(7)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. a) i sekcją 2.1 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności stanowi w dużym stopniu (rating A) kompleksową i odpowiednio wyważoną reakcję na sytuację gospodarczą i społeczną, tym samym przyczyniając się odpowiednio do realizacji wszystkich sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241, z uwzględnieniem szczególnych wyzwań i alokacji finansowej dotyczących danego państwa członkowskiego.

(5)Plany odbudowy i zwiększania odporności powinny służyć realizacji ogólnych celów Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2021/241 oraz Instrumentu UE na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 w celu wspierania odbudowy po kryzysie wywołanym COVID-19. Powinny one promować spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii poprzez przyczynianie się do realizacji sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241.

(3)[W zaleceniu Rady w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro wezwano państwa członkowskie będące członkami strefy euro do podjęcia działań, w tym poprzez ich plany odbudowy i zwiększania odporności, m.in. w celu zapewnienia kursu polityki wspierającego odbudowę oraz dalszej poprawy konwergencji i odporności oraz trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. W zaleceniu Rady wezwano również do wzmocnienia krajowych ram instytucjonalnych, zapewnienia stabilności makrofinansowej oraz dokończenia budowy UGW i wzmocnienia międzynarodowej roli euro.] [Jeżeli zalecenie Rady nie zostanie przyjęte do czasu przyjęcia decyzji wykonawczej Rady, proszę usunąć ten motyw.]

(2)W dniach 9 lipca 2019 r. i 20 lipca 2020 r. Rada skierowała do Słowenii zalecenia w kontekście europejskiego semestru. W szczególności Rada zaleciła podjęcie wszelkich działań niezbędnych do skutecznego zaradzenia pandemii i do wspomożenia gospodarki, a następnie wsparcia jej odbudowy, jak również zaleciła łagodzenie wpływu kryzysu związanego z COVID-19 na zatrudnienie i sytuację społeczną. Zaleciła również poprawę odporności systemu ochrony zdrowia i opieki długoterminowej oraz wdrożenie reform, które zagwarantują jakość, dostępność i długoterminową stabilność fiskalną tych systemów. Rada zaleciła zapewnienie długoterminowej stabilności i adekwatności systemu emerytalnego oraz zwiększenie szans na zatrudnienie pracowników o niskich umiejętnościach i pracowników w starszym wieku, a także lepsze dostosowanie kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy. Zaleciła ponadto zapewnienie przedsiębiorstwom i gospodarstwom domowym płynności i finansowania w celu poprawienia otoczenia działalności gospodarczej, jak również inwestycje w badania naukowe i rozwój, zieloną transformację oraz transformację cyfrową. Po dokonaniu oceny stanu wdrożenia tych zaleceń krajowych na chwilę przedłożenia planu odbudowy i zwiększania odporności Komisja stwierdza, że zalecenie dotyczące działań niezbędnych do skutecznego zaradzenia pandemii COVID-19, wspomożenia gospodarki, a następnie wsparcia jej odbudowy zostało uwzględnione.

Przyczynienie się do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej

(23)Słowenia przedstawiła szczegółową ocenę każdego działania określonego w jej planie odbudowy i zwiększania odporności zgodnie z wytycznymi technicznymi Komisji Europejskiej dotyczącymi zasady „nie czyń poważnych szkód” (2021/C 58/01). Oczekuje się, że plan odbudowy i zwiększania odporności Słowenii zapewni, aby nie czyniono żadnych poważnych szkód celom środowiskowym poprzez wybór działań, które albo w znacznym stopniu przyczyniają się do osiągnięcia celu środowiskowego, albo nie mają żadnego wpływu na cele środowiskowe lub ich przewidywalny wpływ jest nieznaczny. Inne działania, w tym programy szeroko zakrojonego wsparcia, mają na celu zapewnienie zgodności z tą zasadą na wszystkich etapach realizacji, między innymi w stosownych przypadkach w czasie przeprowadzania procedury udzielania zamówień publicznych oraz we wszystkich przypadkach w końcowych wynikach. W odniesieniu do działań wymagających oceny merytorycznej zgodnie z wytycznymi Komisji, takich jak produkcja energii ze źródeł odnawialnych i systemy ciepłownicze, gospodarka wodna, mobilność zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju, transformacja cyfrowa, inwestycje w turystykę oraz budowa nowych budynków, Słowenia zobowiązała się poprzez swój plan oraz konkretne kamienie milowe i wartości docelowe do nieczynienia poważnych szkód względem żadnego z sześciu celów środowiskowych. W związku z tym kryteria zasady „nie czyń poważnych szkód” są włączone do kamieni milowych związanych z procesem wyboru odpowiednich projektów, a w stosownych przypadkach odniesienia do wykazu wykluczeń są włączone w ramach odpowiednich kamieni milowych.

