PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 7.10.2009 
SEK(2009) 1298 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
  
Dokument uzupe łniający  
  
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMEN TU EUROPEJSKIEGO, RADY, 
EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO I KOMITETU 
REGIONÓW 
 
w sprawie inwestowania w rozwój  technologii niskoemisyjnych  
(plan EPSTE) 
  
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
{KOM(2009) 519 wersja ostateczna} 
{SEK(2009) 1295} {SEK(2009) 1296} {SEK(2009) 1297} 
PL 2   PL DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
 
dotyczące komunikatu w sprawie inwestowania w rozwój technologi i niskoemisyjnych 
(plan EPSTE) 
1. OPIS PROBLEMU : 
Budzące zaniepokojenie na ca łym świecie zmiany klimatu s ą kwestią, która jeśli nie zosta łaby 
podjęta, doprowadzi łaby do znacz ących i trwa łych szkód na skal ę światową. W reakcji na ten 
problem UE (w ramach polityki w zakr esie energetyki i klimatu) przyj ęła za cel ograniczenie 
emisji gazów cieplarnianych o 20 % i zwi ększenie udzia łu energii pochodz ącej ze źródeł 
odnawialnych w energii wytwarzanej w Eu ropie do 20 % do roku 2020 r. Kontynuuj ąc tę 
tendencję, do 2050 r. emisja dwutlenku w ęgla powinna spa ść o 80 % w stosunku do obecnych 
poziomów emisji. Aby osi ągnąć te cele wyst ąpiono z szeregiem inicjatyw, z których 
najważniejszą jest europejski system handlu uprawnieniami do emisji. 
Jednym ze sposobów ograniczenia emisji jest rozw ój technologii niskoemisyjnych, który jest 
niezbędny zarówno aby zrealizowa ć cele okre ślone w ramach polityki w zakresie energetyki i 
klimatu, jak i aby zapewni ć Europie konkurencyjno ść w przysz łości. Celem europejskiego 
strategicznego planu w dziedzinie t echnologii energetycznych (EPSTE) przyj ętego w ramach 
polityki w zakresie energetyki i klimatu jest przyspieszenie rozwoju kluczowych technologii 
niskoemisyjnych i wcze śniejsze wprowadzenie ich na rynek. 
Celem niniejszego streszczenia oceny skutków jest zbadanie, przedstawienie i zalecenie 
konkretnych środków, który nale ży podjąć w celu finansowania opracowania i wprowadzenia 
technologii niskoemisyjnych okre ślonych w planie EPSTE.  
2. POMOCNICZO ŚĆ 
W niniejszej sekcji przedstawiono uzasa dnienie interwencji UE w zakresie:  
• uzyskiwania niezb ędnego dodatkowego finansowania 
• koordynowania szeregu rozdrobnionych, niepowi ązanych ze sob ą instrumentów.  
Luka finansowa 
Technologie niskoemisyjne pojawiaj ące się na europejskim rynku energii napotykaj ą wiele 
trudności regulacyjnych i rynkowych. Technologie niskoemisyjne s ą zasadniczo korzystne 
dzięki ich obni żonej emisji dwutlenku w ęgla, ale ograniczanie emisji, b ędące w interesie 
publicznym, jest uzale żnione od powa żnych zewn ętrznych czynników środowiskowych, które 
nie są uwzględniane w kosztach en ergii. W podobny sposób bada nia podstawowe przynosz ą 
korzyści dla spo łeczeństwa znacznie przewy ższające prywatne zyski placówki badawczej 
(efekt zewn ętrzny). W rezultacie w żadnych z powy ższych przypadków rynek nie zapewni 
optymalnego z punktu widzenia spo łeczeństwa poziomu finansowania; uzasadniona jest 
PL 3   PL zatem interwencja publiczna. Inne bariery dla rozwoju technolo gii niskoemisyjnych 
obejmują:  
– wysokie ryzyko technologiczne, regulacyjne i rynkowe prowadz ące do niewystarczaj ącego 
poziomu inwestycji w technologie niskoemisyjne; 
– wiele problemów typowych dla rynku energii, w szczególno ści wysokie koszty 
transakcyjne i bariery wej ścia na rynek, a tak że ograniczona wspó łpraca, rozdrobnione 
ramy prawne w odniesieniu do rozwoj u nowej infrastruktury oraz inercja 
charakterystyczna dla infrastruktury energetycznej. 
