·w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” wydzielona część środków zostanie przeznaczona na działania umożliwiające podział ryzyka związanego z wdrożeniem i eksploatacją między partnerów publicznych i prywatnych w odniesieniu do systemu łączności, co pozwoli zaoferować szeroki wachlarz usług przynoszących korzyści partnerom międzynarodowym;

W ocenie skutków uznano, że partnerstwo publiczno-prywatne jest najbardziej odpowiednim modelem realizacji, zapewniającym osiągnięcie celów Programu. Pozwoliłoby ono wykorzystać istniejącą bazę technologiczną i infrastrukturalną łączności satelitarnej UE oraz zapewnić solidne i innowacyjne usługi rządowe. Jednocześnie umożliwiłoby partnerom prywatnym uzupełnianie infrastruktury Programu o dodatkowe zdolności oferowania usług komercyjnych. Taki system pozwoliłby ponadto zoptymalizować koszty wdrożenia i eksploatacji dzięki podziałowi kosztów rozwoju i wdrożenia komponentów wspólnych dla infrastruktury rządowej i komercyjnej, a także kosztów operacyjnych poprzez zapewnienie wysokiego poziomu uwspólnienia przepustowości. Wspierałby on innowacyjność, zwłaszcza w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw i przedsiębiorstw typu start-up, które wdrażają nowatorskie technologie i zastosowania kosmiczne („New Space”), umożliwiając podział ryzyka związanego z badaniami i rozwojem między partnerów publicznych i prywatnych.

Przyjęcie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696 z dnia 28 kwietnia 2021 r. ustanawiającego Unijny program kosmiczny i Agencję Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 912/2010, (UE) nr 1285/2013 i (UE) nr 377/2014 oraz decyzję nr 541/2014/UE (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie przestrzeni kosmicznej”) stanowiło pierwszy krok w kierunku osiągnięcia tego celu w zakresie odporności, poprzez ustanowienie specjalnego komponentu GOVSATCOM w ramach programu kosmicznego Unii. Jego celem jest optymalizacja wykorzystania istniejącej przepustowości łączności satelitarnej przez użytkowników rządowych na zasadzie łączenia i współdzielenia dostępnych krajowych i prywatnych unijnych zasobów łączności satelitarnej. Ze względu na ograniczony czas użytkowania satelitów (około 15 lat w przypadku satelitów na orbicie geostacjonarnej (GEO)) kilka z infrastruktur będących własnością rządów, które będą stanowić element łączenia i współdzielenia GOVSATCOM, będzie musiało zostać uzupełnionych w nadchodzącej dekadzie. Z tego powodu w rozporządzeniu (UE) 2021/696 przewidziano konieczność oceny ewolucji potrzeb w zakresie łączności satelitarnej. Zgodnie z rozporządzeniem, jeżeli ocena ta „wykaże, że podejście to jest niewystarczające do pokrycia zmieniającego się popytu, powinno być możliwe podjęcie decyzji o przejściu do drugiej fazy oraz opracowaniu specjalnej dodatkowej infrastruktury kosmicznej lub potencjału w zakresie przestrzeni kosmicznej w drodze jednego partnerstwa publiczno-prywatnego lub kilku takich partnerstw, np. z operatorami satelitów z Unii”.

Ze względu na skalę i złożoność wymaganych inwestycji oraz synergie, jakie może przynieść wspólna zdolność, Govsatcom już w 2013 r. został uznany za obiecujący obszar dla inicjatyw unijnych, z możliwością wymiernego przyczynienia się do realizacji celów silnej, bezpiecznej i odpornej Unii Europejskiej. Stanowi on obecnie integralną część Strategii kosmicznej dla Europy, europejskiego planu działań w sektorze obrony oraz globalnej strategii UE. Koncepcja unijnej infrastruktury rządowej łączności satelitarnej była konsekwentnie popierana w kolejnych konkluzjach Rady.

Preferowanym instrumentem jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady. Zapewnia ono jednolitość i bezpośrednie stosowanie wymagane do skutecznej realizacji Programu, a jednocześnie nadaje mu odpowiednią widoczność i zapewnia środki finansowe potrzebne do jego realizacji.

Co więcej, budżet przeznaczony na Program jest odpowiedni do osiągnięcia wyznaczonych celów i nie wykracza poza to, co jest konieczne. Środki finansowe potrzebne do realizacji Programu zostały określone na podstawie kilku dokładnych analiz i szacunków przeprowadzonych w ramach oceny skutków i opisanych poniżej.

We wniosku nie wprowadza się żadnych środków poza tymi, które są niezbędne do osiągnięcia głównych celów niniejszego Programu. W szczególności we wniosku określono minimalne wymogi dotyczące ustanowienia europejskiego systemu bezpiecznej łączności oraz świadczenia odpowiednich rządowych usług łączności satelitarnej. W związku z tym przepustowość systemu zostanie zaprojektowana w taki sposób, aby uzupełniać między innymi istniejącą przepustowość łączności satelitarnej państw członkowskich i pokrywać planowane dodatkowe potrzeby w zakresie przepustowości. Wniosek nie wprowadza żadnych ograniczeń w zakresie możliwości wyboru przez podmioty rządowe państw członkowskich przepustowości, z których zdecydują się one korzystać.

Rozwiązanie unijne zapewnia wartość dodaną, ponieważ działania i koordynacja na szczeblu UE pozwoliłyby uniknąć powielania wysiłków w Unii i państwach członkowskich. Doprowadziłoby to do lepszego wykorzystania istniejących zasobów, zwiększenia bezpieczeństwa i odporności, w szczególności dzięki kryptografii kwantowej, do lepszego zasięgu oraz świadczenia szerszego wachlarza usług. Korzyści odniosłyby także inne polityki tematyczne UE i państw członkowskich.

Państwa członkowskie podkreśliły również potrzebę zaangażowania New Space, ponieważ przedsiębiorstwa typu start-up pokazały, że są zaawansowane technologicznie i chętne do wniesienia wkładu w postaci innowacyjnych rozwiązań.

Zasadniczo państwa członkowskie są zgodne co do konieczności podjęcia działania. Kilka państw członkowskich podkreśliło, że same zdolności krajowe mogą zaspokoić potrzeby krótkoterminowe, ale w dłuższej perspektywie nie będą wystarczające. Niektóre z braków (np. na obszarze Arktyki) zostały już udokumentowane. Ponadto kilka państw członkowskich potwierdziło rosnące potrzeby rządów w zakresie zagwarantowania dostępu do bezpiecznej łączności satelitarnej.

·w czerwcu 2021 r. Komisja zorganizowała „Warsztaty na temat bezpiecznej łączności dla europejskiego ekosystemu New Space”. 458 uczestników (w tym 196 MŚP i przedsiębiorstw typu start-up) omówiło innowacyjne pomysły dotyczące programu bezpiecznej łączności oraz potencjalną rolę New Space;

Jeżeli chodzi o koszty, szacowany koszt przepustowości łączności satelitarnej przeznaczonej na potrzeby administracji rządowej wynosi około 6 mld EUR, co wiąże się z rozmieszczeniem infrastruktury niezbędnej do świadczenia usług rządowych. W wariancie 2 koszty są podzielone między wkład z budżetu Unii, wkład państw członkowskich i wkład sektora prywatnego.

W ramach oceny rozważono również, czy UE mogłaby kupować bezpieczne akredytowane usługi od sprawdzonych rozwiązań sektora publicznego lub prywatnego, obecnie ograniczonych do dostawców działających na rynkach zagranicznych (wariant 3 – konstelacja spoza UE). Mimo że unijny rynek usług satelitarnych jest już dobrze rozwinięty, nie ma obecnie unijnych dostawców, którzy byliby w stanie zaspokoić wszystkie rosnące i zmieniające się potrzeby rządów. Zakup usług od prywatnych źródeł spoza UE nie jest jednak preferowanym wariantem z punktu widzenia bezpieczeństwa i otwartej strategicznej autonomii, ponieważ państwa członkowskie i instytucje UE wymagają, na potrzeby administracji rządowej, gwarantowanego dostępu w nieograniczony sposób do bezpiecznych usług łączności bez konieczności uzyskiwania zgody strony trzeciej. Wariant 3 nie spełniałby zatem określonych celów.

W ramach „scenariusza odniesienia” UE nie podjęłaby żadnych innych działań poza tymi, które są obecnie realizowane w ramach unijnego GOVSATCOM. Przez scenariusz odniesienia rozumie się kontynuację fazy 1 unijnego GOVSATCOM, tj. ograniczenie się do obecnego łączenia i współdzielenia systemów łączności satelitarnej należących do państw członkowskich i prywatnych podmiotów. W ramach takiego scenariusza poszczególne państwa członkowskie lub przedsiębiorstwa unijne mogą podjąć decyzję o opracowaniu nowych usług łączności satelitarnej, których część przepustowości może być sprzedawana do puli unijnego GOVSATCOM. Przejście do fazy 2 unijnego GOVSATCOM w pierwotnie planowanych ramach czasowych wymagałoby we wszystkich przypadkach aktu ustawodawczego, dodatkowego budżetu i dostępnych częstotliwości.

Program jest zgodny z Kartą Praw Podstawowych („Karta”). Daje on rządom państw członkowskich i podmiotom UE do dyspozycji wspólne narzędzie w postaci bezpiecznej łączności satelitarnej. Zwiększając skuteczność operacyjną podmiotów odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, Program może przyczynić się do zagwarantowania i wzmocnienia prawa obywateli do bezpieczeństwa (art. 6 Karty) oraz do ochrony dyplomatycznej lub konsularnej podczas pobytu w państwie trzecim (art. 46 Karty). Program może również prowadzić do lepszej ochrony danych osobowych (art. 8 Karty), ponieważ zwiększone bezpieczeństwo łączności satelitarnej poprawi poziom zabezpieczenia informacji przed, w szczególności, podsłuchem lub spoofingiem ze strony osób trzecich.

Rozdział V odnosi się do zarządzania Programem. Określa on szczegółowo rolę, jaką mają odgrywać cztery główne podmioty zaangażowane w ten Program, a mianowicie Komisja, Agencja Unii Europejskiej ds. Programu Kosmicznego, państwa członkowskie i Europejska Agencja Kosmiczna oraz określa relacje między tymi różnymi podmiotami.

Rozdział I zawiera przepisy ogólne określające przedmiot wniosku, którym jest ustanowienie unijnego systemu bezpiecznej łączności na okres obowiązywania wieloletnich ram finansowych Unii, tj. na lata 2021–2027. W rozdziale tym określono również cele ogólne i szczegółowe Programu oraz jego zakres. Ponadto w rozdziale tym zdefiniowano infrastrukturę Programu. Co więcej, rozdział zawiera przepis stanowiący, że Program wspiera innowacyjny i konkurencyjny unijny sektor kosmiczny i stymuluje ekosystem New Space w Unii, w tym udział MŚP, przedsiębiorstw typu start-up i innowatorów z państw członkowskich Unii.

(16)Satelity budowane do celów Programu powinny być wyposażone w ładunek użytkowy, który może pozwolić na zwiększenie przepustowości i usług komponentów programu kosmicznego Unii, umożliwiając tym samym opracowywanie dodatkowych misji na warunkach określonych w rozporządzeniu (UE) 2021/696. Mógłby on oferować alternatywne usługi pozycjonowania, nawigacji i pomiaru czasu uzupełniające system Galileo, zapewnić nadawanie komunikatów EGNOS/SBAS z mniejszym opóźnieniem, zapewniać czujniki do obserwacji przestrzeni kosmicznej oraz wspierać rozszerzanie obecnych możliwości programu Copernicus, w szczególności na potrzeby służb ratunkowych i bezpieczeństwa cywilnego.

(12)Od czerwca 2019 r. państwa członkowskie podpisały deklarację w sprawie europejskiej infrastruktury komunikacji kwantowej (EuroQCI), zgadzając się na współpracę, wraz z Komisją i przy wsparciu ESA, na rzecz rozwoju infrastruktury komunikacji kwantowej obejmującej całą UE. Zgodnie z tą deklaracją EuroQCI ma na celu wdrożenie certyfikowanej bezpiecznej infrastruktury komunikacji kwantowej typu end-to-end, umożliwiającej ultrabezpieczne przesyłanie i przechowywanie informacji i danych oraz będącej w stanie połączyć krytyczne publiczne zasoby komunikacyjne w całej Unii. W tym celu należy zbudować wzajemnie połączoną infrastrukturę kosmiczną i naziemną, która umożliwi generowanie i dystrybucję kluczy kryptograficznych opartych na teorii informacji kwantowej. Program przyczyni się do osiągnięcia celów deklaracji EuroQCI poprzez rozwój infrastruktury kosmicznej EuroQCI zintegrowanej z infrastrukturą kosmiczną i naziemną Programu. Infrastruktura kosmiczna EuroQCI powinna być rozwijana w ramach Programu w dwóch głównych fazach: fazie wstępnej walidacji i fazie pełnego rozmieszczenia, w której powinna nastąpić pełna integracja z Programem, w tym w zakresie odpowiednich rozwiązań dotyczących łączności międzysatelitarnej i przekazywania danych między satelitami a stacjami naziemnymi. W ramach Programu należy włączyć EuroQCI do infrastruktury rządowej, ponieważ zapewni ona nieulegające dezaktualizacji systemy kryptograficzne, które oferują bezprecedensowy poziom bezpiecznej łączności poprzez odporność na przyszłe ataki przy pomocy technologii kwantowych.

(11)Program powinien zapewniać świadczenie usług rządowych i umożliwiać świadczenie usług komercyjnych za pośrednictwem specjalnej infrastruktury rządowej i komercyjnej. Program powinien zatem składać się z działań w zakresie rozwoju i walidacji dotyczących budowy początkowej infrastruktury kosmicznej i naziemnej oraz uruchomienia początkowej infrastruktury kosmicznej. Program powinien następnie obejmować działania wdrożeniowe mające na celu ukończenie budowy zarówno infrastruktury kosmicznej, jak i naziemnej niezbędnej do świadczenia usług rządowych. Świadczenie usług rządowych, eksploatacja, utrzymanie i ciągłe doskonalenie infrastruktury po jej uruchomieniu, a także rozwój przyszłych generacji usług rządowych powinny stanowić część działań eksploatacyjnych. Działania eksploatacyjne powinny rozpocząć się jak najszybciej od udostępnienia wstępnego zestawu usług, które mają być świadczone do 2024 r., aby jak najszybciej zaspokoić zmieniające się potrzeby użytkowników rządowych.

(5)Jest obecnie jasne, że bieżące zasoby Unii w zakresie łączności satelitarnej nie są w stanie sprostać nowym potrzebom użytkowników rządowych, którzy dążą do rozwiązań zapewniających wyższy poziom bezpieczeństwa, małe opóźnienia i globalny zasięg. Niedawny postęp techniczny umożliwił jednak powstanie konstelacji łączności na orbicie niegeostacjonarnej (NGSO), które stopniowo oferują usługi łączności o dużej szybkości i małych opóźnieniach. Istnieje możliwość zaspokojenia zmieniających się potrzeb użytkowników rządowych poprzez rozwój i rozmieszczenie dodatkowej infrastruktury, ponieważ w Unii Europejskiej dostępne są obecnie wnioski o przyznanie częstotliwości niezbędnych do świadczenia wymaganych usług. Jeżeli nie zostaną one wykorzystane, staną się nieaktualne i zostaną przyznane innym podmiotom. W związku z tym, że częstotliwości są coraz bardziej ograniczonym zasobem, UE może nie mieć już więcej takiej możliwości.

(4)UE przyjęła komponent GOVSATCOM rozporządzenia (UE) 2021/696 w dniu 28 kwietnia 2021 r., aby zapewnić długoterminową dostępność niezawodnych, bezpiecznych i racjonalnych pod względem kosztów usług łączności satelitarnej dla użytkowników GOVSATCOM. W rozporządzeniu (UE) 2021/696 przewidziano, że w pierwszej fazie komponentu GOVSATCOM, trwającej do około 2025 r., wykorzystywana byłaby istniejąca przepustowość. W tym kontekście Komisja ma pozyskać przepustowości GOVSATCOM od państw członkowskich mających systemy krajowe i potencjał w zakresie przestrzeni kosmicznej oraz od komercyjnych dostawców przepustowości lub usług łączności satelitarnej, z uwzględnieniem podstawowych interesów bezpieczeństwa Unii. W tej fazie usługi GOVSATCOM mają być wprowadzane etapami. Podejście to opiera się również na założeniu, że jeżeli w pierwszej fazie szczegółowa analiza przyszłego popytu i przyszłej podaży wykaże, że podejście to jest niewystarczające do pokrycia zmieniającego się popytu, konieczne będzie przejście do drugiej fazy oraz opracowanie specjalnej dodatkowej infrastruktury kosmicznej lub przepustowości w ramach współpracy z sektorem prywatnym, np. z operatorami satelitów z Unii.

(1)Rośnie zapotrzebowanie unijnych podmiotów rządowych na bezpieczne i niezawodne usługi łączności satelitarnej, w szczególności dlatego, że są one jedyną realną opcją w sytuacjach, w których naziemne systemy łączności nie istnieją, są zakłócane lub zawodne. Przystępny cenowo i opłacalny dostęp do łączności satelitarnej jest również niezbędny w regionach oddalonych oraz na pełnym morzu i w przestrzeni powietrznej. Na przykład tam, gdzie brak łączności wymagającej dużej przepustowości ogranicza obecnie możliwość pełnego wykorzystania nowych czujników i platform obserwujących oceany, czyli 71 % powierzchni Ziemi, łączność satelitarna zapewnia długoterminowy, nieprzerwany dostęp na całym świecie.

(20)Wymogi operacyjne dotyczące usług rządowych powinny zostać oparte na podstawie analizy przypadków użycia. Na podstawie tych wymogów operacyjnych, w połączeniu z wymogami bezpieczeństwa i zmieniającym się zapotrzebowaniem na usługi rządowe, należy opracować pakiet usług rządowych. W ramach pakietu usług należy określić mający zastosowanie poziom odniesienia dla usług rządowych. Pakiet usług dotyczący usług rządowych powinien uwzględniać pakiet usług GOVSATCOM ustanowiony w ramach rozporządzenia (UE) 2021/696. W celu utrzymania jak najlepszego dopasowania popytu i podaży należy regularnie aktualizować pakiet usług dotyczący usług rządowych.

(21)Łączność satelitarna jest zasobem ograniczonym, uzależnionym od przepustowości satelitarnej, częstotliwości i zasięgu geograficznego. Aby zagwarantować racjonalność pod względem kosztów oraz czerpać korzyści skali, w ramach Programu należy lepiej dopasować podaż usług rządowych i popyt na te usługi. Ponieważ zarówno popyt, jak i potencjalna podaż zmieniają się w czasie, Komisja powinna monitorować potrzeby, by dostosować pakiet usług dotyczący usług rządowych, gdy tylko okaże się to konieczne.

(22)Program powinien także umożliwiać świadczenie usług komercyjnych przez sektor prywatny. Takie usługi komercyjne mogłyby w szczególności przyczynić się do udostępnienia szybkich sieci szerokopasmowych i zagwarantowania niezawodnej łączności w całej Europie poprzez wyeliminowanie martwych stref łączności i zwiększenie spójności na terytoriach państw członkowskich, w tym na obszarach wiejskich, peryferyjnych, odległych i odizolowanych oraz na wyspach, a także zapewnić łączność na obszarach geograficznych o znaczeniu strategicznym.

(23)Państwa członkowskie, Rada, Komisja i Europejska Służba Działań Zewnętrznych („ESDZ”) a także agencje i organy Unii powinny móc zostać uczestnikami Programu, o ile postanowią upoważnić użytkowników usług rządowych lub udostępnić przepustowość, obiekty lub instalacje. Zważywszy, że do państw członkowskich należy decyzja odnośnie do upoważnienia krajowych użytkowników usług rządowych, państwa członkowskie nie powinny być zobowiązane do tego, by zostały uczestnikami Programu lub przyjęły infrastrukturę Programu.

(24)Każdy uczestnik Programu powinien wyznaczyć właściwy organ ds. bezpiecznej łączności, który będzie monitorował, czy użytkownicy i inne podmioty krajowe zaangażowane w Program przestrzegają obowiązujących przepisów oraz procedur bezpieczeństwa określonych w wymogach bezpieczeństwa.

(25)W niniejszym rozporządzeniu określono pulę środków finansowych, która podczas corocznej procedury budżetowej ma stanowić dla Parlamentu Europejskiego i Rady główną kwotę odniesienia w rozumieniu pkt 18 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 16 grudnia 2020 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i Komisją Europejską w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami, a także nowych zasobów własnych, w tym planu działania na rzecz wprowadzenia nowych zasobów własnych.

(26)Cele Programu są spójne i komplementarne z celami innych programów Unii, w szczególności programu „Horyzont Europa” ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/695, programu „Cyfrowa Europa” ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/694, Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/947, instrumentu „Łącząc Europę” ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1153 oraz, w szczególności, programu kosmicznego Unii Europejskiej ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/696.

(27)W ramach programu „Horyzont Europa” wydzielona część komponentów z klastra 4 zostanie przeznaczona na działania badawczo-rozwojowe w zakresie rozwoju i walidacji systemu bezpiecznej łączności, w tym na potrzeby potencjalnych technologii, które będą rozwijane w nurcie „New Space”. W ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” wydzielona część środków zostanie przeznaczona na działania związane z eksploatacją systemu i świadczeniem usług na całym świecie, co pozwoli zaoferować szeroki wachlarz usług partnerom międzynarodowym. W ramach programu kosmicznego Unii wydzielona część komponentu GOVSATCOM zostanie przeznaczona na działania związane z rozwojem centrum GOVSATCOM, które będzie stanowiło element infrastruktury naziemnej systemu bezpiecznej łączności. Finansowanie pochodzące z tych programów powinno być realizowane na zasadach określonych w tych programach. Ponieważ przepisy te mogą znacznie różnić się od przepisów określonych w niniejszym rozporządzeniu, przy podejmowaniu decyzji o finansowaniu działań zarówno ze środków przeznaczonych na ten cel w ramach programu „Horyzont Europa” i ISWMR – „Globalny wymiar Europy”, jak i w ramach unijnego programu bezpiecznej łączności należy wziąć pod uwagę konieczność skutecznego osiągnięcia zamierzonych celów polityki.

(28)Ze względu na nieodłączny wpływ na bezpieczeństwo Unii i jej państw członkowskich Program ma wspólne cele i zasady z Europejskim Funduszem Obronnym ustanowionym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/697. W związku z tym część środków z tego programu powinna zostać przeznaczona na finansowanie działań w ramach przedmiotowego Programu, w szczególności działań związanych z rozmieszczaniem jego infrastruktury.

(29)Do niniejszego Programu stosuje się rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046 („rozporządzenie finansowe”). Rozporządzenie finansowe określa zasady wykonania budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień, zarządzania pośredniego, instrumentów finansowych, gwarancji budżetowych, pomocy finansowej oraz zwrotu kosztów poniesionych przez ekspertów zewnętrznych.

(30)Zgodnie z art. 191 ust. 3 rozporządzenia finansowego w żadnych okolicznościach te same koszty nie mogą być dwukrotnie finansowane z budżetu Unii.

(31)Przy wykonywaniu niektórych zadań o charakterze nieregulacyjnym Komisja powinna mieć możliwość w razie potrzeby i w niezbędnym zakresie korzystania z pomocy technicznej niektórych stron zewnętrznych. Inne podmioty zaangażowane w publiczne zarządzanie Programem powinny mieć również możliwość korzystania z tej samej pomocy technicznej w wykonywaniu zadań powierzonych im na mocy niniejszego rozporządzenia.

(32)Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Zasady te zostały ustanowione w rozporządzeniu finansowym i określają w szczególności procedurę uchwalania i wykonywania budżetu w drodze dotacji, zamówień, nagród i wykonania pośredniego oraz przewidują kontrolę odpowiedzialności podmiotów upoważnionych do działań finansowych. Zasady przyjęte na podstawie art. 322 TFUE obejmują także ogólny system warunkowości służący ochronie budżetu Unii.

(33)Umowy w sprawie zamówień publicznych dotyczących działań finansowanych z Programu zawierane w jego ramach powinny być zgodne z przepisami unijnymi. W tym kontekście Unia powinna być również odpowiedzialna za określenie celów, jakie mają być realizowane w odniesieniu do zamówień publicznych.

(34)Art. 154 rozporządzenia finansowego stanowi, że na podstawie wyników oceny ex ante Komisja może korzystać z systemów i procedur osób lub podmiotów, którym powierzono wdrażanie środków finansowych Unii. W stosownych przypadkach specjalne dostosowania tych systemów i procedur („środki nadzoru”), a także warunki dotyczące obowiązujących umów powinny zostać określone w odpowiedniej ramowej umowie o przyznanie wkładu.

(35)Aby zrealizowane zostały cele Programu, ważne jest, aby możliwe było wykorzystanie, w stosownych przypadkach, potencjału oferowanego przez unijne podmioty publiczne i prywatne działające w dziedzinie przestrzeni kosmicznej, a także podjęcie współpracy na poziomie międzynarodowym z państwami trzecimi lub organizacjami międzynarodowymi. Z tego względu konieczne jest zapewnienie możliwości korzystania ze wszystkich odpowiednich narzędzi i z wszystkich metod zarządzania przewidzianych w TFUE i rozporządzeniu finansowym oraz z procedur wspólnego udzielania zamówień.

(36)Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013 oraz rozporządzeniami Rady (Euratom, WE) nr 2988/95 i (Euratom, WE) nr 2185/96 i (UE) 2017/1939 interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków w zakresie zapobiegania nieprawidłowościom – w tym nadużyciom finansowym – ich wykrywania, korygowania i prowadzenia w ich sprawie postępowań, odzyskiwania środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania kar administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniami (Euratom, WE) nr 2185/96 i (UE, Euratom) nr 883/2013, Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) jest uprawniony do prowadzenia dochodzeń administracyjnych, w tym kontroli na miejscu i inspekcji, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub wszelka inna nielegalna działalność na szkodę interesów finansowych Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) jest uprawniona do prowadzenia postępowań przygotowawczych oraz wnoszenia i popierania oskarżeń w sprawie przestępstw naruszających interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, mają w pełni współpracować w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznać Komisji, OLAF, Trybunałowi Obrachunkowemu oraz, w przypadku państw członkowskich, które uczestniczą we wzmocnionej współpracy na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1939, EPPO, niezbędne prawa i dostęp, a także zapewniać, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonywaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa.

(37)Aby zapewnić ochronę interesów finansowych Unii, należy zobowiązać państwa trzecie do przyznania właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, OLAF oraz Trybunałowi Obrachunkowemu praw i dostępu niezbędnych do wykonywania w pełni ich odpowiednich kompetencji.

(38)Partnerstwo publiczno-prywatne jest najbardziej odpowiednim systemem zapewniającym realizację celów Programu. Pozwoliłoby ono wykorzystać istniejącą bazę technologiczną i infrastrukturalną łączności satelitarnej UE oraz zapewnić solidne i innowacyjne usługi rządowe, jednocześnie umożliwiając partnerom prywatnym uzupełnianie infrastruktury Programu o dodatkowe zdolności oferowania usług komercyjnych poprzez dodatkowe inwestycje własne. Taki system pozwoliłby ponadto zoptymalizować koszty wdrożenia i eksploatacji dzięki podziałowi kosztów rozwoju i wdrożenia komponentów wspólnych dla infrastruktury rządowej i komercyjnej, a także kosztów operacyjnych poprzez zapewnienie wysokiego poziomu uwspólnienia przepustowości. Wspierałby on innowacyjność, zwłaszcza w odniesieniu do koncepcji New Space, umożliwiając podział ryzyka związanego z badaniami i rozwojem między partnerów publicznych i prywatnych.

(39)Model wdrażania mógłby przyjąć formę umowy koncesji lub innych ustaleń umownych. Niezależnie od modelu wdrażania należy wprowadzić kilka kluczowych zasad. W umowie należy określić jasny podział zadań i obowiązków między partnerów publicznych i prywatnych. W związku z tym należy unikać nadmiernej rekompensaty dla partnera prywatnego za świadczenie usług rządowych, umożliwić świadczenie usług komercyjnych przez sektor prywatny oraz zapewnić odpowiednie ustalenie priorytetów w zakresie potrzeb użytkowników rządowych. Komisja powinna móc dokonać oceny i zatwierdzenia takich usług, aby zapewnić ochronę podstawowych interesów Unii i celów Programu oraz wprowadzić odpowiednie zabezpieczenia, aby zapobiec potencjalnym zakłóceniom konkurencji wynikającym ze świadczenia usług komercyjnych; takie zabezpieczenia mogłyby obejmować rozdzielenie ksiąg rachunkowych dotyczących usług rządowych i usług komercyjnych oraz otwarty, sprawiedliwy i niedyskryminacyjny dostęp do infrastruktury niezbędnej do świadczenia usług komercyjnych. Partnerstwo publiczno-prywatne powinno wspierać udział przedsiębiorstw typu start-up i MŚP w całym łańcuchu wartości koncesji i we wszystkich państwach członkowskich, zachęcając w ten sposób do rozwoju innowacyjnych i przełomowych technologii.