Kilka wyników ma szczególne znaczenie i dlatego wyróżniono je oddzielnie poniżej. Są istotne z kilku powodów: niektóre z nich przyczyniły się do lepszego zrozumienia utrzymujących się trudności, z jakimi borykają się ludzie mieszkający w regionach przygranicznych; inne dały nowy impuls do rozwoju wspólnych inicjatyw transgranicznych. Ogólnie rzecz biorąc, odpowiedzi te wniosły pozytywny wkład w niniejsze sprawozdanie.

Niniejsze sprawozdanie składa się zatem z dwóch części. Po pierwsze, dokonano w nim przeglądu postępów w realizacji działań zapowiedzianych w planie działania zawartym w komunikacie z 2017 r. Po drugie, w oparciu o prace analityczne i konsultacje z zainteresowanymi stronami oraz czerpiąc z doświadczeń zdobytych podczas kryzysu związanego z COVID-19, w sprawozdaniu dokonano przeglądu planu działania z 2017 r. w celu zwiększenia jego skuteczności i dostosowania go do nowych realiów. Nie proponuje się żadnych nowych działań, ale Komisja Europejska analizuje, w jaki sposób można wykorzystać inicjatywy i programy realizowane w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 do stymulowania ożywienia gospodarczego obszarów przygranicznych, których gospodarki zostały często poważnie zakłócone przez kryzys. W sprawozdaniu uwzględniono również granice zewnętrzne UE z sąsiadami, którzy mają uzgodnioną ścieżkę przystąpienia do Unii Europejskiej.

Ponadto, w oparciu o wniosek Komisji, w zaleceniu Rady (UE) 2020/1475 i zaleceniu zmieniającym to zalecenie (UE) 2021/119 przyjęto skoordynowane podejście do ograniczenia swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19. W zaleceniu zmieniającym przewidziano przepisy szczególne dotyczące mieszkańców obszarów przygranicznych, którzy często przekraczają granicę, aby dojechać do pracy lub szkoły, skorzystać z opieki medycznej lub zaopiekować się najbliższymi. Od takich osób nie powinno się wymagać kwarantanny po przekroczeniu granicy do tych niezbędnych celów. Ponadto, jeżeli w takich regionach zostanie wprowadzony wymóg poddawania się testom w przypadku podróży transgranicznych, częstotliwość wykonywania testów względem takich osób powinna być proporcjonalna. Jeżeli sytuacja epidemiologiczna po obu stronach granicy jest porównywalna, nie należy wprowadzać wymogów testowania w związku z podróżą.

Europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej Bánát Triplex Confinium (BTC EUWT) zrzesza władze lokalne położone w regionie trójstronnego pogranicza Węgry-Rumunia-Serbia. EUWT zebrało się, aby dostarczyć pilnie potrzebne maski ochronne i płyny do dezynfekcji rąk z Węgier do 37 rumuńskich organów władzy zaangażowanych w EUWT.

W latach 2020 i 2021 pandemia COVID-19 dobitnie pokazała, jak bardzo państwa członkowskie i regiony UE są współzależne. Niestety, unaoczniła ona również, jak słabe mogą być nasze granice wewnętrzne i jak szybko możemy utracić korzyści płynące z otwartej przestrzeni ze swobodą przemieszczania się, nawet jeśli tylko na jakiś czas. W wielu państwach członkowskich niektóre z pierwszych podjętych działań polegały na przywróceniu kontroli na granicach wewnętrznych i zakazie wstępu na ich terytoria dla sąsiadów, którzy w normalnych czasach często przekraczają granice z wielu powodów. Negatywny wpływ tych środków szybko stał się bardzo widoczny w wielu regionach przygranicznych. Spowodowały one paraliż usług, w tym zakładów opieki zdrowotnej, ponieważ pracownicy transgraniczni nie mogli dotrzeć do swoich miejsc pracy. Utrudnienia w swobodnym przepływie towarów zakłóciły dostawy bardzo potrzebnego sprzętu medycznego. Opinia publiczna potwierdziła te negatywne skutki: w konsultacjach publicznych dotyczących pokonywania przeszkód na granicach, przeprowadzonych przez Komisję w 2020 r., 65 % respondentów stwierdziło, że zamknięcie granic zwiększyło postrzeganie przez nich granicy jako przeszkody. Dlatego też w niedawno przyjętej strategii na rzecz przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych należycie uwzględniono doświadczenia i wnioski wyciągnięte z pandemii COVID-19. Ponadto Komisja jest na wczesnym etapie przygotowywania zmian do kodeksu granicznego Schengen, które powinny zaradzić zidentyfikowanym niedociągnięciom obecnego systemu.

W komunikacie z 2017 r. podkreślono również utrzymujące się trudności wpływające na wiele aspektów życia transgranicznego: brak transgranicznego transportu publicznego, trudności z uznawaniem umiejętności i dyplomów, ograniczony dostęp do pobliskich usług publicznych, częsty brak faktycznych transgranicznych systemów zarządzania umożliwiających współpracę w zakresie zarządzania wspólnymi zasobami, wyzwaniami i możliwościami. Ambicje regionów transgranicznych są często hamowane przez rozbieżne przepisy krajowe wynikające z różnic we wdrażaniu ram prawnych UE, np. unijnych dyrektyw.

W komunikacie z 2017 r. podkreślono, że regiony przygraniczne mają do odegrania istotną rolę w procesie integracji europejskiej. Wielu przedstawicieli regionów przygranicznych postrzega swoje regiony jako „laboratoria dla integracji europejskiej”, ponieważ są one istotnymi punktami intensywnej interakcji transgranicznej, w których wiele osób funkcjonuje codziennie po obu stronach granicy. Są to regiony, w których korzyści płynące z jednolitego rynku i swobody przemieszczania się są bardzo widoczne i gdzie nowe pomysły i rozwiązania w zakresie integracji europejskiej są często testowane po raz pierwszy.

Działania w tych klastrach muszą umożliwiać regionom przygranicznym testowanie innowacyjnych rozwiązań w kontekście transgranicznym, co pozwoli im nadal pełnić rolę punktów krytycznych i laboratoriów dla integracji europejskiej. Terytoria transgraniczne sprawiają, że zarówno korzyści płynące z integracji europejskiej, jak i niedociągnięcia są widoczne i realne dla ogółu społeczeństwa. Komisja i państwa członkowskie muszą zatem współpracować z tymi regionami przy wspólnym opracowywaniu innowacyjnych podejść do pogłębiania ich integracji i zwiększania wymiany transgranicznej. Podejścia i rozwiązania mające na celu zwiększenie integracji europejskiej, opracowane i przetestowane w regionach transgranicznych, mogłyby być następnie szerzej stosowane w innych regionach.

Regiony transgraniczne potrzebują dostosowanych do ich potrzeb rozwiązań i strategii politycznych, które pozwolą zmaksymalizować ich potencjał, usunąć istniejące bariery oraz zwiększyć ich ożywienie gospodarcze i odporność. Taką opinię wyrazili również Europejczycy podczas konsultacji publicznych przeprowadzonych w 2020 r. 79 % respondentów stwierdziło, że „działania europejskie na rzecz regionów przygranicznych są ważne, ponieważ przyczyniają się do budowania zaufania między jednostkami i organizacjami oraz podkreślają, że krajowe ramy prawne często nie uwzględniają terytoriów położonych po drugiej stronie granicy”. Ponadto 42 % respondentów zgodziło się, że działania podjęte przez Komisję Europejską w ciągu ostatnich pięciu lat ożywiły regiony transgraniczne jak nigdy dotąd i powinny być kontynuowane. Co więcej, 65 % respondentów nie zgodziło się, że działania Komisji powinny ograniczać się do zapewnienia finansowania w ramach Interreg.

Oprócz przeszkód prawnych jedną z największych trudności, z jakimi borykają się mieszkańcy regionów przygranicznych, jest ograniczony dostęp transportu publicznego do obszarów po drugiej stronie granicy. Zbyt wiele usług nadal zatrzymuje się na granicy i zbyt wiele przeszkód administracyjnych wpływa na wspólne systemy transportu publicznego. Po sporządzeniu kompleksowej mapy brakujących połączeń w sektorze kolejowym oraz realizacji szeregu konkretnych projektów finansowanych z budżetu UE, problem ten jest obecnie rozwiązywany w kilku regionach transgranicznych. W niektórych regionach przygranicznych utworzono partnerstwa w celu rozwoju wspólnych usług, w tym integracji rozkładów jazdy i sprzedaży biletów. Wiele pozostaje jeszcze do zrobienia, ale poczyniono już znaczne postępy.

W ciągu ostatnich kilku lat sektor opieki zdrowotnej był przedmiotem wzmożonej uwagi. W rezultacie obecnie znacznie lepiej rozumie się transgraniczne usługi zdrowotne, ich wartość dodaną (np. poprzez oferowanie ułatwionego dostępu do transgranicznych usług zdrowotnych w pobliżu pacjentów) oraz powtarzające się problemy, z którymi się zmagają (często związane ze zwrotem kosztów leczenia). Rozwój polityki i wsparcie finansowe, w tym w ramach programów współpracy transgranicznej Interreg finansowanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), idą w parze, ułatwiając rozwój transgranicznych usług zdrowotnych, które często mogą ratować życie (np. poprzez zapewnienie ludności transgranicznej znacznie szybszego dostępu do opieki specjalistycznej lub do służb ratowniczych).

Pomimo istnienia pierwszego w Europie dwunarodowego Hospital de Cerdanya lekarze do niedawna nie mogli reagować na nagłe przypadki medyczne po drugiej stronie granicy ze względu na brak automatycznego wzajemnego uznawania ich statusu jako lekarzy. W ramach projektu „b-solutions” w 2019 r. określono sposób pokonania tej bariery administracyjnej. W 2020 r. odpowiedzialne władze lokalne wdrożyły to rozwiązanie. W następstwie szczytu francusko-hiszpańskiego, który odbył się w dniu 15 marca 2021 r., istnieje obecnie nowe zobowiązanie polityczne do dalszego rozwijania wspólnych ram transgranicznej opieki zdrowotnej w regionie transgranicznym.

Podobne wnioski wyciągnięto w odniesieniu do dostępu do usług edukacyjnych, kulturalnych i rekreacyjnych, ale nie należy zapominać o potrzebie umożliwienia fizycznego dostępu do tych usług za pośrednictwem niskoemisyjnych systemów transportu, takich jak pociągi, tramwaje i autobusy. Na przykład w strategii UE dotyczącej integracji systemu energetycznego wskazano na trwały brak transgranicznej interoperacyjności usług ładowania pojazdów elektrycznych, co stanowi przeszkodę w transgranicznym rozwoju bardziej ekologicznych usług transportowych.

Osoby mieszkające w regionach przygranicznych często znajdują się z dala od usług świadczonych w granicach swoich krajów i nie mają wystarczającego połączenia cyfrowego, ale są za to blisko usług świadczonych po drugiej stronie granicy. Niektóre regiony przygraniczne mają już długą tradycję wspólnego korzystania z usług publicznych, a nawet łączenia zasobów w celu oferowania dostępu do usług świadczonych blisko miejsca zamieszkania wszystkim osobom mieszkającym po obu stronach granicy państwowej. W ramach konsultacji publicznych przeprowadzonych w 2020 r. jako główną przeszkodę w korzystaniu z transgranicznych usług publicznych respondenci wskazali trudności w dostępie do niezawodnego transportu publicznego, a tuż za nimi brak wspólnych usług cyfrowych.

Komisja jest gotowa wspierać rozwój silniejszych systemów zarządzania dla regionów transgranicznych. Można to osiągnąć na kilka sposobów, z których część wymieniono w poniższej ramce. Państwa członkowskie i regiony zachęca się do udziału w tym procesie, zwłaszcza poprzez wykorzystanie kolejnej generacji programów współpracy transgranicznej Interreg do inwestowania w systemy trwałej współpracy, które są dostosowane do ich szczególnych okoliczności.

Na poziomie państw członkowskich istniejące formalne porozumienia ułatwiają współpracę, zapewniając wspólne, uzgodnione prawne ramy działania. Ugrupowania regionalne, takie jak Beneluks lub Nordycka Rada Ministrów, mają do odegrania zasadniczą rolę w zapewnieniu ram płynnej interakcji. Podobne cele mają umowy dwustronne, takie jak traktat z Akwizgranu między Francją a Niemcami lub estońsko-łotewska komisja międzyrządowa. Lepsze wyniki można uzyskać, badając na przykład możliwości wspólnego przeprowadzania testów granicznych przy opracowywaniu nowych przepisów lub transpozycji dyrektyw europejskich. Narzędzie do oceny oddziaływania terytorialnego, stosowane obecnie przez Komisję w ramach Zestawu instrumentów służących lepszemu stanowieniu prawa, stanowi w tym zakresie przydatną podstawę. W kontaktach dwustronnych państwa członkowskie powinny również rozważyć sposoby ułatwienia interakcji transgranicznych, w szczególności umożliwiając odstępstwa od przepisów krajowych lub zwiększając wzajemne uznawanie na podstawie wzajemnej wiedzy, norm i zaufania.

Dostępne są już unijne narzędzia współpracy, przede wszystkim w postaci europejskich ugrupowań współpracy terytorialnej (EUWT), które zapewniają stabilne ramy prawne dla wspólnych inicjatyw i inwestycji. 80 istniejących EUWT obejmuje szeroki zakres działań, w tym zarządzanie usługami publicznymi. Aby zintensyfikować współpracę transgraniczną, konieczna jest jednak ściślejsza współpraca z organami krajowymi odpowiedzialnymi za wdrażanie przepisów. Wraz z prowadzoną przez Komitet Regionów platformą EUWT Komisja będzie dążyć do promowania ich wykorzystania w całej UE. W ramach innych form współpracy wspieranych z budżetu UE, takich jak stowarzyszenia europejskich szkół wyższych w ramach programu Erasmus+ lub EDIH, do podtrzymywania współpracy transgranicznej można wykorzystać narzędzie prawne EUWT, rozszerzając tym samym jego wpływ poza politykę spójności.

W odniesieniu do większości aspektów przedstawionych w czterech poniższych klastrach można otrzymać wsparcie finansowe wzdłuż wszystkich wewnętrznych i zewnętrznych granic UE w ramach nowego programu współpracy transgranicznej Interreg, programu IPA dotyczącego współpracy transgranicznej i programu Interreg Next. W szczególności właśnie z tego względu w rozporządzeniu w sprawie Interreg wprowadzono nowy cel „Lepsze zarządzanie współpracą”. Spośród 65 programów współpracy transgranicznej, które mają być realizowane w latach 2021–2027 wzdłuż wewnętrznych i zewnętrznych granic UE, w co najmniej 50 cel ten zostanie wykorzystany do wzmocnienia zarządzania transgranicznego. W programach można na przykład przewidzieć tworzenie funduszy małych projektów w celu wyeliminowania przeszkód lub inwestowania we współtworzenie strategii rozwoju lub mechanizmów wspólnego planowania przestrzennego. Wsparcie finansowe można również przeznaczyć na zbadanie zapotrzebowania na wspólne usługi publiczne lub zainwestować w rozwój solidnych statystyk transgranicznych zgodnie z niedawnym zaleceniem Europejskiego Trybunału Obrachunkowego.

Osoby młody również mają do odegrania ważną rolę w ożywieniu regionów przygranicznych. Ich żywe zainteresowanie współpracą transgraniczną przejawia się w dużym zainteresowaniu systemem wolontariatu Interreg, który utworzono w momencie powstania Wolontariatu Europejskiego (EVS). Od 2019 r. ponad 500 osób młodych dobrowolnie zobowiązało się do pomocy przy programach i projektach Interreg. Niektóre z tych osób były również współautorami Młodzieżowego Manifestu Współpracy.

