PL KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH Bruksela, dnia 20.10.2005 COM(2005) 507 końcowy 2005/0214 (COD) Wdrożenie wspólnotowego programu lizbońskiego



Wniosek



DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie poprawy możliwości przenoszenia uprawnień do dodatkowych emerytur lub rent





{SEC(2005)1293} (przedstawiony przez Komisję) UZASADNIENIE 1)Kontekst wniosku ·Podstawa i cele wniosku Odnowiona strategia lizbońska, jak również agenda społeczna podkreślają znaczenie mobilności dla poprawy zdolności dostosowania się pracowników i przedsiębiorstw oraz zwiększenia elastyczności rynków pracy. Biorąc pod uwagę rosnące znaczenie dodatkowych systemów emerytalno-rentowych dla ubezpieczeń na wypadek starości, coraz ważniejszą kwestią staje się zmniejszenie wynikających z tych systemów przeszkód dla mobilności. W lizbońskim planie działań Komisja zakomunikowała swój zamiar przedstawienia wniosków legislacyjnych w tej dziedzinie. Z tego względu celem niniejszego wniosku jest ograniczenie jednocześnie przeszkód dla swobodnego przemieszczania się między Państwami Członkowskimi oraz dla mobilności wewnątrz określonego Państwa Członkowskiego, spowodowanych niektórymi przepisami dodatkowych systemów emerytalno-rentowych. Przeszkody te dotyczą: warunków nabycia uprawnień emerytalno-rentowych, warunków ochrony nieaktywnych uprawnień emerytalno-rentowych, możliwości przenoszenia uprawnień nabytych. Wniosek ma na celu również lepsze informowanie pracowników na temat wpływu mobilności na dodatkowe uprawnienia emerytalno-rentowe. . ·Kontekst ogólny Systemy ochrony socjalnej różnych Państw Członkowskich powinny stawić czoła problemowi starzenia się społeczeństwa. Wprowadzone lub przewidywane reformy w większości Państw Członkowskich zmierzają w kierunku wzrostu znaczenia dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, których rozwój jest również aktywnie wspierany przez niektóre Państwa Członkowskie. W związku z powyższym pilną kwestią staje się zagwarantowanie, by zasady funkcjonowania tych systemów nie stanowiły przeszkody dla mobilności pracowników, zmniejszając tym samym możliwość nabycia przez pracownika przemieszczającego się wystarczających uprawnień emerytalno-rentowych w momencie zakończenia życia zawodowego oraz ograniczając elastyczność i skuteczność rynku pracy. Nawet jeżeli na decyzję o zmianie pracy ma wpływ wiele czynników oczywistym jest, że możliwość utraty znaczącej części uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych zmniejsza w dużej mierze chęć zmiany pracy. Niniejszy wniosek jest zakończeniem wieloletniej dyskusji na poziomie europejskim na temat konieczności i najodpowiedniejszych sposobów poprawy organizacji dodatkowych systemów emerytalno-rentowych w celu wspierania mobilności pracowników. ·Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Brak wspólnych ram prawnych w dziedzinie możliwości przenoszenia uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych stanowi przeszkodę dla swobodnego przepływu pracowników i ogólnie rzecz biorąc dla mobilności zawodowej, w tym wewnątrz Państw Członkowskich. Pierwszym posunięciem na drodze do usunięcia tych przeszkód była dyrektywa 1998/49/WE, której celem jest w szczególności zagwarantowanie prawa do równego traktowania osób przemieszczających się z jednego kraju do innego. ·Spójność z innymi politykami i celami Unii Ostatni komunikat Komisji na wiosenną sesję Rady 2005, jak również zintegrowane wytyczne, podkreślają ogromne znaczenie polityk zmierzających do poprawy zdolności rynków pracy do reakcji, wspierając zwłaszcza mobilność zawodową i geograficzną. Pod koniec 2005 r. Komisja przyjmie plan działania w sprawie legalnej migracji, który obejmował będzie również inicjatywy w tym kierunku. 2)Konsultacje z zainteresowanymi stronami oraz ocena wpływu ·Konsultacje z zainteresowanymi stronami Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów Komisja przeprowadziła dwukrotnie konsultacje z partnerami społecznymi. Pierwszy etap odnosił się do stosowności i potencjalnego kierunku działania wspólnotowego dotyczącego możliwości przenoszenia pracowniczych uprawnień emerytalno-rentowych. Odpowiedź partnerów społecznych była na ogół przychylna działaniu wspólnotowemu w tej dziedzinie. Komisja rozpoczęła więc drugi etap konsultacji z europejskimi partnerami społecznymi na temat potencjalnego zakresu działania wspólnotowego. Uzmysłowił on istnienie wśród partnerów społecznych rozbieżnych opinii w odniesieniu do celu działania oraz instrumentów. W związku z tym nie wszczęto negocjacji mających na celu doprowadzenie do niezależnego porozumienia. Od momentu swojego powstania w 2001 r. komitet ds. dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych (zwany dalej „Forum ds. emerytur i rent”) był mocno zaangażowany w badanie przeszkód dla mobilności, będących wynikiem zasad funkcjonowania dodatkowych systemów emerytalno-rentowych. Forum ds. emerytur i rent składa się z przedstawicieli Państw Członkowskich, partnerów społecznych, funduszy emerytalnych i innych organizacji działających w tej dziedzinie. Streszczenie odpowiedzi oraz sposób, w jaki były one uwzględniane Odpowiedzi otrzymane od członków Forum ds. emerytur i rent, w tym ze strony Państw Członkowskich i partnerów społecznych, zostały uwzględnione w ocenie wpływu załączonej do niniejszego wniosku. ·Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych. ·Ocena wpływu Pomimo, że oficjalnie wniosek ten nie musiał być przedmiotem oceny wpływu, jako że nie stanowi on części programu prac Komisji, służby Komisji zadecydowały, że dla zapewnienia lepszego stanowienia prawa i większej przejrzystości należy przeanalizować różne opcje w odniesieniu do środków, które mogłyby zostać przyjęte w tej dziedzinie, jak również ich wpływ pod względem kosztów i korzyści. 3)Aspekty prawne wniosku ·Krótki opis proponowanych działań Niniejszy wniosek ustanawia wspólne zasady umożliwiające lepsze korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się – fundamentalnego prawa Wspólnoty – oraz poprawę funkcjonowania rynku wewnętrznego. Zasady te wpisują się w proces dostosowywania już istniejących w Państwach Członkowskich dodatkowych systemów emerytalno-rentowych. Mobilność pracowników, zarówno wewnątrz jednego Państwa Członkowskiego, jak między Państwami Członkowskimi, jest istotnym czynnikiem sprawnego funkcjonowania europejskiego rynku pracy i stanowi integralną część ambitnych założeń strategii lizbońskiej, mającej na celu zwiększenie zatrudnienia i wzrost gospodarczy. W związku z tym należy polepszyć nie tylko mobilność między Państwami Członkowskimi, ale również mobilność zawodową wewnątrz jednego kraju. Niektóre zasady dotyczące funkcjonowania dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, zwłaszcza te odnoszące się do nabycia uprawnień, ograniczają mobilność wewnętrzną. Jest to źródłem przeszkód dla rozwoju przedsiębiorstw z jednego Państwa Członkowskiego rozpoczynających działalność w innym kraju w związku z trudnością zatrudnienia wykwalifikowanych pracowników, którzy są zatrzymywani w innych przedsiębiorstwach przez zasady dotyczące funkcjonowania dodatkowych systemów emerytalno-rentowych. Dlatego też obecna dyrektywa ma na celu zbliżenie ustawodawstw Państw Członkowskich w przedmiotowej dziedzinie, by poprawić warunki konkurencji na europejskim rynku pracy. ·Podstawa prawna Podstawą prawną niniejszego wniosku są art. 42 i 94 Traktatu WE. Artykuł 42 stanowił już podstawę prawną dla dyrektywy 1998/49/WE. Stosowność art. 94 Traktatu WE wynika stąd, że prawdziwa poprawa możliwości przenoszenia uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych jest niemożliwa bez poprawy ogólnej mobilności zawodowej, w tym wewnątrz Państw Członkowskich. Skądinąd większa ogólna mobilność zawodowa jest niezbędnym czynnikiem dla zapewnienia sprawnego funkcjonowania wspólnego rynku w oparciu o siłę roboczą elastyczną i nieograniczaną stosowaniem niektórych zasad dotyczących funkcjonowania dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, jak np. zasad zobowiązujących pracowników w pewnych przypadkach do pracy na rzecz tego samego pracodawcy przez znaczny okres czasu, zanim nabędą uprawnienia. ·Zasada pomocniczości Zasada pomocniczości ma zastosowanie w zakresie, w jakim wniosek nie dotyczy dziedziny wchodzącej w wyłączny zakres kompetencji Wspólnoty. Cele wniosku nie mogą zostać osiągnięte w sposób zadowalający poprzez działania Państw Członkowskich z następujących względów. Rynki pracy nie kończą się na granicach Państwa Członkowskiego. Należy zatem na poziomie wspólnotowym przedsięwziąć środki prowadzące do zapewnienia większej elastyczności i skuteczności tych rynków, znosząc pewne przeszkody dla mobilności siły roboczej wynikające z pracowniczych systemów emerytalno-rentowych. Cele wniosku mogą zostać lepiej zrealizowane dzięki działaniu Wspólnoty z następujących względów. Różne wytyczne lub zalecenia formułowane wielokrotnie od dziesięciu lat przez instytucje europejskie nie doprowadziły do znaczącego zbliżenia ustawodawstw krajowych, a rozbieżności wręcz przeciwnie mogą się jeszcze powiększyć w UE-25. W związku z obecnymi i przyszłymi zmianami systemów emerytalno-rentowych na poziomie europejskim należy już teraz przyjąć odpowiedni instrument wspólnotowy: z jednej strony od 2003 r. istnieją w Unii ramy prawne sprzyjające ponadnarodowemu zarządzaniu systemami dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych; z drugiej strony, na co wskazuje przeprowadzone niedawno przez Komitet Ochrony Socjalnej i Komisję badanie na temat przyszłości dodatkowych pracowniczych systemów emerytalno-rentowych, będą się one rozwijać w sposób dynamiczny; jest to więc moment na określenie wspólnych wytycznych. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą pomocniczości. ·Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów. Wybór instrumentu i zasady jego stosowania są zgodne z zasadą proporcjonalności: zdecydowano się na dyrektywę, a nie na rozporządzenie w celu uwzględnienia różnorodności organizacji systemów dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych w Państwach Członkowskich i jednoczesnego określenia ogólnych ram wyznaczających cele do zrealizowania przez Państwa Członkowskie, nie precyzując sposobów ich osiągnięcia. Wreszcie proponowane przepisy zostały dostosowane do minimalnych koniecznych wymogów, biorąc pod uwagę, dzięki ocenie wpływu, potencjalne skutki dla istniejących systemów krajowych; przewidziano w nich ponadto odległe terminy na transpozycję niektórych przepisów obecnej dyrektywy. ·Wybór instrumentów Proponowane instrumenty: dyrektywa. Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów. Istnieje mniejsze prawdopodobieństwo, że instrument słabiej wiążący, jak np. kodeks postępowania, umożliwiłby osiągnięcie oczekiwanego rezultatu, biorąc pod uwagę, że dyskusje prowadzone na poziomie europejskim od piętnastu lat nie doprowadziły do żadnej dobrowolnej inicjatywy tego typu. Ponadto wiele elementów stanowiących podstawę dodatkowych systemów emerytalno-rentowych podlega ustawodawstwu krajowemu Państw Członkowskich. Instrument bardziej wiążący, jak np. rozporządzenie, nie zapewniłby elastyczności koniecznej do uwzględnienia wielkiej różnorodności dodatkowych systemów emerytalno-rentowych i ich charakteru często dobrowolnego. 4)Wpływ na budżet Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet Wspólnoty. 5)Informacje dodatkowe ·Tabela korelacji Państwa Członkowskie przekażą Komisji tekst przepisów krajowych wykonujących dyrektywę, jak również tabelę korelacji między tymi przepisami i niniejszą dyrektywą. ·Europejski Obszar Gospodarczy Projekt aktu prawnego podlega dziedzinie objętej Porozumieniem EOG, jego zakres powinien zatem zostać rozszerzony na Europejski Obszar Gospodarczy. ·Szczegółowe objaśnienia wniosku w podziale na rozdziały lub artykuły Przedmiot (art. 1) Artykuł 1 stanowi syntezę celów opisanych w pkt. 1.2. Zakres stosowania (art. 2) W celu utrzymania spójności z dyrektywą 98/49/WE zakres stosowania niniejszego wniosku i wspomnianej dyrektywy jest taki sam. Dotyczy on zatem wszelkich dodatkowych systemów emerytalno-rentowych (zdefiniowanych w art. 3) z wyjątkiem systemów objętych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. z późniejszymi zmianami. Definicje (art. 3) Biorąc pod uwagę dużą różnorodność dodatkowych systemów emerytalno-rentowych w Państwach Członkowskich, koniecznym wydaje się zdefiniowanie niektórych terminów użytych w niniejszym wniosku. Litery a) – „dodatkowa emerytura lub renta”, b) – „dodatkowy system emerytalno-rentowy” i d) - „uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych” zawierają takie same definicje, jak te użyte dla celów dyrektywy 98/49/WE dla zapewnienia spójności zakresu stosowania. Należy zauważyć, że termin „możliwość przenoszenia” używany w niniejszym wniosku odnosi się do możliwości nabycia i utrzymania przez odchodzącego pracownika uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych. Warunki nabycia uprawnień (art. 4) W celu zmniejszenia negatywnego wpływu warunków nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych na korzystanie z prawa do swobodnego przemieszczania się, niniejszy wniosek przewiduje następujące rozwiązania uelastyczniające: - Pracownik, który nie nabył jeszcze uprawnień w dodatkowym systemie emerytalno-rentowym, ale który wpłacił już składki, nie powinien ich utracić. W tym celu całkowita kwota składek powinna zostać mu zwrócona lub przeniesiona. - Wymóg dotyczący wysokiego minimalnego wieku jest niekorzystny dla mobilności młodych pracowników, jeżeli odejście przed osiągnięciem tego wieku prowadzi do utraty uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych za okres przepracowany przed osiągnięciem tego wieku. Pracownik musi zacząć nabywać uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych najpóźniej począwszy od wieku 21 lat. - Należy ograniczyć okres oczekiwania, podczas którego pracownik nie może jeszcze przystąpić do systemu emerytalno-rentowego. Okres ten nie powinien przekraczać jednego roku (chyba że wiek minimalny nie został jeszcze osiągnięty). W związku z tym systemy utrzymują zwłaszcza możliwość powiązania okresu oczekiwania z okresem próbnym (który przeważnie nie przekracza jednego roku). - W celu umożliwienia odchodzącym pracownikom nabycia wystarczających uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych na zakończenie ich życia zawodowego, w szczególności tym, którzy wykonywali następujące po sobie prace, należy ograniczyć możliwość stosowania okresów stażu, tj. okresu przynależności, po zakończeniu którego pracownikowi przysługują nabyte uprawnienia. Okres ten nie powinien przekraczać dwóch lat. Ochrona nieaktywnych uprawnień emerytalnych (art. 5) Nabyte uprawnienia pracownika przemieszczającego się, które zatrzymał w dodatkowym systemie emerytalno-rentowym z byłego stosunku pracy, nie powinny ulec znacznemu zmniejszeniu. Państwa Członkowskie mogą zastosować różne instrumenty dla zapewnienia wspomnianej indeksacji, w zależności szczególnie od sposobu, w jaki zmienia się wartość uprawnień aktywnych członków. W celu uniknięcia zbyt wysokich kosztów administracyjnych będących wynikiem zarządzania dużą liczbą uprawnień nieaktywnych o niskiej wartości, wniosek przewiduje możliwość skorzystania z przeniesienia lub wypłaty kapitału odpowiadającego uprawnieniom nabytym, a nie ich ochronę w sytuacji, gdy ich wartość nie przekracza progu ustalonego przez Państwo Członkowskie. Przenoszalność (art. 6) Niniejszy wniosek stanowi, że odchodzący pracownik powinien mieć prawo wyboru między utrzymaniem uprawnień w dodatkowym systemie emerytalno-rentowym związanym z poprzednim stosunkiem pracy, a ich przeniesieniem, chyba że w nowej pracy jest on objęty tym samym systemem lub jeżeli system dokona wypłaty kapitału ze względu na niską wartość nabytych uprawnień. Odchodzący pracownik, który decyduje się na przeniesienie swoich uprawnień, nie może być pokrzywdzony z tytułu obliczeń wartości przenoszonych uprawnień, dokonywanych przez dwa systemy zaangażowane w przeniesienie, ani z tytułu nadmiernych kosztów administracyjnych. Informacje, które należy dostarczyć (art. 7). Artykuł 7 ma na celu uzupełnienie przepisów istniejących na poziomie europejskim w zakresie informacji, które należy dostarczyć, przewidzianych dyrektywą 2003/41/WE. W związku z faktem, że zakres stosowania obecnej dyrektywy, obejmujący również systemy niekapitałowe, jest szerszy od zakresu dyrektywy 2003/41/WE, należy przyjąć dodatkowe przepisy w tej dziedzinie. Skądinąd dyrektywa 2003/41/WE mówi jedynie o informacjach, które należy dostarczyć członkom systemów i beneficjentom; należy zatem uzupełnić ten zakres, zapewniając każdemu odchodzącemu (potencjalnie) pracownikowi, członkowi lub nie, informacje na temat skutków ustania zatrudnienia dla dodatkowych uprawnień emerytalnych lub rentowych. Minimalne wymagania – klauzula niezmniejszająca (art. 8) W duchu wdrożenia rynku wewnętrznego oraz przepisów socjalnych z nim związanych niniejszy wniosek nie stanowi przeszkody dla bardziej postępowych przepisów w dziedzinie możliwości przenoszenia uprawnień, przyjętych ewentualnie przez Państwa Członkowskie; w związku z tym wyklucza on wszelkie inicjatywy, które byłyby krokiem wstecz w stosunku do istniejącej sytuacji. Wdrożenie (art. 9) Biorąc pod uwagę różnorodność dodatkowych systemów emerytalno-rentowych w Państwach Członkowskich, niniejszy wniosek dotyczący dyrektywy przyjmuje podejście elastyczne w odniesieniu do wdrożenia niektórych przepisów dotyczących warunków nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych oraz ich przenoszenia. Państwa Członkowskie mogą dzięki temu skorzystać z dodatkowego terminu na dokonanie transpozycji niektórych przepisów, które w krótkim horyzoncie czasowym mogłyby się okazać zbyt wymagające. Uwzględniając duże zaangażowanie partnerów społecznych w organizowanie i zarządzanie dodatkowymi pracowniczymi systemami emerytalnymi, wniosek dotyczący dyrektywy przewiduje, że jej wdrożenie będzie mogło zostać im powierzone przez Państwa Członkowskie. 2005/0214 (COD) Wdrożenie wspólnotowego programu lizbońskiego



Wniosek



DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie poprawy możliwości przenoszenia uprawnień do dodatkowych emerytur lub rent

(Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 42 i 94, uwzględniając wniosek Komisji, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów,

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Swobodny przepływ osób jest jedną z podstawowych swobód Wspólnoty; art. 42 Traktatu przewiduje, że Rada, stanowiąc zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 251 przyjmuje w dziedzinie zabezpieczenia społecznego środki niezbędne do zapewnienia swobodnego przepływu pracowników. (2)Ochrona socjalna pracowników w zakresie rent i emerytur jest gwarantowana przez systemy prawne z dziedziny zabezpieczenia społecznego, uzupełnione dodatkowymi systemami zabezpieczenia społecznego wynikającymi z umowy o pracę, które nabierają coraz większego znaczenia w Państwach Członkowskich. (3)Rada posiada znaczne uprawnienia w kwestii wyboru najbardziej odpowiednich środków dla osiągnięcia celu określonego w art. 42 Traktatu; system koordynacji, o którym mowa w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych i ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie oraz w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, a w szczególności zasady stosowane w dziedzinie sumowania, nie dotyczy dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, z wyjątkiem systemów objętych terminem „ustawodawstwo”, którego definicję zawiera akapit pierwszy art. 1 lit. j) rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, ani systemów będących przedmiotem oświadczenia w tej kwestii ze strony Państwa Członkowskiego na mocy wspomnianego artykułu. Dodatkowe systemy emerytalno-rentowe powinny w związku z powyższym zostać objęte szczególnymi środkami w celu uwzględnienia ich charakteru i cech szczególnych, jak również różnorodności tych systemów w Państwach Członkowskich i pomiędzy poszczególnymi Państwami Członkowskimi, a zwłaszcza roli odgrywanej przez partnerów społecznych przy ich wdrażaniu. (4)Dyrektywa Rady 98/49/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie ochrony praw do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych pracowników i osób prowadzących działalność na własny rachunek przemieszczających się we Wspólnocie jest pierwszym środkiem mającym na celu poprawę korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się pracowników w dziedzinie dodatkowych systemów emerytalno-rentowych. (5)Należy także odwołać się do art. 94 Traktatu zważywszy na fakt, że różnice w ustawodawstwach krajowych dotyczących dodatkowych systemów emerytalno-rentowych mogą utrudniać zarówno korzystanie z prawa pracowników do swobodnego przemieszczania się, jak i funkcjonowanie wspólnego rynku. W związku z tym, w celu polepszenia możliwości przenoszenia uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych pracowników przemieszczających się na terytorium Wspólnoty i w obrębie danego Państwa Członkowskiego należy zharmonizować niektóre warunki nabywania uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych oraz zbliżyć zasady w dziedzinie ochrony uprawnień nieaktywnych i przenoszenia uprawnień nabytych. (6)W celu zagwarantowania, że warunki nabycia uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych nie powodują uszczerbku dla korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się pracowników w Unii Europejskiej, należy określić zakres tych warunków, by pracownik korzystający z prawa do swobodnego przemieszczania się lub przemieszczający się w obrębie danego Państwa Członkowskiego miał prawo po zakończeniu życia zawodowego do odpowiedniego poziomu świadczeń emerytalnych lub rentowych. (7)Należy również zadbać o odpowiednią indeksację uprawnień nieaktywnych, aby nie mogła ona być niekorzystna dla odchodzącego pracownika. Cel ten można osiągnąć, stosując indeksację w odniesieniu do uprawnień nieaktywnych, uwzględniając różne zmienne, jak inflacja, poziom wynagrodzeń lub świadczeń emerytalnych i rentowych wypłacanych w danym okresie, bądź stopę zwrotu z aktywów dodatkowego systemu emerytalno-rentowego. (8)W celu uniknięcia zbyt wysokich kosztów administracyjnych będących wynikiem zarządzania dużą liczbą uprawnień nieaktywnych o niskiej wartości, należy zezwolić tym systemom na niezabezpieczanie uprawnień nabytych, ale na dokonanie przeniesienia lub wypłaty kapitału odpowiadającego uprawnieniom nabytym, jeżeli ich wartość nie przekracza progu określonego przez dane Państwo Członkowskie. (9)Należy zagwarantować pracownikom zmieniającym pracę możliwość wyboru między utrzymaniem ich uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych nabytych w ramach pierwotnego dodatkowego systemu emerytalno-rentowego a przeniesieniem odpowiadającego im kapitału do innego dodatkowego systemu emerytalno-rentowego, w tym do systemu istniejącego w innym Państwie Członkowskim. (10)Ze względu na wykonalność finansową dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, Państwa Członkowskie mają możliwość zwolnienia systemów niekapitałowych z obowiązku dawania pracownikom możliwości przeniesienia nabytych uprawnień. Tym niemniej ze względu na równe traktowanie pracowników objętych systemami kapitałowymi i pracowników objętych systemami niekapitałowymi Państwa Członkowskie powinny dążyć do stopniowej poprawy przenoszenia praw wynikłych z systemów niekapitałowych. (11)Bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/41/WE z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie działalności instytucji pracowniczych programów emerytalnych oraz nadzoru nad takimi instytucjami, pracownicy korzystający lub zamierzający skorzystać z ich prawa do swobodnego przemieszczania się powinni być we właściwy sposób informowani przez osoby odpowiedzialne za zarządzanie dodatkowymi systemami emerytalno-rentowymi zwłaszcza o wpływie ustania zatrudnienia na ich dodatkowe uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych. (12)W związku z różnorodnością dodatkowych systemów zabezpieczenia społecznego Wspólnota powinna ograniczyć się do określenia ogólnych celów, które należy osiągnąć i z tego względu dyrektywa jest odpowiednim instrumentem prawnym. (13)Zważywszy, że cele rozważanego działania, a mianowicie ograniczenie przeszkód w korzystaniu z prawa do swobodnego przemieszczania się pracowników i dla funkcjonowania rynku wewnętrznego, nie mogą zostać zrealizowane w sposób zadowalający przez Państwa Członkowskie, a ze względu na rozmiary działania mogą zostać lepiej zrealizowane na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może przedsięwziąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości, o której mowa w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, o której mowa we wspomnianym artykule, niniejsza dyrektywa, opierając się zwłaszcza na ocenie wpływu przeprowadzonej we współpracy z komitetem ds. dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych, nie wychodzi poza kwestie konieczne dla osiągnięcia przedmiotowych celów. (14)Niniejsza dyrektywa określa minimalne wymogi, co pozostawia Państwom Członkowskim możliwość przyjęcia lub utrzymania przepisów bardziej korzystnych. Wdrożenie niniejszej dyrektywy nie może być uzasadnieniem dla pogorszenia się warunków w porównaniu z sytuacją istniejącą w każdym Państwie Członkowskim. (15)Mając na uwadze konieczność uwzględnienia skutków niniejszej dyrektywy, zwłaszcza dla wykonalności finansowej dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, Państwa Członkowskie mogą skorzystać z dodatkowego terminu na stopniowe wdrożenie przepisów mogących wywołać wspomniane skutki. (16)Zgodnie z przepisami krajowymi odnoszącymi się do funkcjonowania dodatkowych systemów emerytalno-rentowych Państwa Członkowskie mogą powierzyć partnerom społecznym, na ich wspólny wniosek, wykonanie niniejszej dyrektywy w zakresie przepisów podlegających układom zbiorowym, pod warunkiem podjęcia wszelkich koniecznych kroków w celu zapewnienia, że będą w stanie w każdym momencie zagwarantować wyniki wymagane przez niniejszą dyrektywę, PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ: Artykuł 1

Przedmiot Celem niniejszej dyrektywy jest ułatwienie korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się pracowników oraz prawa do mobilności zawodowej wewnątrz tego samego Państwa Członkowskiego, poprzez ograniczenie przeszkód będących wynikiem niektórych zasad dotyczących funkcjonowania dodatkowych systemów emerytalno-rentowych w Państwach Członkowskich. Artykuł 2 Zakres stosowania Niniejszą dyrektywę stosuje się do dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, z wyjątkiem systemów objętych rozporządzeniem (EWG) nr 1408/71. Artykuł 3 Definicje Dla celów niniejszej decyzji stosuje się następujące definicje: (a)„dodatkowa emerytura lub renta”: emerytury za wysługę lat oraz świadczenia inwalidzkie i renty rodzinne, jeżeli przewidują to zasady dodatkowego systemu emerytalno-rentowego ustanowionego zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową, które mają uzupełnić lub zastąpić świadczenia wypłacane w tych samych przypadkach przez ustawowe systemy zabezpieczenia społecznego; (b)„dodatkowy system emerytalno-rentowy”: każdy pracowniczy system emerytalno-rentowy, utworzony zgodnie z ustawodawstwem i praktyką krajową, taki jak umowa ubezpieczenia grupowego, system repartycyjny uzgodniony przez jedną lub więcej branż lub sektorów, system kapitałowy lub przyrzeczenie emerytury lub renty zaspokajane z księgi rezerw, albo każde zbiorowe lub inne porównywalne rozwiązanie mające na celu zapewnienie dodatkowej emerytury lub renty pracownikom lub osobom prowadzącym działalność na własny rachunek; (c)członkowie systemu emerytalno-rentowego”: osoby, którym w związku z wykonywaną pracą przysługuje lub może przysługiwać uprawnienie do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych zgodnie z zasadami dodatkowego systemu emerytalno-rentowego; (d)„uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych”: każde świadczenie, do którego członek systemu emerytalno-rentowego lub inna osoba uprawniona mogłaby być uprawniona zgodnie z zasadami dodatkowego systemu emerytalno-rentowego i, jeżeli stosowne, zgodnie z ustawodawstwem krajowym; (e)„ustanie zatrudnienia”: decyzja o zakończeniu stosunku pracy; (f)„pracownik odchodzący”: pracownik, który przed nabyciem uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych kończy stosunek pracy, w ramach którego gromadził uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych lub mógłby nabyć te uprawnienia, gdyby pozostał w stosunku pracy; (g)„możliwość przenoszenia”: przysługująca pracownikowi możliwość nabycia i zachowania uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych, w momencie skorzystania z prawa do swobodnego przemieszczania się lub prawa do mobilności zawodowej; (h)„beneficjent odroczony”: każdy były członek systemu emerytalno-rentowego uprawniony do nieaktywnych świadczeń emerytalnych lub rentowych w ramach dodatkowego systemu emerytalno-rentowego, jeżeli spełnione są warunki uprawniające do otrzymywania dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych; (i)„nieaktywne uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych”: uprawnienia do świadczeń utrzymane w systemie, w którym zostały nabyte przez beneficjenta odroczonego, który otrzyma świadczenia emerytalne lub rentowe z tego dodatkowego systemu emerytalno-rentowego, gdy spełnione zostaną odpowiednie warunki; (j)„przeniesienie”: dokonywana przez dodatkowy system emerytalno-rentowy wpłata kapitału odpowiadającego całości lub części uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych nabytych w tym systemie; kapitał ten może zostać przeniesiony do innego dodatkowego systemu emerytalno-rentowego lub do innej instytucji finansowej zapewniającej świadczenia emerytalne lub rentowe. Artykuł 4 Warunki nabycia uprawnień

Państwa Członkowskie podejmują konieczne środki by: (a)w sytuacji, gdy uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych nie zostały jeszcze nabyte w momencie ustania zatrudnienia, całość składek wpłaconych przez odchodzącego pracownika lub w jego imieniu została mu zwrócona lub przeniesiona; (b)w sytuacji, gdy określony jest minimalny wiek wymagany do nabycia uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych, nie przekraczał on 21 lat; (c)pracownik mógł przystąpić do dodatkowego systemu emerytalno-rentowego po upływie maksymalnie dwuletniego okresu zatrudnienia lub, gdzie to właściwe, najpóźniej wraz z osiągnięciem wymaganego minimalnego wieku; (d)pracownik nabył uprawnienia do świadczeń emerytalnych lub rentowych po upływie maksymalnie dwuletniego okresu przynależności; Artykuł 5 Ochrona nieaktywnych uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych 1.Państwa Członkowskie przyjmują środki, które uznają za niezbędne w celu zapewnienia odpowiedniej indeksacji uprawnień do nieaktywnych świadczeń emerytalnych lub rentowych tak, aby nie mogła ona być niekorzystna dla odchodzącego pracownika. 2.Państwa Członkowskie mogą zezwolić dodatkowym systemom emerytalno-rentowym na niezabezpieczanie uprawnień nabytych, ale na dokonanie przeniesienia lub wypłaty odpowiadającego im kapitału, jeżeli wartość tych uprawnień nie przekracza progu określonego przez dane Państwo Członkowskie. Państwo Członkowskie informuje Komisję o zastosowanym progu. Artykuł 6 Przenoszalność 1.Z zastrzeżeniem sytuacji, gdy wypłata kapitału dokonywana jest zgodnie z art. 5 ust. 2, Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że jeżeli pracownik odchodzący nie podlega temu samemu dodatkowemu systemowi emerytalno-rentowemu w swojej nowej pracy, można mu przyznać, na jego wniosek, w nieprzekraczalnym terminie 18 miesięcy po ustaniu zatrudnienia, przeniesienie w ramach jednego Państwa Członkowskiego lub do innego Państwa Członkowskiego wszystkich jego nabytych uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych. 2.Państwa Członkowskie powinny zapewnić, zgodnie z ich praktyką krajową, aby ani szacunki aktuarialne ani szacunki dotyczące stóp procentowych, wyznaczające wartość nabytych uprawnień będących przedmiotem przeniesienia, nie mogły być niekorzystne dla pracownika odchodzącego. 3.Dodatkowe systemy emerytalno-rentowe będące odbiorcami przeniesionych uprawnień, nie obejmują ich warunkami nabycia i obejmują je ochroną przynajmniej w tym samym zakresie, co uprawnienia nieaktywne zgodnie z art. 5 ust. 1. 4.Jeżeli przy przenoszeniu wymagane są koszty administracyjne, Państwa Członkowskie podejmują niezbędne środki w celu zapewnienia, że nie będą one nieproporcjonalne do okresu przynależności pracownika odchodzącego do danego systemu. Artykuł 7 Informacje 1.Bez uszczerbku dla obowiązków instytucji pracowniczych programów emerytalnych, o których mowa w art. 11 dyrektywy 2003/41/WE, dotyczących informacji, które należy przekazać członkom systemów emerytalno-rentowych i beneficjentom, Państwa Członkowskie przyjmują konieczne środki w celu zapewnienia informowania pracowników przez osoby odpowiedzialne za zarządzanie dodatkowymi systemami emerytalno-rentowymi o konsekwencjach ustania zatrudnienia dla ich uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych. 2.Niezbędne informacje przekazywane są w rozsądnym terminie pracownikom, którzy wystąpili z wnioskiem o ich dostarczenie; dotyczą one w szczególności: (a)warunków nabycia dodatkowych uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych oraz konsekwencji ich zastosowania w momencie ustania zatrudnienia;

