KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.11.2021 COM(2021) 716 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wykonania rozporządzenia (UE) 2021/821 ustanawiającego unijny system kontroli wywozu, pośrednictwa, pomocy technicznej, tranzytu i transferu produktów podwójnego zastosowania



SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wykonania rozporządzenia (UE) 2021/821 ustanawiającego unijny system kontroli wywozu, pośrednictwa, pomocy technicznej, tranzytu i transferu produktów podwójnego zastosowania 1. Wprowadzenie W 2013 r. Komisja rozpoczęła publikację rocznych sprawozdań z kontroli wywozu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 428/2009 („rozporządzenie”). Rozporządzenie to uchylono rozporządzeniem (UE) 2021/821 („nowe rozporządzenie”) w dniu 9 września 2021 r. Niniejsze sprawozdanie, opracowane przez Komisję przy udziale państw członkowskich uczestniczących w Grupie Koordynacyjnej ds. Produktów Podwójnego Zastosowania (DUCG), zawiera informacje na temat wdrażania prawa Unii dotyczącego kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania w 2020 r., a także dane zagregowane za 2019 r. dotyczące kontroli wywozu. Aby przyczynić się do dokładniejszego wdrażania przepisów handlowych UE, w tym prawa Unii dotyczącego kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania, Komisja utworzyła w 2019 r. nowe stanowisko głównego urzędnika ds. egzekwowania przepisów handlowych (CTEO). Aby wesprzeć CTEO w realizacji jego zadań związanych z egzekwowaniem prawa, Komisja dokonała restrukturyzacji organizacji Dyrekcji Generalnej ds. Handlu. Jedną z wprowadzonych zmian było połączenie kontroli wywozu i monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w ramach jednego działu w DG ds. Handlu pod nadzorem CTEO. W związku z tym oraz z uwagi na fakt, że kontrola wywozu oraz monitorowanie BIZ stanowią narzędzia strategicznej kontroli handlu i inwestycji w celu zapewnienia bezpieczeństwa w Unii Europejskiej, niniejsze sprawozdanie zostaje przyjęte równocześnie z pierwszym rocznym sprawozdaniem dotyczącym monitorowania BIZ. 2. Rozwój polityki i ram prawnych 2.1. Przegląd polityki kontroli wywozu 2.1.1. Modernizacja prawodawstwa Rok 2020 był kluczowy dla modernizacji unijnego systemu kontroli wywozu – w listopadzie 2020 r. Rada i Parlament Europejski osiągnęły porozumienie polityczne w sprawie nowego rozporządzenia w sprawie kontroli wywozu. Uzgodniły one kompleksową „aktualizację systemu”, która zwiększy skuteczność unijnego systemu kontroli wywozu poprzez: ·wprowadzenie nowego wymiaru „bezpieczeństwa ludzkiego”, tak aby UE mogła podejmować wyzwania związane z nowymi technologiami podwójnego zastosowania – zwłaszcza cyberinwigilacji – które stwarzają ryzyko dla bezpieczeństwa krajowego i międzynarodowego, w tym praw człowieka; ·aktualizację najważniejszych pojęć i definicji w rozporządzeniu (np. definicji „eksportera” obejmującej osoby fizyczne i naukowców uczestniczących w transferach technologii podwójnego zastosowania); ·uproszczenie i harmonizację procedur udzielania zezwoleń oraz umożliwienie Komisji wprowadzania zmian – w drodze procedury „uproszczonej”, czyli aktów delegowanych – do wykazu produktów lub miejsc przeznaczenia objętych szczególną formą kontroli, tak aby system kontroli wywozu był bardziej elastyczny, zdolny do zmian i dostosowywania się do warunków; ·zwiększenie wymiany informacji między organami wydającymi zezwolenia a Komisją w celu poprawy przejrzystości decyzji w sprawie zezwoleń; ·koordynację i wsparcie solidnego egzekwowania kontroli, w tym zwiększenie bezpiecznej elektronicznej wymiany informacji między organami wydającymi zezwolenia a organami egzekwującymi przepisy; ·opracowanie unijnego programu w zakresie budowania zdolności i szkoleń dla podmiotów wydających zezwolenia i podmiotów egzekwujących przepisy w państwach członkowskich; ·wzmocnienie kontaktów z przemysłem i zwiększenie przejrzystości w stosunkach z zainteresowanymi podmiotami, rozwijanie ustrukturyzowanej współpracy z sektorem prywatnym za pomocą konsultacji z interesariuszami prowadzonych przez działające przy Komisji właściwe grupy ekspertów państw członkowskich; ·nawiązanie dialogu z państwami trzecimi w celu zwiększenia globalnego bezpieczeństwa i promowania równych szans na poziomie globalnym. Nowe rozporządzenie opublikowano w dniu 11 czerwca 2021 r. i weszło w życie w dniu 9 września 2021 r.

2.1.2. Konsultacje i działania informacyjne W ramach ciągłych działań informacyjnych Komisja przeprowadziła w 2020 r. serię ukierunkowanych konsultacji skierowanych do kluczowych zainteresowanych stron z branży i społeczeństwa obywatelskiego. W szczególności w dniu 11 grudnia 2020 r. zorganizowano w formie wirtualnej Forum Kontroli Wywozu, jak opisano poniżej. 2.2. Zmiany w rozporządzeniu (WE) nr 428/2009 2.2.1. Aktualizacja wykazu kontrolnego UE Wykaz kontrolny UE w załączniku I do rozporządzenia zawiera wykaz produktów podwójnego zastosowania, w tym oprogramowania i technologii, które mogą być stosowane zarówno do celów cywilnych, jak i wojskowych, a także obejmuje wszystkie towary, które mogą mieć nieeksplozyjne zastosowania, oraz można je wykorzystać do wspomagania w jakikolwiek sposób wytwarzania broni jądrowej lub innego jądrowego urządzenia wybuchowego. Wykaz ten zmieniono raz, w 2020 r. W zmianie tej uwzględniono decyzje uzgodnione w 2019 r. i do końca lutego 2020 r. w kontekście wielostronnych systemów kontroli wywozu (w szczególności w ramach porozumienia z Wassenaar i Grupy Australijskiej). Zaktualizowano również załączniki II i IV do rozporządzenia zgodnie ze zmianami załącznika I. Zmiany w wykazie kontrolnym UE w 2020 r. W ramach zmian wprowadzono do wykazu produktów podlegających kontroli wywozu niektóre technologie cyberinwigilacji, np. „oprogramowanie” do monitorowania organów ścigania (5D001.e.1 i 2.) oraz systemy, sprzęt i komponenty „kryminalistyki cyfrowej” (5A004.b.1 i 2.). W wykazie kontrolnym UE z 2020 r. wprowadzono również kontrolę „statków suborbitalnych” (9A004.h), jak również nowe uwagi o nieobjęciu kontrolą niektórych węglowych „materiałów włóknistych lub włókienkowych” (1A002 – uwaga 5) oraz „technologii” dla systemów bezpieczeństwa informacji (5E002.a. – uwaga). Ponadto w wykazie wprowadzono zmiany do kontroli: - pochłaniaczy planarnych wykonanych ze spieku ferrytowego (1C001.a – uwaga 1.d.2.), - stopów metali (1C002 – uwaga techniczna 3), - płynów i materiałów smarnych (1C006.d.),

- łożysk i zespołów łożysk (2A001), - oprogramowania symulacyjnego (3D003), - systemów bezpieczeństwa informacji w odniesieniu do bezpiecznej „aktywacji kryptograficznej” (5A002.a.), - elementów klasy kosmicznej do systemów optycznych (6A004.c.4), - niektórych laserów (6A005.a.6.a.1. - .2.a.) i - „łopatek wentylatora”. W wyniku decyzji podjętych w Grupie Australijskiej wprowadzono nowe kontrole dotyczące koronawirusa bliskowschodniego zespołu niewydolności oddechowej (koronawirus MERS-CoV – 1C351.a.59), 24 związków chemicznych, w tym prekursorów środka paralityczno-drgawkowego nowiczok (1C350.66 do 1C350.89), jak również zmiany w kontroli zaworów i ich części (2B350.g.1.a. – .2.a.). Uaktualniony i ujednolicony unijny wykaz kontrolny zaczął obowiązywać z dniem 15 grudnia 2020 r., co pozwoliło UE na wypełnienie międzynarodowych zobowiązań. Wspiera on również eksporterów z UE poprzez terminowe dostosowanie parametrów kontroli do rozwoju technologicznego. Obszerną publikację dotyczącą zmiany („Comprehensive Change Note”) opublikowano jako wytyczne zawierające przegląd wszystkich zmian wprowadzonych do unijnego wykazu produktów podwójnego zastosowania podlegających kontroli z 2020 r. 2.2.2. Wyjście Wielkiej Brytanii z UE W 2020 r. Komisja podjęła szereg działań w związku z zakończeniem okresu przejściowego w dniu 1 stycznia 2021 r., kiedy to wywóz produktów podwójnego zastosowania z UE do Zjednoczonego Królestwa zacznie podlegać kontroli na mocy rozporządzenia, podobnie jak wywóz do każdego innego państwa trzeciego. We wrześniu 2020 r. Komisja opublikowała zawiadomienie dla zainteresowanych stron, aby poinformować eksporterów o przepisach mających zastosowanie w związku z zakończeniem okresu przejściowego i wystąpieniem Zjednoczonego Królestwa z UE. W celu zapewnienia jednolitego stosowania kontroli w całej Unii oraz uniknięcia nadmiernego obciążenia administracyjnego przy jednoczesnej ochronie bezpieczeństwa unijnego i międzynarodowego, UE przyjęła rozporządzenie (UE) 2020/2171 z dnia 16 grudnia 2020 r. zmieniające załącznik IIa do rozporządzenia. Poprzez dodanie Zjednoczonego Królestwa do wykazu miejsc przeznaczenia objętych generalnym unijnym zezwoleniem na wywóz nr EU001 rozporządzenie (UE) 2020/2171 przewiduje uproszczenie kontroli wywozu większości produktów podwójnego zastosowania do Zjednoczonego Królestwa. Szczególne ustalenia mają zastosowanie na mocy Protokołu w sprawie Irlandii Północnej (NI), który stanowi, że rozporządzenie ma zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa i w Zjednoczonym Królestwie w odniesieniu do Irlandii Północnej, przy czym Zjednoczone Królestwo działa jako właściwy organ na mocy rozporządzenia. Komisja opracowała specjalne bezpieczne narzędzie elektroniczne, aby wspierać wymianę informacji z właściwym organem Zjednoczonego Królestwa odpowiedzialnym za stosowanie rozporządzenia w Irlandii Północnej i z tego kraju. Umożliwia to właściwemu organowi Zjednoczonego Królestwa dostęp do informacji, które wspierają skuteczne wdrażanie i egzekwowanie kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania z Irlandii Północnej zgodnie z przepisami rozporządzenia. Dlatego właściwe organy Zjednoczonego Królestwa są w stanie wprowadzać informacje o odpowiednich odmowach do elektronicznego systemu rejestracji produktów podwójnego zastosowania (DUeS), konsultować odmowy Zjednoczonego Królestwa już przechowywane w DUeS, zarządzać nimi i je przeglądać, jak również otrzymywać informacje o odmowach, które są istotne dla konkretnego wniosku o wywóz produktów podwójnego zastosowania z Irlandii Północnej.

2.3. Krajowe środki wykonawcze i egzekucyjne 2.3.1. Środki wykonawcze Rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Przewidziano w nim jednak, że państwa członkowskie powinny przedsięwziąć konkretne środki w celu wprowadzenia w życie konkretnych przepisów, oraz że informacje dotyczące tych środków powinny zostać opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W związku z tym Komisja opublikowała 17 stycznia 2020 r. notę informacyjną zawierającą opis środków przedsięwziętych przez państwa członkowskie, dotyczących m.in. rozszerzenia kontroli pośrednictwa i tranzytu, rozszerzenia kontroli na produkty niewymienione w wykazie ze względów bezpieczeństwa publicznego oraz ze względu na prawa człowieka, wprowadzenia krajowych generalnych zezwoleń na wywóz, stosowania kontroli transferów wewnątrzunijnych w przypadku produktów niewymienionych w wykazie, a także informacje odnoszące się do właściwych organów. Zapewnia to eksporterom dostęp do wyczerpujących informacji na temat obowiązujących przepisów prawnych oraz wspiera spójne i skuteczne przeprowadzanie kontroli w całej UE. 2.3.2. Środki egzekucyjne Zgodnie z informacjami udostępnionymi Komisji, w 2020 r. nie nastąpiły żadne nowe wydarzenia. Wykaz krajowych środków egzekucyjnych opublikowano wraz z rocznym sprawozdaniem z kontroli wywozu za 2019 r., w związku z czym jest on wciąż aktualny. 3. Działalność Grupy Koordynacyjnej ds. Produktów Podwójnego Zastosowania Grupa Koordynacyjna ds. Produktów Podwójnego Zastosowania (DUCG) skupia ekspertów z Komisji i państw członkowskich, której zadaniem jest zbadanie wszelkich kwestii dotyczących stosowania kontroli wywozu w celu praktycznej poprawy spójności i skuteczności tych kontroli w całej UE. W rozporządzeniu zobowiązano Komisję do przedkładania Parlamentowi Europejskiemu rocznego sprawozdania z działalności, badań i konsultacji Grupy Koordynacyjnej ds. Produktów Podwójnego Zastosowania. DUCG odbyła siedem – w większości wirtualnych – posiedzeń w 2020 r., co potwierdza jej pozycję jako forum konsultacyjnego dla szeregu istotnych kwestii opisanych poniżej. 3.1. Konsultacje w sprawie kwestii dotyczących wdrażania – ogólna wymiana informacji DUCG prowadziła ogólną wymianę informacji na temat kontroli wywozu, w tym w celu wsparcia opisanej powyżej modernizacji legislacyjnej unijnego systemu kontroli wywozu. DUCG wymieniała informacje dotyczące krajowych środków wykonawczych i przygotowała aktualizację oficjalnej noty informacyjnej dotyczącej środków krajowych . W związku z brexitem DUCG nie tylko przyczyniła się do opracowania narzędzia informatycznego wspierającego wymianę informacji w celu stosowania kontroli na mocy Protokołu w sprawie Irlandii Północnej, ale również dokonała przeglądu zmian w wymogach dotyczących wydawania zezwoleń i przyczyniła się do przygotowania zaktualizowanego „zawiadomienia o gotowości” w sprawie podwójnego zastosowania do wiadomości eksporterów. DUCG przeprowadziła proces gromadzenia danych dotyczących zezwoleń (wykorzystując dane z 2019 r.) w celu usprawnienia wymiany informacji pomiędzy państwami członkowskimi – w szczególności w odniesieniu do gromadzenia danych o globalnych i generalnych zezwoleniach na wywóz – a także zwiększenia przejrzystości informacji dostępnych dla ogółu społeczeństwa w zakresie unijnej kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania (do przygotowania niniejszego rocznego sprawozdania wykorzystano dane zagregowane dla UE z 2019 r.). W 2019 r. DUCG przeprowadziła techniczną wymianę informacji na temat stosowania kontroli technologii cyberinwigilacji.

