[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 6.9.2010

KOM(2010) 462 wersja ostateczna

2010/0242 (COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych (2012 r.)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

SEK(2010) 1002

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

Jak podkreśliła Komisja w 2008 r. w swoim drugim sprawozdaniu demograficznym „Realizacja potrzeb społecznych w starzejącym się społeczeństwie”, w Unii Europejskiej zachodzi znaczący proces starzenia się społeczeństwa. Zgodnie z ostatnimi prognozami Eurostatu, opublikowanymi w 2008 r., w 2060 r. na jedną osobę powyżej 65 roku życia w UE będą przypadać tylko dwie osoby w wieku produkcyjnym (15-64 lat), w porównaniu z obecną proporcją 1:4. Do najsilniejszego rozwoju tej tendencji dojdzie najprawdopodobniej w latach 2015-2035, kiedy to na emeryturę będą przechodziły osoby z roczników wyżu demograficznego. Przyczyną tego zjawiska jest współwystępowanie niskiego wskaźnika urodzeń i wydłużającego się średniego trwania życia. Europejczycy żyją dzisiaj dłużej i w lepszym zdrowiu niż dotychczas. Od 1960 r. średnie trwanie życia wydłużyło się o osiem lat, a według prognoz demograficznych w ciągu najbliższych czterdziestu lat wskaźnik ten wzrośnie o kolejne pięć lat. Jest to historyczne osiągnięcie, które jest powodem do zadowolenia.

W piramidzie ludności UE wkrótce pod II wojnie światowej nastąpił wzrost wielkości kohorty, zapowiadając początek wyżu demograficznego. Od 2012 r. liczba ludności w wieku produkcyjnym w Europie będzie spadać, podczas gdy liczba osób powyżej 60 roku życia będzie nadal rosnąć o około dwa miliony osób rocznie, według scenariusza uwzględniającego prawdopodobny wzrost imigracji i wskaźnika urodzeń[1].

Z tymi zmianami demograficznymi wiążą się zarówno wyzwania, jak i nowe możliwości. Starzenie się społeczeństwa może zwiększyć presję na budżety państw i na systemy emerytalne, jak też spowodować potrzebę zatrudnienia większej liczby osób w służbach społecznych i opiekuńczych dla ludzi starszych. Podeszły wiek nadal jest często kojarzony z chorobą i zależnością od osób trzecich, a starsi ludzie mogą doświadczać wykluczenia z rynku pracy, jak i z życia rodzinnego i społecznego. Istnieje obawa, że starsze generacje mogłyby stać się zbyt dużym obciążeniem dla młodych ludzi w wieku produkcyjnym, co mogłoby doprowadzić do napięć międzypokoleniowych.

Stanowisko to nie uwzględnia jednak znaczącego wkładu, który starsze pokolenia, szczególnie z okresu wyżu demograficznego, mogą lub potencjalnie mogłyby wnieść w interesie całego społeczeństwa. Najlepszą drogą do stawienia czoła starzeniu się społeczeństwa i zachowania solidarności międzypokoleniowej jest zatem zapewnienie dłuższego pozostawania roczników wyżu demograficznego na rynku pracy oraz umożliwienie im jak najdłuższego utrzymania dobrego stanu zdrowia, aktywności i niezależności.

W ramach strategii zatrudnienia państwa członkowskie rozpoczęły działania na rzecz odwrócenia tendencji do wczesnego przechodzenia na emeryturę, dzięki czemu wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 55-64 lat wzrósł w UE z 36,9 % w 2000 r. do 46 % w 2009 r. Skłonienie starszych pracowników do pozostawania na rynku pracy wymaga w szczególności poprawy warunków pracy i ich dostosowania do stanu zdrowia i potrzeb starszych osób oraz zaktualizowania ich umiejętności poprzez poprawę dostępu do uczenia się przez całe życie. Niezbędne są także zmiany systemów podatkowych i świadczeń, skutecznie zachęcające do dłuższej pracy.

