KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 8.6.2011 
SEK(2011) 687 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
PODSUMOWANIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący  
DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
dotyczącej prawa dost ępu do adwokata w post ępowaniu karnym oraz prawa do 
powiadomienia osoby trzeciej 
{KOM(2011) 326 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 686 wersja ostateczna}  
 
PL 1   PL STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
Niniejsza ocena skutków dotyczy środka polegaj ącego na zapewnieniu podejrzanym i 
oskarżonym w post ępowaniu karnym prawa dost ępu do adwokata oraz prawa do 
powiadomienia osoby trzeciej o zatrzymaniu. Środek ma na celu ustalenie minimalnych norm 
regulujących prawo dost ępu do adwokata oraz powiadomienia o zatrzymaniu na terytorium 
UE.  
Problemy  
Ogólne problemy ustalone w wyniku oce ny skutków to: (1) niedostateczny poziom 
wzajemnego zaufania pomi ędzy organami wymiaru sprawiedliwo ści poszczególnych pa ństw 
członkowskich; (2) niedostateczny pozio m ochrony praw podstawowych w post ępowaniu 
karnym w UE. Szczególnym  problemem w wielu pa ństwach cz łonkowskich jest 
niedostateczny dost ęp do adwokata oraz mo żliwości powiadomienia o zatrzymaniu. Problem 
ten przybiera ró żne formy. W szeregu pa ństwach cz łonkowskich podejrzanemu nie 
przysługuje obecnie prawo do s potkania z adwokatem przed  przesłuchaniem przez policj ę ani 
prawo do skorzystania z pom ocy adwokata w trakcie  takiego przes łuchania. Europejski 
Trybunał Praw Cz łowieka orzek ł, że podejrzani maj ą prawo zarówno do spotkania z 
adwokatem, pocz ąwszy od pierwszego przes łuchania przez policj ę, jak i do skorzystania z 
aktywnej pomocy adwokata wyst ępującego w ich obronie w tr akcie takiego przes łuchania 
(Salduz przeciwko Turcji , Brusco przeciwko Francji ). Istnieją rozbieżności w poszczególnych 
państwach cz łonkowskich w kwestii mo żliwości zrzeczenia si ę prawa do adwokata. W 
poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich ró żny jest status dowodów zgromadzonych bez 
obecności adwokata. W post ępowaniu zwi ązanym z europejskim nakazem aresztowania nie 
przewidziano te ż żadnych przepisów UE, które regulowa łyby kwesti ę doradztwa prawnego 
dla osoby obj ętej takim post ępowaniem zarówno w pa ństwie wydaj ącym nakaz, jak i w 
państwie wykonania, co jeszcze bardziej podwa ża zaufanie. Wszystkie te aspekty dobrze 
zilustrowano w licznych analizach przypa dków przedstawionych w ocenie skutków. W 
kwestii powiadamiania o zatrzymaniu, Europe jski Komitet Zapobiega nia Torturom oraz 
Nieludzkiemu lub Poni żającemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT), kontaktuj ąc się z 
zatrzymanymi podczas wizyt krajowych stwierdzi ł, że mimo ustawowego prawa do 
powiadomienia o zatrzymaniu, w praktyce cz ęsto zdarza si ę, że nie proponuje si ę tego 
wszystkim zatrzymanym lub propozycj ę taką składa się ze znacznym opó źnieniem (cz ęsto 
dopiero po zako ńczeniu okre ślonego etapu post ępowania – tj. z chwil ą wniesienia sprawy do 
sądu), często zatrzymany nie otrzymuje tak że informacji zwrotnej o wynikach kontaktu 
nawiązanego z osob ą przez niego wskazan ą. 
Pomocniczo ść: uważa się, że istnieje potrzeba podj ęcia działania na poziomie UE, mi ędzy 
innymi ze wzgl ędu na transgraniczny wymiar problemu, mobilno ść obywateli, w tym 
przestępców; niedoci ągnięcia mechanizmów egzekwowania postanowie ń Konwencji o 
ochronie praw cz łowieka i podstawowych wolno ści (EKPC) i europejskiej Konwencji o 
zapobieganiu torturom oraz nieludzkiemu lub poni żającemu traktowaniu albo karaniu, jak 
również dostęp do pełnego wachlarza mechanizmów egzekwowania prawa UE, które 
powinny towarzyszy ć działaniu na poziomie UE.  
Cele  
Wszelkie środki podejmowane na poziomie UE w zakresie dost ępu do adwokata powinny by ć 
ukierunkowane na realizacj ę następujących celów ogólnych i szczegó łowych:  
 
PL 2   PL Cele 
ogólne:  • Poprawa wspó łpracy sądowej w UE  
• Zapewnienie wszystkim osobom odpow iedniego poziomu ochrony praw 
podstawowych w post ępowaniu karnym  
Cele 
szczegóło
we: • Ograniczenie kosztów opó źnień, odmów, odwo łań w ramach 
wykonywania wniosku o wspó łpracę sądową między państwami 
członkowskimi. 
• Zapewnienie podejrzanym lub oskar żonym odpowiedniego dost ępu do 
adwokata przez ca ły czas trwania post ępowania karnego. 
• Zapewnienie podejrzanym lub oskar żonym pozbawionym wolno ści prawa 
zgłoszenia faktu pozbawienia ich wolno ści osobie trzeciej, wybranej przez 
te osoby.  
 
Warianty  
Warianty polityczne okre ślone w ocenie skutków: 
• Wariant polityczny 1: utrzymanie istniej ącego stanu rzeczy.  Wariant ten polega łby na 
niepodejmowaniu dzia łań na poziomie UE.  
• Wariant polityczny 2:  zalecenie  stosowania dobrej prak tyki w kwestii prawa dost ępu do 
adwokata i powiadomienia o zatrzymaniu przys ługującego podejrzanym i oskar żonym.  
• Wariant polityczny 3:  dyrektywa ustanawiaj ąca normy minimalne na podstawie dorobku 
prawnego Europejskiego Trybuna łu Praw Cz łowieka (ETPC) w sprawie dost ępu do 
adwokata,  (tj. konwencji i orzecznictwa Europejskiego Trybuna łu Praw Cz łowieka) oraz 
zaleceń CPT dotycz ących powiadamiania o zatrzymaniu i umocnienia stosowania 
instrumentów wzajemnego uznawania. 
• Wariant ten obejmowa łby pięć konkretnych aspektów praw dost ępu do adwokata i 
powiadomienia o zatrzymaniu, zapewniaj ąc w szczególno ści natychmiastowy 
dostęp do adwokata, okre ślając istotę tego dost ępu oraz prawo uzyskania 
informacji zwrotnej wskutek powi adomienia o zatrzymaniu, przewiduj ąc 
możliwość zrzeczenia i środki ochrony prawnej, mia łby równie ż zastosowanie do 
postępowań związanych z europejskim nakaze m aresztowania (ENA) w pa ństwie 
wydającym taki nakaz i w pa ństwie wykonania. 
• Wariant polityczny 4:  dyrektywa uwzgl ędniająca zalecenia CPT dotycz ące 
powiadamiania o zatrzymaniu i ustanawiaj ąca dalsze przepisy wykraczaj ące poza zakres 
dorobku prawnego ETPC  dotycząca prawa dost ępu do adwokata oraz umacniaj ąca 
stosowanie instrumentów wzajemnego uznawania. 
• Oprócz aspektów opisanych w wari ancie 3, wariant ten (zapewniaj ąc takie samo 
prawo do powiadomienia o zatrzymaniu), zapewnia łaby dostęp do adwokata 
przed przes łuchaniem przez policj ę (a nie w trakcie przes łuchania); wprowadza łby 
obowiązkową obronę na wszystkich etapach post ępowania i ustanawia ł zakaz 
wykorzystywania dowodów zgromadz onych z naruszeniem prawa dost ępu do 
adwokata.  
SKUTKI  
 
PL 3   PL Skuteczno ść w kategoriach realizacji celów:  
• Wariant polityczny 1: aktualny poziom ochrony podejrzanych jest niedostateczny z 
uwagi na niejednolite wdro żenie w pa ństwach cz łonkowskich Konwencji o ochronie praw 
człowieka i podstawowych wolno ści oraz orzecznictwa Europejskiego Trybuna łu Praw 
Człowieka i zalece ń Europejskiego Komitetu Zapobiegan ia Torturom oraz Nieludzkiemu 
lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu. Pona dto EKPC oraz orzecznictwo wydane 
na jej podstawie nie obejmuj ą niektórych aspektów danego zagadnienia, maj ących 
zasadnicze znaczenie dla zapewnienia rzetelnego procesu, np. post ępowania zwi ązanego z 
europejskim nakazem aresztowania. 
• Wariant polityczny 2:  nie ma pewno ści, czy pa ństwa członkowskie w pe łni wdrożyłyby 
niewiążące zalecenia, zw łaszcza te pa ństwa, w których nie przestrzega si ę obecnie 
minimalnych norm ETPC oraz zalece ń CPT. 
• Wariant polityczny 3: wariant ten charakteryzowa łyby wszelkie zalet y instrumentu 
ustawodawczego (wi ążący charakter, du ża możliwość egzekwowania prawa). W 
szczególno ści zapewniona zostanie wi ększa zgodno ść z dorobkiem prawnym ETPC i 
zaleceniami CPT oraz rozszerzona zostanie wspó łpraca sądowa za pomoc ą konkretnych 
środków, takich jak:  
1. Zakres czasowy:  zapewnienie dost ępu do adwokata, pocz ąwszy od 
pierwszego przes łuchania przez policj ę, jak równie ż możliwości 
powiadomienia o zatrzymaniu z chwil ą pozbawienia wolno ści;  
2. Zakres przedmiotowy:  szczegółowe uregulowanie dzia łań, które mog ą być 
podejmowane przez adwokata oraz um ocnienie prawa do powiadomienia 
poprzez obowi ązek udzielenia informacji zwrotnej;  
3. Zrzeczenie si ę prawa do adwokata;   
4. Konsekwencje narusze ń: zobowi ązanie pa ństw członkowskich do 
zapewnienia środków ochrony prawnej na wypadek naruszenia prawa dost ępu 
do adwokata;  
5. Przypadki dotycz ące ENA: osobie obj ętej nakazem pomaga adwokat 
zarówno w pa ństwie członkowskim wydaj ącym taki nakaz, jak i w pa ństwie 
wykonania.  
• Wariant polityczny 4:  Oprócz aspektów opisanych w wariancie 3, dyrektywa 
(zapewniaj ąc takie samo prawo do powiadomienia o zatrzymaniu), zapewnia łaby dostęp 
do adwokata przed przes łuchaniem przez policj ę (a nie w trakcie przes łuchania); 
wprowadza łby obowi ązkową obronę na wszystkich etapach post ępowania i ustanawia ła 
zakaz wykorzystywania dowodów zgroma dzonych z naruszeniem prawa dost ępu do 
adwokata. Wymienione trzy dodatkowe elementy (aspekty 1, 3 i 4) umo żliwiłyby zatem 
zacieśnienie wspó łpracy sądowej w nast ępujący sposób:  
1. Zakres czasowy:  zapewnienie dost ępu do adwokata ju ż przed pierwszym 
przesłuchaniem przez policj ę umożliwiłoby podejrzanemu przygotowanie linii 
obrony przed przes łuchaniem;  
2. Obowi ązkowa obrona:  wymóg polegaj ący na zapewnieniu podejrzanemu 
pomocy adwokata na ka żdym etapie post ępowania stanowi łby optymalny 
pojedynczy środek pod wzgl ędem pog łębienia zaufania mi ędzy organami 
sądowymi. 
 
