PL 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 6 sierpnia 2010 r. 
w sprawie zmian przepisów prawnych dotycz ących finansowania systemu gwarantowania 
depozytów 
(CON/2010/64)  
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 8 lipca 2010 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawi e projektu ustawy (zwanego dalej „projektem 
ustawy”) o zmianie ustawy z dnia 14 grudni a 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym1 (zwanej 
dalej „ustaw ą o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym”).  
Kompetencja EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu o 
funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz trzeciego i szó stego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE z 
dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Eur opejskiego Banku Centra lnego udzielanych w ładzom 
krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych2, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy 
Narodowego Banku Polskiego oraz zasad odnosz ących się do instytucji finansowych w zakresie, w jakim 
wywierają one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i rynków finansowych. Rada Prezesów wyda ła 
niniejszą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku 
Centralnego. 
 1.  Założenia projektu ustawy 
1.1 Projekt ustawy wprowadza zmiany do przepisów prawnych reguluj ących dzia łanie krajowego 
systemu gwarantowania depozytów zarz ądzanego przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny (zwany 
dalej „Funduszem”)
3. Podstawowym, jakkolwiek nie jedynym, celem nowelizacji jest wdro żenie 
do polskiego porz ądku prawnego dyrektywy 2009/14/WE Parlam entu Europejskiego i Rady z dnia 
11 marca 2009 r. zmieniaj ącej dyrektyw ę 94/19/WE w sprawie systemów gwarancji depozytów w 
odniesieniu do poziomu gwarancji oraz terminu wyp łaty4, co dokonywane jest za pomoc ą zmian 
                                                 
1 Tekst jednolity: Dziennik Usta w („Dz. U.”) z dnia 4 czerwca 2009 r. Nr 84, poz. 711.  
2  Dz.U. L 189 z 3.7.1998 r., s. 42. 
3  Uczestnictwo w systemie gwarantowania depozytów zarz ądzanym przez Fundusz jest obowi ązkowe dla wszystkich 
banków maj ących siedzib ę w Polsce, w tym banków spó łdzielczych, lecz nie dla spó łdzielczych kas oszcz ędnościowo-
kredytowych dzia łających na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o spó łdzielczych kasach oszcz ędnościowo-
kredytowych (Dz. U. z dnia 4 stycznia 1996 r. Nr 1, poz. 2, z po źn. zm.). Oddzia ły banków spoza Unii Europejskiej maj ą 
obowiązek, a oddzia ły instytucji kredytowych z Unii Europejskiej – mo żliwość, uczestniczenia w systemie w zakresie, 
w jakim ich systemy krajowe nie zapewniaj ą gwarantowania depozytów na poziom ie przewidzianym w prawie polskim 
(art. 2 ust. 3 oraz art. 2b ustawy  o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym). 
4  Dz.U. L 68 z 13.3.2009, s. 3. 
2 wprowadzanych m. in. w ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym oraz w ustawie z dnia 
29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim5. Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji Rady 
98/415/WE, niniejsza opinia nie odnosi si ę do przepisów projektu ustawy, których wy łącznym 
celem jest wdro żenie dyrektywy 2009/14/WE do polskiego porz ądku prawnego.  
1.2 Projekt ustawy wprowadza zmiany w przepi sach ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym 
oraz ustawy o NBP, które odnosz ą się do źródeł finansowania Funduszu, a w szczególno ści do 
udzielania Funduszowi kredytu krótkoterminowe go przez NBP. W tym zakresie projekt ustawy: 
a) precyzuje procedur ę oraz kolejno ść, zgodnie z któr ą Fundusz korzysta z poszczególnych źródeł 
finansowania, w tym z kredytu krótkoterminowego z NBP6, oraz b) poszerza list ę kryteriów 
warunkuj ących przyznanie kredytu krótkoterminowego przez NBP, dodaj ąc wymóg, zgodnie z 
którym kredyt ten powinien by ć udzielany w celu pokrycia pilnych potrzeb Funduszu7. 
1.3 EBC wydawa ł opinie dotycz ące kilku poprzednich nowelizacji ustawy o Bankowym Funduszu 
Gwarancyjnym, wprowadzaj ących zmiany w sposobie finansowania, zarz ądzania oraz 
nadzorowania Funduszu8. 
 2. Zgodno ść z zakazem finansowania ze środków banku centralnego 
2.1 Zasady finansowania krajowego systemu gwarantowania depozytów musz ą być zgodne z zakazem 
finansowania ze środków banku centralnego okre ślonym w art. 123 Traktatu. Przepis ten zabrania 
m.in. udzielania sektorowi publicznemu przez krajowe banki centralne po życzek na pokrycie 
deficytu lub jakichkolwiek innych kredytów, w tym tak że w formie finansowania zobowi ązań 
sektora publicznego wobec osób trzecich
9. Zgodność z zakazem finansowania ze środków banku 
centralnego wymaga, aby przep ływy krótkoterminowe z krajowego banku centralnego do 
krajowego systemu gwarantowania depozytów mog ły być wykonywane jedynie w razie spe łniania 
ściśle określonych kryteriów10. Jak ostatnio wskazano w Raporcie o konwergencji EBC z maja 
2010 r. „Koszty wynikaj ące z finansowania systemów rekompensat dla inwestorów musz ą być 
ponoszone, odpowiednio, przez same instytucje kredytowe i przedsi ębiorstwa inwestycyjne. 
Ustawodawstwo krajowe przewiduj ące finansowanie przez kraj owy bank centralny krajowego 
systemu gwarantowania depozytów dla instytucji kredytowych lub krajowego systemu rekompensowania inwestorów dla przedsi ębiorstw inwestycyjnych jest zgodne z zapisem o zakazie 
                                                 
5  Tekst jednolity: Dz. U z dnia 1 kw ietnia 2005 r. Nr 1, poz. 2, z pó źn. zm. 
6 Zob. zmiany wprowadzone w art. 7 ust 2 pkt 4 oraz w art. 15 ust. 6 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym 
odpowiednio przez art. 1 pkt 4 oraz art. 1 pkt 5 projektu ustawy.  
7 Zob. art. 16a ust. 5 ustawy o Bankowym Funduszu Gwaranc yjnym wprowadzony przez art. 1 pkt 6 projektu ustawy, 
który zast ępuje uregulowania zawarte w dot ychczasowym art. 34 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, 
uchylonym przez art. 1 pkt 15 projektu ustawy.  
8 Zob. opinie EBC CON/2007/26, CON/2008/5 or az CON/2008/32. Wszystkie opinie EBC s ą publikowane na stronie 
internetowej EBC pod adresem www.ecb.europa.eu.  
9  Zob. art. 1 ust. 1 lit. b) pkt ii) rozporz ądzenia Rady (WE) nr 3603/93 z dnia 13 grudnia 1993 r. okre ślającego definicje 
w celu zastosowania zakazów okre ślonych w art. 104 i 104b ust. 1 Trakta tu (Dz.U. L 332 z 31.12.1993, s. 1). 
10  Zob. Raport o konwergencji EBC z grudnia 2006 r. (wersja polskoj ęzyczna), s. 71; Raport o konwergencji EBC z maja 
2008 r. (wersja polskoj ęzyczna), s. 25; zob. tak że pkt 11-14 opinii EBC CON/2001/32; pkt 11-13 opinii EBC 
CON/2005/50; pkt 2.1-2.3 opinii EBC CON/2007/26; pkt 2. 2-2.8 opinii EBC CON/2008/5; pkt 2.2-2.4 opinii EBC 
CON/2008/32; pkt 3.2 opinii EBC CON/2008/69, pkt 3.1 opi nii EBC CON/2009/10; pkt 2.2 opinii EBC CON/2009/51.  
3 finansowania ze środków banku centralnego tylko wtedy, gdy jest to finansowanie 
krótkoterminowe, odnosz ące się do nagłych sytuacji, w gr ę wchodzi zagro żenie stabilno ści 
systemowej, a decyzj ę podejmuje wedle w łasnego uznania krajowy bank centralny”11. 
2.2 W tej kwestii EBC zauwa ża, że proponowane brzmienie art. 16a ust. 5 ustawy o Bankowym 
Funduszu Gwarancyjnym przewiduje, że „Po wyczerpaniu środków, o których mowa w [innych 
przepisach ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym], w sytuacji wyst ąpienia zagro żenia 
stabilności finansowej oraz w celu pokrycia piln ych potrzeb Funduszu Narodowy Bank Polski 
na wniosek Zarz ądu Funduszu mo że udzielić Funduszowi kredytu krótkoterminowego, o którym 
mowa w art. 15 ust. 6 [ustawy o Bankow ym Funduszu Gwarancyjnym], pod warunkiem 
ustanowienia odpowiedniego zabezpieczenia”. EBC przyjmuje z zadowoleniem zmiany 
wprowadzane w ramach tego przepisu, które by ły szczegó łowo zalecone polskim w ładzom we 
wcześniejszych opiniach EBC12 oraz Raportach o konwergencji13. EBC docenia tak że utrzymanie 
w polskim przepisie wymogu przed łożenia odpowiedniego zabezpieczenia przez Fundusz jako 
dodatkowego warunku udzielenia kredytu kr ótkoterminowego przez NBP, co równie ż jest zgodne z 
wcześniejszą sugestią EBC14. 
2.3 EBC zaleca ponadto wprowadzenie poprawki legislacyjnej w ramach proponowanego art. 16a 
ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. W aktualnie proponowanym brzmieniu odes łanie 
do kredytu krótkoterminowego NB P zawarte jest w dwóch ró żnych ustępach tego artyku łu. 
Pierwsze takie odes łanie znajduje si ę w ustępie czwartym proponowanego art. 16a, gdzie kredyt 
krótkoterminowy NBP jest po średnio wskazywany jako jedno z „innych źródeł, o których mowa w 
art. 15”, których wykorzystanie jest mo żliwe po wyczerpaniu środków wymienianych w 
pierwszych trzech paragrafach tego artyku łu. Drugie odes łanie znajduje si ę w ustępie piątym 
proponowanego art. 16a, gdzie kre dyt krótkoterminowy NBP jest okre ślony jako źródło 
finansowania, którego wykorzystanie jest mo żliwe po wyczerpaniu środków wymienianych w 
pierwszych czterech paragrafach artyku łu 16a. Takie podwójne odes łanie może prowadzi ć do 
nieprawid łowej wyk ładni proponowanych przepisów, zgodnie z któr ą krótkoterminowy kredyt 
NBP mo że być wykorzystywany, zanim dojdzie do wyczerpania wszystkich innych źródeł 
finansowania Funduszu. EBC zaleca, aby osta teczna wersja projektu ustawy formu łowała 
wskazane przepisy w sposób jednoznacznie wskazuj ący, iż kredyt krótkoterminowy NBP pozostaje 
„ostatecznym” źródłem finansowania Funduszu15, udostępnianym jedynie zgodnie ze ściśle 
określonymi kryteriami wskazanymi w Raportach o konwergencji EBC, przywo łanymi powy żej 
(co można osiągnąć na przyk ład poprzez wy łączenie krótkoterminowego kredytu NBP z odes łania 
do art. 15 zawartego w art. 16a ust. 4). 
                                                 
11  Zob. Raport o konwergencji EB C z maja 2010 r. (wersja polskoj ęzyczna), s. 26. 
12  Zob. przypis 8 powy żej.  
13  Zob. Raport o konwergencji EBC z grudnia 2006 r., s. 229;  Raport o konwergencji EBC z maja 2008 r., s. 244; Raport 
o konwergencji EBC z maja 2010 r. , s. 255 (numeracja stron wed ług wersji angloj ęzycznych). 
14  Zob. punkt 2.5 opinii EBC CON/2008/32.  
15 Zob. punkt 2.6 opinii EBC CON/2008/5. 
4 2.4 W wyniku zmiany wprowadzonej przez pr ojekt ustawy, art. 43 ustawy o NBP b ędzie zawiera ł 
odesłanie do przywo łanego powy żej art. 16a ust. 5 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. 
EBC rozumie, że zgodnie z tak zmienionymi przepisami NBP b ędzie mieć nadal mo żliwość w 
pełni swobodnej oceny, czy ustawowe kryteria udzielania Funduszowi kredytu krótkoterminowego 
są spełnione, oraz, je żeli tak, czy powinno si ę udzielić takiego kredytu. Z punktu widzenia 
zgodności z zakazem finansowania ze środków banku centralnego jest to w istocie konieczne, aby 
przepisy prawne gwarantowa ły NBP mo żliwość podejmowania odpowiednich decyzji wed ług 
własnego uznania i w sposób niezale żny.  
 3. Wymiana informacji pomi ędzy NBP i Funduszem 
3.1 Projekt ustawy rozszerza źródła informacji, z których Fundusz mo że korzysta ć dokonując oceny 
prawidłowej gospodarki finansowej instytucji kredytowych korzystaj ących z ochrony Funduszu. 
Zgodnie ze zmienion ą ustawą o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym: a) NBP i Komisja Nadzoru 
Finansowego przekazuj ą Funduszowi informacje o stanie finansowym instytucji kredytowych, w 
tym o dzia łaniach podejmowanych w przypadku pow stania straty bilansowej lub 
niebezpiecze ństwa niewyp łacalności
16, oraz b) Komisja Nadzoru Finansowego przekazuje 
Funduszowi informacje o: i) faktach niezb ędnych do oceny proponowanych planów wykorzystania 
pomocy Funduszu17, oraz ii) okoliczno ściach, które mog ą prowadzi ć do uruchomienia wyp łat 
gwarantowanych przez Fundusz18. Fundusz ma prawo żądać od NBP, Komisji Nadzoru 
Finansowego oraz od innych wskazanych orga nów publicznych dalszych informacji maj ących 
związek z wykonywanymi przez niego zadaniami19. Równocze śnie ustawa o Bankowym Funduszu 
Gwarancyjnym nie zawiera podstawy prawnej dla udost ępniania uzyskanych informacji innym 
instytucjom, takim jak NBP20.  
3.2 We wcze śniejszej opinii EBC wskaza ł, że „konieczne jest utrzymywanie mechanizmów 
pozwalających na niezw łoczny dost ęp banku centralnego do informacji dotycz ących uczestników 
rynku finansowego, a w szczególno ści sytuacji kryzysowych. Taki dost ęp do informacji o 
charakterze ostro żnościowym, jaki posiada równie ż między innymi Fundusz, umo żliwi NBP 
właściwe wype łnianie swojej funkcji w zakresie zapewniania stabilno ści finansowej”21. EBC 
zaleca, aby projekt ustawy wprowadzi ł wyraźną podstaw ę prawną dla zawarcia porozumienia 
pozwalającego na udost ępnianie NBP b ędących w posiadaniu Funduszu informacji, które maj ą 
                                                 
16  Zob. art. 38 ust. 3 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. 
17  Zob. art. 38 ust. 1 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. 
18  Zob. art. 38 ust. 3a ustawy o Bankowym  Funduszu Gwarancyjnym, wprowadzony pr zez art. 1 ust. 17 projektu ustawy, 
który wdra ża zmianę w art. 10 ust. 1 dyrektywy 94/19/WE wprowadzon ą przez art. 1 ust. 6 dyrektywy 2009/14/WE. 
19  Zob. art. 38 ust. 4 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym. 
20  Zob. art. 38a ust. 2 ustawy o Ba nkowym Funduszu Gwarancyjnym. Fundusz mo że udostępniać posiadane informacje 
podmiotom odpowiedzialnym za oficjalnie uz nane systemy gwarantowania depozytów pa ństwach nale żących 
do Europejskiego Obszaru Gospodarczego pod warunkiem, że podczas przekazywania informacji zapewnione zostan ą 
odpowiednie środki ochrony poufno ści (zob. art. 38c w zw. z art. 2b ust. 2 ustawy o Bankowym Funduszu 
Gwarancyjnym). 
21  Zob. punkt 3.3 opinii EBC CON/2008/32.  
5 znaczenie dla zapewnienia stabilno ści finansowej i s ą przydatne dla NBP: a) w celu spe łniania jego 
funkcji dotycz ącej działania na rzecz stabilno ści systemu finansowego22 lub b) w celu okre ślenia, 
czy udzielenie Funduszowi kredytu krót koterminowego jest uzasadnione ze wzgl ędu na 
„wystąpienie sytuacji zagro żenia stabilno ści finansowej” zgodnie z proponowanym art. 16a ust. 5 
ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym.  
3.3 EBC rozumie ponadto, że jakakolwiek wymiana informacji pomi ędzy Funduszem a NBP odbywa ć 
się będzie z wykorzystaniem środków ochrony poufno ści zagwarantowanych w porozumieniu 
zawartym pomi ędzy NBP i Funduszem23. W tym kontek ście EBC zaleca wzmocnienie równie ż 
wewnętrznych standardów ochrony poufno ści stosowanych przez Fundusz zgodnie z art. 38 ust. 10 
ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, w taki sposób, aby sta ndardy takie obejmowa ły 
szczególny obowi ązek zachowania poufno ści przez pracowników Funduszu i cz łonków jego 
organów zarz ądzających, analogicznie do zasad, jakie obowi ązują w tym zakresie na podstawie 
innych przepisów dotycz ących sektora bankowego24.  
 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.   Frankfurt nad Menem, dnia 6 sierpnia 2010 r. 
 
[podpis] 
 
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET 
 
                                                 
22  Zob. art. 3 ust. 6a ustawy o NBP.  
23  Zawarcie takiego porozumie nia przewiduje art. 38 us t. 5 ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym.  
24  Zob. w szczególno ści art. 55 ustawy o NBP oraz art. 16 ustawy o nadzorze nad rynkiem fina nsowym (Dz. U z 4 wrze śnia 
2006 r. Nr 157, poz. 1119 ze pó źn, zm.); por. § 15 za łącznika do rozporz ądzenia Rady Ministrów z dnia 14 wrze śnia 
2009 r. w sprawie nadania stat utu Bankowego Funduszu Gwaranc yjnego (Dz. U. z dnia 5 pa ździernika 2009 r. Nr 164, 
poz. 1308) nak ładający obowiązek zachowania tajemnicy s łużbowej na cz łonków Rady Funduszu.