PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 20.5.2009 r. 
SEC(2009) 640 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
uzupełniający  
 
Wniosek 
 
ROZPORZ ĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
 
w sprawie europejskiego programu obserwacji Ziemi (GMES) i jego pocz ątkowych 
operacji 
(lata 2011–2013) 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
  
 
{COM(2009) 223} 
{SEC(2009) 639}  
PL 2   PL STRESZCZENIE 
Niniejsza ocena skutków zosta ła opracowana przez s łużby Komisji w odniesieniu do wniosku 
dotyczącego rozporz ądzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie europejskiego 
programu obserwacji Ziem i (GMES) i jego pocz ątkowych operacji (l ata 2011-2013). Stanowi 
ona równie ż ocenę ex ante  zgodnie z art. 21 ust. 1 przepisów wykonawczych do 
rozporządzenia finansowego1.  
GMES jest obecnie, i nadal b ędzie, wspó łfinansowany na szczeblu europejskim, 
międzyrządowym i krajowym w oparciu o partnerstwa mi ędzy różnymi zaanga żowanymi 
podmiotami. UE b ędzie zarówno koordynowa ła te partnerstwa, jak i zarz ądzała swoim 
własnym wk ładem do GMES, który b ędzie obejmowa ł działalność rozwojow ą oraz faz ę 
operacyjn ą. 
Co się tyczy dzia łalności rozwojowej, wk ład UE polega obecnie w szczególno ści na 
współfinansowaniu dzia łań badawczych w ramach siódmego i szóstego programu 
ramowego2. Pierwsze us ługi operacyjne w zakresie zarz ądzania kryzysowego oraz 
monitoringu obszarów l ądowych finansowane s ą w ramach dzia łań przygotowawczych, 
podobnie jak niektóre inne el ementy operacyjne dotycz ące obszarów l ądowych (Corine Land 
Cover, Atlas miejski).  
Na początku następnej dekady (w latach 2011-2013) us ługi operacyjne mog łyby być 
świadczone na wi ększą skalę. Potrzebne mog ą okazać się inwestycje w celu stworzenia 
odpowiedniej infrastruktury  na potrzeby koniecznego łańcucha przetwarzania us ług oraz w 
celu wprowadzania na rynek produktów opart ych na prototypach opracowanych w ramach 
wcześniejszych bada ń. Siódmy program ramowy stanowi narz ędzie badawczo-rozwojowe i 
jako takie nie jest prz eznaczony do wspierania pocz ątkowych operacji GMES w zakresie, w 
którym operacje te musz ą być zapewniane w trybie ci ągłym. Konieczne jest zatem stworzenie 
odpowiednich mechanizmów interwencji Wspólnoty. Stanowi to g łówne zagadnienie, 
rozwiązaniu którego ma s łużyć rozporządzenie będące przedmiotem wniosku. Osi ągnięcie 
pełnej operacyjno ści programu GMES, w ramach którego móg łby być długoterminowo 
finansowany wk ład UE w ogóln ą inicjatyw ę GMES, przewidywane jest w kolejnych 
wieloletnich ramach finans owych UE (od 2014 r.). Ogólne  potrzeby GMES w zakresie 
finansowania po 2013 r. b ędą przedmiotem przysz łej analizy prowadzonej przez Komisj ę na 
podstawie okre ślonych zasad dzielenia kosztów oraz oceny kosztów na podstawie zakresu 
usług.  
                                                 
1 Rozporz ądzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiaj ące 
szczegółowe zasady wykonania rozporz ądzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie 
rozporządzenia finansowego maj ącego zastosowanie do bud żetu ogólnego Wspólnot Europejskich 
(Dz.U. L 357, z 31.12.2002, s. 1), ostatnio zmienione rozporz ądzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 
478/2007 z dnia 23 kwietnia 2007 r. (Dz.U. L 111 z 28.4.2007, s. 13). 
2 W ramach szóstego programu ra mowego Unia Europejska przeznaczy ła na projekty GMES 100 mln 
EUR, a ESA zainwestowa ła w elementy projektów GMES o charakterze us ługowym kolejne 100 mln 
EUR. W okresie 2007-2013 w ramach tematu dotycz ącego przestrzeni kosmicznej szczegó łowego 
programu „Wspó łpraca” siódmego programu ramowego Unia Europejska przeznaczy na projekty 
usługowe GMES oraz na dostarczanie danych dla tych us ług 430 mln EUR. Dodatkowe 624 mln EUR z 
tematu dotycz ącego przestrzeni kosmicznej w ramach siódmego programu ramowego zostanie 
przeznaczonych na rozwój prowadzonego przez ES A programu rozwoju kom ponentu kosmicznego 
GMES; w sumie oznacza to wi ęc kwotę 2246 mln EUR (w warunkach gospodarczych 2008 r.), z 
uwzględnieniem środków pochodz ących z pa ństw członkowskich ESA. 
PL 3   PL W tym kontek ście należy przypomnie ć, że długoterminowe podej ście do finansowania GMES 
powinno by ć opracowane w sposób modu łowy. Oznacza to, że nowe rozszerzenia zakresu 
usług w ramach GMES oraz  wszelkie przekszta łcenia GMES b ędą poddawane ocenie pod 
kątem efektywno ści kosztowej, potrzeb u żytkowników oraz interesów polityki UE. W latach 
2011-2013 w ramach wst ępnych operacji GMES finansowane b ędą działania w nast ępujących 
dziedzinach: 
• usługi na potrzeby reagowania kryzysowego;  
• monitoring obszarów l ądowych; 
oraz działania pomocnicze, takie jak: 
• środki na rzecz powszechniej szego wykorzystywania us ług przez u żytkowników; 
• dostęp do danych; 
• komponent kosmiczny GMES. 
W celu wyboru dzia łań mających składać się na początkowe operacje GMES zastosowano 
następujące kryteria szczegó łowe: 
• wystarczaj ąca dojrzałość techniczna; 
• ciągłość w stosunku do dzia łań przygotowawczych w latach 2008-2010; 
• dowiedziony potencja ł rozwoju us ług pochodnych; 
• usługodawcy to przedstawiciele przemys łu i w zwi ązku z tym bez dodatkowej interwencji 
UE zaprzestaliby dzia łalności, podczas gdy w zakresie monitoringu obszarów morskich i 
atmosfery us ługi te dostarczane s ą głównie przez instytucje publi czne, które bez wsparcia 
Wspólnoty b ędą w stanie kontynuowa ć swoją działalność do roku 2013, cho ć zapewne na 
mniej ambitn ą skalę; oraz 
• w odniesieniu do us ług na potrzeby reagowania kryzysowego nie ulega w ątpliwości, że 
lepiej byłoby udost ępnić organom odpowiedzialnym za ochron ę ludności mapy kryzysowe 
w ramach dzia łań operacyjnych ju ż w roku 2011, a nie 2014. 
Ocena skutków powsta ła w oparciu o szerokie konsultacje z zainteresowanymi stronami, 
które potwierdzi ły zapotrzebowanie na us ługi GMES z punktu widzenia ochrony środowiska 
oraz polityki. Brak skoordynowanych na poziomie UE us ług operacyjnych na potrzeby 
reagowania kryzysowego oraz zwi ązanych z monitoringiem obszarów l ądowych w latach 
2011-2013 doprowadzi łby do nast ępujących problemów: 
• istnieje ryzyko, że po zako ńczeniu obecnych projektów badawczych (w 2011 r.) w okresie 
objętym rozporz ądzeniem, którego dotyczy wniosek, organy ochrony ludno ści bądź nie 
miałyby w ogóle dost ępu do map kryzysowych, b ądź też tworzyłyby je nadal na w łasną 
rękę w nieskoordynowany sposób, a wówczas musia łyby opiera ć się na danych 
pozyskiwanych po bardzo wysokich cenach;  
• podmioty korzystaj ące z usług monitoringu obszarów l ądowych (np. agencje ochrony 
środowiska) stan ęłyby w latach 2011-2013 wobec por ównywalnych problemów, w tym 
PL 4   PL braku sta łej dostępności odpowiednich produktów oraz braku dost ępności danych z 
obserwacji Ziemi (w szczególno ści danych satelitarnych) na rozs ądnych warunkach; 
• w sytuacji braku w latach 2011-2013 dzia łania Wspólnoty umo żliwiającego wst ępne 
operacyjne us ługi monitoringu obszarów l ądowych oraz us ługi na potrzeby reagowania 
kryzysowego istnieje  ryzyko przerwy mi ędzy projektami badawczymi oferuj ącymi usługi 
na etapie przedoperacyjnym a dost ępnością usług w ramach w pe łni rozwini ętego 
programu GMES pocz ąwszy od 2014 r., co by łoby niedopuszczalne; 
• istnieje ryzyko, że długa przerwa pomi ędzy zako ńczeniem dzia łań badawczych a 
osiągnięciem pełnej operacyjno ści po 2014 r. znacznie os łabiłaby stymuluj ący wpływ na 
konkurencyjno ść przemysłu i stworzenie komercyjnie op łacalnych rozwi ązań między 2011 
a 2013 r. 
W odpowiedzi na to wyzwanie, rozporz ądzenie, którego dotyczy wniosek, ma nast ępujące 
szczegółowe cele: 
• umożliwienie świadczenia organom ochrony ludno ści usług na potrzeby reagowania 
kryzysowego; 
• umożliwienie świadczenia organom publicznym (w tym agencjom ochrony środowiska) w 
Europie us ług w zakresie monitoringu obszarów l ądowych; 
• przyczynianie si ę do tworzenia i udost ępniania opinii publicznej informacji na temat 
środowiska; 
• stymulowanie rozwoju sektora us ług pochodnych zwi ązanych z obserwacj ą Ziemi pod 
względem miejsc pracy, innowacji i mi ędzynarodowej konkurencyjno ści. 
Cele operacyjne rozporz ądzenia, którego dotyczy wniosek, s ą następujące: 
• umożliwienie świadczenia w latach 2011-2013 nast ępujących usług operacyjnych na 
potrzeby reagowania kryzysowego: 
– usługi sporządzania map Europy na potrzeby re agowania kryzysowego; oraz 
– integracja produktów na potrze by reagowania kryzysowego; 
• umożliwienie świadczenia w latach 2011-2013 nast ępujących usług operacyjnych w 
zakresie monitoringu obszarów l ądowych: 
– usługi okresowego sporz ądzania map u żytkowania ziemi; 
– działania w zakresie dynamicznego monitoringu obszarów l ądowych, w tym 
zmiennych o zasadniczym znaczeniu dla klimatu, w celu wsparcia monitoringu zmian klimatu;  
• prowadzenie w latach 2011-2013 dzia łań uzupełniających, w tym środków na rzecz 
powszechniejszego wykorzystywania us ług operacyjnych przez u żytkowników, 
pozyskiwania danych oraz dzia łań w zakresie komponentu kosmicznego GMES. 
Warianty strategiczne mo żliwe do zastosowania dla osi ągnięcia celów okre ślonych w 
rozdziale 3 oceny skutków s ą następujące: 
PL 5   PL • scenariusz bazowy (brak dzia łań); 
• wariant 1: zastosowanie tylko otwartej metody koordynacji; 
• wariant 2: dzia łanie regulacyjne; 
• wariant 3: finansowanie wspólnotowe. 
Warianty te nie wykluczaj ą się nawzajem; mo żliwe jest po łączenie wszystkich trzech. Jednak 
dla zachowania jasno ści wpływ każdego z wariantów przeanalizowano osobno. Ponadto 
początkowe operacje GMES b ędą realizowane w ustalonych ramach zarz ądzania, opisanych 
szczegółowo w komunikacie pt. „Globalny monitoring środowiska i bezpiecze ństwa (GMES): 
dbamy o bezpieczniejsz ą planetę”, COM(2008) 748 z 12.11.2008 r., oraz w do łączonej do 
niego ocenie skutków. Analiza po szczególnych wariantów opiera si ę w reszc ie n a  z a łożeniu 
pełnej i otwartej dost ępności danych i informacji w ramach GMES. Komisja b ędzie 
kontynuowa ła analizy maj ące określić, czy rozwijanie mo żliwości rynkowych oraz oparte na 
kosztach op łaty dla użytkowników mog łyby pozwoli ć na ograniczenie proporcji inwestycji 
publicznych po roku 2014. 
W poniższej tabeli porównano warianty w świetle opisanych powy żej celów oraz zasady 
efektywno ści kosztowej. 
Waria
nt Prawdopodobie ństwo osiągnięcia 
celów i zwi ązanych z nimi 
korzyści Łączny koszt (z uwzgl ędnieniem 
budżetów Wspólnoty i pa ństw 
członkowskich (PC))  Efektywno ść 
kosztowa  
1 + Budżet Wspólnoty: 
• Środki -  
• Zasoby ludzkie +  
• Wydatki admin. +  Koszty w 
PC 
 
