20061223

P6_TC1-COD(2005)0246

Stanowisko Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu w dniu 12 grudnia 2006 r. w celu przyjęcia rozporządzenia (WE) nr …/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Zmodernizowany Kodeks Celny)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 26, 95, 133 oraz 135,

uwzględniając Protokół nr 2 do Aktu Przystąpienia Hiszpanii i Portugalii, w odniesieniu do Wysp Kanaryjskich oraz Ceuty i Melilli, a w szczególności jego art. 9 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego [1],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu [2],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Podstawą Wspólnoty jest unia celna. Należy, w interesie zarówno podmiotów gospodarczych, jak i organów celnych Wspólnoty, zgromadzić obowiązujące przepisy prawa celnego we Wspólnotowym Kodeksie Celnym (zwanym dalej "Kodeksem"). Kodeks, oparty na założeniach rynku wewnętrznego, powinien zawierać reguły i procedury ogólne, które zapewniają stosowanie środków taryfowych i innych wspólnych polityk ustanowionych na poziomie Wspólnoty w ramach wymiany towarowej pomiędzy Wspólnotą a krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Wspólnoty, przy uwzględnieniu wymogów tych wspólnych polityk. Powinno to odbywać się bez uszczerbku dla przepisów szczególnych ustanowionych w innych dziedzinach, które istnieją lub mogą być wprowadzone w ramach przepisów między innymi z zakresu polityki rolnej, ochrony środowiska, wspólnej polityki handlowej, statystyki lub zasobów własnych. Przepisy prawa celnego powinny zostać w większym stopniu dostosowane do przepisów dotyczących pobierania opłat przywozowych, bez zmiany zakresu obowiązujących przepisów podatkowych.

(2) Zgodnie z komunikatem Komisji dotyczącym ochrony interesów finansowych Wspólnot zwalczania oszustw oraz planu działań na lata 2004-2005 [3], w celu zapewnienia ochrony interesów finansowych Wspólnoty właściwe jest ustanowienie odpowiednich ram prawnych.

(3) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny [4] oparte było na integracji procedur celnych stosowanych oddzielenie przez Państwa Członkowskie w latach 80. Rozporządzenie to było wielokrotnie i w znacznym stopniu zmieniane od momentu wejścia w życie, w celu rozwiązania specyficznych problemów, takich jak ochrona działania w dobrej wierze oraz uwzględnienie wymogów bezpieczeństwa. Konieczne jest wprowadzenie dodatkowych zmian w Kodeksie w następstwie istotnych zmian w prawodawstwie, które zaszły w ostatnich latach, zarówno na poziomie Wspólnoty, jak i międzynarodowym, jak np. wygaśnięcie Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, wejście w życie Aktu Przystąpienia z dniem 1 maja 2004 r., czy zmiany wprowadzone w Międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego (zwanej dalej "Konwencją z Kioto"), do której przystąpienie Wspólnoty zostało zatwierdzone na mocy decyzji Rady 2003/231/WE [5]. Obecnie niezbędne jest usprawnienie procedur celnych oraz uwzględnienie faktu, iż regułą stało się składanie deklaracji i przetwarzanie danych w formie elektronicznej, a wyjątkiem ich składanie i przetwarzanie w formie papierowej. Ze wszystkich wyżej wymienionych powodów, dalsze wprowadzanie zmian do obowiązującego Kodeksu nie jest już wystarczające, należy więc dokonać jego gruntownej modyfikacji.

(4) Aby ułatwić legalną wymianę handlową oraz zwalczanie nadużyć finansowych, konieczne są proste, szybkie i standardowe procedury i procesy celne. Należy zatem, zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie prostego, elektronicznego środowiska dla urzędów celnych i handlu [6], uprościć przepisy celne w taki sposób, aby zapewnić wykorzystanie nowoczesnych narzędzi i technologii, w dalszym ciągu wspierać jednolite stosowanie przepisów prawa celnego, co przyczyni się do ustanowienia podstawy dla skutecznych i prostych procedur odprawy celnej. W celu zwiększania konkurencyjności przedsiębiorstw procedury celne powinny zostać połączone lub dostosowane, ich liczba powinna ulec zmniejszeniu, a utrzymane powinny być te procedury, które są ekonomiczne uzasadnione.

(5) Utworzenie rynku wewnętrznego, zniesienie barier w handlu międzynarodowym i przeszkód dla inwestycji oraz głęboka potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony na zewnętrznych granicach Wspólnoty spowodowały zmianę roli organów celnych, które stały się centralną częścią procesu globalizacji, a także, ze względu na udział w monitorowaniu i zarządzaniu handlem międzynarodowym — katalizatorem konkurencyjności krajów i przedsiębiorstw. W związku z tym przepisy prawa celnego powinny odzwierciedlać nową rzeczywistość gospodarczą oraz nową rolę i zadania organów celnych.

(6) Wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych ma istotne znaczenie dla ułatwienia wymiany handlowej i pozwala równocześnie na zapewnienie skuteczności kontroli celnych, powodując zmniejszenie kosztów przedsiębiorstw oraz poziomu ryzyka dla społeczeństwa. Należy zatem wprowadzić zasadę prawną stanowiącą, iż wszystkie operacje celne i handlowe przeprowadzane są elektronicznie oraz iż system technologii informacyjnych i komunikacyjnych, wykorzystywany w operacjach celnych, oferuje we wszystkich Państwach Członkowskich takie same możliwości dla podmiotów gospodarczych.

(7) Stosowaniu technologii informacyjnych i komunikacyjnych powinna towarzyszyć harmonizacja kontroli celnych, które powinny cechować się skutecznością na całym obszarze Wspólnoty i nie powinny być źródłem praktyk antykonkurencyjnych w poszczególnych punktach wjazdowych i wyjazdowych obszaru.

(8) Mając na uwadze ułatwienie prowadzenia działalności oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub z niego wyprowadzanych, właściwe jest, by dane przekazywane przez podmioty gospodarcze były — w poszanowaniu odpowiednich przepisów dotyczących ochrony danych — udostępniane innym organom celnym oraz innym organom zaangażowanym w tę kontrolę, jak np. policja, straż graniczna, organy weterynaryjne i środowiskowe, dzięki czemu dany podmiot gospodarczy przekazuje te dane tylko raz ("punkt kompleksowej obsługi"), a organy przeprowadzają kontrolę towarów w tym samym czasie i miejscu ("punkt kompleksowej kontroli").

(9) W celu ułatwienia prowadzenia niektórych typów działalności gospodarczej podmioty gospodarcze powinny nadal mieć prawo do wyznaczania przedstawiciela reprezentującego ich w kontaktach z organami celnymi. Nie powinna jednak dłużej istnieć możliwość zastrzeżenia prawa do reprezentacji przez jakiekolwiek prawodawstwo danego państwa członkowskiego. Ponadto przedstawiciel przed organami celnymi powinien spełniać warunki wymagane do uzyskania upoważnienia i mieć prawo do otrzymania statusu podmiotu gospodarczego.

(10) Należy umożliwić spełniającym wymagania i wiarygodnym podmiotom gospodarczym ("upoważnione podmioty gospodarcze") pełne wykorzystanie szerokiego zastosowania uproszczeń oraz, przy należytym uwzględnieniu kwestii związanych z bezpieczeństwem, należy zastosować w stosunku do nich ograniczony poziom kontroli celnych. Tym samym będą one mogły korzystać, niezależnie lub łącznie, ze statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego w zakresie "uproszczeń celnych" oraz statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego w zakresie "bezpieczeństwa i ochrony".

(11) Jednakowe zasady powinny mieć zastosowanie do wszystkich decyzji tj. urzędowych aktów wydawanych przez organy celne, mających znaczenie dla przepisów prawa celnego, o skutkach prawnych dla jednej lub kilku osób, w tym wiążących informacji wydanych przez te organy. Każda z tych decyzji powinna być ważna na całym obszarze Wspólnoty, przy czym należy przewidzieć możliwość jej unieważnienia, wprowadzania do niej zmian, o ile przepisy nie stanowią inaczej, lub cofnięcia, jeśli nie jest ona zgodna ze prawodawstwem celnym lub jego interpretacją.

(12) Zgodnie z Kartą Praw Podstawowych konieczne jest zapewnienie każdej osobie, oprócz prawa odwołania się od każdej decyzji organów celnych, również prawa złożenia wyjaśnień, zanim zostanie podjęta decyzja, w wyniku której osoba ta mogłaby ponieść szkodę. Taki przepis Kodeksu powinien również mieć zastosowanie do przypadków odzyskiwania należności po przeprowadzeniu odprawy celnej oraz do decyzji w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych.

(13) Usprawnienie procedur celnych w ramach elektronicznego systemu celnego wymaga podziału odpowiedzialności między organami celnymi różnych Państw Członkowskich. Niezbędne jest zastosowanie odpowiedniego poziomu skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji na całym obszarze rynku wewnętrznego, aby zniechęcić do poważnego naruszania przepisów prawa celnego i tym samym zmniejszyć ryzyko wystąpienia nadużyć, zagrożeń dla bezpieczeństwa oraz zapewnić ochronę interesów finansowych Wspólnoty. Możliwe jest to wyłącznie poprzez wspólnotowe ramy, które wyznaczają organy sądowe właściwe do nakładania sankcji oraz określają ich zakres, w pełnym poszanowaniu postanowień Karty Praw Podstawowych.

(14) W celu zapewnienia równowagi pomiędzy, z jednej strony obowiązkiem zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego, jaki spoczywa na organach celnych, a z drugiej strony prawem podmiotów gospodarczych do sprawiedliwego traktowania, należy nadać organom celnym szeroko zakrojone uprawnienia kontroli, a podmiotom gospodarczym zapewnić prawo do odwołania się.

(15) W celu zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia ryzyka dla Wspólnoty, jej obywateli i partnerów handlowych, zharmonizowane przeprowadzanie kontroli celnych przez Państwa Członkowskie powinno odbywać się w oparciu o ramy wspólnego zarządzania ryzykiem i przy wykorzystaniu systemu elektronicznego. Utworzenie wspólnych dla wszystkich Państw Członkowskich ram zarządzania ryzykiem nie powinno prowadzić do eliminacji wyrywkowych kontroli towarów.

(16) Konieczne jest ustalenie czynników, na podstawie których stosowane są należności celne przywozowe lub wywozowe oraz inne środki odnoszące się do wymiany towarowej. Należy również określić jasne przepisy dotyczące wydawania dowodów pochodzenia we Wspólnocie, w przypadkach gdy wymaga tego sytuacja na rynku.

(17) W odniesieniu do reguł preferencyjnego pochodzenia, w celu przyspieszenia procesu decyzyjnego we Wspólnocie, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania tych reguł w odniesieniu do towarów objętych środkami preferencyjnymi mającymi zastosowanie w wymianie handlowej między obszarem celnym Wspólnoty a Ceutą i Melillą.

(18) W celu zapobiegania trudnościom w określaniu podstawy prawnej powstania długu celnego, pożądane jest zgrupowanie wszystkich przypadków powstawania długu celnego w przywozie, innych niż wynikające z przedstawienia zgłoszenia celnego o dopuszczenie do swobodnego obrotu lub odprawę czasową z częściowym zwolnieniem. Należy zastosować te same zasady do przypadków powstawania długu celnego w wywozie.

(19) Zważywszy na fakt, iż nowa rola organów celnych oznacza podział obowiązków i współpracę między granicznymi urzędami celnymi i urzędami wewnątrz kraju, w większości przypadków dług celny powinien być uznawany za powstały w miejscu, gdzie dłużnik ma swoją siedzibę, ponieważ to urząd celny odpowiedzialny za ten obszar będzie mógł w najlepszy sposób nadzorować działania osoby, której ta sytuacja dotyczy.

(20) Ponadto, zgodnie z postanowieniami Konwencji z Kioto, należy dążyć do ograniczenia liczby przypadków, w których konieczna jest współpraca administracyjna między Państwami Członkowskimi w celu ustalenia miejsca powstania długu celnego i odzyskania należności.

(21) Zastosowanie reguł w odniesieniu do procedur specjalnych umożliwi użycie jednej gwarancji dla wszystkich rodzajów tych procedur i ponieważ będzie to gwarancja generalna, obejmować będzie ona dużą ilość operacji.

(22) W celu zapewnienia lepszej ochrony interesów finansowych Wspólnoty i Państw Członkowskich gwarancja ta powinna obejmować towary niezadeklarowane lub nieprawidłowo zadeklarowane wchodzące w skład przesyłki lub figurujące w zgłoszeniu, w odniesieniu do których zabezpieczenie to zostało złożone. Dlatego też zobowiązanie złożone przez gwaranta powinno obejmować również kwoty należności powstałe w następstwie kontroli po zwolnieniu.