(22)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. d) i sekcją 2.4 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do zapewnienia, aby żadne z działań (rating A) służących realizacji reform i projektów inwestycyjnych ujętych w planie odbudowy i zwiększania odporności nie czyniło poważnych szkód dla celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (zasada „nie czyń poważnych szkód”).

(21)W planie odbudowy i zwiększania odporności Słowenii odniesiono się do wyzwań związanych z zatrudnieniem i kwestiami społecznymi, które są istotne dla realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych. Program wspierający osoby młode w ich wejściu na rynek pracy powinien zapewnić równe szanse i dostęp do rynku pracy. Dostosowanie środowisk pracy do potrzeb osób z niepełnosprawnościami ma promować włączenie społeczne. Kilka elementów reformy opieki długoterminowej i opieki zdrowotnej sprzyja zwiększeniu dostępności i odporności. Inwestycje i reformy w zakresie mieszkań przystępnych cenowo powinny przyczynić się również do włączenia społecznego i ograniczenia ubóstwa. Plan przewiduje inwestycje w umiejętności i kapitał ludzki, promowanie kształcenia przez całe życie oraz w wyposażanie uczniów w umiejętności na przyszłość, na przykład umiejętności na potrzeby zielonej i cyfrowej transformacji.

(20)Oczekuje się, że plan odbudowy i zwiększania odporności Słowenii poprawi wyniki makroekonomiczne państwa, w szczególności poprzez zwiększenie wydajności gospodarki i długoterminowego wzrostu gospodarczego oraz stworzenie innowacyjnych ekosystemów infrastruktury gospodarczej i biznesowej. Ponadto obejmuje on działania mające na celu zwiększenie dostępu do kapitału dla nowych i innowacyjnych przedsiębiorstw, wspieranie inwestycji w badania naukowe i innowacje oraz lepszą koordynację między instytutami badawczymi i przedsiębiorstwami, a także między naukowcami. Dzięki stworzeniu rynku alternatywnych funduszy inwestycyjnych Słowenia dąży do przekazywania większej ilości zasobów na badania naukowe i innowacje w przedsiębiorstwach typu start-up oraz małych i średnich przedsiębiorstwach. Oczekuje się, że dalsze działania spowodują wzrost wydajności w całej gospodarce poprzez zapewnienie bardziej efektywnej infrastruktury cyfrowej i fizycznej oraz inwestycje w kapitał ludzki, w tym w konkretnych sektorach, takich jak gospodarka o obiegu zamkniętym, zrównoważone systemy żywnościowe, turystyka i kultura.

(19)Z symulacji przedstawionych przez służby Komisji wynika, że plan może przyczynić się do zwiększenia PKB Słowenii do 2026 r. o wartość wynoszącą od 1,1 % do 1,7 %. Po 20 latach PKB może być wyższe o 0,5 %. Oczekuje się, że impuls gospodarczy wynikający z realizacji planu wesprze również finanse publiczne.

(18)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. c) i sekcją 2.3 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma mieć duży wpływ (rating A) na wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz zwiększenie odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej państwa członkowskiego, przyczyniając się do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych, w tym poprzez promowanie polityki na rzecz dzieci i młodzieży, a także na złagodzenie skutków gospodarczych i społecznych kryzysu związanego z COVID-19, a przez to na wzmocnienie spójności i konwergencji gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii.

(16)Oczekuje się, że plan przyczyni się do przyspieszenia realizacji gotowych projektów inwestycji publicznych i promowania inwestycji prywatnych, w celu wsparcia odbudowy gospodarki. Inwestycje przewidziane w planie ukierunkowane są na zieloną i cyfrową transformację, w szczególności odnawialne źródła energii, efektywność energetyczną w budynkach publicznych, ochronę przeciwpowodziową, transport kolejowy, sieci szerokopasmowe i umiejętności cyfrowe oraz na badania, rozwój i innowacje. Plan przyczynia się także do promowania cyfrowych zdolności przedsiębiorstw, handlu elektronicznego i e-zdrowia.

(15)Plan obejmuje również reformy strukturalne mające na celu wzmocnienie krajowych ram instytucjonalnych. Uwzględniono w nim reformy służące zwiększeniu konkurencji i profesjonalizacji w dziedzinie zamówień publicznych. Zawiera on również reformy, które przyczyniają się do ułatwienia dostępu do finansowania i poprawy otoczenia działalności gospodarczej, w szczególności poprzez wzmocnienie rynków kapitałowych, zmniejszenie obciążeń administracyjnych i usprawnienie cyfrowych usług publicznych.

(13)Plan obejmuje kluczowe reformy strukturalne systemów opieki długoterminowej, opieki zdrowotnej i systemu emerytalnego, zgodnie z zaleceniami długoterminowymi. Oczekuje się, że gdy zostaną zrealizowane, reformy te (i) znacznie zwiększą odporność słoweńskiego systemu zabezpieczenia społecznego; (ii) poprawią jakość i dostępność opieki długoterminowej i opieki zdrowotnej oraz zwiększą adekwatność emerytur; oraz (iii) przyczynią się do długoterminowej stabilności fiskalnej w obliczu istotnych wyzwań demograficznych. Rozmowy nad planowaną ustawą o opiece długoterminowej, pierwszym kompleksowym akcie ustawodawczym w tej dziedzinie w Słowenii, trwają od ponad dekady. W ramach reformy powstanie nowy filar zabezpieczenia społecznego skoncentrowany na szczególnych potrzebach osób wymagających opieki długoterminowej, zapewniający równy dostęp niezależnie od statusu społeczno-ekonomicznego. Oczekuje się, że specjalna ustawa zapewni bardziej zróżnicowane źródła finansowania, w szczególności poprzez wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia na wypadek opieki długoterminowej. W przypadku opieki zdrowotnej reforma ma zapewnić szeroki zakres praw w ramach systemu obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, zagwarantować stabilność finansową systemu opieki zdrowotnej oraz poprawić zarządzanie nim i jego funkcjonowanie, w tym poprzez ustanowienie niezależnego organu monitorującego aspekty jakości i bezpieczeństwa. Jeżeli chodzi o rynek pracy, reformy zwiększą uczestnictwo w rynku pracy i ułatwią realokację siły roboczej – w szczególności dzięki szkoleniom i aktywnej polityce rynku pracy – co ma zasadnicze znaczenie w okresie transformacji gospodarczej. Reforma emerytalna będzie dotyczyła stabilności fiskalnej systemu, jednocześnie zapewniając sprawiedliwość międzypokoleniową i adekwatność świadczeń emerytalnych.

(12)Plan obejmuje obszerny zestaw wzajemnie wzmacniających się reform i inwestycji, które przyczyniają się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom gospodarczym i społecznym określonym w zaleceniach dla poszczególnych krajów skierowanych przez Radę do Słowenii w ramach europejskiego semestru w 2019 r. i w 2020 r., lub znacznej części tych wyzwań, zwłaszcza w obszarach opieki długoterminowej, opieki zdrowotnej, emerytur i rynku pracy, edukacji i umiejętności, badań, rozwoju i innowacji, zielonej i cyfrowej transformacji, otoczenia działalności gospodarczej i zamówień publicznych.

(11)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. b) i sekcją 2.2. załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom, które zostały wskazane w skierowanych do Słowenii zaleceniach krajowych, lub znacznej części tych wyzwań (rating A), w tym w zakresie ich aspektów fiskalnych, lub wyzwaniom wskazanym w innych stosownych dokumentach formalnie przyjętych przez Komisję w ramach europejskiego semestru.

