[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 28.1.2009

KOM(2009) 36 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Inwestowanie w przyszłość Europy

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW

Inwestowanie w przyszłość Europy

Od jesieni ubiegłego roku Unia Europejska musi stawiać czoła podwójnemu wyzwaniu. Kryzys na rynkach finansowych doprowadził do gwałtowanego spowolnienia europejskiej gospodarki. Oczywiste stało się, że rodziny, przedsiębiorcy i społeczności w całej Europie odczują jego skutki w postaci bezrobocia i utraconych źródeł dochodów, tak więc konieczne było podjęcie pilnych działań w celu zaradzenia kryzysowi i jego konsekwencjom. Równocześnie jednak Europa jak nigdy wcześniej zyskała świadomość tego, w jakim stopniu długoterminowa siła i trwały rozwój europejskiej gospodarki zależne są od wyposażenia wszystkich sektorów europejskiego społeczeństwa w narzędzia pozwalające uzyskać konkurencyjność oraz od wprowadzenia zmian pozwalających sprostać potrzebom zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego i konieczności ograniczenia emisji gazów cieplarnianych.

W rezultacie powstał europejski plan naprawy gospodarczej[1], zaproponowany przez Komisję w listopadzie i zatwierdzony przez szefów państw i rządów podczas grudniowej Rady Europejskiej[2]. Plan, w którym wyjaśniono, w jaki sposób państwa członkowskie i UE mogą skoordynować prowadzoną politykę i dać bezpośredni impuls europejskiej gospodarce. Równocześnie jednak plan został starannie ukierunkowany w taki sposób, by impuls ten przyczynił się do realizacji długoterminowych celów Europy.

Jednym z istotnych elementów planu naprawy gospodarczej była propozycja zwiększenia unijnych wydatków w określonych sektorach strategicznych. Uzgodniony bodziec budżetowy na poziomie 1,5 % PKB wymagał wyasygnowania środków zarówno ze źródeł krajowych jak i unijnych, w tym z budżetu UE. Wydatki UE były niższe od uzgodnionych pułapów; w związku z tym, jak wynika z obliczeń Komisji, możliwe jest szybkie przekazanie 5 mld EUR na określone cele, takie jak energetyka i łącza szerokopasmowe. Pozwoliłoby to zmniejszyć obawy przed całkowitym wyhamowaniem inwestycji oraz wprowadzić Europę na ścieżkę wiodącą do budowy silniejszej gospodarki na przyszłość. Był to jeden z aspektów planu, które zasługują na „szczególne poparcie” zdaniem grudniowej Rady Europejskiej, która uznała również potrzebę uwzględnienia odpowiedniej równowagi geograficznej.

Od grudnia ubiegłego roku potrzeba podjęcia działań stała się jeszcze bardziej ewidentna. Szczególnie wyraźnie ujawniło się znaczenie zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego i obecne braki Europy w tej dziedzinie. Bezpośrednie konsekwencje tych braków odczuły gospodarstwa domowe i przedsiębiorcy w wielu państwach członkowskich. Jednak wpływ kryzysu gazowego, który zdestabilizował stosunki UE z jej sąsiadami oraz przypomniał o konieczności zmniejszenia zależności UE od zewnętrznych dostawców odczuliśmy już wszyscy.

W niniejszym komunikacie wskazano, w jakie dziedziny należy zainwestować. Towarzyszą mu wnioski dotyczące decyzji o finansowaniu działań w tych dziedzinach. Dokonano wyboru projektów inwestycyjnych odpowiadających strategicznym celom UE. Unijne wsparcie zostanie tak zaprojektowane, by przyśpieszyć realizację projektów oraz doprowadzić do jak najszybszego podjęcia działań. Zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej zagwarantowano równowagę geograficzną. Komisja już wcześniej przedłożyła wniosek dotyczący wieloletnich ram finansowych na lata 2007-2013 w celu udostępnienia dodatkowych środków w ramach pozycji 1A, nie wykraczając przy tym poza łączne kwoty ustalone w porozumieniu międzyinstytucjonalnym[3]. Po przeprowadzeniu pierwszych dyskusji z władzą budżetową, Komisja proponuje obecnie przesunięcie środków, które nie są wymagane w ramach pułapu w pozycji 2 w odniesieniu do roku 2008 do pozycji 1A, wygospodarowując w ten sposób 3,5 mld EUR proponowane na projekty energetyczne[4], natomiast 1,5 mld EUR proponowane na inwestycje w zakresie infrastruktury szerokopasmowej i sprostanie nowym wyzwaniom ustalonym w ramach oceny funkcjonowania WPR pozostanie objęte pozycją 2 i zostanie wydatkowane w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Komisja wzywa Radę i Parlament Europejski do szybkiego zbadania tych wniosków oraz wygospodarowania niezbędnych zasobów z budżetu. Będą one stanowić istotny wkład w wysiłki UE zmierzające do ponownego wprowadzenia europejskiej gospodarki na ścieżkę wzrostu i dobrobytu oraz wykażą determinację UE do podjęcia wyzwań mających strategiczne znaczenie dla przyszłości.

Dzisiejsze inwestycje w energię jutra

Energia stała się jednym z najważniejszych problemów Europy. W grudniu Unia Europejska podjęła szereg kluczowych decyzji mających zdecydować o przyszłości europejskiej polityki energetycznej i zmierzających do: ukształtowania sektora energetycznego zdolnego do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych oraz zapewnienia energii ze źródeł odnawialnych znaczącego udziału w bilansie energetycznym Europy. W nowym roku Europa stanęła w obliczu kryzysu gazowego, który uwydatnił zagrożenia dla bezpieczeństwa dostaw. Kryzys unaocznił słabe punkty, nie tylko jeśli chodzi o dywersyfikację importu, lecz także zdolność UE do transferu energii w ramach Unii w te rejony, gdzie jest ona najbardziej potrzebna.

Potrzebne zmiany wymagają istotnego zaangażowania i inwestycji. Spowolnienie gospodarcze może jednak opóźnić te inwestycje, chyba że podjęte zostaną obecnie dodatkowe działania. Zapaść kredytowa ma bezpośredni wpływ na opóźnienie wprowadzania niezbędnych zmian w Europie. Zachodzi ryzyko wyhamowania impetu i utraty przewagi technologicznej, a dzisiejsze opóźnienia oznaczają konieczność poniesienia wyższych kosztów w przyszłości. Dlatego też w planie naprawy gospodarczej położono szczególny nacisk na potrzebę „inteligentnych inwestycji” – impulsu dla gospodarki opartego na wyraźnych celach strategicznych.

W związku z tym Komisja proponuje zestaw trzech konkretnych inicjatyw skoncentrowanych na kluczowych celach UE w dziedzinie energii. Po pierwsze, wsparcie projektów rozwoju strategicznych połączeń międzysystemowych, mających zaradzić niektórym niedostatkom obecnej infrastruktury. Po drugie, inwestycje służące kontynuowaniu rozwoju morskiej energii wiatrowej, jako solidnego źródła energii odnawialnej. Po trzecie, realizacja szeregu projektów pokazowych w zakresie wychwytywania i składowania dwutlenku węgla, by umożliwić producentom energii dążącym do ograniczenia emisji dalsze korzystanie z paliw kopalnych.

Inicjatywy te zapewnią precyzyjnie ukierunkowane wsparcie konkretnych projektów. W nadchodzących latach konieczne będzie wsparcie ich inicjatywami politycznymi i inwestycjami na dużą skalę. Jednak już dziś UE może wnieść znaczący wkład.

Wszystkie projekty zostały wybrane ze względu na ich szersze znaczenie; projekty infrastrukturalne przyniosą korzyści w zakresie poprawy bezpieczeństwa dostaw dla całej UE, natomiast postępy w dziedzinie technologii i logistyki zapewnią rozwój całego europejskiego sektora energetycznego. Projekty będą wspierać postęp technologiczny w ramach europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych, w szczególności dzięki wykorzystaniu ich rezultatów w ramach europejskich inicjatyw przemysłowych obejmujących wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla oraz energii wiatrowej. Wykorzystane zostaną również wszelkie możliwości sprzyjające wykorzystaniu dźwigni finansowej, w szczególności poprzez współpracę z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym.

