Sprawozdanie specjalne Kształtowanie się 
europejskiego nadzoru 
bankowego – Europejski 
Urząd Nadzoru Bankowego 
w zmieniających się 
warunkachPL 2014  nr 05
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luksemburg  
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2014
ISBN 978-92-872-0500-1
doi:10.2865/9561
© Unia Europejska, 2014
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Luxembourg
PL 2014  nr 05
Sprawozdanie specjalne Kształtowanie się 
europejskiego nadzoru 
bankowego – Europejski 
Urząd Nadzoru Bankowego 
w zmieniających się 
warunkach
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE )
02
 Spis treści
Punkt
 Wykaz skrótó w
 Glosar iusz
I–VIII  Streszczenie
1–16  Wstę p
4 –11  Inicjatywy podejmowane przez Komisję od 2008 r.
6 –11  Ustanowienie EUNB w ramach systemu nadzoru bankowego opracowanego w 2011 r.
12–16  Postępy w procesie tworzenia unii bankowej w ostatnich latach
14–15  EUNB a utworzenie jednolitego mechanizmu nadzorczego (SSM)
16 Ustanowienie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (SRM)
17–21  Zakres kontroli i podejście kontrol ne
22–80  Uwa gi
23–38  Reforma regulacyjna: Komisja przygotowała szeroko zakrojony program prac prawodawczych 
dotyczących sektora bankowego, a EUNB wniósł swój wkład poprzez opracowanie standardów 
technicznych i wytycznych
24–27  Komisja opracowywała projekty aktów prawnych w terminie, ale...
28–35  …EUNB wyznaczono krótkie terminy, czas przeznaczony na konsultacje publiczne był bardzo ograniczony, 
a Komisja nie dokonała ogólnej oceny skutków
36–38  Ryzyko, że proces podejmowania decyzji przez Radę Organów Nadzoru nie będzie przebiegał optymalnie
39–55  Reforma nadzoru bankowego: EUNB przyczynił się do lepszego nadzoru transgranicznego, nadal 
istnieją jednak problemy
44–52  Konwergencja praktyk nadzorczych za pośrednictwem kolegiów organów nadzoru uległa poprawie, wciąż 
ma jednak jedynie ograniczony wymiar
53–55  Rola EUNB w zakresie mediacji była ograniczona ze względu na ograniczenia prawne
03 Spis treści
56–64  Reforma nadzoru bankowego: rola EUNB w zakresie testów warunków skrajnych
56–61  Problemy dotyczące wiarygodności testów warunków skrajnych z 2011 r.
62–64  Dokapitalizowanie w 2012 r. przyczyniło się do odbudowy zaufania
65–74  Reforma nadzoru bankowego: zasady w dziedzinie ochrony konsumentów i kluczowe systemy 
zarządzania nie zostały jak dotąd opracowane
65–72  Minimalne zasoby przeznaczone na ochronę konsumentów i niewielu członków z prawem głosu 
dysponujących pełnym mandatem w tym zakresie
73–74  EUNB wciąż musi wdrożyć kluczowe systemy wewnętrzne, aby funkcjonować wydajnie i skutecznie
75–80  Reforma nadzoru bankowego: zmieniająca się rola EUNB
81–90  Wnioski i zaleceni a
83 Reforma regulacyjna
84–90 Zmiany w dziedzinie nadzoru bankowego i ich skutki dla roli EUNB w tym zakresie
 Załącznik I  – Przegląd podejścia kontrolnego
 Załącznik II  – Kompetencje i działalność EUNB
 Załącznik III  – Panel ekspertów
 Załącznik IV  – Inicjatywy legislacyjne objęte przeglądem
 Załącznik V  –  Mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków oraz system 
gwarantowania depozytów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie
 Załącznik VI  – Ramowe zasady naprawy oraz restrukturyzacji banków
 Załącznik VII  – Bibliografia
 Odpowiedź Komisji
 Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego
04
 Wykaz skrótów
CEBS : Komitet Europejskich Organów Nadzoru Bankowego
CRD IV : Czwarta dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych
CRR : rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych
DG ds. Rynku Wewnętrznego i Usług : Dyrekcja Generalna ds. Rynku Wewnętrznego i Usług 
EBC : Europejski Bank Centralny
EIOPA : Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych
ERRS : Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego
ESMA : Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych
ESNF : Europejski System Nadzoru Finansowego 
EUNB : Europejski Urząd Nadzoru Bankowego
FED : System Rezerwy Federalnej (USA)
FICOD : dyrektywa w sprawie konglomeratów finansowych
FSB : Rada Stabilności Finansowej
G‑20 : grupa dwudziestu ministrów finansów i prezesów banków centralnych (G‑20)
PKB : produkt krajowy brutto
SRM : jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji
SSM : jednolity mechanizm nadzorczy
TARP : program uwolnienia banków od kłopotliwych aktywów
UE: Unia Europejska
05
 Glosariusz
Aktywa ważone ryzykiem : suma aktywów i zobowiązań pozabilansowych banku ważona ryzykiem, 
wykorzystywana w celu ustalenia wysokości wymogu kapitałowego lub (współczynnika adekwatności kapitałowej) 
w odniesieniu do danej instytucji finansowej.
Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego : komitet organów nadzoru bankowego ustanowiony przez prezesów 
banków centralnych krajów grupy G‑10 w 1974 r. w celu zwiększania zrozumienia głównych zagadnień dotyczących 
nadzoru oraz w celu poprawy jakości nadzoru bankowego na całym świecie. Komitet opracowuje wytyczne i normy 
w różnych dziedzinach, np. międzynarodowe standardy adekwatności kapitałowej (regulacje Bazylea, Bazylea II 
i Bazylea III).
Dług publiczny (określany również mianem długu państwowego): zadłużenie instytucji rządowych na szczeblu 
centralnym. Kryzys zadłużeniowy występuje w sytuacji, gdy kraje mają trudności lub nie są w stanie spłacić lub 
zrefinansować długu publicznego bez pomocy zewnętrznej osób trzecich.
Dokapitalizowanie : zmiana struktury kapitałowej (stosunku kapitału własnego do długu) przez podmiot prawny 
w celu poprawy wskaźnika zadłużenia do kapitału własnego.
Finansowy mechanizm zabezpieczający : mechanizm lub fundusz zapewniający wystarczające środki na 
sfinansowanie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji instytucji finansowych lub innego rodzaju wsparcia, 
który może zostać wykorzystany jedynie w ostateczności.
Jednolity podręcznik (nadzoru) : wspólne zasady umożliwiające zidentyfikowanie, pomiar i analizę ryzyka 
bankowego oraz wspólne wytyczne w zakresie nadzorczych działań interwencyjnych i działań naprawczych. 
Podręcznik będzie miał charakter niewiążący i zawierać będzie zestawienie najlepszych praktyk nadzorczych 
stosowanych w UE.
Jednolity zbiór przepisów : jednolity zestaw zharmonizowanych przepisów ostrożnościowych wiążących w całości 
i bezpośrednio stosowanych we wszystkich państwach członkowskich UE. Zapewni on jednolite stosowanie 
regulacji Bazylea III we wszystkich państwach członkowskich, pomoże zlikwidować luki prawne i tym samym 
przyczyni się do bardziej efektywnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Jednolity zbiór przepisów obejmuje 
wiążące standardy techniczne, które stanowią uzupełnienie odnośnych instrumentów legislacyjnych.
Kapitał regulacyjny (określany również mianem wymogu kapitałowego lub adekwatności kapitałowej): kwota 
kapitału ustalona przez organ regulacji finansowej, jaką bank lub inna instytucja finansowa są zobowiązane 
utrzymać. Wyrażana jest zazwyczaj jako współczynnik adekwatności kapitałowej w odniesieniu do kapitału 
własnego, który musi zostać utrzymany jako odsetek aktywów ważonych ryzykiem.
06 Glosariusz
Kolegia organów nadzoru : mechanizmy koordynacji działań organów regulacyjnych z różnych państw, 
sprawujących nadzór nad transgranicznymi grupami bankowymi. Umożliwiają one wymianę informacji pomiędzy 
organami nadzoru w państwach macierzystych i przyjmujących, planowanie i wykonywanie zadań nadzorczych 
wspólnie lub w sposób skoordynowany, a także podejmowanie działań przygotowawczych na wypadek wystąpienia 
sytuacji awaryjnych i reagowanie na takie sytuacje.
Konsultacje publiczne : proces regulacyjny, w ramach którego społeczeństwo ma możliwość wyrażenia swojego 
zdania na temat kwestii go dotyczących. Celem jest przede wszystkim zwiększenie skuteczności i przejrzystości oraz 
większe zaangażowanie obywateli w proces stanowienia prawa i kształtowania polityki. Konsultacje są niezbędne, 
aby dokonać dobrej jakościowo oceny skutków. 
Nadzór bankowy : monitorowanie wyników finansowych i działalności banków, tak aby funkcjonowały one 
w sposób bezpieczny, solidny i zgodnie z przepisami. Nadzór bankowy jest sprawowany przez rządowe organy 
regulacyjne i ma na celu zapobiegać bankructwom banków.
Nadzór makroostrożnościowy : nadzór koncentrujący się na stabilności całego systemu finansowego, nie 
zaś na jego elementach składowych. Regulacja makroostrożnościowa jest konieczna, ponieważ pojedyncze 
przedsiębiorstwa: nawet jeśli działają ostrożnie i zgodnie z zasadami: mogą kolektywnie doprowadzić do 
destabilizacji systemu, na przykład w sytuacji gdy wszyscy kredytodawcy ograniczą udzielanie pożyczek lub 
wszystkie przedsiębiorstwa jednocześnie zdecydują się sprzedać aktywa.
Nadzór mikroostrożnościowy : koncentruje się na stabilności poszczególnych elementów składowych systemu 
finansowego. Główny nacisk położony jest na bezpieczeństwo i solidność poszczególnych instytucji finansowych.
Ocena skutków : szereg następujących po sobie logicznie działań ułatwiających Komisji Europejskiej ocenę 
nowej inicjatywy pod kątem jej potencjalnych skutków gospodarczych i społecznych oraz wpływu na środowisko. 
W ramach tego procesu gromadzone są dowody przeznaczone dla decydentów politycznych, świadczące o zaletach 
lub wadach możliwych rozwiązań politycznych na podstawie oceny potencjalnych skutków tych rozwiązań.
Organ nadzoru w państwie macierzystym : organ odpowiedzialny za nadzór ostrożnościowy w państwie 
członkowskim UE, w którym dana instytucja finansowa uzyskała licencję na prowadzenie działalności bankowej 
w UE (państwo macierzyste).
Organ nadzoru w państwie przyjmującym : organ odpowiedzialny za nadzór ostrożnościowy w państwie 
członkowskim UE, w którym dana instytucja finansowa ma swój oddział, a więc w państwie innym niż państwo 
macierzyste, które wydało licencję na prowadzenie działalności bankowej w UE.
07 Glosariusz
Procedura uporządkowanej likwidacji : wszelkie działania podejmowane przez organy publiczne, z udziałem 
sektora prywatnego lub bez jego udziału, w celu rozwiązania poważnych trudności w instytucji finansowej, która 
nie jest w stanie utrzymać rentowności działalności i w przypadku której nie ma racjonalnych przesłanek, że może 
się to zmienić, np. w wyniku jej restrukturyzacji.
Regulacja ostrożnościowa : odpowiednie ramy prawne dotyczące operacji finansowych, mające zapobiegać 
problemom w sektorze finansowym lub je minimalizować.
Regulacja sektora bankowego : stanowi formę regulacji przyjętej przez rząd, w ramach której na banki nakłada się 
pewne wymogi i ograniczenia oraz określa się dla nich wytyczne. Taka struktura regulacyjna zapewnia przejrzystość 
w stosunkach między instytucjami bankowymi a ich klientami. Regulacja sektora bankowego ma charakter 
ostrożnościowy. Jej celem jest m.in. ograniczenie poziomu ryzyka, na jakie narażeni są wierzyciele banków, 
ograniczenie ryzyka systemowego (ryzyko wystąpienia zakłóceń w systemie spowodowanych niekorzystnymi 
warunkami prowadzenia działalności przez banki i prowadzących do fali bankructw lub upadłości dużych banków) 
oraz ustanowienie zasad uczciwego traktowania klientów.
Rynek finansowy : rynek, na którym osoby fizyczne i prawne obracają aktywami lub zobowiązaniami finansowymi. 
W jego skład wchodzą rynki pieniężne i kapitałowe.
Test warunków skrajnych : symulacja mająca na celu ocenę zdolności danej instytucji finansowej do radzenia sobie 
w sytuacji kryzysu gospodarczego. Testy takie przeprowadza się, aby sprawdzić odporność instytucji finansowej 
w różnych warunkach.
08
 Streszczenie
I
W odpowiedzi na kryzys finansowy Komisja podjęła 
działania mające na celu ustabilizowanie sektora ban ‑
kowego poprzez wzmocnienie ram prawnych i nad ‑
zoru nad bankami, zwłaszcza w zakresie bankowości 
transgranicznej. W ramach kompleksowych wniosków 
dotyczących zmian w przepisach w 2011 r. ustano ‑
wiono Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB).
II
Kontrola przeprowadzona przez Trybunał miała na 
celu ocenę, czy Komisja i EUNB w zadowalający sposób 
wykonały swoje zadania w zakresie ustanowienia 
nowych mechanizmów na potrzeby systemu regu ‑
lacji sektora bankowego i nadzoru nad nim, a także 
zbadanie skuteczności funkcjonowania tych nowych 
mechanizmów.
III
Trybunał ustalił, że dokonana przez Komisję reforma 
prawodawstwa dotyczącego sektora bankowego, jak 
również utworzenie EUNB oraz podjęte przez Komi ‑
sję i EUNB działania na rzecz ustanowienia w 2011 r. 
nowego systemu regulacji sektora bankowego 
i nadzoru nad nim stanowiły istotne pierwsze kroki 
w odpowiedzi na kryzys finansowy. Stwierdzono 
jednak uchybienia dotyczące funkcjonowania tych 
nowych mechanizmów w odniesieniu do nadzoru 
nad transgraniczną działalnością bankową, oceny 
odporności banków w UE oraz działań na rzecz lepszej 
ochrony konsumentów na rynku produktów i usług 
finansowych w UE.IV
Trybunał stwierdził, że w odpowiedzi na kryzys finan ‑
sowy Komisja i EUNB przygotowały szeroko zakrojony 
program prac prawodawczych. Komisja opracowywała 
projekty aktów prawnych w terminie, ale okresy prze ‑
widziane na konsultacje publiczne w EUNB oraz DG ds. 
Rynku Wewnętrznego i Usług były krótkie. Ponadto 
EUNB wyznaczono krótkie terminy, a pakietowi legisla ‑
cyjnemu nie towarzyszyła ogólna ocena skutków.
V
W ramach reformy systemu nadzorczego EUNB podjął 
się roli podmiotu usprawniającego i koordynującego 
prace krajowych organów nadzoru, przyczyniając się 
tym samym do lepszego nadzoru transgranicznego 
nad bankami. Jego rola w zakresie wykonywania 
zadań dotyczących nadzoru bankowego była jednak 
pod wieloma względami ograniczona. Nadzór nad 
bieżącą działalnością banków w dalszym ciągu leży 
bowiem w gestii krajowych organów nadzoru, a EUNB 
nie sprawuje bezpośredniego nadzoru nad instytu ‑
cjami finansowymi. Konwergencja praktyk nadzor ‑
czych za pośrednictwem kolegiów organów nadzoru 
ma jedynie ograniczony wymiar. Kolegia poświęcają 
zbyt wiele czasu na dyskusje proceduralne zamiast 
skupić się na kwestiach dotyczących ryzyka.
VI
EUNB nie ma wystarczających uprawnień, by podej ‑
mować lub egzekwować decyzje w sprawie kon ‑
wergencji praktyk nadzorczych i rozwiązywać spory 
pomiędzy krajowymi organami nadzoru. Choć EUNB 
poczynił już znaczne starania w tej dziedzinie, jego 
uprawnienia jako mediatora są ograniczone. Trybunał 
stwierdził również, że EUNB nie dysponował pełnym 
mandatem ani wystarczającą liczbą pracowników, by 
przeprowadzić testy warunków skrajnych w 2011 r. 
Ogólnie rzecz biorąc, zasoby, jakimi dysponował EUNB 
na początkowym etapie, nie były wystarczające, aby 
mógł on wykonać powierzone mu zadania.
Streszczenie 09
VII
Od jesieni 2014 r. Europejski Bank Centralny (EBC) 
będzie sprawował nadzór nad sektorem bankowym 
we wszystkich państwach strefy euro oraz innych pań ‑
stwach członkowskich UE, które wyrażą tym zaintere ‑
sowanie. Jednolity mechanizm nadzorczy (SSM) będzie 
się opierać na współpracy między EBC a krajowymi 
organami nadzoru, przy czym EBC będzie odpowiadać 
za ogólne funkcjonowanie mechanizmu.
VIII
Zdaniem Trybunału skuteczny ogólnounijny nadzór 
bankowy wymaga jasnego podziału ról i zakresu 
odpowiedzialności pomiędzy EUNB, EBC i krajowymi 
organami nadzoru  – zarówno tymi, które uczestni ‑
czą w mechanizmie SSM, jak i tymi, które w nim nie 
uczestniczą. Aby uniknąć ryzyka nakładania się zadań 
oraz niejasności co do kompetencji poszczególnych 
organów w niektórych obszarach, Trybunał zaleca, by 
kwestie te doprecyzowano w przepisach lub w proto ‑
kołach ustaleń. Trybunał zaleca również, by ustanowić 
procedury umożliwiające ścisłą i regularną współpracę 
oraz wymianę informacji pomiędzy tymi organami, ze 
zwróceniem szczególnej uwagi na okres przejściowy 
do momentu pełnego wdrożenia mechanizmu SSM.
10
 Wstęp
01 
Globalny kryzys, który dotknął sektor 
finansowy, począwszy od 2007 r., był 
wynikiem podejmowania nadmierne ‑
go ryzyka oraz niekorzystnego rozwo ‑
ju sytuacji na rynkach finansowych. 
Kryzys ten spowodował znaczne straty 
na inwestycjach, w wyniku czego kapi ‑
tał regulacyjny banków spadł poniżej 
wymaganego poziomu. Banki straciły 
możliwość pozyskiwania funduszy na 
rynkach pieniężnych i kapitałowych. 
Ponadto, ze względu na sieć ścisłych 
powiązań w tym sektorze, upadłość 
jednej dużej instytucji finansowej 
mogła doprowadzić do bankructwa 
wielu innych, stanowiąc zagrożenie dla 
całego systemu finansowego.
02 
Aby zapobiec załamaniu systemu 
bankowego, państwa członkowskie 
wykorzystały środki publiczne w celu 
dokapitalizowania swoich banków, 
a banki centralne zapewniły płynność 
systemu. W obliczu tej nadzwyczajnej 
sytuacji instytucje unijne i państwa 
członkowskie podjęły działania w celu 
odbudowy zaufania do instytucji fi ‑
nansowych, a następnie przystąpiły do 
reform regulacyjno‑nadzorczych (zob. 
pkt 4–16).03 
Komisja zatwierdziła pomoc w wy ‑
sokości 5 bln euro (40,3% unijnego 
PKB1) dla sektora finansowego na lata 
2008–2012, głównie w postaci gwaran ‑
cji i dokapitalizowania. W niektórych 
państwach członkowskich wielkość 
udzielonego wsparcia przyczyniła się 
do kryzysu zadłużeniowego, który 
z kolei zagroził stabilności finansowej 
strefy euro. Aby utrzymać tę stabil ‑
ność, pomocy finansowej udzielano 
za pośrednictwem różnych mecha ‑
nizmów wsparcia finansowego usta ‑
nowionych w odpowiedzi na kryzys 
finansowy. Szczegółową chronologię 
kryzysu i działań podjętych przez UE 
i państwa członkowskie przedstawiono 
na wykresie 1 .
Inicjatywy podejmowane 
przez Komisję od 2008 r.
04 
W obliczu globalnego kryzysu w sek ‑
torze finansowym Komisja podjęła 
działania mające na celu ustabilizowa ‑
nie sektora bankowego poprzez:
 — wzmocnienie ram prawnych re ‑
gulujących działalność banków na 
terenie UE;
 — zwiększenie nadzoru nad bankami, 
zwłaszcza w przypadku bankowo ‑
ści transgranicznej;
 — zapewnienie lepszej ochrony kon ‑
sumentów europejskich na rynku 
produktów finansowych.1 COM(2012) 778 final 
z 21 grudnia 2012 r. 
i SWD(2012) 443 final 
z 21 grudnia, s. 29.
11 Wstęp
05 
Od 2008 r. Dyrekcja Generalna ds. 
Rynku Wewnętrznego i Usług Komisji 
(DG ds. Rynku Wewnętrznego i Usług) 
przedstawiła daleko idące wnioski 
dotyczące zmian w przepisach (zob. 
załącznik IV ), będące w dużej mie ‑
rze odzwierciedleniem międzynaro ‑
dowych starań na rzecz stabilizacji 
światowego systemu finansowego 
podejmowanych przez grupę krajów 
G‑20 oraz Bazylejski Komitet Nadzoru 
Bankowego. Jeden z tych wniosków 
dotyczył stworzenia Europejskiego 
Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB).Ustanowienie EUNB w ramach 
systemu nadzoru bankowego 
opracowanego w 2011 r.
06 
Europejski Urząd Nadzoru Bankowego 
został ustanowiony 1 stycznia 2011 r.2 
Zastąpił on Komitet Europejskich 
Organów Nadzoru Bankowego (CEBS)3. 
EUNB odgrywa większą rolę w zakresie 
regulacji i nadzoru oraz w procesie le ‑
gislacyjnym (zob. tabela 1 ), a w zakres 
jego kompetencji wchodzi również 
ochrona konsumentów4.
Mandat CEBS a mandat EUNB: porównanie
CEBS EUNB
Kompetencje 
regulacyjne Funkcja czysto doradcza
Wydawanie niewiążących wytycznych 
i zaleceń Opracowywanie projektów standardów 
technicznych, które po przyjęciu przez 
Komisję zyskują status przepisów unijnych 
obowiązujących bezpośrednio w pań ‑
stwach członkowskich
Kompetencje 
nadzorcze Uczestnictwo w  pracach niektórych 
kolegiów nadzorczych na zasadzie 
dobrowolności Prawo uczestnictwa w  pracach wszystkich 
kolegiów nadzorczych oraz proponowania 
punktów porządku obrad
Rola mediatora w przypadku sporów 
pomiędzy krajowymi organami nadzoru 
Ochrona 
konsumentów Nie dotyczyPropagowanie przejrzystości, prostoty 
i uczciwości na rynku produktów i usług 
finansowych w UE 
Źródło:  analiza Trybunału.Tabela 12 Rozporządzenie (UE) 
nr 1093/2010 Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 
24 listopada 2010 r. w sprawie 
ustanowienia Europejskiego 
Urzędu Nadzoru 
(Europejskiego Urzędu 
Nadzoru Bankowego), zmiany 
decyzji nr 716/2009/WE oraz 
uchylenia decyzji Komisji 
2009/78/WE (Dz.U. L 331 
z 15.12.2010, s. 12).
3 Rozporządzenie (UE) 
nr 1093/2010.
4 Art. 9 rozporządzenia (UE) 
nr 1093/2010.
12 Wstęp18 marca 20113 sierpnia 2011
6 kwietnia 2011 15 lipca 20112 June 201027 czerwca 2012 12 września 201210 lipca 2013 23 października 2013 14 listopada 2013
28 listopada 2010
Ministrowie ﬁnansów krajów strefy 
euro dają zielone światło w sprawie 
Europejskiego Mechanizmu 
Stabilności, który od połowy 2013 r. 
ma zastąpić Europejski Instrument 
Stabilności Finansowej (EFSF) w roli 
stałego mechanizmu pomocy.13 października 2011 
Po ratyﬁkacji przez kraje strefy euro 
wzmocniony EFSF osiąga pełną 
zdolność operacyjną. Jego faktyczny 
potencjał pożyczkowy wynosi 
440 mld euro w postaci gwarancji 
zadeklarowanych przez 17 krajów 
strefy euro.
1 stycznia 2011
Ustanowione zostają trzy nowe 
europejskie urzędy nadzoru.
13 grudnia 2012
Rada osiąga porozumienie w sprawie 
jednolitego mechanizmu nadzorczego.
26 czerwca 2013
Przyjęcie CRD IV i CRR.2 marca 2012
Podpisany zostaje Traktat o stabilności, 
koordynacji i zarządzaniu w unii 
gospodarczej i walutowej.
3 listopada 2013
Wchodzi w życie rozporządzenie 
w sprawie jednolitego mechanizmu 
nadzorczego.20 grudnia 2013
Rada osiąga porozumienie w sprawie 
jednolitego mechanizmu restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji.
Europejski Urząd Nadzoru 
Bankowego publikuje szczegółowe informacje na temat planowanych ogólnounijnych testów warunków skrajnych (przyjęte scenariusze i metodyka), którymi objęte 
zostaną wybrane banki europejskie.
Komisja Europejska publikuje 
wniosek dotyczący jednolitego mechanizmu nadzorczego (SSM) dla wszystkich banków w streﬁe euro.
Komisja przedstawia wniosek 
w sprawie jednolitego mechanizmu 
restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, który ma uzupełnić SSM. We wniosku przewidziano stworzenie jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podlegającego kontroli rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.EBC rozpoczyna kompleksową 
ocenę banków przed objęciem funkcji nadzorczej.Oświadczenie Eurogrupy w sprawie 
zakończenia programu dostosowań gospodarczych w Hiszpanii i Irlandii.Europejski Urząd Nadzoru 
Bankowego publikuje wyniki testów 
warunków skrajnych za 2011 r.
Portugalia zwraca się do Eurogrupy 
i ECOFIN o uruchomienie mechanizmu pomocowego(UE udziela pożyczek na kwotę 52 mld euro).
Hiszpania i Cypr występują o pomoc ﬁnansową. Przewodniczący Komisji J.M. Barroso wygłasza 
oświadczenie na temat rynków obligacji państwowych 
strefy euro oraz obaw dotyczących sytuacji na rynkach 
obligacji państwowych we Włoszech i w Hiszpanii.Wykres 1Chronologia kryzysu finansowego i działań podjętych przez UE  
w jego następstwiePoczątek 2007 Grudzień 2007 15 września 2008 Październik 2008 15 października 2008
21 listopada 201026 stycznia 200925 lutego 2009 Kwiecień 2009 23 czerwca 2009 13 lipca 2009Kwiecień 2010
23 września 200923 lipca 2010 2 czerwca 2010 26 maja 2010
19 listopada 2008Problemy związane z amerykańskimi 
kredytami hipotecznymi wysokiego ryzyka powodują, że na rynkach pieniężnych na całym świecie 
zaczyna brakować płynności. 
Banki centralne Kanady,
Zjednoczonego Królestwa i  Szwajcariioraz EBC i System Rezerwy Federalnej ogłaszają działania na rzecz 
złagodzenia napięć na rynkach 
pożyczek krótkoterminowych.Komisja przyjmuje wnioski legislacyjne ustanawiające pierwszy ogólnounijny system nadzoru ﬁnansowego. Nowe europejskie urzędy nadzoru zostają utworzone 
w wyniku przekształcenia 
istniejących komitetów poziomu 3 odpowiedzialnych za sektory bankowości, papierów wartościowych oraz ubezpieczeń i pracowniczych programów emerytalnych.Lehman Brothers Holdings Inc., 
czwarty pod względem wielkości amerykański bank inwestycyjny, ogłasza upadłość. Na rynkach ﬁnansowych, które już wówczas znajdowały się w trudnościach, 
rozpoczyna się okres skrajnej 
niestabilności.
Komisja Europejska przyjmuje 
wniosek dotyczący zmiany 
obowiązującej dyrektywy
w sprawie wymogów kapitałowych. Komisja przyjmuje wniosek 
w sprawie kolejnych zmian 
dyrektywy dotyczącej wymogów kapitałowych.Komisja proponuje utworzenie bankowych funduszy naprawczych ﬁnansowanych z podatku bankowego.
Wnioski Komisji w sprawie lepszego 
nadzoru UE nad agencjami 
ratingowymi 
Komitet Europejskich Organów 
Nadzoru Bankowego publikuje 
wyniki testów warunków skrajnych 
w sektorze bankowym.Komisja Europejska przedstawia 
wniosek w sprawie zwiększenia 
minimalnej ochrony depozytów 
bankowych do kwoty 100 000 euro. 
Ponadto proponuje ona zmiany 
w międzynarodowych standardach rachunkowości w celu złagodzenia skutków zawirowań na rynkach ﬁnansowych.
Publikacja raportu grupy de Larosière’a, której powierzono zadanie sformułowania zaleceń dla Komisji Europejskiej w sprawie wzmocnienia nadzoru ﬁnansowego w UE 
Przywódcy krajów G-20 spotykają się 
w Londynie, aby przedyskutować sytuację na rynkach ﬁnansowych i w gospodarce światowej. Uzgadniają oni powołanie Rady Stabilności Finansowej, zastępującej Forum Stabilności Finansowej (FSF) i dysponującej większymi uprawnieniami.
Protokół ustaleń dotyczący pomocy 
ﬁnansowej dla Węgier – wsparcie bilansu płatniczego kwotądo 6,5 mld euroProtokół ustaleń dotyczący pomocy ﬁnansowej dla Rumunii – wsparcie bilansu płatniczego kwotą 
5 mld  euro
Protokół ustaleń dotyczący wsparcia ﬁnansowego dla 
Łotwy w ramach pakietu międzynarodowej pomocy 
ﬁnansowej na kwotę do 7,5 mld euroRząd Irlandii zwraca się o pomoc 
ﬁnansową z UE i MFW.Mechanizm wsparcia ﬁnansowego dla Grecji osiąga 
pełną zdolność operacyjną. W maju 2010 r. Grecja zwraca 
się oﬁcjalnie o wsparcie ﬁnansowe do krajów strefy euro 
i MFW, które uzgadniają pakiet pożyczkowy w wysokości 
110 mld euro.
9 maja 2010
Nadzwyczajne posiedzenie ECOFIN: 
Ministrowie podejmują decyzję w sprawie 
szerokiego pakietu działań obejmującego 
europejski mechanizm stabilizacji 
ﬁnansowej (EFSM) i Europejski Instrument 
Stabilności Finansowej (EFSF) o łącznym 
potencjale 500 mld euro. Przyznanie 
ﬁnansowania obwarowane jest 
koniecznością spełnienia rygorystycznych 
warunków. 
7 czerwca 2010
Ustanowiony zostaje Europejski 
Instrument Stabilności Finansowej (EFSF).
16 października 2010
Wchodzą w życie przepisy ustanawiające 
Europejską Radę ds. Ryzyka Systemowego.
13 Wstęp18 marca 20113 sierpnia 2011
6 kwietnia 2011 15 lipca 20112 June 201027 czerwca 2012 12 września 201210 lipca 2013 23 października 2013 14 listopada 2013
28 listopada 2010
Ministrowie ﬁnansów krajów strefy 
euro dają zielone światło w sprawie 
Europejskiego Mechanizmu 
Stabilności, który od połowy 2013 r. 
ma zastąpić Europejski Instrument 
Stabilności Finansowej (EFSF) w roli 
stałego mechanizmu pomocy.13 października 2011 
Po ratyﬁkacji przez kraje strefy euro 
wzmocniony EFSF osiąga pełną 
zdolność operacyjną. Jego faktyczny 
potencjał pożyczkowy wynosi 
440 mld euro w postaci gwarancji 
zadeklarowanych przez 17 krajów 
strefy euro.
1 stycznia 2011
Ustanowione zostają trzy nowe 
europejskie urzędy nadzoru.
13 grudnia 2012
Rada osiąga porozumienie w sprawie 
jednolitego mechanizmu nadzorczego.
26 czerwca 2013
Przyjęcie CRD IV i CRR.2 marca 2012
Podpisany zostaje Traktat o stabilności, 
koordynacji i zarządzaniu w unii 
gospodarczej i walutowej.
3 listopada 2013
Wchodzi w życie rozporządzenie 
w sprawie jednolitego mechanizmu 
nadzorczego.20 grudnia 2013
Rada osiąga porozumienie w sprawie 
jednolitego mechanizmu restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji.
Europejski Urząd Nadzoru 
Bankowego publikuje szczegółowe informacje na temat planowanych ogólnounijnych testów warunków skrajnych (przyjęte scenariusze i metodyka), którymi objęte 
zostaną wybrane banki europejskie.
Komisja Europejska publikuje 
wniosek dotyczący jednolitego mechanizmu nadzorczego (SSM) dla wszystkich banków w streﬁe euro.
Komisja przedstawia wniosek 
w sprawie jednolitego mechanizmu 
restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, który ma uzupełnić SSM. We wniosku przewidziano stworzenie jednolitego bankowego funduszu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji podlegającego kontroli rady ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.EBC rozpoczyna kompleksową 
ocenę banków przed objęciem funkcji nadzorczej.Oświadczenie Eurogrupy w sprawie 
zakończenia programu dostosowań gospodarczych w Hiszpanii i Irlandii.Europejski Urząd Nadzoru 
Bankowego publikuje wyniki testów 
warunków skrajnych za 2011 r.
Portugalia zwraca się do Eurogrupy 
i ECOFIN o uruchomienie mechanizmu pomocowego(UE udziela pożyczek na kwotę 52 mld euro).
Hiszpania i Cypr występują o pomoc ﬁnansową. Przewodniczący Komisji J.M. Barroso wygłasza 
oświadczenie na temat rynków obligacji państwowych 
strefy euro oraz obaw dotyczących sytuacji na rynkach 
obligacji państwowych we Włoszech i w Hiszpanii.
14 Wstęp
07 
EUNB stanowi część Europejskiego 
Systemu Nadzoru Finansowego (ESNF), 
który został utworzony w 2011 r., aby 
zapewnić nadzór mikroostrożnościo ‑
wy. Głównym celem ESNF jest dzia ‑
łanie na rzecz zapewniania krótko ‑, 
średnio ‑ i długoterminowej stabilności 
systemu finansowego z korzyścią 
dla gospodarki Unii, jej obywateli 
i przedsiębiorstw. Na ESNF składają się 
EUNB, Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) 
oraz Europejski Urząd Nadzoru Ubez ‑
pieczeń i Pracowniczych Programów 
Emerytalnych (EIOPA), które – we 
współpracy z krajowymi organami 
nadzorczymi  – odpowiadają za nadzór 
mikroostrożnościowy. Wraz z Europej ‑
ską Radą ds. Ryzyka Systemowego od ‑
powiedzialną za nadzór makroostroż ‑
nościowy organy te tworzą europejski 
system nadzoru (zob. wykres 2 ).Wykres 2Europejski system nadzoru ustanowiony w 2011 r.
Non v oting members: O ne
represen tative of na tional
sper visors f or each Member
States/EFC pr esiden tWsparcie ze strony EBC
Komisja Europejska
Informacje 
mikroostrożnościoweOstrzeżenia o ryzyku / 
ZaleceniaSektor ﬁnansowy UEPrzewodniczący EUNB, 
EIOPA i ESMACzłonkowie bez prawa głosu: po 
jednym przedstawicielu krajowych 
organów nadzoru z każdego
państwa członkowskiego / 
przewodniczący Komitetu 
Ekonomiczno-FinansowegoPrezesi krajowych 
banków centralnych, 
prezes oraz
wiceprezes EBC 
Europejski Urząd Nadzoru 
Bankowego
Krajowe organy nadzoru 
bankowegoEuropejski Urząd Nadzoru 
Ubezpieczeń i Pracowniczych 
Programów Emerytalnych
Krajowe organy nadzoru 
ubezpieczeń i programów 
emerytalnychEuropejski Urząd Nadzoru 
Giełd i Papierów 
Wartościowych
Krajowe organy nadzoru nad 
papierami wartościowymiEuropejska Rada ds. Ryzyka 
Systemowego –
nadzór makroostrożnościowy
Europejski System Nadzoru 
Finansowego –
nadzór mikroostrożnościowy
Źródło:  EBC.
15 Wstęp
08 
Główne zadania EUNB w odniesieniu 
do wszystkich państw członkowskich 
polegają na:
 — opracowaniu jednolitego zbioru 
przepisów i tym samym przyczy ‑
nieniu się do ustanowienia wspól ‑
nych standardów i praktyk regula ‑
cyjnych i nadzorczych o wysokiej 
jakości;
 — przyczynianiu się do spójnego sto ‑
sowania prawnie wiążących aktów 
unijnych;
 — wspieraniu i ułatwianiu delegowa ‑
nia zadań i kompetencji pomiędzy 
właściwymi organami;
 — monitorowaniu i ocenianiu zmian 
na rynku w obszarze podlegają ‑
cym jego kompetencjom;
 — wzmacnianiu ochrony deponen ‑
tów i inwestorów;
 — przyczynianiu się do konsekwent ‑
nego i spójnego funkcjonowania 
kolegiów organów nadzoru;
 — propagowaniu przejrzystości, 
prostoty i uczciwości na całym we ‑
wnętrznym rynku konsumenckich 
produktów i usług finansowych.09 
Choć w porównaniu z CEBS Europejski 
Urząd Nadzoru Bankowego ma więk ‑
sze kompetencje w zakresie nadzoru 
w UE (zob. pkt 6), nadzór nad bieżą ‑
cą działalnością banków w dalszym 
ciągu leży w gestii krajowych organów 
nadzoru. EUNB nie sprawuje bezpo ‑
średniego nadzoru nad instytucjami 
finansowymi. Europejski mechanizm 
nadzoru bankowego opiera się m.in. 
na współpracy pomiędzy organami 
nadzoru w państwach macierzystych 
i przyjmujących, które wymieniają 
się informacjami za pośrednictwem 
kolegiów nadzorczych w celu uzyska ‑
nia całościowego obrazu ekspozycji na 
ryzyko w danym banku.
10 
EUNB jest finansowany w 60% ze 
środków krajowych organów nadzoru, 
a w 40% z budżetu UE. W 2012 r. jego 
roczny budżet wyniósł 20,7 mln euro 
(wobec 12,7 mln euro w 2011 r.). Za ‑
soby kadrowe EUNB są ograniczone – 
w 2012 r. zatrudniał on 94 pracowni ‑
ków. Przy wykonywaniu swoich zadań 
EUNB jest w dużej mierze uzależniony 
od pracowników krajowych organów 
nadzoru (ekspertów krajowych lub 
krótkoterminowej pomocy przy kon ‑
kretnych zadaniach), jak również od 
pracowników kontraktowych.
11 
Regulacja usług finansowych podlega 
procedurze współdecyzji z udziałem 
Rady i Parlamentu Europejskiego 
(art. 294 TFUE: zwykła procedura 
ustawodawcza). Oznacza to, że nowe 
rozporządzenia i dyrektywy są przyj ‑
mowane wspólnie przez Radę i Par ‑
lament. Komisja zatwierdza projekty 
standardów technicznych opraco ‑
wanych przez EUNB w drodze aktów 
wykonawczych lub aktów delegowa ‑
nych, jak zostało to określone w danym 
rozporządzeniu lub dyrektywie (zob. 
również pkt 29–30).
16 Wstęp
Postępy w procesie  
tworzenia unii bankowej 
w ostatnich latach
12 
W obliczu utrzymującego się kryzy ‑
su finansowego w 2012 r. szefowie 
państw i rządów krajów strefy euro 
uzgodnili dalsze działania mające na 
celu ulepszenie regulacji sektora ban ‑
kowego i nadzoru nad nim5. Zdecydo ‑
wano, że należy opracować „konkretny, 
opatrzony terminami plan działania, 
który będzie prowadził do utwo ‑
rzenia faktycznej unii gospodarczej 
i walutowej”, obejmujący konkretne 
wnioski na rzecz zachowania jedności 
i integralności jednolitego rynku usług 
finansowych6. Unia bankowa stanowi 
jeden z elementów planu działania 
przedstawionego przez przewodni ‑
czącego Rady Europejskiej w dniu 
26 czerwca 2012 r.
13 
Na unię bankową składają się następu ‑
jące elementy (zob. tabela 2 ):5 29 czerwca 2012 r., szczyt 
państw strefy euro.
6 „W kierunku faktycznej unii 
gospodarczej i walutowej”, 
sprawozdanie przygotowane 
przez przewodniczącego Rady 
Europejskiej Hermana Van 
Rompuya, 26 czerwca 2012 r., 
s. 7 oraz „Plan działania na 
rzecz unii bankowej”, 
COM(2012) 510 
z 12 września 2012 r.
17 Wstęp
Elementy unii bankowej i ich statusTabela 2Element Status Opis 
Jednolity 
mechanizm 
nadzorczy (zob. 
pkt 14–15) W dniu 15 października 2013 r. Rada 
przyjęła przepisy ustanawiające 
jednolity mechanizm nadzorczy 
(SSM). W ramach SSM Europejski Bank Centralny (EBC) 
wraz z krajowymi organami nadzoru będzie 
sprawował nadzór nad sektorem bankowym 
we wszystkich krajach strefy euro oraz innych 
państwach członkowskich UE, które wyrażą 
zainteresowanie udziałem w tym mechanizmie. 
EBC obejmie pełne funkcje nadzorcze w dniu 
4 listopada 2014 r.
Zintegrowane 
ramy 
zarządzania 
w sytuacji 
kryzysowejW grudniu 2013 r. Rada i Parlament 
Europejski osiągnęły porozumienie 
w sprawie ramowych zasad 
naprawy oraz restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji 
banków. Ramy te mają umożliwić zarządzanie bankami 
w trudnej sytuacji finansowej oraz w razie 
konieczności zapewnić, by upadające banki były 
likwidowane w przewidywalny i efektywny 
sposób, przy minimalnym zaangażowaniu 
środków publicznych. Organem odpowiedzialnym 
za stosowanie tych zasad będzie – po 
uruchomieniu – jednolity mechanizm 
restrukturyzacji i  uporządkowanej likwidacji. 
W dniu 20 marca 2014 r. Parlament 
Europejski i Rada osiągnęły 
porozumienie w  sprawie 
jednolitego mechanizmu 
restrukturyzacji i  uporządkowanej 
likwidacji (SRM). 15 kwietnia 2014 r. 
w Parlamencie odbyło się pierwsze 
czytanie wniosku dotyczącego 
rozporządzenia ustanawiającego 
mechanizm SRM dla banków 
będących na progu upadłości. 
Po ostatecznym przyjęciu tekstu 
Rada Unii Europejskiej przyjmie 
rozporządzenie bez dalszych 
dyskusji.Rada i Parlament uzgodniły powołanie Rady ds. 
Restrukturyzacji i  Uporządkowanej Likwidacji 
dysponującej szerokimi uprawnieniami w razie 
likwidacji banku. Rada ta lub EBC sprawujący 
funkcję nadzorczą nad sektorem bankowym 
będą mogły podjąć decyzję o rozpoczęciu 
restrukturyzacji banku znajdującego się 
na progu upadłości. W porozumieniu 
przewidziano również stworzenie funduszu 
na cele restrukturyzacji i uporządkowanej 
likwidacji finansowanego z podatku 
bankowego. Fundusz ten początkowo będzie 
się składać z pul krajowych, które w ciągu 
ośmiu lat zostaną stopniowo połączone. 
Jednolitym mechanizmem restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji zostaną objęte 
wszystkie banki w państwach członkowskich 
uczestniczących w mechanizmie. 
Wspólny system 
gwarantowania 
depozytówOrgany prawodawcze uzgodniły, 
że każde państwo członkowskie 
powinno ustanowić częściowo 
prefinansowany system gwarancji 
depozytów do kwoty 100 000 euro. Obecnie istnieją jedynie krajowe systemy 
gwarancji depozytów. W momencie 
przeprowadzania kontroli Komisja nie 
przedstawiła jeszcze wniosku w sprawie 
wspólnego europejskiego systemu 
gwarantowania depozytów7.
Jednolity zbiór 
przepisówEUNB od momentu powstania dąży 
do opracowania jednolitego zbioru 
przepisów. Prace w tym zakresie 
trwały również w 2013 r. W 2012 r. do konsultacji publicznych 
przedłożono sześć dokumentów zawierających 
wytyczne, cztery dokumenty robocze, 
16 dokumentów konsultacyjnych i 23 projekty 
standardów technicznych. Informacje uzyskane 
w ten sposób zostały wykorzystane np. 
w pracach nad czwartą dyrektywą w sprawie 
wymogów kapitałowych (zob. pkt 29).7 Obecnie obowiązująca 
dyrektywa (dyrektywa 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady 2009/14/WE z dnia 
11 marca 2009 r. zmieniająca 
dyrektywę 94/19/WE 
w sprawie systemów 
gwarancji depozytów 
w odniesieniu do poziomu 
gwarancji oraz terminu 
wypłaty (Dz.U. L 68 
z 13.3.2009, s. 3)) zapewnia 
gwarancję depozytów do 
kwoty 100 000 euro we 
wszystkich państwach 
członkowskich. W lipcu 2010 r. 
Komisja przyjęła wniosek 
legislacyjny w sprawie 
gruntownej rewizji tej 
dyrektywy, mający na celu 
harmonizację i uproszczenie 
krajowych systemów 
gwarancji depozytów, 
zapewnienie szybszych 
wypłat oraz poprawę 
finansowania tych systemów. 
Na posiedzeniu Rady 
Europejskiej w dniach 
27–28 czerwca 2013 r. 
przywódcy UE wezwali do 
przyjęcia tego wniosku do 
końca roku.
18 Wstęp
EUNB a utworzenie  
jednolitego mechanizmu 
nadzorczego (SSM)
14 
W październiku 2013 r. Rada zatwier ‑
dziła rozporządzenie przyznające 
Europejskiemu Bankowi Centralnemu 
uprawnienia do nadzorowania sekto ‑
ra bankowego. Zatwierdziła również 
zmiany do rozporządzenia w sprawie 
EUNB8. W rozporządzeniu dotyczącym 
EBC przewidziano, że Bank będzie 
współpracował z krajowymi organami 
nadzoru. Jednocześnie powierzo ‑
no mu jednak odpowiedzialność za 
ogólne funkcjonowanie jednolitego 
mechanizmu nadzorczego (SSM). EBC 
będzie sprawował bezpośredni nadzór nad bankami o największym znaczeniu 
systemowym w strefie euro, podczas 
gdy nadzór nad pozostałymi bankami 
pozostanie w gestii krajowych orga ‑
nów nadzoru, wykonujących zadania, 
których nie powierzono EBC, doty ‑
czące np. ochrony konsumentów czy 
oddziałów banków z państw trzecich.
15 
Po utworzeniu mechanizmu SSM rola 
regulacyjna EUNB nie powinna zasad ‑
niczo ulec zmianie (zob. pkt 76). Są 
jednak obszary dotyczące nadzoru, 
w których w wyraźny sposób trzeba 
określić podział obowiązków między 
EUNB a EBC (zob. pkt 77–80).8 Rozporządzenie Rady (UE) 
nr 1024/2013 z dnia 15 paź ‑
dziernika 2013 r. powierzające 
Europejskiemu Bankowi 
Centralnemu szczególne 
zadania w odniesieniu do 
polityki związanej z nadzorem 
ostrożnościowym nad 
instytucjami kredytowymi  – 
„rozporządzenie w sprawie 
SSM” (Dz.U. L 287 z 29.10.2013, 
s. 63).  
Rozporządzenie Parlamentu 
Europejskiego i Rady (UE) 
nr 1022/2013 z dnia 22 paź ‑
dziernika 2013 r. zmieniające 
rozporządzenie (UE) 
nr 1093/2010 w sprawie 
ustanowienia Europejskiego 
Urzędu Nadzoru (Europejskie ‑
go Urzędu Nadzoru 
Bankowego) w odniesieniu do 
powierzenia Europejskiemu 
Bankowi Centralnemu 
szczególnych zadań zgodnie 
z rozporządzeniem Rady (UE) 
nr 1024/2013 (Dz.U. L 287 
z 29.10.2013, s. 5).Wykres 3Europejski nadzór finansowy po wprowadzeniu SSM
Źródło:  Na podstawie modelu opracowanego przez Królewski Instytut Stosunków Międzynarodo ‑
wych EGMONT.Kraje uczestniczące 
w SSM
Kraje 
nieuczestniczące
w SSMInstytucje 
kredytowe
Inne instytucje 
ﬁnansowe 
Nadzór
krajowyNadzór
krajowyBezpośredni
nadzór przez EBC 
Nadzór krajowy, 
ogólny nadzór
przez EBCGłówne instytucje 
kredytowe
w 
ramach 
SSM 
pozaSSM Inne instytucje 
kredytowe
19 Wstęp
Ustanowienie jednolitego 
mechanizmu restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji 
(SRM)
16 
W dniu 20 marca 2014 r. Parlament Eu ‑
ropejski i Rada osiągnęły porozumienie 
w sprawie jednolitego mechanizmu 
restrukturyzacji i uporządkowanej li ‑
kwidacji (SRM). Projekt rozporządzenia 
uzgodniony przez Parlament Europej ‑
ski i Radę przewiduje utworzenie rady 
ds. restrukturyzacji i uporządkowanej 
likwidacji, mającej szerokie upraw ‑
nienia w dziedzinie restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji banków. 
Po otrzymaniu powiadomienia z Eu ‑
ropejskiego Banku Centralnego, że 
bank jest w trakcie upadłości lub jest 
zagrożony upadłością, albo też z wła ‑
snej inicjatywy, rada obejmowałaby 
ten bank programem restrukturyzacji 
i uporządkowanej likwidacji. Określała ‑
by również, jak korzystać z instrumen ‑
tów restrukturyzacji i uporządkowanej 
likwidacji i z funduszu utworzonego na 
te cele (więcej informacji na temat ra ‑
mowych zasad restrukturyzacji i upo ‑
rządkowanej likwidacji banków oraz 
określonych przez Radę Stabilności 
Finansowej „Kluczowych właściwości 
skutecznych mechanizmów restruktu ‑
ryzacji i uporządkowanej likwidacji” – 
zob. załącznik VI ).
20
 Zakres kontroli  
i podejście kontrolne
17 
Przeprowadzona przez Trybunał kon ‑
trola miała na celu:
 — ocenę, czy Komisja i EUNB w zado ‑
walający sposób wykonały swoje 
zadania w zakresie stworzenia no ‑
wych mechanizmów na potrzeby 
ustanowionego w 2011 r. systemu 
regulacji sektora bankowego i nad ‑
zoru nad nim;
 — zbadanie skuteczności funkcjono ‑
wania tych nowych mechanizmów 
w zakresie nadzorowania transgra ‑
nicznej działalności bankowej, oce ‑
ny odporności banków w UE oraz 
działań na rzecz lepszej ochrony 
konsumentów na rynku produktów 
i usług finansowych w UE.
18 
Kontrola obejmowała działania DG ds. 
Rynku Wewnętrznego i Usług w zakre ‑
sie opracowywania aktów prawnych 
dotyczących sektora finansowego, 
monitorowania wdrażania tych aktów 
i oceny ich skutków, jak również 
działalność EUNB w zakresie regulacji, 
nadzoru oraz ochrony konsumentów. 
Prace kontrolne w siedzibach tych or ‑
ganów przeprowadzono w 2012 r. i na 
początku 2013 r.19 
Kontrola obejmowała wizyty w celu 
uzyskania informacji w krajowych 
organach nadzoru, bankach central ‑
nych i zrzeszeniach banków w sześciu 
państwach członkowskich9. Kontro ‑
lerzy odbyli także wizyty w ESMA, 
EIOPA, ERRS i w Europejskim Banku 
Centralnym. Spotkali się również 
z przedstawicielami organów nad ‑
zoru i regulacji sektora bankowego 
w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie 
(zob. załącznik I pkt 6 lit. c) ). Wstępne 
ustalenia zostały przedyskutowane 
z zespołem ekspertów (zob. załącz -
nik III ). Dokonano również przeglądu 
literatury fachowej dotyczącej przy ‑
szłego systemu nadzoru bankowego 
(zob. załącznik VII ).
20 
Na podstawie przeprowadzonych prac 
kontrolnych Trybunał sporządził spra ‑
wozdanie na temat istotnych faktów 
i rozważył, jakie wnioski sformułowa ‑
ne w trakcie kontroli mogłyby mieć 
znaczenie dla nadzoru bankowego 
w ramach SSM.
21 
Podejście kontrolne i metody gro ‑
madzenia dowodów zostały opisane 
szczegółowo w  załączniku I .9 Republika Czeska, Niemcy, 
Hiszpania, Francja, Szwecja 
i Zjednoczone Królestwo.
21
 Uwagi
22 
Zapoznając się z niniejszymi uwagami, 
należy mieć na względzie, że odnoszą 
się one do okresu pełnego wyzwań 
dla całego europejskiego sektora 
bankowego oraz że w okresie objętym 
kontrolą EUNB dopiero rozpoczynał 
działalność.
Reforma regulacyjna: 
Komisja przygotowała 
szeroko zakrojony pro ‑
gram prac prawodaw ‑
czych dotyczących sek ‑
tora bankowego, a EUNB 
wniósł swój wkład 
poprzez opracowanie 
standardów technicznych 
i wytycznych
23 
Termin regulacja  odnosi się do zbioru 
wiążących przepisów wydanych przez 
organ publiczny lub instytucję pry ‑
watną działającą w oparciu o mandat 
publiczny. Przepisy te są stosowane 
przez wszystkie organy regulacyjne 
w ramach wykonywanych przez nie 
funkcji. W obszarze usług finansowych 
obejmują one przepisy ostrożnościowe 
regulujące rynek (mające zapobiec 
powstawaniu podmiotów o wątpliwej 
reputacji lub podmiotów, które nie 
dysponują niezbędnymi zasobami 
finansowymi na potrzeby operacji, 
jakie zamierzają realizować), jak rów ‑
nież przepisy mające na celu kontrolę 
ryzyka związanego z działalnością 
finansową, dotyczące ładu korporacyj ‑
nego, systemów kontroli wewnętrznej 
oraz prowadzenia działalności i metod 
nadzoru10.Komisja opracowywała pro ‑
jekty aktów prawnych w ter ‑
minie, ale...
24 
Aby zapewnić terminowe ukończenie 
projektu, właściwe zarządzanie czasem 
powinno obejmować następujące 
procesy: określenie i uszeregowanie 
działań, oszacowanie zasobów i czasu 
potrzebnego na wykonanie działań, 
sporządzenie harmonogramu działań 
i kontrola jego przestrzegania11.
25 
Grupa krajów G‑20 i Bazylejski Komi ‑
tet Nadzoru Bankowego odgrywają 
wiodącą rolę w pracach na rzecz 
uregulowania sektora usług finanso ‑
wych w sposób bardziej rygorystyczny 
i skoordynowany globalnie. Komisja 
uczestniczyła w negocjacjach na 
temat przepisów dotyczących sektora 
finansowego prowadzonych na forum 
G‑20 i Komitetu Bazylejskiego. Jednym 
z najistotniejszych osiągnięć global ‑
nych w tej kwestii jest porozumienie 
(Bazylea III), zgodnie z którym insty ‑
tucje finansowe powinny zwiększyć 
poziom kapitału na zabezpieczenie 
przed ryzykiem finansowym i w ten 
sposób zapewnić większą stabilność 
na rynkach finansowych. W odpowie ‑
dzi na kryzys finansowy Komisja przy ‑
gotowała szeroko zakrojony program 
prac prawodawczych. Aby wdrożyć 
pakiet Bazylea III w UE, DG ds. Rynku 
Wewnętrznego i Usług opracowała 
czwartą dyrektywę w sprawie wymo ‑
gów kapitałowych i odnośne rozpo ‑
rządzenie (CRD IV/CRR). Inne istotne 
wnioski Komisji dotyczące regulacji 
sektora bankowego przedstawiono 
w zarysie w  załączniku IV .10 Na podstawie definicji 
przyjętej przez Bank Światowy 
w publikacji Legal Aspects of 
Financial Services Regulation 
and the Concept of a Unified 
Regulator , Bank Światowy, 
Waszyngton, 2006.
11 Instytut Zarządzania 
Projektami, Project 
Management Body of 
Knowledge (Korpus wiedzy 
w zakresie zarządzania 
projektami), rozdział 6 – 
Zarządzanie czasem, wyd. 4, 
2008.
22 Uwagi Tabela 3Czas trwania poszczególnych kluczowych etapów procesu opracowywania przepisów 
prawnych
Etap  CRD  II  CRD  IIICRD IV – 
dyrektywa 
i rozporzą -
dzenieDyrektywa 
ustanawiająca ramy na 
potrzeby prowadzenia 
działań naprawczych 
oraz restrukturyzacji 
i uporządkowanej 
likwidacji 
w odniesieniu do 
instytucji kredytowych 
i firm inwestycyjnychSystem 
gwaran -
towania 
depozy -
tówPrzegląd 
dyrektywy 
w sprawie 
konglo -
meratów 
finanso -
wychPrzegląd 
dyrekty -
wy do -
tyczącej 
rachun -
kowościPrzegląd 
dyrek -
tywy w 
sprawie 
przejrzy -
stościŚredni 
okres 
w tygo -
dniach
Prace 
przygotowawcze37 7 100 77 69 63 108 69 66
Formalne konsul ‑
tacje pomiędzy 
służbami7 6 8 2 4 3 3 3 5
Ostateczne 
przygotowanie 
przepisów2 0 0 1 1 3 20 8 4
Przyjęcie przez 
kolegium4 1 1 1 2 4 1 5 2
Przyjęcie przez 
Parlament i Radę50 71 104 nieprzyjęta nieprzyjęty 65 85 85 77
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.26 
W tabeli 3  pokazano, ile czasu Komisja 
potrzebuje na poszczególne etapy 
prac nad dyrektywą lub rozporządze ‑
niem oraz ile zajmuje proces przyjęcia 
aktów prawnych.
27 
Ogólnie rzecz biorąc, DG ds. Rynku 
Wewnętrznego i Usług sporządza ‑
ła wnioski legislacyjne w terminie. 
Trybunał ustalił, że w większości 
przypadków planowane i faktyczne 
terminy przyjęcia przepisów były 
identyczne. Z porównania faktycznych 
i planowanych dat przyjęcia wniosków legislacyjnych wynika, że w trakcie 
kryzysu finansowego prace nad tymi 
wnioskami w DG ds. Rynku Wewnętrz ‑
nego i Usług przebiegały terminowo. 
Ponadto kolegium komisarzy szybko 
przyjmowało wnioski przekazywane 
przez DG ds. Rynku Wewnętrznego 
i Usług (średnio w ciągu 2,4 tygodnia).
23 Uwagi
…EUNB wyznaczono krótkie 
terminy, czas przeznaczony 
na konsultacje publiczne był 
bardzo ograniczony, a Komi ‑
sja nie dokonała ogólnej 
oceny skutków
EUNB wyznaczono krótkie 
terminy
28 
EUNB odgrywa istotną rolę na etapie 
przygotowawczym w procesie legi ‑
slacyjnym, a jego zadania regulacyjne 
oraz terminy są określone w przepi ‑
sach. EUNB opracowuje standardy 
techniczne zawierające szczegółowe 
informacje o charakterze technicznym, 
które uzupełniają przepisy dotyczące 
usług finansowych. Standardy te są 
następnie zatwierdzane przez Komi ‑
sję w celu nadania im wiążącej mocy 
prawnej.
29 
Komisja po raz pierwszy przedstawiła 
wniosek dotyczący czwartej dyrekty ‑
wy w sprawie wymogów kapitałowych 
i odnośnego rozporządzenia w lipcu 
2011 r. Komisja, Rada i Parlament 
Europejski osiągnęły porozumienie 
w kwestii tych aktów w marcu 2013 r. 
16 kwietnia 2013 r. Parlament Euro ‑
pejski zatwierdził wniosek w sprawie 
CRD IV ze zmianami, a dyrektywa 
w ostatecznej formie weszła w życie 
z dniem 17 lipca 2013 r. Termin jej 
wdrożenia wyznaczono na 1  stycz ‑
nia 2014 r., a więc rok później niż 
początkowo planowano.30 
Na mocy CRD IV i CRR Europejski Urząd 
Nadzoru Bankowego był upoważniony 
do opracowania ponad 100 projektów 
regulacyjnych i wykonawczych stan ‑
dardów technicznych. We wnioskach 
Komisji w sprawie CRD IV/CRR z lipca 
2011 r. zobowiązano EUNB do opraco ‑
wania większości tych standardów do 
1 stycznia 2013 r., czyli do zakładanego 
wówczas dnia rozpoczęcia stosowania 
CRD IV/CRR. Ponieważ termin ukończe ‑
nia prac przez EUNB nie uległ zmianie, 
Urząd był zmuszony kontynuować 
prace nad standardami technicznymi 
w oparciu o projekt wniosku Komisji, 
choć istniało ryzyko, że zmiany w tek ‑
ście dyrektywy lub rozporządzenia 
spowodują konieczność zmodyfiko ‑
wania standardów. W trakcie negocja ‑
cji na temat wniosków dotyczących 
CRD IV/CRR EUNB nie został zaproszo ‑
ny do udziału w procesie legislacyj ‑
nym w roli obserwatora, w związku 
z czym nie miał możliwości wyrażenia 
w sposób systemowy swojej opinii na 
temat uprawnień i terminów w ramach 
procesu legislacyjnego.
Okresy przewidziane na 
konsultacje publiczne były 
krótkie
31 
Komisja i EUNB przewidują standar ‑
dowy okres na konsultacje publicz ‑
ne. Do 2012 r. wynosił on 8 tygodni, 
a od 2012 r. został wydłużony do 
12 tygodni12.
32 
W trakcie prac nad wnioskami legisla ‑
cyjnymi zarówno Komisja, jak i EUNB 
prowadzą konsultacje z zainteresowa ‑
nymi podmiotami na różne sposoby. 
Istotną rolę w tym procesie odgrywają 
konsultacje publiczne.12 Takie unormowanie nie ma 
charakteru wiążącego, uznaje 
się jednak, że jest ono 
konieczne, aby 
zainteresowane podmioty 
zewnętrzne mogły 
odpowiednio ustosunkować 
się do projektów wniosków 
legislacyjnych.
–  COM(2002) 277 final 
z 5 czerwca 2002 r. 
„W kierunku lepszej 
kultury konsultacji 
i dialogu – Zasady 
ogólne i minimalne 
standardy na potrzeby 
konsultacji Komisji 
z zainteresowanymi 
stronami”. Od 2012 r. 
okres wydłużono do 
12 tygodni.
–  EUNB, Publiczne 
oświadczenie w sprawie 
praktyk konsultacyjnych , 
25 września 2012 r., pkt 3 
ust. 3.
24 Uwagi
33 
Kontrola Trybunału wykazała, że w kil ‑
ku przypadkach zarówno w Komisji, 
jak i w EUNB okres przewidziany na 
konsultacje z podmiotami zewnętrz ‑
nymi był krótki. Przykładowo czas 
przeznaczony przez Komisję na konsul ‑
tacje w sprawie CRD II, CRD III i CRD IV/
CRR wynosił średnio 4,8 tygodnia. 
W 11 przypadkach przeanalizowanych 
przez Trybunał za 2012 r. średni okres 
na konsultacje wyznaczony przez 
EUNB wynosił 8,7 tygodnia. Tak krótkie 
terminy (zob. pkt 28–30) oznaczają, 
że Komisja i EUNB nie zastosowały się 
do przyjętych przez siebie dobrych 
praktyk, jeśli chodzi o termin, w ja ‑
kim zainteresowane podmioty mogą 
przekazać swoje opinie. Przekłada się 
to na ryzyko, że liczba odpowiedzi 
będzie niewielka lub że przekazane 
odpowiedzi nie będą wystarczająco 
wnikliwe, zwłaszcza w przypadku 
zrzeszeń banków, co z kolei może ne ‑
gatywnie wpłynąć na jakość wniosków 
legislacyjnych.
Komisja nie dokonała ogólnej 
oceny skutków pakietu 
legislacyjnego
34 
W przypadku wszystkich inicjatyw 
Komisji o znaczących konsekwen ‑
cjach, w tym wniosków dotyczących 
aktów delegowanych i wykonawczych, 
powinna być przeprowadzana ocena 
skutków. W jej ramach należy zbadać 
potencjalne efekty nowych przepisów 
lub wniosków w sprawie działań po ‑
litycznych na polu gospodarczym (w 
tym pod względem wpływu na konku ‑
rencję) i społecznym oraz w dziedzinie 
ochrony środowiska13.35 
Od początku kryzysu finansowego 
Komisja przedstawiła wiele wniosków 
legislacyjnych dotyczących sektora 
bankowego, rynków papierów warto ‑
ściowych oraz ubezpieczeń i emerytur 
(zob. załącznik IV ). Prace nad tymi 
wnioskami i ocena ich skutków prze ‑
biegały równolegle. Komisja nie doko ‑
nała jednak jak dotąd międzysektoro ‑
wej oceny skumulowanych skutków, 
jakie ów pakiet wniosków dotyczących 
instytucji finansowych będzie miał dla 
rynków finansowych.
Ryzyko, że proces podejmo ‑
wania decyzji przez Radę 
Organów Nadzoru nie będzie 
przebiegał optymalnie
36 
Członkowie Rady Organów Nadzoru 
powinni działać niezależnie i wyłącznie 
w interesie Unii14.
37 
Rada Organów Nadzoru to główny 
organ decyzyjny EUNB15. W jej skład 
wchodzą szefowie krajowych organów 
publicznych właściwych w zakresie 
nadzoru nad instytucjami kredyto ‑
wymi z 28 państw członkowskich. Jak 
wynika z przepisów, członkowie Rady 
Organów Nadzoru powinni działać nie ‑
zależnie i obiektywnie w wyłącznym 
interesie Unii. Zasady funkcjonowania 
Rady Organów Nadzoru (posiedzenia, 
zasady głosowania) określono w szcze ‑
gółowym regulaminie16.13 SEC(2009) 92 
z 15 stycznia 2009 r.
14 Motyw 52 i art. 42 
rozporządzenia w sprawie 
EUNB.
15 Art. 40–44 rozporządzenia 
w sprawie EUNB (mianowanie 
przewodniczącego, 
powoływanie zespołu 
mediacyjnego, mianowanie 
członków Bankowej Grupy 
Interesariuszy, przyjmowanie 
opinii, zaleceń i decyzji itp.).
16 Przyjętym w styczniu 2011 r. 
i zmienionym w lipcu 2012 r.
25 Uwagi
38 
Przedstawiciele EUNB i krajowych 
organów nadzoru stwierdzili w trakcie 
spotkań z kontrolerami Trybunału, że 
członkowie Rady Organów Nadzoru 
reprezentowali w głównej mierze 
interesy narodowe. Trybunał odnoto ‑
wał, że na posiedzeniu Rady Organów 
Nadzoru w lutym 2013 r. większość 
członków reprezentowała stanowiska 
krajowe zamiast zaproponować po ‑
dejście dla całej UE. Jest to sprzeczne 
z celem określonym w przepisach.
Reforma nadzoru banko ‑
wego: EUNB przyczynił się 
do lepszego nadzoru 
transgranicznego, nadal 
istnieją jednak problemy
39 
Nadzór  bankowy polega na monitoro ‑
waniu wyników finansowych i działal ‑
ności banków, tak by funkcjonowały 
one w sposób bezpieczny, solidny 
i zgodnie z przepisami. Nadzór ban ‑
kowy jest sprawowany przez rządo ‑
we organy regulacyjne i ma na celu 
zapobiegać bankructwom banków17. 
Obecnie w Unii Europejskiej (przed 
wprowadzeniem SSM) nadzór nad 
bankami transgranicznymi o złożonej 
strukturze odbywa się w drodze dialo ‑
gu i współpracy pomiędzy organami 
regulacyjnymi w państwach macierzy ‑
stych i przyjmujących, których przed ‑
stawiciele spotykają się regularnie – 
wraz z przedstawicielami EUNB – na 
forum kolegiów organów nadzoru.
40 
W związku z szybko postępującą 
integracją rynków usług finanso ‑
wych w UE oraz rozpowszechnieniem 
koncepcji bankowości uniwersalnej, 
przed wybuchem kryzysu banki roz ‑
winęły w dużym stopniu działalność 
transgraniczną na terenie UE, jak i na 
całym świecie, która charakteryzowała się wysokim ryzykiem. Nadzór nad 
sektorem bankowym w dalszym ciągu 
sprawowany był jednak na szczeblu 
krajowym18.
41 
Choć Europejski Urząd Nadzoru Banko ‑
wego ma większe kompetencje w za ‑
kresie nadzoru w UE w porównaniu 
ze swoim poprzednikiem (CEBS), nie 
sprawuje on bezpośredniego nadzoru 
nad instytucjami finansowymi (zob. 
pkt 9). EUNB odgrywa znaczącą rolę 
w zakresie opracowywania i zapewnia ‑
nia spójnego stosowania jednolitego 
zbioru przepisów mającego zastoso ‑
wanie do wszystkich państw człon ‑
kowskich. Przyczynia się również do 
większej konwergencji praktyk nadzor ‑
czych w całej Unii Europejskiej.
42 
EUNB stworzył departament nadzo ‑
ru, który składa się z dwóch działów: 
działu analizy ryzyka i działu ds. 
koordynacji współpracy pomiędzy 
państwem macierzystym a państwem 
przyjmującym. Dział ds. koordynacji 
odpowiada za współpracę z kolegiami 
organów nadzoru i uczestniczy w po ‑
siedzeniach 44 największych kolegiów 
oraz monitoruje ich pracę. Ponadto 
sporządza on analizy tematyczne oraz 
usprawnia konwergencję praktyk nad ‑
zorczych. Dział ten cierpi na niedobór 
personelu: w okresie objętym kontrolą 
pracowało w nim zaledwie sześć osób. 
Dział analizy ryzyka zajmuje się testa ‑
mi warunków skrajnych (zob. pkt 59) 
i przeprowadza systematycznie analizy 
stabilności finansowej sektora banko ‑
wego w Europie. Ponadto opracował 
on zestaw wskaźników ryzyka (tzw. 
tablice wskaźników ryzyka) wykorzy ‑
stywanych w sprawozdawczości na 
temat ryzyka w sektorze bankowości, 
a także regularnie przekazuje swoje 
oceny ERRS, Parlamentowi Europej ‑
skiemu, Radzie UE oraz innym orga ‑
nom unijnym.17 Webster’s New World Finance 
and Investment Dictionary.
18 Alford, D., The Lamfalussy 
Process and EU Bank 
Regulation: Another Step On 
The Road To Pan‑European 
Regulation?, Annual Review of 
Banking & Financial Law 
(t. 25: 1) s. 396, 2006.
26 Uwagi
43 
EUNB przyczynia się do lepszego nad ‑
zoru transgranicznego nad bankami, 
pełniąc rolę podmiotu usprawniające ‑
go i koordynującego prace krajowych 
organów nadzoru. Nie ma on jednak 
wystarczających uprawnień, by po ‑
dejmować lub egzekwować decyzje 
w sprawie konwergencji praktyk nad ‑
zorczych i rozwiązywać spory pomię ‑
dzy krajowymi organami nadzoru (zob. 
pkt 44–55). Ponadto, jak pokazały testy 
warunków skrajnych przeprowadzone 
w 2011 r., rola EUNB w odniesieniu do 
tego kluczowego narzędzia nadzorcze ‑
go była ograniczona (zob. pkt 56–64).
Konwergencja praktyk nad ‑
zorczych za pośrednictwem 
kolegiów organów nadzoru 
uległa poprawie, wciąż ma 
jednak jedynie ograniczony 
wymiar
Rola EUNB w kolegiach 
organów nadzoru uległa 
zwiększeniu, nadal jest jednak 
ograniczona
44 
Urząd przyczynia się do promowania 
i monitorowania efektywnego, sku ‑
tecznego i spójnego funkcjonowania 
kolegiów organów nadzoru19. Kole ‑
gia takie powinno się ustanowić dla 
wszystkich grup finansowych w UE 
działających w znacznym zakresie 
transgranicznie. Ich posiedzenia po ‑
winny odbywać się regularnie, tak by 
osiągnąć odpowiedni poziom koor ‑
dynacji prac właściwych krajowych 
organów nadzoru.45 
Stworzenie kolegiów organów nadzoru 
(„kolegiów”) stanowiło jeden z kluczo ‑
wych elementów na drodze ku więk ‑
szej konwergencji praktyk krajowych 
organów nadzorczych20. Jak wynika 
z przepisów, odpowiedzialność za 
ogólny nadzór nad grupami bankowy ‑
mi oraz za koordynację prac kolegium 
spoczywa na organie nadzoru w pań ‑
stwie macierzystym21.
46 
Najważniejsze zadania kolegiów to22:
 — zapewnianie forum wymiany 
informacji;
 — podjęcie wspólnej decyzji w spra ‑
wie poziomu kapitału w odnie ‑
sieniu do transgranicznych grup 
bankowych;
 — dokonywanie wspólnej oceny 
ryzyka;
 — zapewnienie odpowiednich ram 
działań nadzorczych w sytuacji 
awaryjnej.
47 
EUNB ma prawo uczestniczyć w pra ‑
cach kolegiów, przy czym jego rola 
polega na usprawnianiu procesu 
wymiany informacji. Celem jest wspie ‑
ranie konwergencji oraz ujednolicenia 
praktyk w poszczególnych kolegiach 
w zakresie stosowania prawa unijne ‑
go, a także pomoc w przezwyciężeniu 
obecnego kryzysu i zapobieżenie 
kolejnym kryzysom w przyszłości.19 Art. 21 rozporządzenia 
w sprawie EUNB.
20 Kolegia zostały ustanowione 
w prawie unijnym na mocy 
drugiej dyrektywy w sprawie 
wymogów kapitałowych 
(CRD II) obowiązującej  
od dnia 31 grudnia 2010 r.  
(20 09/111/ WE).
21 W kolegiach uczestniczą 
również: właściwe organy 
odpowiedzialne za nadzór 
nad przedsiębiorstwami 
zależnymi od dominującej 
instytucji kredytowej w UE lub 
od dominującej finansowej 
spółki holdingowej w UE; 
właściwe organy państwa 
przyjmującego, w którym 
ustanowiono istotne oddziały; 
w stosownych przypadkach 
banki centralne oraz, 
w stosownych przypadkach, 
właściwe organy państw 
trzecich.
22 Roczne sprawozdanie EUNB 
za  2011 r., wykres 8, s. 29.
27 Uwagi
48 
EUNB wniósł wkład w prace kolegiów 
na wiele sposobów, m.in. poprzez:
 — wydanie dokumentu określającego 
dobre praktyki w zakresie spójno ‑
ści treści i wzajemnej zgodności 
wspólnych decyzji;
 — przeprowadzenie badania na 
temat stosowania wytycznych 
w sprawie działalności operacyjnej 
kolegiów oraz decyzji dotyczących 
adekwatności kapitałowej w przy ‑
padku banków transgranicznych23;
 — przedstawienie planów dzia ‑
łania i kontrolę ich wykonania 
w 2011 i 2012 r. w celu usprawnie ‑
nia działalności kolegiów;
 — udostępnienie platformy infor ‑
matycznej służącej do wymiany 
informacji w kolegiach.
49 
Ponadto, jak wynika z przeglądu doku ‑
mentacji, EUNB podejmował znaczne 
starania, by rozwiązywać spory między 
organami nadzoru na drodze niefor ‑
malnej (zob. pkt 55). Wspomagająca 
rola EUNB pozytywnie wpłynęła zatem 
na prace kolegiów. Do końca 2013 r. 
Urząd kilkukrotnie podjął się również 
mediacji24. Wpływ EUNB na konwer ‑
gencję praktyk nadzorczych za pośred ‑
nictwem kolegiów był jednak ograni ‑
czony, gdyż Urząd nie odpowiada za 
organizację kolegiów (np. za ustalanie 
harmonogramu ich prac) i nie może 
formalnie uczestniczyć w procesie 
decyzyjnym.W niektórych przypadkach 
kolegia poświęcają zbyt wiele 
czasu na dyskusje proceduralne 
zamiast skupić się na kwestiach 
dotyczących ryzyka
50 
Jak wynika z dokumentacji oraz rozmów 
z przedstawicielami krajowych organów 
nadzoru, w trakcie kilku spotkań kolegia 
poświęciły więcej czasu na kwestie 
proceduralne kosztem merytorycznych 
dyskusji na temat ryzyka. Przykładowo 
organy nadzoru z państwa macierzyste ‑
go informowały uczestników kolegium 
o postępach, jakie banki poczyniły 
w testach warunków skrajnych prze ‑
prowadzanych przez EUNB, wyniki te 
rzadko jednak były dyskutowane. EUNB 
przygotował kilka prezentacji na forum 
kolegiów, większość z nich dotyczyła 
jednak jak dotąd kwestii operacyjnych. 
Od 2011 r. osiągnięto pewien postęp 
w funkcjonowaniu kolegiów – w całej 
UE wprowadzono bowiem wspólne 
oceny ryzyka oraz wspólne decyzje.
Wymiana informacji 
w kolegiach szwankuje, 
a dokumentacja jest niepełna
51 
Zgodnie z przepisami podstawę 
funkcjonowania kolegiów stanowią 
pisemne uzgodnienia25. Jak wynika 
z przeprowadzonego badania, w do ‑
kumentacji EUNB dotyczącej kolegiów 
brakowało pewnych kluczowych do ‑
kumentów, takich jak obowiązkowe pi ‑
semne uzgodnienie w sprawie funkcjo ‑
nowania kolegium. Jedno z głównych 
zadań EUNB w odniesieniu do kolegiów 
polega na przekazywaniu organowi 
nadzoru w państwie przyjmującym 
uwag na temat ich funkcjonowania26. 
W kilku przypadkach nie znaleziono 
jednak dowodów w dokumentach 
kolegiów, że EUNB takie uwagi przeka ‑
zał. EUNB nie dysponuje odpowiednim 
systemem zarządzania dokumentacją, 
który zapobiegałby utracie wiedzy.23 CEBS opublikował wcześniej 
wytyczne dotyczące 
działalności operacyjnej 
kolegiów (wytyczne GL34) 
oraz wspólną ocenę ryzyka 
bankowego, jak również 
wspólne decyzje w sprawie 
adekwatności kapitałowej 
w bankach transgranicznych 
(GL39).
24 Oświadczenie 
przewodniczącego EUNB na 
forum Komisji Gospodarczej 
i Monetarnej, 
30 września 2013 r.
25 Art. 42a ust. 3 dyrektywy 
Parlamentu Europejskiego 
i Rady 2009/111/WE z dnia 
16 września 2009 r. 
zmieniającej dyrektywy 
2006/48/WE, 2006/49/WE 
i 2007/64/WE w odniesieniu 
do banków powiązanych 
z centralnymi instytucjami, 
niektórych pozycji funduszy 
własnych, dużych ekspozycji, 
uzgodnień w zakresie nadzoru 
oraz zarządzania w sytuacji 
kryzysowej (Dz.U. L 302 
z 17.11.2009, s. 97).
26 Roczne sprawozdanie EUNB 
za 2011 r., wykres 8, s. 29.
