PL    PL  
 KOMISJA  
EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 10.4.2014 r. 
SWD(2014) 102  final/2 
  
CORRIGENDUM: Annule et remplace le document SWD(2014) 102 final du 27.3.2014. 
Concerne toutes les versions linguistiques; page 1, titre. 
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 
w sprawie dzia łalności instytucji pracowniczych progr amów emerytalnych oraz nadzoru 
nad takimi instytucjami 
 
(wersja przekszta łcona) 
 
(Tekst maj ący znaczenie dla EOG) 
{COM(2014) 167 final} 
{SWD(2014) 103 final} 
{SWD(2014) 104 final}  
 
2 
  
1. WPROWADZENIE  
Konieczne jest dostosowanie systemów emerytalnych w ca łej Unii Europejskiej (UE), aby zapewni ć 
adekwatne, bezpieczne i stabilne emerytury. Do realizacji przedmiotowego celu zdecydowanie mo że 
przyczynić się również jednolity rynek. W bia łej księdze w sprawie emerytur og łoszono, że „[w] 2012 
r. Komisja przedstawi wniosek ustawodawczy w sprawie przegl ądu [dyrektywy 2003/41/WE w 
sprawie dzia łalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi 
instytucjami]”. Instytucje pracownicz ych programów emerytalnych (IORP) s ą podobnie jak inne 
instytucje finansowe integraln ą częścią jednolitego rynku.  
Dyrektywa 2003/41/WE stanowi ła pierwszy krok na drodze do jednolitego rynku. Dziesi ęć lat po 
przyjęciu tej dyrektywy nale ży ją zmienić z pięciu powodów. Po pierwsze, nadal istniej ą bariery 
ostrożnościowe, które sprawiaj ą, że przystąpienie do IORP w innych pa ństwach cz łonkowskich jest 
dla pracodawców kosztowniejsze. Po drugie, znacznie wzros ła liczba Europejczyków uczestnicz ących 
w systemach o zdefiniowanej sk ładce, które przenosz ą ryzyko z IORP i pracodawców na osoby 
fizyczne. Po trzecie, ostatnie kryzysy finansowe i gospodarcze wykaza ły, że obecne minimalne 
poziomy ochrony uczestników i beneficjentó w systemów emerytalno-rentowych wymagaj ą 
poprawy. Po czwarte, osoby fizyczne nie otrzymuj ą istotnych informacji w zrozumia ły sposób, co 
uniemożliwia im podejmowanie przemy ślanych decyzji dotycz ących finansowania ich emerytur. Po 
piąte, uprawnienia nadzorcze s ą niewystarczaj ące do zapewnienia zgodno ści IORP z wymogami w 
zakresie zarz ądzania i przejrzysto ści.  
Ważne jest podj ęcie działań zaradczych w celu wzmocnienia regulacji mikroostro żnościowej UE w 
odniesieniu do IORP ju ż teraz, gdy ż poprawa wyników pracowniczych funduszy emerytalnych 
wymaga d ługiego czasu. Niepodj ęcie działań teraz doprowadzi łoby do utraty szans pod wzgl ędem 
oszczędności kosztów i zwrotu z inwestycji oraz do  dokonywania nieodpowiedniego planowania 
finansowego przez miliony Europejczykó w. Ponadto nieproporcjonalnie zwi ększyłoby to obci ążenie 
dla młodych pokole ń i osłabiłoby solidarno ść międzypokoleniow ą. 
W przedmiotowym wniosku nie bierze si ę pod uwag ę wprowadzenia w odniesieniu do IORP nowych 
przepisów dotycz ących wyp łacalności. Decyzja ta zosta ła podjęta w zwi ązku z powszechnym 
zaniepokojeniem wyra żanym przez zainteresowane strony w trakcie konsultacji spo łecznych oraz na 
podstawie wyników ilo ściowego badania wp ływu („QIS”) przeprowadzonego przez EIOPA w lipcu 
2013 r. S łużby Komisji przy wsparciu ze strony EIOPA ponownie przeanalizuj ą tę kwestię, gdy 
dostępne będą bardziej kompletne dane.  
2. OKREŚLENIE PROBLEMU  
Komisja okre śliła cztery g łówne problemy: 1) z łożoność działalności transgranicznej; 2) wymogi w 
zakresie zarz ądzania i zarz ądzania ryzykiem; 3) komunikacja z uczestnikami; oraz 4) uprawnienia 
nadzorcze. 
 
3 
 2.1. Bariery ostro żnościowe ograniczaj ące rozwój transgranicznych IORP 
Doświadczenia pracodawców, IORP oraz organów nadzoru z ostatnich lat wyra źnie wskazuj ą, że 
nadal istniej ą istotne bariery ostro żnościowe ograniczaj ące transgraniczn ą działalność IORP. Po 
pierwsze, w odniesieniu do dzia łalności transgranicznej istniej ą dodatkowe wymogi ostro żnościowe, 
w szczególno ści: (i) dyrektywa pozostawia przyjmuj ącemu organowi nadzoru swobod ę decydowania 
o nakładaniu dodatkowych regu ł inwestycyjnych w przypadku IORP dzia łających na szczeblu 
transgranicznym; oraz (ii) tylko transgraniczne programy emerytalne musz ą być stale w pe łni 
finansowane. 
Po drugie, kilka definicji i procedur dotycz ących dzia łalności transgranicznej jest niejasnych, 
zwłaszcza: (i) nie ma jasnej definicji dzia łalności transgranicznej; (ii) nie jest zapewnione 
niezakłócone przenoszenie programów emerytalnych z jednej IORP do innej znajduj ącej się w innym 
państwie członkowskim; oraz (iii) zakres regulacji ostro żnościowych obowi ązujących w rodzimych 
państwach cz łonkowskich jest niepewny.  
2.2. Wymogi w zakresie zarz ądzania i zarz ądzania ryzykiem nie s ą wystarczaj ąco 
kompleksowe 
Rzadko obserwuje si ę bezpośrednie niepowodzenie IORP. Ponosz ą one jednak pora żkę pośrednio, 
przy czym istnieje kilka wskazówek, że niepowodzenia te s ą spowodowane niedoci ągnięciami w 
praktykach IORP w zakresie zarz ądzania i zarz ądzania ryzykiem. Wynikaj ą z tego trzy problemy: 
Po pierwsze, IORP mog ą nie posiada ć odpowiednich funkcji zarz ądzania. Dotyczy to w szczególno ści 
funkcji audytu wewn ętrznego i zarz ądzania ryzykiem, jak równie ż funkcji aktuarialnych w przypadku 
programów o zdefiniowanym świadczeniu. Role i dzia łanie tych funkcji równie ż nie są w 
wystarczaj ącym stopniu zdefiniowane. W konsekwencji funkcje te nie istniej ą w IORP b ądź kluczowe 
stanowiska w strukturze zarz ądzania IORP zajmuj ą niewykwalifikowani pracownicy. Ponadto mo że 
dojść do konfliktu interesów, gdy ż wspomniane funkcje mog ą być współdzielone przez IORP i jej 
jednostkę finansującą. 
Po drugie, IORP mo że nie przyj ąć systematycznego podej ścia do własnej oceny ryzyka i mo że nie 
włączyć w pełni systemu zarz ądzania ryzykiem do procesu decyzyjnego IORP. W wyniku ostatnich 
kryzysów finansowych wyszed ł na jaw ogólny brak kompleksowego podej ścia do zarz ądzania 
ryzykiem w instytucjach finansowych w UE.  
Po trzecie, w celu zapewnienia bezpiecze ństwa swoich aktywów IORP niekoniecznie korzystaj ą z 
depozytariusza.  
2.3. Uczestnicy nie otrzymuj ą łatwych do zrozumienia informacji na temat 
emerytur  
Osoby fizyczne musz ą być odpowiednio przygotowane do podejmowania przemy ślanych decyzji 
dotyczących oszcz ędności emerytalnych, lecz istnieje kilka powa żnych oznak destabilizuj ących 
niedociągnięć pod wzgl ędem informacyjnym, które prowadz ą do wniosku, że uczestnicy i 
beneficjenci nie s ą dostatecznie świadomi zmian, które mog łyby mieć negatywny wp ływ na ich 
świadczenia emerytalne. Do przyk ładów nale żą redukcje nabytych uprawnie ń emerytalnych, znaczne 
 
4 
 koszty i op łaty oraz brak wiedzy obywateli na tema t ich ogólnej sytuacji finansowej, a w 
szczególno ści na temat faktu, że nie oszcz ędzają oni wystarczaj ąco dużo na emerytur ę. 
2.4. Istnieją braki w uprawnieniach nadzorczych  
Skuteczny nadzór ostro żnościowy wymaga posiadania przez kraj owe organy nadzoru odpowiednich 
uprawnie ń do wykonywania ich funkcji monitorowania prawid łowości IORP. W trakcie konsultacji w 
sprawie przedmiotowego wniosku zidentyfikowano trzy problemy dotycz ące uprawnie ń 
nadzorczych. 
Po pierwsze, IORP maj ą możliwość obchodzenia norm ostro żnościowych poprzez outsourcing 
łańcuchowy, tj. przekazywanie zada ń podwykonawcom przez us ługodawców b ędących osobami 
trzecimi. Po drugie, nie wszystkie organy nadzoru s ą uprawnione do opracowywania niezb ędnych 
narzędzi na potrzeby poddawania sytuacji finansowej IORP testowi warunków skrajnych. Po trzecie, 
organy nadzoru mog ą potrzebowa ć dodatkowych uprawnie ń w celu skutecznego nadzorowania 
wszelkich nowych wymogów w zakresie zarz ądzania i przejrzysto ści wprowadzonych w 
przedmiotowym wniosku. 
3. POMOCNICZO ŚĆ I PROPORCJONALNO ŚĆ 
Chociaż obecnie IORP s ą ważnymi instrumentami finansowania emerytur tylko w kilku pa ństwach 
członkowskich, istnieje mo żliwość dalszego ich rozwini ęcia w przysz łości w innych pa ństwach 
członkowskich. Pa ństwa członkowskie zmniejszy ły, a niektóre nadal zmniejszaj ą świadczenia 
emerytalne w ramach emerytur pa ństwowych. Wskutek tego odpowiednia stopa zast ąpienia 
dochodów netto przez świadczenie emerytalne dla obywateli europejskich b ędzie wymaga ła 
dodatkowego dochodu emerytalnego z pracownicz ych i osobistych programów emerytalnych. W 
wielu państwach cz łonkowskich oczekuje si ę zatem, że emerytury prywatne b ędą stanowiły większy 
odsetek dochodów emerytalnych w ci ągu najbli ższych dziesi ęcioleci. Ponadto systemy o 
zdefiniowanej sk ładce zyskuj ą na znaczeniu i mog łyby być częściej stosowane w kontek ście 
transgranicznym, poniewa ż charakterystyka ich produktów jest prostsza w porównaniu z 
programami o zdefiniowanym świadczeniu. 
Zgodnie z art. 4 TFUE dzia łanie UE zmierzaj ące do zako ńczenia budowy rynku wewn ętrznego musi 
zostać ocenione w świetle zasady pomocniczo ści określonej w art. 5 ust. 3 Traktatu UE. Dzia łanie na 
poziomie UE mo że wnieść znaczną wartość dodaną, poniewa ż działanie ze strony samych pa ństw 
członkowskich: (i) nie usunie przeszkód w dzia łalności transgranicznej; (ii) nie zapewni wy ższego 
minimalnego poziomu ochrony konsumentów w ca łej UE; (iii) nie uwzgl ędni pozytywnych efektów 
zewnętrznych wynikaj ące z korzy ści skali, dywersyfikacji ryzyka i innowacyjno ści, które s ą właściwe 
dla działalności transgranicznej; (iv) nie pozwoli unikn ąć arbitrażu regulacyjnego mi ędzy sektorami 
usług finansowych; (v) nie pozwoli unikn ąć arbitrażu regulacyjnego mi ędzy państwami 
członkowskimi; oraz (vi) nie uwzgl ędni interesów pracowników transgranicznych. 
W ramach proponowanego dzia łania państwa członkowskie zachowuj ą pełną odpowiedzialno ść za 
organizacj ę swoich systemów emerytalnych, jak równie ż za decyzj ę w sprawie roli ka żdego z trzech 
filarów systemu emerytalnego w poszczególnych pa ństwach cz łonkowskich. Zmiana nie podwa ża tej 
 
5 
 prerogatywy. Nie obejmuje tak że kwestii krajowego prawa socjalnego, prawa pracy, podatkowego 
ani w dziedzinie umów.  
We wniosku uwzgl ędnia się zasadę proporcjonalno ści, zapisaną w art. 5 ust. 4 Traktatu UE, gdy ż jest 
on odpowiedni dla osi ągnięcia wyznaczonych celów i nie wykracza poza to, co jest do tego 
konieczne. Celem wybranych wariantów strategicznych jest osi ągnięcie właściwej równowagi mi ędzy 
interesem publicznym, ochron ą uczestników i beneficjentów IORP oraz kosztami dla IORP, jednostek 
finansujących i organów nadzoru. Chocia ż IORP nie s ą MŚP - wiele IORP spe łnia kryterium liczby 
pracowników pozwalaj ące na zaklasyfikowanie ich do M ŚP, lecz przekracza progi rocznego obrotu 
lub bilansu - wa żne jest prawid łowe uwzgl ędnienie w regulacjach charakteru ich dzia łalności oraz 
faktu, że skala i z łożoność działalności IORP są na ogół mniejsze ni ż w przypadku innych instytucji 
finansowych. Przewidywane wymogi zosta ły starannie przeanalizowane, sformu łowane jako 
minimalne normy i dostosowane do specyfiki IORP.  
W proponowanym dzia łaniu uwzgl ędnia się zasadę proporcjonalno ści w każdym celu operacyjnym w 
następujący sposób: (i) funkcje zarz ądzania ograniczono do tych, które s ą istotne dla IORP; (ii) 
dokumentacj ę własnej oceny ryzyka uproszczono stosow nie do specyfiki IORP; (iii) obowi ązkowe 
wyznaczenie depozytariusza jest ograni czone do systemów o zdefiniowanej sk ładce zamiast dotyczy ć 
wszystkich IORP; (iv) zestawienie świadczeń emerytalnych jest ograniczone do maksymalnie dwóch 
stron, koncentruje si ę na podstawowych informacjach oraz nie uniemo żliwia IORP uwzgl ędnienia w 
nim dodatkowych rodzajów informacji zgodnie z wymogami krajowymi i w łasnego stylu komunikacji; 
(v) nowe uprawnienia nadzorcze przyznaje si ę tylko w takim zakresie, w jakim s ą niezbędne do 
skutecznego nadzorowania dzia łalności IORP; (vi) sprawozdawczo ść nadzorcza nie jest 
zharmonizowana, co ma na celu poszanowanie ró żnych rodzajów podej ścia przyjętych przez krajowe 
organy nadzoru; oraz (vii) usuni ęcie barier ostro żnościowych w odniesieniu do transgranicznych IORP 
jest ograniczone do tych barier, które stwarza ły najistotniejsze problemy dla zainteresowanych 
stron. 
4. CELE 
4.1. Cel ogólny 
Ogólnym celem przedmiotowej inicjatywy jest u łatwienie tworzenia pracowniczych oszcz ędności 
emerytalnych. Jest to zgodne z bia łą księgą Komisji z 2012 r. pt. „Plan na rzecz adekwatnych, 
bezpiecznych i stabilnych emerytur”, w której zapowiedziano zestaw 20 inicjatyw maj ących na celu 
wspieranie pa ństw członkowskich w lepszym równowa żeniu czasu sp ędzanego w pracy i na 
emeryturze oraz w tworzeniu dodatkowych prywatnych oszcz ędności emerytalnych. W bia łej księdze 
odnotowuje si ę, że zmiana dyrektywy poprawi łaby wydajno ść i bezpiecze ństwo pracowniczych 
programów emerytalnych. W decyduj ący sposób przyczyni łoby się to do adekwatno ści i stabilno ści 
emerytur. W swojej rezolucji z dnia 21 maja 2013 r. Parlament Europejski uzna ł, że przedmiotowy 
wniosek powinien wzmocni ć normy ostro żnościowe w zakresie zarz ądzania i zarz ądzania ryzykiem 
oraz przejrzystego ujawniania informacji. 
 
6 
 4.2. Cele szczegó łowe 
Zwiększenie roli pracowniczych oszcz ędności emerytalnych wymaga lepszego dost ępu do systemów 
uzupełniających, w tym transgranicznych. Mo że to być łatwiejsze, gdy pracodawcy b ędą mogli 
skuteczniej dostarcza ć uzupełniające prywatne oszcz ędności emerytalne i je żeli ludzie b ędą mieć 
zaufanie, że programy emerytalne przynios ą obiecywane wyniki. W zwi ązku z powy ższym 
przedmiotowy wniosek - którego celem jest dalsze u łatwienie prowadzenia dzia łalności 
transgranicznej i zwi ększenie bezpiecze ństwa poprzez wzmocnienie ochrony uczestników – ma 
cztery cele szczegó łowe: (i) usuni ęcie pozosta łych barier ostro żnościowych dla transgranicznych 
IORP; (ii) zapewnienie dobrego zarz ądzania i zarz ądzania ryzykiem; (iii) dostarczanie jasnych i 
istotnych informacji uczestnikom i beneficjentom;  oraz (iv) zapewnienie, aby organy nadzoru 
dysponowa ły narzędziami niezb ędnymi do wykonywania ich zada ń. 
4.3. Cele operacyjne 
Określono osiem celów operacyjnych s łużących osiągnięciu celów szczegó łowych. Pozosta łe bariery 
ostrożnościowe mo żna usun ąć poprzez zlikwidowanie dodatkowych wymogów dotycz ących 
transgranicznych IORP oraz wyja śnienie definicji i procedur w zakresie dzia łalności transgranicznej. 
Lepsze zarz ądzanie mo żna osiągnąć dzięki trzem uzupe łniającym się i wzajemnie wzmacniaj ącym 
celom operacyjnym: (i) zapewnienie profesjonalnego zarz ądzania IORP; (ii) wymaganie dokumentacji 
dotyczącej zarządzania ryzykiem; oraz (iii) ochron ę aktywów przed ryzykiem operacyjnym. Mo żna 
zwiększyć jasność i skuteczno ść informacji dostarczanych uczestnikom, przekazuj ąc im co roku 
proste zestawienie zawieraj ące podstawowe informacje na temat świadczeń emerytalnych. 
Organom nadzoru mo żna zapewni ć niezbędne narz ędzia do skutecznego nadzorowania IORP 
poprzez przyznanie im nowych uprawnie ń w odniesieniu do outsourcingu łańcuchowego oraz testów 
warunków skrajnych, a tak że poprzez dopilnowanie, by organy nadzoru posiada ły uprawnienia 
wystarczaj ące do weryfikacji zgodno ści z wymogami ostro żnościowymi i wymogami w zakresie 
przejrzysto ści. 
Warianty strategiczne 
4.4. Usunięcie dodatkowych wymogów w odniesieniu do dzia łalności 
transgranicznej  
Przy rozwa żaniu dost ępnych wariantów strategicznych nale ży ocenić odpowiedni poziom i zakres 
dalszego zbli żenia przepisów krajowych. Rozwa żane są następujące warianty: 
wariant 1 - brak zmian w polityce : różne ilościowe limity inwestycyjne; bardziej 
rygorystyczne przepisy dotycz ące obowi ązku finansowania w odniesieniu do 
transgranicznych IORP; 
wariant 2 – usunięcie dodatkowych wymogów z dyrektywy : brak krajowych 
ilościowych limitów inwestycyjnych; iden tyczne warunki przywrócenia pe łnego 
finansowania w odniesieniu do tran sgranicznych i krajowych IORP. 
Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy warian tów strategicznych. Wariant 2 jest wariantem 
preferowanym, poniewa ż skuteczne rozwi ązanie problemu wymaga wprowadzenia zmian w ramach 
prawnych.  
 
7 
 Porównanie wariantów strategicznych w oparciu o kryteria skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści 
Efektywno ść Spójno ść  Skuteczno ść 
Ułatwienie dzia łalności 
transgranicznej   
Wariant 1 0 0 0 
Wariant 2  ++ ++ ++ 
4.5. Wyjaśnienie definicji i pro cedur w zakresie dzia łalności transgranicznej 
Na potrzeby osi ągnięcia przedmiotowego celu operacyjnego rozwa żono następujące warianty:  
wariant 1 - brak zmian w polityce : utrzymanie niejasnych definicji i procedur w 
zakresie dzia łalności transgranicznej (ró żne interpretacje definicji dzia łalności 
transgranicznej, brak przepisów dotycz ących transgranicznego przenoszenia 
programów emerytalnych, brak jasno ści co do zakresu przepisów ostro żnościowych 
i socjalnych oraz prawa pracy);  
wariant 2 – wytyczne lub zalecenia  dotyczące lepszego egzekwowania i wdra żania 
dyrektywy; 
wariant 3 - wyjaśnienie definicji i procedur w zakresie dzia łalności transgranicznej 
w dyrektywie . 
Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy wariantów strategicznych. Wariant 3 jest 
wariantem preferowanym, poniewa ż skutecznie rozwi ązuje problemy zidentyfikowane przez 
zainteresowane strony i przyczyni łby się do osiągnięcia korzy ści gospodarczych przez 
pracodawców chc ących przyst ąpić do IORP za granic ą. 
 
Efektywno ść Spójno ść  Skuteczno ść 
Ułatwienie dzia łalności 
transgranicznej   
Wariant 1 0 0 0 
Wariant 2  0 -- 0 
Wariant 3  ++ ++ ++ 
 
4.6. Zapewnienie profesjonalnego zarz ądzania IORP 
Na potrzeby osi ągnięcia przedmiotowego celu operacyjnego rozwa żono następujące warianty:  
wariant 1 - brak zmian w polityce: jedna funkcja zarz ądzania (funkcja aktuarialna) dla programów o 
zdefiniowanym świadczeniu i hybrydowych programów emeryt alnych oraz brak funkcji dla systemów 
o zdefiniowanej sk ładce; 
wariant 2 – dodanie funkcji zarz ądzania ryzykiem i funkcji audytu wewn ętrznego: trzy funkcje 
zarządzania dla programów o zdefiniowanym świadczeniu i hybrydowych programów emerytalnych 
oraz dwie funkcje dla systemów o zdefiniowanej sk ładce. 
 
