PL    PL PL 
D5 95728 
Streszczenie  
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 13.1.2011 
SEK(2011) 44 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Dokument uzupe łniający  
Wniosek 
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
zmieniająca dyrektyw ę 2000/25/WE w odniesieniu do zastosowania etapów emisji 
zanieczyszcze ń do ciągników o w ąskim rozstawie kó ł 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
SEK(2011) 43 wersja ostateczna 
KOM(2011) 1 wersja ostateczna  
Zastrzeżenie:  Niniejsze streszczenie dotyczy wy łącznie służb Komisji zaanga żowanych w 
jego przygotowanie i nie przes ądza o ostatecznym kszta łcie decyzji podj ętej przez Komisj ę. 
PL 2   PL 1. OPIS PROBLEMU  
Ocena dotyczy mo żliwości spełnienia obowi ązujących wymogów prawnych w zakresie emisji 
zanieczyszcze ń przez tak zwane ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł. Przy rocznej sprzeda ży 
około 26 000 sztuk stanowi ą one 16 % unijnego rynku nowych ci ągników. S ą one specjalnie 
dostosowane do szczególnych w łaściwości terenu i rozk ładu winnic i sadów w Europie, 
takich jak w ąskie rzędy winnic. W rezultacie ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł są 
produkowane i wykorzystywane prawie wy łącznie w Europie. Problem jest dwojaki: 
adekwatno ść ustalonych warto ści granicznych oraz brak technicznych mo żliwości ich 
osiągnięcia.  
W 2005 r., gdy ustawodawca wprowadzi ł nowe warto ści graniczne emisji dla ci ągników, 
niewiele by ło informacji dotycz ących technologii potrzebnych do spe łnienia tych norm. 
Oprócz obowi ązującego obecnie etapu IIIA okre ślono także etap IIIB oraz etap IV, nak ładając 
wymóg istotnej redukcji emisji cz ąstek stałych (PM) oraz tlenków azotu (NOx). Obecnie 
ustalone terminy wdro żenia etapów dotycz ące wprowadzania do obrotu ci ągników o w ąskim 
rozstawie kó ł w odpowiednich kategori ach silników (stanowi ących 75 % rynku nowych 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł) są następujące: 
Moc silnika  Data wdro żenia 
(Etap IIIB) Data wdro żenia 
(Etap IV) 
56-75 kW 1 stycznia 2012 r. 1 pa ździernika 2014 r. 
37-56 kW 1 stycznia 2013 r. - 
W dyrektywie 2000/25/WE dotycz ącej emisji zanieczyszcze ń przez ciągniki uwzgl ędniono 
możliwość wystąpienia trudno ści w przypadku ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł i w art. 4 
ust. 8 wprowadzono wymóg przeprowa dzenia dalszego studium wykonalno ści w odniesieniu 
do przewidywanych warto ści granicznych emisji dla ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł. Z 
czasem potwierdzi ło się, że w przypadku ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł bardzo trudno 
będzie spełnić kolejne etapy wymogów w zakresie emisji. Dzieje si ę tak, poniewa ż w 
odróżnieniu od zwyk łych, większych ci ągników, ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł mają mało 
miejsca na zamontowanie wymaganego nowego silnika i urz ądzeń do oczyszczania spalin. 
Zwiększenie wymiarów pojazdu spowodowa łoby pogorszenie sterowno ści, straty w zakresie 
gruntów uprawnych i ogólne trudno ści w korzystaniu z tych ci ągników w środowisku, do 
którego s ą przeznaczone, co odby łoby się ze szkod ą dla zasadniczych wymaga ń 
użytkowników.  
Wymogi w zakresie emisji etapu IIIB oraz IV nie stanowi łyby problemu, gdyby w 
odpowiednim czasie pojawi ły się zadowalaj ące rozwiązania technologiczne dla ci ągników o 
wąskim rozstawie kó ł. Z najnowszych informacj i rynkowych wynika jednak, że prace nad 
rozwojem silnika i technol ogii oczyszczania spalin, s łużące spełnieniu wymogów etapu IIIB, 
dopiero niedawno zaowocowa ły pierwszymi prototypowymi rozwi ązaniami. W przypadku 
etapu IV nadal prowadzone s ą prace badawczo-rozwojowe nad koncepcjami silnika. Ponadto 
konieczne b ędą dodatkowe starania o dostosowanie tych technologii do wykorzystania w 
ciągnikach o w ąskim rozstawie kó ł i ich wcielenie przy ograniczonej dost ępnej przestrzeni. 
