GLOSARIUSZ

Agencja płatnicza : organizacja odpowiadająca na terenie państwa członkowskiego za prawidłową ocenę, obliczenia, kontrolę oraz wypłatę dotacji rolnych. Część prac agencji płatniczej może zostać wykonana przez delegowane organy.

DG AGRI : Dyrekcja Generalna ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich w Komisji Europejskiej.

EFGR : Europejski Fundusz Rolniczy Gwarancji.

EFOGR : Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej.

EFRROW : Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

TSUE : Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Grupa zadaniowa : grupa zadaniowa ds. odzyskania środków powołana w 2002 r. w celu zbadania dawnych długów związanych z nieprawidłowościami, jako że nie podjęto żadnych działań wobec wielu setek dawnych spraw. Grupa ta miała za zadanie zdecydować, czy należności można odpisać w ciężar budżetu lub czy w przypadku zaniedbań po stronie państw członkowskich należy obciążyć długiem państwo członkowskie, którego on dotyczy.

IT : technologia informacyjna.

Jednostka certyfikująca : publiczny lub prywatny podmiot posiadający osobowość prawną wyznaczony przez państwo członkowskie do poświadczenia prawdziwości, kompletności oraz poprawności rozliczeń akredytowanej agencji płatniczej.

Nieprawidłowości : "nieprawidłowość" oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniedbania ze strony podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach, które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów, które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot, albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem. Zobacz art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2988/95.

OLAF : Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych.

PACA : francuski akronim (Premier Acte de Constat Administratif ou Judiciaire) powszechnie stosowany do oznaczenia daty, w której beneficjent po raz pierwszy otrzymuje od organu w danym państwie członkowskim pisemne powiadomienie o tym, że dotacja rolna nie powinna była zostać wypłacona. Pod tą datą należy wykazać dług w sprawozdaniach (tabele w załącznikach III i IIIA), a nie w księdze należności agencji płatniczej, jak w przypadku potencjalnej należności. Zobacz także art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005.

Potencjalna należność : "potencjalne należności" spełniają kryteria Komisji, aby zostać ujętymi w sprawozdaniu (tabele w załącznikach III i IIIA) i są efektem zawiadomienia o wszczęciu prewindykacji, w którym agencja płatnicza informuje dłużnika o potencjalnym długu, który może skutkować zawiadomieniem o wszczęciu procedury odzyskiwania należności. Od momentu poinformowania o potencjalnym długu do przekazania zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków może upłynąć kilka miesięcy bądź lat. Zobacz również "PACA".

Roczne sprawozdanie z działalności : sprawozdanie sporządzone przez dyrektora generalnego Komisji, w którym opisane jest osiągnięcie kluczowych celów polityki oraz wykonanie głównych zadań dyrekcji generalnej.

Rozliczanie rachunków : procedura stosowana przez Komisję przy zatwierdzaniu rachunków państw członkowskich, a tym samym wydatków poniesionych przez agencje płatnicze na rzecz rolników i beneficjentów. W pierwszej kolejności jednostki certyfikujące w państwach członkowskich sprawdzają poprawność rachunków agencji płatniczych, a następnie Komisja wydaje coroczną decyzję w sprawie finansowego rozliczenia rachunków. Następnie Komisja samodzielnie przeprowadza procedurę kontroli zgodności rachunków na podstawie kontroli pozwalających jej na identyfikację i wykluczenie (w późniejszych latach) płatności niezgodnych z przepisami.

Stopa odzysku : Trybunał obliczył w sprawozdaniu różne stopy odzysku, wyrażając je procentowo jako stosunek kwot odzyskanych do zaksięgowanego nieuregulowanego długu.

Środki odzyskane a korekty finansowe : odzyskanie nienależnie wypłaconych kwot od beneficjenta poprzez powiadomienie przez agencję płatniczą o odzyskiwaniu środków. Komisja może nałożyć korekty finansowe na państwa członkowskie w ramach procedury 1) rozliczenia finansowego (wiarygodność rocznego sprawozdania finansowego) lub 2) rozliczenia zgodności (legalność i prawidłowość transakcji leżących u podstaw rozliczeń) rocznego sprawozdania finansowego agencji płatniczej. Kwoty w ramach korekt finansowych są finansowane ze środków pochodzących z budżetów krajowych.

Załącznik III oraz załącznik IIIA : przegląd kwot do odzyskania od beneficjentów końcowych, który agencja płatnicza przedstawia Komisji w ramach swojego rocznego sprawozdania finansowego.

Zasada 50/50 : w ramach przeglądu przepisów UE dotyczących długu i odzyskiwania środków w 2006 r. wprowadzono tak zwaną zasadę 50/50, która pozwala Komisji na automatyczne przejęcie od państwa członkowskiego 50% długu po czterech latach, jeśli dług ten pozostaje nieściągalny w pozycjach należności lub po ośmiu latach, gdy jest on przedmiotem toczącego się postępowania sądowego.

STRESZCZENIE

I. Unia Europejska wydaje w przybliżeniu 55 mld euro rocznie na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich. Część tych środków jest niewłaściwie wypłacana z powodu nieprawidłowych lub niepoprawnych wniosków o finansowanie, lub też z powodu błędów. Niniejsze sprawozdanie przedstawia wyniki badania procedur odzyskiwania nienależnych płatności. W szczególności skupiono się na odzyskiwaniu środków przez organy państw członkowskich oraz monitorowaniu tego procesu przez Komisję.

II. Trybunał poprzednio zbadał ustalenia w zakresie odzyskiwania nieprawidłowych płatności w sprawozdaniu specjalnym nr 3/2004. Stwierdził, że w ustaleniach dotyczących sprawozdawczości, odzyskiwania środków oraz odpisywania nieprawidłowych płatności wystąpiły istotne uchybienia. Następnie Komisja wprowadziła znaczące zmiany w sposobie księgowania, zgłaszania oraz poświadczania długów w państwach członkowskich. Przeniosła również odpowiedzialność za monitoring finansowy z Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich (DG AGRI) na Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF). Wpływ tych zmian jest również przedmiotem tego sprawozdania. Trybunał zbadał sprawozdania składane Komisji przez państwa członkowskie dotyczące środków odzyskanych oraz sposób prezentacji danych na temat odzysków w rocznym sprawozdaniu finansowym Unii Europejskiej.

III. Trybunał stwierdził, że wprowadzone w 2006 r. ustalenia przyczyniły się do poprawy, co zapewniło dokładniejsze informacje oraz bardziej szczegółowe dane na temat należności i środków odzyskanych na poziomie państw członkowskich, jak również obszerniejsze informacje w rocznym sprawozdaniu finansowym. Wzrosła także stopa odzysku w odniesieniu do długów powstałych od 2006 r., jednakże w dalszym ciągu występują pewne uchybienia:

- Nowe procedury, które skutkują automatycznym zwrotem na rzecz Komisji 50% kwoty dawnych należności, wzmacniają ochronę interesów finansowych UE za sprawą "odzyskiwania środków" poprzez ich transfer z budżetu państwa członkowskiego do budżetu UE. W systemie występują pewne niedociągnięcia takie jak ryzyko zachęcania państw członkowskich do odpisywania długów w jak najszybszym terminie bądź zgłaszania długu możliwie najpóźniej. Kolejne ryzyko polega na dopuszczaniu do tego, by pewne kwoty "wymykały się" procedurom.

- Różnice w traktowaniu państw członkowskich polegające na tym, że istnienie długu stwierdza się w różnych terminach, dane w sprawozdaniach nie są porównywalne, odsetki są nakładane w niespójny sposób, a terminy odpisywania długów mogą się istotnie różnić, mają negatywny wpływ finansowy na budżet Unii.

- Prawdopodobieństwo odzyskania nienależnej płatności maleje z powodu opóźnień, z jakimi państwa członkowskie wszczynają procedury odzyskiwania środków, niedociągnięć w ich działaniach zmierzających do odzyskania środków oraz ich ograniczonych możliwości egzekucji należności.

- W przypadku zwlekania ze wstępnym zaksięgowaniem długu opóźnieniu może również ulec proces przekazania do Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych informacji o nieprawidłowościach.

IV. Trybunał zatem zaleca, aby Komisja usprawniła sposób zarządzania należnościami w państwach członkowskich oraz poprawiła sprawozdawczość w tym zakresie, jak również zapewniła spójne traktowanie należności we wszystkich państwach członkowskich poprzez:

- Zobowiązanie państw członkowskich do księgowania nieprawidłowości oraz innych długów, jak tylko te staną się prawnie wymagalne, szczególnie w momencie sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków.

- Wyjaśnienie pewnych kluczowych pojęć z zakresu sprawozdawczości i księgowości, które były dotąd niespójnie stosowane, poprzez przekazanie na czas wytycznych.

- Wprowadzenie jednolitego terminu liczonego od momentu wykrycia ewentualnej nieprawidłowości do chwili zawiadomienia dłużnika o nakazie odzyskania środków. Przyczyniłoby się to do poprawy harmonizacji między państwami członkowskimi oraz zapewniłoby bardziej terminowe przekazywanie informacji o nieprawidłowościach do Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych.

- Wprowadzenie jasno sformułowanych zasad dotyczących naliczania odsetek.

- Udzielenie dalszych wyjaśnień na temat okoliczności, w jakich można uznać dług za nieściągalny, w szczególności w odniesieniu do zasad odpisywania długu w przypadku niewypłacalności.

- Przegląd nowej procedury automatycznego odzysku 50% środków, tak aby zapewnić jej skuteczne stosowanie.

- Zakończenie monitoringu dawnych spraw prowadzonych przez grupę zadaniową ds. odzyskiwania środków, które miały zostać sfinalizowane około trzy lata temu.

V. W latach 2006–2008 objętych kontrolą prowadzoną przez Trybunał około 90% kwot wykazanych w rocznym sprawozdaniu finansowym Unii pod pozycją "odzyskane nienależne płatności" to kwoty odzyskane przez Komisję poprzez potrącenia od państw członkowskich, a nie faktycznie odzyskane od beneficjentów nienależnie wypłacone dopłaty. Bez wątpienia chroni to interesy finansowe Unii, ale nie ma pełnego efektu odstraszającego, tak jak odzyskanie środków od beneficjenta, który otrzymał nienależną płatność.

VI. Komisja powinna zatem zbadać metody pozwalające jej zmniejszyć udział "odzysków" z budżetów państw członkowskich, a zwiększyć udział nienależnych płatności odzyskanych od beneficjentów.

WPROWADZENIE

1. Unia wydaje około 55 mld euro rocznie na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich. W tabeli 1 zestawiono wydatki poniesione na fundusz gwarancji (EFGR) i rozwój obszarów wiejskich w okresie 2006–2009:

2. Większością wydatków zarządzają wspólnie państwa członkowskie i Komisja. Pomoc jest wypłacana rolnikom oraz beneficjentom przez agencje płatnicze (wyznaczone organy krajowe), którym następnie Komisja zwraca poniesione wydatki. Niektóre z tych płatności są dokonywane w sposób nieprawidłowy lub z błędami i w razie wykrycia takich przypadków środki te należy odzyskać. W niniejszym sprawozdaniu analizuje się ustalenia dotyczące odzyskiwania takich środków.

3. Aby chronić interesy finansowe Unii, państwa członkowskie są zobowiązane do przyjęcia wszystkich przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych, jak również podjęcia wszelkich innych koniecznych środków, by:

a) upewnić się co do prawdziwości i prawidłowości operacji finansowanych przez EFRG i EFRROW;

b) zapobiegać nieprawidłowościom i wykrywać je;

c) odzyskać kwoty utracone na skutek nieprawidłowości lub zaniedbań [1].

TABELA 1

WYDATKI NA ROLNICTWO W LATACH 2006–2009 (W MLN EURO) [9999]

| 2006 [8888] | 2007 | 2008 | 2009 |

EFRG | 42116 | 42446 | 43011 | 46120 |

Rozwój obszarów wiejskich | 11543 | 11154 | 10671 | 8992 |

Ogółem | 53659 | 53620 | 53682 | 55112 |

4. Państwa członkowskie są zobowiązane do prowadzenia kontroli (zasadniczo na podstawie próby) prawidłowości indywidualnych płatności. Niektóre kontrole są prowadzone przed dokonaniem płatności. W takim przypadku wykryte nieprawidłowości można potrącić bezpośrednio od mającej nastąpić płatności. W przypadku kontroli, które mają miejsce po dokonaniu płatności, państwa członkowskie mają obowiązek zaksięgować należność z tytułu wszelkich wykrytych nienależnych płatności, a następnie zażądać od beneficjenta zwrotu nadpłaconej kwoty.

5. Wielu beneficjentów spłaca nadpłaty zgodnie z żądaniem; jeśli jednak złożą odwołanie, a agencja płatnicza podtrzyma istnienie długu, wszczęte zostają działania egzekucyjne, a czasami podjęte zostają kroki prawne. Pod pewnymi warunkami (w przypadku niewypłacalności lub gdy koszt procedury przekracza należną kwotę) agencja płatnicza może podjąć decyzję o wstrzymaniu procesu odzyskiwania środków, uznać tę kwotę za nieściągalną dla UE i odpisać należność.

6. W tabeli 2 przedstawiono łączną kwotę środków, które są przedmiotem toczącego się procesu odzyskiwania środków oraz kwotę odzyskanych środków zgodnie z tym, jak zostały wykazane w pozycjach należności państw członkowskich za lata 2006–2009:

TABELA 2

KWOTY WYKAZANE W POZYCJACH NALEŻNOŚCI PAŃSTW CZŁONKOWSKICH (W MLN EURO)

EFRG – Rok kończący się 15 października | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Środki, które są przedmiotem toczącego się procesu odzyskiwania, według stanu na dzień 15 października | 1267 [7777] | 1437 [6666] | 1246 | 1115 |

Odzyskane kwoty w roku EFRG | 104 [5555] | 152 | 113 | 111 |

Odzyskany odsetek [4444] | 8,2% | 10,6% | 9,1% | 10% |

7. Jak wynika z tabeli, poziom środków, które są przedmiotem toczącego się procesu odzyskiwania, w pozycjach należności państw członkowskich utrzymuje się na względnie stabilnym poziomie, a nowo zaciągnięte długi w dużej mierze równoważą odzyskane środki i odpisy (zob. tabela 4); w załączniku I przedstawiono zestawienie nowo zaciągniętych długów w latach 2006–2009. Jednakże w stosunku do długów powstałych od 2006 r. stopa odzysku wzrosła (zob. tabela 3).

8. Ustalenia w zakresie finansowania wspólnej polityki rolnej (WPR) przewidują również, że Komisja rozlicza rachunki związane z rozwojem rolnictwa i obszarów wiejskich: Komisja zatwierdza kwoty wypłacane przez państwa członkowskie. Może również zmniejszyć płatności na rzecz państw członkowskich, jeśli ustali, że nie postępowały one zgodnie z rozporządzeniami regulującymi WPR. Choć Komisja często w sprawozdaniach określała takie redukcje jako "odzyskanie środków", większość związanych z tym transakcji to korekty, które nie oznaczają odzyskania od beneficjentów nienależnie wypłaconych im środków, lecz raczej polegają na przerzuceniu części kosztów WPR na podatników w danym państwie członkowskim. Niewielka część decyzji podjętych przez Komisję w sprawie rozliczania rachunków dotyczy odzyskiwania konkretnych należności.

NOWE PRZEPISY PRAWNE WPROWADZONE W 2006 R.

9. Ostatnie sprawozdanie Trybunału na temat odzyskiwania nieprawidłowych płatności pochodzi z 2004 r. (sprawozdanie specjalne nr 3/2004). Trybunał podkreślił w nim niską stopę odzysku zgłoszonych należności, niespójności danych w sprawozdaniach, wysoką kwotę dawnych należności, które nie zostały odzyskane bądź odpisane, oraz niejasny podział obowiązków między DG AGRI a OLAF-em.

10. W 2006 r. Rada wprowadziła nowe przepisy prawne [2]. Najbardziej znaczącą zmianą było wprowadzenie zasady "50/50", zgodnie z którą konsekwencje finansowe nieodzyskanych należności ponoszą po równo budżet UE oraz budżet państwa członkowskiego, którego takie należności dotyczą. Zasada to pomaga chronić interesy finansowe UE. Państwa członkowskie obciążane są kwotą równą 50% środków, których nie odzyskano w terminie czterech lat od daty stwierdzenia powstania długu lub w terminie ośmiu lat, jeśli w sądzie toczy się postępowanie windykacyjne. Dlatego też data stwierdzenia długu odgrywa ważną rolę w stosowaniu tej zasady. Jeśli w swojej prawomocnej decyzji sąd potwierdzi jednak, że dług nie był wymagalny, Komisja musi zwrócić państwu członkowskiemu kwotę, którą to państwo zostało obciążone w myśl zasady 50/50.

11. Zasada 50/50 ma na celu zachęcenie państw członkowskich, by zapewniły bardziej terminowe odzyskiwanie należności. Nastąpiła poprawa w porównaniu z poprzednim stanem rzeczy, kiedy nieodzyskane należności mogły utrzymywać się na rachunkach przez bardzo długi okres, czasem nawet dekady, do chwili podjęcia doraźnych decyzji o ich odpisaniu. Główne ryzyko dla skutecznego stosowania zasady to: a) odroczenie daty stwierdzenia powstania długu po raz pierwszy, a w konsekwencji opóźnienie daty obciążenia państw członkowskich w przypadku nieodzyskania należności oraz b) odpisanie długów jako nieściągalnych przed wyczerpaniem wszystkich możliwości ich odzyskania po to, aby uniknąć zastosowania zasady wobec konkretnej należności.

12. Kolejne zmiany wprowadzone przez nowe przepisy prawne dotyczą informowania Komisji przez państwa członkowskie o nieprawidłowościach oraz postępach w ich usuwaniu. Przed 2006 r. takie informacje były przekazywane do OLAF-u. Szczegółowe dane są obecnie przekazywane do kompetentnej służby Komisji, Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, tak aby móc ściślej monitorować należności. Jednocześnie podwyższono próg dotyczący obowiązku zgłaszania do OLAF-u poszczególnych nieprawidłowości z 4 tys. euro do 10 tys. euro.

SPRAWOZDAWCZOŚĆ NA TEMAT NALEŻNOŚCI I ŚRODKÓW ODZYSKANYCH

13. Każdego roku agencje płatnicze przekazują Komisji informacje na temat długów i środków odzyskanych w państwach członkowskich w formie oddzielnych tabel (dane w załącznikach III i IIIA) załączonych do ich rocznych sprawozdań finansowych [3]. Takie informacje są również źródłem danych na temat środków odzyskanych, zawartych w rocznym sprawozdaniu z działalności dyrektora generalnego DG AGRI.

14. Na podstawie informacji uzyskanych od państw członkowskich Komisja publikuje dane o poziomie długu i odzysku nienależnych płatności w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego UE. Kwoty wykazane w sprawozdaniu UE są znacznie niższe w porównaniu z sumą kwot zaksięgowanych przez państwa członkowskie, tak aby należycie uwzględnić oszacowane przez Komisję kwoty uznane za ściągalne (zob. pkt 59–61). Ponadto Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie coroczne sprawozdanie na temat ochrony interesów finansowych UE oraz zwalczania nadużyć, w tym również na temat odzyskania nienależnych płatności na rzecz rolnictwa.

ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE KONTROLNE

15. Trybunał ocenił skuteczność systemów wprowadzonych i stosowanych przez państwa członkowskie w celu odzyskania zidentyfikowanych długów oraz nadzór tego procesu przez Komisję. W trakcie kontroli starano się odpowiedzieć na następujące pytania:

i) Czy państwa członkowskie prawidłowo obsługują i księgują długi?

ii) Czy państwom członkowskim udaje się odzyskać zidentyfikowane nienależne płatności?

iii) Czy państwa członkowskie właściwie odpisują należności jako nieściągalne?

iv) Czy Komisja skutecznie nadzoruje i monitoruje odzyskiwanie środków?

16. Kontrola objęła odzyskane środki w ramach EFRG za rok budżetowy 2006, 2007 i 2008. Wszystkie podlegały nowym zasadom wprowadzonym w 2006 r.

Kontrola objęła:

- analizę próby obejmującej 14 agencji płatniczych w ośmiu państwach członkowskich, z naciskiem na państwa z najwyższym poziomem zaksięgowanego długu;

- badanie próby obejmującej 670 transakcji (494 – indywidualne długi, 176 – pozostałe transakcje);

- badanie wytycznych Komisji, kontroli oraz stosowania korekt finansowych.

Więcej szczegółowych informacji na temat wykonanej pracy znajduje się na początku każdej części w uwagach. Kontrola nie miała na celu oceny skuteczności identyfikowania przez państwa członkowskie nieprawidłowości w celu ich wyeliminowania.

UWAGI

CZY PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE PRAWIDŁOWO OBSŁUGUJĄ I KSIĘGUJĄ DŁUGI?

17. Po zidentyfikowaniu nieprawidłowości i błędów państwa członkowskie muszą wypełnić kilka obowiązków w związku z wynikłym długiem. Należą do nich:

- dokładne zaksięgowanie kwoty długu i daty jego powstania oraz poinformowanie o nim Komisji między innymi w celu stworzenia stosownych podstaw do zastosowania zasady 50/50;

- prawidłowa klasyfikacja długu, co może również wpływać na stosowanie zasady 50/50 oraz

- obliczenie, nałożenie i zaksięgowanie odsetek.

18. Trybunał zbadał wypełnianie wymienionych obowiązków przez wybrane agencje płatnicze poprzez ocenę funkcjonujących systemów, jak również poprzez badanie próby transakcji. Dokonał również analizy pozycji należności i sprawdził prawidłowość tabel przedstawianych Komisji. Trybunał ocenił także zakres, w jakim zasady te pozwalają na różne interpretacje mogące prowadzić do różnic w traktowaniu państw członkowskich (między innymi ewentualny wpływ na odzyskane kwoty).

NIEŚCISŁOŚCI W POZYCJACH NALEŻNOŚCI

19. Kwoty do odzyskania można zaklasyfikować jako nieprawidłowości, błędy w procedurach administracyjnych lub inne ściągalne kwoty. Zasady mające zastosowanie do każdej z tych kategorii różnią się, co wyjaśniono w pkt 29 i 30. W przypadku próby transakcji Trybunał zbadał prawidłowość tabel zawartych w sprawozdaniach dla Komisji na temat należności. Główne nieścisłości stwierdzone przez Trybunał dotyczyły przypadków błędnej klasyfikacji lub niedostatecznej dokumentacji poświadczającej lub jej braku w aktach dotyczących zaksięgowanych kwot [4]. Błędy stwierdzone w badanej przez Trybunał próbie opiewają na łączną kwotę 8,3 mln euro i dotyczą 89 z 670 zbadanych transakcji. Nieścisłości te mogą mieć wpływ finansowy, gdyż mogą rzutować na stosowanie mechanizmu rozliczania opartego na zasadzie 50/50 oraz bezpośrednio wpływać na kwoty skorygowane przez Komisję i odzyskane od państw członkowskich.

20. Pozycje należności w poszczególnych agencjach płatniczych są również badane przez niezależnych kontrolerów (jednostki certyfikujące), którzy składają Komisji sprawozdania na temat wiarygodności prezentowanych sprawozdań. Jednakże same jednostki certyfikujące mogą w późniejszych latach istotnie zmienić poświadczone dane liczbowe. Na przykład we Włoszech łączna kwota nieuregulowanych zobowiązań na koniec 2006 r., co zostało poświadczone przez włoską jednostkę certyfikującą, została skorygowana w dół o 182 mln euro [5] w 2009 r. W Danii kwoty odzyskane i poświadczone już przez duńską jednostkę certyfikującą zostały skorygowane za 2008 r. w górę o 4,7 mln euro i za 2009 r. w dół o 14,1 mln euro w kolejnych latach. Takie znaczne korekty stawiają rzetelność poświadczonych kwot pod znakiem zapytania. Jak pokazano na przykładzie podanym w ramce 1, jednostki certyfikujące napotkały również trudności przy poświadczaniu poprawności danych zaksięgowanych w państwach członkowskich.

