Sprawozdanie specjalne Sprawozdanie za 2014 r. 
dotyczące działań 
następczych związanych ze 
sprawozdaniami specjalnymi 
Europejskiego Trybunału 
ObrachunkowegoPL 2016  nr 02
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luksemburg  
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2016
Print ISBN 978-92-872-3935-8 ISSN 1831-0923 doi:10.2865/44094 QJ-AB-15-026-PL-C
PDF ISBN 978-92-872-3941-9 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/843074 QJ-AB-15-026-PL-N
EPUB ISBN 978-92-872-3963-1 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/822686 QJ-AB-15-026-PL-E
© Unia Europejska, 2016
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Sprawozdanie za 2014 r. 
dotyczące działań 
następczych związanych ze 
sprawozdaniami specjalnymi 
Europejskiego Trybunału 
Obrachunkowego
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)Sprawozdanie specjalnePL 2016  nr 02
02
 Zespół kontrolny
Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności wybranych ob -
szarów działalności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne w taki 
sposób, aby miały one jak największe oddziaływanie, biorąc pod uwagę kryteria takie, jak zagrożenia dla wykonania 
zadań lub zgodności, poziom dochodów lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny 
i społeczny.
Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę CEAD (Koordynacja, ocena, zapewnienie jakości 
i rozwój), której przewodniczy członek Trybunału Igors Ludboržs.
Kontrolę nadzorowali kierownik John Sweeney i koordynator zadania Csaba Hatvani, a w działania kontrolne zaangażo -
wani byli: Neil Usher, dyrektor; Philippe Froidure, dyrektor; Paul Stafford, kierownik; Emmanuel Rauch, kierownik, a tak -
że: Jukka Nurmio, Elisabeth Türk-Saggel, Eddy Struyvelt, Katja Mattfolk, Hubert Deville, Stéphane Clot, Ivo Koppelmaa, 
Ramona Bortnowschi, Carlos Sanchez Rivero, Jesús Nieto Muñoz, Maciej Szymura, Niels Sorensen, Alison Ballantine-Smith, 
Danielle Pottier, Gediminas Macys i Shane Enright.
Członkiem sprawozdawcą odpowiedzialnym za to zadanie był Kevin Cardiff, członek Trybunału.
Od lewej:  K. Cardiff, J. Sweeney, H. Deville, Cs. Hatvani i J. Nurmio.
03
 Spis treści
Punkt
 Wykaz skrótów
I–VI  Streszczenie
1–4 Wprowadzenie
5–8 Zakres i podejście
9–12 Realizacja 44 zaleceń przez Komisję
9–11 Wstęp
12 W następstwie realizacji zaleceń udoskonalono zarządzanie finansami, niektóre kwestie jednak 
pozostają nierozwiązane
13–23 Kontrola systemów działań następczych Komisji i związanych z nimi procedur
13–15 Wstęp
16–18 Mechanizmy kontroli wewnętrznej Komisji
19 Komisja dokonała pewnych ulepszeń w swoim systemie działań następczych i w związanych z nimi 
procedurach, lecz nadal nie wyeliminowano pewnych istotnych niedociągnięć
20 Adekwatność i wiarygodność informacji zarządczych
21–23 Monitorowanie zaleceń częściowo zrealizowanych
24–25 Najlepsze praktyki dotyczące innych systemów i procedur
26–29 Wnioski i zalecenia
04 Spis treści   
 
 Załącznik I —  Podsumowanie zaleceń objętych przeglądem Trybunału
 Załącznik II —  Rolnictwo – instrumenty zarządzania rynkiem mleka i przetworów mlecznych
 Załącznik III —  Rolnictwo – reforma rynku cukru
 Załącznik IV —  Rolnictwo – szczególne środki dla rolnictwa w regionach najbardziej 
oddalonych oraz na mniejszych wyspach Morza Egejskiego
 Załącznik V —  Spójność – wydatki z Funduszu Społecznego na starszych pracowników
 Załącznik VI —  Działania zewnętrzne – pomoc przekazywana za pośrednictwem Organizacji 
Narodów Zjednoczonych
 Załącznik VII  —  Działania zewnętrzne – bezpieczeństwo żywnościowe
 Załącznik VIII —  Działania zewnętrzne – CRIS
 Załącznik IX —  Polityki wewnętrzne – pomoc państwa
 Załącznik X  —  Ogólne kryteria dotyczące skutecznego systemu działań następczych
 Odpowiedzi Komisji
05
 Skróty
ABAC : System rachunkowości memoriałowej Komisji
CRIS : Wspólny system informacyjny RELEX
EFR : Europejski Fundusz Rozwoju
IAS: Służba Audytu Wewnętrznego Komisji
LISO : Lokalny urzędnik ds. bezpieczeństwa informacji
MMO : Centrum Obserwacji Rynku Mleka
PETRA : Aplikacja do rejestracji czasu i wydatków projektowych
POSEI : Program szczególnych opcji na rzecz regionów oddalonych i wyspiarskich. Najbardziej oddalone regiony UE 
korzystają z zasad programu POSEI w sektorze rolnictwa
RAD : Baza danych „Zalecenia, działania, absolutorium” – narzędzie informatyczne służące do monitorowania
SAM : Projekt dotyczący unowocześnienia polityki w dziedzinie pomocy państwa
SARI : Interfejs do składania sprawozdań dotyczących pomocy państwa
TFUE : Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
06
 Streszczenie
I
W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono wyniki przeprowadzonego przez Trybunał czwartego przeglądu działań 
następczych Komisji w odpowiedzi na zalecenia pokontrolne sformułowane we wcześniejszych sprawozdaniach 
specjalnych Trybunału. Wyniki takich przeglądów przedstawiono już wcześniej w skonsolidowanych sprawozda -
niach za 2011 r. (nr 19/2012) i za 2012 r. (nr 19/2013), zaś wyniki za 2013 r. podsumowano w pkt 10.53–10.55 sprawo -
zdania rocznego.
II
Trybunał ocenił, czy Komisja podjęła niezbędne działania mające na celu odpowiednie zarządzanie działaniami 
i wypełnienie zaleceń Trybunału, starając się uzyskać odpowiedzi na dwa pytania szczegółowe: czy Komisja podjęła 
odpowiednie działania w związku z zaleceniami pokontrolnymi przedstawionymi w wybranych sprawozdaniach 
specjalnych oraz czy system działań następczych Komisji jest solidny.
III
Ocena objęła badanie działań następczych Komisji na podstawie próby 44 zaleceń pokontrolnych zawartych 
w ośmiu sprawozdaniach specjalnych Trybunału z lat 2009–2012. Trybunał ocenił obecny stan realizacji tych zaleceń 
oraz dotyczące go informacje zarządcze Komisji.
IV
W wyniku przeglądu wykazano, że Komisja w pełni zrealizowała 60% zaleceń Trybunału, 29% zrealizowała w prze -
ważającej mierze, 8% – częściowo, natomiast 3% nie zrealizowała.
V
Komisja dokonała pewnych ulepszeń w swoim systemie działań następczych i związanych z nimi procedurach, 
w szczególności w zakresie koncepcji, informacji, zgodności i łatwości użytkowania narzędzia informatycznego 
do monitorowania działań następczych. Jednakże system ten nie zapewnia obecnie w pełni wystarczającej ścieżki 
audytu podjętych działań, nie jest też w nim możliwe dokonanie wewnętrznej oceny tego, w jakim stopniu podjęte 
działania są odpowiednie, ani monitorowanie zaleceń częściowo zrealizowanych.
VI
W świetle niedociągnięć stwierdzonych w obecnym systemie działań następczych, a także wobec uprzedniego 
potwierdzenia przez Komisję potrzeby wprowadzenia ulepszeń, powinna ona dokonać niezbędnych usprawnień 
(sprawozdanie specjalne nr 19/2013) w celu dostosowania swoich praktyk do odpowiednich standardów kontroli 
wewnętrznej.
07
 Wprowadzenie
01 
Zgodnie z międzynarodowymi standardami audytu działania następcze podej -
mowane w związku ze sprawozdaniami z kontroli są końcowym etapem realizacji 
cyklu kontroli wykonania zadań, który składa się z etapu planowania, wykonania 
i działań następczych. Podjęcie działań następczych w związku ze sprawozdania -
mi z kontroli wykonania zadań jest niezbędnym elementem cyklu rozliczalności 
i przyczynia się do skutecznej realizacji przez Komisję zaleceń sformułowanych 
w sprawozdaniach Trybunału.
02 
Niniejsze sprawozdanie jest trzecim skonsolidowanym sprawozdaniem dotyczą -
cym działań następczych sporządzonym przez Trybunał. Uwagi dotyczące rundy 
monitorowania działań następczych za 2013 r. opublikowano w streszczonej 
formie w sprawozdaniu rocznym za 2013 r.
03 
W pierwszym sprawozdaniu Trybunału dotyczącym działań następczych, opubli -
kowanym w 2012 r. (sprawozdanie specjalne nr 19/2012), stwierdzono, że należy 
wzmocnić działania następcze podejmowane przez Komisję w związku z zalece -
niami pokontrolnymi Trybunału. W drugim sprawozdaniu dotyczącym działań 
następczych, opublikowanym w 2013 r. (sprawozdanie specjalne nr 19/2013), 
Trybunał zalecił Komisji udoskonalenie narzędzia informatycznego służącego do 
monitorowania – aplikacji RAD („Zalecenia, działania, absolutorium”) – tak aby 
w większym stopniu odzwierciedlało ono zalecenia, które zostały zrealizowane 
jedynie częściowo.
04 
W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono wyniki przeprowadzonego przez Try -
bunał przeglądu działań następczych Komisji z 2014 r. w związku z jego zalecenia -
mi sformułowanymi w poprzednich sprawozdaniach specjalnych, a także zmiany 
dokonane w aplikacji RAD.
08
 Zakres i podejście
05 
Cele Trybunału są dwojakie: a) przeprowadzenie ograniczonego przeglądu dzia -
łań następczych Komisji na podstawie próby zaleceń pokontrolnych Trybunału 
sformułowanych w sprawozdaniach specjalnych, b) przeprowadzenie kontroli 
w celu dokonania oceny, czy system działań następczych Komisji jest solidny 
(pod względem technicznym i proceduralnym), poprzez weryfikację adekwat -
ności i wiarygodności obecnego systemu oraz wskazanie obszarów, w których 
należy wprowadzić ulepszenia.
06 
W ramach kontroli systemu Komisji zbadano modyfikacje systemu (RAD) wpro -
wadzone od czasu ostatniego przeglądu dokonanego przez Trybunał w 2012 r. 
Trybunał przeprowadził także porównanie systemu RAD z innymi systemami 
działań następczych w służbach Komisji pod względem operacji i funkcji w celu 
wskazania dobrych praktyk.
07 
Celem przeglądu działań następczych podjętych w związku z wcześniejszymi 
zaleceniami Trybunału było określenie stanu i terminowości realizacji zaleceń 
oraz wskazanie nierozstrzygniętych lub nowych istotnych kwestii (jeżeli takie się 
pojawiły), które należy uwzględnić w działaniach. Wyboru próby ośmiu spra -
wozdań specjalnych dokonano po pierwsze na podstawie czasu, jaki upłynął od 
ich publikacji (co najmniej dwa lata), tak aby Komisja miała wystarczająco dużo 
czasu na dostosowanie się do zaleceń, a po drugie na podstawie tego, czy zale -
cenia są nadal aktualne. W  tabeli 1  wymieniono sprawozdania specjalne objęte 
przeglądem.
08 
Przy ocenie stanu realizacji zaleceń Trybunał stosuje następujące kategorie: 
w pełni zrealizowane, zrealizowane w przeważającej mierze, częściowo zrealizo -
wane, niezrealizowane, brak możliwości zweryfikowania lub nieaktualne.
09 Zakres i podejście   
 
Lista wybranych sprawozdań specjalnych
Lp. Nr sprawozdania Tytuł
1 14/2009 Czy instrumenty zarządzania rynkiem mleka i przetworów mlecznych osiągnęły swoje główne cele?
2 6/2010 Czy osiągnięto główne cele reformy rynku cukru?
3 10/2010 Szczególne środki dla rolnictwa w regionach najbardziej oddalonych oraz na mniejszych wyspach Morza Egejskiego
4 25/2012Czy istnieją narzędzia pozwalające monitorować skuteczność wydatków z Europejskiego Funduszu Społecznego na starszych 
pracowników?
5 3/2011Wydajność i skuteczność pomocy UE przekazywanej za pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych w krajach dotknię -
tych konfliktami
6 1/2012 Skuteczność pomocy rozwojowej Unii Europejskiej na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego w Afryce Subsaharyjskiej
7 5/2012 CRIS – Wspólny system informacyjny RELEX ( Common RELEX Information System )
8 15/2011 Czy procedury Komisji zapewniają skuteczne sprawowanie kontroli pomocy państwa?Tabela 1
10
 Realizacja 44 zaleceń 
przez Komisję
Wstęp
09 
W poniższej części przedstawiono wyniki przeglądu, w ramach którego Trybunał 
zbadał, czy Komisja zrealizowała jego zalecenia, na podstawie próby złożonej 
z 44 zaleceń zawartych w ośmiu wybranych sprawozdaniach specjalnych opu -
blikowanych przez Trybunał w latach 2009–2012. W  załączniku I  przedstawiono 
wynik oceny każdego z 44 zaleceń zbadanych przez Trybunał, a w  załączni -
kach II–IX  zawarto krótkie opisy odnośnych kontroli, zaleceń, działań następ -
czych podjętych przez Komisję w związku z zaleceniami oraz wszelkie zagadnie -
nia, które pozostają nierozwiązane.
10 
Spośród 44 zbadanych zaleceń trzy były nieaktualne1, a działań następczych 
odnoszących się do trzech zaleceń nie można było zweryfikować, ponieważ nie -
zbędne dowody były dostępne jedynie lub w przeważającej mierze na poziomie 
państwa członkowskiego2.
11 
Trybunał stwierdził, że spośród pozostałych 38 zaleceń, które można było poddać 
ocenie, Komisja w pełni zrealizowała 60% zaleceń3, 29% zrealizowała w przeważa -
jącej mierze, 8% – częściowo, natomiast 3% nie zrealizowała.
W następstwie realizacji zaleceń udoskonalono 
zarządzanie finansami, lecz pod pewnymi względami 
podjęcie dalszych działań wciąż stanowi wyzwanie
12 
Poniżej przedstawiono przykłady dokonanych ulepszeń oraz kwestii wymagają -
cych jeszcze rozwiązania, wynikających z działań podjętych w związku z zalece -
niami pokontrolnymi Trybunału. Ramka 1Ulepszenia w zakresie regulacji i monitorowania (zob. załączniki II i III )
W sektorach cukrowniczym i mleczarskim odnotowano ulepszenia w zakresie regulacji i ściślejsze monitoro -
wanie. Na rynku mleka stopniowa deregulacja połączona z nadzorem Komisji oraz środkami udostępnionymi 
państwom członkowskim umożliwiła dostosowanie produkcji mleka w UE do popytu rynkowego oraz ogra -
niczyła ryzyko ponownego pojawienia się subsydiowanej nadprodukcji strukturalnej. Jednakże producenci 
mleka mogą wciąż mieć do czynienia z krótkoterminową zmiennością popytu i cen. Komisja wprawdzie nadal 
ściśle monitoruje ceny mleka i cukru, jednak jej wpływ na te ceny jest ograniczony.1 Jeżeli chodzi o zalecenie 1 
ze sprawozdania specjalnego 
nr 6/2010, system kwot 
cukrowych wygaśnie na 
przełomie 2016 i 2017 r., 
w przypadku zalecenia 3 
ze sprawozdania specjalnego 
nr 5/2012 Komisja przyjęła 
nową, odmienną strategię 
informatyczną, a w przypadku 
zalecenia 1 ze sprawozdania 
specjalnego nr 5/2012 system 
CRIS zostanie zastąpiony 
systemem rachunkowości 
ABAC.
2 Zalecenie 3 ze sprawozdania 
specjalnego nr 10/2010 oraz 
zalecenia 5 i 6 ze sprawozdania 
specjalnego nr 6/2010.
3 W tym także jedno zalecenie, 
które Komisja początkowo 
odrzuciła (zalecenie 11 
ze sprawozdania specjalnego 
nr 15/2011).
