Dziedzina objęta zmienioną konwencją jest obecnie w dużej mierze uregulowana unijnymi przepisami o ochronie danych. RODO, które obowiązuje od dnia 25 maja 2018 r., oraz dyrektywa o ochronie danych dotycząca policji, w przypadku której termin transpozycji upłynął w dniu 6 maja 2018 r., przewidują kompleksowy system zasad w zakresie ochrony danych i zapewniają co najmniej równoważny, a w wielu przypadkach wyższy, standard ochrony. Zgodnie z art. 13 zaktualizowanej konwencji strony mogą udzielić osobom, których dane dotyczą, „ochrony szerszej niż przewidziana w niniejszej konwencji”, co pozostawia stronom swobodę w zakresie przyjmowania silniejszych środków ochrony.

2.4.Powody przedstawienia wniosku

Protokół zmieniający wejdzie w życie, gdy wszystkie strony złożą swoje instrumenty ratyfikacji, przyjęcia lub zatwierdzenia Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy. Ponadto, biorąc pod uwagę dużą liczbę stron, które muszą ratyfikować protokół, umożliwia on „częściowe przystąpienie” wśród mniejszej grupy stron po upływie pięciu lat, po tym jak co najmniej trzydzieści osiem stron wyrazi zgodę na związanie się postanowieniami protokołu. Ceremonia podpisania protokołu zmieniającego ma się odbyć dnia 25 czerwca 2018 r. w Strasburgu.

Państwa członkowskie UE (obecnie tylko strony konwencji nr 108) powinny podjąć niezbędne kroki w celu zapewnienia szybkiego wejścia w życie protokołu zmieniającego:

Po pierwsze, biorąc pod uwagę, że zaktualizowana konwencja zawierałaby w dużej mierze podobne środki zabezpieczające jak RODO i dyrektywa o ochronie danych dotycząca policji, (częściowe) wejście w życie przyczyni się do wspierania unijnych standardów ochrony danych na całym świecie. Konwencja nr 108 odegrała zasadniczą rolę w rozpowszechnianiu „europejskiego modelu ochrony danych” na całym świecie, gdyż często jest źródłem inspiracji dla krajów, które rozważają przyjęcie lub modernizację przepisów dotyczących prywatności. Jest to tym ważniejsze dziś, zważywszy na rosnącą liczbę państw przyjmującą takie przepisy w wielu regionach świata. Podniesienie standardów ochrony przez strony konwencji ułatwiłoby również przepływ danych między UE i państwami spoza UE będących stronami konwencji. W przypadku szeregu krajów przystąpienie do konwencji nr 108 okazało się również przydatnym przygotowaniem do ostatecznego stwierdzenia adekwatności poziomu ochrony danych przez Komisję Europejską. RODO wzmacnia ten aspekt, określając, że przystąpienie do konwencji nr 108 jest ważnym czynnikiem branym pod uwagę przez Komisję Europejską podczas oceny adekwatności. Nawet w przypadku niestwierdzenia adekwatnego poziomu ochrony wyższy poziom ochrony (zwłaszcza jeśli chodzi o dostępność zarówno sądowych, jak i pozasądowych środków odwoławczych, jak również skuteczny nadzór ze strony organów nadzoru) ułatwiłby wymianę danych w oparciu o odpowiednie zabezpieczenia (zważywszy na to, że takie zabezpieczenia mogą stać się łatwiejsze do egzekwowania w systemach prawnych stron).

Po drugie należy utrzymać pełną zgodność zaktualizowanej konwencji z przepisami RODO oraz dyrektywy o ochronie danych dotyczącej policji, tak aby umożliwić państwom członkowskim UE pozostanie stronami konwencji i przestrzeganie jej postanowień bez naruszania przepisów unijnych. Dotyczy to w szczególności przepisów dotyczących swobodnego przepływu danych między stronami, zważywszy że zmodernizowana konwencja (w przeciwieństwie do obecnego tekstu) zawiera odstępstwo od tej zasady w przypadku stron „związanych zharmonizowanymi przepisami o ochronie danych wspólnymi dla państw należących do regionalnej organizacji międzynarodowej”. Zapewni to przestrzeganie przepisów przez państwa członkowskie UE pomimo warunków dotyczących międzynarodowych transferów określonych w prawodawstwie Unii w dziedzinie ochrony danych.

Po trzecie obecnie konwencja nr 108 nie przewiduje możliwości przystąpienia do niej przez organizacje międzynarodowe. Protokół zmieniający modyfikuje sytuację w tym zakresie, a co za tym idzie jego wejście w życie jest warunkiem przyszłego przystąpienia UE do konwencji.