P6_TA(2005)0243

Azerbejdżan

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Azerbejdżanu

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Azerbejdżanu i Południowego Kaukazu, w szczególności swoje zalecenie z dnia 26 lutego 2004 r. dla Rady w sprawie polityki UE wobec Południowego Kaukazu [1],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 listopada 2003 r.w sprawie "Szerszej Europy — Sąsiedztwa: Nowych Ram Stosunków ze Wschodnimi i Południowymi Sąsiadami" [2],

- uwzględniając Porozumienie o Partnerstwie i Współpracy zawarte z Azerbejdżanem obowiązujące od dnia 1 lipca 1999 r., które stanowi o poszanowaniu demokracji, zasad prawa międzynarodowego i praw człowieka,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji dotyczące Azerbejdżanu z dnia 2 marca 2005 r.,

- uwzględniając konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych UE z dnia 25 i 26 kwietnia 2005 r. oraz oświadczenie Prezydencji Unii Europejskiej w sprawie wydarzeń w Baku z dnia 24 maja 2005 r.,

- uwzględniając wspólne zalecenia OBWE/ODIHR i Komisji Weneckiej dotyczące prawa wyborczego i organów wyborczych w Azerbejdżanie z dnia 1 czerwca 2005 r. oraz sprawozdanie OBWE w sprawie monitorowania rozpraw sądowych w Azerbejdżanie z dnia 4 lutego 2005 r.,

- uwzględniając zalecenia VI posiedzenia Parlamentarnej Komisji Współpracy UE/Azerbejdżan, która obradowała w Baku w dniach 18- 19 kwietnia 2005 r.,

- uwzględniając włączenie Azerbejdżanu do europejskiej polityki sąsiedztwa oraz decyzję o wdrożeniu planu działania dla trzech krajów Południowego Kaukazu,

- uwzględniając członkostwo Azerbejdżanu w Radzie Europy, Europejską Konwencję Praw Człowieka oraz liczne rezolucje Zgromadzenia Parlamentarnego Rady Europy w sprawie sytuacji w Azerbejdżanie,

- uwzględniając Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, w szczególności artykuły 19 i 21 gwarantujące wolność wypowiadania się i pokojowego zgromadzania się,

- uwzględniając oświadczenia Prezydencji w sprawie Azerbejdżanu z dnia 19 maja 2005 r. przyjmujące z zadowoleniem dekret prezydenta Ilhama Aliyeva w sprawie poprawy procedury wyborczej w Azerbejdżanie,

- uwzględniając art. 115 ust.5 Regulaminu,

A. mając na uwadze niewydanie partiom opozycyjnym przez prezydenta Baku pozwolenia na zgromadzenie się w dniu 21 maja 2005 r., wbrew duchowi prezydenckiego dekretu z dnia 12 maja 2005 r., który nakazał władzom lokalnym zezwolić na polityczne zgromadzenia i wyznaczyć odpowiednie do tego miejsce,

B. mając na uwadze, że podjęcie przez opozycję próby zgromadzenia się w dniu 21 maja 2005 r. w Baku spotkało się z gwałtowną i brutalną reakcją policji wobec dziennikarzy i uczestników zgromadzenia, z których niektórzy zostali zatrzymani na kilkanaście dni,

C. mając na uwadze zatrzymanie przez władze Azerbejdżanu w dniu 31 maja 2005 roku dziesiątek młodych działaczy za rozpowszechnianie ulotek,

D. mając na uwadze, że nowa demonstracja odbyła się w Baku bez incydentów w dniu 4 czerwca 2005 po zawarciu porozumienia z władzami,

E. mając na uwadze, że przedstawiciele UE wyrazili swój niepokój w związku z zatrzymaniem protestujących i przywódców opozycji podczas gdy korzystali oni z prawa do gromadzenia się, podstawowej wolności w demokratycznym społeczeństwie, jaką jest wyrażanie opinii politycznych,

F. mając na uwadze, że nie jest to pierwszy przypadek stosowania siły wobec opozycji; w październiku 2003 r. po zamieszkach związanych z powszechnie krytykowanymi wyborami prezydenckimi, siedmiu członków opozycji zostało aresztowanych i skazanych na pięć lat więzienia, następnie jednak uniewinnionych,

G. wskazując na fakt, że wnioski OBWE w sprawie wyborów władz miejskich w grudniu 2004 r. "wskazują na brak przestrzegania wielu międzynarodowych standardów demokratycznych wyborów", jednakże same wybory ogólnie oceniono jako dopuszczalne i stwierdzono wprowadzenie pewnych technicznych udogodnień w porównaniu z poprzednimi wyborami prezydenckimi z 2003 roku,

H. mając na uwadze, że w odniesieniu do wyborów parlamentarnych z prezydent IIham Aliyev wydał w dniu 12 maja 2005 r. zarządzenie w sprawie "Poprawy procedury wyborczej w Republice Azerbejdżańskiej",

I. mając na uwadze, że wnioski sprawozdania OBWE w sprawie monitorowania rozpraw sądowych w Azerbejdżanie wskazują, że rozprawy sądowe w niektórych istotnych sprawach nie spełniają obowiązujących w Azerbejdżanie wymogów prawa oraz międzynarodowych zobowiązań w zakresie praw człowieka i przepisów prawa,

J. mając na uwadze, że dziennikarze doświadczają w kraju ciągłego i niepokojącego ograniczania w zakresie wolności prasy,

K. biorąc pod uwagę ogólnie trudną sytuację społeczną i polityczną związaną z nierozstrzygniętym konfliktem w Górnym Karabachu, którego skutkiem była wielka fala uchodźców i uchodźców wewnętrznych, która stała się ciężarem dla kraju,

1. ubolewa nad decyzją podjętą przez prezydenta Baku, aby odmówić wydania opozycji zezwolenia na zorganizowanie manifestacji zwołanej na 21 maja 2005 r. oraz zdecydowanie potępia nieproporcjonalne użycie siły przez policję przeciw członkom opozycji i działaczom organizacji młodzieżowych korzystającym z przysługującego im prawa do wolności wypowiedzi i pokojowego gromadzenia się;

2. zauważa, że aresztowanie i uwięzienie działaczy opozycji było motywowane politycznie; przyjmuje z zadowoleniem uwolnienie wszystkich aresztowanych i wzywa do przeprowadzenia wyczerpującego śledztwa na temat zaszłych wydarzeń i odpowiedzialności jaką ponosi policja;

3. zdecydowanie potępia morderstwo dziennikarza Elmara Husejnowa w marcu tego roku oraz ponawia swoje poparcie dla pluralizmu, demokracji i praworządności; wzywa władze do poczynienia wszelkich możliwych kroków w celu postawienia sprawców przed sądem; domaga się, aby rząd zniósł restrykcje stosowane wobec środków przekazu, zaprzestał szykan, zastraszania i aresztowania dziennikarzy, którzy mają odwagę krytykować rząd, oraz aby zapewnił bezpieczeństwo osobiste i uczciwość zawodową dziennikarzy wykonujących swoje obowiązki;

4. wzywa Azerbejdżan do zapewnienia niezawisłości sądów i zagwarantowania nieodłącznych i nierozdzielnych praw podstawowych osób aresztowanych; wzywa władze do podjęcia kroków celem zaradzenia niedostatkom, jakie zauważono podczas procesów sądowych oraz wzywa rząd do wdrożenia w tym zakresie zaleceń Rady Europy dotyczących traktowania więźniów politycznych w następstwie obszernych i wiarygodnych zarzutów stosowania tortur i złego traktowania;

5. przyjmuje z zadowoleniem decyzję władz Azerbejdżanu ułaskawienia 114 osób uwięzionych w związku z zamieszkami, które miały miejsce bezpośrednio po wyborach prezydenckich w 2003 r., w tym także osób określanych przez Radę Europy jako więźniowie polityczni, jak również siedmiu przywódców opozycji, których skazano za wzięcie udziału w masowych protestach; stoi na stanowisku, że może to być pozytywnym krokiem naprzód w kierunku ustanowienia politycznego pluralizmu w Azerbejdżanie i wzywa do uwolnienia wszystkich pozostałych więźniów politycznych;

6. przyjmuje z zadowoleniem dekret prezydencki nakazujący władzom wykonawczym zapewnienie wolności gromadzenia się, sporządzenia dokładnych list wyborczych, zagwarantowanie każdemu kandydatowi równego dostępu do mediów, oraz aby obywatele nie byli prześladowani z powodu wyznawanych przez nich poglądów politycznych; wzywa władze do zapewnienia, aby ten dekret i dalsze reformy zostały w pełni wdrożone na wszystkich poziomach zgodnie z międzynarodowymi standardami;

7. wzywa rząd do zapewnienia, aby zbliżające się wybory parlamentarne, które odbędą się w listopadzie 2005 r., były wolne i uczciwe, oraz aby działacze opozycji i kandydaci nie cierpieli żadnej formy represji;

8. wzywa do ponownego wysiłku wszystkie strony biorące udział w rozmowach okrągłego stołu między partią rządzącą i partiami opozycyjnymi, które mają na celu zwiększenie zaufania do procedury wyborczej i zminimalizowanie ryzyka oszustwa;

9. wzywa do rozmieszczenia w kraju wystarczającej liczby międzynarodowych obserwatorów podczas wyborów, w tym delegacji z Parlamentu Europejskiego;

10. stoi na stanowisku, że plan działania dla Azerbejdżanu powinien skoncentrować się na promowaniu prawdziwej demokracji i poszanowania praw człowieka i praworządności; wzywa Komisję do koordynowania w tym zakresie jej działań z Radą Europy i do czynienia wszelkich możliwych wysiłków w celu wspierania słabo rozwiniętego azerskiego społeczeństwa obywatelskiego;

11. wspiera stały dialog między rządem Azerbejdżanu, OBWE/ODIHR i Komisją Wenecką Rady Europy oraz przyjmuje z zadowoleniem czerwcowe sprawozdanie z misji ODIHR, której celem była ocena potrzeb czerwcu;

12. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom Państw Członkowskich, prezydentowi, rządowi i parlamentowi Republiki Azerbejdżańskiej oraz Zgromadzeniom Parlamentarnym OBWE i Rady Europy.

[1] Dz.U. C 98 E z 23.4.2004, str.193.

[2] Dz.U. C 87 E z 7.4.2004, str. 506.

--------------------------------------------------