[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 23.8.2005

COM(2005) 362 wersja ostateczna

2005/0153 (CNS)

2005/0154 (CNS)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWY RADY

w sprawie wymogów w zakresie zdrowia zwierząt akwakultury i ich produktów oraz zapobiegania i zwalczania niektórych chorób zwierząt wodnych {SEC(2005) 1047}

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

zmieniającej decyzję 90/424/EWG w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii

(przedstawione przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

( Podstawa i cele wniosku

Celem niniejszego wniosku jest zaktualizowanie, zmiana i skonsolidowanie zasad dotyczących zdrowia zwierząt w odniesieniu do handlu produktami akwakultury, włącznie z zapobieganiem chorobom oraz ich zwalczaniem, w celu zwiększenia konkurencyjności producentów sektora akwakultury w UE.

Akwakultura jest niezwykle ważnym sektorem we Wspólnocie, w szczególności na obszarach wiejskich oraz przybrzeżnych. W 2004 r. produkcja akwakultury w UE obejmująca ryby, mięczaki oraz skorupiaki wyniosła 2,5 mld EUR. Jednakże straty finansowe spowodowane chorobami (śmiertelność, spadek wzrostu i jakości) szacuje się na 20 % wartości produkcji. Niniejszy wniosek ma na celu wprowadzenie nowoczesnego i ukierunkowanego prawodawstwa, które wpłynie na zredukowanie tych kosztów. Jeśli udałoby się je ograniczyć o jedynie 20 % pozwoliłoby to na zyskanie 100 mln EUR rocznie.

Obowiązujące prawodawstwo opracowano dwadzieścia lat temu, kiedy UE liczyła jedynie 12 Państw Członkowskich. Miało ono przede wszystkim chronić ówczesny podstawowy obszar działania sektora akwakultury, mianowicie hodowlę łososiowatych (pstrąga i łososia) oraz hodowlę ostryg. Obecnie prawodawstwo to wymaga zaktualizowania, tak aby odzwierciedlało szeroki zakres obszarów działania sektora akwakultury i gatunków występujących w rozszerzonej UE, a także żeby uwzględniało znaczny rozwój tego sektora, doświadczenie zdobyte podczas 15 lat stosowania istniejącego prawodawstwa, jak również postępy naukowe jakich dokonano w tej dziedzinie. Należy również zaktualizować przepisy UE, tak aby były one zgodne z międzynarodowymi umowami oraz normami (jak np. WTO/SPS i OIE).

Wniosek odpowiada projektowi legislacyjnemu Programu Roboczego Komisji 2004/SANCO/0025.

( Ogólny kontekst

Wniosek ten uchyli istniejące prawodawstwo pierwotne (dyrektywy Rady 91/67/EWG, 93/53/EWG i 95/70/WE) i zastąpi te trzy dyrektywy jedną nową dyrektywą. Ten tak potrzebny przegląd i konsolidacja zaktualizują prawodawstwo, aby odzwierciedlało ono sektor akwakultury w XXI wieku oraz uproszczą i zmodernizują istniejące przepisy, aby zapewnić większą elastyczność i przekazać w większym stopniu odpowiedzialność operacyjną Państwom Członkowskim tak, żeby np. skuteczne działania w celu zapobiegania chorobom i ich rozprzestrzenianiu się mogły być podejmowane na poziomie lokalnym lub regionalnym.

( Obowiązujące przepisy w dziedzinie objętej wnioskiem

Niniejszy wniosek zastąpi

- dyrektywę Rady 91/67/EWG z dnia 28 stycznia 1991 r. dotyczącą warunków zdrowotnych zwierząt obowiązujących przy wprowadzaniu do obrotu zwierząt i produktów akwakultury;

- dyrektywę Rady 93/53/EWG z dnia 24 czerwca 1993 r. wprowadzającą minimalne środki wspólnotowe zwalczania niektórych chorób ryb;

- dyrektywę Rady 95/70/WE z dnia 22 grudnia 1995 r. wprowadzającą minimalne wspólnotowe środki zwalczania niektórych chorób małż;

Ogólne zasady określone we wspomnianych trzech dyrektywach zostaną zachowane.

Ponadto istnieje 13 decyzji wykonawczych, które przyjęto zgodnie z postanowieniami wspomnianych dyrektyw. Decyzje wykonawcze będą obowiązywać do chwili ich uchylenia na mocy określonej decyzji lub zastąpienia decyzją przyjętą zgodnie z niniejszym wnioskiem.

( Zgodność z innymi politykami

Sektor akwakultury podlega Wspólnej Polityce Rybołówstwa (WPRyb) Niniejszy wniosek i prawodawstwo związane z WPRyb są wzajemnie za sobą powiązane głównie w dziedzinie wsparcia finansowego (patrz również Com (2004) 497 – wersja ostateczna). Proponuje się, by zasadę stosowaną w odniesieniu do chorób zwierząt lądowych, a mianowicie dostępność wspólnotowego wsparcia finansowego w przypadku, gdy prawo wspólnotowe wymaga przeprowadzenia procedury uboju/eliminacji, stosowano także do chorób zwierząt wodnych.

Wniosek podtrzymuje zasadę określoną w obowiązującym prawodawstwie, zgodnie z którą przepisy w zakresie zdrowia zwierząt należy stosować z zachowaniem przepisów krajowych lub międzynarodowych dotyczących ochrony gatunków lub wprowadzania gatunków obcych rodzimej faunie. Z tego względu, w razie konieczności można stosować bardziej rygorystyczne zasady w celu ochrony gatunków z punktu widzenia ochrony środowiska lub fauny. W związku z tym wniosek nie byłby sprzeczny z dyrektywą Rady 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Ponadto zasadnicza zmiana polityki w kierunku większej koncentracji na zapobieganiu chorobom, a tym samym umożliwienie Państwom Członkowskim przeznaczania większych zasobów na ten cel, powinny zmniejszyć negatywne oddziaływanie sektora akwakultury na środowisko naturalne poprzez zmniejszenie liczby ognisk chorób.

Wniosek nie dotyczy kwestii zdrowia publicznego, gdyż są one regulowane przez „pakiet regulacji prawnych dotyczący higieny”. Nie jest znane prawdopodobieństwo przeniesienia na ludzi chorób lub czynników chorobotwórczych ujętych w niniejszym wniosku.

Dobrostan ryb hodowlanych objęty jest obowiązującymi przepisami ogólnymi prawodawstwa wspólnotowego dotyczącymi ochrony zwierząt hodowlanych. Zalecenia naukowe Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz zalecenia Rady Europy w zakresie dobrostanu ryb (objęte Europejską Konwencją o Ochronie Zwierząt Hodowlanych) będą mieć wpływ na przyszłe inicjatywy polityczne w tej dziedzinie.

Obecne przepisy w zakresie zdrowia zwierząt odnoszące się do państw trzecich pozostaną zasadniczo niezmienione.

2. KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA WPŁYWU

( Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów

Pisemne konsultacje miały miejsce w roku 2000 i 2001 za pośrednictwem Komitetu Doradczego ds. Rybołówstwa i Akwakultury (ACFA). We wspomnianym Komitecie reprezentowane są następujące organizacje: Federacja Europejskich Producentów Akwakultury (Federation of European Aquaculture Producers – FEAP), Europejskie Stowarzyszenie Producentów Małży (European Mollusc Producers Association – EMPA/AEPM), Komitet Organizacji Rolniczych w UE (COPA/COGECA), Organizacja związków zawodowych pracowników (ETF), organizacje pozarządowe ds. konsumenckich i ochrony środowiska. Służby Komisji regularnie przedstawiały sprawozdania na temat postępów projektu w Grupie Roboczej 2 ACFA (Akwakultura).

Dwustronne spotkania z FEAP i EMPA/AEPM miały miejsce w 2003, 2004 i 2005 r.

Konsultacje z zainteresowanymi stronami odbyły się we wrześniu i grudniu 2004 r. Zorganizowano kilka spotkań technicznych grup roboczych z przedstawicielami Państw Członkowskich oraz krajów EFTA/EOG.

Streszczenie odpowiedzi oraz ich uwzględnienie.

W trakcie prac nad niniejszym wnioskiem uwzględniono główne uwagi Państw Członkowskich i stron zainteresowanych.

Dla stron zainteresowanych jest istotne, by dyrektywa określiła mechanizm umożliwiający hodowlom utrzymanie i tam, gdzie jest to możliwe, poprawę stanu zdrowia zwierząt, a także zachęcający hodowle do ujawniania tego stanu zdrowia w celu zagwarantowania bezpiecznego handlu. Jedynym sposobem zapobiegania pogarszaniu się stanu zdrowia zwierząt wodnych we Wspólnocie będzie odpowiednia klasyfikacja stanu zdrowia. We wniosku wprowadzono pojęcie klasyfikacji.

Konieczność przyznania odszkodowań sektorowi akwakultury za przyjęcie środków w zakresie eliminacji i zwalczania chorób ma także zasadnicze znaczenie dla stron zainteresowanych i jest uznawana przez Komisję oraz Państwa Członkowskie. Warunki takiego uznania omówione są szerzej we wniosku dotyczącym rozporządzenia Rady – Europejski Fundusz Rybołówstwa (COM(2004) 497).

Jeśli wnioski stron zainteresowanych nie zostały uwzględnione, wynika to z międzynarodowych zobowiązań Wspólnoty lub konieczności zapewnienia zgodności z innym prawodawstwem wspólnotowym, a w szczególności z porozumieniem WTO/SPS oraz prawem żywnościowym UE.

( Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy fachowej

Dziedziny naukowe/wiedzy fachowej.

Zdrowie zwierząt wodnych.

Zastosowana metodologia.

Opinie zostały uwzględnione w projekcie wniosku

Główne organizacje/specjaliści, z którymi się konsultowano.

Platforma naukowa dla celów wniosku została ustanowiona przez grupę roboczą specjalistów w zakresie zdrowia zwierząt wodnych z Państw Członkowskich UE oraz państw EFTA/EOG. Ponadto przeprowadzono konsultacje ze specjalistami z branży.

Poziom pewności naukowej: wysoki.

Otrzymano i wykorzystano porady.

Tak

Środki wykorzystane do publicznego udostępnienia porad specjalistów.

Porady ze spotkań grup roboczych specjalistów oraz spotkań konsultacyjnych ze stronami zainteresowanymi nie zostały publicznie udostępnione. Jednak porady te zostały omówione z właściwymi organami oraz stronami zainteresowanymi w trakcie spotkań.

( Ocena wpływu

Główne przepisy w zakresie wprowadzania do obrotu produktów przywożonych pozostają w znacznej mierze niezmienione. Jednak niektóre spośród istniejących barier handlowych zostały usunięte bez narażenia na szkodę stanu zdrowia zwierząt akwakultury. Poza niewielkimi zmianami ogólne przepisy w zakresie zwalczania chorób pozostaną niezmienione. Wszystkie choroby uznane za egzotyczne we Wspólnocie będą podlegać przepisom w zakresie ich eliminacji w celu zachowania przez Wspólnotę statusu obszaru wolnego od tych chorób. Na mocy obecnego prawodawstwa takie środki obejmują choroby ryb, ale nie stosują się do chorób mięczaków. Przepisy dotyczące przywozu zostały zharmonizowane z odnośnymi postanowieniami dyrektywy Rady 2002/99/WE (ostatnia dyrektywa ustanawiająca przepisy importowe w zakresie zdrowia zwierząt).

Pozytywne skutki

Pozytywne skutki przyniesie aktualizacja wspólnotowych ram prawnych, które uwzględnią obecną wiedzę naukową oraz strukturę dzisiejszego sektora akwakultury we Wspólnocie.

Nastąpi pozytywne przesunięcie nacisku z kwestii zapobiegania rozprzestrzenianiu się chorób na ich występowanie. Obecnie wykorzystuje się znaczące zasoby w celu utrzymania przez hodowle i strefy uznane za wolne od chorób tego statusu. Wniosek umożliwiłby Państwom Członkowskim ponowne przeznaczenie niektórych zasobów na działania zapobiegające chorobom.

Wniosek opiera się na założeniu, że najlepsze rozwiązania często znajdują się najbliżej problemu i przekazuje w większym stopniu odpowiedzialność operacyjną Państwom Członkowskim.

Poprzez wprowadzenie ogólnych kontroli zdrowia zwierząt opartych na ocenie ryzyka można uzyskać lepszy ogląd sytuacji chorobowej. Jednocześnie zmniejsza się ryzyko rozprzestrzenienia się chorób na hodowle i obszary, gdzie do tej pory nie stwierdzono występowania tych chorób.

Wniosek uwzględnia możliwość przenoszenia czynników chorobotwórczych między hodowlanymi i dzikimi zwierzętami wodnymi.

Nowe przepisy będą zgodne z Międzynarodowym Kodeksem Zdrowia Zwierząt Wodnych Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE) oraz zmniejszą istniejące bariery handlowe między państwami trzecimi, w tym krajami rozwijającymi się, a Wspólnotą.

Negatywne skutki

Skutki negatywne będą ograniczone, gdyż wniosek będzie w dużej mierze oparty na obecnym prawodawstwie. Niektóre nowe elementy i wymogi będą mieć wpływ administracyjny i ekonomiczny na Państwa Członkowskie oraz przemysł.

Wniosek dotyczący zatwierdzania przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury spowoduje nałożenie dodatkowych zadań na właściwe organy Państw Członkowskich. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że wszystkie hodowle mięczaków oraz większość hodowli ryb jest już zarejestrowana, Państwa Członkowskie będą mogły spełnić wymogi dotyczące zatwierdzania.

