Niniejszy wniosek jest spójny z nadrzędnymi celami politycznymi Europejskiego Zielonego Ładu. Europejski Zielony Ład to odpowiedź Unii na problemy związane z klimatem i środowiskiem naturalnym, których rozwiązanie jest najważniejszym zadaniem, jakie stoi przed obecnym pokoleniem. Celem Europejskiego Zielonego Ładu jest przekształcenie Unii w nowoczesną, zasobooszczędną i konkurencyjną gospodarkę o zerowym poziomie emisji gazów cieplarnianych netto do 2050 r. Ponadto zapewnienie wzbudzającego zaufanie, uregulowanego środowiska wspierającego emisję i tworzenie europejskich zielonych obligacji odegra znaczącą rolę w promowaniu międzynarodowej roli euro, a także pomoże osiągnąć cel polegający na rozwinięciu rynków finansowych UE, aby stały się światowym centrum zielonego finansowania, co zapewni dalsze wsparcie zielonych inwestycji w UE. Na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/240 Komisja mogłaby zapewnić państwom członkowskim wsparcie techniczne w celu promowania europejskich zielonych obligacji na poziomie krajowym.

Niniejszy wniosek jest także spójny z unią rynków kapitałowych, której celem jest poprawa zdolności rynków kapitałowych Unii do mobilizacji i ukierunkowywania inwestycji, które mogą się przyczynić do finansowania zielonej transformacji.

Niniejszy wniosek opiera się na najlepszych praktykach rynkowych oraz informacjach zwrotnych i zaleceniach otrzymanych od Grupy Ekspertów Wysokiego Szczebla ds. Zrównoważonego Finansowania. W opublikowanym w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawozdaniu grupa zaleciła wprowadzenie tzw. oficjalnego europejskiego standardu zielonych obligacji. W odpowiedzi na to sprawozdanie Komisja zobowiązała się w Planie działania: finansowanie zrównoważonego wzrostu gospodarczego, przyjętym w dniu w dniu 8 marca 2018 r., do opracowania europejskiego standardu zielonych obligacji. Zleciła Grupie Ekspertów Technicznych ds. Zrównoważonego Finansowania, składającej się z uczestników rynku z różnych sektorów, sformułowanie zaleceń dotyczących europejskiego standardu zielonych obligacji. Grupa ta sformułowała zalecenia w sprawozdaniu końcowym z czerwca 2019 r., a następnie w marcu 2020 r. opracowano wytyczne dotyczące użyteczności na potrzeby projektu standardu. Ponadto w ramach konsultacji publicznych dotyczących odnowionej strategii zrównoważonego finansowania (trwających od kwietnia do lipca 2020 r.) oraz ukierunkowanych konsultacji dotyczących europejskiego standardu zielonych obligacji (trwających od czerwca do października 2020 r.) Komisja zebrała kolejne opinie i dane na temat zielonych obligacji.

We wniosku tym przedstawiono ramy dla wszystkich emitentów zielonych obligacji, w tym emitentów z sektora publicznego i prywatnego, a także przedsiębiorstw finansowych i niefinansowych. Ramy te przewidziano tak, aby mogły być stosowane przez emitentów obligacji zabezpieczonych oraz w odniesieniu do sekurytyzacji dotyczących papierów wartościowych emitowanych przez spółkę celową. Powiązanie z rozporządzeniem w sprawie systematyki umożliwia wykorzystanie przychodów z europejskich zielonych obligacji do celów szeregu różnych rodzajów działalności gospodarczej, które wnoszą znaczący wkład w osiągnięcie celów w zakresie zrównoważenia środowiskowego. Na podstawie obecnych najlepszych praktyk rynkowych dotyczących zielonych obligacji w niniejszym wniosku przedstawiono wiele możliwych zastosowań, m.in. bank emitujący europejską zieloną obligację w celu sfinansowania zielonych kredytów hipotecznych, producent stali emitujący europejską zieloną obligację w celu sfinansowania nowej technologii produkcji o niższych emisjach lub emitent długu państwowego emitujący europejską zieloną obligację w celu sfinansowania programu dotacji na rzecz instalacji produkującej energię ze źródeł odnawialnych.

U podstaw niniejszego wniosku w sprawie europejskich zielonych obligacji leży rozporządzenie w sprawie systematyki. W rozporządzeniu tym ustanowiono klasyfikację działalności gospodarczej jako zrównoważonej środowiskowo, a jednym z decydujących warunków zakwalifikowania działalności jako takiej jest przestrzeganie w pełni minimalnych gwarancji społecznych. Ramy te można wykorzystać jako punkt odniesienia na potrzeby klasyfikacji działalności gospodarczej, a co za tym idzie związanych z nimi aktywów lub projektów, jako zielone. Zgodnie z art. 4 rozporządzenia w sprawie systematyki Unia musi stosować kryteria dotyczące systematyki przy określaniu wszelkich standardów w zakresie zrównoważonych środowiskowo obligacji korporacyjnych. Dlatego też na potrzeby europejskich zielonych obligacji Komisja proponuje, aby rozporządzenie w sprawie systematyki oraz – w miarę opracowywania – akty delegowane do tego rozporządzenia stanowiły wyznacznik tego, co uznaje się za „zielone”.

Celem niniejszego wniosku jest usunięcie tych przeszkód za pomocą ustanowienia standardu wysokiej jakości zielonych obligacji. Standard ten powinien: 1) poprawić zdolność inwestorów do ustalenia, które obligacje są wysokiej jakości zielonymi obligacjami, i uznania ich za wiarygodne, 2) ułatwić emisję tych wysokiej jakości zielonych obligacji dzięki wyjaśnieniu definicji zielonej działalności gospodarczej oraz ograniczeniu potencjalnego ryzyka utraty przez emitentów reputacji w sektorach na rzecz transformacji oraz 3) ujednolicić praktykę kontroli zewnętrznej i zwiększyć zaufanie do kontrolerów zewnętrznych dzięki wprowadzeniu dobrowolnego systemu rejestracji i nadzoru.

