KOMUNIKAT KOMISJI Komunikat wiceprzewodniczącego Rehna sporządzony w porozumieniu z przewodniczącym /* COM/2013/0927 final */





KOMUNIKAT KOMISJI Komunikat wiceprzewodniczącego Rehna sporządzony w porozumieniu z przewodniczącym Przedłożone sprawozdanie stanowi spełnienie wymogu określonego w decyzjach Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1219/2011/UE z dnia 16 listopada 2011 r. oraz nr 602/2012/UE z dnia 4 lipca 2012 r., zobowiązujących gubernatora EBOR reprezentującego UE do corocznego składania sprawozdania Parlamentowi Europejskiemu. Wymienione wyżej decyzje stanowią, że gubernator EBOR reprezentujący Unię składa sprawozdanie „(…) ze wspierania celów Unii, ze szczególnym uwzględnieniem działań zewnętrznych Unii, o których mowa w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej, strategii Europa 2020 oraz znacznego zwiększenia transferu technologii odnawialnych źródeł energii i technologii energooszczędnych; (…) z wykorzystania kapitału, z działań mających zapewniać przejrzystość operacji EBOR dokonywanych przez pośredników finansowych; (…) z podejmowania ryzyka oraz ze skuteczności efektu dźwigni w formie dodatkowego finansowania z sektora prywatnego, a także ze współpracy między Europejskim Bankiem Inwestycyjnym a EBOR poza terytorium Unii”; sprawozdanie to obejmuje również informacje „o działaniach i operacjach EBOR w południowym i wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego”. Sprawozdanie roczne gubernatora EBOR reprezentującego UE dla Parlamentu Europejskiego za 2012 r. Spis treści: 1. Wprowadzenie. 4 1.1. Informacje ogólne dotyczące EBOR.. 4 1.2. Przejrzystość operacji 5 2. Wyniki w 2012 r. 6 2.1. Wyniki finansowe. 6 2.2. Wpływ transformacji 6 2.3. Podejmowanie ryzyka. 7 2.4. Rozszerzenie geograficzne. 8 2.5. Nowy Prezes. 8 3. Wkład w promowanie celów Unii (zob. przykłady projektów w załączniku 2) 9 3.1. Strategie i polityka EBOR.. 9 3.2. Strategie krajowe. 10 3.3. Specjalne działanie na rzecz Grecji 11 3.4. Europa 2020. 11 4. Współpraca międzyinstytucjonalna. 12 4.1. Trójstronny protokół ustaleń Komisji Europejskiej-EBOR-EBI. 12 4.2. Unijna platforma na rzecz instrumentów łączonych w ramach współpracy zewnętrznej 12 4.3. Partnerstwa międzynarodowych instytucji finansowych. 12 4.4. Wsparcie darczyńców.. 13 4.5. Biuro EBOR ds. koordynacji operacyjnej w Brukseli 14 5. Załącznik 1 – Wyniki EBOR.. 15 5.1. Wyniki operacyjne w latach 2008–2012. 15 5.2. Wyniki finansowe w latach 2008–2012. 15 5.3. Wyniki geograficzne. 16 5.3.1. Kraje, w których EBOR prowadzi działalność. 16 5.3.2. Europa Środkowa i państwa bałtyckie. 17 5.3.3. Europa Południowo-Wschodnia. 17 5.3.4. Europa Wschodnia i Kaukaz. 17 5.3.5. Rosja. 18 5.3.6. Azja Środkowa. 18 5.3.7. Turcja. 18 5.3.8. Południowy i wschodni region Morza Śródziemnego. 18 6. Załącznik 2 – Przykłady projektów.. 19 6.1. Elektryfikacja obszarów wiejskich w Maroku. 19 6.2. Program ułatwiania handlu. 19 6.3. Projekt dotyczący kopalni złota i miedzi Oyu Tolgoi 19 6.4. Efektywność energetyczna na Bałkanach. 20 6.5. Modernizacja transportu miejskiego w Kiszyniowie. 20 6.6. Energia jądrowa – wspieranie Czarnobyla. 20 7. Załącznik 3 – Linki do stron internetowych. 21 1. Wprowadzenie Niniejsze sprawozdanie stanowi spełnienie wymogu określonego w decyzjach Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1219/2011/UE z dnia 16 listopada 2011 r. oraz nr 602/2012/UE z dnia 4 lipca 2012 r., zobowiązujących gubernatora EBOR reprezentującego UE do corocznego składania Parlamentowi Europejskiemu sprawozdania „(…) ze wspierania celów Unii, ze szczególnym uwzględnieniem działań zewnętrznych Unii, o których mowa w art. 21 Traktatu o Unii Europejskiej, strategii Europa 2020 oraz znacznego zwiększenia transferu technologii odnawialnych źródeł energii i technologii energooszczędnych; (…) z wykorzystania kapitału, z działań mających zapewniać przejrzystość operacji EBOR dokonywanych przez pośredników finansowych; (…) z podejmowania ryzyka oraz ze skuteczności efektu dźwigni w formie dodatkowego finansowania z sektora prywatnego, a także ze współpracy między Europejskim Bankiem Inwestycyjnym a EBOR poza terytorium Unii”; sprawozdanie to obejmuje również informacje „o działaniach i operacjach EBOR w południowym i wschodnim regionie basenu Morza Śródziemnego”. 1.1. Informacje ogólne dotyczące EBOR EBOR (Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju) został utworzony w 1990 r. po upadku reżimów komunistycznych w Europie i w Związku Radzieckim. Jego mandat przewiduje „popieranie przechodzenia w kierunku otwartej gospodarki rynkowej oraz promowanie prywatnej i przedsiębiorczej inicjatywy” w Europie Środkowej i Wschodniej, Azji Środkowej i od niedawna również w południowym i wschodnim regionie Morza Śródziemnego. Bank działa obecnie w 34 państwach we wspomnianych regionach i wspiera projekty, które nie mogą być w pełni sfinansowane na zasadach rynkowych, głównie w sektorze prywatnym. Członkami Banku są 64 państwa, UE i EBI. Łącznie Unia Europejska i jej państwa członkowskie reprezentują około 64 % kapitału zakładowego Banku. Dyrektorzy będący członkami Zarządu, reprezentujący wspomniane konstytuanty, spotykają się regularnie w celu skoordynowania swoich opinii na temat projektów, polityk i strategii Banku. Nie zawsze prowadzi to do osiągnięcia jednolitych stanowisk, ponieważ dyrektorzy reprezentujący państwa członkowskie UE głosują jako niezależni udziałowcy, wyrażając priorytety swoich odpowiednich władz. Na koniec 2012 r. udział UE w kapitale zakładowym EBOR wynosił 3,04 % (900 mln EUR z łącznego kapitału wynoszącego 30 mld EUR), przy czym kapitał wpłacony stanowi niewiele ponad 20 % (188 mln EUR w przypadku UE), natomiast resztę stanowi kapitał na żądanie (712 mln EUR w przypadku UE; kwota ta stanowi zobowiązanie warunkowe dla budżetu