[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 23.9.2010

KOM(2010) 497 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

TRZECIE SPRAWOZDANIE FINANSOWE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z realizacji EUROPEJSKIEGO FUNDUSZU ROLNEGO NA RZECZ ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH (EFRROW) ROK BUDŻETOWY 2009

SEK(2010) 1091

SPIS TREŚCI

1. Procedura budżetowa 3

1.1. Wstępny projekt budżetu (WPB) na 2009 rok 3

1.2. Projekt budżetu (PB) na 2009 rok 3

1.3. List w sprawie poprawek (AL) dotyczących 2009 roku 3

1.4. Drugie czytanie przez Radę 3

1.5. Przyjęcie budżetu na 2009 rok 3

2. Zarządzanie środkami 4

2.1. Zarządzanie środkami na zobowiązania 4

2.1.1. Programy operacyjne EFRROW 4

2.1.2. Pomoc techniczna 4

2.2. Zarządzanie środkami na płatności 4

2.2.1. Programy operacyjne EFRROW 4

2.2.2. Pomoc techniczna 5

3. Wykonanie budżetu efrrow na 2009 rok 5

3.1. Wprowadzenie 5

3.2. Zmiany w programach EFRROW 5

3.3. Wykorzystanie środków na zobowiązania 6

3.3.1. Programy operacyjne EFRROW 6

3.3.2. Pomoc techniczna 6

3.4. Wykorzystanie środków na płatności 6

3.4.1. Programy operacyjne EFRROW 6

3.4.2. Pomoc techniczna 6

3.5. Analiza zadeklarowanych wydatków w podziale na osie i działania 6

3.6. Wskaźnik wykonania programów EFRROW 6

PROCEDURA BUDżETOWA

Wstępny projekt budżetu (WPB) na 2009 rok

W dniu 6 maja 2008 r. Komisja przyjęła i przedłożyła władzy budżetowej wstępny projekt budżetu (WPB) na 2009 r. Propozycja budżetowa dla Europejskiego Funduszu Rolnego Na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), ujęta w dziale 2 perspektywy finansowej na lata 2007-2013, wyniosła ogółem 13 395 mln EUR w środkach na zobowiązania i 9 842 mln EUR w środkach na płatności.

Pozycja w budżecie | Środki na zobowiązania (w EUR) | Środki na płatności (w EUR) |

05.040501 (Programy rozwoju obszarów wiejskich) | 13 373 504 584 | 9 832 000 000 |

05.040502 (Pomoc techniczna) | 21 913 625 | 9 900 000 |

Projekt budżetu (PB) na 2009 rok

W lipcu 2008 r. Rada przyjęła projekt budżetu na 2009 rok. W porównaniu z WPB środki na płatności dla programów EFRROW zmniejszono o 115 mln EUR.

List w sprawie poprawek (AL) dotyczących 2009 roku

W październiku 2008 r. Komisja przyjęła list w sprawie poprawek nr 2 do wstępnego projektu budżetu (WPB) na rok 2009. Mimo że list w sprawie poprawek dotyczył głównie EFOGR, zwiększono środki na programy EFRROW, by uwzględnić 0,16 mln EUR przeniesione z pierwszego filara w związku z reformą sektora wina. Zwiększenie to obejmowało zarówno środki na zobowiązania, jak i środki na płatności.

Drugie czytanie przez Radę

W drugim czytaniu przez Radę, w dniu 12 listopada 2008 r., środki zaproponowane dla EFRROW w liście w sprawie poprawek nie uległy zmianie.

Przyjęcie budżetu na 2009 rok

Podczas sesji plenarnej w grudniu 2008 r. Parlament Europejski przyjął budżet na 2009 r., zwiększając jednocześnie kwotę środków na zobowiązania przeznaczoną na programy EFRROW, proponowaną w drugim czytaniu przez Radę, o 249,8 mln EUR, a środki na płatności zmniejszając o 696,8 mln EUR.