28 Uwagi
52 
EUNB zapewnia krajowym organom 
nadzoru platformę informatyczną 
służącą do wymiany informacji w kole ‑
giach. Trybunał stwierdził, że platfor ‑
ma ta pełni rolę systemu archiwizacji 
dokumentów, nie jest zaś wykorzysty ‑
wana przez krajowe organy nadzoru 
w celu prowadzenia dyskusji na temat 
ryzyka na bieżąco, poza posiedzeniami 
kolegiów, które odbywają się raz lub 
dwa razy do roku. Tego typu dyskusje 
prowadzone są często dwustronnie, 
a nie za pośrednictwem platform infor ‑
matycznych. Zważywszy że kolegium 
może składać się nawet z 20 organów 
nadzoru, istnieje ryzyko, że pewne 
istotne informacje mogą nie dotrzeć 
do wszystkich uczestników.
Rola EUNB w zakresie media ‑
cji była ograniczona ze 
względu na ograniczenia 
prawne
53
 — Art. 19 ust. 1 (wiążąca mediacja) 
rozporządzenia w sprawie EUNB 
stanowi: „[…] w przypadku gdy 
właściwy organ nie zgadza się ze 
sposobem zastosowania przepi ‑
sów proceduralnych, podjętymi 
działaniami lub niepodjęciem 
działań przez właściwy organ 
innego państwa członkowskiego 
[…] Urząd – na wniosek co naj ‑
mniej jednego właściwego organu, 
którego to dotyczy – może podjąć 
działania mające na celu umoż ‑
liwienie tym organom wypraco ‑
wania porozumienia […]. W przy ‑
padkach […] i gdy na podstawie 
obiektywnych kryteriów można 
stwierdzić, że istnieje różnica zdań 
między właściwymi organami 
z różnych państw członkowskich, 
Urząd może – z własnej inicjaty ‑
wy27 – podjąć działania mające na 
celu umożliwienie tym organom 
wypracowania porozumienia […]”. — Art. 31 (niewiążąca mediacja) 
rozporządzenia w sprawie EUNB 
stanowi: „Urząd wspiera skoordy ‑
nowaną reakcję na poziomie Unii, 
między innymi poprzez: […] c) nie 
naruszając przepisów art. 19, pro ‑
wadzenie niewiążącej mediacji na 
wniosek właściwych organów lub 
z własnej inicjatywy; […]”.
54 
EUNB uczestniczy w rozwiązywaniu 
sporów pomiędzy krajowymi organami 
nadzoru. Jego rola jest jednak ograni ‑
czona, ponieważ EUNB może podej ‑
mować się wiążącej mediacji wyłącznie 
w przypadku gdy istnieje uregulowa ‑
nie szczególne28 i jedynie gdy z takim 
wnioskiem wystąpią organy krajowe 
uczestniczące w sporze. Choć istnieją 
przesłanki świadczące o różnicach 
zdań pomiędzy niektórymi organami 
nadzoru, a EUNB ustanowił odpowied ‑
nie procedury, do momentu przepro ‑
wadzenia kontroli żaden organ nie 
wystąpił do EUNB z wnioskiem o wią ‑
żącą mediację. Co do zasady, krajowe 
organy nadzoru wolały rozwiązywać 
spory w kontaktach dwustronnych, 
a niektóre z nich były przeciwne prze ‑
noszeniu sporów na szczebel EUNB.
55 
Jak jednak wynika z przeglądu doku ‑
mentacji, EUNB podejmował znaczne 
starania, by rozwiązywać spory między 
organami nadzoru na drodze niefor ‑
malnej, nie korzystając z procedur 
mediacji. Ponadto od czasu ostatniej 
wizyty Europejskiego Trybunału Obra ‑
chunkowego EUNB podjął się w kilku 
przypadkach niewiążącej mediacji29 
w wyniku wszczęcia dochodzeń 
w sprawie ewentualnych naruszeń 
prawa europejskiego.27 Uprawnienia EUNB w zakresie 
wiążącej mediacji zostały 
poszerzone na mocy czwartej 
dyrektywy w sprawie 
wymogów kapitałowych 
i odnośnego rozporządzenia 
(CRD IV/CRR). Mimo to 
uprawnienie do działania 
„z własnej inicjatywy” 
w dalszym ciągu musi zostać 
wyszczególnione w przepi ‑
sach prawa wtórnego 
dających mandat do wiążącej 
mediacji.
28 W momencie kontroli 
Trybunału wiążąca mediacja 
była przewidziana wyłącznie 
w kilku sytuacjach, m.in. przy 
podejmowaniu wspólnej 
decyzji w sprawie „uznania 
działu za istotny” i wspólnej 
decyzji w sprawie określenia 
adekwatności wymaganych 
funduszy własnych w ujęciu 
skonsolidowanym 
i indywidualnym.
29 Oprócz wiążącej mediacji 
podejmowanej na mocy 
uregulowań szczególnych 
EUNB może również pełnić 
funkcję koordynacyjną, 
prowadząc niewiążącą 
mediację na wniosek 
właściwych organów lub 
z własnej inicjatywy (art. 31 
rozporządzenia w sprawie 
EUNB).
29 Uwagi
Reforma nadzoru banko ‑
wego: rola EUNB w zakre ‑
sie testów warunków 
skrajnych
Problemy dotyczące wiary ‑
godności testów warunków 
skrajnych z 2011 r.
56 
Zgodnie z rozporządzeniem EUNB 
może inicjować i koordynować ogól ‑
nounijne testy warunków skrajnych 
w celu oceny odporności instytucji 
finansowych, a zwłaszcza ryzyka 
systemowego. EUNB powinien przy 
tym zapewnić stosowanie na poziomie 
krajowym spójnej metodyki w takich 
testach i w stosownych przypadkach 
wydać właściwym organom zalecenie 
wyeliminowania problemów stwier ‑
dzonych w trakcie testu warunków 
skrajnych30.
57 
W 2011 r. EUNB przeprowadził test 
warunków skrajnych obejmujący 
91 banków31 w 21 państwach UE32. 
Celem była ocena odporności unijnego 
systemu bankowego oraz wypłacalno ‑
ści poszczególnych instytucji33. Oceny 
wypłacalności banków dokonano z wy ‑
korzystaniem wartości referencyjnej 
określonej w odniesieniu do kapitału 
podstawowego Tier 134, ustalonej na 
poziomie 5% aktywów ważonych ryzy ‑
kiem. W wyniku testu zostały ujawnio ‑
ne szczegółowe dane bankowe.EUNB nie dysponował pełnym 
mandatem ani wystarczającą 
liczbą pracowników, by 
przeprowadzić testy warunków 
skrajnych w 2011 r.
58 
Sam test warunków skrajnych miał 
charakter oddolny. Komisja Europejska 
i EBC określiły odpowiednio scenariusz 
bazowy35 oraz scenariusz niekorzyst ‑
ny36, natomiast banki  – stosując scena ‑
riusz niekorzystny – samodzielnie obli ‑
czyły wyniki. Krajowe organy nadzoru, 
które były w bezpośrednim kontakcie 
z bankami, dokonały pierwszej wery ‑
fikacji jakości przedstawionych przez 
nie wyników. Rola EUNB polegała na 
zapewnieniu ram metodycznych37 oraz 
koordynacji pracy krajowych organów 
nadzoru, jak również na weryfikowaniu 
spójności danych z banków, przekazy ‑
wanych przez organy nadzoru.
59 
Weryfikacji danych na szczeblu EUNB 
dokonało 10 oddelegowanych eks ‑
pertów krajowych oraz pięciu pracow ‑
ników Urzędu. Dzięki takiej kontroli 
jakości udało się zapewnić większą 
spójność danych. Niemniej jednak 
duży zasięg testów (91 banków), ogra ‑
niczone ramy czasowe (cztery miesią ‑
ce) oraz fakt, że EUNB miał ograniczo ‑
ne uprawnienia i możliwości prawne 
(nie opracowywał on scenariuszy, nie 
obliczał wyników i nie miał bezpośred ‑
niego kontaktu z bankami), utrudniły 
Urzędowi przeprowadzenie szczegó ‑
łowej weryfikacji danych z banków. 
Wszystkie te czynniki wpłynęły nie ‑
korzystnie na wiarygodność wyników 
testów warunków skrajnych.30 Art. 21 ust. 2 rozporządzenia 
w sprawie EUNB.
31 Wyniki opublikowano jedynie 
w odniesieniu do 90 banków. Ze 
względu na różnicę zdań co do 
definicji kapitału podstawowe ‑
go Tier 1 jeden bank nie zezwolił 
EUNB na publikację obliczonych 
przez niego wyników.
32 Test objął 65% łącznych 
aktywów unijnego systemu 
bankowego oraz co najmniej 
50% krajowych sektorów 
bankowych w poszczególnych 
państwach członkowskich. 
W sytuacji gdy większość 
aktywów bankowych w danym 
kraju znajdowała się w posiada ‑
niu grup bankowych działają ‑
cych w innym państwie 
członkowskim, testu nie 
rozszerzano na inne niezależne 
banki, ponieważ poprzez 
uwzględnienie skonsolidowa ‑
nych aktywów w posiadaniu 
tych grup bankowych kraj został 
w wystar  czającym stopniu 
objęty testem.
33 Kontrola nie objęła swoim 
zakresem testów warunków 
skrajnych przeprowadzonych 
przez CEBS przed 2011 r.
34 Bazylejski Komitet ds. Nadzoru 
Bankowego, którego regulacje 
Bazylea III stanowią podstawę 
globalnych regulacji banko ‑
wych, na pierwszym miejscu 
stawia współczynnik kapitału 
podstawowego Tier 1, na który 
zasadniczo składają się jedynie 
kapitał własny oraz zyski 
niepodzielone.
35 Zgodne oczekiwania co do 
rozwoju gospodarczego.
36 Scenariusz niekorzystny został 
opracowany przez EBC na 
podstawie listy czynników 
ryzyka uzgodnionej w grudniu 
2010 r., z wykorzystaniem jako 
punktu wyjścia prognoz 
gospodarczych Komisji 
Europejskiej z jesieni 2010 r. 
Przemówienie wstępne: 
Publikacja wyników ogólnounij ‑
nych testów warunków 
skrajnych z 2011 r., Londyn, 
15 lipca 2011 r.
37 Ramowe zasady dotyczące 
metodyki (51 stron) obejmowały 
główne atrybuty testów 
(np. zakres, ramy czasowe i data 
referencyjna), założenia przyjęte 
na potrzeby testów (np. bilans 
w ujęciu statycznym, zerowy 
wzrost, brak zmian w prowadzo ‑
nej działalności), jak również 
wytyczne tech  niczne i definicje 
(np. różne składniki kapitału, 
sposób zabezpieczania pozycji, 
elementy, jakie należy 
uwzględnić w procesie 
kształtowania się zysków i strat).
30 Uwagi
Test warunków skrajnych z 2011 r. i przykłady rosnącego zapotrzebowania na kapi ‑
tał do końca 2013 r.
Styczeń 2011 r.: EUNB ogłasza test warunków skrajnych na 2011 r.
15 lipca 2011 r.: EUNB publikuje wyniki testu warunków skrajnych, któremu poddano 90 banków38. Osiem 
banków (pięć hiszpańskich, dwa greckie i jeden austriacki) nie spełnia wymaganego progu kapitałowego 5%. 
Stwierdzono, że niedobór kapitału wynosi 2,5  mld  euro.
10 października 2011 r.: Belgia, Francja i Luksemburg podejmują decyzję o restrukturyzacji banku Dexia 
i udzieleniu mu gwarancji finansowych na kwotę do 90 mld euro. W teście warunków skrajnych bank Dexia 
uznano za jeden z bezpieczniejszych w Europie (uplasował się on na 13. miejscu z 91).
Maj 2012 r.: Bankia, największy posiadacz nieruchomości w Hiszpanii, zostaje znacjonalizowana i występuje 
z wnioskiem o pomoc finansową w wysokości 19 mld euro. Koryguje również sprawozdanie z finansowych 
wyników działalności za 2011 r. – w miejsce zysku w wysokości 309 mln euro wykazuje ono stratę 4,3 mld euro. 
Z testu warunków skrajnych wynika, że przy założeniu niekorzystnego scenariusza współczynnik kapitału 
podstawowego Tier 1 w przypadku banku Bankia spadłby na koniec 2012 r. do 5,4%, a więc wciąż znajdowałby 
się powyżej minimalnego progu 5%.
2012 r.: Władze hiszpańskie zlecają test warunków skrajnych39 w odniesieniu do 14 grup bankowych składają ‑
cych się na 90% hiszpańskiego systemu bankowego. Badanie wykazuje, że po przyjęciu niekorzystnego sce ‑
nariusza potrzeby kapitałowe wyniosłyby szacunkowo niemal 60 mld euro. Szacuje się również, że w okresie 
trzech lat banki hiszpańskie poniosłyby straty kredytowe na łączną sumę 270 mld euro.
Początek 2013 r.: SNS Bank (spółka zależna SNS Reaal) zostaje znacjonalizowany przez rząd Niderlandów. Bank 
ten poniósł znaczne straty na majątku w nieruchomościach, zwłaszcza za granicą. W teście warunków skraj ‑
nych przeprowadzonym w 2011 r. współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 w przypadku SNS Bank wyniósł 
8,4%, a więc znacznie powyżej wymaganego minimum 5%, a na koniec 2012 r. spadłby do 7%.
Koniec 2013 r.: Dwa największe banki słoweńskie – Nova Ljubljanska banka (NLB d.d.) i Nova Kreditna banka 
Maribor (NKBM d.d.) zostały objęte oceną jakości aktywów i testem warunków skrajnych40. Choć w ramach 
testu EUNB z 2011 r. nie stwierdzono niedoboru kapitału, w następstwie oceny dokonanej w 2013 r. rząd 
Słowenii podjął decyzję o dokapitalizowaniu NLB d.d. i NKBM d.d. kwotami odpowiednio 1 551 mln euro 
i 870 mln euro.
38 Jeden bank nie zgodził się na publikację wszystkich dotyczących go danych.
39 Test przeprowadzony przez niezależną zewnętrzną firmę konsultingową Oliver Wyman.
40 Kompleksowej oceny dokonały firmy Oliver Wyman, Roland Berger, Deloitte, EY, CBRE, Jones Lang LaSalle, Cushman & Wakefield oraz Colliers 
(zob. komunikat prasowy centralnego banku Słowenii z dnia 12 grudnia 2013 r.).Ramka 1
31 Uwagi
60 
Test warunków skrajnych przeprowa ‑
dzony przez EUNB polegał na oblicze ‑
niu potencjalnego niedoboru kapitału. 
Stanowił on jeden z wielu instrumen ‑
tów nadzorczych stosowanych w celu 
oceny odporności poszczególnych 
instytucji, jak i ogólnej odporności 
całego systemu41. Test ten nie objął 
oceny jakości aktywów bankowych 
ani zabezpieczeń. Nie skontrolowano 
również płynności banków.
61 
Z przyczyn wskazanych w pkt 59–60 za 
pomocą testów warunków skrajnych 
nie udało się wykryć problemów w nie ‑
których bankach europejskich, którym 
później trzeba było udzielić pomocy 
finansowej (zob. ramka 1 ).
Dokapitalizowanie w 2012 r. 
przyczyniło się do odbudowy 
zaufania
62 
W następstwie przeprowadzonego 
w 2011 r. testu warunków skrajnych 
w 2012 r. dokonano dokapitalizowania 
banków42. Celem było wzmocnienie 
pozycji kapitałowych wybranych 
banków poprzez ustanowienie nad ‑
zwyczajnego, tymczasowego bufora 
kapitałowego. EUNB wprowadził 
wymóg zwiększenia współczynnika 
kapitału podstawowego Tier 143 do 9% 
do końca czerwca 2012 r.4463 
EUNB monitorował realizację planów 
w zakresie dokapitalizowania ban ‑
ków, a 3 października 2012 r. wydał 
końcowe sprawozdanie w tej sprawie. 
W wyniku procesu dokapitalizowania 
pozycja kapitałowa banków zwiększyła 
się o ponad 200 mld euro. 27 banków, 
w przypadku których początkowo 
stwierdzono niedobór, przedstawiło 
plany uzupełnienia kapitału i zwiększy ‑
ło swoją kapitalizację o 116 mld euro45. 
Proces dokapitalizowania przyczynił 
się do odbudowy zaufania do sektora 
bankowego46.
64 
Na poziomie unijnym nie było me ‑
chanizmu restrukturyzacji i uporząd ‑
kowanej likwidacji ani finansowego 
mechanizmu zabezpieczającego, za 
pomocą których można by udzielić 
bezpośredniej pomocy bankom w na ‑
stępstwie testów warunków skrajnych. 
W przypadku banków, które później 
oceniono jako słabe i które nie były 
w stanie pozyskać kapitału na rynkach 
finansowych, konieczne były krajowe 
rozwiązania ad hoc  w celu zasilenia 
ich w kapitał, co z kolei spowodowało 
presję na budżety krajowe. Sytuacja 
przedstawiała się inaczej w Stanach 
Zjednoczonych, gdzie odpowiednie 
mechanizmy zabezpieczające istniały 
przed testami warunków skrajnych 
(zob. załącznik V ).41 EUNB,  Overview of the EBA 201 1 
banking EU‑wide stress test , 
18 marca 2011 r.
42 W dniu 26 października 2011 r. 
szefowie państw i rządów 
strefy euro uzgodnili szereg 
kompleksowych działań 
mających na celu odbudowę 
zaufania. Jedno z nich 
polegało na 
dokapitalizowaniu. Pozostałe 
dotyczyły redukcji zadłużenia 
Grecji oraz maksymalizacji 
finansowania w ramach 
europejskiego instrumentu 
stabilności finansowej (EFSF).
43 Kapitał podstawowy Tier 1 
w stosunku do aktywów 
ważonych ryzykiem.
44 EUNB, Capital buffers for 
addressing market concerns 
over sovereign exposures  – 
Methodological note, 
8 grudnia 2011 r.
45 EUNB, Final report on the 
implementation of Capital 
Plans following the EBA’s 2011 
Recommendation on the 
creation of temporary capital 
buffers to restore market 
confidence, 
3 października 2012 r.
46 Po przeprowadzeniu 
dokapitalizowania banków 
indeks giełdowy MSCI Europe 
Financials wykazywał stabilny 
trend wzrostowy.
32 Uwagi
Reforma nadzoru banko ‑
wego: zasady w dziedzi ‑
nie ochrony konsumen ‑
tów i kluczowe systemy 
zarządzania nie zostały 
jak dotąd opracowane
Minimalne zasoby przezna ‑
czone na ochronę konsu ‑
mentów i niewielu członków 
z prawem głosu dysponu ‑
jących pełnym mandatem 
w tym zakresie
65 
Ochronę konsumentów można zdefi ‑
niować jako „ochronę interesów konsu ‑
mentów w odniesieniu do jakości, ceny 
i bezpieczeństwa, regulowaną zazwy ‑
czaj przepisami prawa”47. W sektorze 
finansowym ochrona konsumentów 
obejmuje zagadnienia takie jak bez ‑
pieczeństwo produktów, przejrzystość, 
kompletność i prawidłowość infor ‑
macji, nieuczciwe praktyki handlowe, 
zajęcie aktywów, praktyki stosowane 
w przypadku restrukturyzacji zadłuże ‑
nia, mediacja i rozpatrywanie skarg.
66 
Art. 9 ust. 1 rozporządzenia w sprawie 
EUNB stanowi: „Urząd podejmuje prze ‑
wodnią rolę w propagowaniu przejrzy ‑
stości, prostoty i uczciwości na rynku 
konsumenckich produktów i usług 
finansowych całego rynku wewnętrz ‑
nego, między innymi przez:
 — gromadzenie i analizowanie infor ‑
macji na temat tendencji w za ‑
chowaniach konsumentów oraz 
składanie odnośnych sprawozdań;
 — analizowanie i koordynowanie zna ‑
jomości zagadnień finansowych 
i inicjatyw edukacyjnych realizo ‑
wanych przez właściwe organy;
 — opracowywanie norm szkolenio ‑
wych dla sektora; oraz — przyczynianie się do rozwoju 
wspólnych zasad ujawnień”.
Niewystarczające zasoby 
przeznaczone na ochronę 
konsumentów
67 
W wyniku zawirowań na rynkach finan ‑
sowych kwestia ochrony konsumentów 
nie została potraktowana priorytetowo 
przez EUNB. W 2011 i 2012 r. Urząd skupił 
się raczej na działaniach służących ogra ‑
niczaniu ryzyka systemowego, co stano ‑
wiło priorytet dla niemal wszystkich kra ‑
jowych i międzynarodowych organów 
regulacyjnych. Do wykonywania zadań 
w zakresie ochrony konsumentów odde ‑
legowano niewielką liczbę pracowników. 
Przykładowo na koniec lutego 2013 r. 
dział ochrony konsumentów liczył zale ‑
dwie dwóch pracowników. Stanowisko 
kierownika działu było nieobsadzone 
przez kilka miesięcy. W 2011 r. na forum 
Rady Organów Nadzoru nie poruszano 
tematów dotyczących ochrony konsu ‑
mentów. Przewodniczący odnotował 
jedynie, że EUNB powinien poświęcić 
tym kwestiom więcej uwagi. W 2012 r. 
EUNB zaangażował się w większym 
stopniu w ochronę konsumentów, czego 
owocem było kilka dyskusji na forum 
Rady Organów Nadzoru oraz publikacja 
szeregu dokumentów w 2013 r.
68 
Ochrona konsumentów stanowi jeden 
z celów wszystkich trzech europejskich 
urzędów nadzoru48. Prowadzi to do 
pewnego nakładania się obowiązków, 
jako że konsumenci mogą wykupić 
polisę ubezpieczeniową w banku lub 
w zakładzie ubezpieczeń bądź dokonać 
inwestycji w banku lub w spółce inwe ‑
stycyjnej. Europejskie urzędy nadzoru są 
w związku z tym zobowiązane do koor ‑
dynacji działań w zakresie ochrony kon ‑
sumentów, co dodatkowo komplikuje 
zarządzanie przy podejmowaniu decyzji 
w sprawie ochrony praw konsumenta.47 Źródło:  QFinance Dictionary 
(http://www.qfinance.com/
dictionary ).
48 EUNB, EIOPA i ESMA.
33 Uwagi
Niewielu członków z prawem 
głosu dysponuje pełnym 
mandatem w zakresie ochrony 
konsumentów
69 
W każdym państwie członkowskim 
ochrona konsumentów jest zorgani ‑
zowana w inny sposób (zob. tabela 4 ). 
W wielu krajach, gdzie kompetencje 
są dzielone, uprawnienia krajowych 
organów nadzoru w zakresie ochrony 
konsumentów są raczej ograniczone, 
gdyż ich główne zadanie polega na za ‑
pewnianiu ogólnej stabilności finanso ‑
wej, nie zaś na zajmowaniu się ochroną 
konsumentów.70 
Oprócz krajowych organów nadzoru 
istnieje 41 właściwych organów, które 
mają pewne kompetencje w zakresie 
obrony interesów konsumentów na 
poziomie krajowym. Ze względu na 
taką różnorodność rozwiązań krajo ‑
wych niemożliwe jest, by EUNB miał 
jeden punkt kontaktowy w każdym 
państwie członkowskim, co jeszcze 
bardziej komplikuje jego działalność 
w tym obszarze.
49 Art. 40 ust. 5 rozporządzenia 
w sprawie EUNB.Tabela 4Uprawnienia krajowych organów nadzoru w zakresie ochrony konsumentów
Kraj
Belgia 
Bułgaria
Republika Czeska
Dania
Niemcy
Estonia
Irlandia
Grecja
Hiszpania 
Francja
Włochy
Cypr
Łotwa
Litwa
Luksemburg
Węgry
Malta
Niderlandy
Austria
Polska
Portugalia 
Rumunia
Słowenia
Słowacja
Finlandia
Szwecja 
Zjednoczone Królestwo
Brak 
uprawnień X X
Uprawnienia 
dzieloneX X X X X X X X X X X X X X X X X
Wyłączna odpo -
wiedzialnośćX X X X X X
Brak danych X X
Źródło:  EUNB .
71 
Gdy Rada Organów Nadzoru ma oma ‑
wiać kwestię, która nie znajduje się 
w kompetencjach krajowego organu 
mającego prawo głosu, organowi temu 
może towarzyszyć przedstawiciel sto ‑
sownego organu krajowego, któremu 
nie przysługuje prawo głosu49. Mimo 
to w 2011 i 2012 r. przedstawiciele krajowych organów ochrony konsu ‑
mentów nie uczestniczyli w posie ‑
dzeniach Rady Organów Nadzoru, 
nawet gdy omawiano na nich kwestie 
dotyczące ochrony konsumentów 
(przedstawicielom organu mającego 
prawo głosu towarzyszyli pracownicy 
krajowych organów nadzoru lub ban ‑
ków centralnych).
34 Uwagi
Ograniczone uprawnienia EUNB
72 
Akty prawne określające zakres dzia ‑
łalności EUNB wymienione w art. 1 
ust. 2 rozporządzenia w sprawie EUNB 
nie obejmują dyrektyw dotyczących 
ochrony konsumentów, za wyjątkiem 
niewielkiej części dyrektywy w spra ‑
wie usług płatniczych. EUNB otrzymał 
po raz pierwszy uprawnienia w za ‑
kresie opracowywania wytycznych 
w obszarze ochrony konsumentów na 
mocy dyrektywy w sprawie kredytów 
hipotecznych, która została przyjęta 
w lutym 2014 r.
EUNB wciąż musi wdro ‑
żyć kluczowe systemy 
wewnętrzne, aby funkcjono ‑
wać wydajnie i skutecznie
73 
Wskaźniki wykonania umożliwiają 
pomiar postępów w realizacji celów 
organizacji. W instytucjach i agencjach 
unijnych stosuje się systemy pomia ‑
ru wyników. Mogą mieć one postać 
kluczowych wskaźników wykonania, 
które służą do oceny głównych działań 
wykonywanych przez instytucję lub 
agencję bądź ich wpływu.74 
EUNB nie wdrożył jak dotąd komplek ‑
sowego systemu pomiaru wyników 
w podstawowych obszarach swojej 
działalności. W zależności od obsza ‑
ru działalności można przyjąć różne 
kluczowe wskaźniki wykonania50. 
W wieloletnim planie polityki kadrowej 
na lata 2014–2016 Urząd uzasadnił co 
prawda gruntownie potrzebę dodatko ‑
wych zasobów w 2014 r., nie ma jednak 
dokumentu, z którego w wyraźny 
sposób wynikałby związek pomiędzy 
celami i zadaniami w perspektywie 
średnioterminowej a zapotrzebowa ‑
niem kadrowym.
