[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 6.11.2008 r.

KOM(2008) 711 wersja ostateczna

Wniosek

DECYZJA RADY

ustalająca stanowisko, które należy przyjąć w imieniu Wspólnoty Europejskiej w odniesieniu do proponowanych zmian w Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowów wielorybów i jej zbiorze regulacji

(przedstawiona przez Komisję)

Wniosek

DECYZJA RADY

ustalająca stanowisko, które należy przyjąć w imieniu Wspólnoty Europejskiej w odniesieniu do proponowanych zmian w Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowów wielorybów i jej zbiorze regulacji

UZASADNIENIE

1. Zgodnie z art. 174 ust. 1 Traktatu WE jednym z celów wspólnotowej polityki ochrony środowiska jest promowanie na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego. Cel ten obejmuje ochronę gatunków, w tym wielorybów, na szczeblu światowym. Wspólnota Europejska zobowiązała się do ochrony wielorybów i innych waleni oraz wprowadziła przepisy dotyczące ochrony środowiska zapewniające wysoki poziom ochrony w tym względzie.

2. W załączniku IV do dyrektywy siedliskowej[1] wymieniono wszystkie gatunki waleni. Oznacza to, że wszystkie gatunki wielorybów są objęte ścisłą ochroną na wodach terytorialnych Wspólnoty przed umyślnym niepokojeniem, połowem lub zabijaniem. Dyrektywa ta zabrania również przetrzymywania, transportu, sprzedaży lub wymiany okazów schwytanych na wolności. Ten akt prawny nie zezwala na wznowienie połowów wielorybów w celach zarobkowych w odniesieniu do stad wielorybów w całości lub części występujących w terytorialnych wodach Wspólnoty. Ze względu na migracyjny charakter stad wielorybów nie ulega wątpliwości, że cele dyrektywy siedliskowej można w pełni zrealizować jedynie pod warunkiem wprowadzenia porównywalnych ram regulacyjnych na szczeblu międzynarodowym.

3. Rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi[2] wdrażające przepisy Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES) w WE zabrania wprowadzania waleni do Wspólnoty w celach głównie komercyjnych[3]. Wysoki stopień ochrony jest w dalszym stopniu wzmacniany poprzez przyjętą niedawno wspólnotową strategię morską[4] oraz ramową dyrektywę w sprawie strategii morskiej[5], która ma wzmocnić ochronę wielorybów w WE poprzez wspieranie ogólnego celu dotyczącego dobrego stanu oceanów i mórz UE.

4. W związku z powyższym najważniejszym celem wspólnotowej polityki ochrony środowiska w odniesieniu do wielorybów jest jak najściślejsza ochrona tych zwierząt. Wspomniane wyżej akty prawne dotyczące ochrony środowiska zapewniają najwyższy stopień ochrony poprzez powszechną harmonizację przepisów.

5. Wspólnotowa polityka dotycząca wielorybów nie będzie skuteczna na wodach terytorialnych Wspólnoty, jeżeli nie zostanie poparta spójnymi działaniami na szczeblu światowym. W kontekście zintegrowanej polityki morskiej UE Komisja będzie prowadzić działania na rzecz koordynacji interesów europejskich dotyczących kwestii międzynarodowych.

6. Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza (IWC) powołana w ramach Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowu wielorybów (zwanej dalej „konwencją”) podpisanej w 1946 r. jest organizacją międzynarodową właściwą do spraw ochrony stad wielorybów i zarządzania nimi na szczeblu światowym. Celem konwencji jest „zapewnienie skutecznej ochrony stad wielorybów i zarządzania nimi, umożliwiając prawidłowy rozwój przemysłu wielorybniczego” (preambuła konwencji). Członkowstwo w IWC jest otwarte jedynie dla rządów, które przystąpiły do konwencji. Zmiana konwencji umożliwiająca WE przystąpienie do niej jako członek wymagałaby ratyfikacji protokołu przez wszystkich członków IWC. W 1992 r. Komisja przyjęła wniosek[6] dotyczący negocjacji w celu przystąpienia Wspólnoty do konwencji, lecz Rada nie podjęła dalszych kroków w związku z tym wnioskiem. Wspólnota Europejska ma jednak w konwencji status obserwatora.

7. Połowy wielorybów w celach zarobkowych zawieszono w 1986 roku w wyniku moratorium uzgodnionego przez większość krajów reprezentowanych w IWC. Głównym powodem przerwania połowów w celach zarobkowych był brak precyzyjnych danych w analizach naukowych dotyczących stanu różnych stad wielorybów. Od tej pory główną kwestią omawianą regularnie podczas spotkań IWC jest to, czy stada wielorybów uległy wystarczającej odnowie, by zezwolić na stopniowe zniesienie zakazu połowów w celach zarobkowych.

8. Podwójny charakter zadań IWC polegający na zarządzaniu połowami wielorybów i jednocześnie na ochronie wielorybów doprowadził przez lata do wystąpienia radykalnej różnicy zdań między państwami popierającymi połowy i sprzeciwiającymi się im. Kraje wiodące w dziedzinie połowów wielorybów (np. Japonia, Islandia i Norwegia) konsekwentnie sprzeciwiają się moratorium i w dalszym ciągu dokonują połowów w celach określanych przez nie jako naukowe lub z innych wyjątkowych względów.

9. Powszechny zakaz połowów w celach zarobkowych wprowadzony przez IWC jest zgodny z polityką WE określoną w wyżej wymienionych aktach prawnych. Istotną sprawą jest zapewnienie przez IWC skutecznej ochrony wielorybów na całym świecie. Z tego względu 21 państw członkowskich UE, które są członkami IWC[7], musi na każdym posiedzeniu IWC zajmować stanowisko dotyczące takich wniosków, które podlegają kompetencji Wspólnoty.

10. Zgodnie z zasadą lojalnej współpracy zawartą w art. 10 Traktatu WE oraz zasadą jedności zewnętrznej reprezentacji Wspólnoty jest bardzo ważne, aby państwa członkowskie przygotowywały się na posiedzenia IWC poprzez osiągnięcie wspólnego stanowiska w Radzie. Ze względu na ograniczenia wynikające z charakteru statusu obserwatora, jaki posiada Wspólnota, państwa członkowskie działając wspólnie w interesie Wspólnoty powinny zająć takie stanowisko na forum IWC. Ponadto jest bardzo ważne, aby pozostałe państwa członkowskie, które jeszcze nie są stronami IWC, przyspieszyły procedurę przystąpienia do tej organizacji. Jedynie poprzez wspólne działanie i opracowanie stanowiska wspólnotowego państwa członkowskie UE będą miały możliwość opracowania i wzmocnienia odpowiednich i skutecznych międzynarodowych ram regulacyjnych służących ochronie wielorybów.

11. W tym celu Komisja przedstawia Radzie wniosek dotyczący decyzji oparty na podstawach prawnych: art. 175 (polityka ochrony środowiska) oraz art. 300 ust. 2 akapit drugi, w celu ustalenia stanowiska, które ma zostać zajęte w imieniu Wspólnoty w organie powołanym na podstawie umowy, przy podejmowaniu przez ten organ decyzji mające skutki. W poszanowaniu celów zasadniczo w zakresie ochrony środowiska, które Wspólnota Europejska powinna na tym etapie realizować w związku z IWC, proponuje się, aby art. 37 Traktatu nie był częścią operacyjnych ram prawnych niniejszej decyzji. Pozostaje to bez uszczerbku dla wyłącznej kompetencji Wspólnoty Europejskiej w zakresie zasobów morskich zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 lit. e) w związku z art. 32 i załącznikiem I do Traktatu i stąd w odniesieniu do wszystkich żywych zasobów wodnych w ramach wspólnej polityki rybołówstwa zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2371/2002[8]. Nie stwarza to jednak precedensu do dalszych negocjacji dotyczących ochrony żywych zasobów wodnych objętych wspomnianym rozporządzeniem i zarządzania nimi.

12. Decyzje IWC zmieniające zbiór regulacji załączony do konwencji mają skutki prawne, gdyż stają się skutecznie w określonym terminie bez konieczności ratyfikacji[9]. Od wejścia zakazu w życie na prawie wszystkich posiedzeniach IWC Japonia występuje z wnioskiem o wprowadzenie zmian w zbiorze regulacji załączonym do konwencji, w celu zezwolenia na połowy wielorybów pod pewnymi warunkami i de facto zniesienia zakazu w odniesieniu do niektórych stad. Wspólnota nie może wszcząć ani zakończyć swoich procedur wewnętrznych w celu ustalenia swojego stanowiska do czasu przedstawienia przez innych członków IWC wniosków o wprowadzenie zmian, ponieważ można je składać do 60 dni przed każdym posiedzeniem IWC. Ponadto Rada może już teraz ustalić stanowisko wspólnotowe na kolejne posiedzenia IWC, ponieważ proponowanym celem Wspólnoty jest wspieranie rozwoju kompleksowych międzynarodowych ram obejmujących wszystkie działania związane z połowami wielorybów, a także sprzeciwianie się ogólnym inicjatywom zmierzającym do uchylenia moratorium na połowy wielorybów w celach zarobkowych.

13. Ponadto Wspólnota powinna także poprzeć zmiany w zbiorze regulacji zmierzające do ustanowienia rezerwatów wielorybów, jak również sprzeciwić się wnioskom o zmianę regulaminu wewnętrznego IWC w celu rozszerzenia zakresu tajnego głosowania, ponieważ byłoby to sprzeczne z założeniami konwencji z Aarhus, której Wspólnota i jej państwa członkowskie są stronami, a zwłaszcza z jej art. 3 ust. 7.

14. Niniejszy wniosek dotyczący decyzji Rady opiera się na decyzji Rady przyjętej przez Radę ds. Środowiska Naturalnego z dnia 5 czerwca 2008 r. na podstawie wniosku Komisji[10] Przyjęcie decyzji Rady umożliwiło Wspólnocie uzgodnienie jej stanowiska w wielu kwestiach poruszanych podczas 60. dorocznego posiedzenia IWC, które odbyło się w czerwcu 2008 r. w Santiago de Chile.

Wniosek

DECYZJA RADY

ustalająca stanowisko, które należy przyjąć w imieniu Wspólnoty Europejskiej w odniesieniu do proponowanych zmian w Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowów wielorybów i jej zbiorze regulacji

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 175 ust. 1 w związku z jego art. 300 ust. 2 akapit drugi,

uwzględniając wniosek Komisji[11],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Artykuł 174 ust. 1 Traktatu WE stanowi, że jednym z celów wspólnotowej polityki w dziedzinie środowiska naturalnego jest promowanie na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów środowiska naturalnego.

(2) Wspólnotowa dyrektywa 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (dyrektywa siedliskowa)[12] wymienia wszystkie gatunki waleni, które są przedmiotem zainteresowania Wspólnoty i zobowiązuje państwa członkowskie do zachowania lub przywrócenia wobec tych gatunków korzystnego statusu ochrony w tych częściach ich terytorium, do których ma zastosowanie Traktat. Wszystkie gatunki waleni wymieniono w załączniku IV do wspomnianej dyrektywy. W związku z tym wszystkie gatunki wielorybów są objęte ścisłą ochroną na wodach Wspólnoty przed umyślnym niepokojeniem, połowem lub zabijaniem. Dyrektywa ta zabrania również przetrzymywania, transportu, sprzedaży lub wymiany okazów schwytanych na wolności.

(3) Rozporządzenie Rady (WE) nr 338/97 w sprawie ochrony gatunków dzikiej fauny i flory w drodze regulacji handlu nimi[13], wdrażające we Wspólnocie przepisy Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem (CITES), zabrania wprowadzania waleni do Wspólnoty przede wszystkim w celach zarobkowych[14].

(4) Wieloryby należą do gatunków migrujących. Polityka i prawodawstwo WE dotyczące wielorybów będzie więc skuteczniejsze na wodach wspólnotowych, jeżeli zostanie poparte spójnym działaniem ogólnoświatowym.

(5) Międzynarodowa Komisja Wielorybnicza (IWC), powołana w ramach Międzynarodowej konwencji o uregulowaniu połowu wielorybów (zwanej dalej „ICRW”) podpisanej w 1946 r., jest organizacją międzynarodową właściwą do spraw ochrony stad wielorybów i zarządzania nimi na szczeblu światowym. Członkostwo w IWC jest otwarte jedynie dla rządów. Dwadzieścia jeden państw członkowskich Unii Europejskiej należy do IWC[15] Wspólnota Europejska ma w IWC jedynie status obserwatora i jest reprezentowana przez Komisję.

(6) Połowy wielorybów w celach zarobkowych zawieszono w 1986 roku w wyniku moratorium uzgodnionego przez większość krajów reprezentowanych w IWC. Kraje wiodące w dziedzinie połowów wielorybów konsekwentnie sprzeciwiają się moratorium i w dalszym ciągu dokonują połowów w celach określanych przez nie jako naukowe lub z innych wyjątkowych względów.

(7) Na 60. dorocznym posiedzeniu IWC, które odbyło się w czerwcu 2008 r. w Santiago de Chile, rozpoczął się ważny proces określający sposób kontynuacji prac IWC. Państwa członkowskie powinny dążyć do konstruktywnego uczestnictwa we wszystkich dyskusjach uwzględniając cel, jakim jest zapewnienie skutecznych międzynarodowych ram prawnych.

(8) IWC działa na podstawie zbioru regulacji, który reguluje połowy wielorybów na całym świecie. Zbiór regulacji znajduje się w załączniku do konwencji oraz stanowi jej integralną część. Jest on wiążący dla stron konwencji i zawiera szczegółowe przepisy dotyczące połowów wielorybów w zakresie ochrony i eksploatacji zasobów wielorybów. Jego przepisy i zmiany do nich są wiążące dla wszystkich stron, chyba że strona zgłosi formalny sprzeciw do danej poprawki zgodnie z art. V ust. 3 ICRW.

(9) Wnioski dotyczące decyzji o zmianie zbioru regulacji przyjmowane w ramach IWC mogą mieć skutki prawne i wpływać na realizację celów wspólnotowych polityk i prawodawstwa w odniesieniu do waleni. Niektóre z wniosków przedstawianych regularnie na posiedzeniach IWC mają na celu zezwolenie na połowy wielorybów poprzez ustalanie kwot i stosowanie środków zarządzania lub ustanowienie rezerwatów wielorybów i wymagają ustalenia stanowiska wspólnotowego.

(10) W poszanowaniu celów zasadniczo w zakresie ochrony środowiska, które Wspólnota Europejska powinna na tym etapie realizować w związku z IWC, proponuje się, aby art. 37 Traktatu nie był częścią operacyjnych ram prawnych niniejszej decyzji. Pozostaje to bez uszczerbku dla wyłącznej kompetencji Wspólnoty Europejskiej w zakresie zasobów morskich zgodnie z przepisami art. 3 ust. 1 lit. e) w związku z art. 32 i załącznikiem I do Traktatu i stąd w odniesieniu do wszystkich żywych zasobów wodnych w ramach wspólnej polityki rybołówstwa zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2371/2002[16]. Nie stwarza to jednak precedensu do dalszych negocjacji dotyczących ochrony żywych zasobów wodnych objętych wspomnianym rozporządzeniem i zarządzania nimi.

(11) Państwa członkowskie mają obowiązek lojalnej współpracy na mocy art. 10 Traktatu WE i nie mogą podejmować zobowiązań poza ramami prawodawstwa wspólnotowego, które mogłyby wpłynąć na przepisy wspólnotowe lub zmienić ich zakres.

(12) W związku z tym, że Wspólnota ma w IWC status obserwatora, Rada powinna zadecydować o wspólnotowym stanowisku w odniesieniu do kwestii leżących w jej kompetencji, a państwa członkowskie – działając wspólnie w interesie Wspólnoty – powinny to stanowisko reprezentować.

(13) Na posiedzeniach IWC Wspólnota i państwa członkowskie powinny ściśle współpracować w celu zagwarantowania, że wszelkie zmiany ICRW i jej zbioru regulacji są zgodne z celami wspólnotowej polityki i prawodawstwa w odniesieniu do wielorybów.

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

Stanowisko Wspólnoty na posiedzeniach Międzynarodowej Komisji Wielorybniczej (IWC) jest zgodne z załącznikiem do niniejszej decyzji i jest reprezentowane przez państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Wspólnoty.

Artykuł 2

Jeżeli nowe informacje naukowe lub techniczne przedstawione przed posiedzeniami IWC lub w ich trakcie mogą mieć wpływ na stanowisko, o którym mowa w art. 1, lub jeśli na bieżąco przedstawia się wnioski dotyczące kwestii nieobjętych jeszcze stanowiskiem Wspólnoty, w odniesieniu do takiego wniosku przyjmuje się nowe stanowisko poprzez koordynację, w tym koordynację na miejscu, przed poddaniem wniosku pod głosowanie.

Sporządzono w […] dnia […] r.

