[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, 28.6.2006

KOM(2006) 364 wersja ostateczna

2005/0043(COD)2005/0044(CNS)

Zmieniony wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotycząca siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007 - 2013)

Zmieniony wniosek

DECYZJA RADY

dotycząca siódmego programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007-2011)

(przedstawiony przez Komisję na mocy art. 250 ust. 2 Traktatu WE)

UZASADNIENIE

Dnia 6 kwietnia 2005 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie decyzji dotyczącej siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007 – 2013) oraz dotyczącej siódmego programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007-2011)[1]. W następstwie porozumienia z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ram finansowych na lata 2007-2013 Komisja przyjęła aspekty finansowe tych wniosków.

Wnioski zostały zbadane przez Radę i Parlament Europejski, jak również Komitet Ekonomiczno-Społeczny oraz Komitet Regionów.

Dnia 15 czerwca 2006 r. Parlament przyjął zdecydowaną większością głosów opinię w sprawie obydwu wniosków i zaproponował znaczną ilość poprawek.

Komitet Ekonomiczno-Społeczny jednomyślnie przyjął opinię dnia 14 grudnia 2004 r., natomiast dnia 16 listopada 2005 r. opinię przyjął Komitet Regionów.

W celu przyspieszenia osiągnięcia porozumienia w sprawie programów ramowych Komisja przedkłada niniejszym zmienione wnioski w sprawie obydwu programów, uzupełnione poprawkami Parlamentu oraz stanowiskiem Rady. Ponieważ opinia Parlamentu oraz stanowisko przyjęte przez Radę odzwierciedlają główne założenia pierwotnych wniosków Komisji, wnioski zmienione przejmują w znacznej mierze, jeśli chodzi o charakter i zawartość, lecz nie zawsze w dosłownym brzmieniu, stanowisko przyjęte przez pozostałe instytucje.

Omawiane główne kwestie dotyczą wniosku programu ramowego WE. Jeśli chodzi o stanowisko Komisji, należy podkreślić następujące kwestie:

- W odniesieniu do zakresu tematów oraz ich zawartości naukowej i technicznej, Komisja zgadza się z szeregiem wnioskowanych wyjaśnień i uzupełnień jeśli odzwierciedlają one istotne potrzeby i są spójne z ogólnym kierunkiem każdego priorytetu, a ich uwzględnienie nie jest niemożliwe ze względu na ograniczony budżet programu ramowego.

- W odniesieniu do wspólnych inicjatyw technologicznych , Komisja zgadza się z poprawkami dotyczącymi kryteriów, jakie mają być stosowane w celu określania potencjalnych wspólnych inicjatyw technologicznych, jak również charakteru i realizacji tych inicjatyw.

- W odniesieniu do Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych Komisja zgadza się z istotnymi wyjaśnieniami, dotyczącymi jej kadencji, ponownego wyznaczania rady naukowej i roli przez nią pełnionej, zarządzania i ustaleń dotyczących personelu Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych, jak również przeprowadzenia w 2010 r. niezależnego przeglądu jej struktur i mechanizmów.

- W odniesieniu do części „Ludzie” szereg zmian obejmuje odniesienia do powiązań tego programu z pozostałymi częściami programu ramowego oraz z innymi programami wspólnotowymi; uzupełnienia, które wyraźnie wskazują na międzynarodowy wymiar tej części programu; wskazówki dotyczące ustanowienia stosownych warunków pracy naukowców oraz aspekty dotyczące sposobu współfinansowania.

- W odniesieniu do części „Możliwości” aspekty dotyczące spójnego opracowania polityk tworzą obecnie oddzielną część, zgodnie ze znaczeniem tej dziedziny. Ponadto w bardziej szczegółowy sposób określono kryteria w zakresie wspierania nowej infrastruktury naukowo-badawczej oraz uznano znaczenie aspektów regionalnych w tworzeniu nowej infrastruktury.

W odniesieniu do budżetu Komisja utrzymuje kwoty zaproponowane w jej dostosowanych wnioskach z dnia 24 maja 2006 r.

2005/0043 (COD)

Zmieniony wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotycząca siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007 - 2013) (Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 166 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji[2],

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[3],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[4],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 traktatu[5],

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Wspólnota wyznaczyła sobie za cel utworzenie społeczeństwa opartego na wiedzy poprzez rozwój know-how i wzmacnianie naukowych i technologicznych podstaw przemysłu wspólnotowego, w tym sektora usług, w celu zapewnienia wysokiego poziomu konkurencyjności. Aby ten cel osiągnąć, Wspólnota uznaje odpowiedzialność i niezależność naukowców w określeniu głównych kierunków badań w pionierskich dziedzinach wiedzy i promuje wszystkie działania badawcze uważane za konieczne – w szczególności poprzez zachęcanie przedsiębiorstw, w tym małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), ośrodków badawczych i uczelni wyższych do podejmowania badań i działań na rzecz rozwoju technologicznego – traktując priorytetowo te dziedziny i projekty, w których europejskie środki i współpraca mają szczególnie istotne znaczenie oraz zapewniają wartość dodaną. Dzięki wsparciu badań w pionierskich dziedzinach wiedzy, badaniom stosowanym i innowacji Wspólnota zamierza sprzyjać synergiom w europejskiej działalności badawczej i umocnić podstawy Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Takie działanie będzie miało pozytywny wpływ na postęp gospodarczy i społeczny wszystkich państw członkowskich.

2. Główna rola badań została uznana przez Radę Europejską w Lizbonie, która przyznała wiedzy i innowacji kluczowe znaczenie, wyznaczając sobie nowy cel strategiczny na kolejną dekadę: przekształcenie UE w najbardziej konkurencyjną i dynamiczną, opartą na wiedzy gospodarkę na świecie, zdolną do zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego, stworzenia większej ilości miejsc pracy o lepszej jakości oraz większej spójności społecznej.

3. Siódmy program ramowy ma zasadnicze znaczenie dla realizacji strategicznego celu lizbońskiego, zakładającego uczynienie z Europy najbardziej konkurencyjnej i dynamicznej gospodarki opartej na wiedzy na świecie. Podstawowym instrumentem realizacji tego celu jest trójkąt wiedzy, który tworzą edukacja, badania oraz innowacje.

4. Główna rola wiedzy i dóbr niematerialnych w tworzeniu dobrobytu gospodarczego, społecznego i kulturalnego została uznana przez Radę Europejską w Lizbonie. W społeczeństwie opartym na wiedzy innowacje i tworzenie wiedzy zdecydowanie nie mają charakteru odgórnego, lecz rozkładają się na całe społeczeństwo i w coraz większym stopniu uzyskiwane są dzięki procesom oddolnym. Celem Wspólnoty jest pełna mobilizacja i wzmocnienie tego potencjału badawczego i innowacyjnego.

5. Zgodnie ze strategią lizbońską, Rada Europejska w Barcelonie postawiła za cel podniesienie europejskich wydatków na badania do 3% PKB UE, z których dwie trzecie powinny pochodzić z prywatnych inwestycji.

6. W tym celu wiele państw członkowskich i europejski przemysł musi zintensyfikować swoje wysiłki badawcze, aby wspieranie badań w związku z siódmym programem ramowym zakończyło się sukcesem.

7. Nadrzędnym celem całego siódmego programu ramowego jest zapewnienie wkładu w rozwój Unii Europejskiej jako wiodącej przestrzeni badawczej na świecie. Program ramowy winien zatem skoncentrować się głównie na promocji światowej klasy badań i inwestycjach w tej dziedzinie. Konieczne jest zatem, aby wdrażanie poszczególnych programów szczegółowych oparte zostało przede wszystkim na zasadach jakości pracy naukowej. Jedynie poprzez stworzenie możliwości prowadzenia najnowocześniejszych badań UE będzie mogła stać się wiodącą przestrzenią badawczą na świecie.

8. Parlament Europejski nieustannie podkreślał znaczenie badań, rozwoju technologicznego oraz rosnącej roli wiedzy na rzecz wzrostu gospodarczego oraz dobrobytu społeczeństwa i dobrego stanu środowiska naturalnego, ostatnio w wytycznych dotyczących przyszłej polityki UE na rzecz badań z marca 2005 r.[6]

9. Biorąc pod uwagę potrzeby badawcze wszystkich obszarów polityki Wspólnoty oraz bazując na szerokim poparciu ze strony europejskiego przemysłu, środowiska naukowego, uczelni wyższych i innych zainteresowanych kręgów, Wspólnota musi wyznaczyć naukowe i technologiczne cele, które mają zostać osiągnięte w ramach siódmego programu ramowego w okresie 2007 - 2013 r.

10. Szczególnie istotną rolę w badaniach przemysłowych odgrywają europejskie platformy technologiczne oraz wspólne inicjatywy technologiczne. Europejskie platformy technologiczne mogą zostać stopniowo przekształcone w ogólny instrument zwiększania europejskiej konkurencyjności.

11. Cele te powinny opierać się na osiągnięciach szóstego programu ramowego, którego celem było utworzenie Europejskiej Przestrzeni Badawczej, popychając je dalej w kierunku rozwoju w Europie gospodarki i społeczeństwa opartych na wiedzy. Szczególnie ważne są następujące cele:

12. Wspieranie międzynarodowej współpracy na wszystkich płaszczyznach w UE.

13. Wzmacnianie dynamizmu, kreatywności i doskonałości europejskich badań z pogranicza dziedzin nauki. W tym celu w siódmym programie ramowym wyraźny priorytet należy przyznać finansowaniu bardziej spekulatywnych badań podstawowych.

14. Wzmacnianie ilościowe i jakościowe potencjału ludzkiego w zakresie badań i technologii w Europie. Podstawowym środkiem realizacji tego celu jest zapewnienie lepszej edukacji i łatwiejszego dostępu do możliwości badawczych, jak również uznanie „zawodu” naukowca, także poprzez znaczne zwiększenie udziału kobiet w badaniach naukowych oraz zachęcanie naukowców do mobilności i rozwijania kariery. W tym celu należy wezwać państwa członkowskie do stosowania Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych jako instrumentów niezbędnych do stworzenia prawdziwego europejskiego rynku pracy dla naukowców. Ponadto należy rozwijać i wzmacniać kompetencje naukowe europejskich instytucji badawczych i uczelni wyższych.

15. Należy pogłębiać dialog między przedstawicielami świata nauki i społeczeństwem w Europie w celu opracowania programu naukowo-badawczego uwzględniającego kwestie będące przedmiotem obaw społeczeństwa, także poprzez propagowanie krytycznej analizy, przy czym celem jest odzyskanie wiary społeczeństwa w naukę.

16. Szczególną uwagę należy poświęcić sprzyjaniu karierze zawodowej naukowców w najbardziej produktywnym okresie życia. Początkujący naukowcy oraz rozpoczynający karierę naukową badacze powinni stać się ważną siłą napędową rozwoju nauki w Europie.

17. Należy wzmocnić potencjał badawczy i innowacyjny w całej Europie i zapewnić jego optymalne wykorzystanie .

18. Uwzględniając Protokół w sprawie ochrony i dobrostanu zwierząt dołączony do traktatu amsterdamskiego, we wszystkich dziedzinach badań należy wspierać i poszerzać badania służące opracowaniu alternatywnych strategii przeprowadzania testów, a w szczególności metod niewymagających wykorzystania zwierząt, w celu ograniczenia wykorzystywania zwierząt w badaniach i testach, a wreszcie ostatecznego zaprzestania wykorzystywania zwierząt w tym celu.

19. Aby zrealizować powyższe cele, konieczne jest promowanie czterech rodzajów działań: międzynarodowej współpracy w określonych obszarach tematycznych („Współpraca”), badań inspirowanych przez naukowców opartych na inicjatywach środowiska badawczego („Pomysły”), wspieranie indywidualnych naukowców („Ludzie”) oraz wspieranie możliwości badawczych („Możliwości”).

20. W części „Współpraca” należy wspierać międzynarodową współpracę na odpowiedniej płaszczyźnie w Unii Europejskiej i poza nią, obejmującą szereg obszarów tematycznych odpowiadających głównym dziedzinom postępu wiedzy i technologii, w których konieczne jest wspieranie i umacnianie badań mających na celu sprostanie wyzwaniom natury społecznej, gospodarczej, środowiskowej oraz przemysłowej i dotyczącym zdrowia publicznego w Europie, przy czym wsparcie to powinno służyć interesowi publicznemu i wspomagać państwa rozwijające się. W miarę możliwości program ten umożliwi elastyczność programów służących realizacji określonych zadań, których zakres obejmuje różne priorytety tematyczne. Program ten powinien także zapewnić zdolność UE do utrzymania wiodącej pozycji w badaniach społecznych i humanistycznych nad interakcją między ludźmi a nowymi technologiami oraz nad znaczeniem technologii dla rozwoju społeczeństwa jako całości.

21. W części „Pomysły” działania powinny być podejmowane przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych („ERC”), która powinna dysponować znaczną autonomią. Na szczeblu UE należy rozwijać wysokiej klasy badania w pionierskich dziedzinach wiedzy, oparte o wybitne osiągnięcia w Europie i podnoszące jej pozycję na arenie międzynarodowej. ERC powinna utrzymywać regularne kontakty z instytucjami europejskimi i środowiskiem naukowym w celu zapewnienia wspierania jej prac i promowania jej interesów w sferze publicznej.

22. W części „Ludzie” należy zachęcać obywateli do zainteresowania się zawodem naukowca. Należy zachęcać europejskich naukowców do pozostania w Europie, a naukowcy z całego świata powinni być przyciągani do Europy, która powinna stać się bardziej atrakcyjnym miejscem dla najlepszych z nich. W oparciu o pomyślne doświadczenia z działań „Marie Curie” zdobyte w ramach poprzednich programów ramowych, program „Ludzie” powinien zachęcać bardziej uzdolnione osoby do wyboru zawodu naukowca; kształtować ofertę i możliwości kształcenia naukowców, co obejmuje także umiejętności zawodowe; zachęcać europejskich naukowców do pozostania w Europie lub powrotu do Europy; wspierać mobilność międzysektorową ; oraz przyciągać naukowców z całego świata do Europy. W tym celu należy podjąć wysiłki zmierzające do ulepszenia wzajemnej uznawalności dyplomów i kwalifikacji zawodowych zdobytych na terytorium Wspólnoty oraz w krajach trzecich. Mobilność naukowców jest nie tylko kluczem do rozwoju kariery naukowców, lecz także do wymiany wiedzy pomiędzy krajami i sektorami oraz do zapewnienia, aby w innowacyjnych badaniach pionierskich w różnych dziedzinach można było korzystać z wiedzy wyspecjalizowanych i kompetentnych naukowców oraz zwiększonych środków finansowych.

23. W części „Możliwości” należy zoptymalizować wykorzystanie i rozwój infrastruktury naukowo-badawczej; zwiększyć możliwości innowacyjne MśP oraz ich zdolność do korzystania z badań; wspierać rozwój regionalnych klastrów badawczych; uwolnić potencjał badawczy w regionach konwergencji oraz najbardziej oddalonych regionach UE; zbliżyć naukę i społeczeństwo w celu harmonijnego zintegrowania nauki i technologii w europejskim społeczeństwie; podjąć horyzontalne działania i środki wspierające międzynarodową współpracę.

24. Wspólne Centrum Badawcze pełni kluczową rolę w zapewnianiu wsparcia naukowego i technicznego nastawionego na potrzeby klienta w zakresie inicjowania, opracowywania, wprowadzania w życie i monitorowania unijnych polityk. Wspólnemu Centrum Badawczemu należy zapewnić stałe wsparcie, umożliwiając mu pełnienie roli unijnego ośrodka referencyjnego w dziedzinie nauki i technologii, niezależnego od interesów prywatnych i narodowych.

25. Komisja wielokrotnie wskazywała na istotną rolę regionów w realizacji Europejskiej Przestrzeni Badawczej [7] .

26. Siódmy program ramowy uzupełnia działania prowadzone w państwach członkowskich, jak również inne działania wspólnotowe, które są konieczne dla ogólnych wysiłków strategicznych na rzecz osiągnięcia celów strategii lizbońskiej, w szczególności dotyczących funduszy strukturalnych oraz dotyczących rolnictwa, edukacji, szkoleń, konkurencyjności oraz innowacji, przemysłu, zatrudnienia i środowiska.

27. Działania związane z innowacją oraz małymi i średnimi przedsiębiorstwami wspierane przez niniejszy program ramowy powinny uzupełniać działania podejmowane w ramach programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji.

28. Uczestnictwo w działaniach niniejszego programu ramowego powinno zostać ułatwione poprzez publikowanie wszelkich stosownych informacji, które należy udostępniać wszystkim potencjalnym uczestnikom we właściwym czasie i w sposób przyjazny dla odbiorcy.

29. Ze względu na duże poparcie dla rozszerzonego zakresu działań programu ramowego, efekt dźwigni wynikający z finansowego wspierania krajowych i prywatnych inwestycji, potrzebę umożliwienia Wspólnocie sprostania nowym wyzwaniom naukowym i technicznym oraz pełnego wykorzystania potencjału swoich naukowców, bez dyskryminacji w jakiejkolwiek formie, istotną rolę, jaką pełni pomoc wspólnotowa w tworzeniu skuteczniejszego i wydajniejszego europejskiego systemu badań, wkład poszerzonego siódmego programu ramowego w wysiłki nad opracowaniem rozwiązania kwestii zmian klimatu, zrównoważonego rozwoju, zdrowia obywateli Europy oraz ponownego ożywienia strategii lizbońskiej, istnieje paląca potrzeba stopniowego podwyższenia podwojenia budżetu UE przeznaczonego na badania[8].

30. Biorąc pod uwagę przegląd śródokresowy dotyczący wykorzystania nowych instrumentów w ramach szóstego programu ramowego oraz pięcioletnią ocenę programu ramowego, zostało określone nowe podejście, które powinno umożliwić łatwiejsze, skuteczniejsze oraz w sposób bardziej elastyczny osiągnięcie celów polityki UE w dziedzinie badań. W tym celu należy korzystać z mniejszego i prostszego zestawu „systemów finansowania”, pojedynczo lub w połączeniu, oferującego więcej elastyczności i możliwości w zakresie wspierania różnych działań, a uczestnikom należy przyznać większą autonomię w zakresie zarządzania.

31. W związku z tym, że cel działań, które należy podjąć zgodnie z art. 163 traktatu, mając na celu przyczynienie się do utworzenia w Europie społeczeństwa i gospodarki opartych na wiedzy, nie może zostać osiągnięty w wystarczający sposób przez państwa członkowskie, natomiast może być osiągnięty w lepszy sposób na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może podjąć działania, zgodnie z zasadą pomocniczości, jak przewiduje art. 5 traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, ustanowioną w tym artykule, niniejszy siódmy program ramowy nie wykracza poza działania konieczne do osiągnięcia powyższych celów.

32. Realizacja siódmego programu ramowego może dać początek uzupełniającym programom, w których biorą udział tylko niektóre państwa członkowskie, udziałowi Wspólnoty w programach podejmowanych przez kilka państw członkowskich lub ustanawianiu wspólnych przedsiębiorstw bądź innych struktur w rozumieniu art. 168, 169 i 171 traktatu.

33. Wspólnota zawarła cały szereg umów międzynarodowych w dziedzinie badań. Należy podjąć wysiłki w celu wzmocnienia międzynarodowej współpracy w dziedzinie badań, mając na względzie pełne wykorzystanie międzynarodowego charakteru badań naukowych i rozwoju, udział w wytwarzaniu dóbr publicznych na skalę światową oraz dalszą integrację Wspólnoty do światowej społeczności badawczej.

34. Istnieje już pokaźny zakres wiedzy naukowej mogącej radykalnie poprawić życie osób zamieszkałych w państwach rozwijających się; w miarę możliwości siódmy program ramowy przyczynia się do realizacji Milenijnych Celów Rozwoju do roku 2010.

35. Siódmy program ramowy powinien przyczynić się do promowania wzrostu, zrównoważonego rozwoju i ochrony środowiska.

36. Działalność badawcza wspierana poprzez niniejszy program ramowy powinna być zgodna z podstawowymi zasadami etycznymi, łącznie z tymi, które znalazły swój wyraz w Karcie Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Opinie Europejskiej Grupy ds. Etyki w Nauce i Nowych Technologiach są oraz będą brane pod uwagę. W ramach niniejszego programu ramowego nie należy wspierać działalności badawczej ukierunkowanej na klonowanie człowieka, dokonywanie dziedzicznych modyfikacji ludzkiego genomu [9] czy wytwarzanie embrionów ludzkich wyłącznie do celów pozyskiwania komórek macierzystych. Badania nad wykorzystaniem ludzkich komórek macierzystych mogą być finansowane w ramach niniejszego programu ramowego w zależności zarówno od treści wniosku naukowego, jak i ram prawnych zainteresowanego(ych) państw(a) członkowskiego(ich).

37. W ramach siódmego programu ramowego stosowna uwaga będzie poświęcona rola kobiet w nauce i badaniach będzie aktywnie wspierana przy pomocy odpowiednich środków z myślą o zachęceniu większej liczby kobiet do podjęcia pracy w tym środowisku oraz dalszym wzmacnianiu ich aktywnej roli w badaniach.

38. Niniejsza decyzja ustanawia ramy finansowe na cały okres trwania programu, które stanowią dla władzy budżetowej najważniejsze odniesienie, w rozumieniu pkt 37 Porozumienia międzyinstytucjonalnego między Parlamentem Europejskim, Radą oraz Komisją z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie dyscypliny budżetowej i poprawy procedury budżetowej.

39. Należy także przyjąć stosowne środki – odpowiadające poziomowi zaangażowania finansowego Wspólnoty – w celu zapobieżenia nieprawidłowościom i nadużyciom, jak również należy podjąć odpowiednie kroki w celu odzyskania straconych, niewłaściwie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych środków, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich[10], rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami[11] oraz rozporządzeniem (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF)[12].

40. Istotnym jest zapewnienie należytego zarządzania finansami siódmego programu ramowego oraz jego wdrażania w sposób możliwie najbardziej efektywny i przyjazny dla użytkownika, przy równoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa prawnego i dostępności programu dla wszystkich uczestników. Koniecznym jest zapewnienie zgodności z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich oraz z wymaganiami uproszczenia i lepszego zarządzania. Uproszczenie procedur stosowanych przy realizacji siódmego programu ramowego przyczyni się do ujęcia elastycznych środków wykonawczych w zasadach uczestnictwa.

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Przyjęcie Ustanowienie programu ramowego

Niniejszym przyjmuje ustanawia się program ramowy dotyczący działań Wspólnoty w zakresie badań i rozwoju technologicznego, wraz z demonstracją, zwany dalej „siódmym programem ramowym”, na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.

Artykuł 2

Cele i działania

41. Siódmy program ramowy wspiera działania przedstawione w ust. 2 - 5. Cele i ogólne kierunki tych działań zostały przedstawione w załączniku I.

42. Współpraca: wspieranie szerokiego zakresu działań badawczych prowadzonych w ramach współpracy ponadnarodowej w następujących obszarach tematycznych:

43. Zdrowie;

44. Żywność, rolnictwo i biotechnologia;

45. Technologie teleinformatyczne;

46. Nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne;

47. Energia;

48. Środowisko (łącznie ze zmianami klimatu);

49. Transport (łącznie z aeronautyką);

50. Nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne;

51. Bezpieczeństwo i przestrzeń kosmiczna.

52. Pomysły: wspieranie badań inspirowanych przez samych naukowców prowadzonych we wszystkich dziedzinach przez pojedyncze zespoły krajowe lub ponadnarodowe rywalizujące na poziomie europejskim.

53. Ludzie: ilościowe i jakościowe wzmacnianie potencjału ludzkiego w zakresie badań i technologii oraz wspieranie większej mobilności naukowców w Europie.

54. Możliwości: wspieranie kluczowych aspektów europejskich możliwości w dziedzinie badań i innowacji, takich jak infrastruktura naukowo-badawcza, regionalne klastry badawcze, rozwój pełnego potencjału badawczego w regionach konwergencji oraz najbardziej oddalonych regionach UE, badania na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw (MśP), zagadnienia programu „Nauka w społeczeństwie”, wspieranie spójnego opracowywania polityk, horyzontalne działania w zakresie współpracy międzynarodowej.

55. Siódmy program ramowy wspiera także bezpośrednie działania naukowe i techniczne nienależące do obszaru badań jądrowych prowadzone przez Wspólne Centrum Badawcze (WCB), jak określono w załączniku I.

Artykuł 3

Siódmy program ramowy jest wdrażany poprzez programy szczegółowe. Programy te ustanawiają dokładne cele oraz szczegółowe zasady wykonania.

Artykuł 4

Ogólna maksymalna kwota i podział na poszczególne programy

1. Ogólna maksymalna kwota udziału finansowego Wspólnoty w niniejszym siódmym programie ramowym wynosi 50 52172 726 mln EUR. Kwota ta jest podzielona w następujący sposób (w mln EUR) pomiędzy obszary działalności i działania, o których mowa w art. 2 ust. 2 - 6:

Współpraca | 32 29244432 |

Pomysły | 7 46011862 |

Ludzie | 4 7277129 |

Możliwości | 4 2917486 |

Działania Wspólnego Centrum Badawczego (WCB) nienależące do obszaru badań jądrowych | 1 7511817 |

2. Indykatywny podział wydatków pomiędzy obszary tematyczne każdej działalności, o których mowa w ust. 1 jest określony w załączniku II.

3. Szczegółowe zasady udziału finansowego Wspólnoty w niniejszym programie ramowym są określone w załączniku III. Powyższe kwoty podlegają zmianie w ramach rewizji ram finansowych obejmujących okres niniejszego programu ramowego.

Artykuł 5

Ochrona interesów finansowych Wspólnot

W odniesieniu do działań Wspólnoty finansowanych na mocy niniejszej decyzji, rozporządzenie (WE, Euratom) nr 2988/95 i rozporządzenie (WE, Euratom) nr 2185/96 stosuje się do każdego naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, w tym naruszenia zobowiązań umownych ustanowionych na podstawie programu, wynikającego z działania podmiotu gospodarczego lub zaniechania działania przez ten podmiot, które ma lub może mieć negatywny wpływ na budżet ogólny Wspólnot Europejskich lub budżety przez nie zarządzane, poprzez nieuzasadnioną pozycję wydatków.

Artykuł 6

56. Wszelka działalność badawcza prowadzona w ramach siódmego programu ramowego jest prowadzona zgodnie z podstawowymi zasadami etycznymi.

57. Następujące dziedziny badań nie są finansowane w ramach niniejszego programu ramowego:

58. działalność badawcza zmierzająca do klonowania ludzi w celach reprodukcyjnych,

59. działalność badawcza mająca na celu zmiany dziedzictwa genetycznego człowieka, która mogłaby spowodować dziedziczenie takich zmian [13] ,

60. działalność badawcza zmierzająca do tworzenia ludzkich embrionów jedynie do celów badawczych lub do celów pozyskiwania komórek macierzystych, w tym także za pomocą przeniesienia jądra komórki somatycznej.

61. Badania przy wykorzystaniu ludzkich komórek macierzystych – zarówno dorosłych, jak i zarodkowych – mogą być finansowane w zależności od zawartości projektu naukowego oraz od ram prawnych zainteresowanego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich).Wszystkie wnioski o finansowanie badań przy wykorzystaniu ludzkich komórek macierzystych muszą zawierać w stosownych przypadkach informacje na temat środków licencjonowania i kontroli, jakie zostaną przyjęte przez właściwe organy państw członkowskich, jak również na temat zezwolenia(-ń) uwzględniającego(-ych) zasady etyczne, które zostanie(ą) udzielone.Instytucje, organizacje i naukowcy muszą podlegać rygorystycznemu licencjonowaniu i kontroli w zakresie pozyskiwania ludzkich zarodkowych komórek macierzystych, zgodnie z ramami prawnymi zainteresowanego(-ych) państwa (państw) członkowskiego(-ich).

62. Przegląd dziedzin badawczych wymienionych w ust. 2 niniejszego artykułu odbywa się w drugiej fazie tego programu (2010-2013), w świetle wyników postępu naukowego.

Artykuł 7

Monitorowanie, ocena i przegląd

63. Komisja w sposób ciągły i systematyczny monitoruje realizację niniejszego programu ramowego i jego programów szczegółowych oraz regularnie składa sprawozdania na temat wyników monitorowania oraz rozpowszechnia te wyniki.

64. Nie później niż w 2010 r., Komisja przeprowadzi, z pomocą zewnętrznych ekspertów, w oparciu o dowody naukowe okresową ocenę niniejszego programu ramowego oraz jego programów szczegółowych bazując na ocenie ex-post szóstego programu ramowego. Ocena ta będzie dotyczyć jakości prowadzonej działalności badawczej, jak również jakości wdrażania i zarządzania oraz postępów w realizacji wyznaczonych celów. Komisja przekazuje wnioski z tej oceny, wraz z uwagami i, w odpowiednich przypadkach, propozycjami dostosowań programu ramowego, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.Ocenę okresową poprzedzi sprawozdanie z postępów, które zostanie sporządzone zaraz po udostępnieniu wystarczającej ilości danych, i w którym zostaną przedstawione wstępne wnioski dotyczące skuteczności nowych działań zapoczątkowanych w siódmym programie ramowym oraz wysiłków podejmowanych na rzecz uproszczenia.

65. Po upływie dwóch lat od zakończenia niniejszego programu ramowego Komisja przeprowadza, z pomocą niezależnych ekspertów, ocenę zewnętrzną dotyczącą jego racjonalności, wdrażania oraz osiągnięć.Komisja przekazuje wnioski z tej oceny, wraz z uwagami, Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów.

Sporządzono w Brukseli, dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

[…]

ZAŁĄCZNIK I

CELE NAUKOWE I TECHNOLOGICZNE, OGÓLNE KIERUNKI TEMAT ÓW I DZIAŁAŃ

Siódmy program ramowy będzie prowadzony na rzecz realizacji ogólnych celów określonych w art. 163 traktatu [14] w celu wzmocnienia konkurencyjności przemysłu i zaspokojenia zapotrzebowania innych polityk wspólnotowych na badania naukowe, przyczyniając się w ten sposób poprzez przyczynianie się do stworzenia społeczeństwa opartego na wiedzy, bazując na Europejskiej Przestrzeni Badawczej i uzupełnienia działań na poziomie krajowym i regionalnym. Program wzmocni promuje doskonałość w zakresie badań naukowych i technologicznych , rozwój technologiczny i działania demonstracyjne poprzez następujące cztery programy: Współpraca, Pomysły, Ludzie i Możliwości.

I WSPÓŁPRACA

W tej części siódmego programu ramowego wsparcie zostanie udzielone ponadnarodowej współpracy w różnych formach na wszystkich poziomach w Unii Europejskiej i poza nią, obejmujące kilka obszarów tematycznych odpowiadających głównym dziedzinom postępu wiedzy i technologii, w których konieczne jest wspieranie i umacnianie badań najwyższej jakości w celu sprostania wyzwaniom natury społecznej, gospodarczej, środowiskowej oraz przemysłowej w Europie. Większość tych wysiłków zostanie skupiona na poprawie konkurencyjności przemysłu przy zastosowaniu programu badawczego odzwierciedlającego potrzeby użytkowników w całej Europie.

Nadrzędnym celem jest przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju.

W ramach działań Wspólnoty określono dziewięć następujących tematów:

66. Zdrowie;

67. Żywność, rolnictwo i biotechnologia;

68. Technologie teleinformatyczne;

69. Nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne;

70. Energia;

71. Środowisko (łącznie ze zmianami klimatu);

72. Transport (łącznie z aeronautyką);

73. Nauki społeczno-ekonomiczne i humanistyczne;

74. Bezpieczeństwo i przestrzeń kosmiczna.

Powyższe tematy zostały określone ogólnie na stosunkowo wysokim poziomie podziału, tak aby można je było dostosować do zmieniających się potrzeb i możliwości powstających podczas trwania siódmego programu ramowego. Dla każdego z tematów ustalono grupy działań, które określają ogólne kierunki objęte wsparciem Wspólnoty. Grupy działań zostały ustalone na podstawie ich roli w realizacji celów UE Wspólnoty, m.in. przejścia do społeczeństwa wiedzy, odpowiedniego europejskiego potencjału badawczego oraz wartości dodanej uzyskanej poprzez działania w tych dziedzinach na poziomie UE Wspólnoty.

Szczególną uwagę zwróci się na zapewnienie efektywnej koordynacji obszarów tematycznych oraz na priorytetowe dziedziny naukowe dotyczące kilku tematów, takie jak nauki o morzu i technologie morskie.

Wspólne, przekrojowe podejście do przedmiotów badań i technologii odnoszących się do więcej niż jednego tematu będzie sprzyjać między- i wielodyscyplinarności wielodyscyplinarności, a ważną formą współpracy międzytematycznej będą wspólne zaproszenia do składania wniosków.

Szczególnie w przypadku dziedzin związanych z przemysłem, tematy zostały ustalone – obok innych źródeł – na podstawie pracy różnych „europejskich platform technologicznych” ustanowionych w dziedzinach, w których europejska konkurencyjność, wzrost gospodarczy oraz dobrobyt zależą średnio- i długoterminowo od istotnych postępów w zakresie badań i technologii. Europejskie platformy technologiczne skupiają pod przewodnictwem przemysłu zainteresowane strony w celu określenia i wdrażania programu badań strategicznych. Niniejszy program ramowy przyczyni się do realizacji wspomnianych programów badań strategicznych, jeśli stanowią one rzeczywistą wartość dodaną dla Europy. Europejskie platformy technologiczne mogą odgrywać istotną rolę w ułatwianiu uczestnictwa przemysłu w projektach badawczych związanych z jego poszczególnymi sektorami.

Dziewięć tematów obejmuje również badania konieczne do sformułowania, wdrażania oraz oceny polityk UEwspólnotowych, w dziedzinach takich jak zdrowie, bezpieczeństwo, ochrona konsumentów, energia, środowisko, pomoc rozwojowa, rybołówstwo, gospodarka morska, rolnictwo, dobrostan zwierząt, transport, edukacja i szkolenia, zatrudnienie, sprawy społeczne, spójność oraz stworzenie przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwościwymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, razem z badaniami prenormatywnymi oraz konormatywnymi istotnymi dla poprawy interoperacyjności i jakości norm oraz ich wdrażania.

W ramach każdego z tematów, oprócz wspomnianych działań, uwzględnione zostaną będzie istniała sposobność zajęcia się dwoma rodzajami możliwości i potrzeb w sposób otwarty i elastyczny, dwa rodzaje możliwości:

- Powstające potrzebyPrzyszłe i powstające technologie: wspieranie badań zmierzających do określenia i dalszego zbadania nowych możliwości naukowych i technologicznych w danej dziedzinie lub w kilku połączonych dziedzinach i dyscyplinach pokrewnych, poprzez wspieranie spontanicznych propozycji badawczych, także za pośrednictwem wspólnych zaproszeń do składania wniosków; popieranie nowatorskich pomysłów i radykalnie nowych zastosowań oraz badanie nowych opcji w badawczych „mapach drogowych”określenie i dalsze zbadanie nowych możliwości w zakresie nauki i technologii w danej dziedzinie i/lub na skrzyżowaniu kilku dyscyplin, w szczególności związanych z potencjalnymi odkryciami o przełomowym charakterze; zagwarantowana zostanie odpowiednia koordynacja z działaniami prowadzonymi w ramach programu „Pomysły”, tak by uniknąć pokrywania się zakresów działań i zapewnić optymalne wykorzystanie środków finansowych.

- Nieprzewidziane potrzeby polityczne: elastyczny sposób reagowania na nowe potrzeby polityk wyłaniające się w trakcie programu ramowego, takie jak nieprzewidziany rozwój wypadków wymagający szybkiej reakcji, na przykład wystąpienie nowej epidemii, pojawiające się problemy w zakresie bezpieczeństwa żywności lub reagowanie na wypadek klęsk żywiołowych.

Rozpowszechnianie oraz transfer wiedzy stanowią podstawową wartość dodaną europejskich działań badawczych, dlatego zostaną podjęte środki zmierzające do wykorzystania wyników badań przez przemysł, decydentów politycznych i społeczeństwo. Rozpowszechnianie będzie uznawane za integralną część zadań we W celu wzmocnienia rozpowszechniania i wykorzystywania wyników badań UE, rozpowszechnianie wiedzy oraz transfer wyników - również w gronie decydentów - zostaną wsparte we wszystkich obszarach tematycznych, przy uwzględnieniu odpowiednich ograniczeń w obszarze „Bezpieczeństwo” ze względu na poufne aspekty działań, m.in. poprzez finansowanie inicjatyw sieciowych, seminariów i imprez, pomoc ze strony zewnętrznych ekspertów oraz serwisy informacyjne i elektroniczne, w szczególności CORDIS.

Zostanie zapewniona komplementarność i synergia tego programu z innymi programami wspólnotowymi. W ramach programu na rzecz konkurencyjności i innowacji zostaną podjęte działania wspierające innowacje.

Szczególną uwagę należy poświęcić zapewnieniu odpowiedniego udziału MŚP[15], w szczególności tych opartych na wiedzy, we współpracy ponadnarodowej. Konkretne działania, w tym działania wspierające mające ułatwić udział MŚP, będą podejmowane w ramach strategii opracowanej dla każdego tematu programu „Współpraca”. Strategiom tym będzie towarzyszyło monitorowanie ilościowe i jakościowe. Wsparcie zostanie udzielone również inicjatywom mającym na celu zapoczątkowanie dialogu na tematy naukowe i dotyczące wyników badań z możliwie najszerszą grupą odbiorców spoza środowiska badawczego oraz w dziedzinach informacji naukowej i kształcenia naukowców, przy zaangażowaniu, w stosownych przypadkach, organizacji społeczeństwa obywatelskiego lub sieci takich organizacji. Uwzględnione zostaną zasady etyczne i aspekty związane z płcią kulturową. Aspekt kulturowej tożsamości płci oraz równego statusu płci zostanie włączony do wszystkich obszarów badań.

Podnoszenie konkurencyjności europejskich badań wymaga pełnego uwolnienia potencjału w całej Europejskiej Przestrzeni Badawczej. Dlatego projekty będą miały na celu zapewnienie naukowej doskonałości. Będą one także wspierać prawdziwą Europejską Przestrzeń Badawczą poprzez ustanowienie konsorcjów opartych na szerokich podstawach oraz poprzez zbadanie możliwości optymalnego wykorzystania zasobów ludzkich i finansowych.

Międzynarodowa współpraca w ramach wszystkich tematów będzie wspierana poprzez:

- Badania realizowane w ramach współpracy;

- Wspólne inicjatywy technologiczne;

- Koordynowanie programów badawczych;

- Współpracę międzynarodową.

Badania realizowane w ramach współpracy

Badania realizowane w ramach współpracy będą stanowić znaczną część oraz główny element finansowania badań UEprzez Wspólnotę. Ich celem jest ustanowienie, w zakresie głównych dziedzin rozwoju wiedzy, doskonałych projektów i sieci badawczych będących w stanie przyciągać naukowców i inwestycje z Europy i całego świata.

Cel ten zostanie osiągnięty poprzez wspieranie badań realizowanych w ramach współpracy przy pomocy szeregu systemów finansowania: wspólnych projektów, sieci doskonałości, działań koordynacyjnych/wspierających (por. załącznik III).

Wspólne inicjatywy technologiczne

W odniesieniu do bardzo ograniczonej liczby przypadków zakres celu badań i rozwoju technologicznego (RTD) oraz skala angażowanych zasobów mogłyby uzasadnić ustanawianie długoterminowych partnerstw publiczno-prywatnych mających formę wspólnych inicjatyw technologicznych. Ta nowa koncepcja, oparta w głównej mierze na działalnościInicjatywy te, będące głównie wynikiem pracy europejskich platform technologicznych oraz obejmieobejmujące jeden lub niewielką liczbę wybranych aspektów badawczych w obrębie danej dziedziny. Realizowane połączą inwestycje sektora prywatnego z krajowym i europejskim finansowaniem publicznym, łącznie z dotacjami pochodzącymi z programu ramowego badań oraz finansowaniem pożyczek Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Wspólne Inicjatywy Technologiczne mogą być ustalane na podstawie art. 171 traktatu i ustanawiane indywidualnie tego rodzaju wspólne przedsiębiorstwa muszą łączyć fundusze prywatne z publicznymi, które mogą obejmować finansowanie pożyczek przez EBI, w stosownych przypadkach poprzez m.in. mechanizm finansowego podziału ryzyka. (może to dotyczyć utworzenia wspólnego przedsiębiorstwa) lub na podstawie decyzji o programach szczegółowych zgodnie z art. 166 Traktatu.

Potencjalne wspólne inicjatywy technologiczne zostaną określone w sposób otwarty i przejrzysty na podstawie oceny opartej na kilku kryteriach:

- wartości dodanej uzyskanej poprzez działania na poziomie europejskim ocenianej na podstawie wyników,

- istnieniu autentycznego zapotrzebowania społecznego i korzyści dla społeczeństwa,

- niemożności osiągnięcia celu przy pomocy istniejących instrumentów,

- skali wpływu na konkurencyjność i rozwój przemysłu,

- szczegółowym i jasnym określeniu realizowanego celu i oczekiwanych rezultatów,

- stopniu zaangażowania przemysłu pod względem finansowania i zasobów,

- Rozmiar wpływu na konkurencyjność i rozwój przemysłu.

- znaczenie dla szerzej pojmowanych celów polityk,

- zdolność przyciągania dodatkowego wsparcia ze źródeł krajowych oraz zdolność wykorzystania dźwigni finansowej w postaci obecnego ilub przyszłego wsparcia finansowego ze strony przemysłu.

- Niemożność osiągnięcia celu przy pomocy istniejących instrumentów.

Charakter wspólnych inicjatyw technologicznych musi być jasno określony, zwłaszcza jeśli chodzi o następujące kwestie:

- zobowiązania finansowe;

- czas trwania zobowiązania ze strony uczestników;

- przepisy dotyczące przystąpienia i odstąpienia od umowy;

- prawa własności intelektualnej.

Biorąc pod uwagę szeroki zasięg i szczególną złożoność wspólnych inicjatyw technologicznych zostaną podjęte znaczne starania w celu zapewnienia, że będą one funkcjonować w sposób przejrzysty w zgodzie z zasadami najlepszej jakości. Przydzielanie wszelkich środków finansowych Wspólnoty poprzez wspólne inicjatywy technologiczne będzie odbywać się zgodnie z obowiązującymi w programie ramowym zasadami doskonałości i przejrzystości. Szczególna uwaga poświęcona zostanie całościowej spójności i koordynacji między wspólnymi inicjatywami technologicznymi a programami i projektami krajowymi w tych samych dziedzinach, przy poszanowaniu istniejących procedur wdrożeniowych. Przy ich realizacji należy uwzględnić MŚP i możliwości transferu technologii, jak również potrzebę wyjścia naprzeciw potrzebom edukacyjnym i szkoleniowym, tak by osiągnąć ich cele oraz zagwarantować, że uczestnictwo w projektach realizowanych w ich ramach jest otwarte dla szerokiego ogółu uczestników w całej Europie, a zwłaszcza dla MŚP. Ponadto doświadczenia zdobyte przez klastry EUREKA mogłyby mieć znaczenie dla wspólnych inicjatyw technologicznych w pokrewnych dziedzinach.

Koordynowanie pozawspólnotowych programów badawczych

Działania podjęte w tej dziedzinie prowadzone będą przy pomocy dwóch głównych instrumentów: systemu ERA-NET oraz uczestnictwa Wspólnoty we wspólnie wdrażanych krajowych programach badawczych (artykuł 169 traktatu). Działania mogą obejmować dziedziny, które nie są bezpośrednio związane z dziewięcioma tematami, jeśli mają one wystarczającą europejską wartość dodaną dla UE. Działania posłużą również wzmocnieniu komplementarności i synergii pomiędzy programem ramowym a działaniami prowadzonymi w ramach struktur międzyrządowych, takich jak EUREKA i COST[16].

System ERA-NET rozwinie i wzmocni koordynację krajowych i regionalnych działań badawczych poprzez:

- ustanowienie ram dla podmiotów wdrażających publiczne programy badawcze w celu polepszenia koordynacji ich działań. Obejmie to wspieranie nowych systemów ERA-NET, jak również rozszerzenie i pogłębienie zakresu istniejących systemów ERA-NET, np. poprzez poszerzanie partnerstwa oraz wzajemne otwieranie ich programów. W stosownych przypadkach systemy ERA-NET mogłyby zostać zastosowane w celu koordynacji programów pomiędzy europejskimi regionami a małymi bądź średniej wielkości państwami członkowskimi, tak by umożliwić ich współpracę z inicjatywami podejmowanymi na szeroką skalę.

- zapewnienie, w ograniczonej liczbie przypadków, dodatkowego wsparcia finansowego Wspólnoty dla uczestników łączących swoje zasoby tworzących wspólne fundusze na potrzeby wspólnych zaproszeń do składania wniosków w ramach odpowiednich krajowych i regionalnych programów („ERA-NET PLUS”).

Udział Wspólnoty w krajowych programach badawczych wdrażanych wspólnie na podstawie art. 169 traktatu odnosi się w szczególności do europejskiej współpracy na szeroką skalę odbywającej się w ramach tzw. „zmiennej geometrii” pomiędzy państwami członkowskimi mającymi wspólne potrzeby lub interesy. W dokładnie określonych przypadkach tTego rodzaju inicjatywy opierające się na art. 169 będą podejmowane w dziedzinach, które zostaną określone w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, z uwzględnieniem możliwości współpracy z programami międzyrządowymi, na podstawie kilku kryteriów, do których należą:

- związek z celami UE Wspólnoty;

- jasne określenie realizowanego celu oraz jego związek z celami niniejszego programu ramowego;

- obecność istniejących uprzednio podstaw (istniejące lub planowane krajowe programy badawcze);

- europejska wartość dodana;

- masa krytyczna, z uwzględnieniem rozmiaru oraz liczby uczestniczących programów oraz stopnia podobieństwa działań nimi objętych;

- skuteczność art. 169 traktatu jako najbardziej odpowiedniego środka do osiągnięcia celów.

Współpraca międzynarodowa

Ta część programu ramowego obejmie następujące działania w ramach współpracy międzynarodowej, które muszą wykazywać się jasno określoną europejską wartością dodaną:

- Udostępnienie wszystkich działań prowadzonych w obszarach tematycznych naukowcom i instytucjom badawczym ze wszystkich krajów trzecich, z zapewnieniem odpowiednich ograniczeń w obszarze „Bezpieczeństwo”, przy czym należy podjąć znaczny wysiłek w celu zachęcenia naukowców do wykorzystania tej możliwości.

- Szczególne działania w zakresie współpracy w każdym z obszarów tematycznych dotyczące krajów trzecich w przypadku wzajemnego zainteresowania współpracą w określonych dziedzinach, które zostaną wybrane na podstawie ich poziomu i potrzeb naukowych i technologicznych. Działania te, ściśle związane z umowami o współpracy dwustronnej lub wielostronnym dialogiem pomiędzy UE a wyżej wymienionymi krajami lub grupami krajów, będą pełnić rolę uprzywilejowanego instrumentu prowadzenia współpracy między UE i tymi krajami. Działaniami tymi są w szczególności Oprócz obszarów badań wzajemnego zainteresowania działania te obejmują też: działania mające na celu wzmocnienie potencjału badawczego krajów kandydujących oraz sąsiadujących; i działania realizowane w ramach współpracy ukierunkowane na kraje rozwijające się oraz nowo powstałe, skupiające się na ich specyficznych potrzebach w dziedzinach takich jak zdrowie, rolnictwo, rybołówstwo oraz środowisko i realizowane w warunkach finansowych dostosowanych do możliwości tych krajów.

Ta część programu ramowego obejmuje działania w zakresie współpracy międzynarodowej w każdym z obszarów tematycznych oraz w dziedzinach przekrojowych. Będą one zrealizowane wspólnie z działaniami programu ramowego realizowanymi w częściach „Ludzie” i „Możliwości”.

TEMATY

1. Zdrowie

Cel

Poprawa stanu zdrowia obywateli Europy oraz, podnoszenie konkurencyjności i pobudzanie innowacyjności europejskiego przemysłu i przedsiębiorstw w sektorze zdrowia, przy jednoczesnym zajęciu się ogólnoświatowymi kwestiami zdrowotnymi, w tym pojawiającymi się epidemiami. Nacisk zostanie położony na tzw. translational research (przekładanie podstawowych odkryć naukowych na zastosowania kliniczne, w tym naukowe zatwierdzanie wyników doświadczeń ), rozwój i zatwierdzanie nowych terapii, metod promowania zdrowia oraz profilaktyki, w tym propagowania zdrowego trybu życia wśród osób starszych, narzędzi diagnostycznych i technologii medycznych , jak również zrównoważone i sprawnie działające systemy opieki zdrowotnej.

Uzasadnienie

Sekwencjonowanie ludzkiego genomu oraz najnowsze postępy w dziedzinie postgenomiki zrewolucjonizowały badania w zakresie zdrowia i chorób ludzi. Połączenie dużej ilości danych oraz zrozumienie podstawowych procesów biologicznych, a także rozwój kluczowych technologii dla sektorów bioprzemysłu związanych ze zdrowiem wymaga połączenia mas krytycznych wiedzy specjalistycznej i zasobów, które nie są dostępne na poziomie krajowym, w celu rozwoju wiedzy i zdolności interwencyjnych.

Osiągnięcie znaczących postępów w badaniach nad zdrowiem mających przełożenie na praktyczne zastosowania, co ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia praktycznych korzyści z badań biomedycznych i poprawy jakości życia, również wymaga wielodyscyplinarnego oraz ogólnoeuropejskiego podejścia przy udziale różnych zainteresowanych stron. Takie podejście pozwoli Europie na skuteczniejsze przyczynianie się do międzynarodowych wysiłków na rzecz zwalczania chorób o światowym znaczeniu.

Badania kliniczne wielu chorób (np. nowotworowych, chorób układu krążenia i zakaźnych, psychicznych i neurologicznych, w szczególności związanych z procesem starzenia się, takich jak choroba Alzheimera czy Parkinsona) opierają się na międzynarodowych, wieloośrodkowych projektach, aby osiągnąć wymaganą liczbę pacjentów w krótkim czasie. W celu osiągnięcia istotnych statystycznie wyników, badania epidemiologiczne wymagają dużego zróżnicowania ludności oraz międzynarodowych sieci współpracy. Opracowanie nowych metod diagnostyki oraz leczenia rzadkich zaburzeń, jak również prowadzenie badań epidemiologicznych nad tymi zaburzeniami także wymaga podejścia międzynarodowego w celu zwiększenia liczby pacjentów uczestniczących w każdym badaniu. Natomiast prowadzenie badań ukierunkowanych na politykę zdrowotną na poziomie europejskim umożliwia dokonywanie porównań modeli, systemów, danych zgromadzonych w krajowych bazach oraz próbek materiału pobranego od pacjentów zgromadzonych w biobankach.

Intensywne badania biomedyczne prowadzone w UE przyczynią się do podniesienia konkurencyjności europejskiej biotechnologii na rzecz ochrony zdrowia, technologii medycznej oraz przemysłu farmaceutycznego. Współpraca UE z krajami rozwijającymi się umożliwi tym krajom rozwój ich możliwości badawczych. UE powinna również odgrywać aktywną rolę w procesie tworzenia warunków sprzyjających innowacji w sektorze publicznym i farmaceutycznym, zorientowanym na potrzeby w zakresie zdrowia publicznego , w szczególności w celu maksymalnego zwiększenia powodzenia badań klinicznych. Małe i średnie przedsiębiorstwa prowadzące badania stanowią główną ekonomiczną siłę napędową przemysłu biotechnologicznego w zakresie ochrony zdrowia i przedsiębiorstw sektora technologii medycznej. Mimo że w Europie działa więcej przedsiębiorstw biotechnologicznych, niż w Stanach Zjednoczonych, większość z nich to przedsiębiorstwa małe i mniej doświadczone od swych konkurentów. Połączone prywatno-publiczne wysiłki badawcze na poziomie UE ułatwią ich rozwój. Badania na poziomie UE przyczynią się także do opracowania nowych norm i standardów w celu ustanowienia stosownych ram prawnych dla nowych technologii medycznych (takich jak np. medycyna regeneracyjna). Europejskie badania i innowacje w dziedzinie alternatywnych strategii testowania, a zwłaszcza metod bez udziału zwierząt, zapewnią wiodącą rolę w świecie w rozwiązywaniu wątpliwości społeczeństwa i zainteresowanych podmiotów w kwestii trwającego wykorzystywania zwierząt do badań biomedycznych, a ponadto mogłyby stworzyć rynek zbytu dla niektórych sektorów przemysłu.

Poniżej przedstawiono planowane działania, obejmujące m.in. badania istotne z punktu widzenia wymogów polityk. Dwa sStrategicznym zagadnieniom, takim jak zdrowie dzieci oraz zdrowie starzejącego się społeczeństwa zostanie poświęcona szczególna uwaga zostaną w szczególności objęte w ramach różnych działań. W miarę potrzeb wspierane będą długoterminowe pProgramy badań, takie jak programy ustanowione przez europejskie platformy technologiczne, np. programy w zakresie innowacyjnych leków. W odpowiedzi na nowe potrzeby polityk możliwe jest wsparcie dodatkowych działań, na przykład w dziedzinie polityki zdrowotnej oraz bezpieczeństwa i higieny pracy.

Kwestie etyczne, prawne i społeczno-gospodarcze będą uwzględniane w ramach każdego z niżej opisanych działań.

Działania

- Biotechnologia, podstawowe narzędzia i technologie medyczne dla zdrowia ludzkiego.

- Badania o dużej wydajności (high-throughput research). Pobudzanie postępów badawczych w genomice, postgenomice oraz biomedycynie poprzez bardziej intensywne wytwarzanie, standaryzację, nabywanie oraz analizowanie danych.

- Wykrywanie, diagnozowanie i monitorowanie. Nacisk zostanie położony na metody nieinwazyjne lub małoinwazyjne.

- Przewidywanie adekwatności, bezpieczeństwa i skuteczności terapii. Opracowanie i zatwierdzenie markerów biologicznych, metod i modeli in vivo i in vitro , łącznie z symulacją, farmakogenomiką, podejściami do terapii celowanej i dróg podawania leków oraz alternatywami dla badań przeprowadzanych na zwierzętach.

- Innowacyjne podejścia i interwencje terapeutyczne. Badanie, umacnianie i zapewnianie dalszego rozwoju w zakresie nowoczesnych terapii i technologii mogących znaleźć zastosowanie w leczeniu wielu chorób i zaburzeń, takich jak nowe narzędzia terapeutyczne na potrzeby medycyny regeneracyjnej.

- Badania na rzecz ludzkiego zdrowia przekładające się na praktyczne zastosowania

- Łączenie danych i procesów biologicznych: gromadzenie danych na szeroką skalę, biologia systemów (w tym modelowanie systemów złożonych). Wytwarzanie i analiza dużej ilości danych potrzebnych do lepszego zrozumienia złożonych sieci regulacyjnych tysięcy genów i produktów genowych sterujących ważnymi procesami biologicznymi we wszystkich ważnych organizmach i na wszystkich poziomach organizacji.

- Badania nad chorobami mózgu i chorobami pokrewnymi, rozwój człowieka i proces starzenia się. Badanie procesu zdrowego starzenia się oraz sposobu wzajemnego oddziaływania genów i środowiska oraz aktywności mózgu w normalnych warunkach, jak również w przypadku chorób mózgu i chorób związanych ze starzeniem się (np. demencja).

- Badania chorób zakaźnych przekładające się na praktyczne zastosowania. Badania nad zagadnieniem oporności na leki przeciwbakteryjne, światowym zagrożeniem HIV/AIDS, malarią i gruźlicą, jak również wirusowym zapaleniem wątroby typu C oraz potencjalnymi nowymi i powracającymi epidemiami (np. SARS, wysoce zjadliwa grypa).

- Badania głównych chorób przekładające się na praktyczne zastosowania: badania chorób nowotworowych, chorób układu krążenia, cukrzycy/otyłości, rzadkich chorób, i innych chorób przewlekłych, w tym chorób reumatycznych (np. zapalenie kości i stawów). Opracowanie ukierunkowanych na pacjenta strategii od profilaktyki do diagnostyki, ze szczególnym naciskiem nai leczenie, łącznie z badaniami klinicznymi.

- Optymalizacja usług opieki zdrowotnej świadczonych obywatelom Europy

- Przełożenie wyników badań klinicznych na praktyczne zastosowania kliniczne . Zrozumienie Stworzenie podstaw wiedzy dla procesu decyzyjnego w leczeniu klinicznym oraz sposobu, w jaki należy przekładać wyniki badań klinicznych na praktyczne zastosowania kliniczne, zwłaszcza w odniesieniu do bezpieczeństwa pacjenta i lepszego wykorzystania leków (w tym niektóre aspekty niepożądanej reakcji na środki medyczne oraz zbadanych naukowo leków komplementarnych i alternatywnych), jak również szczególnych potrzeb dzieci, kobiet i osób starszych.

- Jakość, skuteczność i solidarność systemów opieki zdrowotnej, łącznie z systemami opieki zdrowotnej obecnie reformowanymi. Przekładanie skutecznych interwencji na decyzje dotyczące zarządzania, ocena kosztów, wydajności i zalet różnych interwencji, także pod względem bezpieczeństwa pacjenta, określanie potrzeb i warunków dla zapewniania odpowiedniego dopływu zasobów ludzkich, analizowanie czynników wpływających na równy dostęp do opieki zdrowotnej wysokiej jakości (w tym dla grup społecznych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji), łącznie z analizami dotyczącymi zmian zachodzących w społeczeństwie (np. proces starzenia się, mobilność i migracja oraz zmieniające się środowisko pracy).

- Intensywniejsza profilaktyka chorób i lepsze wykorzystywanie leków. Opracowanie skutecznych interwencji w zakresie zdrowia publicznego w odniesieniu do szeroko pojętych czynników wpływających na zdrowie (takich jak stres, dieta, styl życia lub czynniki środowiskowe oraz ich interakcja z lekami). Identyfikacja pomyślnych interwencji w różnych obszarach opieki zdrowotnej w celu poprawy praktyk związanych z przepisywaniem leków oraz ich użyciem przez pacjentów (łącznie z aspektami nadzoru nad bezpieczeństwem farmakoterapii i interakcji leków).

- Właściwe korzystanie z nowych terapii i technologii dla zdrowia. Aspekty dotyczące dDługofalowa ocena bezpieczeństwa i skuteczności oraz monitorowanie korzystania z nowych technologii medycznych na szeroką skalę (łącznie z wyrobami) i nowoczesnych terapii zapewniających wysoki poziom ochrony i korzyści dla zdrowia publicznego.

2. Żywność, rolnictwo i biotechnologia

Cel

Budowa europejskiej biogospodarki opartej na wiedzy[17] poprzez połączenie nauki, przemysłu i innych zainteresowanych stron w celu wykorzystania nowych i powstających możliwości badawczych, związanych z wyzwaniami natury społecznej , środowiskowej i gospodarczej: rosnącym popytem na bezpieczniejszą, zdrowszą i lepszą jakościowo żywność oraz zrównoważone wykorzystywanie i wytwarzanie odnawialnych zasobów biologicznych; wzrastającym ryzykiem wystąpienia chorób epizootycznych i odzwierzęcych oraz chorób dietozależnych; zagrożeniem zrównoważonego charakteru i bezpieczeństwa produkcji rolnej, akwakultury i rybołówstwa, w tym spowodowanym w szczególności zmianami klimatu; oraz rosnącym popytem na żywność wysokiej jakości, przy uwzględnieniu dobrostanu zwierząt i aspektów rozwoju obszarów wiejskich oraz wybrzeża oraz spełnianiem konkretnych potrzeb żywieniowych konsumentów .

Uzasadnienie

Innowacje i postęp wiedzy w zakresie zrównoważonej gospodarki, produkcji i wykorzystywania zasobów biologicznych (mikroorganizmów, roślin, zwierząt) stanowić będą podstawę nowych, zrównoważonych, bezpiecznych, ekologicznych i konkurencyjnych produktów w sektorze rolnictwa, rybołówstwa, produkcji pasz, przemysłu spożywczego, zdrowia, leśnictwa oraz w sektorach pokrewnych. Zgodnie z europejską strategią w dziedzinie nauk o życiu i biotechnologii[18], przyczyni się to do wzrostu konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw zajmujących się rolnictwem i biotechnologią oraz produkcją nasion i żywności, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw z sektora wysokich technologii, przy jednoczesnej poprawie warunków życia i stanu zdrowia społeczeństwa. Badania nad bezpieczeństwem łańcuchów żywnościowych i paszowych, chorobami dietozależnymi, wyborem żywności oraz wpływem żywności i odżywiania na zdrowie przyczynią się do zwalczania chorób dietozależnych (np. otyłości, alergii) i chorób zakaźnych (np. pasażowalnych encefalopatii gąbczastych, ptasiej grypy) oraz będą stanowić ważny wkład we wdrażanie istniejących i definiowanie przyszłych polityk i ustawodawstwa w zakresie zdrowia publicznego, zdrowia zwierząt i roślin oraz ochrony konsumentów.

Różnorodność i przeważnie mały rozmiar przedsiębiorstw europejskich w tych dziedzinach są wprawdzie jednym z atutów i szans dla Europy, powodują one jednak rozdrobnienie podejścia do podobnych problemów. Problemami tymi można się zająć lepiej poprzez wzmożoną współpracę i wymianę wiedzy specjalistycznej, na przykład w zakresie nowych metodologii, technologii, procesów i norm będących wynikiem zmian w prawodawstwie UEwspólnotowym.

Kilka europejskich platform technologicznych przyczynia się do ustalenia wspólnych priorytetów badawczych w dziedzinach takich jak genomika i biotechnologia roślin, leśnictwo i związane z nim gałęzie przemysłu, ogólne zdrowie zwierząt, hodowla zwierząt, biotechnologia żywności i przemysłowa. Badania zapewnią również stanowić wiedzę niezbędną do wspierania następujących dziedzin[19]: wspólna polityka rolna, zagadnienia rolne i handlowe, przepisy w zakresie bezpieczeństwa żywności, strategia leśna UE, zdrowie zwierząt, kontrole chorób i normy w zakresie dobrostanu zwierząt we Wspólnocie, jak również reforma wspólnej polityki rybołówstwa mająca na celu zapewnienie zrównoważonego rozwoju rybołówstwa i akwakultury oraz bezpieczeństwa produktów żywnościowych pochodzących z morza. Ponadto przewidziano również elastyczny sposób podejścia do nowych potrzeb polityk, zwłaszcza w odniesieniu do nowych tendencji społecznych i gospodarczych.

Działania

- Zrównoważona produkcja i gospodarka zasobami biologicznymi środowiska lądowego, leśnego i wodnego : umożliwianie badań, także w przypadku technologii o nazwach zakończonych na „omika”, takich jak genomika, proteomika, metabolomika, biologii systemowej, bioinformatyki oraz technologii konwergencyjnych w odniesieniu do mikroorganizmów, roślin i zwierząt, w tym zrównoważone wykorzystywanie ich różnorodności biologicznej. W przypadku zasobów biologicznych środowiska lądowego badania skoncentrują się na następujących kwestiach: żyzność gleby; ulepszone rośliny uprawne i systemy produkcyjne w całej ich różnorodności, łącznie z rolnictwem ekologicznym, programami produkcji rolnej wysokiej jakości oraz monitorowaniem i oceną wpływu organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) na środowisko i ludzi; zdrowie roślin; zrównoważone, konkurencyjne i wielofunkcyjne rolnictwo oraz leśnictwo; zintegrowany rozwój obszarów wiejskich;. Zdrowie i dobrostan zwierząt[20], hodowla i produkcja, w tym badania nad szczepionkami i diagnostyką; zdrowie roślin; zrównoważone i konkurencyjne rybołówstwo oraz akwakultura; choroby zakaźne zwierząt, w tym badania epidemiologiczne, łącznie z chorobami odzwierzęcymi oraz ich mechanizmami patogennymi i chorobami związanymi z żywieniem zwierząt; inne zagrożenia dla zrównoważonego charakteru i bezpieczeństwa produkcji żywności, w tym zmiany klimatu; bezpieczne usuwanie odpadów zwierzęcych;. W przypadku zasobów biologicznych środowiska wodnego badania będą wspierać zrównoważony rozwój i konkurencyjność rybołówstwa, stanowić podstawę naukową i techniczną dla zarządzania rybołówstwem i wspierania zrównoważonego rozwoju akwakultury, w tym hodowli i dobrostanu zwierząt. ochrona, zarządzanie i wykorzystywanie żywych zasobów wodnych, oOpracowywanie instrumentów potrzebnych decydentom i innym podmiotom w dziedzinach takich jak rolnictwo, rybołówstwo i akwakultura i rozwój obszarów wiejskich (kształtowanie krajobrazu, metody gospodarowania gruntami, itp.); społeczno-gospodarcze i etyczne aspekty produkcji.

- „Od stołu do gospodarstwa”: żywność, zdrowie i dobre samopoczucie: konsumenckie, społeczne, kulturowe, przemysłowe i zdrowotne aspekty żywności i paszy, w tym nauki o zachowaniu i nauki poznawcze; żywienie, choroby i zaburzenia dietozależne, w tym otyłość i alergie; korzyści zdrowotne wynikające ze stosowania niektórych pokarmów i diet; innowacyjne technologie obróbki żywności i paszy (łącznie z pakowaniem); podnoszenie chemicznej i mikrobiologicznej jakości i bezpieczeństwa żywności, napojów i paszy; integralność (i kontrola) łańcucha żywnościowego; wpływ środowiska na łańcuch żywnościowy/paszowy; wpływ i odporność łańcucha żywnościowego na ogólne zmiany; koncepcja całkowitego łańcucha żywnościowego (obejmującego żywność pochodzenia morskiego); możliwość odtworzenia historii produktu.

- Nauki o życiu i biotechnologia na rzecz zrównoważonych produktów i procesów nieżywnościowych : ulepszone rośliny uprawne i zasoby leśne, pasze, produkty pochodzenia morskiego i biomasa (łącznie z zasobami morskimi) na rzecz energii, środowiska oraz wytwarzania produktów o wysokiej wartości dodanej, takich jak materiały i chemikalia, łącznie z nowatorskimi systemami upraw, koncepcjami bioprocesów i biorafinerii; biokataliza, nowe i udoskonalone mikroorganizmy i enzymy; leśnictwo oraz związane z nim produkty i procesy; bioremediacja środowiska i czystsze procesy bioprzetwarzania, wykorzystanie odpadów rolnoprzemysłowych i produktów ubocznych.

3. Technologie teleinformatyczne

Cel

Poprawa konkurencyjności przemysłu europejskiego oraz umożliwienie kontrolowania i ukształtowania przyszłego rozwoju technologii teleinformatycznych (ICT) w Europie w celu zaspokojenia potrzeb społecznych i ekonomicznych. Działania te wzmocnią bazę naukową i technologiczną Europy i zapewnią jej wiodącą na świecie rolę w dziedzinie ICT, oraz, poprzez wykorzystywanie ICT pobudzą innowacje oraz kreatywność w odniesieniu do produktów, usług i procesów , a także zapewnią sprawne przekształcenie postępów w dziedzinie ICT w korzyści dla europejskich obywateli, przedsiębiorstw, przemysłu oraz rządów.

Uzasadnienie

Technologie teleinformatyczne mają decydujące znaczenie dla przyszłości Europy i stanowią podstawę dla realizacji strategii lizbońskiej. Pełnią one rolę katalizatora w trzech kluczowych obszarach: wydajności i innowacyjności, modernizacji usług publicznych oraz postępie naukowo-technicznym. Połowa przyrostu wydajności w naszych gospodarkach jest uzależniona od wpływu ICT na produkty, usługi i procesy gospodarcze. ICT są głównym czynnikiem pobudzania innowacji i kreatywności oraz kontrolowania zmian zachodzących w łańcuchach wartości w różnych sektorach przemysłu i usług. ICT mają istotne znaczenie w zakresie zaspokajania rosnących potrzeb dotyczących opieki zdrowotnej i społecznej, przede wszystkim ze strony osób starszych i osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności, oraz modernizacji usług w dziedzinach publicznych, takich jak edukacja, ochrona dziedzictwa kulturowego, nauczanie, integracja społeczna, spójność, bezpieczeństwo, energia, transport i środowisko oraz promowania dostępności i przejrzystości rządzenia i procesów kształtowania polityki. ICT mają istotne znaczenie w zarządzaniu i komunikacji w zakresie badań i rozwoju technologicznego oraz są katalizatorami postępu w innych dziedzinach nauki i technologii, ponieważ odmieniają one sposób, w jaki naukowcy prowadzą badania, współpracują i wprowadzają innowacje.

Rosnące wymagania gospodarcze i społeczne, w powiązaniu z ciągłym przenikaniem ICT do życia codziennego oraz potrzeba przesuwania granic technologicznych i opracowywania innowacyjnych, wysokowartościowych produktów i usług opartych na ICT, narzucają coraz obszerniejszy program badań. Przybliżenie technologii do ludzi oraz ich potrzeb organizacyjnych oznacza: zamaskowanie złożoności technologicznej a podkreślenie funkcjonalności odpowiadającej potrzebom; uczynienie technologii funkcjonalną, bardzo łatwą w obsłudze, dostępną oraz tanią; zapewnienie nowych zastosowań, rozwiązań i usług opartych na ICT, które będą godne zaufania, niezawodne i które da się dostosować do potrzeb i preferencji użytkowników. Kierując się wymaganiem „więcej za mniej” naukowcy zajmujący się ICT biorą obecnie udział w światowym wyścigu koncentrując się na w celu osiągnięcia dalszej miniaturyzacji, doprowadzeniu do konwergencji informatyki i technologii medialnych, w tym większej interoperacyjności systemów, oraz konwergencji z innymi właściwymi dziedzinami i dyscyplinami naukowymi, jak również stworzenie systemów zdolnych do uczenia się i rozwoju. Z tych różnorodnych wysiłków wyłania się nowa fala technologii. Działania badawcze w zakresie ICT będą korzystać i zapewnią wkład w szerszy zakres dyscyplin naukowych i technologicznych, obejmujących biologię, chemię i nauki przyrodnicze, psychologię, pedagogikę, nauki poznawcze oraz nauki społeczne i humanistyczne.

Sektor ICT należy do sektorów o największej intensywności badań. Wysiłki badawcze w zakresie ICT, zarówno publiczne, jak i prywatne stanowią jedną trzecią wszystkich wysiłków badawczych we wszystkich ważniejszych gospodarkach. Europa osiągnęła już wprawdzie znaczną przewagę przemysłową i technologiczną w kluczowych dziedzinach ICT, pozostaje ona jednak w tyle za głównymi konkurentami w zakresie inwestycji na rzecz badań ICT. Jedynie poprzez wznowienie i zintensyfikowanie wspólnych wysiłków na poziomie europejskim będziemy mogli w pełni wykorzystać możliwości oferowane przez postęp w dziedzinie ICT.

Działania badawcze w zakresie ICT będą ściśle związane z działaniami politycznymi mającymi na celu wprowadzanie ICT oraz ze środkami regulacyjnymi w ramach wszechstronnej i całościowej strategii. Priorytety zostały ustalone na podstawie obszernych konsultacji, jak również wkładu ze strony kilku europejskich platform technologicznych oraz inicjatyw przemysłowych w dziedzinach takich jak nanoelektronika, systemy wbudowane, łączność ruchoma i komunikacja bezprzewodowa, media elektroniczne, fotonika, robotyka i oprogramowanie, usługi i siatki obliczeniowe.

Działania

Rola badań nad przyszłymi i powstającymi technologiami w tym obszarze tematycznym jest szczególnie istotna w celu wspierania wykraczających poza granice dzisiejszej wiedzy badań nad podstawowymi technologiami informacyjnymi i komunikacyjnymi oraz w połączeniu z innymi odpowiednimi dziedzinami i dyscyplinami; wspieranie nowatorskich pomysłów i radykalnie nowych zastosowań oraz badania nowych możliwości „map drogowych” w zakresie ICT, w tym wykorzystanie zjawisk kwantowych, integracji systemów i systemów inteligentnych.

- Filary technologii ICT :

- Nanoelektronika, fotonika i zintegrowane mikro/nanosystemy : przesuwanie granic miniaturyzacji, integracji, różnorodności, pamięci i gęstości; wzrost wydajności i zdolności produkcyjnych przy niższych nakładach; ułatwianie włączania ICT do licznych zastosowań; interfejsy; badania eksperymentalne ( upstream research ) wymagające rozważenia nowych koncepcji.

- Wszechobecne sieci komunikacyjne o nieograniczonych możliwościach : powszechny dostęp przez heterogeniczne sieci – stacjonarne, mobilne, bezprzewodowe i nadawcze – od otoczenia osobistego do zasięgu regionalnego i globalnego – pozwalające na płynne dostarczanie coraz większej ilości danych i usług bez względu na miejsce i czas.

- Systemy wbudowane, przetwarzanie i sterowanie : potężne, bezpieczne i rozproszone, niezawodne i wydajne systemy i urządzenia przetwarzania, przechowywania danych i komunikacyjne wbudowane w przedmioty i infrastruktury fizyczne oraz zdolne do odczytu, sterowania i dostosowywania się do otoczenia; interoperacyjność systemów dyskretnych i ciągłych.

- Oprogramowanie, siatki obliczeniowe, bezpieczeństwo i niezawodność : dynamiczne, adaptacyjne, niezawodne i godne zaufania oprogramowanie i usługi, platformy dla oprogramowania i usług, systemy złożone oraz nowe architektury przetwarzania, w tym udostępnianie ich jako programów użytkowych.

- Wiedza, systemy poznawcze i systemy uczące się : systemy semantyczne; zdobywanie i wykorzystywanie wiedzy zawartej w sieci WWW i treściach multimedialnych; inspirowane biologicznie sztuczne systemy zdolne do postrzegania, rozumienia, uczenia się i rozwoju, a także niezależnego działania; uczenie się wspólnie przez maszyny i ludzi dzięki lepszemu zrozumieniu procesów ludzkiego postrzegania.

- Symulacja, wizualizacja, interakcja i rzeczywistość mieszana (mixed realities) : narzędzia innowacyjnego projektowania i kreatywności w odniesieniu do produktów, usług i mediów cyfrowych, jak również naturalnej, zdolnej do wytwarzania mowy interakcji i komunikacji w kontekście.

Nowe perspektywy w zakresie ICT wykorzystujące inne dziedziny nauki i dyscypliny technologiczne , łącznie z elementami fizyki, biotechnologii, nauk o życiu i materiałach, matematyki w odniesieniu do miniaturyzacji narzędzi wykorzystywanych w ICT do rozmiarów odpowiednich dla interakcji z organizmami żywymi, jak również w celu osiągnięcia lepszych wyników w zakresie inżynierii systemów i przetwarzania informacji, przy jednoczesnym ułatwieniu użytkownikom obsługi, oraz w odniesieniu do modelowania i symulacji świata żywego.

- Integracja technologii :

- Osobiste otoczenie : urządzenia do komunikacji osobistej i urządzenia informatyczne, akcesoria, urządzenia „ubieralne” (wearables), implanty; ich interfejsy i połączenia z usługami i zasobami.

- Otoczenie domowe : komunikacja, monitorowanie, sterowanie, wsparcie; płynna interoperacyjność i wykorzystywanie wszystkich urządzeń; interaktywne treści i usługi cyfrowe.

- Systemy robotyczne : nowoczesne systemy autonomiczne; postrzeganie, sterowanie, zdolność działania, naturalna interakcja i współpraca; miniaturyzacja, technologie humanoidalne.

- Infrastruktury inteligentne : narzędzia sprawiające, że infrastruktury niezbędne do codziennego funkcjonowania stają się sprawniejsze i łatwiejsze w obsłudze, łatwiejsze do przystosowania i utrzymania, bardziej wytrzymałe i w większym stopniu odporne na awarie.

- Badania nad zastosowaniami:

- ICT w zetknięciu z wyzwaniami społecznymi : nowe systemy, nowatorskie materiały, struktury, technologie i usługi w dziedzinach publicznych poprawiające jakość, sprawność, dostęp i integrację społeczną; zastosowania przyjazne dla użytkownika, integracja nowych technologii i inicjatyw, takich jak życie wspierane przez otoczenie ( ambient assisted living ).

- na rzecz zdrowia : poprawa profilaktyki chorób i świadczenia opieki zdrowotnej, wczesna diagnostyka, leczenie i personalizacja usług; niezależność, bezpieczeństwo, monitorowanie i mobilność pacjentów; systemy i usługi gromadzące informacje na temat zdrowia w celu odkrywania wiedzy.

- poprawa integracji społecznej i równego udziału, jak również zapobieganie tworzeniu się podziałów cyfrowych; technologie wspomagające osoby starsze i niepełnosprawne; projektowanie dla wszystkich ( design-for-all ).

- na rzecz mobilności : oparte na ICT inteligentne systemy transportu, pojazdy i inteligentne rozwiązania usługowe dla turystyki umożliwiające bezpieczny, ekologiczny, wygodny i sprawny transport ludzi i towarów.

- na rzecz wspierania środowiska , zarządzania ryzykiem i zrównoważonego rozwoju: zapobieganie lub zmniejszanie podatności oraz łagodzenie skutków klęsk żywiołowych, awarii przemysłowych i działalności człowieka związanej z rozwojem gospodarczym.

- na rzecz administracji : skuteczność, otwartość i odpowiedzialność na rzecz światowej klasy administracji publicznej oraz łączność z obywatelami i przedsiębiorstwami, wspieranie demokracji i ułatwianie ogółowi społeczeństwa dostępu do informacji.

- ICT na rzecz treści, kreatywności i indywidualnego rozwoju:

- nowe modele mediów i nowe rodzaje treści, także w dziedzinie rozrywki; tworzenie interaktywnych treści cyfrowych; bogatsze doświadczenia użytkowników; efektywne pod względem kosztów dostarczanie treści; zarządzanie cyfrowymi prawami autorskimi (DRM); media hybrydowe ( hybrid media ).

- uczenie wspomagane technologią: adaptacyjne i dostosowane do kontekstu rozwiązania edukacyjne; aktywne uczenie się.

- systemy oparte na ICT, których celem jest stopniowe zwiększenie dostępności i użytkowania kulturalnych i naukowych zasobów i możliwości cyfrowych w środowisku wielojęzycznym i wielokulturowym.

- ICT wspierające przedsiębiorstwa i przemysł:

- nowe formy dynamicznych, połączonych w sieci współpracujących procesów biznesowych , ekosystemy cyfrowe, w szczególności dla małych i średnich organizacji; zoptymalizowana, rozproszona organizacja pracy oraz środowiska pracy sprzyjające komunikacji (collaborative work environments), takie jak dzielenie się wiedzą i usługi interaktywne (np. w turystyce).

- Produkcja przemysłowa , w tym tradycyjne gałęzie przemysłu: szybkie i adaptacyjne projektowanie, wytwarzanie i dostarczanie towarów w wysokim stopniu dostosowanych do indywidualnych potrzeb; produkcja cyfrowa i wirtualna; narzędzia modelowania, symulacji, optymalizacji i prezentacji; zminiaturyzowane i zintegrowane produkty ICT;

- ICT na rzecz zaufania i pewności : zarządzanie tożsamością; uwierzytelnianie i autoryzacja; technologie na rzecz ochrony prywatności; zarządzanie prawami i majątkiem; ochrona przed zagrożeniami cybernetycznymi.

- Przyszłe i powstające technologie: wspieranie badań na granicy wiedzy w podstawowych technologiach ICT oraz w połączeniu z innymi odpowiednimi dziedzinami i dyscyplinami; pielęgnowanie nowatorskich idei oraz radykalnie nowych zastosowań, jak również badanie nowych możliwości „map drogowych” w zakresie technologii ICT.

4. Nanonauki, nanotechnologie, materiały i nowe technologie produkcyjne

Cel

Podnoszenie konkurencyjności przemysłu europejskiego oraz generowanie wiedzy umożliwiającej jego przekształcenie z przemysłu opartego na zasobach w przemysł oparty na wiedzy, poprzez przełom znaczący postęp wiedzy i wykorzystywanie jej najistotniejszych elementów na rzecz nowych zastosowań na granicy różnych technologii i dyscyplin. Przyniesie to korzyść zarówno nowym przedsiębiorstwom z sektora wysokich technologii, jak i tradycyjnym przedsiębiorstwom o większej wartości dodanej opartym na wiedzy, ze szczególnym uwzględnieniem właściwego rozpowszechniania wyników RTD wśród małych i średnich przedsiębiorstw. Działania te dotyczą technologii wspomagających mających znaczenia dla wszystkich sektrów przemysłu i wielu innych obszarów tematycznych niniejszego programu ramowego.

Uzasadnienie

Wydaje się, że rosnące trudności dotyczące wielu rodzajów spadek działalności przemysłowej nie ograniczają się już tylko do tradycyjnych sektorów o wysokiej intensywności pracy, lecz stają się zauważalne w sektorach pośrednich, będących uznanym atutem przemysłu europejskiego, a nawet w niektórych sektorach wysokich technologii. Należy utrzymać silną bazę przemysłową poprzez wzmocnienie elementów wiedzy w istniejącym przemyśle, jak również poprzez Ta tendencja może i musi zostać odwrócona poprzez budowanie w Europie silnego przemysłu opartego na wiedzy i wykorzystującego ją, z naciskiem na wykorzystywanie badań podstawowych do zastosowań przemysłowych. Proces ten obejmie modernizację istniejących MśP oraz utworzenie nowych przedsiębiorstw opartych na wiedzy poprzez rozpowszechnianie wiedzy i kompetencji specjalistycznych w ramach programów współpracy.

Konkurencyjność przemysłu przyszłości będzie w dużym stopniu uzależniona od nanotechnologii i ich zastosowań. Badania i rozwój technologiczny w dziedzinie nanonauk i nanotechnologii, podjęte w szeregu obszarów tematycznych mogą przyspieszyć transformację przemysłu europejskiego. UE zajmuje uznaną, pierwszoplanową pozycję w dziedzinach takich jak nanonauki, nanotechnologie, materiały i technologie produkcyjne, które należy zabezpieczyć i umocnić w wysoce konkurencyjnym kontekście globalnym.

Priorytety mające znaczenie dla przymysłu i ich integracja na rzecz zastosowań sektorowych mogą być realizowane poprzez działania takie jak europejskie platformy technologiczne m.in. w dziedzinie nanoelektroniki, produkcji przemysłowej, hutnictwa, chemii, transportu, budownictwa, bezpieczeństwa przemysłowego, przemysłu włókienniczego, celulozowego i papierniczego przemysłu leśnego i nanomadycyny. Pomoże to w ustaleniu wspólnych priorytetów i celów badawczych. Ponadto do priorytetów mających znaczenie dla przemysłu oraz ich integracji do zastosowań sektorowych poprzez elastyczny sposób reagowania na nowe potrzeby polityk, które pojawią się w trackie siódmego programu ramowego, uwzględnione zostaną istotne kwestie polityki, przepisów i norm, jak również skutków działań, przy zapewnieniu elastycznego sposobu reakcji na powstające nowe potrzeby polityczne.

Działania

- Nanonauki, nanotechnologie

- Tworzenie nowej wiedzy w zakresie interfejsów oraz zjawisk zależnych od rozmiaru; nanoskopijna kontrola właściwości materiału na potrzeby nowych zastosowań; integracja technologii nanometrycznych; właściwości samoskładania; nanomotory; nanomaszyny i nanosystemy; metody i narzędzia służące do pomiarów i operowania w nanoskopijnej skali; nanotechnologie oraz wysoce precyzyjne technologie wykorzystywane w chemii do produkcji materiałów podstawowych i składników; wpływ na bezpieczeństwo człowieka, zdrowie i środowisko; metrologia, monitorowanie i wykrywanie, nazewnictwo i normy; badania nowych koncepcji i podejść dla zastosowań sektorowych, łącznie z integracją i konwergencją powstających technologii. W ramach tych działań badany będzie również wpływ nanotechnologii na społeczeństwo oraz znaczenie nanonauk i nanotechnologii w rozwiązywaniu problemów społecznych.

- Materiały

- Tworzenie nowej wiedzy w zakresie powierzchni i materiałów o wysokich parametrach technologicznych wykorzystywanych do nowych produktów i procesów; materiały oparte na wiedzy o właściwościach odpowiadających ich zastosowaniu i o przewidywalnej wydajności; większa niezawodność projektowania i symulacji; modelowanie obliczeniowe; większa złożoność; zgodność ze środowiskiem; włączenie nano-, molekuło-, mikro-, makro- funkcjonalnościpoziomów do technologii chemicznej oraz sektorów przemysłu zajmujących się przetwarzaniem materiałów; nowe nanomateriały, w tym nanokompozyty, biomateriały, materiały sztuczne o właściwościach elektromagnetycznych niewystępujące w naturze oraz materiały hybrydowe, łącznie z projektowaniem i kontrolą ich przetwarzania, właściwości i wydajności. Materiały o nowych właściwościach mają zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności europejskiego przemysłu oraz stanowią podstawę postępu technicznego w wielu dziedzinach, takich jak zdrowie, elektronika, energetyka, transport i bezpieczeństwo.

- Nowa produkcja

- Tworzenie warunków i możliwości dla zrównoważonej produkcji opartej na wiedzy, w tym konstruowanie, opracowywanie i weryfikacja nowych modeli odpowiadających na pojawiające się potrzeby przemysłu oraz wspieranie modernizacji europejskiej bazy przemysłowej; rozwój ogólnych zdolności produkcyjnych na rzecz produkcji adaptacyjnej, połączonej siecią i opartej na wiedzy; opracowanie nowych koncepcji inżynieryjnych wykorzystujących konwergencję technologii (np. nano- i biotechnologii, technologii informacyjnej i poznawczej oraz ich wymagań technicznych) na rzecz przyszłej generacji produktów i usług o wysokiej wartości dodanej oraz w celu dostosowania się do zmieniających się potrzeb stosowanie technologii produkcyjnych o dużej wydajności.

- Integracja technologii na rzecz zastosowań przemysłowych

- Integracja nowych osiągnięć wiedzy w zakresie nano- i mikrotechnologii, w zakresie nanomateriałów i produkcji w zastosowaniach sektorowych i międzysektorowych w celu wyjścia naprzeciw potrzebom określonym przez poszczególne europejskie platformy technologiczne. zdrowie, budownictwo, transport, energia, chemia, środowisko, przemysł włókienniczy, celulozowy i papierniczy, technologia budowy maszyn.

5. Energia

Cel

DostosowaniePrzekształcenie obecnego systemu energetycznego opartego na paliwach kopalnych w system bardziej zrównoważony , w mniejszym stopniu oparty na paliwach importowanych, a w większym stopniu na zróżnicowanych źródłach i dostawcach energii, ze szczególnym uwzględnieniem technologii energetycznych powodujących mniejszą emisję dwutlenku węgla lub niepowodujących takich emisji , w połączeniu ze wzmacnianiem wydajności energetycznej i ochrony, w odpowiedzi na pilne wyzwania w zakresie bezpieczeństwa dostaw i zmian klimatu, przy jednoczesnym wzmocnieniu konkurencyjności europejskich przedsiębiorstw należących do sektora energetycznego .

Uzasadnienie

Systemy energetyczne stoją przed istotnymi wyzwaniami. Potrzeba ustalenia i znalezienia w porę odpowiednich rozwiązań jest podyktowana alarmującymi tendencjami w zakresie światowego zapotrzebowania na energię, wyczerpywalnym charakterem konwencjonalnych zasobów ropy naftowej i gazu ziemnego oraz (którego prognozowany wzrost wynosi 60 % w ciągu najbliższych 30 lat), potrzebą znacznego obniżenia emisji gazów cieplarnianych w celu złagodzenia druzgocących skutków zmian klimatu, szkodliwą nieprzewidywalnością cen ropy naftowej (w szczególności dla sektora transportowego, w znacznym stopniu od niej zależnego) oraz niestabilnością geopolityczną w regionach dostarczających ropę. Badania w zakresie energii przyczyniają się istotnie do zabezpieczenia przystępnych cen energii dla naszych obywateli i przedsiębiorstw. Badania i demonstracja są potrzebne, aby zapewnić najbardziej przyjazne dla środowiska i efektywne pod względem kosztów technologie i środki umowżliwiające UE osiągnięcie celów wyznaczonych w ramach Protokołu z Kioto oraz przyszłych celów, jak również aby wdrożyć zobowiązania dotyczące polityki energetycznej, które przedstawiono w Zielonej Księdze w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii z 2000 r. [21] , Zielonej Księdze w sprawie racjonalizacji zużycia energii z 2005 r. i Zielonej Księdze w sprawie Europejskiej strategii na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii z 2006 r.

Europa uzyskała światową przewagę w niektórych technologiach służących wytwarzaniu energii i zapewnianiu jej wydajnego zużycia. Jest ona pionierem w zakresie nowoczesnych technologii w zakresie energii odnawialnej, takich jak energia słoneczna, bioenergia oraz energia wiatrowa. UE jest również światowym konkurentem w zakresie technologii produkcji i dystrybucji energii oraz posiada wysoki potencjał badawczy w zakresie wychwytywania dwutlenku węgla i jego sekwestracji. Jej pozycja jest jednak w chwili obecnej poważnie zagrożona przez konkurentów (w szczególności Stany Zjednoczone i Japonię). Dlatego też Europa musi utrzymać i wzmacniać czołową pozycję, co wymaga znacznych wysiłków i współpracy międzynarodowej.

Radykalne przekształcenie systemu energetycznego w niezawodny, konkurencyjny i zrównoważony system energetyczny powodujący niską emisję dwutlenku węgla lub niepowodujący emisji wymaga zastosowania nowych technologii wiążących się ze zbyt dużym ryzykiem i niepewnymi zyskamikorzyściami, w związku z czym sektor prywatny nie jest w stanie zapewnić wszystkich potrzebnych inwestycji w zakresie badań, rozwoju, demonstracji i wprowadzania technologii. Pomoc publiczna powinna zatem odgrywać kluczową rolę w mobilizowaniu prywatnych inwestycji, a europejskie wysiłki i zasoby powinny zostać połączone w spójny i bardziej skuteczny sposób w celu konkurowania z gospodarkami znacząco i konsekwentnie inwestującymi w podobne technologie. Europejskie platformy technologiczne odgrywają w tym względzie ważnądecydującą rolę, ponieważ w skoordynowany sposób mobilizują potrzebne wysiłki badawcze. Działania potrzebne do osiągnięcia celu zostały przedstawione poniżej. Jedno z nich to działanie szczegółowe dotyczące wiedzy na rzecz polityki energetycznej, które może również również zapewnić pomoc w zaspokajaniu nowych, powstających potrzeb polityk, na przykład w odniesieniu do roli europejskiej polityki energetycznej w działaniach międzynarodowych w zakresie zmian klimatu oraz do zakłóceń i przerw w dostawie energii, a także wahań jej cen.

Działania

- Wodór i ogniwa paliwowe

Zintegrowane działania w celu zapewnienia trwałych technologicznych podstaw na rzecz konkurencyjnego przemysłu ogniw paliwowych i wodoru w UE dla zastosowań stacjonarnych i przenośnych oraz dla zastosowań w transporcie. Europejska platforma technologiczna „technologie wodorowe i ogniwa paliwowe” wspiera przedmiotowe działania poprzez zaproponowanie zintegrowanej strategii badawczej oraz strategii wprowadzania technologii.

- Wytwarzanie energii elektrycznej ze źródeł odnawialnych

Technologie mające na celu wzrost ogólnej wydajności przetwarzania, efektywności pod względem kosztów i niezawodności oraz zmniejszenie kosztów produkcji energii elektrycznej z lokalnych odnawialnych źródeł energii, w tym odpadów, oraz opracowanie i demonstracja technologii dopasowanych do różnych warunków regionalnych.

- Produkcja paliw odnawialnych

Zintegrowane technologie przetwarzania i systemy produkcji paliw: udoskonalanie i redukcja jednostkowych kosztów paliw stałych, płynnych i gazowych (łącznie z wodorem) otrzymywanych z odnawialnych źródeł energii, w tym z biomasy i odpadów, mające na celu efektywną pod względem kosztów produkcję, przechowywanie, dystrybucję oraz wykorzystywanie paliw niezawierających dwutlenku węgla, w szczególności płynnych biopaliw wykorzystywanych w transporcie.

- Paliwa odnawialne wykorzystywane do ogrzewania i chłodzenia

Badania, rozwój i demonstracja w zakresie tTechnologii i urządzeń, włączając w to technologie magazynowania, mające na celu wzrost wydajności oraz redukcję kosztów aktywnego i pasywnego ogrzewania i chłodzenia wykorzystujących odnawialne źródła energii oraz zapewniające ich wykorzystywanie w warunkach panujących w danym regionie.

- Technologie wychwytywania i magazynowania CO 2 w celu bezemisyjnego wytwarzania energii

Badania, rozwój i demonstracja w zakresie technologii służących zZnacznej redukcji negatywnego wpływu używania paliw kopalnych na środowisko, w celu stworzenia wysoce wydajnych i efektywnych pod względem kosztów elektrowni i/lub zakładów wytwarzających parę wodną emitujących znikome ilości zanieczyszczeń, opierających się na technologiach wychwytywania i magazynowania CO2, zwłaszcza magazynowania podziemnego.

- Technologie korzystne dla środowiska pod względem emisji dwutlenku węgla

Osiągnięcie znacznej poprawy wydajności elektrowni, ich niezawodności oraz kosztów produkcji poprzez badania, rozwój i demonstrację technologii przetwarzania węgla i innych paliw stałych, korzystnych pod względem emisji dwutlenku węgla, oraz produkcja wtórnych nośników energii (w tym wodoru) i płynnych bądź gazowych paliw.

- Inteligentne sieci energetyczne

Badania, rozwój i demonstracja na rzezcz wWzrostu wydajności, bezpieczeństwa, i niezawodności i jakości europejskich systemów i sieci elektroenergetycznych i gazowych, zwłaszcza w kontekście większej integracji europejskiego rynku energetycznego, np. poprzez przekształcenie obecnych sieci elektroenergetycznych w interaktywne (odbiorcy/operatorzy) sieci usługowe, rozwój możliwości w zakresie magazynowania energii oraz usuwanie przeszkód na drodze do wprowadzenia na szeroką skalę rozproszonych i odnawialnych źródeł energii i ich skutecznej integracji.

- Racjonalne gospodarowanie energią i energooszczędność

Badania, rozwój i demonstracja nNowych koncepcji, optymalizacja sprawdzonych koncepcji i technologii w celu poprawy racjonalnego gospodarowania energią i ograniczenia końcowego oraz podstawowego zużycia oszczędzania energii w przypadku budynków, przy uwzględnieniu ich okresu funkcjonowania, oraz usług i przemysłu. Działanie to obejmuje integrację strategii i technologii na rzecz wydajności energetycznej (w tym kogeneracji i poligeneracji), wykorzystywanie nowych i odnawialnych technologii energetycznych oraz środków i instrumentów zarządzania zapotrzebowaniem na energię, jak również urzeczywistnienie obojętnych dla klimatu dostaw energii do budynków.

- Wiedza na rzecz polityki energetycznej

Rozwój narzędzi, metod i modeli w celu dokonania oceny najważniejszych kwestii gospodarczych i społecznych związanych z technologiami energetycznymi, jak również zapewnienie wymiernych celów i scenariuszy w perspektywie średnio- i długookresowej (w tym zapewnienie wsparcia naukowego dla kształtowania polityki).

6. Środowisko (łącznie ze zmianami klimatu)

Cel

Zrównoważone zarządzanie środowiskiem i jego zasobami poprzez pogłębianie wiedzy na temat interakcji pomiędzy klimatem, biosferą, ekosystemami i działalnością człowieka, jak również opracowanie nowych technologii, narzędzi i usług w celu zajęcia się ogólnoświatowymi kwestiami środowiska w sposób zintegrowany. Nacisk zostanie położony na przewidywanie zmian klimatycznych, ekologicznych oraz zmian zachodzących w systemie ziemskim i oceanicznym; na narzędzia i technologie służące monitorowaniu, zapobieganiu, i łagodzeniu oraz przystosowaniu do obciążeń i zagrożeń środowiskowych, także związanych ze zdrowiem, jak również na narzędzia i technologie służące ochronie i regeneracji środowiska naturalnego i środowiska stworzonego przez człowieka.

Uzasadnienie

Problemy środowiska wykraczają poza granice krajów i wymagają skoordynowanego podejścia na poziomie ogólnoeuropejskim, a często także światowym. Zasoby naturalne Ziemi i środowisko stworzone przez człowieka narażone są na obciążenia spowodowane wzrostem populacji świata, urbanizacją, stałą ekspansją sektorów rolnictwa, akwakultury, rybołówstwa, transportu, budownictwa i energii, jak również zmiennością klimatu oraz globalnym, regionalnym i lokalnym ociepleniem. Europa powinna wykształcić nowe, zrównoważone relacje ze środowiskiem, poprawiając jednocześnie konkurencyjność w oparciu o przyjazne dla środowiska zasady i wzmacniając przemysł europejski. Ze względu na rozmiar, zakres i znaczną złożoność badań nad środowiskiem, w celu osiągnięcia masy krytycznej, potrzebna jest współpraca obejmująca całą UE. Współpraca taka ułatwia wspólne planowanie, wykorzystywanie połączonych i interoperacyjnych baz danych oraz stworzenie spójnych systemów obserwacyjnych i prognostycznych działających na dużą skalę. Badania powinny odpowiedzieć na potrzeby związane z zarządzaniem danymi, usługami informacyjnymi oraz problemami z przesyłaniem danych, ich integracją i mapowaniem.

Badania na poziomie UE są potrzebne w celu wdrażania międzynarodowych zobowiązań, takich jak Konwencja ramowa ONZ w sprawie zmian klimatu (UNFCCC) oraz dołączony do niej protokół z Kioto, Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej, Konwencja ONZ w sprawie walki z pustynnieniem, Konwencja sztokholmska w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych, cele Światowego Szczytu Zrównoważonego Rozwoju z 2002 r., łącznie z Inicjatywą Wodną UE oraz wkładem do Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu i inicjatywy Obserwacji Ziemi. Ponadto istnieją znaczne potrzeby badawcze wynikające z obecnych i powstających polityk na poziomie UE, procesu wdrażania szóstego programu działań w zakresie środowiska naturalnego oraz związanych z nim tematycznych strategii (np. Strategii Morskiej UE), planów działania, programów i dyrektyw w dziedzinie technologii środowiskowych oraz środowiska i zdrowia, oraz dyrektyw takich jak Ramowa Dyrektywa Wodna i sieć NATURA 2000.

UE powinna wzmocnić swoją pozycję na światowych rynkach technologii środowiskowych. Technologie takie przyczyniają się do zrównoważonej konsumpcji i produkcji, co pomaga w osiąganiu zrównoważonego wzrostu poprzez dostarczanie ekologicznych rozwiązań problemów środowiskowych o różnej skali oraz w ochronie dziedzictwa kulturowego i naturalnego. Wymagania środowiskowe spełniają rolę bodźca dla innowacji i mogą dostarczać przedsiębiorstwom nowych możliwości oraz być źródłem większej konkurencyjności, zapewniając jednocześnie bardziej stabilną przyszłość dla przyszłych pokoleń. Europejskie platformy technologiczne „Zaopatrzenie w wodę i kwestie sanitarne” oraz „Zrównoważona chemia” potwierdzają potrzebę podjęcia działań na poziomie UE, a ich programy badawcze zostały uwzględnione w działaniach przedstawionych poniżej. Inne platformy (np. „Budownictwo” i „Leśnictwo”) zajmują się częściowo kwestiami technologii na rzecz środowiska i również zostały wzięte pod uwagę. Aspekty społeczno-gospodarcze sczególnie silnie wpływają na rozwój i wprowadzanie technologii środowiskowych na rynek oraz ich dalsze stosowanie, np. w gospodarowaniu zasobami wodnymi. W działaniach zostaną uwzględnione społeczno-gospodarcze aspekty polityki i postępów technologicznych, o ile będzie to istotne w przypadku danego tematu.

Poniżej przedstawiono grupę działań [22] , z których wiele jest bezpośrednio związanych z potrzebami polityk. Jednakże możliwe jest dodatkowe wsparcie na rzecz powstających, nowych potrzeb polityk, na przykład związanych z ocenami oddziaływania na zrównoważony rozwój w różnych obszarach polityk UE, dla działań będących wynikiem postanowień z Kioto dotyczących zmian klimatu oraz dla nowych polityk środowiskowych, takich jak działania w ramach europejskiej strategii na rzecz ochrony gleb oraz w ramach polityki dotyczącej środowiska morskiego, a także norm i przepisów.

Działania

- Zmiany klimatu, zanieczyszczenie środowiska i zagrożenia

- Niekorzystne oddziaływanie na środowisko i klimat: funkcjonowanie klimatu i system ziemski, w tym regiony polarne; środki adaptacyjne i łagodzące; zanieczyszczenie powietrza, gleby i wody; zmiany w składzie atmosfery i obiegu wody; globalne i regionalne oddziaływania pomiędzy klimatem i atmosferą, powierzchnią lądową, pokrywą lodową i oceanem; wpływ na różnorodność biologiczną i ekosystemy, w tym konsekwencje podnoszenia się poziomu wód morskich na obszarach przybrzeżnych oraz skutki dla szczególnie wrażliwych obszarów, takich jak regiony górskie.

- środowisko i zdrowie: oddziaływanie stresogennych czynników środowiskowych na zdrowie człowieka, łącznie z określeniem ich źródeł, badania biomonitorujące na potrzeby zdrowia w związku ze środowiskiem, jakość powietrza wewnątrz pomieszczeń i związki ze środowiskiem wewnętrznym, środowisko miejskie, emisja zanieczyszczeń przez samochody oraz wpływ i powstawanie nowych czynników ryzyka; zintegrowane metody oceny ryzyka wywoływanego przez substancje toksyczneniebezpieczne łącznie z poszukiwaniem alternatyw dla badań przeprowadzanych na zwierzętach; kwantyfikacja oraz analiza kosztów i korzyści strategii zapobiegania zagrożeniom środowiskowym oraz wskaźniki na potrzeby tych strategii.

- Zagrożenia naturalne: poprawa przewidywaniaprognozowania oraz zintegrowanej oceny zagrożeń i podatności na nie oraz ryzyka wystąpienia katastrof związanych z zagrożeniami geologicznymi (takich jak trzęsienia ziemi, wybuchy wulkanów, tsunami) oraz z klimatem (takich jak burze, susze, i powodzie, pożary lasów, lawiny, osunięcia ziemi, lawiny i inne zjawiska ekstremalne) oraz ich wpływ; opracowanie systemów wczesnego ostrzegania i udoskonalenie strategii zapobiegania, i łagodzenia skutków katastrof i zarządzania nimi, także w ramach podejścia ukierunkowanego na wiele rodzajów zagrożenia.

- Zrównoważone gospodarowanie zasobami

- Ochrona i zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi i wytworzonymi przez człowieka oraz różnorodność biologiczna: ekosystemy; gospodarowanie zasobami wodnymi; gospodarowanie odpadami i zapobieganie ich powstawaniu; ochrona różnorodnością biologiczną i gospodarowanie nią, w tym kontrola inwazyjnych gatunków obcych, ochrona gleby, dna morskiego, lagun i strefy brzegowej, działania zapobiegające pustynnieniu i degradacji gleby, ochrona krajobrazu; zrównoważone korzystanie z zasobów leśnych i gospodarowanie nimigospodarka leśna; zrownoważone zarządzanie środowiskiem miejskim, w tym terenami poprzemysłowymi; zarządzanie danymi i usługi informacyjne; ocena i prognozowanie procesów przyrodniczych.

- RozwójGospodarowanie środowiskami morskimi : wpływ działalności człowieka na środowisko morskie i jego zasoby; zanieczyszczenie i eutrofizacja mórz i strefy brzegowej; ekosystemy głębinowe; ocena tendencji w różnorodności biologicznej środowiska morskiego, procesów zachodzących w ekosystemach i cyrkulacji oceanicznej; geologia dna morskiego. Rozwój strategii, koncepcji i narzędzi na rzecz zrównoważonego wykorzystywania oceanu i jego zasobów.

- Technologie środowiskowe

- Technologie środowiskowe mające na celu obserwację, symulację, zapobieganie zagrożeniom, łagodzenie skutków katastrof, dostosowanie, naprawę i odtworzenie środowiska naturalnego i stworzonego przez człowieka: w odniesieniu do wody, klimatu, powietrza, środowiska morskiego oraz miejskiego i wiejskiego, gleb, przetwarzania odpadów, recyklingu, procesów produkcyjnych i trwałych produktów przyjaznych dla środowiska, bezpieczeństwa chemikaliów, ochrony dziedzictwa kulturowego i środowiska zabudowanego.

- Ochrona, konserwacja i rozwój dziedzictwa kulturowego, w tym siedlisk ludzkich, wspieranie integracji dziedzictwa kulturowego w otoczeniu miejskim.

- Ocena, weryfikacja i testowanie technologii : metody i narzędzia oceny zagrożeń środowiskowych i cyklu życiowego w odniesieniu do procesów, technologii i produktów, w tym alternatywne strategie testowania, a w szczególności metody bez wykorzystania zwierząt w zakresie chemikaliów przemysłowych; wsparcie dla platform „Zrównoważona chemia”, „Technologie dla leśnictwa” oraz „Zaopatrzenie w wodę i kwestie sanitarne”[23]; naukowe i technologiczne aspekty przyszłego europejskiego programu weryfikacji i testowania technologii środowiskowych, w uzupełnieniu do instrumentów oceny przez osoby trzecie.