KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO - Partnerstwo strategiczne UE-Indie {SEC(2004) 768}

1. WSTĘP

Indie podlegają szybkim i gruntowym zmianom. Demokracja w tym państwie jest coraz zdrowsza i lepiej zakorzeniona, co wykazały ostatnie wybory powszechne. Indie w coraz większym stopniu angażują się w działania prowadzone wspólnie z innymi państwami na arenie światowej i poczyniły ogromne postępy w dziedzinie polityki zagranicznej i wewnętrznej.

Na przestrzeni ostatnich lat stosunki tego kraju z Unią Europejską (UE) rozwijały się doskonale pod względem wspólnej wizji, celów i wyzwań. Niniejszy komunikat określa wyzwania, możliwości i oczekiwania w zakresie polityki międzynarodowej, polityki gospodarczej i polityki rozwoju UE i Indii. Zawiera sugestie odnośnie do obszarów przyszłej współpracy strategicznej i usprawienia architektury instytucjonalnej. Pełna analiza i szczegółowe propozycje przedstawione w niniejszym komunikacie są opisane w załączonym dokumencie opracowanym przez służby Komisji.

1.1. Indie dzisiaj: stan państwa

Indie są mocarstwem regionalnym, które odgrywa coraz ważniejszą rolę na arenie międzynarodowej. Państwo to znacząco wzmocniło stosunki z USA, Chinami i ASEAN. Z uwagi na wielkość kraju oraz potęgę gospodarczą i militarną jest mocarstwem w Azji Południowej. Ewentualny pomyślny wynik rozmów pokojowych z Pakistanem przyniesie ogromne korzyści dla całego regionu. Również tempo wzrostu gospodarczego Indii jest imponujące, orientacja rynkowa i polityka otwarcia przysłużyły się gospodarce kraju. Jednak obywatele nie czerpią równomiernie korzyści - zdecydowana większość ludności nadal utrzymuje się za mniej niż 2 dolary dziennie, a niektóre regiony znacznie wyprzedziły inne. Indie to również kraj ogromnych różnic etnicznych, religijnych i kulturowych.

Stosunki z UE umocniły się od czasu pierwszego szczytu UE-Indie w Lizbonie w roku 2000, rośnie liczba spotkań na różnych poziomach - zwłaszcza przedsiębiorców i społeczeństwa obywatelskiego - rozwijane są dialog i współpraca w sprawach politycznych, geopolitycznych i wielostronnych, gospodarczych i handlowych.

2. PARTNERSTWO STRATEGICZNE: ANALIZA I PROPOZYCJE

UE i Indie nawiązały już bliskie stosunki, których podstawą są wspólne wartości i wzajemny szacunek. Nowej strategii winny przyświecać następujące cele: wspieranie pokoju, stabilizacji, demokracji, praw człowieka, rządów prawa i dobrego zarządzania, m.in. przez walkę z terroryzmem i nielegalnym handlem; współpraca w zwalczaniu ubóstwa, nierówności i wykluczenia społecznego; współpraca w zakresie ochrony środowiska i zmian klimatycznych oraz zwiększenie wymiany gospodarczej i zapewnienie wzmocnienia międzynarodowego porządku gospodarczego.

2.1. Poprawa współpracy międzynarodowej

2.1.1. Multilateralizm

Odkąd UE i Indie są coraz częściej postrzegane jako siły sprzyjające globalnej stabilizacji, punkt ciężkości w ich stosunkach uległ przesunięciu z handlu na szersze kwestie polityczne. Obydwie strony popierają system wielostronny i już prowadzą skuteczną współpracę na forum ONZ oraz na innych forach. Ich współpracę powinien wesprzeć sojusz strategiczny na rzecz wspierania skutecznego podejścia wielostronnego.

UE i Indie powinny koordynować i harmonizować swoje stanowiska w procesie przygotowania, negocjacji i realizacji większych konwencji i konferencji międzynarodowych (na temat bezpieczeństwa, handlu, środowiska, rozwoju i praw człowieka) oraz ułatwiać proces budowania więzi i przekraczania barier wspólnie z innymi członkami Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ).

