KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.10.2014 COM(2014) 639 final SPRAWOZDANIE KOMISJI Wdrożenie europejskiego instrumentu mikrofinansowego Progress – 2013



SPIS TREŚCI 1.WPROWADZENIE3 2.WDRAŻANIE ZA POŚREDNICTWEM PODMIOTÓW UDZIELAJĄCYCH MIKROKREDYTÓW4 2.1.Zawarte umowy4 2.2.Finansowane działania5 2.3.Finansowane i odrzucone wnioski10 3.WDRAŻANIE NA POZIOMIE MIKROKREDYTOBIORCÓW10 3.1.Wielkość mikrokredytów i liczba ostatecznych odbiorców10 3.2.Wpływ mikrofinansowania Progress na kwestie społeczne i zatrudnienie10 3.2.1.Docieranie do grup w niekorzystnej sytuacji10 3.2.2.Niewielkie kwoty mające duże znaczenie12 3.3.Rozmieszczenie wspieranych przedsiębiorców i mikroprzedsiębiorstw pod względem sektorowym i regionalnym12 4.KOMPLEMENTARNOŚĆ I KOORDYNACJA Z INNYMI INSTRUMENTAMI UNII EUROPEJSKIEJ13 5.WNIOSKI I PERSPEKTYWY14 1.WPROWADZENIE W 2013 r. rozpoczęła się druga połowa okresu inwestycyjnego w ramach europejskiego instrumentu mikrofinansowego na rzecz zatrudnienia i włączenia społecznego Progress („mikrofinansowanie Progress”). Uruchomione przez Komisję Europejską („Komisja”) w 2010 r. mikrofinansowanie Progress będzie nadal oferowało swoje produkty podmiotom udzielającym mikrokredytów, aby poprawić dostęp do mikrofinansowania i zwiększyć jego dostępność w Unii Europejskiej (UE), najpóźniej do kwietnia 2016 r. Mikrofinansowanie Progress zostało utworzone decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 283/2010/UE („decyzja”) w celu wsparcia mikrofinansowania za pośrednictwem szeregu instrumentów, w szczególności gwarancji i instrumentów kapitałowych. Oprócz finansowania UE w wysokości 105 mln EUR instrument ten korzysta także z dodatkowych środków w wysokości 100 mln EUR zapewnionych przez Europejski Bank Inwestycyjny. Mikrofinansowanie Progress składa się z dwóch części: w ramach jednej udziela się gwarancji pośrednikom mikrofinansowym (wielostronnym instytucjom finansowym), a w ramach drugiej zapewnia się takim instytucjom inwestycje kapitałowe, takie jak pożyczki i instrumenty kapitałowe. Obydwoma częściami zarządza Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI). Niniejsze sprawozdanie będzie obejmowało analizę działań i rozwoju mikrofinansowania Progress w 2013 r. Większość danych w niniejszym sprawozdaniu podano według stanu na dzień 30 września 2013 r., przy czym jeżeli dostępne były aktualniejsze dane, zostały one wykorzystane. W rezultacie większość zmian z 2013 r. dotyczy okresu od dnia 1 października 2012 r. do dnia 30 września 2013 r. Uzupełniono je informacjami zaczerpniętymi z badania na temat niedoskonałości mikrofinansowania i sposobów ich rozwiązania za pomocą instrumentów finansowych UE pt. „Study on imperfections in the area of microfinance and options how to address them through an EU financial instrument” („badanie”) oraz z przygotowywanej obecnie dla Komisji oceny okresowej mikrofinansowania Progress („ocena okresowa”). Struktura sprawozdania spełnia wymogi określone w decyzji i zgodnie z nimi sprawozdanie rozpoczyna się od informacji dotyczących dotarcia do pośredników i ostatecznych odbiorców. Następnym jego elementem jest analiza społecznych skutków mikrofinansowania Progress i jego komplementarności z innymi instrumentami UE. Sprawozdanie kończy się przedstawieniem perspektyw na przyszłość oraz opinii na temat późniejszego instrumentu finansowego w ramach Europejskiego programu na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych, którego wdrażanie rozpocznie się w drugiej połowie 2014 r.

2.WDRAŻANIE ZA POŚREDNICTWEM PODMIOTÓW UDZIELAJĄCYCH MIKROKREDYTÓW Podmioty udzielające mikrokredytów (tj. jednostki publiczne i prywatne, w tym zarówno banki, jak i instytucje niebędące bankami) odgrywają zasadniczą rolę w osiągnięciu celu mikrofinansowania Progress polegającego na rozdysponowaniu 500 mln EUR za pomocą 46 000 mikrokredytów na rzecz ostatecznych odbiorców. Wzrost liczby podmiotów udzielających mikrokredytów z 26 w 2012 r. do 40 w 2013 r. w ramach 54 operacji oraz zwiększenie zasięgu geograficznego stanowią ważny krok w kierunku osiągnięcia tego celu. 2.1.Zawarte umowy Rodzaje pośredników Jak wyszczególniono poniżej, podział podmiotów udzielających mikrokredytów jest zrównoważony: 18 instytucji niebędących bankami i 20 banków. Są również wśród nich dwie instytucje publiczne. Podmioty, które podpisały umowy od czasu sporządzenia sprawozdania rocznego za 2012 r., zostały wyróżnione pogrubioną czcionką. 18 instytucji niebędących bankami: Microstart, Crédal (BE), Jobs MFI, Mikrofond (BG), Vaekstfonden (DK), Microfinance Ireland (IE), Créa-Sol, Adie, Initiative France (FR), SEFEA (IT), Qredits (NL), Inicjatywa Mikro (PL), FAER, Patria Credit (RO), SKB Leasing (SI), Fair Finance, Ezbob, GLE (UK). 20 banków: Societé Generale Expressbank (BG), Pancretan Cooperative Bank, Cooperative Bank of Peloponnese (EL), Caja Rurales Unidas, Colonya Caixa Pollenca, Laboral Kutxa (ES), BCC Mediocrati, BCC Emilbanca, Banca Popolare di Milano, BCC Bellegra (IT), Cooperative Central Bank (CY), Siauliu Bankas (LT), Erste Bank (AT), FM Bank (PL), Millenium BCP, Banco Espírito Santo (PT), Banca Transilvania (RO), Sberbank banka, Banka Koper (SI), OTP banka (SK). Dwie instytucje publiczne: ICREF (ES), Finmolise (IT). Działalność podmiotów udzielających mikrokredytów w państwach członkowskich W 2013 r. podpisano 25 nowych umów, w tym 15 z podmiotami udzielającymi mikrokredytów, które wcześniej nie otrzymały wsparcia w ramach mikrofinansowania Progress. Pięć z tych umów zawarto z pośrednikami z państw członkowskich, w których wsparcie w ramach mikrofinansowania Progress nie było wcześniej stosowane – z Danii, Słowacji i Zjednoczonego Królestwa (trzech pośredników). Ponadto oczekuje się, że w 2014 r. zawarte zostaną dwie umowy w państwach, które obecnie nie są objęte mikrofinansowaniem Progress (w Szwecji i Chorwacji); tym samym całkowita liczba państw członkowskich objętych programem wynosić będzie 20. Rozmieszczenie geograficzne mikrofinansowania Progress w dniu 31 marca 2014 r. 2.2.Finansowane działania Gwarancje W 2013 r. program służący udzielaniu gwarancji odniósł bardzo duży sukces i w dalszym ciągu cieszy się dużym zainteresowaniem. Liczba pośredników, którzy otrzymali wsparcie w postaci gwarancji, wzrosła z 12 w 2012 r. do 27 pod koniec 2013 r. Ponieważ obecnie trwają prace nad kolejnymi umowami gwarancyjnymi, istnieje możliwość, że zapewniony przez UE całkowity budżet przeznaczony na gwarancje i wynoszący 23,8 mln EUR (po odliczeniu opłat pobieranych przez EFI) zostanie w pełni wykorzystany do końca 2014 r. Instrumenty kapitałowe Mimo dostępności szeregu różnych instrumentów kapitałowych w 2013 r. korzystano tylko z pożyczek uprzywilejowanych. W sumie udzielono dziewięciu pożyczek uprzywilejowanych istniejącym lub nowym pośrednikom. Ten rodzaj instrumentu jest zdecydowanie najbardziej popularny wśród pośredników, ponieważ jest mniej złożony niż inne instrumenty. Ze względu na okres inwestycyjny niezbędny w przypadku inwestycji kapitałowych EFI przestał oferować ten konkretny instrument kapitałowy od kwietnia 2014 r. Niemniej celem szczegółowym nowego Europejskiego programu na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (zob. sekcja 5) jest zwiększenie potencjału instytucjonalnego podmiotów udzielających mikrokredytów. Inwestycje typu kapitałowego w ramach programu odegrają kluczową rolę w osiągnięciu tego celu.

