PL 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
 z dnia 9 marca 2009 r. 
wydana na wniosek Ministra Finansów Rzeczypospolitej Polskiej 
w sprawie projektu ustawy o rekapitalizacji niektórych instytucji finansowych 
(CON/2009/19) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 19 lutego 2009 r. Europejski  Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawi e projektu ustawy o rekapitalizacji niektórych 
instytucji finansowych (zwanego dalej „projektem ustawy”).  
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 105 ust. 4 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę 
Europejsk ą oraz szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie 
konsultacji Europejskiego Banku Centralnego udzielanych w ładzom krajowym w sprawie projektów 
przepisów prawnych1, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy zasad odnosz ących się do instytucji 
finansowych w zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i rynków 
finansowych. Rada Prezesów wyda ła niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 
Regulaminu Europejskieg o Banku Centralnego.  
 1.  Założenia projektu ustawy 
1.1 Projekt ustawy przewiduje wprowadzenie in strumentów interwencji publicznej na wypadek 
pojawienia si ę na rynku finansowym problemów z p łynnością lub wyp łacalnością, 
umożliwiających organom administracji publicznej: (i) udzielanie gwarancji Skarbu Pa ństwa dla 
operacji rekapitalizacyjnych podejmowan ych na rynku (zwanych dalej „pa ństwowymi 
gwarancjami rekapitalizacyjnymi”); oraz  (ii) dokonywanie przymusowych przej ęć przez pa ństwo 
instytucji finansowych dotkni ętych trudno ściami (zwanych dalej „przymusowymi przej ęciami”)
2. 
Środki przewidziane w projekcie ustawy mog ą być stosowane do dnia 31 grudnia 2010 r.3 w 
stosunku do dwóch kategorii instytucji finansowych z siedzib ą w Polsce: banków krajowych4 oraz 
                                                 
1  Dz.U. L 189 z 3.7.1998 r., str. 42. 
2  Zob. art. 1 projektu ustawy. Zob. uzasadnienie do projektu ustawy, str. 1 
3  Zob. art. 25 projektu ustawy. 
4  Art. 2 pkt 1 projektu ustawy, odsy łający do art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. 
Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z pó źn. zm.). Okre ślenie „bank” obejmuje instytucje kredytowe wpisane do rejestru w 
Polsce, z wy łączeniem spó łdzielczych kas oszcz ędnościowo-kredytowych dzia łających na podstawie ustawy z dnia 
14 grudnia 1995 r. o spó łdzielczych kasach oszcz ędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 1, poz. 2, z pó źn. zm.). 
2 krajowych zak ładów ubezpiecze ń5, z wyłączeniem towarzystw ubezpiecze ń wzajemnych. Maj ą one 
być uzupełnieniem innych środków, które zostan ą wprowadzone na podstawie ustawy o udzielaniu 
przez Skarb Pa ństwa wsparcia instytucjom fi nansowym (zwanej dalej „ustaw ą o wsparciu przez 
państwo”).  
1.2 Projekt ustawy umo żliwi w szczególno ści Ministrowi Finansów udzielanie gwarancji Skarbu 
Państwa ułatwiających realizowan ą przez podmioty dzia łające na rynku rekapitalizacj ę instytucji 
finansowych dotkni ętych trudno ściami, w stosunku do których zosta ło wszczęte postępowanie 
naprawcze6. Takie pa ństwowe gwarancje rekapitalizacyjne skutkowa ć będą nabyciem przez Skarb 
Państwa akcji, obligacji albo innych instrumentów d łużnych emitowanych przez rekapitalizowan ą 
instytucję finansow ą w przypadkach, gdy instrumenty takie nie znajd ą nabywców w śród 
podmiotów dzia łających na rynku (dotychczasowych akcjonariuszy czy te ż osób trzecich)7. 
Minister Finansów b ędzie udziela ł państwowych gwarancji rekapitalizacyjnych pod nast ępującymi, 
stosowanymi łącznie warunkami: a) na wniosek instytucji finansowej, w drodze umowy z 
instytucją zawartej po zasi ęgnięciu opinii Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) oraz Prezesa 
Narodowego Banku Polskiego (NBP); b) po zaakce ptowaniu programu naprawczego przez KNF8; 
oraz c) z zastrze żeniem okre ślonych ustawowych ogranicze ń dotyczących zakresu i wysoko ści 
gwarancji9. Udzielenie gwarancji b ędzie podlega ło opłacie prowizyjnej wnoszonej przez instytucj ę 
finansową, w wysoko ści określonej zgodnie z zasadami przewidzianymi w projekcie ustawy oraz 
w przepisach wykonawczych, które zostan ą wydane przez Ministra Finansów10. 
1.3 Zgodnie z warunkami udzielania pa ństwowych gwarancji rekapitalizacyjnych, umowa gwarancji 
określać będzie m.in. uprawnienia Ministra Finansów do powo ływania cz łonków organów 
rekapitalizowanej instytucji finansowej, wp ływ Ministra na polityk ę finansow ą takiej instytucji, jak 
również ograniczenia w zakresie wynagrodzenia, jakie instytucja mo że zaoferowa ć swojej kadrze 
zarządzającej11. W przypadku wykonania pa ństwowej gwarancji rekapitalizacyjnej, tj. je żeli Skarb 
Państwa nabędzie instrumenty finansowe emitowane przez rekapitalizowan ą instytucj ę finansow ą, 
KNF może, działając na wniosek Ministra  Finansów, ustanowi ć kuratora nadzoruj ącego wykonanie 
                                                                                                                                                             
Termin „instytucje kredytowe” w rozumieniu prawa polskiego odnosi si ę wyłącznie do instytucji kredytowych z 
Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) spoza Polski . Instytucje kredytowe spoza EOG polskie prawo okre śla 
mianem „banków zagranicznych” (art. 2, art. 4 ust. 3 oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 i 17-20 ustawy z dnia sierpnia 1997 r. - 
Prawo bankowe.  
5  Art. 2 pkt 1 projektu ustawy, odsy łający do art. 2 ust. 1 pkt 5 us tawy z dnia 22 maja 2003 r. o dzia łalności 
ubezpieczeniowej (Dz. U.  Nr 124, poz. 1151, z pó źn. zm.). 
6  Zob. art. 1 pkt 1 i art. 3-13 projektu ustawy. 
7  W przypadku nabycia przez inwest orów maksymalnie 50% warto ści emisji, Skarb Pa ństwa nabędzie akcje, obligacje 
albo instrumenty d łużne, które nie zosta ły nabyte przez innych inwestorów. Al ternatywnie, w przypadku nabycia przez 
inwestorów ponad 50% ca łkowitej emisji akcji, Skarb Pa ństwa nabędzie dodatkowe obligacj e albo instrumenty d łużne 
wyemitowane przez instytucj ę finansow ą w wartości różnicy pomi ędzy wysoko ścią gwarancji a łączną wartością akcji 
nabytych przez innych inwestorów. Zob. art. 5 ust. 1 i 2 projektu ustawy. 
8  Zob. art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i art. 6 ust. 1 projektu ustawy. 
9  Emisja obligacji lub bankowych papierów warto ściowych mo że być objęta państwową gwarancj ą rekapitalizacyjn ą, o ile 
spełnia kryteria zobowi ązania podporz ądkowanego albo po życzki podporz ądkowanej. Wysoko ść państwowej gwarancji 
rekapitalizacyjnej nie mo że przekroczy ć kwoty zwi ększenia funduszy w łasnych instytucji finansowej okre ślonej w 
programie naprawczym; zob. art. 4 projektu ustawy. 
10  Zob. art. 11 i art. 12 projektu ustawy. 
11  Zob. art. 6 ust. 5 projektu ustawy. 
3 programu naprawczego12. Ponadto, w przypadku naruszenia warunków pa ństwowej gwarancji 
rekapitalizacyjnej, Skarb Pa ństwa może zażądać umorzenia posiadanych przez siebie instrumentów 
finansowych wyemitowanych przez rekapitalizowan ą instytucj ę finansow ą, złożyć do KNF 
wniosek o ustanowienie dla instytucji zarz ądu komisarycznego, jak równie ż dokona ć 
przymusowego przej ęcia instytucji13.  
1.4 Wreszcie, projekt ustawy pozwala na przymusowe przej ęcie dotkni ętej trudno ściami instytucji 
finansowej przez Skarb Pa ństwa w przypadku zagro żenia wypłacalności instytucji finansowej, o ile 
takie przej ęcie jest uzasadnione wzgl ędami stabilno ści systemu finansowego14. Przymusowe 
przejęcie przez pa ństwo wymaga wydania decyzji przez Rad ę Ministrów, po zasi ęgnięciu opinii 
KNF i Prezesa NBP15. Skarb Pa ństwa jest obowi ązany do zbycia akcji nabytych w wyniku 
przejęcia po przywróceniu stabilno ści finansowej, a w ka żdym przypadku nie pó źniej niż w 
terminie trzech lat od ich nabycia, z mo żliwością dwukrotnego przed łużenia tego terminu, 
każdorazowo o jeden rok16. 
 2. Uwagi ogólne 2.1 Projekt ustawy jest drug ą polską ustawą przewiduj ącą interwencj ę państwa w sektorze finansowym 
w celu złagodzenia obecnych zawirowa ń na rynku finansowym, obok ustawy o wsparciu przez 
państwo
17. EBC przypomina zatem organowi zasi ęgającemu opinii o stwierdzeniach zawartych w 
opinii EBC CON/2008/8018 w sprawie ustawy o wsparciu przez pa ństwo oraz w innych 
niedawnych opiniach w sprawie projektów krajowych ustaw dotycz ących środków 
nadzwyczajnych w innych pa ństwach cz łonkowskich19. EBC zauwa ża również, że wspólne zasady 
działań podejmowanych przez pa ństwa członkowskie zosta ły podkreślone w ustaleniach przyj ętych 
podczas posiedzenia Rady ECOFIN w dniu 7 pa ździernika 2008 r.20 Dnia 12 pa ździernika 2008 r. 
głowy państw strefy euro przyj ęły „Deklaracj ę w sprawie wspólnego europejskiego planu dzia łania 
                                                 
12  Zob. art. 8 projektu ustawy. 
13  Zob. art. 9 ust. 1 projektu ustawy. 
14  Zob. art. 14 ust. 1 projektu ustawy. 
15  Zob. art. 14 ust. 1 projektu ustawy. 
16  Zob. art. 14 ust. 9 projektu ustawy. 
17  Ustawa ta, przyj ęta przez Sejm dnia 12 lutego 2009 r., a podpisana przez Prezydenta dnia 25 lutego 2009 r., przewiduje 
następujące środki: państwową gwarancj ę w odniesieniu do sp łaty kredytu refinansowe go udzielonego bankowi przez 
NBP albo kredytu b ądź pożyczki udzielonej w ramach linii kredytowej przez bank innemu bankowi, po życzki 
skarbowych papierów warto ściowych udzielane instytucjom finansowym oraz sprzeda ż skarbowych papierów 
wartościowych instytucjom finansowym na preferencyjnych warunkach. 
18  Opinia EBC CON/2008/80 z dnia 28 listopada 2008 r. wydana na wniosek Ministra Finans ów Rzeczypospol itej Polskiej 
w sprawie projektu ustawy o udzielaniu przez Skarb Pa ństwa wsparcia instytucjom finansowym.  
19  Zob. w szczególno ści opinie EBC wymienione poni żej w przypisie 29.  
20  Zgodnie z tymi zasadami: a) interwencje powinny by ć podejmowane we w łaściwym czasie a udzielane wsparcie 
powinno mie ć zasadniczo charakter tymczasowy; b) nale ży chronić interes podatników; c) aktualni akcjonariusze 
powinni ponie ść odpowiednie konsekwencje dzia łań interwencyjnych; d) rz ądy powinny mie ć możliwość spowodowania 
zmian personalnych w kadrze zarz ądzającej; e) kadra zarz ądzająca nie powinna zachowa ć nieuzasadnionych 
przywilejów; f) rz ądy powinny mie ć m.in. mo żliwość ingerowania w poziom wynagrodze ń kadry zarz ądzającej; 
g) należy chronić uzasadnione interesy konkurentów, w szczególno ści poprzez stosowanie si ę do obowi ązujących zasad 
pomocy pa ństwa oraz h) nale ży unikać negatywnego wp ływu udzielanego wsparcia na warunki konkurencji. 
4 państw strefy euro”21 (zwaną dalej „Deklaracj ą”), w której uzgodniono wspólne zasady dla rz ądów, 
banków centralnych i organów nadzoru z UE i strefy euro dla unikni ęcia krajowych dzia łań 
wywierających niekorzystny wp ływ na funkcjonowanie jedno litego rynku oraz na pozosta łe 
państwa członkowskie. Takie skoordynowane podej ście obejmuje inicjatywy maj ące na celu 
zapewnienie odpowiedniej p łynności, ułatwienie za pomoc ą różnych środków finansowania 
banków, dostarczanie instytucjom fi nansowym dodatkow ych zasobów kapita łowych oraz 
rekapitalizacj ę banków dotkni ętych trudno ściami. Zasady te zosta ły zatwierdzone dla wszystkich 
państw członkowskich przez Rad ę Europejsk ą w dniu 16 pa ździernika 2008 r.22 EBC zauwa ża, że 
już w chwili obecnej ma miejsce koordyn acja, na poziomie europejskim oraz mi ędzynarodowym, 
działań podejmowanych w poszczególnych krajach23.  
