[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 4.5.2005

COM(2005) 189 końcowy

1992/0449 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w odniesieniu do narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (promieniowanie optyczne) (dziewiętnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)

1992/0449 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJIDLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGOna mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WEdotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie minimalnych wymagań w zakresie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w odniesieniu do narażenia pracowników na ryzyko spowodowane czynnikami fizycznymi (promieniowanie optyczne) (dziewiętnasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)

1. KONTEKST

Wniosek (dokument COM (1992) 560 końcowy – 1992/0449 (COD)) przekazany Parlamentowi Europejskiemu* i Radzie w dniu:

8.2.1993 r. (Dz.U. C 77 z 18.3.1993)* nie podlegający procedurze współdecydowania w momencie wystąpienia z wnioskiem.

Opinia wydana przez Komitet Społeczno Ekonomiczny w dniu:

30.6.1993 r. (Dz.U. C 249 z 13.9.1993)

Opinia wydana przez Komitet Regionów w dniu*:

* Komitet stwierdził, w piśmie z 13 stycznia 2000 r., że nie wyda opinii.

Opinia Parlamentu (pierwsze czytanie) wydana w dniu:

20.4.1994 r. (Dz.U. C 128 z 9.5.1994), potwierdzona w dniu 16.9.1999 (Dz.U. C 54 z 25.2.2000).

Zmieniony wniosek przesłano Radzie w dniu:

8.7.1994 r. (Dz.U. C 230 z 19.8.1994).

Data jednomyślnego, formalnego przyjęcia wspólnego stanowiska przez Radę:

18.4.2005

2. CEL WNIOSKU KOMISJI

Pierwotny wniosek jest oparty na art. 118a Traktatu (obecny art. 137) i ma formę dyrektywy szczegółowej w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy ramowej 89/391/EWG.

Jego celem jest ochrona pracowników przed zagrożeniem dla ich zdrowia i bezpieczeństwa wynikającym z narażenia na czynniki fizyczne. Wniosek dotyczy czterech czynników fizycznych: hałasu (zagrożenie dla słuchu), wibracji (zagrożenie dla dłoni, rąk i całego ciała), pól elektromagnetycznych i promieniowania optycznego (zagrożenie dla zdrowia ze strony prądu indukowanego, wstrząsów, oparzeń i absorpcji energii cieplnej).

Przepisy dotyczące wibracji, pól elektromagnetycznych i promieniowania optycznego były nowe, podczas gdy te dotyczące hałasu już istniały w dyrektywie Rady 86/188/EWG.

Rada postanowiła rozpatrywać każdy czynnik fizyczny po kolei, rozpoczynając od wibracji.

Wszystkie delegacje jak również Komisja zaakceptowały takie rozwiązanie, na które składa się rozpatrywanie każdego aspektu po kolei, jednakże bez opuszczania innych aspektów, które pozostały w porządku obrad Rady do omówienia w terminie późniejszym.

Parlament Europejski i Rada przyjęły trzy dyrektywy obejmujące zakresem zastosowania pierwsze trzy czynniki fizyczne, tj.: wibracje (dyrektywa 2002/44WE), hałas (dyrektywa 2003/10/WE) oraz pola elektromagnetyczne (dyrektywa 2004/40/WE). Obecny wniosek stanowi czwartą i ostatnią fazę ogólnego podejścia przyjętego przez Radę, tj.: wprowadzenie odrębnej, szczegółowej dyrektywy dla każdego z czynników fizycznych.[1]

3. UWAGI DO WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1. Uwagi ogólne

W związku z podziałem wniosku, wspólne stanowisko zajmuje się wyłącznie szczególnymi minimalnymi wymogami ochrony pracowników przed zagrożeniem dla ich zdrowia i bezpieczeństwa wynikającym lub mogącym wyniknąć z narażenia na promieniowanie optyczne.

Wspólne stanowisko przyjmuje różne podejścia dla narażenia pochodzącego ze źródeł sztucznych i ze źródeł naturalnych. W przypadku narażenia ze strony sztucznych źródeł, wspólne stanowisko ustanawia dopuszczalne wartości narażenia (DWN), oparte bezpośrednio na skutkach zdrowotnych i względach biologicznych. Zgodność ze wspomnianymi wartościami dopuszczalnymi zapewni pracownikom narażonym na promieniowanie optyczne ochronę przed wszystkimi znanymi, szkodliwymi skutkami dla ich zdrowia. Wartości te są bardzo ostrożne i w szerokim zakresie oparte na wytycznych i zaleceniach ICNIRP[2] dotyczących ograniczania narażenia na promieniowanie niejonizujące. Te, sprawdzone naukowo, wytyczne mają za zadanie zapobieganie ostrym i przewlekłym skutkom dla oczu i skóry, jakie mogą mieć miejsce przy wysokich poziomach narażenia. DWN wyznaczone w wytycznych ICNIRP odpowiadają dopuszczalnym wartościom opracowanym przez inne niezależne naukowe organy doradcze. Z uwagi na ostrożny charakter zalecanych DWN dla narażenia na promieniowanie optyczne, wspólne stanowisko wstrzymuje się od wprowadzenia niższych wartości działania, jak to miało miejsce w przypadku narażenia na pola elektromagnetyczne (dyrektywa 2004/40/WE).

