Państwa członkowskie nie byłyby w stanie, działając z własnej inicjatywy, usunąć barier wynikających z różnic między przepisami krajowymi. Państwa członkowskie nie zapewniłyby również spójności przepisów krajowych z ustawodawstwem innych państw członkowskich. W przypadku towarów inicjatywa ta zapewni konsumentom ukierunkowane i w pełni zharmonizowane prawa wynikające z umowy podczas zakupów przez internet lub w inny sposób na odległość. Ograniczy to koszty przedsiębiorstw i w efekcie konsumenci będą mieli szerszą ofertę produktów po bardziej konkurencyjnych cenach. W przypadku treści cyfrowych w ten sposób stworzone zostaną warunki pewności prawa dla przedsiębiorstw, które chcą prowadzić sprzedaż w innych państwach członkowskich. Jednocześnie inicjatywa zapewni spójne prawa konsumenckie i wysoki poziom ochrony konsumentów. W rezultacie konsumentom łatwiej będzie kupować przez internet, a przedsiębiorstwom dostarczać treści cyfrowe oraz towary na całym jednolitym rynku cyfrowym. Zapobiegnie to fragmentacji przepisów dotyczących treści cyfrowych w sytuacji, gdy niektóre państwa członkowskie rozpoczynają prace nad indywidualnymi uregulowaniami tych kwestii.

Konsumenci nie czują się pewnie, kupując przez internet produkty z innego kraju. Jednym z głównych powodów jest niepewność co do kluczowych praw wynikających z umowy, które im przysługują. Konsumenci tracą możliwości i mają mniejszy wybór towarów po mniej korzystnych cenach. Brak jasno określonych praw wynikających z umowy dotyczących wad treści cyfrowych działa na szkodę konsumentów. Szacuje się, że łączna wartość strat finansowych wynikających z problemów z tylko czterema rodzajami treści cyfrowych napotykanymi przez konsumentów oraz z czasu poświęcanego na rozwiązywanie problemów podczas ostatnich 12 miesięcy to kwota między 9 a 11 mld EUR.

C. Skutki preferowanego wariantu

Jakie korzyści zapewnia preferowany wariant?

Preferowany wariant przyczyni się do eliminacji barier dla transgranicznego handlu przez internet wynikających z prawa umów, zarówno dla konsumentów, jak i przedsiębiorców. Usunięcie tych barier będzie stanowiło bodziec dla handlu transgranicznego: po wyeliminowaniu przeszkód wynikających z prawa umów, liczba przedsiębiorstw prowadzących internetową sprzedaż transgraniczną może się zwiększyć o ponad 5 punktów procentowych. Według bardzo ostrożnych szacunków może to oznaczać, że nawet 122 000 dodatkowych przedsiębiorstw zaangażuje się w sprzedaż transgraniczną. Eksport wewnątrzunijny wzrośnie o 0,04 %, czyli o około 1 mld EUR. Dzięki zwiększonej konkurencji w handlu detalicznym nastąpiłby spadek cen we wszystkich państwach członkowskich, średnio o -0,25 % na poziomie Unii. Na skutek obniżenia cen i wzrostu zaufania konsumentów wynikających z ujednolicenia praw w Unii zwiększy się popyt wśród konsumentów. Wydatki gospodarstw domowych, które odzwierciedlają poziom dobrobytu konsumentów, wzrosną w każdym państwie członkowskim średnio o +0,23 %, co oznacza wzrost o około 18 mld EUR. Liczba konsumentów kupujących przez internet produkty z zagranicy mogłaby wzrosnąć o prawie 7 punktów procentowych. Oznacza to ponad 8 do nawet 13 mln więcej konsumentów uczestniczących w transgranicznym handlu internetowym. Średnie roczne wydatki każdego konsumenta kupującego produkty z zagranicy przez internet wzrosłyby o 40 EUR. Ten wzrost podaży i popytu wpłynąłby bezpośrednio na główne zmienne makroekonomiczne w każdym państwie członkowskim, a także w całej Unii. Oczekuje się, że rzeczywisty PKB Unii odnotuje trwały wzrost o około 0,03 %, co odpowiada stałemu wzrostowi rocznego PKB Unii na poziomie 4 mld EUR.

Jakie są koszty preferowanego wariantu?

Koszty zapewnienia zgodności poniesione przez przedsiębiorstwa obejmą jednorazowe koszty dostosowania umów do nowych przepisów. Wyniosą one około 7 000 EUR na przedsiębiorstwo. Koszty te są jednak niewielkie w porównaniu z korzyściami, jakie odniosą przedsiębiorcy zainteresowani eksportem, ponieważ będą oni mogli prowadzić sprzedaż do wszystkich państw członkowskich UE bez ponoszenia dodatkowych kosztów związanych z dostosowywaniem umów do odrębnych przepisów bezwzględnie obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich. Przedsiębiorstwa poniosą także koszty związane ze skutkami zastosowania nowych przepisów do umów zawieranych z konsumentami. Określenie poziomu tych kosztów nie jest jednak możliwe, ponieważ jest to związane na przykład z tym, czy przedsiębiorstwo dostarcza wadliwe produkty i ile ich jest.

Jakie będą skutki dla przedsiębiorstw, MŚP i mikroprzedsiębiorstw?

Na początku przedsiębiorstwa poniosą pewne koszty związane z przestrzeganiem nowego prawa, ale ostatecznie odniosą korzyść z pełnej harmonizacji przepisów dotyczących eksportu towarów i treści cyfrowych do całej Unii. Mikroprzedsiębiorstwa także zostaną objęte nowym prawem, które będzie w pełni dotyczyło MŚP, ponieważ wyłączenie ich obniżyłoby zaufanie konsumentów do zakupów u tych przedsiębiorców. Niższy poziom ochrony konsumentów podczas zakupów w MŚP niż u dużych dostawców nie ma uzasadnienia. Zmniejszyłoby to korzyści, jakie MŚP mogłyby odnieść w wyniku wprowadzenia jednolitych przepisów obowiązujących w całej Unii. Inicjatywa przyniesie szczególne korzyści MŚP, które bardziej odczuwają koszty wynikające z dostosowywania umów do przepisów obowiązujących w innych państwach członkowskich i które częściej są ograniczone do rynku krajowego. Handel transgraniczny to dla MŚP istotna możliwość skorzystania z korzyści skali. MŚP mają problemy ze znajdowaniem klientów. Przy sprzedaży internetowej te problemy zmniejszą się, ponieważ koszty sprzedaży internetowej są niższe niż w przypadku handlu tradycyjnego.

Czy wpływ na krajowe budżety i administracje będzie istotny?

Jedyne skutki dla administracji publicznej to te związane z obowiązkiem transpozycji dyrektywy do prawa krajowego i z egzekwowaniem tych praw. Jednolite dla całej Unii przepisy prawa umów dotyczące wadliwych produktów ułatwią egzekwowanie prawa przez państwa członkowskie, a w szczególności koordynację transgranicznych działań w zakresie egzekwowania prawa podejmowanych przez organy współpracujące w zakresie ochrony praw konsumentów.

Czy odczuwalne będą inne znaczące skutki?

Inicjatywa będzie także miała pozytywny wpływ na prawa podstawowe. Dzięki inicjatywie konsumenci w całej Unii będą mieli zagwarantowany wysoki poziom ochrony swoich praw (art. 38 Karty praw podstawowych), chociaż w przypadku towarów w niektórych państwach członkowskich doprowadzi to do zmian w poziomie ochrony konsumentów. Inicjatywa podniesie też świadomość konsumentów na temat wartości ekonomicznej ich danych osobowych zgodnie z art. 7 i 8 Karty praw podstawowych oraz obecnym i przyszłym prawem unijnym. Przedsiębiorstwa będą miały ułatwioną sprzedaż, zarówno w kraju, jak i za granicą (art. 16). Jednolite zasady ułatwią wykonywanie prawa do skutecznego dochodzenia roszczeń przed sądami (art. 47).

D. Dalsze działania

Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki?