Bruksela, dnia 11.1.2005

SEC(2005) 13 końcowy

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Luksemburga na lata 2004-2007

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że uczestniczące Państwa Członkowskie, to jest te, które przyjęły wspólną walutę obowiązane były przedstawić Radzie i Komisji programy stabilności do 1 marca 1999 r. Zgodnie z art. 5 tego rozporządzenia Rada obowiązana była zbadać każdy program stabilności na podstawie ocen przygotowanych przez Komisję oraz komitet ustanowiony na mocy art. 114 Traktatu (Komitet Ekonomiczno-Finansowy). Wymagane jest, aby na podstawie zalecenia Komisji i po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym Rada przedstawiła opinię po zbadaniu przez siebie programu. Zgodnie z rozporządzeniem Państwa Członkowskie muszą przedstawić roczne aktualizacje swoich programów stabilności, które mogą również być zbadane przez Radę zgodnie z tymi samymi procedurami.

Pierwszy program stabilności Luksemburga obejmujący okres 1998-2002 r. został przedłożony w dniu 16 lutego 1999 r. i oceniony przez Radę w dniu 15 marca 1999 r.[2]. Aktualizacje były przedstawiane każdego kolejnego roku, a ostatnia została przedłożona 30 listopada 2004 r. Służby Komisji przeprowadziły techniczną ocenę tej aktualizacji biorąc pod uwagę swoje własne prognozy ekonomiczne z jesieni 2004 r. oraz uwzględniając kodeks postępowania[3], wspólnie uzgodnioną metodologię oszacowania produktu potencjalnego i sald strukturalnych, zalecenia zawarte w ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na okres 2003-2005 r. oraz zasady ustalone w komunikacie Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wzmocnienia koordynacji polityk budżetowych i zatwierdzone przez Radę[4]. Ich ocena jest następująca:

- Aktualizacja programu stabilności Luksemburga z 2004 r. obejmująca okres 2004-2007 r. została przedłożona w dniu 30 listopada 2004 r. po jej zatwierdzeniu przez rząd w dniu 26 listopada. Jest ona tylko częściowo zgodna z wymaganiami „Kkodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji” odnośnie danych, ponieważ brakuje tam pewnych obowiązkowych danych.

- Scenariusz makroekonomiczny przedstawiony w aktualizacji przewiduje spowolnienie wzrostu realnego PKB z 4,4% w 2004 r. do 3,8% w 2005 r. i 3,3% w 2006 r., a następnie przyspieszenie do 4,3% w 2007 r. Scenariusz ten jest wiarygodny: na okres 2004-2006 r. jest on dość zbliżony do prognoz służb Komisji z jesieni 2004 r. Na cały okres, stopy wzrostu przewidywane w programie są zgodne z szacunkami potencjalnego wzrostu dokonanymi przez służby Komisji.

- Po tym, jak saldo sektora general government przeszło z nadwyżki 0,8% PKB w 2003 r. do deficytu szacowanego na 1,4% PKB 2004 r. program zakłada zmniejszenie deficytu do 1,0% w 2005 r. i jego stabilizację na tym samym poziomie w 2006 i 2007 r. Nie przewiduje więc on dalszego zmniejszania deficytu po 2005 r., lecz pozytywnie różni się od aktualizacji z 2003 r., która opierała się na znacznie mniej optymistycznych perspektywach wzrostu niż aktualizacja z 2004 r. i zakładała, że deficyt sektora general government zmniejszy się z 0,6% PKB w 2003 r. do około 2% w pozostałej części okresu objętego programem.

- Na podstawie obliczeń dokonanych przez służby Komisji przy zastosowaniu wspólnie uzgodnionej metodologii spodziewane jest, że saldo strukturalne w aktualizacji z 2004 r. odnotuje rosnące nadwyżki (w stosunku deficytu poniżej 1% PKB w 2003 r.) przez pozostałą część okresu osiągające 2% PKB w 2007 r. Jednak wydaje się, że ta gwałtowna poprawa cyklicznie korygowanego salda wynika przede wszystkim z nietypowego marginesu niepewności wokół oszacowań potencjalnego wzrostu dla Luksemburga, nie zaś świadczy o prawdziwym działaniu związanym z korektą strukturalną.

