PL ECB -PUBLIC  
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO  
z dnia 9 sierpnia  2019 r.  
w sprawie ograniczeń dotyczących zbywania wierzytelności hipotecznych  
(CON/2019/ 29) 
 
Wprowadzenie i  podstawa prawna  
W dniu 10 lipca 2019 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzymał wniosek  Sejmu o wydanie opinii 
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy – Prawo bankowe (zwanego dalej „projektem ustawy”).  
Kompetencja EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz szóstego t iret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE1 z uwagi na 
fakt, że projekt ustawy dotyczy zasad odnoszących się do instytucji finansowych w zakresie, w jakim 
wywierają one istotny wpływ na stabilność instytucji i rynków finansowych. Rada Prezesów wydała 
niniejszą opinię zgodnie ze  zdaniem pierwszym ar t. 17.5 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego.  
 
1. Założenia projektu ustawy  
1.1 Zgodnie z ustawą – Prawo bankowe2 do ustanowienia hipoteki na rzecz banku wymagane jest 
złożenie przez właściciela nieruchomości (zwanego dalej „właścicielem nieruchomości”)  
pisemnego oświadczenia potwierdzającego ustanowienie takiej hipoteki. Oświadczenie takie jest 
konieczne w celu dokonania wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości.  
1.2 Zgodnie z projektem ustawy wymóg złożenia takiego pisemnego oświadczenia stosuj e się 
odpowiednio w przypadku przeniesienia hipoteki w związku ze zbyciem wierzytelności bankowej.  
 
2. Uwagi ogólne  
2.1 EBC rozumie, że zmianę wprowadzoną na mocy projektu ustawy należy interpretować w ten 
sposób, że pisem ne oświadczenie właściciela nieruchomoś ci jest wymagane w celu przeniesienia  
jakiejkolwiek wierzytelności bankowej zabezpieczonej hipoteką ustanowioną na rzecz banku, bez 
rozróżnienia na cel i sposoby przeniesienia. Obejmowałoby to między innymi przypadki 
przeniesienia wierzytelności bankowych w celu utworzenia papierów wartościowych 
zabezpieczonych aktywami w postaci puli wierzytelności kredytowych lub przypadki przeniesienia 
wierzytelności bankowych na rzecz wyspecjalizowanych instytucji w celu emisji listów zastawnych.  
                                                 
1  Decyzja Rady 98/415/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Europejskiego Banku Centralnego 
udzielanych władzom krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych (Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42).  
2  Ustawa z dnia 29 sier pnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2018 r., poz. 2187, z późn. zm.).  
ECB -PUBLIC  
 
2 2.2 W rezultacie dokonywani e tego rodzaju transferów  aktywów, konieczne dla wykorzystania 
wspomnianych instrumentów i technik finansowych, stałoby się znacznie trudniejsze dla polskich 
instytucji kredytowych, przy czym wszystkie te instrumenty i techniki mają istotne znaczenie dla 
finansowania, a tym samym dla funkcjonowania, polskiego sektora bankowego.  
2.3 EBC rozumie również, że zastosowanie przepisów projektu ustawy jest ograniczone do sektora 
bankowego. Oznacza to, że jedynie przypadki przeniesienia wierzytelności zabezpieczonych 
hipoteką ustanowioną na rzecz instytucj i kredytowej wymagałyby pisemnego oświadczenia  
właściciela nieruchomości. Stawia to polskie instytucje kredytowe w niekor zystnej sytuacji w 
porównaniu z  innymi uczestnikami rynku, którzy mogliby nabywać lub zbywać wierz ytelności 
hipoteczne bez konieczności uzyskania zgody właściciela nieruchomości na taką transakcję.  
2.4 Ponadto w rozumieniu EBC projekt ustawy ma zastosowanie nie tylko do przenoszenia nowych 
hipotek, czyli takich, które powstały po wejściu w życie projektu ustawy, ale również hipotek 
istniejących, czyli hipotek ustanowionych przed uchwaleniem projektu ustawy. W związku z tym 
projekt ustawy może budzić wątpliwości co do pewności prawnej w odniesieniu do ważności takich 
transferów . 
 
3. Uwagi szczegółowe  
3.1 Wpływ na r ynki sekurytyzacji i listów zastawnych  
3.1.1  EBC jest w sposób szczególny zainteresowany trwałym ożywieniem europejskiego rynku 
sekurytyzacji. Sekurytyzacja j est formą finansowania opartą na aktywach o zdolności zarówno do 
kierowania przepływów kredytowych do gospodarki realnej, jak i do przenoszenia ryzyka3. Dobra 
kondycja europejskiego rynku sekurytyzacji jest ważna dla zapewnienia właściwego 
funkcjonowania rynków kapitałowych w Unii. W szczególności jeżeli zdolność instytucji 
kredyto wych do udzielanie kredytów gospodarce realnej jest ograniczona, sekurytyzacja może 
stanowić nowe źródło finansowania i uwolnić kapitał na cele kredytowania4.  
3.1.2  Na poziomie Unii EBC popiera projekt dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie 
emisji obligacji zabezpieczonych i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi5, który 
ma na celu ułatwienie utworzenia rozwiniętego, zharmonizowanego rynku listów zastawnych  w Unii 
cechującego się wysoką jakością i przejrzystością, mającego istotne znacz enie dla wspierania 
dalszej integracji unijny ch rynków finansowych i pogłębiania unii rynków kapitałowych6. Na 
poziomie krajowym, w przypadku Polski, EBC przyjął z zadowoleniem regulacje prawne uchwalone 
w przeszłości w celu wspierania rozwoju polskiego ry nku listów zastawnych7. 
                                                 
3  Zob. pkt 1.1 opinii CON/2016/11. Opinie EBC są publikowane na stronie internet owej EBC pod adresem  
www.ecb.europa.eu . 
4  Zob. pkt 3.1.1 opinii CON/2018/16 i pkt 2.3.1 opinii CON/2018/31.  
5   Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie emisji obligacji zabezpieczonych 
i nadzoru publicznego nad obligacjami zabezpieczonymi oraz zmieniającej dyrektywę 2009/65/WE i dyrektywę 
2014/59/UE (COM(2018) 94 final).  
6  Zob. pierwszy akapit w części „Uwagi ogólne” opinii CON/2018/37. 
7  Zob. pkt 2.1 opinii CON/2015/11. 
ECB -PUBLIC  
 
3 3.1.3  W tym kontekście w projekcie ustawy należy starannie zrównoważyć  korzyści płynące z dobrze 
funkcjonujących rynków sekurytyzacji i listów zastawnych  oraz dążenie do ochrony dłużników. 
W tym względzie EBC zauważa, że projektowi ustawy  nie towarzyszy szczegółowa ocena jego 
skutków. Jedynie dokonanie takiej uprzedniej oceny może pozwolić zarówno na ustalenie, czy 
projekt ustawy umożliwi realizację towarzyszących mu założeń, jak i na ograniczenie jego 
negatywnych następstw. W sytuacji braku oceny skutków projektu ustawy trudno jest jednak 
ustalić, czy cele w nim określone zostaną osiągnięte8.  
3.1.4  EBC obawia się, że projekt ustawy, utrudniając instytucjom kredytowym sekurytyzację lub emisję 
listów zastawnych , wywarłby niekorzystny wpływ na syt uację finansową polskich instytucji 
kredytowych oraz ich zdolność do właściwego zarządzania bilansem . W szczególności projekt 
ustawy miałby wpływ na struktury  sekurytyzacji spełniającej w arunek prawdziwej sprzedaży („ true 
sale”) w polskich instytucjach kredytowych.  
3.2 Zgodność z polskimi zasadami konstytucyjnymi i innymi zasadami prawa  
 Do władz polskich należy ocena, czy projekt ustawy, w tym jego potencjalnie retroaktywny 
charakter , jest zgodny z polskimi zasadami konstytucyjnymi i innymi zas adami prawa, 
w szczególności dotyczącymi prawa własności. Ze swojej strony EBC zauważa, że wprowadze nie 
rozwiązań mających skutek retroaktywny podważałoby pewn ość prawa i nie byłoby zgodne 
z zasadą ochrony uzasadnionych oczekiwań9.   
 
Niniejsza opinia zostanie opublikowan a na stronie internetowej EBC.  
 
 
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 9 sierpnia 2019 r.  
 
[podpis]  
 
Mario DRAGHI  
Prezes EBC  
                                                 
8  Zob. pkt  2.4 opinii CON/2019/14, pkt 2.4.4 opinii CON/201 8/31, pkt 2.2.2 opinii CON/2018/13, pkt 2.3 opinii 
CON/2012/40, pkt 2.3 opinii CON/2012/70 i pkt 2.2 opinii CON/2010/34.  
9  Zob. pkt 3.8 opinii CON/2019/14, pkt 4.3 opinii CON/2017/9 i  pkt 3.2 opinii CON/2016/50.