++++ + 
2 + Budżet Wspólnoty: 
• Środki -  
• Zasoby ludzkie +  
• Wydatki admin. +  Koszty w 
PC  
  
++++ + 
3 +++ Budżet Wspólnoty: 
• Środki ++  
• Zasoby ludzkie +  
• Wydatki admin. +  Koszty w 
PC 
+++ +++ 
Prawdopodobie ństwo osiągnięcia celów jest omówione w cz ęściach 5.2.1, 5.3.1 i 5.4.1 oceny 
skutków. Uznano, że w wariantach 1 i 2 prawdopodobie ństwo osiągnięcia szczegó łowych 
celów pocz ątkowych operacji GMES jest ma ło prawdopodobne ze wzgl ędu na: (i) problemy 
ze świadczeniem us ług ogólnoeuropejskich, (ii) niedobory w niektórych pa ństwach 
członkowskich pod wzgl ędem możliwości i wiedzy fachowej oraz (iii) niewystarczaj ącą 
trwałość (głównie z powodów bud żetowych). 
PL 6   PL W sekcji 5.4 i w za łączniku V uj ęto ilościowo korzy ści możliwe do osi ągnięcia w przypadku 
pełnej realizacji celów. W roku odni esienia (2012) rzeczywiste korzy ści związane 
bezpośrednio z GMES obejmowa łyby 135 mln EUR w przypadku us ług dotycz ących 
powodzi, 9 mln EUR – us ług dotycz ących pożarów roślinności (np. lasów), co najmniej 75 
mln EUR w przypadku us ług dotycz ących wylesiania oraz 56 mln EUR w zakresie 
urbanistyki, przy czym dane te (i) opieraj ą się na ostro żnych założeniach oraz (ii) nie 
uwzględniają korzyści odnosz ących się np. do reagowania kryzysowego w sytuacji wybuchu 
wulkanu lub trz ęsienia ziemi ani te ż korzyści związanych ze zwi ększeniem efektywno ści w 
rolnictwie i rozwoju obszarów wiejskich.  
Co się tyczy kosztów, nie wystarczy rozwa żyć jedynie kosztów dla WE, które wynios łyby w 
sumie 150 mln EUR na ca ły okres pocz ątkowych operacji GMES (w latach 2011-2013) (co 
obejmuje 43 mln na uzupe łniającą działalność badawcz ą finansowan ą w ramach siódmego 
programu ramowego). Nale ży równie ż brać pod uwag ę koszty na poziomie pa ństw 
członkowskich. Jakkolwiek nie s ą dostępne szczegó łowe szacunki kosztów ponoszonych 
przez państwa członkowskie, to z dotychczasowych do świadczeń stosowania programu 
Corine land cover  i danych dostarczanych przez EOG wynika, że mogą one być trzykrotnie 
wyższe niż koszty WE. Przyjmuje si ę, że warianty 1 i 2 skutkowa łyby wyższymi kosztami 
ogółem dla UE i pa ństw członkowskich ze wzgl ędu na: (i) wy ższe koszty uzyskania danych 
koniecznych do świadczenia us ług ze wzgl ędu na brak efektu skali i wyrównawczej si ły 
nabywczej oraz (ii) potrzeb ę dublowania infrastru ktury w przypadku ca łkowicie 
zdecentralizowanego świadczenia us ług. 
Preferowanym wariantem na lata 2011-2013 jest zatem wariant 3, poniewa ż wykazano, że w 
jego ramach: (i) bardzo prawdopodobne b ędzie osiągnięcie szczegó łowych celów 
początkowych operacji GMES oraz (ii) mo żliwe będzie ograniczenie kosztów ogó łem, m.in. 
poprzez scentralizowane uzyskiwanie danych potrzebnych do świadczenia us ług. 
Finansowaniu UE powinny w ka żdym przypadku towarzyszy ć działania koordynacyjne. W 
okresie obj ętym rozporz ądzeniem, którego dotyczy wniosek, ma ło prawdopodobne jest 
wejście w życie jakiegokolwiek rozporz ądzenia WE dotycz ącego konkretnie GMES. 
Zadania w zakresie oceny b ędą prowadzone w trzech fazach (ocena ex ante , ocena okresowa i 
ocena ex post ). W uzupe łnieniu niniejszej ocen y skutków przewiduje si ę przeprowadzenie 
przez Komisj ę ocen (i) dzia łań przygotowawczych i (ii) dzia łań w zakresie dost ępu do danych 
w celu opracowania pierwszego programu prac dotycz ącego dzia łalności operacyjnej. 
Ponadto najpó źniej do ko ńca 2012 r. sporz ądzone zostanie sprawozdanie z oceny 
przejściowej. Wreszcie po zako ńczeniu pocz ątkowych dzia łań operacyjnych przeprowadzona 
zostanie ocena ex post . 
Komisja dopilnuje, aby w dotacjach i umowach zawartych w ramach us ług operacyjnych na 
potrzeby reagowania kryzysowego oraz us ług monitoringu obszarów l ądowych zapewniony 
był nadzór i kontrola finansowa ze strony Komis ji, w razie potrzeby w postaci kontroli na 
miejscu, w tym wyrywkowych, oraz kontroli Trybuna łu Obrachunkowego. W razie potrzeby 
Komisja mo że w ramach monitorowania realizacji programu korzysta ć z pomocy 
zewnętrznych ekspertów technicznych. Na pods tawie wyników kontroli wyrywkowych 
Komisja zapewni w razie konieczno ści korektę pierwotnie zatwierdzonej wysoko ści wsparcia 
finansowego lub warunków jego przydzia łu oraz harmonogramu p łatności. 
Oprócz nadzoru finansowego Komisj a wprowadzi mechanizmy zapewniaj ące stałą jakość 
świadczonych us ług. Komisja zorganizuje równie ż fora użytkowników dla zapewnienia 
dostosowywania us ług do ich potrzeb.