2.2 W kwestii stosowania zasad pomocy pa ństwa w odniesieniu do środków podejmowanych przez 
państwa członkowskie w zwi ązku z instytucjami finansowymi w kontek ście obecnego kryzysu 
finansowego, EBC zwraca równie ż uwagę organu zasi ęgającego opinii na konieczno ść 
zapewnienia, aby proponowane środki pozostawa ły w zgodzie z odpowiednimi przepisami prawa 
wspólnotowego, w szczególno ści aby unika ły nieuzasadnionego zak łócania konkurencji, jak 
również aby pozostawa ły w zgodzie z kryteriami okre ślonymi niedawno przez Komisj ę w 
zaleceniach dotycz ących zgodno ści programów wspierania sektora finansowego ze 
wspólnotowymi zasadami pomocy pa ństwa24, a także z późniejszymi zaleceniami Komisji 
odnoszącymi się wprost do środków rekapitalizacyjnych25. 
2.3 EBC odnotowuje, że w projekcie ustawy Ministerstwo Finansów proponuje zasi ęganie opinii 
Prezesa NBP przed podj ęciem decyzji o wsparciu krajowej  instytucji finansowej. Doceniaj ąc 
uznanie w projekcie ustawy do świadczenia NBP w tym zakresie, EBC oczekuje jednak że, że udział 
NBP w procedurze przewidzianej w projekcie ustawy nie b ędzie wykracza ł poza rolę doradczą, a 
także w pozosta łym zakresie b ędzie w pe łni zgodny z zakazem finansowania ze środków banku 
centralnego przewidzianym w art. 101 ust. 1 Traktatu interpretowanym zgodnie z rozporz ądzeniem 
Rady (WE) nr 3603/93 z dnia 13 grudnia 1993 r. okre ślającym definicje w celu zastosowania 
                                                 
21  Dost ępna na stronie internetowej francus kiego przewodnictwa w UE www.ue2008.fr. 
22  Zob. tak że punkt 2.2 opinii EBC CON/2008/81 z dnia 1 grudnia 2008 r.  wydanej na wniosek Ministra Finansów W ęgier 
w sprawie projektu ustawy o wzmocnieniu systemu po średnictwa finansowego. 
23  Zob. punkt 2.1 opinii EBC CON/2008/80. 
24  Zob. „Komunikat Komisji — Zastosowanie zasad pomocy pa ństwa do środków podj ętych w odniesieniu do instytucji 
finansowych w kontek ście obecnego, globalnego kryzysu finansowego” z dnia 13 pa ździernika 2008 r., Dz.U. C 270 z 
25.10.2008, str. 8 (zwany dalej „komunikatem Komisji w sprawie środków ratunkowych”), w szczególno ści jego cz ęść 4 
(Dokapitalizowanie instytuc ji finansowych). Zob. tak że następujące: a) punkt 3.8 opinii EBC CON/2008/68 z dnia 
13 listopada 2008 r. wydanej na wniosek Mini sterstwa Finansów Finlandii w sprawie rz ądowych projektów ustaw o 
zmianie ustawy o Funduszu Gwarancji Rz ądowych oraz ustawy o instytucjach kr edytowych; b) punkt 3.1.3 opinii EBC 
CON/2009/3 z dnia 8 stycznia 2009 r. wydanej na wniosek Minister stwa Finansów S łowenii w sprawie projektu 
zarządzenia okre ślającego kryteria i warunki inwestycji kapita łowych pa ństwa oraz konwersji nale żności państwa na 
kapitał zakładowy na podstawie art. 81.a ustawy o finansach pu blicznych; oraz c) punkt 3.3 opinii EBC CON/2009/6 z 
dnia 26 stycznia 2009 r. wydanej na wnio sek Ministerstwa Spraw Go spodarczych Danii w sprawie projektu ustawy o 
inwestycjach pa ństwa w instytucje kredytowe or az projektu ustawy zmieniaj ącej ustawę o stabilno ści finansowej. 
25  „Komunikat Komisji — Dokapitalizowa nie instytucji finansowych w zwi ązku z obecnym kryzysem finansowym: 
ograniczenie pomocy do niezb ędnego minimum oraz mechanizmy zabezpieczaj ące przez nadmiernym zak łóceniem 
konkurencji”, Dz.U. C 10 z 15.1.2009, str. 2 (zwany dale j „komunikatem Komisji w sp rawie rekapitalizacji”). 
