PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 198/1

Dziewiąte sprawozdanie rocznedotyczące realizacji wspólnego działania Rady z dnia 12 lipca 2002 r. w sprawie wkładu Unii Europejskiej w zwalczanie destabilizującego gromadzenia i rozpowszechniania ręcznej broni strzeleckiej i broni lekkiej (2002/589/WPZiB)

(2010/C 000/01)

WPROWADZENIE

W 2009 roku UE nadal propagowała kwestię broni strzeleckiej i lekkiej na wszystkich forach wielostronnych i w dialogu politycznym w ramach właściwych instrumentów międzynarodowych, takich jak program działania ONZ z 2001 roku dotyczący zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką, zwalczania i eliminowania go.

Zgodnie z konkluzjami Rady w sprawie włączenia kwestii BSiL do umów zawieranych przez UE z państwami trzecimi, przyjętymi w grudniu 2008 roku, w 2009 roku prowadzono różne negocjacje, także dotyczące klauzuli BSiL. W ich ramach kwestię BSiL uzgodniono z Chinami, Irakiem, Koreą Południową i Libią.

UE nadal świadczyła państwom trzecim oraz organizacjom międzynarodowym i regionalnym pomoc w zwalczaniu destabilizującego gromadzenia BSiL. Polegała ona na realizacji projektów w ramach różnych wspólnych działań i decyzji Rady oraz instrumentów rozwoju i współpracy, a także projektów wspieranych przez państwa członkowskie UE w wymiarze krajowym.

W 2009 roku UE nadal brała udział w procesie traktatu o handlu bronią. Wszystkie państwa członkowskie UE zagłosowały za rezolucją ZO ONZ z 2009 roku w sprawie traktatu o handlu bronią, zwołującą na 2012 rok międzynarodową konferencję, której celem będzie wynegocjowanie tego traktatu. UE nadal angażowała się również we wsparcie tego procesu i zachęcała do tego państwa trzecie, także dzięki realizacji decyzji Rady 2009/42/WPZiB promującej w państwach trzecich proces prowadzący do zawarcia traktatu o handlu bronią, organizując w 2009 roku pięć seminariów regionalnych.

Strategia UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia broni strzeleckiej i lekkiej oraz amunicji do tych rodzajów broni, a także handlu nimi, przyjęta przez Radę Europejską w dniach 15–16 grudnia 2005 r., nadal stanowi strategiczne wytyczne dla prac UE i jej państw członkowskich w dziedzinie BSiL, zapewniając różne instrumenty działania.

Niniejsze sprawozdanie zostało przygotowanie w ramach realizacji wspólnego działania Rady 2002/589/WPZiB. Obejmuje działania podejmowane w 2009 roku i jest podzielone na trzy części oraz załącznik:

— część I dotyczy inicjatyw państw członkowskich mających na celu zaradzenie problemom związanym z bronią strzelecką i lekką na szczeblu krajowym,

— część II dotyczy międzynarodowych działań wykonawczych,

— część III dotyczy udziału w pracach organizacji międzynarodowych i w porozumieniach regionalnych w dziedzinie broni konwencjonalnej, w szczególności broni strzeleckiej i lekkiej,

— załącznik zawiera wykaz punktów kontaktowych państw członkowskich UE w zakresie BSiL.

I. KRAJOWE DZIAŁANIA WDRAŻAJĄCE W 2009 ROKU

Dnia 8 grudnia 2008 r. UE przyjęła wspólne stanowisko 2008/944/WPZiB. Przyjęcie tego legalnie wiążącego instrumentu oznacza formalne pomyślne zakończenie przeglądu kodeksu i stanowi kolejny kamień milowy w poprawianiu unijnych norm kontroli eksportu. Wspólne stanowisko jest znacznie aktualniejszym i lepszym instrumentem, który ma zająć miejsce kodeksu postępowania. Zawiera kilka nowych elementów, które pogłębiają i poszerzają jego zakres zastosowania. Kontrolą objęte zostają między innymi: pośrednictwo, transakcje tranzytowe i niematerialne transfery technologii; wdrożone zostają też zaostrzone procedury służące harmonizacji polityk eksportowych państw członkowskich. Uznając szczególną odpowiedzialność państw eksportujących sprzęt wojskowy i technologie wojskowe, państwa członkowskie jeszcze raz dowiodły, że są zdecydowane zapobiegać eksportowi tych produktów, jeśli mogłyby zostać wykorzystane do niepożądanych celów, np. do represji wewnętrznych lub ataków międzynarodowych lub mogłyby się przyczynić do destabilizacji regionalnej.

I.A. Współpraca, koordynacja i wymiana informacji pomiędzy organami administracji i organami ścigania

Poniżej przedstawiono przesłane przez państwa członkowskie wkłady dotyczące ich krajowych działań podjętych w 2009 roku na rzecz zwiększenia współpracy organów administracji krajowej i organów ścigania odpowiedzialnych za niwelowanie ryzyka, jakie stanowi nielegalny handel BSiL i jej nadmierne gromadzenie:

AUSTRIA

Austria nadal promowała współpracę, koordynację i wymianę informacji między organami administracji i organami ścigania. W 2009 roku odbyły się posiedzenia międzyministerialne z udziałem Ministerstwa do Spraw Europejskich i Międzynarodowych, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Ministerstwa Gospodarki i Pracy oraz Ministerstwa Obrony.

BUŁGARIA

Bułgaria nadal prowadziła współpracę międzyinstytucjonalną, koordynowała działania i wymieniała informacje, by zwalczać gromadzenie i rozpowszechnianie BSiL oraz by zapobiegać nielegalnemu handlowi.

REPUBLIKA CZESKA

Zgodnie z ustawą nr 122/1997 Coll. w sprawie systemu ministerstw i organów centralnych administracji rządowej Republiki Czeskiej, ze zmianami, kontrola i nadzór w przypadku broni i amunicji, handlu bronią, jej przekazywanie, pośrednictwo i wydawanie pozwoleń na taki handel oraz przestrzeganie właściwych przepisów, postanowień traktatów, konwencji, dekretów i regulacji pozostaje w kompetencjach następujących instytucji:

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych,

Ministerstwo Przemysłu i Handlu,

Ministerstwo Obrony,

administracja celna.

Ministerstwo Spraw Zagranicznych jest koordynatorem i krajowym punktem kontaktowym z zagranicą i w przypadku organizacji międzynarodowych w kwestiach związanych z BSiL oraz w kwestiach wynikających z międzynarodowych zobowiązań Republiki Czeskiej.

CYPR

W komendzie głównej cypryjskiej policji utworzono krajowe archiwum broni, a elektroniczna baza danych ułatwia dzielenie się informacjami na temat BSiL z innymi właściwymi organami w UE, organizacjami regionalnymi i państwami trzecimi.

DANIA

System ogólny w Danii

Duńskie ustawodawstwo w zakresie broni i materiałów wybuchowych, obejmujące rozporządzenia dotyczące broni strzeleckiej i lekkiej, leży w gestii Ministerstwa Sprawiedliwości Danii.

Zgodnie z przepisami duńskiego ustawodawstwa w zakresie broni i materiałów wybuchowych broni ani amunicji nie wolno importować, produkować, nabywać, posiadać ani nosić bez zgody ministra sprawiedliwości lub osoby upoważnionej przez tego ministra do wydawania odnośnych pozwoleń.

Ustawodawstwo przewiduje także, że broni ani materiałów wybuchowych żadnego rodzaju, w tym amunicji, nie wolno eksportować bez specjalnego pozwolenia ministra sprawiedliwości. Przepis ten dotyczy także broni strzeleckiej i lekkiej.

Minister sprawiedliwości upoważnił okręgowe komendy policji do wydawania niektórych z powyższych pozwoleń dotyczących broni strzeleckiej i lekkiej (na posiadanie broni palnej itp.).

Bazy danych i rejestry

Duńska policja utworzyła centralną elektroniczną bazę danych (policyjny rejestr broni), w której znajdują się dane wszystkich osób upoważnionych do posiadania broni na podstawie otrzymanych wniosków o pozwolenia na broń palną oraz zarejestrowanych transakcji kupna broni gładkolufowej itd. Rejestr zawiera także informacje o broni utraconej i skradzionej.

Policyjny rejestr broni zawiera wszystkie istotne informacje, w tym kategorię i typ broni, nazwę producenta, model, oznakowanie (numer), kaliber i cechy szczególne. Każda sztuka broni zarejestrowana jest pod specjalnym numerem identyfikacyjnym. Policja może nakazać oznakowanie broni tym numerem identyfikacyjnym, jeśli nie jest ona oznakowana przez producenta. Rejestr zawiera także informacje archiwalne, co umożliwia otrzymanie informacji o poprzednich posiadaczach danej broni.

Informacje o zaginionej broni palnej itp. są także przekazywane do systemu informacyjnego Schengen (SIS).

Wszystkie duńskie towarzystwa strzeleckie mają ponadto obowiązek tworzenia własnych rejestrów broni, które muszą zawierać informacje o wszystkich sztukach broni palnej, których właścicielem jest towarzystwo i jego członkowie.

Ponadto właściciele przedsiębiorstw posiadający pozwolenie na handel bronią są zobowiązani do prowadzenia rejestru i – na specjalny wniosek policji – do regularnego składania sprawozdań do policyjnego rejestru broni w przypadku nabywania lub sprzedawania broni.

ESTONIA

W 2009 roku Estonia nadal wspierała współpracę, koordynację i wymianę informacji między właściwymi ministerstwami i agencjami administracji rządowej. Pod auspicjami Ministerstwa Spraw Zagranicznych odbyły się spotkania z przedstawicielami Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Obrony, Ministerstwa Gospodarki i Łączności, Policyjnej Rady Bezpieczeństwa, Estońskiej Rady ds. Podatków i Ceł oraz Estońskiej Rady ds. Organów Ścigania, podczas których miano zająć się kwestiami związanymi z kontrolą eksportu, monitorowaniem i oceną obowiązujących przepisów i określeniem nieaktualnych lub niewłaściwych przepisów w zakresie przekazywania broni, sprzętu wojskowego i produktów podwójnego zastosowania. Ponadto w listopadzie 2009 roku w Ministerstwie Spraw Zagranicznych zorganizowano całodniowe seminarium popularyzatorskie w zakresie kontroli eksportu (skoncentrowane również na broni strzeleckiej i lekkiej). Seminarium to miało zwiększyć świadomość społeczeństwa obywatelskiego, organizacji pozarządowych oraz różnych sektorów i producentów.

FINLANDIA

Krajowa Grupa Koordynująca ekspertów w zakresie BSiL prowadziła swoje prace także w 2009 roku. W skład tej grupy wchodzą przedstawiciele ministerstw, których praca związana jest z kontrolą broni, rozbrojeniem i nierozprzestrzenianiem BSiL oraz przedstawiciele krajowych organizacji pozarządowych zajmujących się tą sprawą. Grupa omawia między innymi politykę Finlandii w dziedzinie BSiL, wykonanie postanowień i regulacji krajowych, regionalnych i światowych oraz dwustronną pomocą w realizacji projektów związanych z BSiL.

Komenda główna fińskiej policji została wydzielona z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, a dnia 1 stycznia 2010 r. powołano Krajową Radę Policji. Radzie tej przekazano zadania związane z wydawaniem pozwoleń na broń do zastosowań cywilnych oraz ogólny nadzór nad realizacją ustawy o broni palnej.

Ogólny nadzór nad realizacją ustawy o broni palnej leży w kompetencjach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Policja nadzoruje zgodność z przepisami ustawy. Straż graniczna i administracja celna nadzorują zgodność z ustawą w obszarach leżących w ich kompetencjach.

Skonfiskowane lub dobrowolnie przekazane państwu sztuki BSiL są niszczone, jeśli nie są przekazywane do zbiorów organów państwowych. Takie sztuki broni są niszczone przez policję przez pocięcie na kawałki. Ogólna liczba sztuk broni zniszczonej w 2009 roku to 6 338, co stanowi 97 procent całkowitej liczby broni palnej skonfiskowanej lub przekazanej państwu.

NIEMCY

Zagrożenie pokoju, bezpieczeństwa i rozwoju związane z destabilizującym gromadzeniem i rozpowszechnianiem broni strzeleckiej i lekkiej, w tym amunicji do tych rodzajów broni, nadal budzi głębokie zaniepokojenie. Niemcy są wszechstronnie zaangażowane w zwalczanie i działania na rzecz zakończenia destabilizującego gromadzenia i rozpowszechniania broni strzeleckiej i lekkiej, w tym amunicji do tych rodzajów broni. Dążąc do tego celu, Niemcy, jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, kierują się strategią UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia BSiL i amunicji do tych rodzajów broni oraz handlu nimi, przyjętą przez Radę Europejską w dniach 15–16 grudnia 2005 r.

Federalne Ministerstwo Spraw Zagranicznych organizowało regularne posiedzenia krajowej grupy koordynującej ds. BSiL. Na posiedzeniach tych zbierają się eksperci ds. broni i kontroli eksportu z ministerstw, administracji, wojskowych organów kontroli i weryfikacji broni oraz organizacji pozarządowych, którzy zajmują się sprawami związanymi z bronią strzelecką i lekką, w tym amunicją do tych rodzajów broni. Grupa omawia między innymi politykę Niemiec w dziedzinie BSiL na forach międzynarodowych i regionalnych, wielostronną i dwustronną pomoc oraz wykonanie postanowień i regulacji krajowych, regionalnych i światowych. Posiedzeniom przewodniczy przedstawiciel Federalnego Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Podjęto różne inicjatywy w zakresie współpracy pomiędzy organami administracyjnymi oraz organami ścigania na szczeblu krajowym. Obejmowały one nowo wprowadzone przepisy, lecz także przegląd praktycznego funkcjonowania obowiązujących przepisów. Standardowym elementem tych inicjatyw były działania szkoleniowe. W 2009 roku inicjatywy te obejmowały w szczególności następujące działania:

Niemcy podjęły konkretne kroki, aby wykonać postanowienia protokołu ONZ przeciwko nielegalnemu wytwarzaniu i obrotowi bronią palną, jej częściami i komponentami oraz amunicją, uzupełniającego Konwencję Organizacji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej, jak również postanowienia międzynarodowego instrumentu pozwalającego państwom na identyfikację i śledzenie nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej w sposób terminowy i wiarygodny. W związku ze zmianami do ustawy o broni znakowanie broni oraz obowiązek prowadzenia rejestrów obejmuje również istotne części broni, co w konsekwencji ułatwia śledzenie pochodzenia broni na szczeblu międzynarodowym.

GRECJA

Zwalczanie nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką stanowi główny priorytet Ministerstwa Ochrony Obywateli i komendy głównej policji greckiej. Czynione są wszelkie wysiłki mające zmniejszyć skalę tego zjawiska lub wyeliminować je oraz zwiększyć poczucie bezpieczeństwa obywateli.

W 2009 roku celem w dziedzinie zwalczania przestępczości było zwiększenie ilości konfiskat nielegalnie posiadanej i znajdującej się w obrocie BSiL, co nastąpić miało dzięki opracowaniu przez właściwe organy policyjne specjalnie ukierunkowanych planów działań. Nasze wysiłki skoncentrowały się na dwóch kierunkach:

1. kontrola legalnego handlu bronią na wszystkich jego etapach (import, handel, posiadanie, używanie);

2. wprowadzenie intensywniejszych kontroli, we współpracy z innymi właściwymi organami, by śledzić i konfiskować broń strzelecką i lekką nielegalnie importowaną, posiadaną i stosowaną.

a) Środki kontroli legalnego handlu BSiL

Nasza agencja, będąca krajowym organem centralnym, prowadzi elektroniczną bazę danych i jest w stanie bezpośrednio otrzymywać i przekazywać informacje na temat wszystkich legalnie znajdujących się w obrocie i posiadanych sztuk broni. Baza ta jest stale uaktualniana, by uwzględnić wszystkie zmiany posiadaczy. Wszystkie brakujące sztuki broni – niezależnie od tego, czy zostały zagubione, ukradzione, sprzeniewierzone czy odnalezione – zostają wprowadzone do bazy danych, by można było je skonfiskować lub wykorzystać jako dowód w postępowaniu karnym oraz zidentyfikować, gdy zostaną odnalezione.

Baza danych przedstawia historię każdej sztuki broni od jej importu aż do znalezienia się w rękach legalnego końcowego posiadacza (rejestr broni). Ponadto baza ta ułatwia dzielenie się informacjami na temat BSiL z innymi organami w Grecji i poza jej granicami. W przypadku każdego przedsiębiorstwa legalnie działającego w handlu bronią ustalono minimalną liczbę kontroli miesięcznych. Dane pochodzące z kontroli są porównywane z danymi przechowywanymi w elektronicznej bazie danych w naszej agencji.

— Ściśle przestrzega się przepisów ustawy nr 2168/1993 oraz odnośnych decyzji ministerialnych. Stanowią one główne ramy regulacyjne w naszym kraju, regulujące kwestie związane z bronią. Ustawa ta została dostosowana do dyrektywy 91/477/EWG i konwencji z Schengen, a jej niektóre przepisy są nawet bardziej restrykcyjne (art. 15 ustawy 2168/1993 i art. 272 kodeksu karnego, zmienionego ustawą 2928/2001).

— Legalny handel bronią strzelecką i lekką (import, eksport, handel i tranzyt) w naszym kraju wymaga specjalnej koncesji wydanej przez właściwy organ, zgodnie z przepisami ustawy nr 2168/1993.

— Znakomicie układa się współpraca między organami krajowymi (władze portowe i celne, Agencja Kontroli Specjalnych) a organami wojskowymi, które również dzielą się informacjami z właściwymi organami państw, z których importowana jest broń lub z których pochodzi broń transportowana przez terytorium naszego kraju.

b) Środki kontroli nielegalnego handlu BSiL

— Ponieważ współpraca dwustronna na szczeblu regionalnym i międzynarodowym jest uważana za absolutnie niezbędną do zapobiegania nielegalnemu przepływowi broni pomiędzy państwami oraz do jego powstrzymania, nasz kraj podpisał z krajami ościennymi umowy o współpracy policyjnej oraz uczestniczy w organizacjach międzynarodowych, regionalnych i dwustronnych (inicjatywa adriatycko-jońska, inicjatywa współpracy państw Europy Południowo-Wschodniej (SECI), EUROPOL – INTERPOL).

— Wszystkie pojazdy i osoby wjeżdżające na terytorium naszego kraju są kontrolowane w ustalonych punktach wjazdowych.

— Stale przeprowadzane są kontrole na naszych granicach lądowych i morskich (we współpracy z władzami portowymi), aby zapobiec nielegalnemu importowi broni przez osoby nielegalnie wjeżdżające na terytorium Grecji.

— W ujawnionych przypadkach prowadzi się szczegółowe dochodzenia, aby wykryć i rozbić sieci, które prowadzą działania związane z nielegalnym handlem bronią.

— We współpracy ze społecznościami i organami lokalnymi w obszarach, na których problem handlu, posiadania i używania broni występuje w szczególnie dużym natężeniu, stosowane są środki specjalne.

WĘGRY

Węgry nadal prowadziły współpracę międzyinstytucjonalną, koordynowały działania i wymieniały informacje, by zwalczać gromadzenie i rozpowszechnianie BSiL oraz by zapobiegać nielegalnemu handlowi. W 2009 roku odbywały się regularne spotkania przedstawicieli Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Obrony, Ministerstwa Sprawiedliwości oraz innych agencji.

IRLANDIA

Departament Przedsiębiorczości, Handlu i Zatrudnienia, jako organ wydający pozwolenia na wywóz sprzętu wojskowego i towarów podwójnego zastosowania, nadal zajmował się realizacją ustawy o kontroli eksportu z 2008 roku.

Departament Spraw Zagranicznych współpracował przez cały rok z Departamentem Transportu, by dopilnować pełnego uświadamiania co do ryzyka związanego z nielegalną bronią transportowaną drogą powietrzną.

LUKSEMBURG

Zadaniem Ministerstwa Spraw Zagranicznych jest współpraca z innymi państwami i organizacjami w zakresie międzynarodowej koordynacji w dziedzinie broni strzeleckiej i lekkiej.

MALTA

Policja, organy celne, Departament Handlu i Ministerstwo Spraw Zagranicznych są zaangażowane w stałą współpracę i wymianę informacji. Wszystkie ruchy w zakresie importu i eksportu broni obejmują mechanizm koordynacyjny dotyczący różnych departamentów, ustanowiony na mocy właściwych przepisów krajowych.

POLSKA

Polska nadal promowała międzyinstytucjonalną wymianę informacji, by zapobiegać nielegalnemu handlowi.

PORTUGALIA

Kontynuowane są wysiłki mające na celu wspieranie współpracy, koordynacji i wymiany informacji pomiędzy organami ścigania w walce z gromadzeniem i rozprzestrzenianiem BSiL oraz w ramach zapobiegania nielegalnemu handlowi. W 2009 roku miały miejsce regularne spotkania przedstawicieli Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Obrony i Ministerstwa Spraw Wewnętrznych.

HISZPANIA

W 2009 roku Hiszpania poczyniła znaczne postępy w realizacji programu działania ONZ na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL, zwalczania i eliminowania go we wszystkich aspektach i w stosowaniu międzynarodowych instrumentów znakowania i śledzenia BSiL.

Przeprowadzono działania na rzecz propagowania kultury pokoju i ustanowienia dodatkowych standardów usprawniania kontroli, a także wzmocniono połączenia ustanowione z Biurem ONZ ds. Rozbrojenia, Interpolem, organizacjami regionalnymi (OBWE, NATO) i organizacjami pozarządowymi (zarówno krajowymi, jak i zagranicznymi).

Różne jednostki ministerialne odpowiedzialne za koordynowanie działań i wymiany informacji w zakresie BSiL i amunicji do tych rodzajów broni regularnie spotykały się, by omawiać te kwestie, w szczególności w ramach stałej komisji międzyinstytucjonalnej ds. broni i materiałów wybuchowych (CIPAE, dwa posiedzenia w miesiącu), międzyinstytucjonalnej komisji odpowiedzialnej za handel zagraniczny materiałami obronnymi i podwójnego zastosowania (JIMDDU, jedno posiedzenie w miesiącu) oraz w ramach grup roboczych odpowiedzialnych za identyfikację BSiL i zwalczanie handlu nią.

I.B. Przyjęcie nowych przepisów, przegląd praktycznego funkcjonowania obowiązujących przepisów

Wiele państw członkowskich ustanowiło w 2009 roku nowe przepisy lub poddaje przeglądowi obowiązujące przepisy. Ostatnie działania obejmują:

AUSTRIA

W 2009 roku nie przyjęto żadnych nowych przepisów dotyczących kwestii związanych z BSiL.

Dzięki ustawie o handlu zagranicznym z 2005 roku oraz wydanemu następnie rozporządzeniu o handlu zagranicznym z 2006 roku znacznie poprawiono kontrolę eksportu broni. To ustawodawstwo wdrażające dostosowuje przepisy dotyczące wydawania pozwoleń do odnośnych przepisów Kodeksu postępowania Unii Europejskiej w sprawie wywozu uzbrojenia i nakłada na austriackie przedsiębiorstwa handlowe obowiązek ich przestrzegania. Ponadto definiuje pośredników i pośrednictwo zgodnie ze wspólnym stanowiskiem Rady Unii Europejskiej 2003/468/WPZiB w sprawie kontroli pośrednictwa w handlu bronią.

Austriackie rozporządzenie w sprawie materiałów wojennych oraz sporządzony przez Ministerstwo Gospodarki, Rodziny i Młodzieży wykaz sprzętu wojskowego innego niż materiał wojenny pokrywają się ze wspólnym wykazem uzbrojenia UE. Na mocy ustawy o handlu zagranicznym pozycje wspólnego wykazu uzbrojenia UE podlegają wymogowi uzyskania pozwolenia na wywóz, tranzyt i pośrednictwo w handlu. Wewnątrzwspólnotowy obrót towarami znajdującymi się we wspólnym wykazie uzbrojenia UE, z pewnymi wyjątkami, podlega procedurze monitorowania. Pomocy technicznej związanej z rozwojem, produkcją, obsługą, użytkowaniem, konserwowaniem lub innym rodzajem obsługi technicznej, gromadzeniem, testowaniem lub rozprzestrzenianiem systemów broni konwencjonalnej o potencjale wojskowym nie udziela się w następujących przypadkach: jeśli taka pomoc jest sprzeczna ze środkami ograniczającymi nałożonymi na mocy wspólnych stanowisk UE lub wspólnych działań UE, decyzji OBWE lub wiążących rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych.

Ponadto rozporządzenie wydane przez ministra obrony zawiera wykaz materiałów wojennych i innych rodzajów broni, których zniszczenie jest rozważane. Wykaz ten sporządzono na podstawie definicji UE i OBWE.

Austria popularyzowała wiedzę w zakresie problemów związanych z BSiL podczas dnia otwartego w Ministerstwie Spraw Europejskich i Zagranicznych 26 października 2009 r. Plakaty i film dokumentalny informowały odwiedzających o dramatycznych skutkach nielegalnego handlu BSiL.

BELGIA

Dekretem królewskim (akt wykonawczy rządu federalnego) z dnia 14 kwietnia 2009 r., zmieniającym dekret królewski z dnia 24 kwietnia 1997 r., poprawiono normy bezpieczeństwa i ochrony dotyczące składowania, magazynowania i zbierania broni palnej i amunicji będących w posiadaniu handlarzy bronią, kolekcjonerów i właścicieli. Specjalne normy dotyczące bezpiecznego składowania nakładane są na każdą klasę broni i amunicji. Nowy dekret królewski obejmuje nowe zasady bezpieczeństwa dotyczące posiadania, wystawiania, przechowywania w domu oraz transportowania broni palnej. Środki te muszą zacząć obowiązywać nie później niż dnia 25 kwietnia 2010 r.

REPUBLIKA CZESKA

Jeśli chodzi o przepisy krajowe dotyczące BSiL, amunicji i broni konwencjonalnej, w ostatnich latach przyjęto takie przepisy. Ponadto przepisy wykonawcze dotyczące kontroli eksportu, importu, tranzytu, przekazywania i pośrednictwa są wydawane przez organy centralne, by zapewnić rygorystyczne, spójne i płynne stosowanie właściwych przepisów. Ogólna polityka rządu Republiki Czeskiej, w tym system prawny, jest spójna i w pełni zgodna z właściwymi dyrektywami UE, prawem międzynarodowym, konwencjami, traktatami oraz wynikającymi z nich obowiązkami i działaniami.

Dnia 5 stycznia 2009 r. rząd Republiki Czeskiej zatwierdził rozporządzenie rządu nr 10, w którym zlecono właściwym ministerstwom i organom państwowym przygotowanie zmian dotyczących zunifikowanego systemu obchodzenia się z towarami, z którymi wiąże się pewien zakres odpowiedzialności, czyli także z BSiL i amunicją.

W 2009 roku przyjęto siedem zmian do obowiązujących przepisów; cztery z nich weszły w życie w 2009 roku, trzy są wciąż rozpatrywane, lecz mają wejść w życie w 2010 roku.

Najważniejsze przepisy ustawowe i regulacyjne:

Ustawa nr 38/1994 Coll. 1 w sprawie handlu zagranicznego materiałami wojskowymi, ze zmianami

(tzw. „Ustawa o handlu zagranicznym materiałami wojskowymi”).

Ustawa nr 156/2000 Coll. w sprawie sprawdzania zgodności broni palnej, amunicji i materiałów pirotechnicznych ze specyfikacją, ze zmianami (tzw. „Ustawa o zgodności broni ze specyfikacją”).

Ustawa nr 594/2004 Coll. w sprawie wdrożenia wspólnotowego systemu kontroli eksportu, przekazywania i tranzytu towarów i technologii podwójnego zastosowania oraz pośrednictwa w handlu nimi, ze zmianami.

Ustawa nr 156/2009 Coll. w sprawie obchodzenia się z produktami stosowanymi do celów obrony i zapewniania bezpieczeństwa, ze zmianami.

Ustawa nr 220/2009 Coll. w sprawie zmian i poprawek do ustawy nr 38/1994 Coll.

Dekret nr 332/2009 Coll. w sprawie wdrożenia ustawy nr 38/1994 Coll., ze zmianami.

Ustawa nr 484/2008 Coll. w sprawie zmian do ustawy nr 119/2002 Coll. w sprawie broni palnej i amunicji (tzw. „Ustawa o broni”).

CYPR

Eksport, tranzyt i ponowne przekazywanie BSiL są regulowane rozporządzeniem ministra 257/2005, zmienionym rozporządzeniem 165/2008, dotyczącym eksportu sprzętu wojskowego. Wyżej wymienione rozporządzenie jest dostosowane do Kodeksu postępowania UE w sprawie wywozu uzbrojenia i do odnośnego oświadczenia Rady z dnia 13 czerwca 2000 r. (2000/C191/01). W związku z tym cypryjskie Ministerstwo Handlu, Przemysłu i Turystyki jest organem właściwym we wszelkich kwestiach dotyczących pozwoleń na eksport, ponowne przekazanie (reeksport) i tranzyt w przypadku BSiL, a Departament ds. Cła i Akcyzy jest odpowiedzialny za kontrolę eksportu, zgodnie z przepisami kodeksu celnego.

Ponadto import, nabywanie, posiadanie i transport BSiL są regulowane ustawą nr 113(1)/2004 „O broni palnej i innej niż palna”, zgodną z dyrektywą Unii Europejskiej 91/477/EWG (ze zmianami) i oświadczeniem Rady 2000/C191/01. Na mocy tej ustawy zakazane jest produkowanie BSiL przez obywateli lub mieszkańców Republiki, jeśli nie posiadają oni na to ważnej koncesji wydawanej przez komendanta głównego policji. Koncesje takie są wydawane obywatelom na określonych warunkach, takich jak między innymi brak w rejestrze karnym zapisów dotyczących wnioskodawcy i badania lekarskie u zatwierdzonego lekarza.

Ponadto nielegalne wytwarzanie, posiadanie i składowanie BSiL oraz handel nią są regulowane ustawą nr 113(1)2004, która przewiduje kary do 15 lat pozbawienia wolności lub grzywnę w wysokości 42 715 EUR w przypadku naruszenia przepisów ustawy.

DANIA

Dnia 12 czerwca 2008 r. duński parlament przyjął nowy akt mający na celu nasilenie działań na rzecz zwalczania nielegalnego posiadania broni w miejscach publicznych. Do duńskiego kodeksu karnego dodano nowy przepis, zgodnie z którym maksymalny wymiar kary za posiadanie, noszenie lub używanie nielegalnej broni, w określonych poważnych sytuacjach, w miejscach publicznych to cztery lata pozbawienia wolności.

Dnia 1 października 2004 r. weszła w życie nowa ustawa zawierająca przepisy dotyczące transportu broni pomiędzy państwami trzecimi (tj. państwami innymi niż Dania). Przepisy te zakazują transportu broni itp. do państw, na które ONZ, UE lub OBWE nałożyły embargo na broń. Zakazano ponadto transportu broni pomiędzy państwami trzecimi, które nie wydały niezbędnych pozwoleń na wywóz i przywóz.

Ponadto dnia 14 czerwca 2005 r. parlament duński przyjął ustawę wprowadzającą między innymi przepisy dotyczące pośrednictwa w handlu bronią. Zgodnie z tą ustawą bez koncesji wydanej przez ministra sprawiedliwości lub osobę upoważnioną przez tego ministra zabronione jest pośredniczenie w negocjacjach lub przygotowywanie transakcji pomiędzy państwami spoza UE obejmujących przekazanie broni lub materiałów z nią związanych, zgodnie z definicjami zawartymi w duńskich przepisach o broni i materiałach wybuchowych. Ponadto zabronione jest kupowanie lub sprzedawanie takiej broni i materiałów z nią związanych w ramach przekazywania jej pomiędzy państwami spoza UE oraz przygotowywanie takiej operacji przekazania przez właściciela broni i materiałów z nią związanych. Zakaz nie dotyczy działań realizowanych w innym państwie członkowskim UE lub poza UE przez obywateli Danii zamieszkujących za granicą. Ustawa wykonuje wspólne stanowisko Rady Unii Europejskiej 2003/468/WPZiB z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie kontroli pośrednictwa w handlu bronią.

ESTONIA

W 2009 roku wprowadzono drobne zmiany do Ustawy o broni ustanawiającej podstawy prawne i procedury obchodzenia się z bronią i amunicją, przyznawania pozwoleń na broń i amunicję do celów cywilnych, użycie broni i amunicji do celów cywilnych oraz wycofywanie broni i amunicji stosowanych do celów cywilnych, wymagania dotyczące strzelnic i strzelnic polowych, a także podstawy i procedury sprawowania kontroli państwa w takich obszarach, by przestrzegać przepisów Unii Europejskiej dotyczących handlu bronią i by jasno określać prawo cudzoziemców do posiadania broni.

Ciągle prowadzony jest proces zmiany i dostosowywania Ustawy o broni, by zapewnić zgodność z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (2008/51/WE).

W 2009 roku nie dokonano żadnych innych zmian przepisów dotyczących kwestii związanych z BSiL.

Estonia dokonuje obecnie przeglądu obowiązującej Ustawy o towarach strategicznych; jednak w 2009 roku nie wprowadzono do niej żadnych zmian.

FINLANDIA

Przyjęto środki legislacyjne mające na celu wdrożenie w kraju wymogów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającej dyrektywę Rady 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (2008/51/WE). Parlamentowi przedstawiono do zatwierdzenia wniosek legislacyjny (projekt ustawy nr 106/2009).

FRANCJA

Francja nadal prowadziła prace nad wdrożeniem postanowień Protokółu Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie broni palnej, z uwagi na wejście w życie dyrektywy 2008/51/WE z dnia 21 maja 2008 r.

W związku z przyjęciem wojskowego wykazu z porozumienia z Wassenaar jako krajowego wykazu w przypadku kontroli eksportu broni Francja dostosowała swoje przepisy dotyczące broni strzeleckiej i lekkiej.

WĘGRY

W 2009 roku nie przyjęto żadnych nowych przepisów dotyczących kwestii związanych z BSiL. Węgry wdrożyły wspólne stanowisko Rady 2008/944/WPZiB określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego.

ŁOTWA

Przepisy wspólnego stanowiska UE 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określającego wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego zostały w pełni włączone do krajowych przepisów Republiki Łotewskiej.

W grudniu 2009 roku rząd przyjął nowe rozporządzenia nr 1665 „Procedury wydawania i odmowy wydania pozwoleń i innych dokumentów dotyczących kontroli towarów strategicznych”, wdrażając kryteria przedstawione we wspólnym stanowisku i związane z przeglądem wniosków o pozwolenia w przypadku towarów wymienionych we wspólnym wykazie uzbrojenia UE.

Ustawa o przepływie towarów o znaczeniu strategicznym z dnia 19 lipca 2007 r. została zmieniona w marcu 2009 roku przepisami dotyczącymi sprzętu do działań operacyjnych prowadzonych przez organy ścigania.

W 2009 roku do obowiązującego prawa wprowadzono pewne drobne zmiany związane ze zmianami strukturalnymi w różnych organach zajmujących się procesem kontroli towarów strategicznych.

Przepisy dotyczące krajowego wykazu towarów i usług o znaczeniu strategicznym, zawierające wykaz dodatkowych towarów, które powinny być kontrolowane – ponad te zawarte w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1334/2000 i wspólnym wykazie uzbrojenia UE – zostały zmienione dnia 24 listopada 2009 r. przepisami dotyczącymi kamer monitorujących stosowanych podczas działań operacyjnych prowadzonych przez organy ścigania.

W 2009 roku Ministerstwo Obrony przyjęło nowe rozporządzenie o broni ustanawiające zunifikowane wymagania dotyczące przepływu broni w ramach narodowych sił zbrojnych. Zoptymalizowano proces archiwizowania i określania warunków składowania; uczyniono go bardziej przejrzystym i określono podstawowe zasady kontroli na wszystkich poziomach narodowych sił zbrojnych.

Opracowywane są nowe przepisy dotyczące postępowania z bronią, by włączyć normy zawarte w dyrektywie Rady UE 2008/51/WE z dnia 21 maja 2008 r. zmieniającej dyrektywę Rady UE 91/477/EWG.

LITWA

W czerwcu 2009 roku Litwa przeprowadziła kompleksowe seminarium dla przemysłu i środowisk akademickich na temat przepisów i polityk dotyczących kontroli, w tym zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią strzelecką i lekką.

Litwa regularnie uaktualniała wykaz państw, do których zakazany jest eksport lub przez których terytorium zakazany jest tranzyt towarów znajdujących się we wspólnym wykazie uzbrojenia oraz w stosunku do których obowiązuje zakaz pośrednictwa w negocjacjach i transakcjach obrotu towarami znajdującymi się we wspólnym wykazie uzbrojenia, aby odzwierciedlić zmiany środków ograniczających dotyczących sprzętu wojskowego nałożonych przez Radę Bezpieczeństwa ONZ lub Unię Europejską.

LUKSEMBURG

W 2009 roku nie przyjęto żadnych konkretnych przepisów dotyczących BSiL.

Właściwą podstawę prawną znaleźć można w ustawie z dnia 15 marca 1983 r. o broni i amunicji oraz w rozporządzeniu Wielkiego Księcia z dnia 31 października 1995 r. w sprawie importu, eksportu i tranzytu broni, amunicji i wyposażenia przeznaczonych specjalnie do celów wojskowych oraz związanych z nimi technologii. Akty te opublikowano w Mémorialu, oficjalnym biuletynie Wielkiego Księstwa Luksemburga. Obecnie odbywa się przegląd obowiązujących przepisów.

Broń zakazana

Artykuł 4 ustawy z dnia 15 marca 1983 r. o broni i amunicji zakazuje importu, produkcji, przerabiania, naprawy, nabywania, zakupu, przechowywania, składowania, transportu, noszenia, przekazywania, sprzedaży lub eksportu pewnych rodzajów broni i amunicji lub handlu nimi. Niezależnie od tego przepisu Minister Sprawiedliwości może jednak w szczególności wydać pozwolenie na:

a) import, nabywanie, zakup, transportowanie, posiadanie, sprzedaż, przekazywanie, eksport lub handel bronią i amunicją, które są zabytkami, dziełami sztuki lub przedmiotami dekoracyjnymi lub też mają stanowić część kolekcji lub panoplium; warunkiem takiego pozwolenia może być stałe pozbawienie broni cech użytkowych;

b) import, nabywanie, zakup, transportowanie, posiadanie, sprzedaż, przekazywanie lub eksport broni i amunicji do celów naukowych lub edukacyjnych;

c) import, eksport i tranzyt broni pochodzącej z zagranicy, i której przeznaczeniem jest inny kraj.

Warunkiem takiego pozwolenia może być stosowanie takiej broni wyłącznie do celów wymienionych powyżej.

Luksemburg nie posiada krajowego systemu znakowania stosowanego podczas produkcji lub importu broni strzeleckiej. W kraju tym nie ma żadnej fabryki broni. Rusznikarze i pośrednicy w handlu bronią i amunicją muszą prowadzić rejestr broni przychodzącej i wychodzącej, wraz z marką, kalibrem i numerem fabrycznym każdej sztuki broni oraz nazwami lub nazwiskami ich dostawców i nabywców. Rejestr musi także zawierać numery i datę wydania pozwolenia ministra. Musi być ono okazywane na żądanie jakiegokolwiek przedstawiciela władz publicznych. Rusznikarze i pośrednicy w handlu bronią mogą mieć obowiązek przedstawienia ministrowi sprawiedliwości kopii swego rejestru. Minister sprawiedliwości ustala maksymalne ilości broni i amunicji, które rusznikarze i pośrednicy mogą przechowywać w magazynach.

W przypadku zamieszek, podejrzanych zgromadzeń lub zakłóceń porządku publicznego minister sprawiedliwości może zarządzić zamknięcie lub ewakuację wszelkich sklepów lub składów z bronią i amunicją oraz przeniesienie ich zawartości w określone miejsce.

Złamanie przepisów ustawy z dnia 15 marca 1983 r. podlega karze pozbawienia wolności od ośmiu dni do pięciu lat.

Kontrola eksportu

Wniosek o pozwolenie na wywóz musi zostać złożony w departamencie ds. broni zakazanej wraz z fotokopią dokumentu tożsamości nabywcy.

Wnioskodawcy, którzy chcą nabyć broń, muszą również dołączyć – w przypadku państw członkowskich UE – dokument potwierdzający uprzednią zgodę państwa pobytu nabywcy, lub – w przypadku państw spoza UE – kopię upoważnienia z tego państwa.

Wydawane upoważnienie pozwala nabywcy na fizyczne odebranie danej broni od sprzedawcy i na przetransportowanie jej do granicy Luksemburga. Z uwagi na fakt, że takie upoważnienie jest ważne w Luksemburgu, nabywca musi dowiedzieć się, jakie upoważnienia są konieczne w jego państwie pobytu zgodnie z prawem krajowym.

Należy także zdobyć pozwolenie na wywóz w departamencie ds. pozwoleń Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

Jeśli chodzi o zakres zastosowania dyrektywy 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (art. 11) oraz w ramach jej stosowania, Luksemburg informuje inne zainteresowane państwa członkowskie o wydanych pozwoleniach na wywóz na ich terytoria.

Urząd wydający pozwolenia może wymagać, by wnioskom o tranzyt broni, amunicji i sprzętu przeznaczonych specjalnie do celów wojskowych oraz związanej z nimi technologii towarzyszył dokument, w którym właściwy organ kraju, z którego pochodzą towary, poświadcza, że eksport do deklarowanego kraju przeznaczenia jest dozwolony.

Wnioskom o pozwolenie na wywóz lub na tranzyt musi towarzyszyć podpisane przez wnioskodawcę zobowiązanie do przeprowadzenia operacji eksportu lub tranzytu zgodnie z zakresem pozwolenia. Po wysłaniu każdej partii towaru objętego pozwoleniem na wywóz eksporter musi w ciągu trzech miesięcy przedłożyć urzędowi wydającemu pozwolenia dowód, że dotarły one do kraju przeznaczenia określonego w pozwoleniu oraz że importer poddał je procedurom celnym w celu wykorzystania wewnętrznego.

Dowodem takim jest dokument wydany przez organy celne państwa importu, z którego wynika, że eksportowane towary zostały poddane procedurom celnym w celu wykorzystania wewnętrznego, lub każdy inny dokument, w którego wynika, że towar został bezpośrednio przyjęty przez uprawniony do tego organ w państwie importu lub przez przedsiębiorstwo działające w imieniu tego organu.

Niszczenie broni

Wojsko, policja i organy celne w Luksemburgu stosują metodę niszczenia broni przez pocięcie na kawałki. Wykonują to odpowiednie warsztaty zbrojeniowe. Cały pocięty metal jest umieszczany w pojemniku, a następnie przewożony przez pracowników warsztatu do hut stali, gdzie w obecności świadków topiony jest w elektronicznych wielkich piecach. Następnie sporządzany jest protokół z tej operacji.

NIDERLANDY

Niderlandy nie wprowadziły w 2009 roku żadnych większych zmian w przepisach prawnych dotyczących broni strzeleckiej i lekkiej. Niderlandy prowadzą obecnie proces przygotowawczy do wdrożenia przepisów dyrektywy UE 2008/51/WE i protokołu do konwencji z Palermo.

PORTUGALIA

Odnotowano następujące inicjatywy legislacyjne:

— Ustawa 17/2009, zmieniająca ustawę 5/2006 (ustanawiającą kompleksowy system mający zastosowanie do wszystkich kategorii broni strzeleckiej i lekkiej, w tym broni mającej zastosowanie jedynie do celów wojskowych oraz w armii i siłach bezpieczeństwa).

— Ustawa 49/2009 regulująca działania pośrednictwa i wszelkie działania w zakresie eksportu, importu, tranzytu i przeładunku broni wojskowej, nakładająca na wszystkich pośredników obowiązek rejestracji w Ministerstwie Obrony.

RUMUNIA

W 2009 roku uaktualniono i zmieniono wykaz towarów wojskowych poddanych kontroli eksportu, by dostosować go do wykazu Unii Europejskiej i porozumienia z Wassenaar (rozporządzenie rządu nr 1607/2009).

SŁOWACJA

Jeśli chodzi o krajową realizację wspólnego działania UE w sprawie BSiL i programu UE na rzecz zapobiegania nielegalnemu handlowi bronią konwencjonalną i zwalczania go oraz słowacką legislację dotyczącą BSIL, w 2009 roku weszły w życie nowe ramy prawne w zakresie importu, eksportu, przekazywania, wydawania pozwoleń i posiadania broni, sprzętu do użytku wojskowego, broni strzeleckiej i lekkiej, ich części oraz amunicji do nich, a także pośrednictwa w handlu takimi towarami.

Rada Narodowa Słowacji przyjęła dwa akty. Ustawa nr 179/1998 Coll. została w pełni zmieniona nową ustawą nr 403/2009 Coll. umożliwiającą przekazanie kompetencji w zakresie wydawania pozwoleń z Ministerstwa Gospodarki do Ministerstwa Obrony.

Ustawa nr 292/2009 Coll. ustanawia kompleksowy system kontroli handlu, który ma zastosowanie do wszystkich kategorii broni strzeleckiej i lekkiej, prócz BSiL do celów wojskowych.

SŁOWENIA

W 2004 roku przyjęto ustawę zmieniającą Ustawę o broni (Dziennik Urzędowy Republiki Słowenii nr 61/2000, 73/2004). Po ostatniej zmianie z lipca 2004 roku Ustawa o broni znowu przewiduje okres przejściowy jednego roku, w którym obowiązuje amnestia i broń może zostać zalegalizowana; w ustawie tej pośrednictwo w handlu bronią zaliczono również do obszaru handlu bronią. Ostatnią ustawę zmieniającą Ustawę o broni przyjęto w 2009 roku. Ustawa ta przewiduje również legalizację w okresie trzech miesięcy (do 14.2.2010 r.). Ustawa jest w pełni zharmonizowana z dyrektywą UE 2008/51/WE z 21.5.2008.

W 2004 roku Kodeks karny (Dziennik Urzędowy Republiki Słowenii nr 63-2167/1994 i 95-4208/2004) został zmieniony przez dodanie definicji i skryminalizowanie pośrednictwa w transakcjach dotyczących broni, oferowania broni oraz przez wydłużenie wymiaru kary pozbawienia wolności za podstawową formę tego przestępstwa z trzech do pięciu lat pozbawienia wolności. Ustawa zmieniająca Kodeks karny z 2009 roku (Dziennik Urzędowy Republiki Słowenii nr 39/2009) przyniosła pewne nowości dotyczące kryminalizacji nielegalnego wytwarzania broni lub materiałów wybuchowych i handlu nimi.

Dodano dwa nowe ustępy: 3. Jeśli przestępstwo w rozumieniu poprzedniego ustępu popełniono z użyciem pojedynczej broni lub małej liczby amunicji do takiej broni, sprawca jest skazywany na karę pozbawienia wolności nie dłuższą niż rok; oraz 4. Kto podrabia lub bezprawnie niszczy oznaczenia na broni, usuwa je lub zmienia, podlega takiej samej karze jak w przypadku przestępstwa, o którym mowa w poprzednim ustępie.

Noszenie, posiadanie i utrzymywanie w dobrym stanie broni przez upoważnionych funkcjonariuszy administracji więziennej Republiki Słowenii jest regulowane przepisami w sprawie noszenia, przechowywania i utrzymywania w dobrym stanie broni przez administrację więzienną (Dziennik Urzędowy Republiki Słowenii 85/2009, s. 11418-11424). Rozdział 2 art. 2–17 przepisów ustanawia sposoby obchodzenia się z bronią, jej przechowywania i jej zabezpieczania. Zgodnie z art. 17 dyrektor generalny mianuje osoby odpowiedzialne za przejmowanie i zapewnianie broni, jej składowanie i utrzymywanie w dobrym stanie, gdy nie jest używana oraz za prowadzenie specjalnych rejestrów. Zgodnie z art. 4–5 broń powinna być składowana w odpowiednich pomieszczeniach zabezpieczonych przed nieupoważnionym dostępem, kradzieżą, pożarem i innymi niebezpieczeństwami lub nieodpowiednim użyciem. Rejestry broni służbowej w dyspozycji upoważnionych osób w więzieniu (strażników) są prowadzone zgodnie z przepisami w sprawie noszenia, przechowywania i utrzymywania w dobrym stanie broni przez administrację więzienną. Dowódcy straży więziennej i szefowie (naczelnicy) wewnętrznych jednostek organizacyjnych (więzień) są odpowiedzialni za nadzór. Liczba sztuk broni na składzie jest sprawdzana przynajmniej raz do roku podczas corocznej inwentaryzacji. Administracja więzienna prowadzi również centralny rejestr broni służbowej, stale uaktualniany, a co trzy lata upoważniona osoba z zarządu służby więziennej sprawdza sposób przechowywania broni służbowej i utrzymywania jej w dobrym stanie.

HISZPANIA

W 2009 roku nie przyjęto żadnych konkretnych przepisów dotyczących BSiL.

Właściwa podstawa prawna znajduje się w Ustawie nr 53/2007 z dnia 28 grudnia 2007 r. w sprawie kontroli handlu zagranicznego w zakresie materiałów obronnych, która weszła w życie dnia 29 stycznia 2008 r., i w dekrecie królewskim (Real Decreto) nr 2061/2008 z dnia 12 grudnia 2008 r., przedstawiającym środki wykonawcze do ustawy nr 53/2007.

Ustawa jednoznacznie uwzględnia wspólne stanowisko 2008/944/WPZiB z dnia 8 grudnia 2008 r. określające wspólne zasady kontroli wywozu technologii wojskowych i sprzętu wojskowego oraz kryterium zastosowane przez OBWE w przypadku transakcji eksportowych związanych z BSiL.

Inne zasady mające zastosowanie do broni palnej, amunicji do niej i materiałów wybuchowych znajdują się w dekrecie królewskim nr 137/1993 z dnia 29 stycznia 1993 r. przyjmującym przepisy dotyczące broni i w dekrecie królewskim nr 230/1998 z dnia 16 lutego 1998 r. przyjmującym przepisy dotyczące materiałów wybuchowych.

Legislacja odwołuje się do wszystkich zasad przyjętych przez Unię Europejską i przepisów programu działania oraz rezolucji przyjętych przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych, jest z nimi zgodna oraz przewiduje stosowanie międzynarodowego instrumentu znakowania i śledzenia BSiL oraz dodatkowego protokołu do Konwencji Narodów Zjednoczonych przeciwko międzynarodowej przestępczości zorganizowanej (przyjętej przez ZO ONZ dnia 31 maja 2001 r.) w sprawie nielegalnego handlu bronią palną, jej częściami i amunicją do niej („Protokół ONZ w sprawie broni palnej”).

Hiszpania jest również stroną Konwencji o wzajemnym uznawaniu oznakowań broni strzeleckiej i przyjmuje zasady Stałej Komisji Międzynarodowej, a także podejmuje w ramach swoich zasad krajowych decyzje wypracowane w kontekście tej konwencji.

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

W 2009 roku rząd ukończył zmiany legislacyjne wynikające z dokonanego w 2007 roku przeglądu prawa wtórnego wprowadzonego Ustawą o kontroli eksportu z 2002 roku. Ustawa o kontroli eksportu z 2002 roku, która weszła w życie dnia 6 kwietnia 2009 r., skonsolidowała trzy poprzednio obowiązujące rozporządzenia w sprawie eksportu i handlu: rozporządzenie w sprawie eksportu towarów, transferu technologii i zapewniania pomocy technicznej (kontrola) z 2003 roku, ze zmianami; rozporządzenie w sprawie handlu towarami (kategorie towarów poddawanych kontroli) z 2008 roku (zastępujące rozporządzenie w sprawie kontroli w handlu towarami z 2003 roku i wprowadzające trzypoziomową strukturę kontroli handlu); oraz rozporządzenie w sprawie handlu towarami podlegającymi kontroli (miejsca przeznaczenia, na które nałożono embargo) z 2004 roku. Nowe rozporządzenie zatem umieszcza w jednym miejscu brytyjską kontrolę eksportu towarów wojskowych i paramilitarnych, krajowe kontrole towarów podwójnego zastosowania i kontrole handlu, czyli kontrolę brytyjskiego zaangażowania w przepływ, organizowanie przepływu lub jego ułatwianie w przypadku towarów wojskowych i pewnych innych towarów między dwoma różnymi państwami.

I.C. Kształcenie pracowników administracji, organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości

Niniejsza sekcja zawiera informacje o działaniach krajowych i inicjatywach podjętych przez państwa członkowskie UE w obszarze kształcenia pracowników administracji krajowej.

MALTA

Kształcenie pracowników administracji i organów ścigania przedstawiane jest corocznie w programie każdego z organów.

POLSKA

Ponadto w marcu 2009 roku w Ministerstwie Spraw Zagranicznych zorganizowano seminarium popularyzatorskie dotyczące kontroli eksportu (także kwestii związanych z bronią strzelecką i lekką). Wydarzenie to zostało zaplanowane, by zwiększyć wiedzę producentów i eksporterów broni i sprzętu wojskowego.

HISZPANIA

W 2009 roku, jak w latach poprzednich, różne hiszpańskie organy ścigania nadal organizowały kursy i warsztaty na temat prawa karnego w zakresie broni palnej i materiałów wybuchowych oraz na temat stosowania technologii informacyjnych do ich kontroli. Organizowano także regularnie seminaria popularyzatorskie w zakresie ram prawnych mających zastosowanie w zapobieganiu nielegalnemu handlowi BSiL i zwalczaniu go, a ich celem było utrzymanie lub pogłębienie wiedzy funkcjonariuszy zajmujących się tymi kwestiami.

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO

Jako część prowadzonej przez rząd szeroko zakrojonej kampanii uświadamiającej na temat kontroli eksportu w przypadku przemysłu w Zjednoczonym Królestwie w 2009 roku w całym kraju przeprowadzono 42 seminaria i szkolenia, w których wzięło udział ponad 820 osób z 340 organizacji. Mimo że nie dotyczyły konkretnie BSiL, podkreślały konsekwencje eksportowania bez właściwych pozwoleń towarów objętych kontrolą.

Te seminaria i szkolenia obejmowały: warsztaty dla początkujących, przeznaczone dla osób, które dopiero zaczynają zajmować się kontrolą eksportu; seminaria dla średnio zaawansowanych obejmujące wiele kwestii dotyczących: technologii eksportu, różnych rodzajów dostępnych pozwoleń, zgodności przedsiębiorstw z przepisami w zakresie kontroli eksportu i brytyjskich wykazów kontrolnych; seminarium na temat otwartych pozwoleń i zgodności; nowe seminarium na temat zmienionych zasad kontroli handlu i serię warsztatów na temat klasyfikacji wykazu kontrolnego oraz seminaria na temat usprawnienia procesu rozpatrywania wniosków o pozwolenia dzięki zastosowaniu internetowego systemu składania wniosków o pozwolenia SPIRE.

16 przedsiębiorstw mogło wziąć udział w szkoleniach na miejscu. Personel Departamentu ds. Kontroli Eksportu przygotował także w ostatnich latach wiele prezentacji dla innych jednostek administracji centralnej, takich jak służba skarbowo-celna oraz UKTI (UK Trade and Investment), stowarzyszenia handlowe i konferencje.

I.D. Pozostałe inicjatywy lub działania

DANIA

W regularnych odstępach przyznawane są tzw. listy żelazne, dzięki którym można przekazać policji nielegalną broń i nie zostać postawionym w stan oskarżenia za pogwałcenie Ustawy o broni i materiałach wybuchowych.

Ostatnia taka akcja, przekazywanie nielegalnej broni, miała miejsce w maju–czerwcu 2009 roku; podczas niej w sumie przekazano policji 8 085 sztuk broni.

W 2009 roku policja duńska nadal prowadziła szerokie i ukierunkowane śledztwo w związku z rockersami i członkami gangów, aby m.in. wykryć i osądzić nielegalnych posiadaczy broni. W kilku przypadkach w trakcie tych konfrontacji między różnymi członkami gangów – lub osobami z nimi związanymi – użyto broni.

W 2009 roku Krajowe Centrum Usług w Dziedzinie Medycyny Sądowej otrzymało w sumie 2 831 sztuk broni do analizy. Krajowa policja Danii nie posiada informacji dotyczących ilości broni skonfiskowanej członkom gangów.

ESTONIA

W 2009 roku prefektury policji rozpoczęły w całym kraju kampanie przekazywania nielegalnej broni i amunicji, przygotowane, by zebrać nielegalnie posiadaną broń do celów cywilnych. Celem tych kampanii było zwiększenie świadomości obywateli w zakresie ich prawnie wiążących zobowiązań związanych z posiadaniem broni, zmniejszenie liczby nielegalnej broni i amunicji oraz zwiększenie bezpieczeństwa społeczeństwa. Podczas tych kampanii zebrano od obywateli w sumie 92 sztuki broni. Wszystkie zebrane i przejęte sztuki broni są niszczone.

FRANCJA

Francja nadal prowadziła politykę przejrzystości w zakresie eksportu broni, w szczególności w odniesieniu do BSiL, publikując coroczne sprawozdanie dla parlamentu na temat eksportu francuskiej broni.

Francja rozpoczęła analizowanie na szczeblu krajowym francuskiego podejścia do rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji oraz koncepcji przemocy z wykorzystaniem broni.

GRECJA

Tabela przedstawia liczby dotyczące sztuk broni i materiałów wybuchowych skonfiskowanych w 2009 roku:

strzelby automatyczne: 110 pistolety: 538 broń ręczna: 124 karabiny automatyczne i pistolety flobert: 689 ogółem: 1 461

WŁOCHY

W grudniu 2009 roku wdrożono skomputeryzowany system SPACE. Gdy osiągnie pełną operacyjność, umożliwi elektroniczne śledzenie każdej sztuki broni przeznaczonej na rynek cywilny, wytworzonej, importowanej, eksportowanej lub będącej w posiadaniu włoskich przedsiębiorstw lub obywateli.

W 2009 roku siły zbrojne Włoch zniszczyły ponad 15 tysięcy sztuk broni strzeleckiej i lekkiej uznanej na terytorium włoskim za nadwyżkę.

MALTA

W 2009 roku zniszczono w sumie 97 sztuk broni.

POLSKA

W 2009 roku przejęto w sumie 3 932 sztuki broni i zniszczono 1 103.

RUMUNIA

W grudniu 2009 roku Krajowa Agencja Kontroli Eksportu została przekształcona w Dyrekcję Generalną ANCEX w ramach Ministerstwa Spraw Zagranicznych.

W 2009 roku organy krajowe zajmujące się bronią i systemem kontroli eksportu towarów podwójnego zastosowania zostały włączone do Ministerstwa Spraw Zagranicznych (rozporządzenie nr 1423/2009).

Ministerstwo Spraw Zagranicznych/Dyrekcja Generalna ANCEX są odpowiedzialne za rumuński system kontroli eksportu (ramy prawne, wydawanie pozwoleń, egzekwowanie, wspieranie przemysłu, przejrzystość).

SŁOWACJA

Republika Słowacka dysponuje odpowiednim ustawodawstwem i koniecznymi środkami administracyjnymi, by kontrolować produkcję, posiadanie, znakowanie broni strzeleckiej i lekkiej oraz handel nią. Skuteczny system kontroli eksportu umożliwia władzom w każdej chwili identyfikację i monitorowanie przepływu broni przez całe terytorium Słowacji.

System ten skutecznie wspiera zwalczanie nielegalnego handlu bronią konwencjonalną w Republice Słowackiej.

W 2009 roku drugi raz ogłoszono kampanię, przewidującą amnestię w przypadku dobrowolnego przekazywania broni palnej. Amnestia dla wszystkich nielegalnie posiadających broń strzelecką i lekką weszła w życie w listopadzie 2009 roku. Osoby objęte amnestią mogą zarejestrować wszelką broń strzelecką i lekką na posterunku policji i nie podlegają karze lub oskarżeniu, nie jest też konieczne wyjaśnianie pochodzenia broni i sposobu wejścia w jej posiadanie. Celem rządu jest danie szansy osobom przechowującym niezarejestrowane i ukryte sztuki broni na przekazanie ich bez żadnej kary. Amnestia dla wszystkich obowiązuje przez sześć miesięcy.

HISZPANIA

W 2009 roku wyspecjalizowane służby hiszpańskie przejęły 227 sztuk nielegalnej broni (159 pochodzących ze strefy Schengen, 68 z krajów spoza tej strefy). Obecnie władze hiszpańskie posiadają w sumie 286 247 sztuki broni palnej wszystkich typów, z czego 19 452 zamierzają wystawić na aukcji, a 32 933 – zniszczyć.

W 2009 roku władze przeprowadziły 24 589 kontroli, co doprowadziło do rozpoczęcia 742 postępowań przeciwko producentom, rusznikarzom, osobom prywatnym lub firmom ochroniarskim; 151 postępowań dotyczy broni, 591 – materiałów wybuchowych. Funkcjonariusze służb celnych również prowadzą regularne działania na lotniskach i w portach, mające na celu wykrywanie naruszeń w tym zakresie.

II. MIĘDZYNARODOWE DZIAŁANIA WDRAŻAJĄCE W 2009 ROKU

II.A. Środki na rzecz zwalczania gromadzenia i rozpowszechniania broni strzeleckiej i lekkiej oraz zapobiegania nielegalnemu obrotowi bronią konwencjonalną

II.A.1. Finansowe, techniczne i inne rodzaje wspierania właściwych programów i projektów realizowanych przez ONZ oraz inne międzynarodowe lub regionalne organizacje i organizacje pozarządowe

II.A.1.1.1. Działania i projekty wspierane przez Unię Europejską: wsparcie dla instrumentów międzynarodowych i regionalnych

Wsparcie dla programu działań ONZ w zakresie BSiL

UE nadal wspierała realizację programu działań ONZ w zakresie BSiL. W ramach przygotowań do odbywającego się co dwa lata posiedzenia państw, planowanego teraz na 2010 rok, oraz do konferencji przeglądowej, która ma się odbyć w 2012 roku, UE rozpoczęła analizowanie konkretnych działań i projektów, które mają zostać przygotowane w synergii z ODA i innymi darczyńcami, by wzmocnić i usprawnić najodpowiedniejsze instrumenty międzynarodowe w obszarze BSiL. Decyzja Rady wspierająca ODA ma być przyjęta w pierwszej połowie 2010 roku; będzie ona zawierała działania wspierające pełną realizację:

— programu działań ONZ na poziomie regionalnym i światowym,

— międzynarodowego instrumentu znakowania i śledzenia,

— wytycznych technicznych dotyczących zarządzania zapasami broni konwencjonalnej i amunicji do niej.

Wsparcie dla procesu traktatu o handlu bronią

Jako część swoich zobowiązań w zakresie promowania wśród państw trzecich przyszłego traktatu o handlu bronią UE przyjęła i wdrożyła w 2009 roku decyzję Rady 2009/42/WPZiB promującą w państwach trzecich proces prowadzący do zawarcia traktatu o handlu bronią, zatwierdzoną przez Radę w styczniu 2009 roku. Celem tej decyzji Rady jest zwiększenie świadomości podmiotów krajowych i regionalnych, państw członkowskich ONZ, społeczeństwa obywatelskiego i przemysłu w zakresie obecnych międzynarodowych rozmów dotyczących traktatu o handlu bronią, a także ułatwienie debaty wśród państw członkowskich ONZ, w szczególności tych, które nie uczestniczyły w pracach grupy ekspertów rządowych.

W 2009 roku zorganizowano w: Dakarze w dniach 28–29 kwietnia 2009 r., mieście Meksyk w dniach 18–19 czerwca 2009 r., Ammanie w dniach 28–29 lipca 2009 r., Kuala Lumpur w dniach 13–14 października 2009 r. i Addis Abebie w dniach 10–11 grudnia 2009 r. pięć seminariów regionalnych obejmujących odpowiednio: Afrykę Zachodnią i Północną, Amerykę i Karaiby, Bliski Wschód, Azję oraz Afrykę Południową i Wschodnią. Poziom uczestnictwa w seminariach był bardzo wysoki pod względem jakościowymi ilościowym. Seminaria te stanowiły dla uczestników możliwość pogłębienia wiedzy na temat kwestii, które obejmie przyszły traktat o handlu bronią, oraz przedyskutowania konkretnych kwestii regionalnych przed debatą ONZ w sprawie ATT.

Przy okazji lipcowej sesji Otwartej Doraźnej Grupy ds. ATT i posiedzenia Komitetu Pierwszego ZO ONZ dnia 20 października 2009 r. miały miejsce wydarzenia towarzyszące, podczas których miano przedstawić państwom członkowskim ONZ wstępne rezultaty osiągnięte podczas pierwszych czterech seminariów przewidzianych decyzją Rady.

Wsparcie dla Unii Afrykańskiej

W 2009 roku UE pomagała Unii Afrykańskiej opracować strategię UA w zakresie BSiL, finansując prace eksperta. Komitet Sterujący ad hoc Unii Afrykańskiej rozpoczął analizowanie projektu strategii w zakresie BSiL, by mogła zostać przyjęta w 2010 roku. Przyjęcie strategii UA w zakresie BSiL wzmocniłoby działania UA w zakresie stanowienia pokoju i systemu bezpieczeństwa oraz potwierdziłoby jej zobowiązanie do zwalczania nielegalnego gromadzenia BSiL i handlu nią.

UE i Unia Afrykańska, przy wsparciu włoskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych i we współpracy z włoskim Instytutem Spraw Międzynarodowych, Instytutem Unii Europejskiej Studiów nad Bezpieczeństwem i Chatham House, zorganizowały w Rzymie trzydniową konferencję na temat realizowania afrykańsko-unijnego partnerstwa na rzecz pokoju i bezpieczeństwa, skoncentrowaną na kwestiach i wyzwaniach w zakresie BSiL właściwych dla Afryki. Wyniki tej konferencji ułatwiają przygotowanie projektu strategii UA w zakresie BSiL.

Promowanie wspólnego stanowiska UE w sprawie eksportu broni (wcześniej: kodeks postępowania)

UE i państwa członkowskie nadal wspierają zaostrzenie – dzięki właściwemu wspólnemu działaniu Rady 2008/230/WPZiB – kontroli eksportu i propagowanie wśród państw trzecich zasad i kryteriów kodeksu postępowania w sprawie wywozu uzbrojenia (obecnie wspólne stanowisko), udzielając pomocy technicznej i praktycznej – między innymi przy opracowywaniu przepisów krajowych oraz przy interpretacji i stosowaniu kryteriów kodeksu – oraz promując środki zwiększające spójność i przejrzystość. W tych ramach prezydencje czeska i szwedzka zorganizowały seminaria informacyjne dla Ukrainy, Bałkanów Zachodnich i Kaukazu Południowego w Kijowie w dniach 23–24 kwietnia 2008 r., Tiranie w dniach 3–5 czerwca 2009 r. i Tbilisi w dniach 27–28 października 2009 r.

W 2009 roku UE nadal prowadziła także działania pomocowe na rzecz beneficjentów powyższego wspólnego działania oraz sfinalizowała i przyjęła w grudniu 2009 roku decyzję Rady 2009/1012/WPZiB. Oprócz seminariów popularyzatorskich w państwach lub regionach beneficjentach, nowa decyzja Rady przewiduje trwającą do jednego miesiąca wymianę personelu – urzędników z będących beneficjentami krajów kandydujących do UE do odnośnych organów państw UE, jak również wizyty urzędników z państw UE w odnośnych organach krajów beneficjentów.

II.A.1.1.2. Działania i projekty wspierane przez Unię Europejską: wsparcie dla działań związanych z BSiL w państwach/regionach trzecich:

Ukraina

Na mocy decyzji Rady 2005/852/WPZiB UE przekazuje 1 mln EUR Agencji NATO ds. Zabezpieczenia Technicznego i Zaopatrzenia (NAMSA) na zakup wyposażenia i zniszczenie BSiL na Ukrainie, jako wkład w pierwszą fazę 12-letniego projektu NATO Partnerstwa dla Pokoju. Pierwsza faza projektu miała na celu zniszczenie 400 000 sztuk BSiL, 1 000 sztuk przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych (MANPAD) i 15 000 ton amunicji na Ukrainie; zniszczenie BSiL i amunicji zostało spowolnione, gdyż 400 000 sztuk BSiL przeznaczonych do zniszczenia nie zostało udostępnionych przez właściwe władze ukraińskie. Dotychczas zniszczono 130 000 sztuk BSiL.

Po serii démarches władze ukraińskie przyjęły w lipcu 2009 roku konieczną decyzję, by wznowić niszczenie BSiL i amunicji na Ukrainie w ramach projektu funduszu powierniczego NATO Partnerstwa dla Pokoju. Oczekiwane wyniki to zniszczenie dodatkowych 54 500 sztuk BSiL oraz 6 000 ton amunicji. W ramach wyżej wymienionej decyzji Rady, UE dokonuje wkładu we wznowiony proces zniszczenia dodatkowych 54 500 sztuk BSiL, dopilnowując w ten sposób efektywnego wykorzystania przyznanych funduszy.

Bałkany Zachodnie

UE nadal wspierała wysiłki demilitaryzacyjne w zakresie BSiL, w szczególności przez przygotowanie nowej decyzji Rady wspierającej biuro informacyjne w Europie Południowo-Wschodniej i Wschodniej zajmujące się kontrolą BSiL (SEESAC). Działania przewidziane w decyzji Rady mają na celu:

— lepsze zarządzanie niebezpiecznymi lub niestabilnymi zapasami broni i amunicji oraz podniesienie poziomu bezpieczeństwa tych zapasów,

— zmniejszenie dostępnych zapasów broni i amunicji przy pomocy działań niszczących, oraz

— wprowadzanie w życie międzynarodowych i krajowych instrumentów znakowania i śledzenia w krajach Bałkanów Zachodnich.

Kraje Bałkanów Zachodnich, w szczególności Chorwacja, Serbia, Bośnia i Hercegowina oraz Czarnogóra, są wybranymi beneficjentami tej decyzji Rady. Realizacja działań SEESAC rozpocznie się w 2010 roku.

Kosowo (1): UE zapewniała pomoc, finansując prace ekspertów, podczas ustanawiania Departamentu ds. Broni Strzeleckiej w ramach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych Kosowa oraz podczas wdrażania przepisów dotyczących broni. Ogólnym celem jest wzmocnienie praworządności w Kosowie, dzięki ustanowieniu nowoczesnego systemu, zgodnego z normami UE, koniecznego w przypadku używania broni do celów innych niż wojskowe (wydawanie pozwoleń, handel, import, eksport). Projekt ten jest finansowany w ramach programu TAIEX.

Afryka:

Regionalne wspólnoty gospodarcze (RECs): w 2009 roku UE nadal realizowała prowadzone obecnie projekty w zakresie BSiL, by wesprzeć RECs w Afryce, w tym Wspólnotę Gospodarczą Państw Afryki Zachodniej, Unię Celną i Gospodarczą Afryki Środkowej lub Wspólnotę Wschodnioafrykańską. Różne projekty mają na celu między innymi zwiększenie zdolności państw do skutecznego radzenia sobie z nielegalną BSiL, z ponadgranicznym rozprzestrzenianiem BSiL w oparciu o podejście regionalne i do zapewnienia ogólnej wizji politycznej i skutecznego zarządzania legalnymi transferami broni w subregionie. Projekty te finansowane są z Europejskiego Funduszu Rozwoju.

Regionalne Centrum ds. Broni Strzeleckiej (RECSA): w 2009 roku UE przygotowywała się do rozpoczęcia na początku 2010 roku projektu wspierającego strategiczne partnerstwo Afryka–UE w zakresie zwalczania nielegalnego gromadzenia broni palnej w Afryce i handlu nią, współpracując z Regionalnym Centrum ds. Broni Strzeleckiej (RECSA), które znajduje się w Nairobi. Projekt ma na celu zwiększenie świadomości i wiedzy właściwych instytucji i podmiotów społeczeństwa obywatelskiego w kwestii prawnych i instytucjonalnych aspektów zwalczania nielegalnego gromadzenia broni palnej i handlu nią, by zwiększyć rolę krajowych punktów kontaktowych lub ustanowić takie punkty, a także by przygotować lub wdrożyć krajowe plany działania. Zmierza także do wzmocnienia organizacji regionalnych szefów policji w Afryce (RPCO) oraz zdolności do współpracy krajowych, regionalnych i kontynentalnych organów ścigania w zakresie zwalczania ponadgranicznego nielegalnego handlu bronią palną i materiałami wybuchowymi. Projekt ten jest finansowany z instrumentu na rzecz stabilności (3,3 mln EUR).

Nigeria: 19 listopada 2009 r. Komisja Europejska i rząd federalny Nigerii podpisały krajowy dokument strategiczny Nigeria–UE i krajowy program orientacyjny na lata 2008–2013; jednym z celów tych dokumentów jest pomoc władzom w ich wysiłkach na rzecz stabilności i ustanowienie bezpiecznego otoczenia zarówno wewnątrz kraju, jak i poza nim, z zachowaniem zasad praworządności. W tym kontekście UE mogłaby wesprzeć środki zmierzające do zwiększenia technicznych zdolności wyspecjalizowanych agencji działających na rzecz zwalczania przestępczości zorganizowanej i w kwestiach związanych z bronią strzelecką oraz do wzmocnienia zdolności policji w zakresie dochodzeń i kryminalistyki, by między innymi zmniejszyć nielegalne przepływy broni strzeleckiej i handel nią. Taka pomoc może być udzielana poprzez konkretne projekty wspierające budowanie krajowych zdolności w takich obszarach, jak wydawanie pozwoleń na posiadanie broni i koncesji na jej wytwarzanie, rozwój systemów zarządzania składowaniem broni oraz działania popularyzatorskie wśród organów celnych i straży granicznej. Realizacja tych projektów mogłaby się rozpocząć w 2011 roku.

Ameryka Środkowa:

Program kontroli broni strzeleckiej i lekkiej w Ameryce Środkowej: w 2009 roku Unia Europejska rozpoczęła wspieranie programu kontroli broni strzeleckiej i lekkiej w Ameryce Środkowej (CASAC), by zwiększyć zakres zwalczania nielegalnego handlu bronią palną i materiałami wybuchowymi w Ameryce Środkowej i krajach sąsiadujących, w tym w regionie Karaibów. Projekt ten składa się z dwóch części: z jednej strony koncentruje się na Ameryce Środkowej, przewidując udział Meksyku i Kolumbii, by budować zdolności i wzmacniać krajowe i regionalne instytucje i organy państwowe odpowiedzialne za kontrolę BSiL, a także by wzmacniać i zwiększać zdolności społeczeństwa obywatelskiego do promowania kontroli broni; z drugiej strony tworzy ponadregionalną przestrzeń wymiany doświadczeń regionalnych, koncentrując się na przygotowaniu informacji i usprawnianiu oraz tworzeniu zdolności w ramach granic i stref celnych. Projekt ten jest finansowany z instrumentu na rzecz stabilności (1 mln EUR).

Ponadto Unia Europejska wspierała projekty rozwojowe i projekty współpracy związane ze zmniejszeniem przemocy i z zapobieganiem jej – w tym z edukacją w zakresie ryzyka i z pomocą ofiarom – w wielu krajach (Salwador, Sri Lanka, Kenia, Uganda…), by przyczynić się do przerwania łańcucha przemocy i by promować w społeczeństwie kulturę pokoju. Ponadto UE nadal wspierała szeroko zakrojone projekty DDR (rozbrojenie, demobilizacja i reintegracja) (Republika Środkowoafrykańska, Wybrzeże Kości Słoniowej…), by promować bezpieczne i pewne otoczenie, łagodząc społeczne skutki restrukturyzacji sił zbrojnych, ułatwiając pracownikom armii przechodzenie na emeryturę i dając byłym bojownikom możliwości społeczno-gospodarcze.

II.A.1.2. Współpraca polityczna UE z państwami trzecimi

Kwestie BSiL były punktem porządku dziennego regularnych dialogów politycznych UE z państwami trzecimi i organizacjami regionalnymi, w tym z Afryki, Ameryki, Bliskiego Wschodu, Zatoki Perskiej, Europy Wschodniej oraz Południowo-Wschodniej.

UE kontynuowała również prace nad rozpoczęciem dialogu UE–Chiny poświęconego BSiL, w ramach którego można by przewidzieć konkretne wspólne inicjatywy na rzecz zwalczania nielegalnego handlu BSiL i amunicją do tych rodzajów broni. Kwestia ta została ostatnio omówiona na posiedzeniu trojki ekspertów w Nowym Jorku dnia 12 października 2009 r. Specjalne posiedzenie ekspertów ds. BSiL z UE i Chin powinno zostać zwołane w 2010 roku.

Zgodnie z konkluzjami Rady w sprawie włączenia kwestii BSiL do umów zawieranych przez UE z państwami trzecimi, przyjętymi w grudniu 2008 roku, na forum CODUN przedstawiono informacje i zorganizowano dyskusje o prowadzonych negocjacjach właściwych umów z Państwem Brunei Darussalam, Chinami, Filipinami, Libią, Mongolią, Rosją, Singapurem, Tajlandią i Wietnamem, w których kwestia BSiL jest przewidywana. W drugiej połowie 2009 roku osiągnięto porozumienie z Chinami, Irakiem, Koreą Południową i Libią w zakresie włączenia klauzuli o BSiL do odpowiednich traktatów negocjowanych z UE.

II.A.2. Wsparcie finansowe, techniczne i innego rodzaju udzielone przez państwa członkowskie UE na projekty związane z BSiL

Poza projektami finansowanymi przez UE za pomocą różnych dostępnych jej instrumentów państwa członkowskie finansowały również wiele projektów związanych z bronią strzelecką i lekką w ramach współpracy dwustronnej. Dotychczas państwa członkowskie wniosły następujący wkład do niniejszego sprawozdania:

AUSTRIA

W 2009 roku Austria nadal przyczyniała się do realizacji różnych projektów pomocowych, w tym prowadzonych przez UN ODA, aby wesprzeć działania ONZ skierowane przeciwko BSiL, z położeniem największego nacisku na projekty w Afryce.

Austria wsparła w szczególności następujące projekty:

— wdrożenie praktycznych środków w zakresie rozbrojenia w Afryce Zachodniej, wsparcie techniczne jednostki broni strzeleckiej ECOWAS oraz ECOSAP,

— uregulowanie pośrednictwa w handlu bronią strzelecką w Afryce,

— opracowanie instrumentu prawnego do kontroli BSiL w Afryce Środkowej.

W ramach Rady Partnerstwa Euroatlantyckiego Austria wspierała finansowo prowadzony przez NAMSA projekt niszczenia BSiL w Albanii. Projekty NAMSA prowadzone w 2009 roku i wspierane przez Austrię w poprzednich latach obejmują niszczenie BSiL i amunicji na Ukrainie i w Kazachstanie.

Ponadto Austria nadal zdobywała specjalistyczną wiedzę w zakresie bezpieczeństwa fizycznego i zarządzania zapasami amunicji BSiL i amunicji konwencjonalnej. Austria wspierała dwa ponadnarodowe szkolenia w zakresie BSiL prowadzone przez szkołę NATO w Oberammergau, delegując instruktorów i uczestników szkoleń, jak również prowadząc praktyczne ćwiczenia w austriackim składzie amunicji. Austria wysłała także instruktorów na trzy ponadnarodowe szkolenia w zakresie bezpieczeństwa fizycznego i zarządzania zapasami, które odbyły się w Afryce i Azji Środkowej.

BELGIA

W 2009 roku Belgia nadal finansowała kilka projektów i organizacji, które pracowały nad kwestią destabilizującego rozprzestrzeniania BSiL.

W listopadzie 2009 roku Uniwersytet w Gandawie opublikował sprawozdanie zatytułowane „Śledzenie broni, perspektywy w zakresie kontroli nielegalnej broni w Kolumbii, handlu nią i jej używania”, sfinansowane przez belgijskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Publikacja ta zawiera analizę dotyczącą BSiL odebranej pozarządowym uzbrojonym podmiotom w Kolumbii, śledzi pochodzenie tej broni aż do jej krajów pochodzenia i przedstawia sugestie w zakresie oceny i usprawnienia europejskiego systemu kontroli eksportu BSiL.

W Afryce w 2009 roku Belgia nadal wspierała projekty w zakresie kontroli BSiL. W DRK wsparto kilka projektów związanych z DDR. W Burundi wsparto przygotowanie i wznoszenie rejonu zgrupowania Rubira, dzięki rozbrojeniu i demobilizacji bojowników Pal-FNL. W Mali wsparto w regionie Timbuktu zbieranie i niszczenie broni strzeleckiej przez lokalne komitety. W Mozambiku Belgia wsparła operację „Rachel”, proces mający na celu zniszczenie kryjówek broni pozostałych po wojnie domowej. Proces niszczenia przybiera formę łączonej operacji policyjnej służb policyjnych Mozambiku i Republiki Południowej Afryki, obejmującej wielodyscyplinarne zespoły reagujące na informacje o miejscach ukrycia broni lub porzuconych kryjówkach broni i na niszczeniu ich zawartości.

Na Bałkanach w 2009 roku Belgia współfinansowała projekt UNDP w Bośni i Hercegowinie (SACBiH), skoordynowane międzynarodowe działania na rzecz ustanowienia właściwych kontroli BSiL oraz bezpiecznego i skutecznego logistycznego systemu pozbywania się amunicji, by zmniejszyć zagrożenia i związane z nimi ryzyko. Belgia włączyła się także w działania funduszu powierniczego NATO na rzecz wsparcia zastąpienia Korpusu Ochrony Kosowa KPC, w tym rozbrojenia i zniszczenia BSiL.

Belgia wspiera również coroczną publikację kwestionariusza dotyczącego broni strzeleckiej (Small Arms Survey).

FINLANDIA

W 2009 roku Finlandia przekazała pomoc finansową przeznaczoną na właściwe programy i projekty, między innymi w Kazachstanie, na Białorusi i w Mołdawii.

FRANCJA

Francja zapewniła finansowe wsparcie przejściowego programu demobilizacji i reintegracji ustanowionego na lata 2009/2012. Program ten koncentruje się na pięciu państwach priorytetowych (Burundi, Uganda, Republika Środkowoafrykańska, DRK i Rwanda) i wspiera działania na rzecz demobilizacji i reintegracji w długoterminowych programach rozwoju w krajach w okresie przejściowym w Regionie Wielkich Jezior.

Francja nadal zapewniała również wsparcie finansowe działalności RACVIAC-CSC na Bałkanach.

Francja wzięła udział w warsztatach szkoleniowych na temat zarządzania zapasami broni i amunicji przeznaczonych dla portugalsko- i francuskojęzycznych państw ECOWAS, które odbyły się w szkole utrzymywania pokoju w Bamako 11–15 maja 2009 r. Warsztaty dały możliwość doprecyzowania szczegółów pięcioletniego planu, który zostanie przedstawiony EFR (Europejski Fundusz Rozwoju) mającemu go finansować.

Od 23 do 25 listopada 2009 r. Francja wzięła udział w pracach grupy roboczej w Kadunie w Nigerii, by zakończyć przygotowywanie dokumentu ramowego zapewniającego ECOWAS wytyczne w zakresie wsparcia jego państw członkowskich w zarządzaniu zapasami broni i amunicji oraz zabezpieczaniu tych zapasów.

Ponadto Francja uczestniczyła w dwóch misjach prowadzonych przez Wielonarodową Grupę ds. Broni Strzeleckiej i Amunicji (MSAG), na której czele stoi Szwajcaria, by określić środki zwiększenia bezpieczeństwa i ochrony zapasów broni i amunicji w Mali (misje od 9 do 21 lutego 2009 r. i od 20 czerwca do 5 lipca 2009 r.).

NIEMCY

Niemcy dokonują wkładu w projekty i działania w zakresie BSiL, w tym amunicji do niej, w ramach różnych instytucji i organizacji oraz we współpracy z tymi instytucjami i organizacjami. Większość tych działań podejmowana jest w szerszych ramach czasowych niż rok kalendarzowy. Kluczowe inicjatywy z roku 2009 są wyszczególnione poniżej:

Afganistan (czas trwania: 2004 –; budżet ogólny: 3 000 000 EUR)

Od roku 2004 Niemcy wspierają w Afganistanie proces rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji (DDR) oraz proces rozwiązania nielegalnie uzbrojonych ugrupowań (DIAG), współfinansując unieszkodliwianie i niszczenie nadwyżek broni i amunicji.

Angola (czas trwania 2003–2009; budżet ogólny: 11 990 332 EUR)

Niemcy wspierają reintegrację społeczną i ekonomiczną byłych uczestników walk i ich rodzin w Angoli. Za pośrednictwem Instituto de Reintegração Sócio-Profissional para Ex-militares (IRSEM) Niemcy dokonują wkładu w prowadzony przez Bank Światowy program demobilizacji i reintegracji (ADRP). Reintegracja byłych uczestników walk jest wspierana na szczeblu lokalnym przy pomocy społeczno-gospodarczych programów rozwoju oraz poprzez wzmacnianie administracji samorządowej.

Kambodża (czas trwania 2007–2009; budżet ogólny: 1 615 000 EUR)

Niemcy nadal wspierały Królewski Rząd Kambodży w jego pracach na rzecz kwestii kontroli BSiL, koncentrując się na zarządzaniu zapasami i niszczeniu zapasów amunicji konwencjonalnej stanowiącej nadwyżki, a także na bezpiecznym składowaniu broni policyjnej.

Demokratyczna Republika Konga (czas trwania: 2005–2011; budżet ogólny: 12 000 000 EUR)

Niemcy wspierają kwotą w wysokości 3,5 mln EUR reintegrację społeczną i ekonomiczną dzieci i młodzieży dawniej powiązanych z oddziałami zbrojnymi w prowincji Maniema w DRK (wsparcie techniczne), jak również funduszami na reintegrację byłych uczestników walk w wysokości 8,5 mln EUR (do października 2008 roku, wsparcie finansowe) przeznaczonymi na pracochłonne projekty związane z infrastrukturą.

Kosowo (czas trwania: 2006–; 500 000 EUR)

Niemcy nadal wspierały działania Safeworld zmierzające do zwiększenia publicznego udziału w zmniejszaniu bezprawnego posiadania przez osoby cywilne BSiL i do promowania bardziej elastycznego otoczenia w zakresie bezpieczeństwa w Kosowie.

Nepal (czas trwania 2007–2010; budżet ogólny: 5 000 000 EUR)

Od 2007 roku Niemcy wdrażają projekt wspierania środków procesu pokojowego na południu kraju. Projekt zapewnia podstawowe usługi – takie jak dostawy wody, urządzenia sanitarne i opiekę zdrowotną – internowanym bojownikom Maoistom i mieszkańcom sąsiednich obszarów.

Nepal (czas trwania 2007–2010; budżet ogólny: 2 300 000 EUR)

W środkowo-wschodnim Nepalu Niemcy wspierają program społeczno-gospodarczej rehabilitacji i reintegracji byłych bojowników, osób wewnętrznie przesiedlonych i uchodźców oraz przyjmujące wspólnoty w okręgach Rukum i Rolpa. Główne zadania projektu to stworzenie podstawowej infrastruktury społecznej i gospodarczej oraz zwiększenie dochodów gospodarstw domowych w sektorach rolnym i pozarolniczym. Program przyczynia się do wdrożenia porozumienia pokojowego z 2006 roku.

Region Wielkich Jezior (czas trwania 2003–2009; budżet ogólny: 12 900 000 EUR)

Niemcy dokonują wkładu w fundusz powierniczy Banku Światowego na rzecz prowadzonego przez wiele państw programu demobilizacji i reintegracji w regionie Wielkich Jezior w kwocie 12,9 mln EUR. Niemcy przeznaczają również fundusze na projekt „Zwalczanie nielegalnego rozprzestrzeniania broni strzeleckiej i lekkiej”, który jest realizowany w ramach wsparcia procesu konferencji Regionu Wielkich Jezior (2004–2011)/7,5 mln EUR.

„Program sektorowy na rzecz pokoju i bezpieczeństwa” (czas trwania 2008–2014; budżet ogólny: 5 000 000 EUR)

W 2001 roku rząd niemiecki ustanowił projekt sektorowy „Współpraca na rzecz rozwoju i kontroli broni strzeleckiej (DECOSAC)”. Jednym z celów tego projektu jest opracowanie instrumentów testowych służących do kontroli broni strzeleckiej w trakcie współpracy na rzecz rozwoju. W lipcu 2008 roku projekt sektorowy „Współpraca na rzecz rozwoju i kontroli broni strzeleckiej” połączono z projektem sektorowym „Zapobieganie kryzysom”, a projekt „Reforma sektora bezpieczeństwa” z projektem sektorowym „Pokój i bezpieczeństwo” (czas trwania 2008–2014, budżet 2008–2011: 5 000 000 EUR). Program „Pokój i bezpieczeństwo” dotyczy kwestii związanych z BSiL w zakresie zmniejszania skali przemocy z użyciem broni i zapobiegania takiej przemocy.

Senegal (2004–2015; budżet na druga fazę (2007–2010): 11 800 000 EUR)

Niemcy wspierają program na rzecz budowania pokoju i rozwoju społeczno-gospodarczego w regionie Casamance. Program promuje lokalne inicjatywy pokojowe i środki reintegracji osób powracających z wojny. Zapewnia także wsparcie dla odbudowy infrastruktury społecznej i gospodarczej oraz produkcji rolnej i innych źródeł dochodu.

Niemcy nadal wspierają badania z zastosowaniem kwestionariusza dotyczącego broni strzeleckiej (Small Arms Survey) w zakresie pewnych aspektów nielegalnego handlu BSiL, w szczególności handlu amunicją.

WĘGRY

Węgry biorą udział w projekcie RASR – regionalne podejście do zmniejszania zapasów – prowadzonym przez amerykańską Agencję Obrony Przed Bronią Masowego Rażenia (DTRA) na Bałkanach Zachodnich, którego celem jest utrzymywanie stabilności i zapobieganie nielegalnemu handlowi BSiL dzięki wspieraniu projektów zakładających zniszczenie broni w regionie.

IRLANDIA

W 2009 roku Irlandia zapewniła 180 000 EUR na wsparcie projektu działań koordynacyjnych ONZ w zakresie broni strzeleckiej (CASA), którego celem jest wypracowanie zestawu zatwierdzonych norm międzynarodowych w zakresie broni strzeleckiej i lekkiej (ISACS).

Irlandia zapewniła także 46 100 EUR na finansowanie Geneva Forum – organizacji z siedzibą w Genewie działającej na rzecz tworzenia partnerstwa z rządami państw, organizacjami międzynarodowymi i organizacjami pozarządowymi oraz pomiędzy nimi w dziedzinie rozbrojenia i kontroli zbrojeń. Geneva Forum nadal działa na rzecz wspierania obecnych działań zwalczających rozprzestrzenianie i niewłaściwe wykorzystywanie broni strzeleckiej i lekkiej.

Irlandia jest zdania, że udział społeczeństwa obywatelskiego ma kluczowe znaczenie w procesie dotyczącym broni strzeleckiej i że wiedza, którą dysponują organizacje pozarządowe, jest szczególnie cenna we wskazywaniu najważniejszych kwestii. Z tego powodu Irlandia nadal wspierała prace Międzynarodowej Sieci Działań przeciwko Broni Lekkiej (ANSA), przyznając jej w 2009 roku dotację w wysokości 8 820 EUR.

ŁOTWA

Łotwa aktywnie uczestniczy w pracach międzynarodowych for w zakresie kwestii związanych z bronią strzelecką i lekką oraz bronią konwencjonalną, w szczególności w pracach ONZ, OBWE i NATO. Łotwa przedstawia tym organizacjom roczne sprawozdania z krajowych działań na rzecz zwalczania nielegalnego handlu BSiL.

LITWA

W ramach działań zmierzających do odbudowy prowincji Ghor w Afganistanie od 2005 roku litewski personel wojskowy niszczy zapasy starej, zbędnej i zgromadzonej BSiL, materiałów wybuchowych i amunicji. Zespół odbudowy prowincji również wspomagał władze lokalne w realizacji programu rozwiązywania nielegalnych uzbrojonych grup w Afganistanie, w przechowywaniu broni, znakowaniu oraz księgowaniu. Zespół odbudowy prowincji pomagał także władzom lokalnym w gromadzeniu BSiL i amunicji.

LUKSEMBURG

— Środki zwalczania gromadzenia i rozprzestrzeniania broni strzeleckiej:

Od 2008 do 2010 roku władze luksemburskie finansowały projekt Grupy ds. Badań i Informacji w zakresie Pokoju i Bezpieczeństwa (GRIP) „Wzmocnienie systemu afrykańskich organizacji pozarządowych w zakresie zapobiegania konfliktom i budowania pokoju”. Projekt ten przewiduje między innymi utworzenie systemu organizacji pozarządowych Afryki Środkowej i Zachodniej aktywnych w zakresie kultury pokoju, ustanawiania pokoju i zwalczania rozprzestrzeniania broni strzeleckiej. Całkowity wkład do tego projektu wynosi 285 000 EUR.

NIDERLANDY

W 2009 roku Niderlandy wniosły między innymi wkład do następujących instytucji, projektów i innych działań w dziedzinie broni strzeleckiej i lekkiej (BSiL) oraz amunicji.

— Saferworld: wsparcie rządów we wdrażaniu legislacji i przepisów,

— Instytut Studiów nad Bezpieczeństwem (ISS): wspieranie od 2002 roku programu zarządzania bronią, w tym wspieranie rządów i organizacji regionalnych we wdrażaniu legislacji i przepisów oraz badań w zakresie kilku tematów związanych z BSiL (sposoby niszczenia, nielegalny handel BSiL itp.),

— HALO Trust: gromadzenie i niszczenie broni strzeleckiej i lekkiej oraz amunicji w Afganistanie,

— kwestionariusz dotyczący broni strzeleckiej (Small Arms Survey): roczne zestawienie wyników badań dotyczących problemu BSiL w skali świata, podstawowe finansowanie,

— wsparcie dla krajowego punktu kontaktowego w zakresie BSiL, realizacja krajowego planu działania dla Ugandy,

— Mine Action Group (MAG): niszczenie BSiL w DRK.

POLSKA

Polska bierze udział w długoterminowym projekcie UE w zakresie eksportu towarów podwójnego zastosowania przeznaczonym dla przedstawicieli organów kontroli eksportu Gruzji. Projekt ma na celu przedstawienie międzynarodowych i krajowych ram prawnych w zakresie kontroli eksportu w handlu towarami podwójnego zastosowania i broni, w tym BSiL. Główne omawiane kwestie to: gruziński system kontroli eksportu w praktyce, jego spójność i przejrzystość oraz możliwe obszary poprawy. Projekt jest prowadzony we współpracy z Austrią, Niemcami, Słowenią i Szwecją.

PORTUGALIA

W razie konieczności siły zbrojne Portugalii uczestniczące w operacjach utrzymywania i wprowadzania pokoju przejmowały i niszczyły broń strzelecką i lekką.

HISZPANIA

– Organizacja Państw Amerykańskich (OPA)

W 2009 roku Hiszpania dobrowolnie wpłaciła 320 000 EUR na dotyczące OPA projekty wsparcia pomocy prawnej i wzmocnienia systemów parlamentarnych.

– Forum parlamentarne w zakresie BSiL

Dwóch hiszpańskich parlamentarzystów zwyczajowo brało udział w posiedzeniach forum parlamentarnego w zakresie BSiL od czasu jego powstania w Hiszpanii w październiku 2002 roku. Hiszpania wniosła następujące dobrowolne wkłady na rzecz forum: 30 000 EUR w 2007 roku; 80 000 EUR w 2008 roku i 100 000 EUR w 2009 roku.

– Wspólnota Gospodarcza Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS)

Hiszpania podpisała z Sekretariatem Wykonawczym Wspólnoty Gospodarczej Państw Afryki Zachodniej (ECOWAS) protokół ustaleń, zobowiązując się do wpłaty na rzecz działań i programów organizacji sumy 500 000 EUR, z czego 200 000 EUR byłoby wkładem ogólnym, a 300 000 EUR miało być przeznaczone na wsparcie programu kontroli BSiL w Afryce Zachodniej.

SZWECJA

Szwecja, w szczególności za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych, szwedzkiej agencji współpracy na rzecz rozwoju międzynarodowego (Sida), szwedzkich sił zbrojnych oraz Akademii im. Folkego Bernadottego, wspierała kilka projektów służących zapobieganiu nielegalnemu handlowi BSiL, jego zwalczaniu i eliminowaniu we wszystkich aspektach, zgodnie z założeniami programu działania ONZ.

W 2009 roku Ministerstwo Spraw Zagranicznych finansowało następujące projekty i działania:

— Sztokholmski Międzynarodowy Instytut Badań nad Pokojem (SIPRI) (oprócz podstawowego finansowania) projekty w zakresie przekazywania broni do Afryki, praktyczne wyzwania i możliwości związane z traktatem o handlu bronią: 2,13 mln SEK,

— kwestionariusz dotyczący broni strzeleckiej (Small Arms Survey), Genewa: 1 mln SEK,

— regionalne warsztaty UN ODA popularyzujące przejrzystość w kwestiach związanych z bronią: sprawozdawczość w zakresie przekazywania broni konwencjonalnej i wydatków wojskowych: 600 000 SEK,

— przegląd prowadzonego przez ONZ rejestru broni konwencjonalnej: 900 000 SEK.

W 2009 roku Sida finansowało następujące projekty i organizacje:

— Fundacje Arias: 11 mln SEK w latach 2009–2011,

— UNLiREC: 12 mln SEK w latach 2008–2012,

— forum parlamentarne w zakresie BSiL: 4,6 mln SEK w latach 2008–2010,

— program UNICEF-u w zakresie BSiL: 15,5 mln SEK w latach 2006–2009,

— Saferworld: 12,6 mln SEK w latach 2006–2009,

— programy demobilizacji i reintegracji w Sudanie prowadzone przez UNDP i UNICEF: 60 mln SEK w latach 2009–2010 i przez UNICEF w Kolumbii: 5 mln SEK w 2009 roku,

— weryfikacja i monitorowanie demobilizacji i reintegracji prowadzone przez OPA/MAPP w Kolumbii: 6,5 mln SEK w 2009 roku,

— demobilizacja i reintegracja dzieci w Ugandzie prowadzone przez Bank Światowy: 6 mln SEK w latach 2008–2010.

W 2009 roku szwedzkie siły zbrojne finansowały następujące projekty i działania:

— uczestnictwo w trójstronnym (Szwecja, Ukraina, Łotwa) projekcie niszczenia amunicji na Ukrainie,

— wsparcie finansowe w 2008 roku projektu UNDP, projekt kontroli i redukcji broni strzeleckiej w Bośni i Hercegowinie (UNDP SACHIB); wsparcie było wypłacane w 2008 i 2009 roku.

— Szwedzkie Kolegium Obrony Narodowej (SNDC) jest zaangażowane w utrzymywanie i poszerzanie międzynarodowej sieci ekspertów w dziedzinie DDR. Program obejmuje szkolenia, budowanie relacji i działania międzynarodowe.

— SNDC jest członkiem i obecnie współprzewodniczącym Zintegrowanej Grupy Szkoleniowej ds. DDR (IDDRTG).

— Kursy w zakresie DDR są planowane i prowadzone we współpracy z Akademią im. Folkego Bernadottego.

Ponadto w 2009 roku Akademia ta brała udział w następujących projektach i działaniach:

— od 2008 roku członek Zintegrowanej Grupy Szkoleniowej ds. DDR (IDDRTG) (wcześniej Szwecję reprezentowało Szwedzkie Kolegium Obrony Narodowej),

— wsparcie w dziedzinie zintegrowanych standardów ONZ w zakresie DDR (IDDRS),

— odpowiedzialna za dwa kursy w zakresie DDR: w Sandö w Szwecji i w Barcelonie,

— wzięła również udział w wielu wydarzeniach w zakresie DDR w Szwecji i poza jej granicami.

ZJEDNOCZNE KRÓLESTWO

Zapewniono finansowanie Safeworld, by pomóc w realizacji dwuletniego projektu (rozpoczynającego się w kwietniu 2009 roku) zakładającego pomoc organom centralnym Chin i podmiotom społeczeństwa obywatelskiego w lepszym zrozumieniu znaczenia odpowiedzialnych postaw wobec przekazywania broni konwencjonalnej, w tym koncepcji międzynarodowego traktatu o handlu bronią.

Trzy główne elementy tego projektu to: dialog polityczny, informowanie i badania.

Zapewniono podstawowe finansowanie regionalnego centrum broni strzeleckiej i lekkiej (RECSA), by zwiększyć koordynację działań w zakresie zwalczania rozprzestrzeniania nielegalnej broni strzeleckiej i lekkiej w Regionie Wielkich Jezior, Rogu Afryki i państw sąsiadujących w oparciu o zasady i cele deklaracji z Nairobi, protokołu z Nairobi oraz porozumienia w sprawie ustanowienia RECSA.

W 2009 roku finansowano również prowadzone przez ODA warsztaty na temat przejrzystości w zakresie broni konwencjonalnej, które dla państw Afryki Zachodniej odbyły się w Dakarze. Warsztaty skoncentrowały się na przejrzystości w zakresie przekazywania broni konwencjonalnej, środkach budowy zaufania i sesjach poświęconych ćwiczeniom praktycznym.

Brytyjska komisja parlamentarna zajmująca się kontrolą eksportu broni odwiedziła Kijów w maju 2009 roku, w następstwie zorganizowanej w 2007 roku wizyty ukraińskich parlamentarzystów w Londynie. Głównym celem było promowanie większej przejrzystości i skuteczniejszej kontroli parlamentarnej w procesie eksportu broni ukraińskiej.

W czerwcu 2009 roku eksperci z OBWE, Zjednoczonego Królestwa i USA pomagali w bezpieczny sposób zniszczyć i rozdysponować nadwyżkę 324 przenośnych przeciwlotniczych zestawów rakietowych (MANPADS) na Cyprze.

II.A.3. Organizowanie i udział w międzynarodowych seminariach i konferencjach

RUMUNIA

W marcu 2009 roku Safeworld (brytyjska organizacja pozarządowa) zorganizował w Bukareszcie seminarium regionalne „Łagodzenie ryzyka zmiany kierunków międzynarodowego przekazywania broni strzeleckiej i lekkiej”; współgospodarzem seminarium była Krajowa Agencja Kontroli Eksportu (ANCEX) we współpracy z fundacją EURISC (rumuńska organizacja pozarządowa).

Celem seminarium było wypracowanie dobrych praktyk i nasilenie międzynarodowego dialogu na temat kompleksowych podejść stosowanych przez państwa, by określić i zminimalizować konkretne ryzyko kierowania BSiL do nieupoważnionych użytkowników lub do nieupoważnionego użycia, w tym strategie łagodzenia takiego ryzyka.

II.A.4. Inne inicjatywy

Wspólne stanowisko w sprawie eksportu broni

UE nadal zdecydowanie wzywała do czynienia postępów we wzmacnianiu kontroli nad legalnym przekazywaniem broni konwencjonalnej, w tym BSiL i amunicji do tych rodzajów broni. Na forum Grupy Roboczej ds. Wywozu Broni Konwencjonalnej państwa członkowskie składają sprawozdania, w jaki sposób wspólne stanowisko 2008/944/WPZiB jest realizowane w ich krajowych ramach prawnych; Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czarnogóra, Islandia, Kanada i Norwegia oficjalnie przyłączyły się do tego wspólnego stanowiska.

Zgodnie z polityką UE w zakresie przejrzystości eksportu broni, oraz realizując art. 8 wspólnego stanowiska 2008/944/WPZiB, dnia 8 października Rada odnotowała 11. sprawozdanie roczne UE dotyczące eksportu broni (Dz.U. C 265 z dnia 6 listopada 2009 r.).

Inicjatywa UE na rzecz zwalczania handlu BSiL w transporcie powietrznym

W pierwszej połowie 2009 roku UE nadal pracowała nad realizacją rozpoczętej w 2007 roku inicjatywy UE na rzecz zwalczania nielegalnego handlu bronią strzelecką i lekką w transporcie powietrznym. Przedstawiciele CODUN i SITCEN omówili podczas kilku posiedzeń możliwości zwiększenia wpływu tej inicjatywy i sieci punktów kontaktowych państw członkowskich. Stan realizacji przedmiotowej inicjatywy był również szczegółowo analizowany podczas posiedzenia ekspertów dnia 13 maja 2009 r., organizowanego wspólnie przez SIPRI, prezydencję czeską i Szwecję. W 2009 roku na podstawie danych otrzymanych od państw członkowskich SITCEN stworzył nową analizę dotyczącą rozprzestrzeniania BSiL w transporcie powietrznym w Afryce Subsaharysjkiej. Analiza jest dokumentem poufnym – na ona służyć właściwym organom państw członkowskich jako narzędzie zapobiegania nielegalnemu handlowi BSiL w transporcie powietrznym.

Państwa członkowskie UE podjęły również na szczeblu krajowym następujące działania:

HISZPANIA

Hiszpania zorganizowała „6. seminarium na temat broni strzeleckiej i lekkiej” poświęcone przyszłości programu działania ONZ i projektowi traktatu o handlu bronią, które odbyło się w dniach 16–20 lutego 2009 r., oraz drugie seminarium na temat Deklaracji z Genewy w sprawie przemocy z użyciem broni i rozwoju, które odbyło się w dniach 20–23 kwietnia 2009 r., oba w centrum szkoleniowym w Cartagena de Indias (Kolumbia), w ramach projektów szkoleniowych i pomocowych prowadzonych przez Hiszpańską Agencję Współpracy Międzynarodowej na rzecz Rozwoju (AECID).

Hiszpania finansowała warsztaty na temat stosowania międzynarodowego instrumentu znakowania i śledzenia BSiL, które odbyły się w dniach 24–25 lutego w Limie i były zorganizowane przez Peru; wzięła także udział w tych warsztatach.

SŁOWENIA

Wymienialiśmy z innymi państwami członkowskimi UE dane na temat osób fizycznych i prawnych uprawnionych do pośredniczenia w transakcjach związanych z bronią.

Podpisaliśmy kilka umów dwustronnych i zorganizowaliśmy wspólne działania z państwami Bałkanów Zachodnich. Słoweńska policja deleguje oficerów łącznikowych do Zagrzebia, Belgradu i Podgoricy.

Słowenia jest członkiem Centrum SECI. W projektach tych aktywnie uczestniczą nasze służby celne i policja.

W 2008 i 2009 roku policja kryminalna przygotowała sprawozdanie na temat sytuacji w zakresie nielegalnego handlu bronią w Republice Słowenii. Systematyczne sprawozdanie obejmuje również dane dotyczące przestępstw związanych z nielegalną lub legalną bronią w Słowenii w okresach objętych sprawozdaniem i dane dotyczące spraw karnych w słoweńskich sądach. Obejmuje ono także dane i ocenę sytuacji w zakresie przypadków wykorzystania broni (samobójstwa, zranienia) i wykorzystania legalnych sztuk broni do celów popełnienia przestępstw.

II.B. Udział w pracach organizacji międzynarodowych i porozumieniach regionalnych w dziedzinie broni konwencjonalnej, w szczególności broni strzeleckiej i lekkiej

UE w dalszym ciągu wspierała realizację programu działań ONZ w dziedzinie BSiL, który wciąż leży u podstaw starań podejmowanych na szczeblu światowym. W ramach przygotowań do odbywającego się co dwa lata i wypadającego w 2010 roku posiedzenia państw oraz do konferencji przeglądowej, która ma się odbyć się w 2012 roku, UE nadal propagowała w stosunkach z państwami trzecimi pełną realizację programu działań ONZ w dziedzinie BSiL. Między sesjami posiedzenia UE rozpoczęła również analizowanie konkretnych działań i projektów, które mają być rozwijane w synergii z UN ODA i innymi darczyńcami oraz ułatwiać i usprawniać realizację najodpowiedniejszych międzynarodowych instrumentów z dziedziny BSiL. Decyzja Rady na ten temat ma zostać przyjęta w pierwszej połowie 2010 roku (zob. sekcję II.A.1.1 zawierającą szczegółowy opis decyzji Rady).

Otwarta doraźna grupa robocza, ustanowiona, by ułatwić dalsze analizowanie realizacji zaleceń zawartych w sprawozdaniu Sekretarza Generalnego ONZ dotyczącym ATT z 2008 roku, spotkała się dwukrotnie w 2009 roku – w marcu i w lipcu.

W 2009 roku UE była także bardzo aktywna w procesie traktatu o handlu bronią. Państwa członkowskie UE jednogłośnie poparły nowy projekt rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ w sprawie ATT, przyjęty na 64. sesji Pierwszego Komitetu Zgromadzenia Ogólnego ONZ, która odbyła się w październiku 2009 roku. Rezolucja popierana przez przeważającą większość państw członkowskich ONZ zawiera decyzję o zwołaniu w 2012 roku międzynarodowej konferencji w sprawie ATT, która zostanie przygotowana podczas pięciu posiedzeń komitetów przygotowawczych w latach 2010–2012.

UE była także nadal zaangażowana w prace i zachęcała państwa trzecie do wspierania tego procesu. Państwa członkowskie UE aktywnie uczestniczyły w pracach podczas dwóch posiedzeń, w marcu i lipcu, Otwartej Doraźnej Grupy Roboczej ustanowionej w 2009 roku, by ułatwić dalszą analizę realizacji zaleceń zawartych w pochodzącym z 2008 roku sprawozdaniu Sekretarza Generalnego ONZ na temat ATT.

Przedstawiono oświadczenia UE podczas otwarcia i zamknięcia sesji, a kilka państw członkowskich UE znacznie przyczyniło się do dyskusji tematycznych o zakresie, zasadach i cechach charakterystycznych traktatu o handlu bronią. UE w pełni poparła przyjęcie sprawozdania proceduralnego z pierwszych dwóch sesji Otwartej Doraźnej Grupy Roboczej, uznając potrzebę podjęcia działań międzynarodowych, by zaradzić problemom związanym z nieuregulowanym handlem bronią konwencjonalną i jej przechodzeniem na rynek nielegalny.

Zobowiązanie Unii Europejskiej do promowania przyszłego traktatu o handlu bronią wśród państw trzecich zostało również potwierdzone przyjęciem i realizacją zatwierdzonej w styczniu 2009 roku decyzji Rady 2009/42/WPZiB promującej w państwach trzecich proces prowadzący do zawarcia traktatu o handlu bronią (zob. sekcję II.A.1.1 zawierającą szczegółowy opis decyzji Rady).

W 2009 roku UE rozszerzyła również współpracę z OBWE, w tym dzięki udziałowi w dyskusjach tematycznych dotyczących BSiL oraz broni konwencjonalnej we właściwych organach OBWE. Sekretariat Rady już dnia 22 września 2009 r. wziął udział w forum OBWE na temat współpracy w zakresie bezpieczeństwa w dziedzinie BSiL, podczas którego państwom OBWE przedstawiono strategię UE w zakresie BSiL. Sekretariat Rady i Komisja nawiązały również kontakty z centrum zapobiegania konfliktom OBWE, aby analizować ewentualne przyszłe inicjatywy UE i OBWE w dziedzinie BSiL.

Państwa członkowskie UE podjęły również na szczeblu krajowym następujące działania:

REPUBLIKA CZESKA

Republika Czeska regularnie brała udział w działaniach i pracach międzynarodowych organizacji i organów zajmujących się między innymi problemami związanymi z bronią strzelecką i lekką, amunicją i bronią konwencjonalną, w szczególności z ONZ i OBWE oraz w działaniach i programach NATO dotyczących BSiL i broni konwencjonalnej.

ESTONIA

W 2009 roku Estonia nadal usprawniała stosowanie istniejących instrumentów dotyczących broni strzeleckiej i lekkiej.

Członkowie estońskich sił zbrojnych biorący udział w operacjach utrzymywania pokoju i operacjach pokojowych niszczyli broń strzelecką i lekką.

Estonia wstąpiła do głównych organizacji międzynarodowych, zaangażowanych między innymi w działania związane ze zwalczaniem problemu BSiL. W tych ramach Estonia aktywnie uczestniczyła w dyskusjach tematycznych. Przedstawiciele Estonii aktywnie uczestniczyli w rozmaitych międzynarodowych konferencjach, kursach i seminariach związanych z problemami w zakresie BSiL, organizowanych przez ONZ, OBWE, UE i inne organizacje międzynarodowe, jak również przez organizacje pozarządowe. Estonia wspiera również negocjacje dotyczące międzynarodowego traktatu o handlu bronią.

FINLANDIA

W 2009 roku Finlandia aktywnie uczestniczyła w pracach organizacji międzynarodowych i struktur regionalnych związanych z kwestiami BSiL (UE, ONZ, OBWE, NATO/Rada Partnerstwa Euroatlantyckiego i porozumienie z Wassenaar).

FRANCJA

Odnotowując, że zwykle nie ma żadnej wzmianki o BSiL w porozumieniach – o wymiarze WPZiB – Unii Europejskiej z państwami trzecimi, Francja przyjęła podczas swojej prezydencji w Radzie UE artykuł o BSiL jako jedną z klauzul politycznych. W związku z tym w 2009 roku Francja