P6_TA(2006)0360

Media i rozwój

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie mediów i rozwoju (2006/2080(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając Milenijne Cele Rozwoju (MCR) przyjęte w Nowym Jorku w dniu 8 września 2000 r. w trakcie szczytu milenijnego ONZ,

- uwzględniając Konwencję w sprawie eliminacji wszelkich form dyskryminacji wobec kobiet (CEDAW) przyjętą w dniu 18 grudnia 1979 r. przez Zgromadzenie Ogólne ONZ,

- uwzględniając deklarację z Johannesburga w sprawie zrównoważonego rozwoju przyjętą w dniu 4 września 2002 r. w ramach światowego szczytu rozwoju zrównoważonego,

- uwzględniając rezolucję w sprawie wyników nadzwyczajnej sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ organizowanej w dniach 5- 9 czerwca 2000 r. (Kobiety w roku 2000: równość, rozwój i pokój w XXI wieku), przyjętą w Brukseli w dniu 12 października 2000 r. przez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKPUE [1],

- uwzględniając rezolucję z zakresu praw osób niepełnosprawnych oraz starszych w krajach AKP, przyjętą w Brukseli w dniu 1 listopada 2001 r. przez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE [2],

- uwzględniając art. 19 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka z 1948 r., art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i wolności podstawowych z 1950 r., art. 13 Amerykańskiej Konwencji Praw Człowieka z 1969 r. oraz art. 9 Afrykańskiej Karty Praw Człowieka i Ludów z 1981 r.,

- uwzględniając Umowę o Partnerstwie zawartą pomiędzy członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony, a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi ze strony drugiej, podpisaną w Kotonu (Benin), w dniu 23 czerwca 2000 r. [3], która weszła w życie z dniem 1 kwietnia 2003 r., a w szczególności art. 43 tejże dotyczący informacji, technologii komunikacyjnych i społeczeństwa informacyjnego,

- uwzględniając rezolucję w sprawie postępów osiągniętych na drodze ku powszechnej edukacji podstawowej oraz równości płci w krajach AKP w kontekście MCR przyjętą przez wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE w dniu 21 kwietnia 2005 r. w Bamako [4],

- uwzględniając własną rezolucję z dnia 12 czerwca 2001 r. w sprawie informacji i technologii komunikacyjnych (ICT) oraz krajów rozwijających się [5],

- uwzględniając genewską "deklarację zasad" oraz "plan działań" Światowego Szczytu Społeczeństwa Informacyjnego (WSIS), tj. dokumenty przyjęte w dniu 12 grudnia 2003 r.,

- uwzględniając "Deklarację Dakarską" w sprawie promowania kultury i przemysłu kulturowego krajów AKP, podpisaną przez ministrów kultury państw AKP w dniu 20 czerwca 2003 r.,

- uwzględniając "Zobowiązanie z Tunisu" Światowego Szczytu Społeczeństwa Informacyjnego przyjęte w dniu 18 listopada 2005 r.,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Rozwoju oraz opinię Komisji Kultury i Edukacji (A6-0264/2006),

A. mając na uwadze, że główną rolą mediów jest rozpowszechnianie informacji, tj. proces pozwalający obywatelom na dostęp do właściwego obiegu wiadomości oraz informacji z zakresu podejmowanych rodzajów polityki oraz działań rządów,

B. mając na uwadze, że media są najważniejszym narzędziem pozwalającym na udział społeczeństwa w procesie decyzyjnym,

C. mając na uwadze, że rola mediów w kształtowaniu świadomości i przekazywaniu informacji jest szczególnie ważna,

D. mając na uwadze, że media mogą sprzyjać rozwojowi kraju, co związane jest z faktem, iż jakość życia populacji może zmienić się pod wpływem technologii informacyjno-komunikacyjnych; mając na uwadze, że media dysponują możliwością wpływania na mentalność ludzką, kulturę oraz zjawiska socjopolityczne, a kształtowanie świadomości społecznej i politycznej obywateli prowadzić może do bardziej reprezentatywnego sprawowania rządów,

E. mając na uwadze, że wzmocnienie przepływu informacji oraz usług komunikacyjnych jest warunkiem koniecznym dla wyeliminowania ubóstwa; mając na uwadze, że wolność słowa, w tym także dostęp do informacji oraz wolnej prasy, jest jednym z podstawowych praw człowieka pozwalającym ludności na żądanie prawa do opieki zdrowotnej, czystego środowiska oraz efektywnego wdrażania strategii związanych z redukcją poziomu ubóstwa,

F. mając na uwadze, że tzw. dziury informacyjne oraz niewłaściwe komunikowanie informacji przez rządy oraz agencje międzyrządowe prowadzić może do braku zaufania, zachwiania poczucia reprezentacji, a także do dezinformacji,

G. mając na uwadze, że w roku 2005 zabitych zostało 63 dziennikarzy, a w roku 2006, do chwili obecnej, zginęło 27 dziennikarzy oraz 12 asystentów prasowych, przy czym według statystyk organizacji zawodowych 135 osób związanych z mediami jest nadal więzionych,

H. mając na uwadze, że radio i telewizja są istotnymi środkami przekazu, które w krajach rozwijających się są bardziej rozpowszechnione niż telefony lub Internet, a także znacznie bardziej wydajne niż gazety,

I. mając na uwadze, że radiowe stacje wiejskie stanowią podstawowe narzędzie ekspansji i rozwoju rolnictwa,

J. mając na uwadze, że dobrze poinformowane oraz niezależne społeczeństwo obywatelskie (organizacje pozarządowe, stowarzyszenia zawodowe, instytucje badawcze itp.) mogą poprzez zachęcanie do prowadzenia otwartej dyskusji oraz naciskanie na odpowiedzialne działania rządowe odgrywać znaczącą rolę w przełamywaniu koła przemocy i korupcji,

K. mając na uwadze, że wolność prasy jest podstawowym warunkiem rozwijania i utrzymywania przejrzystych działań rządowych, trwałego wzrostu gospodarczego oraz postępu z zakresu politycznego rozwoju i stabilności,

L. mając na uwadze, że ponad 20 państw afrykańskich dysponuje dostępem do zaledwie jednego dziennika (w roku 2004 w rozszerzonej Unii Europejskiej dostępnych było 1456 dzienników), co związane jest również z faktem istnienia wysokiego poziomu analfabetyzmu,

M. mając na uwadze, że w regionach charakteryzujących się szczególnie wysokim poziomem analfabetyzmu radio jest najbardziej odpowiednim narzędziem komunikacji, ponieważ dostęp do niego posiada większa część populacji, szczególnie zaś wśród prowincjonalnych społeczności wiejskich oraz kobiet i dzieci,

N. mając na uwadze, że produkcje własne programów telewizyjnych nadawanych w krajach rozwijających się stanowią poniżej 30 % całości, a poziom inwestycji w sektorze telewizyjnym jest szczególnie niski,

O. mając na uwadze, że produkcje kinematograficzne w krajach rozwijających się cieszą się w ostatnich latach bardzo wysokim zainteresowaniem publiczności,

P. mając na uwadze, że technologie informacyjno-komunikacyjne mogą być na różne sposoby wykorzystywane w krajach rozwijających się do wspierania działań edukacyjnych oraz jako narzędzie przeciwdziałania izolacji (szczególnie dzięki połączeniom satelitarnym), podczas gdy w tym samym czasie inne bardziej tradycyjne technologie tego rodzaju, takie jak radio i telewizja, sprzyjać mogą przy niewielkich nakładach finansowych wielorakim skutecznym rozwiązaniom z zakresu nauczania zdalnego,

Q. mając na uwadze, że komputeryzacja w znacznym stopniu zwiększyła jakość pracy dziennikarskiej, a ustanowienie sieci połączeń komputerowych pomiędzy różnymi departamentami pozwoliło na zaoszczędzenie znacznej ilości czasu; mając na uwadze, że również i połączenia internetowe usprawniły pracę dziennikarzy pozwalając im na korzystanie z większej ilości źródeł i informacji dodatkowych oraz na usprawnienie przekazu;

1. uznaje istotną rolę mediów w utrzymywaniu przejrzystości działań rządowych oraz odpowiedzialności publicznej osób pozostających przy władzy, co związane jest z nagłaśnianiem błędów popełnianych w ramach prowadzonej polityki, przypadków złego administrowania przez urzędników państwowych, korupcji związanej z władzą sądowniczą oraz skandali w sektorze działalności spółek;

2. wzywa Unię Europejską (UE), jej państwa członkowskie, państwa przystępujące oraz kraje AKP do zaangażowania organizacji społeczeństwa obywatelskiego, w tym także sektora prywatnego, ze szczególnym uwzględnieniem mediów, w prowadzenie działań na rzecz osiągnięcia celów rozwojowych;

3. wyraża przekonanie, że istotne jest dalsze wzmacnianie dialogu oraz procesu konsultacyjnego pomiędzy lokalnymi podmiotami niepaństwowymi a władzami krajowymi państw rozwijających się w zakresie podejmowania kroków nakierowanych na dziedziny najistotniejsze, takie jak media, w celu zwiększenia możliwości, odpowiedzialności i przejrzystości instytucji publicznych, a także w celu zwiększenia zdolności sektora publicznego do stosowania zasad poszanowania praw człowieka i dobrych rządów, a także do zwalczania korupcji;

4. potwierdza znaczenie, jakie ma zagwarantowanie bardziej systematycznej integracji wolności wypowiedzi i porozumiewania się w ramach strategii i polityki finansowania w programie rozwoju;

5. podkreśla znaczenie mediów w rozbudzaniu poszanowania dla różnorodności kulturowej i wspieraniu krajowego i międzynarodowego rozwoju kulturalnego;

6. utrzymuje, że rola mediów nie ogranicza się do modeli głównego nurtu, że należy wspierać media alternatywne i nieformalne sieci komunikacji oraz włączać je do wszelkich planów rozwoju infrastruktury;

7. wzywa Komisję do dalszego podkreślania wagi oraz wspierania programów z zakresu mediów, co przyczyni się do:

- zwiększenia dostępu do informacji konkretnych grup społecznych, takich jak kobiety, osoby młode, osoby niepełnosprawne, uchodźcy wewnętrzni,

- rozwijania pluralizmu w mediach,

- przeprowadzania szkoleń dla dziennikarzy radiowych i prasowych,

- przeprowadzania szkoleń dla dziennikarzy krajów rozwijających się przy współpracy z agencjami ONZ, takimi jak UNICEF lub UNESCO, a także z międzynarodowymi organizacjami dziennikarskimi, takimi jak Międzynarodowa Federacja Dziennikarzy i World Service Trust agencji informacyjnej BBC,

- rozwijanie publicznych kampanii informacyjnych w celu wzmocnienia świadomości społecznej konkretnych grup osób,

- zwiększenie skuteczności pomocy humanitarnej;

8. uważa, że programy finansowania przeznaczone na rozwój powinny obejmować bardziej systematyczną integrację mediów niezależnych od państwa;

9. wzywa do umożliwienia kobietom szerszego dostępu do mediów w celu zagwarantowania ich pełniejszego udziału w produkcji i przyczynianiu się do rozwoju gospodarczego;

10. podkreśla wagę postrzegania osób młodych jako odśrodkowego członu wspierania i organizowania przepływu informacji oraz działań komunikacyjnych w krajach rozwijających się;

11. z zadowoleniem przyjmuje, a także wyraża poparcie dla działań takich jak:

- organizowane przez Komisję Europejskie Dni Rozwoju, uwrażliwiające obywateli oraz zwiększające widoczność niezbędną dla lepszego wykorzystania pomocy rozwojowej;

- organizowany przez Bank Światowy w Rzymie w dniach 25- 27 października 2006 r. Światowy Kongres Komunikacji na rzecz Rozwoju;

- nagroda im. Lorenzo Natali, za pomocą której Komisja oferuje wsparcie dziennikarzom prasy pisanej, którzy zetknęli się z poważnymi przypadkami dyskryminacji podczas przygotowywania materiałów o prawach człowieka i demokracji w krajach rozwijających się;

- wizyty badawcze dziennikarzy przeprowadzane we współpracy z biurem przedstawiciela UE ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa (WPZiB), Javiera Solany, do regionów, w których mają miejsce misje w ramach WPZiB (Zachodnie Bałkany, Ukraina, Republika Mołdowy, itd.) oraz wizyty dziennikarzy w celu obserwowania wyborów (np. w Kongo);

12. wyraża poparcie dla wszelkich rodzajów polityki rządowej zapewniających wsparcie na rzecz radia publicznego, komercyjnego, wspólnotowego i wiejskiego, co związane jest z postrzeganiem tychże jako właściwych i opłacalnych narzędzi propagowania rozpowszechniania informacji na rzecz rozwoju;

13. wnioskuje do Komisji o zwracanie większej uwagi w pojawiających się sytuacjach konfliktowych na zwiększanie jak najbardziej bezpośredniego wsparcia finansowego na rzecz mediów niezależnych;

14. podkreśla rolę mediów w kształceniu ludności w krajach rozwijających się, szczególnie w odniesieniu do ochrony zdrowia (kwestie życia seksualnego i prokreacji, malaria itd.), zatrudnienia, rolnictwa, handlu i zrównoważonego rozwoju środowiska, czego przykładem może być rola jaką odgrywał World Service Trust agencji informacyjnej BBC z zakresu wykorzystania możliwości komunikacyjnych na rzecz rozwoju;

15. wyraża zrozumienie dla kwestii związanych z problemem "personalizacji" przekazywanych wiadomości, która może skutkować manipulacją zarówno odbiorców w krajach rozwijających się, jak też w krajach zachodnich; zachęca organizacje zapewniające szkolenia dla dziennikarzy do przyznania szczególnej wagi konieczności ustanowienia płacy minimalnej dla osób zatrudnionych w sektorze medialnym, co pozwoli na lepszą ich ochronę przed korupcją;

16. wyraża zrozumienie dla faktu, iż niezależne i profesjonalne media odgrywają kluczową rolę w zapewnianiu wiedzy oraz umożliwianiu wypowiedzi grupom marginalizowanym, a to poprzez rozwijanie kultury spojrzenia krytycznego i bardziej otwartego podejścia do poddawania w wątpliwość działań rządowych;

17. popiera organizacje pozarządowe oraz fundusze, które inwestują w kształcenie dziennikarzy w krajach rozwijających się i które poprawiają warunki pracy osób zatrudnionych w mediach, aby stworzyć im realną możliwość wykonywania zawodu w sposób bezpieczny i niezależny;

18. podkreśla znaczenie wzmocnienia infrastruktury społecznej i edukacyjnej poprzez inwestowanie w lepsze podręczniki i finansowanie programów edukacyjnych w mediach;

19. wyraża poparcie dla roli pełnionej przez media w ramach procesów pokojowych oraz sytuacji pokonfliktowych, co wiąże się z pomocą w informowaniu ludności o porozumieniach pokojowych oraz odnośnych implikacjach, a tym samym z ułatwianiem społecznego udziału w sprawach wysokiej wagi;

20. podkreśla decydującą rolę mediów w promowaniu ochrony praw człowieka w krajach rozwijających się i w podnoszeniu świadomości społeczeństwa w krajach Zachodu oraz, tym samym, zwiększanie ich wkładu w pomoc humanitarną;

21. wzywa rządy i władze publiczne na całym świecie do położenia kresu szczególnie kulturze bezkarności za stosowanie przemocy wobec dziennikarzy poprzez wykrywanie i karanie sprawców ataków na osoby pracujące w mediach oraz poprzez podejmowanie środków zapobiegawczych, które umożliwiłyby dziennikarzom dalsze dostarczanie obywatelom podstawowej wiedzy i obiektywnych informacji płynących z wolnej i niezależnej prasy;

22. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz państw przystępujących, Radzie Ministrów AKP-UE, Sekretarzowi Generalnemu ONZ oraz Przewodniczącemu Banku Światowego.

[1] Dz.U. C 64 z 28.2.2001 r., str. 49.

[2] Dz.U.C 78 z 2.4.2002 r., str. 64.

[3] Dz.U. L 317z 15.12.2000 r., str. 3. Umowa ostatnio zmieniona Porozumieniem wprowadzającym zmiany do Umowy o Partnerstwie (Dz.U. L 209, 11.8.2005 r., str. 27).

[4] Dz.U. C 272 z 3.11.2005 r., str. 17.

[5] Dz.U. C 53 E z 28.2.2002 r., str. 121.

--------------------------------------------------