[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 28.11.2005

COM(2005) 604 końcowy

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW

Sytuacja osób niepełnosprawnych w rozszerzonej Unii Europejskiej: Europejski Plan Działania na lata 2006-2007

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Obecna sytuacja 4

2.1. Przegląd 4

2.2. Promowanie zatrudnienia 6

2.3. Integracja osób niepełnosprawnych w społeczeństwie 7

3. Plan Działania UE w sprawie Niepełnosprawności (PDN) 8

3.1. Obszary priorytetowe dla drugiej fazy (2006-2007) 9

4. Wnioski 12

ZAŁĄCZNIKI

1. WPROWADZENIE

Równość szans jest celem długoterminowej strategii Unii Europejskiej w sprawie niepełnosprawności, której zadaniem jest sprawienie, aby osoby niepełnosprawne mogły korzystać z prawa do godności, równego traktowania, niezależnego życia i uczestnictwa w społeczeństwie. Działania podejmowane przez Unię Europejską wspierają wspólne wartości gospodarcze i społeczne UE poprzez umożliwienie osobom niepełnosprawnym, aby korzystały z własnych zdolności i uczestniczyły w społeczeństwie i gospodarce.

Strategia UE jest oparta na trzech filarach: (1) Unijne prawodawstwo i środki w zakresie zapobiegania dyskryminacji, które umożliwiają korzystanie z praw jednostki; (2) usuwanie barier w otoczeniu osób niepełnosprawnych, które uniemożliwiają im korzystanie z posiadanych umiejętności, oraz (3) uwzględnianie problematyki niepełnosprawności w rozmaitych politykach wspólnotowych, co ułatwia aktywną integrację osób niepełnosprawnych.

Plan Działania UE w sprawie Niepełnosprawności (PDN) - ustanowiony przez Komisję Europejską[1] w celu zapewnienia spójnej kontynuacji dla działań w ramach Europejskiego Roku Osób Niepełnosprawnych w rozszerzonej Europie - zapewnia dynamiczne ramy potrzebne do rozwoju strategii UE w sprawie niepełnosprawności.

W zmieniającym się środowisku gospodarczym i społecznym UE, ustrukturowane uwzględnienie niepełnosprawności jest konieczne. Polityka w sprawie niepełnosprawności leży przede wszystkim w kompetencji Państw Członkowskich, jednak polityki i działania wspólnotowe mogą na wiele sposobów wpływać na sytuację osób niepełnosprawnych, Rada to potwierdziła[2] i zaleciła Państwom Członkowskim, aby w pełni uwzględniły PDN przy opracowywaniu krajowej polityki w sprawie niepełnosprawności.

W tym kontekście niniejszy komunikat określa priorytetowe cele i działania dla fazy drugiej (2006-2007) PDN, koncentrujące się na aktywnej integracji osób niepełnosprawnych. Uwzględniając obecną sytuację demograficzną, potencjał gospodarczy osób niepełnosprawnych oraz ich możliwy wkład we wzrost gospodarczy oraz zatrudnienia muszą być w większym stopniu aktywowane w oparciu o Agendę Społeczną na lata 2005-2010[3]. Ponadto niniejszy komunikat, wspierając odnowioną strategię lizbońską, wzywa Państwa Członkowskie do promowania integracji osób niepełnosprawnych w ich programach reformy na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia[4]. Niniejszy komunikat jest również pierwszym sprawozdaniem UE dotyczącym ogólnej sytuacji osób niepełnosprawnych, który Komisja zobowiązała się publikować co dwa lata w Europejskim Dniu Osób Niepełnosprawnych[5]. Będzie to stanowiło narzędzie dla prawodawców zajmujących się niepełnosprawnością w całej Europie, uzupełniające ich politykę i działania o dodatkowe treści i wartości.

2. OBECNA SYTUACJA

2.1. Przegląd

Trudno jest dokładnie określić sytuację osób niepełnosprawnych w całej Europie. Definicje i kryteria w zakresie niepełnosprawności są różne w zależności od celów politycznych, ustawodawstwa i standardów administracyjnych[6]. Badania ludności dostarczają danych subiektywnych, na które wpływa różne podejście kulturowe w poszczególnych Państwach Członkowskich[7]. Ponadto dane dotyczą populacji w wieku produkcyjnym, z wyłączeniem dzieci i osób przebywających w domach opieki.

System zharmonizowanej metodologii gromadzenia danych UE[8], stosowany w statystykach europejskich w sprawie dochodów i warunków życia (SILC)[9] oraz w europejskim badaniu siły roboczej (BSR) z 2002 r. moduł ad hoc dotyczący niepełnosprawności, dostarcza cennych informacji o poczynionych postępach[10].

Około 44,6 mln osób w wieku od 16 do 64 lat uważają, że mają długotrwały problem zdrowotny lub są osobami niepełnosprawnymi (DPZN)[11] i stanowią one ok. 16 % całkowitej populacji UE w wieku produkcyjnym. Wspomniane dane nie dokonują rozróżnienia na osoby niepełnosprawne oraz mające długotrwały problem zdrowotny. Ponadto te dane powinny być traktowane z zachowaniem ostrożności, ponieważ są to dane sondażowe, a nie urzędowe. Ze swej strony osoby niepełnosprawne, wraz ze swoimi opiekunami oraz świadczonymi im usługami, stanowią znaczącą część społeczeństwa; przy czym wiele z nich jest zdolnych do wykonywania pracy, stąd tak duże znaczenie odgrywa poprawa ich sytuacji w zakresie zatrudnienia.

Istnieje silny związek między niepełnosprawnością a rosnącym wiekiem. W 2002 r. blisko 30 % osób w wieku 55-64 stwierdziło, że mają DPZN[12]. Nakłada to nowe obowiązki na rodzinę i podnosi naglące pytania na temat wydajności i zarządzania usługami w zakresie opieki i wsparcia dla niepełnosprawnych, w tym niepełnosprawnych osób starszych oraz osób przewlekle chorych. Ponadto badanie Share[13] wykazuje, że systemy ubezpieczenia rentowego wpływają na przechodzenie na wcześniejszą emeryturę. Zachodzi zatem potrzeba, aby działania w zakresie niepełnosprawności w większym stopniu wspierały uczestnictwo w sile roboczej oraz promowały aktywne starzenie się, w szczególności w celu zapobiegania przechodzeniu na wcześniejszą emeryturę.

Dane wskazują również na różnicę między stopą zatrudnienia osób w pełni sprawnych i niepełnosprawnych: w 2003 r. 40 % osób niepełnosprawnych miało pracę, w porównaniu z 64,2 % w przypadku osób w pełni sprawnych[14]. U osób, w przypadku których dość wysoki stopień niepełnosprawności ogranicza czynności codzienne, ten wskaźnik wyniósł 50 %[15]. Podsumowując mniej niż połowa osób niepełnosprawnych jest zatrudniona. Ta stosunkowa niska stopa zatrudnienia pokazuje, że bezrobocie wśród osób niepełnosprawnych wciąż zasługuje na poważną uwagę.

[pic]

Tabela 1: Stopa zatrudnienia wśród osób w pełni sprawnych i niepełnosprawnych[16]

Stopa braku aktywności w przypadku osób niepełnosprawnych jest dwa razy wyższa niż w przypadku osób w pełni sprawnych, co wykazuje niski poziom reintegracji w następstwie DPZN oraz stosunkowo niski poziom wykształcenia i szkolenia zawodowego. Przyczyny tak wysokiego braku aktywności są różne w poszczególnych krajach. Pułapka świadczeń oraz ryzyko stracenia świadczeń z chwilą podjęcia pracy to dwa główne czynniki zniechęcające do podjęcia pracy. Innym możliwym powodem może być niechęć pracodawców do zatrudniania niepełnosprawnych pracowników, z obawy przed koniecznością dokonania kosztownego dostosowania miejsca pracy.

43,7 % respondentów uważa jednak, że mogłoby wykonywać pracę mając odpowiednie wsparcie. Mając na uwadze, że te dane różnią się w zależności od Państwa Członkowskiego oraz pod względem rodzaju wykonywanej pracy, jedynie 15,9 % osób niepełnosprawnych, którzy potrzebują pomocy, aby pracować, faktycznie otrzymują ją. Prognozy demograficzne dla Europy sugerują, że populacja w wieku produkcyjnym wyrażona jako ułamek całkowitej populacji odnotowuje spadek. W obecnych czasach jest ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej, aby w pełni wykorzystać dostępną aktywną zawodowo populację, w tym osoby niepełnosprawne.

