REZOLUCJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO (UE) 2019/1421

z dnia 26 marca 2019 r.

zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2017, sekcja IV – Trybunał Sprawiedliwości

PARLAMENT EUROPEJSKI,

— uwzględniając swoją decyzję w sprawie absolutorium z wykonania budżetu ogólnego Unii Europejskiej za rok budżetowy 2017, sekcja IV – Trybunał Sprawiedliwości,

— uwzględniając art. 94 Regulaminu i załącznik IV do Regulaminu,

— uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A8-0098/2019),

A. mając na uwadze, że w ramach procedury udzielania absolutorium organ udzielający absolutorium pragnie podkreślić szczególne znaczenie dalszego wzmacniania legitymacji demokratycznej instytucji Unii przez zwiększanie przejrzystości i odpowiedzialności oraz wdrażanie koncepcji budżetowania celowego i właściwego zarządzania zasobami ludzkimi;

1. zauważa z zadowoleniem, że w sprawozdaniu rocznym za rok 2017 Trybunał Obrachunkowy nie odnotował w odniesieniu do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej („TSUE”) żadnych istotnych uchybień w objętych kontrolą obszarach dotyczących zasobów ludzkich i zamówień;

2. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że na podstawie przeprowadzonych prac kontrolnych Trybunał Obrachunkowy stwierdził, iż w roku zakończonym dnia 31 grudnia 2017 r. w ogóle płatności związanych z wydatkami administracyjnymi i innymi wydatkami TSUE nie wystąpiły istotne błędy;

3. odnotowuje, że w 2017 r. środki wyniosły 399 344 000 EUR (380 002 000 EUR w 2016 r.), a wskaźnik wykonania wyniósł 98,69 % (98,23 % w 2016 r.); odnotowuje wysoki wskaźnik wykonania budżetu zarówno w przypadku tytułu 1 (osoby pracujące w instytucji), jak i w tytule 2 (budynki, meble, wyposażenie i różne wydatki operacyjne) wynoszący odpowiednio 98,6 % i 99,1 % w porównaniu z 98,1 % i 98,6 % w 2016 r.;

4. odnotowuje, że środki przeniesione z 2016 na 2017 r. wyniosły 22 240 120,22 EUR, z czego w 2017 r. wykorzystano 86,26 % (19 188 159,20 EUR) w porównaniu z 90 % w 2016 r.;

5. zauważa, że ustalone należności w roku budżetowym 2017 wyniosły 51 677 001 EUR i były o 3,6 % niższe niż szacowane dochody przekraczające 53 595 000,00 EUR; zauważa, że rozbieżność ta wynika głównie z późnego mianowania 3 z 19 nowych sędziów w kontekście reformy TSUE, co doprowadziło do niższych niż oczekiwano wydatków na personel;

6. odnotowuje, że w 2017 r. TSUE przyznał 850 000 EUR na zapłatę odszkodowań przyznanych przez Sąd ze względu na brak rozstrzygnięcia w rozsądnym terminie w kontekście trzech spraw zamkniętych przez Sąd w 2011 i 2013 r.;

7. zauważa, że TSUE przeszacował swoje zobowiązania dotyczące różnych linii budżetowych w rozdziale 14 „Inni pracownicy i służby zewnętrzne”, między innymi w odniesieniu do wyjazdów służbowych (linia budżetowa 162), gdzie zaciągnął zobowiązania na kwotę 342 000 EUR w 2017 r., podczas gdy płatności wyniosły jedynie 204 795,27 EUR, oraz do dalszych szkoleń (linia budżetowa 1612), w odniesieniu do których zaciągnął zobowiązania w wysokości 1 457 644,07 EUR, podczas gdy płatności wyniosły jedynie 579 000,04 EUR; zauważa, że TSUE zmniejszył kwotę ujętą we wniosku o przyznanie środków na podróże służbowe posłów do 299 750 EUR przy opracowywaniu preliminarza na rok 2019 w odpowiedzi na uwagi Parlamentu wyrażone w sprawozdaniu w sprawie absolutorium za rok 2016; wzywa TSUE do kontynuowania wysiłków na rzecz zapewnienia należytego zarządzania finansami w celu uniknięcia znacznych rozbieżności między zobowiązaniami a płatnościami;

8. odnotowuje, że wskaźnik wykonania ostatecznych środków z rozdziału dotyczącego posiedzeń i konferencji w 2017 r. wyniósł 81,40 % w porównaniu z 95,5 % w 2016 r.; wzywa TSUE do kontynuowania prac nad tą kwestią, tak aby ponownie osiągnąć co najmniej taki sam wskaźnik wykonania ostatecznych środków z tego rozdziału jak ten w 2016 r.;

9. odnotowuje, że kwota 8,72 mln EUR została przesunięta do linii budżetowej 2001 (dzierżawa/zakup) na projekt piątej rozbudowy budynków TSUE po uzyskaniu nadwyżki budżetowej; zauważa, że przekazanie środków było uzależnione od powiadomienia władzy budżetowej zgodnie z przepisami art. 25 ust. 1 i 2 rozporządzenia finansowego; zauważa, że dokonane od 2007 r. i za zgodą władzy budżetowej przedpłaty opiewające na kwotę 57,3 mln EUR umożliwiły jak dotąd znaczne zmniejszenie wpływu na budżet opłat z tytułu leasingu/zakupu, które mają być zrealizowane do 2026 r.;

10. zauważa, że prawie 75 % budżetu TSUE przeznaczono na wydatki na członków i pracowników (tytuł 1), a prawie 25 % przeznaczono na wydatki na infrastrukturę (tytuł 2), zwłaszcza na budynki i technologie informacyjne; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie TSUE do stosowania metody budżetowania celowego do odpowiednich części jego budżetu; wzywa TSUE do informowania organu udzielającego absolutorium o osiągnięciach związanych ze stosowaniem zasad budżetowania celowego;

11. podkreśla, że wprowadzenie budżetowania celowego powinno mieć zastosowanie nie tylko do całego budżetu TSUE, lecz powinno obejmować określenie skonkretyzowanych, mierzalnych, osiągalnych, realnych i terminowych (SMART) celów w rocznych planach dla poszczególnych departamentów, działów i personelu, a także odpowiednich wskaźników niezbędnych do przygotowania preliminarza instytucji; w związku z tym wzywa TSUE do wprowadzenia zasady budżetowania celowego w odniesieniu do swoich działań w szerszym zakresie;

12. wyraża zaniepokojenie w związku z tym, że – w przeciwieństwie do powiązanych pojęć, takich jak legalność, zdolność reagowania czy przejrzystość – rozliczalność ma do tej pory niewielkie znaczenie w kształtowaniu autorytetu TSUE;

13. z zadowoleniem odnotowuje, że TSUE zamierza usprawnić swoje procedury w celu opublikowania rocznego sprawozdania z działalności do dnia 31 marca 2019 r. z myślą o optymizacji i przyspieszeniu procedury udzielania absolutorium;

14. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że TSUE rozpoczął prace nad opracowaniem zintegrowanego systemu zarządzania sprawami, który zastąpi szereg aplikacji opracowanych w ciągu ostatnich 25 lat i który będzie obejmował komponent dotyczący komputeryzacji wskaźników skuteczności działania i instrumentów sprawozdawczych;

15. zadowoleniem przyjmuje zalecenie Trybunału Obrachunkowego, zgodnie z którym TSUE powinien rozważyć przyjęcie bardziej aktywnych procedur zarządzania sprawami w oparciu o indywidualne podejście i realistyczne terminy, a także powinien ściśle monitorować wykorzystanie zasobów ludzkich i przyjąć dodatkowe metody usprawnień administracyjnych;

16. zauważa, że jedynie 4,8 % całkowitego budżetu TSUE było przeznaczone na technologie informatyczne (IT) i telekomunikacyjne; podkreśla znaczenie wprowadzenia elektronicznego obiegu informacji i dokumentów w celu zapewnienia szybkiej i skutecznej komunikacji oraz wzywa TSUE do kontynuowania działań niezbędnych do osiągnięcia tego celu; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje coraz częstsze stosowanie aplikacji e-Curia i wzywa TSUE do dążenia do tego, by wszystkie dokumenty procesowe były w najbliższej przyszłości składane wyłącznie za pośrednictwem tej aplikacji; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że od 2016 r. wszystkie państwa członkowskie korzystają z tej aplikacji, co dowodzi, że skutecznie rozpropagowano wiedzę o jej istnieniu i zaletach;

17. zauważa, że łączna liczba spraw wniesionych do TSUE w 2017 r. (1 656 spraw) była wyższa niż w 2016 r. (1 604 sprawy) oraz że liczba spraw zakończonych w 2017 r. utrzymywała się na wysokim poziomie (1 594 sprawy w porównaniu z 1 628 sprawami w 2016 r.); zauważa, że średni czas trwania postępowania zmniejszył się z 16,7 miesięcy w 2016 r. do 16,3 miesięcy w 2017 r.; z zadowoleniem przyjmuje poprawę efektywności, która doprowadziła do wzrostu rocznej liczby zakończonych spraw o 29,6 % w latach 2010–2017, podczas gdy liczba nowych spraw stale rosła;

18. stwierdza, że TSUE mógłby jeszcze poprawić te pozytywne rezultaty; w tym celu należy rozważyć krok w kierunku bardziej aktywnego zarządzania poszczególnymi sprawami, stosować terminy dostosowane do potrzeb oraz monitorować faktyczne wykorzystanie zasobów ludzkich; podkreśla, że prowadzony na tej podstawie pomiar osiąganych wyników – zamiast stosowania orientacyjnych terminów, które muszą być przestrzegane w ujęciu średnim – zapewniłby kierownictwu informacje zarówno o kwestiach problematycznych, jak i elementach dobrej praktyki; zaznacza, że informacje te mogłyby także przyczynić się do udoskonalenia sprawozdawczości na temat wyników i zwiększenia rozliczalności, ponieważ pozwoliłby pogłębić wiedzę na temat właściwego funkcjonowania TSUE i na temat wykorzystywania dostępnych zasobów;

19. uznaje wysiłki TSUE zmierzające do poprawy skuteczności przy rozpatrywaniu spraw, zgodnie z zaleceniami Trybunału Obrachunkowego zawartymi w jego przeglądzie wyników TSUE w zakresie zarządzania sprawami (1); z zadowoleniem przyjmuje fakt, że TSUE opracował ramy czasowe i narzędzia monitorowania, które są dostosowane do niektórych rodzajów postępowań; zauważa, że czas trwania postępowań jest jednym z czynników, które należy wziąć pod uwagę przy ocenie systemu sądowego; wzywa, by TSUE nadal ulepszał swoje wyniki poprzez realizowanie zaleceń Trybunału Obrachunkowego, a jednocześnie dbał o jakość, skuteczność i niezależność swoich orzeczeń;

20. wskazuje, że TSUE powinien wydawać orzecznictwo najwyższej jakości w rozsądnych terminach, a jednocześnie jako instytucja unijna musi wykorzystywać dostępne mu środki publiczne jak najbardziej skutecznie i wydajnie oraz zgodnie z zasadami należytego zarządzania finansami;

21. przyjmuje do wiadomości wyjaśnienia TSUE udzielone w związku z absolutorium za rok 2016, zgodnie z którymi wakacje sądowe nie odpowiadają okresowi przerwy w działalności sądowej; zauważa, że sędziowie i pracownicy ich biur uznają tygodnie białe za czas odpowiedni do pracy nad własnymi sprawami, tj. sprawami, w których są sędziami sprawozdawcami;

22. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywę utworzenia „Sieci Sądowej Unii Europejskiej” obejmującej trybunały konstytucyjne i sądy najwyższe państw członkowskich i mającej na celu promowanie orzecznictwa Unii i orzecznictwa państw członkowskich;

23. z zadowoleniem przyjmuje osiągnięcia TSUE w zakresie działań komunikacyjnych mających na celu zwiększenie jego widoczności i obecności w mediach, w tym poszerzenie zasięgu jego przekazu w mediach społecznościowych i organizację seminariów informacyjnych dla dziennikarzy; zachęca TSUE, by dalej dążył do jak najlepszego wykorzystania różnych kanałów komunikacji w celu zwiększenia wiedzy obywateli na temat jego prac;

24. zauważa, że w latach 2013–2017 zmniejszono liczbę pracowników o 5 % (łącznie 98 stanowisk) zgodnie z postanowieniami Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 2 grudnia 2013 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w sprawach budżetowych i należytego zarządzania finansami (2); zaznacza, że w międzyczasie utworzono 130 nowych stanowisk ze względu na większą liczbę sędziów i rzeczników generalnych, a także siedem nowych stanowisk w związku ze środkami bezpieczeństwa, 63 nowe stanowiska w związku z przystąpieniem Chorwacji i dziewięć na potrzeby tłumaczenia pisemnego na język irlandzki;

25. zauważa, że zmniejszenie liczby pracowników powoduje znaczne obciążenie niektórych służb pomocniczych; wyraża w szczególności zaniepokojenie faktem, że służby językowe oddały 64 stanowiska, co stanowi około 60 % całkowitej redukcji stanowisk; zauważa, że likwidacja stanowisk wpłynęła na możliwości wewnętrznych służb językowych i doprowadziła do zacieśnienia współpracy z tłumaczami zewnętrznymi;

26. z zadowoleniem przyjmuje współpracę międzyinstytucjonalną w zakresie przeniesienia pomocniczych tłumaczy konferencyjnych, które trzeba było odwołać w kontekście zmian w podejściu TSUE do tłumaczeń konferencyjnych;

27. z zadowoleniem przyjmuje wysoki wskaźnik obsadzenia stanowisk we wszystkich służbach (prawie 98 %); zauważa jednak, że niski poziom podstawowych wynagrodzeń osób w początkowych grupach zaszeregowania i ograniczone możliwości rozwoju ścieżki zawodowej w Luksemburgu ze względu na małą liczbę znajdujących się tam instytucji mają bezpośredni wpływ na procedury rekrutacyjne TSUE; z zadowoleniem przyjmuje powołanie w listopadzie 2017 r. międzyinstytucjonalnej grupy zadaniowej, która opracowała 24 zalecenia dotyczące poprawy perspektyw zawodowych i elastyczności zatrudnienia, poprawy warunków przyjmowania i osiedlania się w danym kraju, a także lepszej integracji pracowników instytucji ze społecznością lokalną i lepszej komunikacji;

28. zwraca uwagę, że bardziej elastyczne przydzielanie obecnych referendarzy mogłoby pozytywnie wpłynąć na ogólną skuteczność Trybunału;

29. odnotowuje nieznaczny wzrost liczby kobiet na stanowiskach kierowniczych z 35 % w 2016 r. do 36 % w 2017 r.; wzywa TSUE do dalszej poprawy równowagi płci na wyższych stanowiskach i stanowiskach kierowniczych; z zadowoleniem przyjmuje projekt pilotażowy dotyczący rozwoju umiejętności kierowniczych i zarządczych, mający na celu w szczególności zachęcanie kobiet do ubiegania się o stanowiska kierownicze; zachęca TSUE do promowania środków na rzecz równowagi między życiem zawodowym a prywatnym skierowanych do pracowników każdej płci;

30. z zadowoleniem przyjmuje informacje o istniejących elastycznych warunkach pracy przekazywane wszystkim pracownikom rozpoczynającym służbę i dostępne w vademecum dla pracowników; z zadowoleniem przyjmuje przejrzystość TSUE pod względem przypadków wypalenia personelu i zachęca TSUE do oceny podziału obciążenia pracą w instytucji i sprawdzenia, czy zadania odpowiadają zasobom;

