UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Umowa o współpracy naukowej i technologicznej między Wspólnotą Europejską oraz Federacyjną Republiką Brazylii (zwana dalej „umową”) weszła w życie dnia 7 sierpnia 2007 r. Artykuł XII ust. 2 umowy stanowi: „niniejsza Umowa obowiązuje początkowo przez okres pięciu lat i może zostać przedłużona za zgodą obu Stron po dokonaniu oceny w trakcie przedostatniego roku każdego następnego okresu przedłużenia”. Ostatni raz umowa została przedłużona w 2017 r. i obowiązuje do dnia 7 sierpnia 2022 r., chyba że strony przedłużą ją na kolejny okres pięciu lat.

Od ostatniego przedłużenia umowy (decyzją 2018/343/UE sektor nauki, technologii i innowacji (STI) w Brazylii stale się rozwija. Kraj ten, pod względem wielkości i zasobów porównywalny do kontynentu, jest naukową potęgą Ameryki Łacińskiej. Brazylia jest nadal głównym partnerem UE w dziedzinie STI w regionie, a współpraca w zakresie badań naukowych i innowacji (R&I) pozostaje ważnym i pozytywnym elementem ogólnych stosunków UE z tym krajem.

Głównymi instrumentami współpracy są unijne programy ramowe w dziedzinie badań i innowacji. W rankingu najaktywniejszych uczestników programu „Horyzont 2020” Brazylia zajęła szóste miejsce (w stosunku do wszystkich państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów jej udział wyniósł 25 %), a wskaźnik powodzenia jej projektów znacznie przewyższał średnią. Z oceny przeprowadzonej przez Komisję Europejską wyraźnie wynika, że umowa stanowi istotne ramy ułatwiające współpracę między UE a Brazylią we wspólnych priorytetowych obszarach nauki i technologii, co prowadzi do wzajemnych korzyści.

W czasie trwania programu „Horyzont 2020” (2014-2020) współpraca między UE a brazylijskim środowiskiem badawczym doprowadziła m.in. do dalszego rozwoju transatlantyckich badań naukowych i innowacji związanych z morzem w ramach sojuszu na rzecz badań nad Atlantykiem, w oparciu o oświadczenie z Belém podpisane przez UE i RPA. Ponadto prowadzono szeroko zakrojoną współpracę naukową w dziedzinie zdrowia, aby stawić czoła globalnym wyzwaniom, takim jak wirus Zika, przy dużym udziale Brazylii w zaproszeniach do składania wniosków ogłoszonych przez UE w 2016 r. Należy podkreślić owocną współpracę w walce z COVID-19: brazylijskie podmioty biorą udział w dwóch projektach w ramach ogłoszonych przez Komisję Europejską nadzwyczajnych zaproszeń do składania wniosków, a także w ramach inicjatyw wielostronnych, w szczególności światowej współpracy badawczej w zakresie gotowości na wypadek wystąpienia chorób zakaźnych (GloPID-R). Ponadto w ciągu ostatnich pięciu lat zaangażowanie brazylijskich podmiotów w projekty w zakresie infrastruktury badawczej przyczyniło się do zmapowania infrastruktury badawczej w krajach Ameryki Łacińskiej i Karaibów.

Porozumienie o współpracy między Wspólnym Centrum Badawczym a Ministerstwem Nauki, Technologii i Innowacji Brazylii, w ramach umowy podpisanej w 2013 r. i przedłużonej w 2018 r., wzmocniło współpracę dwustronną w kilku obszarach, takich jak: zapobieganie klęskom żywiołowym i zarządzanie kryzysowe; monitorowanie pożarów lasów i degradacji lasów za pomocą teledetekcji; oraz zmiana klimatu i surowce krytyczne.

Podmioty prawne z siedzibą w niestowarzyszonych państwach trzecich o wysokim dochodzie, takich jak Brazylia, zasadniczo ponoszą koszty uczestnictwa we wspólnych działaniach w ramach programu ramowego UE w zakresie badań naukowych i innowacji. W tym kontekście warto zauważyć, że w maju 2018 r. podpisano porozumienie administracyjne między brazylijskimi federalnymi i stanowymi organami finansującymi a Komisją Europejską, mające na celu ułatwienie współpracy z agencjami, które zapewniały finansowanie brazylijskim podmiotom prawnym uczestniczącym we wspólnych działaniach w ramach programu „Horyzont 2020”. Podobne porozumienie ma zostać podpisane również w kontekście programu „Horyzont Europa”, co zapewni wsparcie uczestnictwa brazylijskich podmiotów w projektach programu „Horyzont Europa” wybranych do finansowania.

Na posiedzeniu Wspólnego Komitetu Sterującego UE-Brazylia w dziedzinie nauki i technologii, które odbyło się 24 marca 2021 r., potwierdzono pozytywną dynamikę dialogu we wszystkich wyżej wymienionych obszarach oraz zamiar kontynuowania i zacieśniania dwustronnej współpracy w zakresie badań naukowych i innowacji w ramach programu „Horyzont Europa” (2021-2027). W związku z powyższym perspektywy Brazylii, jeśli chodzi o jej uczestnictwo w przyszłych misjach i partnerstwach w ramach programu „Horyzont Europa”, są dobre. Ponadto Brazylia zajmuje wysoką pozycję w kolejnym programie ESDZ na lata 2021–2027, w którym uwzględniono kilka inicjatyw UE–Brazylia, koncentrujących się na nadrzędnych celach UE, w ramach Drużyny Europy. Potwierdza to pozycję Brazylii jako strategicznego partnera UE w zakresie STI oraz znaczne możliwości osiągnięcia efektu synergii. W związku z powyższym w interesie Unii leży przedłużenie umowy o współpracy naukowej i technologicznej między Wspólnotą Europejską oraz Federacyjną Republiką Brazylii na kolejny okres pięciu lat. Obie strony potwierdziły zamiar przedłużenia umowy w drodze wymiany listów z dnia 11 maja 2021 r. i 24 maja 2021 r. Zasadnicza treść przedłużonej umowy będzie identyczna z zasadniczą treścią obecnej umowy.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki