PL    PL  
 KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 14.3.2012 r. 
SEC(2011) 1131 final /2 
  
CORRIGENDUM Annule et remplace le docu ment SEC(2011)1131 du 6/10/2011 
Concerne les versions linguistiques suivante s : BG, CS, DA, EL, ES, MT, NL, PL, PT, RO. 
Révision linguistique. 
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący ROZPORZ ĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I 
RADY 
w sprawie Europejskiego Funduszu Spo łecznego i uchylaj ącego rozporz ądzenie Rady 
(WE) nr 1081/2006 
{COM(2011) 607 final} 
{SEC(2011) 1130 final} 
 
 
PL 2   PL DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący ROZPORZ ĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I 
RADY 
w sprawie Europejskiego Funduszu Spo łecznego i uchylaj ącego rozporz ądzenie Rady 
(WE) nr 1081/2006 
STRESZCZENIE  OCENY  SKUTKÓW 
ZAGADNIENIA PROCEDURALNE I KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI  
Europejski Fundusz Spo łeczny jest obj ęty wspólnymi ramami strategicznymi wraz z 
Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego, Funduszem Spójno ści, Europejskim 
Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszar ów Wiejskich oraz Europejskim Funduszem 
Morskim i Rybackim. Te instrumenty finansowe regulowane s ą rozporz ądzeniem 
ustanawiaj ącym wspólne przepisy dotycz ące Europejskiego Funduszu Rozwoju 
Regionalnego, Europejskiego Funduszu Spo łecznego, Funduszu Spójno ści, Europejskiego 
Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów  Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu 
Morskiego i Rybackiego obj ętych zakresem wspólnych ra m strategicznych oraz 
ustanawiaj ącym przepisy ogólne dotycz ące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, 
Europejskiego Funduszu Spo łecznego i Funduszu Spójno ści, oraz uchylaj ącym 
rozporządzenie (WE) nr 1083/2006 (rozporz ądzenie w sprawie wspólnych przepisów). Ocen ę 
skutków przygotowano zarówno dla rozporz ądzenia w sprawie wspólnych przepisów, 
dyskutując w nim kwestie europejskiej warto ści dodanej oraz skuteczno ści i realizacji 
polityki, jak i dla rozporz ądzeń szczegółowych. W ocenie skutków dotycz ącej EFS skupiono 
się na przysz łym zakresie instrumentu i na jednym konkretnym aspekcie uproszczenia, a 
mianowicie na sposobie ksi ęgowania kosztów. In nymi aspektami zaj ęto się w ocenie skutków 
dotyczącej rozporz ądzenia w sprawie wspólnych przepisów. 
W ocenie skutków dotycz ącej EFS omówiono równie ż powiązania między instrumentami 
finansowymi dost ępnymi Dyrekcji Generalnej ds. Zatrudnienia, Spraw Spo łecznych i 
Włączenia Spo łecznego w Komisji Europejskiej szczególno ści zaś pomiędzy samym EFS, 
Europejskim Funduszem Dostosowania do Globa lizacji, programem Progress, Europejskimi 
Służbami Zatrudnienia (EURES) i instru mentem mikrofinansowym Progress. 
1.1. Konsultacje i wiedza specjalistyczna 
Przeprowadzono szeroko zakrojone konsultacje spo łeczne zarówno na temat polityki 
spójności jako ca łości1, jak i dotycz ące tylko EFS. Poradami eksperckimi s łużyła działająca 
                                                 
1 Zob. ocen ę skutków dot. rozporz ądzenia w sprawie wspólnych przepisów. 
 
PL 3   PL przy Komitecie Europejskiego Funduszu Spo łecznego grupa ad hoc  ds. przysz łości 
Europejskiego Funduszu Spo łecznego. Ta nieformalna grupa z łożona z ekspertów z pa ństw 
członkowskich i partnerów spo łecznych odby ła w okresie od grudnia 2009 r. do marca 2011 r. 
siedem posiedze ń. Ponadto w uzyskaniu wiedzy o bie żących trudno ściach i w ątpliwościach 
zaistniałych podczas procesu realizacji pomog ły stałe kontakty robocze z instytucjami 
zarządzającymi i innymi zainteresowanymi st ronami (np. z komitetami monitoruj ącymi dla 
programów EFS lub z techniczn ą grupą roboczą EFS).  
Konferencja pt. „Kszta łtowanie przysz łości EFS — EFS i Eu ropa 2020”, która odby ła się w 
Brukseli w dniach 23 oraz 24 czerwca 2010 r., zgromadzi ła ponad 450 przedstawicieli 
wysokiego szczebla reprezentuj ących władze publiczne, partnerów spo łecznych i 
społeczeństwo obywatelskie na szczeblu unijnym i krajowym, jak równie ż przedstawicieli 
państw trzecich2. W grudniu 2010 r. przeprowadzono specjalne konsultacje z udzia łem 
organizacji pozarz ądowych i partnerów spo łecznych na temat przysz łości EFS. 
Dnia 7 pa ździernika 2010 r. Parlament Europejski przyj ął rezolucje w sprawie przysz łej 
polityki spójno ści3 i EFS4. Zarówno Komitet Ekonomiczno-Spo łeczny (w dniu 15 marca 2011 
r.5), jak i Komitet Regio nów (w dniu 30 marca 2011 r.6) przyjęły na wniosek Komisji opinie 
rozpoznawcze. Ponadto opinie wyda ły też Komitet Zatrudnienia7 i Komitet Ochrony 
Socjalnej8, podobnie jak Komitet EFS – w czerwcu 2010 r. i w marcu 2011 r.9 
W dniach 25 i 26 stycznia 2011 r. i 8 marca 2011 r. odby ły się dwie konferencje dla 
zainteresowanych stron10 zorganizowane celem przedyskutowania przysz łości EFG. W 
drodze odpowiedzi na kwestionari usze uzyskano w sierpniu i pa ździerniku 2010 r. oraz w 
lutym 2011 r. porady ekspertów. We wrze śniu 2010 r. i w marcu 2011 r. przeprowadzono 
zebrania ekspertów. We wrze śniu 2010 r. Parlament Europejski przyj ął rezolucję11 w sprawie 
finansowania i funkcjonowania EFG. 
W ramach przegl ądu obecnego programu Progress Komisja zorganizowa ła dwustopniowe 
konsultacje: grup ę roboczą, w której sk ład weszli przedstawiciele g łównych stron 
zainteresowanych programem12 oraz konsultacje spo łeczne przeprowadzone w okresie od 
kwietnia do maja 2011 r. Na przeprowadz onych w 2011 r. posiedzeniach Grupy Roboczej 
                                                 
2 Sprawozdanie z ko nferencji jest dost ępne na stronie internetowej: 
http://ec.europa.eu/employment_social/esf/docs/100907-conference-report-final_en.pdf . 
3 http://www.europarl.europa.eu/sides/getD oc.do?type=TA&refe rence=P7-TA-2010-
0356&language=PL&ring=B7-2010-0539 . 
4 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc .do?pubRef=-//EP// TEXT+TA+P7-TA-2010-
0357+0+DOC+XML+V0//PL . 
5 http://www.toad.eesc.europa.eu/AgendaDocuments.aspx?  
pmi=ha5jDW%2bOWSEKS2CtbtA2nl2VJruX4mnzBdsQyM7Dy60  %3d. 
6 http://www.cor.europa.eu /pages/PressTemplate.aspx?view= detail&id=b0a92bb4-7fbd-4cea-aade-
1cf0a26429aa . 
7 http://ec.europa.eu/social/m ain.jsp?catId=115&langId=en . 
8 http://www.europarl.europa.eu/meetdocs/2009_2014/documents/empl/dv/empl_spc_on_esf_/  
empl_spc_on_esf_en.pdf . 
9 http://ec.europa.eu/esf/main.jsp?catId=445&langId=pl. 
10 http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=326&langId=pl&eventsId=320&furtherEvents=yes . 
11 http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc .do?pubRef=-//EP// TEXT+REPORT+A7-2010-
0236+0+DOC+XML+V0//PL . 
12 Organy krajowe, partnerzy spo łeczni i sieci zrzeszaj ące organizacje spo łeczeństwa obywatelskiego na 
szczeblu UE. Grupa robocza spotka ła się dwukrotnie w styczniu i lutym 2011 r. . 
 
PL 4   PL EURES i zwierzchników publicznych s łużb zatrudnienia dyskutowano w szczególno ści o 
przyszłości EURES. 
OKREŚLENIE PROBLEMU  
Społeczeństwa w ca łej Europie stoj ą w obliczu wielu wyzwa ń związanych ze zwi ększoną 
konkurencj ą w skali globalnej, szybkim tempem post ępu technicznego, tendencjami 
demograficznymi i zmianami klimatu13. Niedawny kryzys gospodarczy i finansowy 
spotęgował te wyzwania, prowadz ąc do rekordowego poziomu bezrobocia w niektórych 
państwach cz łonkowskich, w szczególno ści jeśli chodzi o grupy znajduj ące się w 
najtrudniejszej sytuacji i m łodzież. Jednocze śnie nadal istniej ą problemy zwi ązane z 
niedostatecznymi umiej ętnościami i ma łą mobilnością siły roboczej. 
Wiele z pa ństw członkowskich i regionów stoi w obliczu trudno ści związanych z 
przechodzeniem do bardziej konkur encyjnych rodzajów dzia łalności i nadal istniej ą znaczne 
różnice w poziomie zatrudnienia, w łączenia spo łecznego, zdrowia oraz w zakresie oferty 
edukacyjnej i jej dost ępności. 
Kryzys uwypukli ł także bliskie zwi ązki gospodarek UE-27 oraz efekty zewn ętrzne 
zachodzące w tych gospodarkach (w szczególno ści w strefie euro), co pokazuje, że reformy 
lub ich brak w jednym pa ństwie maj ą wpływ na wyniki innych pa ństw. Unijne wsparcie 
finansowe mo że przyczyni ć się do skoordynowania wysi łków zmierzaj ących do rozwijania i 
wdrażania aktywnej polityki w zakresie rynku pracy, skutecznego uczenia si ę przez ca łe 
życie, instrumentów wspieraj ących mobilno ść siły roboczej oraz odpowi ednich systemów 
zabezpieczenia spo łecznego. Dzia łania na poziomie europejskim s ą tym bardziej potrzebne, 
że brak spójno ści gospodarczej, terytorialnej i spo łecznej utrudnia łby dalszy rozwój Unii 
Europejskiej i os łabiał jej zasadno ść w oczach obywateli. 
Aby zagwarantowa ć równą ochronę obywateli europejskich w miejscu pracy, w szczególno ści 
w sektorach uznawanych za zagro żone i w odniesieniu do ka tegorii pracowników 
znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji (m łodzież, pracownicy zat rudnieni na umow ę na 
czas okre ślony, pracownicy o niskich umiej ętnościach, migranci itp.) , wymagane jest 
wzmocnienie prawodawstwa UE.  
Wśród zainteresowanych stron panuje zas adniczy, poparty wynikami ocen i bada ń konsensus 
co do tego, że różne instrumenty przyczyniaj ą się pozytywnie do zatrudnienia i w łączenia 
społecznego. Cho ć trudno jest ilo ściowo okre ślić europejsk ą wartość dodaną wynikającą ze 
wsparcia UE, analiza jako ściowa dostarcza przekonuj ących dowodów na to, że EFS mia ł 
namacalny wp ływ na aktywn ą politykę rynku pracy zarówno w uj ęciu jakościowym – w 
szczególno ści w wielu pa ństwach cz łonkowskich i regionach s łabiej rozwini ętych – jak i w 
ujęciu ilościowym. 
Sytuacja przedstawia si ę jednak nadal ró żnie, jeśli chodzi o realizacj ę. W bieżącym okresie 
programy EFS rozpocz ęły się późno i rzeczywiste wska źniki płatności są znacznie ni ższe od 
wskaźników płatności na porównywalnym etapie popr zedniego okresu programowania. 
Poziomy b łędu zmniejszy ły się, lecz wci ąż jeszcze znajduj ą się powyżej progu istotno ści 
ustalonego przez Europejski Trybuna ł Obrachunkowy, co wskazuje na to, że nadal istniej ą 
możliwości uproszczenia i usprawnienia realizacji. EFG stworzony zosta ł jako instrument 
                                                 
13 COM(2010) 2020. 
 
PL 5   PL kryzysowy i dzia ła w sposób naprawd ę bardzo elastyczny, pomagaj ąc pracownikom 
dotkniętym restrukturyzacj ą; mimo to nale ży jednak skróci ć wynoszący 11 miesi ęcy średni 
czas uruchamiania pomocy. Ró żne instrumenty zarz ądzania bezpo średniego trac ą na 
efektywno ści poprzez wdra żanie w oderwaniu od EFS i od siebie nawzajem, i to w sytuacji, 
gdy zainteresowane strony i eksperci potwierdzaj ą, że wiele z celów, które instrumenty te 
mają osiągnąć, ma szerokie znaczenie.  
Działa n i a  n a  s z c z e b l u  U E  są uzasadnione na podstawie zasady pomocniczo ści; celów 
wymienionych w art. 174 Traktatu o funkcjonowan iu Unii Europejskiej (TFUE) i w art. 175 
TFUE, w którym wyra źnie wzywa si ę U E  d o  d ążenia do osi ągnięcia tych celów poprzez 
fundusze strukturalne; oraz celó w Europejskiego Funduszu Spo łecznego (EFS) 
zdefiniowanych w art. 162 TFUE. Podstaw ę prawną dla EFG stanowi art. 175 akapit trzeci 
TFUE, który przewiduje inne dzia łania szczególne poza funduszami strukturalnymi. Podstaw ą 
prawną dla programu Progress  są art. 149 i 153 TFUE, w których przewiduje si ę koordynacj ę 
polityki zatrudnienia i polityki spo łecznej14. Obecnie obowi ązującą podstaw ą prawną dla 
instrumentu mikrofinansowego Progress  jest art. 175 akapit trzeci TFUE. EURES  opiera 
się na art. 45 TFUE, który ma na celu zapewnienie swobodnego przep ływu pracowników, co 
jest jedną z czterech swobód zapisanych w TFUE. 
CELE 
Ogólnym celem instrumentów finansowyc h na rzecz wspierania rynku pracy i w łączenia 
społecznego jest wspomaganie UE w tworzeniu inteligentnej i zrównowa żonej gospodarki 
sprzyjającej włączeniu spo łecznemu, gospodarki osi ągającej wysoki poziom zatrudnienia, 
wysoką wydajno ść i duży stopień spójności społecznej , czyli przyczynianie si ę w pełnym 
stopniu do realizacji strategii Europa 2020 – zgodnie z Aktem o jednolitym rynku z kwietnia 
2011 r.15  
1.2. Cele szczegó łowe 
Obok nadrz ędnego szczegó łowego celu zapewnienia spójno ści między różnymi 
instrumentami ka żdy instrument ma swoje w łasne, szczegó łowe cele. 
Celami EFS jest wspieranie (i) zatrudnienia i mobilno ści, (ii) umiej ętności w zakresie 
kształcenia i szkolenia, (iii) w łączenia spo łecznego i (iv) potencja łu instytucjonalnego. Cele te 
będą monitorowane za pomoc ą czterech wska źników UE 2020 oraz celów maj ących 
bezpośrednie znaczenie dla instrumentów dotycz ących rynku pracy i w łączenia spo łecznego. 
Wyznaczenie celów dla EFS na poziomie UE nie jest mo żliwe, poniewa ż realizacja nast ępuje 
zgodnie z krajowymi i regionalnymi programami operacyjnymi. EFS i EFG przyczyniaj ą się 
również pośrednio do innych celów polityki, takich jak przej ście do gospodarki opartej na 
technologiach niskoemisyjnych, gospodarki odpo rnej na zmiany klimatu i agendy cyfrowej. 
Szczegółowym celem dotycz ącym EFG jest udzielanie wspa rcia pracownikom zwolnionym z 
pracy w wyniku istotnych zmian strukturalnych. 
                                                 
14 W rzeczywisto ści obecny program Progress ma trojak ą podstaw ę prawną. Jednakże działania 
realizowane na podstawie art. 19 TFUE wchodz ą w obszar kompetencji DG JUST i b ędą stanowić 
część podlegających tej dyrekcji programów na okres po 2013 r. 
15 http://ec.europa.eu/internal_market/smact/index_pl.htm 
 
PL 6   PL Szczegółowe cele dla instrumentów w ramach zarz ądzania bezpo średniego wynikaj ą z 
podstawy prawnej uzasadniaj ącej działania UE; znajd ą one odzwierciedlenie we wnioskach 
ustawodawczych. Najistotniejszym celem szczegó łowym z punktu widzenia niniejszej oceny 
skutków jest spójno ść i wydajno ść polityki, polepszone dzi ęki przekrojowym pracom 
obejmującym różne aspekty dzia łań i dzięki komplementarno ści z innymi instrumentami 
finansowymi UE, w szczególno ści z EFS.  
1.3. Cele operacyjne 
Celem operacyjnym dla EFS jest  uproszczenie realizacji. Nast ępujące wskaźniki wybrano 
jako reprezentuj ące stopie ń uproszczenia: (i) absorpcj a (cel: 100 % lub niewyst ępowanie 
automatycznych umorze ń), (ii) poziom b łędu (cel: mniej ni ż 2 %) oraz (iii) stosowanie 
wariantu kosztów uproszczonych (cel: co najmniej 75 % ca łkowitego kosztu dotacji). W 
programach operacyjnych nale ży zdefiniowa ć cele operacyjne dotycz ące treści. 
Celami operacyjnymi dla EFG jest szybsze wspieranie zwolnionych pracowników (< 8 
miesięcy) i dążenie do tego, by co najmniej 50 % pr acowników, którym udzielono pomocy, 
znalazło nową, stabilną pracę w ciągu 12 miesi ęcy.  
Dla instrumentów zarz ądzania bezpo średniego okre ślono równie ż cele operacyjne.  
WARIANTY STRATEGICZNE  
Rozważane warianty obejmuj ą następujące aspekty: (i) zakres EFS, (ii) mo żliwości 
uproszczenia ksi ęgowania kosztów w ramach EFS, (iii) status EFG i zwi ązek z EFS, (iv) 
relacje pomi ędzy bezpo średnimi instrumentami zarz ądzania i zwi ązek z EFS. Zakres 
rozważanych wariantów w odniesieniu do ka żdego aspektu okre ślono na podstawie dialogu z 
zainteresowanymi stronami oraz zalece ń wynikających z bada ń dotyczących tej dziedziny. 
Możliwy zakres EFS si ęga od wąskiej koncentracji na zatrudnieniu i mobilno ści do znacznie 
szerszego zakresu obejmuj ącego równie ż środki wspierania dochodów. G łówne różnice 
między wariantami uproszczenia polegaj ą na tym, w jakim stopniu mo żna lub nale ży 
wprowadzi ć różne warianty uproszczonych zwrotów i czy mo żna je powi ązać z wynikami. 
Odzwierciedla to dyskusj ę przeprowadzon ą w ramach oceny skutków rozporz ądzenia w 
sprawie wspólnych przepisów dla Europejski ego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), 
Funduszu Spójno ści (FS) oraz Europejskiego Funduszu Spo łecznego (EFS). 
Warianty rozwa żane w odniesieniu do EFG16 wahają się od utrzymania status quo do 
ustanowienia w łasnego bud żetu – bądź to jako cz ęści EFS, b ądź to jako niezale żnego 
instrumentu.  
Warianty rozwa żane w odniesieniu do instrumentów zarz ądzania bezpo średniego to 
utrzymanie status quo, jednol ity zintegrowany program zarz ądzania bezpo średniego i 
włączenie instrumentów zarz ądzania bezpo średniego do EFS. 
                                                 
16 W przyj ętym niedawno wniosku dotycz ącym wieloletnich ram finansowych na okres 2014-2020 
rozszerzono zakres EFG o wsparcie dla rolników, których źródła utrzymania mog ą ucierpieć wskutek 
globalizacji.. Je st to odpowied ź na potrzeb ę ułatwienia zmian dostosowawczych, których wymagaj ą 
międzynarodowe umowy handlowe. 
 
PL 7   PL Wariant strategiczny zaprzestania finansow ania odrzucono na wczesnym etapie. Oznacza łoby 
to rezygnacj ę z europejskiego wsparcia finansowego na rzecz aktywnej polityki rynku pracy, 
skutecznego uczenia si ę przez całe życie, wspierania mobilno ści siły roboczej i modernizacji 
systemów zabezpieczenia spo łecznego. Mia łoby to bezpo średni wpływ na miliony obywateli 
rocznie, po łożyłoby kres najbardziej namacalnemu wyrazowi solidarno ści UE i znacznie 
zmniejszy ło zdolno ść do wspierania unijnych celów w zakresie zatrudnienia i polityki 
społecznej. 
ANALIZA I PORÓWNANIE WARIANTÓW  
Niniejsza analiza jest zasadniczo analiz ą jakościową i skupia si ę na skutkach spo łecznych i 
gospodarczych. Ujmuj ąc rzecz bardzo ogólnie, wszystkie instrumenty maj ą za zadanie 
ułatwiać lub łagodzić zmiany w strukturze gospodarczej, w tym w strukturze zatrudnienia. Jak 
wspomniano w cz ęści dotycz ącej celów, od polityki zatrudnienia i polityki spo łecznej 
oczekuje si ę ułatwienia przej ścia do gospodarki niskoemisyjnej, co jednak nie jest 
bezpośrednio uzale żnione od przepisów prawa, ale od konkretnego wdra żania tej polityki.  
1.4. Zakres ESF 
Patrząc przez pryzmat gospodarki, EFS w postaci ściśle ukierunkowanej na obszary polityki i 
działania prowadz ące bezpośrednio do zatrudnieni a (w tym wsparcie w dziedzinie kszta łcenia 
obejmujące jednak wy łącznie szkolnictwo wy ższe i zawodowe) sprawi a priori , że EFS skupi 
się na zadaniach istotnych z ekonomicznego punktu widzenia. Jednak że – zważywszy na to, 
że bariery dla zatrudnienia mog ą istnieć w obrębie najbli ższej rodziny – koncentracja na 
rynku pracy oznacza cz ęsto równie ż koncentracj ę na jednostkach. Koncentracja EFS 
wyłącznie na integracji na rynku pracy i szkoleniach jest prawdopodobnie zbyt w ąska. 
Znajdujące się na drugim biegunie poszerzanie zakresu EFS w celu w łączenia wsparcia 
dochodów nie spotyka si ę z pozytywnym przyj ęciem. Wydatki przeznaczane przez pa ństwa 
członkowskie i w ładze regionalne na pasywne środki są zupełnie innego rz ędu niż fundusze 
potencjalnie dost ępne dla EFS17. Do tego dochodzi fakt, że zapewnienie wsparcia dochodów 
należy w pierwszym rz ędzie do obowi ązków krajowych lub regionalnych. Pasywne środki 
wspierania zmieni łyby charakter EFS i mog łyby nawet stanowi ć naruszenie postanowie ń 
Traktatu. Co wi ęcej, kwoty przeznaczone na pasywne środki nie s ą dostępne dla innych 
działań mogących przynie ść europejsk ą wartość dodaną. 
Różne warianty zakresu poddano równie ż analizie pod k ątem wkładu, który wnosz ą one do 
osiągnięcia celów szczegó łowych EFS. Faktyczny wk ład zależeć będzie od tego, ile zasobów 
przeznaczy si ę w ramach decyzji dotycz ącej finansowania dla danego obszaru polityki. 
Decyzje te podj ęte zostan ą dopiero w ramach negocjacji z pa ństwami cz łonkowskimi 
dotyczących programów operacyjnych. Ocena ma zatem charakter jako ściowy i opiera si ę na 
hierarchii celów. 
Wariantem preferowanym jest szeroki zakres EFS, ale nie obejmuj ący środków wspierania 
dochodów. Wariant ten b ędzie prawdopodobnie sprzyja ł wzrostowi wydajno ści, poniewa ż 
                                                 
17 W okresie programowania 2007–2013 ca łkowity bud żet dostępny dla EFS wynosi ł prawie 76 mld EUR. 
W WRF przewiduje si ę, że EFS otrzyma co najmniej 84 mld EUR w siedmioletnim okresie 
programowania na lata 2014–2020. 
 
PL 8   PL umożliwia on w łączenie wi ększej ilości podmiotów oraz dostosowanie programów do 
lokalnych potrzeb i istniej ących systemów realizacji. 
Tabela 1 Porównanie wariantów zakresu 
 Cele szczegó łowe 
Warianty  Zatrudnienie  Edukacja  Włączenie  Budowanie 
potencjału 
instytucjonalnego  Koszty 
alternatywne
1.1 – polityka niezmieniona
 0 0 0 0 0 
1.2 – 
koncentracja 
na zatrudnieniu
 + -- -- -- + 
1.3 – szeroki 
zakres  = = + ++ - 
1.4 – szeroki 
zakres z włączeniem 
pasywnych 
środków
 -- - - + - 
Legenda: „+” oznacza skutki (lub koszty alternatywne) zwi ększone w stosunku do wariantu „polityka 
niezmieniona”; „–” oznacza zmniejszenie rozm iaru skutków (lub kosztów alternatywnych)  
1.5. Uproszczenie 
Warianty ró żnią się stopniem wprowadzenia ujednolicon ego obliczania koszt ów i systemów 
zwrotu oraz powi ązaniem lub niepowi ązaniem ich z wynikami. W przypadku wariantu 
„polityka niezmieniona”, w którym przewiduje si ę dobrowolno ść w stosowaniu takich 
systemów, instytucje zarz ądzające będą zapewne powoli zaczyna ć korzysta ć z tych 
możliwości. W wariancie 3 wszystkie p łatności powiązane byłyby z ustalonymi uprzednio 
poziomami skuteczno ści. To mog łoby co prawda upro ścić realizacj ę programów, ale 
skomplikowa łoby znacznie proces ich formu łowania. Konieczno ść osiągnięcia porozumienia 
w sprawie poziomów skuteczno ści może skutkowa ć promowaniem najlepszych i 
zaniedbywaniem reszty (tzw. „creaming effect”) oraz zniech ęcać do przeprowadzania 
bardziej innowacyjnych dzia łań. Wariant 2 oferuje wi ększą elastyczno ść (w porównaniu z 
wariantami 1 i 3), daj ąc instytucjom zarz ądzającym najszersze mo żliwości wprowadzenia 
uproszcze ń, co do których instytucje te s ą pewne i które dostosowane s ą do ich potrzeb. Po 
tym wariancie oczekuje si ę, że może on przynie ść najlepsze rezultaty w ramach celu 
operacyjnego; st ąd jest on zalecany. 
Tabela 2 Porównanie wariantów uproszczenia  
 2.1 – polityka 
niezmieniona  2.2 – podej ście 
proporcjonalne  2.3 – podej ście 
normatywne  
Wydajno ść 0 ++ + 
Elastyczno ść 0 + - 
Obciążenia 0 + - 
 
PL 9   PL administracyjne  
Legenda:  „+” oznacza: lepiej w porównaniu do wariantu „p olityka niezmieniona”; „–” oznacza odpowiednio: 
gorzej.  
1.6. Relacje mi ędzy EFG i EFS 
Objęcie EFG ramami EFS lub stworzenie ze ń niezależnego instrumentu posiadaj ącego własny 
budżet pozwoli łoby prawdopodobnie na przyspieszenie r ealizacji w porównaniu ze stanem 
obecnym. Zmieni łoby to jednak charakter i prof il interwencji, która nada ł powinna mie ć 
charakter wyj ątkowy. Wi ązałoby się to równie ż z większą sztywno ścią w zakresie 
wykorzystania bud żetu, podczas gdy rzeczywiste potrzeby s ą z natury rzeczy w wysokim 
stopniu trudne do przewidzenia. Wariant „niezmienionej polityki” oferuje najwi ększą 
elastyczno ść, nie wykluczaj ąc jednocze śnie dalszych reform w celu przyspieszenia procesu 
decyzyjnego.  
Tabela 3 Porównanie wariantów EFG  
 3.1 – polityka 
niezmieniona  3.2 – objęcie EFG 
ramami EFS  3.3 – niezale żny fundusz 
z własną pozycją w 
budżecie 
Szybkość realizacji  0 + + 
Wydajno ść 0 - - 
Skuteczno ść 0 0 0 
 
1.7. Powi ązania między EFS i instrumentami zarz ądzania bezpo średniego 
Osiągnięte w ramach programu Progress rezultaty stanowi ą przyczynek do inicjatyw 
politycznych, które – w stosownych przypadkach – opieraj ą się na własnych ocenach 
skutków. Oceny skutków spo łecznych, ekologicznych i gospodarczych dokonywa ć należy na 
poziomie tych inicjatyw politycznych. Analiza poszczególnych wariantów i ich pó źniejsze 
porównanie ograniczaj ą się zatem do kryteriów skuteczno ści, wydajno ści i spójno ści. 
W wariancie „polityka niezmieniona”  Progress, EURES i europejski instrument 
mikrofinansowy istniej ą w dalszym ci ągu jako osobne instrument y obok EFS. W wariancie 
tym niewykorzystana pozostaje mo żliwość zwiększenia spójno ści polityki poprzez po łączenie 
programu Progress ze wsparciem udzielanym w ramach instrumentu mikrofinansowego w 
zakresie samozatrudnienia i przedsi ębiorczości oraz z wewn ątrzunijną mobilno ścią 
pracowników wspieran ą przez EURES. Nie zostaj ą osiągnięte możliwe korzy ści związane ze 
wzrostem wydajno ści w wyniku racjonalizacji inst rumentów finansowych. Z powy ższych 
powodów wariant 4.1  odrzuca si ę. 
Preferowanym wariantem jest wariant 4.2 . W jego ramach postuluje si ę stworzenie nowego 
zintegrowanego programu na rzecz zatrudnienia, polityki spo łecznej i w łączenia spo łecznego, 
łączącego program Progress, EURES oraz inst rument mikrofinansowy. Wariant ten 
umożliwia Komisji zwi ększenie spójno ści polityki i polepszenie oddzia ływania pozostaj ących 
do jej dyspozycji instrumentów s łużących wspólnym celom politycznym. W porównaniu z 
wariantem 4.1  pozwala on równie ż na uzyskanie korzy ści w zakresie skuteczno ści, korzyści 
 
PL 10   PL polegających na znacznej racjon alizacji instrumentów zarz ądzania bezpo średniego, na 
usprawnieniu zasad zarz ądzania nimi i zwi ązanych z tym procedur oraz elastyczno ści 
osiągniętej poprzez alokacj ę zasobów dostosowan ą do zmieniaj ących się priorytetów polityki. 
Kładzie się w nim nacisk na innowacy jne sposoby reagowania na d ługotrwałe wyzwania 
społeczne (wzajemne uczenie si ę, partnerstwa mi ędzy podmiotami sektora publicznego, 
prywatnego i „trzeciego sekt ora”, inwestycje w przedsi ębiorstwa spo łeczne). Łatwiej mo żna 
by osiągnąć synergię i komplementarno ść z EFS w drodze odpowiedniej koordynacji 
prowadzonej przez Komisj ę niż poprzez po łączenie tych instrumentów z EFS, jak to jest 
proponowane w wariancie 4.3 .  
Główna różnica pomi ędzy wariantem 4.2  a 4.3 polega na tym, że w tym drugim proponuje si ę 
przegrupowanie wszystkich trzech in strumentów, tak by w zakresie zarz ądzania 
bezpośredniego stanowi ły część składową EFS. Tego rodzaju pojedynczy instrument 
polepszyłby z pewno ścią spójność wsparcia z bud żetu UE, zwi ększyłby jego rozmiar 
(wliczając część EFS) i uczyni ł realizację bardziej spójn ą. Z drugiej strony zwi ększyłoby to 
ryzyko zmniejszenia wydajno ści związane z wi ększym stopniem z łożoności. Pojedynczy 
instrument wymaga łby jednak dwóch bardzo istotnych elementów, wdra żanych wed ług 
zupełnie innych zasad zarz ądzania (tj. zarz ądzania dzielonego, bezpo średniego i wspólnego). 
Co więcej, wariant ten niós łby ze sob ą niebezpiecze ństwa natury politycznej i 
instytucjonalnej nieod łącznie zwi ązane z samym przyj ęciem niezwykle z łożonego 
rozporządzenia w sprawie EFS. Wariant 4.3  powinno si ę zatem odrzuci ć. 
Tabela 4 Porównanie wariantów dotycz ących instrumentów zarz ądzania 
bezpośredniego  
 4.1 – polityka 
niezmieniona  4.2 – zintegrowany 
program zarz ądzania 
bezpośredniego  4.3 – włączenie w ramy 
EFS jako element 
zarządzania 
bezpośredniego  
Wydajno ść 0 + - 
Masa krytyczna  0 + + 
Spójność i skuteczno ść 0 ++ + 
Ryzyko polityczne i 
instytucjonalne  0 + - 
Legenda:  „+” oznacza: lepiej w porównaniu do wariantu „p olityka niezmieniona”; „–” oznacza odpowiednio: 
gorzej.  
 
PL 11   PL MONITOROWANIE I OCENA  
1.8. EFS 
Za monitorowanie i ocen ę odpowiedzialne s ą zgodnie z obowi ązującymi rozporz ądzeniami w 
sprawie funduszy strukturalnych g łównie pa ństwa członkowskie: instytucje zarz ądzające w 
państwach cz łonkowskich s ą zobowiązane do stworzenia systemu monitorowania oraz do 
przedstawiania sprawozda ń rocznych i ko ńcowego sprawozdania z realizacji. Ogólny podzia ł 
obowiązków pozostanie niezmieniony. W obecnyc h systemach monitorowania i oceny 
dotyczących EFS istniej ą jednak pewne s łabości: jakość danych jest nierówna, w 
poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich stosuje si ę bardzo ró żne metody gromadzenia 
danych, a ponadto nie ma dost ępnych informacji na temat intensywno ści wsparcia dla 
poszczególnych osób. Utrudnia to zbieranie wyników na poziomie UE lub ocen ę 
długoterminowych skutków interwencji EFS dla poszczególnych uczestników, gospodarek 
państw członkowskich i ogólnie dla systemów. 
Z uwagi na powy ższe fakty przysz ły system monitorowania i oceny skupia ć się będzie 
głównie na kwestii ustanowie nia minimalnych norm jako ści oraz wprowadzenia zestawu 
obowiązkowych wspólnych wska źników.  Powinno to sprawi ć, że proces monitorowania 
dostarcza ć będzie solidnych i wiarygodnych danych i że ocena skupi si ę na skuteczno ści i 
oddziaływaniu wsparcia z EFS. 
1.1. EFG 
Za monitorowanie i ocen ę odpowiedzialne s ą przede wszystkim pa ństwa członkowskie. W 
przyszłości państwa członkowskie b ędą zobowiązane zwłaszcza do monitorowania osi ągania 
celów operacyjnych pod wzgl ędem ilości osób, które uzyska ły ponownie zatrudnienie po 
upływie dwunastomiesi ęcznego i dwudziestoczteromiesi ęcznego okresu realizacji. Komisja 
przeprowadzi ocen ę śródokresow ą, mającą na celu ocen ę skuteczno ści i trwałości wyników, a 
następnie także ocenę ex post . 
1.9. Zintegrowany program na rzecz zatrudnienia, polityki spo łecznej i w łączenia 
społecznego (agenda rozwoju spo łecznego) 
Zintegrowany program na rzecz zatrudnienia, polityki spo łecznej i w łączenia spo łecznego 
skupiać się będzie w dalszym ci ągu na wynikach i osi ągnięciach, a nie na zasobach i 
działaniach. W tym celu b ędzie on monitorowany w trybie rocznym celem oceny post ępów w 
osiąganiu celów szczegó łowych i operacyjnych, która to ocena odbywa ć się będzie na 
podstawie jasnych wska źników18, oraz celem umo żliwienia koniecznych zmian 
dostosowawczych w stosunku do priorytetów polity ki i finansowania. Zintegrowany program 
poddany zostanie równie ż ocenie śródokresowej i ocenie  ex-post . Możliwość połączenia 
trzech instrumentów umo żliwi Komisji usprawnienie przepro wadzanych ocen i zmniejszenie 
związanych z nimi kosztów. 
                                                 
18 Wska źniki zostan ą opracowane w ocenie ex ante  dotyczącej zintegrowanego programu.