Statystyki Państw Członkowskich wykazują związek między występowaniem DPZN a poziomem wykształcenia[17].

[pic]

Tabela 2: Dystrybucja niepełnosprawności ze względu na poziom wykształcenia[18]

Źródło: Badanie siły roboczej (BSR z 2002 r. moduł ad hoc dotyczący niepełnosprawności)

2.2. Promowanie zatrudnienia

Pierwsza faza PDN skupiała się na dostępie osób niepełnosprawnych do rynku pracy i środkach związanych z poprawą zdolności do zatrudnienia, takich jak uczenie się przez całe życie, informatyka i dostęp do budynków. W rezultacie poczyniono pewne postępy poprzez działania na szczeblu europejskim.

Prawodawstwo UE w zakresie zapobiegania dyskryminacji zapewnia ramy prawne dla równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy[19]. Dyrektywa w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy zabrania dyskryminacji bezpośredniej jak i pośredniej, molestowania oraz poleceń dyskryminacji z wielu względów, w tym ze względu na niepełnosprawność[20]. Ponadto obowiązują szczególne przepisy mające na celu promowanie równego traktowania osób niepełnosprawnych. Pracodawcy sektora prywatnego i publicznego oraz inni pracodawcy, wobec których dyrektywa ma zastosowanie, tacy jak osoby świadczące usługi szkoleniowe, muszą zapewnić racjonalne usprawnienia dla osób niepełnosprawnych. Muszą oni podjąć odpowiednie środki, aby zapewnić osobom niepełnosprawnym dostęp do, uczestnictwo lub awans w pracy lub możliwość odbycia szkolenia. Skuteczne wdrożenie wspomnianej dyrektywy ma zatem kluczowe znaczenie dla promowania zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Dyrektywa wprowadza nowe pojęcia prawne, co sprawia że jej wdrożenie jest trudne[21].

Prawie cała Europejska Strategia Zatrudnienia[22] dotyczy sytuacji osób niepełnosprawnych na rynku pracy. W 2004 r. służby Komisji przedłożyły Komitetowi Zatrudnienia dokument roboczy[23] analizujący uwzględnienie problematyki niepełnosprawności w ESZ.

Rozporządzenie Komisji w sprawie pomocy państwa w zakresie zatrudnienia[24] umożliwia Państwom Członkowskim stosowanie bodźców dla pracodawców oraz organizowanie chronionych warsztatów w celu rekrutowania i utrzymania na stanowiskach pracowników niepełnosprawnych.

Komisja zachęca partnerów społecznych poprzez unijny dialog społeczny, w szczególności na poziomie różnych sektorów gospodarki, do wdrażania zaleceń zawartych w ich oświadczeniach na temat zatrudniania osób niepełnosprawnych[25]. W sprawozdaniu dotyczącym działań partnerów społecznych z 2004 r. jest mowa o kilku inicjatywach związanych z osobami niepełnosprawnymi[26].

W zakresie kształcenia i szkoleń, zadaniem grupy roboczej ds. aktywnego obywatelstwa, równych szans i spójności społecznej jest tworzenie zaleceń dotyczących polityki oraz konkretnych materiałów ukierunkowanych na grupy w niekorzystnej sytuacji. Zalecenia zostaną zawarte w komunikacie dotyczącym kwestii efektywności i sprawiedliwości w kształceniu i szkoleniach w 2006 r.

Z punktu widzenia operacyjnego program działań Wspólnoty Europejskiej w zakresie zwalczania dyskryminacji wspiera wzmacnianie zdolności i podnoszenie świadomości w zakresie praw osób niepełnosprawnych, na przykład w nowym cyklu konferencji Komisji służących opracowywaniu polityki w związku z Europejskim Dniem Osób Niepełnosprawnych. Europejski Fundusz Społeczny (EFS) stale wspiera, wraz z inicjatywami wspólnotowymi, integrację osób niepełnosprawnych na rynku pracy.

2.3. Integracja osób niepełnosprawnych w społeczeństwie

Europejski Dzień Osób Niepełnosprawnych zapewnił impuls dla postępów w poprawieniu standardu życia, publicznej świadomości w zakresie praw podstawowych i potrzeb osób niepełnosprawnych. Komisja przyczyniła się do zwiększenia dostępności do szerokiego wachlarza inicjatyw, w tym projektów pilotażowych i studiów.

Kilka współfinansowanych przez Komisję projektów koncentruje się na wymianie wiedzy między specjalistami branży budowlanej i Europejską Agencją ds. Edukacji Specjalnej w zakresie rozwijania narzędzi szkoleniowych.

Komunikat w sprawie e-Dostępności z września 2005 r.[27] promuje spójne i stałe podejście do inicjatyw e-Dostępności dobrowolnie podejmowanych w Państwach Członkowskich, a także wspiera samoregulację sektora. Za dwa lata zostanie przeprowadzona analiza sytuacji w dziedzinie e-Dostępności. Komisja rozważy wtedy przyjęcie dodatkowych środków, w tym, jeżeli uzna to za konieczne, nowego prawodawstwa.

Realizowana jest inicjatywa mająca na celu zharmonizowanie poprzez standardy UE na wymogów związanych z dostępnością w odniesieniu do zamówień publicznych w dziedzinie ICT poziomie UE. Osiągnięto postępy w dziedzinie wdrożenia i testowania wytycznych dotyczących dostępności Internetu, jak i życiorysu europejskiego w zakresie Projektowania dla wszystkich (Design for All).

Ponadto w ramach priorytetu TSI w ramach szóstego programu ramowego na rzecz badań i rozwoju technologicznego[28] finansowanych jest kilka projektów w zakresie e-Dostępności w ramach budżetu wynoszącego 30 mln EUR. Ogłoszono nowe zaproszenie do składania wniosków w 2005 r. przy budżecie wynoszącycm 29 mln EUR.

Nadano nowy impuls badaniom nad opłacalnymi alternatywnymi rozwiązaniami w celu pomagania osobom niepełnosprawnym w prowadzeniu niezależnego życia w społeczeństwie lub w rodzinie, zamiast w domach opieki[29]. Deinstytucjonalizacja funkcjonuje najlepiej, gdy jest wsparta właściwymi usługami zdrowotnymi, opieką zdrowotną długoterminową i wsparciem ze strony społeczeństwa, w celu zaspokojenia rosnącego popytu.

W trakcie Europejskiego Roku Edukacji przez Sport w 2004 r. podejmowano kwestie aktywnej integracji społecznej.

Załącznik 1 zawiera przegląd działań UE. Załącznik 3 przedstawia sytuację w Państwach Członkowskich.

3. PLAN DZIAłANIA UE W SPRAWIE NIEPEłNOSPRAWNOśCI (PDN)

Trzy cele operacyjne mają kluczowe znaczenie dla PDN: (1) pełne wdrożenie Dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy; (2) udane uwzględnienie problematyki niepełnosprawności w odpowiednich politykach Wspólnoty; i (3) zwiększenie dostępności dla wszystkich.

PDN obejmuje okres 2004-2010 w kolejnych fazach, z których każda obejmuje określoną liczbę powiązanych ze sobą priorytetów. Faza 1 obejmuje okres od 2004-2005, faza 2 od 2006-2007.

Wstępna analiza pierwszej fazy wykazała, że udało się uwzględnić problematykę niepełnosprawności w niektórych obszarach, w szczególności w zatrudnieniu, ICT i edukacji (e-kształcenie). Można w większym stopniu oddziaływać i osiągnąć bardziej udaną integrację osób niepełnosprawnych na rynku pracy, jeżeli połączy się koncepcję uwzględniania tej problematyki w politykach z konkretnymi działaniami w tej dziedzinie.

Grupa Komisarzy ds. praw podstawowych, zwalczania dyskryminacji i równości szans, przy wparciu Grupy ds. Niepełnosprawności (obejmującej wszystkie służby) da Planowi Działania w sprawie Niepełnosprawności impuls polityczny. Współpraca z Państwami Członkowskimi zostanie wzmocniona dialogiem tematycznym z Grupa ds. Niepełnosprawności na najwyższym szczeblu UE (GNNS), Europejskim Komitetem Zatrudnienia i Komitetem Ochrony Socjalnej. Poprzez ramową strategię dotyczącą niedyskryminacji i równych szans dla wszystkich[30] Komisja będzie wspierać i uważnie monitorować wdrożenie dyrektywy w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy[31].

