KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 7.12.2011 
SEK(2011) 1460 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
KOMUNIKAT DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
Przygotowanie wieloletnich ram finansowych dot yczących finansowania wspó łprac y UE 
na rzecz 
państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku oraz krajów i terytoriów zamorskich  
na lata 2014-2020 
(11. Europejski Fundusz Rozwoju) 
 
i obejmuj ący późniejsze rozporz ądzenia wykonawcze i finansowe maj ące zastosowanie 
do 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR) 
{KOM(2011) 837 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1459 wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL 1. OKREŚLENIE  PROBLEMU 
Niniejsza ocena skutków dotyczy przygotow ania 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju 
(EFR) obejmuj ącego finansowanie przez UE wspó łpracy z pa ństwami Afryki, Karaibów i 
Pacyfiku (AKP) oraz krajami i terytoriami zamorskimi (KTZ).  
Problemem, który nale ży rozwiązać w państwach AKP, jest daleko posuni ęte ubóstwo , a 
także konieczno ść wspierania przez UE stara ń tych pa ństw o ograniczenie ubóstwa, 
osiągnięcie zrównowa żonego rozwoju oraz osi ągnięcie integracji tych pa ństw ze światową 
gospodark ą, natomiast KTZ w dalszym ci ągu borykaj ą się z określonymi problemami w 
zakresie rozwoju spo łeczno-gospodarczego , które mog ą mieć poważny wpływ na ich 
sytuację. W swojej analizie Komisja uwzgl ędniła także wymiar zewn ętrzny polityki 
wewnętrznej UE. 
2. ANALIZA  ZASADY  POMOCNICZO ŚCI  
UE wyraźnie określiła obszary, w których mo że zapewni ć wartość dodaną w ramach 
EFR , i w du żej mierze skoncentrowa ła środki na wsparciu bud żetowym, zarz ądzaniu i 
infrastrukturze. Warto ścią dodaną wynikającą z 10. EFR by ła też jego znakomita zdolno ść 
reagowania. Poprzez utrzymywanie nieprzydzielonych środków w ramach EFR na pokrycie 
nieprzewidzianych potrzeb i dzi ęki wykorzystaniu innowacyjnyc h instrumentów, takich jak 
FLEX i V-FLEX, UE jest w stanie odgrywa ć ważną rolę dla państw AKP borykaj ących się z 
klęskami lub kryzysami żywnościowymi, gospodarczymi i finansowymi.  
Państwom cz łonkowskim Unii partnerstwo AKP-UE i EFR zapewniaj ą globalny zasi ęg oraz 
narzędzia do realizacji szeregu spój nych celów we wszystkich 77 pa ństwach AKP. Jeżeli 
chodzi o obecno ść, skalę i główny przedmiot, dzia łania w ramach EFR oferuj ą znaczące 
korzyści w porównaniu z dzia łaniami pojedynczych krajów.  Osiągnięta dzięki temu masa 
krytyczna stawia UE w korzystniejszym po łożeniu umo żliwiającym jej prowadzenie dialogu 
politycznego z rz ądami krajów partnerskich. UE ma tak że wieloletni ą tradycję jako 
propagator integracji i multilateralizmu. Dzi ęki swojej znacz ącej skali UE mo że zapewnia ć 
pomoc ubogiej ludno ści w części najbardziej oddalonych obszarów świata, w których 
większość państw członkowskich nie ma strategicz nych interesów, a ich obecno ść jest 
ograniczona.  
Interwencje UE w KTZ za po średnictwem EFR  przynosz ą wartość dodaną, gdyż w wielu 
przypadkach jest to jedyny darczy ńca, oprócz pa ństw członkowskich, z którym KTZ s ą 
konstytucyjnie powi ązane. EFR zapewnia zarówno wystarczaj ący poziom środków na 
współpracę między KTZ a UE, jak i spójno ść tych dzia łań z działaniami prowadzonymi w 
ramach wspó łpracy UE z krajami AKP, z którymi wi ększość KTZ bezpo średnio sąsiaduje.  
3. CELE  INICJATYWY  UE 
Ogólne cele 11. EFR są w dalszym ci ągu zgodne z tym, co okre ślono w zmienionej umowie 
z Kotonu (art. 1) i w cz ęści IV Traktatu o funkcjonowaniu  Unii Europejskiej (art. 198) w 
odniesieniu do KTZ. 
 
PL 3   PL Ponadto je śli chodzi o konkretne cele dotycz ące rewizji omawianego instrumentu , ramy 
polityki w kwestii przygotowania 11. EFR zosta ły wyznaczone komunikatem „Zwiększanie  
wpływu unijnej polityki rozwoju – Program dzia łań na rzecz zmian” , przyjętym w dniu 
13 października 2011 r., a tak że wytycznymi dotycz ącymi rewizji decyzji o stowarzyszeniu 
zamorskim regulującej stosunki mi ędzy UE a KTZ. Narz ędziami do wdro żenia tych ram s ą 
umowa wewn ętrzna w sprawie 11. EFR oraz odno śne rozporz ądzenie wykonawcze, 
rozporządzenie finansowe i wytyczne dotycz ące programowania. Logika oceny wp ływu 
(przyczyny, cele, warianty i skutki) opiera si ę na następujących tematach  wynikających z 
tych ram: zró żnicowanie, koncentracja, koordynacja z pa ństwami cz łonkowskimi, 
innowacyjne instrumenty, elastyczno ść i współpraca regionalna (odnosz ąca się do KTZ).  
4. WARIANTY  STRATEGICZNE 
W odniesieniu do ka żdego tematu rozwa żane są dwa scenariusze (wariant zak ładający 
zachowanie status quo i wariant alternatyw ny). W przypadku wariantu alternatywnego dla 
poszczególnych elementów pakietu EFR (umowa wewn ętrzna, rozporz ądzenie wykonawcze i 
finansowe) podkre ślono skutki nast ępujących zmian: 
• zasada zró żnicowania , tj. przyznanie wi ększej ilości środków partnerom najs łabiej 
rozwiniętym, natomiast mniejszej ilo ści pomocy na rzecz rozwoju partnerom 
bardziej zaawansowanym; 
• skoncentrowanie unijnej pomocy na sektorach , w których mo że ona przynie ść 
najbardziej odczuwalne skutki, tj. na niewielkiej liczbie obszarów; 
• zwiększona koordynacja z pa ństwami cz łonkowskimi: w przypadku pa ństw AKP 
proces wspólnego programowania mógłby zaowocowa ć jednolitym, wspólnym 
dokumentem programowym dla ka żdego kraju partnerskie go lub – w wariancie 
minimalnym – umow ą o podziale pracy. W przypadku KTZ wariant alternatywny 
miałby służyć, w miar ę możliwości, lepszemu dostosowaniu programów UE i 
państw członkowskich. Ponadto mo żna byłoby wprowadzi ć możliwość tworzenia 
unijnych funduszy powierniczych zarz ądzanych przez Komisj ę w imieniu 
państw AKP ; 
• większe wykorzystanie innowacyjnych instrumentów finansowych, tj. 
mechanizmów łączenia po życzek i dotacji , w celu zwi ększenia środków 
finansowych przeznaczanych na rozwój. W niektórych krajach lub regionach AKP 
coraz wi ększą część unijnych środków na rzecz rozwoju mo żna byłoby 
wykorzystywa ć poprzez (istniej ące lub) nowe instrument y finansowe, polegaj ące na 
przykład na łączeniu dotacji z po życzkami europejskich instytucji zapewniaj ących 
finansowanie lub wykorzystuj ące inne mechanizmy podzia łu ryzyka; 
• wzmocnienie elementów zapewniaj ących elastyczno ść EFR , w tym: (i) 
umożliwienie zmniejszenia wysoko ści przydzia łów pocz ątkowych  w celu 
zachowania wi ększej ilo ści środków (rezerw) na podwy ższenia gwarancji lub 
specjalne przydzia ły na okre ślone sektory lub inicjatywy; (ii) zdefiniowanie 
szczególnych form wsparcia dla krajów w warunkach niestabilno ści, przemian 
lub kryzysu ; (iii) skoncentrowanie wysi łków UE na strategiach reagowania 
bezpośrednio zwi ązanych z polityk ą obecnych krajów partnerskich na etapie 
programowania ; 
 
PL 4   PL • wprowadzenie warunku, zgodnie z którym wykorzystanie zasobów przeznaczonych 
na współpracę regionaln ą z KTZ b ędzie uzale żnione od tego, czy zapewni ono 
wartość dodaną w zakresie wspierania  współpracy regionalnej z pa ństwami AKP 
i regionami najbardziej oddalonymi . 
5. OCENA  SKUTKÓW   
W kwestii zróżnicowania  w wariancie zak ładającym zachowanie status quo pomoc 
znajdująca się pod zarządem Komisji by łaby nadal przeznaczana na cele ogólne, zw łaszcza na 
ograniczanie ubóstwa, przy zapewnieniu globalnego zasi ęgu i globalnej obecno ści, ale jej 
wpływ i skuteczno ść nie zosta łyby zoptymalizowane w niektórych krajach, co skutkowa łoby 
także mniejszymi post ępami w realizacji milenijnych celów rozwoju. W wariancie 
alternatywnym wi ększe skoncentrowanie na aspekcie geograficznym pozwoli łoby kierowa ć 
zasoby tam, gdzie s ą one najbardziej potrze bne oraz gdzie przynios ą najbardziej odczuwalne 
skutki oraz najwi ększą wartość dodaną dla państw AKP i KTZ. W przypadku bardziej 
zaawansowanych partnerów UE okre śliłaby alternatywne formy wspó łpracy i dialogu przez 
najodpowiedniejsze po łączenie różnych strategii. 
W kwestii koncentracji  w wariancie zak ładającym zachowanie status quo pomoc znajduj ąca 
się pod zarządem Komisji by łaby nadal przekazywana stosunkowo du żej liczbie sektorów, ale 
problem rozdrobnienia pomocy nie zosta łby rozwiązany. W wariancie alternatywnym lepsze 
ukierunkowanie sektorowe przyczyni łoby się do większej skuteczno ści unijnej pomocy dzi ęki 
skoncentrowaniu zasobów na niewielkiej liczbie sektorów i zwi ększeniu w ten sposób masy 
krytycznej, jak ą UE osiąga. Należałoby przy tym zmniejszy ć ryzyko, że UE straci swoj ą 
widoczno ść w niektórych sektorach na poziomie krajowym, poprzez skuteczny podzia ł pracy 
i zwiększoną koordynacj ę z innymi źródłami finansowania. 
W kwestii koordynacji z pa ństwami cz łonkowskimi UE  w wariancie zak ładającym 
zachowanie status quo ani problem rozdrobni enia pomocy, ani ryzyko jej powielania nie 
zostałyby wyeliminowane. W wariancie alternatywnym skuteczno ść i oddzia ływanie 
polityczne pomocy unijnej mog łyby zosta ć zwiększone przez wi ększy podzia ł pracy mi ędzy 
darczyńcami, przez wspólne programowanie i wykor zystanie funduszy powierniczych UE. 
W kwestii wykorzystania innowacyjnych instrumentów finansowych  w wariancie 
zakładającym zachowanie status quo wp ływ i skuteczno ść dotacji unijnych nie zosta łyby 
zoptymalizowane. W wariancie alternatywnym prze łożenie finansowe zasobów UE 
przekazanych w formie dotacji wzros łoby przez łączenie po życzek i dotacji, a tak że inne 
mechanizmy podzia łu ryzyka. Zwi ększyłaby się także masa krytyczna, szczególnie w 
przypadku du żych projektów.  
W kwestii elastyczno ści w wariancie zak ładającym zachowanie status quo pewne 
„elastyczne” elementy EFR zosta łyby zachowane, ale w niektórych przypadkach fundusz nie 
byłby wystarczaj ąco elastyczny, aby odpowiednio zareagowa ć na sytuacj ę poszczególnych 
partnerów. W wariancie alternatywnym przydzia ły pomocy mog łyby podlega ć sprawnym 
dostosowaniom, tak aby uwzgl ędnić zmieniaj ące się okoliczno ści lub konkretne sytuacje 
(takie jak kryzys, niestabilno ść lub przemiany) b ądź zastosowa ć podejście oparte na 
zachętach, zwiększając w ten sposób nie tylko skuteczno ść unijnej pomocy i jej zdolno ść do 
reagowania, ale tak że poczucie odpowiedzialno ści wśród partnerów. 
 
PL 5   PL Jeśli chodzi o współpracę regionaln ą z KTZ , w wariancie zak ładającym zachowanie status 
quo interakcje z KTZ i ich w łączanie we wspó łpracę regionaln ą z państwami AKP i 
regionami najbardziej oddalonymi pozosta łyby ograniczone. W wariancie alternatywnym 
skuteczno ść i wpływ zasobów UE zosta łyby zwiększone dzi ęki lepszemu po łączeniu EFR i 
zasobów UE przeznaczonych na wspó łpracę regionaln ą, a także dzięki udziałowi KTZ w 
programach regionalnych wraz z pa ństwami AKP. 
6. PORÓWNANIE  WARIANTÓW 
Z porównania wp ływu obu wariantów na wybrane cele wynika, że w przypadku ka żdego z 
tych celów wariant alternatywny ma przewag ę nad wariantem zak ładającym 
zachowanie status quo , gdyż jest najlepszym sposobem rozwi ązania wskazanych problemów 
oraz dążenia do realizacji celów ogólnych i szczegó łowych. Warianty te lepiej 
odzwierciedlaj ą zmienione kierunki unijnej pol ityki na rzecz rozwoju, a tak że nowe kierunki 
w stosunkach mi ędzy UE a KTZ, co przyczyni łoby się do dalszego zwi ększenia skuteczno ści 
i zoptymalizowania wp ływu unijnego finansowania na pa ństwa AKP i KTZ. 
7. MONITOROWANIE  I OCENA 
Komisja wdro żyła już systemy regularnego monitorowania i oceny obejmujące cały zakres 
jej programu pomocy. Zaanga żowani są w nie zarówno pracownicy wewn ętrzni, jak i 
eksperci z zewn ątrz. Systemy oceniaj ą strategie krajowe, poje dyncze programy i projekty. 
Ponadto ocena wyników dzia łań zewnętrznych UE zlecana jest niezale żnym ekspertom. 
Komisja ocenia tak że pod wzgl ędem strategicznym prowadzon ą przez siebie polityk ę, 
począwszy od etapu programowania i strategii, a sko ńczywszy na wdro żeniu dzia łań w 
poszczególnych sektorach, pa ństwach lub regionach, b ądź w ramach poszczególnych 
instrumentów. Jeśli chodzi o EFR , najważniejsze informacje oraz podstawa dzia łania UE w 
tym zakresie zosta ły przedstawione w odno śnym rozporz ądzeniu wykonawczym. Skutki 
unijnej pomocy dla eliminowania ubóstwa mierzone s ą za pomoc ą możliwie najbardziej 
konkretnych i wymiernych wska źników. Szczególn ą uwagę zwraca si ę na postępy w kierunku 
osiągnięcia milenijnych celów rozwoju.