KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący

2018/0136 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI

DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO



na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej



dotyczący

stanowiska Rady w sprawie przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ogólnego systemu warunkowości służącego ochronie budżetu Unii





1.Przebieg procedury

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie

(dokument COM(2018) 324 final – 2018/0136 COD): 2 maja 2018 r. Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: 18 września 2018 r. Data uchwalenia stanowiska Parlamentu Europejskiego w pierwszym czytaniu: 4 kwietnia 2019 r. Data przekazania zmienionego wniosku: Nie dotyczy Data przyjęcia stanowiska Rady: 14 grudnia 2020 r.

2.Przedmiot wniosku Komisji

Celem wniosku było ustanowienie przepisów niezbędnych do ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich.

Unia Europejska powinna mieć możliwość zastosowania w takich przypadkach odpowiednich środków, z pełnym poszanowaniem zasad przejrzystości i proporcjonalności.

3.Uwagi dotyczące stanowiska Rady

Stanowisko Rady przyjęte w pierwszym czytaniu w pełni odzwierciedla porozumienie polityczne osiągnięte przez Parlament Europejski i Radę w dniu 5 listopada 2020 r. Komisja popiera to porozumienie. Główne punkty tego porozumienia to:

·zmiana terminologii z „uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich” na „naruszenia zasad państwa prawnego”: dodano sformułowanie wyjaśniające, że mechanizm ten może być również wykorzystywany do rozwiązywania naruszeń systemowych (które są powszechne lub wynikają z powtarzających się praktyk lub zaniechań ze strony organów publicznych, lub ze środków o charakterze ogólnym). Podkreślono ponadto komplementarność z mającymi zastosowanie przepisami sektorowymi i finansowymi.

·Wymiar zapobiegawczy mechanizmu: wyjaśniono, że środki można zastosować również w przypadku naruszeń, które stwarzają „poważne ryzyko wpływu” na należyte zarządzanie finansami w ramach budżetu UE lub na ochronę interesów finansowych UE. Zastrzeżenie „poważne” nie znalazło się we wniosku Komisji, ale jest możliwe do zaakceptowania, ponieważ zachowany zostanie profilaktyczny wymiar mechanizmu.

·Wzmocnienie ochrony beneficjentów końcowych poprzez nałożenie na Komisję obowiązku dostarczania informacji i wytycznych. Komisja dołoży wszelkich starań, aby kwoty należne były faktycznie wypłacane przez dane państwo członkowskie (z wykorzystaniem istniejących mechanizmów). Wzmacnia to ochronę beneficjentów końcowych i odbiorców końcowych, zgodnie z wnioskiem.

·Procedura przyjmowania i znoszenia środków oraz zmiana obowiązującej większości w Radzie: procedurę usprawniono, aby zapewnić skuteczny i szybki mechanizm przy jednoczesnym zachowaniu prawa zainteresowanych państw członkowskich do bycia wysłuchanym. Rada będzie podejmować decyzje w głosowaniu większością kwalifikowaną (Komisja proponowała odwróconą większość kwalifikowaną). Jeden z motywów i artykuł przypominają, że Komisja może skorzystać ze swoich prerogatyw instytucjonalnych, aby zagwarantować, że Rada wywiąże się ze swojego obowiązku podjęcia decyzji. Zmiany utrzymują ogólną skuteczność mechanizmu i zachowują autonomię instytucjonalną Komisji.

·„Hamulec bezpieczeństwa”: w jednym z motywów wyjaśniono, że w wyjątkowych przypadkach dane państwo członkowskie może zwrócić się do przewodniczącego Rady Europejskiej o przekazanie sprawy Radzie Europejskiej. Jeżeli ten krok polityczny zostanie uruchomiony, Rada zasadniczo nie podejmie żadnej decyzji do czasu omówienia danej kwestii przez Radę Europejską. Rozmowy te powinny odbyć się w ciągu maksymalnie trzech miesięcy. Komisja akceptuje ten kompromis, ponieważ przewiduje on dyskusję polityczną, która nie pociąga za sobą formalnego etapu procedury ani zaangażowania Rady Europejskiej w wykonanie budżetu, i nie powinien znosić skuteczności mechanizmu, gdyż nie ma wpływu na uprawnienia decyzyjne Rady i Komisji.

·Dodanie „ustrukturyzowanego dialogu”: możliwość zaproszenia Komisji przez Parlament do ustrukturyzowanego dialogu na temat jej ustaleń jest możliwa do zaakceptowania.

4.Podsumowanie

Komisja popiera wyniki negocjacji międzyinstytucjonalnych i może zatem przyjąć stanowisko Rady w pierwszym czytaniu.