PL 4   PL 3. Konsekwencje narusze ń: wprowadzenie na poziomie UE zakazu 
wykorzystywania w s ądzie dowodów zgromadzonych z naruszeniem prawa 
dostępu do adwokata.  
Wpływ na prawa podstawowe  
• Wariant polityczny 1: nadal będą występowały różnice w zakresie ochrony praw 
podstawowych, której poziom b ędzie uzale żniony od poszczególnych systemów 
krajowych. Karta praw podstawowych Unii Europejskiej b ędzie mia ła zastosowanie 
wyłącznie w przypadkach podlegaj ących prawu UE, przyk ładowo w ramach systemu 
europejskiego nakazu aresztowania. 
• Wariant polityczny 2:  skutki tego wariantu oraz rozs zerzenia prawa do rzetelnego 
procesu, prawa podejrzanego i oskar żonego do obrony oraz ochrony przed niew łaściwym 
traktowaniem by łyby uzale żnione od sposobu wdro żenia zalece ń UE przez pa ństwa 
członkowskie.  
• Wariant polityczny 3:  Prawo do wolno ści i bezpiecze ństwa osobistego  (art. 6 Karty 
praw podstawowych UE; art. 5 EKPC). Rozszerzeniu uleg łby zakres prawa do 
skutecznego środka prawnego i do sprawiedliwego procesu s ądowego (art. 47 Karty 
praw podstawowych UE; art. 6 i 13 EKPC) oraz domniemania niewinno ści i prawa do 
obrony (art. 48 Karty praw podstawowych UE; art. 6 Konwencji o ochronie praw 
człowieka i podstawowych wolno ści). Zarówno prawo dost ępu do adwokata, jak i prawo 
do powiadomienia o zatrzymaniu daj ą formalne gwarancje chroni ące przed niew łaściwym 
traktowaniem, zapewniaj ąc tym samym ochron ę przed potencjalnym naruszeniem zakazu 
niewłaściwego traktowania  (art. 4 Karty praw podstawowych  UE i art. 3 EKPC). Prawo 
do powiadomienia o zatrzymaniu sprzyja realizacji prawa do poszanowania życia 
prywatnego i rodzinnego  (art. 7 Karty praw podstawowych UE i art. 8 EKPC).  
• Wariant polityczny 4:  Rozszerzeniu uleg łby zakres prawa do wolno ści i bezpiecze ństwa 
osobistego (art. 6 Karty praw podstawowych UE; art. 5 EKPC ), prawa do skutecznego 
środka prawnego i do sprawiedliwego procesu s ądowego (art. 47 Karty praw 
podstawowych UE; art. 6 i 13 EKPC) oraz domniemania niewinno ści i prawa do obrony 
(art. 48 Karty praw podstawowych UE; art. 6 EKPC). Prawo do skutecznego środka 
prawnego zosta łoby dodatkowo umocnione wprowad zeniem zakazu wykorzystywania 
dowodów zgromadzonych z naruszeniem praw a do doradztwa prawnego podczas procesu.  
• Skutki finansowe i ekonomiczne  
• Wariant polityczny 1: chociaż wariant ten nie wi ąże się z żadnymi bezpo średnimi 
obciążeniami finansowymi, nie doprowadzi jednak do ograniczenia kosztów w bud żetach 
państw członkowskich przeznaczonych na egzekwo wanie prawa ani kosztów ponoszonych 
przez podejrzanych i oskar żonych w zwi ązku z wnoszeniem odwo łań czy przerwaniem lub 
opóźnieniem dochodzenia wskutek  niedostatecznego dost ępu do adwokata.   
• Wariant polityczny 2:  zależnie od poziomu wdro żenia wszystkich lub niektórych zalece ń 
przez państwo członkowskie. 
• Wariant polityczny 3:  obciążenie finansowe wyniesie średnio około 300 000 EUR w 
przypadku du żego państwa członkowskiego i od 4 100 EUR do 70 950 EUR w 
przypadku ma łego państwa członkowskiego.  Wariant ten b ędzie mia ł również 
konsekwencje ekonomiczne i finansowe dla osób fizycznych. Wed ług oceny skutków 
obciążenia te wynios ą w przybli żeniu 1 500 EUR  na osobę objętą ENA. 
• Wariant polityczny 4:  skutki finansowe tego wariantu dla pa ństw członkowskich mo żna 
oszacowa ć na kwotę 179 mln EUR  w przypadku du żego państwa członkowskiego i 110 
mln EUR  w przypadku pa ństwa członkowskiego średniej wielko ści. Obciążenia finansowe 
 
PL 5   PL dla osób fizycznych wynios ą według szacunków od 4 170 EUR  do 5 200 EUR  na 
podejrzanego/oskar żonego w jednej sprawie (osob ę objętą postępowaniem karnym) oraz 
około 1 500 EUR  na osobę w jednej sprawie (osob ę objętą ENA). 
Wpływ na krajowe systemy wymiaru sprawiedliwo ści 
• Wariant polityczny 1:  konieczno ść wdrożenia określonych orzecze ń ETPC i zalece ń CPT 
może skutkowa ć jeszcze wi ększymi rozbie żnościami niż obecnie, zw łaszcza dlatego, że 
wiele wskazuje na to, i ż państwa członkowskie ró żnie interpretuj ą orzeczenia ETPC. 
• Wariant polityczny 2:  jest mało prawdopodobne, aby skutki tego wariantu mog ły być 
bardziej znacz ące niż skutki samych orzecze ń ETPC i zalece ń CPT.  
• Wariant polityczny 3:  wariant ten zapewni łby znaczne dostosowanie krajowych 
systemów s ądownictwa do zapisów EKPC oraz orzecznictwa ETPC i zalece ń CPT, co 
wymagać będzie pewnych reform legislacyjnych. 
• Wariant polityczny 4:  konieczne b ędzie przeprowadzenie znacznych reform 
legislacyjnych w celu spe łnienia wymogów dyrektywy. Niektóre pa ństwa członkowskie 
mogą mieć problemy z zaakceptowaniem wymogów na łożonych w ramach tego wariantu. 
• Porównanie wariantów: 
Wariant polityczny 3 charakteryzuje najlepsza relacja kosztów do skuteczno ści w realizacji 
celów. Jest to zatem wariant preferowany:   
 
PL 6   PL  
Cele/koszty  Wariant 
polityczny 1  Wariant polityczny 2: Wariant 
polityczny 3: 
 Wariant polityczny 4: 
 
Oszczędności 
wynikające z 
lepszej 
współpracy 
wymiarów 
sprawiedliwo ści  0 √ √√ √√[√] 
Wpływ na prawa 
podstawowe  Niewielki  Niewielki  Od średniego do 
znacznego  Znaczny  
Skutki finansowe 
i ekonomiczne 
(zob. tabele w 
załącznikach V i 
VI, w których 
zamieszczono 
pełne objaśnienie)   
 
01 
  
 
Różne, zależnie od 
zakresu wdro żenia 
zaleceń przez państwo 
członkowskie  
  
Dla państw 
członkowskich: 
 
 
szacuje si ę, że 
koszt zapewnienia 
dostępu do 
adwokata w 
postępowaniu 
związanym z 
europejskim 
nakazem 
aresztowania w 
państwie 
członkowskim 
wykonania 
wyniesie oko ło 
300 000 EUR  w 
przypadku du żego 
państwa 
członkowskiego 
oraz od 4 100 EUR 
do 70 950 EUR w 
przypadku ma łego 
państwa 
członkowskiego [z 
zastrzeżeniem 
przypadków 
wymienionych w 
tabeli w pkt 5.3.3 ]. 
 
Uwaga:  w 
przypadku 
wszystkich innych 
nałożonych 
dyrektyw ą 
dodatkowych 
wymogów 
wykraczaj ących 
poza zakres 
wariantu1 nie 
stwierdzono  
 
Dla państw 
członkowskich: 
Dla państw 
członkowskich: koszt tego 
wariantu w dniu 
rozpoczęcia wyniósłby aż 
179 mln EUR  w 
przypadku du żego 
państwa członkowskiego i 
około  
110 mln EUR  w 
przypadku pa ństwa 
członkowskiego średniej 
wielkości [z 
zastrzeżeniem 
przypadków 
wymienionych w tabeli w 
pkt 5.3.4] . 
 