Ze względu na powszechne stosowanie zastrzeżonych ram rynkowych dotyczących zielonych obligacji i pomimo tego, że niektóre z tych ram powszechnie akceptuje się jako wyznaczające standard, określenie pozytywnego wpływu inwestycji opartych na obligacjach na środowisko i porównanie różnych zielonych obligacji oferowanych na rynku może być dla inwestorów kosztowne i trudne W przypadku emitentów brak wspólnych definicji zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej prowadzi do braku pewności co do tego, które rodzaje działalności gospodarczej można zgodnie z prawem uważać za „zielone”. W takiej sytuacji emitenci mogą być narażeni na ryzyko utraty reputacji wskutek potencjalnych oskarżeń o pseudoekologiczny marketing, szczególnie w sektorach na rzecz transformacji. Ponadto fragmentacja praktyk w obszarze kontroli zewnętrznej może się dla nich wiązać z dodatkowymi kosztami. Te przeszkody mogą wpływać na opłacalność projektów o znaczącym wpływie na klimat i środowisko, a tym samym mogą ograniczać podaż takich możliwości inwestycyjnych i hamować osiąganie unijnych celów środowiskowych.

W tym celu w planie inwestycyjnym na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu z dnia 14 stycznia 2020 r. zapowiedziano ustanowienie standardu zielonych obligacji. W konkluzjach dotyczących zmiany klimatu z grudnia 2020 r. Rada Europejska podkreśliła znaczenie opracowania wspólnych, globalnych standardów zielonego finansowania i zwróciła się do Komisji Europejskiej, by przedstawiła wniosek ustawodawczy w sprawie standardu zielonych obligacji do czerwca 2021 r. Ponadto w programie prac na 2021 r. Komisja podkreśliła, że priorytetem jest „gospodarka służąca ludziom”, oraz zwróciła uwagę na znaczenie dalszych postępów w pracach na rzecz zrównoważonego finansowania, szczególnie przez zaproponowanie utworzenia unijnego standardu zielonych obligacji.

W szczególności w Europejskim Zielonym Ładzie podkreślono, że należy ułatwić inwestorom i przedsiębiorstwom ustalenie, które inwestycje są zrównoważone środowiskowo, oraz upewnienie się, że są one wiarygodne. Można to osiągnąć dzięki bardziej przejrzystemu oznakowaniu detalicznych produktów inwestycyjnych oraz opracowaniu europejskiego standardu zielonych obligacji, który ułatwiłby dokonywanie zrównoważonych środowiskowo inwestycji w najbardziej dogodny sposób. Pomimo dynamicznego rozwoju rynku emisja zielonych obligacji nadal stanowiła jedynie odsetek ogólnej emisji obligacji, tj. około 4 % łącznej emisji obligacji korporacyjnych w 2020 r. Dalszy rozwój rynku wysokiej jakości zielonych obligacji będzie stanowił źródło istotnych zielonych inwestycji, a tym samym pomoże wypełnić lukę inwestycyjną, o której mowa w Europejskim Zielonym Ładzie.

W Europejskim Zielonym Ładzie jasno stwierdzono, że osiągnięcie gospodarki neutralnej dla klimatu i unijnych celów w zakresie zrównoważenia środowiskowego wymaga znacznych nakładów we wszystkich sektorach gospodarki. Osiągnięcie obecnych unijnych celów klimatycznych i energetycznych na 2030 r. będzie wymagało w latach 2021–2030 inwestycji w system energetyczny (z wyłączeniem transportu) o wartości 336 mld EUR rocznie (przy cenach stałych z 2015 r.), co odpowiada 2,3 % PKB. Znaczna część tych przepływów finansowych będzie musiała pochodzić z sektora prywatnego. Wypełnienie tej luki inwestycyjnej oznacza istotne przekierowanie przepływów kapitału prywatnego na bardziej zrównoważone środowiskowo inwestycje i wymaga kompleksowego przemyślenia europejskich ram finansowych.

Celem niniejszego wniosku ustawodawczego jest lepsze wykorzystanie potencjału jednolitego rynku oraz unii rynków kapitałowych, aby przyczynić się do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych i środowiskowych, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. c) porozumienia klimatycznego z Paryża z 2016 r. oraz z Europejskim Zielonym Ładem.

Niniejszy wniosek jest częścią szerszego planu działań Komisji Europejskiej na rzecz zrównoważonego finansowania. Ustanowiono w nim podstawy wspólnych ram zasad dotyczących stosowania oznakowania „europejska zielona obligacja” lub „EuGB” w odniesieniu do obligacji służących realizacji celów zrównoważonych środowiskowo w rozumieniu rozporządzenia (UE) 2020/852 (rozporządzenie w sprawie systematyki). We wniosku ustanowiono również system rejestracji i nadzorowania przedsiębiorstw pełniących rolę kontrolerów zewnętrznych zielonych obligacji dostosowany do tych ram. Wniosek ułatwi dalszy rozwój rynku wysokiej jakości zielonych obligacji, a tym samym przyczyni się do tworzenia unii rynków kapitałowych, jednocześnie minimalizując zakłócenia dla istniejących rynków zielonych obligacji, a także zmniejszając ryzyko pseudoekologicznego marketingu. Oznakowanie „europejska zielona obligacja” jest dostępne dla wszystkich emitentów w Unii oraz poza jej granicami, którzy spełniają wymogi określone w niniejszym wniosku.

Zarówno w odpowiedziach uzyskanych od zainteresowanych stron w trakcie konsultacji, jak i w ocenie skutków niniejszego wniosku jako główne źródła problemów wskazano brak spójnej definicji zrównoważonych środowiskowo sposobów wykorzystywania przychodów z zielonych obligacji oraz brak stałego nadzoru nad kontrolerami zewnętrznymi. Niniejszy wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do uwzględnienia i rozwiązania każdej z tych kwestii, a mianowicie: 1) utworzenie dobrowolnego standardu zielonych obligacji wymagającego wykorzystywania przychodów zgodnie z wymogami określonymi w rozporządzeniu w sprawie systematyki oraz 2) wprowadzenie wymogu zwrócenia się przez emitentów europejskich zielonych obligacji o kontrolę w okresie przed emisją i po emisji przeprowadzaną przez kontrolera zewnętrznego zarejestrowanego i podlegającego nadzorowi zgodnie z wymogami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Organy kontroli państwowej lub inne podmioty publiczne upoważnione przez emitentów długu państwowego nie podlegają wymogom rejestracji i nadzoru określonym w niniejszym rozporządzeniu, gdyż są podmiotami ustawowymi odpowiedzialnymi za nadzór nad wydatkami publicznymi i zazwyczaj mają prawnie zagwarantowaną niezależność.

