KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 19.10.2017 COM(2017) 603 final 2017/0263(NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, które należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej na dwudziestym zwyczajnym posiedzeniu umawiających się stron Konwencji o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego w odniesieniu do wniosku dotyczącego zmiany załącznika II do Protokołu dotyczącego obszarów szczególnie chronionych i różnorodności biologicznej w rejonie śródziemnomorskim



UZASADNIENIE 1.Przedmiot wniosku Niniejszy wniosek dotyczy decyzji ustalającej stanowisko, które należy przyjąć w imieniu Unii podczas dwudziestego zwyczajnego posiedzenia umawiających się stron barcelońskiej Konwencji o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego, w odniesieniu do zmian załącznika II do protokołu dotyczącego obszarów szczególnie chronionych i różnorodności biologicznej w rejonie śródziemnomorskim. 2.Kontekst wniosku 2.1.Konwencja barcelońska i jej protokoły Barcelońska Konwencja o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego („konwencja barcelońska”) ma na celu zapewnienie zrównoważonego zarządzania naturalnymi zasobami morskimi i lądowymi oraz ochronę środowiska morskiego i obszarów przybrzeżnych w drodze zapobiegania, obniżania i eliminacja zanieczyszczenia. Konwencja barcelońska weszła w życie w dniu 9 lipca 2004 r. Uzupełnieniem konwencji barcelońskiej jest siedem protokołów dotyczących szczególnych aspektów ochrony środowiska w regionie śródziemnomorskim, w tym protokół dotyczący obszarów szczególnie chronionych i różnorodności biologicznej w rejonie śródziemnomorskim (przyjęty w 1995 r. i zastępujący powiązany protokół z 1982 r.) wraz z załącznikami. Unia Europejska jest stroną konwencji barcelońskiej i jej protokołów. Stronami konwencji barcelońskiej i protokołów do niej są również Włochy, Grecja, Hiszpania, Francja, Słowenia, Malta, Cypr i Chorwacja oraz 13 krajów śródziemnomorskich spoza UE. 2.2.Dwudzieste zwyczajne posiedzenie umawiających się stron Dwudzieste zwyczajne posiedzenie umawiających się stron konwencji barcelońskiej odbędzie się w dniach 17–20 grudnia 2017 r. w Tiranie w Albanii. Uczestnicy posiedzenia będą musieli między innymi podjąć decyzję w sprawie aktu mającego skutki prawne, tj. wniosku w sprawie zmiany załącznika II (Wykaz gatunków zagrożonych wyginięciem) do protokołu dotyczącego obszarów szczególnie chronionych i różnorodności biologicznej w rejonie śródziemnomorskim („protokół”). Procedura opisana w art. 23 konwencji barcelońskiej ma zastosowanie do przyjmowania wszelkich zmian załączników do protokołu. Takie zmiany są przyjmowane większością trzech czwartych głosów umawiających się stron protokołu. Jak stanowi art. 25 konwencji barcelońskiej, „Europejska Wspólnota Gospodarcza [...] korzysta ze swojego prawa głosu, dysponując liczbą głosów równą liczbie jej państw członkowskich, które są stronami niniejszej konwencji i jednego lub większej liczby protokołów; Europejska Wspólnota Gospodarcza [...] nie będzie korzystać ze swojego prawa głosu, jeżeli jej państwa członkowskie korzystają ze swojego prawa głosu i odwrotnie.” 2.3.Planowane zmiany załącznika II do protokołu Podczas dwudziestego zwyczajnego posiedzenia umawiających się stron konwencji barcelońskiej w dniach 17–20 grudnia 2017 r. strony mają przyjąć zmiany do załącznika II do protokołu („planowany akt”). Cele planowanego aktu są następujące: - dodanie do wykazu gatunków w załączniku II do protokołu czterech nowych gatunków Anthozoa (gromada bezkręgowców morskich obejmująca korale), a mianowicie: Isidella elongata, Dendrophyllia cornigera, Dendrophyllia ramea i Desmophyllum dianthus, - aktualizacja nazewnictwa niektórych gatunków ptaków morskich i ptaków strefy przybrzeżnej w związku ze zmianami taksonomicznymi, które pojawiły się od czasu ostatnich poprawek do załączników do protokołu. Planowany akt stanie się wiążący dla stron zgodnie z art. 29 konwencji barcelońskiej, który stanowi, że „każdy protokół do niniejszej Konwencji jest wiążący [...] dla Umawiających się Stron danego protokołu” i art. 23, który stanowi, że „załączniki do niniejszej Konwencji lub do któregokolwiek protokołu stanowią integralną część Konwencji lub takiego protokołu, stosownie do przypadku”. 3.Stanowisko, jakie należy przyjąć w imieniu Unii

W protokole ustanowiono wykaz gatunków zagrożonych wyginięciem oraz wykaz gatunków, których wykorzystywanie podlega regulacjom (art. 12). Te dwa wykazy stanowią odpowiednio załącznik II i załącznik III do protokołu. Umawiające się strony mają obowiązek przyjąć uzgodnione środki w celu zapewnienia ochrony i zachowania gatunków zwierząt i roślin ujętych w tych załącznikach. W planowanym akcie przewiduje się najpierw aktualizację nazewnictwa niektórych gatunków ptaków morskich i ptaków strefy przybrzeżnej w związku ze zmianami taksonomicznymi, które pojawiły się od czasu wprowadzenia ostatnich zmian do załączników do protokołu. Nie stanowią one znaczących czy też istotnych zmian, a jedynie aktualizację nazw gatunków już znajdujących się w wykazie. Po drugie w planowanym akcie przewiduje się dodanie do wykazu gatunków w załączniku II do protokołu czterech nowych gatunków gromady Anthozoa (Isidella elongata, Dendrophyllia cornigera, Dendrophyllia ramea i Desmophyllum dianthus). Ta druga propozycja została omówiona na forum odpowiedniego organu technicznego powołanego na podstawie konwencji, podczas 13. spotkania punktów kontaktowych protokołu, gdzie reprezentowana była Unia Europejska. Cztery przedmiotowe gatunki koralowców występują w będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty siedliskach przyrodniczych typu „rafy”, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony na podstawie załącznika I do dyrektywy siedliskowej. W podręczniku interpretacji siedlisk naturalnych w Unii Europejskiej jako śródziemnomorskie gatunki rafotwórcze wymieniono kolonię Dendrophyllia ramea, kolonię Dendrophyllia cornigera, odmianę Isidella elongata oraz kolonie białych koralowców, takich jak Lophelia pertusa i Madrepora oculata (z którymi powiązany jest gatunek Desmophyllum dianthus). Cztery przedmiotowe gatunki umieszczono w śródziemnomorskiej Czerwonej księdze gatunków zagrożonych (Dendrophyllia ramea jest obecnie zaklasyfikowana jako gatunek narażony; Dendrophyllia cornigera i Desmophyllum dianthus są gatunkami zagrożonymi; Isidella elongata jest gatunkiem krytycznie zagrożonym i uznanym za gatunek niemal endemiczny). Trzy spośród przedmiotowych gatunków (D. ramea, D. cornigera i D. dianthus) należą do grupy koralowców twardych ujętych w dodatku II do Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, a zatem również w załączniku B do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97 (rozporządzenie o handlu dziką fauną i florą). Cztery gatunki gromady Anthozoa w Morzu Śródziemnym są narażone na wpływ wielu czynników antropogenicznych, takich jak połowy włokami dennymi, połowy taklami dennymi, wprowadzanie zanieczyszczeń, wiercenia, globalne ocieplenie i zakwaszenie wód oceanicznych. Ich zdolność do powrotu do stanu pierwotnego może być bardzo niewielka ze względu na stosunkowo niskie tempo wzrostu, niską zdolność do rozprzestrzeniania się i stosunkowo długi cykl życia. Chociaż informacji naukowych na temat populacji czterech przedmiotowych gatunków jest niewiele, dostępne rejestry populacji lub obserwacje jakościowe świadczą o niepokojącej regresji siedlisk lub spadku liczebności populacji. Poparcie powyższych wniosków przez Unię zapewnia spójność między działaniami wewnętrznymi i zewnętrznymi. UE jest zobowiązana do współpracy międzynarodowej na rzecz ochrony różnorodności biologicznej zgodnie z art. 191 ust. 1 TFUE oraz zgodnie z art. 5 Konwencji ONZ o różnorodności biologicznej (CBD), decyzjami podjętymi na dziesiątym, dwunastym i trzynastym posiedzeniu konferencji stron CBD w Nagoi w 2010 r., Pjongczangu w 2014 r. i Meksyku w 2016 r. Do gatunków, które proponuje się uwzględnić, odnosi się w szczególności decyzja XIII/11 trzynastej konferencji stron konwencji CBD dotycząca działań na rzecz wdrożenia dobrowolnego szczegółowego planu prac w zakresie różnorodności biologicznej w obszarach wód zimnych w celu m.in. podtrzymania i wzmocnienia odporności ekosystemów w obszarach wód zimnych. Niniejszy wniosek jest również zgodny z obawami wyrażonymi podczas Konferencji Narodów Zjednoczonych w 2012 roku w sprawie Zrównoważonego Rozwoju dotyczącymi „podatności raf koralowych i namorzynów na wpływy, w tym związane ze zmianą klimatu, jakie wywierają na nie zakwaszenie wód oceanicznych, przełowienie, niszczycielskie praktyki połowowe i zanieczyszczenie”, a także z podjętym podczas tej samej konferencji zobowiązaniem „do wspierania współpracy międzynarodowej na rzecz ochrony ekosystemów raf koralowych i namorzynów oraz w celu realizacji płynących z nich korzyści społecznych, gospodarczych i środowiskowych, a także do współpracy technicznej i dobrowolnej wymiany informacji”. Przyczynia się on również do osiągnięcia celu zrównoważonego rozwoju 14.2, który zakłada „do 2020 r. zrównoważone gospodarowanie ekosystemami morskimi i przybrzeżnymi oraz ich ochronę w celu uniknięcia znacznych negatywnych skutków, w tym dzięki zwiększaniu ich odporności i podejmowaniu działań w celu ich odbudowy i zapewnienia zdrowych i wydajnych oceanów”. W związku z powyższym Unia powinna poprzeć wniosek w sprawie zmiany załącznika II do protokołu. 4.Podstawa prawna 4.1.Proceduralna podstawa prawna 4.1.1.Zasady Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”. 4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Akt, który ma zostać przyjęty na posiedzeniu umawiających się stron konwencji barcelońskiej, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 23 i 29 konwencji barcelońskiej. W związku tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE. 4.2.Materialna podstawa prawna 4.2.1.Zasady Materialna podstawa prawna decyzji na mocy art. 218 ust. 9 TFUE zależy w pierwszej kolejności od celu i treści planowanego aktu w odniesieniu do tego, jakie stanowisko zostaje przyjęte w imieniu Unii.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do środowiska. Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 192 ust. 1 TFUE. 4.3.Podsumowanie Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być zatem art. 192 ust. 1 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE. 2017/0263 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, które należy przyjąć w imieniu Unii Europejskiej na dwudziestym zwyczajnym posiedzeniu umawiających się stron Konwencji o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego w odniesieniu do wniosku dotyczącego zmiany załącznika II do Protokołu dotyczącego obszarów szczególnie chronionych i różnorodności biologicznej w rejonie śródziemnomorskim RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1, w związku z art. 218 ust. 9, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Konwencja o ochronie środowiska morskiego i regionu przybrzeżnego Morza Śródziemnego („konwencja barcelońska”) została zawarta przez Wspólnotę zgodnie z decyzją Rady 1999/802/WE i weszła w życie w dniu 9 lipca 2004 r. (2)Unia jest również stroną Protokołu dotyczącego obszarów szczególnie chronionych i różnorodności biologicznej w rejonie śródziemnomorskim („protokół”), który został zawarty przez Wspólnotę zgodnie z decyzją Rady 1999/800/WE i wszedł w życie w dniu 12 grudnia 1999 r. (3)Na mocy art. 18 konwencji barcelońskiej jedną z funkcji posiedzeń konwencji stron konwencji barcelońskiej jest przyjmowanie, rewizja lub zmiana załączników do tej konwencji i jej protokołów. (4)Dwudzieste zwyczajne posiedzenie umawiających się stron konwencji barcelońskiej odbędzie się w dniach 17–20 grudnia 2017 r. Jednym z punktów porządku obrad jest przyjęcie zmian do załącznika II do protokołu. (5)Celem tych zmian jest dodanie czterech nowych gatunków gromady Anthozoa (Isidella elongata, Dendrophyllia cornigera, Dendrophyllia ramea i Desmophyllum dianthus) do wykazu gatunków podanego w załączniku II do Protokołu oraz aktualizacja nazewnictwa niektórych gatunków ptaków morskich i ptaków strefy przybrzeżnej w związku ze zmianami taksonomicznymi, które pojawiły się od czasu wprowadzenia ostatnich zmian do załączników do protokołu. (6)Należy ustalić stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na dwudziestym zwyczajnym posiedzeniu konferencji stron konwencji barcelońskiej, gdyż zmiany załącznika II do protokołu będą dla Unii wiążące. (7)Cztery gatunki Anthozoa zaproponowane do włączenia do załącznika II do protokołu występują w siedliskach przyrodniczych będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, których ochrona wymaga wyznaczenia specjalnych obszarów ochrony na podstawie załącznika I do dyrektywy Rady 92/43/EWG. Trzy spośród przedmiotowych gatunków są również ujęte w dodatku II do Konwencji o międzynarodowym handlu dzikimi zwierzętami i roślinami gatunków zagrożonych wyginięciem, która została wdrożona w Unii na mocy załącznika B do rozporządzenia Rady (WE) nr 338/97. Wszystkie proponowane gatunki są uznane za zagrożone w rejonie Morza Śródziemnego, a zatem wymagają zwiększonej ochrony przed działalnością człowieka, przewidzianej w postanowieniach protokołu. (8)Ponieważ wniosek w sprawie decyzji, która ma zostać podjęta na dwudziestym zwyczajnym posiedzeniu konferencji stron konwencji barcelońskiej dotyczy zmiany załącznika II do protokołu, należy opublikować go w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej po jego przyjęciu.