PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 1.4.2009 
SEC(2009) 388 
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
uzupełniający  
 
BIAŁA KSIĘGA 
 
Adaptacja do zmian klimat u: europejskie ramy dzia łania 
    
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
 
 
{COM(2009) 147 wersja ostateczna} 
{SEC(2009) 386} {SEC(2009) 387}  
PL 2   PL STRESZCZENIE  
1. WPROWADZENIE  
Niniejsze sprawozdanie jest stresz czeniem sprawozdania z oceny skutków1 białej księgi 
Komisji w sprawie adaptacji do zmian klimatu2. Księga ta ma na celu sprowokowanie 
dalszych dyskusji na temat skutków zmian klimatu w Europie oraz doprowadzenie do 
podjęcia działań gwarantuj ących, że UE i pa ństwa członkowskie b ędą w pełni zdolne do 
określenia strategii politycznych, jak i do praktycznego wdro żenia rozwi ązań, przy 
uwzględnieniu, że większość inicjatyw dotycz ących adaptacji jest pode jmowana na szczeblu 
krajowym, regionalnym b ądź lokalnym.  
W 2007 r. Komisja przyj ęła zieloną księgę w sprawie adaptacji do zmian klimatycznych w 
Europie3, w wyniku której prowadzone by ły na szerok ą skalę publiczne i 
międzyinstytucjonalne konsultacje4. W ocenie skutków wykorzystano czwarte sprawozdanie 
IPCC5, sprawozdanie EA Ś/WCB/WHO dotycz ące skutków zmian klimatu w Europie6 oraz 
szereg sprawozda ń i projektów badawczych dotycz ących skutków zmian klimatu i adaptacji. 
Sprawozdanie to uzupe łniają dokumenty odnosz ące się do poszczególnych sektorów i 
dotyczące wody, wybrze ży i kwestii morskich7, rolnictwa8 oraz zdrowia9. 
2. ADAPTACJA DO ZMIAN KLIMATU : NOWY PROGRAM DLA PORZ ĄDKU PUBLICZNEGO  
2.1. Kluczowe poj ęcia 
Wrażliwość (IPCC, 2007) to zakres, w jakim dany sy stem jest podatny na niekorzystne 
oddziaływanie zmian klimatu, w tym zmienno ść klimatyczn ą i ekstremalne warunki 
klimatyczne, oraz niezdolny do przeciwdzia łania temu oddzia ływaniu. Wra żliwość zależy od 
charakteru, zakresu i tempa zmian klimatu, na jakie dany system jest nara żony, oraz od jego 
podatności i potencja łu adaptacyjnego (rysunek 1). W przeciwie ństwie do tego zdolność 
adaptacji  (IPCC, 2007) to zdolno ść takiego systemu do przeciwstawienia si ę zakłóceniom 
przy jednoczesnym zachowaniu takiej samej struktury podstawowej i sposobów funkcjonowania. 
Oznacza to, że proaktywne strategie adaptacyjne nie powinny ogranicza ć się do analizy 
oddziaływania zmian klimatu i ró żnic w zakresie podatno ści poszczególnych sektorów, 
regionów lub grup spo łecznych. Dla niektórych sektorów , regionów i grup zmiany klimatu 
                                                
 
1 SEC(2009) 387. Sprawozdanie z oceny skutków zawiera wi ęcej szczegó łów na temat kwestii 
sektoralnych i geograficznych. 
2 COM(2009) 147. 
3 COM(2007) 354, http://ec.europa.eu/en vironment/climat/adaptation/index_en.htm 
4 http://ec.europa.eu/environment/climat/adaptation/index_en.htm 
5 Alcamo et al., Climate Change 2007: Impacts, Adaptation and Vulnerability . Wkład II grupy roboczej 
do czwartego sprawozdania z oceny przygotowanej przez Mi ędzyrządowy Zespó ł ds. Zmian Klimatu, 
dostępny na stronie http://www.ipcc.ch/ipccreports /assessments-reports.htm  
6 Impacts of Europe's changing climate - 2008 indicator-based assessment , sprawozdanie EA Ś nr 4/2008, 
http://reports.eea.eur opa.eu/eea_report_2008_4/en/  
7 SEC(2009) 386 
8 SEC(2009) 417 
9 SEC(2009) 416 
PL 3   PL mogą stworzyć możliwości w zakresie innowacji procesów  i technologii oraz innowacyjnych 
metod zarz ądzania.  
W przypadku ró żnorodności biologicznej, ekosystemów, spo łeczeństwa i podmiotów 
gospodarczych proces adaptacji mo że – jeśli pozosta łe warunki s ą sprzyjające – następować 
w sposób niezale żny, bez uczestnictwa centralnego organu, co łagodzi ostateczne skutki 
zmian klimatu i daje mo żliwość wykorzystania szans z nich wynikaj ących, a jednocze śnie 
powoduje innego rodzaju oddzia ływanie na gospodark ę, społeczeństwo i środowisko oraz 
przesunięcie skutków zmian klimatu na inne obszary.  
PL 4   PL Rysunek 1 Diagram poj ęciowy dotycz ący wrażliwości na zmiany klimatu i adaptacji. Źródło: 
EAŚ, 2008 r. 
Narażenie Podatno ść
Potencja ł
adaptacyjnyPotencjalne skutki
WrażliwośćPotencja łspołeczno-
gospodarczy i 
instytucjonalnyGotowośćdo 
adaptacjiZmiany klimatu
AdaptacjaNarażenie Podatno ść
Potencja ł
adaptacyjnyPotencjalne skutki
WrażliwośćPotencja łspołeczno-
gospodarczy i 
instytucjonalnyGotowośćdo 
adaptacjiZmiany klimatu
Adaptacja
 
Planowane środki adaptacyjne b ędą zatem niezb ędne do zapewnienia podejścia 
wielosektorowego,  często w perspektywie średnio- i d ługofalowej,  i mającego na celu 
poprawę zdolności adaptacji systemu natura lnego i ekonomicznego oraz u łatwienie 
szczególnego rodzaju adaptacji. Dzia łania publiczne b ędą również koncentrowa ć się na 
wytwarzaniu dóbr publicznych i jednolitym informowaniu o wra żliwości na zmiany klimatu 
oraz o kosztach i korzy ściach poszczególnych wariantów adaptacyjnych. 
Występowanie wielu niepewno ści dotycz ących przysz łego podstawowego scenariusza 
adaptacji przemawia za stosowaniem elastycznego lub dostosowawczego zarz ądzania, przy 
jednoczesnej ocenie mo żliwości zastosowania alternat ywnych strategii pod k ątem różnych 
scenariuszy10. Analiza oceny skutków opiera si ę na holistycznych ramach oceny 
wykraczaj ących poza bezpo średnie skutki zmian klimatu i ich oddzia ływanie na gospodark ę 
oraz uwzgl ędniających rolę funkcji ekosystemu i spo łeczny wymiar zmian klimatu (rysunek 
2). Stanowi ona podstaw ę dla dalszego uwzgl ędnienia istniej ących informacji na temat 
potencjalnych skautów, które – zgodnie z alternatywnymi prognozami na temat zmian 
klimatu – mog ą wystąpić bez niezale żnej adaptacji lub przy wyst ąpieniu takiej adaptacji. 
Dotychczasowa wiedza w omawianym zakresie jest bardzo fragmentaryczna, dlatego projekty 
badawcze realizowane w ramach szós tego i siódmego programu ramowego maj ą na celu 
określenie zestawu spójnych scenariuszy prz eznaczonych do dalszej zintegrowanej oceny 
strategii politycznych w zakresie adaptacji i łagodzenia skutków. 
                                                 
10 Hulme M. (2008), “Is Climate Pred iction a Limit to Adaptation?”, Wyk ład w Komisji Europejskiej, 22 
maja 2008 r. - School of Environmental Sciences, University of East Anglia 
PL 5   PL Rysunek 2: Łańcuch potencjalnych skutków zmian klimatu. Źródło: DG ds. środowiska, na 
podstawie (EA Ś, 2008) i (IPCC, 2007). Potencjalne skut ki to wszystkie skutki, które mog ą 
wystąpić w wyniku przewidywanej zmiany klimatu, bez uwzgl ędnienia adaptacji. 
