Instrumenty współpracy przewidziane w umowie są identyczne jak instrumenty przewidziane w unijnych ramach prawnych, z wyjątkiem dostępu do baz danych. Ten ostatni instrument usunięto z tekstu umowy, ponieważ uznano, że nie jest proporcjonalny do celów. W praktyce system wymiany informacji o VAT (VIES) umożliwia państwom członkowskim uzyskanie dostępu do informacji na temat transakcji wewnątrzunijnych, które nie są istotne dla współpracy z Norwegią.

Treść umowy odzwierciedla wytyczne negocjacyjne Rady określone w addendum do decyzji Rady z dnia 9 grudnia 2014 r. upoważniającej Komisję do rozpoczęcia negocjacji w sprawie umowy pomiędzy Unią Europejską a Norwegią o współpracy administracyjnej, zwalczaniu oszustw i odzyskiwaniu wierzytelności w dziedzinie podatku od wartości dodanej.

Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie „AETR” lub „ERTA” zawarcie umowy wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii, kiedy przedmiot umowy jest objęty wewnętrznymi wspólnymi zasadami lub należy do dziedziny, która jest już w znacznej mierze objęta takimi zasadami, lub kiedy przepisy zostały przyjęte w dziedzinach nienależących do wspólnej polityki, w szczególności tych, w których istnieją przepisy harmonizujące.

Artykuł 3 ust. 2 TFUE stanowi, że oprócz dziedzin wymienionych w art. 3 ust 1 TFUE, w których Unii przysługują wyłączne kompetencje, Unia „ma także wyłączną kompetencję do zawierania umów międzynarodowych, jeżeli ich zawarcie zostało przewidziane w akcie ustawodawczym Unii lub jest niezbędne do umożliwienia Unii wykonywania jej wewnętrznych kompetencji w zakresie, w jakim ich zawarcie może wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres”.

W związku z tym do zwalczania oszustw związanych z VAT konieczna jest współpraca z krajami trzecimi. Na przykład Norwegia jako państwo będące członkiem Europejskiego Obszaru Gospodarczego posiada system VAT zbliżony do systemu stosowanego w UE i wypracowała dobre wzorce współpracy w dziedzinie VAT z państwami członkowskimi UE.

3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW

•Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Umowa dotyczy współpracy administracyjnej w dziedzinie VAT pomiędzy organami podatkowymi państw członkowskich UE i Norwegii. Tekst negocjowano z władzami norweskimi w okresie między 2015 a 2016 r.

Podczas całego procesu o stanie negocjacji informowano Grupę Roboczą Rady do Spraw Podatkowych oraz zasięgano jej opinii w sprawie wyników tych negocjacji.

4.INNE ELEMENTY

Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku

Tytuł I – Postanowienia ogólne

Celem jest ustanowienie ram prawnych współpracy administracyjnej w zakresie zwalczania oszustw związanych z VAT oraz pomocy przy odzyskiwaniu wierzytelności z tytułu VAT (artykuł 1).

Definicje (artykuł 3) są zgodne z odpowiednimi przepisami UE. W związku z tym umowa zawiera definicję „organu występującego z wnioskiem” w odniesieniu do współpracy administracyjnej i zwalczania oszustw na podstawie tytułu II (zgodną z definicją zawartą w rozporządzeniu Rady UE nr 904/2010), natomiast definicja „organu wnioskującego” będzie miała zastosowanie do pomocy w odzyskiwaniu wierzytelności na podstawie tytułu III (zgodnie z definicją zawartą w dyrektywie Rady 2010/24/UE). Te same definicje mają także odzwierciedlenie w e-formularzach wykorzystywanych obecnie przez państwa członkowskie na podstawie unijnych ram prawnych dotyczących pomocy administracyjnej. Zastosowanie tych samych definicji pozwoli zatem korzystać przy współpracy z Norwegią z tych samych e-formularzy bez konieczności wprowadzania w nich znaczących zmian.

Także organizacja (artykuł 4) stanowi powielenie struktury stworzonej przepisami rozporządzenia Rady UE nr 904/2010 i dyrektywy Rady 2010/24/UE. W tym miejscu należy zauważyć, że w umowie przewiduje się możliwości wyznaczenia „biur łącznikowych”, które byłyby odpowiedzialne za określone rodzaje podatków, jak przewidziano w art. 4 ust. 3 dyrektywy 2010/24/UE, gdyż Umowa ma zastosowanie jedynie do VAT.

