KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 23.2.2021 COM(2021) 87 final 2021/0048(NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY ustanawiające wspólne przedsięwzięcia w ramach programu „Horyzont Europa” {SEC(2021) 100 final} - {SWD(2021) 37 final} - {SWD(2021) 38 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU ·Przyczyny i cele wniosku „Horyzont Europa” – nowy unijny program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji (na lata 2021–2027) – jest ukierunkowany na zwiększenie wpływu unijnych badań naukowych i innowacji przez połączenie współinwestowania w ramach partnerstwa europejskiego z dodatkowymi funduszami z sektora prywatnego i publicznego w obszarach, w których zakres i skala zasobów w dziedzinie badań naukowych i innowacji mogą pomóc w realizacji priorytetów unijnego programu „Horyzont Europa”, w szczególności jego filaru II – globalne wyzwania i europejska konkurencyjność przemysłowa. [Artykuł 8 ust. 1 lit. c)] rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” stanowi, że zinstytucjonalizowane partnerstwa europejskie ustanowione zgodnie z art. 185 i 187 TFUE „są stosowane jedynie w przypadku, gdy inne części programu „Horyzont Europa”, w tym inne formy partnerstw europejskich, nie doprowadziłyby do osiągnięcia celów lub nie umożliwiałyby uzyskania niezbędnego oczekiwanego oddziaływania, oraz jeżeli jest to uzasadnione ze względu na perspektywę długoterminową i wysoki stopień integracji”. W rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa” współprawodawcy określili również osiem obszarów priorytetowych dla ewentualnych zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich na podstawie art. 185 lub 187 TFUE. Na tej podstawie określono zbiór dwunastu inicjatyw, które poddano skoordynowanej ocenie skutków. Niniejszy wniosek obejmuje dziewięć zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich opartych na art. 187 TFUE, ustanawiając indywidualne wspólne przedsięwzięcia w celu ich realizacji. Ponadto Komisja Europejska przyjęła również wniosek dotyczący zinstytucjonalizowanego partnerstwa europejskiego na rzecz obliczeń wielkiej skali na podstawie art. 187 TFUE [COM(2020) 569 final] oraz planuje przyjąć wniosek dotyczący partnerstwa europejskiego na rzecz metrologii na podstawie art. 185 TFUE [należy dodać odniesienie]. Dwie inicjatywy – jedna dotycząca mobilności pojazdów współpracujących, połączonych i zautomatyzowanych, a druga dotycząca innowacyjnych małych i średnich przedsiębiorstw – również znalazły się wśród wstępnie kandydujących zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich. W ramach procesu oceny skutków stwierdzono jednak, że bardziej odpowiednia byłaby inna forma interwencji. ·Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki W wieloletnich ramach finansowych (WRF) na lata 2021–2027 program „Horyzont Europa” będzie w większym stopniu ukierunkowany na skutki, z silnym naciskiem na zapewnienie europejskiej wartości dodanej. Będzie on również realizowany w bardziej efektywny i skuteczny sposób, szczególnie poprzez zapewnienie spójności, koordynacji i komplementarności w ramach programu „Horyzont Europa”, a także w ramach innych unijnych, lokalnych, regionalnych, krajowych i – w stosownych przypadkach – międzynarodowych inicjatyw oraz powiązanych z nimi źródeł finansowania. Program „Horyzont Europa” stanowi odpowiedź na globalne wyzwania stojące przed UE, które wymagają „radykalnego nowego podejścia do opracowywania i wdrażania nowych technologii i innowacyjnych rozwiązań dla obywateli i planety na skalę i w tempie, jakich nigdy wcześniej nie osiągnięto, oraz do dostosowania naszych ram polityki i ram gospodarczych w celu przekształcenia globalnych zagrożeń w nowe możliwości dla naszego społeczeństwa i gospodarki, obywateli i przedsiębiorstw”. Chociaż w ramach programu „Horyzont Europa” kontynuowane są starania na rzecz wzmocnienia bazy naukowej i technologicznej oraz zwiększenia konkurencyjności, podejście przyjmowane w odniesieniu do inwestycji w unijne badania naukowe i innowacje jest bardziej strategiczne i oparte na skutkach. W związku z tym w ramach celów programu „Horyzont Europa” podkreślono potrzebę „realizacji strategicznych priorytetów Unii i przyczynienia się do realizacji celów i strategii politycznych UE, wniesienia wkładu w pokonywanie globalnych wyzwań, w tym osiąganie celów zrównoważonego rozwoju, poprzez przestrzeganie zasad określonych w Agendzie 2030 i w porozumieniu paryskim” Partnerstwa europejskie stanowią kluczowe podejście w programie „Horyzont Europa”. Uzupełniają one obowiązujące ramy polityki poprzez podejmowanie globalnych wyzwań i realizację priorytetów UE, które wymagają masy krytycznej i długoterminowej wizji uzgodnionej i przyjętej przez odpowiednie sektory. Wyzwania związane ze zmianą klimatu i środowiska, osiągnięcie europejskiego przywództwa w dziedzinie technologii i otwartej strategicznej autonomii oraz zapewnienie trwałej odbudowy sprzyjającej włączeniu społecznemu wymagają ukierunkowania rozproszonych starań w zakresie badań naukowych i innowacji na wspólną wizję dotyczącą wymaganego procesu transformacji. Dzięki połączeniu sił zarówno z sektorem publicznym, jak i prywatnym, partnerstwa europejskie przyczyniają się do przyspieszenia wprowadzania nowych rozwiązań, szczególnie tych, które mogą ograniczyć emisje gazów cieplarnianych do 2030 r. zgodnie z celami Europejskiego Zielonego Ładu, oraz pomóc w dwojakiej transformacji – ekologicznej i cyfrowej. Umożliwiają one systematyczną współpracę różnych zainteresowanych stron i użytkowników końcowych, w tym organów normalizacyjnych i partnerów międzynarodowych, w celu zapewnienia przyjęcia tych rozwiązań i ostatecznej realizacji ambitnych celów. Przyczyniają się również do wzmocnienia europejskiej przestrzeni badawczej dzięki dostosowaniu programów badań naukowych i innowacji, podnoszeniu poziomu umiejętności i zwiększaniu zdolności absorpcyjnych przedsiębiorstw europejskich. Dziewięć zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich ustanowionych na podstawie art. 187 TFUE jest w pełni zgodnych z nowym, ukierunkowanym na skutki podejściem politycznym do partnerstw europejskich w ramach programu „Horyzont Europa”. Stanowią one część portfela obejmującego 49 kandydatów do partnerstw europejskich, zapewniając w ten sposób spójne otoczenie. W ramach planowania strategicznego podjęto decyzję o wykorzystaniu zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich do osiągnięcia celów i skutków, których nie można osiągnąć za pomocą innych form partnerstw europejskich, oraz do realizacji priorytetów o perspektywie długoterminowej i wysokim stopniu integracji. ·Spójność z innymi politykami Unii W kontekście wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 „Horyzont Europa” – nowy unijny program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji – będzie odgrywał główną rolę w przewodzeniu transformacjom społecznym, gospodarczym i ekologicznym koniecznym dla realizacji priorytetów polityki UE. Na podstawie procesu planowania strategicznego w ramach programu „Horyzont Europa” opracowano pierwszy plan strategiczny na lata 2021–2024. Kluczowe kierunki strategiczne dotyczące wsparcia badań naukowych i innowacji, opracowane wspólnie z zainteresowanymi stronami, są w pełni zgodne z priorytetami UE. Działania w ramach filaru II programu „Horyzont Europa” – „globalne wyzwania i europejska konkurencyjność przemysłowa” – będą zatem ukierunkowane na wybrane zagadnienia o wysokim poziomie oddziaływania, które mogą w znacznym stopniu przyczynić się do realizacji priorytetów politycznych UE. Partnerstwa europejskie są mocno osadzone w kontekście i strukturze programu „Horyzont Europa”, wyzwań społecznych, które stanowią priorytety w zakresie badań naukowych i innowacji w ramach filaru II programu „Horyzont Europa”. Będą one odgrywać ważną rolę w realizacji celów strategicznych Komisji, a mianowicie w przyspieszeniu transformacji w kierunku ekologicznej, neutralnej dla klimatu i cyfrowej Europy z jednoczesnym wzmocnieniem odporności i konkurencyjności przemysłu europejskiego. Wkład dziewięciu zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich objętych zakresem stosowania niniejszego wniosku w realizację priorytetów UE jest następujący: Partnerstwo na rzecz biotechnologicznej Europy opartej na obiegu zamkniętym: Partnerstwo to w znacznym stopniu przyczynia się do realizacji celów klimatycznych UE na 2030 r., torując drogę do zapewnienia neutralności klimatycznej do 2050 r., oraz do zwiększenia trwałości i cykliczności systemów produkcji i konsumpcji, zgodnie z Europejskim Zielonym Ładem. Jest ono ukierunkowane na rozwój i rozszerzenie zakresu zrównoważonego pozyskiwania i przetwarzania biomasy w bioprodukty dzięki skupieniu się na wielkoskalowym przetwarzaniu w biorafineriach oraz stosowanie podejścia w ramach gospodarki o obiegu zamkniętym, takiego jak wykorzystywanie odpadów biologicznych z rolnictwa, przemysłu i sektorów komunalnych. Celem przedmiotowego partnerstwa jest również wspieranie wdrażania innowacji opartych na biotechnologii na szczeblu regionalnym, przy aktywnym udziale podmiotów lokalnych oraz w celu ożywienia regionów wiejskich, przybrzeżnych i peryferyjnych. Partnerstwo na rzecz ekologicznego lotnictwa: Partnerstwo to pomaga lotnictwu osiągnąć neutralność klimatyczną dzięki przyspieszeniu rozwoju, integracji i zatwierdzania głównie przełomowych rozwiązań w zakresie badań naukowych i innowacji, aby możliwe było ich jak najszybsze wdrożenie. Jest również ukierunkowane na opracowanie kolejnej generacji ultrawydajnych niskoemisyjnych statków powietrznych wyposażonych w nowatorskie źródła energii, silniki i systemy, które powstaną w wyniku fazy badań i demonstracji na wysokim poziomie gotowości technologicznej. Wspieranie badań naukowych i innowacji w dziedzinie lotnictwa przyczynia się do zwiększenia konkurencyjności i zatrudnienia w sektorze lotnictwa, co będzie miało szczególne znaczenie dla odbudowy. Niektóre cele, jakie należy osiągnąć do 2030 r.: przedstawienie przełomowych innowacji technologicznych w zakresie statków powietrznych, zdolnych do zmniejszenia emisji netto gazów cieplarnianych o nie mniej niż 55 % do 2030 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r. oraz prowadzących do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Partnerstwo na rzecz czystego wodoru: Partnerstwo będzie zajmować się przyspieszeniem rozwoju i wdrażania europejskiego łańcucha wartości w zakresie technologii czystego wodoru, przyczyniając się do zapewnienia trwałego, w pełni zintegrowanego systemu energetycznego o obniżonej emisyjności oraz do realizacji postanowień komunikatu dotyczącego „strategii w zakresie wodoru na rzecz Europy neutralnej dla klimatu” (COM(2020) 301). Nacisk kładziony jest na produkcję, dystrybucję i magazynowanie czystego wodoru oraz zaopatrywanie sektorów, w których występują trudności z obniżeniem emisyjności, takich jak przemysł ciężki i zastosowania w transporcie ciężkim. Niektóre cele, jakie należy osiągnąć do 2030 r.: produkowanie czystego wodoru w cenie ~1,5–3 EUR/kg wymagające osiągnięcia celów na 2030 r. w zakresie poprawy wydajności i obniżenia wydatków kapitałowych. Ponadto partnerstwo zakłada również dostępność odnawialnej energii elektrycznej po preferencyjnych cenach, a także umożliwienie penetracji rynków masowych oraz obniżenie kosztów dystrybucji do poziomu poniżej 1 EUR/kg wodoru na dużą skalę.

Partnerstwo na rzecz kolei europejskiej: Partnerstwo to przyczyni się do przyspieszenia rozwoju i wdrażania innowacyjnych technologii (zwłaszcza cyfrowych i automatyzacji), aby umożliwić radykalną przemianę systemu kolejowego oraz zrealizować cele Europejskiego Zielonego Ładu, np. cel polegający na znacznym zmniejszeniu udziału transportu drogowego w śródlądowym przewozie ładunków, który obecnie wynosi 75 %, na rzecz transportu kolejowego i wodnego śródlądowego. W ramach partnerstwa opracowane zostaną rozwiązania cieszące się szerokim poparciem w całej UE, dzięki czemu do 2030 r. ich wykorzystanie na rynku wyniesie 75 %, co zwiększy konkurencyjność kolei i przyczyni się do osiągnięcia przez Europę pozycji lidera w dziedzinie technologii kolejowych. Trzeci program partnerstwa pomiędzy Europą a krajami rozwijającymi się w zakresie badań klinicznych (EDCTP3) w dziedzinie globalnego zdrowia: W ramach przedmiotowego partnerstwa zapewnione zostaną nowe rozwiązania w zakresie zmniejszenia obciążenia chorobami zakaźnymi w Afryce Subsaharyjskiej oraz wzmocnione zostaną możliwości badawcze w celu przygotowania się na pojawiające się ponownie choroby zakaźne w Afryce Subsaharyjskiej i na całym świeci oraz reagowania na nie. Do 2030 r. celem partnerstwa jest poczynienie postępów w zakresie udzielenia licencji na co najmniej dwie nowe technologie medyczne zwalczające choroby zakaźne oraz wsparcie co najmniej 100 instytutów badawczych w 30 państwach, aby umożliwić skuteczną i szybką reakcję środowisk badawczych w celu opracowania technologii medycznych chroniących przed powracającymi epidemiami. Inicjatywa w dziedzinie innowacji w ochronie zdrowia: Inicjatywa ta pomoże stworzyć ogólnounijny ekosystem badań naukowych i innowacji w dziedzinie zdrowia, który ułatwi przełożenie wiedzy naukowej na konkretne innowacje. W ramach inicjatywy wspierane będzie opracowywanie bezpiecznych, skutecznych i opłacalnych produktów i usług skoncentrowanych na człowieku, które zaspokajają najważniejsze niezaspokojone potrzeby w zakresie zdrowia publicznego i napędzają międzysektorowe innowacje w dziedzinie zdrowia na rzecz konkurencyjnego w skali światowej europejskiego przemysłu medycznego. Inicjatywa obejmuje profilaktykę, diagnostykę, leczenie i zarządzanie chorobą. Niektóre z jej celów na 2030 r. obejmują uruchomienie co najmniej 30 dużych projektów międzysektorowych skoncentrowanych na innowacjach w dziedzinie zdrowia, a także wykazujących możliwość integracji produktów lub usług służących ochronie zdrowia. Inicjatywa ta przyczyni się do osiągnięcia celów europejskiego planu walki z rakiem, nowej strategii przemysłowej dla Europy oraz strategii farmaceutycznej dla Europy. Kluczowe technologie cyfrowe: Kluczowe technologie cyfrowe obejmują podzespoły elektroniczne, ich projektowanie, wytwarzanie i wykorzystanie w systemach oraz oprogramowanie określające sposób ich działania. Nadrzędnym celem tego partnerstwa jest wspieranie transformacji cyfrowej wszystkich sektorów gospodarczych i społecznych, zapewnienie, aby transformacja ta przyniosła korzyści Europie, oraz wspieranie Europejskiego Zielonego Ładu. Do 2030 r. partnerstwo to jest ukierunkowane na wzmocnienie filarów przemysłu dzięki wiodącej pozycji UE w dziedzinie kluczowych technologii cyfrowych poprzez wykorzystanie pojawiających się możliwości zapewnienia suwerenności technologicznej i zwiększenia konkurencyjności. Badania z zakresu Zarządzania Ruchem Lotniczym w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej: Celem inicjatywy jest transformacja cyfrowa zarządzania ruchem lotniczym, zapewnienie, aby europejska przestrzeń powietrzna była najskuteczniejszą i najbardziej przyjazną dla środowiska przestrzenią do lotów na świecie oraz wspieranie konkurencyjności i odbudowy europejskiego sektora lotnictwa po kryzysie związanym z COVID-19. Cele obejmują: poprawę łączności, integrację i automatyzację ziemia-powietrze, zwiększenie elastyczności i skalowalności zarządzania przestrzenią powietrzną oraz bezpieczną integrację bezzałogowych statków powietrznych. Celem inicjatywy do 2030 r. jest zapewnienie rozwiązań określonych w centralnym planie zarządzania ruchem lotniczym w Europie dla fazy D na poziomie gotowości technologicznej 6. Partnerstwo na rzecz inteligentnych sieci i usług: W ramach przedmiotowego partnerstwa wspierana jest suwerenność technologiczna w odniesieniu do inteligentnych sieci i usług zgodnie z nową strategią przemysłową dla Europy i unijnym zestawem narzędzi na potrzeby cyberbezpieczeństwa sieci 5G. Jego celem jest pomoc w rozwiązywaniu problemów społecznych oraz umożliwienie transformacji cyfrowej i ekologicznej. W przypadku kryzysu związanego z COVID-19 będzie wspierać technologie stanowiące odpowiedź zarówno na kryzys zdrowotny, jak i odbudowę gospodarczą. Przedmiotowe partnerstwo umożliwi podmiotom europejskim rozwój możliwości technologicznych systemów 6G jako podstawy dla przyszłych usług cyfrowych do 2030 r. Pomoże w rozwoju pionierskich rynków infrastruktury i usług sieci 5G w Europie poprzez koordynację wdrażania sieci 5G z instrumentem „Łącząc Europę” – technologie cyfrowe. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ ·Podstawa prawna Przedmiotowe propozycje zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich opierają się na art. 187 TFUE, zgodnie z którym UE może tworzyć wspólne przedsiębiorstwa lub jakiekolwiek inne struktury niezbędne do skutecznego wykonywania unijnych programów badawczych, rozwoju technologicznego i demonstracyjnych. ·Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Zgodnie z TFUE badania naukowe należą do kompetencji dzielonych między UE a jej państwami członkowskimi. Artykuł 4 ust. 3 stanowi, że w dziedzinach badań, rozwoju technologicznego i przestrzeni kosmicznej UE może prowadzić szczególne działania, w tym określać i realizować programy, bez wpływu na swobodę działania państw członkowskich w tych samych obszarach. Inicjatywy, których dotyczy wniosek, koncentrują się na obszarach, w których działanie na szczeblu UE wnosi wyraźną wartość dodaną ze względu na skalę, tempo i zakres starań niezbędnych do osiągnięcia przez UE długoterminowych celów Traktatu oraz realizacji priorytetów i zobowiązań strategicznych wynikających z jej polityki. Inicjatywy, których dotyczy wniosek, powinny również uzupełniać i wzmacniać krajowe i regionalne działania w tej samej dziedzinie. Partnerstwa europejskie opierają się na wspólnym, długoterminowym Strategicznym programie badań i innowacji, są zatem odpowiednio przystosowane, aby sprostać złożonym wyzwaniom transgranicznym. Partnerstwa te mogą przyczynić się do wyeliminowania szeregu niedociągnięć systemowych, niedoskonałości rynku i niedoskonałości w zakresie transformacji, co jest warunkiem wstępnym przyspieszenia rozwoju i rozpowszechniania innowacji. Koncentrują się na: ·poprawie skuteczności współpracy i wymiany wiedzy między kluczowymi podmiotami europejskiego systemu badań naukowych i innowacji, w tym współpracy interdyscyplinarnej i międzysektorowej oraz lepszej integracji łańcuchów wartości i ekosystemów; ·zapewnieniu dostosowania i integracji europejskich, krajowych/regionalnych i przemysłowych strategii, programów i inwestycji w zakresie badań naukowych i innowacji w stosunku do uzgodnionych kierunków; ·tworzeniu krytycznej skali inwestycji we wspólne priorytety oraz zwiększeniu inwestycji prywatnych w badania naukowe i innowacje; ·ograniczeniu ryzyka i niepewności w odniesieniu do przemysłu, związanych z inwestowaniem w działania w zakresie badań naukowych i innowacji oraz w nowe technologie/rozwiązania poprzez podział ryzyka i zapewnienie przewidywalności inwestycji. Działania podejmowane na szczeblu krajowym lub wyłącznie przez przemysł nie mogą osiągnąć skali, tempa ani zakresu wsparcia na rzecz badań naukowych i innowacji potrzebnego UE do osiągnięcia długoterminowych celów Traktatu, realizacji jej strategicznych priorytetów polityki (w tym celów klimatycznych i energetycznych określonych w porozumieniu paryskim i Europejskim Zielonym Ładzie), a także do przyczynienia się do rozwiązania globalnych problemów i osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju. ·Proporcjonalność Zasada proporcjonalności stanowi podstawę całego podejścia, które doprowadziło do opracowania niniejszego wniosku. Od czasu ustanowienia obowiązujących partnerstw zmienił się kontekst polityczny i prawny. Obecnie większy nacisk kładzie się na potrzebę racjonalizacji kluczowych priorytetów polityki UE i zapewnienia ich wymiernych skutków. Biorąc pod uwagę nowy kontekst, ważne jest, aby zdecydować się na partnerstwo europejskie tylko wtedy, gdy istnieje rzeczywista i wyraźna wartość dodana. W ramach każdego zinstytucjonalizowanego partnerstwa europejskiego należy zatem wykazać jego wartość dodaną, w szczególności fakt, że jego celów nie można osiągnąć skuteczniej za pomocą prostszych środków, w tym domyślnego podejścia w postaci tradycyjnych zaproszeń w ramach programu „Horyzont Europa” lub prostszych form partnerstwa, takich jak „partnerstwa współprogramowane”.

Proporcjonalność kandydujących partnerstw oceniono zgodnie z następującą dwuetapową logiką: (1)uzasadnienie zastosowania podejścia opartego na partnerstwie w danym obszarze (w tym względów dotyczących dodatkowości, kierunkowości i powiązania z priorytetami strategicznymi) zamiast innych form interwencji dostępnych w ramach programu „Horyzont Europa”; (2)jeżeli podejście oparte na partnerstwie uznano za właściwe, względy proporcjonalności kierowały oceną, jaki rodzaj partnerstwa (partnerstwo współprogramowane, współfinansowane lub zinstytucjonalizowane) byłby najskuteczniejszy w osiąganiu zamierzonych celów. ·Wybór instrumentu Celem niniejszego wniosku jest ustanowienie dziewięciu wspólnych przedsięwzięć na podstawie art. 187 TFUE. W przypadku takiego rodzaju struktury w art. 188 ust. 1 TFUE wymaga się przyjęcia rozporządzenia Rady. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW ·Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa W trakcie opracowywania programu „Horyzont Europa” dokładnie przeanalizowano wnioski z poprzednich ocen. Poczynione ustalenia przyczyniły się również do ukształtowania nowego, opartego na skutkach podejścia do partnerstw oraz pomogły zapewnić skuteczne działanie kryteriów ich wyboru, wdrażania, monitorowania i stopniowego wycofywania. Zgodnie z załącznikiem 5 do oceny skutków programu „Horyzont Europa” obszary wymagające poprawy były następujące: ·Z oceny śródokresowej programu „Horyzont 2020” wynika, że ogólne środowisko partnerstw stało się nadmiernie złożone i rozdrobnione. Chociaż ogólna liczba partnerstw w dziedzinie badań naukowych i innowacji w ramach programu „Horyzont 2020” wynosi około 100, odpowiadają one średnio około 25 % dostępnego budżetu programu „Horyzont 2020”, przy czym partnerstwa publiczno-prywatne (PPP) odpowiadają około 17,5 % budżetu programu „Horyzont 2020”. W wyniku oceny śródokresowej stwierdzono potrzebę racjonalizacji całego środowiska europejskiego partnerstwa w dziedzinie badań naukowych i innowacji, zwiększenia otwartości i przejrzystości partnerstw oraz powiązania ich z przyszłymi priorytetami strategii UE w zakresie badań naukowych i innowacji oraz z misjami programu „Horyzont Europa”. ·W ocenie przeprowadzonej na podstawie art. 187 wskazano, że działania w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego muszą być dostosowane do polityki unijnej, krajowej i regionalnej. W ramach oceny zalecono przegląd kluczowych wskaźników skuteczności działania, a także włączenie większej liczby zainteresowanych stron do struktur zarządzania lub do składanych wniosków. Podkreślono również potrzebę poprawy i wzmocnienia komunikacji, szczególnie w celu zapewnienia skutecznego rozpowszechnienia wyników projektu. W przypadku poszczególnych inicjatyw w częściach tematycznych każdej oceny skutków dołączonej do niniejszego wniosku wyjaśniono sposób, w jaki wykorzystano wnioski – zarówno pozytywne, jak i negatywne – płynące z poprzednich ocen. ·Konsultacje z zainteresowanymi stronami Niniejszy wniosek oraz dołączone do niego oceny skutków były przedmiotem szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami zarówno podczas opracowywania wniosku dotyczącego programu „Horyzont Europa”, jak i na późniejszym etapie, w odniesieniu do wszystkich kandydatów do partnerstwa europejskiego: –konsultacje z państwami członkowskimi przeprowadzono za pośrednictwem „nieformalnej konfiguracji strategicznej” (ang. Shadow Strategic Configuration) komitetu programu „Horyzont Europa”; –otwarte konsultacje publiczne dla kandydatów do zinstytucjonalizowanych partnerstw ustanowionych na podstawie art. 185 i 187 TFUE przeprowadzono w okresie od 11 września do 6 listopada 2019 r. i uzyskano ponad 1 600 odpowiedzi; –przeprowadzono ukierunkowane konsultacje w celu przygotowania oceny skutków dla 12 kandydatów do zinstytucjonalizowanych partnerstw. W przypadku każdego kandydata konsultant zewnętrzny przeprowadził rozmowę z reprezentatywną próbą zainteresowanych stron, pytając je o opinię na temat potrzeby i wartości dodanej działań UE. Ustalenia dokonane w wyniku wszystkich konsultacji z zainteresowanymi stronami włączono do indywidualnych ocen skutków towarzyszących partnerstwom, których dotyczy wniosek, oraz pomogły one w wyborze preferowanego trybu wdrożenia. ·Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Aby przygotować ocenę skutków do celów niniejszego wniosku, Komisja zwróciła się do wykonawcy zewnętrznego o przeprowadzenie badania dotyczącego kandydatów do zinstytucjonalizowanych partnerstw oraz o opracowanie wspólnej metody oceny efektywności, skuteczności, spójności i unijnej wartości dodanej inicjatyw w celu zapewnienia porównywalności. Badanie zewnętrzne jest publicznie dostępne w księgarni UE i jest przywoływane w ocenach skutków każdej inicjatywy. Komisja wykorzystała dowody zgromadzone na potrzeby badania, w szczególności dotyczące opinii zainteresowanych stron, wyników oceny ex post, określenia problemów, które należy rozwiązać, oraz oczekiwanych skutków wariantów strategicznych, ale przeprowadziła również własną analizę tych informacji w świetle ostatnich zmian w zakresie polityki oraz dodatkowych dowodów, które udostępniono po zakończeniu badania. ·Ocena skutków

Po określeniu kandydatów do zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich rozpoczęto proces oceny skutków w celu określenia najodpowiedniejszych ustaleń dotyczących realizacji każdej inicjatywy spośród następujących wariantów strategicznych: Wariant 0 – wariant podstawowy – tradycyjne zaproszenia w ramach programu ramowego Wariant 1 – współprogramowane partnerstwo europejskie Wariant 2 – współfinansowane partnerstwo europejskie Wariant 3 – zinstytucjonalizowane partnerstwo ·Podwariant 3a zinstytucjonalizowanie partnerstwa ustanowione na podstawie art. 185 TFUE ·Podwariant 3b zinstytucjonalizowanie partnerstwa ustanowione na podstawie art. 187 TFUE. Ocena porównawcza zalet każdego wariantu obejmowała analizę stosowności interwencji, jej proporcjonalności i skuteczności w osiąganiu zamierzonych celów. W rezultacie dla każdego kandydata zaproponowano podejście dostosowane do jego potrzeb, począwszy od lżejszych pod względem administracyjnym form współpracy po formy zinstytucjonalizowane, w zależności od zamierzonych celów polityki, szczególnych wyzwań i pożądanych wyników określonych w odniesieniu do każdego kandydata. Poszczególne oceny skutków przedstawiono Radzie ds. Kontroli Regulacyjnej podczas trzech oddzielnych posiedzeń, które odbyły się w okresie od marca do czerwca 2020 r. Dwie oceny skutków otrzymały pozytywną opinię w pierwszym czytaniu, sześć otrzymało pozytywną opinię z zastrzeżeniami, a cztery otrzymały negatywną opinię i konieczne było ponowne przedłożenie ich Radzie. Główne zarzuty wobec przypadków, które otrzymały negatywną opinię dotyczyły: zakresu stosowania inicjatywy, której dotyczy wniosek, potrzeby wyjaśnienia problemów, które proponowana inicjatywa mogłaby skutecznie rozwiązać, i celów, do osiągnięcia których mogłaby się przyczynić w ramach następnego programu ramowego, wpływu zaprzestania realizacji wcześniejszej inicjatywy (w stosownych przypadkach) oraz w niektórych przypadkach różnicy między preferowanym wariantem a innymi alternatywami. Cztery oceny skutków, które otrzymały negatywną opinię w pierwszym czytaniu, przedłożono ponownie. Trzy z nich otrzymały pozytywną opinię z zastrzeżeniami, a czwarta otrzymała pozytywną opinię. ·Sprawność regulacyjna i uproszczenie Inicjatywy, których dotyczy wniosek, stanowią odpowiedź na potrzebę uproszczenia podejścia do partnerstw przedstawioną we wniosku dotyczącym programu „Horyzont Europa”. Potrzebę tę poparły Parlament i Rada. W rezultacie ustalono, że program „Horyzont Europa” będzie wspierał trzy rodzaje partnerstwa: współfinansowane, współprogramowane i zinstytucjonalizowane (w oparciu o art. 187 lub 185 TFUE i EIR WWiI). Jest to zgodne z założeniami programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT). W ramach oceny skutków dołączonej do niniejszego wniosku przeanalizowano wszystkie inicjatywy oddzielnie, ale przyjęto również podejście przekrojowe, określając sposoby zwiększenia skuteczności i spójności, a tym samym maksymalizacji wpływu każdego partnerstwa. W ocenie skutków określono wspólne elementy, które pomogą wszystkim inicjatywom osiągnąć ich cele przy jednoczesnym obniżeniu kosztów, np. dzięki dostosowaniu ustaleń dotyczących zarządzania w celu zapewnienia spójności z innymi inicjatywami. Podejście to jest w pełni zgodne z ramami lepszego stanowienia prawa i staraniami na rzecz uproszczenia. Jednolity akt podstawowy przyczynia się do realizacji celu polegającego na racjonalizacji unijnego systemu finansowania badań naukowych i innowacji oraz do przyjęcia strategicznego i ukierunkowanego na skutki podejścia do partnerstw europejskich. Rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa” zawiera szereg wspólnych wymogów dotyczących ustanowienia i wdrażania partnerstw europejskich. Dzięki przyjęciu podejścia modułowego jednolity akt podstawowy umożliwia spójne przełożenie wspólnych przepisów dla wszystkich wspólnych przedsięwzięć (w części pierwszej), co zapewnia wystarczającą elastyczność do zaspokojenia potrzeb każdego z nich (w części drugiej). ·Prawa podstawowe Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych określonych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Większość inicjatyw, których dotyczy wniosek, nie ma bezpośredniego wpływu na prawa podstawowe. Jeżeli mają taki wpływ, w sekcji 6 każdej oceny skutków znajduje się szczegółowa ocena. 4.WPŁYW NA BUDŻET Maksymalny wkład finansowy Unii na rzecz wspólnych przedsięwzięć wynosi 9 600 mln EUR łącznie z wkładami EFTA i wnoszony jest ze środków z budżetu ogólnego Unii przeznaczonych na program szczegółowy „Horyzont Europa” wdrażający program ramowy „Horyzont Europa”. Wkład ten będzie pochodził z filaru II „Globalne wyzwania i konkurencyjność przemysłowa”. Fundusze udostępnione przez Unię na pokrycie kosztów operacyjnych będą co najmniej dorównywać wkładom pochodzącym od członków innych niż Unia. Koszty administracyjne wspólnych przedsięwzięć nie mogą przekraczać 501,174 mln EUR w okresie trwania wspólnych przedsięwzięć. Koszty te zostaną pokryte z wkładów finansowych Unii i członków innych niż Unia.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE ·Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Partnerstwa będą monitorowane i oceniane zgodnie z art. 45 i 47 oraz załącznikiem III do rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa”. Oceny śródokresowe i oceny ex post będą wspierane przez wykonawców zewnętrznych i włączane do ogólnych ocen programu „Horyzont Europa”. Zgodnie z kryteriami określonymi w odniesieniu do partnerstw europejskich oceny będą dotyczyć najskuteczniejszego trybu interwencji politycznej w odniesieniu do każdego przyszłego działania, a także ewentualnego odnowienia partnerstwa w ramach całościowego środowiska partnerstw europejskich. W przypadku braku odnowienia opracowane zostaną odpowiednie środki w celu zapewnienia stopniowego wycofywania finansowania w ramach programu ramowego zgodnie z warunkami i harmonogramem uzgodnionym z partnerami partnerstwa. ·Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Celem zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich jest zwiększenie poziomu spójności oraz maksymalne zwiększenie wpływu w zmieniającym się środowisku badań naukowych i innowacji. Rozporządzenie Rady, którego dotyczy wniosek, składa się z trzech części: ·Część pierwsza zawiera przepisy wspólne dla wszystkich wspólnych przedsięwzięć, mające na celu uproszczenie i harmonizację prawnych warunków dotyczących granic oraz zapewnienie podejścia modułowego, na którym poszczególne wspólne przedsięwzięcia mogą opierać swoją architekturę operacyjną. ·Część druga zawiera przepisy charakterystyczne dla poszczególnych wspólnych przedsięwzięć, pozwalające na niezbędną elastyczność w celu uwzględnienia potrzeb operacyjnych i politycznych. ·Część trzecia zawiera przepisy końcowe mające zastosowanie do wszystkich wspólnych przedsięwzięć. ·Artykuł 4: cele i zasady dotyczące wspólnych przedsięwzięć są mocno osadzone w celach i strukturze programu „Horyzont Europa” oraz ściśle powiązane z realizacją celów polityki UE. Na podstawie skoordynowanej oceny skutków określono zestaw wspólnych celów. ·Artykuł 5: cele operacyjne i zadania – przepisy te odzwierciedlają wymogi i kryteria wdrażania partnerstw europejskich, w tym potrzebę zapewnienia podejścia systemowego w zakresie osiągania celów, dostępu do wyników, monitorowania w celu śledzenia postępów w realizacji celów polityki, promowania integracji z zainteresowanymi stronami oraz zaangażowania małych i średnich przedsiębiorstw. ·Artykuł 7: dotyczy określenia wspólnego procesu wyboru nowych członków, zapewniając tym samym przejrzystość i otwartość całej inicjatywy zgodnie z rozporządzeniem w sprawie programu „Horyzont Europa”. ·Artykuł 11: zapewnia ramy gwarantujące wkład partnerów przez cały okres realizacji inicjatywy oraz podział kosztów między UE i partnerów innych niż Unia, co stanowi podstawowy warunek podejścia opartego na partnerstwie. Artykuł ten stanowi, że wkłady i zobowiązania muszą wzrosnąć pod względem jakości i ilości zgodnie z rozporządzeniem w sprawie programu „Horyzont Europa”. Ustanawia się w nim odpowiedzialne podejście systemowe do wkładów partnerów przemysłowych we wszystkich inicjatywach podejmowanych na podstawie art. 187 TFUE, wspierające otwartość inicjatyw, spójne, przejrzyste i sprawiedliwe, przy jednoczesnym zapewnieniu atrakcyjności inicjatywy dla nowych członków. ·Stopniowe wycofywanie: przepisy są ściśle związane z realizacją celów szczegółowych. Artykuł 16 ust. 2 lit. y) zawiera wymóg, aby rada zarządzająca określiła realistyczny plan kontynuowania inicjatywy poza zakresem zinstytucjonalizowanych partnerstw do końca 2022 r., w terminie umożliwiającym uwzględnienie go w ocenie śródokresowej programu „Horyzont Europa”. Powinno to zapewnić kontynuację działań w zakresie upowszechniania po zakończeniu udziału Unii oraz utworzenie powiązań z polityką przemysłową i innymi politykami w celu przejścia od badań naukowych i innowacji do wdrożenia inicjatywy. ·Przepisy dotyczące zarządzania: harmonizują funkcjonowanie poszczególnych organów w ramach wspólnych przedsięwzięć. Każde wspólne przedsięwzięcie jest wspierane przez grupy doradcze w celu uzyskania porad naukowych i eksperckich, przeprowadzenia konsultacji z zainteresowanymi stronami oraz zaangażowania państw członkowskich (jeżeli nie są partnerami). Wspólne przedsięwzięcia dysponują jednak pewną elastycznością pod względem wykorzystywania istniejących konfiguracji w zakresie funkcji doradczej lub utworzenia jednej konfigurację, która będzie służyć ich większej liczbie. ·Spójność i synergia (art. 5, 16, 18, 24): Rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa” stanowi: „koordynacja lub wspólnie prowadzona działalność z innymi odpowiednimi inicjatywami w zakresie badań naukowych i innowacji w celu zagwarantowania optymalnego poziomu wzajemnych powiązań i zapewniająca skuteczną synergię”. W związku z tym w części pierwszej określono sposób, w jaki wspólne przedsięwzięcia mają współpracować z innymi partnerstwami i wchodzić w interakcje z szerszym ekosystemem, w szczególności w zakresie swoich zadań i zadań rady zarządzającej, roli grupy przedstawicieli państw oraz sprawozdawczości za pośrednictwem rocznego sprawozdania z działalności. W części drugiej wymieniono niektóre priorytetowe partnerstwa europejskie, z którymi poszczególne wspólne przedsięwzięcia mają nawiązać formalną i regularną współpracę. 2021/0048 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY ustanawiające wspólne przedsięwzięcia w ramach programu „Horyzont Europa” RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 187 i art. 188 akapit pierwszy, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W celu osiągnięcia możliwie największego wpływu finansowania unijnego oraz najskuteczniejszego wkładu w realizację celów polityki Unii, w ramach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady [XXXX] („rozporządzenia w sprawie programu »Horyzont Europa«”) ustanowiono politykę i ramy prawne dotyczące partnerstw europejskich z partnerami z sektora prywatnego lub publicznego. Partnerstwa europejskie są kluczowym elementem podejścia politycznego w ramach programu „Horyzont Europa”. Przedmiotowe partnerstwa ustanowiono na potrzeby realizacji priorytetów Unii określonych w programie „Horyzont Europa” i zapewnienia wyraźnego wpływu na UE i jej obywateli, co można osiągnąć skuteczniej w partnerstwie dzięki strategicznej wizji podzielanej i realizowanej przez partnerów, a nie przez samą Unię. (2)W szczególności partnerstwa europejskie w ramach filaru programu „Horyzont Europa” – „Globalne wyzwania i europejska konkurencyjność przemysłowa” odgrywają ważną rolę w realizacji celów strategicznych, takich jak przyspieszenie transformacji w kierunku realizacji celów zrównoważonego rozwoju oraz ekologicznej i cyfrowej Europy, a także powinny przyczynić się do wyjścia z bezprecedensowego kryzysu związanego z COVID-19. Partnerstwa europejskie stawiają czoła złożonym wyzwaniom transgranicznym wymagającym zintegrowanego podejścia. Umożliwiają wyeliminowanie niedoskonałości w zakresie transformacji, niedociągnięć systemowych i niedoskonałości rynku określonych w ocenach skutków dołączonych do niniejszego rozporządzenia dzięki zgromadzeniu szerokiego wachlarza podmiotów w łańcuchach wartości i ekosystemach w celu opracowania wspólnej wizji i przełożenia jej na konkretne plany działania i skoordynowaną realizację działań. Ponadto pozwalają na skoncentrowanie wysiłków i zasobów na wspólnych priorytetach w celu sprostania złożonym wyzwaniom. (3)Aby zrealizować priorytety i wywrzeć wpływ, partnerstwa europejskie należy rozwijać poprzez szerokie zaangażowanie odpowiednich zainteresowanych stron z całej Europy, w tym przemysłu, organizacji badawczych, organów, które wykonują zadania służby publicznej na szczeblu lokalny, regionalnym, krajowym lub międzynarodowym, oraz organizacji społeczeństwa obywatelskiego, takich jak fundacje wspierające lub prowadzące działalność w zakresie badań naukowych i innowacji. Powinny one również stanowić jeden ze środków służących wzmocnieniu współpracy między partnerami z sektora prywatnego lub publicznego na szczeblu międzynarodowym, w tym dzięki włączaniu się w programy w zakresie badań naukowych i innowacji i inwestycje transgraniczne w tym zakresie przynoszące wzajemne korzyści obywatelom i przedsiębiorstwom, zapewniając jednocześnie UE utrzymanie ochrony jej interesów w strategicznych obszarach. (4)Ocena śródokresowa programu „Horyzont 2020” wykazała, że z czasem wprowadzono szeroki repertuar instrumentów i inicjatyw partnerstwa, przy czym w ramach programu „Horyzont 2020” funkcjonuje siedem form realizacji i blisko 120 inicjatyw partnerstwa. Oprócz złożoności spowodowanej mnogością instrumentów i inicjatyw, oceniono, że ich zdolność do wniesienia wkładu w powiązane strategie polityczne na szczeblu unijnym i krajowym jako całość jest niewystarczająca, mimo że niosą one ze sobą szereg pozytywnych skutków w zakresie postępów w realizacji swoich celów, np. dzięki ustalaniu długoterminowych programów, organizacji współpracy w zakresie badań naukowych i innowacji między podmiotami, które w innych okolicznościach byłyby rozproszone, oraz pozyskiwaniu dodatkowych inwestycji. W ramach oceny skutków programu „Horyzont Europa” wskazano zatem potrzebę rozwiązania kwestii unijnego finansowania badań naukowych i innowacji oraz jej racjonalizacji, szczególnie w odniesieniu do partnerstw, a także potrzebę zmiany orientacji partnerstwa na większy wpływ na priorytety Unii i ich realizację. (5)Aby rozwiązać takie kwestie i osiągnąć wyższe ambicje w zakresie inwestycji europejskich, w ramach programu „Horyzont Europa” należy zaproponować znaczne uproszczenie i reformę polityki Komisji w zakresie partnerstw w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Aby odzwierciedlić systemowy charakter programu „Horyzont Europa” ukierunkowany na przyczynianie się do ogólnounijnych „transformacji” w kierunku realizacji celów dotyczących zrównoważonego rozwoju, należy skuteczniej wykorzystywać te partnerstwa, stosując bardziej strategiczne, spójne i ukierunkowane na skutki podejście. (6)Rozporządzenie (UE) 2020/852 ustanawia ogólne ramy służące ustaleniu, czy dana działalność gospodarcza kwalifikuje się jako zrównoważona środowiskowo na potrzeby określenia zrównoważonych inwestycji. Stanowi ono wspólny punkt odniesienia, z którego inwestorzy, banki, przemysł i naukowcy mogą korzystać przy inwestowaniu w projekty i działania gospodarcze mające znaczący pozytywny wpływ na klimat i środowisko oraz niewyrządzające im poważnej szkody. Przedmiotowe rozporządzenie stanowi punkt odniesienia dla zielonych inwestycji w Unii. (7)W stosownych przypadkach partnerstwa powinny uwzględniać techniczne kryteria kwalifikacji, o których mowa w art. 3, oraz zasadę „nie czyń poważnych szkód”, o której mowa w art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, jako instrument służący poprawie gotowości projektów i zwiększeniu dostępu do zielonego finansowania, które będzie miało kluczowe znaczenie dla wprowadzenia na rynek i szerszego wdrażania zapewnianych przez nie innowacyjnych technologii i rozwiązań. Dowody naukowe stanowią podstawę technicznych kryteriów kwalifikacji. Badania naukowe i innowacje realizowane przez partnerstwa powinny odgrywać ważną rolę, pomagając podmiotom gospodarczym w osiągnięciu standardów i progów określonych w rozporządzeniu lub wykroczeniu poza nie, a także zapewniając aktualizację technicznych kryteriów kwalifikacji oraz ich zgodność z celami Europejskiego Zielonego Ładu. (8)Na podstawie rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” powinna istnieć możliwość ustanowienia partnerstw europejskich w trzech różnych formach, tj.: partnerstwa „współfinansowanego”, „współprogramowanego” i „zinstytucjonalizowanego”. Ustanowienie zinstytucjonalizowanych partnerstw powinno wiązać się z nowymi przepisami Unii oraz ustanowieniem specjalnych struktur wykonawczych zgodnie z art. 185 lub art. 187 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). (9)W rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa” określono osiem obszarów priorytetowych, w przypadku których można zaproponować zinstytucjonalizowane partnerstwa. We wszystkich tych obszarach priorytetowych przedstawiono szereg inicjatyw na rzecz zinstytucjonalizowanych partnerstw, a dziewięć z nich jest objętych zakresem niniejszego rozporządzenia. (10)Działania w zakresie badań naukowych i innowacji podejmowane przez wspólne przedsięwzięcia powinny być finansowane z programu „Horyzont Europa”. Aby osiągnąć maksymalny efekt, wspólne przedsięwzięcia powinny wypracować ścisłe synergie z innymi unijnymi programami i instrumentami finansowania, w szczególności z tymi, które wspierają wdrażanie innowacyjnych rozwiązań, edukację i rozwój regionalny, aby zwiększyć spójność gospodarczą i społeczną i ograniczyć zakłócenia równowagi. (11)Nowe podejście polityczne do partnerstw europejskich, a w szczególności do zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich, wymaga nowatorskiego sposobu ustanawiania ram prawnych, na podstawie których partnerstwa te będą funkcjonowały. Chociaż tworzenie wspólnych przedsięwzięć na podstawie art. 187 TFUE do celów programu „Horyzont 2020” okazało się skuteczne pod względem wdrażania, konieczne jest jego przyspieszenie. W związku z tym celem niniejszego rozporządzenia jest zwiększenie spójności, skuteczności, efektywności wdrażania oraz ukierunkowania go na oddziaływanie poprzez przełożenie przepisów programu „Horyzont Europa” oraz doświadczeń zdobytych podczas realizacji programu „Horyzont 2020” na wspólne przepisy dotyczące wszystkich wspólnych przedsięwzięć w zharmonizowany sposób. Rozporządzenie jest ukierunkowane na ułatwienie nawiązywania współpracy i tworzenia synergii między partnerstwami europejskimi, a tym samym na pełne wykorzystanie ich wzajemnych powiązań na poziomie organizacyjnym. Wspólne przedsięwzięcia powinny szukać możliwości włączenia przedstawicieli innych partnerstw europejskich do dyskusji podczas opracowywania swoich programów prac, określać obszary, w których uzupełniające lub wspólne działania mogłyby przyczynić się do skuteczniejszego i bardziej efektywnego sprostania wyzwaniom, unikać nakładania się działań, dostosować terminy swoich działań i zapewnić dostęp do wyników i innych odpowiednich środków wymiany wiedzy. (12)W następstwie określenia synergii między nimi, wspólne przedsięwzięcia powinny dążyć do określenia udziału w budżecie, który należy wykorzystać na uzupełniające lub wspólne działania między wspólnymi przedsięwzięciami. Ponadto celem niniejszego rozporządzenia jest osiągnięcie większej skuteczności i harmonizacji przepisów dzięki zintensyfikowanej współpracy operacyjnej i wykorzystaniu korzyści skali, w tym ustanowieniu wspólnego zaplecza administracyjnego, które powinno zapewnić wspólnym przedsięwzięciom funkcje wsparcia horyzontalnego. Wspólne zaplecze administracyjne powinno ułatwić osiągnięcie lepszego oddziaływania i harmonizacji w kwestiach wspólnych, przy jednoczesnym zachowaniu określonego stopnia elastyczności w celu zaspokojenia szczególnych potrzeb każdego wspólnego przedsięwzięcia. Strukturę tę należy ustanowić w oparciu o umowy o gwarantowanym poziomie usług zawarte wspólnie przez wspólne przedsięwzięcia. Wspólne funkcje w ramach zaplecza administracyjnego powinny obejmować funkcje koordynacyjne i funkcje wsparcia administracyjnego w obszarach, w których ich kontrola okazała się skuteczna i opłacalna, oraz powinny uwzględniać zgodność z wymogiem dotyczącym odpowiedzialności ponoszonej przez każdego urzędnika zatwierdzającego. Strukturę prawną należy opracować w taki sposób, aby jak najlepiej służyła wspólnym potrzebom wspólnych przedsięwzięć w celu zapewnienia ich ścisłej współpracy i zbadania wszystkich możliwych synergii między partnerstwami europejskimi, a w konsekwencji między poszczególnymi częściami programu „Horyzont Europa”, a także między pozostałymi programami zarządzanymi przez wspólne przedsięwzięcia. (13)Oceny skutków dotyczące każdego wspólnego przedsięwzięcia ustanowionego w ramach niniejszego rozporządzenia dostarczyły dowodów uzasadniających wdrożenie partnerstw zgodnie z rozporządzeniem w sprawie programu „Horyzont Europa” jedynie w przypadku, gdy inne części programu „Horyzont Europa”, w tym inne formy partnerstwa europejskiego, nie doprowadziłyby do osiągnięcia celów lub nie umożliwiałyby uzyskania niezbędnego oczekiwanego oddziaływania, przy czym takie wdrożenie jest uzasadnione ze względu na perspektywę długoterminową i wysoki stopień integracji. (14)W ramach programu „Horyzont Europa” wprowadzono bardziej strategiczne, spójne i ukierunkowane na skutki podejście do partnerstw europejskich, opierając się na wnioskach wyciągniętych z oceny śródokresowej programu „Horyzont 2020”. Zgodnie z nowymi ambicjami niniejsze rozporządzenie jest ukierunkowane na efektywniejsze wykorzystanie zinstytucjonalizowanych partnerstw europejskich, w szczególności przez skupienie się na wyraźnych celach, wynikach i skutkach, które można osiągnąć do 2030 r., oraz przez zapewnienie wyraźnego wkładu w realizację powiązanych priorytetów polityki Unii i unijnych strategii politycznych. Ścisła współpraca i synergie z innymi istotnymi inicjatywami na szczeblu unijnym, krajowym i regionalnym, w szczególności z innymi partnerstwami europejskimi, mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia większego wpływu wyników i zapewnienia ich wykorzystania. Przy ocenie ogólnych skutków należy uwzględnić inwestycje o szerszym zakresie, wykraczające poza wkład partnerów i wynikające ze wspólnych przedsięwzięć, które przyczyniają się do osiągnięcia ich celów. (15)Niniejsze rozporządzenie opiera się na zasadach i kryteriach określonych w rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa”, w tym na otwartości i przejrzystości, silnym efekcie mnożnikowym i długoterminowych zobowiązania wszystkich zainteresowanych stron. Jednym z celów określonych w niniejszym rozporządzeniu jest zapewnienie otwartości inicjatyw dla szerszego grona podmiotów, w tym dla przedsiębiorstw wchodzących na rynek. Partnerstwa powinny być otwarte dla każdego podmiotu, który chce i może pracować na rzecz osiągnięcia wspólnego celu oraz promować szeroki i aktywny udział zainteresowanych stron w ich działaniach, członkostwie i zarządzaniu, a także który chce i może zapewnić, aby wyniki były korzystne dla wszystkich Europejczyków, w szczególności poprzez rozpowszechnianie wyników i działania przedwdrożeniowe na szeroką skalę w całej Unii.

(16)W przypadku działań związanych z aktywami strategicznymi, interesami, autonomią lub bezpieczeństwem Unii, środki określone w [art. 16] rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” powinny mieć zastosowanie do programów prac wspólnych przedsięwzięć. (17)[Załącznik III] do rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” zawiera wymóg, zgodnie z którym wkłady finansowe lub rzeczowe wnoszone przez partnerów innych niż Unia wyniosą co najmniej 50 % i mogą sięgać do 75 % łącznych zobowiązań budżetowych partnerstwa europejskiego. W związku z tym w niniejszym rozporządzeniu należy określić wymagany wkład członków wspólnych przedsięwzięć na takim samym poziomie lub wyższym niż wkład Unii. Unia powinna mieć możliwość zmniejszenia swojego wkładu, jeżeli członkowie inni niż Unia nie wypełnią swoich zobowiązań. (18)Zgodnie z ambicjami określonymi w rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa” jednym z warunków wstępnych ustanowienia zinstytucjonalizowanych partnerstw jest zapewnienie wkładu partnerów przez cały okres realizacji inicjatywy. W tym kontekście prywatni partnerzy powinni wnieść znaczną część swojego wkładu w formie wkładu rzeczowego w koszty operacyjne wspólnego przedsięwzięcia. Wspólne przedsięwzięcia powinny mieć możliwość starania się o środki ułatwiające wnoszenie tych wkładów w ramach swoich programów prac, w szczególności poprzez obniżenie stóp finansowania. Środki te powinny opierać się na szczególnych potrzebach wspólnego przedsięwzięcia i działaniach leżących u jego podstaw. W uzasadnionych przypadkach powinna istnieć możliwość wprowadzenia dodatkowych warunków wymagających udziału członka wspólnego przedsięwzięcia lub podmiotów wchodzących w jego skład lub podmiotów z nim stowarzyszonych, ukierunkowanych na działania, w których partnerzy przemysłowi wspólnego przedsięwzięcia mogą odegrać kluczową rolę, takie jak demonstracje na dużą skalę i sztandarowe projekty, i wnieść większy wkład dzięki niższym stopom finansowym. Dyrektor wykonawczy powinien monitorować poziom uczestnictwa członków, aby upoważnić radę zarządzającą do podejmowania odpowiednich działań, zapewniając równowagę między zaangażowaniem partnerów a otwartością. W należycie uzasadnionych przypadkach nakłady inwestycyjne, np. na instalacje demonstracyjne na dużą skalę lub sztandarowe projekty, można uznać za koszt kwalifikowalny zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi. (19)Zgodnie z zasadą sprawiedliwego podziału wkładów między członków wspólnych przedsięwzięć, wkłady finansowe z tytułu kosztów administracyjnych wspólnych przedsięwzięć należy podzielić równo między Unię a członków innych niż Unia. Odstępstwa od tej zasady należy rozważać jedynie w wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach, takich jak te, w których wielkość lub struktura członkowska członka wspólnego przedsięwzięcia innego niż Unia powodowałaby, że wkłady w przeliczeniu na podmiot wchodzący w jego skład lub podmiot stowarzyszony, w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), byłyby tak wysokie, że poważnie zagrażałyby motywacji, by stać się lub pozostać podmiotem wchodzącym w skład struktury członka wspólnego przedsięwzięcia lub podmiotem z nim stowarzyszonym. W takich przypadkach minimalny udział procentowy rocznego wkładu finansowego z tytułu kosztów administracyjnych wspólnego przedsięwzięcia ze strony członków innych niż Unia powinien wynosić 20 % całkowitych rocznych kosztów administracyjnych, a wkłady MŚP powinny być znacznie niższe niż wkłady większych podmiotów wchodzących w skład wspólnych przedsięwzięć lub podmiotów z nimi stowarzyszonych. Po osiągnięciu masy krytycznej członków, która pozwala na wniesienie wkładu przekraczającego 20 % całkowitych rocznych kosztów administracyjnych, należy utrzymać lub zwiększyć roczne wkłady przypadające na podmiot wchodzący w skład wspólnego przedsięwzięcia lub podmiot z nim stowarzyszony w celu stopniowego zwiększania udziału członków innych niż Unia w ogólnym wkładzie z tytułu rocznych kosztów administracyjnych wspólnego przedsięwzięcia. Członkowie wspólnego przedsięwzięcia inni niż Unia powinni dążyć do zwiększenia liczby podmiotów wchodzących w ich skład lub podmiotów z nimi stowarzyszonych, aby maksymalnie zwiększyć wkład do 50 % kosztów administracyjnych wspólnego przedsięwzięcia w całym okresie jego istnienia. (20)Rozporządzenie w sprawie programu „Horyzont Europa” zawiera wymóg, zgodnie z którym partnerzy muszą wykazać swoje długoterminowe zaangażowanie, w tym minimalny udział w inwestycjach publicznych lub prywatnych. W związku z tym konieczne jest, aby Unia określiła w niniejszym rozporządzeniu członków założycieli mających siedzibę w państwach członkowskich, państwach stowarzyszonych w ramach programu „Horyzont Europa” lub organizacji międzynarodowych. W stosownych przypadkach powinna jednak istnieć możliwość rozszerzenia zakresu bazy członkowskiej wspólnych przedsięwzięć po ich ustanowieniu o członków stowarzyszonych wybranych w drodze otwartych i przejrzystych procedur, ze szczególnym uwzględnieniem nowych osiągnięć technologicznych lub stowarzyszenia dodatkowych państw w ramach programu „Horyzont Europa”. Podmiotom prawnym zainteresowanym wspieraniem realizacji celów wspólnych przedsięwzięć w ich określonych obszarach badań należy również zaoferować możliwość zostania wnoszącymi wkład partnerami w ramach tych wspólnych przedsięwzięć, bez konieczności stawania się ich członkami. (21)Ustanowienie wspólnego przedsięwzięcia zapewnia partnerstwo publiczno-prywatne przynoszące wzajemne korzyści dla zaangażowanych członków, w tym dzięki promowaniu pewności w odniesieniu do głównych przydziałów środków budżetowych dla odpowiednich gałęzi przemysłu w okresie siedmiu lat. Stając się członkiem założycielem lub członkiem stowarzyszonym, lub jednym z podmiotów wchodzących w ich skład lub z nimi stowarzyszonych, można zdobyć wpływy – bezpośrednio lub za pośrednictwem przedstawicieli branży – w radzie zarządzającej wspólnego przedsięwzięcia. Rada zarządzająca jest organem decyzyjnym wspólnego przedsięwzięcia, który decyduje o długoterminowym strategicznym ukierunkowaniu partnerstwa, a także o jego rocznych priorytetach. Członkowie założyciele i członkowie stowarzyszeni oraz, w stosownych przypadkach, reprezentujący podmioty wchodzące w ich skład, powinni zatem mieć możliwość wniesienia wkładu w ustalanie programu działań i priorytetów wspólnego przedsięwzięcia poprzez przyjęcie i ewentualną zmianę Strategicznego programu badań i innowacji, a także poprzez przyjęcie rocznego programu prac, w tym treści zaproszeń do składania wniosków, stopy finansowania obowiązującej w odniesieniu do poszczególnych działań będących przedmiotem zaproszeń do składania wniosków, a także powiązanych przepisów regulujących kwestie związane z procedurami przedkładania ofert, ich oceny, wyboru, udzielania zamówienia oraz dokonywania przeglądu. (22)Właściwe jest, aby członkowie inni niż Unia zobowiązali się do wykonania niniejszego rozporządzenia, podpisując zobowiązanie. Przedmiotowe zobowiązania powinny być prawomocne przez cały okres trwania inicjatywy i ściśle monitorowane przez wspólne przedsięwzięcie i Komisję. Wspólne przedsięwzięcia powinny stworzyć otoczenie prawne i organizacyjne, które umożliwi członkom wywiązanie się z podjętych zobowiązań, przy jednoczesnym zapewnieniu ciągłej otwartości inicjatywy i przejrzystości podczas jej realizacji, zwłaszcza w zakresie ustalania priorytetów i udziału w zaproszeniach do składania wniosków. (23)Dalsze upraszczanie stanowi podstawę programu ramowego „Horyzont Europa”. W tym kontekście należy wprowadzić uproszczony mechanizm sprawozdawczości dla partnerów, którzy nie będą już zobowiązani do zgłaszania kosztów niekwalifikowalnych. Wkłady rzeczowe na rzecz działań operacyjnych należy rozliczać wyłącznie na podstawie kosztów kwalifikowalnych. Umożliwia to automatyczne obliczanie wkładów rzeczowych na rzecz działań operacyjnych za pomocą narzędzi informatycznych programu „Horyzont Europa”, przyczynia się do zmniejszenia obciążenia administracyjnego dla partnerów oraz zwiększa skuteczność mechanizmów sprawozdawczości w zakresie wkładów. Wspólne przedsięwzięcia powinny ściśle monitorować wnoszenie wkładów rzeczowych na rzecz działań operacyjnych, a dyrektor wykonawczy rady zarządzającej powinien sporządzać regularne sprawozdania, aby ustalić, czy postępy w osiąganiu celów dotyczących wkładów rzeczowych są wystarczająco zadowalające. Rada zarządzająca powinna oceniać zarówno wysiłki poczynione przez członków wnoszących wkład w realizację działań operacyjnych i wyniki przez nich osiągnięte, jak i inne czynniki, takie jak poziom uczestnictwa MŚP i atrakcyjność inicjatywy dla przedsiębiorstw wchodzących na rynek. W razie konieczności powinna ona podjąć działania naprawcze, uwzględniając zasadę otwartości i przejrzystości. (24)Wspólne przedsięwzięcia powinny stwarzać członkom innym niż Unia systematyczną możliwość i zachętę do łączenia swoich działań w zakresie badań naukowych i innowacji z działaniami wspólnego przedsięwzięcia. Wspólne przedsięwzięcie nie powinno udzielać wsparcia finansowego na rzecz działań dodatkowych. Można je jednak rozliczyć jako wkłady rzeczowe członków, jeżeli przyczyniają się do realizacji celów wspólnego przedsięwzięcia i są bezpośrednio związane z jego działalnością. Związek ten można ustalić poprzez wykorzystanie wyników działań pośrednich finansowanych przez wspólne przedsięwzięcie lub na podstawie jego poprzednich inicjatyw lub poprzez wykazanie znaczącej unijnej wartości dodanej. W niniejszym rozporządzeniu należy określić bardziej szczegółowe przepisy dotyczące zakresu działań dodatkowych dla każdego wspólnego przedsięwzięcia w stopniu, w jakim będzie to niezbędne do osiągnięcia pożądanej kierunkowości i skutków. Ponadto rady zarządzające wspólnych przedsięwzięć powinny zdecydować, czy do wyceny wkładów konieczne jest zastosowanie metod upraszczających, takich jak płatności ryczałtowe lub koszty jednostkowe, w celu uproszczenia, osiągnięcia opłacalności i odpowiedniego poziomu ochrony poufnych danych handlowych. (25)Zarządzanie wspólnymi przedsięwzięciami powinno zapewniać dostosowanie ich procesów decyzyjnych do szybko zmieniającego się otoczenia społeczno-gospodarczego i technologicznego oraz do wyzwań globalnych. Wspólne przedsięwzięcia powinny korzystać z wiedzy fachowej, porad i wsparcia ze strony wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron, aby skutecznie realizować swoje zadania i zapewnić synergię na szczeblu unijnym i krajowym. W związku z tym wspólne przedsięwzięcia należy upoważnić do ustanawiania organów doradczych w celu zapewnienia im specjalistycznego doradztwa i wykonywania wszelkich innych zadań o charakterze doradczym, które są niezbędne do osiągnięcia celów wspólnych przedsięwzięć. Ustanawiając organy doradcze, wspólne przedsięwzięcia powinny dopilnować, aby eksperci byli odpowiednio zrównoważeni, zarówno jeżeli chodzi o zakres działalności wspólnego przedsięwzięcia, jak i pod względem równowagi płci. Porady udzielane przez te organy powinny uwzględniać perspektywę naukową, a także perspektywy organów krajowych i regionalnych oraz innych zainteresowanych stron wspólnych przedsięwzięć. (26)Wspólne przedsięwzięcia powinny mieć możliwość powołania organu doradczego pełniącego funkcję doradztwa naukowego. Organ ten lub jego członkowie powinni być w stanie zapewnić niezależne doradztwo naukowe i wsparcie odpowiedniemu wspólnemu przedsięwzięciu. Doradztwo naukowe powinno dotyczyć w szczególności rocznych planów prac, działań dodatkowych, a także – w razie potrzeby – wszelkich innych aspektów zadań wspólnych przedsięwzięć. (27)Wspólne przedsięwzięcia powinny zapewnić, aby państwa członkowskie były dostatecznie informowane o działaniach wspólnych przedsięwzięć, mogły w odpowiednim terminie dostarczać informacje na temat działań podejmowanych w państwach członkowskich oraz aby miały możliwość wnoszenia wkładu w realizację procesów przygotowawczych i decyzyjnych. Taki dialog z państwami członkowskimi jest szczególnie ważny w kontekście synergii i potrzeby zapewnienia dostosowania wysiłków i działań na szczeblu krajowym, regionalnym, unijnym i europejskim w celu osiągnięcia lepszych skutków. Wspólne przedsięwzięcia bez bezpośredniego lub pośredniego udziału państw członkowskich jako partnerów powinny ustanowić grupę przedstawicieli państw w celu dostosowania działalności wspólnych przedsięwzięć do polityki i działań podejmowanych na szczeblu krajowym i regionalnym. (28)W celu zapewnienia, aby wspólne przedsięwzięcia były świadome stanowisk i poglądów zainteresowanych stron z całego łańcucha wartości w swoich odpowiednich dziedzinach, wspólne przedsięwzięcia powinny mieć możliwość powoływania odpowiednich doradczych grup zainteresowanych stron, z którymi mogłyby się konsultować w sprawach horyzontalnych lub konkretnych kwestiach, zgodnie z potrzebami każdego wspólnego przedsięwzięcia. Takie grupy powinny być otwarte dla wszystkich zainteresowanych stron z sektora publicznego i prywatnego, w tym dla zorganizowanych grup interesu, a także dla międzynarodowych grup interesu z państw członkowskich, państw stowarzyszonych oraz innych państw, prowadzących aktywną działalność w obszarze wchodzącym w zakres wspólnego przedsięwzięcia. (29)Wspólne przedsięwzięcia powinny działać w otwarty i przejrzysty sposób pozwalający na terminowe udostępnianie wszelkich istotnych informacji odpowiednim organom, jak również promowanie swoich działań, w tym działań informacyjnych i działań w zakresie upowszechnianie wiedzy, wśród społeczeństwa. (30)Wspólne przedsięwzięcia należy realizować z wykorzystaniem struktur i zasad, które przyczyniają się do zwiększenia skuteczności i zapewniają uproszczenie. W tym celu wspólne przedsięwzięcia powinny przyjąć przepisy finansowe dostosowane do swoich potrzeb zgodnie z art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/1046. (31)Realizacja wspólnych przedsięwzięć powinna opierać się na kryteriach określonych w rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa” dla zinstytucjonalizowanych partnerstw. Powinna być wspierana przez wykorzystanie środków elektronicznych zarządzanych przez Komisję. Informacje związane z działaniami pośrednimi finansowanymi przez wspólne przedsięwzięcia, w tym z ich skutkami, mają zasadnicze znaczenie dla celów kształtowania, realizacji, monitorowania i oceny polityk lub programów unijnych. W związku z tym wspólne przedsięwzięcia powinny zapewnić instytucjom, organom, urzędom lub agencjom Unii dostęp do wszelkich informacji dotyczących finansowanych przez nie działań pośrednich, w tym do wyników beneficjentów uczestniczących w działaniach pośrednich. Takie prawa dostępu powinny być ograniczone do zastosowania niekomercyjnego i niekonkurencyjnego i powinny być zgodne z obowiązującymi zasadami poufności. Pracownikom instytucji, organów, urzędów lub agencji Unii należy udzielić dostępu do tych informacji, z zastrzeżeniem odpowiednich norm bezpieczeństwa informatycznego i bezpieczeństwa informacji oraz zgodnie z zasadami konieczności i proporcjonalności. (32)Uczestnictwo w działaniach pośrednich finansowanych przez wspólne przedsięwzięcia w ramach programu „Horyzont Europa” powinno być zgodne z przepisami określonymi w rozporządzeniu w sprawie programu „Horyzont Europa”. Wspólne przedsięwzięcia powinny zapewniać spójne stosowanie tych zasad w oparciu o odpowiednie środki przyjęte przez Komisję. Wspólne przedsięwzięcia powinny korzystać z korporacyjnego wzoru umowy o udzielenie dotacji opracowanego przez Komisję. W odniesieniu do okresu zgłaszania sprzeciwu wobec przeniesienia prawa własności rezultatów, o którym mowa w [art. 36 ust. 4] rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa”, należy uwzględnić czas trwania cykli innowacji w obszarach objętych zakresem odpowiednich wspólnych przedsięwzięć. (33)Jednym z głównych celów wspólnych przedsięwzięć jest zwiększenie potencjału gospodarczego Unii, a w szczególności jej suwerenności naukowej i technologicznej. Ponadto odbudowa po pandemii wskazuje na potrzebę inwestowania w kluczowe technologie, takie jak sieć 5G, sztuczna inteligencja, chmura, cyberbezpieczeństwo i zielone technologie, oraz waloryzacji tych technologii w Unii. Rezultaty osiągnięte przez wszystkich uczestników będą odgrywać istotną rolę w tym względzie, a wszyscy uczestnicy będą korzystać z finansowania unijnego dzięki rezultatom uzyskanym w ramach projektu i prawom dostępu do nich – nawet ci uczestnicy, którzy nie otrzymali finansowania unijnego. W związku z tym, aby chronić interesy Unii, prawo wspólnych przedsięwzięć do sprzeciwu wobec przeniesienia prawa własności rezultatów lub wobec udzielenia wyłącznej licencji w odniesieniu do rezultatów powinno mieć zastosowanie również do uczestników, którzy nie otrzymali finansowania unijnego. Korzystając z tego prawa sprzeciwu, wspólne przedsięwzięcie powinno zachować sprawiedliwą równowagę między interesami Unii a ochroną praw podstawowych w odniesieniu do rezultatów uczestników, którzy nie otrzymali finansowania, zgodnie z zasadą proporcjonalności, biorąc pod uwagę, że uczestnicy ci nie otrzymali żadnego finansowania unijnego na rzecz działań, dzięki którym uzyskano wyniki. (34)Wkładem finansowym Unii należy zarządzać zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami oraz zgodnie z zasadami zarządzania pośredniego, określonymi w rozporządzeniu (UE, Euratom) 2018/1046. (35)W celu uproszczenia należy zmniejszyć obciążenia administracyjne dla wszystkich stron. Należy unikać podwójnych audytów i nieproporcjonalnej ilości dokumentacji oraz sprawozdań. Audyty beneficjentów środków finansowych Unii przekazywanych na mocy niniejszego rozporządzenia należy przeprowadzać zgodnie z rozporządzeniem w sprawie programu „Horyzont Europa” i innymi odpowiednimi unijnymi programami finansowania.

(36)Interesy finansowe Unii i pozostałych członków wspólnych przedsięwzięć należy chronić przez zastosowanie proporcjonalnych środków w całym cyklu wydatkowania, w tym prewencji i wykrywania nieprawidłowości oraz prowadzenia dochodzeń w ich sprawie, odzyskiwania środków utraconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania kar administracyjnych i finansowych zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) 2018/1046. Z uwagi na szczególny charakter działań realizowanych przez niektóre wspólne przedsięwzięcia, wymagający ich stopniowego wycofywania w ciągu kilku lat, powinno być możliwe rozłożenie wieloletnich zobowiązań budżetowych zaciągniętych przez Komisję i odpowiednie wspólne przedsięwzięcie na roczne raty. W tym względzie zobowiązania budżetowe wspólnych przedsięwzięć, o których mowa w art. 3 ust. 1 lit. b), d) i h), mogą zostać rozłożone na raty roczne. Do dnia 31 grudnia 2024 r. łączna kwota takich zobowiązań budżetowych nie może przekraczać 50 procent maksymalnego wkładu Unii ustalonego zgodnie z art. 10 i art. 145. Od dnia 1 stycznia 2025 r. co najmniej 20 procent łącznego budżetu z pozostałych lat nie może obejmować zobowiązań spłacanych w ratach rocznych. (37)Ze względu na ich specyficzny charakter oraz obecny status, wspólne przedsięwzięcia w dalszym ciągu powinny podlegać odrębnej procedurze udzielania absolutorium. Kontrola sprawozdań finansowych oraz legalności i prawidłowości transakcji stanowiących ich podstawę powinna być przeprowadzana przez Trybunał Obrachunkowy. (38)Zgodnie z [art. 8 ust. 2 lit. c)] rozporządzenia w sprawie programu „Horyzont Europa” wspólne przedsięwzięcia powinny charakteryzować się jasnym podejściem opartym na cyklu życia. W celu odpowiedniej ochrony interesów finansowych Unii należy ustanowić wspólne przedsięwzięcia na okres kończący się w dniu 31 grudnia 2031 r., aby umożliwić im wykonywanie obowiązków związanych z wdrażaniem dotacji do czasu zakończenia ostatnich rozpoczętych działań pośrednich. (39)W kontekście priorytetu Komisji Europejskiej „Europejski Zielony Ład” wspieranego w ramach zmienionej strategii unijnej dotyczącej biogospodarki, unijnej strategii na rzecz bioróżnorodności, komunikatu „Czysta planeta dla wszystkich”, planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym oraz nowego komunikatu „od pola do stołu”, europejski sektor biotechnologiczny, w tym MŚP, regiony i producenci surowców, powinien stać się neutralny dla klimatu, w większym stopniu ukierunkowany na gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz bardziej zrównoważony, pozostając jednocześnie konkurencyjnym w skali globalnej. Silny, zasobooszczędny i konkurencyjny ekosystem innowacji biotechnologicznych może wpłynąć na zmniejszenie zależności od nieodnawialnych surowców kopalnych i surowców mineralnych oraz na przyspieszenie procesu ich zastępowania. Można w nim opracowywać odnawialne bioprodukty, materiały, procesy i składniki odżywcze oparte na odpadach i biomasie dzięki innowacjom ukierunkowanym na zrównoważony rozwój i obieg zamknięty. Taki ekosystem może również generować wartość z lokalnych surowców – w tym odpadów, pozostałości i strumieni ubocznych – aby tworzyć miejsca pracy oraz zapewniać wzrost gospodarczy i rozwój w całej Unii nie tylko na obszarach miejskich, lecz także na obszarach wiejskich i przybrzeżnych, na których produkowana jest biomasa i które często są regionami peryferyjnymi rzadko odnoszącymi korzyści z rozwoju przemysłowym. (40)Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Bioprzemysłu ustanowione w ramach programu „Horyzont 2020” było skoncentrowane na zrównoważonym wykorzystaniu zasobów, zwłaszcza w sektorach zasobochłonnych i wywierających duży wpływ na środowisko, takich jak rolnictwo, sektor włókienniczy i budownictwo, a w szczególności było ukierunkowane również na podmioty, producentów, zakłady i fabryki na szczeblu lokalnym. W jego ocenie śródokresowej opublikowanej w październiku 2017 r. znajdował się solidny zestaw 34 zaleceń, które odzwierciedlono w projekcie Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Biotechnologicznej Europy Opartej na Obiegu Zamkniętym ustanowionego niniejszym rozporządzeniem. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Biotechnologicznej Europy Opartej na Obiegu Zamkniętym nie jest bezpośrednią kontynuacją Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Bioprzemysłu, a raczej programem opartym na osiągnięciach poprzednika i pozbawionym jego niedociągnięć. Zgodnie z tymi zaleceniami Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Biotechnologicznej Europy Opartej na Obiegu Zamkniętym powinno obejmować szersze grono zainteresowanych stron, w tym sektor pierwotny (rolnictwo, akwakultura, rybołówstwo i leśnictwo), jak również dostawców odpadów, pozostałości i strumieni ubocznych, władze regionalne i inwestorów, aby zapobiec niedoskonałościom rynku i niezrównoważonym procesom biotechnologicznym. Aby osiągnąć cele tego wspólnego przedsięwzięcia, należy za jego pośrednictwem finansować wyłącznie projekty zgodne z zasadami obiegu zamkniętego, zrównoważoności i ograniczeń planety. (41)W ramach Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Biotechnologicznej Europy Opartej na Obiegu Zamkniętym należy powołać grupy ds. wdrażania, które powinny pełnić funkcję organów doradczych i aktywnie uczestniczyć w dyskusjach strategicznych służących określeniu programu partnerstwa. Włączenie tych organów doradczych do struktury zarządzania ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia szerszego uczestnictwa i większych inwestycji prywatnych w biosektorze o obiegu zamkniętym. Grupy ds. wdrażania powinny w szczególności zapewniać wsparcie na strategicznych posiedzeniach Rady Zarządzającej, podczas których liderzy branżowi i przedstawiciele zainteresowanych stron wraz z przedstawicielami wysokiego szczebla Komisji spotykają się ze stałą Radą Zarządzającą w celu omówienia i wyznaczenia strategicznego kierunku partnerstwa. (42)Głównym celem Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Ekologicznego Lotnictwa powinno być wnoszenie wkładu w działania służące zmniejszeniu śladu ekologicznego lotnictwa poprzez przyspieszenie procesu opracowywania neutralnych dla klimatu technologii lotniczych w celu ich możliwie jak najszybszego wdrożenia, co w znaczącym stopniu przyczyniłoby się do realizacji ambitnych celów w zakresie łagodzeniu wpływu na środowisko wyznaczonych w Europejskim Zielonym Ładzie, tj. ograniczenia emisji o 55 % do 2030 r. w porównaniu z poziomami z 1990 r. oraz osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. Cel ten można osiągnąć jedynie poprzez przyspieszenie i optymalizację procesów związanych z badaniami naukowymi i innowacjami w lotnictwie oraz poprawę globalnej konkurencyjności unijnego przemysłu lotniczego. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Ekologicznego Lotnictwa powinno również zapewniać, aby czystsze lotnictwo było nadal bezpieczne, pewne i wydajne w odniesieniu do transportu lotniczego pasażerów i towarów. (43)Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Ekologicznego Lotnictwa jest oparte na doświadczeniach zdobytych w ramach Wspólnego Przedsiębiorstwa „Czyste niebo” i Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste niebo 2”. Nowe partnerstwo powinno być bardziej ambitne poprzez ukierunkowanie go na opracowywanie przełomowych instalacji demonstracyjnych. Zgodnie z ustaleniami oceny śródokresowej Wspólnego Przedsięwzięcia „Czyste niebo 2” nowa inicjatywa powinna zapewniać, aby każda instalacja demonstracyjna miała uzasadnienie biznesowe gwarantujące, że opracowane technologie rzeczywiście będą służyły „możliwie jak najszybszemu wdrożeniu”, co jest kluczowym priorytetem. W związku z tym nowa inicjatywa powinna być skoncentrowana na zwiększeniu widoczności jej indywidualnych celów dotyczących wykorzystywania oraz na wzmocnieniu zdolności wspólnego przedsięwzięcia w zakresie monitorowania, zarządzania i sprawozdawczości, aby odzwierciedlić złożoność działań w dziedzinie badań naukowych i innowacji, które są niezbędne do osiągnięcia celów partnerstwa. (44)Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Ekologicznego Lotnictwa powinno opierać się na zróżnicowanej bazie członkowskiej, gromadzącej szerokie spektrum zainteresowanych stron i pomysłów. W celu określenia najbardziej obiecujących podejść i podmiotów zdolnych do ich realizacji Komisja wystosowała zaproszenie do zgłaszania pomysłów i potencjalnych członków. Rada Zarządzająca powinna mieć możliwość wyboru członków stowarzyszonych na podstawie wyników tego zaproszenia, aby zapewnić szybkie rozszerzenie grupy członków. (45)Aby zmaksymalizować i przyspieszyć wpływ działań w zakresie badań naukowych i innowacji podejmowanych w ramach Wspólnych Przedsięwzięć na rzecz Ekologicznego Lotnictwa oraz w celu Badań z zakresu Zarządzania Ruchem Lotniczym w Jednolitej Europejskiej Przestrzeni Powietrznej 3 na skuteczną redukcję emisji z lotnictwa i transformację cyfrową przemysłu lotniczego, działania te powinny obejmować dążenie do ścisłej współpracy z Agencją Unii Europejskiej ds. Bezpieczeństwa Lotniczego (EASA) w ramach prac partnerstwa, zapewniając na wczesnym etapie wymianę wiedzy na temat opracowanych nowych technologii. Będzie to miało kluczowe znaczenie dla przyspieszenia wykorzystania na rynku dzięki ułatwieniu procesu certyfikacji powstających produktów i usług zgodnie z wymogami rozporządzenia (UE) 2018/1189. (46)Aby zmaksymalizować synergię między programami na szczeblu unijnym, krajowym i regionalnym, członkowie Grupy Przedstawicieli Państw w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Ekologicznego Lotnictwa powinni zbadać możliwości zapewnienia wsparcia finansowego na szczeblu krajowym na rzecz znakomitych wniosków, których nie wybrano do finansowania przez to wspólne przedsięwzięcie z powodu nadmiaru zgłoszeń. (47)Europa stoi przed wyzwaniem, jakim jest konieczność odgrywania pierwszoplanowej roli w internalizacji społecznych kosztów emisji gazów cieplarnianych w modelu biznesowym transportu lotniczego, a jednocześnie dalszego zapewniania równych warunków działania w odniesieniu do produktów europejskich na rynku światowym. W związku z tym Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Ekologicznego Lotnictwa powinno wspierać przedstawicieli europejskich w międzynarodowych działaniach normalizacyjnych i prawodawczych. (48)Zainteresowanie wodorem znacznie wzrosło w ciągu ostatnich pięciu lat – wszystkie państwa członkowskie podpisały i ratyfikowały porozumienie paryskie Konferencji Stron (COP 21). Pod koniec 2019 r. Komisja przedstawiła Europejski Zielony Ład, mający na celu przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto. Do obszarów priorytetowych należą czysty wodór, ogniwa paliwowe, inne paliwa alternatywne oraz magazynowanie energii. Wodór zajmuje ważne miejsce w komunikacie „Strategia w zakresie wodoru na rzecz Europy neutralnej dla klimatu” oraz komunikacie w sprawie strategii UE dotyczącej integracji systemu energetycznego, które opublikowano w lipcu 2020 r., a także w kontekście powstania europejskiego sojuszu na rzecz czystego wodoru, który skupia wszystkie zainteresowane strony w celu określenia potrzeb technologicznych, możliwości inwestycyjnych i barier regulacyjnych, aby zbudować w Unii ekosystem czystego wodoru. (49)Specjalne działania w zakresie badań naukowych i innowacji związane z zastosowaniami wodoru wspierane są od 2008 r., głównie poprzez Wspólne Przedsięwzięcia na rzecz Technologii Ogniw Paliwowych i Technologii Wodorowych (Wspólne Przedsiębiorstwo FCH i Wspólne Przedsięwzięcie FCH 2) w ramach 7PR i programu „Horyzont 2020”, jak również poprzez tradycyjne projekty oparte na współpracy, obejmujące wszystkie etapy/obszary łańcucha wartości w zakresie wodoru. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Czystego Wodoru powinno wzmocnić i zintegrować potencjał naukowy Unii w celu przyspieszenia rozwoju i udoskonalania zaawansowanych zastosowań czystego wodoru gotowych do wprowadzenia na rynek w sektorach zastosowań końcowych, tj. w energetyce, transporcie, budownictwie i przemyśle. Będzie to możliwe wyłącznie w połączeniu ze zwiększeniem konkurencyjności unijnego łańcucha wartości w zakresie czystego wodoru, a w szczególności MŚP. (50)Aby osiągnąć cele naukowe Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Czystego Wodoru, wszystkie sektory związane z gospodarką wodorową powinny mieć możliwość zaangażowania się w przygotowanie i realizację jego strategicznego programu badań i innowacji. Należy również zaangażować sektor publiczny, zwłaszcza władze regionalne i krajowe – gdyż te ostatnie są odpowiedzialne za opracowywanie polityki klimatycznej i środków związanych z mechanizmami rynkowymi – aby zniwelować luki między rozwojem technologii gotowych do wprowadzenia na rynek a ich wykorzystywaniem na dużą skalę. (51)Ponieważ wodór może być wykorzystywany jako paliwo, nośnik energii i służyć do przechowywania energii, niezwykle ważne jest, aby partnerstwo na rzecz czystego wodoru nawiązało zorganizowaną współpracę z wieloma innymi partnerstwami w ramach programu „Horyzont Europa”, zwłaszcza z partnerstwami na rzecz sektorów zastosowań końcowych. Partnerstwo na rzecz czystego wodoru powinno współdziałać w szczególności z partnerstwami na rzecz bezemisyjnego transportu drogowego, bezemisyjnego transportu wodnego, europejskiego transportu kolejowego, ekologicznego lotnictwa, procesów korzystnych dla planety oraz czystej stali. W tym celu należy utworzyć strukturę podlegającą Radzie Zarządzającej, aby zapewnić współpracę i synergię między tymi partnerstwami w obszarze technologii wodorowych. Inicjatywa na rzecz czystego wodoru byłaby jedynym partnerstwem skupiającym się na technologiach produkcji wodoru. Współpraca z partnerstwami na rzecz sektorów zastosowań końcowych powinna w szczególności koncentrować się na demonstracji technologii i na wspólnym określaniu specyfikacji. (52)Kolej przyczynia się do tworzenia jednolitego europejskiego obszaru transportu i stanowi podstawowy element długofalowej polityki Unii w dziedzinie strategii zrównoważonego rozwoju. Pod względem rozmiaru gospodarczego bezpośrednia wartość dodana brutto europejskiego sektora kolejowego wynosi 69 mld EUR, a wartość pośrednia – 80 mld EUR. W sektorze tym bezpośrednio zatrudnione było 1,3 mln osób, a pośrednio – ponad milion. (53)Europejski Zielony Ład ma na celu przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto i w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych. Do obszarów priorytetowych należy przyspieszenie przejścia na zrównoważoną i inteligentną mobilność. (54)W komunikacie Komisji „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” (marzec 2020 r.) podkreślono, że sektory zrównoważonej i inteligentnej mobilności takie jak przemysł kolejowy mają zarówno potencjał, jak i odpowiedzialność, aby uczestniczyć w transformacji ekologicznej i cyfrowej, wspierać konkurencyjność przemysłową Europy i podnosić jakość sieci połączeń. Dlatego też transport drogowy, kolejowy, lotniczy i wodny powinny przyczynić się do ograniczenia emisji w sektorze transportu o 90 % do 2050 r. W pierwszej kolejności należy znacznie zwiększyć rolę kolei i śródlądowych dróg wodnych w śródlądowym transporcie towarów, którego 75 % stanowi dziś transport drogowy. (55)Wspólne Przedsięwzięcie Shift2Rail powstało w 2014 r. w celu zarządzania działaniami w zakresie badań naukowych, rozwoju i walidacji w ramach inicjatywy Shift2Rail poprzez połączenie środków z sektora publicznego i prywatnego udostępnionych przez członków przedsięwzięcia oraz poprzez wykorzystanie wewnętrznych i zewnętrznych zasobów technicznych. Ustanowiło ono nowe – zgodne z regułami konkurencji – formy współpracy między zainteresowanymi stronami z całego kolejowego łańcucha wartości oraz spoza tradycyjnego sektora kolejowego oraz wniosło wkład, jakim jest doświadczenie i wiedza fachowa Agencji Kolejowej Unii Europejskiej w kwestiach dotyczących interoperacyjności i bezpieczeństwa.

(56)Celem Wspólnego Europejskiego Przedsięwzięcia Kolejowego powinno być stworzenie zintegrowanej europejskiej sieci kolejowej o wysokiej przepustowości poprzez usunięcie barier dla interoperacyjności i zapewnienie rozwiązań na rzecz pełnej integracji obejmujących zarządzanie ruchem, pojazdy, infrastrukturę i usługi. Powinno ono wykorzystać ogromny potencjał transformacji cyfrowej i automatyzacji w celu obniżenia kosztów kolei, zwiększenia zdolności oraz poprawy jej elastyczności i niezawodności, a także powinno bazować na solidnej referencyjnej architekturze funkcjonalnej systemu wspólnej dla całego sektora, w koordynacji z Agencją Kolejową Unii Europejskiej. (57)W planie centralnym Wspólnego Europejskiego Przedsięwzięcia Kolejowego należy określić priorytetowe działania w zakresie badań naukowych i innowacji oraz ogólną architekturę systemu i zharmonizowane podejście operacyjne, w tym szeroko zakrojone działania demonstracyjne, konieczne do przyspieszenia absorpcji zintegrowanych, interoperacyjnych i znormalizowanych innowacji technologicznych stanowiących niezbędne wsparcie dla jednolitego europejskiego obszaru kolejowego. (58)Kolej jest złożonym systemem, charakteryzującym się bardzo ścisłymi interakcjami między zarządcami infrastruktury, przedsiębiorstwami kolejowymi (przewoźnikami kolejowymi) i ich wyposażeniem (infrastrukturą i taborem). Nie jest możliwe wprowadzanie innowacji bez wspólnych specyfikacji i strategii w całym systemie kolejowym. Filar Systemowy Wspólnego Europejskiego Przedsięwzięcia Kolejowego powinien zatem umożliwić sektorowi uzgodnienie jednolitej koncepcji operacyjnej i architektury systemu, w tym zdefiniowanie usług, bloków funkcjonalnych i interfejsów leżących u podstaw operacji przeprowadzanych w ramach systemu kolejowego. Powinien stanowić ogólne ramy zapewniające, aby badania naukowe były ukierunkowane na powszechnie przyjęte, wspólne wymogi konsumenckie i potrzeby operacyjne. Model zarządzania i proces decyzyjny Wspólnego Europejskiego Przedsięwzięcia Kolejowego powinny odzwierciedlać pierwszoplanową rolę Komisji w ujednolicaniu i integracji europejskiego systemu kolejowego, w szczególności w szybkim i skutecznym wdrażaniu jednolitej koncepcji operacyjnej i architektury systemu, a jednocześnie należy powierzyć partnerom prywatnym role związane z doradztwem i wsparciem technicznym. (59)W celu zapewnienia, aby wyniki badań o niskim poziomie gotowości technologicznej (TRL) były skutecznie wykorzystywane na wyższych poziomach TRL, w szczególności przez Wspólne Europejskie Przedsięwzięcie Kolejowe, biuro programowe przedsięwzięcia powinno realizować takie działania. (60)Aby zapewnić szybkie przenoszenie członkostwa i rozszerzenie grupy członków, w razie potrzeby Rada Zarządzająca Wspólnego Europejskiego Przedsięwzięcia Kolejowego powinna mieć możliwość wyboru członków stowarzyszonych na podstawie wyników zaproszenia do wyrażenia zainteresowania wystosowanego przez Komisję. (61)W kontekście priorytetów Komisji związanych z celami zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, w szczególności celem trzecim, oraz komunikatu „W kierunku kompleksowej strategii współpracy z Afryką” Unia jest zobowiązana przyczyniać się do zapewnienia wszystkim ludziom zdrowego życia oraz promowania dobrobytu, do budowania jeszcze silniejszego partnerstwa między Afryką a Europą oraz do wspierania w Afryce rozwoju potencjału w dziedzinie badań naukowych i innowacji. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia powinno w obszarze innych tzw. technologii medycznych zająć się kwestią braku odpowiedniej diagnostyki, leczenia i szczepionek w celu zwalczania chorób zakaźnych, takich jak HIV, malaria i gruźlica, a także innych chorób zakaźnych powiązanych z ubóstwem i zaniedbanych, które powszechnie występują w Afryce, zwłaszcza w Afryce Subsaharyjskiej. Pandemia COVID-19 dowiodła, że rozbudowana sieć połączeń handlowych i turystycznych między różnymi regionami świata może sprzyjać szybkiemu rozprzestrzenianiu się chorób zakaźnych się po całym świecie. Rozwój technologii medycznych ma zatem zasadnicze znaczenie dla ograniczenia rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych, jak również dla zwalczania ich, gdy się rozprzestrzenią, w celu ochrony zdrowia ludzi w państwach dotkniętych tymi chorobami i w Unii. Aby osiągnąć przywództwo w zakresie zdrowia na świecie silniejsze niż obecna inicjatywa EDCTP2, należy rozszerzyć zakres partnerstwa na reakcję na pojawiające się zagrożenia związane z chorobami zakaźnymi, nasilające się problemy związane z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe oraz współistniejące choroby niezakaźne. (62)Zwalczanie chorób zakaźnych występujących w Afryce Subsaharyjskiej za pomocą nowoczesnych narzędzi technologicznych wymaga zaangażowania dużej liczby podmiotów i zobowiązań długoterminowych. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia powinno przyczyniać się do produktywnego i trwałego tworzenia sieci kontaktów i współpracy Północ-Południe oraz Południe-Południe, budując relacje z wieloma organizacjami sektora prywatnego i publicznego w celu wzmocnienia współpracy projektowej i instytucjonalnej. Program powinien również przyczynić się do nawiązania nowej współpracy Północ-Południe i Południe-Południe na potrzeby prowadzenia badań obejmujących wiele państw i wiele ośrodków w Afryce Subsaharyjskiej. Ponadto regularna konferencja międzynarodowa, forum EDCTP, powinna stanowić platformę dla naukowców i odpowiednich sieci z Europy, Afryki i innych regionów umożliwiającą wymianę wyników i pomysłów oraz nawiązywanie współpracy. (63)Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia powinno bazować na doświadczeniach zdobytych w trakcie realizacji programów EDCTP i EDCTP2, uzyskując wyniki dzięki wykorzystywaniu inwestycji Unii, państw członkowskich, państw stowarzyszonych i państw afrykańskich, których to wyników państwa nie mogłyby osiągnąć indywidualnie ani nie dałoby się ich uzyskać w ramach samego unijnego programu ramowego w zakresie badań naukowych. Stowarzyszenie EDCTP, reprezentujące państwa uczestniczące w programie, powinno wnosić w program EDCTP3 i na rzecz jego realizacji wkład finansowy i w postaci działań dodatkowych. Powinno ono zapewnić znaczące uczestnictwo państw Afryki Subsaharyjskiej w procesie decyzyjnym i ich zaangażowanie w ten proces, co ma zasadnicze znaczenie dla rozwiązania problemu obciążenia chorobami występującego w tych państwach. Inicjatywa powinna obejmować inne podmioty finansujące badania międzynarodowe, takie jak organizacje dobroczynne, przemysł farmaceutyczny i inne państwa trzecie, które powinny uczestniczyć w partnerstwie jako wnoszący wkład partnerzy na zasadzie ad hoc. Ponadto aby zwiększyć oddziaływanie programu, Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia powinno mieć – w przypadku konkretnych zaproszeń – możliwość wskazania podmiotów prawnych, które mogłyby uczestniczyć w działaniach pośrednich. Powinna istnieć możliwość przewidzenia w programie prac, że takie podmioty prawne nie będą kwalifikowały się do finansowania w ramach wspólnego przedsięwzięcia. (64)Niezwykle ważne jest, aby działania badawcze finansowane w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia lub w inny sposób uwzględnione w jego programie prac były w pełni zgodne z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej oraz europejską konwencją praw człowieka i jej protokołami uzupełniającymi, zasadami etycznymi zawartymi w deklaracji helsińskiej Światowego Stowarzyszenia Lekarzy z 2008 r., standardami dobrej praktyki klinicznej przyjętymi przez Międzynarodową konferencję ds. harmonizacji wymagań technicznych dla rejestracji produktów leczniczych stosowanych u ludzi, odpowiednimi przepisami Unii i lokalnymi wymogami etycznymi w krajach, w których działania badawcze mają być prowadzone. Ponadto Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia powinno obejmować wymóg, aby innowacje i interwencje opracowane na podstawie wyników działań pośrednich wspartych w ramach programu były przystępne cenowo i dostępne dla słabszych grup społecznych. (65)Aby Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia odniosło sukces i zachęcało do uczestnictwa w partnerstwie, finansowanie w ramach wspólnego przedsięwzięcia powinno być ograniczone do podmiotów prawnych kwalifikujących się do finansowania w ramach programu „Horyzont Europa” i mających siedzibę w państwach wchodzących w skład stowarzyszenia Partnerstwa pomiędzy Europą a krajami rozwijającymi się w zakresie badań klinicznych (EDCTP). Podmioty mające siedzibę w innych państwach członkowskich Unii, państwach stowarzyszonych i państwach Afryki Subsaharyjskiej powinny nadal mieć możliwość uczestniczenia w zaproszeniach bez otrzymywania finansowania. Ponadto podmioty mające siedzibę w państwach innych niż członkowie stowarzyszenia EDCTP3 powinny również mieć możliwość kwalifikowania się do finansowania w ramach określonych tematów zaproszeń lub w przypadku zaproszenia dotyczącego stanu zagrożenia zdrowia publicznego, jeżeli przewidziano to w programie prac. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Programu EDCTP3 w dziedzinie Globalnego Zdrowia powinno wprowadzać wszelkie stosowne środki, w tym umowne, aby chronić interesy finansowe Unii. Należy dążyć do zawarcia umów naukowo-technicznych z państwami trzecimi. Przed ich zawarciem, jeżeli podmioty mające siedzibę w państwie trzecim nieposiadającym takiej umowy uczestniczą z finansowaniem w działaniu pośrednim, Wspólne Przedsięwzięcie EDCTP3 powinno zastosować środki alternatywne w celu zabezpieczenia interesów Unii: koordynator finansowy działania powinien mieć siedzibę w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym, a kwota płatności zaliczkowej oraz postanowienia umowy o udzielenie dotacji dotyczące odpowiedzialności powinny być dostosowane w celu należytego uwzględnienia ryzyka finansowego. (66)W kontekście priorytetów Komisji Europejskiej „Gospodarka służąca ludziom” oraz „Europa na miarę ery cyfrowej” przemysł europejski, w tym MŚP, powinien stać się bardziej ekologiczny, w większym stopniu ukierunkowany na gospodarkę o obiegu zamkniętym i bardziej cyfrowy, pozostając jednocześnie konkurencyjnym w skali globalnej. Komisja podkreśliła rolę wyrobów medycznych i technologii cyfrowych w stawianiu czoła pojawiającym się wyzwaniom oraz korzystania z usług w dziedzinie e-zdrowia w celu zapewnienia wysokiej jakości opieki zdrowotnej, a także wezwała do zapewnienia dostaw przystępnych cenowo leków w celu zaspokojenia potrzeb Unii, a jednocześnie wspierania innowacyjnego europejskiego przemysłu farmaceutycznego, który należy do światowej czołówki. Celem Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Inicjatywy w dziedzinie Innowacji w Ochronie Zdrowia jest przyczynienie się do wzmocnienia konkurencyjności unijnego sektora opieki zdrowotnej, będącego podstawą unijnej gospodarki opartej na wiedzy, aby zwiększyć aktywność gospodarczą w zakresie rozwoju technologii medycznych, zwłaszcza zintegrowanych rozwiązań w zakresie zdrowia, a tym samym ma ono stanowić narzędzie zwiększające suwerenność technologiczną i wspierające transformację cyfrową naszych społeczeństw. Takie priorytety polityczne można osiągnąć poprzez gromadzenie kluczowych podmiotów: środowiska akademickiego, przedsiębiorstw różnej wielkości i użytkowników końcowych innowacji w zakresie zdrowia w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego na rzecz badań naukowych i innowacji w dziedzinie zdrowia. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Inicjatywy w dziedzinie Innowacji w Ochronie Zdrowia powinno pomóc w osiągnięciu celów europejskiego planu walki z rakiem oraz „Europejskiego planu działania »Jedno zdrowie« na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe”. Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Inicjatywy w dziedzinie Innowacji w Ochronie Zdrowia powinno być dostosowane do nowej strategii przemysłowej dla Europy, strategii farmaceutycznej dla Europy i strategii MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy. (67)Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Inicjatywy w dziedzinie Innowacji w Ochronie Zdrowia jest oparte na doświadczeniach zdobytych w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Drugiej Inicjatywy w zakresie Leków Innowacyjnych (Wspólne Przedsięwzięcie IMI 2), w tym prac przeprowadzonych w ramach tej inicjatywy w celu zwalczania pandemii COVID-19. Zgodnie z zaleceniami zawartymi w ocenie śródokresowej Wspólnego Przedsięwzięcia IMI 2 następna inicjatywa powinna służyć umożliwieniu „aktywnego zaangażowania innych sektorów przemysłu wraz z przemysłem farmaceutycznym w celu wykorzystania ich wiedzy fachowej przy opracowywaniu nowych interwencji medycznych”. Te sektory przemysłu muszą zatem obejmować sektory biologicznych produktów leczniczych, biotechnologii i technologii medycznej, w tym przedsiębiorstwa działające w obszarze technologii cyfrowych. Zakres inicjatywy powinien obejmować profilaktykę, diagnostykę, leczenie i zarządzanie chorobą oraz musi być ustalony z należytym uwzględnieniem znacznego obciążenia pacjentów lub społeczeństwa wynikającego z ciężkości choroby lub liczby osób nią dotkniętych, jak również znacznych skutków ekonomicznych choroby dla pacjentów i systemów opieki zdrowotnej. Finansowane działania muszą odpowiadać potrzebom Unii w zakresie zdrowia publicznego, wspierając rozwój przyszłych innowacji w dziedzinie zdrowia, które będą bezpieczne, ukierunkowane na ludzi, skuteczne, opłacalne i przystępne cenowo dla pacjentów i systemów opieki zdrowotnej. (68)Aby zapewnić najlepsze możliwości generowania nowych pomysłów naukowych oraz udanych działań w zakresie badań naukowych i innowacji, kluczowymi podmiotami Wspólnego Przedsięwzięcia na rzecz Inicjatywy w dziedzinie Innowacji w Ochronie Zdrowia powinni być naukowcy z różnego rodzaju podmiotów publicznych i prywatnych. Jednocześnie użytkownicy końcowi, tacy jak obywatele Unii, pracownicy opieki zdrowotnej i świadczeniodawcy, powinni dostarczyć informacji na potrzeby strategicznego projektowania inicjatywy i jej działań, zapewniając, aby odpowiadała ona ich potrzebom. Ponadto ogólnounijne i krajowe organy regulacyjne, organy ds. oceny technologii medycznych i płatnicy w systemie opieki zdrowotnej również powinni na wczesnym etapie dostarczyć informacji na potrzeby działań partnerstwa – przy zapewnieniu braku konfliktu interesów – aby zwiększyć prawdopodobieństwo, że wyniki finansowanych działań będą spełniać wymogi niezbędne do ich wykorzystywania, a tym samym osiągnięcia oczekiwanych skutków. Wszystkie te informacje powinny pomóc w lepszym ukierunkowaniu wysiłków badawczych na obszary, w których potrzeby nie są zaspokojone. (69)Obecne wyzwania i zagrożenia w dziedzinie zdrowia mają charakter globalny. W związku z tym inicjatywa powinna być otwarta na uczestnictwo międzynarodowych podmiotów akademickich, przemysłowych i regulacyjnych, aby można było w jej ramach korzystać z szerszego dostępu do danych i wiedzy fachowej, reagować na pojawiające się zagrożenia zdrowia oraz osiągnąć konieczne skutki społeczne, w szczególności lepsze efekty zdrowotne dla obywateli Unii. Jednocześnie większość działań partnerstwa powinna być prowadzona w państwach członkowskich Unii i w państwach stowarzyszonych w ramach programu „Horyzont Europa”. (70)Cele partnerstwa powinny skupiać się na obszarze przedkonkurencyjnym, tworząc w ten sposób bezpieczną przestrzeń dla efektywnej współpracy między przedsiębiorstwami zajmującymi się różnymi technologiami medycznymi. Aby odzwierciedlić integracyjny charakter inicjatywy, pomóc w przełamaniu schematycznego myślenia w sektorach przemysłu medycznego i wzmocnić współpracę między przemysłem a środowiskiem akademickim, większość projektów finansowanych w ramach inicjatywy powinna mieć charakter międzysektorowy. (71)Termin „kluczowe technologie cyfrowe” oznacza podzespoły i układy elektroniczne, na których opierają się wszystkie główne sektory gospodarki. Komisja podkreśliła potrzebę doskonalenia tych technologii w Europie, w szczególności w kontekście realizacji priorytetów polityki europejskiej takich jak autonomia technologii cyfrowych. Znaczenie tego obszaru i wyzwania, przed którymi stoją zainteresowane strony w Unii, wymagają szybkich posunięć, tak aby w europejskich łańcuchach innowacji i wartości nie było słabych ogniw. Należy zatem na szczeblu Unii ustanowić mechanizm, aby połączyć i skoncentrować wsparcie na rzecz badań naukowych i innowacji w zakresie podzespołów i układów elektronicznych udzielane przez państwa członkowskie, Unię i sektor prywatny. (72)Wspólne Przedsięwzięcie na rzecz Kluczowych Technologii Cyfrowych powinno zajmować się precyzyjnie zdefiniowanymi zagadnieniami, które umożliwiłyby szeroko rozumianym gałęziom przemysłu europejskiego projektowanie, wytwarzanie i stosowanie najbardziej innowacyjnych podzespołów i układów elektronicznych. Zorganizowane i sko