KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 2.6.2017 COM(2017) 314 final 2017/0129(NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY zmieniająca decyzję wykonawczą Rady 2015/1411/UE w sprawie zatwierdzenia programu dostosowań makroekonomicznych dla Grecji





UZASADNIENIE W związku z wnioskiem z dnia 8 lipca 2015 r., w którym Republika Grecka wystąpiła do przewodniczącego rady zarządzającej Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS) o udzielenie jej pomocy stabilizacyjnej w formie pożyczki dostępnej przez okres trzech lat, rada zarządzająca EMS zwróciła się do Komisji Europejskiej działającej w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym oraz z Międzynarodowym Funduszem Walutowym, o uzgodnienie protokołu ustaleń, w którym szczegółowo określa się warunki dotyczące programu pomocy finansowej na lata 2015–2018 zgodnie z art. 13 ust. 3 Porozumienia ustanawiającego EMS, i programu dostosowań makroekonomicznych dla Grecji. Program ten został przygotowany zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 472/2013. W dniu 11 sierpnia 2015 r. wspomniane instytucje osiągnęły porozumienie na poziomie technicznym z rządem Grecji w sprawie programu dostosowań makroekonomicznych (zwanego dalej „programem”). Na wniosek Komisji Rada przyjęła decyzję wykonawczą 2015/1411/UE zatwierdzającą program. Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji 2015/1411/UE Komisja, w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym (EBC) oraz, w stosownych przypadkach, z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW), dokonała drugiego przeglądu służącego ocenie postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo. W wyniku tego przeglądu dokonano aktualizacji pierwotnego programu dostosowań makroekonomicznych celem uwzględnienia działań podjętych przez władze Grecji do końca pierwszego kwartału 2017 r. W wyniku negocjacji między tymi instytucjami a rządem greckim, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 7 ust. 5 rozporządzenia (UE) nr 472/2013 i definicją warunków leżących u podstaw programu, Komisja przyjęła wniosek dotyczący decyzji wykonawczej Rady zmieniającej decyzję wykonawczą 2015/1411/UE zatwierdzającą program dostosowań makroekonomicznych Grecji na podstawie rozporządzenia (UE) nr 472/2013. 2017/0129 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY zmieniająca decyzję wykonawczą Rady 2015/1411/UE w sprawie zatwierdzenia programu dostosowań makroekonomicznych dla Grecji

RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej, w szczególności jego art. 7 ust. 5, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W dniu 16 lipca 2015 r. rada zarządzająca Europejskiego Mechanizmu Stabilności („EMS”) zwróciła się do Komisji, by w porozumieniu z Europejskim Bankiem Centralnym („EBC”), EMS, władzami greckimi, a w stosownych przypadkach również z Międzynarodowym Funduszem Walutowym („MFW”) uzgodniła program dostosowań makroekonomicznych dla Grecji w formie pożyczki. Program ten został przygotowany zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 472/2013. W dniu 11 sierpnia 2015 r. wspomniane instytucje osiągnęły porozumienie na poziomie technicznym z rządem Grecji w sprawie programu dostosowań makroekonomicznych (zwanego dalej „programem”). Na wniosek Komisji program został przyjęty przez Radę w formie decyzji wykonawczej Rady. (2)Zgodnie z tym porozumieniem Grecja przyjęła kompleksowy pakiet działań, który ma zostać wdrożony w ramach trzyletniego programu dostosowań makroekonomicznych EMS, obejmującego okres od trzeciego kwartału 2015 r. do trzeciego kwartału 2018 r. (3)Celem kompleksowego pakietu działań ujętego w przygotowanym przez EMS protokole ustaleń dotyczącym szczegółowych warunków w zakresie polityki gospodarczej (zwanym dalej „protokołem ustaleń”) z dnia 19 sierpnia 2015 r., powinno być przywrócenie zaufania rynków finansowych i równowagi makroekonomicznej oraz umożliwienie gospodarce powrotu na ścieżkę trwałego wzrostu. Pakiet ten obejmuje cztery obszary działań: przywrócenie równowagi budżetowej, zapewnienie stabilności finansowej, zwiększenie konkurencyjności i wzrostu gospodarczego oraz modernizację administracji rządowej i publicznej. (4)Po zakończeniu pierwszego przeglądu programu, publikacji oświadczenia Eurogrupy w dniu 25 maja 2016 r., pozytywnej ocenie realizacji programu przez Komisję i EBC oraz wydaniu zgody przez EMS, w dniu 16 czerwca 2016 r. Grecja i Komisja, działająca w imieniu EMS, podpisały dodatkowy protokół ustaleń. Dodatkowy protokół ustaleń aktualizuje warunki w zakresie polityki określone w protokole ustaleń, aby uwzględniały one postępy w realizacji programu. (5)W dniu 25 maja 2016 r. Eurogrupa przeanalizowała też kwestię redukcji greckiego zadłużenia. Zgodziła się ona na pakiet środków dotyczących długu, który powinien być wdrażany stopniowo, tak jak będzie to konieczne, aby utrzymać uzgodniony poziom odniesienia dotyczący potrzeb Grecji w zakresie finansowania brutto. Eurogrupa uzgodniła, że pierwszy pakiet środków będzie realizowany w krótkim horyzoncie czasowym, tzn. po zakończeniu pierwszego przeglądu i do zakończenia programu. W dniu 23 stycznia 2017 r. Rady Dyrektorów EMS i Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej przyjęły zasady wykonawcze dotyczące pakietu krótkoterminowych środków redukcji zadłużenia Grecji, których realizacja już się rozpoczęła. Podczas posiedzenia Eurogrupy w dniu 25 maja 2016 r. potwierdzono również, że po pomyślnym wdrożeniu programu do połowy 2018 r. Eurogrupa oczekuje wprowadzenia w życie ewentualnego drugiego pakietu środków, jeżeli będzie on konieczny do osiągnięcia uzgodnionych poziomów odniesienia w zakresie redukcji zadłużenia.

(6)W dniu 25 maja 2016 r. Eurogrupa z zadowoleniem przyjęła zapowiedź kierownictwa MFW, że zaleci ono Radzie Wykonawczej Funduszu zatwierdzenie porozumienia finansowego z Grecją. Eurogrupa potwierdziła to stanowisko 5 grudnia 2016 r., podkreślając jednocześnie potrzebę uzgodnienia wspólnych warunków między wszystkimi instytucjami a Grecją. W dniu 5 grudnia 2016 r. Eurogrupa wezwała ponadto instytucje i Grecję do szybkiego wznowienia negocjacji, aby wypracować porozumienie na szczeblu roboczym (w jak najkrótszym terminie, na podstawie postulowanych przez Eurogrupę wspólnych warunków), i upoważniła Grupę Roboczą Eurogrupy do dokonania oceny tego porozumienia. Postulowane wspólne warunki obejmują wcześniejsze przyjęcie przez Parlament pakietu środków budżetowych, aby pomóc osiągnąć nadwyżkę pierwotną wynoszącą 3,5 % PKB w średnim okresie. (7)Gospodarka grecka wykazała się dużą odpornością w warunkach podwyższonej niepewności i w obliczu wprowadzenia ograniczeń w przepływie kapitału – PKB zmalał w 2015 r. tylko o 0,2 %. W 2016 r. grecka gospodarka znalazła się w fazie stagnacji, ponieważ pojawiający się wzrost spożycia prywatnego był niwelowany przez spadek spożycia publicznego i eksportu netto. Prognoza Komisji z wiosny 2017 r. przewiduje, że grecka gospodarka wzrośnie o 2,1 % i 2,5 % w latach, odpowiednio, 2017 i 2018, do czego przyczyni się poprawa nastroju gospodarczego sprzyjająca inwestycjom i spożyciu. (8)Zgodnie z tą prognozą relacja długu do PKB wyniesie 179,0 % w 2016 r., 178,8 % w 2017 r., 174,6 % w 2018 r. i 165,2 % w 2019 r. Począwszy od 2017 r. relacja długu do PKB znajdzie się zatem na ścieżce spadkowej. Grecja osiągnęła nadwyżkę pierwotną w wysokości 0,5 % PKB w 2015 r. i 4,2 % PKB w 2016 r., czyli wyższą od docelowej nadwyżki zakładanej w programie, która wynosiła, odpowiednio, -0,25 % i 0,5 % PKB. Władze Grecji będą realizować ścieżkę budżetową opartą na osiągnięciu nadwyżki pierwotnej na docelowym poziomie 1,75 % PKB w 2017 r. oraz 3,5 % PKB w 2018 r. i w średnim okresie. Kurs wyznaczany przez cele budżetowe jest spójny z oczekiwanym tempem wzrostu gospodarki Grecji wychodzącej z najgłębszej w jej historii recesji. (9)W świetle uaktualnionych prognoz służb Komisji i wyników drugiego przeglądu dokonanego przez Komisję w porozumieniu z EBC, a w stosownych przypadkach także z MFW, należy dokonać aktualizacji obecnego programu, która uwzględni działania podjęte przez władze Grecji do końca pierwszego kwartału 2017 r. Na tej podstawie zaktualizowane warunki powinny określać zakres polityk, które są niezbędne do pomyślnego wdrożenia programu w przyszłości w celu przywrócenia trwałego wzrostu gospodarki greckiej. Należy zatem odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady (UE) 2015/1411. (10)Każda forma pomocy finansowej otrzymanej przez Grecję na wsparcie realizacji polityki w ramach programu powinna być zgodna z wymogami prawnymi i polityką Unii, w szczególności z unijnymi ramami zarządzania gospodarczego i kartą praw podstawowych. W zakresie, w jakim którykolwiek ze środków przewidzianych w programie dostosowań makroekonomicznych ogranicza korzystanie z praw i wolności uznanych w karcie praw podstawowych, ograniczenia te muszą być zgodne z jej art. 52 ust. 1. Interwencje w postaci wspierania instytucji finansowych powinny być dokonywane zgodnie z przepisami Unii dotyczącymi konkurencji. Komisja powinna zapewnić, aby środki określone w protokole ustaleń w kontekście pomocy finansowej, o którą zwrócono się do EMS, były w pełni zgodne z niniejszą decyzją, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Art. 2 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2015/1411 otrzymuje brzmienie: „1.Grecja przeprowadza konsolidację budżetową, wprowadzając wysokiej jakości środki o charakterze trwałym, minimalizując jednocześnie wpływ na osoby znajdujące się w trudnej sytuacji. Władze Grecji zobowiązują się do zapewnienia stabilności finansów publicznych oraz osiągnięcia znacznych i trwałych nadwyżek pierwotnych w perspektywie średnioterminowej, które będą stale obniżać relację długu do PKB. Grecja realizuje w związku z tym ścieżkę budżetową opartą na osiągnięciu nadwyżki pierwotnej na docelowym poziomie 1,75 % PKB w 2017 r. oraz 3,5 % PKB od 2018 r. i w średnim okresie. Władze Grecji zobowiązują się do wprowadzenia dodatkowych środków strukturalnych o wartości 0,3 % PKB do 2018 r., aby zapewnić realizację ścieżki prowadzącej do osiągnięcia docelowej nadwyżki pierwotnej. Środki służące osiągnięciu tych docelowych nadwyżek pierwotnych, które zostały uzgodnione w ramach drugiego przeglądu programu, obejmują: uproszczenie systemu świadczeń socjalnych i zniesienie wydatków podatkowych w oparciu o zalecenia przedstawione w przeglądzie świadczeń socjalnych Banku Światowego; racjonalizację wydatków na opiekę zdrowotną przez rozszerzenie zakresu systemu „zamkniętego” budżetu i zmniejszenie pułapów dotyczących zwrotów (clawbacks) mających na celu odzyskanie części refundowanych kosztów; wprowadzenie podatku od krótkoterminowego najmu turystycznego; oraz racjonalizację niektórych zachęt do osiągania lepszych wyników i dodatków stosowanych w sektorze publicznym. 2.Aby wesprzeć przywrócenie równowagi budżetowej i kurs polityki bardziej sprzyjający wzrostowi gospodarczemu i sprawiedliwości dystrybutywnej, zapewniając jednocześnie osiągnięcie średniookresowych celów budżetowych, władze Grecji powinny uchwalić ustawy w sprawie następujących działań: i.średniookresowej strategii budżetowej na lata 2018–2021 zgodnej z uzgodnionymi celami średniookresowymi, które należy osiągnąć bez wprowadzania środków szkodzących wzrostowi gospodarczemu; ii.reformy systemu emerytalnego przynoszącej oszczędności netto o wartości 1 % PKB w średnim okresie oraz reformy podatku dochodowego od osób fizycznych, której wdrożenie powinno przynieść oszczędności netto o wartości 1 % PKB w 2020 r. i w średnim okresie; iii.pakietu środków podatkowych pobudzających wzrost gospodarczy, którego wpływ – w ujęciu netto – powinien odpowiadać oszczędnościom uzyskanym dzięki reformie podatku dochodowego od osób fizycznych, obejmującego: (i) obniżenie stawek podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatek solidarnościowy, których wpływ na budżet wyniesie 0,8 % PKB w średnim okresie; (ii) obniżenie stawek podatku dochodowego od osób prawnych, którego wpływ na budżet wyniesie 0,1 % PKB w średnim okresie; oraz (iii) zmniejszenie podatku od nieruchomości (ENFIA), którego wpływ wyniesie 0,1 % PKB; iv.pakietu ukierunkowanych wydatków budżetowych, którego wpływ, w ujęciu netto, powinien odpowiadać oszczędnościom uzyskanym dzięki reformie emerytalnej, obejmującego: (i) wzrost wydatków na ukierunkowane świadczenia socjalne (zasiłek mieszkaniowy; świadczenia na dziecko; posiłki w szkołach; wczesna edukacja i opieka nad dzieckiem oraz edukacja przedszkolna; zmniejszenie dopłat do kosztów opieki zdrowotnej zgodnie z kryterium dochodowym), którego wartość wyniesie 0,7 % PKB; (ii) inwestycje w wysokiej jakości infrastrukturę publiczną, których wartość wyniesie 0,15 % PKB, oraz (iii) aktywną politykę rynku pracy, której wartość wyniesie 0,15 % PKB; v.środki dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych zostaną wprowadzone w 2019 r., jeżeli z oceny prognostycznej przeprowadzonej w ramach końcowego przeglądu programu będzie wynikać konieczność koncentracji działań na wstępie w celu osiągnięcia uzgodnionej docelowej nadwyżki pierwotnej wynoszącej 3,5 % PKB w 2019 r., przy czym ten cel budżetowy powinien zostać osiągnięty bez wprowadzania środków szkodzących wzrostowi gospodarczemu; vi.pakiet środków o charakterze ekspansywnym będzie wdrażany od 2019 r., co będzie zależeć od oceny i uzgodnień zawartych w ostatecznym przeglądzie programu, dokonanych zgodnie z przejrzystą procedurą; wartość wdrażanych środków powinna odpowiadać prognozowanym przez instytucje lepszym od zakładanych wynikom w realizacji uzgodnionych celów średniookresowych, aby zapewnić ich osiągnięcie. 3.Władze Grecji powinny uzupełnić ramy potrzebne do pełnego wdrożenia instytucji niezależnego urzędu ds. dochodów publicznych i jej skutecznego działania. Greckie władze powinny podjąć dalsze środki w celu poprawy przestrzegania przepisów podatkowych, w tym ustawodawstwa dotyczącego propagowania i ułatwiania korzystania z płatności elektronicznych. Środki wprowadzane w celu zintensyfikowania walki z uchylaniem się od opodatkowania powinny być ukierunkowane m.in. na poprawę modelu współpracy między administracją wymiaru sprawiedliwości a administracją podatkową. 4.Władze Grecji powinny podjąć środki w celu dalszego wzmocnienia procesu przygotowywania budżetu i zarządzania finansami publicznymi. Mają one zapewnić, aby przepisy krajowe były w pełni zgodne z Traktatem o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej (paktem fiskalnym). Greckie władze powinny przedstawić również średniookresowy plan działania zapewniający, aby płatności były dokonywane zgodnie z przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/7/UE z dnia 16 lutego 2011 r. w sprawie zwalczania opóźnień w płatnościach w transakcjach handlowych. Władze Grecji powinny wzmocnić ramy zamówień publicznych, w tym przez wspieranie zamówień centralnych. 5.Władze Grecji powinny wdrożyć w pełni nowe przepisy, które wprowadziły kompleksową reformę emerytalną w 2016 r. Aby zracjonalizować wydatki publiczne na ochronę zdrowia, władze powinny wprowadzić środki strukturalne zwiększające ich efektywność, w tym „zamknięty” budżet (pułap dotyczący zwrotów mających na celu odzyskanie części refundowanych kosztów), który obejmie pozycje nieobjęte wcześniej systemem zwrotów. Władze Grecji powinny opublikować zaktualizowany biuletyn cen, aby obniżyć ceny środków farmaceutycznych, aktualizować i publikować regularnie wykazy pozytywne i negatywne oraz wdrażać dalsze środki zwiększające udział leków generycznych.