P6_TA(2006)0418

Działania następcze w związku ze sprawozdaniem w sprawie konkurencji w sektorze wolnych zawodów

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie działań następczych w związku ze sprawozdaniem w sprawie konkurencji w sektorze wolnych zawodów (2006/2137(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając komunikat Komisji "Sprawozdanie na temat konkurencji w sektorze wolnych zawodów" (COM(2004)0083),

- uwzględniając komunikat Komisji "Sektor wolnych zawodów - zakres dalszych reform - Działania podjęte na skutek sprawozdania na temat konkurencji w sektorze wolnych zawodów" (COM(2005) 0405),

- uwzględniając art. 6, 43, 45, 49 oraz 81 Traktatu WE,

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 18 stycznia 1994 r. w sprawie sytuacji i organizacji notariatu w dwunastu państwach członkowskich Wspólnoty [1],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 kwietnia 2001 r. w sprawie wiążących honorariów dla przedstawicieli niektórych wolnych zawodów, w szczególności adwokatów, oraz szczególnej roli i pozycji wolnych zawodów w nowoczesnym społeczeństwie [2],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie przepisów rynkowych i zasad konkurencji odnoszących się do wolnych zawodów [3],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie zawodów prawniczych i użyteczności publicznej w systemach prawnych [4],

- uwzględniając dyrektywę Rady 77/249/EWG z dnia 22 marca 1977 r. mającą na celu ułatwienie skutecznego korzystania przez prawników ze swobody świadczenia usług [5],

- uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 98/5/WE z dnia 16 lutego 1998 r. mająca na celu ułatwienie stałego wykonywania zawodu prawnika w państwie członkowskim innym niż państwo uzyskania kwalifikacji zawodowych [6],

- uwzględniając dyrektywę Rady 2003/8/WE z dnia 27 stycznia 2003 r. w celu usprawnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w sporach transgranicznych poprzez ustanowienie minimalnych wspólnych zasad odnoszących się do pomocy prawnej w sporach o tym charakterze [7],

- uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2005/36/WE z dnia 7 września 2005 r. w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych [8],

- uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w zakresie prawa konkurencji i swobody świadczenia usług we Wspólnocie, ze szczególnym uwzględnieniem krajowych przepisów w zakresie honorariów minimalnych,

- uwzględniając dyrektywę 2005/29/WE [9] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącą nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym,

- uwzględniając zlecone przez Komisję sprawozdanie Instytut Studiów Zaawansowanych (IHS) ze stycznia 2003 r., zatytułowane "Skutki gospodarcze przepisów regulacyjnych w dziedzinie wolnych zawodów w różnych państwach członkowskich UE" ("Economic Impact of regulation in the field of liberal professions in different Member States"),

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A6-0272/2006),

A. mając na uwadze, że w marcu 2000 r. w Lizbonie Rada Europejska przyjęła program reform, których celem jest uczynienie UE do 2010 r. najbardziej konkurencyjną i dynamiczną gospodarką świata opartą na wiedzy, zdolną do osiągnięcia zrównoważonego wzrostu gospodarczego, czemu towarzyszyć będzie ilościowa i jakościowa poprawa zatrudnienia i większa spójność społeczna w poszanowaniu środowiska naturalnego (agenda lizbońska),

B. mając na uwadze, że w raporcie Grupy wysokiego szczebla z listopada 2004 r. pod przewodnictwem Wima Koka podkreślono znaczenie uwolnienia wszystkich rynków oraz usunięcia niepotrzebnych regulacji w celu wspierania większej konkurencji,

C. mając na uwadze, że w marcu 2005 roku w przeglądzie śródokresowym agendy lizbońskiej Rada Europejska określiła konieczność nadania jej nowego impulsu i skoncentrowania się na wzroście i zatrudnieniu oraz wezwano państwa członkowskie do przedstawienia krajowych programów reform na rzecz wspierania wzrostu i zatrudnienia,

D. mając na uwadze, że w procesie poprawy konkurencyjności gospodarki europejskiej znacząca rola przypada usługom, stanowiącym najważniejszą siłę napędową wzrostu UE,

E. mając na uwadze, że w proces reform należy włączyć usługi świadczone w ramach wolnych zawodów, stanowiące kluczowy sektor gospodarki europejskiej,

F. mając na uwadze, że zgodnie z zasadą pomocniczości do państw członkowskich należy decyzja o tym, czy pragną regulować zawody bezpośrednio na drodze rozporządzeń krajowych, czy zezwolą na ich samoregulację poprzez organizacje zawodowe,

G. mając na uwadze, że Komisja od wielu lat prowadzi z państwami członkowskimi i organizacjami zawodowymi dialog w sprawie likwidacji barier konkurencyjnych, który doprowadził do podjęcia działań liberalizacyjnych i nowych reform,

H. mając na uwadze, że zgodnie z zasadą pomocniczości państwom członkowskim i krajowym organizacjom zawodowym zrzeszającym przedstawicieli wolnych zawodów przypada główna rola w procesie kontynuacji reform,

I. mając na uwadze potrzebę włączenia w proces w zrównoważony sposób organizacji zawodowych, innych jednostek zawodowych, konsumenckich lub organizacji użytkowników, jak również wszystkich zainteresowanych stron,

J. mając na uwadze, że pewne dokładnie ukierunkowane regulacje są uzasadnione "asymetrią informacji" między klientami a przedstawicielami wolnych zawodów, uznawaniem niektórych usług świadczonych w ramach wolnych zawodów za "dobro publiczne" oraz faktem, że świadczenie takich usług może pociągać za sobą "efekty zewnętrzne",

K. mając na uwadze, że przegląd sytuacji w zakresie usług świadczonych w ramach wolnych zawodów, zlecony w latach 2002-2003 przez Komisję, nie odzwierciedla już aktualnych uregulowań w poszczególnych państwach członkowskich, co utrudnia ocenę dokonanych reform,

L. mając na uwadze, że Komisja nie podjęła działań w odpowiedzi na wpływ systematycznej reformy sektora wolnych zawodów w zakresie tworzenia nowych miejsc pracy i pobudzeniu dodatkowego wzrostu,

M. mając na uwadze, że jednoznacznie określone cele i wskaźniki oraz ich naukowe uzasadnienie umożliwią przekonanie wszystkich zainteresowanych stron w większym stopniu o konieczności przeprowadzenia procesu reform oraz podjęcia w tym zakresie wysiłków,

N. mając na uwadze, że głównym priorytetem reformy powinno być zapewnienie szerszego i dogodniejszego dostępu konsumentów do tych usług przy jednoczesnym zapewnieniu ich jakości i opłacalności,

O. mając na uwadze utrzymywanie się istotnych różnic w zakresie poziomu otwarcia rynku na różne kategorie zawodowe,

P. mając na uwadze, że dyrektywa 2005/36/WE ustanawia zasady, na podstawie których przyjmujące państwo członkowskie uzależnia dostęp do zawodu regulowanego lub jego wykonywanie na swoim terytorium od posiadania szczególnych kwalifikacji zawodowych,

1. z zadowoleniem przyjmuje dialog między Komisją, państwami członkowskimi a organizacjami zawodowymi zrzeszającymi przedstawicieli wolnych zawodów, mający na celu zniesienie nieuzasadnionych barier dla konkurencji lub takich, które zakłócają osiągnięcie interesu ogólnego oraz zniesienie przepisów niekorzystnych dla konsumentów a w ostatecznym rozrachunku również dla usługodawców;

2. wzywa wszystkich uczestników procesu reform do ich konstruktywnego kontynuowania;

3. uznaje prawo do stanowienia przepisów na podstawie szczególnych tradycyjnych, geograficznych i demograficznych właściwości; podkreśla w tym kontekście, że należy wybrać takie uregulowania, które w możliwie najmniejszym stopniu ograniczają konkurencję oraz że należy kontynuować proces znaczących reform w ramach istniejącego systemu w celu wspierania realizacji celów lizbońskich;

4. zachęca państwa członkowskie do konstruktywnego zapoznania się z empirycznymi doświadczeniami innych państw członkowskich wynikającymi z procesu reform w dziedzinie wolnych zawodów w celu możliwie najlepszego wykorzystania ich we własnych wysiłkach na rzecz reform;

5. uważa, że wiążący charakter stawek stałych lub minimalnych i zakaz ustalania wynagrodzeń zależnych od osiągniętych wyników mogłyby zaszkodzić jakości usług oferowanych obywatelom oraz konkurencji; zwraca się do państw członkowskich o zastąpienie tych zobowiązań środkami mniej restrykcyjnymi i lepiej odpowiadającymi przestrzeganiu zasad niedyskryminacji, konieczności i proporcjonalności, przy jednoczesnym uruchomieniu mechanizmów konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami;

6. wzywa Komisję do zapewnienia właściwego przestrzegania postanowień traktatowych w zakresie ochrony konkurencji oraz rynku wewnętrznego w sektorze wolnych zawodów;

7. uznaje, że skuteczna i przejrzysta samoregulacja lub regulacja przedstawicieli wolnych zawodów, która z wyprzedzeniem określi skutki podjętych działań oraz będzie monitorować ich efekty i dokona niezbędnych poprawek, jest w stanie spełnić wymogi wynikające ze strategii lizbońskiej; uważa, że państwa członkowskie powinny być odpowiedzialne za kontrolę zasięgu krajowej samoregulacji w celu niedopuszczenia do tego, by zaszkodziła ona interesom konsumentów lub dążeniu do osiągnięcia interesu ogólnego;

8. wzywa państwa członkowskie do zapewnienia dostępu i mobilności środowiska wolnych zawodów oraz do ułatwienia przejścia pomiędzy kształceniem uniwersyteckim i podyplomowym a wykonywaniem zawodu;

9. uznaje konieczność likwidacji ograniczeń możliwości prowadzenia współpracy oraz ułatwienia tworzenia interdyscyplinarnych dostawców usług w celu wzmocnienia małych i średnich przedsiębiorstw oraz zwiększenia innowacyjności i konkurencyjności usług sektora wolnych zawodów;

10. uznaje, iż należy udoskonalić normy etyczne oraz normy ochrony konsumentów w sektorze wolnych zawodów oraz wspierać opracowanie kodeksu postępowania przedstawicieli wolnych zawodów z udziałem wszystkich zainteresowanych stron;

11. podkreśla, że należy w możliwie największym zakresie zrezygnować z przepisów wyjątkowych w zakresie reklamy, a ich utrzymywanie powinno być limitowane wyłącznie do uzasadnionych ograniczeń; podkreśla również, że utrzymanie przepisów wyjątkowych w zakresie reklamy powinno być ograniczone do odpowiednio uzasadnionych, wyjątkowych przypadków oraz że celem ograniczenia regulacji powinno być umożliwienie przedstawicielom wolnych zawodów informowania użytkowników o oferowanych usługach poprzez reklamę dostarczającą informacji o ich kwalifikacjach zawodowych oraz specjalizacji, jak i o rodzaju i kosztach oferowanych usług;

12. zwraca się do Komisji o określenie, jakich skutków w odniesieniu do nowych miejsc pracy i zwiększenia wzrostu można oczekiwać wskutek systematycznych reform sektora zmierzających do wzmocnienia konkurencji;

13. wzywa Komisję do uważniejszego zbadania różnic istniejących w poszczególnych państwach członkowskich w zakresie stopnia otwarcia na rynek różnych kategorii wolnych zawodów oraz w zakresie spodziewanego wpływu całkowitego zniesienia zbędnych przeszkód zakłócających konkurencję, w tym do przeprowadzenia oceny spodziewanego wpływu na te sektory zawodowe, których zasoby są ograniczone lub które występują tylko w określonych regionach;

14. zachęca Komisję do rozszerzenia analizy odnoszącej się do podziału zakresu ochrony prawnej w zależności od grupy konsumentów poprzez przeprowadzenie dokładniejszych badań w odniesieniu do sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz uwzględnienie i dokładniejsze zbadanie faktu, iż zapotrzebowanie sektora publicznego na usługi sektora wolnych zawodów nie ma charakteru jednorodnego, lecz wynika z niezależnych od siebie działań wielu małych jednostek, zróżnicowanych pod względem intensywności;

15. zwraca uwagę, iż w trakcie podziału zakresu ochrony prawnej w zależności od grupy konsumentów nie uwzględnia się faktu, iż legitymizacja przepisów wynika z możliwości wystąpienia "efektów zewnętrznych" przy świadczeniu usług sektora wolnych zawodów oraz uznawania niektórych takich usług za "dobro publiczne";

16. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

[1] Dz.U. C 44 z 14.2.1994, str. 36.

[2] Dz.U. C 21 E z 24.1.2002, str. 364.

[3] Dz.U. C 91 E z 15.4.2004, str. 126.

[4] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0108.

[5] Dz.U. L 78 z 26.3.1977, str. 17.

[6] Dz.U. L 77 z 14.3.1998, str. 36.

[7] Dz.U. L 26 z 31.1.2003, str. 41.

[8] Dz.U. L 255 z 30.9.2005, str. 22.

[9] Dz.U. L 149 z 11.6.2005, str. 22.

--------------------------------------------------