PL ECB -PUBLIC 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO  
z dnia  21 września  2012 r.  
w sprawie skonsolidowanych przepisów dotyczących usług płatniczych  
(CON/20 12/72) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 20 sierpnia 2012 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzymał wniosek M inistra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o usługach 
płatniczych oraz niektórych innych ustaw (zwanego dalej „projektem ustawy”).  
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz ar t. 282 ust. 5 Traktatu 
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz trzeciego i piątego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE 
z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie konsultacji Europejskiego Banku Centralnego udzielanych władzom 
krajowym w sprawie projektów przepisów prawnych, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy 
Narodowego Banku Polskiego (NBP) oraz systemów płatności i rozliczeń1. Rada Prezesów wydała 
niniejszą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku 
Centralnego . 
 
1.  Założenia projektu ustawy 
1.1 Projekt ustawy wprowadza zmiany do ustawy z dnia  19 sierpnia  2011 r. o usługach płatniczych2 
(zwanej dalej  „ustawą u usługach płatniczych” ) w celu pełnej transpozycji  do polskiego 
porządku prawnego dyrektywy 2009/110/WE Parlamentu Europejskiego i R ady z dnia 
16 września 2009 r. w sprawie podejmowania i prowadzenia działalności przez instytucje pieniądza 
elektronicznego oraz nadzoru ostrożnościowego nad ich działalnością, zmieniającej 
dyrektywy 2005/60/WE i 2006/48/WE oraz  uchylającej dyrektywę 2000/46/WE3.  
1.2 Poza transpozycją  dyrektywy 2009/110/WE  projekt ustawy wprowadza także inne zmiany . Główne 
obszary, w jakich  proponowane zmiany wykraczają poza ścisłą transpozycję dyrektyw unijnych,  
obejmują m.in.:   
a)  uporządkowa nie przepisów dotyczących usług płatnicz ych zawartych obecnie w  różnych 
aktach  prawnych i ich konsolidację w ustawie  o usługach płatniczych , a w efekcie 
                                                 
1 Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42.  
2  Dz. U. z 2011  r. Nr 199, poz. 1175.  
3 Dz.U. L 267 z 10.10.2009, s. 7.  
ECB -PUBLIC 
2 umieszczenie  w jednym akcie prawnym kompleksowej regulacji rynku usług płatniczych, 
obejmującej działalność instytucji  pieniądza elektronicznego oraz nadzór  nad nimi. W tym 
celu projekt ustawy:  
i) uchyla  ustawę z dnia 12 września  2002 r. o elektronicznych instrumentach 
płatniczych4 (zwaną  dalej „ustawą o elektronicznych instrumentach płatniczych” ) 
i przenos i większość jej postanowień do ustawy o usługach płatniczych. W wyniku 
takiej konsolidacji do instytucji pieniądza elektronicznego będą miały zastosowanie 
przepisy ogólne dotyczące instytucji płatniczych, podczas gdy przepisy regulujące 
szczegółowe zagadni enia w zakresie pieniądza elektronicznego zostaną zawarte w 
proponowanym rozdziale VIIa ustawy o usługach płatniczych;  
ii) przenosi  do ustawy o usługach płatniczych prz episy ustawy z dnia 
29 sierpnia  1997 r. Prawo bankowe5 regulujące wybrane aspekty rynku usług 
płatniczych6;  
iii) zmienia i ujednolica  terminologię i definicje w zakresie usług płatniczych;  
b) w celu zapewnienia NBP, jako instytucji sprawującej nadzór nad systemami płatn ości, 
dostępu do odpowiednich danyc h dotyczących rynku usług płatniczych zakres 
obowiązków sprawozdawczych7 agentów rozliczeniowych , wydawców pieniądza 
elektronicznego i wydawców instrumentów płatniczych8 zostaje poszerzony o niektóre 
usługi , do których nie stosuje się ustawy o usługach płatniczych9. Jednocześnie projekt 
ustawy  nakłada na NBP obowiązek przekazywania tych danych Komisji Nadzoru 
Finansowego (KNF)10; 
c) w obecnym stanie prawnym przepisy regulujące licencyjne i nadzorcze kompetencje NBP  
w odniesieniu do systemów płatności11 stosuje się  mutatis mutandis  do systemów 
autoryzacji i rozliczeń prowadzonych przez agentów rozliczeniowych niebędących 
                                                 
4  Dz. U. z 2002  r. Nr 169, poz.  1385.  
5 Dz. U. z 2002 r. N r 72, poz.  665. 
6 Przeniesione przepisy regulują m.in.  rozliczenia przeprowadzane za pośrednictwem polecenia zapłaty w sytuacji gdy 
jeden z dostawców pochodzi spoza Unii Europejskiej. 
7  Art. 15a –15c ust awy o us ługach płatniczych dodany przez art. 1 ust. 5 pkt b)  projektu ustawy . 
8  Zob. proponowany  art. 6a u stawy o usługach płatniczych . 
9 Usługi oparte na instrumentach, które można wykorzystywać w celu nabycia towarów lub usług wyłącznie w placówkach wydawców tych instrumentów lub placówkach podmiotów trzecich związanych z wydawcą umową handlową, w ramach 
ograniczonej sieci dostawców usług lub w odniesieniu do ograniczonego zakresu towarów lub usług – wyłączone z 
zakresu stosowania ustawy na mocy art. 6 ust. 11. 
10  Proponowane art. 15a ust. 3, art. 15b ust. 3 i art. 15c ust. 3  ustawy o usługach płatniczych . 
11 Wykonywane na podstawie u stawy z dnia 24 s ierpnia  2001 r. o ostateczności rozrachunku w systemach płatności i 
systemach rozrachunku papierów wartości owych oraz zasad nadzoru nad tymi systemami  (Dz. U. z 2010 r. Nr 112, 
poz. 743); zob. art. 16 ust. 1. 
ECB -PUBLIC 
3 bankami12; projekt ustawy wprowadza definicję usług acquiringu i  zastępuje wspomniane 
licencyjne i nadzorcze kompetencje NBP kompetencjami opiniodawczymi13. 
 
2.  Uwagi ogólne  
Zgodnie  z decyzją 98/415/WE niniejsza opinia dotyczy wyłącznie tych postanowień projektu ustawy 
odnoszących się do NBP i systemów płatności i rozliczeń, które wykraczają poza ściśle rozumiany zakres 
transpozycji  dyrektyw Unii. Uznając wagę dyrektywy 2009/10/WE, E BC wskazuje, że jej transpozycja  
do prawa polskiego nie stanowi przedmiotu niniejszej opinii . 
 
3.  Uwagi szczegółowe  
3.1 EBC z zadowoleniem przyjmuje konsolidację przepisów dotyczących rynku usług płatniczych w 
jednym akcie prawnym, ponieważ zwiększy ona j asność i spójność interpretacji i stosowania ram 
prawnych świadczenia usług płatniczych w Polsce.  
3.2 EBC rozumie, że – w wyniku zniesienia nadzorczych i  licencyjnych kompetencji NBP – 
instytucje płatnicze świadczące usługi acquiringu nie będą podlegać podwójnemu systemowi 
licencyjnemu, w ramach którego uzyskiwały: i)  zezwolenie na świadczenie usług płatniczych – 
od KNF; oraz ii) zgodę na prowadzenie systemu autoryzacji i rozliczeń – od Prezesa NBP. 
Zmiana ta wprowadza jednolity system nadzoru i  licencjonowania instytucji płatniczych, w tym 
instytucji płatniczych świadczących usługi acquiringu; powinna ona usunąć powstające obecnie 
wątpliwości co do stosowania podwójnego system licencjonowania. Równocześnie w precyzyjny 
sposób zdefiniowano rolę banku centralnego, umożliwiając jego udział – w formie opinii 
wydawanych przez Prezesa NBP – w procesie licencjonowania instytucji płatniczych 
zamierzających świadczyć usługi acquiringu, a także definiując zakres usług acquiringu w 
sposób wykluczający eleme nty rozliczania i rozrachunku, dzięki czemu nowe przepisy nie 
naruszają nadzorczych i  licencyjnych kompetencji NBP w odniesieniu do systemów płatności14. 
3.3 Projekt ustawy zmienia zasady wykupu pieniądza elektronicznego15. W tym kontekście EBC 
wskazuje na z naczenie gwarancji wykupu jako sposobu zapewnienia zaufania do pieniądza 
                                                 
12 W związku z nieprzystawalnością terminologii użycie określeń „agent rozliczeniowy” i „system autoryzacji i rozliczeń” 
zostało zmodyfikowane w angielskiej wersji językowej niniejszej opinii.  
13  Zgodnie z proponowanym art. 60 ust. 3 ustawy o usługach płatniczych Przewodniczący KNF ma obowiązek zasięgnięcia 
opinii Prezesa NBP w przypadku gdy wniosek o zezwolenie  podmiotu zamierzającego świadczyć usługi w cha rakterze 
krajowej instytucji płatniczej obejmuje świadczenie usług  acquiringu.  
14 Zob. proponowaną definicję „acquiringu” w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy o usługach płatniczych w brzmieniu zmienionym 
art. 1 ust. 3 lit. b) projektu ustawy; zob. także uzasadnienie projektu ustawy, s. 13 . 
15 Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy o elektronicznych instrumentach płatniczych, „[w] okresie obowiązywania umowy o 
wydanie pieniądza elektronicznego” posiadacz pieniądza elektronicznego może żądać od jego wydawcy wykupienia 
pienią dza elektronicznego „w każdym czasie”. Projekt ustawy usuwa zastrzeżenie odnoszące się do okresu 
obowiązywania umowy (zob. proponowany art. 59i ustawy o usługach płatniczych). Jednocześnie projekt ustawy modyfikuje termin przedawnienia roszczeń o wykup pie niądza elektronicznego poprzez zastąpienie terminu 
dziesięcioletniego (mającego zastosowanie na mocy zasad ogólnych) terminem pięcioletnim (mającym zastosowanie do 
ECB -PUBLIC 
4 elektronicznego jako skutecznego i wiarygodnego substytutu monet i banknotów, a także na 
odpowiednie przepisy dyrektywy 2009/110/WE mówiące o wykupie bezterminowym16. 
 
Niniejsza opinia  zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.  
  
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem  dnia 21 września  2012 r. 
 
[podpis]   
Prezes NBP  
Mario DRAGHI  
                                                                                                                                                             
roszczeń o wykup pieniądza elektronicznego), biegnącym od dnia wygaśnięcia umowy o wydanie p ieniądza 
elektronicznego (zob. proponowany art. 59l ustawy o usługach płatniczych).  
16 Zob. art. 11 ust. 2 dyrektywy 2009/110/WE.