KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY sporządzony na podstawie art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE /* COM/2013/0283 final */





KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY sporządzony na podstawie art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE 1. Przebieg procedury Zgodnie z art. 395 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”), Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu uproszczenia procedur poboru podatku lub zapobiegania niektórym rodzajom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania. Ponieważ procedura ta przewiduje odstępstwa od zasad ogólnych VAT, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, odstępstwa te powinny mieć ograniczony zakres i być proporcjonalne. W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 1 marca 2013 r., Niemcy wystąpiły z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT. Zgodnie z art. 395 ust. 2 tej dyrektywy pismem z dnia 25 kwietnia 2013 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Niemcy. Pismem z dnia 26 kwietnia 2013 r. Komisja zawiadomiła Niemcy, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne w celu rozpatrzenia wniosku. Niemcy wnioskują o upoważnienie do dalszego stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w stosunku do telefonów komórkowych i układów scalonych, w odniesieniu do których uzyskały wcześniej zezwolenie na stosowanie odstępstwa w listopadzie 2010 r[1]. Odstępstwo w odniesieniu do Niemiec, o którego przedłużenie wystąpiono, należy postrzegać w kontekście uwarunkowań odstępstwa, udzielonego wcześniej Zjednoczonemu Królestwu. W kwietniu 2007 r. Zjednoczonemu Królestwu udzielono odstępstwa umożliwiającego mu stosowanie mechanizmu odwrotnego obciążenia w stosunku do dostaw telefonów komórkowych i układów scalonych[2]. Środek ten został ograniczony w czasie, a jego termin ważności upływał w dniu 30 kwietnia 2009 r. Datę wygaśnięcia przesunięto następnie na dzień 30 kwietnia 2011 r[3]. W następstwie tego przedłużenia Niemcy wystąpiły o udzielenie podobnego odstępstwa w piśmie, które wpłynęło do Komisji dnia 23 grudnia 2009 r. W odpowiedzi na ten wniosek w listopadzie 2010 r. przyznano wspomniane wyżej odstępstwo. W tym samym czasie odpowiednia decyzja wykonawcza Rady upoważniła Włochy i Austrię do stosowania podobnego środka stanowiącego odstępstwo dotyczącego telefonów komórkowych i układów scalonych, ponieważ te państwa członkowskie również miały do czynienia z przypadkami nadużyć w tych sektorach. Ponadto tą samą decyzją ponownie przedłużono środek stanowiący odstępstwo udzielone Zjednoczonemu Królestwu, co oznacza, że upoważnienia dla wszystkich zainteresowanych państw członkowskich wygasną w tym samym dniu, a mianowicie 31 grudnia 2013 r. Również Niderlandy wystąpiły w październiku 2012 r. z wnioskiem o udzielenie podobnego odstępstwa, między innymi dotyczącego telefonów komórkowych i układów scalonych, ale zgodziły się na zakończenie stosowania odstępstwa w dniu 31 grudnia 2013 r., tak aby umożliwić przyjęcie alternatywnej i bardziej zharmonizowanej strategii politycznej dotyczącej nadużyć związanych z podatkiem VAT w przyszłości[4]. Należy ponadto podkreślić, że odstępstwo udzielone Niemcom w listopadzie 2010 r. nie miało być środkiem długoterminowym. Należy też przypomnieć, że podczas niedawnych negocjacji w Radzie w sprawie podobnych rodzajów odstępstw, szereg państw członkowskich wyraziło swoje obawy, podkreślając, że jakiekolwiek odstępstwo od systemu płatności cząstkowych nie może być niczym więcej niż środkiem ostatecznym i nadzwyczajnym w dowiedzionych przypadkach nadużyć oraz musi oferować gwarancje co do konieczności i nadzwyczajnego charakteru udzielonego odstępstwa, okresu jego obowiązywania i szczególnego charakteru odnośnych produktów. Państwa członkowskie zauważyły ponadto, że mechanizm odwrotnego obciążenia zawsze pociąga za sobą ryzyko przeniesienia nadużyć do innych państw członkowskich i przypomniały, że mechanizm odwrotnego obciążenia nie powinien być systematycznie wykorzystywany do korygowania niewłaściwego nadzoru organów podatkowych państwa członkowskiego. 2. Mechanizm odrwotnego obciążenia Osobą zobowiązaną do zapłaty VAT zgodnie z art. 193 dyrektywy VAT jest podatnik dokonujący podlegającej opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług. Celem mechanizmu odwrotnego obciążenia jest przeniesienie tego obowiązku na podatnika będącego odbiorcą dostaw. Z oszustwem karuzelowym mamy do czynienia, gdy podmioty gospodarcze uchylają się od zapłaty podatku VAT organom podatkowym po dokonaniu sprzedaży wyrobów. Ich klienci, będący w posiadaniu ważnej faktury, są jednak uprawnieni do odliczenia podatku. W ekstremalnych przypadkach takiego uchylania się od opodatkowania te same towary lub usługi są w wyniku „oszustwa karuzelowego” (które obejmuje towary lub usługi będące przedmiotem handlu między państwami członkowskimi) wielokrotnie dostarczane lub świadczone bez zapłaty podatku VAT organom podatkowym. Poprzez wyznaczenie osoby, której dostarczane są towary lub świadczone usługi, jako osoby zobowiązanej do zapłaty VAT w takich przypadkach, stworzono mechanizm odwrotnego obciążenia, pozwalający wyeliminować możliwość zaangażowania się w tę formę uchylania się od opodatkowania. 3. Wiosek Niemcy wnioskują, zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT, by Rada, działając na wniosek Komisji, upoważniła Niemcy do dalszego stosowania szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT dotyczącego stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia w odniesieniu do telefonów komórkowych i układów scalonych, takich jak mikroprocesory i jednostki centralne, przed ich zainstalowaniem w produktach przeznaczonych dla użytkownika końcowego. 4. Stanowisko Komisji Otrzymując wniosek na podstawie art. 395 dyrektywy VAT, Komisja ocenia, czy spełnione są podstawowe warunki udzielenia upoważnienia, a mianowicie czy proponowany środek specjalny upraszcza procedury poboru podatków dla podatników lub dla administracji podatkowej lub czy pozwala zapobiec niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania. W tym kontekście Komisja zawsze przyjmowała ograniczone, ostrożne podejście, dopilnowując, by odstępstwa nie podważały funkcjonowania ogólnego systemu VAT, by ich zakres był ograniczony oraz by były one konieczne i proporcjonalne. Jak wspomniano powyżej środek stanowiący odstępstwo przyznany Niemcom w listopadzie 2010 r. nigdy nie miał być rozwiązaniem długoterminowym i miał na celu umożliwienie Niemcom wprowadzenia innych konwencjonalnych środków zwalczania nadużyć finansowych w tym sektorze. W związku z tym wprowadzono mechanizm automatycznej oceny, związany ze szczególnymi obowiązkami w zakresie deklaracji VAT. W wyniku jego wprowadzenia i zgodnie z wnioskiem Niemiec nadużycia zniknęły lub przynajmniej przeszły do innych sektorów, w których do opanowania ryzyka wystarczy ścisły nadzór. Zatem brak jest szczególnego powodu, w konkretnym sektorze telefonów komórkowych i układów scalonych, dla upoważnienia Niemiec do stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia po zakończeniu okresu, na jaki przyznano odstępstwo od art. 193 dyrektywy VAT, tj. po 31 grudnia 2013 r. Ponadto liczne wnioski o odstępstwo po udzieleniu odstępstwa Zjednoczonemu Królestwu również wyraźnie wskazują, że nadużycia w tym sektorze przesunęły się między państwami członkowskimi (Zjednoczone Królestwo, Austria, Niemcy, Włochy i Niderlandy). Należy zatem obecnie wyraźnie stwierdzić, że pierwszy środek stanowiący odstępstwo miał negatywny wpływ na nadużycia w innych państwach członkowskich i w związku z tym na cały rynek wewnętrzny. Ponadto gdy nowe państwo członkowskie zostaje dotknięte tego rodzaju nadużyciami i w przypadku braku jakiegokolwiek mechanizmu szybkiego reagowania[5] trzeba zaczekać kilka miesięcy, aby móc skorzystać z podobnego odstępstwa udzielanego z zastosowaniem obecnej procedury przyznawania odstępstw. Te skutki uboczne są o wiele większe niż wynikające z pierwotnej oceny. Jednocześnie fakt, że wszystkie te odstępstwa dobiegają końca tego samego dnia powinien umożliwić znalezienie rozwiązania w skali UE. 5. Podsumowanie Na podstawie wyżej wymienionych elementów Komisja jest przeciwna wnioskowi złożonemu przez Niemcy. [1] Decyzja wykonawcza Rady 2010/710/UE z dnia 22 listopada 2010 r. w sprawie upoważnienia Niemiec, Włoch i Austrii do wprowadzenia szczególnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE i zmieniająca decyzję 2007/250/WE w celu przedłużenia okresu obowiązywania upoważnienia udzielonego Zjednoczonemu Królestwu (Dz.U. L 309 z 25.11.2012, s. 5). [2] Decyzja Rady 2007/250/WE z dnia 16 kwietnia 2007 r. w sprawie upoważnienia Zjednoczonego Królestwa do wprowadzenia specjalnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 109 z 26.4.2007, s. 42). [3] Decyzja Rady 2009/439/WE z dnia 5 maja 2009 r. zmieniająca decyzję Rady 2007/250/WE w sprawie upoważnienia Zjednoczonego Królestwa do wprowadzenia specjalnego środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 148 z 11.6.2009, s. 14). [4] Decyzja wykonawcza Rady 2013/116/UE z dnia 5 marca 2013 r. dotycząca upoważnienia Królestwa Niderlandów do wprowadzenia środka stanowiącego odstępstwo od art. 193 dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. L 64 z 7.3.2013, s. 4) [5] Takiego jak zaproponowany w dokumencie COM(2012)428 z 31.7.2012 r.