KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 23.11.2011 
SEK(2011) 1400 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCEN SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
ROZPORZ ĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
w sprawie ustanowienia programu „Kreatywna Europa” 
{KOM(2011) 785 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1399 wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL 1. WPROWADZENIE 
Niniejszy dokument towarzyszy trzem odr ębnym ocenom skutków, które zawieraj ą analizę 
wariantów przysz łego wsparcia finansowego z funduszy UE dla sektora kultury i sektora 
kreatywnego. Znajduj ą się w nim najwa żniejsze wnioski z tych trzech ocen skutków oraz opis 
najlepszego wariantu, a tak że mechanizmów wdra żania i monitorowania. Szczegó łowe 
informacje znajduj ą się w poszczególnych ocenach skutków. Z ocen tych wynika, że wariant 
polegających na d ążeniu do stworzenia synergii pomi ędzy sektorem audiowizualnym 
(obecnymi programami MEDIA i MEDIA M undus) a sektorem kultury i sektorem 
kreatywnym (obecnym programem Kultura) w ramach programu ramowego „Kreatywna 
Europa” b ędzie korzystniejszy ni ż pozostałe rozważane warianty. Zgodnie z propozycj ą 
zawartą w wieloletnich ramach fi nansowych Komisji na finans owanie tego programu, który 
ma trwać siedem lat, zostanie przeznaczona kwota w wysoko ści 1,6 mld euro (ceny sta łe). 
Sprawozdania z oceny skutków s ą rezultatem dwuletniego pr ocesu przygotowawczego, który 
rozpoczął się od przeprowadzenia ocen okresowych obecnie funkcjonuj ących programów. W 
jego ramach, ze wzgl ędu na potrzeb ę poprawy i uproszczenia wdra żania, przeanalizowano 
również możliwość osiągnięcia większej synergii mi ędzy tymi ró żnymi obszarami poprzez 
połączenie tych programów. Za podstaw ę ocen skutków przyj ęto w głównej mierze wyniki 
ocen okresowych programów Kultura i MEDIA oraz konsultacji intern etowych i otwartych 
spotkań publicznych na temat przysz łych funduszy dla sektora kul tury i sektora kreatywnego. 
W ocenach uwzgl ędniono ponadto uwagi do zielonej ksi ęgi Komisji w sprawie uwalniania 
potencjału przedsiębiorstw z bran ży kultury i bran ży twórczej1, wyniki ró żnych niezale żnych 
badań przeprowadzonych dla Komisji w ostatnich latach, a tak że zalecenia ekspertów 
sformułowane w kontek ście otwartej metody koordynacji w dziedzinie kultu ry (OMK) oraz 
zorganizowany dialog z sektorem, prowadzony w latach 2008-2010. Podczas przeprowadzania ocen s kutków skorzystano równie ż z pomocy ekspertów zewn ętrznych przy 
identyfikacji problemów, formu łowaniu celów oraz analizie i porównywaniu wariantów. 
Projekty dokumentów roboczych s łużb Komisji w sprawie ocen skutków zosta ły poddane 
dyskusji w odpowiednich mi ędzyresortowych grupach ds. programów Kultura i MEDIA. 
Obecnie wsparcia ze środków UE dla tych sektorów udziela si ę w ramach odr ębnych 
programów, a mianowicie programu Kultura, MEDIA (który od ko ńca 2010 r. obejmuje 
fundusz gwarancyjny produkcji programu ME DIA) oraz MEDIA Mundus. Poszczególne 
oceny skutków zosta ły opracowane w celu oceny form dalszego udost ępniania środków 
finansowych UE sektorowi kultury i se ktorowi kreatywnemu po roku 2013. Obecnie 
funkcjonuj ące programy MEDIA i MEDIA Mundus, ze wzgl ędu na podobne cele i kierunki 
działań, zostały ujęte w jednej ocenie skutków. Fundusz gwarancyjny produkcji programu 
MEDIA, z uwagi na z łożony charakter i szerszy zakres, wymaga ł indywidualnej oceny 
skutków.  
2. UZASADNIENIE DLA INTERWENCJI UE 
Uzasadnienie dla interwencji UE w tych dziedzinach znajduje si ę w podstawie prawnej, jest 
nim ponadto unijna warto ść dodana, która zostanie wytworzona. 
                                                
 
1 Zielona ksi ęga Komisji w sprawie uwalniania potencja łu przedsi ębiorstw z bran ży kultury i bran ży 
twórczej, COM(2010) 183; dokument roboczy s łużb Komisji „Analiza wyników konsultacji 
zainicjowanych zielon ą księgą w sprawie uwalniania potencja łu przedsi ębiorstw z bran ży kultury i 
branży twórczej”, SEC(2011) 399 we rsja ostateczna z 24.3.2011. 
 
PL 3   PL Podstawa prawna 
Działanie UE w dziedzinie, któr ą zajmują się sektor kultury i sektor kreatywny, b ędzie 
opierać się na postanowieniach art. 167 (Kultura) i art. 173 (Przemys ł) Traktatu o 
funkcjonowaniu Unii Europejskiej . O prawie UE do podejmowania dzia łania jest tak że mowa 
w art. 3 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej, w którym uznaje si ę, że rozwojowi rynku 
wewnętrznego i wzrostowi gospodarczemu musi towarzyszy ć poszanowanie dla 
różnorodności kulturowej i j ęzykowej UE, oraz w art. 22 Karty praw podstawowych Unii 
Europejskiej stanowi ącym, że Unia szanuje ró żnorodność kulturow ą i językową. Mandat Unii 
został uznany w prawie mi ędzynarodowym, w konwencji UNESCO w sprawie ochrony i 
promowania ró żnorodności form wyrazu kulturowego, która jest cz ęścią wspólnotowego 
dorobku prawnego . 
Unijna warto ść dodana 
Celem interwencji UE powinno by ć osiągnięcie rezultatów o charakte rze systemowym oraz 
wspieranie rozwoju polityki. W zwi ązku z tym unijna warto ść dodana nowego instrumentu 
UE służącego wspieraniu sektora kultury i sektora kreatywnego powstanie dzi ęki: 
• jego transnarodowemu charakterowi i wp ływowi uzyskanych rezultatów, do których 
się on przyczyni, innych ni ż osiągane w wyniku krajowych programów finansowania 
koncentruj ących się na ogół na działaniach na poziomie krajowym; 
• formie, w jakiej b ędzie on uzupe łniał krajowe, mi ędzynarodowe i inne programy UE; 
• korzyściom skali i masie krytycznej, którym mo że sprzyjać wsparcie udzielane na 
przykład za po średnictwem projektów wspó łpracy transnarodowej i wspólnego 
instrumentu finansowego dla sektora ku ltury i sektora kreatywnego, a które nie 
powstają w wyniku fragmentarycznych krajowych programów o ograniczonym 
zakresie; 
• przyczynianiu si ę do powstawania wi ększych mo żliwości pozyskiwania 
dodatkowych środków finansowych (efektowi d źwigni); 
• formie, w jakiej mo że motywowa ć i stymulowa ć ten sektor do osi ągania 
długotrwałych efektów o charakterze systemowym w celu szybszego reagowania na 
globalne wyzwania. 
3. EFEKTYWNO ŚĆ OBECNIE FUNKCJONUJ ĄCYCH PROGRAMÓW  
Z oceny obecnie funkcjonuj ących programów UE dla sektora kultury i sektora kreatywnego2 
wynika, że przyczyni ły się one do wzmocnienia sektora, sprzyja ły mobilno ści osób 
zawodowo zajmuj ących się kulturą i wspomaga ły obieg dzie ł sztuki, a tym samym wnios ły 
istotny wk ład na rzecz ró żnorodności kulturowej i j ęzykowej. 
W przypadku programu Kultura , dysponuj ącego niewielkim rocznym bud żetem 
wynoszącym średnio 57 mln euro – czyli kwot ą równowa żną rocznym bud żetom wielu 
                                                 
2 http://ec.europa.eu/dgs/education_culture/evalreports/index_en.htm 
 
PL 4   PL krajowych teatrów operowych/przedsi ębiorstw3 – opłacalność wydatków poniesionych przez 
UE jest wysoka. W ocenie stwierdza si ę, że program pomaga tysi ącom artystów i specjalistów 
zawodowo zwi ązanych z kultur ą – około 20 000 osób rocznie – w rozwoju kariery 
międzynarodowej poprzez stwarzanie im mo żliwości doskonalenia umiej ętności i pogłębiania 
wiedzy fachowej w drodze partnerskiego uczenia si ę i kształtowania nowych ścieżek 
zawodowych. Program stworzy ł tysiącom organizacji dzia łających w dziedzinie kultury – 
znacznie ponad 1 000 organizacji ka żdego roku – mo żliwości współpracy w wymiarze 
transgraniczym, uczenia si ę na przyk ładzie dobrych praktyk w ramach partnerstw z 
podmiotami z innych pa ństw działającymi w sektorze kultury i sektorze kreatywnym. Dzi ęki 
programowi takie podmioty mog ły uczestniczy ć w koprodukcji, budowa ć sieci kontaktów i 
odkrywać nowe mo żliwości zawodowe oraz funkcjonowa ć w większym stopniu i w wymiarze 
międzynarodowym i wi ązać z nim plany na przysz łość. Program mia ł więc pozytywny wp ływ 
na struktur ę sektora oraz jego zdolno ść do reagowania na potrzeby szerszych rynków. Pomóg ł 
w rozwoju sektorów i form sztuki, tworzeniu nowych dzie ł i sztuki performatywnej, 
promowaniu dost ępu i uczestnictwa, bada ń naukowych i edukacji w przedmiotowej 
dziedzinie, wspiera ł również działalność informacyjn ą i doradcz ą oraz przedsi ęwzięcia 
praktyczne. 
Dzięki programowi ka żdego roku mo żna było zapewni ć obieg tysi ęcy dzieł, między innymi 
ok. 500 przet łumaczonych dzie ł literackich. Wsparcie z programu jest postrzegane jako znak 
jakości projektów w dziedzinie kultury. Poprzez dzia łania w ramach projektów uda ło się 
bezpośrednio i po średnio dotrze ć do wielu milionów obywateli, którzy mogli korzysta ć z 
dzieł kultury pochodz ących z innych pa ństw. Program przyczyni ł się również do stworzenia 
lepszych, opartych na faktach podstaw naukowych dla polityki dzi ęki badaniom, które 
wniosły wkład w prace nad OMK. Poniewa ż koszty realizacji projektów pokrywa si ę w 
drodze wspó łfinansowania, wynosz ącego maksymalnie 50 %, program przyczyni ł się do 
uruchomienia znacznych dodatkowych inwe stycji publicznych i prywatnych. 
W niektórych przypadkach europejskie stolice kultury, którym przyznaje si ę tytuł i które 
otrzymują fundusze UE z programu (1,5 mln euro dla stolicy), osi ągnęły w wyniku d źwigni 
finansowej o śmiokrotnie wy ższe kwoty przychodów, zainicjowa ły inwestycje o warto ści od 
15 do 100 mln euro w ramach swoich programów operacyjnych, a te sta ły się katalizatorem 
dla dodatkowych inwestycji kapita łowych. Na ogó ł dzięki takim dzia łaniom uda ło się dotrzeć 
do milionów ludzi, zaanga żować setki wolontariuszy i pozostawi ć długotrwałe dziedzictwo 
dla miast w postaci wi ększych umiej ętności, potencja łu w dziedzinie kultury i o żywienia 
kulturalnego, infrastruktury i wizerunku. 
Ocena programów MEDIA  o stosunkowo niewielkim rocznym bud żecie wynosz ącym 100 
mln euro potwierdza, że program MEDIA przyniós ł znaczące rezultaty dzi ęki 
ukierunkowanym dzia łaniom zapewniaj ącym optymalizacj ę stosunku kosztów do korzy ści 
oraz wykorzystania mo żliwości programu. Dzia łania koncentrowa ły się na przedsi ęwzięciach 
o pozytywnym wp ływie na konkurencyjno ść UE i na potrzebach, których nie zaspokaja si ę na 
poziomie krajowym, takich jak dystrybucja mi ędzynarodowa. Przynajmniej cz ęściowo dzi ęki 
wsparciu z programu MEDIA zwi ększył się udział filmów europejskich we wszystkich 
premierowych projekcjach w kinach europejs kich z 36 % w 1989 r. do 54 % w 2009 r. Sie ć 
Europa Cinema, obejmuj ąca ponad 2 000 sal kinowych w wi ększości niezale żnych kin w 32 
                                                 
3 Dla porównania te 57 mln euro jest równie ż kwotą znacznie ni ższą od krajowych środków publicznych 
przeznaczanych na finansowanie kultu ry i sztuki w UK, FR, DE (wynosz ących odpowiednio 590 mln 
funtów, 7,5 mld euro, 1,1 mld euro).  
 
PL 5   PL państwach, stanowi ących 20 % wszystkich kin premierowy ch w Europie, zapewnia szeroki i 
zróżnicowany repertuar filmowy i w ten sposób promuje ró żnorodność kulturow ą w 475 
miastach. Swoj ą ofertą programow ą wysokiej jako ści kina te przyci ągnęły 59 mln widzów (w 
porównaniu z 30 mln w 2000 r.) czyli 5,6 % ca łkowitej liczby widzów w Europie (2,8 % w 
2000 r.). Udzia ł dochodów ze sprzeda ży biletów na zagraniczne filmy europejskie 
prezentowane w ramach repertuaru sieci kszta łtuje się na poziomie 36 % w porównaniu ze 
średnią europejsk ą wynoszącą 7-8 %. W repertuarze kin sieci Europa Cinema średnio 57 % 
stanowią filmy europejskie w porównaniu ze średnią europejsk ą wynoszącą 27,7 %. 
Zgodnie z ocen ą wyników program MEDIA przyczynia si ę do wzmacniania 
konkurencyjno ści sektora poprzez wsparcie dzia łań na rzecz budowania zdolno ści, takich jak 
szkolenia i rozwój, które pomagaj ą w profesjonalizacji sektora i podnoszeniu jako ści dzieł. 
Około 1 800 specjalistów (producentów, dys trybutorów, scenarzystów) odbywa corocznie 
szkolenia, które umo żliwiają im zdobycie odpowiednich  kwalifikacji i umiej ętności, oraz 
korzysta z mo żliwości współpracy w ramach sieci w wymiarze transgranicznym. Dzi ęki 
wsparciu na rzecz rozwoju ka żdego roku mo żna wprowadzi ć na rynek 400 wysokiej jako ści 
projektów europejskich. Wsparcie dla pakietów projektów, w odró żnieniu od wsparcia 
pojedynczych projektów, zapewnia stabilno ść finansow ą i długoterminowe perspektywy 
przedsiębiorstwom produkcyjnym (cz ęsto niewielkim niedokapitalizowanym M ŚP) i ma 
istotny wp ływ na struktur ę przemysłu. 
Wsparcie dla niezale żnych producentów na produkcj ę określonych rodzajów dzie ł 
audiowizualnych, takich jak filmy dokume ntalne i animowane, przeznaczonych do 
dystrybucji w telewizji mi ędzynarodowej okaza ło się bardzo wa żne z punktu widzenia 
szczególnych potrzeb, którym s łużą takie dzie ła. Działania w ramach sieci, np. na forach 
koproducenckich, na rynku mi ędzynarodowym oraz inicjatywy szkoleniowe zaowocowa ły 
znacznym wzrostem w dziedzinie transnarodowe j koprodukcji (z 26 % filmów europejskich 
w 1989 r. do 34 % w 2009 r.). Potencja ł tych filmów do obiegu jest 2,3 razy wy ższy niż 
filmów krajowych4. Sieci takie jak EAVE, ACE Cartoon, utworzone przy wsparciu z 
programu MEDIA, stanowi ą obecnie podstaw ę europejskiej kinematografii. 
Ocena funduszu gwarancyjnego produkcji programu MEDIA5 nie zosta ła jeszcze 
przeprowadzona, poniewa ż fundusz ten uruchomiono dopiero w 2010 r. Mo żliwość składania 
wniosków o przyznanie środków z tego funduszu istnieje  od maja 2011 r., a sam fundusz 
został przychylnie przyj ęty przez przemys ł filmowy i banki, w wyniku czego udzielono 
kilkunastu gwarancji na po życzki o warto ści około 15 mln euro w mniej wi ęcej dziesi ęciu 
różnych państwach cz łonkowskich. 
4. OPIS PROBLEMÓW 
                                                 
4 Źródło: Europejskie Obserwatorium Audiowizualne, 2008. 
5 Fundusz gwarancyjny produkcji programu MEDIA u łatwia dost ęp do prywatnych źródeł finansowania 
wyłącznie producentom filmowym za pomoc ą mechanizmu gwarancji, który zach ęca banki do 
udzielania im kredytów poprzez podzia ł ponoszonego ryzyka. Oczekuje si ę, że fundusz ten, 
dysponujący budżetem w wysoko ści 8 mln euro na czteroletni okre s funkcjonowania, to przyczyni si ę 
do przyznania kredytów bankowych o warto ści ponad 100 mln euro, dzi ęki efektowi d źwigni 
mechanizmu gwarancji 
 
PL 6   PL W ocenach skutków nawi ązuje się do sprawozdania na temat europejskiej konkurencyjno ści 
w 2010 r.6 i uznaje si ę rosnące znaczenie sektora kultury i se ktora kreatywnego dla wzrostu 
gospodarczego, zatrudnienia,  wzmacniania spójno ści społecznej i dla w łączenia spo łecznego. 
Szacuje si ę, że wkład sektora kultury i sektora kreatywnego stanowi ł 4,5 % ogólnego PKB 
Unii w 2008 r. i odpowiada oko ło 3,8 % udzia łowi w zatrudnieniu.7 Oprócz bezpo średniego 
wkładu w PKB sektory te przyczyniaj ą się do efektu rozlania w innych dziedzinach 
gospodarczych i spo łecznych, na przyk ład w sektorze turystyki, a tak że do zasilania tre ścią 
sektora ICT, korzy ści w sferze edukacji, w łączenia spo łecznego i innowacji spo łecznych. 
Jednakże pomimo wzrostu odnotowanego w ostatn ich latach w tych sektorach, kszta łtującego 
się w wielu pa ństwach na poziomie powy żej średniego, sektory te maj ą do czynienia z 
różnorodnymi typowymi dla swej specyfiki wyzwaniami i trudno ściami, ale istnieje w nich 
potencjał dla dalszego rozwoju w przysz łości, który mo że nastąpić, jeśli będzie się 
wprowadza ć w życie spójne strategiczne podej ście i zapewnia ć odpowiednie warunki na 
poziomie UE, krajowym i regionalnym. 
Chociaż programy Kultura i MEDIA przynios ły efekty, nale ży zrobić więcej, by w pe łni 
uwolnić potencjał tych sektorów borykaj ących się z podobnymi problemami. 
W ocenach skutków programów Ku ltura i MEDIA zidentyfikowano cztery problemy 
typowe dla sektora kultury i sektora kr eatywnego, które trzeba b ędzie rozwi ązać na poziomie 
UE, aby osi ągnąć pożądane efekty. Pierwszym z nich jest rozdrobnienie rynku  wynikające z 
różnorodności kulturowej i j ęzykowej w Europie, wskutek którego w tych sektorach 
występują podziały przebiegaj ące zasadniczo wzd łuż linii wyznaczonych przez ró żnice 
narodowe i j ęzykowe, a tak że z braku w nich masy krytyczn ej. Obecnie prowadzi to do 
sytuacji, w której transnarodowy obieg dzie ł oraz mobilno ść artystów i osób zawodowo 
zajmujących się kulturą nie są do końca optymalne, i do nierównow agi geograficznej. Taki 
stan rzeczy przyczynia si ę również do ograniczenia mo żliwości wyboru i dost ępu do dzie ł 
kultury dla konsumentów europejskic h. Drugim problemem jest konieczno ść dostosowania 
się sektorów do s kutków globalizacji i wymogów digitalizacji . W związku z globalizacj ą 
istnieje tendencja do wi ększej koncentracji poda ży dla ograniczonej liczby g łównych 
odbiorców, a taki stan rzeczy zagra ża różnorodności kulturowej i j ęzykowej. Digitalizacja ma 
ogromny wp ływ na sposób tworzenia dóbr kultury, zarz ądzania nimi, ich rozpowszechniania, 
udostępniania, u żytkowania i wyceny ich warto ści pieniężnej. Wiążą się z nią zarówno 
szanse, jak i wyzwania, a sektor skorzysta łby na podej ściach i rozwi ązaniach o wymiarze 
transnarodowym. Trzecim problemem jest niedostatek porównywalnych danych  na temat 
sektora kultury na poziomie europejski m i krajowym. Ma on konsekwencje dla 
koordynowania polityki europejskiej, które mo że być użytecznym czynnikiem 
przyczyniaj ącym się do rozwoju polityki krajowej i zmian systemowych przy niewielkich 
kosztach dla bud żetu UE i przy pe łnym poszanowaniu zasady pomocniczo ści. Czwarty 
problem dotyczy trudności, które napotykaj ą MŚP działające w sektorze kultury i 
sektorze kreatywnym w dost ępie do finansowania . Powoduje je niematerialny charakter 
wielu aktywów tych sektorów, na przyk ład prawa autorskiego, które zazwyczaj nie znajduj ą 
odzwierciedlenia w ksi ęgach rachunkowych (inaczej ni ż w przypadku patentów). Sytuacja ta 
wynika równie ż z tego, że w odró żnieniu od innych projektów przemys łowych wytwory 
kultury z regu ły nie są produkowane masowo – ka żda książka, opera, sztuka te atralna, film i 
                                                 
6 Sprawozdanie na temat europejskiej konkurencyjno ści w 2010 roku, dokument roboczy s łużb Komisji, 
COM(2010) 614 
7 Building a Digital Economy: The importance of saving jobs in the EU's creative industries , TERA 
Consultants, marzec 2010 r. 
 
PL 7   PL gra wideo ma unikalny prototypowy  charakter, a firmy tworzy si ę na ogół na potrzeby 
realizacji konkretnych projektów. 
5. CELE PRZYSZ ŁEGO PROGRAMU 
W związku z problemami zidentyfikowanymi sekcji 3 w ocenie skutków okre ślono potrzeby, 
do których nale ży się odnieść na poziomie UE i które mo żna zaspokoi ć poprzez osi ągnięcie 
takich samych celów  ogólnych i szczegó łowych. Do celów ogólnych  zalicza si ę wspieranie 
działań na rzecz ochrony i propagowania europejskiej ró żnorodności kulturowej i j ęzykowej 
oraz wzmacnianie konkurencyjno ści sektora kultury i se ktora kreatywnego w celu 
propagowania inteligentnego, zrównowa żonego wzrostu sprzyjaj ącego w łączeniu 
społecznemu, zgodnie ze strategi ą „Europa 2020”. Do celów szczegó łowych  należą: 
wzmacnianie zdolno ści europejskiego sektora kultu ry i sektora kreatywnego do 
funkcjonowania w wymiarze transnarodowym; propagowanie transnarodowego obiegu dzie ł 
kultury i pracy twórczej, mobilno ści podmiotów dzia łających w tych sektorach oraz 
docieranie do nowej publiczno ści w Europie i poza ni ą; wzmacnianie zdolno ści finansowej 
sektora kultury i sektora krea tywnego oraz wspieranie wspó łpracy transnarodowej w celu 
zachęcania do rozwoju polityki, innow acji, zdobywania publiczno ści i tworzenia nowych 
modeli biznesowych. Priorytety  komponentów MEDIA i Kultura oraz instrumentu 
finansowego dla sektora kultury i sektor a kreatywnego przedstawiono w odpowiednich 
ocenach skutków. 
6. WARIANTY 
Wszystkie warianty dotycz ące programów Kultura, MEDIA i MEDIA Mundus, 
zaproponowane przez zainteresowane strony, ekspertów zewn ętrznych, instytucje itd. zosta ły 
zebrane i przeanalizowane. Wariant, w którym proponuje si ę „połączenie programów Kultura, 
MEDIA i MEDIA Mundus” i stworzenie jednego przekrojowego programu obejmuj ącego w 
całości sektor kultury i sektor kreatywny oraz przyj ęcie koncepcji wspólnych zaprosze ń do 
składania wniosków, zosta ł odrzucony, poniewa ż pomimo wielu podobie ństw między 
poszczególnymi sektorami kultury, na przyk ład pod wzgl ędem problemów, z którymi maj ą 
one do czynienia, łańcuch warto ści i potrzeby beneficjentów s ą zbyt niejednorodne, aby 
można było wprowadzi ć harmonizacj ę zaproszeń i instrumentów. 
W ocenach skutków programów Kultura i MEDIA/MEDIA Mundus przeanalizowano ró żne 
możliwości realizacji celów, mi ędzy innymi rezygnacj ę z dalszej realizacji programów, 
utrzymanie obecnych programów („scenariusz podstawowy”), realizacj ę programów w 
znacznym stopniu zmienionych oraz po łączenie programów i stworzenie programu ramowego 
z rozróżnieniem sektora kultury i se ktora audiowizualnego, dzi ęki któremu mo żna byłoby 
reagować na potrzeby ró żnych podsektorów w sposób bardziej odpowiedni ni ż przy pełnym 
połączeniu programów. 
W celu okre ślenia wariantów w przypadku in strumentu finansowego dla M ŚP działających w 
sektorze kultury i sektorze  kreatywnym przeprowadzono mi ędzy innymi analiz ę 
funkcjonalno ści różnych mechanizmów, poniewa ż najbardziej odpowiednia forma 
finansowania dla M ŚP zależy od wielu czynników, takich jak rodzaj M ŚP, dostęp do 
finansowania d łużnego lub kapita łowego, koszt kapita łu czy gotowo ść do posiadania 
udziałów w przedsi ębiorstwie wspólnie z innymi inwestorami. W tym przedsi ęwzięciu 
również wzięło udział wiele ró żnych zainteresowanych stron, ekspertów, specjalistów i 
instytucji finansowych.  
 
PL 8   PL Na podstawie szerokich konsultacji i analiz mo żliwości odrzucono warianty polegaj ące na 
utworzeniu samodzielnego instrumentu fi nansowego, na utworzeniu instrumentu 
finansowania kapita łowego oraz na utworzeniu in strumentu mikrofinansowego i 
przeznaczonego dla mikroprzedsi ębiorstw. Uznano, że należy raczej skoncentrowa ć się na 
instrumencie d łużnym, który by łby częścią większego instrumentu s łużącego wszystkim 
obszarom polityki, i na programie gotowo ści inwestycyjnej dla inwe storów prywatnych oraz 
podmiotów prowadz ących dzia łalność zawodow ą w sektorze kultury i w sektorze 
kreatywnym, który b ędzie zarządzany przez EFI lub sam ą Komisję. 
W ocenie skutków tego instrume ntu finansowego rozpatruje si ę trzy warianty, a mianowicie 
wariant „bez wprowadzania zmian” (scenar iusz podstawowy), wariant „bez podejmowania 
działań” (wariant „bez instrumentu fina nsowego”) oraz tr zeci, polegaj ący na „ustanowieniu 
systemu por ęczeń dla sektora kultury i sektora kr eatywnego”. Dodatkowo w wariancie 
trzecim przyj ęto dwie wersje: a) system por ęczeń o ograniczonym zakresie b ądź b) system 
poręczeń o nieograniczonym zakresie. W ocenie skutków przeprowadza si ę analizę i 
porównanie tych dwóch wariantów szczegó łowych i stwierdza si ę ostatecznie, że rozwiązanie 
w wersji a) by łoby bardziej realne i skuteczne. W ocenie skutków stwierdza si ę ponadto, że 
pod warunkiem spe łnienia pewnych kryteriów rozwi ązanie w wersji a) powinno by ć ujęte w 
ramach wi ększego instrumentu finansowego (którym najprawdopodobniej b ędzie zarządzać 
DG ds. Bada ń Naukowych i Innowacji lub DG ds. Przedsi ębiorstw i Przemys łu). 
7. ANALIZA SKUTKÓW 
W każdej ocenie skutków przedstawiono szczegó łową analizę rozważanych wariantów i ich 
porównanie. W ocenach stwierdza si ę, że z punktu widzenia skutków gospodarczych, 
społecznych i środowiskowych komponentów Kultura  i MEDIA rezygnacja z dalszej 
realizacji scenariuszy podstawowych nie by łaby pożądana, poniewa ż wówczas nie b ędzie 
można w wystarczaj ącym stopniu skoncentrowa ć się na bieżących problemach sektorów ani 
na realizacji celów okre ślonych w strategii UE 2020. W ocenie skutków systemu por ęczeń dla 
sektora kultury i sektora kreatywnego uznaje si ę, że największy wpływ można osiągnąć 
poprzez przyj ęcie wariantu polegaj ącego na „ustanowieniu systemu por ęczeń dla sektora 
kultury i sektora kreatywnego”. 
W odniesieniu do skutków gospodarczych  w ocenie stwierdza si ę, że program „Kreatywna 
Europa” b ędzie służył wzmocnieniu zdolno ści adaptacyjnych sektorów do potrzeb 
wynikających z globalizacji i digitalizacji, mi ędzy innymi poprzez wspomaganie dzia łań na 
rzecz zdobywania publiczno ści, tworzenie nowych modeli biznesowych i zapewnianie 
nowych strumieni przychodów oraz stymul owaniu transnarodowego obiegu dzie ł kultury (w 
tym dzieł audiowizualnych) i że przyczyni si ę do poprawy zdolno ści sektorów do dzia łania w 
wymiarze mi ędzynarodowym, do wzrostu gospodarc zego i zatrudnienia i ogólnego 
konkurencyjnego potencja łu sektorów. Nie ma zasadniczych ró żnic między skutkami 
gospodarczymi wariantu przewiduj ącego realizacj ę zmienionego programu i wariantu 
polegającego na po łączeniu programów. 
W odniesieniu do skutków spo łecznych  w ocenie stwierdza si ę, że program przyniesie 
korzyści w sferze zatrudnienia poprzez wzmocnienie zdolno ści sektorów oraz wspieranie 
małych i średnich przedsi ębiorstw oraz pomoc w dostosowywaniu si ę do digitalizacji. Mo żna 
oczekiwa ć, że w wariancie przewiduj ącym realizacj ę zmienionego programu i wariancie 
polegającym na po łączeniu programów wi ększy nacisk zostanie po łożony na dzia łania na 
rzecz zdobywania publiczno ści w celu zwi ększenia popytu konsumpcyjnego. B ędzie to mia ło 
 
PL 9   PL nie tylko wp ływ na zdolno ść sektorów do generowania przychodów, ale te ż przyniesie 
korzyści w sferze edukacji i umo żliwi docieranie do osób wykluczonych spo łecznie. Wp ływ 
w tym obszarze by łby większy przy zastosowaniu wariantu polegaj ącego na po łączeniu 
programów (wariantu 4) ni ż wariantu przewiduj ącego realizacj ę zmienionego programu 
(wariantu 3). 
W odniesieniu do wpływu na środowisko  należy zwrócić uwagę, że program mo że wywołać 
pewne skutki zwi ązane z mobilno ścią, transportem i procesami produkcyjnymi. Nale ży 
jednak zauwa żyć, że skutki te nie b ędą większe od obecnych i stosunkowo niewielkie. Mo żna 
je równowa żyć poprzez szczególny nacisk w ramach programu na kwestie zwi ązane z 
dostosowaniem do digitalizacji, dzi ęki któremu mo żna będzie dociera ć do większej 
publiczno ści bez potrzeby odbywania podró ży w sensie fizycznym. Równie ż pod tym 
względem najbardziej pozytywny wp ływ można osiągnąć w ramach po łączonego programu. 
W przypadku praw podstawowych  wyraźny nacisk na realizacj ę celu ogólnego, 
polegającego na wspieraniu dzia łań na rzecz ochrony i pr opagowania europejskiej 
różnorodności kulturowej i j ęzykowej oznacza, że program b ędzie miał bezpośredni wkład w 
tę dziedzinę. 
8. PORÓWNANIE WARIANTÓW 
8.1 Porównanie wariantów 
Podstawą dla porównania wariantów przedstawionych w ocenach skutków jest analiza oparta 
na wielu kryteriach, do których nale żą: skuteczno ść pod wzgl ędem realizacji celów, 
efektywno ść, opłacalność (rezultat przypadaj ący na każde wydatkowane euro) i spójno ść. W 
przypadku spójno ści ocenie poddano zarówno spójno ść między założeniami wariantu a 
celami, które maj ą być osiągnięte (wewnętrzną), jak i spójno ść z ogólną polityką i strategiami 
UE (zewn ętrzną) i jego odpowiednie dostosowanie do nich.  
W przypadku op łacalności przyjmuje si ę założenie, że program ramowy b ędzie bardziej 
opłacalny, poniewa ż komponenty programu oraz instrument  finansowy dla sektora kultury i 
sektora kreatywnego b ędą bardziej przejrzyste i w wi ększym stopniu ukierunkowane na 
docelowe rezultaty, a tym samym na osi ąganie większego wp ływu o charakterze systemowym 
i strukturalnym, mi ędzy innymi poprzez racjonalizacj ę instrumentów, co przyczyni si ę do 
obniżenia kosztów administracyjnych przypadaj ących na ka żde wydatkowane euro. 
8.2 Najlepszy wariant 
Z dalszej analizy skuteczno ści i efektywno ści wyraźnie wynika, że program ramowy powsta ły 
w wyniku po łączenia programów mo że przynie ść znaczące korzyści. W ocenach wp ływu 
stwierdza si ę w związku z tym, że wariant przewiduj ący jeden program ramowy  ma 
znaczną przewag ę nad wszystkimi pozosta łymi. Po pierwsze, mo że zaowocowa ć większą 
synergią w obszarze polityki , poniewa ż poszczególne sektory kultury  zazwyczaj traktuje si ę 
łącznie w szerszych dyskusjach na temat se ktora kultury i sektora kreatywnego, równie ż pod 
względem ich wk ładu w realizacj ę strategii „Europa 2020”. Po  drugie, jeden program u łatwi 
transfer wiedzy i przyczyni si ę do pobudzania do aktywno ści w tych sektorach. Trzecia zaleta 
polega na mo żliwości uproszczenia zarz ądzania tymi programami. Mo żna będzie na przyk ład 
stworzyć jedne punkty informacyjne/dost ępu, zwiększając w ten sposób widoczno ść, 
ułatwiając obywatelom dost ęp do informacji na temat funduszy unijnych oraz pomagaj ąc w 
zapewnieniu mo żliwie najlepszej jako ści usług dla podmiotów. Czwarta zaleta polega na tym, 
 
PL 10   PL że dzięki takim uproszczeniom  można będzie równie ż zmniejszy ć obciążenia 
administracyjne  zarówno dla Komisji, jak i dla pa ństw członkowskich. Uproszczone zostan ą 
mechanizmy wdra żania poprzez stosowanie w wi ększym zakresie kwot rycza łtowych, decyzji 
o udzieleniu dotacji, zawieranie  umów ramowych o partnerstw ie, elektronicznych formularzy 
wniosków i sprawozda ń oraz udost ępnianie portali elektronic znych w celu ograniczania ilo ści 
dokumentacji w formie papierowej, wymagane j od wnioskodawców i beneficjentów. Mo żna 
będzie także, dzięki komponentowi mi ędzysektorowemu, osi ągnąć pewne oszczędności w 
związku z korzy ściami skali  w przekrojowych dziedzinach. Pi ątą zaletą jest to, że w tym 
jednym programie mo żna będzie uwzgl ędnić międzysektorowy instrument finansowy dla 
sektora kultury i sektora kreatywnego  w celu zwi ększenia dost ępu do (prywatnego) 
finansowania. 
9. OPIS NAJLEPSZEGO WIARIANTU 
W ocenach skutków programów Kultura i MEDIA proponuje si ę kontynuacj ę udostępniania 
przez UE funduszy dla sektora kultury i sektora kreatywnego, jednak że stwierdza si ę, że 
unijne wsparcie dla sektorów kultury by łoby skuteczniejsze, gdyby zosta ło zreorganizowane 
poprzez po łączenie ró żnych programów i stworzenie jednego programu ramowego, 
zatytułowanego „Kreatywna Europa”. 
Ten najlepszy wariant b ędzie najbardziej spójny i op łacalny i b ędzie odpowiada ć potrzebom 
wynikającym z uznawania w coraz wi ększym stopniu na szczeblu unijnym znaczenia sektora 
kultury i sektora kreatywnego. Spo śród rozpatrywanych wariantów ten zapewnia łby najlepsz ą 
podstawę dla wspólnej strategii UE na rzecz koncentrowania uw agi na wyzwaniach, wobec 
których staj ą obecnie te sektory, i ukierunkowywani a wsparcia udzielanego przez UE na 
działania zapewniaj ące unijną wartość dodaną poprzez wspomaganie tych sektorów w celu 
zoptymalizowania ich potencja łu w zakresie wzrostu gospod arczego, zatrudnienia i w łączenia 
społecznego. 
Program ramowy „Kreatywna Europa” b ędzie w sposób wyra źny powiązany ze strategi ą 
„Europa 2020” i b ędzie przyczynia ć się do optymalizacji wk ładu sektora kultury i sektora 
kreatywnego w realizacj ę jej celów. Wniosek jest zgodny z komunikatem Komisji w sprawie 
wieloletnich ram finansowych, przyj ętym w dniu 29 czerwca 2011 r. („Bud żet z perspektywy 
»Europy 2020«”), w którym stwierdza si ę, że synergia obejmie programy Unii Europejskiej 
dotyczące kultury oraz że finansowanie ze środków UE powinno koncentrowa ć się na tych 
dziedzinach, w któryc h przynosi ono wysok ą unijną wartość dodaną. W komunikacie 
proponuje si ę, by przeznaczy ć kwotę w wysoko ści 1,6 mld euro na program, którego czas 
trwania wyniesie siedem lat. 
Program ten sk łada się z trzech komponentów, z których jeden obejmuje nowy instrument 
finansowy. Dwa z tych komponentów b ędą kontynuacj ą istniejących programów Kultura i 
MEDIA/MEDIA Mundus - ostatni z wymienionych b ędzie przeznaczony dla sektora 
audiowizualnego, a komponent Kultura b ędzie przeznaczony dla wszystkich pozosta łych 
sektorów kultury. Oprócz tego zostanie uruchomiony komponent mi ędzysektorowy, który 
będzie służył wspieraniu dzia łań w dziedzinach przekrojowych, czyli zwi ązanych z rozwojem 
polityki, przedsi ęwzięciami pilota żowymi, kszta łtowaniem umiej ętności korzystania z kultury 
i mediów oraz funkcjonowaniem punktów  informacyjnych. Te aspekty zosta ły uwzględnione 
w ocenach skutków programów Kultura i MEDIA. Nowy instrument finansowy u łatwi MŚP 
działającym w sektorze kultury i sektorze kreatywnym dost ęp do finansowania poprzez 
zapewnienie ochrony przed ryzykiem kredytowym po średnikom finansowym tworz ącym 
 
PL 11   PL portfele kredytów, a tak że zdolności/wiedzy eksperckiej niezb ędnych do poprawnej analizy 
odpowiednich rodzajów ryzyka. 
Zdecydowan ą większością dotacji udzielanych w ramach komponentów Kultura i MEDIA 
nadal będzie zarz ądzać Agencja Wykonawcza ds. Edukacji, Kultury i Sektora 
Audiowizualnego w drodze corocznego og łaszania zaprosze ń do składania wniosków zgodnie 
z procedur ą określoną w stałym przewodniku programowym. Ró żne oceny potwierdzaj ą, że 
jest to najbardziej op łacalny sposób zarz ądzania w przypadku proj ektów transgranicznych. 
Sieć punktów informacyjnych (dzia łających obecnie punktów kontaktowych dla programu 
Kultura i biura programu MEDIA) b ędzie nadal udziela ć informacji i porad dotycz ących 
składania wniosków w ramach programu. Nie b ędą one natomiast zajmowa ły się 
redystrybucj ą funduszy. Tak jak wspomniano powy żej, pewne oszcz ędności można będzie 
poczynić, proponuj ąc utworzenie wspólnych punktów informacyjnych dla ca łego programu. 
Ich działalność będzie nadal wspó łfinansowana w maksymalnej wysoko ści 50 % kosztów, a 
ich pozosta łą część będą pokrywa ć państwa członkowskie. Ró żnego rodzaju uproszczenia 
stosowane w ramach bie żących programów b ędą utrzymane i b ędzie się dążyć do 
wprowadzania innych. 
Zarządzanie instrumentem finansowym dla sektor a kultury i sektora kr eatywnego zostanie 
powierzone instytucji finansowej b ędącej osobą trzecią, najprawdopodobniej Europejskiemu 
Funduszowi Inwestycyjnemu (EFI) ze wzgl ędu na charakter wiedzy eksperckiej niezb ędnej 
do prowadzenia takiego in strumentu, natomiast zarz ądzaniem ze strony Komisji b ędzie 
zajmować się Dyrekcja Generalna ds. E dukacji i Kultury, ale przy ścisłej współpracy z 
innymi s łużbami Komisji, mi ędzy innymi z Dyrekcj ą Generaln ą ds. Gospodarczych i 
Finansowych.  
10. MONITOROWANIE I OCENA 
Monitorowanie i ocena b ędą podstawowymi elementami  przyszłego programu, a w tych 
procesach szczególn ą uwagę będzie się zwracać na unijną wartość dodaną i efektywno ść. W 
związku z tym Komisja b ędzie regularnie monitorowa ć i oceniać efektywno ść i rezultaty pod 
kątem celów. 
Każdego roku publikowane b ędzie roczne sprawozdanie z monitorowania, obejmuj ące 
statystyki i ocen ę jakościową. 
Oprócz ci ągłego monitorowania Komisja b ędzie organizowa ć regularną i niezale żną ocenę 
zewnętrzną komponentów i instrumentu finansowego, której celem b ędzie ocena skuteczno ści 
i efektywno ści programu. Takie oceny b ędą również brane pod uwag ę podczas oceny unijnej 
wartości dodanej programu oraz re alizacji celów ogólnych i szczegó łowych. 
Komisja ma zamiar przeprowadzi ć jedną ocenę okresow ą, która będzie jednocze śnie oceną 
końcową poprzedniego programu. Aby mo żna było wykorzysta ć wyniki takiej okresowej 
oceny przy podejmowaniu decyzji w sprawie wz nowienia, zmiany lub przerwania realizacji 
programu w przysz łości, powinna ona by ć przeprowadzona przed ko ńcem 2017 r. 
Wszystkie oceny zewn ętrzne powinny by ć przeprowadzane przez niezale żne i bezstronne 
instytucje. Podej ście metodologiczne zastosowane w takich ocenach nale ży określić w świetle 
obowiązujących w danym czasie wytycznych Komisji Europejskiej. 
 
PL 12   PL Orientacyjne wska źniki efektywno ści odnosz ące się do celów ogólnych i szczegó łowych 
znajdują się w sprawozdaniach z poszczególnych ocen skutków programów sk ładających się 
na program „Kreatywna Europa”.