5 zakazów okre ślonych w art. 104 i 104b ust. 1 Traktatu26. Ponadto EBC oczekuje wykonywania 
przez NBP powy ższych zada ń opiniodawczych zwi ązanych ze środkami wsparcia przez pa ństwo w 
sposób w pe łni zgodny z jego niezale żnością instytucjonaln ą i finansow ą, z zapewnieniem tym 
samym odpowiedniego wykonywania jego zada ń przewidzianych w Traktacie oraz Statucie 
Europejskiego Systemu Banków Centraln ych i Europejskiego Banku Centralnego27. 
 3. Uwagi szczegó łowe 
3.1 Zakres podmiotów uprawnionych do wsparcia i mog ących podlega ć przejęciu 
 EBC rozumie, że spółki zależne zagranicznych instytucji finansowych wchodz ą w zakres 
„instytucji finansowych” zgodnie z definicj ą zawartą w art. 2 pkt 1 projektu ustawy, w zwi ązku z 
czym stosuje si ę do nich środki przewidziane w projekcie ustawy. Rozwi ązanie takie jest w 
zgodzie z zaleceniami Komisji w przedmiocie zgodno ści programów wspierania sektora 
finansowego z zasadami pomocy pa ństwa
28. EBC przyjmuje powy ższy przepis z zadowoleniem, 
gdyż nie zak łóca on równych warunków konkurencji pomi ędzy krajowymi instytucjami 
finansowymi a spó łkami zale żnymi instytucji zagranicznych. 
3.2 Projekt ustawy a koordynacja polityki pa ństw członkowskich  
 Zgodnie z Deklaracj ą, państwa członkowskie powinny dzia łać w sposób skoordynowany, w celu 
uniknięcia ryzyka spowodowania zak łóceń działania światowego rynku bankowego przez znaczne 
różnice pomi ędzy działaniami podejmowanymi w poszczególnych krajach. G łowy państw strefy 
euro uzna ły również potrzebę działania we wspó łpracy z EBC w celu zapewnienia spójno ści z 
zarządzaniem p łynnością przez Eurosystem i zgodno ści z ramami operacyjnymi Eurosystemu. W 
związku z powy ższym EBC podkre śla potrzeb ę unikania podejmowania przez pa ństwa 
członkowskie nieskoordynowanych ze sob ą decyzji, gdy ż mogłyby one doprowadzi ć do 
znaczących różnic w traktowaniu instytucji finansowych w poszczególnych pa ństwach 
członkowskich. Uwaga ta dotyczy tak że środków wi ążących się z inwestycjami kapita łowymi 
państwa. 
  
                                                 
26  Dz.U. L 332 z 31.12.1993, str. 1. 
27  Zob. punkt 3.3 opinii EBC CON/2008/79 z dnia 27 listopada 2 008 r. wydanej na wniosek Mi nisterstwa Gospodarki i 
Finansów Grecji w sprawie projektu ustawy o zwi ększeniu p łynności w gospodarce dla ograniczenia skutków 
międzynarodowego kryzysu finansowego oraz projektu decyzji wykonawczej, a tak że punkt 3.10 opinii EBC 
CON/2008/81 oraz punkty 3.2.2 i 3.2.3 opinii EBC CON/2009/3. 
28  Zob. komunikat Komisji w sprawie środków ratunkowych, którego punkt 18 stanowi, że „Kryteria kwalifikowalno ści 
instytucji finansowych … musz ą być obiektywne, przy nale żytym uwzgl ędnieniu ich roli we w łaściwym systemie 
bankowym oraz ca łej gospodarce, i nie mog ą mieć charakteru dyskryminuj ącego, aby zapobiec wyst ąpieniu nadmiernych 
zakłóceń na sąsiednich rynkach i na rynku wewn ętrznym jako ca łości. Zgodnie z zasad ą niedyskryminacji ze wzgl ędu na 
przynależność państwową, programem nale ży objąć wszystkie instytucje maj ące siedzib ę w danym pa ństwie 
członkowskim, łącznie ze spó łkami zale żnymi, oraz instytucje prowadz ące w tym pa ństwie rozleg łą działalność”. Zob. 
także punkt 3.1 opinii EBC CON/2008/79 oraz  punkt 3.1 opinii EBC CON/2008/81. 