Połączenie europejskich systemów energetycznych

W zeszłorocznym strategicznym przeglądzie sytuacji energetycznej określono różne elementy skutecznej polityki w dziedzinie bezpieczeństwa dostaw[5]. W planie działania UE dotyczącym bezpieczeństwa energetycznego i solidarności energetycznej wskazano na potrzebę: zapewnienia stabilnych dostaw od partnerów z krajów trzecich; skutecznego zarządzania rezerwami ropy naftowej i gazu, dysponując równocześnie mechanizmami reagowania na sytuacje kryzysowe; zapewnienia efektywności energetycznej, by ograniczyć zapotrzebowanie oraz optymalnego wykorzystania własnych zasobów energetycznych UE. W planie podkreślono w szczególności znaczenie rozwoju infrastruktury, jako niezbędnego elementu w zestawie działań, którego to elementu rynek nie zawsze był w stanie zapewnić. Połączenia międzysystemowe przynoszą korzyści wszystkim, zmniejszając zależność i podnosząc konkurencyjność dla dobra całego rynku wewnętrznego.

Niedawny kryzys w dostawach gazu do europejskich gospodarstw domowych i przedsiębiorców dobitnie wykazał znaczenie infrastruktury. Słabość europejskiego systemu zaopatrzenia stała się aż nazbyt widoczna kiedy okazało się, że nie ma żadnej wyraźnej alternatywy w przypadku niedoborów. Niektóre państwa członkowskie podjęły wprawdzie wysiłki mające zrekompensować innym państwom spadek dostaw, często jednak okazywało się, że brakuje połączeń umożliwiających takie wsparcie. Kryzys ukazał zatem poważne braki połączeń międzysystemowych. Te same braki infrastrukturalne będą zresztą w przyszłości ograniczać konkurencyjność Europy; mniejszy dostęp do najtańszych źródeł zaopatrzenia w energię oznacza, że europejscy przedsiębiorcy i konsumenci będą mieli mniejsze możliwości korzystania z najbardziej korzystnych opcji zaopatrzenia w energię na terytorium Europy. To z kolei będzie stale spowalniać europejski wzrost.

Równocześnie obecnie kryzys gospodarczy i finansowy hamuje realizację energetycznych projektów infrastrukturalnych. Zapaść kredytowa zagraża spółkom energetycznym w równym stopniu co innym przedsiębiorcom, zachodzi realne ryzyko, że projekty o istotnym znaczeniu strategicznym zostaną odłożone, chyba że nastąpi interwencja w postaci inwestycji publicznych, które dadzą pożyczkodawcom gwarancje, że projekty te zasługują na wsparcie.

W związku z tym Komisja proponuje wykorzystanie kwoty 1,5-2 mld EUR jako bodźca określonego w planie naprawy gospodarczej, mającego zapewnić niezbędne zasoby na budowę najważniejszych, strategicznych połączeń międzysystemowych. Już w strategicznym przeglądzie sytuacji energetycznej ustalono szereg zasadniczych priorytetowych działań w dziedzinie energii mających zaradzić brakom i pozwolić na wykorzystanie istniejących możliwości, ze szczególnym wskazaniem na połączenie przez Bałtyk, południowy korytarz gazowy, skroplony gaz ziemny (LNG) oraz sieci przesyłowe w regionie śródziemnomorskim oraz Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej, jak również połączenia przez Morze Północne. W projektach należy także uwzględnić specyficzne potrzeby niewielkich wysp odciętych od podstawowych unijnych sieci energetycznych.

Komisja wykorzystała ten przegląd do przedstawienia wytycznych, którymi należy kierować się przy wyborze projektów, zmierzając do bezpośredniej realizacji celów w dziedzinie bezpieczeństwa i dywersyfikacji dostaw. Projekty mają być realizowane w różnych regionach geograficznych Unii. Korzyści z nimi związane będą odczuwane nie tylko w państwach członkowskich, w których są zlokalizowane, lecz także w całej Unii, zarówno ze względu na ich strategiczne znaczenie dla ogólnego bezpieczeństwa energetycznego, jak i możliwość ubiegania się o zamówienia i dostawy kluczowych technologii. Zapewnią one bezpośredni impuls gospodarczy i przyczynią się do wzmocnienia europejskiej gospodarki w przyszłości.

We wniosku zaproponowano wsparcie około 20 projektów dotyczących zarówno gazu jak i energii elektrycznej, o ile beneficjenci spełnią kluczowe kryteria mające zapewnić skuteczną realizację tych projektów. Wśród kryteriów znalazł się zapis o tym, że projekty muszą przyczyniać się do zaradzenia jednemu z konkretnych braków, które uwydatnił kryzys gazowy: trudności z przesyłaniem gazu z zachodu na wschód[6]. Zasadnicze znaczenie ma zadbanie o to, by projekty osiągnęły na tyle dojrzałe stadium, by możliwe było szybkie podjęcie prac, jak również o to, by państwa członkowskie przejęły odpowiedzialność za przyśpieszenie, w niezbędnym zakresie, procedur i wydawania zezwoleń.

Kolejna generacja morskiej energii wiatrowej

W ramach celu dotyczącego energii odnawialnej uzgodnionego przez UE w grudniu nacisk został położony na potrzebę wprowadzenia niezbędnych technologii. Jak podkreślono w europejskim strategicznym planie w dziedzinie technologii energetycznych, kluczem do realizacji tego celu będzie energia wiatrowa. Do 2020 r. sektor energii wiatrowej zamierza dostarczać 12-14 % energii elektrycznej w UE, z czego ponad jedną czwartą stanowić będzie morska energia wiatrowa. Tendencja ta ma być kontynuowana w przyszłości, przy czym najszybszy wzrost w całym sektorze dotyczyć ma farm wiatrowych. Ze względu na dużą liczbę projektów realizowanych w transgranicznych strefach nabrzeżnych lub morskich, wymagających często transgranicznej infrastruktury, jak również ze względu na fakt, że uzyskiwanie morskiej energii wiatrowej jest bardziej złożone pod względem technologicznym i logistycznym, UE przypada szczególna rola w napędzaniu inwestycji, które bez tego mogłyby nie zostać zrealizowane.

Równocześnie wydaje się jasne, że realizacja projektów dotyczących morskiej energii wiatrowej stanęła obecnie pod znakiem zapytania, ze względu na brak dostępu do finansowania. Zachodzi ryzyko, że uruchomienie gotowych projektów opóźni się, niektórzy producenci musieli już zresztą w związku z tym przeprowadzić redukcje zatrudnienia. W związku z tym Komisja proponuje przeznaczenie około 0,5 mld EUR na projekty w tym sektorze. Zostały one wybrane pod kątem zdolności UE do wniesienia wartości dodanej do projektów, które są już w zaawansowanej fazie rozwoju – w szczególności poprzez promowanie współpracy regionalnej dla podniesienia konkurencyjności oraz inwestowania w zaawansowane technologie w celu opracowania turbin wiatrowych nowej generacji, infrastruktury i mechanizmów logistycznych zachęcających do szybkiego wdrażania technologii.

Czysta energia przyszłości

Przewiduje się, że wychwytywanie i składowanie dwutlenku węgla należeć będzie do kluczowych technologii przyszłości. Technologia ta umożliwiłaby zrównoważone wytwarzanie energii elektrycznej z paliw kopalnych, przyczyniając się w zasadniczy sposób do realizacji globalnych dążeń do ograniczenia emisji gazów cieplarnianych o połowę do 2050 r. Dzięki niej Europa mogłaby w pełni wykorzystać swoje własne zasoby węgla, ropy naftowej i gazu. Natomiast rozwój samej technologii zapewniłby europejskiemu przemysłowi istotny potencjał rynkowy związany z technologią o globalnym znaczeniu. Niestety technologia ta jest skomplikowana i mogą minąć lata zanim jej stosowanie stanie się rentowne.

Rada Europejska uznała potencjał drzemiący w technologii wychwytywania i składowania dwutlenku węgla wyznaczając cel zakładający uruchomienie do 2015 r. do 12 projektów pokazowych. Zapaść kredytowa sprawiła, że cel ten stał się jeszcze bardziej ambitny. W grudniu ubiegłego roku Rada Europejska zdecydowała o zagwarantowaniu środków finansowych na tę technologię poprzez przydział części dochodów pochodzących z aukcji prowadzonych w ramach systemu handlu uprawnieniami do emisji. Jednakże środki te będą dostępne dopiero po pewnym czasie i same w sobie nie wystarczą do realizacji zakładanej liczby projektów pokazowych. W obecnej sytuacji gospodarczej niechęć inwestorów do ryzyka może postawić pod znakiem zapytania realizację celów Rady Europejskiej.

W związku z tym Komisja proponuje przyśpieszyć prace nad tymi zasadniczymi projektami pokazowyymi i infrastrukturalnymi. Pięć projektów otrzyma wsparcie, przy czym uruchomienie każdego z nich wymaga zainwestowania kwoty 250 mln EUR. Projekty obejmować będą kombinację technologii, warunków geologicznych i państw członkowskich. Wszystkie z tych projektów znajdują się w zaawansowanej fazie, co ma zagwarantować, by korzystne skutki inwestycji były odczuwalne jak najszybciej. W przypadku projektów pokazowych celem jest także udostępnienie rezultatów innym zainteresowanym podmiotom, dlatego wyraźnie określone zostaną zobowiązania w tym zakresie.

Inwestowanie w przyszłość społeczności wiejskich

Społeczności wiejskie mogą być grupami w największym stopniu narażonymi na skutki spowolnienia gospodarczego. W trudnych czasach stoją one przed większym ryzykiem wykluczenia, a kiedy gospodarka ponownie wkracza na ścieżkę wzrostu, odczuwają związane z tym korzyści z opóźnieniem.

Jednym z najważniejszych narzędzi współczesnej gospodarki są łącza szerokopasmowe. W dzisiejszej Europie otwierają one możliwości znalezienia nowej pracy, zyskania nowych umiejętności, identyfikacji nowych rynków oraz ograniczenia kosztów. Mają one zasadnicze znaczenie zarówno dla szkół, bibliotek i administracji rządowej, jak i przedsiębiorców. Stały się one również jednym z zasadniczych instrumentów zapewniających sprawne funkcjonowanie współczesnej gospodarki. Nie wszyscy mogą jednak korzystać z tych dobrodziejstw – istnieją społeczności, którym rynek nie zapewnił do nich dostępu ze względu na rozproszenie ludności i wysokie koszty. Istnieją również obszary, na których konieczna jest modernizacja łączy szerokopasmowych wczesnej generacji, by szybkość Internetu odpowiadała dzisiejszym oczekiwaniom. Dlatego też w europejskim planie naprawy gospodarczej wyznaczono cel zakładający rozwój sieci szerokopasmowych i objęcie ich zasięgiem 100 % terytorium do 2010 r. Podkreślono w nim również potrzebę zwiększenia przepustowości wielu istniejących sieci, czemu powinny towarzyszyć wysiłki na rzecz wspierania konkurencyjnych inwestycji w sieci światłowodowe oraz zwolnienie częstotliwości na potrzeby szerokopasmowych łączy bezprzewodowych.

UE już teraz stosuje politykę rozwoju obszarów wiejskich jako instrument wspierania wzrostu wiejskich gospodarek oraz ogólnego stanu wiejskich społeczeństw. Ocena funkcjonowania WPR pozwoliła ustalić szereg nowych wyzwań o szczególnym znaczeniu dla europejskiego rolnictwa. Szybsze podjęcie tych wyzwań pozwoliłoby społecznościom rolniczym przeprowadzenie prac w celu sprostania tym wyzwaniom, miałyby też one większe możliwości, by przygotować się na powrót korzystniejszego klimatu gospodarczego. Odpowiadałoby to wadze, jaką w planie ożywienia przypisano kwestii przyśpieszenia realizacji unijnych działań strukturalnych, by w trudnych czasach można było wcześniej przystąpić do potrzebnych inwestycji.

Komisja proponuje zatem wykorzystanie istniejącego instrumentu rozwoju obszarów wiejskich, aby zapewnić podwójny impuls dla wiejskiej gospodarki. Po pierwsze, 1 mld EUR powinien zostać przydzielony na rozwój obszarów wiejskich na konkretny cel rozwijania infrastruktury szerokopasmowej na tych obszarach. Po drugie, 0,5 mld EUR należy przeznaczyć na przyśpieszenie prac służących sprostaniu nowym wyzwaniom ustalonym podczas oceny funkcjonowania WPR.

Kwota inwestycji dostępnych w każdym państwie członkowskim zostanie wyznaczona przez Komisję zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 69 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005. Komisja zamierza wyznaczyć tę kwotę na podstawie obecnie obowiązujących kryteriów rozdziału środków.

Internet dla społeczności wiejskich

Wspieranie rozwoju łączy szerokopasmowych stanowi juz teraz element unijnej polityki rozwoju obszarów wiejskich. W strategicznych wytycznych dla rozwoju obszarów wiejskich na okres programowania 2007-2013[7] szczególny nacisk położono na znaczenie technologii informacyjno-komunikacyjnych dla wiejskiej przedsiębiorczości i społeczno-gospodarczego rozwoju obszarów wiejskich. Rozpowszechnianie i akceptacja tych technologii odgrywa kluczową rolę w rewitalizacji obszarów wiejskich, pomagając zdywersyfikować działalność gospodarczą i społeczną poprzez napędzanie przedsiębiorczości, udostępnienie nowych usług internetowych oraz wspierania e-integracji. Środki te mogą zaradzić problemowi stosunkowo niskiej akceptacji technologii informacyjno-komunikacyjnych w sektorze rolno-spożywczym oraz wesprzeć działalność generującą wzrost, taką jak turystyka wiejska.

Z tych samych przyczyn zachodzi ryzyko, że na tych obszarach wiejskich, na których dostęp do łączy internetowych jest znacznie gorszy niż na obszarach miejskich i gdzie Internet wprowadzany jest z opóźnieniem, dojdzie do zjawiska wykluczenia gospodarczego i społecznego. Konsekwencją tego zjawiska może być stagnacja wiejskich gospodarek, bezrobocie i wyludnienie.

Ryzyko to wzrasta w czasach spowolnienia gospodarczego. Im bardziej dany region jest peryferyjny, odizolowany i wyludniony, tym bardziej ucierpi z powodu braku łączy szerokopasmowych i dostępu do Internetu. Te regiony, którym nie uda się zrealizować celów w zakresie rozpowszechnienia łączy szerokopasmowych, będą miały odpowiednio mniejsze szanse na uzyskanie dochodów na poziomie pozwalającym kontynuować własne inwestycje.

Finansowanie może koncentrować się na trzech kluczowych dziedzinach:

- tworzenie nowej infrastruktury szerokopasmowej, w tym połączeń służących do przesyłu wstecznego (np. stałych, naziemnych bezprzewodowych, satelitarnych lub łączących różne technologie);

- modernizacja istniejącej infrastruktury szerokopasmowej (tzn. zwiększenie niezawodności, szybkości, przepustowości, zasięgu, jakości usług itp.);

- stworzenie pasywnej infrastruktury szerokopasmowej (np. roboty w zakresie inżynierii cywilnej, takie jak przewody oraz inne elementy sieci w rodzaju światłowodów ciemnych itp.), także w synergii z innymi rodzajami infrastruktury (energetycznej, transportowej, wodnej, jak i siecią wodno-kanalizacyjną itp.).

Zostałoby ono przydzielone za pośrednictwem środka 321 „Podstawowe usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej”. Inwestycje stanowiłyby uzupełnienie już trwających prac służących rozwojowi łączy szerokopasmowych w ramach polityki spójności oraz opierałyby się na projektach będących w toku realizacji na wielu obszarach wiejskich.