W niedawnym badaniu finansowanym w ramach programu Interreg Europejska Sieć Obserwacyjna Planowania Przestrzennego zebrała informacje na temat 580 transgranicznych usług publicznych wzdłuż wewnętrznych granic UE. Obecnie większość z tych transgranicznych usług publicznych dotyczy ochrony środowiska, ochrony ludności, zarządzania klęskami żywiołowymi i transportu. Z prognoz wynika, że nowych transgranicznych usług publicznych oczekuje się zwłaszcza w obszarach planowania przestrzennego, rozwoju gospodarczego, turystyki i kultury. W wielu regionach bada się możliwości świadczenia transgranicznych usług publicznych w zakresie opieki zdrowotnej i rynku pracy. Pandemia rzuciła również światło na znaczenie transformacji cyfrowej. Wspieranie regionów przygranicznych oznacza zapewnienie, aby cyfrowe usługi publiczne były domyślnie interoperacyjne i transgraniczne, zgodnie z wizją i zasadami określonymi w europejskich ramach interoperacyjności oraz w planie działania UE na rzecz administracji elektronicznej.

Zarówno Komitet Regionów (w opinii wydanej w 2020 r.), jak i Parlament Europejski (w ramach projektu pilotażowego „Zintegrowana inicjatywa dotycząca transgranicznego reagowania kryzysowego (CB-CRII)”) zwróciły uwagę na potrzebę zapewnienia silniejszych i stabilniejszych ram dla transgranicznych usług publicznych. Komisja Europejska w pełni podziela ten cel i proponuje konkretne działania w tym obszarze.

Działania: ·Komisja będzie wspierać odporność regionów transgranicznych, zwłaszcza poprzez rozwój silnych transgranicznych usług publicznych, w tym poprzez transformację cyfrową i interoperacyjność. Dwa prowadzone obecnie badania (jedno dotyczące usług publicznych, drugie dotyczące transportu publicznego) będą stanowiły podstawę do wymiany dobrych praktyk i rozwiązań powtarzających się problemów. Regiony transgraniczne będą mogły uzyskać dostęp do wyczerpujących informacji za pośrednictwem platformy, która zostanie utworzona w ramach wspomnianego wyżej projektu pilotażowego CB-CRII realizowanego przez Parlament Europejski; ·Komisja zintensyfikuje podjęte już działania w zakresie transgranicznej opieki zdrowotnej: 1.ocenę dyrektywy w sprawie stosowania praw pacjenta w transgranicznej opiece zdrowotnej, aby określić, na ile skutecznie osiągnęła ona swój cel, jakim jest ułatwienie publicznego dostępu do bezpiecznej transgranicznej opieki zdrowotnej o wysokiej jakości w innym państwie UE (ze szczególnym uwzględnieniem pozostałych barier prawnych i administracyjnych); 2.możliwości finansowania współpracy międzypaństwowej w zakresie przekazywania wiedzy i dobrych praktyk w ramach Programu UE dla zdrowia; 3.planowane utworzenie europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia w celu lepszego kształtowania polityki zdrowotnej, wspierania działań regulacyjnych opartych na dowodach oraz lepszych badań naukowych i innowacji w dziedzinie zdrowia, w tym wspólnego dostępu do usług transgranicznej opieki zdrowotnej.

3.3.Dynamiczne transgraniczne rynki pracy

Wiele regionów przygranicznych charakteryzuje asymetria społeczno-gospodarcza po obu stronach granicy państwowej. Tworzenie prawdziwych transgranicznych rynków pracy przynosi wiele korzyści zarówno przedsiębiorstwom, jak i dla osobom poszukującym pracy: pracodawcy mają dostęp do większej puli umiejętności i kompetencji, a osoby poszukujące pracy do większej liczby wolnych miejsc pracy. Ponadto MŚP, które chcą sprawdzić się na sąsiednich rynkach, będą miały bezpośredni dostęp do osób poszukujących pracy posiadających potencjalnie różne umiejętności językowe. W rezultacie transgraniczne dojazdy do pracy mogą zapobiec społecznym kosztom migracji, które w przeciwnym razie mogłyby doprowadzić do masowego opuszczania regionów przygranicznych przez dobrze wykwalifikowaną siłę roboczą.

Aby to się jednak udało, regiony transgraniczne należy postrzegać jako jedno terytorium pod względem kształcenia i szkolenia, umiejętności i kompetencji, zatrudnienia oraz dostępu do zabezpieczenia społecznego. Ten warunek wciąż nie został jednak spełniony: w ramach konsultacji publicznych przeprowadzonych w 2020 r. jako główne trudności napotykane w zakresie kształcenia, szkolenia i zatrudnienia w regionach transgranicznych respondenci wskazali różnice językowe oraz trudności w uznawaniu dyplomów, umiejętności i kwalifikacji.

Ponadto obecnie promowanie szkoleń i poszukiwania pracy po drugiej stronie granicy rzadko odbywa się w sposób systematyczny, co utrudnia maksymalne wykorzystanie potencjału popytu i podaży dostępnego w szerszym regionie transgranicznym. Przykłady trudności obejmują:

-przeszkody związane z uznawaniem kwalifikacji, pomimo istnienia narzędzi przejrzystości, takich jak europejskie ramy kwalifikacji, oraz narzędzi prawnych, takich jak dyrektywa w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, w tym brak informacji lub wiedzy na temat odpowiednich procedur administracyjnych;

-trudności w identyfikacji dostępnych miejsc pracy lub dotarciu do potencjalnych pracowników z powodu braku integracji rynku pracy i koordynacji służb zatrudnienia. Ogłaszanie wolnych miejsc pracy dostępnych po obu stronach granicy bardzo często nie odbywa się w sposób skoordynowany. Przeszkodą jest również brak interoperacyjności systemów cyfrowych;

-złożoność krajowych systemów podatkowych i systemów dostępu do zabezpieczenia społecznego, a także obowiązującego prawodawstwa może przyczynić się do problemów charakterystycznych dla osób dojeżdżających do pracy;

-przeszkody związane z praktykami telepracy dla pracowników transgranicznych, wynikające ze złożoności w określaniu obowiązujących przepisów oraz z braku szybkiego i niezawodnego połączenia internetowego na obszarach przygranicznych o charakterze wiejskim.

Pomimo podjęcia znaczących działań pracownicy transgraniczni borykają się z tymi trudnościami. Na przykład w kontekście wzmożonej telepracy Komisja Administracyjna ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego udzieliła wskazówek mających pomóc w znalezieniu pragmatycznych rozwiązań pozwalających na to, aby pracownicy pozostawali objęci zabezpieczeniem społecznym w kraju „normalnego” miejsca pracy (tj. zazwyczaj kraju, w którym mieści się przedsiębiorstwo).

Codzienne dojazdy do pracy przez granicę i powroty do domu powinny być tak proste, jak dojazdy z przedmieść dużego miasta. Istnieje wyraźna potrzeba, aby pracownicy transgraniczni mieli w praktyce takie same prawa jak osoby, które nie przekraczają granicy codziennie w drodze do pracy. Krajowe i regionalne ramy prawne powinny być sprawdzane i zmieniane za każdym razem, gdy istnieją dowody na to, że stawiają one pracowników transgranicznych w trudniejszej sytuacji niż innych pracowników. Aby zapobiec niespójnym lub niepotrzebnie skomplikowanym sytuacjom, procedury administracyjne dla pracowników transgranicznych powinny być równoważne procedurom stosowanym w kontekście krajowym. Państwa członkowskie powinny rozważyć przyjęcie polityk i umów podatkowych, które nie nakładałyby sankcji na żaden region, na przykład zgodnie z sugestią Kongresu Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy.

Europejski Urząd ds. Pracy zapewnia osobom fizycznym i pracodawcom łatwiejszy dostęp do informacji na temat usług związanych z mobilnością pracowników. Urząd wzmocni współpracę i będzie pełnił rolę mediatora między organami krajowymi w kwestiach związanych z prawem pracy i zabezpieczeniem społecznym. Rynki pracy powinny zyskać bardziej europejską perspektywę. Komisja będzie systematyczniej rozpatrywać kwestie transgraniczne, na przykład w celu ustrukturyzowanego i trwałego rozwoju statystyk dotyczących transgranicznych dojazdów do pracy.

To samo dotyczy kształcenia, szkolenia i umiejętności. Oznacza to, że obywatele mogą mieć dostęp do szkoły lub przedszkola w kraju zamieszkania, ale mogą napotkać procedury administracyjne lub przeszkody prawne związane z uzyskaniem dostępu do tych usług w miejscu pracy. To samo dotyczy dostępu do staży lub możliwości szkolenia zawodowego. W szkolnictwie wyższym ważną rolę w promowaniu wielojęzyczności mogą odegrać stowarzyszenia europejskich szkół wyższych z partnerami w sąsiadujących ze sobą regionach przygranicznych.

Osobom mieszkającym w regionach transgranicznych należy zapewnić dostęp do kształcenia i szkolenia po obu stronach granicy. W regionach słabo zaludnionych lub dotkniętych problemem wyludnienia zbadanie możliwości skoordynowanej oferty w zakresie kształcenia i szkolenia może pomóc w utrzymaniu takich usług tam, gdzie są one zagrożone. Dzielenie się zasobami edukacyjnymi w regionach przygranicznych przyczynia się również do rozwoju dwujęzyczności, wzajemnego zaufania i wspólnych umiejętności, będących korzyściami płynącymi z integracji europejskiej.

Europejski obszar edukacji pokazuje, że niezbędne jest zapobieganie barierom strukturalnym w uczeniu się i rozwijaniu umiejętności. Będące częścią tej inicjatywy stowarzyszenia europejskich szkół wyższych uwzględniają ambicje takie jak wielojęzyczność, co będzie korzystne z punktu widzenia celu, jakim jest koordynacja oferty edukacyjnej w takich regionach, chociaż ma ona znacznie szerszy zakres.

W Unii Europejskiej istnieje już kilka dobrych przykładów regionów świadczących wspólne usługi edukacyjne lub wzajemnie uznających umiejętności i kwalifikacje na podstawie znajomości programów nauczania drugiej strony i na podstawie zaufania. Potrzebnych jest więcej takich przykładów, a państwa członkowskie powinny współpracować z Komisją Europejską, aby wzmocnić regiony przygraniczne w zapewnianiu transgranicznej oferty edukacyjnej.

Działania: ·partnerstwa transgraniczne EURES będą nadal promować mobilność pracowników w regionach transgranicznych; ·Europejski Urząd ds. Pracy będzie nadal ułatwiać dostęp do informacji i zwiększać przejrzystość przepisów mających zastosowanie do transgranicznych pracowników mobilnych; ·Komisja będzie również współpracować ze środowiskiem naukowym i regionalnymi centrami monitorowania rynku pracy w celu poszerzenia wiedzy na temat problemów, z jakimi borykają się pracownicy transgraniczni; ·Komisja utworzy zorganizowane partnerstwa dobrowolnie zgłaszających się regionów przygranicznych, które już dostrzegły i napotkały bariery w dostępie do rynku wynikające z przeszkód regulacyjnych lub administracyjnych, i pomoże im w opracowaniu rozwiązań w duchu oddolnego jednolitego rynku; ·Komisja będzie nadal podnosić świadomość na temat europejskich ram kwalifikacji i pomagać w lepszym ich wdrażaniu w regionach transgranicznych, aby wspierać zrozumienie, przejrzystość, porównywalność i uznawanie wszystkich rodzajów i poziomów kwalifikacji, w tym kwalifikacji zdobytych poza instytucjami szkolnictwa wyższego; ·w dziedzinie opodatkowania Komisja zapowiedziała w swoim planie działania na rzecz sprawiedliwego i prostego opodatkowania wspierającego odbudowę gospodarczą od lipca 2020 r. komunikat zawierający zestawienie istniejących praw podatników na mocy prawa UE wraz z zaleceniem dla państw członkowskich w celu poprawy sytuacji obywateli jako podatników napotykających transgraniczne przeszkody podatkowe, jak na przykład osób dojeżdżających do pracy przez granicę. Celem jest sporządzenie na podstawie orzecznictwa i praktyki wykazu istniejących praw, uświadomienie podatnikom i administracjom podatkowym tych praw i obowiązków, a tym samym wzmocnienie relacji między podatnikami a administracjami podatkowymi.

3.4.Regiony przygraniczne działające na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu