1.

zwraca się do Rady z następującymi zaleceniami: (a) biorąc pod uwagę fakt, że obszar sprawiedliwości UE w sprawach karnych musi opierać się na poszanowaniu praw podstawowych, konieczne jest ponowne podjęcie prac w zakresie ochrony praw podstawowych, a zwłaszcza bezzwłoczne przyjęcie: — instrumentu prawnego o ambitnych celach w zakresie gwarancji proceduralnych w postępowaniu karnym, opartych na zasadzie domniemania niewinności, takich jak prawo do pouczenia o prawach, prawo do adwokata, a w razie potrzeby prawo do bezpłatnej porady prawnej zarówno przed procesem, jak i w trakcie jego trwania, prawo do przedstawienia dowodu, prawo do otrzymywania informacji dotyczących rodzaju lub przyczyn zarzutów lub podstaw podejrzeń w języku zrozumiałym dla podejrzanego/oskarżonego, prawo dostępu do wszelkich odnośnych dokumentów w języku, który jest zrozumiały dla podejrzanego/oskarżonego, prawo do tłumaczenia ustnego, prawo do rozprawy sądowej i prawo do obrony, ochrona podejrzanych/oskarżonych, którzy nie rozumieją lub nie orientują się w przebiegu postępowania, minimalne normy przetrzymywania, warunki i ochrona młodocianych podejrzanych/oskarżonych, skuteczne i dostępne mechanizmy wniesienia odwołania, — szerokich ram prawnych zapewniających ofiarom przestępstw jak najpełniejszą ochronę, w tym odpowiednie odszkodowanie i ochronę świadków, zwłaszcza w sprawach związanych z przestępczością zorganizowaną, — instrumentu prawnego w zakresie dopuszczalności dowodów w postępowaniu karnym, — środków umożliwiających ustanowienie minimalnych norm w zakresie warunków panujących w więzieniach i aresztach oraz ogólnego wykazu praw więźniów w UE, obejmującego między innymi prawo do informacji i pomocy konsularnej, — środków mających stanowić siłę napędową i wsparcie społeczeństwa obywatelskiego i instytucji w ich wysiłkach na rzecz zwalczania mafii oraz działań zmierzających do przyjęcia prawnego instrumentu przewidującego konfiskatę aktywów i majątku międzynarodowych organizacji przestępczych oraz ich przeznaczenie na cele społeczne; (b) biorąc pod uwagę fakt, że zasada wzajemnego uznawania jest podstawą współpracy sądowej w sprawach karnych, konieczne jest bezzwłoczne przyjęcie instrumentów prawnych UE, które są nadal potrzebne do zakończenia wdrażania tej zasady, a także zapewnienie opracowania równoważnych norm dla praw procesowych i zbliżenia minimalnych wymogów dotyczących aspektów postępowania karnego; (c) należy skutecznie wdrażać, wspólnie z państwami członkowskimi, zasadę wzajemnego uznawania w zakresie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnym oraz zwrócić należytą uwagę na trudności oraz osiągnięcia w procesie wdrażania i codziennego stosowania europejskiego nakazu aresztowania, a także upewnić się, że stosując tę zasadę, państwa członkowskie przestrzegają praw podstawowych i ogólnych przepisów, zgodnie z art. 6 traktatu UE; (d) należy wezwać państwa członkowskie do stosowania zasady proporcjonalności przy wdrażaniu decyzji ramowej w sprawie europejskiego nakazu aresztowania, a także należy zwrócić uwagę na inne instrumenty prawne, takie jak przesłuchania za pośrednictwem wideokonferencji, które mogą być odpowiednie w określonych przypadkach pod warunkiem zastosowania właściwych zabezpieczeń; (e) należy przeanalizować we współpracy z Parlamentem obecną sytuację w zakresie współpracy sądowej w sprawach karnych w Unii Europejskiej, biorąc pod uwagę zarówno niedociągnięcia, jak i postępy; (f) należy powołać wraz z Komisją i Parlamentem komisję ekspertów (prawników) w celu przygotowania badania dotyczącego podobieństw i różnic między systemami prawa karnego we wszystkich państwach członkowskich oraz przedłożyć propozycje stworzenia obszaru sprawiedliwości UE w sprawach karnych, który zapewni równowagę między skutecznością postępowań karnych a ochroną praw jednostki; (g) należy ustanowić wraz z Komisją i Parlamentem oraz we współpracy z odnośnymi komisjami Rady Europy, takimi jak CEPEJ, oraz istniejącymi sieciami europejskimi zajmującymi się sprawami karnymi obiektywny, bezstronny, przejrzysty, szeroko zakrojony, horyzontalny i stały system monitorowania i oceny wdrażania polityki UE oraz instrumentów prawnych w tym zakresie, a także jakości i skuteczności, prawości i uczciwości wymiaru sprawiedliwości przy uwzględnieniu poziomu wdrożenia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przez państwa członkowskie; taki system powinien być oparty na systemie oceny wzajemnej i umożliwić sporządzanie wiarygodnych sprawozdań co najmniej raz do roku; system oceny powinien w szczególności: — stworzyć sieć oceny, obejmującą zarówno poziom polityczny, jak i techniczny, — określić na podstawie kontroli istniejących systemów oceny: priorytety, zakres, kryteria oraz metody, biorąc