Europejskie Centrum Doradztwa Inwestycyjnego będzie zapewniało pomoc techniczną w aspekcie bardziej lokalnym za pośrednictwem umów zawartych z odpowiednimi podmiotami lokalnymi. Bardziej ukierunkowana i zindywidualizowana pomoc techniczna będzie również dostępna dla projektów, w których uczestniczy kilka państw członkowskich, dla projektów przyczyniających się do realizacji celów COP21 oraz na potrzeby połączenia EFIS z innymi źródłami unijnego finansowania, takimi jak europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne, program „Horyzont 2020” czy instrument „Łącząc Europę”. W tym kontekście we wniosku dotyczącym EFIS 2.0 przewidziano również, że Centrum powinno aktywnie przyczyniać się do osiągnięcia celu, jakim jest sektorowa i geograficzna dywersyfikacja EFIS, poprzez wspieranie EBI w wysiłkach na rzecz uruchomienia nowych projektów na szczeblu lokalnym, gdy zachodzi taka potrzeba.

Proponuje się również zwiększenie przejrzystości decyzji inwestycyjnych i procedur zarządzania. Komitet inwestycyjny będzie musiał bardziej szczegółowo przedstawiać w swoich decyzjach, które są podawane do wiadomości publicznej, przyczyny, dla których uznaje, że dane działanie powinno zostać objęte gwarancją UE, zwłaszcza jeżeli chodzi o dodatkowość. Co więcej po podpisaniu umowy w sprawie objęcia działania gwarancją UE publikowana będzie tabela wskaźników. Ponadto we wniosku przewiduje się również nałożenie na EBI i Europejski Fundusz Inwestycyjny (EFI) obowiązku informowania beneficjentów końcowych, w tym MŚP, o istnieniu wparcia z EFIS.

Oprócz przedłużenia okresu funkcjonowania i zwiększenia zdolności Funduszu na mocy przyjętego dzisiaj wniosku ustawodawczego wzmocniono dodatkowość, koncentrując się na niedoskonałościach rynku i nieoptymalnych poziomach inwestycji, aby zapewnić wyższy poziom przyciągania sektora prywatnego. Aby zmaksymalizować swój wpływ, oprócz podnoszenia poziomów inwestycji EFIS powinien w dalszym ciągu koncentrować się przede wszystkim na jakości projektów inwestycyjnych (dając pierwszeństwo projektom prowadzącym do zwiększenia produktywności i konkurencyjności). Transgraniczne projekty infrastrukturalne, w tym usługi powiązane, zostały wyraźnie wskazane jako zapewniające dodatkowość ze względu na ich znaczenie dla jednolitego rynku. Ponadto w przyszłości EFIS w jeszcze większym stopniu skoncentruje się na zrównoważonych inwestycjach w poszczególnych sektorach, aby w dalszym ciągu osiągać cele określone w porozumieniu klimatycznym z Paryża (COP21) oraz aby wspomóc realizację przejścia na zasobooszczędną i bezemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym zgodnie z programem działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 i celami zrównoważonego rozwoju. Proponuje się również przeznaczenie większej części finansowania dla MŚP, biorąc pod uwagę fakt, że absorpcja środków finansowych przez rynek następuje szczególnie szybko w segmencie MŚP, w którym wyniki EFIS znacznie przerosły oczekiwania. Opracowano również szereg nowych instrumentów finansowych, które łączą zasoby programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz EFIS i mają na celu zwiększenie wsparcia na rzecz przedsiębiorczości społecznej oraz mikrofinansowania.

Komisja jest zdecydowana przedłużyć okres funkcjonowania EFIS oraz zwiększyć jego zdolność finansową. EFIS został początkowo ustanowiony na okres trzech lat w celu uruchomienia inwestycji strategicznych o wartości co najmniej 315 mld EUR. Ze względu na sukces Funduszu Komisja zdecydowała się przedstawić rozporządzenie zmieniające, na mocy którego okres funkcjonowania EFIS zostanie przedłużony, a jego zdolności – zwiększone. Pomoże to również uniknąć ewentualnych zakłóceń finansowania i zapewni promotorów o możliwości dalszego przygotowywania projektów, które zostaną przedłożone po zakończeniu wstępnego okresu inwestycji. Przedstawione dzisiaj prawne przedłużenie okresu funkcjonowania Funduszu obejmuje okres obowiązywania obecnych wieloletnich ram finansowych i do 2020 r. powinno przełożyć się na inwestycje o łącznej wartości co najmniej pół biliona euro. Aby jeszcze bardziej zwiększyć zdolności EFIS i osiągnąć cel, jakim jest podwojenie docelowego poziomu inwestycji, Komisja wzywa państwa członkowskie, aby również priorytetowo potraktowały wnoszenie swoich wkładów. W okresie po 2020 r. Komisja zamierza przedstawić niezbędne wnioski w celu zapewnienia, by inwestycje strategiczne były kontynuowane na zrównoważonym poziomie.

Inteligentne i zrównoważone inwestowanie jest niezbędne to tego, by zwiększyć zatrudnienie i pobudzić wzrost gospodarczy zarówno w Europie, jak i na świecie.

Usunięcie przeszkód dla inwestycji oraz dalsze pogłębianie jednolitego rynku (trzeci filar)

Ogólne otoczenie biznesowe ma duże znaczenie dla promowania zrównoważonych inwestycji. Niektóre wysiłki na rzecz poprawy tego środowiska muszą zostać przeprowadzone na szczeblu krajowym; innym wyzwaniom można skutecznie stawić czoła na szczeblu europejskim. W ramach działań na rzecz poprawy europejskiego otoczenia inwestycyjnego Komisja przedstawiła już konkretne inicjatywy mające na celu wsparcie inwestycji i ułatwienie finansowania gospodarki realnej, takie jak obniżenie opłat kapitałowych dla zakładów ubezpieczeń i zakładów reasekuracji w przypadku inwestycji infrastrukturalnych oraz przyjęcie praktycznych wytycznych w sprawie stosowania zasad pomocy państwa w kontekście finansowania infrastruktury ze środków publicznych. Ponadto strategie: unia energetyczna, unia rynków kapitałowych, jednolity rynek i jednolity rynek cyfrowy oraz pakiet dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym i międzynarodowe umowy handlowo-inwestycyjne zawierają szczególne środki, które – gdy zostaną w pełni wdrożone – usuną przeszkody, będą promowały innowacje oraz doprowadzą do dalszej poprawy otoczenia inwestycyjnego. Na przykład unia energetyczna przyczyni się do zwiększenia pewności ex ante w odniesieniu do rachunkowości publicznej poszczególnych sektorów takich jak efektywność energetyczna. Eurostat jeszcze bardziej rozwinął i objaśnił istotne zasady rachunkowości publicznej (ESA 2010), w szczególności w obszarze partnerstw publiczno-prywatnych (PPP). W dniu 29 września 2016 r. zostaną opublikowane wytyczne dotyczące statystycznego ujęcia PPP, opracowane we współpracy z EBI i skierowane głównie do prywatnych zainteresowanych stron. Publikacji tej będzie towarzyszyła aktywna kampania o szerokim zasięgu. Ponadto, jak podkreślono w komunikacie z dnia 1 czerwca, Eurostat ściśle monitoruje wpływ zasad rachunkowości publicznej na tworzenie PPP w różnych sektorach i we właściwych przypadkach podejmuje dalsze działania.

