[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 30.4.2007

SEK(2007) 547

DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI Załącznik do KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW dotyczący

średniookresowego przeglądu szóstego wspólnotowego programu działań w zakresie środowiska naturalnego STRESZCZENIE OCENY WPŁYWU

{KOM(2007) 225 wersja ostateczna}{SEK(2007) 546}

Streszczenie

Niniejszą ocenę wpływu dołączono do komunikatu Komisji w sprawie śródokresowego przeglądu 6. wspólnotowego programu działań w zakresie środowiska naturalnego („6. EAP”).

Program ten ma dziesięcioletni okres realizacji i stanowi ramy wspólnotowej polityki w zakresie ochrony środowiska od roku 2002. Od momentu jego wejścia w życie podjęto szereg działań mających na celu wdrożenie programu. Jest jednak stosunkowo za wcześnie na poznanie wyników większości podjętych środków, ponieważ zmiany zachodzące w środowisku naturalnym na skutek wdrażanych środków najczęściej nie są widoczne od razu – taka jest specyfika polityki w zakresie ochrony środowiska naturalnego.

Śródokresowy przegląd 6. EAP ma dwa cele: (i) zapewnienie wspólnotowych ram działania na pozostałą część okresu realizacji programu (do roku 2012), odnoszących się do właściwych wyzwań i priorytetów w zakresie ochrony środowiska oraz (ii) zagwarantowanie, że w okresie tym inicjatywy oparte na wspólnotowych ramach działania podejmą powyższe wyzwania w sposób jak najbardziej skuteczny, zgodnie z polityką i strategiami UE, takimi jak strategia zrównoważonego rozwoju czy polityka poprawy otoczenia regulacyjnego opracowana przez Komisję.

Ocena wpływu obejmuje trzy podstawowe czynniki w ramach śródokresowego przeglądu 6. EAP. Pierwszą kwestią jest obecny stan środowiska naturalnego; drugą kontekst, w ramach którego ma być opracowana wspólnotowa polityka w zakresie środowiska naturalnego, a ostatnią identyfikacja głównych problemów na podstawie oceny postępów dokonanych do tej pory.

Z oceny obecnego stanu środowiska wynika, że emisja gazów cieplarnianych na świecie wzrasta, a zjawiska atmosferyczne związane ze zmianami klimatu mają znaczny wpływ na gospodarkę. W zatrważającym tempie postępuje utrata różnorodności biologicznej. Z powodu zanieczyszczeń powietrza uszczerbku na zdrowiu doznają setki tysięcy europejczyków. Postępująca degradacja gleby na terytorium Wspólnoty ma negatywny wpływ na zdrowie ludzkie, ekosystemy, a także zmiany klimatu, potencjał gospodarczy i jakość życia. Obecne wzorce produkcji i spożycia w UE nie są na ogół zrównoważone. Zasoby naturalne zużywane są w szybszym tempie niż następuje ich odnowienie. Wspólnota nadal nie osiągnęła swojego celu polegającego na oddzieleniu rozwoju gospodarczego od negatywnych skutków wykorzystania zasobów, a jeśli nie zmienią się obecne wzorce wykorzystania zasobów, degradacja środowiska i niezrównoważone wyczerpywanie zasobów naturalnych będą postępować w tym samym tempie.

Kontekst ram działania wspólnotowej polityki w zakresie środowiska naturalnego określa m.in. strategia zrównoważonego rozwoju UE, strategia lizbońska oraz polityka poprawy otoczenia regulacyjnego opracowana przez Komisję Szósty EAP stanowi podstawę środowiskowego wymiaru strategii zrównoważonego rozwoju UE (EU SDS), a strategia lizbońska w znacznym stopniu przyczynia się do głównego celu, jakim jest zrównoważony rozwój dzięki skupieniu się na działaniach i środkach mających na celu zwiększenie konkurencyjności, rozwój gospodarczy, a także tworzenie nowych miejsc pracy. Strategia zrównoważonego rozwoju stanowi, że „proponowane i przyjęte środki na rzecz środowiska naturalnego powinny być zgodne z celami wymiaru gospodarczego i społecznego stałego rozwoju i odwrotnie”. W roku 2005 Komisja przedstawiła komunikat pn. „Poprawa otoczenia regulacyjnego w dziedzinie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w Unii Europejskiej”, który opiera się na inicjatywie Komisji z 2002 r. dotyczącej poprawy otoczenia regulacyjnego, która „wspiera sposób, w jaki poprawa otoczenia regulacyjnego przyczynia się do zwiększenia wzrostu gospodarczego i zatrudnienia przy jednoczesnym stałym uwzględnianiu celów społecznych i środowiskowych oraz korzyści dla obywateli i administracji krajowej pod względem poprawy zarządzania.”

