[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 26.11.2007

KOM(2007) 738 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI EUROPEJSKIEJ DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW

Sytuacja osób niepełnosprawnych w Unii Europejskiej: europejski plan działania na lata 2008-2009 {SEC(2007)1548}

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Sytuacja osób niepełnosprawnych 3

2.1. Fakty i liczby 3

2.2. Rosnące znaczenie w wymiarze gospodarczym 3

3. Dokonania Planu działania UE w sprawie niepełnosprawności w latach 2006-2007 4

3.1 Współdziałanie Wspólnoty z państwami członkowskimi 4

3.2 Działania na poziomie UE 5

3.3 Postępy na poziomie krajowym 7

4. Priorytety na lata 2008-2009 8

4.1 Działania na rzecz czynnego uczestnictwa poprzez dostępność 8

4.2 Działania zmierzające do zapewnienia pełni praw podstawowych 11

5. Wnioski 12

ZAŁĄCZNIKI

1. WPROWADZENIE

Celem strategii Komisji w sprawie niepełnosprawności, poczynając już od 2003 r.[1], było urzeczywistnienie równości szans dla osób niepełnosprawnych. Jako sygnatariusze Konwencji w sprawie praw osób niepełnosprawnych Organizacji Narodów Zjednoczonych[2] (Konwencja ONZ) z 2007 r., Wspólnota Europejska oraz jej państwa członkowskie potwierdziły swoje przekonanie o doniosłej wadze kwestii niepełnosprawności w szeroko ujętej dziedzinie praw człowieka[3] oraz na gruncie prawa.

Plan Działania UE w sprawie Niepełnosprawności (PDN) na lata 2003-2010 określa środki służące realizacji tej strategii poprzez uwzględnianie problematyki niepełnosprawności we wszystkich stosownych dziedzinach polityki UE. Co więcej, państwa członkowskie wdrażają konkluzje Rady z 2003 r., zgodnie z którymi zostały one zachęcone do czynnego uwzględniania problematyki niepełnosprawności w stosownych dziedzinach polityki[4].

PDN opiera się na dwuletnich etapach o wyznaczonych priorytetach politycznych, odpowiadających rzeczywiście napotykanym przez niepełnosprawnych brakom w dziedzinie równych szans. Niniejszy komunikat ma trojaki cel, na który składają się:

a). analiza rozwoju sytuacji, w jakiej znajdują się osoby niepełnosprawne;

b). sprawozdanie z postępów osiągniętych w drugiej fazie PDN w latach 2006–2007;

c). określenie priorytetów na lata 2008-2009 mających na celu spełnienie strategicznych celów PDN.

2. SYTUACJA OSÓB NIEPEłNOSPRAWNYCH

2.1. Fakty i liczby

Analiza najświeższych danych[5] (zob. załącznik I) potwierdza silne powiązanie występowania niepełnosprawności z zaawansowanym wiekiem. Dane wskazują jednocześnie, że niepełnosprawni są w dalszym ciągu nieproporcjonalnie wykluczani z rynku pracy, oraz że sytuacja kobiet niepełnosprawnych jest gorsza w porównaniu z niepełnosprawnymi mężczyznami (zob. załącznik 2). Co więcej, osoby dotknięte niepełnosprawnością w dziedzinie nauki i zdolności umysłowych są zatrudniane jeszcze rzadziej aniżeli niepełnosprawni fizycznie.

2.2. Rosnące znaczenie w wymiarze gospodarczym

Wykluczenie osób niepełnosprawnych z rynku pracy budzi poważne zastrzeżenia z punktu widzenia równości szans. Problem ten ma również wymiar gospodarczy: w obliczu szczuplejących zasobów siły roboczej w wyniku zmian demograficznych, w czasie obrad wiosennego szczytu Rady Europejskiej w 2006 r.[6] uwypuklano potrzebę maksymalnego wykorzystania dotychczas marnowanego potencjału wielu osób wykluczonych z rynku pracy, przy jednoczesnym wskazaniu na niepełnosprawnych jako jedną z kluczowych grup priorytetowych.

Zważywszy ponadto na silne powiązanie niepełnosprawności z wiekiem, mamy do czynienia z palącą potrzebą zwiększenia dostępności[7]. Rosnące znaczenie rynku dostępnych produktów dla gospodarki stało się czynnikiem innowacji, np. w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych, w szczególności w USA i w Japonii. Prawodawstwo amerykańskie nakładające obowiązkowe wymogi dostępności dla niepełnosprawnych w przypadku zamówień publicznych pozwala na usprawnienie warunków przebywania niepełnosprawnych urzędników federalnej administracji w pomieszczeniach. Dostępność może powodować istotne rozróżnienie między osobą niepełnosprawną czynną na rynku pracy a uzależnioną od opieki społecznej.

