UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Niniejszy wniosek ma na celu przede wszystkim przyczynienie się do właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego w odniesieniu do działalności w zakresie reklamy politycznej poprzez ustanowienie zharmonizowanych przepisów gwarantujących wysoki poziom przejrzystości usług reklamy politycznej i usług powiązanych. Przepisy te będą miały zastosowanie do dostawców usług reklamy politycznej.

Wniosek ma również służyć ochronie osób fizycznych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych poprzez ustanowienie przepisów dotyczących stosowania technik targetowania i amplifikacji w kontekście działalności w zakresie reklamy politycznej. Przepisy te będą miały zastosowanie do wszystkich administratorów, tj. nie tylko dostawców usług reklamy politycznej, którzy korzystają z tego rodzaju technik targetowania i amplifikacji.

Ze względu na to, że usługi reklamowe, w tym usługi reklamy politycznej, zwykle świadczy się za wynagrodzeniem, stanowią one działalność usługową w rozumieniu art. 57 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej („TFUE”). Dotyczy to także różnych działań związanych z działalnością w zakresie z reklamy politycznej, w tym przygotowywania treści i kampanii, zamieszczania ich w środkach przekazu, jak również ich publikacji i rozpowszechniania. W związku z tym osoby fizyczne i prawne z Unii świadczące te usługi transgranicznie korzystają z podstawowych wolności, w szczególności ze swobody przedsiębiorczości i swobodnego przepływu usług, które należą do podstawowych zasad porządku prawnego Unii. Transgraniczne świadczenie usług wiąże się ze swobodą oferowania i świadczenia usług w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie prowadzenia przedsiębiorstwa. Wiąże się to również ze swobodą odbioru usług między państwami. Swobodny przepływ usług obejmuje nie tylko sytuacje, w których dostawca usług lub usługobiorca przemieszczają się przez granice, lecz również sytuacje, w których usługę świadczy się transgranicznie. Świadczenie usług reklamowych jest regulowane w różny sposób w poszczególnych państwach członkowskich, w zależności od mediów wykorzystywanych do tego, by publikować lub rozpowszechniać reklamy (np. druk, media audiowizualne, platformy internetowe itd.) oraz celów, jakim służą obowiązujące przepisy (np. ochrona konsumentów). Usługi reklamy politycznej podlegają dodatkowym przepisom szczegółowym nakładającym obowiązki na podmioty sponsorujące – w szczególności podmioty polityczne – i dostawców usług.

Usługi reklamy politycznej w UE rozwijają się. Ogólny rozwój, a zwłaszcza znaczący wzrost liczby usług online tego rodzaju, w kontekście nierówno egzekwowanych i rozdrobnionych regulacji, wywołał obawy, że rynek wewnętrzny nie jest obecnie przygotowany do świadczenia usług reklamy politycznej spełniających wysoki standard przejrzystości, aby zapewnić uczciwy i otwarty proces demokratyczny we wszystkich państwach członkowskich. Tego rodzaju obawy dotyczące luk prawnych i niedostatecznej przejrzystości skłoniły już niektóre państwa członkowskie do podjęcia interwencji poprzez wprowadzenie odpowiednich środków, a inne państwa planują taką interwencję, jednak działania na szczeblu krajowym nie są w stanie zlikwidować luk w transgranicznym egzekwowaniu przepisów.

Krajowe regulacje dotyczące działalności w zakresie reklamy politycznej nakładają na dostawców usług reklamy politycznej obowiązki, które warunkują dostępność reklamy politycznej i określają elementy jej treści w celu zapewnienia szczególnej przejrzystości. Takie przepisy krajowe służą, między innymi, zapewnieniu odpowiedzialności i ogólnej organizacji uczciwego i otwartego procesu politycznego, w tym przez wspieranie monitorowania, czy podmioty polityczne wypełniają swoje odpowiednie obowiązki. Te przepisy krajowe są bardzo rozdrobnione, również jeśli chodzi o odpowiednie definicje i charakter obowiązków.

Różnorodność definicji działalności w zakresie reklamy politycznej w państwach członkowskich stanowi wyzwanie, jeśli chodzi o ustalenie, czy dana reklama kwalifikuje się jako polityczna. Występują znaczne różnice w zakresie i istocie obowiązków przejrzystości, które mają zastosowanie do dostawców usług związanych z działalnością w zakresie reklamy politycznej w państwach członkowskich i między państwami członkowskimi, w zależności od środków i krajowych tradycji politycznych, co prowadzi do fragmentacji. Niektóre państwa członkowskie zabraniają jedynie anonimowej reklamy politycznej, inne wymagają umieszczania na reklamie konkretnych informacji na temat źródeł finansowania lub tożsamości sponsora, a niektóre państwa członkowskie wymagają oznakowania reklam politycznych lub wyraźnego oddzielenia treści reklamowych od redakcyjnych.

Zmiany technologiczne – w szczególności w środowisku internetowym, które stworzyło podatny grunt dla rozprzestrzeniania się różnych nowych mediów i metod finansowania, przygotowywania, zamieszczania, promowania, publikowania i rozpowszechniania reklamy politycznej – sprawiły, że problem rozdrobnienia przepisów oraz kwestie związane z ich monitorowaniem i egzekwowaniem stały się bardziej złożone. Czasem nie jest jasne, czy wymogi, które można ustanowić na podstawie ogólnych przepisów zawartych w ordynacjach wyborczych, mają zastosowanie do wszystkich mediów, w tym do środowiska internetowego, co jest źródłem pogłębiającej się niepewności prawa dla dostawców usług reklamy politycznej.