Niemal połowa obywateli (46 %) przywiązywała jednakową wagę do działań przeciwko oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w sektorach zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt i środowiskowym, podczas gdy ponad jedna czwarta (27 %) opowiedziała się za działaniami w sektorze zdrowia ludzi i zdrowia zwierząt. Opinie wyrażane przez zainteresowane strony także odpowiadały podejściu „Jedno zdrowie”, gdyż obejmowały one działania we wszystkich trzech sektorach (sektor zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt i środowiskowy).

Spośród obywateli 406 osób pochodziło z 22 państw członkowskich, a 15 z państw trzecich. Znaczna większość respondentów była wysoce wykształcona (87 % posiadało wykształcenie wyższe), była zatrudniona w sektorze opieki zdrowotnej (39 %) lub opieki weterynaryjnej (12 %) oraz uznawała się za bardzo dobrze lub dobrze poinformowaną na temat oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i jej konsekwencjach (odpowiednio 48 % i 40 %), co oznacza, że próba ta posiadała wysokie kompetencje do udzielenia odpowiedzi w ramach otwartych konsultacji społecznych.

87 % zainteresowanych stron uznało, że określenie wymiernych celów w zakresie ograniczenia liczby zakażeń u ludzi i zwierząt, stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych w sektorze zdrowia ludzi i zdrowia zwierząt oraz oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe we wszystkich trzech sektorach byłoby dla państw członkowskich pomocne lub bardzo pomocne. Konkretne działania ukierunkowane na wsparcie państw członkowskich we wdrażaniu krajowych planów działania przeciwko oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe zostały uwzględnione w nowym planie działania „Jedno zdrowie”.

W odniesieniu do podnoszenia świadomości zainteresowane strony bardzo pozytywnie odniosły się do podejmowanych przez Komisję wysiłków uzupełniających działania podnoszące świadomość w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe realizowane przez państwa członkowskie. Niemal cztery razy więcej respondentów (79 %) uznało działania Komisji za pomocne lub bardzo pomocne w porównaniu z respondentami, którzy uważali działania te za mało pomocne (21 %).

·zachęcanie przez państwa członkowskie osób przepisujących leki do korzystania z szybkiej diagnostyki jako wsparcia przy podejmowaniu decyzji oraz wprowadzenie przez państwa członkowskie rozwiązań skierowanych do świadczeniodawców pracujących z ludźmi lub zwierzętami, mających na celu promowanie szybkiej diagnostyki;

·włączenie przez państwa członkowskie szybkiej diagnostyki do programów edukacyjnych, szkoleniowych i do programów zarządzania środkami przeciwdrobnoustrojowymi.

Na koniec niektóre zainteresowane strony z sektora homeopatycznego i medycyny alternatywnej opowiedziały się za promowaniem homeopatycznych i alternatywnych produktów leczniczych (medycyny tradycyjnej, komplementarnej i alternatywnej) w walce z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Komisja nie uwzględniła tych propozycji w nowym planie działania „Jedno zdrowie” z uwagi na brak wyraźnych podstaw naukowych.

2.4.Lepsze uwzględnienie roli środowiska

Zainteresowane strony wyraziły silne poparcie dla inicjatyw mających na celu monitorowanie występowania środków przeciwdrobnoustrojowych oraz opornych mikroorganizmów w środowisku. Kilka zainteresowanych stron zwróciło uwagę, że należy przeprowadzić badania na temat skutków zdrowotnych i gospodarczych przed ustaleniem ograniczeń dotyczących wprowadzania do środowiska środków przeciwdrobnoustrojowych.

Zainteresowane strony posiadające wiedzę na temat dróg wprowadzania środków przeciwdrobnoustrojowych do środowiska były zdania, że należy podjąć działania na rzecz ograniczenia wprowadzania do środowiska środków przeciwdrobnoustrojowych pochodzących z procesów produkcji produktów leczniczych. Kilka zainteresowanych stron wezwało Komisję do przyjęcia strategicznego podejścia UE do produktów leczniczych w środowisku. Działanie to zostało włączone do planu działania „Jedno zdrowie”. Następnie, w odpowiednich przypadkach, składane będą wnioski dotyczące przyjęcia środków. W podejściu strategicznym należy rozważyć szereg wariantów np. dotyczących odpływów produkcyjnych i zbiórki niewykorzystanych środków przeciwdrobnoustrojowych. Jak zostało to przedstawione w komunikacie, Komisja zamierza maksymalizować wykorzystywanie danych z istniejących systemów monitorowania w celu zwiększenia wiedzy o występowaniu oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz o rozprzestrzenianiu się tych środków w środowisku, aby oprzeć środki z zakresu polityki na pełniejszych informacjach.

2.5.Silniejsze partnerstwo przeciwko oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i większa dostępność środków przeciwdrobnoustrojowych

Sukces w walce z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe zależy od wysiłków podejmowanych na wszystkich szczeblach zarządzania oraz od wielu podmiotów społecznych. Zainteresowane strony uznały, że promocja dialogu między wszystkimi zainteresowanymi stronami ma kluczowe znaczenie dla omówienia wyzwań związanych z opracowywaniem środków przeciwdrobnoustrojowych dla ludzi i zwierząt, ram regulacyjnych dotyczących alternatyw wobec stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych oraz przyspieszenia w opracowywaniu szczepionek przeciwko patogennym bakteriom opornym na wiele leków.

W celu optymalizacji planów rozwojowych zainteresowane strony z sektora farmaceutycznego zdecydowanie opowiadały się za wczesnym i stałym dialogiem ze wszystkimi zainteresowanymi stronami prowadzonym w ciągu całego cyklu rozwoju produktu. Wzywano zwłaszcza do dialogu w sprawie ram regulacyjnych traktujących priorytetowo rozwój przeciwdrobnoustrojowych produktów leczniczych, szczepionek i badań diagnostycznych; otwierających kolejne skuteczne ścieżki rozwoju produktów leczniczych; i przyspieszających ścieżki przeglądu przeciwdrobnoustrojowych produktów leczniczych do zwalczania poważnych i zagrażających życiu infekcji. Zainteresowane strony z sektora zdrowia zwierząt zwróciły się o dialog mający na celu właściwe rozróżnianie, na etapie opracowywania produktu, nowych środków przeciwdrobnoustrojowych przeznaczonych do stosowania u ludzi i tych przeznaczonych do stosowania u zwierząt.

Zgodnie z tymi komentarzami i propozycjami, oraz jak to przedstawiono w komunikacie w sprawie nowego planu działania „Jedno zdrowie”, Komisja dodała inicjatywy na rzecz promowania regularnego dialogu pomiędzy zainteresowanymi stronami oraz zachęcające je do opracowywania strategii przeciwko oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe i wymiany informacji na ten temat.

Zainteresowane strony miały wiele konstruktywnych propozycji dotyczących sposobów zapewnienia dostępności skutecznych środków przeciwdrobnoustrojowych (np. zabezpieczenie sprzedaży przez internet oraz udoskonalanie i zmiana składu starszych środków przeciwdrobnoustrojowych, aby utrzymywać je dłużej na rynku). Komisja z uwagą rozpatrzyła te propozycje i odniosła się do nich w nowym planie działania „Jedno zdrowie”.

3.Wspieranie badań, rozwoju i innowacji na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe

Badania, rozwój i innowacje są kluczowymi elementami strategicznymi walki przeciwko oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Zainteresowane strony posiadające wiedzę na temat opracowywania produktów leczniczych wskazały brak finansowania badań i rozwoju w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, a w dalszej kolejności brak modeli ekonomicznych zachęcających do badań i rozwoju w zakresie oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe, a także trudne otoczenie regulacyjne, jako główne przeszkody dla zapewniania nowych środków przeciwdrobnoustrojowych pacjentom w Europie.

3.1.Poprawa stanu wiedzy na temat wykrywania, skutecznej kontroli i monitorowania zakażeń

Zainteresowane strony zaangażowane w badania i rozwój wezwały do finansowania badań podstawowych, lecz również do podjęcia badań w zakresie komunikacji, nauk behawioralnych oraz metod promowania zmian w sposobie stosowania środków przeciwdrobnoustrojowych. Jak wskazano w komunikacie w sprawie nowego planu działania „Jedno zdrowie”, Komisja pozostaje zaangażowana we wspieranie badań nad lepszym zrozumieniem epidemiologii, mechanizmów oporności czy wyzwań związanych z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz nad usprawnieniem wczesnego wykrywania ognisk choroby.

3.2.Rozwój nowych terapii i alternatyw

W zakresie określenia priorytetów badawczych 76 % spośród zainteresowanych stron zgodziło się, że UE powinna stworzyć listę priorytetów w zakresie badań i rozwoju w odniesieniu do opornych patogenów, tzn. listę patogenów priorytetowych. Ta opcja będzie poddana dalszej analizie w fazie wdrażania nowego planu działania „Jedno zdrowie”.

Ponadto opinie i propozycje zainteresowanych stron obejmowały wezwania do udzielania wsparcia społecznościom naukowym w zakresie łatwego dostępu do zasobów, dzielenia się zasobami oraz przetwarzania istniejących danych w nową wiedzę, a także do wspierania badań naukowych nad nowatorskimi alternatywami dla środków przeciwdrobnoustrojowych (np. repozycjonowaniem produktów leczniczych). Wkład ten zostanie przełożony na warianty polityki, aby ułatwić wysiłki zmierzające do opracowania nowych środków przeciwdrobnoustrojowych oraz nowatorskich alternatyw, a także podejmowanie wyzwań naukowych.

3.3.Rozwój nowych szczepionek ochronnych

Aby wyselekcjonować właściwe patogeny w celu opracowywania nowych szczepionek przeciwko patogenom opornym na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz zakażeniom szpitalnym, zainteresowane strony uznały, że korzystne byłoby jasne określenie priorytetów oraz ustalenie narzędzi niezbędnych do realizacji tych działań. W nowym planie działania „Jedno zdrowie” Komisja wyraziła swoje zaangażowanie na rzecz wspierania rozwoju nowych skutecznych szczepionek ochronnych.