UZASADNIENIE

1. Stosowanie uwarunkowań makrobudżetowych Funduszu Spójności

Fundusz Spójności został stworzony w celu zagwarantowania zorientowanych na wzrost gospodarczy inwestycji w infrastrukturę transportową i projekty w dziedzinie środowiska, koniecznych dla rzeczywistej konwergencji, w okresie wdrażania przez państwa członkowskie konsolidacji budżetowej zgodnie z programami zmierzającymi do spełnienia warunków konwergencji gospodarczej określonych w kryteriach z Maastricht. Pomoc z Funduszu Spójności podlega warunkom w zakresie dyscypliny budżetowej, do których należy w szczególności unikanie nadmiernego deficytu budżetowego, zgodnie z art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Przepisy te mają na celu zwiększenie zachęt dla rządów krajowych do prowadzenia zdrowej polityki fiskalnej i tworzenia właściwych warunków makroekonomicznych, które są konieczne do zapewnienia efektywnego wykorzystywania środków z Funduszu Spójności.

Artykuł 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r., w którym określono warunki dostępności pomocy z Funduszu Spójności, stanowi, że Rada może na wniosek Komisji podjąć decyzję o wstrzymaniu całości albo części zobowiązań z funduszu wobec danego państwa członkowskiego, gdy: (i) w odniesieniu do tego państwa członkowskiego toczy się procedura nadmiernego deficytu oraz (ii) państwo to nie podjęło skutecznego działania w odpowiedzi na zalecenie Rady wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE[1] w celu położenia kresu tej sytuacji w oznaczonym terminie. Aktem decydującym o wstrzymaniu środków na zobowiązania jest zatem decyzja Rady przyjęta na podstawie art. 126 ust. 8 TFUE[2].

Ponieważ wstrzymanie dotyczy wyłącznie środków na zobowiązania, nie ma ono wpływu na trwające projekty, o ile możliwe jest dokonywanie płatności w odniesieniu do łącznych uprzednich zobowiązań, które pozostają otwarte w trakcie okresu, o którym mowa w art. 93 rozporządzenia (WE) nr 1083/2006. W tym okresie państwo członkowskie może podejmować działania w celu skorygowania nadmiernego deficytu bez wpływu na płatności z Funduszu Spójności związane z wcześniejszymi zobowiązaniami. Decyzja o wstrzymaniu zobowiązań może mieć wpływ na decyzje inwestycyjne danego państwa członkowskiego.

2. Warunki powodujące wstrzymanie zobowiązań z Funduszu Spójności 2.1. Istnienie nadmiernego deficytu

Zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r., wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE w celu skorygowania nadmiernego deficytu

W dniu 7 lipca 2009 r. Rada wezwała władze Węgier do zlikwidowania nadmiernego deficytu najpóźniej do końca 2011 r. Władzom Węgier zalecono w szczególności ograniczenie dalszego pogarszania sytuacji budżetowej w 2009 r. poprzez zapewnienie rygorystycznego wdrożenia przyjętych i zapowiedzianych działań naprawczych służących osiągnięciu docelowego poziomu deficytu w wysokości 3,9 % PKB. Dodatkowo zalecono również, by począwszy od 2010 r. władze Węgier rygorystycznie wdrażały konieczne działania na rzecz konsolidacji budżetowej w celu zapewnienia ciągłego zmniejszania deficytu strukturalnego i ponownego spadku deficytu nominalnego, wraz z położeniem większego nacisku na działania strukturalne celem zagwarantowania trwałej poprawy stanu finansów publicznych. Rada zaleciła również, aby sprecyzować i przyjąć w odpowiednim terminie działania na rzecz konsolidacji budżetowej konieczne do osiągnięcia korekty nadmiernego deficytu do 2011 r. i zapewnienia konsolidacji fiskalnej w łącznej wysokości co najmniej 0,5 % PKB w latach 2010-2011. Zwrócono się również do władz Węgier o zapewnienie stałej tendencji spadkowej długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych.

2.2. Niewystarczające działania podjęte w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. w celu skorygowania nadmiernego deficytu

W dniu 24 stycznia 2012 r. Rada doszła do następujących wniosków: jakkolwiek do 2011 r. Węgry formalnie nie przekroczyły wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, nie było to wynikiem trwałej korekty strukturalnej. Nadwyżka budżetowa w 2011 r. była wynikiem wysokich wpływów jednorazowych przekraczających 10 % PKB i towarzyszyło jej pogorszenie salda strukturalnego wynoszące ogółem w latach 2010-2011 2,75 % PKB, podczas gdy zalecany poziom łącznej korekty budżetowej wynosił 0,5 % PKB. Ponadto, jakkolwiek rząd zamierza wdrożyć w 2012 r. istotne środki strukturalne ograniczające deficyt strukturalny do poziomu 2,6 % PKB, to ponownie wartość referencyjna wynosząca 3 % PKB nie zostałaby przekroczona jedynie dzięki środkom jednorazowym w wysokości bliskiej 1 % PKB. Przewidywano wreszcie, że w 2013 r. wysokość deficytu (na poziomie 3,25 % PKB) ponownie przekroczy określoną w TFUE wartość referencyjną nawet po uwzględnieniu dodatkowych działań, które zostały zapowiedziane już po przedstawieniu przez służby Komisji jesiennej prognozy z 2011 r. Wyższy deficyt w 2013 r. wynikałby przede wszystkim z faktu, że tymczasowe wpływy o charakterze jednorazowym byłyby stopniowo wycofywane zgodnie z planem, natomiast nie wszystkie zaplanowane reformy strukturalne zostały w dostatecznym stopniu sprecyzowane. Ogólnie rzecz biorąc, Rada stwierdziła, że działania podjęte przez władze Węgier w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. zgodnie z art. 126 ust. 7 TFUE były niewystarczające.

3. Proponowane wstrzymanie zobowiązań z Funduszu Spójności

Komisja – wziąwszy pod uwagę: (i) istnienie nadmiernego deficytu na Węgrzech oraz (ii) decyzję Rady wydaną na podstawie art. 126 ust. 8 TFUE, stwierdzającą, że nie podjęto skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. dotyczące likwidacji nadmiernego deficytu – uważa, że należy bezzwłocznie zapewnić ramy wspierające politykę rządu zmierzającą do szybkiego przywrócenia finansów publicznych do dobrego stanu.

Komisja proponuje zatem wstrzymać część środków na zobowiązania z Funduszu Spójności dla Węgier. Wstrzymanie stanie się skuteczne w dniu 1 stycznia 2013 r.

4. Zniesienie wstrzymania i ponowne ujęcie wstrzymanych zobowiązań w budżecie

W następstwie decyzji Rady wydanej dnia 24 stycznia 2012 r. na podstawie art. 126 ust. 8 TFUE Komisja zaleci Radzie przyjęcie nowego zalecenia zgodnie z art. 126 ust. 7 w celu skorygowania nadmiernego deficytu. W zaleceniu tym Rada określi działania polityczne dla Węgier.

W okresie maksymalnie sześciu miesięcy po przyjęciu zalecenia przez Radę Węgry zdadzą sprawę z podjętych działań; na tej podstawie Komisja oceni, czy działania podjęte przez Węgry można uznać za skuteczne w celu skorygowania nadmiernego deficytu.

Jeżeli ocena ta będzie pozytywna, Komisja skieruje do Rady komunikat stwierdzający ten fakt i wyrażający opinię, że dalsze kroki w ramach procedury nadmiernego deficytu nie są konieczne. Na tej podstawie Rada na wniosek Komisji niezwłocznie podejmie decyzję o zniesieniu wstrzymania.

Procedura nadmiernego deficytu zostanie następnie zawieszona. W tym czasie Komisja będzie nadal monitorować realizację działań przewidzianych w ramach procedury nadmiernego deficytu. Jeżeli w dowolnym momencie przed uchyleniem przewidzianym w art. 126 ust. 12 TFUE podjęte działania okażą się niewystarczające, Rada, na podstawie zalecenia Komisji, przyjmie nową decyzję na podstawie art. 126 ust. 8. Rada może na wniosek Komisji przyjąć nową decyzję o wstrzymaniu zobowiązań z Funduszu Spójności.

Jeżeli jednak przed upływem sześciomiesięcznego okresu po wydaniu zalecenia na podstawie art. 126 ust. 7 Rada uzna, że nie podjęto skutecznych działań, pierwotna decyzja o wstrzymaniu pozostanie w mocy. Ponadto podjęta w wyniku tego decyzja na podstawie art. 126 ust. 8 może prowadzić do wstrzymania dodatkowych zobowiązań w ramach Funduszu Spójności.

Znosząc wstrzymanie, Rada podejmie również na wniosek Komisji decyzję o ponownym ujęciu w budżecie wstrzymanych zobowiązań zgodnie z procedurą określoną w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami[3], które stosuje się do końca 2013 r. Jeżeli decyzja o zniesieniu wstrzymania zostanie podjęta po dniu 31 grudnia 2013 r., do ponownego ujęcia w budżecie wstrzymanych zobowiązań będzie mieć zastosowanie rozporządzenie Rady (UE) nr […] określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020[4].

2012/0034 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności dla Węgier

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1164/94[5], w szczególności jego art. 4 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W art. 174 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) wzywa się UE do rozwijania i prowadzenia działań służących wzmocnieniu jej spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej w celu wspierania harmonijnego rozwoju całej UE.

(2) Zgodnie z art. 175 TFUE państwa członkowskie są zobowiązane prowadzić swoje polityki gospodarcze i koordynować je w taki sposób, aby osiągnąć cele określone w artykule 174 TFUE. Przy formułowaniu i urzeczywistnianiu polityk i działań Unii oraz przy urzeczywistnianiu rynku wewnętrznego należy także brać pod uwagę cele określone w artykule 174 i przyczyniać się do ich realizacji.

(3) W art. 121 TFUE wzywa się Radę do ścisłego nadzorowania rozwoju sytuacji gospodarczej w państwach członkowskich i w UE w celu zapewnienia ściślejszej koordynacji polityki gospodarczej i trwałej konwergencji dokonań gospodarczych państw członkowskich oraz zapewnienia zgodności polityk gospodarczych z ogólnymi kierunkami polityki gospodarczej.

(4) Zgodnie z art. 126 Traktatu państwa członkowskie muszą unikać nadmiernego deficytu budżetowego.

(5) Zgodnie z art. 177 TFUE Parlament Europejski i Rada określają zadania, cele priorytetowe oraz organizację Funduszu Spójności, który wspiera finansowo projekty w dziedzinach środowiska i sieci transeuropejskich w zakresie infrastruktury transportowej.

(6) W Protokole nr 28 w sprawie spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej państwa członkowskie postanowiły, że Fundusz Spójności zapewni wkłady finansowe Unii do projektów z zakresu środowiska i sieci transeuropejskich w państwach członkowskich, których produkt narodowy brutto na mieszkańca jest niższy niż 90 % średniej Unii i które mają program prowadzący do spełnienia warunków konwergencji gospodarczej, ustanowionych w artykule 126 TFUE.

(7) W art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 określono warunki mające zastosowanie do pomocy z Funduszu Spójności; w myśl tego artykułu pomoc z Funduszu jest uzależniona od unikania nadmiernego deficytu budżetowego, jak określono w art. 126 TFUE[6].

(8) W dniu 5 lipca 2004 r. Rada podjęła decyzję na podstawie art. 104 ust. 6, że na Węgrzech istnieje nadmierny deficyt, i w tym samym dniu wydała pierwsze zalecenie na podstawie art. 104 ust. 7. Zgodnie z art. 126 ust. 7 Traktatu w dniu 7 lipca 2009 r. Rada przyjęła najnowsze zalecenie dla Węgier w celu położenia kresu sytuacji nadmiernego deficytu budżetowego najpóźniej do roku 2011. Władzom Węgier zalecono w szczególności ograniczenie dalszego pogarszania sytuacji budżetowej w 2009 r. poprzez zapewnienie rygorystycznego wdrożenia przyjętych i zapowiedzianych działań naprawczych służących osiągnięciu docelowego poziomu deficytu w wysokości 3,9 % PKB. Dodatkowo zobowiązano Węgry, aby począwszy od 2010 r. rygorystycznie wdrażały konieczne działania na rzecz konsolidacji budżetowej w celu zapewnienia ciągłego zmniejszania deficytu strukturalnego i ponownego spadku deficytu nominalnego, wraz z położeniem większego nacisku na działania strukturalne celem zagwarantowania trwałej poprawy stanu finansów publicznych. Węgry miały również przedstawić i przyjąć w odpowiednim terminie działania na rzecz konsolidacji budżetowej konieczne do osiągnięcia korekty nadmiernego deficytu do 2011 r. i zapewnienia konsolidacji fiskalnej w łącznej wysokości co najmniej 0,5 % PKB w latach 2010-2011. Wreszcie Węgry miały zapewnić stałą tendencję spadkową długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych.

(9) Zgodnie z art. 126 ust. 8 TFUE w dniu 24 stycznia 2012 r. Rada przyjęła decyzję stwierdzającą, że Węgry nie podjęły skutecznych działań w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. W decyzji stwierdzono, że jakkolwiek do 2011 r. Węgry formalnie nie przekroczyły wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, nie było to wynikiem trwałej korekty strukturalnej. Nadwyżka budżetowa w 2011 r. była wynikiem wysokich wpływów jednorazowych przekraczających 10 % PKB i towarzyszyło jej pogorszenie salda strukturalnego wynoszące ogółem w latach 2010-2011 2,75% PKB, podczas gdy zalecany poziom łącznej korekty budżetowej wynosił 0,5 % PKB. Ponadto, jakkolwiek rząd zamierza wdrożyć w 2012 r. istotne środki strukturalne ograniczające deficyt strukturalny do poziomu 2,6 % PKB, to ponownie wartość referencyjna wynosząca 3 % PKB nie zostałaby przekroczona jedynie dzięki środkom jednorazowym w wysokości bliskiej 1 % PKB. Przewidywano wreszcie, że w 2013 r. wysokość deficytu (na poziomie 3,25 % PKB) ponownie przekroczy określoną w TFUE wartość referencyjną nawet po uwzględnieniu dodatkowych działań, które zostały zapowiedziane już po przedstawieniu przez służby Komisji jesiennej prognozy z 2011 r. Wyższy deficyt w 2013 r. wynikałby przede wszystkim z faktu, że tymczasowe wpływy o charakterze jednorazowym byłyby stopniowo wycofywane zgodnie z planem, natomiast nie wszystkie zaplanowane reformy strukturalne zostały w dostatecznym stopniu sprecyzowane. Ogólnie rzecz biorąc, Rada stwierdziła, że działania podjęte przez władze Węgier w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. zgodnie z art. 126 ust. 7 TFUE były niewystarczające.

(10) W przypadku Węgier zostały zatem spełnione dwa warunki określone w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006. Rada, na wniosek Komisji, może w związku z tym wstrzymać część lub całość zobowiązań z Funduszu Spójności od dnia 1 stycznia 2013 r. W decyzji w sprawie kwoty środków na zobowiązania z Funduszu Spójności, jaka ma zostać wstrzymana, należy zapewnić skuteczność i proporcjonalność wstrzymania, biorąc jednocześnie pod uwagę obecną ogólną sytuację gospodarczą w Unii Europejskiej i względne znaczenie Funduszu Spójności dla gospodarki danego państwa członkowskiego. Należy zatem w przypadku pierwszego zastosowania art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 do danego państwa członkowskiego ustalić kwotę na poziomie 50 % przydziału środków z Funduszu Spójności na 2013 r., nie przekraczając maksymalnego poziomu 0,5 % nominalnego PKB danego państwa członkowskiego, prognozowanego przez służby Komisji.

(11) Realizacja projektów w dziedzinie transportu i ochrony środowiska lub zobowiązań, które już zostały podjęte w momencie wstrzymania płatności, nie będzie zagrożona, o ile niezwłocznie wdrożone zostaną niezbędne działania naprawcze. Dzięki temu, że wstrzymanie środków na zobowiązania będzie skuteczne od następnego roku, realizacja projektów będących w toku nie będzie zagrożona przez dłuższy okres, co da władzom niezbędny czas na przyjęcie środków, które pozwoliłyby przywrócić warunki makroekonomiczne i fiskalne sprzyjające trwałemu wzrostowi i zatrudnieniu,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Wstrzymuje się środki na zobowiązania z Funduszu Spójności dla Węgier w kwocie 495 184 000 EUR (w cenach bieżących) od dnia 1 stycznia 2013 r.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Węgier.

Sporządzono w Brukseli, dnia

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Przepis zastępujący art. 104 ust. 7 Traktatu, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006.

[2] Przepis zastępujący art. 104 ust. 8 Traktatu, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006.

[3] Dz.U. C 139 z 14.6.2006, s. 1 (pkt 20).

[4] Wniosek Komisji COM (2011) 398 wersja ostateczna z 29.6.2011 (art. 8).

[5] Dz.U. L 210 z 31.7.2006, s. 79.

[6] Artykuł zastępujący art. 104 Traktatu, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006.