PL ECB -PUBLIC  
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO  
z dnia 20 sierpnia  2013 r. 
w sprawie zasad i trybu wymiany znaków pieniężnych  
(CON/20 13/64) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 18 lipca  2013 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzymał wniosek Prezesa Narodowego B anku 
Polskiego (NBP) o wydanie opinii w sprawie projektu zarządzen ia w sprawie szczegółowych zas ad 
i trybu wymiany znaków pieniężnych, które wskutek zużycia lub uszkodzenia przestają być prawnym 
środkiem płatniczym  na obszarze  Rzecz ypospolitej Polskiej  (zwanego dalej „projektem zarządzenia ”). 
Właściwość  EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz pierwszego, drugiego i trzeciego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 
98/415/WE z  dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Europejskiego Banku Centralnego 
udzielanych władzom krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projekt 
zarządzenia  dotyczy spraw walutowych, środków płatności oraz NBP . Rada Prezesów wydała niniejs zą 
opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego.  
 
1. Założenia projektu zarządzenia  
1.1 Projekt zarządzenia zastąpi zarządzenie  nr 1/2003 Prezesa Narodowego Banku Polskiego  z 
dnia 15 stycznia 2003 r.  w spraw ie szczegółowych zasad i trybu wymiany znaków pieniężnych, 
które wskutek zużycia lub uszkodzenia przestają być prawnym środkiem płatniczym na obszarze 
Rzeczypospolitej Polskiej  (zwane dalej „ obecnym  zarządzeniem”)2. Głównym celem projektu 
zarządzenia jest dostosowanie zasad wymiany monet do zasad sortowania monet3. Obejmuje to 
ujednolicenie definicji stosowanych w obu aktach prawnych w celu zapewnienia jednolitego 
traktowania monet nienadających się do obiegu.  
1.2 Oprócz dostosowania zasad wymiany monet do zasad sortowania monet, nowe rozwiązania  
wprowadzone przez projekt zarządzenia dotycz ą głównie następując ych kwestii : a) zasad wymiany 
                                                 
1 Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42.  
2 Dz. Urz. NBP z dnia 17 stycznia 2003 r., Nr 1, poz. 1.  
3 Zasady określone w zarządzeniu nr 19/2007 Prezesa Narodowego Banku Polskiego z dnia 24 października 20 07 r. w 
sprawie sposobu i trybu przeliczania, sortowania, pakowania i oznaczania opakowań banknotów i monet oraz 
wykonywania czynności związanych z zaopatrywaniem banków w te znaki (Dz. Urz. NBP z 
dnia 29 października  2007  r., Nr 14, poz. 28).  
ECB -PUBLIC  
2 banknotów i monet, które zostały zanieczyszczone różnymi substancjami ; b) zasad wymiany 
banknotów i monet przedstawianych  do wymiany przez organy ścigania; c)  opłat za wymianę 
banknotów i monet , które uległy przypadkowemu uszkodzeniu w wyniku zadziałania  urządzeń  
zabezpiecz ających przed kradzieżą . 
 
2. Uwagi ogólne  
 EBC  wydał  już opini e w sprawie poprzedniej nowelizacji obecn ego zarządzenia, jak również w 
sprawie zarządzenia nr 19/2007 Prezesa NBP . W zakresie, w jakim projekt zarządzenia powtarza 
przepisy obecnego zarządzenia , albo wprowadza zmiany redakcyjne  bez zmiany znaczenia  danego 
przepisu , EBC powtarza swoje uwagi wyrażone w poprzednich opiniach4. 
 
3. Uwagi szczegółowe  
 Opłaty za wymianę banknotów i monet przypadkowo uszkodzonych przez urządzenia 
zabezpieczające przed kradzieżą  
 Zgodnie z § 9 ust. 1 projektu zarządzenia wymiana znaków pienię żnych przypadkowo 
uszkodzonych przez urządzenia zabezpieczające przed kradzieżą  będzie podlegać opłacie 
pobieranej przez NBP od podmiotów lub osób przedstawiających do wymiany uszkodzone znaki 
pieniężne5. Wysokość tej opłaty, ustalona na poziomie 3% wartoś ci nominalnej wymienianych 
znaków pieniężnych, wydaje się znacznie przekraczać odpowiednią opłatę pobieraną przez krajowe 
banki centralne Eurosystemu6. 
 
Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC . 
 
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 20 sierpnia  2013 r. 
 
[podpis]  
Wiceprezes  EBC  
Vítor CONSTÂNCIO  
                                                 
4 Zob. w szc zególności pkt 2.2 i 3.3 opinii CON/20 08/26 oraz pkt 2.1. opinii CON/2007/28. Opinie EBC są publikowane 
na stronie internetowej EBC pod adresem www.ecb.europa.eu.  
5 Zgodnie z § 9 ust. 2 projektu zarządzenia opłata nie będzie pobierana, jeżeli znaki pienięż ne przedstawiane do wymiany 
zostały uszkodzone w wyniku przestępstwa lub usiłowania przestępstwa, a osoba przedstawiająca je do wymiany jest 
ofiarą takiego dokonanego lub usiłowanego przestępstwa . 
6 Zgodnie z art. 4 ust. 2 decyzji EBC/2013/10 z dnia 19 kwi etnia 2013 r. w sprawie nominałów, parametrów, reprodukcji, 
wymiany i wycofywania banknotów euro (Dz.U. L 118 z 30.4.2013, s. 37) opłata za wymianę autentycznych banknotów 
euro uszkodzonych przez urządzenia zabezpieczające przed kradzieżą wynosi 10 eurocen tów za jeden uszkodzony 
banknot .