W najbliższych tygodniach Komisja przedstawi dalsze szczegóły dotyczące możliwości działań politycznych na rzecz wspierania rozwoju łączy szerokopasmowych na obszarach wiejskich[8]. Inicjatywie tej towarzyszyć będzie także nowa strategia UE w dziedzinie łączy szerokopasmowych mająca zapewnić ramy działań na rzecz rozwoju łączności szerokopasmowej na terytorium Unii Europejskiej. Strategia zmierzać ma do zapewnienie koordynacji między organami krajowymi i regionalnymi, wspierania łączenia infrastruktury[9] w celu najbardziej efektywnego jej wykorzystania, oraz wymiany najlepszych praktyk. W przypadku odpowiedniej koordynacji, dzięki odpowiedniemu połączeniu polityki rozwoju obszarów wiejskich, polityki w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych/łączy szerokopasmowych oraz funduszy strukturalnych, można uniknąć powielania wysiłków oraz uzyskać efekt dźwigni potrzebny do uzyskania rzeczywistych rezultatów.

Inicjatywy tego rodzaju muszą być zgodne z postanowieniami Traktatu dotyczącymi pomocy państwami. Postanowienia te zachęcają do podejmowania odpowiednio zaprojektowanych publicznych interwencji, które stanowią najlepszy środek zaradzenia problemom wynikającym z braku lub ograniczonego dostępu do przystępnych cenowo łączy szerokopasmowych w tych regionach wiejskich. Pozwalają one zagwarantować, aby interwencje publiczne były odpowiednio uzasadnione i proporcjonalne.

Podejmowanie przyszłych wyzwań

Ocena wdrażania reformy wspólnej polityki rolnej uzgodnionej w 2003 r. doprowadziła do ustalenia szeregu nowych, kluczowych wyzwań stojących przed europejskim rolnictwem, takich jak zmiany klimatyczne, energia ze źródeł odnawialnych, gospodarka wodna, bioróżnorodność i restrukturyzacja sektora mleczarskiego. W listopadzie 2008 r. ministrowie rolnictwa uzgodnili, że w celu sprostania tym wyzwaniom wyasygnowane zostaną dodatkowe środki w ramach programów rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z normami Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. To dodatkowe wsparcie zostanie jednak uruchomione dopiero w styczniu 2010 r., a dla niektórych państw członkowskich nie wcześniej niż w roku 2013[10].

Przyśpieszenie tego procesu pozwoli wcześniej dokonać inwestycji oraz umożliwi rozpoczęcie prac na rzecz realizacji tych zasadniczych, strategicznych priorytetów.Zainicjowanie tych prac już w 2009 r. byłoby szczególnie korzystne dla państw UE-12.

*****

Inwestycje określone w niniejszym komunikacie będą miały istotny wkład w walkę z kryzysem gospodarczym oraz wzmocnienie Europy i zapewnienie jej większej konkurencyjności w przyszłości. Komisja wzywa Parlament Europejski i Radę do szybkiego rozważenie przedstawionych wniosków i jak najszybszego ich przyjęcia.

[1] COM(2008) 800.

[2] Konkluzje Rady Europejskiej z 11-12 grudnia 2008 r., Bruksela.

[3] COM(2008) 859 z 10.12.2008 r.

[4] 1,5 mld EUR w 2009 r. i 2 mld EUR w 2010 r.

[5] COM(2008) 781 z 13.11.2008 r.

[6] Przykładowo zapobiec ponownemu wystąpieniu niedawnej sytuacji, kiedy to nie było możliwości przesłania gazu z Austrii do Słowacji, jak również przyczynić się do rozwoju połączeń między Bułgarią i Rumunią.

[7] Decyzja Rady z dnia 20 lutego 2006 r. w sprawie strategicznych wytycznych Wspólnoty dla rozwoju obszarów wiejskich.

[8] W komunikacie „Poprawa dostępu obszarów wiejskich do nowoczesnych technologii informacyjno-komunikacyjnych”.

[9] Należy tutaj wspomnieć także o europejskim portalu poświęconym łączom szerokopasmowym www.broadband-europe.eu, który stanowi forum wymiany najlepszych praktyk oraz miejsce publikacji zamówień o skali europejskiej i może zapewnić efekt dźwigni, pozwalający w optymalny sposób wykorzystać dostępny budżet.

[10] Rumunia i Bułgaria nie otrzymają go w ogóle.