 
Koszt tego wariantu w 
dniu zako ńczenia  
wyniósłby 309 mln EUR  
w przypadku du żego 
państwa członkowskiego z 
rozbudowanym systemem 
pomocy prawnej oraz 
137 046 EUR  w 
przypadku pa ństwa 
członkowskiego średniej 
wielkości z bardziej 
restrykcyjnym dost ępem 
do pomocy prawnej. 
 
Szacowany koszt 
zapewnienia dost ępu do 
adwokata w post ępowaniu 
związanym z europejskim 
nakazem aresztowania  w 
państwie członkowskim 
wykonania wyniós łby 
                                                 
1 Zgodnie z obja śnieniem w pkt 5.3.1 powy żej, wariant ten skutkowa łby jednak znacznymi kosztami dla 
państw członkowskich, które nie przestrzegaj ą wymogów EKPC. 
 
PL 7   PL żadnego wp ływu 
na koszty  
(zob. dodatkow ą 
analizę wszystkich 
tych danych w 
tabeli w za łączniku 
V) 
 około 300 000 EUR  w 
przypadku du żego 
państwa członkowskiego i 
od 4 100 EUR do 70 950 
EUR  w przypadku ma łego 
państwa członkowskiego. 
 
Uwaga:  w przypadku 
wszystkich innych 
nałożonych dyrektyw ą 
dodatkowych wymogów 
wykraczaj ących poza 
zakres wariantu1 nie 
stwierdzono żadnego 
wpływu na koszty.  
(zob. dodatkow ą analizę 
wszystkich tych danych w 
tabeli w za łączniku VI)  
 
 Dla osób 
fizycznych: 
brak Dla osób fizycznych: 
brak  
Dla osób 
fizycznych:  około 
1 500 EUR  na 
osobę objętą 
europejskim ENA   
Dla osób fizycznych: 
1. osoby obj ęte 
postępowaniem karnym: 
w przybli żeniu od  4 170 
EUR do 5 200 EUR  na 
podejrzanego/oskar żonego 
w jednej sprawie.  
2. Osoby obj ęte ENA: 
około 1 500 EUR  na 
osobę objętą ENA. 
 
Skutki dla 
krajowych 
systemów 
wymiaru 
sprawiedliwo ści 0 Od ma łych do średnich  Od średnich do 
znacznych  Znaczne  
Wariant 4 jest zdecydowanie najskuteczniejs ze w realizacji wszystkich celów ogólnych i 
szczegółowych; wariant 3 jest jednak tylko nieznacznie mniej skuteczny. Maj ąc jednak na 
uwadze efektywno ść, koszty wariantu 4 dla pa ństw członkowskich (wynosz ące około kilkuset 
milionów euro) s ą nieporównywalnie wy ższe od mo żliwych kosztów wariantu 3 (300 000 
EUR na pa ństwo członkowskie). Nie wydaje si ę zatem, aby takie ró żnice w kosztach mog ły 
zrekompensowa ć marginalne korzy ści związane z realizacj ą celów. W kwestii skutków 
finansowych dla osób fizycznych równie ż odnotowano ró żnicę między wariantem 3 a 4, przy 
czym drugi z tych wariantów kosztowa łaby do kilku tysi ęcy euro na osob ę w jednym 
postępowaniu karnym. 
UNIJNA WARTO ŚĆ DODANA I PROPORCJONALNO ŚĆ WARIANTU PREFEROWANEGO  
Preferowany wariant zagwarantuje  wszystkim podejrzanym i oskar żonym w UE prawo do 
odpowiedniego i skutecznego dost ępu do adwokata. Ponadto wszystkim podejrzanym i 
oskarżonym pozbawionym wolno ści będzie przys ługiwało prawo powiadomienia osoby 
trzeciej o ich zatrzymaniu. Dyrektywa na łoży na państwa członkowskie obowi ązki, które po 
 