Pozycja w budżecie | Środki na zobowiązania (w EUR) | Środki na płatności (w EUR) |

05.040501 (Programy rozwoju obszarów wiejskich) | 13 623 504 584 | 9 135 331 205 |

05.040502 (Pomoc techniczna) | 21 913 625 | 9 900 000 |

ZARZąDZANIE śRODKAMI

Zarządzanie środkami na zobowiązania

Programy operacyjne EFRROW

We wstępnym projekcie budżetu na 2009 r. środki na zobowiązania wynosiły 13,62 mld EUR. Kwotę te zwiększono (budżet korygujący nr 4) o 0,6 mld EUR, odpowiadające pierwszej części pakietu naprawczego. Została ona natomiast zmniejszona (budżet korygujący nr 10) o 0,25 mld EU środków dodanych poprawką wprowadzoną przez władzę budżetową, które nie mogły zostać wykorzystane ze względu na brak dostatecznej podstawy prawnej. Zatem ostatecznie łączna kwota dostępna na rok budżetowy 2009 wyniosła 13,97 mld EUR.

Całkowita kwota przeznaczona na programy EFRROW w 2009 r. wyniosła 13,72 mld EUR. Kwota 252 mln EUR została przeniesiona na 2010 r.

Zarządzanie środkami na zobowiązania w 2009 r. - EFRROW | Pozycja w budżecie 05.040501 (kwoty w EUR) |

Środki na początku 2009 r. | 13 623 504 584 |

Budżet korygujący nr 4 – dodatkowy przydział w ramach europejskiego planu naprawy gospodarczej | 600 000 000 |

Budżet korygujący nr 10 – anulowanie niewykorzystanych środków | -249 840 000 |

Środki dostępne w 2009 r. | 13 973 664 584 |

Środki wykorzystane w 2009 r. | 13 721 634 827 |

Środki niewykorzystane do końca 2009 r. – przeniesione na 2010 r. | 252 029 757 |

Pomoc techniczna

Art. 69 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1698/2005 stanowi, że 0,25 % środków wsparcia wspólnotowego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich przeznacza się dla Komisji na pomoc techniczną. W budżecie na rok 2009 dostępna na ten cel kwota wynosiła 21,9 mln EUR. Na koniec 2009 r. całkowita wydana suma wyniosła 5,1 mln EUR.

Zarządzanie środkami na płatności

Programy operacyjne EFRROW

W 2009 r. początkowo środki na zobowiązania wynosiły 9,91 mld EUR, z czego 9,1 mld EUR pochodziło z przyjętego budżetu, a 775 mln EUR ze środków przeniesionych z 2008 r. W grudniu – na mocy budżetu korygującego nr 10 – zminejszono tę kwotę o 1,65 mld EUR, by uwzględnić zaktualizowaną prognozę płatności przedłożoną we wrześniu przez państwa członkowskie. I tak, środki na płatności dostępne na rok budżetowy 2009 wynosiły 8,26 mld EUR.

Całkowita kwota wypłacona państwom członkowskim na programy EFRROW w 2009 r. wyniosła 8,21 mld EUR.

Zarządzanie środkami na płatności w 2009 r. - EFRROW | Pozycja w budżecie 05.040501 (kwoty w EUR) |

Środki na początku 2009 r. | 9 135 331 205 |

Środki przeniesione z 2008 r. | 774 864 326 |

Budżet korygujący nr 10 – zmniejszenie środków na płatności po otrzymaniu zaktualizowanych prognoz z państw członkowskich | -1 650 000 000 |

Środki dostępne w 2009 r. | 8 260 195 531 |

Środki wykorzystane w 2009 r. | 8 209 373 256 |

Środki niewykorzystane do końca 2009 r. | 50 822 275 |

Pomoc techniczna

W budżecie na rok 2009, kwota środków na płatności wyniosła 9,9 mln EUR. Na koniec roku całkowita suma płatności wyniosła 3,7 mln EUR.

WYKONANIE BUDżETU EFRROW NA 2009 ROK

Wprowadzenie

Rok finansowy 2009 stanowił etap przejściowy między wstępnym etapem zatwierdzenia i rozpoczęcia realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich (obejmującym wypłatę zaliczek) a etapem, na którym większość programów osiąga pełen rozruch. Przejście z jednego etapu do drugiego zostało jednak do pewnego stopnia spowolnione z powodu kryzysu gospodarczego. Kryzys miał wpływ na możliwości państw członkowskich w zakresie przekazywania dofinansowania krajowego, lecz mógł także sprawić, że beneficjenci wahali się przed podejmowaniem jakichkolwiek zobowiązań. Przyczyną spowolnienia było także późne zatwierdzenie niektórych programów i brak wcześniejszego doświadczenia u niektórych państw członkowskich we wdrażaniu programów rozwoju obszarów wiejskich.

Kolejnym istotnym elementem, który charakteryzuje rok finansowy 2009, jest proces przeprogramowywania w następstwie oceny funkcjonowania reformy wspólnej polityki rolnej (WPR).

Zmiany w programach EFRROW

W 2009 r. dokonano łącznie 132 zmian w programach rozwoju obszarów wiejskich (PROW) na okres programowania 2007-2013: 76 zmian wprowadzono w ramach procedury notyfikacji, a 56 zmian — decyzją Komisji po uzyskaniu pozytywnej opinii Komitetu ds. Rozwoju Obszarów Wiejskich. Z tych 56 zmian, 49 zostało przyjętych w związku z oceną funkcjonowania reformy wspólnej polityki rolnej (WPR) i z europejskim planem naprawy gospodarczej (EPNG). Liczba programów do zmiany (ogółem 88) oraz skomplikowane prace przygotowawcze i negocjacje nie pozwoliły na zatwierdzenie wszystkich zmian związanych z oceną funkcjonowania WPR i z EPNG w 2009 r. Decyzje Komisji dotyczące 39 pozostałych do zatwierdzenia programów zostały przyjęte na początku 2010 r., co spowodowało przeniesienie 252 mln EUR w środkach na zobowiązania z 2009 na 2010 r.

Wykorzystanie środków na zobowiązania

Programy operacyjne EFRROW

Poniższa tabela przedstawia kwoty wydane w 2009 r. oraz środki przydzielone decyzją Komisji 636/2006 (w końcu 2009 r. obowiązywała nadal jej zmieniona wersja z października 2009 r.), w podziale na państwa członkowskie.

W 2009 r. środki na zobowiązania dostępne dla programów EFRROW wynosiły 13,97 mld EUR, natomiast wydana kwota wyniosła 13,72 mld EUR. Pozostałe 252 mln EUR dotyczy programów, dla których nie przyjęto do końca roku zmian związanych z oceną funkcjonowania WPR i z EPNG. Środki te przeniesiono na 2010 r. i całkowicie wydano w terminie, który ustalono na 31 marca 2010 r. Dzięki temu nie utracono żadnych kwot przeznaczonych na programy rozwoju obszarów wiejskich.

[pic]

Pomoc techniczna

Poniższa tabela przedstawia środki na zobowiązania przeznaczone na pomoc techniczną wykorzystane w 2009 r. Największa ich część przeznaczona została na Europejską Sieć na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

[pic]

Wykorzystanie środków na płatności

Programy operacyjne EFRROW

W budżecie na 2009 r. środki na płatności, w tym przeniesione z 2008 r., wynosiły 9,91 mld EUR. W grudniu – na mocy budżetu korygującego nr 10 – obniżono tę kwotę o 1,65 mld EUR, tak że środki na ten rok ostatecznie wyniosły 8,26 mld EUR.

Na koniec 2009 r. całkowita kwota wypłacona na programy EFRROW wyniosła 8,21 mld EUR. Różnica między środkami przyznanymi na ten rok (8,26 mld EUR) a całkowitą wypłaconą kwotą wynosi 51,2 mln EUR, co stanowi niepełną realizację na poziomie 0,6%.

Poniższa tabela przedstawia tę kwotę w podziale na okresy objęte poszczególnymi deklaracjami:

[pic]

Zwrot za III kwartał 2009 r. dla 6 programów EFRROW został całkowicie lub częściowo wstrzymany pod koniec roku, ponieważ środki na zobowiązania dla tych programów zostały w pełni wyczerpane na płatności za poprzednie wnioski. Poniższa tabela przedstawia 6 programów EFRROW i odpowiadające im kwoty. Płatności dokonano dopiero z chwilą udostępnienia nowych środków na zobowiązania na 2010 r.

[pic]

Poniższy wykres przedstawia wykorzystanie środków na płatności w poszczególnych miesiącach roku (od stycznia do grudnia 2009 r.). Na rytm korzystania ze środków wpływają terminy nadsyłania każdej z czterech deklaracji (31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca i 10 listopada dla wniosków o płatność dotyczących odpowiednio kwartałów: Q4 2008, Q1 2009, Q2 2009 oraz Q3 2009).

[pic]

Kolejna tabela przedstawia kwoty wypłacone przez Komisję w roku budżetowym 2009 r. w podziale na państwa członkowskie i okresy objęte poszczególnymi deklaracjami. Wspomniane okresy objęte deklaracjami trwały od 16 października do 31 grudnia 2008 r. (Q4 2008), od 1 stycznia 2009 r. do 31 marca 2009 r. (Q1 2009), od 1 kwietnia do 30 czerwca 2009 r. (Q2 2009) oraz od 1 lipca do 15 października 2009 r. (Q3 2009).

W poniższej tabeli kwoty z kolumn dotyczących drugiego i trzeciego kwartału 2008 r. (Q2 2008 i Q3 2008) odnoszą się do programów EFRROW, które wyczerpały przynależne im środki na zobowiązania na 2007 i 2008 r., tak że trzeba było poczekać aż do 2009 r. na zwroty z nowych środków przydzielonych na 2009 r.

[pic]

Kwota wypłacona w 2009 r. – 8,21 mld EUR – dotyczy tylko zwrotów, jako że wszystkie przewidziane płatności zaliczkowe zostały wypłacone w 2007 i 2008 r.

Tabela na następnej stronie zawiera porównanie płatności zrealizowanych na rzecz poszczególnych państw członkowskich w 2009 r. z płatnościami w 2008 r. Podczas gdy płatności pośrednie wzrosły w 2009 r. o 35,4% w porównaniu z rokiem 2008 (z 6,06 mld do 8,21 mld EUR), całkowita kwota płatności spadła o 3,9% (z 8,54 mld do 8,21 mld EUR), ponieważ ostatnia transza zaliczek została już wypłacona w 2008 r.

[pic]

Pomoc techniczna

W budżecie na 2009 rok kwota środków na płatności wynosiła 9,9 mln EUR. Poniższa tabela przedstawia płatności na pomoc techniczną, które wyniosły łącznie 3,7 mln EUR. Najważniejsza ich część została przeznaczona na Europejską Sieć na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

[pic]

Analiza zadeklarowanych wydatków w podziale na osie i działania

Poniższa tabela przedstawia kwoty z wniosków o płatność uwzględnionych w deklaracjach wydatków poniesionych na rozwój obszarów wiejskich w 2009 r. (Q4 2008 do Q3 2009), a także kwoty za okres od 2007 do 2009 r. (Q4 2006 do Q3 2009), w podziale na państwa członkowskie i na osie/działania, a także plany finansowe programów EFRROW (na lata 2007-2013; UE-27).

W 2009 r. wydatki w dalszym ciągu skupione były w osi 2 (57,8%), następna w kolejności była oś 1 z 32% udziałem w wydatkach, oś 3 — 4,4% i oś 4 — 1,1%. Taki rozkład wydatków nadal znacznie różni się od podziału z planów finansowych na okres programowania 2007-2013 (dla osi od 1 do 4 przeznaczono w nich odpowiednio: 33,6%, 44,4%, 13,3% oraz 5,9%).

Działania osi 2 rozliczane są przede wszystkim w płatnościach rocznych (środki rolno-środowiskowe), podczas gdy oś 1 i 3 obejmuje głównie działania wieloletnie, które wymagają dłuższych procedur zatwierdzania i realizacji (np. projekty inwestycyjne).

W porównaniu ze średnią z pierwszych trzech lat (2007-2009), w 2009 r. wydatki rozkładały się bardziej równomiernie na wszystkie osie, a ich poziom dla każdej z osi był bardziej zbliżony do poziomu przyjętego dla danej osi w planach finansowych. Przykładowo, wydatki na oś 2 zmniejszyły się z 75% w 2008 r. do 57,8% w 2009 r., natomiast w osi 1 wzrosły z 21,3% w 2008 r. do 32% w 2009 r.

[pic]

Wskaźnik wykonania programów EFRROW

Wykres na następnej stronie przedstawia poziom realizacji finansowej programów rozwoju obszarów wiejskich (od ich rozpoczęcia do 2009 r., z uwzględnieniem Q4 2009) w zestawieniu z kwotą środków przypadającą na lata 2007-2009. Średni wskaźnik realizacji finansowej EFRROW dla wszystkich programów EFRROW wynosi 68,4%.

Wykres pokazuje, że większość państw członkowskich wykorzystało ponad 50% środków na lata 2007-2009.

Ponadto trzy państwa członkowskie zadeklarowały wydatki, które przekroczyły środki na zobowiązania przeznaczone na lata 2007-2009, tak że nadwyżka ta musiała zostać wypłacona z obciążeniem zobowiązań na rok 2010.

[pic]