[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 21.12.2005

KOM(2005) 673 wersja ostateczna

2005/0272 (CNS)

Wniosek

DYREKTYWA RADY

w sprawie nadzoru i kontroli transportu odpadów radioaktywnych oraz wypalonego paliwa jądrowego

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

Uzasadnienie wniosku

Proces rewizji dyrektywy 92/3/Euratom z dnia 3 lutego 1992 r. w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów radioaktywnych między Państwami Członkowskimi oraz do Wspólnoty i poza jej obszar został zapoczątkowany w 2001 r. w kontekście piątego etapu inicjatywy SLIM (uproszczone prawodawstwo dla rynku wewnętrznego; SLIM V) i ma on na celu uczynienie przedmiotowej dyrektywy bardziej przejrzystą i przyjazną dla adresata (porównaj sprawozdanie Komisji w sprawie postępów piątego etapu inicjatywy SLIM[1]).

Zmiany w przepisach dyrektywy 92/3 są uzasadnione z uwagi na następujące kwestie:

- Spójność z ostatnimi dyrektywami Euratom : dyrektywą 96/29/Euratom z dnia 13 maja 1996 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa przed zagrożeniami wynikającymi z promieniowania jonizującego[2] oraz dyrektywą Rady 2003/122/Euratom z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie kontroli wysoce radioaktywnych źródeł zamkniętych i odpadów radioaktywnych, a w szczególności sformułowanie przepisów dotyczących transportu zwrotnego radioaktywnych źródeł zamkniętych.

- Spójność z międzynarodowymi konwencjami , w szczególności z uwagi na trwający proces przystępowania Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) do Wspólnej konwencji MAEA w sprawie bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami radioaktywnymi (zwanej dalej „Wspólną konwencją”).

- Wyjaśnienie działania procedury w praktyce oraz udoskonalenie struktury dyrektywy .

- Rozszerzenie zakresu dyrektywy na wypalone paliwo jądrowe. Na mocy dyrektywy 92/3 wypalone paliwo jądrowe, które nie ma przeznaczenia użytkowego, jest klasyfikowane jako „odpady radioaktywne” i transport takich odpadów podlega jednolitej procedurze kontrolnej ustanowionej w przedmiotowej dyrektywie. Transport wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do ponownego przetwarzania nie podlega jednak takiej procedurze. Prowadzi to do różnego traktowania tych samych materiałów w zależności od ich przeznaczenia.

W sprawozdaniu SLIM stwierdzono, że Wspólna konwencja w sprawie bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami radioaktywnymi przemawiałaby za rozszerzeniem zakresu dyrektywy na wypalone paliwo jądrowe przeznaczone do ponownego przetwarzania. Nie sformułowano jednak żadnych konkretnych zaleceń, ponieważ zespół inicjatywy SLIM uznał to za wykraczające poza zakres jego kompetencji w ramach tej inicjatywy.

W swej opinii w sprawie wniosku przedłożonego przez Komisję Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny opowiedział się za rozszerzeniem zakresu dyrektywy na transport wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do ponownego przetwarzania (por. pkt 5 poniżej).

Wobec powyższego, jak również z powodu tego, że z radiologicznego punktu widzenia nie ma powodu, by nie stosować procedury ustanowionej w dyrektywie 92/3 w odniesieniu do wszystkich transportów wypalonego paliwa jądrowego, rozszerzenie zakresu przedmiotowej dyrektywy uznaje się za stosowne. Obciążenia administracyjne związane z transportem wypalonego paliwa jądrowego, dotyczące jedynie Państw Członkowskich, które zawarły porozumienie w zakresie transportu paliwa przeznaczonego do ponownego przetwarzania, mogą zostać zredukowane do minimum.

Zasada pomocniczości i proporcjonalności

Podczas gdy Wspólnota jest odpowiedzialna za ustalenie jednolitych przepisów dotyczących ochrony przed promieniowaniem w celu osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa, zadaniem Państw Członkowskich jest transpozycja tych przepisów do krajowego prawodawstwa oraz ich wykonywanie.

Istniejące wymogi dotyczące transportu pomiędzy Państwami Członkowskimi są jednoznaczne jeśli chodzi o role Wspólnoty i Państw Członkowskich w ramach obecnego systemu wymagającego uprzedniego uzyskania zezwolenia i przeprowadzania kontroli transportów odpadów radioaktywnych, ustanowionego w dyrektywie 92/3.

Niniejszy wniosek w sprawie dyrektywy zasadniczo nie zmienia istniejącego wymogu uprzedniego uzyskania zezwolenia. Zadanie przeprowadzania kontroli transportów przy pomocy określonego mechanizmu pozostaje nadal w gestii Państw Członkowskich.

Koszty realizacji wniosku w Państwach Członkowskich i we Wspólnocie

Koszty ponoszone przez Państwa Członkowskie

Zaproponowane zmiany nie modyfikują istniejącego systemu przewidzianego w dyrektywie 92/3. Rozszerzenie zakresu zastosowania procedury na transport wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do ponownego przetwarzania nie powinno oznaczać dla Państw Członkowskich wysokich dodatkowych kosztów, ponieważ mogą być one z łatwością przejęte przez istniejące struktury administracyjne.

Poprzez sprecyzowanie najistotniejszych aspektów procedury (pewność prawna dotycząca wypalonego paliwa jądrowego, upowszechnienie obowiązywania automatycznej procedury wydawania zgody, kwestia stosowania języków, przyjazna dla adresata forma przepisów dyrektywy, itp.), nowa dyrektywa przyczyni się do unikania opóźnień przy dokonywaniu transportów, a tym samym do obniżenia ich kosztów administracyjnych.

Koszty ponoszone przez podmioty eksploatujące obiekty jądrowe

Rozszerzenie obowiązywania procedury uzyskiwania zezwolenia na transport wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do ponownego przetwarzania nie powinno oznaczać dodatkowych kosztów dla podmiotów eksploatujących obiekty jądrowe, ponieważ Państwa Członkowskie już objęły transporty tego rodzaju stosowną procedurą administracyjną, ustaloną na podstawie dyrektywy 96/29.

Poprzez sprecyzowanie najistotniejszych aspektów procedury (pewność prawna dotycząca wypalonego paliwa jądrowego, upowszechnienie obowiązywania automatycznej procedury wydawania zgody, kwestia stosowania języków, przyjazna dla adresata forma przepisów dyrektywy, itp.), nowa dyrektywa przyczyni się do unikania opóźnień przy dokonywaniu transportów, co jest korzystne dla zainteresowanych podmiotów.

Koszty ponoszone przez Wspólnotę

Realizacja wniosku nie będzie miała wpływu na budżet Wspólnoty.

Zobowiązania ciążące na Komisji, które wynikają z przedmiotowej dyrektywy (dotyczące sprawozdawczości, ustanowienia i uaktualniania standardowego dokumentu, publikowania wykazu organów) zostały już ustalone w ramach dyrektywy 92/3.

Podobnie komitet doradczy, który ma zostać ustanowiony na mocy art. 16, odpowiada komitetowi istniejącemu już na mocy art. 19 dyrektywy 92/3.

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Dnia 18 października 2002 r. odbyły się konsultacje w sprawie planowanej rewizji dyrektywy z przedstawicielami właściwych organów odpowiedzialnych za wdrażanie dyrektywy 92/3/Euratom (komitet przewidziany w art. 19 dyrektywy 92/3).

Grupa ekspertów naukowych przewidziana w art. 31 Traktatu Euratom, z którą przeprowadzono konsultacje w sprawie planowanej rewizji dyrektywy 92/3 w grudniu 2002 r., poparła rewizję.

W pierwszej połowie 2005 r. Komisja otrzymała również nieoficjalne opinie organów krajowych i przedmiotowego sektora dotyczące projektu wniosku.

Konsultacje z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym (EKES)

Dnia 12 listopada 2004 r. Komisja przedstawiła EKES wniosek dotyczący dyrektywy Rady w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów radioaktywnych oraz wypalonego paliwa jądrowego, który został przyjęty tego samego dnia (COM(2004) 716 wersja ostateczna), z prośbą o wydanie opinii.

EKES wydał opinię dnia 8 czerwca 2005 r. W opinii tej poparto rewizję dyrektywy zainicjowaną przez Komisję oraz pozytywnie przyjęto upowszechnienie obowiązywania automatycznej procedury wydawania zgody.

Komitet zwrócił jednak uwagę Komisji na potrzebę określenia na nowo przepisów dotyczących tranzytu, w szczególności w zakresie transportu wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do ponownego przetwarzania, w celu zapewnienia ich zgodności z zasadami wspólnego rynku atomowego.

Ponadto Komitet poprosił o sprecyzowanie przepisów dotyczących przywozu i wywozu oraz dokładniejsze określenie powodów, które uprawniają kraj tranzytu lub kraj przeznaczenia do odmowy wydania zgody.

Poszczególne przepisy wniosku

Przedmiot i zakres (Artykuł 1)

Artykuł 1 ust. 1 : Z uwagi na technikę prawodawczą cel dyrektywy został dobitniej określony.

Przedmiotowa dyrektywa uzupełnia dyrektywę 96/29/Euratom, zgodnie z którą Państwa Członkowskie ustanowiły system sprawozdawczości i wydawania zezwoleń w odniesieniu do działań wiążących się z zagrożeniem promieniowaniem jonizującym. Cel tej dyrektywy jest zatem zgodny z celem dyrektywy 96/29, jakim jest ochrona zdrowia.

Artykuł 1 ust. 2 : Artykuł 1 ust. 2 dyrektywy 92/3 został zmieniony w taki sposób, że:

uwzględnia on nowe warunki określone w art. 3 ust. 2 lit. a) i b) dyrektywy 96/29/Euratom (ilość i stężenie radionuklidów); dokonano dynamicznego odesłania do wspomnianej dyrektywy;

jego zakresem objęto transport dokonywany w tym samym kraju pochodzenia i przeznaczenia, i w przypadku którego ma miejsce tranzyt przez inny kraj;

transporty wypalonego paliwa jądrowego, którego nie klasyfikuje się jako odpady, również podlegają procedurom ustanowionym w dyrektywie.

Artykuł 1 ust. 3: Treść ustępu odpowiada treści art. 13 dyrektywy 92/3 w odniesieniu do nieużywanych źródeł, jednak jego brzmienie zostało uproszczone i dostosowane do przepisów dyrektywy 2003/122. Odstępstwo obejmuje obecnie wszystkie transporty nieużywanych źródeł do dostawcy, wytwórcy lub do uznanego obiektu (jak określono w art. 3 ust. 2 lit. a) dyrektywy 2003/122, w ramach bezpiecznego gospodarowania źródłami, które nie są już używane) a nie jedynie przypadki, w których „użytkownik zamkniętego źródła zwraca je dostawcy do innego kraju”, zgodnie z dyrektywą 92/3.

Stosownym wydaje się umieszczenie tego przepisu w art. 1, ponieważ wytycza on zakres dyrektywy.

Transport zwrotny związany z przetwarzaniem i ponownym przetwarzaniem (Artykuł 2)

Przepisy art. 14 dyrektywy 92/3 zostały przeniesione do art. 2. Określenie „odpady” zastąpiono określeniem „odpady radioaktywne”. Wyraz „wywiezione” zastąpiono wyrazem „przetransportowane”, tak by objąć również transport zwrotny z Państwa Członkowskiego do innego Państwa Członkowskiego. Uważa się, że prawo do zwrotu odpadów radioaktywnych po przetworzeniu obejmuje również „inne produkty przetwarzania”, podobnie jak dzieje się to w przypadku transportu zwrotnego po ponownym przetworzeniu. Posiadanie prawa do zwrotu odpadów radioaktywnych i innych produktów przetwarzania i ponownego przetwarzania do kraju pochodzenia nie zwalnia z procedury uzyskiwania zezwolenia.

Definicje (Artykuł 3)

Definicje zostały zmienione w następujący sposób:

Definicje „ odpady radioaktywne”, „wypalone paliwo jądrowe”, „składowanie ostateczne” i „składowanie” dostosowano, z pewnymi modyfikacjami, do definicji Wspólnej konwencji:

1. „odpady radioaktywne”: w pierwszej części definicji określenie „umawiająca się strona” zastąpiono określeniem „kraj pochodzenia i przeznaczenia”; drugą część definicji dostosowano w taki sposób, by objąć np. przypadki, w których podczas transportu złomu w kraju pochodzenia, tranzytu lub przeznaczenia stwierdza się, że jest to „złom radioaktywny” i w związku z tym odnośny kraj powinien go traktować jako odpady radioaktywne, bez względu na użytek przewidziany przez kraj pochodzenia lub przeznaczenia.

Jest to zgodne z oświadczeniem Komisji złożonym przy okazji przyjęcia dyrektywy 2003/122: „Komisja potwierdza, że potrzeba uregulowania kwestii wywozu i przywozu niezgłoszonego zanieczyszczonego radioaktywnego materiału metalicznego, który może zawierać odpady radioaktywne, może być kwestią poruszaną w ramach dyskusji dotyczących zmiany dyrektywy Rady 92/3/EURATOM w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów radioaktywnych między Państwami Członkowskimi oraz do Wspólnoty i poza jej obszar.”

2. „składowanie ostateczne” : określenie „odpowiednie miejsce” zastąpiono określeniem „zatwierdzony obiekt”.

Definicja „transport” obejmuje obecnie zarówno transporty odpadów radioaktywnych, jak i wypalonego paliwa jądrowego. Pozwala to na stosowanie jednego określenia w odniesieniu do transportów materiałów każdego rodzaju i czyni zbędnym powtarzanie całego zwrotu. Zwrot „wraz z transportem, ładowaniem i wyładowywaniem w celu składowania ostatecznego lub składowania” usunięto, ponieważ działania te zawierają się w definicji.

Zgodnie z nową strukturą dyrektywy sformułowano definicje „transport wewnątrz Wspólnoty” oraz „transport do i z krajów położonych poza terytorium Wspólnoty” .

Następujące definicje zostały sprecyzowane: w definicji „posiadacz” wyraz „zamierza” zastąpiono wyrazem „planuje” (patrz komentarz dotyczący art. 4); definicje „kraj tranzytu” , jak również „kraj pochodzenia” i „kraj przeznaczenia” , które zastępują definicję „miejsce pochodzenia i miejsce przeznaczenia” zostały sformułowane na nowo.

Definicję „terytorium” sformułowano zgodnie z propozycją EKES.

Definicję „źródło zamknięte” przejęto z dyrektywy 96/29, natomiast definicje „źródło nieużywane” i „uznany obiekt” odpowiadają definicjom w dyrektywie 2003/122.

Wniosek o wydanie zezwolenia na transport (Artykuł 4)

W art. 4 ust. 1 zwrot „zamierzający dokonanie transportu” zastąpiono bardziej jednoznacznym zwrotem („planujący dokonanie transportu”). Ten nowy zwrot przyczyni się do unikania praktycznych trudności wynikających z niejasności w kwestii „celowego” charakteru transportu (por. pkt 3.5 sprawozdania SLIM), a jednocześnie zapewni składanie wniosków w odpowiednim czasie, tzn. nie za wcześnie.

Artykuł 4 ust. 2 odpowiada art. 5 ust. 1 dyrektywy 92/3.

Przekazywanie wniosków do właściwych organów (Artykuł 5)

Art. 5 ust. 1 odpowiada drugiemu zdaniu w art. 4 ust. 1 dyrektywy 92/3.

Zgoda i odmowa (Artykuł 6)

W niniejszym artykule zharmonizowano użycie niektórych terminów. Określenie „zgoda” stosowane jest w odniesieniu do Państw Członkowskich tranzytu i przeznaczenia, w celu odróżnienia od „zezwolenia”, które udzielane jest przez Państwo Członkowskie pochodzenia.

W przeciwieństwie do przepisów art. 6 ust. 4 dyrektywy 92/3, automatyczna procedura wydawania zgody nie jest już fakultatywna, lecz ma zastosowanie do każdego transportu. Kraj tranzytu lub przeznaczenia, który nie udziela odpowiedzi w odniesieniu do planowanego transportu uznaje się za kraj, który wyraził zgodę na transport tego rodzaju. Potwierdzenie odbioru transportu wymagane jest w okresie nieprzekraczającym jednego miesiąca, natomiast okres, w którym należy powiadomić o zgodzie/odmowie został przedłużony do czterech miesięcy (trzy miesiące na udzielenie odpowiedzi i jeden miesiąc przedłużenia na żądanie). EKES przyjął pozytywnie zarówno wymóg potwierdzenia odbioru transportu, jak i upowszechnienie obowiązywania automatycznej procedury wydawania zgody.

W celu zapewnienia jasności oraz zgodnie z zaleceniami EKES, powody uzasadniające odmowę wydania zgody lub warunki z nią związane zostały określone w sposób jasny i są różne w przypadku Państwa Członkowskiego przeznaczenia i Państw Członkowskich tranzytu, w związku z czym te ostatnie mogą się powoływać jedynie na odpowiednie krajowe, wspólnotowe lub międzynarodowe przepisy prawne, które mają zastosowanie do transportu materiałów radioaktywnych. Z uwagi na brak wspólnej polityki w dziedzinie energii jądrowej, rozróżnienie to jest potrzebne w celu zagwarantowania ochrony praw krajów, które opowiedziały się za ponownym przetwarzaniem. Ponadto jest to zgodne z zaleceniami EKES wystosowanymi w związku z trudnościami, jakie mogą się pojawić na drodze do wspólnego rynku atomowego.

Artykuł 6 ust. 4 odpowiada art. 16 dyrektywy 92/3, przy czym jego brzmienie zostało dopasowane do struktury niniejszego wniosku. Jasnym jest, że procedura wydawania zgody ma zastosowanie również do transportu zwrotnego w przypadkach, gdy pierwotny transport nie odbył się z powodów wymienionych w art. 9 (por. pkt 3.12 sprawozdania SLIM).

Zezwolenie na dokonanie transportu (Artykuł 7)

Logicznym wydaje się omówienie kwestii zezwolenia na dokonanie transportu w osobnym artykule, w nawiązaniu do przepisów dotyczących wydawania zgody.

Artykuł 7 ust. 3 odnosi się do kwestii zasugerowanej w art. 5 ust. 1 dyrektywy 92/3.

Artykuł 7 ust. 4 odpowiada art. 5 ust. 2 dyrektywy 92/3. Trzyletni okres ważności stanowi maksymalny limit. Organy wydające zezwolenie ustalają, stosownie do przypadku, odpowiedni okres ważności tego zezwolenia.

Potwierdzenie odbioru transportu (Artykuł 8)

Artykuł ten odpowiada art. 9 dyrektywy 92/3.

Transport niemożliwy do zrealizowania (Artykuł 9)

Artykuł ten odpowiada art. 15 dyrektywy 92/3, jednakże następujące kwestie zostały sprecyzowane: a) prawo Państwa Członkowskiego pochodzenia, tranzytu lub przeznaczenia do przerwania transportu, zgodnie z warunkami przewidzianymi w tym samym artykule; b) zobowiązania Państwa Członkowskiego pochodzenia związane z odpowiedzialnością posiadacza dotyczącą odbioru odpadów. Zgodnie z art. 27 Wspólnej konwencji, istnieje możliwość podjęcia innych działań w zakresie bezpieczeństwa w przypadku gdy odbiór odpadów nie jest uzasadniony z radiologicznego punktu widzenia.

Ponoszenie przez posiadacza dodatkowych kosztów (np. przepakowywanie, transport) jest zasadne, ponieważ to przede wszystkim on ponosi odpowiedzialność za przestrzeganie warunków, na podstawie których wydano zezwolenie na dokonanie transportu i wydano na niego zgodę.

Szczególne przepisy dotyczące przywozu do Wspólnoty (Artykuł 10)

Artykuł 10 dyrektywy 92/3 został rozwinięty i określa poszczególne etapy procedury.

Szczególne przepisy dotyczące tranzytu przez terytorium Wspólnoty (Artykuł 11)

Artykuł ten precyzuje art. 10 ust. 2 dyrektywy 92/3 i określa poszczególne etapy procedury.

Szczególne przepisy dotyczące wywozu ze Wspólnoty (Artykuł 12)

Artykuł ten precyzuje art. 12 dyrektywy 92/3 i określa poszczególne etapy procedury. Zgodnie z art. 27 Wspólnej konwencji wymagana jest zgoda państwa przeznaczenia.

Zakaz wywozu (Artykuł 13)

Artykuł ten odpowiada art. 11 dyrektywy 92/3. Został on zmieniony w celu uwzględnienia zastąpienia czwartej konwencji z Lomé pomiędzy krajami ACP a EWG Umową o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi z drugiej strony, która została podpisana w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r.[3], a weszła w życie dnia 1 kwietnia 2003 r.

Stosowanie standardowego dokumentu (Artykuł 14)

Artykuł 14 ust. 2 jest dostosowaną wersją art. 20 dyrektywy 92/3. Ustanawia on ogólny wymóg dotyczący stosowania standardowego dokumentu, w związku z czym poszczególne odniesienia do tegoż dokumentu w stosownych przepisach dyrektywy stają się zbędne. W celu zapewnienia jasności nowy standardowy dokument należy opracować przed terminem transpozycji dyrektywy. W celu uniknięcia wątpliwości art. 14 ust. 3 zawiera wyjaśnienia dotyczące stosowania języków. Potrzeba jasnych zasad dotyczących stosowania języków jest szczególnie istotna we Wspólnocie 25 Państw Członkowskich.

Kwestia ta będzie zatem uwzględniona przy opracowywaniu nowego standardowego dokumentu w ramach procedury ustanowionej w art. 18 (Komitet doradczy). Poszczególne pozycje/tytuły mogą pojawić się w dokumencie we wszystkich językach UE lub też dopuszczone może zostać stosowanie dwujęzycznych lub wielojęzycznych wersji urzędowych, w których język kraju pochodzenia będzie w miarę potrzeb stosowany w połączeniu z innym językiem lub innymi językami UE.

Właściwe organy (Artykuł 15)

Artykuł ten odpowiada art. 17 dyrektywy 92/3. Odniesienie dotyczące automatycznej procedury wydawania zgody zostało usunięte ze względu na art. 6 ust. 4.

Współpraca (Artykuł 16)

Znalezienie rozwiązania dla podmiotów wytwarzających niewielką ilość odpadów radioaktywnych jest koniecznym następstwem uznania prawa do zakazu przywozu odpadów radioaktywnych przeznaczonych do ostatecznego składowania.

W uzupełnieniu do postanowień art. 14 należy wprowadzić szczególny obowiązek współpracy w celu zapobiegania nadużyciom procedury wydawania zezwolenia/zgody, które są obliczone na zwłokę i mogą stanowić nieuzasadnioną przeszkodę, np. dla swobodnego przemieszczania wypalonego paliwa jądrowego we Wspólnocie. W takich przypadkach zastosowanie mają odpowiednie wspólnotowe mechanizmy kontrolne, w razie konieczności łącznie ze wszczęciem postępowania w sprawie naruszenia przepisów na mocy art. 141 Traktatu Euratom.

Zalecenia zawarte w art. 16 ust. 3 mają na celu opracowanie bezpiecznego systemu wymiany informacji, który ułatwi przestrzeganie procedury ustanowionej w niniejszej dyrektywie, jednocześnie zapobiegając opóźnieniom.

Sprawozdania okresowe (Artykuł 17)

W świetle doświadczeń zdobytych podczas wdrażania dyrektywy 92/3 sprawozdania należy sporządzać jedynie co trzy lata. Artykuł ten zawiera odniesienie do procedury, którą należy stosować (niniejszy wniosek nie zawiera żadnego przepisu odpowiadającego art. 20 dyrektywy 92/3, jednakże zawiera on stosowne odniesienia w art. 3, 12, 13 i 15).

Komitet doradczy (Artykuł 18)

Artykuł ten odpowiada art. 19 dyrektywy 92/3.

Transpozycja (Artykuł 19)

W procesie transpozycji niniejszej dyrektywy Państwa Członkowskie powinny zwrócić szczególną uwagę na nowe aspekty, a zwłaszcza:

Artykuł 1, określający rozszerzony zakres dyrektywy, która ma teraz zastosowanie również do transportów wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do ponownego przetwarzania oraz transportów pomiędzy dwoma dowolnymi miejscami znajdującymi się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego, lecz z tranzytem przez inny kraj; artykuł ten odnosi się również do kwestii ilości i poziomów stężenia ustanowionych w dyrektywie 96/29.

Artykuł 2, zawierający poszerzone przepisy dotyczące transportu zwrotnego dla celów przetwarzania i ponownego przetwarzania.

Artykuł 6, dotyczący zmienionej procedury wydawania zgody.

Artykuł 9 ust. 1, dotyczący transportu niemożliwego do zrealizowania oraz odpowiadające mu przepisy w art. 10, 11 i 12.

Artykuł 12 ust. 1, dotyczący wywozu ze Wspólnoty, na który obecnie wymagana jest zgoda właściwych organów państwa przeznaczenia.

Artykuł 13, zawierający nowe odniesienie do umowy z Kotonu między krajami AKP a WE.

Artykuł 14, dotyczący stosowania standardowego dokumentu, a w szczególności ust. 3 dotyczący stosowania języków.

Przepisy końcowe (Artykuły 20, 22 i 23)

Teksty standardowe.

Przepisy przejściowe (Artykuł 21)

Mając na uwadze pewność prawną, szczególne wymogi wprowadzone w niniejszej dyrektywie nie będą miały zastosowania w przypadkach gdy wniosek o zezwolenie został należycie złożony przed terminem transpozycji.

W przypadku wniosków złożonych w okresie przejściowym Państwa Członkowskie powinny jednakże odmówić wydania zezwolenia dla kilku transportów jeśli nie istnieje żaden obiektywny powód połączenia ich w ramach jednego wniosku oraz jeśli podejrzewa się, że podmiot usiłuje unikać stosowania odpowiednich przepisów niniejszej dyrektywy, w szczególności przepisu dotyczącego uzyskania zgody kraju trzeciego przeznaczenia.

2005/0272 (CNS)

Wniosek

DYREKTYWA RADY

w sprawie nadzoru i kontroli transportu odpadów radioaktywnych oraz wypalonego paliwa jądrowego

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 31 ust. 2 i art. 32,

uwzględniając wniosek Komisji[4], opracowany po otrzymaniu opinii grupy osób wyznaczonych przez Komitet Naukowo-Techniczny spośród ekspertów naukowych z Państw Członkowskich, zgodnie z art. 31 Traktatu, oraz po konsultacji z Europejskim Komitetem Ekonomiczno-Społecznym[5],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[6],

a także mając na uwadze, co następuje:

3. Działania związane z transportem odpadów radioaktywnych oraz wypalonego paliwa jądrowego podlegają określonym wymogom w ramach wspólnotowych i międzynarodowych przepisów prawnych, związanym w szczególności z bezpiecznym transportem materiałów radioaktywnych oraz warunkami ostatecznego składowania lub składowania odpadów radioaktywnych i wypalonego paliwa jądrowego w kraju przeznaczenia.

4. Ponadto ochrona zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa wymaga, aby transport odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego pomiędzy Państwami Członkowskimi, a także do i ze Wspólnoty, podlegał obowiązkowemu i wspólnemu systemowi uprzedniego uzyskania zezwolenia.

5. Dyrektywa Rady 92/3/Euratom z dnia 3 lutego 1992 w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów radioaktywnych między Państwami Członkowskimi oraz do Wspólnoty i poza jej obszar[7] ustanowiła wspólnotowy system ścisłej kontroli i uprzedniego uzyskania zezwolenia na transport odpadów radioaktywnych, który okazał się skuteczny w praktyce. Biorąc pod uwagę dotychczasowe doświadczenia, dyrektywę tę należy jednak zmienić, tak aby sprecyzować, a także dodać pojęcia i definicje w celu uwzględnienia sytuacji, które w przeszłości nie były objęte dyrektywą, aby uprościć istniejącą procedurę dotyczącą transportu odpadów radioaktywnych pomiędzy Państwami Członkowskimi, oraz aby zagwarantować spójność z innymi przepisami wspólnotowymi i międzynarodowymi, w szczególności ze Wspólną konwencją w sprawie bezpiecznego gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami radioaktywnymi, do której Wspólnota przystąpiła dnia 2 stycznia 2006 r.

6. W ramach piątego etapu inicjatywy SLIM (Simpler Legislation for Internal Market – uproszczone prawodawstwo dla rynku wewnętrznego) ustanowiono grupę roboczą składającą się z przedstawicieli Państw Członkowskich oraz adresatów dyrektywy 92/3/Euratom, w celu omówienia uwag przez nich zgłoszonych, oraz dostosowania dyrektywy do obowiązujących międzynarodowych przepisów i instrumentów.

7. Procedura określona w dyrektywie 92/3 w praktyce jest stosowana jedynie w odniesieniu do transportów wypalonego paliwa jądrowego, które nie jest przeznaczone do użytku, które zatem do celów tej dyrektywy traktuje się jako „odpady radioaktywne”. Z radiologicznego punktu widzenia nieuzasadnione jest wyłączenie z procedury nadzoru i kontroli wypalonego paliwa jądrowego, które nie jest przeznaczone do ponownego przetwarzania. Właściwe jest zatem rozszerzenie zakresu niniejszej dyrektywy na wszystkie transporty wypalonego paliwa jądrowego, niezależnie od tego, czy jest ono przeznaczone do ostatecznego składowania, czy też do ponownego przetwarzania.

8. Z uwagi na brak wspólnej polityki w dziedzinie cyklu paliwowego, poszczególne Państwa Członkowskie są we własnym zakresie odpowiedzialne za gospodarowanie odpadami radioaktywnymi i wypalonym paliwem jądrowym, które podlega ich jurysdykcji. Przepisy niniejszej dyrektywy nie powinny zatem naruszać prawa Państw Członkowskich do wywozu wypalonego paliwa jądrowego przeznaczonego do ponownego przetwarzania oraz prawa do odmowy przywozu odpadów radioaktywnych przeznaczonych do ostatecznego przetwarzania lub ostatecznego składowania tychże na ich terytorium, z wyłączeniem transportu zwrotnego.

9. Przyjęcie dyrektywy Rady 2003/122/Euratom z dnia 22 grudnia 2003 r. w sprawie kontroli wysoce radioaktywnych źródeł zamkniętych i odpadów radioaktywnych[8] pociąga za sobą potrzebę dostosowania brzmienia przepisów dotyczących transportu zwrotnego radioaktywnych źródeł zamkniętych.

10. Uproszczenie istniejącej procedury nie powinno ograniczać istniejących praw Państw Członkowskich do sprzeciwu lub wyznaczania warunków transportu odpadów radioaktywnych, na który wymagana jest ich zgoda. Zastrzeżenia nie powinny być dowolne i powinny opierać się na łatwych do rozpoznania, stosownych przepisach krajowych lub międzynarodowych. Stosowne przepisy nie ograniczają się do prawodawstwa dotyczącego sektora transportu. Niniejsza dyrektywa nie powinna naruszać praw i obowiązków Państw Członkowskich wynikających z prawa międzynarodowego, w szczególności w zakresie praw i swobód dotyczących żeglugi morskiej i rzecznej w przypadku statków oraz żeglugi powietrznej w przypadku samolotów.

11. Możliwość odrzucenia automatycznej procedury wydawania zgody na transporty przez Państwo Członkowskie przeznaczenia lub tranzytu stwarza nieuzasadnione obciążenia administracyjne oraz wywołuje poczucie niepewności. Obowiązkowe potwierdzenie otrzymania wniosku przez władze krajów przeznaczenia lub tranzytu, jak również przedłużenie okresu na udzielenie zgody, powinno z dużym stopniem prawdopodobieństwa zezwolić na założenie, że udzielono milczącej zgody.

12. W celu ochrony zdrowia ludzkiego oraz środowiska naturalnego przed zagrożeniem spowodowanym przez odpady radioaktywne należy wziąć pod uwagę ryzyko występujące poza terytorium Wspólnoty. W przypadku wywozu odpadów radioaktywnych i wypalonego paliwa jądrowego poza Wspólnotę należy nie tylko poinformować kraj trzeci przeznaczenia o transporcie, ale także uzyskać jego zgodę na ten transport.

13. Istniejący standardowy dokument należy dostosować do potrzeb wynikających z przepisów niniejszej dyrektywy oraz w świetle dotychczasowych doświadczeń. W celu zapewnienia jasności należy ustanowić obowiązek opracowania nowego standardowego dokumentu przed terminem transpozycji niniejszej dyrektywy. Jednakże jeśli termin ten nie zostanie dotrzymany, przepisy przejściowe powinny stanowić o stosowaniu istniejącego standardowego dokumentu. Ponadto jasne zasady odnośnie do stosowania języków zagwarantują pewność prawną i uniknięcie nieuzasadnionych opóźnień.

14. Okresowe sprawozdania przedkładane przez Państwa Członkowskie Komisji oraz przez Komisję Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu powinny dostarczać przydatne informacje na temat zezwoleń wydanych w całej Wspólnocie oraz identyfikować możliwe trudności napotkane w praktyce przez Państwa Członkowskie, jak również rozwiązania przez nie zastosowane.

15. Dyrektywa Rady 96/29/Euratom z dnia 13 maja 1996 r. ustanawiająca podstawowe normy bezpieczeństwa w zakresie ochrony zdrowia pracowników i ogółu społeczeństwa przed zagrożeniami wynikającymi z promieniowania jonizującego[9] ma między innymi zastosowanie do transportu, przywozu i wywozu ze Wspólnoty substancji radioaktywnych oraz ustanawia system sprawozdawczości i wydawania zezwoleń w odniesieniu do działań mających związek z promieniowaniem jonizującym. Przepisy te są zatem istotne dla dziedziny objętej niniejszą dyrektywą.

16. W świetle powyższego należy zatem w celu zapewnienia jasności uchylić i zastąpić dyrektywę 92/3/Euratom. Niniejsza dyrektywa nie może naruszać zobowiązań Państw Członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego oraz stosowania uchylonej dyrektywy,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Rozdział 1 Przepisy wstępne

Artykuł 1 Przedmiot i zakres

1. Niniejsza dyrektywa ustanawia wspólnotowy system nadzoru i kontroli transgranicznego transportu odpadów radioaktywnych i wypalonego paliwa jądrowego w celu zagwarantowania właściwej ochrony ludności.

2. Niniejsza dyrektywa ma zastosowanie do każdego transgranicznego transportu odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego, jeśli:

a) kraj pochodzenia, kraj przeznaczenia lub jakikolwiek kraj tranzytu znajdują się na terytorium Wspólnoty, oraz

b) ilość oraz stężenie transportowanego materiału przekraczają poziomy określone w art. 3 ust. 2 lit. a) i b) dyrektywy Rady 96/29/Euratom, z późniejszymi zmianami.

3. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do transportów nieużywanych źródeł do dostawcy lub wytwórcy źródeł radioaktywnych lub do uznanego obiektu.

Artykuł 2 Transport zwrotny związany z przetwarzaniem i ponownym przetwarzaniem

Niniejsza dyrektywa nie narusza prawa Państwa Członkowskiego lub przedsiębiorstwa w Państwie Członkowskim, do którego odpady radioaktywne mają zostać przetransportowane w celu przetworzenia, do zwrotu odpadów radioaktywnych oraz innych produktów powstałych w wyniku przetworzenia do kraju pochodzenia . Nie narusza ona także prawa Państwa Członkowskiego lub przedsiębiorstwa w Państwie Członkowskim, do którego wypalone paliwo jądrowe ma zostać przetransportowane w celu przetworzenia, do zwrotu odpadów radioaktywnych i innych produktów powstałych w wyniku przetworzenia do kraju pochodzenia.

Artykuł 3 Definicje

Do celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

1) „odpady radioaktywne” oznaczają materiały radioaktywne w stanie lotnym, ciekłym lub stałym, których dalsze wykorzystanie nie jest przewidziane ani przez kraj pochodzenia ani kraj przeznaczenia, ani osobę fizyczną bądź prawną, której decyzja jest akceptowana przez te kraje, i/lub które to materiały podlegają kontroli jako odpady radioaktywne dokonywanej przez organ regulacyjny zgodnie z przepisami prawnymi kraju pochodzenia, tranzytu i przeznaczenia;

2) „wypalone paliwo jądrowe” oznacza paliwo, które zostało napromieniowane w rdzeniu reaktora i na stałe z niego usunięte;

3) „transport” oznacza ogół działań podejmowanych przy przemieszczaniu odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego z kraju lub Państwa Członkowskiego pochodzenia do kraju lub Państwa Członkowskiego przeznaczenia;

4) „transport wewnątrz Wspólnoty” oznacza transport, w przypadku którego kraj pochodzenia i kraj przeznaczenia są Państwami Członkowskimi;

5) „transport do i z krajów położonych poza terytorium Wspólnoty” oznacza transport, w przypadku którego kraj pochodzenia i/lub kraj przeznaczenia są krajami trzecimi;

6) „składowanie ostateczne” oznacza umieszczenie odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego w zatwierdzonym obiekcie bez zamiaru ich wydobycia;

7) „składowanie” oznacza przechowywanie odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego w obiekcie zapewniającym ich zatrzymanie, z zamiarem ich wydobycia;

8) „posiadacz” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która przed dokonaniem transportu odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego jest prawnie odpowiedzialna za takie materiały i planuje dostarczenie ich do odbiorcy;

9) „odbiorca” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, do której transportuje się odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe;

10) „kraj lub Państwo Członkowskie pochodzenia” i „kraj lub Państwo Członkowskie przeznaczenia” oznaczają odpowiednio każdy kraj lub Państwo Członkowskie, z którego planuje się transport, lub w którym już go zapoczątkowano, oraz każdy kraj lub Państwo Członkowskie, do którego planuje się transport, lub do którego jest on dokonywany;

11) „kraj lub Państwo Członkowskie tranzytu” oznacza każdy kraj lub Państwo Członkowskie inny niż kraj lub Państwo Członkowskie pochodzenia bądź kraj lub Państwo Członkowskie przeznaczenia, przez którego terytorium planuje się transport lub jest on dokonywany;

12) „terytorium” oznacza terytorium lądowe, przestrzeń powietrzną i wody terytorialne danego państwa, z wyjątkiem jego wyłącznej strefy ekonomicznej.

13) „właściwe organy” oznaczają każdy organ, który na mocy ustawy lub przepisów wykonawczych krajów pochodzenia, tranzytu lub przeznaczenia, jest upoważniony do stosowania systemu nadzoru i kontroli transportów odpadów radioaktywnych oraz wypalonego paliwa jądrowego;

14) „źródło zamknięte” oznacza źródło o strukturze zapobiegającej, w normalnych warunkach użytkowania, wszelkiemu przenikaniu substancji radioaktywnych do środowiska;

15) „źródło nieużywane” oznacza źródło zamknięte, które nie jest już używane ani nie planuje się jego używania w działaniach, na które wydano zezwolenie;

16) „uznany obiekt” oznacza obiekt znajdujący się na terytorium kraju, zatwierdzony przez właściwe organy tego kraju, zgodnie z prawem krajowym, do długoterminowego składowania lub składowania ostatecznego źródeł zamkniętych, lub instalację odpowiednio zatwierdzoną, zgodnie z prawem krajowym, do tymczasowego składowania źródeł zamkniętych.

Rozdział 2 Transport wewnątrz Wspólnoty

Artykuł 4 Wniosek o zezwolenie na transport

1. Posiadacz planujący dokonanie lub zorganizowanie transportu odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego wewnątrz Wspólnoty składa wniosek o zezwolenie do właściwych organów Państwa Członkowskiego pochodzenia.

2. Wniosek ten może dotyczyć więcej niż jednego transportu, pod warunkiem że:

a) odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe, którego dotyczy wniosek, mają zasadniczo takie same właściwości fizyczne, chemiczne i radioaktywne,

b) transporty mają zostać dokonane od tego samego posiadacza do tego samego odbiorcy i przy udziale tych samych właściwych organów; oraz

c) jeśli transport wiąże się z tranzytem przez kraje trzecie, tranzyt ten odbywa się przez to samo przejście graniczne wejścia do i/lub wyjścia ze Wspólnoty, oraz przez to samo przejście graniczne odpowiedniego kraju trzeciego lub krajów trzecich, chyba że odpowiednie właściwe organy uzgodniły między sobą inaczej.

Artykuł 5 Przekazywanie wniosków do właściwych organów

Właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia przesyłają wnioski, o których mowa w art. 4, do właściwych organów Państwa Członkowskiego przeznaczenia oraz ewentualnie Państw Członkowskich tranzytu, w celu uzyskania zgody.

Artykuł 6 Zgoda i odmowa

1. Nie później niż miesiąc od daty otrzymania prawidłowo wypełnionego wniosku właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia oraz każdego Państwa Członkowskiego tranzytu wydają potwierdzenie otrzymania tego wniosku.

Nie później niż trzy miesiące od daty otrzymania prawidłowo wypełnionego wniosku właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia oraz każdego Państwa Członkowskiego tranzytu powiadamiają właściwe organy kraju pochodzenia o wydaniu zgody lub warunkach, których spełnienie uważają za konieczne, lub o odmowie wydania zgody.

Właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia lub każdego Państwa Członkowskiego tranzytu mogą jednak przed przekazaniem swojego stanowiska zażądać dodatkowego okresu, wynoszącego nie więcej niż jeden miesiąc ponad okres, o którym mowa w drugim akapicie.

2. Jeśli po upływie terminów określonych w drugim i trzecim akapicie ust. 1 nie otrzymano odpowiedzi od właściwych organów Państwa Członkowskiego przeznaczenia i/lub Państw Członkowskich planowanego tranzytu, uznaje się, że kraje te wydały zgodę na wnioskowany transport, pod warunkiem że dostarczyły one potwierdzenie otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1.

3. W przypadku każdej odmowy wydania zgody lub w przypadku warunków związanych z wydaniem zgody Państwa Członkowskie przedstawiają uzasadnienie oparte na:

a) w przypadku Państw Członkowskich tranzytu, na stosownych przepisach krajowych, wspólnotowych lub międzynarodowych mających zastosowanie do transportu materiałów radioaktywnych;

b) w przypadku Państw Członkowskich przeznaczenia, na stosownych przepisach mających zastosowanie do gospodarowania odpadami radioaktywnymi lub wypalonym paliwem jądrowym oraz na stosownych przepisach krajowych, wspólnotowych lub międzynarodowych mających zastosowanie do transportu materiałów radioaktywnych.

Warunki postawione przez właściwe organy Państw Członkowskich będących krajami tranzytu lub przeznaczenia nie mogą być bardziej rygorystyczne od warunków dotyczących podobnych transportów dokonywanych w granicach tych Państw Członkowskich.

4. Państwo lub Państwa Członkowskie, które wydały zgodę na tranzyt danego transportu, nie mogą odmówić wydania zgody na transport zwrotny w następujących przypadkach:

a) kiedy początkowa zgoda dotyczyła materiałów transportowanych dla celów przetwarzania lub ponownego przetwarzania, jeśli transport zwrotny dotyczy odpadów radioaktywnych lub innych produktów odpowiadających materiałowi pierwotnemu po przetworzeniu lub ponownym przetworzeniu, i wszystkie odpowiednie przepisy prawne są przestrzegane ;

b) w okolicznościach opisanych w art. 9, jeśli transport zwrotny jest dokonywany na tych samych warunkach i przy takich samych specyfikacjach.

Artykuł 7 Zezwolenie na dokonanie transportu

1. Jeśli uzyskano wszystkie zgody potrzebne do dokonania transportu, właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia są uprawnione do wydania zezwolenia na dokonanie transportu posiadaczowi oraz stosownie informują właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia i każdego Państwa Członkowskiego lub kraju trzeciego tranzytu.

2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, nie ma żadnego wpływu na odpowiedzialność posiadacza, przewoźnika, właściciela, odbiorcy lub wszelkich innych osób fizycznych i prawnych, które biorą udział w transporcie.

3. Pojedyncze zezwolenie może dotyczyć więcej niż jednego transportu pod warunkiem spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ust. 2.

4. Zezwolenia są ważne przez okres nieprzekraczający trzech lat.

Przy ustalaniu okresu ważności Państwa Członkowskie powinny uwzględnić wszelkie warunki zawarte w wydanej zgodzie przez Państwa Członkowskie przeznaczenia lub tranzytu.

Artykuł 8 Potwierdzenie odbioru transportu

1. Odbiorca przesyła właściwym organom swojego Państwa Członkowskiego potwierdzenie odbioru transportu w ciągu 15 dni od jego otrzymania.

2. Właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia przesyłają kopie tego potwierdzenia Państwu Członkowskiemu pochodzenia oraz każdemu Państwu Członkowskiemu lub krajowi trzeciemu tranzytu.

3. Właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia przesyłają kopię tego potwierdzenia poprzedniemu posiadaczowi.

Artykuł 9 Transport niemożliwy do zrealizowania

1. Państwo Członkowskie przeznaczenia, pochodzenia lub tranzytu może podjąć decyzję o przerwaniu transportu, jeśli warunki transportu nie są zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy, lub nie są zgodne z zezwoleniami lub zgodami wydanymi na mocy niniejszej dyrektywy.

Państwo Członkowskie niezwłocznie powiadamia o tej decyzji właściwe organy pozostałych Państw Członkowskich, których dotyczy transport.

2. Jeśli nie można dokonać transportu lub jeśli warunki transportu nie są zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy, właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia zapewniają odbiór przedmiotowych odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego przez ich posiadacza, chyba że możliwe jest zastosowanie innego bezpiecznego rozwiązania. Państwa Członkowskie gwarantują podjęcie w razie potrzeby środków naprawczych dotyczących bezpieczeństwa przez podmiot odpowiedzialny za transport.

3. Posiadacz ponosi koszty powstałe w przypadku gdy transport nie może być dokonany lub został przerwany.

Rozdział 3 Transport do i z krajów położonych poza terytorium Wspólnoty

Artykuł 10 Przywóz do Wspólnoty

1. Jeśli odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe objęte zakresem niniejszej dyrektywy mają być wprowadzone na teren Wspólnoty z kraju trzeciego, a krajem przeznaczenia jest Państwo Członkowskie, odbiorca składa wniosek o zezwolenie do właściwych organów tego Państwa Członkowskiego. Wniosek ten może dotyczyć więcej niż jednego transportu, zgodnie z warunkami, o których mowa w art. 4 ust. 2.

Wniosek ten powinien zawierać dowody na to, że odbiorca zawarł umowę z posiadaczem mającym siedzibę w kraju trzecim, która to umowa została zaakceptowana przez właściwe organy przedmiotowego kraju trzeciego, i która zobowiązuje posiadacza do odebrania odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego, jeśli nie można dokonać transportu zgodnie z niniejszą dyrektywą, jak przewidziano w ust. 5 niniejszego artykułu. Odbiorca ponosi koszty powstałe w przypadku gdy transport nie może być dokonany lub został przerwany.

2. Właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia przesyłają wnioski, o których mowa w ust. 1, do właściwych organów ewentualnego Państwa Członkowskiego tranzytu, w celu uzyskania zgody.

Stosuje się przepisy art. 6.

3. Jeśli uzyskano wszystkie zgody potrzebne do dokonania transportu, właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia są uprawnione do wydania odbiorcy zezwolenia na dokonanie transportu oraz stosownie informują właściwe organy Państwa Członkowskiego lub kraju trzeciego tranzytu.

Stosuje się przepisy art. 7 ust. 2 do 4.

4. Odbiorca przesyła właściwym organom Państwa Członkowskiego przeznaczenia potwierdzenie odbioru transportu w ciągu 15 dni od jego otrzymania. Właściwe organy Państwa Członkowskiego przeznaczenia przesyłają kopie potwierdzenia krajowi pochodzenia oraz każdemu Państwu Członkowskiemu lub krajowi trzeciemu tranzytu.

5. Państwo Członkowskie przeznaczenia lub każde Państwo Członkowskie tranzytu może podjąć decyzję o przerwaniu transportu, jeśli warunki transportu nie są zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy, lub nie są zgodne z zezwoleniami lub zgodami wydanymi na mocy niniejszej dyrektywy. Państwo Członkowskie niezwłocznie powiadamia o tej decyzji właściwe organy kraju pochodzenia. Odbiorca ponosi koszty powstałe w przypadku gdy transport nie może być dokonany lub został przerwany.

Artykuł 11 Tranzyt przez terytorium Wspólnoty

1. Jeśli odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe mają być wprowadzone na obszar Wspólnoty z kraju trzeciego oraz jeśli kraj przeznaczenia nie jest Państwem Członkowskim, podmiot odpowiedzialny za przeprowadzenie transportu w Państwie Członkowskim, przez którego urząd celny odpady radioaktywne zostały po raz pierwszy wprowadzone na terytorium Wspólnoty (zwanym dalej „pierwszym Państwem Członkowskim tranzytu”) składa wniosek o zezwolenie do właściwych organów tego Państwa Członkowskiego. Wniosek ten może dotyczyć więcej niż jednego transportu, zgodnie z warunkami, o których mowa w art. 4 ust. 2.

Wniosek ten powinien zawierać dowody na to, że odbiorca mający siedzibę w kraju trzecim zawarł umowę z posiadaczem mającym siedzibę w kraju trzecim, która to umowa została zaakceptowana przez właściwe organy tego ostatniego, i która zobowiązuje posiadacza do odebrania odpadów radioaktywnych lub wypalonego paliwa jądrowego, jeśli nie można dokonać transportu zgodnie z niniejszą dyrektywą, jak przewidziano w ust. 5 niniejszego artykułu.

2. Właściwe organy pierwszego Państwa Członkowskiego tranzytu przesyłają wniosek, o którym mowa w ust. 1, do właściwych organów ewentualnych innych Państw Członkowskich tranzytu, w celu uzyskania zgody.

Stosuje się przepisy art. 6.

3. Jeśli uzyskano wszystkie zgody potrzebne do dokonania transportu, właściwe organy pierwszego Państwa Członkowskiego tranzytu są uprawnione do wydania zezwolenia na dokonanie transportu odpowiedzialnemu za niego podmiotowi, o którym mowa w ust. 1, oraz stosownie informują właściwe organy każdego pozostałego Państwa Członkowskiego lub kraju trzeciego tranzytu.

Stosuje się przepisy art. 7 ust. 2 do 4.

4. Odpowiedzialny podmiot, o którym mowa w ust. 1, powiadamia właściwe organy pierwszego Państwa Członkowskiego tranzytu, że odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe dotarły do miejsca przeznaczenia w kraju trzecim, w ciągu 15 dni od daty ich przybycia i wskazuje ostatni urząd celny Wspólnoty, przez który przeszedł transport.

Powiadomienie to poparte jest deklaracją lub poświadczeniem odbiorcy stwierdzającym, że odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe dotarły do właściwego miejsca przeznaczenia, i wskazującym urząd celny przywozu do kraju trzeciego.

5. Państwo Członkowskie tranzytu może podjąć decyzję o przerwaniu transportu, jeśli warunki transportu nie są zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy, lub nie są zgodne z zezwoleniami lub zgodami wydanymi na mocy niniejszej dyrektywy. Państwo Członkowskie niezwłocznie powiadamia o tej decyzji właściwe organy kraju pochodzenia. Odpowiedzialny podmiot, o którym mowa w ust. 1, ponosi koszty powstałe w przypadku gdy transport nie może być dokonany lub został przerwany.

Artykuł 12 Wywóz ze Wspólnoty

1. Jeśli odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe mają być wywiezione ze Wspólnoty do kraju trzeciego, posiadacz składa wniosek o zezwolenie do właściwych organów Państwa Członkowskiego pochodzenia. Wniosek ten może dotyczyć więcej niż jednego transportu, zgodnie z warunkami, o których mowa w art. 4 ust. 2.

2. Właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia:

a) przed dokonaniem transportu powiadamiają organy kraju przeznaczenia i proszą je o wydanie zgody;

b) przesyłają wniosek, o którym mowa w ust. 1, do właściwych organów ewentualnego Państwa Członkowskiego tranzytu, w celu uzyskania zgody; stosuje się przepisy art. 6.

3. Jeśli uzyskano wszystkie zgody potrzebne do dokonania transportu, właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia są uprawnione do wydania zezwolenia na dokonanie transportu posiadaczowi oraz stosownie informują właściwe organy kraju trzeciego przeznaczenia i każdego ewentualnego Państwa Członkowskiego lub kraju trzeciego tranzytu.

Stosuje się przepisy art. 7 ust. 2 do 4.

4. Posiadacz powiadamia właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia, że odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe dotarły do miejsca przeznaczenia w kraju trzecim, w ciągu 15 dni od daty ich przybycia i wskazuje ostatni urząd celny Wspólnoty, przez który przeszedł transport.

Powiadomienie to poparte jest deklaracją lub poświadczeniem odbiorcy stwierdzającym, że odpady radioaktywne lub wypalone paliwo jądrowe dotarły do właściwego miejsca przeznaczenia, i wskazującym urząd celny przywozu do kraju trzeciego.

5. Państwo Członkowskie pochodzenia lub każde Państwo Członkowskie tranzytu może podjąć decyzję o przerwaniu transportu jeśli warunki transportu nie są zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy, lub nie są zgodne z zezwoleniami lub zgodami wydanymi na mocy niniejszej dyrektywy. Państwo Członkowskie tranzytu niezwłocznie powiadamia o tej decyzji właściwe organy Państwa Członkowskiego pochodzenia. Stosuje się przepisy art. 9 ust. 2. Posiadacz ponosi koszty powstałe w przypadku gdy transport nie może być dokonany lub został przerwany.

Artykuł 13 Zakaz wywozu

1. Właściwe organy Państw Członkowskich nie wydają zezwolenia na transport :

a) do miejsca przeznaczenia znajdującego się na południe od 60° południowej szerokości geograficznej lub

b) do państwa będącego stroną Umowy o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej Państwami Członkowskimi z drugiej strony, (umowa z Kotonu między krajami AKP a WE), które nie jest Państwem Członkowskim, bez uszczerbku dla art. 2, lub

c) do kraju trzeciego, który zdaniem właściwych organów Państwa Członkowskiego pochodzenia, zgodnie z kryteriami, o których mowa w ust. 2, nie posiada środków technicznych, prawnych i administracyjnych do bezpiecznego gospodarowania odpadami radioaktywnymi lub wypalonym paliwem jądrowym. Postępując zgodnie z powyższym Państwa Członkowskie uwzględniają należycie wszystkie istotne informacje dotyczące tej kwestii przekazane przez inne Państwa Członkowskie.

2. Zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 18 Komisja ustala kryteria ułatwiające Państwom Członkowskim dokonywanie oceny spełniania wymogów dotyczących wywozu.

Rozdział 4 Przepisy ogólne

Artykuł 14 Stosowanie standardowego dokumentu

1. Dla wszystkich transportów objętych zakresem niniejszej dyrektywy stosuje się standardowy dokument.

2. Zgodnie z procedurą określoną w art. 18 Komisja opracowuje standardowy dokument, który zostanie opublikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej najpóźniej dnia […] r. ( ta sama data, co w art. 19 ust. 1 – data transpozycji ). W razie potrzeby dokument ten jest aktualizowany na podstawie tej samej procedury.

3. Wniosek o zezwolenie należy wypełnić, a wszelkie inne dokumenty i informacje, o których mowa w art. 7, 10, 11 i 12, należy dostarczyć w języku zaakceptowanym przez właściwy organ Państwa Członkowskiego, w którym składa się wniosek o zezwolenie zgodnie z niniejszą dyrektywą.

Na żądanie właściwych organów kraju przeznaczenia lub tranzytu posiadacz dostarcza potwierdzone tłumaczenie na język przez nie zaakceptowany.

4. Wszelkie dodatkowe wymogi dotyczące zezwolenia na transport należy dołączyć do dokumentu standardowego.

5. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek innych dokumentów towarzyszących wymaganych na podstawie innych odpowiednich przepisów, wypełniony dokument standardowy zaświadczający spełnienie wymogów procedury wydawania zezwolenia powinien towarzyszyć każdemu transportowi objętemu zakresem niniejszej dyrektywy, także w przypadkach, kiedy jedno zezwolenie odnosi się do więcej niż jednego transportu.

6. Dokumenty te należy udostępnić właściwym organom kraju pochodzenia i przeznaczenia oraz wszystkich krajów tranzytu.

Artykuł 15 Właściwe organy

Państwa Członkowskie przesyłają Komisji nazwę(-y) i adres(y) właściwych organów oraz wszystkie informacje niezbędne do szybkiego komunikowania się z tymi organami najpóźniej do dnia […] r. (ta sama data, co w art. 19 ust. 1 ).

Państwa Członkowskie regularnie przesyłają Komisji wszelkie zmiany tych danych.

Komisja przekazuje te informacje oraz wszelkie wprowadzone do nich zmiany wszystkim właściwym organom we Wspólnocie.

Artykuł 16 Współpraca

1. Państwa Członkowskie wspierają zawieranie umów w celu ułatwiania bezpiecznego gospodarowania, w tym ostatecznego składowania, odpadami radioaktywnymi pochodzącymi z krajów, które wytwarzają niewielkie ilości tych odpadów, oraz w których budowa odpowiednich obiektów nie byłaby uzasadniona z radiologicznego punktu widzenia.

2. Każde Państwo Członkowskie zagwarantuje współpracę i komunikację pomiędzy właściwymi organami poszczególnych Państw Członkowskich lub krajów trzecich, w celu zapobieżenia nadmiernym opóźnieniom w procedurach ustanowionych w niniejszej dyrektywie.

3. Zgodnie z procedurą ustanowioną w art. 18 Komisja wystosowuje zalecenia dotyczące bezpiecznego i skutecznego sposobu przekazywania dokumentów i informacji związanych z przepisami niniejszej dyrektywy.

4. Komisja jest niezwłocznie informowana o wszelkich nieuzasadnionych opóźnieniach i/lub braku współpracy ze strony właściwych organów innego Państwa Członkowskiego.

Artykuł 17 Sprawozdania okresowe

Do dnia […] r. (trzy lata po terminie, o którym mowa w art. 19 ust. 1) oraz następnie co trzy lata Państwa Członkowskie przekazują Komisji sprawozdania z wykonania niniejszej dyrektywy.

Do sprawozdań tych dołączane są informacje dotyczące transportów dokonywanych na ich terytoriach.

Na podstawie tych sprawozdań Komisja, zgodnie z procedurą określoną w art. 18, przygotowuje sprawozdanie podsumowujące dla Parlamentu Europejskiego, Rady oraz Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego.

Artykuł 18 Komitet doradczy

W wykonywaniu zadań określonych w art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 16 ust. 3 oraz art. 17 ust. 3 Komisja wspierana jest przez Komitet o charakterze doradczym, w którego skład wchodzą przedstawiciele Państw Członkowskich, i któremu przewodniczy przedstawiciel Komisji.

Przedstawiciel Komisji przedkłada Komitetowi projekt działań, które należy podjąć. Komitet wyraża swoją opinię na temat projektu w terminie, który może zostać wyznaczony przez przewodniczącego w zależności od pilności sprawy, w razie potrzeby w drodze głosowania.

Opinia ta zostaje zapisana w protokole. Każde Państwo Członkowskie ma prawo do uzyskania zapisu swojego stanowiska w protokole.

Komisja bierze pod uwagę opinię wyrażoną przez Komitet. Informuje ona Komitet o tym, w jaki sposób wzięła pod uwagę jego opinię.

Artykuł 19 Transpozycja

1. Państwa Członkowskie wprowadzają w życie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy przed (dwa lata od daty przyjęcia) . Niezwłocznie powiadomią o tym Komisję.

Przyjęte przez Państwa Członkowskie przepisy zawierają odesłanie do niniejszej dyrektywy lub odesłanie to towarzyszy ich urzędowej publikacji. Metody dokonywania takiego odesłania określane są przez Państwa Członkowskie.

2. Państwa Członkowskie przekazują Komisji teksty podstawowych przepisów prawa krajowego, jakie przyjmą w dziedzinie objętej niniejszą dyrektywą, wraz z tabelą ukazującą, w jaki sposób przepisy niniejszej dyrektywy odpowiadają przyjętym przepisom prawa krajowego.

Artykuł 20 Uchylenie

Niniejszym uchyla się dyrektywę 92/3/Euratom ze skutkiem od dnia […] r. (ta sama data, co data wyznaczona w art. 19 ust. 1 ), bez uszczerbku dla zobowiązań Państw Członkowskich dotyczących terminów transpozycji do prawa krajowego oraz stosowania tej dyrektywy.

Odesłania do uchylonej dyrektywy traktuje się jako odesłania do niniejszej dyrektywy i są one odczytywane zgodnie z tabelą korelacji zamieszczoną w Załączniku.

Artykuł 21 Przepisy przejściowe

1. Jeśli wniosek o zezwolenie złożono w należyty sposób u właściwych organów kraju pochodzenia lub został on przez nie zatwierdzony przed (ta sama data, co w art. 19 ust. 1 ), do wszystkich działań związanych z transportem objętych tym zezwoleniem stosuje się dyrektywę 92/3/Euratom.

2. Przy podejmowaniu decyzji dotyczących wniosków o zezwolenie złożonych przed ( ta sama data, co w art. 19 ust. 1 ) na więcej niż jeden transport odpadów radioaktywnych do kraju trzeciego przeznaczenia, Państwo Członkowskie pochodzenia uwzględnia wszystkie istotne okoliczności, a w szczególności:

a) planowany harmonogram dokonywania transportów objętych tym samym wnioskiem;

b) uzasadnienie objęcia wszystkich transportów tym samym wnioskiem;

c) stosowność wydania zezwolenia na liczbę transportów, która jest mniejsza od liczby podanej we wniosku.

3. Do czasu udostępnienia standardowego dokumentu określonego w art. 14 niniejszej dyrektywy, dla celów niniejszej dyrektywy należy stosować mutatis mutandis dokument standardowy ustanowiony w decyzji Komisji 93/552/Euratom[10].

Artykuł 22 Wejście w życie

Niniejsza dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Artykuł 23

Niniejsza dyrektywa skierowana jest do Państw Członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Tabela korelacji

Dyrektywa 92/3/Euratom | Niniejsza dyrektywa | Rodzaj zmiany[11] |

Art. 1 ust. 1 | Nowy przepis |

Art. 1 ust. 1 | Art. 1 ust. 2 | Zmienione |

Artykuł 2 | Artykuł 3 | Dostosowane |

Artykuł 3 | Motyw pierwszy | Dostosowane |

Art. 4 ust. 1 zdanie pierwsze | Art. 4 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 4 ust. 1 zdanie drugie | Art. 5 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 4 ust. 2 | Art. 14 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 4 ust. 3 | Art. 5 ust. 2 |

Art. 5 ust. 1 | Art. 4 ust. 2 | Dostosowane |

Art. 5 ust. 2 | Art. 7 ust. 4 | Dostosowane |

Art. 6 ust. 1 akapit pierwszy | Art. 6 ust. 1 akapit drugi | Zmienione |

Art. 6 ust. 1 akapit drugi | Art. 14 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 6 ust. 2 akapit pierwszy | Art. 6 ust. 3 akapit drugi | Zmienione |

Art. 6 ust. 2 akapit drugi | Art. 6 ust. 3 akapit pierwszy | Zmienione |

Art. 6 ust. 3 | Art. 6 ust. 1 akapit trzeci | Dostosowane |

Art. 6 ust. 4 | Art. 6 ust. 2 | Zmienione |

Art. 7 ust. 1 | Art. 7 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 7 ust. 2 zdanie pierwsze | Art. 14 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 7 ust. 2 zdanie drugie | Art. 14 ust. 4 | Dostosowane |

Art. 7 ust. 3 | Art. 7 ust. 2 |

Art. 8 ust. 1 | Art. 14 ust. 5 | Dostosowane |

Art. 8 ust. 2 | Art. 14 ust. 6 |

Art. 9 ust. 1 pierwsza część zdania | Art. 8 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 9 ust. 1 końcowa część zdania | Art. 14 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 9 ust. 2 | Art. 8 ust. 2 |

Art. 10 ust. 1 | Art. 10 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 10 ust. 1 końcowa część pierwszego zdania | Art. 14 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 10 ust. 2 | Artykuł 11 | Dostosowane |

Art. 10 ust. 3 odniesienie do ust. 1 | Art. 10 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 10 ust. 3 odniesienie do ust. 2 | Art. 10 ust. 2 | Dostosowane |

Artykuł 11 | Art. 13 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 12 ust. 1 | Art. 12 ust. 2 | Zmienione |

Art. 12 ust. 2 | Art. 12 ust. 3 | Dostosowane |

Art. 12 ust. 3 | Art. 12 ust. 3 |

Art. 12 ust. 4 | Art. 14 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 12 ust. 5 | Art. 12 ust. 4 | Dostosowane |

Art. 12 ust. 6 | Art. 12 ust. 4 | Dostosowane |

Art. 13 ust. 1 | Art. 1 ust. 3 zdanie pierwsze | Zmienione |

Art. 13 ust. 2 | Art. 1 ust. 3 zdanie drugie |

Artykuł 14 | Artykuł 2 | Zmienione |

Art. 15 ust. 1 | Art. 9 ust. 2 | Dostosowane |

Art. 15 ust. 2 | Art. 10 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 16 tiret pierwsze | Art. 6 ust. 4 lit. a) | Dostosowane |

Art. 16 tiret drugie | Art. 6 ust. 4 lit. b) | Dostosowane |

Art. 17 ust. 1 | Art. 15 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 17 ust. 2 | Art. 15 ust. 2 |

Art. 17 ust. 3 | Art. 15 ust. 3 |

Art. 18 ust. 1 | Art. 17 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 18 ust. 2 | Art. 17 ust. 2 |

Art. 18 ust. 3 | Art. 17 ust. 3 |

Art. 19 ust. 1 | Art. 18 ust. 1 | Dostosowane |

Art. 19 ust. 2 | Art. 18 ust. 2 |

Art. 19 ust. 3 | Art. 18 ust. 3 |

Art. 19 ust. 4 | Art. 18 ust. 4 |

Art. 20 tiret pierwsze | Art. 14 ust. 2 | Dostosowane |

Art. 20 tiret drugie | Art. 14 ust. 2 | Dostosowane |

Art. 20 tiret trzecie | Art. 14 ust. 2 | Dostosowane |

Art. 20 tiret czwarte | Art. 13 ust. 2 | Dostosowane |

Art. 20 tiret piąte | Art. 17 ust. 3 | Dostosowane |

Artykuł 21 | Artykuł 19 | Dostosowane |

Artykuł 22 | Artykuł 23 |

Art. 9 ust. 1 | Nowy przepis |

Art. 12 ust. 1 | Nowy przepis |

Art. 12 ust. 5 | Nowy przepis |

Artykuł 16 | Nowy przepis |

Art. 14 ust. 3 | Nowy przepis |

Artykuł 20 | Nowy przepis |

Artykuł 21 | Nowy przepis |

Artykuł 22 | Nowy przepis |

[1] Dokument roboczy służb Komisji „Simpler Legislation for the Internal Market” („Uproszczone prawodawstwo dla rynku wewnętrznego”) (SEC (2001)1977), przekazany Radzie i Parlamentowi Europejskiemu dnia 5 grudnia 2001 r.

[2] Dz.U. L 159 z 29.6.1996, str. 1.

[3] 2000/483/WE, Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 3.

[4] Dz.U. C […] z […], str. […].

[5] Dz.U. C […] z […], str. […].

[6] Dz.U. C […] z […], str. […].

[7] Dz.U.L 35 z 12.2.1992, str. 24.

[8] Dz.U. L 346 z 31.12.2003, str. 57.

[9] Dz.U. L 159 z 29.6.1996, str. 1.

[10] Dz.U. L 268 z 29.10.1993, str. 83.

[11] „Dostosowane” oznacza zmianę brzmienia bez zmiany zakresu tekstu uchylonej dyrektywy. Zmiany zakresu przepisów uchylonej dyrektywy oznaczone są słowem „Zmienione”.