Usystematyzowany dialog z organizacjami sportowymi był prowadzony w ramach różnych spotkań i wydarzeń. Należały do nich coroczne Forum Sportu UE oraz spotkania odbywające się przy okazji każdego posiedzenia Rady.

Do szczegółowych zadań dyrektorów ds. sportu należały wymiana najlepszych praktyk i wzajemne uczenie się w dziedzinie sportu.

Komisji powierzono zadanie, aby do listopada 2016 r. przyjęła, w końcowej fazie przedmiotowego planu prac, sprawozdanie z jego realizacji i przydatności UE będące podstawą do ewentualnego przygotowania trzeciego planu prac UE w dziedzinie sportu w pierwszej połowie 2017 r.

W drugim planie prac UE w dziedzinie sportu określono priorytety i sporządzono wykaz oczekiwanych wyników prac do zrealizowania, jak również wskazano odpowiadające im struktury robocze, w szczególności grupy eksperckie.

W następstwie uwzględnienia sportu w traktacie lizbońskim oraz zgodnie z art. 165 TFUE Unia Europejska (UE) i państwa członkowskie zacieśniły współpracę mającą na celu dalszy rozwój europejskiego wymiaru sportu. Współpraca skupiała się na dziedzinach, w których UE może przyczyniać się do zwiększenia wartości działań prowadzonych przez państwa członkowskie i je wspierać. Na przestrzeni minionych dziesięciu lat sport stał się obszarem polityki mającym wpływ na ogólne aspiracje UE dotyczące wzrostu gospodarczego, tworzenia lepszych i liczniejszych miejsc pracy oraz społeczeństwa integracyjnego, przyczyniając się do realizacji priorytetów określonych w strategii „Europa 2020” i programie na rzecz zatrudnienia, wzrostu, sprawiedliwości oraz zmian demokratycznych. Ponadto Komisja i państwa członkowskie położyły większy nacisk na rozwiązanie problemów występujących w sporcie związanych z dobrym zarządzaniem, uczciwością i włączeniem społecznym oraz na propagowanie korzyści wynikających z uprawiania sportu i aktywności fizycznej.

w wielu odpowiedziach podniesiono problem udziału obserwatorów w pracach grup eksperckich. Zgodnie z powszechnym spostrzeżeniem niektórzy obserwatorzy mieli tendencję do promowania opinii swoich organizacji, zamiast zachowywać neutralne podejście;

w odniesieniu do czasu trwania planu prac UE w dziedzinie sportu, większość odpowiedzi wskazywała, że obecny trzyletni okres jest odpowiedni. Jednak szereg odpowiedzi sugeruje też, że dłuższy okres wynoszący do 4 lat również byłby odpowiedni, natomiast tylko klika odpowiedzi wskazywało, że okres trzyletni jest zbyt długi;

W odniesieniu do pracy grup eksperckich zdecydowana większość była zdania, że grupy eksperckie odgrywają kluczową rolę w realizacji przedmiotowego planu prac (85 %). Istniała powszechna zgoda, że Komisja zapewnia odpowiednią wiedzę ekspercką w pracach powyższych grup eksperckich (84 %) oraz należycie je wspiera pod względem logistycznym i sekretarskim (90 %). W odniesieniu do rezultatów grup eksperckich 56 % przekazujących informacje zgodziło się, że rezultaty te mają wpływ na sektor sportu, natomiast 32 % uważało, że nie mają.

Pisemne uwagi przekazane w odpowiedzi na kwestionariusz wskazywały, że działania prowadzone w ramach przedmiotowego planu prac na ogół przynosiły dobre rezultaty w określonych priorytetowych dziedzinach. Zdecydowana większość przekazujących informacje zgodziła się, że plan prac koncentruje się na właściwych priorytetach (91 %); że usprawnia on współpracę między UE a ruchem sportowym (69 %); oraz że poprawia polityczną koordynację kwestii związanych ze sportem na poziomie UE (69 %). 70 % zgodziło się, że poprzez plan prac wprowadzono odpowiednie struktury oraz metody pracy, natomiast 26 % było innego zdania. Na pytanie, czy plan prac przyniósł korzystne rezultaty w odniesieniu do procesu kształtowania polityki, 61 % udzieliło odpowiedzi pozytywnej, natomiast 29 % – odpowiedzi negatywnej. 46 % przekazujących informacje zgodziło się, że plan prac usprawnił współpracę między państwami członkowskimi a ruchem sportowym na poziomie krajowym, natomiast 38 % było przeciwnego zdania.

Państwa członkowskie, Komisja i większość zainteresowanych stron uznały, że w ogólnym ujęciu pierwszy plan prac UE w dziedzinie sportu zakończył się sukcesem. Późniejszy drugi plan prac UE był w dużym stopniu kontynuacją pierwszego planu, przy czym dostosowano priorytety i nieco zmniejszono liczbę grup eksperckich (z 6 do 5 grup). Ocena przedmiotowego drugiego planu prac UE pokazuje, że kontynuacja była właściwym podejściem, nawet jeśli w kontekście przyszłości rozważyć należy pewne zmiany ukierunkowania.

Grupa ekspercka zajmująca się zasobami ludzkimi ułatwiła wymianę dobrych praktyk między państwami członkowskimi. Dodatkowo omówiła krajowe strategie dotyczące dwutorowych karier sportowców oraz wniosła wkład w przygotowanie sektorowych ram kwalifikacji odnoszących się do krajowych ram kwalifikacji i europejskich ram kwalifikacji. Ponadto na poziomie politycznym uznano, że sport jest jednym ze sposobów zwiększania szans na zatrudnienie młodych ludzi i ich włączenia społecznego.

Grupa ekspercka zajmująca się gospodarczym wymiarem sportu skupiła się w szczególności na korzyściach gospodarczych wynikających ze sportu, dziedzictwie dużych imprez sportowych oraz stabilności finansowania sportu. Aby mierzyć i prezentować gospodarcze skutki działalności tego sektora, poczyniono dalsze postępy w dziedzinie rachunków satelitarnych sportu. Jednocześnie w ośmiu państwach członkowskich (AT, CY, DE, LT, NL, PO, PT, UK) i Szwajcarii istnieją krajowe rachunki satelitarne sportu; LU i RO kończą wprowadzać swoje krajowe rachunki satelitarne sportu, natomiast kilka innych państw członkowskich rozpoczęło analizy i negocjacje ze swoimi krajowymi urzędami statystycznymi.

W odniesieniu do prozdrowotnej aktywności fizycznej odpowiednia grupa ekspercka zebrała i udostępniła dobre praktyki służące propagowaniu aktywności fizycznej w państwach członkowskich, przekazując wiedzę w kontekście formułowania i wdrażania polityk i planów działania na poziomie krajowym. Korzystając z ram monitorowania realizacji zalecenia Rady w sprawie prozdrowotnej aktywności fizycznej, państwa członkowskie powiadomiły o przyjęciu od 2013 r. 37 nowych polityk i planów działania we wszystkich sektorach związanych z prozdrowotną aktywnością fizyczną (przy łącznej liczbie polityk i planów działania wynoszącej 152), co uwidacznia przydatność i aktualność przedmiotowej wymiany dobrych praktyk.

W załączniku I do drugiego planu prac UE w dziedzinie sportu określono 16 wyników prac do osiągnięcia w kluczowych obszarach w określonym terminie oraz wskazano odpowiadające im struktury robocze. Wspomniane wyniki prac obejmują wszystkie wymiary sportu (społeczny, gospodarczy i organizacyjny). Wszystkie wyniki prac zostały osiągnięte lub są w trakcie finalizacji w terminie do końca 2016 r. lub początku 2017 r. W tabeli znajdującej się w załączniku do niniejszego sprawozdania przedstawiono stan realizacji każdego z oczekiwanych rezultatów (zob. załącznik 2).

od grup eksperckich często oczekiwano zbyt licznych wyników prac, a tematy do uwzględnienia były zbyt obszerne, szczególnie w przypadku niektórych grup eksperckich. W szeregu uwag zasugerowano bardziej ukierunkowany zakres pracy grup eksperckich i mniejszą ilość oczekiwanych wyników prac;

usystematyzowany dialog UE z organizacjami sportowymi może ulec poprawie w stosunku do jego obecnej formy. Większość przekazujących informacje przyznała, że głównym i najcenniejszym wydarzeniem w tym kontekście jest coroczne Forum Sportu UE. Wyrażono pewne wątpliwości dotyczące faktycznej wartości dodanej obecnej formuły usystematyzowanego dialogu prowadzonego przy okazji posiedzeń Rady.

Pod wieloma względami ocena Komisji potwierdza główne uwagi sformułowane w trakcie procesu konsultacji. Przede wszystkim Komisja uważa, że przedmiotowy drugi plan prac UE w dziedzinie sportu jest skuteczny w tym sensie, że oczekiwane wyniki prac zostały osiągnięte przy zapewnieniu wysokiego poziomu ich jakości. Zastosowane metody pracy w efektywny sposób doprowadziły do trwałego dialogu z zainteresowanymi stronami i państwami członkowskimi w kluczowych kwestiach związanych z europejskim sportem. Grupy eksperckie były szczególnie sprzyjającym miejscem dla tworzenia sieci kontaktów. Umożliwiały one wzmożoną współpracę między państwami członkowskimi i organizacjami sportowymi. Prace prowadzone na poziomie grup eksperckich przyniosły bezpośrednie korzyści w odniesieniu do różnych obszarów polityki, na przykład prozdrowotnej aktywności fizycznej lub dobrego zarządzania.

Komisja uważa również, że skutki wyników prac nie zawsze były znaczące. Niektóre wyniki prac, na przykład dotyczące dużych imprez sportowych oraz dotyczące wychowania fizycznego w szkołach, stanowiły wkład w proces kształtowania polityki, w szczególności w konkluzje Rady. Niektóre wyniki prac zostały wykorzystane na konferencjach, seminariach lub w trakcie wydarzeń służących zwiększaniu świadomości. Jednak w przypadku innych przekazanych Radzie wyników nie wykorzystano ich w faktycznie wartościowy sposób. Co więcej, jak dotąd istnieją jedynie nieliczne informacje o tym, w jakim stopniu mają one wpływ na kształtowanie polityki krajowej lub w jakim stopniu zostały one skutecznie wykorzystane w tym procesie.

Ponadto organizacja dużej liczby posiedzeń grup eksperckich wiązała się z trudnościami o charakterze logistycznym. Podobnie zapewnienie udziału w powyższych grupach eksperckich było znacznym wyzwaniem dla państw członkowskich i Komisji. Nie wszystkie państwa członkowskie były w stanie regularnie mieć swoich przedstawicieli na posiedzeniach grup.

Komisja dostrzega sprzeczność między ambitnym zakresem niektórych grup eksperckich a koniecznością korzystania ze specjalistycznej wiedzy eksperckiej w danej dziedzinie. Zakres mandatu powierzonego niektórym grupom (grupie ds. dobrego zarządzania, grupie ds. zasobów ludzkich) spowodował, że powstałe grupy były niejednorodne pod względem wiedzy eksperckiej. W rzeczywistości szeroki zakres mandatów grup eksperckich nie zawsze pozwalał państwom członkowskim wyznaczyć przedstawicieli mających odpowiedni poziom wiedzy eksperckiej. Wręcz przeciwnie, to obserwatorzy najczęściej wnosili, zdaniem Komisji, wartość dodaną w ujęciu szczegółowej wiedzy.

Komisja uważa również, że zróżnicowanie metod pracy, tj. wyjście poza grupy eksperckie, przyczyniłoby się do lepszej realizacji programu prac UE w dziedzinie sportu.

C) ZALECENIA NA PRZYSZŁOŚĆ

Komisja uważa, że w kontekście przyszłego planu prac UE w dziedzinie sportu rozważyć można kilka poprawek służących zwiększeniu jego przydatności i możliwości oddziaływania. Zalecenia Komisji dotyczą zasad ogólnych, priorytetów i metod pracy.

1) Zasady ogólne

Po pierwsze należy jasno określić czas trwania następnego planu prac UE w dziedzinie sportu. Pomimo że nie określono wyraźnie czasu trwania pierwszego i drugiego planu pracy, prowadzone one były faktycznie przez okres trzech lat. Biorąc jednak pod uwagę kilkumiesięczny etap przygotowawczy oraz trwający ponad 6 miesięcy okres prowadzenia oceny i negocjacji pod kątem następnego planu prac UE w dziedzinie sportu, faktyczna aktywna praca trwa w rzeczywistości od dwóch lat do dwóch i pół roku.

W związku z tym czas przeznaczany na osiąganie oczekiwanych wyników prac był ograniczony. Powodowało to pewną presję czasową na osiągnięcie określonej liczby wyników prac i nie pozwalało na dostosowanie się do nowych okoliczności i nowych wyzwań. Dlatego też za właściwe można uznać przedłużenie okresu ewentualnego przyszłego planu prac UE w celu maksymalizacji korzyści i dalszej poprawy wyników prac. Wartość dodana dłuższego okresu trwania wiąże się również z możliwościami, jakie stwarza on w zakresie zgrania planu pracy z priorytetami określonymi na poziomie UE oraz z wieloletnimi ramami finansowymi (WRF) Unii Europejskiej.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę, że na rok 2020 wyznaczono osiągnięcie wielu celów pośrednich, Komisja zaleca, aby trzeci plan prac UE w dziedzinie sportu trwał do końca 2020 r., co zbiega się między innymi z końcem obecnych WRF. Kwestia możliwości przedłużenia czasu obowiązywania planu powinna pozostać otwarta w przyszłości.

Po drugie należy wprowadzić większą elastyczność, aby możliwe było dostosowywanie planu prac UE w dziedzinie sportu w trakcie jego realizacji. Wskazane jest rozważenie możliwości dostosowywania trwających działań w ramach planu prac UE w dziedzinie sportu do zmieniających się okoliczności, takich jak na przykład bezprecedensowy kryzys uchodźczy, z którym obecnie boryka się Europa, lub poważne wyzwania związane z radykalizacją postaw prowadzącą do aktów przemocy. Ponadto mniej sztywne podejście do podejmowanych tematów pozwoliłoby skutecznie reagować w razie potrzeby na zmiany zachodzące w dziedzinie sportu. Elastyczność wynikająca z takiego podejścia zapewniłaby wartość dodaną prac w dziedzinie sportu na poziomie UE.

Po trzecie w przyszłym planie prac UE w dziedzinie sportu należy uwzględnić konieczność większej interakcji z innymi dziedzinami polityki, które mają silny wpływ na sport (takimi jak konkurencja, swoboda przemieszczania się, zatrudnienie, ochrona danych, kształcenie i szkolenie, zdrowie). Komisja i państwa członkowskie mogą dalej rozwijać współpracę międzysektorową oraz dopilnować, aby inne dziedziny polityki UE były ściślej uwzględniane w kontekście szczegółowych kwestii związanych ze sportem. Zapewnienie bardziej całościowego podejścia do europejskiej polityki sportowej i uwzględnienie sportu w innych obszarach polityki może pomóc w osiągnięciu wartości dodanej w dziedzinie sportu na poziomie UE. Polityka sportowa nie może funkcjonować w izolacji; zasadnicze znaczenie mają współpraca i komplementarność z innymi stosownymi politykami.

Po czwarte wzmocnić można efekty synergii z programem Erasmus+ w dziedzinie sportu, między innymi poprzez udział w określaniu priorytetów w dziedzinie sportu w odniesieniu do rocznego programu prac Erasmus+ oraz tworzenie silniejszych powiązań między planem prac UE a wyborem projektów. Jednocześnie rezultaty wybranych projektów Erasmus+ mogą być wykorzystane do określania priorytetów polityki sportowej („podejście oddolne”). Ponadto warto rozważyć wykorzystanie efektów synergii z innymi instrumentami finansowymi UE.