Na rok 2015 przewidziano 9 cyklów eksploatacji HFR, w ramach których zaplanowano 271 dni eksploatacji na pełnej mocy, z których zrealizowanych zostało jedynie 230. Główną przyczyną niezrealizowanych dni eksploatacji na pełnej mocy było odwołanie cyklu 2015-08 w październiku 2015 r. Cykl został pominięty z powodu zakłóceń w funkcjonowaniu systemu prętów kontrolnych. Badania i analizy wykazały niewielki luz w jednym z prętów kontrolnych reaktora używanym w celu dostosowania mocy reaktora. Choć luz ten w żaden sposób nie wpłynął na funkcjonalność pręta ani na bezpieczeństwo reaktora, aby uniknąć takiej sytuacji w przyszłości, zapobiegawczo opracowano nową procedurę montażu, eksploatacji i konserwacji/badań prętów kontrolnych. Procedura ta została następnie uwzględniona w analizie bezpieczeństwa ocenionej przez komitet ds. bezpieczeństwa reaktora oraz przez Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) – niderlandzki organ regulacyjny zajmujący się energią jądrową. ANVS wydał formalne oświadczenie o braku zastrzeżeń co do ponownego uruchomienia reaktora. W grudniu 2015 r. nastąpiło bezpieczne ponowne uruchomienie HFR. W ścisłej współpracy ze specjalistami w dziedzinie nitowania oraz po odbyciu wizyty technicznej w reaktorze SAFARI w RPA (w którym pręty kontrolne są zaprojektowane w podobny sposób) podjęto także decyzję o udoskonaleniu projektu konstrukcyjnego prętów kontrolnych. W celu zwiększenia marginesu bezpieczeństwa nowy projekt zakłada wykorzystanie innego rodzaju nitów. Ponadto dzięki zastosowaniu nowego materiału łożyskowego ulepszone zostanie osadzenie prętów kontrolnych. Zmiany te zostaną wdrożone w latach 2018–2019.

Po nieplanowanym zamknięciu reaktora na okres około 4 miesięcy w lutym 2014 r. HFR został ponownie uruchomiony. Cykl pracy HFR składał się z 216 zaplanowanych dni eksploatacji, 4 zaplanowanych dni przerwy oraz dłuższego okresu zamknięcia reaktora liczącego 65 dni w październiku i listopadzie 2014 r. Oznacza to osiągnięcie prawie 100-procentowej rzeczywistej dostępności w odniesieniu do dostępności przewidzianej pierwotnie w planie operacyjnym. Moc znamionowa w tym okresie wynosiła 45 MW.

Właścicielem HFR (dzierżawionego przez okres 99 lat) jest Europejska Wspólnota Energii Atomowej (Euratom). HFR jest eksploatowany przez instytut NRG (Nuclear Research and Consultancy Group), który prowadzi również prace konserwacyjne w obiekcie oraz zarządza działalnością komercyjną reaktora. Instytut posiada zezwolenie na eksploatację wydane przez niderlandzki krajowy organ regulacyjny KFD (Kernfysische Dienst). Podobnie jak w przypadku elektrowni jądrowych HFR podlega wymaganym przez przepisy przeprowadzanym co 10 lat okresowym przeglądom bezpieczeństwa wykonywanym przez NRG.

W dniu 13 listopada 2012 r. Rada przyjęła czteroletni (2012–2015) dodatkowy program badawczy dotyczący reaktora wysokostrumieniowego (ang. High Flux Reactor, HFR) , który to program miał być realizowany przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC) i odnosił się do funkcjonowania HFR w Petten w Niderlandach. Zgodnie z art. 4 wspomnianej decyzji Rady Komisja ma obowiązek informować Parlament Europejski i Radę, przedkładając im sprawozdania z realizacji dodatkowego programu badawczego. Lata 2012–2013 zostały omówione w sprawozdaniu śródokresowym , w związku z czym niniejsze sprawozdanie końcowe dotyczyć będzie pozostałego okresu, tj. lat 2014–2015.

·okresowe badanie szczelności obudowy bezpieczeństwa (nadciśnienie 0,02 MPa przez 24 godziny) jako jeden z wymogów określonych w zezwoleniu;

·badania eksploatacyjne istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa części obiegu pierwotnego (zbiornika reaktora, zwężek wylotowych, dennicy oraz orurowania obiegu pierwotnego w budynku pompowni obiegu pierwotnego);

·czyszczenie wtórnego obiegu chłodzenia;

·przegląd generatorów wysokoprężnych zasilania awaryjnego.

2. Badania i produkcja izotopów

2.1 Badania

W latach 2014–2015 przeprowadzono następujące prace naukowe (wiele z nich stanowiło kontynuację prac podjętych w okresie 2012–2013):

·eksperymenty w zakresie napromieniania paliwa jądrowego w celu zbadania stopnia zmniejszenia radiotoksyczności odpadów promieniotwórczych; próby rozwiązania drobnych problemów technicznych związanych z transmutacją aktynowców (tj. badanie retencji produktów rozszczepienia, proces bezpyłowy, rozprężanie helu);

·kwalifikacja paliw jądrowych (np. dla reaktorów wysokotemperaturowych i reaktorów na ciekłych solach) oraz grafitów dla reaktorów wysokotemperaturowych;

·eksperymenty mające na celu zbadanie degradacji materiałów konstrukcyjnych reaktora jądrowego wskutek napromieniowania (grafitów, stali modelowej, spoin itp.);

·zastosowanie technologii reaktorów fuzyjnych do napromieniania oraz do badań po napromienieniu materiału, który ma być stosowany w osłonie międzynarodowego eksperymentalnego reaktora termojądrowego (ITER);

·standaryzacja materiałów (np. metoda dyfrakcji neutronowej do pomiaru naprężenia szczątkowego w grubych spoinach z bimetali; pomiary naprężenia szczątkowego).

2.2 Produkcja izotopów

Radioizotopy medyczne produkowane w HFR w Petten są stosowane w celach diagnostycznych i terapeutycznych w leczeniu około 25 000 pacjentów na świecie każdego dnia.

NRG zaopatruje w izotopy głównie producentów radiofarmaceutyków. Najważniejszym z tych izotopów jest zdecydowanie molibden-99. Jest to prekursor technetu-99 m, izotopu medycznego najbardziej powszechnie stosowanego do obrazowania, przez co odpowiada za 80 % wszystkich procedur diagnostycznych z wykorzystaniem materiałów jądrowych. Izotop ten pełni kluczową rolę w diagnozowaniu chorób serca oraz stosowany jest do wykonywania skanów kości i narządów w diagnostyce raka. Ponadto opracowywane są nowe metody leczenia, co zwiększa zapotrzebowanie na (nowe) izotopy. Biorąc pod uwagę czas połowicznego rozpadu wytwarzanych izotopów oraz wysokie zapotrzebowanie na skuteczne metody leczenia, zasadnicze znaczenie ma dobrze funkcjonująca infrastruktura logistyczna działająca „dokładnie na czas”.

Fachowa wiedza ekspertów w dziedzinie radioizotopów medycznych z NRG, URENCO (przedsiębiorstwa z branży paliwa jądrowego eksploatującego kilka zakładów wzbogacania uranu ) oraz TU Delft (Uniwersytetu Technicznego w Delft) została zgromadzona w utworzonym niedawno stowarzyszeniu „Dutch Isotope Valley” (DIVA), gdzie wiedza, umiejętności, zdolności i alternatywne metody produkcji izotopów (medycznych) osiągnęły wystarczający poziom, aby obsługiwać rynek światowy. Z uwagi na to, że reaktor NRU w Chalk River w Kanadzie zaprzestanie rutynowej produkcji Mo-99 i ma zostać zamknięty w 2018 r. oraz że Kanada zamierza skupić się na popycie krajowym, a nie na eksporcie, DIVA ma doskonałą okazję, aby wypełnić lukę w produkcji.

W celu realizacji programu integralności aktywów, co jest warunkiem niezbędnym do obsługi HFR oraz jego urządzeń pomocniczych do 2024 r., rząd holenderski udzielił NRG pożyczki (poprzez spółkę dominującą ECN). Równolegle NRG z powodzeniem dokonała podwyżki cen całego pakietu swoich usług, która została zaakceptowana przez wszystkich nabywców. Szczególnie nabywcy najważniejszych sześciu izotopów wyrazili swoje zaufanie do NRG, podpisując długoterminowe umowy dostawy. Stanowiło to pomyślny krok w kierunku zapewnienia rentowności i stabilności finansowej.

HFR został ponownie uruchomiony 14 lutego 2014 r. i przez resztę tego roku harmonogram produkcji reaktora był realizowany zgodnie z planem. W ten sposób HFR wrócił na arenę międzynarodową jako jeden z głównych producentów izotopów medycznych na świecie. W październiku 2015 r. jeden cykl produkcyjny HFR został pominięty, ale reaktor mógł zostać ponownie uruchomiony w grudniu 2015 r.