Preferowanym trybem wdrażania w KTZ w przypadku przydziałów terytorialnych jest wsparcie budżetowe (do tej pory w dwunastu z szesnastu KTZ korzystających z EFR). Oznacza to pozytywne odejście od trybu wdrożenia projektu stosowanego wcześniej w kilku KTZ. Wsparcie budżetowe stanowi skuteczny sposób eliminowania przekrojowych, długoterminowych i strukturalnych wyzwań oraz prowadzenia konstruktywnego dialogu merytorycznego.

Szesnaście KTZ spełnia warunki, by uzyskać środki z przydziału terytorialnego w ramach 11. EFR, co określono zgodnie z kryteriami ustanowionymi w decyzji o stowarzyszeniu zamorskim. Należy zauważyć, że Grenlandia otrzymuje wsparcie finansowe bezpośrednio z budżetu ogólnego Unii na podstawie „decyzji w sprawie Grenlandii” .

Sytuacja w 2018 r.

a)Wdrażanie terytorialne 11. EFR

Dzięki wspólnemu zaangażowaniu wszystkich zainteresowanych stron w 2018 r. poczyniono postępy w programowaniu 11. EFR za sprawą wzmocnionej koordynacji i dialogu. Wraz z przyjęciem dokumentów programowych w ramach 11. EFR dla Wyspy Świętej Heleny i Montserrat dwanaście z szesnastu KTZ z przydziałami terytorialnymi sfinalizowało swoje programowanie pod koniec 2018 r. Kilka innych KTZ poczyniło znaczące postępy na drodze do finalizacji na początku 2019 r. Jeśli chodzi o wdrażanie, w 2018 r. wypłacono KTZ 58,62 mln EUR w ramach 11. EFR (zob. załącznik 1).

Jeśli chodzi o wdrażanie w 2018 r.:

Region Karaibów:

·W sektorze zrównoważonej energii zakończono wypłaty z programów wsparcia budżetowego na Sint Eustatius (pierwsza i druga stała transza: 2,2 mln EUR) i na Sabie (druga stała transza: 1,4 mln EUR), co przyniosło zwiększoną odporność sektora, wzrost produkcji energii ze źródeł odnawialnych i bardziej stabilne sieci.

·W sektorze edukacji poczyniono postępy dzięki wsparciu ze strony trwających programów wsparcia budżetowego Anguilli (druga stała transza: 1,75 mln EUR + 2,8 mln dodatku z puli środków B) oraz Turks i Caicos (druga stała transza: 1 mln EUR + pierwsza zmienna transza: 3,8 mln EUR + 2 mln dodatku z puli środków B), co sprawiło, że szkolnictwo podstawowe, szkolnictwo średnie oraz kształcenie i szkolenie zawodowe zyskały na adekwatności w zaspokajaniu obecnych i przyszłych potrzeb rynku pracy.

·W 2018 r. nastąpiło również przyjęcie i podpisanie dokumentu programowego w ramach 11. EFR dla Montserratu (18,4 mln EUR) w celu wsparcia wzrostu gospodarczego, a także rozwoju głównych polityk sektorowych, takich jak polityki dotyczące energii ze źródeł odnawialnych i turystyki. Dokonano pierwszej wypłaty (pierwsza stała transza: 5,4 mln EUR + 0,32 mln EUR dodatku z puli środków B). Ten program wsparcia budżetowego stanowi kontynuację programu wsparcia budżetowego w ramach 10. EFR przyczyniającego się do realizacji planu zrównoważonego rozwoju wyspy.

Region Pacyfiku:

·W obszarze turystyki Polinezja Francuska (pierwsza stała transza: 7,45 mln EUR) poczyniła postępy w realizacji polityki sektorowej przy wsparciu ze strony programu sektorowego wsparcia budżetowego, przyciągając turystów i tworząc miejsca pracy. Dokument programowy w ramach 11. EFR w sprawie turystyki dla Wysp Pitcairn przyjęto w 2017 r. i podpisano w 2018 r., przy czym stanowi on kontynuację programu wsparcia budżetowego w ramach 10. EFR w tym samym sektorze, zakończonego w 2018 r.

·W sektorze zatrudnienia Nowa Kaledonia kontynuowała wdrażanie polityki mającej na celu zwiększenie zdolności do zatrudnienia, w szczególności poprzez szkolenia techniczne i zawodowe.

·W obszarze rozwoju cyfrowego i łączności Wallis i Futuna poczyniły znaczne postępy w realizacji swojej strategii cyfrowej (wypłata pierwszej stałej transzy: 12 mln EUR). W czasach, w których dostępność cyfrowa ma kluczowe znaczenie i stwarza nowe możliwości gospodarcze, program wspiera w szczególności podłączenie Wallis i Futuny do szerokopasmowego kabla Tui-Samoa zapewniającego szybką łączność szerokopasmową.

Inne KTZ:

·Zarówno Falklandy, jak i Wyspa Świętej Heleny skorzystały z programów łączności w ramach 11. EFR. Na Wyspie Świętej Heleny dokument programowy przyjęto na początku 2018 r. oraz poczyniono postępy we wdrażaniu strategii cyfrowej (wypłata pierwszej stałej transzy: 10 mln EUR). Na Falklandach poczyniono pierwsze postępy w kierunku wzmocnienia realizacji infrastruktury transportowej i związanej z łącznością (wypłata pierwszej stałej transzy: 2 mln EUR).

·W obszarze turystyki na Saint-Pierre i Miquelon nastąpiło zwiększenie dostępności dla turystów, dzięki czemu w szczycie sezonu Saint-Pierre jest teraz „w pełni zarezerwowana” (wypłata pierwszej zmiennej transzy: 3,25 milion EUR + trzecia stała transza: 3,25 mln EUR).

Ogólnie rzecz biorąc, przez cały rok programy wsparcia budżetowego prowadziły do regularnego dialogu politycznego z krajami i terytoriami zamorskimi w sprawie reform zarządzania finansami publicznymi, polityk sektorowych i sytuacji makroekonomicznej.

W 2018 r. miało miejsce uruchomienie środków z pomocy technicznej w celu wsparcia terytorialnych i regionalnych urzędników zatwierdzających w procesie programowania. Do końca 2018 r. na podstawie umów o pomoc techniczną lub badań mających pomóc w określeniu strategii sektorowych KTZ lub ustaleniu spełnienia przez KTZ warunków otrzymania wsparcia budżetowego wypłacono środki w łącznej kwocie 3,6 mln EUR w ramach Instrumentów Współpracy Technicznej I i II 11. EFR.

b)Współpraca regionalna w ramach 11. EFR

W 2018 r. osiągnięto znaczny postęp za sprawą przyjęcia wszystkich trzech regionalnych programów KTZ w ramach 11. EFR:

·W odniesieniu do regionu Pacyfiku program regionalny „PROTEGE” (Projet régional océanien des territoires pour la gestion durable des écosystèmes – 36 mln EUR) podpisany w lutym 2018 r. będzie stanowił wsparcie dla zrównoważonego i odpornego rozwoju regionu poprzez ochronę różnorodności biologicznej i odnawialnych zasobów naturalnych. Opiera się on na programie regionalnym „INTEGRE” (Initiative des territoires pour la gestion régionale de l’environnement – 12 mln EUR) w ramach 10. EFR, w którym skupiono się na zintegrowanym zarządzaniu strefą przybrzeżną i rozwoju sieci regionalnych (na przykład w odniesieniu do rolnictwa ekologicznego, odpadów i przystosowania się do zmiany klimatu).