W dniu 18 grudnia 2006 r. Parlament Europejski i Rada przyjęli siódmy program ramowy Wspólnoty Europejskiej (FP7) w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji na lata 2007-2013. FP7 dostarczy cennych wyników badań wspierających 6. EAP w takich dziedzinach ochrony środowiska jak zmiany klimatu, zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi oraz wytworzonymi przez człowieka, różnorodność biologiczna oraz technologie środowiskowe.

Mimo że minęły cztery lata od przyjęcia 6. EAP, jest jeszcze za wcześnie na to, aby efekty środków przyjętych w jego ramach stały się w pełni widoczne. Ocena wpływu ujawnia trzy podstawowe problemy, które mogą utrudniać skuteczne osiąganie celów 6. EAP w nadchodzącym czasie:

- słaba integracja polityk;

- problemy związane z wdrażaniem przepisów; oraz

- niewystarczająca współpraca międzynarodowa

Ocena wpływu nakreśla trzy możliwe opcje w ramach śródokresowego przeglądu 6. EAP.

- utrzymanie status quo . W ramach tej opcji Komisja utrzyma 6. EAP jako ramy kształtowania polityk w zakresie środowiska naturalnego do roku 2012. Opcja ta nie wymagałaby działań legislacyjnych mających na celu zmianę obowiązujących przepisów. Na pozostały czas realizacji 6. EAP Komisja przedstawiłaby inicjatywy mające na celu jego wdrożenie. Inicjatywy te obejmowałaby, np. środki gwarantujące wdrożenie siedmiu strategii tematycznych, wywiązanie się z międzynarodowych zobowiązań w ramach protokołu z Kioto, wdrożenie komunikatu Komisji w sprawie różnorodności biologicznej, przegląd ram prawnych dotyczących emisji z obiektów przemysłowych, wdrożenie rozporządzenia REACH oraz wprowadzenie zmian do dyrektywy dotyczącej zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (IPPC);

- opcja, w ramach której 6. EAP nadal stanowiłby ramy dla tworzenia wspólnotowych polityk w zakresie ochrony środowiska, ale ze szczególnym naciskiem na wybrane aspekty, aby „zapewnić, że zadania ochrony środowiska, które powinny koncentrować się na wynikach ochrony środowiska, jakie mają być osiągnięte zostaną zrealizowane najbardziej skutecznymi i właściwymi dostępnymi środkami” zgodnie z art. 2 ust. 3 6. EAP. Opcja ta przewiduje, że 6. EAP w jego obecnym brzmieniu będzie dalej wdrażany, ale ze szczególnym naciskiem na ściślejszą międzynarodową współpracę, ulepszoną integrację polityk, wzmocnienie zasad poprawy otoczenia regulacyjnego podczas opracowywania nowych aktów prawnych i wprowadzania zmian do już istniejących; a także skuteczniejsze wdrażanie i rozpowszechnianie informacji; oraz

- scenariusz, w ramach którego opracowane zostaną nowe wspólnotowe ramy działania. Nowy wspólnotowy program działania zapewni nowe wspólnotowe ramy działania odnoszące się do wyzwań w zakresie ochrony środowiska innych niż te, które obejmuje obecnie 6. EAP do roku 2012. Podstawą przyszłych inicjatyw w ramach wspólnotowej polityki w zakresie środowiska naturalnego będą nowe wspólnotowe ramy działania.

Ze względu na skuteczność i spójność Komisja bardziej przychyla się do opcji drugiej.

Monitorowanie i ocena są niezbędnymi narzędziami pozwalającymi na zbadanie skuteczności wdrożenia 6. EAP. Stałe ukierunkowane monitorowanie i kontrola wskaźników oraz ocen pozwoli Komisji na przygotowanie pełniejszej ostatecznej oceny wdrożenia 6. EAP pod koniec programu w roku 2012.