KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 10.11.2022 COM(2022) 580 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY na podstawie art. 14 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/880 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wprowadzania i przywozu dóbr kultury











Spis treści 1. WPROWADZENIE 2. ZAKŁADANE CELE 3. ARCHITEKTURA PROJEKTU I PODEJŚCIE DO PLANOWANIA Etap 1 – Konceptualizacja Etap 2 – Opracowanie systemu: Etap 3 – Wdrożenie i działanie: 4. PRZEGLĄD POSTĘPÓW Przyjęcie przepisów wykonawczych Konceptualizacja – uzasadnienie biznesowe Definicja projektu – dokument koncepcyjny Rozwój projektu Metoda: podejście zastosowane do wdrożenia systemu kontroli przywozu dóbr kultury Planowanie na wysokim szczeblu Wniosek o zmiany Synergie zewnętrzne Współpraca między DG TAXUD a DG SANTE Współpraca z grupą projektową ds. digitalizacji dóbr kultury 5. RYZYKO OPÓŹNIEŃ

Ryzyko 1 – Przydział personelu Ryzyko 2 – Pandemia COVID-19 i kryzys w Ukrainie Ryzyko 3 – Wniosek w sprawie unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł Działania zaradcze 6. WNIOSKI Załącznik I: Wieloletnie planowanie strategiczne Załącznik II: Kalendarium głównych etapów projektu i kluczowych etapów pośrednich

GLOSARIUSZ Uzasadnienie biznesowe Dokument przedstawiający uzasadnienie projektu IT i określający jego wymogi budżetowe Dokument koncepcyjny Dokument koncepcyjny zawiera rozwinięcie założeń przyjętych w dokumencie dotyczącym uzasadnienia biznesowego. Stanowi on zapis partnerstwa między właścicielem systemu a dostawcą systemu oraz rozumienia systemu w chwili jego sporządzania. System kontroli przywozu dóbr kultury Scentralizowany system elektroniczny dotyczący przywozu dóbr kultury System TRACES Zintegrowany skomputeryzowany system weterynaryjny – wielojęzyczna platforma internetowa Komisji Europejskiej na potrzeby certyfikacji sanitarnej i fitosanitarnej EU CSW-CERTEX Unijny system jednego okienka w dziedzinie ceł służący do wymiany świadectw WRF Wieloletnie ramy finansowe: długoterminowy budżet UE na lata 2021–2027 BPM Model procesów operacyjnych na poziomie aplikacji, który opisuje całość procesów operacyjnych i przepływ informacji na potrzeby aplikacji, uzupełniając systemowy model procesów operacyjnych stworzony na etapie „Specyfikacji systemu” w celu uwzględnienia specyficznych potrzeb aplikacji.



1.WPROWADZENIE Celem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/880 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wprowadzania i przywozu dóbr kultury (zwanego dalej „rozporządzeniem”) jest zapobieganie nielegalnemu handlowi dobrami kultury, w szczególności gdy przyczynia się on do finansowania działalności terrorystycznej, oraz zakaz przywozu na obszar celny Unii dóbr kultury wywożonych nielegalnie z państw trzecich. Rozporządzenie uzależnia przywóz niektórych dóbr kultury uznawanych za szczególnie zagrożone (mianowicie przedmiotów archeologicznych i części obiektów zabytkowych, które zostały rozebrane) od pozwoleń na przywóz, a innych, uznawanych za mniej zagrożone, od oświadczeń importera i zapewnia poddanie ich jednolitym kontrolom przy przywozie do Unii. Niektóre rodzaje przywozu dóbr kultury przeznaczonych do szczególnych zastosowań (edukacyjnych, naukowych lub badawczych) są zwolnione z tych wymogów w zakresie dokumentacji. Spoczywający na importerach obowiązek uzyskania pozwolenia na przywóz lub sporządzenia i przedłożenia organom celnym oświadczenia importera zacznie obowiązywać dopiero z chwilą uruchomienia scentralizowanego systemu elektronicznego (systemu kontroli przywozu dóbr kultury). System kontroli przywozu dóbr kultury będzie służył nie tylko jako sposób dopełniania formalności przez podmioty gospodarcze, ale także do przechowywania i wymiany informacji między administracjami państw członkowskich odpowiedzialnymi za wdrażanie rozporządzenia (organami celnymi i organami ds. kultury). Prawidłowe funkcjonowanie systemu kontroli przywozu dóbr kultury jest ściśle związane z powodzeniem unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, które ma zapewnić podstawę prawną funkcjonowania unijnego systemu jednego okienka w dziedzinie ceł służącego do wymiany świadectw (EU CSW-CERTEX). „Unijne środowisko jednego okienka w dziedzinie ceł” ma w założeniu zapewnić szybszą i wydajniejszą wymianę danych elektronicznych pomiędzy krajowymi administracjami celnymi a organami regulacyjnymi UE w różnych dziedzinach polityki dzięki utworzeniu cyfrowych ram na potrzeby ściślejszej współpracy pomiędzy wszystkimi organami granicznymi oraz ułatwić kontrole administracyjne podczas odprawy celnej. EU CSW-CERTEX stanowi centralny element unijnego jednego okienka i został opracowany przez Komisję w celu połączenia krajowych środowisk jednego okienka w dziedzinie ceł z unijnymi systemami lub bazami danych utworzonymi na potrzeby wymogów niedotyczących ceł, tak aby wszystkie właściwe organy miały dostęp do odpowiednich danych i mogły łatwiej współpracować przy odprawach granicznych. EU CSW-CERTEX obejmuje wymianę danych na potrzeby wielu innych formalności innych niż formalności celne, które są obsługiwane przez bazy danych UE i są regulowane przez różne akty prawne, za które odpowiadają różne dyrekcje Komisji, w tym formalności związanych z dobrami kultury.

Co 12 miesięcy od daty wejścia w życie rozporządzenia do chwili uruchomienia systemu kontroli przywozu dóbr kultury Komisja ma przedkładać Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące postępów w zakresie ustanowienia tego systemu elektronicznego. W czerwcu 2020 r. Komisja przedłożyła pierwsze roczne sprawozdanie z postępów . W sprawozdaniu tym przedstawiono działania podjęte przez służby Komisji w pierwszym roku po wejściu w życie rozporządzenia, mianowicie: a) prace przygotowawcze na potrzeby przyjęcia niezbędnych przepisów wykonawczych oraz b) konsultacje z państwami członkowskimi za pośrednictwem grupy ekspertów ds. zagadnień celnych związanych z dobrami kultury oraz grupy projektowej ds. przywozu dóbr kultury. Drugie roczne sprawozdanie z postępów przedłożono w lipcu 2021 r. Przedstawiono w nim postępy osiągnięte dzięki przyjęciu rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1079 i wdrożeniu etapu 1 – „Konceptualizacja” projektu systemu kontroli przywozu dóbr kultury, prace wykonane przez grupę projektową utworzoną w tym celu oraz postępy w zakresie uzasadnienia biznesowego i dokumentu koncepcyjnego dotyczących projektu systemu kontroli przywozu dóbr kultury. Trzecie roczne sprawozdanie z postępów obejmuje okres od lipca 2021 r. do czerwca 2022 r. Aby zapewnić pełny obraz, poniżej omówiono również pokrótce zakładane cele, architekturę projektu i podejście do planowania, które zostały szczegółowo opisane w pierwszym rocznym sprawozdaniu z postępów. Ogólną ocenę poczynionych postępów i zidentyfikowanego ryzyka opóźnień podsumowano w części tego sprawozdania poświęconej wnioskom. 2.ZAKŁADANE CELE System kontroli przywozu dóbr kultury będzie musiał rozpocząć funkcjonowanie najpóźniej do 28 czerwca 2025 r., ponieważ w tym dniu wszystkie podmioty gospodarcze będą miały obowiązek uzyskiwania pozwolenia na przywóz lub składania organom celnym oświadczeń importera za pośrednictwem tego systemu elektronicznego, aby móc legalnie przywozić określone kategorie dóbr kultury do Unii. Po przyjęciu w czerwcu 2021 r. rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2021/1079 i zatwierdzeniu dokumentu koncepcyjnego rozpoczął się etap opracowywania systemu kontroli przywozu dóbr kultury. Etap ten potrwa około dwóch lat, a po jego zakończeniu rozpocznie się etap trzeci. Na trzecim etapie system kontroli przywozu dóbr kultury zostanie połączony z systemem EU CSW-CERTEX, aby umożliwić wymianę dokumentów z systemami celnymi państw członkowskich. Jednocześnie zorganizowane zostaną sesje szkoleniowe, których celem będzie zapoznanie administracji z funkcjami operacyjnymi systemu kontroli przywozu dóbr kultury. Oprócz innych działań służb Komisji w dziedzinie ceł projekt dotyczący przywozu dóbr kultury jest również szczegółowo zaplanowany w ramach przeglądu Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych zaktualizowanego w 2019 r. Wyciąg z planowania projektu dotyczącego przywozu dóbr kultury z Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych zaktualizowanego w 2019 r. przedstawiono w załączniku I do niniejszego sprawozdania (tabela 1). Jak już wyjaśniono, część projektu dotyczącego przywozu dóbr kultury jest również opracowywana w ramach unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł (dokument nr 1.13 Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych zaktualizowanego w 2019 r.), którego najważniejszym systemem informatycznym jest EU CSW-CERTEX. Wyciąg z planowania EU CSW-CERTEX z dokumentu nr 1.13 Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych przedstawiono w załączniku I do niniejszego sprawozdania (tabela 2). 3.ARCHITEKTURA PROJEKTU I PODEJŚCIE DO PLANOWANIA Jak wyjaśniono analitycznie w pierwszym rocznym sprawozdaniu z postępów, architektura projektu opiera się na metodzie przewidzianej w Wieloletnim planie strategicznym dla elektronicznych systemów celnych zaktualizowanym w 2019 r. wraz z jego załącznikami, w tym na planie zarządzania , unijnej polityce modelowania procesów operacyjnych w sektorze celnym oraz strategii IT . Kompleksowy plan działania wraz z głównymi etapami projektu i kluczowymi etapami pośrednimi opisano szczegółowo w załączniku II. Pomimo że projekt ten jest realizowany na kilku poziomach jednocześnie, można go orientacyjnie podzielić na trzy etapy: Etap 1 – Konceptualizacja: W pierwszej kolejności sporządza się uzasadnienie biznesowe wskazujące przesłanki i środki budżetowe potrzebne do realizacji projektu. W ślad za tym realizuje się poziom 3 (modelowanie procesów operacyjnych (BPM) w zakresie wymogów dotyczących użytkownika) i poziom 4 (modelowanie procesów operacyjnych (BPM) w zakresie wymogów funkcjonalnych), których celem jest wizualne przedstawienie procesów biznesowych i szczegółowych wymogów funkcjonalnych, aby zagwarantować, że przewidywany operacyjny system informatyczny będzie funkcjonował zgodnie z przepisami. Następnie sporządza się dokument koncepcyjny zawierający bardziej szczegółowe informacje definiujące projekt pod względem architektury, kosztu, czasu realizacji i ryzyka, a także m.in. informacje na temat etapów, wyników i organizacji. Dokumenty te odzwierciedlają dyskusje i treść aktu wykonawczego, który ma przygotować Komisja. Etap 2 – Opracowanie systemu: Zgodnie z przepisami aktu wykonawczego oraz po przygotowaniu wymogów dotyczących użytkownika i specyfikacji funkcjonalnych dla systemu opracowuje się specyfikację techniczną zawierającą opis struktury systemu. Wspomniana specyfikacja techniczna dotyczy: zastosowanej architektury, komunikatów przekazywanych przez podmioty gospodarcze, interfejsów z innymi systemami, planowanych testów itp. Gdy tylko projekt systemu będzie gotowy pod względem koncepcji i wyników wykazanych w tabeli 1 oraz zrealizowane zostaną etapy 1 i 3 (zob. załącznik I), rozpocznie się dopracowywanie szczegółów i uwzględnianie większej liczby technicznych aspektów w specyfikacjach aplikacji i usług oraz dokumentach specyfikacji technicznych systemu, stanowiących skonkretyzowanie uzasadnienia biznesowego (przygotowanego podczas etapu 1) i dokumentu koncepcyjnego (przygotowanego podczas etapu 2). System kontroli przywozu dóbr kultury zostanie zintegrowany z istniejącą platformą TRACES, a zatem większość istniejących specyfikacji, elementów architektury, komunikatów i elementów interfejsu zostanie ponownie wykorzystana. Etap 3 – Wdrożenie i działanie: Rozpoczyna się faza rzeczywistego rozwoju projektu IT (etap budowy), po której następuje faza przejściowa, w której poszczególnym grupom użytkowników przedstawiane są stopniowo pierwsze wersje systemu kontroli przywozu dóbr kultury i prowadzone są testy w celu zapewnienia, by do dnia 28 czerwca 2025 r. podmioty gospodarcze i właściwe organy umiały korzystać z systemu i były w tym zakresie dobrze przeszkolone. Po tym etapie nastąpi 6-miesięczny okres nadzoru poeksploatacyjnego, w którym system zostanie jeszcze dopracowany w szczegółach, by odpowiadać wszelkim potrzebom operacyjnym, które mogą stać się oczywiste dopiero po obowiązkowym wprowadzeniu systemu informatycznego, oraz by zapewnione było jego sprawne działanie. Należy zauważyć, że system kontroli przywozu dóbr kultury zostanie połączony z administracjami celnymi państw członkowskich za pośrednictwem EU CSW-CERTEX do 3 marca 2025 r., zgodnie z wnioskiem Komisji w sprawie unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, aby umożliwić automatyczne kontrole celne dokumentów wydawanych w związku z przywozem dóbr kultury. Będzie to wymagało badania zgodności. 4.PRZEGLĄD POSTĘPÓW Przyjęcie przepisów wykonawczych W poprzedniej fazie Komisja przyjęła niezbędne przepisy wykonawcze dotyczące ustanowienia systemu elektronicznego. Aby uzyskać lepszą perspektywę z punktu widzenia praktycznego wdrażania, Komisja przeprowadziła szeroko zakrojone konsultacje z przedstawicielami państw członkowskich w grupie ekspertów ds. zagadnień celnych związanych z dobrami kultury oraz w ramach Komitetu ds. Dóbr Kultury.

Służby Komisji informowały przy każdej okazji stowarzyszenia działające na rynku dzieł sztuki o postępach prac, aby praktyczne wdrożenie rozporządzenia było dobrze dostosowane do realiów rynku. W trakcie procedury przyjmowania projekt aktu wykonawczego udostępniono również zainteresowanym stronom do konsultacji online na okres 4 tygodni. Konceptualizacja – uzasadnienie biznesowe Uzasadnienie biznesowe zostało zatwierdzone bez uwag przez Radę ds. Technologii Informacyjnej i Cyberbezpieczeństwa (ITCB) Komisji Europejskiej 23 września 2020 r. oraz przez Grupę Koordynacyjną ds. Elektronicznych Systemów Celnych (ECCG) 16 października 2020 r. W uzasadnieniu biznesowym zbadano poszczególne rozwiązania alternatywne i potwierdzono, że system TRACES prowadzony przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności (DG SANTE) jest najodpowiedniejszą platformą do opracowania systemu kontroli przywozu dóbr kultury, ponieważ większość funkcji wymaganych dla systemów certyfikacji i wydawania pozwoleń jest dobrze rozwinięta na tej platformie. Definicja projektu – dokument koncepcyjny W dokumencie koncepcyjnym doprecyzowano wstępną ocenę przeprowadzoną w uzasadnieniu biznesowym i szczegółowo opisano podejście metodyczne, zarządzanie projektem i synergie z innymi projektami. W rezultacie system kontroli przywozu dóbr kultury zostanie opracowany we współpracy między Dyrekcją Generalną ds. Podatków i Unii Celnej (DG TAXUD) a DG SANTE, z wykorzystaniem długotrwałej współpracy i synergii między tymi dwiema dyrekcjami generalnymi na potrzeby współpracy między organami celnymi a właściwymi organami partnerskimi, która jak dotąd okazała się bardzo skuteczna w dziedzinie kontroli przywozu zwierząt, żywności i paszy. Dokument koncepcyjny został zatwierdzony przez Grupę Koordynacyjną ds. Elektronicznych Systemów Celnych (ECCG) 25 czerwca 2021 r. Rozwój projektu Biorąc pod uwagę, że przepisy określające funkcjonowanie systemu kontroli przywozu dóbr kultury i dotyczące go przewidziane prawem terminy zostały już przyjęte, działania techniczne w okresie sprawozdawczym przebiegały sprawnie. Zarówno poziom 3 (BPM w zakresie wymogów dotyczących użytkownika), jak i poziom 4 (BPM w zakresie wymogów funkcjonalnych) zostały zweryfikowane przez państwa członkowskie i opublikowane za pośrednictwem narzędzia ARIS Publisher. Pakiet ten zawiera pierwszą wersję BPM, natomiast na etapie rozwoju będą wymagane dodatkowe aktualizacje. Ponadto w I kw. 2022 r. opracowano i opublikowano dokument określający kryteria akceptacji operacyjnej (ang. Business Acceptance Criteria, BAC). Dokument ten zawiera wytyczne dotyczące przeprowadzania wszystkich testów działania systemu, w tym testów akceptacyjnych, jako środka zatwierdzania wdrożenia pod kątem specyfikacji systemu i aplikacji. W dokumencie przedstawiono wszystkie scenariusze testowe wymagane do kompleksowego przetestowania wymogów operacyjnych i funkcjonalnych na potrzeby systemu kontroli przywozu dóbr kultury w celu zapewnienia, aby wszystkie zidentyfikowane potrzeby dotyczące działania systemu mogły być przez niego zaspokojone. Z myślą o tej weryfikacji przygotowano cztery grupy scenariuszy testowych, które opisują procesy operacyjne i odnoszą się do obszarów działania objętych dokumentem BAC, tj. 1) pozwolenie na przywóz dóbr kultury, 2) oświadczenie importera dóbr kultury, 3) dokument zawierający opis ogólny i 4) współpraca administracyjna. Scenariusze testowe są przedstawione jako sekwencje kroków, które opisują kompleksowe procesy zdefiniowane w BPM czwartego poziomu. Na ich podstawie opracowano przypadki testowe i zdefiniowano konkretne przypadki testowe dla poszczególnych scenariuszy. Przypadki testowe reprezentują różne przepływy operacyjne w ramach określonego scenariusza, w zależności od parametrów wejściowych, warunków wstępnych i wszystkich informacji zawartych w zbiorze danych. Przeprowadzenie wszystkich przypadków testowych dla danego scenariusza pozwala na weryfikację kompleksowego procesu w odniesieniu do przepływów dodatnich i ujemnych. Biorąc pod uwagę, że system kontroli przywozu dóbr kultury będzie modułem TRACES, dla którego interfejs jest już zaprojektowany, pozwolenie na przywóz, oświadczenie importera i dokument zawierający opis ogólny muszą być dostosowane do obecnego interfejsu. W związku z tym środowisko TRACES musi być skonfigurowane i zaopatrzone w dane testowe, aby umożliwić i zapewnić wykonanie wszystkich scenariuszy testowych i przypadków testowych. W ten sposób, za pomocą dokumentu BAC, stworzono historie użytkowników i powiązano je z przypadkami testowymi zdefiniowanymi w dokumencie BAC, weryfikując informacje potrzebne programistom do oszacowania i wdrożenia funkcji niezbędnych do spełnienia wymogów. Narzędziem, które wykorzystano do opracowania i śledzenia tych historii, jest Jira, aplikacja używana do zarządzania projektami, aby zapewnić śledzenie postępów i konkretnych informacji związanych z działaniami zorganizowanymi w struktury, które umożliwiają zrozumienie użytkownikom systemu, programistom i innym podmiotom pełniącym odpowiednie role w ramach projektu. Metoda: podejście zastosowane do wdrożenia systemu kontroli przywozu dóbr kultury Podejście metodyczne zastosowane do wdrożenia systemu kontroli przywozu dóbr kultury stanowi połączenie metodyki zarządzania elektronicznego projektami online przez DG TAXUD (TEMPO) w odniesieniu do etapu konceptualizacji oraz zapewnienia jakości i praktyk programowania zwinnego stosowanych w DG SANTE w odniesieniu do etapów rozwoju i wdrażania. W tym kontekście regularne spotkania wewnętrzne i sesje demonstracyjne pozwalają na omówienie i wdrożenie realnych funkcji, co pozwala uniknąć zbyt rozbudowanych makiet ekranów. Planowanie adaptacyjne pozwala na szybsze reagowanie na oczekiwania i zmiany w sposób elastyczny. Aby uzyskać odpowiednie informacje zwrotne z terenu i właściwie wdrożyć system, państwa członkowskie zostaną włączone w ten proces na zasadzie dobrowolności, gdy tylko pojawi się wersja testowa. Środowisko testowe będzie dostępne dla użytkowników zewnętrznych przy użyciu generycznych profili szkoleniowych od IV kw. 2022 r. Planowanie na wysokim szczeblu Funkcje systemu kontroli przywozu dóbr kultury zaklasyfikowano do różnych kategorii, jak przedstawiono poniżej: A) „Podstawowe funkcje systemu kontroli przywozu dóbr kultury z istniejącą bazą w TRACES”: kluczowe funkcje, w przypadku których ponownie wykorzystana zostanie funkcja istniejąca; B) „Podstawowe funkcje systemu kontroli przywozu dóbr kultury bez istniejącej bazy w TRACES”: kluczowe funkcje, które należy opracować od podstaw; C) „Funkcje systemu kontroli przywozu dóbr kultury niebędące funkcjami podstawowymi”: funkcje istotne, ale nie kluczowe; D) „Połączenia zewnętrzne”: funkcje, które opierają się na zewnętrznych danych wejściowych; E) „Poza zakresem”: funkcje systemu kontroli przywozu dóbr kultury wykraczające poza zakres pierwszej wersji tego systemu (np. sztuczna inteligencja).

W poniższej tabeli przedstawiono szacunkową dostępność w podziale na kwartały. Tabela 1: Ogólny przegląd celów dotyczących dostępności Obecnie działania koncentrują się na 8 wersjach od I kw. 2022 r. do II kw. 2024 r., z zastrzeżeniem że organizacja ta podlega ciągłemu doskonaleniu i ciągłej optymalizacji, opartym na zasadach programowania zwinnego. Pierwsza wersja (W1) dotyczy głównie ogólnej infrastruktury funkcjonalnej (np. podmioty wspierające, indeksy wyszukiwania, dane referencyjne, użytkownicy, role), ale także podstawowych funkcji istotnych z operacyjnego punktu widzenia, takich jak pierwszy ograniczony zestaw pól i powiązana logika w przypadku dokumentów w systemie kontroli przywozu dóbr kultury i pierwszych projektów dokumentów w tym systemie. Jak wynika z tabeli (sekcja „połączenia zewnętrzne”), prace nad integracją CERTEX dopiero się rozpoczną (planowane są na II kw. 2023 r.) i będą stanowiły istotną część ogólnych funkcji systemu kontroli przywozu dóbr kultury, umożliwiając wymianę danych z krajowymi systemami celnymi. Wniosek o zmiany Podczas gdy działania rozwojowe postępują i trwają wewnętrzne dyskusje, zidentyfikowano szereg zmian, które mają zostać wdrożone w BPM na poziomach 2–4 w ramach systemu kontroli przywozu dóbr kultury. W związku z tym w III kw. 2022 r. BPM zostaną zaktualizowane, aby odzwierciedlić najnowszy stan, przy czym dokument BAC zostanie również odpowiednio zaktualizowany, tj. wzbogacony o nowe zestawy danych (lub przypadki testowe) na potrzeby etapu testowania systemu. Synergie zewnętrzne W okresie sprawozdawczym Komisja ściśle współpracowała z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Międzynarodowa Rada Muzeów (ICOM), w celu zapewnienia, by system zawierał elementy zarządzania ryzykiem, w szczególności pochodzące z czerwonych list publikowanych przez ICOM . Ponadto zbadano inne narzędzia stosowane przez ICOM do ochrony dziedzictwa kulturowego (tj. Object ID , Observatory itp.) w celu zwalczania nielegalnego handlu. Jednocześnie, w świetle ciągłych starań na rzecz digitalizacji dziedziny dóbr kultury i wykorzystania innowacyjnych technologii, Komisja badała możliwe synergie z organizacjami międzynarodowymi w zakresie ewentualnego wykorzystania sztucznej inteligencji (tj. w celu opisywania dóbr kultury i identyfikowania potencjalnie fałszywych deklaracji w oświadczeniach importerów i wnioskach o pozwolenie na przywóz). Współpraca między DG TAXUD a DG SANTE DG TAXUD i DG SANTE ściśle ze sobą współpracują, przy czym obydwie te dyrekcje generalne są odpowiedzialne za szereg polityk, które są ze sobą głęboko powiązane. Między obiema tymi stronami uzgodnione zostały operacyjne ramy współpracy i ramy te były dalej wzmacniane w okresie sprawozdawczym dzięki stałemu monitorowaniu. Współpraca z grupą projektową ds. digitalizacji dóbr kultury Komisja utworzyła grupę projektową programu „Cła” ds. digitalizacji dóbr kultury (dawna grupa projektowa programu „Cła” ds. przywozu dóbr kultury) służącą jako forum do dyskusji – przeważnie w formie cyfrowej – dla ekspertów z krajowych administracji celnych i właściwych organów (ds. kultury) państw członkowskich posiadających doświadczenie w zakresie formalności związanych z wydawaniem pozwoleń w sprawach dotyczących dziedzictwa kulturowego. Grupa udzieliła wsparcia w przygotowaniu aktu wykonawczego i pomaga służbom Komisji w określeniu parametrów i opracowaniu kryteriów specyfikacji funkcjonalnych systemu kontroli przywozu dóbr kultury. Grupa projektowa składa się z delegatów z 14 państw członkowskich (AT, BE, BG, GR, ES, LV, PT, RO, DE, NL, IT, FR, HU i DK) i do tej pory spotkała się czternastokrotnie (pięciokrotnie w okresie sprawozdawczym od 29.06.2021 r. do 28.06.2022 r.). W tym okresie sprawozdawczym grupa projektowa badała i omawiała głównie następujące sprawy: ·rejestrację beneficjentów w celu zwolnienia z wymogów w zakresie dokumentacji (oszacowanie spodziewanej liczby, harmonogram); ·identyfikację właściwych organów państw członkowskich w systemie kontroli przywozu dóbr kultury; ·dokument zawierający często zadawane pytania (FAQ), aby zapewnić pomoc techniczną użytkownikom systemu kontroli przywozu dóbr kultury;

·bibliotekę systemu kontroli przywozu dóbr kultury zawierającą podstawowe informacje na temat prawa państw trzecich (prowadzących wywóz); ·bezpieczne przechowywanie, tworzenie miejsc zabezpieczenia przez państwa członkowskie (program dobrowolny); ·aspekty przydatne w rozwoju działań technicznych, takie jak: ograniczenie wolnych pól tekstowych w szablonach pozwolenia na przywóz i oświadczenia importera oraz generowanie list wartości, zdefiniowanie ról w systemie TRACES zgodnie ze strukturą stosowaną przez państwa członkowskie, zdefiniowanie wytycznych dotyczących rejestracji wstępnej, zapewnienie, by w każdym państwie członkowskim (w przypadku podmiotów lub organów prywatnych/quasi-publicznych) stosowane były te same kryteria oceny w celu potwierdzenia, czy dana instytucja spełnia wymóg wiarygodności, oraz inne kluczowe kwestie; ·rozwój sztucznej inteligencji do wykorzystania w przyszłej wersji systemu kontroli przywozu dóbr kultury, określenie innowacyjnych podejść do sposobu, w jaki dobra kultury są opisywane i kontrolowane przez organy celne UE na granicy (wdrożenie sztucznej inteligencji nie jest przewidziane w przypadku pierwszej wersji systemu, ale może nastąpić w przyszłości); ·współpraca z organizacjami międzynarodowymi (np. ICOM w zakresie czerwonych list, w szczególności w celu stworzenia kompendium lub biblioteki systemu kontroli przywozu dóbr kultury w celu pomocy administracjom państw członkowskich i importerom w lepszej identyfikacji ograniczeń lub wymogów wywozowych w państwach trzecich). 5.RYZYKO OPÓŹNIEŃ Ryzyko 1 – Przydział personelu W pierwotnym wniosku Komisji nie przewidziano tworzenia systemu informatycznego. Dlatego też nie przydzielono na ten cel żadnych środków. W trakcie negocjacji i na wniosek współprawodawców utworzenie systemu kontroli przywozu dóbr kultury zostało jednak uwzględnione w rozporządzeniu, co wymagało dodatkowych środków nieprzewidzianych w tym momencie. W trakcie końcowych politycznych rozmów trójstronnych w grudniu 2018 r. oszacowano, że zapotrzebowanie na personel ds. rozwoju IT w DG TAXUD w ramach tego sześcioletniego projektu wynosi dwa pełnoetatowe stanowiska administratorów. Od połowy lipca 2020 r. można było jednak przydzielić tylko jednego administratora zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy. Ryzyko 2 – Pandemia COVID-19 i kryzys w Ukrainie Na zdolność zespołu do zapewnienia postępu prac, a w szczególności na działania związane z projektem i spotkania z grupą ekspertów, a także spotkania grupy projektowej z państwami członkowskimi, wpłynął w pewnym stopniu kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego związany z COVID-19. Spotkania odbywały się w formacie wirtualnym i charakteryzowały się krótszym porządkiem obrad i ograniczonym kontaktem. Ponadto kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego wymusił zmianę priorytetów w państwach członkowskich, ograniczając w ten sposób ich zdolność do wnoszenia wkładu i przekazywania informacji zwrotnych w odniesieniu do dokumentacji. Równocześnie organy celne stają dziś przed wyzwaniem, jakim są napięcia geopolityczne związane z wojną w Ukrainie, i muszą radzić sobie z fundamentalnymi przekształceniami w tym kontekście. Ryzyko 3 – Wniosek w sprawie unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł Prawidłowe funkcjonowanie systemu kontroli przywozu dóbr kultury jest ściśle związane z powodzeniem unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, które ma zapewnić podstawę prawną funkcjonowania EU CSW-CERTEX. Filar tego wniosku dotyczący wzajemnej pomocy administracyjnej odzwierciedla sposób, w jaki organy celne i właściwe organy partnerskie będą wymieniać dane drogą elektroniczną. Podczas pierwszych politycznych rozmów trójstronnych na temat wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, które odbyły się 19 maja 2022 r., współprawodawcy osiągnęli porozumienie co do poprawy i rozszerzenia zakresu wniosku Komisji, które pozostaje bez wpływu na system kontroli przywozu dóbr kultury. Wkrótce po formalnym przyjęciu i opublikowaniu rozporządzenia DG TAXUD rozpocznie prace nad przygotowaniem aktu wykonawczego i delegowanego do tego rozporządzenia. Proponowany projekt tekstu tych aktów zostanie omówiony z państwami członkowskimi na forum nowej sekcji Komitetu Kodeksu Celnego o nazwie „Środowisko jednego okienka” (CCC-SWE). Niezależnie od tego, że pozytywny rozwój sytuacji oznacza ważny krok naprzód, przyjęcie rozporządzenia przez Parlament Europejski i Radę oraz przygotowanie projektów aktu wykonawczego i delegowanego stanowią kolejne kluczowe kroki, które należy wziąć pod uwagę. Ryzyko 4 – Ogólne priorytety w zakresie rozwoju celnych systemów informatycznych Ocena głównych zagrożeń związanych z terminowym wdrożeniem systemów informatycznych w ramach unijnego kodeksu celnego (UKC) wykazuje, że zagrożenia te występują głównie po stronie państw członkowskich i mają związek z ograniczeniami zasobów, złożonością projektów i ich integracją, kwestiami dotyczącymi umów i zamówień oraz niektórymi czynnikami zewnętrznymi, takimi jak pandemia COVID-19. Niektóre państwa członkowskie doświadczyły dodatkowych problemów związanych z wpływem brexitu, projektem dotyczącym handlu elektronicznego, a ostatnio wojny w Ukrainie. Sytuacja ta jest obecnie przedmiotem oceny i rozważane są warianty odstępstw przewidzianych w UKC lub aktualizacji programu prac UKC. Działania zaradcze Elementy ryzyka zostały zgłoszone DG TAXUD. 6.WNIOSKI Główne działania podjęte w okresie objętym niniejszym trzecim sprawozdaniem z postępów w celu opracowania systemu kontroli przywozu dóbr kultury można podsumować w następujący sposób: * Pierwsza wersja pakietu BPM na potrzeby systemu kontroli przywozu dóbr kultury jest finalizowana i poddawana przeglądowi przez państwa członkowskie. Dodatkowe aktualizacje BPM będą wymagane na etapie rozwoju. * Sfinalizowano dokument BAC zawierający opis scenariuszy testowych, które definiują czynności testowe na potrzeby walidacji wszystkich wymogów operacyjnych i funkcjonalnych oraz zapewnienia ich wdrożenia przez system. W związku z tym opracowano historie użytkowników i dostosowano je do BAC.

* Funkcje zaklasyfikowano do różnych kategorii i oznaczono odpowiednio w ramach określonego planowania (zob. tabela 1: ogólny przegląd celów dotyczących dostępności). * Rozpoczęto rozwój systemu kontroli przywozu dóbr kultury, którego pierwsze podstawowe wyniki są już widoczne na ekranie, przy czym celem jest zaangażowanie zainteresowanych stron w okolicach IV kw. 2022 r. i zebranie od nich informacji zwrotnych. Dlatego też DG TAXUD otrzymuje regularnie wersje demonstracyjne w trakcie cyklu rozwojowego, natomiast państwa członkowskie zostaną zaangażowane, gdy tylko pojawi się wersja testowa. * Ścisła współpraca z członkami grupy projektowej ds. digitalizacji dóbr kultury pozwoliła na rozwój działań technicznych. Dotychczasowe prace Komisji postępują terminowo. Pewne potencjalne ryzyko opóźnień w realizacji systemu kontroli przywozu dóbr kultury w wyznaczonym terminie zidentyfikowano jedynie w odniesieniu do ogólnych priorytetów w zakresie rozwoju celnych systemów informatycznych, a w szczególności systemów informatycznych UKC. Kryzys w dziedzinie zdrowia publicznego związany z COVID-19 ma jedynie niewielki wpływ na postępy w realizacji projektu systemu kontroli przywozu dóbr kultury.



Załącznik I: Wieloletnie planowanie strategiczne W ramach Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych zapewniono skuteczne i spójne zarządzanie projektami informatycznymi poprzez określenie zarówno ram strategicznych, jak i najważniejszych etapów pośrednich w przewidzianych prawem terminach. Państwa członkowskie ostatecznie zatwierdziły ten plan w ramach Grupy ds. Polityki Celnej w oparciu o porady udzielone przez Grupę Koordynacyjną ds. Elektronicznych Systemów Celnych (ECCG) oraz konsultacje z sektorem handlu reprezentowanym przez Grupę Kontaktową ds. Handlu. Państwa członkowskie omówiły i zatwierdziły planowanie systemu elektronicznego, które szczegółowo opisano w dokumencie nr 1.18 Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych zaktualizowanego w 2019 r. W tabeli 1 poniżej przedstawiono wyciąg dotyczący planowania projektu dotyczącego przywozu dóbr kultury z dokumentu nr 1.18 Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych zaktualizowanego w 2019 r. Tabela 1 – Wyciąg z dokumentu nr 1.18 Wieloletniego planu strategicznego dla elektronicznych systemów celnych zaktualizowanego w 2019 r. Etapy pośrednie Szacowany termin ukończenia 1 Analiza biznesowa i model biznesowy - Dokument dotyczący uzasadnienia biznesowego IV kw. 2020 r. - Poziom 3 (BPM w zakresie wymogów dotyczących użytkownika) I kw. 2022 r. - Poziom 4 (szczegółowe BPM w zakresie wymogów funkcjonalnych) I kw. 2022 r. 2 Przepisy prawne - Przyjęcie aktualnych przepisów* II kw. 2019 r. - Przyjęcie przyszłych przepisów** II kw. 2021 r. 3 Etap rozpoczęcia realizacji projektu - Dokument koncepcyjny II kw. 2021 r. - Decyzja o rozpoczęciu realizacji projektu II kw. 2021 r. 4 Projekt informatyczny - Specyfikacje aplikacji i usług II kw. 2023 r. - Specyfikacje techniczne systemu II kw. 2023 r. Etap budowy - Realizacja usług centralnych III kw. 2024 r. - Integracja usług w systemach krajowych Nie dotyczy - Wdrażanie na szczeblu krajowym Nie dotyczy Etap przejściowy - Wdrożenie i wprowadzenie IV kw. 2024 r. - Testy zgodności II kw. 2025 r. 5 Działania - Komisja, administracje państw członkowskich i przedsiębiorcy II kw. 2025 r. - Państwa niebędące członkami UE i przedsiębiorcy spoza UE (jeżeli dotyczy) Nie dotyczy 6 Wsparcie wdrażania (szkolenie i komunikacja) - Szkolenie i komunikacja opracowane na szczeblu centralnym IV kw. 2024 r. - Krajowe szkolenie i komunikacja IV kw. 2024 r. *Aktualne przepisy odnoszą się do rozporządzenia (UE) 2019/880 **Przyszłe przepisy odnoszą się do przepisów wykonawczych, które zostaną przyjęte zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2019/880



W tabeli 2 przedstawiono wyciąg z projektu EU-CSW-CERTEX ze szczególnym wskazaniem na element 2 tego projektu łączący system kontroli przywozu dóbr kultury.