P6_TA(2006)0498

Zwalczanie handlu ludźmi — zintegrowane podejście i propozycje planu działania

Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie zwalczania handlu ludźmi — zintegrowane podejście i propozycje planu działania (2006/2078(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając projekt zalecenia dla Rady złożony przez Barbarę Kudrycką, w imieniu grupy PPE-DE, w sprawie zwalczania handlu ludźmi - zintegrowane podejście i projekt planu działania (B6-0613/ 2005),

- uwzględniając Powszechną Deklarację Praw Człowieka z 1948 r., w szczególności jej art. 4 i 5, które podkreślają, że handel niewolnikami jest zakazany we wszystkich swych postaciach,

- uwzględniając Deklarację Pekińską przyjętą na IV Światowej Konferencji w sprawie Kobiet, kolejne konferencje Pekin+5 i +10 oraz rezolucję z dnia 10 marca 2005 r. w sprawie postępów IV Światowej Konferencji na temat Kobiet - Platforma Działania (Pekin +10) [1],

- uwzględniając Konwencję o prawach dziecka ONZ z 1989 r., w szczególności jej art. 1, 7, 32, 34 i 35 oraz protokół fakultatywny z 2000 r. do Konwencji o prawach dziecka w sprawie handlu dziećmi, prostytucji dziecięcej i pornografii dziecięcej, w szczególności jej art. 3,

- uwzględniając Konwencję ONZ w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet [2] (CEDAW) z 1979 r., w szczególności jej art. 5 i 6,

- uwzględniając Protokół ONZ z Palermo z 2000 r. w sprawie zapobiegania, likwidacji i karania handlu ludźmi, w szczególności kobietami i dziećmi, uzupełniający Konwencję ONZ o zwalczaniu międzynarodowej przestępczości zorganizowanej,

- uwzględniając konwencję Międzynarodowej Organizacji Pracy nr 29 dotyczącą pracy przymusowej lub obowiązkowej (1930) i konwencję nr 182 dotyczącą zakazu najcięższych form pracy dzieci i natychmiastowych działań w celu ich likwidacji, przyjętą przez konferencję na 87. sesji (1999),

- uwzględniając "Ogólne porozumienie przeciwko pracy przymusowej" MOP 2005 - raport ogólny w ramach kontynuacji deklaracji MOP dotyczącej fundamentalnych praw i zasad w pracy 2005,

- uwzględniając raport Departamentu Stanu USA z 2004 r. na temat powiązań między prostytucją i handlem ludźmi w celu ich seksualnego wykorzystania [3],

- uwzględniając Europejską Konwencję w sprawie praw człowieka i biomedycyny z 1997 r. oraz art. 22 Protokołu Dodatkowego dotyczącego transplantacji narządów i tkanek pochodzenia ludzkiego z 2002 r.,

- uwzględniając Konwencję Rady Europy w sprawie działań przeciwko handlowi ludźmi, przyjętą przez Komitet Ministrów dnia 3 maja 2005 r.,

- uwzględniając sprawozdanie Rady Europy na temat stanu przestępczości zorganizowanej 2005 - Temat przewodni: zagrożenie przestępczością gospodarczą,

- uwzględniając zalecenie Rady Europy 1611/2003 w sprawie handlu narządami w Europie,

- uwzględniając Kartę Praw Podstawowych Unii Europejskiej [4], w szczególności jej art. 1, 3, 4, 5 i 6,

- uwzględniając Deklarację brukselską w sprawie zapobiegania i zwalczania handlu ludźmi, przyjętą dnia 20 września 2002 r. na Europejskiej konferencji w sprawie zapobiegania i zwalczania handlu ludźmi - wyzwanie dla świata w XXI wieku,

- uwzględniając program haski [5] w sprawie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, który wzywa Radę i Komisję do opracowania planu najlepszych praktyk, standardów i mechanizmów zwalczania handlu ludźmi,

- uwzględniając wnioski Rady w sprawie handlu ludźmi z 2725 posiedzenia Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniach 27- 28 kwietnia 2006 r. [6],

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/629/WSiSW w sprawie zwalczania handlu ludźmi [7], z dnia 19 lipca 2002 r.,

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2004/68/WSiSW dotyczącą zwalczania seksualnego wykorzystywania dzieci i pornografii dziecięcej [8], z dnia 22 grudnia 2003 r.,

- uwzględniając dyrektywę Rady 2004/81/WE w sprawie dokumentu pobytowego wydawanego obywatelom państw trzecich, którzy są ofiarami handlu ludźmi lub wcześniej byli przedmiotem działań ułatwiających nielegalną imigrację, którzy współpracują z właściwymi organami [9] z dnia 29 kwietnia 2004 r.,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego sporządzone na podstawie art. 10 decyzji ramowej Rady z dnia 19 lipca 2002 r. w sprawie zwalczania handlu ludźmi (COM (2006)0187),

- uwzględniając plan UE dotyczący najlepszych praktyk, standardów i procedur zwalczania handlu ludźmi i zapobiegania mu [10] ("Plan działania"),

- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 października 2005 r. zatytułowany "Zwalczanie handlu ludźmi — zintegrowane podejście oraz wnioski dotyczące planu działania" (COM(2005)0514),

- uwzględniając rezolucję z dnia 17 stycznia 2006 r. w sprawie strategii zapobiegania handlowi kobietami i dziećmi narażonymi na wykorzystywanie seksualne [11],

- uwzględniając rezolucję z dnia 19 maja 2000 r. w sprawie komunikatu Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowanego "Na rzecz dalszych działań w zwalczaniu handlu kobietami" [12],

- uwzględniając sprawozdanie i zalecenia z dnia 22 grudnia 2004 r. grupy ekspertów ds. handlu ludźmi, powołanej w 2003 r. przez Komisję,

- uwzględniając programy DAPHNE dotyczące zwalczania przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet [13],

- uwzględniając sprawozdania Europolu dotyczące handlu ludźmi, w szczególności sprawozdanie w sprawie przestępczości zorganizowanej w UE 2005 [14],

- uwzględniając wytyczne UNICEF w sprawie ochrony praw dzieci-ofiar handlu ludźmi (2003 r.) oraz poradnik dotyczący ochrony praw dzieci-ofiar handlu ludźmi w Europie (2006 r.),

- uwzględniając art. 114 ust. 3 i art. 94 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz opinie Komisji Spraw Zagranicznych, jak również Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych oraz Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia (A6-0368/2006),

A. mając na uwadze, że handel ludźmi stanowi współczesną formę niewolnictwa, poważne przestępstwo i rażące naruszenie podstawowych praw człowieka oraz że sprowadza ludzi do stanu podległości za pomocą gróźb, przemocy i poniżania,

B. mając na uwadze, że handel ludźmi jest problemem na skalę światową, zarówno krajowym jak i transgranicznym, niezależnie od tego, czy dany kraj jest krajem pochodzenia, tranzytowym czy docelowym, i że jest jedną z najbardziej dochodowych form przestępczości zorganizowanej,

C. mając na uwadze, że według Rady Europy, handel ludźmi stanowi trzecie co do wielkości źródło zysków osiąganych z przestępczości zorganizowanej [15],

D. mając na uwadze, że dotychczas podjęte środki mające na celu ograniczenie handlu ludźmi nie przyniosły jeszcze rezultatu w postaci spadku liczby ofiar; mając na uwadze, że handel ludźmi jest wręcz najszybciej rozwijającą się działalnością przestępczą [16] w porównaniu z innymi formami przestępczości zorganizowanej w UE,

E. mając na uwadze konieczność przyjęcia w związku z tym jasnych i konkretnych celów, takich jak zmniejszenie o połowę liczby ofiar handlu ludźmi w ciągu najbliższych 10 lat, przy czym oczywiście nadrzędnym celem powinno być całkowite i niezwłoczne wyeliminowanie tej formy przestępstwa,

F. mając na uwadze, że pięć państw członkowskich wciąż jeszcze nie ratyfikowało Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciw międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, pięć państw członkowskich nie ratyfikowało Protokołu dodatkowego o zapobieganiu, zniesieniu oraz karaniu za handel ludźmi, szczególnie kobietami i dziećmi, dziesięć państw członkowskich nie ratyfikowało Protokołu dodatkowego ONZ do Konwencji o prawach dziecka w sprawie sprzedaży dzieci, prostytucji dziecięcej i pornografii dziecięcej, i tylko jedno państwo członkowskie dokonało ratyfikacji Konwencji Rady Europy o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi,

G. mając na uwadze, że handel ludźmi prowadzony jest nie tylko w celu wykorzystywania seksualnego, ale także w celu wykorzystywania siły roboczej, nielegalnych adopcji, przymusowej służby w gospodarstwach domowych oraz sprzedaży narządów, co oznacza, że zwalczanie handlu ludźmi musi znacznie wykraczać poza zwalczanie przymusowej prostytucji i uwzględniać wszystkie pokrewne formy wykorzystywania i ucisku,

H. mając na uwadze, że handel ludźmi nie zawsze jest przestępstwem związanym z płcią, ponieważ ofiarami wykorzystywania seksualnego i przymusowej pracy są również mężczyźni, zwłaszcza chłopcy, niemniej jednak przeważającą część ofiar handlu nadal stanowią kobiety i dziewczęta,

I. mając na uwadze, że kobiety i dzieci są szczególnie narażone na niebezpieczeństwa, a zatem istnieje większe ryzyko, że staną się ofiarami handlu ludźmi,

J. mając na uwadze, że ofiary handlu ludźmi, w wielu przypadkach nieletnie, narażone są na przemoc fizyczną, psychiczną i wykorzystywanie oraz że pozbawia się je godności i wolności poprzez trzymanie w niewoli, tortury oraz inne nieludzkie lub poniżające traktowanie, że odbiera się im bezpieczeństwo, prawo do swobodnego przemieszczania się, prawa pracownicze oraz że często pozostają one w przymusowej i niechcianej zależności od handlarzy,

K. mając na uwadze, że pomimo faktu, iż zgodnie z Konwencją o prawach dziecka ONZ niezwłocznie po urodzeniu każdego dziecka ma zostać sporządzony jego akt urodzenia, z danych UNICEF-u [17] wynika, że ponad połowa urodzeń w krajach rozwijających się - z wyjątkiem Chin - nie jest rejestrowana (ponad 50 mln dzieci); mając na uwadze, że te "niewidoczne" dzieci wraz z milionami sierot i dzieci ulicy są najbardziej zagrożone handlem, łatwo padając ofiarą nielegalnych adopcji lub są wykorzystywane w handlu ludzkimi narządami; mając na uwadze, że konflikty, klęski i sytuacje pokonfliktowe tak samo narażają dzieci na większe ryzyko wykorzystania w ramach handlu ludźmi,

L. mając na uwadze, że przyczyny nielegalnej imigracji różnią się od przyczyn handlu ludźmi, w związku z czym kwestie te powinny być traktowane odrębnie,

M. mając na uwadze, że według raportu Departamentu Stanu USA z 2005 r. na temat handlu ludźmi szacunkowo 600 do 800 tys. osób pada corocznie ofiarą handlu, a ok. 80 % tej liczby stanowią kobiety i dziewczęta,

N. mając na uwadze, że kobiety i dziewczęta, padające ofiarami handlu ludźmi są w różny sposób wykorzystywane, w szczególności seksualnie, co stanowi podstawowy cel handlu, pracy przymusowej oraz handlu organami,

O. mając na uwadze, że w sprawozdaniu z 2005 r. [18] MOP ocenia, że 80 % ofiar handlu ludźmi stanowią kobiety i dziewczęta; mając na uwadze, że w sprawozdaniu szacuje się, że od 40 do 50 % ofiar stanowią dzieci; mając na uwadze, że według sprawozdania 56 % ofiar pracy przymusowej stanowią kobiety i dziewczęta; mając na uwadze, że spośród osób sprzedawanych w celach wykorzystania seksualnego 98 % stanowią kobiety i dziewczęta,

P. mając na uwadze, że działalność w sektorze usług seksualnych oparta jest na zasadach podaży i popytu; mając na uwadze, że raport Międzynarodowej Organizacji do Spraw Migracji z 2003 r. uznaje "rosnące zapotrzebowanie konsumentów za niewątpliwie jeden z czynników przyczyniających się do występowania zjawiska pracy przymusowej w sektorze usług seksualnych",

Q. mając na uwadze, że w raporcie specjalnego sprawozdawcy ONZ w sprawie aspektów praw człowieka ofiar handlu ludźmi, zwłaszcza kobiet i dzieci zatytułowanym "Integracja praw człowieka kobiet i perspektywa równouprawnienia płci" stwierdza się, iż "prawa człowieka kobiet i dzieci łamane są w różnych formach handlu, handel usługami seksualnymi jest jednak szczególną formą handlu, w której prawa człowieka kobiet i dzieci są łamane jako prawa kobiet i prawa dziecka",

R. mając na uwadze, że dostęp do rynku pracy w UE jest skomplikowany, a wręcz ograniczony i przeregulowany, a jednocześnie istnieje wyraźne zapotrzebowanie na pracę, czego skutkiem są nielegalna migracja, przemyt i handel ludźmi,

S. mając na uwadze, że kwestia świadczenia usług ma priorytetowe znaczenie polityczne; mając na uwadze, że zjawisko pracy przymusowej jest często powszechnie tolerowane przez opinię publiczną,

T. mając na uwadze, że popyt na tanich, niezarejestrowanych i uległych pracowników w UE przyczynia się do nielegalnego handlu ludźmi; mając na uwadze, że istnienie takiej siły roboczej może obniżyć koszty, jednak dzieje się to kosztem ludzkiej godności i szkodzi normom zatrudnienia, środkom w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa, godziwemu wynagrodzeniu oraz dochodom lokalnym i/lub krajowym poprzez niepłacenie podatków i składek na ubezpieczenie,

U. mając na uwadze, że duże zyski z handlu ludźmi są często przedmiotem prania brudnych pieniędzy, umożliwiając inne działania przestępcze, w tym łapówkarstwo i nadużycia, oraz pozwalając sprawcom na zdobycie władzy gospodarczej, społecznej, a nawet politycznej,

V. mając na uwadze, że zapotrzebowanie na usługi osób będących przedmiotem handlu na przykład popyt tworzony przez mężczyzn chcących nabyć lub nabywających kobiety i dzieci dla celów seksualnych, w połączeniu z ubóstwem, wykluczeniem społecznym i brakiem realnych alternatyw godnej pracy, główną siłą napędową handlu ludźmi i że bez wzmocnienia woli politycznej i wspólnych wysiłków w celu zmniejszenia zapotrzebowania trudno będzie powstrzymać bądź znacznie ograniczyć ten proceder [19],

W. mając na uwadze, że brak trwałych widoków na przyszłość pod względem ekonomicznym i socjalnym, wysoki poziom bezrobocia i perspektywa stale rosnącego ubóstwa w niektórych krajach pochodzenia, poziom rozwoju gospodarczego i społecznego w Europie przyczyniają się do sytuacji, w której organizacjom przestępczym łatwo jest czerpać korzyści z handlu ludźmi,

X. mając na uwadze, że ściślejsze egzekwowanie prawa poprzez penalizację handlarzy i pośredników stanowi kluczowy aspekt zwalczania handlu ludźmi; mając na uwadze, że egzekwowanie prawa powinno również obejmować możliwość konfiskaty zysków pochodzących z przestępstwa; mając na uwadze konieczność umocnienia inspekcji pracy, w tym karalności wykorzystywania do pracy oraz nielegalnej pracy; mając na uwadze, że utworzenie sieci krajowych inspekcji pracy i harmonizacja sankcji karnych grożących za wykorzystywanie ludzi do pracy mogłyby prowadzić do ograniczenia tej formy przestępczości; mając na uwadze, że dla zapewnienia skutecznego dochodzenia i ścigania przypadków handlu ludźmi wskazane byłoby utworzenie specjalnie wyposażonych i wyszkolonych jednostek w ramach struktur policji krajowej i organów dochodzeniowo-śledczych,

Y. mając na uwadze, że w walce z handlem ludźmi kluczowa jest szybka identyfikacja jego ofiar;

1. Kieruje do Rady następujące zalecenia:

Ramy prawne i wymiar sprawiedliwości

a) handlowi ludźmi trzeba stawić czoła w drodze spójnego podejścia politycznego (polityka migracyjna, związana z problematyką płci, zatrudnienia, społeczna, rozwojowa, zewnętrzna, sąsiedztwa i wizowa), a następnie w drodze uznania go za przestępstwo, osiągając co najmniej standardy ustawodawstwa unijnego zgodnie z decyzją ramową 2002/629/WSiSW,

b) wzywa Wspólnotę Europejską do jak najszybszego podpisania i ratyfikacji konwencji Rady Europy o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi; wzywa Komisję do bezzwłocznego wszczęcia wewnętrznej procedury, która umożliwiłaby Wspólnocie Europejskiej podpisanie i ratyfikację tej konwencji; zwraca się również do Komisji o podjęcie decyzji o podpisaniu i ratyfikacji konwencji,

c) Komisja i państwa członkowskie powinny przyjąć strategię mającą na celu wdrożenie Planu działania,

d) Rada i państwa członkowskie powinny wzmocnić podejście opierające się na prawach człowieka, równouprawnieniu płci i skoncentrowane na ofiarach handlu podczas przyjęcia Planu działania,

e) uważa, że poza podejściem do handlu ludźmi z perspektywy praw człowieka konieczne jest także podejście antydyskryminacyjne oraz że zasadnicze znaczenie ma tym samym odniesienie do równości i braku dyskryminacji,

f) państwa członkowskie powinny, jeżeli jeszcze tego nie zrobiły, ratyfikować odpowiednie konwencje w zakresie praw człowieka, zwłaszcza Konwencję Narodów Zjednoczonych przeciw międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, uzupełniający ją Protokół w sprawie zapobiegania, zwalczania i karania handlu ludźmi, szczególnie kobietami i dziećmi, Protokół przeciw przemytowi migrantów drogą lądową, morską i powietrzną, Protokół fakultatywny ONZ do Konwencji o prawach dziecka w sprawie sprzedaży dzieci, prostytucji dziecięcej i pornografii dziecięcej, Konwencję ONZ o ochronie praw wszystkich pracowników-migrantów i członków ich rodzin, Konwencję Rady Europy o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi, konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy i podstawowe normy pracy, w szczególności konwencję nr 29 dotyczącą pracy przymusowej, konwencję nr 182 dotyczącą najgorszych form pracy dzieci oraz konwencje związane z wolnością zgromadzeń, inspekcją pracy i agencjami zatrudnienia,

g) państwa członkowskie powinny jak najszybciej wdrożyć decyzję ramową 2002/629/WSiSW i dyrektywę 2004/81/WE, a także, jako warunek minimum, zagwarantować ofiarom handlu ludźmi, niezależnie od tego, czy współpracują one z właściwymi organami czy też nie podczas dochodzenia oraz jako świadkowie w postępowaniu karnym, dostęp do krótkoterminowego statusu pobytowego, z uwzględnieniem trwającego przynajmniej 30 dni okresu refleksji/rekonwalescencji dla ofiar, a także dostęp do informacji o procedurach prawnych i administracyjnych w języku zrozumiałym dla ofiar, wraz z bezpłatną pomocą prawną,

h) w ramach zwalczania handlu ludźmi państwa członkowskie powinny w pełni wykorzystać decyzję ramową 2005/212/WSiSW Rady z dnia 24 lutego 2005 r. w sprawie konfiskaty korzyści, narzędzi i mienia pochodzących z przestępstwa [20], szczególnie jej art. 3,

i) państwa członkowskie powinny przejmować odpowiedzialność za ofiary handlu ludźmi, umożliwiając im otrzymanie pomocy w zakresie powrotu do kraju ojczystego, jeżeli wyrażą taką wolę, lub pozostanie na terytorium Unii [21]; ofiary powinny także uzyskać pomoc i zachętę do współpracy z właściwymi władzami podczas dochodzenia oraz jako świadkowie w postępowaniu karnym,

j) państwa członkowskie powinny rozważyć wprowadzenie mechanizmów zachęty, wsparcia i ochrony informatorów, którzy mogą być narażeni na odwet,

k) państwa członkowskie powinny przyjąć środki w celu zagwarantowania, by rozpoznanie ofiar handlu, zwłaszcza dzieci, było przeprowadzane przez wyszkolonych pracowników wyspecjalizowanych w zapobieganiu handlu ludźmi poprzez wyraźniejsze rozróżnienie między przemytem a handlem ludźmi; agencje rządowe powinny opracować wytyczne gwarantujące, że podczas przesłuchiwania osób migrujących nieposiadających dokumentów tożsamości będą im zadawane odpowiednie pytania umożliwiające ich zakwalifikowanie jako ofiar handlu,

l) państwa członkowskie powinny maksymalnie zmniejszyć ryzyko handlu narządami w Europie, w tym poprzez ograniczenie popytu i bardziej skuteczne promowanie dawstwa narządów, zachowując surowe prawodawstwo dotyczące żyjących niespokrewnionych dawców, zapewniając przejrzystość krajowych rejestrów oraz list oczekujących i nakładając prawny obowiązek zwrócenia uwagi na nieprawidłowości,

m) państwa członkowskie powinny usprawnić analizę aktualnej sytuacji, wdrażając jednolite metody zbierania porównywalnych danych związanych w szczególności z trasami przerzutowymi handlu i charakterystyką ofiar zgodnie z istniejącymi protokołami i wspólnotowymi przepisami o ochronie danych,

n) państwa członkowskie powinny konsekwentnie wdrażać art. 4 decyzji ramowej 2002/629/WSiSW, tak aby osoby prawne mogły być pociągnięte do odpowiedzialności za przestępstwa popełnione na ich korzyść przez jakąkolwiek osobę, działającą indywidualnie lub jako członek organu osoby prawnej, zajmującą w niej kierownicze stanowisko i związaną z handlem ludźmi lub korzystającą z usług jego ofiar,

o) państwa członkowskie powinny podjąć środki zapewniające, że uprowadzenie i przewóz osób, w tym przetrzymywanie oraz przekazanie kontroli nad nimi, zostanie prawnie określone jako przestępstwo i będzie podlegało karze pozbawienia wolności,

p) uważa, że dobre praktyki firm odgrywają ważną rolę w zmniejszaniu popytu i że firmy powinny zapewnić zgodność w łańcuchu dostaw poprzez żądanie, aby wszyscy pracownicy byli zatrudnieni legalnie na podstawie stosownej umowy, byli objęci odpowiednim ubezpieczeniem społecznym, byli godziwie wynagradzani, płacili odpowiednie podatki i mogli wstąpić do związku zawodowego zgodnie z krajowym ustawodawstwem; z zadowoleniem przyjmuje Deklarację Ateńską, która ma gwarantować nietolerowanie przez firmy pracy przymusowej,

q) jest zdania, że należy nakładać wyjątkowo surowe kary na przedsiębiorstwa, którym udowodniono zatrudnianie taniej siły roboczej dostarczonej poprzez handel ludźmi, zwłaszcza w przypadku, gdy działanie tych przedsiębiorstw jest umyślnie nieuczciwe,

r) państwa członkowskie powinny przyjąć konieczne środki w celu zagwarantowania, by ary finansowe na mocy prawa karnego lub kary administracyjne nakładane na osoby prawne uznane za winne handlu ludźmi obejmowały konfiskatę lub zajęcie korzyści uzyskanych z handlu, w pierwszej kolejności dla zapewniania odszkodowania i wynagrodzenia za szkody finansowe, fizyczne i moralne poniesione przez ofiary,

s) państwa członkowskie powinny wdrożyć mechanizmy oferujące zintegrowane rozwiązania, umożliwiające policji ściganie międzynarodowego handlu kobietami i dziećmi dla celów wykorzystywania seksualnego, wraz ze środkami prewencyjnymi, środkami służącymi podnoszeniu świadomości, kształceniu i szkoleniu, pomocy i ochronie ofiar, a także oceną zasobów niezbędnych do realizacji tych środków,

t) uważa, że mechanizmy inspekcji i egzekwowania odnoszące się do prawa pracy powinny zostać wzmocnione we wszystkich państwach członkowskich; uważa również, że państwa członkowskie powinny upewnić się, że posiadają konieczne ramy prawne i że dysponują stosownymi mechanizmami, możliwościami szkolenia i wystarczającymi zasobami technicznymi, które pomogą im w wypełnianiu prawnych zobowiązań poprzez przekazanie urzędnikom z organów kontrolnych odpowiedzialności, informacji oraz zapewnienie im szkoleń uświadamiających w celu umożliwienia im rozpoznawania ofiar handlu ludźmi wykorzystywanych do pracy; uważa, że ponadnarodowa sieć inspektoratów związanych z zatrudnieniem spełniłaby ważną rolę w wymianie najlepszych praktyk i zwalczaniu pracy przymusowej; państwa członkowskie powinny zacieśnić współpracę i koordynację działań w tym zakresie na szczeblu UE,

u) państwa członkowskie powinny lepiej kontrolować działalność biur pośrednictwa pracy i agencji rekrutujących pracowników sezonowych; Rada powinna rozważyć utworzenie sieci krajowych inspekcji pracy,

v) państwa członkowskie powinny wspierać usługi pośrednictwa pracy poprzez nadzorowanie prywatnych agencji zatrudnienia, które często funkcjonują jako biura matrymonialne lub biura podróży i mogą nadużywać praktyk rekrutacyjnych, co w konsekwencji może prowadzić do handlu ludźmi,

w) państwa członkowskie powinny zapewnić wymianę doświadczeń pomiędzy personelem zatrudnionym w ich konsulatach oraz odpowiednie szkolenia na temat sposobów rozpoznawania wniosków o wizę, które mogą wiązać się z handlem ludźmi; Rada i Komisja powinny jak najszybciej zakończyć opracowywanie wspólnego systemu informacji wizowej,

x) Rada i Komisja powinny określić wytyczne UE dotyczące zwalczania handlu ludźmi jako kolejny instrument realizacji spójnej unijnej polityki w zakresie praw człowieka oraz praw dziecka,

Walka z popytem i jego ograniczanie

y) omawianie kwestii handlu ludźmi powinno stanowić część programu nauczania w szkołach i poruszać problem zmniejszenia nierówności społecznych i wynikających z przynależności płciowej dostarczanie informacji oraz podnoszenie świadomości społeczeństwa na temat handlu ludźmi jako niedopuszczalnej zbrodni należy uznać za zasadnicze elementy w walce z tym procederem; państwa członkowskie powinny popierać wprowadzenie nauki umiejętności życiowych we wszystkich szkołach jako metody zapobiegania handlu dziećmi,

z) Komisja powinna przeprowadzić najpóźniej w 2007 r. analizę zarówno związku pomiędzy ustawodawstwem państw członkowskich w zakresie prostytucji a liczbą ofiar handlu na potrzeby usług seksualnych,, jak i związku między ustawodawstwem państw członkowskich a polityką w zakresie migracji i handlu ludźmi, o czym mówił komisarz Frattini w dniu 8 marca 2006 r. (skreślenie); w celu zagwarantowania naukowej wiarygodności tej analizy musi opierać się ona na porównywalnych liczbach; w związku z tym jak najszybciej powinna zostać opracowana i wdrożona znormalizowana metoda zbierania danych; wyniki analizy powinny zostać wykorzystane do wdrażania najlepszych praktyk w zakresie walki z handlem ludźmi w celach wykorzystania seksualnego,

aa) Komisja, Rada i państwa członkowskie powinny wspierać inicjatywy rządu lub społeczeństwa cywilnego przeciwko handlowi ludźmi, a w szczególności praktyczne kampanie uświadamiające,

ab) Komisja powinna oceniać i rozpowszechniać w państwach członkowskich najlepsze praktyki związane z ograniczaniem zapotrzebowania na usługi świadczone przez osoby będące przedmiotem handlu - usługi oparte na wyzysku siły roboczej, wykorzystywaniu seksualnym lub na innych rodzajach handlu,

ac) w oparciu o najlepsze praktyki państwa członkowskie powinny wdrożyć środki działania ograniczające popyt oraz zająć się innymi przyczynami, takimi jak marginalizacja i brak równych szans na zatrudnienie i godną pracę oraz zachęcać sektor przedsiębiorstw, w szczególności sektor turystyczny i dostawców usług internetowych, do opracowania i przestrzegania kodeksów postępowania w celu zapobiegania handlowi ludźmi,

ad) począwszy od roku 2007, Komisja powinna ustanowić 25 marca dniem zwalczania handlu ludźmi w celu upamiętnienia zniesienia handlu niewolnikami w wielu krajach świata,

ae) należy podjąć działania w celu udoskonalenia mechanizmów prawnych umożliwiających bezpieczną migrację w celu zapewnienia dostępu do informacji na temat możliwości bezpiecznej migracji oraz zagwarantowania przejrzystości procedur, ponieważ to są najlepsze sposoby ograniczenia handlu ludźmi,

af) w swojej polityce wewnętrznej oraz w polityce sąsiedztwa, rozwoju i pomocy Komisja i państwa członkowskie powinny uwzględnić środki działania wymierzone w podstawowe przyczyny handlu ludźmi w krajach pochodzenia, w tym środki służące wzmocnieniu krajowych systemów ochrony dzieci, zachęcaniu do rejestracji dzieci celem zmniejszenia ich narażenia na nielegalne adopcje, przymusowe małżeństwa oraz handel narządami ludzkimi, a także handel dziećmi w różnych celach, w tym w celu wykorzystywania seksualnego,

ag) Komisja i państwa członkowskie powinny zwrócić szczególną uwagę na niewłaściwe wykorzystanie nowych technologii komunikacyjnych i informacyjnych do handlu kobietami i dziećmi, a także promować ich stosowanie w zakresie wszystkich inicjatyw prawnych i technologicznych, które są konieczne do rozwiązania tego problemu,

ah) Komisja powinna przyjąć projekt kodeksu postępowania dla urzędników instytucji i organów UE, w szczególności urzędników przebywających na unijnych misjach w państwach trzecich, na wzór "kodeksu postępowania" wydanego przez ONZ; kodeks powinien wyraźnie potępiać korzystanie z usług seksualnych, innych form wykorzystywania seksualnego oraz przemocy związanej z płcią, a także zawierać niezbędne sankcje w przypadku zachowania niezgodnego z postanowieniami; urzędnicy powinni otrzymać szczegółowe informacje o treści kodeksu postępowania przed oddelegowaniem na misję,

ai) Rada i Komisja powinny systematycznie poruszać kwestię handlu ludźmi w dialogu politycznym z państwami trzecimi (w szczególności z tymi państwami, z których pochodzi największa liczba ofiar [22]) w oparciu o klauzulę dotyczącą zasadniczych elementów w dziedzinie praw człowieka umieszczaną w umowach UE z tymi państwami,

aj) Komisja oraz państwa członkowskie powinny podjąć kwestię handlu ludźmi w Unii i w poszczególnych państwach członkowskich, a także wspierać badania na rzecz lepszego zrozumienia tego zjawiska oraz informować o postępach i wdrażaniu skutecznych działań,

ak) w ramach dialogu UE z państwami trzecimi na temat praw człowieka Rada i Komisja powinny podjąć działania w celu wyjaśnienia wszelkich zarzutów o handel nielegalnie pozyskanymi organami,

Ochrona ofiar

al) Komisja i państwa członkowskie powinny utworzyć wielojęzyczną infolinię ze wspólnym europejskim numerem, aby zapewnić ofiarom pierwszą pomoc,

am) państwa członkowskie powinny podjąć działania mające na celu zwalczanie handlu ludźmi, respektując jednocześnie prostytutki i zapobiegając ich dyskryminowaniu, dalszej marginalizacji lub piętnowaniu, co zwiększa narażenie ich na handel i inne formy przemocy i wykorzystywania,

an) Rada powinna wspierać utworzenie europejskiej strony internetowej zawierającej dane i zdjęcia osób zaginionych, w ścisłej współpracy z krajowymi koordynatorami,

ao) niezbędne są środki gwarantujące ochronę nie tylko ofiarom wykorzystywania seksualnego, ale także ofiarom wyzysku siły roboczej i innych rodzajów handlu,

ap) Komisja i państwa członkowskie powinny ustanowić i wdrożyć jasne europejskie standardy i wytyczne dotyczące pomocy ofiarom i ich ochrony, niezależnie od tego, czy osoby te mogą bądź chcą wystąpić jako świadkowie, z uwzględnieniem specjalnych standardów ochrony praw dzieci oraz mechanizmu kierowania sprawami ofiar, który gwarantowałby, że identyfikacja ofiar będzie stanowić integralną część pomocy i wsparcia,

aq) państwa członkowskie powinny zapewnić ofiarom dostęp do krótko- i długoterminowej pomocy; wsparcie to powinno obejmować między innymi specjalistyczne schroniska w fazie początkowej, z możliwością dostępu do mieszkania na późniejszym etapie, usługi medyczne i poradnictwo, pomoc prawną, informacje o ich prawach i konsekwencjach występowania w roli świadków, kursy językowe i zawodowe, wprowadzenie w zagadnienia kulturowe, pomoc finansową i pomoc w znalezieniu pracy, a także specjalistyczną pomoc prawną dla dzieci,

ar) wsparcie dla ofiar handlu ludźmi powinno być dostosowane do ich szczególnych potrzeb, ponieważ nie tworzą one jednolitej grupy; w związku z tym szczególną rolę odgrywają równouprawnienie płci, prawa dziecka, ludności autochtonicznej i grup mniejszościowych, ponieważ wiele ofiar lub potencjalnych ofiar handlu ludźmi to kobiety, dzieci oraz osoby należące do grup etnicznych i mniejszościowych, które mogą być dyskryminowane w miejscu pochodzenia,

as) państwa członkowskie powinny zapewnić ofiarom dostęp do edukacji, programów szkoleniowych i rynku pracy, a także ochronę praw podczas postępowania cywilnego, karnego i administracyjnego oraz dostęp do środków prawnych,

at) ofiary handlu nie powinny być natychmiast odsyłane do kraju pochodzenia, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że mogą one doznać dalszych szkód z powodu stygmatyzacji i dyskryminacji lub że może grozić im zemsta; należy szczególnie podkreślić znaczenie bezpiecznego powrotu, programów na rzecz reintegracji i integracji społecznej dla ofiar oraz pełnego poszanowania ich prawa do bezpieczeństwa i prywatności, a także odpowiedzialność państwa, w którym ofiary zostały odnalezione, za przeprowadzenie analizy ryzyka, jakie grozi ofierze przed, podczas i po powrocie,

au) w swoim ustawodawstwie, jak również w swojej praktyce administracyjnej państwa członkowskie powinny stosować definicję dziecka według ONZ [23], zgodnie z którą dziecko to każda istota ludzka w wieku poniżej 18 lat; decyzje w sprawie długookresowego rozwiązania kwestii handlu dziećmi powinny tym samym podjąć władze ponoszące statutową odpowiedzialność za dobro dziecka lub władze sądowe, których nadrzędnym obowiązkiem jest ochrona interesów dziecka podczas całego procesu decyzyjnego, najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka powinno być nadrzędnym motywem we wszelkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub organy legislacyjne; państwa członkowskie gwarantują, że dziecko będące w stanie formułować swoje poglądy ma również prawo do swobodnego wypowiadania tych poglądów we wszelkich sprawach go dotyczących oraz że poglądom dziecka przyznaje się stosowne znaczenie odpowiednie do wieku i dojrzałości tego dziecka,

av) państwa członkowskie powinny zagwarantować, że dzieci będące ofiarami handlu ludźmi unikną postępowania karnego lub sankcji za przestępstwa popełnione w związku z ich statusem ofiar handlu; jako ogólną zasadę należy przyjąć, że dziecięce ofiary nie powinny być pozbawiane wolności, także wtedy, gdy nie towarzyszy im osoba dorosła lub gdy zostały z nią rozdzielone, albo na podstawie ich statusu imigranta lub prawa pobytu, względnie ich braku,

aw) państwa członkowskie powinny zagwarantować, że dziecięce ofiary handlu ludźmi lub świadkowie tego procederu korzystają z ochrony praw człowieka, otrzymują szczególną opiekę, pomoc i wsparcie, aby uchronić ich przed dodatkowymi ciężkimi doświadczeniami w wyniku ich udziału w procesie karnym oraz zapewnić, że na wszystkich etapach w pełni respektowane są ich prawa człowieka, interesy i godność; państwa członkowskie powinny również chronić dzieci przed skutkami składania zeznań podczas otwartej rozprawy sądowej (art. 8 ust. 4 ramowej decyzji 2001/220/ WSiSW Rady z dnia 15 marca 2001 r. w sprawie sytuacji ofiar w postępowaniu karnym [24]),

ax) szczególne środki ochrony dzieci i politykę ochrony dziecka zgodne z wytycznymi UNICEF i poradnikiem dotyczącym ochrony praw dzieci-ofiar handlu ludźmi należy wprowadzić zarówno w kraju pochodzenia, jak i kraju docelowym; powinny one obejmować działalność uliczną pracowników socjalnych, pomoc rodzinom, tworzenie sieci bezpieczeństwa dla dzieci, lepszą informację na temat zagrożeń wynikających z nieprzygotowanej migracji oraz pomoc w powrocie z uwzględnieniem najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka,

ay) państwa członkowskie powinny w pełni wdrożyć konwencję haską o ochronie dzieci i współpracy w dziedzinie przysposobienia międzynarodowego celem uniknięcia nielegalnych adopcji,

az) państwa członkowskie powinny wzmacniać partnerstwo publiczno-prywatne w dziedzinie ochrony ofiar, z uwzględnieniem trwałego finansowania ich działalności,

Koordynacja działań na szczeblu krajowym i UE

ba) państwa członkowskie powinny ustanowić i wzmacniać krajowe struktury służące koordynacji działań w walce z handlem ludźmi oraz dążyć do włączenia tych struktur do sieci międzynarodowej,

bb) podkreśla, że istotne jest, by instytucje UE i państwa członkowskie wspierały strategie zapobiegawcze ukierunkowane na płeć, które stanowią kluczowy element walki z handlem kobietami i dziewczętami, a także stosowały zasady równości płci i eliminowały popyt na wszelkie formy wykorzystywania, w tym seksualnego oraz wykorzystywania jako domowej siły roboczej,

bc) Komisja powinna zachęcać i wspierać ustanowienie i realizację krajowych planów zwalczania handlu ludźmi,

bd) państwa członkowskie powinny zapewnić finansowe wsparcie dla specjalnych jednostek ds. ścigania przypadków handlu ludźmi,

be) koordynacja i współpraca pomiędzy krajem pochodzenia, tranzytu i krajem przeznaczenia handlu ludźmi są najistotniejsze; Rada, Komisja i państwa członkowskie powinny skoordynować strategie przeciwko handlowi ludźmi w celu uzupełnienia działań prowadzonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych, Radę Europy, OBWE, Międzynarodową Organizację ds. Migracji, Pekiński Proces Rewizji, Pakt Stabilności dla Europy Południowej i G8,

bf) kluczowe są rozwiązania regionalne mające na celu przeciwdziałanie handlowi ludźmi i zapewnienie bezpiecznego powrotu oraz reintegrację ofiar. Rada, Komisja i państwa członkowskie powinny w dalszym ciągu promować inicjatywy regionalne, które uzupełniają i inspirują współpracę na poziomie UE (m. in. Północnobałtycka Grupa Specjalna przeciwdziałająca handlowi ludźmi, Inicjatywa na rzecz Współpracy w Europie Południowo-Wschodniej, Budapesztański Proces Paneuropejski, "Dialog 5+5" między krajami zachodniej strefy Morza Śródziemnego, Śródziemnomorski Dialog nt. Przepływu Migracji, regionalny plan działania w Afryce oraz Bliskim Wschodzie i regionie Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej),

bg) uznając potrzebę sporządzenia specjalnego sprawozdania w sprawie handlu ludzkimi organami i tkankami, Komisja i Rada powinny potraktować problem handlu ludzkimi organami jako część ich ogólnej strategii w odniesieniu do handlu ludźmi, w kontekście polityki wewnętrznej i zewnętrznej,

bh) Komisja i jej grupa ekspertów powinny inicjować, promować i oceniać badania dotyczące nowych tendencji w handlu ludźmi, związków między handlem ludźmi a zapotrzebowaniem na tanią siłę roboczą oraz handlem ludźmi a migracją, a także badania mające na celu ocenę skuteczności istniejących programów przeciwko handlowi ludźmi, w tym ich wpływu na propagowanie i wdrażanie praw dziecka, a w szczególności w związku z Planem działania,