Poza tym wzrost w sektorze usług owocuje nowymi miejscami pracy, dążąc do zaspokojenia rosnącego popytu starzejącej się ludności. W samym 2004 r. sektor usług dla osób niepełnosprawnych dawał zatrudnienie ponad 8 milionom ludzi, a odnotowany w nim łączny obrót sięgał około 68 mln euro w skali państw UE-27[8]; przy spodziewanej tendencji zwyżkowej dla obu wskaźników[9].

3. Dokonania Planu działania UE w sprawie niepełnosprawności w latach 2006-2007

3.1 Współdziałanie Wspólnoty z państwami członkowskimi

Wspólne europejskie ujęcie zagadnienia niepełnosprawności wywarło decydujący wpływ na treść Konwencji ONZ, w myśl której niepełnosprawność uznano za koncepcję ewoluującą – co odzwierciedla w pełni europejską społeczną koncepcję niepełnosprawności. Ponadto główne części składowe koncepcji wspólnotowej, uwzględniającej zakaz dyskryminacji, równość szans oraz aktywną integrację, również w Konwencji ONZ znalazły poczesne miejsce.

Mając na celu współpracę z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego nad spójnym i skoordynowanym podejściem do wprowadzenia Konwencji ONZ w życie państwa członkowskie w porozumieniu z Komisją zaplanowały na czerwiec 2007 r. nieformalne spotkanie na szczeblu ministerialnym poświęcone tematyce niepełnosprawności, . Jak uzgodniono, celem grupy najwyższego szczebla ds. niepełnosprawności było rozpoznanie wspólnych wyzwań oraz stosownych rozwiązań oraz sprawozdanie z postępów przedłożone na kolejnych spotkaniach ministrów w dziedzinie niepełnosprawności.

3.2 Działania na poziomie UE

Założenia PDN na lata 2006-2007 skupiały się na czterech obszarach propagowania samodzielności (tzw. niezależnego funkcjonowania): zachęcanie do działalności (w tym: gospodarczej), dostęp do wysokiej jakości usług w zakresie wsparcia i opieki oraz dostępność towarów i usług a także zwiększenie zdolności analitycznych UE[10].

- Zachęcanie do aktywności

Niski poziom uczestnictwa niepełnosprawnych w rynku pracy może być wynikiem przeszkód o charakterze dyskryminacyjnym i innych. Z tego względu konieczne jest uruchomienie zróżnicowanych narzędzi służących do walki z dyskryminacją, dostarczania czynnego wsparcia oraz usuwania przeszkód ograniczających pełny dostęp.

Dyrektywa w sprawie równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy[11] została poddana transpozycji na grunt prawodawstwa krajowego we wszystkich państwach członkowskich, a sprawozdanie z jej wykonania zostanie przygotowane z początkiem roku 2008. Wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie pojęcia niepełnosprawności[12] uwypukla rozróżnienie między chorobą a niepełnosprawnością w kontekście wykonania dyrektywy. Trybunał ma ponadto rozstrzygnąć w kwestii dyskryminacji w sprawie wniesionej przez stowarzyszenie przeciwko dostawcom usług opieki nad niepełnosprawnymi[13].

Komisja finalizuje właśnie prace nad nowym rozporządzeniem o wyłączeniu grupowym w dziedzinie pomocy państwa[14] , które pozwoli na uproszczenie zasad udzielania pomocy na szkolenie i zatrudnienie niepełnosprawnych, z jednoczesnym zwolnieniem określonych programów pomocowych z obowiązku uprzedniego zgłaszania Komisji.

Polityka spójności odgrywa doniosłą rolę we wspieraniu zatrudnienia i integracji społecznej osób niepełnosprawnych, jak również w dostępie – za pośrednictwem programów operacyjnych przygotowywanych i wdrażanych przez państwa członkowskie, regiony oraz szersze partnerstwa przy współudziale Komisji oraz dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) oraz Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS). Ogólne rozporządzenie obejmujące okres 2007-2013 stanowi, że „dostępność dla osób niepełnosprawnych jest jednym z kryteriów, których należy przestrzegać podczas określania operacji współfinansowanych z funduszy oraz które należy uwzględniać na poszczególnych etapach wdrażania”[15].

- Promowanie dostępu do wysokiej jakości usług w zakresie wsparcia i opieki

Grupa wysokiego szczebla ds. niepełnosprawności (GWSN)[16], opracowała pisemne stanowisko na temat uwzględnienia problematyki niepełnosprawności w ramach usprawnionej otwartej metody koordynacji (OMK) w odniesieniu do integracji społecznej, opieki długoterminowej i opieki społecznej. Dokument ten odnosi się do dobrych wzorów, proponując zalecenia w dziedzinie spójnego podejścia poprzez mocniejsze podkreślenie tej tematyki na poziomie krajowym. Konkretne zagrożenie dyskryminacją, jakie dotyka niepełnosprawnych, którzy pozostają w całkowitej zależności od opieki lub o szczególnie złożonych potrzebach badane są w ramach prowadzonego obecnie opracowania naukowego[17].

Staraniem GWSN opracowano praktyczne ramy jakości usług socjalnych użyteczności publicznej w Unii Europejskiej świadczonych niepełnosprawnym[18], w oparciu o prawa człowieka oraz z zastosowaniem systemu kompleksowej kontroli jakości (TQM). Ramy te zawierają wyjaśnienia co do znaczenia jakości takich usług, a także definiują wspólne cechy i odpowiednie kryteria. Uwypuklają jednocześnie różnorodność i cechy charakterystyczne dla sektora, na równi z potrzebą określenia wskaźników jakości. Europejski Komitet Ochrony Socjalnej (KOS) zamierza poddać tę inicjatywę analizie, której wyniki zostaną uwzględnione przy opracowywaniu zapowiedzianej europejskiej strategii jakości usług socjalnych użyteczności publicznej.

Usługi świadczone na poziomie lokalnej społeczności lepiej zapewniają samodzielność aniżeli formy zinstytucjonalizowane[19]. Oczekiwane z końcem roku 2007 wyniki opracowania[20] na temat kosztów usług (opieki społecznej, zdrowotnej oraz innych form wsparcia) świadczonych na poziomie lokalnej społeczności wniesie zapewne istotny wkład w dialog z udziałem Rady Europy[21] poświęcony dezinstytucjonalizowaniu pomocy dla dzieci niepełnosprawnych.

- Dostępność towarów i usług

Rozporządzenie z 2006 r. w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących drogą lotniczą[22] było pierwszym europejskim aktem prawnym, w którym niepełnosprawnych potraktowano na równi z osobami w pełni sprawnymi. Nakłada ono na władze lotnisk obowiązek zapewnienia nieodpłatnej pomocy i umożliwienia pobytu oraz im pełnej dostępności. Przyjęto już podobne zobowiązania w odniesieniu do międzynarodowych przewozów kolejowych.

Zgodnie z duchem komunikatu w sprawie e-dostępności[23] propagowany jest ponadto dostęp do technologii informacji i komunikacji (TIK). Mając na celu rozwój europejskich standardów dostępności w ramach zamówień publicznych na towary i usługi w dziedzinie TIK wydano upoważnienie do normalizacji w odniesieniu do wystawiania ocen zgodności. Opracowanie dotyczące prawodawstwa państw członkowskich w sferze dostępu do komunikacji elektronicznej wskazywało na konieczność zaostrzenia europejskich norm w dziedzinie dostępu[24]. Poczyniono również znaczące inwestycje w badania oraz rozwój technologii dostępności TIK oraz pomocniczych[25].

Dialog z władzami Stanów Zjednoczonych Ameryki, przy poparciu użytkowników oraz sektora TIK, dotyczy przede wszystkim norm i korzyści jakie płyną z globalnych rynków w dziedzinie dostępności. Komisja została zaproszona do udziału w obradach amerykańskiej Rady ds. Dostępności, która dokonuje przeglądu sekcji 508 amerykańskiej ustawy o rehabilitacji. Prowadzona jest ponadto wymiana informacji w dziedzinie stosowania norm dostępności w dziedzinie środowiska architektonicznego.

Komisja udzieliła poparcia wielu projektom pilotażowym oraz badawczym w dziedzinie dostępności środowiska architektonicznego. Wśród wyników tych działań można wymienić przewodnik adresowany do administracji publicznej, poświęcony uwzględnieniu kwestii dostępności w przetargach publicznych na wykonanie budowli, materiały szkoleniowe na temat dostępności w kontekście zawodowym oraz utworzenie europejskiej sieci dostępnej turystyki[26].

- Zwiększenie zdolności analitycznych UE

Dalsze dane o sytuacji osób niepełnosprawnych są konieczne dla celów bardziej świadomego i ukierunkowanego kształtowania polityki. Eurostat wciąż dokłada wysiłków w ramach Europejskiego Systemu Statystycznego w celu dalszego rozwijania wspólnotowych danych statystycznych dotyczących niepełnosprawnych.

Działalność Komisji w dziedzinie doskonalenia danych statystycznych dotyczących niepełnosprawnych zawarto w załączniku 3.

- Inne istotne dokonania

Przyjęty w 2006 r. program Progress na lata 2007-2013[27] przewiduje wsparcie na rzecz wdrożenia strategii niepełnosprawności, między innymi poprzez współfinansowanie[28] bieżących kosztów działalności kluczowych europejskich organizacji niepełnosprawnych.

Dyskryminacja, także w związku z niepełnosprawnością, została również uwypuklona w ramach unijnych i krajowych inicjatyw pod egidą Europejskiego Roku Równych Szans dla Wszystkich (2007).

W załączniku 4 przedstawiono szczegóły wykonania PDN w latach 2006-2007.

3.3 Postępy na poziomie krajowym

Większość państw członkowskich dostrzega fakt, iż niepełnosprawni znajdują się wśród najbardziej dyskryminowanych grup społecznych. Państwa prowadzą rozbudowane działania i programy, odzwierciedlające priorytety UE[29], w celu poprawy ich zdolności do znalezienia zatrudnienia na otwartym rynku pracy. Rośnie znaczenie działań pozytywnych, które nie są jednak dotychczas wystarczająco powiązane z szerzej zakrojonymi strategiami zatrudnienia, jakie znalazłyby odzwierciedlenie w krajowych programach reform.

Państwa członkowskie zdają sobie ponadto sprawę z postępów we wprowadzaniu ustawodawstwa w dziedzinie niepełnosprawności, programów edukacyjnych oraz rehabilitacyjnych związanych z niepełnosprawnością, z działań ukierunkowanych dążących do usunięcia przeszkód w dostępności, rozwiązań służących wspomaganiu osób niepełnosprawnych, w tym środków pozwalających im na osiągnięcie samodzielności z pomocą społeczności lokalnej oraz opieki domowej, a także mechanizmów naprawczych pozwalających na rzeczywiste korzystanie przez niepełnosprawnych obywateli z ich praw. Liczne kraje członkowskie zobowiązały organy publiczne do propagowania równości szans dla niepełnosprawnych.

Te działania państw członkowskich opisano w załączniku 5.

4. PRIORYTETY NA LATA 2008-2009

Analiza rozwoju sytuacji niepełnosprawnych oraz konsultacje[30] z udziałem ich przedstawicieli pozwoliła państwom członkowskim i innym zainteresowanym stronom na rozpoznanie priorytetowej wagi dostępności w ramach aktywnej integracji oraz dostępu do praw.

Dostęp do towarów, usług oraz infrastruktury mają podstawowe znaczenie dla podtrzymania niedyskryminacyjnych i integracyjnych form uczestnictwa w wielu aspektach codziennego życia w starzejącym się społeczeństwie, przy jednoczesnej eliminacji przeszkód na drodze do wykształcenia oraz do rynku pracy. Dostępność znalazła również poczesne miejsce w Konwencji ONZ[31]; pozwala na zintegrowane podejście do zróżnicowanych potrzeb niepełnosprawnych kobiet i mężczyzn.

Zapewnianie dostępności wymaga wyminięcia i zneutralizowania przeszkód, które nie pozwalają niepełnosprawnym na korzystanie z posiadanych umiejętności i na pełne uczestnictwo na równych prawach. Wymaga to nie tylko upowszechnienia zasady projektowania dla wszystkich (Design for all), ale również szczególnych rozwiązań pomocniczych we wszystkich dziedzinach i narzędziach polityki, co pozwoli na zmierzenie się z dyskryminacją w wymiarze systemowym.

W przeprowadzonym w ramach Europejskiego Roku Równych Szans dla Wszystkich (2007) badaniu opinii publicznej w UE[32] aż 91 % respondentów uznało konieczność zwiększenia nakładów na eliminowanie fizycznych przeszkód utrudniających poruszanie się niepełnosprawnym – co może być związane z potrzebami coraz bardziej zaawansowanego wiekiem społeczeństwa. W tym względzie wprowadzana polityka spójności powinna pozwolić na wsparcie integracji oraz dostępności dla niepełnosprawnych w sektorze przedsiębiorstw.

4.1 Działania na rzecz czynnego uczestnictwa poprzez dostępność

- Upowszechnianie dostępnego rynku pracy

Konieczne jest kompleksowe podejście, które pozwoli na zwiększenie odsetka zatrudnionych wśród niepełnosprawnych dzięki połączeniu elastycznych form zatrudnienia, wspierania miejsc pracy, czynnej integracji oraz działań pozytywnych uzupełniających obecne prawodawstwo europejskie w dziedzinie zakazu dyskryminacji. W tym celu Komisja podejmie analizę wzorów dobrych praktyk racjonalnego integrowania niepełnosprawnych w miejscu pracy.

W zgodzie z własnym komunikatem w sprawie modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego[33] Komisja bada możliwości, jakie stoją przed niepełnosprawnymi w ramach ogólnej, zwiększonej elastyczności rynku pracy w połączeniu z zabezpieczeniem możliwości zwiększenia i utrzymania zatrudnienia. Typowe ścieżki realizacji modelu flexicurity obejmują jednocześnie elastyczne i rzetelne rozwiązania w zakresie umów, zatrudnienie na czas określony i w niepełnym wymiarze czasu pracy, aktywną politykę rynku pracy, kompleksowe strategie uczenia się przez całe życie oraz nowoczesne systemy ochrony socjalnej zapewniające odpowiednie wsparcie dochodów w okresach bezrobocia. Programy utrzymania miejsca pracy chroniące przed wczesnym opuszczaniem rynku pracy oraz wskazówki dotyczące reformy rekompensat finansowych zastępujących dochód (zasiłek, renta inwalidzka) również zostaną poddane analizie. Próba rozwiązania tego problemu będzię podjęta w ramach sieci wymiany ekspertów oraz wskazania dobrych praktyk na podstawie wzajemnego przeglądu profesjonalistów oraz wkładu, jaki wniosą GWSN wraz z Europejskim Komitetem Zatrudnienia.

Chronione zatrudnienie udostępnia osobistą pomoc a także dostosowanie miejsca pracy z uwzględnieniem potrzeb niepełnosprawnych na wolnym rynku pracy. System ten nie osiągnął pełni swoich możliwości. Na większą uwagę zasługuje sprawa wymagań wobec przedsiębiorstw, które muszą sprostać wymogom rynku pracy. Komisja w dalszym ciągu będzie zachęcała dostawców usług związanych z zatrudnieniem do skoordynowania ich wysiłków z działaniami pracodawców w opracowywaniu stosownej oferty szkolenia zawodowego oraz usług rehabilitacyjnych. Komisja działa we współpracy z europejską siecią zwierzchników publicznych służb zatrudnienia[34] na rzecz poprawy ich oferty kierowanej do niepełnosprawnych. Staraniem Komisji ukaże się dokument podsumowujący debatę zawierający odpowiednie wzory dobrych praktyk odzwierciedlających wskazówki Europejskiej Strategii Zatrudnienia oraz propozycje w dziedzinie wsparcia dla młodych niepełnosprawnych w momencie przejścia z systemu edukacji na rynek pracy[35]. Dokument ten zostanie przedłożony na forum GWSN jak również Europejskiego Komitetu Zatrudnienia, w celu dalszego umocnienia procesu uwzględniania istotnej wagi niepełnosprawności w krajowych programach reform, zachęcając do ustalania krajowych docelowych progów zatrudnienia[36]. Komisja nie zaprzestanie również działań na rzecz usprawnienia chronionego zatrudnienia w ramach uproszczonych komisyjnych zasad pomocy państwa, jak również dla propagowania czynnej polityki integracyjnej dla osób w mniej uprzywilejowanej sytuacji, w tym niepełnosprawnych, co stanowi kluczowe wypełnienie w momencie wejścia na rynek pracy poprzez stosowne uzupełnienie wynagrodzenia oraz dostęp do usług socjalnych wysokiej jakości[37].

- Zdecydowane zwiększenie dostępu do towarów, usług i infrastruktury

Zwiększony dostęp do podstawowych dóbr, usług i infrastruktury nadaje niepełnosprawnym pełne prawa aktywnego konsumenta. Europejski rynek dostępności domaga się przejrzystych reguł dla wszystkich stosownych sektorów. Wszyscy uczestnicy procesu projektowania, opracowywania i wytwarzania w rozmaitych sektorach powinni posiadać odpowiednie kompetencje w dziedzinie dostępności. Narzędzia zapewniające dostępność powinny być w każdym przypadku dostosowane do indywidualnego cyklu rozwojowego w danym sektorze.

Komisja opracowuje właśnie ramy prawodawcze w dziedzinie dostępności w obszarze transportu oraz TIK. W oparciu o niedawne założenia legislacji unijnej w dziedzinie transportu lotniczego[38] oraz zawarte w rozporządzeniu o międzynarodowym transporcie kolejowym dotyczące praw niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej zamiarem Komisji jest wniesienie propozycji legislacyjnych w sferze transportu morskiego, autobusowego oraz autokarowego.

W przypadku TIK, Komisja zamierza umocnić przepisy dotyczące dostępności w ramach przeglądu pakietu o komunikacji elektronicznej[39], w tym w dziedzinach w rodzaju połączeń ze służbami ratunkowymi oraz komunikacji tekstowej. W konsekwencji zobowiązań złożonych w swoim komunikacie o e-Integracji z 2005 r., Komisja oceniła postępy oraz przedłożyła kolejne wnioski legislacyjne w ramach komunikatu w sprawie e-Integracji[40]. W szczególności, Komisja będzie w roku 2008 dążyła do poziomej strategii legislacyjnej mającej na celu zagwarantowanie dostępnego społeczeństwa informacyjnego, gwarantującego równość praw i rzeczywisty rynek wewnętrzny. Na działania w dziedzinie badań i wdrażania dostępności TIK przeznaczony został budżet opiewający na ponad 100 mln euro[41].

Pobudzenie konkurencji w przedsiębiorczości zainteresowanych sektorów pozwoli na dalsze rozwinięcie rynku dostępności w Europie, prowadząc do poprawy jej pozycji na rynku światowym. Praktyczne i konkurencyjne rozwiązania promuje się w ramach rozwoju oraz stosowania standardów dostępności, na przykład w kontekście zamówień publicznych, skierowanych na funkcjonalne zapotrzebowanie użytkowników, jak również poprzez kwestie interoperacyjności, co z kolei umożliwia innowacyjność rozwiązań.

Do trwałego rozwoju sektora budowlanego może przyczynić się zasada dostępności otoczenia architektonicznego. Usprawnienie dostępności architektury publicznej dla wszystkich, Komisja przygotowuje upoważnienie stosownych organizacji europejskich do normalizacji w odniesieniu do wystawiania ocen zgodności, w szczególności w kontekście zamówień publicznych.

- Umocnienie zdolności analitycznych Komisji w celu wspierania dostępności

Dalsze wiarygodne i porównywalne dane dotyczące niepełnosprawności i uczestnictwa niepełnosprawnych mają kluczowe znaczenie dla oszacowania postępów w integrowaniu osób niepełnosprawnych oraz dla spełnienia wymogów Konwencji ONZ w dziedzinie ich monitorowania[42]. Kolejny moduł Niepełnosprawność a Integracja Społeczna, opisany w załączniku 3, może być wykorzystany jako całkowicie niezależna całość.

Powstanie europejska sieć uniwersytecka specjalistów w dziedzinie niepełnosprawności, służąca do zapewnienia zaplecza i wsparcia dzięki gromadzeniu dowodów, a także wydawaniu zaleceń mających zastosowanie w ramach PNS.

4.2 Działania zmierzające do zapewnienia pełni praw podstawowych

- Wspieranie wejścia w życie Konwencji ONZ

W oparciu o skuteczne wdrożenie decyzji Rady z marca 2007 r. o podpisaniu Konwencji ONZ, ministrowie państw UE oraz przedstawiciele Komisji uzgodnili w Berlinie w czerwcu br., że konieczne jest szybkie ratyfikowanie jej przez państwa członkowskie. Komisja zgłosi z początkiem 2008 r. wniosek w sprawie decyzji Rady, upoważniający Wspólnotę Europejską do przystąpienia do Konwencji ONZ. W ramach przygotowań Komisja poddaje przeglądowi prawodawstwo Wspólnoty służące określeniu kompetencji Wspólnoty oraz ocenie potrzeby ewentualnego dostosowania europejskiego prawodawstwa wtórnego lub też odpowiednich dziedzin polityki. Przegląd ten dotyczy między innymi oceny wpływu na same instytucje europejskie. GWSN będzie składał regularne sprawozdania z postępów we wdrażaniu Konwencji ONZ.

Zważywszy na silny trend konwergencji w postawie europejskiej wobec niepełnosprawności oraz postanowień Konwencji ONZ, zadaniem PNS będzie przyczynienie się do praktycznego wprowadzenia jej w życie na szczeblu europejskim, przy jednoczesnym uzupełnianiu działań na poziomie krajowym. W szczególności działania w obszarach takich jak zatrudnienie, opieka społeczna, samodzielność, dostępność oraz pomoc rozwojowa przyczynią się do wykonania postanowień Konwencji ONZ. Komisja będzie zwracała uwagę szczególnie na postanowienia wymagające połączenia uwzględniania tematyki płci oraz szczególnie drażliwych z uwagi na płeć rozwiązań. W dziedzinie dostępności Komisja zaangażowała się w światową inicjatywę ONZ na rzecz integracyjnych TIK, której celem jest usprawnienie wdrażania postanowień w tej sferze.

Komisja będzie kontynuować dalsza współpracę z europejskimi organizacjami pozarządowymi, zgodnie z obowiązkami płynącymi z Konwencji ONZ[43] , a mianowicie: konsultacje i angażowanie reprezentatywnych organizacji niepełnosprawnych; zaprosi również państwa członkowskie UE należące do Komitetu Konwencji ONZ[44] do przyłączenia się do GWSN.

Skuteczne wdrożenie Konwencji ONZ wymaga ponadto działań władz regionalnych i lokalnych. Komisja zapowiada ze swej strony poparcie dla całego procesu poprzez opracowanie modułów szkoleniowych służących uświadamianiu i ułatwianiu interpretacji przepisów w świetle Konwencji ONZ.

Nowy moduł europejskiego badania opinii publicznej na temat niepełnosprawności i integracji społecznej służący dokonaniu pomiaru skali niepełnosprawności, przy uwzględnieniu czynników uczestnictwa i środowiska, ma się przyczynić do śledzenia postępów w realizacji celów Konwencji ONZ.

- Uzupełnienie prawnych ram wspólnotowych ochrony przed dyskryminacją

Komisja zapowiada na rok 2008 wniosek w sprawie dyrektywy[45] zawierającej uzupełnienie obecnie obowiązujących we Wspólnocie ram prawnych zgodnych z art. 13 traktatu WE dotyczącego ochrony przed dyskryminacją poza rynkiem pracy – w tym na podstawie niepełnosprawności – i zapobiegania jej. Taka inicjatywa dotycząca osobistych praw przyczyni się również do zapewnienia rzeczywiście powszechnie dostępnego otoczenia. Trwa ocena skutków oparta na danych zebranych w toku analizy obecnie obowiązujących przepisów[46]. Rozmaite konsultacje, w tym także konsultacja publiczna za pomocą kwestionariusza dostępnego w Internecie, z udziałem organizacji pozarządowych oraz przedsiębiorstw, zostały przeprowadzone w ramach oceny skutków.

5. WNIOSKI

Niniejszy komunikat wyraża europejskie zaangażowanie na rzecz zapewnienia niepełnosprawnym pełni praw. Odnosi się on do niepełnosprawnych jako obywateli i aktywnych uczestników życia społeczno-gospodarczego, przyczyniających się do budowy trwałej i spójnej Europy dbającej o równe szanse dla wszystkich. Wszelkie wyszczególnione w nim działania zmierzają do zaspokojenia indywidualnych i zróżnicowanych potrzeb niepełnosprawnych.

Postępy we wskazanych w komunikacie kluczowych dziedzinach polityki wymagają maksymalizacji efektu synergicznego oraz pełnej komplementarności z działaniami prowadzonymi przez państwa członkowskie. Zobowiązania na szczeblu ministerialnym do podejmowania wspólnych wyzwań i szukania rozwiązań w trakcie wprowadzania w życie Konwencji ONZ otwierają drogę do wytyczenia spójnych i porównywalnych celów na poziomie krajowym, przy odzwierciedleniu celów Konwencji ONZ i oceny postępów Komisji oraz państw członkowskich w ich realizacji.

Dlatego tak istotne znaczenie ma ścisła współpraca między Komisją a państwami członkowskimi, nie bez udziału samych niepełnosprawnych i pozostałych zainteresowanych stron. Zapoczątkowany cykl ogólnoeuropejskich spotkań właściwych urzędników ds. niepełnosprawności na szczeblu ministerialnym umocni strategię europejską w tej dziedzinie.

[1] COM(2003)650.

[2] http://www.un.org/esa/socdev/enable/.

[3] Prawa obywatelskie, ekonomiczne, społeczno-socjalne i związane z ochroną środowiska.

[4] Konkluzje Rady (15512/03) dotyczące działań podjętych po Europejskim Roku Osób Niepełnosprawnych.

[5] Opracowanie Applica, CESEP i Alphametrics z 2007 r. pt. “Men and women with disabilities in the EU” ( Niepełnosprawność kobiet i mężczyzn w UE ),.

