KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 26.6.2020 COM(2020) 279 final 2020/0133(NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY zmieniająca decyzję wykonawczą Rady (UE) 2018/1696 w sprawie zasad działalności komisji selekcyjnej przewidzianej w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej (EPPO) zostało przyjęte przez Radę w dniu 12 października 2017 r. i weszło w życie w dniu 20 listopada 2017 r. Zgodnie z art. 20 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 Komisja odpowiada za ustanowienie i początkowe administracyjne funkcjonowanie Prokuratury Europejskiej do czasu, aż uzyska ona zdolność do wykonywania swojego budżetu. Warunkiem wstępnym utworzenia EPPO jest wybór i mianowanie jej członków i personelu, w szczególności prokuratorów europejskich, którzy wraz z Europejskim Prokuratorem Generalnym tworzą kolegium EPPO. Kolegium EPPO musi podjąć szereg kluczowych decyzji o charakterze ogólnym, bez których EPPO nie może rozpocząć działalności. Wśród decyzji tych znajduje się przyjęcie regulaminu wewnętrznego EPPO oraz warunków zatrudnienia delegowanych prokuratorów europejskich, a także wyznaczenie delegowanych prokuratorów europejskich i dyrektora administracyjnego. Na podstawie art. 16 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 każde uczestniczące państwo członkowskie ma obowiązek wskazać trzech kandydatów, którzy (a) są aktywnymi członkami prokuratury lub sądownictwa tego państwa członkowskiego, b) odznaczają się niekwestionowaną niezależnością; oraz (c) posiadają kwalifikacje wymagane do powołania na wysokie stanowisko prokuratorskie lub sędziowskie w swoich państwach członkowskich oraz mają odpowiednie doświadczenie praktyczne w działaniu krajowych systemów prawnych, w dochodzeniach finansowych i w międzynarodowej współpracy w zakresie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych. Ponadto w art. 16 ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 zapisano, że po otrzymaniu od komisji selekcyjnej, o której mowa w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939, opinii wraz z uzasadnieniem, Rada dokonuje wyboru i powołuje jednego z kandydatów na stanowisko prokuratora europejskiego z odpowiedniego państwa członkowskiego. Jeżeli zdaniem komisji selekcyjnej kandydat nie spełnia warunków, by pełnić obowiązki prokuratora europejskiego, opinia ta jest dla Rady wiążąca. W dniu 13 lipca 2018 r. Rada przyjęła decyzję wykonawczą Rady (UE) 2018/1696 w sprawie zasad działalności komisji selekcyjnej przewidzianej w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939. W pkt VII nr 2 tych zasad działalności zapisano, że na podstawie wyników wysłuchania kandydatów wyznaczonych przez państwa członkowskie na stanowisko prokuratorów europejskich komisja selekcyjna formułuje opinię na temat kwalifikacji kandydatów do sprawowania funkcji prokuratorów europejskich. Komisja selekcyjna w wyraźny sposób stwierdza, czy dany kandydat wyznaczony przez państwo członkowskie spełnia warunki określone w art. 16 ust. 1 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 oraz, jeżeli tak nie jest, zwraca się, za pośrednictwem swojego sekretariatu, do odnośnych państw członkowskich o wskazanie odpowiedniej liczby nowych kandydatur. Komisja selekcyjna sporządza następnie ranking kandydatów na podstawie ich kwalifikacji i doświadczenia. W rankingu komisja selekcyjna wskazuje preferowaną kolejność kandydatur, jednak ranking ten nie jest wiążący dla Rady. W związku z powyższym, jeżeli państwo członkowskie nie przedstawi w rozsądnym terminie trzech kwalifikujących się kandydatów, komisja selekcyjna nie może przedstawić Radzie opinii dotyczącej kandydatów wraz z uzasadnieniem, a procedura wyboru nie może zostać zakończona. Mogłoby to uniemożliwić Radzie terminowe mianowanie prokuratora europejskiego dla danego państwa członkowskiego, a w konsekwencji opóźnić ustanowienie EPPO i rozpoczęcie przez nią działalności. Z doświadczeń zgromadzonych w ramach procedury wyboru pierwszych prokuratorów europejskich wynika, że państwa członkowskie mogą napotkać poważne trudności przy określaniu i wyznaczaniu kwalifikujących się kandydatów, a w niektórych wyjątkowych przypadkach wyznaczenie niezbędnej liczby kwalifikujących się kandydatów w rozsądnym terminie może być, obiektywnie rzecz biorąc, niemożliwe. Celem niniejszego wniosku jest umożliwienie komisji selekcyjnej przedstawienia Radzie opinii wraz z uzasadnieniem w odniesieniu do jedynie dwóch kwalifikujących się kandydatów, w wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach, tj. gdy w sposób wystarczający wykazano, iż obiektywnie rzecz biorąc, państwo członkowskie nie ma możliwości znalezienia trzeciego kwalifikującego się kandydata w rozsądnym terminie mimo podjęcia wszelkich niezbędnych starań w tym kierunku, przy uwzględnieniu wyjątkowych okoliczności, jakie napotkało to państwo członkowskie. W takich okolicznościach komisja selekcyjna może skierować do Rady opinię wraz z uzasadnieniem w odniesieniu do jedynie dwóch kwalifikujących się kandydatów, a Rada może podjąć decyzję na podstawie tej opinii. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Ustanowienie Prokuratury Europejskiej przewiduje art. 86 TFUE. EPPO będzie pierwszym organem UE wyposażonym w uprawnienia w zakresie prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawach dotyczących przestępstw naruszających interesy finansowe Unii oraz będzie pełnić zupełnie nową rolę w europejskim otoczeniu prawnym. Oczekuje się, że EPPO będzie działać na rzecz bardziej spójnej i skutecznej polityki w zakresie wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawach dotyczących przestępstw mających wpływ na budżet UE, co w konsekwencji zwiększy liczbę postępowań i wyroków skazujących oraz odsetek odzyskanych środków finansowych Unii utraconych w wyniku oszustw. Przedkładając niniejszy wniosek w sprawie zmiany decyzji wykonawczej Rady (UE) 2018/1696, Komisja wypełnia swoje obowiązki wynikające z art. 20, art. 14 ust. 3 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia Rady 2017/1939. Niniejszy wniosek umożliwi przeprowadzenie niezbędnych procedur wyboru i zakończenie procedury powoływania prokuratorów europejskich EPPO, dzięki czemu działalność EPPO rozpocznie się w odpowiednim czasie. Niniejszy wniosek jest zatem w pełni spójny z przepisami obowiązującymi w tym obszarze polityki. •Spójność z innymi politykami Unii Niniejsza inicjatywa jest spójna z innymi politykami Unii oraz zmianami legislacyjnymi, które mają służyć wzmocnieniu ochrony interesów finansowych Unii. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna Podstawą wniosku jest art. 291 TFUE w związku z art. 14 ust. 3 i art. 16 ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Przyjęcie i zmiana zasad działalności komisji selekcyjnej przewidzianej w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 mogą być dokonane wyłącznie przez instytucje Unii, zgodnie z uprawnieniami wykonawczymi, i w związku z tym czynności te mają z zasady charakter kompetencji wyłącznej, nieobjętej zasadą pomocniczości. •Proporcjonalność Zakres niniejszego wniosku ogranicza się do tego, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów, a zatem jest zgodny z zasadą proporcjonalności. Niniejszy wniosek jest bezpośrednio związany z wejściem w życie rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 oraz jest niezbędny, aby zapewnić sprawne utworzenie EPPO i rozpoczęcie przez nią działalności. •Wybór instrumentu Ten instrument prawny przewidziano w art. 14 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 2 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW Ze względu na ukierunkowany i ograniczony charakter niniejszego wniosku oraz fakt, że jest on zgodny z nałożonym na Komisję obowiązkiem, o którym mowa w art. 14 ust. 3 w związku z art. 16 ust. 2 rozporządzenia Rady 2017/1939, oceny ex post, konsultacje z zainteresowanymi stronami i oceny wpływu nie zostały przeprowadzone. 4.WPŁYW NA BUDŻET Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Ze względu na charakter tego środka nie ma potrzeby jego wdrożenia. •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw) Wniosek nie wymaga sporządzenia dokumentów wyjaśniających dotyczących transpozycji do prawa krajowego. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Zmiana umożliwia komisji selekcyjnej przedstawienie Radzie opinii wraz z uzasadnieniem w odniesieniu do jedynie dwóch kwalifikujących się kandydatów, w wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach, tj. gdy w sposób wystarczający wykazano, iż obiektywnie rzecz biorąc, państwo członkowskie nie ma możliwości znalezienia trzeciego kwalifikującego się kandydata w rozsądnym terminie mimo podjęcia wszelkich niezbędnych starań w tym kierunku, przy uwzględnieniu wyjątkowych okoliczności, jakie napotkało to państwo członkowskie. W takich okolicznościach komisja selekcyjna może skierować do Rady opinię wraz z uzasadnieniem w odniesieniu do jedynie dwóch kwalifikujących się kandydatów, a Rada może podjąć decyzję na podstawie tej opinii.

2020/0133 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY zmieniająca decyzję wykonawczą Rady (UE) 2018/1696 w sprawie zasad działalności komisji selekcyjnej przewidzianej w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939 RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, uwzględniając rozporządzenie Rady (UE) 2017/1939 z dnia 12 października 2017 r. wdrażające wzmocnioną współpracę w zakresie ustanowienia Prokuratury Europejskiej („EPPO”), w szczególności jego art. 14 ust. 3, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Prokuratura Europejska została ustanowiona w celu prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem sprawców i współsprawców przestępstw naruszających interesy finansowe Unii. (2)Rozporządzenie (UE) 2017/1939 stanowi, że Rada powołuje po jednym prokuratorze europejskim z każdego państwa członkowskiego spośród trzech kwalifikujących się kandydatów wskazanych przez każde z nich, po otrzymaniu od komisji selekcyjnej przewidzianej w art. 14 ust. 3 tego rozporządzenia opinii z uzasadnieniem. (3)Wybór i mianowanie prokuratorów europejskich, którzy wraz z Europejskim Prokuratorem Generalnym tworzą kolegium EPPO, stanowi warunek wstępny ustanowienia EPPO. (4)W dniu 13 lipca 2018 r. Rada przyjęła decyzję wykonawczą Rady (UE) 2018/1696 w sprawie zasad działalności komisji selekcyjnej przewidzianej w art. 14 ust. 3 rozporządzenia Rady (UE) 2017/1939. (5)W pkt VII nr 2 tych zasad działalności zapisano, że na podstawie wyników przeglądu kandydatur i wysłuchania komisja selekcyjna formułuje opinię na temat kwalifikacji kandydatów do sprawowania funkcji prokuratorów europejskich oraz stwierdza w sposób wyraźny, czy dany kandydat spełnia warunki określone w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/1939. Komisja selekcyjna uzasadnia swoją opinię. W przypadku gdy kandydaci wskazani przez państwa członkowskie nie spełniają warunków określonych w art. 16 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/1939, na podstawie tej samej zasady komisja selekcyjna, za pośrednictwem swojego sekretariatu, zwraca się do odnośnych państw członkowskich o wskazanie odpowiedniej liczby nowych kandydatur. (6)W drodze odstępstwa od tej zasady komisja selekcyjna powinna mieć możliwość przedstawienia Radzie opinii wraz z uzasadnieniem w odniesieniu do jedynie dwóch kwalifikujących się kandydatów, gdy w sposób wystarczający wykazano, iż obiektywnie rzecz biorąc, państwo członkowskie nie ma możliwości znalezienia trzeciego kwalifikującego się kandydata w rozsądnym terminie mimo podjęcia wszelkich niezbędnych starań w tym kierunku, przy uwzględnieniu wyjątkowych okoliczności, jakie napotkało to państwo członkowskie. W takiej sytuacji komisja selekcyjna powinna mieć możliwość przedłożenia Radzie swojej opinii w odniesieniu do dwóch kwalifikujących się kandydatów, a Rada może przystąpić do mianowania na podstawie listy obejmującej tylko dwóch kwalifikujących się kandydatów. (7)Należy odpowiednio zmienić decyzję wykonawczą Rady (UE) 2018/1696. (8)Aby zapewnić terminowe rozpoczęcie działalności EPPO, niniejsze rozporządzenie wykonawcze powinno wejść w życie następnego dnia po jego opublikowaniu, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1