KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 15.12.2020 COM(2020) 809 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 762/2008 w sprawie przekazywania przez państwa członkowskie statystyk w dziedzinie akwakultury, uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 788/96



SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 762/2008 w sprawie przekazywania przez państwa członkowskie statystyk w dziedzinie akwakultury, uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 788/96 1Kontekst Komisja (Eurostat) gromadzi statystyki w dziedzinie akwakultury na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 762/2008 . Art. 11 rozporządzenia stanowi, że co trzy lata Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie dotyczące jakości i przydatności zebranych danych statystycznych. Takie sprawozdanie musi też obejmować analizę stosunku kosztów do korzyści systemu gromadzenia danych oraz wskazywać najlepsze praktyki, które mogłyby zmniejszyć obciążenia państw członkowskich oraz poprawić użyteczność i jakość danych. Rozporządzenie ma zastosowanie do państw członkowskich, Zjednoczonego Królestwa w okresie przejściowym po wystąpieniu z UE oraz do Norwegii, Islandii i Liechtensteinu (znaczenie dla EOG). Luksemburg i Liechtenstein nie prowadzą komercyjnej produkcji akwakultury, dlatego są zwolnione z obowiązku zgłaszania danych. Prezentowane sprawozdanie opiera się przede wszystkim na sprawozdaniach dotyczących jakości danych w dziedzinie akwakultury, przedłożonych przez państwa członkowskie. Eurostat poddał analizie również dane z dziedziny akwakultury za lata 2017–2018. Europejski System Statystyczny dostarczył informacji o całkowitych kosztach gromadzenia danych. W rezultacie prezentowane sprawozdanie zawiera ocenę terminowości, kompletności, spójności, dostępności i poufności danych ogółem. Obejmuje także analizę obciążeń związanych z procesem gromadzenia danych oraz jego opłacalności. Komisja przyjęła poprzednie sprawozdania oceniające dotyczące statystyk z dziedziny akwakultury, przedkładane na mocy rozporządzenia (WE) nr 762/2008 w czerwcu 2015 r. (za dane z lat 2011–2013) i w grudniu 2017 r. (za dane z lat 2014–2015). Niniejsze sprawozdanie obejmuje dane z lat 2016–2018. W 2018 r. Eurostat zainicjował projekt dotyczący usprawnienia i uproszczenia procesu zbierania statystyk rybołówstwa w Europie. Proces ten obejmuje ocenę obecnych statystyk dotyczących akwakultury, połowów i wyładunków oraz ocenę skutków przyszłych wariantów strategicznych i ewentualnego przyszłego prawodawstwa. Ocenę, która obejmowała również działanie rozporządzenia (WE) nr 762/2008 w sprawie akwakultury, zakończono w 2019 r., a ocenę skutków rozpoczęto w 2020 r. 2 Główne ustalenia Eurostat dąży do stałej poprawy jakości i dostępności europejskich statystyk. Działa też na rzecz ograniczenia obciążeń spoczywających na państwach członkowskich i respondentach. W tym celu projekt dotyczący usprawnienia i uproszczenia procesu zbierania statystyk rybołówstwa w Europie zakłada analizę obecnego procesu gromadzenia danych i opracowanie strategii na rzecz usprawnienia statystyki w dziedzinie akwakultury. Projekt gwarantuje koordynację, aby zapewnić zbieżność ze statystykami gromadzonymi na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1004 , oraz lepszą harmonizację ze standardowym kwestionariuszem w dziedzinie akwakultury zalecanym przez Koordynującą Grupę Roboczą ds. Statystyki Rybołówstwa . Pierwszy cel pośredni projektu – zakończenie oceny europejskich statystyk rybołówstwa – osiągnięto pod koniec 2019 r., kiedy to sporządzono dokument roboczy służb Komisji dotyczący tej oceny . 