zmieniające rozporządzenie (UE) 2017/2403 w odniesieniu do upoważnień dla unijnych statków rybackich do połowów na wodach Zjednoczonego Królestwa oraz w odniesieniu do operacji połowowych prowadzonych przez statki rybackie Zjednoczonego Królestwa na wodach Unii

UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

W dniu 29 marca 2017 r. Zjednoczone Królestwo złożyło notyfikację o swoim zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej zgodnie z art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej. Oznacza to, że jeżeli umowa o wystąpieniu nie zostanie ratyfikowana, unijne prawo pierwotne i wtórne przestanie mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa od dnia 30 marca 2019 r. („data wystąpienia”). Zjednoczone Królestwo stanie się wtedy „państwem trzecim”.

W komunikacie Komisji „Przygotowania do wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej w dniu 30 marca 2019 r.: Plan działania awaryjnego” z dnia 13 listopada 2018 r. określono środki awaryjne, które planuje się przyjąć w przypadku, gdyby umowa o wystąpieniu nie weszła w życie z datą wystąpienia. W komunikacie tym Komisja wymieniła działania, które uznaje za niezbędne, jednocześnie przypominając, że dodatkowe działania mogą być konieczne na późniejszym etapie. Przedstawiono w nim również sześć ogólnych zasad, z którymi środki awaryjne powinny być zgodne na wszystkich szczeblach. Są wśród nich zasady stanowiące, że środki awaryjne nie powinny powielać korzyści wynikających z członkostwa w Unii ani warunków okresu przejściowego, jak przewidziano w projekcie umowy o wystąpieniu; muszą one mieć charakter tymczasowy i nie powinny wykraczać poza koniec 2019 r.; muszą stanowić jednostronne działaniami Unii Europejskiej w celu ochrony jej interesów i co za tym idzie Unia może w każdej chwili je odwołać.

Rada Europejska (art. 50) ponowiła w dniu 13 grudnia 2018 r. swoje wezwanie do nasilenia prac mających na celu zapewnienie na wszystkich szczeblach gotowości do stawienia czoła konsekwencjom wystąpienia Zjednoczonego Królestwa z Unii, z uwzględnieniem wszystkich możliwych scenariuszy. W odpowiedzi na ten apel w dniu 19 grudnia 2018 r. Komisja przedstawiła pakiet środków. W dniach 17 i 18 grudnia 2018 r. Rada ds. Rolnictwa i Rybołówstwa ustaliła uprawnienia do połowów na 2019 r. Na ich podstawie oraz uwzględniając bieżące kontakty z państwami członkowskimi w sprawie istotnych skutków dla sektora rybołówstwa wynikających z nieuporządkowanego wystąpienia Zjednoczonego Królestwa bez umowy o wystąpieniu, jak też uwzględniając fakt, że zainteresowane strony nie mogą same złagodzić tych negatywnych konsekwencji, Komisja stwierdziła, że w odniesieniu do sektora rybołówstwa niezbędne są dwa środki awaryjne. Jednocześnie z niniejszym środkiem dotyczącym zrównoważonego zarządzania zewnętrznymi flotami rybackimi, Komisja proponuje środek mający na celu zmianę Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego.

Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1380/2013 (rozporządzenie podstawowe w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa) unijne statki rybackie mają równy dostęp do wód i zasobów Unii podlegających przepisom wspólnej polityki rybołówstwa. Z datą wystąpienia wspólna polityka rybołówstwa nie będzie już miała zastosowania do Zjednoczonego Królestwa. Wody Zjednoczonego Królestwa (morze terytorialne i przyległa wyłączna strefa ekonomiczna) nie będą już stanowić części wód Unii.

W przypadku braku umowy o wystąpieniu, gdy Zjednoczone Królestwo wystąpi z Unii, działalność połowowa prowadzona przez statki państw członkowskich na wodach Zjednoczonego Królestwa i przez statki Zjednoczonego Królestwa na wodach Unii nie będzie już regulowana rozporządzeniem podstawowym w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa.

W celu zagwarantowania zrównoważonego charakteru rybołówstwa oraz w świetle znaczenia rybołówstwa dla gospodarczych podstaw egzystencji wielu społeczności, ważne jest utrzymanie możliwości uzgodnień dotyczących stałego wzajemnego dostępu do zasobów połowowych dla statków Unii i Zjednoczonego Królestwa na wodach każdej ze stron przez ograniczony okres po dacie wystąpienia. Celem niniejszego rozporządzenia jest stworzenie odpowiednich ram prawnych dla takiego wzajemnego dostępu.

Zgodnie z postanowieniami Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r. („UNCLOS”) oraz Umowy Narodów Zjednoczonych w sprawie wykonania postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r., odnoszących się do ochrony i zarządzania zasobami rybnymi międzystrefowymi i zasobami rybnymi masowo migrującymi z dnia 4 sierpnia 1995 r. („Umowa Narodów Zjednoczonych o zasobach ryb”), zarządzanie niektórymi wspólnymi, międzystrefowymi i masowo migrującymi stadami ryb wymaga współpracy wszystkich państw, w których wodach stada te występują (państwa przybrzeżne), oraz państw, których floty eksploatują te stada (państwa prowadzące połowy). Współpraca ta może być ustanowiona w ramach doraźnych uzgodnień między państwami, które są zainteresowane danymi połowami.

Uprawnienia do połowów na 2019 r. zostały uzgodnione, również przez Zjednoczone Królestwo, w trakcie członkostwa Zjednoczonego Królestwa w Unii. Uzgodnienia te oraz uprawnienia do połowów tam określone stanowią podstawę stabilności działalności połowowej i zostały ustanowione z pełnym poszanowaniem wymogów określonych w art. 61 i 62 UNCLOS. Uzgodnienia te mają na celu zapewnienie zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morza i stabilności na wodach Unii i na wodach Zjednoczonego Królestwa.

W rozporządzeniu (UE) 2017/2403 (rozporządzenie SMEFF) ustanowiono przepisy dotyczące operacji połowowych prowadzonych przez unijne statki rybackie na wodach państwa trzeciego oraz statków państw trzecich na wodach Unii.

W odniesieniu do operacji połowowych prowadzonych przez unijne statki rybackie na wodach państwa trzeciego rozporządzenie SMEFF stanowi, że państwo członkowskie bandery może wydawać podmiotom bezpośrednie upoważnienia oraz ustanawia warunki i procedury przyznawania takich upoważnień. Biorąc pod uwagę liczbę unijnych statków rybackich, które prowadzą działalność połowową na wodach Zjednoczonego Królestwa, w przypadku gdyby Zjednoczone Królestwo zezwoliło statkom UE na dokonywanie połowów na wodach Zjednoczonego Królestwa, wspomniane warunki i procedury mogłyby prowadzić do znacznych opóźnień i większego obciążenia administracyjnego. Konieczne jest ustanowienie szczegółowych warunków i procedur ułatwiających wydawanie przez Zjednoczone Królestwo upoważnień dla statków rybackich Unii na prowadzenie działalności połowowej na wodach Zjednoczonego Królestwa. Te warunki i procedury powinny być równoważne z wymogami dotyczącymi upoważnień ustanowionymi w rozporządzeniu SMEFF w odniesieniu do statków państw trzecich prowadzących działalność połowową na wodach Unii.

Rozporządzenie podstawowe w sprawie WPRyb upoważnia państwa członkowskie do wymiany całości lub części przydzielonych im uprawnień do połowów. Co roku między Zjednoczonym Królestwem a państwami członkowskimi odbywa się około 1000 wymian przydzielonych kwot. Bez uszczerbku dla wyłącznych kompetencji Unii, po dacie wystąpienia potrzebny jest elastyczny system, który umożliwi UE wymianę kwot ze Zjednoczonym Królestwem. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć możliwość prowadzenia rozmów ze Zjednoczonym Królestwem i – w stosownych przypadkach – ustalić możliwe zakresy planowanych transferów lub wymian kwot. Uprawnienia do połowów otrzymane od Zjednoczonego Królestwa lub przekazane mu w ramach transferu lub wymiany kwot uznawane są za kwoty dodane do przydziału danego państwa członkowskiego lub od niego odliczone. Taki przydział nie zmienia istniejącego klucza podziału do celów rozdzielania uprawnień do połowów między państwami członkowskimi zgodnie z zasadą względnej stabilności działalności połowowej.

Szczegółowe przepisy określone w niniejszym wniosku powinny stosować się od dnia następującego po dniu, w którym prawo Unii przestanie mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa na podstawie art. 50 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. Wydawanie upoważnień podlega zasadzie wzajemności, tj. jest uwarunkowane tym, czy Zjednoczone Królestwo przedłuży obecnie obowiązujące prawa dostępu do prowadzenia działalności połowowej na wodach Zjednoczonego Królestwa przez statki unijne. W związku z tym upoważnienia będą wydawane wyłącznie wówczas, gdy Zjednoczone Królestwo wyda upoważnienia dla unijnych statków do korzystania z uprawnień do połowów przydzielonych im zgodnie z rozporządzeniami w sprawie uprawnień do połowów, i tylko w takim samym zakresie.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Nie dotyczy

•Spójność z innymi politykami Unii

Nie dotyczy

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