Reforma nadzoru banko ‑
wego: zmieniająca się rola 
EUNB
75 
Wraz z wejściem w życie SSM EBC 
może przyjmować wytyczne i zalece ‑
nia oraz podejmować decyzje, wyłącz ‑
nie przestrzegając wiążących regula ‑
cyjnych i wykonawczych standardów 
technicznych opracowanych przez 
EUNB i zgodnie z nimi51.
76 
Po wprowadzeniu SSM rola EUNB 
w zakresie opracowywania przepisów 
zasadniczo nie ulegnie zmianie (zob. 
pkt 14–15). Przykładowo EUNB powi ‑
nien kontynuować opracowywanie 
jednolitego zbioru przepisów, przyczy ‑
niać się do jego spójnego wdrażania 
oraz do zwiększania konwergencji 
praktyk nadzorczych w całej Unii52.50 Na przykład liczba zapytań 
otrzymanych drogą 
elektroniczną i średni czas 
potrzebny na odpowiedź; 
liczba odpowiedzi 
otrzymanych w ramach 
konsultacji publicznych i czas 
potrzebny na ich 
przeanalizowanie; liczba 
punktów dodanych w ciągu 
roku do porządku obrad 
kolegiów; godzinowy wymiar 
szkoleń w przeliczeniu na 
pracownika; odsetek kolegiów 
organów nadzoru 
korzystających aktywnie 
z platformy informatycznej 
w celu wymiany informacji itp.
51 Art. 4 ust. 3 rozporządzenia 
(UE) nr 1024/2013 
(rozporządzenie w sprawie 
SSM).
52 Motyw 4 rozporządzenia (UE) 
nr 1022/2013.
35 Uwagi
77 
Istnieją jednak obszary, w których roz ‑
dział obowiązków między EUNB a EBC 
nie jest jasny.
 — EUNB będzie w dalszym ciągu 
odpowiedzialny za opracowanie 
i aktualizowanie europejskiego 
podręcznika nadzoru dotyczącego 
nadzoru nad instytucjami finan ‑
sowymi w całej Unii, wskazujące ‑
go najlepsze praktyki w zakresie 
metodyki i procesów nadzoru53. 
Zarówno EUNB, jak i EBC pracu ‑
ją jednak nad „podręcznikami 
nadzorczymi”, przy czym nie ma 
jasności, jaki będzie zakres tema ‑
tyczny każdego z tych podręczni ‑
ków. Rodzi się także zagrożenie, 
że wytyczne/zasady będą ze sobą 
sprzeczne lub niejasne. Istnieje 
również ryzyko powielenia prac. 
Ponadto taka sytuacja może 
wywołać dezorientację w krajach 
objętych SSM co do tego, który 
podręcznik należy stosować w da ‑
nej sytuacji.
 — Za inicjowanie i koordynowanie 
ogólnounijnych testów warunków 
skrajnych odpowiada EUNB, nato ‑
miast ich przeprowadzenie należy 
do zadań właściwych organów. 
Nie ma jednak jasności, kto ponosi 
ogólną odpowiedzialność za te 
testy.
 — Przepisy stanowią, że EBC powi ‑
nien rozwijać kontakty i zawierać 
porozumienia administracyjne 
z organami nadzoru i administra ‑
cjami państw trzecich oraz z orga ‑
nizacjami międzynarodowymi, nie 
dublując przy tym działań EUNB54.78 
W przepisach wskazano, że EBC i wła ‑
ściwe organy państw członkowskich 
nieuczestniczących w SSM powinny 
zawrzeć protokół ustaleń opisujący 
sposób współpracy między nimi w za ‑
kresie wykonywania ich zadań nad ‑
zorczych55. Protokoły te – a nie ścisła 
koordynacja działań za pośrednictwem 
EUNB – będą stanowić podstawę 
dwustronnej współpracy pomiędzy 
głównymi organami nadzoru sektora 
bankowego w UE.
79 
Uprawnienia EUNB, np. w odniesieniu 
do jego zadań w kolegiach organów 
nadzoru, mogą zatem zostać zakwe ‑
stionowane, jeśli EBC porozumie się 
w sprawie praktyk nadzorczych z orga ‑
nami nadzoru w państwach członkow ‑
skich spoza SSM.
80 
Ponadto, jak wskazano w pkt 10 i 67, 
EUNB jest zdany na wsparcie kadrowe 
ze strony krajowych organów nadzoru 
(eksperci krajowi lub krótkoterminowa 
pomoc przy określonych zadaniach), 
jak również na pracowników kon ‑
traktowych. W przypadku stanowisk 
w obszarze rozwoju polityki EUNB 
prowadzi nabór głównie z krajowych 
organów nadzoru lub sektora banko ‑
wego. Konieczność rekrutacji persone ‑
lu do pracy w EBC (SSM) i EUNB będzie 
stanowić jedno z wyzwań natury prak ‑
tycznej przy wdrażaniu SSM. Instytucje 
te będą bowiem konkurowały ze sobą 
w tym samym segmencie rynku pracy. 
EBC planuje zatrudnić około 1 000 eks ‑
pertów, podczas gdy EUNB zamierza 
podwoić liczbę swoich pracowników 
z 94 do 199 w latach 2012–2016.53 Art. 1 ust. 5 lit. a) ppkt (i) 
rozporządzenia (UE) 
nr 1022/2013.
54 Motyw 31 rozporządzenia 
w sprawie SSM.
55 Art. 3 ust. 1 rozporządzenia 
w sprawie SSM.
36
 Wnioski  
i zalecenia
81 
Trybunał uznał, że dokonana przez 
Komisję reforma prawodawstwa 
dotyczącego sektora bankowego, jak 
również utworzenie EUNB oraz pod ‑
jęte przez Komisję i EUNB działania na 
rzecz ustanowienia w 2011 r. nowego 
systemu regulacji sektora bankowego 
i nadzoru nad nim stanowiły istot ‑
ne pierwsze kroki w odpowiedzi na 
kryzys finansowy. Stwierdzono jednak 
uchybienia dotyczące funkcjonowania 
nowych rozwiązań w odniesieniu do 
nadzorowania transgranicznej dzia ‑
łalności bankowej, oceny odporności 
banków w UE oraz działań na rzecz 
lepszej ochrony konsumentów na 
rynku produktów i usług finansowych 
w UE. Uchybienia te podsumowano 
poniżej. Towarzyszy im zestaw zale ‑
ceń sformułowanych przez Trybunał 
i przeznaczonych pod rozwagę decy ‑
dentów i instytucji odpowiedzialnych 
za podjęcie działań regulacyjnych 
i nadzorczych w odpowiedzi na kryzys 
finansowy.
82 
EUNB opracował – w ramach dostęp ‑
nych zasobów i ograniczonych upraw ‑
nień  – pierwsze elementy nowego 
systemu regulacyjnego i nadzorczego 
na potrzeby sektora bankowego. EUNB 
zrealizował zatem, w możliwym zakre ‑
sie, swój cel polegający na przyczynie ‑
niu się do stabilności i efektywności 
systemu finansowego w perspektywie 
krótko ‑, średnio ‑ i długoterminowej. 
W kontekście nowo utworzonego SSM 
działającego w strukturach EBC należy 
doprecyzować i wyraźnie rozdzielić 
zadania i obowiązki nadzorcze w UE, 
zwłaszcza pomiędzy EBC, krajowymi 
organami nadzoru i EUNB.Reforma regulacyjna
83 
Ogólnie rzecz biorąc, Komisja opraco ‑
wywała projekty aktów prawnych do ‑
tyczących sektora bankowego w termi ‑
nie. Rygorystyczne terminy wynikające 
z globalnych porozumień w ramach 
G‑20 i Bazylejskiego Komitetu Nadzoru 
Bankowego, jak również opóźnienia 
w negocjacjach politycznych sprawi ‑
ły, że czas na przedstawienie uwag 
przez wszystkie zainteresowane strony 
w ramach konsultacji publicznych był 
ograniczony. Ponadto spowodowało 
to, że EUNB miał niewiele czasu na 
opracowanie projektów standardów 
technicznych i nie miał możliwości 
systematycznego wyrażania opinii na 
temat uprawnień i terminów w ra ‑
mach procesu legislacyjnego. Choć 
w ostatnich latach sporządzono wiele 
wniosków legislacyjnych (a prace nad 
kolejnymi trwają), nie dokonano mię ‑
dzysektorowej oceny skutków całego 
pakietu legislacyjnego.
37 Wnioski i zalecenia 
Zalecenie 1
Należy przeznaczyć wystarczająco 
dużo czasu na prace nad projektami 
i konsultacje oraz rozważyć 
przeprowadzenie międzysektorowej 
oceny skutków
— Prawodawca mógł uwzględnić 
czas potrzebny na opracowanie 
projektów standardów technicz ‑
nych, a we wnioskach legislacyj ‑
nych Komisji należy zapewnić 
EUNB dostatecznie dużo czasu na 
opracowanie standardów tech ‑
nicznych. Z tego względu EUNB 
mógł zostać zaproszony przez 
prawodawcę do udziału w procesie 
legislacyjnym w roli obserwatora 
lub otrzymać możliwość wyrażania 
opinii na temat wniosków legi ‑
slacyjnych przewidujących nowe 
zadania dla Urzędu.
— Komisja i EUNB powinny stosować 
się do własnych wytycznych doty ‑
czących najlepszych praktyk w od ‑
niesieniu do czasu przewidzianego 
na wyrażenie opinii przez wszyst ‑
kie zainteresowane podmioty 
w ramach konsultacji publicznych.
— Komisja powinna przeprowadzić 
międzysektorową analizę skutków 
całego pakietu wniosków legisla ‑
cyjnych. Należy przy tym rozważyć 
zaangażowanie zewnętrznego 
podmiotu oceniającego, dysponu ‑
jącego fachową wiedzą niezbędną 
do realizacji tak skomplikowanego 
zadania.
Zmiany w dziedzinie nadzoru 
bankowego i ich skutki dla 
roli EUNB w tym zakresie
84 
EUNB przyczynił się do lepszego nad ‑
zoru transgranicznego nad bankami, 
pełniąc rolę podmiotu usprawniające ‑
go i koordynującego prace krajowych organów nadzoru oraz, w ramach 
swoich zadań regulacyjnych, prowa ‑
dząc prace nad jednolitym zbiorem 
przepisów i jednolitym podręczni ‑
kiem nadzoru. EUNB nie ma jednak 
wystarczających uprawnień ani odpo ‑
wiedniego mandatu, by podejmować 
lub egzekwować decyzje w sprawie 
konwergencji praktyk nadzorczych 
i rozwiązywać spory pomiędzy krajo ‑
wymi organami nadzoru. W związku 
z tym wkład EUNB na rzecz konwergen ‑
cji praktyk nadzorczych był stosunkowo 
ograniczony.
Kolegia organów nadzoru
85 
Kolegia organów nadzoru sprawują 
nadzór nad transgranicznymi grupami 
bankowymi, tj. grupami, które mają 
przedsiębiorstwa zależne lub istotne 
oddziały w różnych państwach człon ‑
kowskich. EUNB ma pełne prawo do 
uczestniczenia w kolegiach w celu 
usprawniania procesu wymiany infor ‑
macji oraz promowania konwergencji 
i spójności stosowania przez nie prawa 
Unii. W trakcie posiedzeń kolegiów 
więcej czasu poświęcano jednak czę ‑
sto na kwestie proceduralne kosztem 
merytorycznych dyskusji na temat 
ryzyka. W rezultacie wpływ EUNB na 
konwergencję praktyk nadzorczych 
za pośrednictwem kolegiów był 
stosunkowo ograniczony, a wymiana 
informacji nie przebiegała w sposób 
optymalny. W ramach nowej struktury 
nadzorczej, jaka wykształci się wraz 
z wprowadzeniem SSM, skład i liczba 
kolegiów ulegną zmianie. W dalszym 
ciągu będą one jednak odgrywać waż ‑
ną rolę w przypadku banków transgra ‑
nicznych, które mają przedsiębiorstwa 
zależne lub istotne oddziały w pań ‑
stwach nieuczestniczących w SSM.
38 Wnioski i zalecenia 
Zalecenie 2
EUNB powinien w dalszym ciągu 
wspierać skuteczne funkcjonowanie 
kolegiów organów nadzoru
— EUNB powinien nadal zachęcać ko ‑
legia do podejmowania dyskusji na 
temat ryzyka, na przykład poprzez 
ocenę ryzyka systemowego bądź 
dyskusje dotyczące tablic wskaź ‑
ników ryzyka, testów warunków 
skrajnych itp. W tym kontekście 
EUNB powinien zapewnić ścisłą 
współpracę wewnętrzną pomiędzy 
działem odpowiedzialnym za kon ‑
takty z kolegiami i działem analizy 
ryzyka.
— Działając w interesie organu nad ‑
zoru w państwie przyjmującym 
i aby zapobiec utracie wiedzy, 
EUNB powinien zadbać, by organ 
ten zawsze otrzymywał uwagi na 
temat funkcjonowania kolegiów 
oraz by uwagi te były zawsze 
w pełni udokumentowane.
— EUNB powinien bardziej aktywnie 
wspierać korzystanie przez kolegia 
z platform informatycznych w celu 
wymiany informacji, a nie jako 
systemu archiwizacji danych.
— EUNB powinien wprowadzić sys ‑
tem zarządzania dokumentacją, 
który zapobiegałby utracie wiedzy 
oraz zapewnił wydajne i skuteczne 
funkcjonowanie Urzędu w dłuższej 
perspektywie.Testy warunków skrajnych 
w sektorze bankowym
86 
EUNB miał za zadanie ułatwiać i ko ‑
ordynować test warunków skrajnych 
w 2011 r., ale nie dysponował od ‑
powiednimi zasobami ludzkimi ani 
uprawnieniami koniecznymi do zapew ‑
nienia wiarygodności wyników tego 
testu. Ponadto testowi nie towarzyszy ‑
ły finansowe mechanizmy zabezpiecza ‑
jące na poziomie UE. Choć za sprawą 
testu warunków skrajnych z 2011 r. 
rozpoczął się proces dokapitalizowania 
dużej liczby banków, na jaw wyszły 
jednocześnie ograniczenia tego typu 
testów w sytuacji, gdy nie towarzyszy 
im ocena jakości portfela aktywów.
Zalecenie 3
Aby zapewnić wiarygodność testów 
warunków skrajnych w sektorze 
bankowym, konieczne są wyraźne 
i szerokie uprawnienia oraz 
dostateczna liczba doświadczonych 
pracowników. Unijne mechanizmy 
restrukturyzacji i uporządkowanej 
likwidacji powinny zostać 
opracowane w sposób gwarantujący 
ich wydajne funkcjonowanie
— Organ odpowiedzialny za prze ‑
prowadzanie testów warunków 
skrajnych powinien posiadać 
wyraźne i szerokie uprawnienia 
w tym zakresie oraz dysponować 
wystarczającą liczbą doświadczo ‑
nych pracowników, aby zapewnić 
wiarygodność takich testów.
— Decydenci unijni powinni dopil ‑
nować, by wdrożono mechanizmy 
restrukturyzacji i uporządkowa ‑
nej likwidacji oraz odpowiednie 
mechanizmy zabezpieczające, 
które będą proporcjonalne do skali 
i struktury transgranicznej działal ‑
ności bankowej.
39 Wnioski i zalecenia 
Ochrona konsumentów
87 
EUNB nie był w stanie wykonać powie ‑
rzonych mu zadań w zakresie ochrony 
konsumentów ze względu na brak 
zasobów, ograniczenia natury prawnej 
oraz fakt, że krajowe organy ochrony 
konsumentów nie są w wystarczają ‑
cym stopniu reprezentowane w proce ‑
sie decyzyjnym EUNB. Wielu członków 
Rady Organów Nadzoru dysponuje 
jedynie ograniczonymi uprawnieniami 
w zakresie ochrony konsumentów lub 
nie posiada ich wcale. W związku z tym 
istnieje ryzyko, że proces podejmo ‑
wania decyzji nie będzie przebiegał 
optymalnie – nie tylko na forum Rady 
Organów Nadzoru, ale i w komisjach 
stałych i podgrupach, w których repre ‑
zentowane są państwa członkowskie.
88 
Kolejna kwestia wiąże się z faktem, że 
ochrona konsumentów stanowi jeden 
z celów wszystkich trzech europejskich 
urzędów nadzoru. Prowadzi to do pew ‑
nego nakładania się obowiązków, jako 
że konsumenci mogą wykupić polisę 
ubezpieczeniową w banku lub w firmie 
ubezpieczeniowej. Europejskie urzędy 
nadzoru są zatem zobowiązane do 
koordynacji działań w zakresie ochrony 
konsumentów oraz przy podejmowa ‑
niu decyzji, co dodatkowo komplikuje 
zarządzanie w zakresie ochrony praw 
konsumenta.
Zalecenie 4
Konieczna jest intensyfikacja działań 
na rzecz ochrony konsumentów 
w sektorze finansowym UE
— Należy rozważyć, jak wydajniej 
i skuteczniej wykorzystać zaso ‑
by administracyjne na szczeblu 
unijnym, aby wspierać ochronę 
konsumentów w UE.Działania wspierające
89 
Podstawowym warunkiem skuteczne ‑
go monitorowania osiąganych rezulta ‑
tów jest ustanowienie systemu po ‑
miaru wyników wykorzystującego np. 
kluczowe wskaźniki wykonania. EUNB 
nie wdrożył jak dotąd takiego systemu, 
który gwarantowałby wydajne i sku ‑
teczne funkcjonowanie Urzędu.
Zalecenie 5
Ustanowienie systemu pomiaru 
wyników
— EUNB powinien ustanowić system 
pomiaru wyników w głównych 
obszarach działalności, co pozwoli 
monitorować postępy w realizacji 
wyznaczonych przez Urząd celów.
Skutki wprowadzenia 
mechanizmu SSM
90 
W ramach swoich kompetencji regu ‑
lacyjnych EUNB jest uprawniony do 
opracowywania standardów technicz ‑
nych i powinien on w dalszym ciągu 
działać w tym obszarze, korzystając 
ze swej wiedzy fachowej. Rodzą się 
jednak wątpliwości co do jego przy ‑
szłych kompetencji w zakresie nadzoru 
nad bankami. Rola EUNB ogranicza się 
bowiem do koordynacji i usprawniania 
pracy krajowych organów nadzoru. 
Urząd nie jest natomiast uprawnio ‑
ny do narzucania pewnych decyzji 
organom krajowym. Wiąże się z tym 
ryzyko, że zadania i obowiązki EUNB 
i EBC nie będą w pełni jasne i że będą 
się nakładać.
40 Wnioski i zalecenia 
Zalecenie 6
Aby zapewnić dobrze funkcjonującą 
unię bankową oraz skuteczny 
nadzór nad systemem bankowym, 
konieczne jest jasne określenie zadań 
i obowiązków
— Unia bankowa wymaga jasnego po ‑
działu ról i obowiązków pomiędzy 
EUNB, EBC i krajowe organy nadzo ‑
ru – zarówno te, które uczestniczą 
w mechanizmie SSM, jak i te, które 
w nim nie uczestniczą. Zadania 
i obowiązki powinny zostać usta ‑
lone w przepisach lub protokołach 
ustaleń zawieranych pomiędzy od ‑
nośnymi instytucjami / organami.— Należy ustanowić procedury 
zapewniające ścisłą i regularną 
współpracę oraz wymianę infor ‑
macji pomiędzy poszczególnymi 
organami. Szczególną uwagę na ‑
leży zwrócić na okres przejściowy 
do momentu pełnego wdrożenia 
mechanizmu SSM.
— Niezbędna jest ścisła współpraca 
pomiędzy EUNB, SSM oraz innymi 
krajowymi organami nadzoru w UE 
nieuczestniczącymi w SSM i unij ‑
nych mechanizmach restrukturyza ‑
cji i uporządkowanej likwidacji.
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Trybunał Obrachunkowy 
w Luksemburgu na posiedzeniu w dniu 15 maja 2014 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Prezes

41
 Załączniki
Przegląd podejścia kontrolnegoZałącznik I
Cele
kontroli
Kryteria
kontroli
Metody
gromadzeniadowodówCzy wprowadzenie nowych 
przepisów przez Komisję było 
dobrze zarządzane?
- Zalecenia sformułowane przez grupę 
ekspertów
- Korpus wiedzy w zakresie zarządzania 
projektami (PMBOK)
- Terminy wyznaczone w planach zarządzania
i przepisach poziomu 1 
- Wymogi prawne w rozporządzeniu dot. EUNB 
w odniesieniu do:
/periodcentered.cap centralnej bazy danych zarejestrowanych 
instytucji finansowych
/periodcentered.cap wzmocnienia europejskiego systemu 
obejmującego krajowe systemy 
gwarantowania depozytów
- Prawidłowe wdrożenie przepisów unijnych
w państwach członkowskich, zgodniez odnośnymi dyrektywami
- Oceny skutków przeprowadzone zgodnie
z wytycznymi
- Przegląd planów zarządzania i dokumentacji
dotyczącej planowania
- Przegląd działań na rzecz koordynacji z innymi
dyrekcjami generalnymi
- Wywiady z kluczowymi pracownikami- Porównanie faktycznych i planowanych dat
publikacji oraz wyznaczonych terminów
- Weryfikacja odpowiednich dokumentów- Przegląd procedur stosowanych przez Komisję- Przegląd programów prac EUNB na 2011
i 2012 r.
- Przegląd planu zatrudnienia- Przegląd sprawozdań z postępów i rocznych
sprawozdań z działalności
- Wywiady z kluczowymi pracownikami- Przegląd wykazu kolegiów organów nadzoru- Przegląd protokołów z posiedzeń- Analiza procedur dotyczących wymiany
informacji
- Przegląd opublikowanych dokumentówCzy EUNB skutecznie wykonywał
powierzone mu zadania w zakresie
nadzoru bankowego?Czy Komisja i EUNB w zadowalający sposób wykonały swoje zadania w zakresie stworzenia 
nowych mechanizmów na potrzeby ustanowionego w 2011 r. systemu regulacji sektora 
bankowego i nadzoru nad nim oraz czy mechanizmy te funkcjonują skutecznie?
- Wymogi prawne w rozporządzeniu dot. EUNB
w odniesieniu do:/periodcentered.cap ustanowienia kolegiów organów nadzoru
i upowszechniania najlepszych praktyk
/periodcentered.cap mediacji/periodcentered.cap współpracy z innymi organami nadzoru/periodcentered.cap wymiany informacji/periodcentered.cap organizacji testów warunków skrajnych
/periodcentered.cap opracowywania standardów nadzorczych
/periodcentered.cap wydawania wytycznych i zaleceń/periodcentered.cap ochrony konsumentów
- Korpus wiedzy w zakresie zarządzania
projektami (PMBOK)
- Plan naboru pracowników i roczny program
prac
- System pomiaru wyników
42 Załączniki
Opis metod gromadzenia dowodów kontroli
Analiza wstępna
01 
Przed rozpoczęciem kontroli przeprowadzono analizę wstępną dotyczącą 
zarządzania przez Komisję działaniami w sytuacji kryzysu finansowego. Za 
podjęcie działań politycznych w odpowiedzi na kryzys w sektorze finanso ‑
wym odpowiadała DG ds. Rynku Wewnętrznego i Usług. Za podstawę tych 
wstępnych prac posłużył przegląd kluczowych dokumentów, takich jak 
obowiązujące przepisy, sprawozdania roczne i plany zarządzania, jak również 
spotkania z kluczowymi pracownikami właściwych działów Komisji, EBC, ERRS 
i EUNB.
Wizyty kontrolne w Komisji i EUNB
02 
W celu zgromadzenia dowodów zespół kontrolny odbył trzy wizyty w DG ds. 
Rynku Wewnętrznego i Usług. W trakcie tych wizyt kontrolerzy przeprowadzi ‑
li wywiady z kluczowymi pracownikami dziesięciu działów dyrekcji general ‑
nej. Działy te to:
 —Jednostka audytu wewnętrznego;
 —Dział 02, Polityka w dziedzinie usług finansowych, stosunki z Radą;
 —Dyrekcja A, dział A1, Zasoby kadrowe i planowanie;
 —Dyrekcja B, dział B2, Analiza, wpływ i ocena;
 —Dyrekcja B, dział B3, Stosowanie prawa w obszarze jednolitego rynku oraz 
Parlament Europejski;
 —Dyrekcja B, dział B4, Sprawy międzynarodowe;
 —Dyrekcja E, dział E2, Usługi świadczone między przedsiębiorstwami;
 —Dyrekcja F, dział F2, Ład korporacyjny, odpowiedzialność społeczna;
 —Dyrekcja F, dział F3, Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa;
 —Dyrekcja H, dział H1, Banki i konglomeraty finansowe.Załącznik I
43 Załączniki
03 
Oprócz wywiadów przeprowadzono również przegląd dokumentacji doty ‑
czącej dziewięciu wybranych inicjatyw legislacyjnych (zob. załącznik IV ).
04 
Zespół kontrolny odbył dwie wizyty w EUNB. Oprócz działów koordynacyj ‑
nych i administracyjnych EUNB składa się z dwóch dyrekcji. Jedna z nich zaj ‑
muje się nadzorem, druga – kwestiami dotyczącymi regulacji. W trakcie wizyt 
w EUNB zorganizowano 22 spotkania tematyczne1 z kluczowymi pracownika ‑
mi (niektóre zagadnienia były omawiane w trakcie obydwu wizyt).
05 
W przypadku odpowiednio 12 wybranych banków przeprowadzono prze ‑
gląd dokumentacji dotyczącej funkcjonowania kolegiów organów nadzoru. 
W odniesieniu do 10 wybranych banków dokonano przeglądu dokumentacji 
dotyczącej testu warunków skrajnych z 2011 r. i dokapitalizowania dokonane ‑
go w 2012 r.
Wizyty w celu ustalenia stanu faktycznego
06 
Oprócz wizyt w DG ds. Rynku Wewnętrznego i Usług i EUNB zespół kontrolny 
gromadził informacje i opinie ekspertów na temat regulacji i nadzoru banko ‑
wego w drodze:
a) wizyt w innych europejskich urzędach nadzoru (EIOPA i ESMA), ERRS, EBC 
oraz w Europejskiej Federacji Bankowej;
b) wizyt informacyjnych w sześciu państwach członkowskich (Republika 
Czeska, Francja, Niemcy, Hiszpania, Szwecja i Zjednoczone Królestwo). 
W ramach tych wizyt odwiedzano zazwyczaj krajowy organ nadzoru2 oraz 
krajową federację bankową. W Hiszpanii wizytę złożono również w Fundu ‑
szu na rzecz Uporządkowanej Restrukturyzacji Banków (FROB);1 Spotkania dotyczyły: 
zarządzania EUNB, Stałego 
Komitetu ds. Rachunkowości, 
Sprawozdawczości i Kontroli 
(SCARA), ochrony 
konsumentów, ryzyka 
systemowego, wspólnej 
kultury nadzorczej, wdrażania 
przepisów, systemów 
informatycznych, zasobów 
kadrowych, ERRS, Wspólnego 
Komitetu, mediacji, testów 
warunków skrajnych, kolegiów 
organów nadzoru, 
standardów technicznych oraz 
programu prac.
2 W niektórych państwach za 
nadzór bankowy odpowiada 
więcej instytucji, np. Niemcy: 
Bafin i Bundesbank, Szwecja: 
Riksbanken 
i Finansinspektionen, 
Zjednoczone Królestwo: Bank 
Anglii i Urząd Regulacji 
Rynków Finansowych (FSA).Załącznik I
44 Załączniki Załącznik Ic) wizyt w organach regulacyjnych i nadzorczych w dwóch państwach trze ‑
cich – Stanach Zjednoczonych i Kanadzie:
 —w amerykańskim Urzędzie Kontrolera Waluty (OCC);
 —w Amerykańskim Stowarzyszeniu Bankowców;
 —w Departamencie Skarbu Stanów Zjednoczonych;
 —w Banku Rezerw Federalnych w Waszyngtonie (spotkanie z Radą 
Gubernatorów);
 —w Banku Rezerw Federalnych w Nowym Jorku;
 —w Urzędzie Głównego Nadzorcy Instytucji Finansowych w Kanadzie.
d) dyskusji na forum ekspertów na temat wstępnych ustaleń kontroli przed 
sporządzeniem pierwszego projektu sprawozdania specjalnego.
45 Załączniki Załącznik IIKompetencje i działalność EUNB
Zakres kompetencji Unii 
według Traktatu
(art. 26 i 114 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii 
Europejskiej)  Artykuł 26
„1. Unia przyjmuje środki w celu ustanowienia lub zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego zgodnie 
z odpowiednimi postanowieniami Traktatów.
2. Rynek wewnętrzny obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ 
towarów, osób, usług i kapitału, zgodnie z postanowieniami Traktatów.
3. Rada, stanowiąc na wniosek Komisji, ustala wytyczne i warunki niezbędne do zapewnienia zrównoważonego 
postępu we wszystkich odpowiednich sektorach”.
Artykuł 114
„1. Z zastrzeżeniem, że Traktaty nie stanowią inaczej, do urzeczywistnienia celów określonych w artykule 26 stosuje 
się następujące postanowienia. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawo ‑
dawczą i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno‑Społecznym, przyjmują środki dotyczące zbliżenia przepisów 
ustawowych, wykonawczych i administracyjnych Państw Członkowskich, które mają na celu ustanowienie 
i funkcjonowanie rynku wewnętrznego”.
Kompetencje Urzędu
(Rozporządzenie Parlamentu 
Europejskiego i Rady (UE) 
nr 1093/2010)Cele
a) polepszenie funkcjonowania rynku wewnętrznego, w  tym w  szczególności zapewnienie właściwego, skutecznego 
i spójnego poziomu regulacji i nadzoru;
b) zapewnienie integralności, przejrzystości, efektywności i prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych;
c) wzmocnienie międzynarodowej koordynacji nadzoru finansowego;
d) zapobieganie arbitrażowi regulacyjnemu i  propagowanie równych warunków konkurencji;
e) zapewnienie właściwej regulacji oraz nadzoru w zakresie podejmowania ryzyka kredytowego i innych rodzajów 
ryzyka;
f) wzmocnienie ochrony klientów.
Zadania
a) przyczynianie się do ustanowienia wspólnych standardów i praktyk regulacyjnych i nadzorczych o wysokiej 
jakości;
b) przyczynianie się do spójnego stosowania prawnie wiążących aktów unijnych;
c) wspieranie i ułatwianie delegowania zadań i kompetencji pomiędzy właściwymi organami;
d) ścisła współpraca z ERRS1;
e) organizowanie i przeprowadzanie analizy wzajemnych ocen właściwych organów;
f) monitorowanie i ocenianie zmian na rynku podlegającym kompetencjom Urzędu;
g) przeprowadzanie analiz ekonomicznych rynków w celu informowania o wykonywaniu zadań przez Urząd;
h) wzmacnianie ochrony deponentów i inwestorów;
i) przyczynianie się do konsekwentnego i spójnego funkcjonowania kolegiów organów nadzoru, monitorowania, 
oceniania i mierzenia ryzyka systemowego, opracowywania i koordynowania planów naprawczych, zapewniania 
wysokiego poziomu ochrony deponentom i inwestorom w całej Unii oraz opracowywania metod prowadzenia 
postępowania naprawczego wobec upadających instytucji finansowych, a także oceniania zapotrzebowania na 
odpowiednie instrumenty finansujące;
j) wypełnianie wszelkich innych szczegółowych zadań określonych w niniejszym rozporządzeniu lub w innych 
aktach ustawodawczych;
k) publikowanie i regularne aktualizowanie na stronie internetowej Urzędu informacji dotyczących obszaru jego 
działań;
l) przejmowanie, w stosownych przypadkach, wszystkich aktualnych i bieżących zadań Komitetu Europejskich 
Organów Nadzoru Bankowego (KEONB).
1 Europejska Rada ds. Ryzyka Systemowego.
46 Załączniki Załącznik IIZarządzanie Rada Organów Nadzoru
W jej skład wchodzi przewodniczący, po jednym przedstawicielu z każdego państwa członkowskiego  
(dyrektor krajowego organu nadzoru2), po jednym przedstawicielu Komisji, EBC3, ERRS, EIOPA4 i ESMA5.
Zarząd
Zarząd składa się z przewodniczącego oraz sześciu innych członków Rady Organów Nadzoru.
Przewodniczący
Mianowany przez Radę Organów Nadzoru.
Dyrektor wykonawczy
Mianowany przez Radę Organów Nadzoru.
Rada Odwoławcza
Wspólny organ trzech europejskich urzędów nadzoru.
Kontrola zewnętrzna
Europejski Trybunał Obrachunkowy.
Organ udzielający absolutorium z  wykonania budżetu
Parlament Europejski.
Środki udostępnione Urzędowi 
w 2013 r.  
(2012)Budżet na rok 2013 (2012)  
(2012 )
26,0 (20,7)  mln  euro
w tym:
dotacja Unii Europejskiej: 10,4 (8,3)  mln euro  
Wkłady państw członkowskich: 15,2 (12,1)  mln euro  
Składki obserwatorów: 0,4 (0,3)  mln euro
Zatrudnienie na dzień 31  grudnia  2013  r. (2012)
93 pracowników tymczasowych (68)
13 pracowników kontraktowych (12)
19 oddelegowanych ekspertów krajowych (14)
Produkty i usługi w 2012 r. − Konsultacje publiczne dotyczące 23 projektów regulacyjnych lub wykonawczych standardów technicznych, w tym 
16 w zakresie kapitału/środków własnych.
− Przekazanie Komisji pierwszego projektu regulacyjnych standardów technicznych w zakresie wymagań kapitało ‑
wych dla partnerów centralnych zgodnie z  rozporządzeniem w  sprawie infrastruktury rynku europejskiego.
− Wydanie sześciu dokumentów zawierających wytyczne, czterech dokumentów roboczych i 14 dokumentów 
konsultacyjnych.
− Sporządzenie siedmiu opinii skierowanych do Komisji, Parlamentu Europejskiego i Rady, trzech pism zawierają ‑
cych uwagi na temat zagadnień z zakresu księgowości do Fundacji RMSR/MSSF oraz jednego pisma zawierającego 
uwagi na temat zagadnień z zakresu kontroli do IAASB.
− Działania podjęte w następstwie zalecenia Trybunału dotyczącego ogólnounijnych testów warunków skrajnych 
w lipcu 2011 r. i zalecenia Trybunału dotyczącego dokapitalizowania z grudnia 2011 r. z terminem realizacji do dnia 
30 czerwca 2012 r. (monitorowanie planów kapitałowych banków, publikowanie indywidualnych danych na temat 
pozycji kapitałowych 61 banków).
2 Krajowy organ nadzorczy.
3 Europejski Bank Centralny.
4 Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych.
5 Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych.
47 Załączniki Załącznik II− Prace związane z kolegiami organów nadzoru mające na celu poprawę spójności praktyk nadzorczych, lepszą 
koordynację działań i formułowanie wspólnych decyzji w zakresie wymogów ostrożnościowych odnoszących się 
do konkretnych instytucji, ze szczególnym uwzględnieniem 40 największych transgranicznych banków w UE.
− Udział w 116 spotkaniach i działaniach kolegiów.
− Opracowywanie podręcznika zarządzania w sytuacji kryzysowej przygotowanego przez EUNB i dotyczącego 
zarządzania w sytuacjach nadzwyczajnych oraz koordynowania wymiany informacji w ramach kolegiów i z EUNB 
w przypadku sytuacji nadzwyczajnych.
− Opracowywanie dokumentu na temat dobrych praktyk w zakresie spójności treści i formułowania wspólnych decyzji.
− Publikacja kilku sprawozdań biegłych (np. sprawozdanie z przeglądu ram ostrożnościowych w zakresie kredytów 
dla MŚP , sprawozdanie dotyczące monitorowania pakietu Bazylea III/pakietu CRD IV, sprawozdanie z przeglądu 
działań następczych mające na celu ocenę informacji ujawnionych przez banki w odpowiedzi na wymogi trzeciego 
filaru określone w dyrektywie w sprawie wymogów kapitałowych, sprawozdanie z funkcjonowania kolegiów 
i realizacji ich planów działania itd.).
− Przeprowadzanie analizy ryzyka, jego oceny i monitorowania oraz przedstawianie sprawozdań na temat ryzyka 
szerokiemu gronu zainteresowanych podmiotów (w tym sprawozdania rocznego dla Parlamentu Europejskiego, 
półrocznych i kwartalnych aktualizacji i sprawozdań oraz cotygodniowego przeglądu sprawozdawczości dotyczą ‑
cej płynności i warunków finansowania dla banków europejskich), wzmocnienie infrastruktury w zakresie oceny 
i analizy ryzyka, łącznie z badaniem danych wewnętrznych i zewnętrznych.
− Zapewnianie wkładu wraz z ESMA i EIOPA w proces przeglądu Europejskiego Systemu Nadzoru Finansowego 
w kontekście art. 81 rozporządzenia w sprawie EUNB (dostarczanie Komisji danych ilościowych i jakościowych oraz 
sprawozdania z samooceny).
− Wkład w program Międzynarodowego Funduszu Walutowego dotyczący oceny sektora finansowego UE.
− Prace związane ze stopą EURIBOR i wartościami odniesienia podejmowane wspólnie z ESMA, w tym wydawanie 
zaleceń dla Euribor–EBF i władz krajowych oraz prace nad zasadami ustalania wartości odniesienia.
− Przeprowadzanie sondaży wśród właściwych organów krajowych, które dotyczyły przepisów krajowych w zakresie 
ubezpieczenia od odpowiedzialności zawodowej oraz odpowiedzialnego udzielania kredytów i traktowania kredy ‑
tobiorców mających trudności płatnicze, publikacja sprawozdania na temat trendów konsumenckich za 2012 r.
− Organizacja Dnia Ochrony Konsumenta EUNB w październiku 2012 r.
− Utworzenie Stałego Komitetu ds. Ochrony Konsumentów i Innowacji Finansowych (SCConFin) i jego podgrup 
zajmujących się odpowiedzialnym udzielaniem kredytów i traktowaniem zaległych płatności, funduszami inwe ‑
stycyjnymi typu ETF i kontraktami różnic kursowych.
− Przygotowanie i koordynacja 13 seminariów dla pracowników EUNB i krajowych organów nadzoru.
− Ustalenie zbioru kluczowych wskaźników wykonania zadań dotyczących obszaru finansowania, regularnie przed ‑
stawianych zarządowi EUNB.
− Dalsze rozszerzenie zintegrowanego elektronicznego systemu zarządzania zasobami ludzkimi (e‑HR) (Allegro) 
w celu wspierania efektywnego i przejrzystego charakteru środowiska pracy.
− 11 posiedzeń Rady Organów Nadzoru (siedem spotkań rzeczywistych, cztery telekonferencje), osiem posiedzeń 
zarządu (sześć spotkań rzeczywistych, dwie telekonferencje).
− Około 180 spotkań zorganizowanych przez komitety wewnętrzne, grupy, zespoły zadaniowe i panele EUNB.
Źródło:  Informacje przekazane przez Urząd.
48 Załączniki Załącznik IIIPanel ekspertów
 —Dirk Cupei, europejskie forum gwarantów depozytów (EFDI) i Niemieckie 
Stowarzyszenie Bankowców
 —Farid Aliyev, Europejska Organizacja Konsumentów
 —Karel Lannoo, Centrum Studiów nad Polityką Europejską
 —Nicolas Véron, Bruegel Institute i Peterson Institute for International 
Economics
 —Peter Nyberg, Åbo Akademi, Finlandia
 —Eva Hüpkes, Rada Stabilności Finansowej
49 Załączniki Załącznik IVInicjatywy legislacyjne objęte przeglądem
Druga dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych (CRD II): Dyrektywa 
2009/111/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r.
Trzecia dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych (CRD III): Dyrektywa 
2010/76/UE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 listopada 2010 r.
Czwarta dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych (CRD IV): Dyrekty ‑
wa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. 
w sprawie warunków dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności 
oraz nadzoru ostrożnościowego nad instytucjami kredytowymi i firmami 
inwestycyjnymi, zmieniająca dyrektywę 2002/87/WE i uchylająca dyrektywy 
2006/48/WE oraz 2006/49/WE
Rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych (CRR): Rozporządzenie 
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. 
w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm 
inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012
Ramy zarządzania kryzysowego: Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu 
Europejskiego i Rady ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań 
naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu 
do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych
Systemy gwarantowania depozytów: Wniosek dotyczący dyrektywy 2009/14/
WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2009 r.
Dyrektywa w sprawie konglomeratów finansowych: Dyrektywa 2011/89/UE 
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 listopada 2011 r.
Przegląd dyrektyw dotyczących rachunkowości: Wniosek dotyczący dyrekty ‑
wy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 listopada 2011 r.
Przegląd dyrektywy w sprawie przejrzystości: Wniosek dotyczący dyrektywy 
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2011 r., COM(2011) 
683 final.
50 Załączniki Załącznik VMechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji 
banków oraz system gwarantowania depozytów w Sta ‑
nach Zjednoczonych i Kanadzie
Amerykańskie mechanizmy restrukturyzacji i uporządkowanej 
likwidacji
Na czele amerykańskiego systemu restrukturyzacji i uporządkowanej likwida ‑
cji banków stoi Federalna Korporacja Ubezpieczenia Depozytów (FDIC), która 
jest agencją federalną. W trakcie ostatniego kryzysu dokonała ona restruktu ‑
ryzacji około 500 banków, wśród których były również instytucje stosunkowo 
duże, takie jak Washington Mutual.
Na mocy ustawy Dodd–Frank Act z 2010 r. uprawnienia FDIC w zakresie re ‑
strukturyzacji i likwidacji zostały rozciągnięte na ważne systemowo holdingi 
bankowe, podmioty powiązane z instytucjami ubezpieczonymi we FDIC oraz 
instytucje finansowe niebędące bankami, takie jak zakłady ubezpieczeń.
Ustawa Dodd–Frank Act nakłada na ważne systemowo instytucje finanso ‑
we obowiązek okresowego przedkładania FDIC i Rezerwie Federalnej planu 
szybkiej i uporządkowanej restrukturyzacji i likwidacji, który jest zgodny 
z amerykańskim kodeksem upadłościowym.
Program uwolnienia banków od kłopotliwych aktywów (TARP)1
W 2009 r. amerykańskie agencje nadzorcze2 przeprowadziły test warunków 
skrajnych, aby sprawdzić, czy największe instytucje finansowe w USA dyspo ‑
nują wystarczającymi buforami kapitałowymi na wypadek recesji lub zawi ‑
rowań na rynku finansowym. Udział w teście był obowiązkowy dla instytucji 
finansowych, których aktywa przekraczały 100 mld USD. 19 banków objętych 
testem stanowiło trzon amerykańskiego systemu bankowego. Przypadało na 
nie około dwóch trzecich całkowitej sumy aktywów będących w posiadaniu 
amerykańskich holdingów bankowych. W przypadku dziesięciu z 19 skontro ‑
lowanych banków stwierdzono, że nie dysponują one wystarczającą ilością 
kapitału. Test wykazał, że przy założeniu niekorzystnego scenariusza na lata 
2009 i 2010 niedobór kapitału w tych dziesięciu instytucjach wyniósłby łącz ‑
nie około 74,6 mld USD.
Program TARP pełnił rolę finansowego mechanizmu zabezpieczającego. Był 
to amerykański program rządowy obejmujący inwestycje, pożyczki, gwaran ‑
cje na aktywa oraz zakup aktywów od wielu instytucji finansowych w celu 
wzmocnienia sektora finansowego. Za pośrednictwem programu wsparcia 
kapitałowego w ramach TARP rząd amerykański udostępnił natychmiastowo 
kapitał instytucjom, które – jak wynikało z testu warunków skrajnych – miały 
niedobór kapitału. Wysiłki na rzecz dokapitalizowania wszystkich najważniej ‑
szych instytucji finansowych przyczyniły się do odbudowy zaufania wśród 1 W tej sekcji omówiono część 
programu TARP dotyczącą 
dużych instytucji, na którą 
składają się test warunków 
skrajnych oraz program 
wsparcia kapitałowego (CAP).
2 Rada Gubernatorów Systemu 
Rezerwy Federalnej, Urząd 
Kontrolera Waluty (OCC) oraz 
Federalna Korporacja 
Ubezpieczenia Depozytów 
(FDIC). W testy warunków 
skrajnych bardzo zaangażował 
się nowojorski Bank Rezerw 
Federalnych zatrudniający 
około 200 pracowników.
3 Te dziewięć instytucji 
odpowiadało za 98% 
zidentyfikowanego niedoboru 
kapitału.
51 Załączniki Załącznik V inwestorów i umożliwiły tym instytucjom pozyskanie wystarczającej ilości ka ‑
pitału na rynkach prywatnych. Dziewięć3 z dziesięciu instytucji, w przypadku 
których testy warunków skrajnych wykazały niedobór kapitału, było w stanie 
pozyskać dostateczne środki na rynkach, w związku z czym nie wymagały 
one dodatkowego wsparcia finansowego za pośrednictwem programu TARP .
Kanadyjski mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej 
likwidacji banków
Kanadyjska Korporacja Ubezpieczenia Depozytów (CDIC) ubezpiecza depo ‑
zyty instytucji członkowskich oraz jest odpowiedzialna za restrukturyzację 
i uporządkowaną likwidację banków w Kanadzie. Składki w ramach systemu 
gwarantowania depozytów są płacone regularnie przez banki zgodnie z po ‑
dejściem opartym na analizie ryzyka (ryzyko bilansowe banku).
52 Załączniki
Ramowe zasady naprawy oraz restrukturyzacji banków
W październiku 2011 r. Rada Stabilności Finansowej (FSB)1 opublikowała doku ‑
ment dotyczący kluczowych właściwości skutecznych systemów restrukturyza ‑
cji i uporządkowanej likwidacji instytucji finansowych. W dokumencie tym okre ‑
ślono podstawowe elementy, które zdaniem FSB są niezbędne dla skutecznego 
systemu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. FSB twierdzi, że organy 
odpowiedzialne za restrukturyzację banków mogą być zdecentralizowane, jed ‑
nak w takim przypadku konieczna jest bardzo ścisła współpraca oraz odpowied ‑
nie porozumienia. Ponadto system restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji 
powinien dysponować jasnym mandatem, być w stanie szybko podejmować 
decyzje oraz być jasny i przejrzysty wobec uczestniczących w nim banków.
Kluczowe właściwości skutecznych mechanizmów restruktury ‑
zacji i uporządkowanej likwidacji
Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji
W każdym obszarze jurysdykcji należy wyznaczyć organ lub organy administra ‑
cyjne posiadające uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i upo ‑
rządkowanej likwidacji firm. W sytuacji gdy w jednym obszarze jurysdykcji działa 
kilka organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, należy wyraźnie 
określić ich uprawnienia, role i obowiązki oraz zadbać o ich koordynację.
W przypadku gdy za restrukturyzację podmiotów tej samej grupy w jednym 
obszarze jurysdykcji odpowiadają różne organy, w ramach systemu należy 
wyznaczyć główny organ koordynujący restrukturyzację podmiotów praw ‑
nych w tej jurysdykcji.
Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien być nie ‑
zależny operacyjnie, w ramach swoich kompetencji statutowych, a także 
charakteryzować się transparentnymi procesami i dobrym zarządzaniem, 
dysponować odpowiednimi zasobami oraz podlegać surowym mechani ‑
zmom oceny i rozliczalności, umożliwiającym ocenę skuteczności przedsię ‑
wziętych środków naprawczych. Powinien on również dysponować wiedzą 
specjalistyczną, zasobami i możliwościami operacyjnymi, aby wdrożyć środki 
naprawcze w odniesieniu do dużych firm o złożonej strukturze
Uprawnienia w zakresie prowadzenia restrukturyzacji i upo ‑
rządkowanej likwidacji
System restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinien przewidywać 
uruchomienie procedury restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w od ‑
powiednim terminie, zanim księgi rachunkowe firmy wykażą niewypłacal ‑
ność i zanim ulegną wyczerpaniu jej fundusze własne.1 Rada Stabilności Finansowej to 
międzynarodowy organ, który 
monitoruje światowy system 
finansowy i wydaje odnośne 
zalecenia. Została ona 
ustanowiona w następstwie 
szczytu grupy G‑20  w kwietniu 
2009 r. w Londynie i zastąpiła 
Forum Stabilności Finansowej  
(FSF). W jej skład wchodzą 
przedstawiciele największych 
gospodarek świata G‑20 , 
członkowie FSF oraz Komisja 
Europejska . Siedziba Rady 
Stabilności Finansowej 
znajduje się w Bazylei 
w Szwajcarii.Załącznik VI
53 Załączniki
Finansowanie firm będących w trakcie restrukturyzacji
W obszarach jurysdykcji należy wprowadzić finansowane ze środków prywat ‑
nych ubezpieczenie depozytów lub fundusze na cele restrukturyzacji i upo ‑
rządkowanej likwidacji bądź mechanizm służący do odzyskiwania ex post  
kosztów udostępnienia tymczasowego finansowania mającego usprawnić 
restrukturyzację danej firmy.
Źródło:  Rada Stabilności Finansowej: „Key Attributes of Effective Resolution Regimes for Financial 
Institutions”, październik 2011.Załącznik VI
54 Załączniki
Bibliografia
Alford, D., The Lamfalussy Process and EU Bank Regulation: Another Step On The 
Road To Pan‑European Regulation?  Annual Review of Banking & Financial Law 
[t. 25: 1] s. 396, 2006.
Ferran, E., Babis, V., The European Single Supervisory Mechanism,  Wydział Prawa 
na Uniwersytecie Cambridge, Legal Studies Research Paper Series, 2013.
Gerhardt, M., Lannoo, K., Options for reforming deposit protection schemes in 
the EU,  Europejski Instytut Badań Kredytów, ECRI Policy Brief nr 4 (marzec 
2011).
Goodhart, C., Funding arrangements and burden sharing in banking resolution,  
VOX, 2012.
Gortsos, C. VI., The ‘single supervisory mechanism’: a major building‑block 
towards a European Banking Union (the full europeanisation of the ‘bank safety 
net’),  II doroczna konferencja Międzynarodowego Stowarzyszenia Gwarantów 
Depozytów (IADI), 2013.
Goyal, R., Koeva Brooks, P ., Pradhan, M., Tressel, T., Dell’Ariccia, G., Leckow, R., 
Pazarbasioglu, C., i zespół pracowników MFW, A Banking Union for the Euro 
Area,  MFW, 2013.
Gros, D., Schoenmaker, D., European Deposit Insurance: Financing the transition,  
Centrum Studiów nad Polityką Europejską, CEPS Commentary, 2012.
Huertas, T., Nieto, M. J., Banking union and bank resolution: How should the two 
meet? , VOX, 2012.
Kern, A., Bank resolution and recovery in the EU: enhancing banking union?,  
Akademia Prawa Europejskiego (ERA), 2013.
Lannoo, K., Banking Union in three steps,  Centrum Studiów nad Polityką Euro ‑
pejską, CEPS Commentary, 2012.
Lannoo, K., Roadmap to banking union: A call for consistency,  Centrum Studiów 
nad Polityką Europejską, CEPS Commentary, 2012.
Pisani‑Ferry, J., Sapir, A., Véron, N., Wolff, B.G., What Kind of European Banking 
Union?,  BRUEGEL, 2012.Załącznik VII
55 Załączniki
Verhelst, S., The Single Supervisory Mechanism: A Sound First Step in Europe’s 
Banking Union?,  EGMONT, Królewski Instytut Stosunków Międzynarodowych, 
2013.
Véron, N., A  realistic bridge towards European banking union,  BRUEGEL, 2013.
Véron, N., Europe’s single supervisory mechanism and the long journey towards 
banking union,  BRUEGEL, 2012.
Véron, N., Wolff, B.G., From supervision to resolution: next steps on the road to 
European banking union,  BRUEGEL, 2013.
A Banking Union for the Euro Area: Technical Background Notes , MFW, 2013.
Financial markets in Europe: From the Single Market to a Banking Union , nie ‑
miecka Rada Ekspertów Ekonomicznych, Sprawozdanie roczne 2012/13, 2013.
Key Attributes of Effective Resolution Regimes for Financial Institutions , Rada 
Stabilności Finansowej, 2011.Załącznik VII
56
STRESZCZENIE
V
Komisja zauważa, że EUNB nie jest odpowiedzialny 
za bezpośredni nadzór nad podmiotami finanso ‑
wymi w UE. EUNB został powołany w celu poprawy 
funkcjonowania rynku wewnętrznego, zwłaszcza 
przez zapewnienie wysokiego poziomu, skutecz ‑
ności i spójności regulacji oraz nadzoru. Urząd 
powinien chronić wartości społeczne, takie jak 
stabilność systemu finansowego, przejrzystość ryn ‑
ków i produktów finansowych, oraz chronić depo ‑
nentów i inwestorów. Jego zadaniem powinno być 
również zapobieganie arbitrażowi regulacyjnemu 
i zagwarantowanie równych warunków działania 
oraz wzmocnienie międzynarodowej koordynacji 
nadzoru, z korzyścią dla całej gospodarki.
VI
Komisja pragnie zauważyć, że EUNB powierzono 
jednoznaczne zadania i uprawnienia do podej ‑
mowania wiążących decyzji na rzecz zwiększenia 
konwergencji praktyk nadzorczych, w szczególności 
w odniesieniu do wiążącej mediacji i dochodzeń 
w sprawie domniemanych naruszeń prawa UE.
VIII
Komisja pragnie zauważyć, że role i zakres odpowie ‑
dzialności poszczególnych podmiotów są wyraź ‑
nie określone w odpowiednich aktach prawnych. 
W niektórych obszarach przydatne mogą okazać się 
dalsze wyjaśnienia.
Wprowadzenie
15
Komisja uważa, że role, zarówno EUNB, jak i EBC, 
zostały wyraźnie określone w odpowiednich przepi ‑
sach. Zarówno w rozporządzeniu w sprawie jedno ‑
litego mechanizmu nadzorczego (motywy 31 i 32), 
jak i w zmienionym rozporządzeniu rozporządzenia 
w sprawie EUNB (motyw 4) podkreślono, że ustano ‑
wienie jednolitego mechanizmu nadzorczego nie 
poddaje w wątpliwość roli i zadań EUNB. W nie ‑
których obszarach (np. testy warunków skrajnych, 
podręcznik nadzoru) szczególnie istotna będzie 
ścisła współpraca między Urzędem a EBC.Odpowiedź  
Komisji
Uwagi
25
Komisja zauważa, że począwszy od 2010 r., zapro ‑
ponowała około 30 zbiorów przepisów mających 
zagwarantować odpowiednią regulację i skuteczny 
nadzór nad wszystkimi podmiotami finansowymi, 
produktami i rynkami. Tym samym Komisja była 
autorem wniosków w sprawie wszystkich najważ ‑
niejszych przepisów powiązanych ze zobowiąza ‑
niami G ‑20 oraz wykraczających poza te zobowią ‑
zania. Przepisy te stanowią podstawowe ramy dla 
wszystkich 28 państw członkowskich UE i są opar ‑
ciem dla właściwie funkcjonującego jednolitego 
rynku usług finansowych.
33
Komisja przyznaje, że zarówno ona, jak i EUNB 
musieli przeprowadzić kilka konsultacji społecz ‑
nych w wąskich ramach czasowych, co było jednak 
spowodowane szczególnie pilnym charakterem 
przedmiotowych kwestii. W niektórych przypad ‑
kach zaistniała konieczność dotrzymania terminów, 
np. wyznaczonych przez zobowiązania G ‑20, co 
doprowadziło do wyjątkowo krótkich okresów prze ‑
widzianych na konsultacje.
34
Komisja przygotowuje obecnie ogólną ocenę pod ‑
jętych środków.
Oceny skutków opierają się na założeniach dotyczą ‑
cych przyszłości. Na początku kryzysu trudno było 
wyodrębnić skutki regulacyjne spośród innych waż ‑
nych czynników, w tym bezpośrednich skutków kry ‑
zysu finansowego (do których należą: większa nie ‑
chęć do podejmowania ryzyka, niepewne warunki 
rynkowe, wyjątkowe interwencje w ramach polityki 
pieniężnej oraz niskie stopy procentowe). Nie istniał 
wyraźny scenariusz alternatywny, w odniesieniu 
do którego można byłoby w sposób ilościowy ująć 
przewidywane skutki. Za scenariusz alternatywny 
odniesienia nie można było przyjąć warunków ryn ‑
kowych z okresu przed kryzysem, ponieważ celem 
reformy finansowej jest w dużej mierze uniknięcie 
ponownego cyklu koniunktury–dekoniunktury.
Odpowiedź Komisji 57
Wspomniane standardy techniczne dotyczą:
 — wymiany informacji między organami nadzoru 
państwa pochodzenia i przyjmującego państwa 
zgodnie z art. 50 dyrektywy 2013/36/UE;
 — powiadomień na podstawie art. 35, 36 
i 39 dyrektywy 2013/36/UE;
 — wspólnych decyzji w sprawie wymogów kapi ‑
tałowych i dotyczących płynności, jakie muszą 
być podejmowane przez członków kolegium na 
podstawie art. 113 dyrektywy 2013/36/UE;
 — funkcjonowania kolegiów organów nadzoru na 
podstawie art. 116 dyrektywy 2013/36/UE.
50
Każdego roku EUNB publikuje sprawozdanie. 
W sprawozdaniu tym wskazuje się niedociągnięcia, 
ale również poprawę w zakresie funkcjonowania 
kolegiów organów nadzoru.
68
Europejskie urzędy nadzoru wspólnie opracowują 
coraz więcej zadań z zakresu ochrony praw konsu ‑
menta w ramach struktury „wspólnego komitetu”. 
Na przykład w związku z rozpatrywaniem skarg 
zastosowano „podejście przekrojowe” w celu 
zapewnienia podobnych przepisów we wszystkich 
trzech sektorach (bankowość, papiery wartościowe, 
ubezpieczenia), przy jednoczesnym uwzględnieniu 
różnic właściwych dla poszczególnych sektorów.
72
Komisja zauważa, że ochrona konsumentów i inwe ‑
storów jest jednym ze statutowych zadań euro ‑
pejskich urzędów nadzoru. Prawdą jest, że urzędy 
w dalszym ciągu mają ograniczone możliwości 
przyjmowania prawnie wiążących decyzji zakazują ‑
cych określonych produktów/działań (zob. art. 9(5) 
rozporządzenia w sprawie EUNB), jednak odpo ‑
wiedni zakres nie ogranicza się do tych uprawnień.Ponadto reformy zostały oparte na wyraźnej 
strategii ogólnej, obejmującej między innymi 
zobowiązania międzynarodowe (G ‑20). W trakcie 
całego procesu Komisja dążyła do opracowania 
zasad w sposób spójny, kontrolując ich jednolitość. 
Tym samym większości wniosków ustawodawczych 
towarzyszyły indywidualne oceny skutków. Więk ‑
szość aktów ustawodawczych przyjętych w ramach 
regulacyjnej reakcji na kryzys obejmuje (częściowo) 
nawet kilka klauzul przeglądu, które umożliwiają 
dokonanie ponownej oceny wpływu na różnych 
etapach.
41
EUNB został powołany w celu poprawy funkcjo ‑
nowania rynku wewnętrznego, zwłaszcza przez 
zapewnienie wysokiego poziomu, skuteczności 
i spójności regulacji oraz nadzoru. Urząd powi ‑
nien chronić wartości społeczne, takie jak stabil ‑
ność systemu finansowego, przejrzystość rynków 
i produktów finansowych, oraz chronić deponen ‑
tów i inwestorów. Jego zadaniem powinno być 
również zapobieganie arbitrażowi regulacyjnemu 
i zagwarantowanie równych warunków działania 
oraz wzmocnienie międzynarodowej koordynacji 
nadzoru, z korzyścią dla całej gospodarki.
49
Komisja zauważa, że rola EUNB w kolegiach orga ‑
nów nadzoru jest faktycznie ograniczona, jednak 
chciałaby podkreślić, co następuje:
 — Począwszy od 2011 r., odnotowuje się postępy 
w zakresie funkcjonowania kolegiów organów 
nadzoru (zob. roczny przegląd funkcjonowania 
kolegiów organów nadzoru dokonany przez 
EUNB).
 — W następstwie przyjęcia pakietu w sprawie 
jednolitego mechanizmu nadzorczego rów ‑
nież EUNB ma prawo zwoływać posiedzenia 
kolegium.
 — Oczekuje się, że w 2014 r. przyjętych zostanie 
kilka standardów technicznych opracowa ‑
nych przez EUNB. Wdrożenie tych standardów 
w dużym stopniu przyczyni się do ujednolicenia 
praktyk stosowanych przez kolegia organów 
nadzoru.
Odpowiedź Komisji 58
Zalecenie 1 – Drugi ppkt
Komisja przyjmuje zalecenie i zauważa, że – o ile nie 
jest to uzasadnione ze względu na pilny charakter 
sprawy – Komisja ściśle realizuje swoje wytyczne 
dotyczące najlepszych praktyk w odniesieniu do 
czasu trwania konsultacji publicznych.
Zalecenie 1 – Trzeci ppkt
Komisja przyjmuje zalecenie i zauważa, że prowadzi 
obecnie międzysektorową analizę skutków całego 
pakietu wniosków legislacyjnych.
84
Ze względu na ogromny program regulacyjny EUNB 
skoncentrował swoje prace dotyczące tej kwestii ze 
szkodą dla swojego mandatu w kontekście zwięk ‑
szenia konwergencji praktyk nadzorczych. Komisja 
oczekuje, że sytuacja ta ulegnie zmianie w perspek ‑
tywie średnioterminowej. Komisja zauważa rów ‑
nież, że EUNB dysponuje zarówno uprawnieniami, 
jak i mandatem prawnym w zakresie konwergencji 
praktyk nadzorczych oraz rozstrzygania sporów 
między krajowymi organami ds. bezpieczeństwa.
Zalecenie 3 – Pierwszy ppkt
Komisja przyjmuje to zalecenie i stwierdza, że 
w ramach całego pakietu w sprawie jednolitego 
mechanizmu nadzorczego wzmocniono rolę EUNB 
w przeprowadzaniu testów warunków skrajnych.
Zalecenie 3 – Drugi ppkt
Komisja przyjmuje zalecenie i pragnie zwrócić 
uwagę na uzgodnioną niedawno dyrektywę w spra ‑
wie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowa ‑
nej likwidacji banków, która określa europejskie 
ramy restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. 
Osiągnięto porozumienie polityczne w sprawie 
jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporząd ‑
kowanej likwidacji (SRM), w tym Jednolitej Rady ds. 
Restrukturyzacji i Uporządkowanej Likwidacji oraz 
jednolitego funduszu restrukturyzacji i uporząd ‑
kowanej likwidacji banków dla strefy euro, które 
jednak musi zostać formalnie przyjęte. Jednocześ ‑
nie będą prowadzone dyskusje na temat projektu 
jednego lub więcej potencjalnych zabezpieczeń 
w kontekście SRM.Na przykład EUNB jest uprawniony do wydawania 
wytycznych z własnej inicjatywy zgodnie z art. 16 
rozporządzenia w sprawie EUNB i nie potrzebuje 
szczególnych uprawnień, jeżeli chodzi o ustawo ‑
dawstwo sektorowe.
79
Komisja uważa, że rola i zadania EUNB są dobrze 
określone w rozporządzeniu ustanawiającym Urząd 
oraz że nie można ich kwestionować w oparciu 
o protokoły ustaleń zawierane między EBC a orga ‑
nami nieuczestniczących państw członkowskich.
Wnioski i zalecenia
82
Cel polegający na wdrożeniu pełnoprawnej unii 
bankowej nie kwestionuje istnienia EUNB, który 
odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu jednolitego 
rynku.
83
Komisja przygotowuje obecnie międzysektorową 
ocenę skutków projektów regulacyjnych stanowią ‑
cych odpowiedź na kryzys finansowy.
Zalecenie 1 – Pierwszy ppkt
Komisja przyjmuje zalecenie, aby zapewnić EUNB 
dostateczną ilość czasu na opracowanie standar ‑
dów technicznych i zauważa, że wdrożone zostały 
już następujące aspekty: w swoich wnioskach 
ustawodawczych Komisja wykazuje zaangażowanie 
na rzecz zapewnienia terminów uprawniających 
do wprowadzenia standardów technicznych, które 
odpowiadają terminom wejścia w życie odpowied ‑
nich aktów podstawowych (zasadniczo 12 miesięcy, 
co najmniej 6 miesięcy). Ważne jest zauważenie, że 
terminy są ostatecznie określane przez współusta ‑
wodawców. Pozostała część zalecenia skierowana 
jest do Parlamentu Europejskiego i Rady.
Odpowiedź Komisji 59
Ponadto można byłoby rozważyć, w jaki sposób 
sprawić, aby wiążące uprawnienia decyzyjne EUNB 
(np. dotyczące wiążącej mediacji, naruszenia prawa 
Unii) były bardziej skuteczne. Kwestia ta zostanie 
poruszona w najbliższym sprawozdaniu Komisji 
dotyczącym przeglądu ESNF.
Ponadto w rozporządzeniu w sprawie SSM 
(motyw 31) znajduje się wyraźny wymóg współ ‑
pracy EBC z europejskimi organami nadzoru.
Zalecenie 6 – Pierwszy ppkt
Komisja przyjmuje to zalecenie i pragnie zwrócić 
uwagę na fakt, że role wymienionych podmiotów 
są wprawdzie jasno określone w aktach ustawo ‑
dawczych stanowiących podstawę ich działania, 
jednak niezbędne jest dalsze wyjaśnienie odnośnie 
do szczegółów ich współpracy oraz wdrażania. 
Rozporządzenie w sprawie jednolitego mechaniz ‑
 mu nadzorczego przewiduje zawarcie protokołu 
ustaleń między np. EBC a krajowymi organami nad ‑
zoru reprezentującymi nieuczestniczące państwa 
członkowskie.
Zalecenie 6 – Drugi ppkt
Komisja przyjmuje zalecenie i zauważa, że EBC przy ‑
jął już decyzję w sprawie współpracy i koordynacji 
zadań między EBC a krajowymi organami nadzoru.
Zalecenie 6 – Trzeci ppkt
Komisja przyjmuje zalecenie i zauważa, że wniosek 
ten znajduje odzwierciedlenie w rozporządzeniu 
w sprawie jednolitego mechanizmu nadzorczego 
(motyw 31).87
Komisja przyjmuje zalecenie i zauważa, że ochrona 
praw konsumentów i inwestorów jest jednym ze 
statutowych zadań EUNB. Prawdą jest, że urzędy 
w dalszym ciągu mają ograniczone możliwości 
przyjmowania prawnie wiążących decyzji zakazują ‑
cych określonych produktów/działań (zob. art. 9 ust. 5 
rozporządzenia w sprawie EUNB), jednak odpo ‑
wiedni zakres nie ogranicza się do tych uprawnień.
88
Zdaniem Komisji w obszarze ochrony konsumen ‑
tów można byłoby bardziej wykorzystać wspólny 
komitet europejskich organów nadzoru. Nawe jeżeli 
dodatkowo podniosłoby to poziom złożoności, 
zagwarantowałoby koordynację i zwiększyło spój ‑
ność ochrony konsumentów.
Zalecenie 4
Ze swojej strony Komisja przyjmuje to zalecenie 
i pragnie zauważyć, że ustanowienie wspólnego 
komitetu i jego regularne posiedzenia ułatwiły 
i usprawniły wymianę poglądów dotyczących kwe ‑
stii ochrony konsumenta między poszczególnymi 
sektorami. Wspólny komitet powinien pełnić w tym 
zakresie rolę zasadniczą. Ochrona konsumentów 
była również w centrum uwagi licznych wniosków 
ustawodawczych składanych w ostatnim czasie 
przez Komisję (np. wniosek dotyczący rachunku 
bankowego, wniosek w sprawie ubezpieczenia PRIP , 
wniosek w sprawie pośrednictwa ubezpieczenio ‑
wego itp.). Niedawno przyjęto dyrektywę w sprawie 
kredytów hipotecznych, osiągnięto również porozu ‑
mienie polityczne w sprawie dyrektywy MiFID II.
90
W zmienionym rozporządzeniu w sprawie EUNB 
(motyw 4) oraz rozporządzeniu w sprawie jed ‑
nolitego mechanizmu nadzorczego (motyw 32) 
podkreślono cel polegający na tym, iż powierzenie 
zadań nadzorczych EBC nie powinno podważać roli 
i istniejących uprawnień oraz zadań EUNB. Ważne 
jest, aby pamiętać o tym, że EUNB nie jest podmio ‑
tem nadzorczym jako takim.
60
V
EUNB podkreśla, że wszelkie znaczące ulepszenia 
w zakresie wpływu EUNB na konwergencję nadzor ‑
czą w UE będzie wymagać zmiany mandatu EUNB 
w prawie pierwotnym. Pomimo ograniczeń upraw ‑
nień EUNB poczyniono istotne postępy w zakresie 
usprawniania transgranicznego nadzoru banków 
i funkcjonowania kolegiów organów nadzoru.
VI
EUNB wskazuje, że pomimo zawężonych kompeten ‑
cji prawnych (np. niemożność zainicjowania wiążą ‑
cych mediacji) oraz ograniczonej liczby wniosków 
o mediację składanych przez właściwe organy 
krajowe, EUNB pomyślnie przeprowadził niewiążące 
i wiążące mediacje w ośmiu przypadkach; wszystkie 
zakończyły się przyjęciem rozwiązań za obustronną 
zgodą uczestników.
EUNB podkreśla, że podniesienie wiarygodności 
testów warunków skrajnych w całej UE wymaga 
zmiany mandatu EUNB w prawie pierwotnym. Zgod ‑
nie z obowiązującymi przepisami rola EUNB ogra ‑
nicza się do „inicjowania i koordynowania” testów 
warunków skrajnych, natomiast odpowiedzialność 
prawna za prowadzenie testów i kontakty z uczest ‑
niczącymi w nich bankami pozostaje w gestii właś ‑
ciwych organów. W konsekwencji EUNB obarczony 
jest dużą odpowiedzialnością i ryzykiem utraty 
reputacji, a zarazem jest pozbawiony możliwości 
sprawowania kontroli nad wynikami testów warun ‑
ków skrajnych.
VIII
EUNB nie uważa protokołów ustaleń za odpowied ‑
nie instrumenty służące uściśleniu roli i podziału 
obowiązków pomiędzy EUNB, Europejskim Ban ‑
kiem Centralnym (EBC) oraz właściwymi organami 
krajowymi i uważa, że jakiekolwiek uściślenia w tym 
zakresie wymagałyby poprawek na poziomie prawa 
pierwotnego.Streszczenie
III
EUNB wyraża głębokie przekonanie, że realizuje 
wyznaczone cele w ramach swoich ograniczonych 
uprawnień i kompetencji regulacyjnych i nadzor ‑
czych. EUNB uważa, że ograniczenia w zakresie 
ochrony stabilności finansowej w UE mają swoje 
korzenie w wadliwej konstrukcji instytucjonalnej 
unii monetarnej, w szczególności w braku zintegro ‑
wanego systemu nadzoru i wspólnej sieci bez ‑
pieczeństwa finansowego, a nie w niedoskonałej 
realizacji zadań przez EUNB. Niedociągnięcia te są 
obecnie przedmiotem działań prowadzonych przez 
unię bankową.
Ponadto, w odniesieniu do ochrony konsumentów, 
mandat EUNB jest obłożony szeregiem ograniczeń; 
należy zaznaczyć w szczególności, że (i) zakresem 
działań EUNB określonym w rozporządzeniu ustana ‑
wiającym EUNB nie objęto ochrony konsumentów; 
(ii) EUNB nie otrzymał mandatu w zakresie ochrony 
konsumentów na podstawie dyrektyw UE z 2011, 
2012 ani 2013 r.; oraz (iii) zakres instytucji finanso ‑
wych, w stosunku do których EUNB może stosować 
swoje instrumenty jest ograniczony i nie obej ‑
muje wszystkich instytucji finansowych istotnych 
z punktu widzenia ochrony konsumentów.
IV
EUNB zwraca uwagę, że nie był zaangażowany 
w przygotowanie pierwotnych aktów ustawodaw ‑
stwa bankowego UE i nie miał wpływu na zakres 
uprawnień przyznanych EUNB oraz terminy okreś ‑
lone w przepisach prawa.
EUNB zobowiązuje się do bezwzględnego prze ‑
strzegania zasad regulujących procesy konsultacji 
społecznych w odniesieniu do swoich produktów, 
w tym zasad dotyczących zaangażowania Bankowej 
Grupy Interesariuszy. Kilka przypadków odstępstw 
od najlepszych praktyk EUNB w odniesieniu do 
czasu trwania konsultacji społecznych wynikało 
z dążenia do wypełnienia zobowiązań w terminach 
określonych zewnętrznie przez ustawodawców, co 
miało upewnić uczestników rynku finansowego.Odpowiedź Europejskiego 
Urzędu Nadzoru Bankowego
Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego 61
43
Rola EUNB w zakresie mediacji jest ograniczona 
przepisami prawa. EUNB może inicjować wiążącą 
mediację tylko pod warunkiem, że na mocy prze ‑
pisów prawa pierwotnego zostanie mu przekazany 
specjalny mandat. Ponadto istnieje niepewność 
prawna co do tego, czy EUNB może interweniować 
w obszarach, w których właściwe organy repre ‑
zentują odmienne stanowisko dotyczące nad ‑
zoru – niektórzy twierdzą, że EUNB może uchylić 
decyzje organu krajowego tylko w przypadkach, 
w których ten ostatni naruszył przepisy prawa 
europejskiego. Pomimo ograniczonych uprawnień 
i niewielkiej liczby wniosków o przeprowadzenie 
mediacji z właś  ciwymi organami krajowymi EUNB 
z powodzeniem zrealizował swoje zadania związane 
z niewiążącą i wiążącą rolą mediatora w ośmiu przy ‑
padkach (w tym w dwóch przypadkach, które miały 
miejsce w fazie pojednawczej wniosku o media ‑
cję wiążącą, w pięciu przypadkach niewiążących 
mediacji i jednym przypadku nieformalnej mediacji) 
oraz ułatwił wypracowanie wzajemnie akceptowal ‑
nego rozwiązania we wszystkich wymienionych 
przypadkach (cztery przypadki zakończyły się przy ‑
jęciem formalnego, choć niewiążącego porozumie ‑
nia, natomiast w kolejnych czterech przypadkach 
podpisano polubowne porozumienie nieformalne).
Więcej informacji na temat roli EUNB w testach 
warunków skrajnych można znaleźć w odpowiedzi 
EUNB na zalecenie nr 3.
Wspólna odpowiedź na punkty 49, 50, 
51 i 52
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 2.
54
W pierwszym kwartale 2014 r. do EUNB wpłynęły 
dwa wnioski o przeprowadzenie wiążącej mediacji 
złożone przez właściwy organ krajowy.
55
Chociaż nie ma podstawy prawnej pozwalającej 
EUNB na wszczęcie wiążącej mediacji, a w pierw ‑
szym kwartale 2014 r. wpłynęły tylko dwa wnioski 
o przeprowadzenie wiążącej mediacji od właści ‑
wego organu krajowego, EUNB interweniował, nad ‑
zorując osiem przypadków mediacji (zob. również 
odpowiedź EUNB na punkt 43).Uważamy, że poszczególne zadania EBC w ramach 
sprawowanej przezeń roli nadzorczej i zadania 
EUNB są jasne i całkowicie zgodne z założeniem, 
że EBC – podobnie jak każdy inny właściwy organ 
krajowy – jest właściwym organem spełniającym 
tę rolę. EUNB nie przyjmuje protokołów ustaleń 
z właściwymi organami krajowymi, ponieważ 
uczestniczą one bezpośrednio w pracach EUNB i są 
reprezentowane w Radzie Organów Nadzoru, będą ‑
cej organem decyzyjnym EUNB. EUNB nie uznaje 
za właściwe traktowanie EBC występującego w roli 
organu nadzorczego w inny sposób niż pozostałe 
właściwe organy, podczas gdy EUNB zawarł pro ‑
tokoły ustaleń z EBC jako organem kształtującym 
politykę pieniężną.
Wprowadzenie
Tabela 2: wiersz dotyczący jednolitego 
zbioru przepisów
Tabela 2 (wiersz dotyczący jednolitego zbioru prze ‑
pisów) zawiera dane dotyczące środków regulacyj ‑
nych EUNB z 2012 r. W 2013 r. EUNB złożył 36 projek ‑
tów regulacyjnych standardów technicznych oraz 
21 projektów wykonawczych standardów technicz ‑
nych do zatwierdzenia przez Komisję Europejską, 
wydał 2 dokumenty zawierające wytyczne, 4 reko ‑
mendacje, 6 opinii i przeprowadził 56 publicznych 
konsultacji.
15
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 6.
Spostrzeżenia
Wspólna odpowiedź na punkty 28 i 33
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 1.
Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego 62
W sprawie banku Dexia: W teście warunków skraj ‑
nych przeprowadzonym w 2011 r. w całej Europie 
Dexię oceniono jako jeden z bezpieczniejszych ban ‑
ków w Europie (zajęła 13. miejsce wśród 91 banków 
w rankingu), ale przed podjęciem decyzji w spra ‑
wie zaangażowania sektora prywatnego w Grecji 
EUNB nie mogło obniżyć długu państwowego, 
nie powodując zarazem powstania sprzeczności 
z oświadczeniami Rady UE. Niemniej jednak dzięki 
przejrzystości zapewnionej przez EUNB na koniec 
badania wyraźnie dało się zauważyć ekspozycję na 
ryzyko zobowiązań skarbu państwa i słabą pozycję 
kapitałową Dexii, kiedy zobowiązania te zostały 
wycenione według wartości rynkowej.
W sprawie Bankii: Z testu warunków skrajnych 
wynika, że przy założeniu niekorzystnego scena ‑
riusza współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 
w przypadku banku Bankia spadłby na koniec 
2012 r. do 5,4%, a więc wciąż znajdowałby się powy ‑
żej minimalnego progu 5%. Jednak EUNB zalecił 
również, by banki utrzymujące się powyżej, ale bli ‑
sko progu wzmocniły swoją pozycję kapitałową. Co 
więcej, wyniki były oparte na danych dotyczących 
punktów wyjściowych, które nie były przedmiotem 
oceny jakości aktywów, przez co nie wykazały strat, 
które odkryto później.
W sprawie SNS Bank: Z testu warunków skrajnych 
dotyczącego całej UE wynika, że współczynnik 
kapitału podstawowego Tier 1 SNS Bank spadłby do 
8,4%, pozostając powyżej wymaganego minimum 
5%, a następnie do 7% pod koniec 2012 r. Niemniej 
jednak poziom ten oparto na danych dotyczących 
punktów wyjściowych, które nie były przedmiotem 
oceny jakości aktywów i które poznano dopiero 
dwa lata później. Tym samym oczywista stała się 
potrzeba stworzenia programu bieżących testów 
warunków skrajnych. EUNB zauważa również, że 
bank został zmuszony do restrukturyzacji poza 
horyzontem czasowym testu warunków skrajnych.
Wspólna odpowiedź na punkty 67 i 72
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 4.57
Test warunków skrajnych zapewnił w całej UE 
bezprecedensowy poziom przejrzystości i ujaw ‑
niania przez banki informacji na temat ich ekspo ‑
zycji i składu kapitału, co pozwoliło uczestnikom 
rynku zrozumieć i wypracować opartą na wiedzy 
opinię na temat odporności sektora bankowego 
w UE i stało się kluczowym etapem na drodze do 
(i) zrozumienia i budowania zaufania społecznego 
do banków UE oraz (ii) opracowania zalecenia 
dotyczącego dokapitalizowania banków wydanego 
przez EUNB w 2012 r. Dyscyplina rynkowa może być 
dodatkowo wzmocniona przez regularne i konse ‑
kwentne ujawnianie danych bilansowych banków, 
co mogłyby być dodatkowo ułatwione, gdyby EUNB 
dysponował wzmocnionym mandatem prawnym do 
publikowania danych banków na podstawie spra ‑
wozdań nadzorczych.
Wspólna odpowiedź na punkty 59, 60 
i 61
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 3.
Ramka 1
EUNB wskazuje, że w 2011 r. nie dysponował manda ‑
tem do przeprowadzenia oceny jakości aktywów 
(która pozwoliłaby na zidentyfikowanie problemów 
Bankii, a być może również SNS Bank) przed testem 
warunków skrajnych ani do bezpośredniego kwe ‑
stionowania wyników banków; oba te zadania pozo ‑
stawały w gestii właściwych organów krajowych.
EUNB przyjmuje do wiadomości, że w Ramce 1 
wymieniono banki, które zmierzyły się z proble ‑
mami i które ostatecznie uratowano po upływie 
ponad roku od momentu przeprowadzenia testu 
warunków skrajnych i poza horyzontem czaso ‑
wym testu warunków skrajnych w perspektywie 
2011–2012.
W odniesieniu do przykładów banków EUNB wyjaś ‑
nia, co następuje:
Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego 63
EUNB uczestniczył również w opracowaniu jedno ‑
litego zbioru przepisów dla instytucji finansowych 
w UE poprzez ogromną liczbę norm regulacyjnych, 
wytycznych, zaleceń, opinii i ostrzeżeń, które 
również przyczyniły się do poprawy efektywnego 
funkcjonowania oraz odporności jednolitego rynku. 
EUNB starał się włączyć wszystkie instrumenty 
i narzędzia powierzone mu na mocy rozporzą ‑
dzenia ustanawiającego, również w celu ochrony 
integralności jednolitego rynku. Ponadto EUNB 
pragnie podkreślić, że cel ten został osiągnięty bez 
przekroczenia budżetu i zasobów EUNB i w ramach 
ograniczeń nałożonych na regulacyjne i nadzorcze 
uprawnienia i kompetencje EUNB. Powinno być 
jasne, że ograniczenia w zakresie ochrony stabil ‑
ności finansowej w UE wynikają z niedoskonało ‑
ści konstrukcji instytucjonalnej unii monetarnej, 
w szczególności z braku zintegrowanego systemu 
nadzoru i wspólnej sieci bezpieczeństwa finanso ‑
wego, a nie z niedociągnięć w realizacji zadań przez 
EUNB. Niedoskonałościami tymi zajmuje się obecnie 
unia bankowa. Zobacz także odpowiedzi EUNB na 
zalecenia nr 3 i 6.
83
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 1.
Zalecenia 1
EUNB przyjmuje zalecenie.
EUNB zobowiązuje się do przestrzegania zasad 
regulujących procesy konsultacji społecznych 
w odniesieniu do swoich produktów, w tym zasad 
dotyczących zaangażowania Bankowej Grupy 
Interesariuszy. Kilka przypadków odstępstw od 
najlepszych praktyk EUNB w zakresie czasu trwa ‑
nia konsultacji społecznych wynikało z dążenia do 
terminowego wypełnienia zobowiązań, zgodnie 
z wymogami określonymi zewnętrznie przez usta ‑
wodawców. Było to związane z celem EUNB pole ‑
gającym na zagwarantowaniu pewności rynkowi 
finansowemu i jego uczestnikom oraz ochrony 
interesu publicznego. Zwracamy uwagę, że w okre ‑
sie audytu wszystkie mandaty przekazane EUNB 
przeprowadzono na czas i w wymaganych termi ‑
nach (z wyjątkiem mandatów wynikających z treści 
artykułu 78 dyrektywy w sprawie wymogów kapi ‑
tałowych, w odniesieniu do których nowe terminy 
uzgodniono z Komisją wcześniej).77
EUNB podkreśla, że w celu podniesienia wiary ‑
godności unijnych testów warunków skrajnych 
konieczna jest zmiana mandatu EUNB w prawie pier ‑
wotnym (zob. odpowiedź EUNB na zalecenie nr 3).
EUNB zwraca uwagę, że ustanowienie jednolitego 
mechanizmu nadzorczego będzie wymagało zacieś ‑
nienia relacji operacyjnych z EBC, w szczególności 
w odniesieniu do testów warunków skrajnych, 
i opracowania jednolitego podręcznika nadzoru. 
EUNB wyjaśnia, że zgodnie z mandatem prawnym 
EUNB europejski podręcznik nadzoru będzie repre ‑
zentować niewiążący zbiór najlepszych praktyk nad ‑
zorczych stosowanych w UE. Mandat nie pozwala 
EUNB na osiągnięcie maksymalnej harmonizacji naj ‑
lepszych praktyk nadzorczych w całej Unii Europej ‑
skiej ani na zastąpienie istniejących podręczników 
stosowanych przez właściwe organy, np. EBC.
79
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenia nr 2 i 6.
Wnioski i zalecenia
82
EUNB wyraża przekonanie, że udaje mu się osiąg ‑
nąć cel, jakim jest ochrona interesu publicznego 
i przyczynianie się do stabilności i efektywności 
systemu finansowego. Wzmocnienie pozycji kapi ‑
tałowej banków w następstwie działań EUNB było 
imponujące: bankom w UE udało się zgromadzić 
50 mld  euro przed zakończeniem testu warunków 
skrajnych przeprowadzonego w całej UE, co miało 
zapewnić jego pomyślny wynik; zalecenie EUNB 
dotyczące dokapitalizowania zmusiło wszystkie 
główne banki europejskie do osiągnięcia poziomu 
9% łącznego kapitału podstawowego Tier 1, tj. 
znacznie powyżej minimalnych wymogów, biorąc 
również pod uwagę zagrożenia związane z ich port ‑
felem zobowiązań skarbu państwa; doprowadziło to 
do wzmocnienia o ponad 200 mld euro wskaźników 
kapitałowych banków europejskich. 
Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego 64
uprawniającego go do rozpoczęcia wiążącej media ‑
cji pomiędzy właściwymi organami; istnieje również 
niepewność prawna co do tego, czy EUNB może 
interweniować w obszarach, w których właściwe 
organy nadzoru prezentują odmienną opinię  – nie ‑
które z nich twierdzą, że EUNB może uchylić decyzje 
władzy krajowej tylko w przypadkach, w których 
ta ostatnia naruszyła prawo europejskie; mandat 
EUNB uprawniający go do opracowania jednolitego 
podręcznika nadzoru nie pozwala na osiągnięcie 
maksymalnej harmonizacji najlepszych praktyk 
nadzorczych w całej UE.
Mimo powyższych ograniczeń kompetencji EUNB 
poczynił istotne postępy na rzecz usprawnie ‑
nia funkcjonowania kolegiów organów nadzoru. 
Ponadto od momentu ustanowienia EUNB w 2011 r. 
nastąpiła zmiana polegająca na tym, że wszyst ‑
kie kolegia realizują teraz wspólnie oceny ryzyka 
i podejmują wspólne decyzje.
W 2013 r. EUNB ściśle monitorował 43 kolegiów, 
uczestnicząc w 93 spotkaniach i 26 połączeniach 
konferencyjnych. Od 2011 r. EUNB zażądał od 
skonsolidowanych organów nadzoru zwoływania 
kolegiów w celu omawiania zagadnień tematycz ‑
nych i innych (np. dokapitalizowanie w 2011 r., testy 
warunków skrajnych w 2013 i 2014 r. oraz zalecenia 
dotyczące planów naprawczych z 2013 r., tworzenie 
rezerw kapitałowych oraz ocena jakości aktywów), 
a także w celu rozważenia tematów właściwych 
dla danej instytucji lub kraju (np. sytuacji makro ‑
ekonomicznej w poszczególnych krajach, środków 
nadzwyczajnych i sytuacji kryzysowych w bankach). 
Ponadto EUNB zażądał od konsolidujących organów 
nadzorczych uwzględnienia pewnych elementów 
w porządku obrad, a przez to omówienia konkret ‑
nych tematów, takich jak: zwłoki, plany awaryjne, 
ryzyka postępowania i tablice wskaźników ryzyka 
EUNB. EUNB przekazał roczne sprawozdania 
wewnętrzne z postępów i obszarów doskonalenia 
funkcjonowania kolegiów Radzie Organów Nadzoru; 
dokumentowały one postępy w merytorycznych 
dyskusjach na temat ryzyka prowadzonych pomię ‑
dzy zaangażowanymi organami nadzoru. EUNB zwraca uwagę, że nie był zaangażowany 
w opracowanie pierwotnego ustawodawstwa 
bankowego UE i nie miał wpływu na mandaty 
i terminy obowiązujące EUNB i określone w przepi ‑
sach prawa. Większe zaangażowanie EUNB w proces 
legislacyjny oraz wzmocnienie roli doradczej EUNB 
przy Komisji oraz współustawodawcach umożli ‑
wiłoby optymalne wypełnienie roli przewidzianej 
dla EUNB przez decydentów, a także wypełnia ‑
nie jego mandatu strażnika jednolitego zbioru 
przepisów. W praktyce można to osiągnąć przez: 
(i) nieformalne zaangażowanie służb Komisji przed 
publikacją propozycji legislacyjnych, (ii) obowiązek 
prawny polegający na konsultowaniu z EUNB spraw 
objętych zakresem zainteresowania EUNB, zgodnie 
z definicją zawartą w rozporządzeniu ustanawia ‑
jącym Europejski Urząd Nadzoru Bankowego oraz 
(iii) wymóg oznaczania do wiadomości Komisji 
obszarów, w których różnice w przepisach i prakty ‑
kach krajowych utrudniają funkcjonowanie jedno ‑
litego rynku i które wymagają interwencji legisla ‑
cyjnej. Wprowadzeniu takich wymogów mógłby 
towarzyszyć stały dostęp do informacji na temat 
postępów w opracowywaniu projektów tekstów 
w Radzie UE oraz dyskusje trójstronne między Radą 
UE, Parlamentem i Komisją; mogłyby one również 
sprzyjać wcześniejszym dyskusjom na temat treści 
i harmonogramu mandatów przekazanych EUNB.
85
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 2.
Zalecenie 2
EUNB przyjmuje zalecenie, podkreślając jednocześ ‑
nie, że wszelkie znaczące zmiany wpływu EUNB 
na konwergencję w zakresie nadzoru w UE będą 
wymagać modyfikacji mandatu EUNB w prawie 
pierwotnym. EUNB nie jest uprawniony do zwo ‑
ływania posiedzeń kolegiów, ponieważ pozostaje 
to w gestii konsolidującego organu nadzorczego, 
natomiast EUNB nie uczestniczy w podejmowaniu 
decyzji przez kolegia; EUNB nie posiada mandatu 
Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego 65
z bankami uczestniczącymi ponoszą właściwe 
organy nadzoru, przez co na EUNB spada poważna 
odpowiedzialność i ryzyko utraty reputacji, bez 
jakiegokolwiek wpływu na rezultaty.
W związku z powyższym EUNB uważa, że jego rola 
w testach warunków skrajnych powinna zostać 
wzmocniona – przez umożliwienie EUNB bezpo ‑
średnich kontaktów z bankami, prowadzenia analiz 
wzajemnych, kwestionowania wyników testów 
warunków skrajnych poszczególnych banków 
i publikacji danych dotyczących banków opartych 
na sprawozdaniach z nadzoru na stronie interneto ‑
wej EUNB – albo ponownie rozpatrzona.
Rozwiązaniem byłoby przekształcenie testu 
warunków skrajnych dla całej UE w ramach działań 
w zakresie ujawniania i przejrzystości, przy czym 
EUNB koncentrowałby się na dostarczaniu organom 
nadzoru narzędzi pozwalających im na przepro ‑
wadzanie testów warunków skrajnych i działaniu 
jako centrum danych dotyczących przejrzystości 
dla wyników dotyczących całej UE. Stanowiłoby to 
uzupełnienie testów warunków skrajnych prowa ‑
dzonych przez właściwe organy nadzoru, na wzór 
rozwiązań ramowych wprowadzonych w USA na 
podstawie ustawy Dodd–Frank Act.
Aby którakolwiek z tych zmian mogła zostać wpro ‑
wadzona, konieczne są zmiany przepisów prawa 
pierwotnego.
87
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 4.
EUNB wyjaśnia, że niedawna zmiana regulaminu 
wewnętrznego EUNB miała służyć eliminacji wady 
prawnej polegającej na niedostatecznej reprezen ‑
tacji krajowych organów ochrony konsumentów 
w procesach podejmowania decyzji przez EUNB. 
Regulamin Rady Organów Nadzoru EUNB, zmie ‑
niony w listopadzie 2013 r. i dostępny na stronie 
internetowej EUNB, wyraźnie podaje, co następuje 
(art. 2(4)): „Jeżeli uprawnionemu do głosowania 
członkowi nie towarzyszy przedstawiciel właści ‑
wego organu krajowego zgodnie z treścią art. 2(3), 
uprawniony do głosowania członek odpowiada 
za koordynację działań z tym organem krajowym 
i zapewnienie, że uprawniony do głosowania 
członek jest dostatecznie poinformowany w danej 
kwestii, aby móc wykonywać swoje funkcje”.EUNB opracował kodeks postępowania, aby zagwa ‑
rantować przeprowadzanie konsultacji ex ante  
środków krajowych, a także protokół koordynacji 
pomiędzy państwem macierzystym a państwem 
przyjmującym w celu zapewnienia, by ocena 
jakości aktywów i testy warunków skrajnych były 
omawiane przez kolegia. Ponadto EUNB opracował 
zestaw regulacyjnych i wykonawczych standardów 
technicznych w obszarze funkcjonowania kole ‑
giów, które mają być przyjęte w 2014 r. (regulacyjne 
standardy techniczne / wykonawcze standardy 
techniczne dotyczące wymiany informacji pomię ‑
dzy państwem macierzystym a państwem przyjmu ‑
jącym, regulacyjne standardy techniczne / wyko ‑
nawcze standardy techniczne dotyczące zgłoszeń 
paszportów oraz wykonawcze standardy techniczne 
dotyczące wspólnych decyzji w sprawie wymogów 
kapitałowych i płynnościowych). Wreszcie, EUNB 
ośmiokrotnie odegrał rolę mediatora (działając 
w granicach kompetencji określonych w jego man ‑
dacie) i ułatwił przyjęcie wzajemnie akceptowal ‑
nych rozwiązań we wszystkich przypadkach.
Proces umożliwiający personelowi EUNB przeka ‑
zywanie informacji zwrotnych skonsolidowanemu 
organowi nadzoru został wzmocniony i sforma ‑
lizowany w latach 2013–2014, również w oparciu 
o informacje zwrotne otrzymane od Rady Organów 
Nadzoru EUNB. EUNB przeniósł w 2014 r. platformę 
informatyczną do własnego, wewnętrznego sys ‑
temu, co pozwoliło mu na zwiększenie kontroli nad 
nim, a także na dalsze wspieranie funkcjonowania 
platformy wymiany informacji pomiędzy właści ‑
wymi organami.
86
Zobacz odpowiedź EUNB na zalecenie nr 3.
Zalecenie 3
EUNB przyjmuje to zalecenie, ale podkreśla, że 
wzmocnienie wiarygodności testów warunków 
skrajnych w całej UE wymaga zmiany mandatu 
EUNB w prawie pierwotnym. Należy zauważyć, że 
pomimo wyjaśnienia roli EUNB w testach warunków 
skrajnych zawartego w rozporządzeniu ustanawia ‑
jącym EUNB z października 2013 r., najważniejszą 
rolą EUNB pozostaje inicjowanie i koordynowanie 
testów warunków skrajnych, a nie samo ich prze ‑
prowadzanie. Odpowiedzialność prawną za prze ‑
prowadzanie testów warunków skrajnych i kontakty 
Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego 66
Mimo wyżej wymienionych ograniczeń EUNB był 
w stanie zidentyfikować, za pośrednictwem nie ‑
wiążących instrumentów prawnych wymienionych 
powyżej, szereg ważnych i pilnych problemów 
rynku bankowego, np. odpowiedzialne udzielanie 
kredytów, działania podejmowane w odniesieniu 
do kredytobiorców mających zaległości w płat ‑
nościach, obsługę skarg i reklamacji, zarządzanie 
ryzykiem ETF, ryzyko związane z kontraktami różnic 
kursowych, finansowanie społecznościowe, walutę 
wirtualną itp., i zareagować na nie.
Zalecenie 5
EUNB przyjmuje zalecenie i zwraca uwagę, że 
jest w trakcie wdrażania systemu zarządzania 
wydajnością.
Zalecenie 6
EUNB przyjmuje to zalecenie. EUNB nie uważa pro ‑
tokołów ustaleń za odpowiednie instrumenty słu ‑
żące uściślaniu roli i podziału obowiązków pomię ‑
dzy EUNB, EBC i właściwymi organami krajowymi; 
zdaniem EUNB takie uściślenie wymaga zmian na 
poziomie prawa pierwotnego.
Uważamy, że poszczególne zadania EBC w ramach 
sprawowanej przezeń roli nadzorczej i zadania 
EUNB są jasne i całkowicie zgodne z założeniem, 
że EBC – podobnie jak każdy inny właściwy organ 
krajowy – jest właściwym organem wypełniającym 
tę rolę. EUNB nie przyjmuje protokołów ustaleń 
z właściwymi organami krajowymi, ponieważ 
uczestniczą one bezpośrednio w pracach EUNB i są 
reprezentowane w Radzie Organów Nadzoru, będą ‑
cej organem decyzyjnym EUNB. Zdaniem EUNB nie 
jest właściwe traktowanie EBC występującego w roli 
organu nadzorczego w inny sposób niż pozostałe 
właściwe organy, podczas gdy EUNB zawarł pro ‑
tokoły ustaleń z EBC jako organem kształtującym 
politykę pieniężną.Zalecenie 4
EUNB przyjmuje zalecenie, podkreślając zarazem, 
że mandat EUNB w zakresie ochrony konsumentów 
w sektorze finansowym UE jest ograniczony, a jaka ‑
kolwiek znacząca zmiana wpływu EUNB na tym 
obszarze wymagałaby modyfikacji przepisów prawa 
pierwotnego.
Rozporządzenie ustanawiające EUNB nie przewi ‑
duje, by ochrona konsumentów została objęta 
zakresem działań EUNB. Co więcej, EUNB nie 
otrzymał mandatu upoważniającego go do działań 
służących ochronie konsumentów na podstawie 
treści dyrektyw UE z 2011, 2012 i 2013 r. Mandat taki 
został udzielony EUNB na mocy dyrektywy w spra ‑
wie kredytu hipotecznego przyjętej w lutym 2014 r. 
i obejmuje jeden standard techniczny.
Działania prowadzone przez EUNB w zakresie 
ochrony konsumentów zostały zatem ograni ‑
czone do pracy prowadzonej z własnej inicjatywy, 
podczas gdy jedynymi instrumentami prawnymi 
dostępnymi dla EUNB na podstawie rozporządze ‑
nia ustanawiającego, którymi EUNB może posłużyć 
się w celu przeprowadzenia z własnej inicjatywy 
działań mających wpływ na instytucje finansowe 
i właściwe organy krajowe, były ostrzeżenia, opinie 
i wytyczne, które są niewiążącymi instrumentami 
prawa. Ponadto instytucje finansowe, do których 
może zwracać się EUNB, ograniczają się do insty ‑
tucji kredytowych, dostawców usług płatniczych, 
którzy są instytucjami kredytowymi, oraz emiten ‑
tów pieniądza elektronicznego. Nie należą do nich 
wszystkie instytucje finansowe istotne z punktu 
widzenia ochrony konsumentów, takie jak dostawcy 
usług płatniczych, którzy nie są instytucjami kre ‑
dytowymi, dostawcy kredytów hipotecznych lub 
innych kredytów niebędący bankami. Co więcej, 
możliwości EUNB są bardzo ograniczone, jeśli 
chodzi o podejmowanie prawnie wiążących decyzji 
zakazujących niektórych produktów lub działań, 
które są dozwolone tylko w szczególnych okolicz ‑
nościach (EUNB nie przekazano specyficznego man ‑
datu na podstawie przepisów prawa pierwotnego, 
a Rada nie ogłosiła sytuacji nadzwyczajnej).
Odpowiedź Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego 67
EUNB zwraca również uwagę, że rozporządzenie 
(UE) nr 1024/2013 zawiera szczegółowe przepisy 
wymagające tworzenia protokołów ustaleń z właś ‑
ciwymi organami państw członkowskich spoza 
strefy euro, a także z organami nadzoru papierów 
wartościowych, ale nie zawiera żadnych postano ‑
wień sugerujących potrzebę dokonywania takich 
uzgodnień z EBC.
EUNB zwraca uwagę, że ustanowienie jednoli ‑
tego mechanizmu nadzorczego będzie wymagało 
zacieśnienia relacji operacyjnych z EBC, szczególnie 
w odniesieniu do przeprowadzania testów warun ‑
ków skrajnych i opracowania jednolitego podręcz ‑
nika. W odniesieniu do europejskiego podręcznika 
nadzoru EUNB wyjaśnia, że zgodnie z mandatem 
prawnym EUNB podręcznik EUNB będzie reprezen ‑
tować niewiążący zbiór najlepszych praktyk nadzor ‑
czych stosowanych w UE. Mandat nie pozwala EUNB 
na osiągnięcie maksymalnej harmonizacji najlep ‑
szych praktyk nadzorczych w całej Unii Europejskiej 
ani na zastąpienie istniejących podręczników stoso ‑
wanych przez właściwe organy, np. EBC.W artykule 8 rozporządzenia ustanawiającego EUNB 
określono podstawowe zadania EUNB, takie jak 
ustanowienie wspólnych standardów oraz prak ‑
tyk regulacyjnych i nadzorczych wysokiej jakości, 
w szczególności przez opracowywanie wytycznych, 
zaleceń i standardów technicznych. Rola właściwych 
organów jest określona przede wszystkim w aktach 
sektorowych definiujących zakres nadzoru i upraw ‑
nienia, które należy wykorzystać. W przypadku EBC 
artykuł 4(2)(a) rozporządzenia ustanawiającego 
EUNB został zmieniony na mocy rozporządzenia 
(UE) nr 1022/2013, co pozwoliło uwzględnić EBC 
jako właściwy organ władzy na potrzeby zadań 
i uprawnień EUNB „w odniesieniu do kwestii zwią ‑
zanych z zadaniami przekazanymi mu na podsta ‑
wie rozporządzenia (UE) nr 1024/2013”. Motyw 12 
rozporządzenia (UE) nr 1022/2013 stanowi, że EUNB 
„powinien mieć możliwość wykonywania swoich 
zadań również w odniesieniu do EBC w taki sam 
sposób, jak w odniesieniu do pozostałych właści ‑
wych organów”. Ponadto, rozporządzenie (UE) nr 
1024/2013 wyjaśnia w artykułach 3 i 4 zakres zadań 
powierzonych EBC i to, że zadania te realizowane 
są bez uszczerbku dla kompetencji i zadań EUNB 
oraz że EBC, podobnie jak inne właściwe władze, ma 
obowiązek współpracy z EUNB i działań zgodnych 
z przepisami prawa Unii, również ze standardami 
technicznymi i treścią artykułu 16 rozporządzenia 
EUNB w odniesieniu do wytycznych i zaleceń.

JAK  OTRZ YMAĆ PUBLIK ACJE UE
Publik acje bezpła tne:
•  jeden egzemplar z: 
w EU Bookshop (http://bookshop .europa.eu )
•  kilka egzemplar zy (lub map y, plak aty): 
w przedsta wicielst wach Unii Europejsk iej (http://ec .europa.eu/r epresen t_pl .htm) 
w (http://eeas .europa.eu/delega tions/inde x_pl .htm)
kontaktując http://eur opa.eu/eur opedir ect/inde x_pl .htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 
(*) Informacje są udzielane nieodpła tnie , większ ość połącz eń również jest bezpła tna (niekt órzy operat orzy, hotele lub telefony  publiczne mogą 
naliczać opła ty).
Publik acje płatne:
• w EU Bookshop (http://bookshop .europa.eu )
Płatne subsk rypcje:
•  u dystrybut orów Urzędu Publik acji Unii Europejsk iej  
(http://publica tions .europa.eu/others/agen ts/inde x_pl .htm)
QJ‑AB‑14‑009‑PL‑C ISSN 1831 ‑0923
W następstwie kryzysu finansowego Komisja podjęła działania 
mające na celu ustabilizowanie sektora bankowego przez 
wzmocnienie ram prawnych i  nadzorczych oraz utworzenie 
Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EUNB). W  ramach 
pierwszej kontroli Trybunału w tym obszarze oceniono, czy Komisja 
i EUNB w zadowalający sposób wykonały swoje zadania w zakresie 
ustanowienia nowych mechanizmów na potrzeby regulacji sektora 
bankowego i  nadzoru nad nim. Rozważono również, jakie wnioski 
sformułowane w trakcie kontroli mogłyby mieć znaczenie dla 
nadzoru bankowego w  ramach nowego jednolitego mechanizmu 
nadzorczego (SSM). Trybunał uznał, że działania podjęte przez 
Komisję, w tym utworzenie EUNB, stanowiły istotny pierwszy krok 
w odpowiedzi na kryzys finansowy. Stwierdzono jednak pewne 
uchybienia dotyczące funkcjonowania nowych rozwiązań 
w odniesieniu do nadzorowania transgranicznej działalności 
bankowej, oceny odporności banków w UE oraz działań na rzecz 
lepszej ochrony konsumentów. W kwestiach tych Trybunał 
sformułował odnośne zalecenia.
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y