2.1 Terminowość i kompletność 2.1.1 Terminowość W ostatnich latach większość państw członkowskich przestrzegała terminów przekazywania danych. Jedna trzecia państw przesłała jednak niektóre zbiory danych po terminie. W większości przypadków opóźnienie to było stosunkowo niewielkie. Eurostat podjął jednak działania, aby znaleźć wspólne rozwiązania z Francją i Włochami, które wielokrotnie przekazywały dane z dużym opóźnieniem, szczególnie te dotyczące roku odniesienia 2016. Eurostat publikuje dane natychmiast po ich zatwierdzeniu. Zatwierdzone dane są zwykle publikowane w jego publicznej bazie danych do końca marca w roku przypadającym rok po terminie. Dane można korygować w dowolnym czasie przez cały rok. Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) uznała, że terminy określone w rozporządzeniu (WE) nr 762/2008 przypadają o 6 miesięcy za późno w stosunku do ich potrzeb w zakresie sprawozdawczości, co prowadzi do równoległego gromadzenia danych z państw. 2.1.2 Kompletność

Główny zbiór danych z dziedziny akwakultury (produkcja akwakultury) był stosunkowo kompletny. Z czasem stał się jeszcze bardziej kompletny. Niestety wiele wartości pozostaje poufnych, ponieważ sektor ten jest wysoce specjalistyczny. Zbiór danych dotyczących struktury sektora akwakultury gromadzi się co 3 lata i został on zebrany w 2017 r. Ten zbiór danych budził poważne obawy co do jego użyteczności, ponieważ jednostkami sprawozdawczymi są zarówno powierzchnie, jak i wielkości w zależności od rodzaju gatunku. Z tego powodu w zbiorze danych użytkownicy mogą znaleźć niejednoznaczne informacje, w szczególności porównując dane z państw, w których hoduje się różne gatunki. Zbiór danych nie został jeszcze opublikowany. Zasadniczo w przypadku wszystkich zbiorów danych dotyczących produkcji akwakultury kwestię problematyczną stanowiły ceny jednostkowe. Problem ten omówiono na ostatnim posiedzeniu grupy roboczej ds. statystyk rybołówstwa w październiku 2018 r. 2.2 Spójność 2.2.1 Jakość i dokładność Eurostat zbiera roczne sprawozdania dotyczące jakości statystyk w dziedzinie akwakultury. Zawierają one opis metod i aspektów jakościowych gromadzenia danych w oparciu o samoocenę państw. Eurostat wykorzystał krajowe sprawozdania dotyczące jakości w celu przygotowania sprawozdania dotyczącego jakości na szczeblu UE . Ogólna jakość jest dobra, ponieważ większość krajów stosuje podejście oparte na spisie, gdzie brak odpowiedzi albo nie występuje, albo jest nieistotny. W ponad połowie państw funkcjonuje system zarządzania jakością. Od czasu ostatniego sprawozdania ogólna jakość oceniana przez Eurostat poprawiła się w pięciu państwach. Większość usprawnień dotyczyła terminowości (siedem państw), dokładności i wiarygodności (pięć państw). Wszystkie aspekty jakości poprawiły się w 2018 r. w odniesieniu do Francji, która prowadzi spis. Przydatność poprawiła się w jednym kraju, natomiast żadne z państw nie poprawiło spójności ani porównywalności. 2.2.2 Porównywalność W październiku 2018 r. Eurostat opublikował podręcznik dotyczący statystyk w dziedzinie akwakultury , który przyczynił się do jeszcze większej poprawy jednolitości, a tym samym porównywalności danych między państwami. Długość szeregów czasowych – porównywalność w czasie – różni się w poszczególnych państwach. W niektórych państwach szeregi czasowe sięgają 1970 r., natomiast w innych rozpoczęły się dopiero w 2011 r. W okresie objętym niniejszym sprawozdaniem dane są jednak porównywalne w czasie. 