Na podstawie standardowych okresów realizacji w przemy śle można się spodziewa ć, że 
PL 3   PL proces ten w przypadku etapu IIIB zajmie od 3 do 6 lat. W odniesieniu do etapu IV, przy 
założeniu, że można zademonstrowa ć wykonaln ą technicznie koncepcj ę, rozwój zgodnego z 
wymogami ci ągnika o w ąskim rozstawie kó ł może jeszcze zaj ąć od 6 do 10 lat. 
Najbardziej dotkni ętymi stronami s ą producenci silników i ci ągników, ich pracownicy oraz 
sektor rolnictwa. Po pierws ze producenci silników musz ą opracowa ć nowe silniki, które 
odpowiadaj ą nowym warto ściom granicznym emisji. Po drugie producenci ci ągników o 
wąskim rozstawie kó ł muszą sprostać wyzwaniu zainstalowania nowej generacji silników w 
swoich szczególnych wyrobach i utrzyma ć ich zdolno ść do poruszania si ę w wąskich rzędach 
winnic. Brak nowych ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł, które by łyby kompatybilne z 
obecnymi wymiarami rz ędów w winnicach i sadach oraz istniej ącym sprz ętem lub 
narzędziami stosowanymi w uprawach, wp łynąłby na sektor rolnictwa. Pracownicy 
zatrudnieni przez producentów tych ci ągników tak że zostaliby dotkni ęci, gdyby dosz ło do 
przerw w pracy zak ładów z powodu niemo żności zaspokojenia popytu na nowe produkty. 
W niniejszej ocenie skutków przedst awiono strategiczne warianty rozwi ązania tego problemu.  
2. ANALIZA ZGODNO ŚCI Z ZASAD Ą POMOCNICZO ŚCI 
W dyrektywie dotycz ącej emisji zanieczyszcze ń przez ci ągniki dokonano harmonizacji 
przepisów pa ństw członkowskich w zakresie warto ści granicznych emisji oraz procedur 
homologacji typu silników pr zeznaczonych do montowania w ci ągnikach. Wszelkie zmiany 
tej dyrektywy mog ą być dokonywane jedynie na poziomie UE.  Istnieje jednak ryzyko, że w 
przypadku braku dzia łań państwa członkowskie zastosuj ą środki krajowe dla rozwi ązania 
problemu, co doprowadzi łoby do rozdrobnienia rynku wewn ętrznego i nierównych warunków 
konkurencji mi ędzy różnymi państwami cz łonkowskimi. Dlatego te ż działanie UE jest 
uzasadnione i oznacza warto ść dodaną w zakresie utrzymania rynku wewn ętrznego 
ciągników. 
3. CELE 
Cele polityki zwi ązane są z konkurencyjno ścią i zagadnieniami środowiska. Celem ogólnym 
w procesie rozwi ązywania rozpoznanego problem u jest ochrona konkurencyjno ści i 
rentowno ści przemys łu produkuj ącego ciągniki przy równoczesnym zachowaniu wysokiego 
poziomu ochrony środowiska i redukcji emisji zanieczyszcze ń przez ciągniki. 
Wobec niemo żności wprowadzenia na rynek w 2012 r. produktów zgodnych z wymogami 
producentom ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł prawdopodobnie grozi znaczne uszczuplenie 
dochodów. To oznacza powa żne zagrożenie dla inwestycji na rzecz bada ń i rozwoju, które s ą 
potrzebne do stworzenia technicznych rozwi ązań koniecznych do ponownego wej ścia na 
rynek. Ryzyko to mo że zagrozić istnieniu wielu z tych wyspecjalizowanych przedsi ębiorstw, 
które są przeważnie przedsi ębiorstwami przemys łowymi o ograniczonej wielko ści i kapitale, 
w tym ma łych i średnich przedsi ębiorstw.  
Jeśli chodzi o ochron ę środowiska, to wymiana ci ągników jest kluczem do ograniczenia 
emisji PM i NOx. Je śli nowe ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł nie będą dostępne na rynku z 
powodu trudno ści technicznych w spe łnieniu wymogów regulacyjnych, mo żna się 
spodziewa ć, że użytkownicy dostosuj ą się do sytuacji, przed łużając korzystanie ze starych 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł, emitując więcej zanieczyszcze ń niż ma to miejsce w 
normalnym czasie u żytkowania. Ponadto potrzebne s ą bodźce zachęcające przemys ł do 
PL 4   PL kontynuowania prac nad bardziej ekologicznymi ci ągnikami o w ąskim rozstawie kó ł oraz do 
osiągnięcia koniecznej redukcji zanieczyszcze ń w perspektywie średnio- i d ługoterminowej. 
Emisja zanieczyszcze ń przez używane obecnie ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł stanowi 0,2 
% całkowitej emisji PM i 0,5 % ca łkowitej emisji NOx w UE. 
4. WARIANTY STRATEGICZNE  
Sześć wariantów strategicznych uznano za mo żliwe sposoby osi ągnięcia wytyczonych celów 
polityki. S ą to: 
• Wariant 1 – Niepodejmowanie nowych dzia łań = Wariant podstawowy.  
Obecne daty wdro żenia przewidziane dla ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł w celu 
osiągnięcia zgodno ści z nowymi warto ściami granicznymi etapu IIIB i etapu IV 
pozostają niezmienne, co oznacza, że etap IIIB zacz ąłby obowi ązywać nowe ciągniki 
o wąskim rozstawie kó ł począwszy od 1 stycznia 2012 r., natomiast etap IV – od 1 
października 2014 r.  
• Wariant 2 – Przewiduje 3 dodatkowe lata na wdro żenie etapów IIIB i IV w przypadku 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł. 
Terminy wdro żenia przewidziane dla ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł w celu 
spełnienia wymogów emisji etapu IIIB i etapu IV zosta łyby opóźnione o 3 lata. Etap 
IIIB obowi ązywałby nowe ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł począwszy od 1 stycznia 
2015 r., a etap IV – od 1 pa ździernika 2017 r. 
• Wariant 3 – Przewiduje 5 dodatkowych lat na wdro żenie etapów IIIB i IV w przypadku 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł. 
Daty wdro żenia przewidziane dla ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł w celu 
spełnienia wymogów emisji et apu IIIB i etapu IV zosta łyby opóźnione o 5 lat. Etap 
IIIB obowi ązywałby nowe ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł począwszy od 1 stycznia 
2017 r., a etap IV – od 1 pa ździernika 2019 r. 
• Wariant 4 – Zwolnienie ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł z wymogów etapów IIIB i IV.  
Biorąc pod uwag ę specyficzne ograniczenia budowy ci ągników o w ąskim rozstawie 
kół oraz niewielki udzia ł w rynku w porównaniu z ca łym rynkiem ci ągników, 
dodatkowym wariantem mog łoby być całkowite zwolnienie ci ągników o w ąskim 
rozstawie kó ł z wymogów etapów IIIB i IV. Oznacza łoby to utrzymanie obecnych 
wymogów etapu IIIA obowi ązujących te specjalne ci ągniki na czas nieokre ślony.  
• Wariant 5 – Pomini ęcie etapu IIIB i wprowadzenie etapu IV w przewidzianym czasie. 
Ten wariant zak łada pomini ęcie etapu IIIB i wprowadzenie warto ści granicznych 
emisji etapu IV w czasie pierwotnie przewidzianym w prawodawstwie dotycz ącym 
emisji zanieczyszcze ń przez ciągniki, tzn. od 1 pa ździernika 2014 r. 
• Wariant 6 – Wyd łużenie obowi ązywania przepisów dotycz ących elastyczno ści w 
odniesieniu do ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł  
PL 5   PL Ten wariant przewiduje kolejne wyd łużenie obowi ązywania przepisów dotycz ących 
elastyczno ści zawartych w dyrektywie dotycz ącej emisji zanieczyszcze ń przez 
ciągniki w odniesieniu do ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł, aby umo żliwić 
producentom ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł sprzeda ż dodatkowej ilo ści 
ciągników, które nie spe łniają wymogów, bez zmiany samych wymogów 
dotyczących emisji zanieczyszcze ń. 
Wariant 5 odrzucono we wczesnym stadium, poniewa ż opracowanie pojazdu zgodnego z 
wymogami etapu IV zajmie znacznie wi ęcej czasu, ni ż jest go do dyspozycji przed 
obowiązkowym wprowadzeniem warto ści granicznych przewidzianym w przepisach 
prawnych. W tym wariancie mo żna by się spodziewa ć wystąpienia od 2014 r. istotnych 
negatywnych skutków (niemo żność sprzedaży ciągników o w ąskim rozstawie kó ł zgodnych z 
wymogami, uszczuplenie dochodów, kont ynuacja korzystania ze starych ci ągników), 
prawdopodobnie w znacznie wi ększym stopniu ni ż w przypadku wariantu 1. Ponadto 
oznaczałoby to zmarnowanie zasobów w przypadku przedsi ębiorstw, które zainwestowa ły w 
rozwiązania technologiczne dla spe łnienia etapu IIIB.  
Odrzucono równie ż wariant 6. Przepisy dotycz ące elastyczno ści w odniesieniu do ci ągników 
umożliwiają producentom kontynuacj ę sprzedaży ciągników niezgodnych z wymogami po 
dacie wdro żenia nowych etapów emisji zanieczyszcze ń. Obecne przepisy przewiduj ą taką 
ulgę na okres zaledwie kilku miesi ęcy. Można sobie wyobrazi ć dalsze rozszerzenie przepisów 
dotyczących elastyczno ści w odniesieniu do ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł w celu ich 
dostosowania do czasu realizacji potrzebnego  na stworzenie zgodnych z wymogami 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł. W takim przypadku przepisy dotycz ące elastyczno ści 
należałoby rozszerzy ć o około 300 %. W praktyce taki wariant oznacza łby opóźnienie o 3 lata 
zastosowania nowych etapów emisji zanieczyszcze ń, podobnie jak w wariancie 2. Obci ążenia 
administracyjne dla producentó w i organów administracji zwi ązane z wdro żeniem systemu 
elastyczno ści byłyby jednak znacznie wi ększe.  
5. OCENA SKUTKÓW  
Ze względu na fakt, i ż niniejsza ocena skutków dotyczy „w ąskiego” dzia łania legislacyjnego, 
zawiera ona zasadniczo jako ściową ocenę poszczególnych wariantów, uzupe łnioną o ocenę 
ilościową skutków w przypadkach, w których dost ępna była wystarczaj ąca ilość danych. 
Analizę przeprowadzono na podstawie danych dost ępnych z ró żnych źródeł, w tym bada ń 
przeprowadzonych na poparcie niniejszej oceny przez JRC, Arcadis i samych przedstawicieli 
przemysłu (w szczególno ści producentów silników, technol ogii oczyszczania spalin oraz 
ciągników), które dostarczy ły informacji na temat wyników prac badawczo-rozwojowych 
oraz zgodnych z obecnym stan em wiedzy technologii zwi ązanych z wdra żaniem nowych 
etapów dla ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł. 
• Wariant 1 – Niepodejmowanie nowych dzia łań = Wariant podstawowy.  
Wariant ten oznacza powa żne zagrożenie zakłócenia funkcjonowania przemys łu i 
rynku ciągników o w ąskim rozstawie kó ł, poniewa ż przemys ł nie będzie miał 
zgodnych z wymogami ci ągników gotowych na czas wdro żenia etapu IIIB lub etapu 
IV. Użytkownicy nie b ędą w stanie wymieni ć starych zanieczyszczaj ących 
ciągników na nowoczesny sprz ęt i prawdopodobnie nadal wykorzystywa ć będą stare 
ciągniki o wysokiej emisji zanieczyszcze ń i pogarszaj ącym się bezpiecze ństwie 
pracy. Kilka lat pó źniej na rynku mog ą pojawić się zgodne z wymogami ci ągniki (w 
PL 6   PL kategorii silników o ni ższej mocy), jednak przed łużające się uszczuplenie dochodów 
z ciągników o w ąskim rozstawie kó ł może doprowadzi ć niektórych producentów do 
zaprzestania dzia łalności, powoduj ąc likwidacj ę znacznej liczby miejsc pracy, 
szacowanej na 3 000 w przeci ągu trzech lat. Ponadto z uwagi na niemo żność 
wymiany istniej ących ciągników mo żna szacowa ć, że około 80 000 pracowników 
korzystających z ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł będzie narażonych na wi ększe 
ryzyko dla bezpiecze ństwa, przynajmniej przez okres najbli ższych 3 lat. W 
rzeczywisto ści najnowsze przepisy poprawi ły wymogi w zakresie bezpiecze ństwa 
nowych ci ągników, w szczególno ści wypadków polegaj ących na wywróceniu si ę 
maszyny, a wymiana ci ągników jest niezb ędna dla poprawy bezpiecze ństwa pracy.  
W tym wariancie warto ści całkowitej emisji PM i NOx s ą wyższe niż pierwotnie 
zakładano w przypadku nowych warto ści granicznych emisji. Spowodowane jest to 
kontynuacj ą korzystania ze starych ci ągników ze wzgl ędu na brak dost ępnych 
nowych, zgodnych z wymogami ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł.  
Zainteresowane podmioty (przede ws zystkim przedstawiciele przemys łu) od wielu 
lat krytykuj ą ten wariant i ostrzegaj ą przed jego negatywnymi konsekwencjami. 
• Wariant 2 – Przewiduje 3 dodatkowe lata na wdro żenie etapów IIIB i IV w przypadku 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł. 
Wariant ten, daj ąc trzy dodatkowe lata na dostosowanie ci ągników o w ąskim 
rozstawie kó ł, byłby bardzo skuteczny w łagodzeniu ekonomicznych skutków dla 
przemysłu, sprowadzaj ąc je do ambitnych lecz wykonalnych proporcji, bez 
poważnych szkód spo łecznych. Przemys ł pozostawa łby pod sta łą presją zmuszającą 
go do szukania technicznych rozwi ązań dla spełnienia wymogów zwi ązanych z 
nowymi warto ściami granicznymi emisji wprowadzonymi w dyrektywie, a zatem 
wspierano by innowacyjno ść. Szacuje si ę, że w przeci ągu najbli ższych 4 lat 
producenci musieliby zwi ększyć swoje nak łady na badania i rozwój z 3 % do ponad 
6 % obrotów, aby spe łnić wymogi etapu IIIB w 2015 r. Nak łady na badania i rozwój 
producentów ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł wyniosłyby ogółem około 50 mln 
euro. Zgodnie z oczekiwaniami poprawi łoby się również bezpiecze ństwo pracy 
dzięki zastąpieniu starszych ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł nowymi, bardziej 
bezpiecznymi.  
W porównaniu z wariantem podstawo wym (wariant 1)  skutki dla środowiska s ą 
pozytywne, bo cho ć ciągniki o w ąskim rozstawie kó ł spełniające wymogi etapu IIIB 
nie są dostępne, to nowe ci ągniki zgodne z wymogami etapu IIIA b ędą mogły wejść 
na rynek i ograniczy ć emisję zanieczyszcze ń, zastępując stare i zanieczyszczaj ące 
środowisko ci ągniki o w ąskim rozstawie kó ł. Całkowite korzy ści dla środowiska w 
tym wariancie szacuje si ę na 122 mln euro (ni ższe poziomy emisji PM wycenia si ę 
na 31 mln euro, emisji NOx – na 91 mln euro).  
Niektóre przedsi ębiorstwa przemys łowe uzna ły ten wariant za wykonalny, inne 
uważają, że tak nie jest. 
• Wariant 3 – Przewiduje 5 dodatkowych lat na wdro żenie etapów IIIB i IV w przypadku 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł. 
PL 7   PL Wariant ten, daj ąc pięć dodatkowych lat na dostosowanie ci ągników o w ąskim 
rozstawie kó ł, byłby bardzo skuteczny w zapobieganiu  likwidacji miejsc pracy w 
tym sektorze. Przemys ł nadal pozostawa łby pod naciskiem konieczno ści szukania 
rozwiązań technicznych dla spe łnienia wymogów dyrektywy, lecz wszystkie 
zainteresowane podmioty przemys łowe mia łyby wystarczaj ącą ilość czasu na 
wypracowanie takich rozwi ązań technicznych dla ci ągników o w ąskim rozstawie 
kół. Wrażenie, że przemys ł nie próbowa ł dostosowa ć się do warto ści granicznych w 
terminie, mo że jednak nieco podwa żyć wiarygodno ść prawodawstwa. Wariant ten 
odpowiada obecnym wnioskom ze strony producentów ci ągników o w ąskim 
rozstawie kó ł. Zgodnie z oczekiwaniami poprawi łoby się bezpiecze ństwo pracy 
dzięki zastąpieniu starszych ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł nowymi, bardziej 
bezpiecznymi.  
Nastąpiłaby równie ż poprawa skutków dla środowiska w porównaniu z wariantem 
podstawowym dzi ęki zastąpieniu starych ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł 
nowymi, bardziej ekologicznymi, zgodnymi z wymogami etapu IIIA. Ca łkowite 
korzyści dla środowiska w tym wariancie szacuje si ę na 74 mln euro (ni ższe poziomy 
emisji PM wycenia si ę na 12 mln euro, emisji NOx – na 62 mln euro). Warto ści te są 
niższe niż w przypadku wariantu 2, poniewa ż etap IIIB zacznie by ć stosowany 2 lata 
później.  
Wariant ten odpowiada obecnym wnioskom ze strony producentów ci ągników o 
wąskim rozstawie kó ł.  
• Wariant 4 – Zwolnienie ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł z wymogów etapów IIIB i IV.  
Zwolnienie na sta łe skutecznie łagodzi negatywne skutki ekonomiczne dla 
przemysłu, ale nie daje żadnej pewno ści, że emisje zanieczyszcze ń będą ograniczane 
w perspektywie d ługofalowej, poniewa ż wątpliwe jest, by stworzono ci ągniki o 
wąskim rozstawie kó ł zgodne z wymogami etapów IIIB lub IV. Jako że z czasem 
emisja PM i NOx z innych źródeł zgodnie z oczekiwaniami ma si ę zmniejszy ć, 
relatywny udzia ł ciągników o w ąskim rozstawie kó ł w emisji zanieczyszcze ń 
zwiększy się. Całkowite koszty dla środowiska w tym wariancie szacuje si ę na 674 
mln euro (wy ższe poziomy emisji PM wycenia si ę na 313 mln euro, emisji NOx – na 
361 mln euro). W perspektywie krótkofal owej jednak pozytywnym skutkiem dla 
środowiska by łoby przynajmniej udost ępnienie nowych ci ągników etapu IIIA do 
zastąpienia nimi starych, bardziej zanieczyszczaj ących środowisko. Zwolnienie 
spowodowa łoby także w du żej mierze zniesienie jakichkolwiek bod źców 
zachęcających do inwestowania w ba dania i rozwój oraz innowacj ę w dziedzinie 
technologii środowiskowych dla ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł. Znów, zgodnie 
z oczekiwaniami, poprawi łoby się bezpiecze ństwo pracy dzi ęki zastąpieniu starszych 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł nowymi, bardziej bezpiecznymi.  
Nie byłoby żadnego ryzyka, że przedsiębiorstwa zostan ą zmuszone do zaprzestania 
działalności z powodu wymogów dotycz ących emisji zanieczyszcze ń, poniewa ż 
wymogi te pozosta łyby faktycznie niezmienione. Zlikwidowana mog łaby zosta ć 
niewielka liczba miejsc pracy zwi ązanych z pracami badawczo-rozwojowymi w 
sektorze produkcji ci ągników i oczyszczania spalin. 
Pierwotnie by ł to wariant, o który wyst ępowały zainteresowane podmioty 
(przemysłowe). Ostatnio wnioskuj ą one o 5-letnie opó źnienie. 
PL 8   PL 6. PORÓWNANIE WARIANTÓW  
W wyniku powy ższej analizy stwierdza si ę, że opóźnienie terminów wdro żenia 
obowiązujących ciągniki o w ąskim rozstawie kó ł o 3 lata (wariant 2) jest najbardziej 
właściwym środkiem, który zagwarantuje osi ągnięcie celów zapewnienia konkurencyjno ści 
przemysłu i lepszej ochrony środowiska. Jak podsumowano w tabeli poni żej, wariant ten 
niesie ze sob ą najbardziej korzystne  ogólne skutki pod wzgl ędem ekonomicznym, 
środowiskowym i spo łecznym. 
 Wariant 1 - 
podstawowy  Wariant 2 – 
opóźnienie o 3 
lata Wariant 3 – 
opóźnienie o 5 lat  Wariant 4 - 
zwolnienie  
Bezpośrednie skutki 
ekonomiczne (dla 
przemysłu) 0 
Zerowa sprzeda ż 
ciągników o w ąskim 
rozstawie kó ł do czasu 
wynalezienia 
rozwiązań 
technicznych, 
uszczuplenie 
dochodów, powa żne 
ryzyko upad łości + 
Większość podmiotów 
może nadal prowadzi ć 
działalność, sprzedaż 
jest kontynuowana, 
zamrożone inwestycje 
nie są stracone  + 
Wszystkie podmioty 
mogą nadal prowadzi ć 
działalność i sprzeda ż 
jest kontynuowana, 
zamrożone inwestycje 
nie są stracone  + 
Nie ma potrzeby 
dalszych inwestycji, 
sprzedaż jest 
kontynuowana, 
zamrożone inwestycje 
są stracone  
Pośrednie skutki 
ekonomiczne (dla 
konsumentów)  0 
Nie mogą odnowić 
narzędzi, wyższe 
koszty utrzymania 
sprzętu + 
Dodatkowe koszty 
zakupu sprz ętu 
początkowo 117 mln 
euro rocznie  + 
Dodatkowe koszty 
zakupu sprz ętu 
początkowo +/- 100 
mln euro rocznie  ++ 
Brak istotnego 
zwiększenia kosztów  
Wpływ na badania i 
rozwój  0 
Niektórzy ścigają się w 
innowacji, ale brakuje 
przychodów na jej 
finansowanie  ++ 
Inwestycje w badania i 
rozwój są 
kontynuowane, 
umożliwiając 
większości 
uczestnictwo  + 
Wczesne inwestowanie 
w badania i rozwój nie 
zwraca si ę, wszyscy 
mają możliwość 
uczestnictwa  -- 
Brak motywacji do 
innowacji  
Emisje PM1 0 
Wydłuża się 
korzystanie ze starych, 
zanieczyszczaj ących 
środowisko ci ągników++ 
Wymiana ci ągników 
jest kontynuowana, 
redukcja wynosi 2,2 kt, 
korzyści – 31 mln €  + 
Wymiana ci ągników 
jest kontynuowana, 
redukcja wynosi 0,8 kt, 
korzyści – 12 mln €  -- 
W perspektywie 
długofalowej wy ższe 
emisje wynosz ące 22,7 
kt, koszty – 313 mln €
Emisje NOx  0 
Wydłuża się 
korzystanie ze starych, 
zanieczyszczaj ących 
środowisko ci ągników++ 
Wymiana ci ągników 
jest kontynuowana, 
redukcja wynosi 42 kt, 
korzyści – 91 mln €  + 
Wymiana ci ągników 
jest kontynuowana, 
redukcja wynosi 29 kt, 
korzyści – 62 mln €  -- 
W perspektywie 
długofalowej wy ższe 
emisje wynosz ące 168 
kt, koszty – 361 mln €
                                                 
1 Szacowane emisje zanieczyszcze ń i skutki w uj ęciu pieni ężnym są porównywane z wariantem 
podstawowym. Emisje odpowiadaj ą ramom czasowym do 2050 r., a skutki środowiskowe w uj ęciu 
pieniężnym wyliczono dla okresu 2012-2030. 
PL 9   PL Wpływ na zatrudnienie  0 
Poważne ryzyko 
likwidacji miejsc 
pracy, do 3 000 w 
przeciągu 3 lat  + 
Likwidacja miejsc 
pracy ograniczona, nie 
ma charakteru 
strukturalnego, 
powstają dodatkowe 
miejsca pracy u 
dostawców  + 
Likwidacja miejsc 
pracy jeszcze bardziej 
ograniczona, nie ma 
charakteru 
strukturalnego, 
powstają dodatkowe 
miejsca pracy u 
dostawców  + 
Brak istotnego ryzyka 
likwidacji miejsc 
pracy, brak 
dodatkowych miejsc 
pracy u dostawców  
Wpływ na 
bezpiecze ństwo pracy  0 
Niebezpieczne ci ągniki 
są używane dłużej, ok. 
80 000 pracowników 
jest narażonych  + 
Poprawa 
bezpiecze ństwa dzięki 
wymianie ci ągników  + 
Poprawa 
bezpiecze ństwa dzięki 
wymianie ci ągników  + 
Poprawa 
bezpiecze ństwa dzięki 
wymianie ci ągników  
Opóźnienie o 3 lata umo żliwi większości producentów zastosowanie najnowszych osi ągnięć 
technologicznych do ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł zgodnych z warto ściami granicznymi 
etapu IIIB przy równoczesnym zaspokojeniu podstawowych wymaga ń klientów dotycz ących 
wykorzystania tych ci ągników w winnicach i sadach. W ten sposób mo żna uniknąć istotnej 
redukcji miejsc pracy wariantu 1, zachowuj ąc pozytywne skutki dla środowiska i 
bezpiecze ństwa pracy dzi ęki kontynuacji wymiany unijnych ci ągników. W porównaniu z 
wariantem 3 opó źnienie będzie dostosowane do niezb ędnego rozwoju technologicznego, a 
zarazem zach ęcać będzie do innowacji. Niewielkie opó źnienie sprawi, że korzyści 
środowiskowe oczekiwane w zwi ązku z pierwotnymi przepisami zostan ą zrealizowane, w 
przeciwie ństwie do wariantu 4. 
7. MONITOROWANIE I OCENA  
Ważne będzie monitorowanie w czasie osi ągnięć technicznych w przemy śle, aby ustali ć, czy 
dokonuje si ę postęp w kierunku przej ścia do warto ści granicznych etapów IIIB i IV. 
Kluczowe wska źniki to poziom inwestycji w badani a i rozwój w omawianym sektorze, 
poziom sprzeda ży i rentowno ść przedsiębiorstw (w szczególno ści małych i średnich 
przedsiębiorstw) dzia łających w tym sektorze oraz liczba ci ągników o w ąskim rozstawie kó ł, 
które uzyskaj ą homologacj ę typu w odniesieniu do warto ści granicznych etapów IIIB i IV. 
Istotne będzie także monitorowanie emisji NOx i PM przypisywanych ci ągnikom o w ąskim 
rozstawie kó ł.  
Zgodnie z powy ższym bardzo wa żne będzie prowadzenie sta łego dialogu z przemys łem w 
celu śledzenia inwestycji w ba dania i rozwój ze strony du żych i małych przedsi ębiorstw w 
tym sektorze oraz monitorowania konkurencyjno ści w tym sektorze i jego zdolno ści do 
wypracowania w ci ągu najbli ższych kilku lat odpowiednich rozwi ązań technologicznych. 
Mając na uwadze wdro żenie przepisów w przysz łości istotne b ędzie monitorowanie rynku 
ciągników o w ąskim rozstawie kó ł oraz rozwoju technologii, w tym pojawiania si ę 
możliwych rozwi ązań służących przej ściu do etapu IV. Jednym ze sposobów nadaj ących się 
do prowadzenia tego sta łego dialogu jest wykorzyst anie grupy roboczej ds. ci ągników 
rolniczych (Working Group on Agricultural Tractors – WGAT).