(b)przewidywanych świadczeń emerytalnych w sytuacji ustania zatrudnienia; (c)warunków ochrony nieaktywnych uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych; (d)warunków przeniesienia nabytych uprawnień, które obejmują, tam gdzie to stosowne, informacje na temat czynników wykorzystywanych przy obliczaniu wartości nabytych uprawnień do przeniesienia oraz, z drugiej strony, ewentualnych kosztów administracyjnych. 3.Beneficjent objęty odroczeniem, który wystąpił o to z wnioskiem, otrzymuje od osoby odpowiedzialnej za zarządzanie dodatkowym systemem emerytalno-rentowym informacje na temat swoich nieaktywnych uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych oraz na temat wszelkich zmian zasad w odniesieniu do dodatkowego systemu emerytalno-rentowego, któremu podlega. 4.Informacje, o których mowa w niniejszym artykule, są przekazywane na piśmie, w sposób zrozumiały. Artykuł 8 Minimalne wymagania – klauzula niezmniejszająca 1.Państwa Członkowskie mogą przyjąć lub utrzymać przepisy bardziej korzystne dotyczące możliwości przenoszenia dodatkowych uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych niż te przewidziane w niniejszej dyrektywie. 2.Wejście w życie niniejszej dyrektywy nie może w żadnym razie stanowić uzasadnienia do obniżenia obowiązującego w Państwach Członkowskich stopnia możliwości przenoszenia dodatkowych uprawnień do świadczeń emerytalnych lub rentowych. Artykuł 9 Wdrożenie 1.Państwa Członkowskie przyjmują przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy najpóźniej do dnia 1 lipca 2008 r. lub mogą powierzyć partnerom społecznym, na ich wspólny wniosek, wykonanie niniejszej dyrektywy w zakresie przepisów wchodzących w zakres układów zbiorowych. W takim przypadku dane Państwa Członkowskie upewniają się, że najpóźniej do dnia 1 lipca 2008 r. partnerzy społeczni wdrożyli konieczne przepisy w drodze porozumienia i przyjmą wszelkie niezbędne przepisy umożliwiające im zagwarantowanie w każdej chwili wyników wymaganych niniejszą dyrektywą. Niezwłocznie powiadomią o tym Komisję. 2.Bez względu na postanowienia ust. 1 Państwa Członkowskie mogą skorzystać, jeżeli będzie to konieczne, z dodatkowego okresu 60 miesięcy, licząc od dnia 1 lipca 2008 r. na zrealizowanie celów, o których mowa w art. 4 lit. d). Każde Państwo Członkowskie, które chciałoby skorzystać z tego dodatkowego terminu, informuje o tym Komisję, wskazując na postanowienia i określone systemy oraz szczególne uzasadnienie takiej sytuacji, usprawiedliwiające dodatkowy termin. 3.Bez względu na postanowienia ust. 1 oraz w celu uwzględnienia szczególnych odpowiednio uzasadnionych warunków związanych z wykonalnością finansową dodatkowych systemów emerytalno-rentowych, Państwa Członkowskie mogą zwolnić ze stosowania przepisów art. 6 ust. 1 systemy działające na zasadzie podziału, kasy zapomogowe i przedsiębiorstwa tworzące rezerwy na wypłaty rent i emerytur dla swoich pracowników. Każde Państwo Członkowskie, które chciałoby skorzystać z tej możliwości, niezwłocznie informuje o tym Komisję, wskazując na postanowienia i określone systemy oraz szczególne uzasadnienie takiej sytuacji, usprawiedliwiające dodatkowy termin 4.Przepisy te, przyjęte przez Państwa Członkowskie, zawierają odniesienie do niniejszej dyrektywy lub odniesienie takie towarzyszy ich urzędowej publikacji. Sposoby dokonania takiego odniesienia określane są przez Państwa Członkowskie. 5.Państwa Członkowskie informują Komisję o środkach przedsięwziętych w celu wykonania przepisów art. 5. Artykuł 10 Sprawozdanie Co pięć lat, licząc od dnia 1 lipca 2008 r., Komisja w oparciu o informacje dostarczone przez Państwa Członkowskie opracuje sprawozdanie, które przedstawi Radzie, Parlamentowi Europejskiemu, Komitetowi Społeczno-Ekonomicznemu oraz Komitetowi Regionów. Najpóźniej za 10 lat, licząc od dnia 1 lipca 2008 r., Komisja sporządza szczególne sprowadzanie w sprawie stosowania art. 9 ust. 3. W razie potrzeby sprawozdanie to będzie podstawą do wniosku Komisji, obejmującego wszelkie zmiany do niniejszej dyrektywy, jakie okażą się konieczne w celu zapewnienia równego traktowania w odniesieniu do przenoszenia uprawnień nabytych przez pracowników objętych systemami kapitałowymi i pracowników objętych systemami określonymi w art. 9 ust. 3.