ZAWIADOMIENIE KOMISJI

w sprawie informacji związanych z ryzykiem i niezgodnością z przepisami w kontekście okresowych przeglądów rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793

(2022/C 265/01)

1. Wprowadzenie

W niniejszym zawiadomieniu Komisji wyjaśniono właściwe kryteria i kwestie do uwzględnienia w kontekście okresowych przeglądów przeprowadzanych na podstawie art. 12 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793 (1). Celem niniejszego zawiadomienia jest zapewnienie przejrzystości procesu dla obywateli, podmiotów gospodarczych i właściwych organów krajowych, zarówno w Unii, jak i na terytoriach i w państwach trzecich, z których żywność i pasze pochodzenia niezwierzęcego objęte rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2019/1793 są przywożone do Unii.

Celem niniejszego zawiadomienia jest pomoc obywatelom, podmiotom gospodarczym i właściwym organom krajowym w lepszym zrozumieniu stosowania art. 12 i rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1793. Wykładni prawa Unii może dokonywać wyłącznie Trybunał Sprawiedliwości Unii. Poglądy przedstawione w niniejszym zawiadomieniu nie mogą przesądzać o stanowisku, jakie Komisja może zająć przed sądami unijnymi i krajowymi.

2. Zakres rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793

W rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2019/1793 ustanowiono przepisy dotyczące tymczasowego zwiększenia kontroli urzędowych i środków nadzwyczajnych regulujących wprowadzanie do Unii niektórych rodzajów żywności i pasz niepochodzących od zwierząt z niektórych państw trzecich, w oparciu o uprawnienia przewidziane w art. 47 ust. 2 lit. b) i art. 54 ust. 4 lit. a) i b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 (2), a także w art. 53 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (3).

Celem rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1793 jest ochrona konsumentów w Unii przed znanymi lub pojawiającymi się zagrożeniami dla zdrowia lub ze względu na istniejące dowody na powszechne poważne przypadki niezgodności z przepisami Unii dotyczącymi łańcucha rolno-spożywczego (zob. art. 1 ust. 2 lit. a) i c) rozporządzenia (UE) 2017/625 w odniesieniu do żywności i pasz pochodzenia niezwierzęcego). W rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2019/1793 przewidziano zharmonizowane podejście do kontroli urzędowych dotyczących niektórych rodzajów żywności i pasz pochodzenia niezwierzęcego wprowadzanych do Unii i ma ono celu zapewnienie stosowania przepisów Unii dotyczących łańcucha rolno-spożywczego w odniesieniu do takich towarów.

Towary pochodzące z państw trzecich i podlegające tymczasowemu zwiększeniu kontroli, środkom nadzwyczajnym lub zawieszeniu wprowadzania do Unii ujęto w wykazach w załącznikach do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1793. Częstotliwość kontroli identyfikacyjnych i kontroli bezpośrednich towarów podlegających tymczasowemu zwiększeniu kontroli i środkom nadzwyczajnym jest ustalana z uwzględnieniem w szczególności poziomu ryzyka związanego z rozpatrywanym zagrożeniem, niezgodności z przepisami wykrytych podczas kontroli urzędowych przeprowadzanych przez właściwe organy na rynku wewnętrznym oraz faktycznej częstotliwości odrzuceń na granicy. W zależności od konkretnego zagrożenia konieczne będzie uwzględnienie różnych kryteriów; różne będą też wagi poszczególnych kryteriów (zob. sekcje 3.1 i 3.2.2 poniżej).

W załącznikach do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1793 wymieniono żywność i pasze pochodzenia niezwierzęcego z niektórych państw trzecich oraz odpowiednie środki w następujący sposób:

W załączniku I do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1793 wymieniono żywność i pasze niepochodzące od zwierząt z niektórych państw trzecich podlegające tymczasowemu zwiększeniu kontroli urzędowych przy ich wprowadzaniu do Unii.

W załączniku II do rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1793 wymieniono żywność i pasze podlegające szczególnym warunkom, np. wymogowi przedstawienia świadectwa urzędowego i wyników analiz laboratoryjnych, regulującym ich wprowadzanie do Unii ze względu na ryzyko zanieczyszczenia mikotoksynami, w tym aflatoksynami, pozostałościami pestycydów, pentachlorofenolem i dioksynami, a także zanieczyszczenia mikrobiologicznego.

