KOMUNIKAT KOMISJI

Publikacja łącznej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu w 2019 r. do celów rezerwy stabilności rynkowej w ramach unijnego system handlu uprawnieniami do emisji ustanowionego dyrektywą 2003/87/WE

(2020/C 164/05)

1. Wprowadzenie

W 2015 r. Rada i Parlament Europejski podjęły decyzję o utworzeniu rezerwy stabilności rynkowej (1) w ramach unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) ustanowionego dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (2). Rezerwa stabilności rynkowej zaczęła funkcjonować w styczniu 2019 r. Celem tej rezerwy jest niedopuszczenie do dużej strukturalnej nadwyżki na unijnym rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla, przy której powstałoby ryzyko, że EU ETS nie będzie wysyłał niezbędnego sygnału inwestycyjnego stanowiącego zachętę do realizacji celu redukcji emisji w sposób racjonalny pod względem kosztów. Jej celem jest również zwiększenie odporności EU ETS w zakresie nierównowagi między podażą a popytem, aby mógł on funkcjonować na uporządkowanym rynku.

Przepisy decyzji stanowią, że do dnia 15 maja każdego roku, począwszy od 2017 r. Komisja publikuje łączną liczbę uprawnień znajdujących się w obiegu. Na podstawie tej wartości stwierdza się, czy część uprawnień przeznaczonych do sprzedaży na aukcji powinna zostać umieszczona w rezerwie lub zostać uwolniona z rezerwy.

W dniu 14 maja 2019 r. Komisja opublikowała łączną liczbę uprawnień do emisji znajdujących się w obiegu w 2018 r., która wynosiła 1,65 miliarda uprawnień (3). Zgodnie z zasadami dotyczącymi rezerwy stabilności rynkowej w następstwie tej publikacji w okresie od dnia 1 września 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. (4) należało umieścić w rezerwie 397 178 358 uprawnień poprzez sprzedaż mniejszej liczby uprawnień na aukcji.

Niniejszy komunikat stanowi czwartą publikację do celów rezerwy stabilności rynkowej i dotyczy roku 2019. Podano w nim łączną liczbę uprawnień znajdujących się w obiegu i przedstawiono szczegółowo, w jaki sposób obliczono tę liczbę. W niniejszej publikacji zostanie określona liczba uprawnień, które zostaną umieszczone w rezerwie w okresie od września 2020 r. do sierpnia 2021 r.

2. Funkcjonowanie rezerwy stabilności rynkowej

Rezerwa stabilności rynkowej jest uruchamiana w sposób automatyczny, kiedy łączna liczba uprawnień znajdujących się w obiegu przekroczy ustalony przedział wielkości. Uprawnienia są dodawane do rezerwy, jeżeli łączna liczba uprawnień znajdujących się w obiegu przekracza próg 833 milionów uprawnień. Uprawnienia są uwalniane z rezerwy, jeżeli łączna liczba uprawnień znajdujących się w obiegu jest niższa niż 400 milionów uprawnień. W praktyce uprawnienia są dodawane do rezerwy poprzez zmniejszenie liczby uprawnień wystawianych na aukcję i uwalniane z rezerwy poprzez wystawienie na aukcji w przyszłości o 100 milionów uprawnień więcej.

Publikacja łącznej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu, na podstawie której uprawnienia są dodawane do rezerwy lub z niej uwalniane, jest zatem zasadniczym warunkiem działania rezerwy.

W kontekście przeglądu EU ETS (5) wprowadzono poważne zmiany dotyczące funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej. W latach 2019–2023 wartość procentowa liczby uprawnień ogółem w obiegu stanowiąca podstawę dla określenia liczby uprawnień umieszczanych w rezerwie – jeżeli zostanie przekroczona wartość progowa wynosząca 833 miliony – zostaje tymczasowo podwojona z 12 % do 24 %. Oprócz tego od 2023 r. uprawnienia umieszczone w rezerwie stabilności rynkowej przekraczające wolumen aukcyjny z poprzedniego roku nie będą już ważne.