UE i Indie powinny również prowadzić ciągły dialog na temat restrukturyzacji organizacyjnej i instytucjonalnej oraz reformy ONZ, w szczególności w ramach Panelu Wysokiego Szczebla ds. Zagrożeń, Wyzwań i Zmiany ONZ oraz wdrażania wyników jego prac. Prace należy wzmacniać przez promowanie skutecznego multilateralizmu, zwłaszcza w realizacji międzynarodowych zobowiązań oraz umacniania praworządności na świecie.

2.1.2. Zapobieganie konfliktom i odbudowa po konfliktach

Indie to ważny partner w procesie zapobiegania konfliktom i odbudowie po konfliktach. Z tego względu UE powinna zbadać możliwości sformalizowania regularnej współpracy i dalszego angażowania Indii w tym obszarze.

Rozmowy pomiędzy urzędnikami wysokiego szczebla powinny prowadzić do kształtowania inicjatyw specjalnych w następujących obszarach: szkolenie komponentów cywilnych misji pokojowych, seminaria i inne działania mające ułatwić zapobieganie konfliktom lub zarządzanie po konfliktach, wspólne wspieranie wysiłków ONZ w dążeniu do zapobiegania konfliktom i budowania pokoju, w tym - odnośnie do zwiększenia zdolności analitycznych - kompleksowe strategie prewencji i zwiększenie współpracy pomiędzy UE i indyjskimi komponentami misji pokojowych ONZ.

Strony powinny prowadzić konsultacje przed poważniejszymi debatami ONZ w sprawach utrzymania pokoju, zarządzania konfliktami oraz przygotowania do ważnych konferencji pokojowych. UE i Indie powinny również wspólnie sponsorować konferencję ONZ na temat zapobiegania konfliktom, budowania pokoju i zarządzania po konfliktach. Warto również zainicjować dialog na temat wkładu integracji regionalnej w zapobieganie konfliktom.

2.1.3. Nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia

Z uwagi na bardzo zbliżone stanowiska UE i Indii naszym celem winno być zacieśnienie współpracy w zakresie nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia. Współpraca ta może obejmować spotkania ekspertów w celu osiągnięcia poprawy w zakresie konsekwentnego stosowania i skuteczności środków kontroli eksportu, w szczególności w przypadku produktów podwójnego zastosowania. Pogłębienia wymaga również dialog polityczny na temat nierozprzestrzeniania broni.

2.1.4. Zwalczanie terroryzmu i przestępczości zorganizowanej

Skonkretyzowania wymaga współpraca UE z Indiami w zwalczaniu terroryzmu i przestępczości zorganizowanej, w tym na forum ONZ. Rada powinna rozważyć umieszczenie Indii na liście ,krajów priorytetowych" dla potrzeb ,porozumienia o współpracy strategicznej" z Europolem. UE powinna również zwiększyć współpracę techniczną przez spotkania ekspertów oraz wymianę informacji i wiedzy w sprawach bezpieczeństwa, takich jak pranie brudnych pieniędzy, handel narkotykami i prekursory chemiczne. Należy rozpocząć dialog dotyczący bezpieczeństwa dokumentów oraz bezpieczeństwa lotnictwa cywilnego i żeglugi morskiej.

2.1.5. Migracja

Zjawisko migracji międzynarodowej rośnie w obliczu globalizacji. Pozytywnym efektem migracji jest wzrost przekazów pieniężnych robotników-migrantów. Jednak takie problemy jak nielegalna migracja i handel ludźmi również nasilają się. UE mogłaby zaproponować kompleksowy dialog obejmujący następujące sprawy: przyczyny źródłowe; legalna migracja, w tym migracja za pracą i przepływ robotników; skuteczna polityka zapobiegania nielegalnej imigracji, przemytowi emigrantów i handlu ludźmi, w tym zwalczanie siatek przemytników i handlarzy oraz ochrona ich ofiar; integracja i sprawiedliwe traktowanie obywateli państw trzecich; sprawiedliwe traktowanie indyjskich pracowników w Państwach Członkowskich UE; przekazy pieniężne robotników-migrantów; powrót i ponowne przyjęcie nielegalnych rezydentów; kwestie wizowe interesujące obie strony oraz inne tematy związane z migracją, którymi zainteresowane są UE i Indie.

2.1.6. Demokracja i prawa człowieka

Nasz dialog powinien objąć prawa człowieka, na zasadzie wzajemnego poszanowania, w sposób konstruktywny na podstawie zobowiązań podjętych na spotkaniu ministrów w Atenach w roku 2003. UE powinna włączyć Indie do dyskusji nad takimi tematami jak Międzynarodowy Trybunał Karny, zniesienie kary śmierci, konwencja przeciwko torturom, dyskryminacja płci, praca dzieci, prawo pracy, odpowiedzialność społeczna przedsiębiorstw i swoboda religijna. Winniśmy również czynić starania zmierzające do zacieśnienia współpracy w Trzecim Komitecie i Komisji Praw Człowieka ONZ. Trzeba wspódziałać i podejmować wspólne inicjatywy w państwach trzecich.

Jednocześnie należy zaprosić rząd Indii do rozpoczęcia regularnych rozmów na temat praw człowieka zgodnie z formułą uzgodnioną w Atenach, w tym na szczeblu wysokich urzędników państwowych oraz na szczeblu ministerialnym. Należy zintensyfikować konsultacje dotyczące praw człowieka, prowadzone pomiędzy szefami misji (HOM) w New Delhi i zobowiązać HOM do regularnego przedkładania sprawozdań na temat praw człowieka wraz z zaleceniami odnośnie do dialogu pomiędzy UE a Indiami w dziedzinie praw człowieka.

Komisja wyraża gotowość zbadania możliwości finansowania projektów w Indiach w ramach Europejskiej Inicjatywy na rzecz Praw Człowieka i Demokracji.

2.1.7. Pokój, dobrobyt i stabilizacja w Azji Południowej

Azja Południowa stoi w obliczu największych wyzwań, jakie przed rozwojem stawia nowy wiek: ubóstwo, przeludnienie, wojny domowe oraz problemy środowiska naturalnego. Jednakże perspektywy są coraz lepsze dzięki decyzji podjętej na ostatnim szczycie SAARC dotyczącym kontynuacji prac na rzecz integracji regionalnej oraz dzięki odwilży w stosunkach pomiędzy Indiami a Pakistanem.

UE jest żywo zainteresowana utrzymaniem pokoju i stabilizacji w Azji Południowej. Unia konsekwentnie nawołuje do dialogu pomiędzy Indiami a Pakistanem, potępia wszelkie formy terroryzmu i przemocy oraz wyraża gotowość wspierania procesu pokojowego. Sprawa Kaszmiru jest w głównej mierze kwestią dwustronną, lecz jej następstwa są odczuwane na arenie międzynarodowej; Unia może zaoferować swoje własne, specyficzne doświadczenia jako przykład budowania pokoju i tworzenia partnerskich stosunków.

Ponadto UE powinna sformułować podejście regionalne do stosunków w Azji Południowej. Można opracować dokument strategiczny dla Azji Południowej, określający w jaki sposób Unia mogłaby wnosić wkład w pokój, bezpieczeństwo i dobrobyt oraz wspierać integrację regionalną. Możemy również zbadać możliwość uczestnictwa Azji Południowej w programach, których celem jest wzajemne zrozumienie i współpraca społeczeństw obywatelskich pomiędzy UE a Indiami.

2.2. Wzmocnienie partnerstwa gospodarczego

UE jest największym partnerem handlowym Indii i głównym źródłem inwestycji zagranicznych napływających na rynek wewnętrzny w tym kraju, jednak Indie plasują się dopiero na XIV miejscu jako partner handlowy UE, za takimi krajami jak Chiny, Brazylia i Afryka Południowa. Potencjał obrotów handlowych i inwestycji wyraźnie nie jest w pełni wykorzystywany.

UE i Indie muszą podejmować działania na wielu frontach, w tym przez większe otwarcie rynku i reformy gospodarcze po stronie indyjskiej. Handel, inwestycje, konkurencja i industrializacja to kluczowe czynniki, które jednak wymagają uwzględnienia szerszych potrzeb społecznych (środowisko naturalne, ochrona konsumenta, spójność społeczna i gospodarcza).

