Brak skutecznej ochrony sygnalistów w UE utrudnia skuteczne egzekwowanie prawa Unii. Chociaż przez konkretne działania na szczeblu unijnym (tj. tworzenie agencji unijnych, wspieranie krajowych systemów sądowych itd.) wzmacniane są krajowe i unijne mechanizmy monitorowania oraz krajowe organy ścigania, skuteczne wykrywanie naruszeń prawa Unii, prowadzenie w ich sprawie dochodzeń oraz ich ściganie nadal stanowi wyzwanie. W niektórych dziedzinach trudno jest ujawnić naruszenia prawa Unii, które mogą szkodzić interesowi publicznemu, ponieważ trudno jest zgromadzić dowody. Zgłoszenia dokonane przez sygnalistów, którzy mają wewnętrzny dostęp do takich dowodów, mogą być w tych przypadkach kluczowe. W konsekwencji zapewnianie sygnalistom poczucia bezpieczeństwa w zakresie zgłaszania naruszeń może wesprzeć działania związane z egzekwowaniem prawa i poprawić ich skuteczność. W ostatnich latach prawodawca Unii uznał potrzebę ochrony sygnalistów w ramach egzekwowania prawa Unii oraz wprowadził określone elementy ochrony i kanały zgłaszania nieprawidłowości w kilku sektorowych aktach Unii. Ochrona ta jest jednak wciąż bardzo ograniczona i sektorowa oraz nie obejmuje wszystkich kluczowych dziedzin, w których niewystarczająca ochrona sygnalistów prowadzi do niskiego poziomu zgłaszania naruszeń prawa Unii, które to naruszenia mogą poważnie zaszkodzić interesowi publicznemu. Podobnie większość państw członkowskich zapewnia jedynie fragmentaryczną ochronę, której poziom jest różny. Brak wystarczającej i spójnej ochrony na szczeblu unijnym i krajowym skutkuje niskim poziomem zgłaszania przez sygnalistów, co z kolei przekłada się na „niewykorzystane szanse” w zakresie wykrywania naruszeń prawa Unii i zapobiegania tym naruszeniom oraz osłabia skuteczność egzekwowania tego prawa.

Działania na szczeblu unijnym mające na celu wprowadzenie ochrony sygnalistów są konieczne w tych dziedzinach, w których: (i) istnieje potrzeba poprawy egzekwowania; (ii) niski poziom zgłaszania wśród sygnalistów stanowi kluczowy czynnik wywierający wpływ na egzekwowanie; oraz (iii) naruszenia prawa Unii mogą poważnie zaszkodzić interesowi publicznemu. W oparciu o te kryteria ochrona sygnalistów jest potrzebna, by poprawić egzekwowanie przepisów dotyczących: (i) zamówień publicznych; (ii) usług finansowych, zapobiegania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; (iii) bezpieczeństwa produktów; (iv) bezpieczeństwa transportu; (v) ochrony środowiska; (vi) bezpieczeństwa jądrowego; (vii) bezpieczeństwa żywności i pasz, zdrowia i dobrostanu zwierząt; (viii) zdrowia publicznego; (ix) ochrony konsumentów; (x) ochrony prywatności i danych osobowych oraz bezpieczeństwa sieci i systemów informacyjnych. Ma również zastosowanie do naruszeń związanych z unijnymi regułami konkurencji, naruszeń szkodzących interesom finansowym UE oraz – w kontekście negatywnego wpływu na prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego – do unikania opodatkowania osób prawnych. Niewystarczająca ochrona sygnalistów w danym państwie członkowskim może wywierać negatywny wpływ nie tylko na funkcjonowanie polityki UE w tym państwie, ale również wywoływać skutki uboczne w innych państwach członkowskich oraz w całej UE. Nierówna ochrona sygnalistów w całej UE podważa równe szanse, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania jednolitego rynku oraz do zapewnienia przedsiębiorstwom możliwości prowadzenia działalności w zdrowym, konkurencyjnym środowisku. W szczególności niewykryte przypadki korupcji i nadużyć finansowych w obszarze zamówień publicznych prowadzą do zwiększenia kosztów prowadzenia działalności gospodarczej, zakłócenia konkurencji i obniżenia atrakcyjności inwestycyjnej. Niewykryte programy agresywnego planowania podatkowego przedsiębiorstw, którym udaje się uniknąć płacenia przypadającej im części należnych podatków, zakłócają równe szanse między poszczególnymi państwami członkowskimi oraz skutkują uszczupleniem dochodów podatkowych tych państw oraz całej UE (np. afera LuxLeaks). Kolejne skutki uboczne obejmują zagrożenia transgraniczne związane z działaniami zakłócającymi konkurencję, produktami niebezpiecznymi, produktami żywnościowymi i paszami wprowadzonymi na jednolity rynek oraz zanieczyszczeniem środowiska lub zagrożenia dla bezpieczeństwa jądrowego, zdrowia publicznego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, ochrony konsumentów, ochrony prywatności i danych osobowych, bezpieczeństwa sieci i systemów informacyjnych oraz bezpieczeństwa transportu w jednym państwie członkowskim, które to zagrożenia wywołują skutki uboczne w innych państwach członkowskich, a także luki w ochronie sygnalistów w sytuacjach transgranicznych, w przypadku których istnieje ryzyko, że ochrona ich nie obejmie. Wyłącznie działania na szczeblu unijnym mogą zaradzić problemowi dysproporcji poziomu ochrony, zapewniając spójny, wysoki poziom ochrony w całej UE dzięki minimalnym normom harmonizacji. Ponadto jedynie działania podejmowane na szczeblu unijnym mogą zagwarantować dostosowanie istniejących przepisów dotyczących ochrony sygnalistów w ramach sektorowych aktów Unii.