27 28 29 30 31

W 2008 r. grupa robocza F4E, wspierana przez ekspertów z branży i publiczne organizacje badawcze, oszacowała, że oczekiwany koszt uzgodnionego wówczas wkładu europejskiego w budowę ITER wyniesie 5 940 mln euro, plus 663 mln euro na wypadek dodatkowych wydatków. Koszty współpracy z Japonią w ramach „szerszego podejścia” i administracji F4E oszacowano w 2008 r. na 650 mln euro, w związku z czym całość kosztów oszacowano na 7 253 mln euro wg wartości euro w 2008 r., włącznie ze wspomnianymi powyżej dodatkowymi wydatkami. Rada udostępniła dla F4E kwotę 6 600 mln euro wg wartości euro w 2008 r. na okres 2007-2020 w celu wywiązania się z europejskich zobowiązań w zakresie projektu ITER i „szerszego podejścia”, a także zwróciła się do F4E o poczynienie wszystkich możliwych oszczędności w celu zapewnienia zgodności z ustalonym budżetem. Od 2008 r. projekt ITER zmienił się znacznie w reakcji na zaostrzone wymogi bezpieczeństwa po wypadku w Fukushimie, a także w związku z nową wiedzą naukową i dojrzewaniem projektu. Chociaż niektóre wymogi zostały złagodzone, większość zmian wiązała się z obostrzeniem wymagań i poszerzyła zakres przewidywanego wkładu europejskiego w projekt ITER. O zmianach takich decyduje Międzynarodowa Organizacja ITER i jej organy zarządzające. Biorąc pod uwagę, że zakres przewidywanego wkładu europejskiego w projekt ITER uległ poważnym zmianom oraz że projekty znacznie dojrzały od czasu kosztorysu przygotowanego w 2008 r., w ciągu pierwszych sześciu miesięcy 2013 r. F4E dokonało gruntownej rewizji całego kosztorysu. W przeciwieństwie do przyrostowych aktualizacji kosztorysu przedstawianych w poprzednich sprawozdaniach dla Rady, ten zaktualizowany kosztorys odzwierciedla także zmiany, które będą miały miejsce w dalszej przyszłości. Oczekiwany koszt europejskiego wkładu na rzecz projektu ITER, „szerszego podejścia” i działalności F4E szacuje się obecnie na 6 890 mln euro. Oznacza to 290 mln euro dodatkowych wydatków w stosunku do budżetu w wysokości 6 600 mln euro ustalonego na okres budżetowania do 2020 r. Zmiana w kwocie dodatkowych wydatków ze 165 mln euro do 290 mln euro od czasu zeszłorocznego sprawozdania F4E dla Rady to w dużej mierze efekt znacznego wzrostu oczekiwanych i poniesionych kosztów budynków, co z kolei wynika ze zwiększenia liczby budynków, które mają być zapewnione i z presji na ukończenie budynków zgodnie z planem. Jak zauważono w badaniu firmy Ernst and Young „Potential for reorganization within the ITER project to improve cost-effectiveness” („Potencjał reorganizacji w projekcie ITER w celu zwiększenia jego opłacalności”), przeprowadzonym w okresie od lipca 2012 r. do lutego 2014 r. na zlecenie Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego, F4E ma niewielki bądź żaden wpływ na takie zmiany, które leżą w gestii Rady ITER i jej organów pomocniczych. Niemniej jednak w celu zapobiegania przekroczeniom budżetu F4E opracowało i nadal opracowuje i wdraża szeroki zakres środków z zakresu ograniczania kosztów, takich jak optymalizacja strategii zamówień i warunków zamówień w celu obniżenia wydatków oraz, we współpracy z Międzynarodową Organizacją ITER, optymalizacja projektów pod kątem ograniczenia kosztów. Stan wdrożenia dotychczasowych środków i zestawienie obecnych środków wraz z nowym kosztorysem przedstawiono radzie zarządzającej dnia 26 czerwca 2013 r. (dokument F4E(13)-GB27-06). Wspomniane środki oferują możliwość zaoszczędzenia ponad 300 mln euro, stanowią zatem narzędzia niezbędne dla zapobiegania przekroczeniom budżetu na okres do 2020 r.