PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 16.3.2011 
SEK(2011) 328 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
 
 
Dokument uzupe łniający 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMEN TU EUROPEJSKIEGO, RADY, 
EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO i KOMITETU 
REGIONÓW 
 
Wyjaśnienie sytuacji prawne j w zakresie praw w łasności par mi ędzynarodowych 
  
Wniosek  
 
ROZPORZ ĄDZENIE RADY 
 
w sprawie jurysdykcji, prawa w łaściwego, uznawania i wykonywania orzecze ń 
sądowych w zakresie ma łżeńskich ustrojów maj ątkowych  
 
oraz 
  
Wniosek  
 
ROZPORZ ĄDZENIE RADY  
 
w sprawie jurysdykcji, prawa w łaściwego, uznawania i wykonywania orzecze ń 
sądowych w zakresie skutków maj ątkowych zarejestrowanych zwi ązków partnerskich 
 
(KOM(2011) 125  wersja ostateczna) 
(KOM(2011) 126  wersja ostateczna) 
(KOM(2011) 127  wersja ostateczna) 
{SEK(2011) 327  wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL 1. KWESTIE PROCEDURALNE I KONSULTAC JE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI  
Przygotowanie przez UE inicjatyw dotycz ących spraw maj ątkowych w ma łżeństwie oraz w 
związkach partnerskich wpisuje si ę w ramy programu wzajemnego uznawania orzecze ń w 
sprawach cywilnych i handlowych z 2000 r. 
W 2003 r. Komisja zleci ła przeprowadzenie badania na temat ma łżeńskich ustrojów 
majątkowych oraz spraw maj ątkowych par niepozostaj ących w zwi ązku małżeńskim w 
prawie prywatnym mi ędzynarodowym i prawie kr ajowym, które potwierdzi ło istnienie 
problemów w tej dziedzinie. W 2006 r. Komisja przyj ęła zieloną księgę w sprawie kolizji 
przepisów w sprawach dotycz ących maj ątkowego ustroju ma łżeńskiego1, która porusza w 
szczególno ści kwestie jurysdykcji i w zajemnego uznawania orzecze ń.  
Komisja powo łała grupę eksperck ą składającą się z niezale żnych ekspertów z pa ństw 
członkowskich, której zadaniem jest pomoc w pracach nad przysz łymi wnioskami 
ustawodawczymi. Dnia 28 wrze śnia 2009 r. odby ło się otwarte posiedzenie. Wzi ęło w nim 
udział 99 uczestników, w śród których znale źli się przedstawiciele pa ństw członkowskich, 
członkowie grupy ekspertów, a tak że przedstawiciele środowiska akademickiego, prawników, 
notariuszy i spo łeczeństwa obywatelskiego, którzy zastanawiali si ę nad przydatno ścią 
europejskiego instrumentu dotycz ącego małżeńskich ustrojów maj ątkowych oraz stosunków 
majątkowych w zwi ązkach partnerskich w przypadku par mi ędzynarodowych.  
Ponadto w programie sztokholmskim uznano, że wzajemne uznawanie „powinno zosta ć 
rozszerzone na dziedziny jeszcze nim nieobj ęte, a będące podstawowymi dziedzinami 
dotyczącymi życia codziennego, takie jak maj ątkowe stosunki ma łżeńskie i maj ątkowe 
następstwa separacji osób pozostaj ących w zwi ązkach”. 
Niniejsze sprawozdanie zosta ło oparte na wynikach zewn ętrznego badania zleconego przez 
Komisję w ramach pomocy w opracowaniu sprawozdania na temat oceny skutków. 
2. OPIS PROBLEMU  
Coraz więcej obywateli przemieszcza si ę na terenie UE mi ędzy granicami pa ństwowymi, a co 
za tym idzie, zawieranych jest coraz wi ęcej związków o charakterze mi ędzynarodowym: 
związków osób z ró żnych krajów, zwi ązków osób zamieszka łych w innym pa ństwie 
członkowskim, ni ż państwo, którego s ą obywatelami lub par posiadaj ących maj ątek w 
różnych państwach cz łonkowskich. Zdarza si ę również, że osoby w takich zwi ązkach 
decydują się na rozwód w pa ństwie innym, ni ż państwo, którego s ą obywatelami, albo 
zagranicą następuje śmierć jednego z partnerów. W takich okoliczno ściach wyst ępują duże 
trudności z ustaleniem, który s ąd jest właściwy i które prawo ma zastosowanie do danej 
sytuacji osobistej i maj ątku. W konsekwencji osoby w zwi ązkach mi ędzynarodowych 
odczuwaj ą niezamierzone i niekorzystne skutki swojej sytuacji, nie tylko przy zwyk łym 
zarządzaniu maj ątkiem, lecz tak że w przypadku separacji lub śmierci jednego z ma łżonków 
lub partnerów. 
Niezależnie od tego, że istnieją przepisy UE dotycz ące jurysdykcji i prawa w łaściwego w 
dziedzinie prawa cywilnego i handlowego oraz w niektórych aspektach  prawa rodzinnego, nie 
                                                 
1 COM(2006) 400 wersja ostateczna  
PL 3   PL ma obecnie obowi ązujących przepisów w zakresie ma łżeńskich ustrojów maj ątkowych ani 
stosunków maj ątkowych w zwi ązkach partnerskich. Dziedziny te podlegaj ą w związku z tym 
przepisom krajowym oraz umowom mi ędzynarodowym mi ędzy państwami cz łonkowskimi.  
Przyczyny problemów napotykanych przez osoby pozostaj ące w zarejestrowanych zwi ązkach 
partnerskich s ą praktycznie takie same , jak problemy osób w zwi ązkach ma łżeńskich. 
Niemniej jednak pojawia ć się mogą dodatkowe spore trudno ści wynikaj ące z faktu, że 
instytucja zarejestrowanych zwi ązków partnerskich jako taka istnieje jedynie w 14 pa ństwach 
członkowskich, nie wszystkie pa ństwa członkowskie posiadaj ą przepisy materialne w tej 
dziedzinie, a jeszcze mniej pa ństw przyjęło odnośne normy jurysdykcyjne i normy kolizyjne.  
Omawiane wnioski dotycz ą odpowiednio zwi ązków ma łżeńskich oraz zarejestrowanych 
związków partnerskich. Nie s ą nimi objęte związki faktyczne. 
Skala problemu 
W 2007 r. zawarto w UE 2 400 000 nowych ma łżeństw, z których ok. 300 000 (13%) to 
małżeństwa międzynarodowe; orzeczono 1 047 427 rozwodów, z których równie ż 13% mia ło 
charakter mi ędzynarodowy. Ponadto w ty m samym roku ok. 2,4 mln ma łżeństw ustało w 
wyniku śmierci, z czego ok. 390 000 sytuacji wykazywa ło charakter mi ędzynarodowy. 
Ogółem w 2007 r. ponad 430 000 mi ędzynarodowych ma łżeństw zakończyło się rozwodem 
lub z powodu śmierci i we wszystkich tych przypadkach zachodzi ła konieczno ść podziału 
wspólnego maj ątku.  
W 2007 r. w UE by ło ok. 211 000 zarejestrowanych zwi ązków partnerskich, z których ponad 
41 000 wykazywa ło charakter mi ędzynarodowy z punktu widzenia posiadanego maj ątku 
(ogółem międzynarodowe zarejestrowane zwi ązki partnerskie, zwi ązki partnerskie, których 
członkowie zamieszkuj ą lub posiadaj ą majątek zagranic ą). 
3. CELE 
Ogólnym celem przedstawianych wn iosków jest przyczynienie si ę do stworzenia 
rzeczywistego europejskiego obszaru sprawiedliwo ści w sprawach cywilnych w zakresie 
stosunków maj ątkowych ma łżeństw oraz zarejestrowanych zwi ązków partnerskich, a tak że 
zapewnienie wspólnych przepisów okre ślających jurysdykcj ę sądów i prawo w łaściwe w 
dziedzinie praw w łasności par o charakterze mi ędzynarodowym. 
PL 4   PL W tabeli przedstawiono streszczen ie celów ogólnych i szczegó łowych. 
Cel ogólny  Cele szczegó łowe 
1. Zapobieganie równoleg łym postępowaniom i stosowaniu ró żnych 
systemów prawa materialnego do maj ątku par ma łżeńskich oraz 
niemałżeńskich. 
2. Zagwarantowanie, aby ma łżonkowie i partnerzy mogli w stosownych 
przypadkach wybra ć zasady i przepisy prawne maj ące zastosowanie do 
ich sytuacji.  
3. Ułatwienie uznawania i wykonywania orzecze ń odnoszących się do 
stosunków maj ątkowych par ma łżeńskich i niema łżeńskich. 
4. Stworzenie sytuacji, w której para b ędzie mogła wnosić do tego samego 
sądu wszystkie kwestie prawne zwi ązane z jej spraw ą (wynikaj ące z 
separacji lub śmierci, które powoduj ą ustanie stosunków maj ątkowych).  
5. Zagwarantowanie, aby ma łżonkowie i partnerzy, którzy nie dokonali 
wyboru prawa w łaściwego, wiedzieli jakie prawo b ędzie mia ło 
zastosowanie w przypadku ustania stosunków maj ątkowych.  
6. Zapewnienie zgodno ści z innymi zaproponowanymi przepisami UE 
(np. w dziedzinie dziedziczenia i testamentów oraz, w przypadku 
małżeństw, w dziedzinie prawa w łaściwego dla post ępowania 
rozwodowego).  Zniesienie przeszkód, jakie wci ąż 
napotykaj ą obywatele korzystaj ący ze 
swoich praw w europejskiej 
przestrzeni s ądowej poprzez 
rozszerzenie wzajemnego uznawania 
na małżeńskie ustroje maj ątkowe 
oraz majątkowe nast ępstwa separacji 
osób pozostaj ących w zwi ązkach 
7. Zwiększenie dost ępu do informacji na temat stosunków maj ątkowych w 
małżeństwach i zwi ązkach partnerskich.  
4. WARIANTY STRATEGICZNE  
4.1. Opis wariantów strategicznych 
Rozważono następujące warianty strategiczne: 
Wariant strategiczny nr 1: status quo/ brak nowych dzia łań ze strony UE  
Wariant strategiczny nr 2: Dostarczanie informacji maj ących zwi ększyć wiedzę obywateli w zakresie tego, że stosunki 
majątkowe w zwi ązkach nie musz ą być takie same w innych pa ństwach cz łonkowskich – informacje dla par, które 
zamierzaj ą zawrzeć związek małżeński lub zarejestrowa ć związek partnerski (np. broszura z podstawowymi informacjami)  
Wariant strategiczny nr 3: Harmonizacja norm jurysdykcyjnych oraz wprowadzenie zasad dotycz ących automatycznego 
uznawania i wykonywania orzecze ń – przyjęcie przez UE rozporz ądzenia (rozporz ądzeń) ustanawiaj ącego zharmonizowane 
normy jurysdykcyjne (jurysdykcja by łaby okre ślana w oparciu o łączniki) oraz zasady automatycznego uznawania i 
wykonywania orzecze ń i innych decyzji  
Wariant strategiczny nr 4: Harmonizacja norm kolizyjnych – UE przyj ęłaby przepisy dotycz ące wskazywania prawa 
właściwego; dopuszczalne by łoby dokonanie wyboru prawa w łaściwego; w przypadku niedokonan ia wyboru prawa, wspólne 
łączniki umo żliwiałyby wskazanie prawa w łaściwego  
Wariant strategiczny nr 5: Jednolity opc jonalny europejski model dla umów ma łżeńskich – obywatele UE mieliby mo żliwość 
zawarcia standardowej umowy ma łżeńskiej, wspólnej dla wszystkich pa ństw członkowskich; niektóre cz ęści takiej umowy 
byłyby dostosowywane do szczegó lnej sytuacji w danym kraju  