Wprowadzenie ogólnych kontroli zdrowia zwierząt opartych na ocenie ryzyka we wszystkich hodowlach lub obszarach hodowlanych jest rozszerzeniem wymogów zawartych w obowiązujących przepisach dotyczących mięczaków, na mocy których wszystkie Państwa Członkowskie muszą posiadać program monitorowania i pobierania próbek.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

( Streszczenie proponowanych działań

Wniosek obejmuje

- Ogólne wymogi dotyczące przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury i zakładów przetwórczych, takie jak zatwierdzenia oraz przepisy związane z ich działalnością;

- Przepisy dotyczące zdrowia zwierząt w zakresie wprowadzania do obrotu zwierząt akwakultury i ich produktów;

- Przepisy dotyczące zdrowia zwierząt w zakresie wprowadzania na obszar Wspólnoty zwierząt akwakultury pochodzących z państw trzecich;

- Przepisy dotyczące zgłaszania i zwalczania określonych chorób zwierząt wodnych;

- Przepisy dotyczące uznawania obszaru za wolny od choroby;

- Wymogi dotyczące właściwych organów Państw Członkowskich oraz laboratoriów;

- Wymagania techniczne i wytyczne określone w załącznikach.

( Podstawa prawna

Artykuł 37 Traktatu

( Zasada pomocniczości

Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznej kompetencji Wspólnoty. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania.

( Zasada proporcjonalności

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów.

Ze względu na tworzenie rynku wewnętrznego, przepisy w zakresie zdrowia zwierząt stosujące się do wprowadzania do obrotu zwierząt akwakultury powinny być w pełni zharmonizowane.

Niektóre choroby podlegające zharmonizowanym przepisom handlowym są powszechne w pewnych rejonach Wspólnoty. Jednak wprowadzenie takiego samego poziomu środków zwalczania choroby w Państwach Członkowskich, w których wspomniane choroby nie występują, jak w Państwach Członkowskich, w których choroby te są rozpowszechnione, nie jest realistyczne.

Wprowadzenie zasady tworzenia enklaw umożliwi większą elastyczność.

Rezultatem obciążeń administracyjnych i ekonomicznych będzie poprawa stanu zdrowia, zmniejszenie strat spowodowanych chorobami oraz swobodniejszy handel. Zwiększone obciążenie finansowe budżetu wspólnotowego będzie ograniczone do udziału finansowego w związku ze zwalczaniem i eliminowaniem chorób podlegających przymusowym środkom eliminowania chorób.

( Wybór instrumentów

Proponowane instrumenty: dyrektywa.

Inne środki nie byłyby odpowiednie z następujących względów.

Doświadczenia związane ze zharmonizowanym ustawodawstwem w zakresie weterynarii we Wspólnocie od roku 1964, a w szczególności od 1991 r. związane ze specyficznym ustawodawstwem w zakresie zdrowia zwierząt wodnych wykazały, że dyrektywa daje Państwom Członkowskim odpowiednią elastyczność co do stosowania wspólnotowego prawodawstwa w zakresie weterynarii w ramach krajowego prawodawstwa i administracji.

4. SKUTKI BUDŻETOWE

Oczekuje się, że wpływ ekonomiczny na budżet wspólnotowy będzie ograniczony i dotyczyć będzie głównie dwóch obszarów:

a) Odszkodowanie w odniesieniu do zwalczania chorób.

Wniosek nie powinien wpłynąć na przyszły rozwój polityki wspólnotowej w zakresie zdrowia zwierząt oraz funduszu weterynaryjnego.

Decyzja Rady 90/424/EWG w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii umożliwia w chwili obecnej udzielanie finansowego wsparcia w odniesieniu do ognisk zakaźnej martwicy układu krwiotwórczego ryb łososiowatych (Infectious Haematopoietic Necrosis – IHN) oraz zakaźnej anemii łososia (Infectious Salmon Anaemia – ISA) wyłącznie na mocy rozporządzenia (WE) nr 2792/1999.

Proponuje się, by wkład finansowy Wspólnoty przeznaczony na zwalczanie chorób zwierząt wodnych był dostępny z Europejskiego Funduszu Rybołówstwa (art. 32 dokumentu COM(2004) 497).

W niniejszym wniosku wymaga się przymusowego uboju/eliminacji na mocy przepisów wspólnotowych jedynie w odniesieniu do ognisk chorób uznanych za egzotyczne na obszarze Wspólnoty. W przypadku chorób nieegzotycznych proponuje się, by Państwa Członkowskie miały prawo decyzji, czy ogniska choroby powinny zostać objęte środkami zwalczania lub środkami zapobiegającymi rozprzestrzenianiu się choroby. Finansowanie wspólnotowe w ramach Europejskiego Funduszu Rybołówstwa może zostać udostępnione w celu przyjęcia środków zwalczania w odniesieniu do takich chorób, jeśli Państwo Członkowskie podejmie taką decyzję.

Wystąpienia choroby egzotycznej na obszarze Wspólnoty nie miałoby wpływu finansowego na budżet wspólnotowy. Podobna sytuacja miałaby miejsce w przypadku wypłaty odszkodowania za eliminowanie chorób nieegzotycznych, gdyż środki finansowe na eliminowanie chorób są przyznawane w ramach programów operacyjnych, których budżet jest ustalany przez Radę na początku okresu programowania.

W interesie Państw Członkowskich należałoby ocenić wpływ finansowy eliminowania chorób na ich programy operacyjne. Jednak trudno jest oszacować koszty związane z takimi środkami eliminowania chorób, gdyż Wspólnota dysponuje niewielkim doświadczeniem w zakresie polityki systematycznej likwidacji związanej z wypłacaniem odszkodowań w sektorze akwakultury. W sprawie sądowej mającej miejsce po wybuchu ISA w Zjednoczonym Królestwie i Irlandii jedna firma będąca w posiadaniu pięciu spośród trzynastu hodowli dotkniętych chorobą obliczyła, że poniosła całkowite straty rzędu 20 - 25 milionów EUR. Szwecja wypłaciła odszkodowanie zgodnie z krajowym prawodawstwem w wysokości 1,5 mln SEK (165 000 EUR) w okresie trzech lat, w związku z czterema przypadkami wirusowej posocznicy krwotocznej (VHS) w roku 1998.

Z tego względu trudno jest ocenić wpływ wniosku na Europejski Fundusz Rybołówstwa, gdyż zależeć on będzie od wielkości hodowli dotkniętych chorobą, wartości zwierząt w hodowlach itp. Jednak przytoczone powyżej kwoty mogą przybliżyć skalę tego wpływu.

b) Wdrożenie prawodawstwa pierwotnego oraz przyjęcie i zarządzanie prawodawstwem wtórnym

Po przyjęciu wniosku przez Radę pojawi się konieczność sporządzenia, przyjęcia i utrzymania ustawodawstwa wtórnego. Konieczne będzie zorganizowanie pewnej liczby spotkań grup roboczych z Państwami Członkowskimi i zainteresowanymi stronami; w tym drugim przypadku spotkania nie będą na ogół wiązać się z dodatkowymi kosztami dla budżetu wspólnotowego. Nie jest możliwe określenie liczby grup roboczych, gdyż zależeć ona będzie od złożoności problemu oraz opinii Państw Członkowskich.

Po wejściu w życie przedmiotowego aktu Biuro ds. Żywności i Weterynarii (FVO) będzie musiało przeprowadzić kontrole dotyczące wdrożenia aktu przez Państwa Członkowskie w roku 2008 i 2009 (13 lub 14 kontroli rocznie.) Takie kontrole należy w miarę możliwości łączyć z kontrolami zdrowia publicznego w zakresie „produktów rybołówstwa” oraz „żywych małż” zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 854/2004. Powinna istnieć możliwość zredukowania liczby misji w kolejnych latach.

5. DODATKOWE INFORMACJE

( Uproszczenie

Wniosek przewiduje uproszczenie prawodawstwa oraz procedur administracyjnych władz publicznych (na poziomie UE lub krajowym).

Trzy dyrektywy zostaną połączone w jedną.

Większość obecnych przepisów dyrektywy Rady 93/53/EWG w sprawie zwalczania chorób ryb pokrywa się z przepisami dyrektywy Rady 95/70/WE w sprawie zwalczania chorób mięczaków.

Przekazanie Państwom Członkowskim uprawnień w zakresie uznawania poszczególnych enklaw i stref za wolne od choroby spowoduje uproszczenie procedur administracyjnych w Państwach Członkowskich oraz służbach Komisji.

( Uchylenie istniejącego prawodawstwa

Przyjęcie niniejszego wniosku będzie wiązać się z uchyleniem trzech istniejących dyrektyw.

( Europejski Obszar Gospodarczy

Akt będący przedmiotem wniosku ma znaczenie dla EOG i z tego względu należy go rozszerzyć na państwa EOG.

2005/0153 (CNS)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWY RADY

w sprawie wymogów w zakresie zdrowia zwierząt akwakultury i ich produktów oraz zapobiegania i zwalczania niektórych chorób zwierząt wodnych

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

RADA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 37,

uwzględniając wniosek Komisji[1],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[2],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Społeczno-Ekonomicznego[3],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[4],

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Zwierzęta i produkty akwakultury określone są w załączniku I do Traktatu jako żywe zwierzęta, ryby, mięczaki i skorupiaki. Chów, hodowanie, i wprowadzanie do obrotu zwierząt akwakultury i ich produktów stanowi ważne źródło dochodu osób zatrudnionych w tym sektorze.

2. W kontekście rynku wewnętrznego, szczegółowe zasady dotyczące zdrowia zwierząt zostały określone, w odniesieniu do wprowadzania do obrotu oraz przywożenia z państw trzecich rozpatrywanych produktów, w dyrektywie Rady 91/67/EWG z dnia 28 stycznia 1991 r. dotyczącej warunków zdrowotnych zwierząt obowiązujących przy wprowadzaniu do obrotu zwierząt i produktów akwakultury[5].

3. Ogniska chorób zwierząt akwakultury mogą spowodować poważne straty dla rozpatrywanego sektora. Minimalne środki, które należy stosować w przypadku pojawienia się ognisk najważniejszych chorób ryb i mięczaków, zostały określone przez dyrektywę Rady 93/53/EWG z dnia 24 czerwca 1993 r. wprowadzającą minimalne środki wspólnotowe zwalczania niektórych chorób ryb[6] oraz przez dyrektywę Rady 95/70/WE z dnia 22 grudnia 1995 r. wprowadzającą minimalne wspólnotowe środki zwalczania niektórych chorób małż[7].

4. Obecnie obowiązujące prawodawstwo wspólnotowe zostało sporządzone głównie w celu uwzględnienia hodowli łososia, pstrąga i ostryg. Od chwili przyjęcia tego prawodawstwa nastąpił znaczący rozwój wspólnotowego sektora akwakultury. Pewna liczba dodatkowych gatunków ryb, w szczególności gatunków morskich, jest obecnie wykorzystywana w akwakulturze. Także nowe typy praktyk hodowlanych obejmujących inne gatunki ryb stają się coraz bardziej powszechne, w szczególności po niedawnym rozszerzeniu Wspólnoty. Ponadto hodowla skorupiaków, omółków, małży jadalnych i uchowców nabiera coraz większego znaczenia.

5. Wszystkie środki zwalczania chorób mają wpływ ekonomiczny na akwakulturę. Nieodpowiednie zwalczanie chorób może prowadzić do rozprzestrzeniania się czynników chorobotwórczych, które mogą spowodować znaczące straty oraz zagrozić stanowi zdrowia ryb, mięczaków i skorupiaków wykorzystywanych we wspólnotowej akwakulturze. Z drugiej strony nadmierna regulacja mogłaby nałożyć zbędne ograniczenia na wolny handel.

6. Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 19 września 2002 r. (COM/2002/0511 wersja ostateczna) określa strategię zrównoważonego rozwoju akwakultury europejskiej. Komunikat proponuje szereg środków, których celem jest zapewnienie długoterminowego zatrudnienia w sektorze akwakultury, w tym promowanie wysokich standardów zdrowia i dobrostanu zwierząt, a także działania w zakresie ochrony środowiska w celu zagwarantowania silnego sektora. Wspomniane środki należy wziąć pod uwagę.

7. Od chwili przyjęcia dyrektywy 91/67/EWG Wspólnota ratyfikowała Porozumienie Światowej Organizacji Handlu (WTO) w sprawie środków sanitarnych i fitosanitarnych (Porozumienie SPS). Porozumienie SPS odnosi się do wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE). Wymogi dotyczące zdrowia zwierząt w kontekście wprowadzania do obrotu żywych zwierząt akwakultury i ich produktów na obszarze Wspólnoty określone w dyrektywie 91/67/EWG są bardziej rygorystyczne niż wspomniane wytyczne.

8. W celu zapewnienia racjonalnego rozwoju tego sektora oraz zwiększenia wydajności zasady dotyczące zdrowia zwierząt wodnych należy określić na poziomie wspólnotowym. Zasady te są między innymi niezbędne do wprowadzenia rynku wewnętrznego oraz uniknięcia rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych. Prawodawstwo powinno być elastyczne w takim stopniu, aby uwzględnić stały rozwój w obrębie sektora akwakultury i jego różnorodność, a także stan zdrowia zwierząt wodnych na obszarze Wspólnoty.

9. Niniejsza dyrektywa powinna obejmować zwierzęta akwakultury oraz te obszary środowiska, które mogą wpłynąć na stan zdrowia takich zwierząt. Ogólnie rzecz biorąc, przepisy niniejszej dyrektywy powinny stosować się jedynie do dzikich zwierząt wodnych, jeśli stan środowiska może naruszyć stan zdrowia zwierząt akwakultury lub w przypadkach, gdy jest to konieczne dla realizacji celów innego prawodawstwa wspólnotowego, na przykład dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory[8] lub w celu ochrony gatunków ujętych na liście sporządzonej przez Konwencję o Międzynarodowym Handlu Dzikimi Zwierzętami i Roślinami Gatunków Zagrożonych Wyginięciem (CITES). Niniejsza dyrektywa nie powinna stanowić przeszkody dla przyjęcia bardziej rygorystycznych zasad w kontekście wprowadzania gatunków obcych.