Dotychczas żadne państwo członkowskie nie wprowadziło przepisów ustanawiających oficjalny standard zielonych obligacji na poziomie krajowym. W ramach krajowych systemów oznakowania już określono jednak różne wymagania dotyczące zrównoważonych środowiskowo produktów finansowych, które w niektórych przypadkach mogą się wiązać z wymogami w zakresie obligacji, np. w przypadku wymagań dotyczących funduszy obligacji. Porównując zielone obligacje skarbowe emitowane przez państwa członkowskie UE, można znaleźć wiele przykładów zastosowania rozbieżnych definicji zrównoważonej środowiskowo działalności w różnych państwach członkowskich. Co więcej, w świetle ciągłego rozwoju rynku zielonych obligacji i jego rosnącej roli w finansowaniu takiego rodzaju środków trwałych, które są potrzebne do osiągnięcia celów porozumienia paryskiego, prawdopodobnie niektóre państwa członkowskie rozważą opracowanie standardów lub ustanowienie wytycznych na szczeblu krajowym.

Aktualny rynek zielonych obligacji opiera się całkowicie na standardach i praktykach określonych przez ten rynek, przy czym przedsiębiorstwa pełniące rolę kontrolerów zewnętrznych zapewniają wiarygodność inwestorom. Wspomniane obecne standardy obejmują ogólne wytyczne lub zalecenia oparte na procesach, jednak podstawowe definicje zielonych projektów nie zostały w wystarczającym stopniu ujednolicone, nie są też dostatecznie ścisłe i kompleksowe. Uniemożliwia to inwestorom łatwe ustalenie obligacji, z których przychody dostosowano do celów środowiskowych, w tym do celu polegającego na ograniczeniu wzrostu średniej temperatury na świecie znacznie poniżej 2°C i na dążeniu do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5°C powyżej poziomów sprzed epoki przemysłowej, jak określono w porozumieniu paryskim, lub z których przychody przyczyniają się do osiągania tych celów. Taka sytuacja ogranicza także zdolność emitentów do wykorzystania obligacji ekologicznych do transformacji swojej działalności w stronę bardziej zrównoważonych środowiskowo modeli biznesowych.

1)W kwestii zakresu stosowania standardu dla emitentów zielonych obligacji rozważono następujące warianty 1) dobrowolne podejście, w ramach którego emitenci zielonych obligacji mieliby swobodę wyboru w zakresie dostosowania się (lub nie) do przyszłej inicjatywy dotyczącej europejskich zielonych obligacji, i 2) obowiązkowe podejście, w ramach którego przyszła inicjatywa dotycząca europejskich zielonych obligacji musiałaby mieć zastosowanie do wszystkich zielonych obligacji wyemitowanych w UE lub przez emitenta mającego siedzibę w UE.

Wspólne Centrum Badawcze Komisji opracowało szereg artykułów naukowych, dokumentów roboczych i sprawozdań dotyczących zielonych obligacji: 1) „Green bonds and companies’ environmental performance: a feasibility study” [„Zielone obligacje a efektywność środowiskowa przedsiębiorstw: studium wykonalności”]; 2) „Green bonds and use of proceeds reporting: what do we know from market data providers?” [„Zielone obligacje i sprawozdawczość dotycząca wykorzystania przychodów: co wiemy od podmiotów dostarczających dane rynkowe?”]; 3) „The pricing of green bonds. Are financial institutions special?” [„Ustalanie cen zielonych obligacji. Czy instytucje finansowe mają szczególną pozycję?”]; 4) „Green Bonds as a tool against climate change” [„Zielone obligacje jako narzędzie do walki ze zmianą klimatu”].

Oprócz tego w dniach 2–23 grudnia 2020 r. Komisja przeprowadziła krótkie konsultacje wśród pracowników krajowych urzędów ds. zarządzania długiem za pośrednictwem grupy roboczej ds. zielonych obligacji podgrupy Komitetu Ekonomiczno-Finansowego Rady ds. europejskich rynków długu państwowego, korzystając ze specjalnego kwestionariusza. Kwestionariusz wysłano również do grupy ekspertów z państw członkowskich ds. zrównoważonego finansowania i zwrócono się do respondentów o skoordynowanie odpowiedzi w poszczególnych państwach członkowskich. Uzyskano odpowiedzi od 17 państw członkowskich.

Celem niniejszego wniosku jest ustanowienie wspólnego zestawu wymogów dotyczących zharmonizowanego standardu europejskich zielonych obligacji, który jeszcze bardziej uprości zrównoważone środowiskowo inwestycje i przyczyni się do skoordynowanej poprawy funkcjonowania jednolitego rynku. Bezpośrednio stosowane rozporządzenie jest konieczne do osiągnięcia tych celów polityki oraz jest najlepszym sposobem zapewnienia maksymalnej harmonizacji przy jednoczesnym uniknięciu rozbieżności związanych z nierównomiernym wdrażaniem.

W niniejszym wniosku upoważniono ESMA do wykonywania nowej funkcji polegającej na rejestracji i nadzorowaniu kontrolerów zewnętrznych świadczących usługi na podstawie niniejszego rozporządzenia. Będzie to wymagało pobierania przez ESMA opłat, które powinny pokrywać całość kosztów administracyjnych poniesionych przez ESMA w związku z działaniami tego urzędu w odniesieniu do rejestracji i nadzorowania kontrolerów zewnętrznych.

Inicjatywa zapewnia jasną definicję „zrównoważenia środowiskowego” i ułatwia identyfikację wysokiej jakości zielonych obligacji na rynku. Zwiększenie przejrzystości powinno poprawić efektywność rynku i napędzić inwestycje w wyższej jakości zielone projekty i aktywa, szczególnie w związku z nowymi wymogami dotyczącymi ujawniania informacji wynikającymi z innych części szerszego Planu działania: finansowanie zrównoważonego wzrostu gospodarczego. Większe zaufanie na rynku może ponadto prowadzić do przewagi cenowej, która z kolei może propagować finansowanie aktywów i projektów zgodnych z systematyką. Czynniki te powinny pomóc europejskiej gospodarce w szybszej transformacji w kierunku neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla i zasadniczo w kierunku mniej zanieczyszczających technologii i procesów produkcji, co doprowadzi do pozytywnych skutków zarówno dla środowiska, jak i dla ogółu społeczeństwa.

Łagodniejsze, ukierunkowane podejście nadzorcze do kontrolerów zewnętrznych zwiększyłoby przejrzystość procedur kontroli zewnętrznej dla emitentów i inwestorów, poprawiłoby ujednolicenie niektórych aspektów poszczególnych podejść i przyczyniło do rozwiązania problemów związanych z konfliktem interesów bez zniechęcania obecnych dostawców do rejestrowania się w systemie i pełnienia roli kontrolerów europejskich zielonych obligacji.

Dobrowolny standard byłby atrakcyjny dla emitentów wysokiej jakości zielonych obligacji, z których wielu wyraziło poparcie dla inicjatywy na rzecz europejskich zielonych obligacji, ponieważ pozwoliłby im wyraźniej informować inwestorów i inne podmioty o swoim proekologicznym podejściu i zaangażowaniu w ochronę środowiska. Jednocześnie pozwoliłby on uniknąć wywierania zakłócającego wpływu na istniejące rynki zielonych obligacji, które mogłyby dalej swobodnie funkcjonować. Ułatwiłoby to utworzenie konkurencyjnego otoczenia rynkowego, które pozwoliłoby na to, aby to popyt ze strony inwestorów, a nie wymogi regulacyjne, napędzał przyszłe emisje.

3)zapewnienie emitentom długu państwowego pewnej elastyczności w odniesieniu do egzekwowania europejskich zielonych obligacji, lecz nie w odniesieniu do ich stosowania oraz interpretacji rozporządzenia w sprawie systematyki.

Przeprowadzono konsultacje wśród obecnych i potencjalnych emitentów zielonych obligacji skarbowych w Unii w kwestii potencjalnej elastyczności dla emitentów długu państwowego i podzielili się oni na dwie równe części, jeżeli chodzi o pytanie o elastyczność lub brak elastyczności w odniesieniu do rozporządzenia w sprawie systematyki. Opowiedziano się jednak zdecydowanie za utrzymaniem spójnego podejścia w odniesieniu do emitentów długu państwowego i emitentów korporacyjnych.

W rozdziale II określono wymogi w zakresie organizacji, procesów i dokumentów dotyczących zarządzania w odniesieniu do kontrolerów zewnętrznych. W art. 18 tego rozdziału ustanowiono zasady ogólne, zgodnie z którymi kontroler zewnętrzny ma obowiązek stosować odpowiednie systemy, zasoby i procedury, a także monitorować i oceniać przynajmniej raz w roku adekwatność i skuteczność swoich systemów, mechanizmów kontroli wewnętrznej i ustaleń oraz podejmować odpowiednie działania w celu wyeliminowania wszelkich niedociągnięć. W art. 19–28 określono bardziej szczegółowo wymogi dotyczące kadry kierowniczej najwyższego szczebla; analityków, pracowników oraz innych osób bezpośrednio zaangażowanych w działania w zakresie oceny; komórki ds. nadzoru zgodności z prawem; zasad i procedur wewnętrznych; metod oceny oraz wykorzystywanych informacji; błędów w metodach oceny lub ich stosowaniu; outsourcingu; wymogów dotyczących prowadzenia rejestrów; unikania konfliktu interesów oraz świadczenia innych usług. W art. 18–23 i 25 określono upoważnienia do przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych w celu doprecyzowania kryteriów niezbędnych do oceny wymogów organizacyjnych, procesów i dokumentów dotyczących zarządzania w odniesieniu do kontrolerów zewnętrznych.

W rozdziale I określono warunki podjęcia działalności w charakterze kontrolera zewnętrznego. Obejmują one wymóg rejestracji oraz spełniania na bieżąco warunków rejestracji. W art. 15 przewiduje się upoważnienia do przyjmowania regulacyjnych standardów technicznych i wykonawczych standardów technicznych mających na celu doprecyzowanie określonych kryteriów dotyczących rejestracji kontrolerów zewnętrznych oraz określonych standardowych formularzy, wzorów i procedur. Po dokonaniu rejestracji kontroler zewnętrzny może prowadzić działalność na całym terytorium Unii. Kontroler zewnętrzny musi złożyć do ESMA wniosek o rejestrację. Kontroler zewnętrzny musi powiadamiać ESMA w przypadku istotnych zmian dotyczących warunków jego pierwotnej rejestracji przed wprowadzeniem tych zmian. ESMA ma możliwość odmowy rejestracji kontrolera zewnętrznego na podstawie art. 15 oraz wycofania jego rejestracji na określonych warunkach na podstawie art. 51. W art. 59 wprowadza się obowiązek utrzymywania przez ESMA na swojej stronie internetowej bazy danych zawierającej wszystkich zarejestrowanych kontrolerów zewnętrznych, w tym kontrolerów objętych tymczasowym zakazem prowadzenia działalności na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz kontrolerów, których rejestrację wycofano.

W tytule III rozporządzenia określono warunki podjęcia działalności w charakterze kontrolera zewnętrznego europejskich zielonych obligacji. Tytuł ten nie ma zastosowania do organów kontroli państwowej ani innych podmiotów publicznych upoważnionych przez emitentów długu państwowego do oceny zgodności z rozporządzeniem.

Emitenci długu państwowego mogą, zgodnie z art. 11, zwrócić się o kontrole w okresie przed emisją i po emisji do organu kontroli państwowej lub dowolnego innego podmiotu publicznego, który jest upoważniony przez odnośne państwo do prowadzenia oceny zgodności z niniejszym rozporządzeniem.

W art. 9 nakłada się na emitenta obowiązek corocznego sporządzania rocznych sprawozdań z alokacji europejskich zielonych obligacji, zgodnie z załącznikiem II, do czasu pełnej alokacji przychodów z odnośnej obligacji i opublikowania go nie później niż trzy miesiące po zakończeniu roku, do którego odnosi się sprawozdanie. Wymaga się również, aby po pełnej alokacji przychodów z obligacji emitent zwrócił się do kontrolera zewnętrznego o kontrolę w okresie po emisji dotyczącą pierwszego sprawozdania z alokacji.

Na potrzeby niniejszego rozdziału należy odnotować, że stosowanie oznakowania „europejska zielona obligacja” lub „EuGB” pozostaje bez uszczerbku dla wymogów określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013, rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 806/2014, rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1129, rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2033, dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2013/36/UE, dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/59/UE i dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2034. Ponadto żadnego przepisu niniejszego rozporządzenia nie należy interpretować jako ograniczającego zdolność emitenta do wykorzystania obligacji na potrzeby pokrycia strat z tytułu innych rodzajów działalności, aktywów lub części podmiotu. Żadnego przepisu niniejszego rozporządzenia nie należy też interpretować jako ograniczającego prawo do umorzenia lub konwersji odpowiednich instrumentów kapitałowych lub zobowiązań instytucji na podstawie dyrektywy 2014/59/UE lub po wystąpieniu zdarzenia inicjującego zgodnie z, odpowiednio, rozporządzeniem (UE) nr 575/2013 lub rozporządzeniem (UE) 2019/2033.

W art. 3 ogranicza się stosowanie oznakowania „europejska zielona obligacja” lub „EuGB” do emitentów obligacji spełniających wymogi określone w niniejszym tytule do terminu ich zapadalności. Ramy te przewidziano tak, aby mogły być stosowane przez każdego emitenta obligacji, w tym emitentów obligacji zabezpieczonych, a także w odniesieniu do sekurytyzacji dotyczących papierów wartościowych emitowanych przez spółkę celową. Ramy zaplanowano ponadto w taki sposób, aby przy udostępnianiu obligacji inwestorom unijnym mogli je stosować emitenci z Unii i spoza niej.

(2)W tym celu w planie inwestycyjnym na rzecz Europejskiego Zielonego Ładu z dnia 14 stycznia 2020 r. przewidziano ustanowienie standardu obligacji ekologicznych w celu dalszego zwiększenia możliwości inwestycyjnych i ułatwienia identyfikacji zrównoważonych środowiskowo inwestycji za pomocą przejrzystego oznakowania. W konkluzjach z grudnia 2020 r. Rada Europejska zwróciła się do Komisji Europejskiej, by przedstawiła wniosek ustawodawczy w sprawie standardu zielonych obligacji.

(1)Transformacja w kierunku niskoemisyjnej, bardziej zrównoważonej, zasobooszczędnej i sprawiedliwej gospodarki o obiegu zamkniętym ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia długoterminowej konkurencyjności gospodarki Unii i dobrobytu jej narodów. W 2016 r. Unia zawarła porozumienie paryskie w sprawie zmian klimatu. W art. 2 ust. 1 lit. c) porozumienia paryskiego ustanowiono cel w postaci podjęcia bardziej zdecydowanych działań w związku ze zmianą klimatu, między innymi przez zapewnienie zgodności przepływów finansowych z dążeniem do niskiego poziomu emisji gazów cieplarnianych i rozwoju odpornego na zmianę klimatu.

W rozdziale II tego tytułu określa się uprawnienia ESMA dotyczące nadzoru nad kontrolerami zewnętrznymi. Należą do nich uprawnienie do żądania przedstawienia informacji na podstawie zwykłego wniosku lub decyzji, uprawnienie do prowadzenia ogólnych czynności wyjaśniających oraz uprawnienie do przeprowadzania kontroli na miejscu. W rozdziale tym ustala się również warunki wykonywania przez ESMA jego uprawnień nadzorczych. W kilku przepisach określa się szczegółowo środki nadzorcze, grzywny i okresowe kary, które może nakładać ESMA. ESMA ma również prawo do pobierania opłat za rejestrację i nadzór.

(3)Obligacje ekologiczne są jednym z głównych instrumentów finansowania inwestycji związanych z technologiami niskoemisyjnymi, efektywnością energetyczną i zasobooszczędnością, jak również zrównoważoną infrastrukturą transportową i infrastrukturą badawczą. Możliwość emitowania takich obligacji posiadają przedsiębiorstwa finansowe lub niefinansowe lub emitenci długu państwowego. Różne istniejące inicjatywy na rzecz obligacji ekologicznych nie zapewniają wspólnych definicji zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej. Uniemożliwia to inwestorom łatwe ustalenie obligacji, z których przychody dostosowano do celów środowiskowych określonych w porozumieniu paryskim lub z których przychody przyczyniają się do osiągania tych celów.

(4)Rozbieżne przepisy dotyczące ujawniania informacji, przejrzystości i rozliczalności kontrolerów zewnętrznych, którzy kontrolują obligacje ekologiczne, oraz kryteriów kwalifikowalności, które dotyczą kwalifikowalnych zrównoważonych środowiskowo projektów, utrudniają inwestorom ustalenie, które obligacje są ekologiczne, porównanie takich obligacji oraz uznanie ich za wiarygodne, a emitentom – wykorzystanie obligacji ekologicznych do transformacji swojej działalności w stronę bardziej zrównoważonych środowiskowo modeli biznesowych.

