P6_TA(2006)0449

Rak piersi w rozszerzonej Unii Europejskiej

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie raka piersi w rozszerzonej Unii Europejskiej

Parlament Europejski,

- uwzględniając art. 152 Traktatu WE,

- uwzględniając art. 35 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej [1],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 5 czerwca 2003 r. w sprawie raka piersi [2],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 13 lutego 2003 r. w sprawie komunikatu Komisji na temat środków krajowych i wspólnotowych w odniesieniu do implantów piersi [3],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 4 października 2001 r. w sprawie opatentowania genów BRCA1 i BRCA2 (tzw. genów raka piersi) [4],

- uwzględniając zalecenie Rady w sprawie wczesnego wykrywania nowotworów z dnia 2 grudnia 2003 r. [5],

- uwzględniając czwarte wydanie "Europejskich wytycznych dotyczących zapewnienia jakości w zapobieganiu rakowi piersi i jego diagnozowaniu" Komisji z kwietnia 2006 r. [6],

- uwzględniając posiedzenie IARC Cancer Control Forum, składającego się z dyrektorów krajowych instytutów zajmujących się badaniem nowotworów, które odbyło się w dniach 17- 19 lipca 2006 r. w siedzibie Międzynarodowej Agencji Badań nad Rakiem (International Agency on Research on Cancer — IARC) w Lyonie,

- uwzględniając warsztaty zatytułowane "Potrzeba europejskich wytycznych dotyczących opieki nad chorymi na raka piersi", które miały miejsce 17 października 2006 r. w Parlamencie Europejskim,

- uwzględniając art. 108 ust. 5 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że rak piersi jest najczęściej występującą chorobą u kobiet i że rocznie w Unii Europejskiej zapada na nią 275000 kobiet [7],

B. mając na uwadze, że coraz więcej młodych kobiet choruje na raka piersi, że 35 % kobiet cierpiących na raka piersi ma poniżej 55 lat, a 12 % przypadków raka piersi dotyka kobiet poniżej 45 roku życia [8],

C. mając na uwadze, że rak piersi jest najczęstszą przyczyną śmierci kobiet w wieku od 35 do 59 lat [9], a rocznie w Unii Europejskiej na raka piersi umiera 88000 kobiet [10],

D. mając na uwadze, że rak piersi jest drugą pod względem częstotliwości występowania chorobą nowotworową oraz że choroba ta dotyka również mężczyzn i stanowi przyczynę zgonu około 1000 mężczyzn rocznie w Unii Europejskiej [11],

E. mając na uwadze, że młode kobiety cierpiące na raka piersi są szczególnie narażone na problemy związane z ponowną integracją na rynku pracy i brakiem bezpieczeństwa finansowego, a dodatkowo stają wobec specyficznych problemów związanych z planowaniem życia, takich jak niepłodność w wyniku terapii hormonalnej lub diagnoza w trakcie ciąży,

F. mając na uwadze, że według danych Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) różnice we wskaźnikach umieralności na raka piersi między państwami członkowskimi rozszerzonej UE sięgają 50 %, a liczba przeprowadzanych mastektomii tylko w przypadku wczesnego stadium raka piersi różni się między państwami członkowskimi o nawet 60 % [12],

G. mając na uwadze, że należy dokładniej przeanalizować przyczyny raka piersi, a w szczególności rolę szkodliwych substancji chemicznych i szkodliwych zagrożeń dla środowiska, odżywiania, stylu życia i czynników genetycznych, a także ich wzajemne oddziaływanie,

H. mając na uwadze, że według WHO przesiewowe badania mammograficzne mogą obniżyć umieralność na raka piersi u kobiet w wieku od 50 do 69 lat nawet o 35 %, a pierwsze analizy wskazują, że badania przesiewowe mogą przyczynić się do zmniejszenia wskaźnika umieralności także u kobiet w wieku od 40 do 49 lat, [13]

I. mając na uwadze, że wytyczne UE w sprawie przesiewowych badań mammograficznych zostały po raz pierwszy przedstawione w roku 1992, jednak badania tego typu oferowane są na szeroką skalę w zaledwie 11 państwach członkowskich Unii Europejskiej (Belgii, Estonii, Finlandii, Francji, Luksemburgu, Holandii, Szwecji, Hiszpanii, Republice Czeskiej, Wielkiej Brytanii oraz na Węgrzech),

J. mając na uwadze, że nawet w wymienionych powyżej państwach członkowskich oferujących badania przesiewowe na szeroką skalę badania te często nie są przeprowadzane zgodnie z wytycznymi UE, a także nie odpowiadają wielu dalszym kryteriom jakościowym, a w nowych państwach członkowskich wytyczne te nie są jak dotąd prawie w ogóle znane,

K. mając na uwadze, że obecność dużej liczby interdyscyplinarnych ośrodków leczenia raka piersi zgodnie z zalecanymi w wytycznych UE wysokimi standardami, gwarantowana jest tylko w jednym jedynym państwie członkowskim (Wielkiej Brytanii), a i tam w niepełnym zakresie,

L. mając na uwadze, że wysokiej jakości usługi w zakresie raka piersi doprowadzą w średnim i długim okresie do zmniejszenia kosztów systemu opieki zdrowotnej ze względu na możliwość uniknięcia zbędnych badań i opieki lekarskiej, a także wcześniejsze wykrywanie choroby, dzięki czemu zmniejszy się liczba kosztownych operacji i nie będzie konieczności korzystania z opieki pooperacyjnej,

M. mając na uwadze, że wymienione wyżej czwarte wydanie wytycznych UE (2006) zawiera zalecenie dotyczące zatrudnienia dwóch pielęgniarek zajmujących się osobami cierpiącymi na raka piersi w każdym ośrodku leczenia tej choroby [14], jak do tej pory status tego zawodu nie został jednak określony,

N. mając na uwadze, że specjalizacja całego personelu medycznego, której wymagają wytyczne UE, ma decydujące znaczenie dla wczesnego wykrywania choroby i jakości leczenia, a także mając na uwadze, iż możliwe jest wpieranie oferty dalszego kształcenia w państwach członkowskich UE w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego oraz w krajach przystępujących do UE w ramach funduszy przedakcesyjnych,

O. mając na uwadze, że Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR) można wykorzystać w nowych państwach członkowskich do tworzenia infrastruktury w dziedzinie ochrony zdrowia, a zatem również do wprowadzania przesiewowych badań mammograficznych oraz tworzenia wyspecjalizowanych ośrodków leczenia raka piersi, oraz że działania takie są możliwe również w krajach przystępujących do UE w ramach funduszy przedakcesyjnych,

P. mając na uwadze, że zgodnie ze strategią lizbońską dąży się do osiągnięcia 60 % wskaźnika zatrudnienia kobiet w roku 2010 oraz mając na uwadze, że najnowsze badania wykazują, iż jedna piąta byłych pacjentów i pacjentek chorych na raka nie wraca już do życia zawodowego, chociaż uznawani są za zdolnych do podjęcia zatrudnienia [15] a kobiety, które powracają do pracy, dostają mniejsze wynagrodzenie [16],

1. wzywa Komisję do przedłożenia w najbliższym czasie sprawozdania, które zgodnie z wymienioną wyżej rezolucją Parlamentu z dnia 5 czerwca 2003 r. Komisja miała przedstawić w 2006 roku, dotyczącego postępów w działaniach podejmowanych przez państwa członkowskie na rzecz obniżenia śmiertelności z powodu raka piersi;

2. wzywa Komisję do przedstawienia w 2007 roku sprawozdania z realizacji programów wczesnego rozpoznawania raka, zgodnie z wymienionym wyżej zaleceniem Rady z dnia 2 grudnia 2003 r.;

3. ponownie zwraca się do państw członkowskich o wprowadzenie na szeroką skalę przesiewowych badań mammograficznych, zgodnych z wytycznymi UE oraz oferowanych co dwa lata wszystkim kobietom między 50. a 69. rokiem życia, w celu wyraźnego obniżenia śmiertelności spowodowanej rakiem piersi;

4. oczekuje od państw członkowskich prowadzenia lepszej polityki informacyjnej, podkreślającej znaczenie przesiewowych badań mammograficznych, w celu zwiększenia akceptacji wśród kobiet i ich udziału w badaniach;

5. wzywa Komisję do wspierania analiz warunków, w których przesiewowe badania mammograficzne mogłyby być przydatne także dla kobiet powyżej 69. roku życia;

6. wzywa państwa członkowskie do utworzenia do 2016 r. sieci interdyscyplinarnych ośrodków leczenia raka piersi zgodnie z wytycznymi UE, ponieważ leczenie w tego typu ośrodkach niewątpliwie zwiększa szanse przeżycia i podnosi jakość życia, oraz wzywa Komisję do przedstawiania co dwa lata sprawozdania z postępów w tej sprawie;

7. wzywa Komisję do przedstawienia aktualnych i wiarygodnych danych na temat sytuacji kobiet chorujących na raka piersi i zwrócenia w tym kontekście uwagę na konieczność prowadzenia krajowych rejestrów zachorowań na raka piersi we wszystkich państwach członkowskich;

8. nalega na zagwarantowanie przyszłego finansowania europejskiej sieci ds. nowotworów, tak aby zakończone zostały prace nad wytycznymi UE w sprawie statusu zawodu pielęgniarki zajmującej się chorymi na raka piersi oraz protokołu certyfikacji ośrodków leczenia raka piersi zgodnie z ustalonymi przez Komisję zasadami i procedurami dotyczącymi sprawdzania zgodności;

