w sprawie stanowiska, jakie ma zająć Unia Europejska w ramach Komitetu Ambasadorów AKP–UE, w odniesieniu do przyjęcia decyzji o przyjęciu środków przejściowych zgodnie z art. 95 ust. 4 umowy o partnerstwie AKP–UE

UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejsza decyzja Komisji zawiera wniosek dotyczący decyzji Rady w sprawie stanowiska, jakie ma zająć Unia w ramach Komitetu Ambasadorów AKP–UE w odniesieniu do przyjęcia środków przejściowych zgodnie z art. 95 ust. 4 umowy o partnerstwie między UE a grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP), podpisanej w Kotonu w dniu 23 czerwca 2000 r. (zwanej dalej „umową z Kotonu” lub „umową o partnerstwie z Kotonu”). Komisja proponuje przedłużenie do dnia 31 grudnia 2020 r. stosowania całości postanowień umowy o partnerstwie z Kotonu lub do czasu wejścia w życie nowej umowy o partnerstwie między Unią a państwami AKP, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej.

2.Kontekst wniosku

2.1.Umowa o partnerstwie z Kotonu

Od 2000 r. umowa o partnerstwie z Kotonu stanowi ramy stosunków UE z 79 państwami AKP. Umowa została zawarta na okres 20 lat, od dnia 1 marca 2000 r. do dnia 29 lutego 2020 r. Została ona następnie zmieniona w latach 2005 i 2010.

Umowa o partnerstwie z Kotonu wygasa w dniu 29 lutego 2020 r. We wrześniu 2018 r. rozpoczęły się negocjacje w sprawie nowej umowy o partnerstwie AKP–UE, które są w toku. Okazało się jednak, że negocjacje te nie doprowadzą do zawarcia nowej umowy, którą można by stosować przed upływem wyżej wymienionego terminu. Sytuacja taka spowodowałaby powstanie próżni w stosunkach UE–AKP, którą należy wypełnić.

2.2.Rada Ministrów AKP–UE

Rada Ministrów AKP–UE to organ na szczeblu ministerialnym, ustanowiony na mocy umowy (art. 15 umowy z Kotonu). W jej skład wchodzą, z jednej strony, członkowie Rady Unii Europejskiej i członkowie Komisji Europejskiej oraz, z drugiej strony, członek rządu każdego z państw AKP. Do obowiązków Rady Ministrów należy między innymi podejmowanie decyzji niezbędnych do wdrożenia i wykonania postanowień umowy z Kotonu. Rada Ministrów podejmuje decyzje w oparciu o porozumienie stron. Aby decyzje były ważne, wymagana jest obecność (i) połowy członków Rady Unii Europejskiej (tj. 14 ministrów z państw członkowskich UE), (ii) jednego członka Komisji oraz (iii) dwóch trzecich członków reprezentujących rządy państw AKP (tj. członków rządów z 55 różnych państw AKP).

2.3.Środki przejściowe

Art. 95 ust. 4 akapit drugi umowy o partnerstwie z Kotonu brzmi następująco: „Do momentu wejścia w życie nowej Umowy Rada Ministrów stosuje wszelkie, niezbędne środki przejściowe”. Zgodnie z art. 95 ust. 4 akapit drugi umowy z Kotonu środki przejściowe mogą zostać zastosowane w celu przedłużenia stosowania umowy z Kotonu lub niektórych jej części do dnia rozpoczęcia stosowania nowej umowy (tymczasowe stosowanie lub wejście w życie). Należy zatem wprowadzić środki przejściowe w celu uniknięcia próżni politycznej, instytucjonalnej i prawnej w stosunkach UE–AKP.

W celu utrzymania ciągłości prawnej, politycznej i instytucjonalnej w stosunkach z państwami AKP, ze względu na fakt, że nowa umowa nie będzie gotowa do stosowania w dniu wygaśnięcia dotychczasowych ram prawnych, konieczne jest przyjęcie środków przejściowych w celu przedłużenia stosowania obecnej umowy.

2.4.Przyjęcie środków przejściowych przez Komitet Ambasadorów AKP–UE

Zgodnie z art. 95 ust. 4 umowy z Kotonu decyzja w sprawie środków przejściowych podejmowana jest przez Radę Ministrów AKP–UE. Zgodnie z art. 15 ust. 4 umowy z Kotonu Rada Ministrów może jednak przekazać uprawnienia Komitetowi Ambasadorów. W tym celu w dniu 23 maja 2019 r. Rada Ministrów przekazała Komitetowi Ambasadorów uprawnienia do przyjęcia decyzji w sprawie środków przejściowych. Zgodnie z art. 16 ust. 2 umowy z Kotonu Komitet Ambasadorów może przyjmować decyzje wiążące strony w ramach mandatu udzielonego mu przez Radę Ministrów.

Zgodnie z regulaminem Komitetu Ambasadorów zbiera się on regularnie, w szczególności w celu przygotowania posiedzenia Rady Ministrów oraz w każdym przypadku, gdy okaże się to konieczne, na wniosek jednej ze stron. Ze względu na tę elastyczność Komitet Ambasadorów może zapewnić terminowe przyjęcie decyzji w sprawie środków przejściowych i nie później niż w styczniu 2020 r.

W związku z tym na jednym ze swoich posiedzeń Komitet Ambasadorów AKP–UE ma przyjąć decyzję w sprawie środków przejściowych. Decyzja ta ma na celu przedłużenie stosowania postanowień umowy o partnerstwie z Kotonu (zwanej dalej „planowanym aktem”), jak przewidziano w art. 95 ust. 4 tej umowy.

Celem planowanego aktu jest przedłużenie stosowania umowy o partnerstwie z Kotonu w całości do dnia 31 grudnia 2020 r., do czasu wejścia w życie lub rozpoczęcia tymczasowego stosowania nowej umowy o partnerstwie między Unią a państwami AKP, w zależności od tego, co nastąpi wcześniej.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

W decyzji w sprawie środków przejściowych należy określić, (i) które części umowy mają być stosowane przejściowo i (ii) do kiedy mają być stosowane środki przejściowe. Komisja proponuje przedłużenie obecnej umowy z Kotonu do dnia 31 grudnia 2020 r., chyba że nowa umowa wejdzie w życie lub będzie stosowana przed tym terminem. Proponowany termin 31 grudnia 2020 r. zbiega się z terminem wygaśnięcia obecnych wieloletnich ram finansowych, a także wygaśnięcia 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju.