PL    PL PL 
 
PL 1   PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 15.9.2010 
SEK(2010) 1050 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
  
Dokument uzupe łniający 
  
Wniosek 
 
ZALECENIE RADY 
 
„Mobilna m łodzież” – promowanie mobilno ści edukacyjnej m łodych ludzi  
 
{KOM(2010) 478 wersja ostateczna} 
{SEK(2010) 1049}  
 
PL 2   PL STRESZCZENIE 
Niniejsza ocena skutków uzupe łnia wniosek w sprawie zalecenia Rady maj ącego na celu 
promowanie mobilno ści edukacyjnej m łodych ludzi, które stanowi cz ęść zestawu 
działań, jakie nale ży podjąć w ramach inicjatywy „Mobilna m łodzież”. 
1. KONTEKST 
„Mobilna m łodzież” jest jednym z projektów przewodnich EU wspieraj ących strategi ę 
„Europa 2020”. Celem inicjatywy jest „ poprawa wyników i podniesienie atrakcyjno ści 
europejskiego szkolnictwa wy ższego na arenie mi ędzynarodowej oraz podniesienie jako ści 
wszystkich poziomów kszta łcenia i szkolenia w UE, łącząc doskona łość z ideą 
sprawiedliwo ści, poprzez wspieranie mobilno ści studentów i sta żystów oraz popraw ę sytuacji 
młodzieży na rynku pracy”1.  
Promowanie mobilno ści edukacyjnej jest najwa żniejszym celem projektu „Mobilna 
młodzież”. Ma ono doprowadzi ć do znacznego zwi ększenia (i poprawy jako ści) mobilno ści 
studentów. Ma ono równie ż na celu umo żliwienie mobilno ści edukacyjnej wszystkim 
młodym ludziom, w szczególno ści takim grupom, jak studenci kszta łcący się zawodowo i 
młodzi ludzie w mniej korzystnym po łożeniu.  
Nie ulega jednak w ątpliwości, że sprostanie wysokim ambicjom tej inicjatywy wy łącznie przy 
pomocy programów UE nie jest mo żliwe. Dlatego w komunikacie „Mobilna m łodzież” 
przewiduje si ę uzupełnienie wsparcia w ramach  programów UE mobilizacj ą wysiłków państw 
członkowskich i innych podmiotów wspieraj ących mobilno ść edukacyjn ą. Ważnym 
elementem b ędą prace nad okre śleniem i usuni ęciem przeszkód ograniczaj ących mobilno ść.  
Komisja proponuje projekt zalece nia Rady jako dokument stanowi ący syntez ę dobrych 
krajowych strategii politycznych rea lizowanych w celu promowania mobilno ści edukacyjnej 
oraz jako przewodnik w zakresie polityki dla pa ństw członkowskich obejmuj ący sposoby 
przyczyniania si ę do osiągnięcia ogólnych celów programu „Mobilna m łodzież”. W niniejszej 
ocenie skutków skoncentrowano si ę bezpośrednio na tym elemencie pakietu „Mobilna 
młodzież”, w szczególno ści w perspektywie usuni ęcia przeszkód ograniczaj ących mobilno ść. 
2. OPIS  PROBLEMU 
Stanowiąc element swobodnego przep ływu osób, mobilno ść edukacyjna, tj. mobilno ść 
transnarodowa maj ąca na celu nabywanie nowych umiej ętności, jest jednym z podstawowych 
sposobów, w jaki poszczególne osoby, a w szczególno ści młodzież, mogą zwiększyć swoje 
szanse na zatrudnienie w przysz łości, oraz które przyczyniaj ą się do ich rozwoju osobistego. 
Unia Europejska ma wieloletnie i wysoko cenione do świadczenie w promowaniu i wspieraniu 
mobilności edukacyjnej - dziedziny, która przynosi bezpo średnie i wymierne korzy ści 
obywatelom UE. Takie inicjatyw y, jak program Erasmus, umo żliwiły ponad 2 milionom osób 
podjęcie studiów w innym kraju oraz of icjalne uznanie tych studiów.  
                                                 
1 COM(2010) 2020 
 
PL 3   PL Mobilność edukacyjna nadal nie jest jednak realn ą szansą dla dużej liczby m łodych 
Europejczyków. Wci ąż stosunkowo niewielu m łodych ludzi ma okazj ę zdobywa ć nowe 
doświadczenia edukacy jne za granic ą, a niektóre grupy, takie jak m łodzież ze środowisk 
defaworyzowanych, s ą szczególnie s łabo reprezentowane. Nadal istniej ą bariery j ęzykowe, 
kulturowe, finansowe, prawne i administracyjne, obejmuj ące uznawanie, walidacj ę i 
postrzeganie jako ści kszta łcenia zdobytego za granic ą, zwłaszcza poza 
usystematyzowanymi programami mobilno ści UE . Również wiedza na temat mo żliwości 
istniejących w zakresie mobilno ści jest nadal niewielka w śród młodych ludzi. Ponadto w 
obecnych ramach prawnych przyj ęto podejście sektorowe (tzn. podzia ł na szkolnictwo 
wyższe, kszta łcenie i szkolenie zawodowe, wolontariat, nauczycieli i osoby prowadz ące 
szkolenia, m łodych naukowców), które mo że utrudnić wspólne podej ście. Chocia ż dodatkowe 
środki przyznawane zarówno na poziomie krajowym, jak i europejskim (za po średnictwem 
istniejących programów) mog ą sprzyjać rozwojowi mobilno ści, zwiększenie środków 
finansowych nie wystarczy, aby mobilno ść stała się realną szansą dla wszystkich. Pa ństwa 
członkowskie musz ą dołożyć większych stara ń, aby usun ąć przeszkody istniej ące na poziomie 
krajowym i regionalnym. 
Zalecenie Rady z 2001 r.2 w sprawie mobilno ści studentów, osób szkol ących się, 
wolontariuszy, nauczycieli i szkoleniowców w obr ębie Wspólnoty wysz ło już z użycia i 
obecnie jest nieaktualne. Ocena skuteczno ści tego zalecenia Rady3 wykazała, że zalecenie 
było skuteczne do pewnego stopnia, ale informacje dotycz ące postępów we wdra żaniu 
szczegółowych przepisów zawarte w zaleceniu nie s ą kompleksowe ani łatwo dost ępne. 
Konieczne jest uaktualnienie, zmiana obszaru zain teresowania i odnowienie zalecenia . 
3. ANALIZA  POMOCNICZO ŚCI 
Polityka kszta łcenia, młodzieży i szkole ń jest obszarem, w którym UE posiada kompetencje 
w zakresie wspierania  określone w Traktacie o funkcjonowaniu  Unii Europejskiej (Traktat z 
Lizbony). Traktat (w art. 165) stanowi, że „Unia przyczynia si ę do rozwoju edukacji o 
wysokiej jako ści, poprzez zach ęcanie do wspó łpracy między państwami cz łonkowskimi oraz, 
jeśli jest to niezb ędne, poprzez wspieranie i uzupe łnianie ich dzia łalności” i w szczególno ści 
przewiduje, że działanie Unii Europejskiej zmie rza do „sprzyjania mobilno ści studentów i 
nauczycieli, mi ędzy innymi poprzez zach ęcanie do akademickiego uznawania dyplomów i 
okresów studiów” oraz do „spr zyjania rozwojowi wymiany m łodzieży i wymiany 
instruktorów spo łeczno-oświatowych”.  
UE przyjmuje dwutorowe podej ście do realizacji tej misji poprzez wspó łpracę polityczn ą z 
państwami cz łonkowskimi UE oraz przez wdro żenie programów w zakresie uczenia si ę przez 
całe życie (np. Erasmus, Comenius, Le onardo, Grundtvig) i programu „M łodzież w 
działaniu”, które zapewniaj ą finansowe wsparcie dzia łań w zakresie mobilno ści.  
4. CELE  INICJATYWY  UE 
Głównym celem politycznym, który ma zosta ć osiągnięty, jest umo żliwienie wszystkim 
mobilności edukacyjnej, poprzez: 
                                                 