Aktywność osób starszych jest także skutecznym narzędziem zwalczania ubóstwa w tej grupie wiekowej. W 2008 r. ubóstwem zagrożonych było 19 % osób powyżej 65 roku życia w Unii Europejskiej. Dla znacznej części starszych ludzi starość jest okresem marginalizacji. Niektóre z przyczyn ubóstwa w tej grupie wiekowej można zwalczać, tworząc lepsze możliwości zatrudnienia, a aktywny udział ludzi starszych w działaniach wolontariackich mógłby pomóc im przezwyciężyć odosobnienie. Starsi ludzie mogliby wiele wnieść do społeczeństwa jako wolontariusze lub opiekunowie, trzeba jednak lepiej uruchamiać ten ogromny potencjał poprzez eliminowanie istniejących przeszkód w podejmowaniu nieodpłatnej pracy i tworzenie odpowiednich ram prawnych.

W komunikacie „Europa 2010 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” Komisja wytycza drogi wyjścia z kryzysu i przygotowania gospodarki UE na kolejne dziesięciolecie. W kontekście rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu Komisja podkreśliła znaczenie wspierania zdrowia i aktywności osób starszych, aby przyczyniać się, między innymi, do osiągnięcia wysokiego poziomu zatrudnienia, inwestowania w umiejętności i ograniczenia ubóstwa.

Proponowany Europejski Rok Aktywności Osób Starszych ma zachęcać państwa członkowskie, ich władze regionalne i lokalne, partnerów społecznych i społeczeństwo obywatelskie do wspierania aktywności osób starszych i zwiększenia wysiłków na rzecz uruchomienia potencjału roczników wyżu demograficznego, a także wspierać działania w tym zakresie.

Należy postrzegać ten rok w perspektywie szerzej zakrojonych prac w latach 2011-2014, w ramach których UE będzie koncentrować wiele swoich programów i polityk na kwestii aktywności osób starszych, a także ustanowi ramy promowania i nagłaśniania nowych inicjatyw i partnerstw wspierających aktywność osób starszych na wszystkich szczeblach (krajowym, regionalnym i lokalnym, a także na poziomie partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego).

W 2011 r. władze publiczne, partnerzy społeczni i organizacje społeczeństwa obywatelskiego na wszystkich szczeblach będą zachęcani do podjęcia szczegółowych zobowiązań związanych z aktywnością osób starszych, z naciskiem na osiągnięcia w trakcie Europejskiego Roku. Wyznaczone cele zostaną zamieszczone na ogólnoeuropejskiej stronie internetowej, która stanie się witryną Europejskiego Roku i będzie służyła także jako narzędzie monitorowania i oceny.

Główną osią działań w 2012 r. podczas Europejskiego Roku będzie rozpoczęcie wdrażania zobowiązań podjętych w 2011 r., podnoszenie świadomości ogółu społeczeństwa, nagłaśnianie tych inicjatyw w mediach i angażowanie innych środowisk opiniotwórczych. Nastąpi także prezentacja wyników projektów dotyczących aktywności osób starszych, finansowanych w ramach istniejących pozycji w budżecie i programów.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I SPODZIEWANE SKUTKI

2.1. Konsultacje

Zobowiązawszy się do uwzględniania przedmiotowych kwestii przy tworzeniu i wdrażaniu polityk UE, Komisja zwróciła się do zainteresowanych stron o ich opinie dotyczące aktywności osób starszych i solidarności międzypokoleniowej i co do formy ewentualnego Europejskiego Roku, dążąc do uzyskania wkładu do swojego formalnego wniosku, a także w celu poprawy przejrzystości i wspierania koordynacji na wczesnym etapie.

Taka wczesna konsultacja została przeprowadzona w formie kwestionariusza internetowego, przy pomocy którego państwa członkowskie, partnerzy społeczni, organizacje pozarządowe i inne zainteresowane strony oraz eksperci mogli wyrazić swoją opinię. Kwestionariusz był dostępny przez ponad dwa miesiące na stronie internetowej „Twój głos w Europie”, prowadzonym przez Komisję Europejską jednolitym punkcie dostępu do szerokiego zakresu konsultacji. Kwestionariusz dotyczył następujących głównych zagadnień: zagrożeń i szans związanych ze starzeniem się dla solidarności międzypokoleniowej, zalecanych działań politycznych, konkretnej roli UE we wspieraniu odpowiedniego kształtowania polityki, tematów i działań do podjęcia w czasie Europejskiego Roku oraz zaangażowania zainteresowanych stron.

Respondenci ogólnie poparli ideę Europejskiego Roku dotyczącego aktywności osób starszych. Zaaprobowali aspekt podnoszenia świadomości oraz nadanie przedmiotowym kwestiom większego priorytetu w programach politycznych i w działaniach władz publicznych. W odpowiedziach zaznaczono także, że Europejski Rok byłby szansą na udzielenie uznania i wsparcia osobom zajmującym się tą tematyką, mógłby wesprzeć wymianę dobrych praktyk oraz tworzenie innowacyjnego podejścia i nowych synergii między podmiotami aktywnymi na tym polu. Respondenci stwierdzili, że Europejski Rok powinien pozostawić trwałe dziedzictwo, między innymi poprzez ustanowienie długoterminowych inicjatyw. Respondenci ze wszystkich kategorii (organizacje społeczeństwa obywatelskiego, władze publiczne, partnerzy społeczni itd.) wykazali duże zainteresowanie udziałem w Europejskim Roku, wskazując swoje planowane działania, które mogłyby wpisać się w taki Rok, oraz proponując dodatkowe projekty.

2.2. Spodziewane skutki

Działania w zakresie polityki dotyczącej aktywności osób starszych generalnie wchodzą w zakres kompetencji państw członkowskich, coraz intensywniej działających na rzecz uruchomienia potencjału tej grupy wiekowej. Jednakże zdecydowana większość organów państw członkowskich, które odpowiedziały na kwestionariusz, poparła koncepcję działania na poziomie Unii, w szczególności ustanowienie Europejskiego Roku. Respondenci ci uznali, że Unia Europejska mogłaby wesprzeć ich działania poprzez tworzenie bardziej sprzyjającego środowiska, podnoszenie świadomości decydentów i ogółu społeczeństwa, pomoc w zmobilizowaniu decydentów i zainteresowanych stron na wszystkich szczeblach, sprzyjanie ogólnoeuropejskiemu procesowi wzajemnego uczenia się, monitorowanie postępów i pomoc w ustaleniu wspólnych celów i zadań.

Wydaje się, że obecne działania na poziomie UE nie są właściwie ukierunkowane na realizację niezbędnych celów: 1) podnoszenie świadomości ogółu społeczeństwa, decydentów i innych zainteresowanych stron na temat znaczenia aktywności osób starszych i konieczności nasilenia działań pozwalających uruchomić potencjał roczników wyżu demograficznego; 2) wspieranie wymiany informacji i doświadczeń między państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami; 3) umożliwienie państwom członkowskim i zainteresowanym stronom kształtowania polityki poprzez konkretne działania i zobowiązanie się do realizacji określonych celów.

Niezbędne będzie szerokie wsparcie na wszystkich poziomach społeczeństwa i ze strony szerokiego grona podmiotów. Głównym wyzwaniem będzie zmobilizowanie zainteresowanych stron do rzeczywistego działania na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym, a także na poziomie przedsiębiorstw w całej UE. Dzięki bardziej sprzyjającym warunkom politycznym i wyeksponowaniu polityki dotyczącej aktywności osób starszych można zachęcić decydentów do podjęcia bardziej ambitnych inicjatyw.

Koordynując na poziomie UE działania w ramach Europejskiego Roku, Komisja będzie mogła zapewnić spójność tych projektów z innymi unijnymi inicjatywami i programami.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Zgodnie z art. 151 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Unia i państwa członkowskie mają na celu „promowanie zatrudnienia, poprawę warunków życia i pracy, tak aby umożliwić ich wyrównanie z jednoczesnym zachowaniem postępu, odpowiednią ochronę socjalną, dialog między partnerami społecznymi, rozwój zasobów ludzkich pozwalający podnosić i utrzymać poziom zatrudnienia oraz przeciwdziałanie wykluczeniu”. Aby osiągnąć te cele, Unia wspiera i uzupełnia działania państw członkowskich dotyczące warunków pracy, integracji osób wykluczonych z rynku pracy oraz zwalczania wykluczenia społecznego (art. 153 ust. 1 TFUE).

Cele wymienione w art. 151 leżą u podstaw wniosku dotyczącego decyzji w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych (2012 r.), mającej na celu zachęcanie państw członkowskich, ich władz regionalnych i lokalnych, partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego do wspierania aktywności osób starszych, a także wspieranie działań w tym zakresie.

Główny przedmiot wniosku wchodzi w zakres art. 153 ust. 1, gdyż celem wniosku jest podnoszenie ogólnej świadomości, stymulowanie debaty i procesu wzajemnego uczenia się z udziałem państw członkowskich i zainteresowanych stron, aby wspierać poprawę możliwości i warunków pracy dla zwiększenia uczestnictwa starszych pracowników w rynku pracy i dla zwalczania wykluczenia społecznego.

Podstawową intencją jest wspieranie aktywności zawodowej osób starszych poprzez tworzenie lepszych możliwości pracy dla starszych pracowników, oraz wspieranie aktywności osób starszych w społeczeństwie i zwalczanie wykluczenia społecznego dzięki wolontariatowi, starzeniu się w zdrowiu i utrzymywaniu niezależności.

W związku z powyższym podstawą prawną decyzji jest art. 153 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Wniosek dotyczący decyzji jest zgodny z zasadą pomocniczości określonej w art. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, gdyż cele proponowanego Europejskiego Roku nie mogą być w pełni osiągnięte przez państwa członkowskie, z uwagi na potrzebę międzynarodowej wymiany informacji i rozpowszechniania dobrych praktyk w całej Unii Europejskiej, a zatem, ze względu na skalę proponowanych działań, cele te mogą zostać lepiej osiągnięte na poziomie UE.

4. WPŁYW NA BUDŻET

Europejski Rok nie wiąże się z koniecznością dodatkowego finansowania. Elastyczność rocznego i wieloletniego wyznaczania priorytetów, oparta na pozycjach budżetowych i programach Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia i innych odpowiednich programach, zapewnia dostateczny margines środków finansowych niezbędnych do przeprowadzenia Roku na skalę podobną do poprzednich Europejskich Lat. Zasoby administracyjne także mogą zostać przydzielone w ramach istniejącego budżetu administracyjnego.

2010/0242 (COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych (2012 r.)

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 153 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[3],

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Zgodnie z art. 147 Traktatu Unia przyczynia się do urzeczywistnienia wysokiego poziomu zatrudnienia, zachęcając do współpracy państwa członkowskie i, w razie potrzeby, wspierając i uzupełniając ich działanie.

2. Zgodnie z art. 153 ust. 1 Traktatu Unia wspiera i uzupełnia działania państw członkowskich dotyczące warunków pracy, integracji osób wykluczonych z rynku pracy oraz zwalczania wykluczenia społecznego.

3. Zgodnie z art. 25 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej Unia uznaje i szanuje prawo osób w podeszłym wieku do godnego i niezależnego życia oraz do uczestniczenia w życiu społecznym i kulturalnym.

4. Na swoich posiedzeniach Rada Europejska wielokrotnie podkreślała potrzebę uwzględnienia wpływu starzenia się społeczeństwa na europejskie modele społeczne. Podstawową odpowiedzią na te szybko zachodzące zmiany demograficzne jest wspieranie aktywności osób starszych, co pozwoli na zapewnienie rocznikom wyżu demograficznego, ogólnie rzecz biorąc, zdrowszym i lepiej wykształconym niż poprzednie pokolenia, dobrych możliwości zatrudnienia i aktywnego udziału w społeczeństwie.

5. Ze względu na rosnący odsetek osób starszych w Europie coraz ważniejsze staje się wspieranie starzenia się w zdrowiu. Starzenie się w zdrowiu jest istotne dla zwiększenia udziału osób starszych w rynku pracy, umożliwienia im dłuższej aktywności w społeczeństwie, poprawie indywidualnej jakości ich życia i zmniejszenia obciążeń systemów opieki zdrowotnej i socjalnej.

6. Komisja przedstawiła swoje stanowisko w sprawie wyzwań demograficznych, przed jakimi stoi UE, oraz możliwościach sprostania im w komunikatach „Demograficzna przyszłość Europy – Przekształcić wyzwania w nowe możliwości” z 12 października 2006 r. i „Sprostanie wyzwaniom związanym ze skutkami starzenia się społeczeństwa w UE” z 21 kwietnia 2009 r.

7. Dnia 22 lutego 2007 r. Rada przyjęła rezolucję „Możliwości i wyzwania związane ze zmianami demograficznymi w Europie: wkład osób starszych w rozwój gospodarczy i społeczny”, w której podkreślono konieczność zwiększenia możliwości aktywnego uczestnictwa starszych ludzi, nowe możliwości gospodarcze („rynek seniorów”) powstające za sprawą rosnącego popytu starszych ludzi na pewne towary i usługi, a także zwrócono uwagę na znaczenie pozytywnego postrzegania starszych ludzi przez społeczeństwo.

8. Dnia 8 czerwca 2009 r. Rada przyjęła konkluzje pt. „Równość szans kobiet i mężczyzn: aktywne i godne starzenie się”, w której stwierdzono, że starsi ludzie w całej UE borykają się z poważnymi problemami, chcąc prowadzić aktywne życie i starzeć się z godnością, oraz zaproponowano państwom członkowskim i Komisji szereg środków.

9. W dniu 20 listopada 2009 r. Rada przyjęła konkluzje pt. „Zdrowe i godne starzenie się”, wzywając Komisję m.in., by „opracowała działania służące podnoszeniu świadomości, aby wspierać aktywne starzenie się, w tym ewentualny europejski rok aktywnego starzenia się i solidarności międzypokoleniowej w roku 2012”.

10. W swoim komunikacie „Europa 2020 – Strategia na rzecz inteligentnego i zrównoważonego rozwoju sprzyjającego włączeniu społecznemu” Komisja podkreśliła znaczenie, jakie ma dla Unii Europejskiej wspieranie zdrowia i aktywności osób starszych w interesie spójności społecznej i wyższej wydajności. W komunikacie tym zaproponowano sztandarową inicjatywę „Program na rzecz nowych umiejętności i zatrudnienia”, w ramach której państwa członkowskie powinny promować politykę na rzecz aktywności osób starszych, oraz inną ważną inicjatywę – Europejski program walki z ubóstwem. Osiągnięcie tych celów politycznych wymaga działania ze strony rządu na wszystkich szczeblach oraz ze strony różnych podmiotów pozarządowych; mogą one otrzymać wsparcie na poziomie Unii w ramach działań związanych z Europejskim Rokiem, podnoszących świadomość i rozwijających wymianę dobrych praktyk. Krajowi koordynatorzy powinni czuwać nad skoordynowaniem i spójnością ich krajowych działań z ogólnymi celami Europejskiego Roku. Planowany jest także udział innych instytucji i podmiotów.

11. Dnia 7 czerwca 2010 r. Rada przyjęła konkluzje pt. „Aktywność osób starszych”, wzywając Komisję, by „kontynuowała przygotowania do planowanego na rok 2012 Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych, w trakcie którego będzie można wyeksponować korzyści płynące z aktywności osób starszych i wpływ tej aktywności na solidarność międzypokoleniową oraz nagłośnić obiecujące inicjatywy wspierające na wszystkich szczeblach aktywność osób starszych”.

12. W swoim wniosku dotyczącym decyzji Rady w sprawie wytycznych dla polityki zatrudnienia państw członkowskich z dnia 27 kwietnia 2010 r., wzywającym państwa członkowskie w wytycznych 7 i 8 do podniesienia współczynnika aktywności zawodowej przy pomocy polityki wspierającej aktywność ludzi starszych, do podniesienia wskaźnika zatrudnienia starszych pracowników poprzez innowacje w organizacji pracy oraz do zwiększania szans starszych pracowników na rynku pracy poprzez podnoszenie ich kwalifikacji i uczestnictwo w systemach uczenia się przez całe życie. W wytycznej 10 podkreślono potrzebę udoskonalenia systemów ochrony socjalnej, uczenia się przez całe życia i polityki aktywnego włączenia, aby otwierać możliwości na różnych etapach życia i chronić ludzi przed ryzykiem wykluczenia społecznego.

