SPIS TREŚCI

1. WSTĘP 3

2. SPRAWOZDANIE ROCZNE ZA 2010 R. 3

2.1. Główne zmiany, tendencje i wyzwania dotyczące realizacji programów operacyjnych 3

2.1.1. Wykonanie Europejskiego Funduszu Rybackiego przez państwa członkowskie 3

2.1.2. Wykonanie budżetu przez Komisję 4

2.2. Streszczenie przeprowadzonych w imieniu Komisji audytów dotyczących ustanowionych przez państwa członkowskie systemów zarządzania i kontroli oraz streszczenie wyników przeprowadzonych przez państwa członkowskie audytów pomocy udzielanej z EFR. 5

2.2.1. Audyty Komisji Europejskiej dotyczące EFR przeprowadzone w 2010 r.: 5

2.2.2. Audyty państw członkowskich dotyczące EFR przeprowadzone w 2010 r.: 6

2.3. Sytuacja ekonomiczna w sektorze rybołówstwa 7

2.4. Innowacje w sektorze rybołówstwa – najlepsze praktyki EFR 8

2.5. Koordynacja EFR z funduszami strukturalnymi i Europejskim Funduszem Rolnym na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) 9

2.6. Pomoc techniczna 9

2.6.1. Wykorzystanie budżetu na wsparcie techniczne przez państwa członkowskie 9

2.6.2. Wykorzystanie budżetu na wsparcie techniczne przez Komisję 10

3. Sytuacja w dziedzinie strategii audytu, systemów zarządzania i kontroli oraz rocznych sprawozdań audytowych 11

4. Realizacja finansowa w państwach członkowskich 12

WSTĘP

Zgodnie z art. 68 rozporządzenia w sprawie EFR[1] do dnia 31 grudnia każdego roku Komisja przekazuje Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu oraz Komitetowi Regionów sprawozdanie z faktycznego wdrożenia EFR. Sprawozdanie musi być oparte na dokonanej przez Komisję analizie i ocenie sprawozdań rocznych państw członkowskich oraz na innych dostępnych informacjach. Zgodnie z wymogiem zawartym we wspomnianym rozporządzeniu czwarte sprawozdanie roczne zawiera dodatkowo streszczenie przeprowadzonych w imieniu Komisji audytów dotyczących ustanowionych przez państwa członkowskie systemów zarządzania i kontroli oraz streszczenie wyników przeprowadzonych przez państwa członkowskie audytów pomocy udzielanej z EFR, a także – w odpowiednich przypadkach – dokonanych korekt finansowych.

Niniejsze sprawozdanie dotyczy wykonania EFR w 2010 r. Załączony dokument roboczy służb Komisji zawiera podsumowanie wdrożenia EFR w każdym państwie członkowskim, a także cztery tabele ze szczegółowymi informacjami na temat realizacji finansowej[2].

SPRAWOZDANIE ROCZNE ZA 2010 R.

Główne zmiany, tendencje i wyzwania dotyczące realizacji programów operacyjnych

Wykonanie Europejskiego Funduszu Rybackiego przez państwa członkowskie

Powody opóźnionego rozpoczęcia wdrażania EFR były szczegółowo analizowane we wcześniejszych sprawozdaniach rocznych – późne przyjęcie rozporządzenia w sprawie EFR i rozporządzenia wykonawczego, priorytetowe znaczenie nadane przez państwa członkowskie większym funduszom UE, złożoność ustanowienia zgodnych z przepisami systemów zarządzania i kontroli oraz jednocześnie zakończenie wykonania Instrumentu Finansowego Orientacji Rybołówstwa (IFOR) 2000-2006.

Innym powodem były skutki kryzysu gospodarczego i finansowego, które ograniczyły w niektórych państwach członkowskich fundusze dostępne na współfinansowanie krajowe i utrudniły inwestycje prywatne. Według śródokresowej oceny EFR rybołówstwo i akwakultura były również narażone na większą presję gospodarczą wynikającą z rosnących kosztów paliwa, wzrostu kosztów paszy dla ryb i rosnącego poziomu ogólnego bezrobocia, co spowodowało pewien spadek popytu na produkty rybołówstwa i stagnację cen. Z drugiej strony w niektórych państwach członkowskich wpływ kryzysu paliwowego był raczej tymczasowy i stanowił również okazję dla propagowania innowacji i wyższej wydajności w tym sektorze, zmierzających do przyjęcia bardziej ekonomicznych metod prowadzenia połowów i restrukturyzacji floty.

Obecne dane wskazują na to, że zgodnie z oczekiwaniami wyrażonymi w sprawozdaniu rocznym za 2009 r. tempo wdrażania EFR zaczyna wzrastać. Do końca 2010 r. 36,13 % całego przydziału EFR przeznaczono na konkretne projekty, co stanowi niemal dwukrotność kwoty przeznaczonej pod koniec 2009 r., przy czym niektóre państwa członkowskie przekroczyły tu 50 %.

36,13 % całego przydziału EFR przeznaczono na 4 osie priorytetowe w następujący sposób: 13,2 % (567 485 078 EUR) na oś 1 (środki na rzecz dostosowania wspólnotowej floty rybackiej), 11,7 % (504 633 674 EUR) na oś 2 (akwakultura, rybołówstwo śródlądowe, przetwarzanie i obrót produktami rybołówstwa i akwakultury), 9,7 % (418 147 084 EUR) na oś 3 (środki służące wspólnemu interesowi) i 0,7 % (33 844 305 EUR) na oś 4 (zrównoważony rozwój obszarów zależnych głównie od rybactwa). Co ważne, dane te odzwierciedlają pewien postęp nie tylko w przypadku osi 1 (gdzie absorpcję finansową ułatwia wysoka intensywność pomocy), ale także w odniesieniu do wsparcia w ramach osi 2 i 3. Jak zwrócono uwagę w sprawozdaniu rocznym za 2009 r., jest to kolejne potwierdzenie, że pomimo skutków kryzysu finansowego i gospodarczego następuje ożywienie w realizacji prywatnych i wspólnych projektów inwestycyjnych.

Pod względem płatności poświadczone wydatki z EFR do końca 2010 r. wyniosły 645 829 316 EUR, czyli 15 % całego przydziału EFR. Stanowi to wzrost o ponad 10 punktów procentowych w porównaniu z sytuacją na koniec 2009 r. (4,1 %). Większość płatności poświadczonych przez państwa członkowskie dotyczyła osi 1 (60 %, czyli 386 331 662 EUR), natomiast w przypadku osi 2 i 3 było to odpowiednio 21 % (135 686 896 EUR) i 16 % (103 906 607 EUR). W ramach osi 4 poświadczono 1,2 % płatności (7 987 000 EUR). Wysoki odsetek poświadczonych płatności w przypadku osi 1 wynika z wysokiej intensywności pomocy w ramach tego środka oraz z trudności dotyczących współfinansowania prywatnego i publicznego, co spowolniło wdrażanie środków w ramach pozostałych osi.

W przypadku osi 4 tworzenie partnerstw lokalnych i wybieranie opartych na uczestnictwie strategii rozwoju lokalnego wymagało dużego wysiłku pod względem budowania zdolności, w czym jednostka wspierająca FARNET odgrywała główną rolę. To zindywidualizowane wsparcie dla państw członkowskich i podmiotów lokalnych opłaciło się. Tempo wdrażania wzrosło i do końca 2010 r. w 13 z 21 państw członkowskich wdrażających oś 4 wybrano już ponad 170 lokalnych grup działania w sektorze rybołówstwa (grup FLAG). Oczekuje się, że do końca 2011 r. ogółem zostanie powołanych 250 takich grup.

Wykonanie budżetu przez Komisję

Jeśli chodzi o zobowiązania roczne, w 2010 r. przydzielono 14,8 % (639 062 172 EUR) całkowitych środków na lata 2007-2013 (4 304 949 019 EUR), z czego 485 174 453 EUR przypadło na regiony konwergencji, a 153 887 719 EUR na regiony niebędące regionami konwergencji. Jeśli chodzi o płatności, w 2010 r. wypłacono 8,85 % (380 796 428 EUR) całkowitych środków na lata 2007-2013, z czego 66,9 % na regiony konwergencji (254 799 278 EUR), a 33,1 % na regiony niebędące regionami konwergencji (125 997 150 EUR). Płatności te były płatnościami okresowymi. Szczegółowe informacje przedstawiono w pkt 4 niniejszego sprawozdania (tabela dotycząca realizacji finansowej w państwach członkowskich) oraz w dokumencie roboczym służb Komisji dołączonym do niniejszego sprawozdania (tabele I, II, III oraz IV).

Na koniec 2010 r. dwa państwa członkowskie (Niemcy i Republika Słowacka) zostały objęte anulowaniem zobowiązań, zgodnie z zasadą „N+2”, o której mowa w art. 90 rozporządzenia w sprawie EFR, na kwotę odpowiednio 2 154 026 EUR i 108 599 EUR.

Streszczenie przeprowadzonych w imieniu Komisji audytów dotyczących ustanowionych przez państwa członkowskie systemów zarządzania i kontroli oraz streszczenie wyników przeprowadzonych przez państwa członkowskie audytów pomocy udzielanej z EFR.

Audyty Komisji Europejskiej dotyczące EFR przeprowadzone w 2010 r.:

W 2010 r. Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa rozpoczęła nowe kontrolne postępowanie wyjaśniające dotyczące programów EFR (2007-2013). Jego głównym celem jest uzyskanie pewności odnośnie do prac przeprowadzonych przez instytucje audytowe w państwach członkowskich. W ramach audytów powtórzono prace wykonane przez instytucje audytowe w odniesieniu do najważniejszych wymogów systemów zarządzania i kontroli, określonych w porozumieniu z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym i przekazanych państwom członkowskim[3]. Moduły pierwszy i drugi obejmują metodykę audytu stosowaną przez instytucje audytowe; moduły trzeci i czwarty dotyczą wykonania odpowiednich audytów systemu i audytów operacji przeprowadzonych przez instytucje audytowe.

Jak pokazano w tabeli 1, w 2010 r. przeprowadzono siedem audytów, obejmujących prace instytucji audytowych w odniesieniu do siedmiu programów operacyjnych. Na podstawie tych audytów odpowiednie instytucje audytowe otrzymały zalecenia dotyczące potrzeby wdrożenia środków naprawczych. Audyty te wykazały, że można racjonalnie stwierdzić, iż opinie tych siedmiu instytucji audytowych można uznać za dokładne. Dwie instytucje audytowe sklasyfikowano w kategorii 1 (dobrze funkcjonuje; wymaga niewielkich ulepszeń), a pięć sklasyfikowano w kategorii 2 (funkcjonuje, lecz wymaga pewnych ulepszeń). Instytucje audytowe sklasyfikowane w kategorii 1 (opinia pokontrolna „bez zastrzeżeń”) nie wymagają podejmowania działań następczych.

Tabela 1: Streszczenie przeprowadzonych w 2010 r. w imieniu Komisji audytów dotyczących ustanowionych przez państwa członkowskie systemów zarządzania i kontroli

Dada audytu | Państwo członkowskie | CCI | Moduł EPM 2007-2013 | Poziom pewności | Opinia pokontrolna | Sprawozdanie |

14-18/6/2010 | Estonia | 2007EE14FPO001 | 1,2 i 3 | Kat.2 | Z zastrzeżeniem | Końcowe okresowe |

5-7/7/2010 | Niemcy (Meklemburgia-Pomorze Przednie) | 2007DE14FPO001 | 1,2,3 i 4 | Kat.1 | Bez zastrzeżeń | Końcowe |

26-30/7/2010 | Łotwa | 2007LV14FPO001 | 1,2 i 3 | Kat.2 | Z zastrzeżeniem | Końcowe okresowe |

25-29/10/2010 | Francja | 2007FR14FPO001 | 1,2,3 i 4 | Kat.2 | Z zastrzeżeniem | Przygotowywane |

25-28/10/2010 | Niderlandy | 2007NL14FPO001 | 1,2,3 i 4 | Kat.2 | Z zastrzeżeniem | Projekt |

8-12/11/2010 | Hiszpania (Kraj Basków) | 2007ES14FPO001 | 1,2 i 3 | Kat.2 | Z zastrzeżeniem | Końcowe okresowe |

22-26/11/2010 | Litwa | 2007LT14FPO001 | 1,2,3 i 4 | Kat.1 | Bez zastrzeżeń | Końcowe |

Audyty państw członkowskich dotyczące EFR przeprowadzone w 2010 r.:

W 2010 r. Komisja otrzymała pięćdziesiąt jeden sprawozdań z audytu systemu przedłożonych przez instytucje audytowe 13 państw członkowskich (zgodnie z art. 61 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1198/2006). Tabela 2 zawiera zestawienie instytucji objętych tymi audytami (instytucja zarządzająca - MA, instytucja certyfikująca - CA lub instytucja pośrednicząca - IB), poziom pewności uzyskany dzięki ocenie skuteczności najważniejszych wymogów i ogólną opinię pokontrolną wymienioną w sprawozdaniach.

W przypadku dwudziestu sprawozdań poziom zapewnienia należał do kategorii 1, co oznacza, że system poddany audytowi funkcjonuje dobrze i wymaga jedynie niewielkich ulepszeń. W dwudziestu siedmiu sprawozdaniach poziom ten należał do kategorii 2, która oznacza, że system funkcjonuje, ale wymaga pewnych ulepszeń. W przypadku trzech sprawozdań z audytu poziom pewności plasował się w kategorii 3, tj. system funkcjonuje częściowo i wymaga znacznych ulepszeń; w tych przypadkach podejmuje się odpowiednie działania zaradcze. Instytucje audytowe zapewniają monitorowanie takich przypadków jak również realizację działań następczych.

W odniesieniu do trzydziestu sprawozdań instytucja audytowa wydała opinię z zastrzeżeniem; w przypadku sześciu sprawozdań wydano opinię bez zastrzeżeń. W przypadku pozostałych sprawozdań brakowało takiej ogólnej opinii.

Wyniki analizy tych sprawozdań przeprowadzonej przez Dyrekcję Generalną ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa bierze się pod uwagę na potrzeby ogólnego poziomu pewności, który należy podać w rocznym sprawozdaniu z działalności.

Tabela 2: Streszczenie audytów pomocy udzielanej z EFR przeprowadzonych w 2010 r. przez państwa członkowskie.

Państwo członkowskie | CCI | Liczba otrzymanych sprawozdań z audytu systemu | Instytucja objęta audytem[4] | Poziom pewności | Opinia pokontrolna |

Państwo członkowskie | Na podstawie decyzji a | Przydzielone b | Wypłacone c (w tym płatności zaliczkowe) | % (b) / (a) | % (c) / (a) |

Belgia | Okres 2007-2013 | 26 261 648,00 | 12 793 350,00 | 3 676 630,00 | 48,71 % | 14,00 % |

Rok budżetowy: 2010 | 4 337 474,00 | 4 337 474,00 | 0,00 |

Republika Bułgarii | Okres 2007-2013 | 80 009 708,00 | 38 156 245,00 | 11 201 359,11 | 47,69 % | 14,00 % |

