Bruksela, dnia 1.8.2007

KOM(2007) 461 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

PRZEGLĄD ŚRODKÓW OCHRONY HANDLU STOSOWANYCH PRZEZ KRAJE TRZECIE PRZECIWKO WSPÓLNOCIE (DANE STATYSTYCZNE DOTYCZĄ OKRESU DO 31 GRUDNIA 2006 R., ALE KOMENTARZE DOT. POSZCZEGÓLNYCH PRZYPADKÓW I TEKST ZOSTAŁY ZAKTUALIZOWANE DO KWIETNIA 2007 R.) {SEC(2007) 1057}

1. WPROWADZENIE

W zeszłorocznym sprawozdaniu z monitorowania działań w zakresie ochrony handlu skierowanych przeciwko UE wykazano istotność tego zadania w kontekście ogólnej polityki handlowej UE. W szczególności za jeden z priorytetów DG Trade w kontekście poprawy dostępu do rynków uznano dbanie o to, aby kraje trzecie nie stosowały środków ochrony handlu w sposób niewłaściwy.

W ramach strategii na rzecz konkurencyjności Europy Komisja rozpoczęła również proces rozważań (zainicjowany zieloną księgą) dotyczący stosowania przez nią samą środków ochrony handlu. Zielona księga Komisji nie kwestionuje zasadniczej wartości środków ochrony handlu, ale skłania do publicznej refleksji na temat najlepszego sposobu ich stosowania przez UE w zmiennych globalnych okolicznościach gospodarczych.

W tym kontekście, uznając prawo krajów trzecich do wykorzystywania instrumentów ochrony handlu (TDI), zdecydowanie należy zachęcać je do tego, by również rozważały zasadność ich wykorzystywania i w razie potrzeby dokonywały poprawy sposobów ich stosowania. Wiele krajów trzecich nadal bowiem stosuje je w sposób skutkujący zbyt często nakładaniem środków, których zasadność jest wątpliwa.

Chociaż w niektórych obszarach nastąpiła pewna poprawa, to nadal można zaobserwować niewłaściwe stosowanie środków, szczególnie środków ochronnych przed nadmiernym przywozem (SFG), oraz niską jakość standardów stosowanych we wszystkich trzech rodzajach środków (antydumpingowych, wyrównawczych i SFG). Przejawia się to w niskim poziomie standardów w zakresie wszczynania postępowań, zaniedbywaniu praw zainteresowanych stron oraz niedostatecznym analizowaniu szkody i związku przyczynowego. Komisja nadal działa na rzecz rozwiązania tych problemów, a przez to do możliwie jak największego zminimalizowania konsekwencji środków ochrony handlu dla naszych eksporterów.

Monitorowanie przez Komisję działań krajów trzecich odbywa się jak zawsze w kontekście odnośnych umów w ramach WTO. Nawet w przypadku krajów, które nie są członkami WTO, międzynarodowe zasady wprowadzone przez tę organizację stanowią punkt odniesienia umożliwiający określenie, czy działania organów dochodzeniowych prowadzą do powstania i utrzymania się uczciwych i sprawiedliwych warunków dla handlu. Ponadto właśnie ścisłe przestrzeganie tych zasad pozwala nam przyjąć i zaakceptować fakt, że kraje mają w pewnych okolicznościach pełne prawo do podejmowania działań w celu ochrony handlu.

Komisja przy stosowaniu instrumentów ochrony handlu kieruje się bardzo wysokimi standardami i będzie nadal starać się upowszechniać w tej dziedzinie własne najlepsze wzorce poprzez interwencję w poszczególnych przypadkach i świadczenie pomocy technicznej oraz w ramach dialogu ze swoimi partnerami handlowymi na wszystkich szczeblach.

W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono działania podjęte przez Komisję Europejską w 2006 r. w ramach monitorowania środków ochrony handlu wprowadzonych przez kraje trzecie przeciwko UE lub jej państwom członkowskim. W odniesieniu do przypadków trwających jeszcze przed 2006 r. informacje zawarte w niniejszym sprawozdaniu należy łączyć z informacjami przedstawionymi w zeszłorocznym sprawozdaniu dla Parlamentu Europejskiego, które zawierało komentarz dotyczący niektórych przypadków, obejmujący okres do września 2006 r. Niniejsze sprawozdanie zawiera aktualizację stanu rzeczy w tych przypadkach, przedstawiając zmianę sytuacji od tego czasu.

2. TENDENCJE OGÓLNE

Na koniec 2006 r. obowiązywały 143 środki wprowadzone przeciwko Wspólnocie Europejskiej lub jej państwom członkowskim; na koniec 2005 r. liczba ta wynosiła 151. Oznacza to, że trzeci rok z rzędu zaobserwowano spadek liczby środków stosowanych przeciwko Wspólnocie. Tegoroczny spadek wynika z tego, że wraz z wprowadzeniem 27 nowych środków (tymczasowych i ostatecznych) wygasły lub uchylone zostały 34 środki.

Spośród tych 34 środków, w 10 przypadkach mieliśmy do czynienia z wygaśnięciem lub zaprzestaniem stosowania środków obowiązujących w USA, dotyczących wyrobów stalowych, w następstwie przeglądów wygaśnięcia. Ponadto spadła liczba środków stosowanych przez Indie (o 6) i Argentynę (o 5), co przyczyniło się do ogólnego spadku. W przypadku tych dwóch krajów aktywną rolę odegrała Komisja Europejska, zważywszy że niektóre środki zostały zniesione w następstwie konsultacji w ramach WTO, przeprowadzonych na wniosek służb Komisji.

Liczba nowo wprowadzonych środków w 2006 r. nieznacznie wzrosła w porównaniu z 2005 r. – z 25 do 27. Najistotniejszą zaobserwowaną różnicą w tym okresie był wzrost liczby zastosowanych środków ochronnych SFG – z 10 w 2005 r. do 15 w 2006 r., czyli o 50 %. Wynika to głównie ze wzrostu liczby środków wprowadzonych przez Turcję.

Pod względem proporcji poszczególnych rodzajów środków ochrony handlu , tendencja jest podobna, jak w poprzednich latach: ok. dwie trzecie środków stanowią środki antydumpingowe. Podczas gdy liczba środków wyrównawczych w ostatnich latach spadała, zaobserwowano wzrost liczby środków ochronnych SFG – z 24 w 2005 r. do 32 w 2006 r., co stanowi wzrost o 25 %. Ten wzrost proporcji środków SFG we wszystkich trzech kategoriach (przypadki wszczęte, środki wprowadzone, środki obowiązujące) stanowi potwierdzenie wykrytej w poprzednim roku niepokojącej tendencji w zakresie stosowania tego rodzaju środków. Należy oczywiście postrzegać tę sytuację w świetle faktu, że środki ochronne SFG są wprowadzane erga omnes , w odróżnieniu od pozostałych dwóch rodzajów środków, które dotyczą poszczególnych krajów. W związku z tym wszelki wzrost skali stosowania środków SFG w nieunikniony ssposób dotyczy Wspólnoty Europejskiej, nawet jeśli dany produkt nie jest eksportowany przez UE w znaczących ilościach. Z tego też powodu Komisja stale wywiera presję na kraje stosujące ten środek, apelując o większą powściągliwość, a jednocześnie podejmuje wszelkie działania dla zminimalizowania negatywnych konsekwencji wprowadzonych już środków ochronnych SFG. W tym względzie działania służb Komisji Europejskiej były stosunkowo skuteczne, jak opisano poniżej.

Pod względem krajów , najwięcej środków ochrony handlu przeciwko WE lub jej państwom członkowskim stosują USA – obecnie obowiązuje 29 środków, czyli 20 % ogółu. USA utrzymują się na czele listy, mimo że znaczna liczba środków stosowanych przez ten kraj została zniesiona lub wygasła. Pozostałe główne kraje stosujące środki to Indie (18 środków), Chiny (10), Brazylia (9) i Turcja (8). Z wyjątkiem Turcji wszystkie wymienione kraje w ostatnich latach stosowały środki na dużą skalę. Turcja jest jednym z krajów stosujących największą liczbę środków przeciwko WE ze względu na szerokie stosowanie środków ochronnych SFG. Ze wszystkich krajów Turcja stosuje największą ich liczbę – w 2006 r. wprowadziła 5 nowych środków SFG.

Na koniec należy zauważyć, że liczba postępowań wszczętych w dziedzinie ochrony handlu przeciwko Wspólnocie Europejskiej niestety wzrosła z 20 w 2005 r. do 28 w 2006 r. Wśród tych spraw liczba otwartych postępowań antydumpingowych wynosiła 9, czyli tyle samo, ile w poprzednim roku. Otwarte było również jedno postępowanie antysubsydyjne – w 2005 r. nie było ich w ogóle. Wspomniany powyżej wzrost wynikał głównie z liczby otwartych postępowań w sprawie środków ochronnych (SFG) – było ich 18, w porównaniu z 11 postępowaniami w 2005 r.

3. TENDENCJE W POSZCZEGÓLNYCH KRAJACH

W tej części przedstawiono w skrócie główne tendencje dotyczące środków ochrony handlu stosowanych w poszczególnych krajach trzecich. Opis głównych przypadków dla poszczególnych krajów znajduje się w załączniku.

3.1. Stany Zjednoczone

Na koniec 2006 r. w USA obowiązywało 29 środków ochrony handlu skierowanych przeciwko przywozowi z krajów UE. Zdecydowaną większość stanowią środki antydumpingowe (24); jedynie 5 to środki wyrównawcze. Dla porównania na koniec 2005 r. w USA obowiązywało w sumie 39 środków przeciwko UE, w tym 27 środków antydumpingowych i 12 środków wyrównawczych.

Podobnie jak w dwóch poprzednich latach, w 2006 r. nie wszczęto żadnych nowych dochodzeń przeciwko eksporterom z UE. Stany Zjednoczone wszczęły natomiast szereg przeglądów wygaśnięcia, głównie w sektorze wyrobów stalowych; wiele z tych przeglądów zakończono w 2006 r. uchyleniem środków antydumpingowych i/lub wyrównawczych, w tym w odniesieniu do blachy stalowej grubej ciętej na wymiar, stali odpornej na korozję oraz wyrobów rurowych dla krajów wydobywających ropę naftową.

W kontekście działalności USA w dziedzinie ochrony handlu ponownie skoncentrowano się głównie na postępowaniach w ramach WTO w sprawie rozstrzygania sporów, mianowicie odnoszących się do stosowanych przez USA praktyk „zerowania” oraz do wykonania orzeczenia WTO w sprawie „prywatyzacji”.

3.2. Indie i Pakistan

Indie w dalszym ciągu są drugim krajem pod względem liczby środków stosowanych przeciwko WE (18 środków). W 2006 r. zostało zniesionych lub wygasło 6 środków, natomiast nałożono dwa nowe środki. Indie wszczęły w 2006 r. tylko jedno postępowanie antydumpingowe – dotyczyło ono trzech państw członkowskich UE; w 2005 r. były dwa podobne postępowania. Spadek liczby postępowań wszczynanych przez Indie przeciwko Wspólnocie odnotowano trzeci rok z rzędu.

Stanowi to powód do zadowolenia, zważywszy że dotychczas Indie aktywnie stosowały tego rodzaju środki. Jednym z głównych powodów do niepokoju w odniesieniu do Indii w 2006 r. było wszczęcie przeglądu wygaśnięcia w postępowaniu dotyczącym polioli do produkcji pianek elastycznych. Postępowanie to było przedmiotem konsultacji w ramach WTO w 2004 r.; na ich podstawie oczekiwano, że środki po prostu wygasną. Przegląd trwa, Komisja śledzi rozwój wydarzeń.

