[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 6.6.2007

KOM(2007)286 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

„LEPSZE STANOWIENIE PRAWA 2006” zgodnie z art. 9 Protokołu w sprawie stosowania zasady pomocniczości i proporcjonalności (XIV sprawozdanie)

{SEC(2007)737}

SPRAWOZDANIE KOMISJI

„LEPSZE STANOWIENIE PRAWA 2006” zgodnie z art. 9 Protokołu w sprawie stosowania zasady pomocniczości i proporcjonalności (XIV sprawozdanie)

Niniejsze sprawozdanie stanowi XIV roczny przegląd stosowania zasady pomocniczości i proporcjonalności. Obejmuje ono także postęp w zakresie poprawy otoczenia regulacyjnego Unii Europejskiej[1].

1. LEPSZE STANOWIENIE PRAWA

Dobrze przemyślane, jasne, zrozumiałe i jak najprostsze otoczenie regulacyjne ma kluczowe znaczenie dla ochrony dobrobytu obywateli, zdrowia publicznego i środowiska. Zapewnia również opartą na sprawiedliwych zasadach funkcjonowania rynku, gdzie europejskie przedsiębiorstwa mogą ze sobą skutecznie konkurować i zwiększać innowacyjność swoich produktów. Program lepszego stanowienia prawa jest narzędziem służącym osiągnięciu tego celu zarówno na płaszczyźnie unijnej, jak i krajowej, dzięki wspólnemu wysiłkowi instytucji UE i państw członkowskich oraz w sposób zapewniający maksimum korzyści dla porządku publicznego przy minimum kosztów, jakie gospodarka unijna ponosi w wyniku stosowania uregulowań prawnych.

Główne cele i działania na rzecz lepszych uregulowań prawnych instytucji UE zostały określone w Planie działania Komisji w zakresie lepszego stanowienia prawa, zmienionym w marcu 2005 r.[2], a także w Międzyinstytucjonalnym porozumieniu (IIA) w sprawie lepszych praktyk prawodawczych podpisanym przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w grudniu 2003 r.[3]

W listopadzie 2006 r. Komisja przedstawiła strategiczny przegląd programu lepszego stanowienia prawa[4]. Wskazano w nim osiągnięte do tej pory istotne i obiecujących postępy, jak również główne wyzwania, jakim instytucje unijne i państwa członkowskie będą musiały sprostać, aby program lepszego stanowienia prawa przyniósł rzeczywiste długotrwałe i pozytywne skutki dla gospodarki i obywateli. Do najważniejszych wyzwań zaliczono podniesienie jakości ocen wpływu oraz szersze stosowanie tego instrumentu podczas przygotowania i przyjmowania aktów prawnych, postęp w dziedzinie pomiaru kosztów administracyjnych oraz likwidację niepotrzebnych obciążeń w prawie europejskim i ustawodawstwie krajowym, kontynuację i jednoczesną intensyfikację prac dla realizacji ambitnego programu unowocześnienia i uproszczenia zbioru aktów prawnych, kontynuację przeglądu oraz ewentualne wycofanie wniosków oczekujących na rozpatrzenie, tak by te zatwierdzane przez Radę i Parlament były aktualne i zgodne z priorytetami Komisji, rozwijanie konstruktywnego dialogu pomiędzy wszystkimi organami regulacyjnymi na poziomie unijnym i krajowym oraz podmiotami zainteresowanymi przebiegiem procesu prawodawczego.

1.1. Działania podejmowane przez Komisję

Na Komisji jako inicjatorze procesu prawodawczego spoczywa szczególny obowiązek osiągnięcia celów programu lepszego stanowienia prawa na trzech etapach: przygotowania, kontroli i wdrożenia przepisów. Komisja objęła przewodnictwo w dziedzinie realizacji tego programu, co 2006 r. przejawiało się tym, iż:

- przeprowadziła 67 ocen wpływu, rozpoczęła zewnętrzną ewaluację systemu oceniania wpływu oraz ustanowiła Radę ds. Oceny Wpływu, niezależny organ działający na rzecz wspierania jakości i kontroli ocen wpływu przygotowywanych przez służby Komisji;

- kontynuowała wdrażanie programu upraszczania prawa, sporządziła raport z jego dotychczasowego wykonania i dodała do niego 40 nowych punktów[5], a także włączyła punkty dotyczące upraszczania prawa do swojego programu legislacyjnego i programu prac na 2007 r.[6];

- włączyła standardowy model kosztów UE służący do obliczania kosztów administracyjnych do wytycznych w sprawie oceny wpływu oraz rozpoczęła ambitny plan zmniejszania obciążeń administracyjnych Unii;

- zakończyła przegląd wniosków oczekujących na rozpatrzenie jeszcze z czasów poprzednich kadencji Komisji oraz powróciła do programu kodyfikacji i uchylania przepisów nieaktualnych.

Wiele z powyższych działań wzajemnie się uzupełnia, dzięki czemu program lepszego stosowania prawa zachowuje spójność. I tak np. metodologia wykonywania ocen wpływu obejmuje sposób obliczania kosztów administracyjnych, zaś wnioski z zakresu uproszczenia prawa zawarte w programie legislacyjnym i programie prac Komisji na 2007 r. podlegają ocenie wpływu, w której z kolei korzysta się z konsultacji z zainteresowanymi stronami.

1.1.1. Konsultacje z zainteresowanymi stronami

W 2006 r. liczba przeprowadzonych przez Komisję konsultacji znacznie wzrosła w porównaniu z rokiem poprzednim, odnotowano 217 komunikatów nielegislacyjnych (+28 w porównaniu z 2004 r.) oraz 129 konsultacji internetowych (+23) za pośrednictwem portalu Your Voice in Europe („Twój głos w Europie”)[7].

W związku z europejską inicjatywą na rzecz przejrzystości[8] Komisja przeprowadziła otwarte konsultacje społeczne dotyczące minimalnych standardów konsultacji z zainteresowanymi stronami[9], które wykazały, że zainteresowane strony ogólnie pozytywnie oceniły sposób przeprowadzenia przez Komisję konsultacji[10]. Zgłoszono potrzebę dalszych usprawnień w przekazywaniu ogólnych informacji zwrotnych w odpowiedzi na opinie wyrażane podczas konsultacji, bardziej zrównoważonego składu uczestników konsultacji ukierunkowanych oraz dotrzymywania minimalnych terminów. Spełnianie minimalnych standardów konsultacji wpływa wprawdzie na zwiększenie obciążenia służb Komisji, ale jednocześnie wnosi wartość dodaną do ostatecznych wersji inicjatyw. Spełnianie minimalnych standardów konsultacji wpływa wprawdzie na zwiększenie obciążenia służb Komisji, ale jednocześnie wnosi wartość dodaną do ostatecznych wersji inicjatyw.

1.1.2. Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej

Komisja będzie kontynuować prace zgodnie z zasadami i standardami dotyczącymi gromadzenia i wykorzystania porad ekspertów zewnętrznych[11]. W szczególności zamierza promować częstsze korzystanie z SINAPSE (informacje naukowe dla wspierania polityki w Europie), systemu wymiany informacji pomiędzy ekspertami oraz osobami określającymi kierunki polityki UE[12]. Faza wstępna projektu przyniosła obiecujące rezultaty, dlatego będzie on wdrożony w 2007 r. Nowe formy rządzenia oraz coraz większa złożoność wielu kwestii politycznych wymuszają uzupełnienie tradycyjnych systemów doradztwa o szybkie, ogólnoeuropejskie konsultacje naukowców/ekspertów oraz bardziej wydajną komunikację pomiędzy ekspertami z całej Europy i spoza niej. Dalszy rozwój bardziej powszechne korzystanie z e-sieci SINAPSE może pomóc osiągnąć ten cel.

1.1.3. Ocena wpływu

W 2006 r. służby Komisji przygotowały 67 ocen wpływu na które, zgodnie z wymogiem obowiązującym od 2005 r., składały się oceny wpływu wszystkich ważniejszych inicjatyw legislacyjnych oraz nadających kierunek politykom unijnym zawartych w programie legislacyjnym i programie prac Komisji, jak również „nieobowiązkowe” oceny wpływu innych inicjatyw, które mogłyby mieć istotne znaczenie. Jak pokazuje doświadczenie, w coraz większej liczbie przypadków ocena wpływu w istotny sposób zmienia koncepcję aktu prawnego lub jego charakter, a nawet prowadzi do rezygnacji z dalszych prac nad wnioskiem[13]. Ponadto poprzez włączenie do wytycznych w sprawie oceny wpływu metodologii obliczania kosztów administracyjnych Komisja usprawniła stosowanie zintegrowanej oceny wpływu pod względem gospodarczym, społecznym i ekologicznym[14].

W celu dalszego podnoszenia ogólnej jakości ocen wpływu także w praktyce przewodniczący Komisji ustanowił Radę ds. Oceny Wpływu, która podlega mu bezpośrednio i jest niezależna od pozostałych służb Komisji. Rada weryfikuje projekty ocen wpływu i sporządza opinie dotyczące ich jakości, zapewniając w razie konieczności doradztwo i wsparcie.

W następstwie zewnętrznej ewaluacji systemu oceny wpływu, która rozpoczęła się w 2006 r. i zakończyła na wiosnę 2007 r., zostaną najprawdopodobniej wprowadzone kolejne środki służące poprawie ogólnej koncepcji oraz podniesieniu jakości ocen wpływu Komisji.

1.1.4. Dobór środków (samoregulacja i współregulacja)

W trakcie przygotowywania wniosków Komisja sprawdza, czy celów Traktatu nie da się osiągnąć lepiej przy pomocy metod alternatywnych wobec „klasycznej” regulacji[15]. W wyniku wspólnych prac Komisji i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) powstała baza danych unijnych środków samoregulacji i współregulacji, która ma zachęcić do stosowania alternatywnych instrumentów regulacyjnych[16]. Baza ta umożliwia łatwiejszą wymianę informacji oraz określenie najlepszych praktyk związanych z inicjatywami samo- i współregulacji o wymiarze unijnym (tj. angażujących więcej niż jedno państwo członkowskie). Jej głównym zadaniem jest zachęcenie zainteresowanych podmiotów prywatnych do wprowadzenia lub usprawnienia systemu samoregulacji oraz udzielenie im stosownego wsparcia; baza może również stanowić pomocne źródło informacji dla prawodawców odpowiadających za projekty aktów prawnych w zakresie współregulacji. Jednocześnie w ramach ocen wpływu Komisja przeprowadziła z konsultacje z zainteresowanymi stronami, rozmowy w ramach okrągłego stołu oraz badania dotyczące właściwego stosowania metod samo- i współregulacji[17].

Na poziomie sektorowym w 2006 r. ustanowiono szereg ważnych mechanizmów samo- i współregulacji. Komisja zachęca do tworzenia szczegółowych kodeksów postępowania na poziomie wspólnotowym i krajowym. Przyjęto również kilka aktów prawnych, które zakładały w większym zakresie współtworzenie prawa z zainteresowanymi stronami[18]. Jednakże w 2006 r. pojawiło się również kilka wniosków od przedstawicieli przemysłu, aby praktyki samoregulacji przekształcić w systemy współregulacji, a nawet ująć je w klasyczne ramy prawne[19]. Intensywnie promując alternatywne metody regulacji, Komisja bierze jednocześnie pod uwagę, że w wielu przypadkach tradycyjne akty prawne pozostają najprostszym sposobem osiągnięcia unijnych celów oraz zagwarantowania uczestnikom rynku oraz obywatelom pewności prawa.

1.1.5. Minimalizacja kosztów administracyjnych zgodnie z prawem Unii Europejskiej

Na podstawie prac przygotowawczych przeprowadzonych w 2005 r. Komisja wprowadziła wspólną metodologię oceny kosztów administracyjnych (proponowanego) prawa. Standardowy model kosztów UE został wykorzystany do kilku ocen wpływu sporządzonych i/lub ukończonych od marca 2006 r. Komisja będzie kontynuować starania zmierzające do tego, by stosowane przez nią metody oraz metody stosowane przez państwa członkowskie były w jak największym stopniu zbieżne.

W strategicznym przeglądzie programu lepszego stanowienia prawa oraz w odnośnych dokumentach dotyczących „Pomiaru kosztów administracyjnych oraz redukcji obciążeń administracyjnych w Unii Europejskiej” z listopada 2006 r.[20] Komisja przedstawiła bardzo ambitny plan zmniejszania kosztów administracyjnych na rok 2007, zachęcając Radę do ustanowienia wspólnego celu, jakim byłaby łączna redukcja kosztów UE i państw członkowskich o 25% do roku 2012. W pierwszym etapie Komisja zamierza rozpocząć zakrojony na szeroką skalę pomiar obciążeń administracyjnych w wybranych sektorach priorytetowych, a także przedstawić szereg przyspieszonych działań, które mają wykazać, w jaki sposób można obniżać obciążenia administracyjne bez naruszenia nadrzędnych celów politycznych omawianych przepisów.

1.1.6. Przegląd i wycofywanie wniosków oczekujących na rozpatrzenie

Komisja regularnie kontroluje wnioski legislacyjne, które oczekują na rozpatrzenie przez prawodawcę pod względem ich ważności i aktualności. Stanowi to część jej starań na rzecz lepszego stanowienia prawa. W 2006 r. Komisja ukończyła przegląd wszystkich wniosków oczekujących na rozpatrzenie, a przyjętych w trakcie poprzednich kadencji Komisji. W 2005 r. dokonano przeglądu 183 wniosków oczekujących na rozpatrzenie przed rokiem 2004 r., w wyniku którego 68 wniosków zostało w roku 2006 wycofanych. W tym samym roku Komisja dokonała przeglądu ponad 80 dalszych wniosków oczekujących na rozpatrzenie, które zostały przyjęte w roku 2004 przed rozpoczęciem obecnej kadencji Komisji, czyli przed 22 listopada 2004 r. Zadecydowała wówczas o wycofaniu kolejnych 10 wniosków. Wnioski te zostały załączone do programu legislacyjnego i programu prac Komisji na 2007 r.[21] Zgodnie z art. 32 Porozumienia ramowego dotyczącego stosunków pomiędzy Parlamentem Europejskim a Komisją (maj 2005 r.) Komisja informuje Parlament o swym zamiarze wycofania niniejszych wniosków; wycofanie takie staje się faktem z dniem publikacji stosownej decyzji w Dzienniku Urzędowym.

Komisja zaleca każdej kolejno wybranej Komisji przeprowadzenie podobnej procedury w ciągu pierwszych kilku miesięcy od rozpoczęcia kadencji, aby sprawdzić, czy wcześniej przyjęte wnioski odpowiadają nadal priorytetom Komisji, oraz potwierdzić odpowiedzialność polityczną za te wnioski.

1.1.7. Uproszczenie i uaktualnianie wspólnotowego dorobku prawnego

W ramach zaprezentowanego w październiku 2005 r. trzyletniego programu uproszczenia otoczenia regulacyjnego[22] Komisja przyjęła w 2006 r. 27 punktów przewidzianych na ten rok oraz 6 punktów przeniesionych z roku 2005. Przyjęcie kolejnych 23 inicjatyw przewidzianych w 2006 r. zostało przeniesione na 2007 r., aby umożliwić bardziej szczegółową analizę wniosków.

W ramach strategicznego przeglądu programu lepszego stanowienia prawa Komisja zaprezentowała w listopadzie 2006 r. pierwsze sprawozdanie z postępów w realizacji strategii upraszczania otoczenia regulacyjnego[23] oraz przedstawiła 43 nowe inicjatywy, które mają usprawnić wykonanie ambitnego programu uproszczenia prawa na lata 2006–2009. W programie legislacyjnym i programie prac Komisji na rok 2007 po raz pierwszy zawarto 47 znaczących inicjatyw prowadzących do pożądanych uproszczeń. Sprawozdanie przedstawia ponadto uaktualniony plan ukończenia kodyfikacji zbioru aktów prawnych do roku 2008.

Jednakże skuteczne i terminowe wykonanie programu uproszczenia prawa wymaga starannych konsultacji z zainteresowanymi stronami, oceny możliwego wpływu danych inicjatyw oraz współodpowiedzialności wspólnotowych i krajowych organów prawodawczych. Na poziomie unijnym należy dążyć do dialogu międzyinstytucjonalnego, który umożliwia szybsze przyjmowanie kolejnych punktów programu upraszczania prawa. Natomiast na poziomie państw członkowskich istnieje potrzeba opracowania krajowych programów upraszczania prawa, bez nich bowiem w obliczu nadmiaru procedur krajowych, które nie zostały odpowiednio dopasowane, pozytywne skutki upraszczania prawa unijnego mogą zostać zaprzepaszczone.

1.1.8. Kontrola stosowania przepisów prawa unijnego

Istotnym czynnikiem w osiąganiu celów lepszego stanowienia prawa jest poprawne stosowanie prawa unijnego. Uproszczenie i podniesienie jakości środowiska regulacyjnego może przynieść oczekiwane korzyści dla gospodarki i obywateli tylko wówczas, jeśli transpozycja prawa unijnego w państwach członkowskich będzie szybka i poprawna[24]. W celu uniknięcia luk przy transpozycji prawa (które mogą prowadzić do jego naruszenia) wytyczne dotyczące oceny wpływu nakładają na służby Komisji obowiązek uwzględnienia potencjalnych trudności w transpozycji prawa już na etapie przygotowywania projektów aktów prawnych. Ponadto Komisja we współpracy z państwami członkowskimi prowadzi prace nad dostosowaniem metod kontroli. Obejmują one m.in. przygotowanie tabel korelacji w jasny sposób zestawiających przepisy w dyrektywach z regulacjami krajowymi, a także pełne wdrożenie systemu elektronicznych zgłoszeń krajowych środków transpozycji. System ten funkcjonuje we wszystkich państwach członkowskich od początku 2006 r. Komisja podejmowała w 2006 r. różne inicjatywy celem upowszechnienia jego stosowania.

1.2. Działania podjęte przez instytucje UE, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny oraz Komitet Regionów

Program lepszego stanowienia prawa i jego wdrożenie stanowiły w 2006 r. priorytet dla wszystkich instytucji. Szczególną aktywność w tym względzie – oprócz Komisji – wykazał Parlament Europejski. W kwietniu odbył dyskusję plenarną, a w maju 2006 r. przyjął pakiet pięciu uchwał dotyczących programu lepszego stanowienia prawa, które zawierają szereg propozycji działań i ulepszeń istniejących mechanizmów i procedur. Propozycje te były głównie skierowane do Komisji, ale również do Rady i państw członkowskich.

W odpowiedzi na wezwanie Parlamentu Europejskiego do przeprowadzenia wzmocnionej kontroli jakości ocen wpływów Komisji przewodniczący Komisji ogłosił zamiar ustanowienia niezależnej kontroli jakości, która miała podlegać jego osobistemu zwierzchnictwu. Doprowadziło to do powstania w listopadzie 2006 r. Rady ds. Oceny Wpływu.

W tym samym roku Parlament Europejski udzielił politycznego wsparcia[25] międzyinstytucjonalnemu „porozumieniu w sprawie wspólnego podejścia do oceny wpływu”[26], które zostało wynegocjowane w listopadzie 2005 r. Była to odpowiedź na postanowienie Międzyinstytucjonalnego porozumienia w sprawie lepszych praktyk prawodawczych z 2003 r. oraz propozycja "kodeksu postępowania", wskazującego, w jaki sposób oceny wpływu Komisji powinny być wykorzystane w procesie prawodawczym, a także dotyczącego kwestii ocen wpływu merytorycznych poprawek PE i Rady.

Zarówno Parlament, jak i Rada, coraz częściej korzystają z ocen wpływu Komisji przy badaniu projektów Komisji. Potwierdza to znaczenie oceny wpływu jako narzędzia gwarantującego, że decyzje polityczne podejmowane są z uwzględnieniem najtrafniejszych przewidywań ich skutków politycznych. Podczas przewodnictwa Austrii Rada przygotowała wytyczne dla grup roboczych dotyczące postępowania związanego z ocenami wpływu w Radzie[27]. Parlament i jego komitety składają coraz więcej wniosków o przeprowadzenie studiów i badań dotyczących wpływu w związku z konkretnymi kwestiami[28] lub zmianami merytorycznymi do projektów Komisji[29]. Komitet Regionów wniósł o prowadzenie systematycznych konsultacji oraz o zaangażowanie lokalnych i regionalnych władz w prace Komisji nad oceną wpływu w trosce o to, by obciążenia finansowe i administracyjne związane z wdrażaniem prawa unijnego były proporcjonalne do celów, jakie przyświecają Unii w jej działaniach. W tym celu KR ustanowił w 2006 r. system kontroli pomocniczości[30] służący jako narzędzie wymiany informacji pomiędzy europejskimi podmiotami terytorialnymi odnośnie do projektów Komisji, które będą miały wpływ na władze lokalne i regionalne oraz dziedziny polityki, za które te ponoszą odpowiedzialność. W 2006 r. Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny przyjął sporządzone z własnej inicjatywy sprawozdanie dotyczące unijnych i krajowych praktyk administracyjnych, a Centrum Monitorowania Jednolitego Rynku rozpoczęło pracę nad włączeniem do ocen wpływu Komisji aspektów związanych ze zmianami na płaszczyźnie społecznej. Wyniki prac zostaną najprawdopodobniej opublikowane w 2007 r.

2. STOSOWANIE ZASAD POMOCNICZOśCI I PROPORCJONALNOśCI

Komisja kontynuowała wysiłki na rzecz bardziej skutecznego wyjaśniania, w jaki sposób zaproponowane środki zgodne są z obydwiema zasadami, poprzez oceny wpływu i uzasadnienia towarzyszące wnioskom legislacyjnym[31]. W maju 2006 r. postanowiła przekazać nowe wnioski legislacyjne oraz dokumenty legislacyjne bezpośrednio parlamentom krajowym, zachęcając je tym samym do przedstawiania swoich uwag, które pozwolą na ulepszenie procesu opracowywania strategii politycznych[32]. W czerwcu 2006 r. Rada Europejska przychylnie ustosunkowała się do powyższej inicjatywy. Szefowie państw i rządów zwrócili się do Komisji o należyte uwzględnienie uwag parlamentów krajowych, w szczególności dotyczących zasad pomocniczości i proporcjonalności.

Podobnie jak w latach poprzednich Parlament Europejski i Rada wprowadziły stosunkowo niewiele zmian do wniosków legislacyjnych Komisji odnoszących się bezpośrednio do zasad pomocniczości i proporcjonalności[33]. W zdecydowanej większości opinii Komitet Regionów (KR) i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny nie miały uwag krytycznych odnośnie do stosowania zasady pomocniczości. Nieco częściej podnoszono kwestie problemów związanych z zastosowaniem zasady proporcjonalności. Dwa badania przeprowadzone w ramach systemu kontroli subsydiarności KR[34]potwierdziły występowanie trudności w tym względzie. Parlamenty krajowe nadesłały kilka opinii, w których zwróciły się do Komisji o wyjaśnienie lub poparcie argumentów bardziej szczegółowymi danymi. W nielicznych przypadkach stwierdzono, że wnioski przekazane przez Komisję były pod pewnymi względami sprzeczne z powyższymi zasadami. Komisja udziela odpowiedzi każdemu korespondentowi oddzielnie.

Rozbieżności w opiniach podkreślają konieczność jednakowej interpretacji warunków określonych wspomnianymi zasadami zgodnie z ich definicją zawartą w Traktatach. Komisja ma nadzieję, że przedstawienie standardowego zestawu pytań używanego podczas sporządzania uzasadnień towarzyszących wnioskom legislacyjnym Komisji przyczyni się do lepszego rozumienia tychże warunków[35]. Zbieżna interpretacja pomoże pomóc w uniknięciu nieporozumień np. w związku z zasadą „przekazania kompetencji” i niejasności, które czasami sprawiają wrażenie naruszenia zasady pomocniczości.

W odniesieniu do kontroli sądowej ex-post w 2006 r. Sąd Pierwszej Instancji Wspólnot Europejskich powołał się na zasadę pomocniczości w dwóch orzeczeniach, potwierdzając dotychczasowe orzecznictwo w tej sprawie. W żadnej ze spraw nie stwierdził jednak naruszenia zasady pomocniczości.[36] Do dnia 31 grudnia 2006 r. orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Sądu Pierwszej Instancji nie zawierało wyroku stwierdzającego naruszenie zasady pomocniczości lub uznającego, że nie uzasadniono dostatecznie dobrze zgodności z tą zasadą.

W kilku wyrokach analizowano możliwość naruszenia zasady proporcjonalności; w niektórych sprawach wycofano częściowo lub w całości środki podjęte przez Wspólnotę. Jako przykład może posłużyć tu sprawa C-310/04 Hiszpania przeciwko Radzie, dotycząca rozporządzenia Rady zmieniającego system wsparcia w odniesieniu do bawełny. Trybunał orzekł, że brakuje „podstawowych informacji, które należało uwzględnić jako podstawę zaskarżonych środków przewidzianych w akcie prawnym i od których zależało wykonanie uprawnień [instytucji UE]”[37]. Stwierdził, że zasada proporcjonalności została naruszona, i unieważnił zaskarżony akt.

ZAŁĄCZNIK: Wnioski legislacyjne Komisji, dokumenty konsultacyjne i sprawozdania:

[pic]

ang: Number of Commission legislative proposals. Situation at 31/12/2006

pol: Liczba wniosków legislacyjnych Komisji. Stan na dzień 31 grudnia 2006 r.

ang.: Number of proposals for Regulations, Directives, Decisions and Recommendations (Source for 1990-2001: Eur-Lex; source for 2002-2006: Prelex)

pol.: Liczba wniosków rozporządzeń, dyrektyw, decyzji i zaleceń (źródło z lat 1990-2001: Eur-Lex; źródło z 2002-2006: Prelex)

[pic]

EN: Consultation documents and reports (1993-2006)

PL: Dokumenty konsultacje i sprawozdania (1993-2006)

EN: reports

PL: sprawozdania

EN: communications

PL: komunikaty

EN: green papers

PL: zielone księgi

EN: white papers

PL: białe księgi

[1] Obowiązek przedstawienia przez Komisję Radzie Europejskiej i Parlamentowi Europejskiemu rocznego sprawozdania dotyczącego stosowania zasad pomocniczości i proporcjonalności został ustalony na spotkaniu Rady Europejskiej w Edynburgu w grudniu 1992 r. Obowiązek ten został włączony do protokołu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE) w ramach zmian wprowadzonych Traktatem z Amsterdamu z 1997 r. Od 1995 r. sprawozdanie to obejmowało również środki przyjęte w celu poprawy jakości i dostępności prawodawstwa (w odniesieniu do poprzedniego sprawozdania zob. COM(2005) 98 oraz SEC(2005) 364). Niektóre elementy przyczyniające się do poprawy otoczenia regulacyjnego zostały bardziej szczegółowe omówione w 3 sprawozdaniu w sprawie europejskiego systemu rządów ( 3rd Report on European governance ) (2004-2005) (zob. http://www.europa.eu.int/comm/governance/index_fr.htm).

[2] „Poprawa otoczenia regulacyjnego w dziedzinie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Unii Europejskiej” COM(2005) 97, marzec 2005 r., zwany później „planem działania”. Komunikat ten aktualizuje i uzupełnia plan działania ustalony w 2002 r. („Uproszczenie i podniesienie jakości środowiska regulacyjnego”, COM(2002) 278 z dnia 5 czerwca 2002 r.). Plan działania stanowi kontynuację białej księgi w sprawie sprawowania rządów w Europie (COM(2001) 727 z dnia 25 czerwca 2001 r.).

[3] Dz.U. C z 31.12.2003, str. 1.

[4] COM (2006) 689 wersja ostateczna.

[5] „Pierwsze sprawozdanie z postępów w realizacji strategii upraszczania środowiska regulacyjnego”, COM (2006) 690.

[6] COM (2006) 629.

[7] http://ec.europa.eu/yourvoice/

[8] Więcej informacji w zielonej księdze w sprawie europejskiej inicjatywy na rzecz przejrzystości: COM(2006) 194.

[9] Standardy te zostały wprowadzone w 2003 r. (COM(2002) 704 z dnia 11 grudnia 2002).

[10] Komisja otrzymała ponad 100 odpowiedzi w związku z konsultacjami, które następnie opublikowała na stronie internetowej pod adresem: http://ec.europa.eu/comm/eti/contributions.htm

[11] COM (2002) 713 z dnia 11 grudnia 2002 r.

[12] http://europa.eu.int/sinapse.

[13] Przykłady takich wniosków znajdują się w załączniku do niniejszego sprawozdania, pkt 2.1.3, przypisy 18-20.

[14] SEC (2005) 791.

[15] Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi oceny Komisja, przygotowując ocenę wpływu, musi sprawdzić możliwości zastosowania alternatywnych instrumentów prawnych.

[16] http://www.eesc.europa.eu/smo/prism/presentation/index.asp.

[17] Zob. np. „Samoregulacja branży reklamowej w UE: sprawozdanie z zagadnień poruszonych przez zainteresowane strony”, lipiec 2006 r.

(http://ec.europa.eu/consumers/overview/report_advertising_en.pdf); „Praktyki samo- i współregulacji w Unii Europejskiej”, październik 2006 r.,

(http://europa_eu.staging.entr.cec.eu.int/enterprise/regulation/better_regulation/docs/simplification/Final-report-SCR2.pdf); lub „Analizę dotyczącą środków współregulacji w sektorze mediów” na stronie internetowej http://ec.europa.eu/comm/avpolicy/info_centre/library/studies/index_en.htm#finalised .

[18] Przykłady takich wniosków znajdują się w załączniku do niniejszego sprawozdania, pkt 2.1.4.

[19] Np. European Fruit Juice Association (Europejskie Stowarzyszenie Producentów Soków Owocowych) złożyło wniosek o włączenie do prawa unijnego normy dotyczącej soków owocowych, która była dotychczas uregulowana w dobrowolnym kodeksie postępowania członków Stowarzyszenia, co poskutkowało przyjęciem, a następnie wprowadzeniem w życie dyrektywy Rady 2001/112.

[20] COM(2006) 691.

[21] Załącznik 4 do dokumentu COM(2006) 629 z 24.10.2006.

[22] COM(2005) 535.

[23] COM(2006) 690.

[24] Zob. roczne sprawozdanie Komisji z kontroli stosowania prawa wspólnotowego (2005), COM(2006)416.

[25] Rada oraz Komisja udzieliły już stosownego wsparcia pod koniec 2005 r.

[26] Dokument Rady nr 14901/05.

[27] Dokument Rady 9382/06 z 15.5.2006.

[28] Np. wnosząc o włączenie do ocen wpływu Komisji aspektów związanych ze zmianami na płaszczyźnie społecznej.

[29] Np. analiza wpływu przeprowadzona przez Komisję ENVI w związku ze zmianami do projektu dyrektywy w sprawie jakości powietrza.

[30] http://www.cor.europa.eu/en/activities/sub_mon.htm.

[31] W grudniu 2003 r. Komisja postanowiła przyjąć standardowy format uzasadnienia towarzyszącego wnioskom legislacyjnym, aby poprawić jego strukturę i treść; zob. C(2003)4555, dokument przyjęty przez Komisję dnia 13 grudnia 2003 r.

[32] „Plan osiągnięcia wyników dla Europy z myślą o obywatelach”, COM(2006) 211.

[33] Np. w 2006 r. Parlament odniósł się bezpośrednio do zasad pomocniczości i proporcjonalności w 11 sprawozdaniach legislacyjnych oraz w 3 opiniach przyjętych z własnej inicjatywy.

[34] KR przeprowadził badania dotyczące wniosku dotyczącego zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia europejskich ram kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie (COM(2006) 479) oraz komunikatu „Skuteczność i równy dostęp do europejskich systemów kształcenia i szkolenia” (COM(2006)481). KR opublikuje wyniki w 2007 r.

[35] Zob. Załącznik 3 dokumentu roboczego służb Komisji dołączony do niniejszego komunikatu.

[36] Zob. sprawa T-168/01 GlaxoSmithKline Services przeciwko Komisji, orzeczenie z dnia 27 września 2006 r., dotychczas niepublikowane, pkt 196 i nast. oraz sprawa T-253/02 Chafiq Ayadi przeciwko Radzie, orzeczenie z dnia 12 lipca 2006 r., dotychczas niepublikowane, pkt 105 i nast. (apelacja w toku, sprawa C-403/06P).

[37] Wyrok z dnia 7 września 2006 r., pkt 123.