2.3 Przydatność Dane statystyczne dotyczące akwakultury są powszechnie wykorzystywane przez różnych użytkowników danych. Stanowią one podstawę innych zbiorów danych , w szczególności dla akwakultury słodkowodnej, w której przypadku nie gromadzi się i nie publikuje żadnych innych zbiorów danych na poziomie UE. Dane gromadzone na podstawie rozporządzenia (WE) nr 762/2008 są niezbędne dla świadomego i opartego na danych naukowych procesu kształtowania polityki na poziomie zarówno krajowym, jak i unijnym. Dane dotyczące poziomów produkcji i tendencji w tym zakresie są istotne dla analizy rozwoju sytuacji w sektorze akwakultury w ramach wspólnej polityki rybołówstwa. Dane ilościowe odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu wieloletnich krajowych planów państw członkowskich w zakresie zrównoważonej akwakultury. Zapewniają one decydentom i przemysłowi solidne podstawy budowania przyszłości tego sektora. Dane te są też ważnym źródłem dla publikacji i służb innych organizacji. Europejskie Centrum Monitorowania Rynku Produktów Rybołówstwa i Akwakultury wykorzystuje europejskie dane statystyczne w dziedzinie akwakultury do zestawiania rocznej analizy strukturalnej europejskiego sektora rybołówstwa i akwakultury. Światowa Organizacja Handlu używa europejskich statystyk dotyczących akwakultury do opracowywania swojego przeglądu polityki handlowej. Niemal wszystkie państwa członkowskie potwierdziły, że dane dotyczące produkcji akwakultury są potrzebne także na szczeblu krajowym. Większość krajowych potrzeb w zakresie danych została w pełni lub prawie całkowicie zaspokojona dzięki danym gromadzonym na podstawie rozporządzenia. Rozporządzenie (WE) nr 762/2008 nie obejmuje jednak istotnych danych dotyczących mikroalg, czynników produkcji dotyczących pasz i osobników młodych, przeznaczenia produktu, kosztów produkcji, zatrudnienia i innych zmiennych społeczno-ekonomicznych. Informacje społeczno-ekonomiczne dotyczące akwakultury są gromadzone na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1004. Z drugiej strony, niektóre państwa członkowskie określiły gromadzenie danych jako zbyt szczegółowe i uciążliwe w stosunku do potrzeb krajowych. Pomimo przydatności statystyk dotyczących akwakultury ocena statystyk rybołówstwa potwierdziła również wyższy poziom niezadowolenia użytkowników związany z niedostępnością wynikającą z poufności danych. 2.4 Dostępność 2.4.1 Internetowa baza danych

Publiczna baza danych Eurostatu dostarcza europejskich statystyk w dziedzinie akwakultury w postaci następujących zbiorów danych: ·produkcja akwakultury, z wyjątkiem wylęgarni i podchowalni (fish_aq2a); ·produkcja ikry rybiej do spożycia przez ludzi z akwakultury (fish_aq2b); ·wkład do chowu materiału pochodzenia naturalnego (fish_aq3); ·produkcja wylęgarni i podchowalni na etapie ikry w cyklu rozwojowym (fish_aq4a); oraz ·produkcja wylęgarni i podchowalni na etapie formy młodocianej w cyklu rozwojowym (fish_aq4b). Ponadto połowa państw członkowskich publikuje dane w krajowych internetowych bazach danych lub w postaci gotowych do pobrania tablic rocznych. Dostęp do tych produktów jest zawsze bezpłatny. 2.4.2 Publikacje i tablice danych Eurostat publikuje dane i artykuły dotyczące akwakultury w swoim internetowym zbiorze „Statistics Explained” oraz w opracowaniach statystycznych . Większość państw członkowskich regularnie publikuje statystyki w dziedzinie akwakultury w różnych raportach, a w niektórych przypadkach wraz z komunikatami prasowymi. 2.4.3 Metadane Eurostat co roku gromadzi krajowe sprawozdania dotyczące jakości, zgodnie z wymogiem zawartym w załączniku 6 do rozporządzenia (WE) nr 762/2008. Sprawozdania te zawierają szczegółowe informacje na temat jakości danych i metod ich gromadzenia. Do zbierania krajowych sprawozdań dotyczących jakości zgodnie z wytycznymi Europejskiego Systemu Statystycznego służy Metadata Handler ESS . Europejskie metadane referencyjne, w tym sprawozdanie dotyczące jakości statystyk w dziedzinie akwakultury na poziomie UE , są publikowane w publicznej bazie danych Eurostatu wraz z tablicami danych wymienionymi powyżej. Państwa co roku poddają metadane przeglądowi. 2.5 Poufność danych Główną wadą statystyk w dziedzinie akwakultury gromadzonych na podstawie rozporządzenia (WE) nr 762/2008 jest duża liczba pól zawierających poufne dane. Dzieje się tak przede wszystkim z dwóch powodów. Po pierwsze, w rozporządzeniu wymaga się bardzo szczegółowej struktury danych, co z kolei prowadzi do bardzo rozdrobnionych danych. Po drugie, sektor akwakultury jest wysoce specjalistyczny, ponieważ istnieją przedsiębiorstwa, które hodują bardzo niewiele gatunków przy użyciu jednej głównej metody produkcji lub jednego środowiska produkcji. W rezultacie duża liczba danych dotyczących pojedynczych gatunków i agregatów staje się poufna. W 2018 r. prawie połowa państw członkowskich miała problemy z poufnością danych w przypadku głównego zbioru danych dotyczących produkcji akwakultury. Oznaczało to, że agregaty na poziomie UE pozostały poufne w przypadku większości gatunków, często z powodu poufnych danych w pojedynczym państwie członkowskim. Krajowe całkowite wielkości i wartości produkcji za 2016 r. zostały opublikowane dla wszystkich państw członkowskich, natomiast w latach 2017 i 2018 stały się poufne na Łotwie. Poufne dane z jednego państwa członkowskiego uniemożliwiły publikację unijnego zbioru dotyczącego czynników produkcji na potrzeby chowu materiału pochodzenia naturalnego. Z powodu niszowej produkcji w trzech państwach członkowskich dane dotyczące unijnej produkcji ikry rybiej do spożycia przez ludzi pozostały poufne, natomiast od 2018 r. dane dotyczące produkcji krajowej stały się poufne w Hiszpanii i na Węgrzech. Dane dotyczące produkcji w wylęgarniach i podchowalniach były poufne w kilku państwach członkowskich. Eurostat i państwa członkowskie włożyły wiele czasu i wysiłku w starania o udostępnienie użytkownikom danych jak największej ilości danych liczbowych, przy jednoczesnym zabezpieczeniu poufności informacji statystycznych i zachowaniu jak największej efektywności procesu. 3 Obciążenia i opłacalność Eurostat ocenił opłacalność gromadzenia danych z dziedziny akwakultury na podstawie rozporządzenia (WE) nr 762/2008 przy użyciu sprawozdań krajowych dotyczących stosowanych metod za 2018 r. oraz analizy kosztów według produktów statystycznych przeprowadzanej co roku przez Europejski System Statystyczny. Analiza kosztów odnosi się do roku 2019, w którym gromadzono dane w dziedzinie akwakultury za rok odniesienia 2017. Dwadzieścia cztery państwa odpowiedziały na analizę kosztów; pod względem monetarnym średni koszt wynosi około 105 000 EUR rocznie. Bezpośrednie porównanie z danymi z ostatniego okresu sprawozdawczego nie jest możliwe, ponieważ nie wszystkie kraje udzieliły odpowiedzi w ramach obu tych działań sprawozdawczych. Siedemnaście państw poinformowało o kosztach zarówno w ramach poprzedniej, jak i obecnej sprawozdawczości. W przypadku tych państw koszty spadły o 3 %.