I. WSTĘP

Niniejsze drugie miesięczne sprawozdanie w sprawie postępów w realizacji rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa obejmuje dwa główne obszary: zwalczanie terroryzmu i przestępczości zorganizowanej oraz środków, które wspierają występowanie tych zjawisk; a także wzmocnienie naszych mechanizmów obronnych i budowanie odporności wobec wspomnianych zagrożeń. Pierwsze sprawozdanie przyjęte w dniu 12 października 2016 r. obejmowało okres od kwietnia do października 2016 r.: w niniejszym komunikacie przedstawiono postępy osiągnięte po tym okresie oraz działania, które zostaną podjęte w grudniu 2016 r.

Minął już rok od zamachów w Paryżu, podczas których wykorzystano - z katastrofalnymi skutkami - przywróconą do użytku wojskową broń palną. Negocjacje dotyczące przeglądu dyrektywy w sprawie broni palnej zaproponowanego przez Komisję dnia 18 listopada 2015 r. nadal tkwią w martwym punkcie z powodu prób złagodzenia przepisów wniosku. Jeśli chcemy godnie uczcić pamięć ofiar zamachów paryskich oraz doprowadzić do realizacji uzasadnionego oczekiwania obywateli dotyczącego ograniczenia dostępu osób prywatnych do wojskowej broni palnej, prace nad wnioskiem powinny zostać sfinalizowane do końca bieżącego miesiąca. Należy również pilnie zakończyć negocjacje dotyczące dyrektywy w sprawie zwalczania terroryzmu w celu uznania za przestępstwo terroryzmu i wspierania terroryzmu w całej Unii oraz negocjacje w sprawie zmiany kodeksu granicznego Schengen, aby rozwiązać problem powracających na terytorium Europy bojowników terrorystycznych poprzez wprowadzenie systematycznej kontroli wszystkich osób przekraczających granice zewnętrzne.

Zgodnie z priorytetem podkreślonym przez przewodniczącego Jeana-Claude’a Junckera w orędziu o stanie Unii z 2016 r. oraz zgodnie z komunikatem Komisji z dnia 14 września 2016 r. w sprawie zwiększania bezpieczeństwa w mobilnym świecie Komisja prowadzi inne istotne działania w celu ograniczenia swobody działania terrorystów i w tym celu przedstawiła wnioski dotyczące wzmocnienia granic. Należy do nich złożony w dniu dzisiejszym wniosek w sprawie unijnego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS), umożliwiającego uprzednie kontrole obywateli państw trzecich, którzy nie potrzebują wizy, aby podróżować do Unii oraz podejmowanie niezbędnych działań operacyjnych w następstwie utworzenia Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej w celu zaostrzenia kontroli na granicach zewnętrznych. Komisja zintensyfikowała ponadto swoje prace nad zwalczaniem radykalizacji postaw poprzez wzmocnienie sieci upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw, aby młode i wrażliwe osoby nie padały ofiarą propagandy terrorystycznej i nie były rekrutowane do organizacji terrorystycznych. Grudniowemu sprawozdaniu towarzyszyć będą ostateczne wnioski dotyczące planu działania w zakresie zwalczania finansowania terroryzmu, mającego na celu pozbawienie terrorystów dostępu do środków finansowych dzięki wnioskom w sprawie kryminalizacji prania pieniędzy, wzmocnienia wzajemnego uznawania zamrożenia aktywów i konfiskaty mienia, jak również wniosku w sprawie zwalczania nielegalnych płatności gotówkowych.

II. INTENSYFIKACJA WALKI Z TERRORYZMEM I PRZESTĘPCZOŚCIĄ ZORGANIZOWANĄ, A TAKŻE ZWALCZANIA ŚRODKÓW, KTÓRE WSPIERAJĄ WYSTĘPOWANIE TYCH ZJAWISK

a) Ramy prawne na rzecz zwalczania terroryzmu, a także ograniczenia dostępu do finansowania i do broni palnej

W rocznicę zamachów w Paryżu, które miały miejsce 13 listopada 2015 r. UE pilnie potrzebuje wzmocnienia ram prawnych oraz swojej zdolności do zwalczania terroryzmu oraz środków, które go wspierają. Do końca listopada współprawodawcy powinni się porozumieć odnośnie do wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie zwalczania terroryzmu, który przewiduje uznanie terroryzmu, podróżowania za granicę w celach terrorystycznych i udzielania pomocy i wsparcia terrorystom za przestępstwo kryminalne w całej Unii, w odpowiedzi na potrzeby ofiar terroryzmu.