8 
 Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy warian tów strategicznych. Wariant 2 jest wariantem 
preferowanym, poniewa ż poprawia ochron ę uczestników i beneficjentów poprzez uwzgl ędnienie 
różnych rozmiarów i ró żnego charakteru IORP, a jednocze śnie nie zwi ększa nadmiernie obci ążenia 
administracyjnego dla IORP i jednostek finansuj ących.  
Porównanie wariantów strategicznych w oparciu o kryteria skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści 
 Skuteczno ść Efektywno ść Spójno ść 
 Wi ększe 
bezpiecze ństwo Ułatwienie 
działalności 
transgranicznej   
Wariant 1  0 0 0 0 
Wariant 2  ++ + + ++ 
4.7. Wymóg dokumentowania zarz ądzania ryzykiem 
Na potrzeby osi ągnięcia przedmiotowego celu operacyjnego rozwa żono następujące warianty:  
wariant 1 - brak zmian w polityce : IORP nie przeprowadzaj ą systematycznej 
samooceny profilu ryzyka i nie przekazuj ą tej oceny swojemu organowi nadzoru; 
wariant 2 – wprowadzenie sprawozdania  z oceny ryzyka dotycz ącej emerytur w 
celu dokumentowania w łasnej oceny ryzyka IORP oraz  wprowadzenie jako jego 
części wymogu przedstawienia jako ściowych opisów czterech najwa żniejszych 
elementów decyduj ących o pozycji p łynności: (i) wyra źnej wyceny marginesu 
niekorzystnego odchylenia od najlepszeg o oszacowania jako buforu ryzyka przy 
wyliczaniu rezerw technicznych; (ii) jako ściowej oceny dost ępnego IORP wsparcia 
ze strony jednostki finansuj ącej w przypadku deficytu finansowania; (iii) opisu 
mechanizmów bezpiecze ństwa dost ępnych IORP w przypadku deficytu 
finansowania, takich jak świadczenia o charakterze mieszanym, świadczenia 
uznaniowe lub redukcja świadczeń ex post;  oraz (iv) jako ściowej oceny ryzyka 
operacyjnego dla wszystkich programów. Ocena ryzyka dotycz ąca emerytur jest 
zgłaszana organowi nadzoru; 
wariant 3 – podobnie jak w wariancie 2, do datkowo wspólna sprawozdawczo ść w 
zakresie krajowych przepisów dotycz ących wyp łacalności: w ramach programów o 
zdefiniowanym świadczeniu i hybrydowych programów emerytalnych wymóg 
przedstawiania organowi nadzor u w jednolitym formacie warto ści ich aktywów i 
zobowiązań zgodnie z wymogami krajowymi oraz wymóg ilo ściowego okre ślenia, w 
stosownych przypadkach, mechanizmów bezpiecze ństwa i dostosowywania 
świadczeń. 
Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy wariantów strategicznych. Warianty 2 i 3 
poprawiłyby zarządzanie IORP. Preferowany jest jednak wariant 2, poniewa ż oczekuje si ę, że byłby 
efektywniejszy dla pracodawców/IORP, gdy ż: (i) pozostawia IORP wystarczaj ącą elastyczno ść w 
opisywaniu ich szczególnej sytuacji w sp osób, który odzwierciedla charakter, skal ę i złożoność ich 
działalności; oraz (ii) oczekuje si ę, że będzie znacznie mniej kosztowny ni ż wariant 3.  
Porównanie wariantów strategicznych w oparciu o kryteria skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści 
 
9 
  Skuteczno ść Efektywno ść Spójno ść 
 Wi ększe 
bezpiecze ństwo Ułatwienie 
działalności 
transgranicznej   
Wariant 1   0 0 0 0 
Wariant 2  + + + + 
Wariant 3  ++ + - + 
4.8. Ochrona aktywów przez ryzykiem operacyjnym  
Na potrzeby osi ągnięcia przedmiotowego celu operacyjnego rozwa żono następujące warianty:  
wariant 1 - brak zmian w polityce : IORP nie s ą zobowiązane do powo łania 
depozytariusza; brak przepisów dotycz ących funkcji przechowywania i 
nadzorowania aktywów; 
wariant 2 – wzmocnienie funkcji przechowyw ania i nadzorowania aktywów ; co 
oznacza, że: (i) instrumenty finansowe musz ą być traktowane z nale żytą 
starannością i podlega ć ochronie; (ii) nale ży prowadzi ć rejestry, aby móc w ka żdej 
chwili bezzw łocznie zidentyfikowa ć wszystkie aktywa; (iii) nale ży zastosowa ć 
wszystkie niezb ędne środki, aby unikn ąć konfliktów interesów lub niezgodno ści; (iv) 
depozytariusze lub powiernicy musz ą wypełniać polecenia IORP, chyba że są one 
sprzeczne z obowi ązującymi przepisami krajowymi lub unijnymi; (v) nale ży 
zapewnić, aby w transakcjach, w które zaanga żowane są aktywa IORP, wszelkie 
płatności były przekazywane IORP w zwyczajowy ch terminach; oraz (vi) nale ży 
zapewnić, aby dochód wytworzony przez aktywa by ł przeznaczony na cele zgodne z 
wszystkimi przepisami krajowymi lub unijnymi; 
wariant 3 – wzmocnienie funkcji przechowywania  i nadzorowania aktywów oraz 
wprowadzenie obowi ązku powo łania depozytariusza w odniesieniu do wszystkich 
IORP : podobnie jak w wariancie 2, ale powo łanie depozytariusza jest obowi ązkowe;  
wariant 4 – wzmocnienie funkcji przechowywania  i nadzorowania aktywów oraz 
wprowadzenie obowi ązku powo łania depozytariusza w o dniesieniu do systemów 
o wyłącznie zdefiniowanej sk ładce : podobnie jak w wariancie 3, ale powo łanie 
depozytariusza jest obowi ązkowe w przypadku systemów o wy łącznie 
zdefiniowanej sk ładce. 
Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy warian tów strategicznych. Preferowany jest wariant 
4, poniewa ż oczekuje si ę, że przyniesie korzy ści pracownikom pod wzgl ędem lepszego zarz ądzania w 
sposób proporcjonalny poprzez unikanie zb ędnego powielania ochrony przed ryzykiem operacyjnym.  
Porównanie wariantów strategicznych w oparciu o kryteria skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści 
 Skuteczno ść Efektywno ść Spójno ść 
 Wi ększe 
bezpiecze ństwo Ułatwienie 
działalności 
transgranicznej   
Wariant 1 0 0 0 0 
 