bi) Komisja i Rada powinny uwzględnić znaczenie wczesnego rozpoznania ofiar handlu ludźmi w procesie opracowywania wspólnego systemu informacji wizowej, przy równoczesnym zwalczaniu handlu na terytorium każdego państwa członkowskiego i w samej UE,

bj) państwa członkowskie powinny wzmacniać współpracę w zakresie zwalczania handlu ludźmi na obszarze UE poprzez regularne angażowanie w nią takich organów unijnych, jak Europol, Eurojust i Frontex,

bk) Komisja, Rada i państwa członkowskie powinny nadzorować stosowanie klauzul dotyczących demokracji i praw człowieka w umowach zawieranych z państwami trzecimi, także w odniesieniu do dostosowujących zmian legislacyjnych niezbędnych dla ścigania i zwalczania handlu ludźmi,

bl) finansowa grupa zadaniowa, w szczególności grupa robocza ds. typologii, powinna kontynuować badanie metod prania brudnych pieniędzy powiązanych z handlem ludźmi,

bm) należy stworzyć europejską sieć przeciw handlowi ludźmi złożoną z punktów kontaktowych wyznaczonych przez każde państwo członkowskie i przez Komisję, obejmującą również agencje rządowe i pozarządowe; do je zadań należałyby działania prewencyjne, pomoc ofiarom, egzekwowanie prawa oraz współpraca policyjno-sądowa,

bn) Komisja i rząd Niemiec powinny zebrać i dokonać analizy uzyskanych informacji dotyczących przymusowej prostytucji i innych form wykorzystywania związanych z handlem ludźmi podczas mistrzostw świata w piłce nożnej w 2006 r. oraz podzielić się tymi doświadczeniami w celu opracowania najlepszych praktyk na przyszłość,

bo) Komisja powinna zająć się problemem handlu dziećmi w sektorze sportowym w kontekście ramowej decyzji 2002/629/WSiSW Rady w sprawie zwalczania handlu ludźmi, ze szczególnym uwzględnieniem przypadków, w których niektóre kluby sportowe rozważają zawarcie umów z bardzo małymi dziećmi w celu obejścia własnych regulacji,

bp) wzywa państwa członkowskie do konsultacji i ścisłej współpracy z organizacjami pozarządowymi i stowarzyszeniami działającymi w tej dziedzinie w krajach pochodzenia, tranzytowych lub docelowych, w szczególności poprzez zapewnienie długoterminowego finansowania ich działalności,

bq) Rada i państwa członkowskie powinny zachęcać do współpracy z organizacjami pozarządowymi działającymi w krajach pochodzenia, mającej na celu gromadzenie danych, realizację działań, szkolenie pracowników społecznych, a także współpracować ze środkami masowego przekazu w celu zwiększania świadomości społecznej w zakresie handlu ludźmi;

2. Zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie oraz do wiadomości Komisji, rządom państw członkowskich i krajów przystępujących do UE.

[1] Dz.U. C 320 E z 15.12.2005 r., str. 247.

[2] http://www.un.org/Overwiev/rights.html.

[3] Departament Stanu USA (2004), http://www.humantrafficking.org/countries/eap/united_states/news/2005_05/tip_factsheet_response.html.

[4] Dz.U. C 364 z 18.12.2000 r., str. 1.

[5] Program haski poparty przez Radę Europejską w listopadzie 2004 r.

[6] http://www.consilium.europa.eu.

[7] Dz.U. L 203 z 1.8.2002 r., str. 1.

[8] Dz.U. L 13 z 20.1.2004 r., str. 44.

[9] Dz.U. L 261 z 6.8.2004 r., str. 19.

[10] Dz.U. C 311 z 9.12.2005 r., str. 1.

[11] Teksty przyjete, P6_TA(2006)0005.

[12] Dz.U. C 59 z 23.2.2001 r., str. 307.

[13] Decyzja nr 293/2000/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 stycznia 2000 r. przyjmująca program działania Wspólnoty (program Dafne) (2000-2003) w sprawie środków zapobiegawczych w walce przeciwko przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet (Dz.U. L 34 z 9.2.2000 r., str. 1), decyzja nr 803/2004/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r.przyjmująca program działania Wspólnoty (2004-2008) w celu zapobiegania i zwalczania przemocy wobec dzieci, młodzieży i kobiet oraz w celu ochrony ofiar i grup ryzyka (program Dafne II) (Dz.U. L 143 z 30.4.2004 r., str. 1).

[14] www.europol.eu.int.

[15] Konwencja Rady Europy o przeciwdziałaniu handlowi ludźmi - sprawozdanie uzasadniające, 2005 r.

[16] "Stracone dzieci, stracona przyszłość" - Reakcja UE na handel dziećmi, 2004 r.

[17] Sytuacja Dzieci Świata 2006: Odrzucone i niewidoczne, UNICEF 2005 r.

[18] Międzynarodowa Organizacja Pracy (2005) "Światowe porozumienie przeciwko pracy przymusowej" http://www.ilo. org/dyn/declaris/DECLARATIONWEB.GLOBALREPORTSLIST?var_language=EN.

[19] Gabal, I.: Potírání obchodu s lidmi v ČR a možnosti optimalizace bezpečnostní politiky státu, dokument polityczny MSW Czech, 2006 r., Praga.

[20] Dz.U. L 68 z 15.3.2005 r., str. 49,.

[21] Zgodnie z opinią PE 362 828 Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych.

[22] Zob. państwa wymienione w raporcie Departamentu Stanu USA na temat handlu ludźmi z 5 czerwca 2006 r.

[23] Artykuł 1, Konwencja o prawach dziecka, ONZ, 1989.

[24] Dz.U. L 82 z 22.3.2001 r., str. 1.

--------------------------------------------------