KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 5.11.2021 COM(2021) 676 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY



















w sprawie instrumentów finansowych, gwarancji budżetowych, pomocy finansowej i zobowiązań warunkowych





Stan na dzień 31 grudnia 2020 r.



















































































































































































Spis treści 1.Wprowadzenie 2.Czym są zobowiązania warunkowe? 3.Zobowiązania warunkowe wynikające z instrumentów zabezpieczonych: gwarancje budżetowe i pomoc finansowa dla państw trzecich 3.1.Przegląd całkowitej ekspozycji UE na ryzyko na koniec 2020 r. 3.2.Unijny system zarządzania ryzykiem w odniesieniu do zabezpieczonych zobowiązań warunkowych 3.2.1.Gwarancje budżetowe 3.2.2.Pomoc finansowa udzielana państwom trzecim 3.3.Wspólne ramy Komisji Europejskiej dotyczące zarządzania i monitorowania zabezpieczonych zobowiązań warunkowych 4.Zobowiązania warunkowe wynikające z pomocy finansowej na rzecz państw członkowskich 4.1.Przegląd całkowitej ekspozycji UE na ryzyko na koniec 2020 r. 4.2.Unijny system zarządzania ryzykiem w odniesieniu do zobowiązań warunkowych wynikających z pomocy finansowej na rzecz państw członkowskich 5. Ocena stabilności poziomu zobowiązań warunkowych UE 5.1. Ramy oceny 5.2. Ocena stabilności poziomu zabezpieczonych zobowiązań warunkowych 5.3. Ocena stabilności poziomu zobowiązań warunkowych w kontekście ograniczeń pułapu zasobów własnych 6.Wnioski Załącznik: Stabilność i elastyczność w zakresie stałego pułapu zasobów własnych

1.Wprowadzenie Niniejsze sprawozdanie jest pierwszym sprawozdaniem sporządzonym zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 250 rozporządzenia finansowego. Przygotowano je w związku z: -dokumentami roboczymi X i XI towarzyszącymi projektowi budżetu na 2022 r., które zawierają szczegółowe informacje na temat unijnych instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych; oraz -prognozą długoterminową przyszłych wpływów do budżetu UE i wypływów z tego budżetu, w której zawarto prognozy dotyczące dostępnej zdolności finansowej UE na lata 2021–2027 po uwzględnieniu planowanych wydatków budżetowych. Celem niniejszego dokumentu jest przedstawienie przeglądu zobowiązań warunkowych obciążających budżet UE na dzień 31 grudnia 2020 r. oraz całego spektrum środków i zabezpieczeń, jakimi dysponuje Komisja, aby w pełni chronić budżet UE przed potencjalnymi stratami wynikającymi z tych zobowiązań. Po ogólnym wprowadzeniu obejmującym definicje i źródła zobowiązań warunkowych w sprawozdaniu przedstawiono kluczowe cechy dwóch kategorii zobowiązań warunkowych (zabezpieczonych i niezabezpieczonych) ze szczególnym uwzględnieniem analizy ram UE w zakresie monitorowania ryzyka wynikającego ze zobowiązań warunkowych i zarządzania nim. Ponadto w sprawozdaniu przedstawiono ocenę stabilności poziomu unijnych zobowiązań warunkowych w perspektywie długoterminowej, opierając się na czynnikach jakościowych i ilościowych. Oceny dokonano: -w zestawieniu z kwotą istniejących rezerw utrzymywanych w funduszach gwarancyjnych utworzonych przez Komisję na potrzeby gwarancji budżetowych i pomocy finansowej dla państw trzecich; -w zestawieniu z pułapami zasobów własnych oraz dostępną elastycznością niezabezpieczonych zobowiązań warunkowych wynikającą z pomocy finansowej dla państw członkowskich. Główny wniosek płynący z analizy stabilności poziomu jest taki, że w ramach budżetu UE zasadniczo istnieją odpowiednie zasoby, aby sprostać potencjalnej wymagalności zobowiązań warunkowych. W szczególności: -nie zidentyfikowano żadnych problemów związanych z niewystarczającymi rezerwami na potrzeby zobowiązań warunkowych wynikających z gwarancji budżetowych i pomocy finansowej dla państw trzecich; -zdolność finansowa UE wynikająca z obowiązujących ram prawnych (tj. decyzji w sprawie zasobów własnych i rozporządzenia w sprawie wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021–2027) jest wystarczająca do pokrycia istniejących zobowiązań Unii zarówno względem programów wydatków, jak i rynków finansowych (w przypadku długu emitowanego w ramach programów pomocy finansowej dla państw członkowskich), nawet w skrajnie niekorzystnych okolicznościach. Niniejsze sprawozdanie obejmuje zobowiązania warunkowe zaciągnięte przed końcem 2020 r. i ocenę sposobu ich uwzględnienia w WRF na lata 2021–2027. Nie obejmuje ono zatem zobowiązań warunkowych wynikających z NextGenerationEU (NGEU), które stały się wymagalne dopiero w 2021 r., a w odniesieniu do których ustanowiono dodatkową zdolność finansową poprzez tymczasowe podwyższenie pułapu zasobów własnych. 2.Czym są zobowiązania warunkowe? Zobowiązania warunkowe to potencjalne zobowiązania finansowe UE, które wynikają z istniejących wiążących zobowiązań lub przeszłych zdarzeń. To, czy te zobowiązania warunkowe doprowadzą do faktycznych strat, będzie zależało od przyszłych wydarzeń, na które UE nie ma pełnego wpływu. W przypadku UE istnieją trzy główne źródła zobowiązań warunkowych: -Gwarancje budżetowe, które są gwarancjami udzielanymi grupie Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) lub innym partnerom wykonawczym w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS), Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju (EFZR) oraz upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich (ELM). W ramach wszystkich tych instrumentów UE (częściowo) udziela partnerom wykonawczym gwarancji dotyczących strat wynikających z gwarantowanych przez nich operacji finansowych i inwestycyjnych (tj. operacji dłużnych lub kapitałowych). W zakresie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 program InvestEU skupia w ramach jednej gwarancji UE działania uprzednio realizowane w zakresie EFIS i kilku innych instrumentów finansowych oraz otwiera dostęp do części gwarancji UE partnerom wykonawczym poddanym ocenie spełnienia wymogów dotyczących filarów, innym niż grupa EBI . W podobny sposób EFZR zastąpiono EFZR+ utworzonym rozporządzeniem ustanawiającym Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy , a rola tego funduszu obecnie polega na finansowaniu w ramach wzmocnionego Planu inwestycji zewnętrznych. -Kredyty i powiązane pożyczki zaciągnięte w celu udzielenia pomocy finansowej państwom trzecim (tj. pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej oraz pożyczki Euratomu na rzecz państw trzecich), które są co do zasady finansowane w drodze zaciągania pożyczek wzajemnych. Konkretnie oznacza to, że każda pożyczka jest finansowana za pomocą odpowiadającej jej obligacji UE, która w pełni odpowiada pożyczce UE pod względem terminu zapadalności, stopy procentowej i harmonogramu spłat. W rezultacie podmioty inwestujące w obligacje UE są narażone jedynie na ryzyko kredytowe UE, a nie na ryzyko kredytowe każdego pojedynczego państwa będącego beneficjentem. W przypadku UE zobowiązanie jest warunkowe, ponieważ do uregulowania długu UE zasadniczo nie jest wymagany wypływ zasobów UE, a państwo będące beneficjentem jest umownie zobowiązane do zapewnienia przepływu dochodów. -Kredyty i powiązane pożyczki zaciągnięte w celu udzielenia pomocy finansowej państwom członkowskim UE, tj. pożyczki mające na celu na wsparcie bilansu płatniczego, pożyczki w ramach europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej (EFSM), pożyczki Euratomu oraz pożyczki w ramach europejskiego instrumentu tymczasowego wsparcia w celu zmniejszenia zagrożeń związanych z bezrobociem w sytuacji nadzwyczajnej (SURE). Pożyczki te są udzielane państwom członkowskim UE na takiej samej zasadzie wzajemności jak pomoc finansowa na rzecz państw trzecich . Dochody ze spłat dokonywanych przez państwa członkowskie będące beneficjentami są przeznaczane na obsługę długu UE. Nie są one liczone jako zasoby własne w ramach odpowiedniego pułapu zasobów własnych.

Zobowiązania warunkowe wynikające z gwarancji budżetowych i pomocy finansowej na rzecz państw trzecich są częściowo zabezpieczone, a obliczenia rezerwy opierają się na ostrożnych szacunkach oczekiwanych strat w przypadku każdego instrumentu oraz na dodatkowym marginesie w celu pokrycia części nieoczekiwanych strat. Zobowiązania warunkowe wynikające z pomocy finansowej na rzecz państw członkowskich UE nie są natomiast zabezpieczone. Zaciągane przez UE pożyczki stanowią bezpośrednie i bezwarunkowe zobowiązanie UE. W związku z tym gdyby państwo członkowskie będące beneficjentem nie wywiązało się ze swoich zobowiązań względem UE, UE ma prawo – w ostateczności i po wyczerpaniu wszystkich innych możliwości znalezienia rozwiązań w istniejących ramach budżetowych – do uzyskania niezbędnej płynności od pozostałych państw członkowskich. Takie wezwania do udostępnienia dochodów były dokonywane poza pułapami WRF, przy jednoczesnym przestrzeganiu pułapu zasobów własnych. Na koniec 2020 r. budżet UE obejmował zobowiązania warunkowe w wysokości ponad 93 mld EUR w odniesieniu do pożyczek udzielonych państwom członkowskim i państwom trzecim oraz około 63 mld EUR w odniesieniu do gwarancji udzielonych w kontekście EFIS, EFZR i upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich. Największą ekspozycję dla budżetu UE stanowią programy pomocy finansowej skierowane do państw członkowskich (zob. rys. 1 poniżej). W WRF na lata 2021–2027 oczekuje się dalszego wzrostu wykorzystania gwarancji budżetowych, między innymi za pośrednictwem programu InvestEU, który obejmuje gwarancję w wysokości 26,2 mld EUR na wsparcie operacji inwestycyjnych w czterech segmentach polityki (zrównoważona infrastruktura, badania naukowe, innowacje i cyfryzacja, MŚP oraz inwestycje społeczne i umiejętności). Oczekuje się, że do końca 2021 r. Unia znacznie zwiększy swoje zobowiązania warunkowe, również w związku z zaciągnięciem pożyczek na sfinansowanie pożyczek udzielanych państwom członkowskim w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności NextGenerationEU. Wyniki tych działań zostaną ujęte w kolejnym wydaniu niniejszego sprawozdania.



(*) Na podstawie łącznej kwoty „dostępnej gwarancji podpisanej z partnerami” (zob. tabela 1 poniżej). Zgodnie z zasadami rachunkowości UE instrumenty finansowe w formie gwarancji klasyfikuje się jako zobowiązania warunkowe , jednak z perspektywy budżetowej nie są one źródłem zobowiązań warunkowych, ponieważ są one zawsze w pełni finansowane z budżetu, tj. w budżecie przewidziano zobowiązania do pokrycia pełnej kwoty zobowiązania warunkowego wynikającego z instrumentu finansowego. Istnieje całkowita pewność, że całość zobowiązania może zostać uregulowana w skrajnym przypadku, gdyby było to uzasadnione, ponieważ zobowiązanie to stanowi już część zobowiązań pozostających do spłaty przez Unię. Z budżetu UE finansuje się wiele różnych instrumentów finansowych (instrumenty kapitałowe, dłużne, gwarancje kredytowe, kapitał wysokiego ryzyka, budowanie zdolności i instrumenty podziału ryzyka). Dzieli się je na dwie główne kategorie: instrumenty związane ze środkami z zakresu polityki wewnętrznej i instrumenty związane ze środkami z zakresu polityki zewnętrznej (w zależności od tego, czy odbiorcy mają siedzibę głównie w UE czy poza jej granicami). Przykładami instrumentów finansowych są instrumenty ustanowione w ramach programu „Horyzont 2020” w celu zwiększenia dostępu do finansowania dla podmiotów zaangażowanych w badania naukowe i innowacje, instrument dłużny „Łącząc Europę”, który ustanowiono w celu ułatwienia wdrażania projektów infrastrukturalnych (w sektorach transportu, telekomunikacji i energii), oraz unijne instrumenty kapitałowe na rzecz MŚP, które wspierają tworzenie i finansowanie MŚP w UE na etapie rozpoczęcia działalności i jej rozwoju. Dokument roboczy X towarzyszący projektowi budżetu na rok 2022 zawiera szczegółowy opis wszystkich trzydziestu sześciu istniejących instrumentów finansowych. 3. Zobowiązania warunkowe wynikające z instrumentów zabezpieczonych: gwarancje budżetowe i pomoc finansowa dla państw trzecich 3.1. Przegląd całkowitej ekspozycji UE na ryzyko na koniec 2020 r. EFIS uruchomiono w 2015 r., aby rozwiązać przedłużający się problem niskiego poziomu inwestycji prywatnych w następstwie kryzysu finansowego. Ma on formę gwarancji budżetowej w wysokości 26 mld EUR z budżetu UE dla grupy EBI. Uzupełnia go przydział zasobów własnych EBI w wysokości 7,5 mld EUR. Gwarancję w ramach EFZR wprowadzono w celu wspierania inwestycji i poprawy dostępu do finansowania przede wszystkim w Afryce i krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa oraz pomocy tym krajom w osiągnięciu celów zrównoważonego rozwoju ONZ.



Dostępne gwarancje, w sprawie których podpisano umowy z partnerami Dostępne gwarancje związane z operacjami, w sprawie których podpisano umowy z partnerami Dostępne gwarancje związane z operacjami, w sprawie których podpisano umowy z partnerami i które zostały wypłacone EFIS 25 833,27 24 121,52 18 880,06 EFZR 1 370,70 438, 56 34,52 ELM 35 574,71 32 732,34 20 252,21 Ogółem 62 778,68 57 292,42 39 166,78

Niespłacone kredyty Odsetki naliczone Ogółem Pomoc makrofinansowa 5 786,80 26,17 5 812,97 Euratom 200 0,5 200,5 Ogółem 5 986,80 26,67 6 013,47 3.2. Unijny system zarządzania ryzykiem w odniesieniu do zabezpieczonych zobowiązań warunkowych Tytuł X rozporządzenia finansowego stanowi podstawę unijnych ram zarządzania zobowiązaniami warunkowymi, ponieważ zawiera szereg kluczowych przepisów mających na celu zapewnienie odpowiedniej ochrony budżetu UE przed ryzykiem związanym z tymi zobowiązaniami. Aby mieć pewność, że UE będzie w stanie w każdej chwili w pełni i terminowo honorować wezwania uruchomienia gwarancji budżetowych ze strony partnerów wykonawczych lub spłacić obligacje w przypadku niewywiązania się ze zobowiązań przez beneficjenta pożyczki, wprowadzono szereg mechanizmów i narzędzi zarządzania ryzykiem. Niektóre z nich mają charakter horyzontalny i dotyczą wszystkich kategorii zobowiązań warunkowych, inne są bardziej szczegółowe i odnoszą się do gwarancji budżetowych albo do programów pomocy finansowej. 3.2.1. Gwarancje budżetowe W niniejszej sekcji opisano zabezpieczenia wprowadzone w celu zapewnienia, aby zobowiązania warunkowe wynikające z gwarancji budżetowych nie wykraczały poza mechanizm zdolności fiskalnej do celów ich pokrycia. Środki mające na celu ograniczenie kwoty zobowiązań warunkowych Po pierwsze, wielkość gwarancji UE jest zawsze ograniczona w jasno określony sposób. Rozporządzenie finansowe stanowi, że zobowiązanie finansowe oraz łączne płatności netto z budżetu nie mogą przekroczyć wielkości gwarancji budżetowej zatwierdzonej w akcie podstawowym. Zobowiązanie warunkowe wynikające z gwarancji budżetowej może przekroczyć kwotę aktywów finansowych przeznaczonych na pokrycie zobowiązania finansowego UE tylko, gdy zostało to przewidziane w akcie podstawowym i na określonych w nim warunkach. Po drugie, profil ryzyka operacji/produktów finansowych gwarantowanych przez UE określa się ex ante, tj. w momencie podpisywania umów w sprawie gwarancji. Jest on w pełni zgodny ze wskaźnikiem zasilenia rezerw określonym w rozporządzeniu regulującym daną gwarancję oraz z apetytem na ryzyko ustalonym dla danego programu. W stosownych przypadkach celem będzie różnicowanie operacji (zakres geograficzny, sektory itp.), aby uniknąć nadmiernej koncentracji ryzyka. Środki dotyczące wyboru partnerów wykonawczych Przed uzyskaniem statusu partnera wykonawczego w kontekście istniejącego programu gwarancji instytucje kandydujące poddawane są „ocenie spełnienia wymogów dotyczących filarów”, tj. dokładnemu przeglądowi ich wewnętrznych procesów i obowiązujących procedur, w celu oceny ich zdolności do zapewnienia poziomu ochrony interesów finansowych UE równoważnego poziomowi wymaganemu na mocy rozporządzenia finansowego . Ponadto istniejące umowy w sprawie gwarancji zawierają postanowienia mające na celu zapewnienie, aby: (I)partnerzy wykonawczy wnosili wkład w postaci zasobów własnych na rzecz operacji objętych gwarancją budżetową oraz (II)istniały odpowiednie mechanizmy gwarantujące poniesienie części ryzyka strat przez partnerów wykonawczych (podział ryzyka) lub wprowadzenie innych zachęt finansowych w celu zapewnienia wystarczającej zbieżności interesów. Partnerów wykonawczych wzywa się również do wprowadzenia odpowiednich środków w celu zapobiegania potencjalnym konfliktom interesów z innymi działaniami, które mogą prowadzić w ramach swojej zwykłej działalności gospodarczej. Środki mające na celu zapewnienie odpowiedniego mechanizmu zdolności fiskalnej ex ante do pokrycia uruchomień gwarancji W przypadku gwarancji budżetowych w rozporządzeniu finansowym wymaga się tworzenia rezerw z góry w oparciu o wskaźnik zasilenia rezerw, który określa się w taki sposób, aby pokrywał uruchomienia gwarancji do poziomu oczekiwanych strat powiększonego o bufor bezpieczeństwa służący pokryciu części nieoczekiwanych strat . Wskaźnik zasilenia rezerw określono w akcie podstawowym i wyraża się go jako odsetek całkowitej kwoty gwarancji UE. Wskaźnik ten podlega regularnemu monitorowaniu w trakcie realizacji programów i w razie potrzeby jest poddawany przeglądowi w celu zapewnienia stałego dostosowania do zmian profilu ryzyka zobowiązań pozostałych do spłaty.

Komisja ma do dyspozycji specjalne środki, aby zapewnić ciągły odpowiedni poziom rezerw. Środki te opierają się na systemie wczesnego ostrzegania, który pozwala uniknąć potencjalnego wyczerpania rezerw i w razie potrzeby może uruchomić uzupełnianie rezerw lub zwiększenie wskaźnika zasilenia rezerw zgodnie z podstawą prawną . Uzupełnienia, jeżeli są wymagane, są realizowane w ramach zwykłej rocznej procedury budżetowej, kiedy zajdzie taka potrzeba. W przeciwieństwie do potencjalnych spłat związanych z pomocą finansową dla państw członkowskich uzupełnienia gwarancji budżetowych mieszczą się w granicach pułapów WRF dotyczących środków na zobowiązania i środków na płatności. Aby ograniczyć ryzyko wpływu, jaki na budżet UE mogłyby mieć wezwania do uruchomienia gwarancji ze strony partnerów wykonawczych, UE w przeszłości tworzyła specjalne fundusze gwarancyjne finansowane z jej budżetu. Na dzień 31 grudnia 2020 r. łączna wartość aktywów finansowych ulokowanych w tych trzech funduszach wynosiła: -8,0 mld EUR na rzecz Funduszu Gwarancyjnego EFIS; -2,8 mld EUR na rzecz Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych, w którym ulokowano rezerwy na potrzeby programów upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, pomocy makrofinansowej i Euratomu; -0,8 mld EUR na rzecz funduszu gwarancyjnego EFZR. Od stycznia 2021 r. aktywa ulokowane w trzech funduszach rezerw zostały połączone w jeden wspólny fundusz rezerw , w którym obecnie przechowuje się rezerwy na pokrycie potencjalnych zobowiązań finansowych wynikających z gwarancji budżetowych i programów pomocy finansowej dla państw trzecich w jednym portfelu inwestycyjnym (obejmującym oddzielne moduły umożliwiające reagowanie na wezwania do uruchomienia gwarancji z odpowiednich programów gwarancyjnych). Po wejściu w życie WRF na lata 2021–2027 we wspólnym funduszu rezerw ulokowano aktywa Funduszu Gwarancyjnego EFIS, a następnie latem 2021 r. nastąpił transfer aktywów netto Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych i funduszu gwarancyjnego EFZR zgodnie z rozporządzeniem ustanawiającym program Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy. W przyszłości za pośrednictwem wspólnego funduszu rezerw zarządzane będą również przepisy dotyczące nowych instrumentów w ramach WRF na lata 2021–2027 (tj. programy InvestEU i Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – Globalny Wymiar Europy). Środki zaradcze służące pokryciu zrealizowanych strat przekraczających dostępne rezerwy Jeżeli w dowolnym momencie realizacji programu rezerwy okażą się niewystarczające do pokrycia rzeczywistych strat, można zastosować następujące środki: -wyjątkowe tymczasowe transfery między modułami rezerw stanowiącymi podstawę różnych gwarancji budżetowych w ramach wspólnego funduszu rezerw; tj. aby zapobiec brakowi środków na pokrycie uruchomień gwarancji w ramach jednej gwarancji budżetowej, można tymczasowo udostępnić aktywa zabezpieczone w ramach innej gwarancji budżetowej; -wyjątkowe dodatkowe wydatki do zatwierdzenia poprzez: ·przesunięcia wydatków (środków na zobowiązania i środków na płatności) z innych pozycji w budżecie UE; lub ·zmiany w budżecie UE w celu uwzględnienia dodatkowych wydatków (w granicach pułapów WRF i mechanizmów elastyczności); - wykorzystanie centralnych zasobów finansowych: w wyjątkowych przypadkach może być tymczasowo wykorzystana płynność zasobów finansowych, aby w oczekiwaniu na zatwierdzenie dodatkowych środków budżetowych uruchomić gwarancję budżetową. 3.2.2. Pomoc finansowa udzielana państwom trzecim Środki mające na celu ograniczenie kwoty zobowiązań warunkowych Podobnie jak w przypadku gwarancji budżetowych, rozporządzenie finansowe ogranicza całkowitą ekspozycję budżetu UE w związku z programami pomocy finansowej. Zobowiązanie warunkowe może przekraczać składniki aktywów finansowych mające odpowiadać zakresowi odpowiedzialności finansowej Unii wyłącznie w sytuacji, gdy tak przewidziano w stanowiącym podstawę akcie podstawowym oraz na warunkach w nim określonych. Ponadto odpowiedzialność finansowa oraz łączne płatności netto z budżetu nie mogą nigdy przekroczyć maksymalnej kwoty środków finansowych, jaką Komisja ma prawo pożyczyć na sfinansowanie pomocy finansowej oraz odpowiednich odsetek. W przypadku każdego programu łączną przyznaną kwotę, liczbę rat, w których nastąpi wypłata, oraz maksymalny okres zapadalności pakietu pożyczek określa się w odpowiednim akcie ustawodawczym. Zazwyczaj raty zależą od spełnienia szeregu warunków dotyczących polityki, w tym, w niektórych przypadkach (np. pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej), od zadowalających osiągnięć we wdrażaniu reform przewidzianych w programie Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW).

Środki służące zapewnieniu spłaty pożyczek w przypadku niewykonania zobowiązań z tytułu pożyczki Zaciągane przez UE pożyczki na potrzeby udzielenia pożyczek stanowiących pomoc finansową dla państw trzecich stanowią bezpośrednie i bezwarunkowe zobowiązania UE. Pożyczki na sfinansowanie pożyczek stanowiących pomoc makrofinansową i pożyczek Euratomu na rzecz państw trzecich są pokrywane z Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych, który jest zasilany z budżetu UE w taki sposób, aby pokryć 9 % pożyczek gwarantowanych pozostałych do spłaty na koniec roku. Procedury postępowania w przypadku niewystarczającej rezerwy umożliwiającej wywiązanie się ze zobowiązań UE są podobne do tych, które opisano na końcu sekcji 3.2.1 w odniesieniu do gwarancji budżetowych, a które stosuje się do rezerw przeznaczonych w module Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych na pożyczki w ramach pomocy makrofinansowej, upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich i pożyczki Euratomu. 3.3. Wspólne ramy Komisji Europejskiej dotyczące zarządzania i monitorowania zabezpieczonych zobowiązań warunkowych Ze względu na rosnące znaczenie gwarancji budżetowych i programów pomocy finansowej dla realizacji polityki UE, Komisja udoskonaliła swoje narzędzia zarządzania ryzykiem służące do obsługi zobowiązań warunkowych, ustanawiając horyzontalne ramy wdrażania i monitorowania tych programów dotyczące całej Komisji. Celem tych ram jest opracowanie – w możliwie największym zakresie i biorąc pod uwagę różnice między programami – wspólnych metod opracowywania, negocjowania i wdrażania gwarancji budżetowych oraz pomocy finansowej, a także umożliwienie ścisłego monitorowania zmian zobowiązań warunkowych. Ostatecznym celem jest pełna ochrona budżetu UE przed nieprzewidzianym urzeczywistnieniem się strat wynikających z gwarancji budżetowych lub zabezpieczonych programów pożyczkowych. Komitet Sterujący ds. Zobowiązań Warunkowych Kluczowym elementem tych ram jest Komitet Sterujący ds. Zobowiązań Warunkowych , którego prace koncentrują się na kwestiach przekrojowych, np. opracowywaniu wspólnych narzędzi służących do skutecznego zarządzania ryzykiem i sprawozdawczości dotyczącej ogólnej stabilności poziomu zobowiązań warunkowych oraz koordynacji wspólnego podejścia do odpowiednich przepisów horyzontalnych w umowach w sprawie gwarancji z partnerami wykonawczymi. Monitorowanie Aby umożliwić Komisji stałe monitorowanie potencjalnych strat wynikających ze zobowiązań warunkowych, partnerzy wykonawczy i państwa będące beneficjentami są zobowiązani do przedkładania Komisji regularnych sprawozdań dotyczących operacyjnej i finansowej sytuacji programu gwarancyjnego lub postępów poczynionych w odniesieniu do warunkowości pomocy finansowej UE. Informacje finansowe przekazane przez partnerów wykonawczych poddaje się audytowi zewnętrznemu. Sprawozdawczość Szczegółowa sprawozdawczość dla Parlamentu Europejskiego, Rady i innych zainteresowanych stron na temat kumulacji i profilu czasowego zobowiązań warunkowych stanowi zasadniczy element podejścia UE do zarządzania zobowiązaniami warunkowymi. W rozporządzeniu finansowym przewidziano zintegrowany system sprawozdawczości na temat zobowiązań warunkowych, którego celem jest dostarczanie wyczerpujących i aktualnych informacji na temat poszczególnych źródeł zobowiązań warunkowych, zarówno na poziomie indywidualnym, jak i skonsolidowanym. Niniejsze sprawozdanie oraz sprawozdania sporządzone na podstawie art. 41 ust. 4 i 5 rozporządzenia finansowego stanowią główne filary ram sprawozdawczości w zakresie zobowiązań warunkowych. 4. Zobowiązania warunkowe wynikające z pomocy finansowej na rzecz państw członkowskich 4.1. Przegląd całkowitej ekspozycji UE na ryzyko na koniec 2020 r. W 2020 r. Komisja, działając w imieniu UE, obsługiwała cztery programy, w ramach których mogła udzielać pożyczek państwom członkowskim: -pomoc na rzecz bilansów płatniczych mająca na celu wsparcie państw UE spoza strefy euro, które doświadczają lub są zagrożone wystąpieniem trudności związanych z bilansem płatniczym; -EFSM, który został ustanowiony w odpowiedzi na kryzys finansowy w celu zapewnienia wsparcia finansowego państwom członkowskim UE doświadczającym poważnych trudności finansowych lub zagrożonym takimi trudnościami, spowodowanymi nadzwyczajnymi okolicznościami pozostającymi poza ich kontrolą; -program SURE, który uzgodniono w czerwcu 2020 r., aby pomóc w finansowaniu nagłych i poważnych wzrostów krajowych wydatków publicznych związanych z krajowymi rozwiązaniami w zakresie pracy w zmniejszonym wymiarze czasu i podobnymi środkami w odpowiedzi na kryzys związany z COVID-19; -instrument pożyczkowy Euratomu mający na celu pomoc państwom członkowskim w finansowaniu inwestycji w elektrownie jądrowe i instalacje przemysłowe jądrowego cyklu paliwowego. Kwoty należności z tytułu pożyczek udzielanych w ramach czterech różnych programów na koniec 2020 r. przedstawiono w tabeli 3.





Niespłacone kredyty Odsetki naliczone Ogółem Bilans płatniczy 200 1,15 201,15 Euratom 78,26 0,16 78,43 EFSM 46 800 596,02 47 396,02 SURE 39 500 3,48 39 503,48 Ogółem 86 578,26 600,81 87 179,08 Odpowiednią miarą całkowitego rocznego ryzyka dla budżetu UE wynikającego ze zobowiązań warunkowych powstałych w związku z pomocą finansową dla państw członkowskich jest zapadalny co roku dług, tj. całkowita kwota rocznych płatności do spłaty przez państwa członkowskie będące w danym roku beneficjentami (kapitał i odsetki) w ramach poszczególnych programów (tabela 4). Tabela 4: Roczny harmonogram spłat niespłaconych kredytów (kapitał + odsetki) w ramach istniejących programów na lata 2021–2027 na dzień 31 grudnia 2020 r. (w mln EUR) Rok Euratom Pomoc na rzecz bilansów płatniczych EFSM SURE Wszystkie

programy 2021 29,05 5,75 10 849,88 23,92 10 908,59 2022 23,24 5,75 3 496,13 25 3 550,11 2023 13,22 5,75 4 221,88 25 4 265,84 2024 13,11 5,75 3 300 25 3 343,86 2025 0 205,75 3 051,25 8 025 11 282 2026 0 0 4 639,25 25 4 664,25 2027 0 0 3 519,25 25 3 544,25 Ogółem 78,61 228,75 33 077,63 8 173,92 41 558,90 4.2. Unijny system zarządzania ryzykiem w odniesieniu do zobowiązań warunkowych wynikających z pomocy finansowej na rzecz państw członkowskich Środki mające na celu ograniczenie kwoty zobowiązań warunkowych Jeśli chodzi o pomoc finansową dla państw trzecich, w rozporządzeniu finansowym ograniczono całkowitą ekspozycję UE w związku z pożyczkami udzielonymi państwom członkowskim. Odpowiedzialność finansowa oraz łączne płatności netto z budżetu ogranicza się do poziomu maksymalnej kwoty środków finansowych, jaką Komisja ma prawo pożyczyć na sfinansowanie pomocy finansowej (zgodnie z upoważnieniem na mocy odpowiedniego aktu podstawowego) oraz powiązanych odsetek. Środki służące zapewnieniu spłaty pożyczek w przypadku niewykonania zobowiązań z tytułu pożyczki W przeciwieństwie do pomocy finansowej dla państw trzecich w budżecie nie przewidziano żadnych rezerw na wypadek bezprecedensowej sytuacji, w której państwo członkowskie UE nie wykonuje swoich zobowiązań z tytułu pożyczki względem UE. W takiej skrajnej sytuacji, gdy państwo członkowskie będące beneficjentem nie wywiązuje się ze swoich zobowiązań wobec Unii, Komisja, zgodnie z obowiązującymi przepisami dotyczącymi zasobów własnych, zastosuje aktywne zarządzanie płynnością (tj. czerpanie płynności z dostępnego salda zasobów finansowych), a w razie konieczności uruchomi inne środki przewidziane w ustaleniach finansowych mających zastosowanie do pożyczki. W ostateczności Komisja może wezwać wszystkie państwa członkowskie do tymczasowego pokrycia różnicy między dostępnymi aktywami i potrzebami gotówkowymi. Jeżeli państwo członkowskie nie zareaguje na takie wezwanie w terminie, tymczasowo Komisja ma prawo skierować dodatkowe wezwania do pozostałych państw członkowskich. Przekazanie takich zasobów pieniężnych zostanie bezzwłocznie zrekompensowane w ramach budżetu UE. Instrument SURE stanowi szczególny przypadek, ponieważ wszystkie państwa członkowskie zgodziły się udzielić nieodwołalnych i bezwarunkowych gwarancji na żądanie na 25 % maksymalnej kwoty pomocy finansowej . Każde państwo członkowskie wnosi wkład do ogólnej kwoty gwarancji proporcjonalnie do swojego względnego udziału w całkowitym dochodzie narodowym brutto UE (na podstawie budżetu UE na 2020 r.). 5. Ocena stabilności poziomu zobowiązań warunkowych UE 5.1. Ramy oceny Zgodnie z art. 210 ust. 3 rozporządzenia finansowego „zobowiązania warunkowe wynikające z gwarancji budżetowych lub pomocy finansowej, obciążające budżet, uznaje się za stabilne, jeżeli ich prognozowane zmiany w perspektywie wieloletniej dokonują się w granicach wyznaczonych w rozporządzeniu określającym wieloletnie ramy finansowe przewidzianym w art. 312 ust. 2 TFUE oraz w granicach pułapu rocznych środków na płatności określonego w art. 3 ust. 1 decyzji 2014/335/UE, Euratom” (tj. pułapów WRF oraz pułapu zasobów własnych). Innymi słowy, zasoby własne, które UE jest w stanie wykorzystać w ciągu jednego roku, powinny wystarczyć do sfinansowania wydatków wynikających z WRF, jak również wszelkich wymagalnych zobowiązań warunkowych. Co roku Komisja wydaje długoterminową prognozę dotyczącą tych wydatków oraz zasobów własnych potrzebnych do ich sfinansowania. Różnica między pułapem zasobów własnych a zasobami własnymi niezbędnymi do sfinansowania budżetu UE, zwana „elastycznością”, stanowi zdolność finansową UE do pokrycia dodatkowych wypływów związanych z wymagalnością zobowiązań warunkowych. Aby uznać zobowiązania warunkowe za stabilne, muszą one być zgodne z następującym równaniem. gdzie: W związku z tym należy odróżnić zabezpieczone zobowiązania warunkowe od niezabezpieczonych zobowiązań warunkowych: 1)w przypadku częściowo zabezpieczonych zobowiązań warunkowych roczne straty należy pokryć w pierwszej kolejności ze środków dostępnych w odpowiednim module wspólnego funduszu rezerw. Jedynie w przypadku gdy straty byłyby wyższe niż przewidziano, konieczne byłyby dodatkowe środki w celu uzupełnienia odpowiedniego modułu wspólnego funduszu rezerw w kolejnych latach, co mogłoby wpłynąć na dodatkowe roczne wydatki z budżetu UE (z zastrzeżeniem pułapów WRF – zob. pkt 3.2 powyżej). W przypadku zabezpieczonych instrumentów roczna ocena stabilności poziomu ich zobowiązań warunkowych obejmuje zatem przede wszystkim sprawdzenie, czy rezerwy są wystarczające do pokrycia szacowanych strat w całym okresie życia po odliczeniu przychodów, przy wystarczająco wysokim poziomie ufności;

2)nie tworzy się rezerw na zobowiązania warunkowe wynikające z działalności w zakresie zaciągania i udzielania pożyczek na rzecz państw członkowskich. Gdyby te zobowiązania warunkowe miały się stać wymagalne, mogłyby stanowić dodatkowe źródło dochodów ze strony państw członkowskich. Powiązane wydatki pozostają poza limitami pułapów WRF. Po stronie dochodów należy jednak zapewnić zgodność z ogólnym pułapem zasobów własnych na dany rok. 5.2. Ocena stabilności poziomu zabezpieczonych zobowiązań warunkowych Na wstępie należy zauważyć, że gwarancje budżetowe UE mogą znacznie się różnić pod względem celów polityki, a co za tym idzie profilu ryzyka związanego z podstawowymi operacjami, co z kolei może prowadzić do odmiennego apetytu na ryzyko w przypadku każdej z nich. Apetyt na ryzyko zwykle wyraża się w formie wartości narażonej na ryzyko (VaR) w całym okresie życia przy (z góry) określonym odsetku poziomu ufności. Na podstawie dostępnych danych dotyczących szacunkowych strat netto w całym okresie życia na dzień 31 grudnia 2020 r. w zakresie gwarancji budżetowych obowiązujących w tym terminie, można wyciągnąć następujące wnioski: -obowiązujący wskaźnik zasilenia rezerw na poziomie 35 % całkowitej gwarancji EFIS wystarczy do pokrycia szacowanych strat z operacji gwarantowanych w ramach poszczególnych segmentów EFIS przy poziomie ufności 95 %, zgodnie z apetytem na ryzyko ex ante właściwym dla programu; -w kontekście EFZR wskaźnik zasilenia rezerw na poziomie 50 % jest spójny z szacowanymi stratami przy docelowym poziomie ufności 90 %, zgodnie z apetytem na ryzyko ex ante właściwym dla programu; -przy poziomie ufności wynoszącym 86 % rezerwy na rzecz upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich ulokowane w Funduszu Gwarancyjnym dla działań zewnętrznych wystarczą do pokrycia szacowanych strat. Pod względem istniejących ekspozycji wynikających z pomocy finansowej dla państw trzecich, adekwatność docelowego wskaźnika zasilenia rezerw na poziomie 9 % potwierdzają następujące czynniki: -brak przypadków niewykonania zobowiązania do końca 2020 r.; -przeprowadzona przez Komisję ocena utraty wartości w 2020 r., w wyniku której stwierdzono, że nie ma potrzeby księgowania utraty wartości tych pożyczek; -w przypadku pożyczek w ramach pomocy makrofinansowej – ich powiązanie z istniejącym programem MFW i uzależnienie od niego, co stanowi podstawę zdolności finansowej państwa trzeciego, a tym samym ostateczny zwrot środków finansowych Unii. 5.3. Ocena stabilności poziomu zobowiązań warunkowych w kontekście ograniczeń pułapu zasobów własnych Aby ocenić odporność zdolności budżetu UE do sprostania sytuacji, w której dojdzie również do ekspozycji w odniesieniu do niezabezpieczonych zobowiązań warunkowych, przeprowadza się rygorystyczną analizę wrażliwości. Na pierwszym etapie ustala się podstawowy (bazowy) scenariusz odpowiadający przewidywanemu rozwojowi wydatków i zdolności finansowych UE w latach do 2027 r., zgodnie ze sprawozdaniem dotyczącym długoterminowej prognozy koniecznych wydatków budżetowych i dochodów (rysunek 2 poniżej). Oprócz bieżącego roku budżetowego, w latach 2022–2027 dostępna elastyczność na pokrycie zobowiązań warunkowych (istniejących i nowych) wynosi około 64 mld EUR rocznie jedynie w odniesieniu do stałej części pułapu zasobów własnych wynoszącego 1,40 % dochodu narodowego brutto (DNB). W tegorocznym sprawozdaniu nie dokonano jeszcze szczegółowej analizy elastyczności pozostałej części pułapu zasobów własnych na poziomie 0,6 % DNB, która ma charakter tymczasowy i jest dostępna wyłącznie na zobowiązania z tytułu NGEU, ponieważ zobowiązania warunkowe związane z NGEU zaczęły być wymagalne po końcu 2020 r. Po ustaleniu podstawowego scenariusza w ramach kolejnego kroku przeprowadzono dodatkową analizę odpowiadającą testom wrażliwości w celu oceny stabilności poziomu istniejących zobowiązań warunkowych w przypadku skrajnych scenariuszy na lata 2022–2027. Obejmowały one następujące kwestie: 1)test wrażliwości gospodarki: w podstawowym scenariuszu DNB jest zgodny z prognozami dotyczącymi produktu krajowego brutto (PKB) w zakresie wzrostu realnego oraz inflacji, zawartymi w prognozie gospodarczej Komisji z wiosny 2021 r. W przypadku testu wrażliwości przewidywane nominalne stopy wzrostu są niższe od wartości bazowej o -0,5 punktu procentowego w przypadku każdego roku w okresie objętym sprawozdaniem. Jeżeli chodzi o stały pułap zasobów własnych w wysokości 1,40 % DNB, zmniejsza to jego wartość nominalną, a tym samym dostępną elastyczność, średnio o 2,9 mld EUR rocznie; 2)test wrażliwości po stronie dochodów w budżecie: w tym skrajnym scenariuszu ocenia się, czy dostępna elastyczność jest wystarczająco duża, aby zgodnie z prawem umożliwić pobranie dodatkowych zasobów własnych, w przypadku gdy wszystkie państwa członkowskie korzystające z pomocy finansowej jednocześnie nie wykonałyby swoich wymagalnych spłat. Przedmiotowe kwoty odzwierciedlają harmonogramy spłat na koniec 2020 r. (zob. tabela 4 powyżej). Dokonano symulacji z wyłączeniem możliwości przesunięcia zasobów w ramach budżetu i czasowego odłożenia innych wydatków, co zwiększa ich oddalenie. Dzięki temu dostępna elastyczność zmniejszyłaby się średnio o 3,8 mld EUR; 3)wstrząs po stronie wydatków w budżecie: w tym scenariuszu przewiduje się, że wydatki osiągną teoretycznie maksymalną wartość. Należy podkreślić, że nie odzwierciedla to prognozy oddolnej i nie jest związane z żadnymi faktycznymi oczekiwaniami dotyczącymi zmian w płatnościach UE. Ponadto w przeciwieństwie do wstrząsu po stronie dochodów w przypadku wydatków decyzja o uruchomieniu dodatkowych wydatków jest uzależniona od wniosku Komisji oraz zatwierdzenia przez Parlament Europejski i Radę. Gdyby taka decyzja była niezgodna ze zdolnością finansową Unii w danym roku, nierealistyczne byłoby stwierdzenie, że w jej sprawie zgłoszono by wniosek. Średnie zmniejszenie elastyczności w ramach tej symulacji wyniosłoby około 12,6 mld EUR, co odpowiada maksymalnym możliwym pułapom płatności w ramach WRF i poszczególnych instrumentów szczególnych;

4)łączny wstrząs dotyczący warunków ekonomicznych, dochodów i wydatków: należy go postrzegać jako skrajnie negatywny scenariusz, ponieważ łączy on kilka bardzo odległych scenariuszy, takich jak jednoczesne niewywiązanie się przez wszystkie państwa członkowskie będące beneficjentami ze spłaty pożyczek w tym samym czasie. W latach 2022–2027 wiązałby się on ze zmniejszeniem elastyczności średnio o 19 mld EUR rocznie do poziomu około 45 mld EUR rocznie. Kwota ta stanowiłaby bufor bezpieczeństwa zapewniający odporność zdolności finansowej UE do pokrycia jej zobowiązań nawet w przypadku bardziej skrajnych i głębokich wstrząsów gospodarczych, potencjalnych zmian legislacyjnych powodujących wyższe wydatki oraz w przypadku ewentualnych nowych zobowiązań warunkowych. Szczegółowe wyniki dla podstawowego scenariusza i scenariusza testu wrażliwości przedstawiono w załączniku.



Rysunek 2: Pułap zasobów własnych oraz potrzeby w zakresie zasobów własnych w ramach podstawowego oraz łączonego testu wrażliwości 6. Wnioski Na koniec 2020 r. budżet UE obejmował zobowiązania warunkowe w wysokości ponad 93 mld EUR w odniesieniu do pożyczek udzielonych państwom członkowskim i państwom trzecim oraz około 63 mld EUR w odniesieniu do gwarancji udzielonych w kontekście EFIS, EFZR i upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich. Ryzyko, że pożyczki te nie zostaną spłacone przez państwa będące beneficjentami lub że konieczne będzie uruchomienie gwarancji, podlega starannemu zarządzaniu za pośrednictwem kompleksowych ram zarządzania ryzykiem, w tym – w przypadku niektórych kategorii zobowiązań warunkowych – poprzez przeznaczenie środków budżetowych na rezerwy na pokrycie potencjalnych strat przy wystarczająco konserwatywnym poziomie ufności. Biorąc pod uwagę liczne zabezpieczenia przewidziane w unijnych ramach dotyczących monitorowania ryzyka związanego z dwiema głównymi kategoriami zobowiązań warunkowych (zabezpieczonych i niezabezpieczonych) oraz zarządzania tym ryzykiem, a także ocenę stabilności przedstawioną w niniejszym sprawozdaniu, możliwe jest wyciągnięcie następujących wniosków: -ryzyko wynikające z zabezpieczonych instrumentów, tj. gwarancji budżetowych i pomocy finansowej dla państw trzecich, jest starannie zarządzane i odpowiednio zabezpieczone. W ocenie tej uwzględnia się nagromadzenie pozycji ryzyka w minionym okresie, dane dotyczące przypadków niewykonania zobowiązań w przeszłości oraz szacowane straty, a także środki stosowane w celu uniknięcia sytuacji, w której straty przekroczyłyby z góry ustalone poziomy tolerancji oraz rezerwy budżetowe dostępne na pokrycie oczekiwanych strat; -zdolność finansowa UE w zakresie obowiązujących ram prawnych (tj. decyzji w sprawie zasobów własnych i rozporządzenia w sprawie WRF) jest wystarczająca, aby pokryć straty, które mogą powstać w związku z niezabezpieczonymi pożyczkami w okresie do końca 2027 r. W latach 2022–2027 dostępne jest średnio 64 mld EUR, czyli 0,40 % DNB UE na zaspokojenie nadzwyczajnych potrzeb w zakresie dochodów w celu sfinansowania nieprzewidzianych wydatków w ramach WRF lub na pokrycie zobowiązań warunkowych (istniejących i potencjalnych, nowych), gdy te staną się wymagalne; -elastyczność jest wystarczająca nawet w przypadku skrajnie negatywnego scenariusza obejmującego jednoczesny niekorzystny wpływ na dochody i wydatki budżetowe oraz na wzrost gospodarczy. Średnia kwota 45 mld EUR lub około 0,28 % DNB UE pozostałaby dostępna w celu zwiększenia odporności systemu finansowego i ratingu kredytowego UE, pełniąc rolę buforu bezpieczeństwa w przypadku dalszych negatywnych wstrząsów gospodarczych, nowych inicjatyw w zakresie wydatków i zobowiązań warunkowych.



Załącznik: Stabilność i elastyczność w zakresie stałego pułapu zasobów własnych* (w mld EUR, według cen bieżących) WRF 2022 2023 2024 2025 2026 2027 Scenariusz podstawowy Pułap zasobów własnych 1,4 % DNB a 208,91 215,63 222,59 229,85 237,04 244,45 Zasoby własne przeznaczone na finansowanie budżetu pomniejszonego o NGEU b 156,24 151,67 152,41 159,82 169,86 183,76 Elastyczność a – b 52,67 63,96 70,18 70,03 67,18 60,69 Testy wrażliwości 1) Test wrażliwości gospodarki Pułap zasobów własnych 1,4 % DNB a 208,91 214,57 220,41 226,48 232,42 238,50 Zasoby własne przeznaczone na finansowanie budżetu pomniejszonego o NGEU b 156,24 151,67 152,41 159,82 169,86 183,76 Elastyczność a – b 52,67 62,90 67,99 66,66 62,55 54,74 2) Test wrażliwości dochodów Pułap zasobów własnych 1,4 % DNB a 208,91 215,63 222,59 229,85 237,04 244,45 Zasoby własne przeznaczone na finansowanie budżetu (z wyłączeniem NGEU) b 156,24 151,67 152,41 159,82 169,86 183,76 Nadzwyczajne zasoby własne na pokrycie zobowiązań warunkowych** c 3,53 4,24 3,32 3,26 4,64 3,57 Elastyczność a – b – c 49,14 59,72 66,86 66,77 62,54 57,12 3) Test wrażliwości wydatków Pułap zasobów własnych 1,4 % DNB a 208,91 215,63 222,59 229,85 237,04 244,45 Zasoby własne przeznaczone na finansowanie budżetu pomniejszonego o NGEU b 156,24 151,67 152,41 159,82 169,86 183,76 Dodatkowe zasoby własne (do kwoty maksymalnego pułapu określonego w WRF oraz maksymalnej kwoty instrumentów szczególnych)*** b* 2,65 8,40 11,76 20,78 19,47 12,69 Elastyczność a – (b + b*) 50,01 55,56 58,42 49,25 47,71 48,00 4) Łączny negatywny/niekorzystny wstrząs Pułap zasobów własnych 1,4 % DNB a 208,91 214,57 220,41 226,48 232,42 238,50 Zasoby własne przeznaczone na finansowanie budżetu (scenariusz podstawowy) b 156,24 151,67 152,41 159,82 169,86 183,76 Dodatkowe zasoby własne (do kwoty maksymalnego pułapu określonego w WRF oraz maksymalnej kwoty instrumentów szczególnych) b* 2,65 8,40 11,76 20,78 19,47 12,69 Nadzwyczajne zasoby własne na pokrycie zobowiązań warunkowych c 3,53 4,24 3,32 3,26 4,64 3,57 Elastyczność a – (b + b*) – c 46,48 50,26 52,91 42,62 38,45 38,48 * Stabilność w odniesieniu do pułapu zasobów własnych odpowiadającego części równej 0,6 % DNB zostanie omówiona w kolejnej edycji niniejszego sprawozdania, gdy stopniowo wprowadzane będą zobowiązania w ramach NextGenerationEU. ** Ocena ryzyka związana z instrumentem SURE uwzględnia specjalną kontrgwarancję udzieloną przez wszystkie państwa członkowskie na 25 % maksymalnej kwoty pomocy finansowej. W praktyce wszystkie roczne płatności związane z pożyczkami SURE można w latach objętych badanym okresem wyłączyć z ryzyka rocznego, ponieważ należne kwoty są w pełni objęte gwarancjami państw członkowskich.