1. Wprowadzenie

Celem niniejszego komunikatu jest ocena środków wdrożonych przez Grecję w celu wykonania decyzji Rady 2011/734/UE zmienionej ostatnio decyzją Rady 2013/6/UE z dnia 4 grudnia 2012 r.[1] Wraz ze sprawozdaniem służb Komisji w sprawie zgodności, przygotowanym w porozumieniu z EBC[2], niniejszy komunikat stanowi element oceny zgodności z protokołem ustaleń (MoU)[3] w kontekście udzielenia Grecji wsparcia finansowego przez państwa członkowskie należące do strefy euro za pośrednictwem Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej (EFSF). Podstawą oceny jest prognoza służb Komisji z wiosny 2013 r. oraz szczegółowa ocena opracowana w ramach przeglądu programu dostosowań gospodarczych, przeprowadzonego przez służby Komisji wspólnie z pracownikami MFW i EBC.

2. Decyzja Rady z dnia 4 grudnia 2012 r.

W dniu 4 grudnia 2012 r. Rada przyjęła na mocy art. 126 ust. 9 i art. 136 TFUE decyzję skierowaną do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanych za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu do 2016 r. Decyzją tą zmieniono decyzję z lipca 2011 r.[4], która została przekształcona w celu dokonania konsolidacji szeregu kolejnych zmian decyzji 2010/320/UE z dnia 10 maja 2010 r. W decyzji zobowiązano Grecję do dokonania korekty o co najmniej 10 punktów procentowych PKB w latach 2009-14.

Na podstawie przyjętej w grudniu 2012 r. zmiany decyzji Rady Grecję zobowiązano do likwidacji obecnego nadmiernego deficytu jak najszybciej, a najpóźniej w roku 2016. Grecja otrzymała zalecenie osiągnięcia deficytu pierwotnego sektora instytucji rządowych i samorządowych na poziomie maksymalnie 1,5 % PKB w 2012 r. oraz nadwyżek pierwotnych sektora instytucji rządowych i samorządowych na poziomie co najmniej 0 % PKB w 2013 r.; 1,5 % PKB w 2014 r.; 3,0 % PKB w 2015 r. oraz 4,5 % PKB w 2016 r. Powyższe wartości docelowe zostały uznane za odpowiadające ogólnemu deficytowi budżetowemu (wg ESA) w wysokości 6,9 % PKB w 2012 r.; 5,4 % PKB w 2013 r.; 4,5 % PKB w 2014 r.; 3,4 % PKB w 2015 r. oraz 2,0 % PKB w 2016 r.

W ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne wartości docelowe w zakresie salda pierwotnego zostały uznane za oznaczające poprawę wskaźnika salda pierwotnego w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne do PKB z poziomu 4,1 % w 2012 r. do poziomu 6,2 % w 2013 r. i co najmniej 6,4 % w roku 2014. Przewidziano, że wskaźnik deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne do PKB wyniesie -1,3 % w 2012 r.; +0,7 % w 2013 r. oraz +0,4 % w 2014 r.

Przy obliczaniu tych celów i związanej z nimi wymaganej korekty budżetowej w decyzji wyłączono z definicji ESA wszystkie przychody z prywatyzacji aktywów finansowych i niefinansowych, transakcje związane z dokapitalizowaniem banków, wszystkie transfery związane z oświadczeniem Eurogrupy z dnia 21 lutego 2012 r. dotyczącym dochodów krajowych banków centralnych strefy euro, w tym Banku Grecji, wynikających z posiadanych przez nie portfeli inwestycyjnych składających się z greckich obligacji skarbowych, a także wszelkich płatności od banków przynoszących straty, poza płatnościami należnymi z tytułu opłat gwarancyjnych w ramach struktury awaryjnego wsparcia płynności (ELA) istniejącej na dzień 30 września 2012 r. Tę samą definicję stosuje się również w kontekście greckiego programu dostosowań gospodarczych.

Z uwzględnieniem wpływu środków redukcji długu, które zostały wdrożone w grudniu 2012 r., cele zostały uznane za zgodne ze wskaźnikiem skonsolidowanego długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB na poziomie poniżej 160 % w 2016 r.

3. Ocena skuteczności podjętych działań

Podstawą oceny jest prognoza służb Komisji z wiosny 2013 r. oraz szczegółowa ocena opracowana w ramach przeglądu programu dostosowań gospodarczych, przeprowadzonego przez służby Komisji wspólnie z pracownikami MFW i EBC (zob. tabela 1). Uwzględnia ona warunki gospodarcze i budżetowe od dnia 4 grudnia 2012 r., kiedy to została wydana ostatnia decyzja Rady.