Po dwóch posiedzeniach trójstronnych współprawodawcy nadal nie byli w stanie porozumieć się co do przeglądu dyrektywy o broni palnej. Negocjacje te muszą zostać na nowo podjęte, tak aby wojskowa broń palna – w tym przerobiona na półautomatyczną – zniknęła z ulic. Stanowisko Komisji jest jednoznaczne: cywilne wykorzystanie broni półautomatycznej typu AK 47 Kałasznikow i AR 15 powinno zostać zakazane ze względu na fakt, iż jest ona przeznaczona do celów wojskowych. Rozmiary magazynków broni krótkiej i długiej powinny być ograniczone do 10 rund i powinny podlegać zezwoleniom i rygorystycznej kontroli, a wszelkie odstępstwa powinny być surowo ograniczone i ściśle kontrolowane. Obywatele UE oczekują szybkich postępów w tej dziedzinie w celu uzyskania odpowiedniej ochrony, dlatego konieczne jest osiągnięcie porozumienia na temat tego kluczowego aktu prawodawczego przed końcem 2016 r. Jednocześnie Komisja ponownie wdroży działania zmierzające do ukrócenia nielegalnego handlu bronią palną, w tym formułując odpowiednie wnioski podczas konferencji ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych UE/Bałkanów Zachodnich, która odbędzie się w dniach 15-16 grudnia.

Aby odciąć terrorystom dostęp do środków finansowych, Rada przyjęła akty niezbędne do prowadzenia unijnych wykazów podmiotów należących do Al-Kaidy i ISIL/Da’esh.

b) Zapobieganie i zwalczanie radykalizacji postaw

Zapobieganie radykalizacji jest kluczowym elementem unijnej strategii walki z terroryzmem: zastosowanie „miękkich” narzędzi pozwala osiągnąć konkretne rezultaty. Osoby rekrutujące do działalności terrorystycznej kierują swój przekaz do młodych ludzi i najsłabszych grup społecznych, wykorzystując ich poczucie wykluczenia, izolacji i niezadowolenia. Należy zaoferować zagrożonym osobom alternatywne i lepsze rozwiązania, kierując do nich oddolne projekty wspólnotowe. Dlatego też Komisja utworzyła i wspiera rozwój sieci upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw, która skupia lokalne podmioty i służy jako platforma wymiany najlepszych praktyk na temat skutecznych rozwiązań w walce z radykalizacją postaw. W dniu 9 listopada 2016 r. w ramach Konferencji wysokiego szczebla sieci upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw (RAN) zainicjowano nową platformę „RAN młodzieży” w celu umożliwienia młodym ludziom odgrywania aktywnej roli w zapobieganiu radykalizacji kluczowej grupy będącej głównym celem osób rekrutujących do organizacji terrorystycznych. Komisja przedstawiła również „repozytorium podejść, strategii zapobiegania i polityki państw członkowskich”, którego podstawą jest nowa sieć punktów kontaktowych zapewniająca skuteczną wymianę najlepszych praktyk w całej UE. Sieć upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw opublikowała również kompleksowe wytyczne dotyczące programów szkoleń dla funkcjonariuszy policji w Europie dotyczące różnych aspektów radykalizacji. Rozpoczęto prace nad opracowaniem listy kontrolnej przeznaczonej dla państw członkowskich i obejmującej działania, które powinny one podjąć w przypadku zidentyfikowania powracających na terytorium Europy zagranicznych bojowników terrorystycznych.

Zapobieganie radykalizacji oznacza także pozbawianie terrorystów kanałów propagandy w Internecie, których używają do rozpowszechniania swojego przekazu. W dniu 8 grudnia Komisja zorganizuje drugie forum UE poświęcone internetowi z udziałem Komisji, państw członkowskich, Europolu i głównych firm internetowych. Podczas tego spotkania zostanie ustanowiona nowa wspólna platforma zgłoszeń w celu przyspieszenia procesu usuwania treści terrorystycznych i zainicjowany program na rzecz wzmocnienia społeczeństwa obywatelskiego w celu propagowania odmiennych postaw.

Do walki z radykalizacją postaw Komisja wykorzystuje również swoje zasoby edukacyjne i badawcze, co potwierdza komunikat w sprawie zapobiegania radykalizacji postaw prowadzącej do brutalnego ekstremizmu , w tym:

program Erasmus + – w 2016 r. Komisja przeznaczyła kwotę 200 mln EUR na oddolne projekty edukacyjne promujące kompetencje społeczne i obywatelskie; niedyskryminację, włączenie społeczne, zdolność krytycznego myślenia i umiejętność korzystania z mediów, a także zrozumienie międzykulturowe. Obecnie realizowanych jest ponad 300 projektów młodzieżowych w dziedzinie mobilności edukacyjnej w obszarach związanych z deklaracją paryską , a ponad 1700 projektów dotyczy szerszych kwestii związanych z dialogiem międzykulturowym, włączeniem społecznym oraz solidarnością.

Finansowanie – w ramach programu „Horyzont 2020”– badań naukowych dotyczących mechanizmów prowadzących do gwałtownej radykalizacji postaw w celu szybszego wykrywania, zapobiegania i przeciwdziałania występowaniu pojedynczych ekstremalnych przypadków.

Za pomocą bieżącego finansowania w wysokości 100 mln EUR ukierunkowanego na promowanie działań zmierzających do przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi w państwach trzecich.