Wniosek DYREKTYWA RADY określająca wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi /* COM/2012/0147 final - 2012/0074 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. Uzasadnienie wniosku Woda stanowi jeden z najbardziej uregulowanych obszarów wspólnotowego prawodawstwa w zakresie środowiska. Początki europejskiej polityki wodnej sięgają lat 70-tych XX wieku, kiedy to przyjęto programy polityczne oraz wiążące akty prawne. W dniu 3 listopada 1998 r. Rada przyjęła dyrektywę 98/83/WE w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Dyrektywa ta miała zostać transponowana do prawa krajowego do końca 2000 r., a do końca 2003 r. państwa członkowskie miały zapewnić zgodność z jej przepisami. Skażenie wody pitnej substancjami promieniotwórczymi może nastąpić przez przypadkowe uwolnienie promieniotwórczości lub niewłaściwe metody unieszkodliwiania. Aby zapewnić bezpieczeństwo wody pitnej, systemy wodne narażone na tego typu skażenie są poddawane szeroko zakrojonemu monitorowaniu w zakresie skażenia promieniotwórczego. Jednak w wielu regionach Europy to warunki geologiczne i hydrologiczne sprawiają, że możliwe jest wystąpienie naturalnych substancji promieniotwórczych w stopniu budzącym zaniepokojenie. Do tej pory nie wdrożono wymogów dotyczących monitorowania trytu i dawki orientacyjnej ogółem na mocy dyrektywy Rady 98/83/WE, w oczekiwaniu na przyjęcie zmian do załącznika II (monitorowanie) i III (specyfikacje dla analizy parametrów). Już około sześć lat temu zakończono prace nad wymogami technicznymi dotyczącymi ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Umożliwił to proces konsultacji z udziałem grupy ekspertów przewidzianej w art. 31 traktatu Euratom, komitetu ustanowionego na mocy dyrektywy w sprawie wody pitnej oraz komitetu przedstawicieli państw członkowskich ustanowionego na mocy art. 35-36 traktatu Euratom. Parametry wskaźnikowe określone w części C załącznika I dotyczące promieniotwórczości i trytu oraz stosowne przepisy w zakresie monitorowania określone w załączniku II do dyrektywy 98/83/WE są objęte zakresem podstawowych norm w rozumieniu art. 30 traktatu Euratom. W związku z powyższym uzasadnione jest włączenie wymogów dotyczących monitorowania poziomu promieniotwórczości do konkretnego aktu prawnego na mocy traktatu Euratom, aby zachować jednolitość, spójność i kompletność prawodawstwa w zakresie ochrony przed promieniowaniem na szczeblu Wspólnoty. Dlatego Komisja przyjęła w dniu 27 czerwca 2011 r. projekt wniosku określającego wymogi w zakresie ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi w oparciu o art. 31 traktatu Euratom. W dniu 27 października 2011 r. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny przyjął opinię dotyczącą projektu wniosku Komisji, w której m.in. wezwał do włączenia gazu radonowego do zakresu dyrektywy. Komitet odniósł się do zalecenia Komisji 2001/928/Euratom w odniesieniu do ochrony przed gazem radonowym w wodzie pitnej. W 1998 r. gaz radonowy wyłączono z zakresu dyrektywy ze względu na fakt, że wiąże się on raczej z ryzykiem wdychania niż spożycia w wodzie pitnej. Projekt wniosku dotyczącego dyrektywy Euratom skupiał się na zmianie podstawy prawnej bez zmian technicznych, jednak Komisja zgadza się z zaleceniem Komitetu i wprowadziła zapis dotyczący włączenia gazu radonowego do dyrektywy. W celu uwzględnienia charakterystyki gazu radonowego należy go włączyć jako osobny parametr wskaźnikowy, podczas gdy długożyciowe produkty rozpadu radonu są uwzględnione w ocenie dawki orientacyjnej ogółem określonej w dyrektywie 98/83/WE. Komitet zalecił również uwzględnienie w jak największym stopniu przepisów ogólnych dyrektywy 98/83/WE w celu stworzenia spójnej polityki. Takie posunięcie wymagałoby między innymi włączenia wody butelkowanej. Komisja zgadza się z tym zaleceniem, ale musi również uwzględnić fakt, że po przyjęciu dyrektywy z 1998 r. w ogólnym kontekście bezpieczeństwa żywnościowego przyjęto szczegółowe akty prawne dotyczące monitorowania wody butelkowanej. W związku z powyższym nowy wniosek Komisji z jednej strony uwzględnia w zakresie dyrektywy wodę butelkowaną, a z drugiej strony odnosi się do kryteriów w zakresie monitorowania określonych w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004. Biorąc pod uwagę wdrożenie ogólnej zasady teorii i praktyki prawnej, zgodnie z którą prawo mające zastosowanie do konkretnej kwestii należy stosować przed prawem ogólniejszym („lex specialis derogat legi generali”), przepisy dyrektywy na mocy traktatu Euratom są nadrzędne w stosunku do przepisów dyrektywy 98/83/WE w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie pitnej. W kolejnym etapie Komisja zaproponuje usunięcie trytu i dawki orientacyjnej ogółem z wykazu parametrów wskaźnikowych znajdującego się w części C załącznika I do dyrektywy 98/83/WE oraz uchylenie wszelkich odniesień do tych parametrów. 2. Pomocniczość i proporcjonalność • Podstawa prawna Przepisy niniejszej dyrektywy są powiązane z podstawowymi normami ochrony zdrowia pracowników i ludności. W związku z tym podstawą prawną jest Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 31 i 32. Zasada pomocniczości Zasada pomocniczości ma zastosowanie, o ile wniosek nie wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Wspólnoty. Jako że uprawnienia ustawodawcze Wspólnoty na mocy tytułu II, rozdział III traktatu Euratom mają charakter wyłączny, nie podlegają one zasadzie pomocniczości. • Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów: we wniosku określono minimalne zharmonizowane normy dotyczące monitorowania radonu, trytu i dawki orientacyjnej ogółem oraz dostosowano wymogi dyrektywy 98/83/WE dotyczące promieniotwórczości do postępu naukowego i technicznego. • Wybór instrumentów Podczas gdy Wspólnota jest odpowiedzialna za ustalenie jednolitych przepisów dotyczących ochrony przed promieniowaniem w celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony zdrowia pracowników i ludności, zadaniem państw członkowskich jest transpozycja tych przepisów do prawodawstwa krajowego oraz ich wykonywanie. Dyrektywa jest zatem najlepszym instrumentem dla opracowania wspólnego podejścia do określenia wymogów dotyczących parametrów promieniotwórczości w zakresie monitorowania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w świetle postępu naukowego i technicznego. W związku z powyższym określa się zharmonizowane wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. 3. Wpływ na budżet Wniosek nie ma wpływu na budżet Wspólnoty. 2012/0074 (NLE) Wniosek DYREKTYWA RADY określająca wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 31 i 32, uwzględniając wniosek Komisji[1], opracowany po uzyskaniu opinii grupy osób wyznaczonych przez Komitet ds. Badań Naukowych i Technicznych spośród ekspertów naukowych w państwach członkowskich, zgodnie z postanowieniami art. 31 Traktatu, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2], po konsultacji z Parlamentem Europejskim[3], a także mając na uwadze, co następuje: (1) Przyjmowanie wody jest jednym ze sposobów, w jaki substancje promieniotwórcze mogą dostać się do ciała ludzkiego. Zgodnie z dyrektywą Rady 96/29/Euratom z dnia 13 maja 1996 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa przed zagrożeniami wynikającymi z promieniowania jonizującego[4] narażenie całej ludności na promieniowanie wynikające z działalności obejmującej promieniowanie jonizujące należy utrzymywać na jak najniższym poziomie. (2) Biorąc pod uwagę znaczenie dla zdrowia ludzi jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, należy określić na szczeblu Wspólnoty normy jakości pełniące funkcję wskaźnika oraz przewidzieć monitorowanie zgodności z tymi normami. (3) Parametry wskaźnikowe dotyczące substancji promieniotwórczych określono już w części C załącznika I do dyrektywy Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi[5], zaś w załączniku II do tej dyrektywy przewidziano stosowne przepisy dotyczące monitorowania. Jednakże parametry te wchodzą w zakres podstawowych norm określonych w art. 30 traktatu Euratom. (4) Wymogi dotyczące monitorowania poziomu promieniotwórczości w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi należy zatem przyjąć w konkretnym akcie prawnym zapewniającym jednolitość, spójność i kompletność prawodawstwa w zakresie ochrony przed promieniowaniem na mocy traktatu Euratom. (5) Przepisy niniejszej dyrektywy przyjętej na mocy traktatu Euratom powinny być nadrzędne wobec przepisów dyrektywy 98/83/WE w odniesieniu do skażenia wody pitnej substancjami promieniotwórczymi. (6) W przypadku niezgodności z parametrem, który pełni funkcję wskaźnika, zainteresowane państwo członkowskie powinno rozważyć, czy ta niezgodność stwarza jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz, w stosownych przypadkach, podjąć działania zaradcze w celu przywrócenia jakości wody. (7) Konsumentów należy informować w adekwatny i stosowny sposób o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. (8) Z zakresu niniejszej dyrektywy należy wyłączyć naturalne wody mineralne i wody stanowiące produkty lecznicze, ponieważ przepisy szczególne dotyczące tego typu wód ustanowiono dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych[6] oraz dyrektywą 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi[7]. Monitorowanie wody rozlewanej do butelek i pojemników przeznaczonych do sprzedaży, innej niż woda mineralna, dla celów sprawdzenia, czy poziom substancji promieniotwórczych jest zgodny z wartościami parametrycznymi określonymi w niniejszej dyrektywie należy prowadzić zgodnie z zasadami analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli zgodnie z wymogami rozporządzenia (WE) nr 852/2004[8]. (9) Każde państwo członkowskie powinno ustanowić programy monitorowania w celu sprawdzenia, czy woda przeznaczona do spożycia przez ludzi spełnia wymagania niniejszej dyrektywy. (10) Metody stosowane do analizy jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi powinny być takie, aby zapewniać wiarygodność i porównywalność otrzymywanych wyników. (11) Zalecenie Komisji 2001/928/Euratom z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie ochrony ogółu społeczeństwa przed narażeniem na radon w wodzie pitnej[9] dotyczy jakości radiologicznej zasobów wody pitnej w odniesieniu do radonu i długożyciowych produktów rozpadu radonu, zaś radionuklidy te powinny wchodzić w zakres niniejszej dyrektywy, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: Artykuł 1 Przedmiot W niniejszej dyrektywie określono wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Określono w niej wartości parametryczne, częstotliwości i metody monitorowania substancji promieniotwórczych. Artykuł 2 Definicje Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się definicje zawarte w art. 2 dyrektywy Rady 98/83/WE. Artykuł 3 Zakres Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z zachowaniem wyłączeń określonych w art. 3 ust. 1 dyrektywy 98/83/WE i ustalonych zgodnie z art. 3 ust. 2 tej dyrektywy. Artykuł 4 Ogólne zobowiązania Bez uszczerbku dla przepisów określonych w art. 6 ust. 3 lit. a) dyrektywy 96/29/Euratom, państwa członkowskie podejmują wszystkie środki niezbędne dla ustanowienia stosownego programu monitorowania w celu zapewnienia zgodności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z wartościami parametrycznymi ustanowionymi zgodnie z niniejszą dyrektywą. Artykuł 5 Wartości parametryczne Państwa członkowskie ustanawiają wartości parametryczne mające zastosowanie do monitorowania substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi zgodnie z załącznikiem I; w przypadku wody rozlewanej do butelek i pojemników przeznaczonych do sprzedaży działanie to nie narusza zasad analizy zagrożeń i krytycznych punktów kontroli zgodnie z wymogami rozporządzenia (WE) nr 852/2004. Artykuł 6 Monitorowanie Państwa członkowskie zapewniają regularne monitorowanie wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zgodnie z załącznikiem II, w celu sprawdzenia, czy stężenia substancji promieniotwórczych nie przekraczają wartości parametrycznych określonych zgodnie z art. 5. Artykuł 7 Miejsca pobierania próbek Państwa członkowskie mogą pobierać próbki: (a) w przypadku wody dostarczanej za pomocą sieci dystrybucyjnej – w punkcie w strefie zaopatrzenia lub w zakładach uzdatniania, jeśli można wykazać, że takie pobieranie próbek daje identyczną lub wyższą wartość mierzoną przedmiotowych parametrów; (b) w przypadku wody dostarczanej z cysterny w punkcie, w którym wypływa ona z cysterny; (c) w przypadku wody w butelkach lub pojemnikach przeznaczonych do sprzedaży w punkcie, gdzie woda umieszczana jest w butelkach lub pojemnikach; (d) w przypadku wody wykorzystywanej w przedsiębiorstwie produkcji żywności w punkcie, w którym woda jest wykorzystywana w przedsiębiorstwie. Artykuł 8 Pobieranie próbek i wykonywanie analiz 1. Próbki reprezentatywne dla jakości wody spożywanej w ciągu roku są pobierane i analizowane zgodnie z metodami określonymi w załączniku III. 2. Państwa członkowskie dbają, aby we wszystkich laboratoriach dokonujących analizy próbek wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi obowiązywał system kontroli jakości analiz. Państwa członkowskie dbają, aby system ten podlegał sporadycznym kontrolom przez niezależnego kontrolera zatwierdzonego przez właściwy organ do tego celu. Artykuł 9 Działania naprawcze i powiadomienie konsumentów 1. Państwa członkowskie dbają, aby każde niepowodzenie w osiągnięciu wartości parametrycznych określonych zgodnie z art. 5 było niezwłocznie badane w celu określenia jego przyczyny. 2. W przypadku niezgodności z wartościami parametrycznymi określonymi zgodnie z art. 5 państwo członkowskie dokonuje oceny, czy niezgodność ta stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi. Jeżeli występuje takie zagrożenie, państwo członkowskie podejmuje działanie naprawcze w celu przywrócenia jakości wody. 3. Jeżeli zagrożenia dla zdrowia ludzi nie można uznać za nieistotne, państwo członkowskie zapewnia powiadomienie konsumentów. Artykuł 10 Transpozycja 1. Państwa członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej [rok po dacie, o której mowa w art. 11 – datę wpisuje Urząd Publikacji]. Państwa członkowskie niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów. Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie. 2. Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą. Artykuł 11 Wejście w życie Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Artykuł 12 Adresaci Niniejsza dyrektywa jest skierowana do państw członkowskich. Sporządzono w Brukseli, dnia W imieniu Rady Przewodniczący ZAŁĄCZNIK I Wartości parametryczne dla radonu, trytu oraz wartości parametryczne dla dawki orientacyjnej ogółem, dla pozostałych substancji promieniotwórczych, w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi Promieniotwórczość Parametr || Wartość parametryczna || Jednostka || Uwagi Radon || 100 || Bq/l || Tryt || 100 || Bq/l || Dawka orientacyjna ogółem || 0,10 || mSv/rocznie || (Uwaga 1) Uwaga 1: Z wyjątkiem trytu, potasu -40, radonu i krótkożyciowych produktów rozpadu radonu ZAŁĄCZNIK II Monitorowanie substancji promieniotwórczych 1. Zasady ogólne i częstotliwość monitorowania Państwo członkowskie nie ma obowiązku monitorowania wody pitnej pod kątem obecności trytu lub promieniotwórczości w celu ustanowienia dawki orientacyjnej ogółem, jeżeli jest przekonane na podstawie innej metody monitorowania, że poziomy trytu i obliczonej dawki orientacyjnej ogółem są znacznie niższe od wartości parametrycznej. Państwo członkowskie nie ma obowiązku monitorowania wody pitnej pod kątem obecności radonu, jeżeli jest przekonane na podstawie monitorowania, że poziomy radonu są znacznie niższe od wartości parametrycznej. W takim przypadku państwo członkowskie przekazuje Komisji powody podjęcia takiej decyzji wraz z wynikami monitorowania przeprowadzonego za pomocą innej metody. 2. Radon i tryt Monitorowanie wody pitnej pod kątem obecności radonu lub trytu przeprowadza się, jeżeli w obrębie ujęcia obecne jest źródło radonu lub trytu oraz nie jest możliwe wykazanie za pomocą innych programów kontroli lub badań, że poziom radonu lub trytu jest znacznie niższy od wskaźnikowej wartości parametrycznej wynoszącej 100 Bq/l. W przypadku, gdy niezbędne jest monitorowanie pod kątem obecności radonu lub trytu, jest ono prowadzone z częstotliwością audytu. 3. Dawka orientacyjna ogółem Monitorowanie wody pitnej pod kątem dawki orientacyjnej ogółem (TID) przeprowadza się, jeżeli w obrębie ujęcia obecne jest źródło sztucznej lub wzmocnionej naturalnej promieniotwórczości oraz nie jest możliwe wykazanie za pomocą innych programów kontroli lub badań, że poziom TID jest znacznie niższy od wskaźnikowej wartości parametrycznej wynoszącej 0,1 mSv/rocznie. W przypadku, gdy niezbędne jest monitorowanie poziomu sztucznych radionuklidów, jest ono prowadzone z częstotliwością audytu wskazaną w tabeli. W przypadku, gdy niezbędne jest monitorowanie poziomu naturalnych radionuklidów, państwa członkowskie określają częstotliwość monitorowania z uwzględnieniem wszystkich dostępnych stosownych informacji dotyczących czasowych zmian w poziomie naturalnych radionuklidów w różnych rodzajach wody. W zależności od spodziewanych zmian częstotliwość monitorowania może wahać się od pojedynczego pomiaru kontrolnego do częstotliwości audytu. Jeżeli niezbędny jest tylko pojedynczy pomiar kontrolny naturalnej promieniotwórczości, kolejny pomiar jest wymagany przynajmniej w przypadku, gdy zajdzie jakakolwiek zmiana w odniesieniu do zaopatrzenia w wodę, która może mieć wpływ na stężenie radionuklidów w wodzie pitnej. Jeżeli zastosowano metody służące usunięciu radionuklidów z wody pitnej w celu zapewnienia nieprzekroczenia wartości parametrycznej, monitorowanie przeprowadza się z częstotliwością audytu. Jeżeli dla zapewnienia zgodności z niniejszą dyrektywą stosuje się wyniki innych programów kontroli lub badań niż wymagane zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego punktu, państwo członkowskie przekazuje Komisji powody podjęcia takiej decyzji wraz ze stosownymi wynikami programów monitorowania lub badań. 4. Częstotliwość audytu monitorowania określa się w poniższej tabeli: TABELA Częstotliwość audytu monitorowania pochodzącej z sieci dystrybucyjnej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Objętość wody dystrybuowanej lub produkowanej dziennie w strefie zaopatrzenia (Uwaga 1 i 2) m³ || Liczba próbek rocznie (Uwaga 3) ≤ 100 || (Uwaga 4) > 100 ≤ 1 000 || 1 > 1 000 ≤ 10 000 || 1 + 1 na każde 3 300 m³/d i jego część z objętości ogółem > 10 000 ≤ 100 000 || 3 + 1 na każde 10 000 m³/d i jego część z objętości ogółem > 100 000 || 10 + 1 na każde 25 000 m³/d i jego część z objętości ogółem Uwaga 1: Strefa zaopatrzenia jest określonym geograficznie obszarem, z którego pochodzi woda przeznaczona do spożycia przez ludzi z jednego lub więcej źródeł, oraz w ramach którego jakość wody może być uznawana w przybliżeniu za jednolitą. Uwaga 2: Objętości są obliczane jako średnie pobrane w okresie roku kalendarzowego. Państwo członkowskie może wykorzystać liczbę mieszkańców strefy zaopatrzenia zamiast objętości wody w celu ustalenia minimalnej częstotliwości przyjmując, że spożycie wody wynosi 200 l/dzień/na głowę. Uwaga 3: W miarę możliwości liczba próbek powinna być rozdzielona równomiernie w czasie i miejscu. Uwaga 4: Częstotliwość zostanie ustalona przez zainteresowane państwo członkowskie. ZAŁĄCZNIK III Pobieranie próbek i metody analizy 1. Kontrola pod kątem zgodności z dawką orientacyjną ogółem (TID) Państwa członkowskie mogą stosować metody kontroli aktywności całkowitej alfa i beta w celu monitorowania wskaźnikowej wartości parametrycznej TID, z wyjątkiem trytu, potasu–40, radonu i krótkożyciowych produktów rozpadu radonu. Jeżeli aktywność całkowita alfa i beta wynosi odpowiednio mniej niż 0,1 Bq/l oraz 1,0 Bq/l, państwo członkowskie może uznać, że TID wynosi mniej niż wskaźnikowa wartość parametryczna 0,1 mSv/rocznie i nie wymaga badania radiologicznego, chyba że z innych źródeł informacji wynika, że konkretne radionuklidy są obecne w miejscu zaopatrzenia w wodę i mogą spowodować przekroczenie wartości 0,1 mSv/rocznie dla TID. Jeżeli aktywność całkowita alfa przekracza 0,1 Bq/l lub aktywność całkowita beta przekracza 1,0 Bq/l, niezbędna jest analiza pod kątem konkretnych radionuklidów. Radionuklidy, które należy zmierzyć są określane przez państwa członkowskie z uwzględnieniem wszystkich stosownych informacji dotyczących prawdopodobnych źródeł promieniotwórczości. Jako że wyższy poziom trytu może oznaczać obecność innych sztucznych radionuklidów, pomiaru trytu, aktywności całkowitej alfa i beta należy dokonać w tej samej próbce. Zamiast powyższej kontroli aktywności całkowitej alfa i beta państwa członkowskie mogą zadecydować o zastosowaniu innych wiarygodnych metod kontroli pod kątem radionuklidów w celu stwierdzenia obecności promieniotwórczości w wodzie pitnej. Jeżeli jedno ze stężeń promieniotwórczości przekroczy 20 % stężenia odniesienia lub stężenie trytu przekroczy wartość parametryczną wynoszącą 100 Bq/l, wymagana jest analiza dodatkowych radionuklidów. Radionuklidy, które należy zmierzyć, są określane przez państwa członkowskie z uwzględnieniem wszystkich stosownych informacji dotyczących prawdopodobnych źródeł promieniotwórczości. 2. Obliczenie dawki orientacyjnej ogółem (TID) TID jest skuteczną dawką obciążającą dla jednego roku przyjęcia wynikającą ze wszystkich radionuklidów, których obecność w wodzie wykryto, pochodzenia zarówno naturalnego, jak i sztucznego, z wyjątkiem trytu, potasu–40, radonu i krótkożyciowych produktów rozpadu radonu. TID oblicza się ze stężeń radionuklidów i współczynników dawki dla dorosłych określonych w tabeli A załącznika III do dyrektywy 96/29/Euratom lub na podstawie bardziej aktualnych informacji uznanych przez właściwe organy w państwie członkowskim. Jeżeli poniższy wzór zostanie spełniony państwo członkowskie może uznać, że TID jest mniejsza niż wskaźnikowa wartość parametryczna wynosząca 0,1 mSv/rocznie i nie jest wymagane dalsze badanie: (1) gdzie: Ci(obs) = obserwowane stężenie radionuklidu i Ci(ref) = stężenie odniesienia radionuklidu i n = liczba wykrytych radionuklidów. Jeżeli wzór nie zostanie spełniony, wartość parametryczną uznaje się za przekroczoną jedynie w przypadku, gdy radionuklidy są systematycznie obecne w podobnych stężeniach promieniotwórczości przez cały rok. Państwa członkowskie określają zakres ponownego pobierania próbek niezbędnego dla zapewnienia reprezentatywności zmierzonych wartości dla średniego stężenia promieniotwórczości przez cały rok. Stężenia odniesienia dla promieniotwórczości w wodzie pitnej1 Pochodzenie || Nuklid || Stężenie odniesienia Naturalna || U-2382 || 3,0 Bq/l U-2342 || 2,8 Bq/l Ra-226 || 0,5 Bq/l Ra-228 || 0,2 Bq/l Pb-210 || 0,2 Bq/l Po-210 || 0,1 Bq/l Sztuczna || C-14 || 240 Bq/l Sr-90 || 4,9 Bq/l Pu-239/Pu-240 || 0,6 Bq/l Am-241 || 0,7 Bq/l Co-60 || 40 Bq/l Cs-134 || 7,2 Bq/l Cs-137 || 11 Bq/l I-131 || 6,2 Bq/l 1 Niniejsza tabela zawiera najczęściej występujące radionuklidy naturalne i sztuczne. Stężenia odniesienia dla pozostałych radionuklidów oblicza się z zastosowaniem współczynników dawki dla dorosłych określonych w tabeli A załącznika III do dyrektywy 96/29/Euratom lub na podstawie bardziej aktualnych informacji uznanych przez właściwe organy w państwie członkowskim, przyjmując spożycie 730 litrów rocznie 2 Jeden miligram (mg) naturalnego uranu zawiera 12,3 Bq U-238 oraz 12,3 Bq U-234. Tabela zawiera wyłącznie właściwości radiologiczne uranu, bez toksyczności chemicznej. 3. Charakterystyka wykonania i metody analizy Dla następujących parametrów promieniotwórczości określona charakterystyka wykonania stanowi, że wykorzystana metoda analizy musi co najmniej umożliwiać zmierzenie stężenia równego wartości parametrycznej z określoną granicą wykrywalności. Parametry || Granica wykrywalności (Uwaga 1) || Uwagi Radon || 10 Bq/l || Uwaga 2,3 Tryt || 10 Bq/l || Uwaga 2,3 Całkowita alfa Całkowita beta || 0,04 Bq/l 0,4 Bq/l || Uwaga 2, 4 Uwaga 2, 4 U-238 || 0,02 Bq/l || Uwaga 2, 6 U-234 || 0,02 Bq/l || Uwaga 2, 6 Ra-226 || 0,04 Bq/l || Uwaga 2 Ra-228 || 0,08 Bq/l || Uwaga 2, 5 Pb-210 || 0,02 Bq/l || Uwaga 2 Po-210 || 0,01 Bq/l || Uwaga 2 C-14 || 20 Bq/l || Uwaga 2 Sr-90 || 0,4 Bq/l || Uwaga 2 Pu-239/Pu-240 || 0,04 Bq/l || Uwaga 2 Am-241 || 0,06 Bq/l || Uwaga 2 Co-60 || 0,5 Bq/l || Uwaga 2 Cs-134 || 0,5 Bq/l || Uwaga 2 Cs-137 || 0,5 Bq/l || Uwaga 2 I-131 || 0,5 Bq/l || Uwaga 2 Uwaga 1: granicę wykrywalności oblicza się zgodnie z ISO 11929-7, Determination of the detection limit and decision thresholds for ionizing radiation measurements-Part 7: Fundamentals and general applications(Ustalanie granicy wykrywalności i progów decyzji dla pomiarów promieniowania jonizującego – część 7: zasady podstawowe i zastosowania ogólne), z prawdopodobieństwem błędu pierwszego i drugiego stopnia wynoszącym 0,05 Uwaga 2: niepewność pomiaru oblicza się i przedstawia jako całkowitą standardową niepewność lub jako rozszerzoną standardową niepewność o współczynniku rozszerzenia wynoszącym 1,96, zgodnie z wytycznymi ISO dotyczącymi wyrażania niepewności pomiaru (ISO Guide for the Expression of Uncertainty in Measurement, ISO, Genewa 1993, wyd. poprawione Genewa 1995). Uwaga 3: granica wykrywalności radonu i trytu wynosi 10 % jego wartości parametrycznej wynoszącej 100 Bq/l Uwaga 4: granica wykrywalności aktywności całkowitej alfa i beta wynosi 40 % wartości kontroli wynoszących odpowiednio 0,1 i 1,0 Bq/l Uwaga 5: niniejsza granica wykrywalności ma zastosowanie wyłącznie do kontroli rutynowej: dla nowego źródła wody, dla którego prawdopodobne jest, że Ra-228 przekracza 20 % stężenia odniesienia, granica wykrywalności dla pierwszej kontroli wynosi 0,02 Bq/l dla pomiarów nuklidów Ra-228. Ma to zastosowanie również w przypadku, gdy wymagana jest ponowna kontrola. Uwaga 6: Niska wartość określonego limitu wykrycia U wynika z uwzględnienia toksyczności chemicznej uranu. [1] Dz.U. C […] z […], s. […]. [2] Dz.U. C […] z […], s. […]. [3] Dz.U. C […] z […], s. […]. [4] Dz.U. L 159 z 29.6.1996, s. 1. [5] Dz.U. L 330 z 5.12.1998, s. 32. [6] Dz.U. L 164 z 26.6.2009, s. 45. [7] Dz.U. L 311 z 28.11.2001, s. 67. [8] Dz.U. L 226 z 25.6.2004, s. 3. [9] Dz.U. L 344 z 28.12.2001, s. 85.