PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 16.11.2005 
KOM(2005) 582 wersja ostateczna 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 
OTWARCIE PRZEDSTAWICIELSTWA NA BIA ŁORUSI 
 
PL 2   PL KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 
OTWARCIE PRZEDSTAWICIELSTWA NA BIA ŁORUSI 
1. W STĘP I UZASADNIENIE  
Negocjacje na temat Umowy o partnerstwie i wspó łpracy (UPW) pomi ędzy Unią 
Europejsk ą i Białorusią zakończyły się w 1995 r. Jednak że zawarcie i ratyfikacja 
UPW, jak i umowy przej ściowej, zosta ły zatrzymane w 1997 r. po wprowadzeniu 
systemu w ładzy bez nadzoru demokratycznego, któremu towarzyszy ły coraz wi ększe 
represje wobec niezale żnych mediów, opozycji politycznej, jak i spo łeczeństwa 
obywatelskiego. 
W konkluzjach z dnia 22-23 listopada 2004 r. Rada do Spraw Ogólnych i Stosunków 
Zewnętrznych (RSOSZ) okre śliła dwutorowe podej ście UE do Bia łorusi. 
i) ograniczenie kontaktów politycznych: RSOSZ ponownie podkre śliła, że 
dwustronne kontakty na pozio mie ministerialnym pomi ędzy UE i Bia łorusią 
„będą nawiązywane wy łącznie przez Prezydencj ę, Sekretariat Generalny, 
Wysokiego Przedstawiciela, Komisj ę i Trojkę”. 
ii) stosunki ze spo łeczeństwem i narodem bia łoruskim oraz pomoc na jego rzecz: 
„W ramach programów pomocowych Wspólnoty oraz Pa ństw Członkowskich 
udzielana b ędzie pomoc na rzecz spo łeczeństwa i demokratyzacji, mianowicie 
przez wspó łpracę humanitarn ą, regionaln ą, przygraniczn ą oraz przez projekty 
bezpośrednio lub po średnio wspieraj ące demokratyzacj ę oraz si ły 
demokratyczne na Bia łorusi”.  
RSOSZ podkre śliła równie ż, że „Białoruś, jako bezpo średni sąsiad Unii 
Europejskiej, ma mo żliwość stania si ę aktywnym partnerem UE w ramach 
europejskiej polityki s ąsiedztwa”. Rada wzywa prezydenta Łukaszenkę oraz jego 
rząd do zmiany obecnej polityki oraz do rozpocz ęcia podstawowych reform 
demokratycznych i gospodarczych w celu zbli żenia kraju do wspólnych warto ści 
europejskich.” 
Europejska polityka s ąsiedztwa obejmuje Bia łoruś, ale w chwili obecnej dla tego 
kraju nie zosta ł przewidziany żaden plan dzia łania. UE jest sk łonna do pog łębienia 
stosunków z Bia łorusią w momencie gdy w ładze Bia łorusi jasno wyka żą chęć 
respektowania warto ści demokratycznych oraz praworz ądności.  
W tym kontek ście, jak jest to wskazane w konkluzjach RSOSZ z dnia 22-23 
listopada 2004 r., Pa ństwa Członkowskie oraz Parlamen t Europejski wezwa ły 
Komisję do otwarcia przedstawicielstwa w Mi ńsku w celu wzmocnienia obecno ści i 
reprezentacji Unii Europejskiej na Bia łorusi oraz w celu „poinformowania o 
korzyściach płynących z europejskiej polityki s ąsiedztwa i przedstawienia ich 
społeczeństwu Białorusi”.  
 
PL 3   PL 2. O TWARCIE PRZEDSTAWICIELSTWA  
2.1. Kryteria polityczne 
W stosunkach UE-Bia łoruś nastąpił postęp, gdy UE uzna ła niepodleg łość Białorusi 
w 1991 r., ale zacz ęły się one pogarsza ć po wyborach prezydenckich w 1994 r. W 
1996 r. Łukaszenko doprowadzi ł do reformy konstytucji, skupiaj ąc władzę w rękach 
prezydenta. Demokracja stan ęła pod znakiem zapytania, w szczególno ści gdy 
demokratycznie wybierany parlament zosta ł zastąpiony zgromadzeniem narodowym 
nominowanym przez prezydenta, ale równie ż w wyniku represjonowania opozycji i 
mediów oraz ingerencji w s ądownictwo.  
Organizacja Bezpiecze ństwa i Wspó łpracy w Europie – Biuro Instytucji 
Demokratycznych i Praw Cz łowieka (OSCE-ODIHR) uzna ła, że wybory 
parlamentarne w 2000 r. oraz wybory prezydenckie we wrze śniu 2001 r. nie by ły ani 
wolne, ani uczciwe. UE zgodzi ła się z tą opinią. Wybory parlamentarne i równoleg łe 
referendum dotycz ące zmian konstytucji w pa ździerniku 2004 r. nie spe łniły 
wymogów mi ędzynarodowych w odniesieniu do demokratycznych wyborów. 
Referendum umo żliwiło prezydentowi Łukaszence ponowne kandydowanie w 
wyborach prezydenckich w 2006 r. i w kolejnych wyborach.  
Sytuacja w zakresie praw cz łowieka i demokracji na Bia łorusi pozostaje niepokoj ąca 
oraz w ostatnim czasie uleg ła dalszemu pogorszeniu. W okresie poprzedzaj ącym 
wybory prezydenckie w 2006 r. w ładze Białorusi zacie śniły kontrolę społeczeństwa 
obywatelskiego, w szczególno ści mediów, opozycji oraz organizacji pozarz ądowych 
(NGO). Dodatkowo znacznie ograniczono pomoc udzielan ą przez donatorów z 
całego świata. 
2.2. Udzielanie pomocy 
Do końca 2004 r., zgodnie z konkluzjami Rady UE z 1997 r. w sprawie Bia łorusi, 
pomoc techniczna UE (np. pomoc Pa ństw Członkowskich) zosta ła ograniczona „do 
projektów humanitarnych, regi onalnych lub projektów bezpo średnio wspieraj ących 
proces demokratyzacji”. W lat ach 1991-2005 ponad 220 mln EUR zosta ło 
przekazane na potrzeby Bia łorusi.  
W listopadzie 2004 r. RSOSZ w sw oich konkluzjach w sprawie Bia łorusi 
nawoływała do bardziej aktywnego zaanga żowania UE we wspieranie potrzeb 
społeczeństwa i demokratyzacji na Bia łorusi. Stwierdzone zosta ło w nich, że 
Komisja w dalszym ci ągu będzie kontynuowa ła i wzmacnia ła swoje wysi łki na rzecz 
pomocy dla Bia łorusi, tak aby sprosta ć wyzwaniom p łynącym z izolowania si ę 
Białorusi.  
Zgodnie z konkluzjami RSOSZ z list opada 2004 r. Komisja wprowadzi ła dwutorow ą 
politykę pomocy, z jednej strony wzmacniaj ąc pomoc dla spo łeczeństwa 
obywatelskiego i organizacji pozarz ądowych, z drugiej strony koncentruj ąc swoje 
działania na potrzebach spo łeczeństwa. W czasie tego procesu stworzony zosta ł 
pragmatyczny i dobrze zaplanowany podzia ł zadań różnych instrumentów WE.  
Wsparcie dla demokratyzacji oraz si ł demokratycznych jest udzielane w ramach 
programu Inicjatywa Europejska  na rzecz Demokracji i Praw Cz łowieka (EIDHR) 
 
PL 4   PL oraz zdecentralizowanego instrumentu wspó łpracy, które nie wymagaj ą zgody władz 
Białorusi. 
Wsparcie dla spo łeczeństwa, i tym samym bezpo średnie wsparcie dla demokracji na 
Białorusi, jest udzielane w ramach programu TACIS, w przypadku którego 
konieczna jest zgoda w ładz. Dzia łania w ramach programu TACIS s ą wdrażane przy 
pełnym zaanga żowaniu bia łoruskiego spo łeczeństwa obywatelskiego.  
Obecnie programy pomocowe dla Bia łorusi są wdrażane przez przedstawicielstwo 
Komisji w Kijowie, która jest akredytowana dla Bia łorusi, przy wspó łpracy oddzia łu 
TACIS w Mi ńsku, który zarz ądza pomoc ą techniczn ą. Przedstawicielstwo w Kijowie 
oraz oddzia ł TACIS w Mi ńsku rozpowszechniaj ą również na Białorusi informacje na 
temat UE oraz europejskiej polityki s ąsiedztwa. 
Otwarcie przedstawicielstwa w Mi ńsku ułatwi zarz ądzanie pomoc ą Wspólnoty dla 
Białorusi przez zastosowanie ró żnych instrumentów, pozwalaj ąc Komisji na bli ższe 
monitorowanie rejestracji projek tów i innych odpowiednich wymogów 
proceduralnych oraz na opracowanie skutecznej wspó łpracy z ró żnymi podmiotami 
zajmującymi się wdrażaniem projektów w terenie. Ot warcie przedstawicielstwa 
pozwoli Komisji na bardziej aktywne rozpowszechnianie informacji w śród 
społeczeństwa białoruskiego.  
2.3. Środki bud żetowe i zasoby ludzkie 
Przedstawicielstwo na Bia łorusi będzie przedstawicielstwem regionalnym z Chargé 
d’affaires ad interim , na stałym stanowisku, przeniesionego w ramach sieci 
przedstawicielstw. B ędzie on wype łniał swoje obowi ązki pod kierownictwem szefa 
przedstawicielstwa Komisji na Ukrainie. 
Środki bud żetowe i zasoby ludzkie zwi ązane z otwarciem przedstawicielstwa b ędą 
pochodziły z bieżących zasobów przeznaczonych na s łużbę zewnętrzną, przesuni ęte 
z innych przedstawicielstw. 
Schemat organizacyjny przedstawicielstwa b ędzie obejmowa ł dział administracyjny 
oraz dzia ł operacyjny, bazuj ący na istniej ącym Biurze technicznym TACIS dla 
Białorusi, które mie ści się w Mińsku i jest cz ęścią przedstawicielstwa na Ukrainie. 
Jednostka Finansuj ąco-Kontraktuj ąca będzie mie ścić się w Kijowie, pod 
kierownictwem przedstawicielstwa regionalnego. 
Przedstawicielstwo b ędzie składać się z jednego urz ędnika ( Chargé d' affaires a.i. ), 
dwóch pracowników kontraktowych or az siedmiu pracowników lokalnych. 
2.4. Wnioski 
Otwarcie przedstawicielstwa pozwoli Komisji na bli ższe monitorowanie sytuacji 
politycznej na Bia łorusi. Pozwoli ono równie ż na zwiększenie pomocy finansowej 
UE w bardziej skuteczny i lepiej zaplanowany sposób w dziedzinach, które 
wspomagaj ą proces demokratyzacji. Innym wa żnym czynnikiem jest lepsza 
prezentacja pomocy Komisji Eu ropejskiej oraz poprawa przep ływu informacji w śród 
społeczeństwa na temat korzy ści płynących z europejskiej polityki s ąsiedztwa. 
 
PL 5   PL UPROSZCZONA OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH  
Dziedzina(-y) polityczna(-e): STOSUNKI ZEWN ĘTRZNE 
Działanie(dzia łania): Służba zewnętrzna  
 
OKREŚLENIE DZIA ŁANIA : KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO – 
OTWARCIE PRZEDSTAWICIELSTWA NA BIAŁORUSI  
1. POZYCJA(-E)  W BUDŻECIE  + DZIAŁ(-Y) 
XX.010102: Wydatki zwi ązane z personelem aktywnie zatrudnionym w 
przedstawicielstwach Wspólnoty 
XX.010202: Personel zewn ętrzny w przedstawicielstwach Wspólnoty  
XX.010212: Inne wydatki na zarz ądzanie przedstawicielstwami Wspólnoty 
XX.010302: Wydatki przedstawicielstw Wspólnoty na budynki i koszty pochodne 
19.010407 : Pomoc dla krajów partnerskich  w Europie Wsc hodniej i w Azji 
Środkowej - Wydatki na administracj ę i zarządzanie 
2. OGÓLNE  DANE  FINANSOWE 
2.1 Bud żet całkowity dzia łania: 0,562 mln EUR w środkach na zobowi ązania (CA) 
w 2005 r., 0,525 mln EUR w 2006 r. oraz  corocznie w kolejnych latach. 
Wynika z tego, że wydatki pokrywane z pozycji w bud żecie 19.010407 wynosi łyby 
0,198 mln EUR w CA w 2005 r. oraz 0,168 ml n EUR w 2006 r. oraz corocznie w 
kolejnych latach. 
2.2 Okres obowi ązywania 
Otwarcie przedstawicielstwa przewidzi ane w niniejszym komunikacie odb ędzie się 
tak szybko, jak b ędzie to mo żliwe, oraz zostanie zako ńczone w roku bud żetowym 
2005. Przedstawicielstwo b ędzie składać się z jednego urz ędnika ( Chargé d' affaires 
a.i.), dwóch pracowników kontraktowych or az siedmiu pracowników lokalnych. W 
przypadku otwarcia nowego przeds tawicielstwa ni e przewiduje si ę terminu 
ukończenia dzia łania. 
 
PL 6   PL 2.3 Ca łkowity wieloletni preliminarz wydatków 
a) Zestawienie środków na zobowi ązania (CA) i środków na p łatności (PA) - (wk ład finansowy)  
 mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) 
 Rok n  n + 1  n + 2  n + 3  n + 4  n + 5 i 
później  Razem  
Środki na 
zobowiązania (CA)  0,562 0,525 0,525 0,525 0,525 0,525 3,187 
Środki na p łatności 
(PA) 0,562 0,525 0,525 0,525 0,525 0,525 3,187 
 
b) Pomoc techniczna i administracy jna oraz wydatki pomocnicze (NDA) 
 
CA 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 
PA 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 0,000 
 
Razem a+b         
CA 0,562 0,525 0,525 0,525 0,525 0,525 3,187 
PA 0,562 0,525 0,525 0,525 0,525 0,525 3,187 
2.4 Zgodno ść z programowaniem finansowym i perspektywami finansowymi 
 Wniosek jest zgodny z istniej ącym programowaniem finansowym.  
 Wniosek wymaga przeprogramowania odpowiedniego dzia łu w perspektywie 
finansowej.  
 Wniosek mo że wymaga ć zastosowania postanowie ń porozumienia 
międzyinstytucjonalnego.  
 Rodzaj wydatków: wymaga to okre ślenia klasyfikacji ekonomicznej wydatków 
przez rozró żnienie wydatków bie żących i wydatków kapita łowych. Klasyfikacja taka 
umożliwia lepsze rozró żnienie rachunkowo ści budżetowej i rachunkowo ści ogólnej.  
 Wydatki bie żące: związane z kosztami w danym roku bud żetowym.  
 Wydatki kapita łowe: związane z zapisami bilansow ymi. Który rodzaj dzia łania 
zostanie sfinansowany?  
 
PL 7   PL 3. INFORMACJE  BUDŻETOWE 
Rodzaj wydatków  Nowe  Uczestnictwo 
EFTA  Uczestnictwo 
kraju 
kandyduj ącego  Dział w 
perspektywie 
finansowej  
Nieobowi ą
zkowe  NDA  TAK  NIE NIE NR 4 (19.010407) 
NR 5 (ex-title A6)
4 P ODSTAWA PRAWNA  
Regulamin pracowniczy urz ędników Wspólnot Europejskich, w szczególno ści art. 
27-31, 33 i 65 lit. a) oraz jego za łączniki III, VII i X.  
Warunki zatrudnienia innych pracown ików Wspólnot Europejskich.  
5. OPIS  I UZASADNIENIE 
5.1 Konieczno ść interwencji ze strony Wspólnoty1 
5.1.1 Cele 
Za konieczne uznaje si ę otwarcie przedstawicielstwa na Bia łorusi w celu poprawy 
monitorowania sytuacji politycznej w tym kraju; w celu zapewnienia bardziej 
skutecznej i lepiej zaplanowanej pomo cy na rzecz procesu demokratyzacji, 
społeczeństwa obywatelskiego oraz potrzeb ludno ści; w celu lepszej reprezentacji 
Unii Europejskiej or az Komisji na Bia łorusi; w celu lepszego rozpowszechniania 
informacji w śród społeczeństwa na temat potencjalnych korzy ści płynących z 
europejskiej polityki s ąsiedztwa. 
5.1.2 Postanowienia zwi ązane z ocen ą ex-ante  
O otwarciu nowych przedst awicielstw decyduje si ę na podstawie potrzeb 
wynikających z rozwoju stosunków politycznych i gospodarczych Wspólnoty z 
danymi krajami oraz w ścisłej współpracy ze wszystkimi s łużbami oraz z innymi 
zainteresowanymi Dyrekcjami Generalnymi. 
5.1.3 Postanowienia zwi ązane z ocen ą a posteriori   
Omawiane przedstawicielstwo b ędzie wchodzi ło w skład sieci przedstawicielstw 
Komisji i z tego wzgl ędu będzie poddawane kontrolom w ramach wizytacji 
przeprowadzanych przez Inspekcj ę Przedstawicielstw oraz Jednostk ę ds. Kontroli 
Wewnętrznej w ramach S łużby Zewnętrznej.  
                                                 
1 W celu uzyskania dalszych inform acji, zob. osobne wskazówki.  
 
PL 8   PL 5.2 Przewidziane dzia łania oraz metody interwencji bud żetowej 
Dotyczą one wydatków administracyjnych zwi ązanych z otwarciem nowego 
przedstawicielstwa. Dodatkowe wydatki na lata bud żetowe 2005 i 2006 b ędą 
pokrywane z istniej ących środków w drodze oszcz ędności na innych wydatkach. 
Działania te doprowadz ą do poprawy stosunków politycznych i gospodarczych z 
omawianym krajem i umo żliwią Komisji lepsze zarz ądzanie dzia łaniami w tym 
kraju. 
5.3 Zasady wykonania 
W odniesieniu do wydatków administracy jnych przedstawicielstw - Komisja b ędzie 
zarządzała w ramach scentralizowanej metody bezpo średniej przy pomocy 
urzędników oraz pracowników zewn ętrznych (lokalnych).