UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 31 marca 2021 r., Chorwacja wystąpiła z wnioskiem o przedłużenie odstępstwa od art. 26 ust. 1 lit. a) i art. 168 dyrektywy VAT w celu dalszego ograniczania prawa do odliczenia VAT naliczonego od zakupu i leasingu samochodów osobowych, w tym zakupu wszystkich dostarczanych lub świadczonych w związku z nimi towarów i usług. Wraz z wnioskiem o przedłużenie Chorwacja przedstawiła sprawozdanie obejmujące przegląd stawki procentowej przewidzianej w odniesieniu do ograniczenia prawa do odliczenia.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 22 kwietnia 2021 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Chorwację. Pismem z dnia 23 kwietnia 2021 r. Komisja poinformowała Chorwację, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Art. 168 dyrektywy VAT stanowi, że podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary lub usługi nabyte na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika. Art. 168a ust. 1 dyrektywy VAT stanowi, że podatek VAT od wydatków związanych z nieruchomością stanowiącą część majątku przedsiębiorstwa danego podatnika i wykorzystywaną zarówno do celów prowadzonej przez niego działalności, jak i do celów innych niż prowadzona działalność, podlega odliczeniu wyłącznie do wysokości udziału procentowego, w jakim dana nieruchomość jest wykorzystywana do celów działalności prowadzonej przez podatnika. Zgodnie z art. 168a ust. 2 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą również stosować tę zasadę w odniesieniu do wydatków związanych z innymi określonymi składnikami majątku przedsiębiorstwa. Zgodnie z wymogami art. 26 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych uznawane jest za odpłatne świadczenie usług, jeśli VAT od takich towarów podlegał odliczeniu. System ten pozwala na odzyskanie pierwotnie odliczonego podatku VAT w odniesieniu do towarów wykorzystywanych do celów prywatnych.

W przypadku samochodów osobowych system ten jest trudny do stosowania, w szczególności w związku z tym, że trudno jest rozdzielić korzystanie do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej. Jeśli prowadzona jest dokumentacja, jej prowadzenie i kontrolowanie stanowi dodatkowe obciążenie zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i dla administracji.

Zgodnie z art. 395 dyrektywy VAT państwa członkowskie mogą stosować środki stanowiące odstępstwo od przepisów dyrektywy VAT w celu uproszczenia procedury poboru podatku VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania, jeżeli środki te zostały zatwierdzone przez Radę.

Na podstawie decyzji wykonawczej Rady (UE) 2018/1994 Chorwacja jest obecnie upoważniona do ograniczenia do 50 % prawa do odliczenia VAT zapłaconego przy zakupie i leasingu określonych samochodów osobowych, w tym zakupie wszystkich dostarczanych lub świadczonych w związku z nimi towarów i usług, w przypadku gdy samochody te nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Środek szczególny zwalnia również podatników z obowiązku uznawania korzystania z takich samochodów osobowych do celów niezwiązanych z prowadzeniem działalności gospodarczej za świadczenie usług. Samochody osobowe objęte tym środkiem to pojazdy silnikowe przeznaczone do przewozu osób posiadające maksymalnie osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy. Jeżeli samochody osobowe wykorzystywane są do pewnych określonych rodzajów działalności, są one wyłączone z ograniczenia dotyczącego prawa do odliczenia i podlegają zwykłym zasadom. Dotyczy to pojazdów wykorzystywanych do celów szkolenia kierowców, testowania pojazdów, usług naprawczych, działalności gospodarczej polegającej na przewozie osób i transporcie towarów, transportu osób zmarłych lub wynajmu, a także pojazdów zakupionych w celu odsprzedaży. Decyzja wykonawcza Rady (UE) 2018/1994 pozostaje w mocy do dnia 31 grudnia 2021 r.

Przedmiotowy wniosek Chorwacji o dalsze przedłużenie środka szczególnego opiera się na tych samych podstawach, które przywołano w poprzednim wniosku. Do wniosku dołączono sprawozdanie zawierające przegląd stosowanej stawki procentowej ograniczenia dotyczącego prawa do odliczenia VAT zgodnie z art. 6 akapit trzeci decyzji wykonawczej Rady (UE) 2018/1994. Chorwacja uważa, że warunki stosowania środka szczególnego nadal są spełnione i że stosowane obecnie ograniczenie odliczenia VAT naliczonego na poziomie 50 % nadal jest najodpowiedniejsze.

Chorwacja wyjaśniła, że z danych dostarczonych przez podatników, jak i administracje podatkowe wynika, iż samochody osobowe stanowiące część majątku przedsiębiorstwa są nadal wykorzystywane do celów prywatnych średnio na poziomie 50 %. W odniesieniu do tej kwestii Chorwacja przedstawiła wyniki dwóch badań przeprowadzonych na początku 2021 r. dotyczących wykorzystania samochodów osobowych do celów służbowych i prywatnych; z badań tych wynikało, że ustalenie stawki procentowej ograniczającej prawo do odliczenia podatku naliczonego na poziomie 50 % nadal wydaje się realistyczne.

Biorąc pod uwagę pozytywny wpływ środka szczególnego na obciążenia administracyjne podatników i organów podatkowych, proponuje się wydanie upoważnienia na wydłużenie okresu obowiązywania obecnie obowiązującego środka stanowiącego odstępstwo. Upoważnienie powinno być ważne na kolejny ograniczony okres, tj. do dnia 31 grudnia 2024 r., co umożliwi weryfikację konieczności i skuteczności stosowania tego środka stanowiącego odstępstwo oraz wskaźnika stosunku między wykorzystaniem do celów działalności gospodarczej i do innych celów będącego podstawą tego upoważnienia. Do ewentualnego wniosku o przedłużenie należy dołączyć sprawozdanie zawierające przegląd stosowanej stawki procentowej i przedłożyć je służbom Komisji do dnia 31 marca 2024 r.

Ponieważ na podstawie art. 168a ust. 2 dyrektywy VAT Chorwacja postanowiła stosować art. 168a ust. 1 dyrektywy VAT do innych niż nieruchomości dóbr gospodarczych stanowiących część majątku przedsiębiorstwa, w tytule i art. 1 decyzji wykonawczej Rady (UE) 2018/1994 należy, w celu zapewnienia kompletności, zawrzeć odniesienie do art. 168a tej dyrektywy.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Podobne odstępstwa dotyczące prawa do odliczenia przyznano także innym państwom członkowskim (Estonii, Węgrom, Łotwie, Polsce, Włochom i Rumunii).

Art. 176 dyrektywy VAT stanowi, że Rada określa wydatki, które nie dają prawa do odliczenia VAT. Do tego czasu państwa członkowskie są upoważnione do utrzymania wyłączeń obowiązujących w dniu 1 stycznia 1979 r. W związku z tym istnieje pewna liczba przepisów „wstrzymujących”, które ograniczają prawo do odliczenia VAT związanego z samochodami osobowymi.

Niezależnie od wcześniejszych inicjatyw mających na celu ustanowienie przepisów określających kategorie wydatków, które mogą podlegać ograniczeniom w zakresie prawa do odliczenia, takie odstępstwo jest właściwe w oczekiwaniu na harmonizację odnośnych przepisów na szczeblu UE.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