[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 26.9.2008

KOM(2008) 592 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

w sprawie załącznika do XII do regulaminu pracowniczego

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

w sprawie załącznika do XII do regulaminu pracowniczego

1. PODSTAWA PRAWNA

Celem niniejszego sprawozdania jest przedstawienie Radzie oceny systemu emerytalno-rentowego urzędników europejskich (ang. Pension Scheme of European Officials – PSEO) na mocy art. 14 załącznika XII do regulaminu pracowniczego.

Art. 83 stanowi, że świadczenia emerytalne i rentowe w ramach tego systemu pokrywane są z budżetu Wspólnot, zaś państwa członkowskie wspólnie gwarantują wypłacenie takich świadczeń zgodnie ze skalą ustanowioną w odniesieniu do finansowania takich wydatków oraz że urzędnicy ponoszą jedną trzecią kosztów finansowania systemu emerytalno-rentowego.

Art. 83a oraz załącznik XII do regulaminu pracowniczego ustanawiają zasady aktuarialne wyliczania stawki składki w celu zagwarantowania równowagi w systemie emerytalno-rentowym.

2. PODSTAWOWE ZASADY SYSTEMU EMRYTALNO-RENTOWEGO URZęDNIKÓW EUROPEJSKICH

2.1. Równowaga aktuarialna w systemie emerytalno-rentowym

2.1.1. Regulamin pracowniczy: zasada równowagi aktuarialnej

System emerytalno-rentowy urzędników europejskich oparty jest na zasadzie zachowania równowagi aktuarialnej. Wysokość rocznych składek wnoszonych przez pracowników musi pokrywać 1/3 praw uzyskanych przez nich w ciągu roku. Prawa nabyte w ciągu roku obejmują przyszłe świadczenia przysługujące urzędnikowi po przejściu na emeryturę, jak również (pod pewnymi warunkami) prawo do renty inwalidzkiej, rodzinnej i sierocej. Innymi słowy wysokość rocznej składki musi pokryć jedną trzecią „kosztu służby” w ramach systemu emerytalno-rentowego, tj. szeregu płatności, które nastąpią w przyszłości. W celu umożliwienia dokonania wspomnianego wyliczenia na rzecz urzędników europejskich należy oszacować na podstawie wartości bieżącej (z zastosowaniem stopy dyskontowej). Dlatego też wyliczenie stanowi oszacowanie aktuarialne.

Z technicznego punktu widzenia, metoda wykorzystana do wyliczenia wysokości składki emerytalnej jest metodą zalecaną przez standard międzynarodowy IAS19, zwaną „metodą prognozowanych uprawnień jednostkowych”. W celu wyliczenia wysokości składki suma wartości aktuarialnych praw nabytych przez czynnych pracowników, zwana w praktyce aktuarialnej „kosztem służby”, porównywana jest do ich całkowitego rocznego wynagrodzenia podstawowego.

Aby ocenić koszt służby, konieczne jest przyjęcie różnych hipotez aktuarialnych, takich jak realna stopa procentowa, współczynnik umieralności lub wzrost wynagrodzeń. Rzeczywista wartość tych hipotez może nieznacznie różnić się od oczekiwanych wartości oszacowanych w trakcie dokonywania wyliczenia. Różnice te mogą prowadzić do niewielkich wahań w skali roku (dodatnich lub ujemnych). Te niewielkie teoretyczne wahania w skali roku zazwyczaj bilansują się w dłuższym okresie wraz z okresowym zwiększaniem lub zmniejszaniem hipotetycznych wartości aktuarialnych w celu uwzględnienia odpowiednich wartości zaobserwowanych.

Składki wnoszone w roku bieżącym nie są obliczane tak, aby miały pokrywać składki emerytalne za rok bieżący: mogą one być wyższe lub niższe. Zasada zachowania równowagi aktuarialnej gwarantuje równowagę w dłuższym okresie, nie zaś równowagę z skali roku – jest to koncepcja odmienna niż roczny bilans środków pieniężnych.

