KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 16.11.2016 COM(2016) 731 final 2016/0357(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniające rozporządzenia (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/794 i (UE) 2016/1624



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU Kontekst Zapewnienie bezpieczeństwa obywateli w otwartej Europie to nasz nadrzędny priorytet. Presja wynikająca z kryzysu migracyjnego i uchodźczego oraz ataki terrorystyczne poddały poważnej próbie unijne ramy prawne dotyczące migracji i bezpieczeństwa. Obywatele UE oczekują, że zarządzanie zewnętrznymi granicami strefy Schengen będzie przebiegać skutecznie, tak aby zapobiegać nielegalnej migracji i zapewnić większe bezpieczeństwo wewnętrzne. Skuteczne zarządzanie granicami zewnętrznymi jest warunkiem koniecznym dla swobodnego przepływu w strefie Schengen i dla łatwiejszego przekraczania granic zewnętrznych UE w mobilnym świecie. Co roku obywatele UE przekraczają granicę strefy Schengen około 400 mln razy, a obywatele państw spoza UE – 200 mln razy. Około 1,4 mld osób z około 60 krajów na świecie może obecnie korzystać z ruchu bezwizowego, udając się do Unii Europejskiej. Oznacza to, że UE jest miejscem przeznaczenia, które w uprzemysłowionym świecie najchętniej przyjmuje podróżnych, a obywatele UE odnoszą z tego korzyści, na zasadzie wzajemności, dzięki ułatwieniom w ruchu bezwizowym za granicę. Liczba obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego będzie nadal rosnąć. Oczekuję się, że do 2020 r. granice strefy Schengen przekroczy ponad 30 % więcej obywateli państw trzecich zwolnionych obowiązku wizowego – będzie to wzrost z 30 mln osób w 2014 r. do 39 mln osób w 2020 r.. Dane te wskazują na konieczność wprowadzenia systemu, który będzie mógł realizować cele podobne do celów systemu wizowego, czyli dokonywać oceny potencjalnego ryzyka nielegalnej migracji i zagrożeń dla bezpieczeństwa związanych z obywatelami państw trzecich podróżującymi do UE oraz zarządzać tymi zagrożeniami, lecz w mniej restrykcyjny i bardziej przyjazny podróżnym sposób, zgodnie z celami unijnej polityki liberalizacji reżimu wizowego. W swoim komunikacie z dnia 14 września 2016 r. zatytułowanym „Zwiększanie bezpieczeństwa w mobilnym świecie: ulepszona wymiana informacji na rzecz walki z terroryzmem i wzmocnionych granic zewnętrznych” Komisja potwierdziła potrzebę znalezienia odpowiedniej równowagi między zapewnieniem mobilności a zwiększeniem bezpieczeństwa przy jednoczesnym ułatwianiu legalnego wjazdu do strefy Schengen bez konieczności posiadania wizy. Liberalizacja reżimu wizowego okazała się ważnym narzędziem w budowaniu partnerstw z państwami trzecimi, również jako środek zapewniający skuteczność systemów powrotów i readmisji, oraz w zwiększaniu atrakcyjności UE dla biznesu i turystyki. W porównaniu z informacjami o obywatelach państw trzecich objętych obowiązkiem wizowym właściwe służby graniczne i organy ścigania dysponują niewielką ilością informacji na temat obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego przed ich przyjazdem na granicę ze strefą Schengen, jeśli chodzi o zagrożenia, jakie mogą stwarzać te osoby. Uzupełnienie tych braków w informacjach i dodanie oceny ryzyka w odniesieniu do podróżnych z państw objętych ruchem bezwizowym znacznie zwiększyłoby skuteczność obecnych środków w utrzymywaniu i zwiększaniu bezpieczeństwa strefy Schengen oraz umożliwiłyby tym podróżnym korzystanie w pełni z ich bezwizowego statusu. Koncepcję budowania skutecznego i zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi w oparciu o nowe technologie dzięki wykorzystaniu pełnego potencjału interoperacyjności przedstawiono w komunikacie Komisji „Sprawniejsze i bardziej inteligentne systemy informacyjne do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa” i zastosowano w zmienionym wniosku ustawodawczym w sprawie unijnego systemu wjazdu/wyjazdu (EES) . Wniosek w sprawie EES ma na celu modernizację gromadzenia i rejestrowania wpisów dotyczących wjazdów/wyjazdów obywateli państw trzecich przekraczających granicę zewnętrzną UE. Jednocześnie Komisja rozpoczęła prace nad studium wykonalności dotyczącym utworzenia europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS). W ramach ETIAS pobierano by informacje od obywateli państw trzecich objętych ruchem bezwizowym oraz zapewniano by interoperacyjność pod względem infrastruktury informacyjnej i technicznej z EES i innymi unijnymi systemami informacyjnymi. Aby zagwarantować maksymalną interoperacyjność i dzielenie się zasobami, EES i ETIAS powinny być opracowywane i wdrażane wspólnie i równolegle. Przewodniczący Jean-Claude Juncker podkreślił we wrześniowym orędziu o stanie Unii znaczenie szybkiego przedstawienia wniosku w sprawie europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż. Komisja ogłosiła, że wniosek ustawodawczy w sprawie ustanowienia takiego systemu zostanie przyjęty do listopada 2016 r. W związku z tym oraz w następstwie odniesienia do ETIAS w planie działania z Bratysławy, w październiku 2016 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji o przedstawienie wniosku w sprawie ustanowienia ETIAS, podkreślając potrzebę „umożliwienia zaawansowanego wyszukiwania w przypadku podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego i, w razie konieczności, odmowę wjazdu tych podróżnych”. Powody utworzenia ETIAS ETIAS będzie zautomatyzowanym systemem stworzonym do celów identyfikacji zagrożeń związanych z udającym się do strefy Schengen podróżnym, który nie jest objęty obowiązkiem wizowym. Państwa takie jak Stany Zjednoczone, Kanada czy Australia już stosują podobne systemy i uznają je za zasadniczy element swoich ram bezpieczeństwa, w związku z czym systemy te są obecnie znane wielu Europejczykom. ETIAS będzie zbierać informacje o tych podróżnych przed rozpoczęciem przez nich podróży w celu umożliwienia wcześniejszego rozpatrzenia. Samym podróżnym system da pewność, że będą mogli bezproblemowo przekroczyć granicę. Wzmocnienie zintegrowanego zarządzania granicami i zwiększenie bezpieczeństwa wewnętrznego Obecnie w przypadku podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego, którzy chcą przekroczyć zewnętrzną granicę Schengen, nie dysponuje się informacjami z wyprzedzeniem. Zarówno z punktu widzenia migracji, jak i bezpieczeństwa, istnieje wyraźna potrzeba przeprowadzania wstępnych kontroli, aby identyfikować wszelkie zagrożenia związane z udającym się do strefy Schengen podróżnym, który nie jest objęty obowiązkiem wizowym. W chwili obecnej funkcjonariusze straży granicznej muszą podejmować decyzję na granicy zewnętrznej strefy Schengen i nie mogą korzystać z możliwości wcześniejszej oceny. W 2014 r. około 286 000 obywateli państw trzecich odmówiono wjazdu przez zewnętrzne granice UE-28. Większość przypadków odmówienia wjazdu odnotowano na zewnętrznych granicach lądowych (81 %), na drugim miejscu w kolejności znalazły się odmowy wjazdu na granicach powietrznych (16 %). W przybliżeniu jedna piąta przypadków odmowy wjazdu wynikała z braku ważnej wizy, ale w większości odmowy były spowodowane negatywną oceną ryzyka migracji lub zagrożenia dla bezpieczeństwa związanych z danym obywatelem państwa trzeciego. Oceny ryzyka Europolu i Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej potwierdzają istnienie tych zagrożeń, zarówno pod względem nielegalnej migracji, jak i bezpieczeństwa. Najważniejszą funkcją ETIAS byłoby zatem sprawdzanie informacji przekazanych za pomocą wniosku online przez obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego przed ich przyjazdem na granicę zewnętrzną UE pod kątem tego, czy stanowią oni zagrożenie dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego lub czy istnieje ryzyko nielegalnej migracji. Odbywałoby się to poprzez automatyczne rozpatrywanie każdego wniosku złożonego za pośrednictwem strony internetowej lub aplikacji mobilnej, obejmujące weryfikację z odniesieniem do innych systemów informacyjnych UE, listy ostrzegawczej ETIAS i wyraźnie określonych reguł kontroli przesiewowej. Sprawdzenie informacji w ten sposób umożliwiłoby stwierdzenie, że nie ma przesłanek faktycznych lub uzasadnionych powodów do niewydania zezwolenia na podróż. W ramach procesu tworzenia ETIAS Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna otrzymałaby mandat do zarządzania systemem centralnym ETIAS za pośrednictwem jednostki centralnej ETIAS. System centralny będzie połączony i zintegrowany z krajowymi infrastrukturami straży granicznych. Wnioski odrzucone z procesu automatycznego rozpatrywania będą przekazywane jednostce centralnej ETIAS w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej, która sprawnie zweryfikuje, czy przedstawione informacje są prawidłowe i czy zidentyfikowano wpisy. Wnioski, w przypadku których znaleziono wpis lub wystąpiło trafienie, zostaną przekazane odpowiedzialnym państwom członkowskim. Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA) opracuje system informacyjny ETIAS i zapewni zarządzanie techniczne. Europol wniesie swój wkład w kwestii bezpieczeństwa. Dzięki wymogowi posiadania ważnego zezwolenia na podróż dla wszystkich obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego, bez względu na ich sposób podróży lub miejsce wjazdu UE zagwarantuje, że wszyscy podróżni zostaną skontrolowani przed przyjazdem, z zachowaniem pełnego poszanowania ich bezwizowego statusu. System ten jest jednak szczególnie istotny w przypadku granic lądowych, gdyż w odniesieniu do obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego, którzy podróżują drogą lądową (pieszo, samochodem, autobusem, ciężarówką, pociągiem), nie generuje się danych pasażera przekazywanych przed podróżą (API) ani danych dotyczących przelotu pasażera (PNR), co ma miejsce w przypadku podróży drogą lotniczą lub transportem morskim. ETIAS zwiększy bezpieczeństwo wewnętrzne UE na dwa sposoby: po pierwsze, dzięki identyfikacji osób, które stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa, przed ich przybyciem na zewnętrzną granicę strefy Schengen; a po drugie, dzięki udostępnianiu informacji krajowym organom ścigania i Europolowi, jeśli jest to konieczne w określonym przypadku w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrycia takich przestępstw lub prowadzenia w ich sprawie dochodzenia. Ułatwienia w podróży

ETIAS ułatwi również przekraczanie granic zewnętrznych strefy Schengen przez obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego. Zezwolenie ETIAS będzie można uzyskać, korzystając z procedury składania wniosków, która będzie prosta, szybka i tania, i w większości przypadków nie będzie wymagać podejmowania dalszych działań. Na podstawie doświadczeń innych państw z podobnymi systemami zezwoleń na podróż (Stany Zjednoczone, Kanada, Australia) szacuje się, że co najmniej 95 % wniosków uzyskiwałoby odpowiedź pozytywną, która byłaby przekazywana wnioskodawcy w ciągu kilku minut. Nie pobierano by odcisków palców ani nie wymagano by innych danych biometrycznych. Zezwolenie byłoby ważne przez okres pięciu lat oraz w przypadku wielokrotnych podróży, a opłata za wniosek będzie wynosić tylko 5 EUR. Zezwolenie uzyskiwane przed podróżą zapewniałoby jasność obywatelom państw trzecich zwolnionym z obowiązku wizowego, podróżującym do strefy Schengen. Po otrzymaniu zezwolenia na podróż wnioskodawcy dysponowaliby rzetelnym wstępnym wskazaniem, że są oni upoważnieni do wjazdu na obszar strefy Schengen. Jest to istotne usprawnienie dla podróżnych w porównaniu z obecną sytuacją. Nawet jeżeli ostateczna decyzja umożliwiająca wjazd do strefy Schengen nadal będzie zależeć od funkcjonariuszy straży granicznej na granicy zewnętrznej zgodnie z kodeksem granicznym Schengen, ETIAS wyraźnie zmniejszy liczbę przypadków odmowy wjazdu na przejściach granicznych. Funkcjonariusze straży granicznej będą mogli sprawdzić, czy dana osoba otrzymała zezwolenie na podróż przed przyjazdem na przejście graniczne. W ten sposób ETIAS wpłynie również na zmniejszenie kosztów przewoźników zapewniających powrót pasażerów z morskich i lotniczych przejść granicznych. Osoby, którym odmówiono wydania zezwolenia, nie będą tracić czasu i pieniędzy na podróż do strefy Schengen. Takie decyzje mogą być przedmiotem zaskarżenia w państwie członkowskim wydania decyzji i nie będą wymagać uruchomienia długotrwałego i kosztownego procesu składania wniosków wizowych, co ma miejsce w przypadku podobnych systemów zezwoleń na podróż. Główne elementy ETIAS Definicja Proponowany europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) będzie unijnym systemem dla obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego, którzy przekraczają granice zewnętrzne UE. System ten umożliwiałby ustalenie, czy obecność tych osób na terytorium państw członkowskich stwarza ryzyko nielegalnej migracji lub stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego. W tym celu, jako nowy warunek wjazdu do strefy Schengen, wprowadzone zostanie zezwolenie na podróż. Brak ważnego zezwolenia na podróż ETIAS będzie powodem odmówienia wjazdu do strefy Schengen. Ponadto, w stosownych przypadkach, przewoźnicy będą musieli zweryfikować, czy ich pasażerowie posiadają ważne zezwolenie na podróż ETIAS przed dopuszczeniem ich do swoich środków transportu, których celem podróży jest państwo strefy Schengen. Ważne zezwolenie na podróż byłoby rzetelnym wskazaniem dla podróżnego, że wyniki ocen ryzyka przeprowadzonych przed przybyciem na przejście graniczne ze strefą Schengen kwalifikują go, a priori, do wjazdu na obszar strefy Schengen. Funkcjonariusz straży granicznej nadal przeprowadzałby kontrole na granicy zgodnie z kodeksem granicznym Schengen i podejmowałby ostateczną decyzję o zezwoleniu na wjazd lud odmowie wjazdu. ETIAS składałby się z systemu informacyjnego ETIAS, jednostki centralnej ETIAS i jednostek krajowych ETIAS. System informacyjny ETIAS składałby się z systemu centralnego służącego rozpatrywaniu wniosków; jednolitego interfejsu krajowego w każdym państwie członkowskim, opartego na tych samych specyfikacjach technicznych dla wszystkich państw członkowskich, który łączyłby ich krajowe infrastruktury graniczne z systemem centralnym; bezpiecznej infrastruktury łączności między systemem centralnym a jednolitymi interfejsami krajowymi; ogólnodostępnej strony internetowej i aplikacji mobilnej na urządzenia mobilne; usługi poczty elektronicznej; usługi bezpiecznego konta, umożliwiającej wnioskodawcom dostarczanie dodatkowych informacji lub dokumentacji, w razie potrzeby; bramy sieciowej dla przewoźników; usługi sieciowej umożliwiającej łączność między systemem centralnym i zewnętrznymi zainteresowanymi stronami oraz z oprogramowania umożliwiającego jednostce centralnej ETIAS i jednostkom krajowym ETIAS rozpatrywanie wniosków. System informacyjny ETIAS będzie ponownie wykorzystywać, na tyle na ile jest to technicznie możliwe, sprzęt i oprogramowanie elementów składowych systemu wjazdu/wyjazdu oraz jego infrastrukturę łączności. Ustanowiona zostanie także interoperacyjność z innymi systemami informacyjnymi, do których ETIAS ma wgląd, takimi jak: wizowy system informacyjny (VIS), dane Europolu, System Informacyjny Schengen (SIS), Eurodac i europejski system przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS). Jednostka centralna ETIAS zostanie utworzona w ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej i będzie częścią jej ram prawnych i ram polityki. Jednostka centralna ETIAS, która działa w trybie 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu, będzie mieć cztery podstawowe zadania: 1) zapewnienie, by dane przechowywane w plikach wniosków i dane zapisane w systemie centralnym ETIAS były poprawne i aktualne, 2) w razie potrzeby, sprawdzenie wniosków o zezwolenie na podróż w celu wyeliminowania wszelkich niejasności co do tożsamości wnioskodawcy w przypadku trafienia otrzymanego podczas automatycznego procesu, 3) określenie, testowanie, wdrożenie, ocenę i zmiany szczegółowych wskaźników ryzyka uwzględnionych w regułach kontroli przesiewowych ETIAS po konsultacji z radą ds. kontroli przesiewowej, oraz 4) przeprowadzanie regularnych kontroli dotyczących zarządzania wnioskami oraz wdrażania reguł kontroli przesiewowej ETIAS, w szczególności jeśli chodzi o ich wpływ na prawa podstawowe, a także prywatność i ochronę danych. Jednostki krajowe ETIAS zostałyby utworzone w każdym państwie członkowskim, a ich głównym obowiązkiem byłoby przeprowadzanie oceny ryzyka i podejmowanie decyzji w sprawie zezwolenia na podróż w przypadku wniosków odrzuconych w automatycznym procesie składania wniosków. Musiałaby one posiadać odpowiednie zasoby, by móc spełniać swoje zadania 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. W razie potrzeby jednostki te konsultowałyby się z innymi jednostkami krajowymi i z Europolem, a gdyby inne państwa członkowskie chciały się z nimi skonsultować – wydawałyby opinie. Jednostki te funkcjonowałyby również jako krajowe centralne punkty dostępu w przypadku wniosków o dostęp do danych ETIAS na potrzeby egzekwowania prawa, aby zapobiegać przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wchodzącym w zakres ich kompetencji, wykrywać je lub prowadzić w ich sprawie dochodzenia. W ramach Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej ustanowiono by radę ds. kontroli przesiewowej ETIAS, pełniącą funkcję doradczą. Rada składałaby się z przedstawicieli każdej jednostki krajowej ETIAS i Europolu i konsultowano by z nią określanie, ocenę i zmiany wskaźników ryzyka oraz wdrożenie listy ostrzegawczej ETIAS. Zakres ETIAS będzie mieć zastosowanie do obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego, a w przypadku kontroli zagrożeń dla bezpieczeństwa i zdrowia publicznego – do członków rodzin obywateli Unii Europejskiej oraz obywateli państw trzecich korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się, jeśli nie posiadają oni karty pobytowej. Systemu ETIAS nie będzie się stosować do: posiadaczy wiz długoterminowych, posiadaczy zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego, obywateli minipaństw w strefie Schengen, posiadaczy paszportów dyplomatycznych i członków załogi statków lub statków powietrznych podczas pełnienia służby, obywateli państw trzecich, którzy są członkami rodziny obywatela UE lub obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się na mocy prawa Unii, i posiadają ważną kartę pobytową, ani do osób posiadających status uchodźcy, bezpaństwowców lub innych osób, które mieszkają w państwie członkowskim i posiadają dokument podróży wydany przez państwo członkowskie. System ETIAS nie ma zastosowania do obywateli UE. W związku z tym obywatele państw trzecich posiadający wiele obywatelstw, w tym obywatelstwo państwa członkowskiego UE, muszą przy wjeździe do strefy Schengen korzystać z paszportu wydanego przez to państwo członkowskie UE. Posiadacze zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego są wyłączeni z zakresu rozporządzenia ETIAS pod warunkiem dokładnej oceny zagrożeń dla bezpieczeństwa związanych z tą kategorią osób zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1931/2006 ustanawiającym przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich i zmieniającym postanowienia konwencji z Schengen. Komisja Europejska przeanalizuje potrzebę zmiany rozporządzenia (WE) nr 1931/2006 w celu zagwarantowania, by warunki wydawania zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego zapewniały odpowiednią ocenę zagrożeń dla bezpieczeństwa, nie ograniczając jednak w żaden sposób ułatwień oferowanych posiadaczom zezwolenia na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego na mocy tego rozporządzenia i kodeksu granicznego Schengen. Komisja Europejska zbada również zabezpieczenia tego zezwolenia. Proces składania wniosku o zezwolenie na podróż oraz wydawania tego zezwolenia

We wniosku ustawodawczym w sposób szczegółowy określono praktyczne etapy i proces wydawania zezwolenia na podróż lub odmowy jego wydania. Na poniższym wykresie przedstawiono schemat procesu z perspektywy obywatela państwa trzeciego zwolnionego z obowiązku wizowego. Rysunek 1: Etapy podróży z ETIAS Wniosek online Przed planowaną podróżą wnioskodawca tworzy internetowy wniosek na specjalnej stronie internetowej lub za pomocą aplikacji mobilnej. Aby wypełnić wniosek, każdy wnioskodawca będzie musiał podać następujące dane: –nazwisko, imię (imiona), nazwisko rodowe, imię i nazwisko (imiona i nazwiska) zwyczajowe; datę urodzenia, miejsce urodzenia, państwo urodzenia, płeć, aktualne obywatelstwo, imiona rodziców wnioskodawcy; adres domowy; –dokument podróży; –w stosownych przypadkach, pozostałe obywatelstwa; –informacje o pobycie długoterminowym; –adres e-mail, numer telefonu; –państwo członkowskie planowanego pierwszego wjazdu; –informacje na temat wykształcenia i wykonywanego zawodu; –odpowiedzi na zestaw pytań ogólnych ETIAS (dotyczących chorób mogących przerodzić się w epidemię lub innych chorób zakaźnych lub zakaźnych chorób pasożytniczych; wpisów w rejestrach karnych; obecności na obszarach działań wojennych;; każdej wcześniejszej decyzji o powrocie na granice lub nakazów opuszczenia terytorium państwa członkowskiego UE), –jeśli wnioskodawca jest małoletni – dane identyfikacyjne osoby odpowiedzialnej za małoletniego; –jeśli wniosek składa osoba inna niż wnioskodawca – dane identyfikacyjne osoby lub przedsiębiorstwa, które reprezentuje (w stosownych przypadkach). –W przypadku członków rodziny obywatela UE/obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się bez karty pobytowej: ich status jako członków rodziny; dane identyfikacyjne członka rodziny, z którym wnioskodawcę łączy pokrewieństwo; związki pokrewieństwa. Wypełnienie internetowego formularza wniosku zasadniczo nie zajmowałoby więcej niż 10 minut. Poza posiadaniem ważnego paszportu żadna dodatkowa dokumentacja nie byłaby wymagana, aby odpowiedzieć na zadawane pytania. System ETIAS przyjmowałby wnioski złożone w imieniu wnioskodawcy w sytuacji, gdy obywatele państw trzecich zwolnieni z obowiązku wizowego nie będą mogli sami stworzyć wniosku (na przykład z powodu wieku, poziomu umiejętności czytania i pisania, dostępu do technologii informacyjnych i nieumiejętności skorzystania z nich). W takich przypadkach wniosek może zostać złożony przez osobę trzecią, pod warunkiem że tożsamość tej osoby zostanie podana we wniosku.

Wnioskodawcy, którzy planują podróż z daleka, zazwyczaj kupują bilet online lub za pośrednictwem biura podróży. Obie te opcje wymagają skorzystania z technologii informacyjnych. Wnioskodawca będzie mieć zatem bezpośredni dostęp do technologii wymaganych do złożenia wniosku ETIAS lub będzie mieć możliwość zwrócenia się do pracownika biura podróży o wprowadzenie wniosku w jego imieniu. Uiszczenie opłaty Po przygotowaniu wniosku od wszystkich wnioskodawców w wieku powyżej 18 lat wymagane jest uiszczenie opłaty w wysokości 5 EUR za wniosek. Byłaby to płatność elektroniczna w euro wykonana z użyciem karty kredytowej lub innymi metodami płatności. Dostępne metody płatności mogą zostać bliżej określone na późniejszym etapie, tak aby uwzględnić dodatkowe i aktualne metody oraz nowości technologiczne i ich dostępność, a także aby nie utrudniać płatności obywatelom państw trzecich objętych ruchem bezwizowym, którzy mogą nie mieć dostępu do pewnych metod płatności, kiedy składają wniosek o zezwolenie ETIAS. Płatnościami zarządzałby bank lub pośrednik finansowy. Dane niezbędne do realizacji płatności byłyby przekazywane wyłącznie przedsiębiorstwu wykonującemu daną transakcję finansową i nie byłyby przetwarzanie przez ETIAS w związku z rozpatrywaniem wniosku. Po otrzymaniu płatności wniosek ETIAS jest automatycznie wprowadzany do systemu. Rozpatrywanie wniosku Proces oceny wniosku i podejmowania decyzji rozpoczynałby się niezwłocznie po potwierdzeniu uiszczenia opłaty. Wniosek byłby rozpatrywany automatycznie. W stosownych przypadkach wniosek podlegałby rozpatrzeniu ręcznemu przez jednostkę centralną ETIAS i jednostkę krajową (jednostki krajowe) ETIAS. Etap 1 – Rozpatrywanie automatyczne Na tym zautomatyzowanym etapie będą przetwarzane dane identyfikacyjne, dane dotyczące dokumentu podróży, a także odpowiedzi na pytania ogólne. System centralny w ciągu kilku minut przejdzie do w pełni zautomatyzowanej kontroli krzyżowej informacji przedstawionych przez wnioskodawcę z informacjami w innych systemach informacyjnych, na liście ostrzegawczej stworzonej w ETIAS oraz z jasno określonymi regułami kontroli przesiewowej ETIAS. Rysunek 2: Automatyczne rozpatrywanie wniosku Ten zautomatyzowany proces ma służyć upewnieniu się, że: –nie istnieje już żadne inne ważne zezwolenie na podróż; podane we wniosku dane dotyczące dokumentu podróży nie pokrywają się z danymi w innym wniosku o zezwolenie na podróż powiązanym z innymi danymi identyfikacyjnymi ani że wnioskodawca lub powiązany dokument podróży nie figurują we wniosku o zezwolenie na podróż (ETIAS), którego udzielenia odmówiono, we wniosku o zezwolenie, który wycofano lub unieważniono; –wnioskodawca nie jest przedmiotem wpisu dotyczącego odmowy wjazdu (SIS) lub dokument podróży wykorzystany przy składaniu wniosku nie odpowiada dokumentowi podróży, którego zaginięcie, kradzież lub unieważnienie zgłoszono (SIS i baza danych SLTD Interpolu); –wnioskodawca nie jest przedmiotem wpisu na podstawie europejskiego nakazu aresztowania lub nie jest poszukiwany w celu aresztowania lub ekstradycji (SIS); –wnioskodawca nie został zgłoszony, obecnie lub w przeszłości, jako osoba przekraczająca dozwolony okres pobytu lub nie odmówiono mu wjazdu (EES); –nie odrzucono wniosku o wydanie wizy wnioskodawcy w wizowym systemie informacyjnym (VIS – odnosiłoby się to do obywateli państw, które w ciągu ostatnich maksymalnie pięciu lat zostały objęte programem znoszenia wiz, lub wnioskodawców, którzy mają więcej niż jedno obywatelstwo); –wnioskodawca i dane podane we wniosku odpowiadają informacjom zarejestrowanym w danych Europolu; –przeprowadzono ocenę ryzyka pod kątem ryzyka nielegalnej migracji, a zwłaszcza czy wnioskodawca był objęty decyzją nakazującą powrót lub nakazem wydalenia wydanym po wycofaniu lub odrzuceniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (Eurodac);

–nie odnotowano wpisów w rejestrach karnych (ECRIS); –wnioskodawca ani jego dokument podróży nie są przedmiotem wpisu w bazie Interpolu (TDAWN). Ten automatyczny proces pozwalałby się także upewnić, że wnioskodawca nie jest wpisany na listę ostrzegawczą ETIAS oraz sprawdzić, czy wnioskodawca odpowiedział twierdząco na którekolwiek z pytań ogólnych ETIAS. Do oceny pliku wniosku wykorzystywane będą wyraźnie zdefiniowane reguły kontroli przesiewowej w ramach systemu centralnego ETIAS. Reguły te obejmują algorytm, który będzie porównywać dane zapisane w pliku wniosku ETIAS ze szczegółowymi wskaźnikami ryzyka wskazującymi zidentyfikowane ryzyko nielegalnej migracji, zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego. Szczegółowe wskaźniki ryzyka zostaną ustalone przez jednostkę centralną ETIAS po konsultacji z radą ds. kontroli przesiewowej ETIAS (zob. poniżej). Ryzyko nielegalnej migracji lub zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego zostaną określone na podstawie: –statystyk EES dotyczących odbiegających od normy odsetków osób przekraczających dozwolony okres pobytu lub odmów wjazdu dla określonych grup obywateli państw trzecich; –statystyk ETIAS dotyczących odmów wydania zezwolenia na podróż z powodu ryzyka nielegalnej migracji lub zagrożeń dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego związanych z określoną grupą obywateli państw trzecich; –statystyk wygenerowanych przez EES i ETIAS wskazujących na powiązania między informacjami zebranymi za pośrednictwem formularza wniosku ETIAS a informacjami na temat osób przekraczających dozwolony okres pobytu oraz odmów wjazdu; –informacji dostarczonych przez państwa członkowskie na temat szczegółowych wskaźników ryzyka dla bezpieczeństwa lub zagrożeń stwierdzonych przez te państwa członkowskie; –informacji dostarczonych przez państwa członkowskie, a także przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC), dotyczących konkretnych zagrożeń dla zdrowia publicznego. Wspomniane reguły kontroli przesiewowej oraz informacje dotyczące ryzyka nielegalnej migracji i zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego będą ukierunkowane, proporcjonalne i szczegółowe. Zestawy danych wykorzystywanych do tych reguł w żadnym wypadku nie będą oparte na rasie ani pochodzeniu etnicznym, poglądach politycznych, przekonaniach religijnych ani światopoglądowych, przynależności do związków zawodowych, życiu seksualnym ani orientacji seksualnej danej osoby. Jeśli w procesie automatycznym nie odnotowano żadnego trafienia ani żadnego elementu wymagającego dodatkowej analizy, zezwolenie na podróż wydawane jest automatycznie i wnioskodawca jest informowany za pośrednictwem poczty elektronicznej. W przypadku znacznej większości wniosków uzyskana odpowiedź będzie pozytywna (oczekuje się, że będzie to ponad 95 % przypadków) i zostanie ona przekazana wnioskodawcy w ciągu kilku minut po dokonaniu płatności. Jeśli w procesie automatycznym wystąpi trafienie lub zidentyfikowane zostaną elementy wymagające dalszej analizy, wniosek będzie oceniany na dalszym etapie ręcznie. Etap 2 (w stosownych przypadkach) – rozpatrywanie ręczne przez jednostkę centralną ETIAS Jeśli podczas automatycznego sprawdzania odnotowane zostanie trafienie z innych systemów informacyjnych lub listy ostrzegawczej ETIAS bądź szczegółowych wskaźników ryzyka, lub jeśli sprawdzanie to nie przyniesie rozstrzygnięcia, ponieważ nie będzie pewności co do tożsamości wnioskodawcy, jednostka centralna ETIAS przeprowadzi ręczną analizę wniosku. Jednostka centralna ETIAS skontroluje wniosek w celu wyeliminowania wszelkich niejasności co do tożsamości wnioskodawcy, wykorzystując do tego informacje zgłoszone w procesie zautomatyzowanym. Taka kontrola może również doprowadzić do uzyskania pozytywnej odpowiedzi w sprawie wniosku w ciągu 12 godzin. Jeśli trafienie zostanie potwierdzone, wniosek jest przekazywany do jednostki krajowej ETIAS państwa członkowskiego pierwszego wjazdu, zgodnie z informacją podaną przez wnioskodawcę w procesie składania wniosków. Oczekuje się, że po zweryfikowaniu danych przez jednostkę centralną ETIAS pozytywną decyzję wydawano by w przypadku dodatkowych 3-4 % wniosków. Oznaczałoby to, że pozostałe 1-2 % wniosków ETIAS, w których odnotowano trafienie lub trafienia, byłoby przekazywane do jednostek krajowych ETIAS w celu ręcznego rozpatrzenia i podjęcia decyzji. Etap 3 (w stosownych przypadkach) – rozpatrywanie ręczne w jednostce krajowej ETIAS w państwie członkowskim pierwszego wjazdu Jeśli podczas automatycznego rozpatrywania wniosku przez system centralny ETIAS uzyska się (potwierdzone) trafienie z jakiejkolwiek z konsultowanych baz danych lub listy ostrzegawczej ETIAS lub stwierdzi się, że wnioskodawca spełnia reguły kontroli przesiewowej, wniosek zostanie przekazany do jednostek krajowych ETIAS. Przypisanie wniosku przez ETIAS do konkretnego państwa członkowskiego byłoby automatyczne. Wniosek kierowano by do państwa członkowskiego pierwszego wjazdu, zadeklarowanego przez podróżnego w formularzu wniosku.

Po przekazaniu wniosku do właściwej jednostki krajowej ETIAS, jednostka ta musiałaby dokonać oceny pliku wniosku i poinformować wnioskodawcę nie później niż 72 godziny po złożeniu wniosku o podjętej decyzji (negatywnej lub pozytywnej). Zadaniem właściwej jednostki krajowej ETIAS byłaby ocena ryzyka nielegalnej migracji lub zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego i podjęcie decyzji o wydaniu bądź odmowie wydania zezwolenia na podróż. Jeśli wnioskodawca otrzyma decyzję odmowną w sprawie swojego wniosku, zawsze będzie mu przysługiwać prawo do wniesienia odwołania. Postępowanie odwoławcze zostałoby wszczęte w państwie członkowskim, które podjęło decyzję w sprawie wniosku oraz zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego. Ponadto w sytuacjach wynikających ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwowy lub z powodu zobowiązań międzynarodowych przewidziano zastosowanie specjalnej procedury, zgodnie z którą jednostki krajowe ETIAS mogą wydać zezwolenie na podróż o ograniczonej ważności terytorialnej i czasowej. W przypadku gdy informacje przedstawione przez podróżnego w formularzu wniosku nie pozwalają właściwej jednostce krajowej ETIAS na podjęcie decyzji o wydaniu bądź odmowie wydania zezwolenia na podróż, jednostka ta może zwrócić się do wnioskodawcy o przekazanie dodatkowych informacji lub dokumentacji. Wnioskodawca otrzymywałby wówczas wiadomość e-mail z prośbą o przedstawienie brakujących informacji lub dokumentów, które zostałyby w tej wiadomości wyraźnie określone. Informacje te należałoby przedstawić w ciągu siedmiu dni roboczych, a krajowa jednostka ETIAS musiałaby przeanalizować te informacje w ciągu maksymalnie 72 godzin od czasu ich dostarczenia przez podróżnego. W wyjątkowych okolicznościach jednostka krajowa ETIAS może za pośrednictwem wiadomości e-mail zaprosić wnioskodawcę na rozmowę w konsulacie w państwie zamieszkania wnioskodawcy. Jednostki krajowe ETIAS podczas ręcznego rozpatrywania wniosków, za których rozpatrzenie są odpowiedzialne, mogą korzystać z informacji dostępnych w krajowych bazach danych lub innych zdecentralizowanych systemach, do których mają dostęp. W trakcie tego procesu konsultowano by się także z właściwymi organami innych państw członkowskich i z Europolem, które to podmioty uzyskiwałyby dostęp do stosownych informacji dodatkowych lub dokumentacji, jeśli to one byłyby odpowiedzialne za dane, które doprowadziły do wystąpienia trafienia w trakcie kontroli krzyżowej z innymi systemami informacyjnymi. Jednostka krajowa ETIAS konsultowanego państwa członkowskiego miałaby wówczas 24 godziny na wydanie uzasadnionej opinii, pozytywnej lub negatywnej, w sprawie wniosku, co zostałoby wpisane do pliku wniosku. Jeśli co najmniej jedna jednostka krajowa ETIAS, z którą się konsultowano, wydałaby negatywną opinię w sprawie wniosku, odpowiedzialne państwo członkowskie odmawiałoby wydania zezwolenia na podróż. W kontekście rozpatrywania ręcznego konieczne jest, aby właściwe organy ścigania miały dostęp do odpowiednich i jasno określonych informacji w ETIAS, jeżeli jest to niezbędne do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania lub prowadzenia w ich sprawie dochodzeń. Dostęp do danych przechowywanych w wizowym systemie informacyjnym (VIS) dla celów związanych ze ściganiem przestępstw już okazał się użyteczny, gdyż umożliwił śledczym poczynienie znaczących postępów w sprawach dotyczących handlu ludźmi, terroryzmu lub nielegalnego obrotu środkami odurzającymi. W wizowym systemie informacyjnym nie są jednak ujęte dane dotyczące obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego. W czasach przestępczości o charakterze globalnym może zajść konieczność, by organy ścigania w konkretnym dochodzeniu oraz w celu ustalenia dowodów i informacji dotyczących osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub osoby, która mogła paść ofiarą przestępstwa, skorzystały z dostępnych danych wygenerowanych przez ETIAS. Dane przechowywane w ETIAS mogą również być konieczne do identyfikacji sprawcy przestępstwa terrorystycznego lub innego poważnego przestępstwa, zwłaszcza jeśli niezbędne są natychmiastowe działania. Dostęp do ETIAS w tym celu powinien być przyznawany tylko na uzasadniony wniosek właściwych organów, zawierający wyjaśnienie powodów, dla których udzielenie takiego dostępu jest konieczne. Wniosek ten powinien być przedmiotem wcześniejszego przeglądu dokonanego przez sąd lub przez organ, które gwarantują pełną niezależność i bezstronność. W wyjątkowo pilnych przypadkach natychmiastowe uzyskanie danych osobowych przez organy ścigania może jednak być kluczowe, aby zapobiec popełnieniu poważnego przestępstwa lub ścigać jego sprawców. Wówczas przeglądu danych osobowych wygenerowanych w ETIAS dokonuje się w sposób możliwie jak najsprawniejszy, po udzieleniu właściwym organom dostępu do tych danych. Aby zapobiec systematycznym przeszukiwaniu ETIAS przez organy ścigania, dane przechowywane w systemie centralnym ETIAS będą udostępniane tylko w określonych przypadkach i tylko jeśli jest to konieczne do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania lub prowadzenia w ich sprawie dochodzeń. Wyznaczone organy i Europol powinny zwracać się z wnioskiem o udzielenie dostępu do ETIAS tylko wówczas, gdy istnieją uzasadnione powody, aby przypuszczać, że uzyskane dzięki niemu informacje znacznie ułatwią im zapobieganie przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrywanie ich lub prowadzenie w ich sprawie dochodzeń. Wyznaczone organy i Europol powinny zwracać się z wnioskiem o udzielenie dostępu do ETIAS tylko wtedy, gdy wcześniejsze wyszukiwanie we wszystkich odpowiednich krajowych bazach danych danego państwa członkowskiego oraz bazach danych Europolu nie doprowadziło do uzyskania wymaganych informacji. Jeśli rozpatrywanie ręczne wniosku ma miejsce, ponieważ odnotowano trafienie w danych Europolu, jednostka krajowa ETIAS odpowiedzialnego państwa członkowskiego konsultuje się z Europolem w przypadkach wchodzących w zakres mandatu Europolu. W takich przypadkach jednostka krajowa ETIAS danego państwa członkowskiego przekazałaby Europolowi stosowne dane z pliku wniosku oraz przedmiotowe trafienia, które są konieczne, by dokonać konsultacji, a także odpowiednie informacje dodatkowe lub dokumentację przedstawione przez wnioskodawcę. Europol przedstawiałby uzasadnioną opinię w ciągu 24 godzin. Jednostka krajowa ETIAS wprowadzałaby informacje dotyczące ostatecznej decyzji do systemu centralnego. Podczas powiadamiania wnioskodawcy o decyzji system będzie go także informować, w stosownych przypadkach, o tym, który organ krajowy był odpowiedzialny za rozpatrzenie wniosku i podjęcie decyzji w sprawie zezwolenia na podróż. System centralny, jednostka centralna i jednostka krajowa ETIAS będą prowadzić rejestr wszystkich wykonanych operacji przetwarzania danych. Rejestr ten wskazywałby datę i godzinę, dane wykorzystywane do zautomatyzowanego rozpatrywania wniosków oraz trafienia uzyskane podczas weryfikacji. Podjęta decyzja w sprawie zezwolenia na podróż, pozytywna bądź negatywna, byłaby uzasadniana i wyjaśniana. Decyzja wraz z jej uzasadnieniem są rejestrowane w indywidualnym pliku wniosku ETIAS przez podmiot, który podjął decyzję. We wszystkich przypadkach ostateczna decyzja musi być podjęta przez jednostkę krajową ETIAS w ciągu dwóch tygodni od otrzymania wniosku przez system centralny. Odpowiedź udzielana wnioskodawcom Wnioskodawcy otrzymywaliby wiadomość e-mail z ważnym zezwoleniem na podróż i numerem tego zezwolenia, lub z uzasadnieniem odmowy udzielenia zezwolenia. Zezwolenie na podróż byłoby ważne przez 5 lat (lub do daty ważności paszportu). W przypadku odmowy udzielenia zezwolenia na podróż wnioskodawca byłby informowany o tym, który organ krajowy był odpowiedzialny za rozpatrzenie wniosku i wydanie decyzji w sprawie zezwolenia na podróż, a także o procedurze, jaką należy zastosować na wypadek odwołania. Kontrola przez przewoźników Przed wejściem pasażerów na pokład przewoźnicy muszą zweryfikować, czy obywatele państw trzecich zwolnieni z obowiązku wizowego posiadają ważne zezwolenie na podróż ETIAS. Mogą to zrobić za pośrednictwem interfejsu internetowego lub za pomocą innych mobilnych rozwiązań technicznych. Jeśli podróżnemu posiadającemu ważne zezwolenie na podróż odmówiono by następnie wjazdu na granicy, przewoźnik pozostawałby odpowiedzialny za zabranie podróżnego do początkowego miejsca wejścia na pokład, ale nie ponosiłby żadnych kar. Jeśli podróżnemu nieposiadającemu ważnego zezwolenia na podróż pozwolono by na wejście na pokład i następnie odmówiono wjazdu na granicy, przewoźnik nie tylko pozostawałby odpowiedzialny za zabranie podróżnego do początkowego miejsca wejścia na pokład, ale także poniósłby karę. Przyjazd na przejście graniczne ze strefą Schengen Gdy podróżny przybędzie na przejście graniczne, funkcjonariusz straży granicznej dokona elektronicznego odczytu danych z dokumentu podróży w ramach standardowego procesu kontroli granicznej. To uruchomi proces wyszukiwania w różnych bazach danych, jak określono w kodeksie granicznym Schengen, w tym w ETIAS, co umożliwi uzyskanie informacji o aktualnym statusie zezwolenia na podróż. Sam plik ETIAS nie będzie dostępny dla funkcjonariusza straży granicznej w celu przeprowadzenia kontroli granicznej. Jeśli podróżny nie posiadałby ważnego zezwolenia na podróż, funkcjonariusz straży granicznej musiałby odmówić wjazdu do strefy Schengen oraz odpowiednio zakończyć proces kontroli granicznej. Podróżny zostałby zarejestrowany w EES, podobnie jak odmowa wjazdu, zgodnie z rozporządzeniem w sprawie EES. Jeżeli podróżny posiadałby ważne zezwolenie na podróż, proces kontroli granicznej zostałby przeprowadzony zgodnie z kodeksem granicznym Schengen. W wyniku tego procesu podróżny może zostać upoważniony do wjazdu do strefy Schengen lub może takiego upoważnienia nie otrzymać, na warunkach określonych w kodeksie granicznym Schengen.

Cofnięcie lub unieważnienie zezwolenia na podróż Wydane zezwolenie na podróż musi zostać unieważnione lub cofnięte z chwilą, gdy stanie się oczywiste, że warunki wydania zezwolenia nie były spełnione w momencie jego wydania, lub przestały być spełniane, w szczególności gdy istnieją poważne powody, by sądzić, że zezwolenie uzyskano w sposób nieuczciwy. Decyzja o cofnięciu lub unieważnieniu zezwolenia będzie z zasady podejmowana przez organy państwa członkowskiego, które posiada dowody prowadzące do cofnięcia lub unieważnienia zezwolenia, bądź przez jednostkę krajową ETIAS państwa członkowskiego pierwszego wjazdu zadeklarowanego przez wnioskodawcę. W szczególności, jeśli stworzony zostanie nowy wpis w SIS dotyczący odmowy wjazdu, SIS poinformuje system centralny ETIAS, który z kolei sprawdzi, czy ten nowy wpis nie odnosi się do ważnego zezwolenia na podróż. Gdyby tak było, państwo członkowskie, które stworzyło wpis, zostanie niezwłocznie poinformowane i będzie musiało rozpocząć procedurę służącą cofnięciu zezwolenia na podróż. Rola Europolu Europol wnosi wkład w wartość dodaną, jaką ETIAS przyniesie bezpieczeństwu wewnętrznemu UE. Odzwierciedla to rolę Europolu jako unijnego centrum informacji oraz głównego narzędzia współpracy na rzecz bezpieczeństwa w obrębie wzmocnionych ram regulacyjnych. Dane przedstawione przez wnioskodawców ubiegających się o zezwolenie ETIAS zostaną zweryfikowane w oparciu o dane będące w posiadaniu Europolu i dotyczące osób, które podejrzewa się popełnienie przestępstwa lub o udział w przestępstwie lub w odniesieniu do których istnieją przesłanki faktyczne lub uzasadnione powody, by sądzić, że popełnią one takie przestępstwo. Europol ma wyjątkową możliwość połączenia informacji, które nie są dostępne dla poszczególnych państw członkowskich lub których nie ma w innych bazach danych UE. Z tego też powodu Europol będzie zaangażowany w określanie reguł kontroli przesiewowej ETIAS poprzez swój udział w radzie ds. kontroli przesiewowej ETIAS. Będzie także zarządzać listą ostrzegawczą ETIAS w ramach danych Europolu. Ponadto jednostki krajowe ETIAS mogą konsultować się z Europolem, jeżeli podczas automatycznego rozpatrywania wniosku w ETIAS zostanie odnotowane trafienie w przypadkach wchodzących w zakres mandatu Europolu. Dzięki temu podczas dokonywania oceny wniosku ETIAS złożonego przez osobę, która może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa, jednostki krajowe ETIAS będą mogły skorzystać ze stosownych informacji, które mogą być dostępne dla Europolu. Wreszcie, Europol może zwrócić się o wgląd do danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS w szczególnym przypadku, kiedy Europol wspiera działania państw członkowskich służące zapobieganiu przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom wchodzącym w zakres mandatu Europolu, wykrywaniu tych przestępstw lub prowadzeniu w ich sprawie dochodzeń. Infrastruktura techniczna ETIAS ETIAS zapewniałby infrastrukturę techniczną, która umożliwi: –wprowadzanie przez wnioskodawców danych wymaganych dla każdego internetowego wniosku o zezwolenie na podróż, oraz dostęp do odpowiednich wskazówek w przypadku wątpliwości; –tworzenie, aktualizowanie i usuwanie wniosków o zezwolenie na podróż przez system centralny ETIAS, a także zapewnienie dostępu do informacji gromadzonych w celu rozpatrzenia wniosku, do czasu podjęcia decyzji o wydaniu zezwolenia lub odmowie wydania zezwolenia; –przetwarzanie danych osobowych wnioskodawcy przez system centralny ETIAS, aby przeprowadzić wyszukiwanie w konkretnych bazach danych oraz uzyskać zawarte w nich informacje dotyczące wnioskodawcy do celów oceny wniosku; –uzyskanie dostępu do informacji o statusie zezwolenia na podróż przez funkcjonariuszy straży granicznej na dowolnym przejściu granicznym strefy Schengen dzięki odczytaniu danych z dokumentu podróży zawartych w polu przeznaczonym do odczytu maszynowego lub odczytaniu numeru wniosku; –sprawdzenie statusu zezwolenia na podróż przez przewoźników przy wykorzystaniu jedynie danych z dokumentu podróży zawartych w polu przeznaczonym do odczytu maszynowego lub numeru wniosku; –zarządzanie procesem rozpatrywania wniosków, obejmującym wymianę informacji z właściwymi organami innych państw członkowskich oraz powiadomienia wnioskodawców, przez personel jednostki centralnej ETIAS oraz jednostek krajowych ETIAS; –przygotowywanie statystyk przez jednostkę centralną ETIAS oraz personel i właściwe organy w jednostkach krajowych ETIAS z wykorzystaniem zanonimizowanych danych, bez możliwości identyfikacji poszczególnych osób dzięki zawężeniu statystyk do bardzo malej grupy. Infrastruktura techniczna ETIAS musi zapewniać terminowe udzielanie odpowiedzi przewoźnikom oraz w ramach operacji kontroli granicznej w trybie 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu, oferując dostępność na poziomie 99,9 %. System informacji ETIAS musi także gwarantować mechanizmy ochrony o najwyższym poziomie zabezpieczeń przeciwko naruszaniu danych, ich udostępnianiu lub ujawnianiu osobom nieupoważnionym, uszkodzeniu danych oraz utracie integralności danych. W celu spełnienia tego wymogu przyjęty zostanie środek wykonawczy w postaci planu bezpieczeństwa. Okres przechowywania danych Zasadniczo okres przechowywania danych z wniosku ETIAS będzie wynosić 5 lat od czasu ostatniego wykorzystania zezwolenia na podróż lub od czasu ostatniej decyzji w sprawie odmowy wydania zezwolenia, cofnięcia zezwolenia lub jego unieważnienia. Okres przechowywania odpowiada okresowi przechowywania wpisu EES w przypadku upoważnienia do wjazdu wydanego na podstawie zezwolenia na podróż ETIAS. Taka synchronizacja okresów przechowywania gwarantuje, że zarówno wpis dotyczący wjazdu, jak i powiązane zezwolenie na podróż są przechowywane przez taki sam okres i stanowi dodatkowy element interoperacyjności między ETIAS i EES. Jest ona konieczna, aby umożliwić właściwym organom przeprowadzenie koniecznej analizy ryzyka wymaganej zgodnie z kodeksem granicznym Schengen i ETIAS. Okres przechowywania wpłynie także na zmniejszenie częstotliwości ponownego składania wniosków i przyniesie korzyści wszystkim podróżnym. Po upłynięciu okresu przechowywania plik wniosku ETIAS byłby automatycznie i w całości usuwany. Interoperacyjność i wymiana zasobów z EES

Proponowane rozporządzenie zawiera zasadę ogólną, w myśl której ETIAS opiera się na interoperacyjności systemów informacyjnych, które są konsultowane (EES, SIS, VIS, dane Europolu, Eurodac i ECRIS), oraz na ponownym wykorzystywaniu elementów opracowanych dla tych systemów informacyjnych, w szczególności EES. Takie podejście prowadzi również do znacznych oszczędności kosztów związanych z tworzeniem i funkcjonowaniem ETIAS. ETIAS i EES miałyby wspólne repozytorium danych osobowych obywateli państw trzecich, w którym dodatkowe dane z wniosków ETIAS (np. informacje o pobycie, odpowiedzi na pytania ogólne, adres IP) oraz rejestry wjazdu/wyjazdu EES byłyby przechowywane oddzielnie, ale byłyby połączone z jednym wspólnym plikiem identyfikacyjnym. Takie podejście jest w pełni zgodne ze strategią interoperacyjności zaproponowaną w komunikacie w sprawie sprawniejszych i bardziej inteligentnych systemów informacyjnych do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa z dnia 6 kwietnia 2016 r. i uwzględniałoby wszystkie odpowiednie zabezpieczenia w zakresie ochrony danych. Następujące elementy EES są wspólnie użytkowane lub ponownie wykorzystywane: –sieć rozległa (wdrożona jako sieć wirtualna i obecnie nazywana Testa-ng, która łączy domeny krajowe państw członkowskich z domeną centralną) ma wystarczającą wydajność, by przekazywać komunikaty ETIAS pomiędzy infrastrukturami krajowymi a systemem centralnym; –jednolity interfejs krajowy, który jest systemem generycznym opracowanym i wdrożonym przez eu-LISA w celu zapewnienia usług łączności pomiędzy krajowymi infrastrukturami granicznymi i systemem centralnym, będzie również wykorzystywany do przekazywania komunikatów ETIAS; –środki techniczne, które pozwalają przewoźnikom na sprawdzanie w ETIAS statusu obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego i podróżujących do strefy Schengen, będą wykorzystywać takie same usługi jak usługi, które przewidziano dla EES; –środki techniczne, które pozwalają wnioskodawcom na wprowadzanie wniosków do ETIAS (wdrożone jako interfejs internetowy i platforma mobilna), będą również korzystać z infrastruktury dostępnej w ramach EES w celu umożliwienia podróżnym sprawdzenia czasu pozostałego do końca okresu dozwolonego pobytu. Koszty etapu tworzenia i etapu funkcjonowania Koszty opracowania systemu ETIAS szacuje się na 212,1 mln EUR, a średnie roczne koszty operacyjne na 85 mln EUR. ETIAS byłby samowystarczalny pod względem finansowym, gdyż roczne koszty operacyjne pokrywałyby przychody z opłat. Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie unijnego kodeksu zasad regulującego przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 w sprawie Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych między państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (rozporządzenie w sprawie VIS). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy. Rozporządzenie (WE) nr 1987/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie utworzenia, funkcjonowania i użytkowania Systemu Informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II). Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego systemu wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich i danych dotyczących odmowy wjazdu w odniesieniu do obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej oraz określającego warunki dostępu do EES na potrzeby ścigania i zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 767/2008 i rozporządzenie (UE) nr 1077/2011, COM(2016) 194 final. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu Eurodac do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca oraz w sprawie występowania o porównanie z danymi Eurodac przez organy ścigania państw członkowskich i Europol na potrzeby ochrony porządku publicznego, oraz zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1077/2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości. Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej decyzję ramową Rady 2009/315/WSiSW w odniesieniu do wymiany informacji dotyczących obywateli państw trzecich oraz w odniesieniu do europejskiego systemu przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS) i zastępującej decyzję Rady 2009/316/WSiSW. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1077/2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 z dnia 14 września 2016 r. w sprawie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/399 i uchylające rozporządzenie (WE) nr 863/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenie Rady (WE) nr 2007/2004 i decyzję Rady 2005/267/WE. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 515/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiające, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument na rzecz wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz oraz uchylające decyzję nr 574/2007/WE.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol), zastępujące i uchylające decyzje Rady 2009/371/WSiSW, 2009/934/WSiSW, 2009/935/WSiSW, 2009/936/WSiSW i 2009/968/WSiSW. 2.KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW Konsultacje z zainteresowanymi stronami Wniosek w sprawie ETIAS został przygotowany w oparciu o studium wykonalności. W ramach tego studium Komisja zebrała opinie ekspertów z państw członkowskich na temat kontroli granicznej i bezpieczeństwa granic. Ponadto główne elementy wniosku w sprawie ETIAS zostały omówione na forum

grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. systemów informacyjnych i interoperacyjności, którą utworzono w następstwie komunikatu w sprawie sprawniejszych i bardziej inteligentnych systemów zarządzania granicami z dnia 6 kwietnia 2016 r. Konsultacje przeprowadzono także z przedstawicielami przewoźników lotniczych, morskich i kolejowych, jak również z przedstawicielami państw członkowskich UE, które mają zewnętrzne granice lądowe. W ramach studium wykonalności skonsultowano się także z Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Ocena skutków Wniosek ustawodawczy w sprawie ETIAS opiera się na wynikach studium wykonalności przeprowadzonego w okresie od czerwca do października 2016 r. 3.ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Krótki opis proponowanych działań We wniosku ustawodawczym zdefiniowano cele, funkcje i zadania ETIAS. Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna otrzymuje w tym wniosku mandat, aby zagwarantować stworzenie jednostki centralnej ETIAS i zarządzanie nią. Dodatkowo, Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA) upoważnia się do opracowania systemu oraz technicznego i operacyjnego zarządzania systemem. Istotną rolę w zapewnieniu realizacji celów ETIAS związanych z bezpieczeństwem przyznano również Europolowi. W związku z tym w niniejszym wniosku zawarto odpowiednie zmiany rozporządzenia (UE) 2016/399, rozporządzenia (UE) 2016/1624, rozporządzenia (UE) nr 1077/2011 i rozporządzenia (UE) 2016/794. Odpowiednie zmiany rozporządzeń dotyczących systemów UE, które ETIAS będzie przeszukiwać, będą przedmiotem oddzielnych wniosków Komisji. W niniejszym wniosku ustawodawczym ustanawia się elementy ETIAS. Szczegóły techniczne i operacyjne zostaną ustalone na późniejszym etapie, w formie decyzji wykonawczych, w ramach których Komisja przyjmie dalsze środki i przepisy dotyczące: –ustanowienia i tworzenia kompleksowego projektu architektury interoperacyjności; –specyfikacji i warunków dla strony internetowej; –wprowadzania danych; –definicji poszczególnych kategorii danych; –dostępu do danych; –określania systemów informacyjnych, które będą konsultowane; –określania reguł kontroli przesiewowej; –zmiany, usuwania i wcześniejszego usuwania danych;

–prowadzenia rejestrów i dostępu do nich; –wymagań dotyczących parametrów eksploatacyjnych, w tym minimalnych specyfikacji dla sprzętu technicznego. Podstawa prawna Za podstawę prawną przedmiotowego rozporządzenia przyjmuje się art. 77 ust. 2 lit. b) i d) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Art. 77 ust. 2 lit. b) i d) stanowi odpowiednią podstawę prawną do dokładniejszego określenia środków dotyczących przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich, opracowania norm i procedur, których państwa członkowskie powinny przestrzegać przy kontrolowaniu osób na tych granicach, a także określenia środków służących stopniowemu tworzeniu systemu zintegrowanego zarządzania granicami zewnętrznymi. Ponadto, aby umożliwić dostęp na potrzeby ścigania przestępstw na ściśle określonych warunkach, jako podstawą prawną wniosku przyjęto art. 87 ust. 2 lit. a). Ta dodatkowa podstawa prawna dla dostępu na potrzeby ścigania przestępstw obejmuje tę samą zwykłą procedurę ustawodawczą mającą zastosowanie na mocy art. 77 ust. 2 lit. b) i d). Wniosek opiera się wreszcie także na art. 88 ust. 2 lit. a) w zakresie, w jakim zmienia wykaz zadań Europolu. Zasada pomocniczości Proponowana inicjatywa jest objęta zakresem art. 77 ust. 2 lit. b) TFUE, zgodnie z którym Unia Europejska jest uprawniona do przyjmowania środków dotyczących kontroli, którym podlegają osoby przekraczające granice zewnętrzne państw członkowskich oraz skutecznego monitorowania przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich. Obecnie obowiązujące ramy prawne UE w zakresie przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich nie oferują możliwości automatycznej, skoordynowanej i ujednoliconej kontroli wstępnej obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego. Uniemożliwia to państwom członkowskim stosowanie wspólnych przepisów dorobku Schengen w sposób zharmonizowany i skoordynowany. Wyraźnie widać problem związany z przekraczaniem granic, gdyż obywatele państw trzecich zwolnieni z obowiązku wizowego mogą dokonywać swobodnego wyboru pierwszego kraju wjazdu do strefy Schengen, tak aby unikać niektórych kontroli na niektórych przejściach granicznych. Jeśli chodzi o osoby ubiegające się o wizę, informacje na temat obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego powinny być dostępne, aby zwiększyć skuteczność kontroli bezpieczeństwa i kontroli imigracyjnych osób oraz poprawić ogólną jakość zarządzania granicami zewnętrznymi UE. Cele te nie mogą zostać zatem w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie działające samodzielnie; możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii. Zasada proporcjonalności Art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że działanie UE nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatu. Proponowana inicjatywa stanowi rozwinięcie dorobku Schengen i ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania wspólnych przepisów na granicach zewnętrznych we wszystkich państwach członkowskich, które zniosły kontrole na granicach wewnętrznych. Ustanawia ona instrument, który zapewnia Unii Europejskiej środki służące zagwarantowaniu, że przepisy dotyczące oceny ryzyka nielegalnej migracji lub zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia publicznego ze strony obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego są stosowane konsekwentnie, podobnie jak w przypadku obywateli państw trzecich objętych obowiązkiem wizowym, we wszystkich państwach członkowskich. W razie potrzeby umożliwia ona także organom ścigania przeglądanie w konkretnym przypadku danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS w celu zapobiegnięcia przestępstwom o charakterze terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrycia takich przestępstw lub przeprowadzenia w ich sprawie dochodzenia. W takim przypadku, jeśli wcześniejsze wyszukiwanie w krajowych bazach danych i bazie danych Europolu nie doprowadziło do uzyskania wymaganych informacji, ETIAS umożliwi krajowym organom ścigania i Europolowi szybkie, dokładne, bezpieczne i racjonalne pod względem kosztów sprawdzenie informacji o obywatelach państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego, których podejrzewa się o popełnienie przestępstwa o charakterze terrorystycznym lub innego poważnego przestępstwa (lub o to, że są ofiarą takiego przestępstwa). Właściwe organy mogą przeglądać pliki wniosków ETIAS obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego, których podejrzewa się o popełnienie tak poważnych przestępstw, lub o to, że stali się ich ofiarą. We wniosku uwzględniono także wszelkie odpowiednie zabezpieczenia dotyczące ochrony danych i jest on proporcjonalny w kontekście prawa do ochrony danych osobowych. Jest on zgodny z zasadą minimalizacji danych, zawiera konkretne przepisy w zakresie bezpieczeństwa danych i nie wymaga przetwarzania danych przez okres dłuższy niż okres, który jest absolutnie konieczny, by zagwarantować prawidłowe funkcjonowanie systemu i realizację postawionych przed nim celów. Wszystkie zabezpieczenia i mechanizmy wymagane w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw podstawowych obywateli państw trzecich zostaną przewidziane i w pełni wdrożone (zob. poniższa sekcja dotycząca praw podstawowych). Zapewnienie funkcjonowania systemu nie będzie wymagało żadnych dodatkowych procedur ani harmonizacji; proponowany środek należy zatem uznać za proporcjonalny, ponieważ nie wykracza on poza to, co jest konieczne, by działanie podejmowane na szczeblu UE umożliwiło osiągnięcie wyznaczonych celów. Wybór instrumentu Proponowane instrumenty: rozporządzenie. Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów: celem wniosku jest utworzenie scentralizowanego systemu, w ramach którego państwa członkowskie będą ze sobą współpracowały w zarządzaniu granicami zewnętrznymi strefy Schengen, co wiąże się z koniecznością ustanowienia wspólnej struktury i wspólnych zasad funkcjonowania. Określone w nim zostaną jednakowe dla wszystkich państw członkowskich zasady oceny ryzyka w odniesieniu do nielegalnej migracji, bezpieczeństwa i zdrowia publicznego w przypadku obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego przed ich przybyciem na granice zewnętrzne UE oraz zasady dostępu do systemu, m.in. na potrzeby ścigania przestępstw. Ponadto systemem centralnym będzie zarządzać Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna. W związku z powyższym wyłącznie rozporządzenie może zapewnić pełną realizację wymienionych wyżej celów i należy je wybrać jako instrument prawny.

Prawa podstawowe Proponowane rozporządzenie wywiera wpływ na prawa podstawowe, w szczególności na prawo do godności (art. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej); prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego (art. 6 karty), prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7 karty), do ochrony danych osobowych (art. 8 karty), prawo do azylu (art. 18 karty) i ochrony w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji (art. 19 karty), prawo do niedyskryminacji (art. 21 karty), prawa dziecka (art. 24 karty) oraz prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 karty). Wprowadzenie w życie ETIAS jest korzystne z punktu widzenia uzasadnionego interesu publicznego, jakim jest zapewnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa. Sprawniejsza i bardziej precyzyjna identyfikacja zagrożenia dla bezpieczeństwa ze strony obywateli państw trzecich przekraczających granicę zewnętrzną strefy Schengen umożliwia wykrywanie przestępstw handlu ludźmi (w szczególności jeżeli chodzi o małoletnich) oraz przestępczości transgranicznej, a ogólniej rzecz biorąc ułatwia identyfikację osób, których obecność w strefie Schengen stanowiłaby zagrożenie dla bezpieczeństwa. ETIAS wpłynie więc na poprawę bezpieczeństwa obywateli mieszkających w strefie Schengen i zwiększy bezpieczeństwo wewnętrzne w UE. ETIAS zapewnia wszystkim obywatelom państw trzecich zwolnionym z obowiązku wizowego dostęp do procesu składania wniosków w sposób niedyskryminujący i gwarantuje, że podejmowane decyzje nie będą w żadnym wypadku oparte na rasie ani pochodzeniu etnicznym, poglądach politycznych, przekonaniach religijnych ani światopoglądowych, życiu seksualnym ani orientacji seksualnej danej osoby. ETIAS zapewnia gwarancje w zakresie informacji osobie, która złożyła wniosek, oraz skuteczne środki zaradcze. Jeżeli chodzi o prawo do ochrony danych osobowych, we wniosku przewidziano wszystkie odpowiednie zabezpieczenia dotyczące danych osobowych, a w szczególności dotyczące dostępu do takich danych, który powinien być ściśle ograniczony tylko do celów wyznaczonych w niniejszym rozporządzeniu. We wniosku potwierdzono również prawo osób fizycznych do dochodzenia roszczeń, w szczególności jeśli chodzi o prawo do skorzystania ze środka prawnego oraz prawo do objęcia operacji przetwarzania danych nadzorem ze strony niezależnych organów publicznych. Ograniczenie okresu przechowywania danych, o którym mowa powyżej, również przyczynia się do zapewnienia poszanowania prawa do ochrony danych osobowych jako prawa podstawowego. We wniosku przewiduje się możliwość sprawdzenia danych przez krajowe organy ścigania i Europol w systemie centralnym ETIAS w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrywania tych przestępstw i prowadzenia dochodzeń w ich sprawie. Zgodnie z art. 52 ust. 1 karty wszelkie ograniczenia w korzystaniu z prawa do ochrony danych osobowych muszą być stosowne w kontekście dążenia do osiągnięcia wyznaczonego celu i nie mogą wykraczać poza działania niezbędne do osiągnięcia tego celu. W art. 8 ust. 2 europejskiej konwencji praw człowieka również stwierdzono, że ingerencja władzy publicznej ograniczająca możliwość korzystania z przysługującego danej osobie prawa do prywatności może być uzasadniona wyłącznie w przypadku, gdy jest konieczna z uwagi na bezpieczeństwo narodowe, bezpieczeństwo publiczne lub przeciwdziałanie przestępczości, jak ma to miejsce w przypadku niniejszego wniosku. Trybunał Sprawiedliwości również uznał, że walka z terroryzmem i poważną przestępczością, a w szczególności walka z przestępczością i terroryzmem o charakterze zorganizowanym, ma kluczowe znaczenie dla zagwarantowania bezpieczeństwa publicznego, a jej skuteczność może zależeć w dużej mierze od korzystania z nowoczesnych technologii informacyjnych i technik dochodzeniowych; dlatego też udzielanie dostępu do danych osobowych do tych konkretnych celów można uznać za uzasadnione w przypadkach, gdy zostanie to uznane za konieczne. W związku z powyższym wniosek należy uznać za w pełni zgodny z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, jeżeli chodzi o prawo do ochrony danych osobowych, a także za zgodny z art. 16 TFUE zapewniającym wszystkim osobom prawo do ochrony danych osobowych, które ich dotyczą. We wniosku przewidziano dostęp do ETIAS do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrywania takich przestępstw lub prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, umożliwiający sprawdzenie danych przedstawionych przez obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego podczas składania wniosku o zezwolenie na podróż. Chociaż system VIS zawiera podobne dane na temat posiadaczy wiz lub wnioskodawców, żadna inna unijna baza danych nie zawiera danych dotyczących obywateli zwolnionych z obowiązku wizowego. Globalizacji gospodarki towarzyszy globalizacja działalności przestępczej. Międzynarodowe organizacje przestępcze rozwijają swoją działalność ponad granicami. Działalność przestępcza taka jak handel ludźmi, przemyt ludzi lub przemyt nielegalnych towarów wiąże się z koniecznością wielokrotnego przekraczania granicy. Informacje przechowywane w systemie VIS są ważnym źródłem informacji w dochodzeniach w sprawach przeciwko obywatelom państw trzecich zaangażowanym w działalność przestępczą, na co wskazuje zwiększone wykorzystanie VIS na potrzeby ścigania przestępstw oraz skuteczność i przydatność tego systemu. Informacje tego rodzaju nie są jednak obecnie dostępne w przypadku obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego. Umożliwienie wglądu do danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrywania takich przestępstw lub prowadzenia dochodzenia w ich sprawie rozwiązuje zatem kwestię luki informacyjnej dotyczącej obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego i pozwala, w stosownych przypadkach, na powiązanie ich z informacjami przechowywanymi w pliku wniosku ETIAS. Dodatkowo, z uwagi na fakt, że zezwolenie na podróż będzie zasadniczo ważne przez okres pięciu lat, sprawdzanie przez krajowe organy ścigania lub Europol danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS może okazać się konieczne, jeśli informacje odnoszące się do osoby i aktu terrorystycznego lub innego poważnego przestępstwa staną się dostępne po przyznaniu tej osobie zezwolenia na podróż. Sprawdzenie danych w systemie centralnym ETIAS do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrywania takich przestępstw lub prowadzenia dochodzenia w ich sprawie stanowi ograniczenie prawa do ochrony danych osobowych. W niniejszym wniosku przewidziano skuteczne zabezpieczenia mające złagodzić wpływ tego ograniczenia: –dostatecznie jasno określony zakres przysługującej właściwym organom swobody uznania oraz sposób korzystania przez nie z tej swobody: do danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS można mieć wgląd na potrzeby ścigania przestępstw wyłącznie w kontekście zapobiegania przestępstwom lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania lub prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, zgodnie z decyzjami ramowymi Rady 2002/475/WSiSW w sprawie zwalczania terroryzmu i 2002/584/WSiSW w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i wyłącznie wtedy, gdy będzie to absolutnie konieczne w danej sprawie. Powyższe wyklucza dostęp do ETIAS w przypadku przestępstw, które nie są przestępstwami poważnymi, jak również porównywanie danych w sposób systematyczny lub masowy. –Racjonalne uzasadnienie wniosków o uzyskanie dostępu na potrzeby ścigania przestępstw: wyznaczone krajowe organy ścigania i Europol mogą zwrócić się z wnioskiem o umożliwienie im wglądu do danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS wyłącznie w przypadku, gdy istnieją uzasadnione powody, aby uznać, że dostęp do tych danych przyczyni się w istotny sposób do zapobieżenia danemu przestępstwu, jego wykrycia lub prowadzenia dochodzenia w jego sprawie. –Niezależna weryfikacja przed sprawdzeniem danych: wnioski o umożliwienie wglądu do danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS w określonym przypadku zapobiegania przestępstwu o charakterze terrorystycznym lub innemu poważnemu przestępstwu, wykrycia takiego przestępstwa lub dotyczącego go dochodzenia są objęte niezależną weryfikacją pod katem tego, czy spełniono restrykcyjne warunki zwracania się o taki wgląd do danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS na potrzeby ścigania przestępstwa. Taka niezależna weryfikacja ma być przeprowadzana a priori przez sąd lub organ gwarantujące pełną niezależność i bezstronność, które nie podlegają żadnym bezpośrednim ani pośrednim wpływom zewnętrznym. –Minimalizacja danych, aby ograniczyć zakres przetwarzania do minimum niezbędnego w odniesieniu do realizacji celów: nie wszystkie dane przechowywane w pliku wniosku ETIAS będą dostępne do celów zapobiegania przestępstwom o charakterze terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrywania takich przestępstw lub dotyczących ich dochodzeń. Niektóre elementy danych nie będą dostępne w ogóle, biorąc pod uwagę ich ograniczone znaczenie dla dochodzeń (np. informacje dotyczące wykształcenia danej osoby lub na temat tego, czy może ona stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego). Pozostałe elementy danych będą udostępniane wyłącznie wtedy, gdy konieczność sprawdzenia takiego konkretnego elementu danych zostanie wyraźnie wyjaśniona w uzasadnionym wniosku o konsultację na potrzeby ścigania przestępstw i potwierdzona poprzez niezależną weryfikację (np. dane dotyczące wykonywanego zawodu). –Sprawdzenie danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS jako środek ostateczny: krajowe organy ścigania i Europol mogą zwracać się z wnioskiem o wgląd do danych przechowywanych w systemie centralnym ETIAS tylko wtedy, gdy wcześniejsze wyszukiwanie we wszystkich odpowiednich krajowych bazach danych danego państwa członkowskiego oraz bazach danych Europolu nie doprowadziło do uzyskania wymaganych informacji. 4.WPŁYW NA BUDŻET Po przeprowadzeniu studium wykonalności wniosek opiera się na preferowanym wariancie zakładającym utworzenie ETIAS. Koszty utworzenia takiego systemu oszacowano na 212,1 mln EUR, przy czym kwota ta obejmuje również koszty związane z zapewnieniem dostępu do danych na potrzeby ścigania przestępstw. To wsparcie finansowe pokryje nie tylko koszty związane z głównymi elementami w całym okresie objętym WRF (113,4 mln EUR – na szczeblu UE, zarówno koszty opracowania, jak i koszty operacyjne w ramach zarządzania pośredniego), ale również koszty zintegrowania krajowych infrastruktur granicznych istniejących w państwach członkowskich z ETIAS za pośrednictwem jednolitych interfejsów krajowych (92,3 mln EUR w ramach zarządzania dzielonego). Zapewnienie wsparcia finansowego na rzecz pokrycia kosztów integracji systemu na szczeblu krajowym zagwarantuje, że trudna sytuacja gospodarcza na szczeblu krajowym nie zagrozi realizacji projektów ani jej nie opóźni. Na etapie rozbudowy (2018–2020) Komisja przeznaczy łącznie 4,2 mln EUR (w ramach zarządzania dzielonego) na pokrycie kosztów operacji w państwach członkowskich. Od 2020 r., po uruchomieniu nowego systemu, przyszłe koszty operacyjne ponoszone przez państwa członkowskie mogłyby być pokrywane z programów krajowych realizowanych w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (zarządzanie dzielone). System zacznie funkcjonować po wygaśnięciu obecnych WRF i w związku z tym jego finansowanie należy uwzględnić w rozmowach dotyczących następnych wieloletnich ram finansowych. Zarówno eu-LISA, jak i Europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna będą potrzebować dodatkowych zasobów ludzkich i finansowych, aby móc realizować swoje nowe zadania wynikające z rozporządzenia w sprawie ETIAS. W przypadku eu-LISA etap rozbudowy rozpocznie się w 2018 r., podczas gdy europejska Straż Graniczna i Przybrzeżna będzie musiała dysponować odpowiednimi zasobami, by przeprowadzić etap operacyjny, co wymaga stopniowego pozyskiwania zasobów, począwszy od drugiej połowy 2020 r. Jak określono w sekcji 1 powyżej, od 2020 r. system ETIAS będzie uzyskiwać przychody z opłat, które w świetle jego szczególnego charakteru proponuje się traktować jako zewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel. W oparciu o bieżące szacunki dotyczące liczby wniosków przychody z opłat będą przewyższać koszty rozwoju i eksploatacji ETIAS. To z kolei umożliwi finansowanie powiązanych wydatków w dziedzinie inteligentnych granic.

5.INFORMACJE DODATKOWE Uczestnictwo Niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie dorobku Schengen, ponieważ dotyczy przekraczania granic zewnętrznych. Z tego względu należy rozważyć następujące skutki wniosku dla różnych protokołów i umów z państwami stowarzyszonymi: Dania: Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) Dania nie uczestniczy w przyjęciu przez Radę środków na mocy tytułu V części trzeciej TFUE. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia decyzję, czy dokona jego transpozycji do swego prawa krajowego. Zjednoczone Królestwo i Irlandia: zgodnie z art. 4 i 5 Protokołu w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen, rozporządzenia (UE) 2016/399 (kodeks graniczny Schengen) ani żadnych innych instrumentów prawnych potocznie określanych jako „dorobek Schengen”, tj. instrumentów prawnych regulujących i wspierających działania na rzecz zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych oraz środków wspierających związanych z kontrolami na granicach zewnętrznych nie stosuje się wobec Zjednoczonego Królestwa i Irlandii. Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie tego dorobku, dlatego też Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w jego przyjęciu, nie są nim związane ani nie podlegają jego stosowaniu. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-482/08 Zjednoczone Królestwo przeciwko Radzie, ECLI:EU:C:2010:631, fakt, że podstawę prawną niniejszego rozporządzenia stanowią – obok art. 77 ust. 2 lit. b) i d) – również art. 87 ust. 2 lit. a) i art. 88 ust. 2 lit. a) TFUE, nie wywiera wpływu na powyższe stwierdzenie, ponieważ przepisy dotyczące dostępu do danych na potrzeby ścigania przestępstw stanowią uzupełnienie przepisów dotyczących ustanowienia ETIAS. Islandia i Norwegia: Obowiązują procedury określone w Umowie zawartej przez Radę i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącą włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, ponieważ niniejszy wniosek oparty jest na dorobku Schengen, zgodnie z załącznikiem A do wspomnianej umowy. Szwajcaria: Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen. Liechtenstein: Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen. Chorwacja, Cypr, Bułgaria i Rumunia: Niniejsze rozporządzenie ustanawiające ETIAS opiera się na warunkach wjazdu określonych w art. 6 rozporządzenia (UE) 2016/399. Przedmiotowy przepis miał być stosowany przez państwa członkowskie po ich przystąpieniu do Unii Europejskiej.



2016/0357 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i zmieniające rozporządzenia (UE) nr 515/2014, (UE) 2016/399, (UE) 2016/794 i (UE) 2016/1624 PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. b) i d), art. 87 ust. 2 lit. a) i art. 88 ust. 2 lit. a), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, po zasięgnięciu opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W komunikacie Komisji z dnia 6 kwietnia 2016 r. zatytułowanym „Sprawniejsze i bardziej inteligentne systemy informacyjne do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa” przedstawiono potrzebę wzmocnienia i ulepszenia przez UE systemów informatycznych, architektury danych i wymiany informacji w dziedzinie zarządzania granicami, ścigania przestępstw i zwalczania terroryzmu. Podkreślono w nim potrzebę poprawy interoperacyjności systemów informacyjnych. Istotne jest, że w dokumencie tym określono możliwości maksymalizacji korzyści wynikających z istniejących systemów informacyjnych oraz, w razie potrzeby, opracowania nowych i uzupełniających systemów w celu wyeliminowania nadal istniejących luk informacyjnych. (2)W komunikacie z dnia 6 kwietnia 2016 r. rzeczywiście wskazano szereg luk informacyjnych. Wśród nich także fakt, że służby graniczne na granicach zewnętrznych strefy Schengen nie dysponują informacjami na temat podróżnych zwolnionych z obowiązku posiadania wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych Unii. W komunikacie z dnia 6 kwietnia 2016 r. zapowiedziano, że Komisja zainicjuje studium na temat możliwości stworzenia europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS). Taki automatyczny system określałby kwalifikowalność obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego przed ich podróżą do strefy Schengen oraz pozwalałby stwierdzić, czy taka podróż stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa lub stwarza ryzyko nielegalnej migracji. (3)W komunikacie z dnia 14 września 2016 r. pt. „Zwiększanie bezpieczeństwa w mobilnym świecie: ulepszona wymiana informacji na rzecz walki z terroryzmem i wzmocnionych granic zewnętrznych” potwierdzono priorytetowe znaczenie ochrony granic zewnętrznych i przedstawiono konkretne inicjatywy mające na celu przyspieszenie działań UE służących dalszej poprawie zarządzania granicami zewnętrznymi i poszerzenie zakresu tych działań. (4)Należy określić cele europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS) i określić jego strukturę techniczną, stworzyć jednostkę centralną ETIAS, jednostki krajowe ETIAS i radę ds. kontroli przesiewowej, określić przepisy dotyczące funkcjonowania systemu i wykorzystania danych, które zostaną do niego wprowadzone przez wnioskodawcę, ustanowić zasady wydawania lub odmowy wydawania zezwolenia na podróż, określić cele przetwarzania danych, zidentyfikować organy uprawnione do dostępu do danych i zapewnić ochronę danych osobowych. (5)ETIAS powinien mieć zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy są zwolnieni z wymogu posiadania wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych Unii. (6)Powinien także mieć zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy są zwolnieni z obowiązku wizowego, będących członkami rodziny obywatela Unii, do których ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE, lub członkami rodziny obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się na mocy prawa Unii, i którzy nie posiadają karty pobytowej, o której mowa w dyrektywie 2004/38/WE. Art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i aktach prawnych przyjętych w celu ich wykonania. Odnośne ograniczenia i warunki zawarte są w dyrektywie 2004/38/WE w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich. (7)Jak potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, tacy członkowie rodzin mają prawo do wjazdu na terytorium danego państwa członkowskiego i do otrzymania w tym celu wizy wjazdowej. W związku z tym także członkowie rodziny zwolnieni z obowiązku wizowego powinni mieć prawo do uzyskania zezwolenia na podróż. Państwa członkowskie powinny przyznać takim osobom wszelkie ułatwienia w uzyskaniu niezbędnych zezwoleń na podróż, które muszą być wydawane nieodpłatnie. (8)Prawo do uzyskania zezwolenia na podróż nie jest bezwarunkowe, gdyż tym członkom rodziny, którzy stanowią zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego czy zdrowia publicznego zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE, można odmówić wydania zezwolenia. W kontekście powyższego członkowie rodziny mogą być zobowiązani do przekazania danych osobowych do celów identyfikacji i określenia ich statusu jedynie w zakresie, w jakim dane te są istotne dla oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa, jakie te osoby mogłyby stanowić. Podobnie rozpatrywanie ich wniosków o zezwolenie na podróż powinno odbywać się wyłącznie z uwzględnieniem kwestii bezpieczeństwa, a nie kwestii związanych z ryzykiem migracji. (9)W ramach ETIAS należy wprowadzić zezwolenie na podróż dla obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku posiadania wizy przy przekraczaniu granic zewnętrznych UE („obowiązek wizowy”), umożliwiające ustalenie, czy obecność tych osób na terytorium państw członkowskich nie stwarza ryzyka nielegalnej migracji lub zagrożenia dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego. Posiadanie ważnego zezwolenia na podróż powinno być nowym warunkiem wjazdu na terytorium państw członkowskich, natomiast samo posiadanie tego pozwolenia nie powinno dawać automatycznie prawa do wjazdu. (10)ETIAS powinien przyczyniać się do zapewniania bezpieczeństwa na wysokim poziomie, zapobiegania nielegalnej migracji oraz ochrony zdrowia publicznego przez umożliwienie oceny podróżnych przed ich przybyciem na przejście graniczne na granicy zewnętrznej. (11)ETIAS powinien przyczyniać się do ułatwiania odpraw granicznych przeprowadzanych przez funkcjonariuszy straży granicznej na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych oraz zapewniać skoordynowaną i ujednoliconą ocenę obywateli państw trzecich objętych wymogiem posiadania zezwolenia na podróż, którzy zamierzają odbyć podróż do strefy Schengen. Ponadto system powinien umożliwiać sprawniejsze informowanie wnioskodawców o ich kwalifikowalności do odbycia podróży do strefy Schengen. ETIAS powinien także przyczynić się do ułatwienia odpraw granicznych dzięki zmniejszeniu liczby odmów wjazdu na granicach zewnętrznych. (12)Dodatkowo ETIAS powinien wspierać cele Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) związane z wpisami dotyczącymi osób poszukiwanych w celu ich aresztowania, wydania lub ekstradycji, osób zaginionych, osób, których obecność jest wymagana do celów procedury sądowej, oraz osób, wobec których należy przeprowadzić kontrole niejawne lub szczególne. W tym celu ETIAS powinien automatycznie rozpatrywać pliki wniosku, uwzględniając stosowne wpisy w SIS. Rozpatrywanie wniosku będzie przeprowadzane w celu wsparcia systemu SIS. Każde trafienie będące wynikiem takiego porównania powinno być więc przechowywane w SIS. (13)ETIAS powinien składać się z wielkoskalowego systemu informatycznego, systemu informacyjnego ETIAS, zespołu centralnego – jednostki centralnej ETIAS i zespołów krajowych – jednostek krajowych ETIAS. (14)Jednostka centralna ETIAS powinna stanowić część Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej. Jednostka centralna ETIAS powinna być odpowiedzialna za sprawdzanie wniosków o zezwolenie na podróż, które zostały odrzucone w procesie zautomatyzowanego rozpatrywania, aby ocenić, czy dane osobowe wnioskodawcy odpowiadają danym osobowym osoby, w przypadku której odnotowano trafienie; za reguły kontroli przesiewowej oraz za przeprowadzanie regularnych kontroli procesu rozpatrywania wniosków. Jednostka centralna ETIAS powinna pracować w trybie 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu.

(15)Każe państwo członkowskie powinno stworzyć jednostkę krajową ETIAS odpowiedzialną głównie za sprawdzenie, czy należy wydać zezwolenie na podróż bądź odmówić jego wydania i za podjęcie decyzji w tej sprawie. Jednostki krajowe ETIAS powinny współpracować między sobą i z Europolem w celu przeprowadzenia oceny wniosków. Jednostka krajowa ETIAS powinna pracować w trybie 24 godziny na dobę przez 7 dni w tygodniu. (16)Aby realizować swoje cele, ETIAS powinien oferować możliwość wypełnienia formularza wniosku online, w którym wnioskodawca powinien podać informacje dotyczące jego tożsamości, dokumentu podróży, informacje o pobycie, dane kontaktowe, wykształcenie i wykonywany zawód, swój status członka rodziny obywatela UE lub obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się bez karty pobytowej, dane identyfikacyjne osoby odpowiedzialnej, jeśli wnioskodawca jest małoletni, a także odpowiedzi na pytania ogólne (czy wnioskodawca choruje na chorobę mogącą przerodzić się w epidemię według definicji Międzynarodowych przepisów zdrowotnych Światowej Organizacji Zdrowia lub na inną chorobę zakaźną lub zakaźną chorobę pasożytniczą; dotyczące wpisów w rejestrach kryminalnych, obecności w obszarach działań wojennych, decyzji o powrocie na granice/nakazu opuszczenia terytorium). Dane wnioskodawców dotyczące zdrowia są udostępniane wyłączenie w celu ustalenia, czy stanowią oni zagrożenie dla zdrowia publicznego. (17)System ETIAS powinien przyjmować wnioski złożone w imieniu wnioskodawcy w sytuacjach, gdy podróżni nie będą w stanie sami stworzyć wniosku z jakiegokolwiek powodu. W takich przypadkach wniosek powinien zostać złożony przez osobę trzecią upoważnioną przez podróżnego lub prawnie odpowiedzialną za podróżnego pod warunkiem, że dane identyfikacyjne tej osoby zostały uwzględnione w formularzu wniosku. (18)W celu zakończenia procesu składania wniosku wszyscy wnioskodawcy w wieku powyżej 18 lat powinni być zobowiązani do uiszczenia opłaty. Opłatami powinien zarządzać bank lub pośrednik finansowy. Dane wymagane do zabezpieczenia płatności elektronicznej powinny zostać przekazane bankowi lub pośrednikowi finansowemu, którzy zajmują się przeprowadzeniem transakcji, i nie są one częścią danych ETIAS. (19)Większość zezwoleń na podróż powinna być wydawana w ciągu kilku minut; w niewielkiej liczbie przypadków zezwolenia mogą zostać wydane w ciągu maksymalnie 72 godzin. W sytuacjach wyjątkowych, kiedy wnioskodawca jest proszony o przekazanie dodatkowych informacji lub dokumentacji, proces ten może trwać do dwóch tygodni. (20)Dane osobowe przedkładane przez wnioskodawcę powinny być przetwarzanie przez ETIAS wyłącznie do celów zweryfikowania z wyprzedzeniem spełnienia kryteriów kwalifikowalności, określonych w rozporządzeniu (UE) 2016/399 oraz ocenienia, czy prawdopodobne jest, że wnioskodawca stwarza ryzyko nielegalnej migracji, czy jego wjazd do Unii mógłby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego w Unii. (21)Oceny takich zagrożeń nie można przeprowadzić bez przetworzenia danych osobowych wymienionych w motywie 16. Każdy element danych osobowych we wnioskach powinien zostać porównany z danymi znajdującymi się we wpisie, pliku lub ostrzeżeniu zarejestrowanym w systemie informacyjnym (Systemie Informacyjnym Schengen (SIS), wizowym systemie informacyjnym (VIS), danych Europolu, bazie Interpolu zawierającej dane skradzionych lub utraconych dokumentów podróży (SLTD), systemie wjazdu/wyjazdu (EES), Eurodac, europejskim systemie przekazywania informacji z rejestrów karnych (ECRIS) lub bazie danych TDAWN Interpolu (Interpol TDAWN)), na listach ostrzegawczych ETIAS lub w odniesieniu do szczegółowych wskaźników ryzyka. Kategorie danych osobowych, które powinny być wykorzystywane do porównania, powinny być ograniczone do kategorii danych stosowanych w przeszukiwanych systemach informacyjnych, liście ostrzegawczej ETIAS lub szczegółowych wskaźnikach ryzyka. (22)Porównanie powinno odbywać się w sposób zautomatyzowany. Każdorazowo kiedy takie porównanie wskazuje na powiązanie („trafienie”) z jakimikolwiek danymi osobowymi lub połączeniem tych danych we wnioskach oraz we wpisie, pliku lub ostrzeżeniu zawartych w wyżej wymienionych systemach informacyjnych, lub z danymi osobowymi na liście ostrzegawczej ETIAS bądź wskaźnikami ryzyka, wniosek powinien zostać rozpatrzony ręcznie przez operatora w jednostce krajowej ETIAS w państwie członkowskim zadeklarowanego pierwszego wjazdu. Ocena przeprowadzona przez jednostkę krajową ETIAS powinna prowadzić do podjęcia decyzji w sprawie wydania zezwolenia na podróż lub odmowy jego wydania. (23)Zautomatyzowane rozpatrzenie wniosku może doprowadzić do wydania zezwolenia. Oczekuje się, że w odniesieniu do znacznej większości wniosków wydana zostanie odpowiedź pozytywna w drodze zautomatyzowanej procedury. Odmowa wydania zezwolenia na podróż nie powinna w żadnym wypadku opierać się tylko na automatycznym przetworzeniu danych osobowych zawartych we wniosku. Z tego powodu wnioski, w odniesieniu do których odnotowano trafienie, powinny być oceniane ręcznie przez operatora w jednostce krajowej ETIAS. (24)Wnioskodawcom, którym odmówiono wydania zezwolenia na podróż, powinno przysługiwać prawo do odwołania się. Postępowania odwoławcze powinny być prowadzone w państwie członkowskim, które podjęło decyzję w sprawie wniosku, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego. (25)Reguły kontroli przesiewowej powinny być wykorzystywane do analizy pliku wniosku poprzez umożliwienie porównania danych zapisanych w pliku wniosku w systemie centralnym ETIAS oraz szczegółowych wskaźników ryzyka odpowiadających wcześniej zidentyfikowanemu ryzyku nielegalnej migracji lub zagrożeniu dla bezpieczeństwa lub zdrowia publicznego. Kryteria stosowane do określenia szczegółowych wskaźników ryzyka nie powinny w żadnym wypadku być oparte na rasie ani pochodzeniu etnicznym wnioskodawcy, poglądach politycznych, przekonaniach religijnych ani światopoglądowych, przynależności do związków zawodowych, życiu seksualnym ani orientacji seksualnej danej osoby. (26)Lista ostrzegawcza ETIAS powinna zostać stworzona w celu zidentyfikowania powiązań między danymi w pliku wniosku ETIAS a informacjami dotyczącymi osób, które są podejrzane o popełnienie aktu terrorystycznego lub innego poważnego przestępstwa, lub w odniesieniu do których istnieją przesłanki faktyczne lub uzasadnione powody, by sądzić, że popełnią one takie przestępstwo lub akt terrorystyczny. Lista ostrzegawcza ETIAS powinna stanowić część danych przetwarzanych przez Europol zgodnie z art. 18 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (UE) 2016/794 i koncepcją zintegrowanego zarządzania danymi Europolu służącą wdrożeniu tego rozporządzenia. Podczas przekazywania informacji Europolowi państwa członkowskie powinny móc określić cel lub cele, dla których informacje te mają być przetwarzane, w tym możliwość ograniczenia tego przetwarzania do listy ostrzegawczej ETIAS. (27)Ciągłe pojawianie się nowych form zagrożeń dla bezpieczeństwa, nowych modeli nielegalnej migracji oraz zagrożeń dla zdrowia publicznego wymaga skutecznej reakcji oraz nowoczesnych środków przeciwdziałania tym zjawiskom. Z uwagi na fakt, że środki te wiążą się z przetwarzaniem znacznych ilości danych osobowych, powinny zostać wprowadzone stosowne zabezpieczenia, aby ograniczyć ingerencję w prawo do ochrony życia prywatnego i prawo do ochrony danych osobowych do minimum koniecznego w demokratycznym społeczeństwie. (28)Dane osobowe w ETIAS powinny zatem być przechowywane w sposób bezpieczny; dostęp do nich powinni mieć wyłącznie upoważnieni pracownicy i w żadnym wypadku nie powinny one być wykorzystywane do podejmowania decyzji w oparciu o jakiekolwiek formy dyskryminacji. Przechowywane dane osobowe powinny być bezpiecznie przechowywane w ramach infrastruktury ue-LISA w Unii. (29)Wydane zezwolenia na podróż powinny zostać unieważnione lub cofnięte z chwilą, gdy stanie się oczywiste, że warunki wydania zezwolenia nie zostały spełnione w momencie jego wydania lub przestały być spełniane. W szczególności gdy tworzony jest nowy wpis SIS w przypadku odmowy wjazdu lub w odniesieniu do dokumentu podróży, którego utracenie lub kradzież zgłoszono, SIS powinien poinformować ETIAS, który z kolei powinien sprawdzić, czy ten nowy wpis dotyczy ważnego zezwolenia na podróż. W takiej sytuacji jednostka krajowa ETIAS państwa członkowskiego odpowiedzialnego za ten wpis powinna zostać natychmiast poinformowana i powinna cofnąć zezwolenie na podróż. Analogicznie, nowe elementy wprowadzane na listę ostrzegawczą ETIAS są porównywane z plikami wniosków przechowywanymi w ETIAS w celu sprawdzenia, czy te nowe elementy dotyczą ważnego zezwolenia na podróż. Jeśli tak, to jednostka krajowa ETIAS państwa członkowskiego pierwszego wjazdu powinna ocenić takie trafienie oraz, w stosownych przypadkach, cofnąć zezwolenie na podróż. Powinno się także zapewnić możliwość cofnięcia zezwolenia na podróż na wniosek wnioskodawcy. (30)Jeśli w wyjątkowych okolicznościach państwo członkowskie uzna za konieczne zezwolenie obywatelowi państwa trzeciego na podróżowanie po jego terytorium ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwowy lub z powodu zobowiązań międzynarodowych, powinno ono mieć możliwość wydania zezwolenia na podróż o ograniczonej ważności terytorialnej i czasowej. (31)Przed wejściem podróżnych na pokład przewoźnicy lotniczy i morscy, a także przewoźnicy przewożący grupy drogą lądową autokarami, powinni mieć obowiązek sprawdzenia, czy podróżni posiadają wszystkie dokumenty podróży wymagane do wjazdu na terytorium państw członkowskich zgodnie z konwencją z Schengen. Sprawdzenie to powinno obejmować zweryfikowanie, czy podróżni posiadają ważne zezwolenie na podróż. Sam plik ETIAS nie powinien być dostępny dla przewoźników. Bezpieczny dostęp do internetu, obejmujący możliwość korzystania z rozwiązań technologii mobilnej, powinien pozwalać przewoźnikom na przeprowadzenie takiej weryfikacji przy wykorzystaniu do tego danych z dokumentu podróży. (32)Aby spełnione zostały zmienione warunki wjazdu, funkcjonariusze straży granicznej powinni sprawdzać, czy podróżny posiada ważne zezwolenie na podróż. Dlatego też podczas standardowej kontroli granicznej funkcjonariusz straży granicznej powinien elektronicznie odczytać dane z dokumentu podróży. Uruchomi to proces wyszukiwania w różnych bazach danych, jak określono w kodeksie granicznym Schengen, w tym wyszukiwanie w ETIAS, co umożliwi uzyskanie informacji o aktualnym statusie zezwolenia na podróż. Sam plik ETIAS nie powinien być dostępny dla funkcjonariusza straży granicznej na użytek kontroli granicznej. Jeśli podróżny nie posiada ważnego zezwolenia na podróż, funkcjonariusz straży granicznej powinien odmówić wjazdu do strefy Schengen oraz odpowiednio zakończyć proces kontroli granicznej. Jeżeli podróżny posiada ważne zezwolenie na podróż, funkcjonariusz straży granicznej powinien podjąć decyzję o zezwoleniu na wjazd lub odmowie wjazdu. (33)Z uwagi na globalizację siatek przestępczych organom ścigania zajmującym się zwalczaniem przestępstw terrorystycznych i innych poważnych przestępstw należy zapewnić dostęp do niezbędnych informacji, aby mogły one skutecznie wywiązywać się z powierzonych im zadań. Dostęp do danych przechowywanych w wizowym systemie informacyjnym (VIS) dla celów związanych ze ściganiem przestępstw już okazał się użyteczny, gdyż umożliwił śledczym poczynienie znaczących postępów w sprawach dotyczących handlu ludźmi, terroryzmu lub nielegalnego obrotu środkami odurzającymi. W wizowym systemie informacyjnym nie są jednak ujęte dane dotyczące obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego. (34)Dostęp do informacji przechowywanych w ETIAS jest konieczny do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym, ich wykrywania i prowadzenia w ich sprawie dochodzeń, o czym mowa w decyzji ramowej Rady 2002/475/WSiSW lub do zapobiegania innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania i prowadzenia w ich sprawie dochodzeń, o czym mowa w decyzji ramowej Rady 2002/584/WSiSW. W konkretnym dochodzeniu oraz w celu ustalenia dowodów i informacji dotyczących osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa lub osoby, która mogła paść ofiarą przestępstwa, organy ścigania mogą potrzebować dostępu do danych wygenerowanych przez ETIAS. Dane przechowywane w ETIAS mogą również być konieczne do identyfikacji sprawcy przestępstwa terrorystycznego lub innego poważnego przestępstwa, zwłaszcza jeśli niezbędne są natychmiastowe działania. Dostęp do ETIAS do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, wykrywania tych prz