[6] Konkluzja 34.

[7] http://ec.europa.eu/employment_social/social_situation/studies_en.htm.

[8] Zgodnie z danymi europejskiego stowarzyszenia dostawców usług dla niepełnosprawnych (European Association of Service Providers to Disabled Persons).

[9] Zob. dokument ws. opieki zdrowotnej OECD nr 26, 4/4/2007, http://www.oecd.org/dataoecd/13/8/38343783.pdf.

[10] COM 2005/604 z dnia 28.11.2005.

[11] Dyrektywa 2000/78/WE z dnia 27.11.2000 r.

[12] Sprawa C-13/05 Chacon-Navas przeciwko Eurest CSA.

[13] Sprawa C-303/06, Coleman przeciwko Attridge Law.

[14] http://ec.europa.eu/comm/competition/state_aid/reform/reform.html.

[15] Rozporządzenie (WE) nr 1083/2006, art. 16.

[16] http://ec.europa.eu/employment_social/index/hlg_esf_nsrf_en.pdf

[17] Zaproszenia do składania ofert VT/2006/014, sprawozdanie końcowe za rok 2008.

[18] Bliższe informacje na temat usług socjalnych użyteczności publicznej w internecie:http://ec.europa.eu/employment_social/social_protection/questionnaire_en.htm.

[19] Zobacz opracowanie: Included in Society , http://ec.europa.eu/employment_social/index/socinc_en.pdf.

[20] Zaproszenia do składania ofert VT/2006/021, sprawozdanie końcowe za rok 2007.

[21] Komitet ds. Niepełnosprawności.

[22] Rozporządzenie 1107/2006 z 5.7.2006 r.

[23] COM(2005) 425 wersja ostateczna z 13.9.2005 r.

[24] Sprawozdanie grupy ds. Komunikacji integracyjnej (Inclusive Communication, INCOM).

[25] W ramach samego szóstego programu ramowego UE w dziedzinie badań – ponad 60 mln euro.

[26] Dokument COM/2005/604, załącznik 1.

[27] Decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1672/2006/WE ustanawiająca wspólnotowy program na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej – Progress.

[28] Łącznie ponad 1,2 mln euro w samym 2007 r.

[29] Por. krajowe sprawozdania ze strategii w dziedzinie ochrony socjalnej i integracji społecznej za rok 2007, a także sprawozdania państw członkowskich na temat zatrudnienia zawarte w krajowych programach reform na rok 2006.

[30] Zob. protokoły ze spotkań GWSN w lutym i czerwcu 2007 r.

[31] Zob. art. 3 (zasady ogólne) oraz art. 9 (dostępność).

[32] Pt. dyskryminacja w UE, zob. : http://ec.europa.eu/employment_social/eyeq/uploaded_files/documents/Eurobarometer_report_en_2007.pdf.

[33] Tzw. flexicurity, COM(2007) 359 z 27 czerwca 2007.

[34] Sieć powołana w 2007 r.: http://ec.europa.eu/employment_social/employment_strategy/pub_empl_services_en.htm .

[35] http://ec.europa.eu/employment_social/news/2007/sep/com498_en.pdf .

[36] W szczególności w kontekście wskazówki 19 Europejskiej Strategii Zatrudnienia.

[37] COM(2006) 44 wersja ostateczna z 8.2.2006 r.

[38] Rozporządzenie Komisji (WE) 1107/2006 z 5 lipca 2006 r. (Dz.U L 204 z 26.7.2006 r.).

[39] http://ec.europa.eu/information_society/policy/ecomm/tomorrow/roadmap/index_en.htm.

[40] COM (2007)694 europejska inicjatywa i2010 w sprawie e-integracji ( Uczestniczyć w społeczeństwie informacyjnym ).

[41] Siódmy program ramowy w dziedzinie badań naukowych, TIK a starzenie się społeczeństw oraz dostępne i integrujące TIK: http://cordis.europa.eu/fp7/ict/programme/challenge7_en.html ;Program Konkurencja i Innowacja, TIK w kontekście dostępności, starzenia się i integracji społecznej: http://ec.europa.eu/information_society/activities/ict_psp/library/ref_docs/docs/cip_ictpsp_wp.pdf .

[42] Artykuł 31.

[43] Artykuł 4.3.

[44] Artykuł 34.

[45] http://ec.europa.eu/atwork/programmes/docs/clwp2008_en.pdf

[46] http://ec.europa.eu/employment_social/fundamental_rights/pdf/pubst/stud/mapstrand1_en.pdf.