Równowaga w systemie emerytalno-rentowym urzędników europejskich jest zachowana, jeżeli wysokość rocznych składek wniesionych przez urzędników pokrywa jedną trzecią uprawnień uzyskanych przez nich w skali roku, tj. w przypadku świadczenia emerytalnego 1,9 % lub 2 % ostatniego wynagrodzenia podstawowego przed przejściem w stan spoczynku zgodnie z regulaminem pracowniczym.

2.2. Składki i świadczenia emerytalne

Rozdział 3 tytułu V regulaminu pracowniczego, którego rozwinięcie znajduje się w załącznikach VIII i XIII, określa zasady nabywania prawa do emerytury lub renty inwalidzkiej. Na mocy art. 83 urzędnicy zobowiązani są do pokrywania jednej trzeciej kosztów finansowania systemu emerytalno-rentowego. Obecnie obowiązująca składka emerytalna dla urzędników wynosi 10,25 % wynagrodzenia podstawowego.

Od 1 lipca 2008 r., zgodnie z wynikiem oszacowania z 2008 r. i w zależności od propozycji Komisji oraz akceptacji przez Radę, wysokość składki może wzrosnąć do 10,9 %.

Wyliczenie wysokości składki i wysokości świadczeń emerytalnych dokonywane jest w oparciu o liczne parametry i założenia aktuarialne. Niektóre z nich przedstawiono poniżej.

2.2.1. Uprawnienia do świadczeń emerytalnych

Uprawnienia do świadczeń emerytalnych są to uprawnienia, które urzędnik nabywa aż do osiągnięcia wieku emerytalnego. Uprawnienia do świadczeń emerytalnych wyraża się jako procent wartości podstawowego wynagrodzenia służący do wyliczenia wysokości świadczenia. Uprawnienia do świadczeń emerytalnych nabywane są przez urzędników co roku w zamian za wniesienie składki emerytalnej zgodnie z poniższymi zasadami zawartymi w regulaminie pracowniczym[1].

Na mocy art. 77 regulaminu pracowniczego maksymalna emerytura stanowi nie więcej niż 70 % ostatniego wynagrodzenia podstawowego w ostatniej grupie zaszeregowania, do której urzędnik należał przez okres co najmniej jednego roku. 1,9 % wynagrodzenia podstawowego w wieku emerytalnym wypłaca się na rzecz urzędnika za każdy rok służby zgodnie z art. 3 załącznika VIII.

Niezależnie od drugiego zdania drugiego akapitu art. 77 urzędnicy, którzy rozpoczęli służbę przed 1 maja 2004 r., są uprawnieni do świadczenia w wysokości 2 % tego wynagrodzenia za każdy rok służby objętej systemem emerytalno-rentowym, wyliczonego zgodnie z art. 3 załącznika VIII.

Maksymalna liczba lat wysługi emerytalnej, która może zostać uwzględniona w wyliczeniach uprawnień emerytalnych, jest równa liczbie lat niezbędnej do uzyskania maksymalnej wysokości świadczenia w rozumieniu drugiego akapitu art. 77 regulaminu pracowniczego (art. 2 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego).

Podsumowując, okres wysługi emerytalnej niezbędny do osiągnięcia maksymalnej wysokości świadczenia emerytalnego (70 % wynagrodzenia podstawowego) wynosi 35 lat (w przypadku „starych” urzędników) lub 36,84 lat (w przypadku „nowych” urzędników).

2.2.2. Świadczenia emerytalne

Wysokość świadczeń emerytalnych równa się uprawnieniom emerytalnym pomnożonym przez wysokość wynagrodzenia podstawowego w momencie osiągnięcia wieku emerytalnego. Świadczeniobiorca uprawniony do renty inwalidzkiej jest z urzędu przenoszony w stan spoczynku ostatniego dnia miesiąca, w którym organ powołujący uznał jego trwałą niezdolność do wykonywania obowiązków (art. 53 regulaminu pracowniczego). Emerytura zwrotna lub renta rodzinna wyliczane są w oparciu o emeryturę zgodnie z rozdziałem 4 załącznika VIII do regulaminu pracowniczego.

2.2.3. Wiek emerytalny

Regulamin pracowniczy stanowi, że normalny wiek emerytalny urzędników wynosi 63 lata, a załącznik XIII ustanawia okres przejściowy. Jednak do wyliczenia wysokości składki niezbędne jest określenie tzw. ustalonego wieku emerytalnego . Ogólnie rzecz biorąc, pracownicy przechodzą w stan spoczynku po osiągnięciu minimalnego wieku emerytalnego. W zależności od tego, kiedy dana osoba została pracownikiem UE, do wyliczenia wykorzystywane są odpowiednie tabele.

3. PROCEDURA SPORZąDZANIA SPRAWOZDANIA DOTYCZąCEGO SYSTEMU EMERYTALNO-RENTOWEGO

3.1. Grupa robocza ds. art. 83

Kwestiami technicznymi związanymi z wdrażaniem załącznika XII zajmuje się Eurostat we współpracy z krajowymi ekspertami z właściwych organów państw członkowskich biorących udział w pracach grupy roboczej ds. art.83 regulaminu pracowniczego. Zgodnie z wymogami regulaminu pracowniczego spotkania grupy roboczej ds. art. 83 miały miejsce co roku. Spotkania odbyły się w dniach 7 czerwca 2004 r., 8 czerwca 2005 r., 19 czerwca 2007 r. i 27 czerwca 2008 r. w Luksemburgu.

Tematem dyskusji grupy były dokumenty metodologiczne sporządzone przez Eurostat. Grupa robocza ds. art. 83 otrzymała wszelkie dokumenty niezbędne do zatwierdzenia pracy wykonanej przez Eurostat. Dokumenty przekazane grupie roboczej zawierały wszelkie niezbędne informacje. Dokumentacja dostępna jest na stronie CIRCA (strona internetowa Eurostatu), do której członkowie grupy roboczej mają dostęp. Grupa robocza zgłasza propozycje lub zwraca się o wyjaśnienia. Do tej pory wszystkie decyzje podejmowane były zgodnie.

Eurostat prowadzi również wymianę wszelkich istotnych informacji dotyczących kwestii aktuarialnych z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak JPAS (ang. Joint Pensions Administrative Section – wspólne biuro administracyjne ds. emerytur skoordynowanych organizacji skupiających OECD, NATO, ESA, Radę Europy, NAMSA i inne), Europejskim Urzędem Patentowym (EUP) i Eurocontrol.

3.2. Kwalifikowani niezależni biegli

Zgodnie z art. 13 ust. 4 załącznika XII do regulaminu pracowniczego, w kwestiach metodologicznych oraz określenia i wyliczenia odpowiednich założeń aktuarialnych Eurostat wspomagają kwalifikowani niezależni biegli (Ernst & Young Actuaires-Conseils, 11, allée de l’Arche, 92037 Paris La Défense cedex).

W odniesieniu do założeń aktuarialnych zespół Ernst & Young Actuaires-Conseils przeprowadził postępowanie w celu sprawdzenia, czy dane źródłowe przekazane przez Eurostat wykorzystane były w sposób właściwy.

Sprawozdania E&Y (dostępne na stronie CIRCA) zatwierdziły wysokość składek wyliczoną przez Eurostat. Kilkakrotnie E&Y sformułował uwagi, które były w miarę możliwości uwzględniane przez Eurostat.

4. WSKAźNIKI I ZAłOżENIA AKTUALRIALNE

4.1. Główne zmienne

4.1.1. Wskaźniki ustawowe

Są to wartości związane głównie ze stosowaniem regulaminu pracowniczego. Zmieniają się one zgodnie z pewnymi warunkami związanymi z indywidualną sytuacją każdego urzędnika (np. roczna stopa wzrostu wynosi 1,9 % dla pracowników zatrudnionych w okresie od 1 maja 2004 r., zaś 2 % dla pracowników zatrudnionych przed tą datą). Wartości te mogą zostać ustalone w jasny sposób.

4.1.2. Założenia aktuarialne

Wartości te nie są znane i nie można ich dokładnie ustalić. Głównymi założeniami aktuarialnymi są współczynnik umieralności i tabele zawierające dane dotyczące inwalidztwa, tabela zawierająca dane dotyczące wzrostu indywidualnych wynagrodzeń, prawdopodobieństwo zawarcia zawiązku małżeńskiego w dniu przejścia w stan spoczynku, współczynnik sierot i rozwiedzionych małżonków itp. Wartości tych założeń aktuarialnych zostały oszacowane zgodnie z przyjętą praktyką aktuarialną i przedyskutowane z krajowymi ekspertami z właściwych organów państw członkowskich na dorocznych spotkaniach grupy roboczej ds. art. 83.

4.1.3. Wskaźniki gospodarcze

Zgodnie z art. 10 i 11 załącznika XII do regulaminu pracowniczego, rzeczywista stopa dyskontowa, oraz ogólny wzrost wynagrodzeń wyliczane są jako średnia odpowiednich wskaźników za 12 poprzednich lat.

W aktualizacji na rok 2008 wartość rzeczywistej stopy dyskontowej wynosi 3,1 % w porównaniu do 3,4 % w oszacowaniu aktuarialnym z roku 2007. Ogólny wzrost wynagrodzeń wynosi 0,4 % zamiast 0,5 % jak w roku 2007. W połączeniu z oddziaływaniem zmian dotyczących innych oszacowań aktuarialnych pozawala to zrozumieć, dlaczego wyliczona składka emerytalna wzrosła do 10,9 %.

4.1.4. Wskaźniki demograficzne

Obserwowaną populację tworzą wnoszący składki członkowie systemu emerytalno-rentowego urzędników europejskich, w tym:

- czynni urzędnicy oraz urzędnicy na urlopie wychowawczym,

- osoby, w przypadku których wnoszenie składki emerytalnej nie jest obowiązkowe (np. urzędnicy, którzy wzięli urlop z powodów osobistych),

- inwalidzi, którzy otrzymują rentę inwalidzką na mocy art. 78 regulaminu pracowniczego,

- beneficjenci świadczenia z tytułu zakończenia służby.

W dniu 31 grudnia 2007 r. liczba członków wnoszących składki wynosiła 47 596 , co stanowi wzrost netto o 2 643 uczestników systemu w porównaniu z rokiem poprzednim.

Ten znaczny wzrost populacji wynika przede wszystkim z zatrudniania pracowników kontraktowych (nowego rodzaju pracowników określonego w warunkach zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich), a także urzędników i pracowników tymczasowych z nowych państw członkowskich.

Dnia 31 grudnia 2007 r. liczba pracowników kontraktowych wśród członków systemu wnoszących składkę wynosiła 7 037 osób w porównaniu do 6 404 osób na dzień 31 grudnia 2006 r., co stanowi wzrost o 9,88 %. Większość tych nowych członków systemu wnoszących składkę zastąpiła personel pomocniczy (wcześniejsza kategoria pracowników niewnoszących składek ).

4.2. Podsumowanie głównych wskaźników wykorzystywanych w ostatnim oszacowaniu emerytalnym

Poniższe tabele pokazują wartości głównych wskaźników i założeń aktuarialnych. Należy zwrócić uwagę na to, że dane zawarte w tabelach zawierają jedynie przegląd głównych zmiennych i nie są wyczerpujące. Dokładne i pełne informacje znajdują się w regulaminie pracowniczym.

Określone prawem wskaźniki wykorzystywane w oszacowaniu aktuarialnym

[pic]

Założenia aktuarialne[2]

[pic]

5. WYNIKI: ZMIANY W WYSOKOśCI SKłADEK EMERYTALNYCH

5.1. Zmiany w wysokości składek emerytalnych

Wysokość składek emerytalnych w poszczególnych latach

[pic]

W okresie od 2004 do 2008 r., w celu zagwarantowania równowagi systemu, składka emerytalna wyliczona została jako 1/3 stosunku całkowitego kosztu służby do całkowitej wysokości rocznego wynagrodzenia podstawowego.

5.2. Wyniki ostatnich oszacowań emerytalnych

Wyżej wymieniona wyliczona składka (10,9 %) stanowi jedną trzecią stosunku całkowitego kosztu służby (1 002 mln EUR) do sumy całkowitych rocznych wynagrodzeń podstawowych (3 056 mln EUR). Jest ona wyższa (+0,6 %) niż składka wyliczona w 2007 r. (10,3 %).

Wstępne oszacowanie aktuarialne systemu emerytalno-rentowego urzędników europejskich przeprowadzone w 2008 r. pokazuje, że, aby możliwe było zachowanie równowagi systemu, składka musi wynosić 10,9 % wynagrodzenia podstawowego (lub renty inwalidzkiej), tak aby mogła pokryć jedną trzecią należnych świadczeń.

Na mocy art. 83a regulaminu pracowniczego, jeżeli oszacowanie wykazuje występowanie luk rzędu przynajmniej 0,25 punktów między stawką składki aktualnie stosowanej (10,25 %) a stawką wymaganą do utrzymania równowagi aktuarialnej ( 10,9 %), Rada rozważa, czy należy waloryzować stawkę zgodnie z zasadami określonymi w załączniku XII.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 załącznika XII dostosowanie wchodzące w życie w dniu 1 lipca 2008 r. nie prowadzi do zwiększenia ani zmniejszenia stawki o więcej niż jeden punkt procentowy w stosunku do stawki stosowanej w roku poprzednim (10,25 %).

W rezultacie aby zagwarantować równowagę systemu emerytalno-rentowego, z dniem 1 lipca 2008 r. należy zastosować składkę w wysokości 10,9 % .

6. RÓWNOWAGA SYSTEMU EMERYTALNO-RENTOWEGO

Jak już wyjaśniono w części 2.1.2 niniejszego sprawozdania, w systemie emerytalno-rentowym urzędników europejskich zachowana zostaje równowaga pod warunkiem, że wysokość rocznych składek wniesionych przez pracowników pokrywa jedną trzecią uprawnień nabytych w skali roku, tj. zgodnie z regulaminem pracowniczym, 1,9 % lub 2 % ostatniego podstawowego wynagrodzenia przed przejściem w stan spoczynku w przypadku świadczenia emerytalnego. Ponieważ wysokość składki emerytalnej wyliczana jest tak, aby zapewnić równowagę systemu, system zachowuje równowagę, gdy wyliczona składka jest stosowana.

Podczas okresu, którego dotyczy to sprawozdanie, określonego w art. 14 załącznika XII do regulaminu pracowniczego, Komisja wystąpiła z wnioskiem, przyjętym następnie przez Radę, dotyczącym stawki wyliczonej przez Eurostat po uwzględnieniu szczegółowych przepisów regulaminu pracowniczego:

- art. 2 ust. 1 załącznika XII do regulaminu pracowniczego (jakiekolwiek dostosowanie nie prowadzi do zwiększenia składki o więcej niż jeden punkt procentowy powyżej lub poniżej stawki obowiązującej za rok poprzedni);

- art. 2 ust. 2 załącznika XII do regulaminu pracowniczego (dostosowanie wchodzące w życie w dniu 1 lipca 2004 r. nie prowadzi do zwiększenia stawki o więcej niż 9,75 %. Dostosowanie wchodzące w życie w dniu 1 lipca 2005 r. nie prowadzi do zwiększenia składki o więcej niż 10,25 %);

- art. 83a ust. 4 regulaminu pracowniczego (należy rozważyć dostosowanie stawki, jeżeli oszacowanie wykazuje różnicę co najmniej 0,25 punktu między stawką składki aktualnie stosowanej a stawką wymaganą do utrzymania równowagi aktuarialnej).

Poniższa tabela przedstawia podsumowanie wyliczonych i stosowanych składek:

Podsumowanie wyliczonych i stosowanych składek emerytalnych

[pic]

Wykres pokazuje, że stosowana składka emerytalna była bardzo zbliżona do stawki wyliczonej przez Eurostat. Należy zauważyć, że niewielkie różnice pomiędzy wysokością składek wynikające z zastosowania powyższych postanowień regulaminu pracowniczego mogą być zarówno dodatnie, jak i ujemne, przy czym różnice te zazwyczaj bilansują się w dłuższym okresie.

Dlatego też metoda ta spełniła swój cel polegający na zagwarantowaniu, że składki emerytalne wnoszone przez pracowników do budżetu pokrywają jedną trzecią kosztów systemu emerytalnego, jak stanowi art. 1 ust 1 załącznika XII do regulaminu pracowniczego, dzięki czemu równowaga systemu jest zachowana.

7. NAPOTKANE PROBLEMY, ROZWIąZNIA I DALSZE PRACE

7.1. Wzrost indywidualnych wynagordzeń

Podczas wyliczania założeń aktuarialnych wykorzystuje się zazwyczaj dane z wcześniejszych obserwacji (np. tabele z danymi dotyczącymi długości życia, ogólny wzrost wynagrodzeń). Nie miało to jednak miejsca w 2004 r. podczas określania wzrostu indywidualnych wynagrodzeń. Nowy regulamin pracowniczy obowiązujący od dnia 1 maja 2004 r. wprowadził nową kategorię personelu (pracownicy kontraktowi), a także wiele poważnych zmian w tabeli płac i w zasadach awansu urzędników i pracowników tymczasowych. Wszystkie te zmiany sprawiły, że wykorzystanie wcześniejszych obserwacji dotyczących wzrostu indywidualnych wynagrodzeń przy określaniu tych założeń nie było już praktycznie możliwe.

W latach 2004-2005 metoda ta oparta była na orientacyjnym wskaźniku awansu na podstawie Tabeli B z załącznika I do regulaminu pracowniczego. W odniesieniu do oszacowania z 2006 r. grupie roboczej ds. art. 83 została przedstawiona nowa metoda. Metoda ta została oparta na średniej kroczącej orientacyjnego wskaźnika awansu oraz rzeczywistego wskaźnika awansu (od 2005 r.) w zależności od kategorii personelu, grupy zaszeregowania, stopnia oraz lat pozostałych do przejścia w stan spoczynku w ciągu maksymalnego okresu 12 lat obserwacji. Taki sam okres obserwacji stosowany jest w przypadku wyliczania wskaźników rzeczywistej stopy dyskontowej i ogólnego wzrostu wynagrodzeń.

Proponowane rozwiązanie:

Proponuje się dalsze stosowanie tej metody. W ramach tej metody stopień uwzględnienia obserwowanych wskaźników awansu wzrasta wraz ze wzrostem ich udziału w średniej w porównaniu z orientacyjnym wskaźnikiem awansu. Wyliczony w ten sposób wzrost indywidualnych wynagrodzeń w pełni uwzględnia skokowy wzrost liczby urzędników podczas ich kariery. Pewne ulepszenia obecnie stosowanej metody byłyby w razie konieczności możliwe do rozważenia w porozumieniu z ekspertami krajowymi państw członkowskich.

7.2. Inwalidztwo

W oszacowaniu programu emerytalnego z 2008 r. wykorzystano nową tabelę z danymi dotyczącymi inwalidztwa (tabela zawierająca dane dotyczące inwalidztwa, UE-2008). Jak wspomniano powyżej, okres prowadzenia obserwacji dotyczących inwalidztwa w celu oszacowania wskaźników dotyczących inwalidztwa w kontekście nowego regulaminu pracowniczego obowiązującego od dnia 1 maja 2004 r. (przy czym wzięto pod uwagę beneficjentów renty inwalidzkiej) trwał w sumie jedynie cztery lata (2004, 2005, 2006 i 2007 r.). Nowa tabela z danymi dotyczącymi inwalidztwa została przedstawiona dnia 27 czerwca 2008 r. na spotkaniu grupy roboczej ds. art. 83.

Ten krótki okres obserwacji mający na celu oszacowanie wskaźników dotyczących inwalidztwa nie pozwala uzyskać tak dokładnych danych jak w przypadku dłuższego okresu obserwacji. W rezultacie aktualizacja danych dotyczących inwalidztwa może być konieczna w przyszłości. Podejście to zostało poparte opinią niezależnego biegłego.

Proponowane rozwiązanie:

Dalsze obserwowanie każdego roku sytuacji związanej z inwalidztwem i wyliczenie wskaźników dotyczących inwalidztwa w oparciu o średnią kroczącą z dostępnych danych w maksymalnym okresie 12 lat obserwacji (taki sam okres obserwacji stosowany jest w przypadku wyliczania wskaźników rzeczywistej stopy dyskontowej i ogólnego wzrostu wynagrodzeń).

7.3. Tabela zawierająca dane dotyczące długości życia

Wykorzystana została ta sama tabela (tabela zawierająca dane dotyczące długości życia, UE-2004) co w oszacowaniu emerytalnym na rok 2004. Rzeczywisty współczynnik umieralności w okresie 2004-2007 został poddany analizie i porównany z oczekiwanym współczynnikiem umieralności zawartym w tabeli zawierającej dane dotyczące długości życia, UE-2004. Wyniki tej analizy wskazuje na to, że umieralność w grupie wiekowej od 30 do 69 lat jest niższa, zaś u osób powyżej siedemdziesiątego roku życia wyższa w porównaniu z danymi dotyczącymi długości życia zawartymi w tabeli UE-2004.

Eurostat oraz JPAS rozpoczęły realizację wspólnego projektu, który ma na celu sporządzenie wspólnej tabeli w oparciu o dużą populację urzędników służby cywilnej w Europie: 2008 ICSLT (tabela zawierająca danych dotyczących długości życia międzynarodowych urzędników służby cywilnej, ang. International Civil Servants Life Table ). Tabela ta była atestowana przez zewnętrznego eksperta aktuarialnego, który zalecił ponadto regularne uaktualniane takich tabel. Została ona wykorzystana przy wyliczeniach na 2008 r.

Proponowane rozwiązanie:

Wykorzystanie tabeli danych dotyczących długości życia 2008 ICSLT zamiast tabeli zawierającej dane dotyczące długości życia UE-2004.

7.4. Stopa dyskontowa

Eurostat napotkał trudności w wykorzystaniu stopy procentowej z 2005 r. i 2006 r. w oszacowaniu emerytalnym. Jak wyjaśniono powyżej, problem powstał w wyniku tego, że Komisja nie opracowała krzywej dochodowości obligacji zerokuponowych denominowanych w euro z okresem zapadalności wynoszącym 21 lat, gdyż obowiązek opracowywania wszystkich krzywych dochodowości obligacji zerokuponowych denominowanych w euro został przeniesiony do Europejskiego Banku Centralnego (EBC). Ponieważ w EBC nie opracowano jeszcze krzywej dochodowości obligacji zerokuponowych z okresem zapadalności wynoszącym 21 lat, w 2005 i 2006 r. Eurostat oszacował stopy wykorzystując jako podstawę wskaźnik dochodów z 30-letnich obligacji rządowych w strefie euro opracowany przez EBC i dostosowując stopy do okresu zapadalności wynoszącego 21 lat.

EBC wprowadził krzywą dochodowości obligacji zerokuponowych denominowanych w euro w lecie 2007 r., zaś Eurostat od tamtej pory rozpowszechnia również „codzienne” dane dla okresów zapadalności od 1 do 30 lat. Ponadto roczne dane z 2007 r. dostępne są na stronie internetowej Eurostatu od stycznia 2008 r.

Roczna stopa nominalna w 2007 r. dla okresu zapadalności wynoszącego 21 lat dla zerokuponowych obligacji rządowych wynosi 4,5 % (stopa realna wynosi 2,2 %). Wskutek tego średnia krocząca (1996–-2007) realnej stopy wykorzystanej we wstępnym oszacowaniu emerytalnym z 2008 r. wynosi 3,1 %.

Proponowane rozwiązanie:

Art. 10 załącznika XII do regulaminu pracowniczego zawiera zasady określania wysokości odsetek: „1. Wysokość odsetek uwzględnianych do wyliczenia wartości bieżącej, opiera się na obserwowanych średnich wartościach odsetek dotyczących długoterminowego długu publicznego państw członkowskich...”. Po rozwiązaniu problemu dostępności danych (EBC opracowuje obecnie zerokuponową krzywą dochodowości obligacji denominowanych w euro z okresem zapadalności wynoszącym 21 lat) Eurostat nadal będzie ją wykorzystywał w swoich wyliczeniach aktuarialnych. Dlatego też wyżej wymieniona stopa nominalna wynosząca 4,5 % zostanie wykorzystana w oszacowaniu emerytalnym z 2008 roku.

8. WPłYW WSPÓLNOTOWEGO SYSTEMU EMERYTALNO-RENTOWEGO NA BUDżET

Na mocy drugiego akapitu art. 83 regulaminu pracowniczego, urzędnicy pokrywają jedną trzecią kosztów wspólnotowego systemu emerytalno-rentowego. Zgodnie z pierwszym akapitem tego samego artykułu, świadczenia wypłacane w tym systemie emerytalno-rentowym pokrywane są z budżetu Wspólnot. Państwa członkowskie wspólnie gwarantują wypłacenie takich świadczeń.

Jak wyjaśniono powyżej, składki wnoszone w roku bieżącym nie są obliczane tak, aby mogły pokrywać wypłatę emerytur i innych świadczeń za rok bieżący. Zasada zachowania równowagi aktuarialnej gwarantuje równowagę w dłuższej perspektywie, nie zaś równowagę w skali roku. Oznacza to, że wysokość składki zależy od wypłat, które zostaną dokonane w przyszłości, kiedy to wnoszący składki urzędnicy służby cywilnej przejdą w stan spoczynku. Składka nie jest związana z bieżącymi wydatkami budżetowymi na pokrycie emerytur urzędników służby cywilnej będących w stanie spoczynku ani od tych wydatków uzależniona.

Składki emerytalne pokrywają jedną trzecią przyszłych zobowiązań. Składki wpłacane są do budżetu wspólnotowego jako dochód. Całkowite zobowiązanie pokrywane jest przez państwa członkowskie w momencie płatności.

Poniższy wykres przedstawia wpływ wzrostu wysokości składek emerytalnych oraz wzrostu liczby członków wnoszących składki. Dochód ze składek emerytalnych zwiększył się ponad dwukrotnie w przedstawionym okresie (2000-2007) z 154 mln EUR w 2000 r. do 340 mln EUR w 2007 r.

[pic]

Na wzrost ten składają się głównie:

- wzrost wysokości składek emerytalnych (z 8,25 % w 2000 r. do 10,25 % w 2005, 2006 i 2007 r.)

- rosnąca liczba członków systemu wnoszących składki emerytalne (np. z 34 511 w 2004 r. do 47 297 w 2007 r.).

9. WNIOSKI

Zastosowanie powyższej metody pozwoliło na osiągnięcie konkretnego celu polegającego na zachowaniu równowagi we wspólnotowym systemie emerytalno-rentowym, gdyż składki emerytalno-rentowe wnoszone przez pracowników do budżetu pokrywają jedną trzecią uprawnień nabywanych każdego roku z następujących powodów:

- wysokość składki wyliczona przez Eurostat pokrywa jedną trzecią uprawnień emerytalnych uzyskanych w danym roku,

- wyliczona wysokość składki została zatwierdzona przez kwalifikowanego niezależnego biegłego,

- zastosowana wysokość składki była bardzo zbliżona do składki wyliczonej,

- niewielkie różnice pomiędzy składką wyliczoną a zastosowaną wynikały z określonych postanowień regulaminu pracowniczego; różnice te mogą być zarówno dodatnie, jak i ujemne i mają one tendencję do wzajemnego bilansowania się w dłuższej perspektywie.

Dochody budżetowe ze składek emerytalnych wzrosły wskutek wzrostu wysokości składki oraz liczby członków systemu wnoszących składki.

Z uwagi na powyższe fakty, Komisja stwierdza, że system emerytalno-rentowy urzędników europejskich jest zrównoważony. Kwestie problematyczne zostały rozwiązane bez konieczności dokonywania przeglądu załącznika XII. Dlatego też Komisja uważa, że nie ma potrzeby wprowadzenia zmian do regulaminu pracowniczego.

[1] Istnieją dwa inne sposoby nabycia uprawnień emerytalnych, tj. przeniesienie uprawnień z innego systemu lub zakup uprawnień emerytalnych.

[2] Oszacowanie z 2008 r.