Unia rynków kapitałowych pomoże zwalczać bariery finansowe dla inwestycji. W tym celu rozważa się wprowadzenie dalszych zmian do dyrektywy Wypłacalność II w odniesieniu do inwestycji ubezpieczycieli w przedsiębiorstwa infrastrukturalne oraz w odniesieniu do ram regulacyjnych kapitału wysokiego ryzyka. W ramach zbliżającej się zmiany przepisów w zakresie bankowości, która zostanie przyjęta przed końcem roku, Komisja zaproponuje również obniżenie opłat kapitałowych, które mają zastosowanie do banków, gdy inwestują one w aktywa infrastrukturalne. Inicjatywy na rzecz dalszego wzmocnienia jednolitego rynku towarów i usług mają również zasadnicze znaczenie dla uwolnienia pełnego potencjału inwestycji w Europie. Strategia jednolitego rynku pomoże stworzyć nowe możliwości biznesowe i usunąć istniejące bariery regulacyjne i administracyjne, w szczególności dla usługodawców, którzy chcą rozszerzyć swoją działalność w całej Europie. Trwają prace nad konkretnymi wnioskami dotyczącymi egzekwowania zasad jednolitego rynku oraz środków w obszarze usług biznesowych, restrukturyzacji i niewypłacalności przedsiębiorstw, a także nad utworzeniem prostego, nowoczesnego i odpornego na oszustwa finansowe systemu VAT. Strategia jednolitego rynku cyfrowego zwiększy pewność regulacyjną w sektorze cyfrowym. Komisja rozważa opracowanie ram jednolitego zezwolenia unijnego, które miałoby bezpośrednie zastosowanie do dużych projektów o wymiarze transgranicznym lub dużych platform inwestycyjnych obejmujących współfinansowanie krajowe.

Państwa członkowskie powinny zwiększyć swoje wysiłki na rzecz wdrożenia niezbędnych reform ukierunkowanych na zniesienie zidentyfikowanych w kontekście europejskiego semestru barier dla inwestycji. Dotyczy to takich obszarów, jak niewypłacalność, udzielanie zamówień publicznych, systemy sądowe oraz skuteczność administracji publicznej czy przepisów sektorowych. Reformy te wskazane w zaleceniach dla poszczególnych krajów stanowią niezbędny warunek utrzymania i zwiększenia poziomów inwestycji w państwach członkowskich, przy uwzględnieniu specyfiki danego państwa. Zalecenia dotyczące reform w obszarze inwestycji będą omawiane jesienią w różnych składach Rady. W tym kontekście oraz w ramach przygotowywania europejskiego semestru na 2017 r. Komisja zaktualizuje również oceny wyzwań, przed jakimi stoją otoczenia inwestycyjne państw członkowskich. Oceny te zostaną ponownie opublikowane wraz z roczną analizą wzrostu gospodarczego.

II. Europejski Plan Inwestycji Zewnętrznych

Inwestycje są również podstawowym czynnikiem, jeżeli chodzi o przekształcanie polityki rozwoju i pomocy, aby lepiej wspierała osiąganie celów zrównoważonego rozwoju oraz wspomagała rozwiązywanie problemów zarówno w krajach objętych unijną polityką sąsiedztwa, jak i krajach Afryki. Inteligentne i zrównoważone inwestycje mogą odgrywać zasadniczą rolę w zwiększaniu zatrudnienia i pobudzaniu wzrostu gospodarczego w krajach rozwijających się, zwiększaniu stabilności i poprawie warunków lokalnych w dotkniętych konfliktem państwach, w których sytuacja jest niestabilna.

W dniu 28 czerwca 2016 r. Rada Europejska poparła wniosek Komisji w sprawie nowych ram partnerstwa z państwami trzecimi . Ramy te opierają się na założeniu, że stawianie czoła wyzwaniu, jakie stanowi migracja, wymaga podjęcia wspólnych wysiłków, które zostaną wpisane w ogólne stosunki UE z krajami partnerskimi i które zostaną objęte wsparciem w ramach wszystkich odnośnych unijnych polityk i narzędzi. Aby rozwiązać kwestię przepływów migracyjnych, zawierane są porozumienia z krajami partnerskimi, które mają na celu osiągnięcie celów krótkoterminowych, jakimi są ratowanie życia na morzu, zwiększenie wskaźnika powrotów i umożliwienie migrantom i uchodźcom pozostania w pobliżu domu.

Konieczne jest opracowanie nowego podejścia, które będzie miało na celu rozwiązanie problemów leżących u podstaw migracji zarówno w Afryce, jak i w krajach objętych unijną polityką sąsiedztwa, poprzez finansowanie inwestycji i zwalczanie barier dla inwestycji prywatnych. W 2015 r. ponad 60 mln ludzi opuściło swoje miejsca pochodzenia w poszukiwaniu lepszego życia. Część z nich szukało schronienia przez konfliktami i wojnami, a część wybrało migrację z powodu ograniczonych możliwości ekonomicznych w miejscu zamieszkania. Z państw północnoafrykańskich i państw Bliskiego Wschodu pochodziło około 40 % wszystkich wysiedleńców na całym świecie, a z Afryki Subsaharyjskiej – kolejne 30 %. Duża liczba wysiedleńców i słabe perspektywy ekonomiczne to wspólne wyzwanie zarówno dla Unii, jak i jej krajów partnerskich.

Polityka zewnętrzna Unii, a w szczególności jej polityka rozwojowa i polityka sąsiedztwa, mają na celu promowanie unijnych wartości i interesów, także poprzez promowanie dobrobytu. Wzrost gospodarczy stanowi warunek wstępny zrównoważonego rozwoju, lecz w krajach rozwijających się jest on obecnie na najniższym poziomie od 2003 r. Globalny kryzys ekonomiczny pogłębił destabilizację i konflikty w Afryce i krajach objętych unijną polityką sąsiedztwa, co doprowadziło do wzrostu ogólnego zadłużenia. Przedsiębiorstwa zmagają się z zapaścią kredytową, która ogranicza dostęp do finansowania dla bardzo potrzebnych inwestycji. Niezrównoważone wykorzystanie zasobów naturalnych często pozbawia kraje rozwijające się potencjalnych źródeł wzrostu gospodarczego.

Jeżeli chodzi o bezpośrednie inwestycje zagraniczne (BIZ) na rzecz krajów rozwijających się, zaledwie 6 % z nich trafia do państw, w których sytuacja jest niestabilna , w rezultacie czego poziom inwestycji przypadający na jednego mieszkańca spada do poziomu, który jest pięciokrotnie niższy niż w innych krajach rozwijających się. Podobnie w państwach, w których sytuacja jest niestabilna, koszt założenia działalności gospodarczej jest niemal trzykrotnie wyższy niż w innych państwach, w których sytuacja jest stabilna. Mimo trwającego wzrostu demograficznego tempo wzrostu gospodarczego w Afryce spadło do poziomu, który jest najniższy od lat. W połączeniu z istotnymi problemami w zakresie bezpieczeństwa tendencja ta pogłębia ubóstwo, hamuje zrównoważony rozwój i skutkuje powstaniem warunków gospodarczych i społecznych, które często stanowią podstawowe przyczyny migracji.

Położenie większego nacisku na inwestycje jest również zasadniczym elementem programu działań ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030, określonych w nim celów zrównoważonego rozwoju oraz programu działań na rzecz finansowania rozwoju z Addis Abeby. Chociaż oficjalna pomoc rozwojowa w dalszym ciągu ma podstawowe znaczenie dla państw najbiedniejszych oraz państw, w których sytuacja jest niestabilna, w kontekście ich wysiłków na rzecz walki z ubóstwem i osiągnięcia zrównoważonego rozwoju, rośnie znaczenie innych środków finansowania naszych krajów partnerskich, w tym inwestycji, wymiany handlowej, uruchomienia środków krajowych i dobrych rządów. Na płaszczyźnie ekonomicznej potrzebne jest opracowanie nowego podejścia przyciągającego w szczególności inwestycje sektora prywatnego, aby wygenerować inwestycje na skalę niezbędną do stawienia czoła wyzwaniom ekonomicznym, społecznym i środowiskowym. Zobowiązania podjęte w Addis Abebie przez społeczność międzynarodową , w tym Unię i jej państwa członkowskie, mają na celu promowanie dobrobytu ekonomicznego sprzyjającego włączeniu społecznemu w celu poprawy dobrobytu ludzi przy jednoczesnej ochronie środowiska. W ramach tego procesu zasadnicze znaczenie ma promowanie przystępnego cenowo i stabilnego dostępu do finansowania.

Nowe ukierunkowane podejście pomoże wesprzeć zrównoważony rozwój w krajach partnerskich, które z kolei staną się rynkami wzrostu gospodarczego w przyszłości. Za pośrednictwem handlu i inwestycji, między innymi z Europy, zapewni ono również możliwości dla przedsiębiorstw prywatnych, wspierając zarazem europejską dyplomację gospodarczą i przyczyniając się do wzrostu gospodarczego w Europie. Podejście to będzie wspierać wdrożenie nowych ram partnerstwa zaproponowanych krajom partnerskim przez UE.

Aby osiągnąć te cele, które w pełni wpisują się w globalną strategię UE w dziedzinie polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz zmienioną europejską politykę sąsiedztwa , Komisja po raz pierwszy przedstawia ambitny plan, wyjściowo adresowany do krajów Afryki i krajów objętych unijną polityką sąsiedztwa. Plan ten będzie również stanowił istotny wkład, który UE przedstawi swoim partnerom podczas nadchodzącego Zgromadzenia Ogólnego ONZ w Nowym Jorku, podczas którego najważniejszym tematem rozmów będzie ogólnoświatowy podział odpowiedzialności za stawienie czoła długoterminowym tendencjom w obszarze migracji.

Pakiet związany z planem inwestycji zewnętrznych W skład przyjętego dziś przez Komisję pakietu EPIZ wchodzą: 1.wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR) oraz ustanowienia gwarancji EFZR i funduszu gwarancyjnego EFZR; 2.sprawozdanie Komisji dotyczące śródokresowego przeglądu stosowania decyzji nr 466/2014/UE w sprawie udzielenia gwarancji UE dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego na pokrycie strat poniesionych w związku z działaniami z zakresu finansowania wspierającymi projekty inwestycyjne poza granicami Unii; 3.wniosek Komisji w sprawie decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady o udzieleniu gwarancji UE dla EBI na pokrycie strat poniesionych w związku z finansowaniem działań wspierających projekty inwestycyjne poza Unią; 4.sprawozdanie Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie działań zewnętrznych EBI w 2015 r. dotyczących gwarancji z budżetu UE; 5.wniosek w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Rady nr 480/2009 ustanawiające Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych; 6.projekt decyzji Komisji w sprawie indywidualnego środka „Stworzenie platformy inwestycyjnej dla Afryki” oraz uchylającej decyzję C(2015) 5210; 7.projekt decyzji Komisji w sprawie „platformy inwestycyjnej dla krajów objętych polityką sąsiedztwa”, zmieniającej decyzję Komisji C(2016) 3436 w sprawie sąsiedzkiego funduszu inwestycyjnego w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa; oraz 8.projekt decyzji Komisji w sprawie indywidualnego środka na rzecz wkładu w fundusz gwarancyjny EFZR, który ma zostać sfinansowany z 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju.

Główne elementy Europejskiego Planu Inwestycji Zewnętrznych

EPIZ zapewnia spójne europejskie podejście do inwestycji poza UE polegające na połączeniu istniejących instrumentów z trzema ważnymi elementami innowacyjnymi. Po pierwsze, łączy w jeden spójny plan różnorodne działania, które promują poprawę otoczenia biznesowego i szerszego otoczenia politycznego w krajach partnerskich w odniesieniu do dostępu do finansowania i rozwoju ekonomicznie opłacalnych projektów. Po drugie, tworzy jeden punkt kompleksowej obsługi wniosków o finansowanie inwestycji, zapewniając tym samym efektywność i efekt dźwigni dla publicznych instytucji finansowych i sektora prywatnego. Po trzecie, poprzez nowy mechanizm gwarancji zaspokaja szczególne potrzeby w zakresie inwestycji prywatnych w środowiskach o zwiększonym ryzyku.

Europejski Plan Inwestycji Zewnętrznych to wyraz nowego podejścia Unii do wspierania zrównoważonego rozwoju – określa, przygotowuje i dostarcza wsparcie dla projektów inwestycyjnych w krajach poza Europą. Plan oferuje zintegrowane ramy partnerstwa umożliwiające pełną współpracę między UE, państwami członkowskimi, międzynarodowymi instytucjami finansowymi, innymi darczyńcami, organami publicznymi i sektorem prywatnym. Poprawi on sposób, w jaki wykorzystywane są ograniczone fundusze publiczne, oraz sposób, w jaki organy publiczne i inwestorzy prywatni współpracują ze sobą przy projektach inwestycyjnych . Będzie on również stanowił wsparcie dla reform niezbędnych do zwalczania korupcji, poprawy zarządzania gospodarką oraz poprawy lokalnego otoczenia biznesowego w pełnej współpracy z zainteresowanymi krajami partnerskimi.