W załączniku IIa do rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1793 wymieniono żywność i pasze pochodzenia niezwierzęcego w przypadku których zawieszono ich przywóz do Unii.

Załączniki II i IIa stanowią środki nadzwyczajne w rozumieniu art. 53 rozporządzenia (WE) nr 178/2002.

Towary są ujęte w wykazach na podstawie państwa trzeciego pochodzenia, opisu towaru, połączenia kodu Nomenklatury scalonej (CN) i klasyfikacji zintegrowanej taryfy celnej Unii Europejskiej (TARIC) oraz zagrożenia. Towary z państwa trzeciego mogą jednocześnie podlegać tymczasowemu zwiększeniu kontroli urzędowych lub środkom nadzwyczajnym (z wyjątkiem zawieszenia wprowadzania do Unii) w przypadku więcej niż jednego zagrożenia.

W art. 12 rozporządzenia wykonawczego (UE) 2019/1793 zobowiązano Komisję do regularnego dokonywania przeglądu wykazów zawartych w załącznikach, nie rzadziej niż co sześć miesięcy, w świetle nowych informacji związanych z ryzykiem i niezgodnością z przepisami. Ponadto w przypadku pojawiającego się ryzyka lub w przypadku wystąpienia powszechnych poważnych przypadków niezgodności z przepisami Unii dotyczącymi łańcucha rolno-spożywczego można w każdej chwili nałożyć środek ochronny, począwszy od specjalnych warunków przywozu (wymienienie towaru w załączniku I lub II) po zawieszenie wprowadzania do Unii (wymienienie w załączniku IIa), w odpowiedzi na bezpośrednie zagrożenia, niezależnie od regularnych przeglądów.

Niezbędne zmiany w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2019/1793 przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 58 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 i art. 145 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2017/625.

Konieczne mogą być okresy przejściowe, aby umożliwić wprowadzanie do Unii przesyłek towarów wysłanych z państwa pochodzenia przed wejściem w życie zmiany rozporządzenia. Takie okresy pozwalają podmiotom i państwom trzecim na dostosowanie się do wymogów ustanowionych w rozporządzeniu zmieniającym wykazy towarów zawarte w załącznikach, a w razie potrzeby na zorganizowanie systemu certyfikacji przez właściwe organy państw trzecich. W niektórych sytuacjach, w zależności od poziomu ryzyka, nie przewidziano okresu przejściowego.

3. Etapy przeglądu zgodnie z art. 12 rozporządzenia wykonawczego(UE) 2019/1793

3.1. Zagrożenia uwzględnione w rozporządzeniu wykonawczym (UE) 2019/1793

Towary są ujmowane w wykazie na podstawie połączenia pochodzenia/kodu CN/zagrożenia.

Wykaz zagrożeń, które mogą stanowić podstawę zwiększenia kontroli urzędowych lub nałożenia środków nadzwyczajnych, zawarty w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2019/1793, nie jest wyczerpujący. Obecnie rozporządzenie wykonawcze obejmuje między innymi następujące zagrożenia:

a) mikrobiologiczne: Salmonella;

b) chemiczne: (i) substancje zanieczyszczające: aflatoksyny, pentachlorofenol i dioksyny; (ii) pozostałości pestycydów: pozostałości pestycydów wymienionych w skoordynowanym wieloletnim wspólnotowym programie kontroli przyjętym przez Komisję zgodnie z art. 29 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 396/2005 (4) oraz inne pozostałości pestycydów, na przykład amitrazu, nikotyny, tolfenpiradu, diafentiuronu, dikofolu, ditiokarbaminianów, dinotefuranu, folpetu, prochlorazu, tiofanatu metylu, triforyny, acefatu, fentoatu, chlorobufamu, formetanatu, protiofosu, chinalfosu, karbofuranu, metrafenonu; (iii) inne zagrożenia: barwniki Sudan, rodamina B, siarczyny, cyjanek, tlenek etylenu.

Powyższy wykaz zagrożeń może zostać rozszerzony na pewnym etapie, gdy zachodzi potrzeba uwzględnienia niektórych towarów z niektórych państw z uwagi na określone zagrożenie, w związku z czym przedstawiony wykaz nie jest wyczerpujący, a w niniejszym zawiadomieniu wymieniono jedynie obecne zagrożenia.

3.2. Gromadzenie informacji

Źródła informacji, uzyskane informacje i okres odniesienia dla gromadzenia informacji w przypadku każdego towaru opisanego poniżej.

3.2.1 Źródła informacji

Do gromadzenia informacji niezbędnych w kontekście oceny ewentualnych zmian rozporządzenia (UE) 2019/1793 wykorzystuje się kilka źródeł informacji:

a) informacje wymieniane między Komisją a państwami członkowskimi – propozycje nowych wykazów połączeń produktów/zagrożeń, uwagi, wnioski o wprowadzenie zmian;

b) informacje otrzymane od państw trzecich, działania podjęte przez państwa trzecie w celu zapewnienia zgodności z odpowiednimi wymogami Unii;

c) informacje na temat kontroli przeprowadzonych przez Komisję w państwach trzecich zgodnie z art. 120 rozporządzenia (UE) 2017/625 – sprawozdania z audytu;

d) informacje z Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA);

e) zapisy dotyczące wyników kontroli urzędowych w systemie TRACES-NT.

3.2.2 Informacje uzyskane w odniesieniu do każdego towaru

a) Wyniki kontroli urzędowych przeprowadzonych przez państwa członkowskie w odniesieniu do towarów ujętych w wykazie, zarejestrowane w systemie TRACES-NT: (i) łączna liczba przesyłek żywności i pasz pochodzenia niezwierzęcego przywożonych do Unii; (ii) łączna liczba kontroli identyfikacyjnych i bezpośrednich przeprowadzonych przez właściwe organy państw członkowskich w odniesieniu do przesyłek żywności i pasz pochodzenia niezwierzęcego przywożonych do Unii; (iii) łączna liczba niekorzystnych wyników kontroli uzyskanych podczas kontroli bezpośrednich (analiza laboratoryjna) w odniesieniu do konkretnego zagrożenia, w związku z którym dany towar jest ujęty w wykazie; (iv) odsetek niekorzystnych wyników kontroli w stosunku do liczby identyfikacyjnych i bezpośrednich kontroli przesyłek w odniesieniu do zagrożenia, w związku z którym dany towar jest ujęty w wykazie.

b) Powiadomienia przekazywane w systemie wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF) oraz – w ramach systemu pomocy i współpracy administracyjnej (AAC) – w systemach AAC niezgodności z przepisami i fałszowania żywności: liczba powiadomień o odrzuceniu na granicy w ramach systemu RASFF oraz powiadomień o niezgodności z przepisami i o fałszowaniu żywności w systemach AAC w odniesieniu do połączeń pochodzenia/produktu/zagrożenia.

c) Wielkości handlu odnośnymi towarami zgodnie z danymi przekazanymi przez Eurostat.

3.2.3 Okres odniesienia dla gromadzenia informacji

Okres odniesienia, w którym Komisja gromadzi informacje opisane w pkt 3.2.2 dla każdego towaru, odpowiada pełnemu półroczu (w roku poprzedzającym lub w trakcie tego samego roku) przed rozpoczęciem nowego procesu przeglądu. Okres odniesienia (półrocze) trwa od stycznia do czerwca oraz od lipca do grudnia danego roku. W celu zapewnienia w pełni świadomej decyzji uwzględnia się nowsze zmiany i tendencje tam, gdzie są one istotne w kontekście oceny konkretnych tendencji. W przypadku towarów, które mają zostać po raz pierwszy ujęte w wykazie w załącznikach, można uwzględnić informacje z kilku okresów półrocznych.

3.3. Analiza informacji

3.3.1. Etapy procesu analizy informacji

Proces regularnego przeglądu rozpoczyna się od gromadzenia odpowiednich informacji opisanych w pkt 3.2.3 i analizy dostępnych informacji. Wyniki analizy, przegląd połączenia pochodzenia/towaru/zagrożenia oraz proponowane zmiany załączników są omawiane z państwami członkowskimi w ramach grupy roboczej Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz. Wyniki uzgodnione z państwami członkowskimi przedkłada się Stałemu Komitetowi ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz (5) do zaopiniowania przez państwa członkowskie.

3.3.2. Kwestie uwzględniane podczas analizy informacji

W ocenie informacji zgromadzonych na potrzeby ewentualnych zmian rozporządzenia (UE) 2019/1793 uwzględnia się szereg czynników.

Podstawą analizy są wszystkie zgromadzone informacje, o których mowa w pkt 3.2.2., dotyczące określonego towaru. W zależności od połączenia pochodzenia/towaru/zagrożenia przeprowadza się jednak analizę poszczególnych przypadków. W szczególności środki mogą zostać utrzymane, nawet gdy faktyczny handel został wstrzymany, jeżeli nie ma dowodów na poprawę zarządzania ryzykiem w odniesieniu do danego zagrożenia, zagrożenia w miejscu pochodzenia towaru, a zatem, na podstawie dostępnych informacji, nadal istnieje ryzyko wywozu niebezpiecznych towarów do Unii.

Wśród czynników branych pod uwagę znajdują się sezonowe wzorce wymiany handlowej, tendencje w czasie i wielkość handlu.

W przypadku wykrycia w państwie trzecim potencjalnego problemu systemowego, który wykracza poza ustalenia dotyczące odpowiedzialności poszczególnych podmiotów za zgodność ich wywozu z przepisami unijnymi, oraz w przypadku gdy państwa członkowskie zgłaszają poziomy niezgodności, które nie ulegają znacznej poprawie, podejmuje się zharmonizowane, stopniowe działania, w zależności od zakresu problemu i przewidywalnego zarządzania:

a) ujęcie w wykazie w załączniku I/zwiększenie częstotliwości kontroli produktów już ujętych w wykazie w załączniku I (jako środek mający wpływ na podmioty dokonujące przywozu przesyłek żywności i pasz pochodzenia niezwierzęcego do Unii i pośrednio państwa trzecie);

b) ujęcie w wykazie w załączniku II/wprowadzenie szczególnych warunków przywozu ma miejsce w przypadku, gdy na właściwe organy państw trzecich wywozu nakłada się szczególną odpowiedzialność w drodze nałożenia na nie obowiązku badania w miejscu pochodzenia i poświadczania zgodności przesyłek z przepisami unijnymi;

c) ujęcie w wykazie w załączniku IIa/w przypadku gdy żywność lub pasze pochodzenia niezwierzęcego przywożone do Unii stanowią poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt lub dla środowiska, możliwe jest – w charakterze najbardziej restrykcyjnego środka – zawieszenie wprowadzania do Unii niektórych towarów ze względu na poważne/powtarzające się problemy zdrowotne lub nierozwiązane problemy systemowe.

3.4. Ewentualne zmiany wynikające z analizy informacji

Podstawą decyzji dotyczących każdego poszczególnego towaru są analizy informacji i dyskusje z państwami członkowskimi podczas posiedzeń grupy roboczej, których przedmiotem są środki tymczasowe dotyczące przywozu żywności i pasz pochodzenia niezwierzęcego. Decyzję podejmuje się indywidualnie dla każdego towaru, z uwzględnieniem wieloczynnikowego połączenia zagrożeń, częstotliwości występowania przypadków niezgodności, wielkości handlu, zakresu problemu i przewidywań dotyczących zadowalającego rozwiązania go.

Możliwe decyzje dotyczące zmiany załączników do rozporządzenia (UE) 2019/1793 są następujące:

a) włączenie towaru do załącznika;

b) usunięcie towaru z załącznika;

c) usunięcie towaru z załącznika i przeniesienie go do innego załącznika;

d) zmiany częstotliwości kontroli identyfikacyjnych i bezpośrednich wymaganych przy wprowadzaniu do Unii: zwiększenie lub zmniejszenie częstotliwości. Częstotliwość ustala się na 5 %, 10 %, 20 %, 30 % i 50 %. Częstotliwość kontroli identyfikacyjnych i bezpośrednich może się różnić w poszczególnych przypadkach w zależności od połączenia czynników opisanych w pkt 3.1 i 3.2 powyżej oraz na podstawie porozumienia z państwami członkowskimi osiągniętego podczas posiedzeń grupy roboczej.