31. zauważa, że w 2017 r. zamknięto postępowanie dyscyplinarne wszczęte w 2016 r. w celu zbadania skargi dotyczącej nękania; z zadowoleniem przyjmuje powołanie sieci zaufanych doradców, z którymi można się kontaktować w celu uzyskania porady lub pomocy w przypadku nękania psychicznego lub molestowania seksualnego; zachęca TSUE do ścisłego monitorowania skuteczności swojej polityki w tym obszarze, do kontynuowania podnoszenia świadomości na temat molestowania w miejscu pracy oraz do sprzyjania kulturze zerowej tolerancji wobec molestowania;

32. przypomina, że należy ściśle monitorować równowagę geograficzną, tj. skład personelu pod względem narodowości na podstawie relacji liczby ludności danego państwa członkowskiego do całkowitej liczby ludności Unii, w szczególności na stanowiskach kierowniczych; ponownie wyraża zaniepokojenie, że jedynie 15 z 56 kierowników działu i 2 z 13 dyrektorów TSUE pochodzi z państw członkowskich, które przystąpiły do Unii od maja 2004 r.; zauważa również, że 31 % pracowników TSUE pochodzi z tych państw członkowskich; zachęca TSUE do opracowania polityki mającej na celu poprawę nierównowagi geograficznej i do składania sprawozdań organowi udzielającemu absolutorium;

33. z zadowoleniem przyjmuje wzrost liczby staży za wynagrodzeniem w TSUE z 57 w 2016 r. do 82 w 2017 r.; ponadto z zadowoleniem przyjmuje fakt, że TSUE zwrócił się o dodatkową kwotę w wysokości 550 000 EUR w budżecie na 2019 r.; ubolewa jednak, że 215 stażystów zatrudnionych w gabinetach członków w 2017 r. nadal nie otrzymywało wynagrodzenia; wzywa TSUE do dopilnowania, aby wszystkim stażystom wypłacano stosowne wynagrodzenie, by otrzymywali oni wystarczającą zapłatę za swoją pracę i by nie zwiększać dyskryminacji ze względów ekonomicznych;

34. zauważa, że członkowie TSUE mogą korzystać z samochodów służbowych, kiedy nie wykonują swoich obowiązków, a koszty takiego użytkowania ponoszą w całości użytkownicy; zauważa, że średni koszt korzystania z samochodu do celów niezwiązanych z wykonywaniem obowiązków wyniósł w 2017 r. 440 EUR, a kwoty te odzyskano w całości z uposażenia członków;

35. zauważa, że kierowcy jeździli do krajów pochodzenia członków TSUE bez obecności członka TSUE w samochodzie w 26 przypadkach i że w odniesieniu do tych podróży kierowcom zwrócono koszty 53 noclegów; zaznacza ponadto, że zaplanowano 22 loty, pięć podróży koleją i jeden rejs statkiem dla kierowców w celu odbycia podróży służbowych z członkiem TSUE w jego kraju pochodzenia; podkreśla, że kierowcy powinni towarzyszyć członkom w kraju pochodzenia wyłącznie w należycie uzasadnionych przypadkach;

36. zauważa, że wykaz zewnętrznych działań członków TSUE został opublikowany na stronie internetowej Trybunału; ubolewa nad tym, że wykaz ten zawiera niedokładne informacje o celu, dacie, miejscu oraz kosztach podróży i pobytu związanych z wydarzeniami wymienionymi w wykazie, a z podanych informacji nie wynika, czy koszty zostały pokryte przez TSUE czy przez stronę trzecią; wzywa TSUE do dalszego publikowania wykazu działań zewnętrznych jego członków oraz do bardziej szczegółowego określania wyżej wymienionych aspektów;

37. ponawia apel do TSUE o publikowanie na stronie internetowej życiorysów i deklaracji interesów wszystkich członków TSUE; zauważa, że na stronie internetowej publikowane są krótkie biografie każdego z członków TSUE, które nie zawierają jednak informacji na temat członkostwa w innych organizacjach; zauważa, że zgodnie z nowym kodeksem postępowania członków TSUE członkowie są zobowiązani do złożenia oświadczenia majątkowego przewodniczącemu instytucji, do której należą, w chwili podjęcia obowiązków; wzywa TSUE do publikowania tych oświadczeń na swojej stronie internetowej;

38. z zadowoleniem przyjmuje przegląd kodeksu postępowania członków TSUE, który wszedł w życie dnia 1 stycznia 2017 r., oraz że przewiduje on nowe przepisy mające na celu zapobieganie konfliktom interesów i zapewnienie niezależności członków;

39. zauważa, że administracja TSUE przygotowuje nowe zasady dotyczące efektu „drzwi obrotowych” w odniesieniu do pracowników; ponownie wzywa TSUE do szybkiego ustanowienia i wdrożenia rygorystycznych obowiązków w tym zakresie;

40. zwraca się do TSUE o wprowadzenie jasnych i solidnych zasad sponsorowania gwarantujących równe traktowanie wydarzeń, po tym jak stwierdzono, że TSUE odmówił prowadzenia jakiejkolwiek działalności sponsoringowej, mimo że TSUE zapewnił na 18. kongres Międzynarodowej Federacji Prawa Europejskiego (FIDE), który odbył się w maju 2018 r. w Portugalii, 12 tłumaczy ustnych, czego koszt wyniósł 10 859,05 EUR;

41. odnotowuje, że w 2017 r. nie zgłoszono przypadków informowania o nieprawidłowościach; z zadowoleniem przyjmuje przyjęcie w 2017 r. nowych przepisów wewnętrznych dotyczących ochrony sygnalistów; wzywa TSUE do zadbania o to, by wszyscy pracownicy byli odpowiednio informowani o przysługujących im prawach, na przykład podczas szkoleń wprowadzających dla nowych pracowników;

42. z zadowoleniem przyjmuje zaangażowanie TSUE w realizację ambitnych celów w zakresie ochrony środowiska, zwłaszcza w kontekście trwającego projektu budowlanego, i zachęca TSUE do osiągnięcia tych celów na czas; z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w 2017 r. przekroczono cel dotyczący ograniczenia przetargów mających znaczny wpływ na środowisko; z zadowoleniem przyjmuje też stworzenie międzyinstytucjonalnego punktu informacji o zielonych zamówieniach publicznych; zachęca TSUE do dalszej poprawy gospodarowania odpadami, zwiększenia efektywności energetycznej i zmniejszenia śladu węglowego;

43. zauważa, że brytyjscy członkowie Trybunału Sprawiedliwości i Sądu przestaną pełnić swoje funkcje, gdy Zjednoczone Królestwo wystąpi z Unii; zwraca uwagę, że liczba sporów może wzrosnąć w perspektywie krótko- i średnioterminowej ze względu na problemy prawne, które mogą powstać w wyniku umowy o wystąpieniu i odpowiednich przepisów prawa Zjednoczonego Królestwa;

44. zauważa, że jeden z byłych członków Sądu do spraw Służby Publicznej jest obecnie zatrudniony przez TSUE jako specjalny doradca, w szczególności w sprawach związanych z decyzją Zjednoczonego Królestwa o wystąpieniu z Unii; zauważa, że został on mianowany zgodnie z art. 123 ust. 2 warunków zatrudnienia innych pracowników;

45. zauważa, że w 2017 r. TSUE zatrudniał 63 brytyjskich pracowników, w tym 36 urzędników, 24 pracowników zatrudnionych na czas określony i trzech pracowników kontraktowych; z zadowoleniem przyjmuje zamiar realizowania przez TSUE podejścia indywidualnego przy podejmowaniu decyzji w sprawie przedłużenia umów brytyjskich pracowników kontraktowych i pracowników zatrudnionych na czas określony po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej; wzywa TSUE do szybkiego opracowania spójnej strategii zapewniającej zainteresowanym osobom pewność prawa.

(1) Sprawozdanie specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego nr 14/2017: Przegląd wyników dotyczący zarządzania sprawami przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

(2) Dz.U. C 373 z 20.12.2013, s. 1.