systemami celnymi. · W obszarze stosunków zewnętrznych Chorwacja musi zapewnić dostosowanie swych umów międzynarodowych do dorobku prawnego Unii przed przystąpieniem. · W obszarze kontroli finansowej konieczne są dalsze działania na rzecz poprawy ogólnego działania publicznej wewnętrznej kontroli finansowej i audytu zewnętrznego na szczeblu centralnym i lokalnym. · W odniesieniu do przepisów finansowych i budżetowych konieczne jest dalsze zwiększanie potencjału departamentu koordynacji w celu umożliwienia mu skutecznego zarządzania systemem zasobów własnych po przystąpieniu. Należy przyspieszyć modernizację strategii w zakresie kontroli celnej, koncentrując się bardziej na kontrolach po odprawie celnej. Chorwacja zasadniczo dokonała satysfakcjonującego dostosowania również w pozostałych sześciu rozdziałach dotyczących dorobku prawnego Unii, jednak w niektórych dziedzinach konieczne są dalsze wysiłki. · W odniesieniu do swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług przygotowania przebiegają planowo. Należy jednak skoncentrować wysiłki na wdrażaniu ustawy o usługach. · Jeśli chodzi o rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich, należy zwrócić uwagę na dalsze dostosowywanie przepisów i zwiększanie potencjału administracyjnego w obszarach płatności bezpośrednich i rozwoju obszarów wiejskich. · W odniesieniu do polityki bezpieczeństwa żywności, weterynaryjnej i fitosanitarnej należy zwrócić uwagę na terminową budowę i wyposażenie punktów kontroli granicznej oraz modernizację zakładów przetwarzania mięsa, mleka, ryb i produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Konieczne jest dalsze kontrolowanie zwiększania potencjału administracyjnego w tym obszarze. · W obszarze rybołówstwa należy zwrócić uwagę na dalsze dostosowywanie przepisów i wdrażanie dorobku prawnego Unii w zakresie zarządzania zasobami i flotą, inspekcji i kontroli oraz środków strukturalnych, szczególnie w kontekście przygotowywania planów zarządzania, wycofywania kategorii rybołówstwa na własne potrzeby oraz sfinalizowania satelitarnego systemu monitorowania statków. Konieczne jest dalsze zwiększanie potencjału administracyjnego, szczególnie pod względem rekrutacji i szkolenia inspektorów rybołówstwa. · W odniesieniu do polityki regionalnej i koordynacji instrumentów strukturalnych należy skoncentrować się na skutecznym wdrażaniu planów dotyczących zwiększenia potencjału administracyjnego z myślą o przyszłym wdrażaniu polityki spójności i rozwijaniu dobrze działającego procesu przygotowywania projektów. · Jeśli chodzi o środowisko, należy zwrócić szczególną uwagę na dalsze dostosowywanie przepisów i ich wdrażanie w obszarze horyzontalnego dorobku prawnego i zmian klimatu. Szczególnie ważna jest kwestia skutecznego udziału opinii publicznej i dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących ochrony środowiska oraz, jeśli chodzi o zmianę klimatu, zakończenie procesu dostosowywania prawodawstwa i zapewnienie jego wdrożenia, przede wszystkim w odniesieniu do unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji. Komisja wzywa także władze Chorwacji do przyspieszenia prac nad tłumaczeniem i weryfikacją unijnego dorobku prawnego, które muszą zostać zakończone przed dniem przystąpienia w celu zapewnienia pewności prawa przy wdrażaniu prawodawstwa UE. 3. Podsumowanie Ogólnie rzecz biorąc, przygotowania Chorwacji do członkostwa w UE przebiegają planowo. Jej przepisy zostały już w znacznym stopniu dostosowane do dorobku prawnego Unii. Od czasu sprawozdania o postępach z 2011 r. i ostatniej aktualizacji tabel monitorowania opublikowanych jesienią 2011 r. są dalsze postępy w przygotowaniach. Komisja odnotowała jednak pewną niewielką liczbę kwestii, które wymagają dalszych wysiłków. W interesie zarówno Chorwacji, jak i UE leży, aby władze Chorwacji podjęły wszelkie konieczne kroki w celu zapewnienia całkowitego przygotowania kraju do przystąpienia kraju do UE w dniu 1 lipca 2013 r. Komisja będzie nadal monitorowała wypełnianie zobowiązań podjętych przez Chorwację w kontekście negocjacji akcesyjnych, koncentrując się na kwestiach wyszczególnionych w tabelach monitorowania i opisanych w niniejszym sprawozdaniu, i – jeśli uzasadnią to okoliczności – wykorzysta instrumenty dostępne na mocy art. 36 Aktu przystąpienia. Zgodnie z tym artykułem jesienią 2012 r. Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie szczegółowe sprawozdanie monitorujące oraz aktualizację tabel monitorowania.