Włochy zwróciły się z wnioskiem, aby środek mógł mieć zastosowanie przez maksymalny okres, jaki dopuszcza art. 19 ust. 2 dyrektywy, tj. przez 6 lat. Co do zasady okres stosowania odstępstwa powinien być wystarczająco długi, aby nie zniechęcać operatorów portów i dostawców energii elektrycznej do rozpoczynania i kontynuacji niezbędnych inwestycji w instalacje do zasilania energią elektryczną pobieraną z lądu. Okres ten zapewni maksymalną możliwą pewność prawa również armatorom statków, którzy muszą zaplanować swoje inwestycje w urządzenia pokładowe.

Obniżając przedmiotowy podatek, władze włoskie dążą do realizacji celu, jakim jest wspieranie mniej szkodliwego dla środowiska sposobu zaopatrzenia w energię elektryczną statków zacumowanych w portach, a tym samym polepszenie jakości lokalnego powietrza i ograniczenie hałasu. Komisja zaleciła już korzystanie z energii elektrycznej pobieranej z lądu jako alternatywę dla wytwarzania energii elektrycznej na zacumowanych statkach i w ten sposób uznała zalety środowiskowe tego rozwiązania. Beneficjenci byliby obciążani minimalną stawką opodatkowania energii elektrycznej w UE wynoszącą 0,50 EUR/MWh zgodnie z dyrektywą w sprawie opodatkowania energii, co może przyczynić się do osiągnięcia określonych celów polityki.

Odstępstwo to nie powinno jednak uniemożliwiać zmian obowiązujących ram prawnych w przyszłości oraz powinno uwzględniać rewizję dyrektywy w sprawie opodatkowania energii i możliwość przyjęcia przez Radę aktu prawnego w oparciu o wniosek Komisji dotyczący zmiany dyrektywy w sprawie opodatkowania energii opublikowany w dniu 14 lipca 2021 r.

Udzielenie upoważnienia na wnioskowany okres wydaje się wprawdzie właściwe, jednak w tych okolicznościach może się zdarzyć, że okres obowiązywania odstępstwa będzie krótszy niż ten wnioskowany, a mianowicie jeżeli wejście w życie ogólnych przepisów w tej sprawie nastąpi wcześniej.

•Spójność z innymi politykami Unii

Polityka ochrony środowiska i przeciwdziałania zmianie klimatu

Wnioskowany środek dotyczy głównie unijnej polityki ochrony środowiska i przeciwdziałania zmianie klimatu. W zakresie, w jakim środek ten przyczyni się do ograniczenia spalania paliw bunkrowych na pokładzie statków zacumowanych w portach, umożliwi on osiągnięcie celu, jakim jest polepszenie jakości lokalnego powietrza. W art. 13 dyrektywy 2008/50/WE w sprawie jakości powietrza nałożono na państwa członkowskie obowiązek zapewnienia, aby poziom niektórych zanieczyszczeń powietrza nie przekraczał wartości dopuszczalnych, wartości docelowych i aby przestrzegane były inne normy jakości powietrza określone w dyrektywie. Na tej podstawie państwa członkowskie są zobowiązane do rozwiązania problemów takich jak, w stosownych przypadkach, emisje ze statków zacumowanych w portach, w związku z czym jest zrozumiałe, że w portach, w których występują takie problemy, zachęca się do korzystania z energii elektrycznej pobieranej z lądu w ramach ogólnej strategii na rzecz jakości powietrza. Do korzystania z energii elektrycznej pobieranej z lądu zachęcono również w dyrektywie (UE) 2016/802 regulującej zawartość siarki w paliwach ciekłych. Przyczyniłoby się to również do spełnienia wymogów w zakresie depozycji azotu zgodnie z dyrektywą 92/43/EWG w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. W tym względzie władze włoskie oczekują, że dzięki wykorzystaniu energii elektrycznej pobieranej z lądu lokalne emisje zostaną zredukowane.

Środek ten zachęciłby do korzystania z energii elektrycznej pobieranej z lądu w celu przyczynienia się do zrównoważonego rozwoju portów i zrównoważonej żeglugi. Jest to zgodne z ambicjami polityki UE. Wprowadzenie energii elektrycznej pobieranej z lądu w europejskich portach jest jednym z proponowanych środków służących osiągnięciu ambitnych celów określonych w Europejskim Zielonym Ładzie.

Środek ten doprowadzi również prawdopodobnie do zmniejszenia emisji CO2 w zakresie, w jakim wytworzenie energii elektrycznej pochodzącej z sieci lądowej wiąże się z niższymi emisjami dwutlenku węgla niż w przypadku energii elektrycznej wytwarzanej poprzez spalanie paliw bunkrowych na statkach, dzięki większej wydajności systemowej i wykorzystaniu innych rodzajów paliwa.

Polityka energetyczna

Środek jest zgodny z dyrektywą 2014/94/UE w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych, która reguluje kwestię instalowania urządzeń do zasilania energią elektryczną z lądu w portach, w których jest na to zapotrzebowanie, a koszty tego rozwiązania nie są nieproporcjonalne do korzyści, w tym korzyści dla środowiska. Uznano to również za cel będący przedmiotem wspólnego zainteresowania w kontekście przyznawania pomocy państwa na podstawie art. 107 ust. 1 TFUE.

W tym miejscu należy zauważyć, że mniejsza konkurencyjność energii elektrycznej pobieranej z lądu wynika z faktu, że alternatywa dla niej, tj. energia elektryczna wytwarzana na pokładzie statku zacumowanego w porcie morskim, jest obecnie całkowicie zwolniona z podatku. z podatku zwolnione są nie tylko paliwa bunkrowe spalane w celu wytworzenia energii elektrycznej, co odpowiada normalnemu uregulowaniu zgodnie z art. 14 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2003/96/WE, ale również energia elektryczna produkowana na pokładzie statków (por. art. 14 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2003/96/WE). Chociaż to ostatnie zwolnienie można samo w sobie uznać za trudne do pogodzenia z celami Unii w zakresie ochrony środowiska, to odzwierciedla ono względy praktyczne. Opodatkowanie energii elektrycznej wytwarzanej na pokładzie statku wymagałoby bowiem zadeklarowania przez właściciela statku – często mającego siedzibę w państwie trzecim – lub armatora statku ilości zużytej energii elektrycznej. Ponadto w deklaracji musiałoby być określone, jaka część energii elektrycznej została zużyta na wodach terytorialnych państwa członkowskiego, w którym należny jest podatek. Sporządzanie deklaracji w odniesieniu do każdego państwa członkowskiego, którego wód terytorialnych dotyczy taka sytuacja, wiązałoby się ze znacznym obciążeniem administracyjnym właścicieli statków. Analogiczne rozważania dotyczą żeglugi śródlądowej i fakultatywnego opodatkowania zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. f) dyrektywy (wdrożonego przez Włochy). W tych okolicznościach uzasadnione jest niedyskryminowanie mniej zanieczyszczającej środowisko alternatywy, jaką jest energia elektryczna pobierana z lądu, poprzez upoważnienie Włoch do stosowania obniżonej stawki podatku.

Polityka transportowa