UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

OPODATKOWANIE PRODUKTÓW ENERGETYCZNYCH I ENERGII ELEKTRYCZNEJ W UNII JEST REGULOWANE DYREKTYWą RADY 2003/96/WE [1] (zwaną dalej „dyrektywą w sprawie opodatkowania energii” lub „dyrektywą”).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 dyrektywy, w uzupełnieniu przepisów przewidzianych w szczególności w art. 5, 15 i 17, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia dalszych zwolnień podatkowych lub obniżenia poziomu opodatkowania podyktowanych szczególnymi względami politycznymi.

Celem niniejszego wniosku jest upoważnienie Szwecji do stosowania – w określonych granicach – obniżonej stawki akcyzy na energię elektryczną zużywaną przez gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa w sektorze usług w niektórych rejonach północnej Szwecji. Środek ten ma na celu zrekompensowanie wyższych kosztów ogrzewania w tych rejonach, spowodowanych panującymi w regionie szczególnymi warunkami klimatycznymi.

Wniosek i jego kontekst ogólny

Artykuł 19 ust. 1 dyrektywy przewiduje, że Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia dalszych zwolnień lub obniżek opodatkowania podyktowanych szczególnymi względami politycznymi.

Decyzją Rady 2005/231/WE[2] zmienioną decyzją Rady 2006/503/WE[3] upoważniono Szwecję do stosowania obniżonej stawki podatkowej wobec energii elektrycznej zużywanej przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa w sektorze usług znajdujące się w gminach wymienionych w załączniku do tej decyzji. Obniżka ma być proporcjonalna do dodatkowych kosztów ogrzewania wynikających z położenia na północy w odniesieniu do pozostałej części Szwecji, a obniżona stawka musi być zgodna z wymogami dyrektywy 2003/96/WE, w szczególności z minimalnymi stawkami określonymi w jej art. 10. Okres obowiązywania tego upoważnienia upływa z dniem 31 grudnia 2011 r.

Pismem z dnia 8 czerwca 2011 r., zgodnie z art. 19 dyrektywy, władze Szwecji poinformowały Komisję o swoim zamiarze dalszego stosowania obniżonej stawki podatku. Obniżka nie ma przekraczać 96 SEK czyli 10,40 EUR za MWh[4]. Szwecja wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie na wprowadzenie obniżki na okres sześciu lat, czyli na maksymalny okres przewidziany w art. 19 ust. 2 dyrektywy.

Szwecja uzasadnia proponowany środek względami środowiskowymi oraz celami polityki regionalnej i polityki spójności. Szwecja podkreśla fakt, że krajowe stawki podatku od energii elektrycznej są znacząco wyższe od minimalnych poziomów opodatkowania przewidzianych w dyrektywie 2003/96/WE, wobec czego system podatkowy na poziomie krajowym zapewnia silniejszą motywację do racjonalnego gospodarowania energią niż minimalne stawki unijne. Jednak zdaniem władz Szwecji ten wysoki ogólny poziom opodatkowania można utrzymać tylko pod warunkiem przyznania obniżki podatku terenom północnym, które ze względu na warunki klimatyczne znajdują się w sytuacji niekorzystnej z punktu widzenia konkurencyjności. Jednocześnie proponowany środek służyłby zmniejszeniu różnic w kosztach ogrzewania pomiędzy różnymi częściami kraju, przyczyniając się w ten sposób do realizacji celów polityki regionalnej i polityki spójności UE.

W odniesieniu do charakteru niekorzystnej sytuacji spowodowanej różnicami klimatycznymi władze Szwecji powtórzyły stwierdzenie, które znalazło się w poprzednich wnioskach, że na terenach północnych koszty ogrzewania są przeciętnie o 25 % wyższe ze względu na dłuższy okres grzewczy.

Szacuje się, że utrata dochodów w następstwie obniżki o 96 SEK/MWh wyniesie 910 mln SEK czyli 99 mln EUR rocznie.

- Działanie środka

Proponowany środek przyznawany jest w postaci obniżonej stawki podatku. Ta obniżona stawka stosowana jest bezpośrednio przy poborze podatku.

- Zakres

Władze Szwecji poinformowały, że zróżnicowanie geograficzne oparte jest na obiektywnych danych dotyczących średnich temperatur. Na tej podstawie obniżona stawka podatku obowiązuje we wszystkich gminach regionów Norrbotten, Västerbotten i Jämtland oraz w gminach Sollefteå, Ånge, Örnsköldsvik, Ljusdal, Malung, Mora, Orsa, Älvdalen i Torsby. Środek obejmuje tylko gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa w sektorze usług, ponieważ tylko te dwie grupy płacą podatek od energii elektrycznej w pełnej wysokości. Ponieważ energia zużywana przez przemysł wytwórczy jest w każdym przypadku opodatkowana według niższej stawki, omawiany środek nie ma wpływu na przedsiębiorstwa z tego sektora.

Zdaniem władz Szwecji środek zapewnia beneficjentom w północnych częściach kraju takie same warunki jakimi cieszą się analogiczne grupy odbiorców na południu Szwecji.

- Argumenty władz Szwecji dotyczące wpływu środka na rynek wewnętrzny

Władze Szwecji uważają, że środek nie będzie miał wpływu na prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ich zdaniem środek ten mógłby wprawdzie mieć wpływ na wymianę handlową między państwami członkowskimi za sprawą zmniejszenia kosztów ponoszonych przez przedsiębiorstwa z sektora usług działające w północnej Szwecji, jednak wpływ ten byłby ograniczony ze względu na fakt, że większość przedsiębiorstw usługowych normalnie prowadzi działalność na ograniczonym obszarze geograficznym.

- Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej.

Ocena środka zgodnie z art. 19 dyrektywy 2003/96/WE

- Szczególne względy polityczne

Artykuł 19 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy stanowi:

„Oprócz przepisów przedstawionych w poprzednich artykułach, w szczególności w art. 5, 15 i 17, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia dalszych zwolnień lub obniżek na podstawie szczególnych rozważań politycznych.”

Przewidywany przez Szwecję środek polega na obniżeniu stawki akcyzy na energię elektryczną zużywaną przez gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa w sektorze usług w północnej Szwecji. Władze Szwecji podkreślają dwa cele tego środka. Po pierwsze twierdzą, że obniżona stawka podatku ma pośrednio pozytywne skutki dla środowiska, ponieważ umożliwia stosowanie wyższej stawki podstawowej niż byłoby to możliwe w innym przypadku. W tym zakresie Komisja zauważa, że wymogi ochrony środowiska jako takie stanowią już integralną część dyrektywy 2003/96/WE[5] i wobec tego same w sobie nie kwalifikują się jako szczególne względy polityczne. Co do zasady dyrektywa nie umożliwia jednak uwzględnienia szczególnych potrzeb regionów, w których panują szczególne warunki klimatyczne. W tym kontekście cel, jakim jest umożliwienie utrzymania stosunkowo wysokiego poziomu opodatkowania poprzez zastosowanie stawki obniżonej celem niedopuszczenia do nadmiernych obciążeń w regionach, w których takie warunki panują, można uznać za szczególny wzgląd polityczny.

Po drugie władze Szwecji twierdzą, że obniżka prowadzi do zbliżenia poziomu łącznych kosztów ogrzewania ponoszonych przez odbiorców na północy Szwecji z poziomem kosztów ponoszonych przez odbiorców w pozostałych częściach kraju, a co za tym idzie przyczynia się do realizacji celów polityki regionalnej i polityki spójności.

Również pod tym względem można uznać, że upoważnienie, którego dotyczy wniosek, jest uzasadnione szczególnymi względami politycznymi.

- Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii

Podstawowa stawka opodatkowania energii elektrycznej mająca zastosowanie do gospodarstw domowych i przedsiębiorstw sektora usług wynosi w Szwecji 283 SEK czyli 30,70 EUR za MWh, wobec unijnego minimum w wysokości 1 EUR za MWh z dla zastosowań niegospodarczych[6]. Z uwzględnieniem proponowanej obniżki właściwa stawka wyniesie w północnej Szwecji co najmniej 187 SEK czyli 20,29 EUR za MWh. Ponieważ poziom opodatkowania energii elektrycznej jest znacznie powyżej minimum zarówno na północy Szwecji, jak i w pozostałej części kraju, można przyjąć, że obniżka podatku, której dotyczy wniosek, faktycznie pośrednio przyczynia się do osiągnięcia wyższego poziomu ochrony środowiska w sposób opisany przez władze Szwecji.

W tym kontekście środek ma na celu częściowe zrekompensowanie wyższych kosztów ogrzewania na terenach, na których zastosowanie ma stawka obniżona. Według władz Szwecji warunki klimatyczne panujące na tych terenach prowadzą do zużycia energii elektrycznej, które jest przeciętnie o 25 % wyższe niż w pozostałej części kraju, głównie ze względu na dłuższy okres grzewczy.

W tym zakresie Komisja zauważa, że na podstawie ostatnio notowanych cen energii elektrycznej w Szwecji obniżka cen wynikająca z przyjęcia proponowanego środka wyniosłaby znacznie mniej niż 25 % dla wszystkich grup odbiorców, których to dotyczy. Na podstawie najnowszych danych dotyczących cen, udostępnionych przez Eurostat, obniżka taka wyniosłaby od 3,1 % do 6,8 %, w zależności od poziomu zużycia gospodarstw domowych i przedsiębiorstw, których to dotyczy[7].

Zwolnienie nie pokrywa zatem w całości dodatkowych kosztów ogrzewania w regionach, których to dotyczy. W wyniku tego zachęta podatkowa do racjonalnego wykorzystania energii zostaje utrzymana na poziomie co najmniej równym poziomowi w pozostałej części kraju.

Można zatem stwierdzić, że środek jest zgodny z polityką zdrowotną, środowiskową, energetyczną i transportową Unii.

Uwzględniając przedstawione okoliczności, środek wydaje się być możliwy do przyjęcia z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz potrzeby zapewnienia uczciwej konkurencji. W szczególności, z uwagi na oddalony charakter terenów, których dotyczy środek, oraz na fakt jego ograniczenia do gospodarstw domowych i przedsiębiorstw sektora usług, nie przewiduje się, że doprowadzi on do poważnych zakłóceń konkurencji lub zmian w strukturze handlu między państwami członkowskimi. Ponadto przypomina się, że obniżka podatku dotycząca przedmiotowych terenów funkcjonuje od trzydziestu lat, nie powodując – o ile Komisji wiadomo – żadnych problemów związanych z prawidłowym funkcjonowaniem rynku wewnętrznego ani z innymi celami polityki UE.

- Okres stosowania środka i zmiana ram prawnych UE w zakresie opodatkowania energii

Komisja proponuje aby okres stosowania ustalono w maksymalnym wymiarze, jaki dopuszcza dyrektywa 2003/96/WE , tzn. na sześć lat. Okres ten wydaje się być właściwy, aby dać zainteresowanym przedsiębiorstwom i konsumentom wystarczającą pewność.

Jeśli chodzi o przyszłe zmiany obowiązujących obecnie ram prawnych, a konkretnie o wniosek w sprawie zmiany dyrektywy 2003/96/WE przedstawiony przez Komisję w dniu 13 kwietnia 2011 r. [COM(2011)169], przypomina się, że przyjęcie tego wniosku nie doprowadzi do zmiany obecnych przepisów w sposób, który miałby znaczenie dla funkcjonowania proponowanego tutaj upoważnienia. Nie ma zatem potrzeby wprowadzania szczególnych zabezpieczeń w przedmiotowej sprawie.

Przepisy dotyczące pomocy państwa

Po wprowadzeniu przez władze Szwecji przewidywanej obniżki stawka podatku od energii elektrycznej w wymienionych regionach będzie w dalszym ciągu zgodna z minimalnym poziomem opodatkowania określonym w art. 10 dyrektywy 2003/96/WE. Ponadto udzielone przez Radę upoważnienie obowiązywać będzie od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. (a zatem krócej niż 10 lat). Niniejszy środek podlega zatem przepisom tzw. ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (rozporządzenie (WE) nr 800/2008)[8] i w związku z tym nie podlega obowiązkowi wcześniejszego informowania.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Niniejszy wniosek opiera się na wniosku złożonym przez Szwecję i dotyczy wyłącznie tego państwa członkowskiego.

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej

Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych.

Ocena skutków

Niniejszy wniosek dotyczy upoważnienia dla jednego państwa członkowskiego, wydawanego na wniosek tego państwa.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Wniosek ma na celu upoważnienie Szwecji do zastosowania odstępstwa od ogólnych przepisów dyrektywy Rady 2003/96/WE i stosowania, w określonych granicach, zróżnicowanych stawek opodatkowania energii elektrycznej.

Podstawa prawna

Artykuł 19 dyrektywy Rady 2003/96/WE.

Zasada pomocniczości

Kwestia podatków pośrednich objęta art. 113 TFUE nie wchodzi sama w sobie w zakres wyłącznych kompetencji UE w rozumieniu w art. 3 TFUE.

Tym niemniej wykonywanie przez państwa członkowskie ich obecnych kompetencji w tej dziedzinie jest ściśle określone i ograniczone przez istniejące prawo UE. Zgodnie z art. 19 dyrektywy 2003/96/WE jedynie Rada może upoważnić państwo członkowskie do wprowadzenia dodatkowych zwolnień lub obniżek w rozumieniu tego przepisu. Państwa członkowskie nie mogą zastępować w tym zakresie Rady.

Wniosek jest zatem zgodny z zasadą pomocniczości.

Zasada proporcjonalności

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności. Obniżka podatku nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia przedmiotowego celu.

Wybór instrumentów

Proponowany instrument: decyzja Rady.

Artykuł 19 dyrektywy 2003/96/WE przewiduje jedynie tego typu środek.

4. WPŁYW NA BUDŻET

Proponowany środek nie pociąga ze sobą obciążeń finansowych ani administracyjnych dla UE. Wniosek nie ma zatem wpływu finansowego na budżet UE.

2011/0403 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

upoważniająca Szwecję do stosowania obniżonej stawki podatku wobec energii elektrycznej zużywanej przez gospodarstwa domowe oraz przedsiębiorstwa w sektorze usług w niektórych rejonach w północnej Szwecji zgodnie z art. 19 dyrektywy 2003/96/WE

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając dyrektywę Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej[9], w szczególności jej art. 19 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Decyzją Rady 2005/231/WE[10] zmienioną decyzją Rady 2006/503/WE[11] upoważniono Szwecję do stosowania do dnia 31 grudnia 2011 r. obniżonej stawki akcyzy na energię elektryczną zużywaną przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa w sektorze usług na określonych terenach w północnej Szwecji, zgodnie z art. 19 dyrektywy 2003/96/WE.

2. Pismem z dnia 8 czerwca 2011 r. Szwecja zwróciła się o upoważnienie do stosowania obniżonej stawki akcyzy na energię elektryczną zużywaną przez tych samych beneficjentów przez okres kolejnych sześciu lat, tj. do dnia 31 grudnia 2017 r. Obniżka ograniczona jest do 96 SEK za MWh.

3. Na terenach, których dotyczy wniosek, koszty ogrzewania są przeciętnie o 25 % wyższe niż w pozostałej części kraju ze względu na dłuższy okres grzewczy. Obniżenie kosztów energii elektrycznej ponoszonych przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa działające w sektorze usług na tych terenach zmniejsza zatem różnicę pomiędzy poziomem łącznych kosztów ogrzewania ponoszonych przez odbiorców na północy Szwecji a poziomem tych kosztów ponoszonych przez odbiorców w pozostałych częściach kraju. W związku z tym przedmiotowy środek przyczynia się do realizacji celów polityki regionalnej oraz polityki spójności. Przedmiotowy środek umożliwia ponadto Szwecji stosowanie wyższej stawki podstawowej niż byłoby to możliwe w innym przypadku i tym samym pośrednio przyczynia się do realizacji celów polityki środowiskowej.

4. Obniżka podatku nie powinna być większa, niż jest to konieczne, aby zrekompensować dodatkowe koszty ogrzewania ponoszone przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa działające w sektorze usług w północnej Szwecji.

5. Obniżone stawki podatku pozostaną wyższe od stawek minimalnych określonych w art. 10 dyrektywy 2003/96/WE.

6. Z uwagi na oddalony charakter terenów, których dotyczy środek, na fakt, że obniżka nie powinna przekraczać dodatkowych kosztów ogrzewania na północy Szwecji, oraz na fakt ograniczenia środka do gospodarstw domowych i przedsiębiorstw sektora usług, nie przewiduje się, że doprowadzi on do poważnych zakłóceń konkurencji lub zmian w wymianie handlowej między państwami członkowskimi.

7. W związku z tym środek jest dopuszczalny z punktu widzenia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego i konieczności zapewnienia uczciwej konkurencji, a także jest zgodny z polityką Unii w dziedzinie zdrowia, środowiska, energii i transportu.

8. Aby dać zainteresowanym przedsiębiorstwom i konsumentom wystarczającą pewność, upoważnienie do stosowania obniżonej stawki opodatkowania energii elektrycznej zużywanej na północy Szwecji należy przyznać temu krajowi na okres do dnia 31 grudnia 2017 r.

9. Należy zapewnić ciągłość upoważnienia, które zostało przyznane z podobnych względów na poprzedni okres decyzją 2005/231/WE, tak aby nie powstała luka między datą wygaśnięcia tej decyzji a datą, od której skuteczna staje się niniejsza decyzja,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

10. Niniejszym upoważnia się Szwecję do stosowania obniżonej stawki opodatkowania energii elektrycznej zużywanej przez gospodarstwa domowe i przedsiębiorstwa w sektorze usług znajdujące się w gminach wymienionych w załączniku.Obniżka względem podstawowej krajowej stawki opodatkowania energii elektrycznej nie może być większa, niż jest to konieczne, aby zrekompensować dodatkowe koszty ogrzewania związane z północnym położeniem w porównaniu z pozostałą częścią terytorium Szwecji, i nie może przekraczać 96 SEK za MWh.

11. Obniżone stawki muszą być zgodne z wymogami dyrektywy 2003/96/WE, w szczególności z minimalnymi stawkami określonymi w jej art. 10.

Artykuł 2

Niniejszą decyzję stosuje się od dnia 1 stycznia 2012 r.; niniejsza decyzja wygasa z dniem 31 grudnia 2017 r.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja skierowana jest do Królestwa Szwecji.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

Załącznik

Regiony | Gminy |

Norrbottens län | Wszystkie gminy |

Västerbottens län | Wszystkie gminy |

Jämtlands län | Wszystkie gminy |

Västernorrlands län | Sollefteå, Ånge, Örnsköldsvik |

Gävleborgs län | Ljusdal |

Dalarnas län | Malung, Mora, Orsa, Älvdalen |

Värmlands län | Torsby |

[1] Dyrektywa Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej, Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51.

[2] Dz.U. L 72 z 18.3.2005, s. 27.

[3] Dz.U. L 199 z 21.7.2006, s. 19.

[4] Według kursu wymiany z dnia 1 października 2010 r. (9,2183 SEK = 1 EUR), por. art. 13 ust. 1 dyrektywy 2003/96/WE.

[5] Por. w szczególności motywy (6) i (7).

[6] Na podstawie art. 11 ust. 4 dyrektywy 2003/96/WE państwa członkowskie mogą ograniczyć zakres obniżonego poziomu opodatkowania dla zastosowań gospodarczych. Jak stwierdzono powyżej, Szwecja w rzeczywistości stosuje stawkę opodatkowania dla zastosowań niegospodarczych zarówno do gospodarstw domowych, jak i do przedsiębiorstw z sektora usług.

[7] Źródło: Dane Eurostatu dotyczące cen w II półroczu 2010 r. Dane dotyczą zużycia do celów nieprzemysłowych w kategoriach DA (zużycie mniejsze niż 1000 kWh) do DE (zużycie większe niż 15 000 kWh).

[8] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), Dz.U. L 214 z 9.8.2008.

[9] Dz.U. L 283 z 31.10.2003, s. 51.

[10] Dz.U. L 72 z 18.3.2005, s. 27.

[11] Dz.U. L 199 z 21.7.2006, s. 19.