KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Dalsze działania dotyczące dostosowania dotychczasowego dorobku w obszarze trzeciego filaru do przepisów o ochronie danych



I.Wprowadzenie

W niniejszym komunikacie przedstawiono wyniki przeglądu, którego Komisja miała dokonać na podstawie art. 62 ust. 6 dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych (zwanej dalej „dyrektywą 2016/680”).

Dyrektywa 2016/680 weszła w życie z dniem 6 maja 2016 r., a termin jej transpozycji do prawa krajowego przez państwa członkowskie upłynął, zgodnie z art. 63 ust. 1, w dniu 6 maja 2018 r. Dyrektywą tą uchylono i zastąpiono decyzję ramową Rady 2008/977/WSiSW. Dyrektywa 2016/680 ma zastosowanie zarówno do krajowego, jak i transgranicznego przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom (zwanych dalej w skrócie „ściganiem przestępstw” (art. 1 ust. 1)). Jest to pierwszy instrument, w którym przyjęto kompleksowe podejście do ścigania przestępstw w odróżnieniu od wcześniejszych podejść ad hoc, w przypadku których każdy instrument dotyczący ścigania przestępstw był regulowany w drodze odrębnych przepisów o ochronie danych. Dyrektywa 2016/680, oparta na art. 16 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), stanowi akt, w drodze którego prawodawca Unii nadaje skuteczność prawu podstawowemu do ochrony danych osobowych określonemu w art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej w kontekście przetwarzania danych osobowych przez organy ścigania.

W art. 60 dyrektywy 2016/680 przewidziano zasadę praw nabytych, zgodnie z którą przepisy tej dyrektywy nie wpływają na szczegółowe przepisy o ochronie danych osobowych zawarte w pewnych aktach prawnych Unii. Dotyczy to szczegółowych przepisów o ochronie danych osobowych w aktach prawnych Unii, które weszły w życie do dnia 6 maja 2016 r. w dziedzinie współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych i współpracy policyjnej. Dyrektywa 2016/680 ma już zastosowanie do pozostałych przepisów tych aktów.

W art. 62 ust. 6 dyrektywy 2016/680 zobowiązano Komisję do dokonania przeglądu, do dnia 6 maja 2019 r., innych przyjętych przez Unię aktów regulujących przetwarzanie danych przez właściwe organy do celów ścigania przestępstw, w tym aktów objętych zasadą praw nabytych na mocy art. 60, aby można było ocenić, czy należy je dostosować do dyrektywy 2016/680, i w razie potrzeby do przedstawienia niezbędnych propozycji zmiany takich aktów z myślą o zapewnieniu spójnego podejścia do ochrony danych osobowych wchodzących w zakres zastosowania dyrektywy 2016/680. Dostosowanie wymagane na mocy art. 62 ust. 6 dyrektywy 2016/680 powinno mieć na celu zmianę stosownych aktów w taki sposób, aby mające zastosowanie przepisy o ochronie danych osobowych określone w tych aktach Unii (i – w zależności od sytuacji – również w krajowych przepisach wykonawczych) zostały dostosowane do przepisów określonych w dyrektywie 2016/680 (i krajowych środkach transponujących tę dyrektywę). Niniejszy komunikat zawiera wykaz wszystkich aktów, które – jak wynika z przeglądu – należy dostosować, a także harmonogram na potrzeby osiągnięcia tego celu. Wniosek ten pozostaje bez uszczerbku dla decyzji Komisji dotyczących konkretnych zmian poszczególnych aktów podlegających przedmiotowemu przeglądowi, które to zmiany mogą zostać zaproponowane w jego wyniku, w szczególności jeżeli przewiduje się istotne zmiany lub zastąpienie takiego instrumentu.

II.Wyniki przeglądu

Dokonując przeglądu, Komisja brała pod uwagę wyniki badania przeprowadzonego w ramach projektu pilotażowego Parlamentu Europejskiego pt. „Fundamental Rights Review of EU data collection instruments and programmes” („Przegląd praw podstawowych w zakresie unijnych instrumentów i programów dotyczących gromadzenia danych”) . W ramach badania zidentyfikowano akty Unii objęte art. 62 ust. 6 dyrektywy 2016/680 oraz ustalono, które przepisy mogą wymagać dostosowania w kwestiach dotyczących ochrony danych osobowych.

Na podstawie tego badania Komisja określiła 26 unijnych aktów prawnych objętych zakresem przeglądu. Komisja ustaliła, że spośród tych 26 aktów 16 nie wymaga zmiany, zaś 10 nie jest w pełni zgodnych z dyrektywą 2016/680, a zatem należy wprowadzić w nich zmiany.

Przedmiotowy przegląd nie obejmuje aktów prawnych regulujących przetwarzanie danych osobowych przez właściwe organy, które to akty przyjęto lub zmieniono już po wejściu w życie dyrektywy 2016/680, gdyż uwzględniono w nich już wymogi określone w tej dyrektywie.

III.Akty, które nie wymagają dostosowania

16 aktów prawnych, które nie wymagają dostosowania, podzielono na pięć kategorii przedstawionych w niniejszym komunikacie.

1)Akty, które nie zawierają przepisów szczegółowych o ochronie danych

Akty, które nie zawierają przepisów szczegółowych o ochronie danych, nie zostały objęte zasadą praw nabytych na mocy art. 60 dyrektywy 2016/680. Oznacza to, że do przetwarzania danych osobowych objętego zakresem zastosowania takich aktów zastosowanie mają przepisy prawa krajowego transponujące dyrektywę 2016/680 i że akty te nie wymagają dalszego dostosowania. Akty, o których mowa, to: