P6_TA(2005)0119

Wniosek Rumunii o przystąpienie do UE

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wniosku Rumunii o przystąpienie do Unii Europejskiej (2005/2028(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając wniosek o przystąpienie do Unii Europejskiej przedstawiony przez Rumunię w dniu 22 czerwca 1995 r.,

- uwzględniając opinię Komisji Europejskiej w sprawie wniosku o przystąpienie do Unii Europejskiej przedstawionym przez Rumunię z 1997 r.,

- uwzględniając sprawozdania okresowe Komisji z postępów osiągniętych przez Rumunię w latach 1998-2004 na drodze do przystąpienia do UE oraz dokument strategiczny Komisji w sprawie postępów osiągniętych w procesie rozszerzenia UE (COM(2004)0657 — C6-0150/2004) [1],

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej, obradującej w Brukseli w dniach 16 - 17 grudnia 2004 r.,

- uwzględniając wszystkie rezolucje i wcześniejsze sprawozdania od rozpoczęcia procesu rozszerzenia do chwili obecnej,

- uwzględniając projekt traktatu dotyczącego przystąpienia Rumunii do Unii Europejskiej,

- uwzględniając wymianę korespondencji pomiędzy przewodniczącym Parlamentu Europejskiego i przewodniczącym Komisji w sprawie pełnego włączenia Parlamentu w przypadku rozważania zastosowania jednej z klauzul ochronnych przewidzianych w Traktacie Akcesyjnym,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinię Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi (A6-0077/2005),

A. mając na uwadze, że naszym wspólnym celem jest jak najlepsze przygotowanie przystąpienia Rumunii do Unii;

B. mając na uwadze, że wysiłki podejmowane w celu realizacji tego celu muszą łączyć w sobie wolę polityczną władz i mobilizację uczestników życia społecznego i gospodarczego Rumunii cieszących się szerokim poparciem ze strony społeczeństwa rumuńskiego;

C. mając na uwadze, że ogrom reform przeprowadzonych w Rumunii w kontekście przystąpienia jest godny odnotowania, zważywszy na ogromne opóźnienia, które należało nadrobić w dziedzinie gospodarki, polityki społecznej i polityki;

D. mając na uwadze, że ogromny wysiłek dokonany przez Rumunię w trakcie procesu transformacji zasługuje na bezwzględne uznanie; mając na uwadze, że zasługa należy się głównie tamtejszemu społeczeństwu, które z wielką cierpliwością zniosło proces niespotykanych dotąd radykalnych reform politycznych i gospodarczych;

E. mając na uwadze, że perspektywa przystąpienia do Unii przyspieszyła wprowadzanie zmian poprzez skupienie większości sił politycznych kraju wokół tego samego projektu, który stał się strategicznym celem Rumunii;

F. mając na uwadze fakt, że postępy poczynione przez Rumunię pozwoliły na zakończenie negocjacji akcesyjnych, lecz także, że wysiłki zmierzające do wypełniania istniejących luk wymienionych w raporcie Komisji w sprawie postępów Rumunii na drodze do przystąpienia do UE oraz w ostatniej rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 16 grudnia 2004r. [2] powinny być podejmowane przed i po akcesji, w szczególności w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w zakresie walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną oraz w zakresie kontroli granic, a także w dziedzinie konkurencji w zakresie pomocy udzielanej przez państwo, a ponadto w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego w zakresie wprowadzania w życie ustawodawstwa we wszystkich sektorach i przystosowania ustawodawstwa horyzontalnego;

G. mając na uwadze, że, o ile wysiłki te zostaną podjęte, Rumunia w roku 2007 powinna być w stanie wypełnić zobowiązania podjęte przez nią w trakcie negocjacji i wziąć na siebie obowiązki wynikające z przystąpienia do UE według przewidzianego harmonogramu;

1. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady Europejskiej z dnia 16- 17 grudnia 2004 r. w sprawie zamknięcia negocjacji akcesyjnych z Rumunią, przez co zamknięto okres czteroletnich negocjacji i wieloletnich przygotowań, który w znacznym stopniu zmienił krajobraz społeczny, gospodarczy i kulturalny kraju umożliwiając mu tym samym wdrożenie dynamicznego procesu zmian i postępu;

2. podkreśla, że perspektywa przystąpienia do UE jest potężnym kołem napędowym dla reform oraz że wysiłki podjęte przez Rumunię przyczyniły się do modernizacji i demokratyzacji kraju, lecz uważa, że daleko jeszcze do zakończenia tego procesu;

3. podkreśla nieocenioną rolę odgrywaną od 1990 r. przez organizacje pozarządowe i innych uczestników społeczeństwa obywatelskiego w Rumunii, w procesie demokratyzacji, walki z korupcją, ochrony wolności prasy i dążenia do niezawisłego sądownictwa;

4. z zadowoleniem stwierdza, że proces transformacji gospodarki i jej struktur rozpoczęty w 1997 r. doprowadził do znacznej poprawy sytuacji gospodarczej i do wdrożenia działającej w praktyce gospodarki rynkowej dzięki ważnym reformom strukturalnym; sądzi jednak, że stabilność makroekonomiczna powinna być dalej umacniana, aby Rumunia mogła stawić czoła konkurencji i mechanizmom rynkowym wewnątrz Unii Europejskiej; zachęca władze rumuńskie do kontynuowania wysiłków zmierzających do zmniejszenia deficytu budżetowego, jeżeli kraj ten chce osiągnąć cele w zakresie inflacji i redukcji deficytu w obrotach bieżących oraz zachęca władze rumuńskie do kontynuowania procesu prywatyzacji i restrukturyzacji, w szczególności w sektorze stalowym;

5. przypomina, że w celu wypełnienia zobowiązań podjętych w trakcie negocjacji oraz spełnienia kryteriów akcesji w sposób umożliwiający uzyskanie w roku 2007 członkostwa UE według przewidzianego harmonogramu, konieczne jest, aby Rumunia poczyniła wszystkie wysiłki zmierzające do poprawienia niedociągnięć stwierdzonych w ostatnim raporcie Komisji w sprawie postępów oraz w rezolucji przyjętej przez Parlament Europejski w dniu 16 grudnia 2004 r.;

6. w związku z powyższym kładzie szczególny nacisk na następujące kwestie:

- skuteczne wdrożenie reform w dziedzinie administracji i sądownictwa w taki sposób, aby organy administracji publicznej i organy wymiaru sprawiedliwości wzajemnie się wspierały, a sposób ich funkcjonowania był skuteczny, przejrzysty i niezależny oraz konieczność większego ograniczenia stosowania "rozporządzeń nadzwyczajnych",

- konieczność kontynuowania walki z korupcją, a zwłaszcza z korupcją na wysokim szczeblu, która mimo ostatnio podjętych wysiłków nadal destabilizuje życie społeczne i gospodarcze oraz politykę państwa szkodząc wizerunkowi Rumunii na arenie międzynarodowej,

- konieczność zapewnienia kontroli nad przyszłymi granicami zewnętrznymi Unii oraz przepływami migracyjnymi, a także konieczność zapobiegania przemytowi i handlu ludźmi,

- konieczność zagwarantowania pełnej niezależności mediów i nieograniczonej swobody wypowiedzi,

- wzmocnienie zarządzania na szczeblu lokalnym i regionalnym w celu zapewnienia wprowadzenia stosownego dorobku prawnego na tych szczeblach; promowanie koncepcji "dobrego sprawowania rządów" i kultury administracyjnej oraz przestrzegania zasad etycznych w sferze zarządzania sprawami publicznymi,

- poszanowanie, uznanie oraz wsparcie mniejszości w celu wykorzenienia wszelkich dotykających ich form agresji i dyskryminacji,

- wdrożenie ustawodawstwa w zakresie ochrony praw dziecka, które weszło w życie w dniu 1 stycznia 2005 r. oraz pilna potrzeba znalezienia rozwiązania problemu międzynarodowej adopcji i znacznej poprawy sytuacji osób chorych i niepełnosprawnych leczonych w szpitalach psychiatrycznych,

- właściwe i przejrzyste stosowanie nowego prawa o pomocy państwa i ścisłej kontroli tejże pomocy przez rumuńską Radę do spraw konkurencji, zgodnie z postanowieniami układu europejskiego i zobowiązaniami podjętymi przez Rumunię w trakcie negocjacji,

- dodatkowe działania w dziedzinie ochrony środowiska obligujące do podjęcia stosownych inwestycji i wzmożonej czujności w zakresie ryzyka związanego z zanieczyszczeniem przemysłowym, w dziedzinie gospodarki odpadami i oczyszczania ścieków, substancjami chemicznymi i organizmami genetycznie zmodyfikowanymi;

7. zauważa również uwagę, że o ile polityka przemysłowa Rumunii jest stabilna i do pewnego stopnia przewidywalna, to jej zdolność administracyjna jest niedostateczna, co utrudnia stosowanie właściwych środków przemysłowych; zauważa, że równie pilna jest konieczność eliminacji strukturalnych przeszkód w inwestowaniu, takich jak nadmierna biurokracja i niestabilne otoczenie prawne; ponadto, zapewnienie skutecznej strategii w zakresie MŚP wymaga budowania instytucji, co jest warunkiem wstępnym działania;

8. stwierdza, że istnieje również pilna potrzeba aktywnego zapewnienia bezpieczeństwa dostaw energii, jako że jednym z głównych wyzwań pozostaje likwidacja niewydajnych systemów ogrzewania i rozwiązanie problemu nierentownych kopalni, co wymaga środków socjalnych na zmierzenie się z problemami na rynku pracy;

9. z zadowoleniem stwierdza, że nowy rząd rumuński uczynił wolność prasy i niezależność mediów kluczowym celem oraz zauważa z zadowoleniem, że rząd zapowiedział zakończenie wybiórczej polityki ogłoszeniowej państwa, wykorzystywanej do sprawowania politycznej kontroli nad mediami oraz przygotowywanie prawodawstwa przy udziale sektoru mediów w celu zapewnienia przejrzystości i możliwości kontroli systemu;

10. zwraca uwagę na ambitny program nowego rządu rumuńskiego i z zadowoleniem przyjmuje jego determinację w działaniach zmierzających do przyspieszenia przygotowań do akcesji i do pogłębienia reform mających na celu poprawę samopoczucia i poziomu życia obywateli rumuńskich;

11. z zadowoleniem przyjmuje pozytywne zmiany w nauczaniu rumuńskich dzieci, w tym Romów (w zakresie szkół, infrastruktury i udogodnień) i nalega, by władze rumuńskie w dalszym ciągu traktowały te działania w sposób priorytetowy, szczególnie poprzez poprawianie kwalifikacji i wynagrodzenia nauczycieli;

12. stwierdza, że pomimo postępów poczynionych w zwalczaniu izolacji społecznej, a także w ustawodawstwie w zakresie zabezpieczenia socjalnego, należy podwoić wysiłki zmierzające do zmniejszenia biedy i zapewnienia spójności gospodarczej i społecznej kraju, która jest ciągle bardzo słaba;

13. z zadowoleniem przyjmuje podpisanie przez Rumunię deklaracji w sprawie "Dekady integracji społecznej Romów" oraz docenia zaangażowanie Rumunii w integrację Romów poprzez przyjęcie uregulowań antydyskryminacyjnych, jednak nalega na bardziej efektywne wdrażanie środków do walki z segregacją edukacyjną, niewłaściwym umieszczaniem uczniów w szkołach dla opóźnionych w rozwoju i przedwczesnym kończeniu edukacji, brakiem dostępu do opieki zdrowotnej, usług publicznych i społecznych, wysoką stopą bezrobocia oraz złymi warunkami mieszkaniowymi, jak również środków służących aktywnemu zaangażowaniu społeczności romskiej w osiąganie owych celów;

14. stwierdza, że pomimo ogólnego usprawnienia ochrony mniejszości konieczne jest podjęcie, w poszanowaniu zasady subsydiarności oraz autonomii, dalszych kroków mających na celu zapewnienie ochrony mniejszości węgierskiej;

15. wspiera Komisję w szczegółowym monitorowaniu przez nią postępów Rumunii przy wypełnianiu podjętych przez nią zobowiązań w trakcie negocjacji; stwierdza, że ta kontrola jest niezbędnym i skutecznym narzędziem wykrywania niedociągnięć i podejmowania prób jak najszybszego ich naprawienia poprzez podejmowanie wszystkich niezbędnych działań opierających się zarówno na zasobach ludzkich jak i zasobach materialnych; zwraca się do Komisji o czuwanie nad tym, aby pomoc udzielana w ramach różnych instrumentów finansowych (PHARE, SAPARD, ISPA) była w jak największym stopniu adekwatna i skuteczna;

16. wzywa władze rumuńskie do szybszego wprowadzenia jasnych i dokładnych zasad współistnienia rządzących zamierzonym uwalnianiem odmian GMO, w celu zapobieżenia w dniu przystąpienia naruszeniom przepisów dorobku wspólnotowego dotyczących GMO;

17. podkreśla, że wdrażanie nowego prawodawstwa wspólnotowego w dziedzinie higieny żywności ma na celu wyłącznie ochronę konsumentów i zapewnienie jakości żywności i nie powinno powodować celowej koncentracji strukturalnej w przemyśle przetwórstwa spożywczego; zachęca rząd rumuński do korzystania z funduszy SAPARD w celu dywersyfikacji produkcji oraz wspierania zdecentralizowanej produkcji wysokiej jakości żywności;

18. wyraża nadzieję, że w celu umożliwienia stosowania wspólnej polityki rybołówstwa we wszystkich obszarach, administrujący oraz pracujący w sektorze będą mieli możliwość poczynienia niezbędnych przygotowań dzięki alokacji niezbędnych zasobów ludzkich i finansowych oraz, w szczególności, realizacji inicjatyw przewidzianych w programie SAPARD;

19. podkreśla w tym kontekście pilną potrzebę przeznaczenia przez Rumunię i Komisję w trakcie identyfikacji priorytetów w obrębie ram strategicznych funduszy przedakcesyjnych i funduszy strukturalnych funduszy potrzebnych do poprawy warunków życia i leczenia pacjentów i rezydentów w szpitalach i oddziałach psychiatrycznych;

20. wyraża zaniepokojenie długimi okresami przejściowymi uzgodnionymi w negocjacjach w sprawie rozdziału dotyczącego środowiska naturalnego oraz wzywa Komisję i władze rumuńskie do przedsięwzięcia środków mających na celu istotną poprawę zdolności administracyjnej w dziedzinie środowiska naturalnego; w dalszym ciągu wyraża zaniepokojenie planowanym przedsięwzięciem wydobywania złota w Rosia Montana oraz oczekuje, że zostanie przeprowadzona pełna ocena oddziaływania na środowisko w celu oszacowania związanych z tym niebezpieczeństw, szczególnie biorąc pod uwagę potencjalne skażenie cyjankiem tego terenu oraz rekultywację po jego zamknięciu;

21. z uwagą śledzić będzie proces związany z przystąpieniem Rumunii do UE w styczniu 2007 roku; zwraca się do Komisji o regularne informowanie go o dotrzymywaniu przez władze rumuńskie zobowiązań podjętych w związku z traktatem akcesyjnym, w szczególności zaś o walce z korupcją, ochronie środowiska naturalnego oraz polityce z zakresu wymiaru sprawiedliwości, spraw wewnętrznych i konkurencji; podkreśla, iż wyraża zgodę na podpisanie traktatu akcesyjnego pod warunkiem pełnego zaangażowania Komisji i Rady w podejmowanie decyzji w przypadku konieczności zastosowania w chwili przystępowania Rumunii do UE, klauzul ochronnych przewidzianych w traktacie akcesyjnym;

22. zwraca uwagę na fakt, że możliwość zastosowania klauzul zabezpieczających nie powinna być traktowana jako sankcja wobec Rumunii czy też polityk wspólnotowych, lecz jako mechanizm mający zapewnić Rumunii wystarczającą ilość czasu potrzebną do przygotowania się na płynne scalenie rynku wewnętrznego, mając na uwadze, że dobre funkcjonowanie leży we wspólnym interesie Państw Członkowskich i krajów ubiegających się o członkostwo w UE oraz że ma bezpośredni wpływ na życie obywateli;

23. jest przekonany, że przystąpienie Rumunii do Unii Europejskiej przyczyni się do budowania Europy w jej wymiarze kulturowym i politycznym, w szczególności w ramach działań mających na celu stabilizację regionu Bałkanów i w zakresie nowej europejskiej polityki sąsiedztwa;

24. zauważa, że sukces przystąpienia zależy w dużym stopniu od wsparcia i zaangażowania obywateli państwa przystępującego; wobec tego zachęca władze rumuńskie i organizacje pozarządowe do przeprowadzenia szeroko zakrojonej, poważnej i obiektywnej kampanii informacyjnej na temat Unii Europejskiej i jej celów, a także na temat korzyści i obowiązków wynikających z członkostwa, tak aby obywatele rumuńscy byli w pełni świadomi swojego wyboru i zaangażowani w miarę możliwości w bieżące przygotowania; wzywa także Komisję do zapewnienia odpowiedniego finansowania kampanii informacyjnej mającej na celu poprawę stanu wiedzy społeczeństwa na temat przystąpienia Rumunii (i Bułgarii);

25. podkreśla, że przystąpienie Rumunii do Unii Europejskiej nie powinno być traktowane jako cel sam w sobie, lecz jako sposobność do wniesienia wkładu do procesu integracji europejskiej mającego na celu propagowanie pokoju i związanych z nim wartości oraz stworzenie przestrzeni solidarności i dobrobytu poprzez rozszerzenie korzyści na wszystkie Państwa Członkowskie i ich ludność;

26. wyraża zgodę na podpisanie traktatu akcesyjnego w kwietniu 2005 r. i z zadowoleniem przyjmuje obecność w Parlamencie Europejskim trzydziestu pięciu obserwatorów rumuńskich;

27. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, jak również rządom i parlamentom Państw Członkowskich i Rumunii.

[1] Dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym.

[2] Teksty przyjęte w tym dniu, P6_TA(2004)0111.

--------------------------------------------------