Tabela 1: Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych[5]

(Obecne prognozy w porównaniu z decyzją Rady 2013/6/UE)

|| || || || ||

% PKB, o ile nie wskazano inaczej || || || 2012 || 2013 || 2014

|| || || || ||

Wzrost realnego PKB (zmiana w %) || Decyzja Rady || || -6,0 || -4,2 || 0,6

Aktualne prognozy || || -6,4 || -4,2 || 0,6

Saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych || Decyzja Rady || || -6,6 || -4,6 || -3,5

Aktualne prognozy || || -6,3 || -4,1 || -3,3

Saldo pierwotne || Decyzja Rady || || -1,5 || 0,0 || 1,5

Aktualne prognozy || || -1,3 || 0,0 || 1,5

Pierwotne saldo dostosowane cyklicznie || Decyzja Rady || || 4,1 || 6,2 || 6,4

Aktualne prognozy || || 4,5 || 6,2 || 6,3

Saldo w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne || Decyzja Rady || || -1,3 || 0.7 || 0.4

Aktualne prognozy || || -0,5 || 2,1 || 1,6

|| || || || ||

Źródło: Prognoza służb Komisji z wiosny 2013 r.

Po raz pierwszy od czasu wprowadzenia programu dostosowań dla Grecji perspektywy gospodarcze zasadniczo nie uległy zmianie w porównaniu z danymi, o których mowa w decyzji Rady z grudnia 2012 r. Prognoza przewiduje stopniowy powrót PKB na ścieżkę wzrostu w 2014 r. Gorsze niż oczekiwano dane dotyczące PKB za ostatni kwartał 2012 r. doprowadziły do rocznego spadku PKB o 6,4 % w 2012 r. w porównaniu z -6,0 % w decyzji Rady, co oznacza nieco większy negatywny efekt przeniesienia w 2013 r. Jednakże najważniejsze wskaźniki dotyczące koniunktury i rynków finansowych wykazały wzrost zaufania w odniesieniu do perspektyw ożywienia gospodarczego w Grecji. Do końca kwietnia publikowany przez Komisję Europejską wskaźnik nastrojów gospodarczych dla Grecji wzrósł do poziomu, który świadczy o poprawie perspektyw wzrostu. Depozyty bankowe również powróciły do systemu bankowego Grecji po drugiej wypłacie w ramach programu w grudniu 2012 r. We właściwym czasie podjęto działania w celu wyodrębnienia oddziałów banków cypryjskich w Grecji z restrukturyzacji cypryjskiego systemu bankowego. Z drugiej strony „twarde” wskaźniki nadal mają negatywny wydźwięk, wskazując na dalsze zmniejszanie się produkcji przemysłowej, sprzedaży detalicznej i budownictwa. Biorąc pod uwagę silny negatywny efekt przeniesienia z 2012 r. i wciąż spadający popyt wewnętrzny, w 2013 r. nadal oczekuje się spadku PKB o 4,2 %. Na początku 2014 r. przewiduje się umiarkowane ożywienie koniunktury napędzane inwestycjami i wywozem , co pozwoli uzyskać roczny wzrost PKB o 0,6 % w 2014 r.

Mimo że w 2012 r. recesja była nieco głębsza niż przewidywano w momencie wydania decyzji Rady, w tym samym roku rozwój sytuacji budżetowej był nieznacznie lepszy od deficytu pierwotnego zakładanego docelowo w ramach procedury nadmiernego deficytu. Nominalny deficyt pierwotny wyniósł 5,0 % PKB. Szacunkowe koszty netto związane z dokapitalizowaniem oraz restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją banków w 2012 r. wyniosły jednakże 4,0 % PKB. Wyłączając te koszty i inne czynniki określone w programie, saldo pierwotne do celów procedury nadmiernego deficytu wyniosło zatem -1,3 % PKB, co stanowi wynik nieco lepszy od docelowego poziomu -1,5 % PKB ustalonego w decyzji Rady. Dokonanie podobnych korekt deficytu nominalnego wynoszącego 10,0 % PKB daje ogólny deficyt budżetowy na poziomie 6,3 % PKB, zgodny z definicją określoną w decyzji Rady. Jest to wynik znacznie lepszy od zakładanego w decyzji Rady poziomu 6,9 % PKB między innymi z uwagi na z niższe płatności z tytułu odsetek w związku z wprowadzeniem w grudniu 2012 r. środków redukcji długu. Jeśli chodzi o szczegóły, po stronie dochodów pobór podatków bezpośrednich utrzymywał się na stosunkowo dobrym poziomie, częściowo rekompensując niski pobór podatków pośrednich, zwłaszcza podatku VAT, oraz składek na ubezpieczenie społeczne. Po stronie wydatków, wobec napiętej sytuacji pod względem płynności państwa w wyniku opóźnień w wypłatach w ramach programu, organy władzy ograniczyły wydatki uznaniowe, w szczególności wydatki operacyjne i inwestycje publiczne. Płatności z tytułu odsetek były niższe ze względu na inicjatywę na rzecz udziału sektora prywatnego oraz wprowadzenie w grudniu wykupu długu oraz środków redukcji długu.

