KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 27.10.2021 COM(2021) 664 final 2021/0342(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (UE) nr 575/2013 w odniesieniu do wymogów dotyczących ryzyka kredytowego, ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego oraz poziomu wyjściowego (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SWD(2021) 320}

{SWD(2021) 321}

{SEC(2021) 380}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Proponowana zmiana rozporządzenia (UE) nr 575/2013 (rozporządzenie w sprawie wymogów kapitałowych lub CRR) stanowi element pakietu legislacyjnego obejmującego również zmiany dyrektywy 2013/36/UE (dyrektywa w sprawie wymogów kapitałowych lub CRD). W odpowiedzi na globalny kryzys finansowy z lat 2008–2009 Unia wdrożyła istotne reformy ram ostrożnościowych mających zastosowanie do banków, aby zwiększyć ich odporność, a tym samym zapobiec ponownemu wystąpieniu podobnego kryzysu. Reformy te w dużej mierze opierały się na standardach międzynarodowych przyjętych od 2010 r. przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego. Standardy te znane są łącznie jako standardy Bazylea III, reformy Bazylea III lub ramy Bazylea III. Ogólnoświatowe standardy opracowane przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego zyskują na znaczeniu ze względu na coraz bardziej globalny charakter i wzajemne powiązania sektora bankowego. Zglobalizowany sektor bankowy ułatwia handel międzynarodowy i inwestycje, ale stwarza również bardziej złożone ryzyko finansowe. Bez jednolitych ogólnoświatowych standardów banki mogłyby decydować się na rozpoczęcie działalności w jurysdykcji o najbardziej łagodnym systemie regulacyjnym i systemie nadzoru. Mogłoby to doprowadzić do „równania w dół” pod względem wymogów regulacyjnych w celu przyciągnięcia przedsiębiorstw bankowych, zwiększając jednocześnie ryzyko globalnej niestabilności finansowej. Międzynarodowa koordynacja ogólnoświatowych standardów w znacznym stopniu ogranicza ten rodzaj ryzykownej konkurencji i ma kluczowe znaczenie dla utrzymania stabilności finansowej w zglobalizowanym świecie. Ogólnoświatowe standardy stanowią ułatwienie dla banków prowadzących działalność międzynarodową – wśród których znajduje się wiele banków z UE – ponieważ gwarantują stosowanie zasad zasadniczo podobnych do tych, które obowiązują w najważniejszych centrach finansowych na świecie. UE jest jednym z największych zwolenników współpracy międzynarodowej w dziedzinie regulacji sektora bankowego. Pierwszy zestaw reform pokryzysowych, które stanowią część ram Bazylea III, wdrożono w dwóch etapach: ·w czerwcu 2013 r. wraz z przyjęciem CRR i CRD IV; ·w maju 2019 r. wraz z przyjęciem rozporządzenia (UE) 2019/876, znanego również jako CRR II, oraz dyrektywy (UE) 2019/878, znanej również jako CRD V. Dotychczasowe reformy koncentrowały się na zwiększeniu jakości i ilości kapitału regulacyjnego, który banki są zobowiązane posiadać w celu pokrycia ewentualnych strat. Ponadto ich celem było ograniczenie nadmiernej dźwigni finansowej banków, zwiększenie odporności instytucji na krótkoterminowy szok płynnościowy, zmniejszenie ich uzależnienia od finansowania krótkoterminowego, ograniczenie ryzyka koncentracji oraz rozwiązanie problemu, którego źródłem są podmioty zbyt duże, by upaść. W rezultacie w nowych przepisach zaostrzono kryteria kwalifikowalności dotyczące kapitału regulacyjnego, zwiększono minimalne wymogi kapitałowe oraz wprowadzono nowe wymogi w zakresie ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej (CVA) oraz ekspozycji wobec kontrahentów centralnych. Ponadto wprowadzono szereg nowych norm ostrożnościowych: minimalny wymóg dotyczący wskaźnika dźwigni, wskaźnik płynności krótkoterminowej (tzw. wskaźnik pokrycia wypływów netto), wskaźnik stabilnego finansowania długoterminowego (tzw. wskaźnik stabilnego finansowania netto), limity dużych ekspozycji i makroostrożnościowe bufory kapitałowe. Dzięki temu pierwszemu zestawowi reform wdrożonych w Unii sektor bankowy UE stał się znacznie bardziej odporny na wstrząsy gospodarcze i gdy nadszedł kryzys związany z COVID-19 miał znacznie bardziej stabilne podstawy w porównaniu ze stanem, w jakim znajdował się na początku globalnego kryzysu finansowego. Ponadto na początku kryzysu związanego z COVID-19 organy nadzoru i prawodawcy wdrożyli tymczasowe środki wsparcia. W swoim komunikacie wyjaśniającym w sprawie stosowania ram rachunkowości i ram ostrożnościowych w celu ułatwienia udzielania kredytów przez banki w UE – Wspieranie przedsiębiorstw i gospodarstw domowych w czasie pandemii COVID-19 z dnia 28 kwietnia 2020 r. Komisja potwierdziła elastyczność wpisaną w normy ostrożnościowe i zasady rachunkowości, na co zwróciły uwagę Europejskie Urzędy Nadzoru i organy międzynarodowe. Na tej podstawie w czerwcu 2020 r. współprawodawcy przyjęli ukierunkowane tymczasowe zmiany konkretnych aspektów ram ostrożnościowych – tzw. pakiet doraźnych zmian („quick fix”) CRR. Wraz ze zdecydowanymi środkami z zakresu polityki pieniężnej i fiskalnej pomogło to instytucjom w dalszym udzielaniu kredytów gospodarstwom domowym i przedsiębiorstwom w czasie pandemii. To z kolei przyczyniło się do złagodzenia wstrząsu gospodarczego spowodowanego pandemią. Chociaż ogólny poziom kapitału w unijnym systemie bankowym uznaje się obecnie – w średnim ujęciu – za zadowalający, niektóre problemy stwierdzone w następstwie globalnego kryzysu finansowego nie zostały jeszcze rozwiązane. Z analiz przeprowadzonych przez Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) i Europejski Bank Centralny (EBC) wynika, że wymogi kapitałowe obliczane przez instytucje mające siedzibę w UE przy użyciu modeli wewnętrznych charakteryzowały się znacznym poziomem zmienności, która nie była uzasadniona różnicami w zakresie podstawowego ryzyka, co docelowo podważa wiarygodność i porównywalność ich współczynników kapitałowych. Ponadto brak wrażliwości na ryzyko wymogów kapitałowych obliczanych według metod standardowych powoduje, że wymogi kapitałowe dla niektórych produktów finansowych lub rodzajów działalności finansowej (a tym samym dla określonych modeli biznesowych opartych głównie na nich) są niewystarczające lub nadmiernie wysokie. W grudniu 2017 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego ustalił ostateczny zestaw reform standardów międzynarodowych w celu rozwiązania wspomnianych problemów. W marcu 2018 r. ministrowie finansów i prezesi banków centralnych państw grupy G-20 z zadowoleniem przyjęli te reformy i wielokrotnie potwierdzili swoje zobowiązanie do ich pełnego, terminowego i konsekwentnego wdrożenia. W 2019 r. Komisja ogłosiła, że zamierza złożyć wniosek ustawodawczy w celu wdrożenia tych reform poprzez ich uwzględnienie w unijnych ramach ostrożnościowych. W związku z pandemią COVID-19 prace przygotowawcze nad niniejszym wnioskiem zostały opóźnione. Opóźnienie to stanowiło odzwierciedlenie decyzji Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego z dnia 26 marca 2020 r. o przesunięciu ustalonych wcześniej terminów wdrożenia końcowych elementów reformy Bazylea III o jeden rok. W związku z powyższym niniejsza inicjatywa ustawodawcza ma dwa ogólne cele: przyczynienie się do stabilności finansowej oraz przyczynienie do stabilnego finansowania gospodarki w kontekście ożywienia gospodarczego po kryzysie związanym z COVID-19. Powyższe cele ogólne można podzielić na cztery cele bardziej szczegółowe: 1)wzmocnienie ram kapitałowych opartych na analizie ryzyka bez ogólnego znacznego zwiększenia wymogów kapitałowych; 2)położenie większego nacisku w ramach ostrożnościowych na ryzyka ESG; 3)dalsza harmonizacja uprawnień i narzędzi nadzorczych oraz

4)zmniejszenie kosztów administracyjnych instytucji związanych z publicznym ujawnianiem informacji oraz poprawa dostępu do danych ostrożnościowych instytucji. 1)Wzmocnienie ram kapitałowych opartych na analizie ryzyka Przejściowo skrajne warunki ekonomiczne nie wpłynęły na potrzebę przeprowadzenia reformy strukturalnej. Ukończenie reformy jest konieczne w celu rozwiązania nierozstrzygniętych kwestii oraz dalszego wzmacniania dobrej kondycji finansowej instytucji mających siedzibę w UE, dzięki czemu będą one mogły skuteczniej wspierać wzrost gospodarczy oraz przetrwać ewentualne przyszłe kryzysy. Wdrożenie pozostałych elementów reformy Bazylea III ma również kluczowe znaczenie dla zapewnienia instytucjom niezbędnej pewności prawa, jako że zakończy dziesięcioletnią reformę ram ostrożnościowych. Ponadto ukończenie reformy jest zgodne z zobowiązaniem UE do międzynarodowej współpracy regulacyjnej oraz z konkretnymi działaniami, jakie niektórzy z jej partnerów zapowiedzieli lub podjęli już w celu terminowego i rzetelnego wdrożenia reformy. 2)Położenie większego nacisku w ramach ostrożnościowych na ryzyka ESG Kolejna równie ważna potrzeba reformy wynika z bieżących prac Komisji nad transformacją w stronę gospodarki zrównoważonej. W komunikacie Komisji w sprawie Europejskiego Zielonego Ładu oraz komunikacie Komisji w sprawie osiągnięcia celu klimatycznego UE na 2030 r. („Gotowi na 55”) wyraźnie określono zobowiązanie Komisji do przekształcenia gospodarki UE w gospodarkę zrównoważoną przy jednoczesnym uwzględnieniu nieuniknionych konsekwencji zmiany klimatu. Ogłoszono również strategię dotyczącą finansowania transformacji w stronę gospodarki zrównoważonej , która opiera się na wcześniejszych inicjatywach i sprawozdaniach, takich jak Plan działania w zakresie finansowania zrównoważonego wzrostu gospodarczego oraz sprawozdania Grupy Ekspertów Technicznych ds. Zrównoważonego Finansowania, przy czym wzmocniono działania Komisji w tej dziedzinie, aby dostosować je do ambitnych celów Europejskiego Zielonego Ładu. Pośrednictwo banków będzie odgrywało kluczową rolę w finansowaniu przejścia na bardziej zrównoważoną gospodarkę. Jednocześnie przejście na bardziej zrównoważoną gospodarkę może wiązać się z ryzykiem dla instytucji, którym będą one musiały właściwie zarządzać, aby zapewnić zminimalizowanie zagrożeń dla stabilności finansowej. Potrzebna jest zatem regulacja ostrożnościowa w tym zakresie i w tym względzie może ona odegrać istotną rolę. W strategii dotyczącej finansowania transformacji w stronę gospodarki zrównoważonej potwierdzono ten fakt i podkreślono potrzebę skuteczniejszego uwzględnienia ryzyk z zakresu ochrony środowiska, polityki społecznej i ładu korporacyjnego („ryzyk ESG”) w unijnych ramach ostrożnościowych, ponieważ uważa się, że same obecne wymogi prawne są niewystarczające, aby zapewnić zachęty do systematycznego i spójnego zarządzania przez instytucje ryzykami ESG. 3)Dalsza harmonizacja uprawnień i narzędzi nadzorczych Innym obszarem zainteresowania jest właściwe egzekwowanie wymogów ostrożnościowych. Organy nadzoru muszą dysponować niezbędnymi narzędziami i uprawnieniami w tym zakresie (np. uprawnieniami do wydawania zezwoleń instytucjom oraz zezwoleń na prowadzenie przez nie określonej działalności, przeprowadzania oceny kwalifikacji ich kierownictwa lub nakładania sankcji w przypadku naruszenia przez nie wymogów). Chociaż przepisy Unii zapewniają minimalny poziom harmonizacji, zestaw narzędzi i procedur nadzorczych jest bardzo zróżnicowany w poszczególnych państwach członkowskich. To rozdrobnione środowisko regulacyjne, jeżeli chodzi o określenie niektórych uprawnień i narzędzi dostępnych dla organów nadzoru oraz ich stosowania w poszczególnych państwach członkowskich, zaburza równe warunki działania na jednolitym rynku i budzi wątpliwości co do prawidłowego i ostrożnego zarządzania instytucjami i nadzoru nad nimi. Problem ten jest szczególnie poważny w kontekście unii bankowej. Różnice między 21 poszczególnymi systemami prawnymi sprawiają, że niemożliwe jest efektywne i skuteczne wykonywanie funkcji nadzorczych w ramach Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego. Ponadto transgraniczne grupy bankowe muszą stosować się do szeregu różnych procedur w odniesieniu do tej samej kwestii ostrożnościowej, co nadmiernie zwiększa ich koszty administracyjne. Kolejna ważna kwestia, a mianowicie brak solidnych unijnych ram dla grup z państw trzecich świadczących usługi bankowe w UE, nabrała nowego wymiaru po brexicie. Zakładanie oddziałów z państw trzecich podlega głównie przepisom krajowym i jest zharmonizowane w bardzo ograniczonym zakresie na podstawie dyrektywy w sprawie wymogów kapitałowych. W niedawnym