1.Terminowe uruchomienie sieci mobilnej piątej generacji 5G: strategiczna szansa dla Europy

Dwadzieścia cztery lata od uwieńczonego sukcesem wprowadzenia w Europie sieci telefonii komórkowych drugiej generacji 2G (GSM) wraz z nową generacją technologii sieciowych nadchodzi kolejna rewolucja, znana jako 5G, która otwiera perspektywy nowych cyfrowych modeli gospodarczych i biznesowych. Sieć 5G nie jest jeszcze w pełni znormalizowana, ale powstają już i są testowane kluczowe specyfikacje i moduły technologiczne. Sieć 5G postrzegana jest jako czynnik rewolucyjnych zmian, który umożliwi dokonanie transformacji w przemyśle poprzez bezprzewodowe usługi szerokopasmowe o gigabitowych prędkościach, wsparcie nowych typów zastosowań, w których urządzenia i przedmioty będą połączone za pośrednictwem sieci (internet rzeczy) oraz wszechstronność dzięki wirtualizacji oprogramowania – co umożliwi wprowadzenie innowacyjnych modeli biznesowych w wielu sektorach (np. w transporcie, opiece zdrowotnej, produkcji, logistyce, energetyce, mediach i rozrywce). Wprawdzie w oparciu o istniejące sieci zmiany te już się rozpoczęły, jednak aby w nadchodzących latach mogły one rozwinąć swój pełny potencjał, niezbędna będzie sieć 5G.

Strategia Komisji w zakresie jednolitego rynku cyfrowego oraz komunikat Łączność dla konkurencyjnego jednolitego rynku cyfrowego: w kierunku europejskiego społeczeństwa gigabitowego podkreślają znaczenie sieci o bardzo wysokiej przepustowości, takich jak 5G, jako kluczowego atutu, dzięki któremu Europa będzie mogła konkurować na rynku globalnym. W 2025 r. światowe przychody z sieci 5G powinny osiągnąć równowartość 225 miliardów EUR. Inne źródło wskazuje na korzyści płynące z wprowadzenia sieci 5G w kluczowych sektorach przemysłowych, które mogą wynieść 114 miliardów EUR rocznie.

W 2013 r. Komisja zapoczątkowała europejskie partnerstwo publiczno-prywatne (5G-PPP) wsparte kwotą 700 milionów EUR funduszy publicznych, którego celem jest zagwarantowanie dostępności technologii 5G w Europie do 2020 r. Same wysiłki badawcze nie wystarczą jednak, by zapewnić Europie przodującą pozycję w obszarze 5G. Konieczne jest podjęcie szerszych działań, by sieć 5G i usługi, które dzięki niej będzie można realizować, zaczęły funkcjonować, a w szczególności, by powstał europejski „rodzimy rynek” dla sieci 5G.

Proponowany Europejski kodeks łączności elektronicznej będzie wspierał rozmieszczenie i upowszechnienie się sieci 5G, zwłaszcza w odniesieniu do przydziału widma radiowego, zachęt inwestycyjnych oraz korzystnych warunków ramowych, natomiast niedawno przyjęte zasady dotyczące otwartego internetu zapewniają bezpieczeństwo obrotu prawnego w zakresie uruchomienia zastosowań sieci 5G. Określając zestaw ukierunkowanych działań, niniejszy komunikat uzupełnia i zwiększa siłę oddziaływania tych nowych ram regulacyjnych. Działania te zostały opracowane w oparciu o liczne konsultacje, spotkania z zainteresowanymi stronami, ukierunkowaną ankietę, szereg prac badawczych, konsultacje branżowe oraz wstępne wyniki 5G-PPP. W komunikacie przedstawiono plan działania na rzecz terminowego i skoordynowanego rozmieszczenia sieci 5G w Europie poprzez zawiązanie partnerstwa pomiędzy Komisją, państwami członkowskimi i branżą.

2.Potrzeba skoordynowanego podejścia

Na całym świecie trwają intensywne prace badawcze, niezwykle ważne jest zatem uniknięcie niekompatybilnych standardów sieci 5G w poszczególnych regionach. Jeśli Europa ma wspierać kształtowanie się globalnego konsensusu w zakresie wyboru technologii, pasm widma oraz głównych zastosowań sieci 5G, konieczne będzie zapewnienie przez UE koordynacji i planowania w wymiarze transgranicznym. Uruchomienie komercyjnych usług 5G będzie również wymagało znacznych nakładów inwestycyjnych, dostępności odpowiednich zasobów widma oraz bliskiej współpracy pomiędzy operatorami telekomunikacyjnymi i kluczowymi branżami użytkowników. Operatorzy sieci nie zainwestują w nową infrastrukturę, jeśli nie będą dostrzegać jasnych perspektyw silnego popytu oraz warunków regulacyjnych, które sprawią, że inwestycja będzie opłacalna. Podobnie sektory przemysłowe zainteresowane 5G do celów cyfryzacji swoich procesów mogą chcieć czekać do czasu, kiedy infrastruktura 5G będzie przetestowana i gotowa.

W tych warunkach brak koordynacji pomiędzy działaniami poszczególnych państw w procesie rozmieszczania sieci 5G mógłby prowadzić do powstania istotnego ryzyka fragmentacji w zakresie dostępności widma, transgranicznej ciągłości usług (np. jeśli chodzi o połączone pojazdy) oraz wdrażania norm. W rezultacie prowadziłoby to do opóźnień w osiągnięciu masy krytycznej dla innowacji związanych z siecią 5G na jednolitym rynku cyfrowym. Poparciem tej tezy są w szczególności wstępne opóźnienia w rozmieszczeniu sieci 4G w Europie: w 2015 r. ponad 75% ludności Stanów Zjednoczonych miało dostęp do sieci 4G/LTE, podczas gdy w UE było to zaledwie 28% mieszkańców. Mimo że luka ta stale się zmniejsza, różnice pomiędzy państwami członkowskimi pozostają znaczące. Dlatego też Komisja przedstawia niniejszy plan działania jako sposób na zapewnienie właściwej koordynacji. Jego celem jest nadanie impetu inwestycjom w sieci 5G oraz stworzenie nowych innowacyjnych ekosystemów, aby tym samym zwiększyć konkurencyjność Europy i zapewnić społeczeństwu konkretne korzyści.

Komisja określiła następujące kluczowe elementy planu:

-synchronizacja programów i priorytetów w zakresie skoordynowanego rozmieszczenia sieci 5G we wszystkich państwach członkowskich UE, mająca na celu wczesne wprowadzenie sieci do 2018 r. i komercyjne wdrożenie na szeroką skalę najpóźniej do końca 2020 r.;

-wstępne udostępnienie pasm widma na potrzeby sieci 5G przed Światową Konferencją Radiokomunikacyjną w 2019 r. (WRC-19) i jak najszybsze uzupełnienie ich dodatkowymi pasmami, a także dążenie do realizacji zalecanego podejścia dotyczącego zatwierdzenia określonych i pasm widma powyżej 6 GHz;

-wsparcie wczesnego rozmieszczenia sieci w dużych obszarach miejskich oraz wzdłuż głównych szlaków transportowych;

-propagowanie ogólnoeuropejskich wielostronnych testów z udziałem zainteresowanych stron jako katalizatora przekształcającego innowacje technologiczne w gotowe rozwiązania biznesowe;

-wsparcie uruchomienia funduszu typu venture, zarządzanego przez operatów sektorowych, mającego wspierać innowacje oparte na sieci 5G;

-zjednoczenie głównych podmiotów w pracach na rzecz propagowania globalnych norm.

3.Zapewnienie Europie czołowej pozycji w wyścigu 5G: najważniejsze obszary działania

3.1.Wspólny harmonogram wprowadzania sieci 5G w UE

Aby Europa mogła objąć pozycję lidera oraz aby wcześnie zaczęła czerpać korzyści z możliwości nowego rynku, które pojawią się dzięki 5G, nie tylko w sektorze telekomunikacyjnym, ale w całej gospodarce i społeczeństwie, nieodzowny jest ambitny harmonogram wprowadzenia sieci 5G. Cyfryzacja przemysłu europejskiego powinna rozpocząć się już dziś w oparciu o dostępne zasoby (zwłaszcza 4G/LTE, Wi-Fi lub technologię satelitarną) i nabrać większej dynamiki dzięki stopniowemu wdrażaniu 5G począwszy od 2018 roku. Komisja udzieli wsparcia państwom członkowskim w zakresie ich krajowych planów dotyczących dostępu szerokopasmowego i Forum Internetu Przyszłości (FIF), a także w obszarze współpracy z przemysłem za pośrednictwem 5G-PPP w celu określenia wspólnych celów oraz podjęcia wspólnych kroków związanych z testowaniem i uruchomieniem sieci 5G.