Na podstawie niniejszego komunikatu 24 % (6) łącznej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu zostanie zatem umieszczonych w rezerwie na okres 12 miesięcy, począwszy od dnia 1 września 2020 r. Analogiczna kwota zostanie odliczona od wolumenów aukcji w państwach członkowskich i w Zjednoczonym Królestwie na podstawie ich odpowiednich udziałów w aukcji. W tym kontekście należy przypomnieć, że do dnia 31 grudnia 2025 r. uprawnienia rozdysponowane na potrzeby solidarności i wzrostu w ramach Unii nie są uwzględniane w celu ustalenia odpowiednich udziałów.

3. Łączna liczba uprawnień w obiegu

Zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji (UE) 2015/1814 łączna liczba uprawnień znajdujących się w obiegu „odpowiada skumulowanej liczbie uprawnień wydanych w okresie od dnia 1 stycznia 2008 r., w tym liczbie uprawnień wydanych zgodnie z art. 13 ust. 2 dyrektywy 2003/87/WE w tym okresie oraz uprawnień do stosowania międzynarodowych jednostek emisji wykorzystywanych przez instalacje w ramach unijnego systemu handlu emisjami w odniesieniu do emisji do dnia 31 grudnia danego roku, po odjęciu skumulowanych ton zweryfikowanych emisji z instalacji objętych unijnym systemem handlu emisjami od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 grudnia danego roku, wszelkich uprawnień anulowanych zgodnie z art. 12 ust. 4 dyrektywy 2003/87/WE oraz liczby uprawnień znajdujących się w rezerwie”.

Podsumowując, łączną liczbę uprawnień znajdujących się w obiegu, mającą znaczenie dla zasilenia lub zmniejszenia rezerwy stabilności rynkowej, oblicza się zatem według następującego wzoru:

łączna liczba uprawnień w obiegu = podaż – (popyt + uprawnienia w rezerwie stabilności rynkowej)

Łączną liczbę uprawnień w obiegu warunkują trzy elementy: po pierwsze, podaż uprawnień od dnia 1 stycznia 2008 r.; po drugie, popyt na uprawnienia (liczba uprawnień umorzonych i anulowanych); po trzecie – zasoby w rezerwie.

Jak przewidziano w decyzji (UE) 2015/1814, w tym kontekście nie uwzględnia się uprawnień do emisji lotniczych i zweryfikowanych emisji lotniczych.

3.1. Podaż

Podaż uprawnień na rynku warunkuje pięć elementów:

— uprawnienia przeniesione z okresu 2008–2012 (etap 2),

— uprawnienia przydzielone bezpłatnie w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. (7), w tym uprawnienia przydzielone z rezerwy dla nowych instalacji,

— uprawnienia wydane w celu sprzedaży na aukcji w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. (8) do dnia 31 grudnia 2019 r. (9), w tym uprawnienia odjęte od wolumenów sprzedawanych na aukcji w latach 2014–2016 oraz uprawnienia odjęte od wolumenów sprzedawanych na aukcji w 2019 r. w następstwie komunikatów Komisji z dnia 15 maja 2018 r. i 14 maja 2019 r.,

— uprawnienia zmonetyzowane przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) do celów programu NER300,

— uprawnienia do międzynarodowych jednostek emisji zrealizowane przez instalacje w odniesieniu do emisji do dnia 31 grudnia 2019 r.

Liczba uprawnień przeniesionych z 2. etapu EU ETS wynosi 1 749 540 826 uprawnień (10). Ta „suma przeniesionych uprawnień” odpowiada całkowitej liczbie wydanych w czasie 2. etapu EU ETS uprawnień, które nie zostały umorzone w celu pokrycia zweryfikowanych emisji ani anulowane. Do celów ustalenia łącznej liczby uprawnień znajdujących się w obiegu stanowi on zatem liczbę uprawnień ETS znajdujących się w obiegu na początku okresu 2013–2020 (etap 3) w dniu 1 stycznia 2013 r. i jako taki jest uwzględniany w obliczeniach.

Liczba uprawnień przydzielonych bezpłatnie w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., w tym uprawnień przydzielonych z rezerwy dla nowych instalacji, wynosi 5 850 263 308 (11).

Według sprawozdań z aukcji prowadzonych na wspólnej platformie aukcyjnej i na odpowiednich platformach opt-out (12) liczba uprawnień sprzedanych na aukcjach w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., w tym na tzw. wczesnych aukcjach, wynosi 5 229 748 000.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji (UE) 2015/1814 w okresie 2014–2016 liczba uprawnień odjętych od wolumenów sprzedawanych na aukcji wynosi 900 000 000.

Liczba uprawnień odjętych od wolumenów sprzedawanych na aukcji w 2019 r. w następstwie komunikatów Komisji z dnia 15 maja 2018 r. i 14 maja 2019 r. wynosi odpowiednio 264 731 936 i 132 392 786 uprawnień.

300 000 000 uprawnień zostało zmonetyzowanych przez EBI do celów programu NER300 (13).

Liczba uprawnień do międzynarodowych jednostek emisji zrealizowanych przez instalacje w odniesieniu do emisji do dnia 31 grudnia 2019 r. wynosi 450 221 816 (14).

3.2. Popyt

Na popyt składa się całkowita ilość zweryfikowanych emisji z instalacji za okres od dnia 1 stycznia 2013 r. (15) do dnia 31 grudnia 2019 r., która wynosi 12 193 929 203 (16), oraz liczba anulowanych uprawnień za ten sam okres, która odpowiada liczbie 348 581 uprawnień.

3.3. Zasoby rezerwy stabilności rynkowej

Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji (UE) 2015/1814 900 mln uprawnień odjętych od wolumenów sprzedawanych na aukcji w latach 2014–2016 umieszczono w rezerwie w momencie rozpoczęcia jej funkcjonowania w dniu 1 stycznia 2019 r.

W następstwie komunikatu Komisji z dnia 15 maja 2018 r. (17) w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 sierpnia 2019 r. w rezerwie umieszczono 264 731 936 uprawnień.

W następstwie komunikatu Komisji z dnia 14 maja 2019 r. (18) w okresie od dnia 1 września 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. w rezerwie umieszczono 132 392 786 uprawnień.

W związku z tym na okres do dnia 31 grudnia 2019 r. w rezerwie znajdowało się 1 297 124 722 uprawnień.

3.4. Łączna liczba uprawnień w obiegu

W związku z powyższym całkowita liczba uprawnień znajdujących się w obiegu wynosi 1 385 496 166 uprawnień.

4. Wniosek

Zgodnie z zasadami rezerwy stabilności rynkowej w okresie 12 miesięcy – od dnia 1 września 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2021 r. – w rezerwie stabilności rynkowej zostanie umieszczona łączna liczba 332 519 080 uprawnień.

Kolejna publikacja zostanie przedstawiona w maju 2021 r. w celu ustalenia liczby uprawnień, które zostaną umieszczone w rezerwie w okresie od września 2021 r. do sierpnia 2022 r.

Podsumowanie

Podaż a) Uprawnienia przeniesione z 2. etapu 1 749 540 826 b) Uprawnienia przydzielone bezpłatnie w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., w tym z rezerwy dla nowych instalacji 5 850 263 308 c) Łączna liczba uprawnień sprzedanych na aukcji w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2019 r., w tym na wczesnych aukcjach 5 229 748 000 d) Liczba uprawnień odjętych od wolumenów sprzedawanych na aukcji w latach 2014–2016 900 000 000 e) Liczba uprawnień odjętych od wolumenów sprzedawanych na aukcji w 2019 r. w następstwie komunikatów Komisji z dnia 15 maja 2018 r. i 14 maja 2019 r. 397 124 722 f) Liczba uprawnień zmonetyzowanych przez Europejski Bank Inwestycyjny do celów programu NER300 300 000 000 g) Uprawnienia do międzynarodowych jednostek emisji zrealizowane przez instalacje w odniesieniu do emisji do dnia 31 grudnia 2019 r. 450 221 816 Ogółem (podaż) 14 876 898 672 Popyt a) Tony zweryfikowanych emisji z instalacji w ramach EU ETS w okresie od dnia 1 stycznia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. 12 193 929 203 b) Liczba uprawnień anulowanych na podstawie art. 12 ust. 4 dyrektywy 2003/87/WE do dnia 31 grudnia 2019 r. 348 581 Ogółem (popyt) 12 194 277 784 Zasoby rezerwy stabilności rynkowej Liczba uprawnień w rezerwie 1 297 124 722 Łączna liczba uprawnień w obiegu 1 385 496 166

(1) Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1814 z dnia 6 października 2015 r. w sprawie ustanowienia i funkcjonowania rezerwy stabilności rynkowej dla unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych i zmiany dyrektywy 2003/87/WE (Dz.U. L 264 z 9.10.2015, s. 1).

(2) Dyrektywa 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiająca system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w Unii oraz zmieniająca dyrektywę Rady 96/61/WE (Dz.U. L 275 z 25.10.2003, s. 32).

(3) Zob. komunikat Komisji C(2019) 3288 final, dostępny na stronie internetowej: https://ec.europa.eu/clima/sites/clima/files/ets/reform/docs/c_2019_3288_en.pdf

(4) Wkłady poszczególnych państw członkowskich w rezerwę stabilności rynkowej od dnia 1 września do dnia 31 grudnia 2019 r. oraz od dnia 1 stycznia do dnia 31 sierpnia 2020 r. zostały opublikowane w sprawozdaniu Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady – Sprawozdanie w sprawie funkcjonowania europejskiego rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla, COM(2019) 557 final, opublikowanym w dniu 31 października 2019 r.

(5) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/410 z dnia 14 marca 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2003/87/WE w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych oraz decyzję (UE) 2015/1814 (Dz.U. L 76 z 19.3.2018, s. 3).

(6) Wielkość ta odpowiada 2 % miesięcznie.

(7) Przydział bezpłatnych uprawnień przez Zjednoczone Królestwo został zawieszony od dnia 1 stycznia 2019 r. Przydział bezpłatnych uprawnień na 2019 r. został wznowiony w lutym 2020 r. i w związku z tym nie jest brany pod uwagę przy obliczaniu podaży uprawnień do dnia 31 grudnia 2019 r. (zob. decyzja Komisji z dnia 17 grudnia 2018 r. w sprawie wydania centralnemu administratorowi polecenia tymczasowego zawieszenia przyjmowania przez dziennik transakcji Unii Europejskiej właściwych procesów w odniesieniu do Zjednoczonego Królestwa dotyczących przydziału bezpłatnych uprawnień do emisji, sprzedaży na aukcji uprawnień do emisji i wymiany międzynarodowych jednostek emisji, C(2018) 8707). Zostanie on natomiast uwzględniony w obliczeniach w przyszłym roku.

(8) Liczba ta obejmuje tzw. „wczesne aukcje”, tj. uprawnienia ważne na okres 2013–2020, które zostały sprzedane na aukcji przed dniem 1 stycznia 2013 r.

(9) Sprzedaż uprawnień na aukcji przez Zjednoczone Królestwo została również zawieszona od dnia 1 stycznia 2019 r. Sprzedaż uprawnień na aukcji przez Zjednoczone Królestwo została wznowiona w marcu 2020 r. i w związku z tym nie jest brana pod uwagę przy obliczaniu podaży uprawnień do dnia 31 grudnia 2019 r. Zostanie ona natomiast uwzględniona w obliczeniach w przyszłym roku.

(10) Zob. Sprawozdanie dotyczące rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla z 2015 r.; COM(2015) 576.

(11) Na podstawie wyciągu z dziennika transakcji Unii Europejskiej (EUTL) z dnia 1 kwietnia 2020 r.

(12) Dostępne na stronie internetowej: http://www.eex.com/en/products/environmental-markets/emissions-auctions/archive oraz https://www.theice.com/marketdata/reports/148

(13) Pierwsza transza 200 milionów uprawnień – sprzedanych w latach 2011 i 2012 oraz druga transza 100 milionów uprawnień – sprzedanych w latach 2013 i 2014; więcej informacji na stronie: https://ec.europa.eu/clima/sites/clima/files/lowcarbon/ner300/docs/summary_report_ner300_monetisation_en.pdf

(14) Na podstawie wyciągu z EUTL z dnia 1 kwietnia 2020 r.

(15) Jeśli chodzi o zweryfikowane emisje za okres 2008–2012 – zob. wyjaśnienia dotyczące sumy przeniesionych uprawnień (pkt 3.1).

(16) Całkowita ilość zweryfikowanych emisji opiera się na wyciągu z EUTL z dnia 1 kwietnia 2020 r. i obejmuje zweryfikowane emisje zgłoszone do dnia 31 marca 2020 r. Nie ujęto w niej zatem emisji zgłoszonych po tej dacie.

(17) C(2018) 2801

(18) C(2019) 3288