Według sprawozdania z finansowych wyników działalności za 2018 r. fundusz gwarancyjny osiągnął na koniec roku wynik finansowy wynoszący -13,9 mln EUR. Strata netto w wysokości ‑34,5 mln EUR wynikająca z dodatnich (28,4 mln EUR) i ujemnych (-62,9 mln EUR) zmian wartości godziwej instrumentów pochodnych wykorzystywanych do zabezpieczenia ryzyka walutowego w części portfela denominowanej w USD została zrównoważona zyskiem netto (17,0 mln EUR) wynikającym z dodatniego (103,7 mln EUR) i ujemnego (-86,7 mln EUR) przeszacowania aktywów finansowych i przychodów z odsetek (17,5 mln EUR) ze względu na różnice kursowe. Pozostałe straty obejmowały głównie straty netto ze sprzedaży papierów wartościowych dostępnych do sprzedaży (‑13,3 mln EUR) i opłaty za przechowywanie (-0,6 mln EUR).

Art. 16 ust. 6 rozporządzenia w sprawie EFIS przewiduje, że do dnia 31 maja każdego roku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie oraz Trybunałowi Obrachunkowemu roczne sprawozdanie dotyczące zarządzania Funduszem Gwarancyjnym EFIS („fundusz gwarancyjny”) w poprzednim roku kalendarzowym, łącznie z oceną adekwatności kwoty docelowej, wysokości funduszu gwarancyjnego oraz szacowanym zapotrzebowaniem na jego uzupełnienie. Sprawozdanie roczne obejmuje prezentację sytuacji finansowej funduszu gwarancyjnego na koniec poprzedniego roku kalendarzowego, przepływy finansowe w poprzednim roku kalendarzowym, a także znaczące transakcje i wszelkie stosowne informacje na temat rachunków finansowych. Sprawozdanie to zawiera także informacje na temat zarządzania finansowego, wyników oraz ryzyka funduszu gwarancyjnego na koniec poprzedniego roku kalendarzowego.

Łączna wysokość faktycznych wpłat dokonanych na fundusz gwarancyjny w ciągu całego roku wyniosła 2 014 mln EUR. Większość tej kwoty stanowiły środki na płatności z budżetu ogólnego UE, podczas gdy 59 mln EUR zostało odzyskane jako dochody przeznaczone na określony cel (53,4 mln EUR z dochodów EFIS i 5,6 mln z dochodów funduszu Marguerite), a kwota w wysokości 154,9 mln EUR została przesunięta jako dodatkowe środki na płatności pod koniec roku budżetowego.

3.4.Uruchomienie i wykorzystanie gwarancji UE

Zgodnie z art. 8 ust. 1 lit. a) umowy w sprawie EFIS gwarancja UE została uruchomiona w kwocie 97,1 mln EUR w związku z działaniem, w przypadku którego nie dotrzymano zobowiązania, w ramach obszaru infrastruktury i innowacji. Zgodnie z art. 11 umowy w sprawie EFIS EBI wstępnie odzyskał kwotę 18,6 mln EUR, ograniczając kwotę, która ma zostać wypłacona, do 78,5 mln EUR. Uruchomioną kwotę wypłacono z rachunku EFIS (17,7 mln EUR) oraz z funduszu gwarancyjnego (60,8 mln EUR). Następnie odzyskano kwotę 1,6 mln EUR. W odniesieniu do wspomnianego działania, w przypadku którego nie dotrzymano zobowiązania, EBI uruchomił kwotę 1,0 mln EUR na pokrycie kosztów odzyskania należności oraz 0,6 mln EUR na pokrycie podlegających zwrotowi kosztów administracyjnych.

W 2018 r. EBI wypłacona została łączna kwota 0,6 mln EUR na pokrycie kosztów finansowania i 10,7 mln EUR na pokrycie korekt wartości.

4.Zarządzanie funduszem gwarancyjnym w 2018 r.

4.1.Zarządzanie finansami

Portfel inwestycyjny funduszu gwarancyjnego jest inwestowany zgodnie z zasadami zarządzania ustanowionymi w decyzji Komisji C(2016) 165 z dnia 21 stycznia 2016 r. zatwierdzającej wytyczne dotyczące zarządzania aktywami funduszu gwarancyjnego.

Wytyczne te przewidują, że aktywa portfela inwestycyjnego powinny zapewniać wystarczającą płynność na wypadek uruchomienia gwarancji i jednocześnie zmierzać do maksymalizacji stopy zwrotu z aktywów oraz dążyć do poziomu ryzyka zapewniającego utrzymanie wysokiego stopnia bezpieczeństwa i stabilności.

Przyjęto strategie w zakresie inwestycji i zarządzania ryzykiem odpowiadające celom inwestycyjnym i prognozowanym warunkom rynkowym. Podejście inwestycyjne miało na celu osiągnięcie większej dywersyfikacji w ramach różnych grup aktywów o stałym dochodzie.

4.2.Sytuacja rynkowa w 2018 r.

Rok 2018 był trudny dla inwestorów, charakteryzował się ogólnie ujemną lub historycznie niską rentownością i cechował znaczną zmiennością rynków i niepewnością. Do kluczowych czynników, które przyczyniły się do takiej niestabilności otoczenia, należały stopniowe zaostrzanie polityki pieniężnej w strefie euro i w Stanach Zjednoczonych wynikające ze spodziewanego dalszego wzrostu gospodarczego i wzrostu inflacji, wojna handlowa, wydarzenia we Włoszech oraz pogarszające się prognozy gospodarcze, które zaczęły przeważać pod koniec roku. W szczególności jeżeli chodzi o politykę pieniężną, EBC ograniczył miesięczne zakupy aktywów netto w ramach tzw. polityki luzowania ilościowego z 30 mld EUR do 15 mld EUR we wrześniu, a następnie zakończył zakupy netto pod koniec 2018 r. Rezerwa Federalna Stanów Zjednoczonych wprowadziła w ciągu roku cztery podwyżki w wysokości 25 punktów bazowych, podnosząc do końca roku zakres docelowej stopy procentowej dla funduszy federalnych do poziomu 2,25–2,5.

W tym kontekście rentowność europejskich papierów wartościowych o stałym dochodzie na początku 2018 r. znacznie wzrosła, aby pod koniec roku odnotować ogólnie najniższe poziomy w skali roku ze względu na słabnący wzrost i prognozy gospodarcze, spadek cen ropy naftowej oraz obniżone oczekiwania co do średniookresowego przebiegu stóp procentowych ustalanych w ramach polityki pieniężnej. Spready kredytowe nieznacznie rosły w ciągu roku i zjawisko to nabrało tempa w grudniu ze względu na spadki notowań na rynkach akcji i zakończenie zakupów aktywów netto przez Europejski Bank Centralny (EBC). Rentowność obligacji krótkoterminowych w strefie euro również spadła, chociaż mniej wyraźnie, co spowodowało powszechne spłaszczenie odnośnych krzywych rentowności. Wskaźnik nastrojów gospodarczych w strefie euro – który odzwierciedla nastroje zarówno gospodarstw domowych, jak i przedsiębiorstw – obniżył się bardziej, niż przewidywali analitycy, do najniższego poziomu od prawie dwóch lat. Spadek ten odnotowano wśród wielu grup branżowych i w wielu krajach. Spready obligacji krajów peryferyjnych w stosunku do niemieckich obligacji Bund spadły w grudniu; było to zjawisko powszechne. Spready w odniesieniu do Włoch uległy zawężeniu o ponad 30 punktów bazowych i na koniec miesiąca znalazły się na poziomie 250 punktów bazowych, do czego przyczyniło się osiągnięcie przez Komisję Europejską porozumienia w sprawie włoskiego budżetu.

4.3.Skład portfela i najważniejsze cechy jego profilu ryzyka

Na dzień 31 grudnia 2018 r. w skład portfela inwestycyjnego wchodziły głównie papiery wartościowe emitowane przez państwa (27 % wartości rynkowej w stosunku do poziomu referencyjnego 46 %) oraz przez jednostki państwowe niższego szczebla, podmioty ponadnarodowe i agencje oraz rządy zagraniczne (18 % wartości rynkowej w stosunku do poziomu referencyjnego 12 %) i obligacje zabezpieczone (25 % wartości rynkowej w stosunku do poziomu referencyjnego 20 %). Pozostałą część portfela stanowiły głównie obligacje niezabezpieczone wyemitowane przez przedsiębiorstwa i instytucje finansowe. Około 9 % portfela zainwestowano w płynne instrumenty inwestycyjne o wysokim ratingu (AA/AAA) denominowane w USD. Ustanowiono zabezpieczenie przed ekspozycją na ryzyko walutowe związaną z tymi inwestycjami. Pod koniec 2018 r. ekspozycja portfela na obligacje zgodne z kryteriami środowiskowymi, społecznymi i dotyczącymi dobrego zarządzania była ponad trzy razy wyższa w porównaniu z odpowiednim poziomem referencyjnym.

Na koniec 2018 r. czas trwania tego portfela wynosił 2,41 roku. Średni rating to A-.

Większość portfela stanowią inwestycje w płynne papiery wartościowe, a odpowiednia część portfela (21 % całkowitej wartości portfela) ma termin zapadalności krótszy niż 12 miesięcy.

Profil portfela pod względem czasu trwania, ryzyka kredytowego i płynności został dostosowany do prognozowanych przepływów pieniężnych związanych z działaniami EFIS objętymi gwarancją UE (np. przewidywanych uruchomień gwarancji, do dochodów).

4.4.Wyniki finansowe

Roczny wynik finansowy oblicza się przy uwzględnieniu okresu występowania inwestycji, aby nie wpłynęła na niego wielkość portfela, która znacząco wzrosła w ciągu tego roku.

W bardzo trudnej sytuacji rynkowej, która charakteryzowała się ogólnie ujemną lub historycznie niską rentownością i cechowała znaczną zmiennością rynków i niepewnością, bezwzględny roczny wynik funduszu za 2018 r. wyniósł -0,312 %. Ten dochód jest zgodny z rocznym wynikiem wskaźnika referencyjnego dla EFIS (-0,305 %) i osiągnięto go w warunkach, które cechowały ujemne stopy procentowe w strefie euro (szczególnie w przypadku instrumentów postrzeganych przez rynki jako „wolne od ryzyka kredytowego” i płynne ekspozycje w Europie) oraz szeregu podwyżek stóp procentowych w Stanach Zjednoczonych.