10 
 Wariant 2  + 0 - 0 
Wariant 3 ++ 0 -- ++ 
Wariant 4  ++ 0 + ++ 
4.9. Udostępnienie rocznego zestawienia świadczeń emerytalnych 
Na potrzeby osi ągnięcia przedmiotowego celu operacyjnego rozwa żono następujące warianty:  
wariant 1 - brak zmian w polityce : ogólne informacje o programie s ą przekazywane 
w większości przypadków na żądanie; informacje osobowe s ą ograniczone; brak 
obowiązkowych informacji udzielanych przed przyst ąpieniem do programu i 
wspólnego szablonu; 
wariant 2 – spersonalizowane informacje na wszystkich etapach : informacje 
ogólne i osobowe przekazywane s ą raz do roku; informacje s ą udzielane przed 
przystąpieniem do programu, jednak brak wspólnego szablonu; 
wariant 3 – znormalizowane roczne zestawienie świadczeń emerytalnych na 
wszystkich etapach : podobnie jak w wariancie 2, ale z istniej ącym wspólnym 
szablonem. Krótkie i znormalizowane roczne zestawienie świadczeń emerytalnych 
zawierałoby zarówno spersonalizowane, jak i ogólne informacje o programie 
emerytalnym. Zestawienie by łoby opracowywane zgodnie ze znormalizowanym 
dwustronicowym szablonem, który EIOPA sprecyzowa łby w akcie delegowanym. 
Zestawienie świadczeń emerytalnych stanowi łoby pierwszy poziom w 
nowoczesnym, wielopoziomowym podej ściu do komunikacji, które umo żliwia 
szczegółowe okre ślenie specyfiki krajowej na kolejnych poziomach.  
Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy wariantów strategicznych. Wariant 3 jest 
wariantem preferowanym, poniewa ż umożliwiłby uczestnikom i beneficjentom 
spersonalizowany wgl ąd w ich prawa i uprawnienia.  
Porównanie wariantów strategicznych w oparciu o kryteria skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści 
 Skuteczno ść Efektywno ść Spójno ść 
 Udzielanie 
jasnych i 
istotnych 
informacji  Ułatwienie 
działalności 
transgranicznej   
Wariant 1 0 0 0 0 
Wariant 2 + - + + 
Wariant 3 ++ ++ + ++ 
4.10. Zapewnienie nadzoru nad outsourcingiem łańcuchowym i mo żliwość 
wymagania testu warunków skrajnych 
Na potrzeby osi ągnięcia przedmiotowego celu operacyjnego rozwa żono następujące warianty:  
wariant 1 - brak zmian w polityce ;  
 
11 
 wariant 2 – udzielenie organom nadzoru takich samych uprawnie ń w odniesieniu 
do podwykonawców, ja k w odniesieniu do us ługodawców oraz mo żliwość 
wymagania testu warunków skrajnych ; brak harmonizacji sprawozdawczo ści 
nadzorczej. 
Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy wariantów strategicznych. Wariant 2 jest 
wariantem preferowanym, poniewa ż poprawi łby bezpiecze ństwo uczestników i 
beneficjentów poprzez lepszy nadzór  nad IORP, a organy nadzoru mia łyby do dyspozycji 
narzędzia odpowiednie do wykonywania swoich zada ń. 
Porównanie wariantów strategicznych w oparciu o kryteria skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści 
 Skuteczno ść Efektywno ść Spójno ść 
 Wi ększe 
bezpiecze ństwo Ułatwienie 
działalności 
transgranicznej   
Wariant 1 0 0 0 0 
Wariant 2 ++ + ++ ++ 
4.11. Zapewnienie nadzoru nad wymogami w zakresie zarz ądzania i przejrzysto ści 
Na potrzeby osi ągnięcia przedmiotowego celu operacyjnego rozwa żono następujące warianty:  
wariant 1 - brak zmian w polityce ;  
wariant 2 - udzielenie organom nadzoru uprawnie ń do sprawowania nadzoru nad 
proponowanymi wymogami w zakresie zarz ądzania i przejrzysto ści; brak 
harmonizacji sprawozdawczo ści nadzorczej. 
Poniższa tabela zawiera podsumowanie analizy wariantów strategicznych. Wariant 2 jest 
wariantem preferowanym, poniewa ż umożliwiłby organom nadzoru sprawowanie 
skutecznego nadzoru nad IORP, co jest spój ne z innymi sektorami finansowymi w UE. 
Porównanie wariantów strategicznych w oparciu o kryteria skuteczno ści, efektywno ści i spójno ści 
 Skuteczno ść Efektywno ść Spójno ść 
 Wi ększe 
bezpiecze ństwo Ułatwienie 
działalności 
transgranicznej   
Wariant 1 0 0 0 0 
Wariant 2 ++ + ++ ++ 
5. ANALIZA G ŁÓWNYCH SKUTKÓW PREFEROWANYCH WARIANTÓW 
STRATEGICZNYCH  
Chociaż proponowane dzia łanie wiąże się z krótkoterminowymi kosztami dostosowania, oczekuje 
się, że w perspektywie średnio- i d ługoterminowej korzy ści płynące z całego pakietu wariantów 
preferowanych przewy ższą koszty.  
5.1. Korzyści gospodarcze 
Dla pracowników  
 
12 
 Oczekuje si ę, że przedmiotowy wniosek przyniesie pracownikom istotne korzy ści gospodarcze. 
Lepsze zarz ądzanie prawdopodobnie zwi ększy zwrot z inwestycji skorygowany o ryzyko, co pomo że 
uzyskać efektywne wyniki pod wzgl ędem dochodu emerytalnego lub sk ładek. Lepsza komunikacja 
pomoże osobom fizycznym podejmowa ć bardziej przemy ślane decyzje dotycz ące finansowania ich 
emerytur. Transgraniczne IORP powinny przynie ść dodatkowy przyrost wydajno ści i efekty skali dla 
niewielkich grup pracowników, a w przypadku pracowników mobilnych mo żna by utworzy ć punkt 
kompleksowej obs ługi na potrzeby ich systemu emerytalnego. 
Dla pracodawców  
Oczekuje si ę, że proponowane dzia łanie będzie korzystne dla pracodawców, a korzy ści mogą być 
jeszcze bardziej widoczne w przypadku M ŚP oraz przedsi ębiorstw wielonarodowych: 
Przedsiębiorstwa prowadz ące działalność na małą lub lokaln ą skalę mogłyby osiągnąć oszczędności 
kosztów  poprzez przyst ąpienie do istniej ącej IORP. Oczekuje si ę, że lepiej zarz ądzane i efektywniejsze 
IORP zmniejszy łyby obciążenie swojej jednostki finansuj ącej. Ponadto przedsi ębiorstwa prowadz ące 
działalność na małą lub lokaln ą skalę na obszarach, na których nie istnieje kompleksowy i efektywny 
rynek IORP, mog łyby zyska ć na przyst ąpieniu do istniej ącej IORP za granic ą, zamiast tworzy ć ją 
lokalnie. Co wi ęcej, IORP maj ące siedzib ę w państwach cz łonkowskich o ugruntowanej wiedzy w 
zakresie emerytur mog łyby rozszerzy ć swoje us ługi na jednostki finansuj ące w innych pa ństwach 
członkowskich. S łużby Komisji wiedz ą o najnowszych przypadkach, w których partnerzy spo łeczni 
MŚP prowadz ących dzia łalność w jednym pa ństwie członkowskim mieli zamiar utworzy ć IORP w 
innym pa ństwie członkowskim, przede wszystkim z powodu niedost ępności produktu na rynku 
lokalnym.  
Liczne przedsi ębiorstwa wielonarodowe prowadz ą działalność w warunkach mi ędzynarodowej 
mozaiki lokalnych funduszy emerytalnych. Powoduje to wi ększą złożoność, co prowadzi do mniejszej 
przejrzysto ści, ukrytego ryzyka, niespójno ści i niewydolno ści. Przedsi ębiorstwa mog ą tego unikn ąć 
poprzez łączenie lokalnych funduszy emerytalnych w jedn ą IORP.  
 Dla MŚP
 
IORP formalnie nie stanowi ą MŚP, poniewa ż na ogół posiadaj ą aktywa przewy ższające stosowny 
próg. Wiele z nich zalicza si ę jednak do ma łych instytucji finansowych. Uproszczenie definicji i 
procedur transgranicznych prawdopodobnie przynios łoby małym IORP jeszcze wi ększe korzy ści niż 
dużym, poniewa ż te pierwsze maj ą mniejszą zdolność finansow ą do absorpcji kosztów transakcji. 
Jednostki finansuj ące, które s ą MŚP, w tym grupy M ŚP, odnios ą korzyści dzięki łatwiejszemu 
dostępowi do IORP ju ż istniejących na rynkach zagranicznych, unikaj ąc w ten sposób znacznej cz ęści 
początkowych kosztów wej ścia na rynek, i skorzystaj ą z prawa wielkich liczb. 
Dla organów nadzoru  
Nowy system prawdopodobnie b ędzie wymaga ł większych zasobów pod wzgl ędem nadzoru. 
Stopień, w jakim odzwierciedla to zmian ę w kosztach dla organów nadzoru, ogromnie zale ży jednak 
 
13 
 od wcześniej istniej ących systemów krajowych, które mog ą już posiadać zasoby na potrzeby jako ści 
nadzoru nad IORP. 
Dla budżetów państw członkowskich  
Oczekuje si ę, że proponowane dzia łanie będzie miało dwa pozytywne skutki dla bud żetów państw 
członkowskich. Po pierwsze, dobrze zarz ądzane IORP i wi ększy rynek IORP spowoduj ą wzmocnienie 
prywatnych programów pracowniczych świadczeń emerytalnych. To z kolei przyczyni si ę do 
zmniejszenia presji na systemy ustawowe. Pa ństwami cz łonkowskimi, które potencjalnie najbardziej 
na tym skorzystaj ą, są te państwa, w których rynek IORP jest niewielki w porównaniu z rozmiarem 
ich gospodarki. Po drugie, mo żna oczekiwa ć, że dobrze poinformowane osoby fizyczne b ędą za 
młodu podejmowa ły lepsze decyzje dotycz ące ich oszcz ędności emerytalnych. Z uwagi na to 
przedmiotowy wniosek mo że doprowadzi ć do sytuacji, w której lepiej poinformowani obywatele 
będą wywiera ć mniejszą presję na ustawowe systemy emerytalne, co b ędzie korzystne dla 
stabilności budżetowej.  
5.2. Korzyści społeczne 
Oczekuje si ę, że przedmiotowy wniosek b ędzie miał istotny pozytywny skutek spo łeczny. Po 
pierwsze, popyt na ka żdy produkt finansowy w du żej mierze wynika z zaufania i osi ąganych wyników. 
Proponowane dzia łanie spowoduje, że produkty pracowniczych programów emerytalnych b ędą 
wydajniejsze i bezpieczniejsze. Dlatego dzia łanie to prawdopodobnie przyczyni si ę do wzrostu 
wskaźnika pokrycia w odniesieniu do uzupe łniających prywatnych oszcz ędności emerytalnych, a tym 
samym poprawi ochron ę socjalną i równość dochodów w szybko starzej ącym się społeczeństwie. Po 
drugie, wi ększe bezpiecze ństwo i wi ększa świadomo ść uzyskane poprzez skuteczniejsze ujawnianie 
informacji spowoduje, że społeczeństwo będzie miało większą wiedzę na temat zró żnicowania 
emerytur. To zmotywuje osoby fizyczne do podejmowania przemy ślanych decyzji o wysoko ści 
oszczędności potrzebnych do uzyskania adekwatnej emerytury oraz o wyborze inwestycji, aby 
prowadzić efektywne oszcz ędzanie. Po trzecie, wspólny format zestawie ń świadczeń emerytalnych 
prawdopodobnie wspomo że funkcjonowanie rynku pracy w przypadku osób pracuj ących w ró żnych 
państwach cz łonkowskich. Ponadto wi ększa przejrzysto ść pomoże partnerom spo łecznym obj ąć 
zarządzanie IORP wi ększą dyscyplin ą, a tym samym potencjalnie zwi ększy zwroty z inwestycji 
skorygowane o ryzyko. 
5.3. Korzyści dla środowiska  
Nie oczekuje si ę, aby proponowane dzia łanie miało jakikolwiek istotny bezpo średni wpływ na 
środowisko.  
5.4. Koszty 
Przewidywanym kosztem proponowanego dzia łania jest wzrost obci ążenia administracyjnego, 
głównie jako jednorazowy koszt dostosowania w perspektywie krótkoterminowej, oraz nieco wy ższe 
koszty powtarzaj ące się w ramach nowego systemu. Z przeprowadzonego przez sektor IORP 
oszacowania obci ążenia administracyjnego wynika, że istnieją trzy elementy, które wed ług 
przewidywa ń będą wiązać się z największymi kosztami. Proponowane dzia łanie pozwala unikn ąć 
dwóch najkosztowniejszych elementów poprzez wzi ęcie pod uwag ę proporcjonalno ści w tym sensie, 
 
14 
 że IORP nie s ą zobowiązane do zg łaszania wspólnych ilo ściowych elementów finansowania w ocenie 
ryzyka dotycz ącej emerytur oraz że mają możliwość ograniczenia funkcji zarz ądzania do dwóch. 
Oczekuje si ę, że w niektórych pa ństwach cz łonkowskich systemy o zdefiniowanej sk ładce ponios ą 
dodatkowe koszty wynikaj ące z mianowania depozytariusza. 
5.5. Skutek makroekonomiczny 
Nie oczekuje si ę, aby proponowane dzia łanie mia ło jakikolwiek istotny bezpo średni skutek 
makroekonomiczny, chocia ż można spodziewa ć się trzech po średnich korzy ści. Po pierwsze, oczekuje 
się, że dobre zarz ądzanie i zarz ądzanie ryzykiem przez IORP wzmocni ich rol ę jako długoterminowych 
inwestorów w gospodarce europejskiej poprzez unikanie nadmiernego koncentrowania si ę na 
profilach ryzyka i zwrotu w perspektywie krótkoterminowej. Po drugie, oczekuje si ę również, że 
efektywniejsze i bezpieczniejsze produkty emerytalne poprawi ą motywacj ę pracowników i 
pozytywnie wp łyną na wydajno ść pracy. Po trzecie, wydajniejsze emerytury pracownicze – pod 
względem osiągania wyższego poziomu skorygowanego o ryzyko zwrotu z aktywów - przyczyni ą się 
do podtrzymywania si ły nabywczej ludno ści w wieku emerytalnym.  
5.6. Skutek dla pa ństw trzecich 
Proponowane dzia łanie nie dotyczy obszaru polityki, w którym istnieje mi ędzynarodowe podej ście 
regulacyjne. Nie oczekuje si ę żadnego istotnego bezpo średniego skutku dla pa ństw trzecich.  
5.7. Przegląd korzyści i kosztów 
Korzyści płynące z pakietu preferowanych wariantów maj ą charakter przede wszystkim gospodarczy, 
jak równie ż społeczny, bior ąc pod uwag ę znaczenie adekwatnego i stab ilnego systemu emerytalnego 
w starzejącej się gospodarce.  
Chociaż proponowane dzia łanie wiąże się z krótkoterminowymi kosztami dostosowania, oczekuje 
się, że korzyści płynące z całego pakietu preferowanych wariantów przewy ższą koszty. Wed ług 
przewidywa ń zyski finansowe dla pracowników b ędą znaczące. Pracodawcy mog ą spodziewa ć się 
osiągnięcia dalszych korzy ści skali i przeniesienia przynajmniej cz ęści dodatkowego obci ążenia 
administracyjnego na uczestników i beneficjentów systemu emerytalno-rentowego. Ogólnie proponowane dzia łanie prawdopodobnie b ędzie tworzy ło wartość w starzej ącej się gospodarce. 
Może pomóc w osi ągnięciu lepszych skutków spo łecznych bez os ł
abiania wzrostu gospodarczego.  
6. MONITOROWANIE I OCENA  
Służby Komisji przygotuj ą plan wdra żania, w którym uwzgl ędnione zostan ą następujące działania: 
spotkania z pa ństwami cz łonkowskimi, wymiana najlepszych praktyk w śród wszystkich pa ństw 
członkowskich, programy szkoleniowe skierowa ne do organów krajowych. Ponadto rozwa ży się i 
zaplanuje przeprowadzenie wst ępnego badania przez EIOPA, a nast ępnie opracowanie sprawozdania 
z oceny przez Komisj ę.  
Przeprowadzona zostanie ocena efektów prefer owanych wariantów strategicznych, aby sprawdzi ć, 
w jakim stopniu urzeczywistni ły się przewidywane skutki. Z tego wzgl ędu ocena ex post  stosowania 
zmienionej dyrektywy powinna nast ąpić pięć lat po przyj ęciu dyrektywy. B ędzie miała formę 
sprawozdania Komisji dla Parlamentu Europejskieg o, Rady i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
 
15 
 Społecznego. Przedmiotowemu sprawozdaniu mog ą towarzyszy ć w razie potrzeby i w świetle 
rozwoju sytuacji zalecenia polityczne lub wnioski dotycz ące zmian w przedmiotowej dyrektywie. 
EIOPA będzie gromadzi ć dane jako ściowe i ilo ściowe. Przeprowadzone zostan ą również konsultacje z 
Grupą Interesariuszy z Sektora Pracowniczych Programów Emerytalnych EIOPA; zaanga żowana 
mogłaby być również grupa użytkowników us ług finansowych istniej ąc a  p r z y  K o m i s j i .  R o z w a żone 
zostanie równie ż badanie Eurobarometru i ogólne badanie z udzia łem IORP, pracodawców, 
uczestników i beneficjentów. Pracodawcom mo żna byłoby zada ć pytania dotycz ące ewentualnych 
trudności w tworzeniu programów emerytalnych za granic ą. Wskaźnikami wi ększej przejrzysto ści 
byłoby lepsze ujawnianie informacji przez IORP pod wzgl ędem ilości (tj. większej liczby zestawie ń lub 
sprawozda ń) i jakości ujawnianych informacji. W zakresie zarz ądzania oceniane by łoby zwiększenie 
liczby szczegó łowych wymogów w odniesieniu do funkcji. W przypadku transgranicznego tworzenia 
rezerw pod uwag ę brano by liczb ę transgranicznych IORP.