[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 18.10.2006 r.

SEC(2006) 1292

DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI

Dokument towarzyszącyWniosekDYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADYzmieniająca dyrektywę 97/67/WE w sprawie pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych WspólnotyStreszczenie oceny wpływu

{COM(2006)594 wersja ostateczna} {SEC(2006) 1291}

1. Wstęp

Niniejszy dokument dotyczy pozycji 2006/MARKT/006 planu prac Komisji dotyczącego usług pocztowych. Celem niniejszego dokumentu jest przedstawienie streszczenia pełnej oceny wpływu, skupiającego się na opcjach rozważanych w kontekście wniosku, ich skutkach i zaleceniach. | Niniejszy dokument obejmuje: 1 - Wprowadzenie 2 - Konsultacje z zainteresowanymi stronami 3 - Aktualną sytuację i wyzwania 4 - Cele 5 - Opcje polityki i ewaluację 6 - Wniosek |

Dyrektywa pocztowa z 1997 r. (97/67/WE) stanowiła o pierwszej fazie harmonizacji usług pocztowych w UE. Zmiany wprowadzone do dyrektywy pocztowej (2002/39/WE) w 2002 r. dotyczyły ograniczeń zastrzeżonego obszaru w 2003 i 2006 r., a zatem stopniowego i kontrolowanego otwarcia rynku pocztowego na konkurencję. Dyrektywa pocztowa pośrednio wskazała cel pełnego otwarcia rynku, a także określiła 2009 r. jako docelowy termin pełnego urzeczywistnienia rynku wewnętrznego usług pocztowych lub podjęcia alternatywnych działań w tym kierunku (art. 7 ust. 3 oraz motyw 24). W 2006 r. Parlament Europejski potwierdził wybór tego ogólnego kierunku[1].

Ogólny kontekst i punkt wyjścia dla przedmiotowego projektu są następujące:

- na mocy obowiązującej dyrektywy pocztowej Komisja ma obowiązek przedstawienia (zgodnie z art. 7) projektu „pełnego urzeczywistnienia pocztowego rynku wewnętrznego lub określenia innych kroków w świetle wniosków z przeprowadzonych badań [perspektywicznych]”;

- zgodnie z klauzulą wygaśnięcia w art. 27 dyrektywa pocztowa traci ważność dnia 31 grudnia 2008 r. i jeżeli przed tym terminem Komisja nie przyjmie dalszego projektu, sektor będzie praktycznie podlegał zasadom określonym w Traktacie WE (w szczególności w art. 86 WE);

- sprawozdanie Komisji ze stosowania[2] (dotyczące bieżącej dyrektywy) oraz badania perspektywiczne[3] (nad wpływem pełnego otwarcia rynku na usługę powszechną) stwierdziły, że przy zachowaniu pewnych zabezpieczeń do 2009 r. można osiągnąć pełne otwarcie rynku w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich;

- w wielu państwach członkowskich prowadzone są już szybko postępujące przygotowania do pełnego otwarcia rynku – proces, któremu towarzyszy podnoszenie jakości usług i który nie wpływa niekorzystnie na usługę powszechną.

2. Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Komisja przeprowadziła szereg działań konsultacyjnych, w tym:

- konsultacje publiczne, w ramach których uzyskano 2 295 odpowiedzi na kwestionariusz i 103 wnioski pisemne;

- 6 poważnych badań, zleconych między 2004 a 2006 r., dotyczących zagadnień związanych z przyszłą orientacją polityki pocztowej oraz 10 warsztatów publicznych, oprócz 14 innych badań przeprowadzonych od 1997 r.;

- badania Eurobarometru dotyczące zadowolenia klientów i 25 grup dyskusyjnych we wszystkich krajach UE, mające na celu zrozumienie potrzeb indywidualnych użytkowników usług pocztowych i sposobów ich zaspokajania;

- rozmowy z państwami członkowskimi, operatorami i wszelkimi innymi zainteresowanymi stronami, w tym partnerami społecznymi i organizacjami konsumentów.

3. Aktualna sytuacja i wyzwania w sektorze pocztowym UE

Bieżąca sytuacja

Usługi pocztowe w UE przyniosły w 2004 r. dochody w wysokości 90 miliardów EUR i nadal wnoszą znaczący wkład w gospodarkę UE. Bezpośredni wkład w PKB UE szacowany jest na 37 miliardów EUR (0,4 %), przy czym sektor zatrudnia 1,7 mln osób. Dodatkowe dochody wynoszące około 150 miliardów EUR, a także 3,5 mln miejsc pracy są zapewnione przez sektory powiązane z sektorem pocztowym lub przez sektory pochodne. W odniesieniu do konsumentów lub użytkowników usług pocztowych, użytkownicy indywidualni wysyłają 12,5 %, ale otrzymują 70 % wszystkich przesyłek pocztowych; podmioty gospodarcze wysyłają 87,5 %, a otrzymują 30 % przesyłek pocztowych. W odniesieniu do zakresu, przedmiotowy projekt skupia się głównie na powszechnych usługach pocztowych . Dotyczy on rynku listów (listy i pocztówki, małe opakowania itp.), części rynku paczek oraz niektórych pozycji niebędących przesyłkami pocztowymi (np. gazet).

W sektorze pocztowym UE mają obecnie miejsce znaczące zmiany, w tym stopniowe otwarcie rynku, szybki rozwój zastępczych mediów elektronicznych i spadek ich kosztów, nowa technologia automatyzacji oraz nowe struktury własności. Zwiększają one presję na sektor w zakresie konkurencyjności i efektywności – jeśli nie zostanie podniesiony ich poziom, może to mieć niekorzystny wpływ na zatrudnienie oraz bezpieczeństwo usług. Zróżnicowanie środowiska prawnego i rynkowego, w jakim działają europejscy operatorzy pocztowi prowadzi do zniekształceń konkurencji i zniechęca do dalszych reform. Ponadto istnieje szereg barier uniemożliwiających efektywną konkurencję na rynku pocztowym, np. pozostające monopole bądź odmienne systemy udzielania zezwoleń i koncesji. Obowiązek świadczenia pocztowej usługi powszechnej w pewnych obszarach niektórych krajów może wiązać się z kosztem niegospodarczym, dla obywateli UE i firm jest jednak istotne, aby utrzymano świadczenie usługi powszechnej we wszystkich obszarach geograficznych.

Dlatego też główną kwestią w zakresie strukturyzacji pozostałych etapów reformy pocztowej UE jest zapewnienie efektywności i konkurencyjności sektora pocztowego UE, nadal świadczącego obywatelom i firmom europejskim wysokiej jakości usługi w przystępnej cenie. Główny nacisk należy położyć na następujące zagadnienia:

1) Zakres usługi powszechnej: oznacza to stały i obowiązkowy zakres usług pocztowych, jakie powinny być świadczone w ramach usługi powszechnej. Im większy zakres, tym większe ryzyko, że przy braku monopolu świadczenia usługi nie zapewnią same siły komercyjne/rynkowe. Na poziomie Wspólnoty należy podjąć decyzję czy w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich należy zharmonizować zakres usługi powszechnej w sposób bardziej zawężony.

2) Normy usługi powszechnej: dyrektywa pocztowa nakłada na państwa członkowskie obowiązek przestrzegania szczególnych norm dotyczących przyjmowania i doręczania przez co najmniej 5 dni roboczych w tygodniu do wszystkich miejsc na terytorium państwa członkowskiego, wymaga przystępności i dostępności oraz dopuszcza jednolite taryfy. Na poziomie Wspólnoty należy podjąć decyzję, czy zmienić którekolwiek z tych norm, w szczególności normę dotyczącą jednolitych taryf.

3) Zastrzeżony obszar: jest to najpoważniejsza bariera utrudniająca utworzenie rynku wewnętrznego, gdyż dostarczanie listów o wadze do 50 g (dotyczy to większości wszystkich przesyłek pocztowych) może pozostawać zmonopolizowane. Dotychczas Finlandia, Szwecja i Zjednoczone Królestwo zlikwidowały już zastrzeżony obszar, natomiast Dania i Niderlandy zamierzają całkowicie zlikwidować zastrzeżony obszar przed 2008 r.Wiele innych państw członkowskich otworzyło rynek przesyłek „direct mail” (poczty bezpośredniej) i innych typów przesyłek przed docelową datą 2009 r. Na poziomie Wspólnoty należy podjąć decyzję, czy potwierdzić wyznaczony przez ustawodawcę UE docelowy termin likwidacji zastrzeżonych obszarów do 2009 r.

4) Mechanizmy finansowania alternatywne dla monopolu: bez zastrzeżonego obszaru na poziomie Wspólnoty należy podjąć decyzję, czy potrzebne są alternatywne środki finansowania usługi powszechnej, jeżeli tak, to jakie, oraz czy dyrektywa powinna pod tym względem dawać jakikolwiek wybór .

5) Dostęp do niektórych obiektów/elementów infrastruktury pocztowej: na poziomie krajowym obowiązuje wiele ograniczeń prawnych dotyczących korzystania (lub „dostępu”) z elementów infrastruktury pocztowej, takich jak skrzynki zbiorcze i odbiorcze, bazy danych kodów pocztowych i zmian adresowych. Mogą one hamować rozwój konkurencji, a także osłabiać zaufanie użytkowników, jeżeli obniżą się normy jakości usług pocztowych. Na poziomie Wspólnoty należy podjąć decyzję, czy w środowisku, w którym działa wielu operatorów należy wzmocnić rolę państw członkowskich lub krajowych organów regulacyjnych w zakresie monitorowania i/lub przyznawania dostępu do takich obiektów oraz ustanawiania procedur zapewniających rzetelność i zaufanie użytkowników do poczty.

6) Dostęp do sieci podrzędnych: odnosi się to do dostępu stron trzecich do infrastruktury uprzywilejowanego operatora, w szczególności do obiektów związanych z sortowaniem i doręczaniem. Obecnie dyrektywa pocztowa nie reguluje tego zagadnienia wprost. Jest to kwestia tego, czy naturalny rozwój różnych modeli konkurencji lub, w przypadkach, w których państwo członkowskie uzna to za stosowne, promowanie lub narzucenie jednego modelu mogą nadal współistnieć, czy wymagają interwencji Wspólnoty ex-ante. Jeżeli tak, pojawia się pytanie czy Wspólnota powinna zharmonizować i/lub wzmocnić rolę państw członkowskich ex-ante w monitorowaniu i przyznawaniu dostępu do sieci podrzędnych.

4. CELE POLITYKI

Komisja wskazała następujące cele polityki w odniesieniu do przedmiotowego projektu:

Utworzenie rynku wewnętrznego usług pocztowych, na którym korzyści z reformy odnosić będą wszyscy obywatele i przedsiębiorstwa

- utrzymanie usługi powszechnej dla wszystkich, w przystępnej cenie i o wysokiej jakości

- osiągnięcie pełnego otwarcia rynku

- ograniczenie zniekształceń rynku/barier dla rynku wewnętrznego

Dokładniej:

- dalsza redukcja i ostateczna likwidacja zastrzeżonego obszaru

- zapewnienie proporcjonalnego wykorzystania alternatywnych zabezpieczeń i mechanizmów finansowania usługi powszechnej

- zapewnienie sprawiedliwego dostępu do infrastruktury pocztowej

5. Opcje polityki

W ocenie wpływu rozważono dwa poziomy opcji polityki:

- cztery opcje „wysokiego poziomu” odpowiadające szeroko pojętym politycznym wyborom stojącym przed Wspólnotą, dotyczącym sposobu działania, oraz

- 16 szczegółowych opcji polityki , określających dokładniej dalszą drogę w odniesieniu do każdej ze wskazanych kwestii. Tabela 2 w sekcji 5.3 pełnej oceny wpływu wskazuje, które szczegółowe opcje są możliwe do realizacji przy których opcjach polityki „wysokiego poziomu”.

5.1. Opcje polityki wysokiego poziomu

Określono następujące cztery opcje polityki wysokiego poziomu:

Opcja A: brak działań (brak wniosku legislacyjnego) oznaczałby, biorąc pod uwagę wygaśnięcie obowiązującej dyrektywy pocztowej z dniem 31 grudnia 2008 r., że sektor pocztowy podlegałby przede wszystkim zasadom traktatu WE (dokładnie art. 86), wymagającego od państw członkowskich uzasadniania wszelkich zastrzeżonych usług, dopuszczającego monopole z zastrzeżeniem interesu wspólnotowego w odniesieniu do rozwoju handlu i pozwalającego Komisji kierować decyzje i dyrektywy do państw członkowskich odpowiednio do sytuacji. Ponadto państwa członkowskie mogłyby samodzielnie ustalać normy usługi powszechnej i powiązane normy jakościowe na całym swoim terytorium, zgodnie z międzynarodowymi porozumieniami i traktatami, takimi jak (bardziej ogólne, mniej wymagające) zasady przyjęte przez Światowy Związek Pocztowy.

Ocena: większe zróżnicowanie ram prawnych i norm usługi powszechnej mogłoby mieć niekorzystny wpływ na spójność społeczną oraz prowadziłoby do większej nierówności warunków i wzmocnienia barier dla rynku wewnętrznego.

Opcja B: zasadniczo nowa i kompleksowa dyrektywa pocztowa przewidująca w pełni konkurencyjny rynek pocztowy w 2009 r. i zapewniająca w pełni zharmonizowane podejście do wszystkich zagadnień sektora.

Ocena: co prawda nadal nie ma pewności, czy wszystkie przepisy obowiązującej dyrektywy pocztowej są stosowane równie dokładnie w całej Wspólnocie, brak jednak dowodów na to, że obecne ramy wspólnotowe są zasadniczo nieodpowiednie. Co więcej, charakterystyka poszczególnych krajów oraz zróżnicowane potrzeby użytkowników prawdopodobnie uniemożliwią przyjęcie rozwiązania tak samo odpowiedniego, proporcjonalnego i możliwego do przyjęcia dla wszystkich państw członkowskich.

Opcja C: przedłużenie obowiązującej dyrektywy pocztowej poza 2009 r. – opcja ta oznacza skreślenie klauzuli wygaśnięcia w art. 27, przy czym wszystkie pozostałe elementy pozostałyby bez zmian.

Ocena: takie de facto osłabienie zaangażowania Wspólnoty w otwarcie rynku prawdopodobnie opóźni ważne działania restrukturyzacyjne w sektorze, zahamuje dynamiczną efektywność, ograniczy rozwój możliwości wyboru i innowacji, a w dłuższym horyzoncie czasowym może osłabić relatywną konkurencyjność sektora pocztowego. Porównywalny spadek miałby wpływ na ogólny popyt (mniejsza ilość przesyłek) – a dodatkowo także na zrównoważony rozwój oraz możliwość zapewnienia obywatelom dostępu do usług pocztowych w przystępnych cenach .

Opcja D: dostosowanie obowiązującej dyrektywy pocztowej w stopniu niezbędnym do otwartego rynku pocztowego – opiera się na założeniu, że utrzymanie wysokiej jakości usługi powszechnej oraz pełne otwarcie rynku są ze sobą zgodne i pozwala na dokładniejszą realizację celów Wspólnoty w tym sektorze.

Ocena: opcja ta oznacza utrzymanie i rozbudowę ram obowiązującej dyrektywy pocztowej, przy czym zmiany wprowadzone zostaną jedynie tam, gdzie jest to potrzebne ze względu na niedawny i oczekiwany rozwój sytuacji na rynku, w tym zniesienie zastrzeżonego obszaru. Opcja ta nie skutkuje polegającym na „powrocie do podstaw” przeglądem celów Wspólnoty.

Wpływ na konsumentów: Opcje A i B oraz, w średnim horyzoncie czasowym (biorąc pod uwagę ryzyko spadku konkurencyjności sektora) także opcja C, mogą spowodować obniżenie norm usługi powszechnej zdefiniowanych na poziomie UE, co w rezultacie oznacza ryzyko niekorzystnego wpływu na konsumentów, a także na spójność terytorialną i społeczną. Opcja D zachowuje obecne wymogi przystępności w odniesieniu do norm usługi powszechnej, a także możliwość stosowania jednolitych taryf, jednak ponieważ otwarcie rynku spowodowałoby także ściślejsze dostosowanie cen do kosztów, może prowadzić do wzrostu cen niektórych pojedynczych przesyłek.

Te opcje „wysokiego poziomu” A/B/C/D zostały ocenione w odniesieniu do wkładu, jaki wniosłyby w realizację celów sektora pocztowego. Opcje wysokiego poziomu A i B zostały odrzucone na etapie analizy wstępnej. Wnioski dotyczące opcji wysokiego poziomu C i D sformułowano w świetle bardziej szczegółowej analizy wpływu utrzymania szczegółowych opcji polityki.

5.2. Szczegółowe opcje polityki

Stworzono krótką listę dziesięciu szczegółowych opcji polityki, dotyczących obszarów: i) zakresu usługi powszechnej, ii) norm usługi powszechnej iii) zastrzeżonego obszaru i mechanizmów finansowania usługi powszechnej iv) dostępu do zasadniczych elementów v) dostępu do sieci podrzędnych. Poniższa tabela prezentuje podsumowanie skutków oraz wskazuje, którym opcjom „wysokiego poziomu” odpowiadają poszczególne opcje szczegółowe. Opis i pełniejszą analizę wszystkich opcji znaleźć można w sekcji 5 i 6 pełnej oceny wpływu.

Zagadnienie | Opcje | Wpływ na użytkowników | Wpływ na zatrudnienie | Wpływ na gospodarkę |

Zakres usługi powszechnej | Opcja 1 (opcje B/C/D) – bez zmian: obecna elastyczność | (( | ( | ( |

Opcja 2 (opcja D) – zakres skoncentrowany na produktach dla konsumentów/małych i średnich przedsiębiorstw | ( | ( | ( |

Normy usługi powszechnej | Opcja 4 (opcje C/D) – bez zmian: obecne normy pozostają minimalnymi zasadami Wspólnoty | ( do ( | ( | ( do ( |

Opcja 5 (opcja D) – bez zmian: obecne normy pozostają minimalnymi zasadami Wspólnoty, ale jednolite taryfy dozwolone jedynie dla pojedynczych przesyłek | (( | (( | ((( |

Zastrzeżony obszar i mechanizmy finansowania usługi powszechnej | Opcja 8 (opcja C) – utrzymanie obowiązującej dyrektywy poprzez skreślenie art. 27 – zachowanie zastrzeżonych obszarów, obowiązków dotyczących nowych uczestników rynku i funduszy kompensacyjnych | ( do ( | ( do ( | (do (( |

Opcja 9 (opcja D) – wyczerpujący wykaz mechanizmów finansowania przy braku zastrzeżonego obszaru, ale z uwzględnieniem pomocy państwa, zamówień publicznych, wewnętrznych subsydiów krzyżowych, współdzielenia kosztów lub funduszu kompensacyjnego oraz opłat związanych z usługą powszechną pobieranych od uczestników rynku usługi powszechnej | (( | ( do ( | ( do (( |

Zagadnienie | Opcje | Wpływ na użytkowników | Wpływ na zatrudnienie | Wpływ na gospodarkę |

Dostęp do zasadniczych elementów | Opcja 11 (opcja C) – bez zmian: pozostawienie kwestii dostępu rynkowi i zasadom konkurencji | ( do ( | ( | ( |

Opcja 12 (opcja D) – zobowiązanie krajowych organów regulacyjnych do określenia zasadniczych elementów, do oceny, czy niezbędny jest dostęp do bazy danych kodów pocztowych, skrzynek pocztowych, informacji o zmianach adresowych i usług przekierowania oraz zapewnienie przejrzystości i niedyskryminacyjności takiego dostępu | (( | ( | ( |

Dostęp do sieci podrzędnych | Opcja 15 (opcja D) – zobowiązanie dominującego operatora/operatora korzystającego z byłej sieci publicznej do udzielania dostępu do sieci podrzędnych na właściwych warunkach | ( | ( | ( |

Opcja 16 (opcje C/D) – bez zmian: niedyskryminacyjny dostęp z uwzględnieniem unikniętych kosztów | (( | ( do ( | ( |

W odniesieniu do powyższych szczegółowych opcji polityki zaleca się podjęcie następujących decyzji:

W odniesieniu do zakresu usługi powszechnej – w tym momencie nie można zharmonizować ograniczenia zakresu usługi powszechnej do produktów pocztowych, których zapewnić nie mogą siły rynku, ponieważ konkurencja będzie występować na obszarze UE ze zróżnicowaną prędkością, a rynki krajowe i potrzeby użytkowników różnią się. Zalecana jest opcja 1 – tzn. bez zmian powinny pozostać główne zobowiązania Wspólnoty dotyczące ogólnego zakresu usług pocztowych, które muszą być świadczone.

W odniesieniu do norm usługi powszechnej – występuje ograniczone zapotrzebowanie na zharmonizowane ograniczenie norm lub zmniejszenie swobody państw członkowskich w zakresie stosowania norm jakości i usług wykraczających poza minimalny poziom wspólnotowy. Niemniej jednak po otwarciu rynku jednolite taryfy na konkurencyjne usługi pocztowe mogłyby stanowić zachętę do wejścia na rynek dla nieefektywnych podmiotów, co z kolei mogłoby osłabić zdolność obecnego operatora uprzywilejowanego do finansowania usługi powszechnej. Użytkownicy indywidualni cenią jednakże jednolitość taryf i jej wkład w spójność społeczną. Zalecana jest opcja 5 – tzn. minimalna zmiana polegająca na ograniczeniu swobody państw członkowskich w zakresie stosowania jednolitych taryf jedynie do pojedynczych przesyłek i niektórych innych przesyłek. Wiąże się to również z jedną z podstawowych motywacji dla stron zainteresowanych opowiadających się za zawężeniem zakresu usługi powszechnej, która stanowiłaby jedynie „siatkę bezpieczeństwa dla konsumentów”.

W odniesieniu do zastrzeżonego obszaru i modeli finansowania – utrzymanie zastrzeżonego obszaru oznaczałoby dalsze zniekształcanie konkurencji; finansowanie usługi powszechnej przy braku monopolu wymaga jednakże posiadania szeregu alternatywnych opcji do wykorzystania w drodze wyjątku. Zalecana jest opcja 9, tzn. likwidacja zastrzeżonego obszaru i, co za tym idzie, pozostawienie państwom członkowskim wyboru spośród opcji finansowania, takich jak: publiczne zamówienia na usługi (jako pośredni sposób finansowania publicznego), pomoc państwa, opłata sektorowa oraz fundusz współdzielenia kosztu usługi powszechnej jako alternatyw dla zastrzeżonego obszaru.

W odniesieniu do dostępu do zasadniczych elementów infrastruktury pocztowej – użytkownicy oraz podmioty, obecnie i potencjalnie w przyszłości wchodzące na rynek, zyskują na tym, że korzyści z konkurencji nie ulegają rozwodnieniu wskutek braku porozumienia między uczestnikami rynku co do warunków dostępu do takich elementów. Opcja 12 upoważniałaby wprost krajowe organy regulacyjne do interwencji w razie potrzeby uniknięcia takiej sytuacji, dlatego też jest ona zalecana.

W odniesieniu do dostępu do sieci podrzędnych na etapie sortowania i doręczania – ponieważ niewiele elementów podstawowej sieci pocztowej stanowi „zasadnicze obiekty” (o ile w ogóle którekolwiek z nich je stanowią), zaostrzenie przepisów lub obowiązek udzielania takiego dostępu do sieci podrzędnych nie wydają się uzasadnione na poziomie Wspólnoty. Jednak nie wydaje się również właściwe, aby prawodawca UE ograniczał rozwój konkurencji w zakresie dostępu. Zalecana jest opcja 16, tzn. decyzje o obowiązkowym dostępie do sieci podrzędnych mogą być nadal podejmowane na poziomie państw członkowskich, z uwzględnieniem odnośnych czynników gospodarczych i konkurencyjnych. Dostęp taki może być uznany za właściwy w przypadku niektórych rynków krajowych, ale nie inaczej, nie proponuje się jednak zmiany obowiązującej dyrektywy pocztowej pod tym względem.

6. WNIOSEK

W świetle skutków i zaleceń dotyczących szczegółowych kwestii polityki, proponuje się przyjęcie opcji wysokiego poziomu D: dostosowania obowiązującej dyrektywy w stopniu niezbędnym do otwartego rynku pocztowego, przy zapewnieniu wysokiego poziomu powszechnej usługi pocztowe j[4].

[1] Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie stosowania dyrektywy pocztowej (2006 (0040))

[2] COM(2006) 595.

[3] COM(2006) 596.

[4] Na opcję D wskazały także pośrednio badania perspektywiczne Komisji, z których wynika, że biorąc pod uwagę dostępność dodatkowych zabezpieczeń, nie ma powodów do opóźniania przejścia do pełnego otwarcia rynku poza 2009 r.