PL 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 22 grudnia 2010 r. 
w sprawie przed łużenia udzielania przez Skarb Pa ństwa wsparcia instytucjom finansowym oraz 
przedłużenia stosowania wobec tych instytucji środków rekapitalizacji w powi ązaniu z decyzj ą 
Komisji Europejskiej  
(CON/2010/95) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 8 grudnia 2010 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu 
przez Skarb Pa ństwa wsparcia instytucjom finansowym, us tawy o zmianie ustawy o udzielaniu przez 
Skarb Pa ństwa wsparcia instytucjom finansowym oraz us tawy o rekapitalizacji niektórych instytucji 
finansowych (zwanego dale j „projektem ustawy”). 
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu o 
funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz szóstego tir et art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE z dnia 
29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Europe jskiego Banku Centra lnego udzielanych w ładzom 
krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy zasad 
odnoszących się do instytucji finansowych w zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na 
stabilność instytucji i rynków fina nsowych. Rada Prezesów wyda ła niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem 
pierwszym art. 17 ust. 5 Regulami nu Europejskiego Banku Centralnego. 
 1.  Założenia projektu ustawy 
1.1 Projekt ustawy zmienia nast ępujące akty prawne: i) ustaw ę dnia 12 lutego 2009 r. o udzielaniu 
przez Skarb Pa ństwa wsparcia instytucjom finansowym
2 (zwaną dalej „ustaw ą o udzielaniu 
wsparcia”); w odniesieniu do projektu tej ustawy EBC zosta ł poproszony o wydanie opinii w 
listopadzie 2008 r.3; ii) ustaw ę z dnia 19 listopada 2009 r. o zm ianie ustawy o udzielaniu przez 
Skarb Pa ństwa wsparcia instytucjom finansowym4 (zwaną dalej „ustaw ą o zmianie ustawy o 
udzielaniu wsparcia”); w odniesieniu do projektu tej ustawy EBC zosta ł poproszony o wydanie 
                                                 
1  Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42. 
2 Dz. U. nr 39, poz. 308. 
3 Opinia CON/2008/80; wszystkie opinie EBC s ą publikowane na stronie internetowej EBC pod adresem 
www.ecb.europa.eu. 
4 Dz. U. nr 3, poz. 12. 
2 opinii w pa ździerniku 2009 r.5; oraz iii) ustaw ę z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych 
instytucji finansowych6 (zwaną dalej „ustaw ą o rekapitalizacji”); w odniesieniu do projektu tej 
ustawy EBC zosta ł poproszony o wydanie opinii w marcu 2009 r.7. 
1.2 Ustawa o udzielani u wsparcia wprowadzi ła szereg narz ędzi umo żliwiających udzielanie 
uprawnionym instytucjom8 różnego rodzaju wsparcia. Pierwotnie uprawnione instytucje finansowe 
mogły ubiega ć się o otrzymanie wsparcia na podsta wie przepisów tej ustawy do dnia 
31 grudnia 2009 r.; termin ten zosta ł przedłużony do dnia 31 grudnia 2010 r. na mocy ustawy 
zmieniającej ustaw ę o udzielaniu wsparcia. Ustawa  o rekapitalizacji wprowadzi ła instrumenty 
interwencji publicznej na wypadek pojawienia si ę na rynku finansowym problemów z p łynnością 
lub wypłacalnością, umożliwiających organom administracji publicznej: i) udzielanie gwarancji 
Skarbu Pa ństwa dla operacji rekapitalizacyjnych podejm owanych na rynku; oraz ii) dokonywanie 
przymusowych przej ęć przez państwo instytucji finansowych dotkni ętych trudno ściami9. 
 Zgodnie z przepisami obowi ązującymi obecnie, środki przewidziane zarówno w ustawie o 
udzielaniu wsparcia jak i us tawie o rekapitalizacji mog ą być stosowane do dnia 
31 grudnia 2010 r.10. 
1.3 Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy, aktu alnie nie ma potrzeby stosowania wskazanych 
ustaw w odniesieniu do polskich instytucji finansowych. Równocze śnie jednak, ze wzgl ędu na 
możliwość zmian tendencji na rynkach finansowych, celowe wydaje si ę przedłużenie możliwości 
ich stosowania do 2011 r., za zgod ą Komisji Europejskiej11. Projekt ustawy nie wskazuje jednak 
daty, do której mog ą być stosowane narz ędzia przewidziane w ustawie o udzielaniu wsparcia i 
ustawie o rekapitalizacji. Zamiast tego proj ekt ustawy uchyla termin, który obowi ązuje obecnie na 
mocy ustawy zmieniaj ącej ustaw ę o udzielaniu wsparcia oraz stanowi, że wsparcie na zasadach 
określonych w tej ustawie mo że być udzielane pod warunkiem obowi ązywania w dniu udzielenia 
wsparcia pozytywnej decyzji Komisji Europejskiej o zgodno ści pomocy publicznej przewidzianej 
w ustawie ze wspólnym rynkiem12. Zgodnie z uzasadnieniem projektu ustawy, pozwoli łoby to na 
zmianę „charakteru przedmiotowych regulacji z temporalnych na rozwi ązania stałe”, przy czym 
„[o]graniczenie mo żliwości uzyskania wsparcia od okresu obowi ązywania decyzji Komisji 
Europejskiej wynika z faktu, że zgoda Komisji Europejskiej na pr ogram pomocy jest wydawana na 
ściśle określony czas”13. 
                                                 