Wariant strategiczny nr 6: Harmonizacja norm kolizyjnych i norm jurysdykcyjnych oraz wprowadzenie zasad dotycz ących 
automatycznego uznawania i wykonywania orzecze ń – byłoby to połączenie wariantu 3 oraz 4  
Wariant strategiczny nr 7: Dostarczanie os obom trzecim informacji o istnieniu stosunków maj ątkowych ma łżeństw oraz 
zarejestrowanych zwi ązków partnerskich – wskazano ró żne możliwości rozwiązania problemów zwi ązanych z odpowiedni ą 
identyfikacj ą stosunków maj ątkowych par ma łżeńskich oraz zarejestrowanych zwi ązków partnerskich zagranic ą 
PL 5   PL 4.2. Porównanie wariantów  
Wariant strategiczny 1 : utrzymanie status quo . Przy zastosowaniu tego wariantu cel nie 
zostałby osiągnięty, poniewa ż państwa członkowskie najprawdopodobniej nie podejm ą 
wzajemnego zbli żania przepisów. Je śli każde państwo wprowadzi z w łasnej inicjatywy 
zmiany do swojego prawodawstwa, najprawdopodobniej utrzymaj ą się różnice między 
systemami prawnymi. Mog łoby dojść nawet do zwi ększenia skali obec nych problemów w 
związku z rosn ącą mobilnością obywateli. Prawa podstawowe : złożoność proponowanych 
ram prawnych mog łaby mieć wpływ na korzystanie z prawa w łasności, ale nie stanowi łaby 
naruszenia prawa w łasności jako takiego. Skutki  społeczne:  najprawdopodobniej nie zostan ą 
rozwiązane problemy napotykane w post ępowaniu w sprawie separacji przez s łabszą stronę. 
Koszty finansowe : brak. Skutki finansowe:  w związku z rosn ąca liczbą skomplikowanych 
spraw mi ędzynarodowych, wzrosn ą terminy i koszty, w tym koszty zwi ązane z malej ącą 
wartością aktywów.  
Wariant strategiczny nr 2: dostarczanie informacji maj ących zwi ększyć wiedzę 
obywateli o tym, że stosunki maj ątkowe nie musz ą być takie same w innych pa ństwach 
członkowskich i że mogą oni zarejestrowa ć swój zwi ązek. Wariant ten w bardzo 
niewielkim stopniu przyczyni łby się do zlikwidowania równoleg łych post ępowań i 
stosowania ró żnego prawa materialnego. Prawa podstawowe:  pozytywny wp ływ na 
rzeczywiste korzystanie z w łasności. Skutki spo łeczne:  niewielkie usprawnienie w 
porównaniu z sytuacj ą obecną. Koszty finansowe:  koszty wydrukowania broszur 
informacyjnych szacowane na ok. 2 mln EUR rocznie. Skutki finansowe:  niewielkie 
oszczędności. 
Wariant polityki 3: harmonizacja norm ju rysdykcyjnych oraz wprowadzenie zasad 
dotyczących automatycznego uznawania i wykonywania orzecze ń, decyzji oraz 
dokumentów urz ędowych.  Wariant ten mia łby pewne pozytywne skutki, prowadz ąc do 
uniknięcia równoleg łych post ępowań sądowych oraz u łatwiając uznawanie orzecze ń. 
Niemniej jednak utrzyma łby się brak pewno ści co do prawa w łaściwego. Prawa 
podstawowe:  pozytywny wp ływ na rzeczywiste korzystanie z w łasności. Skutki spo łeczne: 
potencjalne oszcz ędności dzięki zapobieganiu równoleg łym postępowaniom oraz poprzez 
ułatwienie uznawania i wykonywania orzecze ń. Koszty finansowe: niskie (zwi ązane z 
wprowadzeniem nowych norm jurysdykcyjnych).  Skutki finansowe: niewielkie oszcz ędności 
dla państw członkowskich. 
Wariant polityki 4: harmoniz acja norm kolizyjnych. Wariant ten spowodowa łby pewną 
poprawę obecnej sytuacji. Np. nawet je śli nadal ró żne sądy rozpatrywa łyby tę samą sprawę, 
stosowałyby one te same przepisy materi alne w odniesieniu do stosunków maj ątkowych 
(ponieważ stosowa łyby te same normy kolizyjne).  Ponadto, poprzez wprowadzenie 
zharmonizowanych zasad dotycz ących pewnej mo żliwości wyboru prawa przez pary, 
zwiększyłaby się pewność co do tego, które prawo znajdzie zastosowanie.  Prawa 
podstawowe: pozytywny wp ływ na rzeczywiste korzystanie z w łasności. Skutki spo łeczne:  
zmniejszenie kosztów zwi ązanych z us ługami prawnymi. Sytuacja ulegnie poprawie równie ż 
dzięki temu, że nie będzie już powodów do prze ścigania si ę przy składaniu sprawy w s ądzie 
oraz nie b ędzie potrzebna prawna ana liza norm kolizyjnych innych pa ństw, aby móc wskaza ć 
prawo w łaściwe. Koszty finansowe:  bardzo niewielkie koszty administracyjne. Skutki 
finansowe:  niewielkie oszcz ędności. 
Wariant strategiczny nr 5: jednolity op cjonalny europejski model dla umów 
małżeńskich. Wariant ten (dotycz ący jedynie ma łżeństw) zagwarantowa łby, że w przypadku 
PL 6   PL zawarcia umowy maj ątkowej ma łżeńskiej , umowa ta (a co za tym idzie zasady wskazane 
przez osoby zawieraj ące związek małżeński) byłaby uznawana na terenie ca łej UE. Ponadto 
możliwe byłoby dokonanie wyboru prawa, aby u łatwić postępowanie zwi ązane z 
ewentualnym rozwodem lub dziedziczeniem. Skutki spo łeczne:  zwiększenie pewno ści 
prawa. Koszty finansowe:  koszty dzia łań administracyjnych zwi ązanych z przygotowaniem 
koniecznego ustawodawstwa na poziomie UE. Konieczne by łoby równie ż szkolenie 
prawników w pa ństwach cz łonkowskich. Skutki finansowe:  wariant ten spowodowa łby 
pewne ograniczone oszcz ędności. Niezale żnie od tego, wi ększość ekspertów uznaje, że 
propozycja tego wariantu jest przedwczesna, w zwi ązku z tym, i ż nadal istniej ą zbyt duże 
różnice w ustawodawstwach krajowych pa ństw członkowskich.  
Wariant strategiczny nr 6:  harmonizacja norm kolizyjnych i norm jurysdykcyjnych 
oraz wprowadzenie zasad dotycz ących automatycznego uznawania i wykonywania 
orzeczeń. Harmonizacja norm kolizyjnych zagwarantuje stosowanie w ca łej UE tego samego 
prawa do danej sprawy (co pozwoli łoby zapobiec wybieraniu s ądu ze wzgl ędu na mo żliwość 
korzystniejszego rozstrzygni ęcia sprawy oraz zapewni łoby możliwość dokonania wyboru 
prawa w łaściwego). Ponadto harmonizacj a norm kolizyjnych dotycz ących jurysdykcji 
znacznie zmniejszy łaby możliwość wystąpienia równoleg łych post ępowań, a zasady 
dotyczące uznawania i wykonywania orzecze ń ułatwiłby sprawny przep ływ orzecze ń i 
dokumentów.  Skutki spo łeczne : mniejsze koszty dla obywat eli (mniejsze koszty zwi ązane z 
usługami prawnymi, w szczególno ści w przypadku dokonania wyboru prawa w łaściwego). 
Koszty finansowe : koszty dzia łań administracyjnych zwi ązanych z przygotowaniem 
koniecznego ustawodawstwa na poziomie UE. Konieczne by łoby równie ż szkolenie 
prawników w pa ństwach cz łonkowskich. Skutki finansowe : największe oszcz ędności 
spośród wszystkich zaproponowanyc h wariantów strategicznych. 
W ramach wariantu nr 7 „Dostarczanie info rmacji na temat stosunków maj ątkowych 
małżeństw oraz zarejestrowanych zwi ązków partnerskich”  rozważano kilka 
podwariantów: : 
– stworzenie strony internetowej na temat istniej ących rejestrów stosunków maj ątkowych 
oraz obowi ązujących przepisów krajowych; 
– stworzenie bazy danych/systemu zarz ądzania informacjami na temat istniej ących rejestrów 
stosunków maj ątkowych oraz obowi ązujących przepisów krajowych; 
– zalecenie Komisji dotycz ące ustanowienia po łączonych krajowych rejestrów stosunków 
majątkowych oraz organizacji kampanii informacyjnych; 
– obowiązkowe ustanowienie po łączonych krajowych rejestrów stosunków maj ątkowych.  
Wszystkie podwarianty zwi ększają dostęp do informacji na temat stosunków maj ątkowych. 
W oparciu o ocen ę pod wzgl ędem osiągnięcia wyznaczonych celów oraz przeprowadzone 
oszacowanie kosztów, zalecanym wariantem w zakresie informowania o stosunkach 
majątkowych jest stworzenie strony internetowej na temat istniej ących małżeńskich ustrojów 
majątkowych oraz obowi ązujących przepisów krajowych. Mimo że niektóre inne warianty 
doprowadzi łyby do osi ągnięcia celów w nieco szerszym zakresie, ich przewidywalne koszty 
przeważają nad ewentualnymi dodatkowymi zaletami. 
4.3. Zalecany wariant  
Wariant ten b ędzie wymaga ł działania na poziomie UE w formie: 
PL 7   PL – przyjęcia pakietu dwóch rozporządzeń: jednego odnosz ącego się do małżeństw, a 
drugiego – do zarejestrowanych zwi ązków partnerskich, dotycz ących harmonizacji norm 
kolizyjnych oraz norm jurysdykcyjnych oraz wprowadzenia zasad automatycznego uznawania i wykonywania orzecze ń i innych dokumentów; oraz 
– stworzenia  strony internetowej  na temat istniej ących rejestrów ustrojów maj ątkowych 
małżeńskich oraz obowi ązujących przepisów krajowych. 
4.4. Potencjalny zakres i charakt er skutków zalecanego wariantu 
Wariant ten lepiej ni ż którykolwiek inny wariant odpowia da szczególnym celom wskazanym 
powyżej. 
Harmonizacja norm jurysdykcyjnych (w tym, zasady lis pendens  w połączeniu z zasadami 
dotyczącymi uznawania i wykonywania orzecze ń i dokumentów) znacznie zmniejszy 
prawdopodobie ństwo wyst ąpienia równoleg łych postępowań. Ponadto harmonizacja norm 
kolizyjnych pozwoli łaby zapobiega ć zjawisku wybierania s ądu ze wzgl ędu na mo żliwość 
korzystniejszego rozstrzygni ęcia sprawy. Zagwarantowa łaby równie ż, że we wszystkich 
pań
stwach cz łonkowskich UE do jednej sprawy stosowane by łoby to samo prawo. 
Wprowadzenie zasad dotycz ących możliwości dokonania w ograniczonym zakresie wyboru 
prawa przez ma łżonków zwi ększyłoby pewno ść prawa i da łoby im pewn ą swobodę w 
określaniu prawa maj ącego zastosowanie do ich maj ątku, przy jednoczesnej ochronie 
interesów zainteresowanych stron trzecich. 
Możliwe jest prawie ca łkowite wyeliminowanie problemów w zakresie uznawania wyroków, 
orzeczeń i dokumentów. Ponadto stwarza si ę okazję do znacznego zmniejszenia kosztów oraz 
skrócenia d ługości terminów zwi ązanych z uznawaniem decyzji. Nie b ędzie potrzebne 
występowanie do s ądów w ró żnych państwach cz łonkowskich.  
Normy dotycz ące jurysdykcji w odniesieniu do ustania stosunków maj ątkowych rozszerz ą 
jurysdykcj ę sądów rozpatruj ących sprawy rozwodowe lub spadkowe na kwestie zwi ązane 
również z ustaniem stosunków maj ątkowych. Stworzy to sytuacj ę większej pewno ści prawa, 
ponieważ sprawę rozwodow ą bądź spadkow ą oraz spraw ę związaną z ustaniem stosunków 
majątkowych rozpatrywa ć będzie ten sam s ąd.  
Problemy par, które nie dokonaj ą wyboru prawa w łaściwego, równie ż zostaną rozwiązane 
poprzez system oparty na uszeregowanych wed ług ważności łącznikach, maj ących 
zastosowanie do stosunków maj ątkowych w ma łżeństwie. Łączniki te b ędą takie same we 
wszystkich pa ństwach cz łonkowskich. Ponadto zasada nieodwo łalności oraz jednolity system 
zagwarantuj ą, że prawo w łaściwe dla ustroju maj ątkowego b ędzie miało zastosowanie do 
całości majątku i nie zmieni si ę, gdy para podejmuje decyzj ę o przeprowadzce do innego 
państwa członkowskiego. 
Ponadto dzi ęki nowej stronie internetowej mo żliwy będzie zwiększony dost ęp do informacji 
na temat stosunków maj ątkowych w innych pa ństwach cz łonkowskich. Strona ta b ędzie 
zawierać dane adresowe istniej ących rejestrów oraz u łatwiony dost ęp do informacji 
odnoszących się do prawa krajowego w dz iedzinie stosunków maj ątkowych. Ogólnie rzecz 
biorąc preferowany wariant zwi ększy prawdopodobie ństwo rzeczywistego przestrzegania 
praw każdego z ma łżonków lub partnerów, wierzycieli pr ywatnych i publicz noprawnych etc. 
Wariant ten zwi ększy prawdopodobie ństwo, że decyzja o przeprowadzce lub nabyciu maj ątku 
w innym pa ństwie nie b ędzie mieć wpływu na pierwotny wybór prawa w łaściwego przez 
małżonków. 
PL 8   PL 4.5. Koszty zalecanego wariantu 
Na poziomie UE  zalecany wariant spowodowa łby koszty administracyjne zwi ązane z 
przygotowaniem koniecznego ustawodawstwa. Na poziomie krajowym  pojawiłyby się 
koszty zwi ązane z ustanowieniem potrzebnych doda tkowych zasad krajowych (np. 
dotyczących okre ślenia prawa w łaściwego) oraz ze szkoleniami dla osób wykonuj ących 
zawody prawnicze (adwokatów, s ędziów, notariuszy, radców prawnych) oraz wspó łpracą 
sądową. Zarówno UE, jak i pa ństwa członkowskie ponios łyby ponadto koszty zwi ązane z 
kampanią informacyjn ą mającą na celu zaprezentowanie nowych przepisów.  
Ogólnie rzecz bior ąc zalecany wariant zredukowa łby maksymalnie o ok. jedn ą trzecią, tj. o 
ok. 0,4 mld EUR koszty ponoszone obecnie na rozwi ązywanie problemów w omawianej 
dziedzinie (które szacowane s ą na ok. 1,1 mld rocznie). Znaczne obni żenie kosztów 
dotyczyłoby przede wszystkim mi ędzynarodowych ma łżeństw i zarejestrowanych zwi ązków 
partnerskich, szczególnie w odniesieniu do kwestii b ędących nast ępstwem separacji lub 
śmierci. 
Skutkiem uproszczenia prawa (i zmniejszenia kosztów zwi ązanych z us ługami prawnymi) 
byłoby zmniejszenie honorariów praw ników. Niemniej jednak zosta łoby ono zrównowa żone 
przez prawdopodobny wzrost pracy zwi ązanej z pomoc ą przy sporz ądzaniu umów 
majątkowych ma łżeńskich lub partnerskich oraz przez popraw ę jakości pracy w zwi ązku ze 
zwiększeniem pewno ści prawa. 
Zalecany wariant by łby neutralny pod wzgl ędem podatkowym, poniewa ż pakiet obu 
rozporządzeń nie poci ągałby za sob ą zmian z krajowym usta wodawstwie podatkowym 
państw członkowskich. 
4.6. Wartość dodana w skali UE  
Największy problem stanowi niezgodno ść między krajowymi zasadami dotycz ącymi prawa 
właściwego, jurysdykcji oraz kwestii zwi ązanych z uznawaniem i wykonywaniem orzecze ń i 
dokumentów mi ędzy państwami cz łonkowskimi. Jest to problem transgraniczny i mo że 
zostać rozwiązany jedynie na poziomie UE. Gdyby pa ństwa członkowskie na w łasną rękę 
wprowadzi ły zmiany do swoich systemów prawnych, najprawdopodobniej nie 
doprowadzi łoby to do harmonizacji ich przepisów z przepisami w innych pa ństwach 
członkowskich. W zwi ązku z charakterem i skal ą problemu, konieczne jest dzia łanie na 
poziomie UE, które spowoduje znacznie wi ększe korzy ści w porównaniu z dzia łaniami na 
poziomie pa ństw członkowskich. Obowi ązujące ustawodawstwo UE dotycz ące jurysdykcji i 
uznawania orzecze ń w innych dziedzinach okaza ło się skuteczne i u żyteczne. 
Zalecany wariant, poprzez ustanowienie jasnych przepisów dotycz ących spraw maj ątkowych 
na wypadek separacji lub śmierci, przyniesie bezpo średnie korzy ści obywatelom UE, którzy 
weszli w zwi ązki „międzynarodowe”. Problemy, które zostan ą rozwiązane dzięki temu 
wariantowi, s ą po części wynikiem istnienia rynku wewn ętrznego oraz swobodnego 
przepływu osób. Je śli nie zostan ą one rozwi ązane, naruszone mo że zostać zaufanie do rynku 
wewnętrznego UE oraz do obszaru wolno ści, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści bez granic 
wewnętrznych. W praktyce ustanie stosunków maj ątkowych maj ących charakter 
międzynarodowy jest zarówno bard ziej kosztowne, jak i czasoch łonne, niż ustanie czysto 
krajowych stosunków maj ątkowych. Poprzez zagwaranto wanie skuteczniejszego 
rozwiązywania kwestii ustania stosunków maj ątkowych maj ących charakter 
międzynarodowy, zalecany wariant promowa łby zaufanie do funkcjonowania wewn ętrznego 
PL 9   PL rynku oraz u łatwiłby obywatelom zajmowanie si ę tego typu sprawami. Omawiane wnioski 
przyczyni łyby się do osiągnięcia celu UE, jakim jest u łatwienie życia obywateli, bez 
dyskryminacji mi ędzy parami krajowymi a parami mi ędzynarodowymi. 
Ogólnie rzecz bior ąc szacowane korzy ści ekonomiczne zalecanego wariantu s ą znaczne i 
powinny znacznie u łatwić sytuację tych par. Jedynie tego rodzaju inicjatywy ustawodawcze 
UE mogą stanowić rozwiązanie dla osób pozostaj ących w zwi ązkach mi ędzynarodowych i 
poprawić sytuację europejskich rodzin, które korzystaj ą z prawdziwego europejskiego 
obszaru bez granic wewn ętrznych. 
Inicjatywa pozostaje w zgodzie z zasad ą pomocniczo ści: poniewa ż harmonizacja prawa 
materialnego nie le ży w kompetencji UE, przysz łe instrumenty nie b ędą miały wpływu na 
krajowe przepisy pa ństw członkowskich i nie b ędą stanowi ły harmonizacji prawa 
materialnego maj ącego zastosowanie do stosunków maj ątkowych mi ędzy małżonkami i 
partnerami.  
5. MONITORING I OCENA  
W celu monitorowania skutecznego wdra żania omawianych rozporz ądzeń i działania strony 
internetowej Komisja b ędzie prowadzi ć regularną ocenę i sporządzać sprawozdania. Komisja 
przygotuje sprawozdania oceniaj ące dotycz ące stosowania rozporz ądzeń. Komisja b ędzie 
również nadzorowa ła korzystanie ze strony in ternetowej, aby oceni ć ilość osób i innych 
zainteresowanych stron, które z niej korzystaj ą oraz móc proponowa ć usprawnienia. Ponadto 
ważną rolę w zacie śnianiu wspó łpracy mi ędzy państwami cz łonkowskimi na potrzeby 
stosowania rozporz ądzeń odegrać może europejska sie ć sądowa w sprawach cywilnych i 
handlowych.