Streszczenie oceny skutków

Ocena skutków wprowadzenia wymogów dotyczących ekoprojektu i etykietowania energetycznego dla urządzeń chłodniczych z funkcją sprzedaży bezpośredniej

A. Zasadność działań

Dlaczego należy podjąć działania? Na czym polega problem?

Urządzenia chłodnicze z funkcją sprzedaży bezpośredniej (np. szafy stosowane w supermarketach, chłodziarki napojów, małe zamrażarki do lodów, witryny do lodów gałkowych oraz automaty sprzedające) mają podstawowe znaczenie dla zapewnienia zachowania jakości żywności w łańcuchu żywnościowym w Unii, a także dla dostarczania konsumentom innych niepsujących się środków spożywczych, np. napojów, które zazwyczaj spożywa się w temperaturze niższej niż temperatura otoczenia. Spełniając tę funkcję, urządzenia te zużywają jednak znaczną ilość energii i przyczyniają się w istotny sposób do emisji gazów cieplarnianych, przy rocznym zużyciu na poziomie około 65 TWh w UE-28, co odpowiada około 0,46 % całkowitego zużycia energii końcowej w UE. Przewiduje się, że zasoby UE-28 wzrosną z 14 mln urządzeń w 2013 r. do 17 mln urządzeń w 2030 r. Zużycie energii w fazie użytkowania stanowi nawet 80 % całkowitego zużycia energii przez produkt. Wiele urządzeń wykorzystuje się przez 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu. Dla tej grupy produktów istnieje znaczny potencjał w zakresie oszczędności i poprawy stanu środowiska. Oszczędności te pozostaną jednak niewykorzystane, ponieważ: 1)nie istnieją żadne przepisy UE konkretnie regulujące zużycie energii przez urządzenia chłodnicze z funkcją sprzedaży bezpośredniej; 2)dostępne informacje na temat zużycia energii przez te produkty są ograniczone; 3)decyzje o zakupie nie są systematycznie podejmowane z uwzględnieniem kosztów całego cyklu życia produktu; 4)istnieje rozbieżności interesów w sytuacjach, gdy kupujący urządzenie nie jest użytkownikiem końcowym, np. w przypadku małych witryn do lodów, chłodziarek napojów i automatów sprzedających ustawianych przez dystrybutorów marek produktów spożywczych lub napojów w supermarketach, lokalnych sklepach, portach lotniczych, na dworcach kolejowych, w klubach sportowych itp.

Jaki jest cel inicjatywy?

Obniżenie średniego zużycia energii przez komercyjne szafy chłodnicze. Dodatkowo ograniczenie emisji gazów cieplarnianych, które w przypadku komercyjnych urządzeń chłodniczych są związane głównie ze zużyciem energii, ale także z wyciekiem czynników chłodniczych. Propagowanie efektywności energetycznej, zachęcanie do innowacji oraz zmniejszenie zależności energetycznej. Propagowanie efektywności energetycznej jako wkładu w bezpieczeństwo dostaw energii w ramach wspólnotowego celu polegającego na zmniejszeniu zużycia energii w UE o 20 % do 2020 r. Przewiduje się, że szczegółowe wymogi dotyczące wycofywania z użytku usuną istniejące niedociągnięcia w odniesieniu do demontażu szaf oraz przyczynią się do osiągnięcia celów dyrektywy WEEE.

Na czym polega wartość dodana podjęcia działań na poziomie UE?

Istnieje wyraźny niewykorzystany potencjał w zakresie poprawy efektywności energetycznej szaf, które są obecnie sprzedawane i – zgodnie z oczekiwaniami – będą oferowane na rynku w najbliższych latach. Bez podejmowania dodatkowych konkretnych działań w odniesieniu do komercyjnych szaf chłodniczych zmiana rynku w kierunku bardziej efektywnych urządzeń będzie następować bardzo powoli, a negatywne skutki dla środowiska i zdrowia, których można łatwo uniknąć, będą się utrzymywać. Konieczne jest podjęcie działań na szczeblu unijnym, ponieważ brak wspomnianych jednolitych uregulowań w tym zakresie w UE niesie ze sobą ryzyko, że wprowadzanie osobnych wymagań dotyczących efektywności energetycznej przez poszczególne państwa członkowskie mogłoby stać się przeszkodą w funkcjonowaniu unijnego rynku wewnętrznego. Dyrektywa w sprawie ekoprojektu (w szczególności jej art. 16), której celem jest rynek wewnętrzny jako podstawa prawna traktatu, oraz dyrektywa w sprawie etykietowania energetycznego (art. 1) stanowią dla Komisji Europejskiej podstawę prawną do przyjęcia środków wykonawczych mających na celu zmniejszenie zużycia energii przez komercyjne szafy chłodnicze, jak również ukierunkowanie konsumentów na zakup urządzeń o najwyższej efektywności energetycznej.

B. Rozwiązania

Jakie warianty legislacyjne i nielegislacyjne rozważono? Czy wskazano preferowany wariant? Jak uzasadniono ten wybór lub jego brak?

Rozważano następujące warianty strategiczne: 0.scenariusz odniesienia: niepodejmowanie działań; 1.samoregulacja / dobrowolne porozumienie: ustanawianie własnych, nieobowiązkowych zasad przez przemysł; 2.wyłącznie ekoprojekt: wprowadzenie wyłącznie przepisów w zakresie ekoprojektu; 3.wyłącznie etykietowanie energetyczne: wprowadzenie wyłącznie przepisów w zakresie etykietowania energetycznego; 4.etykietowanie energetyczne i ekoprojekt w 3 etapach: połączenie wariantów 2 i 3 z wymogami dotyczącymi ekoprojektu zaostrzanymi w trzech fazach; 5.etykietowanie energetyczne i ekoprojekt w 2 etapach: połączenie wariantów 2 i 3 z wymogami dotyczącymi ekoprojektu zaostrzanymi w dwóch fazach. Wariant ten dzieli się dalej na wariant 5.1 i wariant 5.2, przy czym w wariancie 5.2 rozróżniono szafy stosowane w supermarketach z wbudowanym agregatem chłodniczym i te zasilane przez agregat zewnętrzny. Preferowanym wariantem jest wariant 5.2. Warianty 1, 2 i 3 odrzucono już na wczesnym etapie i nie brano ich później pod uwagę.

Jak kształtuje się poparcie dla poszczególnych wariantów?

Wymienione scenariusze omówiono na posiedzeniu Forum Konsultacyjnego ds. Ekoprojektu w dniu 2 lipca 2014 r. Według organizacji pozarządowych i państw członkowskich progi określone w wariancie 4 nie są wystarczająco rygorystyczne, stąd opowiadają się one za wariantem 5. Przedstawiciele przemysłu nie wypowiedzieli się na temat poziomu wymogów dotyczących efektywności energetycznej. Austria, Niderlandy, Zjednoczone Królestwo, Europejskie Partnerstwo na rzecz Energii i Środowiska oraz EuroCommerce opowiadają się za dwoma etapami (wariant 5), zaś organizacje pozarządowe i Niemcy – za trzema (wariant 4). Za przeglądem odbywającym się po ostatnim etapie (wariant 5) opowiedziała się większość zainteresowanych stron, jedynie stowarzyszenie EVA (European Vending Association) wnioskowało o szybki przegląd w świetle publikacji nowej normy badawczej. Większość państw członkowskich i organizacji pozarządowych popiera podejście funkcjonalne (w wariantach 4 i 5), podczas gdy przedstawiciele przemysłu uważają, że nie odzwierciedla ono różnorodności produktów dostępnych na rynku. Przedstawiciele przemysłu i niektóre państwa członkowskie opowiadają się za rozróżnieniem szaf z wbudowanym agregatem chłodniczym i szaf zasilanych przez agregat zewnętrzny (wariant 5.2). Argumenty przemawiające za zaproponowaniem wymogów dotyczących wycofywania z użytku (w wariantach 4 i 5) cieszą się zasadniczo poparciem państw członkowskich i NGO; jedynie federacja EFCEM (European Federation of Catering Equipment Manufacturers) była przeciwna takim wymogom. Większość państw członkowskich wnioskowała o jednolitą strukturę klas etykietowania energetycznego dla wszystkich omawianych urządzeń (w wariantach 4 i 5), tj. segmentu supermarketów, chłodziarek napojów, małych zamrażarek do lodów i automatów sprzedających. Przed utworzeniem Forum Konsultacyjnego ds. Ekoprojektu proponowano różne struktury dla poszczególnych rodzajów urządzeń.

C. Skutki wdrożenia preferowanego wariantu

Jakie korzyści przyniesie wdrożenie preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?