pod uwagę, że ocena nie powinna być teoretyczna, lecz prowadzić do oceny wpływu polityki UE w praktyce oraz na codzienne zarządzanie w ramach wymiaru sprawiedliwości, jak również na jakość i skuteczność, prawość i uczciwość wymiaru sprawiedliwości przy uwzględnieniu poziomu wdrożenia orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka przez państwa członkowskie, — unikać powielania istniejących systemów oceny i promować ich współdziałanie, — stosować łączone podejście wykorzystujące informacje statystyczne i legislacyjne oraz ocenę stosowania instrumentów UE w praktyce, — gromadzić porównywalne dane oraz wykorzystywać w miarę możliwości już dostępne dane, — ściśle angażować Parlament zarówno na płaszczyźnie politycznej, jak i technicznej systemu oceny; (h) należy przeanalizować wraz z Komisją i Parlamentem obecny stan systemu szkoleń dla pracowników wymiaru sprawiedliwości w Unii Europejskiej, jego słabe strony i potrzeby oraz podjąć natychmiastowe działania, unikając jakiegokolwiek niepotrzebnego powielania starań, na rzecz promowania stworzenia rzeczywistej kultury UE w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości poprzez powołanie Europejskiej Szkoły Sprawiedliwości dla sędziów, prokuratorów, adwokatów i innych pracowników administracji wymiaru sprawiedliwości, która to szkoła powinna: — powstać w oparciu o istniejącą EJTN i z myślą o jej przekształceniu w instytut UE powiązany z istniejącymi agencjami, mieć solidną i właściwą strukturę, w której najistotniejszą rolę odgrywać będą szkoły prawa państw członkowskich, sieci sądowe i inne organizacje, takie jak Akademia Prawa Europejskiego oraz organizacje działające na rzecz ochrony praw, i być powiązana z Komisją, — zarządzać programami wymiany dla wymiaru sprawiedliwości oraz dalej je rozwijać, — uzgodnić wspólny program szkoleń w zakresie wymiaru sprawiedliwości, gwarantujący obecność elementu europejskiego istotnego dla poszczególnych dziedzin prawa, — oferować, na zasadzie dobrowolności, europejskim sędziom, prokuratorom i adwokatom zarówno szkolenia wstępne, jak i na bardziej zaawansowanych poziomach, — poprawić umiejętności językowe organów sądowych, prawników i innych zaangażowanych podmiotów, — oferować takie szkolenia również krajom kandydującym i innym krajom, z którymi UE zawarła umowy o partnerstwie i współpracy; (i) należy wezwać państwa członkowskie do pełnego i bezzwłocznego wdrożenia decyzji Rady w sprawie umacniania Eurojustu i w sprawie zmiany decyzji Rady 2002/187/WSiSW (5613/2008) (18) i zachęcić władze krajowe do włączania Eurojustu we wczesne etapy procedur współpracy, do przezwyciężenia niechęci do dzielenia się informacjami oraz pełnej współpracy, która ma już miejsce na poziomie krajowym, a także w pełni zaangażować Parlament, wraz z Komisją i Eurojustem, w przyszłe działania w celu prawidłowego wdrażania decyzji ustanawiającej Eurojust; (j) należy sporządzić plan wdrażania wyżej wspomnianej decyzji, w szczególności w odniesieniu do uprawnień Eurojustu w zakresie: — rozwiązywania sporów jurysdykcyjnych, — wszczynania dochodzenia lub postępowania; (k) należy podjąć działania zmierzające do corocznej publikacji szczegółowego sprawozdania w sprawie przestępczości w UE, konsolidującego sprawozdania dotyczące poszczególnych dziedzin, takich jak OCTA (ocena zagrożenia przestępczością zorganizowaną), roczne sprawozdanie Eurojustu itd.; (l) należy wezwać państwa członkowskie do dalszej pracy nad wnioskiem Republiki Czeskiej, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słoweńskiej, Republiki Słowackiej oraz Królestwa Szwecji w sprawie decyzji ramowej Rady w sprawie zapobiegania konfliktom jurysdykcji w postępowaniu karnym i w sprawie rozstrzygania takich konfliktów (5208/2009) z poszanowaniem praw podejrzanego lub oskarżonego do informacji i czynnego udziału na wszystkich etapach wybranej procedury postępowania karnego oraz do ponownych konsultacji z Parlamentem w oparciu o postęp osiągnięty podczas negocjacji w Radzie; (m) należy zwrócić należytą uwagę na korzyści wynikające z zastosowania nowych technologii w celu zagwarantowania wysokiego poziomu bezpieczeństwa publicznego oraz w pełni wykorzystać potencjał Internetu do upowszechniania informacji, wzmocnić rolę nowo utworzonego forum wymiaru sprawiedliwości, zachęcać do rozwijania nowych metod uczenia się (e-edukacja) oraz gromadzić i wymieniać dane, aktualizować i wzmacniać istniejące bazy danych, takie jak bazy danych służb celnych, które mają podstawowe znaczenie dla zwalczania przemytu i handlu ludźmi, a jednocześnie zagwarantować poszanowanie praw podstawowych, a zwłaszcza wysoki poziom ochrony prywatności osób w zakresie przetwarzania danych osobowych w ramach współpracy sądowej i policyjnej w sprawach karnych.