Rok budżetowy: 2010 | 12 221 422,00 | 12 221 422,00 | 0,00 |

Republika Czeska | Okres 2007-2013 | 27 106 675,00 | 14 448 901,00 | 7 086 877,73 | 53,30 % | 26,14 % |

Rok budżetowy: 2010 | 3 868 715,00 | 3 868 715,00 | 3 291 943,23 |

Dania | Okres 2007-2013 | 133 675 169,00 | 74 110 255,00 | 44 853 998,24 | 55,44 % | 33,55 % |

Rok budżetowy: 2010 | 19 081 484,00 | 19 081 484,00 | 26 139 474,58 |

Niemcy | Okres 2007-2013 | 153 711 392,00 | 85 867 012,00 | 47 423 400,45 | 55,86 % | 30,85 % |

Rok budżetowy: 2010 | 22 270 129,00 | 22 270 129,00 | 19 430 244,12 |

Estonia | Okres 2007-2013 | 84 568 039,00 | 41 883 075,00 | 20 197 426,14 | 49,53 % | 23,88 % |

Rok budżetowy: 2010 | 11 891 071,00 | 11 891 071,00 | 9 603 101,61 |

Irlandia | Okres 2007-2013 | 42 266 603,00 | 20 590 159,00 | 20 590 159,00 | 48,71 % | 48,71 % |

Rok budżetowy: 2010 | 6 980 914,00 | 6 980 914,00 | 14 672 835,00 |

Grecja | Okres 2007-2013 | 207 832 237,00 | 120 018 853,00 | 31 994 351,17 | 57,75 % | 15,39 % |

Rok budżetowy: 2010 | 29 729 945,00 | 29 729 945,00 | 2 897 837,99 |

Hiszpania | Okres 2007-2013 | 1 131 890 912,00 | 641 340 727,00 | 286 033 924,92 | 56,66 % | 25,27 % |

Rok budżetowy: 2010 | 161 753 140,00 | 161 753 140,00 | 127 569 198,92 |

Francja | Okres 2007-2013 | 216 053 084,00 | 119 781 031,00 | 74 268 494,67 | 55,44 % | 34,38 % |

Rok budżetowy: 2010 | 30 840 533,00 | 30 840 533,00 | 21 869 442,14 |

Włochy | Okres 2007-2013 | 424 342 854,00 | 236 309 252,00 | 104 244 555,92 | 55,69 % | 24,57 % |

Rok budżetowy: 2010 | 60 586 678,00 | 60 586 678,00 | 44 836 557,92 |

Cypr | Okres 2007-2013 | 19 724 418,00 | 10 935 328,00 | 8 910 044,99 | 55,44 % | 45,17 % |

Rok budżetowy: 2010 | 2 815 565,00 | 2 815 565,00 | 6 148 626,47 |

Łotwa | Okres 2007-2013 | 125 015 563,00 | 62 503 709,00 | 39 695 701,19 | 50,00 % | 31,75 % |

Rok budżetowy: 2010 | 17 736 296,00 | 17 736 296,00 | 10 556 618,45 |

Litwa | Okres 2007-2013 | 54 713 408,00 | 28 548 396,00 | 18 445 624,41 | 52,18 % | 33,71 % |

Rok budżetowy: 2010 | 7 546 096,00 | 7 546 096,00 | 8 841 003,88 |

Luksemburg | Okres 2007-2013 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 % | 0,00 % |

Rok budżetowy: 2010 | 0,00 | 0,00 | 0,00 |

Węgry | Okres 2007-2013 | 34 850 860,00 | 16 116 646,00 | 5 674 974,00 | 46,24 % | 16,28 % |

Rok budżetowy: 2010 | 5 341 786,00 | 5 341 786,00 | 795 853,60 |

Malta | Okres 2007-2013 | 8 372 329,00 | 4 029 528,00 | 1 172 126,06 | 48,13 % | 14,00 % |

Rok budżetowy: 2010 | 1 250 716,00 | 1 250 716,00 | 0,00 |

Niderlandy | Okres 2007-2013 | 48 578 417,00 | 26 932 144,00 | 11 648 010,18 | 55,44 % | 23,98 % |

Rok budżetowy: 2010 | 6 934 334,00 | 6 934 334,00 | 0,00 |

Austria | Okres 2007-2013 | 5 259 318,00 | 2 928 289,00 | 2 891 907,55 | 55,68 % | 54,99 % |

Rok budżetowy: 2010 | 750 906,00 | 750 906,00 | 1 081 650,42 |

Polska | Okres 2007-2013 | 734 092 574,00 | 361 732 791,00 | 139 941 469,79 | 49,28 % | 19,06 % |

Rok budżetowy: 2010 | 119 906 010,00 | 119 906 010,00 | 37 168 509,43 |

Portugalia | Okres 2007-2013 | 246 485 249,00 | 137 478 742,00 | 64 386 992,42 | 55,78 % | 26,12 % |

Rok budżetowy: 2010 | 35 195 411,00 | 35 195 411,00 | 29 879 058,42 |

Rumunia | Okres 2007-2013 | 230 714 207,00 | 103 832 279,00 | 32 299 988,49 | 45,00 % | 14,00 % |

Rok budżetowy: 2010 | 36 391 468,00 | 36 391 468,00 | 0,00 |

Słowenia | Okres 2007-2013 | 21 640 283,00 | 11 754 369,00 | 3 029 639,62 | 54,32 % | 14,00 % |

Rok budżetowy: 2010 | 3 722 949,00 | 3 722 949,00 | 0,00 |

Słowacja | Okres 2007-2013 | 13 579 930,00 | 7 282 064,00 | 3 912 804,43 | 53,62 % | 28,81 % |

Rok budżetowy: 2010 | 1 655 266,00 | 1 655 266,00 | 1 731 349,25 |

Finlandia | Okres 2007-2013 | 39 448 827,00 | 21 870 648,00 | 11 387 844,83 | 55,44 % | 28,87 % |

Rok budżetowy: 2010 | 5 631 130,00 | 5 631 130,00 | 2 960 792,20 |

Szwecja | Okres 2007-2013 | 54 664 803,00 | 30 306 470,00 | 19 494 588,76 | 55,44 % | 35,66 % |

Rok budżetowy: 2010 | 7 803 137,00 | 7 803 137,00 | 11 322 330,55 |

Zjednoczone Królestwo | Okres 2007-2013 | 137 827 889,00 | 67 594 416,00 | 19 295 904,46 | 49,04 % | 14,00 % |

Rok budżetowy: 2010 | 22 819 597,00 | 22 819 597,00 | 0,00 |

Ogółem | Okres 2007-2013 | 4 302 686 396,00 | 2 299 144 679,00 | 1 033 758 798,53 | 53,44 % | 24,03 % |

Rok budżetowy: 2010 | 639 062 172,00 | 639 062 172,00 | 380 796 428,18 |

[1] Artykuł 68 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego, Dz.U. L 120 z 15.8.2006.

[2] Tabela I. Realizacja finansowa w regionach konwergencji.

Tabela II. Realizacja finansowa w regionach niebędących regionami konwergencji.

Tabela III. Kwoty zaplanowane w EFR w podziale na osie priorytetowe i na państwa członkowskie.

Tabela IV. Poświadczone wydatki z EFR w podziale na osie priorytetowe i na państwa członkowskie.

[3] Wytyczne EFFC/27/2008 z 12/9/2008 dotyczące wspólnej metodyki oceny systemów zarządzania i kontroli w państwach członkowskich (okres programowania 2007-2013).

[4] MA= instytucja zarządzająca; CA= instytucja certyfikująca; IB= instytucja pośrednicząca.