Już samo rozwinięcie systemu Galileo przełożyło się w Europie na znaczne korzyści, takie jak rozwój usług. W związku z tym, zgodnie z ogłoszeniem świadczenia pierwszych usług programu Galileo, producentom chipsetów i urządzeń umożliwiono rozpoczęcie wykorzystania potencjału bardziej wydajnych sygnałów GNSS, zwłaszcza na potrzeby smartfonów i systemów nawigacji w pojazdach. W przypadku zdecydowanej większości nowych chipsetów nawigacyjnych wykorzystuje się przetwarzanie sygnałów systemu Galileo i są one stopniowo wprowadzane do urządzeń użytkowników na różnych segmentach rynku. Wszystkie nowe produkty dwóch największych producentów smartfonów są wyposażone w chipsety obsługujące Galileo, co stanowi prawdziwą miarę jego sukcesu. Zamierzeniem działań regulacyjnych podjętych przez UE w sektorze motoryzacyjnym (eCall i Tachograf Cyfrowy) jest przyjęcie rozwiązań włączających technologie bazujące na GNSS z jednoczesnym zapewnieniem kompatybilności z programami Galileo i EGNOS. Warto zauważyć, że Galileo konkuruje z innymi GNSS, wspieranymi przez działania regulacyjne mające na celu narzucenie lub stymulowanie korzystania z tych systemów.

Przegląd śródokresowy obejmuje okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2016 r. Uwzględniono w nim postępy dokonane w ramach europejskich programów GNSS Galileo i EGNOS, ocenione na podstawie kryteriów oceny określonych w wytycznych w sprawie lepszego stanowienia prawa : efektywności, sprawności, odpowiedniości i europejskiej wartości dodanej, szczególnych wymogów zawartych w rozporządzeniu GNSS oraz ogólnych celów polityki Unii. Ponieważ w rozporządzeniu GNSS kluczową rolę we wdrażaniu europejskich programów nawigacji satelitarnej powierza się GSA, Komisja uważa, że należy dokonać wspólnej oceny programów i GSA.

W ramach programu Galileo zrealizowano jego kluczowy cel na okres objęty przeglądem – system został uznany za działający i zapewnia pierwsze usługi od grudnia 2016 r., mianowicie wstępną usługę otwartą, usługę poszukiwawczo-ratowniczą oraz usługę publiczną o regulowanym dostępie.

Segment kosmiczny Galileo poszerzono o 14 dodatkowych satelitów umieszczonych na orbicie w czasie trwania okresu objętego przeglądem, co przyczyniło się między innymi do uznania systemu pierwszych usług Galileo za działający. W listopadzie 2016 r. po raz pierwszy w historii wyniesiono na orbitę cztery satelity jednocześnie za pomocą rakiety Ariane-5. Wdrażanie skomplikowanych programów technologicznych zawsze jednak niesie ze sobą ryzyko. Program Galileo nie jest wyjątkiem. W 2014 r. miał miejsce incydent przy wystrzeleniu rakiety Sojuz, czego skutkiem było wyniesienie dwóch satelitów na nieprawidłową orbitę. Przejawem tego ryzyka jest nieprawidłowość, która dotknęła część zegarów atomowych na pokładzie satelitów Galileo. W obu przypadkach podstawowa przyczyna zdarzeń została zidentyfikowana i wdrożono niezbędne działania zaradcze. Na skutek wystąpienia anomalii podczas wynoszenia na orbitę doszło do opóźnienia w stosunku do harmonogramu uruchomienia. Udało się jednak nadrobić ten czas dzięki przyśpieszonemu rozwojowi kosmicznego segmentu Galileo, zaś satelity są wykorzystywane na potrzeby usług poszukiwawczo-ratowniczych. Jeśli chodzi o zegary, wdrożono program modernizacji kolejnych satelitów, które zostaną uruchomione oraz ustanowiono procedury operacyjne dla satelitów znajdujących się już na orbicie. Napotkane trudności nie wpłynęły na jakość usług świadczonych przez system, zaś działanie systemu przewyższa oczekiwania.



Usługi EGNOS były świadczone w sposób ciągły i udoskonalane w latach 2014–2016. W ramach EGNOS świadczone są więc najwyższej jakości usługi w zakresie naprowadzanego podejścia, które są obecnie dostępne dla operatów linii lotniczych i lotnisk, co prowadzi do zwiększenia bezpieczeństwa lotu i lądowania oraz korzyści związanych z optymalizacją zużycia paliwa. Ponadto z EGNOS korzysta większa liczba użytkowników: pod koniec 2016 r. z procedur podejścia do lądowania EGNOS korzystało ponad 230 portów lotniczych w 20 państwach.

W przypadku EGNOS priorytetem pozostaje jednak objęcie całego terytorium 28 państw UE usługą EGNOS i rozszerzenie zasięgu usługi EGNOS na pozostałe 1,02 % terytorium 28 państw UE (wschodnia część Cypru, Azory i północne części Norwegii i Finlandii).

2.2.3.Współpraca międzynarodowa

W dziedzinie współpracy międzynarodowej podjęto szereg działań, aby wzmocnić pozycję Europy jako podmiotu międzynarodowego w dziedzinie GNSS. W szczególności w 2016 r. zakończono negocjacje z Agencją Bezpieczeństwa Lotniczego w Afryce i na Madagaskarze (ASECNA), określając warunki dostarczenia Afryce systemów wspomagających rozmieszczonych w przestrzeni kosmicznej opartych na EGNOS. Ponadto w czerwcu 2016 r. zawarto z Koreą umowę w sprawie zacieśnionej współpracy w zakresie GNSS.

2.3.Efektywne wdrażanie – zarządzanie

2.3.1.Budżet

Na lata 2014–2020 Unia Europejska przeznaczyła na rzecz programów Galileo i EGNOS budżet w łącznej kwocie 7 071,73 mln EUR. Powyższa pula środków finansowych obejmuje działania związane z zarządzaniem programem, działania związane z rozmieszczeniem i eksploatacją Galileo, działania związane z eksploatacją EGNOS i ryzyko związane z tymi działaniami. Na koniec 2016 r. programy Galileo i EGNOS są na dobrej drodze do przestrzegania ram budżetu określonego w rozporządzeniu GNSS na lata 2014–2020. Komisja uważnie monitoruje budżet, aby nie został przekroczony.

2.3.2.Mechanizmy wdrażania

W latach 2014–2016 stopniowo wdrażano system zarządzania, który przyjęto w 2013 r.: zawarto umowy o delegowaniu zadań między Komisją a Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) dotyczącą fazy rozmieszczenia systemu Galileo, a także między Komisją a Agencją Europejskiego GNSS (GSA) dotyczącą faz eksploatacji systemów Galileo i EGNOS. Zawarto również porozumienia robocze między GSA i ESA w sprawie zarówno programu Galileo, jak i programu EGNOS. Rola GSA w operacyjnym zarządzaniu programami stopniowo wzrosła.

Wraz z nowym systemem zarządzania pojawiły się solidniejsze procesy zarządzania. Przyczyniły się one do utrzymania programów w ramach budżetu i do ograniczenia czynników ryzyka oraz wpływu nieprzewidzianych wydarzeń na programy.

Nowa struktura zarządzania wymaga, aby najważniejsze podmioty (Komisja Europejska, ESA i GSA) dostosowały się do swoich nowych ról, co niekoniecznie jest w pełni zgodne z ich kulturą korporacyjną, kompetencjami lub strukturą. Dostosowanie to jednak wiązało się z pewnym brakiem skuteczności. Na przykład organizacja obowiązków i procedur kontroli wymagała często długich dyskusji między podmiotami zaangażowanymi w zarządzanie, co miało wpływ na szybkość reakcji procesu decyzyjnego. Ponadto fakt, że etapy rozmieszczenia i eksploatacji są prowadzone równolegle i posiadają różne struktury zarządzania, wymagał od obu agencji przeprowadzenia dodatkowych działań w celu zapewnienia porozumienia z Komisją co do sposobu, w jaki zadania mają zostać wykonane.

Przewiduje się, że krzywa uczenia się podmiotów zaangażowanych i samych programów doprowadzi do dalszej poprawy sytuacji w ciągu kilku następnych lat. Skuteczny proces podejmowania decyzji jest szczególnie ważny dla programów operacyjnych ukierunkowanych na usługi i potrzeby użytkowników, takich jak Galileo i EGNOS. W tym kontekście konieczne będzie uważne przyglądanie się interakcjom między podmiotem odpowiedzialnym za rozmieszczenie (ESA) a podmiotem odpowiedzialnym za eksploatację (GSA).

Jeżeli chodzi o bezpieczeństwo, ogłoszenie świadczenia pierwszych usług programu Galileo i pokrywanie się etapów rozmieszczenia i eksploatacji doprowadziły do pojawienia się pewnych wyzwań. W szczególności należy utrzymać niezależność działania różnych podmiotów odpowiedzialnych za wdrożenie i weryfikację wymogów dotyczących bezpieczeństwa (Komisji Europejskiej, GSA, ESA).

Niemniej jednak nadal warto dalej poprawiać obecny system zarządzania programami Galileo i EGNOS w celu uwzględnienia wejścia w fazę operacyjną tych ukierunkowanych na usługi programów. Może to obejmować zmniejszanie obciążeń administracyjnych dla najważniejszych podmiotów, a także uproszczenie i skrócenie procesu decyzyjnego. Należy również przewidzieć możliwość zmian oraz uwzględnić nowe wyzwania dla bezpieczeństwa, takie jak cyberbezpieczeństwo, a także jasno określić role i obowiązki podmiotów odpowiedzialnych za wdrażanie i weryfikację wymogów bezpieczeństwa.

2.4.Europejska wartość dodana

Wraz z ogłoszeniem świadczenia pierwszych usług, system Galileo oficjalnie przeszedł z fazy testowej do świadczenia usług na żywo. Użytkownicy z całego świata są obecnie naprowadzani dzięki informacjom w zakresie pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji dostarczanych przez Galileo.

W kilka miesięcy po wydaniu ogłoszenia świadczenia pierwszych usług szereg gotowych urządzeń Galileo trafił już na rynek masowy. Wszystkie główne chipsety (sprzedawane przez 17 najważniejszych dostawców na całym świecie, reprezentujących 95 % rynku), które stosuje się w smartfonach, tabletach, samochodach, specjalistycznych urządzeniach do śledzenia, itp. działają w systemie Galileo.

Chipsety te są wbudowane w produkty konsumenckie i specjalistyczne, które można obecnie nabywać. Na podstawie głównych produktów oferowanych w sprzedaży GSA szacuje, że w rękach obywateli Unii Europejskiej znajduje się obecnie ponad 100 mln urządzeń użytkowników działających dzięki usługom systemów EGNOS lub Galileo. Od 2018 r. we wszystkich nowych modelach samochodów sprzedawanych w Unii Europejskiej będą wykorzystywane systemy EGNOS i Galileo do obliczenia pozycji, z której są wykonywane połączenia alarmowe w razie wypadku.