(10)Działania poświęcone przede wszystkim filarowi zdrowia oraz odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej obejmują reformy i inwestycje mające na celu zwiększenie dostępności, skuteczności i stabilności finansowej systemów opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej. Oczekuje się, że działania te doprowadzą do określenia ustawowych praw do ubezpieczenia zdrowotnego, restrukturyzacji systemu uzupełniającego ubezpieczenia zdrowotnego, reformy systemu wynagrodzeń w zawodach medycznych oraz zapewnią stabilność finansową systemu. Oczekuje się, że inwestycje w umiejętności personelu podstawowej opieki zdrowotnej, modernizację infrastruktury medycznych świadczeń ratunkowych oraz leczenia chorób zakaźnych zwiększą dostępność, odporność i gotowość systemu opieki zdrowotnej. Przyjęcie kompleksowego ustawodawstwa regulującego system opieki długoterminowej powinno zintegrować usługi opieki zdrowotnej i społecznej, a inwestycje w domy opieki powinny zwiększyć dostępność i jakość opieki. Plan obejmuje również istotne działania mające na celu poprawę wydajności i skuteczności administracji publicznej, w tym poprzez poddanie jej transformacji cyfrowej. Plan odbudowy i zwiększania odporności Słowenii obejmuje również politykę na rzecz następnego pokolenia, w tym m.in. reformy i inwestycje mające na celu poprawę jakości edukacji, wyposażenie szkół w infrastrukturę i umiejętności potrzebne do dokonania transformacji cyfrowej i zielonej oraz wspieranie zatrudnienia ludzi młodych.

(9)Działania, które przede wszystkim dotyczą filaru inteligentnego, zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, obejmują reformy rynku pracy i reformy emerytalne, które powinny przyczynić się do podniesienia wskaźnika zatrudnienia pracowników w starszym wieku i wzrostu potencjalnego PKB oraz rozwiązać kwestię długoterminowej stabilności fiskalnej i adekwatności systemu emerytalnego. Oczekuje się, że ustawodawstwo wprowadzające mechanizm zmniejszonego wymiaru czasu pracy zwiększy odporność rynku pracy na wstrząsy. Specjalne reformy i inwestycje powinny wspólnie zwiększyć wydajność i zrównoważenie środowiskowe przedsiębiorstw, w tym w sektorze turystyki i kultury, natomiast reformy instytucji publicznych mają przyczynić się do zmniejszenia obciążeń administracyjnych. Dodatkowe działania wspierają inteligentny, zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, w szczególności działania w dziedzinie badań, rozwoju i innowacji, edukacji, oraz inwestycje na rzecz zielonej i cyfrowej transformacji. Aby wesprzeć spójność społeczną i terytorialną w Słowenii, plan obejmuje działania mające na celu zapewnienie przystępnych cenowo mieszkań, by złagodzić wpływ kryzysu na młode rodziny i osoby zmarginalizowane, działania mające na celu zmniejszenie przepaści cyfrowej między obszarami wiejskimi i miejskimi, reformy rynku pracy, reformy systemów opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej oraz inwestycje w uczenie się przez całe życie.

(8)Plan przyczynia się do sprostania kluczowym wyzwaniom strukturalnym i toruje drogę do dwojakiej transformacji w kierunku zielonej i cyfrowej gospodarki. Zorganizowano go wokół czterech klastrów dotyczących „zielonej transformacji”, „transformacji cyfrowej”, „inteligentnego, zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu” oraz „zdrowia i opieki społecznej”. Przewiduje się kompleksowe reformy w dziedzinie opieki długoterminowej, opieki zdrowotnej, rynku pracy i emerytur, które powinny mieć trwały wpływ, czyniąc krajowy system zabezpieczenia społecznego bardziej odpornym i zrównoważonym. Głównym elementem planu odbudowy i zwiększania odporności Słowenii są również działania związane z zieloną i cyfrową transformacją. Jeżeli chodzi o zieloną transformację, plan obejmuje działania, których celem jest uwolnienie potencjału energii ze źródeł odnawialnych przy jednoczesnym zapewnieniu ochrony przyrody, wspieranie renowacji energetycznej budynków, łagodzenie zagrożeń związanych ze zmianą klimatu, poprawa gospodarki wodnej, promowanie mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju oraz przyjęcie ekologicznego planowania budżetowego i wspieranie gospodarki o obiegu zamkniętym. W całym planie uwzględniono również znaczące inwestycje promujące zieloną transformację, w tym w zakresie zrównoważonego zakwaterowania turystycznego, propagowania zielonych zamówień publicznych i umiejętności ekologicznych. Jeżeli chodzi o transformację cyfrową, oczekuje się, że w transformacji cyfrowej zarówno sektora publicznego, jak i prywatnego, pomogą działania ukierunkowane. Obejmują one dalszą transformację cyfrową sektora publicznego, w szczególności wymiaru sprawiedliwości i e-zdrowia, oraz działania zwiększające umiejętności cyfrowe w systemie edukacji, wprowadzenie dokumentów identyfikacji elektronicznej dla obywateli i przedsiębiorstw, a także pewne inwestycje w łączność i umiejętności cyfrowe, które mają na celu zmniejszenie przepaści cyfrowej.

(24)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. e) i sekcją 2.5 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej, lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów klimatycznych stanowią kwotę wynoszącą 42,4 % łącznej alokacji w ramach planu, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do rozporządzenia (UE) 2021/241. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności jest spójny z informacjami zawartymi w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu do 2030 r.

(25)Jeżeli chodzi o wkład w realizację unijnych wartości docelowych na lata 2030–2050 w zakresie klimatu i energii oraz celu, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej Unii Europejskiej do 2050 r., w planie uwzględniono niektóre z głównych wyzwań w zakresie polityk publicznych określonych w zaleceniach Komisji w sprawie słoweńskiego krajowego planu w dziedzinie energii i klimatu. Plan obejmuje najważniejsze reformy i inwestycje służące promowaniu energii ze źródeł odnawialnych poprzez wyeliminowanie przeszkód regulacyjnych i rozwój nowych mocy produkcyjnych w zakresie energii odnawialnej oraz modernizację sieci dystrybucji energii elektrycznej, przy jednoczesnym uwzględnieniu potrzeb dotyczących ochrony przyrody. Plan przewiduje również inwestycje w efektywność energetyczną ze szczególnym uwzględnieniem budynków publicznych i promuje inwestycje w efektywność energetyczną w przemyśle. W ramach planu promuje się także korzystanie z transportu publicznego, pasażerski i towarowy transport kolejowy, stosowanie paliw alternatywnych w transporcie oraz cyfrową transformację transportu kolejowego i drogowego. Plan ma na celu zwiększenie odporności na zmianę klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem ryzyka powodziowego. Oczekuje się, że wspólnie działania te przyczynią się do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych, do powstawania nowych zielonych miejsc pracy oraz do zmniejszenia rachunków za zużycie energii, co zapewni lepsze warunki życia ludności i lepsze warunki funkcjonowania dla podmiotów gospodarczych.

(26)Plan przyczynia się również do realizacji dalszych celów unijnej polityki ochrony środowiska. Oczekuje się, że plan ten zwiększy efektywność systemu gospodarki wodnej i przyspieszy przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym, w szczególności dzięki włączeniu zasad zamówień publicznych wspomagających zamknięcie obiegu w gospodarce i wprowadzeniu ekologicznego planowania budżetowego. Plan nie zawiera żadnych działań, których cele byłyby związane z różnorodnością biologiczną. Niektóre działania służące łagodzeniu zmiany klimatu i przystosowaniu się do niej mogą być jednak również korzystne dla zachowania różnorodności biologicznej, ponieważ zmiana klimatu jest jednym z głównych zagrożeń dla różnorodności biologicznej. Oczekuje się, że plan będzie pośrednio wspierał różnorodność biologiczną za sprawą zasadniczej reformy dotyczącej ochrony i rozwoju lasów, poprzez promowanie opartych na zasobach przyrody rozwiązań odnoszących się do działań służących przystosowaniu się do zmiany klimatu oraz priorytetowe traktowanie modernizacji systemów oczyszczania ścieków, które będą miały korzystny wpływ na obszary Natura 2000. Słowenia prowadzi systematyczną ocenę pod kątem zgodności z zasadą „nie czyń poważnych szkód”, z której to oceny wynika, że żadne z proponowanych działań nie powoduje szkód dla różnorodności biologicznej.

Przyczynianie się do transformacji cyfrowej

(27)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. f) i sekcją 2.6 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do transformacji cyfrowej lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów cyfrowych stanowią kwotę wynoszącą 21,4 % łącznej alokacji w ramach planu, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do rozporządzenia (UE) 2021/241.

(28)W planie w znacznym stopniu skoncentrowano się na cyfryzacji administracji publicznej, proponując kompleksowy pakiet reform i inwestycji mających na celu przyspieszenie transformacji cyfrowej Słowenii oraz świadczenie ukierunkowanych na użytkownika, interoperacyjnych i bezpiecznych usług. W planie przewidziano przyjęcie planu dotyczącego dostępu szerokopasmowego, którego celem jest zapewnienie, aby do 2025 r. dostępem tym została objęta cała Słowenia, zwiększenie zdolności reagowania na cyberincydenty, wprowadzenie tożsamości elektronicznej na poziomie krajowym oraz uproszczenie rejestracji użytkowników na potrzeby korzystania z publicznych usług elektronicznych. Plan służy wspieraniu rozwoju infrastruktury cyfrowej oraz zaawansowanych i przyjaznych dla użytkownika rozwiązań i usług cyfrowych w różnych obszarach administracji publicznej, takich jak bezpieczeństwo wewnętrzne, edukacja, nauka i sport, planowanie przestrzenne i środowisko, rolnictwo, żywność i leśnictwo, kultura, wymiar sprawiedliwości oraz e-zdrowie. Jeżeli chodzi o sektor prywatny, w planie uwzględniono strategię transformacji cyfrowej przedsiębiorstw, ustanowienie jednolitego cyfrowego dowodu tożsamości dla przedsiębiorstw oraz przyjęcie wytycznych dotyczących innowacyjnych zamówień publicznych w celu zwiększenia potencjału małych i średnich przedsiębiorstw do wprowadzania innowacji w zakresie zaawansowanych technologii. Podstawę tych działań stanowią inwestycje mające na celu przekształcenie procesów biznesowych i zniwelowanie przepaści cyfrowej w przypadku bardziej tradycyjnych przedsiębiorstw.

(29)W planie przyjęto podejście holistyczne, ponieważ reformy i inwestycje proponowane z myślą o transformacji cyfrowej opierają się na dwóch głównych elementach strukturalnych: zapewnieniu lepszej łączności gospodarstwom domowym i szkołom oraz zwiększeniu umiejętności cyfrowych pracowników, urzędników służby cywilnej, nauczycieli i uczniów. Szkolenia prowadzone na szeroką skalę oraz centrum kompetencji powinny wspierać doskonalenie umiejętności cyfrowych w sektorze publicznym. Podstawowe kompetencje informatyczne i cyfrowe powinny zostać włączone do programów nauczania w szkołach, a inwestycje w instytucjach oświatowych powinny przyczynić się do dostosowania procesu nauczania do transformacji cyfrowej. Oczekuje się, że działania te spowodują wzrost konkurencyjności Słowenii, zmniejszą obciążenia administracyjne i ułatwią dostęp do rynku, uproszczą procedury i interakcje z służbami publicznymi, zapewnią dostęp do łączności dla większej liczby gospodarstw domowych i placówek edukacyjnych oraz przyczynią się do zmaksymalizowania potencjału sektora cyfrowego Słowenii.

Trwały wpływ

(30)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. g) i sekcją 2.7 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma mieć trwały wpływ na Słowenię w dużym stopniu (rating A).

(31)Przewidywane reformy systemu opieki zdrowotnej, opieki długoterminowej i systemu emerytalnego mają trwale usprawnić system zabezpieczenia społecznego w Słowenii pod względem świadczenia usług na rzecz wszystkich obywateli, efektywności, adekwatności i stabilności finansowej. Oczekuje się, że reformy te trwale przyczynią się do sprostania głównym wyzwaniom społeczno-gospodarczym wynikającym z szybkiego starzenia się społeczeństwa. Oczekuje się, że reforma opieki długoterminowej doprowadzi do powstania nowego, kompleksowego systemu łączącego zarówno usługi opieki zdrowotnej, jak i socjalnej. Reforma opieki zdrowotnej powinna przyczynić się do zwiększenia dostępności, jakości i stabilności finansowej systemu. Inwestycje związane z reformą powinny poprawić zdolność do świadczenia usług w zakresie opieki długoterminowej i opieki zdrowotnej oraz ich jakość w Słowenii, w tym dostępność i sprawność systemu opieki zdrowotnej. Reformy systemu emerytalnego i uregulowań rynku pracy, wraz ze bardziej skuteczną aktywną polityką rynku pracy i ukierunkowanymi inwestycjami w szkolenia, powinny sprzyjać wydłużeniu okresu aktywności zawodowej oraz zapewnić średnio- i długoterminową stabilność i adekwatność systemu emerytalnego, tym samym zwiększając długoterminowy wzrost gospodarczy.

(32)Oczekuje się, że wdrożenie reform przewidzianych w planie odbudowy i zwiększania odporności wywoła istotne zmiany strukturalne w administracji publicznej, poprawiając jej skuteczność i efektywność. Przewiduje się, że przyjęcie strategii zarządzania służbą cywilną, utworzenie centrum kompetencji oraz przeprowadzenie reformy przepisów dotyczących służby cywilnej doprowadzą do modernizacji systemu zarządzania zasobami ludzkimi w słoweńskiej administracji publicznej. Ponadto plan ma na celu podniesienie umiejętności, w tym umiejętności cyfrowych, urzędników służby cywilnej; natomiast wprowadzenie nowego systemu wynagrodzeń w sektorze publicznym ma zgodnie z oczekiwaniami zapewnić lepsze zachęty i poprawę wyników. Dodatkowe działania służące uproszczeniu obowiązujących przepisów ustawowych i wykonawczych mają zostać przyjęte w ramach pakietów legislacyjnych mających na celu ograniczenie biurokracji. Starania na rzecz reform powinny koncentrować się również na ustanowieniu bardziej efektywnego zarządzania gospodarowaniem gruntami na poziomie krajowym i gminnym oraz na modernizacji systemu udzielania zamówień publicznych w Słowenii zgodnie z odpowiednimi wymogami UE. Ponadto świadczenie publicznych usług elektronicznych na rzecz obywateli i przedsiębiorstw ma zostać zaktualizowane, a zarządzanie nim usprawnione dzięki powołaniu Rady Rozwoju Informatyki, która powinna zapewnić spójność i efektywność kosztową działań w zakresie rozwoju technologii informatycznych w administracji publicznej. Co ważne, plan ma na celu także podniesienie poziomu cyberbezpieczeństwa, co spowoduje lepszą odporność krajowej infrastruktury cyfrowej.

(33)W obszarze inwestycji oczekuje się trwałej zmiany strukturalnej w wyniku zastosowania działań mających na celu zwiększenie wydajności i pobudzenie inwestycji przedsiębiorstw, w tym przedsiębiorstw z sektora turystycznego. Dalsze inwestycje powinny przyspieszyć cyfrową transformację sektora publicznego i przedsiębiorstw. Największa inwestycja w ramach planu powinna przyczynić się do przystosowania się do zmiany klimatu ze szczególnym uwzględnieniem ochrony ludności i zapobiegania powodziom, natomiast wiele innych powinno mieć bezpośredni wpływ na łagodzenie zmiany klimatu. Oczekuje się, że inwestycje w zrównoważony transport przyczynią się do znacznej redukcji emisji gazów cieplarnianych i zanieczyszczenia powietrza spowodowanych transportem, co zapewni lepsze warunki życia ludności i lepsze warunki funkcjonowania podmiotom gospodarczym. Dalsze działania powinny wspierać efektywność energetyczną gospodarki. Działania służące lepszej ochronie lasów powinny wspierać bardziej odporną gospodarkę na obszarach wiejskich. Główne inwestycje w opiekę zdrowotną powinny pobudzić rozwój e-zdrowia oraz usprawnić infrastrukturę i leczenie chorób zakaźnych, co przyczyni się do zwiększenia gotowości i odporności systemu opieki zdrowotnej.

(34)Trwały wpływ planu można również zwiększyć, wykorzystując synergię między planem a innymi programami finansowanymi z funduszy polityki spójności, w szczególności poprzez skuteczne zajęcie się głęboko zakorzenionymi wyzwaniami terytorialnymi i promowanie zrównoważonego rozwoju.

Monitorowanie i realizacja

(35)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. h) i sekcją 2.8 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w planie odbudowy i zwiększania odporności są adekwatne (rating A), aby zapewnić skuteczne monitorowanie i realizację planu odbudowy i zwiększania odporności, w tym planowanego harmonogramu działań, kamieni milowych i wartości docelowych oraz związanych z nimi wskaźników.

(36)Jakość kamieni milowych, wartości docelowych i wskaźników realizacji jest wystarczająca, aby zapewnić skuteczne monitorowanie planu odbudowy i zwiększania odporności. Wnioskom o udzielenie pożyczek towarzyszą kolejne kamienie milowe i wartości docelowe służące do pomiaru postępów poczynionych w realizacji dodatkowych reform i inwestycji objętych wsparciem. Kamienie milowe i wartości docelowe są wystarczająco szczegółowe i jasne oraz ukierunkowane na wskaźniki produktu i najważniejsze etapy procesu reformy lub inwestycji. Zapewniają one odpowiednią równowagę między realizmem a ambicjami w ramach czasowych przewidzianych dla Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Kolejność osiągania kamieni milowych i wartości docelowych jest wystarczająco regularna, aby umożliwić monitorowanie postępów, i jest współmierna do znaczenia danej reformy czy inwestycji. Ustalenia i mechanizmy dotyczące gromadzenia, przechowywania i zgłaszania danych na temat kamieni milowych i wartości docelowych zostały opisane i wydają się odpowiednie. Organ koordynujący powinien ponosić ogólną odpowiedzialność za monitorowanie i realizację całego planu oraz powinien odpowiadać za sporządzenie i podpisanie deklaracji zarządczej.

(37)Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by informowano o wsparciu finansowym udzielonym w ramach Instrumentu i potwierdzano takie wsparcie zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2021/241. W ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego można wystąpić o wsparcie techniczne, służące pomocą państwom członkowskim w realizacji ich planu.

Kalkulacja kosztów

(38)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. i) i sekcją 2.9 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 przedstawione w planie uzasadnienie kwoty szacunkowych łącznych kosztów planu odbudowy i zwiększania odporności jest w umiarkowanym stopniu (rating B) racjonalne i wiarygodne, zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.

(39)Słowenia przedstawiła indywidualne szacunki kosztów wszystkich inwestycji i reform wraz z powiązanymi kosztami uwzględnionymi w planie odbudowy i zwiększania odporności. W planie zawarto stosowne opisy metod wykorzystanych do obliczenia kosztów oraz odpowiednie uzasadnienia. Obliczenia opierają się na zasadniczo racjonalnych kosztach jednostkowych lub na doświadczeniach zebranych w ramach niedawnych projektów, chociaż w niektórych przypadkach założenia leżące u ich podstaw mogłyby być lepiej uzasadnione. Zazwyczaj są one poparte dowodami przedstawiającymi porównywalne koszty, z niezbędnymi dostosowaniami, które umożliwiają ocenę wiarygodności w przypadku zdecydowanej większości działań. W niektórych przypadkach, mimo że szacunki kosztów pozostają wiarygodne, znajdują się one w górnym przedziale innych porównywalnych kosztów. W odniesieniu do bardzo ograniczonej liczby działań związek między dostarczonymi dokumentami a szacunkami kosztów nie jest wystarczająco wyraźny. Rzetelny system kontroli i audytu, który ma zostać wprowadzony, oraz ramy zamówień publicznych dodatkowo zapewnią efektywność kosztową na poziomie planu. Na koniec, szacunkowy łączny koszt planu odbudowy i zwiększania odporności jest zgodny z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalny do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo.