Rezolucja Parlamentu Europejskiego

z dnia 25 października 2011 r.

zawierająca uwagi stanowiące integralną część decyzji w sprawie absolutorium z wykonania budżetu Europejskiej Agencji Leków na rok budżetowy 2009

PARLAMENT EUROPEJSKI,

uwzględniając ostateczne roczne sprawozdanie finansowe Europejskiej Agencji Leków za rok budżetowy 2009,

uwzględniając sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego na temat rocznego sprawozdania finansowego Europejskiej Agencji Leków za rok budżetowy 2009, wraz z odpowiedziami Agencji [1],

uwzględniając zalecenie Rady z dnia 15 lutego 2011 r. (05892/2011 – C7-0052/2011),

uwzględniając decyzję z dnia 10 maja 2011 r. [2] odraczającą udzielenie absolutorium za rok budżetowy 2009, jak również odpowiedzi dyrektora wykonawczego Europejskiej Agencji Leków,

uwzględniając art. 276 Traktatu WE oraz art. 319 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich [3], w szczególności jego art. 185,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady [4] ustanawiające Europejską Agencję Leków, w szczególności jego art. 68,

uwzględniając rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2343/2002 z dnia 19 listopada 2002 r. w sprawie ramowego rozporządzenia finansowego dotyczącego organów określonych w artykule 185 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich [5], w szczególności jego art. 94,

uwzględniając pismo przewodniczącego Zarządu Agencji do przewodniczącego Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego z dnia 17 czerwca 2011 r. (EMA/441533/2011),

uwzględniając odpowiedzi Agencji na rezolucję Parlamentu z dnia 10 maja 2011 r. [6], towarzyszącą wymienionej powyżej decyzji sprawie absolutorium za rok budżetowy 2009,

uwzględniając sprawozdania roczne z audytu wewnętrznego dotyczącego Agencji za 2009, 2008 i 2007 r., sporządzone przez Służbę Audytu Wewnętrznego (IAS) Komisji,

uwzględniając końcowe sprawozdanie na temat działań podjętych w związku z audytami z 2009, 2008 i 2006 r. przeprowadzonymi przez IAS w Agencji,

uwzględniając art. 77 Regulaminu i załącznik VI do Regulaminu,

uwzględniając drugie sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A7-0329/2011),

A. mając na uwadze, że Trybunał Obrachunkowy w swoim sprawozdaniu dotyczącym rocznego sprawozdania finansowego Europejskiej Agencji Leków za rok budżetowy 2009 wydał opinię z zastrzeżeniem na temat legalności i prawidłowości transakcji leżących u jego podstaw;

B. mając na uwadze, że we wspomnianej powyżej decyzji z dnia 10 maja 2011 r. Parlament postanowił odroczyć decyzję dotyczącą udzielenia dyrektorowi wykonawczemu Agencji absolutorium z wykonania budżetu Agencji za rok budżetowy 2009;

C. mając na uwadze fakt, że budżet Agencji na rok 2009 wyniósł 194000000 EUR, co stanowi wzrost o 6,28 % w porównaniu z rokiem budżetowym 2008;

D. mając na uwadze, że budżet Agencji jest finansowany zarazem z rocznego budżetu Unii, który stanowi 18,52 % ogółu dochodów w 2009 r., jak i w większym stopniu z opłat przekazywanych przez firmy farmaceutyczne za usługi, które mogą obejmować kilka lat budżetowych, oraz mając na uwadze, że w związku z tym ogólny wkład Unii zmniejszył się o 9,2 % między 2008 a 2009 r.;

E. mając na uwadze, że organ udzielający absolutorium otrzymał odpowiedzi Agencji na wyżej wspomnianą rezolucję z dnia 10 maja 2011 r.;

F. mając na uwadze, że w swoich odpowiedziach skierowanych do Parlamentu Agencja przekazała organowi udzielającemu absolutorium najświeższe informacje na temat stopnia wdrożenia zaleceń IAS, stwierdzając, że:

- wdrożono trzy "bardzo istotne" zalecenia wynikające z przeprowadzonego przez IAS w 2009 r. audytu dotyczącego zarządzania zasobami ludzkimi, a pozostałe dwa są w trakcie wdrażania,

- z zaleceń wydanych w wyniku przeprowadzonego przez IAS w 2008 r. audytu dotyczącego administracyjnych procedur selekcji wspierających naukową ocenę leków przeznaczonych dla ludzi w Agencji zalecenie "zasadnicze" i jedno "bardzo istotne" (zarządzanie konfliktami interesów pracowników oraz specjalne wytyczne) zostały uznane odpowiednio za "bardzo istotne" i "istotne", zaś trzy "bardzo istotne" zalecenia zostały już wdrożone,

- jedno z dwóch "bardzo istotnych" zaleceń wynikających z przeprowadzonego przez IAS w 2005 r. audytu dotyczącego wdrożenia standardów kontroli wewnętrznej (SKW) zostało wdrożone;

Ocena ogólna

1. potwierdza otrzymanie pisma przewodniczącego Zarządu Agencji z dnia 17 czerwca 2011 r., w którym stwierdza się, że Agencja podjęła działania mające na celu zaradzenie niedociągnięciom stwierdzonym w 2009 r.; odnotowuje również dokumenty i załączniki otrzymane od Agencji w odpowiedzi na wyżej wspomnianą rezolucję Parlamentu z dnia 10 maja 2011 r.; odnotowuje również otrzymanie pisma pełniącego obowiązki dyrektora wykonawczego Agencji z dnia 10 sierpnia 2011 r. w następstwie kwestii poruszonych podczas debaty na temat absolutorium dla Agencji za 2009 r. na posiedzeniu parlamentarnej Komisji Kontroli Budżetowej w dniu 13 lipca 2011 r.; ubolewa jednak nad faktem, że nie wszystkie wymagane informacje zostały przekazane;

2. zwraca jednak uwagę, że Agencja powinna nadal co kwartał informować organ udzielający absolutorium o wynikach działań wymaganych przez ten organ;

3. podkreśla, że organ udzielający absolutorium podczas nadchodzących procedur udzielania absolutorium nadal będzie dokładnie monitorował stopień realizacji środków podjętych w celu zaradzenia poważnym słabościom Agencji zasygnalizowanym w sprawozdaniach Trybunału Obrachunkowego i IAS; oczekuje zatem, że Agencja będzie przekazywać organowi udzielającemu absolutorium informacje o zrealizowanych działaniach i ich wynikach oraz przedstawiać żądane dokumenty, zwłaszcza dotyczące następujących kwestii:

a) procesu przyjmowania przez Zarząd planu działania, zawierającego konkretne środki i harmonogram ich realizacji, na rzecz zaradzenia niedociągnięciom w procedurach udzielania zamówień;

b) dokładnej weryfikacji skutecznego wykorzystania istniejących procedur dotyczących identyfikacji konfliktów interesów jej pracowników i ekspertów oraz zarządzania nimi;

c) przedstawiania sprawozdań IAS zgodnie z rozporządzeniem finansowym;

Uwagi szczegółowe

Procedury udzielania zamówień

4. przyjmuje do wiadomości otrzymane informacje dotyczące systemu kontroli ustanowionego w celu uniknięcia lub wykrycia na czas stałych błędów w procedurach udzielania zamówień; spodziewa się otrzymać wieloletni plan zamówień; wzywa w związku z tym Agencję do dalszego ulepszania jakości systemu udzielania zamówień i ścisłego przestrzegania wymogów odpowiednich przepisów dotyczących zamówień publicznych w celu skorygowania niedociągnięć stwierdzonych przez Trybunał Obrachunkowy;

5. odnotowuje rozpoczęcie działań mających na celu opracowanie planu działania na rzecz usprawnienia procedur udzielania zamówień; zwraca się do Agencji o niezwłoczne przyjęcie planu działania na rzecz zaradzenia niedociągnięciom w procedurach udzielania zamówień, zwłaszcza błędom w zarządzaniu procedurami udzielania zamówień, przez dokonywanie bardziej rygorystycznych kontroli technicznych i proceduralnych, oraz o odpowiednie informowanie organu udzielającego absolutorium;

6. przypomina, że w swoim sprawozdaniu rocznym za 2009 r. Trybunał Obrachunkowy stwierdził, iż Agencja nie przeprowadziła wystarczających kontroli w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia błędów w szeregu procedur udzielania zamówień dotyczących dużych informatycznych umów ramowych; ponadto przypomina, że kontrola wykazała błędy mające wpływ na prawidłowość tych operacji i stanowiące podstawę wydania przez Trybunał Obrachunkowy opinii z zastrzeżeniem na temat legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń Agencji;

Środki przeniesione

7. wskazuje, że w swoim rocznym sprawozdaniu dotyczącym Agencji za rok 2009 Trybunał Obrachunkowy stwierdził, iż około 14800000 EUR z przeniesionej kwoty wynoszącej 19500000 EUR (38 % zobowiązań Agencji w 2009 r.) odpowiada działaniom niezrealizowanym (lub w niektórych przypadkach towarom niedostarczonym w ramach usług mogących obejmować kilka lat budżetowych) do końca roku; w związku z tym wzywa Agencję do podjęcia działań w tym zakresie i oczekuje otrzymania odpowiedniego potwierdzenia ze strony Trybunału Obrachunkowego;

Dochody uzyskane z opłat

8. przyjmuje do wiadomości przekazaną przez Agencję informację, zgodnie z którą z dniem 1 stycznia 2011 r. Agencja wprowadziła zintegrowany system planowana zasobów Agencji (ERP), opracowany przez SAP, celem zaradzenia znacznym opóźnieniom w wystawianiu nakazów odzyskania środków; odnotowuje, że dzięki temu nowemu systemowi Agencja dostarcza danych z obecnych systemów operacyjnych (np. SIAMED) za pośrednictwem tablicy rozdzielczej bezpośrednio do finansowego modułu SAP;

Kontrakty walutowe

9. uznaje zobowiązanie Agencji na rzecz ograniczenia ryzyka związanego z wahaniami kursu wymiany walut oraz fakt, że z dniem 11 czerwca 2010 r. Agencja dokonała przeglądu swojej polityki zarządzania środkami finansowymi i: ustanowiła wewnętrzny komitet doradczy, który doradza księgowemu w zakresie strategii zabezpieczających; ograniczyła zabezpieczenie do 50 % szacowanego zapotrzebowania; oraz zadbała o to, by osiągalne kursy rynkowe były takie same jak wskaźnik kosztów budżetowych lub wyższe;

Postępowanie w przypadku konfliktu interesów

10. odnotowuje odpowiedzi Agencji dotyczące stosowania kodeksu postępowania poprzez określenie zasad i reguł dotyczących niezależności i poufności, mających zastosowanie do członków Zarządu i komitetów, ekspertów oraz pracowników Agencji; oczekuje zatem od Agencji, że wnikliwie oceni – przed podziałem produktów między liderów zespołów projektowych – czy interesy zadeklarowane przez pracowników mogą wpłynąć na ich bezstronność i niezależność; oczekuje, że dokumenty Agencji dotyczące konfliktu interesów zostaną zaktualizowane;

11. przyjmuje do wiadomości wyrażony przez Agencję zamiar zastosowania się do zalecenia IAS wydanego w ramach audytu uzupełniającego z 2010 r. poprzez przyjęcie podejścia opartego na ryzyku i skupienie kontroli na pracownikach, którzy deklarują interesy; wzywa Agencję do poinformowania organu udzielającego absolutorium o kalendarzu i planie zastosowania się do tego zalecenia IAS przed końcem 2011 r.;

12. uznaje jednak odpowiedź Agencji, w której stwierdza ona, że nie ma obowiązku wymagania rocznych oświadczeń majątkowych od ekspertów odpowiedzialnych za ocenę produktów leczniczych, ani kontrolowania tych oświadczeń, ponieważ leży to w kompetencjach właściwych organów państw członkowskich (art. 126b dyrektywy 2001/83/WE [7] zmienionej dyrektywą 2004/27/WE [8]); wzywa zatem Komisję do przypomnienia odnośnym organom w państwach członkowskich o ich obowiązkach w tej dziedzinie;

13. podkreśla, że przypadki kwestionowania ocen z uwagi na możliwy konflikt interesów mogą mieć wpływ nie tylko na reputację Agencji, ale również, że takie konflikty interesów nie gwarantują optymalnej ochrony zdrowia obywateli europejskich;

14. zauważa, że z dniem 1 lipca 2011 r. wszedł w życie nowy elektroniczny formularz deklaracji interesów (e-DoI) a wszystkich ekspertów poproszono o jego wypełnienie, oraz że elektroniczne deklaracje interesów wszystkich ekspertów ujętych w bazie danych ekspertów są dostępne publicznie na stronie internetowej Agencji od 30 września 2011 r.; odnotowuje również, że z dniem 4 lipca 2011 r. wszedł w życie protokół ustaleń między Agencją a każdym właściwym organem krajowym w sprawie monitorowania poziomu naukowego i niezależności ocen przeprowadzanych przez właściwy organ krajowy dla usług, które mają być świadczone Agencji;

15. zwraca się do Agencji o informowanie organu udzielającego absolutorium na temat działań dotyczących kwestii związanych ze skutecznym stosowaniem kodeksu postępowania, jeśli chodzi o zarządzanie konfliktami interesów;

16. kładzie nacisk na fakt, ale i ostrzega Agencję, że wszystkie działania wspomniane w odnośnych sprawozdaniach z audytu, w tym w sprawozdaniu za rok 2010, powinny zostać w pełni zrealizowane przed końcem kolejnej procedury udzielania absolutorium;

Zarządzanie zasobami ludzkimi

17. przyjmuje do wiadomości odpowiedź Agencji, w której stwierdza ona, że zaradziła niedostatkom stwierdzonym przez IAS w odniesieniu do wyboru pracowników kontraktowych oraz że wprowadziła zmienione instrukcje i wzory robocze, a pracownicy otrzymali specjalne szkolenie; w związku z tym wzywa Agencję do regularnego informowania organu udzielającego absolutorium o postępach w realizacji tych działań; oczekuje, że sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego za 2010 r. stwierdzi, czy potwierdzenie ze strony Agencji jest odpowiednio uzasadnione;

18. w odniesieniu do innych uwag towarzyszących decyzji o udzieleniu absolutorium, które mają charakter przekrojowy, odsyła do swojej rezolucji z dnia 10 maja 2011 r. [9] w sprawie wyników, zarządzania finansami i kontroli agencji.

[1] Dz.U. C 338 z 14.12.2010, s. 28.

[2] Dz.U. L 250 z 27.9.2011, s. 173.

[3] Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1.

[4] Dz.U. L 136 z 30.4.2004, s. 1.

[5] Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 72.

[6] Dz.U. L 250 z 27.9.2011, s. 174.

[7] Dyrektywa 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do produktów leczniczych stosowanych u ludzi (Dz.U. L 311 z 28.11.2001, s. 67).

[8] Dz.U. L 136 z 30.4.2004, s. 34.

[9] Dz.U. L 250 z 27.9.2011, s. 269.

--------------------------------------------------