System służący do przekazywania i wymiany informacji w sądach i prokuraturze jest na zaawansowanym poziomie i jest w dalszym ciągu rozwijany przez wprowadzenie elektronicznego systemu zarządzania sprawami. Łotewski system wymiaru sprawiedliwości jest jednym z najbardziej zaawansowanych w UE pod względem technologii informacyjno-komunikacyjnych w zakresie zarządzania sprawami oraz statystyk dotyczących działalności sądów, komunikacji ze stronami sądowymi, internetowych publikacji orzeczeń. Ponadto orzeczenia publikowane są w formie, która najlepiej nadaje się do odczytu maszynowego w UE . W celu przeprowadzenia oceny i dokonania pomiaru pracy sądów Biuro ds. Organizacji Sądów korzysta z platformy danych biznesowych i przetwarza dane, m.in z systemu informacyjnego sądu, państwowego ujednoliconego skomputeryzowanego rejestru nieruchomości oraz z systemu zarządzania zasobami (dane finansowe i dane dotyczące personelu). System informacyjny sądu jest wykorzystywany jako system rejestru pracy sądów, w którym w sposób uporządkowany przechowywany jest szeroki zakres informacji związanych z przebiegiem spraw. W 2019 r. rozpoczęto opracowywanie porównawczego modelu obciążenia pracą. Model ten opiera się na danych dotyczących budżetu sądu i jest ukierunkowany na powiązanie ich ze wskaźnikami charakteryzującymi pracę sądu. Trwają prace nad projektem wprowadzenia elektronicznego systemu zarządzania sprawami, którego pierwszy etap obejmuje dochodzenie i proces sądowy, a jego pełne wdrożenie zaplanowano na 2023 r. Celem projektu jest modernizacja rejestru czynności procesowych i cyfryzacja procesu prowadzenia dokumentacji. Ułatwi to pracę organom ścigania, prokuraturze i sądom, a także zapewni uczestnikom łatwiejszy dostęp do akt sprawy.

Zwiększono pomoc prawną w sprawach cywilnych. Zgodnie ze zmianami do ustawy o pomocy prawnej zapewnianej przez państwo, które weszły w życie w styczniu 2019 r., osoby są uprawnione do bezpłatnej pomocy prawnej w określonych rodzajach przypadków wskazanych w prawie procesowym cywilnym, jeżeli dochód takich osób nie przekracza minimalnego miesięcznego wynagrodzenia określonego na Łotwie. Zmiany te przyczyniły się do zwiększenia dostępności pomocy prawnej .

Chociaż przyjęto przepisy ukierunkowane na utworzenie nowego sądu szczególnego, trwają dyskusje na temat odpowiednich sposobów podnoszenia jakości i zwiększania efektywności rozpatrywania spraw dotyczących przestępstw gospodarczych i finansowych. W czerwcu 2020 r. parlament przyjął zmiany do ustawy o władzy sądowniczej, ustanawiając w Rydze sąd szczególny do spraw dotyczących przestępstw gospodarczych i finansowych, między innymi w celu rozpatrywania często długotrwałych spraw sądowych . W sądzie tym zasiadałoby maksymalnie dziesięciu sędziów posiadających jurysdykcję w odniesieniu do ograniczonej liczby dziedzin (np. w sprawach karnych dotyczących przestępstw związanych z praniem pieniędzy i korupcją popełnionych przez urzędników publicznych oraz w określonych sprawach handlowych). Reforma ta okazała się jednak kontrowersyjna, ponieważ Rada Sądownictwa wydała dwie opinie przeciwko ustanowieniu odrębnego „sądu gospodarczego”, twierdząc, że brakuje dowodów świadczących o tym, że rozwiązanie to zapewniłoby poprawę jakości i efektywności. Zdaniem Rady bardziej odpowiednim rozwiązaniem byłaby reforma postępowania karnego, jak również specjalizacja sędziów w ramach istniejących sądów (zwłaszcza w sprawach dotyczących przestępstw gospodarczych i finansowych) . Rada Sądownictwa prowadzi również własną analizę sytuacji w zakresie rozpatrywania spraw sądowych dotyczących przestępstw gospodarczych i finansowych, w tym w zakresie długotrwałych postępowań. Państwowy Urząd Kontroli rozpoczął kontrolę czynników wpływających na skuteczność prowadzenia dochodzeń i orzekania w sprawach karnych dotyczących przestępstw gospodarczych i finansowych, która obejmie okres dwóch lat.

Uchylono immunitet sędziów i prokuratorów dotyczący przestępstw administracyjnych. W czerwcu 2020 r. zmiany w ustawie o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów, ustawie o władzy sądowniczej i ustawie o urzędzie prokuratora przyczyniły się do uchylenia immunitetu sędziów i prokuratorów w przypadku przestępstw (naruszeń) administracyjnych, zgodnie z zaleceniem GRECO . Rada Sądownictwa poparła uchylenie tego rodzaju immunitetu dla sędziów, pod warunkiem że w zmianach do ustawy o odpowiedzialności administracyjnej wykluczy się zatrzymanie administracyjne jako formę kary . Równolegle ze zmianami w ustawie o odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów przewiduje się, że sędziowie mogą ponosić odpowiedzialność dyscyplinarną, jeżeli popełnią przestępstwo administracyjne, które rażąco narusza normy kodeksu etyki sędziowskiej lub nie respektuje statusu sędziego. Zmiana ta umożliwiła doprowadzenie – w przypadku spełnienia określonych warunków – do postępowania dyscyplinarnego przed Sędziowską Komisją Dyscyplinarną w związku z przestępstwem administracyjnym.

Wzmocniono rolę wymiaru sprawiedliwości w zakresie wyboru kandydata na Prokuratora Generalnego. W marcu 2020 r. weszły w życie zmiany do ustaw o władzy sądowniczej i urzędzie prokuratora, które przyczyniły się do zmiany procedury wyboru kandydata na Prokuratora Generalnego. Prokurator Generalny jest obecnie powoływany przez parlament na wniosek Rady Sądownictwa określającej również procedurę i kryteria oceny kandydatów, którzy zgłosili się w konkursie otwartym. W czerwcu 2020 r. Rada po raz pierwszy skorzystała ze swoich nowych uprawnień do oceny i wyboru kandydata na Prokuratora Generalnego, który został później powołany przez parlament .

Po uzyskaniu dodatkowych uprawnień w celu wzmocnienia niezależności sądów Rada Sądownictwa przyjęła nową procedurę wyboru kandydatów na sędziów. W 2018 r. weszły w życie zmiany do ustawy o władzy sądowniczej, w ramach których Radzie Sądownictwa przekazano szereg kompetencji władzy wykonawczej i ustawodawczej. Dotyczyło to w szczególności uprawnień do powoływania prezesów sądu (wcześniej byli oni powoływani przez Ministra Sprawiedliwości), przenoszenia sędziów (wcześniej należało to do zadań parlamentu), zatwierdzania szkoleń kadr wymiaru sprawiedliwości (wcześniej należało to do zadań Biura ds. Organizacji Sądów, organu podlegającego Ministerstwu Sprawiedliwości) oraz do określania procedury wyboru kandydatów na sędziów (wcześniej należało to do zadań Rady Ministrów) . W kwietniu 2020 r. Rada opracowała i zatwierdziła nowe procedury wyboru kandydatów na sędziów sądów rejonowych (miejskich) i sądów okręgowych . Wybór kandydatów na sędziów odbywa się w drodze otwartego konkursu organizowanego przez komisję, która jest powoływana przez Radę na trzyletnią kadencję i składa się z trzech senatorów (sędziów Sądu Najwyższego), trzech sędziów sądów okręgowych i trzech sędziów sądów rejonowych (miejskich). Wybór kandydatów na sędziów odbywa się w pięciu rundach . Zgodnie z nową procedurą Rada Sądownictwa umieszcza kandydata, który pomyślnie przeszedł etap selekcji, na liście rankingowej kandydatów na stanowisko sędziego na okres trzech lat. W przypadku wakatu stanowisko sędziego proponuje się kandydatowi, który posiada największą liczbę punktów. Należy zauważyć, że Minister Sprawiedliwości wyznacza następnie kandydata na sędziego, którego wybierze na to stanowisko parlament. Po trzech latach sprawowania urzędu przez sędziego sądu rejonowego (miejskiego) parlament, na wniosek Ministra Sprawiedliwości i na podstawie oceny pracy zawodowej sędziego przeprowadzonej przez Sędziowską Komisję Kwalifikacyjną , potwierdza jego/jej kadencję na czas nieokreślony lub ponownie powołuje go/ją na dodatkowy okres próbny wynoszący maksymalnie dwa lata. W praktyce parlament działa zgodnie z pozytywną lub negatywną oceną Sędziowskiej Komisji Kwalifikacyjnej. Przypadki ponownego powoływania na okres dodatkowych dwóch lat są rzadkie, podobnie jak pytania posłów do parlamentu dotyczące kandydatów na sędziów. Jeżeli, zgodnie z oceną Sędziowskiej Komisji Kwalifikacyjnej, praca sędziego w okresie trzech lat jest niezadowalająca, Minister Sprawiedliwości nie zgłasza kandydata do ponownego powołania. Dzięki nowym procedurom zwiększa się rola sędziów w wyborze nowych sędziów, co jest zgodne z zaleceniami Rady Europy . Chociaż decyzji parlamentu o niepowoływaniu kandydata na sędziego na czas określony lub nieokreślony nie można zaskarżyć przed sądem, wszystkie decyzje Sędziowskiej Komisji Kwalifikacyjnej związane z karierą sędziowską mogą zostać poddane przeglądowi przed sądem dyscyplinarnym (izbą Sądu Najwyższego) . Należy również zauważyć, że chociaż nie ma możliwości poddania kontroli sądowej decyzji Parlamentu w sprawie odwołania sędziów, zarówno decyzje dyscyplinarne Sędziowskiej Komisji Dyscyplinarnej , jak i decyzje Rady Sądownictwa podlegają kontroli sądowej przed Sądem Dyscyplinarnym .

Konstytucja łotewska gwarantuje wolność słowa i prawo do swobodnego dostępu do informacji oraz zawiera zakaz cenzury. Ustawa o prasie i innych środkach komunikacji masowej zawiera zakaz monopolizacji prasy i innych środków masowego przekazu. W ostatnich latach pojawiły się pytania dotyczące skutecznej niezależności Krajowej Rady ds. Elektronicznych Środków Masowego Przekazu. Celem projektu ustawy transponującej zmienioną dyrektywę o audiowizualnych usługach medialnych jest wzmocnienie niezależności organu przez zapewnienie, aby Rada nie zwracała się o instrukcje do żadnego innego organu, ani nie przyjmowała od niego poleceń. Główne zagrożenie dla pluralizmu mediów wynika z dużej koncentracji na rynku mediów. Istnieją kompleksowe ramy ochrony dziennikarzy, jednak dziennikarze coraz częściej spotykają się ze zniewagą i innymi atakami słownymi, szczególnie w środowisku internetowym.

Jakość i efektywność łotewskiego systemu wymiaru sprawiedliwości jest wciąż poprawiana, w szczególności za pomocą szeregu działań, takich jak szkolenia i kolejne reformy mapy sądownictwa. System służący do przekazywania i wymiany informacji w sądach i prokuraturze jest na zaawansowanym poziomie i jest w dalszym ciągu rozwijany. Zwiększono niezależność systemu wymiaru sprawiedliwości przez wzmocnienie roli sądownictwa w wyborze kandydatów na sędziów i Prokuratora Generalnego, jak również w mianowaniu prezesów sądu. Pomimo uzyskania nowych uprawnień Rada Sądownictwa boryka się jednak z problemem niedoboru zasobów ludzkich, który może utrudniać wykonywanie jej nowych uprawnień. Trwają dyskusje na temat odpowiednich sposobów zwiększania skuteczności rozpatrywania spraw dotyczących przestępstw finansowych. Wymiar sprawiedliwości zakwestionował ustanowienie odrębnego sądu gospodarczego oraz ewentualną poprawę jakości i efektywności, jaką mógłby on zapewnić w tej dziedzinie, a Rada Sądownictwa bada tę kwestię. Uchylenie immunitetu sędziów w przypadku przestępstw administracyjnych oraz ujednolicony rejestr skarg dotyczących systemu wymiaru sprawiedliwości przyczynią się do dalszej poprawy rozliczalności.

Łotwa posiada jednoizbowy, parlamentarny system rządów, w którym Trybunał Konstytucyjny może dokonywać kontroli zgodności z konstytucją ex post, w tym w konkretnych przypadkach na podstawie skargi konstytucyjnej. Projekty ustaw mogą być przedkładane parlamentowi przez prezydenta, rząd, komisje parlamentarne, co najmniej pięciu posłów do parlamentu lub jedną dziesiątą elektoratu. Oprócz systemu wymiaru sprawiedliwości istotną rolę w mechanizmach kontroli i równowagi odgrywają urząd Rzecznika Praw Obywatelskich i społeczeństwo obywatelskie.

Wdrożono gwarancje prawne dotyczące działalności dziennikarzy. Prawo do informacji jest zapisane w łotewskiej konstytucji, a w ustawie o prasie i innych środkach masowego przekazu ustanowiono prawo dziennikarzy „do gromadzenia informacji przy zastosowaniu jakiejkolwiek metody niezabronionej przez prawo i pochodzących z wszelkich źródeł informacji, które nie są zabronione przez prawo” . W monitorze pluralizmu mediów z 2020 r. poziom ryzyka związanego z prawem do informacji, a także z gwarancjami dla zawodu dziennikarza, normami i ochroną na Łotwie oceniono na niski. Jak potwierdzono podczas wizyty w państwie, dostęp do zawodu dziennikarza jest bezpłatny, a dziennikarze nie muszą się rejestrować, ani posiadać licencji. Na Łotwie wśród przewidywanych sankcji grożących za zniesławienie jest jednak kara więzienia .

Na Łotwie ramy prawne regulujące pluralizm mediów opierają się na zabezpieczeniach konstytucyjnych i przepisach sektorowych. Konstytucja gwarantuje wolność słowa i prawo do swobodnego dostępu do informacji oraz zawiera zakaz cenzury. Ustawa o elektronicznych środkach masowego przekazu zapewnia wolność wypowiedzi w jej zakresie i ogólny dostęp do informacji istotnych ze społecznego punktu widzenia. W ustawie o prasie i innych środkach masowego przekazu ustanowiono prawo dostępu prasy do informacji pochodzących od państwa i organizacji publicznych. Ponadto ustawa zawiera zakaz cenzury i monopolizacji prasy i innych środków masowego przekazu. Dostęp do informacji publicznych jest również gwarantowany na mocy ustawy o swobodnym dostępie do informacji, która zobowiązuje państwo i inne instytucje pełniące funkcje administracyjne do udzielania informacji z własnej inicjatywy lub na wniosek osoby prywatnej. Łotewski organ regulacyjny ds. mediów, Krajowa Rada ds. Elektronicznych Środków Masowego Przekazu (NEPLP), nadzoruje zgodność działalności dostawców usług medialnych z konstytucją, ustawą o elektronicznych środkach masowego przekazu i innymi właściwymi przepisami .

Trwają prace nad przepisami mające na celu na zwiększenie przejrzystości lobbingu i poprawę skuteczności systemu zapobiegania konfliktom interesów. W 2020 r. grupa robocza ds. opracowania ustawy o przejrzystości lobbingu powołana w parlamencie w październiku 2019 r. pracowała nad projektem ustawy. W październiku 2019 r. parlament znowelizował ustawę o zapobieganiu konfliktom interesów w działaniach urzędników publicznych, m.in. aby zakazać posłom do parlamentu, członkom rządu i sekretarzom parlamentarnym otrzymywania wynagrodzenia za zajmowane stanowiska w stowarzyszeniach, fundacjach i przedsiębiorstwach społecznych. Zmiana odnosi się do obaw dotyczących określonych urzędników, którzy byli opłacani przez organizacje zajmujące się promowaniem polityki i lobbingiem i w przypadku których tym samym można uznać, że dochodziło do konfliktów interesów. Szereg zmian do ustawy czeka na rozpatrzenie w parlamencie . W 2019 r. KNAB wydał 151 decyzji dotyczących nieprzestrzegania przepisów ustawy o zapobieganiu konfliktom interesów w działaniach urzędników publicznych.

W ramach nowej ustawy ustanowiono mechanizmy sygnalizowania nieprawidłowości w instytucjach publicznych i u podmiotów prywatnych zatrudniających ponad pięćdziesięciu pracowników. . Mechanizmy te (o charakterze wewnętrznym, polegające na zwracaniu się do właściwego organu lub pośrednictwie punktu kontaktowego sygnalistów) są ukierunkowane na ochronę tożsamości sygnalistów oraz na ochronę tych osób przed ewentualnymi niekorzystnymi skutkami. Ponadto KNAB oferuje społeczeństwu możliwość zgłaszania przypadków korupcji . W 2019 r. (od dnia 1 maja, kiedy weszła w życie ustawa o sygnalizowaniu nieprawidłowości) KNAB otrzymał 51 zgłoszeń od sygnalistów, z czego 18 zostało uznanych za zgłoszenia, a 13 przekierowano do innych instytucji stosownie do kompetencji.

Funkcjonuje system ujawniania informacji majątkowych przez urzędników publicznych i posłów do parlamentu. Oświadczenia o stanie majątkowym są weryfikowane zarówno przez Państwowy Urząd Skarbowy (SRS), jak i przez KNAB. Natomiast o ile KNAB wykorzystuje oświadczenia jako narzędzie służące identyfikacji możliwych konfliktów interesów i zachowaniu zgodności z ograniczeniami przewidzianymi w ustawie o zapobieganiu konfliktom interesów, o tyle Państwowy Urząd Skarbowy sprawdza, czy urzędnicy publiczni prawidłowo zadeklarowali swój stan majątkowy. Co roku wszyscy urzędnicy publiczni na Łotwie składają około 68 000 oświadczeń majątkowych i oświadczeń o braku konfliktu interesów. Zgodnie z podejściem opartym na analizie ryzyka w 2018 r. KNAB ocenił łącznie 878 deklaracji oraz stwierdził nieprawidłowości w ponad jednej trzeciej zweryfikowanych oświadczeń . Nie wszyscy urzędnicy sprawujący funkcje wykonawcze na najwyższym szczeblu są regularnie poddawani szczegółowej kontroli. Nie ustalono jeszcze zakresu, w jakim nowe zamiany w ustawie – na mocy których Państwowy Urząd Skarbowy jest obecnie zobowiązany do porównywania informacji zawartych w oświadczeniach z innymi informacjami będącymi w jego posiadaniu – przyczynią się w praktyce do zwiększenia dokładności kontroli oświadczeń najwyższych rangą urzędników .

Ramy prawne i instytucjonalne służące zapobieganiu i ściganiu korupcji zasadniczo funkcjonują. Łotwa przyjęła wytyczne na lata 2015–2020 dotyczące zapobiegania korupcji i jej zwalczania. Proces realizacji wytycznych jest monitorowany przez Biuro Przeciwdziałania Korupcji i Zwalczania Jej (KNAB), wyspecjalizowany organ właściwy do prowadzenia dochodzeń w sprawie przestępstw związanych z korupcją oraz do przeciwdziałania korupcji. Prokuratura Generalna sprawuje nadzór nad prowadzonymi przez KNAB postępowaniami przygotowawczymi w sprawie przestępstw korupcyjnych. Inne instytucje posiadające kompetencje w zakresie zwalczania korupcji: policja państwowa, która prowadzi dochodzenia w sprawie korupcji w instytucjach prywatnych oraz w sprawie nadużyć finansowych, Urząd Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który prowadzi dochodzenia w sprawie przestępstw w ramach działalności policji państwowej i Państwowej Straży Pożarnej i Służb Ratownictwa, Państwowy Urząd Skarbowy oraz Państwowa Straż Graniczna, która prowadzi dochodzenia w sprawie korupcji w samej Państwowej Straży Granicznej. Obowiązuje ustawa o ochronie sygnalistów. Ujawnianie informacji majątkowych w odniesieniu do urzędników publicznych jest regulowane przepisami, a różne organy mają wspólny obowiązek monitorowania tej kwestii.

Kontrolę zgodności z konstytucją prowadzi Trybunał Konstytucyjny. Trybunał Konstytucyjny jest właściwy do kontroli zgodności z konstytucją ustaw, umów międzynarodowych zawartych przez Łotwę, a także innych aktów regulacyjnych. Jeżeli dana osoba uważa, że dana ustawa, umowa międzynarodowa lub inny akt regulacyjny narusza prawa podstawowe określone w konstytucji, osoba ta ma prawo do złożenia wniosku lub wniesienia „skargi konstytucyjnej” do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny zdecyduje o wszczęciu postępowania, pod warunkiem że wniosek jest zgodny z ogólnymi i szczególnymi wymogami określonymi w ustawie.

W związku z pandemią COVID-19 Łotwa ogłosiła stan nadzwyczajny. W dniu 12 marca 2020 r. rząd łotewski przyjął oświadczenie o wprowadzeniu sytuacji nadzwyczajnej . Oświadczenie zawierało środki dotyczące pandemii COVID-19 i było kilkukrotnie zmieniane. Podczas sesji nadzwyczajnej parlament, który kontynuował prace na odległość przez cały czas trwania sytuacji nadzwyczajnej za pośrednictwem platformy e-Seima, zatwierdził środki rządowe. W dniu 16 marca 2020 r. poinformował on Radę Europy, zgodnie z klauzulą derogacyjną zawartą w art. 15 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności („konwencja”), że ograniczenia przyjęte ze względu na stan nadzwyczajny mogą potencjalnie przekraczać limity określone w konwencji w celu zapewnienia realizacji zgodnego z prawem celu w zakresie „zdrowia publicznego”. Rzecznik Praw Obywatelskich wyjaśnił społeczeństwu i politykom, że ograniczenia dopuszczone w ramach klauzuli derogacyjnej zawartej w art. 15 konwencji należy interpretować w zawężonym zakresie, dopuszczając możliwość odstąpienia od zobowiązań wyłącznie w zakresie, w jakim wymaga tego nadzwyczajny charakter sytuacji. Według Rzecznika Praw Obywatelskich oznacza to, że rząd łotewski, wykorzystując ogłoszony stan nadzwyczajny, nie może w sposób nieproporcjonalny ograniczyć praw ludności w obszarze i w sposób, który nie jest ściśle niezbędny do zapewnienia zdrowia publicznego i kontroli nad pandemią COVID-19. Stan wyjątkowy zakończył się w dniu 10 czerwca 2020 r. (odstępstwo na mocy art. 15 konwencji zostało zniesione tego samego dnia).

Urząd Rzecznika Praw Obywatelskich, który pełni również funkcję organu ds. równości, jest odpowiedzialny za ochronę praw mieszkańców. Rzecznik Praw Obywatelskich jest urzędnikiem wybieranym przez parlament, który zapewnia poszanowanie praw człowieka na Łotwie oraz poszanowanie zasady dobrego zarządzania przez administrację państwową i samorządy terytorialne. Rzecznik Praw Obywatelskich jest niezależny w swojej działalności, podlega wyłącznie prawu i nikt nie ma prawa do wywierania wpływu na wykonywanie jego funkcji i zadań. W marcu 2015 r. urząd Rzecznika Praw Obywatelskich uzyskał akredytację jednostki akredytującej Organizacji Narodów Zjednoczonych o statusie A. W trakcie oceny organ ONZ zachęcał urząd Rzecznika Praw Obywatelskich do propagowania dalszych gwarancji w celu zapewnienia kadencji członkom organów decyzyjnych, ochrony Rzecznika Praw Obywatelskich przed nadmierną ingerencją parlamentu oraz wystarczających funduszy na realizację jego rosnącego zakresu uprawnień.





Załącznik I: Wykaz źródeł w porządku alfabetycznym*

* Wykaz odpowiedzi otrzymanych w kontekście konsultacji dotyczących sprawozdania na temat praworządności z 2020 r. można znaleźć na (stronie internetowej Komisji).

Centrum ds. Pluralizmu i Wolności Mediów, (2019) Decriminalisation of Defamation. https://cmpf.eui.eu/wp-content/uploads/2019/01/decriminalisation-of-defamation_Infographic.pdf .

Centrum ds. Pluralizmu i Wolności Mediów (2020), monitor pluralizmu mediów w 2020 r. https://cmpf.eui.eu/media-pluralism-monitor/mpm-2020. .

CIVICUS, Monitor tracking civic space: Łotwa. https://monitor.civicus.org/country/latvia .

Dokument roboczy służb Komisji, Country report Latvia 2020 accompanying the document communication from the Commission to the European Parliament, the European Council, the Council, the European Central Bank and the Eurogroup 2020 European Semester: Assessment of progress on structural reforms, prevention and correction of macroeconomic imbalances, and results of in-depth reviews under Regulation (EU) No 1176/2011 SWD/2020/513 final.

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2019), badanie Eurobarometr Flash 482: Przedsiębiorstwa a korupcja.

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2020), specjalne badanie Eurobarometr 502: Korupcja.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1808 z dnia 14 listopada 2018 r. zmieniająca dyrektywę 2010/13/UE w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących świadczenia audiowizualnych usług medialnych (dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych) ze względu na zmianę sytuacji na rynku PE/33/2018/REV/1, Dz.U. 303.

Europejska Sieć Rad Sądownictwa (2020), Contribution from the European Network of Councils for the Judiciary for the 2020 Rule of Law Report.

Europejska Sieć Rad Sądownictwa (ENCJ) (2019): Independence and Accountability of the Judiciary – ENCJ Survey on the independence of judges, 2019. https://pgwrk-websitemedia.s3.eu-west-1.amazonaws.com/production/pwk-web-encj2017-p/Reports/Data%20ENCJ%202019%20Survey%20on%20the%20Independence%20of%20judges.pdf .

GRECO (2012), Fourth evaluation round – evaluation report on Latvia on corruption prevention in respect of members of parliament, judges and prosecutors.

GRECO (2015), Fourth evaluation round – compliance report on Latvia on corruption prevention in respect of members of parliament, judges and prosecutors.

GRECO (2016), Fourth evaluation round – interim compliance report on Latvia on corruption prevention in respect of members of parliament, judges and prosecutors.

GRECO (2017), Fourth evaluation round – second interim compliance report on Latvia on corruption prevention in respect of members of parliament, judges and prosecutors.

GRECO (2018), Fifth evaluation round – evaluation report on Latvia on preventing corruption and promoting integrity in central governments (top executive functions) and law enforcement agencies.