[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 12.1.2009

KOM(2008) 911 wersja ostateczna

2007/0199 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady na temat przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1775/2005 w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego

2007/0199 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady na temat przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1775/2005 w sprawie warunków dostępu do sieci przesyłowych gazu ziemnego

1. PRZEBIEG PROCEDURY

Przekazanie wniosku do Parlamentu Europejskiego i Rady (dokument COM(2007)528 - 2007/0195/COD) dnia: | 19.09.2007 |

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny wydał opinię dnia: | 22.04.08 |

Komitet Regionów wydał opinię dnia: | 10.04.08 |

Parlament Europejski wydał opinię (pierwsze czytanie) dnia: | 9.07.2008 |

Wspólne stanowisko przyjęto jednogłośnie dnia: | [09.01.2009] |

2. CEL WNIOSKU KOMISJI

Wniosek ten jest częścią trzeciego pakietu legislacyjnego dotyczącego wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej w UE („trzeci pakiet”), który to pakiet obejmuje dwie dyrektywy i trzy rozporządzenia.

Głównym celem pakietu jest wprowadzenie ram regulacyjnych potrzebnych do w pełni skutecznego otwarcia rynku oraz do utworzenia jednolitego rynku gazu i energii elektrycznej w UE w interesie obywateli i przedsiębiorstw Unii Europejskiej. Pomoże to w utrzymaniu jak najniższego poziomu cen oraz poprawi standard usług i bezpieczeństwo dostaw.

Osiągnięciu tego celu służą następujące środki:

- skuteczniejszy nadzór regulacyjny prowadzony przez niezależne organy krajowe;

- ustanowienie agencji mającej zapewniać skuteczną współpracę między krajowymi organami regulacyjnymi oraz podejmować decyzje we wszystkich odpowiednich sprawach transgranicznych;

- obowiązkowa współpraca między operatorami sieci w zakresie harmonizacji wszystkich przepisów dotyczących transportu energii w Europie oraz w zakresie koordynacji planowania inwestycyjnego;

- efektywny rozdział wytwarzania energii od jej przesyłu, z myślą o eliminacji wszelkich konfliktów interesów, promowaniu inwestycji sieciowych oraz zapobieganiu wszelkim zachowaniom dyskryminacyjnym;

- zwiększona przejrzystość i lepsze funkcjonowanie rynku detalicznego;

- wzmożona solidarność i ściślejsza współpraca regionalna państw członkowskich dla zapewnienia większego bezpieczeństwa dostaw.

3. UWAGI DOTYCZĄCE WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1. Uwagi ogólne

Wspólne stanowiska przyjęte przez Radę w odniesieniu do 5 tekstów składających się na trzeci pakiet zawierają wszystkie zasadnicze elementy wniosku Komisji potrzebne do zapewnienia właściwego funkcjonowania wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej oraz, szerzej, do realizacji określonych powyżej zasadniczych celów. Mogą zatem zostać ogólnie poparte przez Komisję (zob. pkt 3.2. poniżej).

W pierwszym czytaniu skupiono się na osiągnięciu porozumienia w Radzie. We wspólnym stanowisku nie uwzględniono zatem formalnie poprawek przyjętych przez Parlament Europejski. Negocjacje w tej sprawie odbędą się podczas drugiego czytania. Niektóre poprawki przyjęte przez Parlament Europejski ujęto jednak we wspólnym stanowisku (zob. pkt 3.3. poniżej). Komisja jest zdania, że niektóre nieuwzględnione poprawki należy wziąć pod uwagę w drugim czytaniu (zob. pkt 3.4. poniżej).

3.2. Uwagi szczegółowe

Główne zmiany w stosunku do wniosku Komisji są następujące:

3.2.1 Tworzenie i modyfikacja kodeksów sieci

Wspólne stanowisko zmienia wniosek Komisji w zakresie procesu tworzenia i modyfikacji kodeksów sieci. Wprowadzono nowe pojęcie wytycznych ramowych, przygotowywanych przez Agencję, które byłyby stosowane przez operatorów systemów przesyłowych przy opracowywaniu europejskich kodeksów sieci. (ocena Komisji – zob. pkt 3.3.)

3.2.2 Plan inwestycji sieciowych

Komisja proponuje, aby Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Gazu sporządzała plan inwestycji sieciowych co dwa lata. Rada zastąpiła plan inwestycji sieciowych niewiążącym orientacyjnym planem rozwoju sieci. (ocena Komisji – zob. pkt 3.3.)

3.2.3 Koszty związane z funkcjonowaniem Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych

Rada dodaje wymóg, zgodnie którym organy regulacyjne zatwierdzają koszty związane z działalnością Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych pod warunkiem, że koszty te są uzasadnione i proporcjonalne. Komisja może zaakceptować tę poprawkę pod warunkiem dodania, że zatwierdzanie kosztów następuje z góry, tak aby uchronić operatorów systemów przesyłowych przed niepewnością prawną w odniesieniu do zwrotu kosztów związanych z uczestnictwem w Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych.

3.2.4 Taryfy

Komisja zaproponowała, aby taryfy były ustalane niezależnie dla punktów wejścia i wyjścia. Rada dodatkowo wprowadziła dwuletni okres wdrożeniowy na dostosowanie się do przepisów przez państwa członkowskie, co Komisja może zaakceptować.

3.2.5 Przejrzystość w użytkowaniu instalacji magazynowych

Komisja zaproponowała zasadę w pełni przejrzystego użytkowania instalacji magazynowych i instalacji LNG. Rada zmieniła ten artykuł, wprowadzając zapis, zgodnie z którym operatorzy systemów magazynowych mogą być zwolnieni z obowiązku upubliczniania informacji na temat użytkowania instalacji magazynowej, jeżeli istnieje tylko jeden użytkownik instalacji magazynowej, jeżeli upublicznienie tych informacji szkodziłoby jego pozycji handlowej oraz jeżeli organ regulacyjny zgadza się na ich nieupublicznianie. (ocena Komisji – zob. pkt 3.3.)

3.2.6 Wytyczne

Komisja zaproponowała obszerny spis wytycznych zawierający istniejące wytyczne, pewną liczbę nowych zagadnień, jak również wytyczne, które będą opierać się na kodeksach sieci.

Rada przede wszystkim skreśliła wszystkie wyraźne odesłania do wytycznych, które zostały już wspomniane w spisie kodeksów sieci. Komisja może zgodzić się na ten zabieg redakcyjno-prawny.

Jednak Rada skreśliła również niektóre opcje w wytycznych:

- Komisja zaproponowała możliwość wydania wytycznych dotyczących rynków detalicznych. Do państw członkowskich zwrócono się o określenie procedur regulujących wymianę danych i zmianę dostawcy, jednak Rada przeniosła ten artykuł do dyrektywy. Jednocześnie usunęła możliwość wydania wytycznych. Komisja może zgodzić się na obydwie zmiany.

- Komisja zaproponowała możliwość wydania wytycznych dotyczących rynków wtórnych LNG i magazynowania. Rada skreśliła tę możliwość. Komisja uważa, że nie można zaakceptować tego skreślenia, gdyż rynki wtórne odgrywają istotną rolę w optymalizacji wykorzystania infrastruktury w odniesieniu do przesyłu, magazynowania oraz LNG, w związku z czym uregulowanie wszystkich trzech dziedzin może w przyszłości okazać się niezbędne.

3.3. Aspekty wspólnego stanowiska odzwierciedlające poprawki Parlamentu Europejskiego

Niektóre poprawki Parlamentu Europejskiego zostały odzwierciedlone we wspólnym stanowisku, w oryginalnym sformułowaniu lub w sformułowaniu zachowującym ich sens. Poprawki te dotyczą następujących kwestii:

3.3.1 Uprawnienia Agencji w zakresie opracowywania ramowych wytycznych i kodeksów

Zarówno wspólne stanowisko Rady, jak i poprawki Parlamentu Europejskiego (poprawka 50) zmieniają wniosek Komisji w zakresie procesu tworzenia kodeksów sieci. Wprowadzono nowe pojęcie wytycznych ramowych, przygotowywanych przez Agencję, które byłyby stosowane przez operatorów systemów przesyłowych przy opracowywaniu europejskich kodeksów sieci.

Komisja popiera wyraźniejsze określenie roli Agencji w procesie tworzenia przepisów. Zamiast wydawać opinię dopiero po opracowaniu kodeksu przez operatorów sieci przesyłowych, Agencja z góry określi wymogi dotyczące kodeksów, w formie ramowych wytycznych odnoszących się do określonej dziedziny.

Parlament Europejski proponuje również, aby Agencja przyjmowała wiążące kodeksy sieci (poprawka 51/rev), natomiast Rada utrzymuje, że jedynie Komisja może nadawać kodeksom wiążący charakter. Komisja nie może poprzeć dążenia Parlamentu do wzmocnienia Agencji, ponieważ jest to sprzeczne z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Meroni, zgodnie z którym Komisja nie może przekazać swoich uprawnień uznaniowych innemu organowi.

3.3. Udzielanie konsultacji i monitorowanie przez Europejską Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych

Zarówno wspólne stanowisko, jak i poprawka Parlamentu Europejskiego zmieniają wniosek Komisji w zakresie konsultacji z Europejską Siecią Operatorów Systemów Przesyłowych Gazu. Wspólne stanowisko precyzuje rolę Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych w stosunku do konsultacyjnej roli Agencji. Poprawka Parlamentu (poprawka 22) zmierza w tym samym kierunku, jednak ma charakter zbyt restrykcyjny, przez co nie pozostawia Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych wystarczających możliwości w zakresie konsultacji i monitoringu.

3.3.3 Przejrzystość i poufność

Komisja zaproponowała zasadę w pełni przejrzystego użytkowania instalacji magazynowych i instalacji LNG. Rada zmieniła ten artykuł, wprowadzając zapis, zgodnie z którym operatorzy systemów magazynowych mogą być zwolnieni z obowiązku upubliczniania informacji na temat użytkowania instalacji magazynowej, jeżeli istnieje tylko jeden użytkownik instalacji magazynowej, jeżeli upublicznienie tych informacji szkodziłoby jego pozycji handlowej oraz jeżeli organ regulacyjny zgadza się na ich nieupublicznianie. Parlament zaproponował dodanie artykułu (poprawka 42) umożliwiającego operatorom systemów magazynowych i systemów LNG nieupublicznianie danych, jeżeli naruszałoby to poufność.

Zdaniem Komisji poprawka Parlamentu nie jest dostatecznie restrykcyjna i stawia poufność ponad przejrzystością, natomiast zasady konkurencji rynkowej wymagają, aby przejrzystość była regułą, zaś poufność – wyjątkiem. Poprawka Rady nadaje się do zaakceptowania w szczególnym przypadku pojedynczych użytkowników instalacji magazynowych, gdyż są to zazwyczaj małe instalacje magazynowe, które operatorzy systemów prowadzą głównie na własny użytek. Możliwość zwolnienia z obowiązków dotyczących przejrzystości słusznie ograniczono do przypadków pojedynczych użytkowników instalacji magazynowych, gdyż można założyć, że uczestnicy rynku wiedzą, iż niektóre z tych (małych) instalacji magazynowych mają tylko jednego użytkownika. Upublicznienie informacji mogłoby zatem zaszkodzić pozycji handlowej posiadacza zdolności magazynowej, zwłaszcza jeżeli konkurenci rozwijają instalacje magazynowe na nowych rynkach.

3.4. Poprawki Parlamentu Europejskiego zaakceptowane przez Komisję, ale niepoparte przez Radę

Komisja może w pełni lub przynajmniej częściowo zaakceptować większość poprawek przyjętych przez Parlament, w niektórych przypadkach z zastrzeżeniem ich bardziej precyzyjnego sformułowania lub przeredagowania. Dotyczy to następujących głównych kwestii:

3.4.1 Uprawnienia Agencji w zakresie planów inwestycyjnych

Zgodnie ze wspólnym stanowiskiem Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych przyjmuje orientacyjny 10-letni plan rozwoju sieci. Przeglądu tego planu dokonuje Agencja, która może proponować Komisji i Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych zmiany w planie. Parlament Europejski proponuje, aby Agencja przyjęła wiążący plan inwestycji sieciowych, przygotowany przez Europejską Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych. Komisja nie może zgodzić się na przyznanie Agencji uprawnień uznaniowych do przyjęcia wiążącego planu inwestycji. Komisja może jednak poprzeć przyjmowanie przez Agencję niewiążącego planu inwestycji lub odgrywanie przez nią pewnej roli w monitorowaniu spójności między krajowymi planami inwestycji, zatwierdzonymi przez krajowe organy regulacyjne, a 10-letnim planem rozwoju sieci przygotowanym przez Europejską Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych.

3.4.2 Uprawnienia krajowych organów regulacyjnych

Parlament zaproponował rozszerzenie uprawnień organów regulacyjnych poprzez zwiększenie ich roli kontrolnej w odniesieniu do alokacji zdolności i do zarządzania ograniczeniami przez operatorów instalacji magazynowych i instalacji LNG (poprawka 41), a także ich roli w wykonywaniu rozporządzenia (poprawki 39, 46).

4. PODSUMOWANIE

Komisja uznaje, że wspólne stanowisko zachowuje zasadnicze punkty wniosku Komisji. Komisja stwierdza, że w istotnych kwestiach wspólne stanowisko jest ogólnie dobrze wyważone i stanowi realny kompromis, który umożliwi sprawne funkcjonowanie wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej. Komisja uważa jednak, że niektóre poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu należy włączyć dopiero w drugim czytaniu.