[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 11.7.2005

SEC(2005) 926 końcowy

ZALECENIE KOMISJI DLA RADY

w sprawie upoważnienia Komisji do rozpoczęcia negocjacji z Serbią i Czarnogórą w sprawie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu

ZALECENIE KOMISJI DLA RADY

w sprawie upoważnienia Komisji do rozpoczęcia negocjacji z Serbią i Czarnogórą w sprawie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu

A. UZASADNIENIE

Komunikat Komisji z dnia 29 maja 1999 r. w sprawie procesu Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Albanią, Bośnią Hercegowiną, Chorwacją i Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii oraz Serbią i Czarnogórą[1] wyznaczył nowe ramy dla ustanowienia bliższych relacji między UE a tymi państwami. Podczas szczytu w Salonikach w czerwcu 2003 r. potwierdzono proces Stabilizacji i Stowarzyszenia jako ramy polityki europejskiej względem Europy Południowo-Wschodniej. Proces Stabilizacji i Stowarzyszenia przewiduje szeroko-zakrojone partnerstwo, w szczególności poprzez nową kategorię układów, układów o Stabilizacji i Stowarzyszeniu. Rozpoczęcie negocjacji w sprawie układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu zależy od spełnienia przez państwa uczestniczące w procesie Stabilizacji i Stowarzyszenia określonych warunków politycznych i gospodarczych.

W ostatnich latach UE zapewniała doradztwo polityczne za pośrednictwem Konsultacyjnej Grupy Roboczej UE-FRJ, a następnie poprzez Intensywny Stały Dialog (EPD). Obecnie EPD monitoruje i przyczynia się do reform na podstawie przyjętego przez unijną Radę Ministrów w czerwcu 2004 r. partnerstwa europejskiego oraz związanego z nim planu wdrożenia tego partnerstwa, sfinalizowanego przez władze Serbii i Czarnogóry w grudniu 2004 r.

UE nie ma obecnie, z wyjątkiem umowy dotyczącej wyrobów włókienniczych z Republiką Serbii[2], stosunków umownych z Serbią i Czarnogórą[3]. Od upadku reżimu Miloseviča w październiku 2000 r. Serbia i Czarnogóra (była Republika Federalna Jugosławii – FRJ) korzysta z różnych instrumentów w ramach procesu Stabilizacji i Stowarzyszenia, zwłaszcza z obejmujących prawie wszystkie towary autonomicznych środków handlowych oraz ze znacznej pomocy finansowej. Podczas szczytu w Salonikach potwierdzono, że Serbia i Czarnogóra są potencjalnym kandydatem do członkostwa w UE.

W latach 2002-2003 FRJ przeszła fundamentalne reformy konstytucyjne, które doprowadziły do przyjęcia Karty Konstytucyjnej Federacji Serbii i Czarnogóry w dniu 4 lutego 2003 r.[4] Plan działań na rzecz utworzenia wspólnej polityki handlu zagranicznego oraz niezakłóconego rynku wewnętrznego przyjęto latem 2003 r., chociaż brakowało w nim jeszcze pewnych elementów. Przyjęcie tych dokumentów podstawowych pozwoliło Komisji rozpocząć prace nad projektem sprawozdania w sprawie wykonalności. Jednakże działania dążące do osiągnięcia minimalnego poziomu wspólnej polityki handlowej oraz integracji rynku wewnętrznego nie doprowadziły do oczekiwanych rezultatów. Ze względu na poważne opóźnienia we wdrażaniu Karty Konstytucyjnej oraz planu działań na rzecz handlu i rynku wewnętrznego, a także na znaczne niedociągnięcia w realizacji zobowiązań międzynarodowych Serbii i Czarnogóry, wcześniejsza ocena wykonalności otwarcia negocjacji w sprawie Układów o Stabilizacji i Stowarzyszeniu nie była możliwa.

Aby pomóc w przezwyciężeniu uporczywego impasu konstytucyjnego i ponownie ożywić postęp Serbii i Czarnogóry w stronę UE, Komisja w lipcu 2004 r. złożyła wniosek dotyczący przyjęcia podejścia „dwutorowego”, zatwierdzonego następnie przez Radę Ministrów UE oraz przywódców politycznych Serbii i Czarnogóry w październiku 2004 r.

Podejście dwutorowe odpowiada skomplikowanej strukturze instytucjonalnej Serbii i Czarnogóry. W konkluzjach z dnia 11 października 2004 r. Rada wyraziła „swoje poparcie dla podejścia dwutorowego, które oznaczałoby jeden Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z odrębnymi negocjacjami z republikami w sprawie handlu, gospodarki oraz być może w sprawie innych istotnych polityk sektorowych. Rada potwierdziła swoje zaangażowanie na rzecz wzmocnionej Federacji Serbii i Czarnogóry opartej na Karcie Konstytucyjnej.”

Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Serbią i Czarnogórą obejmowałby kwestie kompetencji Federacji i zagadnienia będące w gestii Republik. Negocjacje byłyby prowadzone z Federacją lub Republikami zgodnie z podziałem kompetencji. Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu będzie jednym instrumentem zawartym przez Federację oraz Republiki zgodnie z obowiązującym między nimi podziałem uprawnień. Podejście to pozwoliłoby Wspólnocie i jej Państwom Członkowskim na nawiązanie stosunków umownych z Serbią i Czarnogórą, poprzez wyraźne określenie praw i obowiązków właściwych władz, zgodnie z warunkami Karty Konstytucyjnej.

W związku z powyższym Komisja była w stanie w kwietniu 2005 r. przedstawić sprawozdanie w sprawie wykonalności dotyczącym Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu UE/SCG[5]. Stwierdzono w nim, że Serbia i Czarnogóra są wystarczająco przygotowane na negocjacje w sprawie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu, ale aby przejść przez różne etapy procesu, zarówno przed jak i w trakcie negocjacji, Serbia i Czarnogóra muszą kontynuować współpracę z MTKJ i niezwłocznie osiągnąć pełną współpracę. Ponadto, Komisja również stwierdziła, że Federacja i dwie Republiki powinny kontynuować wdrażanie priorytetów partnerstwa europejskiego poprzez plan działań i powinny zwrócić szczególną uwagę na pewną liczbę kwestii wymienionych w sprawozdaniu, które są szczególnie istotne dla Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu. Komisja ogłosiła również zamiar przygotowania projektu dyrektyw negocjacyjnych. Wspomniane dyrektywy negocjacyjne znajdują się w Załączniku.

UE podpisała już Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii i Chorwacją, a obecnie prowadzi negocjacje dotyczące Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Albanią. Zaproponowany projekt dyrektyw negocjacyjnych w pełni uwzględnia poprzednie układy. Jednakże, niektóre postanowienia są szczególnie dostosowane do indywidualnej sytuacji Serbii i Czarnogóry, w tym podział kompetencji między Federacją i dwiema Republikami. Postanowienia Układu dotyczące handlu będą w pełni włączały wszystkie postanowienia zawarte w autonomicznych preferencjach handlowych już jednostronnie przyznanych Serbii i Czarnogórze. Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu będzie również promował integrację regionalną.

Nawiązanie stosunków z Serbią i Czarnogórą, w formie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu wpłynie na współpracę o szerokim zasięgu i będzie wspomagać proces jej integracji w struktury europejskie. Zaproponowane dyrektywy negocjacyjne przewidują ustanowienie sformalizowanych ram dla dialogu politycznego z Serbią i Czarnogórą, zarówno dwustronnych jak i na szczeblu regionalnym. Promowanie relacji gospodarczych i handlowych będzie głównym celem Układu, mając w perspektywie ustanowienie okresu przejściowego, stref wolnego handlu zgodnych z WTO obejmujących towary i usługi, których czas trwania zostanie ustanowiony w trakcie negocjacji w zależności od stanu przygotowania Serbii i Czarnogóry.

Układ będzie regulował przepływ osób, swobodę przedsiębiorczości, świadczenie usług, płatności bieżące i przepływ kapitału. Będzie on obejmował zobowiązanie Serbii i Czarnogóry do stopniowej harmonizacji prawodawstwa z prawodawstwem wspólnotowym (w szczególności w kluczowych obszarach rynku wewnętrznego); ustanowi on relacje o szerokim zasięgu obejmujące wszystkie obszary zainteresowania Wspólnoty; zapewni on również podstawę do współpracy w obszarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Ogólna współpraca zostanie wsparta programem pomocy wspólnotowej, który mógłby zapewnić Serbii i Czarnogórze wsparcie i pomoc we wdrożeniu niektórych aspektów Układu.

Uwzględniając obecną zdolność administracyjną Serbii i Czarnogóry, tempo negocjacji i zawarcie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu powinny opierać się na wzmocnieniu ram prawodawczych i instytucjonalnych Serbii i Czarnogóry oraz jej zdolności do wdrażania zobowiązań zawartych w Układzie.

B. ZALECENIE

W świetle powyższego, Komisja zaleca, aby Rada:

- zatwierdziła projekty dyrektyw negocjacyjnych załączone do niniejszej decyzji, które powinny stanowić podstawę do negocjacji Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Serbią i Czarnogórą.

- powołała specjalny komitet wspierający Komisję w wykonaniu tego zadania.

ZAŁĄCZNIK WYTYCZNE NEGOCJACYJNE

A. UZASADNIENIE 2

B. ZALECENIE 4

1. Charakter Układu 9

2. Zakres Układu 9

3. Treść układu 9

3.1. Preambuła 9

3.2. Zasady ogólne 11

3.3. Dialog polityczny 13

3.4. Współpraca regionalna 14

3.4.1. Współpraca z innymi państwami, które podpisały Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z UE 14

3.4.2. Współpraca z innymi państwami, których dotyczy proces stabilizacji i stowarzyszenia 15

3.4.3. Współpraca z kandydatami do przystąpienia do UE 15

3.5. Swobodny przepływ towarów 15

3.5.1. Handel towarami przemysłowymi 15

3.5.1.1. Przywóz do Wspólnoty 16

3.5.1.2. Przywóz do Serbii i Czarnogóry 16

3.5.1.3. Należności celne i ograniczenia ilościowe w wywozie 16

3.5.1.4. Środki wspólne dla obu Stron 16

3.5.1.5. Szczególne uzgodnienia 16

3.5.2. Handel produktami rolnymi i produktami rybołówstwa 17

3.5.3. Postanowienia wspólne 18

3.5.3.1. Status quo 18

3.5.3.2. Niedyskryminacja 18

3.5.3.3. Należności celne przywozowe 18

3.5.3.4. Unia celna, obszary wolnego handlu i uzgodnienia dotyczące handlu przygranicznego 18

3.5.3.5. Klauzule szczególne i procedury 18

3.5.3.6. Preferencyjne reguły pochodzenia i metody współpracy administracyjnej 19

3.5.3.7. Ograniczenia 19

3.5.3.8. Współpraca administracyjna w dziedzinie nadużyć finansowych i zarządzania przywozem preferencyjnym 19

3.6. Przepływ pracowników, przedsiębiorczości, usług, kapitału 19

3.6.1. Przepływ pracowników 19

3.6.2. Prawo przedsiębiorczości 20

3.6.3. Tymczasowy przepływ usługodawców 21

3.6.4. Wzajemne uznawanie kwalifikacji 21

3.6.5. Świadczenie usług 21

3.6.5.1. Postanowienia ogólne 21

3.6.5.2. Usługi transportowe 21

3.6.6. Płatności bieżące i przepływ kapitału 22

3.6.7. Postanowienia ogólne 23

3.7. Zbliżenie ustawodawstw, egzekwowanie prawa i zasady konkurencji 23

3.7.1 Konkurencja 23

3.7.1.1. Konkurencja łącznie z pomocą państwa 23

3.7.1.2. Monopole państwowe 24

3.7.1.3. Przedsiębiorstwa publiczne 24

3.7.2. Własność intelektualna, przemysłowa i handlowa 24

3.7.3 Zamówienia publiczne 24

3.7.4. Standaryzacja, metrologia, akredytacja i ocena zgodności 25

3.7.5. Ochrona konsumentów 25

3.7.6. Warunki pracy i równość szans 26

3.8. Sprawiedliwość, Wolność i Bezpieczeństwo. 26

3.8.1. Wzmocnienie instytucji 26

3.8.2. Ochrona danych osobowych 26

3.8.3. Wizy, kontrola granic, azyl i migracja 27

3.8.4. Zapobieganie i kontrola nielegalnej imigracji; readmisja 27

3.8.5. Pranie brudnych pieniędzy i finansowanie terroryzmu 28

3.8.6. Współpraca w zakresie zwalczania narkotyków 28

3.8.7. Zapobieganie i zwalczanie przestępczości i innej nielegalnej działalności 28

3.8.8 Zwalczanie terroryzmu 29

3.8.9 Szczególne stanowisko Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii 29

3.9. Polityki współpracy 29

3.9.1. Polityka gospodarcza i handlowa 30

3.9.2. Współpraca w dziedzinie statystyki 30

3.9.3. Bankowość, ubezpieczenia i inne usługi finansowe 30

3.9.4. Współpraca w zakresie audytu i kontroli finansowej 30

3.9.5. Promowanie i ochrona inwestowania 30

3.9.6. Współpraca przemysłowa 31

3.9.7. Mała i średnie przedsiębiorstwa 31

3.9.8 Turystyka 31

3.9.9. Rolnictwo i sektor rolno-przemysłowy 31

3.9.10. Rybołówstwo 31

3.9.11. Cła 32

3.9.12. Opodatkowanie 32

3.9.13. Współpraca społeczna 32

3.9.14. Edukacja i szkolenie 32

3.9.15. Współpraca kulturalna 33

3.9.16. Współpraca w sektorze audiowizualnym 33

3.9.17. Społeczeństwo informacyjne 33

3.9.18 Sieci i usługi łączności elektronicznej 33

3.9.19. Informacja i komunikacja 34

3.9.20. Transport 34

3.9.21. Energia 34

3.9.22. Środowisko 34

3.9.23. Badania i rozwój technologiczny 34

3.9.24. Rozwój regionalny i lokalny 35

3.9.25 Reforma administracji publicznej 35

3.10. Współpraca finansowa 35

3.11. Postanowienia instytucjonalne, ogólne i końcowe 36

3.11.1. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia (SAC) 36

3.11.2. Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia (SACOM) 36

3.11.3. Komitet Parlamentarny Stabilizacji i Stowarzyszenia (SAPC) 36

3.11.4. Przepisy ogólne i końcowe 36

1. CHARAKTER UKłADU

Celem negocjacji jest zawarcie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu („SAA”) z Serbią i Czarnogórą („SCG”). Będzie to Układ preferencyjny, zaplanowany tak, aby przyczyniał się do rozwoju społeczno-gospodarczego, wzmocnienia demokracji i zasad państwa prawa oraz stabilizacji politycznej państwa i regionu, oraz tak, aby ustanowił bliskie, długoterminowe stowarzyszenie między Umawiającymi się Stronami.

Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu będzie pierwszym układem stowarzyszeniowym z Serbią i Czarnogórą.

SSA będzie, jako całość, jednym instrumentem zawartym zarówno przez Federację oraz składające się na nią Republiki zgodnie z obowiązującym między nimi podziałem uprawnień. Będzie to umowa typu mieszanego; jedną stroną Układu będzie Wspólnota Europejska oraz jej Państwa Członkowskie a drugą stroną Federacja Serbii i Czarnogóry, Republika Czarnogóry i Republika Serbii[6].

2. Zakres Układu

Niniejszy Układ ma na celu regulowanie relacji politycznych, gospodarczych i handlowych między stronami. Będzie zawierał postanowienia dotyczące dialogu politycznego, współpracy o szerokim zasięgu, ustanowienia strefy wolnego handlu między stronami, zbliżenia ustawodawstwa, pomocy i koniecznych uregulowań instytucjonalnych w zakresie jego stosowania.

Pod względem zasięgu terytorialnego, w Układzie uznaje się, że rezolucja Rady Bezpieczeństwa Organizacji Zjednoczonych 1244(1999) ustanowiła międzynarodową cywilną obecność w celu zapewnienia tymczasowej administracji dla Kosowa (Misja Tymczasowa ONZ w Kosowie) i nie jest w obecnej chwili możliwe stosowanie w Kosowie zobowiązań podjętych w niniejszym Układzie.

3. Treść układu

3.1. Preambuła

W preambule można odnieść się do:

- silnych więzi między stronami i podzielanych przez nie wartości, ich woli wzmocnienia tych więzi i ustanowienia bliskich i długotrwałych stosunków w oparciu o wzajemność i wspólny interes, które umożliwiłyby Serbii i Czarnogórze jeszcze bardziej wzmocnić i zintensyfikować relacje ze Wspólnotą;

- znaczenia niniejszego Układu, w ramach procesu Stabilizacji i Stowarzyszenia z państwami Europy Południowo-Wschodniej, w tworzeniu i konsolidowaniu stabilnej Europy w oparciu o współpracę, której filarem jest Unia Europejska oraz w ramach Paktu Stabilizacji;

- zobowiązania się stron do przyczyniania się wszelkimi sposobami do stabilizacji politycznej, gospodarczej i instytucjonalnej w Serbii i Czarnogórze, jak i w regionie, poprzez utworzenie społeczeństwa obywatelskiego i demokratyzację, rozwój instytucjonalny oraz reformę administracji publicznej, integrację handlu regionalnego oraz wzmożoną współpracę gospodarczą, współpracę o szerokim zasięgu, szczególnie w zakresie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych oraz wzmocnienie bezpieczeństwa krajowego i regionalnego;

- zobowiązania się stron do zwiększenia swobód politycznych i gospodarczych jako głównej podstawy niniejszego Układu, jak i ich zobowiązania do przestrzegania praw człowieka i zasad państwa prawa, w tym praw osób należących do mniejszości narodowych oraz zasad demokracji poprzez system wielopartyjny z wolnymi i sprawiedliwymi wyborami;

- zobowiązania stron do pełnego wdrożenia wszystkich zasad i postanowień Karty NZ, OBWE, w szczególności Aktu Końcowego z Helsinek, dokumentów zawierających wnioski z Konferencji w Madrycie i Wiedniu, Paryskiej Karcie Nowej Europy, jak i do przestrzegania zobowiązań zgodnie z układami z Dayton/Paryża i Erdut oraz Paktu Stabilizacji dla Europy Południowo-Wschodniej, w celu przyczyniania się do stabilizacji regionalnej i współpracy między państwami w tym regionie;

- zobowiązania się stron do przestrzegania zasad gospodarki wolnorynkowej i gotowości Wspólnoty do przyczyniania się do reform gospodarczych w Serbii i Czarnogórze;

- zobowiązania się Stron do przestrzegania wolnego handlu, zgodnie z prawami i zobowiązaniami wynikającymi z WTO i do ich stosowania w sposób przejrzysty i niedyskryminujący;

- woli Stron rozwijania regularnego dialogu politycznego w odniesieniu do interesujących obie Strony zagadnień dwustronnych i międzynarodowych, w tym aspektów regionalnych, uwzględniając Wspólną Politykę Zagraniczną i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej;

- zobowiązania się stron do zwalczania zorganizowanej przestępczości i wzmocnienia współpracy w walce z terroryzmem na podstawie deklaracji wydanej przez Europejską Konferencję w dniu 20 października 2001 r.;

- wiary, że Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu wytworzy nowy klimat dla stosunków gospodarczych między Stronami i przede wszystkim dla rozwoju handlu i inwestycji, będących kluczowymi czynnikami w restrukturyzacji i modernizacji gospodarczej;

- zobowiązania Serbii i Czarnogóry do zbliżenia prawodawstwa w istotnych sektorach do prawodawstwa Wspólnoty oraz do skutecznego jego wdrażania;

- Karty Konstytucyjnej Serbii i Czarnogóry, która ustanawia podział kompetencji między Federacją i dwiema składającymi się na nią republikami.

- Zobowiązania się Federacji Serbii i Czarnogóry oraz dwóch składających się na nią Republik do współpracy i koordynowania ich polityki w celu zapewnienia skutecznego wdrożenia Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu;

- gotowości Wspólnoty do zapewniania zdecydowanego wsparcia przy wdrażaniu reformy i odbudowy i do stosowania wszystkich dostępnych instrumentów współpracy oraz pomocy technicznej, finansowej i gospodarczej w sposób kompleksowy, wieloletni i indykatywny w tych wysiłkach;

- zrozumienia że postanowienia niniejszego Układu, które są objęte tytułem IV, częścią III, Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, wiążą Zjednoczone Królestwo i Irlandię jako oddzielne Umawiające się Strony, i nie jako część Wspólnoty Europejskiej, dopóki Zjednoczone Królestwo lub Irlandia (w zależności od przypadku) nie notyfikuje Serbii i Czarnogórze, że są związane jako część Wspólnoty Europejskiej zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii załączonym do Traktatu o Unii Europejskiej i Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; To samo ma zastosowanie do Danii, zgodnie z protokołem w sprawie stanowiska Danii załączonym do wspomnianych Traktatów;

- Szczytu w Zagrzebiu, w którym nawoływano do dalszego skonsolidowania stosunków między państwami Procesu Stabilizacji i Stowarzyszenia oraz Unii Europejskiej jak i zwiększenia współpracy regionalnej;

- Szczytu w Salonikach, który wzmocnił Proces Stabilizacji i Stowarzyszenia jako ramy polityczne dla stosunków Unii Europejskiej z krajami Bałkanów Zachodnich i zwrócił uwagę na perspektywę ich integracji z Unią Europejską w oparciu o ich indywidualne postępy w zakresie reform oraz osiągnięć.

- Protokołu Ustaleń dotyczącym ułatwienia i liberalizacji handlu, podpisanego w Brukseli w dniu 27 czerwca w 2001 r. zgodnie z którym Federacja Serbii i Czarnogóry, wraz z innymi państwami w regionie, zobowiązała się do wynegocjowania do końca 2002 r. sieci wzajemnych umów o wolnym handlu w celu wzmocnienia zdolności regionu do przyciągania inwestycji oraz jego perspektyw integracji z gospodarką światową.

- Gotowości Unii Europejskiej do maksymalnego zintegrowania Federacji Serbii i Czarnogóry w główny polityczny i gospodarczy nurt Europy oraz jej statusu jako potencjalnego kandydata do partnerstwa UE w oparciu o Traktat Unii Europejskiej oraz spełnienia kryteriów zdefiniowanych przez Radę Europejską w czerwcu 1993 r., w zależności od udanego wdrożenia niniejszego Układu, w szczególności w zakresie współpracy regionalnej.

3.2. Zasady ogólne

1. Przestrzeganie zasad demokratycznych i praw człowieka, które zostały proklamowane w Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, i które zostały określone w Akcie Końcowym z Helsinek i w Karcie Paryskiej dla Nowej Europy, przestrzeganie zasad prawa międzynarodowego i zasad państwa prawa, jak też reguł gospodarki rynkowej, takich jakie zostały wyrażone w dokumencie z konferencji KBWE w Bonn w sprawie współpracy gospodarczej, stanowią podstawy polityki wewnętrznej i zagranicznej Stron oraz istotny element niniejszego Układu.

2 Potwierdzenie wagi przykładanej przez Umawiające się Strony do walki z terroryzmem.

3. Potwierdzenie wagi przykładanej przez Umawiające się Strony do wdrożenia zobowiązań międzynarodowych, w szczególności do pełnej współpracy z MTKJ.

4. Zaangażowanie się Umawiających się Stron w międzynarodowy i regionalny pokój i stabilizację. Rozwijanie dobrych stosunków sąsiedzkich jest podstawą procesu stabilizacji i stowarzyszenia. Zawarcie i wdrożenie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu będą zatem uzależnione od istotnych warunków politycznych i gospodarczych, o których zadecydowała Rada z 29 kwietnia 1997 r. i są oparte na indywidualnych osiągnięciach Serbii i Czarnogóry.

5. Odniesienie do gotowości Serbii i Czarnogóry do promowania współpracy i dobrych stosunków sąsiedzkich z innymi państwami w regionie, w tym stosownego poziomu wzajemnych koncesji dotyczących przepływu osób, towarów, kapitału i usług, jak i rozwijania projektów we wspólnym interesie, przede wszystkim projektów związanych ze zwalczaniem zorganizowanej przestępczości, korupcji, prania brudnych pieniędzy, nielegalnej imigracji oraz nielegalnego handlu w szczególności ludźmi i zakazanymi narkotykami. To zobowiązanie stanowi kluczowy czynnik rozwoju stosunków i współpracy między Umawiającymi się Stronami, przyczyniając się w ten sposób do stabilizacji regionalnej.

6. Stowarzyszenie będzie w pełni zrealizowane w okresie przejściowym trwającym maksymalnie dziesięć lat i zostanie podzielone na dwa kolejne etapy.

Te dwa etapy nie będą miały zastosowania do swobodnego przepływu towarów (3.5), dla którego przewidziano w postanowieniach Układu szczególny harmonogram.

Celem niniejszego podziału na kolejne etapy jest przeprowadzanie szczegółowego przeglądu stosowania Ukladu. W dziedzinie zbliżenia prawodawstwa i egzekwowania prawa, celem będzie skoncentrowanie się, w pierwszym etapie, na podstawowych elementach, przy zastosowaniu konkretnych punktów odniesienia, acquis Wspólnoty zgodnie z 3.7.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia (“SAC”) będzie regularnie dokonywała przeglądu stosowania Układu oraz reform prawodawstwa, administracji, instytucjonalnych i gospodarczych w świetle preambuły i zgodnie z zasadami ogólnymi przyszłego SAA.

Pierwszy etap rozpocznie się z chwilą wejścia w życie Układu. W trakcie piątego roku po wejściu w życie Układu, Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia przeprowadzi ocenę postępów poczynionych przez Serbię i Czarnogórę i zadecyduje o potwierdzeniu lub przesunięciu daty wejścia w drugi etap w celu osiągnięcia pełnego stowarzyszenia. Zadecyduje ona również o wszelkich postanowieniach szczególnych uznanych za konieczne do regulowania drugiego etapu. Nie będzie to miało wpływu na długość okresów przejściowych ustanowionych podczas negocjacji.

Porozumienie będzie w pełni zgodne i wdrożone w sposób spójny z właściwymi postanowieniami WTO, a w szczególności art. XXIV Gatt 1994 oraz art.V GATS.

3.3. Dialog polityczny

Układ będzie zawierał stosowne postanowienia dla dialogu politycznego, przyczyniając się do bliskich więzów solidarności i nowych form współpracy między stronami, które będą miały na celu w szczególności promowanie:

- pełnej integracji Serbii i Czarnogóry we wspólnotę państw demokratycznych i stopniowego przybliżenia do Unii Europejskiej;

- większej zbieżności stanowisk stron na tematy międzynarodowe, również poprzez stosowną wymianę informacji, a w szczególności w kwestiach mogących wywrzeć istotny skutek na strony;

- współpracy regionalnej i rozwoju dobrych stosunków sąsiedzkich;

- wspólnych poglądów w zakresie bezpieczeństwa i stabilności w Europie, w tym współpracy w dziedzinach objętych Wspólną Politykę Zagraniczną i Bezpieczeństwa Unii Europejskiej; współpracy i przyczyniania się do zwalczania rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i środków jej przenoszenia poprzez pełną zgodność i krajowe wdrożenie istniejących zobowiązań stron zgodnie z międzynarodowymi traktatami rozbrojeniowymi i o nierozprzestrzeniani broni masowego rażenia oraz umowami i innymi istotnymi zobowiązaniami międzynarodowymi.

Dialog polityczny będzie miał miejsce przede wszystkim w ramach Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, która będzie ogólnie odpowiedzialna za jakąkolwiek kwestię, którą strony chciałyby jej do niej zgłosić.

Na wniosek stron, dialog polityczny może również przybrać następującą formę:

- spotkań, w miarę potrzeby, między wyższymi urzędnikami reprezentującymi Serbię i Czarnogórę, z jednej strony, a Prezydencją Rady Unii Europejskiej i Komisją, z drugiej strony;

- korzystania w pełni ze wszystkich kanałów dyplomatycznych między Stronami, w tym ze stosownych kontaktów w państwach trzecich oraz w ramach Narodów Zjednoczonych, OBWE, Rady Europy oraz innych gremiach międzynarodowych;

- wszelkich innych środków, które mogłyby w użyteczny sposób przyczyniać się do konsolidacji, rozwijania i przyspieszania tego dialogu.

Na szczeblu parlamentarnym dialog polityczny będzie się odbywał w ramach Komitetu Parlamentarnego Stabilizacji i Stowarzyszenia.

Dialog polityczny może się odbywać w ramach struktury wielostronnej oraz dialogu regionalnego włączając do niego inne państwa z regionu.

3.4. Współpraca regionalna

Zgodnie ze zobowiązaniem Federacji Serbii i Czarnogóry do przyczyniania się do międzynarodowego i regionalnego pokoju i stabilności oraz do rozwijania dobrych stosunków sąsiedzkich, będzie ona w sposób aktywny promować współpracę regionalną. Program pomocy Wspólnoty Europejskiej może wesprzeć projekty o wymiarze regionalnym lub transgranicznym.

W każdym przypadku, kiedy Federacja Serbii i Czarnogóry będzie przewidywała wzmocnienie współpracy z jednym w państw wymienionych w 3.4.1 do 3.4.3 poniżej, powinna ona poinformować i skonsultować się z UE, zgodnie z postanowieniami instytucjonalnymi, ogólnymi i końcowymi niniejszego Układu.

Federacja Serbii i Czarnogóry będzie zachęcana do dokonania przeglądu istniejących dwustronnych porozumień z partnerami w regionie lub zawarcia nowych porozumień w celu zapewnienia, że są one zgodne z zasadami określonymi w Protokole Ustaleń dotyczącym ułatwienia i liberalizacji handlu podpisanym w Brukseli w dniu 27 czerwca 2001 r.

3.4.1. Współpraca z innymi państwami, które podpisały Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z UE

W następstwie podpisania Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu, Federacja Serbii i Czarnogóry rozpocznie negocjacje z państwami, które już podpisały Układ o Stabilizacji i Stowarzyszeniu, aby zawrzeć dwustronne konwencje dotyczące współpracy regionalnej w celu zwiększenia zasięgu współpracy między państwami w regionie.

Głównymi elementami tych konwencji będą:

- dialog polityczny;

- ustanowienie strefy wolnego handlu między stronami, zgodnej z postanowieniami WTO;

- wzajemne koncesje dotyczące przepływu pracowników, przedsiębiorczości, świadczenia usług, płatności bieżących oraz przepływu kapitału, jak i innych polityk związanych z przepływem osób na poziomie ekwiwalentnym do poziomu niniejszego Układu;

- postanowienia dotyczące współpracy w innych dziedzinach, niezależnie od tego czy są objęte niniejszym Układem czy nie, w szczególności w obszarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych.

Konwencje te będą zawierały postanowienia dotyczące stworzenia koniecznych mechanizmów instytucjonalnych, w odpowiednim przypadku, i będą zawarte w następstwie wejścia w życie niniejszego Układu w okresie, który zostanie ustalony w trakcie negocjacji. Gotowość Serbii i Czarnogóry do zawarcia takich konwencji będzie warunkiem dalszego rozwoju stosunków między Umawiającymi się Stronami.

Jak tylko inne państwa w regionie podpiszą Układy o Stabilizacji i Stowarzyszeniu, konieczne będzie rozpoczęcie podobnych negocjacji z nimi.

3.4.2. Współpraca z innymi państwami, których dotyczy proces stabilizacji i stowarzyszenia

Federacja Serbii i Czarnogóry powinna realizować współpracę regionalną z innymi państwami, których dotyczy proces stabilizacji i stowarzyszenia, w pewnych lub wszystkich obszarach współpracy objętych niniejszym układem, a w szczególności w obszarach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Taka współpraca powinna być zawsze zgodna z zasadami i celami Układu.

3.4.3. Współpraca z kandydatami do przystąpienia do UE

Federacja Serbii i Czarnogóry powinna wspomagać współpracę i zawrzeć konwencję dotyczącą współpracy regionalnej z kandydatami do przystąpienia do UE we wszystkich dziedzinach współpracy objętych niniejszym Układem. Taka konwencja powinna mieć na celu stopniowe dostosowanie stosunków między Serbią i Czarnogórą i tymi państwami do odpowiedniej części stosunków między Wspólnotą Europejską oraz jej Państwami Członkowskimi a tym państwem.

3.5. Swobodny przepływ towarów

W trakcie okresu przejściowego określonego zgodnie z 3.2, Wspólnota będzie stopniowo ustanawiać strefy wolnego handlu z odpowiednio Republiką Serbii i Republiką Czarnogóry w oparciu o zrównoważone zobowiązania. Strefa wolnego handlu będzie zgodna z art. XXIV GATT 1994 i innymi istotnymi postanowieniami WTO. Wspólnota będzie znacząco szybciej do tego celu dochodziła niż Serbia czy Czarnogóra.

Federacja Serbii i Czarnogóry powinna stosować Nomenklaturę Scaloną do klasyfikacji towarów w handlu między stronami.

Podstawowe stawki celne, w stosunku do których będą zastosowane sukcesywne redukcje, są to takie stawki celne, które są faktycznie stosowane przez obie Republiki erga omnes w dniu poprzedzającym podpisanie Układu. Jeżeli po podpisaniu Układu stosowane jest jakiekolwiek obniżenie taryfy erga omnes, takie zredukowane stawki celne powinny zastąpić podstawowe stawki celne wspomniane powyżej, a sukcesywne redukcje zostaną obliczone zgodnie z tymi nowymi stawkami bazowymi. Umawiające się Strony poinformują się wzajemnie o swoich podstawowych stawkach celnych.

Układ nie powinien wpłynąć na zdolność Republiki Serbii czy Republiki Czarnogóry, udzielania traktowania preferencyjnego przywozu z innych Państw objętych procesem Stabilizacji i Stowarzyszenia UE w Europie Południowo-Wschodniej, jak i innych przylegających państw niebędących członkami UE, w celu promowania handlu regionalnego.

3.5.1. Handel towarami przemysłowymi

Postanowienia tej sekcji mają zastosowanie do wszystkich produktów pochodzących z Umawiających się Stron wymienionych w działach 25 - 97 Nomenklatury Scalonej, z wyłączeniem produktów wymienionych w Załączniku do Układu (określających produkty uznawane raczej za rolne niż przemysłowe). Handel między Stronami produktami objętymi Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej jest prowadzony zgodnie z postanowieniami tego Traktatu.

3.5.1.1. Przywóz do Wspólnoty

Wspólnota potwierdzi zniesienie z dniem wejścia w życie niniejszej umowy ograniczeń ilościowych, należności celnych lub innych środków o równoważnym skutku w stosunku do przywozu do Wspólnoty towarów pochodzących z Serbii i Czarnogóry.

3.5.1.2. Przywóz do Serbii i Czarnogóry

Przewidziane będą poniższe środki:

zostaną zniesione z dniem wejścia w życie niniejszego Układu ograniczenia ilościowe lub środki o równoważnym skutku w stosunku do przywozu do obu Republik towarów pochodzących ze Wspólnoty;

z dniem wejścia w życie niniejszego Układu obie Republiki zniosą wszystkie stawki celne na wszystkie produkty niewymienione na listach produktów wrażliwych. Te listy zostaną dołączone w formie załączników do Układu.

obie Republiki będą wycofywać opłaty celne mające zastosowanie do produktów pochodzących ze Wspólnoty wymienionych we wspomnianych załącznikach do Układu zgodnie z harmonogramem, który ma zostać wynegocjowany w odniesieniu do 1) wrażliwości produktu i 2) potrzeby obu Republik zapewnienia zrównoważonych finansów. Wszystkie stawki celne muszą zostać zniesione do końca okresu przejściowego.

3.5.1.3. Należności celne i ograniczenia ilościowe w wywozie

Umawiające się Strony z dniem wejścia w życie Układu zniosą między sobą wszystkie należności celne wywozowe.

Umawiające się Strony z dniem wejścia w życie Układu zniosą między sobą wszystkie ograniczenia ilościowe.

3.5.1.4. Środki wspólne dla obu Stron

Z dniem wejścia w życie Układu, strony zniosą między sobą wszelkie opłaty o skutku równoważnym do należności celnych przywozowych.

Strony zniosą, z dniem wejścia w życie Układu, wszystkie należności celne przywozowe i opłaty o skutku równoważnym oraz wszystkie ograniczenia ilościowe w wywozie i środki o skutku równoważnym. Wszystkie ograniczenia ilościowe i środki o skutku równoważnym zostaną zniesione z dniem wejścia w życie Układu, o ile nie określono inaczej.

3.5.1.5. Szczególne uzgodnienia

Przemysł włókienniczy

Handel wyrobami włókienniczymi będzie regulowany szczegółowymi postanowieniami obejmującymi wszystkie środki zawarte w autonomicznych środkach handlowych, odpowiednimi postanowieniami umowy dotyczącej wyrobów włókienniczych między Republiką Serbii a Wspólnotą Europejską[7], jak i właściwymi autonomicznymi środkami włókienniczymi[8].

3.5.2. Handel produktami rolnymi i produktami rybołówstwa

Postanowienia tego tytułu będą miały zastosowanie do handlu produktami rolnymi (w tym przetworzonymi produktami rolnymi) oraz produktami rybołówstwa pochodzącymi z Serbii i Czarnogóry oraz Wspólnoty.

Określenie „produkty rolne i produkty rybołówstwa” odnosi się do produktów wymienionych w działach 1-24 Nomenklatury Scalonej oraz produktów wymienionych w punkcie 1 (ii) załącznika I do Porozumienia w sprawie rolnictwa (GATT 1994).

Ta definicja obejmuje ryby i produkty rybołówstwa objętych działem 3, pozycjami 1604 i 1605, oraz podpozycjami 0511 91, 2301 20 00 oraz ex 1902 20 10 („Makarony nadziewane zawierające więcej niż 20% masy ryb, skorupiaków, mięczaków lub innych bezkręgowców wodnych”).

Przetworzone produkty rolne uznane na potrzeby Układu za „produkty rolne” zostaną uregulowane szczegółowymi postanowieniami uwzględniającymi ich charakter przemysłowy i rolny. Obowiązujące przepisy wspólnotowe nie zostaną naruszone przez wzajemne koncesje ustanowione w Układzie w odniesieniu do przetworzonych produktów rolnych niewymienionych w załączniku I Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Z dniem wejścia w życie niniejszego Układu, Wspólnota zniesie wszystkie ograniczenia ilościowe oraz środki o skutku równoważnym, w przywozie produktów rolnych i produktów rybołówstwa pochodzących z Serbii i Czarnogóry.

Z dniem wejścia w życie niniejszego Układu, obie Republiki zniosą wszystkie ograniczenia ilościowe oraz środki o skutku równoważnym, w przywozie produktów rolnych i produktów rybołówstwa pochodzących ze Wspólnoty.

Umawiające się strony przyznają sobie nawzajem koncesje na warunkach określonych w załącznikach do niniejszego Układu.

Równoważne koncesje przyznane Serbii i Czarnogórze zgodnie z autonomicznymi środkami handlowymi WE stosowanymi w dniu wejścia w życie niniejszego Układu zostaną włączone do SAA. Te koncesje podlegają Serbii i Czarnogórze zgodnie z postanowieniami zawartymi w sekcji 3.5.3. Mogą zostać one skorygowane w przypadku wystąpienia poważnych zaburzeń na rynkach wspólnotowych lub ich mechanizmów regulacyjnych, które mogą być spowodowane tymi koncesjami, zgodnie ze szczególnymi klauzulami ochronnymi oraz zapobiegającymi nadużyciom finansowym, które zostaną zawarte w Układzie.

Biorąc pod uwagę wielkość handlu produktami rolnymi i produktami rybołówstwa między WE a Serbią i Czarnogórą, ich szczególną wrażliwość, zasady wspólnej polityki Wspólnoty w zakresie rolnictwa i rybołówstwa, rolę rolnictwa i rybołówstwa w gospodarce Serbii i Czarnogóry oraz konsekwencje przystąpienia Serbii i Czarnogóry do WTO i konsekwencje wielostronnych negocjacji zgodnie z WTO, Umawiające się Strony zbadają w Radzie Stabilizacji i Stowarzyszenia, produkt po produkcie, zakres przyznania sobie nawzajem dalszych koncesji.

Koncesje przyznane przez strony w zakresie produktów rybołówstwa zostaną wymienione w dołączonych załącznikach.

Należy ustanowić postanowienia między Umawiającymi się Stronami, aby starać się osiągnąć pełną ochronę oznaczeń geograficznych w sektorze rolnym.

3.5.3. Postanowienia wspólne

W celu ułatwienia procesu stopniowej liberalizacji, o której mowa w punktach 3.5.1 i 3.5.2, Układ powinien zawierać ogólne postanowienia obejmujące wszystkie produkty, z zastrzeżeniem innych postanowień. Wszystkie takie postanowienia będą zgodne z odpowiednimi zasadami WTO.

3.5.3.1. Status quo

Bez uszczerbku dla obecnej lub przyszłej polityki rolnej stron i z wyłączeniem wyjątków między nimi uzgodnionych, od dnia poprzedzającego rozpoczęcie negocjacji żadne dodatkowe należności celne lub opłaty o skutku równoważnym nie zostaną wprowadzone w handlu między Umawiającymi się Stronami, a te, które są już stosowane nie mogą zostać zwiększone lub stać się bardziej restrykcyjne.

3.5.3.2. Niedyskryminacja

Strony wstrzymają się od wprowadzania jakichkolwiek krajowych środków podatkowych i zniosą istniejące środki, które dyskryminują, bezpośrednio lub niebezpośrednio, produkty jednej z Umawiających się Stron na rzecz produktów podobnych pochodzących z drugiej Strony.

Produkty wywożone na terytorium drugiej ze Stron nie mogą korzystać ze zwrotu wewnętrznych podatków pośrednich w wielkościach przekraczających nakładane na nie podatki bezpośrednie pośrednie.

3.5.3.3. Należności celne przywozowe

Postanowienia dotyczące zniesienia należności celnych przywozowych mają zastosowanie również do należności celnych o charakterze fiskalnym.

3.5.3.4. Unia celna, obszary wolnego handlu i uzgodnienia dotyczące handlu przygranicznego

Układ będzie zawierał klauzulę podobną do tej, która znajduje się w innych układach o stowarzyszeniu. Te inne uzgodnienia i ustalenia będą wszystkie zgodne z odpowiednimi zasadami WTO.

3.5.3.5. Klauzule szczególne i procedury

Układ będzie zawierał klauzulę antydumpingową/wyrównawczą, ogólną klauzulę ochronną, klauzulę o monopolu państwowym, klauzulę o niedoborach oraz klauzulę wyłączenia dotycząca podatku bezpośredniego porównywalne do tych, które znajdują się w podobnych Układach i postanowienia dotyczące procedur regulujących te klauzule, uwzględniając wcześniejsze doświadczenia.

3.5.3.6. Preferencyjne reguły pochodzenia i metody współpracy administracyjnej

Protokół definiujący termin “produkt pochodzący”, określający metody współpracy administracyjnej, zostanie załączony do Układu. Jeżeli w międzyczasie zostanie podjęta decyzja o rozszerzeniu diagonalnej kumulacji na państwa SAP, zostanie to odpowiednio uwzględnione w trakcie negocjacji.

3.5.3.7. Ograniczenia

Układ nie stanowi przeszkody dla zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych towarów, o których mowa w art. 30, 296 i 297 Traktatu WE.

3.5.3.8. Współpraca administracyjna w dziedzinie nadużyć finansowych i zarządzania przywozem preferencyjnym

Układ upoważnia Umawiające się Strony do przyjęcia odpowiednich środków w przypadku braku współpracy lub zarządzania administracyjnego i/lub nieprawidłowości lub nadużyć finansowych. W odniesieniu do kwestii strat należności celnych związanych z zarządzaniem preferencyjnym przywozem, można określić odpowiednie środki na podstawie decyzji Rady.

3.6. Przepływ pracowników, przedsiębiorczości, usług, kapitału

3.6.1. Przepływ pracowników

Układ, na warunkach i zasadach mających zastosowanie w każdym Państwie Członkowskim, zapewni, że pracownicy, którzy są obywatelami Serbii i Czarnogóry, i którzy są legalnie zatrudnieni na terytorium Państwa Członkowskiego, będą wolni od wszelkiej dyskryminacji narodowościowej, dotyczącej warunków pracy, wynagrodzenia lub zwolnienia, w porównaniu z własnymi obywatelami.

Na warunkach i zasadach mających zastosowanie w każdym Państwie Członkowskim, w szczególności w zakresie prawodawstwa dotyczącego połączenia rodziny, legalnie przebywający w danym Państwie Członkowskim współmałżonek wraz z dzieckiem pracownika legalnie zatrudnionego na terytorium Państwa Członkowskiego, z wyjątkiem pracowników sezonowych lub pracowników objętych dwustronnymi umowami między Serbią i Czarnogórą a Państwami Członkowskimi, będzie miał dostęp do rynku pracy w tym Państwie Członkowskim w okresie, w którym ten pracownik ma zezwolenie na pracę.

Państwa Członkowskie zachowają i być może poprawią dostęp do zatrudnienia przyznany zgodnie z dwustronnymi umowami dla Serbii i Czarnogóry. Po pewnym okresie Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia zbada przyznanie dalszych udogodnień, uwzględniając sytuację na rynku pracy w Państwach Członkowskich i we Wspólnocie.

Strony przyjmą zasady konieczne do koordynowania systemów zabezpieczenia społecznego dla pracowników mających obywatelstwo Serbii i Czarnogóry, legalnie zatrudnionych na terytorium Państwa Członkowskiego, oraz dla członków ich rodzin legalnie przebywających na jego terytorium. Decyzja Rady Stabilizacji i Stowarzyszenia, która nie powinna wpłynąć na jakiekolwiek prawa lub zobowiązania wynikające z umów dwustronnych, jeżeli te ostatnie zapewniają korzystniejsze traktowanie, będzie zawierała następujące postanowienia:

- wszystkie okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pobytu ukończone przez takich pracowników w różnych Państwach Członkowskich UE będą dodawane do siebie na potrzeby emerytur i rent z tytułu starości, inwalidztwa i śmierci oraz na potrzeby opieki medycznej dla takich pracowników oraz członków ich rodzin;

- wszelkie emerytury lub renty z tytułu starości, śmierci, inwalidztwa, wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, lub inwalidztwo z niej wynikające, z wyłączeniem świadczeń nieskładkowych, są swobodnie przenaszalne według kursu na mocy prawa zadłużonego Państwa Członkowskiego lub Państw Członkowskich;

- pracownicy, o których mowa, będą otrzymywać dodatki rodzinne dla członków swoich rodzin zgodnie z powyższym.

Klauzula wzajemności dla tych postanowień zostanie zawarta w Układzie.

3.6.2. Prawo przedsiębiorczości

Podejście do prawa przedsiębiorczości podobne do tego, które się znajduje w porównywalnych Układach zawierałoby następujące główne elementy:

- z dniem wejścia w życie Układu, Umawiające się Strony przyznałyby sobie nawzajem traktowanie narodowe lub status KNU, w zależności od tego co jest lepsze, w odniesieniu do prawa przedsiębiorczości i operacji spółek. Spółki WE mające swoją siedzibę w jednej z Republik powinny również korzystać z tego samego traktowania narodowego lub KNU w drugiej Republice;

- po upływie okresu, który należy zdefiniować w trakcie negocjacji uwzględniając 1) długość okresu przejściowego, 2) odpowiednie orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i 3) sytuację na rynku pracy stron, Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia powinna rozszerzyć powyższe postanowienia na obywateli stron Układu prowadzących działalność na własny rachunek .

- obu Republikom przyznano by, jeżeli to konieczne, okresy przejściowe na ograniczoną liczbę sektorów, która zostanie określona w załącznikach do Układu;

- nienaruszając postanowień ogólnych dotyczących swobody przepływu pracowników, beneficjenci prawa przedsiębiorczości, przyznanego sobie nawzajem przez Umawiające się Strony, będą uprawnieni, zgodnie z obowiązującym prawodawstwem państwa przyjmującego, w którym jest siedziba, do zatrudniania lub zatrudnienia w jednym z ich tamtejszych zakładów, pracowników, którzy są obywatelami odpowiednio Państw Członkowskich Wspólnoty lub Serbii i Czarnogóry, o ile będzie to personel kluczowy;

- szczególne postanowienia dotyczące transportu lądowego, morskiego, kabotażu i transportu lotniczego. W odniesieniu do tego ostatniego, należy uwzględnić wyniki negocjacji odnośnie do tak zwanych „porozumienia horyzontalnego”;

- postanowienia dotyczące przedsiębiorstw żeglugi morskiej identyczne z tymi, które są zawarte w podobnych Układach.

3.6.3. Tymczasowy przepływ usługodawców

W odniesieniu do tymczasowego przepływu usługodawców, Układ powinien dotyczyć wyłącznie tymczasowego przepływu personelu kluczowego oraz innych szczegółowo określonych grup usługodawców uwzględniając definicje GATS, w szczególności definicje Mode 4 w harmonogramie zobowiązań WE. Ponadto, w celu uniknięcia potencjalnego obejścia zobowiązań, Komisja powinna negocjować, jeśli konieczne, bardziej precyzyjne definicje dla szczególnie wrażliwych sektorów. Komisja powinna również zapewnić, że nic w Układzie nie powinno utrudnić Stronom stosowania ich prawa, rozporządzeń i wymagań krajowych w odniesieniu do wjazdu i pobytu, pracy, warunków pracy, działalności osób fizycznych oraz świadczenia usług, pod warunkiem, że poprzez to, nie unieważnią ani nie naruszą korzyści wynikające z Układu.

3.6.4. Wzajemne uznawanie kwalifikacji

W celu ułatwienia obywatelom jednej strony podejmowania i prowadzenia działalności zawodowej na terytorium drugiej strony, Rada Stowarzyszenia przeanalizuje kroki, które należy podjąć w celu wzajemnego uznawania kwalifikacji i może przyjąć w tym celu wszystkie środki możliwe.

3.6.5. Świadczenie usług

3.6.5.1. Postanowienia ogólne

Układ zapewnia stopniową i wzajemną liberalizację handlu i usług między Wspólnotą, i odpowiednio Republiką Serbii oraz Republiką Czarnogóry. Będzie to zgodne z odpowiednimi zasadami WTO, a w szczególności z art. V GATS. Układ będzie zawierał następujące główne elementy:

- spółki niemające siedziby na terytorium drugiej strony będą stopniowo nabywać prawo do świadczenia usług, zgodnie z postanowieniami GATS i uwzględniając, w szczególności, postępy w zbliżaniu prawa w różnych dziedzinach. Szczegółowe zobowiązania podjęte przez Republikę Serbii i Republikę Czarnogóry zostaną zbadane po przystąpieniu do WTO;

- Rada Stabilizacji będzie monitorowała wdrażanie tej liberalizacji i w szczególności postępy poczynione w dziedzinie usług finansowych (reforma bankowości, wzmocnienie struktur nadzorczych, prawodawstwo dotyczące akcji i giełdy).

3.6.5.2. Usługi transportowe

Układ zapewni również liberalizację usług transportowych, w tym szczególny protokół dotyczący transportu lądowego. Będzie on zawierał następujące główne elementy:

- szczegółowe postanowienia dotyczące transportu lądowego, w szczególności transportu drogowego, kolejowego i kombinowanego, w celu przyznania nieograniczonego tranzytu drogowego przez Serbię i Czarnogórę oraz całą Wspólnotę, przy ustanowieniu niedyskryminacyjnego traktowania dla samochodów ciężarowych serbskich i czarnogórskich w porównaniu do zasad mających zastosowanie do samochodów ciężarowych wspólnotowych, kiedy przejeżdżają przez terytorium Wspólnoty. W tym obszarze (tranzyt przez terytorium Wspólnoty), Federacja Serbii i Czarnogóry będzie przestrzegać wszystkie przepisy wspólnotowe regulujące pojazdy ciężarowe o dużej ładowności. Samochody ciężarowe o dużej ładowności serbskie i czarnogórskie będą również objęte systemem podobnym do jakichkolwiek przyszłych przepisów wspólnotowych mających na celu redukcję zanieczyszczenia i poprawienie bezpieczeństwa ruchu drogowego, które mogą być stosowane. Skuteczne stosowanie zasady niedyskryminacji, w szczególności w dziedzinie opłat drogowych i szczególnych wymogów technicznych, środowiskowych i społecznych, będzie również zapewnione. Zachęca się Serbię i Czarnogórę do ratyfikacji i wdrożenia konwencji międzynarodowych związanych z bezpieczeństwem ruchu drogowego. Zwracając szczególną uwagę na główną sieć regionalną w Europie Południowo-Wschodniej, zostaną określone główne trasy drogowe i kolejowe oraz projekty będące przedmiotem szczególnego zainteresowania Umawiających się Stron, w celu promowania przede wszystkim ich kompleksowego rozwoju. Rozważone zostaną stosowne działania mające na celu stopniowe poprawienie usług żeglugi wodnej śródlądowej;

- postanowienia dotyczące transportu lotniczego, które przewidują szczególną umowę, na warunkach wzajemnego dostępu w celu zapewnienia skoordynowanego rozwoju i stopniowej liberalizacji transportu między stronami dostosowanych do ich wzajemnych potrzeb handlowych;

- w odniesieniu do transportu morskiego, stosowanie zasad nieograniczonego dostępu, w celach handlowych, do międzynarodowego rynku oraz ruchu morskiego oraz poszanowanie zobowiązań międzynarodowych i europejskich w dziedzinie ochrony, bezpieczeństwa i norm środowiskowych.

3.6.6. Płatności bieżące i przepływ kapitału

Postanowienia dotyczące płatności bieżących są wymagane celem wzmocnienia postanowień w innych działach przyszłego Układu. Swobodny przepływ kapitału jest niezbędnym czynnikiem zintegrowanego rynku, z którego również Federacja Serbii i Czarnogóry będzie korzystać, jak tylko umożliwi jej to konkurencyjność. Układ będzie zawierał postanowienia dotyczące nabywania nieruchomości przez osoby niebędące rezydentami. Układ będzie zawierał zobowiązanie obu Republik do liberalizacji przepływu kapitału w odniesieniu do inwestycji bezpośrednich dokonywanych zgodnie z działem dotyczącym przedsiębiorczości i ochrony inwestorów w odniesieniu do likwidacji lub przeniesienia inwestycji i zysków z nich uzyskanych. Takie postanowienia nie powinny wpływać na bardziej korzystne traktowanie wynikające z istniejących dwustronnych lub wielostronnych zobowiązań Serbii i Czarnogóry. Układ będzie zawierał klauzulę zawieszającą oraz klauzulę o rozwoju zapewniającą dalszą liberalizację przepływu kapitału w perspektywie średnioterminowej. Układ będzie również zawierał zobowiązanie Serbii i Czarnogóry do zapewnienia swobodnego przepływu kapitału dla inwestorów UE między obiema Republikami.

3.6.7. Postanowienia ogólne

Postanowienia ogólne, w tym postanowienia dotyczące podatków, będą wzorowane na postanowieniach ogólnych zawartych w podobnych układach.

3.7. Zbliżenie ustawodawstw, egzekwowanie prawa i zasady konkurencji

Układ będzie zawierał postanowienia dotyczące stopniowego zbliżenia istniejącego i przyszłego ustawodawstwa Federacji Serbii i Czarnogóry, Republiki Serbii i Republiki Czarnogóry do ustawodawstwa wspólnotowego, ze szczególnym naciskiem na jego skuteczne wdrażanie.

Federacja Sebii i Czarnogóry, Republika Serbii i Republika Czarnogóry zaczną czuwać nad tym, aby ustawodawstwo było zgodne z podstawowymi elementami acquis Wspólnoty, w szczególności w kluczowych dziedzinach prawodawstwa dotyczącego rynku wewnętrznego, zgodnie z priorytetami partnerstwa europejskiego. Na późniejszym etapie, Federacja Serbii i Czarnogóry, Republika Serbii i Republika Czarnogóry zbliżą swoje ustawodawstwa z innymi elementami acquis.

Układ będzie zawierał postanowienia dotyczące monitorowania wdrażania zbliżenia ustawodawstwa oraz działań egzekwowania prawa, które należy podjąć, w tym reformę sądownictwa. Terminy dla harmonizacji zostaną ustalone w następujących sektorach: konkurencja, własność intelektualna, przemysłowa i handlowa, zamówienia publiczne, standardy i certyfikacja, usługi finansowe, transport lądowy, lotniczy i morski – ze szczególnym naciskiem na standardy bezpieczeństwa i ochrony środowiska, jak i na aspekty społeczne – energetyka, prawo spółek, rachunkowość, ochrona konsumentów, ochrona danych, zdrowie i bezpieczeństwo w pracy oraz równość szans. Zbliżenie ustawodawstw w innych sektorach rynku wewnętrznego będzie zobowiązaniem, które należy wypełnić przy końcu okresu przejściowego.

3.7.1 Konkurencja

3.7.1.1. Konkurencja łącznie z pomocą państwa

Postanowienia dotyczące konkurencji będą wzorowane na postanowieniach zawartych w porównywalnych układach, a w szczególności na Układzie o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Chorwacją. Będą one zawierać w szczególności:

- postanowienia dotyczące przejrzystości w obszarze pomocy państwa, w tym między innymi dotyczące sprawozdawczości rocznej;

- W stosownym przypadku, wyroby stalowe będą objęte szczególnym reżimem prawnym wzorowanym na art. 5 protokół 2 SAA z Chorwacją; będzie on podkreślał wyjątkowy charakter pomocy na restrukturyzację i fakt, że taka pomoc będzie ograniczona w czasie i będzie związana z obniżeniem zdolności produkcyjnych w ramach programów wykonalności

- zasady konkurencji oparte na art. 81, 82 i 87 Traktatu WE, jak i postanowienia dotyczące przedsiębiorstw publicznych lub przedsiębiorstw, którym przyznano specjalne lub wyłączne uprawnienia, które mają być egzekwowane przez urzędy niezależne w swoich działaniach. Postanowienia oparte na art. 81 i 82 powinny być stosowane z dniem podpisania Układu, podczas gdy postanowienia oparte na art. 87 powinny wejść w życie stopniowo, w okresie do ustalenia podczas negocjacji;

- uprawnienie każdej ze stron do przyjmowania stosownych środków, jeżeli uzna ona, że praktyki są niezgodne z warunkami Układu.

3.7.1.2. Monopole państwowe

Zostaną przyjęte postanowienia mające na celu dostosowanie, w okresie do ustalenia podczas negocjacji, monopoli państwowych o charakterze handlowym, w celu zapewnienia, że nie istnieje dyskryminacja między stronami dotycząca warunków, w jakich towary są wprowadzane na rynek.

3.7.1.3. Przedsiębiorstwa publiczne

W okresie do ustalenia podczas negocjacji oraz bez uszczerbku dla bardziej surowego zobowiązania do stosowania art. 81, 82 i 87 w stosunku do przedsiębiorstw publicznych zgodnie z 3.7.1.1, Federacja Serbii i Czarnogóry będzie stosować w odniesieniu do przedsiębiorstw publicznych zasady określone w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską, w szczególności w odniesieniu do art. 86.

Szczególne uprawnienia przedsiębiorstw publicznych podczas okresu przejściowego nie będą przewidywały możliwości nałożenia ograniczeń ilościowych lub środków o skutku równoważnym na przywóz ze Wspólnoty do Serbii i Czarnogóry.

3.7.2. Własność intelektualna, przemysłowa i handlowa

Federacja Serbii i Czarnogóry, Republika Serbii i Republika Czarnogóry wprowadzą wszystkie środki konieczne do zapewnienia skutecznej i stosownej ochrony i egzekwowania praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej, w tym ochrony przed fałszerstwem i piractwem, w celu zagwarantowania poziomu ochrony porównywalnego do tego, który istnieje we Wspólnocie, przed zakończeniem okresu przejściowego, w ramach czasowych, które zostaną określone podczas negocjacji oraz do przyznania spółkom i obywatelom wspólnotowym traktowania nie mniej korzystnego, niż traktowanie oferowane przez państwa trzecie zgodnie z umowami dwustronnymi, z dniem wejścia w życie Układu. Federacja Serbii i Czarnogóry zobowiązuje się do ratyfikowania lub przystąpienia do konwencji wielostronnych w tej dziedzinie, których jeszcze nie jest stroną, pod warunkiem, że Państwa Członkowskie są ich stronami lub je stosują de facto.

3.7.3 Zamówienia publiczne

Postanowienia dotyczące dostępu do zamówień publicznych będą podobne to tych zawartych w SAA dla Chorwacji, i również będą zawierać zobowiązanie do zwiększonej odpowiedzialności w tej dziedzinie, w szczególności:

- z dniem wejścia w życie Układu, Wspólnota przyzna każdej spółce pochodzącej z Serbii i Czarnogóry, niezależnie od tego, czy ma siedzibę na terytorium Wspólnoty czy nie, dostęp do warunków publicznych procedur udzielania zamówień nie mniej korzystnych niż te, które są przyznane spółkom wspólnotowym;

- z dniem wejścia w życie Układu, obie Republiki przyznają spółkom wspólnotowym mającym siedzibę na ich terytorium dostęp do zamówień publicznych na warunkach nie mniej korzystnych niż te, które zostały przyznane spółkom czarnogórskim i serbskim. Spółka WE mająca siedzibę na terytorium jednej z Republik powinna również korzystać z traktowania narodowego przy zamówieniach publicznych w innej Republice lub przy kontraktach przyznawanych przez podmioty federacyjne.

- w terminie do ustalenia podczas negocjacji, Federacja Serbii i Czarnogóry przyzna spółkom wspólnotowym mniemającym siedziby na terenie Serbii i Czarnogóry dostęp do zamówień publicznych na warunkach nie mniej korzystnych niż te stosowane wobec spółek w obu Republikach.

- w odniesieniu do powiązania realizacji zamówień publicznych z takimi dziedzinami jak przedsiębiorczość, prowadzenie działalności, świadczenie usług między Umawiającymi się Stronami, jak również zatrudnienie i przepływ siły roboczej, nadal są stosowane odpowiednie postanowienia ogólne dotyczące przepływu pracowników, przedsiębiorczości, świadczenia usług oraz kapitału.

- Federacja Serbii i Czarnogóry będzie stopniowo wprowadzać do krajowego porządku prawnego mechanizmy służące zwiększaniu przejrzystości i zapewni skuteczną kontrolę sądową decyzji podejmowanych w obszarze zamówień publicznych.

3.7.4. Standaryzacja, metrologia, akredytacja i ocena zgodności

Postanowienia w tej dziedzinie będą miały na celu stopniowe osiąganie zgodności ustawodawstwa w Serbii i Czarnogórze z technicznymi przepisami Wspólnoty i europejskimi procedurami dotyczącymi standaryzacji, metrologii, akredytacji i oceny zgodności.

W tym celu postanowienia będą odnosić się w szczególności do:

- promowania stosowania wspólnotowych przepisów technicznych, standardów i procedur oceny zgodności

- zapewnienia pomocy we wspieraniu tworzenia infrastruktury jakości: standaryzacji, metrologii, akredytacji i oceny zgodności;

- promowania uczestnictwa Serbii i Czarnogóry w pracach organizacji związanych ze standardami, oceną zgodności, metrologią i podobnymi funkcjami (np. CEN, CENELEC, ETSI, EA, WELMEC, EUROMET itp.)

- w odpowiednim przypadku, zawarcia Układu w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania produktów przemysłowych, jak tylko ramy prawne i procedury Serbii i Czarnogóry będą w wystarczającym stopniu dostosowane do wspólnotowych oraz dostępna będzie odpowiednia wiedza fachowa

3.7.5. Ochrona konsumentów

Skuteczna ochrona konsumentów jest potrzebna do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania gospodarki rynkowej, a ochrona ta będzie zależała od stworzenia infrastruktury administracyjnej w celu zapewnienia nadzoru rynku oraz egzekwowania prawa w tej dziedzinie.

W tym celu oraz uwzględniając wspólny interes, postanowienia w tym obszarze zapewnią:

- politykę aktywnej ochrony konsumentów zgodną z prawem wspólnotowym;

- harmonizację ustawodawstwa dotyczącego ochrony konsumentów z tym obowiązującym we Wspólnocie;

- skuteczną ochronę prawną dla konsumentów w celu poprawienia jakości towarów konsumpcyjnych oraz utrzymania odpowiednich standardów bezpieczeństwa;

- monitorowanie zasad przez właściwe władze oraz zapewnienie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w przypadku sporów.

3.7.6. Warunki pracy i równość szans

Obie Republiki będą stopniowo harmonizować ustawodawstwo dotyczące warunków pracy, w szczególności w zakresie zdrowia i bezpieczeństwa w pracy oraz równości szans z prawodawstwem wspólnotowym.

3.8. Sprawiedliwość, Wolność i Bezpieczeństwo.

3.8.1. Wzmocnienie instytucji

Przy współpracy w zakresie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, Strony zwrócą szczególną uwagę na konsolidację zasad państwa prawa oraz wzmocnienie instytucji na wszystkich szczeblach administracji oraz w szczególności w zakresie egzekwowania prawa i wymiaru sprawiedliwości. Współpraca będzie w szczególności miała na celu wzmocnienie niezawisłości sądownictwa i zwiększenie wydajności, wytworzenie stosownych struktur dla policji i innych organów egzekwujących prawo, zapewnienie odpowiedniego przeszkolenia oraz zwalczanie korupcji.

3.8.2. Ochrona danych osobowych

Skuteczna ochrona danych osobowych jest potrzebna do umożliwienia przekazu danych osobowych między UE a Serbią i Czarnogórą, wzmocnienia demokracji i ustanowienia podstawy do współpracy w zakresie sprawiedliwości i spraw wewnętrznych przy zagwarantowaniu ochrony praw podstawowych i wolności jednostek.

Obie Republiki zharmonizują ustawodawstwo dotyczące ochrony danych osobowych z prawem wspólnotowym i innym prawodawstwem europejskim i międzynarodowym dotyczącym prywatności. Ta ochrona będzie zależała od ustanowienia niezależnego organu nadzoru z wystarczającymi zasobami finansowymi i ludzkimi, aby skutecznie monitorować egzekwowanie krajowego ustawodawstwa ochrony danych osobowych.

3.8.3. Wizy, kontrola granic, azyl i migracja

Strony będą odpowiednio współpracować w kwestiach takich jak wizy, kontrola granic, azyl i migracja i ustanowią ramy do współpracy, w tym na szczeblu regionalnym, w tych kwestiach, uwzględniając i w pełni korzystając z istniejących inicjatyw w tej dziedzinie.

Współpraca w powyższych kwestiach będzie oparta na wzajemnych konsultacjach i bliskiej współpracy między stronami i powinna zawierać pomoc techniczną i administracyjną przy:

- wymianie informacji w zakresie ustawodawstwa i praktyk;

- opracowaniu ustawodawstwa.

- zwiększaniu wydajności instytucji;

- szkoleniu personelu;

- bezpieczeństwie dokumentów podróży i wykrywaniu sfałszowanych dokumentów;

- zarządzaniu kontrolą granic;

Współpraca będzie skoncentrowana w szczególności:

- na wdrożeniu, w zakresie azylu, krajowego ustawodawstwa w celu spełnienia standardów Konwencji genewskiej z 1951 r. i Protokołu nowojorskiego z 1967 r., zapewniając w ten sposób poszanowanie zasady „non-refoulement”, jak i innych praw azylantów i uchodźców.

- w zakresie legalnej migracji, na zasadach przyjmowania na teren kraju oraz prawach i statusie osób wpuszczonych na teren kraju W odniesieniu do migracji, Strony zgadzają się na uczciwe traktowanie obywateli innych państw, którzy legalnie przebywają na ich terytorium oraz do promowania polityki integracyjnej, której celem jest sprawienie, że ich prawa i obowiązki są porównywalne do praw i obowiązków ich obywateli.

3.8.4. Zapobieganie i kontrola nielegalnej imigracji; readmisja

Strony będą współpracować w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji. W tym celu Strony zgodzą sie na wniosek i bez dalszych formalności:

- ponownie przyjąć swoich obywateli nielegalnie przebywających na obszarze drugiej strony;

- ponownie przyjąć obywateli państw trzecich oraz bezpaństwowców którzy wjechali na terytorium UE przez Serbię i Czarnogórę lub na terytorium Serbii i Czarnogóry przez Państwo Członkowskie UE.

Państwa Członkowskie Unii Europejskiej oraz Serbia i Czarnogóra dostarczą swoim obywatelom odpowiednie dokumenty tożsamości i w tym celu zapewnią im udogodnienia administracyjne.

Strony zgodzą się na zawarcie umowy między Serbią i Czarnogórą a Wspólnotą Europejską regulującą szczególne zobowiązania dla Serbii i Czarnogóry oraz dla Państw Członkowskich Unii Europejskiej dotyczącą readmisji, zawierającą zobowiązanie dotyczące readmisji obywateli innych państw i bezpaństwowców.

Serbia i Czarnogóra zgadzają się na zawarcie umów dotyczących readmisji z innymi państwami procesu Stabilizacji i Stowarzyszenia i przyjmie wszelkie możliwe środki w celu zapewnienia elastycznego i szybkiego wdrożenia tych umów.

Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia określi wspólne wysiłki, które można podjąć w celu zapobiegania i kontroli nielegalnej imigracji, w tym sieci handlu ludźmi i nielegalnej imigracji.

3.8.5. Pranie brudnych pieniędzy i finansowanie terroryzmu

Strony będą współpracować w celu uniemożliwienia stosowania ich systemów finansowych do prania zysków pochodzących z działalności przestępczej oraz w szczególności z przestępstw związanych z narkotykami.

Współpraca w tym obszarze może obejmować pomoc administracyjną i techniczną mającą na celu przyspieszenie wdrażania przepisów i skutecznego funkcjonowania stosownych standardów oraz mechanizmów zwalczania prania brudnych pieniędzy i finansowania terroryzmu równoważnych tym przyjętym przez Wspólnotę oraz inne gremia międzynarodowe w tej dziedzinie, a w szczególności przez Grupę Roboczą ds. Działań Finansowych.

3.8.6. Współpraca w zakresie zwalczania narkotyków

W granicach swoich uprawnień i kompetencji Strony będą współpracować w celu zapewnienia zrównoważonego i zintegrowanego podejścia do zagadnień związanych z narkotykami. Polityka i działania antynarkotykowe będą miały na celu wzmocnienie struktur antynarkotykowych, zmniejszenia dostaw, handlowania i popytu na narkotyki, radzenie sobie ze skutkami zdrowotnymi i społecznymi nadużywania narkotyków, jak u bardziej skuteczna kontrolę prekursorów.

Strony uzgodnią konieczne metody współpracy aby osiągnąć te cele. Działania będą oparte na wspólnie uzgodnionych zasadach zgodnie ze Strategią Antynarkotykową UE na lata 2005-2012.

3.8.7. Zapobieganie i zwalczanie przestępczości i innej nielegalnej działalności

Strony będą współpracować w zakresie zwalczania i zapobiegania działalności przestępczej i nielegalnej, zorganizowanej lub nie, takiej jak:

- przemyt i handel ludźmi;

- nielegalna działalność gospodarcza, w szczególności fałszowanie walut, nielegalne transakcje dotyczące produktów takich jak odpady przemysłowe, materiały radioaktywne i transakcje dotyczące produktów nielegalnych lub podrobionych.

- Korupcja, zarówno w sektorze prywatnym jak i publicznym, w szczególności związana z nieprzejrzystymi praktykami administracyjnymi;

- nadużycia podatkowe;

- nielegalny handel narkotykami i substancjami psychotropowymi;

- przemyt;

- nielegalny handel bronią;

- fałszowanie dokumentów;

- nielegalny handel samochodami;

- cyberprzestępczość;

3.8.8 Zwalczanie terroryzmu

Zgodnie z międzynarodowymi konwencjami, których Strony są stronami oraz ich prawodawstwem, Strony zgadzają się na współpracę w celu zapobiegania i zwalczania regionalnych i międzynarodowych ataków terrorystycznych oraz ich finansowania, szczególnie takich, które dotyczą działań transgranicznych:

- w ramach pełnego wdrożenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa 1373 oraz innych stosownych rezolucji ONZ, konwencji międzynarodowych i instrumentów;

- poprzez wymianę informacji na temat grup terrorystycznych oraz ich sieci wsparcia zgodnie z prawem międzynarodowym i krajowym;

- poprzez wymianę doświadczeń w odniesieniu do środków i metod zwalczania terroryzmu, w obszarach technicznych i szkoleniach oraz poprzez wymianę doświadczeń w odniesieniu do zwalczania terroryzmu.

3.8.9 Szczególne stanowisko Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii

Szczególne stanowisko Zjednoczonego Królestwa i Danii w odniesieniu do kwestii objętych przez tytuł IV Traktatu WE będzie uwzględnione.

3.9. Polityki współpracy

Strony ustanowią bliską współpracę mającą na celu przyczynianie się do rozwoju i potencjału wzrostu Serbii i Czarnogóry. Taka współpraca wzmocni istniejące powiązania gospodarcze w jak najszerszym zakresie, z korzyścią dla obu Stron.

Polityki i inne środki będą w taki sposób planowane, aby przynieść Serbii i Czarnogórze trwały wzrost i przyczyniać się do redukcji ubóstwa. Te polityki powinny czuwać nad tym, aby od początku w pełni brano pod uwagę kwestie ochrony środowiska i powinny być powiązane z wymogami harmonijnego wzrostu gospodarczego.

Polityki współpracy powinny zostać zintegrowane z regionalnymi ramami współpracy. Szczególna uwaga zostanie poświęcona środkom wspomagającym współpracę między Serbią i Czarnogórą a ich sąsiadującym Państwom, w tym Państwom Członkowskim, przyczyniając się w ten sposób do stabilności regionalnej. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia może zdefiniować priorytety między i w ramach polityk współpracy opisanymi poniżej.

3.9.1. Polityka gospodarcza i handlowa

Umawiające się Strony ułatwią proces reformy gospodarczej poprzez współpracę mającą na celu lepsze zrozumienie podstaw ich poszczególnych gospodarek i sformułowanie oraz wdrożenie polityki gospodarczej w gospodarkach rynkowych.

Na wniosek władz Serbii i Czarnogóry, Wspólnota może zapewnić pomoc mającą na celu wsparcie Serbii i Czarnogóry w ich wysiłkach dotyczących ustanowienia funkcjonującej gospodarki rynkowej oraz stopniowego zbliżania ich polityk do zorientowanych na stabilizację polityk Unii Gospodarczej i Walutowej.

Współpraca będzie również skierowana na zasady państwa prawa w dziedzinie przedsiębiorczości poprzez stabilne i niedyskryminujące, związane z handlem ramy prawne. Na tę współpracę będzie również się również składać wymiana informacji dotyczących zasad i funkcjonowania Unii Gospodarczej i Walutowej.

3.9.2. Współpraca w dziedzinie statystyki

Współpraca między Stronami będzie przede wszystkim skoncentrowana na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie statystyki. Będzie ona miała w szczególności na celu stworzenie wydajnego i trwałego systemu statystycznego zdolnego do dostarczania wiarygodnych, obiektywnych i dokładnych danych potrzebnych do planowania i monitorowania procesu przekształcania i reformowania Serbii i Czarnogóry. Powinna ona również umożliwić urzędom statystycznym w Serbii i Czarnogórze lepsze zaspokojenie potrzeb ich klientów (zarówno z sektora administracji publicznej jak i sektora prywatnego). System statystyczny powinien przestrzegać podstawowych zasad statystki wydanych przez ONZ i postanowień europejskiego prawa statystycznego oraz rozwijać się w kierunku acquis communautaire.

3.9.3. Bankowość, ubezpieczenia i inne usługi finansowe

Współpraca między Umawiającymi się Stronami będzie skoncentrowana na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie statystyki bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych. Strony będą współpracować w celu ustanowienia i wytworzenia stosownych ram wsparcia dla sektorów bankowości, ubezpieczeń i usług finansowych w obu Republikach.

3.9.4. Współpraca w zakresie audytu i kontroli finansowej

Współpraca będzie skoncentrowana na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie publicznej wewnętrznej kontroli finansowej (PIFC) i audytu zewnętrznego. Strony będą, w szczególności, współpracować w celu utworzenia wydajnej PIFC i zewnętrznych systemów audytu w obu Republikach zgodnie z uznanymi międzynarodowymi standardami i metodologiami oraz najlepszymi praktykami UE.

3.9.5. Promowanie i ochrona inwestowania

Współpraca między Stronami będzie przede wszystkim skoncentrowana na obszarach priorytetowych związanych z promowaniem i ochroną inwestowania. Współpraca między Stronami, w granicach kompetencji Stron, w dziedzinie promowania i ochrony inwestowania, będzie miała na celu stworzenie sprzyjającego klimatu dla inwestycji prywatnych, zarówno krajowych jak i zagranicznych.

3.9.6. Współpraca przemysłowa

Współpraca będzie miała na celu promowanie modernizacji i restrukturyzacji przemysłu Serbii i Czarnogóry oraz poszczególnych sektorów. Będzie również obejmowała współpracę przemysłową między podmiotami gospodarczymi w celu wzmocnienia sektora prywatnego w warunkach gwarantujących ochronę środowiska.

Inicjatywy współpracy przemysłowej będą odzwierciedlały priorytety określone przez wszystkie Strony Układu. Będą one uwzględniać regionalne aspekty rozwoju przemysłowego, promując, w odpowiednim przypadku, partnerstwa transgraniczne. Inicjatywy powinny mieć na celu w szczególności ustanowienie odpowiednich ram dla przedsiębiorstw, poprawienie zarządzania wiedzą fachową i promowanie rynków, przejrzystości rynku i otoczenia biznesowego.

Współpraca będzie uwzględniać acquis communautaire w dziedzinie polityki przemysłowej.

3.9.7. Mała i średnie przedsiębiorstwa

Współpraca między Stronami będzie miała na celu rozwinięcie i wzmocnienie sektora prywatnego małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) przy uwzględnieniu obszarów priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie MŚP. Obejmuje to zobowiązanie Serbii i Czarnogóry, włącznie z Kosowem, do przestrzegania Europejskiej Karty Małych Przedsiębiorstw, wprowadzonej podczas szczytu w Salonikach, która zawiera dziesięć wytycznych dotyczących tego, jak poprawić otoczenie biznesowe dla małych spółek.

3.9.8 Turystyka

Współpraca między Stronami w dziedzinie turystyki będzie miała na celu wzmocnienie przepływu informacji w dziedzinie turystyki (poprzez sieci międzynarodowe, bazy danych, itp.) oraz przekazanie wiedzy fachowej (poprzez szkolenia, wymiany, seminaria). Współpraca należycie uwzględni acquis communautaire związane z tym sektorem.

3.9.9. Rolnictwo i sektor rolno-przemysłowy

Współpraca między Stronami będzie skoncentrowana na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie rolnictwa. Współpraca będzie miała przede wszystkim na celu modernizację i zrestrukturyzowanie rolnictwa oraz sektora rolno-przemysłowego Serbii i Czarnogóry oraz wsparcie stopniowego zbliżenia ustawodawstwa i praktyk do zasad i standardów wspólnotowych.

3.9.10. Rybołówstwo

Strony zbadają możliwość określenia wzajemnie korzystnych obszarów będących przedmiotem wspólnego zainteresowania w sektorze rybołówstwa. Współpraca należycie uwzględni obszary priorytetowe związane z acquis communautaire w dziedzinie rybołówstwa.

3.9.11. Cła

Strony ustanowią współpracę w tym obszarze w celu zagwarantowania zgodności z postanowieniami, które zostaną przyjęte w dziedzinie handlu oraz osiągnięcia zbliżenia systemów celnych Republiki Czarnogóry i Republiki Serbii do systemu wspólnotowego. Pomoże to w przetarciu drogi dla środków liberalizacji zaplanowanych zgodnie z Układem o Stabilizacji i Stowarzyszeniu oraz stopniowego zbliżenia ustawodawstwa celnego obu Republik do acquis communautaire.

Współpraca należycie uwzględni obszary priorytetowe związane z acquis communautaire w dziedzinie ceł.

Protokoły dotyczące wzajemnej współpracy celnej w dziedzinie ceł zostaną dodane do Układu.

3.9.12. Opodatkowanie

Strony ustanowią współpracę w dziedzinie opodatkowania włącznie ze środkami mające na celu, w odpowiednim przypadku, przyszłe zreformowanie systemu podatkowego oraz dalszą restrukturyzację administracji podatkowej w celu zapewnienia skutecznego pobierania podatków i wzmocnionej walki z nadużyciami podatkowymi.

Współpraca będzie uwzględniać obszary priorytetowe związane z acquis communautaire w dziedzinie opodatkowania i walki ze szkodliwą konkurencją podatkową. Zniesienie szkodliwej konkurencji podatkowej powinno zostać wykonane na podstawie zasad Kodeksu postępowania w dziedzinie opodatkowania biznesu uzgodnionego przez Radę w dniu 1 grudnia 1997 r.

Współpraca powinna również przewidywać poprawę przejrzystości i wymianę informacji między Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej w celu ułatwienia egzekwowania środków zapobiegania nadużyciom podatkowym, uchylaniu się od płacenia podatków lub unikaniu zobowiązań podatkowych. Powinna ona również obejmować zobowiązanie do skompletowania sieci umów dwustronnych z Państwami Członkowskimi, na podstawie umów modelowych OECD dotyczących wymiany informacji.

3.9.13. Współpraca społeczna

Strony będą współpracować w celu ułatwienia reformy polityki zatrudnienia w obu Republikach w kontekście wzmocnionej reformy i integracji gospodarczej, Współpraca będzie miała również na celu dostosowanie systemów zabezpieczenia społecznego obu Republik do nowych wymogów gospodarczych i społecznych. Może to obejmować dostosowanie ustawodawstwa dotyczącego warunków pracy oraz równości szans dla kobiet, jak i lepszej ochrony zdrowia i bezpieczeństwa dla pracowników, przyjmując jako odniesienie poziom ochrony we Wspólnocie.

Współpraca należycie uwzględni obszary priorytetowe związane z acquis communautaire w tej dziedzinie.

3.9.14. Edukacja i szkolenie

Strony będą współpracować w celu podwyższenia poziomu wykształcenia ogólnego i zawodowego oraz szkolenia w obu Republikach oraz polityki dotyczącej młodzieży i pracy wykonywanej przez młodzież. Priorytet dla systemów szkolnictwa wyższego będzie osiągnięciem celów deklaracji bolońskiej.

Strony będą również współpracować w celu zapewnienia, że dostęp do wszystkich szczebli edukacji i szkolenia w Serbii i Czarnogórze jest pozbawiony dyskryminacji na podłożu płci, koloru skóry, pochodzenia etnicznego lub wyznania.

Odpowiednie programy i instrumenty wspólnotowe będą przyczyniać się do podwyższania poziomu struktur działań w zakresie edukacji i szkoleń w Serbii i Czarnogórze.

Współpraca należycie uwzględni obszary priorytetowe związane z acquis Wspólnoty w tej dziedzinie.

3.9.15. Współpraca kulturalna

Strony zobowiążą się do promowania współpracy kulturalnej. Ta współpraca będzie służyć między innymi zwiększeniu zrozumienia i poszanowania między jednostkami, wspólnotami i narodami.

3.9.16. Współpraca w sektorze audiowizualnym

Strony będą współpracować w celu promowania przemysłu audiowizualnego w Europie i zachęcania do współprodukowania w obszarach takich jak kinematografia i telewizja.

Współpraca mogłaby obejmować między innymi programy i udogodnienia na potrzeby szkoleń dla dziennikarzy i innych zatrudnionych w sektorze mediów, na przykład poprzez uczestnictwo w programie MEDIA, pomoc techniczną dla mediów publicznych i prywatnych w celu wzmocnienia ich niezależności, profesjonalizmu i powiązań z mediami europejskimi.

Serbia i Czarnogóra dostosują swoje polityki w dziedzinie uregulowania treści przy nadawaniu transgranicznym z polityką WE i zharmonizują swoje ustawodawstwo z acquis communautaire. Serbia i Czarnogóra zwrócą szczególna uwagę na kwestie związanie z nabywaniem praw własności intelektualnej dla programów nadawanych drogą satelitarną i kablową.

3.9.17. Społeczeństwo informacyjne

Współpraca będzie koncentrować się przede wszystkim na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire dotyczącym społeczeństwa informacyjnego. Będzie głównie wspierać stopniowe dostosowanie polityki i ustawodawstwa w tym sektorze z tymi Wspólnoty.

Strony będą również współpracować w celu dalszego rozwijania społeczeństwa informacyjnego w Serbii i Czarnogórze. Do ogólnych celów zaliczają się przygotowanie ogółu społeczeństwa do ery cyfrowej, przyciąganie inwestycji i zapewnienie interoperacyjności sieci i usług.

3.9.18 Sieci i usługi łączności elektronicznej

Współpraca będzie koncentrować się przede wszystkim na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w tej dziedzinie.

Strony wzmocnią w szczególności współpracę w dziedzinie sieci łączności elektronicznej i związanych z nimi usług, przy czym ostatecznym celem będzie przyjęcie przez obie Republiki acquis communautaire w tych sektorach.

3.9.19. Informacja i komunikacja

Umawiające się Strony przyjmą środki konieczne do stymulowania wzajemnej wymiany informacji. Pierwszeństwo zostanie przyznane programom mającym na celu dostarczanie społeczeństwu podstawowych informacji na temat Wspólnoty i kręgom zawodowym w Serbii i Czarnogórze oferującym bardziej wyspecjalizowane informacje.

3.9.20. Transport

Współpraca między Stronami będzie skoncentrowana na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie transportu.

Współpraca może w szczególności mieć na celu restrukturyzację i modernizację rodzajów transportu w obu Republikach, ulepszenie swobodnego przepływu osób i towarów, zwiększenie dostępu do rynku oraz infrastruktury, w tym do portów morskich i lotniczych, wspieranie rozwoju infrastruktur multimodalnych w powiązaniu z głównymi sieciami transeuropejskimi, w szczególności w celu wzmocnienia powiązań regionalnych z Europą Południowo-Wschodnią, osiąganie standardów operacyjnych podobnych do tych we Wspólnocie, rozwinięcie systemu transportu w Serbii i Czarnogórze zgodnego i dostosowanego do systemu wspólnotowego oraz poprawienie ochrony środowiska w transporcie.

3.9.21. Energia

Współpraca będzie skoncentrowana na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie energii, oraz w stosownym przypadku, aspektach bezpieczeństwa jądrowego. Ta współpraca będzie odzwierciedlała zasady gospodarki rynkowej i Europejskiego Traktatu Karty Energetycznej i będzie rozwijana, aby stopniowo zintegrować Serbie i Czarnogórę w europejskie rynki energii, a w szczególności, aby ustanowić Wspólnotę Energii w Europie Południowo-Wschodniej (ECSEE).

3.9.22. Środowisko

Strony będą rozwijać i wzmacniać swoją współpracę w podstawowym zadaniu zwalczania degradacji środowiska naturalnego, w celu promowania trwałości środowiska naturalnego.

Współpraca będzie koncentrować się przede wszystkim na obszarach priorytetowych związanych z acquis communautaire w dziedzinie ochrony środowiska.

3.9.23. Badania i rozwój technologiczny

Strony będą zachęcały do współpracy w dziedzinie cywilnych badań naukowych i rozwoju technologicznego (BRT) bazując na wspólnych korzyściach, oraz uwzględniając dostępność zasobów, stosowny dostęp do swoich programów, zgodnie z odpowiednim poziomem skutecznej ochrony praw własności intelektualnej, przemysłowej i handlowej.

Współpraca należycie uwzględni obszary priorytetowe związane z acquis communautaire w dziedzinie badań i rozwoju technologicznego.

3.9.24. Rozwój regionalny i lokalny

Strony będą pracowały nad wzmocnieniem współpracy w zakresie rozwoju regionalnego i lokalnego w celu przyczynienia się do rozwoju gospodarczego i obniżenia nierówności regionalnych. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na współpracę transgraniczną, ponadnarodową i międzyregionalną.

Współpraca należycie uwzględni priorytety acquis communautaire w dziedzinie rozwoju regionalnego.

3.9.25 Reforma administracji publicznej

Współpraca będzie miała na celu utworzenie wydajnej i odpowiedzialnej administracji publicznej w Serbii i Czarnogórze; współpraca będzie opierać się na wcześniejszych i obecnych wysiłkach przeprowadzania reform w tej dziedzinie.

Współpraca w tej dziedzinie będzie głównie koncentrować się na rozwijaniu i wdrażaniu przejrzystych i bezstronnych procedur rekrutacji, zarządzania zasobami ludzkimi i budowania kariery dla służb publicznych, szkoleń ustawicznych i promowania etyki w ramach administracji publicznej. Współpraca będzie obejmowała organy administracji federalnej, obu Republik i lokalnej.

3.10. Współpraca finansowa

Aby osiągnąć cele SAA, Serbia i Czarnogóra mogą otrzymywać pomoc finansową od Wspólnoty w formie dotacji i pożyczek, w tym pożyczek od Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Pomoc wspólnotowa pozostaje związana z wykonaniem zasad i warunków określonych w konkluzjach Rady ds. Ogólnych z dnia 29 kwietnia 1997 r. Uwzględnione zostanie również partnerstwo europejskie, wyniki okresowego raportu o postępach Serbii i Czarnogóry oraz wniosków Rady dotyczących programu reformy. Pomoc przyznana Serbii i Czarnogórze będzie nakierowana na zaspokojenie potrzeb, wybranych priorytetów, odzwierciedlenie zdolności absorpcji i zwrotu oraz wdrożenie środków w celu zreformowania i restrukturyzacji gospodarki.

Pomoc finansowa w postaci dotacji może zostać udzielona zgodnie z odpowiednim rozporządzeniem Rady w ramach indykatywnych wieloletnich ram ustanowionych przez Wspólnotę w następstwie konsultacji z Serbią i Czarnogórą.

Pomoc finansowa od Wspólnoty obejmie wszystkie sektory współpracy ze szczególnym naciskiem na sprawiedliwość i sprawy wewnętrzne oraz zbliżenie ustawodawstw.

Na wniosek Serbii i Czarnogóry oraz w przypadku wystąpienia szczególnej potrzeby, Wspólnota może w porozumieniu z międzynarodowymi instytucjami finansowymi, zbadać możliwość udzielenia w wyjątkowej sytuacji pomocy makrofinansowej podlegającej pewnym warunkom i przy uwzględnieniu dostępności wszystkich zasobów finansowych. Ta pomoc byłaby udostępniana pod warunkiem spełniania warunków, które zostaną określone w kontekście programu uzgodnionego między Republiką Czarnogóry i Republiką Serbii a MFW.

W celu umożliwienia optymalnego wykorzystania dostępnych zasobów, Strony zapewnią, że wkład Wspólnoty będzie dokonywany w ścisłej koordynacji z pomocą z innych źródeł takich jak Państwa Członkowskie, inne państwa i międzynarodowe instytucje finansowe. W tym celu, informacje dotyczące wszystkich źródeł pomocy będą regularnie wymieniane między Stronami.

3.11. Postanowienia instytucjonalne, ogólne i końcowe

3.11.1. Rada Stabilizacji i Stowarzyszenia (SAC)

SAC będzie nadrzędnym organem ustanowionym zgodnie z Układem i będzie nadzorowała jego wdrażanie. Będzie się ona regularnie zbierała na posiedzenia, na odpowiednim szczeblu i będzie zwoływać posiedzenia nadzwyczajne kiedy okoliczności będą tego wymagały. Będzie się ona składać z członków Rady Unii Europejskiej i członków Komisji Europejskiej z jednej strony, oraz członków rządów Federacji Serbii i Czarnogóry, Republiki Czarnogóry i Republiki Serbii z drugiej. Będzie ona badać ważne zagadnienia, włącznie z rozstrzyganiem sporów, w odniesieniu do wdrożenia Układu lub jakiekolwiek dwustronne lub międzynarodowe kwestie będące przedmiotem wspólnego zainteresowania. SAC może przekazać którekolwiek ze swoich uprawnień Komitetowi Stabilizacji i Stowarzyszenia (SACOM, patrz poniżej) W kwestiach wchodzących w zakres jej kompetencji, EBI będzie zaangażowany jako obserwator w dyskusjach SAC.

SAC przyjmie swój regulamin.

3.11.2. Komitet Stabilizacji i Stowarzyszenia (SACOM)

SACOM będzie wspomagał SAC i przygotowywał jej posiedzenia. Jego posiedzenia będą się odbywać na szczeblu wyższych urzędników służby cywilnej przynajmniej raz w roku oraz kiedy okoliczności będą tego wymagały. Zapewni ciągłość między posiedzeniami SAC. SACOM będzie się składać z przedstawicieli Rady Unii Europejskiej i przedstawicieli Komisji Europejskiej z jednej strony, oraz przedstawicieli Serbii i Czarnogóry z drugiej strony.

SACOM będzie badać wszelkie kwestie związane z wdrażaniem Układu i wszelkie kwestie będące przedmiotem wspólnego zainteresowania.

W określonych obszarach, SACOM może ustanowić podkomitety.

3.11.3. Komitet Parlamentarny Stabilizacji i Stowarzyszenia (SAPC)

SAPC będzie forum spotkań i wymiany informacji dla członków Parlamentów Federacji Serbii i Czarnogóry, Republiki Czarnogóry oraz Republiki Serbii oraz Parlamentu Europejskiego. Posiedzenia SAPC będą się odbywać przynajmniej raz w roku. SAPC może przedstawiać zalecanie SAC.

3.11.4. Przepisy ogólne i końcowe

Strony przyjmą postanowienia w celu:

- zapewnienia osobom fizycznym i prawnym wolnego dostępu, pozbawionego dyskryminacji, do właściwych sądów i trybunałów administracyjnych w celu obrony swoich praw;

- umożliwienia Stronom podjęcia wszelkich środków uznanych za konieczne z powodów bezpieczeństwa (obrona narodowa, stan wojny, etc.)

- zapewnienia niedyskryminacji w stosowaniu środków przyjętych zgodnie z Układem;

- określenia procedur konsultacji oraz rozstrzygania sporów przy przyjmowaniu środków w przypadku niewypełnienia zobowiązań zawartych w Układzie;

- umożliwienia utrzymania praw przyznanych w istniejących umowach między Serbią i Czarnogórą oraz jednym lub wieloma Państwami Członkowskimi UE, w przypadku, kiedy są one bardziej korzystne dla podmiotów gospodarczych Stron;

- określenia czasu trwania Układu (nieograniczonego, co do zasady), z możliwością wypowiedzenia po złożeniu notyfikacji (Układ przestanie mieć zastosowanie w ciągu sześciu miesięcy po dacie złożenia takiej notyfikacji) i zawieszenia z natychmiastowym skutkiem, w przypadku naruszenia jednego z kluczowych elementów Układu;

- włączenia klauzuli terytorialnej, w szczególności, że Układ nie stosuje się do Kosowa, które jest obecnie pod administracją międzynarodową zgodnie z rezolucją Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych 1244 z 10 czerwca 1999 r. Jest to bez uszczerbku dla obecnego statusu Kosowa lub określenia jego ostatecznego statusu zgodnie z tą samą rezolucją;

- zdefiniowania koncepcji „Stron” Układu, w znaczeniu Wspólnoty lub jej Państw Członkowskich, lub Wspólnoty i jej Państw Członkowskich, zgodnie z ich kompetencjami, z jednej strony, oraz Federacji Serbii i Czarnogóry i/lub składających się na nią państw członkowskich (dwie Republiki), zgodnie z ich kompetencjami, z drugiej strony;

- zdefiniowania koncepcji języków autentycznych, jak i ratyfikacji oraz wejścia w życie Układu.

Podczas negocjacji, Umawiające się Strony zbadają sens zawarcia Umowy Przejściowej, która weszłaby w życie po podpisaniu Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu, obejmującej postanowienia dotyczące swobodnego przepływu towarów z Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu, jak i istotne postanowienia dotyczące transportu.

Depozytariuszem niniejszej Umowy będzie Sekretarz Generalny Rady Unii Europejskiej.

[1] COM (99) 235 z maja 1999 r.

[2] Decyzja Rady z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zawarcia Umowy dwustronnej między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii w sprawie handlu wyrobami włókienniczymi (2005/272/WE) Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 90/2005.

[3] skrót od Srbija i Crna Gora

[4] Federacja obejmuje dwa państwa członkowskie: Republikę Serbii i Republikę Czarnogóry.

[5] COM(2005) 476 wersja ostateczna z 12 kwietnia 2005 r.

[6] Federacja Serbii i Czarnogóry składa się z dwóch państw członkowskich: Republiki Serbii i Republiki Czarnogóry. Zarówno Federacja, jak i składające się na nią państwa członkowskie, posiadają uprawnienia odnoszące się do zawierania traktatów. We wszystkich tych dyrektywach negocjacyjnych, terminy „Republika(i)” oraz „Republikański” odnoszą się do Republiki Serbii i Republiki Czarnogóry jako państw członkowskich Federacji Serbii i Czarnogóry.

[7] Decyzja Rady z dnia 14 marca 2005 r. w sprawie zawarcia Umowy dwustronnej między Wspólnotą Europejską a Republiką Serbii w sprawie handlu wyrobami włókienniczymi (2005/272/WE) Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej L 90/2005.

[8] zgodnie z rozporządzeniem 517/94