11 Realizacja 44 zaleceń przez Komisję   
 Ramka 2 Ramka 3Lepsza jakość danych
a) Zapewnienie wystarczających informacji i szkoleń urzędnikom ONZ i Komisji odpowiedzialnym za 
programy UE ma zasadnicze znaczenie. Przykładowo w wyniku zaleceń Trybunału właściwe podmioty 
w dziedzinie środków związanych z bezpieczeństwem żywności otrzymują obecnie regularnie informacje 
dotyczące zagadnień związanych z walką z głodem i uczestniczą w szkoleniach na ten temat (zob. załącz -
nik VII ). Ponadto obecnie przekazywane są też informacje dotyczące kosztów poniesionych w związku 
z przekazywaniem pomocy UE za pośrednictwem agencji ONZ w krajach dotkniętych konfliktami, tak aby 
w ramach przyszłych działań można było rozważyć efektywność kosztową kanałów, którymi przekazywa -
na jest pomoc (zob. załącznik VI ).
b) Wzrasta znaczenie zarządzania danymi w zarządzaniu polityką i programami UE. Przykładowo:
(i) jeżeli chodzi o wspólny system informacyjny RELEX (CRIS), wprowadzony przez Komisję na po -
trzeby zarządzania działaniami zewnętrznymi, wzmocniono mechanizmy kontroli jakości danych, 
a obowiązki w zakresie zarządzania bezpieczeństwem danych zostały jasno sprecyzowane (zob. 
załącznik VIII );
(ii) kontrola pomocy państwa jest obecnie prowadzona za pomocą lepszych systemów informatycz -
nych, obejmujących ulepszoną aplikację do rejestracji czasu i wydatków projektowych (PETRA), 
służącą do składania sprawozdań dotyczących czasu i zarządzania, oraz interfejs do składania spra -
wozdań dotyczących pomocy państwa (SARI), działający od 2012 r., będący narzędziem komunikacji 
pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją (zob. załącznik IX ).
Lepsze informacje o wynikach
a) Niektóre systemy zarządzania wynikami związane z programami POSEI i programami na rzecz mniejszych 
wysp Morza Egejskiego, programami na rzecz bezrobotnych starszych pracowników oraz programami re -
alizowanymi na polu bezpieczeństwa żywnościowego zostały w istotny sposób ulepszone poprzez zasto -
sowanie w dorocznej sprawozdawczości państw członkowskich obowiązkowych wskaźników wykonania.
 Jednakże zapewnienie wystarczających, spójnych i wiarygodnych danych nadal stanowi dla państw 
członkowskich wyzwanie (zob. załączniki IV, V i VII ).
b) W obszarze bezpieczeństwa żywnościowego (zob. załącznik VII ) sporządzono 50 szczegółowych krajo -
wych profili informacyjnych, które zapewniają ogólny ogląd każdego kraju wraz ze wskaźnikami obejmu -
jącymi kontekst bezpieczeństwa żywnościowego. Ponadto w przypadku programów stanowiących od -
powiedź na potrzeby starszych pracowników (zob. załącznik V ) Komisja ulepszyła dokumentację swoich 
kontroli poprzez wprowadzenie nowo opracowanych list kontrolnych na lata 2014–2020, co prowadziło 
do poprawy dokumentacji dotyczącej działań i objęcia ich zakresem kontroli.
c) Trybunał zalecił ulepszenia w zakresie zobowiązań sprawozdawczych dotyczących pomocy UE przekazy -
wanej za pośrednictwem agencji ONZ, w tym wskaźników SMART, sprawozdań porównawczych, szcze -
gółowych planów prac i zrozumiałych szczegółowych budżetów. Są one teraz zawarte we wspólnych 
wytycznych wydanych w 2011 r. (zob. załącznik VI ).
12
 Kontrola systemów działań 
następczych Komisji 
i związanych z nimi procedur
Wstęp
13 
Zgodnie ze standardami kontroli wewnętrznej Komisji4 głównym zadaniem 
kierownictwa jest zapewnienie wydajnej i skutecznej realizacji działań, zgodnej 
z obowiązującymi przepisami (standard kontroli wewnętrznej nr 9 „Nadzór kie -
rowniczy”). Zadanie to obejmuje następujące wymogi:
a) Kierownictwo jest zobowiązane do dokumentowania głównych zagadnień 
i podejmowania działań następczych związanych z przyjętymi zaleceniami 
pokontrolnymi i innymi zaleceniami. Nadzór kierowniczy obejmuje zarówno 
aspekty dotyczące legalności i prawidłowości, jak i wyników operacyjnych, 
a także nadzór organów zewnętrznych, którym powierzono zadania związane 
z wykonaniem budżetu.
b) Dyrektorzy generalni informują właściwego komisarza […] o wszelkich 
potencjalnych zagadnieniach związanych z kontrolą wewnętrzną i audytem 
wewnętrznym […], a także o istotnych kwestiach budżetowych i finansowych, 
które mogłyby wywrzeć wpływ […] na należyte zarządzanie środkami lub 
mogłyby przeszkodzić w osiągnięciu określonych celów.
14 
W standardzie tym wskazano także między innymi następujące kryteria, które 
kierownictwo może wziąć pod uwagę podczas oceny skuteczności kontroli:
a) czy podejmowane są systematyczne działania następcze w związku z istotny -
mi zagadnieniami stwierdzonymi w trakcie działalności nadzorczej,
b) jeżeli za prowadzenie działań odpowiadają organy wdrażające (np. organy 
w państwach członkowskich lub agencje), czy odpowiednie służby Komisji 
ustanowiły właściwy nadzór lub podjęły działania następcze.
15 
Międzynarodowe standardy profesjonalnej praktyki audytu wewnętrznego5 
zawierają także praktyczne wytyczne, zgodnie z którymi audytorzy wewnętrzni 
„oceniają adekwatność, skuteczność i terminowość działań podjętych przez kie -
rownictwo w odniesieniu do zgłoszonych uwag i zaleceń, w tym także zgłoszo -
nych przez audytorów zewnętrznych i innych”.4 Kontrola wewnętrzna Komisji 
to proces, którego celem jest 
uzyskanie wystarczającej 
pewności co do osiągnięcia 
celów dotyczących 
skuteczności i wydajności jej 
operacji, wiarygodności 
sprawozdawczości finansowej 
oraz stosowania się przez nią 
do obowiązujących przepisów. 
http://www.coso.org/
resources.htm  (Komitet 
Organizacji Sponsorujących 
Komisję Treadwaya). 
Standardy kontroli 
wewnętrznej Komisji oraz 
ramy stanowiące ich 
podstawę można znaleźć 
w dokumencie pt. „Zmiany 
standardów kontroli 
wewnętrznej i ram 
stanowiących ich podstawę – 
Wzmocnienie skuteczności 
kontroli”, SEC (2007)1341.
5 Międzynarodowe standardy 
profesjonalnej praktyki 
audytu wewnętrznego 
(Standardy). Podstawowy 
powiązany standard 2500.A1 
i Poradnik 2500.A1.1: Proces 
monitorowania realizacji 
zaleceń. Służba Audytu 
Wewnętrznego Komisji 
prowadzi swoje prace 
w oparciu o te standardy.
13 Kontrola systemów działań następczych   
Komisji i związanych z nimi procedur
Mechanizmy kontroli wewnętrznej Komisji
16 
Monitorowanie realizacji zaleceń Trybunału, zgodnie z wymogami standardu 
kontroli wewnętrznej nr 9, jest w pierwszej instancji zadaniem samego kierow -
nictwa. Służby Komisji wprowadzają informacje dotyczące działań następczych 
związanych z zaleceniami Trybunału oraz wniosków organu udzielającego ab -
solutorium do aplikacji RAD stanowiącej podstawę przy sporządzaniu tej części 
wstępnej wersji rocznego sprawozdania z działalności6, która jest poświęcona 
działaniom następczym podjętym w związku z zaleceniami i wnioskami.
17 
Komisja sporządza także sprawozdanie roczne na wniosek Parlamentu Europej -
skiego i Rady7, które pełnią rolę organów udzielających absolutorium z wyko -
nania budżetu Unii Europejskiej. Niektóre służby Komisji8 stosują także lokalne 
aplikacje do monitorowania zaleceń i ustaleń pokontrolnych w swoich obszarach 
kompetencji (zob. pkt 24 i 25). Te kilka modułów lokalnych aplikacji ułatwia zarzą -
dzanie (w tym planowanie, monitorowanie i sprawozdawczość), a także realizację 
właściwych działań w odpowiedzi na zalecenia i wnioski sformułowane przez 
odpowiednie podmioty (Służba Audytu Wewnętrznego, Europejski Trybunał Ob -
rachunkowy, Parlament Europejski, Rada), ponieważ dzięki nim odnośne informa -
cje i plany działania dla dyrekcji generalnych i służb są dostępne w pojedynczym 
zbiorze. Zapewniają też one wsparcie działań w ramach kontroli wewnętrznej 
(związanych ze standardami kontroli wewnętrznej) oraz kontroli ex post .
18 
Do marca 2015 r. w każdej dyrekcji generalnej działała jednostkę audytu we -
wnętrznego oraz koordynatora ds. kontroli wewnętrznej, których zadania 
obejmowały informowanie kierownictwa DG o adekwatności i postępach dzia -
łań podjętych w celu realizacji zaleceń Trybunału. W listopadzie 2014 r. Komisja 
postanowiła scentralizować swoje jednostki audytu wewnętrznego, w wyniku 
czego zlikwidowano jednostki audytu wewnętrznego. Obecnie funkcję audytu 
wewnętrznego dla Komisji i jej agencji wykonawczych pełni jedynie Służba Audy -
tu Wewnętrznego9.6 http://ec.europa.eu/atwork/
key-documents/index_pl.htm
7 Art. 166 ust. 2 rozporządzenia 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady (UE, Euratom) 
nr 966/2012 z dnia 
25 października 2012 r. 
w sprawie zasad finansowych 
mających zastosowanie do 
budżetu ogólnego Unii oraz 
uchylającego rozporządzenie 
Rady (WE, Euratom) 
nr 1605/2002 (rozporządzenia 
finansowego) (Dz.U. L 298 
z 26.10.2012, s. 1).
8 W tym Służba Audytu 
Wewnętrznego, Dyrekcja 
Generalna ds. Rolnictwa 
i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 
Dyrekcja Generalna ds. Polityki 
Sąsiedztwa i Negocjacji 
w sprawie Rozszerzenia oraz 
DG ds. Badań Naukowych 
i Innowacji.
9 http://ec.europa.eu/dgs/
internal_audit/about/history/
index_en.htm
14 Kontrola systemów działań następczych   
Komisji i związanych z nimi procedur
Komisja dokonała pewnych ulepszeń w swoim 
systemie działań następczych i w związanych z nimi 
procedurach, lecz nadal nie wyeliminowano 
niedociągnięć
19 
Dobrze zarządzany system informacji zarządczej, w którym rejestrowane są 
zalecenia pokontrolne i działania następcze, powinien ułatwiać rozliczalność 
zarówno zewnętrznym, jak i wewnętrznym zainteresowanym stronom oraz za -
pewniać monitorowanie ulepszeń w zakresie zarządzania finansami. Aby umoż -
liwić kierownictwu podejmowanie uzasadnionej decyzji co do przyjęcia ryzyka 
związanego z brakiem realizacji zaleceń rejestrowane informacje powinny być 
wiarygodne, a priorytety dotyczące działań dokładnie określone. Powinna także 
istnieć ścieżka kontroli dokumentująca podjęcie działań i przypadki, w których 
nie podjęto żadnych działań lub podjęto działania ograniczone, a także przyczy -
ny takiego stanu rzeczy. Powinno to także pozwolić kierownictwu uzyskać we 
właściwym czasie ogląd zagadnień podniesionych przez kontrolerów (zarówno 
wewnętrznych, jak i zewnętrznych) w odniesieniu do stwierdzonych zagrożeń 
i niedociągnięć oraz zalecanych przez nich działań, jak również ułatwić podjęcie 
działań następczych przez odpowiedzialnych za dane obszary kierowników oraz 
związane z nimi monitorowanie i weryfikację tych działań.
Adekwatność i wiarygodność informacji zarządczych
20 
Informacje zarządcze pochodzące z aplikacji RAD były zasadniczo wiarygod -
ne. Jednak w przypadku 11 z 24 kryteriów ( załącznik X ), na podstawie których 
Trybunał oceniał zwykle skuteczność systemu działań następczych, stwierdzono 
niedociągnięcia. Dotyczyły one następujących kwestii:
a) Jeżeli chodzi o ścieżkę audytu, Trybunał stwierdził tylko kilka przypadków, 
w których dokumentacja poświadczająca (np. plany działań dotyczące zadań, 
które należy wykonać w związku z zaleceniami) została uwzględniona w ba -
zie danych. Informacja ta jest ważna, ponieważ odpowiedzi Komisji publi -
kowane wraz ze sprawozdaniami specjalnymi mogą wskazywać konkretne 
działania, które należy podjąć w związku z zaleceniami, lub nie wskazywać 
takich działań.
b) Zalecenia skierowane do państw członkowskich są wprawdzie zasadniczo 
umieszczane w RAD i klasyfikowane jako „przyjęte” albo jako „odrzucone”, 
lecz Komisja nie podejmuje w związku z nimi działań następczych. Zgodnie 
ze standardem kontroli wewnętrznej nr 9, w przypadku gdy państwa człon -
kowskie i agencje odpowiadają za podjęcie działań w związku z zaleceniami 
Trybunału, odpowiednie służby Komisji powinny ustanowić właściwy nadzór 
lub podjąć działania następcze.
c) Informacje zarejestrowane w RAD mogą zawierać zawyżone dane dotyczące 
stopnia realizacji zaleceń, o których mowa10. Przykładowo spośród 39 zaleceń 
zarejestrowanych w bazie danych RAD jako w pełni zrealizowane („wyko -
nane”) Trybunał uznał 14 (36%) za zrealizowane częściowo („zrealizowane 
w przeważającej mierze” lub „częściowo zrealizowane”).10 Tę rozbieżność w ocenach 
dokonanych przez Komisję 
i Trybunał można częściowo 
wyjaśnić faktem, że przed 
2015 r. RAD obejmował tylko 
cztery kategorie oceny 
realizacji zaleceń. W efekcie 
system nie wyodrębniał 
zaleceń, które zostały 
zrealizowane częściowo.
15 Kontrola systemów działań następczych   
Komisji i związanych z nimi procedur
d) Z wyjątkiem rocznego sprawozdania z działalności11 dyrekcji generalnych, 
zawierającego ogólne informacje, nie są opracowywane żadne sprawozda -
nia ani wskaźniki zapewniające konkretne informacje co do adekwatności, 
skuteczności lub terminowości działań podjętych w związku z zaleceniami 
Trybunału, jak wymagają tego standardy audytu.
Monitorowanie zaleceń częściowo zrealizowanych
21 
Komisja podjęła pewne kroki w celu ulepszenia zdolności monitorowania sys -
temu, w tym utworzenia rocznych planów monitorowania postępów. W 2014 r. 
wprowadziła nowy status realizacji zaleceń – „częściowo zrealizowane”. Wykorzy -
stanie tej kategorii przez służby Komisji pozostaje jednak ograniczone.
22 
Komisja nie rozpatruje ponownie i nie zmienia klasyfikacji zaleceń, które zostały 
ocenione jako „częściowo zrealizowane” przez Trybunał, lecz zarejestrowane 
jako „wykonane” w bazie danych RAD. Ponadto nie istnieje procedura, w ramach 
której oceniano by, czy dawne niezrealizowane zalecenia zarejestrowane w bazie 
danych są nadal aktualne. W związku z tym nie zweryfikowano statusu żadnego 
z 86 zarejestrowanych w RAD zaleceń z 21 sprawozdań specjalnych, które wcześ -
niej zostały ocenione przez Trybunał jako „częściowo zrealizowane”.
23 
W swoich odpowiedziach na sprawozdanie Trybunału z 2013 r. dotyczące działań 
następczych (sprawozdanie specjalne nr 19/2013) Komisja przyznała już, że istnie -
je potrzeba zbadania możliwości zharmonizowania kategorii oceny realizacji zale -
ceń stosowanych przez Komisję i przez Trybunał oraz dalszego rozwoju aplikacji 
RAD w celu ulepszenia informacji przekazywanych kierownictwu. Z uwagi na 
inne priorytety Komisja nie była niestety w stanie dokonać odpowiednich postę -
pów, by odpowiedzieć na te potrzeby.11 Jak również sprawozdań 
z celów biznesowych RAD od 
czerwca 2015 r.
16
 Najlepsze praktyki 
dotyczące innych 
systemów i procedur
24 
W celu wskazania dobrych praktyk Trybunał przeprowadził systematyczne 
porównanie sposobu, w jaki różne dyrekcje generalne Komisji postępują w przy -
padku zaleceń Trybunału i Służby Audytu Wewnętrznego. Objęło ono badanie 
systemów działań następczych i procedur na podstawie próby zaleceń zawartych 
w sprawozdaniach specjalnych z kontroli dotyczących sześciu dyrekcji gene -
ralnych: DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, DG ds. Współpracy 
Międzynarodowej i Rozwoju, DG ds. Zatrudnienia, Spraw Społecznych i Włączenia 
Społecznego, DG ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia, 
DG ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej i DG ds. Badań Naukowych i Innowacji. Ce -
lem jest porównanie funkcjonalności systemów12. Przegląd funkcji tych systemów 
przedstawiono w  ramce 4 .
25 
Te różne systemy działań następczych Komisji zostały opracowane w celu 
uwzględnienia konkretnych, indywidualnych potrzeb danych dyrekcji general -
nych. Przegląd różnych systemów uwypuklił ich liczne użyteczne funkcje służące 
wypełnieniu wymogów dotyczących rozliczalności i sprawowania rządów w po -
równaniu z aplikacją RAD. Ramka 4Przykłady innych systemów działań następczych służb Komisji
a) Aplikacja do monitorowania/rejestrowania działań następczych stosowana przez Służbę Audytu We -
wnętrznego Komisji „GRC Issue Track” to solidny system, w którym rejestrowane są wszystkie problemy 
i podejmowane w związku z nimi działania następcze. Sprawozdania sporządzane są co kwartał. System 
koncentruje się na tych opóźnieniach w realizacji zaleceń, które stanowią potencjalnie istotne zagrożenie. 
W systemie łatwo dostępne są plany działań i potwierdzająca je dokumentacja, a także kilka rodzajów 
sprawozdań, w tym roczne sprawozdanie audytora wewnętrznego, roczne sprawozdanie z działalności 
Służby Audytu Wewnętrznego oraz sprawozdania Komitetu ds. Audytu. W ramach zadania związanego 
z działaniami następczymi ponownie oceniane jest ryzyko rezydualne, a znaczenie zalecenia może być 
zmniejszone. Jednostkom kontrolowanym/podlegającym audytowi stale przypomina się o nierozstrzyg -
niętych kwestiach, co gwarantuje ich dużą widoczność i regularne działania następcze.
b) Komisja (DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich) stosuje narzędzie do zarządzania kontrolą we -
wnętrzną, które tworzy przestrzeń współpracy. Pozwala to na comiesięczny transfer danych z aplikacji RAD. 
Narzędzie to ma przewagę nad aplikacją RAD pod kilkoma względami, takimi jak łatwość użytkowania (za -
równo dla kontrolerów, jak i dla zarządzających), możliwość zarządzania planami działań i powiązanymi dzia -
łaniami, dokumentowanie statusu realizacji przez jednostkę kontrolowaną i przez kontrolera, a także szereg 
gotowych raportów dotyczących zaleceń wygasających lub takich, których realizacja powinna się już zakoń -
czyć. Narzędzie do zarządzania kontrolą wewnętrzną wspomaga jednostki kontrolowane w pisaniu jasnych, 
możliwych do zrealizowania i określonych w czasie planów działania. Obejmuje także raporty przedstawia -
jące stan realizacji zaleceń pokontrolnych jednostki audytu wewnętrznego, Służby Audytu Wewnętrznego 
i Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, a także wnioski Parlamentu Europejskiego i Rady. Raporty te są 
codziennie automatycznie aktualizowane, a więc zawierają zawsze najbardziej aktualne informacje.
c) System „ASUR” stosowany przez DG ds. Badań Naukowych i Innowacji oraz system „ARGO” stosowany przez 
DG ds. Polityki Sąsiedztwa i Negocjacji w sprawie Rozszerzenia mają więcej funkcji niż aplikacja RAD. Przykła -
dowo w ich przypadku wymagany jest standardowy plan działania, a terminy i dokumentacja poświadczają -
ca są dobrze zarządzane. Każdy z systemów obejmuje moduł służący do planowania i analizy ryzyka, a przy 
tym cechują je duża elastyczność i duże możliwości dostosowania do indywidualnych potrzeb.12 Zalecenia Trybunału 
uwzględniono tylko w ramach 
narzędzia do zarządzania 
kontrolą wewnętrzną 
w DG ds. Rolnictwa i Rozwoju 
Obszarów Wiejskich, do 
którego przesyłane są w cyklu 
miesięcznym dane z RAD.
17
 Wnioski  
i zalecenia
26 
Przegląd działań następczych Komisji w związku z 44 zaleceniami ze sprawozdań 
specjalnych Trybunału wykazał, że Komisja w pełni zrealizowała 60% zaleceń Try -
bunału, 29% zaleceń zrealizowała w przeważającej mierze, a 8% – częściowo, co 
przyczyniło się do poprawy zarządzania finansami w szeregu obszarów budżetu 
UE (zob. pkt 12 i  załączniki II–IX ).
27 
Przeprowadzona przez Trybunał kontrola adekwatności i wiarygodności aplikacji 
RAD Komisji Europejskiej wykazała, że informacje zarejestrowane w RAD były 
zasadniczo wiarygodne. Wykazano jednak, że w aplikacji wciąż występują nie -
dociągnięcia, takie jak brak konkretnych informacji na temat podjętych działań 
(pkt 20 a)), brak właściwego nadzoru lub działań następczych podjętych w związ -
ku z zaleceniami, w przypadku których państwa członkowskie są odpowiedzialne 
za przeprowadzanie działań (pkt 20 b)) oraz brak związanego z nimi monitorowa -
nia i weryfikacji zaleceń częściowo zrealizowanych (pkt 20 c)).
28 
Komisja potrzebuje całościowego oglądu działań podjętych w odpowiedzi na 
uchybienia stwierdzone przez Trybunał i przez organ udzielający absolutorium, 
które to organy są zaangażowane w kontrolę i nadzór, zgodnie ze standardami 
kontroli wewnętrznej i wytycznymi dotyczącymi najlepszych praktyk w zakresie 
audytu wewnętrznego. Jak wynika z wcześniejszych deklaracji Komisji, należy 
zharmonizować kategorie oceny stosowane w celu stwierdzenia, czy podję -
te działania są wystarczające, oraz rozwinąć aplikację RAD w celu ulepszenia 
informacji przekazywanych kierownictwu. Ponadto Komisja powinna wyznaczyć 
służbę, która zajmie się usprawnieniem działań następczych, tak aby przekładały 
się one na lepszą jakość sprawozdawczości na temat adekwatności i terminowo -
ści podjętych działań naprawczych. Jeżeli cele te zostaną osiągnięte, ulepszony 
system działań następczych stałby się źródłem wystarczających, wiarygodnych 
i istotnych informacji na temat usprawnień uzyskanych dzięki zaleceniom po -
kontrolnym Trybunału. W ten sposób system przyczyniałby się do zapewnienia 
należytego zarządzania finansowego budżetem UE.
18 Wnioski i zalecenia   
 
29 
W świetle niedociągnięć stwierdzonych w obecnym systemie działań następ -
czych Komisji oraz uprzedniego potwierdzenia przez Komisję potrzeby wpro -
wadzenia ulepszeń (sprawozdanie specjalne nr 19/201313), Trybunał zaleca, by 
dokonała ona niezbędnych ulepszeń swoich systemów w celu dostosowania 
stosowanych praktyk do odpowiednich standardów kontroli wewnętrznej, w tym 
dotyczących:
a) wyjaśniania lub dokumentowania statusu działań podjętych w związku 
z zaleceniami,
b) przeglądu działań państw członkowskich i agencji podjętych w odpowiedzi 
na zalecenia pokontrolne Trybunału,
c) bardziej szczegółowego omawiania działań podjętych w odpowiedzi na zale -
cenia w rocznych sprawozdaniach z działalności lub w innych dokumentach,
d) przeglądu zaleceń ocenionych przez Trybunał jako częściowo zrealizowane, 
tak aby odzwierciedlić ich aktualny status.
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę CEAD, której przewodniczył 
Igors Ludboržs, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu 
w Luksemburgu w dniu 19 stycznia 2016 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Prezes
13 Zob. pkt IV streszczenia.
19
 Załączniki Załącznik IPodsumowanie zaleceń objętych przeglądem Trybunału
Sprawozdanie 
specjalne nrNr 
zaleceniaPunkt RADW pełni 
zrealizowaneZrealizowane
Niezrealizo -
waneBrak 
możliwości 
zweryfiko -
waniaNieaktu -
alnew prze -
ważającej 
mierzeczęściowo
14/2009  
Mleko1 66 wykonane X
2 67 wykonane X
3 69 wykonane X
4 72 wykonane X
6/2010  
Cukier1 99/1 wykonane X
2 99/2 wykonane X
3 101 wykonane X
4 102 wykonane X
5 108 odrzucone X
6 108 odrzucone X
10/2010  
Regiony 
oddalone1 80 wykonane X
2 81 wykonane X
3 82 wykonane X
4 83 wykonane X
5 84 wykonane X
25/2012  
Pracownicy 
w starszym 
wieku1 62 wykonane X
2 62 wykonane X
3 63 wykonane X
4 64 wykonane X
5 64 wykonane X
3/2011  
ONZ1 48 wykonane X
2 50 wykonane X
3 52 wykonane X
1/2012  
Bezpieczeństwo 
żywnościowe1 68 wykonane X
2 68 wykonane X
3 68 wykonane X
4 68 wykonane X
5 68 wykonane X
6 68 wykonane X
20 Załączniki   
 Załącznik  I
Sprawozdanie 
specjalne nrNr 
zaleceniaPunkt RADW pełni 
zrealizowaneZrealizowane
Niezrealizo -
waneBrak 
możliwości 
zweryfiko -
waniaNieaktu -
alnew prze -
ważającej 
mierzeczęściowo
5/2012  
CRIS1 76 wykonane X
2 79 wykonane X
3 80 anulowane X
4 81 wykonane X
15/2011  
Pomoc państwa1 96a wykonane X
2 96b wykonane X
3 96c wykonane X
4 98a odrzucone X
5 98b wykonane X
6 98c wykonane X
7 98d wykonane X
8 98e wykonane X
9 98f wykonane X
10 100a wykonane X
11 100b odrzucone X
OGÓŁEM 44 44 23 11 3 1 3 3
OCENIONO 38 60% 29% 8% 3%
21 Załączniki   
 Załącznik IIRolnictwo – instrumenty zarządzania rynkiem mleka i przetworów mlecznych
1. W sprawozdaniu specjalnym nr 14/2009 zadano pytanie o to, czy instrumenty zarządzania rynkiem 
mleka i przetworów mlecznych osiągnęły swoje główne cele.
Produkcja mleka ma ogromne znaczenie dla gospodarki rolnej Unii Europejskiej. Ponad milion producentów 
dostarcza rocznie 148 mln ton mleka o wartości około 41 mld euro według cen producenta. Sektor przetwór -
stwa mleka (wytwarzający głównie sery, masło i mleko spożywcze) zatrudnia około 400 000 osób i generuje 
obroty w wysokości 120 mld euro.
(Źródło : komunikat prasowy ECA/09/63)
2. W tym sprawozdaniu specjalnym Europejski Trybunał Obrachunkowy zweryfikował, na ile skutecznie Komi -
sja Europejska zarządza rynkiem mleka i przetworów mlecznych w odniesieniu do głównych celów polityki 
UE w dziedzinie mleczarstwa od czasu wprowadzenia kwot mlecznych w 1984 r. Trybunał podkreślił także 
najważniejsze kwestie problematyczne, jakie należy wziąć pod uwagę w procesie stopniowej deregulacji 
sektora mleczarskiego rozpoczętej w 2003 r.
3. UE wprowadziła w dziedzinie mleczarstwa politykę, której celem jest spełnienie szerokiego zakresu celów, 
w szczególności: a) zapewnienie równowagi na rynku, b) stabilizacja cen mleka i przetworów mlecznych, 
c) zagwarantowanie odpowiedniego poziomu życia producentom oraz d) zwiększenie ich konkurencyjności.
22 Załączniki   
 Załącznik  II Zalecenia Trybunału
Zalecenie Status realizacji Ocena Trybunału
1)  Komisja musi nadal nadzorować zmiany na rynku mleka 
i przetworów mlecznych, realizując działania, dzięki którym 
deregulacja sektora nie doprowadzi do ponownego pojawie -
nia się nadprodukcji. W przeciwnym razie cel Komisji, jakim 
jest utrzymanie minimalnego poziomu regulacji, stanowiące -
go coś w rodzaju sieci bezpieczeństwa, może szybko okazać 
się niemożliwy do spełnienia.W pełni 
zrealizowaneDeregulacja rynku i podejście rynkowe realizowane przez Komisję 
spowodowały, że produkcja mleka lepiej odpowiada popytowi 
rynkowemu. Przyczyniła się tym samym do realizacji celu Komisji 
polegającego na stabilizacji rynku mleka i przetworów mlecznych 
oraz niedopuszczeniu do ponownej nadprodukcji, a zwłaszcza do 
powstania stałych subsydiowanych nadwyżek strukturalnych.
2)  Trybunał przyznaje, że kształtowanie się cen w sektorze spo -
żywczym jest procesem szczególnie złożonym, lecz uważa, że 
proces ten musi być regularnie monitorowany przez Komisję. 
Komisja i państwa członkowskie muszą dopilnować, aby kon -
centracja przedsiębiorstw przetwórczych i dystrybucyjnych 
nie stawiała producentów mleka w pozycji cenobiorców i nie 
ograniczała prawa konsumentów końcowych do korzystania 
w równym stopniu z obniżek cen.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeJeżeli chodzi o monitorowanie, to utworzone ostatnio Centrum Ob -
serwacji Rynku Mleka (MMO) jest kompleksowym, łatwo dostępnym 
i użytecznym źródłem danych dotyczących sektora mleczarskiego, 
z których mogą korzystać wszystkie zainteresowane strony w celu 
monitorowania, prowadzenia analiz i potencjalnych interwencji na 
rynku. Producentom mleka zapewniono pakiet środków (przykłado -
wo powołanie organizacji producentów) mających na celu wzmoc -
nienie ich pozycji w łańcuchu dostaw mleka, tak aby mieli większy 
wpływ na ceny producentów. Odnotowano już pierwsze pozytywne 
przykłady wykorzystania tych możliwości (np. sprawozdanie z wdra -
żania pakietu mlecznego).
Jednakże Trybunał uważa, że Komisja powinna bardziej aktywnie 
promować środki przewidziane w pakiecie mlecznym zorientowane 
na wzmacnianie pozycji producentów mleka w łańcuchu dostaw 
mleka, ponieważ obecnie środki te są wykorzystywane tylko w ogra -
niczonym zakresie. Inny problem dotyczy bardzo ograniczonego 
wpływu Komisji na ceny konsumpcyjne, co jest spowodowane takimi 
czynnikami, jak polityka orientacji prorynkowej, złożony proces 
ustalania cen w sektorze, w szczególności cen przetworów mlecz -
nych, oraz ograniczona transmisja pomiędzy ceną ustaloną przez 
producenta mleka a ceną konsumpcyjną przetworów mlecznych.
3)  Jeśli chodzi o sektor mleczarski, ani poprzednia polityka 
wsparcia cen, ani obecny system bezpośredniego wsparcia 
dochodów w praktyce nie są ukierunkowane pod względem 
ani terytorialnym, ani społecznym. Biorąc pod uwagę znacze -
nie produkcji mleka w gospodarce rolnej oraz jej wpływ na 
strukturę obszarów wiejskich, Trybunał zaleca Komisji głębsze 
rozważenie następujących kwestii:
 ο specyficznych problemów tych regionów, w których produkcja 
mleka jest zagrożona, zwłaszcza obszarów górskich;
 ο wpływu geograficznej koncentracji produkcji mleka na 
środowisko naturalne.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeOd czasu publikacji sprawozdania specjalnego Trybunału 
nr 14/2009 Komisja koncentrowała się na obszarach o niekorzyst -
nych warunkach gospodarowania w rolnictwie oraz na aspektach 
środowiskowych polityki rolnej. Komisja zachowała i rozwinęła 
unijne ramy legislacyjne, obejmujące „zestaw” instrumentów 
legislacyjnych dla państw członkowskich (w szczególności jeśli 
chodzi element „ekologizacji”).
