PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 8.3.2011 
SEK(2011) 280 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
 
Dokument uzupe łniający 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMEN TU EUROPEJSKIEGO, RADY, 
EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO I KOMITETU 
REGIONÓW 
  
Europejski plan na rzecz efektywno ści energetycznej z 2011 r.  
 
   
SEK(2011) 277 wersja ostateczna SEK(2011) 275 wersja ostateczna SEK(2011) 276 wersja ostateczna SEK(2011) 278 wersja ostateczna SEK(2011) 279 wersja ostateczna 
KOM(2011) 109 wersja ostateczna 
 
PL 2   PL Dzięki zastosowaniu op łacalnych1 środków na rzecz oszcz ędności energii Europa mo że do 
roku 2020 zmniejszy ć swoje zu życie energii pierwotnej o 20 %. Pozwoli łoby to zwi ększyć 
konkurencyjno ść gospodarki UE oraz stworzy ć nowe miejsca pracy i mo żliwości rozwoju 
przedsiębiorstw. Zmniejszy łyby się koszty energii ponoszone przez obywateli, dzi ęki czemu 
spadłaby liczba gospodarstw domowych dotkni ętych ubóstwem energetycznym. Efektywno ść 
energetyczna oznacza równie ż lepsze wykorzystanie zasobów  energii i zmniejszenie 
zależności od importu. Mniejsze zu życie energii wi ąże się także ze zmniejszeniem emisji CO 2 
i innych zanieczyszcze ń, mniejszym oddzia ływaniem na ekosystemy i wy ższą jakością życia 
ludzi. Efektywno ść energetyczna i oszcz ędność energii są korzystne dla ca łej gospodarki UE, 
państw członkowskich, przedsi ębiorstw i osób fizycznych. 
1. NA CZYM POLEGA PROBLEM ? 
Na wiosennym posiedzeniu Rady Eu ropejskiej w 2007 r. szefowie pa ństw i rządów UE 
podkreślili „potrzeb ę bardziej racjonalnego wykorzyst ywania energii w UE, tak by osi ągnąć 
unijny cel zmniejszenia zu życia energii o 20% w porów naniu z prognozami na rok 2020”  2.  
UE nie jest jednak na dobrej drodze  do pełnej realizacji tych op łacalnych oszcz ędności 
energii. Ze scenariusza efektywno ści energetycznej PRIMES 2009 wynika wprawdzie, że 
tendencja ci ągłego wzrostu zapotrzebowania na energi ę uległa zahamowaniu, ale 
zmniejszenie tego zapotrzebowania w porównaniu z wcze śniejszymi prognozami wyniesie w 
2020 r. tylko oko ło 9 %. Zatem bez podwojenia stara ń na rzecz efektywno ści energetycznej 
UE nie zrealizuje celu 20 % ani zwi ązanych z nim korzy ści dla gospodarki, spo łeczeństwa i 
środowiska naturalnego.   
Przyczynami niedostatecznych post ępów są niedociągnięcia rynku (np. ni ewystarczaj ące 
sygnały cenowe, rozbie żność motywacji, asymetria info rmacji, brak rynków lub ich 
niekompletno ść oraz wysokie koszty pocz ątkowe) oraz b łędy w zakresie regulacji (np. brak 
kompleksowych ram polityki, s łabe egzekwowanie lub niski poziom ambicji). Kolejnym 
wyzwaniem jest tzw. efekt odbicia, któremu trudno jednak zaradzi ć na poziomie UE, 
ponieważ związany jest z zachowaniami i wol nymi wyborami poszczególnych osób. 
2. OBECNA POLITYKA JEST NIEWYSTARCZAJ ĄCA 
Aby pokona ć wspomniane wy żej ograniczenia i zrealizowa ć korzyści związane z 
efektywno ścią energetyczn ą podjęto szereg dzia łań politycznych na poziomie unijnym i 
krajowym .  
W planie dzia łania na rzecz racjonalizacji zu życia energii z 2006 r. przedstawiono 
kompleksowe ramy polityki z wyszczególnieniem 85 środków na poziomie UE , które 
doprowadzi ły do przyj ęcia ponad 20 środków prawnych i wielu in icjatyw o charakterze 
niewiążącym. Ocena planu wykaza ła, że większość środków zosta ła zrealizowana lub jest w 
trakcie realizacji. Plan mia ł stanowić ważną siłę napędową przyjęcia ambitnej polityki na 
                                                 
1 Na przyk ład: Fraunhofer ISI et al.  2009: Study on Energy Savings Potentials in EU Member States, 
Candidate Countries and EEA Countries; Plan dzia łania na rzecz racjonalizacji zu życia energii: ocena 
skutków – SEC(2006)1174; Lechtenböhmer and Thom as, Wuppertal Institute. 2005: The mid-term 
potential for demand-side energy efficiency in the EU. 
2 7224/1/07 REV 1 
PL 3   PL poziomie unijnym, krajowym i lokalnym, i spe łnił swoje zadanie. Plan nie mia ł jednak 
doprowadzi ć do wykorzystania w pe łni potencja łu oszczędności energii i z tego wzgl ędu 
konieczna jest jego aktualizacja. 
Również państwa członkowskie  przyjęły szereg środków politycznych, lecz nie wystarcz ą 
one do nadrobienia dystansu. Pierwsze krajowe plany dzia łań na rzecz efektywno ści 
energetycznej, przedstawione zgodnie z wymaganiami dyrektywy w sprawie us ług 
energetycznych, zawieraj ą miarodajny przegl ąd wielu spo śród środków politycznych 
podjętych przez pa ństwa cz łonkowskie celem realizacji potencja łu efektywno ści 
energetycznej i oszcz ędności energii3. Komisja dokona ła oceny krajowych planów, z której 
wynika, jakich post ępów dokonano w poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich. We 
wnioskach stwierdzono, że o ile wiele spo śród planów zawiera ju ż spójne i kompleksowe 
strategie rea lizacji celów po średnich i ogólnych, to niektóre z nich charakteryzuj ą się 
fragmentarycznym podej ściem i zawieraj ą luźny wybór niepowi ązanych środków na rzecz 
efektywno ści energetycznej.  
3. WAŻNA ROLA UE 
Prawo UE do podj ęcia działań w zakresie efektywno ści energetycznej i oszcz ędności energii 
wynika z art. 194 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Du ża część 
odpowiedzialno ści spoczywa wprawdzie na pa ństwach cz łonkowskich, jednak przewidziano 
prawo UE do podj ęcia działań ze względu na znaczenie, jakie efektywno ść energetyczna 
i oszczędność energii maj ą dla realizacji unijnych  celów w zakresie zmiany klimatu, 
bezpiecze ństwa dostaw energii, konkurencyjno ści i ochrony środowiska . Realizacja tych 
celów wymaga skoordynowanych dzia łań i spójnej polityki w zakresie efektywno ści 
energetycznej i oszcz ędności energii. Rola UE obejmuje zatem: 
– określenie minimalnych wymaga ń w obszarach, w których wyst ępuje ryzyko zaburze ń 
funkcjonowania rynku wewn ętrznego w przypadku gdyby poszczególne pa ństwa 
członkowskie podj ęły środki na w łasną rękę;  
– ustanowienie wspólnych ram stanowi ących podstaw ę spójnych i wzajemnie si ę 
wzmacniaj ących mechanizmów, przy czym pa ństwa cz łonkowskie pozostaj ą 
odpowiedzialne za okre ślenie w sposób przejrzyst y i porównywalny konkretnych 
poziomów do osi ągnięcia;  
– utworzenie platformy wymiany najlepszyc h praktyk i wspieranie budowania zdolno ści;  
– wykorzystanie unijnych instrume ntów do wspierania efektywno ści energetycznej, np. 
poprzez finansowanie, i do uwzgl ędnienia jej w innych obszarach polityki;  
– promowanie UE na arenie mi ędzynarodowej jako pioniera w tej dziedzinie, co jest 
działaniem korzystnym równie ż dla unijnych przedsi ębiorstw.  
4. GŁÓWNE CELE POLITYCZNE  
Generalnym celem politycznym UE, który zosta ł określony przez unijnych przywódców, jest 
bardziej racjonalne wykorzysty wanie energii w UE, tak by osi ągnąć unijny cel zmniejszenia 
                                                 
3 Plany te mia ły pierwotnie zosta ć przedstawione w po łowie 2007 r., lecz wiele z nich przedstawiono z 
opóźnieniem si ęgającym nawet po łowy 2008 r. 
PL 4   PL zużycia energii o 20% w porównaniu z prognoz ami na rok 2020, zawartymi w opublikowanej 
przez Komisj ę zielonej ksi ędze w sprawie racjonalizacji zu życia energii4. Cel ten jest spójny z 
ogólną polityką energetyczn ą UE. Zwi ększenie efektywno ści energetycznej stanowi istotny 
element nowej europejskiej stra tegii energetycznej do roku 20205. 
Ogólnie rzecz bior ąc efektywno ść energetyczna stanowi wk ład w realizacj ę szerszych 
inicjatyw zmierzaj ących do osi ągnięcia celów polityki w dziedzinie zmian klimatu oraz do 
pobudzenia o żywienia gospodarczego i in teligentnego, zrównowa żonego rozwoju 
sprzyjającego włączeniu spo łecznemu, zgodnie ze strategi ą „Europa 2020”6.  
5. PODEJŚCIE ANALITYCZNE  
Celem niniejszej o ceny skutków jest analiza osi ągnięć dotychczasowej polityki i stoj ących 
przed nią wyzwań oraz tendencji w zakresie zu życia energii i ocena możliwości podjęcia 
dodatkowych dzia łań na poziomie UE .  
Analiza jest proporcjonalna do przewidywanego poziomu szczegó łowości dokumentu 
głównego. Poniewa ż konkretne środki zostan ą opracowane w przysz łości i w stosownych 
przypadkach towarzyszy ć im będzie własna ocena skutków, oceny dokonano g łównie w 
ujęciu jakościowym. W miar ę możliwości przedstawiono jednak równie ż wymierne 
przykłady podobnych dzia łań politycznych lub ogólne kalkulacje mo żliwych skutków.  
W ramach analizy w pierwszej kolejno ści omówiono, jakie jest najlepsze podej ście do kwestii 
efektywno ści energetycznej na  poziomie UE, a nast ępnie jakiego rodzaju instrumenty polityki 
UE są potrzebne aby pomóc pa ństwom cz łonkowskim w realizacji potencja łu oszczędności.  
Analizie poddano trzy g łówne warianty polityczne: (i) wyznaczenie jedynie celów i 
pozostawienie pa ństwom cz łonkowskim doboru odpowiednich środków ich realizacji; (ii) 
niewyznaczanie celów, al e opracowanie szczegó łowych instrumentów polityki UE i 
wezwanie pa ństw członkowskich do ich wdro żenia lub uzupe łnienia; (iii) kompleksowe ramy 
polityki (w tym cele) na poziomie pa ństw członkowskich oraz opracowanie przez UE 
instrumentów polityki maj ących na celu wsparcie pa ństw członkowskich. 
Następnie dla ka żdego sektora (tj. budownictwa mieszkaniowego i us ług, transportu, 
przemysłu i energetyki) przeanalizowano ró żne rodzaje instrumentów polityki (tj. 
samoregulacja, regulacja, finansowanie, podnoszenie świadomości i szkolenie) aby 
stwierdzić, czy konieczne b ędzie ich zastosowanie na pozio mie UE w celu realizacji celów 
określonych dla poszczególnych sektorów. Wy boru najlepszych wariantów dokonano na 
podstawie post ępów osiągniętych za pomoc ą dotychczasowej polityki  oraz na podstawie 
oceny utrzymuj ących się przeszkód, warto ści dodanej dla UE, mo żliwych skutków, 
skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści.  
                                                 
4 COM(2005) 265: Oszczędności pierwotnego zu życia energii wynosz ące 370 Mtoe w 2020 r. wzgl ędem 
bazowego scenariusza zawieraj ącego prognoz ę poziomu pierwotnego zu życia energii. Scenariusz 
bazowy zosta ł zaktualizowany w 2007 r. celem uwzgl ędnienia dwóch nowych pa ństw członkowskich.  
5 COM(2010) 639 wersja ostateczna. 
6 COM(2010) 2020 we rsja ostateczna. 
PL 5   PL 6. WNIOSKI : PREFEROWANE NOWE  RAMY POLITYKI  
Preferowane ogólne podej ście polityczne 
Zasadnicze znaczenie ma, aby na poziomie pa ństw członkowskich opracowano spójny zestaw 
środków politycznych z przejrzystymi, prostymi i wymiernymi celami. Dobrze 
skoordynowane środki na poziomie UE mog łyby zapewni ć państwom cz łonkowskim ramy, 
na bazie których rozwija ć będą własne dzia łania. Komisja mog łaby zaproponowa ć 
indywidualne środki dla poszczególnych sektorów, które stworz ą wspólne ramy, a tak że 
stanowić będą dla państw członkowskich pomoc w opracowaniu w łasnych narz ędzi.  
Podejście to prowadzi łoby do wykorzystania op łacalnego potencja łu i pozwoli łoby usun ąć 
najważniejsze przeszkody, takie jak rozdrobnienie polityki, brak zaanga żowania politycznego 
i przewidywalno ści polityki, a tak że zapewni łoby wykorzystanie ewentualnych synergii 
pomiędzy poszczególnymi obszarami polityki.  
Komisja mog łaby ponadto zbada ć najlepszy sposób okre ślenia celów oraz wzajemne 
oddziaływania mi ędzy nimi a innymi instrumentami polityki (w szczególno ści celami w 
dziedzinie klimatu). Komisja mog łaby zaproponowa ć opracowanie krajowych planów dzia łań 
na rzecz efektywno ści energetycznej jako dokumentu kluczowego. Wzmocnione i 
rozszerzone (na wszystkie sektory zaopatrze nia i zapotrzebowania) krajowe plany dzia łań na 
rzecz efektywno ści energetycznej mog łyby zapewni ć kwestii efektywno ści energetycznej 
dużą widoczno ść polityczn ą i być siłą napędową procesu. Ponadto celem zwi ększenia 
zaangażowania w ładz lokalnych sugeruje si ę kontynuowanie wspieranego przez Komisj ę 
udanego modelu Porozumienia Burmistrzów aby umo żliwić jego rozwój i wykorzystanie 
potencjału. 
Preferowane dalsze dzia łania w budownictwie mieszkaniowym i us ługach 
Na podstawie analizy wyci ągnięto wniosek, że rozwiązanie problemu niedostatecznego 
wskaźnika renowacji budynków nie wymaga dalszego wzmocnienia obecnych ram polityki 
dotyczącej budynków (wariant A3a), poniewa ż niedawna modyfikacja ram prawnych w tym 
zakresie (a w szczególno ści dyrektywy w sprawie charak terystyki energetycznej budynków) 
jest już ambitna i nale ży położyć nacisk na jej wdro żenie. Inaczej ma si ę sprawa z wymogami 
dotyczącymi produktów. Aby przyspieszy ć upowszechnianie si ę produktów 
energooszcz ędnych mo żna by dalej rozszerzy ć zakres ekoprojektu i etykiet 
energooszcz ędności i objąć nim kolejne grupy produktów, zw łaszcza w sektorze us ług, oraz 
niektóre materia ły budowlane (np. okna) (wariant A3b). Sprzyja łoby to budowie rynków 
produktów i materia łów energooszcz ędnych. 
Zasadnicze znaczenie dla usuni ęcia powa żnych ogranicze ń związanych z dost ępem do 
środków na pokrycie wysokich kosztów pocz ątkowych inwestycji oraz w pewnym zakresie 
dla rozwi ązania problemu relacji mi ędzy właścicielem i najemc ą miałyby środki w zakresie 
finansowania. Ograniczone środki finansowe na poziomie UE mog łyby zosta ć skierowane na 
zapewnienie pomocy technicznej pa ństwom cz łonkowskim i w ładzom lokalnym, lecz tak że 
mogłyby zapewni ć wsparcie w zakresie podzia łu ryzyka i gwarancji dla przedsi ęwzięć 
(wariant A4a). W sytuacji kryzysu gospodarczego nie mo żna oczekiwa ć przeznaczenia 
znacznych dodatkowych środków publicznych na efektywno ść energetyczn ą, wobec czego 
istotne jest, aby instrumenty te s łużyły lepszemu pozyskiwaniu funduszy z innych źródeł. Do 
środków, które mog łyby wspiera ć zaangażowanie inwestorów prywatnych, nale żą systemy 
zobowiązujące przedsi ębiorstwa infrastr ukturalne do oszcz ędności energii (wariant D3d) oraz 
wsparcie rozwoju przedsi ębiorstw us ług energetycznych (wariant D5 ). Ponadto za korzystne 
uważa się powiązanie finansowania publicznego z okre ślonymi warunkami dotycz ącymi 
efektywno ści energetycznej (wariant A4b). 
PL 6   PL Za jedną z głównych pozatechnicznych i pozafinanso wych przeszkód dla prowadzenia 
renowacji maj ących na celu optymalizacj ę energetyczn ą oraz dla instalowania 
energooszcz ędnych urz ądzeń w budynkach uznaje si ę utrzymuj ący się brak 
wykwalifikowanych pracowników budowlanych, wynikaj ący z niedostatecznego poziomu 
rozwoju rynków. W celu poprawy sytuacji na poziomie UE mo żna by zapewni ć państwom 
członkowskim wsparcie za pomoc ą narzędzi (np. opracowania krajow ych planów w zakresie 
kwalifikacji, programów edukacji i szkole ń, programów akredytacji i certyfikacji) oraz 
stworzenie platform wymiany najlepszych praktyk. 
Korzystne by łyby także środki w zakresie podnoszenia świadomości (A5) oraz zwi ększenia 
dobrowolnego zaanga żowania sektora prywatnego (wariant A2), które mog łyby zosta ć 
wdrożone pod warunkiem dysponowania odpowiednimi zasobami, poniewa ż rola UE w tym 
zakresie jest ograniczona, a środki takie pozosta łyby głównie w gestii pa ństw członkowskich 
lub władz lokalnych.  
Preferowane dalsze dzia łania w transporcie 
Spośród wszystkich sektorów tr ansport charakteryzuje si ę najwyższą dynamik ą 
prognozowanego wzrostu zu życia energii do 2020 r. Aby wykorzysta ć pozostały potencja ł, 
niezbędne jest wparcie przej ścia na bardziej efektywne pojaz dy, rodzaje transportu i modele 
korzystania z niego. Jednak ze wzgl ędu na fakt, że planowana bia ła księga dotycz ąca 
transportu zapewni impuls dla dalszego ograniczenia emisji CO 2 i poprawy efektywno ści 
wykorzystania zasobów w tym sektorze, w ocenie skutków nie dokonano analizy żadnych 
wariantów.  
Preferowane dalsze dzia łania w przemy śle 
W przemy śle dokona ła się wprawdzie najwi ększa poprawa efektywno ści energetycznej, 
jednak nadal pozostaje potencja ł do wykorzystania. W ramach polityki UE cz ęściowo zaj ęto 
się już niektórymi potencjalnymi oddzia ływaniami tego sektora na środowisko. Zatem celem 
w odniesieniu do przemys łu jest wspieranie wykorzystania tego pozostaj ącego potencja łu 
przy jednoczesnym zachowaniu zgodno ści z dotychczasowymi narz ędziami realizacji polityki 
(np. systemem handlu uprawnieniami do emisji i now ą dyrektyw ą w sprawie emisji 
przemysłowych). Do g łównych przeszkód w tym sektorze nale żą: brak silnych sygna łów 
cenowych, brak świadomości i szkole ń (zwłaszcza w przypadku M ŚP), a tak że brak 
długoterminowego planowania politycznego, który przyczynia si ę do wzrostu postrzeganego 
ryzyka i zniech ęca przedsi ębiorstwa do podejmowania inwestycji. 
Na podstawie analizy mo żliwych podej ść wyciągnięto wniosek, że można by opracowa ć 
dalsze instrumenty prawne, które by łyby zgodne z wy żej wymienionym celem i z 
dotychczasow ą polityką (wariant C3). W tym celu mo żna by zaproponowa ć kolejne środki 
wykonawcze w ramach dyrektywy w sprawie ekoprojektu, obejmuj ące produkty powszechnie 
używane w procesach przemys łowych (np. du że pompy lub piece). Urz ądzenia i systemy 
budowane na zamówienie mog łyby zosta ć objęte ogólnymi wymogami w zakresie 
energooszcz ędności, co mo żna by osi ągnąć za pomoc ą norm. Ponadto w odniesieniu do 
dużych odbiorców energii mo żna by ustanowi ć pewne wymogi dotycz ące zarządzania energi ą 
(np. audyt energetyczny). Dla ma łych i średnich przedsi ębiorstw mo żna by zapewni ć pakiety 
informacyjne i pomoc w zakresie zarz ądzania zu życiem energii (wariant C5).  
Poważna mobilizacja przedsi ęwzięć w przemy śle mogłaby nastąpić w wyniku wprowadzenia 
systemów zobowi ązujących przedsi ębiorstwa energetyczne do oszcz ędności energii (wariant 
D3d) oraz w wyniku wsparcia rozwoju przedsi ębiorstw us ług energetycznych (wariant D5).  
PL 7   PL Korzystne by łyby także środki w zakresie podnoszenia świadomości (wariant C4) oraz 
zwiększenia dobrowolnego zaanga żowania sektora prywatnego (wariant C2), które mog łyby 
zostać wdrożone pod warunkiem dysponowania odpowiedni mi zasobami. Jednak rola UE w 
tym zakresie jest ograniczona, a środki takie pozosta łyby głównie w gestii pa ństw 
członkowskich lub w ładz lokalnych.  
Preferowane dalsze dzia łania w energetyce 
Średnia sprawno ść mocy wytwórczych jest obecnie znacznie ni ższa niż najlepsze dost ępne 
technologie. G łówną przyczyn ą takiego stanu rzeczy jest brak wystarczaj ąco silnych 
sygnałów cenowych w odniesieniu do decyzji in westycyjnych o budowie nowych mocy i 
odstawieniu starych. Trzeci etap systemu handlu uprawnieniami do emisji b ędzie miał na to 
pewien wp ływ w odniesieniu do jednostek, których dotyczy. Nie znaj ąc jego konkretnych 
skutków nie nale ży zatem proponowa ć dalszych instrumentów regulacyjnych (wariant D3a). 
Jednak wraz ze wzrostem liczby ma łych instalacji wytwórczych mo żna by rozwa żyć potrzebę 
wprowadzenia dalszych instrumentów regul acyjnych celem zapewnienia ich wysokiej 
sprawności.  
Niewykorzystany pozostaje równie ż pełen potencja ł w zakresie wykorzystania ciep ła 
odpadowego i odzysku energii. Analiza wykaza ła, że można by opracowa ć dalsze środki 
regulacyjne na rzecz wspierania kogen eracji oraz komunalnych systemów ciep łowniczych i 
chłodniczych, po przeprowadzeniu dalszej an alizy i ewentualnym zrewidowaniu 
podstawowych ram politycznych w tej dziedzinie (tj. dyrektywy w sprawie kogeneracji) (wariant D3b). 
Krajowe organy regulacyjne mog łyby odgrywa ć istotną rolę w sterowaniu popraw ą 
efektywno ści energetycznej na poziomie sieci oraz w propagowaniu siec i inteligentnych i 
inteligentnych systemów opomiarowania, umo żliwiających kszta łtowanie szczytu oraz 
optymalizacj ę zapotrzebowania na energi ę i jej poda ży. Byłoby to mo żliwe poprzez 
zwiększenie ich uprawnie ń (wariant D3c).  
Przedsiębiorstwa energetyczne dysponuj ą ważnymi informacjami na temat zu życia energii 
przez swoich klientów, ale nie maj ą motywacji do wykorzystania tych informacji w celu 
zmniejszenia zu życia energii przez klientów, poniewa ż oznacza łoby to dla nich ni ższe 
dochody. Sytuacj ę mogłoby zmieni ć wprowadzenie systemów zobowi ązujących do 
oszczędności energii, dzi ę
ki którym w zamian za niewielki i krótkotrwa ły wzrost kosztów 
energii zrealizowane zosta łyby środki najbardziej op łacalne w d łuższej perspektywie (wariant 
D3d). Znalezienie najle pszych sposobów osi ągnięcia tego wymaga łoby dalszych, 
szczegółowych studiów. Aby nie dopu ścić do niekorzystnych wzajemnych oddzia ływań z 
systemem handlu uprawnieniami do emisji, obrót świadectwami obni żenia zużycia energii nie 
powinien odbywa ć się w systemie ETS. 
Zarządy przedsi ębiorstw energetycznych s ą zwykle doskonale świadome mo żliwości 
oszczędności energii w swoich przedsi ębiorstwach. Szczególnym podsektorem, który 
wymagałby dodatkowego wsparcia w postaci inform acji, wytycznych i wymiany najlepszych 
praktyk, s ą przedsiębiorstwa us ług energetycznych (wariant D5). Równie ż dobrowolne 
porozumienia mog łyby prowadzi ć do oszczędności energii i mo żna je rozwa żyć (wariant D2). 
Czy środki te wystarcz ą do realizacji celu 20 %? 
Preferowane warianty przewiduj ą szeroki wybór instrumentów wsparcia, które przyspieszy ły 
wykorzystanie potencja łu oszczędności energii i zwi ązanych z tym korzy ści oraz dojrzewanie 
rynków zwi ązanych z efektywno ścią energetyczn ą. Wymierne oszacowanie skutków nie by ło 
możliwe w przypadku wszystkich wariantów,  ale na podstawie tych, w których by ło to 
PL 8   PL możliwe, można wyciągnąć wniosek, że istnieje du ża szansa nadrobienia straconego dystansu. 
Konkretne wyniki zale żeć będą jednak od poziomu ambicji inicjatyw regulacyjnych i 
pozaregulacyjnych oraz od tempa ich wdro żenia. Z tego wzgl ędu istotne znaczenie mia łoby 
przeprowadzenie śródokresowej oceny i ewentualnie ak tualizacji planu celem zapewnienia 
ciągłości starań na rzecz efektywno ści energetycznej.