sprawozdaniu EUNB wykazano, że ten rozproszony krajobraz ostrożnościowy z jednej strony stwarza oddziałom z państw trzecich znaczne możliwości arbitrażu regulacyjnego i nadzorczego przy prowadzeniu działalności bankowej, a z drugiej strony skutkuje brakiem nadzoru i stwarza zwiększone ryzyko dla stabilności finansowej UE. Organom nadzoru często brakuje informacji i uprawnień niezbędnych do przeciwdziałania tym zagrożeniom. Brak szczegółowej sprawozdawczości nadzorczej i niewystarczająca wymiana informacji między organami sprawującymi nadzór nad różnymi podmiotami/działalnością grupy z państwa trzeciego pozostawiają martwe strefy. UE jest jedyną spośród liczących się jurysdykcji, w której organ sprawujący nadzór skonsolidowany nie posiada pełnego obrazu działalności grup z państw trzecich działających zarówno za pośrednictwem jednostek zależnych, jak i oddziałów. Niedociągnięcia te mają negatywny wpływ na równe szanse grup z państw trzecich prowadzących działalność w różnych państwach członkowskich, a także w stosunku do instytucji z siedzibą w UE. 4)Zmniejszenie kosztów administracyjnych instytucji związanych z publicznym ujawnianiem informacji oraz poprawa dostępu do danych ostrożnościowych instytucji Niniejszy wniosek jest również niezbędny w celu dalszego zwiększania dyscypliny rynkowej. Jest to kolejne ważne narzędzie, dzięki któremu inwestorzy będą w stanie pełnić swoją rolę polegającą na monitorowaniu zachowania instytucji. W tym celu muszą mieć dostęp do niezbędnych informacji. Obecne trudności związane z dostępem do informacji ostrożnościowych pozbawiają uczestników rynku potrzebnych im informacji na temat sytuacji ostrożnościowej instytucji. Prowadzi to do obniżenia skuteczności ram ostrożnościowych dla instytucji i może budzić wątpliwości co do odporności sektora bankowego, zwłaszcza w okresach występowania warunków skrajnych. W związku z tym celem wniosku jest scentralizowanie ujawniania informacji ostrożnościowych, aby zwiększyć dostęp do danych ostrożnościowych i ich porównywalność między poszczególnymi sektorami. Celem scentralizowania ujawnianych informacji w jednym punkcie dostępu ustanowionym przez EUNB jest również zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla instytucji, zwłaszcza tych małych i niezłożonych. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Szereg elementów wniosków zmieniających CRR i CRD stanowi wynik prac podjętych na szczeblu międzynarodowym lub przez EUNB, natomiast inne dostosowania ram ostrożnościowych stały się konieczne ze względu na praktyczne doświadczenia zdobyte od czasu transpozycji do prawa krajowego i stosowania CRD, w tym w kontekście Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego. We wnioskach wprowadza się zmiany do obowiązującego prawodawstwa, które są w pełni spójne z obowiązującymi przepisami w zakresie polityki w dziedzinie regulacji instytucji oraz nadzoru nad nimi. Celem przeglądu CRR i CRD jest ukończenie wdrażania reformy Bazylea III w UE, a także wzmocnienie oraz harmonizacja narzędzi i uprawnień nadzorczych. Środki te są konieczne do dalszego zwiększania odporności sektora bankowego. •Spójność z innymi politykami Unii Minęło prawie dziesięć od kiedy europejscy szefowie państw i rządów uzgodnili utworzenie unii bankowej. Funkcjonują już jej dwa filary – jednolity nadzór oraz jednolita restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja – oparte na solidnej podstawie, jaką jest jednolity zbiór przepisów dla wszystkich instytucji UE. Celem wniosków jest zapewnienie, aby w dalszym ciągu istniał jednolity zbiór przepisów dla wszystkich instytucji z siedzibą w UE, niezależnie od tego, czy są one objęte unią bankową, czy też nie. Opisane powyżej ogólne cele niniejszej inicjatywy są w pełni spójne z podstawowymi celami UE, takimi jak działanie na rzecz stabilności finansowej, ograniczenie prawdopodobieństwa i zakresu wsparcia publicznego dla instytucji objętych restrukturyzacją lub uporządkowaną likwidacją, jak również wnoszenie wkładu w harmonijne i trwałe finansowanie działalności gospodarczej, które sprzyja osiągnięciu wysokiego poziomu konkurencyjności i ochrony konsumentów. Ponadto w związku z uznaniem ryzyka związanego z ESG oraz włączeniem elementów ESG do ram ostrożnościowych, niniejsza inicjatywa stanowi uzupełnienie szerszej strategii UE na rzecz bardziej zrównoważonego i odpornego systemu finansowego. Przyczyni się ona do realizacji celu Europejskiego Zielonego Ładu zakładającego zarządzanie ryzykami klimatycznymi i ich uwzględnienie w systemie finansowym, a także do realizacji strategicznych obszarów działania określonych w sprawozdaniu dotyczącym prognozy strategicznej z 2021 r. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna Aby zapewnić stabilność jednolitego rynku, we wniosku rozważono działania mające na celu określenie ram regulujących podejmowanie i prowadzenie działalności przez instytucje w Unii oraz nadzór nad tą działalnością. Sektor bankowy zapewnia obecnie największą część finansowania w ramach jednolitego rynku, co czyni go jednym z podstawowych elementów systemu finansowego Unii. Unia posiada wyraźny mandat do działania w obszarze jednolitego rynku, a właściwą podstawę prawną stanowią odpowiednie artykuły Traktatów, na których opierają się kompetencje Unii w tym obszarze. Proponowane zmiany opierają się na tej samej podstawie prawnej co zmieniane akty ustawodawcze, tj. na art. 114 TFUE w przypadku wniosku dotyczącego rozporządzenia zmieniającego CRR oraz art. 53 ust. 1 TFUE w przypadku wniosku dotyczącego dyrektywy zmieniającej CRD. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Większość rozważanych działań stanowi aktualizacje i zmiany obowiązującego prawa Unii, w związku z czym dotyczą one obszarów, w których Unia wykonywała już swoje kompetencje i nie zamierza zaprzestać ich wykonywania. Niektóre działania (w szczególności te zmieniające dyrektywę w sprawie wymogów kapitałowych) zmierzają do wprowadzenia dodatkowego stopnia harmonizacji, aby konsekwentnie realizować cele określone we wspomnianej dyrektywie. Biorąc pod uwagę, że cele proponowanych środków służą uzupełnieniu obowiązujących już przepisów Unii, najskuteczniej można je osiągnąć na szczeblu UE, a nie za pomocą różnych inicjatyw krajowych. Środki krajowe służące na przykład wdrożeniu do obowiązującego prawodawstwa przepisów, które z natury mają zasięg międzynarodowy – między innymi globalnego standardu takiego jak pakiet Bazylea III lub skuteczniejszego przeciwdziałania ryzykom związanym z ESG – nie byłyby tak skuteczne w zapewnianiu stabilności finansowej jak przepisy UE. W odniesieniu do narzędzi i uprawnień nadzorczych, ujawniania informacji oraz oddziałów z państw trzecich, jeżeli inicjatywa zostanie pozostawiona do wdrożenia wyłącznie na szczeblu krajowym, może to skutkować zmniejszeniem przejrzystości i zwiększeniem ryzyka arbitrażu, prowadząc do potencjalnego zakłócenia konkurencji i wpływając na przepływy kapitału. Co więcej, przyjęcie środków krajowych stanowiłoby wyzwanie z prawnego punktu widzenia, ponieważ CRR reguluje już kwestie z zakresu bankowości, w tym wagi ryzyka, sprawozdawczość i ujawnianie informacji oraz pozostałe wymogi związane z CRR. Nowelizację CRR i CRD IV uznaje się zatem za najlepszy wariant. Tego rodzaju nowelizacja zapewnia odpowiednią równowagę między ujednoliceniem przepisów a utrzymaniem niezbędnej elastyczności na szczeblu krajowym bez szkody dla jednolitego zbioru przepisów. Przedmiotowe zmiany służyłyby jeszcze bardziej jednolitemu stosowaniu wymogów ostrożnościowych, ujednoliceniu praktyk nadzorczych oraz zapewnieniu równych warunków działania na całym jednolitym rynku usług bankowych. Dotyczy to w szczególności sektora bankowego, gdyż wiele instytucji z tego sektora prowadzi działalność na całym jednolitym rynku UE. Zapewnienie skutecznego nadzoru na zasadzie skonsolidowanej nad instytucjami wymaga pełnej współpracy i pełnego zaufania w ramach Jednolitego Mechanizmu Nadzorczego oraz kolegiów organów nadzoru i właściwych organów nieuczestniczących w Jednolitym Mechanizmie Nadzorczym. Cele te nie zostałyby osiągnięte w ramach przepisów krajowych. •Proporcjonalność Proporcjonalność stanowi integralny element oceny skutków towarzyszącej wnioskowi. Proponowane zmiany w różnych dziedzinach regulacyjnych poddano indywidualnej ocenie pod względem proporcjonalności. Co więcej, w szeregu dziedzin stwierdzono brak proporcjonalności istniejących przepisów i przeanalizowano konkretne warianty mające na celu ograniczenie obciążenia administracyjnego i kosztów przestrzegania przepisów ponoszonych przez mniejsze instytucje. Dotyczy to w szczególności środków w obszarze ujawniania informacji, w przypadku których obciążenie związane z przestrzeganiem przepisów dla małych i niezłożonych instytucji zostałoby znacznie ograniczone, a nawet wyeliminowane. Ponadto wymogi dotyczące ujawniania informacji na temat ryzyk ESG, które miałyby stosować się do wszystkich instytucji (tj. innych niż banki notowane na giełdzie, do których obowiązujący wymóg będzie miał zastosowanie od 2022 r.), będą dostosowane pod względem okresowości i szczegółowości do wielkości i złożoności instytucji, a tym samym będą zgodne z zasadą proporcjonalności. •Wybór instrumentu Proponuje się wprowadzenie środków poprzez zmianę CRR i CRD IV odpowiednio w drodze rozporządzenia i dyrektywy. Proponowane środki istotnie odnoszą się do już obowiązujących przepisów zawartych w powyższych instrumentach prawnych (tj. ram na potrzeby obliczania wymogów kapitałowych opartych na analizie ryzyka, uprawnień i narzędzi udostępnionych organom nadzoru w całej Unii) lub je rozwijają. W ramach niektórych proponowanych zmian CRD IV mających wpływ na uprawnienia do nakładania sankcji pozostawiono by państwom członkowskim pewien poziom elastyczności umożliwiającej im utrzymanie różnych przepisów na etapie transpozycji przepisów dyrektywy do prawa krajowego. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Komisja podjęła szereg kroków i zrealizowała różne inicjatywy w celu dokonania oceny, czy obecne ramy ostrożnościowe w sektorze bankowym UE oraz wdrożenie pozostałych elementów reformy Bazylea III są odpowiednie, aby przyczynić się do zapewnienia, aby system bankowy UE był stabilny i odporny na wstrząsy gospodarcze oraz aby pozostał trwałym źródłem stałego finansowania gospodarki UE. Komisja zebrała opinie zainteresowanych stron na konkretne tematy dotyczące ryzyka kredytowego, ryzyka operacyjnego, ryzyka rynkowego, ryzyka związanego z CVA, transakcji finansowanych z użyciem papierów wartościowych, a także w odniesieniu do poziomu wyjściowego. Oprócz elementów związanych z wdrożeniem pakietu Bazylea III Komisja przeprowadziła również konsultacje na temat określonych innych zagadnień w celu zapewnienia zbieżnych i spójnych praktyk nadzorczych w całej Unii oraz w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego instytucji. Konsultacje publiczne przeprowadzone w okresie od października 2019 r. do początku stycznia 2020 r. zostały poprzedzone pierwszymi konsultacjami rozpoznawczymi przeprowadzonymi wiosną 2018 r., których celem było uzyskanie opinii grupy docelowej zainteresowanych stron na temat umowy międzynarodowej. Ponadto w listopadzie 2019 r. zorganizowano publiczną konferencję na temat wpływu i wyzwań związanych z wdrożeniem ostatecznych standardów Bazylea III w UE. Załącznik 2 do oceny skutków zawiera streszczenie konsultacji i publicznej konferencji. Ponadto służby Komisji wielokrotnie przeprowadzały konsultacje z państwami członkowskimi w sprawie wdrożenia przez UE ostatnich elementów reformy Bazylea III oraz innych ewentualnych przeglądów CRR i CRD w kontekście Grupy Ekspertów Komisji ds. Bankowości, Płatności i Ubezpieczeń. Ponadto na etapie przygotowywania prawodawstwa służby Komisji odbyły również setki spotkań (fizycznych i wirtualnych) z przedstawicielami sektora bankowego, a także z innymi zainteresowanymi stronami. Wyniki wszystkich wyżej wymienionych inicjatyw uwzględniono podczas przygotowywania inicjatywy ustawodawczej towarzyszącej ocenie skutków. W wyniku tych inicjatyw uzyskano wyraźne dowody na konieczność aktualizacji i uzupełnienia obowiązujących przepisów w celu: (i) dalszego ograniczenia ryzyka występującego w sektorze bankowym oraz (ii) zwiększenia zdolności instytucji do udostępniania finansowania odpowiedniego do potrzeb gospodarki.

•Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Komisja wykorzystała wiedzę fachową EUNB, który opracował ocenę skutków wdrożenia pozostałych elementów reformy Bazylea III. Ponadto służby Komisji wykorzystały wiedzę fachową EBC, który sporządził analizę makroekonomiczną wpływu wdrożenia tych elementów. •Ocena skutków W odniesieniu do każdego z określonych problemów w ocenie skutków rozważono szereg wariantów strategicznych należących do czterech kluczowych wymiarów polityki, oprócz sytuacji wyjściowej zakładającej brak podjęcia działań przez Unię. Jeżeli chodzi o wdrożenie pakietu Bazylea III, z analizy i modelowania makroekonomicznego opracowanych w ramach oceny skutków wynika, że wdrożenie preferowanych wariantów i uwzględnienie wszystkich środków zawartych we wniosku doprowadzi do średniego ważonego wzrostu minimalnych wymogów kapitałowych dla instytucji w UE, który mieścić się będzie w zakresie od +6,4 % do +8,4 % w perspektywie długoterminowej (do 2030 r.), po planowanym okresie przejściowym. Oczekuje się, że w perspektywie średnioterminowej (w 2025 r.) wzrost ten wyniesie od +0,7 % do +2,7 %. Według szacunków EUNB wpływ ten mógłby doprowadzić do tego, że ograniczona liczba dużych instytucji w UE (10 z 99 instytucji uwzględnionych w próbie badawczej) będzie musiała w sumie pozyskać dodatkową kwotę kapitału w wysokości niespełna 27 mld EUR w celu spełnienia nowych minimalnych wymogów kapitałowych w ramach preferowanego wariantu. Aby spojrzeć na tę kwotę z odpowiedniej perspektywy, należy zaznaczyć, że 99 instytucji objętych próbą (których aktywa stanowią 75 % unijnych aktywów bankowych) posiadało na koniec 2019 r. całkowitą kwotę kapitału regulacyjnego w wysokości 1 414 mld EUR, a ich łączny zysk w 2019 r. wyniósł 99,8 mld EUR. Ogólnie rzecz biorąc, chociaż instytucje poniosłyby jednorazowe koszty administracyjne i operacyjne w związku z wprowadzeniem zaproponowanych zmian w przepisach, nie oczekuje się znacznego wzrostu kosztów. Ponadto uproszczenia wynikające z kilku preferowanych wariantów (np. likwidacja metod modeli wewnętrznych, scentralizowane ujawnianie informacji) zmniejszą koszty w porównaniu z obecną sytuacją. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Celem niniejszej inicjatywy jest ukończenie wdrażania w UE międzynarodowych standardów ostrożnościowych dla banków uzgodnionych w latach 2017–2020 przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego. Zakończyłoby to wdrażanie przez UE reformy Bazylea III, która została zainicjowana przez komitet bazylejski w następstwie globalnego kryzysu finansowego. Reforma ta sama w sobie stanowiła kompleksowy przegląd ram ostrożnościowych, które obowiązywały przed wystąpieniem globalnego kryzysu finansowego i w jego trakcie, a mianowicie ram Bazylea II (w UE ramy te zostały wdrożone dyrektywą 2006/48/WE, tj. pierwotną CRD). W swoich pracach wdrożeniowych Komisja wykorzystała wyniki przeprowadzonego przez Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego kompleksowego przeglądu ram ostrożnościowych wraz z wkładem wniesionym przez EUNB, EBC i inne zainteresowane strony. Do czasu wdrożenia ostatecznych reform Bazylea III w UE nie przeprowadzono jeszcze oceny adekwatności systemu ani jego sprawności i wydajności. •Prawa podstawowe UE dąży do utrzymywania wysokich standardów ochrony praw podstawowych i jest sygnatariuszem szeregu konwencji dotyczących praw człowieka. W tym kontekście nie jest prawdopodobne, aby wniosek miał bezpośredni wpływ na tego rodzaju prawa, wymienione w głównych konwencjach ONZ dotyczących praw człowieka, Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, stanowiącej integralną część traktatów UE, oraz europejskiej konwencji praw człowieka (EKPC). 4.WPŁYW NA BUDŻET Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Unii. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Oczekuje się, że proponowane zmiany zaczną wchodzić w życie najwcześniej w 2023 r. Zmiany są ściśle powiązane z innymi przepisami CRR i CRD IV, które już obowiązują i są monitorowane od 2014 r., a w odniesieniu do środków wprowadzonych w ramach pakietu środków ograniczających ryzyko – od 2019 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego i EUNB będą w dalszym ciągu gromadzić dane niezbędne do monitorowania najważniejszych wskaźników (współczynników kapitałowych, wskaźników dźwigni i środków wsparcia płynności). Umożliwi to przyszłą ocenę skutków nowych narzędzi polityki. Regularny proces przeglądu i oceny nadzorczej (SREP) i regularne stosowanie testów warunków skrajnych pomogą również w monitorowaniu wpływu nowych proponowanych środków na instytucje, których te środki dotyczą, oraz w ocenie kwestii, czy w ramach zapewnionego poziomu elastyczności i proporcjonalności odpowiednio uwzględniono specyfikę mniejszych instytucji. Co więcej, w ramach EUNB wraz z Jednolitym Mechanizmem Nadzorczym i właściwymi organami krajowymi opracowuje się zintegrowane narzędzie sprawozdawcze (EUCLID), które ma być użytecznym instrumentem monitorowania i oceny skutków reform. Ponadto Komisja będzie w dalszym ciągu uczestniczyć w grupach roboczych Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego i wspólnej grupie zadaniowej utworzonej przez Europejski Bank Centralny (EBC) i przez EUNB, które monitorują dynamikę poziomu płynności i poziomu funduszy własnych instytucji odpowiednio na świecie i w UE. •Szczegółowe objaśnienia przepisów szczegółowych wniosku Rozszerzone definicje podmiotów, które mają być włączone w zakres konsolidacji ostrożnościowej Ostatnie wydarzenia uwypukliły potrzebę doprecyzowania przepisów dotyczących konsolidacji ostrożnościowej w celu zapewnienia objęcia nadzorem skonsolidowanym grup finansowych, na czele których stoją spółki z branży technologii finansowych lub które obejmują, oprócz instytucji, inne podmioty zaangażowane bezpośrednio lub pośrednio w działalność finansową. W tym celu wprowadza się zmiany w art. 4, aby doprecyzować i rozszerzyć definicje terminów „przedsiębiorstwo usług pomocniczych”, „finansowa spółka holdingowa” i „instytucja finansowa”, które są kluczowymi pojęciami w tym zakresie. Przedsiębiorstwa usług pomocniczych należy uznać za instytucje finansowe, a zatem należy je włączyć w zakres konsolidacji ostrożnościowej.

Ponadto proponuje się również aktualizację definicji terminów „jednostka dominująca” i „jednostka zależna” zgodnie z obowiązującymi standardami rachunkowości oraz dostosowanie ich do pojęcia „kontroli” przewidzianego już w CRR – w celu uniknięcia niespójnego stosowania przepisów i arbitrażu regulacyjnego. Fundusze własne Definicje „pośredniego udziału kapitałowego” oraz „syntetycznego udziału kapitałowego” Zgodnie z art. 72e ust. 1 CRR instytucje, które podlegają art. 92a CRR, są zobowiązane do odliczania pośrednich i syntetycznych udziałów kapitałowych w niektórych instrumentach zobowiązań kwalifikowalnych. Bieżące definicje terminów „pośredni udział kapitałowy” i „syntetyczny udział kapitałowy” obejmują jednak wyłącznie udziały w instrumentach kapitałowych. W związku z tym definicje te zmieniono, aby obejmowały również udziały w odpowiednich zobowiązaniach (art. 4 ust. 1 pkt 114 i 126 CRR). Instrumenty kapitałowe towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielni, instytucji oszczędnościowych lub podobnych instytucji Po wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa z UE zgodnie z art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej art. 27 ust. 1 lit. a) ppkt (v) CRR nie ma już zastosowania do instytucji mających siedzibę w Unii (został on wprowadzony w celu zaspokojenia potrzeb instytucji z siedzibą w Zjednoczonym Królestwie). Przepis ten zostaje zatem uchylony. Progowe wyłączenia dotyczące odliczeń od pozycji kapitału podstawowego Tier I Do celów stosowania niektórych odliczeń związanych z funduszami własnymi, określonych w CRR, instytucje muszą obliczać określone progi, które opierają się na pozycjach kapitału podstawowego Tier I po zastosowaniu filtrów ostrożnościowych i dokonaniu większości odliczeń związanych z kapitałem podstawowym Tier I. Aby zachować spójność obliczania odpowiednich progów oraz uniknąć asymetrii w sposobie ujmowania niektórych odliczeń z tytułu progów, przy obliczaniu odpowiednich pozycji kapitału podstawowego Tier I należy również uwzględnić nowe odliczenia związane z kapitałem podstawowym Tier I przewidziane w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/630 oraz w rozporządzeniu (UE) 2019/876. W związku z tym w art. 46 ust. 1, art. 48 ust. 1, art. 60 ust. 1, art. 70 ust. 1 i art. 72i ust. 1 CRR dodaje się odniesienia do art. 36 ust. 1 lit. m) i n) CRR. Jednocześnie, aby uwzględnić zniesienie odliczeń ekspozycji kapitałowych przy zastosowaniu metody modeli wewnętrznych, w przepisach tych skreśla się odniesienie do art. 36 ust. 1 lit. k) ppkt (v). Udziały mniejszości w kontekście jednostek zależnych w państwach trzecich W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2033 (rozporządzenie w sprawie firm inwestycyjnych) przewidziano zmiany pojęć „instytucja” i „firma inwestycyjna” (art. 4 ust. 1 pkt 2 i 3 CRR). Dodano nowy art. 88b w celu zapewnienia, aby jednostki zależne mające siedzibę w państwie trzecim mogły być nadal uwzględniane do celów części drugiej tytuł II CRR (tj. określanie udziałów mniejszości), pod warunkiem że te jednostki zależne wchodziłyby w zakres zmienionych definicji tych terminów, gdyby miały siedzibę w Unii. Pewne dodatkowe zmiany wprowadzono w art. 84 ust. 1, art. 85 ust. 1 i art. 87 ust. 1 CRR w kontekście jednostek zależnych w państwach trzecich. Poprawki te nie zmieniają obecnego sposobu obliczania udziałów mniejszości, lecz mają na celu wyjaśnienie tekstu prawnego w ramach działań podjętych w związku z ostatnimi odpowiedziami udzielonymi przez Komisję za pośrednictwem prowadzonej przez EUNB bazy pytań i odpowiedzi dotyczących jednolitego zbioru przepisów. Poziom wyjściowy Poziom wyjściowy wymogów kapitałowych opartych na analizie ryzyka został wprowadzony w drodze zmiany zarówno CRR, jak i CRD. Stanowi on jeden z kluczowych środków reform Bazylea III i ma na celu ograniczenie nadmiernej zmienności wymogów w zakresie funduszy własnych instytucji obliczanych przy użyciu modeli wewnętrznych, a tym samym zwiększenie porównywalności współczynników kapitałowych instytucji. Określa on limit, zgodnie z którym wymogi kapitałowe generowane przez modele wewnętrzne instytucji nie mogą wynosić mniej niż 72,5 % wymogów w zakresie funduszy własnych, który miałby zastosowanie na podstawie metod standardowych. Decyzja o wprowadzeniu poziomu wyjściowego łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko opiera się na analizie, w której wykazano, że stosowanie przez instytucje modeli wewnętrznych powoduje, że mają one skłonność do niedoszacowania ryzyka, a co za tym idzie wymogów w zakresie funduszy własnych. Sposób obliczania kwoty aktywów ważonych ryzykiem uwzględniającej poziom wyjściowy określono w art. 92 CRR. W szczególności w art. 92 ust. 3 wprowadzono zmiany w celu określenia, którą łączną kwotę ekspozycji na ryzyko – uwzględniającą poziom wyjściowy lub nieuwzględniającą tego poziomu – należy stosować do obliczania minimalnych (tzw. „filar 1”) wymogów w zakresie funduszy własnych. Łączną kwotę ekspozycji na ryzyko uwzględniającą poziom wyjściowy, jak określono w art. 92 ust. 5, ma stosować wyłącznie unijna instytucja dominująca, finansowa spółka holdingowa lub finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej należąca do grupy bankowej, na potrzeby współczynnika wypłacalności grupy obliczanego na najwyższym poziomie konsolidacji w UE. Natomiast łączna kwota ekspozycji na ryzyko nieuwzględniająca poziomu wyjściowego ma nadal zastosowanie do wszystkich podmiotów należących do grupy na potrzeby obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych na poziomie indywidualnym, jak określono dalej w art. 92 ust. 4. Każda instytucja dominująca, finansowa spółka holdingowa lub finansowa spółka holdingowa o działalności mieszanej w państwie członkowskim (innym niż siedziba unijnej jednostki dominującej) musi obliczyć swój udział w łącznej kwocie ekspozycji na ryzyko uwzględniającej poziom wyjściowy stosowanej przy obliczaniu wymogu w zakresie funduszy własnych grupy skonsolidowanej, mnożąc wymóg w zakresie funduszy własnych grupy skonsolidowanej odpowiednio przez udział subskonsolidowanych aktywów ważonych ryzykiem, które można przypisać tej jednostce i jej jednostkom zależnym z tego samego państwa członkowskiego. Aktywa ważone ryzykiem skonsolidowanej grupy, które można przypisać jednostce/podgrupie, oblicza się zgodnie z art. 92 ust. 6 jako aktywa ważone ryzykiem tej jednostki/podgrupy w taki sposób, jakby poziom wyjściowy miał zastosowanie do jej łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko. Pozwoli to uwzględnić korzyści płynące z dywersyfikacji ryzyka modeli biznesowych różnych podmiotów w ramach tej samej grupy bankowej. Jednocześnie ewentualne zwiększenie funduszy własnych wymagane ze względu na zastosowanie poziomu wyjściowego na poziomie skonsolidowanym musiałoby zostać sprawiedliwie rozdzielone między podgrupy, które mają siedzibę w państwach członkowskich innych niż państwo członkowskie siedziby jednostki dominującej, zgodnie z ich profilem ryzyka. W art. 92 ust. 7 powielono przepisy zawarte w dawnym art. 92 ust. 4, wyjaśniając współczynniki obliczeniowe, które należy stosować do poszczególnych rodzajów ryzyka objętych wymogami w zakresie funduszy własnych. Ramy ryzyka kredytowego – metoda standardowa

Metodę standardową dotyczącą ryzyka kredytowego (SA-CR) stosuje większość instytucji w całej UE do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ich ekspozycji na ryzyko kredytowe. Ponadto metoda standardowa dotycząca ryzyka kredytowego musi służyć jako wiarygodna alternatywa dla metod modeli wewnętrznych oraz jako skuteczny „bezpiecznik”. Stwierdzono, że obecna metoda standardowa dotycząca ryzyka kredytowego nie uwzględnia w wystarczającym stopniu ryzyka w wielu obszarach, co prowadzi niekiedy do niedokładnego lub niewłaściwego pomiaru ryzyka kredytowego (zbyt wysokiego albo zbyt niskiego), a tym samym do niedokładnego lub niewłaściwego obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych. Zmiana metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego zwiększa wrażliwość na ryzyko tej metody w odniesieniu do szeregu kluczowych aspektów. Wartość ekspozycji z tytułu pozycji pozabilansowych W ramach zmienionych zasad określonych w pakiecie Bazylea III wprowadzono szereg zmian dotyczących sposobu, w jaki instytucje mają określać wartość ekspozycji z tytułu pozycji pozabilansowych oraz zobowiązań z tytułu pozycji pozabilansowych. W art. 5 wprowadzono zmiany w celu wprowadzenia definicji terminu „zobowiązanie” oraz odstępstwa od klasyfikacji ustaleń umownych spełniających określone warunki jako zobowiązań. W art. 111 wprowadzono zmiany w celu dostosowania współczynników konwersji kredytowej mających zastosowanie do ekspozycji pozabilansowych do standardów pakietu Bazylea III, w drodze wprowadzenia dwóch nowych współczynników konwersji kredytowej w wysokości odpowiednio 40 % i 10 % oraz usunięcia współczynnika konwersji kredytowej wynoszącego 0 %. Wyjaśniono również sposób ujmowania zobowiązań z tytułu pozycji pozabilansowych w odniesieniu do współczynników konwersji kredytowej mających zastosowanie do określania ich wartości ekspozycji. Wyłączenie wprowadzone w art. 5, zgodnie ze standardami Bazylea III, umożliwi jednak instytucjom dalsze stosowanie współczynnika konwersji kredytowej wynoszącego 0 % w odniesieniu do szczególnych ustaleń umownych dotyczących przedsiębiorstw, w tym MŚP, które nie są klasyfikowane jako „zobowiązania”. Ponadto w art. 495d wprowadzono okres przejściowy, podczas którego instytucje są uprawnione do stosowania współczynnika konwersji kredytowej w wysokości 0 % w odniesieniu do zobowiązań bezwarunkowo odwoływalnych do dnia 31 grudnia 2029 r.; po tej dacie w ciągu kolejnych trzech lat będzie stopniowo wprowadzana rosnąca wartość współczynnika konwersji kredytowej, tak aby pod koniec okresu stopniowego wprowadzania wartość współczynnika konwersji kredytowej osiągnęła 10 %. Wspomniany okres przejściowy umożliwi EUNB ocenę, czy wpływ współczynnika konwersji kredytowej w wysokości 10 % w odniesieniu do tych zobowiązań nie doprowadzi do niezamierzonych skutków dla niektórych rodzajów dłużników, którzy polegają na tych zobowiązaniach jako źródle elastycznego finansowania. Na podstawie tej oceny Komisja będzie musiała podjąć decyzję, czy przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w sprawie zmiany współczynnika konwersji kredytowej w celu stosowania go do zobowiązań bezwarunkowo odwoływalnych. Klasyfikację pozycji pozabilansowych w załączniku I zmieniono zgodnie ze zmienionymi standardami pakietu Bazylea III, tak aby lepiej odzwierciedlała grupowanie tych pozycji w koszykach na podstawie mających zastosowanie współczynników konwersji kredytowej. W art. 111 wprowadzono również zmiany w celu wprowadzenia upoważnienia dla EUNB do określenia elementów technicznych, które umożliwią instytucjom prawidłowe przypisanie ich ekspozycji pozabilansowych do koszyków określonych w załączniku I, a tym samym prawidłowe obliczanie wartości ekspozycji dla tych pozycji. Ekspozycje wobec instytucji W ramach zmienionych standardów Bazylea III zmieniono obecny sposób ujmowania ekspozycji wobec instytucji, wprowadzając metodę standardową oceny ryzyka kredytowego obok istniejącej metody zewnętrznej oceny ryzyka kredytowego. Chociaż ECRA opiera się na zewnętrznych ocenach ryzyka kredytowego (tj. ratingach kredytowych) przeprowadzanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej (ECAI) w celu określenia odpowiednich wag ryzyka, to zgodnie z metodą standardową oceny ryzyka kredytowego instytucje są zobowiązane do klasyfikowania swoich ekspozycji wobec instytucji do jednego z trzech koszyków („klas”). W art. 120 wprowadzono zmiany zgodnie ze standardami Bazylea III w celu obniżenia wagi ryzyka mającej zastosowanie do ekspozycji wobec instytucji, które posiadają ocenę kredytową wydaną przez wyznaczoną ECAI na poziomie stopnia jakości kredytowej 2, oraz w celu włączenia do zakresu ekspozycji krótkoterminowych tych ekspozycji, które są związane z transgranicznym przemieszczaniem towarów z pierwotnym terminem zapadalności wynoszącym nie więcej niż sześć miesięcy. Art. 121 zmienia się w celu wprowadzenia metody standardowej oceny ryzyka kredytowego przewidzianej w standardach Bazylea III w odniesieniu do ekspozycji wobec instytucji, dla których nie istnieje ocena kredytowa wydana przez wyznaczoną ECAI. Metoda ta wymaga od instytucji zaklasyfikowania ich ekspozycji wobec tych instytucji do jednej z trzech klas w oparciu o szereg kryteriów ilościowych i jakościowych. Aby uniknąć mechanicznego stosowania kryteriów, przy przypisywaniu odpowiedniej wagi ryzyka instytucje podlegają wymogom należytej staranności określonym w art. 79 CRD w odniesieniu do ekspozycji wobec instytucji, które mają ocenę kredytową wydaną przez wyznaczoną ECAI. Zagwarantuje to, że wymogi w zakresie funduszy własnych będą odpowiednio i ostrożnie odzwierciedlać wiarygodność kredytową kontrahentów instytucji, niezależnie od tego, czy ekspozycje posiadają zewnętrzną ocenę ratingową. Zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III obecna możliwość ważenia ryzykiem ekspozycji wobec instytucji w oparciu o ratingi ich państw zostaje usunięta, aby zerwać powiązanie między instytucjami a ich państwami. W art. 138 wprowadza się zmiany zgodnie ze standardami Bazylea III w celu przerwania powiązania między bankiem a państwem, również w przypadku instytucji mających rating, poprzez zakazanie uwzględniania w ocenach kredytowych wydawanych przez wyznaczoną ECAI założeń dotyczących domyślnego wsparcia ze strony rządu, chyba że ratingi dotyczą instytucji sektora publicznego. Ekspozycje wobec przedsiębiorstw W art. 122 wprowadzono zmiany zgodnie ze standardami Bazylea III w celu obniżenia wagi ryzyka mającej zastosowanie do ekspozycji wobec przedsiębiorstw, które mają ocenę kredytową wydaną przez wyznaczoną ECAI na poziomie stopnia jakości kredytowej 3. Wraz z wdrożeniem poziomu wyjściowego instytucje stosujące modele wewnętrzne do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ekspozycji wobec przedsiębiorstw będą musiały również stosować metodę standardową dotyczącą ryzyka kredytowego, która opiera się na ratingach zewnętrznych przy określeniu jakości kredytowej kredytobiorcy korporacyjnego. Większość przedsiębiorstw w UE zazwyczaj nie ubiega się jednak o zewnętrzne ratingi kredytowe ze względu na koszty ustanowienia ratingu i inne czynniki. Biorąc pod uwagę, że wymogi w zakresie funduszy własnych obliczane zgodnie z metodą standardową dotyczącą ryzyka kredytowego są, w średnim ujęciu, bardziej ostrożne w przypadku przedsiębiorstw bez ratingu niż w przypadku przedsiębiorstw posiadających rating, wprowadzenie poziomu wyjściowego może spowodować znaczny wzrost wymogów w zakresie funduszy własnych dla instytucji stosujących modele wewnętrzne. Aby uniknąć wywierania zakłócającego wpływu na udzielanie kredytów bankowych dla przedsiębiorstw nieposiadających ratingu oraz aby zapewnić wystarczającą ilość czasu na podjęcie publicznych lub prywatnych inicjatyw mających na celu większe upowszechnienie ratingów kredytowych, w art. 465 wprowadzono zmiany w celu wdrożenia szczególnego rozwiązania przejściowego dotyczącego ekspozycji wobec przedsiębiorstw nieposiadających ratingu przy obliczaniu poziomu wyjściowego. W okresie przejściowym instytucje mogą stosować preferencyjną wagę ryzyka w wysokości 65 % w odniesieniu do swoich ekspozycji wobec przedsiębiorstw nieposiadających ratingu zewnętrznego, pod warunkiem że prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania jest mniejsze lub równe 0,5 % (co odpowiada ratingowi na poziomie inwestycyjnym). Taki sposób ujmowania dotyczy wszystkich przedsiębiorstw bez ratingu, niezależnie od tego, czy są one notowane na giełdzie, czy nie. EUNB będzie monitorować stosowanie przejściowego sposobu ujmowania i dostępność ocen kredytowych wydawanych przez wyznaczone ECAI w odniesieniu do ekspozycji wobec przedsiębiorstw. EUNB będzie zobowiązany do monitorowania stosowania przejściowego sposobu ujmowania i sporządzenia sprawozdania na temat stosowności jego kalibracji. Na podstawie tego sprawozdania Komisja będzie musiała podjąć decyzję, czy przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w sprawie sposobu ujmowania ekspozycji wobec przedsiębiorstw o wysokiej jakości kredytowej, dla których nie istnieje rating. . W drodze zmian art. 135 proponuje się środki mające na celu poprawę dostępności zewnętrznych ratingów dla przedsiębiorstw. Sposób ujmowania ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym Promowanie rentownych projektów infrastrukturalnych i innych projektów specjalistycznych ma kluczowe znaczenie dla wzrostu gospodarczego Unii. Kredytowanie specjalistyczne przez instytucje jest również cechą charakterystyczną gospodarki Unii w porównaniu z innymi jurysdykcjami, w których takie projekty są finansowane głównie przez rynki kapitałowe. Duże instytucje mające siedzibę w UE są głównymi podmiotami zapewniającymi finansowanie projektów specjalistycznych, finansowanie obiektów oraz finansowanie towarów w Unii i na całym świecie, w związku z czym rozwinęły one wysoki poziom wiedzy specjalistycznej w tych dziedzinach. Działalność prowadzona jest głównie ze spółkami celowymi, które zazwyczaj pełnią rolę podmiotów zaciągających pożyczki i dla których zwrot z inwestycji jest podstawowym źródłem spłaty uzyskanego finansowania.

Zgodnie ze standardami Bazylei III kategorię ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym, jak również dwie ogólne metody ustalania wag ryzyka mających zastosowanie do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym (jedną do ekspozycji z ratingiem zewnętrznym i jedną do ekspozycji bez ratingu zewnętrznego) wprowadza się w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego w nowym art. 122a. Kategorie ekspozycji związanych z finansowaniem projektów, finansowaniem obiektów oraz finansowaniem towarów wprowadzono w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego, zgodnie z tymi samymi trzema podkategoriami, które istnieją w ramach metod wewnętrznych ratingów (metod IRB). Ponieważ przewidziany w ramach Bazylea III nowy standardowy sposób ujmowania ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym bez ratingu nie uwzględnia w wystarczającym stopniu ryzyka, aby odzwierciedlić skutki kompleksowych pakietów zabezpieczających związanych zazwyczaj z niektórymi ekspozycjami w zakresie finansowana obiektów w Unii, w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego wprowadzono dodatkowy poziom szczegółowości w odniesieniu do tych ekspozycji. Ekspozycje bez ratingu związane z finansowaniem obiektów, które podlegają ostrożnemu i konserwatywnemu zarządzaniu powiązanymi ryzykami finansowymi dzięki spełnieniu zestawu kryteriów umożliwiających obniżenie ich profilu ryzyka do standardu „wysokiej jakości”, korzystają z dogodnego sposobu ujmowania w kapitale w porównaniu z ogólnym sposobem ujmowania ekspozycji bez ratingu w ramach standardów Bazylea III. Określenie, co stanowi „wysoką jakość” w przypadku finansowania obiektów, podlega dalszym szczegółowym warunkom, które zostaną opracowane przez EUNB w ramach projektów regulacyjnych standardów technicznych. Preferencyjne traktowanie wprowadzone w CRR II w celu wspierania finansowania bankowego i inwestycji prywatnych na rzecz wysokiej jakości projektów infrastrukturalnych („współczynnik wsparcia infrastruktury”), o którym mowa w art. 501a, utrzymano w ramach zarówno metody SA-CR, jak i metody IRB dotyczących ryzyka kredytowego z ukierunkowanymi zmianami doprecyzowującymi, co skutkuje niższymi wymogami w zakresie funduszy własnych dla projektów infrastrukturalnych niż wymogi obliczone przy uwzględnieniu szczególnego sposobu ujmowania przewidzianego w standardach Bazylea III. Preferencyjne traktowanie przewidziane w nowym art. 122a w odniesieniu do „wysokiej jakości” ekspozycji związanych z finansowaniem projektów będzie jednak miało zastosowanie jedynie do ekspozycji, do których instytucje nie stosują jeszcze sposobu ujmowania opartego na „współczynniku wsparcia infrastruktury” zgodnie z art. 501a, co pozwoli uniknąć nieuzasadnionego obniżenia wymogów w zakresie funduszy własnych. Ekspozycje detaliczne W art. 123 wprowadzono zmiany w celu dalszego ujednolicenia klasyfikacji ekspozycji detalicznych w ramach metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego z klasyfikacją w ramach metod IRB, aby zapewnić spójne stosowanie odpowiednich wag ryzyka do tego samego zestawu ekspozycji. W art. 123 wprowadzono również zmiany w celu wdrożenia preferencyjnego sposobu ujmowania wag ryzyka równych 45 % dla odnawialnych ekspozycji detalicznych, które spełniają zestaw warunków spłaty lub wykorzystania mogących obniżyć ich profil ryzyka, definiując je jako ekspozycje wobec „podmiotów dokonujących transakcji”, zgodnie ze standardami Bazylei III. Do ekspozycji wobec jednej lub większej liczby osób fizycznych, które nie spełniają wszystkich warunków, aby uznać je za ekspozycje detaliczne, przypisuje się wagę ryzyka równą 100 %. Ekspozycje z niedopasowaniem walutowym Dodano nowy art. 123a w celu wprowadzenia wymogu stosowania mnożnika wagi ryzyka w odniesieniu do niezabezpieczonych ekspozycji detalicznych i ekspozycji związanych z nieruchomościami wobec osób fizycznych, w przypadku gdy istnieje niedopasowanie między walutą, w jakiej denominowany jest kredyt, a walutą źródła dochodu dłużnika. Zgodnie z ostatecznymi standardami Bazylea III mnożnik ustala się na poziomie 1,5 przy czym ostateczną wagę ryzyka wyliczoną przy zastosowaniu tego mnożnika ograniczono do 150 %. W przypadku gdy waluta ekspozycji jest inna niż waluta krajowa państwa rezydencji podatkowej dłużnika, instytucje mogą stosować wszystkie niezabezpieczone ekspozycje jako wskaźnik zastępczy. Ekspozycje zabezpieczone nieruchomością Zgodnie z ostatecznymi standardami Bazylea III sposób ujmowania kategorii ekspozycji związanej z nieruchomościami został zmieniony w celu dalszego zwiększenia stopnia szczegółowości w odniesieniu do ryzyka nieodłącznie związanego z różnymi rodzajami transakcji i kredytów dotyczących nieruchomości. W ramach nowego sposobu ujmowania wag ryzyka utrzymuje się rozróżnienie pomiędzy zabezpieczeniami hipotecznymi na nieruchomości mieszkalnej i zabezpieczeniami hipotecznymi na nieruchomości komercyjnej, natomiast dodaje się dalszy poziom szczegółowości według rodzaju finansowania ekspozycji (zależne lub niezależne od strumieni przychodów generowanych przez zabezpieczoną nieruchomość) oraz według etapu, na którym znajduje się nieruchomość (etap budowy albo gotowa nieruchomość). Jedną z nowości jest wprowadzenie szczególnego sposobu ujmowania kredytów hipotecznych związanych z nieruchomościami generującymi dochód, tj. kredytów hipotecznych, których spłata jest uzależniona od przepływów środków pieniężnych generowanych przez nieruchomość stanowiącą zabezpieczenie tych kredytów. Dowody zgromadzone przez komitet bazylejski wskazują, że kredyty te są zwykle bardziej ryzykowne niż kredyty hipoteczne, których spłata jest w znacznym stopniu uzależniona od zdolności kredytobiorcy do obsługi kredytu. W ramach obecnej metody standardowej dotyczącej ryzyka kredytowego nie istnieje jednak szczególny sposób ujmowania takich bardziej ryzykownych ekspozycji, mimo że zależność od przepływów środków pieniężnych generowanych przez nieruchomość stanowiącą zabezpieczenie kredytu jest istotnym czynnikiem wpływającym na poziom ryzyka. Brak szczególnego sposobu ujmowania może skutkować niewystarczającym poziomem wymogów w zakresie funduszy własnych na pokrycie nieoczekiwanych strat z tytułu tego rodzaju ekspozycji związanej z nieruchomościami. W art. 4 zmieniono, zastąpiono lub dodano szereg definicji w celu wyjaśnienia znaczenia poszczególnych rodzajów ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach zgodnie ze zmienionymi sposobami ujmowania zawartymi w części III (pkt 75–75g). Art. 124 zastępuje się w celu określenia w ust. 1–5 ogólnych i pewnych szczególnych wymogów dotyczących przypisywania wag ryzyka do ekspozycji zabezpieczonych hipotekami odpowiednio na nieruchomościach mieszkalnych i nieruchomościach komercyjnych, w tym hipotekami na nieruchomości (mieszkalnej i komercyjnej) generującej dochód. W ust. 6–10 utrzymano obecną okresową ocenę stosowności standardowych wag ryzyka oraz proces ich zwiększania według uznania wyznaczonego organu. Art. 125 zastępuje się w celu wdrożenia zmienionego w ramach pakietu Bazylea III sposobu ujmowania ekspozycji zabezpieczonych hipoteką na nieruchomości mieszkalnej. Chociaż metoda podziału kredytów, w ramach której dzieli się ekspozycje z tytułu kredytów hipotecznych na zabezpieczone i niezabezpieczone oraz przypisuje odpowiednią wagę ryzyka każdej z tych dwóch części, zostaje zachowana, jej kalibracja jest dostosowana do standardów Bazylea III, zgodnie z którymi zabezpieczona część ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości otrzymuje wagę ryzyka równą 20 %. Ta kalibracja wagi ryzyka dla części zabezpieczonej dotyczy sytuacji, w której instytucja może ponieść dodatkowe nieoczekiwane straty, które przewyższają nawet kwotę redukcją wartości, którą stosuje się już do wartości nieruchomości przy jej sprzedaży w przypadku niewykonania zobowiązania przez dłużnika. Ponadto w art. 125 przewidziano bardziej wrażliwy na ryzyko rezerwowy sposób ujmowania w zależności od stosunku ekspozycji do wartości (ETV) dla kredytów hipotecznych, w przypadku gdy nieruchomość nie kwalifikuje się do podziału kredytu (np. dlatego, że nie jest ukończona). W zmienionym art. 125 ustanowiono również specjalny i bardziej szczegółowy sposób ujmowania wagi ryzyka, który ma zastosowanie do ekspozycji związanych z nieruchomością mieszkalną generującą dochód, chyba że spełnione zostały kryteria tak zwanego „twardego badania”: w przypadku gdy właściwe organy państwa członkowskiego, w którym znajduje się nieruchomość stanowiąca zabezpieczenie hipoteki, opublikowały dowody wykazujące, że rynek nieruchomości jest dobrze rozwinięty i ugruntowany, a roczne wskaźniki strat nie przekraczają określonych progów, do ekspozycji związanej z nieruchomością generującą dochód można zastosować takie same preferencyjne wagi ryzyka, jak do innych ekspozycji związanych z nieruchomościami mieszkalnymi, w przypadku których ryzyko kredytobiorcy nie zależy w istotnym stopniu od wyników generowanych przez nieruchomość. Art. 126 zastępuje się w celu wdrożenia zmienionego w ramach pakietu Bazylea III sposobu ujmowania ekspozycji zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach komercyjnych. Pod względem koncepcyjnym odzwierciedla on sposób ujmowania ekspozycji związanych z nieruchomościami mieszkalnymi: ugruntowana metoda podziału kredytów zostaje utrzymana, a jej kalibracja dostosowana do standardów Bazylea III, zgodnie z którymi zabezpieczona część ekspozycji do 55 % wartości nieruchomości otrzymuje wagę ryzyka równą 60 %. Ponadto w art. 126 przewidziano bardziej wrażliwy na ryzyko rezerwowy sposób ujmowania w zależności od stosunku ekspozycji do wartości dla zabezpieczeń hipotecznych na nieruchomości komercyjnej, w przypadku których nieruchomość nie kwalifikuje się do podziału kredytu. W drodze zmiany art. 126 wprowadzono specjalny i bardziej szczegółowy sposób przypisywania wag ryzyka ekspozycjom związanym z nieruchomościami komercyjnymi generującymi dochód, utrzymując jednocześnie „twarde badanie”, które umożliwia instytucjom stosowanie tych samych preferencyjnych wag ryzyka do ekspozycji związanych z nieruchomościami generującymi dochód oraz innych ekspozycji związanych z nieruchomościami komercyjnymi zabezpieczonych nieruchomościami położonymi na rynkach, na których roczne wskaźniki strat nie przekraczają określonych progów. Kredyty finansujące nabycie, zagospodarowanie lub zabudowę gruntu (ADC) w związku z nieruchomościami mieszkalnymi lub komercyjnymi wiążą się z podwyższonym ryzykiem. To podwyższone ryzyko wynika z faktu, że źródłem spłaty przy udzielaniu kredytu jest planowana, ale niepewna sprzedaż nieruchomości, albo zasadniczo niepewne przepływy środków pieniężnych. Obecny sposób ujmowania finansowania nieruchomości spekulacyjnych opiera się wyłącznie na zamiarze kredytobiorcy polegającym na odsprzedaniu nieruchomości z zyskiem, bez uwzględnienia tego, w jakim stopniu spłata jest rzeczywiście pewna. W związku z tym w art. 4 wprowadza się nową definicję oraz dodaje się nowy art. 126a w celu wprowadzenia szczególnego sposobu ujmowania przewidzianego w standardach pakietu Bazylea III, zgodnie z którym w odniesieniu do kredytów udzielanych przedsiębiorstwom lub spółkom celowym na sfinansowanie nabycia, zagospodarowania i zabudowy gruntu w związku z dowolnymi nieruchomościami mieszkalnymi lub komercyjnymi stosuje się wagę ryzyka wynoszącą 150 %. Z kolei obecny sposób ujmowania przewidujący wagę ryzyka wynoszącą 150 % dla „finansowania nieruchomości spekulacyjnych” usunięto, ponieważ opiera się on wyłącznie na zamiarze kredytobiorcy polegającym na odsprzedaniu nieruchomości z zyskiem, bez uwzględnienia tego, w jakim stopniu spłata jest rzeczywiście niepewna. Zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III w art. 126a umożliwiono przypisanie do ekspozycji ADC związanych z nieruchomościami mieszkalnymi wagi ryzyka wynoszącej 100 %, pod warunkiem, że spełnione są pewne warunki ograniczające ryzyko (w zakresie standardów zawierania umów kredytowych, proporcji przedwstępnych umów sprzedaży lub najmu oraz zaangażowanego kapitału własnego obarczonego ryzykiem). Aby ograniczyć wpływ efektów cykliczności na wycenę nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu oraz zwiększyć stabilność wymogów w zakresie funduszy własnych dla hipotek, w ostatecznych standardach Bazylea III ograniczono wartość nieruchomości uznawaną do celów ostrożnościowych do wartości ustalonej w chwili udzielenia kredytu, chyba że modyfikacje „jednoznacznie” zwiększają wartość nieruchomości. Jednocześnie w standardach nie nakłada się na banki obowiązku monitorowania zmian wartości nieruchomości. Wymaga się w nich jedynie dokonania dostosowań w przypadku wystąpienia zdarzeń nadzwyczajnych. Natomiast obowiązująca obecnie w UE metoda SA-CR wymaga od instytucji regularnego monitorowania wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie. W oparciu o ten monitoring instytucje są zobowiązane do korygowania wartości nieruchomości w górę lub w dół (niezależnie od wartości nieruchomości w chwili udzielenia kredytu). Art. 208 zmienia się w celu ograniczenia wpływu efektów cykliczności na wycenę nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytów oraz w celu zwiększenia stabilności wymogów w zakresie funduszy własnych dla hipotek. W szczególności utrzymano obecny wymóg regularnego monitorowania wartości nieruchomości, umożliwiając korektę w górę powodującą zwiększenie wartości nieruchomości ponad jej wartość w chwili udzielenia kredytu (w przeciwieństwie do standardów pakietu Bazylea III), ale tylko do średniej wartości z ostatnich trzech lat w przypadku nieruchomości komercyjnych i z ostatnich sześciu lat w przypadku nieruchomości mieszkalnych. W przypadku nieruchomości stanowiących zabezpieczenie obligacji zabezpieczonych w art. 129 doprecyzowano, że właściwe organy mogą zezwolić instytucjom na stosowanie wartości rynkowej lub bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości bez ograniczania wzrostu wartości nieruchomości do średniej wartości, odpowiednio, z ostatnich trzech lub z ostatnich sześciu lat. Ponadto w art. 208 wyjaśniono, że modyfikacje dokonane w nieruchomości, które poprawiają efektywność energetyczną budynku lub lokalu mieszkalnego, muszą być uważane za jednoznacznie zwiększające jej wartość. Co więcej, instytucjom zezwala się na przeprowadzanie wyceny i aktualizacji wyceny nieruchomości za pomocą zaawansowanych metod statystycznych lub innych metod matematycznych, opracowanych niezależnie od procesu decyzyjnego w sprawie udzielenia kredytu, z zastrzeżeniem spełnienia szeregu warunków, które opierają się na wytycznych EUNB w sprawie udzielania i monitorowania kredytów (EBA/GL/2020/06), oraz pod warunkiem uzyskania zgody organu nadzoru. Art. 465 zmienia się w celu wprowadzenia szczególnego rozwiązania przejściowego dla ekspozycji o niskim ryzyku zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach mieszkalnych przy obliczaniu poziomu wyjściowego. W okresie przejściowym państwa członkowskie mogą zezwolić instytucjom na stosowanie preferencyjnej wagi ryzyka wynoszącej 10 % do zabezpieczonej części ekspozycji do wysokości 55 % wartości nieruchomości oraz wagi ryzyka wynoszącej 45 % do pozostałej części ekspozycji do wysokości 80 % wartości nieruchomości, pod warunkiem spełnienia pewnych warunków mających na celu zapewnienie niskiego ryzyka i zweryfikowania ich przez właściwy organ. EUNB będzie zobowiązany do monitorowania stosowania przejściowego sposobu ujmowania i sporządzenia sprawozdania na temat stosowności jego kalibracji. Na podstawie tego sprawozdania Komisja będzie musiała podjąć decyzję, czy przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wniosek ustawodawczy w sprawie ekspozycji na niskie ryzyko zabezpieczonych hipotekami na nieruchomościach mieszkalnych.

Ekspozycje z tytułu długu podporządkowanego Art. 128 zastępuje się w celu wdrożenia zmienionego sposobu ujmowania ekspozycji z tytułu długu podporządkowanego, przewidzianego w ostatecznych standardach pakietu Bazylea III (tj. waga ryzyka wynosząca 150 %). Ekspozycje kapitałowe Art. 133 zastępuje się w celu wdrożenia zmienionego sposobu ujmowania ekspozycji kapitałowych zgodnie z ostatecznymi standardami pakietu Bazylea III. Zakres kategorii ekspozycji kapitałowych doprecyzowano poprzez podanie definicji ekspozycji kapitałowych oraz określenie, które inne instrumenty mają być zaliczane do ekspozycji kapitałowych do celów obliczania aktywów ważonych ryzykiem w odniesieniu do ryzyka kredytowego. Aby zwiększyć wrażliwość metody SA-CR na ryzyko, zmienione wagi ryzyka odzwierciedlają wyższe ryzyko straty w przypadku ekspozycji kapitałowych w porównaniu z ekspozycjami dłużnymi poprzez przypisanie tym pierwszym wagi ryzyka wynoszącej 250 % oraz rozróżnienie między inwestycjami długoterminowymi a bardziej ryzykownymi inwestycjami spekulacyjnymi, którym przypisuje się wagę ryzyka równą 400 %. W celu uniknięcia nieuzasadnionej złożoności głównym kryterium decydującym o klasyfikacji ekspozycji jako ekspozycji długoterminowych jest okres utrzymywania zatwierdzony przez kadrę kierowniczą wyższego szczebla instytucji. Ekspozycjom kapitałowym utworzonym w ramach programów legislacyjnych wspierających określone sektory gospodarki, które zapewniają znaczne dopłaty inwestycyjne dla instytucji i wiążą się z pewną formą nadzoru rządowego, można przypisać wagę ryzyka równą 100 %, pod warunkiem że tego typu ekspozycje nie przekraczają 10 % funduszy własnych instytucji i pod warunkiem uzyskania zgody organu nadzoru. Dopłaty takie mogą mieć również formę ogólnych gwarancji udzielanych przez wielostronne banki rozwoju, publiczne kredytowe instytucje wspierające rozwój oraz organizacje międzynarodowe. Ma to odzwierciedlać fakt, że Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego, wielostronne banki rozwoju, publiczne kredytowe instytucje wspierające rozwój oraz państwa członkowskie tworzą takie „programy legislacyjne”, często oparte na ogólnych gwarancjach publicznych i powiązane z planami odbudowy i zwiększania odporności finansowej, w celu zmobilizowania kapitału prywatnego, w tym w celu wsparcia przedsiębiorstw strategicznych. Ekspozycje kapitałowe wobec banków centralnych nadal podlegają wadze ryzyka w wysokości 100 %. Ponadto w art. 133 przewiduje się minimalny poziom wagi ryzyka przypisywanej ekspozycjom kapitałowym, które są ujmowane jako kredyt, ale wynikają z zamiany długu na kapitał własny dokonanej w ramach uporządkowanej realizacji lub restrukturyzacji zadłużenia: zgodnie ze standardem Bazylea III mająca zastosowanie waga ryzyka nie może być niższa niż waga ryzyka, która miałaby zastosowanie, gdyby udziały kapitałowe pozostały w portfelu dłużnym. Wiele banków w UE posiada wieloletnie, strategiczne udziały w kapitale własnym przedsiębiorstw finansowych i niefinansowych. W standardach Bazylea III zwiększono wartości wag ryzyka dla wszystkich rodzajów ekspozycji kapitałowych w pięcioletnim okresie przejściowym, nie przewidując szczególnego sposobu ujmowania strategicznych inwestycji kapitałowych. Zastosowanie bardziej konserwatywnego podejścia przewidzianego w standardach Bazylea III do całej puli istniejących udziałów kapitałowych mogłoby zagrozić efektywności ekonomicznej istniejących powiązań strategicznych. W związku z tym w art. 49 wprowadza się zmianę polegającą na ustaleniu wagi ryzyka mającej zastosowanie do ekspozycji kapitałowych wobec podmiotów sektora finansowego objętych tym samym zakresem konsolidacji ostrożnościowej (grupa) lub – pod warunkiem uzyskania zgody organu nadzoru – wobec instytucji objętych tym samym instytucjonalnym systemem ochrony na poziomie 100 %, zachowując tym samym obecny sposób ujmowania w odniesieniu do większości zainteresowanych podmiotów. Poza tym wprowadza się nowy art. 495a w celu określenia stopniowego wprowadzania nowych wag ryzyka mających zastosowanie do ekspozycji kapitałowych. Ponadto w tym nowym artykule przewiduje się stosowanie zasady praw nabytych w odniesieniu do obecnego sposobu ujmowania historycznych i strategicznych inwestycji kapitałowych będących w posiadaniu instytucji w okresie ostatnich dziesięciu lat w podmiotach, w tym w zakładach ubezpieczeń, na które instytucja ta wywiera znaczący wpływ. Ekspozycje, których dotyczy niewykonanie zobowiązania Art. 127 zmienia się w celu wyjaśnienia sposobu traktowania rabatów przy zakupie ekspozycji nieobsługiwanych, jeśli chodzi o wagę ryzyka, zgodnie z komunikatem „Rozwiązanie problemu kredytów zagrożonych zaistniałego w następstwie pandemii COVID-19”. W tym celu we wniosku wyjaśnia się, że instytucje mogą uwzględnić rabaty z tytułu zakupionych aktywów, których dotyczy niewykonanie zobowiązania, przy ustalaniu odpowiedniej wagi ryzyka, którą należy zastosować do ekspozycji, której dotyczy niewykonanie zobowiązania. Stanowi to uzupełnienie bieżących prac EUNB mających na celu zmianę regulacyjnego standardu technicznego dotyczącego korekt z tytułu ryzyka kredytowego. Dalsze zmiany w art. 127 dostosowują jego brzmienie do brzmienia stosowanego w zmienionych standardach pakietu Bazylea III. Stosowanie ocen kredytowych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej oraz przyporządkowanie W celu uwzględnienia wszelkich przyszłych inicjatyw dotyczących tworzenia publicznych lub prywatnych systemów ratingowych w art. 135 wprowadza się zmianę polegającą na upoważnieniu Europejskich Urzędów Nadzoru do przygotowania sprawozdania na temat przeszkód w dostępności zewnętrznych ratingów kredytowych wydawanych przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej, w szczególności dla przedsiębiorstw, oraz możliwych środków zaradczych. Ramy ryzyka kredytowego – metody wewnętrznych ratingów Zmniejszenie zakresu metod wewnętrznych ratingów Wymogi w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego, które opierają się na wewnętrznych modelach instytucji, przynoszą istotne korzyści pod względem wrażliwości na ryzyko, zrozumienia przez instytucje ponoszonego przez nie ryzyka, a także równych warunków działania między instytucjami w całej Unii. Kryzys finansowy uwidocznił jednak istotne niedociągnięcia w metodach IRB. W szeregu badań przeprowadzonych zarówno na poziomie międzynarodowym, jak i unijnym stwierdzono niedopuszczalnie duże zróżnicowanie wymogów kapitałowych w poszczególnych instytucjach, którego nie można wyjaśnić wyłącznie różnicami w ryzykowności portfeli instytucji. Utrudnia to porównywalność współczynników kapitałowych i wpływa na równe warunki działania między instytucjami. Kryzys ujawnił również przypadki, w których straty poniesione przez instytucje na niektórych portfelach były znacznie wyższe niż przewidywania modelu, co skutkowało niewystarczającym poziomem kapitału utrzymywanego przez poszczególne instytucje. Działo się tak, ponieważ obowiązujące ramy prawne nie zawierały wystarczających ograniczeń w zakresie dostępności metod IRB dla kategorii ekspozycji trudnych do modelowania oraz ponieważ ramy prawne zasadniczo zmuszały instytucje, które zamierzały stosować metodę IRB w odniesieniu do niektórych ekspozycji, do przyjęcia tej metody w odniesieniu do wszystkich ekspozycji.

Art. 150 i art. 151 ust. 8 zmienia się w celu ograniczenia kategorii ekspozycji, w odniesieniu do których można stosować modele wewnętrzne do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego, wdrażając tym samym standardy pakietu Bazylea III. W szczególności stosowanie zaawansowanej metody wewnętrznych ratingów (zaawansowanej metody IRB), która pozwala na modelowanie wszystkich parametrów ryzyka, jest dozwolone jedynie w przypadku tych kategorii ekspozycji, dla których możliwe jest wiarygodne modelowanie, natomiast inne klasy ekspozycji są „migrowane” do mniej zaawansowanych metod: ·w przypadku ekspozycji wobec przedsiębiorstw, których łączna skonsolidowana sprzedaż roczna przekracza 500 mln EUR, lub należących do grupy, w której łączna sprzedaż roczna skonsolidowanej grupy przekracza 500 mln EUR („duże przedsiębiorstwa”), w przypadku ekspozycji wobec instytucji i innych podmiotów sektora finansowego (w tym traktowanych jako przedsiębiorstwa) stosowanie zaawansowanej metody IRB nie jest już możliwe – w przypadku tych ekspozycji instytucje mogą stosować podstawową metodę IRB, a więc jedynie modelować prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązania; ·w przypadku ekspozycji kapitałowych metoda IRB nie jest już dostępna – instytucje muszą stosować dla tych ekspozycji metodę SA-CR. Oczekuje się, że ograniczenie stosowania zaawansowanych metod modelowania zlikwiduje istotne źródło nadmiernej zmienności aktywów ważonych ryzykiem, a tym samym poprawi porównywalność wymogów w zakresie funduszy własnych. Ponadto wyeliminuje ono z ram prawnych źródło niepotrzebnej złożoności. Nowa kategoria ekspozycji wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych oraz podmiotów sektora publicznego Obecnie ekspozycje wobec podmiotów sektora publicznego oraz wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych mogą być traktowane albo jako ekspozycje wobec instytucji rządowych na szczeblu centralnym, albo jako ekspozycje wobec instytucji. Te traktowane jako ekspozycje wobec instytucji musiałyby zostać przeniesione do podstawowej metody IRB zgodnie ze zmienionymi standardami pakietu Bazylea III, a zatem podlegałyby ograniczeniom w zakresie modelowania, podczas gdy ekspozycje traktowane jako ekspozycje wobec instytucji rządowych na szczeblu centralnym nie podlegałyby takim ograniczeniom. Aby ograniczyć niepotrzebną złożoność ram, zapewnić spójne ujmowanie ekspozycji wobec podmiotów sektora publicznego oraz wobec samorządów regionalnych i władz lokalnych oraz uniknąć niezamierzonej zmienności w związanych z nimi wymogach w zakresie funduszy własnych, proponuje się utworzenie w art. 147 ust. 2 nowej kategorii ekspozycji wobec podmiotów sektora publicznego oraz samorządów regionalnych i władz lokalnych, do której przypisane zostaną wszystkie ekspozycje wobec tych podmiotów (niezależnie od tego, czy są one obecnie traktowane jako ekspozycje wobec państw czy jako ekspozycje wobec instytucji), oraz zastosowanie do tej nowej kategorii ekspozycji tych samych zasad, które mają zastosowanie do kategorii ekspozycji wobec przedsiębiorstw, zgodnie z nowym art. 151 ust. 11. W szczególności minimalne wartości parametrów wejściowych stosowane w odniesieniu do ekspozycji wobec przedsiębiorstw miałyby zastosowanie w ten sam sposób do ekspozycji należących do kategorii ekspozycji wobec podmiotów sektora publicznego oraz samorządów regionalnych i władz lokalnych w ramach pakietu Bazylea III. Minimalne wartości parametrów wejściowych w ramach zaawansowanej metody IRB Art. 160 ust. 1, art. 161 ust. 4, art. 164 ust. 4 i art. 166 ust. 8c zmienia się w celu wprowadzenia minimalnych wartości dla własnych oszacowań instytucji dotyczących parametrów IRB, które są wykorzystywane jako parametry wejściowe do obliczania aktywów ważonych ryzykiem („minimalne wartości parametrów wejściowych”). Te minimalne wartości parametrów wejściowych pełnią rolę zabezpieczenia gwarantującego, że wymogi w zakresie funduszy własnych nie spadną poniżej wystarczająco ostrożnych poziomów, ograniczając ryzyko modelu, błąd pomiaru, ograniczenia danych oraz zwiększając porównywalność współczynników kapitałowych między instytucjami. W odniesieniu do parametru ryzyka PD nieznacznie podniesiono obowiązujące minimalne wartości parametrów wejściowych (z 0,03 % zgodnie ze standardami pakietu Bazylea II do 0,05 % zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III). Natomiast w przypadku parametrów ryzyka straty z tytułu niewykonania zobowiązania (LGD) i współczynnika konwersji kredytowej (CCF) minimalne wartości parametrów wejściowych są nowymi wymogami, skalibrowanymi w sposób ostrożnościowy. Minimalna wartość parametrów wejściowych LGD dla niezabezpieczonych ekspozycji wobec przedsiębiorstw ustalona jest na poziomie 25 %, a dla niezabezpieczonych ogólnych ekspozycji detalicznych na poziomie 30 %. W przypadku ekspozycji zabezpieczonych stosuje się wzór obejmujący konserwatywne redukcje wartości według typów zabezpieczeń, natomiast minimalną wartość parametrów wejściowych współczynnika konwersji kredytowej na potrzeby metody IRB ustala się na poziomie 50 % CCF mającego zastosowanie w ramach metody standardowej. Sposób ujmowania ekspozycji wobec państw Dodaje się nowy art. 159a w celu określenia, zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III, że nowe minimalne wartości parametrów wejściowych (opisane w poprzedniej sekcji) mające zastosowanie do własnych PD, LGD i CCF nie mają zastosowania do ekspozycji wobec państw. Usunięcie „współczynnika korygującego w wysokości 1,06” ze wzoru na wagę ryzyka Zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III zmieniono art. 153 ust. 1 i art. 154 ust. 1 w celu usunięcia „współczynnika korygującego w wysokości 1,06”, który ma zastosowanie do kwot ekspozycji ważonych ryzykiem z tytułu ryzyka kredytowego w ramach metod IRB, upraszczając tym samym obliczenia i znosząc 6-proc. kalibrację w górę wag ryzyka według metody IRB, które mają zastosowanie w obecnych ramach. Zniesienie zasady ujęcia „podwójnego niewykonania zobowiązania” Art. 153 ust. 3, art. 154 ust. 2, art. 202 i 217 zmienia się w celu usunięcia metody podwójnego niewykonania zobowiązania mającej zastosowanie do niektórych ekspozycji zabezpieczonych gwarancjami, pozostawiając tylko jeden ogólny wzór na obliczanie wag ryzyka i upraszczając ramy, zgodnie ze standardami pakietu Bazylea III. Dzięki mniejszej liczbie wbudowanych opcji zmieniony sposób obliczania zapewnia większą porównywalność aktywów ważonych ryzykiem pomiędzy instytucjami oraz ograniczenie nadmiernej zmienności. Wdrażanie metod IRB i stałe zastosowanie częściowe Zgodnie z ostatecznymi standardami Bazylea III przyjęcie przez instytucję metod IRB dla jednej kategorii ekspozycji nie jest już uwarunkowane tym, by wszystkie kategorie ekspozycji w jej portfelu bankowym ostatecznie były traktowane zgodnie z metodą IRB („wdrożenie metody IRB”), z wyjątkiem tych ekspozycji, dla których zasady dopuszczają stałe zastosowanie częściowe SA-CR pod warunkiem zatwierdzenia przez właściwy organ. Tę nową zasadę wdrożono w art. 148 i 150, umożliwiając instytucjom selektywne stosowanie metod IRB. W celu zapewnienia równych warunków działania pomiędzy instytucjami, które obecnie ujmują swoje ekspozycje zgodnie z jedną z metod IRB, a tymi, które tego nie robią, w nowym art. 494d ustanowiono rozwiązania przejściowe, które umożliwiają instytucjom powrót do stosowania metody SA-CR w okresie trzech lat, pod warunkiem uzyskania zgody właściwych organów w ramach procedury uproszczonej. Zmieniony parametr ryzyka w ramach podstawowych metod IRB Art. 161 ust. 1 zostaje zmieniony w celu wdrożenia ponownie skalibrowanych wartości LGD dla uprzywilejowanych niezabezpieczonych ekspozycji wobec przedsiębiorstw (LGD na poziomie 40 % zamiast 45 %). Wartość LGD dla ryzyka rozmycia nabytych wierzytelności korporacyjnych również zmieniono w celu dostosowania ich do sposobu ujmowania zgodnie z pakietem Bazylea.

Zmieniony zakres i metody obliczania własnych oszacowań współczynników konwersji kredytowej Art. 166 ust. 8, 8a, 8b i 8d oraz art. 182 zmienia się w celu zrewidowania zakresu i metod obliczania własnych oszacowań CCF, które są wykorzystywane do określania wartości ekspozycji dotyczących pozycji pozabilansowych innych niż kontrakty na instrumenty pochodne. W szczególności nowe przepisy wymagają zastosowania stałego okresu 12 miesięcy przed niewykonaniem zobowiązania w celu określenia własnych oszacowań CCF i zezwalają na stosowanie własnych oszacowań jedynie w przypadku szczególnych zobowiązań, dla których odpowiadający im standardowy CCF jest niższy niż 100 %. Gwarancje udzielane przez dostawców ochrony ujmowane zgodnie z mniej zaawansowaną metodą W ramach standardów Bazylea III znacząco zmieniono metody, które instytucje mogą stosować w celu uznania skutków ograniczających ryzyko, jakie niosą ze sobą uznane gwarancje, m.in. z myślą o ograniczeniu zakresu metod, a tym samym zmniejszeniu zmienności wymogów w zakresie funduszy własnych. W tym celu standardy Bazylea III zasadniczo przewidują, że waga ryzyka, którą należy zastosować do zabezpieczonej części ekspozycji, jest tą, którą należy obliczyć zgodnie z metodą stosowaną w odniesieniu do porównywalnych ekspozycji bezpośrednich wobec dostawcy ochrony. Jeżeli ekspozycja, która jest ujmowana zgodnie z zaawansowaną metodą IRB, jest gwarantowana przez gwaranta, który jest traktowany zgodnie z podstawową metodą IRB lub SA-CR, uznanie takiej gwarancji prowadzi do ujęcia ekspozycji zabezpieczonej gwarancjami odpowiednio zgodnie z podstawową metodą IRB lub SA-CR. Ujmowanie gwarancji w ramach zaawansowanej metody IRB będzie musiało odbywać się w drodze zastosowania jednej z poniższych metod: ·metody polegającej na zastąpieniu wagi ryzyka, w ramach której zastępuje się wagę ryzyka dłużnika wagą ryzyka gwaranta, jeżeli porównywalne ekspozycje bezpośrednie wobec gwaranta są ujmowane zgodnie z SA-CR (art. 235a); ·metody polegającej na zastąpieniu parametrów ryzyka, w ramach której zastępuje się parametry ryzyka dłużnika parametrami ryzyka związanymi z porównywalnymi ekspozycjami bezpośrednimi wobec gwaranta, jeżeli porównywalne ekspozycje bezpośrednie wobec gwaranta są ujmowane według metody IRB (art. 236a) lub ·korekty oszacowań LGD lub oszacowań zarówno PD, jak i LGD (art. 183); w ramach tej metody we wniosku doprecyzowano, że uznanie gwarancji nigdy nie powinno prowadzić do zastosowania niższej wagi ryzyka dla ekspozycji zabezpieczonej gwarancjami niż waga ryzyka porównywalnej ekspozycji bezpośredniej wobec gwaranta. Ma to na celu zagwarantowanie spójności ram prawnych w zakresie oceny ryzyka dzięki uniknięciu sytuacji, w której ekspozycja pośrednia wobec konkretnego dostawcy ochrony mogłaby korzystać z niższej wagi ryzyka niż porównywalna ekspozycja bezpośrednia, w przypadku której ten sam dostawca ochrony jest dłużnikiem. Ekspozycje związane z kredytowaniem specjalistycznym według zaawansowanej metody IRB Nowe ograniczenia dotyczące modelowania przewidziane w standardach pakietu Bazylea III są stosunkowo ograniczone, jeśli chodzi o sposób ujmowania ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym według metod IRB. Chociaż mają zastosowanie minimalne wartości parametrów, zaawansowana metoda IRB pozostaje dostępna niezależnie od wielkości dłużnika, w przeciwieństwie do sposobu ujmowania mającego zastosowanie do innych ekspozycji wobec przedsiębiorstw. Nowe minimalne wartości parametrów mające zastosowanie do ekspozycji wobec przedsiębiorstw stosuje się jednak również do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym, nie uwzględniając szczególnych praktyk kredytowych, które wiążą się z uzgodnieniami dotyczącymi zabezpieczeń w celu ograniczenia ryzyka kredytowego. W związku z tym dodano nowy art. 495b w celu stopniowego wprowadzenia nowych minimalnych wartości: czynnik dyskontujący początkowo wyniesie 50 % i będzie stopniowo rósł, aby w okresie 5 lat osiągnąć poziom 100 %. Ponadto w artykule tym upoważniono EUNB do oceny adekwatności minimalnych wartości parametrów wejściowych PD i LGD mających zastosowanie do ekspozycji związanych z kredytowaniem specjalistycznym oraz uprawniono Komisję do zmiany tych parametrów w drodze aktu delegowanego na podstawie oceny EUNB. Klauzule dopuszczające dotyczące ekspozycji z tytułu leasingu i ubezpieczenie kredytu Instytucje w UE osiągnęły wysoki poziom wiedzy fachowej i zarządzania ryzykiem w dziedzinie leasingu, jak również w zakresie korzystania z ubezpieczenia kredytu, w szczególności do celów finansowania handlu. Wobec braku wystarczających danych pozostaje niejasne, czy nowe parametry ryzyka są odpowiednio skalibrowane, aby odzwierciedlić efekt ograniczenia ryzyka wynikający z zabezpieczenia wniesionego z tytułu leasingu oraz, odpowiednio, jakie cechy muszą posiadać polisy ubezpieczeniowe kredytu, aby zostały uwzględnione jako uznana ochrona kredytowa. W związku z tym dodaje się nowy art. 495c upoważniający EUNB do oceny adekwatności kalibracji ryzyka parametrów mających zastosowanie do ekspozycji z tytułu leasingu zgodnie z pakietem Bazylea III, w szczególności nowych redukcji wartości zabezpieczenia („korekty z tytułu zmienności”) oraz wartości regulacyjnych dla zabezpieczonej LGD. W stosownych przypadkach Komisja jest uprawniona do zmiany kalibracji w drodze aktu delegowanego, z uwzględnieniem sprawozdania EUNB. W międzyczasie do nowych parametrów ryzyka w ramach zaawansowanej metody IRB stosuje się pięcioletni okres stopniowego wprowadzania. Ponadto dodaje się nowy art. 495d upoważniający EUNB do składania Komisji sprawozdań na temat kwalifikowalności i stosowania ubezpieczeń kredytu jako technik ograniczania ryzyka kredytowego oraz na temat odpowiednich parametrów ryzyka, z którymi powinny być one powiązane według metody SA-CR i podstawowej metody IRB. W oparciu o to sprawozdanie Komisja jest zobowiązana do przedstawienia, w stosownych przypadkach, wniosku ustawodawczego w sprawie stosowania ubezpieczenia kredytu jako techniki ograniczania ryzyka kredytowego. Ramy ryzyka kredytowego – techniki ograniczania ryzyka kredytowego Art. 224–230 zmienia się w celu wdrożenia zasad i metod określonych w pakiecie Bazylea III dotyczących uwzględniania zabezpieczeń i gwarancji zarówno według metody SA-CR, jak i podstawowej metody IRB. W szczególności zmianie uległy nadzorcze redukcje wartości stosowane do zabezpieczeń finansowych według kompleksowej metody ujmowania zabezpieczeń finansowych, a także wartości zabezpieczonych LGD i redukcje wartości zabezpieczenia stosowane do ekspozycji ujmowanych według podstawowej metody IRB. Art. 213 ust. 1 lit. c) ppkt (iii) oraz art. 215 ust. 2 zmienia się w celu objaśnienia kryteriów kwalifikowalności gwarancji oraz, odpowiednio, gwarancji udzielanych w kontekście programów wzajemnych gwarancji, udzielanych przez niektóre podmioty lub objętych kontrgwarancją przez te podmioty. Objaśnienia te powinny przede wszystkim zapewnić dalszą jasność co do kwalifikowalności publicznych programów gwarancji ustanowionych w kontekście kryzysu związanego z COVID-19 jako technik ograniczania ryzyka kredytowego. Ramy ryzyka rynkowego W 2016 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego opublikował pierwszy zestaw zmienionych standardów dotyczących ryzyka rynkowego, znany jako „gruntowny przegląd portfela handlowego” (ang. fundamental review of the trading book, FRTB), w celu wyeliminowania stwierdzonych niedociągnięć w ramach dotyczących wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji portfela handlowego. W trakcie monitorowania wpływu standardów FRTB Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego zidentyfikował szereg problemów związanych z tymi standardami i w rezultacie opublikował zmienione standardy FRTB w styczniu 2019 r. W listopadzie 2016 r. Komisja pierwotnie zaproponowała wprowadzenie wiążących wymogów w zakresie funduszy własnych opartych na standardach FRTB w ramach CRR II, aby zaradzić niedociągnięciom stwierdzonym w ramach dotyczących ryzyka rynkowego. Biorąc jednak pod uwagę późniejszą decyzję Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego o zmianie tych standardów, której ramy czasowe są niezgodne z etapami procesu negocjacji CRR II, Parlament Europejski i Rada zgodziły się na wdrożenie standardów FRTB w CRR II wyłącznie do celów sprawozdawczych. Wprowadzenie wymogów w zakresie funduszy własnych w oparciu o standardy FRTB odłożono na później i ma ono nastąpić w drodze przyjęcia odrębnego wniosku ustawodawczego.

W celu wprowadzenia wiążących wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zgodnie ze zmienionymi standardami FRTB, w CRR wprowadzono szereg zmian. Przedmiot, zakres i definicje Art. 4 zmienia się w celu doprecyzowania definicji jednostki odpowiadającej za handel. Elementy funduszy własnych Art. 34 zmienia się w celu włączenia odstępstwa umożliwiającego instytucjom zmniejszenie w wyjątkowych okolicznościach łącznych dodatkowych korekt wartości, w oparciu o opinię EUNB, w celu uwzględnienia procykliczności związanej z dodatkowymi korektami wartości odliczanymi od kapitału podstawowego Tier I. Wymogi ogólne, wycena i sprawozdawczość Art. 102 zmienia się w celu wprowadzenia metod gruntownego przeglądu portfela handlowego na potrzeby obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych. Art. 104 zastępuje się w celu dokonania przeglądu kryteriów stosowanych przy zaliczaniu pozycji do portfela handlowego lub bankowego; wprowadzono w nim również odstępstwo umożliwiające instytucji zaliczenie do portfela bankowego określonych instrumentów, które w przeciwnym razie zostałyby zaliczone do portfela handlowego; odstępstwo podlega bardzo surowym warunkom i wymaga zatwierdzenia przez właściwy organ instytucji. Art. 104a zmienia się w celu doprecyzowania warunków, które muszą być spełnione przy przeklasyfikowaniu instrumentu pomiędzy dwoma portfelami. Art. 104b zmienia się w celu wprowadzenia odstępstwa umożliwiającego instytucjom tworzenie specjalnych jednostek odpowiadających za handel, do których instytucje mogą przypisywać wyłącznie pozycje portfela bankowego obciążone ryzykiem walutowym i ryzykiem cen towarów. Wprowadza się art. 104c w celu określenia sposobu ujmowania zabezpieczeń ryzyka walutowego we współczynnikach kapitałowych, co pozwala instytucjom na wyłączenie, pod pewnymi warunkami, niektórych pozycji z obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka walutowego. Art. 106 zmienia się w celu doprecyzowania istniejących przepisów dotyczących wewnętrznych transferów ryzyka. Przepisy ogólne Art. 325 zmienia się w celu wprowadzenia wiążących wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego opartych na metodach FRTB określonych w rozdziałach 1a (alternatywna metoda standardowa – A-SA), 1b (alternatywna metoda modeli wewnętrznych – A-IMA) oraz 2–4 (uproszczona metoda standardowa – SSA), a także warunków ich stosowania i częstotliwości obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych. Wprowadzono również odstępstwo dla instytucji od obowiązku obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do pozycji obciążonych ryzykiem walutowym, które są odliczane od ich funduszy własnych. Art. 325a zmienia się w celu wprowadzenia kryteriów kwalifikowalności do stosowania uproszczonej metody standardowej. W art. 325b wyjaśnia się sposób obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego w ujęciu skonsolidowanym. Alternatywna metoda standardowa Art. 325c zmienia się w celu wprowadzenia dodatkowych wymogów jakościowych związanych z zatwierdzaniem, dokumentowaniem i zarządzaniem A-SA. Art. 325j zmienia się w celu objaśnienia niektórych elementów ostatecznych standardów FRTB w odniesieniu do sposobu ujmowania inwestycji w fundusze (tj. przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania) oraz w celu wprowadzenia pewnych ukierunkowanych korekt w obliczaniu wymogów w zakresie funduszy własnych w odniesieniu do tych pozycji, aby zagwarantować, że sposób ujmowania przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania według metody standardowej nie zwiększa w sposób nieproporcjonalny złożoności obliczeń i jest mniej restrykcyjny, biorąc pod uwagę, że przedsiębiorstwa zbiorowego inwestowania odgrywają kluczową rolę w ułatwianiu gromadzenia oszczędności osobistych, zarówno na potrzeby dużych inwestycji, jak i na poczet emerytury. Cele te są realizowane w drodze określenia, że instytucje powinny stosować metodę pełnego przeglądu z częstotliwością miesięczną w odniesieniu do pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania objętych tą metodą, oraz w drodze zezwolenia instytucjom, na określonych warunkach, na wykorzystywanie danych dostarczonych przez odpowiednie osoby trzecie do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych według metody pełnego przeglądu. Ponadto, w ramach metody opartej na uprawnieniach, w art. 325j wprowadza się uprawnienie dla EUNB do dalszego określenia elementów technicznych, które instytucje muszą stosować przy tworzeniu hipotetycznego portfela wykorzystywanego do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych. Art. 325q zmienia się w celu objaśnienia sposobu ujmowania czynników ryzyka walutowego vega. Art. 325s zmienia się w celu dostosowania wzoru na wskaźnik wrażliwości na ryzyko vega. Art. 325t zmienia się w celu dalszego dostosowania wskaźników wrażliwości wykorzystywanych do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych do wskaźników wrażliwości wykorzystywanych do zarządzania ryzykiem instytucji. Przepis dotyczący kredytowych i kapitałowych instrumentów pochodnych na akcje niebędących instrumentami sekurytyzacyjnymi, przeniesiono z art. 325ab do bardziej adekwatnego art. 325v. Art. 325y, 325am, 325ah i 325ak zmienia się w podobny sposób w celu objaśnienia sposobu przypisywania kategorii jakości kredytowej w ramach alternatywnej metody standardowej. Art. 325ae zmienia się w celu objaśnienia sposobu ujmowania czynnika ryzyka inflacji i czynników ryzyka bazy walutowej.

Art. 325ah i 325ak zmienia się w celu objaśnienia wag ryzyka obligacji zabezpieczonych (zarówno posiadających zewnętrzną ocenę ratingową, jak i nieposiadających takiej oceny). Art. 325ai i 325aj zmienia się w celu objaśnienia wartości parametrów korelacji. Art. 325as zmienia się w celu wprowadzenia niższej wagi ryzyka dla czynnika ryzyka cen towarów delta związanego z uprawnieniami do emisji objętymi systemem handlu emisjami. Zgodnie z ostatecznymi standardami pakietu Bazylea III uprawnienia do emisji traktuje się jak umowy na dostawy energii elektrycznej, co można uznać za zbyt konserwatywne w świetle danych historycznych dotyczących unijnego rynku uprawnień do emisji. Utworzenie przez Komisję w 2015 r. rezerwy stabilności rynkowej ustabilizowało bowiem zmienność cen uprawnień w ramach systemu handlu emisjami (ETS). Uzasadnia to utworzenie specjalnej kategorii ryzyka dla uprawnień w ramach systemu handlu emisjami według alternatywnej metody standardowej, odrębnej od energii elektrycznej, z niższą wagą ryzyka wynoszącą 40 % w celu lepszego odzwierciedlenia rzeczywistej zmienności cen tego specyficznego dla UE towaru. Art. 325ax zmienia się w celu objaśnienia wag ryzyka dla wskaźnika wrażliwości na czynniki ryzyka vega. Alternatywna metoda modeli wewnętrznych Art. 325az zmienia się w celu objaśnienia warunków, które instytucje muszą spełnić, aby uzyskać zezwolenie na stosowanie alternatywnej metody modeli wewnętrznych do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego. Art. 325ba zmienia się w celu wprowadzenia formuły agregacji wymogów w zakresie funduszy własnych obliczanych zgodnie z alternatywną metodą modeli wewnętrznych. Art. 325bc zmienia się w celu udzielenia EUNB mandatu do opracowania regulacyjnych standardów technicznych na potrzeby określenia kryteriów stosowania parametrów wejściowych modelu pomiaru ryzyka. Art. 325be zmienia się w celu określenia nowych uprawnień właściwych organów w odniesieniu do oceny możliwości modelowania czynników ryzyka przez instytucje stosujące alternatywną metodę modeli wewnętrznych. Art. 325bf zmienia się w celu wprowadzenia nowych uprawnień właściwych organów w zakresie usuwania braków w modelu oraz w odniesieniu do wymogów dotyczących weryfikacji historycznej przeprowadzanej przez instytucje stosujące alternatywną metodę modeli wewnętrznych. Art. 325bg zmienia się w celu wprowadzenia wiążących wymogów dotyczących przypisania zysków i strat przez instytucje stosujące alternatywną metodę modeli wewnętrznych. Art. 325bh zmienia się w celu wprowadzenia dostosowań w odniesieniu do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego dla pozycji w przedsiębiorstwach zbiorowego inwestowania zgodnie z alternatywną metodą modeli wewnętrznych, w szczególności w celu zakwalifikowania do objęcia tą metodą większej liczby przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania. Podobnie jak w przypadku zmian w sposobie traktowania przedsiębiorstw zbiorowego inwestowania zgodnie z alternatywną metodą standardową instytucjom zezwala się, na szczególnych warunkach, na wykorzystywanie danych dostarczonych przez odpowiednie osoby trzecie do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych zgodnie z metodą pełnego przeglądu oraz wymaga się od nich stosowania metody pełnego przeglądu z częstotliwością co najmniej tygodniową. Art. 325bi zmienia się w celu wyjaśnienia obowiązków jednostki ds. kontroli ryzyka i jednostki ds. walidacji w odniesieniu do systemu zarządzania ryzykiem. Art. 325bp zmienia się w celu dalszego wyjaśnienia sytuacji, w których instytucjom zezwala się na stosowanie metody wewnętrznych ratingów do szacowania wartości prawdopodobieństwa niewykonania zobowiązania i straty z tytułu niewykonania zobowiązania w celu obliczenia wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka niewykonania zobowiązania. Art. 337, art. 338, art. 352 i art. 361 zmienia się w celu zastąpienia lub uchylenia przepisów, które nie są już istotne dla stosowania uproszczonej metody standardowej. Stosowanie modeli wewnętrznych do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych Uchyla się rozdział 5, ponieważ obecną metodę modeli wewnętrznych stosowaną do obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego zastępuje się alternatywną metodą modeli wewnętrznych określoną w rozdziale 1b. Akty delegowane i wykonawcze Ze względu na niepewność co do tego, czy główne jurysdykcje odejdą od ostatecznych standardów Bazylea III przy wdrażaniu standardów FRTB, oraz znaczenie zapewnienia równych warunków działania w praktyce instytucjom mającym siedzibę w Unii oraz na całym świecie, w art. 461a Komisję upoważnia się do przyjmowania aktów delegowanych w celu zmiany metod obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka rynkowego oraz zmiany daty rozpoczęcia stosowania tych metod, aby dostosować je do rozwoju sytuacji międzynarodowej. Ramy dotyczące ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej (CVA)

Korekta wyceny kredytowej (CVA) stanowi księgową korektę wartości godziwej ceny transakcji na instrumentach pochodnych, mającą na celu zabezpieczenie przed potencjalnymi stratami wynikającymi z pogorszenia wiarygodności kredytowej kontrahenta będącego stroną tej transakcji. Podczas globalnego kryzysu finansowego szereg banków o znaczeniu systemowym poniosło znaczne straty z tytułu CVA w swoich portfelach instrumentów pochodnych z powodu jednoczesnego pogorszenia się wiarygodności kredytowej wielu kontrahentów. W związku z tym Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego wprowadził w 2011 r., jako część pierwszego pakietu reform Bazylea III, nowe standardy obliczania wymogów kapitałowych z tytułu ryzyka związanego z CVA, aby zagwarantować, że ryzyko związane z CVA ponoszone przez banki będzie w przyszłości pokryte odpowiednią kwotą kapitału. Te standardy Bazylea zostały transponowane do prawa Unii w 2013 r. na mocy CRR. Banki i organy nadzoru wyraziły jednak obawy, że standardy z 2011 r. nie uwzględniały w odpowiedni sposób rzeczywistego ryzyka związanego z CVA, na jakie narażone były banki. W odniesieniu do tych standardów przedstawiono w szczególności trzy konkretne krytyczne argumenty: (i) brak uwzględnienia wrażliwości na ryzyko w metodach określonych w tych standardach, (ii) nieuznawanie modeli CVA opracowanych przez banki do celów rachunkowości oraz (iii) nieuwzględnianie ryzyka rynkowego związanego z transakcjami na instrumentach pochodnych zawartymi z kontrahentem w metodach określonych w tych standardach. Aby rozwiać te obawy, w grudniu 2017 r. Bazylejski Komitet Nadzoru Bankowego opublikował zmienione standardy jako część ostatecznych reform Bazylea III i wprowadził dalsze dostosowania w ich kalibracji w zmienionej publikacji w lipcu 2020 r. W celu dostosowania CRR do standardów Bazylejskiego Komitetu Nadzoru Bankowego z 2020 r. do rozporządzenia wprowadza się szereg zmian. W art. 381 wprowadza się definicję znaczenia ryzyka związanego z CVA, aby ująć zarówno ryzyko spreadu kredytowego kontrahenta instytucji, jak i ryzyko rynkowe portfela transakcji zawieranych pr