PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 8.4.2009 
SEK(2009) 477 wersja ostateczna 
KOMUNIKAT KOMISARZ DAL II GRYBAUSKAIT Ė  
W POROZUMIENIU Z PRZEWODNICZ ĄCYM SKIEROWANY DO KOMISJI 
Optymalizacja przepisów finansowych oraz przyspieszenie wykonania bud żetu w celu 
stymulacji o żywienia gospodarczego 
PL 2   PL KOMUNIKAT KOMISARZ DAL II GRYBAUSKAIT Ė  
W POROZUMIENIU Z PRZEWODNICZ ĄCYM SKIEROWANY DO KOMISJI 
Optymalizacja przepisów finansowych oraz przyspieszenie wykonania bud żetu w celu 
stymulacji o żywienia gospodarczego  
W obliczu obecnego dotkliwego kryzysu gospodarczego nale ży podjąć wszelkie mo żliwe 
środki zapewniaj ące jak najbardziej skuteczne i optymalne wydatkowanie środków 
publicznych: realizacja powinna by ć szybsza, a procedury administracyjne dostosowane do 
zmieniających się okoliczno ści, bez negatywnego wp ływu na jako ść projektów i niezb ędne 
kontrole zapewniaj ące należyte zarządzanie finansami. 
Uproszczenie i optymalizacja przepisów i procedur finansowych, które stanowi ą niezbędny 
warunek ich lepszej realizacji, s ą jednym z g łównych celów Komisji od 2004 r. Pierwszym 
etapem tego dynamicznego procesu by ło dokonanie przegl ądu rozporz ądzenia finansowego1 
w 2007 r., w szczególno ści poprzez popraw ę metod realizacji (zamówienia i dotacje) oraz 
zwiększenie przejrzysto ści. Równocze śnie w ramach nowego zbioru programów 
wydatkowania środków bud żetowych na lata 2007-2013 równie ż wprowadzono uproszczenia 
i jeszcze bardziej zwi ększono efektywno ść wydatkowania środków UE: liczba programów 
została zmniejszona oraz dostosowano instrumenty prawne do wieloletni ch ram finansowych. 
W rezultacie dzia łalność UE stała się bardziej przejrzysta oraz znacznie poprawi ło się 
wykonanie bud żetu podczas bie żącej kadencji Komisji, co zapewni ło wydatkowanie środków 
UE na odpowiednie cele, w odpowiedni m miejscu i w odpowiedniej porze. 
Kolejnym etapem b ędzie zbli żający się przegląd przepisów finansowych w 2010 r. 
(rozporządzenie finansowe i przepisy wykonawcze do tego rozporz ądzenia2) oraz proces 
„Reformowanie bud żetu, zmienianie Europy”, który równie ż koncentruje si ę na 
mechanizmach realizacji bud żetu UE, w tym na jego uproszczeniu. W istocie po 
konsultacjach spo łecznych w 2008 r. dzia łania te zosta ły uznane za sta ły priorytet. Oba te 
kierunki dzia łań stwarzają możliwości wprowadzenia wi ększej liczby wa żnych usprawnie ń, 
lecz na ich skutki trzeba b ędzie poczeka ć, poniewa ż niezbędne są długotrwałe negocjacje 
międzyinstytucjonalne.  
Mając to na uwadze oraz kontynuuj ąc reformy wprowadzone ju ż w 2007 r., Komisja jest 
przekonana, że można podjąć pewne natychmiastowe środki, bez wprowadzania kolejnych 
zmian w istniej ących aktach prawnych, w celu osi ągnięcia pewnych dodatkowych „szybkich 
korzyści” jeszcze bardziej poprawiaj ących wykonanie bud żetu i przyspieszaj ących przep ływ 
środków UE do beneficjentów, co przyczyni łoby się do realizacji stra tegii Komisji dotycz ącej 
stymulacji o żywienia gospodarczego. Środki te dotyczy ć będą tej części budżetu, którą 
Komisja wykonuje bezpo średnio (zarz ądzanie scentralizowane); dzi ęki temu pozytywny 
wpływ wydatków publicznych zostanie zmaksymalizowany w jak najkrótszym czasie.  
Jest to celem nini ejszego komunikatu. 
                                                 
1 Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1. 
2 Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 1. 
PL 3   PL Niniejszy komunikat przedstawiany jest wraz z wnioskiem Komisji w sprawie ograniczenia 
do 30 dni opó źnień płatniczych pa ństw członkowskich dotycz ących faktur w transakcjach 
handlowych3 (tj. zamówie ń). Ma na celu zastosowanie tych samych terminów w odniesieniu 
do płatności dokonywanych przez Komisj ę. Jego zakres jest  nawet szerszy, gdy ż 
proponowane docelowe skrócone terminy dotycz ą zarówno zamówie ń jak i dotacji. 
Przewiduje si ę następujące środki: 
1. SZYBSZE URUCHAMIANIE ŚRODKÓW UE 
Komisja zawsze przejawia ła troskę i zaanga żowanie w zapewnienie mo żliwie 
najszybszego regulowania p łatności4. W wyniku ostatniego przegl ądu 
rozporządzenia finansowego wprowadzono szereg środków maj ących na celu 
skrócenie opó źnień w płatnościach, w tym obowi ązkowe odsetki od opó źnionych 
płatności. Od 2005 r. osi ągnięto znaczne post ępy dzięki środkom podj ętym przez 
Komisję w celu usuni ęcia przyczyn opó źnień w płatnościach, a liczba opó źnionych 
płatności została ograniczona z ok. 43% do 22%. Jednak że w tym trudnym okresie 
należy uczynić więcej, biorąc pod uwag ę jak niezmiernie wa żne jest zwi ększenie 
płynności przekazywania środków wszystkim beneficjentom, a zw łaszcza 
przedsiębiorstwom z sektora M ŚP i organizacjom pozarz ądowym.  
W związku z powy ższym Komisja proponuje niniejsz ym wykonanie kolejnego kroku 
poprzez wprowadzenie poni ższych środków.  
Środek 1: przyspieszenie „pierwszych” p łatności w ramach prefinansowania do 
mniej niż 20 dni kalendarzowych  
Płatności w ramach prefinansowa nia z definicji nie obejmuj ą tak wielu kontroli jak 
płatności okresowe czy p łatności końcowe, które uzale żnione są od ukończenia 
określonego etapu projektu oraz zatwi erdzenia odpowiednich sprawozda ń i 
dokumentów uzupe łniających. Płatności w ramach prefinansowania, które nie 
podlegają dalszym kontrolom ani nie s ą uzależnione od spe łnienia okre ślonych 
warunków i staj ą się wymagalne w momencie podpisania zamówienia, umowy lub 
decyzji w sprawie przyznania dotacji („pierwsze prefinansowanie”), powinny by ć 
dokonywane znacznie szybciej ni ż w terminie 45 dni (lub 30 dni w przypadku 
zamówień na świadczenie us ług lub dostaw) przewid zianym w przepisach 
wykonawczych (art. 106). Komisja d ąży zatem do osi ągnięcia docelowego terminu 
dla pierwszej p łatności w ramach prefinansowania poniżej 20 dni , licząc od dnia 
zawarcia (podpisania) zamówienia, umowy l ub decyzji w sprawie przyznania dotacji 
do dnia obci ążenia rachunku bankowego Komisji5.  
Środek 2: przyspieszenie wszystkich pozosta łych płatności 
                                                 
3 Zob. wniosek Komisji dotycz ący przekszta łcenia dyrektywy 2000/35/WE w sprawie zwalczania 
opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych (COM(2009) 126 wersja ostateczna). 
4 Troska ta jest w szczególno ści podzielana przez Euro pejskiego Rzecznika Praw  Obywatelskich, który 
niedawno rozpocz ął z własnej inicjatywy post ępowanie w tej kwestii, poprzedzone post ępowaniem 
przeprowadzonym w 2008 r.  
5 Z powodu ogranicze ń związanych z rocznym zamkni ęciem bud żetu oraz udost ępnieniem 
przeniesionych środków, okres mi ędzy 15 grudnia a 15 stycznia nie b ędzie uwzgl ędniany przy 
obliczaniu opó źnienia obj ętego niniejszym środkiem. 
PL 4   PL Jeśli chodzi o wszystkie pozosta łe płatności, tzn. „wznowione prefinansowanie” oraz 
płatności okresowe i ko ńcowe, Komisja b ędzie stosowa ć termin 30 dni  w 
przypadkach, w których obecnie obowi ązuje termin 45 dni (w odniesieniu do 
dotacji). W po łączeniu z przewidzianymi w przep isach wykonawczych terminami 
zatwierdzania sprawozda ń lub poświadczeń (art. 106), wszystkie s łużby Komisji 
powinny przestrzega ć poniższych terminów maksymalnych , zarówno w odniesieniu 
do zatwierdzania sprawozda ń, jak równie ż powiązanych płatności (łącznie):  
– w przypadku zamówie ń: 60 dni (obecnie 90 dni);  
– w przypadku dotacji: 90 dni (obecnie 105 dni).
W dniach kalendarzowych
Brak 
sprawozdania 
lub 
poświadczeniaZe 
sprawozdaniem 
lub 
poświadczeniemOGÓŁEMBrak 
sprawozdania 
lub 
poświadczeniaZe sprawozdaniem 
lub 
poświadczeniemOGÓŁEM
Pierwsze 
prefinansowanie 
(zamówienia na us ługi lub 
dostawy)30 brak 30 20 brak 20
Pierwsze 
prefinansowanie
(inne zamówienia i dotacje)45 brak 45 20 brak 20
Inne płatności
(zamówienia)30 20/45/60 50/75/90 30 20/30 50/60
Inne płatności
(dotacje)45 45/60 90/105 30 45/60 75/90TERMINY DOCELOWE BIEŻĄCE TERMINY
 
Stosowanie tych ambitnych terminów b ędzie wymaga ło szczególnego wysi łku, 
biorąc pod uwag ę liczbę i wartość płatności obsługiwanych przez Komisj ę oraz 
bieżący odsetek p łatności opóźnionych przy obowi ązujących obecnie terminach6.  
Komisja jest przekonana, że środki 1 i 2 powinny u łatwić wprowadzanie i 
ukierunkowanie post ępów w realizacji projektów, aby w dalszym stopniu ograniczy ć 
niski stopie ń wykonania środków UE. Przedstawione środki są również zgodne z 
informacjami przedstawionymi przez Komisj ę w europejskim planie naprawy 
gospodarczej7 i w jej wniosku w sprawie opó źnień w płatnościach w transakcjach 
handlowych. 
Właściwe służby dopilnuj ą, by skuteczne terminy p łatności w odniesieniu do 
płatności okresowych i ko ńcowych przekracza ły cele ustalone w niniejszym 
komunikacie jedynie w przypadkach nale życie uzasadnionych szczególnymi 
okoliczno ściami, takimi jak obiektywna potrzeba roz łożenia płatności na dłuższy 
okres. Jednak że terminy p łatności powinny utrzymywa ć się w granicach 
wyznaczonych w przepisach wykonawczych. 
                                                 
6 W 2007 r. liczba p łatności opóźnionych wynosi ła 22%, co stanowi ło 12% warto ści wszystkich 
płatności.  
7 COM(2008) 800 wersja os tateczna z 26.1 1.2008 r. 
PL 5   PL Służby księgowego b ędą regularnie co kwarta ł monitorowa ć postępy w realizacji 
powyższych środków, zgodnie z zobowi ązaniem Komisji w tej sprawie podj ętym 
wobec Rzecznika Prw Obywatelskich. Pierwsza ocena zostanie przeprowadzona na podstawie opó źnień w płatnościach odnotowanych w ostatnim kwartale 2009 r. 
Odsetki od opó źnionych p łatności będą nadal naliczane wed ług terminów 
określonych w art. 106 ust. 5 przepisów wykonawczych do rozporz ądzenia 
finansowego. 
Ponadto Komisja przypomina, że: 
• faktury i zestawienia ponies ionych wydatków powinny by ć rejestrowane 
niezwłocznie po ich otrzymaniu; 
• termin 60 dni na zatwierdzenie sprawozda ń lub poświadczeń powinien by ć 
stosowany wy łącznie w szczególnie z łożonych okoliczno ściach, zgodnie z art. 
106 ust. 3 akapit drugi;  
• w przypadku gdy nie jest mo żliwe zatwierdzenie sprawozdania lub 
poświadczenia, poniewa ż na przyk ład brakuje niektórych dokumentów, w ła
ściwe 
służby powinny bez wahania zawiesza ć termin p łatności zgodnie z przepisami 
finansowymi. Oczywi ście w takim przypadku okres zaw ieszenia nie jest liczony 
do celów niniejszego komunikatu. Jednak że wszelkie zawieszenia musz ą być 
uzasadnione zgodnie z przepisami finansowymi, a odno śny beneficjent nale życie 
poinformowany8. 
Środek 3: promowanie stosowania stawek rycza łtowych i p łatności ryczałtowych w 
odniesieniu do dotacji  
Dotacje przyznane ze środków UE mog ą mieć formę: a) zwrotu cz ęści lub całości 
kosztów kwalifikowalnych projektu, b) p łatności ryczałtowej (ustalone j kwoty) lub 
c) płatności według stawki rycza łtowej (na podstawie skali kosztów jednostkowych). 
Może być również połączeniem powy ższych form. 
Aby przyspieszy ć płatność dotacji, Komisja podejmie dalsze starania na rzecz 
szerszego stosowania stawek rycza łtowych, dla których nie ma żadnych ogranicze ń 
w przepisach wykonawczych, a tak że płatności ryczałtowych. Powinny by ć one 
wprowadzane we wszelkich mo żliwych przypadkach, w zale żności od charakteru 
przyznanej dotacji oraz pod warunkiem braku przeszkód w podstawach prawnych. 
Przypomina si ę, że Komisja mo że zatwierdzi ć jedną lub kilka p łatności ryczałtowych 
do kwoty 25 000 EUR na pokrycie je dnej lub kilku kategorii kosztów 
kwalifikowalnych (art. 181 ust. 1 l it. a) przepisów wykonawczych).  
Zachęca się zatem w łaściwe służby, by przy wsparciu ze strony DG ds. Bud żetu 
przygotowywa ły decyzje ustalaj ące stawki rycza łtowe i płatności ryczałtowe w celu 
rozszerzenia zakresu ich stosowania. 
                                                 
8 Zob. przepisy wykonawcze, art. 10 6 ust. 1 akapit trzeci, art. 106 ust. 3 akapit czwarty oraz art. 106 ust. 
4. 
PL 6   PL Z tego samego wzgl ędu oraz zgodnie z wnioskiem Komisji dotycz ącym zmiany 
rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Spo łecznego9, Komisja 
zaproponuje, by podczas przegl ądu bieżących programów i dzia łań oraz zgłaszania 
nowych wniosków legislacyjnych w stosownych przypadkach uwzgl ędniono wy ższe 
płatności ryczałtowe (art. 181 ust. 2 przepisów wykonawczych).  
2. ELASTYCZNA INTERPRETACJA PRZEPISÓW FINANSOWYCH  
Podczas codziennego stosowania przepisów finansowych normaln ą praktyką Komisji 
jest taka ich interpretacja lub okre ślanie takich wytycznych, aby we wszystkich 
służbach Komisji stosowano jednolit ą praktykę. 
Aby zapewni ć możliwie najwi ększą elastyczno ść interpretacji obowi ązujących 
przepisów finansowych, a dzi ęki temu u łatwić zarządzanie, Komisja skupi si ę na 
następujących środkach: 
Środek 4: mo żliwość ogłaszania zaprosze ń do składania wniosków obejmuj ących 
dwa lata  
Ogłoszenie zaprosze ń do składania wniosków jest dozwo lone na mocy decyzji w 
sprawie finansowania przyj ętej z uwzgl ędnieniem zasady jednoroczno ści. Dlatego 
zgodnie z obowi ązującymi wytycznymi s łużby Komisji nie powinny og łaszać 
zaproszenia zezwalaj ącego wnioskodawcom na sk ładanie wniosków w kilku 
terminach roz łożonych na dwa kolejne  lata, nawet je śli kryteria zaproszenia 
pozostają takie same. Niezb ędne są dwie decyzje w sprawie finansowania 
prowadzące do ogłoszenia dwóch zaprosze ń do składania wniosków. 
Ogłoszenie zaproszenia do sk ładania wniosków obejmuj ącego dwa kolejne lata 
będzie dozwolone, je śli służby Komisji zoptymalizuj ą harmonogram przyjmowania 
decyzji w sprawie finansowania oraz umieszcz ą w zaproszeniu odpowiedni ą klauzulę 
szczególn ą. 
Oznacza to, że zamiast og łoszenia dwóch odr ębnych zaprosze ń do składania 
wniosków, w tym jednego w r oku N i drugiego w roku N+1, og łoszone zostanie 
jedno zaproszenie, a potencj alni beneficjenci z łożą swoje wnioski tylko raz. 
Niezwłocznie po przyj ęciu wstępnego projektu bud żetu na rok N+1 Komisja mo że 
zatwierdzi ć przyznanie dodatkowych środków na rok N+1 na zaproszenie do 
składania wniosków, które zosta ło już ogłoszone i zawiera klauzul ę szczególn ą 
dopuszczaj ącą takie uzupe łnienie . W ten sposób zaproszenie do sk ładania wniosków 
zawierające tylko jeden termin mo że być wzmocnione środkami na rok N+1. 
Opisany środek pozwala zaoszcz ędzić czas, energi ę i zasoby, przynosz ąc w ten 
sposób korzy ści wszystkim zainteresowanym podmiotom. 
Środek 5: uproszczenie tre ści zaprosze ń do składania wniosków  
W kilku obszarach polityki, zw łaszcza w takich jak edukacja i kultura, niektóre 
programy badawcze (Marie Curie) lub pom oc na rzecz rozwoju, zaproszenia do 
                                                 
9 COM(2008) 813 wersja osta teczna z 26.11.2008 r.  
PL 7   PL składania wniosków s ą bardzo powtarzalne lub ustandaryzowane. S ą to zazwyczaj 
długie i skomplikowane dokumenty. 
W przypadku takich powtarzalnych lub ustandaryzowanych zaprosze ń, Komisja 
będzie w miar ę możliwości przedstawia ć dokumentacj ę odróżniającą stałe 
informacje, które z regu ły dotyczą kilku zaprosze ń, od informacji dotycz ących 
wyłącznie danego zaproszenia. W zale żności od wykonalno ści i złożoności 
projektów, urz ędnik zatwierdzaj ący mógłby następnie zezwoli ć swoim s łużbom na 
podjęcie decyzji o dwuetapowym podej ściu określającym ramy przyznawania 
dotacji.  
(1) W pierwszym etapie Komisja mog łaby opracowa ć praktyczny przewodnik 
przyznawania dotacji, zawieraj ący wszystkie ogólne informacje, wytyczne i 
przepisy finansowe stanowi ące dużą część zaprosze ń do składania wniosków. 
Przewodnik ten by łby publikowany na stronie in ternetowej danego programu. 
(2) Drugi etap polega łby na przyj ęciu corocznej decyzji w sprawie finansowania 
i publikacji samych zaprosze ń do składania wniosków, których tre ść powinna 
być ściśle ograniczona do elementów szczególnych i zmiennych, takich jak 
budżet przewidziany na dane  zaproszenie, daty sk ładania wniosków i inne 
elementy, które s ą nowe lub inne ni ż te zawarte w przewodniku (np. nowe 
priorytety). Za proszenia do sk ładania wniosków powinny wyra źnie odnosi ć 
się do odpowiedniej dokumentac ji. Elementy te równie ż będą publikowane na 
stronie internetowej programu wraz ze szczegó łowymi formularzami 
wniosków, które b ędzie można pobiera ć. 
Takie podej ście, stosowane ju ż w odniesieniu do programów dotycz ących edukacji i 
kultury, powinno by ć rozpowszechniane w innych obszarach polityki w celu 
uproszczenia pracy oraz u łatwienia og łaszania zaprosze ń do składania wniosków, 
kiedy jest ju ż opracowany przewodnik. Dla pot encjalnych beneficjentów środków 
UE podej ście to byłoby bardziej przyst ępne i lepiej przedstawia ło całościowy obraz 
sytuacji: w efekcie powinno ono pomaga ć im szybciej i dok ładniej odpowiada ć na 
zaproszenia do sk ładania wniosków, skracaj ąc dzięki temu czas przyznawania 
dotacji. 
Środek ten b ędzie wprowadzany stopniowo i zostanie poddany ocenie pod koniec 
2009 r. w celu oszacowania skutków tego podej ścia. 
3. WSPARCIE WEWN ĘTRZNE I ZEWN ĘTRZNE  
Aby ułatwić i przyspieszy ć wykonanie bud żetu, Komisja niniejszym proponuje 
następujące podej ście stopniowe, wdra żane na szczeblu wewn ętrznym i 
zewnętrznym. 
3.1. Wsparcie ze strony DG ds. Bud żetu dla innych s łużb Komisji 
Środek 6: wzmocnienie aktywno ści doradczej DG ds. Bud żetu 
Zgodnie z rozporz ądzeniem finansowym (art. 75 ust. 2) niezb ędnym warunkiem 
wykorzystania środków UE jest uprzednie przyj ęcie decyzji w sprawie finansowania, 
które oznacza polityczne zatwierdzenie przez Komisj ę finansowania danego 
PL 8   PL projektu. Aby pomóc w łaściwym służbom na etapie przygotowawczym i w ten 
sposób przyspieszy ć przyjęcie przez Komisj ę decyzji w sprawie finansowania, DG 
ds. Budżetu zapewni nast ępującą dodatkow ą pomoc u łatwiającą tym służbom prac ę, 
w szczególno ści: 
• Zaproponuje wzór dla wszystkich decyzj i w sprawie finansowania: obecnie 
przyjmowane przez Komisj ę decyzje w sprawie finansowania cz ęsto zawieraj ą 
znacznie wi ęcej informacji w stosunku do wymogów zawartych w przepisach 
finansowych i akcie podstawowym. Zo stanie zatem zaproponowany prosty i 
zoptymalizowany wzór, aby u łatwić sporządzanie projektów s łużbom 
operacyjnym bezpo średnio zarz ądzającym środkami wspólnotowymi. Powinien 
on równie ż umożliwiać szybką ocenę w ramach konsultacji mi ędzy służbami, 
przyczyni ć się do ograniczenia liczby dokumentów i wymaganych t łumaczeń. 
Wzór ten jest przewidziany wy łącznie jako narz ędzie pomocnicze, a s łużby które 
chcą nadal wykorzystywa ć własny wzór uzgodniony z DG ds. Bud żetu, mają taką 
możliwość. 
Wzór sporz ądzony przez DG ds. Bud żetu będzie następnie załączony do zasad 
wewnętrznych przyjmowanych corocznie przez Komisj ę. Wzór ten b ędzie 
udostępniony pod koniec maja 2009 r., aby w łaściwe służby mogły z niego 
korzystać od 1 czerwca 2009 r. 
• Będzie zach ęcać właściwe służby do szerszego korzystania z elastyczno ści, jaką 
zapewniaj ą przepisy finansowe (art. 90 ust. 4 przepisów wykonawczych) w 
zakresie zmiany decyzji w sprawie finansowania: w szczególno ści urzędnicy 
zatwierdzaj ący mają możliwośc wprowadzania drobniejszych zmian w warunkach 
realizacji dzia łania bez konieczno ści zmiany wst ępnej decyzji w sprawie 
finansowania w oparciu o now ą decyzję Komisji (za pomoc ą procedury pisemnej, 
poprzez przyznanie uprawnie ń lub delegacj ę). Taka klauzula elastyczno ści byłaby 
najwłaściwsza zw łaszcza w sytuacji gdy pe łna realizacja dzia łania 
zatwierdzonego przez kolegium wymaga zwi ększenia środków o maksymalnie 20 
% wstępnie zatwierdzonej  kwoty lub przed łużenia wstępnego okresu realizacji o 
maksymalnie 20 %. DG ds. Bud żetu przedstawi s łużbom odpowiedni ą klauzulę 
elastyczno ści i umieści ją we wzorze decyzji w sprawie finansowania. Środek ten 
powinien zosta ć wprowadzony do ko ńca kwietnia 2009 r.. 
• Będzie zach ęcać do pełnego wykorzystywania innych środków elastyczno ści 
przewidzianych w przepis ach finansowych, np. w my śl których w łaściwe służby 
mogą decydowa ć o zniesieniu obowi ązku przed łożenia przez kandydatów 
dokumentów przed łożonych już w ramach innej procedur y, zgodnie z art. 134 ust. 
6 przepisów wykonawczych, lub w my śl których przedstawienie gwarancji 
finansowych i innych dokumentów  przez wykonawców zamówie ń i 
beneficjentów dotacji jest fakultatywn e. W tym zakresie opracowane zostan ą 
wytyczne, aby podkre ślić fakultatywny charakter takich wymogów oraz pomóc 
właściwym służbom przy ocenie zwi ązanych z tym rodzajów ryzyka10.  
                                                 
10 Dokumenty te b ędą dostępne na stronie internetowej BUDGWEB – wewn ętrznej stronie internetowej 
Komisji po święconej wszelkim kwestiom finansowym i dotycz ącym zarz ądzania. Zostan ą również 
przedstawione wszystkim s łużbom Komisji poprzez sie ć RUF (Réseau des unités financières). 
http://www.cc.cec/budg/index_en.html  
PL 9   PL • W stosownych przypadkach b ędzie zach ęcać właściwe służby do przygotowania 
swoich decyzji w sprawie finansowania lub programów rocznych jak najszybciej 
po przyjęciu wstępnego projektu bud żetu, aby zapewni ć ich przyj ęcie przez 
Komisję niezwłocznie potem. 
• Zoptymalizuje stosowanie umów ramowych: w miar ę możliwości właściwe 
służby będą nadal zach ęcane do wzajemnego dzielenia si ę swoimi przysz łymi 
umowami ramowymi dla dobra innych dyrek cji generalnych lub agencji, aby 
unikać powielania niepotrzebnych pr ocedur przetargowych. Podej ście to będzie 
stosowane systematycznie w odniesieniu do zamówie ń standardowych (np. mebli, 
usług komunikacyjnych) lub – w przypadku bardziej wyspecjalizowanych us ług – 
w tej samej grupie programów dotycz ących np. dzia łań zewnętrznych lub bada ń 
naukowych (trwaj ących). 
• Będzie promowa ć zawieranie partnerstw zwi ązanych z dotacjami: w czasie 
trwania projektów zawieranie partnerstw mo że znacząco ograniczy ć powielanie 
tych samych formalno ści. Dlatego w ramach dost ępnych wytycznych 
wewnętrznych Komisja b ędzie nadal zach ęcała do zawierania takich partnerstw.
  W stosownych przypadkach mo że zostać ustanowiona ramowa umowa o 
partnerstwie jako d ługoterminowy mechanizm wspó łpracy mi ędzy Komisj ą a 
kilkoma beneficjentami dotacji (art. 163 przepisów wykonawczych). Partnerstwo 
określa wspólne cele, charakter i ogólne warunki planowanych dzia łań oraz 
procedurę przyznawania dotacji. Dotacje s ą następnie przyznawane na mocy 
szczegółowych umów wykonawczych dotycz ących danego partnerstwa, które 
ustalają warunki, kwot ę dotacji i czas trwania dot acji. Tylko umowy szczegó łowe 
wymagają wcześniejszego zobowi ązania bud żetowego, umo żliwiając w ten 
sposób długoterminow ą współpracę z kilkoma beneficjentami bez konieczno ści 
jednorazowego podj ęcia zobowi ązań budżetowych dotycz
ących wszystkich 
potrzebnych środków. 
3.2. Wsparcie Komisji dla potencjalnych wykonawców i innych beneficjentów środków 
UE 
Środek 7: przyspieszenie procedur dla zamówie ń i dotacji  
• Komisja b ędzie kontynuowa ła starania na rzecz uproszczenia procedur 
przetargowych  oraz skrócenia ich łącznego czasu trwania, zw łaszcza w 
przypadku zamówie ń o dużej wartości. Ponadto minimalne terminy przewidziane 
w procedurze ograniczonej i negocjacyjnej z wcze śniejszą publikacj ą na 
otrzymanie wniosków o dopuszczenie do udzia łu, a w przypadku procedury 
ograniczonej równie ż na otrzymanie ofert, zostan ą – w stosownych i 
uzasadnionych okoliczno ściach w kontek ście kryzysu gospodarczego – skrócone 
zgodnie z art. 142 przepisów wykonawczyc h. Przepis ten zezwala pod pewnymi 
warunkami na skrócenie tych term inów z 77 do 20 dni w przypadku gdy ze 
względu na pilny charakter niemo żliwe jest zastosowanie przyj ętych terminów. 
Jest to spójne z wytyczn ą przyjętą przez Rad ę Europejsk ą w celu skrócenia 
PL 10   PL łącznych terminów dla du żych projektów publicznych z 87 do 30 dni w 
państwach cz łonkowskich11.  
• Podobne podej ście należy przyjąć w celu skrócenia łącznego czasu trwania 
procedur przyznawania dotacji , uwzględniając iż rozporządzenie finansowe nie 
narzuca żadnych terminów. Mo że to obejmowa ć w szczególno ści poniższe 
działania.  
 Przyspieszenie procesu wyboru poprzez skorzystanie z elastyczno ści, którą 
zapewniaj ą przepisy wykonawcze (art. 178 ust. 1a). W szczególno ści gdy 
zaproszenie do sk ładania wniosków przewiduje dwa etapy sk ładania wniosków 
przez wnioskodawców (dwuetapowa procedura sk ładania wniosków), pierwszy 
etap powinien wi ązać się z jak najmniejszym nak ładem pracy wnioskodawców: 
wnioskodawcy powinni na przyk ład składać tylko krótki zarys opisuj ący ogólnie 
główne elementy ich projektu (skrócony opis, cele, wyniki, ramy czasowe i 
ramowy program realizacji) wraz ze skróconym bud żetem przeznaczonym na 
realizację projektu. Jedynie wnioski nieo drzucone w pierwszym etapie b ędą 
objęte kolejnym etapem polegaj ącym na złożeniu pełnego wniosku.  
 Mechanizm ten jest szczególnie adekwa tny dla programów, w przypadku których 
sk
ładanych jest wiele wniosków, i mo że przyczyni ć się do ograniczenia kosztów 
ponoszonych przez wnioskodawców. Umo żliwia on Komisji skoncentrowanie 
swoich zasobów na najlepszych wnioskach, dzi ęki temu, że wiele wniosków 
zostaje wykluczonych ju ż na wczesnym etapie. T ę dwuetapow ą procedur ę 
składania i oceny wniosków stosuje kilka s łużb (np. EAC, AIDCO i RTD), a 
otrzymane informacje zwrotne s ą zasadniczo pozytywne.  
 Jednakże gdy skrócone wnioski wymagaj ą znacznego wysi łku, jak w przypadku 
złożonych projektów, procedura ta mo że wydłużać cały proces, a przez to 
stanowić duże obciążenie dla wnioskodawców. Dlatego w celu zapewnienia 
skuteczno ści procedura ta powinna by ć preferowana wtedy, gdy skrócone wnioski 
są proste.  
 Alternatywnie zaproszenie do sk ładania wniosków mo że wymaga ć od 
wnioskodawców z łożenia pełnego wniosku, lecz jedynie wnioski które przejd ą 
pozytywnie pierwszy etap oceny na pods tawie ograniczonego zbioru kryteriów, 
będą podlegały dalszej ocenie (dwuetapowa procedura oceny). 
• Przyspieszone procedury dla zamówie ń
 i dotacji dotycz ą również krajów 
rozwijających się, będących w szczególnie trudnej sy tuacji, dla których Komisja 
ogłosiła „sytuacj ę kryzysow ą”. Komisja b ędzie regularnie monitorowa ć sytuację 
najbardziej podatnych na zagro żenia krajów rozwijaj ących się i odpowiednio 
aktualizowa ć wykaz krajów znajduj ących się w „sytuacji kryzysowej”12. 
                                                 
11 Por. konkluzje Rady Europejskiej z dnia 12 grudnia 2008 r., pkt 11, podpunkt 8. Komisja popar ła to 
podejście w komunikacie prasowym IP/08/2040 z dnia 19 grudnia 2008 r., uznaj ąc że wyjątkowy 
charakter obecnego kryzysu gospodarczego uz asadnia zastosowanie przyspieszonej procedury 
przetargowej zgodnie z art. 38 ust. 8 dyrektywy 2004/18/WE, która skraca odno śne terminy do 10 dni. 
12 Por. COM(2009) 160. Zgodnie z art. 168 ust. 2 przepisów wykonawczych, sytuacje kryzysowe 
umożliwiają zastosowanie bardziej elastycznych procedur.  
PL 11   PL Środek 8: uproszczenie środków kontroli we wszystkich mo żliwych przypadkach  
Komisja b ędzie stara ła się lepiej zrównowa żyć koszty i skuteczno ść zarządzania 
finansowego i środków kontroli: celem b ędzie ograniczenie liczby zaanga żowanych 
podmiotów (np. systematycznie powinien by ć wprowadzany jak najprostszy obieg 
finansowy dla p łatności w ramach prefinansowani a wymagalnych w momencie 
podpisania zamówienia – por. środek 1), aby ograniczy ć opóźnienia w systemach 
kontroli i zarz ądzania i w miar ę możliwości dokona ć przeglądu ich struktur 
organizacyjnych. Innym celem b ędzie racjonalizacja pr ocesu sprawozdawczego 
dotyczącego płatności i związanego z ocen ą różnych dokumentów uzupe łniających i 
sprawozda ń finansowych, przeprowadzanych równocze śnie a nie kolejno po sobie.
   Podejście to wymaga ponownej analizy swoich systemów przez w łaściwe służby z 
uwzględnieniem do świadczeń
 zdobytych w trakcie real izacji swoich programów, pod 
kątem ustalenia miejsc zatorów (tzw. „w ąskich garde ł”) i niepotrzebnych kontroli. 
Należy równie ż uwzględnić analizę ryzyka przeprowadzan ą przez urz ędników 
zatwierdzaj ących odpowiednio do typu dzia łania. Powodzenie takiego podej ścia 
zależy głównie od s łużb operacyjnych, poniewa ż są one odpowiedzialne za 
wewnętrzną organizacj ę swoich systemów zarz ądzania i kontroli.  
4. WNIOSEK  
Środki zaproponowane w nini ejszym komunikacie s ą zgodne z celem Komisji, jakim jest 
uproszczenie i lepsze wykonanie bud żetu oraz uruchomienie nowego bod źca budżetowego, 
wspierającego plan naprawy gospodarczej przed łożony Parlamentowi i Radzie. Pomy ślna 
realizacja tych środków wymaga nie tylko ci ągłego zaanga żowania i wysi łków służb, 
zmierzających do osi ągnięcia tych celów, ale tak że zrozumienia i wspó łpracy wszystkich 
zainteresowanych podmiotów. Powinny by ć one potraktowane jako kolejne etapy ci ągłego 
procesu upraszczania, do którego przyczyni ą się również zbliżający się przegląd budżetu oraz 
dokonywany co trzy lata przegl ąd rozporz ądzenia finansowego.  
Wszystkie środki dobrowolne przedstawione w cz ęści 2 i 3 maj ą pomóc s łużbom Komisji w 
osiągnięciu wymienionych w cz ęści 1 celów zmierzaj ących do skrócenia opó źnień 
płatniczych. Do samych s łużb należy ocena, które z tych środków są dla nich najw łaściwsze i 
pomogą im w osi ągnięciu docelowych terminów p łatności. Służby te będą jednak musia ły 
uzasadnić swój wybór, je śli nie będą w stanie osi ągnąć docelowych terminów p łatności. 
Niniejsze środki będą częścią ciągłego procesu upraszczania przep isów finansowych, w który 
Komisja jest powa żnie zaanga żowana.  
Komisja zwraca si ę do swoich s łużb o wprowadzenie wszystkich powy ższych środków. W 
szczególno ści służby powinny bezzw łocznie podj ąć prace nad skróceniem bie żących 
terminów p łatności, aby do dnia 1 pa ździernika 2009 r. osi ągnąć cele ustanowione w ramach 
środków 1 i 2. Ksi ęgowemu Komisji powierzono monitorowanie post ępów w realizacji tych 
środków, po raz pierwszy dokona tego na podstawie terminów p łatności odnotowanych w 
ostatnim kwartale 2009 r. 
Ponadto przegl ąd sytuacji przeprowadzony zostanie  w ramach rocznych sprawozda ń z 
działalności za 2009 r. sk ładanych przez dyrektorów generalnych i szefów s łużb, jak równie ż 
PL 12   PL w ramach rocznego sprawozdania podsumowuj ącego za 2009 r. w sprawie osi ągnięć Komisji 
w dziedzinie zarz ądzania.