[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 28.1.2010

KOM(2010)19 wersja ostateczna

2010/0012 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

z dnia […] r.

dostosowująca środki przewidziane w decyzji 2002/148/WE w sprawie zakończenia konsultacji z Zimbabwe na mocy art. 96 umowy o partnerstwie AKP-WE oraz przedłużająca okres ich stosowania

UZASADNIENIE

1. Dnia 18 lutego 2002 r. Rada Unii Europejskiej podjęła decyzję o zastosowaniu „właściwych środków” przeciwko Zimbabwe[1] po zakończeniu procedury konsultacji na mocy art. 96 umowy o partnerstwie AKP-WE[2]. Środki te obejmowały zawieszenie wsparcia budżetowego, wsparcia projektów, jak również odroczenie podpisania krajowego programu orientacyjnego w ramach dziewiątego EFR, jednak wyraźnie zaznaczono, że nie mają one wpływu na przekazywanie kwot przeznaczonych na operacje humanitarne oraz projekty polegające na bezpośrednim wspieraniu ludności, w szczególności dotyczące spraw socjalnych, demokratyzacji, poszanowania praw człowieka i praworządności. Wspomniane środki obejmowały również zawieszenie stosowania art. 12 załącznika II do umowy o partnerstwie AKP-WE, dotyczącego płatności bieżących i przepływu kapitału, w zakresie wymaganym do zastosowania dalszych środków ograniczających, w szczególności zamrożenia funduszy.

2. Oficjalnym powodem wprowadzenia tych środków były poważne przypadki naruszenia praw człowieka i wolności poglądów, a także wolności zrzeszania się i organizowania pokojowych zgromadzeń. Kolejną przyczyną były próby niedopuszczenia przez rząd Zimbabwe do wolnych i uczciwych wyborów, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie śledzenia przebiegu wyborów międzynarodowym obserwatorom oraz mediom.

3. Zgodnie z art. 2 ust. 3 decyzji z dnia 18 lutego 2002 r. środki miały być stosowane przez okres dwunastu miesięcy z możliwością uchylenia, gdy sytuacja panująca w tym kraju będzie gwarantować poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji oraz praworządności.

4. Rada siedmiokrotnie – w dniach 18 lutego 2003 r.[3], 19 lutego 2004 r.[4], 17 lutego 2005 r.[5], 14 lutego 2006 r.[6], 19 lutego 2007 r.[7], 18 lutego 2008 r.[8] oraz 20 lutego 2009 r.[9] – stwierdzała, że rząd Zimbabwe nadal dopuszcza się naruszeń zasadniczych postanowień art. 9 umowy o partnerstwie AKP-WE, a sytuacja panująca w kraju nie zapewnia poszanowania praw człowieka, zasad demokracji ani praworządności i za każdym razem podejmowała decyzję o przedłużeniu okresu stosowania środków wobec Zimbabwe o kolejne 12 miesięcy.

5. W wyniku przeprowadzonych w marcu 2008 r. wyborów we wrześniu 2008 r. zawarto ogólne porozumienie polityczne o podziale władzy między głównymi partiami politycznymi (ZANU PF, MDC-T, MDC-M). Dzięki temu w lutym 2009 r. sformowano rząd jedności narodowej. Powołanie rządu stanowiło ważny krok umożliwiający osiągnięcie trwałego rozwiązania kryzysu w Zimbabwe oraz otworzyło możliwość przywrócenia właściwych stosunków między UE a Zimbabwe.

6. Unia Europejska całkowicie popiera rząd jedności narodowej oraz zawarcie ogólnego porozumienia politycznego, które obecnie stanowi jedyne ramy prawne umożliwiające przywrócenie ustroju demokratycznego w tym kraju. W ogólnym porozumieniu politycznym zawarto postanowienia o przeprowadzeniu serii reform, podejmujących istotne dla UE kwestie z zakresu praw człowieka, praworządności i zasad demokratycznych, takie jak opracowanie nowej konstytucji, audyt gruntów, proces uzdrawiania państwa, niezależność mediów, przestrzeganie zasad praworządności i praw człowieka. Realizacja tego porozumienia stworzy warunki do pełnego przywrócenia poprzednich stosunków między UE a Zimbabwe.

7. Na wniosek rządu Zimbabwe w dniach 18-19 czerwca 2009 r. odbyło się spotkanie ministerialnej trojki z Zimbabwe. Delegacji Zimbabwe w Brukseli przewodniczył premier Morgan Tsvangirai. Spotkanie stanowiło okazję do rozpoczęcia dialogu na podstawie art. 8, którego następstwem była delegacja ministerialnej trojki w Zimbabwe w dniach 12 i 13 września tego samego roku.

8. Strony uzgodniły, że dialog będzie zmierzał do stworzenia wspólnych harmonogramów: z jednej strony – szczegółowego planu działania dotyczącego wprowadzania w życie przez rząd Zimbabwe postanowień ogólnego porozumienia politycznego, w którym powinny uczestniczyć wszystkie partie reprezentowane w rządzie, a z drugiej strony – harmonogramu unijnego zmierzającego do normalizacji stosunków między UE a Zimbabwe. Harmonogram unijny wytyczający proces normalizacji stosunków obejmuje również zniesienie – w odpowiednim momencie – właściwych środków w ramach art. 96. Proces normalizacji umożliwi również zmianę wspólnego stanowiska w ramach wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.

9. Na razie Komisja Europejska przygotowała tymczasową krótkoterminową propozycję mającą na celu wsparcie na rzecz stabilizacji rządu jedności narodowej i jego programu reform.

10. Od lutego 2009 r. rząd Zimbabwe podjął pewne ważne i skuteczne kroki na rzecz stabilizacji gospodarczej i społecznej kraju. Niemniej nie podjęto wystarczających działań, aby zagwarantować pełną realizację postanowień ogólnego porozumienia politycznego. Ponadto wstrzymanie rozmów między partiami politycznymi oraz wzrost przemocy na tle politycznym w kraju, wymierzonej w szczególności przeciwko zwolennikom partii MDC i obrońcom praw człowieka, było powodem odejścia w październiku 2009 r. z rządu partii MDC-T. Spowodowało to kryzys konstytucyjny.

11. Południowoafrykańska Wspólnota Rozwoju zintensyfikowała wysiłki mediacyjne, a prezydent Południowej Afryki Jacob Zuma mianował nową południowoafrykańską grupę mediatorów, której zadaniem jest odblokowanie rozmów międzypartyjnych i przeprowadzenie oceny wdrażania ogólnego porozumienia politycznego. Zatrzymano rozwój kryzysu konstytucyjnego i stworzono podstawy do odnowienia dialogu między partiami politycznymi, zmierzającego do wdrożenia ogólnego porozumienia politycznego.

12. W świetle powyższego i zgodnie z procesem określonym w ramach dialogu politycznego na mocy art. 8 Komisja niniejszym wnosi do Rady o przedłużenie obowiązywania decyzji 2002/148/WE na okres kolejnych 12 miesięcy, tj. do dnia 19 lutego 2011 r. oraz o uwzględnienie w decyzji faktu powołania rządu jedności narodowej i realizowanych przez ten rząd reform.

13. Komisja wnosi o poinformowanie rządu Zimbabwe o odnowieniu właściwych środków w drodze pisma skierowanego do prezydenta Roberta Mugabe z kopia do dwóch przywódców politycznych w rządzie jedności narodowej: premiera Morgana Tsvangirai’ego oraz wicepremiera Arthura Mutambary. Ponadto Komisja wnosi o:

14. Włączenie do decyzji wzmianki o przejściowej pomocy na rzecz wsparcia wdrażania ogólnego porozumienia politycznego i procesu przemian w kraju.

15. Mając na uwadze, że w decyzji będącej przedmiotem wniosku wprowadza się jedynie niewielkie zmiany do obowiązujących już środków, bez dokonywania w nich zmian merytorycznych, nie ma potrzeby ponownego rozpoczynania konsultacji z Republiką Zimbabwe na mocy art. 96 umowy o partnerstwie AKP-WE.

16. UE wyraża swoje stałe zobowiązanie do odnowienia dialogu na mocy art. 8 z władzami Zimbabwe w celu wspólnego przyjęcia harmonogramów określających warunki do pełnego odnowienia stosunków UE z tym krajem.

17. Decyzję należy poddać procesowi ciągłej weryfikacji, a stosowane środki należy uchylić, gdy zostaną spełnione warunki określone w harmonogramach, gwarantujące poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji oraz praworządności.

Wniosek

W związku z powyższym wzywa się Radę do przyjęcia załączonego projektu wniosku dotyczącego decyzji Rady przedłużającej okres stosowania środków wobec Zimbabwe oraz odpowiednio dostosowującej te środki.

2010/0012 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

z dnia […] r.

dostosowująca środki przewidziane w decyzji 2002/148/WE w sprawie zakończenia konsultacji z Zimbabwe na mocy art. 96 umowy o partnerstwie AKP-WE oraz przedłużająca okres ich stosowania

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 218 ust. 2,

uwzględniając umowę o partnerstwie AKP-WE podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r.[10] i zmienioną w Luksemburgu dnia 25 czerwca 2005 r.[11],

uwzględniając Umowę wewnętrzną między przedstawicielami rządów państw członkowskich, zebranymi w Radzie, w sprawie przyjęcia środków i ustanowienia procedur w celu wykonania umowy o partnerstwie AKP–WE[12], w szczególności jej art. 3,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

18. Decyzją Rady 2002/148/WE[13] zakończono konsultacje z Republiką Zimbabwe prowadzone na mocy art. 96 ust. 2 lit. c) umowy o partnerstwie AKP-WE i przyjęto właściwe środki określone w załączniku do tej decyzji.

19. Na mocy decyzji 2009/144/WE[14] okres stosowania środków, o których mowa w art. 2 decyzji 2002/148/WE, przedłużony do dnia 20 lutego 2004 r. na mocy art. 1 decyzji 2003/112/WE[15], następnie do dnia 20 lutego 2005 r. na mocy art. 1 decyzji 2004/157/WE[16], następnie do dnia 20 lutego 2006 r. na mocy art. 1 decyzji 2005/139/WE[17], następnie do dnia 20 lutego 2007 r. na mocy art. 1 decyzji 2006/114/WE[18], następnie do dnia 18 lutego 2008 r. na mocy art. 1 decyzji 2007/127/WE[19] a następnie do dnia 19 lutego 2009 r. na mocy art. 1 decyzji 2008/158/WE, został przedłużony na kolejne 12 miesięcy do dnia 20 lutego 2010 r.

20. Powołanie rządu jedności narodowej należy uznać za zmianę, która umożliwi odnowienie pełnych stosunków między UE a Zimbabwe oraz wsparcia dla procesu reform w tym kraju.

21. Niemniej jednak, w świetle ostatnich wydarzeń na scenie politycznej Zimbabwe oraz uwzględniając fakt, że niektóre ważne środki dotyczące umowy o partnerstwie AKP-WE, które zostały zawarte w ogólnym porozumieniu politycznym między trzema partiami politycznymi, nadal nie zostały odpowiednio wdrożone, ważne elementy wymienione w art. 9 umowy o partnerstwie AKP-WE nie są przestrzegane, a obecna sytuacja a w Zimbabwe nie gwarantuje poszanowania praw człowieka, zasad demokratycznych i praworządności

22. Z tego względu należy przedłużyć okres stosowania środków,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym środki wyszczególnione w liście załączonym do niniejszej decyzji przyjmuje się jako właściwe środki w rozumieniu art. 96 ust. 2 lit. c) umowy o partnerstwie AKP-WE.

Środki te stosuje się przez okres dwunastu miesięcy, od dnia 21 lutego 2010 r. do dnia 20 lutego 2011 r. Środki te poddawane są stałemu przeglądowi.

Pismo zamieszczone w załączniku do niniejszej decyzji skierowane jest do prezydenta Zimbabwe Roberta Mugabe z kopią do premiera Morgana Tsvangirai oraz wicepremiera Arthura Mutambary.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

PISMO DO PREZYDENTA ZIMBABWE

Unia Europejska przywiązuje ogromną wagę do postanowień art. 9 umowy o partnerstwie AKP–WE. Poszanowanie praw człowieka, instytucji demokratycznych oraz praworządności, będące zasadniczymi elementami umowy o partnerstwie, stanowią podstawę naszych stosunków.

W piśmie z dnia 19 lutego 2002 r. Unia Europejska poinformowała Pana o decyzji w sprawie zakończenia konsultacji prowadzonych na mocy art. 96 umowy o partnerstwie AKP-WE oraz o decyzji w sprawie zastosowania właściwych środków w rozumieniu art. 96 ust. 2 lit. c) wspomnianej umowy.

W pismach z dnia 19 lutego 2003 r., 19 lutego 2004 r., 18 lutego 2005 r., 15 lutego 2006 r., 21 lutego 2007 r., 19 lutego 2008 r. oraz 20 lutego 2009 r. Unia Europejska poinformowała Pana o swoich decyzjach o pozostawieniu w mocy właściwych środków i przedłużeniu okresu ich stosowania odpowiednio do dnia 20 lutego 2004 r., 20 lutego 2005 r., 20 lutego 2006 r., 20 lutego 2007 r., 20 lutego 2008 r., do dnia 20 lutego 2009 r. oraz do dnia 20 lutego 2010 r.

Unia Europejska z zadowoleniem przyjęła utworzenie w dniu 13 lutego 2009 r. rządu jedności narodowej, którego działanie opiera się na ogólnym porozumieniu politycznym. UE pragnie ponownie podkreślić, że przywiązuje ogromne znaczenie do dialogu politycznego na mocy art. 8, który oficjalnie rozpoczęto na wniosek rządu Zimbabwe na spotkaniu trojki ministerialnej UE z Zimbabwe w dniach 18-19 czerwca 2009 r. w Brukseli, a także do osiągniętego porozumienia, w którym określono wspólne harmonogramy obejmujące zobowiązania wzajemne. Ze strony Zimbabwe dotyczą one skutecznej implementacji ogólnego porozumienia politycznego, zaś ze strony UE polegają na stopniowym znoszeniu obecnych ograniczeń oraz na normalizacji stosunków UE-Zimbabwe.

Unia Europejska wspiera stałe działania rządu Zimbabwe zmierzające do wdrożenia ogólnego porozumienia politycznego i z zadowoleniem przyjmuje zintensyfikowane wysiłki dyplomatyczne prowadzone pod kierunkiem Południowej Afryki na rzecz wspierania procesu reform w Zimbabwe, niemniej jednak ubolewa nad brakiem postępów w ramach dialogu politycznego realizowanego na mocy art. 8. Pozostajemy jednak w przekonaniu, że osiągnięcie znacznych postępów we wdrażaniu ogólnego porozumienia politycznego jest nie tylko konieczne, ale także możliwe, jak podkreślono w rozmowach z Południowoafrykańską Wspólnotą Rozwoju.

W związku z powyższym Unia Europejska uznała, że właściwe środki mogą zostać uchylone jedynie pod warunkiem skutecznego wdrożenia ogólnego porozumienia politycznego. UE podjęła więc decyzję o przedłużeniu okresu obowiązywania odpowiednich środków określonych w decyzji Rady 2002/148/2 WE do dnia 20 lutego 2011 r. oraz o dostosowaniu tych odpowiednich środków w taki sposób, aby odzwierciedlić postęp we wdrażaniu ogólnego porozumienia politycznego od lutego 2009, w szczególności w zakresie gospodarki. Wsparcie finansowe nie może obecnie przepływać przez budżet rządowy. UE podjęła decyzję o działaniu na rzecz osiągnięcia postępów we wdrażaniu ogólnego porozumienia politycznego i zdecydowała nadać lit. b) oraz c) następujące brzmienie:

b) zawieszone zostaje finansowanie wszystkich projektów z wyjątkiem tych, z których bezpośrednio korzysta ludność, przede wszystkim w sektorze polityki społecznej oraz z wyjątkiem projektów wspierających reformy wynikające z ogólnego porozumienia politycznego.

c) finansowanie zostanie przeorientowane w celu wsparcia inicjatyw przynoszących bezpośrednie korzyści ludności, przede wszystkim w sektorze polityki społecznej, a także na wspieranie procesu stabilizacji w kraju, w szczególności w zakresie demokratyzacji, poszanowania praw człowieka i państwa prawa;

Wszystkie inne środki wymienione w załączniku do decyzji Rady 2002/148/2 WE stosuje się bez zmian. Decyzja Rady może podlegać przeglądowi w każdym momencie do dnia 20 lutego 2011 r.

Unia Europejska będzie nadal wspierać proces stabilizacji rządu jedności narodowej i przeprowadzane przez niego programy reform poprzez przejściowe wsparcie przeznaczone dla rolnictwa i na rzecz zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego, sektorów socjalnych, w tym ochrony zdrowia i edukacji oraz wsparcie dla wdrażania ogólnego porozumienia politycznego.

Mając to na uwadze, Unia Europejska raz jeszcze pragnie podkreślić, jak istotną wagę przywiązuje do przyszłej współpracy między UE i Zimbabwe oraz potwierdzić swoją gotowość do odnowienia i kontynuowania dialogu zgodnie z art. 8 umowy o partnerstwie z Kotonu. W związku z tym mamy nadzieję, że w najbliższej przyszłości rząd Zimbabwe poczyni zadowalające postępy we wdrażaniu ogólnego porozumienia politycznego, dzięki czemu możliwe będzie wznowienie pełnej współpracy.

Z poważaniem,

W imieniu Komisji | W imieniu Rady |

.

[1] Dz.U. L 50 z 21.2.2002, s. 64.

[2] Konsultacje prowadzone na podstawie art. 96 miały na celu uzgodnienie środków, jakie rząd Zimbabwe powinien przyjąć, aby zaradzić istniejącej sytuacji, w szczególności w odniesieniu do pięciu kwestii (zaprzestania oficjalnego tolerowania przez rząd przemocy politycznej; niezwłocznego skierowania do partnerów międzynarodowych prośby o wsparcie w zbliżających się wyborach i obserwację prawidłowego ich przebiegu, jak również zezwolenie na ich obecność w czasie wyborów; ochrony wolności środków masowego przekazu; niezawisłości władzy sądowniczej i przestrzegania jej orzeczeń; zaprzestania bezprawnego zajmowania nieruchomości).

[3] Dz.U. L 46 z 20.2.2003, s. 25.

[4] Dz.U. L 50 z 20.2.2004, s. 60.

[5] Dz.U. L 48 z 19.2.2005, s. 28.

[6] Dz.U. L 48 z 18.2.2006, s. 26.

[7] Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 23.

[8] Dz.U. L 51 z 26.2.2008, s. 19.

[9] Dz.U. L 49 z 20.2.2009, s. 15.

[10] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 3.

[11] Dz.U. L 209 z 11.8.2005, s. 26.

[12] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, s. 376.

[13] Dz.U. L 50 z 21.2.2002, s. 64.

[14] Dz.U. L 49 z 20.2.2009, s. 15.

[15] Dz.U. L 46 z 20.2.2003, s. 25.

[16] Dz.U. L 50 z 20.2.2004, s. 60.

[17] Dz.U. L 48 z 19.2.2005, s. 28.

[18] Dz.U. L 48 z 18.2.2006, s. 26.

[19] Dz.U. L 53 z 22.2.2007, s. 23.