9. domaga się silniejszego wspierania badań nad zapobieganiem rakowi piersi, z uwzględnieniem skutków działania szkodliwych chemikaliów i zagrożeń dla środowiska, a także odżywiania, stylu życia i czynników genetycznych oraz ich wzajemnych oddziaływań; ponadto wzywa do dalszego badania związku między rakiem piersi a potencjalnymi czynnikami ryzyka, takimi jak tytoń, alkohol i hormony;

10. wzywa Komisję do zagwarantowania wsparcia finansowego dla dalszego rozwoju badań krwi (badań markerów) w siódmym ramowym programie badawczym;

11. oczekuje, że w siódmym ramowym programie badawczym Komisja wesprze rozwój terapii o nikłych skutkach ubocznych oraz kompleksowe badania przyczyn, a także wniesie wkład do zapewnienia niezależnych badań naukowych w dziedzinie raka piersi;

12. wzywa Komisję do dalszych badań w siódmym ramowym programie badawczym nad technicznofizycznymi aspektami mammografii i alternatywnymi rozwiązaniami dla konwencjonalnych form mammografii, np. mammografii cyfrowej;

13. wzywa Komisję do opracowania karty chroniącej prawa pacjentek i pacjentów chorych na raka piersi oraz przewlekle chorych w miejscu pracy, w celu skłonienia przedsiębiorstw do umożliwienia pacjentkom i pacjentom wykonywania pracy podczas terapii oraz powtórnej integracji na rynku pracy po jej zakończeniu;

14. zwraca się do państw członkowskich o utworzenie punktów informacyjnych i doradczych zajmujących się zagadnieniem dziedzicznego raka piersi, oraz wzywa Komisję do przedstawiania co dwa lata sprawozdania z postępów w tej sprawie;

15. wzywa państwa członkowskie do poświęcenia szczególnej uwagi problemom młodych kobiet, chorujących na raka piersi, poprzez zapewnienie specyficznych informacji;

16. zwraca się do Komisji, aby zwróciła uwagę nowym państwom członkowskim i krajom przystępującym do UE, że w celu stworzenia infrastruktury w dziedzinie ochrony zdrowia mogą skorzystać z EFRR oraz z funduszy przedakcesyjnych;

17. wzywa Komisję do skorzystania z możliwości dalszego kształcenia personelu medycznego w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego, zgodnie z wytycznymi UE;

18. wzywa Komisję do objęcia przewodniej roli w ramach światowej współpracy w walce z rakiem piersi, przy udziale innych partnerów międzynarodowych (WHO, IARC, IAEO itd.), oraz do rozpropagowania także poza granicami europejskimi wytycznych UE;

19. wzywa Komisję, aby zapewniła dostęp do wytycznych UE nie tylko w wersji papierowej, ale także na stronach internetowych, również jako plik do pobrania;

20. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

[1] Dz.U. C 364 z 18.12.2000, str. 1.

[2] Dz.U. C 68 E z 18.3.2004, str. 611.

[3] Dz.U. C 43 E z 19.2.2004, str. 363.

[4] Dz.U. C 87 E z 11.4.2002, str. 265.

[5] Dz.U. L 327 z 16.12.2003, str. 34.

[6] ISBN 92-79-01258-4.

[7] P. Boyle et al. (2005): Cancer and Incidence in Europe, 2004. Annals of Oncology 16: 481-488.

[8] J. Ferlay et al. (2004): Cancer Incidence, Mortality and Prevalence Worldwide, IARC CancerBase No. 5. version 2.0, IARCPress, Lyon, (GLOBOCAN 2002).

[9] EUROSTAT: Przyczyny śmierci w podziale na regiony (100000 mieszkańców, średnia z 3 lat, kobiety).

[10] P. Boyle et al. (2005): Cancer and Incidence in Europe, 2004. Annals of Oncology 16: 481-488.

[11] EUROSTAT: Przyczyny śmierci — liczba całkowita (dane roczne, mężczyźni).

[12] J. Jassem et al. (March 2004): "Surgical Approaches to Early Breast Cancer", International Collaborative Cancer Group (ICCG), Imperial College, London.

[13] IARC Handbook of Cancer Prevention Vol. 7, Breast Cancer Screening (2002).

[14] ISBN 92-79-01258-4, str. 349.

[15] Laetita Malavolti et al. (Mai 2006): Situation professionnelle et difficultés économiques des patients atteints d'un cancer deux ans après le diagnostic, Direction de la recherche des études de l'évaluation et des statistiques, Etudes et Résultats, no 487.

[16] Umberto V. (1999): Caring about women and cancer, European journal of Cancer.

--------------------------------------------------