29.

Podkreśla, że wszystkie działania wynikające z tej wszechstronnej wizji powinny koncentrować się na wzroście i konkurencyjności oraz na priorytetowych obszarach działania, które muszą wykraczać poza prostą wymianę doświadczeń i informacji. Powinny one obejmować wspólne projekty i inicjatywy, wymianę personelu i beneficjentów pomiędzy projektami, rozwój wspólnotowych sieci i instytucji, itp. W tym celu proponuje: 1. REALIZACJĘ WSPÓLNYCH RAM STRATEGICZNYCH DLA KLASTRÓW Uważa, że powinny istnieć ogólne ramy strategiczne jednoczące podejścia różnych zainteresowanych podmiotów (administracji publicznej, wyższych uczelni, ośrodków badawczych i przedsiębiorstw) pozwalające na przeprowadzenie w sposób skoordynowany trzech wspomnianych powyżej procesów: — umożliwienia tworzenia warunków stymulujących tworzenie klastrów; — wspierania realizacji inicjatyw zaproponowanych przez klastry; — stworzenia wzajemnych powiązań między klastrami, zarówno w skali krajowej jak i transgranicznej, w celu współpracy i wymiany doświadczeń. W związku z tym proponuje jako pierwszy krok w kierunku opracowania ram strategicznych utworzenie grupy ekspertów wysokiego szczebla, która zbadałaby tę kwestię i wyznaczyła Radzie i Komisji kierunek integracji i harmonizacji kryteriów. Grupa ta powinna dysponować dużym stopniem niezależności, a przewodniczyć jej powinna osoba ciesząca się uznaniem w Europie w tej dziedzinie. Powinna ona także obejmować przedstawicieli wszystkich grup zainteresowanych tą tematyką: świata polityki, różnych administracji, w szczególności regionalnych, przedsiębiorstw mających doświadczenie w zarządzaniu klastrami, uniwersytetów, ośrodków badawczych i technologicznych oraz jednostek finansowych i innych ewentualnych podmiotów finansujących (sieci „aniołów biznesu”, funduszy kapitału wysokiego ryzyka itp.). Ocenia, że niniejsze ramy strategiczne pozwoliłyby odnosić korzyści z różnych już istniejących inicjatyw dotyczących klastrów w określonych dziedzinach oraz doprowadziłyby do ich zintegrowania, tworząc linie działania pozwalające wspierać rozwój procesów określających ewolucję klastrów. FAZA INKUBACJI — Tworzenie warunków środowiskowych niezbędnych dla rozwoju klastrów — Świadczenie pomocy finansowej w celu ułatwienia wzajemnego powiązania małych i dużych przedsiębiorstw na danym terenie i wykorzystania potencjalnych synergii — Zaangażowanie przedsiębiorstw będących „lokomotywami rozwoju” — Kontakty z ośrodkami badawczymi w sektorze FAZA ROZRUCHU — Rozwój stosunków opartych na zaufaniu — Tworzenie wzajemnych powiązań przedsiębiorstw z różnych klastrów w celu utworzenia transgranicznych meta-klastrów — Stworzenie własnej struktury organizacyjnej i wizerunku marki — Przygotowanie strategicznego kalendarza współpracy FAZA WZROSTU — Tworzenie i rozwój własnych projektów — Włączenie klastrów do europejskich platform technologicznych — Sojusze pomiędzy klastrami; platforma współpracy międzyregionalnej — Rozpowszechnianie wyników współpracy pomiędzy klastrami; zapewnienie dotarcia w ten sposób wyników projektu do innych regionów — Nowe produkty jako wynik wspólnych inicjatyw FAZA DOJRZAŁOŚCI — Własne patenty i innowacje — Pojawienie się komercyjnych sub-klastrów — Partnerstwa strategiczne na rzecz rozwoju gospodarczego — Przyciągnięcie nowych inwestycji do regionu. 2. DZIAŁANIA PROMUJĄCE TWORZENIE RAM STRATEGICZNYCH NADAJĄCYCH WIARYGODNOŚĆ PROCESOWI Uznaje potrzebę stymulowania współpracy pomiędzy przedsiębiorstwami tworzącymi klastry, propagując utworzenie sieci zespołów klastrów najwyższej klasy pozwalającej na wspólne korzystanie z usług i najlepszych rozwiązań na szczeblu europejskim i światowym, np. poprzez: — opracowywanie i wprowadzanie instrumentów współpracy w celu dzielenia się wiedzą nabytą przez klastry regionalne; — promowanie imprez, spotkań i „dni partnerskich” (match-days) z różnymi podmiotami, w szczególności z przedsiębiorstwami z różnych klastrów; — sporządzanie wspólnego rocznego sprawozdania z działalności dla wszystkich europejskich klastrów; — wspieranie rozwoju wspólnych usług w dziedzinie szkoleń, informacji itp. Podkreśla, że podstawowe znaczenie dla administracji publicznej ma propagowanie projektów dotyczących przyszłego popytu poprzez: — połączenie centrów monitorowania i podmiotów śledzących technologie w różnych regionach dzięki utworzeniu europejskiego systemu śledzenia badań i innowacji w przemyśle oraz polepszenie informacji na temat potencjału intelektualnego, w celu przewidywania możliwych rozwiązań po stronie podażowej oraz technologii tworzących wartość dodaną; — zachęcanie do współpracy z europejskimi platformami technologicznymi; — realizowanie wspólnych projektów publicznych z udziałem kilku regionów (wspólne specyfikacje i procedury zamówień); — promowanie wspólnych przepisów w różnych obszarach, które zachęcą lub spowodują rozwój innowacyjnych technologii. Podkreśla, że bardzo ważne znaczenie ma połączenie istniejących informacji w jedną Europejską Platformę Informacji o Klastrach (INFOCLUSTER), wyposażoną w cechy przydatne dla przedsiębiorstw (które obecnie są dostępne tylko częściowo). W związku z tym uważa, że organem najodpowiedniejszym do pełnienia roli platformy informacji mogłoby być Europejskie Centrum Monitorowania Klastrów: — system informacji regionalnej, integrujący istniejące obecnie elementy infrastruktury badawczej, ośrodki badań, przedsiębiorstwa działające aktywnie w sferze badań i rozwoju oraz innowacji, wyższe uczelnie i pozostałe podmioty, priorytetowe dziedziny badań, kluczowe kontakty techniczne i polityczne, itp.; instrument ten ułatwiłby wspólne działania ośrodków wiedzy i klastrów; mogłaby nim zarządzać Komisja Europejska we współpracy z KR-em, co zaowocowałoby kontaktami z regionami i klastrami istniejącymi na poziomie regionalnym; — dynamiczny europejski barometr konkurencyjności, umożliwiający każdemu klastrowi dokonywanie porównań z innymi klastrami o zbliżonych cechach i określenie swojej pozycji w stosunku do konkurencji; — przegląd polityki dotyczącej klastrów przedstawiający politykę krajową i regionalną w każdym obszarze geograficznym i we wszystkich dziedzinach (finansowanie badań i rozwoju oraz innowacji, instrumenty wsparcia finansowego, szkolenia i wymiany, itp.) na potrzeby wymiany informacji; — różne sprawozdania na temat najlepszych praktyk dzielenia się wiedzą, jakie stosują przedsiębiorstwa lub klastry. Uważa za niezbędne propagowanie współpracy pomiędzy instrumentami finansowymi na rzecz innowacji (kapitał/pożyczki/pomoc bezpośrednia) w regionach lub krajach, w celu ułatwienia inwestowania w duże projekty obejmujące kilka regionów z różnych krajów europejskich poprzez klastry, które mogłyby skorzystać z większego wsparcia ze strony funduszy europejskich, takich jak EBI i EFI. Jest zdania, że klastry mogą wspólnie wykorzystywać zasoby i usługi w celu uzyskania wspólnego dostępu do wysokiej jakości usług: — wyspecjalizowane giełdy pracy i programy wymiany i szkoleń dla badaczy w sektorze prywatnym; — mobilność przedsiębiorstw wspólnie wykorzystujących obiekty i usługi inkubatorów; — wymiana wiedzy technicznej, struktur badawczych i urządzeń produkcyjnych dla uzyskania korzyści skali i zakresu; — europejski system śledzenia w dziedzinie badań i innowacji przemysłowych oraz poprawa informowania na temat potencjału intelektualnego. 3. ŚRODKI OCENY DOKONYWANEJ EX-ANTE, PODCZAS I EX-POST, KTÓRE MAJĄ SŁUŻYĆ ZA PUNKT ODNIESIENIA DLA PRZYSZŁYCH INICJATYW Uważa, że ocena jest sposobem badania, które może wykorzystywać określone techniki i odpowiadać na następujące pytania: czy potrzeby klastrów zostały spełnione? Czy przyjęta polityka została właściwie zaprojektowana i prawidłowo zrealizowana? Czy przyniesie ona pożądany skutek? Czy można ponownie zająć się niezrealizowanymi celami? Czy można zwiększyć skuteczność zastosowanej polityki? Uważa ocenę za instrument, który należy stosować przez cały okres wdrażania i który, poza innymi korzyściami powinien zwiększyć wiarygodność polityki wobec klastrów.