KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 14.12.2011 
SEK(2011) 1555 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący DYREKTYWY RADY 
w sprawie ochrony konsularne j obywateli UE za granic ą 
{KOM(2011) 881 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1556 wersja ostateczna}  
 
PL 1   PL Niniejsza ocena skutków dotyczy środków koordynacji i wspó łpracy w zakresie ochrony 
konsularnej przys ługującej niereprezentowanym obywatelom UE. 
Obywatel UE podró żujący do państwa trzeciego, w którym jego w łasne państwo członkowskie 
nie posiada konsulatu lub ambasady, lub mieszkaj ący w takim pa ństwie trzecim ma prawo do 
ochrony dyplomatycznej i konsularnej ka żdego z pozosta łych państw członkowskich na takich 
samych warunkach, jak obywatele danego pa ństwa. Prawo to jest zapisa ne w art. 20 ust. 2 lit. 
c) i art. 23 Traktatu o funkcjonowaniu Unii  Europejskiej oraz w art. 46 Karty praw 
podstawowych Unii Europejskiej.  
1. KONTEKST POLITYCZNY I PROCEDURA  
Niedawne powa żne kryzysy dotkn ęły znaczn ą liczbę obywateli UE przebywaj ących w 
państwach trzecich (przyk ładowo w Libii i Egipcie po demo kratycznych powstaniach wiosn ą 
2011 r. lub w Japonii w marcu 2011 r.). Równie ż w przypadku zdarze ń losowych, 
przykładowo powa żnej choroby lub padni ęcia ofiarą przestępstwa, cz ęsto niezb ędna jest 
pomoc ze strony w ładz konsularnych.  
W programie sztokholmskim Rada Europejska zwróci ła się do Komisji o „przeanalizowanie 
odpowiednich środków s łużących ustanowieniu koordynacji i wspó łpracy niezb ędnych do 
ułatwienia ochrony konsularne j zgodnie z art. 23 TFUE”  1. Zgodnie z dzia łaniem 8 
Sprawozdania na temat obywatelstwa UE za 2010 r.  2 Komisja pragnie rozwa żyć zwiększenie 
skuteczno ści prawa obywateli UE do uzyskiwania pomocy w pa ństwach trzecich, równie ż w 
czasach kryzysu, za po średnictwem organów dyplomatycznych i konsularnych pa ństw 
członkowskich, proponuj ąc w 2011 r. środki legislacyjne. Komi sja ponownie potwierdzi ła 
swoje zaanga żowanie w komunikacie z dnia 23 marca 2011 r. dotycz ącym ochrony 
konsularnej niereprezentowanych obywateli UE3.  
Traktat lizbo ński odstępuje od poprzedniego mi ędzyrządowego modelu przy jmowania decyzji 
i upoważnia Komisj ę do proponowania dyrektyw ustanawiaj ących środki wspó łpracy i 
koordynacji niezb ędne do u łatwienia ochrony konsularnej ni ereprezentowanych obywateli 
UE4.  
Na potrzeby niniejszej oceny skutków  przeprowadzono szerokie konsultacje z 
zainteresowanymi podmiotami, w tym konsultacje spo łeczne, dwa warsztaty, sonda że i 
wizyty w wybranych pa ństwach cz łonkowskich i pa ństwach trzecich5. Uwzględniono w niej 
również przeprowadzone ostatnio cztery badania zewn ętrzne. 
                                                 
1 Dz.U. C 115 z 2010 r., s. 1 (dokument Rady 17024/09). 
2 COM(2010) 603 wersja ostateczna. 
3 COM(2011) 149 wersja ostateczna. 
4 Artyku ł 23 ust. 2 TFUE. 
5 Wizyty zewn ętrznej firmy konsultingowej w terenie: w Kaz achstanie, na Sri Lance, Kubie i w Egipcie. 
 
PL 2   PL 2. OPIS PROBLEMU  
2.1. Skala problemu 
Według informacji od pa ństw członkowskich w 2009 r. ochrony konsularnej udzielono 
łącznie w niemal 300.000 przypadków6. Zgodnie z danymi przedstawionymi dla 
porównywalnych sytuacji reprezentowani obywatele UE wydaj ą się zwracać o ochron ę 
konsularn ą i ją otrzymywa ć dużo częściej niż niereprezentowani obywatele UE. Przyjmuj ąc, 
że reprezentowani i niereprezento wani obywatele UE równie cz ęsto znajduj ą się w sytuacji, w 
której mogliby zwróci ć się o ochron ę konsularn ą (np. będąc ofiarą rabunku), ok. 7 300 
niereprezentowanych obywateli UE mog łoby otrzyma ć ochron ę konsularn ą7. W 
rzeczywisto ści jedynie 16% tych obywateli skorzysta ło z ochrony konsularnej, mimo że 
zgodnie z ostatnim badaniem Eurobarometru 79% obywateli UE jest świadomych istnienia 
tego prawa8, choć nie zosta ło one jeszcze w pe łni urzeczywistnione9. Coraz wi ęcej obywateli 
będzie znajdowa ć się w sytuacjach, w których maj ą oni prawo do ochrony konsularnej innego 
państwa członkowskiego, a obywatele UE za granic ą są coraz bardziej nara żeni na sytuacje 
kryzysowe (od 1975 r. liczba odnotowanych sytuacji kryzysowych w ci ągu roku zwi ększyła 
się pięciokrotnie i ten trend b ędzie się prawdopodobnie utrzymywa ł) 10. 
Wykres: Szacowana ca łkowita liczba przypadków, w których podró żujący obywatele UE nie s ą 
reprezentowani w pa ństwach trzecich (2009 r.) 
 
2.2. Analiza problemu 
Faktyczna realizacja idei obywatelst wa UE jako realnej koncepcji maj ącej gwarantowa ć 
równe traktowanie w zakresie ochrony konsularne j nie jest obecnie zapewnione. Nie ma 
wyraźnej zgody co do tre ści art. 23 TFUE i co do obowi ązków, które prawo to za sob ą 
pociąga. 
Aby prawo to by ło skuteczne i mia ło konkretny wymiar, nie wystarczy suche sformu łowanie 
artykułu w Traktacie. Obecnie ustawodawstwo i praktyka w pa ństwach cz łonkowskich 
znacznie ró żnią się od siebie, podobnie jak opinie co do koncepcji le żących u podstaw tego 
                                                 
6 Jako że nie wszystkie pa ństwa członkowskie zg łosiły takie przypadki, liczba ta wynika cz ęściowo z 
ekstrapolacji. 
7 W porównaniu do cz ęstotliwości, z jaką reprezentowani obywatele zwracaj ą się o ochron ę konsularn ą.  
8 Eurobarometr (2010 r.), Flash EB nr 294, Obywatelstwo Unii Europejskiej. 
9 Powody wymienione s ą w poniższym tekście. 
10 COM(2010) 600 wersja ostateczna z 26.10.2010. 
 