13. W swoim komunikacie „Europejska agenda cyfrowa”, pierwszej sztandarowej inicjatywie w ramach EU2020, przyjętej w dniu 19 maja 2010 r., Komisja podkreśliła znaczenie technologii informacyjno-komunikacyjnych, proponując w szczególności wzmocnienie wspólnego programu w zakresie nowoczesnych technologii w służbie osobom starszym. W Europejskiej agendzie cyfrowej zalecono także podjęcie uzgodnionych działań podnoszących kompetencje informatyczne wszystkich Europejczyków, w tym osób starszych, grupy stanowiącej znaczny odsetek spośród 150 milionów obywateli, a więc około 30 % społeczeństwa, które nigdy nie korzystało z Internetu.

14. Komisja wdraża Europejski plan działania w sprawie niepełnosprawności, obejmujący działania dotyczące starszych osób, ze względu na korelację między niepełnosprawnością a starzeniem się. Dla tej grupy wiekowej szczególne znaczenie będą miały działania związane z poprawą dostępności, oparte na uniwersalnych rozwiązaniach „dla wszystkich”. Ponadto UE i wszystkie państwa członkowskie podpisały Konwencję ONZ o prawach osób niepełnosprawnych, zawierającą postanowienia dotyczące osób starszych.

15. Aktywność osób starszych jest celem kilku unijnych programów, takich jak Europejski Fundusz Społeczny, Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, program Progress, program „Uczenie się przez całe życie”, program „Zdrowie publiczne”, programy poświęcone technologiom informacyjno-komunikacyjnym oraz naukom społeczno-ekonomicznym i humanistycznym w ramach 7. Programu ramowego w zakresie badań i rozwoju, plan działania „Komfortowe funkcjonowanie osób starszych w społeczeństwie informacyjnym”, wspólny program badań i innowacji w zakresie nowoczesnych technologii w służbie osobom starszym, program na rzecz konkurencyjności i innowacji z projektami pilotażowymi w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych na rzecz komfortowego funkcjonowania osób starszych oraz plan działania na rzecz mobilności w miastach. Współfinansowanie przez Unię działań w ramach Europejskiego Roku będzie zgodne z priorytetami i zasadami mającymi zastosowanie, w perspektywie rocznej lub wieloletniej, do istniejących programów i niezależnych pozycji w budżecie w dziedzinie zatrudnienia, spraw społecznych i równości szans. W stosownych przypadkach Europejski Rok może być wspierany w ramach programów i polityk w innych dziedzinach, takich jak edukacja i kultura, zdrowie, badania, społeczeństwo informacyjne, polityka regionalna i transportowa.

16. Cele proponowanego Europejskiego Roku Aktywności Osób Starszych nie mogą zostać w pełni osiągnięte na poziomie państw członkowskich z uwagi na potrzebę międzynarodowej wymiany informacji i upowszechniania najlepszych praktyk w całej Unii, i dlatego mogą, ze względu na skalę proponowanych działań, zostać lepiej zrealizowane na poziomie Unii. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1 Przedmiot

Rok 2012 ogłasza się „Europejskim Rokiem Aktywności Osób Starszych” (zwanym dalej „Europejskim Rokiem”).

Artykuł 2Cele

Ogólnym celem Europejskiego Roku jest zachęcanie państw członkowskich, ich władz regionalnych i lokalnych, partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego do wspierania aktywności osób starszych i nasilenia działań na rzecz uruchomienia potencjału szybko rosnącej grupy osób dobiegających sześćdziesiątki i starszych, a także wspieranie działań w tym zakresie, co przyczyni się do zachowania solidarności międzypokoleniowej. Aktywność osób starszych to tworzenie lepszych możliwości i warunków pracy, aby umożliwić starszym pracownikom odgrywanie roli na rynku pracy, zwalczanie wykluczenia społecznego poprzez wspieranie aktywnego udziału w społeczeństwie oraz zachęcanie do starzenia się w zdrowiu. Na tej podstawie cele Europejskiego Roku należy określić następująco:

17. podnoszenie ogólnej świadomości w kwestii wartości aktywności osób starszych, aby podkreślić, jak użyteczny wkład te osoby wnoszą do społeczeństwa i gospodarki; wspieranie aktywności osób starszych i nasilenie działań na rzecz uruchomienia potencjału tej grupy wiekowej;

18. stymulowanie debaty i rozwój procesu wzajemnego uczenia się z udziałem państw członkowskich i zainteresowanych stron na wszystkich szczeblach w celu promowania polityki na rzecz aktywności osób starszych, określenia i rozpowszechnienia najlepszych praktyk, zachęcania do współpracy i sprzyjania synergii;

19. stworzenie ram podejmowania zobowiązań i konkretnych środków, umożliwiających państwom członkowskim i zainteresowanym stronom na wszystkich szczeblach kształtowanie polityki przez określone działania i zobowiązywanie się do osiągnięcia konkretnych celów związanych z aktywnością osób starszych.

Artykuł 3Środki

20. Środki, jakie należy podjąć dla realizacji celów wymienionych w art. 2, obejmują następujące działania na poziomie unijnym, krajowym, regionalnym lub lokalnym:

21. konferencje, imprezy i inicjatywy promujące debatę, podnoszące świadomość i sprzyjające podejmowaniu konkretnych zobowiązań;

22. kampanie informacyjne, promocyjne i edukacyjne;

23. wymiana informacji, doświadczeń i dobrych praktyk;

24. badania i sondaże w skali unijnej lub krajowej oraz rozpowszechnianie ich rezultatów.

25. Komisja lub państwa członkowskie mogą uznać, że także inne działania wpisują się w cele Europejskiego Roku i zezwolić na używanie nazwy Europejskiego Roku do promowania tych działań, o ile przyczyniają się one do osiągnięcia celów określonych w art. 2.

26. Komisja i państwa członkowskie uwzględniają aspekt płci przy realizacji działań w ramach Europejskiego Roku.

Artykuł 4Koordynowanie działań z państwami członkowskimi

Każde państwo członkowskie powołuje krajowego koordynatora odpowiedzialnego za uczestnictwo danego państwa członkowskiego w Europejskim Roku. Krajowi koordynatorzy czuwają nad właściwą koordynacją działań na poziomie krajowym.

Artykuł 5Koordynacja na poziomie Unii

Komisja zwołuje posiedzenia krajowych koordynatorów w celu koordynacji działań na poziomie Unii oraz wymiany informacji, w tym informacji dotyczących podjętych zobowiązań oraz ich realizacji w państwach członkowskich.

Koordynacja na poziomie Unii jest prowadzona także przez istniejące komitety do spraw poszczególnych polityk i przez grupy doradcze.

Komisja zwołuje również posiedzenia przedstawicieli europejskich organizacji i organów działających w dziedzinie aktywności osób starszych w celu uzyskania pomocy tych podmiotów przy realizacji Europejskiego Roku.

W działania związane z Europejskim Rokiem angażuje się Parlament Europejski, państwa członkowskie, Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny oraz Komitet Regionów.

Artykuł 6Spójność i komplementarność

Komisja wraz z państwami członkowskimi zapewnia zgodność środków przewidzianych w niniejszej decyzji z innymi działaniami i inicjatywami unijnymi, krajowymi oraz regionalnymi, które są pomocne w osiągnięciu celów Europejskiego Roku.

Artykuł 7Ocena

Do dnia 30 czerwca 2014 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu i Komitetowi Regionów sprawozdanie w sprawie wykonania, wyników i ogólnej oceny działań przewidzianych w niniejszej decyzji.

Artykuł 8Wejście w życie

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Artykuł 9

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w …...,

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

[1] Drugie europejskie sprawozdanie demograficzne: Realizacja potrzeb społecznych w starzejącym się społeczeństwie. SEC (2008) 2911http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=502&newsId=419&furtherNews=yes.

[2] Dz.U. C […] z […], s. […].

[3] Dz.U. C […] z […], s. […].