2 2001/613/WE  
3 COM(2004) 21  
 
PL 4   PL – usunięcie przeszkód ograniczaj ących mobilno ść edukacyjn ą na szczeblu 
krajowym/regionalnym, 
– promowanie mobilno ści edukacyjnej. 
Dąży się również do osiągnięcia następujących celów szczegó łowych:  
• zwiększenia mo żliwości uzyskania i łatwości dostępu do informacji dotycz ących 
możliwości i korzy ści związanych ze studiowaniem za granic ą,  
• poprawy umiej ętności językowych zgodnie z celami strategii w sprawie wieloj ęzyczności4, 
w tym celu „j ęzyk ojczysty plus dwa (j ęzyki obce) w przypadku ka żdego obywatela”,  
• usunięcia przeszkód prawnych i ad ministracyjnych ograniczaj ących rozwój 
transgranicznych wspólnych programó w naukowych i innych form mobilno ści 
edukacyjnej, 
• ograniczenia przeszkód prawnych i administracyjnych zwi ązanych z obj ęciem młodych 
naukowców, sta żystów i wolontariuszy systemem oc hrony zdrowotnej i socjalnej,  
• promowania spójnych ram prawnych w zakresie mobilno ści osób nieletnich, 
• zmniejszenia lub usuni ęcia ogranicze ń w zakresie przenoszenia wsparcia finansowego 
studentów,  
• poprawy uznawania i walidacji formal nego, pozaformalnego i nieformalnego 
wykształcenia zdobytego za granic ą, 
• zwiększenia mo żliwości młodych ludzi ze s łabiej reprezentowanyc h grup (w gorszej 
sytuacji spo łeczno-ekonomicznej, z mniejszo ści etnicznych, osób niepe łnosprawnych) w 
zakresie podejmowania mobilno ści,  
• zachęcania do skoncentrowania si ę na poprawie jako ści mobilno ści, 
• zachęcania do mi ędzysektorowej pracy nad u łatwieniem wspólnych rozwi ązań dla różnych 
grup docelowych, 
• umożliwienia lepszego porównania post ępów w poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich 
i zwiększenia partnerskiego uczenia si ę.  
Należy podkre ślić, że chociaż właściwe jest okre ślenie obszarów, w których szczególnie 
potrzebne s ą działania państw członkowskich, zalecenia na szcz eblu UE w dziedzinie 
kształcenia i szkolenia nie powinny mie ć zbyt nakazuj ącego charakteru: zgodnie z zasad ą 
pomocniczo ści to państwa członkowskie w kontek ście swojej szczególnej sytuacji okre ślają, 
w jaki sposób powy ższe cele zostan ą zrealizowane. 
5. WARIANTY  STRATEGICZNE 
W wyniku wst ępnej oceny mo żliwych wariantów najbardziej realistyczne i wykonalne 
wydają się trzy główne warianty zgodne z w ąskim zakresem interwencji UE w dziedzinie 
kształcenia i szkolenia. 
5.1. Wariant 1: brak dzia łań ze strony UE/utrzymanie stanu obecnego (scenariusz 
odniesienia) 
Istniejące zalecenie Rady z 2001 r. w sprawie mobilno ści studentów, osób szkol ących się, 
wolontariuszy, nauczycieli i szkoleniowców w obr ębie Wspólnoty, które wysz ło już z użycia. 
                                                 
4 2008/C 320/01  
 
PL 5   PL 5.2. Wariant 2: zalecenie Rady „Mobilna m łodzież” – promowanie mobilno ści 
edukacyjnej m łodych ludzi 
Nowe zalecenie Rady aktualizuj ące zalecenie z 2001 r. i zmieniaj ące jego obszar 
zainteresowania oraz promuj ące międzysektorow ą strategi ę usuwania przeszkód 
ograniczaj ących mobilno ść, wspólną dla kilku grup docelowych, oraz bardziej ukierunkowane 
monitorowanie.  
5.3. Wariant 3: nowa otwarta metoda koordynacji (OMC) na rzecz mobilno ści 
edukacyjnej m łodych ludzi 
Nowa samodzielna „otwarta metoda koordynacji” maj ąca na celu monitorowanie istniej ących 
działań państw członkowskich w celu zwi ększenia mobilno ści edukacyjnej oraz 
sprawozdawczo ść z tych dzia łań i wymian ę najlepszych praktyk. 
6. O CENA SKUTKÓW WARIANTÓW  
6.1. Prawdopodobne skutki ekonomiczne, spo łeczne i środowiskowe wybranych 
wariantów 
Wariant utrzymania stanu obecnego mia łby ograniczony wp ływ ekonomiczny, spo łeczny i 
środowiskowy, poniewa ż nie wymaga żadnych dodatkowych dzia łań na szczeblu UE, 
natomiast warianty 2 i 3 wywo łałyby bardziej istotne pozyty wne skutki ekonomiczne i 
społeczne ze wzgl ędu na zapewnienie mobilno ści edukacyjnej wi ększej liczbie m łodych 
ludzi, co przynosi wymierne korzy ści w zakresie ich zatrudnienia i integracji kulturowej przez 
rozwijanie wi ększych i bardziej kompleksowych umiej ętności. Oczekuje si ę, że wzrost 
mobilności będzie wynika ł z większej ilości informacji, poprawy uz nawania, sprawniejszych 
procedur administracyjnych i ulepszonych struktur wsparcia. Oczekuje si ę, że młodzież 
pochodząca ze środowisk defaworyzowanych lub niemaj ąca dostępu do mobilno ści skorzysta 
w szczególno ści z usuni ęcia konkretnych przeszkód, które stawiaj ą ją w mniej korzystnej 
sytuacji, i tym samym b ędzie mogła skorzysta ć z większej (ponownej) integracji spo łecznej i 
ekonomicznej.  
6.2. Ocena obci ążenia administracyjnego 
Wariant 1 nie oznacza żadnego dodatkowego obci ążenia administracyjnego, poniewa ż nie 
wymaga on żadnych dodatkowych dzia łań ze strony UE ani orga nów krajowych. Wariant 2 
oznacza pewne dodatkowe koszty w przypadku ag encji i instytucji wykonawczych oraz 
organów rz ądowych, zwi ązane z realizacj ą zalecenia np. z opracowaniem nowych strategii 
lub z przegl ądem prawodawstwa w celu u łatwienia mobilno ści edukacyjnej m łodzieży. 
Niektóre dodatkowe koszty wynikn ą ze stworzenia tablicy wyników mobilno ści, chocia ż 
ogólny skutek b ędzie neutralny, poniewa ż zostanie zrównowa żony przez zmian ę obszaru 
zainteresowania istniej ących wymogów w zakresie monitorowania i sprawozdawczo ści. 
Wariant 3 wi ąże się z największym wzrostem obci ążenia administracyjnego: podczas gdy 
koszty wdro żenia pokrywa łyby się zasadniczo z wariantem 2, zarówno na szczeblu UE, jak i 
krajowym powsta łyby dodatkowe koszty zwi ązane z ustanowieniem nowych ram otwartej 
metody koordynacji w zakresie monitorowania i sprawozdawczo ści. 
6.3. Skutki poza UE  
Oczekuje si ę, że wariant 1 b ędzie miał ograniczony wp ływ na mobilno ść poza UE, poniewa ż 
zalecenie Rady z 2001 r. nie odnosi si ę w szczególno ści do tej kwestii. Wariant 2 b ędzie mieć 
pozytywny wp ływ na mobilno ść poza UE, poniewa ż nowe zalecenie Rady wyra źnie odnosi 
 