Dane uzyskane od państw członkowskich wskazują na spadek liczby zezwoleń (zob. tabela 1), przy czym w 2019 r. wydano łącznie 44 zezwolenia na wymienione elementy cyberinwigilacji. W tym samym okresie wydano 81 odmów w odniesieniu do elementów cyberinwigilacji. Tabela 1: Liczba indywidualnych zezwoleń na wymienione elementy cyberinwigilacji. DUCG postanowiła kontynuować działania na rzecz monitorowania realizacji kontroli i zainicjowała wymianę informacji na temat stosowania kontroli w 2019 r. Grupa ekspertów ds. nadzoru nad technologiami („STEG”) kontynuowała wymianę informacji ad hoc. 3.2. Techniczna wymiana informacji – kwestie dotyczące wdrażania DUCG udzielała wsparcia w przygotowywaniu aktualizacji wykazu kontrolnego UE i uczestniczyła w dyskusjach na temat szeregu konkretnych kwestii związanych z wdrażaniem, takich jak usprawnienie wymiany informacji w ramach generalnych unijnych zezwoleń na wywóz (EUGEA), wymiana informacji w ramach zezwoleń globalnych lub opracowanie mechanizmu konsultacji między właściwymi organami w zakresie informacji dotyczących eksporterów korzystających z globalnych zezwoleń. 3.3. Wytyczne UE w sprawie kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania DUCG pracowała nad przygotowaniem zmienionej wersji „Wytycznych UE w sprawie kontroli wywozu produktów podwójnego zastosowania” z 2016 r., które odzwierciedlają ulepszenia elektronicznego systemu rejestracji produktów podwójnego zastosowania, w szczególności w zakresie, w jakim wspierają one wymianę informacji i konsultacje między właściwymi organami. Grupa ekspertów technicznych ds. opracowania wytycznych dotyczących badań naukowych z wykorzystaniem produktów podwójnego zastosowania (TEG-DUR) odbyła sześć posiedzeń w 2020 r. i przygotowała projekt wytycznych dotyczących badań naukowych z wykorzystaniem produktów podwójnego zastosowania. W październiku i listopadzie 2020 r. przeprowadzono konsultacje publiczne, w ramach których uzyskano 54 odpowiedzi. Na początku 2021 r. grupa ekspertów technicznych ds. opracowania wytycznych dotyczących badań naukowych z wykorzystaniem produktów podwójnego zastosowania przedłożyła DUCG do rozważenia projekt ostatecznych wytycznych. Wytyczne zostały przyjęte jako zalecenie Komisji we wrześniu 2021 r. 3.4. Elektroniczna wymiana informacji między właściwymi organami Komisja, wspierana przez DUCG, w dalszym ciągu pracowała nad rozwijaniem elektronicznego systemu rejestracji produktów podwójnego zastosowania. W 2020 r. DUCG uzgodniła konkretne usprawnienia elektronicznego systemu rejestracji produktów podwójnego zastosowania: • funkcje obsługujące powiadomienia o odmowie na mocy art. 13 ust. 5 rozporządzenia; • funkcje obsługujące dwustronne konsultacje między właściwymi organami na mocy art. 11 i art. 13 ust. 5 rozporządzenia; • przygotowania do stworzenia nowej funkcji obsługującej wymianę informacji na temat odmów dotyczących transferów wewnątrzunijnych; • przygotowania do stworzenia funkcji obsługującej konsultacje w ramach globalnych zezwoleń;

• wykaz pozycji w DUeS zaktualizowano w celu uwzględnienia aktualizacji wykazu kontrolnego UE na 2020 r.; • nowa funkcja obsługująca wymianę informacji z właściwym organem Zjednoczonego Królestwa na mocy Protokołu w sprawie Irlandii Północnej po zakończeniu okresu przejściowego. Za pośrednictwem specjalnej grupy ekspertów technicznych DUCG nadal wspierała rozwój „elektronicznej platformy wydawania zezwoleń”, która może być stosowana przez właściwe organy. Grupa ekspertów technicznych ds. wydawania zezwoleń elektronicznych stale współpracowała z ekspertami z państw członkowskich i wspierała projekt pilotażowy „eLicensing”, w ramach którego w 2021 r. planuje się wdrożenie narzędzia „eLicensing” na Łotwie, w Rumunii, we Włoszech, w Grecji i w belgijskim regionie Walonii. Wdrożenie tego systemu elektronicznego umożliwi właściwym organom krajowym zarządzanie całym procesem wydawania zezwoleń w sposób całkowicie eliminujący wykorzystanie papieru oraz z zachowaniem skuteczności i wydajności typowej dla nowoczesnych systemów elektronicznych. Pozwoli to również podmiotom gospodarczym i właściwym organom na zminimalizowanie obciążenia administracyjnego związanego z udzielaniem zezwoleń na produkty podwójnego zastosowania. DUCG rozpoczęła również rozmowy dotyczące integracji systemów zezwoleń elektronicznych dotyczących produktów podwójnego zastosowania z inicjatywą pojedynczego punktu kontaktowego organów celnych Komisji w ramach projektu „CERTEX”. Integracja ta umożliwi automatyczną kontrolę zezwoleń na wywóz produktów podwójnego zastosowania po wskazaniu przez eksportera, że wywożone produkty podwójnego zastosowania są objęte zezwoleniem na wywóz wydanym przez właściwy organ UE. 3.5. Zespół ekspertów ds. produktów podwójnego zastosowania UE W 2020 r. unijny zespół ekspertów ds. produktów podwójnego zastosowania, prowadzony przez Wspólne Centrum Badawcze Komisji, oraz eksperci udostępnieni przez państwa członkowskie nadal udzielali wsparcia właściwym organom, które zwracały się o pomoc techniczną w konkretnych przypadkach dotyczących udzielania zezwoleń. Ogółem w okresie sprawozdawczym dziewięciokrotnie udzielono porad technicznych w zakresie klasyfikacji towarów sześciu właściwym organom. 3.6. Wdrażanie i egzekwowanie DUCG wymieniała informacje na temat wykonywania i egzekwowania kontroli. Według dostępnych danych unijna sieć kontroli wywozu – obejmująca personel właściwych wydających zezwolenia organów państw członkowskich i Komisji – składała się z ponad 360 pracowników. Jeśli chodzi o kwestię egzekwowania, w 2019 r. odnotowano 144 przypadków naruszenia przepisów dotyczących kontroli wywozu, natomiast krajowe organy ścigania nałożyły osiem kar administracyjnych i 16 sankcji karnych. 3.7. Zwiększanie zdolności W 2020 r. DUCG pomogła Wspólnemu Centrum Badawczemu Komisji zorganizować, we współpracy z Departamentem Energii Stanów Zjednoczonych, 13. wirtualne seminarium techniczne JRC–NNSA w dniach 15 września i 5 października 2020 r. 3.8. Przejrzystość i dialog z przemysłem i środowiskiem akademickim Przy wsparciu DUCG w dniu 11 grudnia 2020 r. zorganizowano Forum Kontroli Wywozu w formacie wirtualnym, wspólnie z niemiecką prezydencją w Radzie UE. Dało to możliwość wymiany poglądów na temat wdrażania unijnego systemu kontroli wywozu oraz procesu legislacyjnego dotyczącego modernizacji unijnego systemu kontroli wywozu z ponad 800 zainteresowanymi stronami z branży i społeczeństwa obywatelskiego reprezentującymi stowarzyszenia branżowe, przedsiębiorstwa prowadzące działalność związaną z produktami podwójnego zastosowania, środowiska akademickie i organizacje społeczeństwa obywatelskiego w świetle porozumienia współprawodawców w sprawie nowego rozporządzenia. Format wirtualny pozwolił na znacznie szersze uczestnictwo niż było to możliwe w przeszłości w warunkach fizycznych. Poza wsparciem działań informacyjnych Komisji, DUCG przygotowała również dokumentację w celu wsparcia eksporterów w procesie wdrażania przepisów. W szczególności w „Podsumowaniu kompleksowej noty o zmianach z 2020 r.” podsumowano zmiany w załączniku I do rozporządzenia w celu wdrożenia zmian w wykazach kontrolnych poszczególnych forów międzynarodowych dotyczących systemów nieproliferacyjnych. 4. Unijne kontrole wywozu – kluczowe dane Trudno jest uzyskać wiarygodne informacje na temat całkowitego wywozu produktów podwójnego zastosowania (w tym produktów podwójnego zastosowania niewymienionych w wykazie), ponieważ nie odpowiadają one określonemu sektorowi gospodarki. Komisja i państwa członkowskie gromadzą jednak dane, które umożliwiają przybliżone szacowanie wywozu produktów podwójnego zastosowania na podstawie, z jednej strony, konkretnych danych dotyczących zezwoleń gromadzonych przez właściwe organy, a z drugiej strony, danych statystycznych dotyczących towarów objętych opłatami celnymi, które obejmują produkty podwójnego zastosowania. Szacunki dotyczące wywozu za 2019 r. przedstawiono poniżej. Należy zauważyć, że przedstawione szacunki nie obejmują usług ani niematerialnych transferów technologii związanych z handlem produktami podwójnego zastosowania. 4.1. Handel produktami podwójnego zastosowania w UE: produkty i miejsca przeznaczenia

W 2020 r. rozporządzenie miało zastosowanie przede wszystkim do wywozu około 1884 produktów podwójnego zastosowania wymienionych w załączniku I („wykaz kontrolny UE”) i sklasyfikowanych w 10 kategoriach (wykres 1). Te produkty podwójnego zastosowania odnoszą się do około 1 000 towarów objętych opłatami celnymi, w tym chemikaliów, metali i wyrobów z mineralnych surowców niemetalicznych, komputerów, wyrobów elektronicznych i optycznych, sprzętu elektrycznego, maszyn, pojazdów i sprzętu transportowego itp., i zwykle obejmują najbardziej zaawansowane technologicznie wyroby z tej dużej, zróżnicowanej grupy towarów.

Wykres 1: Liczba produktów podwójnego zastosowania wymienionych w 10 kategoriach w załączniku I w następstwie przyjęcia rozporządzenia (UE) 2020/1749. Szacunki statystyczne dotyczące względnego znaczenia handlu produktami podwójnego zastosowania wskazują, że wywóz produktów podwójnego zastosowania stanowi około 2,3 % całkowitego wywozu UE27 (wewnątrz UE i poza nią), w ramach szerokiej „dziedziny wywozu produktów podwójnego zastosowania” należących do grupy towarów objętych opłatami celnymi, która może obejmować, w różnym stopniu, niektóre produkty podwójnego zastosowania (wykres 2). Oznaczałoby to, że w 2019 r. wartość handlu produktami podwójnego zastosowania wyniesie 119 mld EUR. Wykres 2: Szacunki statystyczne dotyczące wywozu produktów podwójnego zastosowania wewnątrz UE i poza nią. Szacunki statystyczne ilustrują również główne cele wywozu i wskazują, że znaczna część eksportu produktów podwójnego zastosowania jest kierowana do krajów wymienionych w generalnych unijnych zezwoleniach na wywóz (EUGEA). Kraje przeznaczenia odzwierciedlają strukturę rynku wywozu UE w zakresie odnośnych towarów, a także ułatwienia w handlu w ramach EUGEA (wykresy 3 i 4) . Wykres 3: Szacunki dotyczące wywozu produktów podwójnego zastosowania z UE: 25 głównych krajów przeznaczenia wywozu i ich podregionów w 2019 r. Wykres 4: Szacunki dotyczące wywozu produktów podwójnego zastosowania z UE: kraje przeznaczenia w podziale na regiony i podregiony w 2019 r. 4,2. Unijne zezwolenia na produkty podwójnego zastosowania: wnioski, zezwolenia, odmowy W świetle art. 19 ust. 2 rozporządzenia, który stanowi, że „państwa członkowskie podejmują wszystkie odpowiednie środki w celu nawiązania bezpośredniej współpracy i wymiany informacji między właściwymi organami, mając na względzie zwiększenie skuteczności wspólnotowego systemu kontroli wywozu”, DUCG wymieniała dane i informacje dotyczące udzielania zezwoleń, aby uzyskać lepsze pojęcie o mechanizmach kontroli wywozu i ich skutkach gospodarczych. Poniżej przedstawiono niektóre zebrane dane dotyczące okresu sprawozdawczego; należy jednak zauważyć, że nie wszystkie państwa członkowskie gromadzą wszystkie dane. W związku z tym informacje przedstawione poniżej stanowią przybliżone szacunki łącznych ilości i wartości ograniczone do danych udostępnionych przez państwa członkowskie. Łączna wartość wniosków osiągnęła 40 mld EUR, a wywóz produktów podwójnego zastosowania podlegający kontroli stanowił 2,2 % łącznego wywozu poza UE27. Wartość handlu produktami podwójnego zastosowania, który był przedmiotem zezwoleń, wyniosła 31,5 mld EUR, co stanowiło 1,7 % ogółu wywozu poza UE27, przy czym większość transakcji była przedmiotem zezwoleń indywidualnych (ok. 20 300 zezwoleń indywidualnych wydanych w 2019 r.) i zezwoleń globalnych (na podstawie ich wartości). Jedynie niewielka część wywozu była przedmiotem odmowy: w 2019 r. wydano 603 odmowy, co stanowiło około 0,89 % wartości wywozu produktów podwójnego zastosowania podlegającego kontroli w tym roku i 0,02 % łącznego wywozu poza UE27. Wykres 5: Wielkość (liczba) zezwoleń i odmów w latach 2014–2019 . Wykres 6: Wartość (mln EUR) zezwoleń i odmów (w latach 2014-2019).