SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

dotyczące wykonalności utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych

1. Wprowadzenie

Agencje ratingowe odgrywają istotną rolę na współczesnych rynkach kapitałowych, mając wpływ na dostęp do kapitału i długoterminowe finansowanie w gospodarce światowej. Jako że rating kredytowy odzwierciedla opinię agencji, na dany dzień, o wiarygodności kredytowej konkretnego państwa, przedsiębiorstwa, papieru wartościowego lub zobowiązania, stanowi on ważną informację dla inwestorów i innych uczestników rynku oraz ma wpływ na ich strategiczne decyzje. Rola, jaką agencje ratingowe odegrały w ostatnim kryzysie finansowym, świadczy o ich znaczeniu dla zglobalizowanych rynków finansowych, a ratingi kredytowe mają wpływ na rynki papierów wartościowych na wiele różnych sposobów, w tym na dostęp emitenta do kapitału, strukturę transakcji oraz zdolność powierników i innych podmiotów do dokonywania określonych inwestycji. W jeszcze większym stopniu dotyczy to inwestycji długoterminowych, w przypadku których agencje ratingowe mają wpływ na sposób kanalizowania oszczędności w celu zaspokojenia długoterminowych potrzeb inwestycyjnych[1].

W Europie powstało szereg znacznie mniejszych agencji ratingowych (ich liczba jeszcze się zwiększyła po wprowadzeniu europejskiego ustawodawstwa dotyczącego agencji ratingowych w 2009 r.[2]), których działalność skupia się w wyraźny sposób na konkretnych sektorach (na przykład sektorze ubezpieczeń), segmentach rynku finansowego (na przykład segmencie obligacji komunalnych) lub określonym obszarze geograficznym, odpowiadając tym samym na szczególne potrzeby rynku.

Zgodnie z unijnymi ramami regulacyjnymi ustanowionymi rozporządzeniem w sprawie agencji ratingowych agencje te muszą być zarejestrowane i uzyskać zezwolenie oraz podlegają nadzorowi Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA). Zgodnie z powyższym ustawodawstwem podlegają one również rygorystycznym przepisom w zakresie niezależności, która jest podstawowym warunkiem świadczenia usług ratingowych. Zachowanie zgodności z tym systemem prawnym służy zapewnieniu jakości usług świadczonych przez nie na rynku i tym samym pomogło im stać się z czasem znaczącymi uczestnikami rynku. Jednak pomimo dużego potencjału wzrostu, do chwili obecnej te nowe podmioty rynkowe często pozostają niewielkie pod względem zakresu działalności i zasięgu geograficznego.

1.1. Cel sprawozdania

Zasadniczym celem strategicznych działań Komisji Europejskiej w tym obszarze jest poprawa warunków skutecznej konkurencji na charakteryzującym się dużą koncentracją rynku agencji ratingowych, a tym samym stworzenie podstawowych warunków umożliwiających powstawanie i rozwój nowych podmiotów na rynku.

Cel ten jest również wyraźnie wpisany w działania podejmowane na poziomie międzynarodowym (grupy G20, Rady Stabilności Finansowej oraz Międzynarodowej Organizacji Komisji Papierów Wartościowych (IOSCO)) na rzecz zwiększenia przejrzystości i wzmocnienia konkurencji na rynku agencji ratingowych[3].

W celu dalszego zwiększania konkurencji Komisja Europejska zaplanowała dodatkowe środki we wniosku dotyczącym trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych, które niedawno zostało przyjęte i weszło w życie[4] (zwanego dalej „trzecim rozporządzeniem w sprawie agencji ratingowych”). Zgodnie z art. 39b ust. 3 rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych „do dnia 31 grudnia 2013 r. Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące wykonalności utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych w celu pobudzenia konkurencji na rynku. W sprawozdaniu tym ocenia się wsparcie finansowe i pozafinansowe na rzecz utworzenia takiej sieci przy uwzględnieniu potencjalnych konfliktów interesów wynikających z takiego finansowania publicznego. W świetle ustaleń zawartych w tym sprawozdaniu oraz po konsultacjach technicznych z Urzędem Komisja może dokonać ponownej oceny i zasugerować zmiany do przepisów art. 8d[5]” trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych[6].

Ogólnym celem utworzenia takiej sieci jest wzmocnienie mniejszych agencji ratingowych, a tym samym ułatwienie ich rozwoju, tak aby stały się one bardziej konkurencyjnymi uczestnikami rynku.

W sekcji 2 sprawozdania opisano i przeanalizowano wykonalność wszystkich możliwych wariantów strategicznych, w ramach których możliwe byłoby utworzenie wspomnianej sieci służącej realizacji wyżej określonego celu. Analiza obejmuje operacyjne i finansowe aspekty utworzenia takiej sieci.

W sekcji 3 sformułowano kilka wniosków w oparciu o ustalenia przedstawione w sekcji 2 oraz zaproponowano działania krótkoterminowe oraz średnio-/długoterminowe służące osiągnięciu celu ogólnego.

1.2. Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W ramach analizowania wykonalności utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych Komisja ustanowiła proces kompleksowych konsultacji z zainteresowanymi stronami w celu uwzględnienia problemów mniejszych agencji ratingowych.

Pierwsze spotkanie dotyczące tego tematu odbyło się w styczniu 2013 r. z udziałem członków Europejskiego Stowarzyszenia Agencji Ratingowych (EACRA), stowarzyszenia mniejszych agencji ratingowych, a jego celem było zdobycie lepszego rozeznania co do gotowości zainteresowanych stron do utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych. Kwestię utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych omówiono również na spotkaniach z indywidualnymi przedstawicielami mniejszych agencji ratingowych.

Ponadto dnia 2 lipca 2013 r. Komisja zorganizowała rozmowy w ramach okrągłego stołu z udziałem mniejszych agencji ratingowych w celu uzyskania szczegółowych opinii na temat wykonalności utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych. W rozmowach tych uczestniczyli przedstawiciele 13 agencji ratingowych, EACRA, przedstawiciel ESMA oraz Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[7]. W ramach okrągłego stołu przeprowadzono z uczestnikami owocne rozmowy na temat tendencji i trendów rynkowych dotyczących mniejszych agencji ratingowych, które mają istotne znaczenia pod kątem sprawozdania Komisji. Komisja uzyskała również użyteczne informacje w drodze pisemnych uwag przekazanych przed okrągłym stołem i po tym wydarzeniu.

Ponadto Komisja zwróciła się do ESMA o konsultację techniczną na temat sprawozdania i uzyskała taką konsultację, która wniosła cenny wkład w sporządzenie niniejszego sprawozdania[8].

1.3. Definicja mniejszych agencji ratingowych na potrzeby niniejszego sprawozdania

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie agencji ratingowych w niniejszym sprawozdaniu oceniono wykonalność utworzenia sieci „mniejszych agencji ratingowych”.

W rozporządzeniu w sprawie agencji ratingowych, w przepisach mających na celu zwiększenie konkurencji na rynku mniejszych agencji ratingowych (opisanych szczegółowo poniżej) ujęto kilka progów dotyczących generowanych obrotów, liczby pracowników i udziału w rynku. Rozporządzenie nie zawiera jednak definicji „mniejszych agencji ratingowych” jako takiej.

Na potrzeby niniejszego sprawozdania, w oparciu o analizę rynku przekazaną przez ESMA w ramach konsultacji technicznej, za „mniejsze agencje ratingowe” uznaje się 19 spośród 22 zarejestrowanych agencji ratingowych oraz dwie certyfikowane agencje ratingowe (w załączniku znajduje się pełny wykaz zarejestrowanych i certyfikowanych agencji ratingowych). W niniejszej ocenie uwzględnia się znaczne rozbieżności między „większymi” i „mniejszymi” agencjami ratingowymi pod względem następujących czynników: liczby pracowników, zakresu działalności (w ujęciu rodzajów wystawianych ratingów), struktury grupy i obrotów finansowych.

2. Wykonalność utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych

W ocenie skutków towarzyszącej trzeciemu rozporządzeniu w sprawie agencji ratingowych dokonano wstępnej analizy potencjalnego wpływu utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych na konkurencję na rynku agencji ratingowych. Stwierdzono w niej, na podstawie konsultacji z zainteresowanymi stronami, że istnieje pewne poparcie dla utworzenia takiej sieci. Bazując na wspomnianych pracach w ramach przygotowywania niniejszego sprawozdania, Komisja Europejska oceniła następnie wartość dodaną utworzenia sieci oraz różnych możliwych wariantów w zakresie rodzaju sieci, które najlepiej służyłyby jej celom i byłyby możliwe do realizacji.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, przewidziano dwa rodzaje sieci, w zależności od zakresu i charakteru proponowanej współpracy. Poniżej przedstawiono zalety i wady każdego wariantu wraz z uwagami dotyczącymi logistycznych aspektów ich realizacji.

2.1. Sieć zintegrowana

Sieć zintegrowana miałaby szerszy zakres i zwiększony poziom współpracy. Komisja oceniła, przy współudziale przedstawicieli mniejszych agencji ratingowych, szereg możliwych obszarów, które mogłyby zostać uwzględnione.

W rezultacie w ramach tej oceny wskazano następujące kwestie jako obszary, w których sieć zintegrowana mogłaby potencjalnie przynieść wartość dodaną: utworzenie wspólnej platformy danych, na której gromadzone byłyby podstawowe informacje wykorzystywane do opracowania ratingów, projektowanie i stosowanie wspólnej metodologii, dzielenie się wiedzą ekspercką i najlepszymi praktykami w szerokim zakresie tematów, takich jak kontrole wewnętrzne, kształcenie inwestorów, komunikacja, metodologia i zgodność z przepisami prawa.

Jednak informacje zwrotne dotyczące utworzenia takiej sieci uzyskane od mniejszych agencji ratingowych były mieszane w swej wymowie. W ramach okrągłego stołu zorganizowanego przez Komisję jedynie mniejsza część uczestników opowiedziała się za siecią zintegrowaną w formie opisanej powyżej i początkowo poddanej pod dyskusję przez Komisję.

Analiza wariantu sieci zintegrowanej pokazała również, że istnieje szereg przeszkód, które mniejszym agencjom ratingowym utrudniają utworzenie sieci z pogłębioną współpracą. Przede wszystkim agencje te mają często bardzo odmienne modele i cele biznesowe, co utrudnia zebranie tak dużej liczby podmiotów pod jednym szyldem. Ponadto działają one w różnych niszach rynku oraz stosują różne metodologie i strategie pod kątem zasięgu geograficznego. To sprawia, że trudno byłoby stworzyć sieć dopasowaną do ich potrzeb. Dla mniejszych agencji ratingowych działających w konkurencyjnym otoczeniu trudność stanowi udział w jednej sieci z podmiotami konkurującymi na tym samym obszarze geograficznym lub na tym samym rynku niszowym. Dlatego też zainteresowane strony podkreśliły, że sieci (w tym sieci złożone z ograniczonej liczby mniejszych agencji ratingowych) mogą się wyłonić wskutek działania sił rynkowych, a nie poprzez formalne ustanowienie przez Komisję Europejską.

Ponadto utworzenie takiej zintegrowanej sieci na tym etapie mogłoby zostać uznane za znaczną inwestycję bez perspektywy wyraźnych zysków. Na tym etapie nie ma wyraźnego gospodarczego uzasadnienia, aby sieci agencji ratingowych działały jako odrębne podmioty na rynku. Ułatwieniu omawianego procesu może służyć wprowadzenie specjalnego systemu w odniesieniu do sieci, w ramach którego ich uczestnicy będą mogli zostać zarejestrowani w ESMA jako agencje ratingowe pod marką nowej sieci przy jednoczesnym utrzymaniu swoich indywidualnych marek. Obecny system prawny umożliwia tworzenie sieci jedynie pod tą samą marką. Taki specjalny system może ułatwić tworzenie doraźnych sieci przez kilka agencji ratingowych łączących zasoby w celu wydawania ratingów o określonej klasie ratingów lub na określonym obszarze geograficznym.

Wreszcie istnieje ryzyko, że każda taka zintegrowana sieć może prowadzić do nasilenia zachowań sprzecznych z konkurencją. Byłoby to sprzeczne z celami Unii Europejskiej w zakresie zwiększania różnorodności w sektorze agencji ratingowych. Ponadto w każdej sytuacji musi być przestrzegane unijne prawo konkurencji. Zakres i rodzaj wymiany informacji musi być w pełni zgodny z art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)[9].

Jeżeli chodzi o utworzenie takiej w pełni zintegrowanej sieci mniejszych agencji ratingowych, Komisja Europejska musiałaby udostępnić znaczne środki finansowe i zapewnić stosowne działania następcze celem uruchomienia i sprawnego prowadzenia projektu. W zależności od zakresu sieci szacowane środki finansowe przy udziale 15 agencji ratingowych mieściły się w przedziale od 900 000 do 1 950 000 EUR rocznie[10].

Jeżeli zdecydowano by się na realizację takiej inicjatywy, mogłaby ona zostać wpasowana w jeden z dwóch programów ujętych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020. Konkretnie ewentualna inicjatywa mogłaby zostać ujęta w programach „Horyzont 2020” lub „COSME”. Podstawowym warunkiem skutecznego finansowania projektu musiałoby być znaczne zaangażowanie zainteresowanych stron z sektora w opracowanie wniosku dotyczącego projektu, który miałby zostać złożony w ramach jednego z powyższych programów UE; we wniosku należałoby przejrzyście nakreślić zakres i strukturę projektu. Udzielenie finansowania jest uzależnione od pozytywnej oceny wniosku dotyczącego projektu dokonanej przez odpowiednie służby Komisji zgodnie z wymogami prawnymi dotyczącymi takich wniosków. W ramach takiego finansowanego przez UE projektu Komisja musiałaby też prowadzić szeroko zakrojone działania następcze w zakresie wniosku o finansowanie i późniejszej realizacji projektu. W niniejszym sprawozdaniu Komisja musiała również ocenić potencjalny konflikt interesów wynikający z finansowego i niefinansowego wsparcia każdego wariantu strategicznego. Jeżeli jednak chodzi o ten konkretny wariant, w analizie nie ujęto takiej oceny, biorąc pod uwagę, że został on odrzucony ze względu na kilka poważnych zidentyfikowanych przeszkód oraz kwestie związane z konkurencją dotyczące rodzaju informacji, które mogłyby być potencjalnie przedmiotem wymiany. Oceny takiej dokonano jedynie w odniesieniu do preferowanego wariantu strategicznego.

2.2. Sieć kooperacyjna

Utworzenie sieci kooperacyjnej oceniono jako rozwiązanie alternatywne w stosunku do podejścia opartego na sieci zintegrowanej opisanej powyżej. Rozwiązanie to wiąże się z luźniejszą formą współpracy. Mogłaby ona być realizowana poprzez forum dla mniejszych agencji ratingowych umożliwiające ustanowienie struktury regularnej wymiany i współpracy między mniejszymi agencjami ratingowymi.

Analiza miała na celu wykazanie, w jakim stopniu forum to mogłoby stanowić platformę przedstawiania kwestii istotnych dla mniejszych agencji ratingowych oraz wymiany informacji i najlepszych praktyk, szczególnie w zakresie potencjalnych trudności we wdrażaniu trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych oraz w zakresie strategicznych kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Przeprowadzono również ocenę dotyczącą możliwości takiego forum w zakresie przyczynienia się do ograniczenia barier wejścia na rynek oraz rozwoju mniejszych agencji ratingowych, zgodnie z opisem w sekcji 3, poprzez wkład w ocenę skutków środków ujętych w trzecim rozporządzeniu w sprawie agencji ratingowych, oraz w zakresie potencjalnego wskazania dodatkowych środków lub narzędzi możliwych do wprowadzenia w tej dziedzinie. Rozważono również, czy sieć kooperacyjna może być użyteczna w celu znajdowania innych sposobów łatwiejszego ujawniania informacji agencjom ratingowym przez emitentów, tak aby ułatwić wydawanie niezamówionych ratingów kredytowych w odniesieniu do emitentów korporacyjnych, w tym mniejszych emitentów. Działalność sieci mogłaby też obejmować rozmowy dotyczące zniesienia barier transgranicznego rozwoju mniejszych agencji ratingowych w odniesieniu do państw nienależących do UE.