Ogólnie rzecz biorąc, wynik budżetowy w 2012 r. był lepszy od celów wyznaczonych w decyzji Rady. Potwierdza to ocena wyników budżetowych w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne. Jeśli nie uwzględniać czynników cyklicznych, saldo pierwotne w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne w rozumieniu definicji określonej w decyzji Rady wynosiło 4,5 % PKB w 2012 r., około 0,4 punktu procentowego PKB lepiej niż nadwyżka strukturalna przyjęta w decyzji Rady na poziomie 4,1 %. Deficyt budżetowy w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne wyniósł -0,5 % PKB w 2012 r. w porównaniu z poziomem -1,3 % PKB w decyzji Rady. W porównaniu z 2011 r. saldo pierwotne w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne poprawiło się w 2012 r. o 2,3 punktu procentowego PKB, podczas gdy polepszenie salda w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne wyniosło 4,5 punktu procentowego, co odzwierciedla wpływ inicjatywy na rzecz udziału sektora prywatnego na płatności z tytułu odsetek od długu.

Podjęto skuteczne środki w celu osiągnięcia celów dotyczących deficytu pierwotnego w latach 2013 i 2014. W dniu 11 listopada 2012 r. Grecja przyjęła budżet zawierający pakiet dodatkowych działań w zakresie dochodów oraz wydatków na poziomie ponad 9,2 mld EUR (ok. 5 % PKB) z zamiarem zredukowania deficytu pierwotnego w 2013 r. Nastąpiło to w kontekście programu konsolidacji na lata 2013 i 2014 w wysokości 13,5 mld EUR, ustanowionego w średniookresowej strategii budżetowej na lata 2013-2016. Ten bardzo duży i skoncentrowany w początkowym okresie pakiet środków konsolidacji budżetowej na lata 2013 i 2014 (w sumie ponad 6,5 % PKB) został już w dużej mierze wdrożony.

Chociaż scenariusz makroekonomiczny zakładany w czasie poprzedniego przeglądu zasadniczo nie uległ zmianie, pojawiły się przypadki niższych od zakładanych dochodów, a kilka środków nie zostało wdrożonych. Obniżenie dochodów nastąpiło głównie na skutek niższego poboru składek na ubezpieczenie społeczne i niższych niż przewidywano wpływów ze zrównania poziomu stawki podatku od oleju napędowego. Niższy pobór składek na ubezpieczenie społeczne wynika w znacznym stopniu z oczekiwań w zakresie przyszłych rat z tytułu zadłużenia oraz napiętej sytuacji pod względem płynności. Niższe dochody z podatków od paliwa wynikają w głównej mierze z niższego niż oczekiwano zużycia paliwa. Do spadku dochodów netto przyczyniła się również korekta w górę dotycząca zwrotów podatku w świetle nowo odkrytych niepoddanych audytowi wniosków o zwrot podatku w 2012 r. Z powodów technicznych nastąpiły niedociągnięcia w realizacji stopniowego obniżania emerytur, w przypadku pracowników parlamentu i niektórych przedsiębiorstw państwowych nie wprowadzono nowej siatki płac, a opodatkowanie armatorów nie przyniosło przewidywanej kwoty. Ogólnie rzecz biorąc, niedociągnięcia w zakresie wdrażania środków, jeżeli nie zostałyby zlikwidowane, doprowadziłyby do luki budżetowej w wysokości 137 mln EUR w 2013 r. i 166 mln EUR w 2014 r. W konsekwencji rząd wyraził gotowość do pełnego wdrożenia wspomnianych środków. Ponadto niektóre środki, które miały wejść w życie w latach 2013 i 2014 zgodnie z ustaleniami w kontekście poprzedniej średniookresowej strategii budżetowej na lata 2011-2014, nie zostały wdrożone. Obejmują one wzrost składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez osoby pracujące na własny rachunek oraz podwyższenie cen biletów transportu publicznego. Biorąc pod uwagę znaczne potencjalne korzyści płynące z tych środków, ich niewdrożenie doprowadziłoby do istotnej luki budżetowej w wysokości 270 mln EUR w 2013 r. i 700 mln EUR w 2014 r. Ponadto władze greckie przewidziały znaczne obniżenie stawek podatku od nieruchomości płaconych za pośrednictwem rachunków za energię elektryczną.

Zobowiązały się one jednak do wdrożenia środków kompensujących w celu uniknięcia luki budżetowej w latach 2013 i 2014. Rząd podjął decyzję o skompensowaniu niewdrożenia uzgodnionych wcześniej środków za pomocą nowych środków, które mają zostać przyjęte w tych samych sektorach w celu zminimalizowania ryzyka operacyjnego. Niewdrożenie podatku solidarnościowego, który miał zostać nałożony na osoby pracujące na własny rachunek w 2013 r., zostało zastąpione zaostrzeniem wymogów emerytalnych w odniesieniu do osób nieubezpieczonych oraz audytami uprawnień emerytalnych. Wymagane oszczędności związane z niewdrożeniem podwyższenia cen biletów transportu publicznego zostaną zastąpione ograniczeniem transferów na rzecz podmiotów spoza sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz racjonalizacją funkcjonowania usług publicznych. W odniesieniu do podatków od nieruchomości rząd zapewni planowane dochody w wysokości 1,9 mld EUR pochodzące z podatków od nieruchomości pobranych za pośrednictwem rachunków za energię elektryczną, kompensując przewidzianą obniżkę stawki o 15 % poszerzeniem bazy podatkowej. Rząd zobowiązał się do pełnego wdrożenia podatku solidarnościowego dla osób pracujących na własny rachunek w 2014 r. Ponadto nowy podatek od nieruchomości, który ma zastąpić podatek pobierany za pośrednictwem rachunków za energię elektryczną, ma mieć neutralny wpływ na budżet, zapewniając roczne dochody przewidziane już w średniookresowej strategii budżetowej. W odniesieniu do domykania luki budżetowej pewną rolę odgrywa również kilka czynników jednorazowych. Po pierwsze, transfery dochodów z Banku Grecji na rzecz państwa mają być wyjątkowo wysokie ze względu na wyjątkowe zyski. Po drugie, oczekuje się, że nowo opracowane systemy rozrachunku ułatwią spłatę niedawno skumulowanego zadłużenia oraz pozwolą odzyskać część utraconych dochodów państwa. Ponadto poczyniono również oszczędności w zakresie dopłat do oleju opałowego, w przypadku których środki budżetowe okazały się zbyt wysokie.

Ogólnie rzecz biorąc, oczekuje się, że cele wskazane w decyzji Rady mają zostać spełnione zarówno w 2013 r., jak i w 2014 r. Prognozy dotyczące salda pierwotnego wynoszą 0,0 % PKB w 2013 r. i +1,5 % PKB w 2014 r., zgodnie z celami określonymi w decyzji Rady. Nominalny deficyt pierwotny będzie prawdopodobnie wyższy w 2013 r. w wyniku dalszych działań w zakresie dokapitalizowania banków oraz ich restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Dokładny sposób ich zaksięgowania na rachunkach budżetowych zależy od czasu i charakteru tych transakcji. Przewiduje się, że deficyt budżetowy wyniesie 4,1 % PKB w 2013 r. i 3,3 % PKB w 2014 r., w obydwu latach nieznacznie lepiej od celów określonych w decyzji Rady. W ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne oczekuje się poprawy salda pierwotnego do 6,2 % PKB w 2013 r. i 6,3 % PKB w 2014 r.[6]. Wartości w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne są niemal zupełnie zgodne z decyzją Rady, podczas gdy saldo sektora instytucji rządowych i samorządowych w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne ma być nieco wyższe niż przewidywano w decyzji Rady.

Perspektywa budżetowa po 2014 r. pozostaje niepewna. Perspektywa budżetowa zależy w dużej mierze od siły ożywienia gospodarczego i postępów w zakresie poprawy zarządzania dochodami z tytułu podatków i składek na ubezpieczenie społeczne. W obecnych ramach makroekonomicznych, aby osiągnąć określone w decyzji Rady cele w zakresie salda pierwotnego, konieczne byłyby dodatkowe środki w wysokości 1,8 % PKB w 2015 r. oraz 2,2 % PKB w 2016 r. Szacuje się, że realizacja celów w zakresie deficytu pierwotnego obniżyłaby jednak deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych do poziomu poniżej 3 % PKB. Jesienią w kontekście negocjacji budżetu na 2014 r. zostaną podjęte rozmowy na temat luk budżetowych i środków służących ich likwidacji w latach 2015-2016. W tym czasie nowe dane makroekonomiczne zapewnią pełniejsze informacje na temat dokładnej wielkości pozostałej luki.

Perspektywy dla zdolności obsługi długu państwowego pozostają zasadniczo niezmienione w porównaniu z perspektywami w grudniu 2012 r. Nie odnotowano żadnych większych zmian, jeżeli chodzi o scenariusz makroekonomiczny, natomiast sytuacja finansów publicznych jest nadal na dobrej drodze do osiągnięcia wyznaczonych celów. W odniesieniu do zakładanych wpływów z prywatyzacji za konieczną uznano jedynie nieznaczną korektę harmonogramu. Nadal zatem przewiduje się utrzymanie tendencji spadkowej wskaźnika zadłużenia począwszy od 2014 r. oraz jego zmniejszenie do poziomu poniżej 160 % w 2016 r., przy założeniu dalszej realizacji programu dostosowań gospodarczych.

Z niewielkimi wyjątkami spełniono wszystkie szczególne wymogi dotyczące środków budżetowych i strukturalnych na grudzień 2012 r. i marzec 2013 r. zawarte w decyzji Rady (zob. tabela w załączniku). Przeprowadzono poważną reformę podatku dochodowego, która rozszerzyła bazę podatkową i bardziej równomiernie rozłoży obciążenia podatkowe. Powołano Sekretarza Generalnego ds. Dochodów Publicznych oraz zwiększono niezależność administracji podatkowej. Z pewnym opóźnieniem władze Grecji zaczęły podejmować kluczowe kroki w zakresie istotnej reformy administracji publicznej, w tym zakończenia planów zatrudnienia dla wszystkich ministerstw. Trwające procesy reform są odpowiednio zaawansowane, aby umożliwić realizację pozostałych zobowiązań, np. dotyczących zwiększenia udziału leków generycznych sprzedawanych w aptekach i poprawy wewnętrznej kontroli wszystkich szpitali. Ich realizacja będzie ściśle monitorowana przez służby Komisji.

4. Wnioski

Grecja podjęła skuteczne działania w celu likwidacji nadmiernego deficytu zgodnie z decyzją Rady 2011/734/UE, zmienioną ostatnio decyzją Rady 2013/6/UE z dnia 4 grudnia 2012 r. W latach 2010-2012 Grecja doprowadziła do poprawy salda strukturalnego, którego wskaźnik przewyższa o co najmniej 10 punktów procentowych PKB poziom zalecany przez Radę na lata 2009-2014. Ocenia się, że Grecja zmniejszyła deficyt strukturalny o 13,5 punktu procentowego PKB z 14,8 % deficytu w 2009 r. do około 1,3 % deficytu w 2012 r. Zakłada się, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych obniżył się z 15,6 % PKB w 2009 r. do 6,3 % PKB w 2012 r.

Grecja z powodzeniem przyjęła środki w celu ograniczenia deficytu w 2012 r. i osiągnęła wynik deficytu pierwotnego lepszy od poziomu docelowego zakładanego w decyzji Rady. Aby zlikwidować obecny nadmierny deficyt tak szybko, jak to możliwe, zgodnie z decyzją Rady, władze Grecji kontynuowały również zdecydowane działania w celu konsolidacji finansów publicznych w latach 2013 i 2014. W dniu 11 listopada 2012 r. Grecja przyjęła budżet zawierający pakiet dodatkowych działań w zakresie dochodów oraz wydatków na poziomie ponad 9,2 mld EUR (ponad 5 % PKB) z zamiarem zredukowania deficytu pierwotnego w 2013 r. Nastąpiło to w kontekście programu konsolidacji na lata 2013 i 2014 w wysokości 13,5 mld EUR, ustanowionego w średniookresowej strategii budżetowej na lata 2013-2016. Ten bardzo duży i silnie skoncentrowany na początkowym okresie pakiet środków konsolidacji budżetowej na lata 2013 i 2014 (w sumie odpowiadający ponad 6,5 % PKB) został już w dużej mierze wdrożony.

W świetle powyższych rozważań Komisja nie proponuje żadnej zmiany decyzji Rady przyjętej w grudniu 2012 r. Docelowe wartości nadwyżek pierwotnych sektora instytucji rządowych i samorządowych powinny pozostać na poziomie 0 % PKB w 2013 r., 1,5 % PKB w 2014 r., 3,0 % PKB w 2015 r. i 4,5 % PKB w 2016 r. Taka ścieżka działań budżetowych nadal zakłada poprawę relacji salda pierwotnego w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne do PKB z poziomu 4,1 % w 2012 r. do poziomu 6,2 % w 2013 r. i co najmniej 6,4 % w latach 2014, 2015 i 2016. Obecne prognozy dotyczące salda sektora instytucji rządowych i samorządowych wykazują, że cele te oznaczają deficyt w wysokości 4,1 % PKB w 2013 r. i 3,3 % PKB w 2014 r. i cyklicznie dostosowywane nadwyżki w wysokości 2,1 % PKB w 2013 r. oraz 1,6 % PKB w 2014 r.

Pomimo postępów w sferze budżetowej i przeprowadzenia istotnych reform w innych kluczowych sektorach gospodarki, istnieją poważne zagrożenia, które mogą wpłynąć na wyniki budżetowe. Ożywienie gospodarki nadal napotyka na poważne utrudnienia związane ze znaczną konsolidacją budżetową w 2013 r. oraz słabym wzrostem gospodarczym w strefie euro. Ponadto reformy w kluczowych dziedzinach, takich jak administracja skarbowa oraz administracja publiczna mogą wywołać opór ze strony grup interesu. Aby zapewnić zakładane ożywienie wzrostu PKB oraz związane z tym dochody w 2014 r., konieczny jest również dalszy postęp w zakresie reform na rynku produktowym i usług. Z drugiej strony istnieją również możliwości wzrostu wyższego od zakładanego, zwłaszcza jeżeli utrzymanie zdecydowanego wdrażanie polityki ograniczy niepewność i będzie wspierało zaufanie, a także pomoże zmniejszyć wpływ recesji na społeczeństwo i poziom bezrobocia. Po przeprowadzeniu dokapitalizowania banków warunki inwestowania mogą również ulec poprawie w wyniku napływu kapitału zagranicznego oraz wyższego wskaźnika absorpcji funduszy UE.

ZAŁĄCZNIK: Środki wymagane decyzją Rady 2011/734/UE zmienionej decyzją Rady 2013/6/UE z dnia 4 grudnia 2012 r.

2) w art. 2 dodaje się ustęp w brzmieniu: „Artykuł 10a Do dnia 4 grudnia 2012 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: a) budżet na 2013 r. i średniookresową strategię budżetową na okres do 2016 r., jak również środki opisane w załączniku IA do niniejszej decyzji oraz odpowiednie przepisy wykonawcze. Średniookresowa strategia budżetowa określa środki konsolidacji budżetowej o trwałym charakterze, które zapewnią utrzymanie deficytu poniżej pułapów na lata 2012–2016 określonych niniejszą decyzją oraz trwałe przywrócenie spadkowej tendencji wskaźnika zadłużenia; || ZREALIZOWANO. Przyjęto, ustawa zbiorcza 4093 (Dz.U. 222/A/12.11.2012)

b) przedstawienie parlamentowi greckiemu zaktualizowanego planu prywatyzacji oraz publikację półrocznej aktualizacji planu rozwoju aktywów; || ZREALIZOWANO. Umieszczono na stronie internetowej ministerstwa

c) przeniesienie do portfela aktywów funduszu prywatyzacyjnego HRADF pełnej i bezpośredniej własności (akcje lub koncesje) spółki Egnatia Motorway i regionalnych portów Eleusis, Lawrio, Igumenitsa, Aleksandropolis, Wolos, Kawala, Korfu, Patras, Heraklion oraz Rafina; || ZREALIZOWANO. Egnatia (ref: B2316/10-8-2012). Porty (decyzja 222/5.11.2012./FΕΚ 2996, 12 listopada).

d) zapewnienie, aby odpowiedzialne ministerstwa i inne odpowiednie podmioty udostępniały sekretariatowi generalnemu ds. majątku publicznego pełen spis wszystkich nieruchomości będących własnością państwa; || ZREALIZOWANO. Odpowiednie pisma zostały wysłane do odpowiedzialnych ministerstw. Ministerstwa dostarczyły wymaganych informacji.

e) zmianę lub uchylenie postanowień statutowych dotyczących przedsiębiorstw państwowych (władze portowe PPC, OLP i OLTH, HELPE, EYATH i EYDAP, porty itp.), które różnią się od przepisów prawa spółek dotyczących przedsiębiorstw prywatnych pod względem ograniczeń prawa głosu akcjonariuszy prywatnych; || ZREALIZOWANO. Zmiany nowej ustawy prywatyzacyjnej. (art. 2)

f) przepisy określające rolę i kwalifikacje Sekretarza Generalnego ds. Administracji Podatkowej oraz kwestie przeniesienia kompetencji decyzyjnych przez Ministra Finansów na Sekretarza Generalnego ds. Administracji Podatkowej; || ZREALIZOWANO. Ustawa zbiorcza 4093 (Dz.U. 222/A/12.11.2012, sekcja E, art. 6)

g) wykorzystanie doświadczonych kontrolerów podatkowych w działaniach służących realizacji najpilniejszych imperatywów w zakresie osiągania dochodów, co oznacza wzmocnienie i zapewnienie pełnej funkcjonalności kluczowych elementów systemu egzekwowania przepisów podatkowych, takich jak jednostki ds. dużych podatników, przez przeniesienie 100 audytorów z innych stanowisk, a także ustanowienie jednej jednostki funkcjonalnej ds. zamożnych osób fizycznych i osób o wysokich dochodach pracujących na własny rachunek oraz obsadzenie jej 50 doświadczonymi kontrolerami podatkowymi podległym bezpośrednio Sekretarzowi Generalnemu ds. Administracji Podatkowej; || ZREALIZOWANO. Przyjęto cztery decyzje ministerialne (DM): - DM 31/10/2012 w sprawie przeniesienia 100 audytorów do działu ds. dużych płatników; - DM 31/10/2012 w sprawie przyznania DEK Ateny kompetencji w odniesieniu do osób zamożnych (zgodnie z kryteriami określonymi w DM); - DM w sprawie przeniesienia 50 audytorów do DEK Ateny, podpisana dnia 8 listopada 2012 r. przez wiceministra. - Następnie, w celu zapewnienia odpowiedniej liczby personelu, wydano kolejną DM D2A 1157921 16/11/2012 w sprawie przeniesienia większej liczby audytorów w celu uzupełnienia braków. Wszyscy audytorzy objęli swoje nowe stanowiska.

h) ustawę Rady Ministrów (zastępującą ustawę Rady Ministrów przyjętą w dniu 29 października 2012 r.), mającą na celu wzmocnienie wykonania budżetu i prawidłowego zarządzania środkami publicznymi i zawierającą dodatkowe przepisy, wychodzące poza zakres pierwotnej ustawy Rady Ministrów, w sprawie: (i) ustalenia, że do końca grudnia każdego roku podpisywane będą porozumienia o współpracy pomiędzy Ministerstwem Finansów a innymi ministerstwami lub między ministerstwami a zarządzającymi nadzorowanymi podmiotami (obejmując w ten sposób cały sektor instytucji rządowych i samorządowych); (ii) zaostrzenia obecnych ograniczeń dotyczących równowagi budżetowej w odniesieniu do samorządów lokalnych w celu osiągnięcia większej skuteczności, w tym mechanizmów naprawczych i mechanizmów sankcji; (iii) wzmocnienia obecnego systemu monitorowania przedsiębiorstw państwowych, poprzez wprowadzenie mechanizmu egzekwowania w przypadku wystąpienia odstępstw od szczegółowych celów określonych dla każdego przedsiębiorstwa państwowego; oraz (iv) ustalenia ram dla wyznaczania konkretnych celów dla zakresu rejestrów zobowiązań operacyjnych w odniesieniu do samorządów lokalnych i przedsiębiorstw państwowych, które muszą być określane do końca grudnia każdego roku. W ustawie Rady Ministrów zostaną także ustalone mechanizmy transferów z instytucji rządowych na szczeblu centralnym, korygujących odchylenia od wartości docelowych w ciągu roku i ewentualnie w kolejnych latach, przy jednoczesnym zapewnieniu, że nie będą rosnąć zaległości; w ustawie określone zostanie wyraźnie, że wpływy z prywatyzacji aktywów rządowych będą wpłacane bezpośrednio na odrębny rachunek bankowy w celu monitorowania przepływów środków pieniężnych, uniknięcia nieprawidłowości w obiegu publicznych środków finansowych i zapewnienia terminowej obsługi długu; przewidziane zostaną automatyczne cięcia wydatków, które mają być co do zasady stosowane w przypadku nieosiągnięcia wartości docelowych, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby nie rosły zaległości; || ZREALIZOWANO. FEK A nr 228, z dnia 18/11/2012

i) zestaw środków na rzecz poprawy aktualnej sytuacji finansowej krajowej organizacji ds. usług zdrowotnych (EOPYY) i zapewnienia, aby wykonanie budżetu było bliższe równowadze budżetowej w latach 2012 i 2013, obejmujący: (i) optymalizację pakietu świadczeń; (ii) zwiększenie udziału własnego pacjenta w finansowaniu kosztów prywatnej opieki zdrowotnej; (iii) wynegocjowanie porozumień wolumenowo-cenowych i przegląd umów z prywatnymi usługodawcami dotyczących tzw. case-mixing (systemy klasyfikacji przypadków); (iv) przegląd opłat za szereg usług diagnostycznych i fizjoterapeutycznych (jak również liczby tych usług), objętych umowami między EOPYY i prywatnymi usługodawcami w celu obniżenia związanych z nimi kosztów o co najmniej 80 mln EUR w 2013 r.; (v) wprowadzenie systemu cen odniesienia dla refundacji wyrobów medycznych; oraz (vi) stopniowe zwiększanie wysokości składek płaconych przez członków OGA do średniej wysokości składek płaconych przez innych członków EOPYY; || ZREALIZOWANO. FEK nr 3054/B ΄/18-11-2012

j) następujące środki dotyczące refundacji leków: (i) przepisy dotyczące kontroli wydatków na produkty farmaceutyczne, w ramach której uruchamiane są środki awaryjne (w tym np. ogólne cięcia cen), jeśli z jakichkolwiek przyczyn istniejący automatyczny mechanizm wycofania nie wystarcza do osiągnięcia celu; środki takie przyniosą równoważną kwotę oszczędności; (ii) dekret ministerialny, ustanawiający nowy próg wycofania na 2013 r. (2,44 mld EUR dla pacjentów leczonych ambulatoryjnie); (iii) aktualizacja wykazu cen i wykazu leków refundowanych, w szczególności poprzez ustanowienie refundacji tylko pakietów racjonalnych pod względem kosztów, dotyczących chorób przewlekłych, poprzez przesunięcie leków z wykazu leków refundowanych do wykazu leków nierefundowanych i wykazu leków sprzedawanych bez recepty oraz poprzez wprowadzenie systemu cen odniesienia opracowanego przez krajową organizację ds. leków (EOF). Wspomniane wykazy muszą być aktualizowane przynajmniej dwa razy w roku zgodnie z dyrektywą Rady 89/105/EWG; oraz (iv) zastępowanie przez apteki leków wydawanych na receptę najtańszymi produktami zawierającymi tę samą aktywną substancję w kategorii odniesienia (obowiązkowe »zastępowanie lekami generycznymi«).”; || ZREALIZOWANO. Wprowadzono opłatę wstępną. Ref. ustawa „minibus” FEK 229A/19.11.2012 art. 11 ust. 1 (opłatę wstępną). FEK 3035/B/15.11.2012 FEK 3047/ B/ 16.11.2012 i FEK 3046/ B/ 16.11.2012 FEK 3057/B/18-11.2012

3) art. 2 ust. 11 otrzymuje brzmienie: „11. Do końca grudnia 2012 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: a) reformę podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych, która ma na celu uproszczenie systemu podatkowego, poszerzenie bazy podatkowej oraz zlikwidowanie ulg i systemów preferencyjnych; || ZREALIZOWANO. Ustawa 25/1/2013 4110 GG 17/Α/23-1-2012.

b) niezbędne ustawodawstwo pierwotne i wtórne mające na celu szybkie wdrożenie planu prywatyzacji; || ZREALIZOWANO I W TOKU.

c) ustanowienie ram prawnych dla spółek wodnych; || ZREALIZOWANO. Odpowiednie przepisy w tym zakresie zostały przyjęte przez parlament w dniu 24/1/2013 (FEK A29/5-2-2013). Podpisano i opublikowano zarządzenie międzyresortowe w sprawie ustanowienia ram regulacyjnych (FEK 679/22-3-2013).

d) środki mające na celu usprawnienie administracji podatkowej, wprowadzające system ocen wyników, poprawiające wykorzystanie technik oceny ryzyka oraz ustanawiające i wzmacniające specjalistyczne jednostki ds. obsługi zadłużenia; || ZREALIZOWANO. Ustawa 11/4/2013 4141 (GG 81/A/5-4-2013) określa ramy prawne.

e) przygotowanie i publikację planu rozliczenia zaległych zobowiązań podmiotów publicznych wobec dostawców oraz zwrotów podatków; || ZREALIZOWANO.

f) sfinalizowanie wdrożenia reformy funkcjonowania dodatkowych/uzupełniających publicznych funduszy emerytalnych oraz połączenia wszystkich istniejących funduszy w sektorze publicznym; || ZREALIZOWANO. Wdrożono cel ETEA w odniesieniu do funduszy uzupełniających.

g) przepisy mające na celu rozszerzenie stosowania 5-procentowego rabatu w odniesieniu do przedsiębiorstw farmaceutycznych (który istnieje już w przypadku leków kupowanych przez szpitale) na wszystkie produkty sprzedawane w aptekach EOPYY; || ZREALIZOWANO. Ustawa 4093/FEK 222/12-11-12(IB2/5,6,8) i PNP/FEK 229/19-11-2012 (art. 11 ust.10).

h) zwiększenie udziału leków generycznych do 35 % całkowitej ilości leków sprzedawanych przez apteki; || NIE ZREALIZOWANO. Proces w toku

i) wyznaczenie wszystkim szpitalom wewnętrznych kontrolerów i przyjęcie przez wszystkie szpitale rejestrów zobowiązań.”; || NIE ZREALIZOWANO. Proces jest w toku, ale nie został zakończony. Przygotowano natomiast plan działania i harmonogram.

4) w art. 2 dodaje się ustępy w brzmieniu: „12. Do końca marca 2013 r. Grecja zobowiązana jest przyjąć następujące środki: a) wydanie dekretu ministerialnego dotyczącego korekty cen dla odbiorców końcowych zasilanych z sieci niskiego napięcia; || ZREALIZOWANO.

b) aktualizację średniookresowej strategii budżetowej, w tym ustanowienie wiążących trzyletnich pułapów wydatków dla podsektorów publicznych; || ZREALIZOWANO.

c) przyjęcie planów zatrudnienia dla ministerstw; || ZREALIZOWANO.

d) ustanowienie znacząco bardziej niezależnej administracji podatkowej i określenie stopnia niezależności, struktury zarządzania, zakresu odpowiedzialności, uprawnień szefa administracji podatkowej oraz początkowego stanu zatrudnienia organizacji; || ZREALIZOWANO I W TOKU.

e) określenie i podanie do publicznej wiadomości nowego kompleksowego planu działań antykorupcyjnych dla służby cywilnej, obejmującego przepisy szczególne dotyczące administracji podatkowej i celnej; || ZREALIZOWANO. Opracowano krajowy plan. Jego ocena jest pozytywna.

f) pełne wdrożenie standardowej procedury przeglądu wartości prawnych nieruchomości, aby lepiej dostosować je do cen rynkowych w ramach kompetencji dyrekcji ds. opodatkowania kapitału; || NIE ZREALIZOWANO. Ze względu na skomplikowany charakter procesu konieczne jest przeformułowanie działania.

g) przeniesienie czterdziestu nowych nieruchomości (określonych w planie prywatyzacji jako grupy nieruchomości nr 2 i 3) do funduszu HRADF.”. || NIE ZREALIZOWANO. Pierwsze zarządzenie międzyresortowe dotyczące przeniesienia części z czterdziestu nieruchomości do funduszu HRAD zostało podpisane i opublikowane (FEK 754/2-4-2013). Zarządzenie międzyresortowe dotyczące pozostałych nieruchomości zostało przygotowane i wkrótce zostanie podpisane.

[1] Dz.U. L 4 z 9.1.2013, s. 40.

[2] „The Economic Adjustment Programme for Greece – May 2013”, European Economy–Occasional Paper (w przygotowaniu). Dokument ten zawiera bardziej szczegółową ocenę rozwoju sytuacji makroekonomicznej, finansowej i budżetowej oraz pod względem realizacji reform strukturalnych.

[3] Memorandum of Economic and Financial Policies oraz Memorandum of Understanding of Specific Economic Policy Conditionality z grudnia 2012 r.

[4] Decyzja Rady 2011/734/UE (wersja przekształcona), Dz.U. L 296 z 15.11.2011, s. 38.

[5] Salda budżetowe w oparciu o definicje zawarte w decyzji Rady (a nie definicje ESA95).

[6] Decyzja Rady uwzględnia koszty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. Inne jednorazowe wydatki i dochody obniżą deficyt nominalny łącznie o 1,5 mld EUR w 2012 r. (około 0,7 % PKB), 1 mld EUR w 2013 r. (0,5 % PKB) i około 400 mln EUR w 2014 r. (0,2 % PKB).