Przegląd operacji mikrofinansowania Progress – stan na dzień 31 grudnia 2013 r. Poniższa tabela pokazuje, że niektórzy pośrednicy otrzymali zarówno gwarancję, jak i pożyczkę. Należy jednak zauważyć, że te dwa instrumenty zawsze obejmują różne portfele, tj. gwarancja w ramach mikrofinansowania Progress nie może zostać wykorzystana na pokrycie mikrokredytów finansowanych z pożyczki w ramach mikrofinansowania Progress. Z tabeli wynika również, że niektórzy pośrednicy byli w stanie uzyskać ten sam rodzaj wsparcia wielokrotnie. Sytuacja taka mogła wynikać z faktu, że zdołali oni wypłacić wystarczającą liczbę mikrokredytów, co pozwoliło im ubiegać się o nowe wsparcie (np. Microstart), lub z faktu, że ten sam instrument wykorzystano do udzielania mikrokredytów klientom o różnej charakterystyce, a zatem ten sam instrument obejmuje różne portfele (np. druga i trzecia gwarancja udzielona FM Bank). W rezultacie skutecznego wdrażania mikrofinansowania Progress zwiększono zobowiązania do udzielenia pożyczki na rzecz FAER i Inicjatywy Mikro. Adie również otrzymało dużą pożyczkę poza podpisaną pod koniec 2012 r. umową gwarancyjną. Tabela 1: Operacje mikrofinansowania Progress – stan na dzień 31 grudnia 2013 r. (Nowe operacje zostały wyróżnione pogrubioną czcionką) Państwo członkowskie Pośrednik Instrument Wsparcie na rzecz

pośrednika (EUR) BE microStart Gwarancja 100 000 Gwarancja 200 000 BE Crédal Société Coopérative Gwarancja 300 000 BG JOBS MFI Pożyczka uprzywilejowana 6 000 000 Gwarancja 200 000 BG Mikrofond Pożyczka uprzywilejowana 3 000 000 BG Societe Generale Expressbank Pożyczka uprzywilejowana 8 500 000 DK Vaekstfonden Gwarancja 200 000 IE Microfinance Ireland Gwarancja 1 400 000 (First Step) Gwarancja 100 000 EL Pancretan Cooperative Bank Gwarancja 900 000 EL Cooperative Bank of Peloponnese Pożyczka uprzywilejowana 4 000 000 ES ICREF Pożyczka uprzywilejowana 4 000 000 ES Caja Rurales Unidas Pożyczka uprzywilejowana 8 000 000 ES Colonya Caixa Pollenca Gwarancja 300 000 ES Laboral Kutxa Gwarancja 800 000 FR Créa-Sol Pożyczka uprzywilejowana 1 000 000 Pożyczka uprzywilejowana 1 000 000 FR Adie Gwarancja 2 300 000 Pożyczka uprzywilejowana 5 000 000 FR Initiative France Gwarancja 500 000 IT SEFEA Pożyczka uprzywilejowana 2 000 000 IT BCC Mediocrati Pożyczka uprzywilejowana 3 000 000 IT BCC Emilbanca Pożyczka uprzywilejowana 2 000 000 IT Banca Popolare di Milano Pożyczka na zasadzie podziału ryzyka 4 000 000 IT BCC Bellegra Pożyczka uprzywilejowana 1 300 000 IT Finmolise Pożyczka uprzywilejowana 1 000 000 CY Cooperative Central Bank Pożyczka uprzywilejowana 4 000 000 LT Siauliu Bankas Pożyczka uprzywilejowana 5 000 000 NL Qredits Gwarancja 1 300 000 Gwarancja 1 700 000 AT Erste Bank Gwarancja 500 000 PL Inicjatywa Mikro Pożyczka uprzywilejowana 3 900 000 Pożyczka uprzywilejowana 3 200 000 PL FM Bank Gwarancja 800 000 Gwarancja 1 300 000 Gwarancja 900 000 PT Millenium bcp Gwarancja 300 000 Gwarancja 500 000 PT Banco Espírito Santo Pożyczka uprzywilejowana 8 800 000 RO FAER Pożyczka uprzywilejowana 1 000 000 Pożyczka uprzywilejowana 1 000 000 RO Patria Credit Gwarancja 1 000 000 Pożyczka uprzywilejowana 8 000 000 RO Banca Transilvania Pożyczka uprzywilejowana 7 500 000 Gwarancja 1 700 000 SI Sberbank banka Pożyczka podporządkowana 8 800 