Do 2030 r. wariant 5.2 przyniesie następujące skutki: ·gwarancję usunięcia najmniej efektywnych modeli z rynku; ·synergiczny wpływ efektu „wypychania” przez konkretne wymogi dotyczące ekoprojektu oraz efektu „przyciągania” dzięki funkcjonującej skali etykietowania; ·oszczędność energii elektrycznej w porównaniu z dotychczasowym scenariuszem postępowania (BAU) na poziomie 19 TWh rocznie, tj. 0,83 % do 1,3 % ustalonego przez Komisję celu w zakresie oszczędności w zużyciu energii końcowej na 2030 r., oraz zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 7,4 mln ton ekwiwalentu CO2 rocznie; ·jasne ramy prawne w odniesieniu do projektu produktu, które pozostawiają producentom elastyczność w osiąganiu poziomów efektywności energetycznej; ·możliwe wyższe koszty zakupu, jednak w znacznej mierze rekompensowane oszczędnościami w fazie użytkowania produktu; ·oszczędności rocznych wydatków szacowane na 400 mln EUR w 2020 r. i około 2,9 mld EUR do 2030 r.; ·redukcję kosztów dzięki korzyściom skali w przypadku opłacalnych technologii; ·skorygowanie niedoskonałości rynku i poprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego; ·brak istotnych obciążeń administracyjnych zgłaszanych przez producentów lub sprzedawców detalicznych; ·przestrzeganie działania w granicach szczególnego mandatu udzielonego Komisji przez państwa członkowskie; ·uczciwą konkurencję dzięki zapewnieniu określenia równych warunków działania; ·brak negatywnego wpływu na zatrudnienie; ·brak stwierdzonego negatywnego wpływu na handel.

Jakie są koszty wdrożenia preferowanego wariantu lub – jeśli go nie wskazano – głównych wariantów?

Koszty produkcji mogą wzrosnąć w krótkim terminie z powodu zastosowania wydajniejszych komponentów, takich jak wentylatory o wysokiej wydajności, sprężarki o podwyższonej wydajności, lepsza izolacja itp. Ponadto producenci uwzględniają w kosztach produktu koszty dostosowania maszyn i linii produkcyjnych, szkolenia personelu, próbnego/pilotażowego uruchomienia, testów itp. Ze względu na efekty korzyści skali, konkurencję i większą sprzedaż oczekuje się, że koszty komponentów i szaf będą spadać w średnim i długim terminie po wprowadzeniu wymogów dotyczących ekoprojektu. Co więcej, wprowadzenie norm minimalnego zużycia energii oraz etykietowania energetycznego będzie wymagało systematyczniejszego testowania. Wszystkie te czynniki zwiększą koszt nabycia urządzenia, a całkowity wzrost szacuje się na 0,4 mld EUR do 2030 r. w porównaniu z dotychczasowym scenariuszem postępowania. Te dodatkowe wydatki konsumentów zostaną jednak w znacznej mierze zrekompensowane przez ograniczenie kosztów bieżących o 2,7 mld EUR. Oczekuje się, że początkowo wyższe ceny szaf nie doprowadzą do odkładania w czasie inwestycji sprzedawców detalicznych w bardziej energooszczędne instalacje. Decyzje o zakupie podejmuje się w kontekście dużych modernizacji lub budowy nowych sklepów; w takiej sytuacji cena zakupu urządzeń chłodniczych stanowi drobny element w ogólnym budżecie, a niewielki wzrost nie opóźniłby decyzji.

Jakie będą skutki dla przedsiębiorstw, MŚP i mikroprzedsiębiorstw?

Zasadniczo całkowite przychody przedsiębiorstw wzrosną. Wymogi dotyczące etykietowania energetycznego i ekoprojektu odgrywają ważną rolę w przemyśle unijnym, ponieważ umożliwiają mu wyróżnienie się pod względem jakości i innowacji. Proponowana polityka nie będzie miała szczególnego wpływu na większych ani mniejszych producentów, chociaż producenci oferujący szeroki zakres produktów lub posiadający doświadczenie z szafami o wysokiej efektywności i własne zaplecze testowe będą mieli przewagę rynkową. Wpływ na MŚP będzie ograniczony, w przypadku gdy wprowadzone zostanie podejście dwuetapowe z przejściowym pierwszym etapem, na którym usuwa się jedynie ograniczoną liczbę urządzeń z rynku, i rygorystycznym drugim etapem wdrażanym 3 lata po pierwszym etapie, aby uwzględnić cykl projektu komercyjnego urządzenia chłodniczego. Pozwoliłoby to na wprowadzenie rygorystycznych wymogów przy jednoczesnym zapewnieniu, aby MŚP miały wystarczająco dużo czasu na opracowanie produktów spełniających nowe wymogi. Ponadto dopuszczalne jest obliczenie parametrów na podstawie projektu lub ekstrapolacji danych z innego modelu. Zmniejszy to obciążenie związane z testowaniem dla przedsiębiorstw bez zaplecza testowego.

Czy przewiduje się znaczące skutki dla budżetów i administracji krajowych?

Nie istnieją dodatkowe skutki dla budżetów i administracji krajowych poza tymi wskazanymi powyżej.

Czy wystąpią inne znaczące skutki? Maksymalnie 6 wierszy

Podwójny i synergiczny efekt wymogów dotyczących ekoprojektu i etykietowania energetycznego osiąga się w sposób, który jest sprawiedliwy dla wszystkich producentów i który będzie sprzyjał konkurencji oraz innowacji w zakresie efektywności energetycznej.

D. Działania następcze

Kiedy nastąpi przegląd przyjętej polityki?