PL   PL 
 
 
 KOMISJA  
EUROPEJSKA   
Bruksela, dnia 15.12.2021 r.  
SWD(2021) 456 final  
 
DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI  
 
STRESZCZENIE SPRAWOZDANIA Z OCENY SKUTKÓW  
 
Towarzyszący dokumentom:  
Wniosek dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnych 
zasad rynku wewnętrznego gazów odnawialnych i gazu ziemnego oraz wodoru (wersja 
przekształcona)  
Wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie 
rynkó w wewnętrznych gazów ze źródeł odnawialnych i gazu ziemnego oraz wodoru 
(wersja przekształcona)  
{COM(2021)  803 final}  - {COM(2021)  804 final}  - {SEC(2021)  431 final}  -
 {SWD(2021)  455 final}  - {SWD(2021)  457 final}  - {SWD(2021)  458 final}   
 
1 
 Streszczenie oceny skutków (maks. 2 strony)  
Ocena skutków pakietu dotyczącego wodoru  i obniżania emisyjności rynku gazu  
A. Zasadność działań  
Na czym polega problem  i dlaczego jest to problem na szczeblu UE?  
Europejski Zielony Ład wytycza drogę UE do osiągnięcia neutralności klimatycznej do  2050  r., która wymaga 
znacznie większego udziału odnawialnych źródeł energii  w zintegrowanym systemie energetycznym. Gaz ziemny 
stanowi obecnie 95  % paliw gazowych wykorzystywanych w UE  i odpowiada za  25 % całkowitego zużycia energii 
w UE. Podczas gdy udział gazu ziemnego będzie stopniowo spadał, oczekuje się, że wzrośnie znaczenie biometanu, 
metanu syntet ycznego  i wodoru. Te alternatywy dla gazu ziemnego są jednak obciążone szeregiem barier 
regulacyjnych  i nie są objęte obecnymi ustaleniami dotyczącymi bezpieczeństwa energetycznego. Utrudnia to ich 
wdrażanie  i wpływa na ich opłacalność  w obecnych warunkach  i na zasadach rynkowych. Aktualna struktura 
regulacyjna nie ułatwia handlu transgranicznego  i rozwoju infrastruktury dla gazów odnawialnych  
i niskoemisyjnych ani ich nieograniczonego dostępu do rynków gazu  w całej UE . W  związku z tym nie 
wykorzystuje się pełnego potencjału dostarczania gazów odnawialnych  i niskoemisyjnych tanio  i w bezpieczny 
sposób. Ponadto odbiorcy gazu nie dysponują niezbędnymi prawami  i narzędziami umożliwiającymi wybór 
wariantów obniżania emisyjności najbardziej opłacalnych pod względ em kosztów.  
Co należy osiągnąć?  
Celem ogólnym jest ułatwienie obniżania emisyjności racjonalnego pod względem kosztów, poprzez utworzenie 
europejskiego rynku wodoru  i stopniowe obniżanie emisyjności rynków paliw gazowych, przy jednoczesnym 
zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego. Cele szczegółowe stanowią: 1) ułatwienie powstania otwartego  
i konkurencyjnego rynku wodoru w UE; 2) zapewnienie dostępu gazów odnawialnych do istniejących sieci  
i rynków metanu oraz bezpieczeństwa ich dostaw; 3) zapewnienie przejrzystego  i inkluzywnego planowania 
infrastruktury; 4) zapewnienie konsumentom praw  i narzędzi wyboru najtańszych wariantów obniżania emisyjności.  
Na czym polega wartość dodana podjęcia działań na poziomie UE (zasada pomocniczości)?   
Inicjatywa ta ma  na celu zmianę obowiązującego prawodawstwa UE  i stworzenie nowych ram dla wewnętrznego 
rynku wodoru  w celu stworzenia racjonalnej pod względem kosztów czystej gospodarki wodorowej. Wspieranie 
wydajniejszych  i bardziej zintegrowanych unijnych rynków gazów odnawialnych wymaga zharmonizowanego  
i skoordynowanego podejścia regulacyjnego  w całej UE  i nie może zostać osiągnięte wyłącznie na szczeblu państw 
członkowskich. Inicjatywa ma celu również uniknięcie zakłócających wpływów nieskoordynowanych  
i fragmentaryc znych inicjatyw politycznych, spowodowanych opracowywaniem przez wiele państw członkowskich 
czysto krajowych rozwiązań. Niniejsza inicjatywa przyczynia się również do osiągnięcia wiążących celów na 
szczeblu UE. Udział paliw gazowych  w koszyku energetycznym  w nadchodzących dziesięcioleciach wymaga 
obniżenia emisyjności sektora gazu za pomocą przyszłościowej koncepcji konkurencyjnych niskoemisyjnych 
rynków gazu, które odpowiednio wzmocnią pozycję wszystkich konsumentów w UE  i zapewnią im należytą 
ochronę. Stw orzenie na szczeblu UE ram regulacyjnych dotyczących specjalnej infrastruktury  i rynków wodoru 
przyczyniłoby się do integracji  i wzajemnego połączenia krajowych rynków wodoru.  
B. Rozwiązania  
Jakie są różne warianty działań służących osiągnięciu celów?  Czy wskazano preferowany wariant? Jeżeli nie, 
dlaczego?  
Warianty rozważane  w odniesieniu do problematyki I: przyznawanie praw do eksploatacji sieci  w drodze przetargu 
(wariant 1); wprowadzenie głównych zasad regulacyjnych wzorowanych na zasadach obecnie obowiązujących na 
rynku gazu ziemnego, ale dostosowanych do etapu rozwoju rynków wodoru (wariant 2); ustanowienie  w pełni 
rozwiniętego systemu regulacyjnego dla wodoru (podobnego do obecnie stosowanego  w sektorze gazu ziemnego) 
bez konieczności przejścia n a bardziej dojrzały rynek wodoru (wariant 3).  
Preferowanym wariantem  w odniesieniu do problematyki I jest wprowadzenie głównych zasad regulacyjnych przy 
 
2 
 jednoczesnym określeniu wytycznych dla przyszłych zmian regulacyjnych ( wariant 2b „Główne zasady regula cyjne  
z wizją”). Ten wariant jest najlepiej dostosowany do charakterystyki sektora wodoru  i zawiera część korzyści, które 
płyną również  z pozostałych wariantów, pozwalając jednocześnie uniknąć ich negatywnych skutków. Dzięki 
określeniu wytycznych, wyznaczo na zostaje ścieżka do bardziej dojrzałego rynku wodoru.  
Problematyka II obejmuje warianty promowania dostępu gazów odnawialnych  i niskoemisyjnych do istniejącego 
rynku gazu  i istniejącej infrastruktury gazowej. Wszystkie warianty obejmują również stopniowa nie poziomu 
interwencji  w celu rozwiązania problemów związanych  z bezpieczeństwem energetycznym,  w szczególności 
rozszerzenie istniejących narzędzi, norm  i procedur na gazy odnawialne  i niskoemisyjne, oraz przeciwdziałanie 
zagrożeniom związanym  z cyberbezpieczeństwem  w sektorze gazu. Wariant 3 „ Ułatwienie  i promowanie pełnego 
dostępu gazów odnawialnych  i niskoemisyjnych do rynku oraz rozwiązanie problemu długoterminowych umów na 
dostawy gazu ziemnego ” jest preferowanym wariantem  w odniesieniu do probl ematyki II. Wariant ten zawiera 
środki wspierania dostępu gazów odnawialnych  i niskoemisyjnych do rynku hurtowego, terminali LNG  i sieci 
przesyłowej (niezależnie od miejsca przyłączenia),  w tym ulgi taryfowe za zatłaczanie do sieci  i transport 
transgranicz ny. Zakazuje zawierania długoterminowych umów na dostawy gazu ziemnego  o nieobniżonej emisji 
od 2050  r. Jakość gazu byłaby regulowana zharmonizowanym podejściem UE do punktów transgranicznych 
połączeń międzysystemowych, przy jednoczesnym pozostawieniu pańs twom członkowskim pewnej swobody. 
Dopuszczalny limit dla mieszanin wodoru ustalony na poziomie 5  % dla wszystkich punktów transgranicznych – 
poziom ten jest racjonalny pod względem kosztów przystosowania  i redukcji zanieczyszczeń.  
Warianty rozważane  w odniesieniu do problematyki III  w zakresie zintegrowanego planowania sieci. Wariant 2 
„Planowanie krajowe oparte na scenariuszach europejskich”  jest wariantem preferowanym dla problematyki III. 
Wariant ten umożliwia planowanie krajowe, ale wymaga oparcia go n a wspólnych scenariuszach dotyczących gazu  
i energii elektrycznej, dostosowanych do dziesięcioletniego planu rozwoju sieci  i powiązania  z odpowiednim 
krajowym planem  w dziedzinie energii  i klimatu. Wariant obejmuje wszystkie odpowiednie podmioty (operatoró w 
systemów dystrybucyjnych)  i pozwala na ustalenie, które rurociągi można przeznaczyć do transportu wodoru 
zamiast metanu, na poziomie szczegółowości, którego osiągnięcie byłoby trudne na szczeblu europejskim.  
Problematyka IV obejmuje warianty, które zakła dają nieregulacyjne podejście do kwestii konkurencji  
i zaangażowania konsumentów lub wymagają odpowiedzi na przyczyny tych problemów za pomocą nowych 
przepisów, głównie powielających już ustanowione  w sektorze energii elektrycznej . W świetle analizy prefer owany 
jest wariant 2 „Elastyczne prawodawstwo” , który odzwierciedla ochronę konsumentów na rynku energii 
elektrycznej oraz,  w stosownych przypadkach, również przepisy dotyczące uprawnień. Ogólnie rzecz biorąc, 
wariant ten powinien być najskuteczniejszy, na jwydajniejszy  i najbardziej spójny  z pozostałymi problematykami.  
Jakie są opinie poszczególnych zainteresowanych stron? Jak kształtuje się poparcie dla poszczególnych 
wariantów?  
W odniesieniu problematyki I  zdecydowana większość respondentów opowiedziała się za wczesnym 
wprowadzeniem rozporządzenia, aby wesprzeć dobre funkcjonowanie  i konkurencyjność rynku wodoru oraz 
infrastruktury wodorowej. Respondenci zdecydowanie poparli stworzenie ram prawnych UE, któr e określałyby 
kluczowe zasady regulacyjne  i stosowały podejście stopniowe. Zdecydowana większość popiera np. uregulowaną 
zasadę dostępu stron trzecich do terminali importowych  i instalacji magazynowania wodoru, oraz opowiada się za 
rozdzieleniem działalnoś ci sieciowej. Większość respondentów uznała, że wczesne określenie roli podmiotów 
prywatnych  w rozwoju infrastruktury wodorowej jest istotne. Znaczna większość respondentów uważa również, że 
istniejące  i przyszłe sieci prywatne mogą zostać (tymczasowo) zwo lnione  z niektórych wymogów regulacyjnych, 
ale że należy zapewnić jednolite ramy regulacyjne. Zdecydowana większość respondentów uważa, że prawa  
i wym ogi dotyczące zezwoleń dla nowej infrastruktury wodorowej powinny być podobne do tych, które obecnie 
stosu je się dla gazociągów metanu.  
W odniesieniu do problematyki II  zainteresowane strony zgadzają się co do potrzeby dokonania przeglądu 
obecnych ram regulacyjnych, aby pomóc  w osiągnięciu celów  w zakresie obniżania emisyjności. Większość 
zainteresowanych str on uważa, że zapewnienie pełnego dostępu do rynku  i ułatwienie zatłaczania gazów 
odnawialnych  i niskoemisyjnych do sieci gazowej jest istotne. Wielu respondentów opowiada się za nałożeniem na 
operatorów sieci obowiązku przyłączania producentów gazów odnawi alnych  i niskoemisyjnych oraz obniżeniem 
 
3 
 opłat za zatłaczanie. Większość respondentów popiera również poprawę przejrzystości ram dla terminali LNG. 
Istnieje również silne poparcie dla zharmonizowanego stosowania norm jakości gazu  w całej UE, wzmocnienia 
koordynacji transgranicznej  i zwiększenia przejrzystości. Respondenci są bardziej podzieleni  w kwestii mieszania 
wodoru, ale większość  z nich zgadza się, że może ono stanowić szybki  i racjonalny pod względem kosztów (mimo 
wysokich kosztów technicznych) pierw szy krok  w kierunku obniżenia emisyjności systemu energetycznego. 
Niewiele zainteresowanych stron poparło zniesienie wewnątrzunijnych stawek transgranicznych. Większość 
respondentów uważa, charakterystyczne dla gazu, wyzwania  w zakresie bezpieczeństwa  i cyberbezpieczeństwa za 
istotne.  
W odniesieniu do problematyki III  większość zainteresowanych stron opowiada się za dostosowaniem 
harmonogramu krajowych planów rozwoju sieci do dziesięcioletniego planu rozwoju sieci przy pomocy jednego 
planu gazowego, niezale żnie od wybranego modelu rozdziału. Znaczna większość respondentów wyraziła jeszcze 
większe poparcie dla wspólnego scenariusza dotyczącego energii elektrycznej  i gazu. Znaczna liczba 
zainteresowanych stron zwraca się  o włączenie projektów związanych  z wodorem do programu rozwoju obszarów 
wiejskich. Większość zainteresowanych stron zgadza się co do roli operatorów systemów dystrybucyjnych  
w dostarczaniu  i wym ianie informacji. Wielu respondentów poparło również przedstawienie przez nich własnych 
planów optym alizacji systemu  w różnych sektorach. Respondenci preferują również wspólny plan dotyczący gazu  
i energii elektrycznej zamiast wspólnych scenariuszy  z odrębnymi planami. Kilka zainteresowanych stron wskazało, 
że preferowanym wariantem byłby wspólny plan do tyczący metanu  i wodoru, z odrębnym planem  w zakresie 
energii elektrycznej.  
W kwestii problematyki IV  zdecydowana większość zainteresowanych stron poparła przyjęcie ambitniejszych 
przepisów dotyczących obywateli/konsumentów, przez powielenie przepisów obec nie obowiązujących na rynku 
energii elektrycznej. Przepisy dotyczące ubóstwa energetycznego powinny pomóc zagwarantować, że konsumenci 
nie będą ponosili kosztów przejścia na rozwiązania oparte na czystym gazie. Przedstawiciele sektora prywatnego 
popierają plany stopniowego odchodzenia od cen regulowanych, podczas gdy niektóre organizacje konsumenckie 
opowiadają się za ich utrzymaniem  w celu ochrony konsumentów dotkniętych ubóstwem energetycznym  
i zagrożonych nim. Prawie połowa wszystkich respondentów chce z aostrzenia przepisów dotyczących możliwości 
porównywania ofert  i dostępności danych, przejrzystości, inteligentnych systemów pomiarowych  i zmiany 
dostawcy. Żaden respondent nie opowiedział się jednoznacznie za podejściem nieregulacyjnym.  
C. Skutki wdroże nia preferowanego wariantu  
Jakie korzyści przyniesie wdrożenie  preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych 
wariantów?   
Problematyka I: Najważniejsze korzyści  z wariantu polegającego na stosowaniu głównych zasad regulacyjnych  
z wizją dotyczącą infrastruktury wodorowej  i rynków wodoru to sprzyjanie integracji rynku, zapewnienie 
przejrzystości dla inwestorów (inwestujących  w infrastrukturę) oraz zapobieganie powstawaniu niekonkurencyjnych 
struktur rynkowych  i przeszkód dla integracji ryn ku związanych  z problemami  z jakością wodoru. Zapewnia on 
elastyczność inwestorom  w okresie rozwoju sektora wodoru, natomiast wiedza  w zakresie przyszłego systemu 
regulacyjnego pozwala uniknąć kosztów korekt ex post  niezbędnych po osiągnięciu dojrzałości rynku.  
Problematyka II: Umożliwienie  i promowanie pełnego dostępu do rynku gazów odnawialnych  i niskoemisyjnych 
oraz rozwiązanie problemu długoterminowych umów na dostawy gazu ziemnego. Główna korzyść polega na 
obniżeniu kosztów produkcji ponoszonych przez producentów gazów odnawialnych  i niskoemisyjnych, 
zwiększeniu konkurencji, płynności  i handlu gazami odnawialnymi . W  ten sposób konsumenci  i podatnicy 
skorzystają na ograniczeniu wsparcia. Ograniczy to również ryzy ko dla bezpieczeństwa energetycznego oraz 
pozwoli zaoszczędzić czas  i zasoby, zmniejszyć niepewność, poprawić skuteczność środków nadzwyczajnych oraz 
zaostrzyć szczególne wymogi  w zakresie bezpieczeństwa dla przedsiębiorstw gazowych.  
Problematyka III: Plan owanie krajowe  w oparciu o scenariusze europejskie. Główna korzyść polega na 
wyeliminowaniu ryzyka spowodowanego planowaniem przez operatorów systemów przesyłowych energii 
elektrycznej  i gazu rozwoju ich systemów  w oparciu o niekompatybilne założenia. Umoż liwia ono integrację 
sektorów  i opracowanie koncepcyjnego planu systemu przy jednoczesnym zachowaniu korzyści płynących  
z bardziej szczegółowych planów rozwoju sieci dla poszczególnych sektorów. Zapewnia wspólną wizję różnych 
 
4 
 zainteresowanych stron zakłada jąc, że  w planowaniu sieci należy uwzględniać strategie obniżania emisyjności na 
szczeblu krajowym  i unijnym, zmniejszając ryzyko potencjalnych blokad lub aktywów osieroconych.  
Problematyka IV: Wdrożenie elastycznych przepisów ukierunkowanych na wszystkie  źródła problemów. Główną 
korzyścią  z wdrożenia będą znaczne możliwości oszczędności, pomoże nowym dostawcom  i usługodawcom wejść 
na rynek, opracować innowacyjne produkty, co doprowadzi do zwiększenia konkurencji, zaangażowania 
konsumentów  i korzyści gospo darczych. Pozwoli to również zwiększyć akceptację społeczną obywateli  
i społeczności, zmobilizować kapitał prywatny  i ułatwić zwiększenie wykorzystania gazów odnawialnych  
i niskoemisyjnych. Zmniejszenie ryzyka nadmiernych inwestycji będzie miało pozytywny wpływ na środowisko.  
Jakie są koszty wdrożenia preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?   
Wdrożenie rozwiązań proponowanych dla problematyki I wiąże się  z kosztami gospodarczymi  i administracyjnymi 
dla organów państw członkowskich, organów regulacyjnych  i operatorów sieci, ponieważ konieczne będzie 
wprowadzenie  i nadzorowanie głównych założeń. Koszty te są jednak równoważone korzyściami ekonomicznymi 
płynącymi  z preferowanego wariantu.  