Atmosfera/ 
kriosfera / morze
Warunki ekosystemu i 
usługi wspomagaj ące
Wpływ na funkcje ekosystemu 
Zaopatrzenie
(żywność,słodka woda, drewno/w łókno, paliwo)
Regulacja
(klimat, powodzie, choroby, oczyszczanie wody)
Funkcje kulturoweSkutki gospodarcze
Infrastruktura i kapita łfizyczny
(zniszczenia, straty)
Produkcja i konsumpcja
(procesy, zachowanie konsumentów, potencja łwzrostu,
zmienno ść/działania zakłócające)
Zatrudnienie
Burze
Powodzie
Niedobór wody/suszeFenologia gatunków
JakośćwodyPożary lasów
Degradacja glebyRozmieszczenie gatunków
Topnienie wiecznej 
zmarźliny/lodu
Skutki spo łeczne
Zdrowie (śmiertelno ść, zachorowalno ść, produktywno śćzawodowa)
Skutki zwi ązane z podzia łem(grupy spo łeczne, regiony)
Konflikty dotycz ące zasobów
Migracje
Tkanka spo łeczna
System zarz ądzania
Stężenie gazów 
cieplarnianych
Temperatury ( średnie i 
ekstremalne)
Opady
(średnie i ekstremalne)
Podniesienie poziomu 
morza
Ozon przygruntowyScenariusz zmian klimatu
 
2.2. Określenie najbardziej wra żliwych sektorów i regionów w UE 
Najbardziej wra żliwe obszary w Europie (EA Ś, 2008) to po łudnie kontynentu, basen Morza 
Śródziemnego, regiony najbardziej oddalone  i Arktyka. Szczególne problemy dotycz ą 
ponadto regionów górskich (zw łaszcza Alp), wysp, obszarów przybrze żnych i terenów 
miejskich, a tak że gęsto zaludnionych terenów zal ewowych. Przewiduje si ę, że na północy i 
zachodzie Europy wyst ąpią bardziej z łożone zależności między pozytywnymi i negatywnymi 
skutkami zmian klimatu o średnim nat ężeniu. 
Potencjalne oddzia ływanie zmian klimatu jest wi ększe w sektorach, które s ą zależne od 
funkcji ekosystemu, dost ępności wody i warunków pogodowych, taki ch jak sektor rolnictwa i 
leśnictwa, rybo łówstwa i akwakultury, sektor en ergii i sektor turystyczny.  
Najbardziej wra żliwe grupy (osoby starsze, dzieci, niepe łnosprawni, osoby przewlekle chore, 
itp.) najprawdopodobniej napotkaj ą na większe trudno ści w adaptacji. Stwarza to potencjalny 
problem równo ści szans i dystrybucji. Powstaje przy tym równie ż pytanie, czy planowana 
adaptacja powinna w szczególno ści być ukierunkowana na takie grupy, lub czy zastosowa ć 
raczej analiz ę dystrybucji w celu zapewnienia sprawi edliwej strategii adaptacyjnej. Brak 
zasobów dla najbardziej wra żliwych grup jest cz ęsto uznawany za przeszkod ę dla skutecznej 
adaptacji, lecz tak że inne mechanizmy finansowe i nieprawid łowości na rynku zmniejszaj ą jej 
potencjaln ą skuteczno ść. 
Komisja Europejska podj ęła już prace w celu oceny mo żliwości ustalenia na poziomie 
sektorów i regionów wska źników wra żliwości oraz w celu opracowani a opcji ich rozwoju. 
Wskaźniki te mog łyby zosta ć wykorzystane do oceny unijnych pakietów politycznych w 
dziedzinie adaptacji. Wymaga łoby to po łączenia wska źników na poziomie ekonomicznym, 
społecznym i środowiskowym dla ró żnych scenariuszy rozwoju sy tuacji klimatycznej, tak by 
uwidoczni ć rodzaje ryzyka typowe dla poszc zególnych sektorów i regionów. 
PL 6   PL 2.3. Potrzeba lepszej koordynacji dzia łań na poszczególnych poziomach 
W niektórych pa ństwach cz łonkowskich osi ągnięto już znaczne post ępy w kwestii adaptacji i 
podjęto już środki polityczne w tym zakresie. Inne pa ństwa znajduj ą się w dalszym ci ągu na 
etapie identyfikowania probl emów lub zastanawiania si ę nad kierunkiem dzia łań. W 
istniejących krajowych planach adaptacyjnych uznaje si ę potrzebę koordynacji mi ędzy 
państwami cz łonkowskimi oraz korzy ści, jakie przyniesie zint egrowane i skoordynowane 
podejście do kwestii adaptacji na szczeblu UE.  Poniżej określono powody konieczno ści 
podjęcia działań na szczeblu UE: 
• Zmiany klimatu b ędą powodowa ć skutki transgraniczne  i będą wymaga ć środków 
adaptacyjnych opieraj ących się na współpracy między państwami cz łonkowskimi oraz na 
koordynacji z odpowiednimi krajami trzecimi (np. środki ochrony przeciwpowodziowej w 
górnym biegu rzeki); 
• W strategii adaptacyjnej nale ży kierowa ć się poczuciem solidarno ści, poniewa ż skutki 
zmian klimatu b ędą różne i bardzo zmienne w zale żności od obszaru geograficznego, co 
oznacza, że ich wpływ może być bardzo ró żnorodny w ca łej UE. 
• By zapobiec nieodpowiedniej adaptacji  (adaptacja, która przesuwa skutki, tak że stają się 
odczuwalne w innym obs zarze, kraju, sektorze b ądź grupie spo łecznej lub powoduje tam 
nasilenie danego problemu) cz ęsto najlepszym rozwi ązaniem jest podj ęcie działań na 
szczeblu transgranicznym lub europejskim. 
• Zmiany klimatu b ędą miały znaczny wp ływ na sektory, które s ą silnie powi ązane na 
poziomie UE poprzez jednolity rynek i wspóln ą politykę w różnych dziedzinach . 
Adaptację można uwzgl ędnić w unijnych programach nak ładów  w celu uzupe łnienia 
środków wydatkowanych przez pa ństwa członkowskie. 
• W odniesieniu do dzia łań zewnętrznych UE mo że odgrywa ć wiodącą rolę w procesie 
adaptacji w niektórych sektorach poprzez przesuni ęcie kompetencji negocjacyjnych z 
poziomu pa ństw członkowskich na poziom UE.  
3. CELE BIA ŁEJ KSIĘGI 
Szczególnym celem komunikatu w sprawie adaptacji jest okre ślenie instrumentów 
politycznych na szczeblu UE i ustanowienie planu dzia łania w perspektywie krótko- i 
średnioterminowej poprzez: 
– Pogłębianie wiedzy na temat wra żliwości na zmiany klimatu (skutków i potencja łu 
adaptacyjnego) oraz na  temat kosztów i korzy ści poszczególnych wariantów 
adaptacyjnych; 
– Zapewnienie rych łego wdro żenia środków typu „no-regret” i środków korzystnych dla 
wszystkich ( środki typu „win-win”) oraz zapobieganie  nieodpowiedniej adaptacji poprzez 
włączenie jej do poszczególnych dziedzin politycznych UE; 
– Zapoczątkowanie procesu s łużącego lepszej koordynacji strategii w zakresie adaptacji oraz 
ocenie kolejnych kroków, w tym zain icjowanie debaty na temat przysz łego finansowania. 
PL 7   PL 4. PRZEGLĄD POTENCJALNYCH WARIANTÓW  
Mając na wzgl ędzie realizacj ę celów okre ślonych powy żej należy dokona ć rozróżnienia 
między dwoma poziomami wariantów. 
– Ogólna strategia s łużąca realizacji polityki adapta cji na dowolnym szczeblu. 
– Ramy dzia łań na poziomie UE.  
4.1. Warianty podej ścia do adaptacji 
Publiczne strategie, plany i projekty adaptacyjne b ędą bardzo liczne, przy czym wszystkie 
będą wymaga ły oceny wra żliwości oraz kosztów i korzy ści. Warianty adaptacyjne mo żna 
jednak podzieli ć na podstawie ogólnego podej ścia na trzy podstawowe kategorie: 
• „Szare”: podej ście w oparciu o infrastruktur ę, oznaczaj ące podjęcie fizycznej 
interwencji lub środków konstrukcyjnych wykorzystuj ących usługi inżynieryjne w celu 
podnoszenia zdolno ści budynków i infrastruktury niezb ędnych dla spo łecznego i 
gospodarczego dobrobytu spo łeczeństwa do przeciwstawienia si ę warunkom 
ekstremalnym; 
• „Zielone”: podej ście w oparciu o struktur ę, przyczyniaj ące się do poprawy zdolno ści 
adaptacji ekosystemów oraz – maj ąc na celu powstrzymanie utraty ró żnorodności 
biologicznej i degradacji ekosystemó w oraz przywrócenie cykli wodnych – 
wykorzystuj ące jednocze śnie funkcje ekosystemów, tak by osi ągnąć rozwiązania 
adaptacyjne najbardziej op łacalne, a czasem łatwiej wykonalne, ni ż rozwiązania polegaj ące 
wyłącznie na „szarej” infrastrukturze.  
• „Elastyczne”: podej ście pozastrukturalne , polegające na rozwoju i stosowaniu strategii i 
procedur politycznych, prowadzeniu kontroli u żytkowania gruntów, rozpowszechnianiu 
informacji oraz stosowaniu zach ęt finansowych w celu ograniczenia wra żliwości na 
katastrofy lub zapobiegania jej wyst ąpieniu. Podej ście to wymaga uwa żniejszego 
zarządzania systemami ludzkimi  leżącymi u jego podstaw. 
4.1.1.  Ocena wariantów 
W niniejszej ocenie skutków nie jest mo żliwe zajęcie się różnicami w stopniu wra żliwości 27 
państw członkowskich UE i poszczególnych sektorów ani zakresem wariantów 
adaptacyjnych. Ponadto żadnego z wariantów nie uznano za najbardziej odpowiedni, 
ponieważ wszystkie trzy warianty okre ślone powy żej należy uwzględnić we wszystkich 
środkach politycznych.  
Ocena kosztów i korzy ści środków adaptacyjnych  wymaga uwzgl ędnienia wszystkich 
środków unijnych i krajowych (fundusze w ramach WPR i polityki spójno ści, polityka w 
dziedzinie środowiska, zdrowia i przedsi ębiorstw, itp.) oraz przeanalizowania, w jaki sposób 
przekierunkowanie lub przeformu łowanie szerokiego wachlarza dzia łań politycznych mo że 
przyczyni ć się do osiągnięcia adaptacji bardziej op łacalnej, szybszej i bardziej elastycznej. 
Niepewno ść towarzysz ąca zawsze prognozom dotycz ącym zmian klimatu mo że utrudnia ć 
podejmowanie ukierunkowanych dzia łań we wszystkich sektorach. Jednak wczesne podj ęcie 
działań może przynie ść zdecydowane korzy ści gospodarcze dzi ęki przewidywaniu 
ewentualnych szkód i minimalizacji zagro żeń dla ekosystemów, zdrowia ludzkiego, rozwoju 
gospodarczego, w łasności oraz infrastruktury. W przypadku niektórych inwestycji, które b ędą 
PL 8   PL w dalszym ci ągu realizowane kiedy skutki klimatu b ędą w pełni odczuwalne, w obecnym 
procesie decyzyjnym nale ży uwzględnić teraźniejsze prognozy dotycz ące zmian klimatu. 
Warianty adaptacyjne przewiduj ące adaptacj ę niezależną i planowan ą mogą pociągać za sobą 
koszty środowiskowe , którymi trzeba b ędzie zająć się w ramach ocen dotycz ących 
zrównowa żonego charakteru. W szczególno ści ważne jest, by dokona ć zintegrowanej oceny 
strategii w zakresie łagodzenia skutków i adaptacji. W strategiach w zakresie łagodzenia 
skutków (dotycz ących zarówno energii, jak i u żytkowania gruntów) nale ży zatem w pe łni 
uwzględnić wrażliwość tych obszarów na zmiany klimatu, natomiast w przypadku niektórych 
wariantów adaptacyjnych (w szczególno ści w obszarze zaopatrzenia w wod ę i chłodzenia) 
należy przeprowadzi ć dogłębną ocenę. Potwierdza to znaczenie zintegrowanej oceny gruntów 
i wody w celu zapewnienia optymalnego podzia łu rzadkich zasobów na turalnych (gleba i 
woda). W mo żliwie bliskim czasie nale ży zbadać inne rodzaje oddzia ływania na środowisko, 
tak by ukszta łtować zrównowa żoną politykę adaptacyjn ą i zapobiec nieprawid łowej adaptacji. 
W odniesieniu do skutków spo łecznych  strategia adaptacji do zmian klimatu powinna by ć 
sprawiedliwa pod wzgl ędem spo łecznym, zw łaszcza w odniesieniu do wp ływu na 
zatrudnienie, równe trakto wanie i sprawiedliwy podzia ł. Należy przy tym po łożyć większy 
nacisk na kapita ł ludzki, obejmuj ący podnoszenie świadomości na temat wyzwa ń związanych 
z adaptacj ą do zmian klimatu, inwestowanie w kszta łcenie i dzia łalność szkoleniow ą w celu 
zagwarantowania, że Europejczycy posiadaj ą umiejętności i kompetencje by dostosowa ć się 
do zmian klimatu. Strategie adaptacyjne musz ą w razie potrzeby u łatwiać zmiany strukturalne 
i wykorzystywa ć nowe mo żliwości rozwoju gospodarczego i tw orzenia miejsc pracy w 
sektorze ekologicznym, a jednocze śnie być zgodne z zasad ą solidarno ści wobec wra żliwych 
grup. 
4.1.2.  Ustalenie kolejno ści środków adaptacyjnych 
Istnieje szereg środków adaptacyjnych, które musz ą zostać podjęte w związku z tym, że będą 
one opłacalne w krótkiej perspektywie bez wzgl ędu na niepewno ści prognoz ( środki typu „no 
regret”) lub dlatego, że są one korzystne zarówno dla procesu łagodzenia skutków, jak i 
adaptacji ( środki typu „win-win”): 
• W przypadku lokalizacji lub przemieszczania infrastruktury i budynków – 
rezygnacja z podejmowania tych dzia łań na terenach zagro żonych (np. terenach 
zalewowych, obszarach z niedoborem wody); 
• Projektowanie infrastruktury i budynków umo żliwiających zmniejszenie zu życia 
energii i wody oraz popraw ę retencji wody i mo żliwości w zakresie ch łodzenia na 
obszarach miejskich; 
• Zarządzanie powodziami i wybrze żami obejmuj ące tworzenie lub przywracanie 
terenów zalewowych lub s łonych bagien, co poprawia mo żliwości w zakresie 
zarządzania podwy ższonymi poziomami wody/morza i sprzyja celom w 
dziedzinie ró żnorodności biologicznej i ochrony siedlisk;  
• Poprawa w zakresie gotowo ści do przeciwdzia łania zagro żeniom i planowania 
awaryjnego (tak że związanych z klimatem). 
PL 9   PL 4.2. Warianty dzia łania na szczeblu UE 
W świetle powy ższych celów wyró żnić można trzy główne warianty strategiczne dotycz ące 
przyszłej polityki UE w dziedzinie adaptacji: 
– Wariant A (scenariusz podstawowy) : rozwój strategii adaptacyjnych ogranicza si ę 
do adaptacji niezale żnej oraz do dzia łań na poziomie krajowym, podczas gdy 
działania polityczne na szczeblu UE pozostaj ą bez zmian. Wariant ten 
charakteryzowa łby się szeregiem niedoskona łości i mo żliwością wystąpienia 
nieprawid łowej adaptacji. Zosta ł on zatem odrzucony na wczesnym etapie. 
– Wariant B (stopniowe i uzale żnione od potrzeb dzia łania zmierzaj ące do 
określenia unijnej strategii adaptacyjnej) : ustalenia zawarte  w niniejszym 
sprawozdaniu zosta łyby wykorzystane do dalszego rozwoju unijnej strategii 
adaptacyjnej. Kwesti ą priorytetow ą byłoby przy tym wykorzystanie potencja łu 
inicjatyw realizowanych w chwili obecnej, w szczególno ści na poziomie krajowym, 
bądź programów koordynacyjnych lub s łużących podnoszeniu świadomości oraz 
szczegółowy przegl ąd szerokiego wachlarza unijnych dzia łań politycznych i 
instrumentów, przy jednoczesnym wdro żeniu założeń dotyczących zarz ądzania 
unijną polityką w dziedzinie adaptacji w celu monitorowania post ępów i stworzenia 
podstaw dla przysz łych działań. 
– Wariant C (unijny plan dzia łań w zakresie adaptacji) : byłby uzupe łnieniem 
powyższego wariantu poprzez nadanie pr iorytetowego charakteru nowym 
inicjatywom legislacyjnym w celu wspierania zrównowa żonych dzia łań 
adaptacyjnych. Krajowe i regionalne strategie adaptacyjne zosta łyby poddane 
przeglądowi i zintegrowane. Jednak obecny stopie ń niepewno ści co do wra żliwości 
na oddzia ływanie oraz co do kosztów i korzy ści środków adaptacyjnych nie pozwala 
na ustalenie z wyprzedzen iem ostatecznego planu dzia łania. Powody podj ęcia 
działań na szczeblu UE (np. w odniesieniu do u żytkowania gruntów i le śnictwa) 
powinny zosta ć poddane bardziej systematycznej  ocenie, a ponadto szeroki zakres 
środków adaptacyjnych podlega kompetencjo m krajowym lub regionalnym. Wariant 
ten jest uznawany za przedwczesny, gdy ż wyprzedza ustalenie priorytetów 
politycznych w ramach nowych wieloletni ch ram finansowych na lata 2013-2020. 
Ze względu na obecn ą sytuację wybór pada na wariant B. Zapewnia on bowiem odpowiedni ą 
kombinacj ę uwzględniającą potrzebę strategicznej wizji w celu opracowania unijnej polityki 
w dziedzinie adaptacji i potrzeb ę elastycznego wyboru prioryte tów politycznych. Stanowi on 
zatem krótkoterminow ą strategi ę (do 2012 r.), która skupia si ę na obecnym stanie 
implementacji wspólnotowego dorobku prawnego (w tym na bie żących inicjatywach, w 
których nie osi ągnięto jeszcze planowanych celów ) oraz na opracowaniu przez pa ństwa 
członkowskie strategii adaptacyjnych i odpowiadaj ących im regulacji, w wyniku 
zobowiązania podj ętego w ramach UNFCCC. Przy za łożeniu, że w przysz łości realizowane 
będą niezależne działania adaptacyjne oraz takie dzia łania kierowane przez pa ństwa 
członkowskie w strategii proponuje si ę wykorzystanie elastycznych instrumentów i dzia łań 
wspierających, które w krótkiej  perspektywie mog ą przyspiesza ć proces adapta cji, zapobiega ć 
niektórym rodzajom nieprawid łowej adaptacji i tworzy ć na poziomie UE warto ść dodaną dla 
tych regulacji. 
PL 10   PL 5. MONITOROWANIE I OCENA  
Komisja Europejska, wraz z Europejsk ą Agencją Środowiska, podj ęły się opracowania 
wskaźników adaptacyjnych w celu dostarc zenia informacji na temat wra żliwości 
poszczególnych sektorów i regionów oraz uzyskania informacji zwrotnych na temat sposobu, w jaki środki i regulacje polityczne mog ą zwalcza ć problemy, a tak że by oceni ć ich 
odpowiednio ść, skuteczno ść i elastyczno ść.  
Ogólnoeuropejskie podstawowe wska źniki adaptacyjne, których podstaw ą są uznane 
definicje, pomog ą Komisji w przygotowaniu sprawozda ń na temat osi ąganych post ępów i 
zapewnią elastyczne podej ście do procesu kszta łtowania polityki. Pierwsze dostosowanie 
można by przeprowadzi ć po osiągnięciu w ramach UNFCCC porozumienia w sprawie 
dalszych dzia łań w zakresie łagodzenia skutków, w zwi ązku z tym, że poziom celów 
dotyczących dalszych dzia łań zmierzających do ograniczenia emisji mia łby wpływ na zakres 
adaptacji w ca łej UE. 
Systemy sprawozdawczo ści został
yby określone na pó źniejszym etapie w oparciu o system 
wymiany informacji oraz zharmonizowane podej ście służące ograniczeniu obci ążeń 
administracyjnych.