P6_TA(2007)0214

Kaszmir: obecna sytuacja i perspektywy na przyszłość

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 24 maja 2007 r. w sprawie Kaszmiru: obecna sytuacja i perspektywy na przyszłość (2005/2242(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje najnowsze rezolucje dotyczące Dżammu i Kaszmiru, w szczególności rezolucje z dnia 29 września 2005 r. w sprawie partnerstwa strategicznego między UE a Indiami [1], z dnia 17 listopada 2005 r. w sprawie Kaszmiru [2], z dnia 18 maja 2006 r. w sprawie rocznego sprawozdania na temat praw człowieka na świecie w 2005 roku i polityki UE w tej dziedzinie [3], z dnia 28 września 2006 r. w sprawie stosunków gospodarczych i handlowych Unii Europejskiej z Indiami [4] oraz z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie sytuacji w Pakistanie [5],

- uwzględniając Umowę o współpracy między Wspólnotą Europejską a Islamską Republiką Pakistanu w sprawie partnerstwa i rozwoju [6], przyjęcie której, Parlament zatwierdził dnia 22 kwietnia 2004 r. [7],

- uwzględniając wszystkie rezolucje Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych w tej sprawie w latach 1948-1971 [8],

- uwzględniając zaniepokojenie wyrażane przez różne grupy robocze i sprawozdawców Rady Praw Człowieka ONZ oraz jej poprzedniczki, Komisji Praw Człowieka ONZ, a także przez międzynarodowe organizacje praw człowieka, a dotyczące przypadków łamania praw człowieka w Kaszmirze,

- uwzględniając traktat w sprawie wód Indusu z 1960 r.,

- uwzględniając sprawozdanie z wizyt delegacji ad hoc Parlamentu w Dżammu i Kaszmirze, przyjęte przez Komisję Spraw Zagranicznych w listopadzie 2004 r.,

- uwzględniając tragiczne w skutkach trzęsienie ziemi, które nawiedziło Dżammu i Kaszmir dnia 8 października 2005 r.,

- uwzględniając rezolucję Zgromadzenia Ogólnego ONZ nr A/RES/60/13 z dnia 14 listopada 2005 r., chwalącą rządy i ludność zaangażowane w operacje pomocowe po trzęsieniu ziemi, łącznie z pracami związanymi z odbudową,

- uwzględniając wizytę prezydenta Islamskiej Republiki Pakistanu Perveza Musharrafa w Komisji Spraw Zagranicznych dnia 12 września 2006 r.,

- uwzględniając siódmy szczyt UE-Indie, który odbył się 13 października 2006 r. w Helsinkach,

- uwzględniając wysiłki na rzecz pokoju w Kaszmirze, ponawiane od chwili wejścia w życie w 2003 r. porozumienia o rozejmie, po którym w styczniu 2004 r. prezydent Musharraf zobowiązał się do niewykorzystywania terytorium Pakistanu do celów transgranicznego terroryzmu, dalekosiężną wizję premiera Indii Manmohaan Singha, zgodnie z którą "granic nie można wyznaczyć na nowo, ale powinny one utracić znaczenie", oraz kolejną rundę rozmów pokojowych rozpoczętą w dniu 17 stycznia 2007 r.,

- uwzględniając nowo przedstawiony czteropunktowy plan generała Musharrafa w sprawie rozwiązania konfliktu kaszmirskiego (brak zmiany granic Dżammu i Kaszmiru, swobodny przepływ osób przez linię kontroli, stopniowa demilitaryzacja oraz autonomia ze wspólnym mechanizmem kontrolnym reprezentującym Indie, Pakistan i Kaszmirczyków), a także inicjatywę premiera Singha w sprawie zawarcia kompleksowego traktatu o pokoju, bezpieczeństwie i przyjaźni,

- uwzględniając wizytę ministra spraw zagranicznych Indii Pranaba Mukherjeego w Pakistanie w dniach 13 i 14 stycznia 2007 r., podczas której zostały podpisane cztery porozumienia na rzecz budowy zaufania,

- uwzględniając sprawozdanie Międzynarodowej Grupy ds. Sytuacji Kryzysowych w sprawie Azji nr 125 z dnia 11 grudnia 2006 r., a także sprawozdania Amnesty International, Freedom House, Human Rights Watch oraz amerykańskiego departamentu stanu ds. praw człowieka,

- uwzględniając wizyty sprawozdawcy Parlamentu po obu stronach tzw. linii kontroli w czerwcu 2006 r.,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych (A6-0158/2007),

A. mając na uwadze, że terytorium sporne, które wchodziło w skład dawnego księstwa Dżammu i Kaszmiru, jest obecnie podzielone i podlega administracji Republiki Indii, Islamskiej Republiki Pakistanu oraz Chińskiej Republiki Ludowej, zaś liczba jego ludności wynosi 13,4 mln,

B. mając na uwadze, że duże obszary stanu Dżammu i Kaszmir, a zwłaszcza Gilgit i Baltistan, są zaniedbane i panuje na nich skrajne ubóstwo, zaś bardzo wielu ludzi nie posiada podstawowych umiejętności czytania i liczenia i nie ma dostępu do opieki zdrowotnej, brak jest struktur demokratycznych, zaś przestrzeganie zasad prawa i sprawiedliwości pozostawia wiele do życzenia; mając na uwadze, że cały obszar Dżammu i Kaszmiru jest pogrążony w głębokim kryzysie gospodarczym,

C. mając na uwadze, że u podłoża konfliktu o Dżammu i Kaszmir między Pakistanem a Indiami leży także zaostrzająca go kwestia zasobów wodnych, która ma podstawowe znaczenie dla wszelkich możliwości rozstrzygnięcia sporu,

D. mając na uwadze, że terytorium Dżammu i Kaszmiru stanowi źródło konfliktu od niemal 60 lat, zaś w okresie tym wybuchały konflikty zbrojne między Indiami, Pakistanem i Chinami; mając na uwadze, że konflikt ten pochłonął ponad 80000 istnień ludzkich; mając na uwadze, że konflikty między Indiami a Pakistanem obejmują obecnie międzynarodowy terroryzm; oraz mając na uwadze, że Chiny, Indie i Pakistan to mocarstwa atomowe, i że żadne z nich nie podpisało traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej,

E. mając na uwadze, że istnieją liczne dowody na to, iż przez wiele lat Pakistan zapewniał bojownikom kaszmirskim szkolenia, broń, środki finansowe i schronienie i nie udało mu się pociągnąć bojowników do odpowiedzialności za okrucieństwa popełniane po stronie administrowanej przez Indie; mając na uwadze jednak, że, jak wynika z indyjskich sprawozdań rządowych, od 11 września 2001 r. wyraźnie zmniejszyło się zjawisko przenikania bojówek na teren administrowanego przez Indie Dżammu i Kaszmiru, a także mając na uwadze, że rząd Pakistanu powinien ostatecznie położyć kres wszelkiej polityce infiltracji,

F. mając na uwadze, że na linii kontroli od listopada 2003 r. obowiązuje zawieszenie broni, które — pomimo kilku incydentów — jest nadal utrzymywane,

G. mając na uwadze, że zawieszenie broni umożliwiło Indiom i Pakistanowi podjęcie toczącego się wciąż dialogu w sprawie Dżammu i Kaszmiru, który obecnie zaczyna przynosić umiarkowanie pozytywne rezultaty; mając na uwadze, że w ramach procesu pokojowego podejmowanych jest szereg środków budowy zaufania; mając na uwadze, że Kaszmirczycy usiłują odnieść korzyści z tych środków budowy zaufania i rzeczywiście je wdrażają na szczeblu lokalnym; mając na uwadze, że Kaszmirczycy po stronie chińskiej pozostają poza tym procesem,

H. mając na uwadze, że wspólne indyjsko-pakistańskie oświadczenie w sprawie Kaszmiru ogłoszone w dniu 18 kwietnia 2005 r. na zakończenie wizyty prezydenta Musharrafa w Indiach pomogło wzmocnić proces zbliżenia między dwoma krajami, szczególnie poprzez potwierdzenie nieodwracalności procesu pokojowego oraz skupienie się na niemilitarnych sposobach rozwiązania konfliktu kaszmirskiego,

I. mając na uwadze, że rozwój gospodarczy ma znaczenie zasadnicze dla budowania materialnej i społecznej infrastruktury i poprawy potencjału produkcyjnego Dżammu i Kaszmiru; mając na uwadze, że wspólna deklaracja UE-Pakistan z dnia 8 lutego 2007 r. stanowi pozytywny nowy krok w umacnianiu stosunków, a także mając na uwadze, że obie strony z niecierpliwością oczekują realizacji umowy o współpracy trzeciego pokolenia, wierząc, że może to wspomóc rozwój społeczno-gospodarczy i dobrobyt w Pakistanie; mając na uwadze, że UE i Pakistan ponownie potwierdziły swoje zobowiązanie do rozwiązywania konfliktów drogą pokojową, zgodnie z zasadami prawa międzynarodowego, porozumieniami dwustronnymi oraz zasadami Karty ONZ,

J. mając na uwadze, że obecna obszerna umowa o współpracy trzeciego pokolenia między Wspólnotą Europejską a Indiami, istniejąca od 1994 r., ma za podstawę prawną wspólne oświadczenie polityczne, które ustaliło doroczne posiedzenia ministerialne i otworzyło drzwi szeroko zakrojonemu dialogowi politycznemu,

K. mając na uwadze, że rankiem 8 października 2005 r. szeroką strefę rozciągającą się od Afganistanu przez Pakistan i Indie nawiedziło trzęsienie ziemi o sile 7,6 stopnia w skali Richtera — najbardziej niszczycielski międzynarodowy kataklizm tego typu, jaki pamięta ludzkość — zaś jego skutki najboleśniej dotknęły stan Dżammu i Kaszmir, a olbrzymie straty poniosła ludność Azad Dżammu i Kaszmiru oraz Północno-Zachodniej Prowincji Granicznej (NWFP) Pakistanu,

L. mając na uwadze, że trwające kilka minut trzęsienie ziemi pochłonęło w Azad Kaszmir ponad 75000 ofiar, która to liczba wzrosła później do 88000, zaś w administrowanym przez Indie stanie Dżammu i Kaszmir zginęło 6000 osób oraz że dziesiątki tysięcy ludzi zostało rannych, a miliony zostały przesiedlone, przy czym po stronie pakistańskiej ludzie ci pozostali bez trwałego schronienia, zatrudnienia, opieki zdrowotnej i dostępu do edukacji, a ich podstawowe potrzeby zaspokojone zostały w minimalnym stopniu; mając na uwadze, że dziesiątki miast i wsi zostały częściowo lub całkowicie zrujnowane, tereny rolnicze uległy zniszczeniu, a środowisko naturalne — zanieczyszczeniu oraz że poziom rozwoju znacznie się cofnął,

M. mając na uwadze, że zarówno państwowe siły zbrojne, jak i uzbrojone grupy opozycyjne w sporze o Kaszmir powinny przestrzegać konwencji genewskich z 1949 r. oraz zwyczajowego międzynarodowego prawa humanitarnego, zakazującego atakowania ludności cywilnej, czego silne naruszenie stanowią zbrodnie wojenne, które państwa mają obowiązek ścigać na drodze sądowej,

N. mając na uwadze, że w ostatnich 10 latach na lodowcu Siachen zginęło ponad 2000 żołnierzy, oraz że zawieszenie broni w regionie Siachen obowiązujące od listopada 2005 r. jest przyjmowane z zadowoleniem;

Wprowadzenie

1. podkreśla, że Indie, Pakistan i Chiny (którym Pakistan oddał obszar Trans-Karakorum w 1963 r.) są dla UE ważnymi partnerami, z których pierwszy posiada status partnera strategicznego; jest przekonany, że rozwiązanie trwającego wzdłuż linii kontroli konfliktu może nastąpić poprzez stałe zaangażowanie rządów Indii i Pakistanu, włączające ludność wszystkich części byłego księstwa; sądzi niemniej jednak, że UE może mieć coś do zaoferowania z uwagi na zebrane w przeszłości zakończone sukcesem doświadczenia w zakresie rozwiązywania konfliktów powstałych w kontekście wielości grup etnicznych, narodowości i wyznań; proponuje więc, aby niniejsza rezolucja i wszelkie spotkania, jakie mogą zostać zorganizowane w wyniku jej uchwalenia, pozwoliły na wymianę doświadczeń, z których UE również będzie mogła czerpać; ponownie podkreśla znaczenie dalszej pomocy UE zarówno dla Indii, jak i Pakistanu, gdyż realizują one podjęty w roku 2004 proces pokojowy;

2. zwraca uwagę na fakt, że Indie to największy na świecie świecki kraj demokratyczny, posiadający struktury demokratyczne na wszystkich szczeblach, podczas gdy Pakistanowi wciąż nie udaje się w pełni zaszczepić demokracji w regionie Azad Kaszmiru i musi on poczynić kroki w kierunku demokracji w regionie Gilgit-Baltistan; stwierdza, że oba kraje są potęgami atomowymi nieobjętymi traktatem o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej; podkreśla, że doktryna atomowa Indii opiera się na zasadzie niestosowania broni atomowej jako pierwszy, podczas gdy Pakistan musi podjąć takie zobowiązanie; stwierdza, że prezydent Musharraf nie był w stanie zrealizować podjętego w roku 1999 zobowiązania, że "wojsko nie ma zamiaru pozostać przy sterze dłużej, niż to absolutnie konieczne dla przygotowania drogi do rozkwitu w Pakistanie prawdziwej demokracji";

3. ogromnie ubolewa nad negatywnym ciągiem wydarzeń wywołanych zawieszeniem przewodniczącego sądu najwyższego Iftikhara Muhammeda Chaudhry'ego, oraz, uznając, że zawieszenie to otworzyło faktycznie nową debatę nad demokracją, konstytucjonalizmem oraz rolą armii w Pakistanie, ubolewa nad niedawnym wybuchem przemocy; podkreśla, że sytuacja mieszkańców Pakistanu, a w szczególności Azad Dżammu i Kaszmiru i Gilgitu-Baltistanu bezwzględnie wymaga istnienia pewnego i niezależnego systemu wymiaru sprawiedliwości;

4. wzywa przedstawicieli rządów zarówno Indii, jak i Pakistanu do wykorzystania stworzonej oświadczeniami premiera Singha i prezydenta Musharrafa okazji do nadania większego rozmachu w zakresie zwiększonego samozarządzania, swobody przemieszczania się, demilitaryzacji oraz nawiązania współpracy międzyrządowej w takich kwestiach, jak woda, turystyka, handel i środowisko naturalne, a także do popierania rzeczywistych postępów w poszukiwaniu rozwiązania sporu kaszmirskiego;

5. stwierdza, że w przypadku ludności Azad Kaszmiru trzęsienie ziemi spowodowało znaczne pogorszenie, jeśli chodzi o i tak bardzo niedostateczne zaspokajanie podstawowych potrzeb, i w dramatyczny sposób naruszyło potencjał instytucji i tworzenia możliwości rozwojowych; w związku z tym wzywa Unię Europejską do udzielenia pomocy i wspierania Kaszmirczyków;

6. wzywa rządy Pakistanu i Indii do możliwie najszybszego rozwiązania kluczowych kwestii związanych z nadbrzeżami rzek — kwestii dotyczących górnego biegu i wykorzystania rzek płynących przez stan Dżammu i Kaszmir (rzeki Indus, Dźhelam, Czenab, Rawi, Bjas i Satledź), w nawiązaniu do istniejącego mechanizmu przewidzianego w traktacie w sprawie wód Indusu z 1960 r.; jednak, jak np. w przypadku modernizacji zapory Mangla lub budowy zapory Baglihar, podkreśla że zapotrzebowanie na wodę ze strony rolnictwa, rybołówstwa oraz ludzi i zwierząt hodowlanych musi pozostać priorytetem, a także wzywa rządy obu krajów do zlecenia przeprowadzenia wszechstronnych analiz wpływu z perspektywy zagadnień środowiskowych i społecznych, zanim podjęte zostaną jakiekolwiek decyzje dotyczące wszelkich przyszłych projektów zapór;

7. wyraża głębokie zaniepokojenie z powodu negatywnego wpływu, jaki wywarł na środowisko długotrwały konflikt w Dżammu i Kaszmirze, który doprowadził do tego, że gospodarcza przyszłość Dżammu i Kaszmiru stoi pod znakiem zapytania ze względu na poważną degradację ziemi, zanieczyszczenie powietrza, zanieczyszczenie rzek oraz, co szczególnie niepokojące, starożytnej atrakcji turystycznej, jaką jest jezioro Dal, ze względu na wycinkę lasów i wyginięcie dzikich zwierząt;

8. odnotowuje duże znaczenie — dla stabilności i wzrostu w regionie — wody, bezpieczeństwa oraz zrównoważonych i bezpiecznych dostaw energii, a zatem opracowywania projektów dotyczących nawadniania i elektrowni wodnych; uważa za niezbędne, aby rządy Pakistanu i Indii kontynuowały konstruktywny dialog i konsultowały się z przedstawicielami Kaszmirczyków w sprawie kwestii związanych z nadbrzeżami rzek oraz wzywa je do przyjęcia całościowego podejścia do zasobów wodnych, uznając kluczowe powiązania między wodą, lądem, lokalnymi użytkownikami, środowiskiem i infrastrukturą;

9. podkreśla istnienie wspólnego dziedzictwa Indii i Pakistanu, którego przykładem jest pradawna kultura Dżammu i Kaszmiru; uznaje i docenia różnorodność, wielość kultur i wyznań oraz świeckość tradycji ludów zamieszkujących Dżammu i Kaszmir, które zachowały się w indyjskiej części Dżammu i Kaszmiru;

10. jest przekonany, że poszanowanie tożsamości regionalnych przez UE oraz wysiłki podejmowane w celu zapewnienia podejmowania decyzji na najbardziej odpowiednim szczeblu administracyjnym (tj. jak najbliżej osób, których decyzje dotyczą) odpowiadają aspiracjom ludności Kaszmiru dotyczącym struktur podejmowania decyzji opartych na delegacji uprawnień i uznania ich specyficznej tożsamości kulturowej;

Sytuacja polityczna: dążenia ludności

11. wyraża uznanie dla Indii i Pakistanu i wspiera je w toczących się obecnie działaniach pokojowych i z zadowoleniem przyjmuje fakt, że rozmowy dwustronne — zawieszone na trzy miesiące po zamachach bombowych w Bombaju w lipcu 2006 r. — zostały wznowione; podkreśla potrzebę wspierania przez kraje znajdujące się w tym regionie, UE oraz wspólnotę międzynarodową toczących się obecnie rozmów dwustronnych oraz dalszego umacniania wymiany dotyczącej sposobów rozwiązania konfliktu i zapewniającej ludności Dżammu i Kaszmiru i ich sąsiadom lepszą przyszłość, a także znalezienia rozwiązania sporu o Kaszmir, które byłoby do przyjęcia dla wszystkich stron;

12. wzywa Unię Europejską do wsparcia zaangażowania lokalnego społeczeństwa obywatelskiego w proces pokojowy, a przede wszystkim do podtrzymywania projektów obejmujących przedstawicieli różnych krajów w celu propagowania dialogu i współpracy między pakistańskimi, indyjskimi i kaszmirskimi organizacjami pozarządowymi;

13. z dużym zadowoleniem przyjmuje zainicjowane przez Indie i Pakistan środki budowy zaufania, które w umiarkowanym stopniu przyczyniają się do osłabienia napięcia i ograniczenia nieufności po obu stronach i które po latach rozłąki pozwoliły połączyć się rodzinom po obu stronach; podkreśla, że rządy Indii i Pakistanu powinny dołożyć większych starań, aby zaangażować ludność Kaszmiru w rozwiązanie podstawowych kwestii spornych;

14. zwraca uwagę na fakt, że ze względu na sytuację humanitarną związaną z trzęsieniem ziemi zwykli mieszkańcy Kaszmiru stopniowo korzystają obecnie z procesu pokojowego poprzez mającą miejsce wymianę i polityczne zobowiązanie rządów Indii i Pakistanu do swobodnego (choć nadal ograniczonego) przepływu ludności, towarów i usług przez linię kontroli; wzywa do ponowienia wysiłków, aby wszyscy mieszkańcy Kaszmiru, niezależnie od przekonań politycznych, mogli w pełni zaangażować się w przebieg procesu pokojowego oraz środki budowy zaufania;

15. podkreśla, że kryzysy i konflikty ostatnich lat zwiększyły, a nie zmniejszyły, znaczenie ONZ, która pozostaje ważnym forum dla dialogu i dyplomacji; przypomina dużą liczbę rezolucji sporządzonych w latach 1948-1971 przez Radę Bezpieczeństwa ONZ w sprawie Kaszmiru, które to rezolucje usiłowały zachęcać rządy zarówno Indii, jak i Pakistanu do podejmowania wszystkich posiadanych w swojej mocy środków umożliwiających poprawę sytuacji, a także wyrażały przekonanie, że pokojowe rozwiązanie konfliktu najlepiej posłuży interesom ludności Dżammu i Kaszmiru, Indii oraz Pakistanu; wyciąga wniosek, że w świetle powyższego oraz dalszego naruszania punktów zawartych w różnych rezolucjach Rady Bezpieczeństwa ONZ warunki wstępne do nawoływania do przeprowadzenia plebiscytu nie zostały aktualnie osiągnięte;

16. ponownie podkreśla, że na mocy art. 1.1 Międzynarodowego paktu praw obywatelskich i politycznych ONZ każdy naród ma prawo do samostanowienia, na mocy którego może on swobodnie wybierać swój status polityczny oraz swobodnie kontynuować gospodarczy, społeczny i kulturowy rozwój; potwierdza, że na mocy art. 1.3, wszystkie strony paktu muszą wspierać wykonanie prawa do samostanowienia oraz jego poszanowanie, zgodnie z postanowieniami Karty Narodów Zjednoczonych; zauważa jednakże, że wszystkie rezolucje ONZ w sprawie konfliktu kaszmirskiego uznają wyraźnie i jedynie prawo byłego księstwa Dżammu i Kaszmiru do stania się częścią Indii lub Pakistanu; w kontekście poszukiwania rozwiązania konfliktu kaszmirskiego, które całemu regionowi przyniosłoby olbrzymie korzyści, z zadowoleniem przyjmuje aktualnie rozważane w dyskusjach w ramach mieszanego dialogu i indyjskiego okrągłego stołu (a w tym kontekście ponowne nawiązanie dialogu przez rząd Indii z wielopartyjną grupą nacisku politycznego All Parties Hurriyat Conference (APHC)) nowe koncepcje w szczególności dotyczące stałego uznania granic za zbyteczne, systemu samorządowego oraz instytucjonalnych rozwiązań na rzecz wspólnego lub zbiorowego zarządzania; usilnie zachęca zarówno Indie, jak i Pakistan do dalszej analizy tych koncepcji we wspólnych dyskusjach, a także w rozmowach z Kaszmirczykami po obu stronach linii kontroli oraz w regionie Gilgit i Baltistan;

17. wyraża ubolewanie z powodu sytuacji politycznej i humanitarnej trwającej we wszystkich czterech częściach Dżammu i Kaszmiru; z zadowoleniem wita jednakże rolę złożonego procesu pokojowego zmierzającego do trwałego osiedlenia Kaszmirczyków w oparciu o demokrację, państwo prawa i poszanowanie praw podstawowych; popiera podejście "drugiej drogi" oraz szerszy dialog angażujący wybitne osobistości, pracowników akademickich i innych odpowiednich ekspertów z obu stron Kaszmiru oraz z Indii i Pakistanu, przedstawiający praktyczne propozycje dotyczące ściślejszej współpracy; gratuluje Indiom i Pakistanowi zbliżenia tych grup i sugeruje, aby UE zaoferowała praktyczne wsparcie za każdym razem, kiedy obydwie strony zwrócą się o to w ramach złożonego procesu pokojowego;

18. z ubolewaniem stwierdza jednak, że Pakistan wciąż nie wywiązuje się ze swych zobowiązań polegających na wprowadzeniu konkretnych i reprezentatywnych struktur demokratycznych w Azad Kaszmirze; w szczególności stwierdza, że Kaszmirczycy wciąż nie mają swojej reprezentacji w pakistańskim Zgromadzeniu Narodowym, że Azad Kaszmirem kieruje Ministerstwo ds. Kaszmiru z siedzibą w Islamabadzie, że w Radzie Kaszmiru przewagę stanowią urzędnicy pakistańscy oraz że sekretarz generalny, główny inspektor policji, minister skarbu oraz minister finansów pochodzą z Pakistanu; nie pochwala postanowień konstytucji tymczasowej z 1974 r., w myśl których zakazana jest wszelka działalność polityczna niezgodna z doktryną przynależności Dżammu i Kaszmiru do Pakistanu, zaś kandydaci na posłów do parlamentu w Azad Kaszmirze są zobowiązani do podpisania stosownej deklaracji lojalności; wyraża zaniepokojenie faktem, że region Gilgit-Baltistan w ogóle nie jest reprezentowany w sposób demokratyczny; zwraca ponadto uwagę na fakt, że rozporządzeniem rządu Pakistanu z 1961 r. dotyczącym nieruchomości w Dżammu i Kaszmirze przekazano rządowi federalnemu kontrolowany przez Pakistan teren należący 15 sierpnia 1947 r. do stanu Dżammu i Kaszmir;

19. ogromnie ubolewa nad dalszym niejednoznacznym stanowiskiem obecnego rządu Pakistanu w kwestii tożsamości etnicznej ludności Gilgitu i Baltistanu, mając na uwadze, że oświadczeniom prezydenta zaprzeczają oficjalne komunikaty rządu; zdecydowanie zaleca rządowi Pakistanu uznanie i wykonanie orzeczenia Sądu Najwyższego Pakistanu z dnia 28 maja 1999 r., które uznaje kaszmirskiedziedzictwo ludności Gilgitu i Baltistanu, oraz stwierdza, że rząd powinien uznać przysługujące im podstawowe prawa człowieka, swobody demokratyczne i dostęp do wymiaru sprawiedliwości;

20. przyznaje, że Pakistan znajduje się w wyjątkowo trudnej sytuacji, na którą składają się naciski wielu stron, jednak:

- z ubolewaniem stwierdza, że brak jest w tym kraju wystarczającej woli politycznej ukierunkowanej na zaspokojenie podstawowych potrzeb, natomiast w wyniku trzęsienia ziemi sytuacja w zakresie uczestnictwa kobiet w polityce i rządów prawa w Azad Kaszmirze jest rozpaczliwa,

- przypomina podpisanie w 2001 r. umowy o współpracy trzeciego pokolenia między WE i Pakistanem, której art. 1 jako podstawowy element wymienia poszanowanie praw człowieka i zasad demokratycznych, oraz wzywa UE, aby wypełniła swoje zadania w zakresie zachowania tych zasad podczas wdrażania umowy; w związku z tym jest szczególnie zaniepokojony faktem, że ludność Gilgitu i Baltistanu podlega bezpośredniej władzy wojskowej i nie cieszy się systemem demokratycznym,

- odnotowuje zatwierdzenie ustawy o ochronie kobiet reformującej opierające się na szariacie dekrety hudud dotyczące cudzołóstwa i gwałtu jako pozytywny krok w kierunku lepszej ochrony praw kobiet w Pakistanie oraz docenia zaangażowanie prezydenta Musharrafa i parlamentarzystów opowiadających się za reformami w wysiłki mające na celu przyjęcie tych poprawek pomimo prób ich usunięcia; podkreśla jednak, że całkowicie jasne jest, iż Pakistan musi uczynić więcej w celu wypełnienia swoich zobowiązań w zakresie praw człowieka,

- pozostaje zaniepokojony trudną sytuacją, w jakiej znajdują się wszystkie mniejszości w regionie;

21. wzywa Pakistan do ponownego przemyślenia własnej koncepcji odpowiedzialności demokratycznej, praw mniejszości i praw kobiet w Azad Kaszmirze, które to zagadnienia — podobnie jak wszędzie indziej na świecie — są kluczem do poprawy warunków życia i oddalenia groźby terroryzmu;

22. wyraża zaniepokojenie z powodu braku wolności słowa w Azad Kaszmirze, doniesień o torturach i okrutnym traktowaniu oraz dyskryminowaniu uchodźców z administrowanego przez Indie stanu Dżammu i Kaszmir, o korupcji wśród urzędników rządowych oraz wzywa rząd Pakistanu do zapewnienia, że ludność Azad Kaszmiru korzysta z podstawowych praw obywatelskich i politycznych w otoczeniu wolnym od przymusu i strachu;

23. wzywa ponadto Pakistan do zapewnienia wolnych i sprawiedliwych wyborów w Azad Kaszmirze, uznając, że w wyborach powszechnych w dniu 11 lipca 2006 r. dokonano na masową skalę oszustw i fałszowania głosów oraz mając na uwadze, że kandydatom, którzy odmówili uznania stanowiska o przyłączeniu Kaszmiru do Pakistanu, zabroniono udziału w wyborach; wzywa także Pakistan do zorganizowania po raz pierwszy wyborów w Gilgicie i Baltistanie;

24. wzywa rządy Pakistanu i Indii także do przekształcenia zawieszenia broni obowiązującego w Siachen od 2003 r. w trwałe porozumienie pokojowe, ponieważ na tym właśnie najwyżej położonym na świecie polu bitwy co roku więcej żołnierzy traci życie z powodu klimatu niż w wyniku konfliktu zbrojnego;

25. wzywa Unię Europejską do udzielenia wsparcia Indiom i Pakistanowi w negocjacjach dotyczących utworzenia w regionie Siachen strefy, z której wojska zostaną całkowicie wycofane, bez uszczerbku dla stanowiska każdej ze stron, w szczególności poprzez udzielenie pomocy w dostarczeniu technologii monitorowania i udostępnieniu procedur weryfikacyjnych;

26. wzywa zbrojne grupy bojowników do ogłoszenia zawieszenia broni, a następnie przeprowadzenie rozbrojenia, demobilizacji oraz procesu ponownej integracji; wzywa rządy Pakistanu i Indii do ułatwienia takiego zawieszenia broni;

27. zachęca rząd Pakistanu do zamknięcia bojówkarskich stron internetowych i czasopism; proponuje, aby rządy Pakistanu i Indii rozważyły wprowadzenie prawa zakazującego szerzenia nienawiści;

28. stwierdza, że administrowanemu przez Indie Dżammu i Kaszmirowi przysługuje na mocy art. 370 indyjskiej konstytucji wyjątkowy status, oznaczający większą autonomię niż w przypadku innych stanów związkowych; z zadowoleniem przyjmuje działania podjęte niedawno w Dżammu i Kaszmirze, zmierzające ku umocnieniu demokracji (czego dowodzi wynosząca 75 % frekwencja w niedawnych wyborach do władz lokalnych) oraz poczynania premiera Singha zmierzające do ponownego podjęcia dialogu z APHC; zauważa jednakże, że nadal mają miejsce uchybienia związane z prawami człowieka i demokracją bezpośrednią, jak pokazuje to chociażby fakt, że wszyscy kandydaci do pełnienia funkcji w Dżammu i Kaszmirze (a także w innych stanach) muszą podpisywać przysięgę na wierność konstytucji stanu Dżammu i Kaszmiru, którapotwierdza niepodzielność Indii; wzywa indyjską Komisję Praw Człowieka do pełnego wykorzystania swojego mandatu w przypadku jakiegokolwiek podejrzenia lub stwierdzenia pogwałcenia praw człowieka i dla poprawy wiarygodności zachęca Komisję do pozytywnego rozwiązania problemu braku specjalistów ds. praw człowieka w swoim kierownictwie; z nadzieją oczekuje dalszych postępów w tym zakresie oraz pozytywnych skutków wprowadzenia w życie nowych aktów prawnych dotyczących pracy dzieci, a także problemu przemocy wobec kobiet; odnotowuje z zaniepokojeniem doniesienia, według których duża liczba Kaszmirczyków jest przetrzymywana bez należytego procesu;

29. wyraża ubolewanie wobec udokumentowanych przypadków pogwałcenia praw człowieka przez siły zbrojne Indii, zwłaszcza gdy akty zabójstw i gwałtów odbywają się w atmosferze bezkarności; z zaniepokojeniem zauważa, że zgodnie ze swoimi statutami Krajowa Komisja Praw Człowieka nie posiada żadnych uprawnień do badania nadużyć praw człowieka popełnianych przez indyjskie siły bezpieczeństwa; z zadowoleniem jednak przyjmuje zalecenie indyjskiej Komisji Krajowej Praw Człowieka — co jest przestrzegane — aby wojsko wyznaczyło starszych rangą oficerów do nadzoru wdrożenia podstawowych praw człowieka i praworządności w jednostkach wojskowych; odnotowuje podjęte przez rząd Indii we wrześniu 2005 r. zobowiązanie o nietolerowaniu łamania praw człowieka; wzywa Lok Sabha do rozważenia zmiany ustawy o ochronie praw człowieka, tak aby umożliwić Krajowej Komisji Praw Człowieka przeprowadzenie niezależnego dochodzenia w sprawie domniemanych nadużyć popełnionych przez członków sił zbrojnych;

30. podkreśla, że ryzykowne jest utrzymanie kary śmierci w złożonej sytuacji politycznej, jaką jest konflikt w Kaszmirze, gdzie prawo do sprawiedliwego procesu najwyraźniej nie jest zapewnione; z zaniepokojeniem zauważa, że południowa Azja nadal cieszy się złą sławą w zakresie stosowania kary śmierci i szczerze ubolewa nad tym, że zarówno rząd Indii, jak i Pakistanu, opowiadają się za utrzymaniem kary śmierci; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że najważniejsze głosy w tym regionie świata nawołujące do zniesienia kary śmierci pochodzą m.in. od prezydenta Kalama i nowo wybranego przewodniczącego sądu najwyższego w Indiach; z zadowoleniem odnosi się do rezolucji Komisji Praw Człowieka Narodów Zjednoczonych nr 2005/59 w sprawie kary śmierci i ponownie potwierdza dotyczące praw człowieka wytyczne UE w zakresie kary śmierci; wzywa Indie i Pakistan do rozważenia przyłączenia się do drugiego protokołu fakultatywnego Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz podobnych instrumentów regionalnych w celu wprowadzenia moratorium na wykonywanie kary śmierci, a w konsekwencji przejścia do jej całkowitego zniesienia;

31. w tym kontekście z zadowoleniem przyjmuje deklaracje premiera Singha wzywające do "zerowej tolerancji w stosunku do łamania praw człowieka" w Kaszmirze oraz wzywa rząd indyjski do położenia kresu wszystkim praktykom zabijania bez wyroku, "zaginięć", tortur i zatrzymywania bez nakazu aresztowania w Dżammu i Kaszmirze;

32. zauważa, że powszechna bezkarność zachęca do dalszego łamania w tym stanie praw człowieka i ułatwia je; wzywa Indie i rząd stanowy Dżammu i Kaszmiru do uchylenia wszystkich przepisów prawnych zapewniających całkowitą bezkarność członkom sił zbrojnych oraz do powołania niezależnej i bezstronnej komisji śledczej do zbadania przypadków poważnych naruszeń międzynarodowych praw człowieka i prawa humanitarnego przez indyjskie siły bezpieczeństwa od czasu rozpoczęcia konfliktu;

33. wzywa rządy Indii i Pakistanu do umożliwienia międzynarodowym organizacjom praw człowieka (takim jak Freedom House, Amnesty International i Human Rights Watch) natychmiastowego i nieograniczonego dostępu do wszystkich części byłego księstwa w celu zbadania sytuacji w zakresie praw człowieka i opracowywania okresowych niezależnych raportów; wzywa oba rządy, aby publicznie zobowiązały się do pełnej współpracy z tego rodzaju międzynarodowymi organizacjami praw człowieka;

34. wzywa UE do zajęcia twardego stanowiska w kwestii zachowania klauzuli dotyczącej demokracji i praw człowieka w umowach z Indiami i Pakistanem w celu nawiązania z oboma krajami intensywnego dialogu politycznego na temat praw człowieka (w tym na terenie Kaszmiru) oraz w celu zbadania możliwości nawiązania z Pakistanem szczególnego dialogu dotyczącego praw człowieka, jak to ma już miejsce w przypadku Indii, oraz powołania specjalnych podkomisji ds. praw człowieka, zajmujących się oboma krajami, podobnie jak w przypadku niektórych innych państw;

35. dostrzega trudne warunki życia szeregu grup społecznych, takich jak migrujący pandici z Doliny Kaszmirskiej; wzywa do stanowczego zajęcia się kwestią dyskryminacji wobec nich i innych grup, zwłaszcza jeśli chodzi o zatrudnienie; sugeruje by te grupy, które chcą wzmocnić swoją pozycję, założyły komitety złożone z wybranych przez siebie przedstawicieli, przy czym należy zapewnić odpowiednią reprezentację kobiet i osób poniżej 25 roku życia;

36. sugeruje, aby Indie rozważyły rozmiar sukcesu odniesionego przez Autonomous Hill Council w Ladakh w 1993 r.; wyraża nadzieję, że szlak handlowy Kargil-Skardu zostanie ponownie otwarty w ramach wdrażania środków budowy zaufania, zaś podział między Ladakh i Terytoriami Północnymi będzie można przezwyciężyć poprzez utworzenie przejść podobnych do tych, które już funkcjonują w innych punktach wzdłuż linii kontroli;

37. z zadowoleniem przyjmuje w szczególności ogólny wzrost liczby wiz uprawniających do podróży między Indiami i Pakistanem oraz ponowne otwarcie linii autobusowej Śrinigar-Muzzafarabad; zauważa, że według najnowszych statystyk jej wykorzystanie ogranicza się do niespełna 400 osób po każdej stronie linii kontroli; oraz wzywa władze Indii i Pakistanu do złagodzenia ograniczeń w wydawaniu pozwoleń podróżnych;

38. wyraża uznanie dla Indii za wysiłki propagowania rozwoju społeczno-gospodarczego Dżammu i Kaszmiru poprzez specjalny pakiet rozwiązań dla tego stanu, nacisk na tworzenie miejsc pracy i przedsięwzięcia promujące turystykę w Dżammu i Kaszmirze, oraz proponuje zbadanie, w jaki sposób partnerstwo UE-Indie, które ma wkrótce zostać zawarte, mogłoby wpłynąć na stworzenie nowych miejsc pracy dla pracowników wykwalifikowanych, a zwłaszcza dla kobiet i ludzi młodych; zachęca Unię Europejską do wspierania inicjatyw lokalnych organizacji pozarządowych mających na celu organizację przedsięwzięć tworzących możliwości rozwojowe dla kobiet, zarówno w dziedzinie produkcji, jak i marketingu; wyraża przekonanie, że Unia Europejska mogłaby zająć się kwestią równości szans poprzez zwiększenie handlu towarami, które tradycyjnie stanowią źródło utrzymania kobiet, takich jak wyroby tekstylne i rzemieślnicze, oraz poprzez ułatwienie wymiany usług w sektorach zatrudniających kobiety; zaleca wzmocnienie w podobny sposób stosunków gospodarczych pomiędzy Unią Europejską a Pakistanem;

39. wzywa Indie i Pakistan do zbadania potencjalnej roli, jaką odgrywa większe bezpieczeństwo i poszanowanie praw człowieka w osiągnięciu celów, jakimi są tworzenie miejsc pracy i rozwój turystyki na całym terytorium Dżammu i Kaszmiru;

Zwalczanie terroryzmu

40. jest świadom, że jeżeli nie położy się kresu terroryzmowi, niemożliwy będzie rzeczywisty postęp w dążeniu do rozwiązania politycznego ani poprawa sytuacji ekonomicznej ludności zamieszkującej Dżammu i Kaszmir; zwraca uwagę, że mimo ciągłego spadku liczby ofiar ataków terrorystycznych w ciągu ostatnich pięciu lat, działalność ustawicznie przeobrażających się grup terrorystycznych stacjonujących w Azad Kaszmirze, takich jak Lashkar-e-Taiba i Harakat ul-Mujahedeen, spowodowała śmierć setek ludzi w administrowanym przez Indie stanie Dżammu i Kaszmir oraz poza nim;

41. wyraża ubolewanie wobec udokumentowanych przypadków pogwałcenia praw człowieka przez Pakistan, w tym w regionie Gilgitu i Baltistanu, gdzie miały miejsce rzekomo gwałtowne zamieszki w roku 2004 oraz jakże częste akty terroru i przemocy, jakich dopuszczają się zbrojne grupy bojowników; nalega, aby Pakistan zrewidował swoją koncepcję takich podstawowych praw, jak swoboda wypowiedzi, swoboda stowarzyszania się oraz swoboda wyznawania religii w Azad Kaszmirze, Gilgicie i Baltistanie i odnotowuje z zaniepokojeniem czynione przez stowarzyszenia praw człowieka takie jak Amnesty International doniesienia o torturach i przetrzymywaniu bez należytego procesu; usilnie wzywa wszystkie strony, by zajęły się tymi incydentami czyniąc wszystko, co w ich mocy; z zadowoleniem przyjmuje składane na forum publicznym zobowiązania Pakistanu dotyczące ukrócenia przenikania przez linię kontroli bojowników działających poza jego terytorium, jednak jest zdania, że Pakistan musi przyjąć w tym celu znacznie silniejsze i bardziej skuteczne środki; nalega na stałe i zdecydowane zaangażowanie prezydenta Musharrafa na rzecz zwalczania terroryzmu, który, jak powszechnie wiadomo, stanowi ogromne wyzwanie; popiera i zachęca państwa członkowskie UE do udzielania wielostronnej i dwustronnej pomocy, która służy wspieraniu Pakistanu w walce z terroryzmem oraz w podejmowaniu zdecydowanych wysiłków na rzecz poprawy jakości życia ludności zamieszkującej Azad Kaszmir oraz Gilgit i Baltistan; ponadto żąda, aby rząd Pakistanu i państwa członkowskie UE podwoili wysiłki w celu zidentyfikowania i ujęcia potencjalnie zwerbowanych terrorystów przyjeżdżających do Pakistanu z państw członkowskich UE; z zadowoleniem przyjmuje niedawne utworzenie przez oba rządy wspólnego zespołu ds. zwalczania terroryzmu i wymiany informacji oraz odnotowuje, że pierwsze spotkanie zespołu odbyło się w Islamabadzie w dniu 6 marca 2007 r.;

42. zdecydowanie popiera zalecenia Międzynarodowej Grupy ds. Sytuacji Kryzysowych z dnia 11 grudnia 2006 r. dla Pakistanu, wzywające do podjęcia zdecydowanych działań w celu rozbrajania bojowników w Azad Kaszmirze, Gilgicie i Baltistanie, zamykania obozów szkoleniowych dla terrorystów, zaprzestania rekrutacji i szkoleń terrorystów na własnym terytorium oraz zatrzymania przepływu pieniędzy i broni do talibów oraz innych zagranicznych lub lokalnych bojowników na terytorium Pakistanu;

43. wyraża zrozumienie i wspiera dążenia mieszkańców Kaszmiru, którzy chcą znacznego zredukowania sił militarnych przebywających po obu stronach linii kontroli; stwierdza jednak, że jakakolwiek znacząca demilitaryzacja może mieć miejsce dopiero wtedy, gdy równolegle z rzeczywiście podjętymi działaniami w celu zażegnania groźby przenikania do Dżammu i Kaszmiru jednostek bojówkarskich działających poza Pakistanem uruchomione zostaną środki budowy zaufania, takie jak zakończenie wzajemnych oskarżeń, uruchomienie na całej długości linii autobusowej Śrinagar-Muzzafarabad, nawiązanie łączności i powiązań handlowych oraz podjęcie innych środków określonych w ścisłym porozumieniu z mieszkańcami Kaszmiru po obu stronach oraz także zauważa korzystny wpływ tych działań na zdrowie psychiczne i poczucie bezpieczeństwa ludności, a zwłaszcza dzieci i młodzieży; podkreśla, że tylko poprzez podjęcie nowych inicjatyw ukierunkowanych na przyszłość można uruchomić pozytywny proces;

44. podkreśla zasadnicze znaczenie zniesienia wszelkich przeszkód i utrudnień dla wszystkich Kaszmirczyków w swobodnym podróżowaniu po całym stanie Dżammu i Kaszmir dla stworzenia atmosfery zaufania i dobrej woli w regionie;

Środki budowy zaufania

45. z ogromnym zadowoleniem przyjmuje najnowsze oznaki, świadczące o wznowieniu wysiłków ze strony rządów pakistańskiego i indyjskiego, a nawet o znaczących zmianach w polityce, zmierzających do rozwiązania sporu kaszmirskiego;

46. ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje podjęcie kroków ku ponownemu zjednoczeniu rodzin, które dzieli linia kontroli, poprzez otwarcie pięciu przejść; zdaje sobie sprawę, że ocenia się, iż otwieranie przejść na linii kontroli odbywało się w sposób ewidentnie powolny i nie odpowiadało pilnym potrzebom na miejscu; mimo to wspiera tę ideę i oczekuje coraz częstsze korzystanie z przejść; z zadowoleniem przyjąłby udostępnienie takiej możliwości wszystkim obywatelom po obu stronach i zaleca, by Indie i Pakistan podjęły środki ułatwiające wszelkiego rodzaju przemieszczanie się, zarówno w obrębie byłego księstwa, jak i międzynarodowe, przy pomocy przyspieszonych usług administracyjnych i konsularnych;

47. uważa, że kluczowe jest zwiększenie wymiany ponad linią kontroli na wszystkich poziomach społeczeństwa obywatelskiego i we wszystkich dziedzinach życia; proponuje opracowanie programów wymiany między stowarzyszeniami prawniczymi, szkołami i uniwersytetami, w tym utworzenie wspólnego uniwersytetu, którego budynki byłyby rozmieszczone po obu stronach linii podziału; w celu przezwyciężenia wzajemnej nieufności panującej w armii każdej ze stron sugeruje nawiązanie dialogu między wojskowymi;

48. wzywa rządy Indii i Pakistanu do uczynienia z odbudowy i ochrony środowiska w Dżammu i Kaszmirze jednego z priorytetów wspólnych działań i inicjatyw wzdłuż linii kontroli i wzywa UE oraz państwa członkowskie do silnego wsparcia wszelkich tego typu projektów;

49. zaleca rozważenie utworzenia wspólnej, indyjsko-pakistańskiej komórki monitorującej wymianę danych na temat typu pogody i aktywności sejsmicznej w celu zapewnienia wczesnego ostrzegania przed klęskami żywiołowymi, mającymi swe źródło po jednej ze stron linii kontroli;

50. na szczeblu politycznym zaleca utworzenie wspólnej komisji parlamentarnej Indii i Pakistanu, której celem byłoby krzewienie dialogu i wymiany parlamentarnej, zaś w ramach władz lokalnych — utworzenie wspólnych grup roboczych, badających zagadnienia związane z handlem i turystyką;

51. wzywa przedsiębiorstwa w UE do zapoznania się z potencjałem inwestycyjnym i turystycznym całego Kaszmiru, a w szczególności zwraca uwagę na obecność posiadającej silną motywację siły roboczej; sugeruje, że przedsiębiorstwa europejskie mogłyby utworzyć spółki typu "joint venture" z miejscowymi firmami, zaś opracowane równolegle programy ubezpieczeń inwestycyjnych zwiększyłyby zaufanie inwestorów; wzywa wszystkie strony, aby wspierały obecność izb handlowych Dżammu i Kaszmiru na międzynarodowych targach handlowych w Unii Europejskiej w celu umożliwienia im promowania produktów eksportowych;

52. w dalszym ciągu podtrzymuje skierowane do Pakistanu wezwanie do rozwoju zasobów ludzkich poprzez inwestowanie w edukację w sektorze usług, w tym w szkoły prowadzące szkolenia zawodowe i wyższe szkoły techniczne na terytoriach administrowanych federalnie, z regionem Gilgit-Baltistan w Kaszmirze włącznie;

53. zauważa, że Indie są największym pojedynczym beneficjentem ogólnego systemu preferencji (GSP); wzywa Komisję, aby automatycznie dokonywała ponownej oceny systemu GSP+ i innych stosownych środków handlowych w bezpośrednim następstwie katastrof naturalnych na dużą skalę, takich jak trzęsienia ziemi; z zadowoleniem wita zobowiązanie wszystkich państw południowej Azji będących członkami SAARC (Południowoazjatyckie stowarzyszenie współpracy regionalnej) do podjęcia skutecznych działań na rzecz politycznego i gospodarczego urzeczywistnienia Południowoazjatyckiego porozumienia o wolnym handlu, co musi przynieść korzyści czterem częściom Dżammu i Kaszmiru; wzywa rząd Pakistanu do zakończenia stosowania mechanizmu "listy pozytywnej"; odnotowuje pozytywnie, że pomimo wahań we wzajemnym handlu w ostatnim dziesięcioleciu ogólny poziom oficjalnej wymiany handlowej wzrósł ze 180 mln USD w 1996 r. do 602 mln USD w 2005 r., a zakładając, że wysoki poziom nieoficjalnej wymiany handlowej oznacza ukryty potencjał handlowy, tendencja ta ma szanse się utrzymać i powinno się ją popierać;

54. podkreśla znaczny potencjał turystyki w zakresie ożywienia miejscowej gospodarki; wzywa zatem rządy państw członkowskich UE do uważnego śledzenia sytuacji, jeśli chodzi o bezpieczeństwo w regionie, aby można było w sposób skoordynowany udzielać aktualnych informacji związanych z podróżą osobom pragnącym udać się do stanu Dżammu i Kaszmir;

Wpływ trzęsienia ziemi z dnia 8 października 2005 r.

55. kładzie nacisk na fakt, że trzęsienie ziemi wywarło ogromny wpływ na życie ludzi po obu stronach linii kontroli, i że katastrofa humanitarna pogorszyła i tak słabą zdolność instytucjonalną na terenie Azad Kaszmiru oraz w Północno-Zachodniej Prowincji Granicznej (NWFP); podkreśla, że głównym celem dla tych ludzi jest obecnie przetrwanie z dnia na dzień;

56. z ubolewaniem stwierdza, że poza śmiercią tysięcy ludzi trzęsienie ziemi spowodowało w Azad Kaszmirze niemożliwe do oszacowania straty materialne związane z infrastrukturą (szpitale, szkoły, budynki rządowe, kanały komunikacyjne) oraz z podstawowymi instytucjami i usługami, które w wielu przypadkach i bez tego były bardzo słabo rozwinięte;

57. z głębokim smutkiem przyjmuje fakt, że trzęsienie ziemi w nieproporcjonalnym stopniu dotknęło dzieci, z których — według danych UNICEF — 17000 zostało zabitych; z dużym zaniepokojeniem śledzi doniesienia o handlu dziećmi mającym miejsce w następstwie katastrofy i wzywa rząd Pakistanu do szczególnego zajęcia się kwestią praw dzieci i ich ochrony w Azad Kaszmirze, Gilgicie i Baltistanie oraz do skuteczniejszego zajęcia się problemem handlu dziećmi;

58. zwraca uwagę na trudną sytuację przesiedleńców wewnętrznych oraz ludzi w poważnej stałej potrzebie powstałej w wyniku trzęsienia ziemi; z uwagi na brak konwencji dotyczącej praw przesiedleńców wewnętrznych z zadowoleniem przyjmuje "Zasady przewodnie" ONZ, które mogą stanowić podstawę reakcji humanitarnej na mnożące się, z pozoru niewidoczne przypadki naruszenia praw człowieka, które niesie ze sobą przymusowe przesiedlenie oraz żąda, aby właściwe władze zaangażowane w Kaszmirze przestrzegały tych zasad; wzywa rząd Pakistanu do uczynienia wszystkiego, co w jego mocy, aby niezwłocznie przydzielić ziemię mieszkańcom tych wsi, które znikły w wyniku osunięć ziemi, tak aby mogli oni odtworzyć swoje wioski i odbudować trwałe miejsca zamieszkania; usilnie zaleca, by UE ciągle poświęcała uwagę tym zasadom, jak również szerzej pojętym zagadnieniom demokracji, sprawiedliwości i praw człowieka we wszystkich czterech częściach Kaszmiru; stwierdza, że pełniące funkcję stałego schronienia obozy dla "uchodźców" po obu stronach linii kontroli powinny zostać zlikwidowane, zaś ich mieszkańcom należy zapewnić właściwą ochronę, zadbać o ich potrzeby i zatroszczyć się o ich integrację społeczną, a także umożliwić szybki powrót do domu lub osiedlenie na stałe; stwierdza, że społeczność międzynarodowa powinna zaoferować nieprzerwaną pomoc w tym zakresie;

59. podkreśla, że kataklizm dotknął region, który jest już i tak osłabiony przez konflikt i terroryzm, w którym podstawowe instytucje są nieustannie osłabiane przez przestępczość zorganizowaną i infiltrację przez linię kontroli przez siatki radykalnych islamistów, wykorzystujących górzysty teren;

60. z przerażeniem przyjmuje fakt, że i tak minimalne już przed trzęsieniem ziemi istniejące w Azad Kaszmirze warunki bytu (w kategoriach żywności, wody, schronienia, urządzeń sanitarnych, szkół i ledwie odpowiadających potrzebom ośrodków opieki zdrowotnej) zostały znacznie pogorszone w wyniku trzęsienia ziemi; nawołuje właściwe władze, podczas gdy miliony ludzi żyją w ubóstwie, do skierowania swojej energii na walkę z korupcją, w wyniku której międzynarodowe fundusze nie trafiły do właściwych adresatów, włączając w to niepokojące twierdzenia, jakoby potępiane przez ONZ organizacje terrorystyczne działały w regionie trzęsienia ziemi w Azad Kaszmirze; wzywa Komisję, rządy państw członkowskich, rządy Indii i Pakistanu oraz agencje pomocy do dalszego skupiania się na podstawowych potrzebach ofiar trzęsienia ziemi;

61. zauważa, że rozmiary i siła trzęsienia ziemi okazały się bardziej brzemienne w skutki po pakistańskiej stronie linii kontroli, niszcząc całe obszary infrastruktury lokalnego rządu i w sposób nieunikniony opóźniając dotarcie na miejsce niezbędnych w sytuacji kryzysowej usług; winszuje rządom, wojsku i lokalnej społeczności po obu stronach linii kontroli ich poświęcenia, determinacji i zaangażowania w stawianie czoła różnorakim wyzwaniom spowodowanym trzęsieniem ziemi;

Reakcja na trzęsienie ziemi z dnia 8 października 2005 r.

62. przyznaje, że reakcja wspólnoty międzynarodowej, Indii i Pakistanu na trzęsienie ziemi była jak na panujące warunki szybka i pozytywna — natychmiast doszło do porozumienia się władz Indii i Pakistanu na najwyższym szczeblu, zaś krajowe i lokalne organizacje pozarządowe działały sprawnie, współpracując z administracją lokalną i centralną; wyraża pełne uznanie dla bezprecedensowej solidarności, jaką okazały wspólnota międzynarodowa oraz międzynarodowe organizacje pozarządowe wobec osób ocalałych i ofiar trzęsienia ziemi, i z zadowoleniem przyjmuje zawieranie nowych partnerstw; zaleca, aby Unia Europejska przychylnie odniosła się do dalszych apeli o dodatkową pomoc przy odbudowie na obszarach dotkniętych trzęsieniem ziemi oraz zwraca się do Komisji o dostarczenie aktualnych informacji na temat już złożonych wniosków o taką pomoc;

63. zauważa z niepokojem, że we wstępnej ocenie szkód i potrzeb opracowanej przez Azjatycki Bank Rozwoju i Bank Światowy z udziałem Komisji całkowitą utratę zatrudnienia lub środków do życia w wyniku trzęsienia ziemi oszacowano na 29 %, co dotyczy w przybliżeniu 1,64 miliona osób, z czego, według szacunków, ponad połowa nie ukończyła 15 roku życia; z zadowoleniem przyjmuje plan Komisji, aby udzielić Pakistanowi 50 milionów euro na bezpośrednią pomoc po trzęsieniu ziemi i na wsparcie odbudowy; podkreśla, że w pierwszej kolejności plan powinien skupić się na ochronie grup najbardziej zagrożonych, przywróceniu działalności gospodarczej na obszarach dotkniętych trzęsieniem, w tym na ponownym uruchomieniu małych firm i odtworzeniu utraconych środków trwałych w rolnictwie, oraz na stworzeniu możliwości zatrudnienia za pomocą programów szkoleniowych i podnoszących kwalifikacje; zaleca, aby w perspektywie średnio — i długoterminowej kroki mające na celu odbudowę i zagwarantowanie środków utrzymania obejmowały mikrofinansowanie i podnoszenie kwalifikacji oraz wzywa Komisję do wsparcia tego typu strategii w skali długoterminowej;

64. z zadowoleniem odnotowuje uwolnienie przez Komisję środków na pilne operacje pomocy humanitarnej dla ofiar trzęsienia ziemi w Azad Kaszmirze i Pakistanie, wzywa jednak komisarza ds. rozwoju i pomocy humanitarnej do przychylenia się do wniosku premiera Azad Kaszmiru o uwolnienie dalszych środków przeznaczonych na odbudowę towarzyszącą jeszcze przez lata usuwaniu skutków tej humanitarnej katastrofy;

65. wyraża uznanie dla wszystkich osób zaangażowanych w określanie i zaspokajanie potrzeb związanych ze zdrowiem publicznym w obozach dla poszkodowanych w wyniku trzęsienia ziemi — pomimo wyzwań, jakie na terenach dotkniętych katastrofą stanowi zaopatrzenie w czystą wodę pitną i odpowiednie urządzenia sanitarne, w obozach nie zaobserwowano poważnych zbiorowych przypadków wystąpienia chorób przenoszonych przez wodę; wyraża uznanie dla rządu pakistańskiego za udzielenie schronienia i zapewnienie zaopatrzenia ponad dwóm milionom przesiedleńców, umożliwiając im przetrwanie zimy, wyraża także uznanie dla Indii za zakwaterowanie po swojej stronie linii kontroli 30000 osób, które straciły dach nad głową; wyraża zaniepokojenie doniesieniami o tysiącach ludzi wciąż przebywających w namiotach, czego świadkiem była delegacja Parlamentu SAARC w dniach 15- 22 grudnia 2006 r. do Azad Kaszmiru;

66. stwierdza, że w ciągu kilku dni od kataklizmu Pakistan ustanowił Federalny Komitet Pomocowy, mający koordynować akcje poszukiwawcze i ratownicze oraz nieść pomoc poszkodowanym; z ubolewaniem stwierdza jednak, że Pakistan nie był w stanie przyjąć oferowanych przez Indie helikopterów z powodu narodowości pilotów, nie przyjął propozycji współpracy przy niesieniu pomocy ponad linią kontroli, nie zgodził się na pomoc indyjskich służb medycznych ani na naprawę infrastruktury telekomunika-cyjnej, choć każda z tych form pomocy mogła znacznie przyczynić się do ograniczenia liczby ofiar; w związku z tym ubolewa, że trzęsienie ziemi nie stało się okazją do zademonstrowania woli politycznej do priorytetowego potraktowania humanitarnych potrzeb ludności kaszmirskiej oraz do przezwyciężenia różnic politycznych;

67. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że niezwykle szybko pojawiły się deklaracje wsparcia finansowego, które złożyły kraje sąsiadujące z Pakistanem (Indie, Chiny, Iran i Afganistan) oraz kraje położone nieco dalej — Turcja i Organizacja Konferencji Islamskiej (OKI), jak również cała wspólnota międzynarodowa; wyraża uznanie dla Komisji Europejskiej, a w szczególności dla znajdującej się już w Pakistanie DG ECHO, z uwagi na błyskawiczną i skuteczną reakcję; wzywa ofiarodawców do przekazania deklarowanej pomocy możliwie jak najszybciej;

68. gratuluje zwłaszcza programu autorstwa Komisji, dotyczącego stopniowego finansowania w odpowiedzi na trzęsienie ziemi, który to program udostępnił obecnie 48,6 mln EUR i jest realizowany w ramach partnerstwa z organizacjami pozarządowymi, Czerwonym Krzyżem i agendami ONZ; wzywa do stałego zaangażowania w odbudowę Kaszmiru ze strony UE;

69. podkreśla, że fundusze na odbudowę powinny być przede wszystkim przeznaczone na inicjatywy, których celem jest zachowanie pozostałych lasów, w szczególności poprzez udostępnienie alternatywnych źródeł paliwa, zalesianie, programy edukacyjne z zakresu ochrony środowiska oraz ewentualnie programy odszkodowań, które pozwoliłyby rządowi Azad Kaszmir na zapewnienie rekompensat za stratę dochodów będącą wynikiem ograniczenia sprzedaży drewna;

70. ubolewa nad faktem, że przed rozprowadzeniem pomocy humanitarnej dostarczonej przez Indie rząd pakistański nalegał na usunięcie wszystkich indyjskich etykiet;

71. podkreśla, że niezdecydowana z początku reakcja na katastrofę ze strony wojska pakistańskiego spowodowała w bezpośrednim następstwie wytworzenie swoistej próżni w niesieniu pomocy, którą wykorzystały działające na tym terenie organizacje bojówkarskie, takie jak Jamaat-i-Islami i Jamaat-ud-Dawa, znana wcześniej jako Lakshar-e-Tayyaba (która została uznana za organizację terrorystyczną i w konsekwencji zdelegalizowana przez rząd Musharrafa w 2002 r.) — organizacje te stały się szybko faktycznymi dostawcami żywności, zapewniały schronienie, kształcenie dla dzieci i zapomogi dla wdów; z wielkim niepokojem zauważa, że zwiększyło to wiarygodność takich skrajnych ugrupowań w oczach miejscowej ludności, co jeszcze bardziej osłabia jakiejkolwiek szanse na prawdziwie demokratyczną reprezentację;

72. wzywa rządy Indii i Pakistanu wraz z międzynarodową wspólnotą do dołożenia wszelkich starań na rzecz podjęcia działań ochronnych i uważnego śledzenia wykorzystania przekazanych funduszy;

73. z ogromnym zadowoleniem przyjmuje przełomowe porozumienie z dnia 2 maja 2006 r. w sprawie ożywienia handlu po obu stronach linii kontroli między podzielonymi regionami Dżammu i Kaszmiru poprzez uruchomienie transportu ciężarowego na trasie ze Śrinagaru do Muzaffarabadu, a także drugiej linii autobusowej przecinającej Kaszmir i łączącej Poonch w Dżammu i Kaszmirze z Rawalakot w Azad Kaszmirze; proponuje utworzenie sieci dróg między Dżammu, Sialkotem i Gilgit-Baltistan; sugeruje także uruchomienie połączenia kolejowego między Dżammu a Śrinagarem oraz poprawę połączenia drogowego między tymi miastami; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie premiera Singha z dnia 23 maja 2006 r. do stworzenia warunków umożliwiających bardziej swobodny handel i przemieszczanie się poprzez wprowadzenie tzw. "miękkich" granic, tak aby stworzyć sprzyjający klimat dla rozwiązania sporu o Kaszmir; zachęca obie strony do szybkiego osiągnięcia znacznej oficjalnej wymiany handlowej; wzywa do rychłego zawarcia umów obejmujących szczegółowe ustalenia w zakresie transportu drogowego, przy czym ustalenia te powinny być w miarę możliwości uproszczone; proponuje utworzenie kompleksowego planu rozwoju rynkowego, obejmującego jednostki przetwórstwa rolnego, tzw. "łańcuch chłodniczy", usługi przewozu małych kontenerów i usługi transportu ciężarowego pod zamknięciem celnym;

Wnioski

74. wzywa UE i jej instytucje, by nie dopuściły do tego, żeby trudna sytuacja ludności Kaszmiru poszła w zapomnienie, oraz zapewniły, że programy pomocowe i inne są planowane i wdrażane z myślą o długofalowym uzdrawianiu sytuacji i budowie instytucji;

75. podkreśla, że zgodnie z doświadczeniem zebranym przez UE niezwykle istotną rolę w procesie poprawy stosunków między dwoma krajami pełni zwiększenie wzajemnych przepływów handlowych; jest zdania, że w przypadku Dżammu i Kaszmiru szczególnie ważny dla zapewnienia wzrostu gospodarczego jest handel ponad linią kontroli, który umożliwi rozwój i spowoduje uwolnienie potencjału gospodarczego; zaleca, by priorytetem stały się przedsięwzięcia związane z transportem i infrastrukturą;

76. wyraża silne poparcie dla kontynuowania podjętych inicjatyw przez władze polityczne na wszystkich szczeblach po stronie indyjskiej i pakistańskiej; wzywa je do tego, by priorytetem były dla nich potrzeby ludności Kaszmiru — zarówno w zakresie materialnym, jak i instytucjonalnym — aby umożliwić polepszenie politycznej, gospodarczej, społecznej i kulturowej sytuacji Kaszmirczyków; zaleca, by UE była gotowa odpowiedzieć na prośby kierowane przez którykolwiek rząd;

77. wyraża uznanie dla ogromu prac podejmowanych przez delegacje Komisji w Islamabadzie i w New Delhi;

78. stwierdza, że czasami klęski żywiołowe stwarzają warunki polityczne dla mediacji; że natura nie zna granic, i że tylko razem podejmując trwałe działania, Pakistan i Indie mogą dać ludności Kaszmiru nadzieję na zbudowanie lepszej przyszłości;

*

* *

79. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również rządom i parlamentom państw członkowskich, rządom Republiki Indii oraz Islamskiej Republiki Pakistanu, właściwym władzom lub rządom stanowym administrowanego przez Indie i Pakistan Dżammu i Kaszmiru, rządowi Chińskiej Republiki Ludowej oraz Organizacji Narodów Zjednoczonych.

[1] Dz.U. C 227 E z 21.9.2006, str. 589.

[2] Dz.U. C 280 E z 18.11.2006, str. 469.

[3] Dz.U. C 297 E z 7.12.2006, str. 341.

[4] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0388.

[5] Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, str. 1040.

[6] Dz.U. L 378 z 23.12.2004, str. 22.

[7] Dz.U. C 104 E z 30.4.2004, str. 988.

[8] W sprawie spisu wszystkich rezolucji — patrz załącznik do sprawozdania A6-0158/2007 Komisji Spraw Zagranicznych.

--------------------------------------------------