3.5. Procedura

Projekt aktu zmieniającego, przygotowany na podstawie analizy informacji i wyników dyskusji z państwami członkowskimi podczas posiedzeń grupy roboczej, przedkłada się do zaopiniowania Stałemu Komitetowi ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz. Projekt aktu zmieniającego, po uzyskaniu pozytywnej opinii w głosowaniu Komitetu, jest przyjmowany przez Komisję i publikowany w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (Dz.U. UE). W okresie między otrzymaniem pozytywnej opinii Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz a przyjęciem projektu przez Komisję ta ostatnia informuje zainteresowane państwo trzecie pismem o planowanych zmianach (np. ujęciu w wykazie/usunięciu z wykazu w załącznikach, zmianie dotyczącej częstotliwości kontroli identyfikacyjnych i bezpośrednich) w odniesieniu do towarów ujętych w wykazach w załącznikach do projektu aktu zmieniającego. Po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Unia przekazuje Światowej Organizacji Handlu (WTO) powiadomienie o środkach sanitarnych i fitosanitarnych (SPS).

4. Glosariusz

AAC System pomocy i współpracy administracyjnej (AAC) jest systemem opracowanym i zarządzanym przez Komisję, w ramach którego członkowie unijnej sieci na rzecz przeciwdziałania fałszowaniu żywności wymieniają się informacjami. Państwo członkowskie może skontaktować się z właściwymi organami innego państwa członkowskiego i prowadzić z nimi bezpieczną wymianę informacji, co może skutkować podjęciem działań administracyjnych, nałożeniem kar administracyjnych lub wszczęciem postępowania sądowego. W 2020 r. system ten został w pełni włączony do systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF). Zgodność Zgodność z przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2017/625. Kod CN Kod Nomenklatury scalonej (kod CN) jest narzędziem służącym do klasyfikacji towarów stworzonym w celu spełnienia wymogów zarówno wspólnej taryfy celnej, jak i unijnych statystyk dotyczących handlu zewnętrznego. Jest on stosowany głównie wtedy, gdy towary są zgłaszane organom celnym w Unii, i określa, jaka stawka celna ma zastosowanie. Odpowiada on nomenklaturze towarowej ustanowionej w załączniku I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Obejmuje nomenklaturę systemu zharmonizowanego. Klasyfikacja TARIC Odpowiada zintegrowanej taryfie Unii opartej na Nomenklaturze scalonej. Zawiera ona między innymi dodatkowe podpodziały, zwane „podpozycjami Taric”, które są potrzebne do opisu towarów objętych szczególnymi środkami unijnymi, oraz mające zastosowanie stawki celne i inne opłaty, jak określono w art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Przesyłka Odpowiada ilości towarów objętych tym samym świadectwem urzędowym, poświadczeniem urzędowym lub innym dokumentem, przewożonych tym samym środkiem transportu i pochodzących z tego samego terytorium lub państwa trzeciego oraz, z wyjątkiem towarów podlegających przepisom, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. g) rozporządzenia (UE) 2017/625– należących do tego samego rodzaju, tej samej klasy lub mających taki sam opis, jak określono w art. 3 pkt 37 tego rozporządzenia. EFSA Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) jest agencją europejską utworzoną w 2002 r. przez Unię na mocy rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Urząd odpowiada za ocenę ryzyka w całym łańcuchu żywnościowym oraz za udzielanie niezależnych porad naukowych decydentom, którzy regulują kwestie bezpieczeństwa żywności w Unii. Działa niezależnie od europejskich instytucji ustawodawczych i wykonawczych (Komisji, Rady i Parlamentu) oraz od państw członkowskich Unii. Wprowadzanie do Unii Czynność sprowadzenia na jedno z terytoriów ujętych w wykazie w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2017/625 spoza tych terytoriów, jak określono w art. 3 pkt 40 tego rozporządzenia. UE Unia Europejska Eurostat Eurostat jest urzędem statystycznym Unii. Koordynuje on działania statystyczne na poziomie Unii oraz dostarcza wysokiej jakości statystyk i danych dotyczących Unii. Żywność i pasze pochodzenia niezwierzęcego Wyrażenie „żywność i pasze pochodzenia niezwierzęcego” odnosi się do „żywności” oznaczającej jakiekolwiek substancje lub