UE). Wszystkich 66 udziałowców jest reprezentowanych w Radzie Gubernatorów EBOR. Przedstawiciela UE wyznacza Komisja, a obecnie jest nim Olli Rehn, wiceprzewodniczący do spraw gospodarczych i walutowych. Komisja wyznacza także zastępcę gubernatora, którym jest obecnie Marco Buti, dyrektor generalny DG ECFIN. Gubernatorzy wybierają 23-osobową Radę Dyrektorów (Zarząd) na (odnawialną) trzyletnią kadencję. Spośród stanowisk dyrektorów będących członkami Zarządu, 15 przeznaczonych jest dla państw członkowskich UE, UE i EBI. Każdy dyrektor mianuje swojego zastępcę posiadającego uprawnienia do działania w jego imieniu w razie jego nieobecności. Dyrektorem będącym członkiem Zarządu reprezentującym Unię Europejską jest obecnie Vassili Lelakis (DG ECFIN), a jego zastępcą Peter Basch (DG ECFIN). Wyrażając oficjalne poglądy i stanowiska UE, dyrektor reprezentujący UE uwzględnia poglądy wszystkich zainteresowanych służb Komisji, Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych i innych właściwych organów UE, jak również zdanie większości dyrektorów będących członkami Zarządu reprezentujących państwa członkowskie UE. 1.2. Przejrzystość operacji Bank publikuje szereg publicznie dostępnych sprawozdań rocznych mających na celu poinformowanie zainteresowanych stron o jego działaniach i sposobie wspierania przejrzystości jego operacji. W szczególności są to następujące sprawozdania: sprawozdanie roczne, roczne sprawozdanie finansowe, sprawozdanie na temat przekształceń, sprawozdanie na temat stabilności i sprawozdanie na temat darczyńców (linki internetowe, zob. załącznik 3). W ramach polityki informacji publicznej określono, jakie działania EBOR powinien podejmować w zakresie konsultacji społecznych i ujawniania informacji. W 2012 r. Bank przeprowadził konsultacje społeczne w sprawie dziewięciu strategii krajowych i jednej strategii sektorowej, opublikował dokumenty podsumowujące projekt w odniesieniu do 158 projektów sektora prywatnego, przeprowadził ocenę oddziaływania na środowisko i ocenę skutków społecznych dla wszystkich projektów kategorii środowiskowej A i przekazał informacje dotyczące rozliczalności i zarządzania zgodnie z wymogami. Bank odpowiedział także na wszystkie wnioski o udzielenie informacji, przy czym złożono jedno odwołanie od decyzji odmownej. Kluczowym narzędziem mechanizmu zapewniającego rozliczalność EBOR jest mechanizm skarg i zażaleń dotyczących projektów (Project Complaint Mechanism) służący do weryfikacji skarg i zażaleń w przypadkach, w których Bankowi zarzuca się, że nie zastosował się do obowiązującej polityki, zatwierdzając konkretny projekt, a także zapewniający zainteresowanej społeczności możliwość uzyskania pomocy Banku w zakresie rozwiązania problemu z jednostką sponsorującą projekt. W 2012 r. w EBOR zarejestrowanych było ponad 1900 organizacji społeczeństwa obywatelskiego, a ponad 400 organizacji uczestniczyło w spotkaniach tematycznych z pracownikami Banku. Program na rzecz społeczeństwa obywatelskiego jest przewodnim wydarzeniem w ramach współpracy Banku ze społeczeństwem obywatelskim i realizowany jest wraz z corocznym posiedzeniem i forum biznesowym EBOR. Stanowi on platformę wysokiego szczebla umożliwiającą dialog między przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i Prezesem EBOR, Zarządem, osobami zarządzającymi wyższego szczebla i pracownikami Banku. 2. Wyniki w 2012 r. 2.1. Wyniki finansowe W 2012 r. Bank znajdował się nadal w dobrej sytuacji finansowej i posiadał silną pozycję kapitałową (odzwierciedloną w ratingu „AAA” ze stabilną perspektywą), wysoki poziom płynności i ciągłe zdecydowane wsparcie swoich udziałowców. Roczny wolumen działalności EBOR wyniósł 8,9 mld EUR, na co złożyły się 393 projekty indywidualne i 72 przypadki sald niewykorzystanych środków w ramach programu ułatwiania handlu (Trade Facilitation Programme) na 2012 r. Obejmują one sześć zobowiązań na kwotę 181 mln EUR finansowanych w południowym i wschodnim regionie Morza Śródziemnego (SEMED). Projekty te uzyskały efekt mnożnikowy w formie dodatkowego finansowania w wysokości 17,4 mld EUR w ciągu 2012 r. (20,8 mld EUR w 2011 r.), przy czym Bank bezpośrednio uruchomił 1,2 mld EUR kredytów konsorcjonalnych (1,0 mld EUR w 2011 r.). Portfel operacji inwestycyjnych Banku wzrósł do końca 2012 r. do 37,5 mld EUR (wzrost o 8 % w porównaniu z 2011 r.). W 2012 r. zarejestrowano zysk netto w wysokości 1 mld EUR (173 mln EUR w 2011 r.), wynikający głównie ze zmiany niezrealizowanych wartości godziwych akcji, których wkład w wyniki banku, uwzględniając zmienność rynków akcji, może w przyszłości podlegać znacznym wahaniom. Oznacza to, że rezerwy EBOR wzrosły z 7,0 mld EUR w 2011 r. do 7,8 mld EUR na koniec 2012 r. W 2012 r. w ramach rocznego programu pozyskiwania funduszy Bank uzyskał finansowanie długoterminowe w kwocie 6,3 mld EUR o średnim okresie wymagalności wynoszącym 4,1 roku. Obligacje wyemitowano w 12 walutach, przy czym emisja w dolarach amerykańskich stanowiła 60 %. Wyniki operacyjne i finansowe oraz podział geograficzny działań Banku przedstawiono w załączniku 1. 2.2. Wpływ transformacji EBOR przeprowadza roczną ocenę postępów w zakresie transformacji i pozostałych wyzwań w 15 sektorach we wszystkich państwach, w których EBOR prowadzi działalność. Oceny „luk w transformacji” dokonuje się pod kątem zmian w strukturze rynku lub instytucji wspierających rynek niezbędnych do dostosowania ich do standardów obowiązujących w najbardziej zaawansowanych gospodarkach rynkowych. W 2012 r. postępy reform demokratycznych w niektórych częściach regionu działalności EBOR były znaczne, natomiast w innych reformy te doznały zastoju. Postępy reform były najbardziej widoczne w państwach, w których przemiany demokratyczne dopiero się rozpoczynały, takich jak Egipt i Tunezja, chociaż występowały pewne zawirowania, a proces transformacji będzie prawdopodobnie przebiegał nierówno we wszystkich państwach południowego i wschodniego regionu Morza Śródziemnego. Państwa regionu Bałkanów Zachodnich kontynuowały reformy demokratyczne, wspierane przez proces integracji z UE i przez intensywną współpracę regionalną, chociaż populizm i napięcia między grupami etnicznymi nadal spowalniają proces konsolidacji demokratycznej. Armenia, Gruzja i Mołdawia wzmocniły swoją legitymizację demokratyczną dzięki wolnym i sprawiedliwym wyborom oraz utworzeniu rządów nastawionych na przeprowadzanie reform; również Republika Kirgiska i Mongolia poczyniły dalsze postępy w dziedzinie demokracji. W innych miejscach regionu działalności EBOR reformy demokratyczne miały bardziej złożony charakter. W Rosji wpływ postępów w zakresie pewnych reform demokratycznych i bardziej otwartych wyborów prezydenckich przeprowadzonych w marcu 2012 r. został częściowo zniwelowany przez inne środki przyjmowane przez władze. Na Ukrainie znaczne postępy dokonane w poprzednich latach zostały uszczuplone na skutek selektywnego stosowania prawa i nacisków na niezależne media. Postępy demokratyczne w większości pozostałych państw WNP były w najlepszym wypadku powolne, przy czym obawy budziła także szerząca się korupcja, słabe przywiązanie do zasady praworządności i przypadki łamania praw człowieka. Bank był nadal poważnie zaniepokojony brakiem postępów w zakresie reform demokratycznych na Białorusi i w Turkmenistanie oraz nadal stosował w swoich działaniach dostosowane podejście strategiczne, skupiając się na projektach dotyczących sektora prywatnego i postępach ocenianych na podstawie właściwie określonych politycznych i gospodarczych punktów odniesienia. W 2012 r. rozpoczęto prace nad wprowadzeniem do systemu transformacji kwestii włączenia gospodarczego, a w 2013 r. uwzględniono trzy dodatkowe wymiary: różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, dysproporcje między obszarami wiejskimi i miejskimi oraz kwestie dotyczące młodzieży. 2.3. Podejmowanie ryzyka Realizując swój mandat w zakresie transformacji, EBOR może podejmować większe ryzyko niż instytucje będące jego odpowiednikami w sektorze prywatnym. Dokonuje tego jednak w wyważony i otwarty sposób. Kierownictwo regularnie informuje Zarząd i prowadzi z nim konsultacje w odniesieniu do tej kwestii, głównie za pośrednictwem kwartalnych sprawozdań dotyczących ryzyka, lecz także indywidualnie w poszczególnych przypadkach. Celem EBOR jest zmniejszenie w jak największym stopniu ryzyka dla zasobów finansowych przez utrzymanie wysokiej płynności i inwestycje krótkoterminowe w instrumenty najwyższej jakości. Operacje te prowadzone są w ramach upoważnienia udzielonego przez Zarząd w ramach rygorystycznych zasad, które podlegają rocznemu przeglądowi. Z drugiej strony portfel bankowy jest zaprojektowany w celu podejmowania znacznie większego ryzyka przez dokonywanie inwestycji średnio- i długoterminowych, które są często dostosowanymi lub unikalnymi produktami i dlatego mają bardzo małą płynność. EBOR stara się jednak zidentyfikować, zmierzyć i ustrukturyzować te czynniki ryzyka w sposób umożliwiający ich ograniczenie lub zabezpieczenie się przed nimi (np. możliwości wyjścia, kontrole wypłat, zobowiązania umowne, poręczyciele itp.). Inwestycje EBOR wycenia się według wartości rynkowych w celu odzwierciedlania odpowiedniego stosunku ryzyka do zysku (przy jednoczesnym zapewnieniu „niewypierania” przez EBOR sektora prywatnego). Można spodziewać się pewnych przypadków niewykonania zobowiązań, ale EBOR stara się w jak największym stopniu ograniczyć takie straty i zabezpiecza się przed nimi w celu utrzymania należytego kapitału regulacyjnego. Zagrożone kredyty EBOR pozostały na bardzo niskim poziomie wynoszącym 3,4 % dłużnych aktywów operacyjnych na koniec 2012 r. (676 mln EUR). Inne rodzaje ryzyka (z którymi mają do czynienia wszystkie podmioty na rynku) obejmują ryzyko operacyjne (np. błędy, nadużycia itp.), ryzyko utraty reputacji związane z uczciwością obecnych i potencjalnych klientów i ryzyko systemowe (np. upadłość kluczowego zachodniego banku lub istotna zmiana polityki amerykańskiej Rezerwy Federalnej). 2.4. Rozszerzenie geograficzne W 2011 r. EBOR rozpoczął stopniowo operacje w południowym i wschodnim regionie Morza Śródziemnego (SEMED) za pośrednictwem finansowanych przez darczyńców funduszy współpracy na przygotowywanie projektów itp. W 2012 r. wystarczająca liczba udziałowców EBOR ratyfikowała jednak zmiany w art. 18 umowy o utworzeniu EBOR, aby umożliwić przyznanie statusu potencjalnego kraju-odbiorcy Egiptowi, Jordanii, Maroku i Tunezji. Umożliwiło to Bankowi rozpoczęcie, począwszy od listopada, realizacji szerokiej zakresu operacji inwestycyjnych w nowym regionie za pośrednictwem przeznaczonego na ten cel specjalnego funduszu inwestycyjnego (zob. załącznik 2). Oczekuje się, że państwa te staną się pełnoprawnymi krajami-odbiorcami w latach 2013–2014. Po obszernych dyskusjach gubernatorzy EBOR zagłosowali w listopadzie 2012 r. za przyjęciem Kosowa na członka EBOR, dzięki czemu stało się ono 66. członkiem Banku i 30. państwem, w którym EBOR prowadzi działalność. W zatwierdzonej rezolucji podkreślono, że decyzja nie narusza stanowisk poszczególnych członków EBOR w sprawie statusu Kosowa. 2.5. Nowy Prezes Na dorocznym posiedzeniu w Londynie w maju 2012 r. Sir Suma Chakrabarti ze Zjednoczonego Królestwa wygrał pierwszy w historii konkurs na Prezesa EBOR i zastąpił w lipcu Thomasa Mirowa. Po objęciu funkcji nowy Prezes rozpoczął proces „modernizacji” Banku, który miał zmienić jego wewnętrzny sposób działania oraz „zmaksymalizować efektywność i rozwinąć inwestycje, dialog polityczny, współpracę techniczną i przywództwo w celu osiągnięcia jak najlepszych skutków”. 3. Wkład w promowanie celów Unii (zob. przykłady projektów w załączniku 2) Jako wielostronna międzynarodowa instytucja finansowa EBOR ponosi odpowiedzialność wobec udziałowców zarówno z UE, jak i spoza UE, a w związku z tym działa zgodnie z własnymi niepowtarzalnymi ramami zarządczymi, regulacyjnymi i politycznymi. Zasadniczo jednak EBOR stosuje i promuje normy i wymogi polityczne UE, nie tylko w państwach UE, w których prowadzi działalność, lecz także w krajach-odbiorcach spoza UE, w których projekty Banku i dialog polityczny mają na celu spełnienie wymogów UE lub zbliżenie się do nich w jak największym stopniu. Nie wszystkie projekty EBOR mogą od początku spełnić normy UE, głównie z powodu ograniczeń dotyczących dostępnych środków finansowych, a często w związku z istotną luką w transformacji. W takim przypadku Zarząd musi wyrazić zgodę na odstępstwo od odpowiedniej polityki EBOR. W każdym przypadku EBOR przyczynia się realizacji szeregu zewnętrznych celów UE określonych w art. 21 Traktatu UE. EBOR zapewnia w szczególności wsparcie techniczne i finansowe, które pomaga sprzyjać trwałemu rozwojowi gospodarczemu i społecznemu oraz środowiskowemu, integracji wszystkich krajów w ramach gospodarki światowej i wspieraniu współpracy wielostronnej i dobrych rządów na poziomie światowym. Współpracując tylko z państwami, które stosują zasady wielopartyjnej demokracji, pluralizmu i gospodarki rynkowej, Bank przyczynia się także do wspierania demokracji i państwa prawa. Wykonując swój mandat polegający na popieraniu przechodzenia w kierunku gospodarki rynkowej, EBOR promuje prywatną i przedsiębiorczą inicjatywę, pomagając państwom w realizacji reform strukturalnych i sektorowych (gospodarczych, społecznych, środowiskowych) mających pomóc im w modernizacji i w pełnej integracji w ramach do gospodarki światowej. 3.1. Strategie i polityka EBOR W 2012 r. zatwierdzono nową politykę eksploatacji złóż, w ramach której określono cele i zasady Banku w zakresie promowania odpowiedzialnego górnictwa zgodnego z najlepszymi normami międzynarodowymi dotyczącymi aspektów związanych ze środowiskiem, zdrowiem, bezpieczeństwem i kwestiami społecznymi (wykorzystanie węgla i wydobycie paliw kopalnych objęto strategią energetyczną, w sprawie której konsultacje odbędą się w 2013 r.). Polityka ta wpisywała się w odpowiednie dyrektywy UE i powiązane normy środowiskowe odnoszące się do normatywnych i prawnych norm unijnych w tej dziedzinie. W 2012 r. uzgodniono trzeci etap przedstawionej przez EBOR inicjatywy w zakresie zrównoważonej energii (SEI) na lata 2012–2014 mający na celu kontynuację skutecznych działań polegających na promowaniu konkurencyjności gospodarczej i wzrostu w oparciu o efektywność energetyczną i źródła niskoemisyjne. Roczny wolumen działalności w 2012 r. odpowiadający kwocie około 2,3 mld EUR łączy się bezpośrednio z działaniami w zakresie zrównoważonej energii i przyczynia się do osiągnięcia celu Banku w tym zakresie, tj. doprowadzenia do sytuacji, w której 20 % inwestycji uwzględnia element zrównoważonej energii. Trzeci etap inicjatywy w zakresie zrównoważonej energii będzie obejmował dalszy rozwój działań na rzecz efektywności energetycznej i łagodzenia zmiany klimatu, a jednocześnie większe koncentrowanie się na kwestii dostosowania się do zmiany klimatu. Jego celem jest uzyskanie 4,5–6,5 mld EUR środków finansowych i docelowego zmniejszenia emisji dwutlenku węgla o 26–32 mln ton. Na wniosek przedstawiciela UE ten trzeci etap będzie zharmonizowany i skoordynowany z planami w dziedzinie klimatu innych międzynarodowych instytucji finansowych. Kluczowym obszarem wzrostu dla Banku jest finansowanie energii odnawialnej. Od 2006 r. Bank zainwestował w 57 projektów w zakresie energii wiatrowej, słonecznej, uzyskiwanej z biomasy i wodnej, jak również wniósł wkład w fundusze energii odnawialnej. W sumie Bank zainwestował ponad 2 mld EUR w projekty o łącznej wartości przekraczającej 5 mld EUR z efektem mnożnikowym w formie inwestycji sektora publicznego i prywatnego wynoszącym ponad 3 mld EUR. W 2012 r. przyjęto nową pięcioletnią strategię w zakresie infrastruktury miejskiej i środowiskowej (MEI) opartą na normach środowiskowych. Sektor infrastruktury miejskiej i środowiskowej ma szczególne znaczenie dla wielu najuboższych krajów-odbiorców EBOR i z powodu dużych wyzwań związanych z transformacją postrzega się go jako zasadniczą część działalności Banku. W tej dziedzinie występuje często finansowanie z instrumentów łączonych UE. 3.2. Strategie krajowe W 2012 r. EBOR przygotował nowe trzyletnie strategie krajowe dla Albanii, Armenii, Estonii, Litwy, Rumunii, Rosji, Republiki Słowackiej, Tadżykistanu i Turcji. Wobec faktu, że w 2012 r. Turcja znajdowała się na sporządzanej przez Grupę Specjalną ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy liście obejmującej państwa posiadające braki legislacyjne w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy lub finansowaniu działań terrorystycznych, przedstawiciel UE odegrał zasadniczą rolę w zapewnieniu wykazywania się przez Bank dodatkową należytą starannością w przypadku wszystkich projektów z udziałem tureckich jednostek sponsorujących. Strategie krajowe dla Estonii, Litwy i Republiki Słowackiej odzwierciedlały ich zaawansowany status transformacji i określały wyraźne drogi wyjścia Banku. W przypadku strategii rumuńskiej uwzględniono rolę EBOR w udzielaniu pomocy władzom rumuńskim w zakresie lepszego wykorzystywania funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności UE. Istotne negocjacje przeprowadzono w odniesieniu do strategii dla Rosji z uwagi na fakt, że odpowiada ona za ponad jedną trzecią działalności EBOR. Dyrektor reprezentujący UE z powodzeniem argumentował, że należy stosować odpowiednią politykę, jeżeli chodzi o konieczność uzyskania przez Rosję zgodności z zasadami handlu międzynarodowego w związku z jej członkostwem w WTO. W świetle liczby trwających sporów handlowych między UE i Rosją za niezbędne uznano jednoznaczne zasygnalizowanie zarówno władzom rosyjskim, jak i EBOR, że należy unikać wspierania projektów, które są sprzeczne z uzgodnionymi zasadami handlowymi, i że Rosja musi czynić większe starania na rzecz integracji w ramach gospodarki światowej oraz przeprowadzać dalsze reformy rynkowe. W kontekście wszystkich krajowych dokumentów strategicznych przedstawiciel UE wynegocjował zestaw standardowych procedur dotyczących rozpatrywania odstępstw od wymogów UE w zakresie ochrony środowiska na poziomie projektu, które wymagałyby wyraźnych uzasadnień i konkretnych działań uzupełniających. 3.3. Specjalne działanie na rzecz Grecji Po otrzymaniu wniosku o wsparcie i współpracę od władz greckich w sierpniu 2012 r. EBOR stworzył grupę zadaniową, która miała na celu zbadanie sposobu wspierania wzrostu gospodarczego w Grecji i w regionie przez transgraniczne inwestycje infrastrukturalne, integrację handlową i regionalny rozwój przedsiębiorstw z udziałem greckich spółek zależnych działających na całym obszarze Europy Południowo-Wschodniej. Po szeregu spotkań rozpoznawczych wysokiego szczebla z udziałem władz greckich, greckich partnerów biznesowych, odpowiednich służb Komisji Europejskiej i grupy zadaniowej ds. Grecji, a także EBI, EBOR pomógł EBI stworzyć program ułatwień w handlu dla Grecji, po czym rozpoczęto przygotowania do wprowadzenia nowego pakietu finansowego w wysokości 711 mln EUR dla dziewięciu greckich bankowych spółek zależnych w Bułgarii, Rumunii i Serbii w celu ograniczenia ich uzależnienia od ich greckich spółek dominujących. Bank wspierał także znaczną liczbę projektów obejmujących greckie przedsiębiorstwa w Europie Południowo-Wschodniej. 3.4. Europa 2020 Głównym celem transakcji EBOR jest promowanie raczej systematycznej transformacji gospodarczej niż wzrostu gospodarczego. W związku z faktem, że transformacja jest często czynnikiem umożliwiającym wzrost gospodarczy, inwestycje EBOR wpływają na perspektywy państwa, a także pośrednio na tworzenie miejsc pracy i ograniczenie ubóstwa. Ilustracją takiej sytuacji są prace Banku na rzecz wspierania MŚP przez udostępnianie linii kredytowych i wsparcia technicznego w zakresie zarządzania przedsiębiorstwem. W 2012 r. zrealizowano około 1 500 projektów dotyczących MŚP. W tym kontekście EBOR przyczynia się do realizacji najważniejszych celów określonych w strategii „Europa 2020”, w tym inteligentnego wzrostu gospodarczego poprzez inwestycje w zakresie „gospodarki opartej na wiedzy” i innowacji, trwałego wzrostu gospodarczego poprzez inwestycje w projekty w zakresie efektywności energetycznej i niskoemisyjności oraz wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu poprzez inwestycje mające wpływ na różnice w traktowaniu kobiet i mężczyzn, dysproporcje między obszarami wiejskimi i miejskimi oraz wykluczenie młodzieży. 4. Współpraca międzyinstytucjonalna Poza inwestycjami i wsparciem na rzecz dywersyfikacji gospodarczej EBOR odgrywa coraz ważniejszą rolę we wspieraniu współpracy wielostronnej i dobrych rządów na poziomie światowym zgodnie z szerszymi celami zewnętrznymi UE. Bank stara się zapewniać regionowi, w którym prowadzi działalność, głos na forach międzynarodowych, a także współpracuje z rządami i liderami biznesu w celu wspierania właściwego ładu korporacyjnego i polityki oraz reform prawnych. 4.1. Trójstronny protokół ustaleń Komisji Europejskiej-EBOR-EBI Uwzględniając rolę EBI i EBOR we wspieraniu europejskich celów i wartości w UE i w jej sąsiedztwie, Komisja aktywnie wspiera współpracę w ramach protokołu ustaleń Komisji Europejskiej-EBI-EBOR, który podpisano w marcu 2011 r. (i zmieniono w listopadzie 2012 r. w celu odzwierciedlenia rozszerzenia na region SEMED). W ramach protokołu ustaleń stworzono grupę kontaktową mającą wspierać kulturę opartą na regularnej wymianie i wspólne określanie możliwości współfinansowania w oparciu o komparatywną przewagę każdego partnera. Kolejny protokół ustaleń między Komisją, Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, EBOR i EBI podpisano w dniu 13 grudnia 2012 r. Dotyczy on określania stosownych projektów inwestycyjnych w ramach partnerstwa na rzecz modernizacji między UE a Rosją. 4.2. Unijna platforma na rzecz instrumentów łączonych w ramach współpracy zewnętrznej W 2012 r. EBOR uczestniczył w grupie ekspertów, której prace doprowadziły do stworzenia przez Komisję nowej unijnej platformy na rzecz instrumentów łączonych w ramach współpracy zewnętrznej (EUBEC), którą wprowadzono w dniu 14 grudnia. Jej celem było pogłębienie zaangażowania UE w szereg instytucji finansowych oraz uzyskanie efektu mnożnikowego w formie wykorzystania ich rozległej fachowej wiedzy technicznej i przewagi komparatywnej w celu koordynowania i ulepszania wpływu i skuteczności działań zewnętrznych UE. Rozpoczęto prace techniczne dotyczące analizy mechanizmów łączenia, w tym najlepszych praktyk, struktur zarządzania oraz sposobu mierzenia i monitorowania wyników. 4.3. Partnerstwa międzynarodowych instytucji finansowych W listopadzie 2012 r. EBI, Grupa Banku Światowego i EBOR uzgodniły drugi wspólny plan działań międzynarodowych instytucji finansowych mający na celu wspieranie ożywienia gospodarczego i wzrostu w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej pakietem finansowym o wartości ponad 30 mld EUR (jak również doradztwem w zakresie polityki) na lata 2013–2014 (zwanym „Vienna II”, ponieważ wzorem do jego opracowania był plan działań „inicjatywa wiedeńska” na lata 2009–2010). Była to bezpośrednia odpowiedź na ciągły wpływ problemów występujących w strefie euro na gospodarki wschodzących krajów Europy, mająca na celu pobudzenie wzrostu gospodarczego w regionie poprzez wspieranie inicjatyw sektora prywatnego i publicznego dotyczących m.in. infrastruktury, inwestycji przedsiębiorstw i sektora finansowego. EBOR skoncentruje swoje wsparcie na Bałkanach Zachodnich i Wschodnich, państwach bałtyckich i państwach Europy Środkowej, zamierzając zainwestować do 4 mld EUR w finansowanie pożyczek, kapitału własnego i handlu, przy czym działania te będą wspierane przez dialog polityczny mający na celu przebudowę gospodarczą, dywersyfikację i wzmocnienie ładu korporacyjnego. Partnerstwo z Deauville zostało ustanowione przez G8 podczas szczytu w Deauville w maju 2011 r. Jego celem jest koordynowanie reakcji politycznej G8 (pod względem politycznym, finansowym i handlowym) na arabską wiosnę (w tym mobilizację międzynarodowych instytucji finansowych i darczyńców dwustronnych nienależących do G8) w celu wspierania przejścia do zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. Rozszerzenie mandatu EBOR na region SEMED uznano za kluczowy element filara finansowego. 4.4. Wsparcie darczyńców Dotacje od darczyńców mają zasadnicze znaczenie dla sprostania wyzwaniom związanym z transformacją w państwach, w których EBOR prowadzi działalność (zob. załącznik 2). W 2012 r. środki z dotacji wykorzystano na wspieranie programów i inicjatyw w niemal wszystkich dziedzinach działalności EBOR, na które przeznaczono kwotę 177 mln EUR uzyskaną od ponad 30 darczyńców dwustronnych, funduszy wielostronnych i instrumentów wielostronnych. Średnio rocznie ze środków z dotacji finansuje się 500 zadań w zakresie współpracy technicznej oraz 60 operacji z dotacji nieprzeznaczonych na współpracę techniczną. Wsparcie darczyńców miało ponadto kluczowe znaczenie dla rozszerzenia wpływu Banku w państwach na wczesnym etapie transformacji i dla stworzenia podstaw sukcesu w regionie SEMED. Przyznane dotacje w podziale na darczyńców (w mln EUR) Darczyńca || 2008 r. || 2009 r. || 2010 r. || 2011 r. || 2012 r. Dwustronny || 55,8 || 75,7 || 78,4 || 240,2 || 62,3 UE || 37,7 || 103,9 || 58,8 || 133,1 || 92,2 Wielostronny || 0,4 || 0,2 || 77,5 || 60,6 || 22,5 Inny || 0,4 || 1,6 || - || - || 0,2 SSF || 115,0 || 30,0 || 150,0 || - || - SEMED || - || - || - || 20,0 || - Ogółem || 209,3 || 211,4 || 364,7 || 453,9 || 177,2 Komisja jest zdecydowanie najważniejszym darczyńcą Banku w odniesieniu do funduszy na współpracę techniczną i funduszy nieprzeznaczonych na współpracę techniczną, wnosząc ponad jedną trzecią środków finansowych od darczyńców wspierających projekty EBOR, a w 2012 r. ponad połowę wszystkich funduszy darczyńców (92 mln EUR). Środki z dotacji UE obejmują wszystkie państwa i sektory, w których Bank prowadzi działalność. W ostatnich latach środki finansowe UE w coraz większym stopniu przeznaczano poprzez instrumenty regionalne do łączenia dotacji UE z finansowaniem inwestycji przez europejskie instytucje finansowe. Instrumenty te obejmują sąsiedzki fundusz inwestycyjny (NIF), instrument inwestycyjny dla Azji Środkowej (IFCA) i ramy inwestycyjne dla Bałkanów Zachodnich (WBIF). W 2012 r. EBOR zabezpieczył 25,7 mln EUR z NIF, 17 mln EUR z IFCA i 35,2 mln EUR z WBIF. Ponadto EBOR pozyskał 21,5 mln EUR z Instrument Pomocy Przedakcesyjnej na projekty w Albanii oraz w Bośni i Hercegowinie. W ramach projektów Banku w państwach członkowskich UE wykorzystuje się także znaczące finansowanie z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności. Chociaż wkłady te różnią się w poszczególnych latach, od 1992 r. na projekty EBOR wykorzystano kwotę około 3 mld EUR. Bank jest także kluczowym partnerem w kwestiach bezpieczeństwa jądrowego, zarządzając sześcioma funduszami bezpieczeństwa nuklearnego w imieniu Unii Europejskiej i 29 rządów państw będących darczyńcami: Kontem Bezpieczeństwa Jądrowego, Funduszem Budowy Powłoki Ochronnej w Czarnobylu, trzema międzynarodowymi funduszami wspierania likwidacji elektrowni i programem jądrowym Funduszu Partnerstwa Wymiaru Północnego w dziedzinie Środowiska. Komisja jest ponadto wiodącą instytucją współfinansującą szereg zarządzanych przez EBOR wielostronnych funduszy powierniczych, takich jak Fundusz Partnerstwa Wymiaru Północnego w dziedzinie Środowiska (84 mln EUR) i program wschodnioeuropejskiego partnerstwa na rzecz efektywności energetycznej i środowiska (40 mln EUR), które mają na celu wspieranie inwestycji w zakresie efektywności energetycznej i poprawę ochrony środowiska i bezpieczeństwa jądrowego w Rosji, na Białorusi i na Ukrainie. Rysunki 1 i 2: Środki finansowe od darczyńców z UE Więcej informacji przedstawiono w rocznym sprawozdaniu Banku dotyczącym darczyńców, w którym zawarto szczegółowe informacje dotyczące działań wprowadzonych przez Bank po zakończeniu strategicznego przeglądu współfinansowania dotacji w 2012 r. Ten pierwszy od 1995 r. kompleksowy przegląd systemów zarządzania dotacjami przez Bank pozwolił na wprowadzenie reform stanowiących odpowiedź na rosnący i bardziej złożony portfel dotacji. 4.5. Biuro EBOR ds. koordynacji operacyjnej w Brukseli Od początku kadencji Prezes EBOR Sir Suma Chakrabarti obrał sobie za cel pokazanie, że w jego przekonaniu stosunki między UE i EBOR są ważne i mają strategiczny charakter. W 2012 r. zobowiązał się do zbadania sposobów ich wzmocnienia, zwłaszcza poprzez otwarcie w Brukseli biura EBOR ds. koordynacji operacyjnej (OCOB). Celem utworzenia biura jest raczej sprzyjanie bliższym stosunkom operacyjnym niż zajmowanie się kwestiami związanymi z zarządzaniem lub udziałowcami. 5. Załącznik 1 – Wyniki EBOR 5.1. Wyniki operacyjne w latach 2008–2012 || 2012 r. || 2011 r. || 2010 r. || 2009 r. || 2008 r. || Łącznie lata 1991–2012 Liczba projektów || 393 || 380 || 386 || 311 || 302 || 3 644 Roczny wolumen działalności (w mln EUR) || 8 920 || 9 051 || 9 009 || 7 861 || 5 087 || 78 916 Finansowanie spoza EBOR (w mln EUR) || 17 372 || 20 802 || 13 174 || 10 353 || 8 372 || 155 644 Całkowita wartość projektu[1] || 24 871 || 29 479 || 22 039 || 18 087 || 12 889 || 235 387 5.2. Wyniki finansowe w latach 2008–2012 w mln EUR || 2012 r. || 2011 r. || 2010 r. || 2009 r. || 2008 r. Zysk zrealizowany w danym roku Przed odpisami z tytułu utraty wartości[2] || 1 006 || 866 || 927 || 849 || 849 (Strata) /zysk netto w 2012 r. Przed transferami dochodu netto zatwierdzonymi przez gubernatorów || 1 020 || 173 || 1 377 || (746) || (602) Transfery dochodu netto zatwierdzone przez gubernatorów || (190) || – || (150) || (165) || (115) (Strata) /zysk netto w 2012 r. Po transferach dochodu netto zatwierdzonych przez gubernatorów || 830 || – || 1 227 || (911) || (717) Kapitał wpłacony || 6 202 || 6 199 || 6 197 || 5 198 || 5 198 Rezerwy i zyski zatrzymane || 7 808 || 6 974 || 6 780 || 6 317 || 6 552 Całkowity kapitał własny członków || 14 010 || 13 173 || 12 977 || 11 515 || 11 750 5.3. Wyniki geograficzne W poniższych tabelach przedstawiono roczny wolumen działalności EBOR w mln EUR w podziale na regiony i państwa. 5.3.1. Kraje, w których EBOR prowadzi działalność 01 Chorwacja 02 Republika Czeska 03 Estonia 04 Węgry 05 Łotwa 06 Litwa 07 Polska 08 Republika Słowacka 09 Słowenia 10 Albania 11 Bośnia i Hercegowina 12 Bułgaria 13 była jugosłowiańska republika Macedonii 14 Kosowo 15 Czarnogóra 16 Rumunia 17 Serbia 18 Armenia 19 Azerbejdżan 20 Białoruś 21 Gruzja 22 Mołdawia 23 Ukraina 24 Kazachstan 25 Republika Kirgiska 26 Mongolia 27 Tadżykistan 28 Turkmenistan 29 Uzbekistan 30 Rosja 31 Turcja 32 Egipt 33 Jordania 34 Maroko 5.3.2. Europa Środkowa i państwa bałtyckie Państwo || 2012 r. || 2011 r. || Łącznie lata 1991–2012 Chorwacja || 210 || 158 || 2 749 Republika Czeska[3] || 0 || 0 || 1 137 Estonia || 4 || 20 || 543 Węgry || 75 || 124 || 2 663 Łotwa || 4 || 19 || 575 Litwa || 37 || 2 || 640 Polska || 672 || 891 || 6 093 Republika Słowacka || 185 || 68 || 1 787 Słowenia || 28 || 103 || 765 Ogółem || 1 215 || 1 385 || 16 952 5.3.3. Europa Południowo-Wschodnia Państwo || 2012 r. || 2011 r. || Łącznie lata 1991–2012 Albania || 69 || 96 || 732 Bośnia i Hercegowina || 125 || 94 || 1 474 Bułgaria || 246 || 92 || 2 661 była jugosłowiańska republika Macedonii || 157 || 220 || 1 085 Kosowo[4] || 5 || nd. || 66 Czarnogóra || 39 || 43 || 323 Rumunia || 612 || 449 || 6 110 Serbia || 269 || 533 || 3 106 Ogółem || 1 522 || 1 527 || 15 557 5.3.4. Europa Wschodnia i Kaukaz Państwo || 2012 r. || 2011 r. || Łącznie lata 1991–2012 Armenia || 94 || 93 || 613 Azerbejdżan || 83 || 289 || 1 554 Białoruś || 185 || 194 || 1 049 Gruzja || 103 || 187 || 1 719 Mołdawia || 102 || 69 || 733 Ukraina || 934 || 1 019 || 8 148 Ogółem || 1 500 || 1 851 || 13 817 5.3.5. Rosja Państwo || 2012 r. || 2011 r. || Łącznie lata 1991–2012 Rosja || 2 582 || 2 928 || 22 943 Ogółem || 2 582 || 2 928 || 22 943 5.3.6. Azja Środkowa Państwo || 2012 r. || 2011 r. || Łącznie lata 1991–2012 Kazachstan || 374 || 289 || 4 588 Republika Kirgiska || 16 || 66 || 414 Mongolia || 419 || 62 || 690 Tadżykistan || 46 || 28 || 285 Turkmenistan || 14 || 23 || 172 Uzbekistan || 2 || 3 || 741 Ogółem || 871 || 470 || 6 891 5.3.7. Turcja Państwo || 2012 r. || 2011 r. || Łącznie lata 2009–2012 Turcja || 1 049 || 890 || 2 576 Ogółem || 1 049 || 890 || 2 576 5.3.8. Południowy i wschodni region Morza Śródziemnego Państwo || 2012 r. || 2011 r. || Łącznie Egipt || 10 || nd. || 10 Jordania || 123 || nd. || 123 Maroko || 23 || nd. || 23 Tunezja || 25 || nd. || 25 Ogółem || 181 || nd. || 181 6. Załącznik 2 – Przykłady projektów 6.1. Elektryfikacja obszarów wiejskich w Maroku EBOR rozpoczął swoje pierwsze inwestycje w Maroku we wrześniu 2012 r. Od tego czasu sfinansował nowe projekty na kwotę około 180 mln EUR, skupiając się na MŚP, infrastrukturze podstawowej i przedsiębiorstwach spożywczych. Przy pomocy środków z wielostronnego rachunku SEMED, w przypadku którego wkład UE wynosił około 20 mln EUR, przeprowadzono także prace przygotowawcze do dużych inwestycji w infrastrukturę energetyczną Maroka przeznaczonych dla odległych miejscowości wiejskich i ludności wiejskiej o ograniczonym lub niepewnym dostępie do energii elektrycznej. Krajowemu urzędowi ds. energii elektrycznej i wody pitnej (Office National de l’Electricite et de l’Eau Potable) zaoferowano nową pożyczkę w wysokości 60 mln EUR, która pomoże milionom Marokańczyków podłączyć się do sieci energoelektrycznej i zapewni równe możliwości dla nawet 40 000 osób w całym państwie. Ponadto działania te pomogą Maroku zmniejszyć jego zależność od importu energii i promować zrównoważony rozwój, przyczyniając się do realizacji celu rządu polegającego na osiągnięciu elektryfikacji obszarów wiejskich na poziomie 97–100 %. Pożyczka obejmuje również finansowanie pilotażowego programu inteligentnego opomiarowania, który będzie miał zasadnicze znaczenie przy korzystaniu ze zdecentralizowanego wytwarzania energii odnawialnej, na przykład przez wykorzystywanie paneli fotowoltaicznych umieszczanych na dachach. 6.2. Program ułatwiania handlu Prowadzony przez EBOR długofalowy program ułatwiania handlu (Trade Facilitation Programme, TFP) jest praktycznym przykładem działań podejmowanych przez Bank na rzecz udzielania państwom pomocy w otwieraniu się, rozwijaniu handlu i integracji w ramach gospodarki światowej. W 2012 r. w ramach TFP sfinansowano 1 870 transakcji handlowych z 75 bankami w 16 państwach, których wartość przekroczyła 1,1 mld EUR. W 2012 r. rozwijała się także prowadzona przez Bank na zasadach e-uczenia się szkoła finansowania handlu, w której od rozpoczęcia jej działalności (w 2010 r.) przeszkolonych zostało już ponad 500 studentów; szkoła ta pomaga przekazywać pracownikom banków bardzo potrzebne umiejętności w zakresie zarządzania różnymi instrumentami finansowania handlu z korzyścią dla lokalnych importerów i eksporterów. 6.3. Projekt dotyczący kopalni złota i miedzi Oyu Tolgoi Po długich dyskusjach, które miały miejsce w 2012 r., dyrektorzy będący członkami Zarządu EBOR zatwierdzili wkład inwestycyjny w wysokości 400 mln EUR na zagospodarowanie przez Rio Tinto złoża miedzi i złota Oyu Tolgoi o łącznej wartości 19,7 mld EUR na południu obszaru Gobi w Mongolii. Przy udzielaniu tej pożyczki przedstawiciel UE (wspierany przez innych dyrektorów) zadbał o to, aby EBOR należycie uwzględnił (i uwzględniał nadal) związane z projektem czynniki ryzyka dla środowiska, w tym czynniki ryzyka wskazywane przez organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Związane z tym działania obejmują regularne monitorowanie i roczne sprawozdanie dla dyrektorów dotyczące wyników audytów środowiskowych i społecznych. Prezes EBOR Sir Suma Chakrabarti udzielił silnego osobistego poparcia temu projektowi, który jest jedną z największych w historii bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Mongolii, a kopalnia Oyu Tolgoi (po rozpoczęciu działalności) zgodnie z przewidywaniami będzie generowała około jednej trzeciej PKB Mongolii. 6.4. Efektywność energetyczna na Bałkanach Poziom zużycia energii w państwach Bałkanów Zachodnich jest 2,5 razy wyższy niż średni poziom w UE, głównie z powodu przestarzałej infrastruktury i nieefektywnego wykorzystania i dystrybucji energii. Jednym z priorytetów EBOR w tym regionie jest zmniejszenie tej różnicy. Za pośrednictwem instrumentu finansowania zrównoważonej energii na Bałkanach Zachodnich (WeBSEFF) Bank zapewnia lokalnym bankom partnerskim linie kredytowe o łącznej wartości 60 mln EUR na udzielanie pożyczek lokalnym przedsiębiorstwom. Współpraca techniczna w zakresie doradztwa dotyczącego najbardziej odpowiednich projektów jest finansowana z wielostronnego Europejskiego Wspólnego Funduszu na rzecz Bałkanów Zachodnich, którego działaniu towarzyszy wypłata zachęt finansowych dla zaciągających pożyczki przedsiębiorstw z unijnych ram inwestycyjnych dla Bałkanów Zachodnich. Wsparcie to pozwoliło przedsiębiorcy, który produkuje powidła śliwkowe, zasilać nowy system kotłów na biomasę w jego fabryce przy wykorzystaniu pestek ze śliwek dzięki pożyczce w wysokości 150 000 EUR udzielonej przez jeden z lokalnych banków partnerskich EBOR; w ten sposób przedsiębiorstwu udało się znacznie zmniejszyć zużycie energii (a także koszty). 6.5. Modernizacja transportu miejskiego w Kiszyniowie Trolejbusy stanowiły podstawę transportu publicznego w Kiszyniowie od czasów Związku Radzieckiego, ale z powodu ich słabego stanu technicznego ich liczba malała. W 2012 r. EBOR udzielił gminie pożyczki w wysokości 5 mln EUR na zakup 102 nowych, bardziej energooszczędnych pojazdów wraz z wyposażeniem do konserwacji. Nowe pojazdy nie emitują w ogóle dwutlenku węgla, a ich wykorzystanie wzrosło już nawet o 30 %. Inwestycja była współfinansowana przy pomocy pożyczki z EBI w wysokości 5 mln EUR i dotacji w wysokości 3 mln EUR z sąsiedzkiego funduszu inwestycyjnego UE; stanowi ona część kompleksowego planu mającego na celu zdecydowaną poprawę ruchu ulicznego w stolicy Mołdawii, przyczyniając się do poprawy stanu środowiska i bardziej efektywnego systemu transportu. 6.6. Energia jądrowa – wspieranie Czarnobyla UE wnosi zdecydowanie największy wkład w fundusze EBOR na rzecz bezpieczeństwa jądrowego. Od rozpoczęcia operacji EU przeznaczyła ponad 1,8 mld EUR na zwiększenie bezpieczeństwa jądrowego w regionie działalności EBOR, w tym na wspieranie Funduszu Budowy Powłoki Ochronnej w Czarnobylu i Funduszu Partnerstwa Wymiaru Północnego w dziedzinie Środowiska. UE pomogła także sfinansować likwidację elektrowni jądrowych na Litwie (Ignalina), w Republice Słowackiej (Bohunice) i w Bułgarii (Kozłoduj). Fundusz Budowy Powłoki Ochronnej w Czarnobylu został ustanowiony przez G7 w 1997 r. w celu zapewnienia bezpieczeństwa na miejscu wypadku. Do chwili obecnej fundusz otrzymał około 900 mln EUR, z czego jedną trzecią przekazała UE. Zarządzane przez EBOR fundusze są wykorzystywane w celu zbudowania mierzącej ponad 100 m wysokości powłoki ochronnej, która zakryje pozostałości starego budynku reaktora i schronu. Fundusze EU przeznaczono także na stworzenie instalacji służącej do tymczasowego magazynowania wypalonego paliwa. 7. Załącznik 3 – Linki do stron internetowych Roczne sprawozdanie EBOR: http://www.ebrd.com/pages/research/publications/flagships/annual.shtml Roczne sprawozdanie finansowe EBOR: http://www.ebrd.com/pages/research/publications/flagships/financial.shtml Sprawozdanie EBOR na temat transformacji: http://www.ebrd.com/pages/research/publications/flagships/transition.shtml Polityka informacji publicznej EBOR: http://www.ebrd.com/pages/about/policies/pip.shtml Mechanizm rozpatrywania skarg dotyczących projektów: http://www.ebrd.com/pages/project/pcm/register.shtml, zawierający szczegółowe informacje na temat wszystkich skarg i dostępne sprawozdania. Zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego: www.ebrd.com/pages/about/workwith/civil.shtml [1] „Łączna wartość projektu” jest łączną kwotą środków przeznaczonych na projekt, zarówno ze środków EBOR, jak i spoza EBOR, i jest uwzględniana w roku, w którym po raz pierwszy podpisano projekt. Środki z EBOR mogą być przekazywane przez okres dłuższy niż jeden rok, a „roczny wolumen działalności” odzwierciedla środki finansowe EBOR w podziale na lata zobowiązania. Kwotę środków finansowych zapewnianych przez strony nienależące do EBOR uwzględnia się w roku, w którym po raz pierwszy podpisano projekt. [2] Zrealizowany zysk podaje się jako zysk przed niezrealizowanymi korektami wartości godziwej inwestycji w akcje, rezerw i innych niezrealizowanych kwot. [3] Od 2008 r. EBOR nie dokonywał żadnych nowych inwestycji w Republice Czeskiej. [4] Kosowo zostało krajem-odbiorcą EBOR w dniu 17 grudnia 2012 r.