Strony zapewniają funkcjonowanie systemów niezbędnych do wymiany informacji. W związku z tym należy zawrzeć umowę o gwarantowanym poziomie usług (artykuł 5), aby określić jakość techniczną i liczbę usług na użytek funkcjonowania systemu przekazywania i wymiany informacji. Umowa o gwarantowanym poziomie usług nie będzie się odnosić do VIES, który nie jest uwzględniony w umowie jako jeden z instrumentów współpracy z Norwegią.

Strony zapewniają zachowanie poufności i ochrony danych osobowych, jak określono to w odnośnych przepisach UE (dyrektywa 95/46/WE). W artykule 6 określono warunki dotyczące: ujawniania danych wyłącznie organom krajowym zajmującym się stosowaniem przepisów w dziedzinie VAT oraz korzystania z tych danych; korzystania z informacji w innych celach, wyłącznie jeżeli jest to dopuszczone przepisami danych państw oraz po uzyskaniu zgody państwa przekazującego dane informacje; korzystania z danych będących przedmiotem wymiany; przekazywania informacji państwu trzeciemu lub krajowi trzeciemu; przekazywania informacji otrzymanych z kraju trzeciego.

Tytuł II – Współpraca administracyjna i zwalczanie oszustw

W tytule II przewidziano te same instrumenty współpracy (wymiana informacji oraz postępowania administracyjne, spontaniczna wymiana informacji, informacje zwrotne, automatyczna wymiana informacji, doręczenie administracyjne, obecność w urzędach administracyjnych oraz udział w postępowaniu administracyjnym, kontrole jednoczesne oraz Eurofisc), jakie są określone w rozporządzeniu Rady (UE) nr 904/2010, z wyjątkiem dostępu do baz danych za pośrednictwem systemu VIES. Terminy przekazywania informacji są również takie same jak te, które są zapisane w europejskich ramach prawnych.

Jeżeli chodzi o wymianę informacji na wniosek, art. 7 ust. 4 odnosi się do przypadków, w których dostawa podlega opodatkowaniu w państwie organu występującego z wnioskiem, ale podatnik ma siedzibę w państwie organu wezwanego. W takich przypadkach jedynym sposobem, w jaki organ występujący z wnioskiem może ustalić wymiar VAT, jest wystąpienie o pomoc do organu wezwanego. W związku z tym w artykule tym określono minimalny zestaw danych, jakie organ wezwany ma obowiązek przesłać organowi występującemu z wnioskiem. Do kategorii wchodzących w zakres tego przepisu, wymienionych w załączniku 1 do umowy, zalicza się: import o nieznacznej wartości, usługi związane z nieruchomościami, usługi telekomunikacyjne, nadawcze i świadczone drogą elektroniczną.

Jeżeli chodzi o automatyczną wymianę informacji (art. 11), Strony na forum Wspólnego Komitetu (art. 41) określą kategorie informacji, które będą podlegać wymianie.

Udział Norwegii w Eurofisc (art. 15) nie będzie umożliwiał urzędnikom łącznikowym Eurofisc wyznaczonym przez właściwy organ jednego państwa uzyskania dostępu do baz danych drugiego państwa. Ponadto urzędnik łącznikowy Eurofisc Norwegii nie może pełnić funkcji przewodniczącego ani koordynatora w dziedzinach roboczych; nie przysługuje mu też prawo głosu.

Zgodnie z art. 17 organ podatkowy może odmówić przeprowadzenia postępowania administracyjnego, kiedy wniosek wiąże się z nieproporcjonalnym obciążeniem administracyjnym organu wezwanego oraz kiedy organ występujący z wnioskiem nie wyczerpał krajowych źródeł informacji. Ponadto tajemnica bankowa nie powinna być wykorzystywana jako uzasadnienie odmowy pomocy administracyjnej.

Wspólny Komitet określi formy wymiany informacji. E-formularze wykorzystywane obecnie przez państwa członkowskie na podstawie rozporządzenia Rady (UE) nr 904/2010 i dyrektywy Rady 2010/24/UE mogą być także wykorzystywane na użytek umowy, z zastrzeżeniem drobnych zmian językowych. W obecnej wersji e-formularzy znajdują się odniesienia jedynie do „państw członkowskich” i transakcji „wewnątrzwspólnotowych”.

Tytuł III - Odzyskanie