[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 10.1.2006

KOM(2005) 704 wersja ostateczna

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

upoważniająca Litwę do zastosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 21 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

KONTEKST WNIOSKU |

110 | Podstawa i cele wniosku Zgodnie z art. 27 ust. 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde z Państw Członkowskich do stosowania specjalnych środków stanowiących odstępstwo od zastosowania przepisów powyższej dyrektywy w celu uproszczenia procedury poboru podatków lub zapobieżenia niektórym rodzajom uchylania się od płacenia podatku lub unikania zobowiązań podatkowych. W piśmie, które wpłynęło do Sekretariatu Generalnego Komisji w dniu 28 czerwca 2005 r., Republika Litewska wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do wprowadzenia środków stanowiących odstępstwo od art. 21 dyrektywy 77/388/EWG. Zgodnie z art. 27 ust. 2 dyrektywy 77/388/EWG, dnia 22 sierpnia 2005 r. Komisja poinformowała listownie inne Państwa Członkowskie o wniosku złożonym przez Litwę. W piśmie z dnia 23 sierpnia 2005 r. Komisja zawiadomiła Litwę, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne w celu rozpatrzenia wniosku. |

120 | Kontekst ogólny Jako ogólną zasadę, art. 21 ust. 1 dyrektywy 77/388/EWG w wersji określonej w art. 28 lit. g) tej dyrektywy przewiduje, że w systemie wewnętrznym do zapłacenia podatku od wartości dodanej (VAT) zobowiązany jest zazwyczaj podatnik dokonujący dostawy towarów lub świadczący usługi. Rząd litewski chciałby zastosować procedurę samonaliczania podatku, w ramach której podatnik, któremu dostarczono towary lub na rzecz którego świadczono usługi staje się zobowiązanym do zapłaty podatku VAT w następujących sytuacjach: - dostawa towarów i usług przez podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie dotyczące niewypłacalności lub postępowanie restrukturyzacyjne pod nadzorem sądowym, - dostawa drewna przez podatnika, - dostawa przez podatnika odpadów żelaznych i złomu, pozostałości i innych surowców wtórnych składających się z metali żelaznych i nieżelaznych, - wykonywanie robót budowlanych przez podwykonawcę na rzecz generalnego wykonawcy, innego podwykonawcy lub przedsiębiorstwa wykonującego własne prace budowlane. Jeśli chodzi o dostawy dokonywane przez podatników, w stosunku do których toczy się postępowanie w przypadku niewypłacalności lub postępowanie restrukturyzacyjne pod nadzorem sądu, zazwyczaj nie mają oni możliwości lub zamiaru wpłacania do właściwych organów podatku VAT pobranego z tytułu swych dostaw. Z drugiej strony nabywca, zazwyczaj przestrzegający prawa, może nadal odliczyć uiszczony podatek VAT. W sektorze drzewnym na Litwie występuje duże ryzyko uchylania się od płacenia podatków lub unikania zobowiązań podatkowych. Sektor ten obejmuje znaczącą liczbę przedsiębiorców, często drobnych odsprzedawców i pośredników, którzy zazwyczaj „znikają” nie płacąc podatku pobranego uprzednio od swych klientów. Dlatego też rząd litewski uważa, że istotne jest, aby odstępstwo miało zastosowanie na wszystkich etapach dostawy drewna między podatnikami. Podobna sytuacja ma miejsce w sektorze odpadów, gdzie często nie można wykryć przedsiębiorców uczestniczących w zbieraniu, sortowaniu i podstawowemu przetworzeniu. Tego rodzaju problemy występują również w sektorze budowlanym, w szczególności tam, gdzie prace budowlane wykonywane są przez podwykonawców, którzy następnie nie płacą podatku. Będące przedmiotem wniosku odstępstwo będzie przyznane, zasadniczo, do dnia 31 grudnia 2009 r. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, iż dnia 16 marca 2005 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący dyrektywy zmieniającej dyrektywę 77/388/EWG w odniesieniu do niektórych środków w celu uproszczenia procedury obciążania podatkiem VAT i pomocy w zapobieganiu uchylaniu się od płacenia podatków i unikaniu zobowiązań podatkowych i uchylającej niektóre decyzje przyznające odstępstwa (racjonalizacja odstępstw przyznawanych na podstawie art. 27). Wniosek ten przewiduje, między innymi, możliwość zastosowania w pewnych przypadkach systemu samonaliczania podatku. W przypadku tych części odstępstwa, które będą objęte racjonalizacją, wygasną one z dniem wejścia w życie dyrektywy. |

130 | Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Podobne odstępstwa dotyczące art. 21 dyrektywy 77/388/EWG zostały przyznane innym Państwom Członkowskim. |

141 | Spójność z innymi politykami i celami Unii Nie dotyczy. |

KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCENA WPłYWU |

Konsultacje z zainteresowanymi stronami |

219 | Nie dotyczy. |

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej |

229 | Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych. |

230 | Ocena wpływu Wniosek dotyczący decyzji ma na celu uproszczenie procedury pobierania podatku oraz zwalczanie ewentualnego uchylania się od płacenia podatku VAT lub unikania zobowiązań podatkowych, dlatego też jego potencjalny wpływ na gospodarkę jest pozytywny. Wpływ będzie w każdym razie ograniczony ze względu na wąski zakres odstępstwa. |

ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU |

305 | Streszczenie proponowanych działań Upoważnienie dla Litwy do stosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 21 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG w odniesieniu do systemu samonaliczania podatku w przypadku postępowania dotyczącego niewypłacalności, postępowania restrukturyzacyjnego pod nadzorem sądowym, dostaw drewna, niektórych dostaw odpadów i wykonywania niektórych robót budowlanych. |

310 | Podstawa prawna Artykuł 27 ust. 1 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku. |

329 | Zasada pomocniczości Wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Wspólnoty. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania. |

Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów: |

331 | Niniejsza decyzja dotyczy upoważnienia przyznanego Państwu Członkowskiemu w odpowiedzi na jego własny wniosek i nie stanowi jakiegokolwiek zobowiązania. |

332 | Biorąc pod uwagę ograniczony zasięg odstępstwa, środek specjalny jest proporcjonalny do wyznaczonego celu. |

Wybór instrumentów |

341 | Proponowane instrumenty: inne. |

342 | Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów. Zgodnie z art. 27 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych, dopuszczalna jest jedynie decyzja Rady. |

WPłYW NA BUDżET |

409 | Wniosek nie ma wpływu na budżet Wspólnoty. |

INFORMACJE DODATKOWE |

Klauzula przeglądu/weryfikacji/wygaśnięcia |

533 | Wniosek zawiera klauzulę wygaśnięcia. |

1. Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

upoważniająca Litwę do zastosowania środka stanowiącego odstępstwo od art. 21 szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych (jedynie tekst w języku litewskim jest autentyczny)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając szóstą dyrektywę Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku[1], w szczególności jej art. 27,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

2. Zgodnie z art. 27 ust. 1 dyrektywy 77/388/EWG Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić Państwo Członkowskie do stosowania specjalnych środków stanowiących odstępstwo od zastosowania przepisów tej dyrektywy w celu uproszczenia procedury poboru podatków oraz zapobieżenia niektórym rodzajom uchylania się od płacenia podatku lub unikania zobowiązań podatkowych.

3. W piśmie, które wpłynęło do Sekretariatu Generalnego Komisji w dniu 28 czerwca 2005 r., Litwa wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do wprowadzenia środków stanowiących odstępstwo od art. 21 dyrektywy 77/388/EWG.

4. Zgodnie z art. 27 ust. 2 dyrektywy 77/388/EWG, dnia 22 sierpnia 2005 r. Komisja poinformowała listownie inne Państwa Członkowskie o wniosku złożonym przez Litwę. W piśmie z dnia 23 sierpnia 2005 r. Komisja zawiadomiła Litwę, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne w celu rozpatrzenia wniosku.

5. Artykuł 21 ust. 1 dyrektywy 77/388/EWG, w wersji określonej w art. 28 lit. g) tej dyrektywy przewiduje, że w systemie wewnętrznym do zapłacenia podatku od wartości dodanej (VAT) zobowiązany jest zazwyczaj podatnik dokonujący dostawy towarów lub świadczący usługi.

6. Celem odstępstwa, o które wnioskuje Litwa, jest uczynienie, pod pewnymi warunkami, zobowiązanym do zapłaty podatku VAT z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług odbiorcy tych towarów lub usług, w przypadku postępowania dotyczącego niewypłacalności, postępowania restrukturyzacyjnego pod nadzorem sądowym, transakcji, których przedmiotem jest drewno, dostaw odpadów żelaznych i nieżelaznych oraz wykonywania robót budowlanych.

7. Trudności finansowe często uniemożliwiają podatnikom, w stosunku do których toczy się postępowanie dotyczące niewypłacalności lub postępowanie restrukturyzacyjne pod nadzorem sądowym, zapłatę podatku VAT z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług. Jednakże odbiorca może odliczyć podatek VAT nawet wtedy, gdy nie został on zapłacony przez dostawcę.

8. Problemy tego rodzaju występują na litewskim rynku drzewnym, z przyczyn związanych z charakterem tego rynku oraz uczestniczącymi w nim przedsiębiorstwami. Na rynku tym przeważają małe przedsiębiorstwa o zasięgu lokalnym, często odsprzedawcy i pośrednicy, trudne do skontrolowania przez organy podatkowe. Najbardziej rozpowszechnioną formą unikania zobowiązań podatkowych jest fakturowanie dostaw przez przedsiębiorstwo, które następnie „znika” nie płacąc podatku, co jednak pozwala klientowi dokonać odliczenia podatku na podstawie ważnej faktury.

9. Podobny problem niepłacenia zafakturowanego podatku występuje w litewskim sektorze recyklingu odpadów metali żelaznych i nieżelaznych.

10. Porównywalne problemy mają również miejsce w litewskim sektorze budownictwa, w szczególności w przypadku fakturowania podatku VAT przez podwykonawców, którzy następnie „znikają”.

11. Czyniąc odbiorcę odpowiedzialnym za zapłatę podatku VAT we wspomnianych powyżej przypadkach, które negatywnie wpływają na finanse publiczne, odstępstwo usuwa napotykane trudności bez wpływu na kwotę należnego podatku. Rezultatem tego jest ułatwienie pracy organów podatkowych przy poborze podatku i zapobieżenie niektórym formom uchylania się od płacenia podatków lub unikania zobowiązań podatkowych.

12. Środek jest proporcjonalny do wyznaczonych celów z uwagi na fakt, iż nie będzie miał zastosowania ogólnego a tylko do szczególnych działań i sektorów stwarzających problemy z poborem podatku, uchylaniem się od jego płacenia lub unikaniem zobowiązań podatkowych.

13. Podobne odstępstwa zostały przyznane innym Państwom Członkowskim i okazały się skuteczne.

14. Upoważnienie powinno być ograniczone w czasie do 31 grudnia 2009 r. tak aby w świetle zdobytych w tym okresie doświadczeń można było ocenić czy utrzymanie odstępstwa jest uzasadnione. Jednakże 16 marca 2005 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący dyrektywy racjonalizującej niektóre odstępstwa przyznawane na podstawie art. 27 dyrektywy 77/388/EWG[2]. Należy zatem ograniczyć w czasie stosowanie tych części niniejszej decyzji, które są objęte wnioskiem, do chwili wejścia w życie tej dyrektywy.

15. Odstępstwo nie ma żadnego negatywnego wpływu na dochody własne Wspólnoty pochodzące z podatku VAT,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Na zasadzie odstępstwa od art. 21 ust. 1 lit. a) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG, w wersji określonej w art. 28 lit. g) tej dyrektywy, niniejszym upoważnia się Litwę do wyznaczenia podatnika, któremu dostarcza się towary lub na rzecz którego świadczy się usługi, jako osobę odpowiedzialną za zapłacenie podatku VAT.

Artykuł 2

Odbiorca towarów lub usług może być zostać wyznaczony jako osoba zobowiązana do zapłaty podatku VAT w następujących przypadkach:

16. dostawy towarów i świadczenia usług przez podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie dotyczące niewypłacalności lub postępowanie restrukturyzacyjne pod nadzorem sądowym,

17. dostaw drewna,

18. dostawy przez podatnika odpadów żelaznych i złomu, pozostałości i innych surowców wtórnych składających się z metali żelaznych i nieżelaznych,

19. wykonywania robót budowlanych przez podwykonawcę na rzecz generalnego wykonawcy, innego podwykonawcy lub przedsiębiorstwa wykonującego własne prace budowlane.

Artykuł 3

Upoważnienie przyznane na mocy art. 1 wygasa w dniu 31 grudnia 2009 r. Jednakże pkt 1, 3 i 4 w art. 2 wygasają w dniu wejścia w życie dyrektywy racjonalizującej odstępstwa przyznawane zgodnie z art. 27 dyrektywy 77/388/EWG, zawierającej specjalny system stosowania podatku VAT w tych sektorach, pod warunkiem, że wejście w życie tej dyrektywy nastąpi przed 31 grudnia 2009 r.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Litewskiej.

Sporządzono w Brukseli.,

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 145 z 13.6.1977, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2004/66/WE (Dz.U. L 168 z 1.5.2004, str. 35).

[2] Dz.U. C 125 z 24.5.2005, str. 12. COM(2005) 89