UZASADNIENIE

1. Uzasadnienie wniosku

Woda stanowi jeden z najbardziej uregulowanych obszarów wspólnotowego prawodawstwa w zakresie środowiska. Początki europejskiej polityki wodnej sięgają lat 70-tych XX wieku, kiedy to przyjęto programy polityczne oraz wiążące akty prawne.

Przyjęto pierwszą falę prawodawstwa, począwszy od dyrektywy w sprawie wód powierzchniowych z 1975 r.[1], a skończywszy na dyrektywie w sprawie wody pitnej z 1980 r[2]. Od tej pory pogłębiono wiedzę naukową i techniczną oraz zmieniono podejście do prawodawstwa wspólnotowego. W 1988 r. we Frankfurcie podczas seminarium ministrów dotyczącego wody dokonano przeglądu obowiązującego prawodawstwa oraz określono szereg możliwych udoskonaleń. Wynikiem tego była druga faza prawodawstwa w zakresie wody.

Skutkiem prawnym znacznego przekształcenia wspólnotowej polityki wodnej oraz prawodawstwa w tym zakresie były: dyrektywa ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej[3], przyjęta przez Parlament Europejski i Radę we wrześniu 2000 r., która weszła w życie 22 grudnia 2000 r. oraz nowa dyrektywa w sprawie wody pitnej, w której dokonano przeglądu norm jakości oraz, w niezbędnych przypadkach, zaostrzono je.

Dyrektywę w sprawie wody pitnej z 1980 r. należało dostosować nie tylko do postępu naukowego i technicznego, ale również do zasady pomocniczości poprzez ograniczenie liczby parametrów, które państwa członkowskie miały obowiązek monitorować oraz poprzez skupienie się na zgodności z niezbędnymi parametrami w zakresie jakości i zdrowia.

Proces prowadzący do przeglądu rozpoczęto w 1993 r., kiedy to Komisja zorganizowała w Brukseli europejską konferencję w sprawie wody pitnej, podczas której prowadziła z wszystkimi zainteresowanymi stronami konsultacje na temat dostępu do wody pitnej. W rezultacie w 1998 r. została przyjęta i weszła w życie obecnie obowiązująca dyrektywa Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Nowa dyrektywa miała zostać transponowana do prawa krajowego do końca 2000 r., zaś zgodność z nią należało zapewnić do końca 2003 r. z wyjątkiem pewnych krytycznych parametrów, takich jak ołów i produkty uboczne pochodzące z dezynfekcji.

Tylko bardzo niewielki odsetek systemów wody pitnej zlokalizowany jest na obszarach obejmujących potencjalne źródła skażenia promieniotwórczego wynikającego z działalności człowieka, w obiektach które wykorzystują, produkują lub unieszkodliwiają substancje promieniotwórcze. Skażenie wody pitnej może nastąpić przez przypadkowe uwolnienie promieniotwórczości lub niewłaściwe metody unieszkodliwiania. Aby zapewnić bezpieczeństwo wody pitnej, systemy wodne narażone na tego typu skażenie muszą być poddawane szeroko zakrojonemu monitorowaniu w zakresie skażenia promieniotwórczego. Jednak w wielu regionach Europy to warunki geologiczne i hydrologiczne sprawiają, że możliwe jest wystąpienie naturalnych substancji promieniotwórczych w stopniu budzącym zaniepokojenie.

W prawie wspólnotowym już ponad pięć lat temu zakończono prace nad wymogami technicznymi dotyczącymi ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Umożliwił to proces konsultacji z udziałem grupy ekspertów przewidzianej w art. 31 traktatu Euratom, komitetu ustanowionego na mocy dyrektywy w sprawie wody pitnej praz komitetu przedstawicieli państw członkowskich ustanowionego na mocy art. 35-36 traktatu Euratom. Do tej pory nie wdrożono wymogów dotyczących monitorowania trytu i dawki orientacyjnej ogółem na mocy dyrektywy Rady 98/83/WE, w oczekiwaniu na przyjęcie zmian do załącznika II (monitorowanie) i III (specyfikacje dla analizy parametrów).

Parametry wskaźnikowe określone w części C załącznika I dotyczące promieniotwórczości i trytu oraz stosowne przepisy w zakresie monitorowania określone w załączniku II do dyrektywy 98/83/WE są objęte zakresem podstawowych norm w rozumieniu art. 30 traktatu Euratom.

W związku z powyższym uzasadnione jest włączenie wymogów dotyczących monitorowania poziomu promieniotwórczości do konkretnego aktu prawnego na mocy traktatu Euratom, aby zachować jednolitość, spójność i kompletność prawodawstwa w zakresie ochrony przed promieniowaniem na szczeblu Wspólnoty.

Dlatego Komisja uznaje za stosowne przedstawienie wniosku określającego wymogi w zakresie ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi w oparciu o art. 31 traktatu Euratom.

Zgodnie z przepisami traktatu Euratom, podczas przeglądu i rozszerzania podstawowych norm ochrony zdrowia pracowników i ludności przed zagrożeniami wynikającymi z promieniowania jonizującego, Komisja ma obowiązek skonsultować się z grupą ekspertów naukowych, o której mowa w art. 31 traktatu Euratom. W wyniku powyższego obowiązku prawnego, w czerwcu 2008 r. wydano opinię.

Biorąc pod uwagę wdrożenie ogólnej zasady teorii i praktyki prawnej, zgodnie z którą prawo mające zastosowanie do konkretnej kwestii należy stosować przed prawem ogólniejszym („lex specialis derogat legi generali”), przepisy dyrektywy na mocy traktatu Euratom są nadrzędne w stosunku do przepisów dyrektywy 98/83/WE w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie pitnej.

W kolejnym etapie Komisja zaproponuje usunięcie trytu i dawki orientacyjnej ogółem z wykazu parametrów wskaźnikowych znajdującego się w części C załącznika I do dyrektywy 98/83/WE oraz uchylenie wszelkich odniesień do tych parametrów.

2. Pomocniczość i proporcjonalność

• Podstawa prawna

Przepisy niniejszej dyrektywy są powiązane z podstawowymi normami ochrony zdrowia pracowników i ludności. W związku z tym podstawą prawną jest Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 31 i 32.

Zasada pomocniczości

Zasada pomocniczości ma zastosowanie, o ile wniosek nie wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Wspólnoty. Jako że uprawnienia ustawodawcze Wspólnoty na mocy tytułu II, rozdział III traktatu Euratom mają charakter wyłączny, nie podlegają one zasadzie pomocniczości.

• Zasada proporcjonalności

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów:

we wniosku określono minimalne zharmonizowane normy dotyczące monitorowania trytu i dawki orientacyjnej ogółem oraz dostosowano wymogi dyrektywy 98/83/WE dotyczące promieniotwórczości do postępu naukowego i technicznego.

• Wybór instrumentów

Podczas gdy Wspólnota jest odpowiedzialna za ustalenie jednolitych przepisów dotyczących ochrony przed promieniowaniem w celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony zdrowia pracowników i ludności, zadaniem państw członkowskich jest transpozycja tych przepisów do prawodawstwa krajowego oraz ich wykonywanie.

Dyrektywa jest zatem najlepszym instrumentem dla opracowania wspólnego podejścia do określenia wymogów dotyczących parametrów promieniotwórczości w zakresie monitorowania jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w świetle postępu naukowego i technicznego.

W związku z powyższym określa się zharmonizowane wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

3. Wpływ na budżet

Wniosek nie ma wpływu na budżet Wspólnoty.

2011/0170 (NLE)

Wniosek

DYREKTYWA RADY

określająca wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 31 i 32,

uwzględniając wniosek Komisji[4], opracowany po uzyskaniu opinii grupy osób wyznaczonych przez Komitet ds. Badań Naukowych i Technicznych spośród ekspertów naukowych w państwach członkowskich, zgodnie z postanowieniami art. 31 Traktatu,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[5],

po zasięgnięciu opinii Parlamentu Europejskiego[6],

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Przyjmowanie wody jest jednym ze sposobów, w jaki substancje promieniotwórcze mogą dostać się do ciała ludzkiego. Zgodnie z dyrektywą Rady 96/29/Euratom z dnia 13 maja 1996 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa przed zagrożeniami wynikającymi z promieniowania jonizującego[7] narażenie całej ludności na promieniowanie wynikające z działalności należy utrzymywać na jak najniższym poziomie.

2. Biorąc pod uwagę znaczenie dla zdrowia ludzi jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, należy określić na szczeblu Wspólnoty normy jakości pełniące funkcję wskaźnika oraz przewidzieć monitorowanie zgodności z tymi normami.

3. Parametry wskaźnikowe dotyczące substancji radioaktywnych określono już w części C załącznika I do dyrektywy Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi[8], zaś w załączniku II do tej dyrektywy przewidziano stosowne przepisy dotyczące monitorowania. Jednakże parametry te wchodzą w zakres podstawowych norm określonych w art. 30 traktatu Euratom.

4. Wymogi dotyczące monitorowania poziomu promieniotwórczości w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi należy zatem przyjąć w konkretnym akcie prawnym zapewniającym jednolitość, spójność i kompletność prawodawstwa w zakresie ochrony przed promieniowaniem na mocy traktatu Euratom.

5. Przepisy niniejszej dyrektywy przyjętej na mocy traktatu Euratom są nadrzędne wobec przepisów dyrektywy 98/83/WE w odniesieniu do skażenia wody pitnej substancjami promieniotwórczymi.

6. W przypadku niezgodności z parametrem, który pełni funkcję wskaźnika, zainteresowane państwo członkowskie powinno rozważyć, czy ta niezgodność stwarza jakiekolwiek zagrożenie dla zdrowia ludzkiego oraz, w stosownych przypadkach, podjąć działania zaradcze w celu przywrócenia jakości wody.

7. Konsumentów należy informować w adekwatny i stosowny sposób o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.

8. Z zakresu niniejszej dyrektywy należy wyłączyć naturalne wody mineralne i wody stanowiące produkty lecznicze, ponieważ przepisy szczególne dotyczące tego typu wód ustanowiono dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/54/WE z dnia 18 czerwca 2009 r. w sprawie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych[9] oraz dyrektywą 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi[10].

9. Każde państwo członkowskie powinno ustanowić programy monitorowania w celu sprawdzenia, czy woda przeznaczona do spożycia przez ludzi spełnia wymagania niniejszej dyrektywy.

10. Metody stosowane do analizy jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi powinny być takie, aby zapewniać wiarygodność i porównywalność otrzymywanych wyników.

11. Zalecenie Komisji 2001/928/Euratom z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie ochrony ogółu społeczeństwa przed narażeniem na radon w wodzie pitnej[11] dotyczy jakości radiologicznej zasobów wody pitnej w odniesieniu do radonu i długożyciowych produktów rozpadu radonu, w związku z czym te radionuklidy nie powinny wchodzić w zakres niniejszej dyrektywy.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Artykuł 1 Przedmiot

W niniejszej dyrektywie określono wymogi dotyczące ochrony zdrowia ludności w odniesieniu do substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Określono w niej wartości parametryczne, częstotliwości i metody monitorowania substancji promieniotwórczych.

Artykuł 2Definicje

Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się definicje zawarte w art. 2 dyrektywy Rady 98/83/WE.

Artykuł 3Zakres

Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z zachowaniem wyłączeń określonych w art. 3 ust. 1 dyrektywy 98/83/WE i ustalonych zgodnie z art. 3 ust. 2 tej dyrektywy.

Artykuł 4Ogólne zobowiązania

Bez uszczerbku dla przepisów określonych w art. 6 ust. 3 lit. a) dyrektywy 96/29/Euratom, państwa członkowskie podejmują wszystkie środki niezbędne dla ustanowienia stosownego programu monitorowania w celu zapewnienia zgodności wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi z wartościami parametrycznymi ustanowionymi zgodnie z niniejszą dyrektywą.

Artykuł 5Wartości parametryczne

Państwa członkowskie ustanawiają wartości parametryczne mające zastosowanie do monitorowania substancji promieniotwórczych w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi zgodnie z załącznikiem I.

Artykuł 6Monitorowanie

Państwa członkowskie zapewniają regularne monitorowanie wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zgodnie z załącznikiem II, w celu sprawdzenia, czy stężenia substancji promieniotwórczych nie przekraczają wartości parametrycznych określonych zgodnie z art. 5.

Artykuł 7Miejsca pobierania próbek

W przypadku sieci dystrybucyjnej państwo członkowskie może pobierać próbki w strefie zaopatrzenia lub w zakładach uzdatniania, jeśli można wykazać, że takie pobieranie próbek daje identyczną wartość mierzoną przedmiotowych parametrów.

Artykuł 8Pobieranie próbek i wykonywanie analiz

1. Próbki reprezentatywne dla jakości wody spożywanej w ciągu roku są pobierane i analizowane zgodnie z metodami określonymi w załączniku III.

2. Państwa członkowskie dbają, aby we wszystkich laboratoriach dokonujących analizy próbek wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi obowiązywał system kontroli jakości analiz. Państwa członkowskie dbają, aby system ten podlegał sporadycznym kontrolom przez niezależnego kontrolera zatwierdzonego przez właściwy organ do tego celu.

Artykuł 9Działania naprawcze i powiadomienie konsumentów

1. Państwa członkowskie dbają, aby każde niepowodzenie w osiągnięciu wartości parametrycznych określonych zgodnie z art. 5 było niezwłocznie badane w celu określenia jego przyczyny.

2. W przypadku niezgodności z wartościami parametrycznymi określonymi zgodnie z art. 5 państwo członkowskie dokonuje oceny, czy niezgodność ta stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzi. Jeżeli występuje takie zagrożenie, państwo członkowskie podejmuje działanie naprawcze w celu przywrócenia jakości wody.

3. Jeżeli zagrożenia dla zdrowia ludzi nie można uznać za nieistotne, państwo członkowskie zapewnia powiadomienie konsumentów.

Artykuł 10Transpozycja do krajowego porządku prawnego

1. Państwa członkowskie wprowadzą w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej w ciągu roku po dacie, o której mowa w art. 11. Niezwłocznie przekazują Komisji tekst tych przepisów oraz tabelę korelacji pomiędzy tymi przepisami a niniejszą dyrektywą.

Przepisy przyjęte przez państwa członkowskie zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odniesienia określane są przez państwa członkowskie.

2. Państwa członkowskie przekazują Komisji tekst podstawowych przepisów prawa krajowego, przyjętych w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą.

Artykuł 11Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej

Artykuł 12Adresaci

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK I Wartości parametryczne dla trytu oraz wartości parametryczne dla dawki orientacyjnej ogółem, dla pozostałych substancji promieniotwórczych, w wodzie przeznaczonej do spożycia przez ludzi

Promieniotwórczość

Parametr | Wartość parametryczna | Jednostka | Uwagi |

Tryt | 100 | Bq/l |

Dawka orientacyjna ogółem | 0,10 | mSv/rocznie | (Uwaga 1) |

Uwaga 1: Z wyjątkiem trytu, potasu -40, radonu i produktów rozpadu radonu

ZAŁĄCZNIK IIMonitorowanie substancji promieniotwórczych

1. Zasady ogólne i częstotliwość monitorowania

Państwo członkowskie nie ma obowiązku monitorowania wody pitnej pod kątem trytu lub promieniotwórczości w celu ustanowienia dawki orientacyjnej ogółem, jeżeli jest przekonane na podstawie innej metody monitorowania, że poziomy trytu w obliczonej dawce orientacyjnej ogółem są znacznie niższe od wartości parametrycznej. W takim przypadku państwo członkowskie przekazuje Komisji powody podjęcia takiej decyzji wraz z wynikami monitorowania przeprowadzonego za pomocą innej metody.

2. Tryt

Monitorowanie wody pitnej pod kątem trytu przeprowadza się, jeżeli w obrębie ujęcia obecne jest źródło trytu oraz nie jest możliwe wykazanie za pomocą innych programów kontroli lub badań, że poziom trytu jest znacznie niższy od wskaźnikowej wartości parametrycznej wynoszącej 100 Bq/l. W przypadku, gdy niezbędne jest monitorowanie pod kątem trytu, jest ono prowadzone z częstotliwością audytu.

3. Dawka orientacyjna ogółem

Monitorowanie wody pitnej pod kątem dawki orientacyjnej ogółem (TID) przeprowadza się, jeżeli w obrębie ujęcia obecne jest źródło sztucznej lub wzmocnionej naturalnej promieniotwórczości oraz nie jest możliwe wykazanie za pomocą innych programów kontroli lub badań, że poziom TID jest znacznie niższy od wskaźnikowej wartości parametrycznej wynoszącej 0,1 mSv/rocznie. W przypadku, gdy niezbędne jest monitorowanie poziomu sztucznych radionuklidów, jest ono prowadzone z częstotliwością audytu wskazaną w tabeli. W przypadku, gdy niezbędne jest monitorowanie poziomu naturalnych radionuklidów, państwa członkowskie określają częstotliwość monitorowania z uwzględnieniem wszystkich dostępnych stosownych informacji dotyczących czasowych zmian w poziomie naturalnych radionuklidów w różnych rodzajach wody. W zależności od spodziewanych zmian częstotliwość monitorowania może wahać się od pojedynczego pomiaru kontrolnego do częstotliwości audytu. Jeżeli niezbędny jest tylko pojedynczy pomiar kontrolny naturalnej promieniotwórczości, kolejny pomiar jest wymagany przynajmniej w przypadku, gdy zajdzie jakakolwiek zmiana w odniesieniu do zaopatrzenia w wodę, która może mieć wpływ na stężenie radionuklidów w wodzie pitnej.

Jeżeli zastosowano metody służące usunięciu radionuklidów z wody pitnej w celu zapewnienia nieprzekroczenia wartości parametrycznej, monitorowanie przeprowadza się z częstotliwością audytu.

Jeżeli dla zapewnienia zgodności z niniejszą dyrektywą stosuje się wyniki innych programów kontroli lub badań niż wymagane zgodnie z akapitem pierwszym niniejszego punktu, państwo członkowskie przekazuje Komisji powody podjęcia takiej decyzji wraz ze stosownymi wynikami programów monitorowania lub badań.

4. Częstotliwość audytu monitorowania określa się w poniższej tabeli:

TABELACzęstotliwość audytu monitorowania pochodzącej z sieci dystrybucyjnej wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi

Objętość wody dystrybuowanej lub produkowanej dziennie w strefie zaopatrzenia (Uwaga 1 i 2) m³ | Liczba próbek rocznie (Uwaga 3) |

≤ 100 | (Uwaga 4) |

> 100 ≤ 1 000 | 1 |

> 1 000 ≤ 10 000 | 1 + 1 na każde 3 300 m³/d i jego część z objętości ogółem |

> 10 000 ≤ 100 000 | 3 + 1 na każde 10 000 m³/d i jego część z objętości ogółem |

> 100 000 | 10 + 1 na każde 25 000 m³/d i jego część z objętości ogółem |

Uwaga 1: Strefa zaopatrzenia jest określonym geograficznie obszarem, z którego pochodzi woda przeznaczona do spożycia przez ludzi z jednego lub więcej źródeł, oraz w ramach którego jakość wody może być uznawana w przybliżeniu za jednolitą.

Uwaga 2: Objętości są obliczane jako średnie pobrane w okresie roku kalendarzowego. Państwo członkowskie może wykorzystać liczbę mieszkańców strefy zaopatrzenia zamiast objętości wody w celu ustalenia minimalnej częstotliwości przyjmując, że spożycie wody wynosi 2 l/dzień/na głowę.

Uwaga 3: W miarę możliwości liczba próbek powinna być rozdzielona równomiernie w czasie i miejscu.

Uwaga 4: Częstotliwość zostanie ustalona przez zainteresowane państwo członkowskie.

ZAŁĄCZNIK IIIPobieranie próbek i metody analizy

1. Kontrola pod kątem zgodności z dawką orientacyjną ogółem (TID)

Państwa członkowskie mogą stosować metody kontroli aktywności całkowitej alfa i beta w celu monitorowania wskaźnikowej wartości parametrycznej TID, z wyjątkiem trytu, potasu–40, radonu i produktów rozpadu radonu.

Jeżeli aktywność całkowita alfa i beta wynosi odpowiednio mniej niż 0,1 Bq/l oraz 1,0 Bq/l, państwo członkowskie może uznać, że TID wynosi mniej niż wskaźnikowa wartość parametryczna 0,1 mSv/rocznie i nie musi wymagać badania radiologicznego, chyba że z innych źródeł informacji wynika, że konkretne radionuklidy są obecne w zaopatrzeniu w wodę i mogą spowodować przekroczenie wartości 0,1 mSv/rocznie dla TID.

Jeżeli aktywność całkowita alfa przekracza 0,1 Bq/l lub aktywność całkowita beta przekracza 1,0 Bq/l, niezbędna jest analiza pod kątem konkretnych radionuklidów. Radionuklidy, które należy zmierzyć są określane przez państwa członkowskie z uwzględnieniem wszystkich stosownych informacji dotyczących prawdopodobnych źródeł promieniotwórczości. Jako że wyższy poziom trytu może oznaczać obecność innych sztucznych radionuklidów, pomiaru trytu, aktywności całkowitej alfa i beta należy dokonać w tej samej próbce.

Zamiast powyższej kontroli aktywności całkowitej alfa i beta państwa członkowskie mogą zadecydować o zastosowaniu innych wiarygodnych metod kontroli pod kątem radionuklidów w celu stwierdzenia obecności promieniotwórczości w wodzie pitnej. Jeżeli jedno ze stężeń promieniotwórczości przekroczy 20 % stężenia odniesienia lub stężenie trytu przekroczy wartość parametryczną wynoszącą 100 Bq/l, wymagana jest analiza dodatkowych radionuklidów. Radionuklidy, które należy zmierzyć są określane przez państwa członkowskie z uwzględnieniem wszystkich stosownych informacji dotyczących prawdopodobnych źródeł promieniotwórczości.

2. Obliczenie dawki orientacyjnej ogółem (TID)

TID jest skuteczną dawką obciążającą dla jednego roku przyjęcia wynikającą ze wszystkich radionuklidów, których obecność w wodzie wykryto, pochodzenia zarówno naturalnego, jak i sztucznego, z wyjątkiem trytu, potasu–40, radonu i produktów rozpadu radonu. TID oblicza się ze stężeń radionuklidów i współczynników dawki dla dorosłych określonych w tabeli A załącznika III do dyrektywy 96/29/Euratom lub na podstawie bardziej aktualnych informacji uznanych przez właściwe organy w państwie członkowskim. Jeżeli poniższy wzór zostanie spełniony państwo członkowskie może uznać, że TID jest mniejsza niż wskaźnikowa wartość parametryczna wynosząca 0,1 mSv/rocznie i nie jest wymagane dalsze badanie:

[pic] (1)

gdzie

C i (obs) = obserwowane stężenie radionuklidu i

C i (ref) = stężenie odniesienia radionuklidu i

n = liczba wykrytych radionuklidów.

Jeżeli wzór nie zostanie spełniony, wartość parametryczną uznaje się za przekroczoną jedynie w przypadku, gdy radionuklidy są systematycznie obecne w podobnych stężeniach promieniotwórczości przez cały rok. Państwa członkowskie określają zakres ponownego pobierania próbek niezbędnego dla zapewnienia reprezentatywności zmierzonych wartości dla średniego stężenia promieniotwórczości przez cały rok.

Stężenia odniesienia dla promieniotwórczości w wodzie pitnej1

Pochodzenie | Nuklid | Stężenie odniesienia |

Naturalna | U-2382 | 3,0 Bq/l |

U-2342 | 2,8 Bq/l |

Ra-226 | 0,5 Bq/l |

Ra-228 | 0,2 Bq/l |

Sztuczna | C-14 | 240 Bq/l |

Sr-90 | 4,9 Bq/l |

Pu-239/Pu-240 | 0,6 Bq/l |

Am-241 | 0,7 Bq/l |

Co-60 | 40 Bq/l |

Cs-134 | 7,2 Bq/l |

Cs-137 | 11 Bq/l |

I-131 | 6,2 Bq/l |

1 Niniejsza tabela zawiera najczęściej występujące radionuklidy naturalne i sztuczne. S tężenia odniesienia dla pozostałych radionuklidów o blicza się z zastosowaniem współczynników dawki dla dorosłych określonych w tabeli A załącznika III do dyrektywy 96/29/Euratom lub na podstawie bardziej aktualnych informacj i uznanych przez właściwe organy w państwie członkowskim.

2 Jeden miligram (mg) naturalnego uranu zawiera 12,3 Bq U-238 o raz 12,3 Bq U-234 Tabela zawiera wyłącznie właściwości radiologiczne uranu, bez toksyczności chemicznej.

3. Charakterystyka wykonania i metody analizy

Dla następujących parametrów promieniotwórczości określona charakterystyka wykonania stanowi, że wykorzystana metoda analizy musi co najmniej umożliwiać zmierzenie stężenia równego wartości parametrycznej z określoną granicą wykrywalności.

Parametry | Granica wykrywalności (Uwaga 1) | Uwagi |

Tryt | 10 Bq/l | Uwaga 2,3 |

Całkowita alfa Całkowita beta | 0,04 Bq/l 0,4 Bq/l | Uwaga 2,4 Uwaga 2,4 |

U-238 | 0,02 Bq/l | Uwaga 2, 6 |

U-234 | 0,02 Bq/l | Uwaga 2, 6 |

Ra-226 | 0,04 Bq/l | Uwaga 2 |

Ra-228 | 0,08 Bq/l | Uwaga 2, 5 |

C-14 | 20 Bq/l | Uwaga 2 |

Sr-90 | 0,4 Bq/l | Uwaga 2 |

Pu-239/Pu-240 | 0,04 Bq/l | Uwaga 2 |

Am-241 | 0,06 Bq/l | Uwaga 2 |

Co-60 | 0,5 Bq/l | Uwaga 2 |

Cs-134 | 0,5 Bq/l | Uwaga 2 |

Cs-137 | 0,5 Bq/l | Uwaga 2 |

I-131 | 0,5 Bq/l | Uwaga 2 |

Uwaga 1: granicę wykrywalności oblicza się zgodnie z ISO 1 1929-7 , Determination of the detection limit and decision thresholds for ionizing radiation measurements-Part 7: Fundamentals and general applications (Ustalanie granicy wykrywalności i progów decyzji dla pomiarów promieniowania jonizującego – część 7: zasady podstawowe i zastosowania ogólne), z prawdopodobieństwem błędu pierwszego i drugiego stopnia wynoszącym 0,05

Uwaga 2: niepewność pomiaru oblicza się i przedstawia jako całkowitą standardową niepewność lub jako rozszerzoną standardową niepewność o współczynniku rozszerzenia wynoszącym 1,96, zgodnie z wytycznymi ISO dotyczącymi wyrażania niepewności pomiaru (ISO Guide for the Expression of Uncertainty in Measurement, ISO, Genewa 1993, wyd. poprawione Genewa 1995).

Uwaga 3: granica wykrywalności trytu wynosi 10 % jego wartości parametrycznej wynoszącej 100 Bq/l

Uwaga 4: granica wykrywalności aktywności całkowitej alfa i beta wynosi 40 % wartości kontroli wynoszących odpowiednio 0,1 i 1,0 Bq/l

Uwaga 5: niniejsza granica wykrywalności ma zastosowanie wyłącznie do kontroli rutynowej: dla nowego źródła wody, dla którego prawdopodobne jest, że Ra-228 przekracza 20 % stężenia odniesienia, granica wykrywalności dla pierwszej kontroli wynosi 0,02 Bq/l dla pomiarów nuklidów Ra-228 . Ma to zastosowanie również w przypadku, gdy wymagana jest ponowna kontrola.

Uwaga 6: Niska wartość określonego limitu wykrycia U wynika z uwzględnienia toksyczności chemicznej uranu.

[1] Dyrektywa Rady 75/440/EWG z dnia 16 czerwca 1975 r. dotycząca wymaganej jakości wód powierzchniowych przeznaczonych do pozyskiwania wody pitnej w państwach członkowskich

[2] Dyrektywa Rady 80/778/EWG z dnia 15 lipca 1980 r. odnosząca się do jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi

[3] Dz.U. L 327 z 22.12.2000, s. 1-73.

[4] Dz.U. C […] z […], s. […].

[5] Dz.U. C […] z […], s. […].

[6] Dz.U. C […] z […], s. […].

[7] Dz.U. L 159 z 29.6.1996, s. 1.

[8] Dz.U. L 330 z 5.12.1998, s. 32.

[9] Dz.U. L 164 z 26.6.2009, s. 45.

[10] Dz.U. L 311 z 28.11.2001, s. 67.

[11] Dz.U. L 344 z 28.12.2001, s. 85.