C 118/1

KOMUNIKAT KOMISJI

Zawiadomienie Komisji na temat zaleceń dla poszczególnych państw członkowskich i regionów w odniesieniu do zaktualizowanych sprawozdań za 2018 r. dotyczących art. 8, 9 i 10 dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej (2008/56/WE)

(2022/C 118/01)

1) WPROWADZENIE

Dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej (MSFD, 2008/56/WE) (1) jest kompleksową polityką, która ma na celu ochronę środowiska morskiego mórz otaczających Europę, a jednocześnie umożliwia zrównoważone korzystanie z zasobów i usług morskich. Dyrektywa ta wymaga od państw członkowskich dokonania oceny jakości środowiska morskiego, określenia dobrego stanu środowiska, ustanowienia odpowiednich celów środowiskowych i przygotowania odpowiednich programów monitorowania, a także wdrożenia środków mających na celu osiągnięcie kluczowego celu dyrektywy, jakim jest zabezpieczenie „dobrego stanu środowiska” wszystkich wód morskich UE do 2020 r. Cel ten nie został osiągnięty ani w odniesieniu do wszystkich wód UE, ani w odniesieniu do wszystkich wskaźników jakości wymienionych w dyrektywie (2).

Podczas drugiego cyklu wdrażania dyrektywy państwa członkowskie miały przekazać Komisji do dnia 15 października 2018 r. swoje zaktualizowane sprawozdania dotyczące art. 8, 9 i 10 dyrektywy (3). Komisja musi ocenić te sprawozdania państw członkowskich zgodnie z art. 12 i art. 17 ust. 4 dyrektywy.

Państwa członkowskie mogą przedstawiać sprawozdania tekstowe o strukturze dostosowanej do potrzeb krajowych, aby wypełnić swój prawny obowiązek składania sprawozdań nałożony na mocy dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej. W ramach wspólnej strategii wdrażania dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej państwa członkowskie zgodziły się również dostarczać sprawozdania elektroniczne zawierające ustrukturyzowane informacje dostosowane do celów ocen przewidzianych w art. 12 oraz do rozpowszechniania ich na szczeblu europejskim za pośrednictwem WISE Marine (4).

Do września 2020 r. z 23 państw członkowskich, które posiadają wody morskie (5) i w związku z tym muszą składać sprawozdania na podstawie art. 17, 22 państwa przedłożyły sprawozdania tekstowe. Państwom członkowskim, które nie złożyły sprawozdań w terminie do października 2018 r., okresowo przypominano o spoczywającym na nich obowiązku sprawozdawczym na posiedzeniach poświęconych wspólnej strategii wdrażania dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej. Postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w związku z brakiem sprawozdań wszczęto przeciwko Bułgarii, Chorwacji, Cyprowi, Danii, Estonii, Francji, Grecji, Irlandii, Włochom, Łotwie, Litwie, Malcie, Polsce, Portugalii, Słowenii, Hiszpanii i Zjednoczonemu Królestwu (6). Wszystkie sprawy zostały zamknięte po otrzymaniu sprawozdań od wszystkich państw z wyjątkiem Bułgarii, której sprawozdania nie wpłynęły do listopada 2021 r.

Do października 2020 r. 20 państw członkowskich przedstawiło sprawozdania elektroniczne, w związku z czym zostały one włączone do niniejszej oceny na podstawie art. 12. Oprócz powiadomień za pośrednictwem wspólnej strategii wdrażania dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej prowadzono bezpośrednią komunikację z Bułgarią i Grecją, zwracając się o przedłożenie sprawozdań elektronicznych (7). Opóźnione złożenie sprawozdań elektronicznych przez państwa członkowskie doprowadziło do opóźnienia w przeprowadzeniu tej oceny na podstawie art. 12.

Ocena doprowadziła do sporządzenia sprawozdania krajowego dla każdego państwa członkowskiego (8) oraz sprawozdania regionalnego na temat spójności w odniesieniu do trzech (9) z czterech regionów morskich objętych dyrektywą ramową w sprawie strategii morskiej (Morze Bałtyckie, północno-wschodni Ocean Atlantycki i Morze Śródziemne) (10).

Ponadto w wyniku oceny opracowano zestaw zaleceń dla każdego państwa członkowskiego i każdego regionu (które mają ogólne zastosowanie do wszystkich państw członkowskich w tych regionach). Zalecenia mają na celu określenie sposobów udoskonalenia sprawozdań dotyczących art. 8, 9 i 10 przy okazji kolejnej aktualizacji w październiku 2024 r.

Równolegle z analizą sprawozdań państw członkowskich na potrzeby oceny na podstawie art. 12 dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej, która dostarcza informacji zwrotnych na temat sprawozdawczości w podziale na państwa członkowskie, Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej (JRC) przeanalizowało sprawozdania z naukowego i technicznego punktu widzenia. Zaowocowało to serią 11 sprawozdań technicznych, w których przedstawiono przegląd sytuacji na poziomie Europy, aby wesprzeć proces wdrażania dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej (11).

Niniejsze zawiadomienie, wraz z towarzyszącym mu dokumentem roboczym służb Komisji (12), przedstawia zalecenia dla wszystkich krajów i regionów poddanych dotychczas ocenie. Zostały one sformułowane w odniesieniu do trzech artykułów (8, 9 i 10), które są przedmiotem sprawozdania, oraz w powiązaniu ze wskaźnikami określonymi w załączniku I do dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej i kryteriami określonymi w decyzji Komisji (UE) 2017/848.

Dokument roboczy służb Komisji (13) dołączony do niniejszego zawiadomienia zawiera szczegółowe zalecenia krajowe i regionalne dla wszystkich krajów i regionów poddanych dotychczas ocenie.

2) ZALECENIA KRAJOWE I REGIONALNE:

Artykuł Tematy Liczba zaleceń Artykuł 8 — Oceniane cechy i elementy — Metoda oceny — Stopień osiągnięcia dobrego stanu środowiska (DSŚ) — Główne presje uniemożliwiające osiągnięcie DSŚ — Spójność obecnej oceny z ustaleniem DSŚ z 2018 r. Krajowe – 5 — Spójny zestaw elementów — Spójna metoda oceny Regionalne – 4 Artykuł 9 — Stosowanie kryteriów podstawowych — Stosowanie kryteriów drugorzędnych — Jakościowy opis DSŚ — Ilościowe określenie DSŚ Krajowe – 7 — Spójne stosowanie kryteriów podstawowych — Spójny jakościowy opis DSŚ — Spójne ilościowe określenie DSŚ Regionalne – 7 Artykuł 10 — Cele w odniesieniu do kluczowych presji — Wymierne cele — Ocena postępów w realizacji celów — Ilościowe określenie luki w DSŚ — Powiązanie celu ze środkami bezpośrednimi Krajowe – 5 — Główne presje w (pod)regionie Regionalne – 1 Ogółem 29

3) WNIOSKI

Przeanalizowanie tych zaleceń przez państwa członkowskie, w szczególności kiedy wymagana jest dodatkowa harmonizacja i spójna sprawozdawczość, będzie wymagało dalszej współpracy między państwami członkowskimi na szczeblu technicznym w kontekście wspólnej strategii wdrażania dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej (14), np. w ramach grup technicznych dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej i sieci ekspertów Wspólnego Centrum Badawczego.

(1) Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiająca ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego (dyrektywa ramowa w sprawie strategii morskiej) (Dz.U. L 164 z 25.6.2008, s. 19).

(2) COM/2020/259 final.

(3) Zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. a) i b).

(4) GD14:wytyczne dotyczące sprawozdawczości za 2018 r. w zakresie aktualizacji art. 8, 9 i 10; Załącznik 2 praktyczne przykłady.

(5) Wody morskie zdefiniowano w art. 3 ust. 1 dyrektywy ramowej w sprawie strategii morskiej. Austria, Czechy, Węgry, Luksemburg i Słowacja są państwami śródlądowymi i nie składają sprawozdań na mocy art. 17.

(6) W momencie wypełniania obowiązku sprawozdawczego w 2018 r. Zjednoczone Królestwo nadal było państwem członkowskim UE, ale nie zakończyło w odpowiednim czasie swojej e-sprawozdawczości na potrzeby tej oceny.

(7) Pozostałe dwa państwa członkowskie (Bułgaria, Grecja) zostaną poddane ocenie po udostępnieniu prze nie sprawozdań elektronicznych.

(8) Techniczne oceny poszczególnych krajów zostały przygotowane dla Komisji przez konsultanta zewnętrznego – zob. https://circabc.europa.eu/ui/group/326ae5ac-0419-4167-83ca-e3c210534a69/library/31bf127a-ca1f-483e-a34e-e0243754ef81?p=1&n=10&sort=modified_DESC.

(9) Czwarty region morski, Morze Czarne, ma tylko dwa państwa członkowskie (Bułgaria i Rumunia) i nie można go ocenić pod kątem spójności do czasu przedstawienia przez Bułgarię sprawozdań elektronicznych.

(10) Techniczne oceny poszczególnych regionów zostały przygotowane dla Komisji przez konsultanta zewnętrznego – zob. https://circabc.europa.eu/ui/group/326ae5ac-0419-4167-83ca-e3c210534a69/library/31bf127a-ca1f-483e-a34e-e0243754ef81?p=1&n=10&sort=modified_DESC.

(11) 9 Przeglądy JRC: https://mcc.jrc.ec.europa.eu/main/dev.py?N=18&O=460.

(12) SWD(2022)55

(13) SWD(2022)55

(14) Wspólna strategia wdrażania to nieformalny program koordynacji ustanowiony przez Komisję z udziałem państw członkowskich, regionalnych konwencji morskich i innych zainteresowanych stron.