[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 7.7.2010

KOM(2010)344 wersja ostateczna

2010/0197 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające przepisy przejściowe w zakresie dwustronnych umów inwestycyjnych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

TRAKTAT O FUNKCJONOWANIU UNII EUROPEJSKIEJ (ZWANY DALEJ „TFUE”) USTANAWIA WYłąCZNą KOMPETENCJę UNII EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE BEZPOśREDNICH INWESTYCJI ZAGRANICZNYCH JAKO CZęść WSPÓLNEJ POLITYKI HANDLOWEJ (ART. 207 UST. 1 I ART. 3 UST. 1 LIT. E)). ZGODNIE Z ART. 2 UST. 1 TFUE, JEżELI WYłąCZNA KOMPETENCJA W OKREśLONEJ DZIEDZINIE PRZYZNANA JEST UNII, JEDYNIE UNIA MOżE STANOWIć PRAWO ORAZ PRZYJMOWAć AKTY PRAWNIE WIążąCE.

Przed wejściem w życie TFUE państwa członkowskie zawarły z państwami trzecimi ponad 1000 dwustronnych umów dotyczących inwestycji, które po części lub w całości odnoszą się do bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Takie umowy obejmują dwustronne umowy inwestycyjne (BITs), które przewidują między innymi gwarancje w zakresie warunków inwestycji w państwach członkowskich i państwach trzecich w postaci określonych zobowiązań, które są wiążące na mocy prawa międzynarodowego.

Mimo że umowy pozostają wiążące dla państw członkowskich jako przedmiot międzynarodowego prawa publicznego, w świetle wejścia w życie TFUE istnienie umów państw członkowskich dotyczących inwestycji oraz podjęte w nich zobowiązania należy rozpatrywać z perspektywy wyłącznej kompetencji UE w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

Wobec braku w TFUE wyraźnego systemu przejściowego wyjaśniającego status umów zawartych przez państwa członkowskie, niniejszy wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu i Rady umożliwi utrzymanie wszystkich umów inwestycyjnych obecnie obowiązujących między państwami członkowskimi a państwami trzecimi. W tej sytuacji niniejszy wniosek przewiduje wyraźną gwarancję pewności prawnej w odniesieniu do warunków, na jakich działają inwestorzy.

Podejście to, które odzwierciedla ewolucyjne zmiany wynikające z wejścia w życie TFUE, podobnie jak to miało miejsce w chwili wprowadzenia wspólnej polityki handlowej w latach sześćdziesiątych[1], pozwala na stopniowe formułowanie i opracowywanie polityki inwestycyjnej UE, co będzie służyć w równym stopniu wszystkim inwestorom i inwestycjom.

Biorąc pod uwagę fakt, że państwa członkowskie mogą być zobowiązane do zmiany lub modyfikacji umów inwestycyjnych, a zwłaszcza do dostosowania ich do zobowiązań wynikających z Traktatu, lub mogą uznać to za konieczne, w niniejszym wniosku ustanawia się także ramy i warunki upoważnienia państw członkowskich do rozpoczęcia negocjacji z państwem trzecim w celu zmiany istniejącej umowy dwustronnej dotyczącej inwestycji. Ramy te umożliwiają również państwom członkowskim negocjowanie i, pod pewnymi warunkami wskazanymi w niniejszym wniosku, zawieranie z państwami trzecimi nowych umów dotyczących inwestycji. Biorąc pod uwagę, że Unia posiada wyłączną kompetencję w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych oraz że polityka inwestycyjna UE będzie stopniowo opracowywana, procedurę ustanowioną niniejszym wnioskiem należy traktować jako przejściowy środek wyjątkowy.

Niniejsze rozporządzenie dotyczy jedynie aspektów przejściowych zarządzania w ramach nowej kompetencji UE w zakresie inwestycji. Cele, kryteria i treść nowej polityki inwestycyjnej UE, która ma być opracowana na podstawie nowo nabytej wyłącznej kompetencji w zakresie bezpośrednich inwestycji zagranicznych, nie jest przedmiotem niniejszego rozporządzenia, lecz oddzielnego komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady przyjętego równolegle z niniejszym wnioskiem dotyczącym rozporządzenia.

2. OPCJE POLITYKI I KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI

Uwzględniając szczególną charakterystykę przedmiotu, Komisja oceniła szereg opcji osiągnięcia opisanego powyżej celu, nie przeprowadzając jednak formalnej oceny skutków. Dnia 25 stycznia 2010 r. w Brukseli odbyło się spotkanie z ekspertami z państw członkowskich, którego celem było omówienie statusu dwustronnych umów dotyczących inwestycji zawartych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi.

Zakres, w jakim umowy inwestycyjne zawarte przez państwa członkowskie są niezgodne z prawem UE, może być przedmiotem dyskusji. Zdaniem Komisji należy unikać wszelkiej prawnej niepewności w odniesieniu do statusu i ważności tych umów, która mogłaby być niekorzystna dla działań inwestycyjnych i inwestorów z UE za granicą oraz inwestycji i inwestorów zagranicznych w państwach członkowskich. Taka niepewność w istocie działa na niekorzyść głównej idei ochrony inwestycji, tj. zagwarantowania pewności prawnej w odniesieniu do działań państw przyjmujących. Wobec sytuacji, która powstała po wejściu w życie TFUE, zamiast niepodejmowania działań i reagowania z opóźnieniem zaleca się zatem szybkie i zdecydowane działanie.

Instrumenty prawa miękkiego, takie jak deklaracje czy oświadczenia składane przez służby Komisji lub Kolegium w sprawie statusu i ważności dwustronnych umów inwestycyjnych, nie zapewniłyby pewności prawnej, którą należy zagwarantować w zakresie przedmiotowych umów. Z tego względu preferuje się instrument prawny.

Niniejszy wniosek utrzymuje status quo i zapewnia przejściowe rozwiązanie, upoważniając do utrzymania umów dwustronnych dotyczących inwestycji zawartych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi. Niniejszy wniosek ma szczególny wpływ na uniknięcie bardzo negatywnych skutków, tj. potencjalnej erozji praw i korzyści dostępnych dla inwestorów i inwestycji na mocy międzynarodowych umów inwestycyjnych. Z tego względu wpływ niepodejmowania działań uznaje się za znacznie większy od wpływu tego działania, który jest neutralny, biorąc pod uwagę zachowanie status quo.

Upoważnienie przewidziane w niniejszym wniosku nie przesądza o kształcie przyszłej polityki inwestycyjnej UE, ani nie pozwala, by przedmiotowe umowy podważały wykonywanie przez Unię jej kompetencji. Z tego względu upoważnienie udzielone na mocy niniejszego wniosku może zostać cofnięte zgodnie z określonymi w nim procedurami. Procedura przewiduje także obowiązek państw członkowskich do usunięcia wszelkich niezgodności z TFUE wskazanych przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, które mogą występować w istniejących umowach.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Celem niniejszego wniosku jest upoważnienie do utrzymania w mocy międzynarodowych umów dotyczących inwestycji zawartych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi oraz określenie warunków i ram proceduralnych dla negocjacji i zawierania takich umów przez państwa członkowskie.

Rozdział I określa przedmiot i zakres rozporządzenia. W art. 1 przewiduje się, że rozporządzenie obejmuje umowy dotyczące inwestycji zawarte między państwami członkowskimi a państwami trzecimi.

W rozdziale II przewiduje się upoważnienie do utrzymania w mocy istniejących umów dwustronnych zawartych przez państwa członkowskie z państwami trzecimi.

Art. 2 zawiera wymóg, aby państwa członkowskie powiadamiały Komisję o wszystkich umowach, które chcą utrzymać na zasadach i warunkach rozporządzenia. Umowy, które zostały zawarte, ale nie weszły w życie, również podlegałyby przepisom art. 2.

W art. 3 upoważnia się do utrzymania w mocy wszystkich istniejących umów dotyczących inwestycji zawartych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, o których państwa członkowskie powiadomiły Komisję, począwszy od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia. Upoważnienie to pozostaje bez uszczerbku dla zobowiązań państw członkowskich wynikających z prawa Unii[2].

W art. 4 przewiduje się coroczną publikację wszystkich umów, o których powiadomiono Komisję, w Dzienniku Urzędowym, co ma zagwarantować, że dokładny zakres prawny rozporządzenia jest znany wszystkim zainteresowanym stronom.

W art. 5 przewiduje się przegląd umów, o których powiadomiono Komisję. Podczas przeglądu ustalone zostaną ilościowe i jakościowe aspekty stosowanych umów, jak również możliwe przeszkody, jakie mogą stanowić umowy dla realizacji wspólnej polityki handlowej. Komisja oceni w szczególności, czy umowy lub ich postanowienia nie są niezgodne z prawem Unii, nie podważają negocjacji lub umów dotyczących inwestycji między Unią a państwami trzecimi, lub czy nie podważają polityki Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza wspólnej polityki handlowej. Nie później niż w ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przedstawia sprawozdanie oparte na przeglądzie umów oraz wszelkie możliwe zalecenia dotyczące zaprzestania stosowania przepisów rozdziału II lub zmiany tych przepisów.