PL 6   PL się do tego aspektu, co spowoduje istotn ą aktualizacj ę i popraw ę w porównaniu z 
dotychczasow ą sytuacją. Wariant 3 b ędzie miał bardziej ograniczony wp ływ na mobilno ść 
poza UE w zwi ązku z tym, że brak instrumentu prawnego mo że oznacza ć mniejszą zachętę do 
działania dla pa ństw członkowskich. 
7. PORÓWNANIE WARIANTÓW W OPARCIU O ICH PRAWDOPODOBNE SKUTKI  
Utrzymanie stanu obecnego mog łoby umo żliwić pewną poprawę w przysz łości, ale 
prawdopodobnie by łaby ona niewystarczaj ąca do zrealizowania d ążenia do dost ępnej dla 
wszystkich mobilno ści edukacyjnej. Zalecenie z 2001 r. nie uwzgl ędnia znacznych zmian jaki 
zaszły w ostatnich latach w sektorze kszta łcenia i szkolenia, i które maj ą wpływ na mobilno ść 
edukacyjn ą. Ponadto podej ście sektorowe rozporz ądzenia utrudnia odniesienie si ę do 
zagadnień wspólnych dla co najmniej dwóch grup docelowych. Co wi ęcej, długotrwałe 
przeszkody ograniczaj ące mobilno ść, które nie zostan ą odpowiednio rozpoznane lub usuni ęte, 
prawdopodobnie nadal pozostan ą obszarami problematycznymi. Nawet je żeli zalecenie z 
2001 r. i dzia łania następcze wynikaj ące z niego jako cz ęść otwartej metody koordynacji w 
zakresie kszta łcenia i szkolenia zostan ą w pełni wdrożone, będą niewystarczaj ące, aby 
odnieść się do wszystkich obecnych przeszkód ograniczaj ących mobilno ść. W związku z tym, 
aby osiągnąć cele okre ślone w sekcji 4 powy żej, konieczne s ą dodatkowe dzia łania. 
Warianty 2 i 3 oferuj ą znacznie wi ększy potencja ł wprowadzenia zmian w prawodawstwie 
państw członkowskich w zakresie osi ągnięcia celów okre ślonych powy żej. Zaletą nowego 
zalecenia Rady, proponowanego w wariancie 2, jest okre ślenie szczegó łowego i jasnego planu 
zmian w konkretnych obszarach wskazanych niedoci ągnięć, w odniesieniu do którego mo żna 
oceniać postępy. Wariant ten oferuje mo żliwość ponownego uruchomienia, odnowienia i 
uaktualnienia prac w tym obszarze za po średnictwem nowego instrumentu prawnego 
koncentruj ącego się na przeszkodach horyzontalnych ws pólnych dla wszystkich sektorów 
oraz nadania nowego impulsu w zakresie zagadnie ń związanych z mobilno ścią i większego 
ich uwidocznienia, jak równie ż możliwość wyraźnego porównania post ępów w ró żnych 
krajach. Oczekuje si ę zatem, że wariant ten stanie si ę bodźcem do osi ągnięcia postępów w 
tym obszarze. Wariant 3 jest ograni czony swoim charakterem „prawa mi ękkiego”, który 
osłabia jego ewentualny wp ływ w porównaniu z instrumentem prawnym, w szczególno ści 
jeśli chodzi o odniesienie si ę do przeszkód prawnych i administracyjnych na szczeblu 
państwa członkowskiego. W porównaniu z wariante m 2 brak zalecenia jako wst ępnego 
bodźca do dzia łania może osłabić wspólny wysi łek. Dodatkowe obci ążenie administracyjne 
zarówno na szczeblu krajowym, jak i UE, które wynikn ęłoby z ustanowienia i 
funkcjonowania nowej otwart ej metody koordynacji, by łoby równie ż istotne i 
prawdopodobnie spotka łoby się ze zdecydowanym sprzeciwem ze strony pa ństw 
członkowskich. 
7.1. Preferowana opcja polityki 
W oparciu o powy ższą ocenę wariantem preferowanym jest  wariant 2 (zalecenie Rady), 
stanowiący najkorzystniejsze po łączenie oczekiwanego skutku zrównowa żonego z kosztami i 
obciążeniem administracyjnym. 
8. M ONITOROWANIE I OCENA  
Monitorowanie, ocena i sprawozdawczo ść będą przeprowadzane w ramach istniej ących 
strategicznych ram europejskiej wspó łpracy w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia (otwarta 
 
PL 7   PL metoda koordynacji), które zostan ą ukierunkowane na osi ągnięcie tego celu. W oparciu o 
sprawozdania krajowe Komisja przedstawi dwuletni ą ocenę postępów we wszystkich 
państwach cz łonkowskich i uwagi na szczeblu krajowym dotycz ące mocnych i s łabych 
punktów w odniesieniu do usuwania przeszkód ograniczaj ących mobilno ść edukacyjn ą w 
postaci tablicy wyników mobilno ści, która umo żliwi ocen ę porównawcz ą we wszystkich 
krajach. 
Najważniejsze wska źniki postępów w kierunku osi ągnięcia przedmiotowych celów b ędą się 
opierać na takich danych, jak:  
• mniejsza ilo ść istotnych problemów zwi ązanych z przeszkodami ograniczaj ącymi 
mobilność zgłaszanych przez mobilnych studentów/wol ontariuszy/naukowców (obliczona 
na podstawie ankiet); 
• szczegółowe wska źniki, które zostan ą opracowane w oparciu o post ępy w ka żdej 
dziedzinie przeszkód i b ędą monitorowane za po średnictwem proponowanej tablicy 
wyników mobilno ści;  
• wzrost liczby m łodych ludzi (15-35 lat) korzystaj ących z mobilno ści edukacyjnej; 
• zaproponowanie wska źnika lub wska źników odniesienia w przypadku mobilno ści 
edukacyjnej na szczeblu UE (przewidzianego lub przewidzianych w kontek ście 
strategicznych ram w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia, „ET 2020”); 
• w szkolnictwie wy ższym: do 2020 r. co najmniej 20 % absolwentów studiów w 
europejskim obszar ze szkolnictwa wy ższego powinno przez pewien czas studiowa ć lub 
odbywać szkolenie za granic ą (wskaźnik odniesienia w zakresie mobilno ści w ramach 
procesu bolo ńskiego). 
Proponuje si ę niezależną ocenę zewnętrzną w celu dokonania oceny post ępów po pierwszych 
czterech latach wdra żania zalecenia (tj. do ko ńca 2014 r.).