000 SI Banka Koper Gwarancja 600 000 SI SKB Leasing Pożyczka uprzywilejowana 9 000 000 SK OTP banka Gwarancja 1 300 000 UK Fair Finance Gwarancja 200 000 UK EZBOB Gwarancja 400 000 UK GLE Gwarancja 900 000 18 państw członkowskich 40 podmiotów udzielających mikrokredytów 54 umowy 134 700 000* * W przypadku umów pożyczki uwzględniono wkład ze strony EBI Wartości finansowe Całkowite zobowiązanie na rzecz podmiotów udzielających mikrokredytów wynosi 134,7 mln EUR (w tym gwarancje, w przypadku których łączna maksymalna kwota wynosi 20,7 mln EUR), a całkowita kwota wypłaconych instrumentów kapitałowych wynosi 60,17 mln EUR. Wynika to z faktu, że wypłata nie następuje niezwłocznie po podpisaniu umowy i może zostać rozłożona na wiele rat, których wypłata jest uzależniona od spełnienia warunków umowy. Zasadniczo instytucje niebędące bankami szybciej wnioskują o wypłaty niż banki. Sytuacja przedstawia się odmiennie w przypadku gwarancji, częściowo ze względu na charakter tego produktu. Gwarancje nie są wypłacane tak, jak inwestycje kapitałowe. Można je uruchomić w przypadku niewykonania zobowiązania i pokrywają one tylko część portfela podmiotu udzielającego mikrokredytów. Z przyczyn podobnych jak w poprzednim roku kwota netto uruchomionych gwarancji, tj. 1,34 mln EUR, jest stosunkowo niska, przy czym za prawie 90 % tej kwoty odpowiadają FM Bank i Qredits. W miarę upływu czasu spodziewany jest znaczny wzrost kwoty netto uruchomionych gwarancji. Według stanu na koniec marca 2014 r. kwota ta wzrosła do 2,11 mln EUR. Osiągnięty efekt dźwigni finansowej Efekt dźwigni finansowej wyjaśnia, w jaki sposób cel wynoszący 500 mln EUR w postaci mikrokredytów może zostać osiągnięty przy pomocy początkowego finansowania UE wynoszącego 100 mln EUR. Dzięki współinwestowaniu ze strony Europejskiego Banku Inwestycyjnego osiągnięto dźwignię na poziomie około dwóch, a wynik ten jest ponadto pomnażany przez dźwignię uzyskaną na poziomie podmiotów udzielających mikrokredytów. Najwyższą dźwignię finansową zapewniają gwarancje. Innym najczęściej stosowanym instrumentem jest pożyczka uprzywilejowana. W przypadku tego konkretnego rodzaju finansowania trudno jest osiągnąć efekt dźwigni finansowej w odniesieniu do pierwotnego finansowania, ponieważ czasami pośrednik po prostu udziela kolejnych pożyczek z kwoty przekazanej w ramach mikrofinansowania Progress. Jednak nawet w przypadku pożyczki uprzywilejowanej od niektórych pośredników wymagano dźwigni na poziomie 1,5 lub 2, a w wyjątkowych sytuacjach określono bardzo wysoki poziom dźwigni wynoszący 5. Zgodnie z ostatnimi prognozami EFI mikrofinansowanie Progress osiągnie docelowy poziom dźwigni wynoszący 5, mimo że pożyczki uprzywilejowane przeważają wśród instrumentów kapitałowych. Wynika to przede wszystkim z wyższego niż przewidywany efektu dźwigni umów gwarancyjnych. 2.3.Finansowane i odrzucone wnioski Kilku wnioskodawców nie zdołało ukończyć procedury składania wniosku i nie otrzymało zgody Komisji (na gwarancje) na potrzeby mikrofinansowania Progress. Podobnie jednak jak w poprzednich latach formalne odrzucenie wniosku przez Zarząd EFI jest mało prawdopodobne, gdyż otrzymuje on wyłącznie gruntownie sprawdzone wnioski. W ocenie okresowej przedstawiona zostanie bardziej dogłębna analiza przyczyn nieukończenia procedury składania wniosku. 3.WDRAŻANIE NA POZIOMIE MIKROKREDYTOBIORCÓW

Jak wynika z najnowszych prognoz, do dnia 31 marca 2014 r. ponad 20 000 ostatecznych odbiorców otrzymało mikrokredyty na łączną kwotę 182 mln EUR. Stanowi to znaczny wzrost, niemniej ciągle istnieje na rynku luka, którą należy wypełnić. W badaniu oszacowano, że łączna kwota niespłaconych odsetek na poziomie ostatecznych odbiorców w Europie wynosi 2,7 mld EUR. 3.1.Wielkość mikrokredytów i liczba ostatecznych odbiorców Na dzień sprawozdawczy liczba ostatecznych odbiorców wynosiła 12 690, a niektórzy z nich korzystali z więcej niż jednego mikrokredytu. Dokładniej mówiąc, 5 942 klientów skorzystało z 6 236 mikrokredytów o wartości 51,6 mln EUR pożyczonych za pośrednictwem podmiotów udzielających mikrokredytów dzięki instrumentom kapitałowym. Gwarancje pozwoliły pośrednikom na udzielenie 7 016 mikrokredytów, na łączną kwotę 69,3 mln EUR, 6 748 mikrokredytobiorcom. Niemniej nie wszyscy zainteresowani przedsiębiorcy ubiegają się o mikrokredyt z powodzeniem. Na podstawie wskaźnika odrzuceń szacuje się, że prawie 2 000 wniosków o pożyczkę objętą wsparciem w ramach instrumentów kapitałowych zostało odrzuconych. 3.2.Wpływ mikrofinansowania Progress na kwestie społeczne i zatrudnienie Z określonych w decyzji celów mikrofinansowania Progress jasno wynika, że kluczowe znaczenie będzie miało docieranie do grup w niekorzystnej sytuacji. 3.2.1.Docieranie do grup w niekorzystnej sytuacji Dane dotyczące wpływu mikrofinansowania Progress na kwestie społeczne są co roku zbierane na poziomie mikrokredytobiorców i przekazywane Komisji. Zgodnie z oceną okresową konieczność zgłaszania tych danych nie stanowi znaczącego obciążenia dla podmiotów udzielających mikrokredytów. Wymóg ten może stanowić większe wyzwanie dla tych podmiotów, które nadal stosują systemy w dużej mierze oparte na formie papierowej. Spełnianie wymogu dotyczącego zgłaszania wpływu na kwestie społeczne mogłoby w związku z tym pozytywnie wpłynąć na ogólną administrację podmiotów udzielających mikrokredytów. Przedstawione poniżej dane nie uwzględniają jednak wszystkich ostatecznych odbiorców, ponieważ dane te nie są dostępne w odniesieniu do wszystkich z nich. Tworzenie miejsc pracy poprzez samozatrudnienie i tworzenie nowych przedsiębiorstw Przedsiębiorczość jest często postrzegana jako realna alternatywa dla pracy najemnej i może stać się potężnym narzędziem do walki z bezrobociem. Trudności związane z dostępem do finansowania stanowią jedną z głównych przeszkód dla początkujących przedsiębiorców; była to jedna z głównych przyczyn stojących za stworzeniem mikrofinansowania Progress. Sprawozdania dotyczące wpływu na kwestie społeczne za 2013 r. potwierdzają, że przy wystarczającym finansowaniu przedsiębiorczość może się rozwijać i może pomagać grupom w niekorzystnej sytuacji znaleźć sposób na wyjście z bezrobocia. W momencie składania wniosku o mikrokredyt 60 % osób, w odniesieniu do których dostępne są dane, było bezrobotnych lub nieaktywnych zawodowo, co stanowi znacznie wyższy wynik niż 32 % zgłoszone w 2012 r. Ponieważ mikrokredytobiorcy korzystający z mikrofinansowania Progress często nie mają dostępu do innych form finansowania, prawdopodobne jest, że pozostaliby oni bezrobotni, gdyby nie otrzymali mikrokredytu