KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.7.2021 COM(2021) 420 final 2021/0239(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2021) 391 final} - {SWD(2021) 190 final} - {SWD(2021) 191 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu stanowią poważne zagrożenie dla integralności gospodarki i systemu finansowego UE oraz bezpieczeństwa jej obywateli. Zgodnie z szacunkami Europolu wartość transakcji „wykrytych jako mające związek z podejrzanymi działaniami finansowymi” wynosi około 1 % rocznego produktu krajowego brutto UE. W lipcu 2019 r., w następstwie szeregu znaczących przypadków domniemanego prania pieniędzy z udziałem instytucji kredytowych w Unii, Komisja przyjęła pakiet analizujący skuteczność unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CFT) w wersji obowiązującej w tym czasie i stwierdzający, że konieczne są reformy. W tym kontekście w strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa na lata 2020–2025 podkreślono znaczenie wzmocnienia unijnych ram przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w celu ochrony Europejczyków przed terroryzmem i przestępczością zorganizowaną. W dniu 7 maja 2020 r. Komisja przedstawiła plan działania na rzecz kompleksowej unijnej polityki zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W planie działania Komisja zobowiązała się do podjęcia środków w celu wzmocnienia oraz wdrażania unijnych przepisów dotyczących zwalczania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, a także określiła sześć priorytetów czy też filarów: 1. zapewnienie skutecznego wdrożenia obowiązujących unijnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, 2. ustanowienie jednolitego unijnego zbioru przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, 3. wprowadzenie na szczeblu UE nadzoru w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, 4. ustanowienie mechanizmu wsparcia i współpracy dla jednostek analityki finansowej; 5. egzekwowanie przepisów prawa karnego i wymiana informacji na szczeblu unijnym, 6. wzmocnienie wymiaru międzynarodowego unijnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Podczas gdy filary 1, 5 i 6 planu działania są w trakcie realizacji, pozostałe filary wymagają podjęcia działań legislacyjnych. Niniejszy wniosek dotyczący rozporządzenia jest częścią pakietu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu – składającego się z czterech wniosków ustawodawczych uznawanych za spójną całość, w ramach wdrażania planu działania Komisji z dnia 7 maja 2020 r. – tworzącego nowe i spójniejsze ramy regulacyjne i instytucjonalne w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w UE. Pakiet obejmuje: –niniejszy wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu; –wniosek dotyczący dyrektywy ustanawiającej mechanizmy, które państwa członkowskie powinny wprowadzić w celu zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, oraz uchylającej dyrektywę (UE) 2015/849; –wniosek dotyczący rozporządzenia ustanawiającego Urząd UE ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu („AMLA”) oraz –wniosek dotyczący wersji przekształconej rozporządzenia (UE) 2015/847 rozszerzającej wymogi dotyczące śledzenia na kryptoaktywa. Niniejszy wniosek ustawodawczy wraz z wnioskiem dotyczącym dyrektywy i wnioskiem dotyczącym przekształcenia rozporządzenia (UE) 2015/847 realizuje cel, jakim jest ustanowienie jednolitego unijnego zbioru przepisów (filar 2). Zarówno Parlament Europejski, jak i Rada wyraziły poparcie dla planu przedstawionego przez Komisję w planie działania z maja 2020 r. W rezolucji z dnia 10 lipca 2020 r. Parlament Europejski wezwał do wzmocnienia przepisów unijnych i z zadowoleniem przyjął plany przeglądu struktury instytucjonalnej UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W dniu 4 listopada 2020 r. Rada ECOFIN przyjęła konkluzje, w których poparto każdy z filarów planu działania Komisji.

Potrzebę wprowadzenia zharmonizowanych przepisów na całym rynku wewnętrznym potwierdzają dowody przedstawione w sprawozdaniach Komisji z 2019 r. W sprawozdaniach tych stwierdzono, że chociaż wymogi dyrektywy (UE) 2015/849 są dalekosiężne, to brak możliwości ich bezpośredniego zastosowania i szczegółowości doprowadził do rozdrobnienia ich stosowania zgodnie z przebiegiem granic krajowych i do rozbieżnych interpretacji. Sytuacja ta nie pozwala na skuteczne radzenie sobie z okolicznościami transgranicznymi, a zatem wymogi te nie nadają się do odpowiedniej ochrony rynku wewnętrznego. Powoduje to również dodatkowe koszty i obciążenia dla podmiotów świadczących usługi transgraniczne i jest przyczyną arbitrażu regulacyjnego. Aby rozwiązać powyższe kwestie i uniknąć rozbieżności regulacyjnych, wszystkie przepisy mające zastosowanie do sektora prywatnego przeniesiono do niniejszego wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, natomiast organizację instytucjonalnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na szczeblu krajowym pozostawiono dyrektywie, uznając potrzebę elastyczności państw członkowskich w tym obszarze. Niniejszy wniosek nie ogranicza się jednak do przeniesienia przepisów z obowiązującej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu do rozporządzenia; wprowadzono szereg zmian merytorycznych w celu osiągnięcia większego stopnia harmonizacji i zbieżności w stosowaniu przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w całej UE: –w celu ograniczenia nowych i pojawiających się zagrożeń, lista podmiotów zobowiązanych została rozszerzona o dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, ale także o inne sektory, takie jak platformy finansowania społecznego i operatorzy migracji; –aby zapewnić spójne stosowanie przepisów na całym rynku wewnętrznym, sprecyzowano wymogi dotyczące wewnętrznych strategii, środków kontroli i procedur, w tym w przypadku grup, a środki należytej staranności wobec klienta stały się bardziej szczegółowe, z bardziej przejrzystymi wymogami w zależności od poziomu ryzyka związanego z klientem; –wymogi w odniesieniu do państw trzecich zostały poddane przeglądowi, aby zapewnić stosowanie środków wzmożonej należytej staranności wobec tych państw, które stanowią zagrożenie dla systemu finansowego Unii; –wymogi w odniesieniu do osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne podlegają drobnym wyjaśnieniom, w szczególności w odniesieniu do definicji osoby zajmującej eksponowane stanowisko polityczne; –usprawniono wymogi dotyczące beneficjentów rzeczywistych, aby zapewnić odpowiedni poziom przejrzystości w całej Unii, oraz wprowadzono nowe wymogi w odniesieniu do powierników i podmiotów zagranicznych, aby ograniczyć ryzyko, że przestępcy ukrywają się za poziomami pośrednimi; –aby wyraźniej ukierunkować zgłaszanie podejrzanych transakcji, doprecyzowano sygnały ostrzegawcze w przypadku podejrzenia, natomiast wymogi dotyczące ujawniania i wymiany informacji między podmiotami prywatnymi pozostają niezmienione; –aby zapewnić pełną spójność z unijnymi przepisami o ochronie danych, wprowadza się wymogi dotyczące przetwarzania niektórych kategorii danych osobowych i krótszy termin przechowywania danych osobowych; –wzmocniono środki mające na celu ograniczenie niewłaściwego wykorzystania instrumentów na okaziciela oraz dodano przepis ograniczający wykorzystanie gotówki w przypadku dużych transakcji w świetle udowodnionej niskiej skuteczności obecnego podejścia polegającego na korzystaniu z usług podmiotów prowadzących handel towarami w zakresie wdrażania wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w odniesieniu do dużych płatności gotówkowych. Posiadanie w rozporządzeniu bezpośrednio stosowanych przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, o większej szczegółowości niż zawarte obecnie w dyrektywie (UE) 2015/849, nie tylko będzie promować konwergencję stosowania środków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w państwach członkowskich, ale także zapewni spójne ramy, na podstawie których AMLA będzie w stanie monitorować stosowanie takich przepisów, pełniąc funkcję bezpośredniego organu nadzoru niektórych podmiotów zobowiązanych. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tym obszarze polityki Punktem wyjścia dla niniejszego wniosku jest obowiązująca dyrektywę (UE) 2015/849 zmieniona dyrektywą (UE) 2018/843. Chociaż jest on zgodny z obecnym kompleksowym podejściem opartym na analizie ryzyka, pogłębia je i wzmacnia w celu zapewnienia większej skuteczności i transgranicznej spójności stosowania wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Opierając się na zmianach wprowadzonych dyrektywą 2018/843, usprawnia on przejrzystość beneficjentów rzeczywistych na całym rynku wewnętrznym, zajmując się tymi aspektami, w których brak szczegółowości stwarzał przestępcom możliwości wykorzystania najsłabszego ogniwa. Niniejszy wniosek należy postrzegać jako część pakietu, a pozostałe wnioski ustawodawcze, które mu towarzyszą, muszą być ze sobą w pełni spójne. Niniejszy wniosek jest zgodny z ostatnimi zmianami zaleceń Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF), w szczególności pod względem rozszerzenia zakresu podmiotów podlegających wymogom dotyczącym przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu o dostawców usług w zakresie kryptoaktywów oraz środków, które mają zostać podjęte przez podmioty zobowiązane w celu oceny i ograniczania ryzyka unikania ukierunkowanych sankcji finansowych. Zgodnie ze standardami FATF niniejszy wniosek zapewnia spójne w całej Unii podejście do ograniczania ryzyka związanego z akcjami na okaziciela i warrantami na akcje na okaziciela. Wykraczając poza standardy FATF, uwzględniono w nim ryzyko specyficzne dla Unii lub mające wpływ na poziomie Unii, takie jak ryzyko wynikające z programów migracyjnych lub dużych płatności gotówkowych. •Spójność z innymi politykami Unii Prawodawstwo UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wchodzi w interakcję z kilkoma aktami prawodawstwa UE w dziedzinie usług finansowych i prawa karnego. Obejmuje to przepisy UE dotyczące płatności i transferów środków pieniężnych (dyrektywa w sprawie usług płatniczych, dyrektywa w sprawie rachunków płatniczych, dyrektywa w sprawie pieniądza elektronicznego). Poniżej podano kilka przykładów zapewnienia spójności z innymi aktami prawnymi UE: –Włączenie dostawców usług w zakresie kryptoaktywów do podmiotów podlegających przepisom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz wprowadzenie wymogów informacyjnych dla przenoszenia aktywów wirtualnych będzie uzupełnieniem niedawnego pakietu dotyczącego finansów cyfrowych z 24 września 2020 r. i zapewni pełną spójność między ramami UE a standardami FATF. –Podejście przyjęte w celu identyfikacji podmiotów podlegających przepisom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zapewni również spójność z niedawno przyjętym rozporządzeniem w sprawie europejskich dostawców usług finansowania społecznościowego, ponieważ poddaje ono unijnym przepisom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu platformy finansowania społecznego nieobjęte zakresem tego rozporządzenia, zważywszy, że niektóre środki ochrony w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu są zawarte w tym rozporządzeniu dla podlegających mu platform finansowania społecznego. –Zmiany zasad należytej staranności wobec klienta obejmują przepisy służące lepszemu określeniu ram należytej staranności wobec klienta w przypadkach zdalnego onboardingu, spójne z proponowaną przez Komisję zmianą rozporządzenia eIDAS w odniesieniu do ram europejskiej tożsamości cyfrowej, w tym europejskich portfeli tożsamości cyfrowej i odpowiednich usług zaufania, w szczególności elektronicznych poświadczeń atrybutów. Jest to zgodne ze strategią w zakresie finansów cyfrowych.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawą niniejszego wniosku dotyczącego rozporządzenia jest art. 114 TFUE, który stanowi tę samą podstawę prawną co obecne ramy prawne UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Artykuł 114 jest właściwy, zważywszy na istotne zagrożenie dla rynku wewnętrznego spowodowane praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu oraz straty gospodarcze, zakłócenia funkcjonowania jednolitego rynku oraz nadszarpnięcie reputacji na poziomie transgranicznym, które zagrożenie to może spowodować na szczeblu Unii. •Pomocniczość Zgodnie z zasadami pomocniczości i proporcjonalności określonymi w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, cele niniejszego wniosku nie mogą zostać w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich skuteczniejsze osiągnięcie na szczeblu Unii. Wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. W pakiecie Komisji z 2019 r. w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy podkreślono, w jaki sposób przestępcy byli w stanie wykorzystać różnice między systemami przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w poszczególnych państwach członkowskich. Przepływy pieniędzy pochodzących z nielegalnych źródeł i finansowanie terroryzmu mogą zaszkodzić stabilności i wiarygodności systemu finansowego Unii oraz zagrozić należytemu funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Środki przyjmowane wyłącznie na szczeblu krajowym mogą mieć negatywny wpływ na rynek wewnętrzny i przyczyniać się do fragmentacji. Działanie UE jest uzasadnione celem utrzymania równych warunków działania w całej Unii – z podmiotami podlegającymi we wszystkich państwach członkowskich spójnemu zestawowi obowiązków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Transgraniczny charakter wielu form prania pieniędzy i finansowania terroryzmu sprawia, że dobra współpraca między krajowymi organami nadzoru a jednostkami analityki finansowej ma zasadnicze znaczenie dla zapobiegania tym przestępstwom. Wiele podmiotów podlegających obowiązkom przeciwdziałania praniu pieniędzy prowadzi działalność transgraniczną, a różnice w podejściu krajowych organów nadzoru i jednostek analityki finansowej utrudniają im osiągnięcie optymalnych praktyk w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na poziomie grupy. •Proporcjonalność Proporcjonalność stanowi integralną część oceny skutków towarzyszącej wnioskowi, a wszystkie proponowane warianty w różnych obszarach regulacyjnych oceniono pod kątem celu proporcjonalności. Transgraniczny charakter dużej liczby przypadków prania pieniędzy i finansowania terroryzmu wymaga spójnego i konsekwentnego podejścia we wszystkich państwach członkowskich, opartego na pojedynczym zbiorze przepisów w formie jednolitego ich zbioru. W niniejszym wniosku nie przyjęto jednak podejścia opartego na maksymalnej harmonizacji, ponieważ jest niezgodne z podstawowym, opartym na analizie ryzyka, charakterem unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W obszarach, w których jest to uzasadnione szczególnym ryzykiem krajowym, państwa członkowskie zachowują swobodę wprowadzania przepisów wykraczających poza te określone w niniejszym wniosku. •Wybór instrumentu Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady jest właściwym instrumentem przyczyniającym się do stworzenia jednolitego zbioru przepisów, stosowanym bezpośrednio i natychmiastowo, a tym samym usuwającym możliwość wystąpienia różnic w stosowaniu przepisów w poszczególnych państwach członkowskich ze względu na rozbieżności w transpozycji. Bezpośrednio stosowany zestaw przepisów na poziomie UE jest również potrzebny, aby umożliwić na szczeblu UE nadzór nad niektórymi podmiotami zobowiązanymi, co zaproponowano w projekcie rozporządzenia w sprawie utworzenia AMLA, dołączonym do niniejszego wniosku. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post lub kontrole adekwatności obowiązującego prawodawstwa Nie przeprowadzono jeszcze pełnej oceny ex post obecnego unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w kontekście szeregu ostatnich zmian legislacyjnych. Dyrektywa (UE) 2015/849 została przyjęta w dniu 20 maja 2015 r., a termin transpozycji dla państw członkowskich upłynął 26 czerwca 2017 r. Dyrektywa (UE) 2018/843 została przyjęta w dniu 30 maja 2018 r., a termin transpozycji wyznaczono na 10 stycznia 2020 r. Kontrola transpozycji jest w toku. Komunikat Komisji z lipca 2019 r. i towarzyszące mu sprawozdania, o których mowa powyżej, służą jednak jako ocena skuteczności unijnego systemu przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w obecnym brzmieniu. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Strategia konsultacji wspierająca niniejszy wniosek składała się z szeregu elementów: –konsultacje w sprawie planu działania zapowiadającego plan działania Komisji. Konsultacje na portalu Komisji „Wyraź swoją opinię” odbyły się między 11 lutego a 12 marca 2020 r. i od szeregu zainteresowanych stron otrzymano 42 odpowiedzi; –konsultacje publiczne na temat działań przedstawionych w planie działania, otwarte dla ogółu społeczeństwa i wszystkich grup interesariuszy, rozpoczęte w dniu 7 maja i otwarte do 26 sierpnia 2020 r. W ramach konsultacji otrzymano 202 oficjalne odpowiedzi; –ukierunkowane konsultacje z państwami członkowskimi i właściwymi organami ds. przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Państwa członkowskie miały możliwość przedstawienia swoich poglądów na różnych posiedzeniach grupy ekspertów ds. prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, a unijne jednostki analityki finansowej wniosły swój wkład w posiedzenia platformy UE-FIU oraz w formie pisemnych dokumentów. Dyskusje zostały poparte ukierunkowanymi konsultacjami z państwami członkowskimi i właściwymi organami, z użyciem kwestionariuszy; –wniosek o opinię Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego złożony w marcu 2020 r.; EUNB wydał opinię w dniu 10 września; –w dniu 23 lipca 2020 r. EIOD wydał opinię w sprawie planu działania Komisji;

–30 września 2020 r. Komisja zorganizowała konferencję wysokiego szczebla z udziałem przedstawicieli władz krajowych i unijnych, posłów do PE, przedstawicieli sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego oraz środowisk akademickich. Opinie zainteresowanych stron na temat planu działania były zasadniczo pozytywne. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Przygotowując niniejszy wniosek, Komisja opierała się na dowodach jakościowych i ilościowych zebranych z uznanych źródeł, w tym na opinii technicznej Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego. Informacje na temat egzekwowania przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy uzyskano również od państw członkowskich za pośrednictwem kwestionariuszy. •Ocena skutków Niniejszemu wnioskowi towarzyszy ocena skutków, która została przedłożona Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej w dniu 6 listopada 2020 r. i zatwierdzona w dniu 4 grudnia 2020 r. Ta sama ocena skutków towarzyszy również pozostałym wnioskom ustawodawczym, które przedstawiono wraz z niniejszym wnioskiem. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej zaproponowała w swojej pozytywnej opinii różne ulepszenia dotyczące prezentacji oceny skutków; ulepszenia te wprowadzono. W ocenie skutków Komisja wzięła pod uwagę trzy problemy: brak jasnych i spójnych zasad, niespójny nadzór na rynku wewnętrznym oraz niewystarczająca koordynacja i wymiana informacji między jednostkami analityki finansowej. Pierwszy z tych problemów ma znaczenie dla niniejszego wniosku; w odniesieniu do tego problemu rozważono następujące warianty: 1. przepisy UE pozostałyby niezmienione, bez żadnych modyfikacji; 2. zapewnienie większego stopnia harmonizacji przepisów mających zastosowanie do podmiotów zobowiązanych oraz pozostawienie państwom członkowskim szczegółowych informacji na temat uprawnień i obowiązków właściwych organów; 3. zapewnienie większego stopnia harmonizacji przepisów mających zastosowanie do podmiotów zobowiązanych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz uprawnień i obowiązków organów nadzoru i jednostek analityki finansowej. Na podstawie wyników oceny skutków preferowanym wariantem jest wariant 3. Wprowadzenie spójnego i bardziej szczegółowego podejścia do przepisów na szczeblu UE umożliwiłoby usunięcie obecnego rozdrobnienia zarówno w odniesieniu do obowiązków podmiotów zobowiązanych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jak i działań właściwych organów. Podmiotom zobowiązanym, które prowadzą działalność transgraniczną, zapewni to równe warunki działania w odniesieniu do przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i oszczędności kosztów wdrożenia. Propagowana będzie większa wykrywalność i powstrzymywanie prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. W załączniku VI do oceny skutków przeanalizowano poszczególne obszary większej harmonizacji przepisów, w tym wykaz podmiotów zobowiązanych, środki należytej staranności wobec klienta, próg stosowania należytej staranności wobec klienta dla transakcji sporadycznych, wymogi w zakresie strategii, środków kontroli i procedur przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, dostawców usług w zakresie kryptoaktywów oraz przejrzystość beneficjentów rzeczywistych. W załączniku VIII do oceny skutków przeanalizowano zmienione podejście do państw trzecich, które stanowią zagrożenie dla systemu finansowego Unii i dla całego rynku wewnętrznego; w niniejszym wniosku wdraża się to nowe podejście. W załączniku IX do oceny skutków przeanalizowano wprowadzenie limitów dla dużych transakcji gotówkowych; w niniejszym wniosku wdraża się to nowe podejście. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Chociaż, jak zauważono powyżej, nie przeprowadzono jeszcze formalnej oceny ex post ani kontroli adekwatności obowiązującego prawodawstwa UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, można poczynić szereg uwag w odniesieniu do elementów wniosku, które przyczynią się do dalszego uproszczenia i poprawy skuteczności. Po pierwsze, zastąpienie niektórych przepisów dyrektywy bardziej zharmonizowanymi i bezpośrednio stosowanymi przepisami w rozporządzeniu wyeliminuje potrzebę prac związanych z transpozycją w państwach członkowskich i ułatwi prowadzenie działalności gospodarczej podmiotom transgranicznym w UE. Ponadto wyłączenie z zakresu unijnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu podmiotów gospodarczych zajmujących się obrotem towarami, związane z proponowanym zakazem operacji gotówkowych o wartości powyżej 10 000 EUR, zwolni takie podmioty gospodarcze z obciążeń administracyjnych związanych ze stosowaniem wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w odniesieniu do operacji gotówkowych przekraczających 10 000 EUR. Wreszcie większy stopień harmonizacji przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy w wielu konkretnych obszarach ułatwi wdrożenie wewnętrznych strategii, środków kontroli i procedur w całej grupie na rynku wewnętrznym. •Prawa podstawowe UE przykłada wielką wagę do przestrzegania najwyższych standardów ochrony praw podstawowych. W szczególności wprowadza się zabezpieczenia dotyczące przetwarzania danych osobowych przez podmioty zobowiązane, aby zapewnić zgodność z odpowiednimi wymogami w zakresie ochrony danych, zwłaszcza w odniesieniu do niektórych kategorii danych osobowych o bardziej wrażliwym charakterze. 4.WPŁYW NA BUDŻET Niniejsze rozporządzenie nie ma wpływu na budżet.

5.INNE ELEMENTY •Plany wdrożenia oraz monitorowanie, ocena i sprawozdawczość Wniosek obejmuje ogólny plan monitorowania i oceny wpływu na konkretne cele, co wymaga od Komisji przeprowadzenia pierwszego przeglądu po pięciu latach od daty rozpoczęcia stosowania rozporządzenia (a następnie co trzy lata) oraz przedłożenia sprawozdania dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie głównych ustaleń tego przeglądu. Wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, towarzyszący niniejszemu wnioskowi, zawiera te same przepisy dotyczące oceny, a ocenę obu instrumentów można połączyć w jednym sprawozdaniu. Przegląd przeprowadza się zgodnie z wytycznymi Komisji dotyczącymi lepszego stanowienia prawa. •Szczegółowe objaśnienie poszczególnych przepisów wniosku Przedmiot i zakres, w tym wykaz podmiotów zobowiązanych Większość definicji została przeniesiona z obecnego prawodawstwa UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jednak szereg definicji dodano, dostosowano lub zaktualizowano. Zakres podmiotów zdefiniowanych jako podmioty zobowiązane zgodnie z obowiązującym prawodawstwem UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i tym samym podlegających przepisom UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zmienia się w następujący sposób: zakres dostawców usług w zakresie kryptoaktywów zostaje dostosowany do zakresu Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy, a tym samym rozszerzony w porównaniu z obecną dyrektywą; dodaje się dostawców usług finansowania społecznościowego, którzy nie są objęci zakresem stosowania rozporządzenia (UE) 2020/1503; dodaje się kredytodawców kredytów hipotecznych i konsumenckich oraz pośredników kredytów hipotecznych i konsumenckich niebędących instytucjami kredytowymi ani finansowymi, aby zapewnić równe warunki działania podmiotom świadczącym ten sam rodzaj usług; dodaje się podmioty działające w imieniu obywateli państw trzecich w kontekście programów ułatwień pobytowych dla inwestorów; usuwa się podmioty prowadzące handel towarami (do tej pory miały one obowiązek zgłaszania transakcji gotówkowych o wartości powyżej 10 000 EUR), z wyjątkiem podmiotów prowadzących handel metalami szlachetnymi i kamieniami szlachetnymi, które to podmioty – ze względu na narażenie tego sektora na ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu – powinny nadal stosować wymogi dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Strategie wewnętrzne, środki kontroli i procedury Wymóg, aby podmioty zobowiązane posiadały politykę mającą na celu identyfikację, ocenę i ograniczanie ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, na które podmioty te są narażone, z zastosowaniem podejścia opartego na analizie ryzyka, opiera się na obecnym prawodawstwie UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, ale zapewnia większą jasność wymogów. Podmioty zobowiązane muszą wprowadzić wszelkie środki na poziomie swojej kadry zarządzającej w celu wdrożenia wewnętrznych strategii, środków kontroli i procedur, w tym powołać specjalnego kierownika ds. zgodności z przepisami, oraz zapewnić, by odpowiedzialni pracownicy zostali odpowiednio przeszkoleni. Wyjaśniono wymóg wyznaczenia członka personelu do pełnienia funkcji pracownika ds. zgodności z prawem oraz zadania na tym stanowisku. Przedstawiono wyjaśnienia dotyczące wymogów mających zastosowanie do grup, które zostaną dodatkowo uzupełnione regulacyjnymi standardami technicznymi określającymi szczegółowo wymogi minimalne, rolę jednostek dominujących, które same nie są podmiotami zobowiązanymi, oraz warunki, na jakich inne struktury, takie jak sieci i partnerstwa, powinny stosować środki dotyczące całej grupy. Utrzymane zostają wymogi mające zastosowanie do grup posiadających oddziały działające w państwach trzecich. Zasady należytej staranności wobec klienta Chociaż większość przepisów dotyczących należytej staranności wobec klienta została przeniesiona z obowiązującego prawodawstwa UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w niniejszym wniosku określono szereg wyjaśnień i dodatkowych szczegółów dotyczących należytej staranności wobec klienta. Podstawowym celem należytej staranności wobec klienta jest uzyskanie wystarczającej wiedzy o klientach, umożliwiającej podmiotom zobowiązanym określenie ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu związanego ze stosunkami gospodarczymi lub sporadycznymi transakcjami oraz podjęcie decyzji o odpowiednich środkach ograniczających ryzyko, które podmioty te muszą zastosować. Ustanowiono bardziej szczegółowe i konkretne przepisy dotyczące identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości. Doprecyzowano warunki stosowania środków identyfikacji elektronicznej określone w rozporządzeniu (UE) nr 910/2014. AMLA jest uprawniony i zobowiązany do opracowania regulacyjnych standardów technicznych dotyczących standardowych zbiorów danych służących do identyfikacji osób fizycznych i prawnych; regulacyjne standardy techniczne będą obejmować konkretne uproszczone środki należytej staranności wobec klienta, które podmioty zobowiązane mogą wdrożyć w przypadku sytuacji niższego ryzyka określonych w ponadnarodowej ocenie ryzyka, którą Komisja ma obowiązek sporządzić. Wyszczególniono zasady dotyczące uproszczonych i wzmocnionych środków należytej staranności. Polityka względem państw trzecich Dostosowano politykę dotyczącą państw trzecich. Komisja określi państwa trzecie, biorąc pod uwagę publiczną identyfikację dokonaną przez odpowiedni międzynarodowy podmiot wyznaczający standardy (FATF) lub na podstawie własnej, niezależnej oceny. Państwa trzecie wskazane w ten sposób przez Komisję będą podlegać dwóm różnym rodzajom konsekwencji, proporcjonalnym do ryzyka, jakie państwa te stanowią dla systemu finansowego Unii: (i) państwa trzecie podlegające wszystkim wzmocnionym środkom należytej staranności oraz dodatkowym przeciwśrodkom właściwym dla danego państwa; oraz (ii) państwa trzecie podlegające właściwym dla danego państwa wzmocnionym środkom należytej staranności. Co do zasady, państwa trzecie, które „zostały wezwane do działania” przez FATF, zostaną określone przez Komisję jako państwa trzecie wysokiego ryzyka. Ze względu na utrzymujący się charakter poważnych braków strategicznych w ich ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, do państw tych będą miały zastosowanie wszystkie wzmocnione środki należytej staranności, jak również właściwe dla danego państwa przeciwśrodki w celu proporcjonalnego zmniejszenia zagrożenia. Państwa trzecie, w których systemy przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu wykazują niedociągnięcia pod względem zgodności – określone przez FATF jako „podlegające wzmożonemu monitorowaniu” – będą z zasady identyfikowane przez Komisję i poddawane właściwym dla danego kraju wzmocnionym środkom należytej staranności, proporcjonalnym do ryzyka. Komisja może również wskazać państwa trzecie, które nie są wymienione w wykazie FATF, ale które stanowią szczególne zagrożenie dla systemu finansowego Unii i które, ze względu na to zagrożenie, będą podlegać właściwym dla danego państwa wzmocnionym środkom należytej staranności lub, w stosownych przypadkach, wszystkim wzmocnionym środkom należytej staranności i przeciwśrodkom. Oceniając poziom zagrożenia pochodzącego z tych państw trzecich, Komisja może korzystać z technicznej wiedzy eksperckiej AMLA. Ponadto AMLA opracuje wytyczne dotyczące ryzyka, tendencji i metod związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, niemających wymiaru specyficznego dla danego państwa, lecz pochodzących z obszarów geograficznych poza Unią, i będzie odpowiednio doradzać podmiotom zobowiązanym w zakresie możliwości wdrożenia środków mających na celu ograniczenie tego ryzyka. To zmienione podejście do państw trzecich ma na celu zapewnienie skutecznego ograniczania zewnętrznych zagrożeń dla systemu finansowego Unii i prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez wdrożenie zharmonizowanego podejścia na szczeblu UE oraz zapewnienie większej szczegółowości i proporcjonalności w określaniu konsekwencji związanych z umieszczeniem w wykazie, z uwzględnieniem ryzyka. Osoby zajmujące eksponowane stanowiska polityczne Przepisy dotyczące osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne opierają się na obecnym prawodawstwie w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, nakładając na państwa członkowskie obowiązek sporządzenia wykazów funkcji, które nadają status osoby zajmującej eksponowane stanowiska polityczne na ich terytorium, oraz nakładając na podmioty zobowiązane obowiązek poddania osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne wzmocnionym środkom należytej staranności wobec klienta, z zastosowaniem podejścia opartego na analizie ryzyka. Wymogi mające zastosowanie do osób, które nie sprawują już znaczących funkcji publicznych, są określone w prawodawstwie. Korzystanie z usług innych podmiotów i outsourcing Opierając się na obecnych przepisach, we wniosku wyjaśniono odpowiednie warunki korzystania z należytej staranności wobec klienta już przeprowadzonej przez inne podmioty zobowiązane oraz outsourcingu funkcji do innych podmiotów lub usługodawców. We wniosku utrzymuje się, że w obu sytuacjach ostateczną odpowiedzialność za zgodność z przepisami ponosi podmiot zobowiązany. Należy stosować podejście oparte na analizie ryzyka i nie wolno polegać na usługodawcach mających siedzibę w państwach trzecich wysokiego ryzyka, państwach, w których występują niedociągnięcia w zakresie zgodności, w żadnych innych państwach, które stanowią zagrożenie dla systemu finansowego Unii ani zlecać im pełnienia funkcji na zasadzie outsourcingu. Informacje o beneficjentach rzeczywistych Przepisy dotyczące informacji o beneficjentach rzeczywistych zawarte we wniosku opierają się na przepisach obecnego prawodawstwa UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym na pojęciu beneficjentów rzeczywistych oraz wymogu, aby wszystkie podmioty o charakterze korporacyjnym i inne podmioty prawne uzyskiwały i przechowywały odpowiednie, dokładne i aktualne informacje o beneficjentach rzeczywistych. Przedstawiono bardziej szczegółowe zasady identyfikacji beneficjenta rzeczywistego (beneficjentów rzeczywistych) podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych oraz ustanowiono zharmonizowane podejście do identyfikacji beneficjenta rzeczywistego. W odniesieniu do trustów, które powstały w drodze czynności prawnej, i podobnych podmiotów lub porozumień prawnych przewidziano przepisy mające na celu zapewnienie spójnej identyfikacji beneficjentów rzeczywistych we wszystkich państwach członkowskich, w podobnych sytuacjach, w tym przewidziano uprawnienie Komisji do przyjęcia aktu wykonawczego. Wniosek zawiera wymogi dotyczące ujawniania informacji w odniesieniu do osób wykonujących prawa z akcji lub udziałów na rzecz innych osób i członków zarządu reprezentujących interesy innych osób oraz wprowadza obowiązek rejestracji beneficjentów rzeczywistych w Unii w przypadku podmiotów prawnych spoza UE, nawiązujących stosunki gospodarcze z podmiotem zobowiązanym z UE lub nabywających nieruchomości w Unii. Obowiązki sprawozdawcze

Przepisy dotyczące zgłaszania podejrzanych transakcji jednostkom analityki finansowej (lub organowi samorządu zawodowego, jeżeli państwo członkowskie tak postanowi) są oparte na przepisach zawartych w obecnym prawodawstwie UE w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Określono bardziej przejrzyste zasady identyfikacji transakcji. W celu ułatwienia podmiotom zobowiązanym wypełniania obowiązków sprawozdawczych oraz umożliwienia bardziej efektywnego funkcjonowania działań analitycznych i współpracy jednostek analityki finansowej, AMLA opracuje projekty wykonawczych standardów technicznych określających wspólny wzór zawiadomienia o podejrzanych transakcjach, który będzie stosowany jako jednolita podstawa w całej UE. Ochrona danych Do przetwarzania danych osobowych do celów niniejszego wniosku zastosowanie ma ogólne rozporządzenie o ochronie danych (rozporządzenie (UE) 2016/679). We wniosku wyjaśniono warunki mające zastosowanie do przetwarzania przez podmioty zobowiązane niektórych kategorii danych osobowych o bardziej wrażliwym charakterze. Podmioty zobowiązane muszą przechowywać dokumentację dotyczącą niektórych danych osobowych przez pięć lat. Środki ograniczające ryzyko niewłaściwego wykorzystania instrumentów na okaziciela Wniosek zawiera przepis uniemożliwiający podmiotom prowadzącym handel towarami lub usługami przyjmowanie płatności gotówkowych w kwocie przekraczającej 10 000 EUR za pojedynczy zakup, jednocześnie umożliwiając państwom członkowskim utrzymanie w mocy niższych pułapów dla dużych transakcji gotówkowych. Pułap ten nie ma zastosowania do operacji prywatnych między osobami fizycznymi. Komisja musi ocenić korzyści i skutki dalszego obniżenia tego progu w ciągu trzech lat od rozpoczęcia stosowania proponowanego rozporządzenia. Udostępnianie i przechowywanie anonimowych kont kryptoaktywów jest zabronione. Spółki nienotowane na giełdzie mają zakaz emitowania akcji na okaziciela i są zobowiązane do ich rejestracji. Emisja warrantów na akcje na okaziciela jest dopuszczalna wyłącznie w formie pośredniej. Przepisy końcowe Ustanawia się przepisy dotyczące przyjmowania przez Komisję aktów delegowanych na podstawie art. 290 Traktatu. Rozporządzenie wejdzie w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym i zacznie obowiązywać trzy lata po wejściu w życie. Komisja musi najpierw dokonać przeglądu i oceny niniejszego rozporządzenia w ciągu pięciu lat od rozpoczęcia jego stosowania, a następnie co trzy lata. 2021/0239 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie przeciwdziałania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/849 stanowi główny instrument prawny służący zapobieganiu wykorzystywaniu systemu finansowego Unii do prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. W dyrektywie tej określono kompleksowe ramy prawne, które dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/843 dodatkowo wzmocniła, przeciwdziałając pojawiającym się nowym zagrożeniom i zwiększając przejrzystość w odniesieniu do beneficjentów rzeczywistych. Niezależnie od tych osiągnięć, doświadczenie pokazało, że należy wprowadzić dalsze udoskonalenia, aby odpowiednio ograniczyć ryzyko i skutecznie wykrywać próby wykorzystania systemu finansowego Unii do celów przestępczych. (2)Głównym zidentyfikowanym wyzwaniem w zakresie stosowania przepisów dyrektywy (UE) 2015/849 ustanawiającej obowiązki dla podmiotów sektora prywatnego, tzw. podmiotów zobowiązanych, jest brak możliwości bezpośredniego stosowania tych przepisów oraz rozdrobnienie podejścia w skali krajowej. Chociaż przepisy te istniały i rozwijały się przez trzy dekady, są one nadal wdrażane w sposób nie w pełni zgodny z wymogami zintegrowanego rynku wewnętrznego. W związku z tym konieczne jest, aby przepisy dotyczące kwestii objętych obecnie dyrektywą (UE) 2015/849, które mogą być bezpośrednio stosowane przez zainteresowane podmioty zobowiązane, zostały uregulowane w nowym rozporządzeniu w celu osiągnięcia pożądanej jednolitości stosowania. (3)Ten nowy instrument jest częścią kompleksowego pakietu mającego na celu wzmocnienie unijnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Łącznie, niniejszy instrument, dyrektywa [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący szóstej dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy – COM(2021) 423 final], rozporządzenie [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący wersji przekształconej rozporządzenia (UE) 2015/847 – COM(2021) 422 final] oraz rozporządzenie [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący ustanowienia Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy – COM(2021) 421 final] stworzą ramy prawne regulujące wymogi w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, które mają być spełnione przez podmioty zobowiązane, oraz które stanowią podstawę unijnych ram instytucjonalnych w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym ustanowienie Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy i Finansowaniu Terroryzmu („AMLA”). (4)Pranie pieniędzy i finansowanie terroryzmu odbywa się często w kontekście międzynarodowym. Środki przyjęte na szczeblu unijnym, bez uwzględnienia koordynacji i współpracy na szczeblu międzynarodowym, miałyby bardzo ograniczone skutki. Środki przyjęte przez Unię w tej dziedzinie powinny zatem być zgodne z działaniami podejmowanymi na szczeblu międzynarodowym i co najmniej tak rygorystyczne jak te działania. W działaniach Unii należy nadal uwzględniać w sposób szczególny zalecenia Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) i instrumenty innych organów międzynarodowych aktywnie prowadzących walkę z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. W celu zwiększenia skuteczności walki z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu odpowiednie unijne akty prawne należy, w stosownych przypadkach, dostosować do międzynarodowych standardów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz proliferacji, przyjętych przez FATF w lutym 2012 r. („zmienione zalecenia FATF”), oraz do późniejszych zmian tych standardów. (5)Od czasu przyjęcia dyrektywy (UE) 2015/849 ostatnie zmiany w unijnych ramach prawa karnego przyczyniły się do wzmocnienia zapobiegania praniu pieniędzy, przestępstwom źródłowym z nim związanych i finansowaniu terroryzmu oraz zwalczania tych zjawisk. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1673 doprowadziła do wspólnego rozumienia przestępstwa prania pieniędzy i jego przestępstw źródłowych. W dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371 określono przestępstwa finansowe naruszające interes finansowy Unii, które powinny być również uznawane za przestępstwa źródłowe w stosunku do prania pieniędzy. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/541 doprowadziła do wypracowania wspólnego rozumienia przestępstwa finansowania terroryzmu. Pojęcia te są obecnie wyjaśnione w unijnym prawie karnym, dlatego nie jest już konieczne, aby unijne przepisy dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu definiowały pranie pieniędzy, jego przestępstwa źródłowe lub finansowanie terroryzmu. Zamiast tego unijne ramy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu powinny być w pełni spójne z unijnymi uregulowaniami prawnokarnymi. (6)Technologia ciągle się rozwija, oferując sektorowi prywatnemu możliwości rozwoju nowych produktów i systemów wymiany środków pieniężnych lub wartości. Choć jest to zjawisko pozytywne, może generować nowe zagrożenia związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, ponieważ przestępcy nieustannie znajdują sposoby na wykorzystanie słabych punktów, aby ukrywać i przemieszczać nielegalne środki pieniężne na całym świecie. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów i platformy finansowania społecznego są narażeni na nadużywanie nowych kanałów przepływu nielegalnych środków pieniężnych i dobrze przygotowani do wykrywania takich przepływów i ograniczania ryzyka. Należy zatem rozszerzyć zakres prawodawstwa Unii, aby objąć nim te podmioty, zgodnie z ostatnimi zmianami standardów FATF w odniesieniu do kryptoaktywów. (7)Instytucje i osoby objęte niniejszym rozporządzeniem odgrywają kluczową rolę jako strażnicy dostępu do systemu finansowego Unii i powinny w związku z tym wprowadzić wszelkie środki niezbędne do wdrożenia wymogów niniejszego rozporządzenia, aby uniemożliwić przestępcom legalizowanie dochodów z ich nielegalnej działalności lub finansowanie działalności terrorystycznej. Należy również wprowadzić środki mające na celu złagodzenie ryzyka niewdrożenia lub uchylania się od stosowania ukierunkowanych sankcji finansowych. (8)Transakcje finansowe mogą również odbywać się w ramach tej samej grupy jako sposób zarządzania finansami grupy. Jednakże transakcje te nie są podejmowane wobec klientów i nie wymagają stosowania środków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Do celów zagwarantowania pewności prawnej konieczne jest uznanie, że niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do działalności finansowej ani do innych usług finansowych, które są świadczone przez członków grupy na rzecz innych członków tej grupy. (9)Przedstawiciele wolnych zawodów prawniczych powinni podlegać niniejszemu rozporządzeniu w przypadku udziału w transakcjach finansowych lub korporacyjnych, włączając w to świadczenie usług doradztwa podatkowego, wówczas gdy istnieje ryzyko nadużywania usług świadczonych przez przedstawicieli tych zawodów do celów legalizowania dochodów pochodzących z działalności przestępczej lub do celów finansowania terroryzmu. Powinny jednak istnieć wyłączenia z obowiązku zgłaszania informacji uzyskanych przed rozpoczęciem, w czasie lub po zakończeniu postępowania sądowego albo przy ustalaniu sytuacji prawnej klienta, które powinny być objęte poufnością wymiany informacji między prawnikiem a klientem. W związku z tym doradztwo prawne powinno nadal podlegać obowiązkowi zachowania tajemnicy zawodowej, chyba że przedstawiciel wolnego zawodu prawniczego bierze udział w praniu pieniędzy lub finansowaniu terroryzmu, porada prawna jest udzielana w celu prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu lub wie on, że klient zwraca się o poradę prawną do celów prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. (10)W celu zapewnienia przestrzegania praw zagwarantowanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”) w przypadku biegłych rewidentów, zewnętrznych księgowych oraz doradców podatkowych, którzy w niektórych państwach członkowskich mogą występować w obronie klienta, reprezentować go podczas postępowania sądowego lub ustalać sytuację prawną klienta, informacje, które uzyskują w trakcie wykonywania powyższych zadań nie powinny podlegać obowiązkom sprawozdawczym. (11)Dyrektywa (UE) 2018/843 była pierwszym instrumentem prawnym, który dotyczył ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu stwarzanego przez kryptoaktywa w Unii. Rozszerzyła ona ramy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na dwa rodzaje dostawców usług w zakresie kryptoaktywów: dostawców zajmujących się świadczeniem usług wymiany walut pomiędzy walutami wirtualnymi a walutami fiducjarnymi oraz dostawców kont walut wirtualnych. Ze względu na szybki rozwój technologiczny oraz postępy w zakresie standardów FATF, konieczne jest dokonanie przeglądu tego podejścia. Pierwszy krok w kierunku uzupełnienia i aktualizacji unijnych ram prawnych poczyniono za pomocą rozporządzenia [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rynków kryptoaktywów i zmieniającego dyrektywę (UE) 2019/1937 – COM(2020) 593 final], w którym określono wymogi dla dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, którzy chcą ubiegać się o zezwolenie na świadczenie swoich usług na jednolitym rynku. Wprowadzono w nim również definicję kryptoaktywów i dostawców usług w zakresie kryptoaktywów, obejmującą szerszy zakres działalności. Dostawcy usług w zakresie kryptoaktywów objęci rozporządzeniem [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie rynków kryptoaktywów i zmieniającego dyrektywę (UE) 2019/1937 – COM(2020) 593 final] powinni również zostać objęci niniejszym rozporządzeniem, aby ograniczyć wszelkie ryzyko niewłaściwego wykorzystania kryptoaktywów do celów prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. (12)Podatność platform finansowania społecznego na zagrożenia związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu ma charakter horyzontalny i wpływa na cały rynek wewnętrzny. Do tej pory w państwach członkowskich pojawiały się rozbieżne podejścia do zarządzania tym ryzykiem. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/1503 harmonizuje w całej Unii podejście regulacyjne do biznesowych platform finansowania społecznego opartych na inwestowaniu i udzielaniu pożyczek oraz zapewnia wprowadzenie odpowiednich i spójnych środków ochrony w celu przeciwdziałania potencjalnym zagrożeniom związanym z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Wśród nich znajdują się wymogi dotyczące zarządzania środkami pieniężnymi i płatnościami w odniesieniu do wszystkich transakcji finansowych realizowanych na tych platformach. Dostawcy usług finansowania społecznościowego muszą albo starać się o zezwolenie, albo współpracować z dostawcą usług płatniczych lub instytucją kredytową w celu realizacji takich transakcji. W rozporządzeniu określono również środki ochrony w procedurze udzielania zezwoleń, w ocenie dobrej opinii kadry kierowniczej oraz poprzez procedury należytej staranności dla właścicieli projektów. Do dnia 10 listopada 2023 r. Komisja jest zobowiązana ocenić w swoim sprawozdaniu dotyczącym tego rozporządzenia, czy konieczne mogą być dalsze środki ochrony. Uzasadnione jest zatem nieobejmowanie platform finansowania społecznego licencjonowanych na mocy rozporządzenia (UE) 2020/1503 unijnymi przepisami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. (13)Platformy finansowania społecznego, które nie są licencjonowane na mocy rozporządzenia (UE) 2020/1503, są obecnie albo nieuregulowane, albo podlegają rozbieżnym rodzajom podejścia regulacyjnego, w tym w odniesieniu do zasad i procedur mających na celu przeciwdziałanie zagrożeniom związanym z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. W celu zapewnienia spójności i zagwarantowania, że w tym środowisku nie występują niekontrolowane zagrożenia, konieczne jest, aby wszystkie platformy finansowania społecznego, które nie są licencjonowane na mocy rozporządzenia (UE) 2020/1503 i w związku z tym nie podlegają jego środkom ochrony, podlegały unijnym przepisom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w celu ograniczenia zagrożeń związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. (14)Dyrektywa (UE) 2015/849 miała na celu ograniczenie ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, jakie stwarzają duże płatności gotówkowe, poprzez zaliczenie osób prowadzących handel towarami do podmiotów zobowiązanych, gdy dokonują płatności gotówkowych, lub je otrzymują, na kwotę 10 000 EUR, jednocześnie umożliwiając państwom członkowskim wprowadzenie bardziej rygorystycznych środków. Takie podejście okazało się nieskuteczne w świetle słabego zrozumienia i stosowania wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, braku nadzoru i ograniczonej liczby podejrzanych transakcji zgłaszanych do jednostki analityki finansowej. Aby odpowiednio ograniczyć ryzyko wynikające z niewłaściwego wykorzystania dużych kwot w gotówce, należy ustanowić ogólnounijny limit dużych transakcji gotówkowych na kwotę powyżej 10 000 EUR. W związku z tym osoby prowadzące handel towarami nie powinny już podlegać obowiązkom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. (15)Niektóre kategorie podmiotów zajmujących się handlem towarami są szczególnie narażone na ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu ze względu na wysoką wartość drobnych, łatwych do transportu towarów, którymi handlują. Z tego powodu osoby prowadzące handel metalami szlachetnymi i kamieniami szlachetnymi powinny podlegać wymogom dotyczącym przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. (16)Operatorzy migracji inwestycyjnej to prywatne przedsiębiorstwa, organy lub osoby działające lub współdziałające bezpośrednio z właściwymi organami państw członkowskich w imieniu obywateli państw trzecich lub świadczące usługi pośrednictwa obywatelom państw trzecich pragnącym uzyskać prawo pobytu w państwie członkowskim w zamian za wszelkiego rodzaju inwestycje, w tym transfery kapitałowe, zakup lub wynajem nieruchomości, inwestycje w obligacje skarbowe, inwestycje w podmioty o charakterze korporacyjnym, darowiznę lub przekazanie środków na rzecz dobra publicznego oraz wkłady do budżetu państwa. Programy ułatwień pobytowych dla inwestorów wiążą się z ryzykiem i słabymi punktami w odniesieniu do prania pieniędzy, korupcji i uchylania się od opodatkowania. Ryzyko to jest spotęgowane prawami transgranicznymi związanymi z pobytem w państwie członkowskim. Dlatego konieczne jest, aby operatorzy migracji inwestycyjnej podlegali obowiązkom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Niniejsze rozporządzenie nie powinno mieć zastosowania do programów obywatelstwa dla inwestorów, które prowadzą do uzyskania obywatelstwa w zamian za takie inwestycje, ponieważ programy te należy uznać za podważające podstawowy status obywatelstwa Unii i lojalną współpracę między państwami członkowskimi. (17)Kredytodawcy konsumenccy i hipoteczni oraz pośrednicy niebędący instytucjami kredytowymi ani instytucjami finansowymi nie podlegają wymogom w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu na poziomie Unii, ale podlegają takim obowiązkom w niektórych państwach członkowskich ze względu na ich narażenie na ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. W zależności od ich modelu biznesowego tacy kredytodawcy i pośrednicy konsumenccy i hipoteczni mogą być narażeni na znaczne ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Istotne jest, aby zapewnić, by podmioty prowadzące podobną działalność, narażone na takie ryzyko, były objęte wymogami dotyczącymi przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, niezależnie od tego, czy zaliczają się do instytucji kredytowych, czy finansowych. Należy zatem włączyć kredytodawców i pośredników konsumenckich i hipotecznych, którzy nie są instytucjami kredytowymi ani finansowymi, ale którzy w wyniku swojej działalności są narażeni na ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. (18)Aby zapewnić spójne podejście, konieczne jest wyjaśnienie, które podmioty w sektorze inwestycyjnym podlegają wymogom dotyczącym przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Chociaż przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania były już objęte zakresem dyrektywy (UE) 2015/849, konieczne jest dostosowanie odpowiedniej terminologii do obowiązującego prawodawstwa Unii dotyczącego funduszy inwestycyjnych, a mianowicie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/65/WE oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE. Fundusze mogą być tworzone bez osobowości prawnej, dlatego konieczne jest również objęcie zakresem niniejszego rozporządzenia osób nimi zarządzających. Wymogi dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu powinny mieć zastosowanie niezależnie od formy, w jakiej jednostki uczestnictwa lub udziały w funduszu są udostępniane do nabycia w Unii, w tym w przypadku gdy jednostki uczestnictwa lub udziały są bezpośrednio lub pośrednio oferowane inwestorom mającym siedzibę w Unii lub plasowane u takich inwestorów z inicjatywy zarządzającego lub w jego imieniu. (19)Istotne jest, aby wymogi dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu były stosowane w sposób proporcjonalny oraz aby nałożenie jakiegokolwiek wymogu było proporcjonalne do roli, jaką podmioty zobowiązane mogą odegrać w zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W tym celu państwa członkowskie powinny mieć możliwość – zgodnie z podejściem opartym na ryzyku określonym w niniejszym rozporządzeniu – wyłączenia niektórych podmiotów z wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jeżeli prowadzona przez nie działalność wiąże się z niskim ryzykiem prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz jeżeli działalność ta jest z natury ograniczona. Aby zapewnić przejrzyste i spójne stosowanie takich wyłączeń w całej Unii, należy wprowadzić mechanizm umożliwiający Komisji weryfikację konieczności ich przyznawania. Komisja powinna również corocznie publikować te wyłączenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. (20)Spójny zestaw zasad dotyczących systemów wewnętrznych i kontroli, który ma zastosowanie do wszystkich podmiotów zobowiązanych działających na rynku wewnętrznym, wzmocni zgodność z przepisami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu i sprawi, że nadzór będzie bardziej skuteczny. W celu zapewnienia odpowiedniego ograniczania ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu podmioty zobowiązane powinny posiadać ramy kontroli wewnętrznej składające się z opartych na ryzyku strategii, środków kontroli i procedur oraz jasnego podziału obowiązków w całej organizacji. Zgodnie z podejściem opartym na ryzyku, przewidzianym w niniejszym rozporządzeniu, te strategie, środki kontroli i procedury powinny być proporcjonalne do charakteru i wielkości podmiotu zobowiązanego oraz odpowiadać ryzyku prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, na jakie narażony jest ten podmiot.

(21)Odpowiednie podejście oparte na ryzyku wymaga od podmiotów zobowiązanych zidentyfikowania ryzyka nieodłącznego związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, na które są narażone w związku z prowadzoną przez siebie działalnością, w celu skutecznego ograniczenia tego ryzyka oraz zagwarantowania, że ich strategie, procedury i środki kontroli wewnętrznej są odpowiednie do wyeliminowania ryzyka nieodłącznego. Czyniąc to, podmioty zobowiązane powinny brać pod uwagę specyfikę swoich klientów, oferowane produkty, usługi lub transakcje, kraje lub obszary geograficzne, których to dotyczy, oraz wykorzystywane kanały dystrybucji. W świetle zmieniającego się charakteru ryzyka, taka ocena ryzyka powinna być regularnie aktualizowana. (22)Należy uwzględnić cechy charakterystyczne i potrzeby mniejszych podmiotów zobowiązanych oraz zapewnić traktowanie odpowiadające szczególnym potrzebom takich podmiotów i charakterowi prowadzonej przez nie działalności. Może to obejmować zwolnienie niektórych podmiotów zobowiązanych z przeprowadzania oceny ryzyka, jeżeli ryzyko związane z sektorem, w którym działa dany podmiot, jest dobrze znane. (23)FATF opracowała standardy dla jurysdykcji w celu identyfikacji i oceny ryzyka potencjalnego niewdrożenia ukierunkowanych sankcji finansowych związanych z finansowaniem proliferacji lub uchylania się od nich, a także do podjęcia działań w celu zmniejszenia tego ryzyka. Te nowe standardy wprowadzone przez FATF obecnie nie zastępują ani nie podważają istniejących restrykcyjnych wymogów wobec państw w zakresie stosowania ukierunkowanych sankcji finansowych w celu zastosowania się do odpowiednich rezolucji Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych dotyczących zapobiegania rozprzestrzenianiu broni masowego rażenia i finansowaniu go, a także dotyczących zwalczania i zakłócania proliferacji. Te istniejące obowiązki, wykonywane na szczeblu Unii decyzjami Rady 2010/413/WPZiB i (WPZiB) 2016/849, a także rozporządzeniami Rady (UE) nr 267/2012 i (UE) 2017/1509, pozostają rygorystycznymi, opartymi na zasadach obowiązkami wiążącymi wszystkie osoby fizyczne i prawne w Unii. (24)Aby odzwierciedlić ostatnie wydarzenia na szczeblu międzynarodowym, na podstawie niniejszego rozporządzenia wprowadzono wymóg identyfikacji, rozumienia i ograniczania ryzyka potencjalnego niewdrażania lub uchylania się od stosowania ukierunkowanych sankcji finansowych związanych z finansowaniem proliferacji na poziomie podmiotu zobowiązanego. (25)Ważne jest, aby podmioty zobowiązane wprowadziły wszelkie środki na poziomie swojej kadry zarządzającej w celu wdrożenia wewnętrznych strategii, środków kontroli i procedur oraz wdrożenia wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Podczas gdy osoba na szczeblu kierowniczym powinna zostać wskazana jako odpowiedzialna za wdrożenie strategii, środków kontroli i procedur podmiotu zobowiązanego, odpowiedzialność za przestrzeganie wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu powinna ostatecznie spoczywać na organie zarządzającym podmiotu. Zadania związane z bieżącym wdrażaniem przez podmiot zobowiązany strategii, środków kontroli i procedur przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu należy powierzyć pracownikowi ds. zgodności z prawem. (26)Dla skutecznego wdrożenia środków przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu istotne jest również, aby pracownicy podmiotów zobowiązanych, jak również ich pośrednicy i dystrybutorzy, którzy odgrywają rolę we wdrażaniu tych środków, rozumieli wymogi oraz wewnętrzne strategie, środki kontroli i procedury obowiązujące w danym podmiocie. Podmioty zobowiązane powinny wprowadzić w tym celu odpowiednie środki, w tym programy szkoleniowe. (27)Osoby, którym powierzono zadania związane ze spełnianiem przez podmiot zobowiązany wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, powinny zostać poddane ocenie swoich umiejętności, wiedzy, wiedzy eksperckiej, etyki i postępowania. Wykonywanie przez pracowników zadań związanych z przestrzeganiem przez podmiot zobowiązany ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w odniesieniu do klientów, z którymi pozostają w bliskich relacjach prywatnych lub zawodowych, może prowadzić do konfliktu interesów i podważać integralność systemu. Dlatego też pracownicy w takich sytuacjach powinni być pozbawieni możliwości wykonywania jakichkolwiek zadań związanych z przestrzeganiem przez podmiot zobowiązany ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w stosunku do tych klientów. (28)Konsekwentne wdrażanie strategii i procedur przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu obejmujących całą grupę jest kluczem do solidnego i skutecznego zarządzania ryzykiem prania pieniędzy i finansowania terroryzmu w ramach grupy. W tym celu jednostka dominująca powinna przyjąć i wdrożyć strategie, środki kontroli i procedury obowiązujące w całej grupie. Podmioty zobowiązane w ramach grupy powinny być zobowiązane do wymiany informacji, jeżeli taka wymiana ma znaczenie dla zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Wymiana informacji powinna podlegać wystarczającym gwarancjom w zakresie poufności, ochrony danych i wykorzystania informacji. AMLA powinien mieć za zadanie sporządzanie projektów standardów regulacyjnych określających minimalne wymogi dotyczące procedur i strategii obejmujących całą grupę, w tym minimalne standardy dotyczące wymiany informacji w ramach grupy oraz roli i obowiązków jednostek dominujących, które same nie są podmiotami zobowiązanymi. (29)Oprócz grup istnieją również inne struktury, takie jak sieci lub spółki osobowe, w ramach których podmioty zobowiązane mogą posiadać wspólną własność, wspólne zarządzanie i wspólną kontrolę przestrzegania przepisów. Aby zapewnić równe warunki działania we wszystkich sektorach, unikając jednocześnie nadmiernego obciążenia, AMLA powinien określać sytuacje, w których do struktur tych powinny mieć zastosowanie podobne strategie obejmujące całą grupę. (30)Istnieją okoliczności, w których oddziały i jednostki zależne podmiotów zobowiązanych znajdują się w państwach trzecich, w których minimalne wymogi dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym obowiązki ochrony danych, są mniej rygorystyczne niż unijne ramy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. W takich sytuacjach oraz w celu pełnego zapobiegania wykorzystywaniu systemu finansowego Unii do celów prania pieniędzy i finansowania terroryzmu oraz w celu zapewnienia najwyższego standardu ochrony danych osobowych obywateli Unii, te oddziały i jednostki zależne powinny spełniać wymogi dotyczące przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu ustanowione na poziomie Unii. W przypadku gdy prawo państwa trzeciego nie pozwala na spełnienie tych wymogów, na przykład ze względu na ograniczenia zdolności grupy do dostępu, przetwarzania lub wymiany informacji wynikające z niewystarczającego poziomu ochrony danych lub przepisów o tajemnicy bankowej w państwie trzecim, podmioty zobowiązane powinny wprowadzić dodatkowe środki w celu zapewnienia skutecznego radzenia sobie z ryzykiem przez oddziały i jednostki zależne znajdujące się w tym państwie. AMLA należy powierzyć zadanie opracowania projektów standardów technicznych określających rodzaj takich dodatkowych środków. (31)Wymogi dotyczące należytej staranności wobec klienta mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia, aby podmioty zobowiązane identyfikowały, weryfikowały i monitorowały swoje stosunki gospodarcze z klientami w odniesieniu do ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, jakie klienci ci stwarzają. Dokładna identyfikacja i weryfikacja danych potencjalnych i dotychczasowych klientów ma zasadnicze znaczenie dla zrozumienia ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu związanego z klientami, niezależnie od tego, czy są oni osobami fizycznymi czy prawnymi. (32)Konieczne jest osiągnięcie w Unii jednolitego i wysokiego standardu należytej staranności wobec klienta, na podstawie zharmonizowanych wymogów dotyczących identyfikacji klientów i weryfikacji ich tożsamości oraz zmniejszenia rozbieżności między krajami, aby umożliwić zapewnienie równych warunków działania na rynku wewnętrznym oraz spójne stosowanie przepisów w całej Unii. Jednocześnie istotne jest, aby podmioty zobowiązane stosowały wymogi należytej staranności wobec klienta w sposób oparty na analizie ryzyka. Podejście oparte na analizie ryzyka nie jest wariantem nadmiernie liberalnym dla podmiotów zobowiązanych. Obejmuje proces podejmowania decyzji oparty na dowodach w celu efektywniejszej identyfikacji ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu zagrażających Unii oraz podmiotom prowadzącym działalność na jej terytorium. (33)Na podmiotach zobowiązanych nie powinien spoczywać obowiązek stosowania środków należytej staranności wobec klientów przeprowadzających sporadyczne lub transakcje powiązane poniżej określonej wartości, chyba że istnieje podejrzenie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Podczas gdy próg 10 000 EUR ma zastosowanie do większości sporadycznych transakcji, podmioty zobowiązane, które działają w sektorach lub przeprowadzają transakcje, z którymi wiąże się wyższe ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, powinny być zobowiązane do stosowania należytej staranności wobec klienta w przypadku transakcji o niższych progach. W celu określenia sektorów lub transakcji, jak również odpowiednich progów dla tych sektorów lub transakcji, AMLA powinien opracować specjalne projekty regulacyjnych standardów technicznych. (34)Niektóre modele biznesowe opierają się na tym, że podmiot zobowiązany utrzymuje stosunki gospodarcze z akceptantem w celu oferowania usług inicjowania płatności, za pośrednictwem których akceptant otrzymuje zapłatę za dostawę towarów lub usług, a nie z klientem akceptanta, który zezwala, aby w ramach usługi inicjowania płatności zainicjowano pojedynczą lub jednorazową transakcję na rzecz akceptanta. W takim modelu biznesowym, klientem podmiotu zobowiązanego do celów przepisów w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu jest akceptant, a nie klient akceptanta. Dlatego też obowiązki w zakresie należytej staranności wobec klienta powinny być stosowane przez podmiot zobowiązany wobec akceptanta. (35)Mimo że dyrektywa (UE) 2015/849 w pewnym stopniu zharmonizowała przepisy państw członkowskich w zakresie obowiązków identyfikacji klienta, nie określiła szczegółowych zasad w odniesieniu do procedur, jakie powinny być stosowane przez podmioty zobowiązane. Z uwagi na kluczowe znaczenie tego aspektu w zapobieganiu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, zgodnie z podejściem opartym na ryzyku odpowiednie jest wprowadzenie bardziej konkretnych i szczegółowych przepisów dotyczących identyfikacji klienta i weryfikacji jego tożsamości, zarówno w odniesieniu do osób fizycznych, jak i prawnych, porozumień prawnych, takich jak trusty lub podmioty posiadające zdolność prawną na mocy prawa krajowego. (36)Rozwój technologiczny i postęp cyfryzacji umożliwiają bezpieczną, zdalną lub elektroniczną identyfikację i weryfikację potencjalnych i obecnych klientów oraz mogą ułatwić zdalne przeprowadzanie analizy due diligence klienta. Rozwiązania w zakresie identyfikacji określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 910/2014 oraz we wniosku dotyczącym jego zmiany w odniesieniu do europejskich ram tożsamości cyfrowej umożliwiają bezpieczne i zaufane środki identyfikacji i weryfikacji klienta zarówno dla potencjalnych, jak i obecnych klientów oraz mogą ułatwić zdalne przeprowadzanie analizy due diligence klienta. Identyfikacja elektroniczna określona w tym rozporządzeniu powinna być brana pod uwagę i akceptowana przez podmioty zobowiązane w procesie identyfikacji klienta. W przypadku zastosowania odpowiednich środków ograniczających ryzyko te sposoby identyfikacji mogą stwarzać standardowy lub nawet niski poziom ryzyka. (37)Aby zapewnić, by ramy w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu zapobiegały przedostawaniu się nielegalnych środków pieniężnych do systemu finansowego, podmioty zobowiązane powinny przeprowadzać analizę due diligence klienta przed nawiązaniem stosunków gospodarczych z potencjalnymi klientami, zgodnie z podejściem opartym na analizie ryzyka. Jednakże aby nie opóźniać niepotrzebnie normalnego prowadzenia działalności gospodarczej, podmioty zobowiązane mogą zbierać informacje od potencjalnego klienta podczas nawiązywania stosunków gospodarczych. Instytucje kredytowe i finansowe mogą uzyskać niezbędne informacje od potencjalnych klientów po nawiązaniu stosunków, pod warunkiem że transakcje nie zostaną zainicjowane do czasu pomyślnego zakończenia procesu analizy due diligence klienta. (38)Deponenci, których środki pieniężne pochodzą z prania pieniędzy, powinni być wykluczeni z wypłaty przez system gwarancji depozytów. Aby zapobiec zwrotowi nielegalnych środków pieniężnych takim deponentom, instytucje kredytowe powinny, pod nadzorem organów nadzoru, przeprowadzać analizę due diligence swoich klientów, w przypadku gdy instytucje kredytowe zostały uznane za będące na progu upadłości lub zagrożone upadłością, lub gdy depozyty są określone jako niedostępne. Instytucje kredytowe powinny zgłaszać jednostce analityki finansowej wszelkie podejrzane transakcje zidentyfikowane podczas przeprowadzania takiej analizy due diligence klienta. (39)Proces analizy due diligence klienta nie ogranicza się do identyfikacji i weryfikacji jego tożsamości. Przed nawiązaniem stosunków gospodarczych lub przeprowadzeniem sporadycznych transakcji, podmioty zobowiązane powinny również ocenić cel i charakter stosunków gospodarczych. Informacje udzielane przed zawarciem umowy lub inne informacje na temat proponowanego produktu lub usługi, które są przekazywane potencjalnemu klientowi, mogą przyczynić się do zrozumienia tego celu. Podmioty zobowiązane powinny zawsze być w stanie ocenić cel i charakter przyszłych stosunków gospodarczych w sposób jednoznaczny. W przypadku gdy oferowana usługa lub produkt umożliwia klientom przeprowadzanie różnego rodzaju transakcji lub działań, podmioty zobowiązane powinny uzyskać wystarczające informacje na temat zamiarów klienta co do sposobu wykorzystania tych stosunków. (40)Aby zapewnić skuteczność ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, podmioty zobowiązane powinny regularnie dokonywać przeglądu informacji uzyskanych od swoich klientów, zgodnie z podejściem opartym na analizie ryzyka. Podmioty zobowiązane powinny również ustanowić system monitorowania w celu wykrywania nietypowych transakcji, które mogą wzbudzać podejrzenia o pranie pieniędzy lub finansowanie terroryzmu. Aby zapewnić skuteczność monitorowania transakcji, działalność monitorująca podmiotów zobowiązanych powinna co do zasady obejmować wszystkie usługi i produkty oferowane klientom oraz wszystkie transakcje, które są przeprowadzane w imieniu klienta lub oferowane klientowi przez podmiot zobowiązany. Jednak nie wszystkie transakcje muszą być badane indywidualnie. Intensywność monitorowania powinna być zgodna z podejściem opartym na analizie ryzyka i opierać się na precyzyjnych i istotnych kryteriach, uwzględniających w szczególności cechy klientów i związany z nimi poziom ryzyka, oferowane produkty i usługi oraz kraje lub obszary geograficzne, których to dotyczy. AMLA powinien opracować wytyczne w celu zapewnienia, by intensywność monitorowania stosunków gospodarczych i transakcji była odpowiednia i proporcjonalna do poziomu ryzyka.

(41)W celu zapewnienia spójnego stosowania niniejszego rozporządzenia, AMLA powinien mieć za zadanie sporządzanie projektów regulacyjnych standardów technicznych dotyczących należytej staranności wobec klienta. Te regulacyjne standardy techniczne powinny określać minimalny zestaw informacji, które podmioty zobowiązane powinny uzyskać w celu nawiązania nowych stosunków gospodarczych z klientami lub oceny bieżących stosunków, stosownie do poziomu ryzyka związanego z każdym klientem. Ponadto projekty regulacyjnych standardów technicznych powinny zapewniać wystarczającą jasność, aby umożliwić uczestnikom rynku opracowanie bezpiecznych, dostępnych i innowacyjnych środków weryfikacji tożsamości klientów i przeprowadzania analizy due diligence klienta, również zdalnie, przy jednoczesnym poszanowaniu zasady neutralności technologicznej. Komisja powinna być uprawniona do przyjęcia projektu regulacyjnych standardów technicznych. Te szczegółowe zadania są w pełni zgodne z rolą i zakresem obowiązków AMLA, jak określono w rozporządzeniu [proszę wstawić odniesienie – wniosek dotyczący ustanowienia Urzędu ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy – COM(2021) 421 final]. (42)Harmonizacja środków należytej staranności wobec klienta powinna nie tylko zmierzać do osiągnięcia spójnego i konsekwentnie skutecznego zrozumienia ryzyka związanego z istniejącym lub potencjalnym klientem, niezależnie od miejsca nawiązania stosunków gospodarczych w Unii, a ich harmonizacja pomoże w osiągnięciu tego celu. Powinna również zapewnić, aby informacje uzyskane podczas przeprowadzania analizy due diligence klienta nie były wykorzystywane przez podmioty zobowiązane do stosowania praktyk korygowania o ryzyko, które mogą skutkować obejściem innych obowiązków prawnych, w szczególności obowiązków określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/92 lub dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2015/2366, bez osiągnięcia unijnych celów zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Aby umożliwić właściwy nadzór nad przestrzeganiem obowiązków w zakresie należytej staranności wobec klienta, ważne jest, aby podmioty zobowiązane prowadziły dokumentację podjętych działań oraz informacji uzyskanych w trakcie procesu analizy due diligence klienta, niezależnie od tego, czy nawiązano z nim nowe stosunki gospodarcze oraz czy przedłożono zgłoszenie podejrzanej transakcji w przypadku odmowy nawiązania stosunków gospodarczych. W przypadku gdy podmiot zobowiązany podejmuje decyzję o nienawiązywaniu stosunków gospodarczych z potencjalnym klientem, dokumentacja dotycząca należytej staranności wobec klienta powinna zawierać uzasadnienie takiej decyzji. Umożliwi to organom nadzorczym ocenę, czy podmioty zobowiązane odpowiednio dostosowały swoje praktyki w zakresie należytej staranności wobec klienta oraz jak zmienia się ekspozycja podmiotu na ryzyko, a także pomoże w tworzeniu dowodów statystycznych dotyczących stosowania zasad należytej staranności wobec klienta przez podmioty zobowiązane w całej Unii. (43)W obecnych ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu podejście do weryfikacji istniejących klientów jest już oparte na ryzyku. Ponieważ jednak niektóre struktury pośredniczące wiążą się z wyższym ryzykiem prania pieniędzy, związanymi z nim przestępstwami źródłowymi i finansowaniem terroryzmu, podejście takie mogłoby nie pozwalać na wczesne wykrywanie i ocenę ryzyka. W związku z tym istotne jest zapewnienie, aby regularnym monitorowaniem objęto także wyraźnie określone kategorie istniejących klientów. (44)Ryzyko jako takie ma zmienny charakter, a elementy zmienne, zarówno pojedynczo, jak i łącznie, mogą zwiększać lub zmniejszać potencjalne ryzyko, wpływając tym samym na właściwy poziom środków zapobiegawczych, takich jak środki należytej staranności wobec klienta. (45)W sytuacjach niskiego ryzyka podmioty zobowiązane powinny mieć możliwość stosowania uproszczonych środków należytej staranności wobec klienta. Nie jest to równoznaczne z wyłączeniem lub brakiem środków należytej staranności wobec klienta. Polega raczej na uproszczonym lub ograniczonym zestawie środków kontroli, które powinny jednak obejmować wszystkie elementy standardowej procedury należytej staranności wobec klienta. Zgodnie z podejściem opartym na analizie ryzyka podmioty zobowiązane powinny mieć jednak możliwość zmniejszenia częstotliwości lub intensywności kontroli klientów lub transakcji lub powoływania się na odpowiednie założenia dotyczące celu stosunków gospodarczych lub korzystania z prostych produktów. Regulacyjne standardy techniczne dotyczące należytej staranności wobec klienta powinny określać konkretne uproszczone środki, które podmioty zobowiązane mogą wdrażać w przypadku sytuacji niższego ryzyka określonych w ponadnarodowej ocenie ryzyka przeprowadzanej przez Komisję. Opracowując projekty regulacyjnych standardów technicznych, AMLA powinien mieć na uwadze zachowanie włączenia społecznego i finansowego. (46)Należy uznać, że niektóre sytuacje stwarzają większe ryzyko w zakresie prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu. Chociaż tożsamość i profil działalności wszystkich klientów należy ustalać poprzez regularne stosowanie wymogów należytej staranności wobec klienta, występują przypadki, w których wymagane są szczególnie rygorystyczne procedury identyfikacji i weryfikacji klienta. Dlatego też konieczne jest ustanowienie szczegółowych zasad dotyczących takich wzmocnionych środków należytej staranności, w tym szczególnych wzmocnionych środków należytej staranności w odniesieniu do transgranicznych relacji korespondenckich. (47)Transgraniczne relacje korespondenckie z instytucją będącą respondentem z państwa trzeciego mają bieżący, powtarzalny charakter. Ponadto nie wszystkie transgraniczne usługi bankowości korespondenckiej wiążą się z takim samym poziomem ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Dlatego też intensywność wzmocnionych środków należytej staranności powinna być określana poprzez zastosowanie zasad podejścia opartego na analizie ryzyka. Podejścia opartego na analizie ryzyka nie należy jednak stosować w kontaktach z instytucjami będącymi respondentami z państw trzecich, które nie są fizycznie obecne w miejscu, w którym są zarejestrowane. Biorąc pod uwagę wysokie ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu związane z bankami fikcyjnymi, instytucje kredytowe i finansowe powinny powstrzymać się od nawiązywania jakichkolwiek relacji korespondenckich z takimi bankami. (48)W kontekście wzmocnionych środków należytej staranności uzyskanie zgody kadry kierowniczej wyższego szczebla na nawiązanie stosunków gospodarczych nie oznacza we wszystkich przypadkach potrzeby uzyskania zgody zarządu. Powinno być możliwe udzielenie takiej zgody przez osobę posiadającą wystarczającą wiedzę na temat ekspozycji danego podmiotu na ryzyko związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu oraz wystarczająco wysokie stanowisko, by podejmować decyzje mające wpływ na ekspozycję danej instytucji na ryzyko. (49)W celu ochrony odpowiedniego funkcjonowania unijnego systemu finansowego przed praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w celu identyfikowania państw trzecich, w przypadku których braki w krajowych systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu stanowią zagrożenie dla integralności rynku wewnętrznego Unii. Zmieniający się charakter zagrożeń związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu spoza Unii, którym sprzyja ciągły rozwój technologii i środków będących do dyspozycji przestępców, wymaga szybkiego i nieustannego dostosowywania ram prawnych w odniesieniu do państw trzecich w celu skutecznego ograniczania istniejącego ryzyka i przeciwdziałania powstawaniu nowego. Komisja powinna uwzględnić informacje pochodzące od organizacji międzynarodowych i organów normalizacyjnych w dziedzinie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, takie jak publiczne oświadczenia FATF, wzajemna ocena lub szczegółowe sprawozdania z oceny lub opublikowane sprawozdania uzupełniające, a w stosownych przypadkach dostosować swoje oceny do zmian przedstawionych we wspomnianych dokumentach. (50)Państwa trzecie, które „zostały wezwane do działania” przez odpowiedni międzynarodowy podmiot ustalający standardy (FATF) wykazują znaczące strategiczne niedociągnięcia o trwałym charakterze w swoich prawnych i instytucjonalnych ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu oraz ich wdrażaniu, które to niedociągnięcia mogą stanowić wysokie ryzyko dla systemu finansowego Unii. Utrzymujący się charakter znaczących strategicznych niedociągnięć, odzwierciedlający brak zaangażowania lub ciągły brak podejmowania działań państwa trzeciego w celu zaradzenia tym brakom, sygnalizuje podwyższony poziom zagrożenia pochodzącego z tych państw trzecich, który wymaga skutecznej, spójnej i zharmonizowanej reakcji łagodzącej na szczeblu Unii. Dlatego też na podmiotach zobowiązanych powinien spoczywać obowiązek stosowania całego zestawu dostępnych wzmocnionych środków należytej staranności w odniesieniu do sporadycznych transakcji i stosunków gospodarczych z tymi państwami trzecimi wysokiego ryzyka w celu zarządzania ryzykiem leżącym u podstaw tych transakcji i stosunków gospodarczych i ograniczania go. Ponadto wysoki poziom ryzyka uzasadnia zastosowanie dodatkowych szczególnych przeciwśrodków, czy to na poziomie podmiotów zobowiązanych, czy też przez państwa członkowskie. Takie podejście pozwoliłoby uniknąć rozbieżności w określaniu odpowiednich przeciwśrodków, co naraziłoby na ryzyko cały system finansowy Unii. Ze względu na swoją techniczną wiedzę ekspercką AMLA może zapewnić Komisji przydatny wkład w określanie odpowiednich przeciwśrodków. (51)Niedociągnięcia w zakresie przestrzegania zarówno prawnych i instytucjonalnych ram w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, jak i ich wdrażania w państwach trzecich, które podlegają „wzmożonemu monitorowaniu” przez FATF, są podatne na wykorzystanie przez przestępców. Będzie to prawdopodobnie stanowić dla systemu finansowego Unii ryzyko, którym należy zarządzać i które należy ograniczać. Zobowiązanie tych państw trzecich do usunięcia stwierdzonych niedociągnięć, choć nie eliminuje ryzyka, uzasadnia reakcję ograniczającą ryzyko, która jest mniej dotkliwa niż reakcja stosowana wobec państw trzecich wysokiego ryzyka. W takich przypadkach podmioty zobowiązane Unii powinny stosować wzmocnione środki należytej staranności w odniesieniu do sporadycznych transakcji i stosunków gospodarczych w kontaktach z osobami fizycznymi lub podmiotami prawnymi mającymi siedzibę w tych państwach trzecich, które to środki są dostosowane do konkretnych niedociągnięć stwierdzonych w każdym państwie trzecim. Takie szczegółowe określenie wzmocnionych środków należytej staranności, które należy zastosować, zapewniłoby również – zgodnie z podejściem opartym na ryzyku – proporcjonalność tych środków do poziomu ryzyka. Aby zapewnić takie spójne i proporcjonalne podejście, Komisja powinna być w stanie określić, jakie konkretne wzmocnione środki należytej staranności są wymagane w celu ograniczenia ryzyka specyficznego dla danego kraju. Zważywszy na techniczną wiedzę ekspercką AMLA, może on zapewnić Komisji użyteczny wkład w określenie odpowiednich wzmocnionych środków należytej staranności. (52)Kraje, które nie zostały publicznie określone jako będące przedmiotem wezwań do podjęcia działań lub wzmożonego monitorowania ze strony międzynarodowych organów normalizacyjnych, mogą nadal stanowić zagrożenie dla integralności systemu finansowego Unii. W celu ograniczenia tego ryzyka Komisja powinna mieć możliwość podjęcia działań poprzez wskazanie – na podstawie jasnego zestawu kryteriów i przy wsparciu AMLA – państw trzecich stwarzających konkretne i poważne zagrożenie dla systemu finansowego Unii, które może wynikać z niedociągnięć w zakresie zgodności z przepisami lub istotnych strategicznych braków o trwałym charakterze w systemach przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu tych krajów, oraz poprzez odpowiednie środki ograniczające ryzyko. Komisja powinna wskazać te państwa trzecie. W zależności od poziomu ryzyka stwarzanego dla systemu finansowego Unii Komisja powinna wymagać stosowania wszystkich wzmocnionych środków należytej staranności oraz przeciwśrodków właściwych dla danego państwa, tak jak ma to miejsce w przypadku państw trzecich wysokiego ryzyka, albo wzmocnionej należytej staranności wobec klienta właściwej dla danego państwa, tak jak ma to miejsce w przypadku państw trzecich wykazujących niedociągnięcia w zakresie zgodności. (53)Biorąc pod uwagę, że mogą nastąpić zmiany w ramach w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w tych państwach trzecich lub we wdrażaniu tych ram, na przykład w wyniku zobowiązania się państwa do usunięcia stwierdzonych niedociągnięć lub przyjęcia odpowiednich środków przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu w celu ich wyeliminowania, co może zmienić charakter i poziom ryzyka związanego z tymi państwami, Komisja powinna regularnie dokonywać przeglądu identyfikacji tych szczególnych wzmocnionych środków należytej staranności w celu zapewnienia, by pozostały one proporcjonalne i odpowiednie. (54)Potencjalne zagrożenia zewnętrzne dla systemu finansowego Unii pochodzą nie tylko z państw trzecich, ale mogą także pojawić się w związku z określonymi czynnikami ryzyka dla klientów lub produktami, usługami, transakcjami lub kanałami dostaw, które są obserwowane w odniesieniu do określonego obszaru geograficznego poza Unią. Istnieje zatem potrzeba określenia tendencji, zagrożeń i metod związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, na które mogą być narażone unijne podmioty zobowiązane. AMLA jest najlepiej przygotowany do wykrywania wszelkich pojawiających się typologii prania pieniędzy i finansowania terroryzmu spoza Unii, monitorowania ich rozwoju w celu zapewnienia podmiotom zobowiązanym Unii wytycznych dotyczących potrzeby stosowania wzmocnionych środków należytej staranności mających na celu ograniczenie takiego ryzyka. (55)Stosunki z osobami, które pełnią lub pełniły ważne funkcje publiczne w Unii lub na arenie międzynarodowej, a szczególnie osobami pochodzącymi z państw, w których szerzy się korupcja, mogą narażać sektor finansowy na poważne ryzyko utraty wiarygodności i ryzyko prawne. Międzynarodowe starania na rzecz walki z korupcją również uzasadniają potrzebę zwrócenia szczególnej uwagi na takie osoby oraz zastosowania właściwych wzmocnionych środków należytej staranności wobec klienta w odniesieniu do osób, które pełnią obecnie lub pełniły w przeszłości eksponowane funkcje publiczne oraz w odniesieniu do pracowników wyższego szczebla w organizacjach międzynarodowych. Dlatego też konieczne jest określenie środków, które podmioty zobowiązane powinny stosować w odniesieniu do transakcji lub stosunków gospodarczych z osobami zajmującymi eksponowane stanowiska polityczne. Aby ułatwić stosowanie podejścia opartego na ryzyku, należy powierzyć AMLA zadanie wydania wytycznych dotyczących oceny poziomu ryzyka związanego z konkretną kategorią osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne, członków ich rodzin lub osób znanych jako bliscy współpracownicy. (56)W celu identyfikacji osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne w Unii państwa członkowskie powinny sporządzić wykazy poszczególnych funkcji, które zgodnie z krajowymi przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi uznaje się za znaczące funkcje publiczne. Państwa członkowskie powinny żądać od każdej organizacji międzynarodowej mającej siedzibę na ich terytorium sporządzenia i aktualizowania wykazu znaczących funkcji publicznych dla danej organizacji międzynarodowej. Komisja powinna otrzymać zadanie sporządzenie i wydanie wykazu – który powinien być ważny w całej Unii – dotyczącego osób, którym powierzono znaczące funkcje publiczne w instytucjach lub organach Unii. (57)Gdy klientom nie powierza się już znaczącej funkcji publicznej, mogą oni nadal stanowić podwyższone ryzyko na przykład ze względu na nieformalny wpływ, jaki nadal mogą wywierać, lub ze względu na powiązanie ich poprzedniej i obecnej funkcji. Istotne jest, aby podmioty zobowiązane brały pod uwagę utrzymujące się ryzyko i stosowały co najmniej jeden wzmocniony środek należytej staranności do czasu, gdy osoby te zostaną uznane za niestanowiące dalszego ryzyka, a w każdym razie przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy od momentu, gdy przestanie im być powierzana znacząca funkcja publiczna. (58)Zakłady ubezpieczeń często nie utrzymują stosunków z beneficjentami polis ubezpieczeniowych. Powinny one jednak być w stanie zidentyfikować sytuacje podwyższonego ryzyka, takie jak te, w których wpływy z polisy przynoszą korzyść osobie zajmującej eksponowane stanowisko polityczne. Aby ustalić, czy tak jest, polisa ubezpieczeniowa powinna obejmować rozsądne środki umożliwiające identyfikację beneficjenta, tak jakby osoba ta była nowym klientem. Środki takie można podjąć najpóźniej w momencie wypłaty lub w momencie przeniesienia polisy. (59)Bliskie stosunki prywatne i zawodowe mogą być nadużywane do celów prania pieniędzy i finansowania terroryzmu. Z tego powodu środki dotyczące osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne powinny mieć również zastosowanie do członków rodziny oraz osób znanych jako bliscy współpracownicy. Prawidłowa identyfikacja członków rodziny i osób znanych jako bliscy współpracownicy może zależeć od struktury społeczno-gospodarczej i kulturowej kraju, w którym przebywa osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne. W tym kontekście AMLA powinien mieć za zadanie wydanie wytycznych dotyczących kryteriów, jakie należy stosować w celu identyfikacji osób znanych jako bliscy współpracownicy. (60)Wymogi dotyczące osób zajmujących eksponowane stanowiska polityczne, członków ich rodzin i bliskich współpracowników mają charakter prewencyjny, a nie karny i nie należy ich interpretować jako wskazania, że osoby te są zaangażowane w działalność przestępczą. Odmowa nawiązania stosunków gospodarczych z osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne wyłącznie z uwagi na ten status jest sprzeczna z literą i duchem niniejszego rozporządzenia.

(61)W celu uniknięcia powtarzania procedur identyfikacji klienta, należy – pod warunkiem zastosowania odpowiednich środków ochrony – zezwolić podmiotom zobowiązanym na korzystanie z informacji o klientach zebranych przez inne podmioty zobowiązane. W przypadkach, w których podmiot zobowiązany korzysta z usług innego podmiotu zobowiązanego, ostateczną odpowiedzialność za zastosowanie wobec klienta należytej staranności powinien ponosić podmiot zobowiązany, który decyduje się polegać na analizie due diligence klienta przeprowadzonej przez inny podmiot zobowiązany. Podmiot zobowiązany, z którego usług się korzysta, powinien również pozostać odpowiedzialny za zgodność z wymogami dotyczącymi przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, w tym wymóg zgłaszania podejrzanych transakcji i przechowywania dokumentacji. (62)Podmioty zobowiązane mogą zlecać na zasadzie outsourcingu zadania związane z przeprowadzaniem analizy due diligence klienta pośrednikowi lub zewnętrznemu dostawcy usług, chyba że mają oni siedzibę w państwach trzecich, które zostały określone jako państwa wysokiego ryzyka, w których występują niedociągnięcia w zakresie zgodności z prawem lub jako państwa stanowiące zagrożenie dla systemu finansowego Unii. W przypadku stosunków pośrednictwa lub zlecania zadań na zasadzie outsourcingu na podstawie umowy między podmiotami zobowiązanymi a zewnętrznymi dostawcami usług nieobjętymi wymogami w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, wszelkie obowiązki w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu, ciążące na tych pośrednikach lub dostawcach usług na zasadzie outsourcingu, mogą wynikać wyłącznie z umowy między stronami, a nie z niniejszego rozporządzenia. Dlatego też odpowiedzialność za spełnienie wymogów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu powinna spoczywać w całości na samym podmiocie zobowiązanym. Podmiot zobowiązany powinien w szczególności zapewnić przestrzeganie podejścia opartego na ryzyku, w przypadku gdy do celów identyfikacji klienta na odległość zaangażowany jest usługodawca zewnętrzny. (63)Aby korzystanie z usług osób trzecich i stosunki zlecania zadań na zasadzie outsourcingu mogły sprawnie funkcjonować, konieczne jest dalsze doprecyzowanie warunków, na jakich odbywa się korzystanie z usług innych podmiotów. AMLA powinien mieć za zadanie opracowanie wytycznych dotyczących warunków, na jakich można korzystać z usług osób trzecich i dokonywać outsourcingu, a także wytycznych dotyczących ról i obowiązków poszczególnych stron. Aby zapewnić w całej Unii spójny nadzór nad praktykami korzystania z usług innych podmiotów i zlecania na zasadzie outsourcingu, wytyczne powinny również wyjaśniać, w jaki sposób organy nadzoru powinny uwzględniać takie praktyki i weryfikować zgodność z wymogami dotyczącymi przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu, gdy podmioty zobowiązane uciekają się do tych praktyk. (64)Pojęcie beneficjenta rzeczywistego zostało wprowadzone dyrektywą (UE) 2015/849 w celu zwiększenia przejrzystości złożonych struktur korporacyjnych. Potrzeba posiadania dostępu do aktualnych i odpowiednich informacji dotyczących beneficjenta rzeczywistego ma kluczowe znaczenie dla śledzenia przestępców, którzy w przeciwnym razie mogliby ukrywać swoją tożsamość za tymi niejasnymi strukturami. Państwa członkowskie są obecnie zobowiązane do zapewnienia, aby zarówno podmioty o charakterze korporacyjnym, jak i trusty, które powstały w drodze czynności prawnej oraz inne podobne porozumienia prawne uzyskiwały i posiadały odpowiednie, dokładne i aktualne informacje o ich beneficjentach rzeczywistych. Stopień przejrzystości narzucony przez państwa członkowskie jest jednak różny. Przepisy te podlegają rozbieżnym interpretacjom, a to skutkuje różnymi metodami identyfikacji beneficjentów rzeczywistych danego podmiotu lub porozumienia. Wynika to między innymi z niespójnych sposobów obliczania pośredniej własności podmiotu lub porozumienia. Szkodzi to przejrzystości, którą zamierzano osiągnąć. Konieczne jest zatem wyjaśnienie zasad w celu osiągnięcia spójnej definicji beneficjenta rzeczywistego i jej stosowania na całym rynku wewnętrznym. (65)Należy ustanowić szczegółowe zasady identyfikacji beneficjentów rzeczywistych podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych oraz zharmonizować definicje beneficjentów rzeczywistych. Chociaż konkretny, wyrażony w procentach, pakiet akcji lub udział własnościowy nie wskazuje automatycznie beneficjentów rzeczywistych, powinien to być jeden z czynników, które należy wziąć pod uwagę. Państwa członkowskie powinny móc jednak zdecydować, że wartość procentowa niższa od 25 % może stanowić wskazanie własności lub sprawowania kontroli. Kontrola poprzez udział własnościowy w wysokości 25 % plus jeden akcji lub praw głosu lub innego udziału własnościowego powinna być oceniana na każdym poziomie własności, co oznacza, że próg ten powinien mieć zastosowanie do każdego ogniwa w strukturze własności, a każde ogniwo w strukturze własności oraz ich kombinacja powinny być odpowiednio zbadane. (66)Właściwa identyfikacja beneficjentów rzeczywistych wymaga ustalenia, czy kontrola jest sprawowana z użyciem innych środków. Ustalenie kontroli poprzez udział we własności jest konieczne, ale nie wystarczające i nie wyczerpuje kontroli niezbędnych do ustalenia beneficjentów rzeczywistych. Sprawdzenie, czy osoba fizyczna sprawuje kontrolę z użyciem innych środków, nie jest kolejnym badaniem, które należy przeprowadzić tylko wtedy, gdy nie jest możliwe określenie udziału własnościowego. Oba badania, czyli kontroli poprzez udział we własności oraz kontroli z użyciem innych środków, należy przeprowadzać równolegle. Kontrola za pomocą innych środków może obejmować prawo do powoływania lub odwoływania więcej niż połowy członków zarządu danego podmiotu o charakterze korporacyjnym; zdolność do wywierania znaczącego wpływu na decyzje podejmowane przez podmiot o charakterze korporacyjnym; kontrolę poprzez formalne lub nieformalne umowy z właścicielami, członkami lub podmiotami o charakterze korporacyjnym, a także organizację głosowania; powiązania z członkami rodziny osób zarządzających lub członków kadry kierowniczej, osób będących właścicielami lub kontrolujących podmiot o charakterze korporacyjnym; wykorzystanie formalnych lub nieformalnych porozumień powierniczych. (67)W celu zapewnienia faktycznej przejrzystości zasady dotyczące beneficjentów rzeczywistych powinny obejmować możliwie najszerszy zakres podmiotów prawnych i porozumień zarejestrowanych lub utworzonych na terytorium państw członkowskich. Obejmuje to podmioty prawne inne niż podmioty o charakterze korporacyjnym oraz porozumienia podobne do trustów. Ze względu na różnice w systemach prawnych państw członkowskich, te szeroko zakrojone kategorie obejmują wiele różnych struktur organizacyjnych. Państwa członkowskie powinny przekazywać Komisji wykaz rodzajów podmiotów o charakterze korporacyjnym i innych podmiotów prawnych, w których zidentyfikowano beneficjentów rzeczywistych zgodnie z zasadami identyfikacji beneficjentów rzeczywistych w przypadku podmiotów o charakterze korporacyjnym. Komisja powinna wydać zalecenia dla państw członkowskich w sprawie szczegółowych zasad i kryteriów identyfikacji beneficjentów rzeczywistych podmiotów prawnych innych niż podmioty o charakterze korporacyjnym. (68)Aby zapewnić spójną identyfikację beneficjentów rzeczywistych trustów, które powstały w drodze czynności prawnej i podobnych podmiotów prawnych, takich jak fundacje lub porozumienia, konieczne jest ustanowienie zharmonizowanych zasad dotyczących beneficjentów rzeczywistych. Państwa członkowskie mają obowiązek przekazywania Komisji wykazu rodzajów podmiotów prawnych i porozumień prawnych podobnych do trustów, które powstały w drodze czynności prawnej, w których zidentyfikowano beneficjentów rzeczywistych zgodnie z zasadami identyfikacji beneficjentów rzeczywistych w przypadku trustów powstałych w drodze czynności prawnej oraz podobnych podmiotów prawnych lub porozumień. Komisja powinna być uprawnio