SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Jakość benzyny i oleju napędowego stosowanych w transporcie drogowym w Unii Europejskiej

(rok sprawozdawczy 2019)

1. Wprowadzenie

Zgodnie z art. 7a dyrektywy 98/70/WE odnoszącej się do jakości benzyny i olejów napędowych (zwanej dalej „dyrektywą w sprawie jakości paliw”) i art. 5 dyrektywy Rady (UE) 2015/652 ustanawiającej metody obliczania i wymogi w zakresie sprawozdawczości zgodnie z dyrektywą 98/70/WE państwa członkowskie mają obowiązek składać co roku sprawozdanie na temat intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw i energii dostarczanych na ich terytoriach. Ten obowiązek sprawozdawczy miał zastosowanie po raz pierwszy w odniesieniu do roku sprawozdawczego 2017 w związku ze stosowaniem i transpozycją dyrektywy Rady (UE) 2015/652. Niniejsze sprawozdanie roczne obejmuje dane przedstawione przez państwa członkowskie za 2019 r.

Ponadto zgodnie z art. 8 ust. 3 dyrektywy 98/70/WE państwa członkowskie mają obowiązek składać sprawozdanie zawierające krajowe dane dotyczące jakości paliw za poprzedni rok kalendarzowy.

Niniejsze sprawozdanie roczne zawiera zestawienie informacji przedstawionych przez państwa członkowskie w związku z wyżej wspomnianymi wymogami w zakresie sprawozdawczości. Opracowano je na podstawie danych za rok 2019 przekazanych Europejskiej Agencji Środowiska (EEA) przez państwa członkowskie.

2. Ilości i intensywność emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia poszczególnych rodzajów paliwa i energii

Art. 7a dyrektywy w sprawie jakości paliw, w związku z dyrektywą Rady (UE) 2015/652, określa wymogi w zakresie sprawozdawczości, zgodnie z którymi należy podać następujące informacje:

·całkowitą ilość każdego rodzaju paliwa lub energii dostarczanych na potrzeby transportu drogowego i maszyn jezdnych nieporuszających się po drogach (w tym statków żeglugi śródlądowej, gdy nie znajdują się na morzu), ciągników rolniczych i leśnych oraz rekreacyjnych jednostek pływających, gdy nie znajdują się na morzu;

·emisję gazów cieplarnianych w całym cyklu życia w przeliczeniu na jednostkę energii, w tym tymczasowe średnie wartości szacowanych emisji z biopaliw wynikających z pośredniej zmiany użytkowania gruntów;

·surowiec i ścieżkę produkcji biopaliwa stosowane w przypadku poszczególnych biopaliw dostarczanych na terytoria państw członkowskich.

W dyrektywie w sprawie jakości paliw zobowiązuje się państwa członkowskie do nałożenia na dostawców wymogu zmniejszenia do dnia 31 grudnia 2020 r. intensywności emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia paliw transportowych, tj. emisji gazów cieplarnianych w całym cyklu życia w przeliczeniu na jednostkę energii uzyskanej z paliw i energii dostarczonej, o co najmniej 6 % w stosunku do podstawowej normy dla paliw w 2010 r. wynoszącej 94,1 gCO2eq/MJ. W ocenie osiągnięcia celu redukcji emisji o co najmniej 6 % nie uwzględnia się emisji gazów cieplarnianych wynikających z pośredniej zmiany użytkowania gruntów. W dyrektywie w sprawie odnawialnych źródeł energii (UE) 2018/2001 przewidziano różne środki mające na celu rozwiązanie problemu pośredniej zmiany użytkowania gruntów, w tym pułap dotyczący biopaliw produkowanych z roślin spożywczych i pastewnych, a w powiązanym akcie delegowanym wyznaczono szczegółowe kryteria określania surowców na biopaliwa charakteryzujących się wysokim ryzykiem spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów, które mają być stopniowo wycofane do 2030 r., oraz kryteria certyfikacji biopaliw, biopłynów i paliw z biomasy o niskim ryzyku spowodowania pośredniej zmiany użytkowania gruntów.

W 2019 r. wszystkie państwa członkowskie (28) oraz Norwegia i Islandia dostarczyły dane dotyczące zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w odpowiednim formacie.

2.1Emisje gazów cieplarnianych i odległość od poziomu docelowego na rok 2020

Z przedstawionych danych wynika, że w 2019 r. średnia intensywność emisji gazów cieplarnianych paliw i energii dostarczanych w 28 państwach członkowskich, które złożyły sprawozdanie, była na poziomie 90 gCO2eq/MJ, czyli 4,3 % poniżej poziomu bazowego w 2010 r., wynoszącego 94,1 gCO2eq/MJ. Oznacza to, że w 2019 r. ograniczenie emisji wyniosło 54 Mt ekwiwalentu dwutlenku węgla (CO2eq). Postępy osiągnięte przez dostawców paliw w 2019 r. w porównaniu z 2018 r. były ograniczone – odnotowano poprawę o 0,6 punktu procentowego w stosunku do zgłoszonej średniej intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw.

Przekazane dane za 2019 r. potwierdzają, że wynik unijnych dostawców paliw w 28 państwach członkowskich, które złożyły sprawozdanie, jest niższy niż wynik pozwalający na osiągnięcie celu redukcji intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw transportowych o 6 % do 2020 r. w stosunku do roku 2010 (zob. Wykres 1). Należy zauważyć, że w 2019 r. po raz pierwszy zgłoszono stosowanie redukcji emisji w segmencie wydobywczym. Redukcje te, zgłoszone przez Węgry i Zjednoczone Królestwo, przyczyniły się do zmniejszenia ogólnej intensywności emisji gazów cieplarnianych o około 0,2 punktu procentowego, co pozwoliło na osiągnięcie łącznego poziomu 4,3 %. Wartość redukcji emisji w sektorze wydobywczym zgłaszana przez dostawcę musi być określona ilościowo i ujęta w sprawozdawczości zgodnie z wymogami określonymi w dyrektywie Rady (UE) 2015/652. Szczegółowe informacje na temat podejść do określania ilościowego, monitorowania i sprawozdawczości w odniesieniu do redukcji emisji w sektorze wydobywczym można znaleźć w odpowiednich wytycznych . Oczekuje się, że redukcja tego typu emisji będzie się dalej przyczyniać do osiągnięcia celu redukcji emisji do 2020 r.

Ponadto między poszczególnymi państwami członkowskimi występują duże różnice w poczynionych postępach (zob. Wykres 1). W 20 państwach członkowskich redukcje w 2019 r. są nadal poniżej poziomu 4 % orientacyjnego celu pośredniego, przy czym należy pamiętać, że państwa członkowskie mogły wymagać, by dostawcy paliw spełniali go już w 2017 r. Szwecja i Finlandia są jedynymi państwami członkowskimi, które przekroczyły już cel redukcji emisji na 2020 r. wynoszący 6 %, natomiast największe postępy osiągnęły Chorwacja, Zjednoczone Królestwo i Niderlandy, odnotowując w 2019 r. zmniejszenie emisji o ponad 1,5 punktu procentowego w porównaniu z 2018 r. Jednocześnie Szwecja, Polska i Bułgaria zgłosiły nieco wyższą intensywność emisji gazów cieplarnianych w 2019 r. niż w poprzednim roku. Więcej informacji na ten temat można znaleźć w sprawozdaniu technicznym EEA nr 2/2021 dotyczącym intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw transportowych w UE w 2019 r.





Wykres 1: Redukcja intensywności emisji gazów cieplarnianych paliw osiągnięta przez unijnych dostawców paliw w państwach członkowskich w latach 2010–2019 (Źródło: EOG)