[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 21.10.2010

KOM(2010) 589 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

SPRAWOZDANIE ROCZNE DOTYCZĄCE FUNDUSZU SPÓJNOŚCI (2009) SEC(2010) 1231 final

SPIS TREŚCI

1. Realizacja finansowa okresu 2000-2006 w roku 2009 oraz zamknięcie projektów 3

2. Otoczenie i warunki gospodarcze 8

3. Audyty i korekty finansowe 8

4. Nieprawidłowości zgłoszone przez państwa członkowskie 11

5. Ocena 12

6. Informacje i promocja 13

Rozporządzenie (WE) nr 1084/2006 ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1164/94 nie wymaga przedstawienia sprawozdania rocznego dotyczącego Funduszu Spójności.

Dlatego też niniejsze sprawozdanie przedstawia się zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1164/1994, tym samym obejmuje ono realizację w 2009 r. projektów Funduszu Spójności przyjętych na okres 2000-2006 oraz projekty byłego funduszu ISPA w zainteresowanych państwach członkowskich, w tym w Bułgarii i Rumunii.

W rezultacie niniejsze sprawozdanie obejmuje działania Funduszu Spójności w trzynastu państwach członkowskich będących beneficjentami na koniec 2006 r., tj. w Grecji, Hiszpanii, Portugalii, Republice Czeskiej, Estonii, Polsce, Słowenii, na Węgrzech, Łotwie, Litwie, Cyprze, Malcie i Słowacji a także projekty byłego funduszu ISPA przyjęte na okres 2000-2006 w Bułgarii i Rumunii. Należy przypomnieć, iż od dnia 1 stycznia 2004 r. Irlandia w wyniku wzrostu gospodarczego nie kwalifikuje się już do pomocy, jednak trwające projekty Funduszu Spójności nie zostały jeszcze zamknięte

Szczegóły dotyczące realizacji w 2009 r. projektów przyjętych na okres 2000-2006 w każdym z państw członkowskich zostały przedstawione w załączniku do niniejszego sprawozdania.

1. Realizacja finansowa okresu 2000-2006 w roku 2009 oraz zamknięcie projektów

Płatności wykonane w 2009 r. w odniesieniu do projektów przyjętych na okres 2000-2006

Biorąc pod uwagę, że wszystkie zobowiązania dotyczące projektów finansowanych z Funduszu Spójności w okresie programowania 2000-2006 zostały wykonane do dnia 31 grudnia 2006 r., środki finansowe dostępne dla Funduszu Spójności w 2009 r. ograniczały się jedynie do środków na płatności.

Budżet początkowy na 2009 r. dotyczący projektów Funduszu Spójności z lat 2000-2006 wynosił 3 892 mln EUR. Ostateczny budżet został jednak zmniejszony do 2 777 mln EUR Cięcie to jest uzasadnione znacznie lepszym wykonaniem w 2008 r., w którym płatności przekroczyły uchwalony budżet o prawie 30 %. Aby pokryć tę lukę pomiędzy dostępnymi środkami a zapotrzebowaniem na płatności w 2008 r. dokonano przesunięć z linii budżetowej związanej z programami Funduszu Spójności na lata 2007-2013. Było to spowodowane wolniejszym uruchamianiem funduszy na okres 2007-2013 i dlatego w 2008 r. państwa członkowskie opowiedziały się za zrównoważeniem opóźnienia poprzez skupienie się na realizacji projektów z lat 2000-2006.

W 2009 r. tendencja ta się odwróciła i niewykorzystane środki na płatności w latach 2000-2006 przekazano do programów Funduszu Spójności i EFRR na lata 2007-2013, co umożliwiło 100 % wykorzystanie środków na płatności w przypadku projektów finansowanych z Funduszu Spójności oraz projektów finansowanych w obu okresach programowania. Dostępne środki w wysokości 2 777 mln zostały w pełni wykorzystane przed końcem 2009 r. i w rezultacie płatności wykonane w 2009 r. były większe o 300 mln EUR niż w 2008 r. (2 489 mln EUR).

Jeżeli chodzi o pozycje budżetowe dotyczące projektów byłego funduszu ISPA, dostępne środki wykorzystano w 100 %.

Na koniec 2009 r. średni wskaźnik absorpcji środków (płatności w stosunku do zobowiązań) we wszystkich państwach będących obecnie beneficjentami w przypadku zarówno projektów Funduszu Spójności, jak i byłego funduszu ISPA, wyniósł 75,8 %. Niski wskaźnik absorpcji środków w przypadku Bułgarii (39,8 % pod koniec 2008 r.) znacznie się poprawił w 2009 r., osiągając 56,5 %. Pozostałe państwa członkowskie mieszczą się w przedziale od 65,8 % (Polska i Rumunia) do 92,8 % (Irlandia).

Tabela 1: Realizacja płatności w ramach Funduszu Spójności i byłego funduszu ISPA w 2009 r. (w EUR)

Były fundusz ISPA | 400 000 000 | +128 969 059 | 528 969 059 | 528 969 059 | - |

Grecja | 3 565 195 978 | 2 715 334 857 | 76,2 % | 849 861 122 | 23,8 % |

Hiszpania | 12 915 179 288 | 10 519 496 170 | 81,5 % | 2 395 683 119 | 18,5 % |

Irlandia | 625 755 407 | 580 710 223 | 92,8 % | 45 045 184 | 7,2 % |

Portugalia | 3 497 201 489 | 2 741 059 557 | 78,4 % | 756 141 931 | 21,6 % |

RAZEM UE-4 | 20 603 332 162 | 16 556 600 807 | 80,4 % | 4 046 731 356 | 19,6 % |

Cypr | 54 014 695 | 40 029 810 | 74,1 % | 13 984 885 | 25,9 % |

Republika Czeska | 1 226 581 086 | 975 579 344 | 79,5 % | 251 001 742 | 20,5 % |

Estonia | 425 431 731 | 330 768 303 | 77,7 % | 94 663 429 | 22,3 % |

Węgry | 1 481 998 333 | 1 028 122 934 | 69,4 % | 453 875 399 | 30,6 % |

Łotwa | 713 987 456 | 541 309 058 | 75,8 % | 172 553 278 | 24,2 % |

Litwa | 825 354 775 | 661 411 795 | 80,1 % | 163 942 980 | 19,9 % |

Malta | 21 966 289 | 17 532 611 | 79,8 % | 4 433 678 | 20,2 % |

Polska | 5 634 539 614 | 3 708 555 930 | 65,8 % | 1 925 983 684 | 34,2 % |

Słowacja | 766 117 246 | 586 031 109 | 76,5 % | 180 086 137 | 23,5 % |

Słowenia | 254 197 825 | 202 417 662 | 79,6 % | 51 780 164 | 20,4 % |

RAZEM UE-10 | 11 404 063 930 | 8 091 758 556 | 71,0 % | 3 312 305 376 | 29,0 % |

Bułgaria | 876 947 183 | 495 486 300 | 56,5 % | 381 460 884 | 43,5 % |

Rumunia | 2 037 250 711 | 1 340 892 809 | 65,8 % | 696 357 902 | 34,2 % |

RAZEM UE 2 | 2 914 197 894 | 1 836 379 109 | 63,0 % | 1 077 818 786 | 37,0 % |

OGÓŁEM | 34 921 593 986 | 26 484 738 472 | 75,8 % | 8 436 855 518 | 24,2 % |

Zamknięcie projektów z okresu 2000-2006

Na koniec 2009 r. było 299 zamkniętych projektów FS na okres 2000-2006 (włączając projekty byłego funduszu ISPA). Liczba projektów nadal otwartych zmniejszyła się z 976 na koniec 2008 r. do 893 na koniec 2009 r. Tabela 4 zawiera informacje na temat projektów zamkniętych do końca 2009 r. (z podziałem na poszczególne państwa członkowskie).

Tabela 4: Liczba projektów FS zamkniętych do końca 2009 r. (włączając projekty byłego funduszu ISPA)

Państwo członkowskie | Łączna liczba projektów FS | Projekty zamknięte na koniec 2009 r. | Liczba projektów otwartych na koniec 2009 r. |

Liczba projektów | Całkowita wartość wypłacona w EUR |

Republika Czeska | 58 | 19 | 350 331 885 | 39 |

Estonia | 37 | 20 | 106 548 425 | 17 |

Grecja | 124 | 49 | 1 150 632 586 | 75 |

Hiszpania | 407 | 110 | 2 969 559 629 | 297 |

Irlandia | 10 | 4 | 357 368 796 | 6 |

Cypr | 2 | 0 | 0 | 2 |

Łotwa | 46 | 10 | 44 331 604 | 36 |

Litwa | 51 | 13 | 159 495 999 | 38 |

Węgry | 47 | 11 | 26 071 037 | 36 |

Malta | 3 | 0 | 0 | 3 |

Polska | 130 | 6 | 68 915 348 | 124 |

Portugalia | 109 | 32 | 810 129 887 | 77 |

Słowenia | 28 | 10 | 72 460 238 | 18 |

Słowacja | 39 | 9 | 60 041 606 | 30 |

UE 14 | 1 091 | 293 | 6 175 887 040 | 798 |

Bułgaria | 38 | 3 | 27 044 270 | 35 |

Rumunia | 63 | 3 | 2 191 214 | 60 |

UE 2 | 101 | 6 | 29 235 484 | 95 |

Ogółem | 1 192 | 299 | 6 205 122 524 | 893 |

2. OTOCZENIE I WARUNKI GOSPODARCZE

Artykuł 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 1164/94, które reguluje funkcjonowanie Funduszu Spójności w przypadku projektów zatwierdzonych przed końcem 2006 r., określa warunki polityki budżetowej w związku z wypłatami w ramach Funduszu. Rozporządzenie stanowi, że „żadne nowe projekty, a w przypadku ważnych projektów, żadne nowe etapy projektu, nie będą finansowane przez Fundusz w państwie członkowskim w przypadku gdy Rada, stanowiąc większością kwalifikowaną na zalecenie Komisji, stwierdzi, że brane pod uwagę państwo członkowskie nie wykonało programu [stabilności lub konwergencji] w sposób pozwalający na uniknięcie nadmiernego deficytu”.

Na koniec 2009 r. jedenaście państw członkowskich kwalifikujących się do wsparcia w ramach Funduszu Spójności (Grecja, Hiszpania, Portugalia, Republika Czeska, Węgry, Łotwa, Litwa, Malta, Polska, Słowacja i Słowenia) było objętych procedurą nadmiernego deficytu (EDP), która, zgodnie z wyżej wymienionym rozporządzeniem, w pewnych warunkach może wiązać się z zawieszeniem transferów z Funduszu. W 2009 r. w trzech przypadkach (Grecji, Hiszpanii i Węgier) oceniono skuteczne działania podjęte zgodnie z zaleceniami Rady na mocy art. 104 ust. 7 TWE. Rada zdecydowała, że Hiszpania i Węgry podjęły skuteczne działania i wydała nowe zalecenia na mocy art. 126 ust. 7 TFUE. Tylko w przypadku Grecji Rada zdecydowała, na mocy art. 126 ust. 8 TFUE, że władze nie podjęły skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenia Rady dotyczące skorygowania nadmiernego deficytu, ale nie zalecono wówczas zawieszenia płatności z Funduszu Spójności.

3. Audyty i korekty finansowe

W 2009 r. służby audytowe skupiły się w odniesieniu do okresu 2000-2006 na przygotowaniu do zamknięcia przeprowadzając wizyty w ramach przeglądu krajowych instytucji poświadczających zamknięcie pomocy oraz na praktycznym zamknięciu programów Funduszu Spójności z lat 2000-2006 poprzez badanie poświadczeń zamknięcia.