By wykorzystać potencjał indyjskiego rynku, Indie muszą kontynuować i przyspieszyć reformy gospodarcze. Indie muszą rozwiązywać problemy, takie jak: wysokie i dyskryminujące taryfy/podatki, liczne bariery pozataryfowe, ograniczenia bezpośrednich inwestycji zagranicznych, brak ochrony praw własności intelektualnej oraz znaczna modernizacja infrastruktury.

2.2.1. Dialog dotyczący polityki strategicznej

Dialog dotyczący polityki strategicznej trzeba najpierw skoncentrować w dwóch obszarach: polityka regulacyjna i przemysłowa oraz środowisko naturalne.

Trzeba nawiązać nowy dialog na temat polityki regulacyjnej i przemysłowej dla podniesienia konkurencyjności przedsiębiorstw obu stron. Trzeba popierać wymianę dobrych praktyk regulacyjnych oraz dobrego zarządzania przez dwustronne konsultacje i na forum międzynarodowym (np. OECD). UE powinna również współpracować z Indiami we wdrażaniu nowej ustawy o konkurencji w tym kraju.

Odnośnie do środowiska naturalnego UE powinna zapraszać Indie na coroczne spotkania Wspólnej Grupy Roboczej ds. Środowiska i odbywać wizyty na wysokim szczeblu. Indie i UE powinny współpracować w celu wspierania współpracy w zakresie wyzwań ze strony globalnego środowiska, takich jak: Konwencja ONZ o bioróżnorodności, gdzie można tworzyć sojusze w dziedzinie ,obszarów chronionych" i prowadzić konstruktywny dialog na temat ,Podziału dostępu i korzyści" (ABS); Konwencja ramowej ONZ na temat zmian klimatycznych i protokół z Kioto lub protokół montrealski w sprawie substancji zubażających warstwę ozonową. Indie należy też zaprosić do zorganizowania forum ds. środowiska UE-Indie, w którym uczestniczyć będą przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego i przedsiębiorstw, w celu wymiany poglądów, know-how oraz informacji naukowych lub technicznych na tematy środowiskowe.

2.2.2. Dialog dotyczący sektorów strategicznych

W wielu obszarach dialog z Indiami jest już bardzo zaawansowany. Dialog dotyczący sektorów strategicznych trzeba rozwijać, by kontynuować i zwiększać postępy.

UE i Indie prowadzą już szeroki dialog na temat społeczeństwa informacyjnego. Dialog ten trzeba dodatkowo pogłębić w celu wymiany najlepszych praktyk i ujęcia kwestii dostępu do rynku w ramy regulacyjne (zarządzanie Internetem, prywatność, bezpieczeństwo) i łączności elektronicznej (np. telefonia komórkowa, usługa powszechna). Możemy również przewidzieć projekty pilotowe w sektorach o priorytetowym znaczeniu społecznym (zdrowie, edukacja i ,rząd on line").

W transporcie UE powinna wyrazić gotowość wspierania Indii w ich intensywnych wysiłkach podejmowanych w celu modernizacji dróg, lotnisk, portów i innych sektorów. Strony obecnie negocjują umowę morską, która będzie stanowić ramy prawne rozwoju towarzystw żeglugowych z Unii i Indii. Zacieśnienia wymaga również współpraca w transporcie lotniczym, w szczególności przez negocjowanie umowy o transporcie lotniczym.

Obecna polityka energetyczna Indii bazuje na nadmiernym wydobyciu węgla w kraju. UE i Indie powinny podjąć dialog energetyczny i rozważyć alternatywny łańcuch energii (technologia czystego węgla, energia wodna, energia z nowych źródeł oraz ze źródeł odnawialnych) i kwestie horyzontalne (regulacja, finanse, polityka, sprawy społeczne).

W ostatnich latach Indie poczyniły szybkie postępy w biotechnologii, co stwarza możliwości współpracy partnerskiej w takich obszarach, jak nowe odkrycia, próby przedkliniczne/ kliniczne i bioinformatyka. UE i Indie powinny podjąć dialog na temat uregulowań i wymiany informacji dotyczących najlepszych praktyk w zakresie finansowania, badań, kontroli publicznej, aspektów środowiskowych, cła i akcyzy, programów wymiany technicznej oraz instytucji zaplecza infrastrukturalnego.

UE i Indie prowadzą ścisłą współpracę w zakresie europejskiego systemu globalnej nawigacji satelitarnej Galileo. Obie strony powinny zintensyfikować współpracę Europejskiej Agencji Kosmicznej i Indyjskiej Organizacji Badań Kosmicznych, w szczególności w kwestiach uregulowań, przemysłu i rozwoju rynku.

Istnieją nowe możliwości nawiązania partnerstwa z Indiami w dziedzinie przestrzeni kosmicznej. Można rozszerzyć dialog w takich obszarach, jak Globalny Monitoring Środowiska i Bezpieczeństwa (GMES), łączność satelitarna oraz nauka i technologia dotycząca przestrzeni kosmicznej.

2.2.3. Zwiększenie wymiany handlowej i inwestycji

Handel i inwestycje to kamień węgielny stosunków pomiędzy UE i Indiami.

Na płaszczyźnie wielostronnej UE i Indie SA kluczowymi graczami WTO, którzy mają szanse odnieść korzyści dzięki uchwaleniu Agendy rozwoju z Doha (DDA). Zakres zadań obu stron jest jasno określony i współpraca leży w ich wspólnym interesie - powinny realizować DDA jako temat priorytetowy. UE powinna dążyć do osiągnięcia większej zbieżności z Indiami w kwestiach kluczowych dla uchwalenia DDA, takich jak obszar reguł, w tym kwestie singapurskie, GATS, rolnictwo, dostęp do rynku pozarolnego, oznaczenia geograficzne, specjalne i zróżnicowane traktowanie i implementacja. Należy wspierać Indie w ich dążeniu do osiągnięcia pełnej zgodności z regułami WTO, w szczególności odnośnie do instrumentów obrony handlu i Umowy TRIPs.

Na płaszczyźnie dwustronnej UE i Indie powinny prowadzić dialog na temat inwestycji, działać na podstawie zaleceń płynących ze Wspólnej Inicjatywy, z udziałem rządu centralnego oraz wkładu ze strony przedsiębiorstw i kręgów akademickich. Dialog dotyczący praw własności intelektualnej powinien mieć na celu osiągnięcie wspólnego zrozumienia w zakresie TRIPs, innych umów międzynarodowych i ich egzekwowania. UE powinna też zachęcać Indie do włączenia się w dialog na szczeblu ekspertów na temat instrumentów obrony handlu, by omówić praktykę realizacji i przestrzeganie reguł WTO.

UE powinna umacniać współpracę z Indiami w sprawach barier technicznych w handlu oraz sprawach sanitarnych i fitosanitarnych przez wymianę informacji o przepisach prawnych, procedurach wydawania świadectw, kontroli i akredytacji, oraz przez uproszczenie formalności administracyjnych. Trzeba rozważyć powołanie grupy roboczej ds. regulacji technicznej, norm i oceny zgodności, w której skład wejdą urzędnicy z KE i Indii. KE powinna być gotowa udzielić pomocy technicznej rządowi Indii, jeśli zostanie o to poproszona.

Umowa dotycząca współpracy celnej pomiędzy UE a Indiami powinna być w pełni wykorzystana, by znaleźć rozwiązania problemów, przed którymi stoją firmy z krajów UE i Indii, w tym elektroniczna obsługa celna i zwiększony poziom bezpieczeństwa. UE i Indie powinny również opracować rozwiązanie typu ,wszystko w jednym miejscu", które będzie udzielać sektorom prywatnym obu stron wyczerpujących informacji i doradztwa na temat procedur celnych, ceł i podatków, norm i przepisów technicznych, zasad inwestowania, praw własności intelektualnej itp. Struktura taka mogłaby również obejmować promocję możliwości inwestowania i usługi kojarzenia MŚP.

Zrównoważony rozwój trzeba wspierać poprzez dialog, m.in. zachęcać do wymiany handlowej produkcji ekologicznej. Trzeba kontynuować proces wzajemnego zrozumienia w takich sprawach, jak etykietowanie i ocena wpływu na środowisko, oraz lepiej korzystać z usług Centrum Zrównoważonego Rozwoju i Innowacji (STIC).

Idee te mogłaby dalej rozwijać wspólna grupa studyjna złożona z urzędników, przy ścisłym zaangażowaniu kręgów biznesu i nauki.

Komisja pragnie też wspierać współpracę regionalną w Azji Południowej. UE powinna wezwać SAARC do rozwijania współpracy w zakresie integracji handlowej i gospodarczej, świadczyć pomoc techniczną i inną oraz dążyć do negocjacji Umowy o współpracy z SAARC.

2.2.4. Zwiększenie współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami

Od lutego 2001 Wspólna Inicjatywa na rzecz Zwiększenia Handlu i Inwestycji wnosi istotny wkład we wzajemne zrozumienie możliwości i przeszkód w handlu i inwestycjach. Inicjatywa ta umożliwiła bezpośredni dialog pomiędzy biznesem a twórcami polityki. UE powinna pomóc w zorganizowaniu ,okrągłego stołu" dla liderów biznesu, kształtować sieci współpracy dla sektorów przemysłu i promocji inwestycji oraz umożliwić rozwój dialogu gospodarczego w obszarach wspólnego zainteresowania, takich jak: informatyka, biotechnologia i farmacja, handel, outsourcing, przemysł włókienniczy i odzieżowy, sektor detaliczny, sprawy audiowizualne / kultura, turystyka i przemysł motoryzacyjny. W niektórych obszarach, takich jak biotechnologia i telekomunikacja, dialog gospodarczy już jest prowadzony równolegle z oficjalnym dialogiem strategicznym.

2.2.5. Wykorzystywanie współdziałania w nauce i technologii

Potencjał współpracy pomiędzy UE i Indiami w nauce i technologii jest ogromny. Indie są uczestnikiem Szóstego Ramowego Programu Badań UE, a Umowa o współpracy naukowej i technologicznej ustanowiła ramy prawne dla współpracy pomiędzy naukowcami. Strony postanowiły również sformalizować udział Indii w GALILEO.

Udział indyjskich badaczy w VI Programie Ramowym UE oraz uczestnictwo unijnych naukowców w badaniach prowadzonych w Indiach trzeba wspierać, trzeba też nawiązywać dalsze kontakty pomiędzy organizacjami badawczymi a indywidualnymi badaczami. Indie powinny uczestniczyć w VII Programie Ramowym. Powinniśmy też zbadać inne obszary współpracy, takie jak wspólne badania nad energią termojądrową.

2.2.6. Sprawy finansowe i walutowe

Indie nie uczestniczą w rozmowach z UE w ramach Spotkań Azja-Europa (ASEM) dotyczących polityki walutowej i finansowej. UE powinna zaprosić Indie do prowadzenia regularnych konsultacji na szczeblu trójministerialnym w sprawach interesujących wszystkie strony, takich jak architektura finansów międzynarodowych, skuteczne wdrażanie istniejących zasad i przepisów nadzoru, zwalczania oszustw, prania brudnych pieniędzy itp.

2.3. Współpraca w zakresie rozwoju

Od lat 70. dwudziestego wieku dobrobyt ludności w Indiach znacznie wzrósł. Indie osiągnęły znaczącą poprawę wskaźników rozwoju społecznego. Nadal jednak powszechne są takie zjawiska, jak ubóstwo, bezrobocie lub zatrudnienie w zbyt niskim wymiarze; istnieją ogromne różnice w dochodach w przeliczeniu na 1 mieszkańca. Wskaźniki rozwoju społecznego są nadal niskie, w szczególności w odniesieniu do ludności plemiennej i kast. Jednocześnie Indie, będąc jednocześnie odbiorcą i donatorem, stają się nietypowym aktorem polityki rozwoju, użytkownikiem innowacji rozwojowych i eksporterem leków o działaniu ogólnym oraz nowych rozwiązań w dziedzinie biotechnologii. Ostatnio Indie zmniejszyły liczbę donatorów dwustronnych do sześciu (USA, Rosja, Japonia, Wielka Brytania, Niemcy i WE). Skutkiem tej decyzji jest znaczna redukcja pożyczek uprzywilejowanych i dotacji, co powinno prowadzić do większego skoncentrowania interwencji i pomocy w reformowaniu indyjskich instytucji oraz kształtowaniu polityki na zdrowych zasadach.

UE musi wspierać dążenie Indii do spełnienia milenijnych celów rozwoju. Można zastanowić się nad nowatorskimi działaniami, które uzupełnią politykę Indii w zakresie rozwoju, ze szczególnym naciskiem na poprawę w zakresie zarządzania i zrównoważonego środowiska. Należy zacieśnić koordynację z innymi donatorami z UE, w tym z Państwami Członkowskimi, które zaprzestały prowadzenia programów rozwoju w Indiach. Spójność społeczna i gospodarcza powinna być tematem priorytetowym w przyszłej strategii, na podstawie doświadczeń zdobytych w partnerstwach między państwami i programach wsparcia sektorów, w szczególności w zakresie szkolnictwa podstawowego i zdrowia. UE mogłaby również podzielić się swoimi doświadczeniami dotyczącymi systemów zabezpieczenia społecznego.

Mówiąc bardziej ogólnie, współpraca Indii z UE w obszarze rozwoju powinna w coraz większym stopniu koncentrować się na pomocy grupom odsuniętym na margines w pełniejszym uczestniczeniu w życiu społecznym. UE powinna popierać wytyczne OECD dotyczące przedsiębiorstw wielonarodowych dla firm z krajów UE, które prowadzą działalność w Indiach, oraz wspierać ratyfikację, wdrożenia i promocję fundamentalnych konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (ILO), zwłaszcza dotyczących wolności zrzeszania się i pracy dzieci. UE mogłaby również organizować seminaria i szkolenia dla urzędników państwowych z Indii i wspierać debatę na temat rozwoju i globalizacji w społeczeństwie obywatelskim.

2.4. Wzajemne zrozumienie

Porozumienie pomiędzy Parlamentem Europejskim a Parlamentem Indii, Lok Sabha, jest dobre, ale formalne wizyty i inne, konkretne kontakty są mniej częste, niż oczekiwano. Oprócz wizyt na wysokim szczeblu oba parlamenty powinny zastanowić się nad prowadzeniem regularnej, zinstytucjonalizowanej wymiany parlamentarnej pomiędzy Przedstawicielstwem PE w Azji Południowej i SAARC oraz odpowiednikami tych instytucji w Indiach.

Komisja już ustanowiła instrumenty służące do kontaktów i wymiany akademickiej: Europejski Program Studiów na Uniwersytecie im. Jawaharlal Nehru w New Delhi, programy ,Asia Link" i międzykulturowy program w dziedzinie ekonomii. W koordynacji z programem Erasmus Mundus Komisja pracuje obecnie nad Programem Stypendialnym o wartości 33 mln EUR, który rozpocznie się w roku akademickim 2005/2006 i będzie obejmować studia podyplomowe dla indyjskich studentów. Trzeba również wspierać studia europejskie na indyjskich uniwersytetach oraz studia indyjskie na europejskich uniwersytetach.

Na polu kultury należy zacieśnić współpracę we wszystkich dyscyplinach, szczególnie w filmie i muzyce, również w poszczególnych dziedzinach kultury. Te Państwa Członkowskie, które mają swoje instytuty kulturalne w Indiach, powinny podjąć się roli liderów, otwierając innym drogę do dalszego rozwoju; trzeba zachęcić wszystkich zainteresowanych do pełnego korzystania z programów WE służących wspieraniu współpracy. Tydzień kultury powinien stać się stałym elementem szczytów. Współpraca w dziedzinie kultury i dialog międzykulturowy powinny być realizowane na płaszczyźnie wielostronnej, w szczególności w ramach Konwencji UNESCO dotyczącej różnorodności kulturowej na świecie.

Dużo pozostało do zrobienia w celu wzajemnego postrzegania się. Indyjska opinia publiczna musi uzyskiwać informacje na temat wielu aspektów działalności UE, nie tylko handlowej. Ścisła współpraca i koordynacja pomiędzy wszystkimi Państwami Członkowskimi i instytucjami powinna stanowić zadanie kluczowe, na które trzeba przeznaczyć dostateczne środki. Przedstawiciele dyplomatyczni i reprezentanci świata kultury Państw Członkowskich w Delhi powinni informować o widoczności UE i wnosić swój wkład w przyszłą strategię zwiększania świadomości i komunikacji. Komisja rozpocznie projekt badawczy mający na celu ustalenie odbiorców docelowych, kluczowych przesłań, głównych instrumentów oraz optymalnego sposobu ich wykorzystania. Państwa Członkowskie i Parlament Europejski są zaproszone do uczestniczenia w tych pracach. Wymiana informacji powinna mieć miejsce w trakcie wizyt na wysokim szczeblu, a wszyscy unijni urzędnicy wysokiego szczebla odwiedzający Indie powinni promować UE w Indiach. Trzeba zachęcać rząd Indii do składania możliwie najczęstszych wizyt w instytucjach UE; oczekuje się, że Indie sformułują własną strategię komunikacji.

2.5. Architektura instytucjonalna

Porozumienie o współpracy z 1994 r., Wspólna deklaracja polityczna z 1993 r. i szczyt w Lizbonie w 2000 r. określiły architekturę instytucjonalną stosunków UE-Indie. W ramach rozwoju naszego partnerstwa stworzono kompleksową strukturę spotkań na różnych szczeblach, praktycznie we wszystkich obszarach zainteresowania i współpracy. Teraz nadszedł czas jej sprawnej realizacji i zwiększenia skuteczności. W tym celu można podjąć szereg inicjatyw.

Szczyty i spotkania ministrów powinny koncentrować się na ograniczonym zbiorze priorytetów strategicznych, gdzie ogólne wytyczne będą formułowane na szczytach, które będą koncentrować się na zagadnieniach o znaczeniu kluczowym. Wspólna Komisja powinna śledzić działania realizowane w pełnym spektrum naszego partnerstwa. Pod jej kierunkiem należy sformułować jasne cele dla tymczasowych grup roboczych oraz stałych podkomisji, które będą przedmiotem okresowych przeglądów. Trzeba sporządzić harmonogram spotkań odbywanych co dwa lata, by zapewnić ich prawidłową kolejność. Ponadto sesje typu ,burza mózgów" powinny stać się stałym elementem nieformalnego dialogu i interakcji.

Misje UE i Indii powinny odbywać regularne spotkania i wspólne pracować w placówkach ONZ. Szefowie Misji UE i indyjscy ministrowie mogliby odbywać regularne spotkania, podobnie jak pracownicy obu instytucji, i uczestniczyć w warsztatach lub seminariach organizowanych z udziałem ośrodków badań i doradztwa (think tank) lub kręgów akademickich.

Okrągły stół należy w pełni zintegrować z architekturą instytucjonalną. Współprzewodniczących należy wezwać do przedstawienia niewiążących zaleceń politycznych na szczycie. Trzeba utworzyć dodatkowe mechanizmy zacieśniania więzów pomiędzy społeczeństwem obywatelskim a w szczególności biznesem, think tank i organizacjami pozarządowymi.

Stosunki UE-Indie powinny być stałą pozycją w agendach Rady.

3. REALIZACJA I KONTYNUACJA

Komisja wzywa Radę, Parlament Europejski i Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny do zatwierdzenia głównych treści niniejszego komunikatu i załączonego dokumentu roboczego autorstwa służb Komisji.

Komisja wyraża nadzieję, że będzie to punktem wyjścia do wspólnej refleksji na temat podniesienia poziomu stosunków pomiędzy UE a Indiami do rangi prawdziwego partnerstwa strategicznego. Główne kierunki wynikłe z debaty nad niniejszym komunikatem mogą być przedstawione na piątym szczycie UE-Indie, na którym Indie mogą odpowiedzieć własnym dokumentem politycznym. Obie strony mogą stworzyć podstawy do zorganizowania seminarium z udziałem głównych zainteresowanych obu stron w celu sformułowania niewiążących wytycznych dotyczących dalszego zacieśniania stosunków UE-Indie w formie planu działania i nowej wspólnej deklaracji politycznej UE i Indii. Zatwierdzenie obu dokumentów mogłoby mieć miejsce na szóstym szczycie UE-Indie w roku 2005.