PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 51/3

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

z dnia 19 listopada 2013 r.

w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie porównywalności opłat za prowadzenie rachunku płatniczego, przenoszenia rachunku płatniczego oraz dostępu do podstawowego rachunku płatniczego

(CON/2013/77)

(2014/C 51/02)

Wprowadzenie i podstawa prawna

W dniu 24 września 2013 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzymał wniosek Rady o wydanie opinii w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie porównywalności opłat za prowadzenie rachunku płatniczego, przenoszenia rachunku płatniczego oraz dostępu do podstawowego rachunku płatniczego (1) (zwanego dalej „projektem dyrektywy”).

Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 i art. 282 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, ponieważ projekt dyrektywy zawiera przepisy mające wpływ na zadania Europejskiego Banku Centralnego polegające na popieraniu należytego funkcjonowania systemów płatniczych oraz na przyczynianiu się do należytego wykonywania polityk prowadzonych w odniesieniu do stabilności systemu finansowego, o których mowa w art. 127 ust. 2 tiret czwarte oraz w art. 127 ust. 5 Traktatu. Rada Prezesów przyjęła niniejszą opinię zgodnie z art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego.

1. Cel i treść projektu dyrektywy

W projekcie dyrektywy określono wspólne ramy unijne dotyczące ochrony praw konsumentów w związku z dostępem do rachunków płatniczych i korzystaniem z takich rachunków. Ramy te obejmować będą przepisy dotyczące wszystkich poniższych obszarów: a) przejrzystość i porównywalność opłat pobieranych od konsumentów w odniesieniu do rachunków płatniczych posiadanych przez nich na terytorium Unii (2); b) usługi w zakresie przenoszenia rachunków płatniczych świadczone na rzecz konsumentów przez dostawców usług płatniczych (3); c) prawo konsumentów przebywających legalnie na terytorium Unii do otworzenia podstawowego rachunku płatniczego oraz do korzystania z takiego rachunku na terytorium Unii niezależnie od przynależności państwowej lub państwa członkowskiego pobytu (4); d) kwestie powiązane, takie jak wyznaczanie i zakres obowiązków właściwych organów oraz sankcje wobec dostawców usług płatniczych w przypadku niewywiązania się z obowiązków (5).

2. Uwagi ogólne

Europejski Bank Centralny wyraża zdecydowanie poparcie dla projektu dyrektywy. W innych dotychczasowych przypadkach EBC przychylał się do wprowadzenia szczegółowych wymogów dotyczących przejrzystości transakcji finansowych w połączeniu ze skutecznym monitorowaniem zgodności z tymi wymogami w celu ułatwienia porównania różnych produktów i usług, a tym samym usprawnienia konkurencji pomiędzy podmiotami finansowymi (6). Ponadto EBC propaguje wprowadzanie standardów jako środka ułatwiającego wykonywanie płatności transgranicznych (7). Wreszcie też należy wskazać, że projekt dyrektywy powinien zapewnić konsumentom łatwiejszy dostęp do rachunków płatniczych i przyczynić się do stworzenia ogólnounijnego obszaru płatności, który to cel EBC konsekwentnie wspiera (8).

3. Uwagi szczegółowe

3.1. Zdefiniowane terminy

Terminy zdefiniowane w projekcie dyrektywy (9) należy dostosować do terminologii dyrektywy 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (zwanej dalej „dyrektywą w sprawie usług płatniczych”) i rozporządzenia (UE) nr 260/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady (10) (zwanego dalej „rozporządzeniem SEPA”), o ile odejście od tej terminologii nie jest uzasadnione względami obiektywnymi. Dotyczy to w szczególności definicji terminów „trwały nośnik informacji” i „polecenie zapłaty”. Zastosowanie ujednoliconej terminologii w oparciu o dotychczasowe ustawodawstwo unijne dotyczące usług płatniczych poprawi spójność i ułatwi zrozumienie unijnych aktów prawnych. Ze względów jasności i spójności rozsądnym rozwiązaniem byłoby również, jak się wydaje, zdefiniowanie terminu „przeniesienie rachunku” poprzez proste odniesienie do usług świadczonych na podstawie art. 10 projektu dyrektywy (11).

3.2. Wykaz usług objętych projektem dyrektywy i uprawnienia organów do uzyskiwania informacji

Wykaz podstawowych usług płatniczych objętych projektem dyrektywy powinien odzwierciedlać wybór usług płatniczych stanowiących co najmniej 80 % najbardziej reprezentatywnych usług płatniczych podlegających opłacie na szczeblu krajowym. Dalej idąca regulacja, nakazująca objęcie wykazem określonej liczby usług, może jednak okazać się środkiem nadmiernym. Ponadto należy doprecyzować, że właściwe organy są uprawnione do uzyskiwania od dostawców usług płatniczych informacji na temat zyskowności poszczególnych usług świadczonych w związku z rachunkami płatniczymi dla potrzeb zestawienia wykazu najbardziej reprezentatywnych usług płatniczych (12). W związku z tym może zajść potrzeba wprowadzenia wymogów dotyczących prowadzenia szczegółowej sprawozdawczości, przy czym jednocześnie należy zapewnić prawo dostawców usług płatniczych do ochrony tajemnic handlowych przed konkurentami (13).

3.3. Prawo do otworzenia podstawowego rachunku płatniczego – ograniczenie związane z walutą rachunku

W projekcie dyrektywy wprowadzono prawo konsumentów przebywających legalnie na terytorium Unii do otworzenia podstawowego rachunku płatniczego oraz do korzystania z takiego rachunku w dowolnym państwie członkowskim (14). Brzmienie art. 15 projektu dyrektywy może jednak sugerować, że dostawcy usług płatniczych mogą zostać zobowiązani do otworzenia, na wniosek konsumenta, podstawowego rachunku płatniczego prowadzonego w walucie dowolnego państwa członkowskiego. Biorąc pod uwagę fakt, że wprowadzenie tak szerokiego wymogu może być niewykonalne z ekonomicznego punktu widzenia, wystarczy prawo do otworzenia rachunku płatniczego i korzystania z takiego rachunku ograniczyć do rachunków prowadzonych w walucie państwa członkowskiego, w którym zlokalizowany jest dany dostawca usług płatniczych (15).

3.4. Współpraca transgraniczna

Wreszcie też należy wskazać, iż proponowany wymóg współpracy ze strony właściwych organów krajowych na terytorium danego państwa członkowskiego w celu zapewnienia skutecznego przestrzegania projektu dyrektywy (16) powinien zostać rozszerzony o wymóg współpracy transgranicznej ze strony właściwych organów z różnych państw członkowskich. Ma to na celu wyeliminowanie takiego stopnia rozbieżności krajowych środków wykonawczych i praktyk, który zagrażałby celowi projektu dyrektywy polegającemu na zbliżeniu ustawodawstw i środków dla stworzenia w Unii jednolitego rynku usług świadczonych w ramach rachunków płatniczych (17).

Zalecenia EBC dotyczące wprowadzenia zmian w projekcie dyrektywy przedstawiono w załączniku w formie szczegółowych propozycji zmian wraz z uzasadnieniem.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 19 listopada 2013 r. Mario DRAGHI Prezes EBC

(1) COM(2013) 266 final.

(2) Zob. rozdział II projektu dyrektywy.

(3) Zob. rozdział III projektu dyrektywy.

(4) Zob. rozdział IV projektu dyrektywy.

(5) Zob. rozdział V i VI projektu dyrektywy.

(6) Zob. pkt 2.4 opinii CON/2007/29, pkt 1.1 opinii CON/2012/103 oraz pkt 3 uwag ogólnych w treści opinii CON/2012/10. Wszystkie opinie publikowane są na stronach internetowych EBC pod adresem: http://www.ecb.europa.eu

(7) Zob. pkt 11 opinii CON/2001/34.

(8) Zob. dyrektywę 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie usług płatniczych w ramach rynku wewnętrznego (Dz.U. L 319 z 5.12.2007, s. 1).

(9) Zob. art. 2 projektu dyrektywy.

(10) Rozporządzenie (UE) nr 260/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 marca 2012 r. ustanawiające wymogi techniczne i handlowe w odniesieniu do poleceń przelewu i poleceń zapłaty w euro (Dz.U. L 94 z 30.3.2007, s. 22).

(11) Zob. proponowane zmiany nr 1–3. Zob. również pkt 3.3 opinii CON/2012/32.

(12) Zob. art. 3 ust. 2 pkt 4 i 5 projektu dyrektywy.

(13) Zob. proponowaną zmianę nr 4.

(14) Zob. art. 15 projektu dyrektywy.

(15) Zob. proponowaną zmianę nr 5.

(16) Zob. art. 20 ust. 2 projektu dyrektywy.

(17) Zob. proponowaną zmianę nr 6.