Prace audytowe na okres programowania 1994-1999 – UE 4 (Grecja, Irlandia, Portugalia, Hiszpania)

Dochodzenie zamykające Funduszu Spójności dotyczące okresu 1994-1999 obejmowało 10 % projektów Funduszu Spójności stanowiących 20 % współfinansowanych wydatków za ten okres. Prace w terenie zostały ukończone w 2003 r., a główne zidentyfikowane braki dotyczyły niewystarczającej weryfikacji zarządzania, co prowadziło do niekwalifikowalnych wydatków oraz przypadków naruszenia przepisów w zakresie zamówień publicznych. Procedury sprawdzania i korekty finansowej wynikającej z dochodzenia zamykającego zakończono do końca 2009 r., z wyjątkiem jednego przypadku (w Hiszpanii), który ma być sfinalizowany wiosną 2010 r.

Prace audytowe na okres programowania 2000-2006 – UE 16 (UE 10 + UE 4 + EU 2)

W przypadku państw członkowskich UE-14 Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej przeprowadziła w 2009 r. trzy wizyty kontrolne (w Hiszpanii, Portugalii i Grecji) dotyczące przeglądu instytucji poświadczających zamknięcie pomocy w celu sprawdzenie stanu przygotowań państw członkowskich do zamknięcia, a także określenie i złagodzenie związanego z tym ryzyka. Dodatkowo przeprowadzono sześć innych wizyt kontrolnych (w Bułgarii, Republice Czeskiej, Grecji, na Węgrzech oraz dwie w Rumunii).

W związku z zamknięciem projektów Funduszu Spójności na lata 2000-2006 służby audytowe Dyrekcji Generalnej ds. Polityki Regionalnej zbadały poświadczenia zamknięcia złożone przez państwa członkowskie.

Pozostałe prace audytowe podjęte w odniesieniu do Funduszu Spójności obejmowały badanie rocznych sprawozdań z kontroli otrzymanych zgodnie z art. 12 rozporządzenia nr 1386/2002 oraz przegląd sprawozdań z audytu krajowego systemu przekazanych Komisji . Do końca 2009 r. przeanalizowano większość sprawozdań, wysłano odpowiedzi i uwagi do państw członkowskich oraz, gdy było to konieczne, zwrócono się o dodatkowe informacje.

Dwustronne spotkania koordynacyjne odbywają się co roku między Komisją i krajowymi organami audytowymi i mają na celu wymianę informacji na temat realizacji prac związanych z audytem, omówienie postępu związanego z kontrolami wyrywkowymi oraz działaniami podjętymi w następstwie ustaleń audytu. Spotkania dotyczące prac audytowych przeprowadzonych w 2008 r. odbyły się wiosną i latem 2009 r. Coroczne dwustronne spotkania koordynacyjne dotyczące prac audytowych przeprowadzonych w 2009 r. odbyły się wiosną i latem 2010 r.

Skuteczność kontroli

Decyzje o zawieszeniu wsparcia z Funduszu Spójności i korekty finansowe w 2009 r.

Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej jako organ nadzoru w 2008 r. wdrożyła politykę zapewniającą szybsze przyjmowanie decyzji w sprawie zawieszania płatności i wprowadzania korekt finansowych po stwierdzeniu poważnych nieprawidłowości w systemach. Bardziej rygorystyczne podejście kontynuowano w 2009 r.

Łączna kwota korekt finansowych dotyczących Funduszu Spójności w 2009 r. wynosiła około 86 mln EUR (dla porównania: za okresy 1994-1999 i 2000-2006 analogiczna kwota w 2008 r. wynosiła 92,7 mln EUR). Łączna kwota korekt finansowych dotyczących Funduszu Spójności w okresie 2000-2009 osiągnęła zatem około 233 mln EUR za okres 2000-2006 i 273 mln EUR za okres 1994-1999. Nie przyjęto decyzji o zawieszeniu w odniesieniu do projektów Funduszu Spójności w 2009 r.

Na koniec 2009 r. trwały procedury zawieszenia płatności i korekt finansowych dotyczące łącznie 99 programów Funduszu Spójności (2000-2006) na kwotę około 149 mln EUR.

Tabela 5: Korekty finansowe w Funduszu Spójności w 2009 r. z podziałem na okresy i państwa (w EUR)[1]

Państwo członkowskie | Fundusz Spójności | OGÓŁEM |

Okres | Okres |

2000-2006 | 1994-1999 |

Bułgaria | 2 413 615 | - | 2 413 615 |

Cypr | - | - | - |

Republika Czeska | 113 008 | - | 113 008 |

Estonia | - | - | - |

Grecja | 2 452 289 | - | 2 452 289 |

Hiszpania | 21 592 738 | 4 771 861 | 26 364 599 |

Węgry | 40 497 367 | - | 40 497 367 |

Irlandia | - | - | - |

Łotwa | - | - | - |

Litwa | 649 156 | - | 649 156 |

Malta | - | - | - |

Polska | - | - | - |

Portugalia | 205 714 | 4 987 861 | 5 193 575 |

Rumunia | 8 067 402 | - | 8 067 402 |

Słowenia | - | - | - |

Słowacja | - | - | - |

OGÓŁEM | 75 991 289 | 9 759 722 | 85 751 011 |

Systemy zarządzania i kontroli

W rocznym sprawozdaniu z działalności dyrekcji generalnej za rok 2009 w zakresie funkcjonowania systemów zarządzani i kontroli (2000-2006) została wydana opinia bez zastrzeżeń dla systemów Funduszu Spójności sześciu państw członkowskich (Cypru, Estonii, Grecji, Malty, Portugalii i Słowenii).

W przypadku dziewięciu państw członkowskich wydano opinię z zastrzeżeniem, z powodu istotnych braków o umiarkowanym wpływie w kluczowych elementach systemu (Bułgaria - sektor transportu, Republika Czeska, Węgry, Łotwa, Litwa, Polska, Rumunia, Słowacja i Hiszpania).

Tylko jeden sektor FS w jednym państwie członkowskim (Bułgaria - sektor ochrony środowiska) objęto zastrzeżeniem w rocznym sprawozdaniu z działalności dyrekcji generalnej za rok 2009, głównie z powodu naruszania zasad przetargów publicznych. W 2010 r. we współpracy z władzami krajowymi trwają prace zmierzające do naprawy stwierdzonych nieprawidłowości.

4. Nieprawidłowości zgłoszone przez państwa członkowskie

W 2009 r. państwa członkowskie, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1831/94, powiadomiły Komisję o łącznie 109 przypadkach nieprawidłowości dotyczących łącznej kwoty 67 304 951 EUR w związku z projektami współfinansowanymi przez UE. Z kwoty tej odzyskano 56 673 503 EUR, natomiast reszta nadal pozostaje do odzyskania. Państwami, które zgłosiły większość tych przypadków, są: Portugalia, Hiszpania, i Polska (odpowiednio 27, 20, 19 przypadków). Portugalia zgłosiła 39 % kwoty związanej z nieprawidłowościami. Należy również zauważyć, że Węgry z czterema zgłoszeniami są na drugim miejscu jeśli chodzi o wysokość łącznej kwoty. Ponadto w tym samym okresie Bułgaria, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1828/2006[2] mającym zastosowanie do okresu programowania 2007-2013, powiadomiła Komisję o 17 przypadkach nieprawidłowości dotyczących łącznej kwoty około 3,6 mln EUR w związku z projektami współfinansowanymi przez UE.

W porównaniu z poprzednim rokiem liczba powiadomień znacznie się zmniejszyła, natomiast wysokość kwot związanych z nieprawidłowościami pozostaje na tym samym poziomie. Większość zgłoszonych nieprawidłowości dotyczyła wydatków niekwalifikowalnych oraz naruszenia przepisów w zakresie zamówień publicznych. Te dwie kategorie obejmują prawie 75 % wszystkich zgłoszonych przypadków.

Tabela 6: Nieprawidłowości zgłoszone przez państwa członkowskie w 2009 r. (w EUR)

Państwo członkowskie | Liczba nieprawidłowości | Kwoty finansowe | Kwoty do odzyskania |

Bułgaria | 17 | 3 578 740 | 3 578 740 |

Cypr | 0 | 0 | 0 |

Republika Czeska | 3 | 1 924 920 | 0 |

Estonia | 0 | 0 | 0 |

Grecja | 14 | 4 780 520 | 1 684 211 |

Hiszpania | 20 | 4 351 765 | 3 622 443 |

Węgry | 4 | 18 449 851 | 40 387 |

Irlandia | 0 | 0 | 0 |

Łotwa | 0 | 0 | 0 |

Litwa | 2 | 4 491 703 | 0 |

Malta | 1 | 39 133 | 39 133 |

Polska | 19 | 2 275 178 | 49 542 |

Portugalia | 27 | 24 575 760 | 1 332 009 |

Rumunia | 0 | 0 | 0 |

Słowenia | 1 | 2 552 398 | 0 |

Słowacja | 1 | 284 983 | 284 983 |

OGÓŁEM | 109 | 67 304 951 | 10 631 448 |

5. OCENA

Komisja i państwa członkowskie dokonują oceny wszystkich współfinansowanych projektów. Projekty, które mają być finansowane z Funduszu, są przyjmowane przez Komisję w porozumieniu z państwami członkowskimi korzystającymi z pomocy.

Komisja przeprowadza ocenę ex post Funduszu Spójności. Poprzednia ocena, opublikowana w 2005 r., obejmowała próbę 200 projektów realizowanych w okresie 1993-2002. Nowa ocena ex post rozpoczęła się w 2009 r. i obejmuje ona wszystkie projekty Funduszu Spójności oraz byłe projekty ISPA realizowane w okresie 2000-2006. W ramach trzech wzajemnie powiązanych „pakietów prac” ocena obejmie wkład Funduszu Spójności i ISPA w rozwój systemu transportu UE, przyswojenie dorobku prawnego UE w dziedzinie środowiska oraz wpływ ISPA na przygotowanie do programów w ramach funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Ponadto przeprowadzone zostaną analizy ex post kosztów i korzyści dla próby projektów w dziedzinie transportu i ochrony środowiska w celu zebrania doświadczeń dla przyszłych okresów programowania.

6. Informacje i promocja

Jak wskazano w sprawozdaniu rocznym za rok 2007, kwestie dotyczące Funduszu Spójności od 1 stycznia 2007 r. są omawiane w ramach komitetu koordynującego fundusze (COCOF, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1083/2006).

Na posiedzeniach COCOF-u w 2009 r. przedstawiono lub omówiono szereg kwestii wspólnych dla EFRR i Funduszu Spójności, na przykład:

- rozporządzenie Komisji zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1828/2006 ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności oraz rozporządzenia (WE) nr 1080/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego;

- decyzję Komisji zmieniającą decyzję dotyczącą finansowania programu w zakresie stosowania operacyjnej i nieoperacyjnej pomocy technicznej z inicjatywy lub w imieniu Komisji Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności (FS) w 2009 r.;

- decyzję Komisji dotyczącą finansowania programu w zakresie stosowania operacyjnej i administracyjnej pomocy technicznej z inicjatywy lub w imieniu Komisji Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) i Funduszu Spójności (FS) w 2010 r.;

Jeśli chodzi o działania Komisji w zakresie informacji i promocji, w 2009 roku zajęto się dwiema kwestiami. Po pierwsze zapewnieniem publikacji wykazu beneficjentów funduszy UE prowadzonego przez Komisję we współpracy z państwami członkowskimi zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1828/2006. Po drugie Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej opublikowała szczegółowe dane dotyczące głównych projektów, włącznie z tymi finansowanymi przez Fundusz Spójności, za okresy 2000-2006 i 2007-2013. Szczegóły dotyczące wielu z tych projektów są dostępne w bazie danych posiadającej opcję wyszukiwania na stronie INFOREGIO. Do chwili obecnej w bazie tej umieszczono ponad 300 projektów (w tym główne projekty oraz inne projekty finansowane w okresie 2007-2013).

[1] Obejmuje korekty wprowadzone przez państwa członkowskie w następstwie umowy zawartej zgodnie z odpowiednią procedurą lub w wyniku realizacji planów działania i oficjalnych decyzji Komisji. Obejmuje korekty wprowadzone w wyniku audytów przeprowadzonych przez Komisję, ale także korekty dokonane w trakcie realizacji lub zamknięcie projektów.

[2] Dz.U. L 371 z 27.12.2006, s. 1, ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 846/2009, Dz.U. L 250 z 23.9.2009.