Wdrożenie rozwiązań proponowanych dla problematyki II wiąże się  z kosztami gospodarczymi  
i administracyjnymi, ponieważ spowoduje wzrost ceny rynkowej gazu ziemnego  i wym aga ściślejszej współpracy 
między operatorami systemu dystrybucyjnego  a operatorami sieci przesyłowej. Orga ny krajowe,  w szczególności 
organy regulacyjne, będą musiały być zaangażowane we wdrażanie tych środków. Ponadto opracowanie 
regulowanego podejścia do cyberbezpieczeństwa może również wiązać się  z wyższymi kosztami zgodności.  
Nie jest dostępna publiczna k wantyfikacja kosztów  w odniesieniu do problematyki III, ale oczekuje się, że korzyści 
(zwiększenie synergii zmniejszające koszty społeczne) przewyższą koszty dodatkowej koordynacji.  
Nie jest dostępna publiczna kwantyfikacja kosztów  w odniesieniu do problem atyki IV. Najważniejsze koszty są 
natury gospodarczej  i społecznej, ponieważ korzyści dla konsumentów mogą być niższe niż koszt inteligentnych 
liczników zapewniających niedyskryminacyjny dostęp do danych konsumentów.  
Jakie są skutki dla MŚP  i konkurencyjności?  
Preferowane warianty  w różnych obszarach polityki doprowadzą do zwiększenia konkurencji  w zakresie gazów 
odnawialnych  i niskoemisyjnych. Zwiększona konkurencja detaliczna,  w połączeniu  z lepszą ochroną 
konsumentów, doprowadzi do częstszych  zmian dostawcy wśród mniejszych konsumentów,  w tym MŚP. 
Zwiększona konkurencja może również wynikać  z niedyskryminacyjnego dostępu do danych konsumentów  
i racjonalnie zharmonizowanych ustaleń,  a także ze środków ułatwiających interoperacyjność w UE. Rozsz erzenie 
wymogów dotyczących ujednolicenia wskaźników zapewni większą konkurencję między dostawcami usług  
w zakresie cyberbezpieczeństwa  i obniży koszty dzięki korzyściom skali.  
Czy przewiduje się znaczące skutki  dla budżetów  i adm inistracji krajowych?   
Większość preferowanych wariantów dla różnych obszarów polityki ma realne, lecz ograniczone negatywne skutki 
dla państw członkowskich, obejmujące przede wszystkim ograniczone obciążenia administracyjne. Jednak  
w odniesieniu do problematyki IV (elastyczne p rzepisy dotyczące rynków detalicznych) ochrona  i zaangażowanie 
konsumentów ograniczyłyby te obciążenia. Podsumowując, podczas szeroko zakrojonych konsultacji publicznych,  
w tym z  udziałem organów administracyjnych państw członkowskich, nie zasygnalizowano znaczącego wzrostu 
skutków dla państw członkowskich.  
Czy wystąpią inne znaczące skutki?   
Tak, preferowany wariant  w odniesieniu do problematyki IV określa wpływ na prawa podstawowe  w zakresie 
ochrony danych  i zapewni powszechny dostęp do technologii cyfrowych  i usług opartych na danych,  a także wysoki 
poziom korzystania  z nich, gwarantując jednocześnie prawo do życia prywatnego  i ochrony danych osobowych.  
Proporcjonalność?   
Preferowany zestaw wariantów uznaje się za proporcjonalny  i w miarę możliwości oparty na aktualnych 
 
5 
 podejściach. Równowagę między obowiązkami  a zróżnicowanymi zdolnościami państw członkowskich  
i podmiotów prywatnych do działania uznaje się za właściwą  z uwagi na konieczność osiągnięcia neutralności 
klimatycznej.  
D. Działa nia następcze  
Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki?  
W określonym terminie po wejściu  w życie przyjętych środków (orientacyjnie 5 lat), Komisja przeprowadzi pełną 
ocenę skutków proponowanych inicjatyw,  w tym ich skuteczności, wydajności, dalszej spójności  i adekwatności. 
Obecnie wniosek nie przewiduje przeglądu polityki.