1.WPROWADZENIE

Decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 466/2014/UE z dnia 16 kwietnia 2014 r. udzielono gwarancji UE dla Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) na pokrycie strat poniesionych w związku z działaniami EBI z zakresu finansowania wspierającymi projekty poza granicami Unii w latach 2014–2020 („decyzja” lub „gwarancja UE”). Na mocy tej decyzji zobowiązano Komisję do corocznego składania sprawozdań dotyczących działań zewnętrznych EBI objętych gwarancją budżetową UE, w oparciu o roczne sprawozdania przedstawiane przez EBI. Po przyjęciu decyzji nr 466/2014/UE w odniesieniu do okresu 2014–2020 niniejsze sprawozdanie obejmujące rok 2015 zostało przygotowane z uwzględnieniem wymogów zawartych w tej podstawie prawnej. W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono również podsumowanie działań prowadzonych przez EBI na własne ryzyko w 2015 r. w regionach objętych decyzją. Działania EBI w państwach Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) oraz w krajach i terytoriach zamorskich są przedmiotem oddzielnego sprawozdania rocznego.

Decyzja („upoważnienie”) określa maksymalny pułap gwarancji UE w wysokości 30 mld EUR, na który składa się stały pułap w wysokości 27 mld EUR i fakultatywna dodatkowa kwota w wysokości 3 mld EUR. Decyzję o uruchomieniu fakultatywnej kwoty oraz jej podziale między poszczególne regiony podejmują Parlament Europejski i Rada po przeprowadzeniu śródokresowego przeglądu upoważnienia. W nowej decyzji (466/2014/UE) niezmienione pozostały trzy ogólne cele związane z rozszerzeniem gwarancji UE: promowanie wzrostu gospodarczego w lokalnym sektorze prywatnym, rozwój infrastruktury społecznej i gospodarczej, działania w dziedzinie klimatu oraz, jako cel podstawowy, wspieranie integracji regionalnej. Upoważnienie weszło w życie wraz z podpisaniem porozumienia dotyczącego gwarancji w dniu 25 lipca 2014 r.

Bardziej szczegółowe informacje i tabele statystyczne dotyczące powyższych działań, w tym również na poziomie projektów, sektorów, państw i regionów, przedstawiono w dokumencie roboczym służb Komisji dołączonym do niniejszego sprawozdania. W związku z upływem czwartego roku wdrażania ram pomiaru wyników EBI niniejsze sprawozdanie zawiera informacje na temat oczekiwanych wyników oparte na działaniach EBI z zakresu finansowania zatwierdzonych w 2015 r.

2.NAJWAŻNIEJSZE OSIĄGNIĘCIA

W 2015 r. EBI zatwierdził łączną kwotę 6,7 mld EUR w regionach objętych upoważnieniem EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, która to kwota jest niemal równa zatwierdzonej w roku poprzednim (6,8 mld EUR). Z kwoty tej niemal trzy czwarte (72 %, 4,8 mld EUR) rozdzielono w ramach upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich z gwarancją UE, co stanowi wzrost o 16 % w porównaniu do 2014 r. Pożyczki korzystające z gwarancji ogólnej UE obejmującej działania, których beneficjentem są państwa lub jednostki państwowe niższego szczebla, wyniosły 4,4 mld EUR (92 %), natomiast kwota 0,4 mld EUR (8 %) zabezpieczona była gwarancją UE obejmującą ryzyko polityczne i działania skierowane do sektora prywatnego. Finansowanie w ramach instrumentów realizowanych na własne ryzyko EBI zmniejszyło się o 0,7 mld EUR – do 1,9 mld EUR. Ogólnie wysokość kwot w 2015 r. wynikała głównie z dobrych wyników w krajach wschodniego sąsiedztwa, Rosji, Azji i Ameryki Łacińskiej.

EBI nadal wykazywał swoje zaangażowanie we wspieranie programu działań Unii w dziedzinie klimatu. We wrześniu 2015 r. Rada EBI dostosowała strategię działań w dziedzinie klimatu w taki sposób, by wyznaczała ona kierunek wszystkich działań EBI zarówno w Unii, jak i poza jej granicami. Wartość działań EBI zatwierdzonych w regionach objętych decyzją nadal przewyższa próg 25 % przewidziany w decyzji. Na koniec 2015 r. łączny wskaźnik działań w dziedzinie klimatu w okresie obowiązywania upoważnienia, tj. w latach 2014–2020, wyniósł 35 %. W 2015 r. w regionach objętych upoważnieniem EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich udzielono pożyczek na kwotę 2,1 mld EUR w ramach działania w dziedzinie klimatu. Azja odgrywa istotną rolę w realizacji tego celu, ponieważ działanie w dziedzinie klimatu uznano za priorytet dla tego regionu.

Ponadto w 2015 r. 32 % całkowitej kwoty przeznaczonej na działania zatwierdzone w regionach objętych upoważnieniem EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, tj. 2,2 mld EUR, wesprze realizację horyzontalnego celu regionalnej integracji, przekrojowego celu upoważnienia EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich, poprzez połączenia międzysystemowe sieci energetycznych, połączenia transportowe, regionalne fundusze kapitałowe oraz wsparcie na rzecz konwergencji poprzez rozwój lokalnego sektora prywatnego.

W 2015 r., kiedy to pomiar wyników przeprowadzono czwarty rok z rzędu, EBI przewidywał w jego ramach, że 100 % nowych działań zatwierdzonych w regionach objętych upoważnieniem przyczyni się w doskonały lub dobry sposób do realizacji celów upoważnienia. Oczekuje się, że około 88 % nowych projektów osiągnie doskonałe lub dobre wyniki pod względem ich oczekiwanego wpływu, jakości i prawidłowości. Ponad 80 % nowych projektów powinno osiągnąć wysoką lub znaczącą dodatkowość działań EBI. Sprawozdanie własne EBI dotyczące wyników działań EBI zrealizowanych w 2015 r. poza granicami Unii (w tym również działań w krajach AKP oraz krajach i terytoriach zamorskich) zostanie wkrótce opublikowane na jego stronie internetowej.

W decyzji podkreślono silne dostosowanie działań zewnętrznych EBI do zewnętrznych polityk, programów i instrumentów Unii, w związku z czym warto zauważyć, że w 2015 r. EBI nadal ściśle współpracował z Komisją i ESDZ w celu wzmocnienia zgodności i spójności działań EBI z polityką zewnętrzną Unii. W tym kontekście Komisja wraz z EBI i w porozumieniu z ESDZ uaktualniła regionalne techniczne wytyczne operacyjne, które zostały przekazane Parlamentowi i Radzie w maju 2015 r. Regionalne techniczne wytyczne operacyjne mają zastosowanie w latach 2014–2020 w odniesieniu do działań EBI objętych gwarancją UE.Regionalne techniczne wytyczne operacyjne mają na celu dostosowanie zakresu interwencji EBI w różnych regionach do polityk, programów i instrumentów Unii.

3.DZIAŁANIA Z ZAKRESU FINANSOWANIA

3.1.PRZEGLĄD DZIAŁAŃ EBI Z ZAKRESU FINANSOWANIA ZATWIERDZONYCH W 2015 R. WEDŁUG WKŁADU W CELE POLITYKI UNII

W decyzji przewidziano trzy ogólne cele horyzontalne dla wszystkich regionów objętych gwarancją budżetową UE:

(i) rozwój lokalnego sektora prywatnego, w szczególności wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP);

(ii) rozwój infrastruktury społecznej i gospodarczej;

(iii) łagodzenie zmiany klimatu i przystosowywanie się do niej.

Dodatkowe cele podstawowe obejmują przyczynianie się do realizacji ogólnych zasad działań zewnętrznych, o których mowa w art. 21 Traktatu UE, jak również do integracji regionalnej między państwami partnerskimi, w tym integracji gospodarczej między krajami ubiegającymi się o członkostwo, krajami objętymi polityką sąsiedztwa a Unią.

Z całkowitej kwoty zatwierdzonej w regionach objętych upoważnieniem EBI do udzielania pożyczek na rzecz państw trzecich w 2015 r. 40 % (2,7 mld EUR) posłuży wspieraniu rozwoju lokalnego sektora prywatnego, przede wszystkim poprzez poprawę dostępu do finansowania dla MŚP, mikroprzedsiębiorstw i spółek o średniej kapitalizacji. Na rozwój infrastruktury społecznej i gospodarczej przeznaczone zostanie 60 % (4,0 mld EUR). Wszystkie działania EBI poza granicami Unii wspierają jeden lub oba z tych celów. Cel łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej można uznać za cel horyzontalny.

Na wsparcie celu horyzontalnego odnoszącego się do łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej przeznaczone zostanie 32 % pożyczek (2,1 mld EUR).