10. Właściwe organy wyznaczone dla celów niniejszej dyrektywy powinny wykonywać swoje funkcje i obowiązki zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 854/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczególne przepisy dotyczące organizacji urzędowych kontroli w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do spożycia przez ludzi[9] oraz rozporządzeniu (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt[10].

11. W celu rozwoju akwakultury na obszarze Wspólnoty konieczne jest zwiększenie świadomości i przygotowanie właściwych organów oraz operatorów przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury w Państwach Członkowskich w odniesieniu do zapobiegania, zwalczania i eliminowania chorób zwierząt wodnych.

12. Właściwe organy Państw Członkowskich powinny posiadać dostęp do najnowszych technologii i wiedzy w dziedzinie analizy ryzyka i epidemiologii oraz stosować je. Ma to coraz większe znaczenie, gdyż zobowiązania międzynarodowe w ramach Światowej Organizacji Handlu obecnie skupiają się na analizie ryzyka w odniesieniu do przyjęcia środków sanitarnych.

13. Właściwe jest wprowadzenie systemu zatwierdzania przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury na poziomie wspólnotowym. Dzięki temu właściwe organy uzyskałyby pełny obraz sektora akwakultury, co byłoby pomocne przy zapobieganiu, zwalczaniu i eliminowaniu chorób zwierząt wodnych. Ponadto zatwierdzanie umożliwia określenie konkretnych wymogów, które muszą spełnić przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury w celu prowadzenia swej działalności. Wspomniane zatwierdzenie powinno, o ile to możliwe, zostać połączone lub zawarte w procedurze przyznawania zatwierdzeń, którą Państwa Członkowskie określiły wcześniej dla innych celów, na przykład na mocy prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska. Ponadto przyznawanie zatwierdzeń nie stanowiłoby dodatkowego obciążenia dla sektora akwakultury, biorąc pod uwagę wniosek z dnia 13 stycznia 2004 r. w sprawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącej usług na rynku wewnętrznym[11], a w szczególności jego art. 6.

14. Państwa Członkowskie powinny odmówić przyznania zatwierdzenia, jeśli działalność, o której mowa, stanowi niedopuszczalne ryzyko rozprzestrzeniania się chorób na inne zwierzęta akwakultury lub populacje dzikich zwierząt wodnych. Przed podjęciem decyzji o nieudzieleniu zatwierdzenia należy wziąć pod uwagę środki ograniczające ryzyko lub alternatywną lokalizację dla prowadzenia działalności, o której mowa.

15. Hodowla zwierząt akwakultury przeznaczonych do spożycia przez ludzi podlega przepisom rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych[12] jako produkcja podstawowa. Zobowiązania nałożone na poszczególne przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury na mocy niniejszej dyrektywy, takie jak prowadzenie ewidencji, wewnętrzne systemy umożliwiające przedsiębiorstwom produkcyjnym sektora akwakultury wykazanie właściwym organom, że odnośne wymogi niniejszej dyrektywy zostały spełnione, należy w miarę możliwości połączyć ze zobowiązaniami określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004.

16. Należy zwrócić większą uwagę na zapobieganie występowaniu chorób niż zwalczanie chorób po ich wystąpieniu. Z tego względu należy określić minimalne środki zapobiegania chorobom oraz środki ograniczenia ryzyka, które należy zastosować w całym łańcuchu produkcyjnym, począwszy od zapłodnienia jaj i wylęgania się zwierząt, a skończywszy na przetwarzaniu zwierząt akwakultury przeznaczonych do spożycia przez ludzi, w tym na transporcie.

17. W celu poprawy ogólnego stanu zdrowia zwierząt oraz udzielania wsparcia w zakresie zapobiegania i zwalczania chorób zwierząt dzięki możliwości łatwej identyfikacji, przemieszczanie zwierząt akwakultury należy rejestrować za pomocą zharmonizowanego elektronicznego systemu przemieszczania zwierząt, na przykład systemu obecnie określonego w dyrektywie Rady 90/425/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. dotyczącej kontroli weterynaryjnych i zootechnicznych mających zastosowanie w handlu wewnątrzwspólnotowym niektórymi żywymi zwierzętami i produktami w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego[13]. W razie konieczności tego typu przemieszczanie powinno także podlegać certyfikacji w zakresie zdrowia zwierząt.

18. W celu uzyskania ogólnego zarysu sytuacji chorobowej, umożliwienia szybkiej reakcji w przypadku podejrzenia choroby oraz ochrony hodowli lub obszarów hodowli mięczaków o wysokich standardach zdrowia zwierząt należy przeprowadzić kontrolę stanu zdrowia zwierząt opartą na ocenie ryzyka we wszystkich tego typu hodowlach i obszarach hodowli mięczaków.

19. Należy zapewnić, by główne choroby zwierząt wodnych nie rozprzestrzeniały się na poziomie wspólnotowym. Z tego względu należy określić zharmonizowane przepisy w zakresie zdrowia zwierząt dotyczące wprowadzania do obrotu wraz z konkretnymi przepisami stosującymi się do gatunków podatnych na te choroby. Z tego powodu należy ustalić wykaz takich chorób oraz gatunków na nie podatnych.

20. Rozkład występowania takich chorób zwierząt wodnych nie jest identyczny na obszarze Wspólnoty. W związku z tym należy odnieść się do pojęcia Państw Członkowskich uznanych za wolne od choroby i stosować je przy omawianiu części danego terytorium, stref lub enklaw. Należy określić ogólne kryteria i procedury przyznawania, utrzymywania, zawieszania, przywracania i cofania takiego statusu.

21. W celu utrzymania i poprawy ogólnego stanu zdrowia zwierząt wodnych na obszarze Wspólnoty Państwa Członkowskie, strefy lub enklawy uznane za wolne od jednej lub więcej z wymienionych chorób należy chronić przed wprowadzeniem takich chorób. Jednak, aby uniknąć wprowadzania zbędnych ograniczeń dla handlu, należy umożliwić wymianę zwierząt akwakultury między Państwami Członkowskimi, strefami lub enklawami, w których występuje jedna lub więcej takich chorób pod warunkiem, że podczas transportu podjęto środki ograniczające ryzyko.

22. Ubój i przetwarzanie zwierząt akwakultury podlegających środkom zwalczania chorób może spowodować rozprzestrzenianie się choroby, m.in. na skutek usuwania ścieków zawierających czynniki chorobotwórcze z przedsiębiorstw produkcyjnych. Z tego względu Państwa Członkowskie powinny mieć dostęp do przedsiębiorstw produkcyjnych, które zostały należycie upoważnione do przeprowadzania wspomnianego uboju oraz przetwarzania bez narażenia na szkodę stanu zdrowia hodowlanych i dzikich zwierząt wodnych, w tym także w odniesieniu do usuwania ścieków.

23. Wyznaczenie wspólnotowych i krajowych laboratoriów referencyjnych powinno przyczynić się do wysokiej jakości i jednolitości wyników diagnostycznych. Cel ten można osiągnąć poprzez takie działania jak przeprowadzanie zatwierdzonych badań diagnostycznych oraz organizowanie badań porównawczych, a także szkolenia personelu laboratoryjnego.

24. Laboratoria zajmujące się badaniem próbek urzędowych powinny działać zgodnie z zatwierdzonymi międzynarodowymi procedurami lub kryteriami opartymi na normach działania oraz powinny stosować metody diagnostyczne, które, w miarę możliwości, zostały zatwierdzone. Dla pewnej liczby działań związanych z takim badaniem Europejska Organizacja Normalizacyjna (CEN) oraz Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opracowały normy europejskie (normy EN) oraz normy ISO, które mają zastosowanie dla celów niniejszej dyrektywy. Wspomniane normy odnoszą się w szczególności do działania i oceny laboratoriów, a także do działań i akredytacji organów kontroli.

25. W celu zapewnienia wczesnego wykrycia wszelkich możliwych ognisk chorób zwierząt wodnych należy zobowiązać osoby mające styczność ze zwierzętami wodnymi gatunków podatnych do powiadomienia właściwego organu o każdym podejrzanym przypadku. W Państwach Członkowskich należy przeprowadzać rutynowe kontrole w celu zapewnienia, aby przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury zapoznały się z ogólnymi przepisami w zakresie zwalczania chorób i bezpieczeństwa biologicznego określonymi w niniejszej dyrektywie i stosowały się do nich.

26. Konieczne jest zapobieganie rozprzestrzenianiu się niebezpiecznych chorób nieegzotycznych wśród zwierząt akwakultury bezpośrednio po wybuchu choroby za pomocą dokładnego monitorowania przemieszczania żywych zwierząt akwakultury i ich produktów, a także wykorzystania wyposażenia, które może ulec zanieczyszczeniu. Wybór środków, jakie powinny zastosować właściwe organy, powinien zależeć od sytuacji epidemiologicznej danego Państwa Członkowskiego.

27. Aby poprawić stan zdrowia zwierząt we Wspólnocie, Państwa Członkowskie powinny przedłożyć programy epidemiologiczne dotyczące zwalczania i eliminowania określonych chorób w celu ich uznania na poziomie wspólnotowym.

28. W przypadku chorób niepodlegających wspólnotowym środkom zwalczania, a które mają znaczenie na poziomie lokalnym, sektor akwakultury powinien z pomocą właściwych organów Państw Członkowskich przejąć większą odpowiedzialność za zwalczanie takich chorób poprzez samoregulację i opracowanie „zasad postępowania”. Jednak w okresie poprzedzającym ustalenie takich zasad Państwa Członkowskie będą być może musiały wdrożyć określone środki zwalczania chorób. Takie krajowe środki zwalczania muszą być uzasadnione, konieczne i proporcjonalne do wyznaczonych celów oraz nie mogą wpływać na handel między Państwami Członkowskimi.

29. Obserwuje się stały rozwój wiedzy w zakresie do tej pory nieznanych chorób zwierząt wodnych. Z tego względu może zaistnieć konieczność zastosowania środków zwalczania takich nieznanych chorób przez Państwo Członkowskie. Takie środki należy zastosować szybko i dostosować je do poszczególnych przypadków; nie należy jednak stosować ich przez okres dłuższy niż wymagany do osiągnięcia wyznaczonych celów. Jako że tego typu nieznane choroby mogą także dotyczyć innych Państw Członkowskich, należy powiadomić wszystkie Państwa Członkowskie oraz Komisję o wystąpieniu nowo pojawiającej się choroby oraz przyjętych środkach jej zwalczania.

30. Osiągnięcie podstawowego celu, jakim jest utrzymanie, a w przypadku wybuchu choroby, szybkie przywrócenie statusu obszaru wolnego od choroby w Państwach Członkowskich, wymaga określenia przepisów dotyczących środków zwiększenia stopnia gotowości na wystąpienie choroby. Przypadki choroby należy możliwie szybko zwalczyć, w razie konieczności za pomocą szczepień interwencyjnych w celu ograniczenia negatywnych skutków dla produkcji i handlu żywymi zwierzętami akwakultury i ich produktami.

31. Zgodnie z przepisami dyrektywy 2001/82/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 6 listopada 2001 r. w sprawie wspólnotowego kodeksu odnoszącego się do weterynaryjnych produktów leczniczych[14] oraz rozporządzenia (WE) nr 726/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. ustanawiającego wspólnotowe procedury wydawania pozwoleń dla produktów leczniczych stosowanych u ludzi i do celów weterynaryjnych i nadzoru nad nimi oraz ustanawiającego Europejską Agencję Leków[15] wszystkie weterynaryjne produkty lecznicze, z nielicznymi wyjątkami, które wprowadzane są do obrotu na obszarze Wspólnoty, muszą posiadać świadectwo dopuszczenia do obrotu. Ogólnie rzecz biorąc, wszystkie szczepionki używane na obszarze Wspólnoty powinny posiadać świadectwo dopuszczenia do obrotu. Państwa Członkowskie mogą jednak w niektórych okolicznościach zezwolić na użycie produktu nieposiadającego świadectwa dopuszczenia do obrotu w przypadku groźnej epidemii zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004. Odstępstwo takie może stosować się w odniesieniu do szczepionek przeciw egzotycznym i nieznanym chorobom zwierząt akwakultury.

32. Niniejsza dyrektywa powinna określić przepisy zmierzające do zapewnienia niezbędnego poziomu gotowości w celu skutecznego zaradzenia sytuacji zagrożenia związanych z pojawieniem się jednego lub więcej ognisk groźnych chorób egzotycznych lub nowo pojawiających się chorób, które mają wpływ na akwakulturę, w szczególności poprzez sporządzenie interwencyjnych planów ich zwalczania. Wspomniane plany interwencyjne należy regularnie poddawać ocenie i aktualizować.

33. Jeżeli zwalczanie groźnej choroby zwierząt wodnych podlega zharmonizowanym wspólnotowym środkom zwalczania, Państwa Członkowskie powinny mieć możliwość skorzystania ze wsparcia finansowego Wspólnoty na mocy rozporządzenia (WE) nr xxxx/200Y w sprawie Europejskiego Funduszu Rybołówstwa[16]. Wnioski dotyczące wsparcia wspólnotowego będą poddane szczegółowej analizie w kontekście zgodności z przepisami w zakresie zwalczania chorób określonymi w niniejszej dyrektywie.

34. Żywe zwierzęta akwakultury i ich produkty przywożone z państw trzecich nie mogą stanowić zagrożenia dla zdrowia zwierząt wodnych na obszarze Wspólnoty. W tym celu niniejsza dyrektywa powinna określić środki zapobiegania wprowadzaniu chorób epizootycznych.

35. W celu ochrony sytuacji zdrowotnej zwierząt wodnych na obszarze Wspólnoty konieczne jest dalsze zapewnienie, aby przesyłki żywych zwierząt akwakultury przewożone przez obszar Wspólnoty spełniały odnośne wymogi w zakresie zdrowia zwierząt, które mają zastosowanie do danych gatunków.

36. Warunki przywozu powinny być zgodne z porozumieniem SPS. Z tego względu niniejsza dyrektywa powinna uwzględnić Międzynarodowy Kodeks Zdrowia Zwierząt Wodnych oraz Podręcznik badań diagnostycznych dotyczących zwierząt wodnych OIE.

37. Wprowadzanie do obrotu ozdobnych zwierząt wodnych obejmuje szeroki zakres gatunków, często gatunków tropikalnych, sprzedawanych wyłącznie dla celów ozdobnych. Wspomniane zwierzęta ozdobne trzymane są zazwyczaj w prywatnych akwariach lub stawach, ogrodach lub akwariach wystawowych i nie mają bezpośredniego kontaktu z wodami wspólnotowymi. W związku z tym ozdobne zwierzęta wodne trzymane w takich warunkach nie stanowią takiego samego poziomu zagrożenia dla innych sektorów wspólnotowej akwakultury ani dla dzikich populacji. Z tego względu nie uznaje się za konieczne określenie specjalnych przepisów stosujących się do wprowadzania do obrotu, tranzytu i przywozu ozdobnych zwierząt wodnych, które trzymane są w takich warunkach.

38. Jednak w przypadku, gdy ozdobne zwierzęta wodne trzymane są poza zamkniętymi systemami lub akwariami i pozostają w bezpośrednim kontakcie z naturalnymi wodami wspólnotowymi, mogą one stanowić istotne zagrożenie dla wspólnotowej akwakultury lub dzikich populacji. Sytuacja taka ma miejsce szczególnie w przypadku populacji karpia ( Cyprinidae ), gdyż popularne ryby ozdobne, na przykład karp Koi, są podatne na niektóre choroby innych gatunków karpi hodowanych na obszarze Wspólnoty lub występujących w środowisku naturalnym. W takich przypadkach mają zastosowanie ogólne przepisy niniejszej dyrektywy.

39. Ustanowienie elektronicznych środków wymiany informacji jest istotne dla celów uproszczenia oraz korzystne dla sektora akwakultury i właściwych organów. W celu spełnienia tego zobowiązania należy wprowadzić wspólne kryteria.

40. Państwa Członkowskie powinny określić przepisy dotyczące nakładania kar w kontekście naruszenia przepisów niniejszej dyrektywy i zapewnić ich wdrożenie. Kary te muszą być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

41. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, dla osiągnięcia podstawowych celów niniejszej dyrektywy, konieczne i właściwe jest określenie przepisów dotyczących zbliżenia pojęć, zasad i procedur stanowiących wspólną podstawę wspólnotowego prawodawstwa w zakresie zdrowia zwierząt wodnych. Niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów realizowanych zgodnie z art. 5 akapit trzeci Traktatu.

42. Środki niezbędne do wdrożenia niniejszej dyrektywy należy przyjąć zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji[17].

43. Należy zaktualizować wspólnotowe prawodawstwo w zakresie zdrowia zwierząt dotyczące zwierząt akwakultury i ich produktów. Należy zatem uchylić dyrektywy 91/67/EWG, 93/53/EWG oraz 95/70/WE i zastąpić je niniejszą dyrektywą,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

Rozdział I Przedmiot, zakres i definicje

Artykuł 1 Przedmiot

1. Niniejsza dyrektywa ustanawia:

a) wymogi dotyczące zdrowia zwierząt, jakie należy stosować w kontekście wprowadzania do obrotu, przywozu i tranzytu zwierząt akwakultury i ich produktów;

b) minimalne środki zapobiegawcze mające na celu zwiększenie poziomu świadomości i gotowości właściwych organów, przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury i innych osób związanych z tym przemysłem na wystąpienie chorób zwierząt akwakultury;

c) minimalne środki zwalczania chorób, jakie należy stosować w przypadku podejrzenia ogniska lub wybuchu niektórych chorób zwierząt wodnych.

2. Państwa Członkowskie mogą przyjąć bardziej rygorystyczne środki w zakresie objętym rozdziałem II, art. 13 oraz rozdziałem V pod warunkiem, że takie środki nie mają wpływu na handel z innymi Państwami Członkowskimi.

Artykuł 2 Zakres

1. Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do:

a) ozdobnych zwierząt wodnych hodowanych w akwariach niekomercyjnych;

b) dzikich zwierząt wodnych zbieranych lub łowionych w celu bezpośredniego wprowadzenia do łańcucha żywnościowego;

c) zwierząt wodnych łowionych w celu produkcji mączki rybnej, oleju rybnego i podobnych produktów.

2. Przepisy rozdziału II, sekcji od 1 do 4 rozdziału III oraz rozdziałów IV i VII nie stosują się do ozdobnych zwierząt wodnych trzymanych w sklepach zoologicznych, ogrodach lub akwariach komercyjnych w przypadku, gdy:

a) nie mają one bezpośredniego kontaktu z naturalnymi wodami wspólnotowymi; lub

b) posiadają systemy oczyszczania ścieków.

3. Niniejszą dyrektywę stosuje się nie naruszając przepisów w zakresie ochrony gatunków lub wprowadzania gatunków obcych rodzimej faunie.

Artykuł 3 Definicje

1. Dla celów niniejszej dyrektywy stosuje się następujące definicje:

1) „akwakultura” oznacza hodowlę organizmów wodnych przy użyciu technik stosowanych w celu zwiększenia produkcji wspomnianych organizmów wykraczającą poza naturalną zdolność środowiska i w przypadku, gdy organizmy pozostają własnością jednej lub więcej osób fizycznych lub prawnych na etapie hodowli do momentu zbioru i włącznie z nim;

2) „zwierzęta akwakultury” oznacza wszystkie stadia rozwoju, obejmujące jaja oraz spermę/gamety wszelkich zwierząt wodnych hodowanych w danej hodowli lub obszarach hodowli mięczaków, w tym wszelkie tego typu dzikie zwierzęta przeznaczone do hodowli w danej hodowli lub obszarze hodowli mięczaków;

3) „przedsiębiorstwo produkcyjne sektora akwakultury” oznacza wszelkie przedsiębiorstwa, komercyjne bądź niekomercyjne, publiczne i prywatne, które zajmują się dowolną działalnością związaną z hodowlą zwierząt akwakultury;

4) „operator przedsiębiorstwa produkcyjnego sektora akwakultury” oznacza osoby fizyczne bądź prawne odpowiedzialne za spełnienie wymogów niniejszej dyrektywy w przedsiębiorstwie produkcyjnym sektora akwakultury będącym pod ich kontrolą;

5) „zwierzęta wodne” oznaczają:

a) ryby należące do gromady Agnatha , Chondrichytes i Osteichtyes ;

b) mięczaki należące do grupy Mollusca ;

c) skorupiaki należące do gromady Crustacea ;

6) „zatwierdzony zakład przetwórczy” oznacza wszelkie zakłady spożywcze:

a) zatwierdzone zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 jako zakłady zajmujące się przetwarzaniem zwierząt akwakultury przeznaczonych do spożycia; oraz

b) zatwierdzone zgodnie z przepisami art. 4 i 5 niniejszej dyrektywy;

7) „operator zatwierdzonego zakładu przetwórczego” oznacza osoby fizyczne bądź prawne odpowiedzialne za spełnienie wymogów niniejszej dyrektywy w zatwierdzonym zakładzie przetwórczym będącym pod ich kontrolą;

8) „hodowla” oznacza wszelkie tereny, tereny zamknięte lub obiekty eksploatowane przez przedsiębiorstwo produkcyjne sektora akwakultury, w których zwierzęta akwakultury są hodowane z zamiarem wprowadzenia do obrotu, jednak z wyłączeniem terenów, na których dzikie zwierzęta wodne zbierane lub poławiane do celów spożycia przez ludzi są tymczasowo przetrzymywane przed ubojem bez karmienia;

9) „hodowanie” oznacza hodowanie zwierząt akwakultury w danej hodowli lub na obszarze hodowli mięczaków;

10) „obszar hodowli mięczaków” oznacza obszar produkcyjny lub obszar umieszczenia, na którym wszystkie przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury działają w ramach wspólnego systemu bezpieczeństwa biologicznego;

11) „ozdobne zwierzęta wodne” oznacza zwierzęta wodne, które hoduje się lub wprowadza do obrotu wyłącznie dla celów ozdobnych;

12) „wprowadzanie do obrotu” oznacza sprzedawanie, w tym oferowanie do sprzedaży lub każdą inną formę transferu bezpłatną lub płatną oraz wszelkie formy przemieszczania zwierząt akwakultury;

13) „obszar produkcyjny” oznacza każdy obszar morski, estuarium lub laguny zawierające naturalne pokłady mięczaków lub miejsca wykorzystywane do hodowli mięczaków, z których pobiera się mięczaki;

14) „łowiska typu „wpuść i złów” (ang. put and take)” oznaczają stawy, jeziora lub wody otwarte, które utrzymywane są poprzez wprowadzanie zwierząt wodnych bardziej dla działań rekreacyjnych niż w celu ochrony lub poprawy stanu populacji naturalnej;

15) „ obszar umieszczenia ” oznacza każdy obszar morski, estuarium lub laguny z granicami wyraźnie oznakowanymi bojami, stanowiskami lub jakimikolwiek innymi stałymi urządzeniami, wykorzystywany wyłącznie do naturalnego oczyszczania żywych mięczaków;

16) „dzikie zwierzęta wodne” oznaczają zwierzęta wodne niebędące zwierzętami akwakultury;

2. Dla celów niniejszej dyrektywy mają zastosowanie także definicje techniczne określone w załączniku I.

Rozdział IIPrzedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury oraz zatwierdzone zakłady przetwórcze

Artykuł 4 Zatwierdzanie przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury i zakładów przetwórczych

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by każde przedsiębiorstwo produkcyjne sektora akwakultury zostało należycie upoważnione przez właściwy organ zgodnie z art. 5.

W razie konieczności takie zatwierdzenie może obejmować kilka przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury zajmujących się hodowlą mięczaków na obszarze hodowli mięczaków.

Jednakże zakłady wysyłkowe, zakłady oczyszczania lub podobne zakłady znajdujące się w obrębie obszaru hodowli mięczaków muszą posiadać indywidualne zatwierdzenie.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, by wystarczająca liczba zakładów przetwórczych na ich terytorium posiadała zatwierdzenie w zakresie uboju i przetwarzania zwierząt akwakultury zebranych i ubitych dla celów zwalczania chorób zgodnie z przepisami określonymi w rozdziale V.

Wspomniane zatwierdzone zakłady przetwórcze posiadają zatwierdzenie wydane przez właściwy organ zgodnie z art. 5.

3. Państwa Członkowskie zapewnią, by przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury oraz zatwierdzone zakłady przetwórcze posiadały unikalny numer zatwierdzenia.

4. Państwa Członkowskie mogą wprowadzić wymóg rejestracji przez właściwy organ obiektów innych niż przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury, w których zwierzęta wodne trzymane są bez zamiaru wprowadzenia do obrotu, oraz łowisk typu „wpuść i złów”.

W takim przypadku przepisy niniejszej dyrektywy stosują się mutatis mutandis biorąc pod uwagę charakter, cechy i sytuację obiektów lub łowisk typu „wpuść i złów”, których to dotyczy, oraz ryzyko rozprzestrzeniania się chorób zwierząt wodnych na inne populacje zwierząt wodnych na skutek ich działania.

5. W przypadku niezgodności z przepisami niniejszej dyrektywy właściwy organ podejmie działania zgodnie z art. 54 rozporządzenia (WE) nr 882/2004.

Artykuł 5 Warunki zatwierdzania

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by właściwe organy przyznawały zatwierdzenia, o których stanowi art. 4 ust. 1 i 3, wyłącznie wówczas, jeśli operator przedsiębiorstwa produkcyjnego sektora akwakultury lub operator zatwierdzonego zakładu przetwórczego:

a) spełnia odnośne wymogi art. 8, 9 i 10;

b) stosuje system, który umożliwia operatorowi wykazanie właściwym organom, że takie odnośne wymagania są spełnione;

c) pozostaje pod nadzorem właściwego organu, który wykonuje obowiązki określone w art. 54 ust.1.

2. Zatwierdzenie nie zostanie przyznane, jeśli działalność, o której mowa, wiązałaby się z niedopuszczalnym ryzykiem rozprzestrzeniania się chorób na hodowle, obszary hodowli mięczaków lub na dzikie populacje zwierząt wodnych występujących w pobliżu danej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków.

Jednak przed podjęciem decyzji o odmówieniu wydania zatwierdzenia należy rozważyć środki ograniczania ryzyka, obejmujące możliwą alternatywną lokalizację dla prowadzenia działalności, o której mowa.

3. Państwa Członkowskie zapewnią, by operator przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury lub zatwierdzonych zakładów przetwórczych przedłożył wszelkie istotne informacje w celu umożliwienia właściwemu organowi określenia, czy warunki udzielenia zatwierdzenia zostały spełnione, włącznie z dostarczeniem właściwym organom wymaganych informacji zgodnie z załącznikiem II.

Artykuł 6 Rejestr

Państwa Członkowskie założą i będą aktualizować rejestr przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury oraz zatwierdzonych zakładów przetwórczych zawierający przynajmniej informacje ujęte w załączniku II.

Dla celów wymogów w zakresie identyfikacji, o których mowa w art. 14, zawartość tego rejestru zostanie udostępniona innym Państwom Członkowskim i Komisji.

Artykuł 7 Nadzór

Właściwy organ nadzoruje przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury oraz zatwierdzone zakłady przetwórcze.

Nadzór ten obejmuje przynajmniej regularne wizyty i kontrole. Częstotliwość takich wizyt i kontroli jest ustalana na podstawie ryzyka, jakie stanowią przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury oraz zatwierdzone zakłady przetwórcze w odniesieniu do rozprzestrzeniania się chorób na zwierzęta wodne w pobliżu przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury lub zatwierdzonych zakładów przetwórczych.

Artykuł 8 Zobowiązania dotyczące rejestrowania

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury prowadziły ewidencję:

a) przemieszczania zwierząt akwakultury i ich produktów na teren danej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków bądź poza ich teren;

b) śmiertelności w każdej jednostce epidemiologicznej, o ile dotyczy to danego typu produkcji;

c) wyników programu kontroli zdrowia zwierząt opartego na ocenie ryzyka, o którym mowa w art. 10.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, by zatwierdzone zakłady przetwórcze prowadziły ewidencję przemieszczania zwierząt akwakultury i ich produktów do takich zakładów i poza nie.

3. Państwa Członkowskie zapewnią, by w przypadku transportu zwierząt akwakultury, osoby dokonujące transportu prowadziły rejestr:

a) śmiertelności w trakcie transportu, o ile to możliwe dla danego rodzaju transportu i transportowanych gatunków;

b) hodowli, obszarów hodowli mięczaków oraz zakładów przetwórczych, w których zatrzymują się środek transportu;

c) wymiany wody w trakcie transportu, w szczególności źródła świeżej wody oraz usuwanie wody.

Artykuł 9 Dobre praktyki w zakresie higieny

Państwa Członkowskie zapewnią, by przedsiębiorstwa produkcyjne sektora akwakultury oraz zatwierdzone zakłady przetwórcze wdrożyły dobre praktyki w zakresie higieny, o ile odnosi się to do działalności, o której mowa, w celu zapobiegnięcia wprowadzeniu chorób i ich rozprzestrzenianiu się.

Artykuł 10Program kontroli stanu zdrowia zwierząt

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by program kontroli stanu zdrowia zwierząt oparty na ocenie ryzyka stosowany był we wszystkich hodowlach i obszarach hodowli mięczaków i był odpowiedni dla danego typu produkcji.

2. Celem programu kontroli stanu zdrowia zwierząt opartego na ocenie ryzyka jest wykrycie:

a) zwiększonej śmiertelności we wszystkich hodowlach i obszarach hodowli mięczaków, odpowiednio dla danego typu produkcji;

b) chorób wymienionych w części II załącznika III w hodowlach i obszarach hodowli mięczaków, w których występują gatunki podatne na takie choroby.

3. Minimalne wymogi w zakresie programu kontroli stanu zdrowia zwierząt i chorób wymienionych w części II załącznika III, oparte na zasadach ujętych w załączniku IV, mogą zostać przyjęte zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 2.

Rozdział IIIWymogi dotyczące zdrowia zwierząt w zakresie wprowadzania do obrotu zwierząt akwakultury i ich produktów

SEKCJA 1 PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 11 Zakres

1. O ile nie określono inaczej, niniejszy rozdział stosuje się wyłącznie do chorób i gatunków na nie podatnych wymienionych w części II załącznika III.

2. Państwa Członkowskie mogą zezwolić na wprowadzenie do obrotu dla celów naukowych zwierząt akwakultury i ich produktów, które nie są zgodnie z przepisami niniejszego rozdziału, pod ścisłym nadzorem właściwego organu.

Właściwy organ zapewni, aby wprowadzenie do obrotu takich zwierząt i produktów akwakultury nie zagrażało stanowi zdrowia zwierząt wodnych w miejscu przeznaczenia oraz w miejscach tranzytu w odniesieniu do chorób wymienionych w części II załącznika III.

O wszelkich tego typu przemieszczeniach między Państwami Członkowskimi należy wcześniej powiadomić właściwe organy zainteresowanych Państw Członkowskich.

Artykuł 12 Ogólne wymogi dotyczące wprowadzania do obrotu zwierząt akwakultury

1. Państwa Członkowskie zapewnią, aby wprowadzenie do obrotu zwierząt akwakultury i ich produktów nie zagrażało stanowi zdrowia zwierząt wodnych w miejscu przeznaczenia w odniesieniu do chorób wymienionych w części II załącznika III.

2. Do innej hodowli lub obszarów hodowli mięczaków można wprowadzać jedynie zwierzęta akwakultury o stwierdzonym stanie zdrowia równoważnym lub niższym od statusu danej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków ich pochodzenia.

Artykuł 13 Wymogi dotyczące zapobiegania chorobom w odniesieniu do transportu

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by:

a) podczas transportu zwierząt akwakultury stosowane były niezbędne środki zapobiegania chorobom, tak aby stan zdrowia wspomnianych zwierząt nie uległ zmianie w trakcie transportu oraz w celu zmniejszenia ryzyka rozprzestrzeniania się chorób;

b) zwierzęta akwakultury przewożone były w warunkach, które nie zmieniają ich stanu zdrowia ani nie zagrażają statusowi zdrowotnemu miejsca przeznaczenia, oraz, tam, gdzie to właściwe, miejsc tranzytu.

Niniejszy ustęp stosuje się także do chorób oraz gatunków na nie podatnych niewymienionych w części II załącznika III.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, by wymiana wody podczas transportu przeprowadzana była w takich miejscach i warunkach, które nie zagrażają stanowi zdrowia:

a) przewożonych zwierząt akwakultury;

b) wszelkich zwierząt wodnych w miejscu wymiany wody;

c) zwierząt wodnych w miejscu przeznaczenia.

Artykuł 14 Identyfikacja i wydawanie świadectw

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by wprowadzenie do obrotu zwierząt akwakultury dla celów hodowli i odnowy populacji, w tym przemieszczanie mięczaków między obszarami hodowli mięczaków było zgłaszane za pomocą skomputeryzowanego systemu, o którym mowa w art. 20 ust. 1 dyrektywy Rady 90/425/EWG.

2. Ustęp 1 wspomnianego artykułu stosuje się także do zwierząt akwakultury wprowadzanych na rynek w celu spożycia przez ludzi zgodnie z art. 18 ust. 1 lit. a), art. 18 ust. 2 lit. a) oraz art. 19 ust. 2.

3. Przepisy ust. 1 nie stosują się w przypadku, gdy zwierzęta akwakultury przemieszczane są w obrębie obszaru hodowli mięczaków lub między różnymi hodowlami należącymi do jednego przedsiębiorstwa produkcyjnego sektora akwakultury, pod warunkiem, że takie obszary hodowli mięczaków lub hodowle znajdują się na terenie tego samego Państwa Członkowskiego oraz, jeśli ma to zastosowanie, na obszarze tej samej strefy lub enklawy uznanych za wolne od choroby.

Operator przedsiębiorstwa produkcyjnego sektora akwakultury musi rejestrować tego typu przemieszczenia.

4. Państwa Członkowskie zapewnią, aby wprowadzenie zwierząt akwakultury do innych Państw Członkowskich, stref lub enklaw uznanych za wolne od choroby dla celów hodowlanych lub w celu odnowy populacji, zgodnie z art. 49 i 50 podlegało certyfikacji w zakresie zdrowia zwierząt.

5. Niniejszy artykuł stosuje się także do chorób oraz gatunków na nie podatnych niewymienionych w części II załącznika III.

SEKCJA 2 ZWIERZęTA AKWAKULTURY PRZEZNACZONE DLA CELÓW HODOWLANYCH ORAZ ODNOWY POPULACJI

Artykuł 15 Ogólne wymogi dotyczące wprowadzania do obrotu zwierząt akwakultury dla celów hodowlanych oraz odnowy populacji

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by zwierzęta akwakultury wprowadzane do obrotu dla celów hodowlanych nie pochodziły z hodowli lub obszarów hodowli mięczaków o zwiększonej śmiertelności lub w których wystąpiły kliniczne przypadki jakiejkolwiek choroby w okresie 31 dni przed datą wprowadzenia na rynek, o ile takie zwierzęta nie pochodzą z części tej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków niezależnej pod względem epidemiologicznym od części, w której nastąpiła zwiększona śmiertelność lub w której wystąpiły kliniczne objawy choroby.

Niniejszy ustęp stosuje się także w odniesieniu do chorób oraz gatunków na nie podatnych niewymienionych w części II załącznika III.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, aby zwierzęta akwakultury przeznaczone do utylizacji lub uboju zgodnie ze środkami zwalczania choroby, o których mowa w rozdziale V, nie były wprowadzane do obrotu dla celów hodowlanych lub odnowy populacji.

3. Zwierzęta akwakultury mogą zostać wypuszczone na wolność oraz do łowisk typu „wpuść i złów” dla celów odnowy populacji jedynie wówczas, gdy:

a) spełniają wymogi określone w ust. 1;

b) pochodzą z hodowli lub obszaru hodowli mięczaków o stanie zdrowia co najmniej równoważnym ze statusem zdrowotnym wód, do których mają zostać wypuszczone.

Państwa Członkowskie mogą jednak zdecydować, by zwierzęta akwakultury pochodziły ze strefy lub enklawy uznanej za wolną od choroby zgodnie z art. 49 lub 50.

Artykuł 16 Wprowadzanie zwierząt akwakultury gatunków podatnych na obszary wolne od choroby

1. Gatunki zwierząt akwakultury podatnych na choroby wprowadzane dla celów hodowlanych lub odnowy populacji do Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy uznanej za wolną od choroby zgodnie z art. 49 lub 50, muszą pochodzić z innego Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy, które także zostały uznane za wolne od tej choroby.

2. Przepisy ust. 1 nie stosują się w przypadku, gdy można dowieść naukowo, że gatunki podatne w określonych stadiach rozwoju nie przenoszą danej choroby.

Należy zatwierdzić listę gatunków oraz stadiów rozwoju, do których może stosować się pierwszy ustęp, a w razie konieczności dokonać w niej zmian w celu uwzględnienia postępu naukowego i technologicznego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 62 ust. 2.

Artykuł 17 Wprowadzanie zwierząt akwakultury gatunków niepodatnych na obszary wolne od choroby

1. Jeśli z danych naukowych lub praktycznego doświadczenia wynika, że gatunki inne niż te ujęte w części II załącznika III jako gatunki podatne mogą być odpowiedzialne za pasywne przenoszenie określonej choroby, takie gatunki będące nosicielami, o ile wprowadzane są do Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy uznanych za wolne od tej choroby zgodnie z art. 49 lub 50, powinny:

a) pochodzić z innego Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy uznanych również za wolne od danej choroby; lub

b) być przetrzymywane w miejscach kwarantanny w wodzie pozbawionej danego czynnika chorobotwórczego przez okres wystarczający do zmniejszenia ryzyka pasywnego przenoszenia danej choroby do dopuszczalnego poziomu.

2. Przepisy ust. 1 nie stosują się w przypadku, gdy z danych naukowych lub doświadczenia praktycznego wynika, że gatunki będące nosicielami w określonych stadiach rozwoju nie przenoszą danej choroby.

3. Należy zatwierdzić listę gatunków będących nosicielami oraz stadiów rozwoju, do których może stosować się niniejszy artykuł, a w razie konieczności dokonać w niej zmian w celu uwzględnienia postępu naukowego i technologicznego zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 62 ust. 2.

SEKCJA 3 ZWIERZęTA AKWAKULTURY I ICH PRODUKTY PRZEZNACZONE DO SPOżYCIA PRZEZ LUDZI

Artykuł 18 Zwierzęta akwakultury i ich produkty wprowadzane do obrotu do dalszego przetworzenia przed ich spożyciem przez ludzi

1. Państwa Członkowskie zapewnią, aby zwierzęta akwakultury z gatunków podatnych na jedną lub więcej chorób nieegzotycznych wymienionych w części II załącznika III i ich produkty można było wprowadzać na rynek do dalszego przetworzenia w Państwie Członkowskim, strefie lub dziale uznanych za wolne od tych chorób zgodnie z art. 49 lub 50 jedynie wówczas, gdy spełniają jeden z poniższych warunków:

a) pochodzą z innego Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy uznanych za wolne od danej choroby;

b) są przetwarzane w zatwierdzonym zakładzie przetwórczym w warunkach, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się chorób;

c) w odniesieniu do ryb: przed wysłaniem zostają ubite i wypatroszone;

d) w odniesieniu do mięczaków i skorupiaków: są wysyłane jako produkty nieprzetworzone lub przetworzone.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, aby zwierzęta akwakultury z gatunków podatnych na jedną lub więcej chorób nieegzotycznych wymienionych w części II załącznika III, które wprowadza się na rynek do dalszego przetworzenia w Państwie Członkowskim, strefie lub dziale uznanym za wolny od tych chorób zgodnie z art. 49 lub 50, mogły być tymczasowo przetrzymywane w miejscu przetwarzania jedynie wówczas, gdy:

a) pochodzą z innego Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy uznanych za wolne od danej choroby; lub

b) są tymczasowo przetrzymywane w zakładach wysyłkowych, zakładach oczyszczania lub podobnych zakładach wyposażonych w system oczyszczania ścieków, który jest w stanie unieszkodliwić dane czynniki chorobotwórcze lub jeśli ścieki poddawane są innym typom oczyszczania zmniejszającym ryzyko przenoszenia chorób do wód naturalnych do dopuszczalnego poziomu.

Artykuł 19 Zwierzęta akwakultury i ich produkty wprowadzane do obrotu w celu spożycia przez ludzi bez dalszego przetwarzania

1. Niniejsza sekcja nie stosuje się do przypadków, gdy zwierzęta akwakultury z gatunków podatnych na jedną lub więcej chorób wymienionych w części II załącznika III lub ich produkty wprowadzane są do obrotu w celu spożycia przez ludzi bez dalszego przetwarzania, pod warunkiem, że umieszczone są w opakowaniach przeznaczonych do sprzedaży detalicznej, które stosują się do przepisów w zakresie pakowania i etykietowania, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 853/2004.

2. W przypadku, gdy żywe mięczaki i skorupiaki z gatunków podatnych na jedną lub więcej chorób wymienionych w części II załącznika III są tymczasowo umieszczone w wodach wspólnotowych, lub wprowadzone do zakładów wysyłkowych, zakładów oczyszczania lub podobnych zakładów, muszą stosować się do przepisów art. 18 ust. 2.

SEKCJA 4 DZIKIE ZWIERZęTA WODNE

Artykuł 20 Wypuszczanie dzikich zwierząt wodnych w Państwach Członkowskich, strefach lub enklawach uznanych za wolne od choroby

1. Dzikie zwierzęta wodne z gatunków podatnych na jedną lub więcej chorób wymienionych w części II załącznika III, złowione w Państwie Członkowskim, strefie lub dziale nieuznanym za wolny od choroby zgodnie z art. 49 lub 50, należy umieścić w miejscach kwarantanny na okres wystarczający do zmniejszenia ryzyka przenoszenia choroby do dopuszczalnego poziomu przed ich wypuszczeniem do hodowli znajdującej się na terenie Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy uznanych za wolne od danej choroby zgodnie z art. 49 lub 50.

2. Państwa Członkowskie mogą wyrazić zgodę na tradycyjną ekstensywną hodowlę zwierząt akwakultury na obszarze laguny bez konieczności przeprowadzenia kwarantanny, o której mowa w ust. 1, pod warunkiem, że dokonano analizy ryzyka i stwierdzono, że nie jest ono większe od ryzyka, jakiego należy oczekiwać na skutek zastosowania przepisów ust. 1.

SEKCJA 5 OZDOBNE ZWIERZęTA WODNE

Artykuł 21 Wprowadzenie do obrotu ozdobnych zwierząt wodnych

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by wprowadzenie do obrotu ozdobnych zwierząt wodnych nie zagrażało stanowi zdrowia zwierząt wodnych w odniesieniu do chorób wymienionych w części II załącznika III.

2. Przepisy niniejszego artykułu stosują się także do chorób niewymienionych w części II załącznika III.

Rozdział IVWprowadzanie na obszar Wspólnoty zwierząt akwakultury i ich produktów pochodzących z państw trzecich

Artykuł 22 Ogólne wymogi w zakresie wprowadzania zwierząt akwakultury i ich produktów pochodzących z państw trzecich

Państwa Członkowskie zapewnią, by zwierzęta akwakultury i ich produkty wprowadzane były na obszar Wspólnoty jedynie z takich państw trzecich lub ich części, które figurują w wykazie sporządzonym i aktualizowanym zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 62 ust. 2.

Artykuł 23 Wykazy państw trzecich i części państw trzecich, z których dozwolone jest wprowadzanie zwierząt akwakultury i ich produktów

1. Państwo trzecie lub jego część zostanie ujęte w wykazie, o którym mowa w art. 22, jedynie wówczas, gdy wspólnotowa ocena tego państwa lub jego części wykaże, że właściwy organ daje odpowiednie gwarancje zgodności z odnośnymi wymogami w zakresie zdrowia zwierząt prawodawstwa wspólnotowego.

2. Komisja może zadecydować, czy niezbędne jest przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 58 ust. 2, w celu zakończenia oceny państwa trzeciego lub jego części, o czym stanowi ust. 1.

3. Przy sporządzaniu lub aktualizacji wykazów, o których mowa w art. 22, należy w szczególności uwzględnić:

a) ustawodawstwo państwa trzeciego;

b) organizację właściwego organu i jego służb kontrolnych w państwie trzecim, uprawnienia tych służb, nadzór, któremu podlegają oraz środki, którymi dysponują, w tym ilość personelu, w celu zapewnienia skutecznego stosowania prawa;

c) faktyczne wymogi w zakresie zdrowia zwierząt wodnych stosujące się do produkcji, wytwarzania, przeładunku, przechowywania i wysyłania żywych zwierząt akwakultury przeznaczonych na rynek wspólnotowy;

d) gwarancje, jakich może udzielić właściwy organ państwa trzeciego, w zakresie zgodności lub równoważności z odnośnymi warunkami zdrowia zwierząt wodnych;

e) wszelkie doświadczenie związane z wprowadzeniem na rynek żywych zwierząt akwakultury pochodzących z państwa trzeciego oraz wyniki wszelkich przeprowadzonych kontroli przy przywozie;

f) wyniki oceny wspólnotowej, a w szczególności wyniki oceny danego państwa trzeciego przeprowadzonej przez właściwy organ lub, na żądanie Komisji, sprawozdanie przedłożone przez właściwe organy państwa trzeciego w sprawie wszelkich przeprowadzonych kontroli;

g) stan zdrowia hodowlanych i dzikich zwierząt wodnych w państwie trzecim, ze szczególnym uwzględnieniem egzotycznych chorób zwierząt oraz wszelkich aspektów związanych z ogólną sytuacją zdrowotną zwierząt wodnych w danym państwie, które mogłyby stanowić ryzyko dla zdrowia zwierząt wodnych na obszarze Wspólnoty;

h) regularność, szybkość oraz dokładność, z jaką państwo trzecie dostarcza informacji na temat przypadków wystąpienia zakaźnych lub zaraźliwych chorób zwierząt wodnych na swoim terytorium, a w szczególności chorób podlegających obowiązkowi zgłoszenia, ujętych w wykazie Światowej Organizacji Zdrowia Zwierząt (OIE).

i) przepisy dotyczące zapobiegania i zwalczania chorób zwierząt wodnych obowiązujące w państwie trzecim i zasady ich wdrażania, w tym przepisy dotyczące przywozów z innych krajów.

4. Komisja udostępni publicznie aktualne wersje wszystkich wykazów sporządzonych lub zaktualizowanych zgodnie z art. 22.

5 Wykazy sporządzone zgodnie z art. 22 można połączyć z innymi wykazami sporządzonymi dla celów zdrowia zwierząt i zdrowia publicznego.

Artykuł 24 Dokumenty

1. Dokument zawierający świadectwo zdrowia zwierząt musi towarzyszyć partiom zwierząt wodnych i ich produktów w chwili ich wprowadzania na obszar Wspólnoty.

2. Świadectwo zdrowia zwierząt musi poświadczać, że partia spełnia:

a) wymogi określone dla takich towarów na mocy niniejszej dyrektywy; oraz

b) wszelkie specjalne warunki przywozu określone zgodnie z art. 25 lit. a).

3. Dokument może zawierać szczegółowe informacje, wymagane na mocy innych przepisów prawodawstwa wspólnotowego w zakresie zdrowia publicznego i zdrowia zwierząt.

Artykuł 25 Przepisy szczegółowe

W razie konieczności można określić szczegółowe przepisy dotyczące stosowania przepisów niniejszego rozdziału zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 62 ust. 2. Przepisy te mogą w szczególności dotyczyć:

a) specjalnych warunków przywozu w odniesieniu do każdego państwa trzeciego, jego części lub grupy państw trzecich;

b) kryteriów klasyfikacji państw trzecich i ich części w odniesieniu do chorób zwierząt wodnych;

c) korzystania z dokumentów elektronicznych;

d) wzorcowych świadectw zdrowia zwierząt i innych dokumentów;

e) procedur i wydawania świadectw w zakresie tranzytu.

Rozdział VPowiadamianie i minimalne środki zwalczania chorób zwierząt wodnych

SEKCJA 1 POWIADAMIANIE O CHOROBACH

Artykuł 26 Powiadamianie na poziomie krajowym

1. Państwa Członkowskie zapewnią, aby:

a) w przypadku gdy istnieją uzasadnione powody do podejrzeń, że pojawiła się choroba wymieniona w części II załącznika III lub potwierdzono wystąpienie takiej choroby zwierząt wodnych, o takim podejrzeniu bezzwłocznie powiadomiono właściwy organ;

b) jeśli zaobserwowano zwiększoną śmiertelność zwierząt akwakultury, bezzwłocznie powiadomiono o tym fakcie właściwy organ lub prywatnego weterynarza w celu przeprowadzenia dalszych badań.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, by zobowiązania w zakresie powiadamiania w sprawach, o których mowa w ust. 1, zostały nałożone na:

a) właściciela i wszelkie osoby zajmujące się zwierzętami wodnymi;

b) wszystkie osoby towarzyszące zwierzętom akwakultury podczas transportu;

c) weterynarzy i innych profesjonalistów zajmujących się świadczeniem usług w zakresie zdrowia zwierząt wodnych;

d) urzędowych lekarzy weterynarii, personel wyższego szczebla laboratoriów weterynaryjnych lub innych urzędowych bądź prywatnych laboratoriów;

e) wszelkie inne osoby, które w związku z wykonywanym zawodem mają kontakt ze zwierzętami wodnymi gatunków podatnych lub produktami takich zwierząt.

Artykuł 27 Powiadamianie innych Państw Członkowskich, Komisji i Państw Członkowskich EFTA

Państwa Członkowskie powiadomią inne Państwa Członkowskie, Komisję oraz Państwa Członkowskie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) w ciągu 24 godzin w przypadku potwierdzenia wystąpienia:

a) choroby egzotycznej wymienionej w części II załącznika III;

b) choroby nieegzotycznej wymienionej w części II załącznika III, jeśli dane Państwo Członkowskie, strefa lub enklawa zostały uznane za wolne od takiej choroby.

SEKCJA 2 PODEJRZENIE WYSTąPIENIA CHOROBY UJęTEJ W WYKAZIE

Artykuł 28 Wstępne środki zwalczania choroby

Państwa Członkowskie zapewnią, by w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby egzotycznej wymienionej w części II załącznika III lub w przypadku podejrzenia wystąpienia choroby nieegzotycznej wymienionej w części II załącznika III w Państwach Członkowskich, strefach lub enklawach uznanych za wolne od tej choroby:

a) pobrano odpowiednie próbki i dokonano ich analizy w laboratorium wyznaczonym zgodnie z art. 57;

b) przed uzyskaniem wyników analizy, o której mowa w lit. a):

i) hodowla lub obszar hodowli mięczaków, w których podejrzewa się wystąpienie choroby, zostało poddane urzędowemu nadzorowi i aby wdrożono w nim odnośne środki kontroli w celu uniknięcia rozprzestrzeniania się choroby na inne zwierzęta wodne; oraz

ii) zabroniono przemieszczania zwierząt akwakultury z zakażonej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków, w których podejrzewa się wystąpienie choroby lub wprowadzania zwierząt akwakultury do takiej hodowli lub obszaru, o ile właściwy organ nie udzieli upoważnienia.

Artykuł 29 Dochodzenie epizootiologiczne

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by właściwy organ przeprowadził dochodzenie epizootiologiczne, jeśli analiza, o której mowa w art. 28 lit. a), wykaże obecność:

a) choroby egzotycznej wymienionej w części II załącznika III w jakimkolwiek Państwie Członkowskim; lub

b) choroby nieegzotycznej wymienionej w części II załącznika III w Państwach Członkowskich, strefach lub enklawach uznanych za wolne od takiej choroby.

2. Celem dochodzenia epizootiologicznego, o którym mowa w ust. 1, jest:

a) określenie możliwych sposobów skażenia; oraz

b) zbadanie, czy zwierzęta akwakultury opuszczały hodowlę lub obszar hodowli mięczaków w odnośnym okresie przed powiadomieniem o podejrzeniu wystąpienia choroby zgodnie z art. 26 ust. 1.

3. Jeśli dochodzenie epizootiologiczne, o którym mowa w ust. 1, wykaże, że choroba mogła zostać wprowadzona do jednej lub kilku hodowli, obszarów hodowli mięczaków lub wód otwartych, wówczas Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, zapewni, aby w takich hodowlach, obszarach hodowli mięczaków lub wodach otwartych zastosowane zostały środki określone w art. 28.

W przypadku rozległych obszarów zlewni lub obszarów przybrzeżnych, właściwy organ może podjąć decyzję o ograniczeniu stosowania przepisów art. 28 do mniej rozległego obszaru znajdującego się w pobliżu danej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków, co do których istnieje podejrzenie wystąpienia choroby, jeśli uzna, że taki obszar jest wystarczająco duży, by zagwarantować nierozprzestrzenianie się choroby.

4. W razie konieczności właściwe organy sąsiadujących Państw Członkowskich lub państw trzecich zostaną poinformowane o podejrzeniu choroby.

W takim przypadku właściwe organy Państw Członkowskich, których to dotyczy, podejmą odpowiednie działania w celu zastosowania środków, o których stanowi niniejszy artykuł, na własnym terytorium.

Artykuł 30 Zniesienie ograniczeń

Właściwy organ zniesie ograniczenia, o których mowa w art. 28 lit. b), jeśli badania, o których mowa w lit. a) tego artykułu, nie wykażą obecności choroby.

SEKCJA 3 MINIMALNE śRODKI ZWALCZANIA CHORÓB W PRZYPADKU POTWIERDZENIA CHORÓB EGZOTYCZNYCH U ZWIERZąT AKWAKULTURY

Artykuł 31 Przepisy wstępne

Przepisy niniejszej sekcji stosują się w przypadku potwierdzenia choroby egzotycznej wymienionej w części II załącznika III u zwierząt akwakultury.

Artykuł 32 Przepisy ogólne

Państwa Członkowskie zapewnią, by:

a) daną hodowlę lub obszar hodowli mięczaków uznano urzędowo za zakażone;

b) określono obszar zapobiegania rozprzestrzenianiu się danej choroby wokół hodowli lub obszaru hodowli mięczaków uznanych za zakażone, obejmujący strefę zwalczania choroby oraz strefę nadzoru;

c) nie dokonywano odnowy populacji ani nie przemieszczano zwierząt akwakultury do, w obrębie lub poza obszar zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby, o ile właściwy organ nie udzieli upoważnienia.

Artykuł 33 Zbieranie i dalsze przetwarzanie

1. Zwierzęta akwakultury, które osiągnęły rozmiary handlowe i nie wykazują żadnych klinicznych objawów choroby, mogą zostać zebrane pod nadzorem właściwego organu w celu spożycia przez ludzi lub dalszego przetwarzania.

2. Zbieranie i wprowadzanie do zakładów wysyłkowych lub zakładów oczyszczania, dalsze przetwarzanie i wszelkie inne związane działania podejmowane podczas przygotowywania zwierząt akwakultury do wprowadzenia do łańcucha żywnościowego należy przeprowadzać w warunkach, które uniemożliwiają rozprzestrzenianie się czynnika chorobotwórczego odpowiedzialnego za wywołanie choroby.

3. Zakłady wysyłkowe, zakłady oczyszczania lub podobne zakłady muszą posiadać system oczyszczania ścieków, który jest w stanie unieszkodliwić czynnik chorobotwórczy, o którym mowa w ust. 2, lub ścieki muszą być poddawane innym typom oczyszczania zmniejszającym ryzyko przenoszenia chorób do wód naturalnych do dopuszczalnego poziomu.

4. Dalsze przetwarzanie odbywa się w zatwierdzonych zakładach przetwórczych.

Artykuł 34 Usuwanie i niszczenie

1. Państwa Członkowskie zapewnią, by martwe ryby i skorupiaki oraz żywe ryby i skorupiaki wykazujące kliniczne objawy choroby zostały usunięte i zniszczone pod nadzorem właściwego organu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady[18], możliwie szybko i zgodnie z planem interwencyjnym, o którym stanowi art. 47 niniejszej dyrektywy.

2. Zwierzęta akwakultury, które nie osiągnęły rozmiarów handlowych i nie wykazują żadnych klinicznych objawów choroby, mogą zostać usunięte i zniszczone w odpowiednim okresie oraz po uwzględnieniu typu produkcji i ryzyka, jakie wspomniane zwierzęta stanowią w kontekście dalszego rozprzestrzeniania się choroby, pod nadzorem właściwego organu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002 oraz planem interwencyjnym, o którym stanowi art. 47 niniejszej dyrektywy.

Artykuł 35 Odłogowanie

W miarę możliwości, zakażona hodowla lub obszar hodowli mięczaków powinien przejść odpowiedni okres odłogowania po usunięciu zwierząt oraz, w razie konieczności, zostać oczyszczony i zdezynfekowany.

W przypadku hodowli i obszarów hodowli mięczaków zajmujących się chowem zwierząt akwakultury niepodatnych na daną chorobę, decyzję o odłogowaniu należy podjąć na podstawie oceny ryzyka.

Artykuł 36 Ochrona zwierząt wodnych

Państwa Członkowskie przyjmą odpowiednie środki w celu zapobiegnięcia rozprzestrzenianiu się choroby na inne zwierzęta wodne.

Artykuł 37 Zniesienie przepisów

Przepisy określone w niniejszej sekcji obowiązują do czasu:

a) przeprowadzenia działań, o której stanowi niniejsza sekcja; oraz

b) pobrania próbek i kontroli, odpowiednio dla danej choroby oraz typów przedsiębiorstw produkcyjnych sektora akwakultury dotkniętych chorobą na obszarze zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby, jeśli badanie przyniosło wyniki negatywne.

SEKCJA 4 MINIMALNE śRODKI ZWALCZANIA CHORÓB W PRZYPADKU POTWIERDZENIA CHORÓB NIEEGZOTYCZNYCH U ZWIERZąT AKWAKULTURY

Artykuł 38 Przepisy ogólne

1. W przypadku potwierdzenia choroby nieegzotycznej wymienionej w części II załącznika III w Państwie Członkowskim, strefie lub enklawie uznanych za wolne od tej choroby Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, zastosuje środki, o których stanowi sekcja 3, w celu odzyskania statusu obszaru wolnego od choroby.

2. Jeśli Państwo Członkowskie nie chce odzyskać statusu obszaru wolnego od choroby, wówczas mają zastosowanie przepisy art. 39.

Artykuł 39 Środki zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby

W przypadku potwierdzenia choroby nieegzotycznej wymienionej w części II załącznika III w Państwie Członkowskim, strefie lub enklawie wolnych od tej choroby, Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, podejmie odpowiednie środki w celu zapobiegnięcia rozprzestrzenianiu się tej choroby.

Środki te powinny przynajmniej obejmować:

a) uznanie danej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków za zakażone;

b) określenie obszaru zapobiegania rozprzestrzenianiu się danej choroby wokół danej hodowli lub obszaru hodowli mięczaków uznanych za zakażone, obejmujący strefę zwalczania choroby oraz strefę nadzoru;

c) ograniczenie przemieszczania zwierząt akwakultury z obszaru zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby, tak aby takie zwierzęta mogły być jedynie:

i) wprowadzane do hodowli lub obszarów hodowli mięczaków zgodnie z art. 12 ust. 2; lub

ii) zbierane i ubijane w celu spożycia przez ludzi zgodnie z art. 33 ust. 1;

d) usuwanie i niszczenie martwych ryb i skorupiaków pod nadzorem właściwego organu zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1774/2002 w odpowiednim okresie oraz uwzględniając typ produkcji i ryzyko, jakie wspomniane zwierzęta stanowią w kontekście dalszego rozprzestrzeniania się choroby.

SEKCJA 5 MINIMALNE śRODKI ZWLACZANIA CHOROBY W PRZYPADKU POTWIERDZENIA CHORÓB WYMIENIONYCH W CZęśCI II ZAłąCZNIKA III U DZIKICH ZWIERZąT WODNYCH

Artykuł 40 Zwalczanie chorób wymienionych w części II załącznika III u dzikich zwierząt wodnych

1. Jeśli dzikie zwierzęta wodne zostały zakażone lub istnieje podejrzenie, że zostały zakażone chorobami egzotycznymi wymienionymi w części II załącznika III, Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, monitoruje sytuację oraz przyjmuje niezbędne środki, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby.

2. Jeśli dzikie zwierzęta wodne zostały zakażone lub istnieje podejrzenie, że zostały zakażone chorobami nieegzotycznymi wymienionymi w części II załącznika III w Państwie Członkowskim, strefie lub enklawie, które uznano za wolne od tej choroby, Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, również monitoruje sytuację oraz przyjmuje niezbędne środki, aby zapobiec dalszemu rozprzestrzenianiu się choroby.

3. Państwa Członkowskie powiadomią Komisję i inne Państwa Członkowskie w ramach Komitetu, o którym mowa w art. 62 ust. 1, o środkach przyjętych zgodnie z ust. 1 i 2.

SEKCJA 6 ŚRODKI ZWALCZANIA NOWO POJAWIAJąCYCH SIę CHORÓB

Artykuł 41 Nowo pojawiające się choroby

1. Państwa Członkowskie przyjmą odpowiednie środki w celu zwalczenia nowo pojawiającej się choroby oraz zapobiegnięcia jej rozprzestrzenianiu się, jeśli nowo pojawiająca się choroba, o której mowa, może zagrozić stanowi zdrowia zwierząt wodnych.

2. W przypadku wystąpienia nowo pojawiającej się choroby, Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, bezzwłocznie powiadomi Państwa Członkowskie, Komisję oraz Państwa Członkowskie Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), jeśli wyniki jego badań są istotne z epidemiologicznego punktu widzenia dla innego Państwa Członkowskiego.

3. W ciągu czterech tygodni kwestię tę należy przedstawić Komitetowi, o którym mowa w art. 62 ust. 1. Środki podjęte przez Państwa Członkowskie, których to dotyczy, zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu, mogą zostać rozszerzone, zmienione lub uchylone zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 62 ust. 3.

SEKCJA 7 ALTERNATYWNE śRODKI ORAZ PRZEPISY KRAJOWE

Artykuł 42 Procedura przyjęcia doraźnych środków epidemiologicznych w kontekście zwalczania chorób wymienionych w części II załącznika III

Zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 2 można przyjąć decyzję o zatwierdzeniu wdrożenia doraźnych środków na ograniczony okres na warunkach odpowiednich dla zaistniałej sytuacji epidemiologicznej, jeśli:

a) środki, o których stanowi niniejszy rozdział, zostały uznane za nieodpowiednie dla zaistniałej sytuacji epidemiologicznej; lub

b) choroba rozprzestrzenia się pomimo środków, jakie zostały przyjęte zgodnie z przepisami niniejszego rozdziału.

Artykuł 43 Przepisy krajowe w zakresie ograniczania wpływu chorób niewymienionych w części II załącznika III

1. Jeśli choroba niewymieniona w części II załącznika III stanowi poważne ryzyko dla sytuacji zdrowotnej zwierząt wodnych lub środowiska naturalnego w danym Państwie Członkowskim, państwo to może podjąć środki zwalczania takiej choroby.

2. Państwa Członkowskie zapewnią, by krajowe środki zwalczania choroby, o których mowa w ust. 1, nie wykraczały poza właściwe i niezbędne środki zwalczania choroby, o czym mowa w ust. 1.

3. Państwa Członkowskie zapewnią, by wszelkie środki krajowe, o których mowa w ust. 1 i które mogą wpłynąć na handel pomiędzy Państwami Członkowskimi, nie były stosowane przed ich zatwierdzeniem zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 2.

Zatwierdzenie przyznaje się jedynie wówczas, gdy:

a) wprowadzenie wewnątrzwspólnotowych ograniczeń handlowych jest niezbędne dla zwalczenia choroby;

b) wspomniane wewnątrzwspólnotowe ograniczenia handlowe są zgodne z normami wydanymi przez Światową Organizację Zdrowia Zwierząt (OIE).

Rozdział VIProgramy zwalczania chorób i szczepienia

SEKCJA 1 PROGRAMY ZWALCZANIA I ELIMINOWANIA CHORÓB

Artykuł 44 Opracowywanie i zatwierdzanie programów zwalczania i eliminowania chorób

1. W przypadku, gdy Państwo Członkowskie nieuznane za wolne od jednej lub więcej chorób nieegzotycznych wymienionych w części II załącznika III opracuje program zwalczania i eliminowania (w dalszej części zwany „programem”) w celu osiągnięcia statusu państwa wolnego od jednej lub więcej ze wspomnianych chorób, państwo to jest zobowiązane przedłożyć program do zatwierdzenia zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 3.

Zgodnie z tą procedurą tego rodzaju programy mogą także zostać zmienione lub zakończone.

Jednakże w przypadku, gdy program przewidziany w ust. 1, obejmuje poszczególne enklawy lub strefy, które stanowią mniej niż 75 % terytorium Państwa Członkowskiego, zaś strefa lub enklawa obejmuje obszar zlewni, który nie jest wykorzystywany wspólnie z innym Państwem Członkowskim lub państwem trzecim, procedura, o której mowa w art. 50 ust. 1 ma zastosowanie do wszelkich zatwierdzeń, zmian lub zakończenia takiego programu.

2. Ogólne informacje o programach zatwierdzonych zgodnie z ust. 1 niniejszego artykułu zostaną udostępnione na poziomie wspólnotowym zgodnie z procedurami, o których stanowi art. 51.

3. Od daty zatwierdzenia programu zgodnie z niniejszym artykułem wymogi i środki, o których stanowi art. 14, sekcje 2, 3, 4 i 5 rozdziału III oraz sekcja 2 rozdziału V, a także art. 38 ust. 1 w odniesieniu do obszarów uznanych za wolne od choroby, będą stosować się do obszarów objętych programem.

Artykuł 45 Zawartość programów

Programy są zatwierdzane jedynie wówczas, gdy zawierają przynajmniej następujące elementy:

a) opis sytuacji epidemiologicznej choroby przed datą rozpoczęcia programu;

b) analizę szacunkowych kosztów oraz spodziewanych korzyści programu;

c) przewidywany okres trwania programu oraz cel, jaki należy osiągnąć przed datą zakończenia programu;

d) opis i wytyczenie granic obszaru geograficznego i administracyjnego, w którym program ma zostać zastosowany.

Artykuł 46 Okres stosowania programów

1. Programy będą stosowane do momentu:

a) spełnienia wymogów określonych w załączniku V oraz uznania Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy za wolne od choroby; lub

b) anulowania programu, na przykład jeśli nie spełnia już swego celu, przez właściwy organ Państwa Członkowskiego, którego to dotyczy lub przez Komisję;

2. W przypadku anulowania programu zgodnie z ust. 1 lit. b), Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, zastosuje środki zapobiegania rozprzestrzenianiu się choroby określone w art. 39 od daty anulowania programu.

SEKCJA 2 PLAN INTERWENCYJNY NA WYPADEK WYSTąPIENIA CHORÓB NOWO POJAWIAJąCYCH SIę I EGZOTYCZNYCH

Artykuł 47 Plan interwencyjny na wypadek wystąpienia chorób nieznanych i egzotycznych

1. Każde Państwo Członkowskie sporządzi plan interwencyjny określający wymagane środki krajowe wymagane dla utrzymania wysokiego poziomu świadomości i przygotowania na wypadek wystąpienia choroby nowo pojawiającej się lub egzotycznej, a także w celu zapewnienia ochrony środowiska naturalnego.

2. Plan interwencyjny:

a) udzieli właściwemu organowi upoważnienia i zapewni możliwość dostępu do wszystkich obiektów, urządzeń, pracowników i innych właściwych materiałów niezbędnych do szybkiego i skutecznego usunięcia ogniska choroby;

b) zapewni koordynację i zgodność działań z sąsiadującymi Państwami Członkowskimi oraz zachęci do współpracy z sąsiadującymi państwami trzecimi;

c) w razie konieczności dokładnie określi wymogi odnośnie do szczepień oraz warunki szczepienia uznane za niezbędne w przypadku szczepień interwencyjnych.