6 3.3 Warunki inwestycji kapita łowych pa ństwa 
EBC korzysta z okazji do powtórzenia uwag zawartych w poprzednich opiniach dotycz ących 
działań rekapitalizacyjnych29, opublikowanych tak że następnie w osobnym dokumencie30. W 
zakresie tym EBC zauwa ża, że środki rekapitalizacyjne przyjmowane w pa ństwach cz łonkowskich 
powinny mie ć na celu wzmocnienie pozycji kapita łowej instytucji finansowych o zasadniczo 
zdrowej sytuacji dla poprawy funkcjonowania i stabilno ści systemu bankowego oraz dla 
zapewnienia odpowiedniego finansowania gospodarki. Wskazane jest w szczególno ści przyjęcie 
spójnego podej ścia przy okre ślaniu warunków rekapitalizacji i cen instrumentów maj ących 
dostarczy ć instytucjom finansowym kapita łu pierwszej kategorii (Tier 1). EBC podkre śla wagę 
odpowiedniego ustalania warunków ce nowych rekapitalizacji, kieruj ącego się celami zwi ększenia 
stabilności systemu finansowego, u łatwienia powrotu do normalnych warunków na rynku oraz 
zapewnienia odpowiedniego finansow ania gospodarki. EBC zwraca tak że uwagę, że warunki 
cenowe wsparcia kapita łowego powinny by ć oparte na stopniu ryzyka i zale żeć od sytuacji na 
rynku, przy uwzgl ędnieniu ryzyka zarówno dla okre ślonego instrumentu wybranego dla wniesienia 
kapitału, jak równie ż dla danej instytucji. Nale ży w odpowiedni sposób wybra ć szczególne cechy 
instrumentów wniesienia kapita łu, tak aby, zach ęcając do wczesnego zako ńczenia pa ństwowego 
wsparcia kapita łowego dla banków, nie powodowa ły one nadmiernego wzrostu kosztu kapita łu. 
3.4 Na powy ższym tle EBC wyra ża następujące uwagi. Po pierwsze, EBC zauwa ża, że zgodnie z 
projektem ustawy pa ństwo mo że udziela ć gwarancji w celu u łatwienia rekapitalizacji przez 
podmioty dzia łające na rynku instytucji finansowych przechodz ących trudno ści, w stosunku do 
których wszcz ęto postępowanie naprawcze. EBC rozumie zatem, że uruchomienie tych gwarancji 
prowadziłoby do wniesienia przez pa ństwo kapita łu do instytucji finansowych dotkni ętych 
trudnościami. W zwi ązku z powy ższym EBC podkre śla, że zgodnie z Zaleceniami oraz punktem 9 
Deklaracji, środki rekapitalizacyjne stosowane przez pa ństwa członkowskie powinny mie ć na celu 
wzmocnienie pozycji kapita łowej instytucji finansowych przechodz ących trudno ści, ale o 
zasadniczo zdrowej sytuacji. 
                                                 
29  Zob. opini ę EBC CON/2008/44 z dnia 3 pa ździernika 2008 r. wydan ą na wniosek Ministra Fi nansów Irlandii w sprawie 
projektu ustawy o instytucjach kredytowych (wsparcie finansowe) z 2008 r.; opini ę EBC CON/2008/54 z dnia 
17 października 2008 r. wydan ą na wniosek Ministerstwa Spraw Gospodarczych Danii w sprawie projektu ustawy o 
stabilności finansowej; opini ę EBC CON/2008/55 z dnia 20 pa ździernika 2008 r. wydan ą na wniosek Ministerstwa 
Finansów Austrii w sprawie projektu środków prawnych dla zapewnienia stabilno ści austriackiego rynku finansowego; 
opinię EBC CON/2008/58 z dnia 23 pa ździernika 2008 r. wydan ą na wniosek Banca d’Italia  w imieniu Ministerstwa 
Spraw Gospodarczych i Finansów W łoch w sprawie dwóch dekretów-ustaw zawieraj ących pilne środki dla 
zagwarantowania stabilno ści systemu bankowego i sta łej dostępności kredytu; opini ę EBC CON/2008/75 z dnia 
24 listopada 2008 r. wydan ą na wniosek Ministerstwa Finansów Finlandii w sprawie projektu ustawy o pa ństwowych 
inwestycjach kapita łowych w banki depozytowe; opini ę EBC CON/2008/79; opini ę EBC CON/2008/81; opini ę EBC 
CON/2009/3; opini ę EBC CON/2009/6; opini ę EBC CON/2009/11 z dnia 9 lutego 2009 r. wydan ą na wniosek 
Ministerstwa Finansów Łotwy w sprawie projektu przepisów o sprawiedliwych wyp łatach na rzecz banku lub jego 
udziałowców; oraz opini ę EBC CON/2009/16 z dnia 25 lutego 2009 r. wydan ą na wniosek Ministra Finansów Irlandii w 
sprawie projektu ustawy o Narodowym Funduszu  Rezerwy Emerytalnej (nowelizacja) oraz ró żnych przepisach z 2009 r. 
30  Zob. „Recommendations of the Governing Council of the Eu ropean Central Bank on the pricing of recapitalisations” 
(„Zalecenia Rady Prezesów  Europejskiego Banku Centralnego w sprawie okre ślania ceny środków rekapitalizacyjnych”) 
z dnia 20 listopada 2008 r., opublikowane dnia 19 grudnia 2008 r. na stronie intern etowej EBC pod adresem 
www.ecb.europa.eu (dzia ł „Publications”) (zwane dalej „Zaleceniami”). 
7 3.5 Po drugie, w kwestii ustalania cen pa ństwowych gwarancji rekapitalizacyjnych, EBC przypomina 
organowi zasi ęgającemu opinii o kluczowym znaczeniu zapewnienia równych warunków dla 
harmonizacji okre ślania cen takich gwarancji w strefie euro oraz w UE. Ponadto EBC przypomina, 
że cenę państwowej gwarancji rekapitalizacyjnej opiera si ę na stopniu ryzyka i uzale żnia od 
sytuacji na rynku, jak równie ż określa się na podstawie ceny odpowiadaj ącej jej gwarancji na 
rynku. W tym kontek ście EBC przyjmuje z zadowoleniem przepisy art. 11 i 12 projektu ustawy, jak 
również przepisy wykonawcze maj ące zostać wydane przez Ministra Finansów, które uzale żniają 
należną opłatę prowizyjn ą m.in. od ratingu ryzyka beneficjenta.  
3.6 Po trzecie, EBC przypomina tak że polskim w ładzom, że instytucje finansowe korzystaj ące z 
gwarancji nie mog ą czerpać zysków z nieodpowiedniego wykorzys tania swojego statusu instytucji 
z gwarancj ą Skarbu Pa ństwa do poszerzania zakresu dzia łalności w sposób zak łócający 
funkcjonowanie rynku. W zwi ązku z tym EBC ponownie podkre śla wagę przyjęcia odpowiednich 
zabezpiecze ń, takich jak ograniczenia w marketingu pr oduktów finansowych lub w rozszerzaniu 
działalności opieraj ącym się na gwarancjach pa ństwa. 
3.7 Po czwarte, zgodnie z Deklaracj ą, EBC podkre śla także kluczowe znaczenie harmonizacji 
zakończenia krajowych programów wsparcia sekto ra finansowego w UE, z uwagi na to, że 
zastosowanie takich programów ma na celu przywr ócenie normalnych warunków na rynku. W tym 
kontekście, powtarzaj ąc stanowisko wyra żone w poprzednich opiniach31, EBC z zadowoleniem 
przyjmuje przyj ęcie wprost w projekcie ustawy, że udział państwa w instytucjach finansowych 
wynikający z przymusowego przej ęcia przez pa ństwo ma charakter tymczasowy, a rola pa ństwa 
jako akcjonariusza jest ograniczona zarówno poprzez wskazanie terminu ko ńcowego, jak równie ż 
w zależności od rozwoju warunków na rynku32. Z zadowoleniem EBC przyjmuje równie ż 
wprowadzenie ściśle określonego terminu ko ńcowego, dnia 31 grudnia 2010 r., dla udzielania 
państwowych gwarancji rekapitalizacyjnych oraz dokonywania przymusowych przej ęć33. W tym 
kontekście EBC sugeruje wprowadzenie do art. 25 pr ojektu ustawy bardziej precyzyjnego odes łania 
do udzielania pa ństwowych gwarancji rekapitalizacyjnych poprzez rozszerzenie odes łania w tym 
przepisie do art. 3 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1. 
Na tle projektu ustawy wydaje si ę natomiast, że w przypadku wykonania pa ństwowych gwarancji 
rekapitalizacyjnych zwi ązany z tym wk ład kapitałowy państwa do instytucji finansowych nie jest w 
założeniu środkiem tymczasowym, który by łby stosowany jedynie w czasie trwania obecnego 
kryzysu albo do okre ślonego terminu w przysz łości. W zwi ązku z powy ższym EBC sugeruje 
wprowadzenie dla pa ństwowej w łasności akcji nabytych w wyniku wykonania gwarancji 
rekapitalizacyjnej zgodnie z art. 5 ust.  1 projektu ustawy podobnych ogranicze ń, jak te dotycz ące 
akcji nabytych przez pa ństwo w wyniku przymusowego przej ęcia zgodnie z art. 14 projektu 
                                                 
31  Zob. np. punkt 3.1.3 opinii EBC CON/2009/3, punkt 3. 3 opinii EBC CON/2009/6 oraz punkt 3.1.3 opinii EBC 
CON/2009/16 z dnia 25 lutego 2009 r. wydane j na wniosek Ministra Fi nansów Finlandii w spra wie projektu ustawy o 
Narodowym Funduszu Rezerwy Emer ytalnej (nowelizacja) oraz ró żnych przepisach z 2009 r. 
32  Zob. art. 14 ust. 9 projektu ustawy. 
33  Zob. art. 25 projektu ustawy. 
8 ustawy. W tym kontek ście EBC odnotowuje, że zawarta w art. 7 ust. 3 projektu ustawy klauzula 
progresji dotycz ąca dywidendy p łatnej od uprzywilejowanych akcji Skarbu Pa ństwa stwarza dla 
emitenta zach ętę do jak najszybszego wykupienia akcji nabytych przez Skarb Pa ństwa34. Dla pełnej 
efektywno ści takiej klauzuli potrzebne by łoby jednak odpowiednie postanow ienie w statucie danej 
instytucji finansowej, umo żliwiające jej umorzenie takich akcji wed ług własnego uznania w 
przypadku, gdy wk ład kapitałowy Skarbu Pa ństwa nie b ędzie już potrzebny35. EBC zauwa ża, że w 
związku z powy ższym, poprzez wprowadzenie tak otwartego mechanizmu, projekt ustawy nie jest 
w pełni zgodny z Deklaracj ą, która w jasny sposób zwraca uwag ę na potrzeb ę tymczasowej natury 
krajowych programów wsparcia oraz ich ram prawnych, nawet je żeli mogą być one przed łużane 
albo odnawiane36. 
3.8 Uwagi techniczne 
 EBC wskazuje na mo żliwe przeoczenie w art. 15 ust. 2 projektu ustawy, który wydaje si ę 
przewidywa ć zastosowanie niektórych skutków poddania instytucji finansowej zarz ądowi 
komisarycznemu jedynie w stosunku do organów banku. Wydaje si ę jednak, że intencj ą 
projektodawcy jest stosowanie tego przepisu tak że do zakładów ubezpiecze ń. Dla jasno ści EBC 
zaleca zatem zast ąpienie odniesie ń do „banku” w art. 15 ust. 2 odniesieniami do „instytucji 
finansowej”. 
 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.   Frankfurt nad Menem, dnia 9 marca 2009 r. 
  
[podpisano] 
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET 
                                                 
34  Zob. komunikat Komisji w sprawie rekap italizacji, punkt 19 którego przewiduje, że „Warunki na jakich ustala si ę ceny 
powinny … zach ęcać banki do sp łacenia pomocy pa ństwa, gdy tylko sko ńczy się kryzys”. Zob. te ż punkt 7 Zalece ń oraz 
punkt 3.2 opinii EBC CON/2008/79.  
35  Możliwym sposobem osi ągnięcia tego skutku by łaby zmiana wykazu wymaganych elementów umowy gwarancji 
przewidzianego w art. 6 ust. 5 projektu ustawy, tak aby zawiera ł on obowi ązek wprowadzenia do statutu klauzuli 
umożliwiającej przymusowe umorzenie akcji b ędących w posiadaniu Skarbu Pa ństwa, zgodnie z art. 359 ustawy z dnia 
15 września 2000 r. – Kodeks spó łek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037, z pó źn. zm.). 
36  Zob. zawarte w Deklaracji stwierdzenie, że „…w ka żdym wypadku dzia łania te b ędą skonstruowane w sposób 
zapewniaj ący unikni ęcie zakłóceń równych warunków konkurencji oraz mo żliwych nadu żyć na niekorzy ść podmiotów 
nie będących beneficjentami tych progr amów. W konsekwencji, program b ędzie ograniczony co do kwoty, tymczasowy 
(podkreślenie nasze) i b ędzie stosowany pod ścisłym nadzorem organów administracji w łaściwych dla rynku 
finansowego…”. Zob. te ż komunikat Komisji w sprawie środków ratunkowych, punkt 24.