1. WPROWADZENIE

Jest to trzecie sprawozdanie przedstawiające postępy UE i jej państw członkowskich we wdrażaniu wspólnej polityki bezpieczeństwa żywnościowego . Do sprawozdania załączono dokument roboczy służb Komisji, który zawiera dalsze informacje na temat analiz i studiów przypadków. Zawarte w sprawozdaniu przykłady pokazują, w jaki sposób UE i jej państwa członkowskie zwiększyły swoje wsparcie oraz jakie podjęły działania w odpowiedzi na zalecenia i konkluzje Rady z 2016 r.

2. ZMIANY POLITYKI ŚWIATOWEJ I EUROPEJSKIEJ

Na świecie z powodu głodu cierpi dziś 821 milionów osób. Oznacza to, że w 2017 r. poziom braku bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego wzrastał już drugi rok z rzędu, chociaż wcześniej przez ponad dekadę spadał. Chroniczne niedożywienie wśród dzieci wciąż się zmniejsza, lecz nadal dotyka co czwarte dziecko poniżej piątego roku życia. Przewiduje się, że liczba ludności na świecie osiągnie do roku 2050 ponad 9 miliardów, co doprowadzi do wzmożonej rywalizacji o ograniczone zasoby. Zjawisku temu będą towarzyszyć postępujące skutki zmiany klimatu, konflikty i rosnąca presja na grunty i zasoby naturalne oraz produkcję żywności, zasoby wodne i energię. Wyzwania te w znacznym stopniu wpłyną na zdolność systemu rolno-spożywczego do zapewniania zdrowej i odżywczej diety dla szybko powiększającej się populacji.

Cele zrównoważonego rozwoju, w szczególności cel zrównoważonego rozwoju nr 2, mają ponownie nadać impet działaniom krajów i zmobilizować je do „wyeliminowania głodu, zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego i lepszego odżywania oraz promowania zrównoważonego rolnictwa” do 2030 r. Zgodnie ze stosowanym przez UE podejściem opartym na poszanowaniu praw, w tym prawa do pożywienia, podstawowymi obowiązkami w ramach nowego europejskiego konsensusu w sprawie rozwoju są eliminacja głodu i poprawa stanu wyżywienia osób najbardziej narażonych . Przyjęta w 2016 r. globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej kładzie nacisk na konieczność zdwojenia wysiłków mających na celu zapobieganie konfliktom i mierzenie się z ich podstawowymi przyczynami, takimi jak nierówności, zmiana klimatu i deficyt zasobów, w obliczu ich wpływu na pustynnienie, degradację gleby, niedobór wody i kryzysy żywnościowe. W ten sposób UE i jej państwa członkowskie wspierają zrównoważone rządowe strategie zapobiegania i reagowania, które przyczyniają się do budowania odporności.

Unia Europejska i jej państwa członkowskie nieustannie podkreślają znaczenie zmiany roli kobiet. Szczególną uwagę zwraca się na propagowanie podejścia ewoluującego, które ma na celu nie tylko zwiększenie dostępu kobiet do zasobów, ale również zagwarantowanie kobietom równouprawnienia i zapewnienie w ten sposób, by interwencje przynosiły korzyści i służyły wzmacnianiu pozycji zarówno mężczyzn, jak i kobiet.

UE i jej państwa członkowskie przyczyniają się do wspierania osób w trudnej sytuacji w krajach partnerskich przez propagowanie tworzenia lepszych miejsc pracy i możliwości uzyskania dochodu. Wraz z rozpoczęciem wdrażania Planu inwestycji zewnętrznych w 2017 r. Unia zaczęła współpracę z instytucjami finansowymi, która ma ożywić dynamikę gospodarczą w krajach partnerskich i wspierać sprawiedliwy wzrost gospodarek wiejskich. Aby podjąć dalsze kroki w odniesieniu do złożonej zależności między brakiem bezpieczeństwa żywnościowego, ubóstwem na obszarach wiejskich i migracją, UE zacieśnia współpracę i dialog w ramach partnerstwa z UE–Unia Afrykańska (UA) oraz organizuje Fora Przedsiębiorców UE-Afryka w celu ułatwienia tworzenia możliwości zatrudnienia dla młodzieży i kobiet. Ostatnie takie forum odbyło się w listopadzie 2017 r. w Abidżanie; głównym tematem było wówczas zwiększenie zakresu partnerstw publiczno-prywatnych w dziedzinie agrobiznesu. Podkreślanie znaczenia takich partnerstw idzie w parze z inicjatywą kryzysowego funduszu powierniczego UE dla Afryki mającego na celu eliminowanie przyczyn niestabilności, przymusowych wysiedleń i migracji nieuregulowanej oraz pozwala na wniesienie wkładu w sprawniejsze zarządzanie migracjami i wykorzystanie dostępnych możliwości.

Wspieranie innowacji i badań ma zasadnicze znaczenie dla wprowadzenia pozytywnych zmian w rolnictwie i systemach żywnościowych. Podczas szczytu „Jedna Planeta” w 2017 r. UE i Fundacja Billa i Melindy Gatesów przeznaczyły po 270 mln EUR na okres 2018–2020 na rzecz współpracy w dziedzinie innowacji w walce ze zmianami klimatu oraz badań związanych z rolnictwem w państwach trzecich. Rolnictwo jest niezwykle ważne, ponieważ sektor ten w największym stopniu wpływa na ustalone na poziomie krajowym wkłady wielu państw; jednocześnie otrzymuje on wsparcie będące rezultatem współpracy UE i państw członkowskich w zakresie programów zrównoważonego rolnictwa. Pod przewodnictwem Francji UE stara się stymulować państwa członkowskie i inne organizacje do osiągnięcia „celu miliarda USD”. Ponadto dzięki funduszom przyznanym w ramach programu „Horyzont 2020” oraz programu dotacji dla UA na rzecz badań naukowych swoją działalność rozpoczęło partnerstwo w dziedzinie badań i innowacji między UE a Afryką w zakresie bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia oraz zrównoważonego rolnictwa.

Przywódcy krajów grupy G-7 podtrzymują swoje zobowiązanie do pomocy w uwolnieniu 500 mln osób od głodu i niedożywienia do 2030 r., a podczas szczytu w Taorminie w 2017 r. postanowili zwiększyć wspólne wsparcie na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz zrównoważonego rolnictwa w Afryce Subsaharyjskiej za pomocą zróżnicowanych działań, w tym poprzez zwiększenie oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA). W związku z tym, że transformacja obszarów wiejskich jest procesem o zasadniczym znaczeniu dla tworzenia miejsc pracy, zwiększenia dochodów oraz osiągnięcia bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego, w 2017 r. przywódcy krajów grupy G-20 zapoczątkowali Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych z obszarów wiejskich, stanowiącą element partnerstwa G-20.

3. SPRAWOZDAWCZOŚĆ I POSTĘPY

Niniejsza sekcja zawiera przegląd wypłat UE i jej państw członkowskich na cele bezpieczeństwa żywnościowego i żywieniowego oraz postępów w spełnianiu kryteriów wydajności priorytetów polityki.

Wypłaty