Pakistan nie wszczął przeciwko WE w 2006 r. żadnych nowych dochodzeń, w przeciwieństwie do 2005 r., kiedy wszczęto trzy postępowania antydumpingowe. W 2006 r. kontynuowano natomiast prace w ramach dwóch postępowań wszczętych w poprzednim roku, czego wynikiem było nałożenie środków na kwas mrówkowy i zakończenie dochodzenia w odniesieniu do blachy stalowej ocynowanej. Szczegóły dotyczące tych postępowań przedstawiono w ubiegłorocznym sprawozdaniu.

3.3. Chiny

Na koniec 2006 r. w Chinach obowiązywało 10 środków skierowanych przeciwko UE; rok wcześniej było ich 9. Nałożono dwa nowe środki, a jeden z obowiązujących środków wygasł.

Chiny wszczęły tylko jedno postępowanie antydumpingowe przeciwko UE – dotyczyło ono skrobi ziemniaczanej. W porównaniu z 2005 rokiem, kiedy wszczęto 3 postępowania, ich liczba zatem spadła. W ujęciu ogólnym działania antydumpingowe ze strony Chin były znacznie mniej nasilone w porównaniu z 2005 r., kiedy to w drugiej połowie roku kraj ten wszczynał najwięcej postępowań na poziomie WTO.

W 2006 r. stało się jasne, że braki w zakresie przejrzystości i przekazywania informacji są w przypadku Chin problemem systemowym. Komisja konsekwentnie porusza tę kwestię w kontaktach z Chinami, zarówno w kontekście poszczególnych przypadków, jak i w kontaktach dwustronnych. Wywierana jest stała presja na władze Chin, szczególnie na Biuro ds. Szkód dla Przemysłu, w kierunku poprawy i normalizacji sposobu postępowania w zakresie przekazywania informacji, w celu zapewnienia pełnego poszanowania praw zainteresowanych stron do obrony.

3.4. Ameryka Łacińska

Liczba środków stosowanych przez kraje Ameryki Łacińskiej była w 2006 r. niższa niż w roku poprzednim. Wynika to ze znacznego spadku liczby środków obowiązujących w Argentynie (o 5 środków mniej) i ograniczonej liczby nowych środków.

Jednak po stosunkowo małej aktywności krajów tego regionu w 2005 r., w roku 2006 wszczęły one osiem nowych postępowań w dziedzinie ochrony handlu. Po trzech latach, w ciągu których Argentyna nie stosowała przeciwko WE środków ochrony handlu, w 2006 r. wszczęto trzy postępowania antydumpingowe i jedno dotyczące środków ochronnych SFG. Postępowania te, które w dalszym ciągu trwają, mają niewielkie znaczenie gospodarcze dla WE. Meksyk wszczął dwa postępowania antydumpingowe, co stanowi spadek w stosunku do poprzednich lat. Chile i Panama wszczęły po jednym postępowaniu dotyczącym środków ochronnych SFG; nie mają one praktycznie żadnych konsekwencji dla eksporterów z UE.

3.5. Rosja i Ukraina

Liczba środków nałożonych przez te dwa kraje wzrosła – każdy z nich nałożył w 2006 r. po dwa nowe środki.

W roku 2006 Rosja i Ukraina wszczęły w sumie pięć postępowań dotyczących środków ochronnych SFG, podobnie jak rok wcześniej. Jednak w 2006 r. większość tych postępowań wszczęła Ukraina, podczas gdy w 2005 r. – Rosja. Ukraina nałożyła w 2006 r. dwa środki ochronne SFG – na łożyska kulkowe i karboksymetylocelulozę. Jednak ze względu na charakter tych środków nie mają one żadnego wpływu na wywóz z UE. Środki nałożone przez Rosję dotyczyły lamp i rur stalowych.

3.6. Turcja

Po roku 2005, w którym Turcja nie wszczęła żadnych działań w kontekście ochrony handlu przeciwko Wspólnocie, w 2006 r. ponownie podjęła bardzo aktywne kroki w obszarze środków ochronnych SFG, wszczynając łącznie 5 postępowań. Wszystkie one doprowadziły do nałożenia środków w 2006 r. Ze względu na dużą różnorodność produktów i charakter nałożonych środków, w niektórych przypadkach ich wpływ był większy niż w innych.

3.7. Australia

W 2006 r. Australia wszczęła przeciwko UE jedno postępowanie w sprawie środków wyrównawczych; w 2005 r. żadne postępowanie nie miało miejsca. W zeszłorocznym raporcie podano, że w wyniku przeglądu wygaśnięcia Australia zniosła środki wyrównawcze w odniesieniu do brandy niebutelkowanej pochodzącej z Francji. Nie stwierdzono związku przyczynowego między subwencjonowaniem a szkodą dla przemysłu krajowego. Pewnym zaskoczeniem było więc wszczęcie przez władze Australii w lipcu 2006 r. nowego dochodzenia w sprawie środków wyrównawczych w stosunku do brandy butelkowanej i niebutelkowanej pochodzącej z Francji. Dochodzenie to doprowadziło do nałożenia w marcu 2007 r. ostatecznych środków.

Pomimo braku współpracy ze strony przemysłu UE Komisja śledziła tę sprawę i stwierdziła pewne niedociągnięcia proceduralne, szczególnie braki w przekazywaniu informacji. Władzom Australii przekazano oświadczenia w tej sprawie.

3.8. Tunezja

16 czerwca 2006 r. Tunezja po raz pierwszy wszczęła dwa postępowania w sprawie środków ochronnych (SFG) w odniesieniu do artykułów metalowych i wyrobów szklanych. W obu przypadkach nieopatrzone klauzulą poufności wersje skarg złożonych przez przemysł tunezyjski w celu uzyskania środków ochronnych były bardzo pobieżne i nie zawierały odpowiedniego uzasadnienia dla wszczęcia dochodzenia. Również zakres produktów w każdym z tych dwóch przypadków był zdecydowanie zbyt szeroki, aby można było uznać je za pojedynczy produkt – w przypadku wyrobów szklanych sięgał on od wszelkiego rodzaju pojemników szklanych do szklanej zastawy stołowej, natomiast w dochodzeniu dotyczącym artykułów metalowych – od zamków poprzez armaturę łazienkową po metalowe okucia meblowe.

Komisja poruszyła te kwestie podczas przesłuchania w Tunisie i zwróciła się do władz Tunezji o oddzielne rozpatrywanie poszczególnych typów produktów w ramach prowadzonych dochodzeń. Komisja nadal śledzi przebieg tych dochodzeń i zwracała się o przekazanie po ich zakończeniu pełnej i konkretnej informacji o wynikach.

4. UTRZYMUJąCE SIę PROBLEMY

W ostatnich latach stwierdziliśmy istnienie pewnych problemów, które nadal mają istotne znaczenie w kontekście podejmowanych przez kraje trzecie działań w zakresie ochrony handlu. Mimo dostrzegalnych różnic w poszczególnych przypadkach, w ujęciu ogólnym problemy pozostają te same – niskie standardy wszczynania postępowań, niedostateczna analiza szkody i związku przyczynowego oraz zaniedbywanie praw zainteresowanych stron do obrony. Duża ilość przykładów w każdym z tych tematów dowodzi, że problemy te powtarzają się na całym świecie. Do wymienionych stałych problemów należy dodać nadużywanie środków ochronnych SFG, ponieważ w świetle opisanych powyżej tendencji należy uznać, że stało się ono obecnie problemem systemowym.

4.1. Niskie standardy w zakresie wszczynania postępowań

Etap wszczęcia ma oczywiście zasadnicze znaczenie w każdym postępowaniu. Stanowi rozpoczęcie procesu, który – niezależnie od tego, czy doprowadzi do nałożenia środków – ma wiele konsekwencji dla zaangażowanych stron. Otwarcie każdego postępowania z samej swojej natury wywołuje niepewność w stosunkach handlowych, a przez to wpływa na normalne przepływy handlowe. Ponadto podmioty gospodarcze współpracujące w postępowaniu inwestują znaczne zasoby, w tym kadrowe, czasowe i oczywiście finansowe. Dlatego sprawą zasadniczej wagi jest to, aby postępowania w sprawie środków ochrony handlu nie były wszczynane bez wcześniejszego uzyskania pewności, że dowody istotnie uzasadniają taki krok. Służby Komisji stale analizują z wielką uwagą ten etap w postępowaniach prowadzonych przez kraje trzecie i w razie potrzeby przesyłają oświadczenia organom je prowadzącym.

4.2. Niedostateczna analiza szkody i związku przyczynowego

Globalna gospodarka staje się coraz badziej liberalna, przez co podmioty w niej działające muszą mierzyć się ze światową konkurencją i wprowadzać zmiany dla zachowania własnej konkurencyjności. Brak dostosowania się często może prowadzić do ubiegania się o ochronę w przypadkach, kiedy niekoniecznie jest to uzasadnione. Aby wprowadzić uprawnione środki ochrony handlu, należy najpierw wykazać, że szkoda dla przemysłu krajowego jest wynikiem szkodliwego dumpingu lub subwencjonowania, bądź też – w przypadku środków ochronnych SFG – nagłego, znacznego i nieprzewidzianego wzrostu przywozu. Zbyt często jednak organy prowadzące dochodzenie zaniedbują konieczność sprawdzenia, czy problemy, których doświadcza przemysł, nie wynikają w istocie z czynników innych niż przywóz. Jest to prawdopodobnie jedna z najistotniejszych wad dochodzeń w sprawie środków ochrony handlu, prowadzonych przez kraje trzecie.

4.3. Prawo zainteresowanych stron do obrony

W każdym postępowaniu prawnym niezbędnym warunkiem uczciwego procesu jest poszanowanie praw zainteresowanych stron. W przypadku środków ochrony handlu ma to szczególne znaczenie. Wiele krajów notorycznie jednak lekceważy ten istotny aspekt przy nakładaniu środków. Niska jakość ujawnianych informacji oraz bardzo niskie standardy informacji przedstawianych w dokumentach bez klauzuli poufności wielokrotnie utrudniają zainteresowanym stronom korzystanie z prawa do obrony. Stanowi to kolejny problem stwierdzony w kontekście środków ochrony handlu stosowanych przez kraje trzecie; w celu jego wyeliminowania czyni się znaczne wysiłki. Kwestia ta jest poruszana również w zielonej księdze, w której przedstawiono cztery aspekty własnej działalności UE wymagające rozważenia. Należały do nich: rola urzędnika przeprowadzającego przesłuchania, publiczne przesłuchania w celu ustalenia statusu gospodarki rynkowej, równe warunki w zakresie informacji oraz dostęp do akt nieopatrzonych klauzulą poufności.

4.4. Częste stosowanie środków ochronnych przed nadmiernym przywozem (SFG)

W ostatnich latach obserwuje się niepokojącą tendencję wzrostu liczby nowych środków ochronnych SFG. Wynika to prawdopodobnie z faktu, że niektóre kraje postrzegają ten środek jako łatwy i szybki sposób ograniczania przywozu, ponieważ w odróżnieniu od środków antydumpingowych lub antysubsydyjnych nie wymaga on wykazania nieuczciwych elementów przepływów handlowych, lecz „jedynie” wykazanie nagłego wzrostu przywozu, który powoduje szkodę lub grozi jej wywołaniem. W związku z tym niektóre kraje stosują często środki SFG w celu rozwiązania problemów, które powinny zasadniczo być przedmiotem innych środków ochrony handlu, np. środków antydumpingowych lub antysubsydyjnych, ponieważ charakter tych problemów często wynika z przywozu po niskich cenach z konkretnych krajów, a nie z ogólnego nagłego wzrostu przywozu.

