Bruksela, dnia 27.12.2004

COM(2004)833 końcowy

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKEIGO I RADY

w sprawie wykonania rozporządzenia nr 450/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady

1. Wprowadzenie

W strefie Euro koszty pracy uważane są generalnie za jedno z głównych źródeł inflacji. Komisja uważa więc, że dla Europejskiego Banku Centralnego czasowy wskaźnik kosztów pracy ma szczególnie istotne znaczenie dla monitorowania inflacji oraz dla partnerów społecznych przy negocjowaniu warunków wynagrodzenia.

Rozporządzenie (WE) nr 450/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 lutego 2003 r. dotyczące wskaźnika kosztów pracy ustanawia powszechne ramy tworzenia, przesyłania i oceny porównywalnych wskaźników kosztów pracy we Wspólnocie (Dz.U. L 69 z 13.3.2003, str. 1). Po przyjęciu rozporządzenia Państwa Członkowskie rozpoczęły wdrażanie jego postanowień. Większość Państw Członkowskich wskaźników dalszym ciągu opracowywała tymczasową serię wskaźników (rozpowszechnianych już od kilku lat przez Eurostat ), które stały się wskaźnikami ostatecznymi, podczas gdy inne kraje zaczęły rozważać ewentualne rozwiązania alternatywne. Niektóre z krajów tworzyły wskaźnik kosztów pracy po raz pierwszy.Art.13 rozporządzenia określa wymóg sporządzania co dwa lata sprawozdań z wdrażania rozporządzenia. Sprawozdanie to, zgodnie z ostatnim zdaniem art.13 rozporządzenia, odnosi się tylko do działań przeprowadzonych przez Państwa Członkowskie w celu przygotowania zastosowania wspomnianego rozporządzenia.

2. Okresy przejściowe

Poniższa tabela pokazuje Państwa Członkowskie oraz ich okresy przejściowe do czerwca 2005 r. na dostarczenie serii wskaźników kosztów pracowniczych od 1996 r. do dnia dzisiejszego. Okresy przejściowe dotyczą tylko niektórych składników, albo pełnego zastosowania wskaźnika.

Państwo Członkowskie | Okres przejściowy obejmuje |

Belgia | - 70. dniowy okres transmisji - Koszty pracy na przepracowaną godzinę |

Niemcy | NACE sekcje H, I i K |

Grecja | Wszystkie postanowienia |

Hiszpania | 70. dniowy okres transmisji |

Francja | Wszystkie postanowienia |

Irlandia | Wszystkie postanowienia |

Włochy | - Świadczenia socjalne pracodawcy plus podatki zapłacone przez pracodawcę pomniejszone o otrzymane dotacje - Zwolnienia z podatków i dotacji (D4 i D5) |

Luksemburg | Wszystkie postanowienia |

Holandia | - Dane historyczne 1996 – 2002 - Świadczenia socjalne pracodawcy plus podatki zapłacone przez pracodawcę pomniejszone o otrzymane dotacje - Zwolnienia z podatków i dotacji (D4 i D5) |

Austria | NACE sekcje G, H, I, J i K |

Finlandia | Wszystkie postanowienia |

Szwecja | Wszystkie postanowienia |

Zjednoczone Królestwo | - Włączenie Irlandii Północnej - Włączenie jednostek zatrudniających poniżej 20 pracowników - Dostosowanie dnia roboczego |

3. Środki wdrożone przez Państwa Członkowskie do października 2004 r.

Niżej wymienione kraje podjęły wszelkie niezbędne działania, aby osiągnąć pełną zgodność z przedmiotowym rozporządzeniem: Republika Czeska, Dania, Litwa, Węgry, Portugalia i Słowacja.

Kolejna grupa Państw członkowskich w całości wykonuje rozporządzenie, z wyjątkiem elementów podlegających okresowi przejściowemu. Grupa ta obejmuje: Niemcy, Hiszpanię, Holandię i Austrię.

W pozostałych krajach sytuacja przedstawia się następująco:

Belgia

Opracowano tymczasowy wskaźnik częściowo ilustrujący zjawisko przy użyciu dostępnych źródeł danych. Dostępne serie obejmują lata 1996-2002.

Estonia

Wskaźnik kosztów pracy wdrożono częściowo. Definicje, pojęcia i zakres składników są zgodne z wspomnianym rozporządzeniem. Brakuje danych historycznych za lata 1996-2002 oraz serii korygowanych dla roboczodni i sezonowo.

Grecja

Okres przejściowy do czerwca 2005 r. dla pełnego zastosowania wskaźnika.

Obecnie opracowuje się wskaźnik tymczasowy. Opracowanie oparte na kwartalnym Badaniu Siły Roboczej oraz wieloletnim Badaniu Kosztów Pracowniczych doprowadziła do stworzenia tymczasowego wskaźnika będącego obecnie przedmiotem analizy pod kątem metodologii i zgodności z rzeczywistością.

Francja

Okres przejściowy do czerwca 2005 r. dla pełnego zastosowania wskaźnika.

Dostępny jest tymczasowy wskaźnik częściowo zgodny z pojęciami zastosowanymi w przedmiotowym rozporządzeniu za lata 1996 i kolejne. Przeprowadzono serię badań metodologicznych i symulacji w latach 2003 i 2004 w ramach testowania opracowania wskaźnika ostatecznego.

Irlandia

Okres przejściowy do czerwca 2005 r. dla pełnego zastosowania wskaźnika.

Opracowano tymczasowy wskaźnik częściowo ilustrujący zjawisko przy użyciu dostępnych źródeł danych. Dostępne serie obejmują lata 1996-2002.

Włochy

Częściowo wdrożono Wskaźnik Kosztów Pracy. Denominator wskaźnika, tj. przepracowane godziny, w chwili obecnej oznacza łączną liczbę pracowników wyrażoną liczbą odpowiednich pełnoetatowych pracowników. Nie jest jeszcze przestrzegany wymóg okresu 70. dniowego oraz nie są dostępne serie dni roboczych i korygowanych sezonowo.

Cypr

Opracowywany jest obecnie wskaźnik tymczasowy. Pilotażowe badanie przeprowadzono w latach 2002-2003 w celu zebrania kwartalnych informacji bezpośrednio od przedsiębiorców. Ponieważ wyniki nie były zadowalające pod żadnymi względami, obecnie prowadzony jest cykl badań analizujących istniejące źródła danych.

Łotwa

Wskaźnik Kosztów Pracy został częściowo wdrożony. Definicje, pojęcia i zakres składników są zgodne z rozporządzeniem. Brakuje tylko danych historycznych za 1996 r.

Luksemburg

Okres przejściowy do czerwca 2005 r. dla pełnego wdrożenia wskaźnika.

Tymczasowy wskaźnik częściowo zgodny z pojęciami zastosowanymi w rozporządzeniu dostępny jest za lata 1996 i kolejne. Przeprowadzono serię badań metodologicznych i symulacji w latach 2003 i 2004 w ramach testowania opracowania wskaźnika ostatecznego.

Malta

Obecnie opracowywany jest wskaźnik tymczasowy. Prowadzony jest cykl badań analizujących istniejące źródła danych.

Polska

Tymczasowy wskaźnik częściowo zgodny z pojęciami zastosowanymi w rozporządzeniu dostępny jest za lata 1996 i następne. Serie wskaźnika nie zostały rozbite, zgodnie z wymaganiami, według działalności gospodarczej, ani na roboczodni. Nie są dostępne wskaźniki serii korygowanych sezonowo.

Słowenia

Wskaźnik Kosztów Pracy został częściowo wdrożony. Definicje, pojęcia i zakres składników są zgodne z rozporządzeniem. Brakuje serii wskaźnika korygowanego dla roboczodni i sezonowo.

Finlandia

Okres przejściowy do czerwca 2005 r. dla pełnego wdrożenia wskaźnika.

Tymczasowy wskaźnik częściowo zgodny z pojęciami stosowanymi w rozporządzeniu dostępny jest za lata 1996 i następne. Przeprowadzono serię badań metodologicznych i symulacji w latach 2003 i 2004 w ramach testowania opracowania wskaźnika ostatecznego.

Szwecja

Okres przejściowy do czerwca 2005 r. dla pełnego wdrożenia wskaźnika.

Tymczasowy wskaźnik częściowo zgodny z pojęciami stosowanymi w rozporządzeniu dostępny jest za lata 1996 i następne. Przeprowadzono serię badań metodologicznych i symulacji w latach 2003 i 2004 w ramach testowania opracowania wskaźnika ostatecznego.

Zjednoczone Królestwo

Tymczasowy wskaźnik częściowo zgodny z pojęciami stosowanymi w rozporządzeniudostępny jest za lata 1996 i następne. Serie wskaźnika nie zostały rozbite, zgodnie z wymaganiami, według działalności gospodarczej, ani na roboczodni. Nie są dostępne wskaźniki serii korygowanych sezonowo.

Wszystkie Państwa Członkowskie zostały poproszone o złożenie bardziej szczegółowych sprawozdań dotyczących działań związanych z wykonaniem rozporządzenia. Dostępne informacje znajdują się z załączniku do niniejszego raportu.

4. Działania towarzyszące Komisji Europejskiej (Eurostat)

Od chwili wejścia w życie rozporządzenia (WE) 450/2003 Eurostat udziela krajom dalszych instrukcji dotyczących podstaw metodologii oraz przekazywania danych. Rozporządzenie wykonawcze przyjęte przez Komisję w lipcu 2003 r. (WE 1216/2003, Dz.U. L 169 z 8.7.2003, str. 37), określa bardziej szczegółowo procedury przekazywania wskaźnika, specyficzne (sezonowe) dostosowania oraz treść sprawozdań jakościowych.

Eurostat przygotowuje bazę danych oraz narzędzie do przekazywania danych, aby odbierać, weryfikować, obrabiać, przechowywać i rozpowszechniać dane związane ze Wskaźnikiem Kosztów Pracy w sposób terminowy. Procesy te zostaną ukończone i będą w pełni dostępne do wiosny2005 r., po wygaśnięciu ostatniego okresu przejściowego, gdy wszystkie kraje zaczną dostarczać serie wskaźników zgodne z rozporządzeniem. W międzyczasie Eurostat nadal otrzymuje i rozprowadza serie wskaźników oparte na rozporządzeniu lub tymczasowych seriach wskaźników, w zależności od stanu wykonania rozporządzenia w danym Państwie Członkowskim.

5. Wnioski

Dziesięć Państw Członkowskich w pełni wykonało przedmiotowe rozporządzenie, a cztery z nich nadal wykonuje postanowienia przejściowe odnośnie do niektórych aspektów wykonania.

Piętnaście Państw Członkowskich nadal znajduje się w fazie przygotowawczej do wykonania rozporządzenia. Sześć z nich ustaliło warunki przejściowe do czasu pełnego wykonania rozporządzenia.

Składniki pozostałe do pełnego wykonania rozporządzenia dotyczą przede wszystkim pełnego rozbicia danych według działalności gospodarczej, danych historycznych oraz (sezonowych) dostosowań serii. Przygotowanie wskaźnika na czas w 70 dni także wymaga dostosowania do procesu produkcyjnego. W niektórych krajach nadal trwa poszukiwanie i testowanie najbardziej odpowiednich źródeł danych.

ZAŁĄCZNIK

Szczegóły działań wykonawczych Belgia

Obecnie dostępne dane za okres od pierwszego kwartału 1996 r. do czwartego kwartału 2002 r. nie są jeszcze w pełni oparte na zharmonizowanej metodologii. Głównym problemem jest ocena denominatora podstawowej zmiennej, czyli liczby przepracowanych godzin. Informacje znajdujące się w dostępnych aktach wyrażone są w „Pełnych ekwiwalentach czasowych”, a nie w liczbie godzin. Celem bieżących działań jest umożliwienie oszacowania kwartalnie przepracowywanych godzin w dokładniejszy sposób , w celu wdrożenia praktyk bardziej zbliżonych do metod stosowanych w innych Państwach Członkowskich. Tymczasowe kwartalne wskaźniki za lata 2003 i 2004 są obecnie opracowywane.

Republika Czeska

Wskaźniki przygotowano ściśle według ustaw. Jednakże, aby osiągnąć pełną zgodność, nadal niezbędne jest obliczenie wskaźnika z wyłączeniem premii. Wstępne czynności zostały już podjęte. Nowa zmienna premii została uwzględniona na liście zmiennych Sprawozdania Przedsiębiorstwa za pierwszy kwartał 2003. Wyniki będą zweryfikowane względem odpowiadających im danych rocznych znajdujących się w rocznej Ankiecie Kosztów Pracy. Obliczenie danych historycznych przed pierwszym kwartałem 2003 r. nie będzie możliwe.

Grecja

Zbieranie danych o przepracowanych godzinach i kosztach pracowniczych będzie opierać się na kwartalnej ankiecie, począwszy od 2005 r. za lata 2000 do 2004. Informacje za lata 1996-1999 mogą opierać się na źródłach administracyjnych (fundusze ubezpieczenia społecznego) w zależności od wyników obecnie prowadzonych badań.

Hiszpania

Dotychczasowe działania można podsumować w następujący sposób:

Okres | Działanie |

1998-1999 | Opracowanie Kwartalnej Ankiety Kosztów Pracy (KAKP) |

Styczeń 2000 | Zbieranie pierwszych danych do KAKP |

Marzec 2002 | Ocena historycznych serii płac i wynagrodzeń poprzez odnoszenie KAKP do poprzedniej ankiety o płacach i wynagrodzeniach. |

Czerwiec 2002 | Ocena danych historycznych dla pozostałych danych o kosztach pracowniczych |

Grudzień 2002 | Zastosowanie formuły Laspeyresa |

2003 | Badanie i wdrożenie serii dni roboczych i skorygowanych sezonowo; badanie na temat wdrożenia danych tymczasowych w ciągu wymaganego okresu 70. dniowego; analizowanie poprawek |

Marzec 2004 | Pierwsze przekazanie danych zgodnie z wymaganiami rozporządzenia, z wyjątkiem niedotrzymania 70. dniowego terminu przekazania |

Od 2002 | Badanie wykonalności włączenia NACE sekcja L |

Francja

Pomimo swoich zwolnień, Francja wysyła już tymczasowe dane za okresy wsteczne do 1996 r. Od 2003 r. Francja podejmuje stosowne działania, aby stopniowo ulepszać wskaźniki; działania te obejmują badania metodologiczne, opracowywanie specjalnych narzędzi komputerowych i poszukiwanie najodpowiedniejszych źródeł danych. W październiku 2004 r. niemal całkowicie ukończono tworzenie narzędzi informatycznych. Irlandia

Wskaźniki zostaną opracowane w ramach nowej ogólnoekonomicznej ankiety nazwanej Zarobki, Godziny Pracy i Koszty Zatrudnienia (ZGPKZ). Rozpoczęto już projekt wdrażający nową ankietę ZGPKZ. Początkowo będą zbierane dane za czwarty kwartał 2004 r. w sekcjach NACE dotyczących budowy, sprzedaży detalicznej i hurtowej oraz pośrednictwa finansowego, a formularze ankiety zostaną opublikowane w styczniu 2005 r.. Pozostałe sekcje NACE od C do O będą włączane do badania krok po kroku. ZGPKZ będzie ankietą korespondencyjną, przy czym silnie promowana będzie możliwość odesłania ankiety w formie elektronicznej. Do pozyskania danych z nadesłanych formularzy stosowna będzie technologia skanowania. Do czasu opracowania ankiety Irlandia będzie przesyłać stare wskaźniki. Metodologia zintegrowania obu serii zostanie dostarczona w okresie późniejszym.

Cypr

Opracowano kwartalną ankietę służącą pozyskaniu informacji o ilości przepracowanych godzin i kosztach pracowniczych, w oparciu o rozmowy osobiste w firmach z pięcioma lub więcej pracownikami. Doświadczenie zebrane podczas ankiety było pozytywne pod kątem jakości danych. Jednakże, okazało się być uciążliwe dla przedsiębiorstw, kosztowne oraz pracochłonne i prowadziło do znacznych opóźnień w zbieraniu, przetwarzaniu i przygotowywaniu danych. Z tych powodów wykorzystanie danych administracji wydaje się być lepszym i bardziej terminowym rozwiązaniem, a także zmniejsza uciążliwość od strony przedsiębiorstw. Analizując różne możliwości, stwierdzono, że najlepszym dostępnym źródłem danych jest Rejestr Wydziału Ubezpieczenia Społecznego. Ponieważ nadal pojawiają się trudności, szczególnie z klasyfikacją działalności gospodarczej oraz terminowym przypisywaniem nieregularnych premii, Urząd Statystyczny Cypru rozpoczął pracę nad rozwiązaniem tych problemów w najszerszym zakresie. Pierwsze wyniki za lata 2000-2003 spodziewane są przed upływem 2004 r. Obecnie prowadzone są prace nad przygotowaniem najlepszego sposobu obliczenia danych historycznych.

Łotwa

Dane z Łotwy są zgodne z rozporządzeniem. Jedynym wyjątkiem jest fakt, iż dane historyczne do 1996 r. stanowiące część głównych danych źródłowych, tj. liczbę przepracowanych godzin w sektorze prywatnym oraz inne informacje, nie są dostępne.

Węgry

Sytuacja na Węgrzech w dużej mierze jest zgodna z wymaganiami prawnymi. Wyjątki dotyczą wskaźnika nie zawierającego premii, ponieważ brakuje informacji o premiach przed 2002 r. Wskaźniki oparte są na miesięcznych krótkoterminowych ankietach obejmujących wszystkie firmy zatrudniające ponad 49 pracowników oraz przedsiębiorstwa z zatrudnieniem pomiędzy 5 a 49 osób w reprezentatywnych proporcjach (instytucje publiczne zostały uwzględnione w pełnym zakresie po 1998 r.) oraz na ankietach kosztów pracy z lat 2000 i 1996. Dodatkowo, stosowane są inne przeliczniki obliczania składników innych niż płace i wynagrodzenia, uzupełniające dane ze źródeł podstawowych. Pierwsze kompletne sprawozdanie zostało przesłane we wrześniu 2004 r.

Polska

Dane z Polski za pierwszy, drugi i trzeci kwartał przesłane są zgodnie z prawnym wymogiem terminu 70. dniowego; natomiast dane za czwarty kwartał wysyłane są z opóźnieniem sięgającym nawet 120 dni. Metadane zostały ustalone zgodnie z formatem SDDS Międzynarodowego Funduszu Monetarnego (IMF). Udostępniono także kompletne sprawozdanie.

Portugalia

Dane portugalskie opierają się na kilku źródłach, z których głównym jest ankieta ‘Índice de Custo do Trabalho’ (ICT). Pierwotnie została ona opracowana w celu utworzenia i wdrożenia Wskaźnika Kosztów Pracy, jednakże później musiała zostać dostosowana do wymogów wskaźników. Uzupełniające źródła danych zostały przeanalizowane i przetestowane. Badania wykazały, że wdrażanie przebiega zgodnie z rozporządzeniem 450/2003.

Słowenia

Dane ze Słowenii są zgodne z rozporządzeniem. Jedyny wyjątek dotyczy korekt za sezony zatrudnienia i dni robocze, które zostaną udostępnione w 2005 r.

Finlandia

W okresie przejściowym Finlandia dostarczyła do Eurostat w terminie 70 dni serie wskaźników, które nie były w pełni zgodne z rozporządzeniem. Metody obliczenia wskaźników zostały dopracowane, aby spełniać wymagania szczegółowości i jakości określone przez rozporządzenie i zostaną wdrożone od początku 2005 r. Wskaźnik będzie także obejmował działalność w sektorze publicznym.

Zjednoczone Królestwo

Anglia przygotowuje obecnie serię międzyokresową, która nie jest w pełni zgodna z rozporządzeniem. Nowa seria oparta na rozporządzeniu została przygotowana i będzie opublikowana oraz systematycznie przesyłana do Eurostatu od 2005 r. Do końca 2004 r. Anglia spodziewa się udostępnienia uzgodnionych serii historycznych zgodnych z rozporządzeniem do pierwszego kwartału 2000 r. Zostanie to powiązane z obecną serią międzyokresową, dając dane historyczne do pierwszego kwartału 1996 r.