PL 8   PL jej wdrożeniu będą możliwe do wyegzekwowania w s ądach tych pa ństw. Europejski Trybuna ł 
Sprawiedliwo ści będzie reagowa ł w przypadku nieprzestrzegania przepisów, a w po łączeniu z 
uprawnieniami Komisji do wszcz ęcia postępowania w sprawie uchybienia zobowi ązaniom 
państwa członkowskiego, silnie zmotywuje to pa ństwa członkowskie do wywi ązywania si ę ze 
zobowiązań wynikających z dyrektywy.  
Prawo dost ępu do adwokata i powiadomienia osoby trzeciej o zatrzymaniu powinny by ć 
wyraźnie uwzgl ędnione w porz ądku prawnym UE, bior ąc pod uwag ę fakt, że art. 4, 7, 47 i 48 
Karty praw podstawowych UE przewiduj ą ochronę przed niew łaściwym traktowaniem, prawo 
do poszanowania życia prywatnego i rodzinne go, prawo do skutecznego środka prawnego i 
sprawiedliwego procesu s ądowego oraz prawa do obrony i domniemanie niewinno ści. W art. 
82 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej przewidziano wyra źną podstaw ę 
prawną dla ustanowienia na poziomie UE minimalnych norm w zakresie praw 
przysługujących osobom fizycznym w sprawach karnych. 
Ponadto mo żna się spodziewa ć, że preferowany wariant zaowocuje oszcz ędnościami z uwagi 
na mniejsz ą liczbę odwołań, orzeczeń na niekorzy ść pozwanego wydawanych przez ETPC 
czy opóźnień w postępowaniach zwi ązanych ze wspó łpracą sądową. Oszczędności takie dla 
wszystkich pa ństw członkowskich w okresie kolejnych dziesi ęciu lat mog ą według 
szacunków wynie ść od 3,73 mln EUR do 11,19 mln EUR .  
MONITOROWANIE I OCENA  
Z uwagi na fakt, że dyrektywa przynajmniej w pewnym  zakresie odzwierciedla aktualne 
zobowiązania wynikaj ące z EKPC czy te ż obowiązki ustanowione ju ż w pewnej formie w 
licznych pa ństwach cz łonkowskich, oczekuje si ę, że dwuletni termin zapewni łby państwom 
członkowskim dostatecznie du żo czasu na wprowadzenie koniecznych zmian zarówno w 
krajowych przepisach prawnych, jak i w praktyce. Po łączenie prawa dost ępu do adwokata z 
prawem do powiadomienia w jednym środku oraz ten sam termin wdro żenia stanowi łyby 
ułatwienie dla pa ństw członkowskich, poniewa ż w przypadku 21 pa ństw członkowskich ich 
ustawowe przepisy w sprawie dost ępu do adwokata i powiadomienia o zatrzymaniu s ą 
obecnie uj ęte w jednym akcie prawodawstwa krajowego. Ponadto dla wielu pa ństw 
członkowskich nie b ędzie to pierwszy kontakt z tym zagadnieniem, gdy ż mogą oprzeć się na 
swoich dotychczasowych dzia łaniach podj ętych w odpowiedzi na zalecenia CPT dotycz ące 
powiadamiania o zatrzymaniu. Przeprowadzone ostatnio w niektórych pa ństwach 
członkowskich reformy wymiaru sprawiedliwo ści, mające na celu dostosowanie 
prawodawstwa krajowego do orzecznictwa ECTP, dowodz ą możliwości wdrożenia bardzo 
poważnych zmian nawet w krótszym terminie.  
Oprócz planu wdro żenia towarzysz ącego wnioskowi dotycz ącemu dyrektywy, sama 
dyrektywa b ędzie zobowi ązywała państwa członkowskie do sk ładania sprawozda ń ze 
skutecznego wdra żania środków ustawodawczych lub nieustawodawczych stosownie do 
charakteru proponowanych zmian. Po up ływie od trzech do pi ęciu lat od rozpocz ęcia 
wdrażania wniosku Komisja planuje przeprowadzi ć badanie empiryczne, ze szczególnym 
naciskiem na gromadzenie danych.