- Przebieg zmian w saldzie sektora general government przedstawiony w programie jest znacznie lepszy od przewidywanego w prognozach Komisji z jesieni 2004 r. Wynika to stąd, że te ostatnie zostały sfinalizowane przed wydaniem budżetu na 2005 r. i w rezultacie zostały oparte na założeniu ”braku zmiany polityki” oraz na tendencjach w wydatkach i dochodach obserwowanych w poprzednich latach.

- Ryzyka dla celów budżetowych zawartych w programie są zrównoważone. Z jednej strony wiadomo, że oszacowania dochodów w Luksemburgu są ostrożne. Z drugiej jednak strony program przewiduje spowolnienie wzrostu wydatków, który w ostatnich latach był szybki, lecz bez wyszczególniania środków, które powinny się do tego przyczynić. W sumie zatem, cele przedstawione w programie są wiarygodne, lecz mało ambitne: nie powinny być trudne do osiągnięcia, pod warunkiem że władze pozostaną wierne swojemu zamiarowi powstrzymania wzrostu wydatków. Biorąc pod uwagę niniejszą ocenę, przedstawiona w programie pozycja budżetowa wyrażona przez rozwój cyklicznie korygowanego salda jest dostateczna aby osiągnąć zawarty w Pakcie na rzecz Stabilizacji i Wzrostu średnioterminowy cel, jakim jest pozycja budżetowa zbliżona do równowagi w okresie objętym programem (od 2005 r.). Lecz w kategoriach nominalnych, program nie przewiduje dalszego zmniejszania deficytu zasadniczego po 2005 r. i nie zawiera zobowiązania do zbliżenia się, przynajmniej nominalnie, do stabilnej pozycji przed końcem okresu objętego programem, ponieważ deficyt zasadniczy pozostaje na poziomie około 1% PKB. Jednak wydaje się, że począwszy od roku 2005 pozycja budżetowa przedstawiona w programie zapewnia dostateczny margines, w granicach którego mogą występować normalne cykliczne wahania bez naruszania progu deficytu ustalonego na 3% PKB.

- Aktualizacja zawiera szacunek, że wskaźnik zadłużenia sektora general government zmniejszy się z 5,3% PKB w 2003 r. do 5,0% w 2004 r. Za około połowę tego długu odpowiada rząd centralny, a za drugą połowę władze lokalne, zaś dług instytucji ubezpieczenia społecznego jest nieznaczny. Prognozuje się, że wskaźnik zadłużenia zmniejszy się nieco w perspektywie czasu objętej aktualizacją z 5,0% PKB w 2004 r. do 4,5% PKB w 2007 r. Pozycja całkowitych aktywów netto jest jeszcze bardziej korzystna dzięki pokaźnym aktywom finansowym szacowanym na około 50% PKB, zgromadzonym w ciągu poprzednich lat, podczas których odnotowywano nadwyżki finansowe.

- Program nawiązuje do środków podjętych ostatnio w celu powstrzymania wzrostu wydatków na opiekę zdrowotną, zwłaszcza wzrostu składek zatwierdzonych w listopadzie 2004 r. Zapowiada dalsze środki mające na celu powściągnięcie wydatków na opiekę zdrowotną, które zostały ujęte w ustawie uchwalonej przez parlament w grudniu 2004 r. Program wymienia również obciążenie systemu emerytalnego, jakie nastąpi w nadchodzących latach za sprawą ogromnego wzrostu zatrudnienia w Luksemburgu w ciągu ostatnich dwóch dziesięcioleci, które w coraz większym stopniu obejmuje pracowników zamiejscowych. Choć program nie zawiera jeszcze określonych środków mających zaradzić temu problemowi, to zapowiada, że kwestia ta będzie przedmiotem debaty w ciągu 2005 r.

- Dzięki swojemu bardzo niskiemu poziomowi długu sektora general government oraz znacznym rezerwom zgromadzonym przez ponad dwa dziesięciolecia przez sektor ubezpieczenia społecznego Luksemburg zdaje się być w korzystnej sytuacji jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych. Jednakże według próbnej oceny dokonanej na podstawie przewidywań wydatków bieżących przez służby Komisji strategia budżetowa nakreślona w programie może spowodować powstanie „luki podatkowej” wynoszącej blisko 2% PKB, która musiałaby zostać zamknięta w celu zapewnienia pełnej stabilności. Kraj doświadczał przez około 20 lat wyjątkowo silnego wzrostu zatrudnienia, który będzie stopniowo przekładać się na proporcjonalny wzrost liczby emerytów. Rezerwy mogą w znacznym stopniu przyczynić się do łagodzenia presji wywieranej na budżet przez tę sytuację i polityka gromadzenia rezerw powinna być kontynuowana wraz z przyjęciem środków zmierzających do podniesienia obecnie niskiej stopy zatrudnienia mieszkańców Luksemburga, zwłaszcza starszych wiekiem.

Porównanie głównych przewidywań makroekonomicznych i budżetowych

2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Realny PKB zmiana w %) | PS listopad 2004 | 4,4 | 3,8 | 3,3 | 4,3 |

KOM | 4,0 | 3,5 | 3,6 | n.d. |

PS listopad 2003 | 2,0 | 3,0 | 3,8 | n.d. |

Inflacja HICP (%) | PS listopad 2004 | 2,6 | 3,2 | 1,5 | 1,7 |

KOM | 3,0 | 2,3 | 1,6 | n.d. |

PS listopad 2003 | 1,5 | 1,3 | 1,2 | n.d. |

Saldo sektora general government (% PKB) | PS listopad 2004 | -1,4 | -1,0 | -0,9 | -1,0 |

KOM2 | -0,8 | -1,6 | -2,0 | n.d. |

PS listopad 2003 | -1,8 | -2,3 | -1,5 | n.d. |

Saldo pierwotne (% PKB) | PS listopad 2004 | -1,2 | -0,9 | -0,8 | -0,9 |

KOM2 | -0,6 | -1,4 | -1,8 | n.d. |

PS listopad 2003 | -1,6 | -2,1 | -1,5 | n.d. |

Saldo strukturalne (% PKB) | PS listopad 20041 | -0,7 | 0,3 | 1,4 | 2,0 |

KOM2 | 0,4 | 0,3 | 0,7 | n.d. |

PS listopad 20031 | 0,9 | 1,0 | 2,2 | n.d. |

Dług sektora general government brutto (% PKB) | PS listopad 2004 | 5,0 | 5,0 | 4,6 | 4,5 |

KOM2 | 4,9 | 4,8 | 4,7 | n.d. |

PS listopad 2003 | 5,2 | 5,0 | 4,4 | n.d. |

Uwaga: 1 Obliczenia służb Komisji na podstawie danych zawartych w programie 2 Sfinalizowane przed przedstawieniem budżetu na 2005 r. Źródła: Program stabilności (PS); Prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2004 r. (KOM); Obliczenia służb Komisji |

Na podstawie niniejszej oceny Komisja przyjęła dołączone zalecenie w sprawie opinii Rady odnośnie zaktualizowanego programu stabilności Luksemburga i przekazuje je Radzie.

Zalecenie w sprawie

OPINII RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Luksemburga na lata 2004-2007

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych, w szczególności jego art. 5 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

1. W dniu [18 stycznia] 2005 r. Rada zbadała zaktualizowany program stabilności Luksemburga obejmujący okres od 2004 do 2007 r. Aktualizacja jest tylko częściowo zgodna z wymaganiami zmienionego „Kodeksu postępowania w sprawie treści i formy programów stabilności i konwergencji” odnośnie danych. W szczególności, brakuje pewnych wymaganych danych dotyczących założeń makroekonomicznych.

2. W aktualizacji szacuje się, że wzrost realnego PKB wyniesie 4,4% w 2004 r. zwiększając się z poziomu 2,9% w 2003 r. Przewidywane jest, że w 2005 i 2006 r. wzrost ulegnie spowolnieniu, odpowiednio do 3,8% i 3,3%, a następnie ponownie przyspieszy do 4,3% w 2007 r. Na podstawie aktualnie dostępnych informacji wydaje się, że scenariusz ten świadczy o wiarygodnych założeniach wzrostu.

3. Strategia budżetowa będąca podstawą aktualizacji dąży do nieznacznego zmniejszenia deficytu do 1,0% PKB w 2005 r. z poziomu 1,4% PKB szacowanego na 2004 r. W 2006 i 2007 r. deficyt pozostałby na poziomie z 2005 r., przy czym przewidywane dochody i wydatki wyrażone w procentach PKB pozostałyby stałe. Z uwzględnieniem cyklicznych dostosowań, obliczenia służb Komisji przeprowadzone według wspólnie uzgodnionej metodologii przewidują, że w 2005 r. pojawi się nadwyżka w wysokości 0,3% PKB, która stopniowo wzrośnie do 2,0% PKB w 2007 r. świadcząc o szacowanym poszerzaniu się ujemnej luki produktowej. Jednak oszacowania luk produktowych, a stąd sald strukturalnych w wypadku Luksemburga stwarzają niezwykle duże marginesy niepewności z powodu bardzo specyficznych cech gospodarki tego kraju, co wymaga bardzo ostrożnego posługiwania się takimi wskaźnikami. W perspektywie czasu objętej programem wskaźnik inwestycji publicznych do PKB może pozostać zasadniczo stały wynosząc około 5% PKB, to jest znacznie powyżej średniej unijnej.

4. Ryzyka związane z przewidywaniami budżetowymi zawarte w programie wydają się zasadniczo zrównoważone. Z jednej strony, przewidywania dochodów w Luksemburgu są tradycyjnie ostrożne i wynik budżetowy za 2004 r. może być znacznie lepszy od obecnie szacowanego, co mogłoby ewentualnie pociągnąć za sobą korzystny efekt bazowy dla pozostałych lat programu. Z drugiej strony, program przewiduje spowolnienie wzrostu wydatków publicznych, który był szczególnie szybki w ostatnich latach, bez wyszczególnienia środków, które powinny przyczynić się do osiągnięcia tego celu. Pozycja budżetowa przedstawiona w programie zdaje się zapewniać dostateczny margines bezpieczeństwa chroniący przed naruszeniem progu deficytu wynoszącego 3% PKB przy normalnych wahaniach cyklicznych. Wydaje się ona również dostateczna do osiągnięcia zawartego w Pakcie na rzecz Stabilizacji i Wzrostu średnioterminowego celu, jakim jest pozycja budżetowa zbliżona do równowagi w okresie objętym programem (od 2005 r.), z uwzględnieniem dostosowań cyklicznych.

5. Wskaźnik zadłużenia jest niezwykle niski i przewidywane jest dalsze jego zmniejszenie się w perspektywie czasu objętej aktualizacją z 5,0% PKB w 2004 r. do 4,5% PKB w 2007 r. Pozycja pod względem całkowitych aktywów netto jest jeszcze bardziej korzystna dzięki znacznym aktywom finansowym szacowanym na około 50% PKB, zgromadzonym w ciągu ubiegłych lat podczas których odnotowywano nadwyżki finansowe.

6. Luksemburg zdaje się być w korzystnej sytuacji jeśli chodzi o długoterminową stabilność finansów publicznych. Oczekuje się, że duże zasoby dodatnich aktywów netto mogą przynajmniej częściowo skompensować przyszłe koszty związane ze starzeniem się społeczeństwa. Jednakże wskaźnik wnoszących składki do korzystających z systemu emerytalnego ulegnie pogorszeniu nawet przy korzystnym scenariuszu, w którym wzrost zatrudnienia dotrzyma kroku wyjątkowemu tempu notowanemu w ciągu ostatniego dwudziestolecia. Dlatego wymagane jest pewne ograniczenie w celu zapewnienia, aby wydatki państwowe pozostały w zgodzie z dochodami i aby polityka gromadzenia rezerw mogła być utrzymana, wraz z przyjęciem środków mających na celu podniesienie obecnie niskiego wskaźnika zatrudnienia mieszkańców Luksemburga, zwłaszcza starszych wiekiem.

Główne przewidywania na podstawie uaktualnionego programu stabilności Luksemburga

2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 |

Wzrost realnego PKB (%) Inflacja HICP (%) Saldo sektora general government (% PKB) Saldo pierwotne (% PKB) Saldo strukturalne(% PKB)1 Dług sektora general government brutto (% PKB) | 2,9 2,5 +0,8 +1,0 +1,4 5,3 | 4,4 2,6 -1,4 -1,2 -0,7 5,0 | 3,8 3,2 -1,0 -0,9 +0,3 5,0 | 3,3 1,5 -0,9 -0,8 +1,4 4,6 | 4,3 1,7 -1,0 -0,9 +2,0 4,5 |

1 Obliczenia służb Komisji przy zastosowaniu wspólnie uzgodnionej metodologii do danych zamieszczonych w programie.

[1] Dz.U. L 209, 2.8.1997. Wszystkie dokumenty przytoczone w niniejszym tekście dostępne są na następującej stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm.

[2] Dz.U. C 124, 5.5.1999.

[3] Zmieniona opinia Komitetu Ekonomiczno-Finansowego w sprawie treści i formy programów stabilizacji i konwergencji zatwierdzona przez Radę ECOFIN w dniu 10.7.2001.

[4] COM(2002) 668, 27.11.2002.