PL 3   PL prawa. Jest to tym istotniejsze, że ochrona konsularna cz ęsto potrzebna jest 
niereprezentowanym obywatelom UE i ich krewnym w trudnych sytuacjach życiowych 
(śmierć, poważna choroba, pozbawienie wolno ści, przestępstwo). Cz ęsto ochrona konsularna 
jest jedynym sposobem otrzymania pomocy (n p. w przypadku ewakuacji lub zatrzymania), a 
przynajmniej w du żym stopniu łagodzi problemy. Inaczej ni ż w odniesieniu do w łasnych 
obywateli, udzielanie pomocy nierepr ezentowanym obywatelom wymaga wspó łpracy 
pomiędzy państwem cz łonkowskim, które udziela wsparcia na miejscu, a pa ństwem 
członkowskim pochodzenia. Obecnie wspó łpraca i koordynacja cz ęsto odbywa si ę w trybie 
doraźnym i w du żym stopniu zale ży od zaanga żowanych w ni ą osób. 
Dokładniej rzecz ujmuj ąc, w chwili obecnej nie jest ja sne, kto jest niereprezentowanym 
obywatelem. Obywatel UE nie jest reprezentowany nie tylko wtedy, gdy pa ństwo 
członkowskie jego pochodzenia w ogóle nie pos iada ambasady lub konsulatu w danym 
państwie trzecim, ale tak że wtedy, gdy to przedstawic ielstwo nie jest „dost ępne”  11. Nie ma 
zgodności co do tego, kiedy przedstawicielstwo jest dost ępne12, podobnie jak co do tego, w 
jakim stopniu pochodz ący spoza UE cz łonkowie rodziny niereprezentowanego obywatela UE, 
rezydenci d ługoterminowi i osoby posiadaj ące status uchod źcy są traktowani na równi z 
niereprezentowanymi obywatelami UE. Nie jest równie ż jasne, które pa ństwo członkowskie 
winno udzieli ć pomocy niereprezentowanemu obywatelowi UE i w jaki sposób pomoc ta 
powinna by ć koordynowana. Powoduje to opó źnienia i nie gwarantuje skutecznej ochrony na 
równych warunkach. Zgodnie z Traktate m niereprezentowany obywatel UE mo że dowolnie 
wybrać, do której ambasady/kt órego konsulatu chce si ę zwrócić, choć w praktyce istniej ą 
odstępstwa od tej zasady. Procedury w zakresie koordynacji i wspó łpracy nie s ą 
wystarczaj ąco ugruntowane. W praktyce urz ędnicy konsularni b ędą najpierw cz ęsto zwraca ć 
się po szczegó łowe instrukcje do swoich w ładz w stolicy. Procedury te aktualnie nie obejmuj ą 
prostych form legalizacji dokumentów wystawionych przez pa ństwo trzecie i prostych us ług 
notarialnych13. Rola delegatur Unii jest niejasna i zale ży od osób i pogl ądów na miejscu. 
Obecne warunki nie przyczyniaj ą się zatem do ca łkowicie spójnych dzia łań zewnętrznych 
Unii i optymalnego wykorzystania zasobów. 
W sytuacjach kryzysowych obecne ramy prawne wspó łpracy nie okre ślają w wystarczaj ący 
sposób, kto udziela pomocy niereprezentowa nym obywatelom UE, w tym kto odgrywa rol ę 
tzw. państwa wiod ącego. Planowanie ewentualno ściowe nie uwzgl ędnia w specjalny sposób 
potrzeb niereprezentowanych obywateli UE. Niekiedy dzia łania są fragmentaryczne14 a 
informacje na temat potrzeb oraz dost ępnych zasobów (bez dodatkowego wsparcia ze strony 
zespołów antykryzysowych) nie zawsze wystarczaj ące. Obecne prawodawstwo i wytyczne 
dotyczące zwrotu kosztów pomocy wymagaj ą dość ogólnych i uci ążliwych procedur, które 
nie są zazwyczaj stosowane, poniewa ż nie są dostosowane do specyficznych potrzeb w czasie 
kryzysu15. Brak jasno ści co do podzia łu obciążeń finansowych i brak takiego podzia łu w 
praktyce nie zach ęca do aktywnego podej ścia, które obejmuje równie ż obowiązki 
nieograniczaj ące się do własnych obywateli. 
                                                 
11 Art. 1 decyzji 95/553/WE. 
12 Przedstawiciele pa ństw członkowskich, z którymi przeprowadzono konsultacje, wyrazili ró żne poglądy 
(np. odleg łość mniejsza ni ż 400 km lub wyspa). 
13 Us ługi te nie musz ą odnosić się do nagłych przypadków, ale konieczno ść podróżowania do innego 
państwa trzeciego w celu skorzystania z nich bywa cz ęsto uciążliwa. 
14 Poszczególne dzia łania koncentruj ą się raczej na w łasnych obywatelach ni ż na skoordynowanym 
podejściu. 
15 W szczególno ści dużą presję czasu oraz du żą liczbę obywateli wymagaj ących pomocy. 
 
PL 4   PL 3. ZASADA POMOCNICZO ŚCI 
Pomoc dla niereprezentowanych obywateli UE ma  z definicji wymiar transgraniczny, jako że 
rozszerza obszar obowi ązywania praw przyznanych przez obywatelstwo UE poza granice 
Unii. Inicjatywa ta dotyczy szczególnego prawa przyznanego obywatelom UE. Jest ono 
nieodłącznie zwi ązane z ide ą i kompetencjami Unii. Dzia łania UE powinny przynie ść 
korzyści skali. Sprawniejsze procedury koordynacji i wspó łpracy oraz jednoznacznie 
określona rola podmiotów lokalnych, w tym delegatur Unii, ogranicz ą potrzeb ę 
podejmowania decyzji ad hoc oraz uzys kiwania indywidualnych instrukcji. Dzia łania UE 
podejmowane na mocy traktatu lizbo ńskiego pozwol ą również skutecznie monitorowa ć 
proces wdra żania i ułatwią zapewnienie zgodno ści. 
4. CELE 
Każde z podjętych działań winno osi ągnąć następujące cele: 
CELE  
OGÓLNE  Wspieranie realizacji idei obywatelstwa UE zapewniaj ącego równe 
traktowanie niereprezentowanych obywateli UE, wysokiego poziomu 
ochrony podstawowych praw obyw ateli i promowania warto ści UE, takich 
jak brak dyskryminacji i wzajemna solidarno ść. 
SZCZEGÓ ŁOW
E • Wyjaśnienie tre ści i trybów realizacji tego prawa. 
• Ułatwienie wspó łpracy i koordynacji mi ędzy organami 
konsularnymi. 
OPERACYJNE  Stworzenie podstaw dl a stabilnych ram wspó łpracy i koordynacji, poprzez 
określenie: 
• kogo uwa ża się za niereprezentowanego obywatela UE; 
• które z pa ństw członkowskich obecne w pa ństwie trzecim winno 
udzielić pomocy niereprezentowanemu obywatelowi UE i w jaki 
sposób pomoc ta ma by ć koordynowana z pa ństwem cz łonkowskim 
pochodzenia tego obywatela; 
• w jaki sposób organy obecne w danym pa ństwie trzecim winny 
współpracować między sobą i koordynowa ć swoje dzia łania i jaka 
jest rola Unii Europejskiej; 
• w jaki sposób i kto winien udziela ć pomocy niereprezentowanym 
obywatelom UE w sytuacjach kr yzysowych i jak powinien odbywa ć 
się zwrot kosztów. 
5. WARIANTY POLITYKI  
• Wariant nr 1:  utrzymanie status quo : brak dodatkowych dzia łań na poziomie UE. 
 
PL 5   PL • Wariant nr 2:  dyrektywa ustanawiaj ąca środki w zakresie koordynacji i wspó łpracy 
w celu dalszego usprawnienia ochrony kons ularnej nierepreze ntowanych obywateli 
UE, wspierana poprzez ukierunkowane dzia łania informacyjne. 
Wariant ten obejmowa łby cztery cele operacyjne i zapewnia ł skuteczn ą realizacj ę poprzez 
ukierunkowane dzia łania informacyjne skierowane do obywateli i praktyków. 
• Wariant nr 3:  Dalsze środki ściślejszej wspó łpracy. 
Wariant ten, w uzupe łnieniu do wariantu nr 2, pozwoli łby zapewni ć na równych zasadach 
ochronę konsularn ą także dla rezydentów d ługoterminowych i osób posiadaj ących status 
uchodźcy; obejmowa łby proste formy legalizacji dokumentów i us ług notarialnych oraz 
upraszcza ł zwrot kosztów w sytuacjach kryzysowych poprzez ustanowienie mechanizmu 
zwrotu kosztów lub/i zwi ększenie wspó łfinansowania ze strony UE zw łaszcza na rzecz 
niereprezentowanych obywateli UE. 
6. OCENA SKUTKÓW  
Skutki poszczególnych wariantów oceniono w nast ępujący sposób. 
Skuteczno ść w kategorii realizacji celów 
• Wariant nr 1:  Wariant ten nie przyczyni si ę do dalszego u łatwienia wspó łpracy i 
koordynacji z korzy ścią dla niereprezentowanych obywateli UE. Prawo do ochrony 
konsularnej b ędzie nadal niejasne, co b ędzie utrudnia ć jego sprawne 
funkcjonowanie. Pe łne spektrum mechanizmów jego egzekwowania nie b ędzie 
stosowane. 
• Wariant nr 2:  Dyrektywa b ędzie wspiera ć faktyczne wdra żanie idei obywatelstwa 
UE poprzez wyja śnienie tre ści tego prawa, usprawnienie wspó łpracy i jej procedur 
oraz poprzez dopuszczenie mechanizmów egzekwowania prawa. Nast ąpi to za 
pośrednictwem nast ępujących środków: 
1. Zakres podmiotowy:  wyjaśnienie, kiedy obywatel ni e jest reprezentowany (w 
szczególno ści, w jakich okoliczno ściach służby konsularne i dyplomatyczne pa ństwa 
członkowskiego jego pochodzenia nie s ą „ dostępne ”), i w jakim stopniu dotyczy to 
również członków rodzin niereprezentowanych obywateli UE pochodz ących z 
państw trzecich. 
2. Dostęp do ochrony konsularnej i wspó łpracy/koordynacji:  określenie, które 
państwo członkowskie winno udzieli ć pomocy niereprezentowanemu obywatelowi 
UE i w jaki sposób pomoc ta ma by ć koordynowana z pa ństwem cz łonkowskim 
pochodzenia tego obywatela. 
3. Koordynacja lokalna/warto ść dodana w skali UE:  ustalenie, że lokalna 
współpraca powinna systematycznie obejmowa ć gromadzenie istotnych informacji, 
oraz doprecyzowanie roli delegatur Unii (wsparcie logistyc zne i operacyjne 
umożliwiające wymian ę informacji, itp.). 
4. Pomoc w sytuacjach kryzysowych/zwrot kosztów:  pełne uwzgl ędnienie 
niereprezentowanych obywateli UE w planach ewentualno ściowych, wyja śnienie 
 
PL 6   PL odpowiedzialno ści w czasach kryzysu (zw łaszcza odno śnie do roli pa ństwa 
wiodącego), uproszczenie procedur zwrotu kosztów. 
5. Podniesienie świadomo ści wśród obywateli i praktyków,  którzy są zaangażowani 
we wdrażanie dyrektywy. 
• Wariant nr 3: dodatkowe środki przewidziane w tym wariancie mia łyby przede 
wszystkim nast ępujące skutki:  
1. Zakres podmiotowy: traktowanie uchod źców i rezydentów d ługoterminowych jako 
niereprezentowanych obywateli UE u łatwiłoby wdra żanie obywatelstwa UE w 
szerszym znaczeniu; jakkolwiek z uwagi na fakt, że państwa członkowskie 
zasadniczo nie s ą prawnie zobowi ązane do udzielania pomocy, sztywne zasady 
wydają się być aktualnie zbyt ambitne. 
2. Środki wspó łpracy i koordynacji:  włączenie do zakresu wspó łpracy i koordynacji 
prostych form legalizacji dokumentów i us ług notarialnych poszerzy łoby zakres 
usług na rzecz obywateli i zwi ększyłoby wzajemne zaufanie. Przepisy obowi ązujące 
w państwach cz łonkowskich nadal jednak bardzo si ę różnią a przepisy na szczeblu 
UE przewidziane s ą na 2013 r. 
3. Pomoc w sytuacjach kryzysowych/zwrot kosztów: zachętę dla pa ństw 
członkowskich do wyst ępowania o zwrot kosztów stanowi łby unijny mechanizm 
zwrotu kosztów/mechaniz m rozliczeniowy, cho ć zainteresowane strony s ą zdania, że 
istnieje ryzyko niewystarczaj ącego wykorzystania takiego mechanizmu. Zwi ększone 
wsparcie finansowe na szczeblu UE przyczyni łoby się do zmniejszenia nierówno ści 
między państwami cz łonkowskimi, które udzielaj ą pomocy, i tymi, które z niej 
korzystają, choć synergie z istniej ącymi instrumentami UE powinny by ć w pełni 
wykorzystane. 
Skutki spo łeczne i prawa podstawowe 
• Wariant nr 1:  Podstawowe prawo do ochrony konsularnej nie stanie si ę w pełni 
skuteczne, jako że podstawowe poj ęcia, obowi ązki i procedury nie s ą dostatecznie 
jasne, a skuteczne wdra żanie i stosowanie tego prawa nie b ędzie zapewnione. To z 
kolei mog łoby podwa żyć wiarygodno ść i postrzeganie Karty praw podstawowych a 
także Unii opartej na solidarno ści i braku dyskryminacji.  
• Wariant nr 2:  wariant ten wzmocni łby podstawowe prawo do ochrony konsularnej. 
Objecie nim cz łonków rodziny spoza UE wzmocni łoby prawo do życia rodzinnego, 
jak równie ż prawa dziecka. Bardziej przejrzyste obowi ązki i lepsze roz łożenie 
obciążeń w sytuacjach kryzysowych zapewni łyby brak dyskryminacji równie ż w 
czasach kryzysu w chwili, kiedy prawa podstawowe s ą kwestią delikatn ą. 
Wzmocni łby on prawo do życia i integralno ści człowieka oraz prawo do obrony i 
rzetelnego procesu s ądowego. 
• Wariant nr 3:  zasadniczo du ży byłby pozytywny wp ływ na kwestie spo łeczne i 
prawa podstawowe. Bardziej wzmocniona zosta łaby ochrona konsularna (np. 
poprzez udost ępnienie us ługi legalizacji dokumentów). U łatwienie zwrotu kosztów 
w ramach mechanizmu kompensacyjnego/rozliczeniowego lub finansowanie ze 
 
PL 7   PL strony UE mog łyby skuteczniej zapewni ć niedyskryminacyjne traktowanie 
niereprezentowanych obywateli UE.  
Skutki finansowe i gospodarcze 
• Wariant nr 1:  wariant ten nie poci ąga za sob ą żadnych nowych bezpo średnich 
kosztów finansowych. W dalszym ci ągu będzie jednak dochodzi ć do utraty 
efektywno ści, a wykorzystanie dost ępnych zasobów nie ulegnie dalszej poprawie. 
Pozostanie problem nierównego zaanga żowania finansowego w sytuacjach 
kryzysowych. 
• Wariant nr 2:  skutki finansowe środków prawnych dla pa ństw udzielaj ących 
pomocy16 wyniosłyby około 750 000 EUR rocznie; delegatury Unii nie wymaga łyby 
dodatkowych zasobów17. Koszty usprawnienia zwrotu kosztów mo żna szacowa ć na 
89 610 EUR dla wszystkich pa ństw członkowskich. Oszcz ędności państw 
członkowskich udzielaj ących pomocy zale żałyby od indywidualnego przypadku. 
Dodatkowe obci ążenia finansowe dla ni ereprezentowanych pa ństw członkowskich 
byłyby ograniczone i – dzi ęki korzyściom skali – nadal bardziej op łacalne ni ż 
organizowanie pomocy osobno dla w łasnych niereprezentowanych obywateli. 
Ogólnounijna kampania informacyjna s łużąca kompleksowemu podnoszeniu 
świadomości kosztowa łoby ok. 1 mln EUR. Ten wariant mia łby równie ż pozytywny 
skutek ekonomiczny dla niereprezentowanych obywateli, którzy mogliby by ć mniej 
skłonni do szukania pomocy na w łasną rękę w mniej optymalnych, alternatywnych 
źródłach, i zaoszcz ędziliby czas18 (oszczędności mogłyby sięgnąć ponad 1,8 mln 
EUR). 
• Wariant nr 3:  Biorąc pod uwag ę konieczno ść dodatkowych zasobów ludzkich i 
finansowych, wariant ten spowodowa łby znacznie wy ższe koszty ni ż wariant nr 2, 
zarówno na szczeblu UE, jak i pa ństw członkowskich. Dodatkowe koszty na 
szczeblu UE poci ągałby za sob ą zwłaszcza mechanizm 
kompensacyjny/rozliczeniowy (przynajmn iej 112 000 EUR rocznie plus dodatkowe 
koszty utworzenia/utrzymania akt elektronicznych) a finansowanie ze środków UE 
skutkowa łoby kosztami na poziomie 16-31 mln EUR przez okres finansowania 
wynoszący 6-7 lat19. Dodatkowe koszty zarz ądzania funduszem na szczeblu UE 
szacuje si ę przynajmniej na 780 000 EUR.  
                                                 
16 Ze wzgl ędu na spodziewany wzrost przypadków dotycz ących niereprezentowanych obywateli UE. 
17 Niezb ędne zaanga żowanie mo żna oszacowa ć na 10 dni roboczych urz ędnika UE na delegatur ę Unii (co 
nie wymaga łoby dodatkowych zasobów ludzkich). 
18 Korzy ści dla niereprezentowanych obywateli UE w życiu codziennym oszacowano na podstawie dwóch 
elementów: 1) oszcz ędności czasu obywateli, którzy wcze śniej nie otrzymywali pomocy, lub obywateli, 
którzy otrzymali pomoc szybciej – do os zacowania tego elementu zastosowano przeci ętne dzienne 
wynagrodzenie na poziomie 60 EUR; 2) unikni ęcie kosztów „niedogodno ści” związanych z brakiem 
optymalnej pomocy lub konieczno ścią szukania innych form pomocy. Przy szacowaniu kosztów oparto 
się na systemie odszkodowa ń dla pasa żerów linii lotniczych, przyjmuj ąc podobie ństwo sytuacji, w 
jakiej znajduje si ę obywatel wymagaj ący pomocy konsularnej, i pasa żer linii lotniczej, który utkn ął na 
lotnisku.   
19 W zale żności od tego, czy finansowanie dotyczy łoby 50% dzia łań, czy wyższego ich odsetka. 
 
PL 8   PL 7. PORÓWNANIE WARIANTÓW  
Cele/koszty: Skuteczno ść w 
kategorii 
realizacji celów  Skutki spo łeczne 
i prawa 
podstawowe  Skutki 
finansowe i 
gospodarcze  
Wariant nr 1: 
utrzymanie status 
quo 0 0 0 
Wariant nr 2:  
unijna dyrektywa 
w sprawie 
środków 
współpracy i 
koordynacji oraz 
podnoszenia 
świadomości ++ 
 ++ niska 
Wariant nr 3:  
środki UE 
określające dalsze 
zasady i 
skutkujące 
silniejszym 
wzmocnieniem 
praw obywateli 
UE ++(+/-)20 ++(+/-)21 Średnie/wysokie
22 
W wyniku porównania wariantów polityki pod k ątem ich kosztów i skuteczno ści w realizacji 
wyznaczonych celów wariant nr 2  (dyrektywa UE w sprawie środków wspó łpracy i 
koordynacji) zosta ł uznany za najlepszy, a zatem stanowi wariant preferowany . Dyrektywa 
zawierająca proponowane elementy stanowi łaby podstaw ę stabilnych ram wspó łpracy i 
koordynacji. Zapewni łaby więc równą ochronę poprzez ustanowienie prawa o jasnej i 
wiarygodnej tre ści, opieraj ącego się na uproszczonych proce durach koordynacji i wspó łpracy. 
Może to prowadzi ć do niewielkiego zwi ększenia liczby wniosków, ale wnioski te by łyby 
                                                 
20 W zale żności od środka: 1. Zdefiniowanie poj ęcia „dostępności” poprzez okre ślenie liczby kilometrów 
może nawet obni żyć skuteczno ść z uwagi na niewystarczaj ące uwzględnienie uwarunkowa ń lokalnych 
(jakość sieci transportowych). 2. Obj ęcie środkiem rezydentów d ługoterminowych, uchod źców i 
legalizacji dokumentów doprowadzi łoby do dalszego zwi ększenia skuteczno ści (ale zbyt daleko 
odchodzi od obecnych ram). 3. Mechanizm zwrotu kosztów nie zwi ększyłby skuteczno ści, jeśli państwa 
członkowskie rzadko by z niego korzysta ły. 4. Finansowanie ze strony UE mia łoby pozytywny wp ływ, 
ponieważ państwa członkowskie by łyby bardziej sk łonne do aktywnego udzielania pomocy 
niereprezentowanym obywatelom UE. 
21 Idem. 
22 W zale żności od tego, czy w odniesieniu do zwrotu kosztów w sytuacjach kryzysowych wybrany 
zostanie jedynie wariant mechanizmu kompensacyjnego/rozliczeniowego, czy tak że finansowanie ze 
strony UE. Wi ęcej informacji zawiera za łącznik VI. 
 
PL 9   PL lepiej ukierunkowane z uwag i na bardziej przejrzyst ą treść tego prawa. W porównaniu do 
całkowitych kosztów pomocy obywatelom doda tkowe koszty pomocy niereprezentowanym 
obywatelom UE stanowi łyby nadal jedynie ich niewielk ą część; dla bardziej kosztownych 
ewakuacji przewidziany b ędzie ulepszony system zwrotu kosztów. Aby zapewni ć jak 
największą skuteczno ść tego wariantu, nale ży przewidzie ć działania informacyjne; ze 
względu na skutki finansowe wdra żaniu dyrektywy powinna towarzyszy ć pełnowymiarowa 
kampania informacyjna; warunkiem koniecznym jest pe łne zrozumienie tre ści tego prawa. 
Wariant nr 3 skutecznie osi ąga wyznaczone cele, podczas gdy skuteczno ść wariantu nr 2 jest 
jedynie niewiele mniejsza. W łączenie uchod źców i rezydentów d ługoterminowych, jak 
również prostej legalizacji dokumentów odbiega łyby jednak bardzo od obecnych ram, co na 
tym etapie uznawane jest za przedwczesne23. Koszty wynikaj ące z wariantu nr 3 by łyby 
znacznie wy ższe niż te, które powsta łyby wskutek wyboru wariantu nr 224
.. Ponadto 
niemożliwe byłoby pełne wykorzystanie synergii z europejskim mechanizmem ochrony 
ludności. 
8. MONITOROWANIE I OCENA  
Przewidywany termin transpozycji tej dyrektywy wynosi łby dwa lata od jej wej ścia w życie. 
Biorąc pod uwag ę, że dyrektywa przynajmniej cz ęściowo odzwierciedla istniej ące praktyki, 
okres dwóch lat uwa ża się za wystarczaj ący. 
W celu zapewnienia odpowiedniego przestrzegan ia przepisów dyrektywy wprowadzony 
będzie funkcjonalny mechanizm monitorowania i oceny. Aby przezwyci ężyć obecny 
niedostatek wyczerpuj ących danych, dyrektywa na łoży na państwa członkowskie obowi ązek 
informowania Komisji o wdra żaniu tego prawa, tak że poprzez roczne zestawienia danych 
statystycznych i odpowiednich przypa dków. Sprawozdanie, które zosta łoby przed łożone po 3-
5 latach od wdro żenia dyrektywy, powinno zawiera ć odrębną analizę poświęconą 
gromadzeniu danych.  
                                                 
23 Dalsze informacje zawarto w tek ście powyżej (analiza skutków konkretnych  elementów wariantu nr 3). 
24 W szczególno ści, gdyby zdecydowano si ę na współfinansowanie przez UE.