sponsorowanego w ramach mikrofinansowania Progress. Około 38 % zarejestrowanych odbiorców było zatrudnionych, prawie 2 % nie udzieliło odpowiedzi, a pozostali studiowali. Kobiety przedsiębiorcy Ponad 36 % zarejestrowanych przedsiębiorców to kobiety, co stanowi nieznaczny spadek w porównaniu z 39 % zgłoszonymi w ubiegłym roku. Trzy spośród dziewiętnastu podmiotów, które dostarczyły dane do dnia sprawozdawczego, zgłosiły większy odsetek pożyczek udzielonych kobietom niż mężczyznom w tym roku. Podmioty te to dwa portugalskie banki Millenium bcp (50,03 %) i Banco Espírito Santo (58 %) oraz litewski Siauliu Bankas (67 %). Dziewięć innych podmiotów również wskazuje wysoki udział kobiet wśród swoich klientów – około 40 % ich portfeli. Przedsiębiorczość młodzieży i osób starszych Chociaż większość kredytobiorców należy do głównej grupy wiekowej od 25 do 54 lat (84,4 %), zgromadzone dane pokazują, że w mikrofinansowaniu Progress w dalszym ciągu bierze udział znacząca grupa osób poniżej 25 roku życia, tj. 5,9 % ostatecznych odbiorców pochodzi z tej grupy wiekowej (w porównaniu z 5,2 % w ubiegłym roku). Ocena okresowa będzie zawierała dokładniejszy podział ze względu na wiek. Wspieranie mniejszości Informacje dotyczące wspierania mniejszości pozostają ograniczone ze względu na ograniczenia prawne lub delikatny charakter tej kwestii. Oczekuje się, że więcej informacji zostanie zgromadzonych w ramach oceny okresowej, w której oprócz kwestionariuszy zastosowane zostaną wywiady indywidualne. Z dostępnych informacji wynika jednak, że niektórzy pośrednicy mają wielu klientów pochodzących ze społeczności romskich, np. Adie we Francji i Mikrofond w Bułgarii.

Wykształcenie Mikrokredytobiorcy korzystający z mikrokredytów znacznie różnią się pod względem wykształcenia – w grupie tej znajdują się zarówno osoby nieposiadające formalnego wykształcenia, jak i osoby z wyższym wykształceniem. Najwięcej wysiłku w dotarcie do osób z wykształceniem podstawowym lub osób nieposiadających formalnego wykształcenia włożyły dwa francuskie podmioty. BCC Mediocrati i Millenium bcp mają jednak największy odsetek odbiorców z wykształceniem na poziomie pomaturalnym lub wyższym. Największa grupa przedsiębiorców, tj. 42,89 % według dostępnych danych, posiada wykształcenie średnie. Trwały wpływ Niższa liczba zgłoszonych uruchomionych gwarancji sugeruje, że ostateczni odbiorcy lepiej radzą sobie ze spłacaniem swoich mikrokredytów. Oznacza to, że albo kontynuują prowadzenie swojej działalności gospodarczej, albo podjęli pracę najemną. Badanie przeprowadzone wśród mikrokredytobiorców w ramach oceny okresowej dostarczy dodatkowych informacji na temat obecnej sytuacji ostatecznych odbiorców. 3.2.2.Niewielkie kwoty mające duże znaczenie Mikrokredyty są z definicji ograniczone do kwoty 25 000 EUR. Ocena okresowa wykazała, że jeden z pośredników uważa ten limit za zbyt niski. Jak pokazują doświadczenia z poprzednich lat, limit ten jest jednak rzadko osiągany. 30 % mikrokredytów zabezpieczonych gwarancjami nie przekracza kwoty 5 000 EUR, zaś 40 % mieści się w przedziale od 5 000 EUR do 10 000 EUR. Trudno jest wskazać wyraźną prawidłowość w zakresie ich wielkości. Na przykład niebędąca bankiem wielostronna instytucja finansowa z Europy Zachodniej mogła udzielić zarówno kilku z najmniejszych mikrokredytów (np. Microstart), jak i tych największych (np. Qredits). Sytuacja wygląda bardzo podobnie w przypadku mikrokredytów udzielonych za pośrednictwem instrumentów kapitałowych. 70 % z nich nie przekracza kwoty 10 000 EUR, a 51,3 % – kwoty 5 000 EUR. 3.3.Rozmieszczenie wspieranych przedsiębiorców i mikroprzedsiębiorstw pod względem sektorowym i regionalnym Rozmieszczenie wspieranych mikroprzedsiębiorstw pod względem sektorowym Rozmieszczenie pod względem sektorowym jest zasadniczo podobne do rozmieszczenia w 2012 r., tj. ponad połowa ostatecznych odbiorców działa w sektorze handlu (wzrost o 3 % od ostatniego roku) i rolnictwa (spadek o 7 %). Rozmieszczenie wspieranych mikroprzedsiębiorstw pod względem regionalnym Poniższa mapa pokazuje liczbę odbiorców w podziale na regiony NUTS1 według stanu na dzień 30 września 2013 r. i przedstawia znaczny zasięg geograficzny mikrofinansowania Progress. W niektórych państwach, w których podmioty udzielające mikrokredytów podpisały umowy w ramach mikrofinansowania Progress, może nie być jeszcze żadnych odbiorców, ponieważ zwykle musi minąć trochę czasu między podpisaniem umowy a faktycznym udzieleniem mikrokredytów przez pośrednika. 4.KOMPLEMENTARNOŚĆ I KOORDYNACJA Z INNYMI INSTRUMENTAMI UNII EUROPEJSKIEJ W celu lepszego dotarcia do ostatecznych odbiorców i dalszego rozwoju rynku mikrofinansowego w UE mikrofinansowanie Progress dąży do stworzenia wartości dodanej poprzez zapewnienie skutecznej koordynacji i inteligentnej komplementarności z innymi instrumentami UE. Wszystkie podmioty udzielające mikrokredytów mają obowiązek współpracować z organizacjami świadczącymi usługi szkoleniowe i doradcze, zwłaszcza z tymi wspieranymi w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Zgodnie ze wstępnymi wynikami oceny okresowej wymóg ten spełniło około 50 % podmiotów udzielających mikrokredytów. Komisja rozumie znaczenie usług rozwoju przedsiębiorstw dla osób samozatrudnionych i mikroprzedsiębiorstw, szczególnie wywodzących się z grup w niekorzystnej sytuacji. Dlatego też Komisja nadal wymaga, aby EFI egzekwował zgodność z tym kluczowym wymogiem. Samo mikrofinansowanie Progress nie jest w stanie całkowicie pokryć luki na rynku zidentyfikowanej w badaniu. Komisja zachęca państwa członkowskie do większej aktywności w oferowaniu krajowych systemów instrumentów mikrofinansowych, w szczególności dzięki wykorzystaniu środków otrzymanych przez te państwa w ramach EFS. Nowy Europejski program na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych pomoże wypełnić tę lukę. Program obejmuje trzy osie: Progress, EURES oraz mikrofinansowanie i przedsiębiorczość społeczna. W ramach trzeciej osi budżet w wysokości co najmniej 86 mln EUR zostanie przeznaczony na mikrofinansowanie, które będzie bazowało na działaniach podejmowanych w ramach mikrofinansowania Progress, jak również będzie obejmowało nowe działania (m.in. działania dotyczące budowania potencjału). Oprócz tego budżetu zwroty z mikrofinansowania Progress zostaną przeznaczone na dodatkowe wsparcie w ramach trzeciej osi Europejskiego programu na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych. Oczekuje się, że zwroty te będą wpływały począwszy od 2018 r. z udziału Komisji w całym budżecie instrumentów kapitałowych.