dotyczące przeglądu stosowania przepisów art. 13, 18 i 45 w odniesieniu do uprawnień EUNB do prowadzenia wiążącej mediacji w celu uwzględnienia rozwoju sytuacji w zakresie prawodawstwa dotyczącego usług finansowych

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczące przeglądu stosowania przepisów art. 13, 18 i 45 w odniesieniu do uprawnień EUNB do prowadzenia wiążącej mediacji w celu uwzględnienia rozwoju sytuacji w zakresie prawodawstwa dotyczącego usług finansowych

Wprowadzenie

Zgodnie z art. 129 dyrektywy 2014/59/UE ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych („dyrektywa w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków”) oraz po konsultacjach z Europejskim Urzędem Nadzoru Bankowego (EUNB) Komisja Europejska sporządziła niniejsze sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące przeglądu stosowania art. 13 (grupowy plan restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji), art. 18 (przeszkoda w przeprowadzeniu skutecznej grupowej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji) oraz art. 45 (minimalny wymóg funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych) w odniesieniu do uprawnień EUNB do prowadzenia wiążącej mediacji w celu uwzględnienia rozwoju sytuacji w zakresie usług finansowych.

Przepisy

Art. 13, 18 i 45 dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków opierają się na ogólnej zasadzie, zgodnie z którą w odniesieniu do grup decyzje w poszczególnych obszarach powinny być podejmowane wspólnie przez zainteresowane organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Wszystkie trzy artykuły przewidują termin czterech miesięcy na osiągnięcie porozumienia w tym zakresie. Art. 13 i 18 przewidują, że w tym okresie na wniosek organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji EUNB można powierzyć zadanie polegające na udzieleniu wsparcia właściwym organom w osiągnięciu wspólnej decyzji odpowiednio w odniesieniu do grupowych planów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Ponadto przedmiotowe trzy artykuły stanowią, że w przypadku niepodjęcia wspólnej decyzji którykolwiek organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji – po upływie okresu czterech miesięcy (termin ten uznaje się za termin zakończenia postępowania pojednawczego do celów art. 19 ust. 2 rozporządzenia w sprawie EUNB) – może skierować daną sprawę do EUNB z wnioskiem o podjęcie decyzji w ramach wiążącej mediacji zgodnie z art. 19 rozporządzenia w sprawie EUNB. W takim przypadku organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w pierwszej kolejności odpowiedzialny za podjęcie decyzji w tej kwestii przekazuje odpowiedzialność za jej podjęcie EUNB. Zgodnie z art. 19 ust. 3 tego rozporządzenia EUNB podejmuje decyzję w terminie jednego miesiąca. Decyzja EUNB jest następnie wiążąca dla odpowiednich organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Poniższa tabela zawiera porównanie uprawnień EUNB w zakresie niewiążącej i wiążącej mediacji oraz przedstawia zakres przedmiotowy odpowiednich przepisów.

Artykuły Uprawnienia w zakresie niewiążącej mediacji

(art. 31 lit. c) rozporządzenia w sprawie EUNB) Uprawnienia w zakresie wiążącej mediacji

(art. 19 ust. 3 rozporządzenia w sprawie EUNB) Grupowe plany restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

(art. 13) Na wniosek organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji EUNB może udzielić wsparcia w osiągnięciu wspólnej decyzji w toku postępowania pojednawczego (ust. 4).

(chyba że zakres decyzji może nakładać się na zakres kompetencji państwa członkowskiego w obszarze fiskalnym (ust. 9)) Jeżeli po zakończeniu postępowania pojednawczego organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji skieruje do EUNB podjęcie decyzji

– na poziomie grupy (ust. 5),

– na poziomie jednostki zależnej (ust. 6). Przeszkody w przeprowadzeniu skutecznej grupowej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

(art. 18) Na wniosek organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji EUNB może udzielić wsparcia w osiągnięciu wspólnej decyzji w toku postępowania pojednawczego (ust. 5). Jeżeli po zakończeniu postępowania pojednawczego organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji skieruje do EUNB podjęcie decyzji na poziomie grupy (ust. 6) lub na poziomie jednostki zależnej (ust. 7) w przypadku środków w zakresie: – zmian w strukturze prawnej lub strukturze operacyjnej, – utworzenia dominującej finansowej spółki holdingowej, – utworzenia odrębnej finansowej spółki holdingowej kontrolującej daną jednostkę zależną. Minimalny wymóg funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych

(art. 45) Jeżeli po zakończeniu postępowania pojednawczego organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji skieruje do EUNB podjęcie decyzji na poziomie grupy (ust. 9) lub na poziomie jednostki zależnej (ust. 10).

Art. 13 ust. 4 dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków stanowi konkretnie, że przyjęcie grupowego planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyjmuje formę wspólnej decyzji grupowego organu ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji właściwych dla jednostek zależnych. Istnieje możliwość zwrócenia się do EUNB o wsparcie w tym procesie. Jeżeli wspólna decyzja w sprawie planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie zostanie podjęta w terminie czterech miesięcy od momentu przekazania informacji, organ grupowy samodzielnie podejmuje decyzję na poziomie grupy, a organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji właściwe dla jednostek zależnych podejmują własne decyzje na poziomie poszczególnych jednostek zależnych (odpowiednio ust. 5 i 6). Jeżeli jednak we wspomnianym okresie czterech miesięcy którykolwiek z organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji skieruje sprawę do EUNB, organ grupowy lub organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odpowiedzialny za jednostkę zależną na zasadzie indywidualnej odracza podjęcie decyzji w oczekiwaniu na decyzję, jaką może podjąć EUNB. EUNB podejmuje decyzję w terminie jednego miesiąca, po czym decyzja ta staje się wiążąca dla odpowiedniego organu i jest stosowana przez pozostałe zainteresowane organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Jeżeli jednak grupowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zidentyfikuje przeszkody w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, termin na sporządzenie grupowego planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zostaje zawieszony. W takim przypadku dana instytucja musi zaproponować organowi ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ewentualne środki służące ograniczeniu lub usunięciu istotnych przeszkód w terminie czterech miesięcy. Organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ocenia, czy środki te są skuteczne.

Jeżeli organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oceni, że zaproponowane środki nie ograniczają ani nie usuwają skutecznie wspomnianych przeszkód, organ ten wymaga od danej instytucji, aby podjęła alternatywne środki. W kontekście grupy, na podstawie art. 18 dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, grupowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji we współpracy z organem sprawującym nadzór skonsolidowany i EUNB musi sporządzić sprawozdanie dotyczące środków służących usunięciu tego rodzaju przeszkód.

Unijna jednostka dominująca może przedstawić uwagi w terminie czterech miesięcy od daty otrzymania tego sprawozdania.

Grupowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji właściwe dla jednostek zależnych podejmują wspólną decyzję w sprawie identyfikacji istotnych przeszkód i środków na ich usunięcie w terminie czterech miesięcy od daty otrzymania uwag jednostki dominującej lub po upływie terminu na przedstawienie takich uwag, po konsultacjach z właściwym organem i organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w jurysdykcjach, w których zlokalizowane są istotne oddziały, a także po uwzględnieniu ewentualnych uwag unijnej jednostki dominującej. W art. 18 ust. 5 przewidziano możliwość zwrócenia się do EUNB o wsparcie w podjęciu wspólnej decyzji. Jeżeli wspólna decyzja w sprawie sprawozdania dotyczącego przeszkód w przeprowadzeniu skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji nie zostanie podjęta, organ grupowy samodzielnie podejmuje decyzję na poziomie grupy, a organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji właściwe dla jednostek zależnych podejmują własne decyzje na poziomie poszczególnych jednostek zależnych. W tym czteromiesięcznym okresie można jednak zwrócić się do EUNB o wiążącą mediację w odniesieniu do środków dotyczących istotnych zmian w strukturach prawnych lub operacyjnych, utworzenia spółki holdingowej lub utworzenia spółki holdingowej kontrolującej daną instytucję. Jeżeli we wspomnianym okresie czterech miesięcy którykolwiek z organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji skieruje sprawę do EUNB, organ grupowy lub organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odpowiedzialny za jednostkę zależną na zasadzie indywidualnej odracza podjęcie decyzji w oczekiwaniu na decyzję, jaką może podjąć EUNB. EUNB podejmuje wiążącą decyzję w terminie jednego miesiąca.

Zgodnie z art. 45 ust. 9 dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, dotyczącym minimalnego wymogu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych grupowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odpowiedzialne za jednostki zależne na zasadzie indywidualnej dokładają wszelkich starań, by osiągnąć wspólną decyzję w sprawie minimalnego wymogu stosowanego na poziomie skonsolidowanym. W przypadku niepodjęcia wspólnej decyzji o minimalnym wymogu na poziomie skonsolidowanym przez odpowiednie organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji decyzja jest podejmowana przez grupowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji po należytym uwzględnieniu oceny jednostek zależnych przeprowadzonej przez odpowiedni organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W przypadku braku takiej wspólnej decyzji na poziomie jednostki zależnej decyzja jest podejmowana przez odpowiednie organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji właściwe dla jednostek zależnych po należytym uwzględnieniu opinii i zastrzeżeń wyrażonych przez grupowy organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Jeżeli w okresie czterech miesięcy którykolwiek z organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji skieruje sprawę do EUNB, organ grupowy lub, odpowiednio, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji odpowiedzialny za jednostkę zależną na zasadzie indywidualnej odracza podjęcie decyzji w oczekiwaniu na decyzję, jaką EUNB może podjąć w terminie jednego miesiąca, po czym decyzja ta staje się wiążąca dla danych organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Decyzja ta jest regularnie poddawana przeglądowi i w stosownym przypadku aktualizowana.

Doświadczenie zdobyte w związku z wykonywaniem przez EUNB uprawnień w zakresie mediacji

EUNB, od czasu jego ustanowienia rozporządzeniem (UE) nr 1093/2010, otrzymał dziewięć wniosków o mediację, z czego trzy dotyczyły mediacji wiążącej, a sześć – mediacji niewiążącej. Wśród tych dziewięciu przypadków dwa wnioski o mediację zostały przedłożone EUNB na podstawie dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2015 r.. Jak dotąd w przypadku wszystkich wniosków o wszczęcie postępowania mediacyjnego (wiążącego, niewiążącego) ostatecznie osiągnięto porozumienie między zainteresowanymi stronami pod kierownictwem EUNB i przy jego wsparciu. Z tego względu jak dotąd podjęcie decyzji nie wymagało przeprowadzenia mediacji wiążącej.

Na podstawie doświadczenia zyskanego w związku z tymi sprawami, chociaż jest ono ograniczone, wydaje się jednak, że proces mediacji może być skutecznym narzędziem zachęcającym do podejmowania wspólnych decyzji przez właściwe organy, gdyż EUNB był w stanie rozstrzygnąć spory w toku postępowania pojednawczego (lub w ramach niewiążącej mediacji).

Nie podjęto jednak żadnych wspólnych decyzji w odniesieniu do środków w celu ograniczenia lub usunięcia istotnych przeszkód ani w odniesieniu do minimalnego wymogu funduszy własnych i zobowiązań kwalifikowanych.