RAMKA 1

BRAKUJĄCE LUB NIECZYTELNE DANE W AGENCJI PŁATNICZEJ RPA (ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO)

W agencji płatniczej RPA Trybunał nie mógł uzgodnić zgłaszanych w sprawozdaniach dla Komisji danych za 2006 i 2007 r. [6] z kwotami wykazanymi w pozycjach należności agencji, gdyż dane na temat jej należności zostały zniekształcone. Za 2006 r. odnotowano różnice opiewające na 8,8 mln funtów szterlingów [7]. 81% tych różnic wynikało z dokonanych korekt. Problemy te uwidoczniły się także w trakcie kontroli dokonanej przez jednostkę certyfikującą, a ponowne zestawienie przez nią pozycji należności przyczyniło się do uzyskania jedynie częściowej pewności. Jednostka certyfikująca stwierdziła, że poprawność zaksięgowanych długów za 2007 r. była niskiej jakości.

NIESPÓJNOŚCI W DACIE ZAKSIĘGOWANIA DŁUGÓW

21. Data, w której należy wykazać nieprawidłowości w pozycjach należności państw członkowskich (załącznik III) ma kluczowe znaczenie dla stosowania rozporządzenia, jako że decyduje o tym, od kiedy liczy się czteroletni i ośmioletni termin, po upływie którego stosuje się zasadę 50/50. Według definicji w rozporządzeniu datę tę wyznacza "pierwsza pisemna ocena dokonana przez właściwy organ administracyjny lub sądowy stwierdzająca, na podstawie konkretnych faktów, istnienie nieprawidłowości, bez uszczerbku dla możliwości poddania tego stwierdzenia sprawdzeniu lub późniejszemu wycofaniu w wyniku rozwoju przebiegu postępowania administracyjnego lub sądowego" [8]. Datę pierwszego zaksięgowania należności określa koncepcja pierwszego administracyjnego lub sądowego ustalenia nieprawidłowości, powszechniej znana pod nazwą PACA (francuski akronim od wyrażenia Premier Acte de Constatation Administrative).

22. Komisja rozwinęła tę definicję w swoich wytycznych [9], które począwszy od 2008 r. [10] stanowią, że przypadki nieprawidłowości należy wykazywać w rocznych sprawozdaniach finansowych agencji płatniczych, nawet jeśli oficjalnie nie poinformowano o wystąpieniu długu w formie zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania należności [11], tak aby księgować takie przypadki jako "potencjalne należności". Mimo zamierzonej harmonizacji nadal w państwach członkowskich różnie interpretuje się datę PACA, a instrukcje Komisji udzielane poszczególnym państwom członkowskim nie zawsze są spójne. W praktyce daty te mogą się różnić: może to być data kontroli przeprowadzonej przez organ kontrolny (najwcześniej) lub data wystosowania zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków (najpóźniej). Trybunał stwierdził, że między tymi datami różnica może sięgnąć sześciu lat. Chociaż rozporządzenia nie precyzują terminu zawiadomienia o długu w następstwie kontroli, TSUE w orzeczeniu w sprawie C-54/95 ustanowił obowiązek wszczynania procedury odzyskiwania środków w terminie jednego roku od daty powzięcia wiadomości o wszystkich faktach dotyczących nieprawidłowości.

23. Państwa członkowskie, które stosują najpóźniejszy możliwy termin i uznają datę pisemnego zawiadomienia za datę PACA zyskują na czasie zanim zastosowany zostanie wobec danych kwot mechanizm rozliczania zgodnie z zasadą 50/50 i nie zawsze księgują potencjalny dług jako potencjalną należność zgodnie z wytycznymi Komisji. Oznacza to, że wykrytą nieprawidłowość można rozliczyć i może ona zostać skorygowana przez Komisję w różnych latach w zależności od zasad przyjętych przez państwo członkowskie, którego taka nieprawidłowość dotyczy.

24. W Hiszpanii za datę PACA uznaję się zasadniczo datę pierwszej oceny (acuerdo de inicio) wysłanej do beneficjenta przed wysłaniem zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków. Skontrolowane dwie agencje płatnicze (FEGA i AVFGA) [12] począwszy od 2008 r. jako datę PACA przyjmują jednak datę zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków, co w danych okolicznościach nie jest zgodne z obecnie obowiązującymi przepisami. Francuskie agencje płatnicze do 2008 r. postępowały zgodnie z rozporządzeniem i wytycznymi, lecz w 2009 r. zmieniły swój system sprawozdawczości, tak aby móc stosować późniejszą datę, tj. datę zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków, w celu uniknięcia niekorzystnych następstw wczesnego wykazywania należności jako "potencjalnych należności". Pod koniec 2009 r. Komisja zobowiązała władze francuskie do przywrócenia poprzedniego systemu.

25. W Niemczech, Belgii, Zjednoczonym Królestwie i na Węgrzech [13] odnotowano ograniczoną liczbę przypadków, gdzie poprzednie pisemne oceny zostały przesłane do potencjalnych dłużników, co powinno było stanowić datę zaksięgowania należności na rachunkach, lecz żadne takie zaksięgowanie nie miało miejsca.

26. Kwestia różnej interpretacji daty PACA została podniesiona przez Trybunał w sprawozdaniu z 2004 r., a Komisja uznała ją za wymagającą uwagi. Jednak wytyczne wydane przez Komisję nie propagowały jeszcze harmonijnego podejścia do tego problemu, którego znaczenie wzrosło wraz z wprowadzeniem zasady 50/50.

NIESPÓJNOŚCI WYNIKAJĄCE Z RÓŻNEJ INTERPRETACJI OKREŚLONYCH RODZAJÓW DŁUGU

27. Trybunał stwierdził ponadto, że agencje płatnicze w niespójny sposób interpretują takie pojęcia jak nieprawidłowości, błędy wynikające z procedur administracyjnych oraz inne rodzaje środków odzyskanych. Ważne jest, by państwa członkowskie identycznie interpretowały te pojęcia, tak aby zapewnić spójną i porównywalną sprawozdawczość; różnice w interpretacji mogą również mieć wpływ finansowy na budżet unijny.

28. W 2006 i 2007 r. wszystkie sprawy dotyczące długów (zaklasyfikowane jako nieprawidłowości, błędy administracyjne lub "inne") zostały zgłoszone Komisji [14] w pozycjach należności państw członkowskich oraz podlegały mechanizmowi rozliczania według zasady 50/50.

29. Od 2008 r. nienależne kwoty wypłacone na skutek błędów administracyjnych nie są już wykazywane w pozycjach należności państw członkowskich (tabele w załączniku III), gdyż należy je zwrócić do budżetu unijnego pod koniec każdego roku w związku z finansowym rozliczaniem rachunków.

RAMKA 2

FRANCUSKA AGENCJA PŁATNICZA ONIEP [15]: "INNY" DŁUG

W 2008 r. agencja płatnicza zgłosiła sprawę po raz pierwszy – w części rachunków niepodlegającej zasadzie rozliczania 50/50 – twierdząc, że nieprawidłowość była objęta gwarancjami bankowymi. Sprawa ta pochodzi z 1997 r., a jej potencjalny wpływ finansowy szacuje się na 8,5 mln euro. Gdyby sprawa została zaklasyfikowana jako nieprawidłowość zamiast "inny" dług, zostałaby rozliczona w 2006 r., kiedy wprowadzono zasadę 50/50, a kwotę 4,3 mln euro zwrócono by do budżetu unijnego bez uszczerbku dla późniejszej realizacji gwarancji.

30. Ponadto państwa członkowskie stosowały pojęcie błędu administracyjnego w sposób niespójny. Trybunał zidentyfikował 15 przypadków o wartości 7 mln euro [16], zgłoszonych jako nieprawidłowości, które w opinii Trybunału powinny były zostać zaklasyfikowane jako błędy administracyjne, a tym samym ich wartość bezzwłocznie zwrócona do budżetu unijnego.

31. Agencje płatnicze różnie interpretują pojęcie "nieprawidłowości" [17]. Przykładowo sprawy zidentyfikowane, lecz niewykryte w następstwie kontroli lub sprawy objęte gwarancją nie są w niektórych państwach członkowskich (Niemcy i Francja) traktowane i księgowane jako nieprawidłowości. Są one księgowane jako "inne" długi i dlatego mechanizm rozliczania według zasady 50/50 nie ma wobec nich zastosowania. Jeśli ostatecznie takie należności są wykazane jako nieściągalne, ryzyko niezrealizowania gwarancji ponosi budżet UE.

W ramce 2 podano przykład nieprawidłowości błędnie zaklasyfikowanych jako inne środki odzyskane oraz opisano wpływ na budżet unijny:

NIESPÓJNE NALICZANIE ODSETEK SKUTKUJĄCE STRATĄ FINANSOWĄ

32. Zważywszy na czasami duże opóźnienia między dokonaniem nienależnej płatności a jej ostatecznym wykryciem i późniejszym odzyskaniem środków, od nieuregulowanego długu należy naliczać odsetki [18], tak aby chronić interesy finansowe Unii. Przy nieuregulowanych długach o średniej wartości około 1,2 mld euro, narosłe w skali roku odsetki wpływające do budżetu unijnego są znaczne – według ostrożnościowego wskaźnika na poziomie 3%, roczną kwotę szacuje się na 36 mln euro. W przypadku finansowania odsetek w całości z budżetu UE, nie odnotowuje się straty.

33. Trybunał ustalił, że naliczanie odsetek od długu wciąż nie jest w pełni zharmonizowane. W przypadku przeważającej większości działań stopę procentową należy obliczać zgodnie z przepisami prawa krajowego, nie ustanowiono jednak określonej stopy procentowej, aczkolwiek nie może ona być niższa od tej stosowanej przy odzyskiwaniu środków na mocy przepisów prawa krajowego. W załączniku II podsumowano różne metody naliczania odsetek, stosowane przez skontrolowane przez Trybunał agencje płatnicze.

34. Większość skontrolowanych agencji płatniczych stosuje mechanizm automatycznego obliczania na podstawie oprocentowania naliczonego zgodnie z przepisami prawa krajowego, chociaż w praktyce wystąpiły duże rozbieżności.

35. TSUE podzielił opinię Komisji, że odsetki mają być ujęte w załączniku III, nawet jeśli kwota kapitału nie została odzyskana lub nie została ustalona w toku postępowania sądowego [19]. Jednakże w obecnym systemie nie zawsze informuje się dłużnika o należnych odsetkach poprzez wysłanie aktualnego zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania należności według stanu na dzień 15 października każdego roku, tj. na koniec roku dla unijnych płatności na rzecz rolnictwa.

RAMKA 3

TRAKTOWANIE NAROSŁYCH ODSETEK W HISZPANII

Na żądanie Komisji AVFGA (agencja płatnicza z Walencji) uwzględniła narosłe odsetki w załączniku III według stanu na dzień 15 października 2008 r., w rezultacie aktualizując kwotę należną za 575 spraw. Narosłe odsetki obliczone przez AVFGA za pomocą wzoru na odsetki składane wynosiły do 15 października 2008 r. 11,6 mln euro. Trybunał wykrył błędy w obliczeniach, stwierdzając niedoszacowanie o łącznej wartości 1,4 mln euro. Agencja płatnicza dokonała obliczeń wyłącznie do celów sprawozdań przedkładanych Komisji, jako że należności nie były zafakturowane.

CZY PAŃSTWOM CZŁONKOWSKIM UDAJE SIĘ ODZYSKAĆ ZIDENTYFIKOWANE NIENALEŻNE PŁATNOŚCI?

36. W przypadku wykrycia nieprawidłowości ważne jest, aby władze państw członkowskich wykorzystały wszelkie środki, aby odzyskać należność od beneficjenta. W odniesieniu do lat 2006–2009 Trybunał ocenił:

- zakres odzyskiwania należności;

- jak szybko państwa członkowskie wszczynają procedury odzyskiwania środków po wykryciu nieprawidłowości;

- w jakim stopniu nieodzyskane środki można traktować jako "zaniedbanie" ze strony władz krajowych, co tym samym obarcza je odpowiedzialnością za całą należną kwotę;

- dostępne dla państw członkowskich metody egzekwowania środków i ich stosowanie w praktyce.

WZGLĘDNIE NISKIE STOPY ODZYSKU, LECZ WIDOCZNE OZNAKI POPRAWY

37. Jak wynika z tabeli 2, roczna stopa odzysku środków, które są przedmiotem toczącego się procesu odzyskiwania, jest raczej niska, na poziomie około 10% całkowitego zaksięgowanego długu. Aby dokonać oceny wpływu zmian w systemie, Trybunał obliczył stopę odzysku rok po roku dla nowych należności powstałych w latach 2006–2009. Jednakże w przypadku spraw mających miejsce od 2006 r. stopy odzysku uległy poprawie (tabela 3).

38. Jak wynika z tabeli 3 największą stopę odzysku osiąga się w roku, w którym ustalono istnienie długu. W kolejnych latach stopa odzysku wyraźnie spada. Bardziej szczegółowa analiza pokazuje, że stopy odzysku w sprawach administracyjnych są znacznie wyższe niż w sprawach, w których toczy się postępowanie sądowe (w latach 2006–2009 stopa odzysku w sprawach administracyjnych wyniosła 54% w porównaniu z 8,3% w sprawach sądowych).

WSZCZĘCIE PROCEDUR ODZYSKIWANIA ŚRODKÓW NA CZAS ZWIĘKSZA SZANSE NA ODZYSKANIE ŚRODKÓW, LECZ WYKRYTO POWAŻNE OPÓŹNIENIA

39. Skuteczność procedury odzyskiwania środków w dużej mierze zależy od szybkości podejmowania działań na wczesnych etapach. Po wykryciu przez organy kontrolne potencjalnej nieprawidłowości ważne jest, aby ostateczną decyzję o istnieniu długu podjąć możliwie jak najszybciej i wystawić nakaz odzyskania środków.

40. Jednakże Trybunał zidentyfikował kilka agencji płatniczych, przede wszystkim we Francji, Włoszech i Grecji, w których długi zostały bez uzasadnienia późno zaksięgowane po wykryciu nieprawidłowości. Na 39 spośród 494 spraw zbadanych w wyżej wymienionych krajach wpływ miały nieuzasadnione opóźnienia.

TABELA 3

ODZYSKIWANIE DŁUGÓW ZAKSIĘGOWANYCH PO WPROWADZENIU ZASADY 50/50

Rok budżetowy | Dług ustalony w danym roku (w mln euro) | Odzysk w pierwszym roku | Odzysk w drugim roku | Odzysk w trzecim roku | Odzysk w czwartym roku | Odzysk ogółem |

2006 | 155 | 24,1% | 17,7% | 6,0% | 2,7% | 50,6% |

2007 | 257 | 33,3% | 12,7% | 3,6% | | 49,5% |

2008 | 135 | 33,7% | 16,8% | | | 50,6% |

2009 | 135 | 35,5% | | | | 35,5% |

UCHYBIENIA W DZIAŁANIACH WINDYKACYJNYCH PROWADZONYCH PRZEZ WŁADZE KRAJOWE

41. Komisja nadzoruje, czy władze krajowe z należytą starannością dochodzą należności. W przypadku stwierdzenia, że władze te dopuściły się zaniedbań w tym zakresie, państwo członkowskie ma obowiązek zwrócić do budżetu UE kwotę utraconej należności. Trybunał zidentyfikował kilka takich spraw, co do których Komisja powinna orzec, czy doszło do zaniedbania. Wśród zidentyfikowanych spraw najbardziej istotne to:

- sprawy, w przypadku których władze sądowe anulowały postępowanie windykacyjne, ponieważ władze administracyjne nie przestrzegały prawnie wiążących procedur, przede wszystkim nie były stroną w postępowaniu kontradyktoryjnym, które w zależności od przepisów prawa krajowego agencje płatnicze mają obowiązek przeprowadzić wraz z beneficjentem [20];

- sprawy, w których władze sądowe umorzyły postępowanie windykacyjne, ponieważ uznały, że uległy one przedawnieniu, tj. procedury administracyjne przeciągały się w czasie, czego przyczyną były nadmierne opóźnienia w działaniach windykacyjnych prowadzonych przez władze administracyjne [21];

- sprawy, w których władze administracyjne nie zgłosiły na czas swojej należności od beneficjenta w zbiorowym postępowaniu upadłościowym, tym samym skutecznie wykluczając odzyskanie należności [22];

RAMKA 4

NIEUZASADNIONE OPÓŹNIENIA W GRECJI I WE WŁOSZECH

Kontrola w Grecji wykazała siedem przypadków, w których wystąpiły opóźnienia trwające od czterech do sześciu lat w zakresie oceny sprawozdań z dochodzeń. W tym samym kraju w 18 sprawach wydanie ostatecznej decyzji ministerialnej o tym, aby uprawomocnić odzyskanie środków, trwało od dwóch do siedmiu lat od momentu wysłania beneficjentowi pierwszego zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków. Wartość tych spraw sięga 10,3 mln euro. We Włoszech kontrolerzy wykryli siedem spraw o łącznej wartości 2,5 mln euro, w których opóźnienie od daty sprawozdania z dochodzenia do daty zaksięgowania długu wyniosło od dwóch do czterech lat.

- sprawy, w których władze administracyjne miały, jak uznano, wystarczające podstawy, by złożyć odwołanie lub wnieść sprawę do sądu wyższej instancji, ale nie uczyniły tego [23] oraz

- sprawy, w których wystąpiły zbyt duże opóźnienia w działaniach windykacyjnych, gdy została wszczęta już procedura, w szczególności zwłoka w działaniach egzekucyjnych [24].

OGRANICZONE PROCEDURY EGZEKUCJI BĘDĄCE DO DYSPOZYCJI WŁADZ PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

42. Procedury egzekucyjne podlegają wyłącznie przepisom prawa krajowego. Wyjątek od tej ogólnej reguły zaczął obowiązywać od roku budżetowego 2008 [25]. Zgodnie z tą regułą państwa członkowskie miały obowiązek, bez uszczerbku dla wszelkich innych działań egzekucyjnych przewidzianych przez przepisy prawa krajowego, potrącić wszelkie nieuregulowane zobowiązania dłużnika, których wysokość została ustalona zgodnie z krajowym ustawodawstwem, od wszelkich przyszłych płatności wypłacanych temu beneficjentowi przez agencję płatniczą odpowiedzialną za odzyskanie długu.

RAMKA 5

PRZYKŁAD BRAKU STARANNOŚCI PO STRONIE WŁADZ KRAJOWYCH: HISZPANIA (ANDALUZJA)

W Hiszpanii (Andaluzja) w latach 2006–2008 Trybunał wykrył 252 sprawy, w przypadku których od momentu wykrycia nieprawidłowości do chwili powzięcia przez agencję płatniczą wiadomości o tych faktach i możliwości wszczęcia procesu odzyskiwania środków upłynął już czteroletni okres przedawnienia [26]. Agencja płatnicza postanowiła odpisać kwoty w wysokości 5,8 mln euro na szkodę budżetu unijnego. Odpowiedzialność za wszelkie zaniedbanie, które stwierdzi Komisja, zostanie przypisana władzom Hiszpanii.

43. Przeprowadzona przez Trybunał kontrola wykazała, że skuteczność procedury egzekucji ograniczają następujące fakty:

- Od 2008 r. skontrolowane agencje płatnicze odzyskiwały środki, dokonując potrąceń, tam gdzie zezwalają na to przepisy krajowe, przy czym takich potrąceń nie można dokonać zanim dług nie zostanie prawnie uznany.

- Poza potrąceniami i realizacją gwarancji (w stosownych przypadkach) żadna ze skontrolowanych agencji płatniczych nie ma innych możliwości bezpośredniej egzekucji.

- Tylko niektóre ze skontrolowanych agencji płatniczych [27] mają możliwość, odwołując się do środków prawnych lub konwencji, egzekwować odzyskanie środków Wspólnoty za pośrednictwem innych organów, na przykład regionalnych lub krajowych władz podatkowych/celnych. Zwiększa to szanse na odzyskanie należności.

- We wszystkich państwach członkowskich, w których przeprowadzono kontrole, z wyjątkiem Belgii i Grecji, nakazy odzyskania środków wydane przez agencje płatnicze są bezpośrednio egzekwowane przez władze sądowe.

- Egzekucję windykacji można wstrzymać tylko pod warunkiem, że sporna kwota jest odpowiednio zabezpieczona (w formie gwarancji bankowej, kaucji pieniężnej itp.), chyba że dłużnik poda należycie uzasadnione powody, dla których można odstąpić od wymogu przedstawienia zabezpieczenia. Zasady tej nie przestrzegały jednak skontrolowane państwa członkowskie.

CZY PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE WŁAŚCIWIE ODPISUJĄ NALEŻNOŚCI JAKO NIEŚCIĄGALNE?

44. Gdy należności uznaje się za nieściągalne (w przypadku niewypłacalności beneficjenta lub gdy koszty działań windykacyjnych mogą przekroczyć kwotę do odzyskania), rozporządzenie zezwala państwom członkowskim na odpisanie należności. W takich przypadkach należności są usuwane z pozycji należności przedstawionych Komisji. Jeśli taki odpis ma miejsce przed upływem czteroletniego i ośmioletniego terminu, wówczas zasada 50/50 nie ma zastosowania, a budżet unijny jest obciążany skutecznie całą kwotą. Rodzi to ryzyko przedwczesnego odpisania należności – przed wyczerpaniem wszelkich możliwości odzyskania należności – po to, by uniknąć zastosowania zasady 50/50 i związanego z tym obciążenia państw członkowskich.

45. Trybunał zbadał próbę 138 spraw odpisanych w latach 2006–2008 o łącznej wartości 176,5 mln euro, by ocenić, czy odpis był zasadny w danych okolicznościach. Ponadto Trybunał;

- przeanalizował kwoty odpisane w latach 2006–2009 i ustalił koszt dla budżetu unijnego;

- zbadał roboczą definicję niewypłacalności i jej wpływ na odpisy;

- ocenił inne sytuacje, w których odpisywane są należności.

46. Dokonana przez Trybunał analiza danych dotyczących odpisanych należności wykazała, że większość kwot zadeklarowanych przez agencje płatnicze jako nieściągalne została sfinansowana z budżetu UE (zob. tabela 4). Sytuację w 2006 r. uważa się za wyjątkową, gdyż w tymże roku odpisano należności skumulowane, począwszy od lat osiemdziesiątych.

TABELA 4

KWOTY ODPISANE W LATACH 2006–2009 (W MLN EURO)

| 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | Razem |

"Odpisane" sprawy | 225,8 | 166,0 [3333] | 32,4 | 64,4 | 488,6 |

Sfinansowane w całości z budżetu UE | 207,2 | 154,4 | 25,3 | 42,0 | 428,9 |

Odsetek odpisanych należności sfinansowanych z budżetu UE | 91,8% | 93% | 78,1% | 65,1% | 87,8% |

BRAK JASNYCH KRYTERIÓW STOSOWANYCH PRZY UZASADNIANIU ODPISÓW NALEŻNOŚCI

47. Jeśli chodzi o pojęcie niewypłacalności, która stanowi przyczynę ponad 90% odpisów należności, przepis prawny [28] nie jest wystarczająco jasno sprecyzowany. Agencje płatnicze zasadniczo odpisują środki w następujących okolicznościach:

Sprawy, w których toczy się postępowanie sądowe:

- Postępowanie upadłościowe zgłoszone przez sądy krajowe i prowadzone przez likwidatorów. Trybunał ustalił, że w zależności od agencji płatniczej sprawę można odpisać na początku, w trakcie i pod koniec postępowania upadłościowego, co powoduje tym samym istotne różnice w stosowaniu ośmioletniego okresu udzielonego przed spłatą kwot według zasady 50/50. Kwoty ostatecznie odzyskane w ramach procedury likwidacji są z reguły względnie niskie (wahają się pomiędzy 0,14% a 6% należności).

Sprawy, w których nie toczy się postępowanie sądowe (tj. sprawy standardowe):

- Brak możliwości ustalenia miejsca pobytu dłużnika, śmierć dłużnika lub brak majątku do zajęcia (nulla bona) to przytaczane powody odpisów. Brak wspólnego podejścia do stosowania tych kryteriów prowadzi do różnych praktyk wśród skontrolowanych agencji płatniczych oraz dużych różnic w stosowaniu czteroletniego okresu udzielonego przed spłatą kwot według zasady 50/50.

48. Odnotowano ponadto, że niektóre agencje płatnicze odpisują swoje należności w tabelach w załączniku III, chociaż należności te pozostają w księdze dłużników zgodnie z przepisami prawa krajowego ze względu na dalsze możliwości odzyskania środków przewidziane w ustawodawstwie krajowym (agencje płatnicze w Niemczech). W przypadku współfinansowanych działań praktyka ta prowadzi do różnego traktowania należności: wobec krajowej części należności nadal toczą się procedury odzyskiwania środków, podczas gdy wspólnotowa część należności została już odpisana.

49. Zważywszy że w większości przypadków przyczyną odpisu jest niewypłacalność dłużnika, istotne jest, by wyjaśnić kryteria stosowane w państwach członkowskich, tak aby zapewnić zwrot maksymalnej kwoty do budżetu UE oraz równe traktowanie podobnych przypadków w państwach członkowskich.

50. W ramce 6 podano przykład nieuzasadnionego odpisu oraz ewentualnego zaniedbania ze strony władz administracyjnych:

ODPISY Z POWODU NIEOPŁACALNYCH KOSZTÓW WINDYKACJI: KWOTY DO ODZYSKANIA SĄ NIŻSZE, JEDNAK NADAL WYMAGAJĄ WYJAŚNIENIA

51. Agencje płatnicze w ograniczony sposób stosowały praktykę polegającą na odpisaniu należności, ponieważ uznano, że koszty procedury odzyskiwania środków są wyższe niż kwota do odzyskania. Trybunał ustalił, że praktyka ta występowała głównie w sprawach o wartości poniżej 100 euro, chociaż w Zjednoczonym Królestwie (RPA) zasadniczo uważa się, że efektywne kosztowo jest dochodzenie na drodze prawnej tylko tych należności, których wartość przekracza 2 tys. funtów szterlingów [29]. W Niemczech (agencja płatnicza Hamburg-Jonas) próg ustalony jest na poziomie 1 tys. euro. Komisja nie przekazała żadnych dodatkowych wytycznych na ten temat, a między państwami członkowskimi nadal istnieją różnice. W latach 2006–2009 agencje płatnicze odpisały z tego powodu około 880 tys. euro.

RAMKA 6

NIEUZASADNIONY ODPIS NA KOSZT BUDŻETU UE DOKONANY PRZEZ NIEMIECKĄ AGENCJĘ PŁATNICZĄ NIEDERSACHSEN

W dniu 6 sierpnia 2003 r. wystawiono zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków na kwotę 4,9 mln euro. Postępowanie upadłościowe zostało wszczęte w dniu 1 sierpnia 2003 r. W dniu 15 października 2006 r. agencja płatnicza zadeklarowała kwotę jako nieściągalną zanim zastosowano mechanizm rozliczania według zasady 50/50. W efekcie cała kwota została odpisana na szkodę budżetu Unii. Jednakże w momencie zadeklarowania, że należności są nieściągalne, nadal toczyło się postępowanie prawne w sprawie realizacji gwarancji obejmującej kwotę należności, co oznacza, że nie wyczerpano wszystkich możliwości odzyskania środków. Nieuzasadniony odpis, którego koszt poniósł budżet unijny, wyniósł zatem 4,9 mln euro.

ANULOWANE SPRAWY

52. Państwa członkowskie mogą umorzyć długi w następstwie decyzji podjętych przez władze administracyjne lub sądowe, z reguły wtedy, gdy zgłoszona w sprawozdaniu nieprawidłowość nie jest następnie potwierdzona przez sąd. Ma to taki sam efekt jak odpisanie należności i usunięcie jej z pozycji należności. W sprawach, w których zastosowano już zasadę 50/50, kwota, którą obciążono państwa członkowskie musi zostać zwrócona z budżetu UE. Dlatego też ważne jest, by monitorować takie sprawy i sprawdzać, czy umorzenie długu zgłoszone przez państwo członkowskie jest całkowicie uzasadnione i czy państwo członkowskie w pełni wykorzystało odpowiedni poziom ewentualnego odwołania.

53. Komisja poinformowała, że monitorowała 23 takie sprawy powyżej 1 mln euro każda, za rok budżetowy 2006 i 2007 [30]. W przypadku spraw pozasądowych Komisja nie analizuje jednakże podstawy umorzenia danej sprawy, natomiast w odniesieniu do spraw sądowych nie ocenia możliwości odwołania do wyższych instancji ani tego, czy z takich możliwości skorzystano. Chociaż jednostki certyfikujące w państwach członkowskich badają takie sprawy, analiza ogranicza się do sprawdzenia, czy władze mają podstawy umorzenia takiej sprawy (np. czy zapadła decyzja), natomiast nie bada się, czy od takiej decyzji można było i należało odwołać się do wyższej instancji. Odpowiednie wytyczne Komisji udzielone jednostkom certyfikującym nie precyzują dostatecznie szczegółowo pracy, którą należy wykonać. W latach 2006–2009 w państwach członkowskich umorzono długi o łącznej wartości 455 mln euro, z czego 261 mln euro dotyczyło względnie ograniczonej liczby dużych spraw (46) o wartości ponad 1 mln euro.

CZY KOMISJA SKUTECZNIE NADZORUJE I MONITORUJE ODZYSKIWANIE ŚRODKÓW?

54. Komisja ma za zadanie nadzorować, jak państwa członkowskie zarządzają wydatkami na rolnictwo oraz ich działania w kierunku odzyskania środków. Komisja ma obowiązek:

- publikować pełne i dokładne informacje na temat należności i środków odzyskanych w swoich rocznych sprawozdaniach finansowych, na podstawie danych przekazanych przez władze krajowe;

- przekazywać jasne i jednoznaczne wytyczne co do stosowania przepisów prawnych;

- stosować skuteczne mechanizmy rozliczania, w tym zasadę 50/50 w celu zidentyfikowania niezgodności z przepisami oraz odpowiednio nakładać na państwa członkowskie korekty;

- sfinalizować prace grupy zadaniowej w odniesieniu do należności sprzed 2006 r.;

- odpowiednio wykorzystywać informacje uzyskane od państw członkowskich na temat poszczególnych należności.

Trybunał ocenił funkcjonowanie tych różnych mechanizmów oraz sprawdził, czy stosowano je zgodnie z ich przeznaczeniem oraz czy skutecznie chroniły interesy finansowe Unii.

CO ZAWIERAJĄ SPRAWOZDANIA KOMISJI?

55. Komisja publikuje informacje na temat odzyskania nienależnych płatności w uwagach do rocznych sprawozdań finansowych Unii. Ponadto Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie roczne sprawozdania na temat ochrony interesów finansowych UE oraz zwalczania nadużyć, w tym również na temat odzyskanych środków na rzecz rolnictwa.

56. Informacje dotyczące postępów w odzyskiwaniu środków w państwach członkowskich przekazywane są co roku przez agencje płatnicze w oddzielnych tabelach (dane w załącznikach III i IIIA) w ich rocznych sprawozdaniach finansowych [31]. Takie informacje są również źródłem danych na temat środków odzyskanych, ujętych w rocznym sprawozdaniu z działalności dyrektora generalnego DG AGRI.

57. W tabeli 5 przedstawiono dane liczbowe wykazane w rocznych sprawozdaniach finansowych UE. Należności w ramach EFRG przedstawiają się następująco:

58. Kwoty wykazane w rocznych sprawozdaniach finansowych są znacznie niższe od tych ujętych w pozycjach należności państw członkowskich, ponieważ są one skorygowane w dół zgodnie z uznanymi zasadami rachunkowości oraz zasadą ostrożności. Skorygowane dane liczbowe odzwierciedlają fakt, iż państwa członkowskie mogą zatrzymać 20% środków odzyskanych, kwoty, wobec których zastosowano już zasadę 50/50, oraz te środki, które w opinii Komisji nie zostaną odzyskane. Dokonując tej rocznej korekty, Komisja stosuje algorytm, który między innymi bierze pod uwagę wiek nieuregulowanych należności. W załączniku III przedstawiono tabelę z różnymi korektami zastosowanymi wobec tych danych liczbowych.

59. W tabeli 6 przedstawiono analizę danych opublikowanych w odniesieniu do "odzyskania" nienależnych płatności, w rocznych sprawozdaniach finansowych Unii.

TABELA 5

NIEUREGULOWANE NALEŻNOŚCI WYKAZANE W ROCZNYCH SPRAWOZDANIACH FINANSOWYCH (W MLN EURO)

Rok | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Nieuregulowane należności brutto w ramach EFRG na dzień 31 grudnia | 1009 | 902 | 684 | 627 |

Odpis | (477) | (483) | (392) | (350) |

Kwota netto | 532 | 419 | 292 | 277 |

60. Istnieją znaczne rozbieżności między powyższymi danymi dotyczącymi należności (zob. tabela 5) i środków odzyskanych (zob. tabela 6) wykazanymi w sprawozdaniach a łączną wartością tych kwot w dokumentacji państw członkowskich (zob. tabela 2). Po części można to tłumaczyć tym, że poszczególne dane liczbowe obliczano w różnych terminach. Choć służby Komisji mogłyby wyjaśnić wiele z tych rozbieżności, ważne różnice pozostały niewyjaśnione z powodu braku systematycznej procedury uzgadniania. Ponadto ujęcie niektórych należności wynikających z restrukturyzacji rynku cukrowego spowodowało przeszacowanie w sprawozdaniu za 2007 r. o wartości około 104 mln euro (zob. załącznik III).

61. Przeważająca większość (około 87% w ciągu czterech lat) "środków odzyskanych" z tytułu nienależnych płatności, ujętych w rocznych sprawozdaniach finansowych wynika z korekt dokonanych przez Komisję przy zastosowaniu procedury rozliczania rachunków. Korekty te na ogół nie są powiązane z poszczególnymi należnościami ani nieprawidłowymi płatnościami. Konsekwencje finansowe takich korekt ponoszą podatnicy w państwach członkowskich, których one dotyczą. Korekty te nie są faktyczną spłatą przez beneficjenta, któremu nienależnie wypłacono środki, dlatego też określenie ich jako "środki odzyskane" w sprawozdaniach do 2008 r. było nieodpowiednie.

TABELA 6

"ODZYSKANIE" NIENALEŻNYCH PŁATNOŚCI W ROCZNYCH SPRAWOZDANIACH FINANSOWYCH (W MLN EURO)

Rok budżetowy | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Kwoty odzyskane od beneficjentów oraz zwrócone przez państwa członkowskie | 108 (11%) | 115 (13%) | 129 (10%) | 132 (21%) |

Korekty zastosowane przez Komisję oraz odzyskane od władz krajowych | 839 (89%) | 739 (87%) | 1148 (90%) | 493 [2222] (79%) |

Razem | 947 | 854 | 1277 | 625 |

62. Na przykład w informacjach dodatkowych do rocznego sprawozdania finansowego UE za 2008 r. (informacja dodatkowa 2.10 na temat należności oraz informacja dodatkowa nr 6 na temat odzyskania nienależnych płatności), łączną należność związaną z EFRG oszacowano na poziomie 684 mln euro, a kwota około 1277 mln euro została wykazana jako środki odzyskane w 2008 r. W wyniku analizy 1277 mln euro stwierdzono, że 129 mln stanowiło kwoty odzyskane od beneficjentów, natomiast pozostała część należności w wysokości 1148 mln euro obejmowała korekty nałożone na państwa członkowskie w wyniku procedury rozliczania rachunków. Badanie sprawozdań państw członkowskich wykazało jednak, że należności różnych agencji płatniczych wyniosły 1246 mln euro, a kwota faktycznie odzyskana od beneficjentów równała się 113 mln euro. W przypadku 2009 r. nadal nie można ustalić na podstawie dodatkowych informacji do sprawozdania dokładnej kwoty faktycznie odzyskanej od końcowych beneficjentów, pomimo iż Komisja w bardziej przejrzysty sposób rozróżnia korekty finansowe i faktycznie odzyskane środki.

KOMISJA PRZEKAZUJE WYTYCZNE, LECZ CZASAMI NIEPEŁNE I Z OPÓŹNIENIEM

63. Komisja wyjaśniła zastosowanie przepisów prawnych w swoich wytycznych adresowanych do państw członkowskich w kontekście rozliczania rachunków. Coroczne aktualizacje dotyczące lat budżetowych 2006, 2007, 2008 i 2009 nie pozwoliły agencjom płatniczym na pełne dostosowanie ich systemów. Poza tym państwa członkowskie miały problemy z zapewnieniem przestrzegania tych wytycznych.

64. Trybunał wykrył przypadki, w których odpowiedzialne organy w państwach członkowskich nie wiedziały dokładnie jak należy traktować pewne szczególne okoliczności wynikające z zastosowania zasady 50/50. Takie okoliczności mogą spowodować, że państwa członkowskie nie otrzymają zwrotu środków [32] lub do budżetu wpływa większa kwota niż powinna.

ROZLICZENIE FINANSOWE – KOMISJA AKCEPTUJE POZYCJE NALEŻNOŚCI I OBCIĄŻA PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE ZGODNIE Z ZASADĄ 50/50

65. W drodze decyzji w sprawie rocznego finansowego rozliczenia rachunków Komisja musi ustalić poziom wydatków, który akceptuje (wydatki mogą być przedmiotem dalszych kontroli) w każdym państwie członkowskim, na podstawie sprawozdań przekazanych przez agencje płatnicze.

66. Rzetelność rocznych sprawozdań finansowych agencji płatniczych, w tym pozycji należności, jest sprawdzana przez niezależne jednostki certyfikujące, które składają sprawozdanie Komisji i wydają poświadczenie z kontroli. System ten jest stale aktualizowany i udoskonalany przez Komisję, a pozycje należności są teraz bardziej kompletne i bardziej rygorystycznie sprawdzane niż w momencie poprzedniego sprawozdania Trybunału.

67. Od roku budżetowego 2006 decyzja w sprawie rozliczenia finansowego zawiera kwotę obciążającą budżet państw członkowskich w wyniku zastosowania mechanizmu rozliczania według zasady 50/50 [33]. W tabeli 7 podano kwoty, którymi obciążono państwa członkowskie. Tabela ilustruje dotychczasowy przeważający wpływ systemu na proces usuwania dawnych długów z rachunków. Wpływ ten był największy na początku wdrożenia procedury, kiedy duża liczba dawnych należności podlegała zasadzie 50/50, a obciążane były w efekcie państwa członkowskie.

TABELA 7

KWOTY NAŁOŻONE NA PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE W MYŚL ZASADY 50/50 (W MLN EURO)

| za 2006 r. | za 2007 r. | za 2008 r. | za 2009 r. |

Kwota nałożona decyzją Komisji na państwa członkowskie w myśl zasady 50/50 | 231,9 | 137,6 | 31,4 | 22,8 |

KWOTY MOGĄ "WYMKNĄĆ SIĘ" PROCEDURZE ROZLICZANIA 50/50

68. Gdy władze administracyjne lub sądowe wydadzą prawomocną decyzję, konieczne może okazać się skorygowanie w górę pierwotnej kwoty długu. Takie korekty również powinny podlegać mechanizmowi rozliczania według zasady 50/50. Jednakże, jeśli zastosowano już mechanizm wobec kwot pierwotnie zaksięgowanych jako należność, korekta może "wymknąć się" procedurze rozliczania lub uniknąć jej, szczególnie wtedy, gdy kwoty są rozliczane pod tym samym numerem identyfikacyjnym sprawy i w ramach tego samego roku budżetowego pierwszego ustalenia nieprawidłowości. To samo dotyczy wszelkich odsetek od zadłużenia.

69. Trybunał wykrył, że w ten sposób w latach 2006–2009 procedurze rozliczenia "wymknęła się" łączna kwota 37,9 mln euro. Gdyby w odniesieniu do tej kwoty została zastosowana zasada 50/50, oznaczałoby to kolejne 18,9 mln euro w budżecie UE . Badanie Trybunału pokazało, że kwoty "wymykające się" procedurze rozliczania w ten sposób przewyższają ewentualne korekty negatywne, w sytuacji gdy kwota zadłużenia notowana w pozycjach należności państw członkowskich zostaje zmniejszona po zastosowaniu zasady 50/50. Niejasne wytyczne Komisji są po części powodem tego, że wobec takich spraw nie zastosowano mechanizmu rozliczenia i chociaż Komisja wie o tej sytuacji, nie zareagowała na czas, by ją unormować. Ustalenia te zostały potwierdzone w trakcie prowadzonych przez Trybunał kontroli na miejscu.

TABELA 8

WPŁYW STOSOWANIA MECHANIZMU ROZLICZANIA WEDŁUG ZASADY 50/50 NA PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE

Państwo członkowskie | BE | DE | EL | ES | FR | IT | NL | PT | UK | Inne państwa członkowskie | Razem |

Kwoty (w tys. euro) | 8046 | 31975 | 15954 | 44611 | 43944 | 245963 | 7158 | 9644 | 10618 | 5874 | 423787 |

% | 1,9 | 7,5 | 3,8 | 10,5 | 10,4 | 58,0 | 1,7 | 2,3 | 2,5 | 1,4 | 100,0 |

TEMATYCZNE KONTROLE NALEŻNOŚCI PROWADZONE PRZEZ KOMISJĘ W RAMACH ROZLICZANIA ZGODNOŚCI RACHUNKÓW

70. W świetle obecnych przepisów prawnych [34] Komisja może wszcząć procedurę odzyskiwania środków od państw członkowskich w ramach samodzielnych prac kontrolnych w trakcie procedury kontroli zgodności rachunków z konkretnych powodów związanych z zarządzaniem należnościami.

71. Trybunał zbadał prace Komisji w ramach procedur rozliczania zgodności, lecz tylko te przypadki, w których decyzje wyraźnie odnosiły się do zarządzania należnościami w latach 2006–2009. Procedury te nie zostały jeszcze całkowicie zakończone i w konsekwencji nie zaproponowano odzyskania środków od państw członkowskich poprzez dokonanie korekt.

72. Kontrole prowadzone przez Komisję dotyczyły przede wszystkim badania systemów, ale objęły również próbę 207 spraw. Według wstępnej oceny służb Komisji przekazanej państwom członkowskim [35] niektóre nieodzyskane kwoty mogą zostać skorygowane oraz odzyskane bezpośrednio przez Komisję od państw członkowskich. Wpływ finansowy odnotowany w ośmiu państwach członkowskich (Belgia, Dania, Niemcy, Grecja, Hiszpania, Francja, Włochy, Zjednoczone Królestwo) szacuje się na 27,2 mln euro.

TABELA 9

PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE, KTÓRYCH DOTYCZY PROBLEM KWOT, KTÓRE "WYMKNĘŁY SIĘ" MECHANIZMOWI ROZLICZANIA

Państwo członkowskie | DE | EL | ES | FR | IT | Inne państwa członkowskie | Razem |

Razem (w tys. euro) | 535 | 1129 | 17127 | 8070 | 10637 | 381 | 37879 |

% | 1,4 | 3,0 | 45,2 | 21,3 | 28,1 | 1,0 | 100,0 |

NALEŻY ZAMKNĄĆ "SPRAWY Z PRZESZŁOŚCI", W TYM DAWNE SPRAWY PROWADZONE PRZEZ GRUPĘ ZADANIOWĄ DS. ODZYSKIWANIA ŚRODKÓW

73. W swoim poprzednim sprawozdaniu opublikowanym w 2004 r. Trybunał wskazał na poważne uchybienia w traktowaniu należności i ich odzyskiwaniu. Tysiące dawnych spraw zaniedbano z powodu uchybień w poprzednich procedurach. Decyzję miała podjąć Komisja, a obciążenie finansowe miał ponieść budżet unijny lub budżet państwa członkowskiego, którego dana sprawa dotyczyła.

74. W 2002 r. Komisja powołała grupę zadaniową ds. odzyskiwania środków składającą się z przedstawicieli DG AGRI i OLAF-u, która to grupa miała wyjaśniać przypadki nieprawidłowości zgłoszone w ramach starych przepisów prawnych. Z uwagi na dużą liczbę spraw w toku Komisja postanowiła skoncentrować swoje prace na sprawach o wartości powyżej 500 tys. euro.

- W tamtym czasie powyżej tego progu było 431 spraw, poniżej – 3227. Do dnia 3 października 2006 r. [36], tuż przed wejściem w życie nowego rozporządzenia, uregulowano 349 spraw powyżej tego progu.

- Wszystkie nieuregulowane sprawy na dzień 15 października 2006 r., w tym 82 (431 − 349) sprawy przypisane grupie zadaniowej ds. odzyskania środków, którymi się nie zajęto oraz 3227 spraw o niższej wartości, zostały zgłoszone jako uregulowane za 2006 r. zgodnie z nową zasadą 50/50.

- Decyzja o zgodności rozliczeń z dnia 13 lutego 2009 r. objęła dodatkowe 22 sprawy przydzielone grupie zadaniowej (z pozostałych 82) [37]. W przypadku dwóch z nich środki odzyskano dwukrotnie (zgodnie z zasadą 50/50 oraz decyzją o zgodności rozliczeń).

- Jednakże siedmiu spraw przydzielonych grupie zadaniowej (1 w Niemczech, 3 w Grecji, 1 we Francji, 1 we Włoszech, 1 w Portugalii) wartych 16,3 mln euro nie ujęto w tabeli w załączniku III – nie zostały one uregulowane zgodnie z zasadą 50/50 i są objęte trwającą procedurą rozliczania zgodności rachunków w oczekiwaniu na ostateczną decyzję Komisji.

- W 2009 r. Komisja zwróciła się do państw członkowskich o szczegółowe informacje dotyczące 49 nieuregulowanych dawnych spraw prowadzonych przez grupę zadaniową, jako że Komisja nie mogła znaleźć informacji na ich temat w tabelach w załączniku III. Procedury te są nadal w toku.

75. Oprócz 49 dawnych spraw prowadzonych przez grupę zadaniową, co do których nie została podjęta decyzja, kontrolerzy Trybunału ustalili również, że zastosowanie zasady 50/50 wobec spraw, które pierwotnie miały być prowadzone przez grupę zadaniową, a wciąż otwartych na dzień 16 października 2006 r., skutkowało niespójnym podejściem do należności w odniesieniu do spraw już zamkniętych. W załączniku IV przedstawiono szczegółowe informacje na temat tych spraw.

INFORMACJE NA TEMAT NIEPRAWIDŁOWOŚCI SĄ PRZEKAZYWANE DO EUROPEJSKIEGO URZĘDU DS. ZWALCZANIA NADUŻYĆ FINANSOWYCH Z OPÓŹNIENIEM

76. Po poprzedniej kontroli dokonanej przez Trybunał oraz po przyjęciu nowych przepisów prawnych DG AGRI stała się odpowiedzialna za finansowy monitoring, a komunikaty o długu i nieprawidłowościach były kierowane do OLAF-u za jej pośrednictwem. Zmiana procedur miała na celu nałożenie odpowiedzialności za monitoring na DG AGRI, która w praktyce wypłaciła środki do odzyskania, ale równocześnie zachowanie przepływu informacji na temat nieprawidłowości do OLAF-u. Informacje udostępnione OLAF-owi służą strategicznym celom wywiadowczym, tj. analizie ryzyka, zabezpieczeniu przed nadużyciami i zapobieganiu im, a nie finansowemu monitoringowi jako takiemu.

77. Trybunał ustalił, że informacje przekazywane do OLAF-u są w szerokim zakresie wykorzystywane do celów sprawozdawczości, zwłaszcza w kontekście sprawozdania z działalności sporządzanego przez OLAF, sprawozdania Komisji na temat ochrony interesów finansowych Wspólnot oraz zwalczania nadużyć, przedkładanego Parlamentowi Europejskiemu oraz Radzie i innych publikacji kierowanych do państw członkowskich. Jednakże na poziomie operacyjnym, zarówno w OLAF-ie, jak i Komisji, bazę danych wykorzystuje się do celów analizy i wywiadu strategicznego jedynie w ograniczonym zakresie. Wynika to po części ze znacznych opóźnień, które mogą wystąpić w praktyce pomiędzy wykryciem ewentualnej nieprawidłowości a powiadomieniem o tym fakcie Komisji zgodnie z nowymi przepisami prawnymi.

78. Obecnie OLAF, dostrzegając powyższe ograniczenia, rozważa możliwość zaproponowania zmiany do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1848/2006, tak aby osiągnąć dwa różne cele:

- znacznie skrócić czas opóźnień, które obecnie występują pomiędzy wykryciem nieprawidłowości a powiadomieniem o tym fakcie OLAF-u przez państwo członkowskie za pośrednictwem DG AGRI;

- poprawić zawartość komunikatów, przede wszystkim niektórych kluczowych informacji, które są niezbędne do celów analizy ryzyka, zabezpieczenia przed nadużyciami i zapobiegania im.

WNIOSKI I ZALECENIA

79. Prowadzona przez Trybunał kontrola systemów ustanowionych i stosowanych przez państwa członkowskie w celu odzyskania zidentyfikowanych należności oraz nadzoru tego procesu przez Komisję wykazała ogólną poprawę od 2004 r. Obecnie systemy te skuteczniej chronią interesy finansowe UE, szczególnie dzięki wprowadzonym ustaleniom w sprawie spłaty przez państwa członkowskie na rzecz Unii części nieodzyskanych należności (zasada 50/50). Konieczne jest jednak dalsze udoskonalenie systemów poprzez sprecyzowanie zasad, a tym samym ograniczenie swobody interpretacji i rozbieżnych praktyk przyjętych przez państwa członkowskie.

80. W większości przypadków państwa członkowskie obsługują i księgują długi zgodnie z zasadami i wymogami. Jednakże czasami występują istotne różnice w interpretacji: różne daty stwierdzenia powstania długu; brak możliwości porównania danych liczbowych zawartych w sprawozdaniach; niespójne naliczanie odsetek; znaczne rozbieżności w terminach i powodach odpisywania długów. Zasadniczo margines interpretacji pozostawiony państwom członkowskim pozwala im na podejmowanie decyzji, które mają negatywny wpływ finansowy na budżet UE.

81. Państwa członkowskie odzyskują obecnie większą część nowych należności, chociaż Trybunał odnotowuje spadek kwot zaksięgowanych jako nowe należności. Trybunał ustalił, że prawdopodobieństwo odzyskania nienależnej płatności jest mniejsze z powodu częstych i znacznych opóźnień, z jakimi państwa członkowskie wszczynają procedury odzyskiwania środków, niedociągnięć w podejmowanych przez nie działaniach oraz ograniczonych możliwości egzekucji.

82. Chociaż państwa członkowskie z reguły odpisują należności zgodnie z zasadami, brak przejrzystości tych zasad powoduje, że odpisy te są dokonywane w bardzo różnych okolicznościach. Przede wszystkim odpisanie ma miejsce na różnych etapach postępowania upadłościowego w państwach członkowskich. Kwestie te mają istotne znaczenie, gdyż odpisana należność nie podlega spłacie do budżetu UE w ramach zasady 50/50.

ZALECENIE 1

Komisja powinna usprawnić sposób zarządzania długami w państwach członkowskich oraz poprawić sprawozdawczość w tym zakresie, jak również zapewnić spójne traktowanie długów we wszystkich państwach członkowskich. W szczególności:

- zobowiązać państwa członkowskie do składania sprawozdań na temat nieprawidłowości oraz innych odzyskanych środków, jak tylko te staną się prawnie wymagalne, szczególnie w momencie sporządzenia zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków;

- przekazywać na czas wytyczne, tak aby wyeliminować niespójności w kluczowych pojęciach z zakresu sprawozdawczości i rachunkowości;

- wprowadzić jednolity okres, jaki upłynąć może od momentu stwierdzenia ewentualnej nieprawidłowości do chwili powiadomienia dłużnika o nakazie odzyskania środków. Przyczyni się to poprawy harmonizacji między państwami członkowskimi oraz zapewni bardziej terminowe przekazywanie informacji o nieprawidłowościach do OLAF-u;

- wydać jasne i jednoznaczne zasady naliczania odsetek od nieuregulowanego długu;

- wyjaśnić okoliczności, w jakich dług może zostać uznany za niemożliwy do odzyskania, w szczególności w odniesieniu do spraw upadłościowych.

83. W kwestii nadzoru i monitoringu sprawowanego przez Komisję Trybunał ustalił, że poprawiły się informacje zawarte w rocznych sprawozdaniach finansowych, aczkolwiek nadal niewystarczająco jasne jest rozróżnienie środków odzyskanych od poszczególnych beneficjentów – obecnie jedynie 13% łącznych środków odzyskanych – i kwot spłaconych przez władze państwa członkowskiego (z kieszeni podatników danego państwa). Komisja nie uzgadnia w sposób systematyczny różnorodnych źródeł informacji, w szczególności zbiorczych danych w dokumentacji państw członkowskich z danymi liczbowymi w sprawozdaniach finansowych UE, co ogranicza przejrzystość i zmniejsza szanse na wykrycie błędów w danych. Komisja udziela obecnie więcej wytycznych państwom członkowskim, ale wytyczne te są czasami niekompletne i przekazywane z opóźnieniem. Grupa zadaniowa powołana w 2002 r. w celu rozwiązania kwestii traktowania poprzednich nieodzyskanych należności ukończyła swoje prace, jednakże monitoring niektórych spraw pozostaje niezakończony.

84. Wprowadzenie zasady 50/50 było kluczowym elementem przepisów w 2006 r., mającym zachęcić państwa członkowskie do przyspieszenia procedur odzyskiwania zgłoszonych długów. Oznacza to poprawę w porównaniu z poprzednią sytuacją, kiedy to nieodzyskane należności mogły utrzymywać się na rachunkach przez wiele lat. Zasada ta niesie z sobą jednak ryzyko polegające na tym, że państwa członkowskie "kierują" procesem sprawozdawczości i odpisywania długów na swoją korzyść, szczególnie by uniknąć tej zasady lub opóźnić w czasie jej zastosowanie (jak również związane z tym obciążenie dla krajowego budżetu). Trybunał ustalił, że istnieje realne ryzyko:

- w przypadku niewypłacalności, odpisania długu zanim krok ten został w pełni uzasadniony;

- opóźnienia daty stwierdzenia powstania długu, a tym samym odroczenia zastosowania zasady.

ZALECENIE 2

Komisja powinna zatem:

- zweryfikować konkretne aspekty stosowania zasady 50/50, na przykład kwoty, które ewentualnie "wymykają się" rozliczeniu, tak aby zapewnić skuteczne stosowanie tej zasady;

- zadbać o to, by praca jednostek certyfikujących w czasie sprawdzania pozycji należności w państwach członkowskich obejmowała podkreślone rodzaje ryzyka;

- zastanowić się, jak odzyskać większą część nienależnych płatności od beneficjentów;

- zakończyć tak szybko, jak to możliwe monitoring spraw prowadzonych przez grupę zadaniową ds. odzyskiwania środków.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę I, której przewodniczył Olavi ALA-NISSILÄ, członek Trybunału Obrachunkowego w Luksemburgu, na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2011 r.

W imieniu

Trybunału Obrachunkowego

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Prezes

[1] Art. 9 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej (Dz.U. L 209 z 11.8.2005, s. 1).

[9999] Kwoty te to płatności dokonywane w ramach rozdziałów 05 02 oraz 05 03 (EFRG) oraz rozdziałów 05 04 i 05 06 (Rozwój obszarów wiejskich) zawartych w tomie II, załącznik A (ii), s. 356–379 za 2006 r. oraz w tomie II, załącznik B: Wydatki (i), s. 306–315 sprawozdania finansowego Wspólnot Europejskich za 2007 r., jak również tabele 5.1 i 3.1 sprawozdania rocznego odpowiednio za 2008 i 2009 r.

[8888] Przed 2007 r. istniał tylko jeden fundusz: Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej.

[7777] W swoim rocznym sprawozdaniu z działalności z 2009 r. Komisja skorygowała pierwotnie wykazaną kwotę 1449 mln euro za 2006 r. z uwagi na korekty dotyczące Włoch: AGEA.

[6666] Dokonana przez Trybunał analiza wykazała, że kwota 209 mln euro została zawyżona w roku budżetowym 2007 z powodu uwzględnienia zafakturowanych kwot w związku z tymczasową restrukturyzacją sektora cukrowego. Gdyby wzięto pod uwagę tę zawyżoną kwotę, wówczas odsetek odzyskanych środków wzrósłby do 12,8%.

[5555] Na podstawie przekazanych przez jednostki certyfikujące łącznych kwot w tabeli 1 i 2.

[4444] Odsetek oblicza się na podstawie danych na koniec roku. W przypadku zastosowania średniej wartości długu odsetek wyniósłby odpowiednio 6,8%, 11,2 %, 8,4% i 9,4% za okres 2006–2009.

[2] Rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005, rozporządzenie Komisji (WE) nr 883/2006 (Dz.U. L 171 z 23.6.2006, s. 1) oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 885/2006 uzupełnione wytycznymi Komisji oraz rozporządzenie Komisji (WE) nr 1848/2006 (Dz.U. L 355 z 15.12.2006, s. 56).

[3] Por. rozporządzenie Komisji (WE) nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.U. L 171 z 23.6.2006, s. 90).

[4] Przykład: W agencji RPA (Zjednoczone Królestwo), w 7 sprawach na 66 nie można było przedstawić stosownej dokumentacji: kwota opiewała na 4,3 mln funtów szterlingów.

[5] W swoim rocznym sprawozdaniu z działalności za rok 2009 Komisja wprowadziła korektę do pierwotnie zadeklarowanej kwoty 1449 mln euro za rok 2006 w wyniku korekt w odniesieniu do Włoch: AGEA.

[6] Tabela 5 w załączniku III rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006.

[7] Kwota 8,8 mln funtów szterlingów dotyczy różnic wykrytych w trakcie uzgadniania danych przez Trybunał, a nie błędów w dobranej przez Trybunał próbie opisanej w pkt 19.

[8] Art. 35 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005.

[9] Część 5.3.5. wytycznych nr 2.

[10] Wytyczne nr 1: pkt 2.7: kolumna (g) w załączniku III.

[11] Zawiadomienia o wszczęciu procedury odzyskiwania środków można traktować jako należność, natomiast "potencjalne należności" nie są tak traktowane.

[12] FEGA: Fondo Español de Garantía Agraria.AVFGA: Agència Valenciana de Fomento y Garantia Agraria.

[13] Ogólne potwierdzenie przez agencję płatniczą w Niemczech (HZA Hamburg-Jonas): "w niektórych przypadkach"; niemiecka agencja płatnicza (Hannover): 2 na 12 przypadków; belgijska agencja płatnicza (BIRB): 1 na 11 przypadków; węgierska agencja płatnicza (ARDA): 1 na 12 przypadków; brytyjska agencja płatnicza (RPA): 4 na 7 przypadków.

[14] Tabele 1, 2 i 5 w załączniku III do rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006.

[15] ONIEP: Office National Interprofessionnel de l'Elevage et de ses Productions.

[16] Przypadek opisany w ramce 6 służy jako przykład.

[17] Definicja prawna została sformułowana w art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1) zgodnie z glosariuszem.

[18] Art. 32 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 stanowi, że "kwoty odzyskane w wyniku nieprawidłowości lub zaniedbań, wraz z odsetkami, są przekazywane agencjom płatniczym i księgowane przez nie jako dochody przyznane w ramach EFRG w miesiącu ich rzeczywistego wpływu".

[19] Wyrok Sądu z dnia 22 kwietnia 2010 r.: Włochy przeciwko Komisji (T-274/08 i T-275/08). Komisja nałożyła korekty w wysokości 214 mln euro w związku z mechanizmem rozliczania według zasady 50/50, w tym odsetki.

[20] 5 spraw, których wpływ finansowy szacuje się na 2,2 mln euro.

[21] 4 sprawy, których wpływ finansowy szacuje się na 1,6 mln euro.

[22] 1 sprawa, której wpływ finansowy szacuje się na 0,2 mln euro.

[23] 6 spraw, których wpływ finansowy szacuje się na 5,3 mln euro.

[24] 492 sprawy, których wpływ finansowy szacuje się na 7,3 mln euro, głównie w Hiszpanii (zob. ramka 5).

[25] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1034/2008 z dnia 21 października 2008 r. zmieniające rozporządzenie (WE) nr 885/2006 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.U. L 279 z 22.10.2008, s. 13) wprowadzające art. 5 lit. b) do rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006.

[26] Po okresie przedawnienia sprawa nie może być dalej prowadzona.

[27] Agencje płatnicze skontrolowane w Niemczech, Hiszpanii, Grecji i na Węgrzech.

[3333] 117,1 mln euro ze 166 mln euro dotyczy pojedynczej należności zgłoszonej we Włoszech jako nieściągalna.

[28] Art. 32 ust. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005.

[29] Odzyskiwanie należności przez RPA – Ogólne wytyczne/procedury (wersja 2.4 z 24.11.2008), pkt 8.1.3.

[30] Odpowiedź Komisji nr 632128 z dnia 15 września 2010 r. na pismo Trybunału z uwagami PF-3814 z dnia 2 czerwca 2010 r.

[31] Por. rozporządzenie Komisji (WE) nr 885/2006.

[2222] Komisja wyjaśnia, że zaznaczony spadek wartości korekt w sprawozdaniach za 2009 r. wynika z niewykonanych decyzji w ramach kontroli zgodności na koniec 2008 r., na kwotę 368 mln euro (zob. informacja dodatkowa 6.2.2 do rocznego sprawozdania finansowego UE za 2009 r., s. 70).

[32] Przykład: agencja płatnicza Niedersachsen: 508 tys. euro za kwoty rozliczone dwukrotnie przez Komisję i niezwrócone w terminie 20 miesięcy od wniosku agencji płatniczej (sytuacja według stanu na styczeń 2011 r.).

[33] Art. 32 ust. 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005.

[34] Art. 32 ust. 4 i 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005.

[35] Formalne powiadomienie na mocy art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 885/2006.

[36] Decyzja Komisji 2006/678/WE z dnia 3 października 2006 r. (Dz.U. L 278 z 10.10.2006, s. 24): około 98% kwot nałożonych na państwa członkowskie dotyczyło Włoch: 157 spraw dotyczących nieprawidłowości o wartości 311 mln euro. W dniu 11 grudnia 2006 r. Włochy wniosły skargę przeciwko Komisji (sprawa T-394/06); sprawa wciąż toczy się przed Trybunałem Sprawiedliwości.

[37] W dniu 14 kwietnia 2009 r. Grecja wniosła skargę przeciwko Komisji w związku z 13 przypadkami nieprawidłowości o wartości 13,3 mln euro, argumentując między innymi, że rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 nie miało zastosowania do starszych spraw (sprawa T-158/09); postępowanie w tej sprawie wciąż toczy się przed Trybunałem Sprawiedliwości.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

NOWO ZACIĄGNIĘTE DŁUGI – W TYM "POTENCJALNE NALEŻNOŚCI" ZA OKRES 2006–2009

W ciągu ostatnich czterech lat państwa członkowskie zgłosiły nowe długi wynoszące średnio 199 mln euro rocznie, w tym "potencjalne należności", zaksięgowane głównie we Francji i Włoszech.

NOWO ZACIĄGNIĘTE DŁUGI W LATACH 2006–2009 (W %) RAZEM: 795 MLN EURO

+++++ TIFF +++++

Państwo członkowskie | BE | DE | ES | FR | IT | UK | Inne państwa członkowskie | Razem |

Kwota (w mln euro) | 52,5 | 55,1 | 157,3 | 150,5 | 121,8 | 69,5 | 188,4 | 795,1 |

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

NALICZANIE ODSETEK PRZEZ SKONTROLOWANE AGENCJE PŁATNICZE

Kod | Nazwa agencji płatniczej | Odsetki w okresie od daty nienależnej płatności do daty nakazu odzyskania środków | Odsetki w okresie od daty nakazu odzyskania należności do daty spłaty | Krajowe zasady mające zastosowanie do wszystkich działań | Narosłe odsetki na koniec roku budżetowego |

BE01 | BIRB | nie dotyczy | rzadko | tak | nie |

BE03 | OP Wallonie | regularnie | sporadycznie | tak | nie |

DE02 | HZA Hamburg-Jonas | regularnie | nie dotyczy | tak | nie [1] |

DE12 | Niedersachsen | nie dotyczy | regularnie | tak | nie |

ES01 | Andalucía | regularnie | rzadko | tak | tak |

ES17 | AVFGA | regularnie | rzadko | tak | tak |

ES18 | FEGA | regularnie | rzadko | tak | tak |

FR14 | ONIEP | nie dotyczy | rzadko | nie | nie |

FR16 | ONIGC | nie dotyczy | rzadko | nie | nie |

GB09 | RPA | regularnie | nie dotyczy | tak | nie |

GR01 | OPEKEPE | sporadycznie | regularnie | tak | nie |

HU01 | ARDA | sporadycznie | sporadycznie | tak | nie |

IT01 | AGEA | sporadycznie | regularnie | tak | tak |

IT02 | SAISA | sporadycznie | regularnie | tak | tak |

[1] Odsetki obliczane są regularnie co trzy lata, a informacja o nich jest przekazywana dłużnikom, tak aby uniknąć przedawnienia tych kwot.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK III

RÓŻNICE MIĘDZY NALEŻNOŚCIAMI ZAKSIĘGOWANYMI W POZYCJACH NALEŻNOŚCI PAŃSTW CZŁONKOWSKICH A NALEŻNOŚCIAMI BRUTTO WYKAZANYMI W ROCZNYCH SPRAWOZDANIACH FINANSOWYCH

(w mln euro) |

Rok | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Kwota zaksięgowana w pozycjach należności państw członkowskich na dzień 15 października (tabela 2) | 1267 | 1437 | 1246 | 1115 |

Powiększona o: korektę na rzecz Włoch (zob. Przypis 1 pod tabelą 2) | 182,0 | | | |

Powiększona o: Kwotę nieuregulowanych należności wykazanych przez agencje płatnicze w załączniku IIIA | | | 39,9 | 59,3 |

Powiększona o: korekty za koniec roku październik–grudzień | 18,1 | 31,5 | 2,6 | -2,0 |

Pomniejszona o: potencjalne należności | | | (152,9) | (163,4) |

Suma nominalnych kwot oszacowanych nieuregulowanych należności na dzień 31 grudnia | 1467,1 | 1468,5 | 1135,6 | 1008,9 |

Pomniejszona o: kwoty podlegające zasadzie rozliczania 50/50 | (274,4) | (330,1) | (288,9) | (233,8) |

Pomniejszona o: zatrzymane 20% zgodnie z uprawnieniami państw członkowskich | (203,0) | (227,6) | (163,1) | (148,0) |

Suma kwot brutto w bilansie | 989,8 | 910,8 | 683,6 | 627,1 |

Pozostałe różnice: niewyjaśnione [1] | 19,0 | -9,0 | | |

Należności brutto zgodnie z rocznymi sprawozdaniami finansowymi na dzień 31 grudnia (tabela 5) | 1009 | 902 [2] | 684 | 627 |

[1] Pozostałe różnice, o których mowa w pkt 60, przedstawione są w tym wierszu tabeli.

[2] Podana wartość obejmuje przeszacowanie dotyczące sektora cukrowego, o czym mowa w pkt 60.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK IV

NIEROZWIĄZANE OD WIELU LAT PROBLEMY ZWIĄZANE Z NIESPÓJNYM PODEJŚCIEM DO NIEPRAWIDŁOWOŚCI I ODZYSKIWANIA ŚRODKÓW

W odniesieniu do progu 500 tys. euro ustalonego w związku z grupą zadaniową ds. odzyskiwania środków; przykład poniżej ilustruje niespójne traktowanie dawnych spraw:

- Sprawa nr DE/92/001 przekazana do OLAF-u: nieprawidłowość o wartości 739092 marek niemieckich (< 500 tys. euro);

- Sprawa nr DE/92/002 przekazana do OLAF-u: nieprawidłowość o wartości 4247763 marek niemieckich (> 500 tys. euro).

Chociaż obydwie sprawy wynikają z tej samej nieprawidłowości, sprawa nr DE/92/2001 została rozliczona wraz z odsetkami według zasady 50/50 za 2006 r., a następnie agencja płatnicza Hamburg-Jonas uznała ją za nieściągalną. Druga sprawa nr DE/92/002 jest wciąż w toku w Komisji i nie została rozliczona w zakresie, w jakim została wyłączona przez agencję płatniczą, bez decyzji Komisji, z danych w załączniku III. Niezależnie od ostatecznej decyzji Komisji pierwsza sprawa zakończyła się obciążeniem budżetu UE kwotą równą 50%, natomiast druga sprawa zakończy się obciążeniem krajowego lub unijnego budżetu kwotą równą 100%.

Ponadto dwie opisane wyżej sprawy, tymczasowo usunięte z decyzji w sprawie rozliczeń z 1991 r., ujęto w linii budżetowej, która została w 100% wyłączona z finansowania wspólnotowego, co potwierdził TSUE w swoim orzeczeniu z dnia 21 stycznia 1999 r. Orzeczenie TSUE można uznać za rozstrzygające i nie powinno być ono pominięte w przepisach w zakresie rachunkowości w rozporządzeniu Rady (WE) nr 595/91. Dlatego pełne kwoty tych dwóch spraw powinny były już zostać wyłączone z finansowania wspólnotowego w 1999 r. Wpływ finansowy na budżet unijny szacuje się na 2,35 mln euro.

SPRAWA DOTYCZĄCA REFUNDACJI WYWOZOWYCH WE WŁOSZECH

W 1996 r. Komisja wyłączyła z finansowania wspólnotowego kwotę 118,1 mln euro z uwagi na zaniedbania po stronie władz włoskich w stosunku do jednego beneficjenta (decyzja Komisji nr 96/311/WE). W 2006 r. zobowiązania tego samego beneficjenta w kwocie 2,9 mln euro zostały rozliczone według zasady 50/50, jako że włoska agencja płatnicza (SAISA) nie zadeklarowała, że są nieściągalne. Kwota ta jest przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez Komisję. W 2007 r. włoska agencja płatnicza, wbrew swojemu podejściu z 2006 r., odpisała, za zgodą Komisji, kwotę 117 mln euro w związku z postępowaniem upadłościowym toczącym się przeciwko beneficjentowi. Sposób prowadzenia tej sprawy przez Komisję, tj. zaakceptowanie odpisu w wysokości 117 mln euro w 2007 r. oraz dochodzenie w sprawie mniejszej kwoty równej 2,9 mln euro, z pominięciem aspektu zaniedbania, które stwierdzono w 1996 r., budzi wątpliwości.

--------------------------------------------------