W imieniu Rady […]

Przewodniczący […]

ZAŁĄCZNIK

15. Nadrzędnym celem Wspólnoty Europejskiej w kontekście IWC jest zapewnienie skutecznych międzynarodowych ram regulacyjnych służących ochronie wielorybów i zarządzaniu ich stadami co zagwarantuje istotną poprawę statusu ochrony wielorybów w perspektywie długoterminowej i spowoduje, że wszystkie połowy wielorybów będą kontrolowane przez IWC.

16. Państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Wspólnoty zajmują następujące stanowisko wobec wniosków dotyczących decyzji podejmowanych przez IWC:

17. poparcie dla utrzymania w zbiorze regulacji moratorium na połowy wielorybów w celach zarobkowych;

18. sprzeciw wobec wszelkich wniosków dotyczących nowych sposobów połowów wielorybów, które nie są w chwili obecnej przewidziane w konwencji, a które mogłyby zagrozić utrzymaniu moratorium na połowy wielorybów w celach zarobkowych, chyba że wnioski takie zagwarantują istotną długoterminową poprawę statusu ochrony wielorybów i spowodują, że wszystkie połowy wielorybów dokonywane przez członków IWC będą kontrolowane przez IWC;

19. poparcie dla wniosków dotyczących utworzenia rezerwatów wielorybów zgodnie z przepisami IWC;

20. poparcie dla wniosków dotyczących zarządzania połowami wielorybów przez grupy etniczne na potrzeby własne, pod warunkiem że ochrona odnośnych stad nie ulega osłabieniu, przy uwzględnieniu zasady ostrożności i zgodnie z opinią Komitetu Naukowo-Badawczego oraz pod warunkiem że połowy wielorybów są właściwie regulowane, a wielkość połowów mieści się w zakresie udokumentowanych i uznanych potrzeb;

21. poparcie dla wniosków, które mają na celu zakończenie „naukowych połowów wielorybów” będących poza kontrolą IWC;

22. sprzeciw wobec wszelkich wniosków o zmiany regulaminu wewnętrznego IWC zmierzające do rozszerzenia zakresu tajnego głosowania.

[1] Dyrektywa 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7).

[2] Dz.U. L 61 z 3.3.1997, s. 1.

[3] Ponadto rozporządzenie Rady (EWG) nr 348/81 w sprawie wspólnych zasad przy przywozie wielorybów lub innych produktów otrzymywanych z waleni zezwala na przywóz wymienionych produktów wyłącznie jeżeli nie są one wykorzystywane w celach zarobkowych.

[4] Komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego: Strategia tematyczna dotycząca ochrony i zachowania środowiska morskiego COM (2005) 504 wersja ostateczna.

[5] Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/56/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. ustanawiająca ramy działań Wspólnoty w dziedzinie polityki środowiska morskiego.

[6] Projekt decyzji Rady upoważniającej Komisję do negocjacji w imieniu Wspólnoty protokołu zmieniającego Międzynarodową konwencję o uregulowaniu połowu wielorybów, Waszyngton, dnia 2 grudnia 1946 r., COM (92) 316.

[7] Austria, Belgia, Cypr, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Luksemburg, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Republika Czeska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy i Zjednoczone Królestwo.

[8] Rozporządzenie Rady (WE) 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz.U. L 358 z 31.12.2002, s. 59-80).

[9] Zob. art. V konwencji. Zgodnie z ust. 3 zmiany w zbiorze stają się wiążące dla stron w ciągu dziewięćdziesięciu dni, o ile nie wyrażono sprzeciwu.

[10] COM (2007) 821 wersja ostateczna

[11] Dz.U. C , , s. .

[12] Dz.U. L 206 z 22.7.1992, s. 7.

[13] Dz.U. L 61 z 3.3.1997, s. 1.

[14] Ponadto rozporządzenie Rady (EWG) nr 348/81 w sprawie wspólnych zasad przy przywozie wielorybów lub innych produktów otrzymywanych z waleni zezwala na przywóz wymienionych produktów wyłącznie jeżeli nie są one wykorzystywane w celach zarobkowych.

[15] Austria, Belgia, Cypr, Dania, Finlandia, Francja, Grecja, Hiszpania, Irlandia, Luksemburg, Niderlandy, Niemcy, Portugalia, Republika Czeska, Rumunia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy i Zjednoczone Królestwo.

[16] Rozporządzenie Rady (WE) nr 2371/2002 z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie ochrony i zrównoważonej eksploatacji zasobów rybołówstwa w ramach wspólnej polityki rybołówstwa (Dz.U. L 358 z 31.12.2002, s. 59-80).