5 Opinia CON/2009/82. 
6 Dz. U. nr 40, poz. 226. 
7 Opinia CON/2009/19. 
8 Do ubiegania si ę o wsparcie uprawnionych jest sze ść kategorii instytucji finansowych maj ących siedzib ę na terytorium 
Rzeczypospolitej Polskiej: banki, spó łdzielcze kasy oszcz ędnościowo-kredytowe, fundusze inwestycyjne, domy 
maklerskie, zak łady ubezpiecze ń oraz fundusze emerytalne  (zob. art. 2 ustawy o udzielaniu wsparcia). 
9 Zob. art. 1 projektu ustawy. Zob. u zasadnienie projektu ustawy, s. 1. 
10 Zob. art. 1 ustawy o zmianie ustawy o udzielaniu wsparcia. 
11 Zob. uzasadnienie projektu ustawy, s. 1, drugi akapit. 
12 Zob. art. 2 projektu ustawy uchylaj ący art. 2 ustawy o zmianie ustawy o udzie laniu wsparcia oraz art. 1 i 3 projektu 
ustawy zmieniaj ące, odpowiednio, art. 20 ustawy o udzielaniu wsparcia oraz art. 24 ustawy o rekapitalizacji. 
13 Zob. uzasadnienie projektu ustawy, s. 1, trzeci akapit. 
3 1.4 Projekt ustawy nie zmienia warunków, na jakich mo żna udziela ć wsparcia, ani kryteriów 
kwalifikowania instytucji finansowych do stosowania środków przewidzianych w ustawie o 
udzielaniu wsparcia i us tawie o rekapitalizacji. 
 2. Właściwy termin zasi ęgnięcia opinii EBC 
2.1 Organ wnosz ący o wydanie opinii przes łał do EBC projekt ustawy w dniu 8 grudnia 2010 r., 
wnosząc o wydanie opinii w ci ągu siedmiu dni, co uzasadniono „pilnym charakterem sprawy oraz 
nieskomplikowan ą i krótką materią”
14 projektu.  
2.2 EBC pragnie podkre ślić, iż zgodnie z art. 3 decyzji Rady nr 98/415/WE, w ładze państw 
członkowskich, przygotowuj ąc przepisy prawne, mog ą, jeżeli uznają to za konieczne, wyznaczy ć 
EBC limit czasu na przedstawienie opinii, który nie mo że być krótszy ni ż jeden miesi ąc. Termin 
ten może być skrócony jedynie w sytuacjach nag łej konieczno ści, przy czym w takiej sytuacji 
organ wnosz ący o wydanie opinii podaje powody pilno ści sprawy. 
2.3 W zwi ązku z powy ższym EBC podkre śla, że zasięgnięcie opinii powinno mie ć miejsce na 
właściwym etapie umo żliwiającym EBC przeanalizowanie projektu oraz przyj ęcie opinii w 
odpowiednich wersjach j ęzykowych, oraz umo żliwiającym odpowiedniemu organowi krajowemu 
rozważenie opinii EBC przed ostatecznym przyj ęciem projektowanych przepisów. 
 3. Interakcja z decyzjami w zakresie polityki pieni ężnej 
3.1 Jako że projekt ustawy m.in. przed łuża stosowanie środków okre ślonych w ustawie o udzielaniu 
wsparcia, w odniesienie do której EBC wyda
ł już w przesz łości opinię, w niniejszej opinii EBC 
przywołuje te fragmenty opinii CON/2008/80 (powtórzone równie ż w opinii CON/2009/82), które 
nie zostały uwzględnione w ostatecznym brzmie niu ustawy o udzielaniu wsparcia, a obecnie w 
projekcie ustawy. 
3.2 Po pierwsze – EBC zauwa ża, że ustawa o udzielaniu wsparcia w wyra źny sposób nie wyklucza 
objęcia gwarancj ą Skarbu Pa ństwa depozytów mi ędzybankowych. Projekt ustawy, cho ć 
wprowadza zmiany w ustawie o udzielaniu ws parcia, nie zawiera zmian, które dokonywa łyby w 
sposób wyra źny takiego wykluczenia. W tym kontek ście EBC pragnie ponownie przypomnie ć, iż 
należy unika ć udzielania gwarancji Skarbu Pa ństwa w odniesieniu do depozytów 
międzybankowych, poniewa ż gwarancje takie mog ą zakłócać prowadzenie przez bank centralny 
operacji zapewniaj ących płynność, a tym samym negatywnie wp ływać na transmisj ę decyzji w 
zakresie polityki pieni ężnej podejmowanych przez NBP15. 
3.3 Po drugie – EBC rozumie, że ustawa o udzielaniu wsparcia wprowadza wyra źną podstawę prawną 
udzielania gwarancji Skarbu Pa ństwa spłaty kredytu refinansowego NBP, w tym równie ż w tych 
                                                 
14 Zob. drugi akapit wniosku o wydanie opinii z dnia 8 grudnia 2010 r. 
15 Zob. na przyk ład pkt 3.2 opinii CON/2008/50, pkt 2.3 opini i CON/2008/54 oraz pkt 3.2(i) opinii CON/2008/80. 
4 przypadkach, w których kredyt ten spe łnia funkcj ę awaryjnego wsparcia p łynności. W tym 
kontekście EBC ponownie wskazuje16, że w celu zapewnienia zgodno ści dostarczania przez banki 
centralne awaryjnego wsparcia p łynności, dla którego zabezpieczeniem jest gwarancja pa ństwa, z 
zakazem finansowania ze środków banku centralnego, wa żne jest, aby – w sytuacji, gdy gwarancja 
Skarbu Pa ństwa stanowi jedyne zabezpieczenie oper acji dostarczenia awaryjnego wsparcia 
płynności – gwarancja taka pokrywa ła 100% kwoty kredytu, a nie jedynie do 50% kwoty 
pozostającej do spłaty, jak stanowi obecnie us tawa o udzielaniu wsparcia17. 
 4.  Zast ąpienie daty ko ńcowej stosowania ustaw odniesieniem do decyzji Komisji  
4.1 EBC pragnie przywo łać wyrażany już pogląd, że koordynacja czasu stosowania krajowych 
środków wsparcia finansowego w ca łej Unii ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia równych 
warunków konkurencji. Ponadto EBC wskazuje na potrzeb ę zachowania tymczasowego 
charakteru takich środków. 
W związku z powy ższym EBC jest zaniepokojony faktem, że władze polskie zamierzaj ą usunąć 
datę graniczn ą, do której mo żliwe jest stosowanie środków przewidzianych w ustawie o 
udzielaniu wsparcia i ustawi e o rekapitalizacji, zmieniaj ąc tym samym przepisy o charakterze 
tymczasowym w przepisy o charakterze permanentnym
18. Jak podkre ślono w komunikacie 
Komisji Europejskiej, „taki środek pomocy jest uzasadniony wy łącznie jako wyj ątkowa reakcja 
na bezprecedensowe napi ęcia na rynkach finansowych i tylko tak d ługo, jak trwa ć będą te 
wyjątkowe okoliczno ści”19.  
4.2 Fakt, i ż decyzje Komisji Europejskiej w zakresie zgodno ści środków pomocy publicznej ze 
wspólnym rynkiem podlegaj ą okresowemu przed łużeniu, nie uniewa żnia potrzeby dokonywania 
kompleksowej oceny prawnej takich środków. Unikni ęcie konieczno ści każdorazowego 
przedłużenia terminu stosowania środków o tymczasowym charakterze stanowi obej ście 
obowiązku zasięgania opinii EBC, uniemo żliwiając tym samym dokonanie niezb ędnej oceny 
takiego przed łużenia z perspektywy polityki pieni ężnej i stabilno ści finansowej. Takie podej ście 
uniemożliwia ponadto dokonywanie niezb ędnej okresowej oceny adekwatno ści środków 
stosowanych przez w ładze krajowej oraz utrudnia koordynowanie stosowania tych środków na 
poziomie europejskim. 
 
                                                 
16 Zob. pkt 4.3 opinii CON/2008/80. 
17 Zob. art. 4 ust. 2. 
18 Zob. uzasadnienie projektu ustawy. 
19 Komunikat Komisji w sprawie stosowan ia od dnia 1 stycznia 2011 r. regu ł pomocy pa ństwa w odniesieniu do środków 
wsparcia na rzecz banków w kontek ście kryzysu finansowego (Dz.U. C 329  z 7.12.2010, s. 7), s. 2, pkt 2. 
5 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC. 
  Frankfurt nad Menem, dnia 22 grudnia 2010 r. 
 
[podpis] 
 
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET