We wniosku Komisji dotyczącym projektu wspólnego stanowiska UE proponuje się poparcie zaleceń WHO, ponieważ są one zgodne z obecnym stanem wiedzy naukowej. Jeśli chodzi o nowe substancje psychoaktywne, dodanie tych substancji do wykazów załączonych do obu konwencji jest również poparte informacjami z europejskiej bazy danych o nowych narkotykach Europejskiego Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA).

Zmiany w wykazach załączonych do konwencji o środkach odurzających i konwencji o substancjach psychotropowych mają bezpośredni wpływ na zakres stosowania prawa Unii w zakresie polityki antynarkotykowej we wszystkich państwach członkowskich. Art. 1 ust. 1 lit. a) decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW z dnia 25 października 2004 r. ustanawiającej minimalne przepisy określające znamiona przestępstw i kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami stanowi, że do celów tej decyzji „narkotyki” oznaczają wszelkie substancje, o których mowa w konwencji o środkach odurzających albo konwencji o substancjach psychotropowych oraz każdą substancję wymienioną w załączniku do decyzji ramowej. W związku z tym do substancji wymienionych w wykazach załączonych do konwencji o środkach odurzających oraz do konwencji o substancjach psychotropowych zastosowanie ma decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW. Wszelkie zmiany w wykazach załączonych do tych konwencji bezpośrednio wpływają więc na wspólne przepisy unijne i zmieniają zakres ich stosowania w rozumieniu art. 3 ust. 2 TFUE. Ma to miejsce niezależnie od tego, czy dana substancja została już objęta kontrolą w Unii na podstawie decyzji Rady 2005/387/WSiSW.

W dniu 7 grudnia 2018 r. WHO zaleciła Sekretarzowi Generalnemu ONZ dodanie do wykazów załączonych do tych konwencji 10 substancji, które zostały poddane przeglądowi przez Komitet Ekspertów WHO ds. Uzależnień od Środków Odurzających. Jeżeli chodzi o pozostałe substancje poddane przeglądowi przez Komitet Ekspertów WHO ds. Uzależnień od Środków Odurzających, nie zostaną wydane żadne zalecenia umieszczenia w wykazach.

Komisja ds. Środków Odurzających regularnie uaktualnia – na podstawie zaleceń Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), której doradza Komitet Ekspertów ds. Uzależnień od Środków Odurzających WHO – wykaz substancji załączony do konwencji o środkach odurzających i konwencji o substancjach psychotropowych.

Celem Jednolitej konwencji ONZ o środkach odurzających z 1961 r. zmienionej protokołem z 1972 r. („konwencja o środkach odurzających”) jest zwalczanie nadużywania środków odurzających poprzez skoordynowane działania międzynarodowe. Przewiduje ona dwie uzupełniające się formy interwencji i kontroli: po pierwsze – ograniczenie posiadania, używania, dystrybucji, przywozu, wywozu, wytwarzania i produkcji środków odurzających oraz handlu nimi wyłącznie do celów leczniczych i naukowych; po drugie – zwalczanie handlu narkotykami poprzez międzynarodową współpracę w celu odstraszania i zniechęcania do handlu nimi.

Zgodnie z art. 10 ust. 4 Protokołu (nr 36) w sprawie postanowień przejściowych załączonego do Traktatów Zjednoczone Królestwo notyfikowało, że nie uznaje pełnych uprawnień Komisji i Trybunału Sprawiedliwości w odniesieniu do aktów prawnych w dziedzinie współpracy policyjnej i wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych przyjętych przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony. W związku z tym decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW przestała mieć zastosowanie do Zjednoczonego Królestwa z dniem 1 grudnia 2014 r.

Z tego powodu materialną podstawą prawną decyzji będącej przedmiotem wniosku jest art. 83 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), w którym stwierdza się, że nielegalny handel narkotykami stanowi jedną z dziedzin przestępczości o szczególnym wymiarze transgranicznym, i upoważnia się Parlament Europejski i Radę do ustanowienia norm minimalnych odnoszących się do określania przestępstw oraz kar w dziedzinie nielegalnego handlu narkotykami.

Decyzje Komisji ds. Środków Odurzających o umieszczeniu substancji w wykazie są „aktami mającymi skutki prawne” w rozumieniu art. 218 ust. 9 TFUE. Zgodnie z konwencją o środkach odurzających oraz konwencją o substancjach psychotropowych decyzje Komisji ds. Środków Odurzających stają się wiążące automatycznie, chyba że jedna ze stron przedłoży daną decyzję do rewizji przez ECOSOC w obowiązującym terminie. Decyzje ECOSOC w tej sprawie są ostateczne. Decyzje Komisji ds. Środków Odurzających dotyczące umieszczenia substancji w wykazie mają również skutki prawne dla porządku prawnego UE na mocy prawa Unii, mianowicie na mocy decyzji ramowej Rady 2004/757/WSiSW. Zmiany w wykazach załączonych do konwencji o środkach odurzających oraz konwencji o substancjach psychotropowych mają bezpośredni wpływ na zakres stosowania tego unijnego instrumentu prawnego.

W związku z powyższym Komisja proponuje wspólne stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej podczas 62. sesji Komisji ds. Środków Odurzających odnośnie do umieszczenia substancji w wykazie na mocy konwencji o środkach odurzających oraz konwencji o substancjach psychotropowych. Jest to trzeci taki projekt wniosku dotyczącego wspólnego stanowiska w imieniu UE; poprzednie przyjęto na potrzeby posiedzeń Komisji ds. Środków Odurzających w marcu 2017 r. w 2018 r. Te wspólne stanowiska zostały przyjęte przez Radę, dzięki czemu na poprzednich posiedzeniach Komisji ds. Środków Odurzających w sprawie włączenia substancji do międzynarodowych wykazów państwa członkowskie UE będące członkami Komisji jednomyślnie głosowały za ich włączeniem, zgodnie ze wspólnym stanowiskiem.

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej podczas sześćdziesiątego drugiego posiedzenia Komisji ds. Środków Odurzających odnośnie do umieszczenia substancji w wykazie na mocy Jednolitej konwencji o środkach odurzających z 1961 r. zmienionej protokołem z 1972 r. oraz Konwencji o substancjach psychotropowych z 1971 r.

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 83 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Jednolita konwencja ONZ o środkach odurzających z 1961 r. zmieniona protokołem z 1972 r. (zwana dalej „konwencją o środkach odurzających”) weszła w życie w dniu 8 sierpnia 1975 r.

(2)Na podstawie art. 3 konwencji o środkach odurzających Komisja ds. Środków Odurzających może podjąć decyzję o dodaniu substancji do wykazów załączonych do tej konwencji. Może ona dokonać zmian w wykazach jedynie zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), ale może także zdecydować o odstąpieniu od dokonania zmian zalecanych przez WHO.

(3)Konwencja ONZ o substancjach psychotropowych z 1971 r. (zwana dalej „konwencją o substancjach psychotropowych”) weszła w życie w dniu 16 sierpnia 1976 r.

(4)Zgodnie z art. 2 Konwencji o substancjach psychotropowych Komisja ds. Środków Odurzających może, na podstawie zaleceń WHO, podjąć decyzję o dodaniu substancji do wykazów załączonych do tej konwencji lub o ich usunięciu. Ma ona dużą swobodę decyzyjną w uwzględnianiu czynników gospodarczych, społecznych, prawnych, administracyjnych i innych, ale nie może postępować w sposób arbitralny.

(5)Zmiany w wykazach załączonych do obu konwencji mają bezpośredni wpływ na zakres stosowania prawa Unii w dziedzinie polityki antynarkotykowej. Do substancji wymienionych w wykazach załączonych do konwencji o środkach odurzających oraz do konwencji o substancjach psychotropowych ma zastosowanie decyzja ramowa Rady 2004/757/WSiSW. W związku z tym wszelkie zmiany w wykazach załączonych do tych konwencji bezpośrednio wpływają na wspólne przepisy unijne i zmieniają zakres ich stosowania zgodnie z art. 3 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

(6)Podczas swej sześćdziesiątej drugiej sesji w dniach 18–22 marca 2019 r. w Wiedniu Komisja ds. Środków Odurzających ma podjąć decyzję o dodaniu 10 nowych substancji do wykazów załączonych do konwencji ONZ.

(7)Unia nie jest stroną wspomnianych konwencji ONZ. Ma ona status obserwatora w Komisji ds. Środków Odurzających, w której członkami z prawem głosu jest obecnie 11 państw członkowskich. W związku z tym konieczne jest, aby Rada upoważniła państwa członkowskie do wyrażenia stanowiska Unii w sprawie umieszczenia substancji w wykazach na mocy konwencji o środkach odurzających oraz konwencji o substancjach psychotropowych, ponieważ decyzje dotyczące dodania nowych substancji do wykazów załączonych do konwencji wchodzą w zakres wyłącznych kompetencji Unii.

(8)WHO zaleciła dodanie pięciu nowych substancji do wykazu I do konwencji o środkach odurzających oraz pięciu nowych substancji do wykazu II załączonego do konwencji o substancjach psychotropowych.

(9)Zgodnie z oceną Komitetu Ekspertów WHO ds. Uzależnień od Środków Odurzających („Komitet Ekspertów”) ADB-FUBINACA (nazwa chemiczna: N-(1-amino-3,3-dimetylo-1-oksobutan-2-ylo) -1- (4-fluorobenzylo)-1 H-indazolo-3-karboksamid) jest syntetycznym agonistą receptorów kannabinoidowych, który wykazuje podobne skutki jak tetrahydrokanabinol (THC), który jest odpowiedzialny za główne skutki psychoaktywne konopi. Substancja ADB-FUBINACA nie ma zastosowań terapeutycznych ani nie otrzymała pozwolenia na dopuszczenie do obrotu jako produkt leczniczy. Istnieją wystarczające dowody na to, że substancja ta jest lub może być nadużywana i może w związku z tym stanowić problem w zakresie zdrowia publicznego i problem społeczny, co uzasadnia objęcie jej międzynarodową kontrolą. W związku z tym WHO zaleca umieszczenie substancji ADB-FUBINACA w wykazie II załączonym do konwencji o substancjach psychotropowych.

(10)ADB-FUBINACA jest monitorowana przez Europejskie Centrum Monitorowania Narkotyków i Narkomanii (EMCDDA) jako nowa substancja psychoaktywna na mocy rozporządzenia (WE) nr 1920/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady. Substancję ADB-FUBINACA wykryto w 19 państwach członkowskich i jest ona poddana kontroli w co najmniej dziesięciu państwach członkowskich. Wiąże się ją z co najmniej dwoma przypadkami śmiertelnymi i czterema przypadkami ostrego zatrucia. Stanowi ona przedmiot wpisu związanego ze zdrowiem publicznym do unijnego systemu wczesnego ostrzegania.

(11)W związku z tym państwa członkowskie powinny opowiedzieć się za dodaniem ADB-FUBINACA do wykazu II załączonego do konwencji o substancjach psychotropowych.

(12)Zgodnie z oceną komitetu ekspertów substancja FUB-AMB (zwana również MMB-FUBINACA lub AMB-FUBINACA; nazwa chemiczna: (2S)-2-[[1-[(4-fluorofenylo)metylo]indazol-3-karbonylo]amino]-3-metylobutanian metylu; 2-(1-(4-fluorobenzylo)-1H-indazolo-3- karboksyamido)-3-metylobutanian metylu jest syntetycznym agonistą receptorów kannabinoidowych, który wykazuje podobne skutki jak THC, odpowiedzialny za główne skutki psychoaktywne konopi. FUB-AMB nie ma zastosowań terapeutycznych ani nie otrzymała pozwolenia na dopuszczenie do obrotu jako produkt leczniczy. Istnieją wystarczające dowody na to, że substancja ta jest lub może być nadużywana i może w związku z tym stanowić problem w zakresie zdrowia publicznego i problem społeczny, co uzasadnia objęcie jej międzynarodową kontrolą. W związku z tym WHO zaleca umieszczenie substancji FUB-AMB w wykazie II załączonym do konwencji o substancjach psychotropowych.

(13)FUB-AMB jest monitorowany przez EMCDDA jako nowa substancja psychoaktywna zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1920/2006. Substancję FUB-AMB wykryto w 23 państwach członkowskich i jest ona poddana kontroli w co najmniej czterech państwach członkowskich. Jest ona kojarzona z co najmniej dwoma przypadkami śmiertelnymi i z dwoma przypadkami ostrego zatrucia.