(5)Aby dostosować się do celów porozumienia paryskiego oraz mając na uwadze istniejące rozbieżności i brak wspólnych zasad, państwa członkowskie prawdopodobnie zastosują rozbieżne środki i podejścia, co w sposób bezpośredni wpłynie negatywnie na prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego i stworzy przeszkody w jego funkcjonowaniu, a także będzie niekorzystne dla emitentów obligacji ekologicznych. Równoległe rozwijanie opartych na priorytetach ekonomicznych praktyk rynkowych, które dają rozbieżne wyniki, powoduje fragmentację rynku i stwarza ryzyko dalszego wzrostu nieefektywności w funkcjonowaniu rynku wewnętrznego. Rozbieżne standardy i praktyki rynkowe utrudniają porównywanie różnych obligacji, stwarzają nierówne warunki rynkowe dla emitentów, powodują powstawanie dodatkowych barier na rynku wewnętrznym i mogą zniekształcać podejmowane decyzje inwestycyjne.

(6)Brak zharmonizowanych zasad dotyczących procedur stosowanych przez kontrolerów zewnętrznych do celów kontroli obligacji ekologicznych oraz rozbieżne definicje zrównoważonej środowiskowo działalności sprawiają, że inwestorzy mają coraz większe trudności w efektywnym porównywaniu obligacji na rynku wewnętrznym pod względem ich celów środowiskowych. Rynek obligacji ekologicznych jest z natury międzynarodowy i jego uczestnicy prowadzą obrót obligacjami i korzystają z usług kontroli zewnętrznej świadczonych przez dostawców usług będących osobami trzecimi ponad granicami państw. Działanie na szczeblu unijnym mogłoby zmniejszyć ryzyko fragmentacji rynku wewnętrznego obligacji ekologicznych i związanych z obligacjami usług kontroli zewnętrznej oraz zapewnić stosowanie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 na rynku takich obligacji.

(7)Należy zatem określić jednolity zbiór szczegółowych wymogów dotyczących obligacji emitowanych przez przedsiębiorstwa finansowe lub niefinansowe lub emitentów długu państwowego, którzy chcą dobrowolnie stosować oznakowanie „europejska zielona obligacja” lub „EuGB” w odniesieniu do takich obligacji. Określenie wymogów jakościowych dotyczących europejskich zielonych obligacji rozporządzeniem powinno zapewnić jednolite warunki emisji takich obligacji, ponieważ zapobiegnie rozbieżnościom między wymogami krajowymi, które mogłyby powstać w wyniku transpozycji dyrektywy, a także powinno zapewnić, aby warunki te miały bezpośrednie zastosowanie do emitentów takich obligacji. Emitentów, którzy dobrowolnie posługują się oznakowaniem „europejska zielona obligacja” lub „EuGB”, powinny obowiązywać w całej Unii takie same przepisy, aby zwiększyć efektywność rynku poprzez ograniczenie rozbieżności, a tym samym zmniejszyć ponoszone przez inwestorów koszty oceny tych obligacji.

(8)Zgodnie z art. 4 rozporządzenia (UE) 2020/852 oraz aby zapewnić inwestorom jasne, ilościowe, szczegółowe i wspólne definicje, do ustalenia, czy dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako zrównoważona środowiskowo, należy zastosować wymogi określone w art. 3 tego rozporządzenia. Przychody z obligacji, w przypadku których stosuje się oznakowanie „europejska zielona obligacja” lub „EuGB”, należy wykorzystywać wyłącznie do finansowania działalności gospodarczej, która jest albo zrównoważona środowiskowo, a zatem zgodna z celami środowiskowymi określonymi w art. 9 rozporządzenia (UE) 2020/852, albo przyczynia się do uczynienia działalności zrównoważoną środowiskowo. Obligacje te można jednak wykorzystywać zarówno do finansowania takiej zrównoważonej środowiskowo działalności bezpośrednio poprzez finansowanie aktywów i wydatków związanych z działalnością gospodarczą spełniającą wymogi określone w art. 3 rozporządzenia (UE) 2020/852, jak i pośrednio poprzez aktywa finansowe, wykorzystywanych do finansowania działalności gospodarczej spełniającej te wymogi. Należy zatem określić kategorie wydatków i aktywów, które można finansować z przychodów z obligacji posiadających oznakowanie „europejska zielona obligacja” lub „EuGB”.

(9)Przychody z europejskich zielonych obligacji należy zatem wykorzystywać do finansowania działalności gospodarczej, która wywiera trwały, korzystny wpływ na środowisko. Taki trwały i korzystny wpływ można osiągnąć za pomocą szeregu metod. Ponieważ aktywa trwałe są aktywami długoterminowymi, pierwszą metodą jest wykorzystanie przychodów z takich europejskich zielonych obligacji do finansowania rzeczowych aktywów trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych niebędących aktywami finansowymi, pod warunkiem że te aktywa trwałe mają związek z działalnością gospodarczą spełniającą wymogi dotyczące zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej określone w art. 3 rozporządzenia (UE) 2020/852 („wymogi w zakresie systematyki”). Ponieważ aktywa finansowe można wykorzystywać do finansowania działalności gospodarczej o trwałym, korzystnym wpływie na środowisko, drugą metodą jest wykorzystanie tych przychodów do finansowania aktywów finansowych, pod warunkiem że przychody z tych aktywów finansowych są przeznaczone na działalność gospodarczą spełniającą wymogi w zakresie systematyki. Ponieważ również aktywa gospodarstw domowych mogą wywierać długoterminowy i korzystny wpływ na środowisko, przedmiotowe aktywa finansowe powinny również obejmować aktywa gospodarstw domowych. Ponieważ wydatki kapitałowe i niektóre wydatki operacyjne można wykorzystywać do nabycia, modernizacji lub utrzymania aktywów trwałych, trzecią metodą jest wykorzystanie przychodów z takich obligacji do finansowania wydatków kapitałowych i operacyjnych związanych z działalnością gospodarczą, która spełnia wymogi w zakresie systematyki lub spełni te wymogi w rozsądnie krótkim okresie od emisji danej obligacji, który to okres można jednak przedłużyć, jeżeli jest to należycie uzasadnione szczególnymi cechami danej działalności gospodarczej i inwestycji. Z powodów przedstawionych powyżej wydatki kapitałowe i operacyjne powinny również obejmować wydatki gospodarstw domowych.

(10)Emitenci długu państwowego często emitują obligacje ekologiczne i dlatego również powinni mieć możliwość emitowania „europejskich zielonych obligacji”, pod warunkiem że przychody z takich obligacji są wykorzystywane do finansowania albo aktywów lub wydatków, które spełniają wymogi w zakresie systematyki, albo aktywów lub wydatków, które spełnią te wymogi w rozsądnie krótkim okresie od emisji danej obligacji, który to okres można jednak przedłużyć, jeżeli jest to należycie uzasadnione szczególnymi cechami danej działalności gospodarczej i inwestycji.

(11)W art. 4 rozporządzenia (UE) 2020/852 zobowiązano państwa członkowskie i Unię do stosowania kryteriów określonych w art. 3 tego rozporządzenia celem ustalenia, czy dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako zrównoważona środowiskowo, na potrzeby wszelkich środków określających wymogi dla uczestników rynku finansowego lub emitentów w odniesieniu do produktów finansowych lub obligacji korporacyjnych, które są udostępniane jako zrównoważone środowiskowo. Logiczne jest zatem, aby w technicznych kryteriach kwalifikacji, o których mowa w art. 3 lit. d) rozporządzenia (UE) 2020/852, określono, które aktywa trwałe, wydatki i aktywa finansowe można finansować z przychodów z europejskich zielonych obligacji. Z uwagi na oczekiwany postęp technologiczny w obszarze zrównoważenia środowiskowego prawdopodobne jest, że w miarę upływu czasu będą przeprowadzane przeglądy aktów delegowanych przyjętych na podstawie art. 10 ust. 3, art. 11 ust. 3, art. 12 ust. 2, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 lub art. 15 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2020/852 oraz będą wprowadzane do nich zmiany. Niezależnie od takich zmian, aby zapewnić pewność prawa emitentom i inwestorom oraz nie dopuścić, by zmiany technicznych kryteriów kwalifikacji niekorzystnie wpłynęły na cenę już wyemitowanych europejskich zielonych obligacji, emitenci powinni mieć możliwość stosowania technicznych kryteriów kwalifikacji obowiązujących w chwili emisji europejskich zielonych obligacji przy alokacji przychodów z tych obligacji na poczet kwalifikowalnych aktywów trwałych lub wydatków aż do terminu zapadalności obligacji. Aby zagwarantować pewność prawa w przypadku europejskich zielonych obligacji, z których przychody alokuje się w aktywa finansowe, należy sprecyzować, że bazowa działalność gospodarcza finansowana z tych aktywów finansowych powinna spełniać techniczne kryteria kwalifikacji mające zastosowanie w chwili powstania takich aktywów finansowych. W przypadku zmiany odpowiednich aktów delegowanych emitent powinien w ciągu pięciu lat dokonać alokacji przychodów poprzez zastosowanie zmienionych aktów delegowanych.

(12)Czas potrzebny na przekształcenie składnika aktywów w celu dostosowania powiązanej z nim działalności gospodarczej do wymogów w zakresie systematyki nie powinien zasadniczo nie powinien przekraczać pięciu lat – z wyjątkiem określonych okoliczności, w których proces ten może trwać do dziesięciu lat. Z tego powodu kwalifikowalne wydatki kapitałowe powinny być powiązane z działalnością gospodarczą, która spełnia lub będzie spełniać wymogi w zakresie systematyki w ciągu pięciu lat od emisji obligacji, chyba że dłuższy okres, wynoszący do dziesięciu lat, jest uzasadniony szczególnymi cechami danej działalności gospodarczej i inwestycji.

(13)Inwestorzy powinni otrzymać wszystkie informacje niezbędne do oceny wpływu europejskich zielonych obligacji na środowisko oraz do porównania takich obligacji między sobą. W tym celu należy określić szczegółowe i ujednolicone wymogi dotyczące ujawniania informacji, które zapewnią przejrzystość w kwestii zamiarów emitenta w zakresie alokacji przychodów z obligacji na poczet kwalifikowalnych aktywów trwałych, wydatków i aktywów finansowych oraz w kwestii faktycznej alokacji tych przychodów. Najlepszym sposobem na osiągnięcie tej przejrzystości jest wykorzystywanie arkuszy informacyjnych europejskiej zielonej obligacji oraz rocznych sprawozdań z alokacji europejskich zielonych obligacji. Aby zwiększyć porównywalność europejskich zielonych obligacji oraz ułatwić znajdowanie istotnych informacji, należy koniecznie przedstawić formularze służące do ujawniania takich informacji.

(14)Inwestorzy powinni posiadać racjonalny pod względem kosztów dostęp do wiarygodnych informacji na temat europejskich zielonych obligacji. Emitenci europejskich zielonych obligacji powinni zatem zlecić kontrolerom zewnętrznym przeprowadzenie kontroli w okresie przed emisją arkusza informacyjnego europejskich zielonych obligacji oraz kontroli w okresie po emisji rocznych sprawozdań z alokacji europejskich zielonych obligacji.

(15)Emitenci europejskich zielonych obligacji powinni wywiązywać się ze swoich zobowiązań wobec inwestorów i alokować przychody ze swoich obligacji w rozsądnie krótkim czasie po emisji. Jednocześnie emitenci nie powinni być karani za alokację przychodów z obligacji na poczet działalności gospodarczej, która jeszcze nie spełnia wymogów w zakresie systematyki, ale zacznie je spełniać w okresie pięciu lat (lub w przedłużonym okresie dziesięciu lat). Niezależnie od sytuacji emitenci powinni alokować wszystkie przychody ze swoich europejskich zielonych obligacji przed terminem zapadalności poszczególnych obligacji.

(16)W przeciwieństwie do emitentów będących przedsiębiorstwami finansowymi lub niefinansowymi emitenci długu państwowego mogą wykorzystywać przychody z europejskich zielonych obligacji do pośredniego finansowania działalności gospodarczej, która jest zgodna z wymogami w zakresie systematyki, za pośrednictwem programów wydatków podatkowych lub programów transferów, w tym dotacji. W takich przypadkach emitenci długu państwowego zapewniają, aby działalność gospodarcza finansowana w ramach takich programów była zgodna z warunkami tych programów. Z tego względu przy dokonywaniu kontroli w okresie przed emisją i po emisji emitowanych przez emitentów długu państwowego europejskich zielonych obligacji, z których przychody alokuje się na wydatki podatkowe lub dotacje zgodnie z warunkami, które są dostosowane do wymogów w zakresie systematyki, kontrolerzy zewnętrzni nie powinni mieć obowiązku sprawdzenia dostosowania do systematyki w przypadku każdej działalności gospodarczej finansowanej w ramach takich programów. W takim przypadku powinno wystarczyć, jeżeli kontrolerzy zewnętrzni sprawdzą, czy zasady i warunki danych programów finansowania są dostosowane do wymogów w zakresie systematyki.

(17)Niektóre przedsiębiorstwa finansowe, które posiadają portfel europejskich zielonych obligacji, mogą nie być w stanie zidentyfikować, w odniesieniu do każdej europejskiej zielonej obligacji, odrębnych aktywów finansowych, na poczet których alokowano przychody z tej obligacji. Wynika to z rozbieżności w bilansie przedsiębiorstwa finansowego między, z jednej strony, czasem pozostającym do terminu zapadalności i wolumenem finansowania tych obligacji, a z drugiej strony – czasem pozostającym do terminu zapadalności i wolumenem aktywów finansowych. W takich przypadkach przedsiębiorstwa finansowe powinny być zobowiązane do ujawnienia alokacji łącznych przychodów z portfela europejskich zielonych obligacji na poczet portfela zrównoważonych środowiskowo aktywów finansowych w bilansie przedsiębiorstwa. Takie przedsiębiorstwa finansowe powinny następnie wykazać w rocznych sprawozdaniach z alokacji, że powiązane zrównoważone środowiskowo aktywa finansowe spełniały wymogi w zakresie systematyki w momencie utworzenia tych aktywów. W celu zapewnienia, aby wszystkie przychody z europejskich zielonych obligacji zostały alokowane na poczet zrównoważonej środowiskowo działalności gospodarczej, przedsiębiorstwa finansowe powinny również wykazać, że kwota tych zrównoważonych środowiskowo aktywów finansowych jest wyższa lub równa kwocie europejskich zielonych obligacji, których termin zapadalności jeszcze nie nadszedł. Aby zapewnić kompletność i aktualność przedstawionych informacji, kontroler zewnętrzny powinien co roku przeprowadzać kontrolę rocznych sprawozdań z alokacji. Ten kontroler zewnętrzny powinien w szczególności skupić się na tych aktywach finansowych, których nie ujęto w bilansie emitenta w sprawozdaniu z alokacji za poprzedni rok.

(18)Aby zwiększyć przejrzystość, emitenci powinni również ujawniać informacje na temat wpływu swoich obligacji na środowisko, publikując sprawozdania dotyczące skutków, co najmniej raz w cyklu życia obligacji. Aby zapewnić inwestorom wszystkie informacje istotne dla oceny wpływu europejskich zielonych obligacji na środowisko, w sprawozdaniach dotyczących skutków należy wyraźnie określić miary, metodykę i założenia zastosowane w ocenie wpływu na środowisko. Aby zwiększyć porównywalność europejskich zielonych obligacji oraz ułatwić znajdowanie istotnych informacji, należy koniecznie przedstawić formularze służące do ujawniania takich informacji.

(19)Organy kontroli państwowej lub jakiekolwiek inne podmioty publiczne upoważnione przez emitenta długu państwowego do oceny, czy przychody z europejskich zielonych obligacji są faktycznie alokowane na poczet kwalifikowanych aktywów trwałych, wydatków i aktywów finansowych, są podmiotami ustawowo odpowiedzialnymi za nadzór nad wydatkami publicznymi, dysponują wiedzą ekspercką w tym zakresie i zazwyczaj mają prawnie zagwarantowaną niezależność. Emitentom długu państwowego, którzy emitują europejskie zielone obligacje, należy zatem zezwolić na korzystanie z usług takich organów kontroli państwowej lub podmiotów do celów kontroli zewnętrznej obligacji emitowanych przez tych emitentów. Takie organy kontroli państwowej lub podmioty nie powinny podlegać rejestracji ani nadzorowi na podstawie niniejszego rozporządzenia.

(20)Aby zapewnić efektywność rynku europejskich zielonych obligacji, emitenci powinni publikować na swoich stronach internetowych szczegółowe informacje na temat emitowanych przez siebie europejskich zielonych obligacji. W celu zagwarantowania wiarygodności informacji i zdobycia zaufania inwestorów emitenci powinni również publikować wyniki kontroli w okresie przed emisją oraz wszelkich kontroli w okresie po emisji.

(21)Aby zwiększyć przejrzystość w kwestii sposobu formułowania przez kontrolerów zewnętrznych ich wniosków, zapewnić, by kontrolerzy zewnętrzni posiadali odpowiednie kwalifikacje, doświadczenie zawodowe i niezależność, oraz zmniejszyć ryzyko powstania możliwych konfliktów interesów, a tym samym zapewnić odpowiednią ochronę inwestorów, emitenci europejskich zielonych obligacji powinni korzystać wyłącznie z usług kontrolerów zewnętrznych, w tym kontrolerów z państw trzecich, którzy zostali zarejestrowani przez Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) i podlegają stałemu nadzorowi ze strony tego urzędu.

(22)Aby inwestorzy uzyskali większą przejrzystość w kwestii sposobu oceny dostosowania przychodów z obligacji do wymogów w zakresie systematyki, kontrolerzy zewnętrzni powinni przekazywać użytkownikom wyników kontroli w okresie przed emisją i po emisji wystarczająco szczegółowe informacje na temat metod i głównych założeń stosowanych przez kontrolerów podczas przeprowadzania kontroli zewnętrznej, jednocześnie należycie uwzględniając kwestię ochrony danych zastrzeżonych i własności intelektualnej.