P9_TA(2021)0425

Strategia „Od pola do stołu”

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 20 października 2021 r. w sprawie strategii „od pola do stołu” na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego (2020/2260(INI))

(2022/C 184/01)

Parlament Europejski,

— uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w szczególności jego art. 11, 13, 39, 168 ust. 1, 169 ust. 1, 191, 192 ust. 1 oraz 349,

— uwzględniając Międzynarodowy traktat o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa z 2004 r.,

— uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1381 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie przejrzystości i zrównoważonego charakteru unijnej oceny ryzyka w łańcuchu żywnościowym (1),

— uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych (2),

— uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wprowadzania do obrotu środków ochrony roślin (3), dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (4) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1185/2009 z dnia 25 listopada 2009 r. w sprawie statystyk dotyczących pestycydów (5),

— uwzględniając dyrektywę 2001/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 marca 2001 r. w sprawie zamierzonego uwalniania do środowiska organizmów zmodyfikowanych genetycznie (6),

— uwzględniając dyrektywę 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (7); dyrektywę 2006/118/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ochrony wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i pogorszeniem ich stanu (8) oraz dyrektywę Rady 91/676/EWG z dnia 12 grudnia 1991 r. dotyczącą ochrony wód przed zanieczyszczeniami powodowanymi przez azotany pochodzenia rolniczego (9),

— uwzględniając dyrektywę Rady 98/58/WE z dnia 20 lipca 1998 r. dotyczącą ochrony zwierząt gospodarskich (10), dyrektywę Rady 1999/74/WE z dnia 19 lipca 1999 r. ustanawiającą minimalne normy ochrony kur niosek (11); dyrektywę Rady 2007/43/WE z dnia 28 czerwca 2007 r. w sprawie ustanowienia minimalnych zasad dotyczących ochrony kurcząt utrzymywanych z przeznaczeniem na produkcję mięsa (12); dyrektywę Rady 2008/120/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającą minimalne normy ochrony świń (13); dyrektywę Rady 2008/119/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. ustanawiającą minimalne normy ochrony cieląt (14); rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005 z dnia 22 grudnia 2004 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań (15); rozporządzenie Rady (WE) nr 1099/2009 z dnia 24 września 2009 r. w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania (16), rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 z dnia 9 marca 2016 r. w sprawie przenośnych chorób zwierząt oraz zmieniające i uchylające niektóre akty w dziedzinie zdrowia zwierząt („Prawo o zdrowiu zwierząt”) (17) oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/63/UE z dnia 22 września 2010 r. w sprawie ochrony zwierząt wykorzystywanych do celów naukowych (18),

— uwzględniając komunikat Komisji z dnia 20 maja 2020 r. pt. „Strategia ››od pola do stolu‹‹ na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego” (COM(2020)0381,

— uwzględniając rezolucję Parlamentu Europejskiego z dnia 19 czerwca 2020 r. w sprawie ochrony pracowników transgranicznych i sezonowych w Unii w kontekście kryzysu wywołanego COVID-19 (19),

— uwzględniając rezolucję z dnia 18 grudnia 2019 r. w sprawie inicjatywy UE na rzecz owadów zapylających (20) oraz rezolucję z dnia 23 października 2019 r. w sprawie projektu rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 546/2011 w odniesieniu do oceny wpływu środków ochrony roślin na pszczoły miodne (21),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 28 listopada 2019 r. w sprawie alarmującej sytuacji klimatycznej i środowiskowej (22),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie Europy, która chroni: czyste powietrze dla wszystkich (23),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 września 2018 r. w sprawie Europejskiego planu działania „Jedno zdrowie” na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe (24),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 17 kwietnia 2018 r. w sprawie wdrożenia 7. unijnego programu działań w zakresie środowiska (25),

— uwzględniając rezolucję z dnia 16 maja 2017 r. w sprawie inicjatywy dotyczącej efektywnego gospodarowania zasobami: ograniczenie marnotrawienia i zwiększenie bezpieczeństwa żywności (26),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 kwietnia 2017 r. w sprawie kobiet i ich roli na obszarach wiejskich (27), a także rezolucję z dnia 16 stycznia 2018 r. w sprawie kobiet, równouprawnienia płci i sprawiedliwości klimatycznej (28);

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 7 czerwca 2016 r. w sprawie rozwiązań technologicznych dla zrównoważonego rolnictwa w UE (29),

— uwzględniając swoją rezolucję ustawodawczą z dnia 8 września 2015 r. w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie klonowania zwierząt z gatunku bydła, świń, owiec, kóz i koni utrzymywanych i rozmnażanych do celów chowu (30),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie oznaczania kraju pochodzenia mięsa w przetworzonej żywności (31) oraz rezolucję z dnia 12 maja 2016 r. w sprawie obowiązkowego wskazania kraju lub miejsca pochodzenia niektórych rodzajów żywności (32),

— uwzględniając sprawozdania specjalne Europejskiego Trybunału Obrachunkowego (ETO) 15/2020 z dnia 9 lipca 2020 r. zatytułowane „Ochrona dzikich owadów zapylających w UE – inicjatywy Komisji nie zaowocowały poprawą sytuacji”, 13/2020 z dnia 5 czerwca 2020 r. zatytułowane „Różnorodność biologiczna na użytkach rolnych – wspólna polityka rolna nie zapobiegła pogorszeniu sytuacji”, 05/2020 z dnia 5 lutego 2020 r. zatytułowane „Zrównoważone stosowanie środków ochrony roślin – ograniczone postępy w zakresie pomiaru i zmniejszania ryzyka”, 02/2019 z dnia 15 stycznia 2019 r. zatytułowane „Zagrożenia chemiczne w żywności – unijna polityka bezpieczeństwa żywności zapewnia ochronę konsumentom, lecz stoją przed nią wyzwania”, 31/2018 z dnia 14 listopada 2018 r. zatytułowane „Dobrostan zwierząt w UE – zmniejszanie przepaści między ambitnymi celami a praktycznym wdrażaniem”, 34/2016 z dnia 17 stycznia 2017 r. zatytułowane „Zwalczanie marnotrawienia żywności – szansa dla UE na poprawę efektywności gospodarowania zasobami w łańcuchu dostaw żywności” oraz 21/2019 z dnia 19 listopada 2019 r. w sprawie przeciwdziałania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe,

— uwzględniając sprawozdanie Europejskiej Agencji Środowiska z dnia 11 maja 2020 r. pt. „Europejskie środowisko – stan i prognozy na 2020 r.: wiedza na rzecz transformacji w kierunku zrównoważonej Europy”,

— uwzględniając Europejski filar praw socjalnych,

— uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Regionów z grudnia 2020 r. pt. „Od producenta do konsumenta (od pola do stołu) – wymiar lokalny i regionalny” (NAT-VII/005),

— uwzględniając art. 54 Regulaminu,

— uwzględniając opinie Komisji Rozwoju, Komisji Handlu Międzynarodowego, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz Komisji Rybołówstwa,

— uwzględniając sprawozdanie Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A9-0271/2021),

A. mając na uwadze, że komunikat Komisji w sprawie strategii „od pola do stołu” określa całościowe podejście do europejskiego systemu żywnościowego, w którym centralny punkt stanowi rolnictwo jako dostawca żywności, oraz uznaje wzajemne powiązania wszystkich podmiotów w całym łańcuchu dostaw i ich wspólną odpowiedzialność za osiąganie celów strategii, a także kluczową rolę rolników w dostarczaniu dóbr publicznych, w tym w walce ze zmianą klimatu; mając jednak na uwadze, że strategia ta musi pójść dalej, uwzględniając rolę, prawa i obowiązki konsumentów oraz długoterminową rentowność rolników; mając na uwadze, że strategia ta ma poważne konsekwencje dla nieżywnościowej produkcji rolnej, co należy w pełni uwzględnić;

B. mając na uwadze, że w niedawno opublikowanym sprawozdaniu Wspólnego Centrum Badawczego pt. „Modeling environmental and climate ambition in the agriculture sector with the CAPRI model: Exploring the potential effects of selected Farm to Fork and Biodiversity strategies targets in the framework of the 2030 Climate targets and the post 2020 Common Agricultural Policy” [Modelowanie ambicji w zakresie ochrony środowiska i klimatu w sektorze rolnictwa z zastosowaniem modelu CAPRI: badanie potencjalnych skutków wybranych celów strategii „od pola do stołu” oraz celów w zakresie różnorodności biologicznej w ramach celów klimatycznych na 2030 r. oraz wspólnej polityki rolnej na okres po 2020 r.], a także w innych niedawno opublikowanych badaniach stwierdzono, że realizacja celów strategii będzie miała istotny wpływ na produkcję rolną w UE; mając na uwadze, że badania te podkreślają potrzebę przeprowadzenia rzetelnych, naukowych ocen skutków ex ante, obejmujących zrównoważony rozwój z perspektywy gospodarczej, społecznej i środowiskowej oraz potrzebę uwzględnienia skumulowanych skutków, możliwych kompromisów, dostępności środków służących osiągnięciu celów i różnych modeli gospodarki rolnej w państwach członkowskich w ramach wszelkich wniosków ustawodawczych dotyczących strategii „od pola do stołu”;

C. mając na uwadze, że europejski system żywnościowy powinien zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe i żywieniowe wysokiej jakości w sposób, który przyczynia się do dobrobytu społecznego i zdrowia publicznego, utrzymuje i przywraca dobrostan ekosystemów, szanuje granice planety oraz zapewnia zdrowie i dobrostan zwierząt; mając na uwadze, że obecnie cały system żywnościowy jest odpowiedzialny za szereg skutków wywieranych na zdrowie i dobrostan ludzi i zwierząt, a także na środowisko, klimat i różnorodność biologiczną, w tym wylesianie i degradację ekosystemów poza UE; mając na uwadze, że sposób produkcji i konsumpcji żywności, napojów i innych produktów rolnych musi się zmienić, aby zapewnić spójność z celami zrównoważonego rozwoju, porozumieniem paryskim, Konwencją o różnorodności biologicznej, Międzynarodowym traktatem o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa oraz politykami i zobowiązaniami UE, a także ogólnie aby osiągnąć spójną równowagę między trzema filarami zrównoważonego rozwoju, w tym środowiska, klimatu, różnorodności biologicznej, zdrowia publicznego, przystępności cenowej żywności, dobrostanu zwierząt, zapewnienia zrównoważenia gospodarczego rolnikom, rybakom i podmiotom na dalszych etapach łańcucha żywnościowego oraz na obszarach wiejskich i przybrzeżnych, a także aspektów społecznych, takich jak warunki pracy i zatrudnienia oraz normy w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa; mając na uwadze, że należy wziąć pod uwagę inne ważne czynniki, takie jak badania naukowe i innowacje, polityka handlowa i polityka gospodarowania odpadami;

D. mając na uwadze, że konieczne jest zapewnienie zgodności i spójności między środkami przewidzianymi w strategii „od pola do stołu” oraz we wspólnej polityce rolnej i wspólnej polityce rybołówstwa, unijnej polityce handlowej, unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności 2030, unijnej strategii leśnej, planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym, planie działań w zakresie biogospodarki, unijnym prawie o klimacie, a także w innych powiązanych politykach i strategiach UE; mając na uwadze, że należy podkreślić, iż wszystkie przywożone produkty spożywcze muszą spełniać te same normy zrównoważoności i bezpieczeństwa rolno-spożywczego, które mają zastosowanie w UE;

E. mając na uwadze, że według szacunków Międzyrządowej Platformy Naukowo-Politycznej w sprawie Różnorodności Biologicznej i Funkcjonowania Ekosystemów (IPBES) do 2050 r. 90 % gruntów ulegnie znacznym zmianom, a w przypadku 75 % gruntów już takie zmiany nastąpiły; mając na uwadze, że 85 % terenów podmokłych już utracono (33); mając na uwadze, że różnorodność biologiczna ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa żywnościowego, dobrobytu człowieka i rozwoju na całym świecie; mając na uwadze, że utrata różnorodności biologicznej zagraża europejskiej i światowej produkcji rolnej, systemowi żywnościowemu i żywieniu; mając na uwadze, że szacuje się, iż globalne koszty społeczne i gospodarcze związane z degradacją gruntów sięgają 5,5–10,5 bln EUR rocznie (34);

F. mając na uwadze, że powiększanie powierzchni gruntów wykorzystywanych do celów rolniczych odpowiada za ok. 80 % światowego wylesiania (35); mając na uwadze, że popyt unijny na olej palmowy, mięso, soję, kakao, kukurydzę, drewno, kauczuk, w tym w formie produktów przetworzonych lub usług, jest głównym czynnikiem przyczyniającym się do wylesiania, degradacji lasów i gleb, niszczenia ekosystemów i związanych z tym naruszeń praw człowieka poza UE, a także odpowiada za ok. 10 % światowego udziału w wylesianiu uwzględnionym w ogólnej końcowej konsumpcji (36); mając na uwadze, że niezrównoważone połowy mają poważny negatywny wpływ na różnorodność biologiczną;

G. mając na uwadze, że siedliska półnaturalne zależne od rolnictwa takie jak grunty trawiaste są szczególnie zagrożone, a ich stan ochrony jest znacznie gorszy niż w przypadku innych typów siedlisk, które nie są zależne od rolnictwa – w przypadku 45 % z nich stan ochrony jest oceniany jako zły, w porównaniu z 31 % w przypadku innych siedlisk;

H. mając na uwadze, że nieostrożne stosowanie pestycydów jest istotnym źródłem zanieczyszczenia gleby, wody i powietrza oraz negatywnie wpływa na zdrowie ludzi, zwierząt i roślin; mając na uwadze, że w związku z tym należy zwiększyć wysiłki na rzecz znacznego ograniczenia zależności od szkodliwych pestycydów, zagrożeń z nimi związanych i ich stosowania oraz stosowania nawozów i antybiotyków; mając na uwadze, że zrównoważone praktyki rolnicze, takie jak należyte wdrażanie integrowanej ochrony roślin, agroleśnictwo, agroekologia, rolnictwo ekologiczne i techniki rolnictwa precyzyjnego, mogą pomóc w opracowaniu rozwiązań mających na celu ograniczenie stosowania pestycydów na szczeblu UE i na świecie oraz że należy je wspierać; mając na uwadze, że badania naukowe (37) wskazują, iż można znacznie ograniczyć stosowanie pestycydów bez negatywnego wpływu na rentowność i wydajność, zwłaszcza gdy towarzyszy temu zwiększona dostępność zrównoważonych alternatyw;

I. mając na uwadze, że w 2018 r. państwa członkowskie zezwoliły na wywóz ponad 81 tys. ton pestycydów zawierających substancje zakazane w Europie (38); mając na uwadze, że te niebezpieczne pestycydy stanowią jeszcze większe zagrożenie w krajach docelowych, ponieważ warunki ich stosowania (np. dotyczące sprzętu ochronnego, oprysków z powietrza) nie zawsze są w nich tak rygorystyczne jak w UE; mając na uwadze, że te zakazane pestycydy mogą wrócić na rynek UE jako pozostałości w importowanej żywności; mając na uwadze, że programy monitorowania wykazały, iż pozostałości niektórych pestycydów, których stosowanie w UE jest zakazane, wykryto w żywności sprzedawanej na rynku UE, w 4,5 % przypadków, nawet w poziomach przekraczających maksymalny limit pozostałości, który został ustalony dla tych substancji w celu zapewnienia bezpieczeństwa konsumentów (39);

J. mając na uwadze, że liczba osób z nadwagą i osób otyłych rośnie w szybkim tempie w UE (40), a jedna na dwie osoby dorosłe cierpi na nadwagę lub otyłość (41); mając na uwadze, że przyczyny nadwagi i otyłości są wielopłaszczyznowe, ale zła dieta i niewłaściwe odżywianie należą do kluczowych czynników prowadzących do częstego występowania nadwagi i otyłości;

K. mając na uwadze, że szacuje się, iż w UE w 2017 r. ponad 950 tys. zgonów (jeden na pięć) i ponad 16 mln utraconych lat życia w zdrowiu zostało spowodowanych niezdrową dietą skutkującą głównie chorobami układu krążenia i chorobami nowotworowymi (42); mając na uwadze, że narażenie na substancje zaburzające funkcjonowanie układu hormonalnego za pośrednictwem żywności i opakowań żywności również stanowi zwiększone zagrożenie dla zdrowia publicznego (43);

L. mając na uwadze, że około połowa chorób odzwierzęcych, które pojawiły się u ludzi od 1940 r., wynika ze zmian w użytkowaniu gruntów (44); mając na uwadze, że zdrowie zwierząt jest zasadniczym elementem każdego zrównoważonego systemu żywnościowego, a skutki dla zdrowia zwierząt mają bezpośredni wpływ na zrównoważoność systemu żywnościowego;

M. mając na uwadze, że szacuje się, iż każdego roku w UE powstaje 88 mln ton odpadów żywnościowych, co generuje szacunkowe koszty w wysokości 143 mld EUR (45); mając na uwadze, że odpady żywnościowe mają ogromny wpływ na środowisko, gdyż odpowiadają za około 6 % całkowitych emisji gazów cieplarnianych w UE (46); mając na uwadze, że za marnotrawienie żywności w UE w największym stopniu odpowiadają gospodarstwa domowe (53 %) i przetwórstwo (19 %) (47); mając na uwadze, że 10 % marnowanej żywności w UE ma związek z oznaczeniem dat i niewłaściwym rozumieniem przez konsumentów sposobu odczytywania i stosowania systemu oznaczeń dat (48);

N. mając na uwadze, że wielkość sprzedaży antybiotyków do europejskich gospodarstw hodowlanych spadła w latach 2011–2016 o 18,5 % (49), co doprowadziło do zmniejszenia zużycia antybiotyków w rolnictwie o 35 % w latach 2011–2018, podczas gdy w większości państw członkowskich spożycie środków przeciwdrobnoustrojowych u zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność, jest niższe lub znacznie niższe niż u ludzi (50); mając jednak na uwadze, że między państwami członkowskimi istnieją duże różnice, a konsumpcja niektórych środków przeciwdrobnoustrojowych jest nadal zbyt wysoka (51); mając na uwadze, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest poważnym zagrożeniem dla zdrowia ludzi; mając na uwadze, że ograniczenie i zminimalizowanie stosowania antybiotyków w hodowli zwierząt pomoże spowolnić jej pojawianie i rozprzestrzenianie się;

O. mając na uwadze, że już w 2018 r. Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu (IPCC) wydał sprawozdanie specjalne w sprawie wpływu globalnego ocieplenia o 1,5 oC, w którym stwierdzono, że ograniczenie globalnego ocieplenia do 1,5 oC wymagałoby szybkich, daleko idących i bezprecedensowych zmian we wszystkich aspektach życia społecznego; mając na uwadze, że zmiana klimatu i utrata różnorodności biologicznej stanowią coraz większe zagrożenie dla bezpieczeństwa żywnościowego i źródeł utrzymania z powodu powtarzających się susz, powodzi, pożarów lasów i nowych agrofagów; mając na uwadze, że systemy żywnościowe są odpowiedzialne za 29 % światowych emisji gazów cieplarnianych i mają ogromny wpływ na klimat, różnorodność biologiczną, wodę, powietrze, glebę i pochłaniacze dwutlenku węgla; mając na uwadze, że sektor rolny UE wytwarza około 10 % całkowitych emisji gazów cieplarnianych w UE przy znacznych różnicach między państwami członkowskimi, a udział rolnictwa w krajowych emisjach gazów cieplarnianych wynosi od 3 % do 33 % (52);

P. mając na uwadze, że od 1990 r. emisje gazów cieplarnianych z europejskiego rolnictwa ograniczono o około 20 %; mając na uwadze, że tempo redukcji emisji gazów cieplarnianych w rolnictwie znacznie spadło od 2012 r., a w niektórych latach nawet wzrosło (53); mając na uwadze, że rolnictwo może aktywnie przyczyniać się do sekwestracji dwutlenku węgla poprzez zwiększanie naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla dzięki absorpcji rozwiązań opartych na przyrodzie i ekosystemie, takich jak szeroki płodozmian, uprawa międzyplonów, permakultura, agroleśnictwo, leśnictwo, agroekologia i odbudowa ekosystemu, a w szczególności odtwarzanie i utrzymywanie torfowisk jako sposób na zwiększenie naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla i sekwestracji;

Q. mając na uwadze, że sektor rolny jest trzecim największym źródłem pierwotnych emisji PM10 w UE, co podkreśliła Europejska Agencja Środowiska; mając na uwadze, że emisje amoniaku (NH3) z rolnictwa przyczyniają się do przypadków wysokiego stężenia cząstek stałych, które to zjawisko ma miejsce w Europie każdej wiosny, oraz powodują zarówno krótko-, jak i długotrwałe negatywne skutki dla zdrowia;

R. mając na uwadze, że UE zużywa siedem razy więcej azotu i trzy razy więcej fosforu niż można uznać za zrównoważone i sprawiedliwe normy, biorąc pod uwagę ograniczenia naszej planety (54);

S. mając na uwadze, że do ilościowego określenia postępów w zmniejszaniu wpływu europejskiego systemu żywnościowego na środowisko konieczna jest większa liczba informacji na temat cyklu życia, a także lepsze śledzenie i monitorowanie informacji dotyczących łańcuchów dostaw;

T. mając na uwadze, że europejski model wielofunkcyjnego sektora rolno-spożywczego, składający się z różnych modeli uprawy i oparty na gospodarstwach rodzinnych, jest kluczowym elementem unijnej gospodarki i społeczeństwa oraz musi zapewniać konkurencyjną i zróżnicowaną produkcję wysokiej jakości żywności, lokalne łańcuchy dostaw, dobre praktyki rolnicze, ochronę wody i gruntów, wysokie standardy ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt oraz tętniące życiem obszary wiejskie w całej UE; mając na uwadze, że odpowiednio wspierana polityka rolna będzie sprzyjać przechodzeniu na bardziej lokalne łańcuchy dostaw i bardziej zrównoważone praktyki rolnicze, osiągając wyższe normy w zakresie ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt;

U. mając na uwadze, że ważne jest podkreślenie kluczowej roli mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw w unijnym sektorze rolno-spożywczym na wszystkich etapach łańcucha dostaw, od przetwórstwa po handel detaliczny, w osiąganiu celów strategii;

V. mając na uwadze, że sektor rolnictwa musi nadal produkować bezpieczną żywność o wysokiej wartości odżywczej, a jednocześnie utrzymywać grunty i zarządzać nimi w sposób bardziej zrównoważony, co zapobiega wyludnianiu się obszarów wiejskich; mając na uwadze, że europejscy rolnicy spełniają najwyższe światowe normy i dostarczają wysokiej jakości żywność nie tylko obywatelom Unii, ale także na całym świecie; mając na uwadze, że sektor rolny ma ogromną wartość strategiczną, jednak w ciągu nieco ponad dziesięciu lat przestało istnieć kilka milionów gospodarstw rolnych, co stanowi ponad jedną trzecią wszystkich gospodarstw w Europie, a zdecydowana większość to małe przedsiębiorstwa rodzinne;

W. mając na uwadze, że transformacja rolnictwa europejskiego w kierunku bardziej zrównoważonych praktyk i obiegu zamkniętego będzie wymagała znacznych inwestycji, a warunkiem wstępnym jest odpowiedni dostęp do finansowania; mając na uwadze, że EBI zobowiązał się do zwiększenia swojego udziału w finansowaniu inwestycji w działania w dziedzinie klimatu i zrównoważenia środowiskowego, aby do 2025 r. osiągnąć poziom 50 % operacji i utrzymać go w kolejnych latach; mając na uwadze, że można to wykorzystać do wprowadzenia technologii, które przyczynią się do zrównoważonych praktyk i wzmocnienia powiązań rolnictwa z gospodarką o obiegu zamkniętym;

X. mając na uwadze, że dobre zdrowie gleby poprawia zdolność Ziemi do produkcji żywności, filtrowania wody i pochłaniania dwutlenku węgla, przyczyniając się w ten sposób nie tylko do stabilizacji klimatu, ale także do zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, przywrócenia różnorodności biologicznej, ochrony naszych gruntów rolnych i budowania zdrowszego systemu żywnościowego; mając na uwadze, że rolnictwo regeneracyjne jako podejście do produkcji żywności i gospodarowania gruntami może złagodzić te wyzwania, pomagając w przejściu na wysoce odporny system rolny oparty na odpowiednim zarządzaniu gruntami i glebami;

Y. mając na uwadze, że ważne jest, aby w pełni informować konsumentów oraz dać im możliwość podejmowania świadomych wyborów żywieniowych i wspierać ich pozycję w tym zakresie; mając na uwadze, że osiągnięcie tego celu wymaga zdrowego i stabilnego środowiska żywnościowego, które zapewnia przejrzystość i gwarantuje, że zdrowy i zrównoważony wybór jest jednocześnie łatwy i przystępny cenowo, a ponadto sprzyja wzorcom konsumpcji wspierającym zdrowie ludzi i do nich zachęca, zapewniając jednocześnie zrównoważone wykorzystywanie zasobów naturalnych i ludzkich oraz wysoki poziom dobrostanu zwierząt; mając na uwadze, że same kampanie informacyjne, edukacyjne i uświadamiające nie wystarczą, by osiągnąć wymaganą zmianę w kierunku bardziej zrównoważonych i zdrowych wyborów konsumenckich, ponieważ na te wybory mogą wpływać takie aspekty jak normy i konwencje, cena, wygoda, przyzwyczajenia i metody prezentowania asortymentu żywności; mając jednak na uwadze, że świadomi obywatele i edukacja mogą odegrać istotną rolę w osiągnięciu europejskich celów w zakresie klimatu, zasobooszczędności i różnorodności biologicznej od strony popytu; mając na uwadze, że obowiązkowe oznaczanie zawartości składników odżywczych i ich pochodzenia, a także zrozumiałe informacje na temat dobrostanu zwierząt i zrównoważonego rozwoju, zasadniczo na wszystkich produktach żywnościowych, a także publiczne informowanie o rzeczywistych kosztach produkcji mogą pomóc ukierunkować konsumentów na zdrowe, zrównoważone i bezpieczne odżywianie; mając na uwadze, że informacje dla konsumentów należy również dostosować do ery cyfrowej, nie pozostawiając nikogo w tyle;

Z. mając na uwadze, że dieta śródziemnomorska, uznana przez UNESCO w 2010 r. za niematerialne dziedzictwo kulturowe ludzkości, znana jest jako zdrowa, zrównoważona dieta o wysokiej wartości odżywczej, społecznej i kulturowej, oparta na poszanowaniu terenu i różnorodności biologicznej, zapewniająca ochronę i rozwój tradycyjnych działalności i rzemiosł związanych z rybołówstwem, zrównoważonym łowiectwem i rolnictwem oraz odgrywająca ochronną rolę w profilaktyce pierwotnej i wtórnej głównych przewlekłych chorób zwyrodnieniowych;

AA. mając na uwadze, że woda i rolnictwo są ze sobą nierozerwalnie związane, a zrównoważona gospodarka wodna w sektorze rolnym ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia produkcji odpowiedniej żywności wysokiej jakości oraz dla zagwarantowania ochrony zasobów wodnych;

AB. mając na uwadze, że zwiększona globalizacja rynku żywności spowodowała wzrost znaczenia umów o wolnym handlu między UE a krajami trzecimi;

AC. mając na uwadze, że należy wziąć pod uwagę wyniki uzyskane dzięki wprowadzeniu obowiązujących obecnie norm środowiskowych;

AD. mając na uwadze, że poważna sytuacja spowodowana pandemią COVID-19 wywiera wpływ na wszystkie podmioty europejskiego łańcucha rolno-spożywczego, od produkcji podstawowej po sektor hotelarsko-gastronomiczny;

AE. mając na uwadze, że europejski system żywnościowy odegrał kluczową rolę podczas pandemii COVID-19, wykazując się odpornością, gdyż rolnicy i ich spółdzielnie lub organizacje producentów, pracownicy zatrudnieni w całym łańcuchu wartości żywności, przetwórcy, dystrybutorzy i sprzedawcy detaliczni współpracowali w trudnych warunkach, w tym w sytuacji ograniczeń w przemieszczaniu się i w obliczu zagrożeń sanitarnych, aby zapewnić konsumentom europejskim stały dostęp bez przeszkód do bezpiecznych i przystępnych cenowo produktów wysokiej jakości, przy jednoczesnym poszanowaniu integralności rynku wewnętrznego; mając na uwadze, że rynek wewnętrzny i system rolny UE w dużej mierze szybko uporały się z przerwami w dostawach w związku z kryzysem związanym z COVID-19, co jednak ujawniło pewne słabości w złożonych łańcuchach dostaw żywności, świadcząc o potrzebie zapewnienia długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego, odporności i krótkich łańcuchów dostaw; mając na uwadze, że w tym kontekście należy podkreślić wartość bezpieczeństwa żywnościowego i bezpieczeństwa łańcuchów dostaw dla wszystkich obywateli UE oraz znaczenie dostępności wszystkich niezbędnych narzędzi dla rolników, aby mogli oni produkować różnorodną żywność w sposób zrównoważony;

AF. mając na uwadze, że choć prawa rolników zapisano w 2004 r. w Międzynarodowym traktacie FAO o zasobach genetycznych roślin dla wyżywienia i rolnictwa, przepisy dotyczące własności intelektualnej często pozostają w sprzeczności z tymi prawami, co zagraża systemom bazującym na lokalnym, tradycyjnym i rodzimym materiale siewnym;

AG. mając na uwadze, że konsumenci są coraz bardziej zainteresowani dobrostanem zwierząt i zdrowiem zwierząt; mając na uwadze, że wysoki poziom dobrostanu zwierząt jest ważny dla zrównoważonego rozwoju i ma potencjał wzmocnienia równowagi gospodarczej i środowiskowej europejskich rolników, tworząc nowy rynek dla rolników do sprzedaży produktów opartych na wyższych standardach dobrostanu zwierząt; mając na uwadze, że Komisja zapowiedziała ocenę i przegląd obowiązujących przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt, w tym w zakresie transportu i uboju zwierząt; mając na uwadze, że przepisy horyzontalne mające na celu ochronę zwierząt hodowlanych w połączeniu z wymogami w zakresie dobrostanu zwierząt, opartymi na podstawach naukowych i odnoszącymi się do konkretnych gatunków, w odniesieniu do wszystkich gatunków hodowlanych znacznie przyczyniłyby się do poprawy dobrostanu zwierząt; mając na uwadze, że okresy przejściowe i wsparcie dla rolników mają zasadnicze znaczenie w odniesieniu do zmian legislacyjnych umożliwiających bardziej zrównoważone rolnictwo i poprawę dobrostanu zwierząt;

AH. mając na uwadze, że oznaczenia geograficzne wynikają z odwiecznego dziedzictwa UE i są owocem dostosowania ludzkości do środowiska oraz wyrazem tożsamości UE;

AI. mając na uwadze, że bardzo ważne jest zwalczanie fałszowania żywności i nieuczciwych praktyk poprzez odkrywanie oszustw i prowadzenie dochodzeń;

1. z zadowoleniem przyjmuje ambicje i cele strategii „od pola do stołu” jako ważny krok w dążeniu do zapewnienia zrównoważonego, sprawiedliwego, zdrowego, przyjaznego zwierzętom, bardziej regionalnego, zróżnicowanego i odpornego systemu żywnościowego, który ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia zamierzeń wskazanych w Europejskim Zielonym Ładzie i w celach zrównoważonego rozwoju; podkreśla nierozerwalne powiązania między zdrowiem ludzi, zdrowiem społeczeństwa, zdrowiem zwierząt i zdrowiem planety; podkreśla, że strategia ta ma zasadnicze znaczenie dla włączenia systemu żywnościowego, w tym produkcji zwierzęcej i uprawnej, w ramy ograniczeń planety, podkreślając jednocześnie znaczenie zapewnienia godnej pracy, warunków zatrudnienia i sprawiedliwych możliwości w całym łańcuchu wartości żywności oraz potrzebę wypracowania odpowiedniego i wyważonego podejścia politycznego; zachęca Komisję do jak najszybszego przełożenia strategii na konkretne działania ustawodawcze i nieustawodawcze, którym towarzyszyć będą odpowiednie mechanizmy wsparcia finansowego w okresie transformacji;

Konieczność podjęcia działań

2. przypomina, że oceny skutków stanowią integralną część procesu stanowienia prawa w UE; z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź Komisji, że zamierza ona przeprowadzić szczegółowe oceny skutków, w tym konsultacje społeczne, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi lepszego stanowienia prawa w odniesieniu do wszelkich inicjatyw ustawodawczych w ramach strategii „od pola do stołu”, w tym w odniesieniu do skutecznych celów ilościowych ( 55 ) ; podkreśla, że te naukowe oceny skutków ex ante powinny obejmować solidne oceny oddziaływania na środowisko, powinny obejmować trzy wymiary zrównoważonego rozwoju (środowiskowego, gospodarczego i społecznego, w tym zdrowia) w ramach całościowego i systemowego podejścia i uwzględniać skumulowane oddziaływanie, a także powinny uwzględniać koszty braku działań w zakresie natychmiastowego i długoterminowego wpływu na zdrowie ludzi, środowisko, różnorodność biologiczną i ogólną zrównoważoność, a także uwzględniać wymianę pokoleniową, ewentualne kompromisy między celami politycznymi, dostępność środków służących osiągnięciu celów i różne modele rolnictwa w państwach członkowskich UE; zwraca uwagę na znaczenie opisu metod obliczania, poziomów odniesienia i okresów odniesienia dla każdego indywidualnego celu oraz podkreśla potrzebę współpracy i konsultacji z państwami członkowskimi; przyjmuje do wiadomości, że pierwszy śródokresowy przegląd strategii „od pola do stołu” planowany jest w połowie 2023 r.; podkreśla, że w ramach tej oceny śródokresowej należy dokładnie zastanowić się nad łącznym wpływem wszystkich działań w sposób całościowy i systemowy, obejmujący wszystkie wymiary zrównoważoności – środowiskowy, gospodarczy czy społeczny, w tym zdrowie;

3. z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź opartego na dowodach wniosku dotyczącego ram prawnych dla zrównoważonych systemów żywnościowych, który powinien opierać się na przejrzystych danych i w którym należy uwzględnić najnowszą wiedzę naukową; zwraca się do Komisji, by wykorzystała ten wniosek do określenia przyszłościowej całościowej, wyważonej, zintegrowanej i zrównoważonej pod względem środowiskowym, społecznym i gospodarczym wspólnej polityki żywnościowej, w której wniosą swój wkład wszystkie podmioty, mającej na celu zmniejszenie śladu środowiskowego i klimatycznego systemu żywnościowego UE, a także zmniejszenie jego negatywnego wpływu na różnorodność biologiczną oraz zdrowie i dobrostan ludzi i zwierząt, tak aby do 2050 r. uczynić Europę pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu i mającym zerowy poziom emisji zanieczyszczeń oraz wzmocnić jej odporność w celu zapewnienia średnio- i długoterminowego bezpieczeństwa żywnościowego w obliczu zmiany klimatu, degradacji środowiska i utraty różnorodności biologicznej; podkreśla potrzebę zapewnienia zrównoważonego rozwoju gospodarczego i społecznego w całym łańcuchu żywnościowym, ponieważ dobre perspektywy społeczno-gospodarcze i konkurencyjność różnych sektorów przyczynią się do osiągnięcia celów strategii; zachęca UE do przyjęcia przewodniej roli w globalnej transformacji ukierunkowanej na zrównoważony rozwój w łańcuchu „od pola do stołu” w oparciu o zasadę wielofunkcyjnego sektora rolnego, który jest zrównoważony pod względem środowiskowym, społecznym (w tym zdrowotnym) i gospodarczym, zgodnie z zasadami agroekologii Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) oraz prawem ONZ do pożywienia, przy jednoczesnym zapewnieniu większej spójności i konsekwencji między politykami, aby umożliwić wszystkim podmiotom europejskiego systemu żywnościowego prowadzenie długoterminowego planowania w oparciu o realistyczne i przejrzyste cele, które są skonkretyzowane, mierzalne, osiągalne, realne, terminowe; podkreśla potrzebę pilnych i zdecydowanych zmian w polityce i prawodawstwie w obliczu przytłaczających dowodów naukowych na konieczność poprawy zrównoważoności obecnego systemu żywnościowego oraz wyższych kosztów wynikających z zaniechania działania, a także podkreśla znaczenie innowacji i zrównoważonych praktyk; sugeruje uwzględnienie odpowiednich wartości wyjściowych w każdym państwie członkowskim i osiągniętych postępów, a także ich specyficznych warunków (regionalnych), przy jednoczesnym promowaniu wymiany know-how i najlepszych praktyk między państwami członkowskimi; podkreśla potrzebę wzięcia pod uwagę całych łańcuchów produkcji i dostaw żywności i napojów, w tym produkcji, przetwarzania, marketingu, przechowywania, transportu, dystrybucji, hotelarstwa i sprzedaży detalicznej, a także utylizacji i recyklingu surowców wtórnych; wzywa do uwzględnienia w pełni w przedmiotowym wniosku ustawodawczym dobrostanu zwierząt utrzymywanych w warunkach fermowych, zważywszy że kwestia ta jest nierozerwalnie związana ze zrównoważoną gospodarką żywnościową;

4. popiera opracowanie strategicznych planów polityki żywnościowej ( 56 ) , służących ułatwianiu, pobudzaniu i zwiększaniu skali nowej i istniejącej krajowej, regionalnej i lokalnej polityki żywnościowej, z uwzględnieniem złożonej kwestii ubóstwa żywnościowego w Europie; podkreśla, że należy oprzeć te plany na niezależnych i bezstronnych podstawach naukowo-badawczych oraz zaangażować zainteresowane strony o różnorodnych punktach widzenia, by zapewnić uzasadniony proces sprzyjający włączeniu społecznemu; zwraca uwagę, że potrzebne jest nowe przekrojowe podejście do zarządzania, aby zapewnić spójność między polityką UE w zakresie żywności i rolnictwa a polityką w dziedzinach, które mają na nie wpływ, takich jak: handel, energetyka, konkurencja i klimat, w celu zwiększenia synergii oraz uniknięcia kompromisów i zarządzania nimi; apeluje zatem o zorganizowany dialog między Parlamentem, państwami członkowskimi i wszystkimi podmiotami systemu żywnościowego, w tym obywatelami, aby w pełni wykorzystać możliwości oferowane przez tę strategię oraz omówić luki, możliwości i wyzwania związane z opracowaniem i wdrażaniem całościowej wspólnej polityki żywnościowej UE; wzywa Komisję do promowania dialogu społecznego na temat wspólnego rozumienia zrównoważoności i jej różnych elementów w trakcie przygotowań do przedstawienia wniosku dotyczącego ram prawnych dla zrównoważonego systemu żywnościowego, który to wniosek ostatecznie będzie musiał opierać się na jednym spójnym podejściu do wszystkich aspektów zrównoważoności;

5. z zadowoleniem przyjmuje wniosek Komisji dotyczący opracowania planu awaryjnego służącego zapewnieniu zaopatrzenia w żywność i bezpieczeństwa żywnościowego w celu koordynowania wspólnej europejskiej reakcji na sytuacje kryzysowe mające wpływ na systemy żywnościowe; podkreśla, że potrzebne jest podejście prewencyjne, aby uniknąć panicznego zachowania i przesadnych reakcji ze strony osób, przedsiębiorstw lub państw członkowskich; uważa, że będzie to odpowiednia odpowiedź na rosnące oczekiwania dotyczące bezpieczeństwa żywnościowego, którymi należy zająć się na szczeblu europejskim; wzywa Komisję do rozważenia kwestii gromadzenia strategicznych zapasów żywności w taki sam sposób jak w przypadku strategicznych zapasów ropy naftowej w Unii;

6. podkreśla potrzebę działań mających na celu promowanie zrównoważonego rolnictwa, ograniczenie stosowania pestycydów i zagrożeń z nimi związanych, ochronę i odbudowę ekosystemów gleb oraz zwiększenie liczby elementów krajobrazu na gruntach rolnych, które wspierają odnowę gatunków i siedlisk chronionych na podstawie dyrektyw dotyczących ochrony przyrody, w tym zapylaczy i ich siedlisk; przypomina, że wydajność i odporność rolnictwa zależy od zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi w celu zagwarantowania długotrwałej zrównoważoności naszych systemów żywnościowych;

7. podkreśla, że udana transformacja w kierunku bardziej zrównoważonego systemu żywnościowego leży w interesie europejskich konsumentów, rolników i przedsiębiorstw; zwraca uwagę, że lepsze informowanie zainteresowanych stron i polityka rolna mogą wesprzeć tę transformację; podkreśla, że transformacja ekologiczna w produkcji żywności i wynikający z niej wkład w łagodzenie zmiany klimatu mogą przynieść korzyści producentom surowców, środowisku, gospodarce i całemu społeczeństwu, zapewniając zrównoważoną, bezpieczną, wystarczającą, przystępną cenowo, zdrową i bogatą w składniki odżywcze żywność, i można je osiągnąć przy zastosowaniu zrównoważonego podejścia synergicznego uwzględniającego zrównoważone praktyki i możliwości gospodarcze; ponownie podkreśla, że aby zapewnić proporcjonalny wkład sektora, rolnictwo powinno być ukierunkowaną na cel i zachęty częścią ambicji UE, by dążyć do zerowych emisji netto najpóźniej do połowy wieku, przy jednoczesnym zajęciu się problemem emisji, które są związane z produkcją i konsumpcją żywności w Europie, ale generowane poza Europą; podkreśla, że uczestnictwo rolników w działaniach w dziedzinie klimatu i wsparcie dla nich ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia globalnych celów w zakresie łagodzenia zmiany klimatu i celów zrównoważonego rozwoju bez zagrożenia dla światowego bezpieczeństwa żywnościowego i bezpieczeństwa żywienia, nie pozostawiając nikogo w tyle;

8. podkreśla potrzebę zapewnienia spójności między strategią „od pola do stołu” a celami Europejskiego Zielonego Ładu, w tym dotyczącymi klimatu, różnorodności biologicznej, zerowego poziomu zanieczyszczenia i zdrowia; podkreśla, że utrzymanie i zwiększanie różnorodności biologicznej ma decydujące znaczenie dla zapewnienia unijnego i światowego bezpieczeństwa żywnościowego oraz że należy zagwarantować spójność z unijną strategią na rzecz bioróżnorodności 2030, w tym wkład sieci Natura 2000 i chronionych obszarów morskich, aby wspierać produkcję zdrowej żywności, a także spójność ze wspólną polityką rolną, wspólną polityką rybołówstwa, unijną polityką handlową i unijną strategią na rzecz bioróżnorodności; podkreśla, że cele zrównoważonego rozwoju zapewniają odpowiednie ramy umożliwiające spójną i systemową integrację celów środowiskowych, społecznych i gospodarczych oraz umożliwiają opracowanie przekrojowych strategii politycznych, które lepiej odzwierciedlają wzajemne powiązania między poszczególnymi celami politycznymi; przypomina, że we wszystkich przyszłych inicjatywach w ramach strategii „od pola do stołu” należy w pełni uwzględnić wymiar społeczny wraz z wymiarem gospodarczym i środowiskowym, aby osiągnąć tak bardzo potrzebną spójność polityki na rzecz zrównoważonego rozwoju; podkreśla, że wśród kryteriów zrównoważoności należy ująć poprawę warunków pracy zgodnie z ośmioma podstawowymi konwencjami Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), rokowania zbiorowe i ochronę socjalną;

Budowanie łańcucha żywnościowego, który działa na rzecz obywateli, pracowników, producentów, dystrybutorów i środowiska

9. z zadowoleniem przyjmuje decyzję o zmianie dyrektywy w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów i celów polegających na ograniczeniu pestycydów, utraty składników odżywczych zarówno ze źródeł organicznych, jak i mineralnych, i sprzedaży antybiotyków; jest przekonany, że cele te są osiągalne pod warunkiem dostępności bezpieczniejszych, skutecznych i wydajnych alternatyw; podkreśla znaczenie dalszej całościowej edukacji i komunikacji, w tym poprzez usługi doradcze, aby dokonać tej transformacji; podkreśla, że cele te muszą mieć wiążący charakter i że należy je realizować za pomocą podejścia holistycznego, zapobiegawczego i opartego na obiegu zamkniętym, co obejmuje praktyki ekologiczne i agroekologiczne, innowacyjne zrównoważone praktyki rolnicze, wdrażanie rolnictwa precyzyjnego oraz, w stosownych przypadkach, zintegrowanych praktyk w zakresie ochrony upraw i szkodników, a także stosowanie zrównoważonych rozwiązań alternatywnych, wspartych cyklem życia; podkreśla potrzebę ustanowienia przyspieszonych procedur oceny, udzielania zezwoleń i rejestracji w odniesieniu do niechemicznych pestycydów niskiego ryzyka, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby ich ocena podlegała takim samym wymogom jak w przypadku innych substancji; nalega, aby każde państwo członkowskie, zgodnie ze swoją charakterystyką klimatyczną i charakterystyką produkcji rolnej, ustanowiło solidne, skuteczne i terminowe ilościowe cele redukcji w swoich przeglądach planów strategicznych WPR i innych odpowiednich instrumentach polityki, z założeniem ograniczenia do zera emisji z rolnictwa do gleby, wód gruntowych, wód powierzchniowych i powietrza zgodnie z ambitnym celem Zielonego Ładu dotyczącym zerowego poziomu emisji, wraz z dobrze zdefiniowanymi środkami wsparcia dla poszczególnych upraw, zapewniającymi rozliczalność i wykonalność na wszystkich szczeblach, przy użyciu niezależnych i kompletnych danych, aby pomóc w osiągnięciu tych celów, a także wsparcia i szkolenia dla wdrażania na poziomie gospodarstw rolnych oraz dalszych badań i opracowania innowacyjnych i zrównoważonych rozwiązań w zakresie rolnictwa; wzywa Komisję, by wspierała państwa członkowskie w ulepszaniu ich systemów nadzoru, monitorowania i właściwego egzekwowania przepisów dotyczących stosowania pestycydów oraz by usprawniła komunikację z użytkownikami końcowymi i podniosła ich świadomość; ponawia swój apel o przełożenie powyższych celów i założeń na prawodawstwo, w tym poprzez przegląd dyrektywy w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów, i wzywa Komisję do wyjaśnienia, w jaki sposób zajmie się wkładami poszczególnych państw członkowskich w realizację wiążących celów ogólnounijnych, przy jednoczesnym zapewnieniu równych warunków działania, a także do wyjaśnienia poziomów odniesienia tych celów, z uwzględnieniem różnych punktów wyjściowych, podjętych wysiłków i cech charakterystycznych każdego państwa członkowskiego, a także do jasnego wskazania wielu znanych już dziś niesyntetycznych i innych środków alternatywnych, ich dostępności oraz wpływu na rentowność sektora, dochody rolników i bezpieczeństwo żywnościowe, i wzywa Komisję do opracowania planu zminimalizowania syntetycznych czynników produkcji w rolnictwie; wzywa Komisję do wspierania państw członkowskich w zwracaniu szczególnej uwagi na specyficzne warunki stosowania pestycydów w strefach ochrony wód podziemnych poprzez lepszą komunikację, monitorowanie i kontrole;

10. podkreśla kluczową rolę zintegrowanego zarządzania ochroną przed szkodnikami w zmniejszaniu zależności od pestycydów i wzywa państwa członkowskie do zapewnienia jego stosowania oraz systematycznej oceny i monitorowania jego wdrażania; wzywa państwa członkowskie do przekształcenia ogólnych zasad zintegrowanego zarządzania ochroną przed szkodnikami w praktyczne i mierzalne kryteria oraz do zweryfikowania tych kryteriów na poziomie gospodarstw, a także wzywa Komisję do dopilnowania, by państwa członkowskie skutecznie wdrażały te zasady zintegrowanego zarządzania ochroną przed szkodnikami za pośrednictwem swoich planów strategicznych WPR; wzywa je do uwzględnienia dobrze zdefiniowanych i dopasowanych środków i praktyk w odniesieniu do każdej uprawy, takich jak pasy kwiatowe, jako podstawy do wycofania stosowania pestycydów i powstrzymania rozwoju odporności agrofagów; wzywa detalistów w łańcuchu dostaw żywności do aktywnej współpracy z rolnikami w zakresie wdrażania i rozszerzania wszystkich dostępnych praktyk i metod zintegrowanego zarządzania ochroną przed szkodnikami w odniesieniu do każdej uprawy w ich łańcuchu dostaw oraz do składania sprawozdań na temat ich wkładu w realizację celów i wartości docelowych w zakresie redukcji emisji w ramach sprawozdawczości dotyczącej środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego;

11. uważa, że chociaż UE ma jeden z najbardziej rygorystycznych systemów na świecie, to zarówno samo rozporządzenie w sprawie zatwierdzania pestycydów, jak i jego wdrożenie wymagają poprawy; przypomina swoją rezolucję w sprawie unijnej procedury wydawania zezwoleń na dopuszczenie pestycydów do obrotu ( 57 ) i oczekuje, że Komisja i państwa członkowskie niezwłocznie zastosują się do wszystkich jego apeli, podkreśla, że ramy regulacyjne powinny zachęcać do innowacji i badań naukowych w celu opracowania lepszych i bezpieczniejszych środków ochrony roślin i alternatyw; zwraca uwagę, że oprócz przeglądu dyrektywy w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów mającego na celu ograniczenie stosowania pestycydów i związanego z nimi ryzyka Komisja, Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) i Europejska Agencja Leków (EMA) powinny ulepszyć ocenę ryzyka związanego ze środkami ochrony roślin dla środowiska naturalnego, m.in. uwzględniając wpływ pestycydów na jakość wody i źródła wody pitnej, w tym oddziaływanie skumulowane i efekty synergiczne; wzywa Komisję do odpowiedniej oceny postępów w realizacji celów polityki oraz do poprawy zharmonizowanych wskaźników ryzyka określonych w dyrektywie Komisji (UE) 2019/782 ( 58 ) , aby uwzględnić również toksyczność, trwałość i bioakumulację, a także uwzględnić obszary rolne lub ilości substancji czynnych oraz sposób stosowania środków ochrony roślin w celu skutecznego ograniczenia stosowania syntetycznych pestycydów i metali ciężkich w rolnictwie konwencjonalnym i ekologicznym, a także do przyjęcia jasnych, opartych na danych naukowych kryteriów określających niedopuszczalne skutki dla środowiska, z uwzględnieniem rzeczywistego narażenia (krótkoterminowego i długoterminowego) na działanie wielu środków ochrony roślin, w tym wpływu w postaci ich kumulacji i działania synergicznego; nalega, aby profilaktyczne stosowanie pestycydów, w tym zaprawianie nasion pestycydami systemicznymi, było w jak największym stopniu ograniczone, jeżeli stanowi zagrożenie dla zdrowia ludzkiego lub środowiska; wzywa Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego o danych dotyczących pestycydów najpóźniej do połowy 2022 r.;

12. apeluje do Komisji, aby dopilnowała właściwego stosowania przepisów rozporządzenia (WE) nr 1107/2009 i tym samym zagwarantowała między innymi minimalny standard zgłaszania zezwoleń na pestycydy wydawanych w sytuacjach nadzwyczajnych, obejmujący wymóg przedstawiania pełnych i szczegółowych wyjaśnień przez państwa członkowskie oraz podawania tych zgłoszeń do wiadomości publicznej; z zadowoleniem zauważa rolę EFSA w badaniu tych odstępstw;

13. wzywa do pełnego uwzględnienia skumulowanego i synergicznego wpływu pestycydów przy ustalaniu najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów (NDP), a także do lepszego uwzględnienia kryteriów dotyczących zagrożeń dla zdrowia zwierząt i środowiska przy ocenie wniosków o nowe NDP zgodnie z art. 14 rozporządzenia w sprawie NDP; domaga się, aby dane zebrane w ramach biomonitoringu po wprowadzeniu do obrotu były wykorzystywane do sprawdzania dokładności przewidywanych poziomów narażenia na pestycydy przy ustalaniu NDP, a także dopuszczalnych poziomów narażenia dla pracowników gospodarstw rolnych, mieszkańców, osób postronnych i konsumentów oraz zwierząt gospodarskich; podkreśla potrzebę dalszego zwracania większej uwagi na ochronę zdrowia i bezpieczeństwa użytkowników w przyszłych inicjatywach ustawodawczych UE związanych ze stosowaniem pestycydów; przypomina o znaczeniu zapewnienia wszystkim użytkownikom sprzętu ochronnego, a także wyczerpujących informacji i szkoleń na temat stosowania pestycydów i związanych z nimi zagrożeń; podkreśla potrzebę zapewnienia, aby każdy pracownik rolny mógł otrzymać oficjalną dokumentację zawierającą informacje o rodzaju pestycydu używanego podczas wykonywania pracy; podkreśla, że dla osiągnięcia tych celów kluczowe znaczenie ma dalszy przegląd dyrektywy 2004/37/WE w sprawie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy ( 59 ) , dyrektywy 2009/128/WE w sprawie zrównoważonego stosowania pestycydów oraz dyrektywy 98/24/WE w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy ( 60 )

14. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do podjęcia działań w celu zmniejszenia utraty składników odżywczych o co najmniej 50 %, przy jednoczesnym dopilnowaniu, by nie doszło do pogorszenia żyzności gleby; jest przekonany, że najlepszym sposobem na osiągnięcie tego celu byłoby zamknięcie obiegu składników odżywczych, odzyskiwanie i ponowne wykorzystanie składników odżywczych oraz zachęcanie rolników do uprawy roślin strączkowych i wynagradzanie ich; podkreśla, że w tym celu potrzebne są prawnie wiążące inicjatywy ustawodawcze oraz środki mające na celu umożliwienie rolnikom poprawy zarządzania składnikami odżywczymi; podkreśla znaczenie dążenia do tych celów w ramach całościowego i opartego na obiegu zamkniętym podejścia do zarządzania składnikami odżywczymi, obejmującego na przykład praktyki agroekologiczne i inteligentne rolnictwo, które może przynieść dodatkowe korzyści dla jakości gleby i różnorodności biologicznej oraz pomóc rolnikom wyeliminować uzależnienie od nawozów nieorganicznych i ograniczyć przepływ fosforu i azotu; zwraca uwagę, że ograniczenie niewydajnego nawożenia i stopniowe wycofywanie nadmiernego nawożenia powinno uwzględniać wpływ różnych nawozów na klimat i środowisko, w tym obecność metali ciężkich; wzywa państwa członkowskie, aby przedstawiły w swoich planach strategicznych środki promujące skuteczne zarządzanie składnikami odżywczymi i ich obieg zamknięty, a także zdecydowanie wsparły edukację doradców rolniczych i rolników oraz wykorzystały reformę WPR jako okazję do ograniczenia emisji amoniaku (NH3) z sektora rolnego; podkreśla, że lepsze zarządzanie składnikami odżywczymi przynosi korzyści zarówno gospodarcze, jak i środowiskowe; podkreśla znaczenie stosowania nowoczesnych i innowacyjnych technologii i rozwiązań, takich jak rolnictwo precyzyjne, ukierunkowane nawożenie dostosowane do wymogów roślin, usługi doradcze w zakresie odżywiania roślin i wsparcie w zarządzaniu, a także potrzebę zainstalowania w tym celu sieci szerokopasmowej na obszarach wiejskich; uważa, że należy wspierać zrównoważone modele działalności rolniczej w celu odzyskiwania, recyklingu i ponownego wykorzystania składników odżywczych z wolnych od zanieczyszczeń strumieni odpadów;

15. podkreśla, że aby osiągnąć cele w zakresie ograniczenia stosowania pestycydów chemicznych i związanego z nimi ryzyka oraz ograniczenia strat składników odżywczych, należy udostępnić bezpieczniejsze alternatywy, aby zapewnić dostępność funkcjonującego zestawu narzędzi ochrony roślin; podkreśla jednak znaczenie edukacji dla zapewnienia właściwego stosowania środków zapobiegawczych; wzywa do intensyfikacji badań i rozwoju alternatywnych środków ochrony roślin, nawozów, bardziej odpornych odmian, które wymagają mniejszych nakładów, aby zapewnić stabilne plony, i narzędzi cyfrowych, a także do zachęcania do stosowania metod i technologii, takich jak rolnictwo precyzyjne; zachęca Komisję, by przyspieszyła i uprościła przyjmowanie nowych rozwiązań w zakresie zdrowia roślin, w tym środków ochrony roślin o mniejszym oddziaływaniu, takich jak substancje niskiego ryzyka lub bioroztwory, oraz do wprowadzenia definicji i oddzielnej kategorii substancji naturalnych do prawodawstwa horyzontalnego, a także do zaangażowania się w inicjatywy mające na celu znalezienie alternatywnych ścieżek oceny tych podstawowych i naturalnie występujących substancji niskiego ryzyka; podkreśla ponadto, że ograniczeniu stosowania pestycydów musi towarzyszyć zwiększona dostępność na rynku zrównoważonych alternatyw o równorzędnej skuteczności ochrony zdrowia roślin w porównaniu z pestycydami chemicznymi, aby uniknąć rozprzestrzeniania się szkodników roślin; ponadto wzywa do podjęcia środków ułatwiających włączenie metodologii nowego podejścia do ocen ryzyka chemicznego związanego z żywnością i paszami, co ograniczy potrzebę przeprowadzania testów z wykorzystaniem zwierząt i ostatecznie przyczyni się do całkowitego wycofania testów na zwierzętach;

16. ponownie podkreśla kluczowe znaczenie ochrony pszczół i innych zapylaczy przed szkodliwym działaniem pestycydów i chorób; przypomina swój sprzeciw wyrażony 23 października 2019 r. ( 61 ) oraz ponawia swój apel do Komisji o dopilnowanie, aby przegląd wytycznych dotyczących pszczół i przyszłe akty wykonawcze nie doprowadziły do poziomu ochrony pszczół niższego niż określony w wytycznych EFSA z 2013 r. dotyczących pszczół oraz by były oparte na najnowszej wiedzy naukowej i technicznej, w związku z czym proponuje zmianę jednolitych zasad, nie tylko w odniesieniu do toksyczności ostrej dla pszczół miodnych, ale przynajmniej również w odniesieniu do toksyczności przewlekłej i toksyczności dla larw pszczół miodnych oraz toksyczności ostrej dla trzmieli; zauważa, że EFSA opracowuje własny system modelowania ApisRAM, który wydaje się bardziej zgodny z biologią pszczół miodnych niż BeeHAVE i stwarza mniejsze konflikty interesów; nalega, aby Komisja pilnie dokonała ponownej oceny substancji o takim samym sposobie działania jak neonikotynoidy;

17. ponawia swój apel o wprowadzenie wskaźnika ( 62 ) dotyczącego zapylaczy oraz celu w zakresie odtworzenia; wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia nowych, ogólnounijnych ram monitorowania zapylaczy, obejmujących solidne systemy wdrożone na szczeblu państw członkowskich, etapy pośrednie, a także jasne, określone w czasie cele, wskaźniki i zadania; podkreśla, że działania monitorujące należy włączyć do nowych ram monitorowania i oceny WPR;

18. wzywa państwa członkowskie do prowadzenia systematycznego i znormalizowanego monitorowania w terenie różnorodności biologicznej na gruntach rolnych, w tym owadów zapylających, z udziałem zarówno profesjonalistów, rolników, jak i naukowców-amatorów, oraz do wykorzystywania danych w celu wsparcia oceny strategii politycznych UE i ich wdrażania;

19. przypomina o znaczeniu podejścia „Jedno zdrowie”; podkreśla, że oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe jest rosnącym ponadnarodowym i transgranicznym zagrożeniem dla zdrowia, w przypadku którego skoordynowane działania UE mogą przynieść zmiany; docenia znaczne wysiłki poczynione w celu ograniczenia stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych u zwierząt, co przyczynia się do globalnych działań na rzecz zmniejszenia oporności na antybiotyki; podkreśla jednak potrzebę dalszego ograniczenia stosowania antybiotyków, w tym produkcji żywności; z zadowoleniem przyjmuje plan Komisji dotyczący ograniczenia o 50 % do 2030 r. ogólnej sprzedaży środków przeciwdrobnoustrojowych przeznaczonych dla zwierząt hodowlanych i do stosowania w akwakulturze oraz podkreśla, że należy uwzględnić postępy już poczynione na szczeblu państw członkowskich; zwraca uwagę, że do osiągnięcia tego celu konieczne są cele pośrednie oraz wyraźne działania i środki, w tym stosowanie sankcji zgodnie z ustawodawstwem UE; przypomina ponadto, że dla osiągnięcia tego celu kluczowe znaczenie mają ulepszone praktyki chowu zwierząt, ponieważ lepszy dobrostan zwierząt poprawia zdrowie zwierząt, zmniejszając tym samym zapotrzebowanie na leki; uważa, że właściwe wdrożenie rozporządzenia (UE) 2019/6 w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych ( 63 ) i rozporządzenia (UE) 2019/4 w sprawie paszy leczniczej ( 64 ) jeszcze bardziej ograniczy stosowanie antybiotyków, oraz wzywa Komisję, aby kontrolowała ich wdrażanie i egzekwowanie przez państwa członkowskie; podkreśla, że środki przeciwdrobnoustrojowe inne niż antybiotyki rezerwowe dla ludzi muszą pozostać dostępne do istotnego zastosowania, aby zapewnić stałą ochronę zdrowia i dobrostanu zwierząt;

20. uważa, że słusznie położono nacisk na potrzebę dalszego ograniczania ogólnej sprzedaży w UE antybiotyków przeznaczonych dla zwierząt hodowlanych i do stosowania w akwakulturze, oraz podkreśla, że inicjatywy UE w tej dziedzinie są i będą przyjmowane zgodnie z podejściem „jedno zdrowie”, w którym uznaje się współzależność między zdrowiem i dobrostanem ludzi, zwierząt i środowiska; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby skoncentrowały się na dodatkowych środkach umożliwiających wprowadzanie zrównoważonych rozwiązań innowacyjnych i zachęcanie do nich, zwłaszcza w zakresie narzędzi prewencyjnych i alternatywnych sposobów leczenia; wzywa do działań na rzecz zapewnienia dla produktów pochodzenia zwierzęcego przywożonych do UE standardów równoważnych do tych ustalonych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych; zauważa, że podczas przeglądu rozporządzenia w sprawie dodatków paszowych ( 65 ) należy uwzględnić stosowanie substancji obecnie niesklasyfikowanych jako antybiotyki, lecz mających właściwości antybiotyków zgodnie z art. 4 ust. 14 rozporządzenia w sprawie weterynaryjnych produktów leczniczych, które mogą być stosowane w produkcji zwierzęcej i akwakulturze w celach profilaktycznych; zwraca uwagę na fakt, że pracownicy w łańcuchu żywnościowym są narażeni na zarażenie się patogenami opornymi na środki przeciwdrobnoustrojowe, na przykład gdy stosują metodę posypywania przy podawaniu weterynaryjnych produktów leczniczych; podkreśla, że należy podjąć odpowiednie działania, aby ograniczyć to poważne zagrożenie dla zdrowia pracowników;

21. przypomina, że rolnictwo i leśnictwo odgrywają ważną rolę w przeciwdziałaniu zmianie klimatu i jej łagodzeniu oraz dostosowaniu się do niej; podkreśla, że ważne jest uznanie i nadzorowanie wpływu rolnictwa i produkcji zwierzęcej na emisje gazów cieplarnianych i użytkowanie gruntów; zwraca uwagę na potrzebę ograniczenia tych emisji, aby wesprzeć zaangażowanie UE w porozumienie paryskie; podkreśla potrzebę i potencjał utrzymania, przywracania i ulepszania naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla oraz ograniczenia emisji dwutlenku węgla, metanu i podtlenku azotu z rolnictwa, w szczególności w sektorach paszowym i hodowlanym, a także w sektorze nawozów ekologicznych i mineralnych, bez dalszego narażania dobrostanu zwierząt i przy jednoczesnym dopilnowaniu, aby nie doszło do pogorszenia żyzności gleby; przyznaje, że zdrowe zwierzęta wymagają mniejszej ilości zasobów naturalnych oraz że skuteczne praktyki zarządzania zrównoważoną produkcją zwierzęcą mogą zaowocować obniżeniem emisji gazów cieplarnianych; apeluje o odpowiednie i dostosowane środki regulacyjne oraz o cele w zakresie emisji z rolnictwa i powiązanego z nim użytkowania gruntów w ramach pakietu „Gotowi na 55”, aby zapewnić ambitny poziom redukcji wszystkich emisji gazów cieplarnianych w tych sektorach, m.in. dzięki rozwiązaniu problemu gęstości obsady zwierząt gospodarskich w UE i ukrytych emisji związanych z użytkowaniem gruntów, których przyczyną jest przywóz paszy i żywności; apeluje o spójne strategie polityczne, które umożliwią przejście na bardziej zrównoważone praktyki, takie jak ekstensywna produkcja zwierzęca oparta na żywieniu pastwiskowym, w ramach mieszanego systemu rolniczego, w którym uwzględnia się pojemność środowiska lokalnego i wspiera różnorodność biologiczną;

22. dostrzega obiecujące zmiany w dziedzinie dodatków paszowych, które przyczyniają się do zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych oraz obniżenia poziomu zanieczyszczeń wody i powietrza z hodowli zwierząt; z zadowoleniem odnosi się w tym względzie do planów Komisji, by ułatwić wprowadzanie do obrotu zrównoważonych i innowacyjnych dodatków paszowych, oraz apeluje, by wspierać ich dalszy rozwój za pomocą odpowiednich programów badawczych;

23. zwraca uwagę, że ekstensywna i ciągła hodowla zwierząt na pastwiskach, hodowla rolno-leśna lub ekstensywna hodowla ekologiczna, często wykorzystujące pastwiska o wysokiej wartości środowiskowej, są kluczowymi cechami europejskiego systemu żywnościowego i jego systemów jakości oraz elementem definiującym wiele tradycyjnych społeczności wiejskich, co umożliwia im produktywne wykorzystanie gruntów, które w przeciwnym razie zostałyby porzucone; podkreśla, że ta forma produkcji rolnej opartej na gruntach i o niskim zagęszczeniu może mieć wielorakie pozytywne skutki dla środowiska i zachowania krajobrazów kulturowych, przyczynia się do ochrony obszarów wiejskich przed wyludnianiem i porzucaniem, pomaga w łagodzeniu zmiany klimatu oraz przyczynia się do tworzenia gospodarki o obiegu zamkniętym i odbudowy różnorodności biologicznej, w związku z czym należy ją wspierać i zachęcać do niej; podkreśla, że należy wspierać gospodarstwa, które przechodzą na bardziej zrównoważone formy produkcji i odchodzą od praktyk rolniczych, takich jak wysokie zagęszczenie hodowli i monokultura upraw; wzywa Komisję do dopilnowania, aby jej strategie polityczne i programy finansowania wspierały tradycyjny europejski krajobraz kulturowy, taki jak winnice sadzone na zboczach i tarasach oraz ekstensywna produkcja na trwałych użytkach zielonych wspierająca różnorodność biologiczną; zauważa, że w sprawozdaniach państw członkowskich opartych na art. 17 dyrektywy siedliskowej ( 66 ) podkreśla się, że wiele półnaturalnych użytków zielonych znajduje się w niewłaściwym, nieodpowiednim lub złym stanie ochrony oraz że zależne od nich zapylacze są zagrożone, co sprawia, że zagrożone są usługi zapylania;

24. wzywa do większej harmonizacji ram prawnych dotyczących hodowli zwierząt w UE z wykorzystaniem wspólnych, opartych na podstawach naukowych wskaźników dobrostanu zwierząt i z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie Komisji do oceny i przeglądu, w razie potrzeby, istniejącego zbioru przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt; podkreśla, że należy w nim uwzględnić najnowsze osiągnięcia naukowe w dziedzinie dobrostanu zwierząt, a także wymogi społeczne, polityczne i rynkowe, aby zapewnić wyższe standardy dobrostanu zwierząt; wzywa Komisję, aby przedstawiła wniosek ustawodawczy mający na celu stopniowe wycofywanie klatek w hodowli zwierząt w UE i w którym oceni się możliwość ich stopniowego wycofania do 2027 r.; podkreśla, że podstawą tego wycofywania musi być naukowa ocena skutków oraz że potrzebny jest odpowiedni okres przejściowy; wzywa Komisję do przyjęcia podejścia opartego na poszczególnych gatunkach oraz uwzględniającego i oceniającego cechy każdego zwierzęcia, by systemy chowu były dostosowane do ich szczególnych potrzeb, przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony zdrowia zwierząt i ludzi, ochrony pracowników oraz wystarczającego wsparcia i okresu przejściowego z myślą o utrzymaniu konkurencyjności rolników i hodowców;

25. przypomina o znaczeniu wysokiej jakości systemu dobrostanu zwierząt, w tym transportu i uboju; podkreśla, że wysoki poziom dobrostanu zwierząt jest nierozerwalnie związany ze zrównoważonym rozwojem i ma zasadnicze znaczenie dla wyższej jakości żywności, która ułatwia zdrowsze odżywianie, gdyż spełnia wymagania konsumentów i przyczynia się do zachowania różnorodności biologicznej; podkreśla, że potrzebne jest spójne i zharmonizowane podejście, które uwzględnia zdrowie ludzi, środowisko, różnorodność biologiczną, zdrowie i dobrostan zwierząt oraz klimat w sposób całościowy i wspólny w odniesieniu do zrównoważonego systemu żywnościowego;

26. uważa, że ważne jest wszczęcie postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko państwom członkowskim, które systematycznie nie spełniają wymogów dotyczących wdrażania i egzekwowania obowiązujących przepisów w zakresie dobrostanu zwierząt, oraz – w razie konieczności – zlikwidowanie luk w prawodawstwie i ustanowienie wyższych standardów w prawodawstwie dotyczącym dobrostanu zwierząt; podkreśla, że kluczowe znaczenie dla UE ma uwzględnienie poszanowania przez państwa trzecie norm dobrostanu zwierząt, szczególnie gdy chodzi o produkty importowane;

27. podkreśla, że podczas transportu i uboju zwierzęta powinny doświadczać jak najmniej cierpienia, dlatego też z zadowoleniem przyjmuje zamiar przeprowadzenia przeglądu dotychczasowych przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt w zakresie transportu i uboju; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby ułatwiały możliwości uboju lokalnego, w tym uboju polowego, w mniejszych ubojniach i przy lepszym przeszkoleniu personelu w zakresie unikania cierpienia zwierząt; wzywa Komisję, aby w miarę możliwości propagowała alternatywy dla transportu żywych zwierząt;

28. wzywa Komisję i państwa członkowskie do wdrożenia i egzekwowania odpowiednich przepisów unijnych, w szczególności dyrektywy Rady (WE) nr 1/2005 w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań ( 67 ) ; ubolewa nad powszechnym niestosowaniem się do wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, zgodnie z którym ochrona dobrostanu zwierząt nie kończy się na granicach zewnętrznych UE, w związku z czym przewoźnicy zwierząt wyjeżdżający z Unii Europejskiej muszą również przestrzegać unijnych przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt przy wyjeździe z Unii, oraz wskazuje na trudności w stosowaniu wyroku z uwagi na brak jurysdykcji trybunału poza terytorium UE;

29. przypomina, że według IPBES 70 % nowo pojawiających się chorób i pandemii ma pochodzenie zwierzęce; wyraża głębokie zaniepokojenie w związku z coraz częstszym pojawianiem się chorób odzwierzęcych przenoszonych ze zwierząt na ludzi (antropozoonozy), takich jak gorączka Q, ptasia grypa i nowy szczep grypy A (H1N1), potęgowane przez zmianę klimatu, degradację środowiska, zmiany użytkowania gruntów, wylesianie, zniszczenie różnorodności biologicznej i siedlisk przyrodniczych oraz presję na nie, nielegalny handel dzikimi zwierzętami oraz nasze obecne systemy produkcji i konsumpcji żywności; podkreśla, że systemy produkcji zwierzęcej, w których przetrzymuje się blisko siebie zwierzęta o podobnym genotypie, mogą zwiększać podatność zwierząt na choroby zakaźne, co sprzyja pojawianiu i rozprzestrzenianiu się chorób odzwierzęcych ( 68 ) ; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby przyspieszyły odchodzenie od tych praktyk rolniczych i od niezrównoważonego wykorzystywania dzikiej fauny i flory, w tym nielegalnego handlu, oraz przechodzenie na skuteczniejsze zarządzanie profilaktyką weterynaryjną i propagowanie wysokich norm zdrowia i dobrostanu zwierząt, także z partnerami handlowymi UE, aby zapobiegać rozprzestrzenianiu się chorób odzwierzęcych i propagować wysokie unijne normy bioasekuracji jako najlepszą praktykę na szczeblu globalnym; uznaje, że zapobieganie chorobom i gotowość na wypadek ich wystąpienia, tj. dostępność metod diagnostyki, zapobiegania i leczenia, jest kluczem do powstrzymania pojawiających się zagrożeń dla zdrowia ludzi i zwierząt;

30. z zadowoleniem przyjmuje uznanie przez Komisję rolnictwa ekologicznego za jeden z ważnych elementów w przechodzeniu UE na bardziej zrównoważone systemy żywnościowe oraz zamiar zwiększenia do 2030 r. w UE gruntów rolnych przeznaczonych na uprawy ekologiczne; podkreśla, że większość państw członkowskich przyjęła już cele dotyczące zwiększenia powierzchni gruntów rolnych przeznaczonych pod produkcję ekologiczną; oczekuje analizy sektora ekologicznego w ogólnej ocenie skutków strategii oraz podkreśla znaczenie europejskiego planu działania na rzecz rolnictwa ekologicznego, aby przyspieszyć jego rozwój; podkreśla, że rozwojowi i wzrostowi sektora ekologicznego muszą towarzyszyć rozwój rynku i łańcucha dostaw oraz środki stymulujące dalszy popyt na żywność ekologiczną i zapewniające zaufanie konsumentów, a także zamówienia publiczne, zachęty podatkowe i szeroka gama środków promocyjnych, badania, innowacje, szkolenia i przekazywanie wiedzy naukowej, przy czym wszystkie te elementy przyczyniałyby się do stabilności rynku produktów ekologicznych i godziwego wynagrodzenia rolników;

31. z zadowoleniem przyjmuje koncepcję rozwijania naturalnej sekwestracji dwutlenku węgla w glebie, zachęcania do niej i nagradzania za nią, co już uczyniono w niektórych gospodarstwach rolnych, dzięki zapewnieniu dodatkowego nagradzania rolników za rozwijanie i utrzymywanie dobrych praktyk rolniczych na rzecz sekwestracji dwutlenku węgla, co powinno prowadzić do zwiększenia ilości pochłaniaczy dwutlenku węgla w całej UE; podkreśla, że polityka rolna i żywnościowa powinna ułatwiać przejście na zrównoważone rolnictwo dzięki wynagradzaniu rolników za korzyści środowiskowe i klimatyczne, jakie wypracowują; podkreśla znaczenie rozwiązań opartych na przyrodzie, takich jak szeroki płodozmian, uprawa międzyplonów, permakultura, agroekologia i odbudowa ekosystemu, a w szczególności odtwarzanie i utrzymywanie torfowisk dla zwiększenia naturalnych pochłaniaczy dwutlenku węgla i sekwestracji; podkreśla jednak, że z funduszy przeznaczonych na przeciwdziałanie zmianie klimatu nie należy finansować praktyk rolniczych i upraw, które mają negatywny wpływ na klimat, różnorodność biologiczną, glebę, wodę, powietrze lub dobrostan zwierząt, ani do nich zachęcać czy ich wynagradzać; wzywa Komisję, aby zbadała ramy solidnej kwantyfikacji i certyfikacji emisji dwutlenku węgla, w których należy unikać ewentualnego wprowadzania w błąd nazywanego pseudoekologicznym marketingiem; wzywa Komisję do przedstawienia kilku wariantów upraw sprzyjających pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę i podkreśla, że rynki uprawnień do emisji dwutlenku węgla są częścią znacznie szerszego zestawu środków regulacyjnych i pozaregulacyjnych mających na celu ograniczenie emisji gazów cieplarnianych; podkreśla również, że systemy upraw sprzyjających pochłanianiu dwutlenku węgla przez glebę powinny być częścią zestawu zachęt do osiągania celów klimatycznych; apeluje o zgodność wniosków z dobrostanem zwierząt, celami środowiskowymi i zasadą „nie szkodzić” zapisaną w Zielonym Ładzie; opowiada się za upowszechnianiem regeneracyjnych praktyk rolniczych, poprawą dostępu do technologii, danych, szkoleń i informacji, a także uzupełnianiem dochodów rolników za pomocą sekwestracji dwutlenku węgla i płatności na rzecz usług ekosystemowych, a co za tym idzie – zwiększenie ich odporności;

32. podkreśla znaczenie zapewnienia bezpieczeństwa i różnorodności nasion i materiałów rozmnożeniowych roślin dla zapewnienia stabilnych plonów i odmian dostosowanych do skutków zmiany klimatu, w tym odmian tradycyjnych i przystosowanych do warunków lokalnych, i odmian nadających się do produkcji ekologicznej i niskonakładowych systemów rolniczych, przy jednoczesnym zapewnieniu przejrzystości i swobody wyboru rolnikom oraz dostępu do zasobów genetycznych i innowacyjnych technik uprawy roślin, aby przyczyniać się do uzyskiwania zdrowych nasion i ochrony roślin przed szkodliwymi szkodnikami i chorobami oraz by pomagać rolnikom w stawianiu czoła coraz większym zagrożeniom spowodowanym zmianą klimatu, przy zapewnieniu zachęty do otwartej innowacyjności poprzez odmianę roślin;

33. podnosi kwestię świadomości potencjalnych negatywnych skutków koncentracji i monopolizacji w sektorze nasion oraz wzywa Komisję do podjęcia kroków, aby im przeciwdziałać, jeśli zajdzie taka konieczność; podkreśla w tym kontekście znaczenie otwartych innowacji dzięki prawom hodowców roślin i z niepokojem odnotowuje szkodliwe skutki szeroko zakrojonych patentów w sektorze nasion; uważa, że niekomercyjna produkcja i stosowanie tradycyjnych i dostosowanych do warunków lokalnych odmian materiału siewnego przez prywatnych obywateli i drobnych producentów rolnych nie powinny podlegać nieproporcjonalnym regulacjom unijnym i krajowym; podkreśla znaczenie zachowania silnego jednolitego rynku dla unijnego sektora nasion;

34. wzywa do ściślejszej koordynacji na szczeblu UE, aby stymulować zachowanie i zrównoważone wykorzystywanie różnorodności genetycznej, oraz do ustanowienia wspólnej unijnej platformy wymiany informacji na temat chronionych zasobów genetycznych;

35. z zadowoleniem przyjmuje zapowiedź przeglądu zasad wprowadzania do obrotu tradycyjnych i dostosowanych do warunków lokalnych odmian roślin uprawnych, aby przyczyniać się do ich ochrony i zrównoważonego wykorzystania; podkreśla, że należy podjąć środki w celu ułatwienia rejestracji odmian materiału siewnego, w tym w odniesieniu do rolnictwa ekologicznego, oraz w celu zapewnienia łatwiejszego dostępu do rynku dla odmian tradycyjnych i dostosowanych do warunków lokalnych.

36. odnotowuje badanie na temat statusu nowych technik genomowych na mocy prawa Unii i w świetle wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-528/16 (SWD(2021)0092) oraz zapowiedź Komisji, zgodnie z którą zamierza ona zainicjować działania regulacyjne, w tym ocenę skutków i konsultacje społeczne dotyczące roślin pochodzących z niektórych nowych technik genomowych, mające na celu utrzymanie wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt oraz środowiska, przy jednoczesnym wykorzystaniu potencjalnych korzyści płynących z nauki i innowacji, w szczególności aby przyczynić się do zrónoważoności i zrównoważonych celów Europejskiego Zielonego Ładu i strategii „od pola do stołu”; podkreśla zasadę ostrożności oraz potrzebę zapewnienia rolnikom, przetwórcom i konsumentom przejrzystości i swobody wyboru, a także podkreśla, że to działanie polityczne powinno obejmować ocenę ryzyka oraz kompleksowy przegląd i ocenę wariantów identyfikowalności i etykietowania dla zapewnienia odpowiedniego nadzoru regulacyjnego i dostarczania konsumentom odpowiednich informacji, w tym w odniesieniu do produktów z państw trzecich, aby zapewnić równe warunki działania;

37. ponownie wzywa Komisję do przedstawienia w trybie pilnym nowego wniosku ustawodawczego w sprawie klonowania i „klonowanej żywności”; nalega, aby wniosek ten obejmował zakaz klonowania, zakaz wprowadzania do obrotu i przywozu sklonowanych zwierząt, ich materiału rozmnożeniowego i potomstwa oraz zakaz wprowadzania do obrotu i przywozu żywności pochodzącej ze sklonowanych zwierząt i ich potomstwa; ubolewa nad brakiem działań na rzecz uregulowania kwestii klonów i ich potomstwa, przypomina, że nie powinno się stosować naturalnej lub sztucznej hodowli lub procedur dotyczących hodowli, które powodują bądź mogą powodować cierpienie lub zranienie któregokolwiek ze zwierząt, a także że należy dołożyć starań, by nie wprowadzać żywności pochodzącej ze sklonowanych zwierząt i ich potomstwa do łańcucha dostaw żywności;

38. podkreśla ważną rolę europejskich rolników w procesie przechodzenia na zrównoważony system żywnościowy i podkreśla, że należy udostępnić wystarczające środki finansowe, aby osiągnąć ten cel; zaznacza, że należy stosować, propagować i wspierać wszystkie poszczególne zrównoważone metody produkcji, w tym produkcję ekologiczną, zintegrowaną i agroekologię, gdyż mogą one zapewnić zrównoważenie środowiskowe, zwiększać proporcję ogólnego obszaru uprawy z systemami ekologicznymi i dawać silne gwarancje pod względem jakości, bezpieczeństwa, ilości i ceny.

39. nalega, aby w krajowych planach strategicznych, które mają zostać opracowane przez państwa członkowskie i zatwierdzone przez Komisję w ramach nowej WPR, zapewniono odpowiednie wsparcie finansowe dla wszystkich rolników i leśników w UE w celu zwiększenia ich konkurencyjności i dochodów, tak aby mogli oni i ich rodziny osiągnąć godny poziom życia, przeciwdziałać wyludnianiu się obszarów wiejskich i utrzymać dynamiczne społeczności wiejskie;

40. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że nowa WPR zapewni zachęty do propagowania innowacyjnych, cyfrowych, ekologicznych, regionalnych i zrównoważonych modeli biznesowych dla rolnictwa i produkcji żywności metodami tradycyjnymi, zwłaszcza przez wspieranie krótkich łańcuchów dostaw, takich jak produkty o chronionym oznaczeniu geograficznym lub o chronionej nazwie pochodzenia, przy poszanowaniu zasad jednolitego rynku i dzięki podejściom obejmującym innowacyjną logistykę lokalną, takim jak „zielone węzły”, oraz włączeniu produkcji żywności metodami tradycyjnymi do innych usług na obszarach wiejskich, takich jak turystyka czy gastronomia; podkreśla, że regionalne wprowadzanie do obrotu produktów rolnych i partnerstwa odgrywają ważną rolę w promowaniu zrównoważonych łańcuchów dostaw; uznaje, że w przypadku gdy produkcja lokalna nie jest dostępna, potrzebny jest przywóz;

41. wzywa Komisję, aby zatwierdzała wyłącznie krajowe plany strategiczne WPR, które wyraźnie wykazują zaangażowanie na rzecz zrównoważonego rozwoju z perspektywy gospodarczej, środowiskowej i społecznej oraz są zgodne z celami Europejskiego Zielonego Ładu, odpowiednimi celami ogólnounijnymi i porozumieniem paryskim;

42. wzywa do odpowiedniego uwzględnienia w tych planach szczegółowych wyzwań, przed jakimi stoją regiony najbardziej oddalone, w zakresie różnorodności biologicznej, produkcji rolnej oraz dostaw żywności i surowców; podkreśla, że odpowiednie wsparcie finansowe w ramach WPR ma kluczowe znaczenie, aby umożliwić unijnemu rolnictwu przyczynianie się do przejścia na neutralność klimatyczną i większe zachowanie różnorodności biologicznej; wskazuje, że wzmocnione środki wsparcia, w tym programy szkoleniowe i usługi doradcze, mają zasadnicze znaczenie, aby umożliwić rolnikom odgrywanie roli w realizacji celów strategii; wzywa do wdrożenia „wzmocnionych ekoprogramów” w krajowych planach strategicznych, zgodnie ze stanowiskiem Parlamentu, co pozwoliłoby uniknąć niepotrzebnego powielania kontroli warunkowości;

43. podkreśla, że zdrowa gleba jest warunkiem koniecznym do zapewnienia bezpieczeństwa produkcji żywności, paszy i włókna; wzywa zatem Komisję i państwa członkowskie, aby zapobiegały dalszej degradacji gleby w UE; podkreśla, że grunty rolne to podstawowy zasób naturalny, którego dobry stan ma kluczowe znaczenie dla realizacji strategii „od pola do stołu”; podkreśla w związku z tym znaczenie nowej strategii ochrony gleb i wzywa Komisję, by zgodnie z tą strategią podjęła odpowiednie działania, które przyniosą niezbędne rozwiązania; uznaje zasadnicze znaczenie materii organicznej gleby i różnorodności biologicznej oraz usług i dóbr, które ona zapewnia; wyraża ubolewanie, że gleby znajdują się pod coraz większą presją; uważa, że we wszystkich państwach członkowskich należy wprowadzić i utrzymywać solidne, ogólnounijne monitorowanie organizmów glebowych oraz tendencji dotyczących ich zasięgu i ilości;

44. uznaje znaczenie cech krajobrazu o wysokiej różnorodności, które są niezbędne do utrzymania podstawowych usług ekosystemowych, takich jak zapylanie lub naturalna ochrona przed szkodnikami, dla produkcji rolnej i które zwiększają jej wydajność w perspektywie długoterminowej; z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie UE do przeznaczania na ten cel co najmniej 10 % powierzchni gruntów rolnych; przypomina o wynikach oceny skutków z 20 października 2011 r. zatytułowanej „Wspólna polityka rolna do roku 2020” (SEC(2011)1153), zgodnie z którymi na poziomie gospodarstw rolnych nie wystąpią żadne znaczące skutki dla produkcji i dochodów;

45. podkreśla, że ilość gruntów rolnych jest ograniczona, dlatego też należy je efektywnie wykorzystywać; zwraca uwagę na potrzebę włączenia do strategii innowacyjnych modeli rolnictwa niewymagającego dużej ilości gruntów, takich jak ogrodnictwo oraz hodowla owadów;

46. zwraca uwagę, że uprawa owoców i warzyw w nowoczesnych szklarniach pod osłonami jest wysoce zrównoważonym systemem produkcji żywności, który jest coraz powszechniej stosowany i przynosi rozmaite korzyści; wzywa Komisję do uznania trwającej transformacji w europejskim sektorze ogrodnictwa, która umożliwia bardziej zrównoważoną produkcję żywności i przyczynia się do bezpieczeństwa żywnościowego, bezpieczeństwa żywności, większej efektywności gospodarowania zasobami i ograniczenia marnotrawienia żywności w całym łańcuchu produkcji żywności; podkreśla, że oprócz niskiego poziomu wykorzystania, gruntów ogrodnictwo przyczynia się do osiągania różnych celów strategii, takich jak niskie zapotrzebowanie na środki produkcji, efektywne wykorzystanie zasobów oraz produkcja owoców i warzyw w niewielkiej odległości od miejsca ich spożycia, dzięki czemu wspiera krótsze łańcuchy dostaw oraz gwarantuje podaż; wzywa Komisję do rozważenia przyznania funduszy inwestycyjnych na badania i innowacje w zakresie chronionych systemów uprawy w nowoczesnych szklarniach, które zużywają mniej zasobów do uzyskania takich samych plonów;

47. wzywa Komisję, by zachęcała rządy państw członkowskich do rozszerzania lub tworzenia systemów umożliwiających obywatelom dzierżawę i wykorzystywanie porzuconych i niewykorzystanych gruntów będących własnością państwa do produkcji żywności;

48. podkreśla znaczenie stosowania agroleśnictwa i kurtyn leśnych dla ograniczania presji na lasy naturalne, wspierania walki ze zmianą klimatu i zwiększania wydajności, a także alternatyw dla stosowania nawozów w produkcji rolnej; zachęca Komisję i państwa członkowskie do opracowania w ich przyszłych krajowych planach strategicznych narzędzi, które zachęcą do zalesiania i ponownego zalesiania oraz w miarę możliwości będą propagować zrównoważony system rolno-leśny; wzywa Komisję do propagowania ogólnounijnych wyspecjalizowanych programów szkoleniowych, aby zapewnić rolnikom wiedzę na temat korzyści wprowadzenia roślinności drzewiastej do rolnictwa; podkreśla, że odtwarzanie i odmładzanie istniejących systemów rolno-leśnych, a także ustanowienie nowych systemów przyczyniłoby się do osiągnięcia celu strategii na rzecz różnorodności biologicznej dotyczącego zasadzenia trzech miliardów drzew, co sprzyjałoby zarówno celom w zakresie różnorodności biologicznej i klimatu, jak i celowi dotyczącemu dywersyfikacji i obiegu zamkniętego;

49. podkreśla znaczenie solidnych i surowych kryteriów dla opartej na biomasie produkcji energii ze źródeł odnawialnych oraz wzywa Komisję do przedstawienia kryteriów opartych na dowodach naukowych w ramach przeglądu dyrektywy w sprawie odnawialnych źródeł energii;

50. przypomina, że europejski system rolno-spożywczy i rybołówstwa przez cały czas powinien zapewniać obywatelom wystarczające i zróżnicowane dostawy bezpiecznej, pożywnej, zdrowej, przystępnej cenowo i produkowanej w sposób zrównoważony żywności, oraz podkreśla, że podniesienie ekonomicznej, środowiskowej i społecznej zrównoważoności produkcji żywności docelowo zwiększy jej odporność w perspektywie średnio- i długoterminowej, a także stworzy nowe możliwości gospodarcze i przyczyni się do korzystania z surowców pochodzenia europejskiego; podkreśla, że większa ilość żywności produkowanej lokalnie może przyczynić się do realizacji wszystkich tych celów, w tym celu dotyczącego bezpieczeństwa żywnościowego; przypomina, że w UE 33 miliony ludzi ( 69 ) nie może sobie pozwolić na wysokiej jakości posiłek co drugi dzień; podkreśla, że przystępność cenowa i dostępność żywności wymagają odpowiednich działań politycznych i muszą pozostać kluczowym czynnikiem przy ocenie wzrostu kosztów produkcji, w tym kosztów wynikających ze zmieniających się praktyk rolniczych; podkreśla potrzebę wspierania rozwoju MŚP zajmujących się zrównoważoną żywnością na obszarach wiejskich;

51. wzywa Komisję do włączenia do strategii „od pola do stołu” kwestii pomocy żywnościowej, ponieważ brak żywności to problem dotyczący wielu Europejczyków, zwłaszcza rodzin niepełnych i studentów, a społeczne i gospodarcze następstwa pandemii sprawią, że liczba ta wzrośnie; docenia wyjątkową rolę stowarzyszeń świadczących pomoc żywnościową w całej Unii Europejskiej, które należy skuteczniej wspierać ze względu na rosnącą liczbę osób potrzebujących pomocy; uważa, że aby zwiększyć odporność naszego systemu żywnościowego, musimy wzmocnić powiązania między polityką żywnościową a polityką rolną na każdym szczeblu, od lokalnego po europejski;

52. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że Europejski Zielony Ład ma na celu zapewnienie godnych warunków życia osobom pracującym w rolnictwie i rybołówstwie oraz ich rodzinom; przypomina, że we wszystkich przyszłych inicjatywach w ramach strategii należy w pełni uwzględnić wymiar społeczny wraz z wymiarem gospodarczym i środowiskowym; podkreśla, że pandemia COVID-19 rzuciła nowe światło na trudne warunki pracy i życia, i w związku z tym podkreśla znaczenie ochrony indywidualnych i zbiorowych praw pracowniczych i socjalnych robotników i pracowników rolnych, w tym pracowników sezonowych i mobilnych zatrudnionych w całym łańcuchu dostaw żywności w UE; wzywa do stworzenia odpowiednich warunków pracy i życia wszystkim pracownikom sektora oraz do umożliwienia im rokowań zbiorowych i dostępu do ochrony socjalnej;

53. zachęca Komisję i państwa członkowskie do uznania gruntów rolnych, wiedzy rolników, łańcucha dostaw żywności i jego pracowników za strategiczne atuty na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i dobrobytu wszystkich Europejczyków oraz do zadbania o to, by warunki pracy i ochrony socjalnej w całym łańcuchu dostaw żywności, w tym odpowiednia kontrola nieuczciwych praktyk w tym łańcuchu, spełniały krajowe i unijne normy w odniesieniu do wszystkich pracowników;

54. podkreśla znaczenie pracowników sezonowych dla dobrze funkcjonującego łańcucha dostaw i wzywa do przyjęcia solidnych środków dla zapewnienia tym pracownikom odpowiednich warunków pracy i życia; zachęca detalistów do przyjęcia odpowiedzialności i przestrzegania zrównoważonych kryteriów społecznych, środowiskowych i gospodarczych w ich praktykach zakupowych;

55. z zadowoleniem przyjmuje wyrażony przez Komisję zamiar zaproponowania planu działania na wypadek kryzysów żywnościowych, przy którego opracowaniu uwzględni się doświadczenia zdobyte w czasie pandemii COVID-19 i który będzie obejmował zharmonizowane środki gwarantujące właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego; uważa, że promowanie terytorialnych projektów żywnościowych, które stymulują rozwój krótkich łańcuchów żywnościowych w państwach członkowskich, może pomóc w zaradzeniu tego rodzaju kryzysom;

56. zgadza się, że pandemia COVID-19 unaoczniła potrzebę stabilnego, zrównoważonego i odpornego systemu żywnościowego, sprawdzającego się w każdych okolicznościach i zdolnego zapewnić konsumentom europejskim dostęp do wystarczającej ilości żywności produkowanej lokalnie po przystępnych cenach; podkreśla zatem, że trzeba utrzymać właściwe funkcjonowanie jednolitego rynku, a zwłaszcza przepływu żywności, również w czasie kryzysów zdrowotnych; podkreśla również, że w pandemii trzeba dostrzec szansę na zbudowanie zrównoważonego i odpornego systemu żywnościowego, a nie usprawiedliwienie obniżania poziomu ambicji, ponieważ zrównoważony rozwój i zdrowie są ze sobą ściśle powiązane;

57. zwraca uwagę, że częściowo z powodu zakłóceń w światowych łańcuchach produkcji i zwiększonej zmienności cen spowodowanej pandemią COVID-19 należy rozwijać otwartą autonomię strategiczną UE, aby zapewnić dostęp do kluczowych rynków i zmniejszyć zależność od przywozu krytycznych towarów, takich jak źródła białka roślinnego; przypomina, że systemy rolno-spożywcze należy uznać za kluczowy aspekt otwartej autonomii strategicznej UE, tak aby zapewnić wystarczającą dostępność bezpiecznej i dobrej jakości żywności oraz utrzymać funkcjonujące i odporne łańcuchy dostaw żywności i przepływów handlowych podczas przyszłych kryzysów, zgodnie z art. 2 ust. 1 porozumienia paryskiego;

58. podkreśla, że sektor rolno-spożywczy wspiera nie tylko rolników, lecz także przedsiębiorstwa działające w górę i w dół łańcucha dostaw, zabezpiecza i tworzy miejsca pracy oraz stanowi trzon całego przemysłu spożywczego; w związku z tym podkreśla, że zachowanie krajobrazu kulturowego jest siłą napędową aktywnych obszarów wiejskich; zwraca uwagę na znaczenie tradycyjnego rzemiosła dla lokalnej i regionalnej produkcji żywności oraz na wynikającą z niego bogatą różnorodność kulturową; przypomina, że zachowywanie i przekazywanie wiedzy na temat rzemiosła w produkcji żywności należy wspierać również jako horyzontalny element strategii „od pola do stołu”, na przykład w większym stopniu uwzględniając tę wiedzę w programach badań i rozwoju opartych na uczestnictwie;

59. wyraża rozczarowanie brakiem widoczności i ambicji w strategii „od pola do stołu” w odniesieniu do wkładu i potencjału sektora rybołówstwa i akwakultury; wzywa Komisję do zwracania należytej uwagi na specyfikę rybołówstwa i akwakultury we wszelkich przyszłych wnioskach ustawodawczych, strategiach czy wytycznych; podkreśla, że w celu doprowadzenia populacji ryb do zrównoważonego poziomu i odtworzenia ekosystemów morskich i przybrzeżnych potrzebne jest podejście oparte na ekosystemie, które powinno również koncentrować się na interesach sektora rybołówstwa i akwakultury oraz na zrównoważonym rozwoju społecznym, gospodarczym i środowiskowym;

60. podkreśla, że solidne i wiarygodne ramy prawne dla sektora rybołówstwa i akwakultury, spójnie stosujące zasadę ostrożności i dostosowane do zaktualizowanych strategicznych wytycznych dotyczących zrównoważonego rozwoju akwakultury w UE, powinny stanowić podstawę dla zrównoważonego wykorzystania potencjału w sektorze, a także dla lepszych środków ochrony zdrowia zwierząt, w tym zmniejszonego stosowania leków weterynaryjnych takich jak antybiotyki, w miarę wzrastającej w przyszłości populacji ryb oraz większej przejrzystości w odniesieniu do wykorzystania przestrzeni i koncesji do wszystkich zastosowań antropogenicznych, w tym akwakultury umożliwiając większą przewidywalność inwestycji i nie podważając przepisów o ochronie środowiska; podkreśla znaczenie przejrzystego i partycypacyjnego mechanizmu, zgodnie z dyrektywą 2014/89/UE w sprawie planowania przestrzennego obszarów morskich, dla sprawiedliwego podziału przestrzeni między wszystkie zainteresowane strony; podkreśla, że należy w pełni przestrzegać morskich obszarów chronionych;

61. podkreśla, że dobre mechanizmy identyfikowalności, które odpowiadają na potrzeby konsumentów, gdyż dostarczają informacje na temat tego, gdzie, kiedy, w jaki sposób i jakie ryby zostały złowione lub wyhodowane, w tym informacje o pochodzeniu i metodzie oznaczania produkcji, oraz wysokie standardy zrównoważoności i dobrostanu ryb, obejmujące wszystkie produkty sprzedawane na rynkach UE, mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności, przejrzystości dla konsumentów, sektora i poszczególnych administracji, zwalczania nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów (połowów NNN), a także dla osiągnięcia celów Zielonego Ładu i celów zrównoważonego rozwoju; w tym celu podkreśla znaczenie cyberbezpiecznych technologii w opracowywaniu dokładnych zdecentralizowanych cyfrowych systemów identyfikowania; wzywa do przyjęcia skoordynowanego podejścia w celu zapewnienia spójności między różnymi inicjatywami w tym zakresie przy zaangażowaniu wszystkich podmiotów w łańcuchu wartości; nalega na wprowadzenie kontroli, aby zagwarantować, że wszystkie importowane produkty rybołówstwa wprowadzane na rynek UE spełniają uzgodnione na szczeblu międzynarodowym normy socjalne, takie jak normy określone w Konwencji nr 188 MOP dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa i wdrożone w UE dyrektywą Rady (UE) 2017/159 ( 70 ) , aby zapobiec wprowadzaniu na rynek UE produktów rybołówstwa złowione przez statki, na których nie przestrzega się minimalnych norm socjalnych;

62. przypomina o celach WPRyb polegających na zapewnieniu zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morza, odbudowie i utrzymaniu populacji ryb powyżej poziomów biomasy umożliwiających uzyskanie maksymalnego podtrzymywalnego połowu, a także zapewnieniu rentowności działalności połowowej i przyczynieniu się do zaopatrzenia rynku UE w żywność o wysokiej wartości odżywczej oraz zmniejszeniu zależności rynku UE od przywozu żywności, a także podkreśla potrzebę poprawy monitorowania, kontroli i egzekwowania WPRyb, w tym pełnego wdrożenia obowiązku wyładunku i wprowadzenia elektronicznego monitorowania niektórych statków;

63. wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby opierały się na istniejących zrównoważonych praktykach oraz ułatwiały przejście na rybołówstwo i akwakulturę o niewielkim wpływie na rybołówstwo i akwakulturę oraz zrównoważony rozwój tych sektorów, w tym łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego – oraz by zachęcały do nich i dostarczały odpowiedniego wsparcia w tym celu – na przykład poprzez stosowanie selektywnych narzędzi połowowych, przyjazną dla środowiska akwakulturę, w tym ekologiczną akwakulturę, oraz przez zwiększenie odsetka krajowych kwot przeznaczonych dla łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego; podkreśla potrzebę wspierania rybaków i podmiotów w łańcuchu dostaw produktów rybnych, także w regionach najbardziej oddalonych, w procesie przechodzenia na bardziej cyfrowe praktyki poprzez znaczne inwestycje w szkolenia oraz zapewnianie finansowania cyfryzacji i przechodzenia na ekologiczne praktyki i narzędzia; podkreśla w tym kontekście znaczenie Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMRA) dla wspierania rozwoju zrównoważonej niebieskiej gospodarki i modernizacji sektora rybołówstwa zgodnie z celami WPRyb;

64. domaga się, aby Rada Unii Europejskiej proaktywnie upubliczniała wszelkie dokumenty związane z przyjęciem rozporządzeń ustalających całkowite dopuszczalne połowy (TAC), zgodnie z zaleceniem Europejskiej Rzecznik Praw Obywatelskich w sprawie 640/2019/FP;

65. podkreśla potrzebę monitorowania i propagowania odpowiedzialnej eksploatacji zasobów rybnych przy jednoczesnym stosowaniu zerowej tolerancji w walce z nielegalnymi, nieraportowanymi i nieuregulowanymi połowami poprzez pełne wykorzystanie instrumentów, którymi dysponuje UE zgodnie z rozporządzeniem w sprawie połowów NNN ( 71 ) , w tym stosowanie tzw. czerwonych kartek, jeżeli dane państwo nie spełnia wymogów UE, oraz poprzez wzmocnienie polityki porozumień w sprawie zrównoważonego zarządzania rybołówstwem z państwami spoza UE; podkreśla, że umowy te muszą stać się w pełni zrównoważone i być zgodne z najlepszymi dostępnymi opiniami naukowymi, nie mogą zagrażać tradycyjnemu łodziowemu rybołówstwu przybrzeżnemu w państwach nienależących do UE i nie mogą zagrażać lokalnemu bezpieczeństwu żywnościowemu;

66. wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wdrożyły prawnie wiążące środki, do których zobowiązały się w ramach morskich obszarów Natura 2000, oraz by przyjęły całościowe podejście do środowiska morskiego i zajęły się podstawowymi przyczynami zanieczyszczenia wody, w tym odpadami morskimi oraz ściekami miejskimi i przemysłowymi, dzięki czemu ukrócone zostaną praktyki szkodliwe dla środowiska morskiego i zdrowia ludzkiego oraz zachęci się rybaków do zrównoważonego zbierania odpadów morskich przy jednoczesnym unikaniu dodatkowego zużycia paliwa i emisji, przyłowu zwierząt morskich i ryb oraz negatywnego wpływu na ekosystem; wzywa je także, aby wdrożyły środki poprawiające jakość wody i kontrolę chorób oraz ograniczające zagęszczenie hodowli w produkcji akwakultury w trosce o zdrowie ludzi i dobrostan zwierząt;

67. podkreśla wartość pracy kobiet i mężczyzn w sektorze rybołówstwa i akwakultury oraz ważną rolę, jaką kobiety odgrywają w przetwarzaniu, promowaniu i wprowadzaniu do obrotu złowionych ryb; przypomina o potencjale zrównoważonej akwakultury i rybołówstwa w zakresie tworzenia zielonych miejsc pracy i uważa, że transformacja ekologiczna systemów żywnościowych, w tym rybołówstwa, powinna odbywać się w sposób zapewniający godziwy dochód i silną pozycję w całym łańcuchu wartości; podkreśla w związku z tym znaczenie aktywnego udziału organizacji producentów w sektorze rybołówstwa i akwakultury;

68. wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby wspierały rozwój bardziej zrównoważonych technik i narzędzi połowowych oraz uwzględniających dobrostan zwierząt metod połowu, wyładunku, transportu i uboju ryb i bezkręgowców morskich – oraz by zachęcały do nich – w oparciu o najlepszą dostępną wiedzę naukową i postępy w zakresie standardów dobrostanu zwierząt w odniesieniu do ryb hodowlanych w celu zmniejszenia stresu i poprawy jakości ryb; podkreśla, że UE powinna wspierać i propagować inwestycje w takie narzędzia, metody i usprawnienia;

69. zwraca uwagę, że hodowla ryb w stawach, cechująca się tradycyjnymi praktykami zarządzania, przyczynia się do realizacji celów strategii „od pola do stołu” i powiązanej z nią strategii na rzecz bioróżnorodności; podkreśla, że obszary uprawne stawów zapewniają siedliska rzadkim gatunkom, mają pozytywny wpływ na klimat i rezerwy wodne, pochłaniają składniki odżywcze, zatrzymują osady, a także przyczyniają się do zrównoważonej produkcji żywności regionalnej; wzywa Komisję i państwa członkowskie, aby uwzględniły hodowlę ryb w stawach w odpowiednich środkach i programach;

70. przypomina, że jeśli chodzi o dochody, producenci produktów pierwotnych są w znacznie trudniejszym położeniu niż inne podmioty w łańcuchu dostaw żywności oraz inne sektory gospodarki; podkreśla, że kluczowe znaczenie ma wzmocnienie pozycji producentów surowców w łańcuchu dostaw żywności, zwłaszcza w odniesieniu do małych i średnich producentów, aby umożliwić im uzyskanie sprawiedliwego udziału w wartości dodanej pochodzącej z żywności produkowanej w sposób zrównoważony, w tym poprzez zachęcanie do współpracy i działań zbiorowych, wykorzystywanie możliwości w ramach organizacji wspólnego rynku produktów rolnych, rybołówstwa i akwakultury, w tym dostosowanie reguł konkurencji;

71. podkreśla, że zapewnienie producentom surowców stabilnych i sprawiedliwych dochodów ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia przejścia systemu żywnościowego na bardziej zrównoważone rolnictwo o obiegu zamkniętym, zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych oraz zarządzania ryzykiem i w sytuacjach kryzysowych; wzywa do wspierania producentów produktów pierwotnych w całej UE w tej transformacji, w tym poprzez wprowadzanie nowych technologii i zwiększanie skuteczności w zakresie systemów rolniczych, systemów gospodarowania odpadami oraz systemów dostaw surowców i opak