[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 5.10.2005

COM(2005) 458 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Współpraca UE-Palestyna po wycofaniu się Izraela ze Strefy Gazy i z niektórych północnych obszarów Zachodniego Brzegu Jordanu – w stronę rozwiązania dwupaństwowego

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Współpraca UE-Palestyna po wycofaniu się Izraela ze Strefy Gazy i z niektórych północnych obszarów Zachodniego Brzegu Jordanu – w stronę rozwiązania dwupaństwowego

WSTęP

Po pięcioletnim okresie terroryzmu, przemocy, zniszczeń i recesji gospodarczej w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu, 2005 był rokiem wspólnych wysiłków zmierzających do postępów w procesie pokojowym. Strona izraelska i palestyńska były wspierane w tym procesie przez społeczność międzynarodową.

Wycofanie się Izraela ze Strefy Gazy i z niektórych północnych obszarów Zachodniego Brzegu Jordanu stanowi ważny krok, stwarzający możliwość trwałego pokoju w regionie na wiele lat. Specjalny wysłannik Kwartetu, James Wolfensohn, dokłada wszelkich wysiłków, by pomóc w przełamaniu politycznego impasu, w jakim znaleźli się Palestyńczycy i Izraelczycy od początku drugiej Intifady. Pomyślne zakończenie tych wysiłków mogłoby stanowić decydującą szansę na rozwiązanie konfliktu. Mapa drogowa Kwartetu, będąca niezbędnym warunkiem utworzenia państwa palestyńskiego, pozostaje punktem odniesienia dla działań UE i ponownego skoncentrowania jej polityki.

Ta optymistyczna perspektywa uzależniona jest jednak od tego, czy wycofanie przyniesie Palestyńczykom i Izraelczykom rzeczywiste korzyści, a także od tego, czy dynamika wytworzona przez wycofanie zostanie wykorzystana do dalszego wdrożenia mapy drogowej. Obejmuje ona, między innymi, poprawę bezpieczeństwa Izraela, lepsze warunki gospodarcze i społeczne w Strefie Gazy i na Zachodnim Brzegu Jordanu oraz postępy na drodze do utworzenia państwa palestyńskiego, które będzie w stanie przejąć odpowiedzialność i wykonywać zadania nowoczesnej demokracji.

UE jest największym dawcą pomocy dla Palestyny, jej wkład to ok. 500 mln. EUR rocznie, z czego ponad połowa pochodzi z budżetu Wspólnoty, a pozostała część jest finansowana przez Państwa Członkowskie w ramach umów dwustronnych. Unia jest również ważnym członkiem Kwartetu, co sprawia, że może ona wnieść znaczący wkład w przyszłe utworzenie państwa palestyńskiego pokojowo współistniejącego z Izraelem. Aby skorzystać z tej możliwości, UE powinna obecnie określić całościową średnioterminową strategię w zakresie wspierania postępów na drodze do rozwiązania dwupaństwowego przewidzianego w mapie drogowej oraz w zakresie stosunków z przyszłym państwem palestyńskim.

Niniejszy Komunikat określa elementy takiej całościowej i spójnej strategii wobec Autonomii Palestyńskiej oraz Palestyńczyków zamieszkujących na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy. Jego celem jest określenie priorytetów dla zaangażowania UE w następstwie wycofania się Izraela ze Strefy Gazy i z niektórych północnych obszarów Zachodniego Brzegu Jordanu, m.in. w zakresie wspierania Autonomii Palestyńskiej w procesie reform i rozwoju instytucjonalnego. Komunikat zawiera również szereg kluczowych (ale nie wyczerpujących) kryteriów, które Komisja uważa za niezbędne dla pomyślnego zaangażowania się UE w następstwie wycofania. Komisja proponuje opracować we współpracy z władzami palestyńskimi Krajowy dokument strategiczny dla Zachodniego Brzegu Jordanu i Strefy Gazy na podstawie elementów zawartych w niniejszym Komunikacie oraz zgodnie z planem działania w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa.

Komunikat ten nie obejmuje zagadnień związanych z szerszym kontekstem procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie. Służby Komisji współpracują ze specjalnym przedstawicielem UE ds. procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie w celu określenia stanowisk UE w kluczowych sprawach oraz promowania przyszłościowego podejścia w odniesieniu do Bliskiego Wschodu w sytuacji zaistniałej po wycofaniu się Izraela.

1. SPECJALNY WYSłANNIK KWARTETU DS. WYCOFANIA

Mianowanie przez Kwartet Jamesa Wolfensohna jako specjalnego wysłannika ds. wycofania stwarza nowy kontekst pracy społeczności międzynarodowej w krótkoterminowej perspektywie. Komisja Europejska oddelegowała pracowników do jego zespołu, zapewnia aktywną koordynację z innymi donatorami oraz udostępniła środki w wysokości 60 mln EUR na rozpoczęcie projektów „do natychmiastowej realizacji”.

Specjalny wysłannik przedstawił sześć punktów lub wspólnych zagadnień, którymi muszą zając się Palestyńczycy i Izraelczycy, aby stworzyć warunki dla powodzenia planu wycofania oraz przyszłego zaangażowania międzynarodowej społeczności donatorów. Obejmują one kwestie związane z przejściami granicznymi, połączeniem między Zachodnim Brzegiem a Strefą Gazy, portami morskimi i lotniczymi, domami oraz szklarniami w osiedlach.

W kontekście porozumień między Izraelem a Autonomią Palestyńską dotyczących tych punktów, Komisja udostępnia wsparcie dla operacji celnych na granicy, oraz dostarczyła środki na infrastrukturę, które mogłyby zostać przeznaczone na porty morskie lub lotnicze.

Wybiegając dalej w przyszłość, wysłannik Kwartetu przedstawił również trzy priorytety, na których powinna skupić się Autonomia Palestyńska: stabilizacja fiskalna, średnioterminowy plan rozwoju oraz tworzenie miejsc pracy. Komisja działa na rzecz realizacji tych priorytetów wnosząc wkład do Funduszu Powierniczego Zarządzania Finansami Publicznymi Banku Światowego, jako że ten międzynarodowy instrument okazał się najskuteczniejszy w obecnych okolicznościach, a także udostępniając środki na projekty „do natychmiastowej realizacji”.

Wysłannik Kwartetu zaproponował podwojenie środków udostępnionych przez społeczność międzynarodową do 3 mld EUR rocznie w ciągu następnych trzech lat, pod warunkiem, że dokonane zostaną postępy na drodze realizacji sześciu wspomnianych punktów. Propozycja ta została zatwierdzona przez grupę G8.

Priorytety określone w niniejszym Komunikacie stanowią część odpowiedzi na te nowe okoliczności.

2. REFORMA AUTONOMII PALESTYńSKIEJ ORAZ PRZYGOTOWANIA DO UTWORZENIA PAńSTWA PALESTYńSKIEGO

Komisja należy do niewielkiej grupy donatorów, którzy utrzymali swoje wsparcie dla palestyńskich reform przez cały okres trwania Intifady, jednocześnie dostarczając znaczną pomoc w nagłych wypadkach. Pomoc świadczona Autonomii Palestyńskiej obejmowała ukierunkowane programy rozwoju instytucjonalnego oraz obłożona była warunkami związanymi z przeprowadzaniem reform.

Jednak w następstwie wycofania, Autonomia Palestyńska w dalszym ciągu stoi przed ogromnymi wyzwaniami. Skuteczne i pełne przejęcie odpowiedzialności za bezpieczeństwo i świadczenie usług powszechnych w Strefie Gazy jest w dalszym ciągu znacznym wyzwaniem. Jednocześnie niezbędny jest bardziej pełny i trwały program rozwoju instytucjonalnego w perspektywie utworzenia przyszłego państwa palestyńskiego zarówno w Strefie Gazy, jak i na Zachodnim Brzegu Jordanu.

UE powinna stopniowo skoncentrować swoją pomoc na wspieraniu rozwoju instytucjonalnego w Autonomii Palestyńskiej. W następstwie londyńskiej konferencji nt. reform w Palestynie, Biuro Komisji w Jerozolimie przygotowało krótkoterminową strategię w zakresie zarządzania, która została przekazana władzom Autonomii Palestyńskiej. Dokument ten identyfikuje najpilniejsze kwestie związane z reformami oraz stanowi wskazówkę dla międzynarodowych donatorów wyznaczając krótkoterminowe priorytety dla reform i możliwego zaangażowania donatorów. Proces ten powinien odbywać się w powiązaniu z inwestycjami niezbędnymi dla ożywienia palestyńskiej gospodarki i poprawy perspektyw wzrostu gospodarczego.

Temu kierunkowi działań towarzyszyć muszą krótkoterminowe wysiłki, niezbędne dla pomyślnego przeprowadzenia procesu wycofania oraz pomoc humanitarna Wspólnoty.

3. PRIORYTETY DLA WSPARCIA UE

Główne priorytety rozwoju instytucjonalnego zostały już określone w planie działania UE-Autonomia Palestyńska w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (ENP). Plan ten zwraca szczególną uwagę na ustanowienie sprawnego systemu sądowniczego, skuteczne egzekwowanie prawa i rozwój praworządności, wzmacnianie instytucji i zwiększanie zdolności administracyjnej, a także umocnienie już dokonanych postępów na drodze do utworzenia przejrzystego systemu finansów publicznych. Te uzgodnione priorytety stanowią wytyczne dla wspólnotowego programu pomocy finansowej dla Palestyny.

Kluczową kwestią dla rozwoju Autonomii Palestyńskiej jest polityczna i gospodarcza trwałość przyszłego państwa, przy czym wymiar polityczny i gospodarczy są nierozerwalnie ze sobą powiązane. Trwałość polityczna wymaga wzmocnienia instytucji demokratycznych, odpowiedniej kontroli nad sytuacją bezpieczeństwa, odpowiedzialności władz, praworządności, poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności, a także rozwijającego się społeczeństwa obywatelskiego. Trwałość gospodarcza jest w dużej mierze uzależniona od swobodnego dostępu do Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu, swobodnego przepływu w obrębie Zachodniego Brzegu, kwestii sójności terytorialnej, a także od stosunków gospodarczych z Izraelem.

Zważywszy na fakt, iż deficyt budżetowy wyniósł 400 mln EUR w 2004 r., trwałość gospodarcza będzie również wymagała – oprócz wysiłków ukierunkowanych na wspieranie ożywienia gospodarczego, rozwoju wymiany handlowej i inwestycji – odpowiedniej polityki fiskalnej oraz rzetelnego zarządzania finansami publicznymi. Wskaźniki powiązane z pomocą budżetową dla Autonomii Palestyńskiej są i pozostaną instrumentem wspierania postępów na drodze do stabilizacji fiskalnej oraz dalszego rozwoju przejrzystego i uporządkowanego systemu finansów publicznych

Trwałość polityczna

Priorytety polityczne

- Wzmocnienie demokratycznego umocowania prawnego i odpowiedzialności

Wspieranie procesu wyborczego.

- umacnianie praworządności

pomoc władzom palestyńskim w ich wysiłkach na rzecz reform w dziedzinie sądownictwa; stworzenie krótkoterminowej strategii konsolidującej państwo prawa, m.in. w zakresie walki z korupcją i z przestępczością zorganizowaną.

- Promowanie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności

Dalsze podejmowanie kwestii podżegania do przemocy lub nienawiści w dialogu z władzami Autonomii Palestyńskiej; wspieranie inicjatyw społeczeństwa obywatelskiego w zakresie poszanowania praw człowieka.

- Poprawa bezpieczeństwa

Uzupełnienie pracy specjalnego przedstwiciela UE w dziedzinie przekształcenia cywilnej policji

- Zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego

Promowanie inicjatyw społeczeństwa obywatelskiego dotyczących wspierania procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie

- Zwiększenie skuteczności administracji publicznej

Wspieranie reformatorskich wysiłków palestyńskiej administracji publicznej, w tym poprzez programy partnerskie (twinningowe).

- Jerozolima

Opracowanie strategii pomocy dla Wschodniej Jerozolimy.

- Zajęcie się kwestią uchodźców w perspektywie przekraczającej bezpośrednie potrzeby w zakresie pomocy humanitarnej

Czynny udział w dyskusji na temat przyszłej roli Agencji Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy i Zatrudnienia Uchodźców Palestyńskich (UNRWA)

Wysiłki mające na celu przeprowadzenie pilnych reform w Autonomii Palestyńskiej muszą uwzględniać ostateczny cel, jakim jest zapewnienie trwałości politycznej. Powinno to odbywać się poprzez dialog polityczny, warunkową pomoc finansową oraz dostosowane do potrzeb programy wsparcia (w tym mechanizm twinningu), które stanowić będą odpowiedź na następujące wyzwania:

- Wzmocnienie demokratycznego umocowania prawnego i odpowiedzialności

UE odegrała pierwszoplanową rolę w ramach społeczności międzynarodowej, wspierając proces wyborczy, współprzewodnicząc Grupę Wsparcia Reformy Wyborczej, dostarczając pomoc techniczną dla palestyńskich organów wyborczych, wspomagając inicjatywy na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz wysyłając Misję Obserwacji Wyborów UE (EUOM) na wybory prezydenckie w styczniu 2005 r.

Komisja prawdopodobnie wyśle kolejną EUOM na wybory do Palestyńskiej Rady Legislacyjnej, zaplanowane na styczeń 2006 r. W celu zapewnienia samodzielności i trwałości Centralnej Komisji Wyborczej (CKW), aktualne wsparcie dla CKW powinno stopniowo zostać zastąpione środkami pochodzącymi z budżetu Autonomii Palestyńskiej.

Kryteria dla zaangażowania UE: wprowadzenie w życie odpowiednich zaleceń zawartych w sprawozdaniu Misji Obserwacji Wyborów UE (EUOM) dotyczących wyborów prezydenckich w Autonomii Palestyńskiej w styczniu 2005 r.

Po wyborach Wspólnota powinna wspierać rozwijanie zdolności Palestyńskiej Rady Legislacyjnej, w celu zapewnienia wysokiej jakości prawodawstwa oraz skuteczności reform.

- Umacnianie praworządności

W ramach palestyńskiego procesu reform, UE powinna podjąć intensywniejsze działania w obszarach, gdzie już jest obecna, a w których jej wsparcie może prowadzić do namacalnych rezultatów, w szczególności w zakresie konsolidacji państwa prawa. Podjęto już wysiłki w tym kierunku w ramach warunków związanych z programem wsparcia budżetowego UE, które dotyczyły m.in. przyjęcia i wejścia w życie ustawy zasadniczej oraz ustawy w sprawie niezawisłości wymiaru sprawiedliwości. EUCOPPS (patrz poniżej) zawiera również elementy, których celem jest modernizacja systemu sądownictwa. Ponadto, program Komisji dotyczący zwiększenia uprawnień wymiaru sprawiedliwości przyczynia się do modernizacji palestyńskiego systemu prawnego.

Obecnie przygotowywana jest krótkoterminowa strategia analizująca dalsze środki niezbędne do umocnienia praworządności, zwalczania korupcji i przestępczości zorganizowanej oraz wspierania ustanowienia niezawisłego, bezstronnego i dobrze funkcjonującego wymiaru sprawiedliwości. Komisja jako organ przewodniczący lokalnej grupie wsparcia reform w sądownictwie, koordynuje prace w zakresie całościowej oceny potrzeb, we ścisłej współpracy z niedawno utworzonym palestyńskim komitetem zarządzającym ds. reformy sądownictwa.

Kryteria dla dalszego zaangażowania UE: Zobowiązanie władz Autonomii Palestyńskiej do przeprowadzenia reformy sądownictwa zgodnie z priorytetami uzgodnionymi w planie działania Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (EPS) oraz do pełnego wdrożenia odpowiednich zapisów mapy drogowej.

- Promowanie poszanowania praw człowieka i podstawowych wolności

Niezbędne będą dalsze działania wspierające wysiłki podjęte w zakresie propagowania i ochrony praw człowieka, w tym wolności zrzeszania się, wolności słowa, oraz prawa do niezależnych mediów.

Środki dążące do zmniejszenia i zlikwidowania zjawiska podżegania do przemocy i nienawiści stanowią część tego procesu. Zlikwidowanie tego zjawiska wymagało będzie większego zaangażowania ze strony społeczeństwa obywatelskiego, a także bardziej kompleksowego podejścia do reform palestyńskiego systemu szkolnictwa oraz zobowiązania władz Autonomii Palestyńskiej do wdrożenia zapisów planu działania EPS i mapy drogowej. Działania te są niezbędne, by umożliwić dalsze postępy w procesie pokojowym, rozwijać kulturę tolerancji, umiarkowania, wzajemnego zrozumienia i szacunku.

- Poprawa bezpieczeństwa

Ustanowienie bezpiecznego i pewnego środowiska dla wszystkich obywateli palestyńskich poprzez egzekwowanie prawa i utrzymanie porządku publicznego jest kluczowym elementem dla powodzenia całego programu reform, a także integralną częścią tego programu. Program Komisji w zakresie sądownictwa uzupełnia prace przeprowadzone w ramach programu specjalnego przedstawiciela dot. bezpieczeństwa i sił policyjnych (EUCOPPS), a także wysiłki podjęte przez amerykańskiego koordynatora ds. bezpieczeństwa. Przyjmując EUCOPPS Unia Europejska podjęła długoterminowe zobowiązanie wspierania reform w palestyńskiej policji. Program ten przyczyni się do utworzenia skuteczniejszych służb policyjnych oraz ulepszenia koordynacji działań donatorów w tym obszarze. Poprawa bezpieczeństwa jest również głównym przedmiotem obaw Izraela, który będzie w dalszym ciągu poddawał ocenie postępy dokonane w procesie pokojowym, oceniając, w jakiej mierze powiodły się wysiłki władz palestyńskich w zakresie wyeliminowania podżegania do przemocy oraz likwidacji struktur organizacji terrorystycznych.

- Zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego

Aktywne zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego, niezbędne dla dalszego wspierania procesu pokojowego, przyczyni się do wzmocnienia trwałości politycznej. Program Komisji „Partnerstwo dla Pokoju” był istotnym instrumentem wspierania współpracy palestyńsko-izraelskiej na poziomie nieformalnym oraz pomógł utrzymać ideę dialogu w okresach zaostrzenia konfliktu. Działania te prowadzone będą w dalszym ciągu.

- Zwiększenie skuteczności administracji publicznej

Odpowiednio funkcjonująca administracja publiczna wymaga przeprowadzenia reform w całej palestyńskiej służbie cywilnej. Pilne działania muszą zostać podjęte w celu wdrożenia programu reform służby cywilnej i administracji publicznej, co umożliwi poprawę jakości i skuteczności usług publicznych. UE powinna wspierać te wysiłki poprzez zapewnienie wsparcia technicznego, w szczególności poprzez projekty twinningowe, w ramach których Państwa Członkowskie podzielą się z władzami palestyńskimi wiedzą fachową w różnych dziedzinach.

Kryteria dla zaangażowania UE: wzmocnienie odpowiedzialności instytucji publicznych innych niż ministerstwa, postępy w restrukturyzacji ministerstw.

Istnieją dwa inne istotne aspekty demokratycznego umocowania prawnego i trwałości politycznej przyszłego państwa palestyńskiego: kwestia Jerozolimy i kwestia uchodźców.

- Jerozolima

UE podejmowała aktywne działania w zakresie dostarczania pomocy dla arabskiej ludności wschodniej Jerozolimy. Szereg działań zostało już podjętych przez Komisję Europejską od 2002 r., w tym wsparcie dla sektora prywatnego, dla usług socjalnych oraz wspieranie działalności kulturalnej i edukacyjnej. Pomimo wysiłków ze strony społeczności międzynarodowej i zobowiązań dotyczących mapy drogowej, instytucje palestyńskie we wschodniej Jerozolimie, takie jak Izba Handlowa nadal pozostają zamknięte. Zintegrowany plan rozwoju dla wschodniej Jerozolimy powinien w dalszym ciągu być przedmiotem wsparcia. Wysiłki te powinny być podejmowane w ramach strategii wsparcia dla wschodniej Jerozolimy, nie przesądzając o wynikach negocjacji na temat ostatecznego statusu.

