SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ZA ROK 2010 DOTYCZĄCE ŻYWNOŚCI I SKŁADNIKÓW ŻYWNOŚCI PODDANYCH DZIAŁANIU PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO /* KOM/2012/017 wersja ostateczna */





SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ZA ROK 2010 DOTYCZĄCE ŻYWNOŚCI I SKŁADNIKÓW ŻYWNOŚCI PODDANYCH DZIAŁANIU PROMIENIOWANIA JONIZUJĄCEGO 1. Podstawa prawna i kontekst Zgodnie z art. 7 ust. 3 dyrektywy 1999/2/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego[1] państwa członkowskie są zobowiązane do przesyłania Komisji co roku: – wyników kontroli przeprowadzonych w jednostkach przeprowadzających napromienianie, szczególnie w odniesieniu do kategorii i ilości żywności oraz składników żywności poddawanych napromienianiu oraz stosowanych dawek oraz – wyników kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu i metod stosowanych do wykrywania, czy produkt został poddany działaniu promieniowania jonizującego. Artykuł 7 ust. 4 wspomnianej dyrektywy nakłada na Komisję obowiązek opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej: – szczegółowych danych dotyczących zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromienianie w państwach członkowskich, a także wszelkich zmian ich statusu; – sprawozdania sporządzonego w oparciu o informacje dostarczane przez krajowe organy nadzoru. Niniejsze sprawozdanie dotyczy okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Zawiera ono kompilację informacji przekazanych Komisji przez 27 państw członkowskich. Informacje dotyczące ogólnych aspektów napromieniania żywności są dostępne na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej Komisji Europejskiej ds. Zdrowia i Konsumentów[2]. 1.1. Jednostki przeprowadzające napromienianie Zgodnie z art. 3 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE żywność i składniki żywności mogą być poddawane napromienianiu wyłącznie w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie. Jednostki w UE są zatwierdzane przez właściwe organy państw członkowskich. Zgodnie z art. 7 ust. 1 państwa członkowskie mają obowiązek powiadamiania Komisji o swoich zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie. Napromienianie żywności i składników żywności może być przeprowadzane wyłącznie za pomocą następujących źródeł: – promieni gamma pochodzących z nuklidów promieniotwórczych 60Co lub 137Cs; – promieni rentgenowskich wytwarzanych przez urządzenia obsługiwane na poziomie energii nominalnej (maksymalnej energii kwantowej) wynoszącej 5 MeV lub poniżej tego poziomu; – elektronów wytwarzanych przez urządzenia obsługiwane na poziomie energii nominalnej (maksymalnej energii kwantowej) wynoszącej 10 MeV lub poniżej tego poziomu. Wykaz zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromienianie w państwach członkowskich został opublikowany przez Komisję[3]. 1.2. Napromieniona żywność oraz składniki żywności Napromienianie suszonych ziół aromatycznych, przypraw korzennych i warzywnych dozwolone jest w UE na podstawie dyrektywy 1999/3/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 lutego 1999 r. w sprawie ustanowienia wspólnotowego wykazu środków spożywczych oraz składników środków spożywczych poddanych działaniu promieniowania jonizującego[4]. Ponadto 7 państw członkowskich powiadomiło Komisję o utrzymaniu krajowych zezwoleń dla niektórych rodzajów żywności oraz składników żywności, zgodnie z art. 4 ust. 4 dyrektywy 1999/2/WE. Wykaz krajowych zezwoleń został opublikowany przez Komisję[5]. Wszelką napromienioną żywność zawierającą jeden lub więcej napromienionych składników żywności należy opatrzyć etykietą z napisem „napromienione” lub „poddane promieniowaniu jonizującemu”. Jeśli napromieniony produkt stosowany jest jako składnik żywności złożonej, taki sam napis jest dołączony do nazwy tego składnika w wykazie składników. W przypadku produktów sprzedawanych luzem, napis ten umieszcza się łącznie z nazwą produktu na wywieszce lub informacji powyżej lub obok pojemnika, w którym znajdują się te produkty. Do celów egzekwowania prawidłowego etykietowania i wykrywania niedozwolonych produktów Europejski Komitet Normalizacyjny (CEN), po uzyskaniu odpowiedniego mandatu od Komisji Europejskiej, ustalił normy dla kilku metod analitycznych. 2. Wyniki kontroli dokonanych w jednostkach przeprowadzających napromienianie Niniejsza sekcja sprawozdania przedstawia wyniki kontroli dokonanych w jednostkach przeprowadzających napromienianie, szczególnie w odniesieniu do kategorii i ilości produktów poddawanych napromienianiu oraz stosowanych dawek. Według informacji przekazanych przez państwa członkowskie kontrole dokonane przez właściwe organy potwierdziły zgodność zatwierdzonych jednostek przeprowadzających napromienianie z wymogami dyrektywy 1999/2/WE. W poniższych tabelach przedstawiono kategorie i ilości produktów poddanych napromienianiu w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie w państwach członkowskich UE w 2010 r. 2.1. Belgia Zatwierdzona jest jedna jednostka. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana promieniowaniu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Żabie udka || 3572,168 || 5 Mięso || 4,244 || 6-8 Drób || 1481,779 || 5 Ryby, skorupiaki i mięczaki || 101,652 || 3-5 Zioła i przyprawy korzenne || 285,194 || 6-9 Sucha krew || 178,442 || 6-9 Warzywa || 14,58 || 3-5 Skrobia || 0,418 || 3 Proszek jajeczny || 0,425 || 3 Inne || 201,165 || 0-10 Ogółem || 5840,067 || 2.2. Bułgaria Zatwierdzone są dwie jednostki. Jedną z nich jest nowa jednostka zarejestrowana w 2010 r. W 2010 r. nie poddano napromienianiu żadnej żywności. 2.3. Republika Czeska Zatwierdzona jest jedna jednostka. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 26,7 || 5-10 Ogółem || 26,7 || 2.4. Niemcy Zatwierdzone są cztery jednostki. W jednej z nich nie poddano napromienianiu żadnej żywności. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 127,1 || <10 Ogółem || 127,1 || 2.5. Hiszpania Zatwierdzone są dwie jednostki. W 2010 r. żywność i składniki żywności poddawano napromienianiu tylko w jednej z tych jednostek. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 369,2 || <10 Ogółem || 369,2 || 2.6. Estonia W 2010 r. została zatwierdzona i zarejestrowana jedna jednostka. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 10 || 10 Ogółem || 10 || 2.7. Francja Zatwierdzonych jest pięć jednostek. Jedna z nich nie poddawała środków spożywczych obróbce od końca 2010 r. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Drób || 463,021 || 5 Guma arabska || 85,207 || 3 Zioła, przyprawy korzenne i warzywa suszone || 1,892 || 10 Mrożone żabie udka || 473,716 || 5 Ogółem || 1023,84 || 2.8. Węgry Zatwierdzona jest jedna jednostka. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Zioła i przyprawy korzenne || 143,1 || 5-6 Produkty odwodnione || 7,6 || 6 Ogółem || 150,7 || 2.9. Włochy Zatwierdzona jest jedna jednostka. W 2010 r. nie poddano napromienianiu żadnej żywności. 2.10. Niderlandy Zatwierdzone są dwie jednostki. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Przyprawy korzenne i zioła || 329,8 || 7-7,5 Części żab || 365,6 || 4 Mięso drobiowe (mrożone) || 137,3 || 5 Warzywa suszone || 481,6 || 2-4 Białko jaj || 160,2 || 1 Krewetki (mrożone) || 64,1 || 3 Próbki żywności || 0,5 || 6,2-6,4 Ogółem || 1539,1 || 2.11. Polska Zatwierdzone są dwie jednostki. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suche przyprawy korzenne, suszone zioła aromatyczne, przyprawy warzywne i korzenne || 159,6 || 5-10 Ogółem || 159,6 || 2.12. Rumunia Zatwierdzona jest jedna jednostka. Kategoria produktów || Ilość (t) poddana napromienianiu || Średnia zaabsorbowana dawka (kGy) Suszone zioła aromatyczne || 17 || 8 Ogółem || 17 || 2.13. Zjednoczone Królestwo Zatwierdzona jest jedna jednostka. W 2010 r. nie poddano napromienianiu żadnej żywności. 2.14. Pozostałe państwa członkowskie W pozostałych państwach członkowskich (Austria, Cypr, Dania, Finlandia, Grecja, Irlandia, Luksemburg, Litwa, Łotwa, Malta, Portugalia, Szwecja, Słowenia, Słowacja) nie ma żadnych zatwierdzonych jednostek. 2.15. Tabela podsumowująca sytuację w UE Poniższa tabela podsumowuje ilość środków spożywczych (w tonach) poddanych promieniowaniu jonizującemu w zatwierdzonych jednostkach przeprowadzających napromienianie w Unii Europejskiej w 2010 r. Kategorie produktów || BE || BG || CZ || DE || EE || ES || FR || HU || NL || PL || RO || Ogółem || % Sucha krew || 178,4 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 178,4 || 1,93 Białko jaj/proszek jajeczny || 0,4 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 160,2 || 0 || 0 || 160,6 || 1,74 Ryby, skorupiaki, mięczaki, krewetki || 101,7 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 64,1 || 0 || 0 || 165,8 || 1,79 Żabie udka/części żab || 3572,2 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 473,7 || 0 || 365,6 || 0 || 0 || 4411,5 || 47,67 Guma arabska || 0,0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 85,2 || 0 || 0 || 0 || 0 || 85,2 || 0,92 Zioła i przyprawy korzenne || 285,2 || 0 || 26,7 || 127,1 || 10 || 369,2 || 1,9 || 143,1 || 329,8 || 159,6 || 17 || 1469,6 || 15,86 Mięso || 4,2 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 4,2 || 0,05 Drób || 1481,8 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 463,0 || 0 || 137,3 || 0 || 0 || 2082,1 || 22,50 Skrobia || 0,4 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0,4 || 0,00 Warzywa || 14,6 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 14,6 || 0,16 Produkty odwodnione || 0,0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 7,6 || 481,6 || 0 || 0 || 489,2 || 5,29 Inne || 201,2 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0 || 0,5 || 0 || 0 || 201,7 || 2,18 Ogółem || 5840,1 || 0 || 26,7 || 127,1 || 10 || 369,2 || 1023,8 || 150,7 || 1539,1 || 159,6 || 17 || 9263,4 || 100,00 % całości || 63,11 || 0,00 || 0,29 || 1,37 || 0,1 || 3,99 || 11,06 || 1,63 || 16,63 || 1,72 || 0,18 || 100,00 || 3. wyniki kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu i metody stosowane do wykrywania napromienionej żywności Odnośnie do wyników kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu i metod stosowanych do wykrywania, czy produkt został poddany promieniowaniu jonizującemu, państwa członkowskie przedstawiły następujące informacje: 3.1. Austria Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 134 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Zioła i przyprawy korzenne || 46 || 0 || 1 || EN 1788, EN 13751 Herbaty ziołowe || 47 || 0 || 0 || EN 1788, EN 13751 Mięso drobiowe || 40 || 0 || 0 || EN 1786 Ogółem || 133 || 0 || 1 || Ogółem w % zbadanych próbek || 99,25 % || 0,00 % || 0,750 % || 3.2. Belgia Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 138 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Makaron instant typu noodle || 27 || 0 || 0 || EN 1788 Skorupiaki i mięczaki || 41 || 0 || 2 Zioła mrożone || 21 || 0 || 0 Suplementy żywnościowe || 23 || 0 || 2 Warzywa suszone || 9 || 0 || 2 Owoce suszone || 11 || 0 || 0 Ogółem || 132 || 0 || 6 Ogółem w % zbadanych próbek || 95,60 % || 0 % || 4,30 % || 3.3. Bułgaria Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 224 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suszone przyprawy korzenne || 84 || 0 || 4 || EN 1787, EN 1788 Mieszanki przypraw || 10 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788 Suszone przyprawy warzywne || 14 || 0 || 0 || EN 13708 Papryka czerwona || 25 || 0 || 6 || EN 1787, EN 1788 Herbata || 32 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788 Ryż || 2 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788 Owoce suszone || 25 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788 Muesli z owocami suszonymi i orzechami || 1 || 0 || 0 || EN 1786 Orzechy || 4 || 0 || 0 || EN 1786 Mięso || 3 || 0 || 0 || EN 1787, EN 13708 Ryby || 8 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788 Krewetki || 6 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788 Ogółem || 214 || 0 || 10 || Ogółem w % zbadanych próbek || 95,50 % || 0 % || 4,50 % || 3.4. Cypr Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 8 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suszone warzywa, zioła i przyprawy korzenne || 8 || 0 || 0 || ΕΝ 13751 Ogółem || 8 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.5. Republika Czeska Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 57 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Ryby, skorupiaki i mięczaki || 7 || 0 || 0 || EN 1785 Herbaty ziołowe || 4 || 0 || 0 || EN 1788 Przyprawy korzenne || 13 || 2 || 0 || EN 1788 Suplementy diety || 2 || 2 || 2* || EN 1788 Zupy z makaronem instant typu noodle || 9 || 0 || 0 || EN 1788, EN 1785 Drób || 2 || 0 || 0 || EN 1785 Świeże owoce || 12 || 0 || 0 || EN 1788, EN 1785 Azjatyckie przekąski || 1 || 1 || 0 || EN 1788, EN 1785 Ogółem || 50 || 5 || 2 || Ogółem w % zbadanych próbek || 87,72 % || 8,77 % || 3,51 % || * jedna próbka suszonych sprasowanych ziół 3.6. Niemcy Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 3.257 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Produkty mleczne || 8 || 0 || 0 || EN 1787 Ser, przetwory z sera z ziołami i przyprawami || 27 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788, ASU§64 LFGB, L00.00-39 Ser, przetwory z sera bez ziół i przypraw || 17 || 0 || 0 || EN 1788, EN 1784, ASU§64 LFGB, L00.00-39 Masło z przyprawami || 6 || 0 || 0 || EN 1787 Jaja i produkty jajeczne || 37 || 0 || 0 || EN 1784 Mięso (z wyjątkiem drobiu i dziczyzny) || 3 || 0 || 0 || EN 1786 Drób || 66 || 0 || 0 || EN 1784, EN 1786 Produkty mięsne (z wyjątkiem kiełbas) || 65 || 0 || 0 || EN 1786, EN 1784, EN 1788 Kiełbasy || 24 || 0 || 0 || EN 1786, EN 1784 Ryby i produkty rybne || 89 || 0 || 6 || EN 1786, EN 1788, EN 1789 Skorupiaki, mięczaki, małże i inne zwierzęta wodne, w tym produkty z nich uzyskane || 100 || 0 || 2 || EN 1788, EN 1786, EN 1787, EN 1384, EN 13751, ASU§64 LFGB,L12.01-1, Zupy, sosy, w tym zupy i potrawy instant || 173 || 4 || 3 || EN 1787, EN 1788, EN 13751 Zboża i produkty zbożowe || 56 || 1 || 0 || EN 1787, EN 1788, EN 13751 Jadalne nasiona roślin strączkowych, nasiona oleiste, orzechy || 33 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788, EN 13751 Ziemniaki, części roślin o wysokiej zawartości skrobi || 66 || 0 || 0 || EN 1788, EN 13751 Świeże warzywa || 28 || 0 || 0 || EN 1788, EN 1787, EN 13751 Warzywa suszone || 23 || 0 || 0 || EN 1788, EN 1787, EN 13751 Świeże grzyby || 34 || 0 || 0 || EN 1788 Suszone grzyby lub produkty z grzybów || 114 || 0 || 0 || EN 1788, EN 13751, EN 1787 Świeże owoce || 71 || 0 || 0 || EN 1784, EN 1788, EN 1787, EN 13751, EN 1385 Suszone owoce i produkty z owoców || 2 || 0 || 1 || EN 1787, EN 1788, EN 13708 Kakao || 59 || 0 || 1 || EN 1787, EN 1788 Kawa || 7 || 0 || 0 || EN 1788, EN 13751 Herbata i produkty herbatopodobne || 226 || 0 || 3 || EN 1788, EN 13751, EN 1787 Gotowe posiłki i dania || 27 || 0 || 0 || EN 1788, EN 1786, EN 13751 Suplementy żywnościowe || 347 || 0 || 9 || EN 1788, EN 1787, EN 13751, termoluminescencja Przyprawy i dodatki do potraw || 272 || 0 || 0 || EN 1788, EN 13751, EN 1787, termoluminescencja Suszone zioła i przyprawy korzenne || 1209 || 4 || 1 || EN 1788, EN 1787, EN 13751, termoluminescencja Inne || 32 || 0 || 0 || EN 1788, EN 13751, EN 13708 Enzymy || 0 || 0 || 1 || EN 1788, EN 13751 Ogółem || 3 221 || 9 || 27 || Ogółem w % zbadanych próbek || 98,89 % || 0,28 % || 0,83 % || 3.7. Dania W 2010 r. nie przeprowadzono żadnych kontroli na etapie wprowadzania produktów do obrotu 3.8. Estonia W 2010 r. nie przeprowadzono żadnych kontroli na etapie wprowadzania produktów do obrotu 3.9. Grecja W 2010 r. nie przeprowadzono żadnych kontroli na etapie wprowadzania produktów do obrotu 3.10. Hiszpania Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 110 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Zioła i przyprawy korzenne || 38 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788 Napary || 17 || 0 || 0 || EN 1788 Orzechy i owoce suszone || 13 || 0 || 0 || EN 13708, EN 1787 Świeże grzyby || 2 || 0 || 0 || EN 1788 Ryby || 6 || 0 || 0 || EN 1786 Mięczaki || 17 || 0 || 0 || EN 1786 Skorupiaki || 10 || 0 || 0 || EN 1786 Mięso || 5 || 0 || 0 || EN 1786 Żabie udka || 1 || 0 || 1 || EN 1786 Ogółem || 109 || 0 || 1 || Ogółem w % zbadanych próbek || 99,09 % || 0 % || 0,91 % || 3.11. Finlandia Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 310 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suszone przyprawy korzenne i zioła || 210 || 0 || 16 || EN 13751, EN 1788 Suplementy żywnościowe || 53 || 0 || 4 || EN 13751, EN 1788 Jagody || 20 || 0 || 1 || EN 13751, EN 1788 Żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego || 6 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Ogółem || 289 || 0 || 21 || Ogółem w % zbadanych próbek || 94,60 % || 0 % || 5,40 % || 3.12. Francja Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 115 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Przyprawy korzenne || 31 || 0 || 0 || EN 1784, EN 1788 Mrożone skorupiaki lub mięczaki || 27 || 0 || 1 || EN 1784, EN 1788 Zupy i sosy w proszku || 0 || 0 || 1 || EN 1784, EN 1788 Suplementy żywnościowe || 24 || 1 || 0 || EN 1784, EN 1788 Drób || 23 || 0 || 0 || EN 1784, EN 1788 Wstępnie obgotowany makaron typu noodle || 2 || 0 || 0 || EN 1784, EN 1788 Rośliny wykorzystywane w suplementach żywnościowych || 2 || 0 || 0 || EN 1784, EN 1788 Żabie udka || 3 || 0 || 0 || EN 1784, EN 1788 Ogółem || 112 || 1 || 2 || Ogółem w % zbadanych próbek || 97,39% || 0,87% || 1,74% || 3.13. Węgry Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 19 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Przyprawy korzenne || 14 || 0 || 0 || EN 1788 Herbata || 5 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem || 19 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.14. Irlandia Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 208 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Zioła || 52 || 0 || 0 || EN 13751 (badanie przesiewowe), EN 1788 (badanie potwierdzające) Przyprawy korzenne || 86 || 0 || 0 Zioła i przyprawy korzenne || 16 || 0 || 0 Herbaty ziołowe || 7 || 0 || 0 Nasiona || 6 || 0 || 0 Orzechy || 3 || 0 || 0 Suplementy żywnościowe || 7 || 0 || 0 Witaminy i suplementy || 29 || 0 || 0 PARNUTS* || 1 || 0 || 0 Inne: (wodorosty morskie) || 1 || 0 || 0 Ogółem || 208 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || * PARNUTS: żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego. 3.15. Włochy Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 191 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Mięso || 72 || 0 || 0 || EN 13784, EN 1786 Produkty rybne || 21 || 0 || 0 || EN 13784, EN13751, EN 1787 Żabie udka || 1 || 0 || 1 || EN 1786 Mleko i przetwory mleczne || 13 || 0 || 0 || EN 1788 Solone tofu || 0 || 0 || 1 || EN 1787 Suszone zioła i przyprawy korzenne || 37 || 0 || 0 || EN 13783, EN13751, EN 1786 Przyprawy (warzywne) || 5 || 0 || 0 || EN 13783 Ziemniaki || 5 || 0 || 0 || EN 13784, EN 1786 Czosnek || 6 || 0 || 0 || EN 13784, EN13783 Cebula || 5 || 0 || 0 || EN 13784, EN 13751, EN 13783 Szalotka || 3 || 0 || 0 || EN 13784, EN 1786 Orzechy || 8 || 0 || 0 || EN 1786, EN 1787 Owoce suszone || 3 || 0 || 0 || EN 13784 Owoce tropikalne || 3 || 0 || 0 || EN 13784, EN 1788 Grzyby suszone || 4 || 0 || 0 || EN 13751 Pszenica || 3 || 0 || 0 || EN 1786 Ogółem || 189 || 0 || 2 || Ogółem w % zbadanych próbek || 98,95 % || 0 % || 1,05 % || 3.16. Łotwa Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 9 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suplementy żywnościowe || 4 || 0 || 2 || EN 1788 Owoce suszone (jabłka) || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Przyprawy korzenne (goździki) || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Herbata || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem || 7 || 0 || 2 || Ogółem w % zbadanych próbek || 77,77 % || 0 % || 22,22 % || 3.17. Litwa Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 14 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suszone zioła aromatyczne, herbata, przyprawy korzenne, suplementy żywnościowe || 14 || 0 || 0 || EN 13783 Ogółem || 14 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.18. Luksemburg Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 20 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suplementy żywnościowe || 7 || 1 || 2 || EN 1788 Makaron typu noodle || 10 || 0 || 0 || EN 1788 Ogółem || 17 || 1 || 2 || Ogółem w % zbadanych próbek || 85,00 % || 5,00 % || 10,00 % || 3.19. Malta Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 10 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Makaron instant typu noodle || 9 || 0 || 0 || EN 13751 Liście laurowe || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem || 10 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.20. Niderlandy Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 654 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suplementy żywnościowe || 95 || 0 || 16 || EN 13751, EN 1788 Preparaty witaminowe || 0 || 0 || 1 || EN 13751, EN 1788 Specjalne mieszanki (ziołowe) || 67 || 0 || 7 || EN 13751, EN 1788 Żywność dla sportowców || 5 || 0 || 1 || EN 13751, EN 1788 Specjalne produkty spożywcze, bliżej nieokreślone || 1 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Produkty zbożowe || 29 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Suszone warzywa i produkty warzywne || 28 || 0 || 1 || EN 13751, EN 1788 Suszone owoce i produkty z owoców || 45 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Orzechy i nasiona || 30 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Ryby i produkty rybne || 21 || 0 || 5 || EN 13751, EN 1788 Sałatki, makarony i zupy || 78 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Przyprawy korzenne i aromaty || 220 || 0 || 4 || EN 13751, EN 1788 Ogółem || 619 || 0 || 35 || Ogółem w % zbadanych próbek || 95,00 % || 0 % || 5,00 % || 3.21. Polska Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 207 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suszone zioła i przyprawy korzenne || 76 || 0 || 2 || EN 13751, EN 1788 Orzechy || 20 || 0 || 0 || EN 1787 Warzywa (w tym jadalne nasiona roślin strączkowych) || 15 || 0 || 0 || EN 1788 Owoce || 20 || 0 || 0 || EN 1788 Ryby i owoce morza || 11 || 0 || 0 || EN 1786, EN 1788 Drób || 3 || 0 || 0 || EN 1786, EN 1784 Herbaty || 10 || 0 || 0 || EN 13751 Sery dojrzewające, sery serwatkowe, inne sery zawierające przyprawy korzenne/zioła || 9 || 0 || 2 || EN 1788 Koncentraty sosów i zup || 16 || 0 || 0 || EN 1788 Mięso, podroby, produkty mięsne || 2 || 0 || 1 || EN 1786, EN 1784 Suplementy żywnościowe || 17 || 0 || 1 || EN 13751, EN 1788 Żywność specjalnego przeznaczenia żywieniowego || 0 || 0 || 2 || EN 1788 Ogółem || 199 || 0 || 8 || Ogółem w % zbadanych próbek || 96,10 % || 0 % || 3,86 % || 3.22. Portugalia Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 6 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suplementy żywnościowe || 3 || 0 || 0 || EN 13751 Owoce suszone (jabłka) || 2 || 0 || 0 || EN 13751 Przyprawy korzenne (goździki) || 1 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem || 6 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.23. Rumunia Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 90 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suszone przyprawy korzenne i zioła || 37 || 0 || 0 || EN 1787, EN 13751 Suplementy żywnościowe || 26 || 5 || 11 || EN 1787, EN 1788 Herbaty || 11 || 0 || 0 || EN 1787, EN 1788, EN 13751 Ogółem || 74 || 5 || 11 || Ogółem w % zbadanych próbek || 82,23 % || 5,55 % || 12,22 % || 3.24. Szwecja Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 6 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Mięso (z różnych ptaków, kangurów, zajęcy) || 6 || 0 || 0 || EN 1784 Ogółem || 6 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.25. Republika Słowacka Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 23 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Orzechy || 14 || 0 || 0 || EN 1784 Ser || 6 || 0 || 0 || EN 1784 Tuńczyk w oleju, rozdrobniony || 1 || 0 || 0 || EN 1784 Suszone zioła aromatyczne, przyprawy korzenne i warzywne || 1 || 0 || 0 || EN 1788 Szproty wędzone w oleju || 1 || 0 || 0 || EN 1784 Ogółem || 23 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.26. Słowenia Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 26 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Przyprawy korzenne || 10 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Suplementy żywnościowe || 5 || 0 || 0 || EN 13751, EN 1788 Herbata || 11 || 0 || 0 || EN 13751 Ogółem || 26 || 0 || 0 || Ogółem w % zbadanych próbek || 100,00 % || 0 % || 0 % || 3.27. Zjednoczone Królestwo Żywność poddana badaniu || Liczba próbek: 408 || Zastosowana metoda CEN Zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Niezgodne z wymogami Suszone zioła, przyprawy korzenne i warzywne || 186 || 10 || 3 || EN13751, EN 1788 Świeże i konserwowane (inne niż suszone) zioła i przyprawy korzenne || 39 || 1 || 0 || EN13751, EN 1788 Różne || 7 || 0 || 0 || EN13751, EN 1788 Makaron typu noodle i odwodnione potrawy azjatyckie || 85 || 10 || 1 || EN13751, EN 1788 Warzywa || 2 || 1 || 0 || EN13751, EN 1788 Owoce (w tym świeże i suszone) || 1 || 0 || 0 || EN13751, EN 1788 Zupy i sosy || 14 || 0 || 1 || EN13751, EN 1788 Herbaty || 2 || 0 || 0 || EN13751, EN 1788 Suplementy żywnościowe || 29 || 4 || 2 || EN13751, EN 1788 Żabie udka || 0 || 1 || 0 || EN 1786 Produkty drożdżowe || 2 || 0 || 7 || EN13751, EN 1788 Ogółem || 367 || 27 || 14 || Ogółem w % zbadanych próbek || 90,00 % || 6,60 % || 3,40 % || 3.28. Podsumowanie sytuacji w UE Poniższa tabela zawiera zestawienie zbadanych próbek i wyników otrzymanych dla całej UE: Państwo członkowskie || Próbki zgodne z wymogami || Niejednoznaczne || Próbki niezgodne z wymogami || Ogółem || % w ogólnej liczbie próbek UE AT || 133 || 0 || 1 || 134 || 2,15 % BE || 132 || 0 || 6 || 138 || 2,21 % BG || 214 || 0 || 10 || 224 || 3,59 % CY || 8 || 0 || 0 || 8 || 0,13 % CZ || 50 || 5 || 2 || 57 || 0,91 % DE || 3221 || 9 || 27 || 3257 || 52,16 % DK || BKA || BKA || BKA || BKA || BKA EE || BKA || BKA || BKA || BKA || BKA EL || BKA || BKA || BKA || BKA || BKA ES || 109 || 0 || 1 || 110 || 1,76 % FI || 289 || 0 || 21 || 310 || 4,96 % FR || 112 || 1 || 2 || 115 || 1,84 % HU || 19 || 0 || 0 || 19 || 0,30 % IE || 208 || 0 || 0 || 208 || 3,33 % IT || 189 || 0 || 2 || 191 || 3,06 % LV || 7 || 0 || 2 || 9 || 0,14 % LT || 14 || 0 || 0 || 14 || 0,22 % LU || 17 || 1 || 2 || 20 || 0,32 % MT || 10 || 0 || 0 || 10 || 0,16 % NL || 619 || 0 || 35 || 654 || 10,47 % PL || 199 || 0 || 8 || 207 || 3,32 % PT || 6 || 0 || 0 || 6 || 0,10 % RO || 74 || 5 || 11 || 90 || 1,44 % SE || 6 || 0 || 0 || 6 || 0,10 % SK || 23 || 0 || 0 || 23 || 0,37 % SI || 26 || 0 || 0 || 26 || 0,42 % UK || 367 || 27 || 14 || 408 || 6,53 % OGÓŁEM W UE || 6052 || 48 || 144 || 6244 || 100,00 % || 96,92 % || 0,77 % || 2,3% || 100,00 % || || || || BKA: || Brak kontroli analitycznych — w 2010 r. nie przeprowadzono kontroli analitycznych. 4. Podsumowanie Niniejsze sprawozdanie dotyczy okresu od 1 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. Zawiera ono kompilację informacji przekazanych Komisji przez 27 państw członkowskich. W 2010 r. w 13 państwach członkowskich działało 24 jednostek przeprowadzających napromienianie, zatwierdzonych zgodnie z art. 7 ust. 2 dyrektywy 1999/2/WE. W 2010 r. jedna jednostka przeprowadzająca napromienianie została zatwierdzona przez Bułgarię i jedna – przez Estonię. Nie zamknięto żadnej zatwierdzonej jednostki przeprowadzającej napromienianie. W 2010 r. w siedmiu jednostkach przeprowadzających napromienianie nie przeprowadzono napromieniania żywności. Ogółem działaniu promieniowania jonizującego w państwach członkowskich poddano 9 263,4 ton produktów, z czego 88,55 % zostało napromienionych w trzech państwach członkowskich: Belgii (63,11 %), Niderlandach (16,63 %) i Francji (11,06 %). Wśród produktów poddanych napromienianiu największą część stanowią żabie udka (47,67 %), drób (22,5 %) oraz zioła i przyprawy korzenne (15,86 %). 27 państw członkowskich przekazało informacje dotyczące kontroli przeprowadzonych na etapie wprowadzania produktów do obrotu. Trzy państwa członkowskie nie przeprowadziły żadnych kontroli analitycznych w ramach kontroli i inspekcji urzędowych. W 24 państwach członkowskich pobrano w sumie 6 244 próbki, z czego 69,17 % w trzech państwach członkowskich (52,16 % w Niemczech, 10,47 % w Niderlandach oraz 6,53 % w Zjednoczonym Królestwie). 6 052 próbki (96,92 %) były zgodne z przepisami dyrektyw. 144 próbki (2,3 %) były niezgodne z przepisami. Najczęstszym powodem niezgodności próbek z wymogami jest nieprawidłowe etykietowanie oraz napromienianie kategorii, których napromienianie nie jest dozwolone. 48 próbek (0,77 %) dało niejednoznaczne wyniki. Przyczyny niejednoznacznych wyników wiążą się najczęściej z niepotwierdzeniem dodatnich wyników badań przesiewowych lub z trudnościami w ustaleniu, które składniki zostały napromienione w żywności złożonej, nawet jeśli są opatrzone etykietą. [1] Dz.U. L 66 z 13.3.1999, s. 16. [2] http://ec.europa.eu/food/food/biosafety/irradiation/index_en.htm [3] Dz.U. C 77 z 11.3.2011, s. 14. [4] Dz.U. L 66 z 13.3.1999, s. 24. [5] Dz.U. C 283 z 24.11.2009, s. 5.