3.1. Obszary priorytetowe dla drugiej fazy (2006-2007)

Faza druga PDN będzie dotyczyć aktywnej integracji osób niepełnosprawnych, w oparciu o obywatelską koncepcję niepełnosprawności, zgodnie z Kartą Praw Podstawowych UE[32] i wartości związanych ze zbliżającą się Konwencją ONZ w sprawie ochrony i promowania praw i godności osób niepełnosprawnych.

Zakłada się, że zgodnie z koncepcją obywatelską, osoby niepełnosprawne mają te same wybory i kontrolę nad codziennym życiem, co osoby w pełni sprawne. To podkreśla potrzebę otoczenia umożliwiającego osobom niepełnosprawnym bardziej niezależne funkcjonowanie. Osoby niepełnosprawne oraz ich potrzeby są zatem elementem kluczowym przy świadczeniu usług opieki i wsparcia.

W ramach poniższych czterech priorytetów działania, o których mowa w załączniku 2, będą promowały niezależne funkcjonowanie osób niepełnosprawnych:

- Zachęcanie do aktywności

Kluczowym tematem zrewidowanej strategii lizbońskiej w sprawie zatrudnienia jest „zaangażowanie i zatrzymanie w aktywności zawodowej większej liczby osób, zwiększenie podaży siły roboczej i modernizacja systemów zabezpieczenia socjalnego”. Podwyższenie stopy zatrudnienia i aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych wciąż pozostanie priorytetem.

Dokument roboczy służ Komisji dotyczący uwzględnienia problematyki niepełnosprawności w ESZ stanowi cenną pomoc w integracji osób niepełnosprawnych na otwartym rynku pracy. Nowe zintegrowane wytyczne umożliwiają wyznaczanie celów na szczeblu krajowym, ale ten proces musi być skoncentrowany i wpierany przez dane statystyczne. Ten dokument opisuje m.in. niski odsetek osób wracających do pracy po doświadczeniu DPZN, utrudniającym niezależne funkcjonowanie. Wspierane będą strategie dostosowania i reintegracji do życia zawodowego osób, które stały się niepełnosprawne w ciągu życia zawodowego. Promowane będą usługi rehabilitacji, zindywidualizowana opieka osobista i czynienie pracy opłacalną.

EFS wspierał i nadal będzie wspierać aktywną integrację osób niepełnosprawnych w społeczeństwie i na rynku pracy. W następnej rundzie programowania (2007-2013), jednym z czołowych obszarów działania zaproponowanym przez Komisję są „ścieżki integracji zatrudnienia oraz ponownego wejścia na rynek pracy” osób w gorszym położeniu, tj. osób niepełnosprawnych i opiekujących się osobami pozostającymi na utrzymaniu,

- Promowanie dostępu do wysokiej jakości usług w zakresie wsparcia i opieki

Promowanie wysokiej jakości, przystępnych cenowo i dostępnych usług socjalnych oraz wsparcia dla osób niepełnosprawnych poprzez skonsolidowane przepisy dotyczące ochrony i integracji społecznej będzie osią działań UE w zakresie uwzględniania tej problematyki w politykach. Ze względu na wiele zmian społecznych wpływających na strukturę gospodarstw domowych oraz nakładających nowe obowiązki na rodziny, pojawiają się pytania odnośnie do najlepszych polityk i działań w zakresie zapewniania usług związanych z długoterminową opieką i wsparciem, w tym dla niepełnosprawnych osób starszych.

W Białej Księdze nt. usług użyteczności publicznej[33] Komisja ogłosiła zamiar przyjęcia w 2005 r. komunikatu w sprawie usług socjalnych i zdrowotnych użyteczności publicznej, w celu określenia szczegółowych cech usług socjalnych i zdrowotnych użyteczności publicznej oraz objaśnienia ram ich funkcjonowania. Zostaną przeanalizowane kwestie jakości związanych z niepełnosprawnością usług socjalnych, w tym potrzeba promowania skoordynowanego świadczenia tych usług.

Komisja przedstawi również propozycję uproszczenia różnych otwartych metod koordynacji (OMK) w ochronie i integracji społecznej oraz opracuje współpracę polityczną w zakresie opieki zdrowotnej i długoterminowej, poza istniejącymi pracami nad integracją społeczną i emeryturami. To stworzy warunki dla istotnych aspektów polityki ochrony społecznej, jak objęcie nią dostępu do zintegrowanej opieki czy systemów wsparcia.

Deinstytucjonalizacja w zakresie osób niepełnosprawnych mieszkających w dużych ośrodkach opieki będzie w dalszym ciągu wspierana. Promowany będzie poziom usług, w których osiągnięto równowagę między bezpieczeństwem, wolnością i niezależnością.

- Wspieranie dostępności towarów i usług

Praca nad usługami, komunikacją i zwiększoną dostępnością ITC, w tym dostęp do systemów wspierania, uzupełnią obecne działania dotyczące dostępności budynków publicznych. Dostępne systemy komunikacyjne stanowią ważny element koncepcji niezależnego funkcjonowania: dostępna komunikacja publiczna w dostępnym otoczeniu publicznym uzupełniają i wzajemnie wspierają postępy w obu obszarach. Będą one promowane w obszarach miejskich oraz pomiędzy nimi.

W zakresie usług komunikacyjnych nie można ograniczać praw osób niepełnosprawnych i o ograniczonej możliwości poruszania się do dostępu do środków transportu, ponieważ obejmują one również brak dyskryminacji oraz ciągłe wsparcie. Komisja Europejska podejmuje określone kroki w celu wspierania tych praw poprzez przyjmowanie dokumentów w zakresie polityk oraz przez wnioski legislacyjne. Komisja w Białej Księdze w sprawie Europejskiej polityki transportowej na 2010 r.[34] przewiduje ustanowienie praw pasażera w każdym rodzaju środka transportu. Komunikat Komisji w sprawie wzmocnienia praw pasażerów w Unii Europejskiej z dnia 16 lutego 2005 r.[35] określa zakres obszarów do działania, spośród których pierwszeństwo mają przeciwdziałania dyskryminacji i wsparcie dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się we wszystkich środkach transportu. Wniosek Komisji w sprawie praw i obowiązków pasażerów pociągów międzynarodowych z 2004 r.[36] przewiduje brak dyskryminacji dla osób o ograniczonej możliwości poruszania się podróżujących koleją, jak i pomoc przed podróżą i po jej zakończeniu. We wniosku Komisji dotyczącym rozporządzenia w sprawie praw osób o ograniczonej możliwości poruszania się podróżujących drogą lotniczą[37] gwarantuje się obowiązkową pomoc takim pasażerom, wraz ze standardami jakości dla pomocy oferowanej przez lotniska. Komisja analizuje obecnie możliwość rozszerzenia prawa pasażerów na usługi transportu drogą morską i międzynarodowych przewozów autokarowych. W tym celu w lipcu 2005 r. Komisja zainicjowała konsultacje publiczne na temat praw pasażerów w międzynarodowych przewozach autobusowych i autokarowych i zamierza zrobić to samo w zakresie pasażerów podróżujących drogą morską. Skuteczność środków przyjętych na rzecz osób o ograniczonej możliwości poruszania się zostałaby w najlepszy sposób zapewniona przez właściwe krajowe organy wykonawcze.

Potencjał oferowany przez nowe technologie w integrującej się Europie jest znaczący. Dostępna technologia ICT, interoperacyjna z technologiami wspomagającymi w oparciu o standardy europejskie, popyt konsumentów oraz inne aspekty rozwoju otwierają nowe rynki. Zachęcając poprzez zamówienia publiczne do opracowywania produktów z myślą o najszerszej możliwie grupie konsumentów, można otwierać nowe rynki i wejść na nie. Tak się dzieje USA i zaczyna to mieć miejsce w Japonii. Promowanie zintegrowanego społeczeństwa opartego na wiedzy jest zatem kluczowym celem inicjatywy i2010. Ogłoszono w niej„działania stymulujące i badawcze dzięki którym systemy ICT staną się łatwiejsze w użytku dla większej liczby osób" oraz „przedstawienie wytycznych politycznych na temat e-dostępności”. Podjęte zostaną w niej kwestia technologii umożliwiających niezależne życie i odnosi się ona do komunikatu w sprawie e-Dostępnosci, który rozwija trzy podejścia mało jeszcze stosowane w Europie w zakresie zamówień publicznych, certyfikacji i lepszego stosowania obowiązującego prawodawstwa przy wzmacnianiu i kontynuowaniu już realizowanych działań.

- Zwiększenie zdolności analitycznych UE

Wiarygodne i porównywalne dane są kluczowe dla zrozumienia zmieniającej się sytuacji osób niepełnosprawnych, jaki i sposobu, w jaki rozwój w tej dziedzinie wpływa na inne obszary polityki. Zostaną przeprowadzone badania, w których analizuje się dane otrzymane z poprzednich badań Eurostatu, modułu ad hoc „zatrudnienie osób niepełnosprawnych” w ramach badań siły roboczej oraz danych z rejestrów administracyjnych Państw Członkowskich.

Spójne statystyki dotyczące zintegrowania osób niepełnosprawnych w społeczeństwie zostaną opracowane poprzez Europejski System Statystyczny oraz w ramach wspólnotowego programu statystycznego na lata 2002-2007. Eurostat pracuje nad konkretnym modułem dotyczącym społecznej integracji osób niepełnosprawnych w ramach europejskich badań ankietowych dotyczących zdrowia.

Szósty program ramowy w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego i działań demonstracyjnych (2002-2006, FP6) i nadchodzący siódmy program ramowy na rzecz badań (2007-2013) będą w dalszym ciągu finansować badania w dziedzinie niepełnosprawności. Podczas szóstego programu ramowego określono zagadnienia związane ze wspieraniem polityki w zakresie niepełnosprawności wraz z priorytetami ustanowionymi na poziomie polityki.

Zgodnie z nową strategią ramową UE w sprawie niepełnosprawności i równych szans dla wszystkich zostanie podjęty temat wielokrotnej dyskryminacji osób niepełnosprawnych.

4. WNIOSKI

Niniejszy komunikat jest wyrazem szerokiego konsensusu w ramach EU w zakresie potrzeby podjęcia kroków w kwestiach związanych z niepełnosprawnością. Stawia się nacisk na godność, prawa podstawowe, ochronę przed dyskryminacją, sprawiedliwość i spójność społeczną.

Za działania w zakresie niepełnosprawności są odpowiedzialne głównie Państwa Członkowskie i są one najlepiej realizowane na szczeblu krajowym. Uwzględnienie w większym stopniu problematyki niepełnosprawności w planie działania UE, ze wsparciem operacyjnym Europejskiego Funduszu Społecznego, przyczynia się do większej równości szans w rozszerzonej Europie. Konstruktywny dialog między Komisją i Państwami Członkowskimi, jak i osobami niepełnosprawnymi oraz głównymi zainteresowanymi stronami, umożliwia poczynienie postępów w stworzeniu sprzyjającego otoczenia umożliwiającego aktywną integrację w społeczeństwo i gospodarkę. W rezultacie uznaje się teraz powszechnie, że uwzględnienie problematyki niepełnosprawności w politykach UE jest kluczowe dla rozwoju w dziedzinie niepełnosprawności. Pod tym względem zrewidowana strategia lizbońska stawia o wiele większy nacisk na uwzględnienie problematyki niepełnosprawności w polityce na szczeblu Państw Członkowskich

Nowe działania przewidziane w drugiej fazie PDN zachęcą do działań i do promowania dostępu do usług socjalnych przy wspieraniu dostępnych towarów i usług. Ponadto będą gromadzone wiarygodne i porównywalne dane statystyczne w zakresie niepełnosprawności oraz informacje dotyczące wielokrotnej dyskryminacji. Komisja będzie monitorować wdrażanie zaproponowanych działań poprzez ciągły dialog ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Ocena śródokresowa planu działania odbędzie się, jak zaplanowano, w 2008 r.

[1] COM(2003) 650 wersja ostateczna, 30/10/2003

[2] Konkluzje Rady z dnia 1/12/2003 dokument Rady 15 206/03

[3] COM(2005)33 wersja ostateczna, 9/02/2005

[4] COM(2005)24

[5] Patrz 1

[6] Badanie Komisji „Definicje niepełnosprawności w Europie: analiza porównawcza”, Uniwersytet Brunel, wrzesień 2002 r.

[7] Respondenci są proszeni o stwierdzenie czy uważają, że mają długotrwały problem zdrowotny lub czy są niepełnosprawni.

[8] Rozporządzenie Komisji 1566/2001 z 12/07/2001

[9] Statystyki w skrócie Eurostatu, temat 3-26/2003.

[10] Podstawowym pytaniem, które zadano to: czy respondent miał długotrwały problem zdrowotny lub był niepełnosprawny (DPZN) przez ponad sześć miesięcy (lub przewidywany czas trwania miał być sześć miesięcy). Koncepcja DPZN obejmuje każdy rodzaj objawów w odniesieniu do funkcjonowania człowieka, z wyłączeniem zasady wpływania w jakikolwiek sposób nad codzienne czynności respondenta.

[11] Europejskie badanie siły roboczej (BSR) z 2002 r. moduł ad hoc dotyczący niepełnosprawności.

[12] BSR 2002 r. moduł ad hoc dotyczący niepełnosprawności

[13] Projekt Share: http://www.share-project.org.

[14] Raport Koka z 2003 r. „Jobs, jobs, jobs”

[15] Patrz: przypis 9.

[16] Wykresy dla osób „niepełnosprawnych” i „w pełni sprawnych” są podobne, ze względu na to, że gdy w danym kraju wzrasta stopa zatrudnienia w przypadku osób w pełni sprawnych, to zazwyczaj to samo ma miejsce w przypadku osób niepełnosprawnych.

[17] Niepełnosprawność przy urodzeniu lub w okresie dziecięcym/nastoletnim może ograniczyć możliwość uczenia się. Możliwe jest również, że osoby z niskim poziomem wykształcenia wykonują pracę niewymagającą kwalifikacji w niebezpiecznym otoczeniu. Nie ma możliwości stwierdzenia, że jeden z tych czynników jest ważniejszy od drugiego lub że się kumulują.

[18] Im niższy poziom wykształcenia, tym więcej jest osób mających długotrwały problem zdrowotny lub będących niepełnosprawnymi. ISCED0_2 obejmuje wszystkie osoby z wykształceniem do poziomu niższego wykształcenia średniego, ISCED3_4 oznacza osoby z wykształceniem średnim (poziom wyższy) oraz ISCED5_6 obejmuje osoby z wykształceniem powyżej średniego wyższe lub inne niż wyższe.

[19] Dyrektywa 2000/78 z 27 listopada 2000 r.

[20] str. 5-11 Rocznego sprawozdania dotyczącego równości i zakazu dyskryminacji z 2005 r.

[21] str. 5-11 Rocznego sprawozdania dotyczącego równości i zakazu dyskryminacji z 2005 r.

[22] Decyzja Rady w sprawie wytycznych polityk zatrudnienia Państw Członkowskich z 12/7/2007

[23] Uwzględnienie problematyki niepełnosprawności w Europejskiej Strategii Zatrudnienia http://europa.eu.int/comm/dgs/employment_social/index_en.htm

[24] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2204/2002

[25] Oświadczenie partnerów społecznych w sprawie zatrudnienia osób niepełnosprawnych http://europa.eu.int/comm/employment_social/dsw/dspDetails.do?id=1123&d-1588-p=1&d-1588-s=&d-1588-o=null oraz UNI- Europa Commerce i EUROCommerce, Oświadczenie na temat promowania zatrudnienia i integracji osób niepełnosprawnych w europejskim handlu i sektorze dystrybucji http://europa.eu.int/comm/employment_social/dsw/dspDetails.do?id=1088&d-1588-p=1&d-1588-s=&d-1588-o=null

[26] CEEP, UNICE/UEAPME i ETUC 2004 „sprawozdanie dotyczące działań partnerów społecznych w Państwach Członkowskich w celu wdrożenia wytycznych w sprawie zatrudnienia”

[27] COM(2005) 425 wersja ostateczna z 13.9.2005.

[28] Szósty program ramowy w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego i działań demonstracyjnych (2002-2006) priorytet TSI: technologie społeczeństwa informacyjnego, wybrano czternaście projektów, które obecnie są realizowane

[29] Zaproszenie do składania wniosków VT/20050344

[30] COM(2005) czerwiec 2005

[31] Dyrektywa 2000/78/WE z 27/11/2000 (Dz.U. L 303 z 2/12/2000, str. 16).

[32] Artykuł 26: „Unia uznaje i szanuje prawo osób niepełnosprawnych do korzystania ze środków mających zapewnić im niezależność, integrację społeczną i zawodową oraz udział w życiu społeczności”

[33] COM (2004) 374 z 12 maja 2004 r.

[34] COM (2001) 370 wersja ostateczna

[35] COM (2005) 46 wersja ostateczna.

[36] COM (2004) 143 wersja ostateczna.

[37] COM (2005) 47 wersja ostateczna.