Postępowanie takie jest problematyczne z dwóch przyczyn. Po pierwsze, jako że normy WTO w odniesieniu do środków SFG są znacznie ostrzejsze niż w przypadku innych instrumentów ochrony handlu, nakładane środki SFG często sa niezgodne z zasadami WTO. Na przykład poziom szkody, którego wykazanie wymagane jest przy środkach SFG (poważna szkoda) jest wyższy niż w przypadku innych środków (istotna szkoda); należy również wykazać, że zwiększony przywóz wynika z nieprzewidzianych okoliczności. Służby Komisji stale i wielokrotnie zwracają uwagę na ten brak zgodności z zasadami WTO.

Po drugie, z powodu wielostronnego charakteru tego środka, stosowanego erga omnes , jego zastosowanie ma konsekwencje dla wywozu z UE nawet wtedy, gdy wywóz ten nie jest przyczyną problemu. Dlatego też w sytuacji wszczęcia postępowań dotyczących środków SFG rolą służb Komisji jest często działanie w kierunku zminimalizowania wpływu takich środków na wywóz z UE.

5. GłÓWNE OSIąGNIęCIA

Jak już wspomniano w ubiegłorocznym sprawozdaniu, działania Komisji w zakresie monitorowania postępowań krajów trzecich miały wyraźny wpływ na spadek w ostatnich latach liczby wszczynanych postępowań i obowiązujących środków przeciwko WE lub jej państwom członkowskim.

Warto przypomnieć, bez powtarzania szczegółów opisanych w sprawozdaniu z ubiegłego roku, takie sukcesy, jak zakończenie postępowań w sprawie środków SFG prowadzonych przez Rosję w odniesieniu do środków chemicznych, zakończenie dochodzenia antydumpingowego dotyczącego blachy ocynowanej przez Pakistan, a także prowadzone przez Maroko postępowanie w sprawie środków SFG w odniesieniu do płytek ceramicznych, które zakończyło się wynegocjowaniem wysokich kontyngentów dla eksporterów z WE.

Kolejne sukcesy odniesione w 2006 r. to:

a) Sprawa „zerowania” – uchylenie środków

Po rozstrzygnięciu sporu przez WTO na wniosek Komisji Europejskiej, w kwietniu 2007 r. USA wykonały – choć jedynie częściowo – orzeczenie WTO dotyczące metody „zerowania”. Intensywna praca prowadzona przez służby Komisji wraz z eksporterami i państwami członkowskimi, których sprawa dotyczyła, została wreszczie nagrodzona. Dla wielu europejskich eksporterów kwestionowane przez nich cła antydumpingowe zostały całkowicie uchylone lub znacznie obniżone: w dwóch (a prawdopodobnie nawet trzech) sprawach wnioski zostały całkowicie wycofane, natomiast w pozostałych przypadkach w odniesieniu do sześciu eksporterów uchylono cła antydumpingowe, a dla dziesięciu innych obniżono ich wysokość.

Niestety działania te nie rozwiązały wszystkich problemów. Komisja będzie musiała rozważyć wszystkie możliwe opcje w celu skłonienia Stanów Zjednoczonych do szybkiego pełnego wykonania orzeczenia WTO, a także podejmować dalsze działania w celu rozstrzygnięcia trwających sporów, w razie konieczności również poprzez złożenie nowego wniosku o powołanie panelu WTO.

b) Zniesienie środków przez Indie

W 2005 r. na wniosek eksporterów z WE Indie wszczęły przeglądy kilku środków będących przedmiotem konsultacji w WTO. Kilka z tych przeglądów doprowadziło do zniesienia środków, ale podmioty indyjskiego przemysłu krajowego w kilku przypadkach zaskarżyły decyzje o ich zniesieniu. W niektórych przypadkach w oczekiwaniu na orzeczenie indyjskiego trybunału apelacyjnego przywrócono nawet niektóre środki. WE stanowczo sprzeciwiła się takim praktykom i z zadowoleniem odnotowała, że w ciągu 2006 r. większość odwołań zostało bądź wycofanych przez przemysł krajowy, bądź oddalonych przez indyjskie sądy.

c) Zniesienie środków przez Argentynę

Po długich i trudnych negocjacjach w kontekście postępowania w ramach Porozumienia ds. Rozstrzygania Sporów WTO oraz po wyrażeniu zgody przez Argentynę na zniesienie środków wyrównawczych dotyczących trzech produktów (oliwy z oliwek, glutenu pszenicy i brzoskwiń konserwowych) środki te zostały ostatecznie uchylone w roku 2006. W przypadku środków dotyczących brzoskwiń konserwowych podwyższono jednak równocześnie skonsolidowaną stawkę celną w celu zrekompensowania uchylenia cła wyrównawczego.

d) Konsekwencje środków ochronnych przed nadmiernym przywozem (SFG)

Jak wspomniano powyżej, w ostatnich latach nastąpił wzrost liczby stosowanych środków ochronnych SFG, co jest powodem do niepokoju, ponieważ środki te wpływają na eksporterów z UE nawet wówczas, gdy to nie oni są powodem problemów. Jednak w sytuacjach, gdy uniknięcie tych środków było niemożliwe, Komisja skutecznie broniła interesów eksporterów z UE poprzez promowanie takich rodzajów środków, które miały najłagodniejsze konsekwencje. Tak było na przykład w przypadku środków stosowanych przez Turcję (odkurzacze i motocykle) oraz Ukrainę (tkaniny bawełniane i dziane).

Można to uznać za pozytywny wynik, jednak Komisja nadal wzywa do bardziej rozważnego stosowania tego rodzaju środków, utrzymując, że powinny one być stosowane jedynie w autentycznie wyjątkowych przypadkach – powinno to doprowadzić do znacznego zmniejszenia liczby nakładanych środków SFG.

6. PODSUMOWANIE

Rok 2006 był trzecim rokiem z rzędu, w którym spadła liczba obowiązujących środków przeciwko WE. Jest to oczywiście korzystne dla eksporterów z UE, chociaż zwiększona liczba nowych dochodzeń w porównaniu z poprzednim rokiem wskazuje, że nowych środków ochrony handlu może niedługo przybyć.

Choć zaobserwowano pewną poprawę w zakresie sposobów stosowania środków ochrony handlu, problemy stwierdzone w przeszłości nadal są aktualne, a także pojawiły się nowe.

W tym kontekście, podczas gdy Komisja prowadzi rozważania nad własnym sposobem stosowania środków, wiele krajów trzecich nadal stosuje je w wątpliwy sposób, co czasem prowadzi do nałożenia środków nie mających prawnego uzasadnienia. W związku z tym nadal niewątpliwie istnieje potrzeba dalszego monitorowania przez Komisję działań prowadzonych przez kraje trzecie w celu zagwarantowania przestrzegania przez nie zasad WTO i zasad dwustronnych, wspierania i ochrony interesów przemysłu unijnego i państw członkowskich, których środki dotyczą, oraz doprowadzenia do obniżenia wpływu gospodarczego środków stosowanych przez kraje trzecie na eksporterów.

Problemy te są rozwiązywane poprzez interwencję bezpośrednią w konkretnych przypadkach, zgłaszanie ogólnych problemów systemowych w kontekście formalnych i nieformalnych kontaktów dwustronnych z danymi państwami, dyskusje prowadzone w odpowiednich komitetach w ramach WTO oraz dalsze prowadzenie szkoleń dla krajów trzecich na temat naszych poglądów i praktyki w zakresie środków ochrony handlu.

Osiągnięto w tym względzie korzystne wyniki, a wielu eksporterów z UE korzystało ze wsparcia i rad Komisji. Wspólnota będzie zatem nadal odgrywać aktywną rolę w przeciwdziałaniu nadużywaniu środków ochrony handlu, ponieważ są one uważane za bariery handlowe, utrudniające konkurencyjność i dostęp do rynków dla europejskich eksporterów.