KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 9.9.2015 COM(2015) 450 final 2015/0208(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające kryzysowy mechanizm relokacji i zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku W Europejskim programie w zakresie migracji przyjętym przez Komisję Europejską w dniu 13 maja 2015 r. przedstawiono natychmiastowe środki wymagane w odpowiedzi na obecne naglące i złożone wyzwania w dziedzinie migracji, jak i średnio- i długoterminowe inicjatywy, które należy podjąć, aby zapewnić rozwiązania strukturalne służące lepszemu zarządzaniu migracją we wszystkich jej aspektach. W dniu 27 maja 2015 r. Komisja Europejska przyjęła – jako część wspomnianych natychmiastowych środków – wniosek dotyczący decyzji Rady wprowadzającej środki przejściowe w dziedzinie ochrony międzynarodowej na korzyść Włoch i Grecji, za pomocą którego uruchomiła mechanizm reagowania w nadzwyczajnej sytuacji, przewidziany w art. 78 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). W dniu 20 lipca 2015 r. Rada uzgodniła ogólne podejście w sprawie tej decyzji, w której ustanawia się na okres dwóch lat tymczasowy i wyjątkowy mechanizm relokacji osób wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej z Włoch i Grecji do innych państw członkowskich. Rada powinna oficjalnie przyjąć tę decyzję, gdy tylko Parlament Europejski wyda opinię, czego należy się spodziewać we wrześniu 2015 r. Ze względu na bezprecedensowy napływ migrantów nadal narastający we Włoszech i w Grecji oraz przesunięcie przepływów migracyjnych ze środkowej do wschodniej części basenu Morza Śródziemnego oraz na trasę prowadzącą przez Bałkany Zachodnie w kierunku Węgier, [w dniu 9 września 2015 r.] Komisja przyjęła kolejny wniosek na podstawie art. 78 ust. 3 TFUE zawierający dodatkowe środki tymczasowe służące zmniejszeniu presji azylowej, pod jaką znajdują się Włochy i Grecja, jak również nowy środek na rzecz Węgier. Komisja Europejska ogłosiła również, że uruchomienie mechanizmu reagowania w nadzwyczajnej sytuacji na podstawie art. 78 ust. 3 TFUE stanowi zapowiedź wprowadzenia trwałego rozwiązania. Odnośnie do tej kwestii Komisja ogłosiła, że do końca 2015 r. przedstawi wniosek ustawodawczy dotyczący stałego systemu relokacji, który powinien być uruchamiany w sytuacjach kryzysowych. Ogólnym celem niniejszego wniosku ustawodawczego jest zapewnienie, aby Unia dysponowała solidnym kryzysowym mechanizmem relokacji umożliwiającym strukturalne rozwiązywanie kryzysowych sytuacji w dziedzinie azylu w skuteczny sposób. Mechanizm taki powinien być szybko uruchamiany w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego, które doświadcza sytuacji kryzysowych na tak dużą skalę, że stanowią one poważne obciążenie nawet dla dobrze przygotowanych i działających systemów azylowych, również z uwzględnieniem wielkości danego państwa członkowskiego. Proponowany mechanizm relokacji ma na celu, z jednej strony, zapewnienie – w sytuacjach kryzysowych – sprawiedliwego podziału obowiązków pomiędzy państwa członkowskie w odniesieniu do bardzo dużej liczby wnioskodawców wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej oraz, z drugiej strony, właściwe stosowanie systemu dublińskiego, w tym pełną ochronę praw wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową. Celem wniosku jest wprowadzenie w rozporządzeniu (UE) nr 604/2013 kryzysowego mechanizmu relokacji jako stałych ram służących wdrożeniu środków w zakresie relokacji, natomiast same te środki będą stosowane w określonych sytuacjach kryzysowych w danym państwie członkowskim i z definicji będą mieć charakter tymczasowy. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Kompleksowe podejście do migracji Wniosek stanowi część kompleksowego i systemowego podejścia do migracji, o które apelują wszystkie instytucje Unii i które Komisja rozpoczęła wdrażać natychmiast po przyjęciu Europejskiego programu w zakresie migracji. Kluczem do zagwarantowania skuteczności takiego kompleksowego podejścia jest zapewnienie, aby działania polityczne były realizowane na miejscu w sposób spójny i by się uzupełniały. Zatem tam gdzie wymaga tego określona sytuacja danego państwa członkowskiego, kryzysowy mechanizm relokacji powinien być uzupełniany dodatkowymi środkami na miejscu wprowadzanymi przez to państwo członkowskie, począwszy od przybycia na jego terytorium obywateli państwa trzeciego aż po zakończenie wszystkich stosownych procedur. W ramach zaproponowanego przez Komisję podejścia „Hotspot” agencje UE zapewnią wszechstronne i ukierunkowane wsparcie państwom członkowskim, które zmagają się z niewspółmiernie dużą presją migracyjną na granicach zewnętrznych. Wsparcie operacyjne, które można zapewnić, stosując to podejście, obejmuje rejestrację i kontrolę migrantów o nieuregulowanym statusie, przesłuchiwanie migrantów o nieuregulowanym statusie, wsparcie w dziedzinie azylu polegające na kierowaniu wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową do odpowiedniej procedury azylowej i na pomocy przy rejestracji wniosków o ochronę międzynarodową, jak również przygotowywaniu akt spraw; wspomniane wsparcie operacyjne obejmuje również intensyfikację wymiany informacji i współpracy na potrzeby dochodzeń dotyczących siatek przestępczych ułatwiających nielegalną migrację do UE i wtórne przepływy w obrębie UE, obejmuje też koordynację działań dotyczących powrotów. Takie zsynchronizowane starania umożliwią państwom członkowskim szybsze i skuteczniejsze stawienie czoła presji migracyjnej przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych, jak również zwiększą ich zdolność sprostania wyzwaniom w dziedzinie migracji, azylu i bezpieczeństwa wewnętrznego. Interakcje z systemami relokacji w nadzwyczajnej sytuacji opartymi na art. 78 ust. 3 TFUE Wniosek dotyczący ustanowienia kryzysowego mechanizmu relokacji należy odróżnić od wniosków przyjętych przez Komisję na podstawie art. 78 ust. 3 TFUE na rzecz niektórych państw członkowskich, które stanęły w obliczu nagłego napływu obywateli państw trzecich na ich terytoria. Środki zaproponowane przez Komisję na podstawie art. 78 ust. 3 TFUE mają charakter tymczasowy, natomiast we wniosku dotyczącym ustanowienia kryzysowego mechanizmu relokacji wprowadza się metodę ustalania na określony czas w sytuacjach kryzysowych, które państwo członkowskie odpowiada za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonych w państwie członkowskim znajdującym się w sytuacji kryzysowej, w celu zapewnienia w takich sytuacjach sprawiedliwszego rozdzielenia wnioskodawców pomiędzy państwa członkowskie i tym samym ułatwienia działania systemu dublińskiego nawet w czasie kryzysu. W niniejszym wniosku określa się rygorystyczne warunki uruchamiania kryzysowego mechanizmu relokacji w odniesieniu do danego państwa członkowskiego; należy do nich w szczególności fakt, że państwo członkowskie znajduje się w sytuacji kryzysowej zagrażającej stosowaniu rozporządzenia Dublin ze względu na skrajne obciążenie charakteryzujące się niewspółmiernie wielkim napływem obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców, który stanowi poważne wyzwanie dla systemu azylowego tego państwa. Ustanowienie kryzysowego mechanizmu relokacji nie narusza możliwości przyjęcia przez Radę, na wniosek Komisji, środków tymczasowych na rzecz państwa członkowskiego znajdującego się w nadzwyczajnej sytuacji, opisanych w art. 78 ust. 3 TFUE. Przyjęcie środków nadzwyczajnych na podstawie art. 78 ust. 3 TFUE będzie nadal właściwe w wyjątkowych sytuacjach, gdy potrzebne jest działanie w nadzwyczajnej sytuacji, być może obejmujące szersze wsparcie w zakresie migracji, gdyby warunki zastosowania kryzysowego mechanizmu relokacji nie były spełnione. Przyszłe ewentualne zmiany w rozporządzeniu (UE) nr 604/2013 Jak ogłoszono w Europejskim programie w zakresie migracji oraz zgodnie ze zobowiązaniami wynikającymi z rozporządzenia (UE) nr 604/2013 Komisja przeprowadza obecnie kompleksową „kontrolę sprawności” systemu dublińskiego, w drodze opartego na dowodach przeglądu obejmującego skutki prawne, ekonomiczne i społeczne systemu, w tym skutki w zakresie praw podstawowych. Prace te stanowić będą podstawę ewentualnej przyszłej zmiany systemu dublińskiego, w szczególności z uwagi na osiągnięcie sprawiedliwszego rozmieszczenia wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową w Europie we wszelkich okolicznościach, a nie tylko w sytuacjach kryzysowych.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ, PROPORCJONALNOŚĆ, PRAWA PODSTAWOWE •Podstawa prawna Niniejszy wniosek zmienia rozporządzenie (UE) nr 604/2013, a zatem powinien zostać przyjęty w oparciu o tę samą podstawę prawną, a mianowicie art. 78 ust. 2 lit. e) TFUE, zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Z kryzysowym mechanizmem relokacji zawartym w niniejszym wniosku wiążą się uruchamiane w określonych sytuacjach kryzysowych na rzecz określonych państw członkowskich stałe odstępstwa, zwłaszcza od zasady określonej w art. 3 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 604/2013, zgodnie z którą wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej jest rozpatrywany przez państwo członkowskie wskazane na podstawie kryteriów wymienionych w rozdziale III jako odpowiedzialne. W miejsce tej zasady we wniosku ustanawia się, na wypadek ściśle określonych okoliczności kryzysowych, obowiązkowy klucz podziału służący do ustalenia odpowiedzialności za rozpatrywanie wniosków. •Zmienna geometria Zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości załączonym do TUE i TFUE Zjednoczone Królestwo i Irlandia mogą postanowić o uczestniczeniu w przyjęciu niniejszego wniosku. Mają one również taką możliwość po przyjęciu wniosku. Zjednoczone Królestwo i Irlandia są związane rozporządzeniem (UE) nr 604/2013 po powiadomieniu przez nie o zamiarze uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu tego rozporządzenia w oparciu o wyżej wymieniony protokół. Stanowisko tych państw członkowskich w kwestii rozporządzenia (UE) nr 604/2013 nie wpływa na ich stanowisko w odniesieniu do ich ewentualnego uczestnictwa w niniejszym rozporządzeniu. Na mocy załączonego do TUE i TFUE Protokołu w sprawie stanowiska Danii Dania nie uczestniczy w przyjmowaniu przez Radę środków na podstawie tytułu V TFUE (z wyjątkiem „środków określających państwa trzecie, których obywatele muszą mieć wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich” oraz „środków odnoszących się do jednolitego wzorca wiz”). Jednak z uwagi na to, że Dania stosuje obowiązujące rozporządzenie Dublin na podstawie umowy międzynarodowej zawartej z WE w 2006 r., powiadamia ona Komisję zgodnie z art. 3 tej umowy, czy decyduje się wprowadzić treść zmienionego rozporządzenia. •Wpływ wniosku na państwa nienależące do UE stowarzyszone z systemem dublińskim Oprócz włączenia szeregu państw nienależących do UE w dorobek Schengen Unia zawarła umowy włączające te państwa również w dorobek dubliński/Eurodac. Są to: –umowa stowarzyszeniowa z Islandią i Norwegią zawarta w 2001 r.; –umowa stowarzyszeniowa ze Szwajcarią zawarta w dniu 28 lutego 2008 r.; –protokół dotyczący stowarzyszenia z Liechtensteinem, zawarty w dniu 7 marca 2011 r.. Aby ustanowić prawa i obowiązki łączące Danię – która, jak wyjaśniono powyżej, jest włączona w dorobek dubliński/Eurodac poprzez umowę międzynarodową – oraz stowarzyszone państwa wymienione powyżej, Unia i państwa stowarzyszone zawarły dwa inne akty. Zgodnie z trzema wyżej przywołanymi umowami państwa stowarzyszone przyjmują dorobek dubliński/Eurodac wraz z jego późniejszymi zmianami bez żadnego wyjątku. Nie biorą one udziału w przyjmowaniu żadnych aktów zmieniających dorobek dubliński lub opartych na tym dorobku (w tym także niniejszego wniosku), ale muszą zawiadomić Komisję w określonym terminie o tym, czy zdecydowały się zaakceptować treść danego aktu, po tym jak zostanie on już zatwierdzony przez Radę i Parlament Europejski. W przypadku, w którym Norwegia, Islandia, Szwajcaria lub Liechtenstein nie zaakceptują aktu zmieniającego dorobek dubliński/Eurodac lub opartego na tym dorobku, odpowiednie umowy zostaną rozwiązane, chyba że wspólny/mieszany komitet powołany na mocy tych umów jednomyślnie postanowi inaczej. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Na mocy postanowień tytułu V TFUE dotyczącego przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości określone kompetencje w tym zakresie powierzone zostały Unii Europejskiej. Kompetencje te należy wykonywać zgodnie z art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, tj. tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele zamierzonego działania nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na rozmiary lub skutki proponowanego działania możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii Europejskiej. We wniosku wprowadza się mechanizm relokacji, który ma służyć strukturalnemu rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych w dowolnym państwie członkowskim wywołanych przez niewspółmiernie wielki napływ osób oraz osiągnięciu sprawiedliwego podziału odpowiedzialności pomiędzy państwa członkowskie w czasie kryzysu i który pociąga za sobą odstępstwo od kryteriów przypisywania odpowiedzialności zawartych w rozporządzeniu Dublin. Działanie UE z definicji zostanie podjęte, jeżeli dane państwo członkowskie nie będzie w stanie samo poradzić sobie z sytuacją. Wniosek ma ponadto na celu zapewnienie prawidłowego stosowania systemu dublińskiego w czasie kryzysu i zmierzenie się z kwestią wtórnych przepływów obywateli państw trzecich między państwami członkowskimi, który to problem ze swej natury ma charakter ponadnarodowy. Działania poszczególnych państw członkowskich niewątpliwie nie mogą stanowić zadowalającej odpowiedzi na wspólne wyzwania, z jakimi zmagają się wszystkie państwa członkowskie w tej dziedzinie. Zasady solidarności i podziału odpowiedzialności sprawiają, że działanie UE w tym obszarze jest niezbędne. •Proporcjonalność Rozporządzenie (UE) nr 604/2013 w swej obecnej postaci nie zawiera narzędzi umożliwiających adekwatne reagowanie na sytuacje, w których systemy azylowe państw członkowskich są skrajnie obciążone. Różne środki finansowe i operacyjne, którymi dysponują Komisja Europejska i EASO w celu wspierania systemów azylowych poszczególnych państw członkowskich, same w sobie okazały się niewystarczające, aby zaradzić sytuacjom kryzysowym. Z uwagi na potrzebę zapewnienia odpowiednich ram służących rozwiązywaniu pilnych i poważnych sytuacji w dziedzinie azylu decyzja, aby podjąć dalsze działania UE w tym zakresie, nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest skuteczne rozwiązanie tej sytuacji.

•Prawa podstawowe W wyniku wprowadzenia kryzysowego mechanizmu relokacji zostaną zachowane prawa podstawowe wnioskodawców, którzy wyraźnie potrzebują ochrony międzynarodowej, przewidziane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”). Niniejszy wniosek ma na celu ochronę prawa do azylu i zapewnienie ochrony zgodnie z zasadą non-refoulement, jak przewidziano w art. 18 i 19 Karty, zwłaszcza poprzez umożliwienie szybkiego dostępu zainteresowanych osób do odpowiednich procedur udzielania ochrony międzynarodowej. Ponadto celem niniejszego wniosku – poprzez zapewnienie przekazania danych osób do państwa członkowskiego, które jest w stanie zapewnić im odpowiednie warunki przyjmowania i perspektywy integracji – jest zapewnienie pełnego poszanowania prawa do godności i ochrony przed torturami i nieludzkim lub poniżającym traktowaniem lub karaniem, zgodnie z art. 1 i 4 Karty. Celem niniejszego wniosku jest ponadto ochrona praw dzieci, zgodnie z art. 24 Karty i prawa do jedności rodziny, zgodnie z art. 7 Karty. 3.KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI Wniosek dotyczący ustanowienia mechanizmu umożliwiającego strukturalne rozwiązywanie kryzysowych sytuacji w dziedzinie azylu jest przedstawiany w wyniku kryzysu panującego w dziedzinie azylu w kilku państwach członkowskich, który uwidocznił pilną potrzebę wprowadzenia bardziej strukturalnego systemu na potrzeby szybkiego podejmowania działań przez Unię. Wniosek jest też uzupełnieniem Europejskiego programu w zakresie migracji, który był szeroko konsultowany ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Inne instytucje UE i główne zainteresowane strony wyraziły już ogólnie swoje poglądy na ten temat. W swym oświadczeniu z dnia 23 kwietnia 2015 r. Rada Europejska zobowiązała się do rozważenia możliwości zorganizowania, na zasadzie dobrowolności i w sytuacjach nadzwyczajnych, relokacji migrantów wśród wszystkich państw członkowskich. W ramach dyskusji nad programem w zakresie migracji Parlament Europejski (na sesji plenarnej w dniu 19 maja 2015 r.) i Rada (w dniu 15 czerwca 2015 r.) wymieniły poglądy również na temat mechanizmu relokacji. Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) Parlamentu Europejskiego wezwała w swym sprawozdaniu Komisję do przedstawienia wniosku dotyczącego stałego systemu relokacji, który to wniosek miałby być przyjęty zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. UNHCR i społeczeństwo obywatelskie zaapelowały, aby UE w większym stopniu korzystała z instrumentów międzyunijnej solidarności i by zapewniła sprawiedliwszy system rozmieszczania wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową. 4.WPŁYW NA BUDŻET Ustanowienie stałych ram kryzysowego mechanizmu relokacji nie ma wpływu na budżet UE. Wpływ, jaki będzie miało na budżet uruchomienie tych ram, będzie musiał zostać oceniony w odniesieniu do określonych okoliczności w danych państwach członkowskich. 5.Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Wniosek ma na celu zmianę rozporządzenia (UE) nr 604/2013 poprzez wprowadzenie kryzysowego mechanizmu relokacji i powierzenie Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE odnośnie do uruchamiania stosowania tego mechanizmu, jak i jego zawieszania w odniesieniu do danego państwa członkowskiego, w ściśle określonych okolicznościach. Przewidziano następujące podstawowe elementy: Warunki zastosowania kryzysowego mechanizmu relokacji w odniesieniu do danego państwa członkowskiego Aby uruchomić kryzysowy mechanizm relokacji, Komisja musi ustalić w oparciu o udokumentowane informacje, w szczególności informacje zgromadzone przez EASO i Frontex, że dane państwo członkowskie znajduje się w sytuacji kryzysowej zagrażającej stosowaniu rozporządzenia (UE) nr 604/2013 ze względu na skrajne obciążenie charakteryzujące się niewspółmiernie wielkim napływem obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców, który stanowi poważne wyzwanie dla systemu azylowego tego państwa. Sytuacja kryzysowa powinna mieć taką skalę, aby wywoływać skrajne obciążenie nawet dobrze przygotowanego i działającego systemu azylowego, przy jednoczesnym uwzględnieniu również wielkości danego państwa członkowskiego. We wniosku przewidziano precyzyjne wskaźniki, które Komisja powinna między innymi wziąć pod uwagę przy dokonywaniu takiej oceny: całkowitą liczbę wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz całkowitą liczbę nielegalnych wjazdów obywateli państw trzecich i bezpaństwowców w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających przyjęcie aktu delegowanego, wzrost tych liczb w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku, jak również liczbę wniosków na mieszkańca w ciągu poprzednich 18 miesięcy w państwie członkowskim korzystającym z możliwości relokacji w porównaniu ze średnią unijną. Kategorie wnioskodawców obejmowanych relokacją Proponuje się uruchamiać kryzysowy mechanizm relokacji jedynie wobec wnioskodawców, którzy wydają się wyraźnie potrzebować ochrony międzynarodowej i za których państwo członkowskie znajdujące się w sytuacji kryzysowej byłoby w innych okolicznościach odpowiedzialne zgodnie z kryteriami określonymi w rozdziale III rozporządzenia (UE) nr 604/2013. We wniosku określa się tych wnioskodawców jako obywateli tych państw, w przypadku których – w oparciu o najnowsze dostępne zaktualizowane średnie dane kwartalne Eurostatu dla całej UE – wskaźnik pozytywnie rozpatrzonych wniosków o ochronę międzynarodową wynosi co najmniej 75 %. Opis kryzysowego mechanizmu relokacji W ramach kryzysowego mechanizmu relokacji wnioski wspomnianych osób rozpatruje inne państwo członkowskie (państwo członkowskie będące celem relokacji). W takim przypadku stosuje się procedurę relokacji określoną w załączniku IV, na zasadzie odstępstwa od art. 21, 22 i 29 rozporządzenia (UE) nr 604/2013. We wniosku określono prostą procedurę relokacji, aby zapewnić szybkie przekazywanie osób, których to dotyczy, do państw członkowskich będących celem relokacji. Każde państwo członkowskie wyznacza krajowy punkt kontaktowy i informuje o nim pozostałe państwa członkowskie oraz Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO).

Państwa członkowskie, w regularnych odstępach czasu i przynajmniej raz na trzy miesiące, podają liczbę wnioskodawców, których można szybko relokować na ich terytorium, oraz wszelkie inne istotne informacje. Państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji, z pomocą EASO oraz, w stosownych przypadkach, urzędników łącznikowych w innych państwach członkowskich, określa następnie poszczególnych wnioskodawców, których można objąć relokacją, i proponuje innym państwom członkowskim relokację tych wnioskodawców na ich terytorium. W poczynaniach tych należy dać pierwszeństwo wnioskodawcom wymagającym szczególnej troski. Po wyrażeniu zgody przez państwo członkowskie będące celem relokacji państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji musi następnie podjąć oficjalną decyzję o relokacji danego wnioskodawcy i powiadomić go o niej. We wniosku określono, że wnioskodawcy, od których należy pobrać odciski palców zgodnie z obowiązkami określonymi w art. 9 rozporządzenia (UE) nr 603/2013, nie mogą zostać relokowani, dopóki nie pobrano odcisków ich palców. We wniosku wskazano również, że państwa członkowskie zachowują prawo do odmowy relokowania wnioskodawcy wyłącznie w związku z obawami dotyczącymi bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego, lub w związku z przepisami dotyczącymi wykluczenia określonymi w art. 12 i 17 dyrektywy 2011/95/UE. W ramach wniosku przewiduje się, że wszystkie etapy procedury muszą być przeprowadzone możliwie jak najszybciej, nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od podania przez państwo członkowskie będące celem relokacji liczby wnioskodawców, których można szybko relokować. W przypadku uzasadnionych przeszkód praktycznych przewidziane są dodatkowe ograniczone odstępstwa. Wniosek zawiera szczegółowe gwarancje dotyczące wnioskodawców, którzy podlegają relokacji do innego państwa członkowskiego. We wniosku określa się prawo do otrzymania informacji na temat procedury relokacji, prawo do bycia powiadomionym o decyzji dotyczącej relokacji, która musi wskazywać konkretne państwo członkowskie będące celem relokacji i prawo do bycia relokowanym wraz z członkami rodziny do tego samego państwa członkowskiego. Przy określaniu państwa członkowskiego będącego celem relokacji nadal ma zastosowanie obowiązek priorytetowego traktowania jak najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka, określony w rozporządzeniu (UE) nr 604/2013. Oznacza to m.in., że państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji ma obowiązek informowania pozostałych państw członkowskich o przypadkach, gdy wnioskodawca, który ma być relokowany, jest małoletnim bez opieki, oraz zapewnienia wraz z państwem członkowskim, które wyraziło chęć przyjęcia takiego małoletniego, aby przed relokacją dokonać oceny najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka zgodnie z komentarzem ogólnym nr 14 (2013) Komitetu Praw Dziecka ONZ dotyczącym prawa dziecka do jak najlepszego zabezpieczenia jego interesów. Uruchamianie kryzysowego mechanizmu relokacji Jeżeli Komisja ustali, że w odniesieniu do określonego państwa członkowskiego spełnione są warunki dotyczące relokacji, przyjmuje akt delegowany dotyczący uruchomienia stosowania mechanizmu relokacji. W tym akcie delegowanym a) ustala się, że w państwie członkowskim korzystającym z relokacji istnieje sytuacja kryzysowa; b) określa się liczbę osób, które mają zostać relokowane z tego państwa członkowskiego; c) określa się zasady rozdzielenia tych osób między państwa członkowskie poprzez zastosowanie wzoru klucza podziału; oraz d) określa się czas obowiązywania kryzysowego mechanizmu relokacji. Akt delegowany wchodzi w życie tylko wówczas, gdy ani Parlament Europejski, ani Rada nie wyraziły sprzeciwu w maksymalnym terminie jednego miesiąca od przekazania tego aktu przez Komisję. Akt delegowany może obowiązywać maksymalnie przez okres dwóch lat. Metoda ustalania liczby osób, które mają zostać relokowane We wniosku przewidziano obiektywne i sprawdzalne wskaźniki, które Komisja powinna uwzględniać przy określaniu, w ramach przyjmowania aktu delegowanego uruchamiającego kryzysowy mechanizm relokacji w odniesieniu do określonego państwa członkowskiego, liczby osób, które mają zostać relokowane z tego państwa członkowskiego. Wskaźniki te to w szczególności: liczba wnioskodawców na mieszkańca w ciągu 18 miesięcy, a w szczególności w ciągu sześciu miesięcy, poprzedzających przyjęcie aktu delegowanego w państwie członkowskim korzystającym z możliwości relokacji w porównaniu ze średnią unijną; możliwości operacyjne systemu azylowego tego państwa członkowskiego; oraz udział państwa członkowskiego we wcześniejszych inicjatywach solidarnościowych, jak również zakres, w jakim państwo członkowskie korzystało z wcześniejszych unijnych środków solidarnościowych. Ponadto ustanawia się maksymalny próg dotyczący liczby osób, które mają zostać relokowane, a mianowicie 40 % liczby wniosków złożonych w tym państwie członkowskim w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających przyjęcie aktu delegowanego. Przepisy szczegółowe stosowane w przypadku gdy dane państwo członkowskie chwilowo nie może uczestniczyć w relokacji wnioskodawców Z uwagi na to, że nie można wykluczyć wyjątkowych okoliczności, we wniosku przewidziano, iż dane państwo członkowskie może, w ciągu jednego miesiąca od wejścia w życie aktu delegowanego uruchamiającego stosowanie mechanizmu relokacji, powiadomić Komisję, podając należycie uzasadnione powody zgodne z podstawowymi wartościami Unii zapisanymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, że chwilowo nie może uczestniczyć, zupełnie lub częściowo, w relokacji wnioskodawców przez okres jednego roku. Takie państwo członkowskie powinno w to miejsce wnieść wkład finansowy do budżetu UE w wysokości 0,002 % PKB na pokrycie kosztów wsparcia wysiłków podejmowanych przez wszystkie pozostałe państwa członkowskie na rzecz zaradzenia sytuacji kryzysowej i skutkom nieuczestniczenia takiego państwa członkowskiego w relokacji. W przypadku częściowego uczestnictwa w relokacji kwota ta jest proporcjonalnie zmniejszana. Kwota ta powinna zostać przeznaczona na Fundusz Azylu, Migracji i Integracji jako dochód przeznaczony na określony cel. Należy zapewnić, aby poziom solidarności z państwem członkowskim znajdującym się w sytuacji kryzysowej pozostał bez zmian, jeżeli chodzi o liczbę osób, które mają zostać relokowane. W związku z tym należy dokonać redystrybucji przydziałów przewidzianych według klucza podziału dla państwa członkowskiego, które dokonało powiadomienia przyjętego przez Komisję, między pozostałe państwa członkowskie. We wniosku przewidziano wprowadzenie w takich okolicznościach zmian w akcie delegowanym uruchamiającym stosowanie mechanizmu relokacji. Środki uzupełniające, które mają zostać wprowadzone przez państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji Odzwierciedlając dwojakie zasady solidarności i odpowiedzialności, we wniosku nałożono na państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji obowiązek przedstawienia Komisji, w dniu wejścia w życie aktu delegowanego, planu działania zawierającego środki służące zapewnieniu odpowiedniego wdrożenia kryzysowego mechanizmu relokacji. Jeżeli dane państwo członkowskie zostało wezwane przez Komisję do opracowania planu działania w zakresie zarządzania kryzysowego na podstawie art. 33 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 604/2013, środki mające na celu zapewnienie odpowiedniego wdrożenia mechanizmu relokacji przedstawia się jako część tego planu działania, który powinien zawierać środki o szerszym zakresie związane z kwestiami azylu mające m.in. na celu zwiększenie możliwości operacyjnych systemu azylowego tego państwa członkowskiego. We wniosku określono ponadto warunki, na podstawie których Komisja może postanowić o zawieszeniu stosowania mechanizmu relokacji na rzecz danego państwa członkowskiego, jeżeli nie wypełnia ono swoich obowiązków. Oprócz tego we wniosku przywołano przepisy stosowane w celu zapobiegania sytuacjom wtórnych przepływów wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową i beneficjentów ochrony międzynarodowej i w celu postępowania w takich sytuacjach oraz przewidziano nowe przepisy stosowane w przypadku wtórnych przepływów beneficjentów ochrony międzynarodowej, którzy po relokacji dostali się i przebywali nielegalnie na terytorium innego państwa członkowskiego. Przewiduje się w szczególności, że państwo członkowskie będące celem relokacji przyjmuje z powrotem beneficjenta ochrony międzynarodowej, który po relokacji złożył wniosek w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie będące celem relokacji lub który przebywa na terytorium państwa członkowskiego innego niż państwo członkowskie będące celem relokacji bez dokumentu pobytu. Obliczanie klucza podziału 1.Klucz podziału a) liczba ludności – współczynnik ważenia 40 % b) całkowity PKB – współczynnik ważenia 40 %

c) średnia liczba wniosków o udzielenie azylu na 1 mln mieszkańców w ubiegłych 5 latach, z 30 % pułapem wpływu liczby ludności i PKB na klucz podziału – współczynnik ważenia 10 % d) stopa bezrobocia z 30 % pułapem wpływu liczby ludności i PKB na klucz podziału– współczynnik ważenia 10 % 2.Wzór 3.Obliczanie Poniższa symulacja ma pokazać, jak oblicza się przydział 120 000 wnioskodawców do państwa X przy udziale wszystkich państw członkowskich i państw stowarzyszonych (UE+). a)Liczba ludności Aby obliczyć wpływ kryterium liczby ludności na klucz podziału, liczbę mieszkańców państwa X dzieli się przez liczbę ludności wszystkich 28 państw członkowskich i 4 państw stowarzyszonych (UE+ = 32). Przykład: Liczba ludności w państwie X: 4 625 885; Suma ludności UE+: 521 959 960 Wpływ liczby ludności x = = 0,89 % Wpływ kryterium liczby ludności na klucz podział dla państwa X wynosi 0,89 %. b)Całkowity PKB Aby obliczyć wpływ kryterium całkowitego PKB na klucz podziału, całkowity PKB państwa X dzieli się przez sumę całkowitego PKB wszystkich 28 państw członkowskich i 4 państw stowarzyszonych (UE+ = 32). Przykład: Całkowity PKB państwa X (w mln EUR): 185 411; Suma całkowitego PKB UE+ (w mln EUR): 14 854 924 Wpływ całkowitego PKB x = = 1,25 % Wpływ kryterium całkowitego PKB na klucz podział dla państwa X wynosi 1,25 %. c)średnia liczba wniosków o udzielenie azylu na 1 mln mieszkańców w ubiegłych 5 latach, z 30 % pułapem wpływu liczby ludności i PKB na klucz podziału – współczynnik ważenia 10 %

(wpływ odwrotny) Wpływ liczby wniosków o udzielenie azylu na klucz podziału jest odwrotnie proporcjonalny, tzn. im większa liczba wniosków o azyl, tym niższy współczynnik. W celu niedopuszczenia, aby kryterium to miało nieproporcjonalny wpływ na cały klucz podziału, zastosowano pułap, zgodnie z którym wartość wpływu wniosków o azyl nie może przekroczyć 30 % sumy wpływu liczby ludności i PKB. Przykład: Średnia liczba wniosków o azyl w ciągu 5 lat na milion mieszkańców w państwie X: 287 państwo X: 287, wartość odwrócona: = 0,00348. Suma średniej liczby wniosków o azyl w ciągu 5 lat na milion mieszkańców w całej UE+ (wartość odwrócona): 0,14831 Wpływ liczby wniosków o azyl x == = 2,35 % Pułapx = 30 % (0,89 % (wpływ liczby ludności) + 1,25 % (wpływ PKB)) = 0,64 % Rzeczywisty wpływ kryterium wniosków o azyl dla państwa X wynosi 2,35 %, ale przy obliczaniu klucza stosuje się wartość pułapu (0,64 %). d)Stopa bezrobocia z 30 % pułapem wpływu liczby ludności i PKB na klucz podziału– współczynnik ważenia 10 % Tak jak w przypadku kryterium wniosków o azyl wpływ stopy bezrobocia na klucz podziału jest odwrotnie proporcjonalny, tj. im wyższa stopa, tym niższy współczynnik. W celu niedopuszczenia, aby kryterium to miało nieproporcjonalny wpływ na cały klucz podziału, zastosowano pułap, zgodnie z którym wartość wpływu stopy bezrobocia nie może przekroczyć 30 % sumy wpływu liczby ludności i PKB. Przykład: Stopa bezrobocia w państwie X: 11,3 %, wartość odwrócona: = 0,0884955 Suma wszystkich stóp bezrobocia w UE+ (wartość odwrócona): 4,345698 Wpływ stopy bezrobocia x = = 2,04 % 30 % pułapx = 0,64 % Rzeczywisty wpływ kryterium stopy bezrobocia dla państwa X wynosi 2,04 %, ale przy obliczaniu klucza stosuje się wartość pułapu (0,64 %). e)Limitowany przydział 120 000 wnioskodawców do państwa X

Przykład: Przydziałx = 120 000 * (40 % wpływ liczby ludności (0,89 %) + 40 % wpływ PKB (1,25 %) + 10 % wpływ wniosków o azyl (pułap) – 0,64 % + 10 % wpływ stopy bezrobocia (pułap) – 0,64 %) = 1178 Limitowany przydział dla państwa X: 1178 f)Przydział pozostałych miejsc Ze względu na pułap pozostanie pewna liczba miejsc, które należy przydzielić. Rozdziału tych miejsc dokonuje się na podstawie wpływu liczby ludności i PKB (50 %/50 %) dla danego państwa. Liczbę pozostałych miejsc dodaje się następnie do limitowanego przydziału. Przykład: Limitowany przydział dla państwa X: 1178; Suma limitowanych przydziałów dla całej UE+: 102 801; Pozostałe miejsca, które muszą jeszcze zostać przydzielone: 17 199 Pozostałe miejscax = 17 199 * (50 % wpływ liczby ludności + 50 % wpływ PKB) = 17 199* 1,07 % = 184 Ostateczny przydział wnioskodawców dla państwa X wynosi 1362, a klucz wynosi 1,13 %



2015/0208 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające kryzysowy mechanizm relokacji i zmieniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 78 ust. 2 lit. e),

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 ustanowiono mechanizmy ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca, zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi w rozdziale III tego rozporządzenia. (2)Zgodnie z art. 80 Traktatu polityka Unii w dziedzinie kontroli granicznej, azylu i imigracji oraz jej wdrażanie powinny opierać się na zasadach solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi, a akty Unii przyjęte w tej dziedzinie muszą zawierać odpowiednie środki w celu zastosowania tej zasady. (3)Sytuacja skrajnego obciążenia systemu azylowego danego państwa członkowskiego może zagrozić stosowaniu rozporządzenia (UE) nr 604/2013. We wspomnianym rozporządzeniu ustanowiono proces wczesnego ostrzegania, gotowości i zarządzania kryzysami azylowymi, ale nie umożliwia ono odstąpienia od ustalonych kryteriów odpowiedzialności w takich przypadkach. Aby wspierać równowagę wysiłków podejmowanych przez państwa członkowskie w celu stawienia czoła sytuacjom kryzysowym oraz aby zapewnić szybki dostęp do procedur udzielania ochrony międzynarodowej, należy wprowadzić kryzysowy mechanizm relokacji wnioskodawców, którzy wyraźnie potrzebują ochrony międzynarodowej. Stosowanie środków dotyczących relokacji w odniesieniu do danego państwa członkowskiego powinno pozostawać bez uszczerbku dla możliwości zastosowania równolegle art. 33 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia w odniesieniu do tego samego państwa członkowskiego. Art. 33 ust. 3 przedmiotowego rozporządzenia nie jest warunkiem wstępnym zastosowania środków dotyczących relokacji. (4)Stosowanie środków dotyczących relokacji w odniesieniu do danego państwa członkowskiego powinno pozostawać bez uszczerbku dla możliwości przyjęcia przez Radę, na wniosek Komisji, środków tymczasowych zgodnie z art. 78 ust. 3 w przypadku sytuacji nadzwyczajnej w państwie członkowskim, charakteryzującej się nagłym napływem obywateli państw trzecich. (5)Kryzysowy mechanizm relokacji należy postrzegać w kontekście szerszego zestawu działań, których podjęcie przez państwa członkowskie może być niezbędne w celu zapewnienia skutecznej polityki migracyjnej, w tym w obszarze pierwszego przyjęcia i powrotu obywateli państw trzecich nieposiadających prawa do pozostawania na terytorium danego państwa członkowskiego zgodnie z przepisami dyrektywy 2008/115/WE (system „Hotspot”). (6)Komisja prowadzi obecnie kompleksową ocenę rozporządzenia Dublin, która może doprowadzić do szerszej zmiany systemu dublińskiego. (7)Przewiduje się wprowadzenie jasnego i sprawnego systemu relokacji opartego na progu średniego wskaźnika decyzji o udzieleniu ochrony międzynarodowej w postępowaniach w pierwszej instancji na poziomie Unii, zgodnie z definicją Eurostatu, w stosunku do łącznej liczby decyzji podjętych w pierwszej instancji na poziomie Unii w sprawie wniosków o azyl dotyczących ochrony międzynarodowej, na podstawie najnowszych dostępnych danych statystycznych. Próg ten miałby z jednej strony zapewnić w możliwie największym stopniu, by wszyscy wnioskodawcy, którzy wyraźnie potrzebują ochrony międzynarodowej, mogli w pełni i szybko korzystać ze swoich praw związanych z ochroną w państwie członkowskim będącym celem relokacji. Z drugiej strony ma on zapobiec w możliwie największym stopniu relokowaniu do innego państwa członkowskiego osób, których wniosek zostanie prawdopodobnie rozpatrzony negatywnie, a co za tym idzie nadmiernemu przedłużaniu ich pobytu w Unii. Należy zastosować próg w wysokości 75 %, na podstawie najnowszych zaktualizowanych danych kwartalnych Eurostatu dotyczących decyzji podjętych w pierwszej instancji. (8)Relokacja wnioskodawców, którzy wyraźnie potrzebują ochrony międzynarodowej, powinna odbywać się na podstawie wzoru klucza podziału określonego w załączniku III. Proponowany klucz podziału powinien opierać się na a) liczbie ludności (współczynnik ważenia 40 %), b) całkowitym PKB (współczynnik ważenia 40 %), c) średniej liczbie wniosków o udzielenie azylu na 1 mln mieszkańców w latach 2010–2014 (współczynnik ważenia 10 %, z 30 % pułapem wpływu liczby ludności i PKB na klucz podziału, aby uniknąć dysproporcjonalnego wpływu tego kryterium na całkowity podział) i d) stopie bezrobocia (współczynnik ważenia 10 %, z 30 % pułapem wpływu liczby ludności i PKB na klucz podziału, aby uniknąć dysproporcjonalnego wpływu tego kryterium na całkowity podział). (9)Jeżeli, w wyjątkowych okolicznościach, państwo członkowskie powiadamia Komisję, podając uzasadnione powody zgodne z podstawowymi wartościami Unii zapisanymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, że jest czasowo niezdolne do uczestniczenia, w całości lub w części, w relokacji wnioskodawców przez okres jednego roku, powinno ono wnieść wkład finansowy do budżetu UE w wysokości 0,002 % PKB na pokrycie kosztów wsparcia wysiłków podejmowanych przez wszystkie pozostałe państwa członkowskie w ramach walki z sytuacją kryzysową i w celu zaradzenia skutkom nieuczestniczenia tego państwa członkowskiego w relokacji. W przypadku częściowego uczestnictwa w relokacji kwota ta powinna zostać proporcjonalnie zmniejszona. Kwota ta powinna zostać przeznaczona na Fundusz Azylu, Migracji i Integracji jako dochód przeznaczony na określony cel. (10)Należy zapewnić, aby poziom solidarności z państwem członkowskim stojącym w obliczu sytuacji kryzysowej pozostał bez zmian jeśli chodzi o liczbę osób, które mają zostać relokowane. Zatem przydziały przewidziane zgodnie z kluczem podziału dla państwa członkowskiego, które dokonało powiadomienia przyjętego przez Komisję, powinny zostać rozdzielone między pozostałe państwa członkowskie. (11)Konieczne jest zapewnienie wprowadzenia sprawnej procedury relokacji, a realizacji procedury relokacji powinna towarzyszyć ścisła współpraca administracyjna między państwami członkowskimi oraz wsparcie operacyjne EASO. (12)Podczas całej procedury relokacji, do momentu skutecznego przekazania wnioskodawcy, należy brać pod uwagę bezpieczeństwo narodowe i porządek publiczny. Przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych wnioskodawcy, w tym stosownych przepisów dotyczących ochrony danych, jeżeli państwo członkowskie ma uzasadnione podstawy do uznania takiej osoby za stwarzającą zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego, powinno ono poinformować o tym pozostałe państwa członkowskie. (13)Przy podejmowaniu decyzji, którzy wnioskodawcy wyraźnie potrzebujący ochrony międzynarodowej powinni zostać relokowani z państwa członkowskiego korzystającego z możliwości relokacji, pierwszeństwo należy przyznać wnioskodawcom szczególnej troski w rozumieniu art. 21 i 22 dyrektywy 2013/33/UE Parlamentu Europejskiego i Rady. W związku z tym sprawą pierwszorzędnej wagi są szczególne potrzeby wnioskodawców, w tym stan ich zdrowia. Sprawą nadrzędną powinien być zawsze najlepiej pojęty interes dziecka. (14)Integracja wnioskodawców wyraźnie potrzebujących ochrony międzynarodowej ze społeczeństwem państwa przyjmującego jest podstawą dobrze funkcjonującego wspólnego europejskiego systemu azylowego. Dlatego, aby zdecydować, które państwo członkowskie powinno być państwem członkowskim będącym celem relokacji, szczególną uwagę należy poświęcić szczególnym kwalifikacjom i charakterystyce zainteresowanych wnioskodawców, takim jak ich umiejętności językowe i inne indywidualne wskazania oparte na wykazanych więziach rodzinnych, kulturowych lub społecznych, które mogą ułatwić ich integrację w państwie członkowskim będącym celem relokacji. W przypadku wnioskodawców szczególnej troski należy wziąć pod uwagę zdolność państwa członkowskiego będącego celem relokacji do zapewnienia takim osobom odpowiedniego wsparcia oraz konieczność zapewnienia sprawiedliwego rozdzielenia tych wnioskodawców pomiędzy państwa członkowskie. Przy poszanowaniu zasady niedyskryminacji, państwa członkowskie będące celem relokacji mogą określić swoje preferencje w odniesieniu do wnioskodawców w oparciu o powyższe informacje, zaś na podstawie tych preferencji państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji w ścisłym porozumieniu z EASO oraz, w stosownych przypadkach, z oficerami łącznikowymi, może sporządzać wykazy ewentualnych wnioskodawców, których wybrano do relokacji do danego państwa członkowskiego.

(15)Powołanie przez państwa członkowskie oficerów łącznikowych w państwie członkowskim korzystającym z możliwości relokacji powinno przyczynić się do skutecznego wdrażania procedury relokacji, w tym odpowiedniej identyfikacji wnioskodawców, którzy mogą zostać relokowani, z uwzględnieniem w szczególności ich kwalifikacji i tego, czy są one osobami wymagającymi szczególnej troski. Jeżeli chodzi zarówno o wyznaczenie oficerów łącznikowych w państwach członkowskich korzystających z możliwości relokacji, jak i o wykonywanie przez nich zadań, państwo członkowskie będące celem relokacji i państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji powinny wymieniać się wszelkimi istotnymi informacjami i kontynuować ścisłą współpracę podczas procedury relokacji. (16)Należy podjąć środki w celu uniknięcia wtórnego przemieszczania się osób relokowanych z państwa członkowskiego będącego celem relokacji do innych państw członkowskich. Należy w szczególności poinformować wnioskodawców o konsekwencjach wtórnego, nielegalnego przemieszczania się pomiędzy państwami członkowskimi oraz o fakcie, że jeżeli odpowiedzialne państwo członkowskie przyznaje im ochronę międzynarodową, prawa wynikające z ochrony międzynarodowej przysługują im jedynie w tym państwie członkowskim. (17)W celu uniknięcia wtórnego przemieszczania się beneficjentów ochrony międzynarodowej państwa członkowskie powinny także informować te osoby o warunkach, na jakich mogą legalnie wjechać do innego państwa członkowskiego i przebywać w nim, oraz mogłyby nakładać obowiązki zgłaszania się. Ponadto w celu zapewnienia, aby beneficjenci ochrony międzynarodowej, którzy wjechali na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo członkowskie będące celem relokacji, nie spełniając warunków pobytu w tym innym państwie członkowskim, zostali przyjęci z powrotem przez państwo członkowskie będące celem relokacji, konieczne jest objęcie beneficjentów ochrony międzynarodowej, którzy zostali relokowani, zakresem niniejszego rozporządzenia. (18)Ponadto, zgodnie z celami określonymi w dyrektywie 2013/33/UE, harmonizacja warunków przyjmowania w państwach członkowskich powinna przyczynić się do ograniczenia wtórnego przepływu wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową wynikającego ze zróżnicowania warunków ich przyjmowania. Aby osiągnąć ten sam cel, państwa członkowskie powinny rozważyć nałożenie obowiązków zgłaszania się i zapewnienie osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową świadczeń materialnych w ramach przyjmowania, które obejmują zakwaterowanie, wyżywienie i odzież wyłącznie w naturze, a także – w stosownych przypadkach – zapewnianie, aby te osoby zostały przekazane bezpośrednio państwu członkowskiemu będącemu celem relokacji. Podobnie w okresie rozpatrywania wniosków udzielenie ochrony międzynarodowej, zgodnie z dorobkiem w dziedzinie azylu i dorobkiem Schengen, o ile nie wystąpią ważne przyczyny natury humanitarnej, państwa członkowskie nie powinny wydawać wnioskodawcom krajowych dokumentów podróży, ani dostarczać innych zachęt, takich jak zachęty finansowe, które mogłyby ułatwić im nielegalne przemieszczanie się do innych państw członkowskich. W przypadku nielegalnego przemieszczenia się do innych państw członkowskich wnioskodawców należy odesłać do państwa członkowskiego będącego celem relokacji. (19)W celu szybkiego rozwiązywania sytuacji kryzysowych wynikających ze skrajnej presji migracyjnej na system azylowy danego państwa członkowskiego, należy przekazać Komisji uprawnienie do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE również w odniesieniu do ustanawiania stosowania środków relokacyjnych w odniesieniu do danego państwa członkowskiego, a także w odniesieniu do zawieszania stosowania takich środków. (20)Wykonując swoje uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych, Komisja nie wykracza poza ustalenie spełnienia warunków dotyczących relokacji oraz innych elementów określonych w art. 33a ust. 4 i 33d ust. 2 niniejszego rozporządzenia. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (21)[Zgodnie z art. 3 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, te dwa państwa członkowskie powiadomiły o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia.] LUB (21)[Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, te dwa państwa członkowskie nie uczestniczą w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie są nim związane ani go nie stosują.] LUB (21)[Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 21) w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, oraz bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związane ani go nie stosuje. (22)Zgodnie z art. 3 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Irlandia powiadomiła (pismem z dnia...) o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia.] LUB (21)[Zgodnie z art. 3 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Zjednoczone Królestwo powiadomiło (pismem z dnia...) o chęci uczestniczenia w przyjęciu i stosowaniu niniejszego rozporządzenia. (22)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 21 w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, bez uszczerbku dla art. 4 tego protokołu, Irlandia nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje.] (22)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. (23)Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (UE) nr 604/2013,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Artykuł 1 W rozporządzeniu (UE) nr 604/2013 wprowadza się następujące zmiany: (1)w art. 2 dodaje się litery w brzmieniu: „o) »relokacja« oznacza przekazanie wnioskodawcy z terytorium państwa członkowskiego, które kryteria określone w rozdziale III niniejszego rozporządzenia wskazują jako odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej (»państwo członkowskie korzystające z możliwości relokacji«) na terytorium państwa członkowskiego będącego celem relokacji; p) »państwo członkowskie będące celem relokacji« oznacza państwo członkowskie, które staje się odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej na mocy niniejszego rozporządzenia po relokacji wnioskodawcy na terytorium tego państwa członkowskiego.”; (1)w art. 4 ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu: „g) w stosownych przypadkach, o procedurze relokacji określonej w rozdziale VI sekcja VII.”; (2)w art. 18 ust. 1 dodaje się literę w brzmieniu: „e) wtórnego przejęcia, na warunkach ustanowionych w art. 23, 24, 25 i 29, beneficjenta ochrony międzynarodowej, który po relokacji złożył wniosek w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie będące celem relokacji lub który przebywa na terytorium innego państwa członkowskiego niż państwo członkowskie będące celem relokacji bez dokumentu pobytu.”; (3)w rozdziale VI dodaje się sekcję VII w brzmieniu: „SEKCJA VII Kryzysowy mechanizm relokacji Artykuł 33a Kryzysowy mechanizm relokacji 1. Jeżeli, na podstawie udokumentowanych informacji, w szczególności informacji zgromadzonych przez EASO zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 439/2010 oraz przez Europejską Agencję ds. Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach ustanowioną rozporządzeniem Rady (WE) nr 2007/2004*, Komisja ustali, że państwo członkowskie zmaga się z sytuacją kryzysową zagrażającą stosowaniu niniejszego rozporządzenia ze względu na skrajne obciążenie charakteryzujące się niewspółmiernie wielkim napływem obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców, który stanowi poważne wyzwanie dla systemu azylowego tego państwa, na rzecz tego państwa członkowskiego stosuje się kryzysowy mechanizm relokacji, o którym mowa w ust. 2. 2. W ramach kryzysowego mechanizmu relokacji pewna ilość wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej jest rozpatrywana przez państwo członkowskie będące celem relokacji w drodze odstępstwa od zasady określonej w art. 3 ust. 1, zgodnie z którą wniosek jest rozpatrywany przez państwo członkowskie, wskazane na podstawie kryteriów wymienionych w rozdziale III jako odpowiedzialne. Ponadto stosuje się szczegółowe przepisy proceduralne określone w załączniku IV, na zasadzie odstępstwa od art. 21, 22 i 29. 3. Komisja posiada uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 45, dotyczących stosowania kryzysowego mechanizmu relokacji na rzecz państwa członkowskiego. 4. W aktach delegowanych, o których mowa w ust. 3, Komisja: a) ustala, że w państwie członkowskim korzystającym z możliwości relokacji występuje sytuacja kryzysowa, o której mowa w ust. 1;

b) określa liczbę osób, które mają zostać relokowane z tego państwa członkowskiego; c) określa zasady rozdzielenia tych osób między państwa członkowskie poprzez zastosowanie wzoru klucza podziału, o którym mowa w art. 33b; oraz d) określa okres obowiązywania kryzysowego mechanizmu relokacji. 5. Sprawdzając, czy występuje sytuacja kryzysowa, o której mowa w ust. 4 lit. a), Komisja ustala, czy skala kryzysu jest na tyle duża, by wywołał on skrajne obciążenie nawet dobrze przygotowanego systemu azylowego, który działa zgodnie ze wszystkimi istotnymi aspektami unijnego dorobku prawnego w dziedzinie azylu, biorąc również pod uwagę wielkość danego państwa członkowskiego. Dokonując tej oceny Komisja uwzględnia między innymi całkowitą liczbę wnioskodawców ubiegających się o ochronę międzynarodową oraz całkowitą liczbę nielegalnych wjazdów obywateli państw trzecich i bezpaństwowców w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających przyjęcie aktu delegowanego, wzrost tych liczb w porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku, jak również liczbę wniosków na mieszkańca w państwie członkowskim korzystającym z możliwości relokacji w ciągu poprzednich 18 miesięcy w porównaniu ze średnią unijną. 6. Przy określaniu liczby osób, które mają zostać relokowane, o których mowa w ust. 4 lit. b), Komisja uwzględnia w szczególności: a)liczbę osób ubiegających się o ochronę międzynarodową na jednego mieszkańca w państwie członkowskim korzystającym z możliwości relokacji w ciągu 18 miesięcy, a w szczególności sześciu miesięcy przed przyjęciem aktu delegowanego, w porównaniu ze średnią UE; b)możliwości operacyjne systemu azylowego tego państwa członkowskiego; oraz c)udział danego państwa członkowskiego w poprzednich inicjatywach solidarnościowych, jak też stopień, w jakim państwo członkowskie skorzystało z poprzednich środków solidarnościowych UE. Liczba osób, które mają zostać relokowane, nie może przekroczyć 40 % liczby wniosków złożonych w tym państwie członkowskim w ciągu sześciu miesięcy poprzedzających przyjęcie aktu delegowanego. Artykuł 33b Klucz podziału 1.Relokacji dokonuje się zgodnie ze wzorem klucza podziału, określonym w załączniku III. 2.W wyjątkowych okolicznościach państwo członkowskie może, w terminie jednego miesiąca od wejścia w życie aktu delegowanego, o którym mowa w art. 33a ust. 3, powiadomić Komisję, że tymczasowo nie jest w stanie uczestniczyć, całkowicie lub w części, w relokacji wnioskodawców z państw członkowskich korzystających z możliwości relokacji, podając uzasadnione powody zgodne z podstawowymi wartościami zapisanymi w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej. Komisja ocenia podane powody i wydaje decyzję skierowaną do tego państwa członkowskiego. Jeżeli Komisja uzna, że powiadomienie jest należycie uzasadnione, państwo członkowskie zostaje zwolnione, na okres jednego roku, z obowiązku uczestnictwa w relokacji wnioskodawców i zamiast tego wnosi wkład finansowy do budżetu UE w wysokości 0,002 % PKB; w przypadku częściowego uczestnictwa w relokacji kwota ta jest proporcjonalnie zmniejszana. Wkład ten wykorzystuje się na finansowanie pomocy na rzecz wspierania działań podejmowanych przez wszystkie inne państwa członkowskie w celu stawienia czoła sytuacji kryzysowej i zaradzenia skutkom nieuczestniczenia danego państwa członkowskiego w relokacji zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 516/2014 z dnia 16 kwietnia 2014 r. ustanawiającego Fundusz Azylu, Migracji i Integracji, zmieniającego decyzję Rady 2008/381/WE oraz uchylającego decyzje Parlamentu Europejskiego i Rady nr 573/2007/WE i nr 575/2007/WE oraz decyzję Rady 2007/435/WE. Wkład stanowi dochód przeznaczony na określony cel w rozumieniu art. 21 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002. Komisja zmienia akt delegowany, o którym mowa w art. 33a ust. 3, w celu redystrybucji przydziałów przewidzianych według klucza podziału dla państwa członkowskiego, które dokonało powiadomienia przyjętego przez Komisję zgodnie ze zdaniem pierwszym niniejszego ustępu, między pozostałe państwa członkowskie zgodnie ze wzorem klucza podziału określonym w załączniku III. 3.Udział państwa członkowskiego w relokacji zgodnie z kluczem podziału zostaje zawieszony, jeżeli państwo to jest państwem członkowskim korzystającym z możliwości relokacji. Artykuł 33c Zakres stosowania kryzysowego mechanizmu relokacji 1.Relokacji dokonuje się jedynie w stosunku do wnioskodawców, którzy złożyli wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej w państwie członkowskim, w którym występuje sytuacja kryzysowa, o której mowa w art. 33a ust. 1, i za których to państwo członkowskie byłoby inaczej odpowiedzialne zgodnie z kryteriami ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego określonymi w rozdziale III. 2.Relokację stosuje się wyłącznie w odniesieniu do wnioskodawców należących do narodowości, w przypadku których, według najnowszych dostępnych aktualizowanych co kwartał średnich danych Eurostatu dotyczących całej UE, odsetek pozytywnych decyzji w sprawie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej wydanych w ramach postępowania w pierwszej instancji, o którym mowa w rozdziale III dyrektywy 2013/32/UE, wynosi 75 % lub więcej. W przypadku bezpaństwowców uwzględnia się państwo poprzedniego miejsca zwykłego pobytu. Aktualizacje kwartalne uwzględnia się wyłącznie w odniesieniu do wnioskodawców niewyznaczonych jeszcze jako wnioskodawcy, których można relokować zgodnie z pkt 3 załącznika IV.