SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Jakość benzyny i oleju napędowego stosowanych w transporcie drogowym w Unii Europejskiej

(rok sprawozdawczy 2020)

1. Wprowadzenie

Zgodnie z art. 7a dyrektywy 98/70/WE odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych (zwanej dalej „dyrektywą w sprawie jakości paliw”) i art. 5 dyrektywy Rady (UE) 2015/652 ustanawiającej metody obliczania i wymogi w zakresie sprawozdawczości zgodnie z dyrektywą 98/70/WE państwa członkowskie mają obowiązek składać co roku sprawozdanie na temat intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw i energii dostarczanych na ich terytoriach. Ten obowiązek sprawozdawczy miał zastosowanie po raz pierwszy w odniesieniu do roku sprawozdawczego 2017 w związku ze stosowaniem i transpozycją dyrektywy Rady (UE) 2015/652. Niniejsze sprawozdanie roczne obejmuje dane przedstawione przez państwa członkowskie za 2020 r.

Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 3 dyrektywy 98/70/WE państwa członkowskie mają obowiązek składać sprawozdanie zawierające krajowe dane dotyczące jakości paliw za poprzedni rok kalendarzowy.

Niniejsze sprawozdanie roczne zawiera zestawienie informacji przedstawionych przez państwa członkowskie w związku z wyżej wspomnianymi wymogami w zakresie sprawozdawczości. Opracowano je na podstawie danych za rok 2020 przekazanych Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) przez państwa członkowskie.

2. Ilości i intensywność emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia poszczególnych rodzajów paliwa i energii

Art. 7a dyrektywy w sprawie jakości paliw, w związku z dyrektywą Rady (UE) 2015/652, określa wymogi w zakresie sprawozdawczości, zgodnie z którymi należy podać następujące informacje:

·całkowitą ilość każdego rodzaju paliwa lub energii dostarczanych na potrzeby transportu drogowego i maszyn jezdnych nieporuszających się po drogach (w tym statków żeglugi śródlądowej, gdy nie znajdują się na morzu), ciągników rolniczych i leśnych oraz rekreacyjnych jednostek pływających, gdy nie znajdują się na morzu;

·emisję gazów cieplarnianych w całym cyklu życia w przeliczeniu na jednostkę energii, w tym tymczasowe średnie wartości szacowanych emisji z biopaliw wynikających z pośredniej zmiany użytkowania gruntów ;

·surowiec i ścieżkę produkcji biopaliwa stosowane w przypadku poszczególnych biopaliw dostarczanych na terytoria państw członkowskich.

W dyrektywie w sprawie jakości paliw zobowiązuje się państwa członkowskie do nałożenia na dostawców wymogu zmniejszenia do dnia 31 grudnia 2020 r. intensywności emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia paliw transportowych, tj. emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia w przeliczeniu na jednostkę energii uzyskanej z paliw i energii dostarczonej, o co najmniej 6 % w stosunku do podstawowej normy dla paliw w 2010 r. wynoszącej 94,1 gCO2eq/MJ. W ocenie osiągnięcia celu redukcji emisji o co najmniej 6 % nie uwzględnia się emisji gazów cieplarnianych wynikających z pośredniej zmiany użytkowania gruntów. W dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii (UE) 2018/2001 przewidziano szereg środków mających na celu rozwiązanie problemu pośredniej zmiany użytkowania gruntów, w tym pułap dotyczący biopaliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych, a w powiązanym akcie delegowanym wyznaczono szczegółowe kryteria określania surowców na biopaliwa charakteryzujących się wysokim ryzykiem spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, które mają być stopniowo wycofane do 2030 r., oraz kryteria certyfikacji biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy o niskim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów.

W 2020 r. wszystkie państwa członkowskie (27) oraz Zjednoczone Królestwo, Norwegia i Islandia dostarczyły dane dotyczące redukcji emisji gazów cieplarnianych w odpowiednim formacie. Zjednoczone Królestwo dostarczyło jednak dane bez wyodrębnienia danych dotyczących Irlandii Północnej , dlatego w zagregowanych danych liczbowych zawartych w sprawozdaniu nie można było uwzględnić danych dotyczących Irlandii Północnej. W związku z tym, że obowiązek sprawozdawczy za rok 2020 nie ma zastosowania do Zjednoczonego Królestwa jako całości, dane dotyczące całego Zjednoczonego Królestwa również nie zostały uwzględnione w sprawozdaniu. W sprawozdaniu uwzględniono jednak niektóre dane dotyczące Irlandii Północnej, które zostały dostarczone poza formatem składania sprawozdań. Porównania między zagregowanymi danymi liczbowymi odnoszą się do UE-27 dla wszystkich lat referencyjnych.

2.1 Emisje gazów cieplarnianych i odległość od poziomu docelowego na rok 2020

Z przedstawionych danych wynika, że w 2020 r. średnia intensywność emisji gazów cieplarnianych paliw i energii dostarczanych w 27 państwach członkowskich, które złożyły sprawozdanie, wyniosła 89 g CO2eq/MJ, co przekłada się na oszczędność 51 Mt ekwiwalentu dwutlenku węgla (CO2eq) w ciągu roku 2020. Jest to wartość 5,5 % poniżej poziomu bazowego w 2010 r., wynoszącego 94,1 g CO2eq/MJ (wzrost z 4,3 % redukcji osiągniętej przez 27 państw członkowskich UE w 2019 r.), co oznacza, że do osiągnięcia celu 6 % należy zmniejszyć intensywność emisji gazów cieplarnianych ze wszystkich paliw kopalnych, biopaliw i dostarczanej energii o dodatkowe 0,5 %.

Z danych zgłoszonych za rok 2020 wynika, że postępy poczynione przez unijnych dostawców paliw znacznie różnią się w poszczególnych państwach członkowskich UE. Jedenaście państw członkowskich (Belgia, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Finlandia, Niemcy, Węgry, Luksemburg, Malta i Szwecja) osiągnęło swój cel polegający na zmniejszeniu intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw transportowych o 6 % do 2020 r. w porównaniu z rokiem 2010 (zob. wykres 1). Stanowi to istotną poprawę dla wielu państw członkowskich w porównaniu z rokiem sprawozdawczym 2019, w którym tylko dwa państwa członkowskie, Szwecja i Finlandia, osiągnęły cel 6 %. Największe postępy w ciągu roku osiągnęły Cypr i Estonia ze wzrostem o 4,7 i 4,5 punktu procentowego w latach 2019–2020 w stosunku do poziomu bazowego w 2010 r., a następnie Belgia, Dania i Węgry ze wzrostem od 3,3 do 3,1 punktu procentowego. Na podstawie wstępnych danych dostarczonych przez Zjednoczone Królestwo Irlandia Północna osiągnęła redukcję intensywności emisji gazów cieplarnianych w przypadku paliw dostarczanych do Irlandii Północnej w 2020 r. o 6,2 %.

Jeżeli chodzi o pozostały dystans do osiągnięcia celu, Słowacja, Niderlandy i Austria są już bardzo bliskie osiągnięcia celu 6 % – odpowiednio 5,8 %, 5,4 % i 5,1 %, natomiast Rumunia, Polska, Włochy, Francja, Bułgaria i Grecja osiągnęły redukcje w przedziale od 4 % do 5 %. Ponadto w siedmiu państwach członkowskich (Słowenia, Hiszpania, Portugalia, Litwa, Irlandia, Łotwa i Chorwacja) redukcja intensywności emisji gazów cieplarnianych pozostaje na poziomie niższym niż 4 %. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w sprawozdaniu technicznym EEA nr 2022/2 dotyczącym „intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw transportowych w UE w 2020 r.” .