Komisja mogłaby uczestniczyć w działaniach sieci na przykład poprzez ustalanie programu spotkań i przewodniczenie im. W ten sposób sieć kooperacyjna może również służyć dialogowi w kwestiach regulacji między mniejszymi agencjami ratingowymi a Komisją Europejską. Dzięki takiemu dialogowi Komisja uzyskałaby informacje zwrotne o potencjalnych problemach, z jakimi borykają się mniejsze agencje ratingowe, i miałby on zasadnicze znaczenie dla kolejnych sprawozdań Komisji przedstawianych w następstwie wprowadzenia trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych. W szczególności, zgodnie z trzecim rozporządzeniem w sprawie agencji ratingowych Komisja musi ocenić wymóg zaangażowania małej agencji ratingowej w przypadku angażowania co najmniej dwóch agencji ratingowych zgodnie z podejściem „przestrzegaj lub wyjaśnij”, rozszerzenie zakresu mechanizmu rotacji na inne instrumenty oraz potrzebę dodatkowych inicjatyw na rzecz promowania konkurencji na rynku agencji ratingowych[11].

Rozważono również sposoby stopniowego pogłębiania i rozszerzania zakresu i charakteru współpracy w kontekście funkcjonowania potencjalnej sieci. Dzięki temu sieć mogłaby się z czasem rozwijać, jeżeli byłoby to konieczne. W tym względzie celem sieci może być rozpoznawanie potencjalnych przeszkód w zacieśnianiu współpracy między mniejszymi agencjami ratingowymi oraz proponowanie rozwiązań służących wyeliminowanie tych przeszkód. Jednak jak wspomniano powyżej, unijne prawo konkurencji musi być zawsze przestrzegane.

Jak wynika z informacji przekazanych w czasie rozmów z mniejszymi agencjami ratingowymi, choć nie wydawały się one być zupełnie przeciwne sieci kooperacyjnej, to są one zainteresowane przede wszystkim bieżącym dialogiem z Komisją w kwestiach regulacji, służącym omawianiu kwestii dotyczących proporcjonalnej regulacji uwzględniającej specyfikę mniejszych agencji ratingowych.

Jeżeli chodzi o format spotkań, sieć mogłaby działać w ramach posiedzeń plenarnych, z możliwością tworzenia grup roboczych skupiających się na poszczególnych tematach, które następnie składają sprawozdanie na posiedzeniu plenarnym.

Wsparcie finansowe potrzebne do stworzenia sieci kooperacyjnej ograniczałoby się do organizacji posiedzeń. Komisja może zapewnić organizacyjne i logistyczne wsparcie na rzecz forum.

3. Wnioski i kolejne kroki

W ramach analizy wykonalności wariantów utworzenia sieci mniejszych agencji ratingowych zidentyfikowano wiele barier rynkowych w odniesieniu do ustanowienia sieci zintegrowanej oraz pewne przeszkody ograniczające potencjalny zakres sieci kooperacyjnej. Ponadto konsultacje z zainteresowanymi stronami ujawniły, że wśród przedstawicieli branży nie ma poparcia ani zaangażowania na rzecz ustanowienia w obecnych warunkach jakiejkolwiek formy sieci mniejszych agencji ratingowych. Natomiast mniejsze agencje ratingowe wyraziły potrzebę usystematyzowanego forum lub dialogu z Komisją Europejską służącego omawianiu sytuacji na rynku agencji ratingowych i regulacji w tym zakresie, a w szczególności kwestii mających wpływ na mniejsze agencje ratingowe. Dlatego też wydaje się, że choć ustanowienie sieci kooperacyjnej o ograniczonej wymianie informacji może być wykonalne, nie odpowiada to w pełni zidentyfikowanym potrzebom mniejszych agencji ratingowych.

Ponadto, co również przedstawiono w sprawozdaniu, wraz z wejściem w życie trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych wprowadzono już zestaw środków mający na celu pobudzenie konkurencyjności i wspieranie wzrostu mniejszych podmiotów na rynku agencji ratingowych. Jednak w przypadku szeregu tych środków Europejski Urząd Nadzoru musi opracować – a Komisja następnie przyjąć – kolejne ustawodawcze akty delegowane i wykonawcze. Proces ten jest obecnie w trakcie realizacji. Jednocześnie w przypadku środków, które zaczęły obowiązywać z dniem wejścia w życie trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych, czyli dnia 20 czerwca 2013 r., okres, jaki upłynął od tego czasu, nie jest wystarczająco długi, aby możliwe było przeprowadzenie oceny wpływu tych środków na konkurencję.

Ocena skutków tych środków jest jednak konieczna, aby móc dokonać należytej oceny ustanowienia jakiejkolwiek formy współpracy mniejszych agencji ratingowych i zaproponować odpowiednie warianty strategiczne. Po przeanalizowaniu skutków tych środków i, w konsekwencji, niezaspokojonych potrzeb mniejszych agencji ratingowych możliwe będzie rozważenie, czy utworzenie sieci jest uzasadnionym wariantem, oraz, w przypadku pozytywnej odpowiedzi, ustalenie jej zakresu i rodzaju, przy uwzględnieniu kwestii związanych z prawem konkurencji. Jednocześnie procesowi temu może służyć i sprzyjać zapoczątkowanie dialogu w kwestiach regulacji z przedstawicielami branży.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, w niniejszym sprawozdaniu proponuje się dokładną ocenę konieczności ustanowienia sieci w perspektywie średnio- i długoterminowej.

3.1 Krótkoterminowe warianty strategiczne

Komisja proponuje, jako rozwiązanie alternatywne w stosunku do utworzenia sieci, ustanowienie dialogu w kwestiach regulacji, będącego najbardziej proporcjonalnym rozwiązaniem w perspektywie krótkoterminowej. Analiza rynku i opinii zainteresowanych stron pokazała, że na tym etapie wśród mniejszych agencji ratingowych istnieje rozpoznana potrzeba stworzenia takiej formy wymiany informacji dotyczących sytuacji na rynku agencji ratingowych i w szczególności kwestii mających wpływ na mniejszych uczestników rynku. Dialog ten mógłby się składać z okresowej analizy zmian na rynku agencji ratingowych oraz umożliwiać dyskusję na temat kwestii prawnych związanych z rozporządzeniem w sprawie agencji ratingowych.

Taki dialog w kwestiach regulacji może mieć formę jednego lub dwóch spotkań w roku, podczas których zainteresowane strony będą miały możliwość wyrażenia swoich poglądów na temat sytuacji na rynku oraz omówienia z Komisją Europejską kwestii regulacyjnych będących przedmiotem szczególnego zainteresowania mniejszych agencji ratingowych w sposób podobny do opisanego w ramach wariantu sieci kooperacyjnej.

3.2 Średnio- i długoterminowe warianty strategiczne

W oparciu o wyniki dialogu w kwestiach regulacji oraz ocenę skutków środków przyjętych na mocy trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych Komisja oceni na późniejszym etapie wartość dodaną sieci mniejszych agencji ratingowych, a jeżeli utworzenie sieci zostanie uznane za wykonalne, określi środki, które należy podjąć w celu stworzenia ram regulacyjnych zapewniających skuteczne funkcjonowanie takich sieci.

[1] Zob. również zieloną księgę „Długoterminowe finansowanie gospodarki europejskiej”, COM(2013) 150 final, http://ec.europa.eu/internal_market/finances/financing-growth/long-term/index_en.htm.

[2] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1060/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie agencji ratingowych, Dz.U. L 302 z 17.11.2009, s. 1, zwane dalej rozporządzeniem w sprawie agencji ratingowych.

[3] W następstwie komunikatu grupy G20 po jej posiedzeniu w dniach 4-5 listopada 2012 r., w którym zachęca się IOSCO do dalszej pracy „na rzecz zwiększania przejrzystości agencji ratingowych i wzmacniania konkurencji między nimi”, IOSCO w kwietniu 2013 r. przekazała grupie G20 sprawozdanie dotyczące przejrzystości i konkurencji wśród agencji ratingowych („Transparency and Competition among Credit Rating Agencies”) oraz jej bieżących prac (dostępne na stronie: http://www.iosco.org/library/briefing_notes/pdf/IOSCOBN01-13.pdf). Ponadto IOSCO zapoczątkowała proces zmiany kodeksu postępowania agencji ratingowych z grudnia 2004 r. (odpowiedni dokument dostępny na stronie: http://www.iosco.org/library/pubdocs/pdf/IOSCOPD180.pdf), który ma zostać zakończony do lata 2014 r.; ma on uwzględniać powyższe kwestie. W sierpniu 2013 r. Rada Stabilności Finansowej przedłożyła grupie G20 sprawozdanie z postępu swoich prac w zakresie agencji ratingowych, które uwzględniało również działania IOSCO w tej dziedzinie.

[4] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 462/2013 z dnia 21 maja 2013 zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1060/2009 w sprawie agencji ratingowych, Dz.U. L 146 z 31.5.2013, s. 1.

[5] W art. 8d rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych dotyczącym korzystania z usług wielu agencji ratingowych stwierdza się, że:

„1. Jeżeli emitent lub powiązana z nim strona trzecia zamierza zaangażować co najmniej dwie agencje ratingowe do oceny tej samej emisji lub podmiotu, emitent lub powiązana z nim strona trzecia rozważa zaangażowanie co najmniej jednej agencji kredytowej, której całkowity udział w rynku wynosi nie więcej niż 10 %, która w ocenie emitenta lub powiązanej z nim strony trzeciej jest zdolna do oceny danej emisji lub jednostki, pod warunkiem że zgodnie z wykazem Urzędu, o którym mowa w ust. 2, istnieje agencja ratingowa mogąca ocenić daną emisję lub jednostkę. Jeżeli emitent lub powiązana z nim strona trzecia nie zaangażuje co najmniej jednej agencji ratingowej, która nie ma więcej niż 10 % całkowitego udziału w rynku, fakt ten należy zarejestrować.

2. W celu ułatwienia oceny dokonywanej przez emitenta lub powiązaną z nim stronę trzecią zgodnie z ust. 1 Urząd każdego roku publikuje na swojej stronie internetowej listę zarejestrowanych agencji ratingowych z informacją na temat ich całkowitego udziału w rynku i typów wystawianych ratingów kredytowych, która to lista może być punktem wyjścia do oceny dokonywanej przez emitenta.

3. Do celów niniejszego artykułu całkowity udział w rynku mierzy się poprzez odniesienie do wysokości rocznych obrotów generowanych w ramach działalności w zakresie ratingów kredytowych i usług pomocniczych na poziomie grupy”.

[6] Artykuł 39b ust. 3 rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych.

[7] Zob. protokół obrad okrągłego stołu na stronie: http://ec.europa.eu/internal_market/rating-agencies/docs/130702_minutes_en.pdf.

[8] ESMA, „Technical Advice on the feasibility of a network of small and medium-sized CRAs” (Konsultacja techniczna na temat wykonalności utworzenia sieci małych i średnich agencji ratingowych), z dnia 21 listopada 2013 r., dostępna na stronie: http://www.esma.europa.eu/system/files/2013-1703_technical_advice_on_the_feasibility_of_a_network_of_small_and_medium-sized_cras_0.pdf .

[9] Zob. również Wytyczne w sprawie stosowania art. 101 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do horyzontalnych porozumień kooperacyjnych, Dz.U. C 11 z 14.1.2011, s. 1-72, od pkt. 55.

[10] Ocena skutków towarzysząca wnioskowi ustawodawczemu dotyczącemu trzeciego rozporządzenia w sprawie agencji ratingowych, załącznik X, s. 161.

[11] Artykuł 39 ust. 4 i 5.