PL    PL PL 
PL 1   PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 16.7.2008 
SEK(2008) 2125 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Dokument towarzysz ący 
 
KOMUNIKATOWI KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, 
EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO ORAZ 
KOMITETU REGIONÓW 
 
Zamówienia publiczne na rzecz poprawy stanu środowiska 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
{KOM(2008) 400 wersja ostateczna} 
{SEK(2008) 2124} {SEK(2008) 2126} 
PL 2   PL STRESZCZENIE 
Obecny poziom konsumpcji w UE powoduje szkody w środowisku w tempie, którego nie 
można utrzyma ć. Jeżeli konsumpcja na ca łym świecie b ędzie się rozwija ć według 
dotychczasowych wzorców, wykor zystanie zasobów globalnych mo że wzrosnąć czterokrotnie 
w ciągu najbli ższych 20 lat. Konieczne jest zate m wspieranie szybszego rozwoju i 
upowszechnienia si ę produktów korzystnych dla środowiska. 
Instytucje publiczne wydaj ą rocznie kwot ę równą 16% PKB UE, w szczególno ści w sektorach 
o stosunkowo wysokim oddzia ływaniu na środowisko, a zarazem o znacznych mo żliwościach 
poprawy (transport, budynki i ic h instalacje…). Dla przyk ładu, na budynki przypada oko ło 
40% końcowego zu życia energii w Europie. W wi ększości instytucji pub licznych prace 
budowlane i remontowe oraz bie żące koszty utrzymania budynków stanowi ą główną część 
rocznych wydatków, przekraczaj ącą w niektórych przy padkach 50 %. Dzi ęki wykorzystaniu 
ekologicznych zamówie ń publicznych w realizacji tych robót stosowane by łyby surowsze 
normy środowiskowe, co pozwoli łoby powa żnie obniżyć zużycie energii w budynkach 
publicznych. 
Ekologiczne zamówienia publiczne (GPP) okre śla się jako proces, w ramach którego 
instytucje publiczne staraj ą się uzyskać towary, us ługi i roboty budowlane, których 
oddziaływanie na środowisko w trakcie ich cyklu życia jest ograniczone w porównaniu do 
towarów, us ług i robót budowlanych o identycznym przeznaczeniu, jakie zosta łyby 
zamówione w innym przypadku. Jest to proces promuj ący zakup produktów „ekologicznych”, 
chociaż niekoniecznie do niego prowadz ący, oraz w pe łni zgodny z przepisami UE w zakresie 
zamówień publicznych.  
Zakup produktów efektywnych pod wzgl ędem wykorzystania zasobów mo że przynie ść 
korzyści nabywcom oraz znacz ąco obniżyć koszty u żytkowników, nawet je żeli początkowy 
wydatek jest wy ższy. Przyk łady to sprz ęt biurowy, o świetlenie, pojazdy, czy te ż budynki.  
GPP nagradzaj ą ponadto firmy rozwijaj ące tego rodzaju towary, oraz dostarczaj ą bodźców dla 
dalszego rozwoju technologii, promuj ąc innowacje, które wspieraj ą gospodark ę UE. Rosn ący 
popyt prowadzi do osi ągnięcia korzy ści skali, pozwalaj ąc na wprowadzenie produktów na 
główne rynki. GPP mog ą stymulowa ć zwiększenie i przyspieszenie innowacji 
technologicznych lub prze łomów technologicznych, co os tatecznie prowadzi do obni żenia 
kosztów jednostkowych i masowej dost ępności na rynku.  
W przypadku gdy GPP prowadz ą do zakupu bardziej ekologi cznych produktów, zmniejszone 
oddziaływanie tych produktów na środowisko przyczynia si ę do osiągnięcia celów 
środowiskowych, co mo że być tańszym rozwi ązaniem ni ż inne dost ępne instrumenty polityki. 
Z uwagi na ten ogromny potencja ł ekologiczne zamówienia publiczne by ły w ostatnich latach 
przedmiotem rosn ącej uwagi politycznej, poczynaj ąc od komunikatu Komisji na temat 
zintegrowanej polityki produktowej  z 2003 r., w którym zalecono pa ństwom cz łonkowskim 
przyjęcie planów dzia łań w zakresie GPP. Zrównowa żone polityki w zakresie zamówie ń 
zainicjowano równie ż poza Europ ą, w krajach b ędących najwa żniejszymi partnerami 
handlowymi, takich jak Stany Zjednocz one, Japonia, Kanada, Australia, a w ślad za nimi w 
krajach szybko rozwijaj ących się, takich jak Chiny, Korea Po łudniowa, Tajlandia, Filipiny. 
Rada OECD ju ż w 2002 r. przyj ęła zalecenie w sprawie ekologicznych zamówie ń 
publicznych. W nast ępstwie zorganizowanego w Johannesburgu Światowego Szczytu w 
PL 3   PL sprawie Zrównowa żonego Rozwoju (wrzesie ń 2002), utworzono marrakeski zespó ł 
zadaniowy ds. zrównowa żonych zamówie ń w celu rozpowszechniania praktyk w zakresie 
zrównowa żonych (ekologicznych) zamówie ń publicznych, w szczególno ści w krajach 
rozwijających się. 
Niedawno, w przyj ętej w czerwcu 2006 r. odnowionej strategii zrównowa żonego rozwoju 
UE, przywódcy UE wyznaczyli cel w zakresie GPP dla ca łej UE, którym jest doprowadzenie 
do 2010 r. średniego poziomu unijnych ekologicznych zamówie ń publicznych dla UE do 
standardów osi ągniętych przez przoduj ące państwa członkowskie. 
Badania przeprowadzone w 2006 r. pokaza ły, że jedynie 7 pa ństw członkowskich korzysta ło 
z ekologicznych zamówie ń publicznych w znacz ącym zakresie, oraz że w pozosta łych 20 
państwach cz łonkowskich by ły one stosowane w stopniu znacznie mniejszym albo wcale.  
Dyrekcja Generalna ds. Środowiska Komisji Europejskiej przygotowa ła ocenę skutków jako 
podstawę dla przyj ęcia nowej inicjatywy w zakresie GPP, maj ącej na celu zwi ększenie ilo ści i 
jakości ekologicznych zamówie ń publicznych w UE. Ró żne warianty analizowane w świetle 
oceny skutków zosta ły przedyskutowane z zainteresowan ymi podmiotami na spotkaniu w 
dniu 25 czerwca 2007 r., a nast ępnie w drodze konsultacji pise mnych. O przekazanie uwag na 
temat różnych wariantów polityki poproszono równie ż członków Komitetu Doradczego ds. 
Zamówie ń Publicznych. 
Zidentyfikowano nast ępujące problemy utrudniaj ące szerokie przyj ęcie GPP: 
(1) brak świadomości wynikaj ących z tego korzy ści, błędne postrzeganie zakresu kosztów 
oraz brak wsparcia politycznego dla GPP 
(2) brak jasno ści prawnej 
(3) brak informacji i narz ędzi w zakresie GPP, nieodpowie dnie struktury szkoleniowe, 
brak wiedzy na temat obszarów prioryteto wych oraz brak prostych do stosowania 
kryteriów dotycz ących GPP 
(4) brak podobie ństwa mi ędzy procedurami i kryteriami dotycz ącymi GPP w 
poszczególnych krajach UE, którego rezultatem s ą zwiększone koszty 
administracyjne, w szczególno ści w przypadku M ŚP, oraz utrudnienia w realizacji 
rynku wewn ętrznego.  
Służby Komisji okre śliły szereg dzia łań i środków maj ących na celu zwi ększenie ilo ści i 
jakości ekologicznych zamówie ń publicznych w UE-27. Dzia łania te mo żna pogrupowa ć w 
ramach ró żnych wariantów polityki.  
Wariant 1  dotyczy „dzia łań rutynowych”: Komisja kontynuuje dostarczanie wytycznych na 
swojej stronie internetowej po święconej ekologicznym zamówieniom publicznym, w tym 
odpowiednich analiz i poradnika dotycz ącego GPP, oraz odbywa regularne spotkania z 
krajowymi ekspertami w dziedzinie G PP w celu wymiany najlepszych praktyk.  
Wariant 2  obejmuje pakiet środków wspieraj ących w zakresie dostarczenia wytycznych, 
sformułowania zalece ń oraz ustanowienia podstawy dla dzia łań mających na celu zwi ększenie 
i ulepszenie ekologicznych zamówie ń publicznych w UE, przy czym niektóre z tych środków 
wprowadza si ę w drodze komunikatu. Ten wariant pozwala odnie ść się do wszystkich 4 
problemów poprzez ró żne środki/dzia łania: 
PL 4   PL • wyznaczenie ogólnounijnego, dobrowolnego celu dotycz ącego GPP, obliczanego 
w oparciu o cel zawarty  w strategii zrównowa żonego rozwoju; 
• naświetlenie obecnie istniej ących wytycznych i zapewnienie dodatkowych 
wskazówek operacyjnych w zakresie GPP; 
• zapewnienie jasno ści prawnej w odniesieniu do niektórych kwestii; 
• określenie priorytetowych grup produktów i us ług oraz uruchomienie procesu 
zwiększonej wspó łpracy z pa ństwami cz łonkowskimi oraz stosownymi 
zainteresowanymi podmiotami w cel u ustanowienia (podstawowych i 
kompleksowych) wspólnych kryteriów dotycz ących GPP dla tych grup 
produktów;  
• wspieranie podnoszenia świadomości i szkole ń nt. ekologicznych zamówie ń 
publicznych poprzez rozpows zechnianie zestawu narz ędzi szkoleniowych w 
zakresie GPP, tworzenie platform wspó łpracy regionalnej i lokalnej oraz zalecanie 
wykorzystania GPP w realizacji projektów finansowanych przez UE; 
• określenie wska źników dotycz ących GPP oraz zapewnienie regularnego 
monitorowania i poró wnywania wyników. 
Wariant 3 obejmuje obowi ązkowe cele dotycz ące GPP, realizowane za pomoc ą instrumentu 
prawnego. Je żeli chodzi o cele, mo żna przewidzie ć różne alternatywne podwarianty: 
• obowiązkowe cele dotycz ące podstawowych ekologicznych zamówie ń 
publicznych  
• obowiązkowe cele dotycz ące ekologicznych zamówie ń publicznych opartych na 
rezultatach  
• obowiązkowe cele dotycz ące obliczania kosztów cyklu życia. 
Wariant 4 obejmuje wprowadzenie ró żnych form obowi ązkowych ekologicznych zamówie ń 
publicznych poprzez przyj ęcie nowego lub modyfikacj ę istniejącego instrumentu prawnego. 
Można tu przewidzie ć różne alternatywne podwarianty: 
• obowiązkowe ekologiczne zamówienia publiczne w prz ypadku pewnych 
rodzajów instytucji zamawiaj ących (administracja centralna) dokonuj ących 
zakupu niektórych rodzajów produktów lub us ług (do ustalenia); 
• obowiązkowe ekologiczne zamówienia publ iczne w przypadku wszystkich 
zamówień powyżej progów okre ślonych w dyrektywach w sprawie zamówie ń 
publicznych; 
• obowiązkowe wdro żenie systemu zarz ądzania środowiskowego w przypadku 
wszystkich zamówie ń na usługi i roboty budowlane powy żej określonych progów; 
• w stosownych przypadkach, obowi ązkowe wykorzystanie GPP w realizacji 
projektów finansowanych przez UE. 
PL 5   PL Wariant 5  obejmuje propozycj ę modyfikacji standardowych formularzy dotycz ących GPP, 
poprzez modyfikacj ę instrumentu prawnego, w celu u łatwienia monitorowania GPP, jako 
zasadniczego elementu ka żdej dobrowolnej lub obowi ązkowej polityki dotycz ącej GPP. 
Ocena skutków pokaza ła, że: 
W przypadku scenariusza przewiduj ącego „dzia łania rutynowe” (wariant 1) mo żna oczekiwa ć 
jedynie niewielkiej poprawy, poniewa ż zasadnicze problemy nie zostan ą odpowiednio 
potraktowane. Ponadto, wraz z post ępem w zakresie przyjmowania GPP, ró żnice wyst ępujące 
między praktykami poszczególnych pa ństw członkowskich mog ą powodowa ć zakłócenia 
rynku i dodatkowe koszty administracyjne dla dostawców, dostarczaj ąc jedynie bardzo 
ograniczonych zach ęt dla eko-innowacji. 
Wariant 2, przedstawiaj ący pakiet przewiduj ący wsparcie, wytyczne, zalecenia i dzia łania na 
rzecz zwi ększenia GPP, które zostan ą zrealizowane cz ęściowo w drodze komunikatu, jest w 
chwili obecnej rozwi ązaniem preferowanym. Jest to fakt ycznie wariant najbardziej skuteczny 
w odniesieniu do problemów zwi ązanych z brakiem informacji nt. kosztów i korzy ści, 
brakiem jasno ści prawnej oraz ogólnym brakiem zharmonizowanych informacji i narz ędzi w 
zakresie GPP.  
Jasno okre ślony cel, nawet o dobrowolnym charakterze, by łby politycznym motorem dla 
wzmożenia wysi łków państw członkowskich w dziedzinie GPP. Zach ęcałby on do 
ustanowienia i stosowania centralnyc h wytycznych w zakresie GPP, powi ązanych z 
wewnętrznymi celami oraz/lub instrukcjami politycznymi lub prawnymi skierowanymi do 
wybranych (lub wszystkich) instytucji regional nych i lokalnych. Istnie nie celu politycznego 
dostarczy łoby równie ż branży przemys łowej wskazówki co do prawdopodobnej tendencji 
popytowej na bardziej e kologiczne produkty w nadchodz ących dekadach, pozwalaj ąc jej na 
wczesne zareagowanie na ten now y popyt i zaplanowanie innowacji. 
Zapewnienie wytycznych oper acyjnych w zakresie GPP mo że pomóc pa ństwom 
członkowskim w budowie ich w łasnych strategii dotycz ących ekologicznych zamówie ń 
publicznych oraz zwi ększenia ich zakresu. Mo że to znacz ąco obniżyć koszty zwi ązane z 
ustanawianiem i wdra żaniem procesów dotycz ących GPP. Mo że równie ż prowadzi ć do 
wypracowania innych sposobów obni żania przez instytucje swoich kosztów oraz zwi ększania 
efektywno ści udzielanych przez nie ekologicznych zamówie ń publicznych. Przyk ładowo, 
wspólne zakupy ( łączenie dzia łań w zakresie udzielania zamówie ń przez dwie instytucje lub 
większą ich liczb ę) mogą umożliwiać osiągnięcie korzy ści skali poprzez agregacj ę popytu 
oraz obni żkę kosztów administracyjnych dzi ęki wymianie do świadczeń w zakresie kryteriów 
dotyczących GPP oraz nowych produktów dost ępnych na innych ni ż lokalne rynkach. 
Wytyczne dotycz ące włączania kosztu ca łego życia do kryteriów udzielenia zamówienia 
zachęcą także nabywców do stosowania GPP, poniewa ż pokażą, że w wielu przypadkach 
ekologiczne zamówienia publiczne oznaczaj ą po prostu efektywne udzielanie zamówie ń, 
pozwalające na oszcz ędności środków w d ługim okresie. 
Kontakty nawi ązane z zainteresowanymi podmiotami pokaza ły jasno, że pomimo przyj ęcia w 
2004 r. nowych dyrektyw w sprawie zamówie ń publicznych, które pozwalaj ą wyraźnie na 
włączanie kryteriów środowiskowych do procedur  przetargowych, nadal istnieje niepewno ść 
prawna. Pa ństwa członkowskie i instytucje zamawiaj ące podkre ślają potrzebę wyjaśnienia 
możliwości określania produktu, który zost anie zakupiony, poprzez odnie sienie do kryteriów 
środowiskowych zwi ązanych z procesem jego produkcji. Wyst ępuje także niepewno ść co do 
dowodów, których mo żna żądać od oferentów na wykazanie zgodno ści ze specyfikacjami 
PL 6   PL technicznymi lub kryteriami kwalifikacji.  Dostarczenie podstawowych kryteriów usun ęłoby 
jedną z największych przeszkód dla GPP, eliminuj ąc jeden z najwi ększych kosztów i źródło 
trudności dla praktyków. Zapewni łoby to wi ększą spójność pod wzgl ędem właściwości 
produktów wymaganych przez in stytucje oraz gwarantowa łoby większą przejrzysto ść 
producentom, sygnalizuj ąc tym samym premiowanie mo żliwości innowacyjnych; obni żyłoby 
to zarazem ich koszty administracyjne zwi ązane z konieczno ścią przedstawiania informacji 
środowiskowych nt. produktu na potrzeby ró żnych procedur udzielania zamówie ń. 
Stworzenie platform wspó łpracy oraz zalecenie stosowania ekologicznych zamówie ń 
publicznych podczas realizacji projektów finansowanych przez UE by łoby szczególnie 
efektywne pod wzgl ędem wdro żenia GPP przez instytucje lokaln e, do których tr adycyjnie jest 
trudniej dotrze ć w kontek ście zwiększenia świadomości w zakresie GPP, zapewnienia 
wsparcia politycznego, wytycznych i szkole ń.  
Jeśli chodzi o koszty wdro żenia ekologicznych zamówie ń publicznych, prowadzi łyby one 
zasadniczo do lepszego uwzgl ędnienia kosztów cyklu życia produktu. W szczególno ści, w 
przypadku produktów efektywnych pod wzgl ędem wykorzystania zasobów, zakup produktów 
„ekologicznych” mo że także oznacza ć zakup przez zamawiaj ącego produktów „ta ńszych” w 
całym okresie ich u żytkowania. Niedawna analiza kosztów i korzy ści związanych z GPP 
wykazała, że koszty administracyjne uruchomienia i wdro żenia procesu udzielania 
ekologicznych zamówie ń publicznych w instytucji lokalnej w Europie s ą nieco wy ższe niż w 
przypadku standardowych zamówie ń. Największym czynnikiem podnosz ącym koszty jest 
konieczno ść stałego zwiększania świadomości, szkolenia i wspierania zamawiaj ących. Koszty 
wprowadzenia strategii s ą niskie w porównaniu z ca łkowitymi bud żetami przeznaczonymi za 
zamówienia. Mog ą występować pewne dodatkowe koszty wynikaj ące z poszukiwania 
kryteriów środowiskowych w zamówie niach. Kryteria dotycz ące GPP i wytyczne 
proponowane przez Komisj ę obniżyłyby znacz ąco te dodatkowe koszty.  
Koszty zapewnienia dodatkowych informacji w celu wype łnienia luk b ędą niskie w 
porównaniu z kwotami zaanga żowanymi w GPP i zostan ą pokryte przez Komisj ę. Komisja 
będzie także odpowiedzialna za wi ększość kosztów w zakresie upowsz echniania informacji 
za pośrednictwem sieci regionalnych i lokaln ych – dokona tego poprzez administrowanie 
programami oferuj ącymi wsparcie oraz poprzez dotacje dl a stosownych projektów. Komisja 
poniesie równie ż koszty opracowania odpowiednich metod obliczania i monitorowania GPP. 
Z uwagi na brak prawnie wi ążących zasad pa ństwa członkowskie nie b ędą poddane żadnemu 
szczególnemu obowi ązkowi monitorowania. 
Konkluduj ąc, wszystkie podwarianty wariantu 2 mog ą zostać wdrożone bez wi ększych 
kosztów dodatkowych dla instytucji zamawiaj ących i dla pa ństw członkowskich.  
Ocena skutków pokaza ła jednak równie ż, że maksymalizacja zagregowanych korzy ści 
wszystkich podwariantów uzupe łniających w ramach wariantu 2 wymaga zwi ększenia 
wsparcia politycznego. Najbardziej efektywnym sposobem zwi ększenia wsparcia 
politycznego jest przyj ęcie środków obowi ązkowych. W ocenie skutków okre ślono już szereg 
obowiązkowych wariantów, których rezultatem by łoby zwiększenie w ro żnym stopniu 
wsparcia politycznego, pocz ąwszy od obowi ązkowych celów dotycz ących GPP po 
obowiązkowe ekologiczne zamówienia publiczn e w przypadku wszystkich zamówie ń 
objętych dyrektywami w sprawie zamówie ń publicznych, w tym mody fikacje standardowych 
formularzy stosowanych w zamówieniach publicznych w celu u łatwienia procesu 
monitorowania. Poniewa ż wszystkie obowi ązkowe warianty zak ładają przyjęcie nowego 
instrumentu prawnego lub propozycj ę modyfikacji instrumentu istniej ącego, nale żałoby 
PL 7   PL przeprowadzi ć odrębną, dodatkow ą ocenę skutków w celu okre ślenia najlepszego(-ych) 
rozwiązania(-ń).  
Taka dodatkowa ocena skutków zo stanie przeprowadzona na pó źniejszym etapie w 
kontekście ewentualnego przyj ęcia odpowiedniego instrume ntu prawnego, który uzupe łni 
wytyczne przedstawione w zap roponowanym komunikacie.  
Jeśli chodzi o monitorowanie, Komisja zaproponuje wska źniki i zapowie  kontynuowanie 
wsparcia dla opracowania metod obliczania tych wska źników.