W art. 6 szczegółowo opisano możliwe cofnięcie upoważnienia przyznanego na mocy niniejszego rozdziału. Cofnięcie upoważnienia może być konieczne w przypadku jednej lub więcej umów z danym państwem trzecim, jeżeli umowy te są niezgodne z prawem Unii. Po drugie, upoważnienie może być cofnięte, jeżeli umowa pokrywa się, w części lub w całości, z obowiązującą umową Unii z tym państwem trzecim, a umowa Unii nie zawiera odniesienia do takiego pokrywania się przepisów. Na przykład, Unia zawiera z państwem trzecim umowę o wolnym handlu, zawierającą postanowienia dotyczące inwestycji, podczas gdy sześć państw członkowskich stosuje umowę z podobnymi postanowieniami w zakresie inwestycji. Jeżeli w umowie zawartej przez UE z państwem trzecim nie przewiduje się zastąpienia sześciu umów państw członkowskich z takim państwem trzecim, stosuje się art. 6. Równolegle z niniejszym wnioskiem Komisja przyjęła komunikat, w którym wskazuje na swoje opinie na temat polityki inwestycji międzynarodowych, którą zamierza realizować, łącznie ze wskazaniem państw, z którymi w początkowej fazie planuje negocjować umowy dotyczące inwestycji. Upoważnienie w odniesieniu do jednej lub kilku umów może być wreszcie cofnięte, jeżeli umowa podważa politykę Unii w zakresie inwestycji, a zwłaszcza wspólną politykę handlową (np. jeżeli istnienie umów negatywnie wpływa na chęć państwa trzeciego do negocjowania z Unią) lub jeżeli Rada nie podejmie decyzji w sprawie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji dotyczących inwestycji w ciągu jednego roku od dnia przedłożenia przez Komisję zalecenia na mocy art. 218 ust. 3 Traktatu. W art. 6 przewiduje się konsultacje między Komisją a danym państwem lub państwami członkowskimi dotyczące kwestii, które mogą prowadzić do cofnięcia upoważnienia.

W rozdziale III przewiduje się zmianę istniejących i zawarcie nowych umów. Zaproponowane ramy proceduralne są oparte na mechanizmie upoważnienia określonym w rozporządzeniu nr 662/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. ustanawiającym procedurę negocjowania i zawierania umów pomiędzy państwami członkowskimi a państwami trzecimi w sprawie szczegółowych zagadnień dotyczących prawa właściwego dla zobowiązań umownych i pozaumownych oraz rozporządzeniu nr 664/2009 z dnia 7 lipca 2009 r. ustanawiającym procedurę negocjowania i zawierania umów pomiędzy państwami członkowskimi a państwami trzecimi dotyczących jurysdykcji, uznawania i wykonywania orzeczeń i decyzji w sprawach małżeńskich, w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej oraz w sprawach związanych ze zobowiązaniami alimentacyjnymi, a także prawa właściwego w sprawach dotyczących zobowiązań alimentacyjnych[3] .

W art. 7 przewiduje się ogólne ramy zawierania lub zmiany dwustronnych umów dotyczących inwestycji przez państwa członkowskie.

W art. 8 ustanawia się wymóg powiadomienia Komisji przez państwo członkowskie o zamiarze zmiany istniejącej lub zawarcia nowej umowy dwustronnej z państwem trzecim. Od państw członkowskich żąda się przedstawienia wszelkiej stosownej dokumentacji dotyczącej renegocjacji lub negocjacji umowy, która może zostać udostępniona innemu państwu członkowskiemu oraz Parlamentowi Europejskiemu z zastrzeżeniem wymogów dotyczących zachowania poufności.

W art. 9 wymienia się istotne powody, na podstawie których Komisja nie wydaje upoważnienia do rozpoczęcia formalnych negocjacji przez państwa członkowskie, co obejmuje w szczególności powód, że inicjatywa państwa członkowskiego mogłaby podważyć cele negocjacji UE lub polityki UE. Komisja może zażądać od państwa członkowskiego włączenia do negocjacji odpowiednich klauzul, na przykład w odniesieniu do a) zakończenia umowy w przypadku zawarcia w późniejszym czasie umowy między Unią lub Unią i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a tym samym państwem trzecim, z drugiej strony (zob. na przykład klauzule dotyczące wypowiedzenia lub zastąpienia ustanowione w rozporządzeniu 662/2009, art. 5), b) przepisów w zakresie przepływów lub c) zasady największego uprzywilejowania w celu zapewnienia równego traktowania wszystkich inwestorów unijnych w odpowiednim państwie trzecim.

W art. 10 nakłada się na państwa członkowskie obowiązek powiadomienia Komisji o (re-)negocjacjach, względem których wydano upoważnienie. Ponadto Komisja może zażądać uczestnictwa w negocjacjach dotyczących inwestycji pomiędzy państwem członkowskim a państwem trzecim w charakterze obserwatora, aby zapewnić pełną przejrzystość oraz spójność z polityką inwestycyjną Unii.

Art. 11 dotyczy zakończenia procesu negocjacji oraz przewiduje procedurę i warunki, na jakich państwa członkowskie mogą być upoważnione do podpisania i zawarcia umowy. Oprócz powiadomienia o umowie, które ma być złożone Komisji przed podpisaniem umowy, Komisja ocenia, czy umowa nie podważa nadchodzących lub odbywających się negocjacji UE w zakresie inwestycji lub czy nie jest sprzeczna ze zobowiązaniami wynikającymi z prawa UE, łącznie ze zobowiązaniami wskazanymi w części trzeciej, tytuł IV, rozdział 4 TFUE.

W art. 12 przewiduje się przegląd upoważnień wydanych na mocy rozdziału III niniejszego rozporządzenia. Podczas przeglądu ilościowych i jakościowych aspektów negocjacji oraz umów, względem których wydano upoważnienie, Komisja oceni zasadność przedłużenia stosowania przepisów rozdziału III. Sprawozdanie i wszelkie możliwe zalecenia dotyczące zaprzestania stosowania przepisów niniejszego rozdziału lub zmiany tych przepisów zostaną przedstawione nie później niż w ciągu pięciu lat od wejścia w życie rozporządzenia.

W rozdziale IV ustanawia się pewne wymogi dotyczące postępowania państw członkowskich w odniesieniu do umów objętych niniejszym rozporządzeniem.

Art. 13 nakłada na państwa członkowskie obowiązek przedstawienia informacji dotyczących spotkań, które mają miejsce w ramach przedmiotowych umów. Ponadto państwa członkowskie są zobowiązane do informowania Komisji o wszelkich wnioskach dotyczących rozstrzygania sporów złożonych przeciw nim na podstawie umowy, gdy tylko stają się świadome takiego wniosku, oraz do współpracy z Komisją w zakresie uruchamiania mechanizmów rozstrzygania sporów - w ramach których mają prawo do złożenia wniosku przeciw innemu państwu trzeciemu na podstawie takiej umowy - oraz mechanizmów konsultacji zgodnie z umową.

W art. 14 przewiduje się, że państwa członkowskie mogą wskazać, czy jakiekolwiek informacje przekazane zgodnie z art. 8 i 11 mają być uważane za poufne oraz czy można je udostępnić innym państwom członkowskim.

W art. 15 ustanawia się nowy komitet, który wspiera Komisję w zapewnieniu funkcjonowania tego rozporządzenia oraz wyznacza się procedury funkcjonowania tego komitetu. Przepis ten może zostać poddany przeglądowi w celu dostosowania go do przyszłego rozporządzenia przyjętego na mocy art. 291 TFUE w sprawie kontroli wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[4]. W przypadku przyjęcia niniejszego wniosku przed wejściem w życie rozporządzenia w sprawie kontroli wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję, Komisja przewiduje, że zostanie ono automatycznie zaktualizowane o odniesienie do rozporządzenia przyjętego na mocy art. 291 poprzez stosowanie tego wniosku[5].

W art. 16 przewiduje się, że rozporządzenie wchodzi w życie 20 dni po jego opublikowaniu, co oznacza, że względem umów obowiązujących przed tym dniem stosuje się przepisy rozdziału II.

4. WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet UE.

2010/0197 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające przepisy przejściowe w zakresie dwustronnych umów inwestycyjnych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 207 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Od czasu wejścia w życie Traktatu z Lizbony bezpośrednie inwestycje zagraniczne znajdują się w wykazie kwestii podlegających wspólnej polityce handlowej. Zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. e) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „Traktatem”) Unia ma wyłączną kompetencję w dziedzinie wspólnej polityki handlowej. W związku z tym jedynie Unia może stanowić prawo i przyjmować akty prawnie wiążące w tej dziedzinie. Państwa członkowskie mogą to czynić wyłącznie z upoważnienia Unii zgodnie z art. 2 ust. 1 Traktatu.

(2) Ponadto w części trzeciej, tytuł IV, rozdział 4 Traktatu ustanawia się wspólne zasady przepływu kapitału między państwami członkowskimi a państwami trzecimi, łącznie z przepływami kapitału obejmującymi inwestycje. Na zasady te mogą wpływać międzynarodowe umowy dotyczące inwestycji zagranicznych zawarte przez państwa członkowskie.

(3) Wraz z wejściem w życie Traktatu Lizbońskiego państwa członkowskie Unii utrzymały znaczną liczbę dwustronnych umów w dziedzinie inwestycji zawartych z państwami trzecimi. Traktat nie zawiera żadnych wyraźnych przepisów przejściowych w odniesieniu do takich umów, które obecnie stanowią wyłączną kompetencję Unii. Ponadto niektóre z tych umów mogą zawierać postanowienia mające wpływ na wspólne zasady w zakresie przepływów kapitałowych określone w części trzeciej, tytuł IV, rozdział 4 Traktatu.

(4) Mimo że dwustronne umowy pozostają wiążące dla państw członkowskich na mocy międzynarodowego prawa publicznego i będą stopniowo zastępowane przez przyszłe umowy Unii dotyczące tego samego przedmiotu, warunki ich dalszego utrzymania oraz ich związek z polityką Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza ze wspólną polityką handlową, wymagają właściwego zarządzania. Związek ten będzie się rozwijał wraz wykonywaniem przez Unię jej kompetencji.

(5) W interesie inwestorów z UE i ich inwestycji w państwach trzecich oraz w interesie państw członkowskich przyjmujących inwestorów i inwestycje zagraniczne należy utrzymać w mocy umowy dwustronne, które określają i gwarantują warunki inwestycji.

(6) Niniejsze rozporządzenie określa warunki, na jakich państwa członkowskie mogą zostać upoważnione, aby utrzymać w mocy międzynarodowe umowy dotyczące inwestycji lub pozwolić na ich wejście w życie.

(7) Niniejsze rozporządzenie określa warunki, na jakich państwa członkowskie są upoważnione do zmiany lub zawarcia międzynarodowych umów dotyczących inwestycji.

(8) Ponieważ upoważnienia do utrzymania, zmiany lub zawarcia umów objętych niniejszym rozporządzeniem udziela się w dziedzinie, w której Unia ma wyłączną kompetencję, upoważnienie to musi być uznane za środek wyjątkowy. Upoważnienie nie stanowi uszczerbku dla stosowania art. 258 Traktatu w odniesieniu do uchybień państw członkowskich w wypełnianiu zobowiązań wynikających z Traktatów, innych niż te dotyczące niezgodności wynikających z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi.

(9) Państwa członkowskie są zobowiązane[6] do podjęcia niezbędnych środków w celu usunięcia niezgodności – o ile takie istnieją - występujących w dwustronnych umowach inwestycyjnych zawartych miedzy nimi a państwami trzecimi z prawem Unii.

(10) Komisja powinna być w stanie cofnąć upoważnienie, jeżeli umowa jest niezgodna z prawem Unii w zakresie innym niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi. Upoważnienie może być także cofnięte, jeżeli obowiązująca umowa Unii z państwem trzecim zawiera postanowienia dotyczące inwestycji podobne do postanowień znajdujących się w umowie państwa członkowskiego. Aby zagwarantować, że umowy państw członkowskich nie podważają opracowywania i realizacji polityki Unii dotyczącej inwestycji, a zwłaszcza autonomicznych środków w zakresie wspólnej polityki handlowej, upoważnienie może być cofnięte. Wreszcie, istnieje możliwość cofnięcia upoważnienia, jeżeli Rada nie podejmie decyzji w sprawie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji dotyczących inwestycji w ciągu jednego roku od dnia przedłożenia przez Komisję zalecenia na mocy art. 218 ust. 3 Traktatu.

(11) Upoważnienie do zmiany lub zawarcia umów przewidziane w niniejszym rozporządzeniu wyraźnie pozwala państwom członkowskim na podjęcie działań względem niezgodności występujących między ich międzynarodowymi umowami w zakresie inwestycji, których dotyczy niniejsze rozporządzenie, a prawem Unii, innych niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi.

(12) Nie później niż w ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przedstawi Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania rozdziałów II i III niniejszego rozporządzenia. W sprawozdaniu Komisja powinna między innymi dokonać przeglądu potrzeby dalszego stosowania tych rozdziałów. Jeżeli w sprawozdaniu zaleca się zaprzestanie stosowania przepisów tych rozdziałów lub zmianę tych przepisów, do sprawozdania należy dołączyć odpowiedni wniosek legislacyjny. Dwustronne umowy zawierane przez państwa członkowskie z państwami trzecimi pozostają wiążące dla stron na mocy międzynarodowego prawa publicznego, chyba że zostają zastąpione przez umowę Unii dotyczącą inwestycji lub w inny sposób rozwiązane.

(13) Umowy, względem których wydano upoważnienie na mocy niniejszego rozporządzenia, lub upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji w celu zmiany istniejącej lub zawarcia nowej umowy dwustronnej z państwem trzecim w żadnym przypadku nie powinny stanowić przeszkody w realizacji polityki Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza wspólnej polityki handlowej.

(14) Parlament Europejski, Rada i Komisja zapewniają, że wszelkie informacje określone jako poufne są traktowane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji[7].

(15) Umowy między państwami członkowskimi dotyczące inwestycji nie powinny być objęte niniejszym rozporządzeniem.

(16) Konieczne jest zapewnienie określonych przepisów gwarantujących, że umowy utrzymane na mocy niniejszego rozporządzenia nadal spełniają swoją funkcję, także w odniesieniu do rozstrzygania sporów, przy jednoczesnym poszanowaniu wyłącznej kompetencji Unii.

(17) Środki konieczne do wdrożenia niniejszego rozporządzenia powinny być przyjmowane zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji[8],

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I

Zakres

Artykuł 1

Przedmiot i zakres zastosowania

Niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady, warunki i procedurę, w ramach których państwa członkowskie są upoważnione do utrzymania w mocy, zmiany lub zawarcia z państwami trzecimi dwustronnych umów dotyczących inwestycji.

ROZDZIAŁ II

Upoważnienie do utrzymania umów w mocy

Artykuł 2

Powiadamianie Komisji

W terminie trzydziestu dni od dnia wejścia w życie niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie powiadamiają Komisję o wszystkich umowach dwustronnych dotyczących inwestycji zawartych z państwami trzecimi przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, które chcą utrzymać w mocy lub w przypadku których chcą pozwolić, aby weszły w życie na mocy niniejszego rozdziału. Do powiadomienia załącza się kopię takich umów dwustronnych.

Artykuł 3

Upoważnienie do utrzymania umów w mocy

Mimo kompetencji Unii w zakresie inwestycji i bez uszczerbku dla pozostałych zobowiązań państw członkowskich wynikających z prawa Unii, zgodnie z art. 2 ust. 1 Traktatu państwa członkowskie są upoważnione do utrzymania w mocy umów dwustronnych dotyczących inwestycji, o których powiadomiły Komisję zgodnie z art. 2 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 4

Publikacja

1. Co dwanaście miesięcy Komisja publikuje w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej wykaz umów, o których została powiadomiona na mocy art. 2 lub art. 11 ust. 7.

2. Pierwsza publikacja wykazu, o którym mowa w ust. 1, następuje nie później niż trzy miesiące po terminie powiadamiania na mocy art. 2.

Artykuł 5

Przegląd

1. Komisja dokonuje przeglądu umów, o których została powiadomiona na mocy art. 2, między innymi poprzez ocenę umów, a w szczególności czy umowy:

a) nie są sprzeczne z prawem Unii w zakresie innym niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi, lub

b) nie pokrywają się, w części lub w całości, z obowiązującą umową Unii z tym państwem trzecim, a umowa Unii nie zawiera odniesienia do takiego pokrywania się przepisów, lub

c) nie stanowią przeszkody dla opracowywania i realizacji polityki Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza wspólnej polityki handlowej.

2. Na wniosek państwa członkowskiego lub z inicjatywy Komisji można przeprowadzić konsultacje między Komisją i państwem członkowskim dokonującym powiadomienia w celu ułatwienia przeglądu, o którym mowa w ust. 1.

3. Nie później niż w ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozdziału, w którym dokonuje przeglądu potrzeby dalszego stosowania niniejszego rozdziału w oparciu o przegląd, o którym mowa w ust. 1.

4. Jeżeli w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 3, zaleca się zaprzestanie stosowania przepisów niniejszego rozdziału lub zmianę tych przepisów, do sprawozdania dołącza się odpowiedni wniosek legislacyjny.

Artykuł 6

Cofnięcie upoważnienia

1. Upoważnienie przewidziane w art. 3 może być cofnięte, jeżeli:

a) umowa jest sprzeczna z prawem Unii w zakresie innym niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi, lub

b) umowa pokrywa się, w części lub w całości, z obowiązującą umową Unii z tym państwem trzecim, a umowa Unii nie zawiera odniesienia do takiego pokrywania się przepisów, lub

c) umowa stanowi przeszkodę dla opracowywania i realizacji polityki Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza wspólnej polityki handlowej, lub

d) Rada nie podejmie decyzji w sprawie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy, która pokrywa się, w części lub w całości, z umową, o której powiadomiono Komisję zgodnie z art. 2, w ciągu jednego roku od dnia przedłożenia przez Komisję zalecenia na mocy art. 218 ust. 3 Traktatu.

2. Jeżeli Komisja uzna, że istnieją powody do cofnięcia upoważnienia przewidzianego w art. 3, Komisja przedstawia przedmiotowemu państwu członkowskiemu uzasadnioną opinię w sprawie kroków, jakie należy podjąć w celu spełnienia wymogów, o których mowa w ust. 1. Takie konsultacje odbywają się między Komisją a przedmiotowym państwem członkowskim.

3. Jeżeli konsultacje, o których mowa w ust. 2, nie przynoszą rozwiązania tej kwestii, Komisja cofa upoważnienie względem przedmiotowej umowy. Komisja podejmuje decyzję o cofnięciu upoważnienia zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 15 ust. 2. Decyzja obejmuje wymóg podjęcia przez państwo członkowskie właściwego działania, a w razie konieczności rozwiązania odpowiedniej umowy.

4. Jeżeli upoważnienie zostaje cofnięte, Komisja usuwa umowę z wykazu, o którym mowa w art. 4.

ROZDZIAŁ III

Upoważnienie do zmiany lub zawarcia umów

Artykuł 7

Upoważnienie do zmiany lub zawarcia umów

Z zachowaniem warunków określonych w art. 8-12 państwo członkowskie jest upoważnione do rozpoczęcia negocjacji w celu zmiany istniejącej lub zawarcia nowej umowy dotyczącej inwestycji z państwem trzecim.

Artykuł 8

Powiadamianie Komisji

1. W przypadku gdy państwo członkowskie zamierza rozpocząć negocjacje w celu zmiany istniejącej lub zawarcia nowej umowy dotyczącej inwestycji z państwem trzecim, na piśmie powiadamia ono Komisję o swoim zamiarze.

2. Powiadomienie zawiera odpowiednią dokumentację oraz określenie postanowień, które mają być przedmiotem negocjacji, celów negocjacji, a także wszelkie inne stosowne informacje. W przypadku zmiany istniejącej umowy w powiadomieniu wskazuje się na postanowienia, które mają być przedmiotem renegocjacji.

3. Komisja udostępnia takie powiadomienie oraz, na wniosek, załączoną do niej dokumentację pozostałym państwom członkowskim, z zastrzeżeniem wymogów poufności ustanowionych w art. 14.

4. Powiadomienie, o którym mowa w ust. 1, przekazuje się przynajmniej pięć miesięcy kalendarzowych przed planowanym rozpoczęciem formalnych negocjacji z przedmiotowym państwem trzecim.

5. Jeżeli informacje przekazane przez państwo członkowskie nie są wystarczające, by udzielić upoważnienia do rozpoczęcia formalnych negocjacji zgodnie z art. 9, Komisja może zażądać dodatkowych informacji.

Artykuł 9

Upoważnienie do rozpoczęcia formalnych negocjacji

1. Komisja upoważnia do rozpoczęcia formalnych negocjacji, chyba że uzna, iż rozpoczęcie negocjacji mogłoby:

a) być sprzeczne z prawem Unii w zakresie innym niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi, lub

b) podważać cele odbywających się lub nadchodzących negocjacji Unii z przedmiotowym państwem trzecim, lub

c) stanowić przeszkodę dla opracowywania i realizacji polityki Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza wspólnej polityki handlowej.

2. Jako część upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, Komisja może zażądać od państwa członkowskiego ujęcia w negocjacjach wszelkich odpowiednich klauzul.

3. Decyzje dotyczące upoważnienia, o którym mowa w ust. 1, przyjmuje się zgodnie z procedurą określoną w art. 15 ust. 2. Komisja podejmuje decyzję w ciągu 90 dni od dnia otrzymania powiadomienia, o którym mowa w art. 8. Jeżeli do podjęcia decyzji niezbędne są dodatkowe informacje, termin 90 dni rozpoczyna się od dnia otrzymania dodatkowych informacji.

Artykuł 10

Uczestnictwo Komisji w negocjacjach

Komisja jest informowana o przebiegu i wynikach negocjacji na ich poszczególnych etapach i może zażądać uczestnictwa w negocjacjach dotyczących inwestycji między państwem członkowskim a państwem trzecim.

Artykuł 11

Upoważnienie do podpisania i zawarcia umowy

1. Przed podpisaniem umowy dane państwo członkowskie powiadamia Komisję o wyniku negocjacji i przekazuje Komisji treść umowy.

2. Obowiązek powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, obejmuje umowy, które były negocjowane przed wejściem w życie niniejszego rozporządzenia, ale nie zostały zawarte, w związku z czym nie podlegają obowiązkowi powiadomienia przewidzianego w art. 2.

3. Po otrzymaniu powiadomienia Komisja ocenia, czy wynegocjowana umowa:

a) nie jest sprzeczna z prawem Unii w zakresie innym niż niezgodności wynikające z podziału kompetencji między Unią a jej państwami członkowskimi, lub

b) nie podważa celów odbywających się lub nadchodzących negocjacji Unii z przedmiotowym państwem trzecim, lub

c) nie stanowi przeszkody dla opracowywania i realizacji polityki Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza wspólnej polityki handlowej, lub

d) nie jest sprzeczna, w odpowiednich przypadkach, z wymogami art. 9 ust. 2.

4. Jeżeli Komisja uzna, że wynikiem negocjacji jest umowa, która nie spełnia wymogów, o których mowa w ust. 3, państwo członkowskie nie jest upoważnione do jej podpisania i zawarcia.

5. Jeżeli Komisja uzna, że wynikiem negocjacji jest umowa, która spełnia warunki, o których mowa w ust. 3, państwo członkowskie jest upoważnione do jej podpisania i zawarcia.

6. Decyzje na mocy ust. 4 i 5 są podejmowane zgodnie z procedurą określoną w art. 15 ust. 2. Komisja podejmuje decyzję w ciągu 90 dni od dnia otrzymania powiadomień, o których mowa w ust. 1 i 2. Jeżeli do podjęcia decyzji niezbędne są dodatkowe informacje, termin 90 dni rozpoczyna się od dnia otrzymania dodatkowych informacji.

7. Jeżeli zgodnie z ust. 5 udzielono upoważnienia, dane państwo członkowskie informuje Komisję o zawarciu i wejściu w życie umowy.

Artykuł 12

Przegląd

1. Nie później niż w ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie ze stosowania niniejszego rozdziału, w którym dokonuje przeglądu potrzeby dalszego stosowania tego rozdziału.

2. Sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, obejmuje przegląd upoważnień, o które wnioskowano i które przyznano na mocy niniejszego rozdziału.

3. Jeżeli w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, zaleca się zaprzestanie stosowania przepisów niniejszego rozdziału lub zmianę przepisów niniejszego rozdziału, do sprawozdania dołącza się odpowiedni wniosek legislacyjny.

ROZDZIAŁ IV

Przepisy końcowe

Artykuł 13

Postępowanie państw członkowskich w odniesieniu do umów z państwami trzecimi

1. W przypadku wszystkich umów podlegających zakresowi niniejszego rozporządzenia, dane państwo członkowskie niezwłocznie informuje Komisję o wszelkich spotkaniach odbywających się zgodnie z postanowieniami umowy. Komisja otrzymuje porządek obrad oraz wszelkie istotne informacje pozwalające na zrozumienie tematów, które mają być dyskutowane. Komisja może zwrócić się do danego państwa członkowskiego z prośbą o udzielenie dalszych informacji. Jeżeli poruszana w dyskusji kwestia może mieć wpływ na realizację polityki Unii w dziedzinie inwestycji, a zwłaszcza wspólnej polityki handlowej, Komisja może zażądać od danego państwa członkowskiego przyjęcia określonego stanowiska.

2. W przypadku wszystkich umów podlegających zakresowi niniejszego rozporządzenia, dane państwo członkowskie niezwłocznie informuje Komisję o wszelkich złożonych oświadczeniach, że określony środek nie jest zgodny z umową. Ponadto państwo członkowskie informuje natychmiast Komisję o wszelkich wnioskach dotyczących rozstrzygania sporów złożonych na mocy umowy, gdy tylko staje się świadome takiego wniosku. Państwo członkowskie i Komisja w pełni współpracują i podejmują wszelkie konieczne środki w celu zagwarantowania skutecznej obrony ich interesów, co może obejmować, w stosownych przypadkach, uczestnictwo Komisji w procedurze.

3. W przypadku wszystkich umów podlegających zakresowi niniejszego rozporządzenia, przed uruchomieniem jakiegokolwiek odpowiedniego mechanizmu rozstrzygania sporów zawartego w umowie dane państwo członkowskie ubiega się o zgodę Komisji i uruchamia takie mechanizmy na jej wniosek. Mechanizmy te obejmują konsultację z drugą stroną umowy oraz rozstrzyganie sporów w przypadkach przewidzianych w umowie. Państwo członkowskie i Komisja w pełni współpracują w przeprowadzaniu procedur w ramach odpowiednich mechanizmów, co może obejmować, w stosownych przypadkach, uczestnictwo Komisji w procedurze.

Artykuł 14

Poufność

Powiadamiając Komisję o negocjacjach i ich wynikach zgodnie z art. 8 i 11, państwa członkowskie wskazują, czy jakiekolwiek przekazane informacje mają być uważane za poufne oraz czy można je udostępnić innym państwom członkowskim.

Artykuł 15

Komitet

1. Komisję wspiera Komitet Doradczy ds. przepisów przejściowych w zakresie międzynarodowych umów inwestycyjnych.

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu zastosowanie mają art. 3 i 7 decyzji 1999/468/WE.

Artykuł 16

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

[1] Decyzja Rady z dnia 9 października 1961 r. w sprawie ujednolicenia okresu obowiązywania umów handlowych z państwami trzecimi oraz decyzja Rady z dnia 16 grudnia 1969 w sprawie stopniowego ujednolicania umów dotyczących stosunków handlowych między państwami członkowskimi a państwami trzecimi oraz w sprawie negocjacji umów Wspólnoty.

[2] Najnowsze orzecznictwo, por. wyroki C-205/06 i C-249/06 z dnia 3 marca 2009 r. oraz wyrok C-118/07 z dnia 19 listopada 2009 r., w których Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że określone postanowienia dwustronnych umów inwestycyjnych (BITs) zawartych przez Austrię, Szwecję i Finlandię nie były zgodne z TWE oraz że wymienione państwa członkowskie nie podjęły odpowiednich kroków w celu wyeliminowania tych niezgodności. Takie same lub podobne klauzule występują w innych dwustronnych umowach inwestycyjnych zawartych przed lub po wstąpieniu do Unii. W swoich wyrokach Trybunał wezwał Komisję do podjęcia się ułatwienia rozwiązania tych kwestii.

[3] Dz.U. L 200/52 z 31.7.2009, s. 25 i 46.

[4] Zob. wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję, KOM(2010) 83 wersja ostateczna z 9 marca 2010 r.

[5] Zob. art. 10 wyżej wspomnianego wniosku Komisji.

[6] Najnowsze orzecznictwo, por. wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-205/06, Komisja vs. Austria , C-249/06, Komisja vs. Szwecja oraz C-118/07, Komisja vs. Finlandia .

[7] Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43.

[8] Dz.U. L 184 z 17.7.1999, s. 23.