UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Rozporządzenie Rady 2020/672 („rozporządzenie w sprawie SURE”) określa ramy prawne udzielania pomocy finansowej Unii państwom członkowskim, które w wyniku pandemii COVID-19 doświadczają poważnych zakłóceń gospodarczych lub są nimi istotnie zagrożone. Wsparcie w ramach SURE służy finansowaniu przede wszystkim mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy lub podobnych środków służących ochronie pracowników i osób samozatrudnionych, a tym samym zmniejszeniu skali bezrobocia i utraty dochodów, a dodatkowo także finansowaniu niektórych środków ochrony zdrowia, w szczególności w miejscu pracy.

W dniu 3 sierpnia 2020 r. Hiszpania zwróciła się z wnioskiem o pomoc finansową Unii na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie SURE Komisja skonsultowała się z władzami hiszpańskimi w celu zweryfikowania nagłego i znacznego wzrostu faktycznych i planowanych wydatków spowodowanych pandemią COVID-19 i związanych bezpośrednio ze zmniejszonym wymiarem czasu pracy pracowników, podobnymi mechanizmami przewidzianymi w szczególności dla osób samozatrudnionych i pracowników sektora turystycznego oraz ze świadczeniami zdrowotnymi dla pracowników zakażonych COVID-19. Dotyczy to w szczególności:

a)rekompensaty za wynagrodzenie w wysokości do 70 % podstawowego wynagrodzenia pracowników objętych przestojem w ramach mechanizmu zmniejszonego wymiaru czasu pracy „ERTE” (Expediente de Regulación Temporal de Empleo). Górny pułap rekompensaty wynosi maksymalnie 1 098,09 EUR miesięcznie. Kwota ta może wzrosnąć do 1 254,96 EUR miesięcznie lub 1 411,83 EUR miesięcznie w zależności od liczby dzieci pozostających na utrzymaniu beneficjenta;

b)całkowitego lub częściowego zwolnienia z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne, w zależności od wielkości przedsiębiorstwa pracodawcy oraz miesiąca roku, w odniesieniu do pracowników korzystających z „ERTE”. Zwolnienie oznacza utratę dochodów przez rząd, co do celów wykonania rozporządzenia Rady 2020/672 można uznać za równoważne z wydatkami publicznymi;

c)świadczenia z tytułu „zaprzestania działalności” (tzn. całkowitego lub częściowego zawieszenia działalności prowadzonej na własny rachunek) oraz powiązanych zwolnień z opłacania składek na ubezpieczenia społeczne. W ramach środka wypłacane są comiesięczne płatności w okresie, przez który przedsiębiorstwa muszą pozostać zamknięte, albo – jeżeli są otwarte – w przypadku spadku obrotów o ponad 75 %;

d)świadczenia na rzecz pracowników sektora turystycznego stale pracujących sezonowo, którzy nie byli w stanie powrócić do swojej działalności w planowanych terminach;

e)zwolnienia pracodawców z opłacania składek na ubezpieczenie społeczne (o 50 %) w celu wsparcia „ochrony zatrudnienia w sektorze turystycznym” podczas stanu nadzwyczajnego i w późniejszym okresie przy jednoczesnym utrzymaniu minimalnego poziomu ochrony socjalnej dla kilku kategorii pracowników. Średnie miesięczne wydatki ogółem w przeliczeniu na liczbę osób, w odniesieniu do których przedsiębiorstwa otrzymały dofinansowanie, dają średnie wydatki na osobę miesięcznie w wysokości około 192 EUR;

f)świadczeń zdrowotnych dla pracowników nieobecnych w pracy ze względu na COVID-19 (pracowników objętych prewencyjną izolacją albo zakażonych). Środek ten jest podobny do mechanizmu dotyczącego wypadków przy pracy (tzn. świadczenia są wyższe i wypłaca je fundusz zabezpieczenia społecznego od pierwszego dnia zwolnienia), przy czym górny pułap świadczeń wynosi 75 % wynagrodzenia podstawowego.

Hiszpania przekazała Komisji stosowne informacje.

Uwzględniając dostępne dowody, Komisja zwraca się do Rady z wnioskiem o przyjęcie decyzji wykonawczej o udzieleniu Hiszpanii pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE w celu wsparcia powyższych środków.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek jest w pełni zgodny z rozporządzeniem Rady 2020/672, na podstawie którego jest przedkładany. Niniejszy wniosek stanowi uzupełnienie innego instrumentu prawnego Unii przewidującego udzielenie wsparcia państwom członkowskim w sytuacjach nadzwyczajnych, a mianowicie rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiającego Fundusz Solidarności Unii Europejskiej („rozporządzenie (WE) nr 2012/2002”). W dniu 30 marca przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/461, które zmienia powyższy instrument w celu rozszerzenia jego zakresu w sposób, który uwzględnia poważne sytuacje kryzysowe dotyczące zdrowia publicznego, oraz określa konkretne działania kwalifikujące się do finansowania.

•Spójność z innymi politykami Unii

Wniosek jest jednym z licznych środków opracowanych w odpowiedzi na obecną pandemię COVID-19, takich jak inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa, i stanowi uzupełnienie innych instrumentów wspierających zatrudnienie, takich jak Europejski Fundusz Społeczny i Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) / InvestEU. Wykorzystując operacje zaciągania i udzielania pożyczek jako wsparcie państw członkowskich w konkretnym przypadku pandemii COVID-19, wniosek ten jest wykorzystywany przez państwa członkowskie na drugiej linii obrony, na potrzeby finansowania mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy oraz podobnych rozwiązań, co może pomóc w ochronie miejsc pracy, a tym samym pracowników i osób samozatrudnionych, przed ryzykiem bezrobocia.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