Ponieważ stosowanie DWN nie wydaje się właściwe w przypadku narażenia na naturalne źródła promieniowania optycznego, na przykład narażenie na promieniowanie słoneczne lub naturalny ogień, wspólne stanowisko kładzie nacisk na znaczenie informowania i szkolenia pracowników, wcześniejszą ocenę zagrożenia oraz środki zapobiegawcze w celu wyeliminowania lub zredukowania skutków narażenia na naturalne źródła promieniowania optycznego.

Wspólne stanowisko opisuje środki zapobiegawcze potrzebne do zredukowania zagrożeń, na które narażeni są pracownicy. Wspomniane środki zapobiegawcze są przede wszystkim oparte na obowiązku pracodawcy do ustalenia i oceny zagrożeń wynikających z narażenia pracowników na promieniowanie optyczne w czasie ich pracy. Jednym z głównych elementów wspólnego stanowiska jest zatem ocena poziomów promieniowania optycznego, na które narażeni są pracownicy, które mogą wymagać pomiarów i/lub obliczeń. W związku z tym, wspólne stanowisko zawiera wskazówki dotyczące metodologii, jaką należy zastosować w celu oceny poziomów narażenia: należy zastosować normy i zalecenia IEC, CEI lub CEN[3] , a w przypadku gdy nie są one dostępne, należy przestrzegać krajowych lub międzynarodowych wytycznych, sprawdzonych naukowo. Ponadto, aby uniknąć niepotrzebnego obciążania przedsiębiorstw, ocena może wziąć pod uwagę dane dostarczone przez producentów urządzeń emitujących promieniowanie optyczne, w przypadku gdy są one objęte odpowiednią wspólnotową dyrektywą.

Na podstawie oceny ryzyka o ile przeprowadzona ocena nie wykaże, że dopuszczalne wartości narażenia nie zostały przekroczone i można wykluczyć zagrożenie bezpieczeństwa , pracodawca jest zobowiązany do opracowania i wdrożenia planu działań składającego się z technicznych i organizacyjnych środków przeznaczonych do zapobiegania przekraczania dopuszczalnych wartości.

Wspólne stanowisko obejmuje również szczegółowe przepisy dotyczące informowania i szkolenia pracowników narażonych na zagrożenie ze strony promieniowania optycznego. Wprowadza również „właściwy nadzór zdrowotny” dla pracowników, których mogą dotknąć niekorzystne skutki zdrowotne lub związane z bezpieczeństwem.

Ogólnie, wspólne stanowisko Rady jest zgodne z wnioskiem Komisji, pomimo iż jego struktura jest inna z uwagi na rozdzielenie wniosku i wprowadzono pewne zmiany w związku z postępem technologicznym i rozwojem wiedzy naukowej w tej dziedzinie od czasu przyjęcia wniosku Komisji w 1994 r.

3.2. Poprawki Parlamentu Europejskiego w pierwszym czytaniu

Poprawki Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu, które dotyczą promieniowania optycznego noszą numery 1, 4-21, 25, 27 oraz 34-36.

Poprawki nr 1, 5, 9, 14 i 16 zostały w pełni zaakceptowane, zarówno w art. 5 wspólnego stanowiska jak i w zmienionym wniosku.

Poprawka nr 13 została w pełni zaakceptowana we wspólnym stanowisku z innym sformułowaniem w art. 5.

Poprawka nr 4 została zaakceptowana częściowo we wspólnym stanowisku, w art. 2 lit. e), podczas gdy w zmienionym wniosku została zaakceptowana w pełni. Komisja akceptuje te zmiany, które są bardziej odpowiednie z punktu widzenia nowej struktury tekstu i nowego, zapobiegawczego podejścia, którego wprowadzenie wymusił rozwój wiedzy technicznej od 1994 r.

Poprawki nr 10 i 17 zostały zaakceptowane w ich ogólnym sensie, w art. 4 ust. 4 wspólnego stanowiska.

Poprawka nr 12 została zawarta w jej ogólnym sensie, w art. 5 ust. 1 wspólnego stanowiska i w pełni w zmienionym wniosku. Obecnie wspólne stanowisko odnosi się do wyeliminowania zagrożenia lub do zredukowania go do minimum. Jest to akceptowalne dla Komisji, ponieważ zapewniony jest wyższy poziom ochrony zgodnie z dyrektywą 89/391/EWG.

Poprawka nr 15 dotyczące nadzoru zdrowotnego, która została zawarta w zmienionym wniosku, nie została jeszcze zawarta we wspólnym stanowisku, wbrew pierwotnemu zamiarowi Komisji. Pomimo, iż Komisja wolałaby, aby poprawka ta została zawarta w pełni we wspólnym stanowisku, Komisja akceptuje jego wyłączenie w celu ułatwienia osiągnięcia ogólnego kompromisu.

Poprawka nr 25, niewłączona do zmienionego wniosku, została włączona w pełni do wspólnego stanowiska w art. 12.

Poprawki nr: 6, 7, 8, 11, 18, 19, 20, 21, 27 i 34-36 nie zostały włączone do wspólnego stanowiska, natomiast zostały one włączone do zmienionego wniosku. Komisja akceptuje niewłączanie tych zmian, które nie są istotne z punktu widzenia nowej struktury tekstu i nowego, zapobiegawczego podejścia, którego wprowadzenie wymusił rozwój wiedzy technicznej od 1994 r. Ponadto:

- poprawki 18, 19 i 20 są zbędne ponieważ wspólne stanowisko nie zawiera żadnych szczególnych przepisów dotyczących odstępstw lub wyłączeń;

- w odniesieniu do poprawki 21, Komisja zaakceptowała pogląd Rady, aby uznać za wystarczające standardowe postanowienia w art. 11 w sprawie komitetu, który ma wspomagać Komisję.

Główne różnice między wspólnym stanowiskiem a zmienionym wnioskiem Komisji dotyczą:

- nowej struktury, z uwagi na fakt iż kwestia promieniowania optycznego jest regulowana przez dyrektywę szczególną;

- restrukturyzacji i ponownego zdefiniowania dopuszczalnych wartości narażenia, w tym wykreślenia wartości działania i poziomu progowego. Zostało to dokonane w celu dostosowania przepisów dyrektywy do najnowszych osiągnięć technicznych i rozwoju naukowego w tej kwestii;

- tabeli i przepisów w załącznikach, które są ściśle zgodne z zaleceniami ICNIRP. W nielicznych przypadkach, w których INCIRP nie wydał wymiernych zaleceń, a dokładniej w szczególnych sytuacjach spójnego promieniowania optycznego (lasery), wprowadzono zalecenia IEC. Należy zwrócić uwagę, że jest kilka dziedzin zdrowia i bezpieczeństwa pracowniczego, gdzie istnieje szerokie porozumienie między krajowymi i międzynarodowymi organami doradczymi ds. zdrowia, dotyczące bezpiecznych poziomów narażenia;

- odesłanie do norm, zaleceń i sprawdzonych naukowo wytycznych dla oceny, pomiaru i obliczania poziomów narażenia na sztuczne źródła promieniowania optycznego jakie należy dokonać w kontekście oceny zagrożenia;

- skreślenie wymogu przedstawiania właściwym organom niektórych czynności jako związanych ze zwiększonym zagrożeniem;

W odniesieniu do nadzoru zdrowotnego, Komisja zaakceptowała art. 8 wspólnego stanowiska w drodze kompromisu, pomimo faktu, iż zapobiegawczy charakter nadzoru zdrowotnego nie jest wyrażony wprost i że pracownikom nie przysługuje specjalne badanie lekarskie w przypadku nadmiernego narażenia.

4. PODSUMOWANIE/UWAGI OGÓLNE

Komisja uważa wspólne stanowisko za zgodne z podstawowymi celami jej pierwotnego, zmienionego wniosku. Komisja uważa również, że wspólne stanowisko bierze pod uwagę postęp naukowo-techniczny w dziedzinie zagrożenia narażeniem na promieniowanie optyczne jak również większość wniosków Parlamentu Europejskiego przedstawionych w poprawkach.

Komisja popiera w całości wspólne stanowisko.

5. OŚWIADCZENIE KOMISJI

W toku ostatecznych rozmów przed przyjęciem wspólnego stanowiska, Rada wydała następujące oświadczenie w sprawie opracowywania praktycznych wytycznych.

„ Rada wzywa Komisję do opracowania, po konsultacji z Komitetem Doradczym ds. Ochrony Zdrowia i Bezpieczeństwa w Miejscu Pracy, praktycznych wskazówek w celu ułatwienia wprowadzenia w życie postanowień tej dyrektywy, w szczególności art. 4 i 5 oraz załączników.”

Odpowiedź Komisji na oświadczenie Rady zawarte w protokole.

„ Komisja przyjmuje do wiadomości wniosek Rady i uwzględni go z należyta starannością. Niemniej, Komisja zastrzega sobie prawo odpowiedzi zgodnie z zasadami Traktatu, z należytym uwzględnieniem w szczególności swojego prawa inicjatywy oraz zasobów budżetowych i ludzkich, którymi dysponuje."

[1] Patrz oświadczenie w protokole z posiedzenia Rady z dnia 25 czerwca 2001 r.

[2] Międzynarodowa Komisja Ochrony przed Promieniowaniem Niejonizującym.

[3] IEC: Międzynarodowa Komisja Elektrotechniki

CEI: Międzynarodowa Komisja ds. Oświetlenia

CEN: Europejski Komitet Normalizacyjny.