UE na wczesnym etapie wyraziła poparcie dla akceleratora dostępu do narzędzi walki z COVID-19 (ACT-A). Podczas konferencji darczyńców w związku z globalną reakcją na pandemię koronawirusa, która to konferencja odbyła się w dniu 4 maja 2020 r. i była współorganizowana przez Komisję, zgromadzono kwotę 15,9 mld EUR na finansowanie współpracy w zakresie opracowania i wprowadzenia do powszechnego użytku metod diagnostycznych, metod leczenia, a także szczepionek przeciwko COVID-19. Ponad 70 % tych zobowiązań zostało podjętych przez UE i jej państwa członkowskie.

Choć najpilniejszym priorytetem w 2020 r. było złagodzenie skutków pandemii COVID-19 w krajach najbardziej podatnych na zagrożenia, UE nie zapomniała o potrzebie stworzenia podstaw zielonej i cyfrowej transformacji poprzez zapewnienie sprawiedliwej, inkluzywnej i odpornej odbudowy na całym świecie. Na zorganizowanym we wrześniu 2020 r. panelu wysokiego szczebla ONZ poświęconym finansowaniu rozwoju przewodnicząca Ursula von der Leyen wezwała do stworzenia globalnej inicjatywy na rzecz odbudowy, która połączy inwestycje i ulgi w spłacie zadłużenia z celami zrównoważonego rozwoju.

Afryka pozostała kluczowym priorytetem dla UE w 2020 r. W marcu Komisja i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa przedstawili swoją wizję wzmocnienia partnerstwa UE z Afryką we wspólnym komunikacie zatytułowanym „W kierunku kompleksowej strategii współpracy z Afryką” . Zaproponowano pogłębienie współpracy w pięciu kluczowych obszarach: zielona transformacja; transformacja cyfrowa; zrównoważony wzrost gospodarczy i miejsca pracy; pokój i sprawowanie rządów; migracja i mobilność.

UE, wraz ze swoimi państwami członkowskimi, pozostaje głównym światowym darczyńcą w zakresie pomocy humanitarnej. Budżet UE na pomoc humanitarną na rok 2020 wyniósł 2 138 mln EUR.

W 2020 r. UE wsparła finansowo organizacje humanitarne w ponad 80 państwach i regionach, w tym w Afganistanie, na Haiti, w regionie Sahelu, Sudanie Południowym, Syrii, Turcji, na Ukrainie, w Wenezueli i Jemenie.

W 2020 r. Unijny Mechanizm Ochrony Ludności uruchomiono 102 razy – w tym 57 razy poza Europą – w odpowiedzi na różne klęski żywiołowe i katastrofy spowodowane przez człowieka.

W 2020 r. UE nadal realizowała swoją europejską politykę sąsiedztwa (EPS), przyspieszając reformy i budując odporność i dobrobyt wraz z partnerami w swoim sąsiedztwie. W marcu 2020 r. Komisja i Wysoki Przedstawiciel Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa przyjęli wspólny komunikat „Polityka Partnerstwa Wschodniego po 2020 r. Wzmacnianie odporności – Partnerstwo Wschodnie, które służy wszystkim”, w którym określono pięć długoterminowych celów politycznych i wskazano odporność jako cel przekrojowy.

25. rocznica podpisania deklaracji barcelońskiej, która przypadła w listopadzie 2020 r., była okazją do zastanowienia się nad priorytetami partnerstwa UE z regionem południowego sąsiedztwa. We wspólnym komunikacie Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w sprawie odnowionego partnerstwa z południowym regionem Morza Śródziemnego skoncentrowano się na rozwoju społecznym, trwałym ożywieniu gospodarczym sprzyjającym włączeniu społecznemu oraz wzmocnieniu pozycji osób młodych.

Jeżeli chodzi o Bałkany Zachodnie, Komisja przyjęła wnioski mające na celu usprawnienie procesu akcesyjnego, a w marcu 2020 r. Rada Europejska zatwierdziła decyzję Rady do Spraw Ogólnych o rozpoczęciu negocjacji w sprawie przystąpienia z Republiką Albanii i z Republiką Macedonii Północnej. Na szczycie UE–Bałkany Zachodnie, który odbył się w dniu 6 maja 2020 r., przywódcy UE potwierdzili, że Unia jest zdecydowana dalej pogłębiać swoje zaangażowanie w regionie, i z zadowoleniem odnotowali zobowiązanie partnerów z Bałkanów Zachodnich do wdrożenia niezbędnych reform.

W 2020 r. osiągnięto porozumienia polityczne w sprawie Europejskiego Funduszu Obronnego i Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju. W ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) misje cywilne oraz misje i operacje wojskowe (np. w Republice Środkowoafrykańskiej, Gruzji, Iraku, Kosowie, Libii, Mali, Nigrze, na terytoriach palestyńskich, w Somalii, w południowym regionie Morza Śródziemnego, na Ukrainie, w zachodniej części Oceanu Indyjskiego) nadal wspierały partnerów UE i stanowiły odpowiedź na kryzysy na całym świecie.

Nowa operacja wojskowa w ramach WPBiO, operacja EUNAVFOR MED IRINI, została uruchomiona w dniu 31 marca 2020 r., a jej głównym celem jest egzekwowanie embarga na broń nałożonego przez ONZ na Libię. W następstwie całościowego przeglądu strategicznego zaangażowania w ramach WPBiO w Rogu Afryki przedłużono do 31 grudnia 2022 r. upoważnienia do prowadzenia operacji wojskowej EUNAVFOR Atalanta, misji wojskowej EUTM Somalia oraz misji cywilnej EUCAP Somalia. UE przedstawiła nowe narzędzie, koncepcję skoordynowanej obecności na morzu, aby zwiększyć zdolność UE do działania jako podmiot zapewniający bezpieczeństwo morskie. We wrześniu uzgodniono plan wdrożenia projektu pilotażowego w Zatoce Gwinejskiej.

W 2020 r. unijna Służba ds. Instrumentów Polityki Zagranicznej uruchomiła 17 misji obserwacji wyborów i zdalnych przeglądów dokumentacji oraz wsparła 14 procesów wyborczych.

W ramach Planu inwestycji zewnętrznych ustanowiono Europejski Fundusz na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR) na potrzeby wspierania inwestycji w Afryce i w krajach sąsiadujących z UE. Przed końcem 2020 r. Komisja podpisała umowy w sprawie udzielenia gwarancji z partnerskimi instytucjami finansowymi na łączną kwotę 1,55 mld EUR.

W skład unijnych ram instrumentów łączonych wchodzi siedem aktywnych regionalnych instrumentów łączonych. W 2020 r. w ramach tych instrumentów zainwestowano ponad 900 mln EUR w projekty realizowane na całym świecie.

Wsparcie budżetowe pozostaje ważnym narzędziem wspierania działań zewnętrznych UE. W ramach wsparcia budżetowego w 2020 r. UE wypłaciła łącznie 3 mld EUR.

Wspólne programowanie pozwala promować wspólną strategię europejską jako podstawę unijnych stosunków z krajami partnerskimi. Do końca 2020 r. istniały 22 dokumenty dotyczące wspólnego programowania, w tym jeden nowy dokument dotyczący Ekwadoru. Rozszerzenie narzędzi rozwoju instytucjonalnego (instrument TAIEX i programy tworzenia partnerstw) w 2020 r. pomogło wykorzystać europejską wiedzę specjalistyczną w skali globalnej.





OGÓLNE PRIORYTETY

W 2020 r. UE realizowała swoją wizję zrównoważonego rozwoju poprzez pragmatyczne partnerstwa. Poniżej przedstawiono kilka przykładów ilustrujących stałe zaangażowanie UE na rzecz zrównoważonego rozwoju.

Rozwój społeczny

Pandemia COVID-19 doprowadziła do zamknięcia szkół i uniwersytetów, co dotknęło ponad 1,5 miliarda uczniów i studentów na całym świecie. Zmieniono ukierunkowanie finansowanych przez UE programów wsparcia edukacji, takich jak Globalne Partnerstwo na rzecz Edukacji, fundusz „Education Cannot Wait” oraz Edukacja w sytuacjach nadzwyczajnych, aby zapewnić finansowanie w sytuacjach kryzysowych oraz ciągłość nauki dla ponad 355 mln dzieci w 66 krajach. W programie Erasmus+ wprowadzono ustalenia dotyczące elastyczności, aby kontynuować wsparcie dla uczelni, studentów i pracowników z krajów partnerskich.

W 2020 r. UE znacznie zwiększyła swoje wsparcie na rzecz zapewniania dostępu do wody i dobrych warunków sanitarnych i higienicznych – pierwszej linii obrony przed COVID-19 – w krajach takich jak Filipiny, Pakistan, Republika Południowej Afryki, Wybrzeże Kości Słoniowej, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Senegal i Kamerun.