PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 20/1

SPRAWOZDANIE SPECJALNE NR 8/2007

dotyczące współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od towarów i usług wraz z odpowiedziami Komisji

(przedstawione na mocy art. 248 ust. 4 akapit drugi Traktatu WE)

(2008/C 20/01)

SPIS TREŚCI

GLOSARIUSZ

I–VII STRESZCZENIE

1–11 WSTĘP

1–11 Kontekst kontroli

12–17 PODEJŚCIE KONTROLNE I ZAKRES KONTROLI

18–93 UWAGI

18–49 Wymiana informacji na wniosek między państwami członkowskimi

19–23 Intensywność współpracy

24–42 Terminowość odpowiedzi

43–49 Jakość odpowiedzi

50–56 Wymiana informacji bez uprzedniego wniosku

57–70 System wymiany informacji o podatku VAT (VIES)

60–61 Terminowe dostarczanie danych

62–65 Dostęp do danych i ich dokładność

66–68 Weryfikacja numerów identyfikacyjnych VAT przez podmioty gospodarcze

69–70 Ulepszenia funkcjonalności bazy VIES (VIES II)

71–77 Narzędzia wzmacniania wielostronnego podejścia kontrolnego

71–72 Obecność urzędników podatkowych w innych państwach członkowskich

73–77 Kontrole równoległe i wielostronne

78–83 Wspieranie i ocena współpracy administracyjnej przez Komisję

84–93 Inne bariery dla skutecznej współpracy

85–87 Brak wspólnych zasad wycofywania numerów identyfikacyjnych VAT

88–91 Problemy w postępowaniach transgranicznych

92–93 Niewystarczająca kwantyfikacja i analiza nadużyć dotyczących podatku VAT

94–112 WNIOSKI I ZALECENIA

94–103 Wnioski

104–112 Zalecenia

Odpowiedzi Komisji

GLOSARIUSZ

Współpraca administracyjna- wymiana informacji między państwami członkowskimi, dzięki której organy krajowe wspierają się wzajemnie i współpracują z Komisją na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. (1). Celem tej współpracy jest zapewnienie właściwego stosowania podatku VAT w odniesieniu do dostaw towarów i usług, wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów oraz przywozu towarów. Wymiana informacji między państwami członkowskimi obejmuje z zasady wszelkie informacje, które mogą pomóc w ustaleniu właściwego wymiaru podatku VAT, w tym wszelkie informacje dotyczące konkretnych przypadków. Wymiana następuje zarówno na wniosek jednej ze stron, jak i bez uprzedniego wniosku. Rozporządzenie opiera się na art. 93 Traktatu WE, który przewiduje, że Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji i po konsultacji z Parlamentem Europejskim oraz Komitetem Ekonomiczno-Społecznym, uchwala przepisy dotyczące harmonizacji ustawodawstwa odnoszącego się do podatków obrotowych w zakresie, w jakim harmonizacja ta jest niezbędna do zapewnienia ustanowienia i funkcjonowania rynku wewnętrznego.

Oszustwo karuzelowe- patrz: Znikający podatnik.

Wspólny system podatku od towarów i usług (VAT)- zasada wspólnego systemu VAT polega na stosowaniu powszechnego podatku konsumpcyjnego ściśle proporcjonalnego do ceny towarów i usług zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. (2) Na przykład standardowa stawka VAT ustalona przez państwa członkowskie musi wynosić co najmniej 15 %, a obniżona stawka VAT — co najmniej 5 %. Na każdym etapie łańcucha handlowego sprzedający pobiera podatek VAT od sprzedawanych towarów, ale jest winny administracji państwowej tę samą kwotę podatku pomniejszoną o VAT od zakupów dokonanych w ramach działalności. Proces ten trwa aż do etapu konsumenta końcowego, który pokrywa podatek VAT od całkowitej wartości zakupionego towaru. Pobrany od konsumenta podatek VAT jest wypłacany organowi podatkowemu przez sprzedającego. Jeżeli podmiot dokonuje wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, ma prawo uzyskać zwrot naliczonego podatku VAT w odniesieniu do towarów dostarczonych podmiotowi w innym państwie członkowskim. Podatkiem VAT należnym za transakcję zostaje wówczas obciążony podmiot w państwie członkowskim przeznaczenia według stawek obowiązujących w tym państwie.

Fiscalis- wieloletni wspólnotowy program działania mający na celu poprawę funkcjonowania systemów podatkowych na rynku wewnętrznym dzięki systemom komunikacji i wymiany informacji, kontrolom wielostronnym, wymianom pracowników, seminariom i innym działaniom szkoleniowym. Decyzja Fiscalis (3) obejmuje nie tylko podatek od towarów i usług, lecz także podatki akcyzowe od wyrobów alkoholowych i tytoniowych oraz olejów mineralnych, podatki dochodowe i kapitałowe oraz podatki od składek ubezpieczeniowych. Ramy finansowe programu na lata 2003–2007 ustalono na kwotę 67,3 mln euro.

Informacje podsumowujące- informacje składane obowiązkowo przez każdego płatnika VAT, który realizuje dostawy wewnątrzwspólnotowe. Informacje podsumowujące należy składać za każdy kwartał kalendarzowy. Muszą one zawierać całkowitą wartość towarów dostarczonych do poszczególnych nabywców (uszeregowanych według numerów identyfikacyjnych VAT) w innych państwach członkowskich.

Znikający podatnik- znikający podatnik to podmiot będący płatnikiem VAT, który, potencjalnie z zamiarem dokonania nadużycia, nabywa lub rzekomo nabywa towary lub usługi, nie płacąc podatku VAT, a następnie dostarcza te towary lub usługi, pobierając VAT, którego nie zwraca krajowemu organowi podatkowemu. Klienci znikającego podatnika mogą być podmiotami działającymi w dobrej wierze lub mogą uczestniczyć w oszustwie. Klienci mogą żądać od organu podatkowego zwrotu podatku VAT, który zapłacili znikającemu podatnikowi. Gdy te same towary stale krążą między państwami członkowskimi, ma miejsce oszustwo karuzelowe. Takie nadużycia bywają zaplanowane w bardzo wyrafinowany sposób — znikający podatnicy mogą znajdować się w kilku państwach członkowskich i działać na szkodę finansowych interesów wszystkich państw członkowskich, których dotyczy nadużycie.

Podatnik- każda osoba, która niezależnie prowadzi jakąkolwiek działalność gospodarczą w jakimkolwiek miejscu, bez względu na cel lub wyniki tej działalności.

SCAC- Stały Komitet Współpracy Administracyjnej jest komitetem regulacyjnym, który na podstawie art. 44 rozporządzenia Rady (WE) nr 1798/2003 wspiera Komisję w sprawach określonych w tym rozporządzeniu. Jest on złożony z przedstawicieli państw członkowskich, a przewodniczy mu przedstawiciel Komisji. Przyjmując opinie, Komitet podejmuje decyzje większością określoną w art. 205 ust. 2 Traktatu WE (większością kwalifikowaną). Posiedzenia Komitetu zwykle odbywają się dwa razy w roku.

VAT- patrz: wspólny system podatku od towarów i usług.

Zasoby własne oparte na VAT- w 2006 r. zasoby własne oparte na VAT wyniosły 17,2 mld euro i stanowiły 15,8 % dochodów Wspólnoty. Zasoby własne oparte na VAT oblicza się według zharmonizowanej podstawy VAT (tj. według podstawy VAT skorygowanej o wszystkie odstępstwa lub opcje wykorzystywane przez państwa członkowskie). Zatem różne stawki VAT i obowiązujące odstępstwa nie mają wpływu na dokonywane przez państwa członkowskie wpłaty zasobów własnych opartych na VAT do budżetu UE. Punktem wyjścia do obliczenia zasobów własnych pochodzących z VAT jest całkowity dochód VAT netto pobrany w danym roku przez każde państwo członkowskie. Jeżeli pobrana kwota VAT jest niższa ze względu na uchylanie się od płacenia podatku lub nadużycia, powoduje to zazwyczaj obniżenie się kwoty zasobów własnych opartych na VAT wpłacanych do budżetu Wspólnoty, chyba że podstawa wymiaru VAT ograniczona jest do 50 % DNB, jak w przypadku niektórych państw członkowskich.

Numer identyfikacyjny VAT- indywidualny numer nadany każdemu podatnikowi zamierzającemu dostarczać towary lub świadczyć usługi, lub nabywać towary do celów prowadzenia działalności. Każdy numer jest poprzedzony dwuliterowym kodem, według którego można zidentyfikować wydające go państwo członkowskie.

VIES- System Wymiany Informacji o Podatku VAT (ang. VAT Information Exchange System) to elektroniczna sieć służąca do przekazywania informacji o ważności numerów identyfikacyjnych VAT przedsiębiorstw zarejestrowanych w państwach członkowskich. Ponadto za pośrednictwem VIES udostępnia się organom podatkowym państw członkowskich informacje o (zwolnionych z opodatkowania) dostawach wewnątrzwspólnotowych. Krajowe organy podatkowe zbierają dane dotyczące rejestracji VAT i wprowadzają je do krajowych baz danych, które są dostępne do wglądu z zewnątrz. To samo dotyczy też dostaw wewnątrzwspólnotowych zadeklarowanych w „informacjach podsumowujących”. System powstał w miejsce zlikwidowanych formalności i kontroli celnych.

STRESZCZENIE

I. Uchylanie się od płacenia podatku od towarów i usług i nadużycia na dużą skalę zakłócają funkcjonowanie jednolitego rynku i wpływają na finansowe interesy państw członkowskich oraz na finansowanie budżetu wspólnotowego.

II. W 2004 r. weszły w życie nowe przepisy wspólnotowe, których celem jest usprawnienie i wzmocnienie transgranicznej współpracy między organami państw członkowskich, głównie poprzez wprowadzenie bardziej przejrzystych procedur, bardziej wszechstronnej wymiany informacji i częstsze bezpośrednie kontakty między lokalnymi urzędami skarbowymi.

III. Kontrola przeprowadzona przez Trybunał miała na celu ustalenie, czy wymiana informacji między państwami członkowskimi przebiega w terminowy i skuteczny sposób oraz czy opiera się na solidnych procedurach i odpowiednich strukturach administracyjnych.

IV. Kontrola wykazała, że wymiana informacji może pomóc państwom członkowskim we właściwym ustalaniu wymiaru podatków oraz w zapobieganiu nadużyciom i ich wykrywaniu.

V. Trybunał ustalił jednak, że: a) niedostatecznie wykorzystuje się nowe możliwości wzmocnienia i usprawnienia współpracy oraz że nie wszystkie państwa członkowskie utworzyły właściwe struktury administracyjne i/lub procedury operacyjne w celu zapewnienia wydajnej współpracy; b) połowa wymiany informacji na wniosek odbywa się bez dotrzymania terminów określonych w przepisach, przy czym rzadko wysyła się powiadomienia o opóźnieniach bądź udziela się odpowiedzi tymczasowych; c) opóźnienia w odpowiedziach występują we wszystkich państwach członkowskich, ale ich częstotliwość jest bardzo zróżnicowana w zależności od państwa; czasem występują znaczne różnice między liczbą wniosków, których otrzymanie deklaruje dane państwo członkowskie, a liczbą wniosków, których wysłanie do tego państwa deklarują inne państwa członkowskie; d) procedury wymiany informacji bez uprzedniego wniosku nie są jasno określone, a informacje udzielane spontanicznie nie zawsze wykorzystywane są w sposób systematyczny; e) udostępnianie danych z opóźnieniem oraz mała wiarygodność danych w działającym obecnie Systemie Wymiany Informacji o Podatku VAT (VIES) zwiększają ryzyko niewykrycia przypadków uchylania się od płacenia podatku lub nadużyć.

VI. Istnieje potrzeba intensyfikacji i przyspieszenia współpracy, częstszych bezpośrednich kontaktów między lokalnymi urzędami skarbowymi oraz poprawy monitorowania w celu zapewnienia skutecznej wzajemnej pomocy między państwami członkowskimi.

VII. Należy pilne zająć się niedociągnięciami systemu VIES, na przykład radykalnie skracając okres zbierania i rejestrowania danych oraz udzielając szerszego bezpośredniego dostępu do danych, co umożliwiłoby wielostronne konsultacje.

WSTĘP

Kontekst kontroli

1. Uchylanie się od płacenia podatku od towarów i usług (VAT) oraz nadużycia podatkowe zakłócają uczciwą konkurencję na jednolitym rynku i ograniczają dochody podatkowe państw członkowskich. Jak podkreśliła Rada (4), takie nadużycia należy zwalczać skutecznie i zdecydowanie, działając w interesie uczciwych przedsiębiorców i budżetów państw członkowskich. W dniu 28 listopada 2006 r. Rada stwierdziła pilną potrzebę opracowania strategii walki z nadużyciami podatkowymi na poziomie wspólnotowym, co stanowiłoby uzupełnienie krajowych działań w tym zakresie.

2. Unikanie płacenia VAT oraz nadużycia dotyczące VAT wpływają także na finansowanie budżetu Unii Europejskiej, ponieważ powodują zwiększoną potrzebę pobierania od państw członkowskich zasobów własnych opartych na dochodzie narodowym brutto (DNB). Zasoby oparte na DNB mają pokrywać część wydatków nieobjętą innymi zasobami. Oznacza to, że straty spowodowane nadużyciami związanymi z VAT naruszają ogólną równowagę systemu zasobów własnych, przewidzianego przez prawodawcę wspólnotowego (5). Ponieważ kryteria obliczania zasobów opartych na VAT i DNB są różne, straty te mogą także wpływać na wielkość obciążenia finansowego państw członkowskich (6) i tym samym naruszać zasadę sprawiedliwości.

3. Chociaż nie we wszystkich państwach członkowskich bada się skalę uchylania się od płacenia podatku VAT i nadużyć związanych z VAT, opublikowano kilka opracowań szacujących te zjawiska. Według szacunków podanych przez Międzynarodowe Stowarzyszenie VAT (International VAT Association) (7) straty w zakresie VAT wynoszą 60–100 mld euro rocznie w całej Unii Europejskiej. W samym Zjednoczonym Królestwie urząd podatkowy i celny szacuje, że w roku podatkowym 2005/2006 straty w dochodach z podatku VAT wyniosły 18,2 mld euro (8). Niemieckie ministerstwo finansów opublikowało (9) wyniki badania, według których straty w zakresie VAT wyniosły w 2005 r. 17 mld euro.

4. Najistotniejsza część przypadków uchylania się od płacenia VAT wiąże się z niezgłoszoną działalnością gospodarczą (tzw. „szarą strefą”). Jednakże w dużej mierze uchylanie się od płacenia VAT stanowi także efekt uboczny przepisów dotyczących VAT ustanowionych przy wprowadzeniu jednolitego rynku w 1993 r. W handlu wewnątrzwspólnotowym dostawy towarów są zwolnione z podatku VAT. Należny VAT jest płatny w państwie członkowskim przeznaczenia. Takie regulacje mogą prowadzić do uchylania się od płacenia VAT w kraju dostawcy lub w kraju przeznaczenia. Występują trzy główne rodzaje uchylania się: a) deklarowanie dostaw wewnątrzwspólnotowych, podczas gdy towary pozostają na sprzedaż na rynku krajowym bez opłacenia VAT; b) niezapłacenie VAT po dostarczeniu towarów do państwa przeznaczenia; c) oszustwa z udziałem znikającego podatnika (10).

Nadużycia są często zaplanowane w wyrafinowany sposób — obejmują kilka państw członkowskich, a uczestniczy w nich wiele firm. Na przykład w marcu 2007 r (11). Eurojust zgłosił przypadek międzynarodowego oszustwa karuzelowego związanego z VAT. Nadużycie oszacowano na 2,1 mld euro, a obejmowało ono swym zasięgiem 18 państw członkowskich. Według brytyjskiego urzędu podatkowego i celnego (8) w samym Zjednoczonym Królestwie straty w wysokości 3–4,5 mld euro poniesione w roku podatkowym 2005/2006 można przypisać tak zwanym wewnątrzwspólnotowym oszustwom VAT z udziałem znikających podatników.

5. Podczas gdy przepływ towarów przez wewnętrzne granice odbywa się swobodnie, te same granice nadal hamują swobodę działania krajowych organów podatkowych. Podmiot dokonujący wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów na obszarze Wspólnoty ma prawo uzyskać zwrot naliczonego podatku VAT. Należnym podatkiem VAT zostaje wówczas obciążony podmiot w państwie członkowskim przeznaczenia. Współpraca między właściwymi organami państw członkowskich jest zatem niezbędna do wymiany informacji potrzebnej w celu prawidłowego ustalenia wymiaru podatku VAT. Wspólny system wymiany informacji między państwami członkowskimi reguluje rozporządzenie Rady (WE) 1798/2003 z dnia 7 października 2003 r. w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od wartości dodanej (1) (zwane dalej „rozporządzeniem”), które weszło w życie dnia 1 stycznia 2004 r. i uchyliło poprzednie rozporządzenie (EWG) nr 218/92 (12). Rozporządzenie określa warunki, według których organy podatkowe w państwach członkowskich mają współpracować ze sobą i z Komisją. Rozporządzenie nie wyklucza bardziej wszechstronnej wzajemnej pomocy, którą przewidują inne akty prawne, w tym umowy dwustronne i wielostronne. W przypadku zawierania dodatkowych umów dwustronnych dotyczących współpracy administracyjnej państwa członkowskie mają obowiązek informować o nich niezwłocznie Komisję i inne państwa członkowskie.

6. Przyjmując rozporządzenie w październiku 2003 r., Rada stwierdziła (13), że do tej pory nie wykorzystywano w pełni uzgodnień dotyczących współpracy administracyjnej. Rada wezwała do zintensyfikowania wymiany informacji w celu skuteczniejszego zwalczania nadużyć.

7. Rozporządzenie przewiduje trzy rodzaje wymiany informacji (patrz: rysunek 1): a) wymianę informacji za pośrednictwem elektronicznej bazy danych VIES. Państwa członkowskie mają obowiązek wprowadzać informacje dotyczące numerów identyfikacyjnych VAT przydzielanych podmiotom gospodarczym oraz wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów deklarowanych przez te podmioty. Inne państwa członkowskie mogą potem korzystać z bazy danych w celu uzyskania tych informacji i porównania ich z deklaracjami ich podmiotów gospodarczych; b) wymianę bardziej szczegółowych informacji na konkretny wniosek, na przykład w przypadku gdy wyniki zapytania złożonego za pośrednictwem VIES budzą podejrzenia co do transakcji i/lub w następstwie analizy ryzyka; c) wymianę informacji bez uprzedniego wniosku, na przykład w przypadku gdy państwo członkowskie ma podstawy, by sądzić, że w innym państwie członkowskim naruszono przepisy dotyczące VAT.

8. Informacje wymieniane na mocy rozporządzenia przechodzą głównie przez centralne biura łącznikowe (CBŁ). Każde państwo członkowskie musi wyznaczyć jedno centralne biuro łącznikowe, którego głównym zadaniem jest utrzymywanie kontaktów z innymi państwami członkowskimi. Dodatkowo uprawnienia do wymiany informacji bezpośrednio z innymi państwami członkowskimi można przekazywać innym departamentom lub pojedynczym urzędnikom.

9. Ponadto rozporządzenie określa zasady prowadzenia kontroli jednocześnie w dwóch lub większej liczbie państw członkowskich oraz zezwala urzędnikom podatkowym na wyjazdy do innych państw członkowskich na przykład w celu zbadania przechowywanej tam dokumentacji lub uczestnictwa w bieżących dochodzeniach.

10. Rozporządzenie określa również rolę Komisji we wspieraniu i ocenie współpracy administracyjnej między państwami członkowskimi. W tym zakresie Komisję wspiera Stały Komitet Współpracy Administracyjnej (SCAC) złożony z przedstawicieli państw członkowskich.

11. Ponadto rozporządzenie, wraz z decyzją nr 2235/2002/WE w sprawie programu Fiscalis, stanowi podstawę prawną wspólnotowych wydatków (14) przeznaczonych na rozwój i zapewnienie sprawności elektronicznych systemów wymiany informacji między organami administracji krajowej, na kontrole wielostronne, seminaria szkoleniowe dla urzędników podatkowych oraz wymianę urzędników między organami dodatkowymi. Ramy finansowe programu Fiscalis na lata 2003–2007 ustalono na kwotę 67,3 mln euro.

PODEJŚCIE KONTROLNE I ZAKRES KONTROLI

12. Celem przeprowadzonej przez Trybunał kontroli było stwierdzenie, czy wymiana informacji między państwami członkowskimi przebiega w terminowy i skuteczny sposób oraz czy opiera się na solidnych procedurach i odpowiednich strukturach administracyjnych. Kontrola dotyczyła: — wymiany informacji na wniosek, — wymiany informacji bez uprzedniego wniosku, — informacji uzyskiwanych za pośrednictwem bazy danych VIES, — narzędzi służących do wzmacniania wielostronnego podejścia kontrolnego, oraz — wspierania i oceny przez Komisję współpracy administracyjnej.

13. W 2006 r. skontrolowano centralne biura łącznikowe w siedmiu państwach członkowskich (15). Zbadano 420 wybranych przypadków wymiany informacji na wniosek. Kontrola objęła informacje udzielane i otrzymywane przez te państwa członkowskie w 2005 r. Oceniono także terminowość i jakość odpowiedzi. Natomiast prawidłowość ustalonego wymiaru podatku nie była przedmiotem kontroli.

14. Kontrole przeprowadzono zgodnie z art. 248 ust. 3 Traktatu WE, który stanowi, że kontrole Trybunału są w razie potrzeby przeprowadzane w pomieszczeniach każdego organu zarządzającego dochodami i wydatkami w imieniu Wspólnoty oraz w państwach członkowskich, w tym w pomieszczeniach każdej osoby fizycznej lub prawnej otrzymującej płatności z budżetu. Jednakże niemieckie ministerstwo finansów nie zastosowało się do przedstawionego przez Trybunał wniosku o przeprowadzenie kontroli, oświadczając, że w jego opinii nie ma podstawy prawnej do przeprowadzenia takiej kontroli. Zatem uwagi dotyczące Niemiec w niniejszym sprawozdaniu opierają się na ustaleniach kontroli przeprowadzonych w innych państwach członkowskich, na informacjach uzyskanych podczas wizyt kontrolnych w Komisji oraz publicznie dostępnych sprawozdaniach.

15. W 23 przypadkach (16) wybranych z badanej próby Trybunał poprosił państwa członkowskie o opisanie, w jaki sposób lokalne urzędy podatkowe, które złożyły wniosek o uzyskanie informacji, następnie te informacje wykorzystały.

16. W Komisji zbadano funkcjonowanie odpowiednich departamentów, w tym oceniono zarządzanie programem Fiscalis. Skontrolowano także funkcjonowanie Stałego Komitetu Współpracy Administracyjnej (SCAC).

17. Ponadto wykorzystano sprawozdania i wyniki prac krajowych organów kontroli w państwach członkowskich, które przeprowadziły podobne kontrole. Zbadano również działania podjęte w związku z kwestiami poruszonymi w poprzednich sprawozdaniach Trybunału (17).

UWAGI

Wymiana informacji na wniosek między państwami członkowskimi

18. Artykuł 5 rozporządzenia przewiduje wymianę informacji na wniosek między państwami członkowskimi. Z zasady wniosek może dotyczyć wszelkich informacji, które mogą pomóc w ustaleniu właściwego wymiaru podatku VAT, w tym wszelkich informacji związanych z konkretnymi przypadkami. W celu uzyskania informacji żądanych przez organ podatkowy w innym państwie członkowskim instytucja, do której skierowano wniosek, ma obowiązek postępować tak, jakby działała we własnym imieniu.

Intensywność współpracy

19. Od czasu wejścia w życie rozporządzenia w dniu 1 stycznia 2004 r. liczba wniosków o udzielenie informacji wzrosła o 62 %. W 2003 r. złożono 18 162 wniosków, a w 2006 — już 29 381.

Główną przyczyną nasilenia wymiany informacji było rozszerzenie.

20. Jednakże analiza danych przedstawionych Komisji przez państwa członkowskie (18) wskazuje, że wzrost ten należy przypisać głównie rozszerzeniu (19), bowiem liczba wniosków o udzielenie informacji wymienionych między państwami UE-15 w 2005 i 2006 r. utrzymywała się poniżej poziomu osiągniętego w 2004 r. (patrz: tabela 1). Tabela 1 Liczba wniosków o udzielenie informacji (według danych przekazanych przez wnioskujące państwa członkowskie) Rok Wnioski wymienione między państwami UE-15 Wnioski wysłane lub otrzymane przez państwa UE-10 Łączna liczba wniosków 2002 17 059 — 17 059 2003 18 162 — 18 162 2004 21 587 514 22 101 2005 19 649 6 100 25 749 2006 20 533 8 848 29 381 Źródło: Dane statystyczne państw członkowskich na mocy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1925/2004, obliczenia dokonane podczas kontroli. Dane za 2006 r. — wersja wstępna.

21. W 2006 r. ponad 3,3 mln podmiotów w całej UE deklarowało nabycie towarów z innych państw członkowskich. Oznacza to, że nawet przy ostrożnym założeniu, iż każdy z 29 381 przypadków wymiany informacji na wniosek w 2006 r. dotyczył innego podmiotu, prawdopodobieństwo objęcia danej firmy taką wymianą informacji wynosiło poniżej 0,9 %. W rzeczywistości prawdopodobieństwo to było jeszcze niższe, ponieważ niektóre firmy były przedmiotem kilku wniosków o udzielenie informacji.

Zbyt mało bezpośrednich kontaktów między lokalnymi urzędami.

22. Istotnym powodem, dla którego współpraca nie stała się bardziej intensywna, jest niedostateczne wykorzystanie możliwości decentralizacji przewidzianych w rozporządzeniu. Przyjmując rozporządzenie, Rada stwierdziła (20), że dotychczas bezpośrednie kontakty między lokalnymi urzędami podatkowymi były niewystarczające. Dominowała natomiast komunikacja między centralnymi biurami łącznikowymi i centralizacja ta doprowadziła do zbyt rzadkiego stosowania uzgodnień dotyczących współpracy administracyjnej. Rada uznała, że należy wprowadzić przepisy, które zapewniłyby więcej bezpośrednich kontaktów między urzędami.

23. Jak dotąd państwa członkowskie rzadko korzystały z tej możliwości. Tylko kilka państw (21) przekazało uprawnienia urzędom lokalnym. Taka decentralizacja wprowadzona w mniejszości państw członkowskich nie może przynieść pełnych rezultatów, ponieważ w większości pozostałych państw członkowskich brak jest odpowiedników, z którymi taką zdecentralizowaną współpracę można by prowadzić.

Terminowość odpowiedzi

Połowa wnioskodawców otrzymuje odpowiedzi z opóźnieniem.

24. Szybkie odpowiedzi na wnioski o udzielenie informacji to niezbędny warunek skutecznej współpracy. Umożliwiają one sprawną identyfikację nieuczciwych firm i utrudniają oszustom ukrywanie zysków z nadużyć związanych z VAT. Rozporządzenie zobowiązuje zatem państwa członkowskie do wymiany informacji w jak najkrótszym terminie i nie później niż trzy miesiące po otrzymaniu wniosku. Jeżeli organ, do którego zwrócono z wnioskiem, już posiada żądane informacje, termin skraca się do jednego miesiąca.

25. Dane statystyczne za 2006 r. przedstawione przez państwa członkowskie wskazują, że na prawie 50 % wniosków nie udzielono odpowiedzi w wymaganym terminie. Odsetek ten był jeszcze wyższy niż w 2005 r., kiedy to 42 % odpowiedzi otrzymano z opóźnieniem.

26. Opóźnienia w odpowiedziach występują we wszystkich państwach członkowskich, ale ich częstotliwość jest bardzo zróżnicowana w zależności od państwa. W 2006 r. dwa państwa członkowskie (22) dotrzymały terminu odpowiedzi w prawie 90 % przypadków, natomiast osiem państw członkowskich (23) odpowiedziało z opóźnieniem w ponad 50 % przypadków (patrz: tabela 2). Tabela 2 Opóźnienia w odpowiedziach państw członkowskich Liczba otrzymanych wniosków według wnioskujących państw członkowskich Liczba odpowiedzi udzielonych z opóźnieniem (po upływie 90-dniowego terminu) według wnioskujących państw członkowskich % opóźnionych odpowiedzi 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Belgia 1 471 1 610 537 604 36,5 37,5 Republika Czeska 409 639 54 347 13,2 54,3 Dania 679 832 282 511 41,5 61,4 Niemcy 6 255 6 929 2 707 3 195 43,3 46,1 Estonia 132 203 16 44 12,1 21,7 Grecja 213 318 103 138 48,4 43,4 Hiszpania 2 837 3 225 1 515 2 028 53,4 62,9 Francja 2 138 2 380 917 1 308 42,9 55,0 Irlandia 237 319 96 158 40,5 49,5 Włochy 2 802 2 963 1 786 1 924 63,7 64,9 Cypr 139 285 40 119 28,8 41,8 Łotwa 144 403 13 122 9,0 30,3 Litwa 192 166 13 18 6,8 10,8 Luksemburg 456 576 123 306 27,0 53,1 Węgry 283 537 82 193 29,0 35,9 Malta 12 29 4 12 33,3 41,4 Niderlandy 2 143 2 588 1 171 1 597 54,6 61,7 Austria 885 1 092 145 289 16,4 26,5 Polska 588 772 80 308 13,6 39,9 Portugalia 506 514 288 404 56,9 78,6 Słowenia 96 118 9 15 9,4 12,7 Słowacja 316 509 40 129 12,7 25,3 Finlandia 179 177 25 44 14,0 24,9 Szwecja 395 416 118 109 29,9 26,2 Zjednoczone Królestwo 2 242 1 781 526 643 23,5 36,1 Ogółem 25 749 29 381 10 690 14 565 41,5 49,6 Źródło: Dane statystyczne państw członkowskich na mocy rozporządzenia (WE) nr 1925/2004, obliczenia dokonane podczas kontroli. Dane za 2006 r. — wersja wstępna.

27. Jeśli chodzi o odpowiedzi udzielone przed upływem jednego miesiąca, dane statystyczne wykazały spadek liczby przypadków dotrzymania tego terminu z 2 154 w 2004 r. do 1 885 w 2006 r. W zestawieniu z łączną liczbą wniosków oznacza to, że odsetek szybkich odpowiedzi spadł z 9,7 % w 2004 r. do 6,4 % w 2006 r.

28. Ponadto w niektórych z kontrolowanych państw członkowskich stwierdzono, że pewna liczba wniosków pozostaje bez odpowiedzi od roku lub dłużej. Na przykład w czasie wizyty kontrolnej Trybunału we Włoszech w maju 2006 r. ustalono, że bez odpowiedzi pozostają 182 wnioski otrzymane w samych tylko czterech ostatnich miesiącach 2004 r. W Zjednoczonym Królestwie na początku 2006 r. 121 wniosków z lat 2003 i 2004 nadal oczekiwało na odpowiedź.

Niewielka liczba odpowiedzi tymczasowych

29. Rozporządzenie przewiduje wyraźnie, że jeżeli organ otrzymujący wniosek nie może udzielić odpowiedzi w wyznaczonym terminie, bezzwłocznie informuje na piśmie organ wnioskujący o przyczynach takiej niemożności oraz określa termin, w którym będzie mógł udzielić odpowiedzi. Niemniej jednak rzadko wysyła się powiadomienia o prawdopodobnych opóźnieniach w odpowiedzi. Powiadomienia takie wysłano w trzech z 57 badanych przez Trybunał przypadków braku terminowej odpowiedzi.

30. Dane statystyczne z państw członkowskich za 2006 r. wskazują, że tylko w 5 % przypadków (737 z 14 565 opóźnionych odpowiedzi) powiadomiono o opóźnieniach organy wnioskujące. Brak takich powiadomień uniemożliwia wnioskującym państwom członkowskim podjęcie innych działań, które mogłyby podjąć, gdyby wiedziały, że odpowiedź nie zostanie udzielona terminowo.

31. Ponadto podczas kontroli stwierdzono, że tylko w nielicznych przypadkach podawano dostępną natychmiast część informacji, którymi już dysponował zapytany organ, by następnie, po przeprowadzeniu kontroli podatkowych, udzielić bardziej wyczerpującej odpowiedzi.

Niepriorytetowe traktowanie wniosków przez lokalne urzędy podatkowe

32. Kontrola ujawniła kilka czynników, które negatywnie wpływają na terminowość odpowiedzi. Większość opóźnień w odpowiedziach na wnioski występuje na poziomie lokalnych urzędów podatkowych (LUP). Nie wszędzie istnieją mechanizmy, dzięki którym można dopilnować, aby LUP traktowały współpracę administracyjną równie priorytetowo jak własne działania (24). Podobne spostrzeżenie poczyniono w sprawozdaniu przedstawionym przez duński najwyższy organ kontroli (25). Duńskie organy celne i podatkowe wyznaczyły cele dotyczące liczby wniosków rozpatrywanych terminowo, ale w momencie kontroli wnioski organów podatkowych z innych krajów nie były uwzględnione w tych celach. Według sprawozdania uzupełniającego sporządzonego przez duński najwyższy organ kontroli właściwy minister podjął działania w celu rozwiązania tego problemu.

33. Stwierdzono także inne przyczyny mające negatywny wpływ na rozpatrywanie wniosków o udzielenie informacji. Były to między innymi: nieprawidłowe stosowanie przez państwa członkowskie formularzy wniosków o udzielenie informacji (np. kilka wniosków na pojedynczym standardowym formularzu, nadużywanie pól tekstowych formularzy oraz stosowanie komunikacji nieelektronicznej), problemy z ustaleniem rzeczywistego przedmiotu wniosku (np. ze względu na niejasne informacje, problemy językowe lub błędy w stosowaniu standardowych formularzy) oraz wątpliwości przyjmujących wnioski państw członkowskich co do przydatności niektórych żądanych informacji.

Uchybienia w systemach monitorowania w niektórych państwach członkowskich

34. Opóźnienia mogą być także spowodowane faktem, że nie wszystkie państwa członkowskie utworzyły właściwe systemy monitorowania i zapewniania terminowości odpowiedzi na wnioski.

35. Pozytywnymi przykładami zarządzania wnioskami okazały się systemy stosowane w Luksemburgu, Polsce, Słowenii i Zjednoczonym Królestwie, gdzie centralne biura łącznikowe wyznaczają wewnętrzne terminy i skutecznie monitorują ich przestrzeganie.

36. We Włoszech, gdzie oprogramowanie wprowadzone w tym celu przez centralne biuro łącznikowe nie było skutecznie stosowane, stwierdzono przypadki błędów w danych wejściowych oraz brakujące dane, co spowodowało niewłaściwe zarządzanie wnioskami. W centralnym biurze łącznikowym przypomnienia o terminach zaprogramowano tak, aby łącznikowe organy administracyjne otrzymywały je na 10 dni przed upłynięciem terminów, czyli zbyt późno na to, by podjąć konieczne działania.

37. Mimo że holenderskie i francuskie biura łącznikowe wyznaczały lokalnym urzędom podatkowym wewnętrzne terminy na udzielenie odpowiedzi na otrzymane wnioski, w żadnym z tych biur nie znaleziono dowodów świadczących o monitorowaniu przestrzegania ustalonych harmonogramów. Jedynie wówczas gdy przypomnienie wysyłało wnioskujące państwo członkowskie, podejmowano jakiekolwiek działania wobec lokalnego urzędu podatkowego spóźniającego się z odpowiedzią.

Uchybienia w strukturze organizacyjnej centralnych biur łącznikowych (CBŁ)

38. Podczas kontroli w niektórych państwach członkowskich, gdzie wykryto wysoką liczbę opóźnionych odpowiedzi, Trybunał stwierdził, że złożona struktura organizacyjna także przyczynia się do powstawania opóźnień oraz powoduje problemy z monitorowaniem.

39. We Włoszech oprócz CBŁ istnieją trzy łącznikowe organy administracyjne na szczeblu centralnym i wszystkie mają jednakowe uprawnienia w dziedzinie współpracy w zakresie VAT. Inne państwa członkowskie mogą za każdym razem kontaktować się z dowolnym z tych trzech organów i wysyłać wnioski bezpośrednio do wybranego organu. Procedury robocze trzech organów nie są zharmonizowane, brakuje między nimi koordynacji, a nadzór centralnego biura łącznikowego jest niewystarczający. Ponadto taka struktura organizacyjna jest niezgodna z rozporządzeniem, które stanowi (26), że łącznikowe organy administracyjne muszą posiadać szczególną właściwość terytorialną lub wyspecjalizowaną właściwość rzeczową.

40. Holenderskie CBŁ składa się z dwóch niezależnych jednostek operacyjnych. Jedna z nich mieści się w Amsterdamie, a druga w Almelo i każda ma własną strukturę zarządzania. Trybunał wykrył, że w niektórych przypadkach minęły blisko trzy miesiące, zanim odpowiedzi dostarczone przez lokalne urzędy podatkowe zostały przekazane wnioskującym państwom członkowskim. W tych przypadkach urzędy podatkowe dostarczyły odpowiedzi do CBŁ w Almelo, które następnie przekazało je do CBŁ w Amsterdamie, skąd odpowiedzi wysłano wnioskującym państwom członkowskim.

41. W Niemczech, według informacji udzielonych innym państwom członkowskim (27), obowiązki CBŁ zostały rozdzielone między trzy jednostki centralnego federalnego urzędu podatkowego — jedna z nich mieści się w Bonn, a dwie w Saarlouis. Innych państw członkowskich nie poinformowano, która z nich sprawuje zwierzchnictwo nad centralnym biurem łącznikowym.

42. Problemy z koordynacją spowodowane złożonymi strukturami organizacyjnymi oraz uchybienia w systemach monitorowania przyczyniają się do znacznych rozbieżności w danych statystycznych przedstawianych przez różne państwa członkowskie. W kilku przypadkach wystąpiły znaczne różnice między liczbą wniosków, których otrzymanie deklaruje dane państwo członkowskie, a liczbą wniosków, których wysłanie do tego państwa deklarują inne państwa członkowskie (patrz: tabela 3). Tabela 3 Rozbieżności w deklaracjach poszczególnych państw członkowskich (2005 r.) Liczba otrzymanych wniosków Różnica % według państw członkowskich otrzymujących wnioski według wnioskujących państw członkowskich Belgia 1 552 1 471 81 5,5 Republika Czeska 371 409 –38 –9,3 Dania 642 679 –37 –5,4 Niemcy 8 295 6 255 2 040 32,6 Estonia 139 132 7 5,3 Grecja 238 213 25 11,7 Hiszpania 2 652 2 837 – 185 –6,5 Francja 2 296 2 138 158 7,4 Irlandia 259 237 22 9,3 Włochy 1 284 2 802 –1 518 –54,2 Cypr 114 139 –25 –18 Łotwa 153 144 9 6,3 Litwa 180 192 –12 –6,3 Luksemburg 468 456 12 2,6 Węgry 320 283 37 13,1 Malta 13 12 1 8,3 Niderlandy 2 089 2 143 –54 –2,5 Austria 942 885 57 6,4 Polska 557 588 –31 –5,3 Portugalia 481 506 –25 –4,9 Słowenia 89 96 –7 –7,3 Słowacja 306 316 –10 –3,2 Finlandia 173 179 –6 –3,4 Szwecja 438 395 43 10,9 Zjednoczone Królestwo 2 241 2 242 –1 0 Ogółem 26 292 25 749 — — SUMA BEZWZGLĘDNYCH WARTOŚCI ROZBIEŻNOŚCI 4 441 17,2 Źródło: Dane statystyczne państw członkowskich na mocy rozporządzenia (WE) nr 1925/2004, obliczenia dokonane podczas kontroli.

Jakość odpowiedzi

43. Badanie wybranych wniosków i odpowiedzi wykazało, że chociaż dostarczone informacje były czasem nieodpowiednio przedstawione, w większości przypadków były wyczerpujące i szczegółowe oraz dawały odpowiedź na zadane pytanie. W odpowiedzi na pytania Trybunału dotyczące wykorzystania informacji uzyskanych w wyniku wymiany w wybranych przypadkach (patrz: pkt 15) państwa członkowskie potwierdziły, że otrzymane odpowiedzi umożliwiły prawidłowe ustalenie wymiaru VAT.

Ocena pokazuje, że współpraca pozwala osiągnąć dobre wyniki

44. Obecnie nie istnieje prawny wymóg oceny wyników współpracy administracyjnej, ale kilka państw członkowskich przeprowadziło takie badanie. Oceny te wykazały, jakie korzyści płyną ze współpracy administracyjnej.

45. We Francji, mimo że finansowy wpływ współpracy nie został oceniony, według analizy przeprowadzonej przez właściwe organy 34 % odpowiedzi otrzymanych w 2005 r. potwierdziło lub ujawniło istnienie nadużyć we Francji lub innym państwie członkowskim.

46. Według przeprowadzonej przez CBŁ w Słowenii oceny 89 wniosków o współpracę administracyjną otrzymanych przez słoweńskie organy w 2005 r. w przypadku 21 wniosków dochodzenie administracyjne pozwoliło ściągnąć dodatkowy podatek VAT w wysokości około 1,5 mln euro.

47. Analiza przeprowadzona przez polskie CBŁ w 2006 r. wykazała, że na 713 przypadków wymiany informacji na wniosek wykryto 64 przypadki nadużyć.

48. Stwierdzono jednak, że nadal pewne obawy budzi jakość wymienianych informacji o domniemanych nadużyciach z udziałem znikającego podatnika. W 2005 r. Niemcy zgłosiły do SCAC problemy z uzyskaniem od innych państw członkowskich wystarczająco szczegółowych informacji do wykorzystania w postępowaniach przed niemieckimi sądami. Od tego czasu SCAC wielokrotnie omawiał tę sprawę i opracowano dodatkowy kwestionariusz, który ma być wykorzystywany w przypadkach, gdy potrzebne są szczegółowe informacje do celów postępowań sądowych w państwach członkowskich. Jak dotąd państwa członkowskie nie osiągnęły jednak porozumienia co do okoliczności, w których należy korzystać z tego kwestionariusza, ani wymagań dotyczących jego użycia.

49. Ponadto nie istnieje mechanizm, za pomocą którego użytkownik informacji uzyskanych po złożeniu wniosku mógłby przedstawić swoją opinię na temat przydatności tych informacji. Ewentualne braki w odpowiedziach nie są zgłaszane i nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu kolejnych wniosków.

Wymiana informacji bez uprzedniego wniosku

50. Artykuł 17 rozporządzenia przewiduje wymianę informacji między państwami członkowskimi bez uprzedniego wniosku. Stanowi on, że każde państwo członkowskie powinno przekazać informacje innemu państwu członkowskiemu w trzech przypadkach. Po pierwsze, jeżeli skuteczność systemu kontroli w innym państwie członkowskim bezpośrednio zależy od informacji dostarczonej przez państwo członkowskie pochodzenia; po drugie, jeżeli są podstawy, aby sądzić, że w innym państwie członkowskim naruszono przepisy dotyczące podatku VAT; po trzecie, jeżeli w innym państwie członkowskim istnieje ryzyko strat podatkowych (w wyniku nadużycia lub uchylania się od płacenia podatku). Obowiązek ten ma zatem bardzo szeroki zakres.

51. Artykuł 18 ogranicza jednak obowiązek określony w art. 17, stanowiąc, że państwo członkowskie może zdecydować, czy będzie uczestniczyć w wymianie poszczególnych kategorii informacji bez uprzedniego wniosku.

Możliwość wysyłania informacji bez uprzedniego wniosku nie jest dostatecznie wykorzystywana

52. Określono pięć kategorii i 13 podkategorii przypadków (28), w których informacje można przekazywać w drodze wymiany automatycznej (29) lub ustrukturyzowanej wymiany automatycznej (30). Wśród tych kategorii są na przykład informacje o numerach identyfikacyjnych VAT przyznanych płatnikom prowadzącym działalność zarejestrowaną w innym państwie członkowskim lub o płatnikach będących (potencjalnymi) znikającymi podatnikami, których numer identyfikacyjny VAT nie został jednak unieważniony.

53. W państwach członkowskich występują znaczne różnice pod względem wykorzystania tych kategorii w wymianie informacji. Na przykład Niemcy poinformowały Komisję, że będą uczestniczyć w wymianie informacji wszystkich kategorii, natomiast Francja zadeklarowała uczestnictwo w wymianie tylko jednej podkategorii informacji. Przedstawiane przez państwa członkowskie dane statystyczne dotyczące automatycznej wymiany informacji bez uprzedniego wniosku są niskiej jakości. Rozbieżności, wynikające głównie z odmiennego pojmowania, jakie sprawy podlegają zgłoszeniu, uniemożliwiają sformułowanie jakichkolwiek konstruktywnych wniosków na podstawie przekazanych danych.

54. Oprócz wymiany informacji podzielonych na predefiniowane kategorie art. 19 rozporządzenia stanowi, że państwa członkowskie mogą przekazywać sobie spontanicznie wszelkie informacje, które mogą im pomóc w prawidłowym ustalaniu wymiaru podatku VAT. Przykładem takiej współpracy jest Europejska Sieć ds. Oszustw Karuzelowych (Eurocanet — z ang. European Carousel Network), która powstała z inicjatywy belgijskiej i otrzymuje wsparcie Komisji za pośrednictwem Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych OLAF. Celem sieci jest przyspieszenie wymiany informacji o ograniczonej liczbie przedsiębiorstw, które są podejrzewane o udział w nadużyciach z udziałem znikającego podatnika. Komisja nie ma dostępu do danych statystycznych w ramach tego rodzaju wymiany informacji, w której nie uczestniczą wszystkie państwa członkowskie.

55. Podczas kontroli stwierdzono, że informacje przekazane bez uprzedniego wniosku nie zawsze były właściwie wykorzystywane. Luksemburskie CBŁ doniosło na przykład, że wielokrotnie otrzymywało wnioski o udzielenie informacji, które już wcześniej spontanicznie przekazało danemu państwu członkowskiemu.

56. W ramach odpowiedzi na wniosek o udzielenie informacji często podaje się dodatkowe dane, których wniosek nie dotyczył bezpośrednio, ale uznano je za przydatne (na przykład informacje o innych podmiotach prowadzących współpracę handlową z danym przedsiębiorstwem). Kontrola przeprowadzona przez litewski najwyższy organ kontroli (31) wykazała, że takie dodatkowe informacje przekazywane przez inne państwa członkowskie w odpowiedziach na wnioski nie były przesyłane właściwym organom.

System wymiany informacji o podatku VAT (VIES)

57. VIES to wspólna komputerowa sieć w znacznym stopniu zautomatyzowanej wymiany informacji między organami podatkowymi. Umożliwia ona także podmiotom gospodarczym uzyskanie potwierdzenia, że ich partnerzy handlowi w innym państwie członkowskim są zarejestrowani.

58. Sieć VIES dostarcza informacji o numerach identyfikacyjnych VAT nadawanych przez państwa członkowskie, łącznie z datą nadania, nazwą podmiotu gospodarczego, adresem podmiotu gospodarczego i, w stosownym przypadku, datą upływu ważności numeru identyfikacyjnego VAT. Możliwe jest prześledzenie historii danego numeru identyfikacyjnego VAT, tj. wszystkich modyfikacji dokonanych w odniesieniu do jego atrybutów.

59. Ponadto państwa członkowskie przekazują za pośrednictwem VIES szczegóły wszystkich wewnątrzwspólnotowych dostaw zrealizowanych przez ich podmioty w innych państwach członkowskich. Dane te uzyskuje się na podstawie informacji podsumowujących, które każdy wewnątrzwspólnotowy dostawca ma obowiązek sporządzać za każdy kwartał kalendarzowy i które zawierają całkowitą wartość towarów dostarczonych do każdego nabywcy w innych państwach członkowskich. Organy podatkowe mogą porównywać te informacje o dostawach wewnątrzwspólnotowych z deklaracjami swoich krajowych podmiotów w celu wykrycia naruszeń przepisów dotyczących VAT.

Terminowe dostarczanie danych

60. Podmioty gospodarcze muszą przedstawiać informacje podsumowujące dotyczące wszystkich zrealizowanych wewnątrzwspólnotowych dostaw do klientów posiadających numer identyfikacyjny VAT. Informacje te odnoszą się do kwartałów kalendarzowych. Zgodnie z rozporządzeniem informacje te należy wprowadzać do VIES jak najszybciej, a najpóźniej w okresie trzech miesięcy od upływu kwartału kalendarzowego, do którego się odnoszą. Oznacza to, że nawet jeśli podmioty dostarczają informacje podsumowujące na czas, to informacje o dostawach wewnątrzwspólnotowych zrealizowanych w styczniu mogą być dostępne w bazie VIES dopiero w czerwcu, czyli prawie sześć miesięcy później.

Długie okresy gromadzenia i przekazywania danych osłabiają skuteczność VIES

61. Kilka państw członkowskich zbiera już informacje o dostawach wewnątrzwspólnotowych w odstępach miesięcznych, a skrócenie okresów przekazywania informacji było już wielokrotnie rozważanie przez SCAC. Państwa członkowskie nie osiągnęły jednak porozumienia w kwestii powszechnego zastosowania krótszych terminów przekazywania informacji.

Dostęp do danych i ich dokładność

62. Każde państwo członkowskie ma w systemie VIES dostęp jedynie do transakcji dotyczących jego własnych podmiotów gospodarczych. Z tego powodu za każdym razem, gdy państwa członkowskie, w celu wykrycia ewentualnego zorganizowanego oszustwa, potrzebują informacji na temat operacji handlowych pomiędzy innymi państwami członkowskimi, muszą przesłać wniosek o udzielenie informacji do odpowiednich państw członkowskich. Udzielenie odpowiedzi wymaga czasu oraz zaangażowania zasobów ludzkich w obu państwach członkowskich.

63. Artykuł 22 rozporządzenia wymaga, aby państwa członkowskie zapewniały aktualizację swoich baz danych oraz ich kompletność i dokładność. Dyskusje prowadzone w SCAC świadczą o tym, że państwa członkowskie nie mają obecnie wspólnego stanowiska w kwestii sposobu zapewnienia jakości i wiarygodności danych w bazie VIES. Wbrew wymogom art. 22 rozporządzenia nie opracowano jeszcze kryteriów służących do ustalania, które modyfikacje nie są stosowne, istotne lub użyteczne, a zatem nie wymagają wprowadzenia.

64. Prace przeprowadzone przez krajowe organy kontroli także pozwoliły uwidocznić problem wiarygodności danych. Na przykład podczas kontroli przeprowadzonych równolegle przez najwyższe organy kontroli Republiki Czeskiej i Słowacji (32) stwierdzono rozbieżności w systemach przekazywania informacji. Różnice między wartościami dostarczanych towarów zgłaszanych przez podatników z innych państw członkowskich, a wartościami towarów nabywanych zgłaszanych przez podatników z Republiki Czeskiej i ze Słowacji, były spowodowane m.in. różnymi metodami przekazywania danych dotyczących dostaw i nabyć wewnątrzwspólnotowych w poszczególnych państwach członkowskich. Polegało to na przykład na tym, że kwartał realizacji dostawy, podawany w informacjach podsumowujących przez dostawcę, był inny niż kwartał podawany w formularzu podatku VAT przez nabywcę.

65. Sprawozdanie (33) polskiej Najwyższej Izby Kontroli zwraca uwagę na fakt, że dostępność informacji podsumowujących na temat nabyć wewnątrzwspólnotowych znacznie poprawia możliwości kontroli oraz ułatwia wykrycie prób oszustwa. Choć niektóre państwa członkowskie gromadzą już takie dane o swoich podmiotach gospodarczych, obecnie obowiązkowe jest jedynie wprowadzanie do systemu VIES informacji podsumowujących na temat dostaw.

Weryfikacja numerów identyfikacyjnych VAT przez podmioty gospodarcze

66. Artykuł 27 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że dostawcy mogą uzyskać potwierdzenie ważności numeru identyfikacyjnego VAT każdej określonej osoby. Każde państwo członkowskie ma własny system weryfikacji numerów identyfikacyjnych VAT. W zależności od państwa członkowskiego wnioski o potwierdzenie można składać przez telefon, faksem lub drogą elektroniczną z witryny internetowej.

67. Od 2002 r. Komisja udostępnia w swojej witrynie narzędzie o nazwie „VIES VAT number validation” (weryfikacja numerów identyfikacyjnych VAT w bazie VIES), które umożliwia podmiotom sprawdzenie ważności numeru identyfikacyjnego VAT on-line. Jedenaście państw członkowskich zezwala na wyświetlenie nazwy podmiotu oraz jego adresu przy sprawdzaniu numeru, natomiast trzy inne państwa członkowskie wyświetlają tylko nazwę. Pozostałe 13 państw tylko potwierdza ważność numeru identyfikacyjnego VAT bez podawania żadnych informacji o podmiocie gospodarczym.

68. Podane informacje nie są jednak w pełni wiarygodne ze względu na odmienną interpretację podstawowych pojęć, takich jak rozpoczęcie i zakończenie działalności, a także dlatego, że niektóre państwa członkowskie aktualizują swoje bazy danych ze skutkiem wstecznym. W przypadku aktualizacji ze skutkiem wstecznym trudno jest organom podatkowym sprawdzić, czy dany numer identyfikacyjny VAT był podawany w bazie jako ważny w momencie, gdy odbywały się badane transakcje.

Ulepszenia funkcjonalności bazy VIES (VIES II)

69. System VIES działa od 1992 r. W 2004 r. uznano, że wymaga on modernizacji, aby mógł sprostać nowym potrzebom i dostosować się do postępu technologicznego. Postanowiono opracować system VIES II poprzez stopniowe wprowadzanie nowych funkcji do dotychczasowego systemu VIES.

70. W studium wykonalności dla VIES II wymieniono sześć obszarów rozwoju: — udoskonalenie metod gromadzenia danych, — poprawę ogólnej jakości danych, — włączenie do VIES usług (typu B2B) (34), — mechanizm „one-stop-shop” (wszystko w jednym miejscu) (35), — wymianę formularzy, — rozszerzenie obecnych funkcji.

Studium wykonalności przedstawiono podczas posiedzenia SCAC w marcu 2004 r. na podstawie zakresu i celów zaproponowanych przez Komisję. SCAC uznał, że zmiana miejsca opodatkowania usług mogłaby zostać wprowadzona od stycznia 2007 r., a mechanizm „one-stop-shop” zacząłby działać w lipcu 2006 r. Ze względu na te założenia dwa wymienione obszary potraktowano priorytetowo. Ponieważ jednak obydwa założenia okazały się błędne, poczyniono starania, które jak dotąd nie poskutkowały istotnymi ulepszeniami w gromadzeniu danych ani poprawą ogólnej jakości danych w bazie VIES.

Narzędzia wzmacniania wielostronnego podejścia kontrolnego

Obecność urzędników podatkowych w innych państwach członkowskich

71. Artykuł 11 rozporządzenia zapewnia podstawę prawną dla obecności w innym państwie członkowskim wyznaczonych urzędników na przykład w celu uzyskania dostępu do przechowywanych tam dokumentów lub uczestnictwa w postępowaniach z udziałem podmiotów gospodarczych.

72. Możliwości te są rzadko wykorzystywane (patrz: tabela 4). W 2006 r. tylko sześć państw członkowskich zgłosiło przypadki obecności ich urzędników w biurach organów administracyjnych innych państw członkowskich (łącznie 15 przypadków). Tylko trzy państwa członkowskie zgłosiły przypadki uczestnictwa ich urzędników w postępowaniach administracyjnych w innych państwach członkowskich (łącznie trzy przypadki). Tabela 4 Wykorzystanie innych instrumentów Liczba przypadków obecności urzędników w biurach organów innych państw członkowskich Liczba przypadków uczestnictwa w postępowaniach administracyjnych w innych państwach członkowskich Liczba zorganizowanych kontroli równoległych 2005 2006 2005 2006 2005 2006 Belgia 8 3 0 0 3 5 Republika Czeska 0 0 0 0 0 0 Dania b.d. 0 b.d. 0 0 0 Niemcy 0 5 0 1 7 3 Estonia b.d. 0 b.d. 0 0 1 Grecja b.d. 0 b.d. 0 b.d. 0 Hiszpania 0 b.d. 0 b.d. 0 0 Francja 1 0 1 0 4 4 Irlandia 1 1 1 0 3 2 Włochy b.d. b.d. b.d. b.d. 0 0 Cypr 0 0 0 0 0 0 Łotwa 0 0 0 0 0 0 Litwa 0 0 0 0 0 0 Luksemburg b.d. 0 b.d. 0 0 0 Węgry 0 0 0 0 0 1 Malta b.d. 0 b.d. 0 b.d. 0 Niderlandy 1 3 3 1 10 1 Austria 0 1 0 0 0 4 Polska 0 0 0 0 0 0 Portugalia 0 0 0 0 0 0 Słowenia 0 0 0 0 0 0 Słowacja 0 0 0 0 0 0 Finlandia 0 0 0 1 1 0 Szwecja 1 2 0 0 0 2 Zjednoczone Królestwo 7 0 0 0 0 2 Ogółem 19 15 5 3 28 25 Źródło: Dane statystyczne państw członkowskich na mocy rozporządzenia (WE) nr 1925/2004. b.d. — brak danych z państwa członkowskiego. Dane za 2006 r. — wersja wstępna.

Kontrole równoległe i wielostronne

73. Artykuł 12 rozporządzenia umożliwia dwóm lub większej liczbie państw członkowskich prowadzenie na własnych terytoriach równoległych kontroli dotyczących sytuacji podatkowej jednego lub większej liczby podmiotów gospodarczych będących przedmiotem wspólnego lub uzupełniającego się zainteresowania. Rozporządzenie stanowi, że państwo członkowskie musi podać tożsamość podatnika, którego zamierza zgłosić do kontroli równoległej. Następnie pozostałe zainteresowane państwa członkowskie decydują, czy chcą wziąć udział w kontroli równoległej.

74. W 2006 r. zgłoszono 25 (36) takich kontroli równoległych.

75. Zgodnie z decyzją w sprawie programu Fiscalis kontrole równoległe mogą mieć formę kontroli wielostronnych. Decyzja ta przewiduje środki na pokrycie kosztów podróży i utrzymania. Procedura rozpoczęcia i prowadzenia takich kontroli, które zazwyczaj wymagają wysokiego stopnia koordynacji, została znacznie uproszczona i lepiej wyjaśniona (37).

76. W 2005 r. zorganizowano łącznie 12 takich kontroli wielostronnych w pięciu różnych państwach członkowskich. Chociaż liczba ta jest wyższa niż w latach 2001–2004 (38), nie dorównuje danym z 2000 r., kiedy przeprowadzono rekordową liczbę 16 kontroli wielostronnych.

77. Według organów niderlandzkich takie kontrole mogą prowadzić do nałożenia wysokich kwot dodatkowego podatku VAT. W wyniku jednej z trzech kontroli wielostronnych przeprowadzonych przez Niderlandy i sfinalizowanych w 2005 r. nałożono dodatkową kwotę podatku VAT w wysokości 35 mln euro. Organ podatkowy w Luksemburgu zgłosił (39) przypadek wielostronnej kontroli prowadzonej przez ponad trzy lata wspólnie z organami ze Zjednoczonego Królestwa. Dzięki tej kontroli udało się zlikwidować siatkę, która popełniła nadużycie związane z telefonami komórkowymi na kwotę 80 mln euro.

Wspieranie i ocena współpracy administracyjnej przez Komisję

78. Rozporządzenie powierza Komisji zadanie wspierania i promowania współpracy administracyjnej między państwami członkowskimi oraz prowadzenia wspólnie z nimi oceny tej współpracy. Ponadto Komisja ma obowiązek gromadzić doświadczenia państw członkowskich w celu ulepszania współpracy.

79. Komisja zgłosiła komitetowi SCAC propozycje poprawy współpracy administracyjnej. Wśród nich znalazła się na przykład inicjatywa Komisji dotycząca skrócenia okresów przygotowywania informacji podsumowujących na temat dostaw wewnątrzwspólnotowych lub propozycja, aby w bazie VIES podawać więcej informacji o podmiotach gospodarczych. Większości z tych propozycji nie zrealizowano.

80. Na wniosek SCAC Komisja opracowała specjalny formularz („trend form”), który ma służyć do ukazywania tendencji w zakresie oszustw karuzelowych. Jak dotąd jednak żadne państwo członkowskie nie wykorzystało tego formularza do dostarczenia informacji. Komisja nie była także informowana o wszystkich zawieranych między państwami członkowskimi dwustronnych umowach dotyczących spraw objętych rozporządzeniem.

81. W swoim komunikacie z 2006 r. na temat konieczności opracowania skoordynowanej strategii doskonalenia walki z nadużyciami podatkowymi (40) Komisja stwierdziła, że w jej opinii nadszedł czas, aby wprowadzić system nadzoru oparty na mierzalnych wskaźnikach. System taki pozwoliłby dopilnować, aby każde państwo członkowskie było w stanie udzielić skutecznej pomocy innym państwom członkowskim i aby jej rzeczywiście udzielało. Do tej pory Komisja nie przedstawiła jednak żadnej konkretnej propozycji legislacyjnej dotyczącej wprowadzenia takiego systemu nadzoru.

82. Ponadto trzy lata po wejściu w życie rozporządzenia Komisja nadal nie oceniła struktury organizacyjnej współpracy administracyjnej w państwach członkowskich oraz jej zgodności z rozporządzeniem.

83. Zgodnie z art. 41 ust. 2 rozporządzenia dostęp pracowników Komisji do wymienianych informacji jest ograniczony do minimum niezbędnego do konserwacji i rozwoju sieci komunikacyjnej. Nie mając dostępu do treści wymienianych informacji operacyjnych, Komisja nie może sama uzyskać wiedzy potrzebnej do wykrycia przyczyn problemów ani zaproponować rozwiązań.

Inne bariery dla skutecznej współpracy

84. Podczas kontroli zidentyfikowano inne problemy, które ograniczają potencjalne korzyści współpracy lub wstrzymują wprowadzenie ewentualnych ulepszeń.

Brak wspólnych zasad wycofywania numerów identyfikacyjnych VAT

85. Natychmiastowe wycofanie numeru identyfikacyjnego VAT podmiotu gospodarczego to ważne narzędzie pozwalające przerwać nielegalną działalność i chronić uczciwych przedsiębiorców.

86. Z analizy stosownych przepisów wspólnotowych (41) wynika, że podmioty, które nie prowadzą rzeczywistej działalności gospodarczej, lecz tylko uczestniczą w transakcjach, symulując taką działalność w związku z nadużyciami dotyczącymi VAT, nie są uprawnione do posiadania numeru identyfikacyjnego VAT.

87. Przepisy wspólnotowe nie przewidują jednak procedur ani warunków, według których należy unieważniać numery identyfikacyjne VAT, na przykład w przypadkach gdy podmioty prowadzą zarówno legalną działalność gospodarczą, jak i nielegalne operacje. Przypadki takie podlegają różnym praktykom i przepisom krajowym.

Problemy w postępowaniach transgranicznych

88. Podczas wizyt kontrolnych poinformowano Trybunał, że w niektórych państwach członkowskich (42) występują problemy ze ściganiem osób uczestniczących w nadużyciach i będących na przykład częścią łańcucha utworzonego na potrzeby oszustwa karuzelowego, jeżeli ofiarami nadużycia są tylko inne państwa członkowskie.

89. Brytyjski Narodowy Urząd Kontroli zgłosił (43), że duńskie organy podatkowe poinformowały go o swoich podejrzeniach wobec pewnych duńskich przedsiębiorstw, które mogły być częścią łańcuchów z udziałem znikających podatników w Zjednoczonym Królestwie. Jednakże w Danii nie wystąpiły straty podatkowe, a zatem możliwości wszczęcia postępowań karnych były ograniczone.

90. Niemiecki Federalny Trybunał Obrachunkowy doniósł (44), że nie osiągnięto porozumienia z żadnym innym państwem członkowskim w celu ścigania sprawców wewnątrzwspólnotowych nadużyć związanych z VAT. Istnienie takiego porozumienia to według niemieckich przepisów niezbędny warunek ścigania podmiotów gospodarczych biorących udział w tego rodzaju nadużyciach.

91. Konwencja o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich (45) stanowi, że każde państwo członkowskie musi wprowadzić do prawa krajowego skuteczne, proporcjonalne i odstraszające sankcje karne w celu zwalczania nadużyć finansowych i zapewnić skuteczną współpracę z innymi państwami członkowskimi. Artykuł 1 konwencji stanowi, że dotyczy to również przypadków, gdy nadużycie skutkuje bezprawnym zmniejszaniem środków budżetu UE. Jednakże, zgodnie z przyjętym przez Radę raportem wyjaśniającym (46) dotyczącym tej konwencji, z jej zakresu wyłączono podatek VAT (47).

Niewystarczająca kwantyfikacja i analiza nadużyć dotyczących podatku VAT

92. Państwa członkowskie i Komisja nie mogą skutecznie prowadzić działań w zakresie zwalczania wewnątrzwspólnotowych nadużyć związanych z VAT, dopóki nie posiadają wiarygodnych danych szacunkowych dotyczących występowania nadużyć, w tym informacji o najbardziej na nie narażonych sektorach gospodarki. Komisja nie opracowała jeszcze wspólnych skutecznych sposobów osiągnięcia tego celu.

93. W swojej uchwale z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie wspierania działań w dziedzinie podatku od towarów i usług Komitet Kontaktowy (48) powołał grupę roboczą, której zadaniem jest opracowywanie zaleceń dotyczących jednolitego modelu szacowania strat podatku VAT. Takie wspólne podejście pozwoliłoby również państwom członkowskim ustalić, czy walka z nadużyciami jest rzeczywiście skuteczna, czy też rozwiązywanie problemu nadużyć VAT nie skutkuje przeniesieniem go na inne sektory gospodarki lub inne państwa członkowskie.

WNIOSKI I ZALECENIA

Wnioski

94. Pomimo wprowadzenia w 2004 r. nowych ustaleń współpraca administracyjna w dziedzinie VAT między państwami członkowskimi nadal nie jest na tyle intensywna, aby umożliwiła skuteczne przeciwdziałanie uchylaniu się od płacenia podatku VAT i nadużyciom dotyczącym podatku VAT w obrocie wewnątrzwspólnotowym.

95. Jak dotąd państwa członkowskie nie wykorzystują w pełni możliwości, jakie dają przepisy wspólnotowe w zakresie przekazywania lokalnym i regionalnym urzędom podatkowym uprawnień i odpowiedzialności w zakresie bezpośrednich kontaktów z organami podatkowymi w innych państwach członkowskich (patrz: pkt 19–23).

96. Wymianę informacji na wniosek, czyli główne narzędzie współpracy administracyjnej między państwami członkowskimi, zakłóca wysoki odsetek opóźnionych odpowiedzi oraz brak odpowiedzi tymczasowych. Częstotliwość opóźnień w odpowiedziach jest jednak bardzo zróżnicowana w zależności od państwa członkowskiego (patrz: pkt 24–31).

97. Przyczyną większości opóźnień w odpowiedziach jest fakt, że lokalne urzędy podatkowe nie traktują wniosków priorytetowo. Innymi przyczynami opóźnień są uchybienia w systemach monitorowania i/lub strukturze organizacyjnej centralnych biur łącznikowych w niektórych państwach członkowskich (patrz: pkt 32–42).

98. Oceny pokazują, że współpraca pozwala osiągnąć dobre wyniki. Jeżeli odpowiedzi na wnioski udzielane są zgodnie z zasadami, pozwalają one ujawnić lub potwierdzić popełnienie nadużycia i mogą prowadzić do poboru dodatkowego podatku VAT. Istnieją jednak pewne obawy, że jakość wymienianych informacji na temat domniemanych znikających podatników nie zawsze jest wystarczająca, aby posłużyć za podstawę skutecznego postępowania prawnego przeciw sprawcom nadużyć (patrz: pkt 43–49).

99. Procedury wymiany informacji bez uprzedniego wniosku nie zostały jasno określone. Ustalono szeroki zakres obowiązków w zakresie informowania innych państw członkowskich, ale w praktyce wymiana ta ogranicza się do niektórych kategorii informacji wybranych według uznania państw członkowskich. Ponadto informacje udzielane spontanicznie nie zawsze wykorzystywane są w sposób systematyczny (patrz: pkt 50–56).

100. W VIES, systemie wymiany informacji, stwierdzono poważne uchybienia. Jego przydatność ograniczają opóźnienia w gromadzeniu i rejestrowaniu prawidłowych danych oraz problemy z korygowaniem błędnych danych. System zawiera dane dotyczące tylko dostaw, a nie nabyć wewnątrzwspólnotowych. Ogranicza to możliwości prowadzenia kontroli krzyżowych. Mimo że decyzję o modernizacji systemu podjęto w 2004 r., postępy we wdrażaniu nowych funkcji są powolne (patrz: pkt 57–70).

101. Dostępne narzędzia kontroli wielostronnej wykorzystuje się rzadko, mimo że wspólnotowe środki na ten cel zapewnia program Fiscalis (patrz: pkt 71–77).

102. Nie zrealizowano większości propozycji przedstawionych przez Komisję Stałemu Komitetowi Współpracy Administracyjnej w celu udoskonalenia wymiany informacji między państwami członkowskimi (patrz: pkt 78–83).

103. Także inne czynniki ograniczają potencjalne korzyści ze współpracy. Są to między innymi brak wspólnych zasad wycofywania numerów identyfikacyjnych VAT, trudności w transgranicznym ściganiu sprawców nadużyć oraz niewystarczające narzędzia kwantyfikacji i analizy nadużyć związanych z VAT (patrz: pkt 84–93).

Zalecenia

104. Aby skutecznie zwalczać wewnątrzwspólnotowe nadużycia dotyczące VAT, państwa członkowskie powinny przykładać większą wagę do współpracy administracyjnej zarówno pod względem wymiany informacji operacyjnych, jak i administracyjnego aspektu tej wymiany.

105. Państwa członkowskie powinny zachęcać do częstszego nawiązywania bezpośredniej komunikacji między lokalnymi kontrolerami, co pozwoliłoby skutecznie przyspieszyć wymianę informacji. Jednocześnie pomogłoby to zwiększyć intensywność współpracy i podnieść jakość wymienianych informacji.

106. Konieczne jest także sprawniejsze monitorowanie wymiany informacji między państwami członkowskimi. Dzięki niemu można zapewnić szybsze wykrywanie i rozwiązywanie problemów oraz dopilnować, aby każde państwo członkowskie skutecznie wspierało inne państwa członkowskie. Potrzebne jest również ulepszenie systemów monitorowania wymiany informacji w poszczególnych państwach członkowskich.

107. Należy jasno określić procedury wymiany informacji bez uprzedniego wniosku. Informacje udzielane spontanicznie powinny być wykorzystywane przez państwa członkowskie w sposób systematyczny.

108. W celu udoskonalenia systemu VIES należy podjąć następujące działania: a) zdecydowanie skrócić okres gromadzenia i rejestracji danych; b) zapewnić szybką korektę nieprawidłowych danych; c) poprawić funkcjonowanie narzędzi weryfikacji numerów identyfikacyjnych VAT; d) rozszerzyć możliwości kontroli krzyżowych, na przykład dzięki uwzględnianiu danych o nabyciach wewnątrzwspólnotowych; e) rozszerzyć dostęp do danych, co umożliwiłoby wielostronne konsultacje.

109. Należy rozważyć wprowadzenie ujednoliconych zasad wycofywania numerów identyfikacyjnych VAT podmiotów gospodarczych uczestniczących w nadużyciach.

110. Posiadanie porównywalnych danych dotyczących uchylania się od płacenia podatku VAT w obrocie wewnątrzwspólnotowym umożliwiłoby lepiej ukierunkowaną współpracę między państwami członkowskimi. Komisja wraz z państwami członkowskimi powinny opracować wspólne metody kwantyfikacji i analizy zjawiska uchylania się od płacenia podatku VAT.

111. Należy również rozważyć, w jaki sposób można ulepszyć metody transgranicznego ścigania sprawców wewnątrzwspólnotowych nadużyć związanych z VAT, na przykład poprzez zmianę przyjętej przez Radę wykładni Konwencji o ochronie interesów finansowych Wspólnot Europejskich, ponieważ nie obejmuje ona dochodów z tytułu VAT.

112. W związku z wnioskiem Komisji dotyczącym dodatkowego rozporządzenia horyzontalnego w sprawie wzajemnej pomocy administracyjnej w celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty Europejskiej (49) Trybunał przypomina swoje zalecenie (50), aby Komisja poczyniła starania w celu uproszczenia i konsolidacji wspólnotowych aktów prawnych dotyczących zwalczania nadużyć finansowych w celu uniknięcia powielania, nakładania się czy przyjmowania sprzecznych przepisów. W ramach takiego przeglądu można zaradzić istniejącym niedociągnięciom we współpracy między Komisją a państwami członkowskimi.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Trybunał Obrachunkowy w Luksemburgu na posiedzeniu w dniu 8 listopada 2007 r. W imieniu Trybunału Obrachunkowego Hubert WEBER Prezes

(1) Dz.U. L 264 z 15.10.2003, str. 1.

(2) Dz.U. L 347 z 11.12.2006, str. 1.

(3) Decyzja nr 2235/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 3 grudnia 2002 r. przyjmująca wspólnotowy program poprawy skuteczności systemów podatkowych na rynku wewnętrznym (program Fiscalis 2003–2007) (Dz.U. L 341 z 17.12.2002, str. 1).

(4) Konkluzje Rady ds. Gospodarczych i Finansowych z dnia 5 czerwca 2007 r.

(5) Decyzja Rady 2000/597/WE, Euratom z dnia 29 września 2000 r. w sprawie środków własnych Wspólnot Europejskich, Dz.U. L 253 z 7.10.2000, str. 42.

(6) Patrz: pkt 10 opinii nr 4/2005 dotyczącej projektu decyzji Rady w sprawie systemu środków własnych Wspólnot Europejskich oraz projektu rozporządzenia Rady w sprawie wdrażania środków mających na celu korekty nierównowagi budżetowej zgodnie z art. 4 i 5 decyzji Rady z dnia (…) w sprawie systemu środków własnych Wspólnot Europejskich (Dz.U. C 167 z 7.7.2005, str. 1).

(7) International VAT Association, Combating VAT fraud in the EU — the way forward, marzec 2007 r.

(8) HM Revenue & Customs, Measuring Indirect Tax Losses — 2006, grudzień 2006 r.

(9) Monatsbericht des BMF — styczeń 2006 r., str. 45.

(10) Patrz: glosariusz.

(11) Patrz: komunikat prasowy Eurojustu z dnia 13 marca 2007 r.

(12) Dz.U. L 24 z 1.2.1992, str. 1.

(13) Patrz: motywy 12 i 13 rozporządzenia.

(14) Patrz: budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2007, sekcja III, rozdział 14 05 — Polityka podatkowa (Dz.U. L 77 z 16.3.2007, str. 776/777).

(15) Wizyty kontrolne przeprowadzono we Francji, Włoszech, Luksemburgu, Niderlandach, Polsce, Słowenii i Zjednoczonym Królestwie.

(16) Niemcy — 4 przypadki; Belgia, Francja i Zjednoczone Królestwo — 3 przypadki; Austria, Irlandia i Niderlandy — 2 przypadki; Finlandia, Węgry, Włochy i Polska — 1 przypadek. Jak dotąd Francja i Niemcy nie odpowiedziały na żądanie Trybunału.

(17) Sprawozdanie specjalne nr 9/98 dotyczące ochrony finansowych interesów Unii Europejskiej w dziedzinie podatku VAT w handlu wewnątrzwspólnotowym (Dz.U. C 356 z 20.11.1998, str. 1) i sprawozdanie roczne za rok 2001, punkty 1.45–1.55 (Dz.U. C 295 z 28.11.2002, str. 9).

(18) Dane za 2006 r. są tymczasowe.

(19) O 10 nowych państw członkowskich w dniu 1 maja 2004 r.

(20) Patrz: motyw 12 rozporządzenia.

(21) W Finlandii i Francji uprawnienia te są systematycznie i powszechnie przekazywane regionalnym urzędom podatkowym.

(22) Litwa i Słowenia.

(23) Republika Czeska, Dania, Hiszpania, Francja, Włochy, Luksemburg, Niderlandy i Portugalia.

(24) Artykuł 5 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że w celu uzyskania informacji żądanych przez organ wnioskujący z innego państwa członkowskiego, organ, do którego skierowano wniosek, ma obowiązek postępować tak, jakby działał we własnym imieniu.

(25) Sprawozdanie dla Komitetu ds. Rachunków Publicznych dotyczące środków w celu zwalczania oszustw karuzelowych związanych z podatkiem VAT, przedstawione przez duński najwyższy organ kontroli, wrzesień 2006 r.

(26) Artykuł 2 ust. 3.

(27) Dokument „Kontaktpunkte für die gegenseitige Amtshilfe im Bereich der Umsatzsteuer, Stand: 1. luty 2007”.

(28) Patrz: art. 3 i 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1925/2004 (Dz.U. L 331 z 5.11.2004, str. 13).

(29) Systematyczne przekazywanie predefiniowanych informacji w zaprogramowanych regularnych odstępach czasu.

(30) Systematyczne przekazywanie predefiniowanych informacji w momencie, gdy stają się one dostępne.

(31) Sprawozdanie z kontroli publicznej dotyczącej współpracy w dziedzinie wymiany informacji na temat podatku VAT, 30 czerwca 2006 r., nr VA-8000-4-13, str. 18.

(32) Patrz: „Sprawozdanie z wyników równoległej kontroli administrowania podatkiem od towarów i usług w Republice Czeskiej i w Republice Słowackiej w 2005 r.” (Report on the Results of Parallel Audit of Value Added Tax Administration in the Czech Republic and in the Slovak Republic in 2005).

(33) Informacja o wynikach kontroli realizacji przez urzędy skarbowe dochodów budżetu państwa z podatku od towarów i usług w latach 2004–2005, Najwyższa Izba Kontroli, czerwiec 2006 r.

(34) B2B (business-to-business) — usługi dla przedsiębiorstw.

(35) System, dzięki któremu podmiot gospodarczy mógłby wykonywać swoje zobowiązania w zakresie podatku VAT związane z działalnością w całej UE tylko w państwie członkowskim, w którym jego przedsiębiorstwo jest zarejestrowane.

(36) Niektóre kontrole mogły zostać policzone podwójnie, ponieważ zostały zainicjowane przez obie strony.

(37) Multilateral Control Guide (Przewodnik po kontroli wielostronnej) — wersja z 2004 r.

(38) Roczna liczba kontroli wielostronnych: 2001: 8 kontroli zorganizowanych przez 6 państw członkowskich; 2002: 5 kontroli zorganizowanych przez 5 państw członkowskich; 2003: 3 kontrole zorganizowane przez 2 państwa członkowskie; 2004: 7 kontroli zorganizowanych przez 6 państw członkowskich.

(39) Administration de l'enregistrement et des domaines, Rapport d'activité 2006, str. 20.

(40) COM(2006) 254 wersja ostateczna z 31.5.2006.

(41) Dyrektywa Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od towarów i usług.

(42) Francja i Luksemburg.

(43) Patrz: pkt 4.32 sprawozdania audytora generalnego (Comptroller and Auditor General's Standard Report) opublikowanego dnia 7 lipca 2006 r. jednocześnie ze sprawozdaniem finansowym brytyjskiego organu podatkowego i celnego za lata 2005–2006 (2005–2006 Accounts of HM Revenue & Customs).

(44) Bundesrechnungshof, Bemerkungen 2002 zur Haushalts- und Wirtschaftsführung des Bundes, Ziffer 74 (Strafverfolgung bei innergemeinschaftlichem Umsatzsteuerbetrug).

(45) Konwencja została sporządzona w 1995 r. na podstawie art. K.3 Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. C 316 z 27.11.1995, str. 49).

(46) Dz.U. C 191 z 23.6.1997, str. 1.

(47) Problem ten został już opisany w sprawozdaniu specjalnym nr 9/98, pkt 2.3–2.9.

(48) Komitet Kontaktowy składa się z prezesów najwyższych organów kontroli państw Unii Europejskiej.

(49) COM(2006) 473.

(50) Patrz: pkt 36 opinii nr 8/2005 dotyczącej wniosku w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego wzajemnej pomocy administracyjnej w celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty przez nadużyciami i wszelkimi innymi działaniami niezgodnymi z prawem (Dz.U. C 313 z 9.12.2005, str. 1).