Jednakże biorąc pod uwagę a) dużą liczbę gospodarstw mlecznych 
umiejscowionych na obszarach o niekorzystnych warunkach gospo -
darowania i możliwe poważne niepożądane konsekwencje obecnych 
i przyszłych zmian w sektorze oraz b) to, że Komisja pozostawiła 
państwom członkowskim swobodę decyzji co do wykorzystania 
zestawu środków, Trybunał stwierdza, że zagrożenia określone w pkt 
69 sprawozdania specjalnego nr 14/2009 utrzymują się, a obecne 
ramy polityki mogą nie być wystarczające do utrzymania produkcji 
na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
4)  Dla europejskiego sektora mleczarskiego rynek światowy 
pozostanie rynkiem drugorzędnym, do którego producenci 
z UE będą mieli dostęp wyłącznie w okresach zwyżkowania 
cen światowych. Tylko producenci serów i innych przetworów 
o wysokiej wartości dodanej będą mogli starać się o trwały 
udział w rynku. Jest zatem konieczne, aby Komisja i państwa 
członkowskie podejmowały dalsze starania w celu zorien -
towania produkcji mleka przede wszystkim na spełnianie 
potrzeb wewnętrznego rynku europejskiego, a także na 
produkcję serów i innych przetworów o wysokiej wartości do -
danej, które można eksportować bez wsparcia budżetowego.W pełni 
zrealizowaneOd czasu publikacji sprawozdania specjalnego nr 14/2009, 
w efekcie rosnącego popytu na rynku światowym i dalszego 
dostosowania do potrzeb rynku, UE stała się jednym z wiodących 
światowych eksporterów przetworów mlecznych bez udziału 
refundacji wywozowych.
23 Załączniki   
 Załącznik IIIRolnictwo – reforma rynku cukru
1. Sprawozdanie specjalne nr 6/2010 dotyczyło reformy rynku cukru.
W 2006 r. UE rozpoczęła zasadniczą reformę rynku cukru w celu lepszego dostosowania go do potrzeb ryn -
kowych i ustabilizowania go, przy równoczesnym wywiązaniu się ze swoich międzynarodowych zobowiązań. 
Europejski Trybunał Obrachunkowy przeprowadził kontrolę reformy i stwierdził, że choć celem było stworze -
nie zachęty dla najmniej konkurencyjnych producentów cukru do rezygnacji ze swoich kwot, z kwot zrezyg -
nowały także fabryki konkurencyjne. Uzależnienie od przywozu wzrosło, podczas gdy istnieją wątpliwości 
co do tego, czy obniżenie cen wpłynie na cenę płaconą przez konsumentów końcowych. Utrzymują się też 
opóźnienia we wprowadzaniu w życie środków na rzecz dywersyfikacji i działań środowiskowych. Trybunał 
odnotował także zwiększone ryzyko delokalizacji zakładów produkcyjnych. Reforma cukru objęła obniżenie 
cen cukru, a także ograniczenie o 30% ogólnej produkcji w ramach kwot, co doprowadziło do zamknięcia 
80 fabryk. Pomoc restrukturyzacyjna i pomoc na rzecz dywersyfikacji miały na celu złagodzenie społecznych 
i gospodarczych skutków tych działań. W ramach kontroli Trybunał ocenił dotychczasowy stopień osiągnię -
cia celów reformy.
(Źródło : komunikat prasowy ECA/10/30)
Zalecenia Trybunału
2. Trybunał wydał dwa zalecenia w celu zapewnienia konkurencyjności, kolejne dwa w celu ustabilizowania 
rynków i zagwarantowania bezpieczeństwa dostaw, a także dwa zalecenia w celu złagodzenia i rozwiązania 
problemów dostosowawczych.
24 Załączniki   
 Załącznik  IIIZalecenie Status wykonania Ocena Trybunału
1)  Utrzymujące się problemy zewnętrzne mogą zmusić 
Komisję do zaproponowania dalszych dostosowań produkcji 
wewnętrznej. W takim przypadku Trybunał zaleca, aby instru -
menty i środki zostały opracowane z zachowaniem ogólnej 
spójności i na podstawie gruntownych technicznych ocen 
potrzeb oraz obiektywnych i niedyskryminacyjnych kryteriów.NieaktualneW wyniku problemów zewnętrznych zalecenie 1 wymagało 
dalszych dostosowań produkcji wewnętrznej zaproponowa -
nych przez Komisję. Po reformie Komisja nie zaproponowała 
jednak istotnych dalszych dostosowań produkcji wewnętrznej 
ani kwot. Wraz z wygaśnięciem systemu kwot cukru w 2017 r. 
stanie się nieaktualne.
2)  Z uwagi na znaczenie produkcji cukru dla gospodarki rolnej 
Trybunał zaleca, aby Komisja zaproponowała środki mające 
na celu usunięcie obostrzeń i ograniczeń występujących 
w obecnym systemie kwot, które niekorzystnie wpływają 
na konkurencyjność plantatorów i producentów.W pełni 
zrealizowanePrzyjęto wniosek Komisji z 2011 r. w sprawie wygaszenia syste -
mu kwot wraz ze wszystkimi obostrzeniami i ograniczeniami.
3)  Trybunał zaleca, aby ewentualne przyszłe decyzje mające 
wpływ na produkcję cukru w UE uwzględniały taki poziom 
wewnętrznej produkcji cukru, jaki jest konieczny do realizacji 
celu traktatowego, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa 
dostaw.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeRozporządzenie (UE) nr 1308/2013 nadaje Komisji uprawnienia 
prawodawcze oraz zapewnia jej narzędzia do interweniowania 
na rynku w przypadku niewystarczających lub nadmiernych 
dostaw cukru. W ostatnich sprawozdaniach przedstawiono 
dowody na to, że Komisja regularnie monitoruje produkcję 
i konsumpcję cukru oraz jego przywóz i wywóz, a także bilans 
zamknięcia i otwarcia zapasów w celu zagwarantowania 
bezpieczeństwa dostaw cukru na rynku UE zgodnie z celami 
Traktatu. Jednakże istotna zależność UE od przywozu cukru 
została uznana za główny czynnik, który może zakłócić bezpie -
czeństwo dostaw cukru i stabilność rynku UE. Dziś UE jest nadal 
importerem netto i produkuje około 83–88% poziomu unijnej 
konsumpcji cukru.
4)  Trybunał przyznaje, że kształtowanie się cen w sektorze spo -
żywczym jest procesem szczególnie złożonym, lecz uważa, że 
proces ten musi być regularnie monitorowany przez Komisję. 
Komisja i państwa członkowskie muszą zapewnić prawidłowe 
egzekwowanie prawa konkurencji w tym sektorze, co jest 
gwarancją osiągnięcia celu traktatowego, którym jest zapew -
nienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeKomisja monitoruje ceny cukru w cyklu miesięcznym. Nie 
stwierdzono wyraźnych problemów dotyczących racjonalności 
cen cukru lub bezpieczeństwa dostaw. Komisja rozpoczęła tak -
że badanie dotyczące transmisji cen na rynku cukru. W ramach 
swoich uprawnień Komisja powinna była jednak zrobić więcej 
w celu zapewnienia egzekwowania prawa konkurencji poprzez 
sprawdzanie niestandardowo niskich lub wysokich cen cukru, 
ocenę koncentracji producentów cukru i ich oddziaływania na 
zasady konkurencji, rozważenie strategii poprawy pionowej 
transmisji cen, tak aby konsumenci mogli korzystać w odpo -
wiednim stopniu każdej obniżki cen producentów.
5)  Trybunał zaleca podjęcie pilnych działań przez Komisję 
i państwa członkowskie, tak aby środki na rzecz dywersyfikacji 
zostały szybko uruchomione i aby wywołały one zamierzone 
skutki w zakresie wspierania rozwiązań alternatywnych 
wobec produkcji buraka cukrowego i cukru.Brak możliwości 
zweryfikowaniaKomisja odrzuciła zalecenie 5 i 6, argumentując, że zgodnie 
z zasadą pomocniczości odpowiedzialność za a) wdrożenie 
środków na rzecz dywersyfikacji i b) zapewnienie wykonania 
zobowiązań w zakresie ochrony środowiska po zamknięciu 
fabryk należy do państw członkowskich. Ze względu na ograni -
czony zakres monitorowania działań następczych związanych 
z państwami członkowskimi nie można było zweryfikować 
statusu realizacji tych zaleceń.6)  Trybunał zaleca większy udział Komisji i państw członkow -
skich w działaniach zmierzających do zapewnienia wykonania 
wszystkich zobowiązań w zakresie ochrony środowiska, które 
podjęły zamknięte fabryki.Brak możliwości 
zweryfikowania
25 Załączniki   
 Załącznik IVRolnictwo – szczególne środki dla rolnictwa w regionach najbardziej oddalonych 
oraz na mniejszych wyspach Morza Egejskiego
1. Sprawozdanie specjalne nr 10/2010 dotyczyło szczególnych środków dla rolnictwa w regionach naj -
bardziej oddalonych oraz na mniejszych wyspach Morza Egejskiego.
2. Szczególne środki dla rolnictwa w najbardziej oddalonych regionach Unii Europejskiej oraz na mniejszych 
wyspach Morza Egejskiego przyjęto, aby uwzględnić sytuację strukturalną, społeczną i gospodarczą tych 
regionów.
3. Europejski Trybunał Obrachunkowy ocenił skuteczność tych szczególnych środków po ich reformie przepro -
wadzonej w 2006 r.
4. Reforma stanowiła krok w kierunku zwiększonego uczestnictwa regionalnego oraz większej decentraliza -
cji i elastyczności decyzyjnej na podstawie programów przedstawionych przez państwa członkowskie do 
zaaprobowania przez Komisję.
(Źródło : komunikat prasowy ECA/10/39)
Zalecenia Trybunału
5. Trybunał sformułował dwa zalecenia dotyczące reakcji na określone potrzeby, dwa dotyczące wdrażania 
reformy z 2006 r. oraz jedno w związku z monitorowaniem.
26 Załączniki   
 Załącznik  IVZalecenie Status realizacji Ocena Trybunału
1)  W przyszłych procesach programowania szczególnych 
środków Komisja powinna wspierać państwa członkowskie 
w opracowaniu ich programów, poprzez przekazywanie 
dobrych praktyk i określenie zharmonizowanych ram wskaźni -
ków służących do monitorowania skuteczności programów. 
Wskaźniki powinny co najmniej zawierać informacje dotyczą -
ce zmian gospodarczych (wartość produkcji, wartość dodana 
itp.) oraz społecznych (utworzone lub utrzymane miejsca 
pracy itp.).Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeW kontekście pomocy dla państw członkowskich Komisja 
w 2014 r. określiła ramy wspólnych wskaźników służących do 
monitorowania skuteczności programów oraz uwzględniła 
listę wskaźników wykonania w przepisach wspólnotowych.
Obecne rozporządzenia wykonawcze obejmują zharmonizowa -
ne wspólne wskaźniki wykonania dotyczące celów progra -
mów POSEI i na rzecz mniejszych wysp Morza Egejskiego. 
Ich stosowanie w corocznych sprawozdaniach z realizacji 
programów składanych Komisji przez państwa członkowskie 
jest obowiązkowe.
Państwa członkowskie miały jednak pewne trudności 
z przekazywaniem wystarczających danych związanych ze 
wszystkimi wskaźnikami, a treść rocznych sprawozdań z re -
alizacji programów nie zawsze odpowiada wymogom Komisji 
w tym zakresie. Zasadniczo nie była dostępna dokumentacja 
dotycząca dalszych działań Komisji w zakresie upowszechnia -
nia najlepszych praktyk.
2)  Komisja powinna rozważyć zmianę terminu zakończenia 
formalnej procedury zatwierdzania zmian w programach, 
obecnie wyznaczonej na 1 sierpnia roku n-1, tak aby państwa 
członkowskie dysponowały w trakcie przygotowywania zmian 
wiarygodnymi danymi dotyczącymi wydatków z poprzednie -
go roku.W pełni 
zrealizowanePaństwa członkowskie mogą teraz zgłaszać zmiany w ramach 
elastycznej procedury, która umożliwia odroczenie albo całko -
wite usunięcie wcześniejszego terminu 1 sierpnia roku n-1.
3)  Państwa członkowskie powinny zmienić stosowne działania, 
aby zaradzić uchybieniom przedstawionym w pkt 44–67 , 
poprzez zastosowanie podejścia oddolnego i konsultacji na 
miejscu z zainteresowanymi stronami. Sprawozdanie ocenia -
jące Komisji powinno również służyć do określenia działań 
mało skutecznych, których konstrukcję należy poprawić.Brak możliwości 
zweryfikowaniaRealizacja zalecenia nr 3, skierowanego przede wszystkim do 
państw członkowskich, nie może zostać zweryfikowana w ra -
mach ograniczonego przeglądu działań następczych na po -
ziomie Komisji. W sprawozdaniu z oceny sporządzonym przez 
Komisję wskazano działania, w wyniku których nie osiągnięto 
ich założeń (§4.3.1) i zaproponowano państwom członkowskim 
ulepszenia (rozdział 8), zgodnie z zaleceniami Trybunału.
4)  Państwa członkowskie powinny opracować procedury kontroli 
dostosowane do każdego rodzaju działania. Muszą one 
w szczególności zadbać o to, aby ich system identyfikacji dzia -
łek rolnych był regularnie aktualizowany. Komisja powinna 
upewnić się, że procedury kontroli działają skutecznie.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeNowy wieloletni program Komisji na lata 2014–2017 obejmuje 
co najmniej dwa audyty programów POSEI lub programów 
na rzecz mniejszych wysp Morza Egejskiego rocznie, nowe 
wytyczne dla państw członkowskich dotyczące przedsta -
wiania statystyk kontroli w sposób bardziej przejrzysty, oraz 
trwający proces uzyskiwania informacji i przeprowadzania 
przez Komisję przeglądów dokumentacji procedur kontrolnych 
w stosunku do programów POSEI i na rzecz mniejszych wysp 
Morza Egejskiego. Jednakże audyty Komisji w ciągu ostatnich 
lat nie były przeprowadzane wystarczająco często, a czasem 
nie obejmowały najważniejszych obszarów lub działań.
5)  Komisja powinna wykorzystywać informacje przekazywane 
przez państwa członkowskie do monitorowania skuteczności 
programów w cyklu rocznym, w tym również te informacje, 
które są już obecnie dostępne, i te, które są do uzupełnienia.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeOd wprowadzenia wspólnych wskaźników dla programów 
POSEI/PIME Komisja analizuje informacje przekazane przez 
państwa członkowskie w rocznych sprawozdaniach z realizacji 
programów w cyklu rocznym. Jednakże państwa członkowskie 
stosują wskaźniki w swoich rocznych sprawozdaniach w sposób 
zmienny, a treść sprawozdań wymaga poprawy.
27 Załączniki   
 Załącznik VSpójność – wydatki z Funduszu Społecznego na starszych pracowników
1. W sprawozdaniu specjalnym nr 25/2012 dotyczącym Funduszu Społecznego zadano pytanie, czy ist -
nieją narzędzia do monitorowania skuteczności wydatków.
2. Głównym instrumentem wspomagającym państwa członkowskie w realizacji celów unijnej polityki zatrud -
nienia jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). Ma on za zadanie promować integrację na rynku pracy osób 
bezrobotnych i znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, głównie poprzez działalność szkoleniową.
3. Celem kontroli było sprawdzenie, czy i w jakim stopniu państwa członkowskie i Komisja wypracowały i sto -
sowały narzędzia niezbędne do oceny, czy osiągnięto zaplanowane cele. W tym celu Trybunał wybrał jedną 
z głównych grup znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji, a mianowicie starszych pracowników.
28 Załączniki   
 Załącznik  V Zalecenia Trybunału
Zalecenie Status wykonania Ocena Trybunału
1)  Komisja powinna wymagać od państw członkowskich przy -
gotowania programów operacyjnych (PO) w taki sposób, aby 
możliwy był pomiar wyników działań finansowanych z EFS. 
W tym celu należy jednoznacznie zdefiniować grupy docelowe 
oraz określić odpowiednie, skwantyfikowane cele operacyjne 
i wskaźniki, które umożliwiają pomiar produktów, rezultatów 
i oddziaływania szczegółowego na poziomie populacji docelo -
wych. Ponadto trzeba wyznaczyć cele cząstkowe oraz ustalić 
hierarchię wartości docelowych. Cele PO w zakresie rezultatu 
i szczegółowe cele dotyczące oddziaływania szczegółowego 
powinny zostać uwzględnione na poziomie projektów, co uła -
twiłoby osiągnięcie wartości docelowych PO oraz umożliwiło 
uzależnienie płatności od osiąganych wyników.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierze
Te dwa zalecenia wdrożono w przeważające mierze. Pomiar 
rezultatów jest kluczową kwestią uregulowań na lata 
2014–2020, a wspólne wskaźniki produktu i rezultatu zostały 
wprowadzone jako obowiązkowe dla najbardziej typowych 
polityk unijnych. Jednakże działania wciąż nie koncentrują się 
na wspieranej grupie docelowej, z wyjątkiem młodych bezro -
botnych, ani na pomiarach skuteczności działań na poziomie 
grupy docelowej. Komisja nadal musi przedstawić dowody na 
to, że monitoruje wyniki na poziomie projektu, i na wykonanie 
ocen alternatywnych.2)  Komisja powinna wymagać od państw członkowskich zapro -
jektowania systemów monitorowania i oceny w taki sposób, 
aby umożliwić miarodajny pomiar postępów w osiąganiu 
wyznaczonych wartości docelowych w sposób terminowy 
i zrozumiały, w odpowiednich odstępach czasu, co pozwoli na 
podejmowanie działań naprawczych oraz wyciąganie wnios -
ków przydatnych przy podejmowaniu decyzji w przyszłości. 
Taki projekt koncepcyjny wymaga terminowego gromadzenia 
stosownych i sprawdzalnych danych, właściwego funkcjo -
nowania elektronicznych systemów przetwarzania danych, 
jak również regularnych ocen, w tym także na poziomie grup 
docelowych. W przypadku działań EFS mających na celu 
zwiększanie zatrudnienia konieczny jest ponadto pomiar ich 
wpływu netto na zatrudnienie.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierze
3)  Aby Komisja mogła udzielać właściwych informacji na temat 
zmobilizowanych środków oraz rezultatów osiągniętych 
w ramach EFS, państwa członkowskie muszą przekazywać jej 
spójne i wiarygodne dane. W szczególności Komisja powinna 
opublikować obowiązkowe wspólne wskaźniki, które powinny 
być uwzględniane przez państwa członkowskie w ich PO. 
Ponadto obszary priorytetowe UE powinny być zgodne ze 
strategiami UE, a ich zakres powinien zostać jasno zdefiniowa -
ny przez prawodawcę.W pełni 
zrealizowaneEuropejski Fundusz Spójności na lata 2014–2020 został dosto -
sowany do strategii „Europa 2020”. Wprowadzono do niego 
obowiązkowe wspólne wskaźniki produktu i rezultatu.
4)  Komisja powinna przeprowadzić szczegółową analizę kwestii 
uzyskiwanych wyników, przystępując do organizacji oceny 
systemów zarządzania i kontroli.W pełni 
zrealizowanePlanowane kontrole danych na temat osiągniętych wyników 
i opublikowane wytyczne dla kontrolerów wskazują na prze -
sunięcie w stronę rozliczalności w celu zapewnienia wiarygod -
nego systemu gromadzenia, rejestrowania i przechowywania 
danych dotyczących wyników.
5)  Komisja powinna poprawić dokumentację swoich kontroli 
poprzez zapewnienie ścieżki audytu, która umożliwi ocenę 
zakresu i jednolitości tych kontroli.W pełni 
zrealizowaneNowo opracowane listy kontrolne na lata 2014–2020 prowadzą 
do poprawy dokumentacji działań i do objęcia ich zakresem 
kontroli.
29 Załączniki   
 Załącznik VIDziałania zewnętrzne – pomoc przekazywana za pośrednictwem agencji ONZ
1. Sprawozdanie specjalne nr 3/2011 dotyczyło wydajności i skuteczności pomocy UE przekazywanej za 
pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych w krajach dotkniętych konfliktami.
2. Komisja Europejska zintensyfikowała swoją współpracę z Organizacją Narodów Zjednoczonych, wypełnia -
jąc częściowo swoje zobowiązanie dotyczące poprawy koordynacji pomocy. Kwota środków z EuropeAid 
przekazywanych za pośrednictwem agencji Organizacji Narodów Zjednoczonych wzrosła ze 114 mln euro 
w 2001 r. do 935 mln euro w 2009 r., przy czym najwięcej środków – ponad miliard euro – przekazano 
w 2006 r.
3. Kontrola ta jest drugim etapem kontroli składającej się z dwóch części. W drugim etapie podjęto się oceny 
stopnia osiągnięcia celów.
4. Ogólne pytanie kontrolne dotyczyło tego, czy Komisja osiąga efekt gospodarności przy przekazywaniu środ -
ków za pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych.
30 Załączniki   
 Załącznik  VIZalecenia Trybunału
5. Trybunał zalecił, aby Komisja dokonała następujących zmian w koncepcji projektu, jego skuteczności i trwa -
łości, a także wydajności:
Zalecenie Status realizacji Ocena Trybunału
1)  Komisja powinna wprowadzić następujące zmiany w koncepcji 
projektu:
 ο dopilnować, by określano jasne praktyczne cele dla projektów, 
na które przeznacza ona swoje środki. Cele powinny być 
określone w sposób ilościowy, tam gdzie to możliwe, aby 
ułatwić realizację i monitorowanie projektów oraz zapewnić 
odpowiednie informacje zwrotne na potrzeby Komisji. Zwią -
zek między działaniami projektowymi, celami projektów oraz 
szeroko zakrojonymi celami powinien być jasno określony;
 ο lepiej dostosować harmonogram określony w umowie w spra -
wie wkładu finansowego do warunków realizacji projektu, tak 
aby na późniejszym etapie uniknąć czasochłonnych i kosztow -
nych przedłużeń okresu realizacji;
 ο ponieważ poziom szczegółowości w budżecie stanowi 
podstawę późniejszych sprawozdań, powinien zawierać on 
wszelkie informacje konieczne do oceny zwłaszcza wydajności 
finansowanych działań.W pełni 
zrealizowaneWspólne wytyczne dotyczące wymogów sprawozdawczości 
w ramach FAFA:
 ο zawierały wymogi, zgodnie z którymi wskaźniki muszą 
odpowiadać celom SMART, sprawozdania powinny 
pozwalać na porównania z każdym aspektem początko -
wego opisu działania, a także powinny zapewniać Komisji 
odpowiednie informacje zwrotne (zarządzanie wiedzą) 
na temat działań tego samego rodzaju;
 ο uwypuklały znaczenie szczegółowych planów pracy 
i określały zasady zapewniające ich aktualizację;
 ο określały zasady i procedury mające zapewnić, że 
Organizacja Narodów Zjednoczonych i Komisja tak samo 
interpretują wszystkie szczegółowe informacje zawarte 
w budżecie, a poziom informacji jest wystarczający do 
tego, by można było je porównać z opisem działania.
Wytyczne są przywoływane podczas każdego wspólnego szko -
lenia UE i ONZ. Są one także wyjaśniane podczas regularnych 
sesji szkoleniowych.
2)  Komisja powinna wprowadzić następujące zmiany w zakresie 
skuteczności i trwałości:
 ο nalegać, by przekazywano jej niezbędne sprawozdania na 
czas oraz kontynuować starania, aby w sprawozdaniach tych 
znajdowały się informacje umożliwiające ocenę postępów 
i powodzenia w realizacji projektów;
 ο monitorowanie prowadzone przez Komisję powinno być szyb -
kie, systematyczne, jasno udokumentowane oraz komplekso -
we przez cały okres trwania projektu;
 ο z każdego projektu wyciągać wnioski na potrzeby przyszłych 
interwencji, szczególnie jeśli chodzi o kwestię trwałości.W pełni 
zrealizowaneW wytycznych:
 ο podkreślono znaczenie terminowego opracowywania 
sprawozdań na podstawie szczegółowych planów prac 
i określono zasady mające na celu zapewnienie braku 
opóźnień w sporządzaniu sprawozdań, udzielanie na 
bieżąco informacji Komisji, a także zapewnienie, że za -
wierają one wszystkie szczegółowe informacje niezbędne 
do oceny realizacji działań;
 ο określono zasady i procedury mające na celu zapew -
nienie, że niezbędne informacje zostały terminowo 
przekazane Komisji wraz z odpowiednimi analizami 
i środkami zaradczymi na wypadek wszelkich pojawiają -
cych się trudności;
 ο zawarto (w ostatniej wersji szablonu dokumentów 
dotyczących działań) obowiązkową część poświęconą 
wnioskom, jakie wyciągnięto z projektów, oraz kwestiom 
dotyczącym trwałości działania.
31 Załączniki   
 Załącznik  VIZalecenie Status realizacji Ocena Trybunału
3)  Komisja powinna wprowadzić następujące zmiany w zakresie 
wydajności:
 ο należy przeprowadzać systematyczną ocenę kosztów, a re -
zultaty powinny być odpowiednio udokumentowane. Należy 
położyć większy nacisk na wydajność, a ocena kosztów nie 
powinna być ograniczona do kwestii kwalifikowalności;
 ο w miarę możliwości należy opracować standardy dla 
wspólnych pozycji kosztów, aby ułatwić ocenę kosztów we 
wnioskach projektowych i sprawozdaniach finansowych.Pierwszy punkt 
został w całości 
zrealizowany.
Drugi punkt 
został zrealizowany 
częściowo.W wytycznych określono zasady i procedury mające na celu za -
pewnienie wystarczającego poziomu informacji, by umożliwić 
ocenę kwalifikowalności i uzasadnić, że proponowane koszty 
są niezbędne, a także by umożliwić porównanie z opisem 
działania.
Zalecenie 3, akapit 2 dotyczący opracowania standardów dla 
wspólnych pozycji kosztów (zrealizowane częściowo).
Komisja zaleciła urzędnikom zatwierdzającym, aby ocenili 
racjonalność kosztów podczas przyznawania środków na 
projekty. Niektóre delegatury UE sporządzają zestawienia 
kosztowe na podstawie lokalnych badań gospodarczych. 
Ponadto Komisja wymaga od urzędników zatwierdzających 
podania przyczyn, dla których wybrali daną organizację mię -
dzynarodową do realizacji zamówienia, w chwili rejestrowania 
dotacji i zamówień w systemie CRIS.
Komisja nie ocenia jednak bezpośrednio racjonalności kosztów 
projektów, lecz polega na wiedzy rynkowej organizacji między -
narodowych, którym udziela zamówień.
Stwierdzenie „w miarę możliwości” w tekście zalecenia 
należy rozumieć jako „gdy możliwy jest dostęp do podobnych 
przypadków i informacji w granicach rozsądku”. Koszt osta -
teczny to iloczyn ilości i kosztów jednostkowych. Jeżeli koszty 
jednostkowe są nieznane, należy przynajmniej porównać ilości 
z ilościami podobnych działań finansowanych w przeszłości 
w celu dokonania oceny racjonalności nowego działania, które 
ma zostać sfinansowane. Bez tego Komisja polega na deklaracji 
strony trzeciej, nie przeprowadzając weryfikacji, choć ma 
odpowiednią dokumentację.
32 Załączniki   
 Załącznik VIIDziałania zewnętrzne – bezpieczeństwo żywnościowe
1. Sprawozdanie specjalne nr 1/2012 dotyczyło skuteczności pomocy rozwojowej Unii Europejskiej na 
rzecz bezpieczeństwa żywnościowego w Afryce Subsaharyjskiej.
2. Bezpieczeństwo żywnościowe jest poważnym problemem w Afryce Subsaharyjskiej, gdzie 30% ludności 
cierpi głód.
3. Trybunał zbadał, czy pomoc rozwojowa udzielana przez Unię Europejską (UE) na rzecz bezpieczeństwa żyw -
nościowego w Afryce Subsaharyjskiej jest skuteczna – czy pomoc rozwojowa EU na rzecz bezpieczeństwa 
żywnościowego odpowiada potrzebom i priorytetom krajów oraz czy interwencje UE są skuteczne.
4. Kontrola skoncentrowana była na bezpośredniej pomocy rozwojowej UE w trzech wymiarach bezpieczeń -
stwa żywnościowego, tj.: dostępności żywności, dostępu do niej oraz jej wartości żywieniowej. Trybunał nie 
badał, czy bezpieczeństwo żywnościowe zostało uwzględnione we wszystkich odpowiednich dziedzinach 
współpracy UE, takich jak ochrona zdrowia, edukacja lub zapewnienie dostępu do wody i odpowiednich 
warunków sanitarnych.
33 Załączniki   
 Załącznik  VIIZalecenia Trybunału
Zalecenie Status wykonania Ocena Trybunału
1)  Komisja oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych 
powinny prowadzić zorganizowaną ocenę sytuacji pod 
względem bezpieczeństwa żywnościowego w poszczególnych 
krajach oraz systematycznie analizować możliwości udzielania 
wsparcia przez UE w tym obszarze w okresie programowania 
po 2013 r.W pełni 
zrealizowaneOcena skutkowała opracowaniem 50 szczegółowych arkuszy 
informacyjnych dotyczących bezpieczeństwa żywnościowego 
dla poszczególnych krajów opartych na międzynarodowych 
wskaźnikach pochodzących głównie z agencji ONZ (FAO, UNICEF 
itd.) oraz organizacji pozarządowych. Te szczegółowe karty 
zapewniają ogólny ogląd każdego kraju wraz z wyliczonymi 
wskaźnikami, a także obejmują kontekst dotyczący bezpie -
czeństwa żywności, w tym takie jego elementy, jak wskaźnik 
rozwoju kraju, sytuacja żywieniowa, środowiskowa i rolna.
2)  Komisja oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych powin -
ny zbadać – w miarę możliwości wraz z innymi partnerami 
działającymi na rzecz rozwoju – czy w praktyce możliwe jest 
utworzenie stałego instrumentu służącego do finansowania 
pilnych i uzupełniających środków, które mogą być niezbędne 
do uwzględnienia konsekwencji potencjalnych przyszłych 
kryzysów żywnościowych w krajach rozwijających się.W pełni 
zrealizowaneSłużby Komisji opracowały mechanizm bezpieczeństwa 
żywności i metodykę z orientacyjnym budżetem w wysokości 
525 mln euro (2014–2020) na podstawie analizy technicznej 
braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego. Mają 
one być stosowane w cyklu rocznym w celu zidentyfikowania 
odpowiednich krajów i zaproponowania sposobu wydat -
kowania środków. Mechanizm ten powinien doprowadzić 
do osiągnięcia podobnych rezultatów jak stały instrument 
finansowania.
3)  Komisja oraz Europejska Służba Działań Zewnętrznych 
powinny nadać odpowiednio dużą wagę żywieniu przy 
określaniu strategii współpracy, określaniu i opracowywaniu 
interwencji oraz prowadzeniu dialogu politycznego z rządami 
partnerskimi, w szczególności w ramach programów wsparcia 
budżetowego.W pełni 
zrealizowaneOgłoszona przez Komisję informacja o wsparciu finansowym 
w wysokości 3,5 mld euro oraz szczegółowych celach, które 
miały zostać osiągnięte w ramach walki z niedożywieniem, 
stanowiły jasny polityczny bodziec do działania. W Planie 
działania na rzecz żywienia zawarto szczegółowe informacje 
o wdrożeniu tego wsparcia finansowego.
4)  Ponadto Komisja powinna:  
określić cele interwencji, które byłyby dostatecznie precyzyjne 
i mierzalne za pomocą wskaźników wykonania. Powinna ona 
zapewnić osiągalność celów – przeprowadzając lepszą ocenę 
ryzyka i założeń związanych z realizacją interwencji.W pełni 
zrealizowaneW dokumentach referencyjnych opisano mierzalne cele i szcze -
gółowe wskaźniki wraz z odpowiednią metodyką ich realizacji. 
Przedstawiono w nich także priorytety strategiczne oparte na 
analizie zagrożeń i wyzwań.
Niektóre działania mające na celu informowanie i szkolenie 
podmiotów właściwych ds. walki z głodem są organizowane 
regularnie.
5)  Komisja powinna lepiej wspierać finansową trwałość progra -
mów dotyczących rolnictwa i transferu socjalnego. Udzie -
lając wsparcia, Komisja powinna położyć większy nacisk na 
rozwój skutecznych usług z zakresu upowszechniania wiedzy 
rolniczej, infrastruktury wykorzystywanej po zbiorach oraz 
kredytów dla rolników.W pełni 
zrealizowaneKomisja wspiera fora i organizacje zaangażowane w świad -
czenie konkretnych usług na rzecz rolników. (Zalecenie 5a 
ze sprawozdania specjalnego nr 1/2012)
6)  Komisja powinna lepiej wspierać finansową trwałość progra -
mów dotyczących rolnictwa i transferu socjalnego. Udzielając 
wsparcia, Komisja powinna dopilnować, by programy transfe -
ru socjalnego zapewniały odpowiednie wsparcie dla rozwoju 
zdolności zarobkowych beneficjentów.W pełni 
zrealizowaneW dokumencie referencyjnym „Social Transfers in the fight 
against hunger” (Transfer społeczny w walce z głodem) 
opisano metodyki, priorytety, cele, wartości docelowe i dobrze 
zdefiniowane kluczowe wskaźniki. Nawiązuje on do prak -
tycznych dokumentów, w których można znaleźć wskazówki 
dotyczące każdego aspektu procesu.
Regularnie organizowane są sesje informacyjne i szkolenia 
dla właściwych podmiotów. (Zalecenie 5b ze sprawozdania 
specjalnego nr 1/2012)
34 Załączniki   
 Załącznik VIIIDziałania zewnętrzne – CRIS
1. Sprawozdanie specjalne nr 5/2012 dotyczyło wspólnego systemu informacyjnego RELEX (CRIS).
2. CRIS jest systemem informacyjnym wprowadzonym przez Komisję na potrzeby zarządzania działaniami 
zewnętrznymi.
3. Zawiera on dane dotyczące różnych etapów zarządzania, począwszy od programowania aż do przygotowa -
nia i monitorowania, i obejmuje zarówno operacyjne, jak i finansowe aspekty tych działań. Z tego systemu 
wprowadzane są również dane finansowe do systemu rachunkowości Komisji ABAC.
4. W sprawozdaniu specjalnym nr 5/2012 Europejskiego Trybunału Obrachunkowego oceniono, czy CRIS speł -
niał potrzeby informacyjne Komisji. W szczególności Trybunał ocenił, czy struktura CRIS umożliwia spełnianie 
potrzeb informacyjnych Komisji oraz czy dostarczane informacje są wiarygodne.
35 Załączniki   
 Załącznik  VIIIZalecenia Trybunału
5. Trybunał sformułował następujące zalecenia:
Zalecenie Status wykonania Ocena Trybunału
1)  Należy zdefiniować zamierzoną rolę CRIS jako systemu infor -
macyjnego, zwłaszcza w odniesieniu do systemu rachunko -
wości Komisji ABAC. W szczególności Komisja powinna dążyć 
do ograniczenia powielania funkcji ABAC w CRIS.NieaktualneNadal należało zdefiniować zamierzoną rolę CRIS jako systemu 
informacyjnego, zwłaszcza w odniesieniu do systemu rachun -
kowości Komisji ABAC.
2)  Listy kodowe danych zawartych w CRIS powinny zostać zra -
cjonalizowane, tak aby były niepowtarzalne, a przypisane im 
wartości danych wzajemnie się wykluczały. Ponadto obecne 
mechanizmy kontroli jakości danych (kontrole, procesy) 
powinny zostać zweryfikowane i wzmocnione, tak aby zagwa -
rantować wiarygodność danych. Środki te powinny mieć na 
celu w szczególności zapewnienie skuteczności i wydajności 
CRIS, jeśli chodzi o dostarczanie zagregowanych informacji 
według krajów będących beneficjentami, dziedzin polityki 
i instrumentów finansowych.Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeNiektóre inicjatywy prowadzone przez DG ds. Współpracy 
Międzynarodowej i Rozwoju w celu racjonalizacji list kodowych 
danych zawartych w CRIS (opracowanie systemu danych re -
ferencyjnych, racjonalizacja kodów danych oraz ustanowienie 
słownika danych) były w trakcie realizacji. Jednakże inicjatywy 
dotyczące racjonalizacji kodów danych zawartych w CRIS nie 
zostały jeszcze ukończone.
Wzmocniono mechanizmy kontroli jakości danych zawartych 
w CRIS, tj. określono strategię jakości danych i centralny plan 
jakości danych, a także wyznaczono zespół ds. jakości danych.
3)  Biorąc pod uwagę znaczną liczbę oraz zróżnicowanie użyt -
kowników CRIS, przy przyszłych zmianach CRIS należy zwrócić 
odpowiednią uwagę na poprawę łatwości użytkowania.NieaktualneWiększość projektów mających na celu zwiększenie łatwości 
użytkowania systemu CRIS została wstrzymana na początku 
2013 r. do czasu przyjęcia i realizacji nowej strategii informa -
tycznej DG ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju.
4)  Należy określić obowiązki w zakresie zarządzania bezpieczeń -
stwem danych zawartych w CRIS. Konieczne jest przepro -
wadzenie ogólnej oceny ryzyka związanego z technologią 
informacyjną. Należy odpowiednio zadbać w szczególności 
o ochronę danych osobowych i finansowych.Zrealizowane 
częściowoObowiązki w zakresie zarządzania bezpieczeństwem danych 
zawartych w CRIS zostały jasno określone.
W latach 2012–2014 przeprowadzono część działań w ramach 
ograniczonej oceny ryzyka związanego z technologią informa -
cyjną, lecz w DG ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju 
wciąż nie przeprowadzono ogólnej oceny tego ryzyka. Bez 
takiej oceny nie było możliwe uzyskanie jasnego oglądu 
zagrożeń związanych z ochroną danych osobowych i danych 
finansowych w systemach informacyjnych DG ds. Współpracy 
Międzynarodowej i Rozwoju.
36 Załączniki   
 Załącznik IXPolityki wewnętrzne – pomoc państwa
1. W sprawozdaniu specjalnym nr 15/2011 postawiono pytanie o to, czy procedury Komisji zapewniają 
skuteczną kontrolę pomocy państwa.
2. Pomoc państwa została zdefiniowana w art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a jej kontrola 
jest istotną gwarancją funkcjonowania rynku wewnętrznego. Komisja ponosi ogólną odpowiedzialność za 
kontrolę pomocy państwa. W celu zapewnienia, by pomoc państwa przyznawana przez państwa człon -
kowskie była zgodna z rynkiem wewnętrznym Unii Europejskiej, państwa członkowskie UE mają obowią -
zek zgłaszania Komisji wszystkich planowanych środków pomocy państwa i uzyskania jej zgody przed ich 
przyznaniem.
3. W sprawozdaniu specjalnym Trybunału zbadano, czy Komisja wdrożyła procedury, które umożliwiają sku -
teczne sprawowanie kontroli nad pomocą państwa. Kontrola objęła głównie organizację oraz proces decy -
zyjny i proces monitorowania Komisji w latach 2008–2010.
37 Załączniki   
 Załącznik  IXZalecenia Trybunału
4. Trybunał zalecił Komisji, by dokonała przeglądu sposobu alokacji i wykorzystania zasobów przeznaczonych 
na zarządzanie pomocą państwa w celu:
Zalecenie Status wykonania Ocena Trybunału
1)  przyjęcia bardziej proaktywnego podejścia w swoich relacjach 
z państwami członkowskimi oraz podejmowania większych 
starań na rzecz pogłębiania wiedzy o zasadach udzielania po -
mocy państwa poprzez upowszechnianie najlepszych praktyk 
i intensywniejsze zapewnianie praktycznych wskazówek;W pełni 
zrealizowaneDG ds. Konkurencji podjęła szereg inicjatyw, takich jak utwo -
rzenie sieci krajowych punktów kontaktowych, organizacja 
sesji szkoleniowych i spotkań wysokiego szczebla z państwami 
członkowskimi, publikacja wytycznych dotyczących pojęcia po -
mocy państwa oraz utworzenie platformy, na której państwa 
członkowskie mogą zadawać pytania dotyczące interpretacji 
i realizacji.
2)  intensyfikacji czynności podejmowanych przez nią w ramach 
monitorowania, zarówno pod względem wielkości prób, jak 
i zakresu;W pełni 
zrealizowaneKomisja stopniowo intensyfikowała swoje czynności podej -
mowane w zakresie monitorowania, zarówno pod względem 
wielkości prób, jak i zaangażowania jednostek rozpatrujących 
sprawy.
3)  wszczynania własnych postępowań ex officio  w sposób 
bardziej metodyczny i ukierunkowany, tak aby wykrywać 
przypadki udzielenia pomocy niezgodnie z prawem.W pełni 
zrealizowanePrzyjęcie i stosowanie nowych instrumentów prawnych 
w dochodzeniach podatkowych prowadziło do otwarcia kilku 
szczegółowych postępowań dochodzeniowych.
Trybunał zalecił również Komisji, aby:
4)  w celu zwiększenia przejrzystości i przyspieszenia procesu 
decyzyjnego podjęła wiążące zobowiązanie do zamykania 
wstępnego postępowania albo wydaniem decyzji, albo 
wszczęciem procedury formalnego postępowania wyjaśniają -
cego w terminie jednego roku od daty otrzymania pierwszego 
zgłoszenia;NiezrealizowaneTrybunał z zadowoleniem przyjął co prawda wzrost zaintereso -
wania kadry kierowniczej wstępnym postępowaniem trwają -
cym od ponad dziewięciu miesięcy, lecz obecne ramy prawne 
nadal pozwalają Komisji na prowadzenie wstępnego postępo -
wania tak długo, jak długo uważa zgłoszenie za niekompletne, 
oraz do odraczania wszczynania bardziej przejrzystej formalnej 
procedury dochodzenia.
5)  minimalizowała liczbę wniosków o udzielenie informacji 
przesyłanych państwom członkowskim oraz ograniczała je do 
tych, które są naprawdę niezbędne do wydania decyzji;W pełni 
zrealizowaneW wyniku stałego przedstawiania zastępcy dyrektora 
generalnego odpowiedzialnego za pomoc państwa sprawo -
zdań dotyczących zaległości i w związku z potrzebą uzyskania 
zatwierdzenia w przypadku trzeciej z kolei prośby o udzielenie 
dodatkowych informacji wprowadzono wymagane ogranicze -
nie liczby wniosków przesyłanych do państw członkowskich.
6)  szybko podejmowała decyzje w sprawie bezzasadnych skarg, 
aby zapewnić wszystkim zainteresowanym stronom większą 
pewność prawną;Zrealizowane 
w przeważającej 
mierzeKryteria wprowadzone w art. 20 nowego rozporządzenia 
proceduralnego powinny w istotnym zakresie ograniczyć liczbę 
bezzasadnych skarg. Oddziaływanie tej zmiany nie jest jednak 
jeszcze w pełni widoczne.
7)  okresowo informowała skarżącego, państwo członkowskie 
i beneficjenta o postępach (lub braku postępów) w każdej 
sprawie oraz o wyniku dochodzenia;W pełni 
zrealizowaneW celu okresowego informowania skarżących, państw 
członkowskich i beneficjentów o postępach w każdej sprawie, 
wysyłane są listy zawierające informacje na ten temat, zgodnie 
z zaleceniem.
8)  wyciągnęła wnioski ze sposobu rozpatrywania spraw w czasie 
kryzysu finansowego i zastanowiła się, czy może dzięki nim 
poprawić swoje zwykłe metody pracy;W pełni 
zrealizowaneDG ds. Konkurencji odpowiednio przeanalizowała swoje do -
świadczenia związane z zarządzaniem działaniami podjętymi 
w związku z kryzysem finansowym. Najważniejszym wnios -
kiem płynącym z tych doświadczeń była potrzeba przyspie -
szenia procedury analizy i podejmowania decyzji. W ramach 
projektu unowocześnienia polityki w dziedzinie pomocy 
państwa (SAM) DG ds. Konkurencji podjęła kilka działań w celu 
przyspieszenia procedury analizy i podejmowania decyzji 
w sprawach niezwiązanych z kryzysem.
38 Załączniki   
 Załącznik  IXZalecenie Status wykonania Ocena Trybunału
9)  Komisja powinna wdrożyć ulepszony system rejestracji czasu 
i sprawozdawczości zarządczej, aby skutecznie monitorować 
czas poświęcany na każdą sprawę i nakład pracy każdego 
z prowadzących sprawę w celu optymalizacji wykorzystania 
zasobów.W pełni 
zrealizowaneDG ds. Konkurencji wdrożyła ulepszony system (PETRA – 
aplikacja rejestracji czasu i wydatków projektowych) służący 
sprawozdawczości dotyczącej czasu i zarządzania.
Trybunał zalecił również Komisji, aby:
10)  poprawiła efektywność i niezawodność procesu gromadzenia 
danych;Zrealizowane 
częściowoSARI (interfejs do składania sprawozdań dotyczących pomocy 
państwa), czyli narzędzie do komunikacji pomiędzy państwem 
członkowskim a DG ds. Konkurencji, zaczęło funkcjonować 
pod koniec 2012 r., choć nadal należy wprowadzić uspraw -
nienia w zakresie wiarygodności systemu, takie jak: a) zasady 
weryfikacji w celu uniknięcia wprowadzania niekompletnych 
informacji przez państwa członkowskie, b) rejestrowanie 
różnych działań użytkowników związanych z zatwierdzaniem 
i c) poprawa możliwości wyszukiwania.
11)  prowadziła regularne oceny ex post  wpływu kontroli pomocy 
państwa na przedsiębiorstwa, rynki i całą gospodarkę.W pełni 
zrealizowaneDziałania podjęte na polu oceny ex post  oddziaływania pomocy 
państwa objęły publikację wspólnej metodyki oceny pomocy 
państwa oraz wprowadzenie w nowych wytycznych dotyczą -
cych pomocy państwa możliwości wymagania ocen.  
Uwaga: zalecenie to zostało początkowo odrzucone przez 
Komisję.
39 Załączniki   
 Załącznik XOgólne kryteria dotyczące skutecznego systemu działań następczych
Pytania WymogiRAD
W pełni 
zrealizo -
wanyCzęściowo 
zrealizo -
wanyNie został 
zrealizo -
wany
1.  Czy system został zapro -
jektowany w taki sposób, 
aby zapewniać niezbędne 
informacje?a) Rola systemu w architekturze systemów informacji Komisji została 
określona, udokumentowana i zatwierdzona. X
b) Potrzeby w zakresie informacji są systematycznie określane, analizo -
wane i dokumentowane. X
c) Architektura i koncepcja systemu zostały udokumentowane i od -
zwierciedlają określone wcześniej potrzeby. X
2.  Czy koncepcja systemu 
zapewnia jego zgodność 
z wymogami dotyczącymi 
dokumentacji systemów 
informacji finansowych?a) Dokumentacja techniczna systemu obejmuje opis treści każdego pola 
danych. X
b) Dokumentacja techniczna systemu obejmuje opis sposobu traktowa -
nia przez system każdej indywidualnej operacji. X
c) System gwarantuje istnienie pełnej ścieżki audytu dla każdej operacji. X
3.  Czy koncepcja systemu 
zapewnia jego zgodność 
z wymogami dotyczącymi 
poufności, dostępności 
i integralności informacji?a) Środki techniczne i organizacyjne mające na celu zapewnienie pouf -
ności zostały określone i udokumentowane z uwzględnieniem kosztu 
ich wdrożenia i zagrożeń, jakie wiążą się z przetwarzaniem i naturą 
danych w systemie. X
b) Procedury w zakresie przydzielania, utrzymywania i cofania praw 
dostępu zostały zatwierdzone i udokumentowane. X 
c) Ustalono, zatwierdzono i udokumentowano cele związane z pozio -
mem dostępności systemu. X
d) Prowadzone są monitorowanie i sprawozdawczość dotyczące dostępno -
ści oraz podejmowane są odpowiednie działania w celu realizacji celów. X
e) Zatwierdzono i udokumentowano plan dotyczący zapasowych kopii 
danych; jest on wdrażany i regularnie testowany. X
f) Zatwierdzono i udokumentowano plan przywrócenia gotowości do 
pracy po wystąpieniu sytuacji nadzwyczajnej. X
g) W stosownych przypadkach system egzekwuje zasady prowadzenia 
działalności (kontrole automatycznego przekazywania danych) 
w celu poprawy jakości danych dotyczących transakcji. Są one 
uzupełniane odpowiednimi kontrolami „ręcznymi”. X 
h) Utworzono odpowiednie kategorie danych i opracowano wytyczne 
w celu ułatwienia i zapewnienia spójności przekazywanych danych, 
ich wyszukiwania, analizy statystycznej i sprawozdawczości prowa -
dzonych przez użytkowników. X 
i) Jakość danych jest regularnie monitorowana na poziomie systemu, 
podejmowane są też odpowiednie działania w celu wyeliminowania 
w sposób kontrolowany stwierdzonych uchybień.nd.1
j) Sprawozdania i wskaźniki dotyczące zarządzania sporządzone na 
podstawie danych zawartych w systemie podlegają odpowiedniej 
kontroli jakości. X 
1 Trybunał nie mógł sprawdzić tych kryteriów na podstawie dostępnych informacji.
40 Załączniki   
 Załącznik  X
Pytania WymogiRAD
W pełni 
zrealizo -
wanyCzęściowo 
zrealizo -
wanyNie został 
zrealizo -
wany
4.  Czy system został zapro -
jektowany w taki sposób, 
aby zapewniać łatwość 
użytkowania?a) Dostępne są kompletna i aktualna dokumentacja użytkownika lub 
pliki pomocy. X
b) Zadowolenie użytkowników jest regularnie monitorowane, a infor -
macje zwrotne od nich uzyskane są brane pod uwagę. X
c) W celu wyszukiwania informacji użytkownicy mogą korzystać 
z łatwo dostępnych funkcji przeszukiwania danych i narzędzi 
sprawozdawczości. X
5.  Czy informacje dostarczane 
przez system są kompletne?a) Wszystkie informacje są wprowadzane raz i tylko raz. X
b) Wszystkie właściwe pola danych są wypełniane. X
6.  Czy informacje dostarczane 
przez system są spójne?Tym samym danym nie są przypisywane różne wartości w innych częściach 
komputerowego systemu informacyjnego (wewnętrzna spójność systemu 
informatycznego).X
7.  Czy informacje dostarczane 
przez system są poprawne?Informacje zapisane w systemie odzwierciedlają rzeczywistą sytuację 
(akta papierowe lub bezpośrednia obserwacja na miejscu).X
8.  Czy informacje dostarczane 
przez system są aktualne?Informacje są wprowadzane do systemu w terminie. X
41 Odpowiedzi  
Komisji
Streszczenie
IV
Komisja zobowiązała się do zapewnienia systematycznej realizacji zaleceń wydanych przez Trybunał w sprawozda -
niach specjalnych i przyjętych przez Komisję oraz podejmowania działań następczych w związku z tymi zaleceniami.
Komisja pragnie podkreślić, że 3% zaleceń, które oceniono jako „niezrealizowane”, dotyczy tylko jednego zalecenia 
zawartego w sprawozdaniu specjalnym nr 15/2011, które to zalecenie zostało odrzucone przez Komisję.
V
Procedury w ramach aplikacji RAD („Zalecenia, działania, absolutorium”) zostały wdrożone, udokumentowane i są 
dostępne. Za kodowanie danych odpowiedzialność ponoszą odpowiednie dyrekcje generalne (DG) oraz służby, 
które przestrzegają przejrzystych zasad w odniesieniu do odpowiednich konsultacji pomiędzy służbami, proce -
sów weryfikacji i zatwierdzenia na odpowiednim szczeblu hierarchii. Dyrekcje generalne i służby mają możliwość 
przesyłania dokumentów potwierdzających w odniesieniu do swoich odpowiedzi. Aplikacja RAD umożliwia również 
wskazanie stanu realizacji działań podjętych przez Komisję. Wprowadzono dodatkowy status zalecenia „częściowo 
zrealizowane”, który już funkcjonuje. Komisja i Trybunał mogą mieć jednak odmienne zdanie na temat skutecznej 
realizacji zaleceń.
W związku z zaleceniami Trybunału skierowanymi do Komisji Komisja przekazuje informacje dotyczące podejmo -
wanych działań następczych w rocznych sprawozdaniach z działalności dyrekcji generalnych i służb oraz w rocznym 
sprawozdaniu Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie działań podjętych w następstwie zaleceń 
dotyczących absolutorium za odpowiedni rok budżetowy.
VI
Komisja jest zdania, że jej rozwiązania w zakresie kontroli są zgodne z międzynarodowymi działaniami w zakresie 
kontroli oraz najlepszymi praktykami.
Komisja stawia sobie jednak za cel rozwiązywanie dalszych problemów dotyczących systemu działań podejmowa -
nych w następstwie zaleceń dotyczących absolutorium i związanych z tym procedur.
Odpowiedzi Komisji 42
Wprowadzenie
03
Komisja jest zobowiązana zapewnić systematyczne wdrażanie i przestrzeganie zaleceń wydanych przez Trybunał 
w sprawozdaniach specjalnych i przyjętych przez Komisję. Dostawca systemu w ramach Komisji opracował i dostar -
czył dodatkowy status zalecenia „częściowo zrealizowane”, który jest już dostępny.
Realizacja 44 zaleceń przez Komisję
09
System działań następczych i procedury Komisji powiązane z zaleceniami dotyczącymi absolutorium obejmują 
wszystkie sprawozdania specjalne wydane przez Trybunał, które mają znaczenie dla Komisji.
11
Komisja jest zobowiązana zapewnić systematyczne wdrażanie i przestrzeganie zaleceń wydanych przez Trybunał 
w sprawozdaniach specjalnych i przyjętych przez Komisję.
Komisja pragnie podkreślić, że 3% zaleceń, które oceniono jako „niezrealizowane”, dotyczy tylko jednego zalecenia 
zawartego w sprawozdaniu specjalnym nr 15/2011, które to zalecenie zostało odrzucone przez Komisję.
Ramka 1 – Ulepszenia w zakresie regulacji i monitorowania (zob. załączniki II i III )
Ograniczony wpływ Komisji na ceny jest logiczną konsekwencją podejścia ukierunkowanego na rynek oraz przesu -
nięcia wspólnej polityki rolnej (WPR) ze wsparcia cen na wsparcie dochodów zgodnie z decyzją Parlamentu Europej -
skiego i Rady.
Monitorowanie cen cukru jest jedynie elementem ogólnej oceny rynku cukru, aby osiągnąć cele zarówno WPR, jak 
i reformy rynku cukru z 2006 r. Cele te nie są związane z wpływem na ceny.
Odpowiedzi Komisji 43
Kontrola systemów działań następczych Komisji i związanych z nimi procedur
Wspólna odpowiedź Komisji do pkt 13 i 14
Ramy kontroli wewnętrznej Komisji i powiązane mechanizmy kontroli zostały opracowane specjalnie na potrzeby 
środowiska Komisji. Opierają się one na dobrych praktykach międzynarodowych i są inspirowanie ramami Komitetu 
Organizacji Sponsorujących Komisję Treadwaya (COSO).
W ramach kontroli wewnętrznej Komisji odpowiedzialność za systematyczne przestrzeganie istotnych kwestii usta -
lonych w trakcie działań nadzorczych wyraźnie przypisano kierownictwu.
15
Komisja pragnie podkreślić, że według międzynarodowych ramowych zasad praktyki zawodowej wydanych przez 
Instytut Audytorów Wewnętrznych zalecanymi wytycznymi są praktyki doradcze.
Zob. również odpowiedzi Komisji do pkt 28.
18
Zob. odpowiedzi Komisji do pkt 28.
20
Aplikacja RAD została zaprojektowana w taki sposób, aby spełniała potrzeby i cele procedury udzielania absolu -
torium. Zapewnia ona wiarygodne, istotne i trafne informacje wykazujące status działań podjętych przez Komisję 
w następstwie zaleceń dotyczących absolutorium. Aplikacja jest stale udoskonalana w oparciu m.in. o zalecenia Try -
bunału i wnioski służb Komisji. Decydując o przyszłych zmianach dotyczących RAD, Komisja będzie nadal uwzględ -
niała zalecenia Trybunału.
20 a) 
Procedury w aplikacji RAD, w tym linki do sprawozdań specjalnych wydanych przez Trybunał i służby Komisji 
odpowiedzialne za realizację zaleceń, istnieją, są udokumentowane i dostępne. Za kodowanie wszelkich danych 
odpowiedzialność ponoszą odpowiednie dyrekcje generalne i służby, które przestrzegają przejrzystych zasad 
w odniesieniu do odpowiednich konsultacji pomiędzy służbami, procesów weryfikacji i zatwierdzenia na odpowied -
nim szczeblu hierarchii. Dyrekcje generalne i służby mają możliwość przesyłania dokumentów potwierdzających 
w odniesieniu do swoich odpowiedzi.
20 b) 
Komisja wraz z państwami członkowskimi będzie dokonywała odpowiednich przeglądów istotnych zagadnień 
zgodnie ze swoimi ramami kontroli wewnętrznej oraz powiązanymi ustaleniami kontrolnymi, w odniesieniu do 
przypadków szczególnych w zarządzaniu dzielonym, w którym ma pełnić rolę nadzorczą. Celem wspólnej grupy 
roboczej Komisji i Trybunału jest zbadanie możliwości usprawnienia monitorowania, realizacji i sprawozdawczości 
w zakresie działań w następstwie zaleceń Trybunału.
Odpowiedzi Komisji 44
20 c) 
Komisja i Trybunał mogą mieć odmienne zdanie na temat skutecznej realizacji zaakceptowanych zaleceń zawartych 
w sprawozdaniach specjalnych. Aplikacja RAD umożliwia również wskazanie stanu realizacji działania podjętego 
przez służby Komisji, w tym w stosunku do oczekiwanego terminu zakończenia.
20 d) 
Komisja składa sprawozdania z działań podejmowanych w następstwie zaleceń Trybunału skierowanych do Komisji 
w rocznych sprawozdaniach z działalności DG i służb oraz w rocznym sprawozdaniu Komisji do Parlamentu Europej -
skiego i Rady w sprawie działań w następstwie zaleceń dotyczących absolutorium za odpowiedni rok budżetowy.
Komisja przyznaje jednak, że można wprowadzić dalsze udoskonalenia w zakresie sprawozdawczości.
21
W nocie z dnia 16 października 2014 r. dotyczącej wydania wersji 6.4 aplikacji RAD DG i służby otrzymały przejrzyste 
instrukcje dotyczące nowej funkcji „zaleceń częściowo zrealizowanych”. Na szczeblu wszystkich DG i służb zapew -
niono podnoszenie świadomości i szkolenia w zakresie nowego statusu zaleceń „częściowo zrealizowane”.
Komisja jest zdania, że DG i służby korzystają z tej nowej funkcji w razie potrzeby i w stosownych przypadkach.
22
Komisja zobowiązuje się do zapewnienia systematycznej realizacji i przestrzegania zaakceptowanych zaleceń wyda -
nych przez Trybunał w sprawozdaniach specjalnych.
Komisja i Trybunał mogą mieć odmienne zdanie na temat skutecznej realizacji zaleceń. Komisja przyznaje, że można 
jeszcze bardziej usprawnić procedury podejmowania działań następczych w odniesieniu do zaleceń, co do których 
obie instytucje są zgodne, jeśli chodzi o status realizacji.
23
Jak stwierdzono w odpowiedzi Komisji do pkt 26 sprawozdania dotyczącego działań następczych z 2013 r. (sprawo -
zdanie specjalne nr 19/2013), zharmonizowanie kategorii stosowanych do oceny działań związanych z wdrażaniem 
zaleceń Trybunału, a także wykorzystywanych przez Komisję i Trybunał, może być jednym z tematów przyszłych 
dyskusji między tymi dwoma instytucjami.
Odpowiedzi Komisji 45
Najlepsze praktyki dotyczące innych systemów i procedur
25
Aplikację RAD opracowano na potrzeby zarządzania koordynacją pomiędzy służbami w procedurze udzielania 
absolutorium, stosownymi odpowiedziami, których Komisja udzieliła na przestrzeni lat, oraz powiązaną organizacją 
koordynacji pomiędzy służbami w Komisji. Pomimo że można wprowadzić dalsze udoskonalenia i zmiany w tech -
nologii informacyjnej, Komisja jest zdania, że aplikacja RAD jest odpowiednim narzędziem służącym wypełnieniu 
wymogów dotyczących rozliczalności i sprawowania rządów w odniesieniu do procedury udzielania absolutorium.
Wnioski i zalecenia
26
Komisja jest zobowiązana zapewnić systematyczne wdrażanie i przestrzeganie zaleceń wydanych przez Trybunał 
w sprawozdaniach specjalnych i przyjętych przez Komisję.
System działań Komisji podejmowanych w następstwie zaleceń dotyczących absolutorium i procedury obejmują 
wszystkie sprawozdania specjalne wydane przez Trybunał, które mają znaczenie dla Komisji.
27
Zob. odpowiedzi Komisji do pkt 20 lit. a), b) i c).
28
Komisja jest zdania, że aplikacja RAD zapewnia ogólny obraz wszystkich zaleceń i wniosków skierowanych do Komi -
sji w związku z procedurą udzielania absolutorium.
Jak stwierdzono w odpowiedzi Komisji do pkt 26 sprawozdania specjalnego dotyczącego działań następczych 
nr 19/2013, zharmonizowanie kategorii stosowanych do oceny działań związanych z wdrażaniem zaleceń Trybunału, 
a także wykorzystywanych przez Komisję i Trybunał, może być jednym z tematów przyszłych dyskusji między tymi 
dwoma instytucjami.
W odniesieniu do przestrzegania zaleceń Trybunału Komisja zadecydowała, że odpowiedzialność za to zadanie spo -
czywa na kierownictwie, a powierzenie go Służbie Audytu Wewnętrznego groziłoby podważeniem niezależności 
tego organu.
Odpowiedzi Komisji 46
29
Komisja jest zdania, że jej rozwiązania w zakresie kontroli są zgodne z międzynarodowymi działaniami w zakre -
sie kontroli oraz najlepszymi praktykami. Komisja stawia sobie jednak za cel rozwiązywanie dalszych problemów 
dotyczących systemu działań podejmowanych w następstwie zaleceń dotyczących absolutorium i związanych z tym 
procedur.
Zob. również odpowiedź Komisji do pkt 28.
29 a) 
Komisja przyjmuje to zalecenie.
Komisja oceni możliwości poprawy jakości informacji na temat stanu realizacji podjętych działań.
29 b) 
Komisja przyjmuje to zalecenie w odniesieniu do przypadków szczególnych w zarządzaniu dzielonym, w którym 
pełni rolę nadzorczą. Komisja wraz z państwami członkowskimi dokona odpowiedniego przeglądu istotnych zagad -
nień. Celem wspólnej grupy roboczej Komisji i Trybunału jest zbadanie możliwości usprawnienia monitorowania, 
realizacji i sprawozdawczości w zakresie działań w następstwie zaleceń Trybunału.
29 c) 
Komisja przyjmuje to zalecenie.
Komisja zobowiązuje się do dalszego usprawniania sprawozdawczości w zakresie działań podejmowanych 
w związku z rocznymi sprawozdaniami z działalności.
29 d) 
Komisja przyjmuje to zalecenie.
Komisja będzie monitorowana wraz ze wszystkimi DG i zainteresowanymi służbami.
Odpowiedzi Komisji 47
Załączniki
Załącznik II
Rolnictwo – instrumenty zarządzania rynkiem mleka i przetworów mlecznych
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 2
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Powołanie (nowych) organizacji producentów wymaga czasu i intensywnych działań ze strony samych rolników, np. 
w celu powołania organizacji producentów oraz rozpoczęcia wspólnych negocjacji na kolejnym etapie. Korzystne 
zmiany na rynku i perspektywy w latach 2012 i 2013 nie zachęcały rolników do przyłączenia się do organizacji 
producentów.
Oprócz licznych rozmów z państwami członkowskimi na poziomie Komisji i Rady dotyczących wdrożenia „pakietu 
mlecznego” na poziomie państw członkowskich (przez władze i zainteresowane strony), podczas licznych formal -
nych i nieformalnych spotkań (np. prezentacji wygłaszanych przez przedstawicieli Komisji podczas spotkań i wyda -
rzeń) Komisja aktywnie promowała środki wśród zainteresowanych stron, w szczególności wśród rolników i organi -
zacji rolników.
Kwestia dotycząca pakietu mlecznego była regularnie omawiana z zainteresowanymi stronami w ramach Grup 
Doradczych ds. Mleka, w których organizacje rolników (Copa-Cogeca, European Coordination Via Campesina, 
European Milk Board) zajmują znaczącą liczbę stanowisk. Kwestię pakietu mlecznego poruszano również podczas 
wspólnych spotkań Komitetu Zarządzającego i Grupy Doradczej ds. Mleka, które miały miejsce w 2011 r. i 2012 r. 
Komisja uczestniczyła również w dwóch seminariach (w 2012 r. i 2014 r.) zorganizowanych przez Copa-Cogeca 
i dotyczących wdrożenia pakietu mlecznego, zachęcających (organizacje) rolników do korzystania z pakietu mlecz -
nego (organizacji producentów itp.). Ponadto podczas konferencji „SEKTOR MLECZARSKI UE: ROZWÓJ PO 2015 R.”, 
która odbyła się w 2013 r. i wzięły w niej udział wszystkie zainteresowane strony, omawiano między innymi również 
temat pakietu mlecznego.
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 3
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Zgodnie z zasadą pomocniczości prawodawcy uznali, że identyfikacja rodzajów gospodarki rolnej lub sektorów 
rolnictwa wspieranych przez płatności bezpośrednie z powodu napotkanych przez nie trudności stanowi wyłączną 
odpowiedzialność państw członkowskich. Uznano, że to one są w stanie najlepiej zidentyfikować na swoim teryto -
rium regiony i sektory, w których występują trudności, oraz ustalić wśród różnych potrzeb priorytety ukierunkowa -
nego wsparcia, uwzględniając również sektorową specjalizację regionów.
Prawodawcy postanowili, że państwa członkowskie uwzględnią w każdym programie na rzecz rozwoju obszarów 
wiejskich analizę SWOT sytuacji i dokonają identyfikacji potrzeb, którymi należy się zająć na obszarze geograficz -
nym objętym programem. Należy uwzględnić opis strategii świadczący o tym, że wzięto pod uwagę konkretne 
potrzeby powiązane z określonymi warunkami na poziomie regionalnym lub niższym i konkretnie zaspokajane 
poprzez odpowiednio przygotowane kombinacje środków lub podprogramy tematyczne. Zadaniem państw człon -
kowskich jest określenie w razie potrzeby słabych stron i zagrożeń w odniesieniu do sektora mleka oraz zapewnie -
nie środków na rzecz rolników, aby pomóc im w zaspokajaniu ich potrzeb.
W odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności i nowej ekologizacji płatności bezpośrednich konieczne jest pozo -
stawienie państwom członkowskim określonego marginesu swobody, aby pozwolić im na uwzględnienie lokalnych 
potrzeb i ograniczeń, a także konkretnych kwestii środowiskowych. W związku z tym zasada ta była i w dalszym 
ciągu jest przestrzegana w przepisach UE.
Odpowiedzi Komisji 48
Załącznik III
Rolnictwo: reforma rynku cukru
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 3
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Jednym z celów reformy rynku cukru z 2006 r. było wywiązanie się ze zobowiązań Unii wynikających z porozumień 
międzynarodowych oraz odzwierciedlenie ustaleń międzynarodowych – takich jak bezcłowy, bezkontyngentowy 
dostęp dla krajów najsłabiej rozwiniętych – przyjętych w ramach unijnej międzynarodowej polityki w dziedzinie 
handlu i rozwoju. W związku z tym oceny Trybunału, zgodnie z którą UE jest obecnie importerem netto i opiera się 
na przywozie cukru, nie można uznać za sprzeczną z celem traktatowym, którym jest zapewnienie bezpieczeństwa 
dostaw.
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 4
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Komisja przeprowadziła dochodzenie w sprawie ochrony konkurencji, a państwa członkowskie przeprowadziły 
niezbędne postępowania dotyczące konkurencji w sektorze cukrowniczym. Ponadto w oparciu o sam fakt, że ceny 
cukru w UE w 2015 r. są na najniższym poziomie od czasu reformy, można w sposób uzasadniony przyjąć, że cel trak -
tatowy, którym jest zapewnienie rozsądnych cen w dostawach dla konsumentów, został spełniony.
Wspólna odpowiedź na zalecenia 5 i 6
Zgodnie z zasadą pomocniczości państwa członkowskie są odpowiedzialne za realizację tych zaleceń.
Załącznik IV
Rolnictwo: szczególne środki dla rolnictwa w regionach najbardziej oddalonych oraz 
na mniejszych wyspach Morza Egejskiego
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 1
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Od momentu przedstawienia sprawozdań rocznych za 2013 r. należało zgromadzić wspólne wskaźniki (jak określono 
w załączniku VIII do rozporządzenia (UE) nr 180/2014), aby przedstawić je w 2014 r. 2013 r. był rokiem przejściowym. 
Jeżeli w tych sprawozdaniach za 2013 r. brakowało jakichś wskaźników (70% wskaźników), wszystkie wskaźniki 
zostały podane w sprawozdaniach za 2014 r. (otrzymanych w 2015 r.), mimo że wciąż należy wprowadzić pewne 
ulepszenia do przyszłych sprawozdań.
Spotkania dwustronne odbywają się regularnie, w szczególności w kontekście zmian wprowadzonych w programie. 
Wtedy też służby Komisji przypominają państwom członkowskim o stosowaniu najlepszych praktyk, takich jak prze -
kazywanie informacji beneficjentom, a także podkreślają znaczenie weryfikowalności i kontroli nowych środków.
Ponadto w dniu 9 lipca 2014 r. przedstawiono Komitetowi Zarządzającemu ds. Płatności Bezpośrednich standar -
dowe formularze sprawozdawcze dotyczące statystyk w zakresie kontroli POSEI/Najwyższych Organów Kontroli 
przeznaczone do stosowania w sprawozdawczości od 2014 r. oraz przeprowadzono kolejną wymianę informacji 
z państwami członkowskimi w celu przyjęcia wytycznych dotyczących gromadzenia tych danych. Dane te są obec -
nie włączone do rocznego sprawozdania.
Odpowiedzi Komisji 49
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 4
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Komisja podkreśla, że priorytety audytów są określane na podstawie centralnej analizy ryzyka, zgodnie z dostęp -
nymi zasobami audytowymi. Komisja podkreśla, że intensywność audytu w odniesieniu do działań POSEI wzrosła 
w ciągu ostatnich dwóch lat, gdy audytowi poddano wszystkie odpowiednie (pod względem materialnym) państwa 
członkowskie i działania.
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 5
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Od momentu przedstawienia sprawozdań rocznych za 2013 r. należało zgromadzić wspólne wskaźniki (jak określono 
w załączniku VIII do rozporządzenia (UE) nr 180/2014), aby przedstawić je w 2014 r. 2013 r. był rokiem przejściowym. 
Jeżeli w sprawozdaniach za 2013 r. brakowało jakichś wskaźników (70% wskaźników), wszystkie wskaźniki zostały 
podane w sprawozdaniach za 2014 r. (otrzymanych w 2015 r.), mimo że wciąż należy wprowadzić pewne ulepszenia 
do kolejnych sprawozdań.
Komisja dokonuje corocznej analizy tych danych i w stosownych przypadkach zwraca się do państw członkowskich 
o dostarczenie dalszych informacji w celu poprawienia jakości niektórych ich danych.
W ciągu dwóch lat przedstawianie wspólnych wskaźników przez państwa członkowskie znacznie się poprawiło 
i obecnie jest przeprowadzane w sposób kompleksowy.
Załącznik V
Spójność: wydatki z Funduszu Społecznego na starszych pracowników
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 1
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
W ramach priorytetów inwestycyjnych objętych rozporządzeniem w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego 
na lata 2014–2020 określono, w stosownych przypadkach, odnośne grupy docelowe. Istotny priorytet inwestycyjny 
odnosi się do „aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu”. Jeżeli instytucje zarządzające wybiorą ten priory -
tet inwestycyjny, aby określić cel szczegółowy – przestrzegając np. zaleceń dla poszczególnych państw – muszą 
one określić cele dotyczące wyników i rezultatów na tym poziomie. Ponadto coroczna sprawozdawczość (roczne 
sprawozdanie z realizacji) będzie obejmowała wspólne wskaźniki, które są związane między innymi z grupą wie -
kową i statusem na rynku pracy (tj. wspólny długoterminowy wskaźnik w zakresie Europejskiego Funduszu Spo -
łecznego: „uczestnicy powyżej 54 roku życia pracujący, łącznie z prowadzącymi działalność na własny rachunek, 
sześć miesięcy po opuszczeniu programu” [operacji]). Komisja uważa, że dysponuje wystarczającą ilością informa -
cji, aby ocenić skuteczność działań w odniesieniu do starszych pracowników, podobnie jak w przypadku młodych 
bezrobotnych.
Zasada zarządzania dzielonego, zgodnie z którą państwa członkowskie wdrażają programy operacyjne, nie pozwala 
na właściwe monitorowanie celów w zakresie rezultatu na poziomie projektu. Rozporządzenie w sprawie wspólnych 
przepisów (rozporządzenie (UE) nr 1303/2013), pozwalające na stosowanie opcji kosztów uproszczonych, pomoże 
jednak instytucjom zarządzającym i beneficjentom skupić się na rezultatach na poziomie projektu.
Od 2011 r. Komisja we współpracy z państwami członkowskimi organizuje wydarzenia dotyczące podnoszenia 
poziomu świadomości i budowania zdolności w zakresie przeprowadzania ewaluacji wpływu z wykorzystaniem 
metod kontrfaktycznych. Aby zapewnić wsparcie metodyczne na rzecz państw członkowskich, w 2013 r. w ramach 
Wspólnego Centrum Badawczego w Isprze powstało Centrum Badań nad Ewaluacją Wpływu.
Odpowiedzi Komisji 50
W ramach spotkań partnerskich dotyczących oceny Europejskiego Funduszu Społecznego prowadzono na ten 
temat regularne dyskusje z instytucjami zarządzającymi.
Komisja sfinansowała osiem pilotażowych ewaluacji wpływu z wykorzystaniem metod kontrfaktycznych, jaki miały 
interwencje w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego w Hiszpanii, we Włoszech (dwa projekty), w Estonii, Portu -
galii (dwa projekty), na Litwie i Słowacji. Rezultaty rozpowszechniono na różnych forach oraz na konferencji w Brukseli.
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 2
Komisja uznaje to zalecenie za w pełni zrealizowane.
Dane dotyczące wszystkich wskaźników – wspólnych i dotyczących poszczególnych programów – przekazano Komisji 
drogą elektroniczną jako zestaw uporządkowanych danych w ramach rocznego sprawozdania z realizacji, sprawozdania 
za 2015 r. dotyczącego Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych oraz sprawozdania końcowego. Przedmiotowe 
dane pozwolą Komisji na coroczne monitorowanie postępów w dążeniu do wartości docelowych przez grupę doce -
lową, a wskaźnik osiągnięć będzie można obliczyć na poziomie priorytetów inwestycyjnych (koszty/wyniki/rezultaty).
Wpływ na zatrudnienie będzie mierzony za pomocą odnośnych wspólnych długoterminowych wskaźników rezul -
tatu. Pomiaru wpływu netto na zatrudnienie można dokonać za pomocą ewaluacji wpływu z wykorzystaniem 
metod kontrfaktycznych.
Instytucje zarządzające muszą przeprowadzić ewaluację wpływu, przy czym nie muszą to być ewaluacje z wyko -
rzystaniem metod kontrfaktycznych. Komisja promowała jednak stosowanie ewaluacji wpływu z wykorzystaniem 
metod kontrfaktycznych, organizując w tym celu wydarzenia dotyczące podnoszenia poziomu świadomości i budo -
wania zdolności oraz zakładając Centrum Badań nad Ewaluacją Wpływu. W państwach członkowskich przeprowa -
dzono serie szkoleń i regionalnych warsztatów. Wsparcie ze strony Komisji będzie kontynuowane przez stworzenie 
i prowadzenie wspólnoty praktyk w zakresie ewaluacji wpływu z wykorzystaniem metod kontrfaktycznych.
Załącznik VI
Działania zewnętrzne – pomoc przekazywana za pośrednictwem ONZ
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 3
Odpowiedź na akapit drugi:
Komisja uważa, że wdrożenie takiego systemu informacyjnego dotyczącego standardów w państwach dotkniętych 
konfliktami nie jest możliwe. Przyczyn należy upatrywać zarówno w poziomie trudności w zapewnieniu spójności 
danych (które muszą być kompletne, wiarygodne i stale aktualizowane), jak i w stosunku ich względnie wysokich kosz -
tów do ujemnej opłacalności. W związku z tym Komisja uważa, że zrealizowano drugi punkt zawarty w tym zaleceniu.
Załącznik VIII
Działania zewnętrzne: CRIS
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 1
W kontekście nowej strategii dotyczącej systemów informacyjnych Komisji wyjaśniono zamierzoną rolę CRIS jako 
systemu informacyjnego, zwłaszcza w odniesieniu do systemu rachunkowości Komisji ABAC.
W dniu 12 czerwca 2014 r. Komisja zatwierdziła nową strategię, zgodnie z którą:
- funkcje finansowe CRIS zostaną zastąpione w jak najdalej idącym zakresie przez ABAC w wyniku strategii Komisji 
na rzecz racjonalizacji. Działania w zakresie dalszego rozwoju konserwacji powinny zostać wstrzymane, aby 
można było przenieść moduły do ABAC, z wyjątkiem działań w zakresie dalszego rozwoju konserwacji przy -
czyniających się do poprawy jakości danych, sprawozdawczości, realizacji działań związanych z upraszczaniem 
i ograniczenia kosztów konserwacji;
Odpowiedzi Komisji 51
- funkcje CRIS, które nie mogą podlegać zarządzaniu w ramach ABAC, będą zawarte w przyszłym systemie ope -
racyjnym (nazywanym OPSYS) opartym na nowoczesnej technologii odpowiadającej na potrzeby operacyjne, 
w tym spełniającej wymogi związane z przejrzystością.
Strategia ta jest realizowana zgodnie z następującym planem działania:
- zarządzanie gwarancjami odbywa się wyłącznie w ABAC od dnia 1 stycznia 2014 r.;
- prognoza finansowa: od grudnia 2014 r. wdrażane jest nowe narzędzie (BPC), które zastąpi były moduł progno -
zowania CRIS;
- moduły finansowe CRIS (faktury, płatności, nakazy odzyskania środków, prognozy dochodów) będą stopniowo 
wycofywane w kwietniu 2016 r. Od tego momentu stosowane będą moduły finansowe ABAC. W odniesieniu do 
modułów operacyjnych dotyczących umów i decyzji przeprowadzana jest obecnie analiza rozbieżności w celu 
włączenia tych modułów do systemów współpracy (SYGMA, e-zamówienia).
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 2
Trwa obecnie ujednolicanie kodów danych CRIS.
Komisja przeprowadza obecnie przegląd procesu zarządzania regionalnymi danymi geograficznymi. Proces skła -
dający się z trzech etapów jest obecnie poddawany przeglądowi, aby umożliwić kodowanie stref geograficznych 
jedynie na poziomie państwa (a nie na poziomie regionów) w celu automatycznego odłączenia strefy odbiorcy DAC 
od strefy beneficjenta oraz w celu zapewnienia spójności w kodowaniu danych dotyczących lokalizacji działania.
Komisja prowadzi również przegląd listy domen i połączy tę ograniczoną listę z liniami budżetowymi wykorzysty -
wanymi obecnie przez różne służby Komisji w ramach CRIS.
Ponadto racjonalizacja CRIS w kwietniu 2016 r. prowadzi do faktycznej racjonalizacji kodów (przy użyciu kodów 
ABAC).
Odpowiedzi Komisji na zalecenia Trybunału 4
Komisja uznaje, że status realizacji osiągnął poziom „w pełni zrealizowane”.
W dniu 21 października 2014 r. Komisja podpisała szczególną umowę (odniesienie nr 84). W ramach tej oceny pod -
kreślono aspekty dotyczące ochrony, podatność Komisji na zagrożenia oraz określono działania łagodzące. W dniu 
18 grudnia 2014 r. dostarczono sprawozdanie specjalne ukierunkowane na bezpieczeństwo danych osobowych 
i danych finansowych. W dniu 30 września 2015 r. dostarczono pełne sprawozdanie z oceny bezpieczeństwa.

JAK OTRZYMAĆ PUBLIKACJE UE
Publikacje bezpłatne:
  jeden egzemplarz:  
w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
  kilka egzemplarzy (lub mapy, plakaty):  
w przedstawicielstwach Unii Europejskiej (http://ec.europa.eu/represent_pl.htm)  
w delegaturach Unii Europejskiej w krajach poza UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_pl.htm)  
kontaktując się z Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_pl.htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 11 (numer bezpłatny w całej UE) (*).
(*)  Informacje są udzielane nieodpłatnie, większość połączeń również jest bezpłatna (niektórzy operatorzy,  
hotele lub telefony publiczne mogą naliczać opłaty).
Publikacje płatne:
 w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
Monitorowanie działań następczych podejmowanych 
w związku z publikowanymi przez Trybunał 
sprawozdaniami specjalnymi jest nieodzownym 
elementem cyklu rozliczalności i pomaga motywować 
Komisję i państwa członkowskie do skutecznego 
realizowania zaleceń. W niniejszym sprawozdaniu 
przedstawiono wyniki czwartego przeglądu, w ramach 
którego Trybunał zbadał działania następcze 
podejmowane przez Komisję. Przegląd przeprowadzono 
na podstawie próby złożonej z 44 zaleceń zawartych 
w ośmiu sprawozdaniach specjalnych, które Trybunał 
opublikował w latach 2009–2012. W wyniku przeglądu 
wykazano, że Komisja zrealizowała w pełni lub 
w przeważającej mierze 89% zaleceń Trybunału, 
8% – częściowo, natomiast 3% nie zrealizowała.
Ponadto Trybunał zaleca, by Komisja wprowadziła 
usprawnienia w sposobie prowadzenia działań 
następczych.