W celu rozwi ązania tych problemów i osi ągnięcia celów w zakresie zmian klimatu w planie 
EPSTE zidentyfikowano szereg strategicznych technologii, które zgodnie z tym planem 
należy promowa ć. Na podstawie szacunków dodatkowych środków dla poszczególnych 
technologii koniecznych do rea lizacji celów przedstawionych w planie EPSTE okaza ło się, że 
potrzeba dodatkowych środków w wysoko ści około 50 mld EUR.  
Problemy z koordynacj ą 
Z drugiej stron przeszkodami dla realizacji  celów przedstawionych w planie EPSTE mo że być 
nie tylko finansowanie, ale tak że struktura i koordynacja dost ępnych instrumentów. Obecnie 
istnieje szereg instrumentów, w ty m zarówno programy w dziedzinie bada ń i innowacji, jak i 
instrumenty finansowe w ramach Grupy Eu ropejskiego Banku Inwe stycyjnego. W wielu 
przypadkach nieodpowiednia jest jednak ogól na koordynacja i poziom finansowania, w 
szczególno ści w odniesieniu do du żych projektów demonstracy jnych, jak i programów w 
dziedzinie bada ń i rozwoju. 
Ogólne uwagi 
Przejście na gospodark ę niskoemisyjn ą jest zarówno konieczne, jak i korzystne dla 
społeczeństwa. Bior ąc jednak pod uwag ę złożoność i ogrom pracy, któr ą trzeba w ten proces 
włożyć, niewiele pa ństw członkowskich jest w stanie dokona ć koniecznych zmian. Ponadto 
na szczeblu UE istnieje wiele znacz ących synergii dotycz ących koordynacji ró żnych 
systemów wsparcia i konsolidacji obecn ie rozdrobnionego rynku. Konieczne jest podj ęcie 
działań. Działania na szczeblu europejskim przynios łyby więcej korzyści na szersz ą skalę, niż 
mogłyby to uczyni ć państwa członkowskie dzia łając samodzielnie; wynika st ąd zatem, że 
działania na szczeblu UE s ą uzasadnione. 
3. CELE  
Celem niniejszej oceny skut ków jest zbadanie, jakie środki finansowe mo żna podjąć, aby 
zapewnić realizacj ę celów przedstawionych w planie EPSTE. W zwi ązku z powy ższym 
obejmą one następujące cele szczegó łowe: 
– doprowadzenie do znacznego zwi ększenia prywatnych inwestycji w badania, rozwój 
technologiczny, demonstracj ę i realizacj ę w warunkach rynkowych technologii 
przedstawionych w planie EPSTE. 
– zapewnienie wystarczaj ących, odpowiednich i efektywnych środków finansowych na 
potrzeby wspierania rozwoju t echnologii niskoemisyjnych okre ślonych w planie EPSTE, 
tak aby zagwarantowa ć odpowiedni poziom innowacyjno ści zgodny z celami polityki UE. 
PL 4   PL Pod względem operacyjnym b ędzie to obejmowa ć:  
– co najmniej podwojenie środków finansowych prz eznaczonych na technologie 
przewidziane w planie EPSTE; 
– bardziej elastyczne i skuteczn iejsze stosowanie istniej ących instrumentów;  
– stworzenie (w razie potrzeby) nowyc h lub zmodyfikowanych instrumentów. 
4. WARIANTY STRATEGICZNE  
W celu okre ślenia najefektywniejszego spos obu realizacji tych celów podj ęto decyzj ę o 
podziale tych alternatyw na cztery odr ębne warianty strategiczne ilustruj ące pełny zakres 
dostępnych mo żliwości: 
(1) kontynuacja istniej ących instrumentów inwestycyjnych w ramach obecnych rozwi ązań 
instytucjonalnych (utrzymanie stanu obecnego); 
(2) zwiększone finansowanie za po średnictwem istniej ących instrumentów 
inwestycyjnych w ramach istniej ących rozwi ązań instytucjonalnych (wariant 1); 
(3) wzmocnienie istniej ących instrumentów inwestyc yjnych w ramach zmienionych 
rozwiązań instytucjonalnych (wariant 2); 
(4) nowe instrumenty inwestycyjne, uwzgl ędniające okre ślone rozwi ązania 
instytucjonalne, wype łniające luki i eliminuj ące powracaj ące niedoci ągnięcia 
istniejącego portfela instrumentów in westycyjnych (wariant 3). 
Każdy z powy ższych wariantów politycznych stanowi odmienny, mo żliwy sposób 
postępowania oraz obejmuje sugestie dotycz ące badań, innowacji, instrumentów d łużnych, 
instrumentów kapita łowych oraz instrumentów kapita łu podwyższonego ryzyka. Po łączenie 
wszystkich czterech wariantó w strategicznych uznaje si ę za wystarczaj ące do zilustrowania 
dostępnych alternatyw.  
5. OCENA SKUTKÓW  
Mimo iż środki do osi ągnięcia wyżej przedstawionych celów uznawane s ą za konieczne, 
przyznaje si ę, że realizacja ogólnej polityki en ergetycznej (w której sk ład wchodz ą te 
działania) może wiązać z niewielkimi ogólnymi kosztami dla spo łeczeństwa pod postaci ą 
mniej dynamicznego wzrostu PKB. Koszty te mo żna jednak ograniczy ć lub nawet znacz ąco 
zmniejszy ć dzięki pełnemu wykorzystaniu komplementarno ści między właściwym 
wdrożeniem polityki i ju ż istniejącymi mechanizmami ograni czania emisji, w szczególno ści 
systemu handlu uprawnieniami do emisji.  
Należy przy tym jednak zauwa żyć, że pod wzgl ędem korzy ści gospodarczych czy 
społecznych wszystkie rozpatrywane warianty strategicznie wyra źnie przewa żają nad 
wariantem utrzymania stanu obecnego, natomiast g łówna różnica pomi ędzy tymi wariantami 
dotyczy czasu wyst ąpienia skutków, a nie ich zakresu. Tempo wyst ąpienia oczekiwanych 
korzyści dla środowiska jest uzale żnione od tempa wdra żania planu EPSTE. Ró żne warianty 
PL 5   PL strategiczne wp łyną na tempo przyjmowania technologii niskoemisyjnych, a zatem na 
całkowitą wielkość emisji dwutlenku w ęgla w Europie. 
6. PORÓWNANIE WARIANTÓW STRATEGICZNYCH  
Pogrupowanie technologii  
Na potrzeby dokonania w łaściwej analizy technologie okre ślone w planie EPSTE podzielono 
na trzy grupy, tak aby lepiej uwzgl ędnić specyfik ę i potrzeby poszczególnych segmentów 
technologii. Wyró żniamy nast ępujące grupy technologii: 
(1) Grupa I: technologie blis kie etapu konkurencyjno ści rynkowej1 
(2) Grupa II: wschodz ące technologie bliskie rozpowszechnieniu na rynku2 
(3) Grupa III: nowe technologie3 
Kryterium oceny 
W odniesieniu do okre ślonej polityki, która ma zosta ć przyjęta, każdy ze zidentyfikowanych 
czterech wariantów strategicznych zosta ł poddany analizie pod k ątem spełniania konkretnego 
kryterium, w której zbadano potencja ł wariantu pod wzgl ędem: 
• mobilizacji – mo żliwości zgromadzenia wystarczaj ących środków; 
• adekwatno ści – stopnia, w jakim przewidziane rozwi ązania odpowiadaj ą wymogom 
danych technologii;  
• elastyczno ści – stopnia, w jakim przewidziane rozwi ązania mog ą zostać dostosowane w 
przypadku zmiany okoliczno ści; 
• skuteczno ści – stopnia, w jakim przewidziane rozwi ązania wp ływają na sektor 
energetyczny w Europie.  
Analiza i wnioski 
W ramach analizy (i) przeprowadzono indywidualn ą analizę każdego wariantu strategicznego 
pod kątem jego ogólnych mocnych i s łabych stron w odniesieniu do ka żdego z czterech 
kryteriów (nie porównuj ąc jednak wariantów bezpo średnio ani nie uwzgl ędniając 
pogrupowania technologii); a nast ępnie (ii) podzielono technologie na trzy grupy i 
indywidualnie oceniono ka żdy z wariantów strategicznych pod k ątem każdego z czterech 
wyżej wymienionych kryteriów. 
                                                 
1 Energia wiatrowa wytwarzana na l ądzie, ogrzewanie przez energi ę słoneczną, ogniwa fotowoltaiczne 
(c-Si), biopaliwa pierwszej generacji, przesy łowe sieci elektroenergetyczne, rozszczepianie j ądrowe (G 
III+), kogeneracja (CHP), efektywno ść energetyczna budynków, w transporcie i przemy śle. 
2 Morska energia wiatrowa, cienkowarstwowe ogni wa fotowoltaiczne, wytw arzanie energii poprzez 
skupienie światła słonecznego, wychwytywanie i sk ładowanie dwutlenku w ęgla, biopaliwa drugiej 
generacji, dystrybucyjne si eci elektroenergetyczne. 
