KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 17.6.2020 COM(2020) 253 final BIAŁA KSIĘGA w sprawie wyrównywania szans w związku z subsydiami zagranicznymi



BIAŁA KSIĘGA w sprawie wyrównywania szans w związku z subsydiami zagranicznymi Spis treści 1Wprowadzenie 2Określenie problemu 2.1Subsydia zagraniczne stwarzają ryzyko zakłócenia rynku wewnętrznego UE 2.2Przegląd przypadków obejmujących subsydia zagraniczne 3Analiza luk 3.1Unijne reguły konkurencji 3.2Unijna polityka handlowa 3.3Zamówienia publiczne 3.4Finansowanie unijne 4Ramy umożliwiające zwalczanie zakłóceń powodowanych przez subsydia zagraniczne na rynku wewnętrznym w ujęciu ogólnym oraz w szczególnych przypadkach nabycia i zamówień publicznych 4.1Ogólny instrument służący do rejestrowania subsydiów zagranicznych (moduł 1) 4.1.1Podstawowe cechy 4.1.2Zakres modułu 1 4.1.3Ocena zakłóceń na rynku wewnętrznym 4.1.4Kryterium interesu UE 4.1.5Procedura

4.1.6Środki kompensacyjne 4.1.7Organy nadzorcze 4.2Subsydia zagraniczne ułatwiające nabywanie przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji (moduł 2) 4.2.1Podstawowe cechy 4.2.2Zakres modułu 2 4.2.3Ocena zakłóceń związanych z nabyciem subsydiowanym 4.2.4Kryterium interesu UE 4.2.5Procedura 4.2.6Środki kompensacyjne 4.2.7Organy nadzorcze 4.3Subsydia zagraniczne w zamówieniach publicznych (moduł 3) 4.3.1Wprowadzenie 4.3.2Zakłócenia spowodowane przez subsydia zagraniczne w kontekście procedur udzielania zamówień publicznych 4.3.3Procedura 4.3.4Subsydia zagraniczne w ramach zamówień publicznych przyznane na mocy umów międzyrządowych 5Subsydia zagraniczne w kontekście finansowania unijnego 5.1Określenie problemu 5.2Ramy i środki służące wypełnieniu luki 5.2.1Zarządzanie bezpośrednie 5.2.2Zarządzanie dzielone

5.2.3Zarządzanie pośrednie 6Powiązania z innymi instrumentami unijnymi i międzynarodowymi 6.1Rozporządzenie UE w sprawie kontroli łączenia przedsiębiorstw 6.2Unijne przepisy antymonopolowe 6.3Unijne zasady pomocy państwa 6.4Unijne przepisy dotyczące zamówień publicznych 6.5Porozumienie w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych Światowej Organizacji Handlu 6.6Instrumenty ochrony handlu – ochrona przed przywozem towarów subsydiowanych 6.7Rozporządzenie w sprawie monitorowania BIZ 6.8Dwustronne umowy handlowe 6.9Porozumienie w sprawie zamówień rządowych i rozdziały umów o wolnym handlu dotyczące zamówień publicznych 6.10Przepisy branżowe: ochrona konkurencji w transporcie lotniczym i morskim 7Konsultacje publiczne ZAŁĄCZNIK I: DEFINICJA SUBSYDIUM ZAGRANICZNEGO ZAŁĄCZNIK II: KWESTIONARIUSZ 1Wprowadzenie Otwartość na handel i inwestycje stanowi podstawę dobrobytu i konkurencyjności Europy. Handel stanowi prawie 35 % PKB UE. W Europie z wywozem związanych jest 35 mln miejsc pracy. UE jest głównym źródłem i najważniejszym celem bezpośrednich inwestycji zagranicznych na świecie, z którymi związanych jest 16 mln miejsc pracy w Europie. Silny, otwarty i konkurencyjny jednolity rynek umożliwia przedsiębiorstwom UE prowadzenie działalności i konkurowanie w skali światowej. W dniu 10 marca 2020 r. Komisja Europejska przedstawiła nową strategię przemysłową dla Europy, w której nakreślono wyraźną drogę dla Europy, aby umożliwić naszemu przemysłowi zajęcie wiodącej pozycji w zakresie zielonej i cyfrowej transformacji opartej na konkurencji, otwartych rynkach, światowej klasy badaniach i technologii oraz na silnym jednolitym rynku. Aby wykorzystać w pełni potencjał handlu światowego, Europa będzie wdrażać model otwartej autonomii strategicznej. Będzie to oznaczać kształtowanie nowego systemu globalnego zarządzania gospodarczego i rozwijanie obopólnie korzystnych stosunków dwustronnych, a jednocześnie konieczność ochrony przed nieuczciwymi praktykami i nadużyciami.

Otwartość na handel i inwestycje jest częścią odporności gospodarki, ale musi iść w parze z uczciwością i przewidywalnymi zasadami. Sytuacja gospodarcza na świecie jest obecnie najtrudniejsza od wielu lat . Kwestionuje się otwartość handlową opartą na równych szansach, a także cel, jakim jest poszukiwanie stosunków handlowych korzystnych dla obu stron. Przykładem tego są sponsorowane przez państwo nieuczciwe praktyki handlowe, w których pomija się mechanizmy rynkowe i nadużywa istniejących przepisów międzynarodowych w celu budowania dominacji w różnych sektorach działalności gospodarczej. Takie nieuczciwe praktyki obejmują zazwyczaj ochronę przemysłu przed konkurencją poprzez selektywne otwieranie rynku, udzielanie licencji i inne ograniczenia inwestycyjne, a także udzielanie subsydiów, które naruszają równe szanse, zarówno przedsiębiorstwom państwowym, jak i przedsiębiorstwom sektora prywatnego. Zakłócające skutki gospodarcze takich praktyk są istotne w każdym sektorze, w którym je stosowano, niezależnie od tego, czy ma on charakter strategiczny, czy też inny. Jednakże w dzisiejszej wzajemnie powiązanej światowej gospodarce subsydia zagraniczne mogą zakłócać rynek wewnętrzny UE i wpływać negatywnie na równe szanse. Rośnie liczba przypadków, w których wydaje się, że subsydia zagraniczne ułatwiły nabycie unijnych przedsiębiorstw, wpłynęły na inne decyzje inwestycyjne lub zakłóciły zachowanie rynkowe ich beneficjentów. W ramach UE jednolity rynek i dotyczący go jednolity zbiór przepisów zapewniają równe szanse dla wszystkich państw członkowskich, podmiotów gospodarczych i konsumentów, aby mogli oni czerpać korzyści, jakie niesie skala gospodarki UE i oferowane przez nią możliwości. Jednolity zbiór przepisów dotyczący jednolitego rynku zawiera również przepisy dotyczące zamówień publicznych mające zapewnić przedsiębiorstwom uczciwy dostęp do zamówień publicznych, a instytucjom zamawiającym możliwość korzystania z uczciwej konkurencji. Reguły konkurencji od początku stanowią część unijnego rynku wewnętrznego. Zwłaszcza unijne zasady pomocy państwa zapewniają zgodność subsydiów przyznawanych przez organy publiczne z rynkiem wewnętrznym. Wiele subsydiów zagranicznych byłoby problematycznych, gdyby zostały przyznane przez państwa członkowskie UE i ocenione na podstawie unijnych zasad pomocy państwa. Unijne zasady pomocy państwa mają jednak zastosowanie wyłącznie do wsparcia publicznego udzielanego przez państwa członkowskie UE. Natomiast subsydia udzielane przez organy spoza UE nie podlegają unijnej kontroli pomocy państwa. Ponadto ograniczony stopień otwartości rynku krajowego państw trzecich może powodować dalsze zakłócenia na tym rynku. Jeżeli beneficjent nie napotyka żadnej konkurencji na swoim rynku krajowym lub napotyka wyłącznie ograniczoną konkurencję na tym rynku, może wykorzystywać swoją uprzywilejowaną pozycję przy podejmowaniu działań na innych rynkach, odnosząc tym samym nienależną korzyść w porównaniu z innymi podmiotami. Prawdopodobieństwo, iż subsydia zagraniczne pochodzące z państw, w których dostęp do rynku jest zamknięty lub ograniczony, wywołają zakłócenia, jest jeszcze większe. W obecnym kontekście kryzysu związanego z COVID-19 państwa członkowskie UE przyznają znaczące kwoty pomocy państwa w celu wspierania pojedynczych przedsiębiorstw i całej gospodarki UE. Jest to sytuacja, w której pomoc państwa jest nieodzownym środkiem, jakim dysponują organy publiczne w celu ustabilizowania gospodarki i przyspieszenia badań nad koronawirusem. Jednocześnie również w obecnej sytuacji wsparcie publiczne w dalszym ciągu podlega unijnej kontroli pomocy państwa, co zapewnia na przykład jego proporcjonalność i minimalizuje potencjalne zakłócające skutki dla konkurencji. Ponadto obecne ramy oceny są tymczasowe, a ich zakres jest ograniczony do środków kryzysowych. Obecna sytuacja świadczy o znaczeniu zachowania równych szans na rynku wewnętrznym, nawet w wyjątkowych okolicznościach gospodarczych. Celem niniejszej białej księgi jest zapoczątkowanie szerokiej dyskusji z państwami członkowskimi, innymi instytucjami europejskimi, wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym przedstawicielami przemysłu, partnerami społecznymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, naukowcami, ogółem społeczeństwa i każdą inną zainteresowaną stroną, na temat najlepszego sposobu skutecznego sprostania zidentyfikowanym wyzwaniom. Wyniki konsultacji dotyczących niniejszej białej księgi zapewnią grunt pod wybór najbardziej odpowiedniego sposobu zwalczania zakłóceń stwarzanych przez subsydia zagraniczne, w tym odpowiednich wniosków dotyczących instrumentów prawnych. W białej księdze w pierwszej kolejności przedstawiono uzasadnienie zajęcia się kwestią subsydiów zagranicznych, w tym typowe przykłady subsydiów zagranicznych, które podważają, jak się wydaje, równe szanse na rynku wewnętrznym. Następnie zaprezentowano w niej analizę istniejących instrumentów prawnych służących do rozwiązywania kwestii subsydiów zagranicznych oraz omówiono kwestię luki regulacyjnej. Ponadto w białej księdze określono wstępne kierunki merytoryczne i proceduralne dotyczące instrumentów prawnych mających wypełnić lukę regulacyjną w odniesieniu do: ·subsydiów zagranicznych zakłócających rynek wewnętrzny w zakresie oogólnego funkcjonowania na rynku podmiotów gospodarczych prowadzących działalność w UE; onabywania unijnych przedsiębiorstw; oprocedur udzielania zamówień publicznych; ·subsydiów zagranicznych w kontekście dostępu do finansowania unijnego. 2Określenie problemu 2.1Subsydia zagraniczne stwarzają ryzyko zakłócenia rynku wewnętrznego UE Unijne zasady pomocy państwa pomagają zachować na rynku wewnętrznym równe szanse wśród przedsiębiorstw, jeżeli chodzi o subsydia przyznawane przez państwa członkowskie UE. Nie istnieją jednak takie zasady w odniesieniu do subsydiów, które organy spoza UE przyznają przedsiębiorstwom działającym na rynku wewnętrznym. Taka sytuacja może obejmować okoliczności, w których przedsiębiorstwa będące beneficjentami są własnością przedsiębiorstwa spoza UE lub zagranicznego rządu lub są przez nie ostatecznie kontrolowane. Informacje na temat rzeczywistej kwoty przyznawanych subsydiów zagranicznych są ograniczone. Może tak być ze względu na brak przejrzystości i niski poziom przestrzegania obowiązku zgłaszania subsydiów zgodnie z Porozumieniem w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych (porozumieniem SCM). W niektórych sprawozdaniach Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) wskazano jednak, że interwencje rządowe wydają się szeroko rozpowszechnione w określonych sektorach. Gospodarka UE jest otwarta na inwestycje zagraniczne. Odzwierciedlają to najnowsze dane ekonomiczne. W 2016 r. 3 % europejskich przedsiębiorstw było własnością inwestorów spoza UE lub było przez nich kontrolowane, co stanowi 35 % całkowitych aktywów i około 16 mln miejsc pracy. Ostatnio nastąpił wzrost inwestycji również ze strony państw trzecich niebędących tradycyjnymi inwestorami, takich jak Stany Zjednoczone i Kanada. W ostatnich kilku latach inwestycje ze strony przedsiębiorstw państwowych gwałtownie wzrosły, tak jak obecność inwestorów zagranicznych. Poziom bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ) w UE, ich struktura i państwa członkowskie będące ich największymi beneficjentami nie są stałe i ciągle się zmieniają. Nie jest jeszcze znana skala wpływu pandemii COVID-19 na poziom napływu BIZ i na źródła ich pochodzenia w UE. Większa otwartość na inwestycje zagraniczne wiąże się z możliwościami rozwoju dla gospodarki UE, ale także ze zwiększonym ryzykiem, takim jak subsydiowanie zagraniczne, które musi być kontrolowane, aby uniknąć osłabienia konkurencyjności i równych szans na rynku UE. Obawy dotyczące subsydiowania mogą również się pogłębiać, gdy przedsiębiorstwa publiczne nie podlegają tym samym zasadom co przedsiębiorstwa prywatne oraz gdy stosunki finansowe między państwem a jego przedsiębiorstwami nie są przejrzyste. Traktat jest neutralny, jeżeli chodzi o publiczną lub prywatną własność przedsiębiorstw. Regułom konkurencji podlegają zarówno przedsiębiorstwa publiczne, jak i prywatne. Ponadto zgodnie z dyrektywą w sprawie przejrzystości państwa członkowskie, oprócz przestrzegania wymogów w zakresie przejrzystości określonych w ramach unijnych zasad pomocy państwa, są zobowiązane do zachowania przejrzystości w kontekście stosunków finansowych między nimi a ich przedsiębiorstwami publicznymi.

Tak jak w przypadku pomocy państwa przyznawanej przez państwa członkowskie UE, subsydia zagraniczne mogą zakłócać konkurencję na rynku wewnętrznym i skutkować nierównymi szansami, przez które mniej wydajne podmioty rozwijają się i zwiększają swój udział w rynku kosztem bardziej wydajnych podmiotów. W podobny sposób subsydia zagraniczne mogą również powodować kosztowną i często nieopłacalną rywalizację oraz prowadzić do prześcigania się organów publicznych w udzielaniu dotacji. Ponadto dodatkowymi czynnikami, które często prowadzą do pogłębiania takiego szkodliwego wpływu, są brak przejrzystości i wzajemności w dostępie do rynków państw trzecich. Oprócz obaw ogólnych dotyczących subsydiów zagranicznych udzielanych przedsiębiorstwom w UE istnieje obawa szczególna dotycząca subsydiów zagranicznych w kontekstach nabywania przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji i udzielania zamówień publicznych. Jeśli chodzi o nabycia, cena, jaką nabywcy są gotowi zapłacić, zazwyczaj odzwierciedla przyrosty wydajności lub wzrost przychodów, które mogą uzyskać poprzez nabycie danego składnika aktywów. Subsydium może jednak umożliwić nabywcy, który je otrzymał, zapłacenie wyższej ceny w celu nabycia tego składnika aktywów, niż zapłaciłby on bez subsydium, i w związku z tym może zakłócać wycenę aktywów UE. Subsydia zagraniczne mogą zatem prowadzić do nadmiernie wysokich cen zakupu (przelicytowywania), a jednocześnie uniemożliwiać niesubsydiowanym nabywcom osiągnięcie przyrostu wydajności lub uzyskanie dostępu do kluczowych technologii. Subsydia zagraniczne mogą zatem prowadzić do nieefektywnej ogólnej alokacji zasobów, a w szczególności do utraty konkurencyjności i potencjału innowacyjnego przedsiębiorstw, które nie otrzymują takich subsydiów. W niektórych przypadkach przyznaniem subsydiów zagranicznych może również kierować cel strategiczny polegający na zapewnieniu silnej obecności w UE lub wypromowaniu nabycia, a następnie transferze technologii do innych zakładów produkcyjnych, potencjalnie poza UE. Istnieje zatem szczególna potrzeba zapewnienia równych szans przy nabywaniu przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji. Dzięki temu wszystkie przedsiębiorstwa konkurują na równych warunkach w celu nabycia kluczowych aktywów oraz pozostania najbardziej zaawansowanymi technologicznie przy jednoczesnym utrzymaniu korzyści płynących z międzynarodowej konkurencji i przychodzących bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Unijne rynki zamówień publicznych są w dużej mierze otwarte na oferentów z państw trzecich. Ogłaszanie przetargów w całej UE zapewnia przejrzystość i stwarza możliwości rynkowe zarówno dla przedsiębiorstw z UE, jak i spoza niej. Przedsiębiorstwa z UE nie zawsze konkurują jednak na równych warunkach z przedsiębiorstwami korzystającymi z subsydiów zagranicznych. Przedsiębiorstwa subsydiowane mogą być w stanie składać korzystniejsze oferty, a tym samym w pierwszej kolejności zniechęcać przedsiębiorstwa niesubsydiowane do uczestnictwa albo wygrywać zamówienia na niekorzyść bardziej wydajnych przedsiębiorstw niesubsydiowanych. Ważne jest zatem zapewnienie, aby beneficjenci subsydiów zagranicznych składający oferty w odniesieniu do zamówień publicznych w UE konkurowali na równych warunkach. Wielu nabywców publicznych, mając na uwadze swój budżet, ma motywację do udzielania zamówień oferentom oferującym niskie ceny, niezależnie od tego, czy wysokość tych cen zależy od subsydiów zagranicznych. Może to mieć miejsce nie tylko w przypadku zamówień udzielanych na podstawie ceny, ale również w przypadku zamówień udzielanych na podstawie najlepszego stosunku ceny do jakości, ponieważ kryteria jakości rzadko kompensują istotne różnice cenowe, takie jak te, które mogą wynikać z przyznania subsydiów zagranicznych. Taki sam zakłócający wpływ może wystąpić, gdy przedsiębiorstwa korzystające z subsydiów zagranicznych starają się uzyskać dostęp do środków finansowych z budżetu UE. 2.2Przegląd przypadków obejmujących subsydia zagraniczne Może istnieć kilka celów, do których osiągnięcia dążą organy spoza UE, przyznając subsydia zagraniczne, niekoniecznie o charakterze wyłącznie gospodarczym, a także różne sposoby udzielania subsydiów na rzecz przedsiębiorstw w UE. Poniżej przedstawiono kilka przykładów. Po pierwsze, przedsiębiorstwa mogą otrzymywać subsydia na promowanie swojej obecnej działalności w UE. Państwa trzecie mogą udzielać subsydiów (np. dotacji) lub zapewniać tańsze finansowanie dla przedsiębiorstwa w UE (np. spółki zależnej mającej siedzibę w UE). Państwa trzecie mogą również udzielać subsydiów spółce dominującej mającej siedzibę poza UE (np. systemy podatku od osób prawnych zapewniające selektywne zachęty), która z kolei następnie finansuje spółkę zależną mającą siedzibę w UE poprzez transakcje wewnątrz grupy. Przedsiębiorstwo w UE może również otrzymać finansowanie na preferencyjnych warunkach od zagranicznych banków bezpośrednio na polecenie państw trzecich. Ponadto państwa trzecie mogą uczestniczyć w ustaleniach dotyczących współpracy z samorządami terytorialnymi z UE lub z unijnymi bankami rozwoju i mogą tym samym kierować subsydia zagraniczne za pośrednictwem tych organów lub banków do przedsiębiorstw w UE. W niektórych przypadkach wyraźnym celem przyznania subsydiów zagranicznych jest umożliwienie przedsiębiorstwu zgłoszenia oferty w ramach zamówienia publicznego po cenie niższej od ceny rynkowej lub nawet poniżej kosztów, bezpośrednio „zaniżonej” na niekorzyść konkurencyjnych przedsiębiorstw nieobjętych subsydiami. Subsydia mogą również ogólnie ułatwiać agresywne zachowanie rynkowe. Takie zachowanie, które nie jest motywowane normalnymi względami handlowymi, może wynikać z celów strategicznych w celu uzyskania punktu zaczepienia na rynkach lub w regionach ważnych pod względem strategicznym lub w celu uzyskania uprzywilejowanego dostępu do kluczowej i głównej infrastruktury, w tym infrastruktury podlegającej przepisom dyrektywy 2014/25/UE. Ponadto subsydia zagraniczne mogą również ułatwiać nabywanie, aby pomóc przedsiębiorstwom spoza UE w rozwoju ich działalności w UE. Organy spoza UE mogą starać się sterować nabywaniem poprzez oferowanie preferencyjnego finansowania, gwarancje kredytowe i inne środki zmniejszania kosztów inwestycji. Celem takich środków może być bezpośrednio wspieranie wychodzących inwestycji przedsiębiorstw poprzez przyznawanie specjalnych ulg podatkowych (obniżenie podatku dochodowego) lub finansowanie pozyskane ze wspieranych przez rząd funduszy inwestycyjnych lub od pośredników. Wszystkie te różne potencjalne korzyści mogą mieć istotny wpływ na premie oferowane w przypadku nabycia. Znaczna liczba bezpośrednich inwestycji zagranicznych jest dokonywana poprzez centra finansowe offshore, które mogą oferować specjalne warunki podatkowe. Warto zauważyć, że 10,9 % zagranicznych inwestorów kontrolujących przedsiębiorstwa w UE ma swoje siedziby w takich centrach finansowych offshore. 3Analiza luk Istnieją pewne unijne i międzynarodowe instrumenty, które należy uwzględnić przy rozważaniu sposobu zwalczania zakłóceń spowodowanych przez subsydia zagraniczne na rynku wewnętrznym. O ile te przepisy międzynarodowe i unijne pozwalają zaradzić tym zakłóceniom w pewnym stopniu, poniższa analiza luk świadczy o tym, że dotychczas żadne z istniejących obecnie instrumentów nie rozwiązały tego problemu w sposób wyczerpujący. W szczególności wydaje się, że luka regulacyjna występuje, gdy subsydia zagraniczne przyjmują formę przepływów finansowych ułatwiających nabycie unijnych przedsiębiorstw lub gdy służą one wsparciu działalności danego przedsiębiorstwa w UE. To samo dotyczy przypadków, w których subsydia zagraniczne zakłócają procedury udzielania zamówień publicznych lub w których zapewniają korzyść, jeśli chodzi o dostęp do wsparcia finansowego UE. W związku z tym w niniejszej białej księdze przedstawiono możliwe cechy takich nowych narzędzi w celu wypełnienia istniejącej luki regulacyjnej oraz zapewnienia równych szans na rynku wewnętrznym. Jednocześnie takie nowe narzędzia i istniejące przepisy mogą się na siebie nakładać. W sekcji 6 wyjaśniono bardziej szczegółowo te nakładające się na siebie obszary, a także wyjaśniono, w jaki sposób takie nowe narzędzia współdziałałyby z obowiązującymi przepisami unijnymi i międzynarodowymi. 3.1Unijne reguły konkurencji Unijne przepisy dotyczące połączeń i przepisy antymonopolowe pozwalają Komisji na interwencję, gdy koncentracje lub praktyki rynkowe przedsiębiorstw zakłócają konkurencję na rynku wewnętrznym. Ani unijne przepisy antymonopolowe, ani unijna kontrola połączeń nie uwzględniają konkretnie tego, czy podmiot gospodarczy mógł skorzystać z subsydiów zagranicznych (nawet jeśli co do zasady mogłoby to stanowić część oceny) i nie umożliwiają Komisji (ani państwom członkowskim) interwencji i podjęcia decyzji wyłącznie lub nawet głównie na tej podstawie. Unijne zasady pomocy państwa mają zastosowanie, gdy wsparcie finansowe udzielone przedsiębiorstwom przez państwa członkowskie UE zakłóca konkurencję na rynku wewnętrznym lub grozi jej zakłóceniem. Nie obejmują one jednak wsparcia finansowego udzielanego przez organy spoza UE przedsiębiorstwom w UE bezpośrednio albo za pośrednictwem ich spółek dominujących spoza UE. 3.2Unijna polityka handlowa W dziedzinie polityki handlowej UE dysponuje pewnymi instrumentami służącymi do przywrócenia równych szans w odniesieniu do handlu towarami i inwestycji: na poziomie wielostronnym jest to porozumienie SCM WTO, na poziomie dwustronnym są to umowy o wolnym handlu, które uzupełniają środki jednostronne takie jak instrumenty ochrony handlu. Instrumenty te umożliwiają UE reagowanie na nieuczciwą konkurencję, gdy produkty wytworzono ze wsparciem finansowania spoza UE (instrumenty antysubsydyjne). Środki mające przeciwdziałać nieuczciwym praktykom zwykle przyjmują formę dodatkowych należności celnych przywozowych w odniesieniu do subsydiowania otrzymanego przez zagranicznych konkurentów w celu wyeliminowania szkody.

Instrumenty te mają jednak swoje ograniczenia i nie umożliwiają zajęcia się wszystkimi subsydiami zagranicznymi mającymi wpływ na rynek wewnętrzny. Unijne przepisy antydumpingowe i antysubsydyjne mają zastosowanie do przywozu towarów do UE. Nie obejmują one jednak handlu usługami, inwestycji lub innych przepływów finansowych związanych z zakładaniem i funkcjonowaniem przedsiębiorstw w UE. Rozporządzenie ustanawiające ramy monitorowania bezpośrednich inwestycji zagranicznych w UE (rozporządzenie w sprawie monitorowania BIZ) stanowi ważne narzędzie służące do zwalczania ryzyka dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego powodowanego przez inwestycje zagraniczne, których celem są krytyczne aktywa UE lub państw członkowskich. Zakres stosowania rozporządzenia w sprawie monitorowania BIZ obejmuje jednak ustalanie prawdopodobnych skutków bezpośrednich inwestycji zagranicznych dla bezpieczeństwa i porządku publicznego poprzez rozważenie ich wpływu między innymi na infrastrukturę krytyczną, technologie krytyczne, nakłady krytyczne, i nie uwzględniono w nim konkretnie kwestii zwalczania problemu zakłóceń spowodowanych przez subsydia zagraniczne. Na szczeblu międzynarodowym UE może wytoczyć powództwo przeciwko członkowi WTO o naruszenie porozumienia SCM, w szczególności gdy członek WTO przyznaje subsydia zabronione zgodnie z tym porozumieniem lub subsydia, które wywierają niekorzystny wpływ na jej interesy, a sprawa jest rozstrzygana przez zespół orzekający WTO. Zakres stosowania porozumienia SCM również jest jednak ograniczony do handlu towarami. Układ ogólny WTO w sprawie handlu usługami zawiera immanentny mandat do opracowania zasad w odniesieniu do subsydiów w obszarze handlu usługami, ale dotychczas nie opracowano żadnych takich zasad. 3.3Zamówienia publiczne Istniejące unijne ramy prawne w dziedzinie zamówień publicznych nie odnoszą się konkretnie do zakłóceń unijnych rynków zamówień publicznych spowodowanych przez subsydia zagraniczne. W unijnych dyrektywach w sprawie zamówień publicznych będących instrumentami jednolitego rynku nie ustanowiono żadnych przepisów szczegółowych w odniesieniu do udziału kapitałowego podmiotów gospodarczych korzystających z subsydiów zagranicznych. Instytucje zamawiające dysponują dużym marginesem swobody zarówno w projektowaniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, jak i w ocenie ofert złożonych w tym postępowaniu. Ponadto instytucje zamawiające nie są prawnie zobowiązane do badania istnienia subsydiów zagranicznych przy ocenie ofert, a z istnieniem subsydiów zagranicznych powodujących zakłócenia nie wiążą się żadne szczególne konsekwencje prawne. UE zobowiązała się w szeregu umów międzynarodowych (takich jak Porozumienie w sprawie zamówień rządowych i dwustronne umowy o wolnym handlu z rozdziałami dotyczącymi zamówień publicznych) do zapewnienia dostępu do swojego rynku zamówień publicznych w odniesieniu do towarów, usług i dostawców z kilku państw trzecich. W związku z tym w dyrektywach w sprawie zamówień publicznych przewidziano zobowiązanie, aby nabywcy publiczni w UE przyznawali robotom budowlanym, dostawom, usługom i wykonawcom sygnatariuszy wspomnianych umów i porozumienia traktowanie nie mniej korzystne niż traktowanie przyznane robotom budowlanym, dostawom, usługom i wykonawcom Unii w zakresie, w którym przedmiotowe zamówienie jest objęte tymi umowami i porozumieniem. Poza tym zobowiązaniem wykonawcy z państw trzecich, którzy nie zawarli żadnej umowy z UE przewidującej otwarcie ich rynku zamówień publicznych lub których towary, usługi lub roboty budowlane nie są objęte taką umową, nie mają zapewnionego udziału w procedurach udzielania zamówień publicznych w UE i mogą zostać z nich wykluczeni. W praktyce decyzje o wykluczeniu oferentów z państw trzecich, którzy nie mają zapewnionego udziału, mogą być uzasadnione otrzymaniem subsydiów zagranicznych, ale w obowiązujących ramach prawnych takie powiązanie nie istnieje. Nabywcy publiczni mogą uwzględniać istnienie subsydiów zagranicznych przy ocenie ryzyka wiążącego się z realizacją i wykonaniem zamówienia. W szczególności nabywcy publiczni mogą uwzględniać zależność od subsydiów przy ocenie ogólnej finansowej wykonalności oferty. Na potrzeby tej oceny art. 69 dyrektywy 2014/24/UE zapewnia instytucjom zamawiającym możliwość odrzucenia ofert, które uznają za rażąco niskie, w sytuacjach gdy wyjaśnienia i dowody dostarczone przez oferenta nie uzasadniają w zadowalającym stopniu oferowanej niskiej ceny. Gdy w ramach wspomnianej oceny można stwierdzić, że oferent otrzymał unijną pomoc państwa niezgodną z TFUE, co umożliwiło mu złożenie niskiej oferty, oferta ta może zostać – przy spełnieniu dodatkowych warunków – odrzucona na tej podstawie. Art. 69 dyrektywy 2014/24/UE nie zawiera natomiast analogicznego przepisu w odniesieniu do subsydiów zagranicznych, które umożliwiają oferentom składanie niskich ofert. Jeśli udzielenie subsydium zagranicznego można uwzględnić w ogólnej ocenie, a nabywcy publiczni ostatecznie postanawiają odrzucić ofertę jako rażąco niską, takie odrzucenie musi być uzasadnione poprzez wykazanie, że subsydium zagraniczne zmniejsza wykonalność tej oferty i zdolność oferenta do realizacji zamówienia po oferowanej (rażąco niskiej) cenie. Nabywców publicznych w UE zachęca się również do wymagania przy udzielaniu zamówień wysokich norm środowiskowych i społecznych oraz do zapewnienia przestrzegania tych samych norm przez oferentów z UE i państw trzecich. Mogą oni stosować specyfikacje techniczne, kryteria wykluczenia, wyboru i udzielenia zamówienia, jak również określać klauzule dotyczące realizacji zamówienia, które zapewniają przestrzeganie wysokich norm. Chociaż w praktyce takie wymogi mogą przyczynić się do stworzenia równych szans, ich celem nie jest jednak zaradzenie potencjalnemu zakłócającemu wpływowi subsydiów zagranicznych w ujęciu ogólnym, a tym bardziej w przypadku subsydiowanych podmiotów mających siedzibę w UE, ponieważ podmioty te podlegają już tym samym zasadom, co podobne niesubsydiowane przedsiębiorstwa. W praktyce nabywcy publiczni nie dysponują informacjami niezbędnymi do zbadania, czy oferenci korzystają z subsydiów zagranicznych, lub do oceny, w jakim stopniu subsydia skutkują zakłóceniami na rynkach zamówień publicznych. Nabywcy publiczni mogą również mieć krótkoterminową zachętę gospodarczą do przyznawania zamówień takim oferentom, nawet jeśli oferowane niskie ceny wynikają z istnienia subsydiów zagranicznych. Ponadto głównym celem instrumentu dotyczącego udzielania zamówień publicznych w kontekście międzynarodowym jest zachęcanie partnerów handlowych do negocjowania z UE otwarcia ich rynków zamówień publicznych dla przedsiębiorstw unijnych. Pod warunkiem, że instrument ten zostanie przyjęty w jego obecnej formie, jego celem jest zwiększenie dostępu do rynków zamówień publicznych poza UE, ale nie będzie on służył zwalczaniu zakłóceń w procedurach udzielania zamówień na rynku wewnętrznym wynikających z subsydiów zagranicznych przyznanych przedsiębiorstwom uczestniczącym w unijnych rynkach zamówień publicznych. Istniejące przepisy w dziedzinie unijnych zamówień publicznych nie są wystarczające, by zwalczyć i rozwiązać problem zakłóceń spowodowanych przez subsydia zagraniczne. W związku z tym wydaje się, że występuje luka regulacyjna w sytuacji, gdy subsydia zagraniczne ułatwiają i zakłócają składanie ofert w unijnej procedurze udzielania zamówień publicznych. 3.4Finansowanie unijne Dostęp do wsparcia finansowego UE podlega przepisom określonym w rozporządzeniu finansowym („rozporządzenie finansowe”). Dostęp do finansowania unijnego dla podmiotów z państw trzecich regulują umowy z państwami trzecimi. Przepisy te są uzupełniane regulacjami ustanowionymi w odniesieniu do unijnych programów wydatków i funduszy. Wszystkie te uregulowania zawierają przepisy mające chronić równe szanse. Osiągają to na przykład, ustanawiając środki mające na celu zmniejszenie wpływu rażąco niskich ofert. Obecnie w żadnym z tych uregulowań nie uwzględniono jednak istnienia subsydiów zagranicznych i ich wpływu na możliwość uzyskania przez przedsiębiorstwo, niezależnie od miejsca prowadzenia przez nie działalności, dostępu do finansowania unijnego na podstawie takich subsydiów. Jeśli chodzi o zarządzanie dzielone, analiza luk przedstawiona w sekcji 3.3 oraz rozważania na temat przepisów UE dotyczących zamówień publicznych zawarte w niniejszym dokumencie mają również w dużej mierze zastosowanie do finansowania unijnego, ponieważ państwa członkowskie stosują te przepisy do projektów finansowanych przez UE realizowanych w ramach zarządzania dzielonego. 4Ramy umożliwiające zwalczanie zakłóceń powodowanych przez subsydia zagraniczne na rynku wewnętrznym w ujęciu ogólnym oraz w szczególnych przypadkach nabycia i zamówień publicznych Jak wykazano w analizie luk, UE dysponuje już pewnymi narzędziami służącymi do zwalczania zakłóceń, które mogą być spowodowane na rynku wewnętrznym przez subsydia zagraniczne, zwłaszcza gdy są one przyznawane w odniesieniu do przywozu towarów. Jak pokazuje analiza luk i zdefiniowany problem, istniejące narzędzia muszą zostać uzupełnione, aby umożliwiać zwalczanie i rozwiązywanie problemu zakłóceń na unijnym rynku wewnętrznym wywołanych konkretnie przez subsydia przyznane przez organy spoza UE. W niniejszej sekcji białej księgi omówiono zatem ramy, które mogłyby regulować rozwiązania z jednej strony problemu zakłóceń spowodowanych przez subsydia zagraniczne udzielone podmiotowi gospodarczemu na rynku UE (moduł 1), a z drugiej strony problemu zakłóceń spowodowanych subsydiami zagranicznymi w kontekście nabywania przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji (moduł 2) i zamówień publicznych (moduł 3). We wszystkich modułach decydującym czynnikiem jest pochodzenie subsydium, mianowicie to, że jest ono udzielane przez państwo trzecie. Moduły mogą być stosowane albo alternatywnie na zasadzie samodzielnej, albo w połączeniu. W kolejnej części przedstawiono bardziej szczegółowe wyjaśnienia dotyczące poszczególnych modułów, począwszy od określenia podstawowych cech każdego z modułów i ich odpowiednich zakresów stosowania, możliwych kryteriów, które mogłyby służyć jako wytyczne do oceny właściwego organu nadzorczego w celu określenia istnienia subsydium zagranicznego zakłócającego rynek wewnętrzny, procedury i możliwych środków kompensacyjnych.

Do celów niniejszej białej księgi definicję terminu „subsydium zagraniczne” podano w załączniku I. 4.1Ogólny instrument służący do rejestrowania subsydiów zagranicznych (moduł 1) 4.1.1Podstawowe cechy Moduł 1 ma być ogólnym instrumentem odnoszącym się do subsydiów zagranicznych, które powodują zakłócenia na rynku wewnętrznym i są udzielane beneficjentowi, który ma siedzibę lub w niektórych przypadkach prowadzi działalność w UE. W ramach tego modułu właściwe organy nadzorcze (Komisja i właściwe organy państw członkowskich, które będą wykonywać swoje odpowiednie uprawnienia wykonawcze w ramach wspólnego systemu przeglądu w celu uniknięcia powielania działań) mogą podejmować działania w odniesieniu do wszelkich elementów, które uznają za istotne, wskazujących na przyznanie subsydium zagranicznego beneficjentowi działającemu w UE. Informacje mogą na przykład pochodzić od uczestników rynku lub od państw członkowskich. Sprawa rozpoczynałaby się od wstępnego przeglądu w celu zbadania, czy istnieje subsydium zagraniczne, które może zakłócać rynek wewnętrzny. Jeśli na koniec wstępnego przeglądu nie występowałyby obawy, czy to ze względu na brak subsydium zagranicznego, czy też dlatego, że nic nie wskazywałoby na zakłócenie na rynku wewnętrznym, ewentualnie ponieważ sprawa nie byłaby priorytetowa, właściwy organ nadzorczy zamykałby sprawę. W przypadku występowania dowodów wskazujących, że subsydium zagraniczne może zakłócać właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, następowałoby szczegółowe dochodzenie, podczas którego właściwy organ nadzorczy musiałby potwierdzić swoje wstępne ustalenie, że istnieje subsydium zagraniczne, które zakłóca rynek wewnętrzny. Na koniec takiego szczegółowego dochodzenia, w przypadku potwierdzenia, że właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego mogło zostać zakłócone lub może zostać zakłócone poprzez subsydium zagraniczne, właściwy organ nadzorczy miałby możliwość nałożenia środków w celu kompensacji tych zakłóceń na rynku wewnętrznym („środki kompensacyjne”). Dochodzenie byłoby natomiast zamykane, jeśli nie zostałoby potwierdzone istnienie subsydium zagranicznego, jeśli nic nie wskazywałoby na zakłócenie lub jeśli po teście bilansującym ewentualne zakłócenie, jakie może spowodować subsydium, zostałoby złagodzone pozytywnym wpływem, jaki wspierana działalność gospodarcza lub inwestycja mogą wywierać w UE lub na interes porządku publicznego uznany przez UE. 4.1.2Zakres modułu 1 4.1.2.1Uwagi ogólne Moduł 1 ma szeroki zakres merytoryczny, w związku z czym umożliwiałby zwalczanie zakłócających subsydiów zagranicznych we wszystkich sytuacjach rynkowych. Oznacza to, że moduł 1 obejmowałby również możliwość dokonania przeglądu przypadków nabycia ułatwionych przez subsydia zagraniczne lub zachowanie rynkowe oferenta, któremu przyznano subsydium w ramach zamówień publicznych. 4.1.2.2Subsydia zagraniczne przynoszące korzyść przedsiębiorstwu w UE Celem modułu 1 jest zwalczanie zakłóceń powodowanych przez subsydia zagraniczne w UE. W tym celu moduł 1 miałby zastosowanie do przedsiębiorstw mających siedziby w UE, które korzystają z subsydiów zagranicznych. Niezależnie od tego można uznać, że moduł 1 obejmuje również niektóre przedsiębiorstwa w inny sposób prowadzące działalność w UE, które korzystają z subsydiów zagranicznych. Te dwa warianty rozważono poniżej. W obu tych wariantach właściwe organy miałyby możliwość podejmowania działań wyłącznie w przypadku, gdy subsydium powodowałoby zakłócenia na rynku wewnętrznym. ·Przedsiębiorstwa mające siedziby w UE Subsydium zagraniczne byłoby objęte niniejszym wariantem, jeśli zapewnia korzyść przedsiębiorstwumającemu siedzibę w UE. Uznaje się, że przedsiębiorstwo ma siedzibę w UE, jeśli jedna z jego jednostek ma siedzibę w UE. Jeśli subsydium jest przyznawane podmiotowi mającemu siedzibę poza UE, konieczne byłoby ustalenie, w jakim stopniu korzyść wynikająca z subsydium zagranicznego może zostać przypisana do jednostki mającej siedzibę w UE, uwzględniając odpowiednie kryteria, takie jak cel i warunki związane z subsydium zagranicznym lub rzeczywiste wykorzystanie środków (wykazane np. poprzez rozliczenia przedmiotowego przedsiębiorstwa). ·Przedsiębiorstwa działające w UE Należy rozważyć możliwość zastosowania modułu 1 nie tylko do przedsiębiorstw mających siedzibę w UE, ale także do niektórych przedsiębiorstw, które korzystają z subsydiów zagranicznych i w inny sposób prowadzą działalność w UE, np. gdy przedsiębiorstwo mające siedzibę poza UE stara się nabyć przedsiębiorstwo w UE będące przedmiotem transakcji. 4.1.2.3Data, od której udziela się subsydium Subsydium zagraniczne byłoby uznawane za objęte modułem 1 od momentu, w którym beneficjent uzyskuje uprawnienie do otrzymania tego subsydium. Rzeczywista wypłata subsydium nie jest warunkiem koniecznym do włączenia subsydium w zakres modułu 1. Wypłata ta jest jednak istotna przy określaniu odpowiedniego środka zaradczego, co zostanie omówione poniżej. 4.1.3Ocena zakłóceń na rynku wewnętrznym Po ustaleniu istnienia subsydium zagranicznego właściwy organ nadzorczy ocenia, czy takie subsydium powoduje zakłócenie na rynku wewnętrznym. Uwzględnia się zarówno rzeczywiste, jak i potencjalne zakłócenia. Uznaje się, ze pewne kategorie subsydiów zagranicznych mają największą szansę spowodować zakłócenia na rynku wewnętrznym. Wszystkie inne subsydia zagraniczne wymagałyby bardziej szczegółowej oceny według wskaźników, które pomagają określić, czy subsydium zagraniczne rzeczywiście lub potencjalnie powoduje zakłócenie właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego. W każdym przypadku zainteresowane przedsiębiorstwo może również wykazać, że dane subsydium zagraniczne nie jest w stanie zakłócić rynku wewnętrznego w szczególnych okolicznościach danej sprawy.

Ogólnie sugeruje się, aby subsydia zagraniczne poniżej pewnego progu były uznawane za bezproblemowe, ponieważ jest mało prawdopodobne, aby powodowały one zakłócenia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Należy założyć, że subsydia zagraniczne do tego progu nie mogą zakłócać prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Próg mógłby wynosić 200 000 EUR przyznanych na okres trzech kolejnych lat. Kwota ta byłaby zgodna z progiem de minimis określonym w unijnych zasadach pomocy państwa. 4.1.3.1Kategorie subsydiów zagranicznych uznanych za potencjalnie zakłócające rynek wewnętrzny Pewne kategorie subsydiów zagranicznych, np. niektóre rodzaje pomocy państwa, mogą powodować zakłócenia na rynku wewnętrznym ze względu na swój charakter i formę. Można stwierdzić, że te kategorie subsydiów zagranicznych tworzą zakłócenia na rynku wewnętrznym i mogą obejmować następujące elementy: ·subsydia w formie finansowania eksportu, chyba że finansowanie eksportu jest przyznawane zgodnie z Porozumieniem OECD w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. ·subsydia (takie jak umorzenie długu) dla przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji, tj. przedsiębiorstw niezdolnych do uzyskania długoterminowego finansowania lub inwestycji ze strony niezależnych źródeł komercyjnych, chyba że istnieje plan restrukturyzacji prowadzący do długoterminowej rentowności beneficjenta i obejmujący istotny wkład własny ze strony beneficjenta. Kategoria ta nie obejmuje subsydiów przyznawanych w celu zaradzenia poważnym krajowym lub globalnym zakłóceniom w gospodarce, jeśli są one ograniczone w czasie i proporcjonalne do zaradzenia odpowiedniemu zakłóceniu; ·subsydia, poprzez które rząd obejmuje gwarancją długi lub należności konkretnych przedsiębiorstw, bez żadnych ograniczeń co do kwoty tych długów i należności lub czasu trwania takich gwarancji; ·pomoc operacyjna w formie ulg podatkowych, poza ogólnymi środkami; ·subsydia zagraniczne bezpośrednio ułatwiające nabycie. 4.1.3.2Ocena wszystkich innych subsydiów zagranicznych według wskaźników Subsydia zagraniczne nienależące do żadnej z kategorii określonych powyżej nadal mogą powodować zakłócenia na rynku wewnętrznym. Takie subsydia zagraniczne mogą umożliwiać mniej wydajnym podmiotom wzrost i zwiększenie swojego udziału w rynku wewnętrznym kosztem bardziej wydajnych podmiotów, które nie otrzymują takich subsydiów. Podmioty otrzymujące subsydia zagraniczne mogą być również w stanie produkować taniej i ostatecznie oferować swoje produkty i usługi na rynku wewnętrznym po niższych cenach ze szkodą dla konkurentów, którzy nie otrzymują takich subsydiów. Subsydia zagraniczne mogą również umożliwiać ich beneficjentom przelicytowanie innych podmiotów, które mogą być bardziej skuteczne w przypadku zakupu towarów lub nabycia przedsiębiorstw. W takich przypadkach poza uprzednio ustalonymi kategoriami zakłócających subsydiów konieczne jest bardziej szczegółowe zbadanie subsydiów zagranicznych, aby ocenić, czy faktycznie zakłócałyby lub czy mogłyby potencjalnie zakłócać równe szanse na rynku wewnętrznym. Ogólny brak przejrzystości w kwestii subsydiów zagranicznych oraz złożoność rzeczywistej sytuacji handlowej utrudniają jednoznaczne zidentyfikowanie lub nawet ilościowe określenie wpływu konkretnych subsydiów zagranicznych na rynek wewnętrzny. Dlatego też aby ustalić, czy doszło do takiego wpływu, konieczne wydaje się wykorzystanie zbioru wskaźników powiązanych z subsydiami i daną sytuacją rynkową. Niewyczerpujący wykaz odpowiednich wskaźników mógłby obejmować następujące kryteria: ·Relatywna wielkość danego subsydium: im wyższa kwota subsydium w ujęciu względnym, tym bardziej prawdopodobne, że wywrze ona niekorzystny wpływ na rynek wewnętrzny; np. w przypadku subsydium inwestycyjnego rozmiar subsydium można porównać z rozmiarem inwestycji. ·Sytuacja beneficjenta: np. im większy beneficjent, tym bardziej prawdopodobne, że subsydium powoduje zakłócenia. Ogólnie rzecz biorąc, można uznać, że subsydia na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw powodują mniejsze prawdopodobieństwo zakłóceń. W im większym stopniu zdolność produkcyjna beneficjenta pozostaje niewykorzystana, tym bardziej prawdopodobne, że subsydium powoduje zakłócenia. ·Sytuacja na danym rynku: np. w przypadku beneficjentów działających na rynkach charakteryzujących się strukturalną nadwyżką mocy produkcyjnych prawdopodobieństwo, że subsydia powodują zakłócenia, jest większe niż w przypadku innego rodzaju subsydiów. W przypadku beneficjentów działających na rynkach charakteryzujących się wysokim stopniem koncentracji, prawdopodobieństwo, że subsydia powodują zakłócenia, jest większe niż w przypadku innego rodzaju subsydiów. Analogicznie prawdopodobieństwo wywołania zakłóceń jest większe w przypadku subsydiów na szybko rozwijających się rynkach zaawansowanych technologii. ·Przedmiotowe zachowanie rynkowe, np. przelicytowywanie w przypadkach nabycia i zniekształcanie ofert w procedurach udzielania zamówień publicznych. ·Poziom działalności beneficjenta na rynku wewnętrznym: prawdopodobieństwo spowodowania zakłóceń na rynku wewnętrznym jest mniejsze w przypadku subsydiów przyznawanych przedsiębiorstwom o ograniczonej działalności na rynku wewnętrznym. Ponadto zostanie również rozważona możliwość uwzględnienia przez właściwy organ nadzorczy faktu, czy beneficjent ma uprzywilejowany dostęp do swojego rynku krajowego (poprzez środki równoważne prawom specjalnym lub wyłącznym), co prowadzi do sztucznej przewagi konkurencyjnej, która mogłaby zostać wykorzystana na rynku wewnętrznym UE, a tym samym pogłębiłaby zakłócający wpływ każdego subsydium. 4.1.4Kryterium interesu UE Po ustaleniu, że subsydium zagraniczne może zakłócać rynek wewnętrzny, oraz w przypadku, gdy istnieją dowody na możliwy pozytywny wpływ wspieranej działalności gospodarczej lub inwestycji w UE lub na uznane przez UE interesy porządku publicznego, zakłócenie to należy zestawić z takim ewentualnym pozytywnym wpływem.

Przy tej ocenie uwzględniane byłyby cele polityki publicznej UE, takie jak tworzenie miejsc pracy, osiągnięcie neutralności klimatycznej i ochrona środowiska, transformacja cyfrowa, bezpieczeństwo, porządek publiczny oraz bezpieczeństwo publiczne i odporność. Porównując te cele z zakłóceniem, należy uwzględnić stopień zakłócenia. Ponadto zestawienia tego należy dokonać z uwzględnieniem różnych interesów, w tym potrzeby ochrony interesów konsumentów. Jeśli w wyniku porównania okaże się, że zakłócenia na rynku wewnętrznym spowodowane przez subsydium zagraniczne zostaną wystarczająco złagodzone przez pozytywny wpływ wspieranej działalności gospodarczej lub inwestycji, nie będzie konieczności dalszego prowadzenia trwającego dochodzenia. 4.1.5Procedura Sugeruje się, aby procedura w module 1 składała się z dwuetapowego systemu, mianowicie z wstępnego przeglądu możliwego zakłócenia na rynku wewnętrznym wynikającego z istnienia subsydium zagranicznego oraz ze szczegółowego dochodzenia. W tym module właściwy organ nadzorczy może doświadczać trudności w uzyskaniu niezbędnych informacji, w szczególności dlatego, że organy przyznające subsydia zagraniczne są zlokalizowane poza UE, co może dotyczyć również podmiotów, za pośrednictwem których mogą być przekazywane subsydia. W tym względzie odpowiednie narzędzia dochodzeniowe oraz możliwość uzyskania informacji od podmiotów rynkowych w formie informacji rynkowych będą kluczowe dla umożliwienia właściwemu organowi nadzorczemu podjęcia działań. Ponadto zarówno w trakcie wstępnego przeglądu, jak i szczegółowego dochodzenia dostępne byłyby mechanizmy do gromadzenia właściwych informacji. Właściwy organ nadzorczy mógłby nałożyć grzywny i okresowe kary pieniężne w związku z niedostarczeniem w terminie żądanych informacji lub dostarczeniem niepełnych, niepoprawnych lub wprowadzających w błąd informacji. Jeśli informacje nie zostaną udzielone mimo takich sankcji, organ ten miałby możliwość podejmowania decyzji na podstawie dostępnych faktów, podobnie jak w przypadku procedury w ramach unijnych instrumentów ochrony handlu i pomocy państwa. Ponadto właściwy organ nadzorczy mógłby mieć możliwość przeprowadzania wizyt informacyjnych w unijnych siedzibach domniemanych beneficjentów subsydium zagranicznego, jak również w państwach trzecich, jeśli dane państwo trzecie wyrazi na to zgodę. 4.1.5.1Wstępny przegląd potencjalnego subsydium zagranicznego Celem wstępnego przeglądu jest zbadanie, czy istnieje subsydium zagraniczne na rzecz przedsiębiorstwa mającego siedzibę lub w niektórych przypadkach działającego w UE, które może zakłócać rynek wewnętrzny. Jeśli na koniec wstępnego przeglądu właściwy organ nadzorczy podejrzewa, że występuje subsydium zagraniczne, które może zakłócać rynek wewnętrzny, może on wszcząć szczegółowe dochodzenie, aby potwierdzić swoją wstępną opinię, że istnieje subsydium zagraniczne, które może zakłócać właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Właściwy organ nadzorczy poinformuje o wszczęciu szczegółowego dochodzenia przedmiotowe przedsiębiorstwo, państwo trzecie rzekomo udzielające danego subsydium, a zależnie od okoliczności Komisję oraz właściwe organy nadzorcze pozostałych państw członkowskich. Jeśli na koniec wstępnego przeglądu nie występują obawy, ponieważ albo nie istnieje subsydium zagraniczne, albo nic nie wskazuje na zakłócenie na rynku wewnętrznym, wstępny przegląd jest zamykany i informuje się o tym przedmiotowe przedsiębiorstwo, Komisję i wszystkie państwa członkowskie UE. 4.1.5.2Szczegółowe dochodzenie w sprawie subsydium zagranicznego Podczas szczegółowego dochodzenia zainteresowane strony są proszone o przedstawienie swoich opinii na piśmie oraz przedłożenie informacji dotyczących istnienia subsydium zagranicznego i jego potencjalnego zakłócającego wpływu na rynek wewnętrzny. Jeśli przedmiotowe przedsiębiorstwo nie dostarcza informacji żądanych przez właściwy organ nadzorczy lub w inny sposób nie współpracuje na miarę swoich możliwości, właściwy organ nadzorczy może podjąć decyzję na podstawie dostępnych faktów. Na koniec szczegółowego dochodzenia właściwy organ nadzorczy podejmuje decyzję: ·w przypadku ustalenia istnienia subsydium zagranicznego stwarzającego zakłócenie właściwy organ nadzorczy nakłada na przedmiotowe przedsiębiorstwo środki kompensacyjne („decyzja nakładająca środki kompensacyjne”); ·w przypadku ustalenia istnienia subsydium zagranicznego stwarzającego zakłócenie, przy zaproponowaniu przez przedmiotowe przedsiębiorstwo zobowiązania, które właściwy organ nadzorczy uznaje za odpowiednie i wystarczające do złagodzenia zakłócenia, organ ten w drodze decyzji nakłada te zobowiązania na przedmiotowe przedsiębiorstwo („decyzja nakładająca zobowiązania”). Jeśli nie występuje subsydium zagraniczne lub jeśli nic nie wskazuje na potencjalne lub rzeczywiste zakłócenia na rynku wewnętrznym na skalę uzasadniającą interwencję, zamyka on tę sprawę i informuje przedmiotowe przedsiębiorstwo i zainteresowane strony, które wzięły udział w postępowaniu, oraz wszystkie państwa członkowskie i Komisję, jeśli Komisja nie jest właściwym organem nadzorczym. Jeśli Komisja jako właściwy organ nadzorczy ustali, że zakłócenie jest łagodzone przez pozytywny wpływ wspieranej działalności gospodarczej lub inwestycji, zamyka sprawę według tej samej zasady. 4.1.6Środki kompensacyjne Środki kompensacyjne mogłyby być nakładane w celu zaradzenia zakłóceniom spowodowanym przez subsydium zagraniczne. Zgodnie z unijnymi zasadami pomocy państwa przyznana pomoc państwa niezgodna z tymi zasadami musi zostać zwrócona wraz z odsetkami państwu członkowskiemu, które jej udzieliło. Zastosowanie tej zasady do sytuacji subsydiów zagranicznych oznaczałoby, że korzyści finansowe z takich subsydiów powinny zostać wyeliminowane poprzez płatności kompensacyjne na rzecz państwa trzeciego. W przypadku subsydiów zagranicznych w praktyce może być jednak trudno ustalić, czy subsydium zagraniczne zostało rzeczywiście i nieodwracalnie zwrócone państwu trzeciemu. W związku z tym konieczne może być rozważenie przyznania właściwemu organowi nadzorczemu szeregu alternatywnych środków kompensacyjnych. Mogą one obejmować środki o charakterze strukturalnym i behawioralnym, a także płatności kompensacyjne na rzecz UE lub państw członkowskich. Przy określaniu odpowiednich środków kompensacyjnych należałoby uwzględnić szczególne cechy subsydium zagranicznego oraz jego zakłócający wpływ na rynek wewnętrzny. Jeśli na przykład subsydium zagraniczne ułatwiła nabycie, strukturalne środki zaradcze mogą być bardziej odpowiednie niż płatności kompensacyjne. Możliwe środki kompensacyjne, w przypadku gdy płatności kompensacyjne na rzecz państwa trzeciego nie są odpowiednie lub wykonalne, obejmują:

·zbycie konkretnych aktywów, zmniejszenie mocy produkcyjnych lub obecności na rynku, które może ograniczyć możliwe zakłócenia na rynku wewnętrznym, w szczególności te związane z subsydiami zagranicznymi, które są przyznawane konkretnie na działania promocyjne na rynku wewnętrznym, czerpanie inspiracji przykładowo z wytycznych w sprawie ratowania i restrukturyzacji; ·zakaz przeprowadzania pewnych inwestycji; może to być w szczególności właściwe, jeśli subsydium zagraniczne przyznano na konkretną inwestycję; ·zakaz przeprowadzenia nabycia objętego subsydium; ·dostęp strony trzeciej, na przykład do aplikacji w zakresie mobilności dla dostawców usług transportowych, lub czerpanie inspiracji z wytycznych UE w sprawie stosowania zasad pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych; ·udzielanie licencji na sprawiedliwych, rozsądnych i niedyskryminujących warunkach (FRAND). Jeśli np. przedsiębiorstwu są udzielane subsydia i otrzymuje ono częstotliwości komunikacyjne lub zapewnia dostęp do sieci wykorzystujących takie częstotliwości, przedsiębiorstwo to mogłoby być zobowiązane do udzielenia licencji na te częstotliwości innym przedsiębiorstwom; ·zakaz konkretnego zachowania rynkowego związanego z subsydium zagranicznym; ·publikację niektórych wyników w zakresie badań i rozwoju, w sposób umożliwiający innym przedsiębiorstwom ich odtworzenie, na przykład czerpanie inspiracji z wymogów w odniesieniu do ważnych projektów stanowiących przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania lub wymogów określonych w rozporządzeniu w sprawie wyłączeń grupowych nr 651/2014; ·płatności kompensacyjne na rzecz UE lub państw członkowskich. Ponieważ ogólnie kluczowym problemem jest brak przejrzystości, a zwłaszcza w stosunkach finansowych między państwami trzecimi a przedsiębiorstwami publicznymi, obowiązki w zakresie sprawozdawczości i przejrzystości na przyszłość miałyby zastosowanie w każdym przypadku, w którym zostałyby nałożone środki kompensacyjne. Do celów określenia takich obowiązków w zakresie sprawozdawczości i przejrzystości można byłoby np. czerpać inspirację z dyrektywy w sprawie przejrzystości 2006/111/WE. Większa przejrzystość może przyczynić się do uniknięcia zakłóceń w przyszłości. W celu złagodzenia zakłócenia przedmiotowe przedsiębiorstwo może również zaproponować przyjęcie na siebie zobowiązań. Jeśli właściwy organ nadzorczy uzna te zobowiązania za wystarczające, mógłby uczynić je wiążącymi dla danego przedsiębiorstwa. Jeśli przedsiębiorstwo nie przestrzega środków kompensacyjnych nałożonych przez właściwy organ nadzorczy lub zobowiązań, które uczyniono dla niego wiążącymi, właściwy organ nadzorczy mógłby – w ramach sankcji za nieprzestrzeganie – nałożyć grzywny i okresowe kary pieniężne. Uprawnienia właściwych organów nadzorczych w zakresie nakładania środków kompensacyjnych podlegałyby terminowi przedawnienia wynoszącemu dziesięć lat, rozpoczynającemu się w dniu, w którym przyznawane jest subsydium. Jakiekolwiek działanie podejmowane przez właściwy organ nadzorczy w odniesieniu do subsydium zagranicznego powodowałyby przerwanie terminu przedawnienia. Po każdym przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczynałby się od nowa. 4.1.7Organy nadzorcze Sugeruje się, aby zarówno Komisja, jak i państwa członkowskie wyznaczyły organy nadzorcze. Między Komisją a właściwym krajowym organem nadzorczym zostaną stworzone mechanizmy koordynacji w celu zapewnienia spójności i skuteczności ich odpowiednich działań w zakresie egzekwowania prawa. W przypadku systemu, takiego jak opisany w niniejszym module, kompetencje dzielone pomiędzy wieloma organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów dają najlepszą gwarancję, że najbardziej zakłócające subsydia zagraniczne są wykrywane i skutecznie zwalczane. Taki mechanizm umożliwiłby zarówno Komisji, jak i państwom członkowskim wykorzystanie ich odpowiednich kompetencji do zapewnienia właściwej kontroli zakłóceń spowodowanych przez subsydia zagraniczne w UE. Państwa członkowskie mogą czerpać ze swojej bezpośredniej znajomości funkcjonowania ich rynków krajowych. W pewnych okolicznościach subsydia zagraniczne mogą mieć jednak wpływ na więcej niż jedno państwo członkowskie. W takich przypadkach Komisja byłaby w lepszej pozycji do egzekwowania modułu 1, tak aby zapewnić spójne stosowanie zasad w całej UE, dzięki swojemu doświadczeniu w stosowaniu instrumentów ochrony handlu, jak również zasad pomocy państwa. Każdy krajowy organ nadzorczy byłby uprawniony do egzekwowania modułu 1 w ramach swojej jurysdykcji, zdefiniowanej jako terytorium właściwego państwa członkowskiego. Komisja miałaby kompetencje w kwestiach związanych z jakimkolwiek subsydium zagranicznym przynoszącym korzyść przedsiębiorstwu w UE, niezależnie od tego, czy dotyczy ono terytorium jednego czy większej liczby państw członkowskich UE. Komisja miałaby także wyłączne kompetencje w zakresie stosowania kryterium interesu UE. Państwa członkowskie mogą przedstawiać informacje na wniosek Komisji lub z własnej inicjatywy. Komisja i państwa członkowskie zachowują jednak swobodę decydowania o tym, czy badać indywidualny przypadek potencjalnie zakłócającego subsydium zagranicznego. Oznacza to, że subsydium zagraniczne może być przedmiotem dochodzenia: ·jednego krajowego organu nadzorczego; lub ·kilku krajowych organów nadzorczych działających równolegle (jeśli subsydium zagraniczne przynosi korzyść działalnościom gospodarczym w więcej niż jednym państwie członkowskim); lub ·Komisji.

Mechanizm współpracy i koordynacji System wspólnego egzekwowania wymagałby skutecznych mechanizmów współpracy wśród wielu organów odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów. Współpraca między Komisją a krajowymi organami nadzorczymi mogłaby się odbywać w sposób podobny do istniejącej współpracy w zakresie ochrony antymonopolowej, o której mowa w rozporządzeniu nr 1/2003. Współpraca ta byłaby połączona z mechanizmem koordynacji między państwami członkowskimi a Komisją, który w razie potrzeby pozwala zapewnić spójność i koordynację w przypadku istnienia subsydium. Krajowe organy nadzorcze działałyby w porozumieniu z Komisją zwłaszcza w przypadku istnienia subsydium, podczas wstępnego przeglądu i wynikającego z niego szczegółowego dochodzenia, w celu zapewnienia spójności we wdrażaniu dyscypliny dotyczącej subsydium. Sugeruje się, że krajowe organy nadzorcze powinny pozostać uprawnione do kontynuowania swoich spraw, dopóki Komisja nie rozpocznie szczegółowego dochodzenia. Gdy tylko Komisja wszczęłaby jednak szczegółowe dochodzenie w sprawie subsydium zagranicznego, uzyskałaby w jego sprawie wyłączne uprawnienie, a krajowe organy nadzorcze musiałyby zawiesić prowadzone przez siebie sprawy. Krajowe organy nadzorcze mogłyby kontynuować swoje sprawy wyłącznie, jeśli Komisja zamknie administracyjnie swoje szczegółowe dochodzenie. Aby zapewnić skuteczne egzekwowanie, krajowe organy nadzorcze mogłyby zwrócić się do Komisji o wszczęcie sprawy; Komisja zachowałaby prawo do przyjęcia lub odrzucenia takiego wniosku. Pożądane może być również przekazanie sprawy przez krajowy organ nadzorczy (lub kilka takich organów nadzorczych) Komisji lub odwrotnie. W szczególności gdy co najmniej dwa krajowe organy nadzorcze prowadzą sprawę dotyczącą tego samego subsydium zagranicznego, wydaje się, że Komisja jest w lepszej pozycji do zajęcia się tą sprawą. Takie przeniesienie mogłoby mieć miejsce, gdy sprawa jest w toku i tylko w przypadku zgody zarówno organu wnioskującego, jak i organu otrzymującego wniosek. Komisja i krajowe organy nadzorcze udzielałyby sobie również nawzajem informacji na początku wstępnego przeglądu oraz na początku szczegółowego dochodzenia. Mogłyby udostępniać sobie nawzajem właściwe dokumenty, w tym informacje poufne. Podczas szczegółowego dochodzenia prowadzący działania krajowy organ nadzorczy musi zwrócić się do Komisji o wydanie opinii, czy spełniono kryterium interesu UE. Państwo członkowskie jest związane opinią Komisji. Przed przyjęciem decyzji nakładającej środki kompensacyjne lub decyzji nakładającej zobowiązania w następstwie szczegółowego dochodzenia prowadzący działania krajowy organ nadzorczy konsultuje się z Komisją i informuje wszystkie inne krajowe organy nadzorcze. Komisja angażuje z kolei krajowe organy nadzorcze w swój proces decyzyjny poprzez umożliwienie im wydania opinii na temat projektu decyzji (w następstwie szczegółowego dochodzenia). Jeżeli Komisja lub krajowe organy nadzorcze nie mają obaw co do zakłócenia konkurencji spowodowanego przez subsydium zagraniczne i w związku z tym zamykają sprawę, informują się nawzajem o tym fakcie. Takie zamknięcie sprawy nie będzie miało wpływu na kompetencję żadnego z organów nadzorczych, jeżeli chodzi o kontynuowanie lub wszczęcie tej samej sprawy i dojście do innych wniosków. W tym kontekście krajowe organy nadzorcze powinny zapewnić formułowanie swoich wniosków w ścisłej współpracy z Komisją. 4.2Subsydia zagraniczne ułatwiające nabywanie przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji (moduł 2) 4.2.1Podstawowe cechy Celem modułu 2 jest w szczególności zwalczanie zakłóceń spowodowanych przez subsydia zagraniczne ułatwiające nabywanie przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji (jak określono poniżej w sekcji 4.2.2.1). W skrócie cel ten polega na zapewnieniu, aby subsydia zagraniczne nie dawały ich beneficjentom nieuczciwej przewagi przy nabywaniu innych przedsiębiorstw (lub udziałów w nich), w związku z czym ma on węższy zakres niż moduł 1. Subsydia zagraniczne mogą powodować zakłócenie rynku wewnętrznego, ułatwiając nabywanie przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji. Może to nastąpić 1) bezpośrednio, poprzez udzielenie przedsiębiorstwu subsydium wyraźnie powiązanego z danym nabyciem, albo 2) pośrednio, poprzez faktyczne zwiększenie dobrej kondycji finansowej nabywcy, która z kolei ułatwiałaby nabycia. W ramach tego modułu właściwy organ nadzorczy dokonywałby przeglądów ex ante przypadków planowanego nabycia obejmujących możliwe subsydia zagraniczne w ramach obowiązkowego mechanizmu zgłaszania. Proces przeglądu odbywałby się w ramach dwóch etapów: fazy wstępnego przeglądu oraz (w stosownych przypadkach) szczegółowego dochodzenia. Jeśli właściwy organ nadzorczy dysponowałby na podstawie wstępnego przeglądu wystarczającymi dowodami na to, że nabywające przedsiębiorstwo odnosi korzyść z subsydium zagranicznego ułatwiającego nabycie, miałby możliwość wszczęcia szczegółowego dochodzenia. W przypadku braku wystarczających elementów uzasadniających wszczęcie dochodzenia w odniesieniu do danego nabycia właściwy organ nadzorczy nie podejmowałby dalszych działań i zamknąłby sprawę administracyjnie. W przypadku ustalenia przez właściwy organ nadzorczy na koniec szczegółowego dochodzenia, że nabycie zostało ułatwione dzięki subsydiom zagranicznym i zakłóca rynek wewnętrzny, miałby on następujące dwie możliwości: zaakceptowanie zaproponowanych przez stronę zgłaszającą zobowiązań skutecznie zwalczających zakłócenie, lub w ostateczności zakazanie nabycia. Aby zapewnić skuteczną realizację, właściwy organ nadzorczy miałby również prawo do dokonania z urzędu przeglądu nabycia, które powinno było zostać zgłoszone przez nabywcę, ale nie zostało, w tym po jego zakończeniu. Ostatecznym rezultatem tego przeglądu mógłby być zakaz dokonania nabycia lub – gdy już je zakończono – unieważnienie go. 4.2.2Zakres modułu 2 Celem modułu 2 jest zwalczanie zakłóceń powodowanych przez subsydia zagraniczne ułatwiające nabywanie przedsiębiorstw w UE będących przedmiotem transakcji. W sekcji 4.2.2.1 zdefiniowano koncepcje „nabycia”, „przedsiębiorstwa w UE będącego przedmiotem transakcji” i „przypadków nabycia potencjalnie subsydiowanych” do celów modułu 2. W sekcji 4.2.2.2 opisano dwa potencjalne czynniki warunkujące obowiązkowe uprzednie zgłoszenie. Ponadto w sekcji 4.2.2.3 przedstawiono progi mające na celu dostosowanie zakresu modułu 2 do potrzeb związanych z najbardziej problematycznymi przypadkami nabycia. 4.2.2.1Definicje Nabycie Do celów niniejszego modułu „nabycie” definiuje się jako: ·nabycie – bezpośrednio lub pośrednio – kontroli nad przedsiębiorstwem; lub

·Nabycie – bezpośrednio lub pośrednio – co najmniej [określony procent] % udziałów lub praw głosu lub w inny sposób „znaczącego wpływu” w danym przedsiębiorstwie. Moduł 2 obejmuje zatem nabycie znaczących, ale prawdopodobnie niezapewniających kontroli praw mniejszościowych lub udziałów w spółce. Przedsiębiorstwo w UE będące przedmiotem transakcji Proponuje się, aby definiować „przedsiębiorstwo w UE będące przedmiotem transakcji” jako jakiekolwiek przedsiębiorstwo mające siedzibę w UE i osiągające określony próg obrotu w UE, ale można też rozważyć inne kryteria (zob. sekcja 4.2.2.3). Nabycie potencjalnie subsydiowane Nabycie potencjalnie subsydiowane byłoby definiowane jako planowane nabycie przedsiębiorstwa w UE będącego przedmiotem transakcji, w ramach którego strona otrzymała wkład finansowy ze strony jakiegokolwiek rządu państwa trzeciego (jak opisano szczegółowo w definicji subsydiów zagranicznych w załączniku I). Proponuje się ograniczenie właściwego okresu na otrzymanie takiego wkładu finansowego do ostatnich [trzech] lat kalendarzowych przed zgłoszeniem, a wkładów finansowych przyznanych po zgłoszeniu – do roku po zamknięciu transakcji nabycia w przypadku późniejszego przyznania wkładu finansowego. Przykładem takiego stanu rzeczy jest sytuacja, w której występuje zobowiązanie polityczne do zapewnienia takiego wkładu finansowego w nadchodzących miesiącach. 4.2.2.2Obowiązek zgłaszania ex ante Wymóg zgłoszenia obejmowałby przypadki nabycia potencjalnie subsydiowanego, tj. gdy strona zgłaszająca otrzymała wkład finansowy ze strony organu państwa trzeciego w ciągu ostatnich trzech lat lub oczekuje takiego wkładu w nadchodzącym roku (jak określono powyżej). Zgłoszenia koncentrowałyby się zatem na potencjalnie problematycznych przypadkach nabycia, mianowicie gdy wkład finansowy ze strony organu państwa trzeciego ułatwia nabycie. Jednocześnie ograniczenie zakresu obowiązku zgłaszania do nabycia potencjalnie subsydiowanego opierałoby się w pewnym stopniu na samoocenie przedsiębiorstw. Musiałyby one określić, w jakim stopniu otrzymały wkłady finansowe ze strony organów państw trzecich, aby wiedzieć, czy muszą zgłaszać nabycie. Wiązałoby się to z ryzykiem popełnienia błędu lub obchodzenia prawa w takim zakresie, w jakim przedsiębiorstwa mogą nie być świadome takiego wsparcia publicznego lub nie chcieć go ujawniać. W przeciwieństwie do definicji „subsydium zagranicznego” pojęcie „wkładu finansowego” ze strony organów państw trzecich (przedstawione w załączniku I w ramach definicji subsydiów zagranicznych) powinno być jednak bardziej obiektywne i mniej kontrowersyjne, ponieważ pozostawia otwartą kwestię, czy wkład kwalifikuje się jako subsydium. Definicja ta jest również zgodna z innymi powszechnie stosowanymi pojęciami, które również odnoszą się do wkładów finansowych (na przykład zgodnie z zasadami WTO i unijnymi zasadami pomocy państwa). Rozsądne wydaje się zatem założenie, że strony byłyby świadome tego, czy otrzymały wkład finansowy w jakiejkolwiek formie ze strony organu państwa trzeciego w ciągu ostatnich trzech lat (lub czy otrzymają je w nadchodzącym roku). Ponadto właściwy organ nadzorczy dysponowałby rygorystycznymi (a tym samym odstraszającymi) narzędziami do postępowania w przypadkach nabycia podlegającego zgłoszeniu niezgłoszonych przez nabywcę. W szczególności nabywcy, którzy nie dokonali zgłoszenia, byliby narażeni na wysokie grzywny i obowiązek unieważnienia transakcji. 4.2.2.3Progi Ramy opisane powyżej mogą obejmować progi w celu lepszego wykrywania potencjalnie problematycznych przypadków nabycia subsydiowanego. Wartość faktyczna takich progów zależałaby w szczególności od wariantów wybranych w odniesieniu do przedsiębiorstwa w UE będącego przedmiotem transakcji, czynnika warunkującego zgłoszenie i odpowiednich właściwych organów nadzorczych (sekcja 4.2.7). Po pierwsze, przedsiębiorstwo w UE będące przedmiotem transakcji – każde przedsiębiorstwo mające siedzibę w UE – mogłoby zostać określone przez odniesienie do różnych progów, aby zapewnić uwzględnienie wszystkich przypadków nabycia udziałów (tj. zbadana zostanie transakcja spełniająca którykolwiek z progów): ·progu jakościowego odnoszącego się do wszystkich aktywów, które mogą generować znaczne obroty w UE w przyszłości lub progu ilościowego ustalonego w odniesieniu do wartości transakcji; ·progu ilościowego opartego na obrocie, który można by ustalić przykładowo na poziomie 100 mln EUR, ale można również przewidzieć inne wartości, progi lub alternatywne podejścia. W ujęciu ogólnym niższy próg obrotu poszerza zakres każdego nowego instrumentu i wiąże się z ryzykiem objęcia większej liczby małych, potencjalnie mniej istotnych przypadków nabycia. Z kolei wyższy próg obrotu zmniejsza obciążenie administracyjne związane z systemem wcześniejszego zgłaszania, ale nie może już obejmować potencjalnie istotnych przypadków nabycia. Niezależnie od tego, jaki próg zostanie wybrany, jego wartość będzie musiała odzwierciedlać równowagę między skutecznością a wydajnością. Po drugie, czynnik warunkujący nabycie potencjalnie subsydiowane można ograniczyć do nabycia ułatwionego dzięki wkładowi finansowemu określonej wielkości, wniesionemu przez organy państw trzecich. Mogłoby tak być na przykład w przypadku, gdy łączna kwota wkładu finansowego otrzymanego przez nabywające przedsiębiorstwo w ciągu trzech lat kalendarzowych przed zgłoszeniem przekracza pewną kwotę lub określony procent ceny nabycia. Ponieważ jest to wydarzenie warunkujące, kryteria te muszą być jasno określone.

Wartość każdego z tych progów będzie prawdopodobnie zależała od organu nadzorczego, któremu powierzono odpowiedzialność za wdrożenie modułu 2. Wspomniane powyżej progi mogłyby mieć zastosowanie, gdyby Komisja była jedynym organem właściwym do wdrożenia modułu 2. Jeżeli Komisja dzieliłaby właściwość do wdrożenia wspomnianego modułu z państwami członkowskimi lub jeżeli państwa członkowskie posiadałyby wyłączną właściwość w tym zakresie (zob. sekcja 4.2.7), bardziej odpowiednie mogą być jednak niższe progi, co służyłoby odzwierciedleniu mniejszego rozmiaru gospodarek państw członkowskich w porównaniu z ogólnie rozumianą gospodarką UE. Jako uzupełnienie do wspomnianych progów ilościowych można dodać określone kryteria jakościowe, aby zachować lepszą równowagę między wykrywaniem potencjalnych zakłóceń a ograniczeniem obciążenia dla przedsiębiorstw i organów nadzorczych. 4.2.3Ocena zakłóceń związanych z nabyciem subsydiowanym Nabycie subsydiowane może zakłócać równe szanse w kontekście możliwości inwestycyjnych na rynku wewnętrznym. Przykładem takiego zakłócenia jest możliwość przelicytowania konkurentów przez nabywcę, który otrzymał subsydium, przy nabywaniu przedsiębiorstwa. Takie przelicytowanie zakłóca alokację kapitału i ogranicza potencjalne korzyści związane z nabyciem, na przykład jeżeli chodzi o przyrosty wydajności. Normą prawną, na podstawie której właściwy organ nadzorczy oceniałby nabycie, byłaby norma dotycząca zakłócenia rynku wewnętrznego polegającego na ułatwianiu nabycia za pośrednictwem subsydiów zagranicznych. Innymi słowy, właściwy organ nadzorczy musiałby wykazać, że subsydium zagraniczne ułatwiło dokonanie nabycia oraz że nabycie doprowadziło do zakłócenia funkcjonowania rynku wewnętrznego. Subsydia zagraniczne mogą ułatwiać nabycie bezpośrednio albo de facto. Subsydia bezpośrednio ułatwiające nabycie to subsydia udzielane w celu dokonania nabycia (które można powiązać z nabyciem). Z uwagi na poważny szkodliwy wpływ, jaki wywierają one na równe szanse w zakresie inwestowania, subsydia zagraniczne bezpośrednio ułatwiające nabycie powinny być zasadniczo uznawane za zakłócające rynek wewnętrzny. Do ułatwienia de facto dochodziłoby w przypadkach, w których subsydia zagraniczne poprawiają dobra kondycję finansową nabywcy. W przypadku ułatwienia de facto nabycie objęte subsydium należy zbadać bardziej szczegółowo, aby ocenić, czy faktycznie zakłóca ono lub czy może potencjalnie zakłócać równe szanse na rynku wewnętrznym. Ogólny brak przejrzystości w kwestii subsydiów zagranicznych oraz złożoność rzeczywistej sytuacji handlowej mogą utrudniać jednoznaczne zidentyfikowanie zakłócenia wywołanego konkretnymi przypadkami nabycia objętego subsydium. Dlatego też aby ustalić, czy doszło do takiego zakłócenia, konieczne wydaje się wykorzystanie zbioru wskaźników powiązanych z nabyciem objętym subsydium i daną sytuacją rynkową. Niewyczerpujący wykaz odpowiednich wskaźników mógłby obejmować następujące kryteria: ·relatywna wielkość danego subsydium: im wyższa kwota subsydium w ujęciu względnym, tym bardziej prawdopodobne, że wywrze ono niekorzystny wpływ na rynek wewnętrzny; ·sytuacja beneficjenta: np. im większe przedsiębiorstwo w UE będące przedmiotem transakcji lub im większy nabywca, tym bardziej prawdopodobne, że nabycie objęte subsydium ma zakłócający charakter. Podobnie w im większym stopniu zdolność produkcyjna przedsiębiorstwa w UE będącego przedmiotem transakcji lub nabywcy pozostaje niewykorzystana, tym bardziej prawdopodobne, że nabycie objęte subsydium wywoła zakłócenia; ·sytuacja na danym rynku (danych rynkach): np. jeżeli przedsiębiorstwo w UE będące przedmiotem transakcji działa na rynkach charakteryzujących się strukturalną nadwyżką mocy produkcyjnych, prawdopodobieństwo, że nabycie objęte subsydium wywoła zakłócenia, jest większe niż w przypadku innego rodzaju nabycia. Podobnie jeżeli przedsiębiorstwo w UE będące przedmiotem transakcji działa na rynkach charakteryzujących się wysokim stopniem koncentracji, prawdopodobieństwo, że nabycie objęte subsydium wywoła zakłócenia, jest większe niż w przypadku innego rodzaju nabycia. Analogicznie prawdopodobieństwo wywołania zakłóceń jest większe w przypadku subsydiów na szybko rozwijających się rynkach zaawansowanych technologii. Istnienie konkurencyjnych ofert jest jednym z aspektów oceny istnienia zakłócenia na rynku wewnętrznym, ale nie ma ono samo w sobie decydującego znaczenia. ·poziom działalności zainteresowanych stron na rynku wewnętrznym: prawdopodobieństwo zakłócenia rynku wewnętrznego jest mniejsze w przypadku nabycia objętego subsydium, w ramach którego strony – w szczególności przedsiębiorstwo będące przedmiotem transakcji – prowadzą ograniczoną działalność na rynku wewnętrznym w porównaniu ze skalą ich działalności globalnej. Ponadto zostanie również rozważona możliwość uwzględnienia przez właściwy organ nadzorczy faktu, czy beneficjent ma uprzywilejowany dostęp do swojego rynku krajowego (poprzez środki równoważne prawom specjalnym lub wyłącznym), co prowadzi do sztucznej przewagi konkurencyjnej, która mogłaby zostać wykorzystana na rynku wewnętrznym UE, a tym samym pogłębiłaby zakłócający wpływ każdego subsydium. Jeżeli właściwy organ nadzorczy ustali, że nabycie zostało bezpośrednio lub de facto ułatwione dzięki przyznaniu subsydiów zagranicznych, co zakłóciło funkcjonowanie rynku wewnętrznego, może nałożyć opisane poniżej środki kompensacyjne (zob. sekcja 4.2.6). 4.2.4Kryterium interesu UE Podobnie jak w przypadku modułu 1, stwierdzone zakłócenie zostałoby zestawione z pozytywnym wpływem, jaki inwestycja mogłaby wywrzeć w UE lub na interesy porządku publicznego uznane przez UE (zob. sekcja 4.1.4). 4.2.5Procedura W ramach modułu 2 przewidziano dwustopniowy system zgłaszania. Na pierwszym etapie nabywcy byliby zobowiązani do przekazania właściwemu organowi nadzorczemu krótkiego powiadomienia informacyjnego. Wspomniane powiadomienie zawierałoby podstawowe informacje, których właściwy organ nadzorczy mógłby potrzebować, aby zidentyfikować potencjalnie problematyczne działania powiązane z subsydiami zagranicznymi. Dla każdego z przedsiębiorstw nabywających i przejmowanych informacje te mogłyby obejmować na przykład niektóre lub wszystkie poniższe elementy: ·informacje prawne, w tym informacje dotyczące własności i zarządzania; ·informacje dotyczące finansowania;

·informacje na temat obrotów na przestrzeni ostatnich trzech lat (w UE i na szczeblu globalnym); ·opis prowadzonej działalności (w UE i na szczeblu globalnym); ·informacje dotyczące finansowania transakcji; ·informacje na temat głównych źródeł ogólnego finansowania nabywcy; ·informacje na temat wkładów finansowych ze strony organów państw trzecich otrzymanych w celu przeprowadzenia transakcji; ·informacje na temat wszelkich wkładów finansowych ze strony organów państw trzecich otrzymanych na przestrzeni trzech ostatnich lat; ·informacje na temat potencjalnych alternatywnych nabywców przedsiębiorstwa będącego przedmiotem transakcji na przestrzeni ostatnich trzech lat, uwzględniając informacje o wszelkich ofertach otrzymanych w procesie sprzedaży tego przedsiębiorstwa. Można również opublikować krótkie streszczenie proponowanego nabycia, aby zapewnić zainteresowanym stronom możliwość przedstawienia uwag w wyznaczonym terminie. W kontekście systemu uprzedniego zgłaszania obowiązywałby tzw. okres zawieszenia: nabywcy nie mogliby sfinalizować transakcji przez [x] dni roboczych od dnia otrzymania kompletnego zgłoszenia przez właściwy organ nadzorczy. Aby zapewnić integralność dochodzenia i systemu uprzedniego zgłaszania, okres zawieszenia mógłby zostać w razie potrzeby przedłużony, jeżeli strony nie wywiązałyby się z obowiązku terminowego przekazania odpowiednich informacji. W tym okresie właściwy organ nadzorczy mógłby dokonać przeglądu informacji i – w ramach drugiego etapu – podjąć decyzję o wszczęciu szczegółowego dochodzenia, jeżeli dysponowałby wystarczającymi dowodami wskazującymi, że przedsiębiorstwo nabywające mogło odnieść korzyści dzięki otrzymaniu subsydiów zagranicznych ułatwiających nabycie. Jeżeli właściwy organ nadzorczy nie zdecyduje się wszcząć szczegółowego dochodzenia, strony będą mogły sfinalizować transakcję po upływie wstępnego okresu zawieszenia przypadającego po zgłoszeniu, bez uszczerbku dla innych zobowiązań prawnych (takich jak unijny mechanizm kontroli połączeń lub, w stosownych przypadkach, mechanizm kontroli BIZ). Ponadto po złożeniu przez nabywcę należycie uzasadnionego wniosku wstępny okres zawieszenia mógłby zostać zniesiony przez właściwy organ nadzorczy lub nabywca mógłby uzyskać prawo do sfinalizowania transakcji bez konieczności odczekania do zakończenia tego okresu. Jeżeli właściwy organ nadzorczy zdecyduje się wszcząć szczegółowe dochodzenie, okres zawieszenia mógłby zostać przedłużony: strony nie mogłyby sfinalizować transakcji do momentu upływu [x] dni roboczych od dnia otrzymania kompletnych informacji przez właściwy organ nadzorczy. Podobnie jak na etapie wstępnym okres zawieszenia mógłby zostać w razie potrzeby przedłużony, aby zachować integralność dochodzenia i systemu uprzedniego zgłaszania. Przeprowadzenie szczegółowego dochodzenia może prowadzić do trzech rezultatów: ·Po pierwsze, właściwy organ nadzorczy może orzec, że nie doszło do zakłócenia (w wyniku ułatwienia nabycia), i nie zdecyduje się wnieść sprzeciwu wobec nabycia; ·po drugie, właściwy organ nadzorczy mógłby przyjąć warunkową decyzję zatwierdzającą – dzięki temu zobowiązania zaproponowane przez nabywcę stałyby się prawnie wiążące. Takie środki zaradcze musiałyby zapewnić możliwość skutecznego wyeliminowania negatywnych skutków zakłócenia wywołanego ułatwionym nabyciem; ·Po trzecie, właściwy organ nadzorczy mógłby przyjąć decyzję zakazującą przeprowadzenia proponowanej transakcji, jeżeli uznałby, że subsydia zagraniczne ułatwiają nabycie i wywołują zakłócenie na rynku wewnętrznym, któremu nie można zaradzić poprzez nałożenie zobowiązań. Aby zapewnić skuteczność obowiązkowego systemu uprzedniego zgłaszania i nie dopuścić do jego obchodzenia, właściwy organ nadzorczy mógłby – jeżeli nabywca nie zgłosi nabycia podlegającego obowiązkowemu zgłoszeniu – wszcząć dochodzenie z urzędu w przedmiocie nabycia wchodzącego w zakres modułu 2. Właściwy organ nadzorczy mógłby również wszcząć postępowanie administracyjne z tytułu naruszenia przepisów proceduralnych, jeżeli w danym przypadku będą istniały np. dowody świadczące o tym, że pisma przekazane przez strony zawierały wprowadzające w błąd lub niekompletne informacje, jeżeli wystąpią przesłanki wskazujące, że strony nie wywiązywały się należycie ze spoczywających na nich wiążących zobowiązań, lub jeżeli transakcji nie zgłoszono mimo takiego obowiązku. Kary za naruszenia proceduralne powinny mieć charakter odstraszający. W ramach procedury ustanowiono by zatem mechanizmy konieczne do zgromadzenia stosownych informacji w formie rygorystycznych sankcji z tytułu przekazania niekompletnych lub nieprawidłowych informacji, a także przewidziano by klauzulę zawieszającą uniemożliwiającą przeprowadzenie nabycia przed podjęciem przez Komisję decyzji w danej sprawie. 4.2.6Środki kompensacyjne

Nabywca może zaproponować przyjęcie na siebie odpowiednich zobowiązań, aby zrekompensować zakłócenia wywołane subsydiami zagranicznymi – w wydanej przez siebie decyzji właściwy organ nadzorczy może nadać tym zobowiązaniom moc wiążącą względem nabywcy, jeżeli uzna je za skuteczne. W tym względzie przepisy sekcji 4.1.6 dotyczącej środków kompensacyjnych przewidzianych w module 1 zasadniczo stosowałoby się odpowiednio. W tym kontekście między wspomnianymi dwoma modułami mogą jednak wystąpić pewne różnice. W praktyce jest mniej prawdopodobne, aby płatności kompensacyjne i zobowiązania w zakresie przejrzystości zostały uznane za skuteczne środki kompensacyjne w ramach modułu 2. W związku z tym zobowiązania będą prawdopodobnie koncentrowały się na środkach zaradczych o charakterze strukturalnym. 4.2.7Organy nadzorcze Przedmiotowa sekcja jest poświęcona ramom instytucjonalnym służącym wyeliminowaniu wpływu subsydiów zagranicznych na rynku wewnętrznym. Omówiono w niej, w jakim stopniu odpowiednie kompetencje można uznać za kompetencje na poziomie UE, za kompetencje na poziomie państwa członkowskiego lub za kompetencje dzielone między tymi dwoma szczeblami. Systemem egzekwowania ex ante dotyczącym nabyć, który opiera się na zgłoszeniach, trudniej jest objąć szereg organów odpowiedzialnych za egzekwowanie przepisów niż systemami takimi, jak przewidziane w ramach modułu 1, głównie z uwagi na ograniczenia czasowe. Rozstrzyganie zgłoszeń w krótkim terminie, wyznaczanie stosownych progów dla każdego organu odpowiedzialnego za egzekwowanie przepisów i ustanowienie złożonych systemów delegowania zadań, które miałyby zastosowanie w przypadku, gdy wyznaczenie progów nie doprowadziłoby do odpowiedniego przypisania sprawy, wiązałoby się z koniecznością przyjęcia szeregu mechanizmów administracyjnych. Zapewnienie spójności między organami odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów również może okazać się trudniejsze. W związku z powyższym proponuje się możliwość nałożenia na Komisję wyłącznej odpowiedzialności za egzekwowanie zgodności z modułem 2 przy uprzednim zgłaszaniu nabycia. Wprowadzenie takiego scentralizowanego systemu na szczeblu UE doprowadziłoby do obniżenia ogólnych kosztów zapewniania zgodności zarówno dla organów publicznych, jak i dla spółek, a także do zwiększenia pewności prawa. Taki system mógłby w szczególności pełnić funkcję punktu kompleksowej kontroli nabycia o wartości przekraczającej określone progi w całej UE oraz mógłby pozwolić na uniknięcie sytuacji, w której w przypadku pojedynczego nabycia subsydiowanego przedsiębiorstwa musiałyby kontaktować się z szeregiem organów państw członkowskich w tym samym czasie. Wprowadzenie takiego systemu pozwoliłoby również uniknąć sytuacji, w której państwa członkowskie byłyby zobowiązane do odtworzenia 27 podobnych do siebie, scentralizowanych środowisk administracyjnych ex ante, w szczególności w przypadku, gdy nie dysponują jeszcze wystarczającym doświadczeniem, aby określić, na ile przypadków nabycia subsydia zagraniczne mogły wywrzeć negatywny wpływ. Państwa członkowskie zostałyby włączone w ten proces za pośrednictwem mechanizmu wymiany informacji już na początku i w toku postępowania prowadzonego przez Komisję; Komisja konsultowałaby się z państwami członkowskimi w przedmiocie ostatecznych decyzji podejmowanych po przeprowadzeniu szczegółowych dochodzeń. Jeżeli doszłoby do połączenia modułu 2 z modułem 1, państwa członkowskie mogłyby każdorazowo badać nabycia z urzędu, nawet w sytuacji, gdyby ich wartość była niższa od progów wyznaczonych w module 2, co zapewniłoby skuteczny system kontrolowania subsydiów zagranicznych i przyczyniłoby się do ogólnego ograniczenia kosztów administracyjnych związanych z publicznym egzekwowaniem przepisów. 4.3Subsydia zagraniczne w zamówieniach publicznych (moduł 3) 4.3.1Wprowadzenie Ustanowienie jednolitego rynku udzielania zamówień publicznych jest jednym z głównych osiągnięć rynku wewnętrznego. Ogłaszanie przetargów w całej UE zapewnia przejrzystość i stwarza możliwości rynkowe zarówno dla przedsiębiorstw z UE, jak i spoza niej. Przepisy UE dotyczące zamówień publicznych gwarantują uczciwe warunki dla wszystkich podmiotów gospodarczych konkurujących o projekty na unijnym rynku zamówień publicznych oraz zapewniają równe szanse w dostępie do zamówień publicznych. W procedurze udzielania zamówień publicznych kryteria udzielenia zamówienia, np. kryteria społeczne lub środowiskowe, specyfikacje techniczne lub warunki realizacji zamówienia mogą przyczynić się do zapewnienia równych szans. Ramy zamówień publicznych bazują również na instrumentach UE w celu przeciwdziałania wszelkim zakłóceniom konkurencji i utrzymania równych szans w praktyce. Tak więc np. kontrola pomocy państwa gwarantuje, że oferenci nie korzystają z pomocy państwa niezgodnej z rynkiem wewnętrznym UE, która mogłaby zakłócić konkurencję w ramach konkretnej procedury udzielania zamówień publicznych. Niniejszy moduł, który ma zostać wdrożony za pomocą odpowiedniego instrumentu prawnego (zob. sekcja 4.3.3.3), zapewnia możliwość uwzględnienia subsydiów zagranicznych w poszczególnych procedurach udzielania zamówień publicznych. Nabywcy publiczni w UE byliby zobowiązani do wykluczenia z procedur udzielania zamówień publicznych tych podmiotów gospodarczych, które otrzymały zakłócające konkurencję subsydia zagraniczne. Ta nowa podstawa wykluczenia mogłaby mieć zastosowanie zarówno do przedmiotowej procedury, jak i może prowadzić do wykluczenia z kolejnych procedur udzielania zamówień publicznych, pod warunkiem spełnienia określonych warunków. Zakres tej podstawy wykluczenia zostanie określony w świetle międzynarodowych zobowiązań UE w ramach Porozumienia w sprawie zamówień rządowych (GPA) Światowej Organizacji Handlu oraz różnych dwustronnych porozumień przewidujących dostęp do unijnego rynku zamówień publicznych. 4.3.2Zakłócenia spowodowane przez subsydia zagraniczne w kontekście procedur udzielania zamówień publicznych Przegląd poświęcony w szczególności zakłóceniom w zamówieniach publicznych miałby na celu zachowanie równych szans w tym konkretnym obszarze. W związku z tym, o ile istnienie subsydium zagranicznego (istnienie wkładu finansowego i korzyści finansowej) zostałoby określone na tych samych zasadach, co zasady opisane w załączniku I do niniejszego dokumentu, o tyle brak lub obecność skutków przyznania subsydium zagranicznego byłyby oceniane w odniesieniu do konkretnej procedury udzielania zamówień publicznych. Konieczne jest ustalenie, czy subsydium zagraniczne ułatwia udział w procedurze udzielania zamówień publicznych, tj. czy umożliwia podmiotowi gospodarczemu korzystającemu z subsydium udział w procedurze ze szkodą dla przedsiębiorstw, które nie otrzymały subsydium. W związku z tym subsydia zagraniczne przyznane w ramach zamówień publicznych mogą prowadzić do zakłócenia procedury udzielania zamówień publicznych albo bezpośrednio, poprzez wyraźne powiązanie subsydium z danym projektem zamówienia, albo pośrednio, poprzez faktyczne poprawienie dobrej kondycji finansowej beneficjenta. Jeżeli umożliwia to beneficjentowi złożenie oferty, która w przeciwnym razie – bez subsydium – byłaby mniej zrównoważona z ekonomicznego punktu widzenia, zwłaszcza w przypadku oferty znacznie poniżej ceny rynkowej lub poniżej kosztów, można założyć wystąpienie zakłócenia. W innych przypadkach zakłócenie można zbadać zgodnie z zasadami i kryteriami określonymi w sekcji 4.1.3, w zakresie, w jakim są one istotne i mogą wykazać, że subsydium zagraniczne ułatwia udział w procedurze udzielania zamówień publicznych. 4.3.3Procedura 4.3.3.1Wszczęcie procedury Podmioty gospodarcze biorące udział w procedurach udzielania zamówień publicznych musiałyby powiadomić instytucję zamawiającą w momencie składania swojej oferty, czy otrzymali oni, w tym członkowie ich konsorcjum, lub podwykonawcy i dostawcy wkład finansowy w rozumieniu załącznika I w ciągu ostatnich trzech lat poprzedzających udział w procedurze oraz czy oczekuje się, że taki wkład finansowy zostanie im przekazany w trakcie realizacji zamówienia. W celu uwzględnienia tylko tych subsydiów zagranicznych w zamówieniach publicznych, które mogą powodować zakłócenia procedury udzielania zamówień publicznych, oraz w celu ograniczenia obciążeń administracyjnych dla nabywców publicznych i właściwych organów nadzorczych, można wprowadzić progi i dodatkowe warunki zgłaszania, np.: ·odpowiedni okres obowiązywania subsydium mógłby być ograniczony, np. do okresu [trzech] lat kalendarzowych przed datą zgłoszenia oraz do roku następującego po przewidywanym zakończeniu realizacji zamówienia;

·zgłoszenie mogłoby być wymagane wyłącznie powyżej pewnej wartości zagranicznego wkładu finansowego; ·Można by określić próg, który jest wyższy niż progi stosowania dyrektyw w sprawie zamówień publicznych. Celem wprowadzenia tych warunków i progów byłoby ukierunkowanie instrumentu na najistotniejsze przypadki. Ogólnie rzecz biorąc, niższy próg powodujący obowiązek zgłoszenia oraz brak wymienionych powyżej warunków poszerzyłyby zakres stosowania instrumentu oraz ryzyko objęcia nim większej liczby potencjalnie mniej istotnych przypadków udziału w procedurach udzielania zamówień publicznych. Z kolei wyższy próg powodujący obowiązek zgłoszenia, obejmujący wymienione powyżej warunki, zmniejsza obciążenie administracyjne systemu uprzedniego zgłaszania, ale może nie obejmować już wszystkich potencjalnie istotnych procedur. W przypadku ofert objętych subsydium w ramach procedur udzielania zamówień publicznych, które nie wchodzą w zakres modułu 3, istnieje możliwość uwzględnienia tego postępowania w ramach modułu 1 w zakresie, w jakim powoduje ono zakłócenia na rynku wewnętrznym. W ujęciu ogólnym zgłoszenie powinno zawierać informacje niezbędne do oceny, czy podmiot gospodarczy korzysta z subsydiów zagranicznych w ramach procedury udzielania zamówień publicznych. Kompletne zgłoszenie będzie musiało zawierać co najmniej następujące elementy: ·informacje prawne, w tym dotyczące własności i sposobu zarządzania, oferenta, każdego członka konsorcjum oraz tych podwykonawców i dostawców, którzy otrzymali zagraniczny wkład finansowy; ·informacje na temat głównych źródeł ogólnego finansowania oferty; ·całkowitą kwotę zagranicznego wkładu finansowego otrzymanego w ciągu ostatnich 3 lat; ·zagraniczny wkład finansowy otrzymany specjalnie w celu udziału w procedurze udzielania zamówień publicznych; ·zagraniczny wkład finansowy, który zostanie przekazany w trakcie przewidywanej realizacji zamówienia. Po zbadaniu kompletności zgłoszenia instytucja zamawiająca przekaże zgłoszenie właściwemu organowi nadzorczemu (zob. poniżej sekcja 4.3.3.2), który zbada informacje i oceni istnienie subsydium zagranicznego. Dla zachowania przejrzystości zgłoszenia będą publikowane. Należy wprowadzić rygorystyczne i odstraszające narzędzia jako rozwiązanie w przypadkach, w których podmioty gospodarcze nie wywiązują się z obowiązku zgłaszania lub przekazują nieprawidłowe informacje. W szczególności niedopełnienie obowiązku zgłoszenia może zostać ukarane przez instytucję zamawiającą znaczącymi karami pieniężnymi, a w skrajnych przypadkach wykluczeniem z procedury udzielania zamówień publicznych lub rozwiązaniem trwającej umowy. Wymóg uprzedniego zgłoszenia w przypadku subsydiowanych udziałów kapitałowych w procedurach udzielania zamówień publicznych będzie wymagał pewnego stopnia samooceny ze strony podmiotów gospodarczych. Będą one musiały określić, w jakim stopniu są beneficjentami zagranicznych wkładów finansowych, aby ustalić, czy istnieje wymóg powiadomienia o złożeniu oferty, która obejmuje wkład finansowy. Taka samoocena niesie ze sobą znaczne ryzyko popełnienia błędu i celowego obchodzenia przepisów przez podmioty gospodarcze, ponieważ mogą one nie być świadome istnienia wkładu finansowego lub nie być skłonne do jego ujawnienia instytucjom zamawiającym. Osoby trzecie i konkurenci są zatem uprawnieni do poinformowania instytucji zamawiającej o konieczności dokonania zgłoszenia w ramach procedury. Zgłoszenia te muszą być uzasadnione i muszą zawierać dowody prima facie na konieczność dokonania zgłoszenia. 4.3.3.2Dochodzenia prowadzone przez właściwy organ nadzorczy i powiązania z trwającą procedurą udzielania zamówień publicznych Proponuje się, aby podobnie jak w przypadku modułu 1, przyznać uprawnienia zarówno Komisji, jak i organom krajowym oraz aby system przewidywał również koordynację w celu zapewnienia spójności. Współpraca między Komisją a krajowymi organami nadzorczymi mogłaby się odbywać w sposób podobny do istniejącej współpracy w zakresie ochrony antymonopolowej zgodnie z rozporządzeniem nr 1/2003. Po otrzymaniu kompletnego zgłoszenia instytucja zamawiająca przekazuje zgłoszenie właściwemu organowi nadzorczemu na szczeblu państwa członkowskiego, który zbada informacje i oceni istnienie subsydium zagranicznego. Instytucja zamawiająca może również powiadomić krajowy organ nadzorczy w sytuacjach, gdy ma wystarczająco wiarygodne przesłanki wskazujące, że oferent otrzymał subsydium zagraniczne, którego nie zgłosił. Dochodzenie będzie składało się z dwóch etapów: wstępnego przeglądu i szczegółowego dochodzenia. W ramach wstępnego przeglądu krajowy organ nadzorczy będzie dążył do uzyskania niezbędnych informacji na temat istnienia subsydium zagranicznego i warunków, na jakich zostało ono przyznane. Jeżeli w kontekście wstępnego przeglądu krajowy organ nadzorczy stwierdzi, że nie przyznano żadnego subsydium zagranicznego, informuje instytucję zamawiającą o tym fakcie, a także o tym, że nie zamierza rozpocząć szczegółowego dochodzenia. Jeżeli krajowy organ nadzorczy stwierdzi jednak na etapie wstępnego przeglądu, że subsydium zagraniczne może istnieć, wszczyna on szczegółowe dochodzenie w celu potwierdzenia istnienia subsydium zagranicznego. W obu przypadkach krajowy organ nadzorczy informuje o tym Komisję, instytucję zamawiającą oraz wszystkie właściwe organy nadzorcze innych państw członkowskich za pomocą skróconego zawiadomienia. Po zakończeniu szczegółowego postępowania krajowy organ nadzorczy może albo dojść do wniosku, że w ramach procedury udzielania zamówień publicznych nie występuje żadne subsydium zagraniczne, albo zdecydować, że subsydium zagraniczne istnieje (zob. sekcja 4.3.3.3). W obu przypadkach, przed przekazaniem tego wniosku instytucji zamawiającej, krajowy organ nadzorczy informuje jednak Komisję o projekcie decyzji, gwarantując w ten sposób, że decyzja organu krajowego zostanie podjęta w ścisłej współpracy z Komisją. Przegląd ma na celu zapewnienie, aby procedury udzielania zamówień publicznych były jak najmniej opóźnione. W związku z tym wprowadzone zostałyby ścisłe terminy, takie jak maksymalnie [15] dni roboczych na przeprowadzenie wstępnego przeglądu przez krajowy organ nadzorczy oraz [nie więcej niż 3 miesiące] na przeprowadzenie szczegółowego przeglądu. Jeżeli Komisja, poinformowana o ostatecznej decyzji, nie zgadza się z oceną krajowego organu nadzorczego, termin przeprowadzenia szczegółowego przeglądu zostaje przedłużony. W trakcie dochodzenia instytucja zamawiająca nie może udzielić zamówienia na rzecz podmiotu gospodarczego objętego dochodzeniem. W przeciwnym razie procedura udzielania zamówień publicznych jest kontynuowana. Ma to następujące konsekwencje:

·po otrzymaniu zgłoszenia i przekazaniu go właściwemu organowi nadzorczemu instytucja zamawiająca powinna kontynuować ocenę ofert; ·może wskazać podmiot gospodarczy, któremu zostanie udzielone zamówienie, na podstawie oceny nieuwzględniającej ewentualnego zakłócającego subsydium zagranicznego; ·jeżeli podmiot gospodarczy nie jest podmiotem objętym dochodzeniem, instytucja zamawiająca może udzielić zamówienia i zakończyć procedurę udzielania zamówień publicznych. W takim przypadku instytucja zamawiająca informuje o tym właściwy organ nadzorczy; ·jeżeli podmiot gospodarczy, któremu ma zostać udzielone zamówienie, jest podmiotem objętym dochodzeniem, konieczne będzie zawieszenie procedury udzielania zamówień publicznych do czasu przeprowadzenia przez właściwy organ nadzorczy przeglądu subsydium zagranicznego i przekazania jego opinii instytucji zamawiającej. 4.3.3.3Środki kompensacyjne Jeżeli organ nadzorczy w swoim przeglądzie potwierdzi, że podmiot gospodarczy otrzymał subsydium zagraniczne, instytucja zamawiająca określi, czy subsydium to zakłóciło procedurę udzielania zamówień publicznych. Jeżeli tak, wykluczy on ten podmiot gospodarczy z trwającej procedury udzielania zamówień publicznych. Można również przewidzieć wprowadzenie wykluczenia takiego podmiotu gospodarczego z przyszłych procedur udzielania zamówień publicznych na okres maksymalnie [3] lat. W tym okresie podmiot gospodarczy będzie miał możliwość wykazania, że nie korzysta już z zakłócającego subsydium zagranicznego, uczestnicząc w procedurze udzielania zamówień publicznych, i w tym przypadku może uczestniczyć w przyszłych procedurach udzielania zamówień publicznych. Ściślej rzecz biorąc: ·jeżeli organ nadzorczy dojdzie do wniosku, że w toku procedury udzielania zamówień publicznych nie stwierdzono istnienia żadnego subsydium zagranicznego, w drodze decyzji przekaże ten wniosek instytucji zamawiającej. W takim przypadku dany podmiot gospodarczy nie zostanie wykluczony z procedury udzielania zamówień publicznych przez instytucję zamawiającą (chyba że instytucja zamawiająca znajdzie inną podstawę do wykluczenia, inną niż istnienie zakłócającego subsydium zagranicznego, zgodnie z przepisami UE dotyczącymi zamówień publicznych); ·Z drugiej strony, jeżeli organ nadzorczy dojdzie do wniosku, że istnieje subsydium zagraniczne, przekaże ten wniosek instytucji zamawiającej, która następnie ustali, w oparciu o jednolitą metodykę, czy subsydium to zakłóciło procedurę udzielania zamówień publicznych, a jeżeli tak, nałoży środki kompensacyjne na subsydiowany podmiot. Środki kompensacyjne w procedurach udzielania zamówień publicznych polegają na wykluczeniu oferenta, któremu przyznano subsydium, z trwającej procedury oraz potencjalnie na wykluczeniu oferenta na pewien czas z przyszłych procedur udzielania zamówień publicznych przed tym organem. Wprowadzenie tej podstawy wykluczenia służy zapewnieniu równych szans oferentom korzystającym z pomocy państwa i oferentom korzystającym z subsydiów zagranicznych. Obecne ramy prawne dotyczące zamówień publicznych nie zawierają szczególnej podstawy wykluczenia beneficjentów pomocy państwa niezgodnej z przepisami UE. W celu zapewnienia niedyskryminacyjnego i równego traktowania konieczne będzie rozważenie skutków tej podstawy wykluczenia dla przedsiębiorstw podlegających procedurom pomocy państwa. Decyzja ta podlegałaby środkom odwoławczym. 4.3.4Subsydia zagraniczne w ramach zamówień publicznych przyznane na mocy umów międzyrządowych Niektóre zamówienia, zwłaszcza na duże projekty infrastrukturalne, mogą być organizowane w ramach umów międzyrządowych z państwami, które nie podlegają reżimowi udzielania zamówień publicznych UE. Procedury udzielania zamówień publicznych na podstawie takich umów są zwolnione z przepisów UE dotyczących zamówień publicznych na warunkach określonych w art. 9 dyrektywy 2014/24/UE. Celem umowy międzyrządowej musi być wspólna realizacja lub eksploatacja projektu przez jej sygnatariuszy, a reżim udzielania zamówień w ramach tej umowy musi być zgodny z Traktatem UE. Jeżeli chodzi o zamówienia objęte dyrektywami w sprawie zamówień publicznych, nie prowadzi się żadnej szczególnej kontroli subsydiów zagranicznych i ich zakłócającego wpływu na zamówienia udzielane na podstawie takich umów. Aby zapewnić równe szanse także w przypadku zamówień udzielanych w ramach takich umów, zaleca się stosowanie proponowanego podejścia również do zamówień udzielanych w ramach tych umów. Ze względu na szczególny charakter takich umów właściwym organem nadzorczym w tych przypadkach powinna być Komisja. 5Subsydia zagraniczne w kontekście finansowania unijnego 5.1Określenie problemu Podmioty gospodarcze powinny konkurować o unijne wsparcie finansowe na równych zasadach w ramach różnych instrumentów unijnych (dotyczących polityki wewnętrznej i zewnętrznej) i sposobów wdrażania. Finansowanie unijne nie powinno przyczyniać się do faworyzowania przedsiębiorstw, które otrzymały za