(23) W celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty i Państw Członkowskich oraz zapobieżenia występowaniu nadużyć, wskazane jest dokonanie ustaleń obejmujących stopniowane środki do celów stosowania gwarancji generalnej. Tam gdzie istnieje zwiększone ryzyko powstania nadużyć należy zapewnić możliwość wprowadzenia czasowego zakazu stosowania gwarancji generalnej, przy uwzględnieniu specyficznej sytuacji podmiotów gospodarczych.

(24) W przypadkach powstania długu celnego w wyniku nieprzestrzegania przepisów prawa celnego należy uwzględnić dobrą wiarę dłużnika oraz zminimalizować skutki spowodowanego przez niego zaniedbania.

(25) Konieczne jest określenie zasad nadawania statusu towarów wspólnotowych, okoliczności prowadzących do utraty takiego statusu, oraz zapewnienie podstawy pozwalającej określić przypadki, w których status ten pozostaje niezmieniony w razie czasowego opuszczenia przez towary obszaru celnego Wspólnoty.

(26) Należy zapewnić, aby zasada szybkiego zwolnienia towarów była powszechnie stosowana, w przypadkach, gdy podmiot gospodarczy z wyprzedzeniem dostarcza informacje niezbędne dla przeprowadzenia kontroli dopuszczalności towarów opartych na analizie ryzyka. Kontrole z zakresu polityki podatkowej i handlowej powinny być przede wszystkim przeprowadzane przez ten urząd celny, który odpowiedzialny jest za pomieszczenia danego podmiotu gospodarczego.

(27) Przepisy mające zastosowanie do zgłoszeń celnych powinny być zmodernizowane i usprawnione, w szczególności powinny one stanowić, iż zgłoszenia celne są zasadniczo przedstawiane w formie elektronicznej, oraz przewidywać jeden, uproszczony typ zgłoszeń.

(28) Zważywszy na fakt, iż Konwencja z Kioto popiera składanie, rejestrowanie i sprawdzanie zgłoszeń celnych przed przybyciem towarów, a także na rozgraniczenie między miejscem składania zgłoszenia a miejscem, w którym towary rzeczywiście się znajdują, należy zapewnić scentralizowaną odprawę celną w miejscu, gdzie podmiot gospodarczy ma swoją siedzibę. Scentralizowana odprawa celna powinna obejmować ułatwienia polegające na stosowaniu uproszczonych deklaracji, odraczaniu daty przedkładania pełnego zgłoszenia i wymaganych dokumentów, zgłoszeniach okresowych i odroczeniach płatności.

(29) Aby przyczynić się do zapewnienia jednakowych warunków konkurencji na całym obszarze Wspólnoty, właściwe jest określenie na poziomie Wspólnoty zasad mających zastosowanie w przypadkach, gdy organy celne dokonują zniszczenia towarów lub dysponują nimi w inny sposób, a które uprzednio wymagały odpowiednich przepisów prawa krajowego.

(30) W odniesieniu do procedur specjalnych (tranzyt, składowanie, szczególne wykorzystanie, przetwarzanie) należy wprowadzić wspólne i proste zasady, a także, w odniesieniu do poszczególnych procedur specjalnych, zestaw pomniejszych zasad, aby ułatwić podmiotowi gospodarczemu dokonanie wyboru właściwej procedury, zapobiec powstawaniu błędów i ograniczyć liczbę przypadków pokrycia należności i zwrotów dokonywanych po zwolnieniu.

(31) Należy ułatwić wydawanie pozwoleń dla kilku procedur specjalnych objętych jedną gwarancją w jednym urzędzie celnym nadzoru; należy także wprowadzić proste zasady odnoszące się do powstałego w tych przypadkach długu celnego. Podstawową zasadą stosowaną w tym przypadku powinno być wycenianie towarów objętych procedurą specjalną lub wytwarzanych z nich wyrobów w chwili powstania długu celnego. Jednakże należy również przewidzieć możliwość, w przypadkach gdy znajduje to uzasadnienie ekonomiczne, wyceny towarów z chwilą objęcia ich procedurą specjalną. Te same zasady powinny być stosowane w odniesieniu do zwyczajowych zabiegów.

(32) Zważywszy na wzmocnione środki bezpieczeństwa, wprowadzone do Kodeksu na mocy rozporządzenia (WE) nr 648/2005 z dnia 13 kwietnia 2005 r. zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny [7], wprowadzanie towarów do wolnych obszarów celnych powinno stać się procedurą celną, a towary powinny podlegać kontroli celnej przy wprowadzeniu, z uwzględnieniem ewidencji.

(33) W odniesieniu do towarów objętych procedurą szczególnego wykorzystania należy przyjąć podstawowe ramy prawne dotyczące zawieszania podatku akcyzowego, przewidzianego na mocy dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania [8], podatku VAT przy przywozie, przewidzianego na mocy art. 7 ust 3 oraz art. 10 ust. 3 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych — wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku [9], a także środków polityki handlowej.

(34) Zważywszy na fakt, iż zamiar powrotnego wywozu nie jest już konieczny, zawieszenie w ramach procedury uszlachetniania czynnego powinno zostać połączone z przetwarzaniem pod kontrolą celną, a procedura uszlachetniania czynnego z zastosowaniem ceł zwrotnych powinna zostać zarzucona. Ta jednolita procedura uszlachetniania czynnego powinna obejmować również zniszczenie, z wyjątkiem przypadków, gdy jest ono przeprowadzane przez służby celne lub pod ich nadzorem.

(35) Środki bezpieczeństwa stosowane w odniesieniu do towarów wspólnotowych wyprowadzanych z obszaru celnego Wspólnoty powinny także być stosowane do powrotnego wywozu towarów niewspólnotowych. Jednakowe podstawowe zasady powinny mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów towarów, z możliwością wprowadzenia odstępstw, gdy zaistnieje taka potrzeba, jak np. w odniesieniu do towarów jedynie przewożonych przez obszar celny Wspólnoty.

(36) W celu ustanowienia skutecznego procesu decyzyjnego oraz zapewnienia jednolitości, właściwe jest usprawnienie mechanizmów przyjmowania środków wykonawczych, not wyjaśniających, wytycznych oraz decyzji Komisji z wnioskiem o uchylenie decyzji podjętych przez organy celne, jak również mechanizmów wypracowywania wspólnego stanowiska w komitetach, grupach roboczych oraz zespołach utworzonych przez lub na mocy umów międzynarodowych w zakresie przepisów prawa celnego. Procedura zarządzania jest najwłaściwsza dla przyjmowania środków wykonawczych, a procedura konsultacyjna dla wytycznych i not wyjaśniających.

(37) Należy przyjąć środki konieczne w celu wykonania niniejszego rozporządzenia zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji [10].

(38) Właściwe jest przekazanie odpowiednich uprawnień w zakresie przyjmowania przepisów wykonawczych, w szczególności w przypadkach gdy Wspólnota wypełnia zobowiązania i obowiązki wynikające z porozumień międzynarodowych, które wymagają dostosowania przepisów Kodeksu.

(39) Mając na względzie uproszczenie i zracjonalizowanie przepisów prawa celnego, w celu zapewnienia przejrzystości, pewne przepisy zawarte w odrębnych aktach Wspólnoty zostały włączone do tekstu Kodeksu. Należy w związku z tym uchylić rozporządzenie (EWG) nr 2913/92, a także następujące rozporządzenia:

- rozporządzenie Rady (EWG) nr 3925/91 z dnia 19 grudnia 1991 r. dotyczące zniesienia kontroli i formalności stosowanych wobec bagażu podręcznego i w ładowni, osób odbywających lot wewnątrzwspólnotowy oraz bagażu osób przekraczających morze wewnątrz Wspólnoty [11];

- rozporządzenie Rady (WE) nr 82/2001 z dnia 5 grudnia 2000 r. dotyczące definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej w handlu między obszarem celnym Wspólnoty a Ceutą i Melillą [12];

- rozporządzenie Rady (WE) nr 1207/2001 z dnia 11 czerwca 2001 r. w sprawie procedur ułatwiających wystawianie świadectw przewozowych EUR.1, sporządzanie deklaracji na fakturze i formularzy EUR.2 i wydawanie zezwoleń niektórym upoważnionym eksporterom w ramach przepisów regulujących handel na warunkach preferencyjnych między Wspólnotą Europejską i niektórymi krajami [13].

(40) Należy ustalić, zgodnie z zasadą proporcjonalności, reguły i procedury mające zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub z niego wyprowadzanych, co umożliwi skuteczne funkcjonowanie Unii Celnej, stanowiącej fundament rynku wewnętrznego. Niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia celów przewidzianych zgodnie z art. 5 akapit trzeci Traktatu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

ROZDZIAŁ 1

ZAKRES STOSOWANIA PRZEPISÓW PRAWA CELNEGO, ZADANIA ORGANÓW CELNYCH I DEFINICJE

Artykuł 1

Przedmiot i zakres

Niniejsze rozporządzenie ustanawia Wspólnotowy Kodeks Celny, zwany dalej "Kodeksem", określający reguły i procedury ogólne stosowane w odniesieniu do towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub z niego wyprowadzanych.

Przepisy niniejszego Kodeksu stosuje się w sposób jednolity na całym obszarze celnym Wspólnoty, nie naruszając przepisów w innych dziedzinach dotyczących prowadzonej wymiany handlowej.

Artykuł 2

Zadania organów celnych

Zadaniem organów celnych jest nadzór nad międzynarodową wymianą handlową Wspólnoty, przyczyniając się do otwarcia handlu, do wdrażania zewnętrznych aspektów rynku wewnętrznego, wspólnej polityki handlowej oraz innych wspólnych polityk Wspólnoty w zakresie handlu, a także do zapewnienia bezpieczeństwa ogólnego łańcucha dostaw. Prowadzone działania mają na celu:

a) ochronę interesów finansowych Wspólnoty i jej Państw Członkowskich;

b) ochronę Wspólnoty przed nieuczciwym i nielegalnym handlem przy równoczesnym wspieraniu legalnej działalności gospodarczej;

c) zapewnianie bezpieczeństwa i ochrony obywateli oraz środowiska, w stosownych przypadkach w ścisłej współpracy z innymi organami;

d) zachowanie właściwej równowagi między kontrolami celnymi a ułatwianiem legalnej wymiany handlowej.

Artykuł 3

Obszar celny

1. Obszar celny Wspólnoty obejmuje następujące terytoria, wraz z ich morzami terytorialnymi, wodami wewnętrznymi oraz przestrzenią powietrzną:

- terytorium Królestwa Belgii;

- terytorium Republiki Czeskiej;

- terytorium Królestwa Danii, z wyjątkiem Wysp Owczych i Grenlandii;

- terytorium Republiki Federalnej Niemiec, z wyjątkiem wyspy Helgoland i terytorium Büsingen (Traktat z dnia 23 listopada 1964 r. między Republiką Federalną Niemiec a Konfederacją Szwajcarską);

- terytorium Republiki Estońskiej;

- terytorium Republiki Greckiej;

- terytorium Królestwa Hiszpanii, z wyjątkiem Ceuty i Melilli;

- terytorium Republiki Francuskiej, z wyjątkiem Nowej Kaledonii, Majoty, Saint-Pierre i Miquelon, wysp Wallis i Futuna oraz Polinezji Francuskiej;

- terytorium Irlandii;

- terytorium Republiki Włoskiej, z wyjątkiem gmin Livigno i Campione d'Italia oraz wód krajowych jeziora Lugano znajdujących się pomiędzy nabrzeżem a granicą polityczną strefy położonej pomiędzy Ponte Tresa i Porto Ceresio;

- terytorium Republiki Cypryjskiej, zgodnie z postanowieniami Aktu Przystąpienia;

- terytorium Republiki Łotewskiej;

- terytorium Republiki Litewskiej;

- terytorium Wielkiego Księstwa Luksemburga;

- terytorium Republiki Węgierskiej;

- terytorium Republiki Malty;

- terytorium Królestwa Niderlandów w Europie;

- terytorium Republiki Austrii;

- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- terytorium Republiki Portugalskiej;

- terytorium Republiki Słowenii;

- terytorium Republiki Słowackiej;

- terytorium Republiki Finlandii;

- terytorium Królestwa Szwecji;

- terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jak również Wysp Normandzkich i wyspy Man.

2. Uznaje się również za stanowiące część obszaru celnego Wspólnoty następujące terytoria wraz z ich morzami terytorialnymi, wodami wewnętrznymi oraz przestrzenią powietrzną, położone poza terytorium Państw Członkowskich, z uwzględnieniem konwencji i traktatów, które są wobec nich stosowane:

a) FRANCJA

Terytorium Księstwa Monako, tak jak jest ono określone w Konwencji celnej podpisanej w Paryżu dnia 18 maja 1963 r. (Journal officiel de la République française z dnia 27 września 1963 r., str. 8679).

b) CYPR

Terytorium stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w Akrotiri i Dhekelia, tak jak określono w Traktacie o Ustanowieniu Republiki Cypryjskiej, podpisanym w Nikozji dnia 16 sierpnia 1960 r. (United Kingdom Treaty Series No 4 (1961) Cmnd. 1252).

3. Niektóre przepisy prawa celnego mogą być stosowane poza obszarem celnym Wspólnoty w ramach przepisów szczególnych lub umów międzynarodowych.

Artykuł 4

Definicje

Do celów niniejszego Kodeksu stosuje się następujące definicje:

(1) "Organy celne" oznaczają administrację celną Państw Członkowskich, posiadającą uprawnienia do stosowania przepisów prawa celnego oraz wszelkie inne organy posiadające takie uprawnienia na mocy przepisów prawa krajowego.

(2) "Przepisy prawa celnego" oznaczają ogół aktów prawnych składający się z:

a) przepisów niniejszego Kodeksu oraz odnośnych przepisów wykonawczych, przyjętych na poziomie wspólnotowym oraz, w stosownych przypadkach, na poziomie krajowym;

b) Wspólnej Taryfy Celnej;

c) umów międzynarodowych zawierających przepisy z zakresu prawa celnego, w takim zakresie, w jakim mają one zastosowanie we Wspólnocie.

(3) "Osoba" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub stowarzyszenie osób nieposiadające osobowości prawnej, ale uznane na mocy przepisów wspólnotowych lub krajowych za zdolne do podejmowania czynności prawnych.

(4) "Podmiot gospodarczy" oznacza osobę, która w ramach prowadzenia działalności gospodarczej wykonuje czynności objęte przepisami prawa celnego;

(5) "Przedstawiciel przed organami celnymi" oznacza osobę mającą siedzibę na obszarze Unii i świadczącą osobom trzecim usługi w dziedzinie ceł.

(6) "Ryzyko" oznacza prawdopodobieństwo zdarzenia zachodzącego przy wprowadzeniu, wyprowadzeniu, tranzycie, przeniesieniu lub ostatecznym wykorzystaniu towarów przemieszczanych między obszarem celnym Wspólnoty a krajami lub terytoriami znajdującymi się poza tym obszarem oraz mającego związek z obecnością towarów nieposiadających statusu wspólnotowego, które miałoby jeden z następujących skutków:

a) uniemożliwiałoby prawidłowe stosowanie środków wspólnotowych lub krajowych;

b) zaszkodziłoby interesom finansowym Wspólnoty i jej Państw Członkowskich;

c) stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa i ochrony Wspólnoty i jej obywateli, zdrowia ludzi, zwierząt i roślin, dla środowiska lub dla konsumentów.

(7) "Kontrola celna" oznacza specjalne czynności wykonywane przez organy celne zgodnie z przepisami art. 27-30.

(8) "Deklaracja skrócona" oznacza deklarację, składaną przed wprowadzeniem towarów na obszar celny Wspólnoty lub ich wyprowadzeniem z tego obszaru.

(9) "Zgłoszenie celne" oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną ze wskazaniem, w stosownych przypadkach, szczególnych ustaleń mających w tym wypadku zastosowanie.

(10) "Zgłaszający" oznacza osobę składającą deklarację skróconą lub zgłoszenie celne w swoim imieniu lub w imieniu osoby, na rzecz której sporządzono takie zgłoszenie celne;

(11) "Procedura celna" oznacza którąkolwiek z poniżej wymienionych procedur, którą można zastosować wobec towarów zgodnie z przepisami niniejszego Kodeksu:

a) dopuszczenie do swobodnego obrotu;

b) procedury specjalne;

c) wywóz.

(12) "Należności celne przywozowe" oznaczają należności celne, regulowane przy przywozie towarów, określone we Wspólnej Taryfie Celnej.

(13) "Należności celne wywozowe" oznaczają należności celne, regulowane przy wywozie towarów, określone we Wspólnej Taryfie Celnej.

(14) "Towary niewspólnotowe" oznaczają towary inne niż towary określone w pkt 20 lub te, które utraciły status towarów wspólnotowych.

(15) "Zarządzanie ryzykiem" oznacza systematyczną identyfikację ryzyka oraz wdrażanie wszystkich środków niezbędnych dla jego ograniczenia.

(16) "Zwolnienie towarów" oznacza czynność podjętą przez organy celne umożliwiającą użycie towarów w celach określonych przez procedurę celną, jaką zostały objęte.

(17) "Dozór celny" oznacza ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz, w stosownych przypadkach, innych przepisów mających zastosowanie do towarów znajdujących się pod dozorem celnym.

(18) "Cła zwrotne" oznaczają zwrot lub umorzenie przywozowych należności celnych dla towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu, jeżeli towary te są wywożone z obszaru celnego Wspólnoty w stanie niezmienionym lub w formie produktów przetworzonych.

(19) "Produkty przetworzone" oznaczają towary, które w ramach procedury przetwarzania zostały poddane procesom przetwarzania.

(20) "Osoba mająca siedzibę na obszarze celnym Wspólnoty" oznacza:

a) w przypadku osoby fizycznej, każdą osobę, której miejscem stałego pobytu jest obszar celny Wspólnoty;

b) w przypadku osoby prawnej lub stowarzyszenia osób, każdą osobę, której siedziba statutowa, siedziba główna lub inna stała siedziba mieści się na obszarze celnym Wspólnoty.

(21) "Status celny" oznacza określenie towaru jako towar wspólnotowy lub niewspólnotowy.

(22) "Towary wspólnotowe" oznaczają towary, należące do którejkolwiek z wymienionych poniżej kategorii:

a) towary całkowicie uzyskane na obszarze celnym Wspólnoty, w których skład nie wchodzą towary przywiezione z krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty;

b) towary przywiezione z państw lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty i dopuszczone do swobodnego obrotu;

c) towary uzyskane lub wyprodukowane na obszarze celnym Wspólnoty wyłącznie z towarów określonych w lit. b) lub z towarów określonych w lit. a) oraz b).

(23) "Przedstawienie towarów organom celnym" oznacza zawiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego albo do innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne oraz o dostępności tych towarów do celów kontroli celnej.

(24) "Posiadacz towarów" oznacza właściciela towarów lub osobę, która posiada podobne prawo do dysponowania tymi towarami lub sprawuje nad nimi fizyczną kontrolę.

(25) "Osoba uprawniona do korzystania z procedury" oznacza osobę, która składa zgłoszenie, lub osobę na rzecz której zgłoszenie celne zostało dokonane, lub osobę, na którą przeniesiono prawa i obowiązki wyżej wymienionej osoby związane z procedurą celną.

(26) "Środki polityki handlowej" oznaczają środki pozataryfowe, przyjęte w ramach wspólnej polityki handlowej, w formie wspólnotowych przepisów regulujących przywóz i wywóz towarów.

(27) "Procesy przetwarzania" oznaczają jeden z poniżej wymienionych procesów:

a) obróbkę towarów, w tym montaż, składanie lub instalowanie ich w innych towarach;

b) przetwarzanie towarów;

c) niszczenie towarów;

d) naprawę towarów, w tym ich odnawianie i porządkowanie;

e) wykorzystywanie towarów, które nie powinny wchodzić w skład produktów przetworzonych, ale umożliwiających lub ułatwiających ich wytworzenie, nawet jeżeli zostają one całkowicie lub częściowo zużyte w tym procesie ("akcesoria produkcyjne").

(28) "Współczynnik produktywności" oznacza ilość lub odsetek produktów przetworzonych, uzyskanych w wyniku przetworzenia określonej ilości towarów objętych procedurą przetwarzania.

ROZDZIAŁ 2

PRAWA I OBOWIĄZKI OSÓB WZGLĘDEM PRZEPISÓW PRAWA CELNEGO

Sekcja 1

Dostarczanie informacji

Artykuł 5

Wymiana i ochrona danych

1. Wszelka niezbędna wymiana danych, dokumentów towarzyszących, decyzji lub powiadomień pomiędzy organami celnymi oraz pomiędzy podmiotami gospodarczymi a organami celnymi odbywa się przy wykorzystaniu technik elektronicznego przetwarzania danych.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 3, może przyjąć środki w celu zmiany elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia poprzez środki ustanawiające wyjątki od pierwszego akapitu niniejszego ustępu.

2. Jeśli nie postanowiono inaczej, Komisja przyjmuje, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, środki określające:

a) zasady określające i regulujące wymianę informacji pomiędzy urzędami celnymi, niezbędną dla celów stosowania przepisów prawa celnego;

b) wspólny zestaw danych oraz format wiadomości przekazywanych w ramach przepisów prawa celnego.

Dane, o których mowa w pierwszym akapicie lit. b), obejmują dane niezbędne dla przeprowadzenia analizy ryzyka oraz prawidłowego wykonywania kontroli celnych, przy zastosowaniu, w stosownych przypadkach, międzynarodowych standardów i praktyk handlowych.

Systemy umożliwiające elektroniczną wymianę danych pomiędzy urzędami celnymi zgodnie z ust. 1 zostaną wprowadzone najpóźniej do dnia 30 czerwca 2009 r.

Artykuł 6

Ochrona danych

1. Każda informacja o charakterze poufnym lub udzielona na zasadzie poufności, którą organy celne otrzymały w trakcie wykonywania swoich obowiązków, jest chroniona tajemnicą zawodową. Informacje te nie są ujawniane przez właściwe organy dla celów innych niż cele kontroli celnej, przewidziane w art. 28 ust. 2, bez wyraźnego pozwolenia osoby lub organów, które udzieliły tych informacji.

Ujawnianie tych informacji jest jednakże dozwolone bez pozwolenia w przypadku gdy właściwe organy zostaną do tego zobowiązane lub upoważnione na mocy obowiązujących przepisów, w szczególności w odniesieniu do ochrony danych lub w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym.

2. Przekazywanie administracjom celnym lub innym organom krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty danych o charakterze poufnym jest dozwolone jedynie w ramach umowy międzynarodowej przy zapewnieniu równoważnego poziomu ochrony danych.

Ujawnianie lub przekazywanie danych odbywa się przy pełnym poszanowaniu obowiązujących przepisów z zakresu ochrony danych.

Artykuł 7

Wymiana dodatkowych informacji między organami celnymi a podmiotami gospodarczymi

1. W ramach wzajemnej współpracy mającej na celu identyfikację ryzyka i zapobieganie mu, organy celne i podmioty gospodarcze mogą prowadzić wymianę wszelkich informacji, które nie są specyficznie określone w przepisach prawa celnego jako niezbędne. Wymiana ta może odbywać się na mocy pisemnej umowy i może obejmować zapewnienie organom celnym dostępu do systemów komputerowych podmiotów gospodarczych.

2. Wszelkie informacje dostarczone przez którąkolwiek ze stron w trakcie współpracy, o której mowa w ust. 1, mają charakter poufny, chyba że obie strony postanowią inaczej.

Artykuł 8

Udzielanie informacji przez organy celne

1. Każda osoba może ubiegać się przed organami celnymi o informację dotyczącą stosowania przepisów prawa celnego. Taki wniosek może zostać odrzucony jeżeli nie będzie dotyczył faktycznie mającego się odbyć przywozu lub wywozu.

2. Administracja celna prowadzi regularny dialog z podmiotami gospodarczymi oraz innymi organami biorącymi udział w międzynarodowej wymianie towarowej. Wspiera ona przejrzystość poprzez opracowywanie prawodawstwa, decyzji administracyjnych oraz formularzy zgłoszeniowych z zakresu międzynarodowej wymiany towarowej, które udostępniane są podmiotom gospodarczym bezpłatnie oraz, jeśli tylko jest to możliwe, przy wykorzystaniu Internetu.

Artykuł 9

Udzielanie informacji organom celnym

1. Każda osoba bezpośrednio lub pośrednio uczestnicząca w wypełnianiu formalności celnych dostarcza organom celnym, na ich żądanie i w określonym terminie, wszelkie wymagane dokumenty i informacje, w jakiejkolwiek formie, jak również udziela im wszelkiej niezbędnej pomocy.

2. Bez uszczerbku dla stosowania ewentualnych sankcji, składanie deklaracji skróconej lub zgłoszenia celnego, co obejmuje zgłoszenie uproszczone, powiadomienie, złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia lub jakąkolwiek innego typu decyzję, powoduje, iż zainteresowana osoba staje się odpowiedzialna za:

a) dokładność informacji umieszczonych w zgłoszeniu/deklaracji, powiadomieniu, wniosku lub jakimkolwiek innym składanym formularzu;

b) autentyczność dostarczanych lub udostępnianych dokumentów;

c) w stosownych przypadkach, wypełnianie wszystkich zobowiązań wynikających z obejmowania towarów daną procedurą lub z prowadzenia dozwolonych operacji.

Przepisy pierwszego akapitu mają również zastosowanie do udzielania wszelkich informacji wymaganych przez organy celne.

Zobowiązania określone w pierwszym akapicie są wiążące także dla przedstawiciela danej osoby, jeśli składa on zgłoszenie/deklarację, przedkłada wniosek lub dostarcza wymagane informacje.

Artykuł 10

Wspólny system danych

Państwa Członkowskie prowadzą z Komisją współpracę mającą na celu rozwijanie, utrzymywanie i stosowanie elektronicznego systemu wspólnej rejestracji i przechowywania danych dotyczących:

a) wszystkich osób biorących udział, bezpośrednio lub pośrednio, w wypełnianiu formalności celnych;

b) wszelkich pozwoleń mających związek z procedurą celną lub statusem upoważnionego podmiotu gospodarczego.

Administracja celna Państw Członkowskich, w ramach wykonywania swoich obowiązków, jak również podmioty gospodarcze mają dostęp do tych danych, zgodnie z zasadami określonymi w akapicie 3.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 3, przyjmuje środki w celu zmiany elementów innych niż istotne niniejszego aktu, uzupełniając go o środki określające standardową formę i skład danych, które będą rejestrowane oraz zasady dostępu do tych danych.

Sekcja 2

Reprezentowanie przed organami celnymi

Artykuł 11

Przedstawiciel przed organami celnymi

1. Każda osoba ma prawo działać przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi, zwanego dalej "przedstawicielem", celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego.

Przedstawicielstwo to może być bądź bezpośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.

2. Przedstawiciel musi mieć swoją siedzibę na obszarze celnym Wspólnoty.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 3, może przyjąć środki zmieniające inne niż istotne elementy niniejszego rozporządzenia uzupełniając go poprzez określenie warunków odstąpienia od wypełniania zobowiązań przewidzianych w pierwszym akapicie niniejszego ustępu.

3. Status przedstawiciela podlega następującym kryteriom:

- jest otwarty dla wszystkich osób ubiegających się o przyznanie takiego statusu;

- jest zarządzany przez organ rządowy w danym państwie członkowskim;

- uznawany jest we wszystkich państwach członkowskich, jeżeli został zarejestrowany w państwie członkowskim, w którym złożony został stosowny wniosek;

- podlega praktycznym standardom w zakresie kompetencji lub kwalifikacji zawodowych bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością.

Nie istnieją ograniczenia liczby przedstawicieli w UE.

Osoba posiadająca status przedstawiciela oraz statut upoważnionego podmiotu gospodarczego jest uprawniona do korzystania ze wszelkich uproszczeń.

4. Bez uszczerbku dla postanowień ust. 3 osoba prowadząca działalność gospodarczą jest upoważniona do występowania przed organami celnymi, bez obowiązku pośrednictwa ze strony przedstawiciela celnego.

Artykuł 12

Umocowanie

1. W kontaktach z organami celnymi przedstawiciel zgłasza fakt wykonywania działalności na rzecz osoby reprezentowanej, i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie.

Osoba, która nie zadeklaruje faktu wykonywania działalności w imieniu lub na rzecz innej osoby, lub taka, która zadeklaruje, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, nie będąc umocowana do reprezentowania, jest traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.

2. Z wyjątkiem przypadków gdy osoba należy do kategorii osób uprawnionych do działań na rzecz innej osoby, organy celne mogą zażądać od każdej osoby oświadczającej, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, przedstawienia dowodów potwierdzających jej prawo do występowania w charakterze przedstawiciela.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, może przyjąć środki określające kategorie osób, o których mowa w pierwszym akapicie niniejszego ustępu.

Artykuł 13

Reprezentowanie przed organami celnymi i status upoważnionego podmiotu gospodarczego

1. Jeśli działalność reprezentowania wykonywana jest jako działalność regularna lub handlowa, osoba wykonująca tę działalność może uzyskać status "upoważnionego podmiotu gospodarczego" zgodnie z art. 14.

2. Przedstawiciel może występować jako przedstawiciel w sprawach podatkowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami z zakresu podatku od wartości dodanej (dalej zwanego "podatkiem VAT") oraz podatku akcyzowego.

Sekcja 3

Upoważniony podmiot gospodarczy

Artykuł 14

Zastosowanie i zatwierdzanie

1. Każda osoba mająca siedzibę na obszarze celnym Wspólnoty, spełniająca warunki określone w art. 15 i 16, może wystąpić o przyznanie statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego.

Organy celne przyznają ten status, w stosownych przypadkach po przeprowadzeniu konsultacji z innymi właściwymi organami, który jest przedmiotem okresowego przeglądu.

2. Status upoważnionego podmiotu gospodarczego obejmuje dwa typy upoważnień: upoważnienie podmiotu gospodarczego w zakresie "uproszczeń celnych" oraz upoważnienie podmiotu gospodarczego w zakresie "bezpieczeństwa i ochrony".

Pierwsze z upoważnień pozwala skorzystać z uproszczeń stosowanych na mocy przepisów niniejszego Kodeksu lub jego przepisów wykonawczych. Drugie uprawnia posiadacza do ułatwień związanych z bezpieczeństwem i ochroną.

Możliwe jest łączenie obu upoważnień.

3. Z zastrzeżeniem przepisów art. 15 i 16 i bez uszczerbku dla przeprowadzania kontroli celnych, status upoważnionego podmiotu gospodarczego jest uznawany przez organy celne wszystkich państwczłonkowskich.

4. Po uznaniu statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego i pod warunkiem spełnienia wymagań związanych z określonym rodzajem ułatwienia, stosowanym na mocy wspólnotowych przepisów prawa celnego, organy celne zezwalają podmiotowi na korzystanie z tego ułatwienia.

5. Status upoważnionego podmiotu gospodarczego może zostać zawieszony lub uchylony zgodnie z warunkami określonymi na podstawie przepisów art. 16 lit. h).

6. Upoważniony podmiot gospodarczy powiadamia organy celne o każdej zmianie, która nastąpiła po przyznaniu statusu, a która może mieć wpływ na jego utrzymanie lub zakres.

Artykuł 15

Przyznawanie statusu

W celu otrzymania statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego wnioskujący spełnia następujące minimalne wymagania:

a) prowadzi właściwą ewidencję stosowania wymagań celnych i podatkowych;

b) posiada zadowalający system zarządzania ewidencją handlową oraz, w stosownych przypadkach, transportową, który umożliwia prawidłowe przeprowadzanie kontroli celnych;

c) w stosownych przypadkach, może udowodnić swoją wypłacalność;

d) zgodnie z postanowieniami art. 14 ust. 2, jeżeli upoważniony podmiot gospodarczy chce skorzystać z uproszczeń przewidzianych w niniejszym Kodeksie lub jego przepisach wykonawczych, powinien spełniać praktyczne standardy w zakresie kompetencji lub kwalifikacji zawodowych bezpośrednio związanych z prowadzoną działalnością;

e) zgodnie z postanowieniami art. 14 ust. 2, jeżeli upoważniony podmiot gospodarczy chce skorzystać z uproszczeń przewidzianych w niniejszym Kodeksie lub jego przepisach wykonawczych, powinien spełniać normy w zakresie bezpieczeństwa i ochrony.

Artykuł 16

Środki wykonawcze

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki dotyczące:

a) przyznawania statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego;

b) częstotliwości przeprowadzania przeglądu statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego;

c) udzielania pozwoleń na skorzystanie z uproszczeń;

d) identyfikacji organu celnego odpowiedzialnego za przyznawanie wymienionego statusu i udzielanie pozwoleń;

e) typu i zakresu ułatwień, które mogą być przyznane w zakresie kontroli celnych związanych z bezpieczeństwem i ochroną;

f) konsultacji z innymi organami celnymi i udzielanie im informacji;

g) warunków, na których wnioskujący może wystąpić o przyznanie statusu obejmującego wyłącznie jedno lub większą liczbę Państw Członkowskich;

h) warunków, na których status upoważnionego podmiotu gospodarczego może zostać zawieszony lub cofnięty;

i) warunków, na których wymóg posiadania siedziby we Wspólnocie może zostać uchylony w odniesieniu do specyficznych kategorii upoważnionych podmiotów gospodarczych, przy poszanowaniu postanowień umów międzynarodowych.

Sekcja 4

Decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego

Artykuł 17

Przepisy ogólne

1. Jeżeli osoba występuje z wnioskiem do organów celnych o wydanie decyzji, dostarcza tym organom wszelkie dane, niezbędne im do podjęcia tej decyzji.

O wydanie decyzji może także wystąpić większa liczba osób, a przyjęta decyzja może dotyczyć większej liczby osób.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest, a wnioskujący jest powiadamiany o tym fakcie, najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku przez organy celne, o ile przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej.

Jednakże, w przypadku gdy organy celne nie dotrzymują tego terminu, przed jego upływem informują one o tym fakcie wnioskodawcę, podając powody i określając nowy termin, który uznają za konieczny do wydania decyzji w sprawie wniosku.

3. Decyzja staje się skuteczna z dniem doręczenia jej wnioskodawcy lub z dniem, w którym uznano ją za doręczoną, o ile decyzja ta lub przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej. Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 25 ust. 2 przyjęte decyzje są wykonywane przez organy celne począwszy od tej daty.

4. Przed podjęciem decyzji, w wyniku której osoba lub osoby, do których decyzja jest skierowana, mogłyby ponieść szkodę, organy celne informują tę osobę lub osoby o swoich zastrzeżeniach, podając ich uzasadnienie. Zainteresowana osoba ma prawo do przedstawienia swojego stanowiska przed zakończeniem okresu rozpoczynającego się z dniem przesłania zastrzeżeń.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki ustanawiające okres, o którym mowa w pierwszym akapicie niniejszego ustępu.

Przed upływem tego okresu osoba zainteresowana jest powiadamiana, w odpowiedniej formie i z podaniem uzasadnienia, o podjętej decyzji.

Wymóg przekazywania zastrzeżeń przed podjęciem decyzji, która mogłaby przynieść szkodę osobie, do której jest ona skierowana, ma zastosowanie również w odniesieniu do decyzji organów celnych wydawanych bez uprzedniego wniosku ze strony zainteresowanej osoby, a w szczególności w odniesieniu do powiadomienia o długu celnym, o którym mowa w art. 72 ust. 3.

Wydawana decyzja zawiera wzmiankę o prawie do odwołania przewidzianym w art. 24.

5. Nie naruszając przepisów obowiązujących w innych dziedzinach, określających przypadki oraz warunki w których decyzja staje się nieważna lub traci moc, organy celne, które wydały decyzję, mogą ją unieważnić, zmienić lub cofnąć jeśli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego, wytycznymi lub notami wyjaśniającymi do celów ich interpretacji.

Artykuł 18

Zakres stosowania decyzji w całej Wspólnocie

Decyzje wydane przez organy celne obowiązują na całym obszarze celnym Wspólnoty, o ile nie wnioskowano lub nie postanowiono inaczej.

Artykuł 19

Uchylanie korzystnych decyzji

1. Organy celne uchylają decyzję korzystną dla osoby, której ona dotyczy, jeśli wszystkie z poniżej wymienionych warunków zostały spełnione:

a) decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji;

b) wnioskodawca wiedział lub w normalnych okolicznościach powinien był wiedzieć o tej nieprawidłowości lub niekompletności;

c) inna decyzja zostałaby podjęta, gdyby dostarczone informacje były prawidłowe i kompletne.

2. O uchyleniu decyzji powiadamia się osobę, której decyzja dotyczy.

3. Uchylenie decyzji jest ważne od dnia wejścia w życie anulowanej decyzji, o ile nie postanowiono inaczej.

4. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu, w szczególności w odniesieniu do decyzji adresowanych do większej liczby osób.

Artykuł 20

Wycofanie korzystnej decyzji i wprowadzenie w niej zmian

1. Korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona, jeżeli, w przypadkach innych niż określone w art. 19, jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych.

2. O ile nie postanowiono inaczej, korzystna decyzja dotycząca więcej niż jednej osoby może zostać cofnięta w stosunku tylko do jednej osoby, która nie podporządkuje się obowiązkowi, nałożonemu na nią na mocy tej decyzji.

3. Osoba, której decyzja dotyczy, zostaje powiadomiona o jej cofnięciu lub zmianie.

4. Cofnięcie lub zmiana decyzji stają się skuteczne z dniem doręczenia powiadomienia o jej cofnięciu lub zmianie osobie, której dotyczy decyzja, lub z dniem uznanym jako dzień, w którym powiadomienie zostało doręczone.

Jednakże w wyjątkowych przypadkach, gdy wymagają tego wynikające z prawa interesy osoby, której decyzja dotyczy, organy celne mogą odroczyć datę, z którą cofnięcie lub zmiana decyzji stają się skuteczne.

5. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów ust. 1 do 4 niniejszego artykułu, w szczególności w odniesieniu do decyzji adresowanych do większej liczby osób.

Artykuł 21

Decyzje szczególne

1. Organy celne wydają na żądanie decyzje określające wiążące informacje taryfowe lub decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia.

Taki wniosek o wydanie decyzji może zostać odrzucony, jeżeli nie dotyczy on procedury celnej, która faktycznie ma być zrealizowana.

2. Decyzje określające wiążące informacje taryfowe oraz decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia są wiążące jedynie w zakresie klasyfikacji taryfowej lub określania pochodzenia towarów.

Są one wiążące dla organów celnych, jak również dla osoby, której one dotyczą, jedynie w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym decyzja została wydana.

Są one wiążące dla osoby, której dotyczą, jak i dla organów celnych jedynie od dnia, w którym doręczono jej lub uznano za doręczone, powiadomienie o decyzji.

3. Okres ważności decyzji określających wiążące informacje taryfowe oraz wiążące informacje dotyczące pochodzenia wynosi trzy lata, począwszy od dnia określonego w decyzji.

4. Dla celów stosowania decyzji określających wiążące informacje taryfowe oraz wiążące informacje dotyczące pochodzenia w kontekście szczególnej procedury celnej, osoba, której dotyczy decyzja, musi być w stanie udowodnić, że:

a) w przypadku decyzji określających wiążące informacje taryfowe — towary zgłoszone odpowiadają pod każdym względem towarom określonym w decyzji;

b) w przypadku decyzji określających wiążące informacje dotyczące pochodzenia — dane towary i okoliczności decydujące o nabyciu pochodzenia odpowiadają pod każdym względem towarom i okolicznościom określonym w decyzji.

5. W drodze odstępstwa od przepisów art. 17 ust. 5 oraz art. 19, decyzje określające wiążące informacje taryfowe oraz decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia zostają uchylone, jeżeli zostały one wydane na podstawie dostarczonych przez wnioskodawcę nieprawidłowych lub niekompletnych danych.

6. Decyzje określające wiążące informacje taryfowe oraz decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia wycofuje się zgodnie z przepisami art. 17 ust. 5 oraz art. 20.

Decyzje takie nie mogą być zmieniane.

7. Nie naruszając przepisów art. 20, Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki dotyczące:

a) warunków i momentu utraty ważności decyzji określających wiążące informacje taryfowe oraz decyzji określających wiążące informacje dotyczące pochodzenia;

b) warunków oraz czasu dalszego stosowania decyzji, o których mowa w lit. a), w odniesieniu do wiążących umów zawartych na ich podstawie przed upływem okresu ważności decyzji.

8. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, może przyjąć środki ustanawiające warunki wydawania innych decyzji szczególnych.

Sekcja 5

Sankcje celne

Artykuł 22

Sankcje celne

1. Każde państwo członkowskie przewiduje sankcje stosowane w przypadku nieprzestrzegania wspólnotowych przepisów prawa celnego. Sankcje te są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

2. Sankcje administracyjne przybierają jedną lub obydwie z poniżej wymienionych form:

a) formę kary pieniężnej, pobieranej przez organy celne, która obejmuje rozliczenie stosowane zamiast sankcji karnych;

b) uchylenie, zawieszenie lub zmianę posiadanego pozwolenia.

W przypadku gdy sankcje administracyjne stosowane są równocześnie z sankcjami karnymi na podstawie tych samych faktów, łączenie tych sankcji odbywa się w sposób proporcjonalny.

Sekcja 6

Odwołania

Artykuł 23

Prawo karne

Przepisów art. 24, 25 i 26 nie stosuje się do odwołań składanych w celu uchylenia, cofnięcia lub zmiany decyzji wydanej przez organ wymiaru sprawiedliwości.

Artykuł 24

Prawo do odwołania

1. Każda osoba ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych, które dotyczą bezpośrednio i indywidualnie tej osoby.

Odwołanie może złożyć również osoba, która wystąpiła do organów celnych z wnioskiem o wydanie decyzji, ale której wniosek nie został rozpatrzony w terminie określonym w art. 17 ust. 2.

2. Odwołanie może obejmować co najmniej dwa etapy:

a) w pierwszej instancji — do organów celnych lub innego organu, którym może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, wyznaczony do tych celów przez Państwa Członkowskie;

b) w drugiej instancji — do niezależnej instytucji wyższej instancji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich.

3. Odwołanie musi zostać złożone w formie elektronicznej lub pisemnej w Państwie Członkowskim, w którym decyzja została wydana lub w którym wystąpiono z wnioskiem o jej wydanie.

Artykuł 25

Wstrzymanie wykonywania

1. Odwołanie nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji, od której się odwołano.

2. W drodze odstępstwa od przepisów ust. 1, w przypadku gdy istnieje prawdopodobieństwo, iż osoba składająca odwołanie poniesie nieodwracalną szkodę, organy celne wstrzymują w całości lub w części wykonanie zaskarżonej decyzji.

W przypadku gdy organy celne mają powody, by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z przepisami prawa celnego, wstrzymują one w całości lub w części wykonanie takiej decyzji.

3. Jeżeli zaskarżona decyzja nakłada należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia gwarancji, o ile złożenie takiej gwarancji przez dłużnika nie spowoduje poważnych trudności natury gospodarczej lub społecznej.

Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjąć środki w celu wykonania przepisów akapitu pierwszego niniejszego ustępu.

Artykuł 26

Decyzja dotycząca odwołania

Przepisy art. 17 mają zastosowanie do decyzji podejmowanych przez organy celne w odniesieniu do odwołań.

Państwa Członkowskie zapewniają, aby procedura odwołania umożliwiała szybkie wprowadzenie poprawek w decyzjach wydanych przez organy celne.

Sekcja 7

Kontrola towarów

Artykuł 27

Kontrole celne

1. Organy celne mogą przeprowadzać wszelkie kontrole, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów regulujących wprowadzenie, wyprowadzenie, tranzyt, przeniesienie lub ostateczne przeznaczenie towarów przemieszczanych między obszarem celnym Wspólnoty a innymi obszarami oraz obecność niewspólnotowych towarów.

Kontrole te (dalej zwane "kontrolami celnymi") mogą polegać na weryfikacji towarów, weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu oraz kontrolę posiadania i autentyczności dokumentów w papierowej lub elektronicznej formie, kontrolę księgowości i innych dokumentów przedsiębiorstw, inspekcję środków transportu, kontrolę bagaży i innych towarów przewożonych przez osoby.

Kontrole celne mogą być przeprowadzane poza obszarem celnym Wspólnoty, jeśli taka możliwość została przewidziana umową międzynarodową.

2. Kontrole celne, w tym kontrole wyrywkowe, oparte są na analizie ryzyka mającej na celu identyfikację i ocenę ryzyka oraz podjęcie niezbędnych środków zapobiegawczych, przeprowadzanej przy wykorzystaniu technik elektronicznego przetwarzania danych oraz w oparciu o kryteria opracowane na szczeblu krajowym, wspólnotowym oraz, w stosownych przypadkach, międzynarodowym.

Najpóźniej do dnia 30 czerwca 2009 r. Państwa Członkowskie we współpracy z Komisją opracowują, wprowadzają w życie i stosują elektroniczny system umożliwiający wprowadzenie zarządzania ryzykiem.

3. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki dotyczące:

a) zasad dotyczących wspólnych ram zarządzania ryzykiem;

b) zasad określania wspólnych kryteriów i identyfikacji obszarów priorytetowej kontroli;

c) zasad wymiany informacji o ryzyku oraz wyników analiz między administracjami celnymi.

Artykuł 28

Współpraca organów

1. W przypadku gdy kontrole tych samych towarów, inne niż kontrole celne, wykonywane są przez właściwe organy inne niż organy celne, kontrole te przeprowadzane są w ścisłej współpracy z organami celnymi, w tym samym czasie i miejscu, gdy tylko istnieje taka możliwość ("punkt kompleksowej kontroli").

2. W ramach kontroli, o których mowa w niniejszej sekcji, organy celne i inne właściwe organy mogą, w przypadku gdy jest to konieczne dla zmniejszenia ryzyka, przekazywać sobie wzajemnie otrzymane dane dotyczące wprowadzenia, wyprowadzenia, tranzytu, przeniesienia lub ostatecznego przeznaczenia towarów przemieszczanych między obszarem celnym Wspólnoty a innymi obszarami oraz obecności niewspólnotowych towarów, jak również dokonywać takiej wymiany z organami celnymi innych Państw Członkowskich oraz z Komisją.

Artykuł 29

Weryfikacja po zwolnieniu

Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w deklaracji skróconej lub zgłoszeniu celnym, dokonać inspekcji dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji w odniesieniu do towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów.

Inspekcje te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, jego przedstawiciela bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich przedstawienia dla tych celów.

Artykuł 30

Wyjątki

1. Nie przeprowadza się kontroli ani nie stosuje się formalności w odniesieniu do:

a) bagażu podręcznego i bagażu w ładowni osób odbywających lot wewnątrzwspólnotowy;

b) bagażu osób przekraczających morze wewnątrz Wspólnoty.

2. Przepisy ust. 1 stosuje się bez uszczerbku dla:

a) kontroli bezpieczeństwa bagażu przeprowadzanych przez organy Państw Członkowskich, władze portów morskich i lotniczych oraz przewoźników;

b) kontroli wynikających z zakazów lub ograniczeń wprowadzonych przez Państwa Członkowskie, pod warunkiem iż są one zgodne z postanowieniami Traktatu.

Sekcja 8

Przechowywanie dokumentów i innych danych; opłaty i koszty

Artykuł 31

Przechowywanie dokumentów i innych danych

1. Osoba, której to dotyczy, przechowuje do celów kontroli celnej przez okres określony obowiązującymi przepisami i nie krócej niż przez trzy lata dokumenty i dane, o których mowa w art. 9 ust. 1, niezależnie od stosowanego sposobu przechowywania.

W przypadku towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu w okolicznościach innych niż okoliczności określone w akapicie trzecim lub towarów zgłoszonych do wywozu, obowiązkowy okres przechowywania dokumentów rozpoczyna się z końcem roku, w którym przyjęto zgłoszenie o dopuszczenie towarów do swobodnego obrotu lub zgłoszenie wywozowe.

W przypadku towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu z zastosowaniem zerowej lub obniżonej stawki należności celnych przywozowych ze względu na ostateczne przeznaczenie, okres ten rozpoczyna się z końcem roku, w którym towary przestają pozostawać pod dozorem celnym.

W przypadku towarów objętych innymi procedurami celnymi okres ten rozpoczyna się z końcem roku, w którym odpowiednia procedura celna zostaje zakończona.

2. Nie naruszając przepisów art. 73 ust. 4, w przypadku gdy kontrola celna przeprowadzona przez organy celne w zakresie długu celnego wykaże konieczność wprowadzenia korekty właściwego zapisu księgowego, a zainteresowana osoba została o tym powiadomiona, dokumenty są przechowywane przez następne trzy lata po upływie okresu określonego w ust. 1 niniejszego artykułu.

W przypadku gdy złożono odwołanie, dokumenty muszą być przechowywane do czasu zakończenia procedury.

Artykuł 32

Opłaty i koszty

1. Organy celne nie pobierają opłat za przeprowadzanie kontroli celnych.

Jednakże organy celne mogą pobierać opłaty lub przystąpić do odzyskania kosztów w przypadku specyficznych usług lub innych działań wymaganych w celu zastosowania przepisów celnych.

2. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów ust. 1 akapit drugi, a w szczególności środki dotyczące:

a) obecności funkcjonariuszy celnych, w stosownych przypadkach, w pomieszczeniach innych niż pomieszczenia celne;

b) analiz oraz sprawozdań ekspertów oraz opłat pocztowych za odesłanie towarów do wnioskodawcy, w szczególności w odniesieniu do decyzji wydanych na mocy przepisów art. 21 lub udzielenia informacji zgodnie z art. 8 ust. 1;

c) rewizji lub pobierania próbek towarów dla celów weryfikacji lub zniszczenia towarów, jeśli oznacza to koszty inne niż koszty zatrudnienia funkcjonariuszy celnych;

d) środków kontroli nadzwyczajnych, stosowanych w przypadkach, gdy wymaga tego rodzaj towarów lub potencjalne ryzyko.

ROZDZIAŁ 3

PRZELICZANIE WALUTY, TERMINY I UPROSZCZENIE

Artykuł 33

Przeliczanie waluty

1. Jeśli z jednego z poniżej podanych powodów konieczne jest przeliczenie waluty, stosowany jest kurs wymiany, który został opublikowany lub udostępniony w Internecie przez właściwe organy:

a) jeżeli czynniki służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna;

b) jeżeli konieczne jest podanie wartości euro w walutach krajowych w celu określenia klasyfikacji taryfowej towarów, wartości progowych i wysokości należności celnych przywozowych lub wywozowych.

Stosowany kurs odzwierciedla w sposób tak efektywny, jak to możliwe, aktualną wartość tej waluty w walucie danego Państwa Członkowskiego.

2. W przypadkach, gdy konieczne jest przeliczenie waluty z powodów innych niż powody określone w ust. 1, równowartość euro w walutach krajowych, stosowana w ramach przepisów prawa celnego, jest określana raz do roku.

3. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania ust. 1 i 2 niniejszego artykułu.

Artykuł 34

Terminy

1. Jeżeli okres, data lub termin jest określony w przepisach prawa celnego, okres nie może zostać przekroczony, a data ani termin odroczone, poza wypadkami wyraźnie określonymi w odpowiednich przepisach.

2. Zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów określone w rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71 z dnia 3 czerwca 1971 r. określające zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów [14] stosowane są do terminów określonych w ramach przepisów prawa celnego, z wyjątkiem przypadków gdy zastosowanie mają inne szczególne przepisy.

Artykuł 35

Uproszczenie

1. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, może przyjąć środki określające przypadki oraz warunki, w których możliwe jest uproszczenie stosowania przepisów niniejszego Kodeksu.

2. Uproszczone procedury, które należy określić zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 3 ma zastosowanie do towarów przewożonych pomiędzy obszarem terytorium krajowym, o którym mowa w art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 77/388/EWG, a inną częścią obszaru celnego Wspólnoty.

3. Państwo członkowskie może stosować uproszczone procedury w odniesieniu do towarów Wspólnoty, o których mowa w ust. 2, i przewozić go wyłącznie w ramach swego obszaru, jak i odpowiednio dwa lub więcej państw członkowskich może wzajemnie zgodzić się na stosowanie uproszczonych procedur w odniesieniu do towarów przewożonych między nimi, pod warunkiem udzielenia na to zgody przez Komisję działającej zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 3.

TYTUŁ II

CZYNNIKI, NA PODSTAWIE KTÓRYCH NALICZA SIĘ NALEŻNOŚCI CELNE PRZYWOZOWE I WYWOZOWE ORAZ INNE ŚRODKI DOTYCZĄCE WYMIANY TOWAROWEJ

ROZDZIAŁ 1

WSPÓLNA TARYFA CELNA I KLASYFIKACJA TARYFOWA TOWARÓW

Artykuł 36

Wspólna Taryfa Celna

1. Należności celne przywozowe i wywozowe określa się na podstawie Wspólnej Taryfy Celnej.

Inne środki, ustanowione szczególnymi przepisami wspólnotowymi dotyczącymi wymiany towarowej, stosuje się, o ile zaistnieje taka potrzeba, zgodnie z klasyfikacją taryfową tych towarów.

2. Wspólna Taryfa Celna obejmuje:

a) Nomenklaturę Scaloną towarów, określoną w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej [15];

b) każdą inną nomenklaturę, która jest całkowicie lub częściowo oparta na Nomenklaturze Scalonej lub która dodaje do niej dalsze podziały i która została ustanowiona szczególnymi przepisami Wspólnoty w celu zastosowania środków taryfowych w wymianie towarowej;

c) należności przywozowe konwencyjne lub normalne autonomiczne, stosowane w odniesieniu do towarów objętych Nomenklaturą Scaloną;

d) preferencyjne środki taryfowe określone w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Wspólnoty lub grupami takich krajów lub terytoriów;

e) preferencyjne środki taryfowe przyjęte jednostronnie przez Wspólnotę wobec niektórych krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty lub grupami takich krajów lub terytoriów;

f) autonomiczne środki przewidujące obniżenie należności celnych przywozowych lub zwolnienie z należności celnych przywozowych za niektóre towary;

g) uprzywilejowane traktowanie taryfowe, z którego mogą korzystać niektóre towary ze względu na ich rodzaj lub ostateczne przeznaczenie, w zakresie środków, o których mowa w lit. c) do f) lub h);

h) inne środki taryfowe przewidziane odrębnymi wspólnotowymi przepisami z dziedziny rolnictwa, handlu lub innych dziedzin.

3. W przypadku gdy towary spełniają warunki określone w ust. 2 lit. d) do g), zamiast środków określonych w lit. c) tego ustępu na żądanie zgłaszającego zastosowanie mają środki przewidziane w tych przepisach. Stosowane one mogą być z mocą wsteczną, pod warunkiem iż nie przekroczono terminów i spełniono warunki przewidziane w odpowiednich środkach lub w niniejszym Kodeksie.

4. Jeśli środki, o których mowa w ust. 2 lit. d)-g), lub zwolnienie ze środków, o których mowa w lit. h), są stosowane wyłącznie w odniesieniu do pewnej ilości przywożonych lub wywożonych towarów, takie stosowanie lub zwolnienie, w przypadku kontyngentów taryfowych, zostaje przerwane w momencie, gdy ta określona ilość zostaje osiągnięta.

W przypadku plafonów taryfowych zaprzestaje się takiego stosowania na mocy aktu prawnego Wspólnoty.

Artykuł 37

Klasyfikacja taryfowa towarów

Dla celów stosowania Wspólnej Taryfy Celnej, "klasyfikacja taryfowa" towarów polega na określeniu jednej podpozycji lub dalszych podziałów w Nomenklaturze Scalonej, według których te towary zostają sklasyfikowane.

Dla celów stosowania środków pozataryfowych, "klasyfikacja taryfowa" towarów polega na określeniu jednej podpozycji lub dalszych podziałów w Nomenklaturze Scalonej lub innej nomenklaturze ustanowionej odrębnymi przepisami Wspólnoty, która jest całkowicie lub częściowo oparta na Nomenklaturze Scalonej lub która dodaje do niej dalsze podziały, według których te towary zostają sklasyfikowane.

Podpozycje lub dalsze podziały, określone zgodnie z przepisami akapitu pierwszego lub drugiego, wykorzystywane są do celów stosowania środków związanych z tą podpozycją.

ROZDZIAŁ 2

POCHODZENIE TOWARÓW

Sekcja 1

Niepreferencyjne pochodzenie towarów

Artykuł 38

Zakres

Artykuły 39, 40 oraz 41 ustalają zasady określania niepreferencyjnego pochodzenia towarów dla celów stosowania:

a) Wspólnej Taryfy Celnej z wyjątkiem środków wymienionych w art. 36 ust. 2 lit. d) i e);

b) środków pozataryfowych przyjętych szczególnymi przepisami Wspólnoty dotyczącymi wymiany towarowej;

c) innych środków wspólnotowych dotyczących pochodzenia towarów.

Artykuł 39

Nabywanie pochodzenia

1. Towar całkowicie uzyskany w danym kraju lub na danym terytorium uznawany jest za pochodzący z tego kraju lub terytorium.

2. Towar, w którego produkcję zaangażowany jest więcej niż jeden kraj lub terytorium, jest uznawany za pochodzący z kraju lub terytorium, w którym został poddany ostatniemu istotnemu przetworzeniu.

Artykuł 40

Dowód pochodzenia

1. W przypadku gdy w zgłoszeniu celnym określono pochodzenie zgodnie z przepisami prawa celnego, organy celne mogą zażądać od zgłaszającego przedstawienia dowodów pochodzenia towarów.

2. Niezależnie od przedstawienia dowodu pochodzenia zgodnie z przepisami prawa celnego lub innymi szczególnymi przepisami wspólnotowymi, organy celne mogą, w przypadku uzasadnionych wątpliwości, zażądać dodatkowego dowodu w celu upewnienia się, że pochodzenie odpowiada zasadom określonym odpowiednimi przepisami wspólnotowymi.

3. Dokument potwierdzający pochodzenie może być wydany we Wspólnocie, jeśli takie są wymogi wymiany towarowej.

Artykuł 41

Środki wykonawcze

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów art. 39 i 40.

Sekcja 2

Preferencyjne pochodzenie

Artykuł 42

Preferencyjne pochodzenie towarów

1. Aby móc korzystać ze środków, o których mowa w art. 36 ust. 2 lit. d) lub e) lub preferencyjnych środków pozataryfowych, towary muszą być zgodne z regułami preferencyjnego pochodzenia określone w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.

2. W przypadku towarów objętych środkami preferencyjnymi określonymi w umowach zawartych przez Wspólnotę z niektórymi krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Wspólnoty lub grupami takich krajów lub terytoriów, reguły preferencyjnego pochodzenia określone są w tych umowach.

3. 3 W przypadku towarów objętych środkami preferencyjnymi przyjętymi jednostronnie przez Wspólnotę wobec niektórych krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty lub grupami takich krajów lub terytoriów, innymi niż te określone w ust. 5, Komisja przyjmuje, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, środki określające reguły preferencyjnego pochodzenia.

4. W przypadku towarów objętych środkami preferencyjnymi mającymi zastosowanie w wymianie handlowej między obszarem celnym Wspólnoty a Ceutą i Melillą, określonymi w Protokole nr 2 do Aktu Przystąpienia Hiszpanii i Portugalii, Komisja przyjmuje, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, środki określające reguły preferencyjnego pochodzenia.

5. W przypadku towarów objętych środkami preferencyjnymi, wprowadzonymi na mocy uzgodnień preferencyjnych przyjętych wobec krajów i terytoriów zamorskich stowarzyszonych ze Wspólnotą, reguły preferencyjnego pochodzenia określane są zgodnie z art. 187 Traktatu.

6. Negocjując w imieniu Wspólnoty umowy, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu, lub przedstawiając wniosek w celu wprowadzenia zasad określonych w ust. 3, 4 i 5 niniejszego artykułu w drodze rozporządzenia przyjętego zgodnie z art. 251 lub zgodnie z art. 187 Traktatu, Komisja uwzględnia w szczególności:

a) zobowiązania i obowiązki wynikające z porozumień międzynarodowych;

b) konieczność określenia kryteriów dotyczących pochodzenia produktów, dostosowanych do cech każdego produktu i zapewniających, że korzyści gospodarcze ze środków preferencyjnych istotnie otrzymują wyłącznie kraje, terytoria lub grupy krajów albo terytoriów, w stosunku do których środki te zostały uzgodnione lub przyjęte;

c) poziom rozwoju i stopień uprzemysłowienia krajów, terytoriów lub grup krajów albo terytoriów, w stosunku do których środki preferencyjne zostały uzgodnione lub przyjęte;

d) cele dotyczące integracji regionalnej leżące u podstaw niektórych systemów preferencyjnych, poprzez określenie odpowiednich zasad kumulacji;

e) konieczność określenia łatwych do zrozumienia i stosowania zasad, pozwalających podmiotom z krajów terytoriów lub grup krajów albo terytoriów, w stosunku do których środki preferencyjne te zostały uzgodnione lub przyjęte, na ich faktyczne wykorzystywanie, a także zgodnych z celem dotyczącym ułatwienia wymiany handlowej.

Komisja określa odpowiednie środki kontroli, pozwalające na zapobieganie nadużywaniu lub obchodzeniu środków preferencyjnych i na karaniu takich praktyk.

7. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki niezbędne dla wykonania przepisów ust. 2-5 niniejszego artykułu.

ROZDZIAŁ 3

WARTOŚĆ CELNA TOWARÓW

Artykuł 43

Zakres

Do celów stosowania Wspólnej Taryfy Celnej oraz środków pozataryfowych określonych szczególnymi przepisami wspólnotowymi dotyczącymi wymiany towarowej wartość celna towarów określana jest zgodnie z przepisami art. 44-47.

Artykuł 44

Wartość transakcyjna

1. Wartością celną przywożonych towarów jest cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, dostosowana, o ile jest to konieczne, zgodnie ze środkami przyjętymi na mocy ust. 4, zwana dalej "wartością transakcyjną".

Ceną faktycznie zapłaconą lub należną jest całkowita kwota płatności dokonana lub mająca zostać dokonana przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedającego za przywożone towary i obejmująca wszystkie płatności dokonane lub mające być dokonane jako warunek sprzedaży przywożonych towarów przez kupującego sprzedającemu lub przez kupującego osobie trzeciej celem spełnienia zobowiązań sprzedającego. Płatność niekoniecznie musi zostać dokonana w formie przelewu pieniężnego. Płatność może być dokonana za pomocą akredytyw lub zbywalnych instrumentów płatniczych i może zostać dokonana bezpośrednio lub pośrednio.

2. Wartość transakcyjna jest stosowana, pod warunkiem że:

a) nie istnieją ograniczenia w dysponowaniu towarami lub użytkowaniu towarów przez kupującego inne niż:

i) ograniczenia nakładane lub wymagane przez prawo bądź przez władze publiczne we Wspólnocie,

ii) ograniczenia dotyczące obszaru geograficznego, na którym towary mogą być odsprzedane,

iii) ograniczenia, które nie mają istotnego wpływu na wartość towarów;

b) sprzedaż lub cena nie są uzależnione od warunków ani świadczeń, których wartość, w odniesieniu do towarów, dla których ustalana jest wartość celna, nie może zostać ustalona;

c) jakakolwiek część dochodu z odsprzedaży, dysponowania lub późniejszego użytkowania towarów przez nabywcę nie przypada bezpośrednio lub pośrednio sprzedającemu, chyba że zgodnie ze środkami przyjętymi na mocy ust. 4 może zostać dokonana odpowiednia korekta;

d) kupujący i sprzedający nie są ze sobą powiązani lub też, w przypadkach gdy są powiązani, wartość transakcyjna może, zgodnie z ust. 3, być zaakceptowana na potrzeby celne.

3. Dla celów stosowania przepisów ust. 2 lit. d) fakt, iż kupujący i sprzedający są ze sobą powiązani, nie stanowi sam w sobie wystarczającej podstawy do niezaakceptowania wartości transakcyjnej. Gdy okaże się to konieczne, okoliczności dotyczące sprzedaży bada się, a wartość transakcyjną akceptuje, pod warunkiem że powiązanie nie wpłynęło na cenę.

Jeżeli na podstawie informacji uzyskanych od zgłaszającego lub z innych źródeł organy celne mają powody, aby uznać, że powiązanie wpłynęło na cenę, powody takie podaje się zgłaszającemu i zapewnia się mu możliwość ustosunkowania się do nich.

4. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki określające elementy, które należy doliczyć do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej lub elementy, których można nie uwzględniać przy ustalaniu wartości celnej.

Artykuł 45

Inne metody ustalania wartości celnej

1. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 44, ustala się ją, stosując w kolejności lit. od a), do d) ustępu 2 niniejszego artykułu, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła ona zostać ustalona.

Porządek stosowania lit. c) i d) zostaje odwrócony, jeśli zgłaszający przedstawi taki wniosek.

2. Zgodnie z przepisami ust. 1 wartością celną jest:

a) wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedawanych w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty i wywożonych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

b) wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna;

c) wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są na obszarze celnym Wspólnoty w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającymi;

d) wartość kalkulowana, która jest sumą:

i) kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów,

ii) kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju eksportującego na wywóz do obszaru celnego Wspólnoty,

iii) kosztów lub wartości transportu przywożonych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty, opłat załadunkowych i manipulacyjnych związanych z tym transportem oraz ubezpieczenia towarów.

3. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki określające wszelkie dodatkowe zasady i warunki wykonania ust. 2 niniejszego artykułu.

Artykuł 46

Metoda alternatywna

Jeżeli wartość celna przywożonych towarów nie może być ustalona na podstawie art. 44 lub 45, jest ona ustalana na podstawie danych dostępnych na obszarze celnym Wspólnoty, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami:

a) porozumienia w sprawie stosowania art. VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu;

b) artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu;

c) niniejszego rozdziału.

Jednakże do ustalania wartości celnej zgodnie z pierwszym akapitem nie można wykorzystywać:

a) ceny sprzedaży na obszarze celnym Wspólnoty towarów wytworzonych na tym obszarze;

b) systemu polegającego na przyjmowaniu na potrzeby celne wyższej z dwóch alternatywnych wartości;

c) ceny towarów na rynku wewnętrznym kraju wywozu;

d) kosztów produkcji innych niż wartość kalkulowana, która została ustalona dla identycznych lub podobnych towarów na podstawie art. 45 ust. 2 lit. d);

e) cen na wywóz do kraju niebędącego częścią obszaru celnego Wspólnoty;

f) minimalnych wartości celnych;

g) arbitralnych lub nieprawdziwych wartości.

Artykuł 47

Środki wykonawcze

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, może przyjąć środki określające zasady ustalania wartości celnej w szczególnych przypadkach oraz w odniesieniu do towarów, dla których powstał dług celny po zastosowaniu procedury specjalnej.

TYTUŁ III

DŁUG CELNY I GWARANCJE

ROZDZIAŁ 1

POWSTANIE DŁUGU CELNEGO

Sekcja 1

Przepisy ogólne

Artykuł 48

Dług celny

Należności przywozowe i wywozowe dotyczą specyficznych towarów objętych Wspólną Taryfą Celną, a należna kwota stanowi dług celny.

Sekcja 2

Dług celny w przywozie

Artykuł 49

Dopuszczenie do swobodnego obrotu, odprawa czasowa

1. Dług celny w przywozie powstaje w wyniku objęcia niewspólnotowych towarów jedną z poniżej wymienionych procedur:

a) dopuszczenia do swobodnego obrotu;

b) odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem z należności celnych przywozowych.

2. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

3. Dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie celne.

Jeżeli zgłoszenie celne o objęcie towaru jedną z procedur określoną w ust. 1 zostało sporządzone na podstawie danych, które spowodowały, iż nie pobrano całości lub części należności celnych przywozowych, osoba, która dostarczyła dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia, jest również dłużnikiem, o ile wiedziała lub w normalnych okolicznościach powinna była wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe.

Artykuł 50

Szczególne przepisy dotyczące towarów niepochodzących

1. W przypadku zakazu zastosowania systemu ceł zwrotnych lub zwolnienia z należności celnych przywozowych w odniesieniu do towarów niepochodzących wykorzystywanych do wytwarzania produktów, dla których dowód pochodzenia jest wystawiany lub sporządzany w ramach uzgodnień preferencyjnych między Wspólnotą a niektórymi krajami i terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Wspólnoty lub grupami takich krajów lub terytoriów, w odniesieniu do tych produktów powstaje dług celny w przywozie poprzez:

a) przyjęcie powiadomienia o powrotnym wywozie w odniesieniu do danych produktów uzyskanych w drodze uszlachetnienia czynnego; lub

b) przyjęcie zgłoszenia dotyczącego towarów objętych procedurą uszlachetniania czynnego w przypadku uprzedniego wywozu danych produktów przetworzonych.

2. Jeśli dług celny powstaje zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 lit. a), kwota należności celnych przywozowych określana jest na tych samych warunkach jak w przypadku długu celnego, który powstałby w wyniku przyjęcia w tym samym dniu zgłoszenia o dopuszczenie do swobodnego obrotu towarów niepochodzących wykorzystywanych do wytwarzania danych produktów celem zakończenia procedury uszlachetniania czynnego.

3. Stosuje się art. 49 ust. 2 i 3. Jednakże w przypadku towarów niewspólnotowych, o których mowa w art. 188, dłużnikiem jest osoba, która składa powiadomienie o powrotnym wywozie, a w przypadku przedstawicielstwa pośredniego, osoba na rzecz której to powiadomienie jest składane.

Artykuł 51

Dług celny powstały w wyniku niewykonania

1. W przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 49 i 50, dług celny w przywozie powstaje w wyniku:

a) niewykonania jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego, dotyczących wprowadzania towarów niewspólnotowych na obszar celny Wspólnoty, lub przemieszczania, przetwarzania, składowania, wykorzystania towarów lub dysponowania nimi na tym obszarze; lub

b) niespełnienia warunku wymaganego do objęcia towarów niewspólnotowych procedurą celną lub zastosowania zwolnień z cła lub obniżonych stawek ze względu na ostateczne przeznaczenie towaru.

2. Dług celny powstaje z chwilą, gdy:

a) obowiązek, którego niewykonanie powoduje powstanie długu celnego, nie został wykonany lub przestał być wykonywany; lub

b) towary zostały objęte procedurą celną lub zgłoszone w tym celu, w przypadku gdy zostanie następnie stwierdzone, że warunek wymagany do objęcia towarów tą procedurą lub przyznania zwolnienia z cła lub obniżonej stawki cła przywozowego, ze względu na ostateczne przeznaczenie towarów, nie był w rzeczywistości spełniony.

3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lit. a), dłużnikiem jest:

a) każda osoba zobowiązana do wykonania danych obowiązków; lub

b) każda osoba, która wiedziała lub w normalnych okolicznościach powinna była wiedzieć o niewykonaniu obowiązku nałożonego na mocy przepisów prawa celnego, a która działała na rzecz osoby zobowiązanej do wykonania obowiązku, lub która uczestniczyła w czynności prowadzącej do niewykonania obowiązku; lub

c) każda osoba, która nabyła lub posiadała towar, i która w chwili jego nabycia lub wejścia w jego posiadanie wiedziała lub w normalnych okolicznościach powinna była wiedzieć o niewykonaniu obowiązku nałożonego na mocy przepisów prawa celnego.

W przypadkach, o których mowa w ust. 1 lit. b), dłużnikiem jest osoba zobowiązana do spełnienia warunków wymaganych do objęcia towarów procedurą celną lub zgłoszenia tych towarów w ramach tej procedury lub przyznania zwolnienia z cła lub obniżonej stawki celnej, ze względu na ostateczne przeznaczenie towarów.

W przypadku, gdy sporządzono zgłoszenie w odniesieniu do jednej z procedur, o których mowa w ust. 1, lub przekazano organom celnym jakiekolwiek dane wymagane na mocy przepisów prawa celnego, dotyczące warunków obejmowania towarów procedurą celną, w wyniku czego nie pobrano całości lub części należności celnych przywozowych, dłużnikiem jest również osoba, która dostarczyła dane wymagane do sporządzenia zgłoszenia i która wiedziała lub w normalnych okolicznościach powinna była wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe.

Artykuł 52

Odliczenie uiszczonych należności celnych

1. Jeżeli zgodnie z art. 51 ust. 1 dług celny powstaje w odniesieniu do towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu z zastosowaniem obniżonej stawki należności celnych przywozowych, ze względu na ich ostateczne przeznaczenie, kwota uiszczona przy dopuszczeniu do obrotu jest odliczana od kwoty długu celnego.

Akapit pierwszy stosuje się odpowiednio w przypadku długu celnego powstałego w odniesieniu do odpadów i pozostałości powstałych przy zniszczeniu towarów.

2. W przypadku gdy dług celny powstał, zgodnie z art. 51 ust. 1, w odniesieniu do towarów objętych procedurą odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem z należności celnych przywozowych, kwota uiszczona przy częściowym zwolnieniu jest odliczana od długu celnego.

Sekcja 3

Dług celny w wywozie

Artykuł 53

Zgłoszenie wywozowe

1. Dług celny w wywozie powstaje w wyniku objęcia procedurą wywozu towarów podlegających należnościom celnym wywozowym.

2. Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego.

3. Dłużnikiem jest zgłaszający. W przypadku przedstawicielstwa pośredniego dłużnikiem jest również osoba, na rzecz której składane jest zgłoszenie.

W przypadku, gdy zgłoszenie celne jest sporządzone na podstawie danych powodujących, iż nie pobrano całości lub części należności celnych wywozowych, dłużnikiem jest również osoba, która dostarczyła dane wymagane do zgłoszenia i która wiedziała lub w normalnych okolicznościach powinna była wiedzieć, że dane te są nieprawdziwe.

Artykuł 54

Dług celny powstały w wyniku niewykonania

1. W przypadkach innych niż te, o których mowa w art. 53, oraz gdy towary podlegają należnościom celnym wywozowym, dług celny w wywozie powstaje w wyniku:

a) niewykonania jednego z obowiązków przewidzianych w przepisach prawa celnego, dotyczących wyprowadzenia, przemieszczenia lub dysponowania towarami; lub

b) niespełnienia warunków, które umożliwiały dokonanie wyprowadzenia towaru poza obszar celny Wspólnoty z całkowitym lub częściowym zwolnieniem z należności celnych wywozowych.

2. Dług celny powstaje z chwilą, gdy:

a) towary faktycznie opuszczą obszar celny Wspólnoty bez zgłoszenia celnego; lub

b) towary dotrą do miejsca przeznaczenia, innego niż to, które zostało dopuszczone do jego wyprowadzenia poza obszar celny Wspólnoty z całkowitym lub częściowym zwolnieniem z należności celnych wywozowych; lub

c) upłynie termin przewidziany na dostarczenie dowodu, iż warunki uprawniające do zastosowania w odniesieniu do towarów wspomnianego zwolnienia, zostały spełnione, w przypadku gdy organy celne nie są w stanie określić chwili, o której mowa w lit. b).

3. W przypadku gdy towary podlegające należnościom celnym wywozowym opuszczają obszar celny Wspólnoty bez zgłoszenia celnego, dłużnikiem jest:

a) każda osoba zobowiązana do wykonania danego obowiązku; lub

b) każda osoba uczestnicząca w akcie, który doprowadził do niewykonania zobowiązania, i która jednocześnie wiedziała lub w normalnych okolicznościach powinna była wiedzieć, że nie złożono zgłoszenia celnego, chociaż należało to zrobić.

4. W przypadku gdy dług celny powstaje w wyniku niespełnienia warunków, z zastrzeżeniem których zezwolono na wyprowadzenie towarów z obszaru celnego Wspólnoty z całkowitym lub częściowym zwolnieniem z należności celnych wywozowych, dłużnikiem jest:

a) zgłaszający; lub

b) w przypadku przedstawicielstwa pośredniego, osoba na rzecz której dokonano zgłoszenia.

Sekcja 4

Przepisy wspólne dla długu celnego powstałego w przywozie i w wywozie

Artykuł 55

Zakazy i ograniczenia

Dług celny w przywozie lub w wywozie powstaje także wtedy, gdy odnosi się do towarów będących przedmiotem zakazu lub ograniczenia w przywozie lub wywozie.

Jednakże dług celny nie powstaje w przypadku nielegalnego wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty fałszywych środków płatniczych, jak również środków odurzających i substancji psychotropowych, które nie są przedmiotem obrotu handlowego ściśle nadzorowanego przez właściwe organy, z przeznaczeniem na potrzeby lecznicze i naukowe.

Dla potrzeb sankcji mających zastosowanie do naruszeń przepisów celnych, dług celny uważa się za powstały, w przypadku gdy na mocy prawa Państwa Członkowskiego należności celne lub istnienie długu celnego stanowią podstawę do określenia sankcji.

Artykuł 56

Wielość dłużników

Jeżeli w odniesieniu do tego samego długu celnego występuje kilku dłużników, każdy z nich jest odpowiedzialny za całość długu.

W pierwszym rzędzie należy przyznać priorytet odzyskaniu długu celnego od importera lub eksportera ewidencji.

Jeżeli jedna lub więcej spośród tych osób umyślnie naruszyło przepisy prawa celnego, dług celny jest w pierwszej kolejności egzekwowany od tych osób.

Artykuł 57

Ogólne zasady obliczania kwoty należności celnych

1. Kwota należności celnych przywozowych lub wywozowych jest określana na podstawie zasad obliczania należności celnych mających zastosowanie do danych towarów w chwili powstania w stosunku do nich długu celnego.

2. W przypadku gdy nie można dokładnie określić chwili powstania długu celnego, za chwilę powstania długu celnego uważa się chwilę, w której organ celny stwierdził, że towary są w sytuacji, w której powstał dług celny.

Jednakże jeżeli informacje, którymi dysponują organy celne, pozwalają na ustalenie, że dług celny powstał przed stwierdzeniem jego istnienia przez te organy, uznaje się, że dług celny powstał w najwcześniejszej chwili, w jakiej można stwierdzić tę sytuację.

3. W przypadku gdy przepisy prawa celnego przewidują uprzywilejowane traktowanie taryfowe towarów bądź całkowite lub częściowe zwolnienie z należności celnych przywozowych lub wywozowych, zgodnie z art. 36 ust. 2 lit. d)-g), art. 136-140, art. 177 i 180-183, takie uprzywilejowane traktowanie taryfowe lub zwolnienie stosuje się również w przypadkach, w których dług celny powstaje zgodnie z art. 51 lub 54, pod warunkiem że zachowanie osoby zainteresowanej nie wskazuje na dokonanie niezgodnych z prawem działań.

Artykuł 58

Szczególne zasady obliczania kwoty należności celnych

1. W przypadku gdy poniesiono koszty w związku ze składowaniem lub zwyczajowymi zabiegami na obszarze celnym Wspólnoty w odniesieniu do towarów objętych procedurą celną, kosztów tych lub zwiększenia wartości nie uwzględnia się przy obliczaniu kwoty należności celnych przywozowych, jeżeli zgłaszający przedstawi wystarczające dowody tych kosztów.

Jednakże przy obliczaniu należności celnych przywozowych uwzględnia się wartość celną, rodzaj oraz pochodzenie towarów niewspólnotowych.

2. W przypadku gdy klasyfikacja taryfowa towarów objętych procedurą celną zmieni się w wyniku zwyczajowych zabiegów na obszarze celnym Wspólnoty, stosuje się, na wniosek zgłaszającego, pierwotną klasyfikację taryfową towarów objętych tą procedurą.

3. W przypadku gdy dług celny powstał w odniesieniu do produktów przetworzonych w ramach procedury uszlachetniania czynnego, kwotę długu, na wniosek zgłaszającego, określa się na podstawie klasyfikacji taryfowej, wartości celnej, rodzaju i pochodzenia towarów objętych procedurą uszlachetniania czynnego na dzień przyjęcia zgłoszenia dotyczącego tych towarów.

Artykuł 59

Środki wykonawcze

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki określające:

a) zasady obliczania kwoty należności celnych przywozowych lub wywozowych mających zastosowanie do towarów,

b) dalsze szczegółowe zasady w odniesieniu do poszczególnych procedur,

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 3, może przyjąć środki w celu zmiany elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia uzupelniając go o środki ustanawiające wyjątki od art. 57 i 58.

Artykuł 60

Miejsce powstania długu celnego

1. Dług celny powstaje w miejscu, gdzie zgłoszenie celne, o którym mowa w art. 49 i 53, zostało złożone lub, zgodnie z art. 128 ust. 3, uznaje się, że zostało złożone.

We wszystkich innych przypadkach, miejscem powstania długu celnego jest miejsce zaistnienia zdarzeń, z których dług ten wynika.

Jeżeli nie można określić tego miejsca, dług celny powstaje w miejscu, w którym organy celne stwierdzą, że towary znajdują się w sytuacji powodującej powstanie długu celnego.

2. Jeżeli towary zostały objęte procedurą celną, która nie jest zamknięta, a miejsca tego nie można określić zgodnie z ust. 1 akapit drugi lub trzeci, w określonym terminie, dług celny powstaje albo w miejscu, w którym towary zostały objęte daną procedurą, albo w miejscu, gdzie zostały wprowadzone na obszar celny Wspólnoty w ramach tej procedury.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki określające okres, o którym mowa w pierwszym akapicie niniejszego ustępu.

3. W przypadku gdy informacje, którymi dysponują organy celne, pozwalają na stwierdzenie, że dług celny mógł powstać w wielu miejscach, uznaje się, że dług celny powstał w miejscu, w którym powstał on po raz pierwszy.

4. Jeżeli organ celny stwierdzi, że dług celny powstał na mocy art. 51 ust. 1 lit. a) w innym Państwie Członkowskim, a jego kwota jest niższa niż 100000euro, uważa się, że dług celny powstał w Państwie Członkowskim, w którym stwierdzono jego powstanie.

ROZDZIAŁ 2

GWARANCJA NA ZABEZPIECZENIE POTENCJALNEGO LUB ISTNIEJĄCEGO DŁUGU CELNEGO

Artykuł 61

Przepisy ogólne

1. Niniejszym rozdział ma zastosowanie do gwarancji na zabezpieczenie zarówno długu celnego już powstałego, jak i długu celnego mogącego dopiero powstać, chyba że postanowiono inaczej.

2. Organy celne mogą wymagać od dłużnika złożenia gwarancji w celu zabezpieczenia spłaty długu celnego i innych opłat, w szczególności podatku VAT i podatku akcyzowego, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi podatku VAT i podatku akcyzowego.

3. W przypadku gdy organy celne wymagają złożenia gwarancji, jest ona wymagana od dłużnika lub osoby, która może stać się zobowiązana do spłaty tego długu.

4. Organy celne wymagają złożenia tylko jednej gwarancji w odniesieniu do danych towarów lub danego zgłoszenia.

Gwarancja złożona w odniesieniu do danego zgłoszenia ma zastosowanie do długu celnego w stosunku do wszystkich towarów objętych tym zgłoszeniem lub zwolnionych na jego podstawie, bez względu na to, czy zgłoszenie jest prawidłowe, czy nie.

5. Organy celne wyrażają zgodę na złożenie gwarancji przez osobę inną niż ta, która jest do tego zobowiązana.

6. Na wniosek osoby, o której mowa w ust. 3 lub 5 niniejszego artykułu, organy celne mogą, zgodnie z art. 67 ust. 1 i 2, zezwolić na złożenie gwarancji generalnej obejmującej dług celny w odniesieniu do dwóch lub więcej operacji, zgłoszeń lub procedur.

7. Nie wymaga się gwarancji od państw, organów samorządu regionalnego i lokalnego i innych organów prawa publicznego, w odniesieniu do działalności, w której występują one jako organy publiczne.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 3, przyjmujeśrodki w celu zmiany elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia uzupełniając go poprzez określenie innych przypadków, w których gwarancja nie jest wymagana lub wymagana jest obniżona kwota gwarancji.

8. Organy celne mogą odstąpić od wymogu złożenia gwarancji w przypadku, gdy kwota, która ma być zabezpieczona, nie przekracza statystycznego progu dla zgłoszeń, ustanowionego zgodnie z art. 12 rozporządzenia Rady (WE) nr 1172/95 z dnia 22 maja 1995 r. w sprawie statystyk odnoszących się do handlu towarami między Wspólnotą i jej Państwami Członkowskimi a państwami trzecimi [16].

9. Gwarancja, którą organy celne przyjęły lub na którą zezwoliły, jest ważna na całym obszarze celnym Wspólnoty, w celach, dla których została złożona.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 3, przyjmuje środki w celu zmiany elementów innych niż istotne niniejszego rozporządzenia uzupełniając go poprzezustanowienie wyjątków od pierwszego akapitu niniejszego ustępu.

Artykuł 62

Gwarancja obowiązkowa

1. Jeżeli złożenie gwarancji jest obowiązkowe, i z zastrzeżeniem zasad przyjętych zgodnie z ust. 3, organy celne określają kwotę takiej gwarancji na poziomie równym dokładnej kwocie danego długu celnego, w przypadku gdy kwotę tę można dokładnie ustalić w czasie, gdy wymagane jest złożenie gwarancji.

W przypadku, gdy nie można ustalić dokładnej kwoty długu celnego, kwotę gwarancji określa się jako maksymalną ustaloną przez organy celne kwotę długu celnego już powstałego lub mogącego dopiero powstać.

2. Nie naruszając przepisów art. 67, w przypadku gdy składana jest gwarancja generalna na zabezpieczenie długu celnego, którego wysokość zmienia się z upływem czasu, wysokość takiej gwarancji zostaje wyznaczona na poziomie pozwalającym na pokrycie w każdej chwili kwoty tego długu.

3. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów ust. 1 niniejszego artykułu.

Artykuł 63

Gwarancja nieobowiązkowa

W przypadku gdy złożenie gwarancji nie jest obowiązkowe, organy celne mogą wymagać jej złożenia, jeżeli stwierdzą, że nie jest pewne, czy dług celny zostanie spłacony w przewidzianym terminie. Jego wysokość jest określana przez organy celne tak, aby nie przekraczała poziomu, o którym mowa w art. 62.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki określające, kiedy gwarancja nie jest obowiązkowa.

Artykuł 64

Złożenie gwarancji

1. Gwarancja może być złożona w następujący sposób:

a) w formie depozytu gotówkowego lub innych środków płatności uznanych przez organy celne za równoważne z depozytem pieniężnym, w euro lub w walucie Państwa Członkowskiego, w którym gwarancja jest wymagana;

b) w formie zobowiązania wydanego przez gwaranta;

c) w innej formie gwarancji, będącej równoważnym zabezpieczeniem spłaty długu celnego, na przykład w formie deklaracji zgody na obowiązujące porozumienie branżowe, deklaracji notarialnej, specjalnego porozumienia między podmiotami i organami celnymi, itp.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 194 ust. 2, przyjmuje środki określające formy gwarancji, o których mowa w akapicie pierwszym lit. c) niniejszego ustępu.

2. Gwarancję w formie depozytu gotówkowego lub wpłacie uważanej za równoważną z depozytem gotówkowym, składa się zgodnie z obowiązującymi przepisami Państwa Członkowskiego, w którym gwarancja ta jest wymagana.

Artykuł 65

Wybór formy gwarancji

Wybór między formami gwarancji ustanowionymi w art. 64 ust. 1 należy do osoby zobowiązanej do złożenia gwarancji.

Jednakże organy celne mogą odmówić przyjęcia wybranej formy gwarancji, jeżeli jest ona niewłaściwa dla prawidłowego funkcjonowania danej procedury