3 Rozszczepianie j ądrowe (G IV), ogniwa paliwowe i technolo gie wodorowe, energia oceanów i energia 
geotermalna. 
PL 6   PL Wnioski s ą następujące: 
• Wariant strategiczny nr 2 obejmuj ący „wzmocnienie istniej ących instrumentów 
inwestycyjnych w ramach zmienionych rozwi ązań instytucjonalnych” by ł odpowiedni dla 
wszystkich grup technologii i móg łby prowadzi ć do szybkich post ępów.  
• Wariant strategiczny nr 1 obejmuj ący zwiększone finansowanie , ale bez dokonywania 
znaczących zmian instytucjonalnych (ze wzgl ędu na jego elastyczno ść i bezzw łoczne 
zastosowanie), móg łby zostać uznany za obiecuj ący wybór, ale ogólnie rzecz bior ąc byłby 
odpowiedni jedynie w odniesieniu do techno logii bliskich etapu konkurencyjno ści 
rynkowej. 
• Wariant strategiczny nr 3 by łby odpowiedni (ze wzgl ędu na zwi ększoną mobilizacj ę 
środków i mo żliwość skutecznego koordynowania instrume ntów) dla technologii z grupy 
3.  
• Wariant utrzymania stanu obecnego by łyby zupe łnie nieodpowiedni dl a wszystkich grup 
technologii. 
Należy zauważyć, że wnioski te nie wykluczaj ą hybrydowych grup ró żnych wariantów 
strategicznych ani nie stanowi ą wskazówek co do sposobu czy tempa wprowadzenia narz ędzi 
realizacji.  
Zalecenia 
W związku z powy ższym zaleca si ę zwiększenie środków do koniecznych poziomów i 
zbadanie odpowiednich mo żliwości dokonania zmian instytuc jonalnych. Tym niemniej 
potrzeba podj ęcia pilnych dzia łań sugerowa łaby szybkie wdro żenie wariantu strategicznego 
nr 1 na wszystkich p łaszczyznach, a nast ępnie – w razie potrzeby – ukierunkowan ą i etapową 
realizację odpowiednich dzia łań w ramach wariantów strategicznych nr 2 i 3.  
Podczas formu łowania strategii nale ży uwzględnić następujące kwestie: 
• W wielu przypadkach odpowiednie mo że być realizowanie hybrydowej strategii 
obejmującej alternatywy z ró żnych wariantów strategicznych. 
• Wiele technologii z grupy 1, w szczególno ści efektywno ść energetyczna, ma potencja ł w 
krótkim okresie, co mo że przemawia ć za przyspieszonym pe łnym wdro żeniem wariantu 
strategicznego nr 2. 
• W odniesieniu do technologii z grupy 3 nale ży zauważyć, że wiele z nich ju ż korzysta z 
alternatyw zaproponowanych w ramach  wariantu strategicznego nr 2. 
7. MONITOROWANIE I OCENA  
Proponowane zwi ększenie finansowania b ędzie obj ęte nowoutworzonym systemem 
informacyjnym monitorowania i oceny planu EPSTE (SETIS). Zarz ądzaniem SETIS zajmuje 
się unijne Wspólne Centrum Badawcze (W CB), co gwarantuje jego niezale żność i 
obiektywizm. W szczególno ści monitorowanie inwestycji finansowych na rzecz bada ń nad 
technologiami niskoemisyjnymi b ędzie mia ło charakter ci ągły, a jego wyniki b ędą 
przedstawiane w publikowanej r okrocznie przez SETIS mapie mo żliwości.  
PL 7   PL Skutki finansowania bada ń nad rozwojem i wprowadzeniem technologii równie ż będą ściśle i 
nieprzerwanie monitorowane, a analiza skutków b ędzie publikowana co dwa lata w mapie 
technologii. Oprócz tego za pomoc ą SETIS dokonany zostanie przegl ąd rozwoju 
poszczególnych technologii w ramach planu EPSTE, za po średnictwem europejskich 
inicjatyw przemys łowych lub innych programów w kontek ście europejskiego stowarzyszenia 
badań nad energi ą Przegląd ten będzie przeprowadzany okresowo na podstawie kluczowych 
wskaźników efektywno ści (KPI) opracowanych wspólnie przez SETIS i zainteresowane 
strony w ramach procesu opracowywani a i definiowania odpowiednich dzia łań 
przewidzianych w planie EPSTE, które b ędą dotyczyły zarówno danej technologii, jak i 
sektora. KPI najprawdopodobniej b ędą dotyczy ć kosztów i wzgl ędnej efektywno ści 
technologii.