produkty, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do spożycia przez ludzi lub których spożycia przez ludzi można się spodziewać, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002; a „pasza” oznacza substancje lub produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do karmienia zwierząt, zgodnie z definicją w art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, które są pochodzenia roślinnego (np. owoce i warzywa, przyprawy korzenne, herbata) lub jakiegokolwiek innego pochodzenia niezwierzęcego, takiego jak minerały (sól). Zagrożenie Czynnik lub warunek, który może mieć niepożądany skutek dla zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin, dobrostanu zwierząt lub środowiska, zgodnie z definicją w art. 3 pkt 23 rozporządzenia (UE) 2017/625. Przywóz żywności i pasz Przywóz żywności i pasz oznacza żywność i pasze pochodzenia niezwierzęcego spoza Unii przeznaczone do wprowadzenia na rynek unijny lub do prywatnego użytku lub konsumpcji na obszarze celnym Unii. Kontrole urzędowe Kontrole urzędowe zdefiniowano w art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/625 jako czynności przeprowadzane przez właściwe organy, jednostki upoważnione lub osoby fizyczne, którym zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/625 przekazano pewne zadania w ramach kontroli urzędowych, podejmowane w celu weryfikacji a) przestrzegania przez podmioty tego rozporządzenia oraz przepisów, o których mowa w art. 1 ust. 2; oraz b) czy zwierzęta lub towary spełniają wymogi określone przepisami, o których mowa w art. 1 ust. 2, w tym wymogi określone do celu wydawania świadectw urzędowych lub poświadczeń urzędowych. Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (Dz.U. UE) Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej (Dz.U. UE) jest oficjalnym dziennikiem służącym do rejestracji aktów prawnych Unii Europejskiej. Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz składa się z przedstawicieli wszystkich państw członkowskich i przewodniczy mu przedstawiciel Komisji. Komitet odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu, by środki unijne dotyczące bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt oraz zdrowia roślin były praktyczne i skuteczne. Wydaje opinie na temat projektów środków, które Komisja zamierza przyjąć. Mandat Komitetu obejmuje cały łańcuch dostaw żywności – od kwestii zdrowia zwierząt w gospodarstwie po produkt znajdujący się na stole konsumenta – co pomaga Unii skutecznie radzić sobie z zagrożeniami dla zdrowia na każdym etapie łańcucha produkcji. Wprowadzenie do obrotu Wprowadzenie do obrotu zdefiniowano pod pojęciem wprowadzenie na rynek w art. 3 pkt 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 jako posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży, z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję i inne formy dysponowania. RASFF System wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach (RASFF) został ustanowiony na mocy art. 50 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 jako system wczesnego ostrzegania dla powiadamiania o bezpośrednim lub pośrednim niebezpieczeństwie grożącym zdrowiu ludzkiemu w związku z żywnością lub paszą i odpowiada sieci obejmującej państwa członkowskie Unii, Komisję jako członka i zarządzającego systemem, EFSA. W jego skład wchodzą również państwa Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA) oraz Urząd Nadzoru EFTA. Poszczególne rodzaje powiadomień zdefiniowano w art. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2019/1715. W rozporządzeniu tym ustanowiono również środki wykonawcze służące skutecznemu funkcjonowaniu systemu RASFF. Powiadomienia RASFF sklasyfikowane jako odrzucenia na granicy dotyczą przesyłek żywności, pasz lub materiału przeznaczonego do kontaktu z żywnością, w odniesieniu do których właściwy organ odmówił wprowadzenia do Unii w punkcie granicznym w Unii ze względu na ryzyko dla zdrowia ludzi, zdrowia zwierząt lub dla środowiska. Ryzyko Funkcja prawdopodobieństwa wystąpienia – w wyniku zagrożenia – niepożądanych skutków dla zdrowia ludzi, zwierząt lub roślin, dobrostanu zwierząt lub dla środowiska oraz stopnia ciężkości tych skutków, zgodnie z definicją w art. 3 pkt 24 rozporządzenia (UE) 2017/625. SPS Sanitarne i fitosanitarne (SPS) TRACES-NT Zintegrowany skomputeryzowany system weterynaryjny (system TRACES) to prowadzona przez Komisję Europejską wielojęzyczna platforma internetowa w zakresie świadectw sanitarnych i fitosanitarnych na potrzeby przywozu zwierząt, produktów pochodzenia zwierzęcego, żywności i pasz niepochodzących od zwierząt oraz roślin do Unii oraz w handlu wewnątrzunijnym i wywozie z Unii zwierząt i niektórych produktów pochodzenia zwierzęcego. Nowa wersja tego narzędzia, o nazwie TRACES New Technology (TRACES-NT) obejmuje praktyki w zakresie certyfikacji elektronicznej, umożliwiając zarówno właściwym organom Unii, jak i właściwym organom państw trzecich opatrywanie pieczęcią cyfrową urzędowych dokumentów i świadectw lub podpisywanie decyzji podjętej w sprawie przesyłki, co sprawia, że stosowanie certyfikacji w formie papierowej stało się przestarzałe. WTO Światowa Organizacja Handlu (WTO) zajmuje się globalnymi zasadami handlu między państwami. Jej głównym zadaniem jest zapewnienie, aby przepływy handlowe były jak najbardziej płynne, przewidywalne i swobodne. W ramach WTO porozumienie SPS stanowi, że państwa powinny powiadamiać o zmianach w środkach sanitarnych i fitosanitarnych. Środki sanitarne i fitosanitarne oznaczają wszelkie środki stosowane w celu: (i) ochrony życia lub zdrowia ludzi lub zwierząt przed zagrożeniami związanymi z dodatkami, zanieczyszczeniami, toksynami lub organizmami przenoszącymi choroby, zawartymi w żywności, napojach i paszach; (ii) ochrony życia lub zdrowia ludzkiego przed zagrożeniami wynikającymi z chorób przenoszonych za pośrednictwem zwierząt, roślin lub produktów z nich wytworzonych lub z pojawienia się, zadomowienia się albo rozprzestrzeniania się szkodników; (iii) ochrony życia lub zdrowia roślin lub zwierząt przed zagrożeniami wynikającymi z pojawienia się, zadomowienia się oraz rozprzestrzeniania się szkodników, chorób, organizmów przenoszących choroby lub organizmów powodujących choroby lub (iv) uniknięcia lub ograniczenia innych szkód wynikających z pojawienia się, zadomowienia się lub rozprzestrzeniania się szkodników. Porozumienie stanowi, że: „Środki sanitarne lub fitosanitarne obejmują wszystkie stosowne ustawy, dekrety, przepisy, wymogi i procedury, obejmujące, między innymi, kryteria dotyczące produktu finalnego; procesy i metody produkcji; procedury testowania, inspekcji, certyfikacji i akceptacji; kwarantannę łącznie ze stosownymi wymogami dotyczącymi transportu zwierząt i roślin oraz materiałami koniecznymi dla utrzymania ich przy życiu podczas transportu; postanowienia odnoszące się do odpowiednich metod statystycznych, pobierania próbek oraz oceny zagrożeń; wymogi dotyczące opakowania i oznakowania produktu odnoszące się bezpośrednio do norm bezpiecznej żywności.” Porozumienie SPS nakłada na państwa obowiązek powiadamiania WTO o proponowanych nowych przepisach sanitarnych i fitosanitarnych lub o zmianach w obowiązujących przepisach w każdym przypadku, gdy: (i) międzynarodowa norma, wytyczna lub zalecenie nie istnieją, albo (ii) treść proponowanego przepisu w sprawach sanitarnych lub fitosanitarnych nie jest merytorycznie taka sama jak treść międzynarodowej normy, wytycznej lub zalecenia, oraz – w obu przypadkach, jeżeli: (iii) dany przepis może mieć znaczący wpływ na handel w innych państwach.

(1) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2019/1793 z dnia 22 października 2019 r. w sprawie tymczasowego zwiększenia kontroli urzędowych i środków nadzwyczajnych regulujących wprowadzanie do Unii niektórych towarów z niektórych państw trzecich, wykonujące rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 i (WE) 178/2002 (Dz.U. L 277 z 29.10.2019, s. 89).

(2) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr 652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009 oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004, dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i 97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz.U. L 95 z 7.4.2017, s. 1).

(3) Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1).

(4) Rozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG (Dz.U. L 70 z 16.3.2005, s. 1).

(5) Komitety ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz (europa.eu)