Wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony /* COM/2014/0148 final - 2014/0085 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU/INFORMACJE OGÓLNE Załączony wniosek stanowi prawny instrument upoważniający do podpisania i tymczasowego stosowania Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony. Jako że Europejska Wspólnota Energii Atomowej (EWEA) jest Stroną Układu, do podpisania i zawarcia niniejszego Układu przez Komisję w imieniu EWEA zastosowanie ma odrębna procedura. Stosunki między Unią Europejską (UE) a Gruzją opierają się obecnie na umowie o partnerstwie i współpracy, która weszła w życie w lipcu 1999 r. W dniu 10 maja 2010 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji w sprawie nowego wszechstronnego i ambitnego Układu o stowarzyszeniu, w tym stanowiącej jej część pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu (DCFTA). Układ o stowarzyszeniu ma na celu przyspieszenie procesu pogłębiania stosunków polityczno-gospodarczych między Gruzją i UE, a także nadanie tempa stopniowej integracji gospodarczej Gruzji z wewnętrznym rynkiem UE w wybranych obszarach, przede wszystkim poprzez ustanowienie DCFTA. Układ stanowi konkretny sposób na wykorzystanie dynamiki stosunków między UE a Gruzją z naciskiem na wspieranie kluczowych reform, na ożywienie gospodarcze oraz wzrost gospodarczy, sprawowanie rządów i współpracę w różnych sektorach. Układ stanowi również program reform dla Gruzji, który jest oparty na wszechstronnym programie zbliżania ustawodawstwa gruzińskiego do norm unijnych i do którego wszyscy partnerzy Gruzji mogą się przyłączyć i wokół którego mogą skoncentrować swoją pomoc. Pomoc UE dla Gruzji jest powiązana z programem reform, jaki wynika z Układu. By przygotować i ułatwić wdrożenie Układu o stowarzyszeniu, opracowany został program stowarzyszeniowy. W następstwie 14. rundy negocjacyjnej w marcu 2013 r. UE i Gruzja zakończyły negocjacje w sprawie Układu o stowarzyszeniu. Negocjacje w sprawie DCFTA zakończyły się w lipcu 2013 r. Dnia 29 listopada 2013 r. UE i Gruzja parafowały tekst Układu o stowarzyszeniu, w tym jego część dotyczącą DCFTA. Zgodnie z art. 429 Układu o stowarzyszeniu zakłada się tymczasowe stosowanie części Układu. Przewiduje się tymczasowe stosowanie w celu utrzymania w stanie równowagi wspólnych interesów gospodarczych oraz wspólnych wartości, a także podtrzymania po stronie UE i Gruzji wspólnej woli rozpoczęcia wykonywania i egzekwowania kwalifikujących się części Układu, tak aby przyspieszyć wczesny wpływ reform na kwestie związane z poszczególnymi sektorami przed zawarciem Układu. 2. WYNIKI NEGOCJACJI Na wszystkich etapach negocjacji Radzie regularnie przekazywane są informacje oraz zasięgana jest jej opinia w ramach odnośnych grup roboczych Rady, przede wszystkim Grupy Roboczej ds. Europy Wschodniej i Azji Środkowej oraz Komitetu ds. Polityki Handlowej. Komisja uważa, że cele określone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte oraz że projekt Układu o stowarzyszeniu jest dla Unii możliwy do zaakceptowania. Ostateczną treść Układu o stowarzyszeniu można podsumować następująco: Układ ustanawia stowarzyszenie między Unią i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony. Stanowi on nowy etap w rozwoju stosunków umownych między UE a Gruzją, na którym dąży się do stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej oraz pozostawia się otwarte drzwi dla stopniowego wprowadzania dalszych zmian. Ogólne cele stowarzyszenia koncentrują się na promowaniu stopniowego zbliżenia między Stronami na podstawie wspólnych wartości; wzmocnieniu ram pogłębionego dialogu politycznego; propagowaniu, utrzymaniu i wzmocnieniu pokoju i stabilności w wymiarze regionalnym i międzynarodowym; promowaniu współpracy w zakresie pokojowego rozwiązywania konfliktów; przyspieszeniu stopniowej integracji gospodarczej Gruzji z wewnętrznym rynkiem UE w wybranych obszarach; wzmacnianiu współpracy w obszarze sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa w celu wzmocnienia rządów prawa i poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, oraz tworzeniu warunków sprzyjających coraz ściślejszej współpracy w innych obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Zasady ogólne Układu obejmują szczegółowy zestaw „zasadniczych elementów”, których naruszenie przez jedną ze Stron może doprowadzić do podjęcia konkretnych środków przewidzianych w Układzie, w tym do zawieszenia praw i obowiązków. Do tych elementów należy poszanowanie zasad demokratycznych, praw człowieka i podstawowych wolności określonych w odnośnych dokumentach międzynarodowych; przestrzeganie rządów prawa; szerzenie poszanowania zasad suwerenności i integralności terytorialnej, nienaruszalności i niezależności; oraz przeciwdziałanie rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia, związanych z nią materiałów oraz środków przenoszenia. Pozostałe zasady ogólne Układu odnoszą się do zasad gospodarki wolnorynkowej, dobrego sprawowania rządów, walki z korupcją, zwalczania międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i terroryzmu, promowania zrównoważonego rozwoju i skutecznych działań wielostronnych. Układ wyznacza cele pogłębionego dialogu politycznego promującego dążenie do stopniowej zbieżności w obszarze spraw zagranicznych i bezpieczeństwa. Układ przewiduje również dialog i współpracę w zakresie reformy wewnętrznej w oparciu o wspólne zasady ustanowione przez Strony. Postanowienia Układu dotyczą również intensywnego dialogu na temat polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, w tym wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, szerzenia pokoju i sprawiedliwości międzynarodowej poprzez wykonanie Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, wspólnych wysiłków na rzecz stabilizacji w regionie, zapobiegania konfliktom, zarządzania kryzysowego, zapobiegania terroryzmowi i rozpowszechniania broni, rozbrojenia, a także kontroli zbrojeń. Strony dążą w szczególności do pokojowego rozwiązania nierozstrzygniętych konfliktów w regionie. W dziedzinie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa w Układzie zwraca się szczególną uwagę na praworządność oraz wzmocnienie instytucji i praktyk sądowych. Układ określa ramy współpracy w zakresie migracji, azylu oraz zarządzania granicami, ochrony danych osobowych, zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz polityki antynarkotykowej. Układ zawiera postanowienia dotyczące przepływu osób, w tym readmisji, ułatwień wizowych oraz stopniowych działań w kierunku wprowadzenia ruchu bezwizowego w stosownym czasie, o ile istnieć będą warunki sprzyjające bezpiecznej i dobrze zarządzanej mobilności. Ponadto Układ obejmuje zobowiązanie do zwalczania przestępczości, korupcji i innej nielegalnej działalności oraz dalszego rozwoju współpracy sądowej w sprawach cywilnych i karnych, z pełnym wykorzystaniem stosownych instrumentów międzynarodowych i dwustronnych. Układ o stowarzyszeniu przewiduje także współpracę w wielu sektorach, skoncentrowaną na wspieraniu kluczowych reform, ożywienia i wzrostu gospodarczego, sprawowania rządów i współpracy sektorowej w 28 obszarach, takich jak: energia, transport, ochrona środowiska i jej propagowanie, współpraca przedsiębiorstw przemysłowych oraz małych i średnich przedsiębiorstw, rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich, polityka społeczna, sprawiedliwość, współpraca społeczeństwa obywatelskiego, polityka konsumencka, reforma administracji publicznej, edukacja, szkolenia i młodzież oraz współpraca w dziedzinie kultury. We wszystkich wymienionych obszarach pogłębiona współpraca opiera się na istniejących ramach, zarówno dwustronnych, jak i międzynarodowych, i ma na celu bardziej systematyczny dialog oraz wymianę informacji i dobrych praktyk. Kluczowe znaczenie dla części Układu dotyczących współpracy sektorowej ma wszechstronny zakres stopniowego zbliżenia przepisów z dorobkiem prawnym UE, określony w załącznikach do Układu. Szczegółowe harmonogramy zbliżenia i wdrożenia przez Gruzję wybranych części dorobku prawnego UE pomogą nadać kierunek bieżącej współpracy oraz będą zasadniczym elementem krajowych reform oraz programu modernizacji w Gruzji. Układ zawiera zaktualizowane ramy instytucjonalne obejmujące fora współpracy i dialogu. Przewiduje się konkretne zadania w dziedzinie podejmowania decyzji dla Rady Stowarzyszenia oraz w drodze oddelegowania dla Komitetu Stowarzyszenia, który może spotykać się w specjalnym składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu. Przewiduje się także fora współpracy społeczeństwa obywatelskiego i współpracy parlamentarnej. Układ zawiera również postanowienia dotyczące monitoringu, wypełniania zobowiązań oraz rozstrzygania sporów (w tym odrębne postanowienia związane z kwestiami handlowymi). W odniesieniu do części Układu dotyczącej DCFTA, Komisja osiągnęła cele określone w wytycznych negocjacyjnych: zlikwidowanie cła przywozowego zasadniczo w odniesieniu do całej wymiany handlowej przy jednoczesnym zapewnieniu solidnych wiążących przepisów zakazujących wszystkich arbitralnych środków ograniczających handel, w tym ceł wywozowych oraz ograniczeń ilościowych w wywozie. DCFTA przewiduje mechanizm przeciwdziałający przywozowi wrażliwych produktów rolnych. Jeśli chodzi o techniczne bariery w handlu, Gruzja będzie stopniowo dostosowywać swoje normy i przepisy techniczne do przepisów i norm unijnych. Negocjacje na temat Układu o ocenie zgodności oraz akceptacji wyrobów przemysłowych (ACAA) można rozpocząć w celu zapewnienia zgodności przepisów prawa Gruzji w konkretnych sektorach oraz systemów nadzoru rynku z przepisami i systemami UE, tak by wymiana handlowa między Stronami mogła odbywać się na tych samych warunkach co pomiędzy Państwami Członkowskimi UE. W odniesieniu do handlu zwierzętami, roślinami i pochodzącymi od nich produktami DCFTA przewiduje dostosowanie przepisów Gruzji w zakresie środków sanitarnych i fitosanitarnych oraz dobrostanu zwierząt do środków i przepisów unijnych w tym obszarze, co w efekcie spowoduje dalsze ułatwienie handlu. DCFTA zapewni ustanowienie mechanizmu szybkich konsultacji służącego wyeliminowaniu elementów utrudniających handel związanych ze środkami sanitarnymi i fitosanitarnymi, w tym systemu szybkiego powiadamiania i wczesnego ostrzegania w razie nagłych sytuacji w obszarze weterynaryjnym i fitosanitarnym. Przygotowany w oparciu o obecną współpracę w sprawach celnych protokół dotyczący wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach celnych zapewnia solidniejsze ramy prawne w celu zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów celnych oraz walki z oszustwami celnymi. Jeśli chodzi o prowadzenie przedsiębiorstwa, DCFTA przewiduje traktowanie narodowe oraz zasadę największego uprzywilejowania wobec przedsiębiorstw, z ograniczonymi zastrzeżeniami. W odniesieniu do handlu usługami DCFTA przewiduje szeroki dostęp do rynków, a także możliwość dalszej liberalizacji takiego dostępu, między innymi w efekcie zbliżenia przepisów Gruzji do dorobku prawnego UE w dziedzinie finansów, telekomunikacji i handlu elektronicznego, usług pocztowych i kurierskich oraz usług międzynarodowego transportu morskiego. DCFTA zapewni wysoki poziom ochrony wszystkich unijnych oznaczeń geograficznych odnoszących się do produktów rolnych, nie tylko do tych dotyczących win i napojów spirytusowych, ale także wszelkich nowych produktów dodanych do wykazu chronionych oznaczeń geograficznych. Układ zawiera postanowienia umowy między Unią Europejską a Gruzją w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych, która weszła w życie dnia 1 kwietnia 2012 r. wraz z jej załącznikami. Przewiduje on mechanizm umożliwiający pełną ochronę nowych oznaczeń, które można dodać do umowy w sprawie ochrony oznaczeń geograficznych przed wejściem w życie Układu o stowarzyszeniu. Ponadto DCFTA zawiera postanowienia związane z prawem autorskim, wzorami (w tym również niezarejestrowanymi) oraz patentami, które to postanowienia stanowią uzupełnienie i aktualizację w stosunku do Porozumienia w sprawie handlowych aspektów praw własności intelektualnej (TRIPS) oraz obejmują egzekwowanie praw własności intelektualnej na podstawie wewnętrznych zasad UE. Co się tyczy integracji rynków zamówień publicznych, DFCTA umożliwi Gruzji, jako państwu nienależącemu do EOG, dostęp do unijnego rynku zamówień publicznych w przypadku zamówień o wartości przekraczającej ustanowione progi, po okresie przejściowym, w czasie którego Gruzja zbliży swoje przepisy do obecnie obowiązujących oraz przyszłych przepisów prawnych UE w zakresie zamówień publicznych. O dalszym dostępie do unijnego rynku zamówień publicznych w przypadku zamówień o wartości poniżej ustalonych progów będzie można dyskutować, jak tylko zakończy się proces zbliżenia przepisów. W efekcie dostawcy i usługodawcy uzyskają wzajemny dostęp do swoich rynków zamówień publicznych, przy czym wyjątek stanowi sektor obronny. DCFTA pozwoli Gruzji zapewnić wdrożenie kompleksowych przepisów w dziedzinie konkurencji. Sekcja dotycząca dotacji zapewnia przestrzeganie przez Gruzję zasad przejrzystości oraz zawiera stosowne obowiązki sprawozdawcze w tym celu. Co się tyczy zagadnień energetycznych w obszarze handlu, DCFTA wprowadza wiążące postanowienia w sprawie niezakłóconego tranzytu produktów energetycznych i dostępu do infrastruktury transportu energii w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw, w sprawie niezależności organów regulacyjnych w dziedzinie energii oraz by wyjaśnić związek z przyszłymi zobowiązaniami Gruzji na mocy Traktatu o Wspólnocie Energetycznej. Przewiduje się zobowiązania do dążenia do zrównoważonego rozwoju w handlu oraz do przestrzegania wielostronnych zobowiązań w tym zakresie, przy jednoczesnym zapewnieniu prawa do regulowania własnych norm ochrony środowiska i ochrony pracy wewnątrz kraju. DCFTA obejmuje zobowiązanie do powstrzymywania się od uchylania się lub odstępowania od takich norm w sposób, który wpływa na handel lub inwestycje między stronami. Skuteczne procedury rozstrzygania sporów wzorowane na modelu WTO „Uzgodnienia w sprawie rozstrzygania sporów” będą przewidywać szybkie rozwiązywanie dwustronnych sporów handlowych, między innymi poprzez zezwolenie stronie poszkodowanej na nałożenie proporcjonalnych sankcji, oraz jeszcze szybsze procedury w razie nagłych sporów dotyczących zagadnień energetycznych w kontekście handlu. Uzgodnione zostały szczegółowe postanowienia dotyczące przejrzystości i dialogu ze społeczeństwem obywatelskim oraz zainteresowanymi stronami, aby zagwarantować, że polityka w dziedzinach związanych z handlem kształtowana jest w sposób otwarty, przewidywalny i w oparciu o konsultacje. Ponadto DCFTA zawiera ograniczenia ułatwiające przeprowadzenie i ocenę procesu zbliżenia w obszarach związanych z handlem. Bliższa integracja gospodarcza Gruzji z UE za sprawą DCFTA będzie skutecznym czynnikiem stymulującym wzrost gospodarczy tego kraju. DCFTA, stanowiąca zasadniczy element Układu o stowarzyszeniu, stworzy możliwości dla przedsiębiorstw w UE i Gruzji oraz będzie promować prawdziwą modernizację i integrację gospodarczą z UE. Rezultatem tego procesu powinny być produkty spełniające wyższe normy, lepsze usługi dla obywateli, a przede wszystkim zdolność Gruzji do konkurowania w skuteczny sposób na rynkach międzynarodowych. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Dla Unii podstawą prawną podpisania i tymczasowego stosowania niniejszego Układu jest art. 217 w związku z art. 218 ust. 5 oraz art. 218 ust. 8 akapit drugi, a także art. 218 ust. 7 TFUE. Odrębny instrument prawny ma zastosowanie do Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej. Załączony wniosek stanowi instrument prawny umożliwiający podpisanie i tymczasowe stosowanie Układu o stowarzyszeniu. W świetle wyżej wspomnianych wyników negocjacji Komisja Europejska wnioskuje, aby Rada podjęła decyzję w sprawie podpisania w imieniu Unii Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, oraz o wyznaczeniu osoby/osób należycie umocowanej/umocowanych do jego podpisania w imieniu Unii. Wniosek przewiduje tymczasowe stosowanie części Układu przez Unię, nie naruszając przy tym podziału kompetencji zgodnie z traktatami. Fakt, że Komisja przedkłada swój wniosek w formie porozumienia między Unią i jej Państwami Członkowskimi a Gruzją, ma związek z tym, że niniejszy Układ powstał zgodnie z przepisami Traktatu przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony. 2014/0085 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii Europejskiej, i tymczasowego stosowania Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej oraz ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 217 w związku z art. 218 ust. 5 lit. a) oraz art. 218 ust. 8 akapit drugi, a także art. 218 ust. 7, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Dnia 10 maja 2010 r. Rada upoważniła Komisję do rozpoczęcia negocjacji z Gruzją w sprawie zawarcia nowego porozumienia między Unią Europejską a Gruzją, mającego zastąpić umowę o partnerstwie i współpracy. (2) Biorąc pod uwagę bliskie więzi historyczne oraz stale zacieśniające się stosunki między Stronami, a także ich dążenie do wzmocnienia i poszerzenia zakresu współpracy w ambitny i innowacyjny sposób, negocjacje w sprawie Układu o stowarzyszeniu zakończyły się pomyślnie parafowaniem układu w dniu 29 listopada 2013 r. (3) W związku z powyższym Układ należy podpisać w imieniu Unii oraz tymczasowo stosować zgodnie z jego art. 429, do czasu jego zawarcia w późniejszym terminie. (4) Artykuł 429 Układu przewiduje tymczasowe stosowanie Układu do czasu jego wejścia w życie. (5) Zgodnie z art. 218 ust. 7 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej właściwe jest, aby Rada upoważniła Komisję do zatwierdzenia zmian, które zostaną przyjęte przez Podkomitet ds. Oznaczeń Geograficznych na podstawie art. 179 Układu. (6) Należy ustanowić właściwe procedury dotyczące ochrony oznaczeń geograficznych, które są objęte ochroną zgodnie z Układem. (7) Postanowień Układu nie interpretuje się jako przyznające prawa lub nakładające obowiązki, na które można bezpośrednio powoływać się w sądach i trybunałach Unii lub Państw Członkowskich. PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Niniejszym w imieniu Unii zatwierdza się podpisanie Układu o stowarzyszeniu między Unią Europejską, Europejską Wspólnotą Energii Atomowej i ich Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, z zastrzeżeniem zawarcia wspomnianego Układu. Tekst Układu, który ma zostać podpisany, dołącza się do niniejszej decyzji. Artykuł 2 Sekretariat Generalny Rady ustanawia instrument przekazujący pełne uprawnienia do podpisania Układu, z zastrzeżeniem jego zawarcia, osobie wskazanej lub osobom wskazanym przez negocjatora tejże umowy. Artykuł 3 1. Do czasu wejścia w życie Układu następujące jego części stosuje się tymczasowo między Unią i Gruzją zgodnie z art. 429 Układu oraz pod warunkiem przewidzianych w nim powiadomień: – Artykuł 1; – Tytuł I; – Tytuł II; – Tytuł III: Artykuły 13-19; – Tytuł IV; – Tytuł V: Rozdziały 3 (art. 285) i 4 (art. 291); – Tytuł VI: Rozdziały 1, 2 (z wyjątkiem art. 298 lit. k)), 3, 4, 6-8, 10, 11, 13 i 20 oraz art. 354 i 357; – Tytuł VII; – Tytuł VIII: z wyjątkiem art. 420 ust .1, w zakresie, w jakim postanowienia tego tytułu ograniczają się do zapewnienia tymczasowego stosowania niniejszego Układu, o czym mowa w niniejszym ustępie; – Załączniki I, II-XXI, XXII-XXIII, XXIV-XXXI i XXXIV jak również protokoły I-III. 2. Data, od której Układ będzie tymczasowo stosowany, zostanie opublikowana przez Sekretariat Generalny Rady w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Artykuł 4 Do celów art. 179 Układu zmiany Układu w drodze decyzji Podkomitetu ds. Oznaczeń Geograficznych są zatwierdzane przez Komisję w imieniu Unii. W sytuacji gdy zainteresowane strony nie mogą osiągnąć porozumienia w następstwie zastrzeżeń dotyczących oznaczenia geograficznego, Komisja przyjmuje takie stanowisko na podstawie procedury określonej w art. 57 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 1151/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 listopada 2012 r. w sprawie systemów jakości produktów rolnych i środków spożywczych[1]. Artykuł 5 1. Nazwa chroniona na mocy podsekcji 3 „Oznaczenia geograficzne” w tytule IV rozdział 9 Układu może być wykorzystywana przez dowolny podmiot wprowadzający do obrotu dane produkty rolne, środki spożywcze, wina, wina aromatyzowane lub napoje spirytusowe, które zgodne są z odpowiadającymi im specyfikacjami. 2. Zgodnie z art. 175 Układu Państwa Członkowskie oraz instytucje Unii zapewniają przestrzeganie ochrony przewidzianej w art. 170–174 Układu, w tym również na wniosek zainteresowanej strony. Artykuł 6 Postanowień niniejszego Układu nie interpretuje się jako przyznających prawa lub nakładającego obowiązki, na które można bezpośrednio powoływać się w sądach i trybunałach Unii Europejskiej lub Państw Członkowskich. Artykuł 7 Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej przyjęciu. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L 343 z 14.12.2012, s. 1. UKŁAD O STOWARZYSZENIU MIĘDZY UNIĄ EUROPEJSKĄ I EUROPEJSKĄ WSPÓLNOTĄ ENERGII ATOMOWEJ ORAZ ICH PAŃSTWAMI CZŁONKOWSKIMI, Z JEDNEJ STRONY, A GRUZJĄ, Z DRUGIEJ STRONY PREAMBUŁA KRÓLESTWO BELGII, REPUBLIKA BUŁGARII, REPUBLIKA CZESKA, KRÓLESTWO DANII, REPUBLIKA FEDERALNA NIEMIEC, REPUBLIKA ESTOŃSKA, IRLANDIA, REPUBLIKA GRECKA, KRÓLESTWO HISZPANII, REPUBLIKA FRANCUSKA, REPUBLIKA CHORWACJI, REPUBLIKA WŁOSKA, REPUBLIKA CYPRYJSKA, REPUBLIKA ŁOTEWSKA, REPUBLIKA LITEWSKA, WIELKIE KSIĘSTWO LUKSEMBURGA, WĘGRY, REPUBLIKA MALTY, KRÓLESTWO NIDERLANDÓW, REPUBLIKA AUSTRII, RZECZPOSPOLITA POLSKA, REPUBLIKA PORTUGALSKA, RUMUNIA, REPUBLIKA SŁOWENII, REPUBLIKA SŁOWACKA, REPUBLIKA FINLANDII, KRÓLESTWO SZWECJI, ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO WIELKIEJ BRYTANII I IRLANDII PÓŁNOCNEJ, Umawiające się Strony Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, zwane dalej „Państwami Członkowskimi”, UNIA EUROPEJSKA, zwana dalej „Unią” lub „UE”, oraz EUROPEJSKA WSPÓLNOTA ENERGII ATOMOWEJ, zwana dalej „Euratomem”, z jednej strony, oraz GRUZJA, z drugiej strony, zwane dalej łącznie „Stronami”, UWZGLĘDNIAJĄC silne powiązania między Stronami i wspólne dla nich wartości, ustanowione w przeszłości przez umowę o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony, i rozwijane w ramach partnerstwa wschodniego, stanowiącego jeden z wymiarów europejskiej polityki sąsiedztwa, a także uznając wspólną dla Stron chęć rozwijania, wzmacniania i rozszerzania łączących je stosunków w sposób ambitny i innowacyjny; DOSTRZEGAJĄC europejskie aspiracje i dążenia Gruzji; UZNAJĄC, że wspólne wartości, na których opiera się UE – takie jak demokracja, poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności oraz praworządność – stanowią również kluczowe elementy stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej, którym służy niniejszy Układ; UZNAJĄC, że Gruzja, jako państwo wschodnioeuropejskie, z zaangażowaniem stara się wdrażać i propagować te wartości; UZNAJĄC łączące Gruzję z państwami członkowskimi więzi historyczne i wspólne wartości; BIORĄC pod uwagę, że niniejszy Układ nie utrudnia przyszłego, stopniowego rozwoju stosunków między UE a Gruzją, ale tworzy korzystne warunki do tego rozwoju; ZOBOWIĄZUJĄC się do poprawy przestrzegania podstawowych wolności, praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, zasad demokratycznych, praworządności i dobrych rządów, na podstawie wartości wspólnych dla obu Stron; ROZUMIEJĄC, że reformy wewnętrzne zmierzające do wzmocnienia demokracji i gospodarki rynkowej ułatwią udział Gruzji w politykach, programach i agencjach UE. Proces ten i trwałe rozwiązywanie konfliktów będą się wzajemnie wzmacniać i przyczynią się do budowania zaufania między społecznościami podzielonymi konfliktem; WYRAŻAJĄC GOTOWOŚĆ do zapewnienia wkładu w rozwój polityczny, społeczno-gospodarczy i instytucjonalny w Gruzji za pomocą szeroko zakrojonej współpracy w różnorodnych dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, takich jak rozwój społeczeństwa obywatelskiego, dobre rządy, w tym w obszarze podatków, integracji handlowej oraz wzmocnionej współpracy gospodarczej, budowania instytucji, administracji publicznej i reformy służby cywilnej, zwalczania korupcji, zmniejszenia ubóstwa i współpracy w zakresie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, które są niezbędne do skutecznego wykonania niniejszego Układu, a także dostrzegając gotowość UE do wsparcia odnośnych reform w Gruzji; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do wdrażania wszystkich zasad i postanowień Karty Narodów Zjednoczonych oraz zasad i postanowień przyjętych przez Organizację Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie (OBWE), w szczególności aktu końcowego z Helsinek Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z 1975 r. oraz dokumentów końcowych Konferencji w Madrycie, Stambule i Wiedniu z 1991 i 1992 r., Paryskiej karty dla nowej Europy z 1990 r., Powszechnej deklaracji praw człowieka ONZ z 1948 r. oraz europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r.; PRZYWOŁUJĄC chęć propagowania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego oraz angażując się w skuteczne działania wielostronne i pokojowe rozwiązywanie sporów, zwłaszcza poprzez odpowiednią do tego celu współpracę na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych i OBWE; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do wypełniania międzynarodowych zobowiązań w zakresie walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia oraz do współpracy w zakresie rozbrojenia; UZNAJĄC wartość dodaną wynikającą z aktywnego udziału Stron w różnych strukturach współpracy regionalnej; PRAGNĄC rozwijać regularny dialog polityczny na temat dwustronnych i międzynarodowych kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym ich aspektów regionalnych, uwzględniając wspólną politykę zagraniczną i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, w tym wspólną politykę bezpieczeństwa i obrony; W PEŁNI SZANUJĄC zasady niezależności, suwerenności, integralności terytorialnej i nienaruszalności granic międzypaństwowych uznanych w prawie międzynarodowym, Karcie Narodów Zjednoczonych, Akcie końcowym helsińskiej Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie i odnośnych rezolucjach Rady Bezpieczeństwa Narodów Zjednoczonych; UZNAJĄC znaczenie zaangażowania Gruzji w osiągnięcie pojednania i jej starania o przywrócenie integralności terytorialnej oraz pełnej i skutecznej kontroli nad gruzińskimi obszarami Abchazji i Regionu Cchinwali / Osetii Południowej, w dążeniu do pokojowego i trwałego rozwiązania konfliktu w oparciu o zasady prawa międzynarodowego, a także zaangażowania UE we wspieranie pokojowego i trwałego rozwiązania konfliktu; UZNAJĄC w tym kontekście znaczenie, jakie mają: kontynuowanie wdrażania sześciopunktowego porozumienia z dnia 12 sierpnia 2008 r. i późniejszych środków wykonawczych do niego, znacząca obecność sił międzynarodowych dla utrzymania pokoju i bezpieczeństwa w kraju, realizowanie wzajemnie się uzupełniających polityk nieuznawania i zaangażowania, wspieranie międzynarodowych rozmów genewskich oraz bezpiecznego i godnego powrotu osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do zapewnienia wszystkim obywatelom Gruzji, w tym społecznościom podzielonym konfliktem, możliwości skorzystania z bliższego stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej Gruzji z UE; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do zwalczania przestępczości zorganizowanej i nielegalnego handlu oraz do wzmocnienia współpracy w ramach walki z terroryzmem; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do pogłębienia dialogu i współpracy w kwestiach mobilności, migracji, azylu i zarządzania granicami, biorąc również pod uwagę partnerstwo na rzecz mobilności UE-Gruzja, oparte na kompleksowym podejściu skupionym na legalnej migracji, w tym migracji cyrkulacyjnej, oraz na współpracy, której celem jest rozwiązanie problemu nielegalnej migracji, handlu ludźmi i sprawne wdrożenie umowy o readmisji; UZNAJĄC znaczenie wprowadzenia z czasem ruchu bezwizowego dla obywateli Gruzji, o ile zapewnione zostaną warunki dla dobrze zarządzanej i bezpiecznej mobilności, w tym skuteczne wdrożenie umów o ułatwieniach wizowych i o readmisji; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do stosowania zasad gospodarki wolnorynkowej oraz wykorzystania gotowości UE, aby włożyć wkład w reformy gospodarcze w Gruzji, w tym w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa i Partnerstwa Wschodniego; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do osiągnięcia integracji gospodarczej, zwłaszcza poprzez pogłębioną i kompleksową strefę wolnego handlu (DCFTA), która stanowi nieodłączny element niniejszego Układu, w tym poprzez zbliżenie przepisów oraz przestrzeganie praw i obowiązków wynikających z członkostwa Stron w Światowej Organizacji Handlu (WTO); WIERZĄC, że niniejszy Układ stworzy nowy klimat sprzyjający stosunkom gospodarczym między Stronami, a nade wszystko rozwijaniu handlu i inwestycji i stymulowaniu konkurencji, które są konieczne do restrukturyzacji i modernizacji gospodarczej; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do przestrzegania zasad zrównoważonego rozwoju, do ochrony środowiska i łagodzenia skutków zmiany klimatu, do stałej poprawy zarządzania w zakresie środowiska i potrzeb w tym zakresie, w tym współpracy transgranicznej i wdrożenia wielostronnych umów międzynarodowych; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do poprawy bezpieczeństwa dostaw energii, w tym do rozbudowy południowego korytarza gazowego, między innymi poprzez wspieranie rozwoju odnośnych projektów w Gruzji ułatwiających rozbudowę stosownej infrastruktury, potrzebnej między innymi do tranzytu przez Gruzję, ściślejszą integrację rynku i stopniowe zbliżenie przepisów stosownie do kluczowych elementów dorobku prawnego UE, a także promowanie efektywności energetycznej i wykorzystania odnawialnych źródeł energii; DOSTRZEGAJĄC konieczność wzmocnienia współpracy w zakresie energii oraz zobowiązanie Stron do wykonania Traktatu karty energetycznej; PRAGNĄC podnieść poziom bezpieczeństwa pod względem zdrowia publicznego oraz ochrony zdrowia ludzkiego, gdyż są one niezbędnym elementem zrównoważonego rozwoju i wzrostu gospodarczego; ANGAŻUJĄC SIĘ w zacieśnianie kontaktów międzyludzkich, w tym poprzez współpracę i kontakty w dziedzinie nauki i technologii, przedsiębiorstw, młodzieży, edukacji i kultury; ZOBOWIĄZUJĄC SIĘ do propagowania współpracy transgranicznej i międzyregionalnej z obu stron w duchu stosunków dobrosąsiedzkich; UZNAJĄC zaangażowanie Gruzji na rzecz stopniowego zbliżenia przepisów dotyczących odpowiednich sektorów do przepisów UE zgodnie z niniejszym Układem oraz na rzecz skutecznego ich wdrożenia; UZNAJĄC zaangażowanie Gruzji w rozwój infrastruktury administracyjno-instytucjonalnej w zakresie niezbędnym do wyegzekwowania postanowień niniejszego Układu; BIORĄC pod uwagę gotowość UE do wsparcia procesu wdrażania reform oraz do wykorzystania w tym celu wszystkich dostępnych instrumentów współpracy oraz pomocy technicznej, finansowej i gospodarczej; POTWIERDZAJĄC, że postanowienia niniejszego Układu wchodzące w zakres części III tytuł V Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej wiążą Zjednoczone Królestwo i Irlandię jako odrębne Umawiające się Strony, nie zaś jako część UE, chyba że UE wraz ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią wspólnie poinformują Gruzję, że Zjednoczone Królestwo lub Irlandia są nimi związane jako część UE zgodnie z protokołem nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jeżeli Zjednoczone Królestwo lub Irlandia przestaną być związane Układem jako część UE zgodnie z art. 4a wspomnianego protokołu, Unia Europejska wraz ze Zjednoczonym Królestwem lub Irlandią natychmiast poinformują Gruzję o wszelkich zmianach w ich stanowisku, w którym to przypadku pozostaną nadal związane postanowieniami niniejszego Układu indywidualnie. To samo ma zastosowanie do Danii zgodnie z Protokołem nr 22 w sprawie stanowiska Danii załączonym do Traktatów; UZGADNIAJĄ, CO NASTĘPUJE: ARTYKUŁ 1 Cele 1. Niniejszym ustanawia się stowarzyszenie między Unią i jej Państwami Członkowskimi, z jednej strony, a Gruzją, z drugiej strony. 2. Cele stowarzyszenia to: a) propagowanie stowarzyszenia politycznego i integracji gospodarczej między Stronami w oparciu o wspólne wartości i bliskie związki, w tym poprzez zwiększenie udziału Gruzji w polityce UE, jej programach i działaniach jej agencji; b) poprawa ram wzmocnionego dialogu politycznego we wszystkich obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, umożliwiającego rozwój bliskich stosunków politycznych między Stronami; c) przyczynienie się do wzmocnienia demokracji oraz stabilizacji politycznej, gospodarczej i instytucjonalnej w Gruzji; d) propagowanie, zachowanie i wzmocnienie pokoju i stabilizacji w wymiarze regionalnym i międzynarodowym zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych i Aktem końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r., między innymi przez połączone starania, aby wyeliminować źródła napięć, zwiększyć bezpieczeństwo granic oraz wspierać współpracę transgraniczną i stosunki dobrosąsiedzkie; e) wsparcie współpracy mającej na celu pokojowe rozwiązanie konfliktów; f) wzmożenie współpracy w dziedzinie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w celu wzmocnienia praworządności oraz poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności; g) wsparcie starań Gruzji, aby rozwijać swój potencjał gospodarczy poprzez współpracę międzynarodową, w tym poprzez zbliżenie jej prawodawstwa do prawodawstwa UE; h) osiągnięcie stopniowej integracji gospodarczej Gruzji z rynkiem wewnętrznym UE, zgodnie z postanowieniami niniejszego Układu, zwłaszcza poprzez ustanowienie pogłębionej i kompleksowej strefy wolnego handlu, która umożliwi szeroko zakrojony dostęp do rynku na podstawie trwałego i kompleksowego zbliżenia przepisów zgodnie z prawami i obowiązkami wynikającymi z członkostwa w WTO; i) stworzenie warunków dla coraz bliższej współpracy w innych obszarach stanowiących przedmiot wspólnego zainteresowania. TYTUŁ I ZASADY OGÓLNE ARTYKUŁ 2 Zasady ogólne 1. Poszanowanie zasad demokratycznych, praw człowieka i podstawowych wolności proklamowanych w Powszechnej deklaracji praw człowieka ONZ z 1948 r. i zdefiniowanych w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r., Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r. oraz Paryskiej karcie dla nowej Europy z 1990 r. stanowi podstawę polityki wewnętrznej i zewnętrznej Stron, a także istotny element niniejszego Układu. Istotnym elementem niniejszego Układu jest także zwalczanie rozprzestrzeniania broni masowego rażenia, związanych z nią materiałów oraz systemów jej przenoszenia. 2. Strony ponawiają swoje zaangażowanie na rzecz stosowania zasad gospodarki wolnorynkowej, zrównoważonego rozwoju i skutecznego podejścia wielostronnego. 3. Strony potwierdzają poszanowanie zasad praworządności i dobrych rządów, a także swoje zobowiązania międzynarodowe, przede wszystkim w ramach ONZ, Rady Europy i OBWE. Strony zgodnie postanawiają propagować poszanowanie zasad suwerenności i integralności terytorialnej, nienaruszalności granic i niezależności. 4. Strony zobowiązują się do praworządności, dobrego sprawowania rządów, walki z korupcją, walki z różnymi formami międzynarodowej przestępczości zorganizowanej i terroryzmu, promowania zrównoważonego rozwoju i skutecznych działań wielostronnych oraz walki z rozpowszechnianiem broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia. Zobowiązanie to stanowi główny element rozwoju stosunków i współpracy między Stronami, przyczyniając się w ten sposób do pokoju i stabilizacji w regionie. TYTUŁ II DIALOG I REFORMY POLITYCZNE, WSPÓŁPRACA W DZIEDZINIE POLITYKI ZAGRANICZNEJ I BEZPIECZEŃSTWA ARTYKUŁ 3 Cele dialogu politycznego 1. Strony rozwijają i pogłębiają dialog polityczny we wszystkich dziedzinach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym na temat polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a także reformy wewnętrznej. Pozwoli to na zwiększenie skuteczności współpracy politycznej i będzie sprzyjało zbieżności polityki zagranicznej i polityki bezpieczeństwa, utrwalając stosunki w sposób ambitny i innowacyjny. 2. Cele dialogu politycznego to: a) pogłębianie stowarzyszenia politycznego i większe zbliżenie i skuteczność w zakresie polityki bezpieczeństwa; b) propagowanie zasad integralności terytorialnej, nienaruszalności granic uznanych przez społeczność międzynarodową, suwerenności i niezawisłości, zapisanych w Karcie Narodów Zjednoczonych i Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r.; c) propagowanie pokojowego rozwiązywania konfliktów; d) propagowanie stabilizacji i bezpieczeństwa międzynarodowego w oparciu o skuteczne działania wielostronne; e) wzmocnienie współpracy i dialogu między Stronami w dziedzinie międzynarodowego bezpieczeństwa i zarządzania kryzysowego, w szczególności w celu rozwiązywania światowych i regionalnych problemów i głównych zagrożeń; f) wzmocnienie współpracy w zakresie walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia, w tym przenoszenia do innej pracy naukowców zatrudnionych wcześniej przy realizacji programów dotyczących BMR; g) zwiększenie nakierowanej na wyniki praktycznej współpracy między Stronami na rzecz osiągnięcia pokoju, bezpieczeństwa i stabilizacji na kontynencie europejskim; h) utrwalenie poszanowania zasad demokratycznych, praworządności i dobrych rządów, praw człowieka i podstawowych wolności, w tym wolności mediów i praw osób należących do mniejszości oraz przyczynianie się do ugruntowania krajowych reform politycznych; i) rozwijanie dialogu i wzmocnienie współpracy między Stronami w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony; j) działanie na rzecz wzmocnienia współpracy regionalnej w różnych formach; k) zapewnienie wszystkim obywatelom Gruzji, wewnątrz jej uznanych przez społeczność międzynarodową granic, wszystkich korzyści płynących ze ściślejszego stowarzyszenia politycznego między UE a Gruzją, w tym z większej zbieżności polityki bezpieczeństwa. ARTYKUŁ 4 Reforma wewnętrzna Współpraca Stron ma na celu stworzenie, konsolidację i zwiększenie stabilności i skuteczności instytucji demokratycznych oraz praworządności; zapewnienie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności; osiągnięcie dalszych postępów w reformie wymiaru sprawiedliwości i systemu prawnego, tak aby zagwarantować niezawisłość sądownictwa, wzmocnić jego zdolności administracyjne i zagwarantować bezstronność oraz skuteczność organów ścigania; dalsze wdrażanie reformy administracji publicznej oraz tworzenie rozliczalnej, efektywnej, skutecznej, przejrzystej i profesjonalnej służby cywilnej; oraz kontynuowanie skutecznej walki z korupcją, przede wszystkim, aby poprawić międzynarodową współpracę na rzecz zwalczania korupcji i aby zapewnić skuteczne wykonanie odnośnych międzynarodowych instrumentów prawnych, takich jak Konwencja Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji z 2003 r. ARTYKUŁ 5 Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa 1. Strony wzmagają dialog i współpracę oraz zapewniają stopniowo zbieżność polityki zagranicznej i polityki bezpieczeństwa, w tym wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, oraz zajmują się przede wszystkim kwestiami zapobiegania konfliktom, pokojowego rozwiązywania konfliktów i zarządzania kryzysowego, stabilizacji regionalnej, rozbrojenia, nieproliferacji, kontroli zbrojeń i kontroli wywozu broni. Współpraca będzie się opierać na wspólnych wartościach i wspólnych interesach i ma na celu coraz większą zbieżność i skuteczność polityki, z wykorzystaniem forów dwustronnych, międzynarodowych i regionalnych. 2. Strony potwierdzają zobowiązanie do poszanowania zasad integralności terytorialnej, nienaruszalności uznanych przez społeczność międzynarodową granic, suwerenności i niezawisłości, określonych w Karcie Narodów Zjednoczonych i Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r., a także zobowiązanie do propagowania tych zasad w stosunkach dwustronnych i wielostronnych. Strony podkreślają też pełne poparcie dla zasady uzyskania zgody państwa przyjmującego na stacjonowanie obcych sił zbrojnych na jego terytorium. Strony zgodnie postanawiają, że stacjonowanie obcych sił zbrojnych na ich terytorium powinno się odbywać za wyraźną zgodą państwa przyjmującego i zgodnie z prawem międzynarodowym. ARTYKUŁ 6 Ciężkie przestępstwa wzbudzające zaniepokojenie społeczności międzynarodowej 1. Strony potwierdzają, że najcięższe przestępstwa wzbudzające niepokój całej społeczności międzynarodowej nie mogą pozostawać bezkarne i że należy zapewnić ich skuteczne ściganie poprzez podejmowanie środków na szczeblu krajowym i międzynarodowym, w tym poprzez Międzynarodowy Trybunał Karny. 2. Strony uznają, że ustanowienie i skuteczne funkcjonowanie Międzynarodowego Trybunału Karnego stanowi ważne osiągnięcie na rzecz pokoju i sprawiedliwości na świecie. Strony potwierdzają swoje zobowiązanie do kontynuowania współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym poprzez wykonanie Rzymskiego Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego oraz związanych z nim instrumentów, przy należytym poszanowaniu jego niezawisłości. ARTYKUŁ 7 Zapobieganie konfliktom i zarządzanie kryzysowe Strony wzmacniają praktyczną współpracę w zakresie zapobiegania konfliktom i zarządzania kryzysowego, mając przede wszystkim na uwadze ewentualny udział Gruzji w prowadzonych przez UE cywilnych i wojskowych operacjach zarządzania kryzysowego, a także w odpowiednich działaniach szkoleniowych i ćwiczeniach, zależnie od konkretnego przypadku i na ewentualne zaproszenie ze strony UE. ARTYKUŁ 8 Stabilizacja regionalna 1. Strony intensyfikują wspólne działania na rzecz promowania stabilizacji, bezpieczeństwa i rozwoju demokratycznego w regionie, a w szczególności dążą do pokojowego rozwiązania trwających tam nadal konfliktów. 2. Działania te powinny przebiegać w oparciu o wspólne zasady dotyczące utrzymywania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, ustanowione w Karcie Narodów Zjednoczonych, Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r. i innych właściwych dokumentach wielostronnych. Strony w pełni wykorzystują też wielostronne ramy Partnerstwa Wschodniego, które umożliwia współpracę oraz otwarty i swobodny dialog, umacniając powiązania między krajami partnerskimi. ARTYKUŁ 9 Pokojowe rozwiązywanie konfliktów 1. Strony ponawiają swoje zaangażowanie na rzecz pokojowe rozwiązywania konfliktów przy pełnym poszanowaniu suwerenności i integralności terytorialnej Gruzji w ramach jej granic uznanych przez społeczność międzynarodową, a także na rzecz wspólnego ułatwiania starań na rzecz odbudowy pokonfliktowej i pojednania. Do czasu trwałego rozwiązania konfliktu i bez uszczerbku dla utrwalonej formuły negocjacyjnej pokojowe rozwiązanie konfliktu będzie jednym z głównych tematów dialogu politycznego między Stronami, a także dialogu z innymi zainteresowanymi podmiotami międzynarodowymi. 2. Strony uznają znaczenie zaangażowania Gruzji w pojednanie oraz jej starań o przywrócenie integralności terytorialnej w ramach dążenia do pokojowego i trwałego rozwiązania konfliktu, dalszego wdrożenia sześciopunktowego porozumienia z dnia 12 sierpnia 2008 r. i późniejszych środków wykonawczych do niego, realizowania wzajemnie się uzupełniających polityk nieuznawania i zaangażowania, wspierania międzynarodowych rozmów genewskich oraz bezpiecznego i godnego powrotu wszystkich osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców do ich zwykłego miejsca pobytu zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego oraz znaczącego zaangażowania w terenie, w tym stosownego zaangażowania UE. 3. Strony koordynują swoje starania, także z innymi właściwymi organizacjami międzynarodowymi, aby przyczynić się do pokojowego rozwiązania konfliktu w Gruzji, w tym w kwestiach humanitarnych. 4. Wszystkie te starania powinny być oparte o wspólne zasady dotyczące utrzymywania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego, ustanowione w Karcie Narodów Zjednoczonych, Akcie końcowym Konferencji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie z Helsinek z 1975 r. i innych właściwych dokumentach wielostronnych. ARTYKUŁ 10 Broń masowego rażenia 1. Strony uznają, że rozprzestrzenianie broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia zarówno wśród państw, jak podmiotów niepublicznych, stanowi jedno z największych zagrożeń dla pokoju i stabilizacji w wymiarze międzynarodowym. Strony zgodnie postanawiają zatem współpracować i przyczyniać się do walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia poprzez pełne przestrzeganie istniejących zobowiązań Stron w ramach traktatów i układów międzynarodowych o rozbrojeniu i nierozprzestrzenianiu broni, jak również innych właściwych zobowiązań międzynarodowych, oraz ich wypełnianie na poziomie krajowym. Strony zgodnie postanawiają, że niniejsze postanowienie stanowi istotny element niniejszego Układu. 2. Strony zgodnie postanawiają ponadto współpracować i przyczyniać się do walki z rozprzestrzenianiem broni masowego rażenia i systemów jej przenoszenia poprzez: a) podejmowanie działań mających na celu, w zależności od przypadku, podpisanie, ratyfikowanie lub przystąpienie do wszystkich innych odpowiednich instrumentów międzynarodowych i ich pełne wdrożenie oraz b) ustanowienie skutecznego krajowego systemu kontroli wywozu, obejmującego kontrolę wywozu, jak również tranzytu towarów związanych z bronią masowego rażenia, w tym kontroli końcowego przeznaczenia technologii podwójnego zastosowania pod kątem broni masowego rażenia oraz przewidującego skuteczne sankcje w przypadku naruszenia kontroli wywozu. 3. Strony zgodnie postanawiają poruszyć te kwestie w swoim dialogu politycznym. ARTYKUŁ 11 Kontrola wywozu broni strzeleckiej i lekkiej oraz broni konwencjonalnej 1. Strony uznają, że nielegalna produkcja broni strzeleckiej i lekkiej, jej transfer i obrót nią, w tym amunicją do tej broni, a także jej nadmierne gromadzenie, nieprawidłowe zarządzanie, niewłaściwe zabezpieczanie zapasów oraz niekontrolowane rozprzestrzenianie nadal stwarzają poważne zagrożenie dla pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego. 2. Strony zgodnie postanawiają wypełniać i w pełni wykonywać przypadające im obowiązki w zakresie zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką, w tym amunicją do niej, zgodnie z obowiązującymi umowami międzynarodowymi oraz rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ, a także zobowiązaniami podjętymi przez Strony w ramach innych instrumentów międzynarodowych dotyczących tego obszaru, takich jak program działania Narodów Zjednoczonych dotyczący zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką, zwalczania i eliminowania go we wszystkich jego aspektach. 3. Strony zobowiązują się do współpracy i do zapewnienia koordynacji, komplementarności i synergii działań podejmowanych w związku z nielegalnym handlem bronią strzelecką i lekką, w tym amunicją do niej oraz działań mających na celu niszczenie nadmiernych zapasów na poziomie globalnym, regionalnym, podregionalnym i krajowym. 4. Ponadto Strony zgodnie postanawiają kontynuować współpracę w obszarze kontroli wywozu broni konwencjonalnej w świetle wspólnego stanowiska Rady 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określającego wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego. 5. Strony zgodnie postanawiają poruszyć te kwestie w swoim dialogu politycznym. ARTYKUŁ 12 Walka z terroryzmem 1. Strony podkreślają znaczenie walki z terroryzmem i zapobiegania temu zjawisku i zgodnie postanawiają współpracować na szczeblu dwustronnym, regionalnym i międzynarodowym, aby zapobiegać terroryzmowi i zwalczać go we wszystkich formach i przejawach. 2. Strony zgodnie postanawiają, że walka z terroryzmem musi być prowadzona przy pełnym poszanowaniu praworządności oraz w pełnej zgodności z prawem międzynarodowym, w tym międzynarodowymi przepisami dotyczącymi praw człowieka, praw uchodźców oraz międzynarodowym prawem humanitarnym, zasadami Karty Narodów Zjednoczonych oraz wszystkimi istotnymi międzynarodowymi instrumentami związanymi z przeciwdziałaniem terroryzmowi. 3. Strony podkreślają znaczenie powszechnej ratyfikacji i pełnego wdrożenia wszystkich konwencji i protokołów ONZ dotyczących zwalczania terroryzmu. Strony zgodnie postanawiają nadal wspierać dialog na temat projektu całościowej konwencji dotyczącej terroryzmu międzynarodowego oraz współpracować w ramach wdrażania globalnej strategii zwalczania terroryzmu Narodów Zjednoczonych, a także odnośnych rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ oraz konwencji Rady Europy. Strony zgodnie postanawiają też współpracować na rzecz osiągnięcia międzynarodowego konsensu w kwestii zapobiegania terroryzmowi i jego zwalczania. TYTUŁ III WOLNOŚĆ, BEZPIECZEŃSTWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ ARTYKUŁ 13 Zasady praworządności oraz przestrzeganie praw człowieka i podstawowych wolności 1. W ramach współpracy w obszarze wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości Strony przywiązują szczególną wagę do propagowania praworządności, w tym niezawisłości sądów, dostępu do wymiaru sprawiedliwości i prawa do rzetelnego procesu sądowego. 2. Strony podejmą pełną współpracę w kwestii skutecznego funkcjonowania instytucji w dziedzinach egzekwowania prawa i administrowania wymiarem sprawiedliwości. 3. Wszelka współpraca w dziedzinie wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości będzie kierować się przestrzeganiem praw człowieka i podstawowych wolności. ARTYKUŁ 14 Ochrona danych osobowych Strony zgodnie postanawiają, że będą współpracować w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony danych osobowych zgodnie z normami i aktami prawnymi UE, Rady Europy oraz normami i aktami prawa międzynarodowego, o których mowa w załączniku I do niniejszego Układu. ARTYKUŁ 15 Współpraca w zakresie migracji, azylu i zarządzania granicami 1. Strony potwierdzają znaczenie wspólnego zarządzania przepływami migracyjnymi pomiędzy swoimi terytoriami i ustanawiają wszechstronny dialog na temat wszystkich kwestii związanych z migracją, w tym na temat legalnej migracji, ochrony międzynarodowej oraz walki z nielegalną migracją, przemytem i handlem ludźmi. 2. Współpraca będzie się opierać na – dokonanej w ramach wzajemnych konsultacji Stron – ocenie konkretnych potrzeb i wdrażana będzie zgodnie z ich obowiązującymi przepisami. Główne obszary współpracy to: a) przyczyny i konsekwencje migracji; b) opracowywanie oraz wykonanie na szczeblu krajowym przepisów i praktyk w zakresie ochrony międzynarodowej, aby zapewnić zgodność z postanowieniami Konwencji genewskiej o statusie uchodźcy z 1951 r. oraz załączonego do niej protokołu o statusie uchodźcy z 1967 r., jak również innych mających zastosowanie aktów prawa międzynarodowego, takich jak europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z 1950 r., oraz aby zagwarantować przestrzeganie zasady non-refoulement; c) zasady przyjmowania, a także prawa i status osób przyjmowanych, równe traktowanie i integracja legalnie przebywających migrantów, ich kształcenie i szkolenie oraz środki zwalczania rasizmu i ksenofobii; d) utrwalenie skutecznej i prewencyjnej polityki zwalczania nielegalnej migracji, przemytu migrantów i handlu ludźmi, w tym sposobów zwalczania sieci skupiających przemytników i handlarzy oraz ochrony ofiar takiego handlu; e) wdrożenie porozumienia roboczego w sprawie ustanowienia współpracy operacyjnej pomiędzy Europejską Agencją Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (FRONTEX) a Ministerstwem Spraw Wewnętrznych Gruzji, podpisanego w dniu 4 grudnia 2008 r.; f) w obszarach bezpieczeństwa dokumentów i zarządzania granicami – takie kwestie, jak organizacja, szkolenia, najlepsze praktyki i inne środki operacyjne. 3. Współpraca może też służyć ułatwieniu migracji cyrkulacyjnej, która jest korzystna dla rozwoju. ARTYKUŁ 16 Przepływ osób i readmisja 1. Strony będą zapewniać pełne wykonanie: a) umowy między Unią Europejską a Gruzją o readmisji osób przebywających nielegalnie, która weszła w życie w dniu 1 marca 2011 r., oraz b) umowy między Unią Europejską a Gruzją o ułatwieniach w wydawaniu wiz, która weszła w życie w dniu 1 marca 2011 r. 2. Strony dokładają starań, aby nadal zwiększać mobilność obywateli i podejmują stopniowo działania w kierunku realizacji wspólnego celu, jakim jest stworzenie we właściwym czasie ruchu bezwizowego, o ile spełnione zostaną warunki niezbędne dla dobrze zarządzanej i bezpiecznej mobilności, przedstawione w planie działania na rzecz liberalizacji reżimu wizowego. ARTYKUŁ 17 Walka z przestępczością zorganizowaną i korupcją 1. Strony współpracują w zakresie zwalczania działalności przestępczej i nielegalnej oraz zapobiegania jej, zwłaszcza działalności międzynarodowej, zorganizowanej lub innej, takiej jak: a) przemyt ludzi i handel ludźmi, a także bronią strzelecką i niedozwolonymi środkami odurzającymi; b) przemyt towarów i nielegalny handel towarami; c) nielegalna działalność gospodarcza i finansowa, np. podrabianie, oszustwa podatkowe i oszustwa przetargowe; d) sprzeniewierzenie środków publicznych w ramach projektów finansowanych przez międzynarodowych darczyńców; e) czynna i bierna korupcja, zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym; f) fałszowanie dokumentów i składanie fałszywych oświadczeń; oraz g) cyberprzestępczość. 2. Strony wzmacniają współpracę dwustronną, regionalną i międzynarodową organów ścigania, a także nawiązują współpracę między Europolem a właściwymi organami gruzińskimi. Strony są zaangażowane w skuteczne wdrożenie odpowiednich norm międzynarodowych, zwłaszcza postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej z 2000 r. i trzech protokołów do niej oraz Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko korupcji z 2003 r. ARTYKUŁ 18 Niedozwolone środki odurzające 1. W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony współpracują w celu zapewnienia zrównoważonego i zintegrowanego podejścia do zagadnień związanych z narkotykami. Polityka i działania realizowane w kwestii środków odurzających mają na celu wzmocnienie struktur zajmujących się zapobieganiem obrotowi niedozwolonymi środkami odurzającymi i ich zwalczaniem, zmniejszenie podaży takich środków, ograniczenie handlu nimi i popytu na nie, radzenie sobie ze skutkami zdrowotnymi i społecznymi nadużywania środków odurzających w celu zmniejszenia szkód oraz skuteczniejsze zapobieganie wykorzystywaniu prekursorów chemicznych do nielegalnej produkcji środków odurzających i substancji psychotropowych. 2. Strony uzgadniają metody współpracy niezbędne do osiągnięcia tych celów. Działania opierają się na powszechnie uznanych zasadach zgodnie z odpowiednimi konwencjami międzynarodowymi, strategią antynarkotykową UE (2013–2020) oraz deklaracją polityczną w sprawie wytycznych zmierzających do redukcji popytu na środki odurzające, zatwierdzoną przez dwudziestą specjalną sesję Zgromadzenia Ogólnego Narodów Zjednoczonych w sprawie środków odurzających w czerwcu 1998 r. ARTYKUŁ 19 Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu 1. Strony współpracują, aby zapobiegać wykorzystywaniu ich systemów finansowych oraz odnośnych systemów niefinansowych do celów prania dochodów z działalności przestępczej, zwłaszcza działalności związanej ze środkami odurzającymi, a także do celów finansowania terroryzmu. Współpraca ta obejmuje również odzyskiwanie majątku lub środków uzyskanych z dochodów pochodzących z przestępstwa. 2. Współpraca w tym obszarze pozwala na wymianę istotnych informacji w ramach odpowiednich przepisów oraz przyjęcie właściwych norm potrzebnych do przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz ich zwalczania, odpowiadających normom przyjętym przez odpowiednie podmioty międzynarodowe działające w tym obszarze, takie jak Grupa Specjalna ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy. ARTYKUŁ 20 Współpraca w zakresie walki z terroryzmem 1. Zgodnie z zasadami przyświecającymi walce z terroryzmem, określonymi w art. 12 niniejszego Układu, Strony podkreślają znaczenie egzekwowania prawa i orzecznictwa w walce z terroryzmem i zgodnie postanawiają współpracować w zakresie zapobiegania terroryzmowi i jego eliminowania, w szczególności przez następujące działania: a) zapewnienie kryminalizacji przestępstw terrorystycznych zgodnie z definicją zawartą w decyzji ramowej Rady 2008/919/WSiSW z dnia 28 listopada 2008 r. zmieniającej decyzję ramową 2002/475/WSiSW w sprawie zwalczania terroryzmu; b) wymianę informacji na temat grup terrorystycznych oraz pojedynczych osób prowadzących taką działalność, a także wspierających je sieci, zgodnie z przepisami prawa międzynarodowego i krajowego, zwłaszcza dotyczącymi ochrony danych i ochrony prywatności; c) wymianę doświadczeń w zakresie zapobiegania terroryzmowi i jego eliminowania, służących temu celowi środków i metod oraz ich aspektów technicznych, a także w zakresie odpowiednich szkoleń, zgodnie z przepisami obowiązującego prawa; d) wymianę informacji na temat najlepszych praktyk służących eliminowaniu i przeciwdziałaniu radykalizacji i rekrutacji, a także na temat wspierania resocjalizacji; e) wymianę poglądów i doświadczeń dotyczących ruchu transgranicznego oraz podróży osób podejrzanych o terroryzm, a także dotyczących gróźb terrorystycznych; f) wymianę najlepszych praktyk w zakresie ochrony praw człowieka w ramach walki z terroryzmem, zwłaszcza w związku z postępowaniem karnym; g) przeciwdziałanie zagrożeniu terroryzmem z użyciem broni chemicznej, biologicznej, radiologicznej i jądrowej oraz zapobieganie nabywaniu, przekazywaniu i wykorzystywaniu do celów terrorystycznych materiałów chemicznych, biologicznych, radiologicznych i jądrowych, a także zapobieganie nielegalnym działaniom wymierzonym w chemiczne, biologiczne, radiologiczne i jądrowe obiekty wysokiego ryzyka. 2. Współpraca oparta jest na stosownych ocenach, na przykład ocenach sporządzonych przez odnośne organy ONZ i Rady Europy w porozumieniu z obiema Stronami. ARTYKUŁ 21 Współpraca prawna 1. Strony zgodnie postanawiają rozwijać współpracę sądową w sprawach cywilnych i handlowych w odniesieniu do negocjowania, ratyfikowania i wykonania wielostronnych konwencji dotyczących współpracy sądowej w sprawach cywilnych oraz przede wszystkim konwencji Haskiej Konferencji Prawa Prywatnego Międzynarodowego w zakresie międzynarodowej współpracy prawnej i sporów sądowych, jak również ochrony dzieci. 2. W odniesieniu do współpracy sądowej w sprawach karnych Strony będą dążyć do wzmocnienia współpracy w zakresie wzajemnej pomocy prawnej na podstawie stosownych umów wielostronnych. Obejmowałaby ona, w stosownych przypadkach, dostęp do odnośnych międzynarodowych instrumentów ONZ i Rady Europy, oraz ich wdrożenie, a także bliższą współpracę z Eurojustem. TYTUŁ IV HANDEL I ZAGADNIENIA ZWIĄZANE Z HANDLEM ROZDZIAŁ 1 TRAKTOWANIE NARODOWE I DOSTĘP TOWARÓW DO RYNKU SEKCJA 1 POSTANOWIENIA WSPÓLNE ARTYKUŁ 22 Cel Strony ustanawiają strefę wolnego handlu, począwszy od daty wejścia w życie niniejszego Układu zgodnie z postanowieniami niniejszego Układu i w zgodzie z art. XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 („GATT 1994”). ARTYKUŁ 23 Zakres stosowania 1. Postanowienia niniejszego rozdziału mają zastosowanie do handlu towarami[1] między Stronami. 2. Do celów niniejszego rozdziału „pochodzące” oznacza kwalifikujące się zgodnie z regułami pochodzenia określonymi w protokole I do niniejszego Układu. SEKCJA 2 ZNIESIENIE NALEŻNOŚCI CELNYCH, OPŁAT I INNYCH NALEŻNOŚCI ARTYKUŁ 24 Definicja należności celnych Do celów niniejszego rozdziału „należności celne” obejmują każde cło lub wszelkiego rodzaju należności nałożone na przywóz lub wywóz towarów lub z nimi związane, w tym wszelkiego rodzaju podatki wyrównawcze lub należności dodatkowe nałożone na taki przywóz lub wywóz lub z nimi związane. „Należność celna” nie obejmuje: a) należności równoważnych podatkom wewnętrznym, nałożonych zgodnie z art. 31 niniejszego Układu; b) ceł nałożonych zgodnie z rozdziałem 2 (Środki ochrony handlu) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu; c) opłat i innych należności nałożonych zgodnie z art. 30 niniejszego Układu. ARTYKUŁ 25 Klasyfikacja towarów Klasyfikacja towarów będących przedmiotem handlu między Stronami określona jest w odpowiedniej nomenklaturze taryfowej każdej ze Stron, zgodnie z wersją z 2012 r. zharmonizowanego systemu opartego na Międzynarodowej konwencji w sprawie zharmonizowanego systemu oznaczania i kodowania towarów z 1983 r. („HS”) z późniejszymi zmianami. ARTYKUŁ 26 Zniesienie należności celnych przywozowych 1. Strony znoszą wszystkie należności celne od towarów pochodzących z terytorium drugiej Strony, począwszy od daty wejścia w życie niniejszego Układu, z zastrzeżeniem postanowień ust. 2 i 3 i nie naruszając postanowień ust. 4. 2. Produkty wymienione w załączniku II-A do niniejszego Układu są w przywozie do Unii zwolnione z należności celnych w granicach kontyngentów taryfowych określonych w tym załączniku. W odniesieniu do przywozu przekraczającego próg kontyngentu taryfowego obowiązuje stawka należności celnej stosowana względem kraju najbardziej uprzywilejowanego (KNU). 3. Produkty wymienione w załączniku II-B do niniejszego Układu podlegają w przywozie do Unii należności celnej przywozowej z wyłączeniem składnika ad valorem tej należności. 4. Przywóz produktów pochodzących z Gruzji wymienionych w załączniku II-C do niniejszego Układu podlega mechanizmowi przeciwdziałającemu obchodzeniu ceł określonemu w art. 27 niniejszego Układu. 5. Po upływie pięciu lat od daty wejścia w życie niniejszego Układu, na wniosek którejkolwiek ze Stron, Strony przeprowadzają konsultacje, aby rozważyć rozszerzenie zakresu liberalizacji należności celnych we wzajemnym handlu. Korekta progów jest przyjmowana decyzją Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu. ARTYKUŁ 27 Mechanizm przeciwdziałający obchodzeniu ceł na produkty rolne i przetworzone produkty rolne 1. Produkty wymienione w załączniku II-C do niniejszego Układu podlegają mechanizmowi przeciwdziałającemu obchodzeniu ceł określonemu w niniejszym artykule. Średnią roczną wielkość przywozu z Gruzji do Unii dla każdej kategorii takich produktów przedstawiono w załączniku II-C do niniejszego Układu. 2. Kiedy wielkość przywozu w jednej lub kilku kategoriach produktów, o których mowa w ust. 1, osiągnie 70 % wielkości określonej w załączniku II-C w dowolnym roku rozpoczynającym się w dniu 1 stycznia, Unia powiadamia Gruzję o wielkości przywozu odnośnych produktów. Po takim powiadomieniu i w ciągu 14 dni kalendarzowych od dnia, w którym wielkość przywozu w jednej lub kilku kategoriach produktów, o których mowa w ust. 1, osiągnie 80 % wielkości określonej w załączniku II-C, Gruzja przekazuje Unii należyte uzasadnienie dotyczące zdolności Gruzji do wytworzenia produktów przeznaczonych na wywóz do Unii w ilości większej, niż wynosi wielkość określona w załączniku II-C. W przypadku gdy taki przywóz osiągnie 100 % wielkości określonej w załączniku II-C, a Gruzja nie przedstawi należytego uzasadnienia, Unia może tymczasowo zawiesić preferencyjne traktowanie odnośnych produktów. Zawieszenie obowiązuje przez okres sześciu miesięcy i wchodzi w życie w dniu opublikowania decyzji o zawieszeniu preferencyjnego traktowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. 3. Wszystkie tymczasowe zawieszenia przyjęte zgodnie z ust. 2 są bezzwłocznie zgłaszane Gruzji przez Unię. 4. Tymczasowe zawieszenie może zostać zniesione przez Unię przed upływem sześciu miesięcy od daty jego wejścia w życie, jeżeli Gruzja przedstawi na forum Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, solidne i wystarczające dowody potwierdzające, że wielkość przywozu produktów w odnośnej kategorii przekraczająca wielkość, o której mowa w załączniku II-C do niniejszego Układu, wynika ze zmiany poziomu produkcji i zdolności wywozowej Gruzji w przypadku odnośnych produktów. 5. Postanowienia załącznika II-C do niniejszego Układu, podobnie jak wspomniane wielkości, mogą zostać zmienione za obopólną zgodą Unii i Gruzji w ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu na wniosek Gruzji, tak aby odzwierciedlić zmiany w poziomie produkcji i zdolności wywozowej Gruzji w przypadku odnośnych produktów. ARTYKUŁ 28 Klauzula zawieszająca Żadna ze Stron nie może przyjmować nowych należności celnych w stosunku do towarów pochodzących z terytorium drugiej Strony ani nie może podnosić należności celnych nałożonych w dniu wejścia w życie niniejszego Układu. Nie uniemożliwia to żadnej ze Stron utrzymania lub podniesienia należności celnej do wysokości zatwierdzonej przez Organ Rozstrzygania Sporów WTO. ARTYKUŁ 29 Należności celne wywozowe Żadna ze Stron nie przyjmuje ani nie utrzymuje w odniesieniu do wywozu towarów na terytorium drugiej Strony ani w związku z tym wywozem należności celnych ani podatków innych niż należności wewnętrzne stosowane zgodnie z art. 30 niniejszego Układu. ARTYKUŁ 30 Opłaty i inne należności Każda ze Stron zapewnia, zgodnie z art. VIII GATT 1994 i jego uwagami interpretacyjnymi, aby wszystkie opłaty i należności jakiegokolwiek rodzaju inne niż należności celne lub inne środki, o których mowa w art. 26 niniejszego Układu, nałożone na przywóz lub wywóz bądź z nimi związane były ograniczone kwotowo do przybliżonych kosztów wyświadczonych usług oraz nie stanowiły pośredniej ochrony towarów krajowych ani opodatkowania przywozu lub wywozu do celów fiskalnych. SEKCJA 3 ŚRODKI POZATARYFOWE ARTYKUŁ 31 Traktowanie narodowe Każda ze Stron przyznaje traktowanie narodowe towarom drugiej Strony zgodnie z art. III GATT 1994, łącznie z uwagami interpretacyjnymi do niego. W tym celu art. III GATT 1994 i uwagi interpretacyjne do niego zostają włączone do niniejszego Układu i stanowią jego nieodłączną część. ARTYKUŁ 32 Ograniczenia w przywozie i wywozie Żadna ze Stron nie przyjmuje ani nie utrzymuje zakazów ani ograniczeń względem przywozu towarów drugiej Strony ani wywozu lub sprzedaży eksportowej towarów z przeznaczeniem na terytorium drugiej Strony, chyba że postanowienia niniejszego Układu stanowią inaczej lub odbywa się to zgodnie z art. XI GATT 1994 i uwagami interpretacyjnymi do niego. W tym celu art. XI GATT 1994 i uwagi interpretacyjne do niego zostają włączone do niniejszego Układu i stanowią jego nieodłączną część. SEKCJA 4 POSTANOWIENIA SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĄCE TOWARÓW ARTYKUŁ 33 Wyjątki ogólne Żadne z postanowień niniejszego rozdziału nie jest interpretowane w sposób uniemożliwiający przyjęcie lub wyegzekwowanie przez którąkolwiek ze Stron środków zgodnych z art. XX i XXI GATT 1994 oraz wszelkich uwag interpretacyjnych do tych artykułów na mocy GATT 1994, które zostają niniejszym włączone do niniejszego Układu i stanowią nieodłączną jego część. SEKCJA 5 WSPÓŁPRACA ADMINISTRACYJNA I KOORDYNACJA Z INNYMI PAŃSTWAMI ARTYKUŁ 34 Tymczasowe zawieszenie preferencji 1. Strony zgodnie postanawiają, że współpraca i pomoc administracyjna są niezbędne do wdrażania i kontroli preferencyjnego traktowania taryfowego przyznanego w niniejszym rozdziale i podkreślają swoje zobowiązanie do zwalczania nieprawidłowości i nadużyć finansowych w sprawach celnych i związanych z cłami. 2. W przypadku gdy Strona stwierdza, na podstawie obiektywnych informacji, brak współpracy lub pomocy administracyjnej drugiej Strony lub nieprawidłowości lub nadużycia w sprawach, o których mowa w niniejszym rozdziale, Strona ta może tymczasowo zawiesić odpowiednie traktowanie preferencyjne danego produktu lub danych produktów zgodnie z niniejszym artykułem. 3. Do celów niniejszego artykułu brak współpracy lub pomocy administracyjnej oznacza między innymi: a) powtarzające się przypadki niedopełnienia obowiązku weryfikacji statusu pochodzenia danego produktu lub danych produktów; b) powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w przeprowadzaniu późniejszych weryfikacji dowodów pochodzenia lub przekazywaniu ich wyników; c) powtarzające się przypadki odmowy lub nieuzasadnionego opóźnienia w wydawaniu zezwolenia na przeprowadzenie misji służących weryfikacji autentyczności dokumentów lub prawidłowości informacji mających znaczenie dla przyznania danego traktowania preferencyjnego. 4. Do celów niniejszego artykułu ustalenie istnienia nieprawidłowości lub nadużyć może mieć miejsce między innymi, jeżeli nastąpił gwałtowny, nie w pełni uzasadniony wzrost wielkości przywozu towarów, przekraczający tradycyjny poziom produkcji i zdolność wywozową drugiej Strony, związany z posiadaniem obiektywnych informacji dotyczących nieprawidłowości lub nadużyć. 5. Warunki wprowadzenia tymczasowego zawieszenia są następujące: a) Strona, która stwierdziła, na podstawie obiektywnych informacji, brak współpracy lub pomocy administracyjnej drugiej Strony bądź nieprawidłowości lub nadużycia, których dopuściła się druga Strona, bezzwłocznie powiadamia o tym Komitet Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, przekazując jednocześnie obiektywne informacje, oraz rozpoczyna konsultacje w ramach tego Komitetu w oparciu o wszelkie stosowne informacje i obiektywne ustalenia celem znalezienia rozwiązania możliwego do przyjęcia dla obu Stron; b) w przypadku gdy Strony rozpoczęły konsultacje w ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu i nie uzgodniły możliwego do przyjęcia rozwiązania w ciągu trzech miesięcy od dnia powiadomienia, zainteresowana Strona może tymczasowo zawiesić zastosowane traktowanie preferencyjne danego produktu lub danych produktów. Informację o takim tymczasowym zawieszeniu przekazuje się bezzwłocznie do wiadomości Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu; c) tymczasowe zawieszenie przewidziane w niniejszym artykule ogranicza się do środków niezbędnych do ochrony interesów finansowych zainteresowanej Strony. Nie przekraczają one okresu sześciu miesięcy, który może zostać odnowiony, jeżeli do dnia jego wygaśnięcia nie wystąpiły żadne zmiany odnośnie do warunków, które doprowadziły do pierwotnego zawieszenia. Stanowią one przedmiot okresowych konsultacji w ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, w szczególności w celu zniesienia tych tymczasowych zawieszeń bezzwłocznie po ustaniu warunków uzasadniających ich zastosowanie. 6. Każda ze Stron publikuje, zgodnie ze swoimi procedurami wewnętrznymi, zawiadomienia dla importerów dotyczące: powiadomień, o których mowa w ust. 5 lit. a); decyzji, o których mowa w ust. 5 lit. b); oraz przypadków rozszerzenia bądź zniesienia, o których mowa w ust. 5 lit. c). ARTYKUŁ 35 Postępowanie w przypadku błędów administracyjnych W przypadku popełnienia przez właściwe organy błędu we właściwym zarządzaniu systemem preferencyjnym dotyczącym wywozu, a zwłaszcza w stosowaniu postanowień protokołu II do niniejszego Układu dotyczącego definicji pojęcia „produkty pochodzące” i metod współpracy administracyjnej, w przypadku gdy błąd ten wywiera skutki w zakresie ceł przywozowych, Strona, której dotyczą takie skutki, może zwrócić się do Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, o zbadanie możliwości podjęcia wszelkich stosownych działań w celu rozwiązania takiego problemu. ARTYKUŁ 36 Umowy z innymi państwami 1. Niniejszy Układ nie wyklucza utrzymywania lub ustanawiania unii celnych, stref wolnego handlu lub dokonywania uzgodnień dotyczących ruchu granicznego, o ile ich skutkiem nie jest sprzeczność z uzgodnieniami dotyczącymi handlu przewidzianymi w niniejszym Układzie. 2. W ramach Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, określonym w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu, Strony prowadzą konsultacje dotyczące umów ustanawiających unie celne, strefy wolnego handlu lub uzgodnień w zakresie ruchu granicznego, a w razie potrzeby również innych istotnych kwestii związanych z ich polityką handlową wobec państw trzecich. Konsultacje takie prowadzone są w szczególności w przypadku przystąpienia do UE państwa trzeciego, aby zapewnić uwzględnienie wspólnych interesów Unii i Gruzji, określonych w niniejszym Układzie. ROZDZIAŁ 2 ŚRODKI OCHRONY HANDLU SEKCJA 1 OGÓLNE ŚRODKI OCHRONNE ARTYKUŁ 37 Postanowienia ogólne 1. Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki wynikające z art. XIX GATT 1994 oraz Porozumienia w sprawie środków ochronnych zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie w sprawie środków ochronnych”) i art. 5 Porozumienia w sprawie rolnictwa zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie w sprawie rolnictwa”). 2. Reguły preferencyjnego pochodzenia ustanowione na mocy rozdziału 1 (Traktowanie narodowe i dostęp towarów do rynku) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu nie mają zastosowania do niniejszej sekcji. 3. Postanowienia niniejszej sekcji nie podlegają rozdziałowi 14 (Rozstrzyganie sporów) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu. ARTYKUŁ 38 Przejrzystość 1. Strona wszczynająca dochodzenie w sprawie środków ochronnych powiadamia o tym fakcie drugą Stronę, jeżeli druga Strona ma istotny interes gospodarczy. 2. Niezależnie od postanowień art. 37 niniejszego Układu, Strona wszczynająca dochodzenie w sprawie środków ochronnych i zamierzająca wprowadzić środki ochronne bezzwłocznie przedkłada na wniosek drugiej Strony pisemne powiadomienie ad hoc dotyczące wszystkich ważnych informacji prowadzących do wszczęcia dochodzenia w sprawie środków ochronnych oraz nałożenia takich środków, w tym, w stosownych przypadkach, informacji na temat wszczęcia dochodzenia w sprawie środków ochronnych, na temat tymczasowych ustaleń oraz ustaleń końcowych wynikających z dochodzenia, jak również oferuje drugiej Stronie możliwość przeprowadzenia konsultacji. 3. Do celów niniejszego artykułu uważa się, że Strona ma istotny interes gospodarczy, jeżeli należy do pięciu największych dostawców produktu będącego przedmiotem przywozu w okresie ostatnich trzech lat, pod względem wielkości lub wartości w ujęciu bezwzględnym. ARTYKUŁ 39 Zastosowanie środków 1. Nakładając środki ochronne, Strony starają się to czynić w sposób w najmniejszym stopniu wpływający na dwustronną wymianę handlową. 2. Do celów ust. 1, jeżeli jedna Strona uzna wymogi prawne związane z nałożeniem ostatecznych środków ochronnych za spełnione i zamierza wprowadzić takie środki, powiadamia drugą Stronę i umożliwia przeprowadzenie dwustronnych konsultacji. Jeżeli nie znaleziono satysfakcjonującego rozwiązania w ciągu 30 dni od powiadomienia, Strona dokonująca przywozu może podjąć działania właściwe do rozwiązania problemu. SEKCJA 2 ŚRODKI ANTYDUMPINGOWE I WYRÓWNAWCZE ARTYKUŁ 40 Postanowienia ogólne 1. Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki na mocy art. VI GATT 1994, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VI GATT 1994, zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie antydumpingowe”), oraz Porozumienia w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych, zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych”). 2. Reguły preferencyjnego pochodzenia ustanowione na mocy rozdziału 1 (Traktowanie narodowe i dostęp towarów do rynku) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu nie mają zastosowania do niniejszej sekcji. 3. Postanowienia niniejszej sekcji nie podlegają rozdziałowi 14 (Rozstrzyganie sporów) tytułu IV (Handel i zagadnienia związane z handlem) niniejszego Układu. ARTYKUŁ 41 Przejrzystość 1. Strony uzgadniają, że środki antydumpingowe i wyrównawcze powinny być stosowane w pełnej zgodności z wymogami zawartymi odpowiednio w Porozumieniu antydumpingowym oraz w Porozumieniu w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych i powinny opierać się na sprawiedliwym i przejrzystym systemie. 2. Strony zapewniają, bezzwłocznie po wprowadzeniu tymczasowych środków i przed podjęciem ostatecznej decyzji, pełne i właściwe ujawnienie wszystkich zasadniczych faktów i ustaleń, które stanowią podstawę decyzji o zastosowaniu środków, nie naruszając postanowień art. 6 ust. 5 Porozumienia antydumpingowego i art. 12 ust. 4 Porozumienia w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych. Ujawnienie dokonywane jest w formie pisemnej oraz gwarantuje zainteresowanym stronom odpowiedni czas na przedstawienie uwag. 3. Pod warunkiem, że nie powoduje to niepotrzebnego opóźnienia w zakresie prowadzonego dochodzenia, każdej zainteresowanej Stronie zapewnia się możliwość bycia wysłuchanym i wyrażenia swoich opinii podczas dochodzenia antydumpingowego lub dochodzenia antysubsydyjnego. ARTYKUŁ 42 Uwzględnienie interesu publicznego Strona może nie stosować środków antydumpingowych lub wyrównawczych, jeżeli na podstawie informacji udostępnionych w toku dochodzenia można jasno stwierdzić, że stosowanie takich środków nie leży w interesie publicznym. Ustalenie, czy występuje interes publiczny, opiera się na ocenie ogółu różnych interesów, w tym interesu przemysłu krajowego oraz użytkowników, konsumentów i importerów w stopniu, w jakim dostarczyli oni organom prowadzącym dochodzenie stosowne informacje. ARTYKUŁ 43 Zasada niższego cła W przypadku gdy Strona postanawia nałożyć tymczasowe lub ostateczne cło antydumpingowe lub wyrównawcze, kwota takiego cła nie przekracza marginesu dumpingu ani łącznej kwoty subsydiów stanowiących podstawę środków wyrównawczych, natomiast powinna być niższa od marginesu dumpingu lub łącznej kwoty subsydiów stanowiących podstawę środków wyrównawczych, jeżeli takie niższe cło będzie odpowiednie, by usunąć szkodę wyrządzoną przemysłowi krajowemu. ROZDZIAŁ 3 BARIERY TECHNICZNE W HANDLU, NORMALIZACJA, METROLOGIA, AKREDYTACJA I OCENA ZGODNOŚCI ARTYKUŁ 44 Zakres stosowania i definicje 1. Niniejszy rozdział ma zastosowanie do opracowywania, przyjmowania i stosowania norm, przepisów technicznych i procedur oceny zgodności, określonych w Porozumieniu w sprawie barier technicznych w handlu, zawartym w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie TBT”), które mogą mieć wpływ na handel towarami między Stronami. 2. Niezależnie od postanowień ust. 1 niniejszy rozdział nie ma zastosowania do środków sanitarnych ani fitosanitarnych określonych w załączniku A do Porozumienia w sprawie stosowania środków sanitarnych i fitosanitarnych zawartego w załączniku 1A do Porozumienia WTO („Porozumienie SPS”) ani do specyfikacji zakupów opracowanych przez organy władz publicznych, dotyczących ich własnych wymogów w zakresie produkcji lub konsumpcji. 3. Do celów niniejszego rozdziału zastosowanie mają definicje zawarte w załączniku I do Porozumienia TBT. ARTYKUŁ 45 Uznanie postanowień Porozumienia TBT Strony potwierdzają istniejące prawa i obowiązki wobec siebie nawzajem, wynikające z Porozumienia TBT, które zostaje niniejszym włączone do niniejszego Układu i stanowi jego integralną część. ARTYKUŁ 46 Współpraca techniczna 1. Strony wzmacniają współpracę w dziedzinie norm, przepisów technicznych, metrologii, nadzoru rynku, akredytacji i systemów oceny zgodności w celu poszerzenia wzajemnego zrozumienia swoich systemów oraz ułatwienia dostępu do swoich rynków. W tym celu mogą one nawiązać dialog regulacyjny na poziomie horyzontalnym i sektorowym. 2. W ramach współpracy Strony starają się określić, rozwinąć i promować inicjatywy ułatwiające wymianę handlową, które mogą obejmować między innymi, lecz nie wyłącznie: a) rozwijanie współpracy regulacyjnej poprzez wymianę danych i doświadczeń oraz poprzez współpracę naukowo-techniczną w celu poprawy jakości swoich przepisów technicznych, norm, nadzoru rynku, oceny zgodności i akredytacji oraz wydajnego wykorzystania zasobów regulacyjnych; b) promowanie i stymulowanie współpracy dwustronnej między swoimi – publicznymi lub prywatnymi – organizacjami odpowiedzialnymi za metrologię, normalizację, nadzór rynku, ocenę zgodności i akredytację; c) sprzyjanie rozwojowi wysokiej jakości infrastruktury na potrzeby normalizacji, metrologii, akredytacji, oceny zgodności i systemu nadzoru rynku w Gruzji; d) promowanie udziału Gruzji w pracach odnośnych organizacji europejskich; e) poszukiwanie rozwiązań w przypadku powstawania barier w handlu; oraz f) podejmowanie starań w stosownych przypadkach, w celu skoordynowania swoich stanowisk w międzynarodowych organizacjach handlowych i regulacyjnych, takich jak WTO i Europejska Komisja Gospodarcza Organizacji Narodów Zjednoczonych („EKG ONZ”). ARTYKUŁ 47 Zbliżenie przepisów technicznych, norm i oceny zgodności 1. Mając na uwadze priorytety w kwestii zbliżenia przepisów w poszczególnych sektorach, Gruzja podejmuje niezbędne działania w celu stopniowego osiągnięcia zbliżenia z unijnymi przepisami technicznymi, normami, metrologią, akredytacją, oceną zgodności, odnośnymi systemami i systemem nadzoru rynku, oraz zobowiązuje się przestrzegać zasad i praktyk określonych w odnośnym dorobku prawnym Unii (załącznik III-B do niniejszego Układu zawiera orientacyjny wykaz przepisów). Załącznik III-A do niniejszego Układu zawiera wykaz środków służących zbliżeniu, który może zostać zmieniony decyzją Komitetu Stowarzyszenia w składzie rozstrzygającym kwestie dotyczące handlu, o którym mowa w art. 408 ust. 4 niniejszego Układu. 2. Aby osiągnąć te cele, Gruzja: a) uwzględniając swoje priorytety, dokonuje stopniowego zbliżenia swojego prawodawstwa do odnośnego dorobku prawnego Unii; oraz b) osiąga i utrzymuje poziom skuteczności administracyjnej i instytucjonalnej niezbędny do stworzenia skutecznego i przejrzystego systemu, którego wymaga wykonanie niniejszego rozdziału. 3. Gruzja powstrzymuje się od zmiany swoich przepisów horyzontalnych i sektorowych w obszarach priorytetowych pod względem zbliżenia, z wyjątkiem zmian koniecznych do stopniowego zbliżenia tych przepisów do odnośnego dorobku prawnego Unii i utrzymania tego zbliżenia; zawiadamia także Unię o tego rodzaju zmianach w przepisach krajowych. 4. Gruzja zapewnia i ułatwia udział odnośnych organów krajowych w europejskich i międzynarodowych organizacjach zajmujących się normalizacją, metrologią prawną i podstawową oraz oceną zgodności, w tym akredytacją, zgodnie z obszarem działalności tych organów i dostępnymi dla nich możliwościami członkostwa. 5. W celu zintegrowania swojego systemu normalizacji Gruzja dokłada wszelkich starań, aby zagwarantować, że jej organ normalizacyjny: a) dokonuje stopniowej transpozycji ogółu norm europejskich do norm krajowych, co obejmuje również europejskie normy zharmonizowane, których dobrowolne stosowanie uznawane jest za zachowanie zgodności z przepisami unijnymi transponowanymi do prawodawstwa gruzińskiego; b) wraz z transpozycją tych norm wycofuje sprzeczne z nimi normy krajowe; c) stopniowo wypełnia pozostałe warunki pełnego członkostwa w europejskich organizacjach normalizacyjnych. ARTYKUŁ 48 Układ w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania wyrobów przemysłowych (ACAA) Strony mogą w późniejszym terminie zgodnie postanowić o dodaniu Układu w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania wyrobów przemysłowych (ACAA), jako protokołu do niniejszego Układu, obejmującego jeden lub kilka sektorów uzgodnionych po sprawdzeniu przez Unię, czy odnośne gruzińskie przepisy, instytucje i normy horyzontalne i sektorowe zostały w pełni zbliżone do unijnych. Układ ACAA będzie stanowić, że handel wyrobami w sektorach objętych tym układem odbywa się między Stronami na takich samych warunkach, jakie obowiązują w handlu tymi wyrobami między państwami członkowskimi. ARTYKUŁ 49 Oznakowywanie i etykietowanie 1. Nie naruszając postanowień art. 47 i 48 niniejszego Układu, w odniesieniu do przepisów technicznych dotyczących wymogów w zakresie etykietowania lub oznakowania, Strony potwierdzają zasady określone w rozdziale 2.2 Porozumienia TBT, mówiące, że wymogi takie nie mogą być opracowywane, przyjmowane ani stosowane w celu tworzenia niepotrzebnych przeszkód w handlu międzynarodowym ani nie mogą mieć takiego skutku. Z tego względu wymogi dotyczące etykietowania lub oznakowania nie mogą ograniczać handlu w stopniu większym, niż to jest konieczne do osiągnięcia uzasadnionego celu, biorąc pod uwagę zagrożenia, jakie mogłoby wywołać nieosiągnięcie tego celu. 2. W kwestii obowiązkowego oznakowania lub etykietowania Strony zgodnie postanawiają, co następuje: a) będą podejmować wysiłki w kierunku minimalizacji wymogów dotyczących oznakowania lub etykietowania, z wyjątkiem wymogów niezbędnych do przyjęcia dorobku prawnego Unii w tej dziedzinie oraz do ochrony zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska bądź z uwagi na inne racjonalne cele polityki publicznej; b) Strona może określić formę etykiet lub oznaczeń, nie wymaga jednak zatwierdzania, rejestracji ani certyfikacji etykiet; oraz c) Strony zachowują prawo do wymagania, aby informacje umieszczane na oznaczeniach lub etykietach były w określonym języku. ROZDZIAŁ 4 ŚRODKI SANITARNE I FITOSANITARNE ARTYKUŁ 50 Cel 1. Celem niniejszego rozdziału jest ułatwienie handlu między Stronami towarami, których dotyczą środki sanitarne i fitosanitarne („środki SPS”), w tym wszystkie środki wymienione w załączniku IV do niniejszego Układu, przy równoczesnym zapewnieniu ochrony życia i zdrowia ludzi, zwierząt i roślin poprzez: a) zapewnienie pełnej przejrzystości w kwestii środków dotyczących handlu wymienionych w załączniku IV do niniejszego Układu; b) zbliżenie ram prawnych Gruzji do ram prawnych Unii; c) uznawanie statusu Stron pod względem zdrowia zwierząt i roślin oraz stosowanie zasady regionalizacji; d) ustanowienie mechanizmu uznawania równoważności środków utrzymywanych przez Stronę i wymienionych w załączniku IV do niniejszego Układu; e) dalsze wykonanie Porozumienia SPS; f) ustanowienie mechanizmów i procedur w zakresie ułatwiania handlu; oraz g) poprawę komunikacji i współpracy między Stronami w sprawie środków wymienionych w załączniku IV do niniejszego Układu. 2. Celem niniejszego rozdziału jest osiągnięcie porozumienia między Stronami w kwestii norm dotyczących dobrostanu zwierząt. ARTYKUŁ 51 Zobowiązania wielostronne Strony potwierdzają swoje prawa i obowiązki wynikające z porozumień WTO, a w szczególności Porozumienia SPS. ARTYKUŁ 52 Zakres stosowania Niniejszy rozdział ma zastosowanie do wszelkich środków sanitarnych i fitosanitarnych Strony, które mogą bezpośrednio lub pośrednio wpływać na handel między Stronami, w tym do wszystkich środków wymienionych w załączniku IV do niniejszego Układu. Powyższy zakres stosowania nie narusza zakresu zbliżenia określonego w art. 55 niniejszego Układu. ARTYKUŁ 53 Definicje Do celów niniejszego artykułu stosuje się następujące definicje: 1. „środki sanitarne i fitosanitarne” oznaczają środki zdefiniowane w pkt 1 załącznika A do Porozumienia SPS („środki SPS”); 2. „zwierzęta” oznaczają zwierzęta zgodnie z definicjami zawartymi odpowiednio w Kodeksie zdrowia zwierząt lądowych lub Kodeksie zdrowia zwierząt wodnych Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt („OIE”); 3. „produkty pochodzenia zwierzęcego” oznaczają produkty pochodzące od zwierząt, w tym produkty pochodzące od zwierząt wodnych, zgodnie z ich definicją w Kodeksie zdrowia zwierząt wodnych OIE; 4. „produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi” oznaczają całe ciała zwierząt lub ich części, produkty pochodzenia zwierzęcego lub inne produkty otrzymane ze zwierząt nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, wymienione w części 2(II) załącznika IV-A do niniejszego Układu; 5. „rośliny” oznaczają żywe rośliny i określone żywe części roślin, w tym nasiona i zasoby genowe: a) owoce w znaczeniu botanicznym, inne niż głęboko zamrożone; b) warzywa, inne niż głęboko zamrożone; c) bulwy, cebulki, cebule, kłącza; d) kwiaty cięte; e) gałęzie z liśćmi; f) drzewa ścięte z zachowanym listowiem; g) roślinne hodowle tkankowe; h) liście, liście ozdobne; i) aktywny pyłek; oraz j) pączki, szczepy, sadzonki. 6. „produkty roślinne” oznaczają produkty pochodzenia roślinnego, nieprzetworzone lub poddane prostej obróbce, o ile nie są to rośliny, wymienione w części 3 załącznika IV-A do niniejszego Układu; 7. „nasiona” oznaczają nasiona w znaczeniu botanicznym, przeznaczone do siewu; 8. „agrofagi” lub „organizmy szkodliwe” oznaczają wszelkie gatunki, szczepy lub biotypy roślin, zwierząt lub czynników chorobotwórczych, szkodliwe dla roślin lub produktów roślinnych (organizmy szkodliwe); 9. „strefy chronione” oznaczają strefy w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. h) dyrektywy Rady 2000/29/WE z dnia 8 maja 2000 r. w sprawie środków ochronnych przed wprowadzaniem do Wspólnoty organizmów szkodliwych dla roślin lub produktów roślinnych i przed ich rozprzestrzenianiem się we Wspólnocie bądź ewentualnych późniejszych przepisów; 10. „choroba zwierząt” oznacza kliniczne lub patologiczne objawy zakażenia u zwierząt; 11. „choroba zwierząt akwakultury” oznacza zakażenie kliniczne lub niekliniczne jednym lub większą liczbą czynników etiologicznych chorób, o których mowa w Kodeksie zdrowia zwierząt wodnych OIE; 12. „zakażenie u zwierząt” oznacza sytuację, w której zwierzęta są nosicielami czynnika zakaźnego, wykazując kliniczne lub patologiczne objawy zakażenia lub nie wykazując takich objawów; 13. „normy dotyczące dobrostanu zwierząt” oznaczają normy dotyczące ochrony zwierząt opracowane i stosowane przez Strony oraz, w stosownych przypadkach, zgodne z normami OIE; 14. „właściwy poziom ochrony sanitarnej i fitosanitarnej” oznacza właściwy poziom ochrony sanitarnej i fitosanitarnej określony w pkt 5 załącznika A do Porozumienia SPS; 15. „region”, w odniesieniu do zdrowia zwierząt, oznacza strefę lub region zdefiniowane w Kodeksie zdrowia zwierząt lądowych OIE, a w odniesieniu do akwakultury – strefę zdefiniowaną w Międzynarodowym kodeksie zdrowia zwierząt wodnych OIE. W odniesieniu do Unii termin „terytorium” lub „kraj” oznacza terytorium Unii; 16. „obszar wolny od agrofaga” oznacza obszar, w którym dany agrofag nie występuje, co wykazano na podstawie dowodów naukowych, oraz w którym, w stosownych przypadkach, stan ten jest utrzymywany urzędowo; 17. „regionalizacja” oznacza pojęcie regionalizacji opisane w art. 6 Porozumienia SPS; 18. „przesyłka zawierająca zwierzęta lub produkty zwierzęce” oznacza pewną ilość żywych zwierząt lub produktów pochodzenia zwierzęcego tego samego typu, objętych tym samym świadectwem lub dokumentem, przemieszczaną tym samym środkiem transportu, wysłaną przez jeden podmiot i pochodzącą z terytorium tej samej Strony dokonującej wywozu lub regionu bądź regionów tej Strony. Przesyłka zawierająca zwierzęta może składać się z jednego lub różnych towarów bądź jednej lub większej liczby partii; 19. „przesyłka zawierająca rośliny lub produkty roślinne” oznacza pewną ilość roślin, produktów roślinnych lub innych przedmiotów, przemieszczaną z terytorium jednej Strony na terytorium drugiej Strony i objętą w razie konieczności jednym świadectwem fitosanitarnym. Przesyłka może składać się z jednego lub różnych towarów bądź jednej lub większej liczby partii; 20. „partia” oznacza pewną liczbę jednostek jednego towaru, która charakteryzuje się jednorodnością składu i pochodzenia i stanowi część przesyłki; 21. „równoważność do celów handlowych” („równoważność”) oznacza, że środki wymienione w załączniku IV zastosowane przez Stronę wywozu, bez względu na to, czy są one inne od środków wymienionych w załączniku IV stosowanych przez Stronę przywozu, obiektywnie zapewniają właściwy poziom bezpieczeństwa lub możliwy do zaakceptowania poziom ryzyka Strony przywozu; 22. „sektor” oznacza strukturę produkcji i handlu w odniesieniu do produktu lub kategorii produktów Strony; 23. „podsektor” oznacza wyraźnie określoną i kontrolowaną część sektora; 24. „towar” oznacza produkty lub przedmioty, o których mowa w pkt 2–7; 25. „szczególne zezwolenie na przywóz” oznacza formalne uprzednie zezwolenie wydane przez właściwe organy Strony dokonującej przywozu, skierowane do indywidualnego importera jako warunek przywozu jednej lub wielu przesyłek towaru z terytorium Strony dokonującej wywozu w zakresie niniejszego rozdziału; 26. „dni robocze” oznaczają dni tygodnia z wyjątkiem niedziel, sobót oraz dni ustawowo wolnych od pracy w jednej ze Stron; 27. „inspekcja” oznacza sprawdzenie jakiegokolwiek aspektu paszy, żywności, zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt w celu weryfikacji, czy w danym aspekcie lub aspektach zachowana jest zgodność z wymogami przepisów prawa paszowego i żywnościowego oraz prawa w zakresie zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt; 28. „inspekcja w zakresie zdrowia roślin” oznacza urzędowe wzrokowe sprawdzenie roślin, produktów roślinnych lub innych przedmiotów regulowanych w celu ustalenia ewentualnej obecności agrofagów oraz ustalenia zgodności z przepisami fitosanitarnymi; 29. „weryfikacja” oznacza sprawdzenie, poprzez zbadanie i rozpatrzenie obiektywnych dowodów, czy spełnione zostały określone wymogi. ARTYKUŁ 54 Właściwe organy Podczas pierwszego posiedzenia Podkomitetu ds. Zarządzania Sanitarnego i Fitosanitarnego, o którym mowa w art. 65 niniejszego Układu („Podkomitet SPS”), Strony informują się nawzajem o strukturze i organizacji ich właściwych organów oraz podziale kompetencji między nimi. Strony informują się wzajemnie o wszelkich zmianach w zakresie struktury, organizacji i podziału kompetencji, w tym punktów kontaktowych, tych właściwych organów. ARTYKUŁ 55 Stopniowe zbliżenie przepisów 1. Gruzja kontynuuje stopniowe zbliżenie swoich przepisów prawa w kwestiach sanitarnych i fitosanitarnych i dotyczących dobrostanu zwierząt oraz innych obszarów, określonych w załączniku IV do niniejszego Układu, do przepisów prawa Unii, zgodnie z zasadami i procedurą określonymi w załączniku XI do niniejszego Układu. 2. Strony współpracują w zakresie stopniowego zbliżenia przepisów i budowania zdolności. 3. Podkomitet SPS regularnie monitoruje postępy w procesie zbliżenia, określonym w załączniku XI do niniejszego Układu, w celu sformułowania niezbędnych zaleceń dotyczących zbliżenia przepisów. 4. Najpóźniej sześć miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszego Układu Gruzja przedkłada wykaz unijnych aktów prawnych dotyczących środków sanitarnych, fitosanitarnych, dobrostanu zwierząt i innych obszarów określonych w załączniku IV do niniejszego Układu, na podstawie których Gruzja dokona zbliżenia swoich przepisów. Wykaz ten jest podzielony na obszary priorytetowe, w przypadku których handel określonymi towarami albo grupą towarów zostanie ułatwiony dzięki zbliżeniu przepisów. Wykaz dotyczący zbliżenia służy za punkt odniesienia przy wykonaniu niniejszego rozdziału. ARTYKUŁ 56 Uznawanie, w celach handlowych, statusu pod względem zdrowia zwierząt i obecności agrofagów oraz warunków regionalnych Uznawanie statusu w odniesieniu do chorób zwierząt, zakażeń u zwierząt lub agrofagów 1. W odniesieniu do chorób i zakażeń u zwierząt (w tym chorób odzwierzęcych) zastosowanie mają następujące postanowienia: a) Strona dokonująca przywozu uznaje do celów handlowych status Strony dokonującej wywozu lub jej regionów pod względem zdrowia zwierząt, stwierdzony zgodnie z procedurą określoną w załączniku VI do niniejszego Układu, w zakresie chorób zwierząt określonych w załączniku V-A do niniejszego Układu; b) jeżeli Strona uzna, że jej terytorium lub jeden z regionów ma szczególny status w odniesieniu do konkretnej choroby zwierząt, innej niż choroby wymienione w załączniku V-A do niniejszego Układu, może ona zażądać uznania tego statusu zgodnie z procedurą określoną w części C załącznika VI do niniejszego Układu. W tej kwestii Strona dokonująca przywozu może zażądać gwarancji, wraz z uzasadnieniem, w odniesieniu do przywozu żywych zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego, odpowiednio do uzgodnionego statusu Stron; c) za podstawę wzajemnego handlu Strony uznają status terytoriów lub regionów bądź status w sektorze lub podsektorze Stron, związany z częstością występowania lub zachorowalnością dotyczącą choroby zwierząt innej niż choroby wymienione w załączniku V-A do niniejszego Układu, bądź z zakażeniami u zwierząt, lub w stosownych przypadkach – z zagrożeniem z nimi związanym, określonym przez OIE. W tej kwestii w odniesieniu do przywozu żywych zwierząt i produktów pochodzenia zwierzęcego Strona dokonująca przywozu może zażądać gwarancji odpowiednich do określonego statusu, zgodnie z zaleceniami OIE; oraz d) nie naruszając postanowień art. 58, 60 i 64 niniejszego Układu i o ile Strona dokonująca przywozu nie wniesie wyraźnego sprzeciwu i nie zażąda uzupełniających lub dodatkowych informacji, konsultacji lub weryfikacji, każda ze Stron bezzwłocznie podejmuje konieczne środki legislacyjne i administracyjne w celu umożliwienia handlu na podstawie postanowień lit. a), b) i c). 2. W odniesieniu do agrofagów stosuje się, co następuje: a) Strony uznają w celach handlowych ich status dotyczący obecności agrofagów określonych w załączniku V-B do niniejszego Układu wskazany w załączniku VI-B; oraz b) nie naruszając postanowień art. 58, 60 i 64 niniejszego Układu i o ile Strona dokonująca przywozu nie wniesie wyraźnego sprzeciwu i nie zażąda uzupełniających lub dodatkowych informacji, konsultacji lub weryfikacji, każda ze Stron bezzwłocznie podejmuje konieczne środki legislacyjne i administracyjne w celu umożliwienia handlu na podstawie postanowień lit. a). Uznawanie regionalizacji i podziału na strefy, obszarów wolnych od agrofaga i stref chronionych 3. Strony uznają pojęcia regionalizacji oraz obszarów wolnych od agrofaga, określone w odpowiedniej Międzynarodowej konwencji ochrony roślin z 1997 r. i międzynarodowych normach dotyczących środków fitosanitarnych Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa z 1997 r., a także pojęcie stref chronionych w rozumieniu dyrektywy 2000/29/WE, i zgodnie postanawiają stosować te pojęcia w handlu między sobą. 4. Strony zgodnie postanawiają, że decyzje dotyczące regionalizacji w sprawie chorób zwierząt i ryb wymienionych w załączniku V-A do niniejszego Układu oraz w sprawie agrofagów wymienionych w załączniku V-B są podejmowane zgodnie z postanowieniami części A i B załącznika VI do niniejszego Układu. 5. Jeżeli chodzi o choroby zwierząt, zgodnie z postanowieniami art. 58 niniejszego Układu, Strona dokonująca wywozu starająca się o uznanie swojej decyzji w sprawie regionalizacji przez Stronę dokonującą przywozu notyfikuje zastosowane przez siebie środki, podając pełne wyjaśnienie i dane stanowiące podstawę dokonanych ustaleń i podjętych decyzji. Nie naruszając postanowień art. 59 niniejszego Układu i o ile Strona dokonująca przywozu nie wniesie wyraźnego sprzeciwu i nie zażąda dodatkowych informacji, konsultacji lub weryfikacji w ciągu 15 dni roboczych po otrzymaniu powiadomienia, decyzje dotyczące regionalizacji, których dotyczyło powiadomienie, uznaje się za przyjęte. Konsultacje, o których mowa w akapicie pierwszym, odbywają się zgodnie z art. 59 ust. 3 niniejszego Układu. Strona dokonująca przywozu dokonuje oceny dodatkowych informacji w ciągu 15 dni roboczych od dnia ich otrzymania. Weryfikację, o której mowa w akapicie pierwszym, przeprowadza się zgodnie z art. 62 niniejszego Układu w ciągu 25 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku o weryfikację. 6. W kwestii agrofagów każda ze Stron zapewnia, aby w handlu roślinami, produktami roślinnymi i innymi towarami był brany pod uwagę – odpowiednio – status pod względem obecności agrofagów na obszarz