3. Państwa Członkowskie zastosują się do kryteriów i wymogów określonych w załączniku VII w trakcie sporządzania planów interwencyjnych.

4. Państwa Członkowskie przedłożą do zatwierdzenia plany interwencyjne zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 2.

Każde Państwo Członkowskie będzie aktualizować swój plan interwencyjny co pięć lat oraz przedkładać zaktualizowany plan do zatwierdzenia zgodnie ze wspomnianą procedurą.

5. Plan interwencyjny należy wdrożyć w przypadku pojawienia się ogniska chorób nowo pojawiających się oraz chorób egzotycznych wymienionych w części II załącznika III.

SEKCJA 3 SZCZEPIENIA

Artykuł 48 Szczepienia

1. Państwa Członkowskie wprowadzą zakaz szczepienia przeciw chorobom egzotycznym wymienionym w części II załącznika III, o ile szczepienia te nie zostały zatwierdzone zgodnie z przepisami art. 41, 42, 44 lub 47.

2. Państwa Członkowskie wprowadzą zakaz szczepienia przeciw chorobom nieegzotycznym wymienionym w części II załącznika III w każdej części swojego terytorium uznanej za wolną od danych chorób lub objętej zatwierdzonym programem zwalczania i eliminowania chorób.

Państwa Członkowskie mogą wyrazić zgodę na tego typu szczepienia w częściach swego terytorium nieuznanych za wolne od danych chorób lub w przypadku gdy szczepienia stanowią element zatwierdzonych programów zwalczania i eliminowania chorób.

3. Państwa Członkowskie zapewnią, by używane szczepionki zostały zatwierdzone zgodnie z dyrektywą 2001/82/WE oraz rozporządzeniem (WE) nr 726/2004.

4. Przepisy ust. 1 i 2 nie stosują się do badań naukowych, których celem jest opracowanie i przetestowanie szczepionek w warunkach kontrolowanych.

Państwa Członkowskie zapewnią, by w trakcie takich badań zostały podjęte odpowiednie środki ochrony innych zwierząt wodnych przed negatywnym wpływem szczepienia przeprowadzanego w ramach wspomnianych badań.

Rozdział VIIStatus obszaru wolnego od choroby

Artykuł 49 Państwo Członkowskie wolne od choroby

1. Państwo Członkowskie uznaje się za wolne od jednej lub więcej chorób nieegzotycznych wymienionych w części II załącznika III zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 2, jeśli spełnione są przepisy ust. 2 niniejszego artykułu, a także jeśli:

a) na jego terytorium nie występuje żaden z podatnych gatunków;

b) wiadomo, że czynnik chorobotwórczy nie może przetrwać w Państwie Członkowskim oraz w jego źródle wodnym; lub

c) Państwo Członkowskie spełnia warunki określone w części I załącznika V.

2. W przypadku, gdy sąsiadujące Państwa Członkowskie lub obszary zlewni wykorzystywane wspólnie z innymi Państwami Członkowskimi nie są uznane ze wolne od choroby, Państwo Członkowskie określi odpowiednie strefy buforowe na swoim terytorium. Granice stref buforowych należy wyznaczyć w taki sposób, by chroniły Państwo Członkowskie uznane za wolne od choroby przed pasywnym wprowadzeniem choroby.

3. Specyficzne wymogi w zakresie nadzoru, metod pobierania próbek i metod diagnostycznych, jakie będą stosowane przez Państwa Członkowskie w celu uzyskania statusu obszaru wolnego od choroby zgodnie z niniejszym artykułem, zostaną przyjęte zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 2.

Artykuł 50 Strefa lub enklawa wolna od choroby

1. Centralny organ Państwa Członkowskiego, po powiadomieniu Komisji i innych Państw Członkowskich oraz po przedłożeniu, na wniosek, odpowiednich dowodów potwierdzających, może uznać strefę lub enklawę na swoim terytorium za wolną od jednej lub większej ilości chorób nieegzotycznych wymienionych w części II załącznika III, jeśli:

a) w strefie lub enklawie oraz ich źródle wodnym nie występuje żaden z podatnych gatunków;

b) wiadomo, że czynnik chorobotwórczy nie może przetrwać w strefie lub enklawie oraz, o ile ma to zastosowanie, w ich źródle wodnym; lub

c) strefa lub enklawa spełnia warunki określone w części II załącznika V.

2. Jeśli strefa(y) lub enklawa(y), o których mowa w ust. 1, stanowią ponad 75 % terytorium Państwa Członkowskiego lub jeśli strefa lub enklawa obejmuje obszary zlewni, które są wykorzystywane wspólnie z innym Państwem Członkowskim lub państwem trzecim, wówczas procedurę, o której mowa w ust. 1, zastępuje się procedurą określoną w art. 62 ust. 2.

3. Specyficzne wymogi w zakresie nadzoru, metod pobierania próbek i metod diagnostycznych stosowanych przez Państwa Członkowskie w celu uzyskania statusu obszaru wolnego od choroby zgodnie z niniejszym artykułem, określa się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 62 ust. 2.

Artykuł 51 Wykazy Państw Członkowskich, stref lub enklaw wolnych od choroby

1. Każde Państwo Członkowskie sporządzi i zachowa aktualny wykaz stref i enklaw uznanych za wolne od choroby zgodnie z art. 50 ust. 1. Wykazy te zostaną udostępnione innym Państwom Członkowskim oraz Komisji.

2. Komisja sporządzi i będzie dokonywać aktualizacji wykazu Państw Członkowskich, stref lub enklaw uznanych za wolne od choroby zgodnie z art. 49 lub 50 ust. 2 oraz udostępni taki wykaz publicznie.

Artykuł 52 Utrzymanie statusu obszaru wolnego od choroby

Państwo Członkowskie uznane za wolne od jednej lub więcej chorób nieegzotycznych wymienionych w części II załącznika III zgodnie z art. 49 może zrezygnować z ukierunkowanego nadzoru i zachować status obszaru wolnego od choroby, jeśli istnieją warunki sprzyjające wystąpieniu klinicznych oznak danej choroby oraz jeśli zostały wdrożone odnośne przepisy niniejszej dyrektywy.

Jednak w przypadku stref lub enklaw uznanych za wolne od choroby, znajdujących się na terytorium Państw Członkowskich nieuznanych za wolne od choroby oraz we wszystkich przypadkach, gdy nie istnieją warunki sprzyjające wystąpieniu klinicznych oznak danej choroby, nadal prowadzony będzie ukierunkowany nadzór zgodnie z metodami, o których stanowi art. 49 ust. 3 lub art. 50 ust. 3, tam gdzie jest to właściwe, jednak będzie on prowadzony na poziomie współmiernym ze stopniem ryzyka.

Artykuł 53 Zawieszenie i przywrócenie statusu obszaru wolnego od choroby

1. Jeśli Państwo Członkowskie ma powody przypuszczać, że został naruszony jakikolwiek warunek zachowania statusu Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy wolnych od choroby, wówczas takie Państwo Członkowskie bezzwłocznie wstrzyma handel gatunkami podatnymi i nosicielami do innych Państw Członkowskich, stref lub enklaw uznanych za wolne od danej choroby oraz zastosuje przepisy sekcji 2 i 4 rozdziału V.

2. W przypadku, gdy dochodzenie epizootiologiczne, o którym stanowi art. 29 ust. 1 potwierdzi, że domniemane naruszenie nie miało miejsca, wówczas zostanie przywrócony status Państwa Członkowskiego, strefy lub enklawy wolnych od choroby.

3. Jeśli dochodzenie epizootiologiczne potwierdzi znaczne prawdopodobieństwo wystąpienia zakażenia, wówczas status obszaru wolnego od choroby zostanie cofnięty Państwu Członkowskiemu, strefie lub enklawie zgodnie z procedurą, na podstawie której taki status został przyznany. Przed przywróceniem statusu obszaru wolnego od choroby konieczne jest spełnienie wymogów określonych w załączniku V.

Rozdział VIIIWłaściwe organy i laboratoria

Artykuł 54 Zobowiązania ogólne

1. Każde Państwo Członkowskie wyznaczy właściwe organy dla celów niniejszej dyrektywy i powiadomi o nich Komisję.

Właściwe organy będą podejmować działania i wykonywać swoje obowiązki zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 882/2004.

2. Każde Państwo Członkowskie zapewni ustanowienie skutecznej i ciągłej współpracy opartej na swobodnej wymianie informacji, właściwej dla celów wdrożenia niniejszej dyrektywy, pomiędzy właściwymi organami, które takie państwo wyznaczy dla celów niniejszej dyrektywy oraz wszelkimi innymi organami zajmującymi się regulacją w zakresie akwakultury, zwierząt wodnych oraz żywności i pasz pochodzących z akwakultury.

Wymiana informacji będzie mieć miejsce także między właściwymi organami różnych Państw Członkowskich w niezbędnym zakresie.

3. Każde Państwo Członkowskie zapewni właściwym organom dostęp do odpowiednich usług laboratoryjnych oraz najnowszej wiedzy technicznej w kontekście analizy ryzyka i epidemiologii oraz swobodną wymianę wszelkich informacji istotnych dla celów wdrożenia niniejszej dyrektywy między właściwymi organami i laboratoriami.

Artykuł 55 Wspólnotowe laboratoria referencyjne

1. Wspólnotowe laboratoria referencyjne do spraw chorób zwierząt wodnych, istotne dla niniejszej dyrektywy, zostaną wyznaczone zgodnie z procedurą określoną w art. 62 ust. 2 na okres ustalony zgodnie z tą procedurą.

2. Wspólnotowe laboratoria referencyjne do spraw chorób zwierząt wodnych będą pełnić funkcje i obowiązki określone w części I załącznika VI.

3. Komisja dokona kontroli wyznaczonych wspólnotowych laboratoriów referencyjnych najpóźniej przed zakończeniem okresu, o którym mowa w ust. 1, lub wcześniej, w świetle ich zgodności z funkcjami i obowiązkami, o których mowa w ust. 2.

Artykuł 56 Krajowe laboratoria referencyjne

1. Państwa Członkowskie wyznaczą krajowe laboratorium referencyjne dla każdego wspólnotowego laboratorium referencyjnego, o którym mowa w art. 55.

Państwa Członkowskie mogą wyznaczyć laboratorium znajdujące się w innym Państwie Członkowskim bądź Państwie Członkowskim Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), przy czym jedno laboratorium może pełnić funkcję krajowego laboratorium referencyjnego dla więcej niż jednego Państwa Członkowskiego.

2. Państwa Członkowskie przekażą Komisji, odnośnemu wspólnotowemu laboratorium referencyjnemu i innym Państwom Członkowskim nazwę i adres każdego wyznaczonego krajowego laboratorium referencyjnego, w tym ich aktualizacje.

3. Krajowe laboratorium referencyjne będzie współpracować z odnośnym wspólnotowym laboratorium referencyjnym, o czym stanowi art. 55.

4. W celu zapewnienia skutecznych usług diagnostycznych na całym terytorium danego Państwa Członkowskiego zgodnie z wymogami niniejszej dyrektywy, krajowe laboratorium referencyjne będzie współpracować z jakimkolwiek laboratorium wyznaczonym zgodnie z art. 57, znajdującym się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego.

5. Państwa Członkowskie zapewnią, by wszystkie krajowe laboratoria referencyjne na ich terytorium posiadały odpowiednie wyposażenie i adekwatną liczbę przeszkolonych pracowników w celu wykonywania wymaganych badań laboratoryjnych zgodnie z niniejszą dyrektywą oraz zapewnienia zgodności z funkcjami i obowiązkami określonymi w części II załącznika VI.

Artykuł 57 Usługi i metody diagnostyczne

Państwa Członkowskie zapewnią, by:

a) badania laboratoryjne dla celów niniejszej dyrektywy wykonywane były w laboratoriach wyznaczonych do tego celu przez właściwy organ;

b) badania laboratoryjne wykonywane w przypadku podejrzenia choroby oraz w celu potwierdzenia obecności chorób wymienionych w części II załącznika III wykonywane były przy użyciu metod diagnostycznych określonych zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 62 ust. 2.

c) laboratoria wyznaczone do świadczenia usług diagnostycznych zgodnie z niniejszym artykułem pełniły funkcje i obowiązki określone w części III załącznika VI.

Rozdział IXBadania, zarządzanie elektroniczne i kary

Artykuł 58 Wspólnotowe inspekcje i kontrole

1. Eksperci działający przy Komisji mogą przeprowadzić inspekcje na miejscu oraz kontrole, we współpracy z właściwymi organami Państw Członkowskich, o ile są one konieczne dla celów jednolitego stosowania przepisów niniejszej dyrektywy.

Państwa Członkowskie, na których terytorium przeprowadza się takie inspekcje i kontrole, zapewnią ekspertom pomoc niezbędną do wykonywania swoich obowiązków.

Komisja powiadomi właściwy organ o wynikach wszelkich inspekcji i kontroli tego typu.

2. Eksperci Komisji mogą także przeprowadzić inspekcje na miejscu oraz kontrole, w państwach trzecich, we współpracy z właściwymi organami danego państwa trzeciego w celu potwierdzenia zgodności lub równoważności ze wspólnotowymi przepisami w zakresie zdrowia zwierząt wodnych.

3. Jeśli podczas inspekcji Komisji stwierdzi się poważne ryzyko dla zdrowia zwierząt, Państwo Członkowskie, którego to dotyczy, bezzwłocznie podejmie wszelkie niezbędne działania w celu ochrony zdrowia zwierząt.

Jeśli takie działania nie zostaną podjęte lub zo