Jednocześnie UE musi zwiększyć skuteczność swoich komunikatów sprzeciwiających się niedawnemu nasileniu działalności osiedleńczej oraz próbom działania przy pomocy „faktów dokonanych” w terenie. Sytuacja Jerozolimy, rozpatrywana w kategoriach ostatecznego statusu, staje się coraz bardziej problematyczna ze względu na barierę przedzielającą miasto.

- Zajęcie się kwestią uchodźców w perspektywie przekraczającej bezpośrednie potrzeby w zakresie pomocy humanitarnej

Międzynarodowe (i wspólnotowe) wsparcie dla palestyńskich uchodźców jest przede wszystkim kierowane za pośrednictwem agencji UNRWA, do której UE wnosi największy wkład. Biuro Pomocy Humanitarnej Wspólnoty Europejskiej (ECHO) aktywnie działa na rzecz zaspokojenia potrzeb humanitarnych ludności palestyńskiej, w tym uchodźców na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy, za pośrednictwem organizacji pozarządowych, odpowiednich agencji ONZ oraz organizacji Czerwonego Krzyża. W miarę posuwania się naprzód procesu pokojowego, kwestia uchodźców, a także mandat i rola UNRWA będą nabierały coraz większego znaczenia.

Nie przesądzając o wynikach przyszłych negocjacji, w niezależnej Palestynie nie może być miejsca dla obozów uchodźców. Jednakże przekształcenie obozów w stałe osiedla mieszkaniowe wymaga dużych nakładów finansowych. Jest to tylko jeden z wielu aspektów sprawiedliwego rozwiązania kwestii uchodźców, które będą musiały zostać uwzględnione.

Trwałość gospodarcza

Pomimo nadzwyczajnej odporności palestyńskiej gospodarki, Zachodni Brzeg i Strefa Gazy muszą uzyskać trwałość gospodarczą. Ponadto gospodarka palestyńska jest w dużej mierze uzależniona od gospodarki Izraela, w związku z czym powinny zostać podjęte intensywniejsze działania na rzecz zróżnicowania rynków. Komisja proponuje konsolidację osiągnięć dotychczasowej pomocy Wspólnoty oraz poszerzenie wsparcia w celu ustanowienia fundamentów dla trwałego gospodarczo państwa palestyńskiego.

Priorytety gospodarcze

- Rozwijanie dwustronnych i regionalnych stosunków handlowych

Poprawa dostępu do rynku dla produktów palestyńskich; dostarczenie pomocy technicznej; ułatwienie dialogu dialog mającego na celu przezwyciężenie barier administracyjnych i regulacyjnych; opracowywanie scenariuszy dla uzgodnień handlowych z Izraelem; wspieranie integracji gospodarki palestyńskiej z gospodarką regionu.

- Tworzenie administracji celnej

Zapewnienie wsparcia dla administracji celnej; rozważenie możliwości oddelegowania ekspertów; zaoferowanie udziału w charakterze strony trzeciej.

- Odbudowa i odnowa infrastruktury Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy

Dostarczenie funduszy na projekty infrastrukturalne „do natychmiastowej realizacji”; nakłanianie do wzmożenia inwestycji.

- Utworzenie odpowiedniego środowiska dla inwestycji w sektorze prywatnym

Wspieranie władz palestyńskich w dokonaniu rewizji ram prawnych.

- Wspieranie sektora prywatnego

Współpraca z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym (EBI) w celu połączenia środków pochodzących z pożyczek i z dotacji w ramach inwestycji w rozwój sektora prywatnego; dostarczenie pomocy i szkoleń dla małych i średnich przedsiębiorstw ukierunkowanych na poprawę zarządzania i rezultatów.

- Ulepszenie zarządzania finansami publicznymi

Wspieranie wysiłków władz palestyńskich na rzecz modernizacji administracji podatkowej; pomoc w dalszym rozwoju kontroli finansowej.

- Tworzenie gospodarki opartej na wiedzy

Przeanalizowanie opcji dla wsparcia rozwoju zastosowań szerokopasmowych.

- Uwzględnienie wymiaru społecznego

Wspieranie programów mających na celu poprawę dobrobytu społecznego, w szczególności programu reformy sieci bezpieczeństwa socjalnego Banku Światowego

- Rozwijanie dwustronnych i regionalnych stosunków handlowych

Celem UE jest zniesieniu barier taryfowych oraz ustanowienie strefy wolnego handlu między Autonomią Palestyńską a UE, obejmującej wszystkie towary i usługi, a także promowanie wymiany handlowej i inwestycji wewnątrz regionu.

UE podjęła już szereg kroków mających na celu pogłębienie stosunków handlowych oraz poprawę dostępu do rynku dla produktów palestyńskich w ramach Przejściowego Układu Stowarzyszeniowego w sprawie wymiany handlowej i współpracy z Autonomią Palestyńską. W styczniu 2005 r. przyjęto również środki mające na celu dalszą liberalizację wymiany handlowej w zakresie produktów rolnych. Rozpatrywane będą również dalsze środki liberalizacji handlu.

W szerszym kontekście regionalnym należy również wziąć pod uwagę relacje w zakresie wymiany handlowej i ceł między Izraelem a Autonomią Palestyńską, a także rozpatrzyć możliwość i zakres rewizji Paryskiego Protokołu Gospodarczego [1] w perspektywie utworzenia państwa palestyńskiego. Biorąc pod uwagę cel promowania wymiany handlowej i inwestycji w regionie, UE jest zdania, iż przydział budżetowy przeznaczony na rozwój współpracy celnej między Autonomią Palestyńską a Izraelem powinien zostać utrzymany. Komisja wezwała władze izraelskie i palestyńskie do utrzymania tego przydziału na współpracę celną w krótkiej perspektywie czasowej, w oczekiwaniu na zawarcie przyszłych porozumień.

UE dołoży starań, by ułatwić włączenie Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy do regionalnych uzgodnień handlowych, w tym do paneurośródziemnomorskiej kumulacji pochodzenia, w stosownych przypadkach. UE aktywnie zachęca Izrael i Autonomię Palestyńską do podejmowania współpracy. W tym celu Komisja zorganizowała trójstronną grupę roboczą ds. wymiany handlowej, w której biorą udział przedstawiciele władz palestyńskich i izraelskich oraz eksperci Komisji.Ta trójstronna grupa robocza dokona również analizy sposobów przezwyciężenia barier administracyjnych i regulacyjnych dla handlu oraz ułatwienia wdrożenia Przejściowego Układu Stowarzyszeniowego z Autonomią Palestyńską.

UE powinna aktywnie promować współpracę między Autonomią Palestyńską i krajami sąsiadującymi w celu wzmocnienia istniejącej wymiany handlowej oraz rozwijania działalności gospodarczej przynoszącej obopólne korzyści. W tym kontekście kraje sąsiadujące powinny być poproszone o dokonanie przeglądu oraz obniżenie taryf celnych i barier regulacyjnych.

Władze Autonomii Palestyńskiej muszą być przygotowane do przejęcia odpowiedzialności w zakresie wymiany handlowej i ceł, w tym zapewnienia zgodności z międzynarodowymi zasadami handlowymi oraz wzmocnienia zdolności administracyjnych. Obszary te będą przedmiotem dalszego wsparcia ze strony UE.

Kryteria dla zaangażowania UE: znaczna poprawa sytuacji w zakresie bezpieczeństwa i dostępu, zgodnie z zaleceniami sprawozdania Banku Światowego dla Komitetu Łącznikowego Ad Hoc (AHLC) z grudnia 2004 r [2] ., oraz znaczne postępy w zakresie sześciu punktów określonych przez specjalnego wysłannika Kwartetu.

- Tworzenie administracji celnej

Komisja udziela szerokiego wsparcia palestyńskiej administracji celnej, współpracując z UNCTAD celem wprowadzenia skomputeryzowanego systemu przetwarzania deklaracji celnych. Po wycofaniu się Izraela ze Strefy Gazy palestyńskie władze celne staną przed wieloma wyzwaniami. Dlatego też władze palestyńskie poprosiły o dalszą pomoc, jak również o obecność strony trzeciej na swoich nowych granicach celnych.

Komisja gotowa jest udzielić dalszej pomocy, takiej jak finansowanie rozmieszczenia urzędników celnych, na mocy precyzyjnie zdefiniowanego mandatu, celem odbudowy pewności i poprawy zdolności działania palestyńskich władz celnych. Komisja zbada tę kwestię wraz z Państwami Członkowskimi, ma ona również możliwość skorzystania z unijnego doświadczenia w poprawianiu poziomu zarządzania granicami w Europie Środkowej i Wschodniej. . Tego rodzaju rozmieszczeniu urzędników celnych mogłaby towarzyszyć misja pomocy punktom kontroli granicznej w ramach Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony.

Kryteria zaangażowania UE: umowa zawarta przez Strony w sprawie rozmieszczenia i procedur na przejściach granicznych oraz wniosek stron o obecność strony trzeciej. UE powinna dążyć do rozszerzenia gwarancji Izraela dotyczących funkcjonowania lądowych przejść granicznych na lotnisko oraz do portu.

- (Odbudowa i) odnowa infrastruktury Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy.

Wycofanie się Izraela ze Strefy Gazy i północnych części Zachodniego Brzegu stało się nowym bodźcem dla ofiarodawców, powodującym ponowne podjęcie działań związanych z odbudową. Komisja przyjęła instrument infrastrukturalny wartości 40 mln EUR w kontekście swojego programu pomocy finansowej na 2005 r., który zostanie skoordynowany z działaniami władz palestyńskich oraz donatorów. Powstał już szereg projektów związanych z transportem, sprawami celnymi oraz dostawą wody i energii.

Wraz z postępem procesu pokojowego należy stworzyć główny program odbudowy i odnowy całego Terytorium Palestyńskiego, obejmujący zarówno Strefę Gazy, jak i Zachodni Brzeg, zgodnie z trzyletnim planem specjalnego wysłannika Kwartetu. Jeżeli zostanie odnotowany postęp w środowisku regulacyjnym oraz na przedmiotowym terytorium przestrzegane będzie prawo, działania związane z odbudową będzie można skupić na perspektywie krótkookresowej celem szybkiego rozwoju gospodarczego oraz promowania ponownego napływu inwestycji.

Całościowy plan odbudowy musiałby obejmować całą dziedzinę transportu, łącznie z odbudową lotniska i portu w Gazie, dostawy energii i wody, oczyszczanie ścieków, zarządzanie odpadami stałymi, rozwój terenów wiejskich oraz odbudowę instytucji, w szczególności kompleksów służb bezpieczeństwa i wymiaru sprawiedliwości. Działania takie mają szansę powodzenia wyłącznie w kontekście dobrze przygotowanego planu obejmującego wszystkich głównych donatorów oraz międzynarodowe instytucje finansowe. Prace można zaplanować na podstawie bazy danych dotyczących oceny zniszczeń opracowanej przez Komisję, jednakże muszą one umożliwiać kontynuacje działań w przyszłości, nie zaś polegać wyłącznie na odbudowie tego, co uległo zniszczeniu do tej pory.

Kryteria zaangażowania UE: przed przeprowadzeniem głównych inwestycji infrastrukturalnych restrykcje dotyczące poruszania się i dostępu dla osób i towarów będą musiały ulec złagodzeniu, trzeba będzie wystąpić do Izraela o gwarancje dotyczące funkcjonowania portu i lotniska. Musi mieć miejsce koordynacja działań z innymi donatorami oraz z Ministerstwem Planowania (obejmująca kontekst poprawionego średniookresowego planu rozwoju).

- Utworzenie odpowiedniego środowiska dla inwestycji w sektorze prywatnym

Wraz z postępem procesu pokojowego powinna wzrosnąć liczba zagranicznych i krajowych inwestycji na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy. Spodziewane są palestyńskie inwestycje z zagranicy oraz zainteresowanie przedsiębiorstw z Izraela, sąsiednich państw arabskich oraz innych państw wzięciem udziału w działaniach na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy.

Kryteria zaangażowania UE: Postęp w poprawie środowiska prawnego i regulacyjnego dla inwestycji sektora prywatnego.

Inwestycje zagraniczne będą szczególnie zależeć od istnienia i wykonywania przejrzystych i przewidywalnych reguł. Komisja udzieliła już pomocy w tworzeniu i przeglądzie prawodawstwa w takich dziedzinach jak, na przykład, konkurencja i zamówienia publiczne. Wykonywanie prawa będzie wymagało wspomnianych powyżej, daleko idących reform sektorów sądowego i bezpieczeństwa.

- Wspieranie sektora prywatnego

Pomimo niszczącego efektu konfliktu bliskowschodniego na gospodarkę palestyńską, sektor prywatny wykazał znaczną odporność i zdolności przystosowawcze. Sektor małych i średnich przedsiębiorstw będzie główną siła napędową wzrostu gospodarczego i regionalnej integracji, przyczyniając się do stabilizacji regionu, tworzenia miejsc pracy oraz ograniczania zależności od zatrudnienia w sektorze publicznym. Szczególną korzyścią dla mieszkańców regionu mogą być programy szkoleń zawodowych, jak również możliwość korzystania z mikrokredytów. Komisja w dalszym ciągu będzie wspierać wysiłki władz palestyńskich mające na celu rewitalizację sektora prywatnego, z uwzględnieniem zasad Euro-Śródziemnomorskiej Karty dla Przedsiębiorstw.

Kryteria zaangażowania UE: władze palestyńskie będą musiały zwiększyć swoje wysiłki na rzecz tworzenia środowiska sprzyjającego rozwojowi prywatnego sektora, natomiast Izrael będzie musiał umożliwić łatwiejszy przepływ towarów i usług, zgodnie z sześcioma punktami określonymi przez specjalnego wysłannika Kwartetu.

Europejski Bank Inwestycyjny obecnie prowadzi analizę warunków ponownego podjęcia działań na Zachodnim Brzegu, w Strefie Gazy oraz w Izraelu. EBI oraz Komisja rozważają, w jaki sposób najlepiej połączyć zasoby pochodzące z kredytów i z subsydiów, aby wesprzeć inwestycje sektora prywatnego oraz promować dostęp do finansowania dla małych i średnich przedsiębiorstw. Działaniom tym będzie musiało towarzyszyć wsparcie zdolności zarządzania.

- Poprawa zarządzania finansami publicznymi

Stabilne gospodarczo państwo palestyńskie musi posiadać nowoczesny i przejrzysty system zarządzania finansowego. Dzięki budżetowemu pakietowi wsparcia Wspólnoty Europejskiej i Państw Członkowskich odnotowano poprawę w zarządzaniu finansami publicznymi Autonomii Palestyńskiej. Niemniej jednak, w dalszym ciągu istnieje potrzeba dalszego rozbudowywania ulepszonego, przejrzystego systemu budżetowania i kontroli wydatków publicznych, który Palestyńczycy i społeczność międzynarodowa będą darzyć pełnym zaufaniem.

Kryteria zaangażowania UE: Postęp w tworzeniu odpowiedniego planu stabilizacji fiskalnej ze strony Autonomii Palestyńskiej, postęp w konsolidacji systemu emerytalnego oraz poprawa zdolności planowania.

W tym samym czasie Autonomia Palestyńska musi poprawić poziom skuteczności pobierania podatków. W chwili obecnej Komisja pomaga Autonomii Palestyńskiej we wdrożeniu nowoczesnego systemu poboru podatków, dzięki któremu z czasem wzrosną przychody. Jednakże, ustanawiając Państwo Palestyńskie posiadające niezależne przepisy podatkowe i celne, Autonomia Palestyńska będzie również odpowiedzialna za pobieranie całego VAT-u oraz opłat celnych, co jest obecnie zadaniem realizowanym przez władze izraelskie na podstawie Protokołu Paryskiego. Oprócz wysiłków zmierzających do poprawy przejrzystości zarządzania zdefiniowanych w Protokole Paryskim oraz w celu rozwiązania takich problemów, jak ubytki fiskalne, wymagane będzie dalsze budowanie zdolności celem zwiększenia przejrzystości i skuteczności odpowiednich instytucji palestyńskich, włącznie z nowoczesnym i niezawodnym systemem statystycznym.

- Tworzenie gospodarki opartej na wiedzy

Potrzebne jest wsparcie budowania społeczeństwa opartego na wiedzy poprzez szkolnictwo wyższe i zawodowe, badania i rozwój celem wzmocnienia i zróżnicowania gospodarki palestyńskiej. Wsparcie WE zgodne z zaleceniami raportu UNDP o rozwoju społecznym będzie odpowiednie tak dla Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy, jak i dla innych państw w regionie. Specjalną uwagę należy poświęcić wzmocnieniu palestyńskiej infrastruktury badań i rozwoju. Mając na względzie szczególną sytuację geograficzną Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy, zaawansowane aplikacje, takie jak łącza szerokopasmowe, mogłyby umożliwić obywatelom oraz organizacjom zniwelowanie dystansu i barier fizycznych. Szybkie połączenia umożliwiłyby zarówno instytucjom rządowym, jak i przedsiębiorstwom komunikację i dostęp do usług niezależnie od ich lokalizacji na Zachodnim Brzegu i w Strefie Gazy. Połączenia szerokopasmowe umożliwiłyby również Palestyńczykom dostęp do zaawansowanych usług, takich jak oferowane przez Internet usługi zdrowotne lub edukacyjne. Jednakże w chwili obecnej poziom korzystania z Internetu jest bardzo niski.

- Uwzględnienie wymiaru społecznego

Rozwój społeczny powinien odbywać się na równi z rozwojem gospodarczym. Należy podjąć wysiłki mające na celu wsparcie najbardziej potrzebujących części palestyńskiego społeczeństwa oraz poprawę warunków życia i mieszkaniowych dla wszystkich, jak również podjąć działania łagodzące możliwe krótkoterminowe negatywne skutki niektórych reform.

Niezbędne są działania strukturalne mające na celu rozwiązanie naglących potrzeb społecznych, wychodzące poza krótkoterminową pomoc humanitarną dostarczaną przez ECHO i innych donatorów. Konsolidacja systemu emerytur przyczyni się do ochrony potrzeb osób starszych. Należy również osiągnąć minimalny poziom fizycznego i finansowego dostępu do całego zakresu usług zdrowotnych i edukacyjnych. Częścią tego procesu będzie wkład Komisji do programu sieci bezpieczeństwa socjalnego Banku Światowego.

Promowanie aktywnych polityk zatrudnienia i równych szans przyczyni się do rozwoju społecznego. Należy popierać tworzenie programów mających na celu redukcję ubóstwa, takich jak mikrokredyty, oddolne systemy tworzenia miejsc pracy lub specjalne programy integracji społeczno-gospodarczej najbardziej wrażliwych gospodarczo części społeczeństwa (młodzieży, kobiet, niepełnosprawnych) celem zwiększenia dostępu do podstawowych towarów i usług.

4. UłATWIANIE DIALOGU IZRAELSKO-PALESTYńSKIEGO

Dialog polityczny

Osiągnięcie stabilności Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy będzie wymagało pełnej i aktywnej współpracy z Izraelem.

Komisja zainwestowała znaczące środki w ułatwienie współpracy i kontaktów władz izraelskich i palestyńskich w celu wspierania dialogu i budowania zaufania. Cel ten został osiągnięty dzięki rozpoznaniu kwestii będących przedmiotem wspólnego zainteresowania obu stron.

Niektóre z nich zostały określone w Planie działań dla Izraela i Autonomii Palestyńskiej, przyjętego w kontekście Europejskiej Polityki Sąsiedztwa UE. Trójstronne spotkania sponsorowane przez Komisję zostały już rozpoczęte w obszarze energii, transportu i handlu.

Komisja opracowuje program dotyczący współpracy w dziedzinie energii w celu poprawy wspólnego bezpieczeństwa dostaw energii. W tym kontekście utworzone zostanie wspólne biuro ds. energii, a obie strony powinny zawrzeć porozumienia handlowe dotyczące handlu energią zgodnie z międzynarodowymi standardami. Trwa proces tworzenia przez strony wspólnego biura ds. transportu, którego zadaniem będzie planowanie infrastruktury transportowej i ułatwienie transportu towarów i osób.

Komisja ma nadzieję, że podobny postęp nastąpi w dziedzinie handlu. Podobne wysiłki powinny być kontynuowane i rozszerzone na obszary takie, jak współpraca celna, środowisko, nauka i technologia oraz, jeżeli zajdzie taka potrzeba, na kwestie związane z wymiarem sprawiedliwości i sprawami wewnętrznymi. Wykorzystane powinny być również możliwości współpracy regionalnej między Autonomią Palestyńską, Izraelem i Jordanem, związane z Europejską Polityką Sąsiedztwa.

Mediacja stron trzecich jako część procesu pokojowego

Poza wymienionymi wysiłkami Wspólnoty, Komisja jest świadoma roli mediacji/ułatwień stron trzecich w rozwiązywaniu konfliktu, dla zagwarantowania, że dialog się odbywa i zwiększenia wzajemnego zaufania stron. Wysłannik Kwartetu Bliskowschodniego składający regularne wizyty w obu krajach wywarł pozytywny wpływ w kontekście wycofania się Izraela ze Strefy Gazy i z niektórych północnych obszarów Zachodniego Brzegu Jordanu. Komisja wspiera wysiłki wysłannika zarówno finansowo, jak i poprzez oddelegowanie jednego ze swoich doświadczonych pracowników. Komisja przyjęłaby z zadowoleniem odnowienie mandatu wysłannika Kwartetu, tzn. jego przedłużenie, a także poszerzenie zakresu działania.

Wdrażanie Przejściowego Układu Stowarzyszeniowego

W miarę, jak osiągane jest porozumienie w kwestiach związanych z ostatecznym statusem, UE powinna przygotować się do rozpoczęcia negocjacji w sprawie pełnego Układu Stowarzyszeniowego. W międzyczasie konieczne są konsultacje z Izraelem i Autonomią Palestyńską w celu rozszerzenia Przejściowego Układu Stowarzyszeniowego WE z OWP (na korzyść Autonomii Palestyńskiej) i jego bardziej skutecznego wdrożenia. Konsultacje powinny dotyczyć trudności, z jakimi borykają się producenci z Palestyny i z UE próbując uzyskać dostęp do rynków (ze względu na problemy natury administracyjnej, z którymi spotykają się eksporterzy na izraelskiej granicy celnej). UE powinna również kontynuować naciski w sprawie pełnego uznania Przejściowego Układu Stowarzyszeniowego przez Izrael.

5. Poprawa skuteczności działań UE i sposobu ich propagowania

Wysiłki i działania UE powinny być bardziej widoczne, aby wzmocnić europejskie przesłanie dotyczące polityki i reform. Unia powinna w większym stopniu skoncentrować się na prezentowaniu swojego przesłania w skoordynowany sposób.

Koordynacja międzynarodowa

Jeżeli chodzi o pomoc, działania specjalnego wysłannika UE, Państw Członkowskich i partnerów międzynarodowych, w tym Stanów Zjednoczonych, Izraela i międzynarodowych instytucji finansowych są już odpowiednio koordynowane. Komisja czynnie uczestniczy w Kwartecie i w organach przez niego utworzonych, takich jak grupa robocza ds. reform w Palestynie, a także w lokalnych organach koordynujących pomoc, tzn. w Lokalnym Komitecie Koordynowania Pomocy (Local Aid Co-ordinating Committee, LACC). W nawiązaniu do konferencji londyńskiej nt. reform w Palestynie Komisja wraz z Bankiem Światowym przedstawiła dwie propozycje usprawnienia struktur koordynacji działań ofiarodawców. Komisja będzie ściśle współpracować ze specjalnym wysłannikiem Kwartetu oraz z lokalnymi organami zajmującymi się koordynacją w celu zapewnienia skutecznej koordynacji działań międzynarodowych.

Komisja utrzymuje regularne kontakty z międzynarodową społecznością donatorów i z międzynarodowymi instytucjami finansowymi oraz czynnie uczestniczy w AHLC. Szeroką współpracę podjęła również z Międzynarodowym Funduszem Walutowym, w szczególności w kontekście programu wsparcia budżetowego, udzielanego przez Komisję Autonomii Palestyńskiej. Komisja wspólnie z Bankiem Światowym utworzyła Fundusz Powierniczy Zarządzania Finansami Publicznymi, który korzysta z mechanizmów utworzonych przy okazji wcześniejszego budżetowego wsparcia Komisji. W pierwotnym założeniu Fundusz Powierniczy miał być tymczasowym środkiem, utworzonym w celu uporania się z deficytem budżetowym Autonomii Palestyńskiej. W przyszłości należy go zastąpić bardziej trwałym instrumentem.

Biuro informacyjne dla pomocy UE

Wysiłki mające na celu lepszą koordynację środków Państw Członkowskich i Wspólnoty w celu wspierania głównych celów polityki UE – poprzez mechanizm lokalnego biura informacyjnego – zwiększą widoczność pomocy UE. Mechanizm ten powinien obejmować stały przepływ informacji na temat planów i projektów wspólnotowych i dwustronnych, który ułatwiłby planowanie i podział obowiązków zgodnie z dziedzinami, w których specjalizują się Państwa Członkowskie i Komisja.

W pierwszej kolejności należy skoncentrować się na wdrażaniu środków określonych w krótkoterminowej strategii dotyczącej zarządzania, przygotowanej przez Biuro Komisji w Jerozolimie w nawiązaniu do konferencji londyńskiej, a w celu zwiększenia spójności należy w tym kontekście zaprosić do współpracy Państwa Członkowskie. Zarządzanie funduszami krajowymi powinno pozostać w gestii Państw Członkowskich, jednak krajowe strategie pomocy powinny odzwierciedlać strategię przyjętą przez UE i nią się kierować. W celu zagwarantowania koordynacji i ustalenia priorytetów wydatków w ramach UE i we współpracy z Autonomią Palestyńską można np. utworzyć komitet ds. polityki, w którym uczestniczyłyby wszystkie zaangażowane strony. Komitet taki mógłby czuwać nad tym, aby działania wzajemnie się uzupełniały oraz określać, czy w danej sytuacji należy skorzystać ze wspólnych zasobów finansowych lub ze współfinansowania. Komisja powinna odgrywać wiodącą rolę w opisanym mechanizmie.

Kolejnym krokiem, jeżeli Państwa Członkowskie wyrażą na to zgodę, mogłoby być objęcie tym mechanizmem innych obszarów pomocy, np. infrastruktury. W krótkiej perspektywie czasowej można również realizować działania związane z propagowaniem pomocy UE i przeprowadzić kampanię informacyjną w regionie.

Koordynacji wspólnotowych środków powinna towarzyszyć wymiana informacji wśród ofiarodawców, gwarantująca, że fundusze są odpowiednio wykorzystywane.

W średniej perspektywie czasowej UE mogłaby, korzystając ze swoich pozytywnych doświadczeń w odbudowie Bałkanów po zaistniałym tam konflikcie, rozważyć możliwość ustanowienia specjalnego funduszu na rzecz odbudowy lub Agencji UE ds. Odbudowy.

Środki finansowe

Lepsze rozpropagowanie działań jest niezbędnym uzupełnieniem dodatkowych zasobów budżetowych, które można wziąć pod uwagę ze względu na poparcie udzielone przez grupę G8 propozycji Jamesa Wolfensohna, który wzywał do znacznego zwiększenia pomocy finansowej. W czasie szczytu grupy G8 w Gleneagles James Wolfensohn przedstawił zarys planu rozwoju, przewidujący zwiększoną pomoc finansową dla Zachodniego Brzegu Jordanu i Strefy Gazy w wysokości 3 mld EUR rocznie w nadchodzących trzech latach. Suma ta jest ponad dwa razy większa od obecnej pomocy udzielanej przez międzynarodową społeczność donatorów. Tego rodzaju zwiększenie środków będzie możliwe tylko pod warunkiem wspólnego wysiłku i podziału zobowiązań w znaczącym stopniu, szczególnie wśród krajów arabskich.

Ze względu na to, że Komisja udziela największego wsparcia Palestyńczykom, jej odpowiedź na wniosek specjalnego wysłannika Kwartetu oznaczałaby prawdopodobnie zwiększenie pomocy z budżetu Wspólnoty o 200 do 300 mln EUR na rok, któremu towarzyszyłoby zwiększenie pomocy dwustronnej przez Państwa Członkowskie.

Środki te zostałyby przeznaczone na realizację priorytetów określonych w niniejszym dokumencie, tzn. na cele związane z ustabilizowaniem finansów, wzmocnieniem instytucji i poprawą sytuacji gospodarczej poprzez zwiększenie inwestycji.

Aby jednak te znaczące dodatkowe środki miały wpływ na sytuację gospodarczą Zachodniego Brzegu i Strefy Gazy, niezbędny jest zdecydowany postęp w dziedzinie polityki bezpieczeństwa i dostępu. Fakt ten podkreślono w sprawozdaniu Banku Światowego z 2004 r., który uzyskał poparcie Komitetu Łącznikowego Ad Hoc (AHLC) w grudniu 2004 r.

Komisja przekaże dalsze szczegółowe informacje dotyczące propozycji wykorzystania w budżecie na rok 2006 dodatkowych źródeł finansowania z uwzględnieniem dostępnych zasobów, a w szczególności instrumentu elastyczności najpóźniej na początku 2006 r. Uwzględni ona także postępy poczynione w sprawie rozwiązania kwestii zawartych w punktach „sześć plus trzy” wysłannika Kwartetu, bardziej szczegółowe plany przedstawione przez władze palestyńskie oraz dalsze konsultacje ze społecznością międzynarodową.

6. Wnioski

Jeżeli UE ma w efektywny sposób przyczynić się do wznowienia mapy drogowej, (co jest niezbędnym warunkiem utworzenia państwa palestyńskiego), Państwa Członkowskie i Komisja muszą uzgodnić swoje stanowiska dotyczące kluczowych kwestii, zwiększając w ten sposób wagę swojego przesłania. W wyniku takiej harmonizacji powinna powstać strategia UE na wypadek, gdyby postęp nie następował, np. ze względu na zaostrzenie się sytuacji i powrót do otwartego konfliktu, brak postępu w realizacji sześciu wspólnych priorytetów określonych przez specjalnego wysłannika Kwartetu, Jamesa Wolfensohna, dalsze nasilenie się działalności osiedleńczej na Zachodnim Brzegu lub skutki budowy muru rozdzielającego terytoria. Będzie ona również wymagała lepszej koordynacji pomocy.

Biorąc pod uwagę powyższe wnioski Komisja wzywa Radę, aby:

- poparła cele i priorytety określone w niniejszym komunikacie i uznała je za podstawę działań Wspólnoty Europejskiej;

- wzięła pod uwagę plany Komisji, która na podstawie niniejszego komunikatu zamierza przygotować Krajowy dokument strategiczny w sprawie wsparcia Wspólnoty dla Zachodniego Brzegu Jordanu i Strefy Gazy oraz Wieloletni narodowy program indykatywny dla Zachodniego Brzegu Jordanu i Strefy Gazy;

- ustanowiła udoskonalone mechanizmy koordynacji działań UE, odzwierciedlające propozycję, aby Komisja odgrywała rolę koordynującego „biura informacyjnego” w celu zwiększenia wpływu pomocy finansowej UE;

- potwierdziła cel przeprowadzenia negocjacji w sprawie Układu o Stowarzyszeniu z Autonomią Palestyńską i działań mających na celu pełne wdrożenie Przejściowego Układu Stowarzyszeniowego, w tym stworzenia struktur niezbędnych w celu realizacji planu działania w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa oraz starała się o uzyskanie od Izraela potwierdzenia, iż uznaje on Przejściowy Układ Stowarzyszeniowy;

Komisja wzywa władze budżetowe, aby:

- w oparciu o propozycje Komisji zbadały, czy należy zwiększyć pomoc finansową Wspólnoty dla Autonomii Palestyńskiej w okresie od 2006 do 2008 r. w świetle ogłoszonego przez specjalnego wysłannika Kwartetu trzyletniego planu rozwoju Palestyny.

[1] Protokół Paryski w sprawie Stosunków Gospodarczych podpisany w dniu 29 kwietnia 1994 r. określa kluczowe zadania dla Autonomii Palestyńskiej i Izraela w dziedzinie gospodarczej.

[2] „Wysoki poziom pomocy ze strony donatorów nie może zastąpić odpowiedniego otoczenia gospodarczego. Konferencja donatorów w sprawie finansowania będzie uzasadniona wyłącznie wtedy, gdy strony podejmą odpowiednie kroki zmierzające do przywrócenia gospodarki na drogę trwałego wzrostu.” Stagnacja czy ożywienie? Wycofanie Izraela i perspektywy gospodarcze dla Palestyny ( Stagnation or Revival? Israeli Disengagement and Palestinian Economic Prospects ), Bank Światowy, Grudzień 2004.