[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 30.1.2008

KOM(2008) 40 wersja ostateczna

2008/0028 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

(przedstawiona przez Komisję){SEK(2008) 92}{SEK(2008) 93}{SEK(2008) 94}{SEK(2008) 95}

UZASADNIENIE

1. Kontekst wniosku

( Podstawa i cele wniosku

Projekt wniosku konsoliduje i aktualizuje dwa obszary prawodawstwa dotyczącego etykietowania żywności – ogólne etykietowanie żywności i oznaczanie wartości odżywczej, objęte odpowiednio dyrektywami 2000/13/WE i 90/496/EWG. Dyrektywa 2000/13/WE była kilkakrotnie zmieniana i konieczna jest jej aktualizacja i modernizacja ze względu zarówno na zmiany zachodzące na rynku, jak i na ewolucję oczekiwań konsumentów.

Dyrektywa 90/496/WE wymaga od Komisji, aby przedstawiała Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat stosowania dyrektywy. Procedury międzyinstytucjonalne uległy zmianie i w niektórych przypadkach Komisja musi dołączyć do wniosków nowych przepisów prawnych ocenę skutków. Zmianie prawodawstwa dotyczącego oznaczania wartości odżywczej towarzyszy ocena skutków zawierająca przegląd stosowania dyrektywy 90/496/EWG. Z tego względu nie przygotowano oddzielnego sprawozdania na temat stosowania dyrektywy.

( Kontekst ogólny

Ogólne etykietowanie – Podstawowym celem politycznym motywującym pierwszy „horyzontalny” instrument legislacyjny w sprawie etykietowania żywności (dyrektywa 79/112/WE) było zapewnienie przepisów regulujących etykietowanie żywności jako narzędzia swobodnego obrotu żywnością we Wspólnocie. Z czasem ochrona praw konsumentów stała się jednym ze szczegółowych celów Wspólnoty Europejskiej.

W 2003 r., w ścisłej współpracy ze stronami zainteresowanymi, Dyrekcja Generalna ds. Zdrowia i Ochrony Konsumenta (DG SANCO) rozpoczęła ocenę prawodawstwa dotyczącego etykietowania żywności w celu ponownej oceny jego skuteczności i podstaw prawnych oraz w celu identyfikacji potrzeb i oczekiwań współczesnych konsumentów w zakresie informacji na temat żywności, z uwzględnieniem ograniczeń technicznych i logistycznych. We wnioskach, opublikowanych w 2004 r., określono podstawowe elementy przyszłego wniosku.

Oznaczanie wartości odżywczej – W niedawno opublikowanej białej księdze „Strategia dla Europy w sprawie zagadnień zdrowotnych związanych z odżywianiem, nadwagą i otyłością” podkreślono potrzebę uzyskania przez konsumentów dostępu do informacji, które byłyby jasne, spójne i oparte na danych naukowych. Oznaczanie wartości odżywczej jest sprawdzonym sposobem przekazywania konsumentom informacji ułatwiających dokonywanie korzystnych dla zdrowia wyborów żywieniowych. Istnieje powszechna zgoda co do tego, że zwiększenie efektywności oznaczania wartości odżywczej może być skutecznym środkiem wspierającym zdolność konsumentów do wyboru zrównoważonej diety.

Strony zainteresowane podejmowały inicjatywy zachęcające do umieszczania informacji żywieniowych na przedniej części opakowań. Istnieje rozbieżność pomiędzy stosowanymi systemami etykietowania, co może tworzyć bariery handlowe.

( Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Wniosek łączy i zmienia następujące akty prawne:

- dyrektywa 2000/13/WE z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych.

Ta dyrektywa określa wspólne wymagania dotyczące etykietowania w odniesieniu do wszelkiej żywności dostarczanej konsumentowi finalnemu oraz żywności dostarczanej do zakładów żywienia zbiorowego. Ustanawia ona obowiązkowe informacje do umieszczania w etykietach.

Wniosek wprowadza pewne ogólne zasady dotyczące przekazywania informacji na temat żywności i zawiera opracowanie mechanizmu zarządzającego z uwzględnieniem zmian, które pozwolą konsumentom na dokonywanie świadomych wyborów żywieniowych. Wymagania obowiązkowe pozostają zasadniczo takie same, przy czym Komisja ma możliwość proponowania nowych wymagań w odniesieniu do szczegółowych zagadnień;

- dyrektywa Rady 90/496/EWG z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych.

Wniosek wprowadza obowiązkowe oznaczanie kluczowych elementów żywnościowych na etykiecie w głównym polu widzenia.

Poza połączeniem tekstów dyrektyw 2003/13/WE i 90/496/EWG tekst wniosku obejmuje przekształcenie następujących aktów:

- dyrektywa Komisji 87/250/EWG z dnia 15 kwietnia 1987 r. w sprawie oznaczania zawartości alkoholu na etykietach napojów alkoholowych przeznaczonych do sprzedaży konsumentowi końcowemu;

- dyrektywa Komisji 94/54/WE z dnia 18 listopada 1994 r. dotycząca obowiązkowego umieszczania na etykietach niektórych środków spożywczych danych szczegółowych innych niż wymienione w dyrektywie Rady 79/112/EWG;

- dyrektywa Komisji 1999/10/WE z dnia 8 marca 1999 r. przewidująca odstępstwa od przepisów art. 7 dyrektywy Rady 79/112/EWG w zakresie etykietowania środków spożywczych;

- dyrektywa Komisji 2002/67/WE z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie etykietowania środków spożywczych zawierających chininę oraz środków spożywczych zawierających kofeinę;

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 608/2004 z dnia 31 marca 2004 r. dotyczące etykietowania żywności oraz składników żywności z dodatkiem fitosteroli, estrów fitosteroli, fitostanoli i/lub estrów fitostanoli;

- dyrektywa Komisji 2004/77/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. zmieniająca dyrektywę 94/54/WE w odniesieniu do etykietowania niektórych środków spożywczych zawierających kwas glicyryzynowy i jego sól amonową.

( Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii

Wniosek jest zgodny z polityką Komisji w zakresie lepszych uregulowań prawnych, strategią lizbońską i unijną strategią zrównoważonego rozwoju. Szczególny nacisk położono na uproszczenie procesu regulacyjnego, a przez to na redukcję obciążeń administracyjnych i poprawę konkurencyjności europejskiego przemysłu spożywczego, przy równoczesnym zapewnieniu bezpieczeństwa żywności, zachowaniu wysokiego poziomu ochrony zdrowia publicznego i uwzględnieniu aspektów globalnych. Prowadzony jest ciągły pomiar kosztów administracyjnych wynikających z przepisów horyzontalnych dotyczących etykietowania; wynik tego pomiaru może dostarczyć istotnych informacji.

2. KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW

( Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów

Przeprowadzono szeroko zakrojone badania wśród wszystkich stron zainteresowanych, dotyczące ich poglądów na temat przepisów i zastosowań istniejącego prawodawstwa i zapotrzebowania na zmiany. Respondenci byli przedstawicielami organizacji rządowych i pozarządowych oraz przemysłu, a także osobami prywatnymi. Niektóre konsultacje były ukierunkowane na państwa członkowskie, przedstawicieli przemysłu lub konsumentów.

Streszczenie odpowiedzi oraz sposób ich uwzględnienia

Konsumenci żądają większej liczby „lepszych” informacji na etykietach produktów i są zainteresowani jasnymi, prostymi, pełnymi, wystandaryzowanymi i wiarygodnymi informacjami. Przedstawiciele przemysłu uważają, że istnieje zbyt wiele wymagań dotyczących etykietowania, które obejmują wykonywanie szczegółowych, technicznych przepisów. Objętość i rozproszenie tekstów utrudnia zachowanie jasności i spójności przepisów. Przedstawiciele przemysłu są zaniepokojeni kosztami zmian. Państwa członkowskie chciałyby zrównoważyć potrzeby konsumentów i przemysłu, biorąc pod uwagę wszelkie problemy szczególne dla danego kraju.

Podczas konsultacji dotyczących ogólnego etykietowania zwrócono szczególną uwagę na następujące zagadnienia:

- konsumenci mają trudności z odczytaniem i zrozumieniem treści etykiet;

- istnieją liczne środki spożywcze, w przypadku których brakuje informacji dotyczących alergenów;

- problematycznym obszarem jest znakowanie pochodzenia;

- brak przepisów dotyczących wymieniania składników napojów alkoholowych.

W odniesieniu do oznaczania wartości odżywczej uważa się, że uwzględnienie informacji żywieniowych stanowi ważne źródło informacji dla konsumenta. Strony zainteresowane są niezadowolone z prawodawstwa, jednak mają różne poglądy co do tego, jak należy je udoskonalić.

- Niektórzy konsumenci wymagają kompleksowego przeglądu zawartości składników odżywczych lub preferują tego typu przegląd, natomiast inni zwracają uwagę jedynie na niewielką część tych informacji. Konsumenci i organizacje pozarządowe zajmujące się zdrowiem publicznym dążą do wprowadzenia obowiązku pełnego oznaczania wartości odżywczej w sposób łatwy do zrozumienia.

- Przedstawiciele przemysłu są zaniepokojeni nakazowym charakterem prawodawstwa i jego wpływem na projektowanie opakowań. Chcieliby bardziej elastycznego, dobrowolnego podejścia.

- Państwa członkowskie zdają sobie sprawę z potrzeby zmniejszenia barier wejścia na rynek wewnętrzny, co zostanie ułatwione dzięki zharmonizowanemu podejściu. Jednak istnieją coraz większe naciski ze strony niektórych z nich na zwiększenie elastyczności na poziomie krajowym, w szczególności w przypadku stosowania innowacyjnych systemów oznaczania wartości odżywczej.

Od 13.3.2006 r. do 16.6.2006 r. prowadzono otwartą konsultację internetową. Komisja otrzymała 175 odpowiedzi. Wyniki udostępniono w Internecie pod adresem:http://ec.europa.eu/food/food/labellingnutrition/betterregulation/index_en.htm.

( Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy fachowej

Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych.

( Ocena skutków

Rozważono różne rozwiązania podstawowe.

Brak interwencji – Doprowadziłoby to do utrzymania aktualnej sytuacji rozproszonego prawodawstwa z następującymi niekorzystnymi skutkami:

- fragmentaryczność i niejasność przepisów, utrudniająca skuteczne ich wykonywanie;

- nieuzasadnione obciążenia przedsiębiorstw spożywczych z powodu przestarzałych, zbędnych lub niejasnych wymagań;

- niespójne korzystanie z etykiet przez konsumentów;

- mała skuteczność etykietowania jako narzędzia komunikacyjnego;

- brak dostosowania prawodawstwa do zmieniających się rynków i uzasadnionych żądań konsumentów.

Rozważono interwencję w postaci deregulacji, ustawodawstwa krajowego, podejścia nieprawodawczego lub aktualizacji prawodawstwa wspólnotowego.

Deregulacja – Wiązałaby się ze zniesieniem podstawowych instrumentów politycznych dotyczących horyzontalnych zasad etykietowania żywności z bezpośrednim wpływem na wertykalne zasady etykietowania.

Chociaż producenci żywności nadal stosowaliby aktualne zasady przez krótki czas, to stopniowo usuwaliby informacje, które uznaliby za obciążenie. Niezharmonizowane zasady doprowadziłyby do pogorszenia funkcjonowania rynku wewnętrznego, a tym samym do niskiej jakości informacji i zmniejszenia poziomu ochrony konsumenta. Istniejące zasady sprawdziły się pod względem umożliwiania swobodnego obrotu towarami i ochrony konsumentów. Uchylenie tych zasad spotkałoby się z oporem ze strony większości państw członkowskich i konsumentów ze względu na ich przyzwyczajenie do aktualnych wymagań, a każda zmiana mogłaby zostać uznana za porzucenie cennego dorobku prawnego. Dlatego deregulacji nie uznano za właściwe podejście.

Ustawodawstwo krajowe – Uchylenie zharmonizowanych zasad doprowadziłoby do stworzenia przepisów krajowych z następującymi konsekwencjami:

- odmienne przepisy krajowe utrudniłyby funkcjonowanie rynku wewnętrznego;

- zakłócenie konkurencji;

- zwiększenie obciążenia administracyjnego w przemyśle;

- niespójne podejście, jeżeli chodzi o treść i dostępność informacji, co stworzyłoby zamieszanie wśród konsumentów;

- odmienne poziomy ochrony różnych obywateli UE.

Inne podejście nieprawodawcze (samoregulacja, współregulacja, wytyczne) – Ze względu na zróżnicowane cechy informacji dla konsumentów i aktualne trendy w kierunku rozwoju „nowej kultury legislacyjnej”, konieczna była ocena podejścia, które pozwoliłoby uzyskać równowagę pomiędzy elastycznością a nakazowością oraz pomiędzy działaniem na szczeblu krajowym a działaniem na szczeblu UE. Możliwą do rozważenia opcją alternatywną mogłoby być wielopoziomowe zarządzanie oddolne (na szczeblu lokalnym/krajowym/wspólnotowym) kierujące się zasadą zobowiązania do stosowania formalnych, wymiernych najlepszych praktyk.

Przejście z już zharmonizowanych, szczegółowych wymagań do takiego podejścia nie wiązałoby się z żadną wartością dodaną, ponieważ niepotrzebnie skomplikowałoby to obecnie istniejące porozumienie pomiędzy stronami zainteresowanymi i mogłoby zostać odebrane jako deregulacja. Z drugiej strony, jeśli chodzi o jakiekolwiek nowe kwestie polityczne, wprowadzenie bardziej rozbudowanego i zrównoważonego podejścia do informacji dla konsumentów na bazie najlepszych praktyk i stałego dialogu ze stronami zainteresowanymi może przynieść korzystne wyniki zarówno dla przemysłu, jak i konsumentów.

W ramach oceny skutków zbadano skutki zastosowania głównych opcji zmiany przepisów ogólnych dotyczących etykietowania i przepisów dotyczących oznaczania wartości odżywczej w porównaniu do niepodjęcia żadnego działania, podjęcia dobrowolnych działań lub wprowadzenia nakazowych wymagań wspólnotowych.

Komisja przeprowadziła ocenę skutków wymienioną w programie prac; sprawozdanie z tej oceny jest dostępne na stronie internetowej Komisji. Komisja opracowała sprawozdania z oceny skutków poszczególnych opcji zmiany dyrektywy 2000/13/WE i dyrektywy 90/496/EWG, które przedstawiono równolegle z niniejszym wnioskiem jako dokumenty robocze służb Komisji.

Z oceny skutków wynika, że skutki dla producentów można złagodzić poprzez ustanowienie okresów przejściowych, umożliwiających dokonanie zmian w etykietowaniu w ramach normalnego cyklu zmian etykiet, prowadzonego w poszczególnych przedsiębiorstwach.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

( Krótki opis proponowanych działań

Przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Wniosek modernizuje, upraszcza i wyjaśnia zasady obowiązujące w dziedzinie etykietowania żywności, w szczególności poprzez:

- przekształcenie różnych przepisów horyzontalnych dotyczących etykietowania. Połączenie tych tekstów (dyrektyw) w jeden akt prawny (rozporządzenie) pozwoli na maksymalizację synergii i zwiększy jasność i spójność przepisów wspólnotowych. Jest to metoda uproszczenia charakteryzująca się dużym potencjałem, która powinna zapewnić podmiotom gospodarczym i organom wykonawczym jaśniejsze i sprawniejsze ramy regulacyjne;

- zapewnienie spójności pomiędzy przepisami horyzontalnymi i wertykalnymi;

- racjonalizację (aktualizację i zapewnienie większej jasności) wymogów dotyczących obowiązkowych informacji, zawartych w art. 3 ust. 1 dyrektywy 2000/13/WE;

- ustanowienie elastycznego mechanizmu oddolnego (w ramach systemów krajowych), który pozwoli branży na wprowadzanie innowacji, a także umożliwi dostosowywanie pewnych aspektów zasad etykietowania do różnych, stale zmieniających się rynków i potrzeb konsumentów.

Ponadto wniosek wprowadza jasne zasady wyraźnego rozgraniczania pomiędzy informacjami obowiązkowymi a dobrowolnymi. Główne zmiany w odniesieniu do ogólnych kwestii etykietowania są następujące:

- jaśniejsze określenie zakresów odpowiedzialności poszczególnych podmiotów działających na rynku spożywczym, na różnych etapach łańcucha dostaw, w dziedzinie etykietowania żywności;

- wprowadzenie minimalnej wielkości druku w przypadku informacji obowiązkowych w celu poprawy czytelności informacji zamieszczanych w etykietowaniu;

- wprowadzenie wymogu udostępniania informacji o składnikach uczulających w odniesieniu do żywności niepaczkowanej sprzedawanej w placówkach detalicznych i gastronomicznych;

- z uwagi na specyfikę wina, napojów spirytusowych i piwa, wniosek przewiduje składanie przez Komisję sprawozdań ze stosowania obowiązujących przepisów dotyczących wymieniania składników i oznaczania wartości odżywczej na tych produktach, z możliwością przyjęcia szczególnych środków;

- w odniesieniu do oznaczania kraju lub miejsca pochodzenia żywności podstawowy wymóg zawarty w prawodawstwie nie ulega zmianie. Oznaczanie takie jest zatem dobrowolne, jednak staje się obowiązkowe, jeśli brak takiej informacji mógłby wprowadzić konsumenta w błąd. Zarówno obowiązkowe, jak i dobrowolne określanie kraju lub miejsca pochodzenia żywności, stosowane jako środek marketingowy, nie powinno być mylące dla konsumenta i powinno opierać się na zharmonizowanych kryteriach. Kraj pochodzenia należy określać zgodnie z przepisami wspólnotowego kodeksu celnego dotyczącymi niepreferencyjnego pochodzenia towarów. Miejsce pochodzenia odnosi się do każdego miejsca niebędącego krajem pochodzenia w myśl przepisów wspólnotowego kodeksu celnego. Przepisy dotyczące miejsca pochodzenia zostaną przyjęte w drodze procedury komitetowej. Ponadto wprowadza się kryteria oznaczania kraju lub miejsca pochodzenia produktów wieloskładnikowych oraz kraju lub miejsca pochodzenia mięsa innego niż mięso wołowe lub cielęce. Kryteria te miałyby również zastosowanie do dobrowolnego umieszczania oznaczenia pochodzenia „WE”;

- wniosek jaśniej określa, na jakich warunkach państwa członkowskie mogą przyjmować przepisy krajowe dotyczące oznaczania pochodzenia.

Zasady oznaczania wartości odżywczej zostają przekształcone w połączeniu z horyzontalnymi przepisami dotyczącymi etykietowania żywności. Wniosek wprowadza obowiązkowy wymóg oznaczania wartości odżywczej w głównym polu widzenia etykiety żywności. Pozwala on na opracowanie najlepszych praktyk w dziedzinie prezentacji informacji żywieniowych, w tym alternatywnych form wyrażania informacji żywieniowych w stosunku do ogólnego dziennego zapotrzebowania na składniki odżywcze lub form graficznych.

Główne nowe aspekty wniosku w zakresie oznaczania wartości odżywczej są następujące:

- obowiązkowe jest oznaczanie wartości energetycznej oraz zawartości tłuszczu, nasyconych kwasów tłuszczowych, węglowodanów ze szczególnym uwzględnieniem cukrów oraz soli w przeliczeniu na 100 g, 100 ml lub na porcję, w głównym polu widzenia (z przodu opakowania); informacja dotycząca składników odżywczych ze zdefiniowanej listy jest dobrowolna. Przy wyborze elementów obowiązkowych wzięto pod uwagę: badania, z których wynika, że nadmiar informacji może u konsumentów powodować dezorientację; wskazówki naukowe na temat najistotniejszych składników odżywczych, mających związek z ryzykiem otyłości i chorób niezaraźliwych; potrzebę uniknięcia nadmiernego obciążenia przedsiębiorstw spożywczych, w szczególności małych i średnich;

- w zakresie napojów alkoholowych udziela się odstępstw dla wina, napojów spirytusowych i piwa; na ten temat sporządzone będzie w przyszłości sprawozdanie Komisji;

- elementy obowiązkowe muszą być również określane w stosunku do referencyjnych wartości spożycia; inne formy prezentacji mogą być opracowywane w ramach dobrowolnych systemów krajowych.

W celu rozwiązania problemów wynikających z fragmentarycznego prawodawstwa nowy wniosek obejmuje zmianę, przekształcenie i zastąpienie dotychczasowych przepisów w ramach obowiązującego horyzontalnego prawodawstwa dotyczącego etykietowania żywności, co będzie prowadzić do uchylenia następujących aktów prawnych:

dyrektyw 2000/13/WE, 90/496/EWG, 87/250/EWG, 94/54/WE, 1999/10/WE, 2002/67/WE, 2004/77/WE i rozporządzenia (WE) nr 608/2004.

( Podstawa prawna

Artykuł 95

( Zasada pomocniczości

Zasada pomocniczości ma zastosowanie, o ile wniosek nie podlega wyłącznym kompetencjom Wspólnoty.

Cele wniosku nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie z następujących względów.

Etykietowanie żywności chroni konsumentów i pozwala im na świadome podejmowanie decyzji. Uważa się, że działania na poziomie UE pozwoliłyby na uzyskanie lepszych wyników niż seria indywidualnych działań podejmowanych przez państwa członkowskie z następujących względów:

(i) zharmonizowane podejście może uprościć obciążenie administracyjne przedsiębiorstw spożywczych prowadzących działalność bądź na skalę międzynarodową, bądź też w obszarze całej Wspólnoty oraz

(ii) jednolite działania zapewniają utrzymanie w całej Wspólnocie minimalnych standardów zmniejszających nierówności w traktowaniu obywateli w poszczególnych częściach UE. Zróżnicowane wymagania dotyczące etykietowania mogą ograniczyć obecne możliwości wynikające z istnienia jednolitego rynku w odniesieniu do łańcucha żywnościowego, co może mieć znaczny wpływ na handel ze względu na duży wolumen handlu wewnątrzwspólnotowego, który w 2003 r. odpowiadał za ponad 75 % całkowitego handlu, a przepływy pieniężne z nim związane wynosiły około 120 mld EUR. Jedno z badań przemysłu spożywczego wskazuje na to, że 65 % przedsiębiorstw eksportowało swoje produkty do innych państw członkowskich. W tym badaniu ponad 60 % respondentów poparło harmonizację ogólnego etykietowania żywności za pośrednictwem europejskiego prawodawstwa.

Sednem działań Wspólnoty jest ustanowienie warunków etykietowania żywności w UE, czego państwa członkowskie nie mogą zapewnić samodzielnie w stopniu wystarczającym do sprawnego funkcjonowania wspólnego rynku wewnętrznego. Jeżeli chodzi o szczegóły odpowiedniego rozporządzenia, model zarządzania stosowany w opracowywaniu systemów krajowych zapewni bardziej partycypacyjny i elastyczniejszy sposób jego opracowywania i wykonywania.

Działania podejmowane na szczeblu Wspólnoty skuteczniej pozwolą na osiągnięcie celów wniosku z następujących względów.

Doświadczenie pokazuje, że państwa członkowskie nie mogą w zadowalającym stopniu osiągnąć zharmonizowanego, wspólnego rynku i że UE może lepiej i efektywniej zapewniać przekazywanie informacji konsumentom. Nowy wniosek przewiduje również miejsce na łagodniejszy mechanizm interwencji na szczeblu krajowym i wspólnotowym.

Wykorzystuje się kompetencje Wspólnoty, z pełnym uwzględnieniem zasad pomocniczości i proporcjonalności oraz ze świadomością tego, że pod pewnymi względami całkowita jednolitość etykiet w całej UE niekoniecznie stanowi jedyny i pożądany sposób realizacji ustalonych celów. Wręcz przeciwnie, uniemożliwiłaby ona szybkie dostosowywanie obowiązujących zasad do zmieniających się potrzeb i okoliczności.

Przewiduje się harmonizację w odniesieniu do żywności paczkowanej, która potencjalnie może być przedmiotem handlu wewnątrzwspólnotowego. Państwa członkowskie mogą wprowadzić własne zasady, gdy produkty nie są przedmiotem handlu wewnątrzwspólnotowego, np. w przypadku żywności niepaczkowanej i żywności dostarczanej przez zakłady żywienia zbiorowego.

Dlatego wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości.

( Zasada proporcjonalności

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów.

Wniosek harmonizuje ramy regulacyjne horyzontalnych przepisów dotyczących etykietowania żywności, przez co przyczynia się do ochrony konsumentów poprzez zapewnienie otrzymania przez nich właściwych informacji umożliwiających im dokonywanie świadomych, bezpiecznych, zdrowych i zrównoważonych wyborów. Proponowane działania są wystarczające do osiągnięcia celów umożliwienia konsumentom podejmowania świadomych wyborów i zapewnienia płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Równocześnie nie nakładają one nadmiernego lub nieuzasadnionego obciążenia.

Brak harmonizacji doprowadziłby do mnożenia zasad krajowych, co doprowadziłoby do zwiększonego obciążenia przemysłu i braku jasności informacji dla konsumentów. Obciążenie finansowe zostaje zminimalizowane, ponieważ większość przepisów obecnie już istnieje; zapewnia się także wystarczającą ilość czasu na to, aby nowe wymagania były wprowadzane w życie w ramach okresowych modyfikacji etykiet przez producentów.

( Wybór instrumentów

Proponowane instrumenty: rozporządzenie, współregulacja.

Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów.

Istniejące zasady mają zasadniczo charakter nakazowy, pozostawiający niewielką elastyczność co do sposobu ich stosowania przez państwa członkowskie. Dyrektywa prowadziłaby do niespójnego podejścia we Wspólnocie, co wiązałoby się z niepewnością wśród konsumentów i przedstawicieli przemysłu. Rozporządzenie zapewnia spójne podejście, które może być stosowane przez przedstawicieli przemysłu, i zmniejsza obciążenie administracyjne, ponieważ nie muszą się oni zapoznawać z poszczególnymi rozporządzeniami w państwach członkowskich. Wytyczne, samoregulacje lub podejście dobrowolne doprowadziłyby do niespójności i do potencjalnego zmniejszenia liczby informacji przekazywanych konsumentom, co byłoby niedopuszczalne. Jednak istnieją aspekty prawodawstwa, w przypadku których za właściwe uznano bardziej elastyczne podejście, i w odniesieniu do tych aspektów w projekcie wniosku opracowano inną formę zarządzania na podstawie „miękkiego prawa” i dobrowolnych zobowiązań.

4. WPłYW NA BUDżET

Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Wspólnoty.

5. INFORMACJE DODATKOWE

( Symulacja, faza pilotażowa i okres przejściowy

Zostanie ustanowiony okres przejściowy dotyczący wniosku.

( Uproszczenie

Wniosek przewiduje uproszczenie prawodawstwa.

Zastosowanie rozporządzenia jako instrumentu prawnego służy realizacji celu uproszczenia, ponieważ gwarantuje, że wszystkie podmioty będą musiały równocześnie przestrzegać tych samych zasad.

Połączenie dyrektywy 2000/13/WE z dyrektywą 90/496/EWG w sprawie oznaczania wartości odżywczej w jeden instrument upraszcza ramy regulacyjne. Ponadto wniosek upraszcza strukturę prawodawstwa dyrektywy 2000/13/WE poprzez przekształcenie i zastąpienie przepisów istniejących już w ramach aktualnego horyzontalnego prawodawstwa dotyczącego etykietowania żywności. Poprzez zajęcie się pewnymi ściśle określonymi problemami politycznymi wniosek istotnie przyczyni się do zwiększenia zgodności z przepisami i do uzyskania większej jasności dla stron zainteresowanych.

Wniosek został uwzględniony w programie Komisji na rzecz stopniowej aktualizacji i upraszczania wspólnotowego dorobku prawnego oraz w programie działalności legislacyjnej i prac Komisji pod numerem referencyjnym 2006/SANCO/001.

( Uchylenie istniejącego prawodawstwa

Przyjęcie wniosku doprowadzi do uchylenia istniejącego prawodawstwa.

( Przekształcenie

Wniosek obejmuje przekształcenie

( Europejski Obszar Gospodarczy

Proponowany akt dotyczy kwestii związanych z EOG i z tego względu powinien objąć także Europejski Obszar Gospodarczy.

( Szczegółowe wyjaśnienie wniosku

Rozporządzenie stanowi podstawę do zapewnienia wysokiego stopnia ochrony konsumentów w odniesieniu do żywności, poprzez ustanowienie ogólnych zasad i wymagań prawa dotyczącego informacji o żywności (rozdziały II i III).

Rozdział IV (obowiązkowe informacje) upraszcza istniejące prawodawstwo, zachowując podstawowe, obowiązkowe dane szczegółowe określane na etykietach. Dzięki umieszczeniu definicji i szczegółowych lub szczególnych przepisów w załącznikach tekst łatwiej jest śledzić i zmieniać.

Wyjaśniono zasady etykietowania danych szczegółowych miejsca pochodzenia.

W sekcji 3 rozdziału IV określono, że informacje żywieniowe na temat wartości energetycznej oraz ilości tłuszczów, tłuszczów nasyconych, węglowodanów ze szczególnym uwzględnieniem cukrów oraz soli są obowiązkowe, i nałożono wymóg przedstawiania tych informacji w głównym polu widzenia etykiety.

W rozdziale VII ustanowiono system zarządzania informacjami na temat żywności na potrzeby systemów krajowych, w celu wspierania utworzenia na poziomie państw członkowskich interaktywnego i trwałego procesu wymiany informacji, umożliwiającego opracowanie krajowych, niewiążących systemów czerpiących z najlepszych praktyk. Na poziomie wspólnotowym Komisja stymuluje i organizuje wymianę informacji pomiędzy państwami członkowskimi i z samą Komisją w sprawie działań dotyczących opracowywania systemów krajowych.

2008/0028 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, a w szczególności jego art. 95,

uwzględniając wniosek Komisji[1],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2],

stanowiąc zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 251 Traktatu[3],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Artykuł 153 Traktatu przewiduje, że Wspólnota musi się przyczyniać do osiągania wysokiego poziomu ochrony konsumenta za pośrednictwem środków przyjmowanych przez nią zgodnie z art. 95 Traktatu.

(2) Swobodny przepływ bezpiecznej i pełnej żywności stanowi jeden z podstawowych aspektów rynku wewnętrznego i istotnie przyczynia się zachowania zdrowia i dobrego samopoczucia obywateli, a także do ochrony ich potrzeb społecznych i ekonomicznych.

(3) Aby uzyskać wysoki poziom ochrony zdrowia konsumentów i zagwarantować im prawo do informacji, należy zapewnić odpowiednie informowanie konsumentów na temat spożywanej przez nich żywności. Na wybory dokonywane przez konsumentów mogą wpływać m.in. względy zdrowotne, ekonomiczne, związane z ochroną środowiska, społeczne i etyczne.

(4) Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności[4] przewiduje, że generalną zasadą prawa żywnościowego jest zapewnienie konsumentom podstawy do dokonywania świadomych wyborów dotyczących spożywanych przez nich pokarmów i uniemożliwienie jakichkolwiek praktyk, które mogłyby wprowadzić konsumenta w błąd.

(5) Dyrektywa 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotycząca nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym[5] obejmuje niektóre aspekty przekazywania informacji konsumentom, aby uniemożliwić działania wprowadzające w błąd i pominięcia informacji. Ogólne zasady dotyczące nieuczciwych praktyk handlowych należy uzupełnić o zasady szczegółowe dotyczące przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.

(6) W dyrektywie 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 marca 2000 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do etykietowania, prezentacji i reklamy środków spożywczych[6] określono wspólnotowe zasady etykietowania żywności dotyczące wszystkich artykułów spożywczych. Większość przepisów określonych w tej dyrektywie pochodzi z 1978 r., w związku z czym konieczna jest ich aktualizacja.

(7) W dyrektywie Rady 90/496/EWG z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych[7] określono zasady dotyczące treści i prezentacji informacji żywieniowych na żywności paczkowanej. Zamieszczenie informacji żywieniowych ma charakter dobrowolny, chyba że zostanie złożone oświadczenie żywieniowe dotyczące żywności. Większość przepisów określonych w tej dyrektywie pochodzi z 1990 r., w związku z czym konieczna jest ich aktualizacja.

(8) Ogólne wymagania dotyczące etykietowania uzupełniono o szereg przepisów dotyczących wszelkiej żywności w szczególnych okolicznościach lub tylko niektórych kategorii żywności. Ponadto istnieje szereg szczególnych zasad dotyczących określonej żywności.

(9) Chociaż pierwotne cele i podstawowe elementy aktualnego prawodawstwa dotyczącego etykietowania nadal obowiązują, niezbędne jest uproszczenie go, aby zapewnić większy stopień jego przestrzegania i większą jego jasność dla stron zainteresowanych oraz w celu unowocześnienia go w taki sposób, aby uwzględnić zmiany, do których doszło w dziedzinie informacji o żywności.

(10) Istnieje interes publiczny związany z zależnością zdrowia od diety i z wyborem właściwej diety dostosowanej do potrzeb indywidualnych. W białej księdze Komisji „Strategia dla Europy w sprawie zagadnień zdrowotnych związanych z odżywianiem, nadwagą i otyłością”[8] zauważono, że oznaczanie wartości odżywczej jest ważnym narzędziem informowania konsumentów na temat składu żywności i pomagania im w dokonywaniu świadomych wyborów. W strategii UE w zakresie ochrony konsumentów na lata 2007-2013 podkreślono, że umożliwienie konsumentom dokonywania świadomych wyborów jest niezbędne zarówno dla skutecznej konkurencji, jak i dla dobra konsumentów. Znajomość podstawowych zasad żywienia oraz właściwych informacji żywieniowych na temat żywności przyczyniłaby się istotnie do umożliwienia konsumentowi podejmowania takiego świadomego wyboru.

(11) W celu zwiększenia pewności prawnej oraz zapewnienia racjonalności i spójności egzekwowania prawa właściwe jest uchylenie dyrektyw 90/496/EWG i 2000/13/WE i zastąpienie ich pojedynczym rozporządzeniem, co zagwarantuje pewność zarówno konsumentom, jak i przemysłowi oraz zmniejszy obciążenie administracyjne.

(12) W celu zachowania jasności należy uchylić i włączyć do niniejszego rozporządzenia inne horyzontalne akty prawne, a mianowicie dyrektywę Komisji 87/250/EWG z dnia 15 kwietnia 1987 r. w sprawie oznaczania zawartości alkoholu na etykietach napojów alkoholowych przeznaczonych do sprzedaży konsumentowi końcowemu[9], dyrektywę Komisji 94/54/WE z dnia 18 listopada 1994 r. dotyczącą obowiązkowego umieszczania na etykietach niektórych środków spożywczych danych szczegółowych innych niż wymienione w dyrektywie Rady 79/112/EWG[10], dyrektywę Komisji 1999/10/WE z dnia 8 marca 1999 r. przewidującą odstępstwa od przepisów art. 7 dyrektywy Rady 79/112/EWG w zakresie etykietowania środków spożywczych[11], dyrektywę Komisji 2002/67/WE z dnia 18 lipca 2002 r. w sprawie etykietowania środków spożywczych zawierających chininę oraz środków spożywczych zawierających kofeinę[12], rozporządzenie Komisji (WE) nr 608/2004 z dnia 31 marca 2004 r. dotyczące etykietowania żywności oraz składników żywności z dodatkiem fitosteroli, estrów fitosteroli, fitostanoli i/lub estrów fitostanoli[13] oraz dyrektywę Komisji 2004/77/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. zmieniającą dyrektywę 94/54/WE w odniesieniu do etykietowania niektórych środków spożywczych zawierających kwas glicyryzynowy i jego sól amonową[14].

(13) Konieczne jest ustanowienie wspólnych definicji, zasad, wymagań i procedur, tak aby stworzyć jasne ramy i wspólną podstawę środków wspólnotowych i krajowych regulujących informację o żywności.

(14) Aby umożliwić kompleksowe i ewolucyjne podejście do przekazywanych konsumentom informacji na temat spożywanej przez nich żywności, należy opracować szeroką definicję prawa dotyczącego informacji o żywności, obejmującą zasady o charakterze ogólnym i szczególnym, a także szeroką definicję informacji o żywności, obejmującą również informacje przekazywane inaczej niż za pośrednictwem etykiety.

(15) Przepisy wspólnotowe powinny stosować się tylko do przedsiębiorstw zakładających pewną ciągłość działalności i pewien stopień organizacji. Zakres rozporządzenia nie obejmuje działań w rodzaju okolicznościowego przygotowywania, podawania i sprzedaży żywności przez osoby prywatne w ramach imprez charytatywnych, lokalnych kiermaszy lub spotkań.

(16) Prawo dotyczące informacji o żywności powinno być na tyle elastyczne, aby można było na bieżąco śledzić nowe potrzeby informacyjne ze strony konsumentów i zapewnić równowagę pomiędzy ochroną rynku wewnętrznego a różnicami percepcji ze strony konsumentów w państwach członkowskich.

(17) Podstawowym względem branym pod uwagę przy wymaganiu obowiązkowych informacji o żywności powinno być umożliwienie konsumentom identyfikacji i właściwego wykorzystywania żywności oraz dokonywania wyborów zaspokajających ich indywidualne potrzeby dietetyczne.

(18) Aby umożliwić dostosowywanie prawa dotyczącego informacji o żywności do zmieniających się potrzeb informacyjnych konsumentów, w przypadku rozważania zapotrzebowania na obowiązkowe informacje o żywności należy zawsze brać również pod uwagę szeroko wykazywane zainteresowanie większości konsumentów ujawnianiem pewnych informacji.

(19) Nowe, obowiązkowe wymagania dotyczące informacji o żywności powinny być jednak ustanowione wyłącznie wtedy, gdy okażą się niezbędne, zgodnie z zasadami pomocniczości, proporcjonalności i trwałości.

(20) Zasady dotyczące informacji o żywności powinny zakazywać stosowania informacji, które wprowadzałyby konsumenta w błąd lub przypisywałyby żywności właściwości lecznicze. Aby zakazy te były skuteczne, powinny dotyczyć również reklamy i prezentacji żywności.

(21) Aby nie dopuścić do rozdrobnienia zasad dotyczących zakresu odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym za informacje o żywności, właściwe jest wyjaśnienie zakresów odpowiedzialności podmiotów działających na rynku spożywczym w tym obszarze.

(22) Należy opracować wykaz wszystkich obowiązkowych informacji, które z zasady powinny być przekazywane w odniesieniu do każdej żywności przeznaczonej dla konsumenta finalnego i zakładów żywienia zbiorowego. Ten wykaz powinien nadal obejmować informacje, które są już wymagane na mocy istniejącego prawodawstwa, ponieważ powszechnie uznaje się je za cenny dorobek prawny dotyczący informacji dla konsumenta.

(23) W celu uwzględnienia zmian i nowych okoliczności w dziedzinie informacji o żywności, konieczne jest wprowadzenie przepisów uprawniających Komisję do zmiany wykazu obowiązkowych informacji poprzez dodawanie do niego lub usuwanie z niego danych szczegółowych oraz w celu umożliwienia udostępniania niektórych danych szczegółowych za pośrednictwem innych środków. Konsultacja ze stronami zainteresowanymi powinna ułatwić dokonywanie terminowych i dobrze ukierunkowanych zmian wymagań dotyczących informacji o żywności.

(24) Niektóre składniki lub inne substancje stosowane w produkcji żywności i pozostające po zakończeniu procesu produkcyjnego powodują alergie lub reakcje nietolerancji u konsumentów, przy czym niektóre z tych alergii lub reakcji nietolerancji stanowią zagrożenie zdrowotne dla osób, u których występują. Ważne jest, aby podawać informacje na temat obecności dodatków do środków spożywczych, pomocy przetwórczych (środków pomocniczych w przetwórstwie) i innych substancji o działaniu uczulającym, aby umożliwić konsumentom z alergiami pokarmowymi lub nietolerancją pokarmową dokonywanie świadomych i bezpiecznych wyborów.

(25) Etykiety żywności powinny być jasne i zrozumiałe, aby były pomocne dla konsumentów, którzy chcą dokonywać bardziej świadomych wyborów dotyczących żywności i diety. Badania pokazują, że czytelność jest ważnym elementem zwiększania prawdopodobieństwa, że informacje na etykiecie będą miały wpływ na jej odbiorców, a drobny druk stanowi jedną z głównych przyczyn niezadowolenia konsumentów z etykietowania żywności.

(26) Aby zapewnić przekazywanie informacji na temat żywności, konieczne jest uwzględnienie wszystkich sposobów dostarczania żywności konsumentom, w tym sprzedaży żywności za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość. Chociaż jasne jest, że wszelka żywność dostarczana za pośrednictwem sprzedaży wysyłkowej powinna spełniać te same wymagania informacyjne, co żywność sprzedawana w sklepach, konieczne jest jasne stwierdzenie, że w takich przypadkach odpowiednie obowiązkowe informacje o żywności powinny być również dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu.

(27) W celu zapewnienia konsumentom informacji o żywności, niezbędnej dla dokonania świadomego wyboru, informacja o składnikach powinna być dostępna również w odniesieniu do mieszanych napojów alkoholowych.

(28) Istotne jest również dostarczanie konsumentom informacji na temat innych napojów alkoholowych. Istnieją już szczególne przepisy wspólnotowe dotyczące etykietowania wina. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1493/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wspólnej organizacji rynku wina[15] określa wyczerpujący zestaw norm technicznych, obejmujących pełny zakres praktyk enologicznych, metod produkcji oraz środków prezentacji i etykietowania wina, zapewniając w ten sposób uwzględnienie wszystkich etapów łańcucha oraz ochronę i odpowiednie informowanie konsumentów. W szczególności ten akt prawny zawiera dokładny i wyczerpujący opis substancji, które prawdopodobnie mogą być stosowane w procesie produkcji, wraz z określeniem warunków ich stosowania w postaci pozytywnej listy praktyk i procesów enologicznych; wszelkie praktyki nieujęte w tym wykazie są zabronione. Z tego względu właściwe jest na tym etapie wyłączenie wina z obowiązku zamieszczania listy składników i informacji o wartości odżywczej. Te same wyłączenia powinny mieć zastosowanie w stosunku do piwa, a także napojów spirytusowych zgodnie z ich definicją w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr […] z dnia 15 stycznia 2008 r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89[16], w celu zapewnienia spójnego podejścia i zgodności z warunkami ustanowionymi dla wina. Niemniej jednak po pięciu latach od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przedstawi sprawozdanie i może w razie konieczności zaproponować szczególne wymogi w kontekście niniejszego rozporządzenia.

(29) Należy zapewnić określenie kraju lub miejsca pochodzenia żywności, w przypadku gdy brak jego określenia mógłby wprowadzać konsumentów w błąd co do kraju lub miejsca rzeczywistego pochodzenia danego produktu. W innych przypadkach określenie kraju lub miejsca pochodzenia żywności jest pozostawione uznaniu podmiotów działających na rynku spożywczym. We wszystkich przypadkach określenie kraju lub miejsca pochodzenia żywności powinno być zapewnione w taki sposób, aby nie zmylić konsumenta, na podstawie jasno zdefiniowanych kryteriów, które zapewniają jednolite warunki dla przedstawicieli przemysłu i poprawiają zrozumienie przez konsumentów informacji dotyczących kraju lub miejsca pochodzenia żywności. Takie kryteria nie powinny dotyczyć określeń dotyczących nazwy lub adresu podmiotu działającego na rynku spożywczym.

(30) W niektórych przypadkach podmioty działające na rynku spożywczym mogą chcieć wskazać, że żywność pochodzi ze Wspólnoty Europejskiej, aby zwrócić uwagę konsumentów na cechy jakościowe ich produktu i na standardy produkcji obowiązujące w Unii Europejskiej. Takie określenia powinny również spełniać zharmonizowane kryteria.

(31) Niepreferencyjne zasady pochodzenia obowiązujące we Wspólnocie Europejskiej zostały określone w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającym Wspólnotowy Kodeks Celny[17] i w jego przepisach wykonawczych zawartych w rozporządzeniu Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającym przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny[18]. Określenie kraju pochodzenia żywności będzie opierać się na tych przepisach, które są dobrze znane podmiotom handlowym i organom administracji, co powinno ułatwić ich wdrożenie.

(32) Informacja o wartości odżywczej na żywności obejmuje informacje na temat obecności energii i pewnych składników odżywczych w żywności. Obowiązkowe przekazywanie informacji żywieniowych powinno pomóc w prowadzeniu działań w dziedzinie edukacji żywieniowej społeczeństwa i w podejmowaniu świadomych wyborów żywności.

(33) W białej księdze Komisji „Strategia dla Europy w sprawie zagadnień zdrowotnych związanych z odżywianiem, nadwagą i otyłością” podkreślono pewne elementy żywieniowe istotne dla zdrowia publicznego. Dlatego wymagania dotyczące obowiązkowego przekazywania informacji żywieniowych powinny uwzględniać takie elementy.

(34) Zasadniczo konsumenci nie zdają sobie sprawy z potencjalnego znaczenia napojów alkoholowych w ich ogólnej diecie. Dlatego należy zapewnić przekazywanie informacji na temat wartości odżywczej tych napojów, w szczególności mieszanych napojów alkoholowych.

(35) W celu zapewnienia zgodności i spójności prawodawstwa wspólnotowego dobrowolne zamieszczanie oświadczeń żywieniowych lub zdrowotnych na etykietach żywności powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1924/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie oświadczeń żywieniowych i zdrowotnych dotyczących żywności[19].

(36) Aby uniknąć niepotrzebnych obciążeń przemysłu, właściwe jest zwolnienie niektórych kategorii nieprzetworzonej żywności lub żywności, w przypadku której informacja żywieniowa nie jest czynnikiem determinującym wybór dokonywany przez konsumenta, z obowiązkowego uwzględniania informacji o wartości odżywczej, chyba że obowiązek przekazywania takiej informacji został przewidziany w innym prawodawstwie wspólnotowym.

(37) Aby przekazywane informacje przemawiały do przeciętnego konsumenta i służyły celowi informacyjnemu, w którym je wprowadzono, biorąc pod uwagę aktualną wiedzę na temat żywienia, powinny być one proste i łatwo zrozumiałe. Przeprowadzone badania wskazują na to, że konsumenci za przydatne przy podejmowaniu decyzji zakupowych uważają informacje w głównym polu widzenia lub „z przodu opakowania”. Dlatego w celu zapewnienia łatwego dostrzegania przez konsumentów podstawowych informacji żywieniowych przy dokonywaniu zakupów żywności powinny one się znajdować w głównym polu widzenia etykiety.

(38) Niedawne zmiany w formułowaniu informacji o wartości odżywczej, prowadzące do wyrażania jej w innej postaci niż w przeliczeniu na 100g, 100ml lub porcję, wprowadzone przez niektóre państwa członkowskie i organizacje z sektora spożywczego, wskazują na to, że konsumenci lubią tego typu systemy, ponieważ pomagają im one w szybkim dokonywaniu świadomych wyborów. Jednak w skali całej Wspólnoty brak dowodów na temat zrozumienia i wykorzystywania inaczej sformułowanych informacji przez przeciętnego konsumenta. Dlatego właściwe jest zezwolenie na opracowywanie różnych systemów i umożliwienie kontynuacji badań dotyczących zrozumienia ich przez konsumentów w różnych państwach członkowskich tak, aby w razie potrzeby można było wprowadzić zharmonizowane systemy.

(39) Informację w głównym polu widzenia o ilości składników pokarmowych i wskaźnikach porównawczych w łatwo rozpoznawalnej formie, umożliwiającej ocenę właściwości odżywczych żywności, należy uważać w całości za część informacji o wartości odżywczej i nie należy jej traktować jak grupę indywidualnych oświadczeń.

(40) Doświadczenie pokazuje, że w wielu przypadkach dobrowolne informacje o żywności przekazywane są ze szkodą dla jasności obowiązkowych informacji o żywności. Dlatego należy zapewnić kryteria pomagające podmiotom działającym na rynku spożywczym i organom wykonawczym we właściwym wyważeniu przekazywania obowiązkowych i dobrowolnych informacji o żywności.

(41) Zależnie od miejscowych warunków i okoliczności istniejących w praktyce, państwa członkowskie powinny zachować prawo do ustanawiania przepisów dotyczących przekazywania informacji na temat żywności niepaczkowanej. Chociaż w takich przypadkach zapotrzebowanie konsumentów na inne informacje jest ograniczone, informacje na temat potencjalnych alergenów uważa się za bardzo ważne. Dane dowodowe sugerują, że większość reakcji alergicznych na żywność można przypisać spożyciu niepaczkowanej żywności. Dlatego tego typu informacje powinny być zawsze przekazywane konsumentom.

(42) Państwa członkowskie nie powinny mieć możliwości przyjmowania przepisów innych niż określone w niniejszym rozporządzeniu w dziedzinie, którą ono harmonizuje, chyba że jest to wyraźnie w nim wskazane.

(43) Powinna istnieć możliwość dostosowywania przepisów dotyczących informacji o żywności do szybko zmieniającego się otoczenia społecznego, gospodarczego i technologicznego.

(44) Jeśli chodzi o niektóre aspekty informacji o żywności, które powodują opracowywanie innowacyjnych i nowoczesnych praktyk handlowych, konieczne jest umożliwienie wystarczających eksperymentów i badań konsumenckich oraz dostarczenie solidnych danych dowodowych na temat najlepszych systemów. Dlatego w takich przypadkach prawo wspólnotowe dotyczące informacji o żywności powinno ograniczać się do ustanowienia obowiązkowych, niezbędnych wymagań ustalających poziom ochrony konsumentów i informacji dla konsumentów i powinno zapewniać elastyczność co do sposobu spełniania tych wymagań w sposób zgodny z przepisami dotyczącymi rynku wewnętrznego.

(45) Aby zapewnić opracowanie i ustanowienie bardziej szczegółowych wymagań dotyczących informacji o żywności w sposób dialektyczny oraz na podstawie najlepszych praktyk, powinny istnieć elastyczne mechanizmy na poziomie wspólnotowym i krajowym oparte na otwartych i przejrzystych konsultacjach publicznych i trwałych interakcjach pomiędzy szeroką grupą przedstawicieli stron zainteresowanych. Taki mechanizm może doprowadzić do opracowania krajowych, niewiążących systemów bazujących na wynikach rzetelnych badań konsumenckich i szeroko zakrojonych konsultacji ze stronami zainteresowanymi. Powinny istnieć mechanizmy umożliwiające konsumentom identyfikację żywności oznaczanej zgodnie z systemem krajowym, na przykład za pośrednictwem numeru lub symbolu identyfikacyjnego.

(46) Aby zapewnić pewien poziom spójności wyników uzyskanych w różnych państwach członkowskich, niezbędne jest promowanie ciągłej wymiany informacji i dzielenia się informacjami na temat najlepszych praktyk i doświadczeń pomiędzy państwami członkowskimi oraz między nimi a Komisją oraz promowanie udziału stron zainteresowanych w takich wymianach.

(47) Państwa członkowskie powinny prowadzić urzędowe kontrole w celu egzekwowania przestrzegania niniejszego rozporządzenia zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 882/2004.

(48) Należy zaktualizować odniesienia do dyrektywy 90/496/EWG w rozporządzeniu (WE) nr 1924/2006 i w rozporządzeniu (WE) nr 1925/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie dodawania do żywności witamin i składników mineralnych oraz niektórych innych substancji[20], aby uwzględnić niniejsze rozporządzenie. Należy w związku z tym odpowiednio zmienić rozporządzenia (WE) nr 1924/2006 i (WE) nr 1925/2006.

(49) Aby umożliwić zainteresowanym stronom, w tym zwłaszcza małym i średnim przedsiębiorstwom, przekazywanie informacji żywieniowych na ich produktach, konieczne jest stopniowe wdrażanie środków wprowadzających obowiązek zamieszczania informacji żywieniowych w trakcie wydłużonych okresów przejściowych, z uwzględnieniem dodatkowego okresu przejściowego dla mikroprzedsiębiorstw.

(50) Ponieważ cele proponowanych działań nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie i mogą zatem być lepiej osiągnięte na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może podjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości ustanowioną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności wymienioną w powyższym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza środki, które są konieczne do osiągnięcia tych celów.

(51) W celu uproszczenia i przyspieszenia procedury Komisji należy powierzyć zadanie przyjęcia środków wykonawczych o charakterze technicznym.

(52) Środki niezbędne do wykonania niniejszego rozporządzenia powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji[21].

(53) W szczególności należy przyznać Komisji uprawnienia do zmiany i aktualizacji załączników do niniejszego rozporządzenia. Ponieważ środki te mają zakres ogólny i mają na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia oraz uzupełnienie niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów, innych niż istotne, środki te powinny być przyjmowane zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 5a decyzji 1999/468/WE.

(54) Ze względu na pilną potrzebę konieczne jest zastosowanie trybu pilnego określonego w art. 5a ust. 6 decyzji 1999/468/WE dla przyjęcia zmian załączników II i III do niniejszego rozporządzenia,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

POSTANOWIENIA OGÓLNE

Artykuł 1 Przedmiot i zakres

1. Niniejsze rozporządzenie stanowi podstawę dla zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów w odniesieniu do informacji o żywności, biorąc pod uwagę różnice percepcji ze strony konsumentów i ich potrzeb informacyjnych, z równoczesnym zapewnieniem płynnego funkcjonowania rynku wewnętrznego.

2. Niniejsze rozporządzenie ustanawia ogólne zasady, wymagania i zakresy odpowiedzialności dotyczące informacji o żywności, a w szczególności etykietowania żywności. Ustanawia środki gwarantujące konsumentom prawo do informacji i procedury przekazywania informacji na temat żywności, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia elastyczności wystarczającej do reagowania na przyszłe zmiany i nowe wymagania informacyjne.

3. Rozporządzenie dotyczy wszystkich etapów łańcucha żywnościowego, podczas których działania przedsiębiorstw spożywczych dotyczą przekazywania informacji na temat żywności konsumentom.

Dotyczy ono wszelkiej żywności przeznaczonej dla konsumenta finalnego, w tym żywności dostarczanej przez zakłady żywienia zbiorowego i żywności przeznaczonej do dostarczenia do zakładów żywienia zbiorowego.

4. Niniejsze rozporządzenie stosuje się bez uszczerbku dla wymogów dotyczących etykietowania, przewidzianych w szczególnych aktach prawodawstwa Wspólnoty mających zastosowanie do konkretnych rodzajów żywności.

Artykuł 2 Definicje

1. Do celów niniejszego rozporządzenia przyjmuje się następujące definicje:

a) definicje „żywności”, „prawa żywnościowego”, „przedsiębiorstwa spożywczego”, „podmiotu działającego na rynku spożywczym”, „handlu detalicznego”, „wprowadzenia do obrotu” i „konsumenta finalnego” z art. 2 i z art. 3 ust. 1, 2, 3, 7, 8 i 18 rozporządzenia (WE) nr 178/2002;

b) definicje „przetwarzania”, „produktów nieprzetworzonych” i „produktów przetworzonych” z art. 2 ust. 1 lit. m), n) i o) rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych[22];

c) definicje „dodatków do środków spożywczych” i „pomocy przetwórczych” z art. 1 ust. 2 i z przypisu 1 dyrektywy Rady 89/107/EWG z dnia 21 grudnia 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich dotyczących dodatków do żywności dopuszczonych do użytku w środkach spożywczych przeznaczonych do spożycia przez ludzi[23];

d) definicję „środka aromatyzującego” z art. 1 ust. 2 lit. a) dyrektywy Rady 88/388/EWG z dnia 22 czerwca 1988 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do środków aromatyzujących przeznaczonych do użytku w środkach spożywczych i materiałów źródłowych służących do ich produkcji[24];

e) definicje „mięsa” i „mięsa odkostnionego mechanicznie” z punktów 1.1 i 1.14 załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 853/2004;

f) definicje „oświadczenia”, „składnika odżywczego”, „innej substancji”, „oświadczenia żywieniowego” i „oświadczenia zdrowotnego” z art. 2 ust. 2 pkt 1–5 rozporządzenia (WE) nr 1924/2006.

2. Obowiązują również następujące definicje:

a) „informacje o żywności” oznaczają informacje dotyczące żywności i udostępniane konsumentowi finalnemu za pośrednictwem etykiety, innych materiałów towarzyszących lub innych środków, w tym nowoczesnych narzędzi technologicznych lub przekazu ustnego. Nie obejmują one informacji handlowej zdefiniowanej w dyrektywie 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego[25];

b) „prawo dotyczące informacji o żywności” oznacza przepisy wspólnotowe regulujące informacje o żywności, w szczególności dotyczące etykietowania, w tym przepisy o ogólnym charakterze dotyczące żywności ogółem lub określonej żywności i przepisy mające zastosowanie wyłącznie do określonej żywności;

c) „obowiązkowe informacje o żywności” oznaczają dane szczegółowe, które muszą być przekazane konsumentowi finalnemu zgodnie z prawodawstwem wspólnotowym;

d) „zakłady żywienia zbiorowego” oznaczają wszelkie zakłady (w tym pojazdy oraz nieruchome lub ruchome punkty sprzedaży), takie jak restauracje, stołówki, szkoły i szpitale, w których w ramach prowadzenia działalności przygotowuje się żywność do dostarczenia do konsumenta finalnego i jest ona gotowa do spożycia bez dalszego przygotowywania;

e) „żywność paczkowana” oznacza każdą pojedynczą sztukę przeznaczoną do prezentacji konsumentowi finalnemu i zakładom żywienia zbiorowego, składającą się ze środka spożywczego i opakowania, w które został on zapakowany przed oferowaniem na sprzedaż, niezależnie od tego, czy takie opakowanie obejmuje dany środek spożywczy całkowicie, czy też jedynie częściowo, lecz w taki sposób, że zawartość nie może być zmieniona bez otwarcia lub zmiany opakowania;

f) „składnik” oznacza każdą substancję, włączając w to dodatki do środków spożywczych, enzymy stosowane w żywności oraz każdy komponent składnika złożonego, użytą przy wytworzeniu lub przygotowywaniu żywności i nadal obecną w produkcie gotowym, nawet jeżeli jej forma uległa zmianie; pozostałości nie uważa się za składniki;

g) „miejsce pochodzenia” oznacza jakiekolwiek miejsce, z którego według zamieszczonych wskazań pochodzi żywność, a które nie stanowi „kraju pochodzenia”, zgodnie z jego określeniem zawartym w art. 23–26 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92;

h) „składnik złożony” oznacza składnik, który sam w sobie jest produktem zawierającym więcej niż jeden składnik;

i) „etykieta” oznacza jakąkolwiek metkę, znak firmowy, znak handlowy, obraz lub inny opis pisany, drukowany, tłoczony, odbity lub w inny sposób naniesiony na pojemniku z żywnością lub załączony do pojemnika z żywnością;

j) „etykietowanie” oznacza wszelkie napisy, dane szczegółowe, znaki handlowe, znaki towarowe, nazwy marek, obrazy lub symbole odnoszące się do żywności i umieszczone na wszelkiego rodzaju opakowaniu, dokumencie, ulotce, etykiecie, opasce lub pierścieniu towarzyszącym takiej żywności lub odnoszącym się do niej;

k) „pole widzenia” oznacza wszystkie powierzchnie opakowania, na których treść można odczytać z pojedynczego punktu widzenia, co pozwala na szybki i łatwy dostęp do informacji zawartych w etykietowaniu poprzez umożliwienie konsumentom odczytania tych informacji bez konieczności obracania opakowania;

l) „nazwa prawna” oznacza nazwę żywności określoną w odnośnych przepisach wspólnotowych lub, w przypadku braku takich przepisów wspólnotowych, nazwę przewidzianą w przepisach w przepisach ustawowych, wykonawczych i administracyjnych mających zastosowanie w państwie członkowskim, w którym żywność jest sprzedawana konsumentowi finalnemu lub zakładom żywienia zbiorowego;

m) „nazwa zwyczajowa” oznacza nazwę, która jest akceptowana jako nazwa żywności przez konsumentów w państwie członkowskim, w którym żywność jest sprzedawana, bez potrzeby jej dalszego wyjaśniania;

n) „nazwa opisowa” oznacza nazwę zawierającą opis żywności, a w razie potrzeby również jej zastosowania, który jest wystarczająco jasny, aby umożliwić konsumentom poznanie jej rzeczywistego charakteru i odróżnienie jej od innych produktów, z którymi może zostać pomylona;

o) „podstawowy składnik” oznacza każdy istotny i/lub charakterystyczny składnik żywności;

p) „istotny składnik” oznacza składnik żywności, który stanowi więcej niż 50 % takiej żywności;

q) „charakterystyczny składnik” oznacza każdy składnik żywności, który jest na ogół kojarzony z nazwą żywności przez konsumenta i w odniesieniu do którego jest wymagane w większości przypadków oznaczenie ilościowe;

r) „zasadnicze wymagania” oznaczają wymagania, zgodnie z którymi ustala się poziom ochrony konsumentów i informacji o żywności w odniesieniu do określonego zagadnienia i które zostały określone w akcie wspólnotowym zezwalającym na opracowanie systemów krajowych, o których mowa w art. 44;

s) „data minimalnej trwałości żywności” oznacza datę, do której żywność zachowuje swoje szczególne właściwości pod warunkiem jej właściwego przechowywania;

t) „najlepsze praktyki” oznaczają normy, systemy, inicjatywy lub wszelkie inne działania zatwierdzone przez właściwe organy, w przypadku których wykazano na podstawie doświadczenia i badań, że są najskuteczniejsze dla większości konsumentów i są uważane za wzorcowe.

3. Dla celów niniejszego rozporządzenia kraj pochodzenia żywności będzie odnosił się do pochodzenia żywności zgodnie z określeniem zawartym w art. 23–26 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92.

4. Obowiązują również szczególne definicje określone w załączniku I.

ROZDZIAŁ II

OGÓLNE ZASADY DOTYCZĄCE INFORMACJI O ŻYWNOŚCI

Artykuł 3 Cele ogólne

1. Przepisy dotyczące informacji o żywności zmierzają do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia i interesów konsumentów poprzez zapewnienie konsumentom finalnym podstaw do dokonywania świadomych wyborów oraz bezpiecznego stosowania żywności, ze szczególnym uwzględnieniem uwarunkowań zdrowotnych, ekonomicznych, środowiskowych, społecznych i etycznych.

2. Prawo dotyczące informacji o żywności ma na celu uzyskanie we Wspólnocie swobodnego przepływu legalnie wyprodukowanej i wprowadzonej do obrotu żywności, biorąc pod uwagę, w stosownych przypadkach, potrzebę ochrony słusznych interesów producentów i promowania wytwarzania produktów wysokiej jakości.

3. W przypadku gdy prawo dotyczące informacji o żywności ustanawia nowe wymagania, należy uwzględnić potrzebę okresu przejściowego po wejściu w życie nowych wymagań, w trakcie którego żywność oznaczona etykietami niezgodnymi z nowymi wymaganiami może być wprowadzana do obrotu, a zapasy takiej żywności, które zostały wprowadzone do obrotu przed zakończeniem okresu przejściowego, mogą być sprzedawane aż do ich wyczerpania.

Artykuł 4 Przepisy regulujące obowiązkowe informacje o żywności

1. W przypadkach gdy przepisy w sprawie informacji o żywności wymagają obowiązkowych informacji o żywności, dotyczy to w szczególności informacji zaliczanych do jednej z następujących kategorii:

a) informacje o tożsamości i składzie, właściwościach lub innych cechach żywności;

b) informacje o ochronie zdrowia konsumentów i bezpiecznym stosowaniu żywności. W szczególności obejmują one informacje na temat:

(i) cech składu, które mogą być szkodliwe dla zdrowia niektórych grup konsumentów;

(ii) trwałości, przechowywania i bezpieczeństwa stosowania;

(iii) skutków zdrowotnych, łącznie z zagrożeniami i konsekwencjami związanymi ze szkodliwym i niebezpiecznym spożywaniem żywności;

c) informacje o charakterystyce żywieniowej, umożliwiające konsumentom, w tym konsumentom o szczególnych wymaganiach dietetycznych, podejmowanie świadomych wyborów.

2. Przy rozważaniu zapotrzebowania na obowiązkowe informacje o żywności należy uwzględnić rozpowszechnione zapotrzebowanie ze strony większości konsumentów na niektóre informacje, które uważają za szczególnie cenne, lub wszelkie ogólnie akceptowane korzyści dla konsumentów, umożliwiające im dokonywanie świadomych wyborów.

Artykuł 5 Konsultacja z Urzędem

Wszelkie środki w ramach prawa dotyczącego informacji o żywności, które mogą wywierać wpływ na zdrowie publiczne, przyjmowane są po uprzedniej konsultacji z Europejskim Urzędem ds. Bezpieczeństwa Żywności.

ROZDZIAŁ III

OGÓLNE WYMAGANIA DOTYCZĄCE INFORMACJI O ŻYWNOŚCI I ZAKRESY ODPOWIEDZIALNOŚCI PODMIOTÓW DZIAŁAJĄCYCH NA RYNKU SPOŻYWCZYM

Artykuł 6 Podstawowe wymaganie

Każdej żywności przeznaczonej do dostarczenia do konsumenta finalnego lub do zakładów żywienia zbiorowego muszą towarzyszyć informacje o żywności zgodnie z niniejszym rozporządzeniem.

Artykuł 7 Uczciwe praktyki informacyjne

1. Informacje o żywności nie mogą w istotnym stopniu wprowadzać w błąd, szczególnie:

a) co do właściwości żywności, a w szczególności co do jej charakteru, tożsamości, właściwości, składu, ilości, trwałości, kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji;

b) poprzez przypisywanie żywności działania lub właściwości, których ona nie posiada;

c) poprzez sugerowanie, że żywność ma szczególne właściwości, gdy w rzeczywistości wszystkie podobne środki spożywcze mają takie właściwości.

2. Informacje o żywności muszą być rzetelne, jasne i łatwe do zrozumienia dla konsumenta.

3. Z zastrzeżeniem odstępstw przewidzianych w prawodawstwie wspólnotowym mającym zastosowanie do naturalnych wód mineralnych i żywności specjalnego przeznaczenia żywieniowego, informacje o żywności nie mogą przypisywać jakiejkolwiek żywności właściwości zapobiegania chorobom lub leczenia chorób ludzi bądź też odwoływać się do takich właściwości.

4. Zakaz, o którym mowa w ust. 3, stosuje się również do:

a) reklamy;

b) prezentacji żywności, w szczególności kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu ustawienia oraz otoczenia, w jakim jest pokazywana.

Artykuł 8 Zakresy odpowiedzialności

1. Bez uszczerbku dla przepisów ust. 3 i 4, podmioty działające na rynku spożywczym zapewniają przestrzeganie w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą wymagań prawa dotyczącego informacji o żywności, mających odniesienie do ich działalności, i sprawdzają, czy wymagania te są spełniane.

2. Podmioty działające na rynku spożywczym, w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą, nie mogą modyfikować informacji towarzyszących żywności, jeżeli taka modyfikacja wprowadzałaby w błąd konsumenta finalnego lub w inny sposób zmniejszała poziom ochrony konsumentów, zwłaszcza w odniesieniu do zdrowia.

3. Podmioty działające na rynku spożywczym wprowadzające do obrotu po raz pierwszy żywność przeznaczoną do dostarczenia konsumentowi finalnemu lub zakładowi żywienia zbiorowego zapewniają obecność i rzetelność informacji o żywności, zgodnie z właściwym prawem dotyczącym informacji o żywności.

4. Podmioty działające na rynku spożywczym odpowiedzialne za sprzedaż detaliczną lub działalność dystrybucyjną niemającą wpływu na informacje o żywności dokładają właściwych starań w zakresie swojej działalności, aby zapewnić spełnienie właściwych wymagań dotyczących informacji o żywności, w szczególności poprzez niedostarczanie żywności, o której wiedzą lub podejrzewają, że nie spełnia tych wymagań, na podstawie informacji, które posiadają w ramach swojej działalności zawodowej.

5. Podmioty działające na rynku spożywczym dopilnowują, aby w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą informacje dotyczące żywności niepaczkowanej były przekazywane do podmiotu gospodarczego otrzymującego żywność, aby umożliwić, w stosownych przypadkach, przekazywanie obowiązkowych informacji o żywności określonych w art. 9 ust. 1 lit. a) do c) i lit. f) konsumentom finalnym.

6. W następujących przypadkach podmioty działające na rynku spożywczym dopilnowują w przedsiębiorstwach pozostających pod ich kontrolą, aby obowiązkowe dane szczegółowe wymagane na mocy art. 9 znajdowały się na opakowaniu zewnętrznym, w którym żywność jest prezentowana w obrocie, bądź też w dokumentach handlowych dotyczących żywności w przypadkach, gdy można zagwarantować, że dokumenty albo będą towarzyszyć żywności, do której się odnoszą, albo zostały wysłane przed dostawą lub równocześnie z dostawą:

a) w przypadku gdy żywność paczkowana jest przeznaczona dla konsumenta finalnego, lecz wprowadzana do obrotu na etapie przed sprzedażą konsumentowi finalnemu i gdy na tym etapie nie odbywa się sprzedaż do zakładów żywienia zbiorowego;

b) w przypadku gdy żywność paczkowana jest przeznaczona na zaopatrzenie zakładów żywienia zbiorowego w celu przygotowania, przetwarzania, dzielenia lub krojenia na kawałki.

Niezależnie od przepisów akapitu pierwszego, podmioty działające na rynku spożywczym dopilnowują, aby dane szczegółowe, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. a), f) i h) znajdowały się również na opakowaniu zewnętrznym, w którym żywność jest prezentowana w obrocie.

ROZDZIAŁ IV

OBOWIĄZKOWE INFORMACJE O ŻYWNOŚCI

SEKCJA 1

ZAWARTOŚĆ I PREZENTACJA

Artykuł 9 Wykaz obowiązkowych danych szczegółowych

1. Zgodnie z art. 10–34 i z zastrzeżeniem znajdujących się w niniejszym rozdziale wyjątków, obowiązkowe jest podanie następujących danych szczegółowych:

a) nazwa żywności;

b) wykaz składników;

c) wszelkie składniki wymienione w załączniku II, powodujące alergie lub reakcje nietolerancji, i wszelkie substancje pochodne;

d) ilość niektórych składników lub kategorii składników;

e) ilość netto żywności;

f) data minimalnej trwałości lub data „spożyć przed”;

g) wszelkie specjalne warunki przechowywania lub warunki użycia;

h) nazwa lub firma i adres wytwórcy lub podmiotu pakującego albo sprzedawcy posiadającego siedzibę we Wspólnocie;

i) kraj lub miejsce pochodzenia, w przypadku gdy zaniechanie ich wskazania mogłoby w istotnym stopniu wprowadzać w błąd konsumenta co do rzeczywistego kraju lub miejsca pochodzenia żywności, w szczególności gdyby informacje towarzyszące żywności lub etykieta jako całość mogły sugerować, że żywność pochodzi z innego miejsca lub kraju; w takich wypadkach informacja powinna być zgodna z przepisami określonymi w art. 35 ust. 3 i 4 oraz ustanowionymi w art. 35 ust. 5;

j) instrukcja użycia, w przypadku gdy byłoby niemożliwe właściwe użycie środka spożywczego w razie braku takich instrukcji;

k) w odniesieniu do napojów o zawartości alkoholu większej niż 1,2 % objętościowo, rzeczywista zawartość objętościowa alkoholu;

l) informacja o wartości odżywczej.

2. Dane szczegółowe, o których mowa w ust. 1, muszą być określone słownie i liczbowo, chyba że konsumenci są informowani o jednej lub większej liczbie danych szczegółowych z użyciem innych form wyrażania ustanowionych przez środki wykonawcze przyjęte przez Komisję. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

3. Komisja może zmienić wykaz obowiązkowych danych szczegółowych określony w ust. 1. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

Artykuł 10 Dodatkowe obowiązkowe dane szczegółowe odnoszące się do szczególnych rodzajów lub kategorii żywności

1. Poza danymi szczegółowymi wymienionymi w art. 9 ust. 1, w załączniku III określono dodatkowe obowiązkowe dane szczegółowe dotyczące szczególnych rodzajów lub kategorii żywności.

2. Komisja może zmienić załącznik III. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 4.

Artykuł 11 Odstępstwa od wymagań dotyczących obowiązkowych danych szczegółowych

W odniesieniu do szczególnych rodzajów lub kategorii żywności Komisja może przewidywać w wyjątkowych przypadkach odstępstwa od wymagań określonych w art. 9 ust. 1 lit. b) i f), pod warunkiem że wynikiem takich odstępstw nie będzie nieodpowiednie informowanie konsumentów finalnych i zakładów żywienia zbiorowego. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

Artykuł 12 Wagi i miary

Artykuł 9 nie wyklucza możliwości stosowania bardziej szczegółowych przepisów wspólnotowych dotyczących wag i miar.

Artykuł 13 Dostępność i umieszczanie obowiązkowych informacji o żywności

1. Obowiązkowe informacje o żywności muszą być łatwo dostępne, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w odniesieniu do każdej żywności.

2. W przypadku żywności paczkowanej obowiązkowe informacje o żywności muszą się znajdować na opakowaniu lub na załączonej do niego etykiecie.

3. Komisja może ustanowić udostępnianie niektórych obowiązkowych danych szczegółowych w inny sposób, niż na opakowaniu lub na etykiecie, pod warunkiem spełnienia ogólnych zasad i wymagań określonych w rozdziale II niniejszego rozporządzenia. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

4. W przypadku żywności niepaczkowanej zastosowanie mają przepisy art. 41.

Artykuł 14 Prezentacja obowiązkowych danych szczegółowych

1. Bez uszczerbku dla szczególnego prawodawstwa wspólnotowego mającego zastosowanie do określonych rodzajów żywności, w odniesieniu do wymogów wymienionych w art. 9 ust. 1 lit. a)–k), obowiązkowe dane szczegółowe wymienione w art. 9 ust. 1, jeśli znajdują się na opakowaniu lub w załączonej do niego etykiecie, muszą być wydrukowane z użyciem znaków o rozmiarze czcionki co najmniej 3 mm i prezentowane w taki sposób, aby zapewnić znaczny kontrast pomiędzy drukiem a tłem.

2. Dane szczegółowe wymienione w art. 9 ust. 1 lit. a), e) i k) muszą się znajdować w tym samym polu widzenia.

3. Komisja może przyjąć szczegółowe zasady dotyczące prezentacji obowiązkowych danych szczegółowych i rozszerzenia wymagań, o których mowa w ust. 2, na dodatkowe obowiązkowe dane szczegółowe w odniesieniu do szczególnych kategorii lub rodzajów żywności, o których mowa w art. 10 i 38. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

4. Minimalny rozmiar czcionki, o którym mowa w ust. 1, nie ma zastosowania w przypadku opakowań lub pojemników, których największa powierzchnia ma pole mniejsze niż 10 cm2.

5. Ustęp 2 nie ma zastosowania do żywności określonej w art. 17 ust. 1 i 2.

6. Obowiązkowe informacje o żywności muszą być umieszczone w widocznym miejscu w taki sposób, aby były dobrze widoczne, czytelne oraz, w stosownych przypadkach, nieusuwalne. Nie mogą być w żaden sposób ukryte, zasłonięte, przyćmione lub przerwane jakimikolwiek innymi nadrukami, obrazami czy innym materiałem.

Artykuł 15 Sprzedaż wysyłkowa

Bez uszczerbku dla wymagań informacyjnych określonych w art. 9, w przypadku żywności oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość zdefiniowanych w art. 2 dyrektywy 97/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 maja 1997 r. w sprawie ochrony konsumentów w przypadku umów zawieranych na odległość[26]:

a) obowiązkowe informacje o żywności muszą być dostępne przed ostatecznym dokonaniem zakupu i muszą się znajdować w materiałach towarzyszących sprzedaży na odległość lub muszą być dostarczane z użyciem innych, właściwych środków;

b) dane szczegółowe przewidziane w art. 9 ust. 1 lit. d), f), g), h) i k) są obowiązkowe jedynie w momencie dostawy.

Artykuł 16 Wymagania językowe

1. Bez uszczerbku dla przepisów art. 9 ust. 2, obowiązkowe informacje o żywności muszą być podawane w języku łatwo zrozumiałym dla konsumentów z państw członkowskich, w których żywność znajduje się w obrocie.

2. Na swoim własnym terytorium państwa członkowskie, w których żywność znajduje się w obrocie, mogą określić, że dane szczegółowe muszą być podawane w jednym lub kilku językach urzędowych Wspólnoty.

3. Ustęp 1 i 2 nie zabrania podawania danych szczegółowych w kilku językach.

Artykuł 17 Pominięcie niektórych obowiązkowych danych szczegółowych

1. W przypadku szklanych butelek przeznaczonych do ponownego użycia, które są trwale oznakowane i które z tego powodu nie mają etykiet, opasek czy pierścieni, obowiązkowe są jedynie dane szczegółowe wymienione w art. 9 ust. 1 lit. a), c), e), f) i l).

2. W przypadku opakowań lub pojemników, których największa powierzchnia jest mniejsza niż 10 cm2, obowiązkowe jest zamieszczanie na opakowaniu lub na pojemniku jedynie danych szczegółowych wymienionych w art. 9 ust. 1 lit. a), c), e) i f). Dane szczegółowe, o których mowa w art. 9 ust. 1 lit. b), należy podawać za pośrednictwem innych środków lub udostępniać na życzenie konsumenta.

3. Bez uszczerbku dla przepisów innego prawodawstwa wspólnotowego wymagającego obowiązkowych informacji o wartości odżywczej, w odniesieniu do żywności wymienionej w załączniku IV nie jest obowiązkowe podawanie informacji, o której mowa w art. 9 ust. 1 pkt. l.

SEKCJA 2

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE DOTYCZĄCE OBOWIĄZKOWYCH DANYCH SZCZEGÓŁOWYCH

Artykuł 18 Nazwa żywności

1. Nazwą żywności jest jej nazwa prawna. W przypadku braku takiej nazwy, nazwą żywności jest jej nazwa zwyczajowa lub, jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje lub nie jest stosowana, należy przedstawić nazwę opisową żywności.

2. Przepisy szczegółowe dotyczące stosowania nazwy żywności i danych szczegółowych, które muszą jej towarzyszyć, zostały określone w załączniku V.

Artykuł 19 Wykaz składników

1. Wykaz składników musi się rozpoczynać lub być poprzedzony właściwym nagłówkiem, który składa się z wyrazu „składniki” lub zawiera ten wyraz. Musi obejmować wszystkie składniki żywności, w malejącej kolejności ich wagi, zarejestrowanej w momencie użycia składników przy wytwarzaniu żywności.

2. Składniki oznaczane są ich szczegółowymi nazwami, o ile mają one zastosowanie, zgodnie z zasadami ustanowionymi w art. 18 i w załączniku V.

3. Zasady techniczne stosowania ust. 1 i 2 określono w załączniku VI.

Artykuł 20 Pominięcie wykazu składników

W przypadku następujących rodzajów żywności nie jest konieczny wykaz składników:

a) świeże owoce i warzywa, w tym ziemniaki, które nie są obrane, pokrojone lub podobnie przygotowane;

b) woda gazowana, której opis wskazuje, że została nasycona dwutlenkiem węgla;

c) ocet uzyskany wyłącznie z jednego podstawowego produktu metodą fermentacyjną, pod warunkiem że nie zostały dodane żadne inne składniki;

d) ser, masło, przefermentowane mleko i śmietana, do których nie zostały dodane składniki inne niż przetwory mleczne, enzymy i kultury drobnoustrojów niezbędne do produkcji lub, w przypadku sera innego niż ser świeży i ser przetworzony, sól potrzebna do jego produkcji;

e) wino, zgodnie z jego definicją w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1493/1999, piwo, a także napoje spirytusowe zgodnie z ich definicją w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr […] z dnia […] r. w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89. Po [ pięciu latach od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia ] Komisja przedstawi sprawozdanie dotyczące stosowania art. 19 w odniesieniu do tych produktów; sprawozdaniu mogą towarzyszyć szczególne środki określające zasady oznaczania składników na etykiecie. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3;

f) produkty żywnościowe zawierające jeden składnik, gdy:

(i) nazwa żywności jest identyczna z nazwą składnika; lub

(ii) nazwa żywności umożliwia wyraźne zidentyfikowanie charakteru składnika;

Artykuł 21 Pominięcie komponentów żywności w wykazie składników

Następujące komponenty żywności nie muszą być uwzględniane w wykazie składników:

a) komponenty składnika, które zostały tymczasowo oddzielone podczas procesu wytwarzania i później ponownie wprowadzone, lecz nie przekraczają swoich pierwotnych proporcji;

b) dodatki do środków spożywczych i enzymy:

(i) których obecność w danej żywności wynika wyłącznie z faktu, że były zawarte w jednym lub w większej liczbie składników takiej żywności pod warunkiem że nie pełnią one żadnej funkcji technologicznej w produkcie gotowym; lub

(ii) które są stosowane jako pomoce przetwórcze;

c) substancje zastosowane w ilościach ściśle niezbędnych jako rozpuszczalniki lub nośniki substancji odżywczych, dodatków do środków spożywczych lub środków aromatyzujących;

d) substancje, które nie są dodatkami do środków spożywczych, lecz są stosowane w taki sam sposób i w tym samym celu jak pomoce przetwórcze i są nadal obecne w produkcie gotowym, nawet w zmienionej formie;

e) woda:

(i) jeżeli jest ona użyta podczas procesu produkcyjnego wyłącznie do odtworzenia składnika użytego w postaci skoncentrowanej lub odwodnionej; lub

(ii) w przypadku płynnego nośnika, który nie jest zwykle spożywany.

Artykuł 22 Etykietowanie niektórych substancji powodujących alergie lub reakcje nietolerancji

1. Każdy składnik wymieniony w załączniku II lub każda substancja pochodząca ze składnika wymienionego w tym załączniku, z zastrzeżeniem wyjątków określonych tym załączniku, należy oznaczyć na etykiecie z dokładnym określeniem nazwy składnika.

Oznaczenie to nie będzie potrzebne w przypadkach, gdy:

a) nazwa żywności wyraźnie odnosi się do danego składnika; lub

b) składnik wymieniony w załączniku II, z którego pochodzi substancja, jest już uwzględniony w wykazie składników.

2. Wykaz w załączniku II jest systematycznie analizowany i w razie potrzeby aktualizowany przez Komisję na podstawie najnowszej wiedzy naukowej i technicznej.

Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 4.

3. W razie potrzeby mogą zostać wydane wytyczne techniczne dotyczące interpretacji wykazu w załączniku II, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 49 ust. 2.

Artykuł 23 Oznaczanie ilościowe składników

1. Oznaczenie ilości składnika lub kategorii składników użytych do wytwarzania lub przygotowania żywności jest obowiązkowe, gdy:

a) dany składnik lub dana kategoria składników występują w nazwie żywności lub są zwykle kojarzone z tą nazwą przez konsumenta; lub

b) dany składnik lub dana kategoria składników są podkreślone w oznakowaniu słownie, obrazowo lub graficznie; lub

c) dany składnik lub dana kategoria składników są niezbędne w celu scharakteryzowania żywności i odróżnienia jej od produktów, z którymi mogłaby być mylona ze względu na jej nazwę lub wygląd.

2. Komisja może zmienić ust. 1 poprzez dodanie innych przypadków. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

3. Zasady techniczne stosowania ust. 1, włączając szczególne przypadki, gdy w odniesieniu do pewnych składników nie jest wymagane oznaczenie ilościowe, zostały ustanowione w załączniku VII.

Artykuł 24 Ilość netto

1. Ilość netto żywności jest wyrażana w litrach, centylitrach, mililitrach, kilogramach lub gramach, odpowiednio:

a) w jednostkach pojemności w przypadku płynów;

b) w jednostkach masy w przypadku innych produktów.

2. Komisja może ustanowić wyrażanie ilości netto pewnych określonych rodzajów żywności w inny sposób niż opisany w ust. 1. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

3. Zasady techniczne stosowania ust. 1, włączając szczególne przypadki, gdy oznaczenie ilości netto nie jest wymagane, zostały ustanowione w załączniku VIII.

Artykuł 25 Data minimalnej trwałości i data „spożyć przed”

1. W przypadku żywności, która z mikrobiologicznego punktu widzenia szybko się psuje i z tego względu już po krótkim czasie może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, datę minimalnej trwałości zastępuje się datą „spożyć przed”.

2. Odpowiednie dane są wyrażane zgodnie z załącznikiem IX.

3. Sposób oznaczania daty minimalnej trwałości, o której mowa w pkt 1 lit. c) załącznika IX, może być określony zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 49 ust. 2.

Artykuł 26 Instrukcje użycia

1. Instrukcje użycia żywności oznaczane są w taki sposób, aby umożliwić jej właściwe użycie.

2. Komisja może ustanowić zasady dotyczące sposobu, w jaki instrukcje te powinny być oznaczone w przypadku niektórych rodzajów żywności. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

Artykuł 27 Zawartość alkoholu

1. Zasady dotyczące oznaczenia zawartości alkoholu wyrażonej objętościowo w przypadku produktów objętych pozycjami taryfowymi 22.04 oraz 22.05 Wspólnej Taryfy Celnej są ustanowione w szczególnych przepisach wspólnotowych mających zastosowanie do takich produktów.

2. W przypadku napojów o zawartości alkoholu wyższej niż 1,2 % objętościowo, innych niż te, o których mowa w ust. 1, rzeczywista zawartość alkoholu objętościowo jest oznaczana zgodnie z załącznikiem X.

SEKCJA 3

INFORMACJA O WARTOŚCI ODŻYWCZEJ

Artykuł 28 Powiązania z innymi przepisami prawa

1. Przepisy niniejszej sekcji nie mają zastosowania do żywności objętej zakresem następującego prawodawstwa:

a) dyrektywa 2002/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 czerwca 2002 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do suplementów żywnościowych[27];

b) dyrektywa Rady 80/777/EWG z dnia 15 lipca 1980 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie wydobywania i wprowadzania do obrotu naturalnych wód mineralnych[28].

2. Przepisy zawarte w niniejszej sekcji mają zastosowanie bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy Rady 89/398/EWG z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego[29] i dyrektyw szczegółowych określonych w art. 4 ust. 1 wspomnianej dyrektywy.

Artykuł 29 Zawartość

1. Informacja o wartości odżywczej (zwana dalej „obowiązkową informacją o wartości odżywczej”) obejmuje następujące informacje:

a) wartość energetyczna;

b) ilość tłuszczu, nasyconych kwasów tłuszczowych, węglowodanów ze szczególnym uwzględnieniem cukrów, oraz soli.

Niniejszy ustęp nie ma zastosowania do wina zgodnie z jego definicją w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1493/1999, piwa, a także napojów spirytusowych zgodnie z ich definicją w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr […] z dnia […] w sprawie definicji, opisu, prezentacji, etykietowania i ochrony oznaczeń geograficznych napojów spirytusowych oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 1576/89. Po [ pięciu latach od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia ] Komisja przedstawi sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszego ustępu w odniesieniu do tych produktów; sprawozdaniu temu mogą towarzyszyć szczególne środki określające zasady zamieszczania obowiązkowej informacji o wartości odżywczej w odniesieniu do tych produktów. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

2. Informacja o wartości odżywczej może również zawierać oznaczenie ilości jednego lub większej liczby z następujących składników:

a) tłuszcze trans;

b) kwasy tłuszczowe jednonienasycone;

c) kwasy tłuszczowe wielonienasycone;

d) alkohole wielowodorotlenowe;

e) skrobia;

f) błonnik;

g) białko;

h) każdy ze składników mineralnych lub witamin wymienionych w punkcie 1 części A załącznika XI i obecnych w znaczącej ilości, zgodnie z jej definicją w punkcie 2 części A załącznika XI.

3. W przypadku przedstawienia oświadczenia żywieniowego lub zdrowotnego obowiązkowa jest informacja o ilości substancji, które należą do jednej z kategorii składników odżywczych określonych w ust. 2 lub które są jej składnikami.

4. Komisja może zmienić wykazy w ust. 1 i 2. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

Artykuł 30 Obliczenia

1. Ilość energii oblicza się z zastosowaniem przeliczników zawartych w załączniku XII.

2. Komisja może ustanowić i włączyć do załącznika XII przeliczniki do obliczania ilości witamin i składników mineralnych określonych w punkcie 1 części A załącznika XI, aby dokładniej obliczać ich zawartość w żywności. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

3. Ilości energii i składniki odżywcze, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2, odnoszą się do żywności w postaci dostępnej w sprzedaży.

W stosownych przypadkach informacje mogą się odnosić do żywności po przygotowaniu, pod warunkiem że podawane są wystarczająco dokładne instrukcje dotyczące przygotowania, a informacje odnoszą się do żywności przygotowanej do spożycia.

4. Podawane wartości, odpowiednio dla danego przypadku, są wartościami średnimi opartymi na:

a) analizie żywności dokonanej przez producenta; lub

b) obliczeniu na podstawie znanych lub rzeczywistych wartości średnich używanych składników; lub

c) obliczeniu na podstawie ogólnie ustalonych i przyjętych danych szczegółowych.

Zasady wykonywania przepisów dotyczących informacji o energii i składnikach odżywczych, w szczególności w odniesieniu do precyzji podawanych wartości, w tym do różnic między wartościami podawanymi a wartościami ustalonymi w trybie urzędowych kontroli, mogą być ustanawiane zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 49 ust. 2.

Artykuł 31 Formy wyrażania

1. Ilość energii i składników odżywczych lub ich komponentów, o których mowa w art. 29 ust. 1 i 2, jest wyrażana przy użyciu jednostek miary wymienionych w części A załącznika XIII.

2. Ilość energii i składników odżywczych, o których mowa w ust. 1, jest wyrażana w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml lub, z zastrzeżeniem przepisów art. 32 ust. 2 i 3, na porcję.

3. Obowiązkowa informacja o wartości odżywczej musi być wyrażona, w zależności od sytuacji, jako wartość procentowa referencyjnych wartości spożycia ustanowionych w części B załącznika XI, w przeliczeniu na 100 g, na 100 ml lub na porcję. O ile jest podawana informacja o witaminach i składnikach mineralnych, jest ona również wyrażana jako wartość procentowa referencyjnych wartości spożycia ustanowionych w punkcie 1 części A załącznika XI.

4. Informacja o alkoholach wielowodorotlenowych lub skrobi oraz informacja o typie kwasów tłuszczowych, inna niż obowiązkowa informacja o nasyconych kwasach tłuszczowych, o której mowa w art. 29 ust. 1 lit. b), musi być prezentowana zgodnie z częścią B załącznika XIII.

Artykuł 32 Wyrażanie ilości w przeliczeniu na porcję

1. Dodatkowo w stosunku do informacji o wartości odżywczej w przeliczeniu na 100 g lub na 100 ml, o którym mowa w art. 31 ust. 2, informacja może być podana w przeliczeniu na porcję zgodnie z informacją ilościową na etykiecie, pod warunkiem, że podana jest liczba porcji zawartych w opakowaniu.

2. Informacja o wartości odżywczej może być wyrażana wyłącznie w przeliczeniu na porcję, jeśli żywność jest paczkowana w pojedyncze porcje.

3. Komisja ustanowi wyrażanie ilości w przeliczeniu wyłącznie na porcję w przypadku żywności prezentowanej w opakowaniach zawierających więcej niż jedna porcję żywności, niepakowanej w indywidualne porcje. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

Artykuł 33 Dodatkowe formy wyrażania ilości

1. Poza formami wyrażania ilości, o których mowa w art. 31 ust. 2 i 3, informacja o wartości odżywczej może zostać podana z użyciem innych form wyrażania ilości, pod warunkiem spełnienia następujących zasadniczych wymagań:

a) forma wyrażania ilości ma na celu ułatwienie zrozumienia przez konsumenta znaczenia danej żywności dla zawartości energii i składników odżywczych w diecie; i

b) jest oparte bądź na zharmonizowanych referencyjnych wartościach spożycia, bądź – w przypadku ich braku – na powszechnie przyjętych zaleceniach naukowych dotyczących wartości spożycia energii lub składników odżywczych; i

c) jest ono wsparte dowodami zrozumienia i wykorzystywania prezentacji informacji przez przeciętnego konsumenta.

2. Takie dodatkowe formy wyrażania ilości, o którym mowa w ust. 1, muszą być określone w ramach systemu krajowego, o którym mowa w art. 44.

Artykuł 34 Prezentacja

1. Dane szczegółowe, o których mowa w art. 31 ust. 2, odnoszące się do obowiązkowej informacji o wartości odżywczej, muszą być umieszczone w głównym polu widzenia. Muszą być prezentowane, w stosownych przypadkach, łącznie w jasnym formacie, w następującym porządku: wartość energetyczna, tłuszcz, nasycone kwasy tłuszczowe, węglowodany ze szczególnym uwzględnieniem cukrów oraz sól.

2. Informacja o wartości odżywczej dotycząca składników odżywczych, o których mowa w art. 29 ust. 2, musi się znajdować łącznie w jednym miejscu oraz, w odpowiednich przypadkach, w kolejności prezentacji przewidzianej w części C załącznika XIII.

W przypadku gdy ta informacja o wartości odżywczej nie znajduje się w głównym polu widzenia, musi być prezentowana w formie tabelarycznej, z wyrównanymi liczbami, o ile pozwoli na to miejsce. Jeżeli miejsce na to nie pozwala, informacja jest prezentowana w formie liniowej.

3. Jeśli obowiązkowa informacja o wartości odżywczej jest prezentowana łącznie z informacją o składnikach odżywczych, o których mowa w art. 29 ust. 2, kolejność prezentacji energii i składników odżywczych wymienionych w informacji, w odpowiednich przypadkach, musi odpowiadać przepisom części C załącznika XIII.

4. W przypadkach gdy ilość energii lub składników odżywczych w produkcie jest znikoma, informację o wartości odżywczej tych elementów można zastąpić takim oświadczeniem, jak „Zawiera znikome ilości…” bezpośrednio w pobliżu informacji o wartości odżywczej, o ile informacja taka występuje.

5. W ramach systemu krajowego, o którym mowa w art. 44, do prezentacji informacji o wartości odżywczej można stosować formy graficzne lub symbole, pod warunkiem spełnienia następujących zasadniczych wymagań:

a) takie formy prezentacji nie mogą wprowadzać konsumenta w błąd; i

b) muszą istnieć dowody zrozumienia takich form prezentacji przez przeciętnego konsumenta.

6. Komisja może ustanowić zasady dotyczące innych aspektów prezentacji informacji o wartości odżywczej, inne niż omówione w ust. 5. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

ROZDZIAŁ V

DOBROWOLNE INFORMACJE O ŻYWNOŚCI

Artykuł 35 Odnośne wymagania

1. W przypadku gdy informacje o żywności objęte niniejszym rozporządzeniem są przekazywane na zasadzie dobrowolnej, takie informacje muszą być zgodne z odpowiednimi, szczególnymi wymaganiami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu.

2. Bez uszczerbku dla przepisów dotyczących etykietowania zgodnie ze szczególnym prawodawstwem wspólnotowym, ust. 3 i 4 mają zastosowanie w przypadku gdy kraj lub miejsce pochodzenia żywności jest dobrowolnie oznaczone w celu poinformowania konsumentów o pochodzeniu żywności ze Wspólnoty Europejskiej lub innego kraju lub miejsca.

3. W przypadku gdy kraj lub miejsce pochodzenia żywności nie jest tożsamy z krajem lub miejscem pochodzenia jego składnika pierwotnego lub jednego z jego składników pierwotnych, oznacza się również kraj lub miejsce pochodzenia tego składnika pierwotnego składników pierwotnych.

4. W przypadku mięsa, innego niż wołowina i cielęcina, oznaczenie kraju lub miejsca pochodzenia może odnosić się do pojedynczego miejsca pochodzenia wyłącznie wówczas, gdy zwierzęta urodziły się, były hodowane i zostały ubite w tym samym miejscu. W innych przypadkach należy podać informacje o każdym z poszczególnych miejsc urodzenia, hodowli i uboju.

5. Komisja ustanawia przepisy wykonawcze dotyczące stosowania ust. 3. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

6. Komisja ustanawia przepisy wykonawcze dotyczące warunków i kryteriów stosowania dobrowolnie przekazywanych danych szczegółowych. Te środki mające na celu zmianę innych niż istotne elementów niniejszego rozporządzenia poprzez dodanie nowych elementów przyjmuje się zgodnie z procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą, określoną w art. 49 ust. 3.

Artykuł 36 Prezentacja

Nie należy prezentować informacji dobrowolnych ze szkodą dla przestrzeni dostępnej do prezentacji informacji obowiązkowych.

ROZDZIAŁ VI

PRZEPISY KRAJOWE

Artykuł 37 Zasada

Państwo członkowskie może przyjmować przepisy w dziedzinie informacji o żywności dla konsumentów wyłącznie wówczas, gdy przewiduje to niniejsze rozporządzenie.

Artykuł 38 Krajowe przepisy w sprawie dodatkowych obowiązkowych danych szczegółowych

1. Poza obowiązkowymi danymi szczegółowymi, o których mowa w art. 9 ust. 1 i w art. 10, państwa członkowskie mogą wymagać, zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 42, podawania dodatkowych obowiązkowych danych szczegółowych w odniesieniu do szczególnych rodzajów lub kategorii żywności, o ile jest to uzasadnione:

a) ochroną zdrowia publicznego;

b) ochroną konsumentów;

c) zapobieganiem nadużyciom;

d) ochroną praw własności przemysłowej i handlowej, oznaczeń pochodzenia, zarejestrowanych nazw pochodzenia oraz zapobieganiem nieuczciwej konkurencji.

2. W ramach stosowania ust. 1 państwa członkowskie mogą wprowadzić środki dotyczące obowiązkowego określania kraju lub miejsca pochodzenia żywności jedynie wówczas, gdy istnieje udowodniony związek pewnych cech żywności z jej pochodzeniem. W ramach zgłaszania Komisji takich środków państwa członkowskie przedstawiają dowody świadczące o tym, że większość konsumentów przywiązuje znaczną wagę do przekazywania takich informacji.

Artykuł 39 Mleko i produkty mleczne

Państwa członkowskie mogą przyjmować środki stanowiące odstępstwo od art. 9 ust. 1 i art. 10 ust. 2 w przypadku mleka i produktów mlecznych prezentowanych w butelkach szklanych przeznaczonych do ponownego użycia.

Państwa członkowskie przekażą bezzwłocznie Komisji tekst tych środków.

Artykuł 40 Napoje alkoholowe

Państwa członkowskie mogą do czasu przyjęcia przepisów wspólnotowych, o których mowa w art. 20 lit. e), utrzymać krajowe zasady dotyczące wymieniania składników w przypadku napojów o zawartości alkoholu większej niż 1,2 % objętościowo.

Artykuł 41 Środki krajowe dotyczące żywności niepaczkowanej

1. W przypadku oferowania żywności do sprzedaży konsumentom finalnym lub zakładom żywienia zbiorowego bez paczkowania lub w przypadku pakowania żywności w pomieszczeniu sprzedaży na życzenie konsumenta lub jej paczkowania do bezpośredniej sprzedaży, państwa członkowskie mogą przyjąć szczegółowe przypisy dotyczące sposobu przedstawiania danych szczegółowych określonych w art. 9 i 10.

2. Państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o niewymaganiu podawania niektórych z danych szczegółowych, o których mowa w ust. 1, innych niż określone w art. 9 ust. 1 lit. c), pod warunkiem że konsument lub zakład żywienia zbiorowego mimo to uzyska wystarczające informacje.

3. Państwa członkowskie bezzwłocznie przekazują Komisji tekst środków określonych w ust. 1 i 2.

Artykuł 42 Procedura notyfikacji

1. W przypadku odesłania do niniejszego artykułu państwo członkowskie, które uzna za konieczne przyjęcie nowego prawodawstwa dotyczącego informacji o żywności, zawiadamia wcześniej Komisję i inne państwa członkowskie o przewidywanych środkach i podaje powody, które je uzasadniają.

2. Komisja zasięgnie opinii Stałego Komitetu ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt ustanowionego na mocy art. 58 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, jeśli uzna, że taka opinia będzie przydatna lub jeśli zażąda jej państwo członkowskie.

3. Zainteresowane państwo członkowskie może podjąć przewidywane środki dopiero po upływie trzech miesięcy od notyfikacji, o której mowa w ust. 1, o ile otrzymało od Komi