Zakres kompetencji Unii według Traktatu (art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej oraz art. 67, 78 i 80 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej) Unia zapewnia swoim obywatelom przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowana jest swoboda przepływu osób, w powiązaniu z właściwymi środkami w odniesieniu do kontroli granic zewnętrznych, azylu, imigracji, jak również zapobiegania i zwalczania przestępczości. Unia rozwija wspólną politykę w dziedzinie azylu, dodatkowej ochrony i tymczasowej ochrony, mającą na celu przyznanie odpowiedniego statusu każdemu obywatelowi państwa trzeciego wymagającemu międzynarodowej ochrony oraz mającą na celu zapewnienie przestrzegania zasady non-refoulement. Polityka ta musi być zgodna z konwencją genewską z dnia 28 lipca 1951 r. i protokołem z dnia 31 stycznia 1967 r. dotyczącymi statusu uchodźców, jak również z innymi odpowiednimi traktatami. W tym celu należy przyjąć środki dotyczące wspólnego europejskiego systemu azylowego obejmującego: jednolity status azylu dla obywateli państw trzecich, obowiązujący w całej Unii; jednolity status ochrony uzupełniającej dla obywateli państw trzecich, którzy nie uzyskawszy azylu europejskiego, wymagają międzynarodowej ochrony; wspólny system tymczasowej ochrony dla wysiedleńców, na wypadek masowego napływu; wspólne procedury przyznawania i pozbawiania jednolitego statusu azylu lub ochrony uzupełniającej; kryteria i mechanizmy ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrywanie wniosku o udzielenie azylu lub ochrony uzupełniającej; normy dotyczące warunków przyjmowania osób ubiegających się o azyl lub o ochronę uzupełniającą; partnerstwo i współpracę z państwami trzecimi w celu zarządzania napływem osób ubiegających się o azyl lub o ochronę uzupełniającą lub tymczasową. W przypadku gdy jedno lub więcej państw członkowskich znajdzie się w nadzwyczajnej sytuacji charakteryzującej się nagłym napływem obywateli państw trzecich, możliwe jest przyjęcie środków tymczasowych na korzyść zainteresowanego państwa lub państw członkowskich. Polityka Unii w dziedzinie azylu oraz wprowadzanie jej w życie podlega zasadzie solidarności i sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi, w tym również na płaszczyźnie finansowej.

Kompetencje Urzędu (rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 439/2010 w sprawie utworzenia Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu) Cele Urząd przyczynia się do utworzenia wspólnego europejskiego systemu azylowego. Celem Urzędu jest ułatwianie, koordynowanie i zacieśnianie praktycznej współpracy między państwami członkowskimi w dziedzinie azylu, między innymi poprzez: zapewnianie państwom członkowskim wsparcia praktycznego i operacyjnego; zapewnianie wsparcia operacyjnego państwom członkowskim, które mają szczególne potrzeby, lub których systemy azylowe znajdują się pod szczególną presją; udzielanie naukowego i technicznego wsparcia w zakresie polityki i prawodawstwa Unii we wszystkich dziedzinach mających bezpośredni lub pośredni wpływ na kwestie azylowe. Zadania — Wsparcie bieżące: wspieranie i stymulowanie zapewnienia wspólnej jakości procedur azylowych poprzez wspólne szkolenia, wspólny program szkoleń dla pracowników służb azylowych oraz wspólne informacje o krajach pochodzenia. — Wsparcie specjalne: pomoc dostosowana do potrzeb, budowanie zdolności, relokacja, wsparcie specjalne i specjalne procedury kontroli jakości. — Pomoc doraźna: solidarność z państwami członkowskimi mającymi do czynienia ze szczególną presją w trakcie udzielania wsparcia tymczasowego i pomocy tymczasowej w celu naprawy lub odbudowy systemu azylowego. — Wsparcie w zakresie wymiany informacji i analiz: wymiana i scalanie informacji i danych, analiz i ocen – oprócz porównywania i wymiany informacji również analiza wspólnych tendencji oraz wspólna ocena. — Wsparcie na rzecz państw trzecich: wspieranie wymiaru zewnętrznego, wspieranie partnerstw z państwami trzecimi dążących do wypracowania wspólnych rozwiązań, np. poprzez budowanie zdolności i regionalne programy ochrony oraz koordynowanie działań podejmowanych przez państwa członkowskie w dziedzinie przesiedleń.

Zarządzanie Zarząd Skład W skład zarządu Urzędu wchodzi po jednym członku z każdego państwa członkowskiego poza Danią, dwóch członków z Komisji Europejskiej oraz jeden członek z UNHCR bez prawa głosu. Członkowie mianowani są na podstawie swojego doświadczenia, odpowiedzialności zawodowej oraz wysokich kompetencji w dziedzinie azylu. Również Chorwacja mogła uczestniczyć we wszystkich posiedzeniach zarządu i pozostałych spotkaniach w charakterze obserwatora do dnia 1 lipca 2013 r., gdy została pełnoprawnym członkiem Urzędu po wejściu w życie traktatu o przystąpieniu Chorwacji z dnia 9 grudnia 2011 r. Dania, Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Szwajcaria mogą uczestniczyć we wszystkich posiedzeniach zarządu i pozostałych spotkaniach w charakterze obserwatorów. Zadania Najważniejsze obowiązki zarządu Urzędu jako organu odpowiedzialnego za zarządzanie i planowanie są wymienione w art. 29 rozporządzenia w sprawie EASO. Należą do nich: mianowanie dyrektora wykonawczego oraz przyjmowanie programów prac Urzędu, jego rocznych sprawozdań i jego budżetu ogólnego. Zarząd ponosi ogólną odpowiedzialność za skuteczne wykonywanie obowiązków przez Urząd. Dyrektor wykonawczy Dyrektor wykonawczy, który pełni swoje obowiązki z zachowaniem niezależności, jest prawnym przedstawicielem Urzędu. Jest odpowiedzialny między innymi za zarządzanie administracyjne Urzędem oraz za realizację programów prac i decyzji zarządu. W dniu 1 lutego 2011 r. stanowisko dyrektora wykonawczego Urzędu objął Robert K. Visser. Jego kadencja trwa pięć lat z możliwością jednokrotnego przedłużenia na kolejne trzy lata. Forum doradcze Urząd ustanowił forum doradcze zgodnie z art. 51 rozporządzenia w sprawie EASO. Za pośrednictwem forum doradczego Urząd może zapewnić prowadzenie ścisłego dialogu z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz właściwymi organami. Forum doradcze jest miejscem wymiany informacji i ośrodkiem gromadzenia wiedzy pomiędzy Urzędem a organizacjami społeczeństwa obywatelskiego oraz właściwymi organami prowadzącymi działalność w dziedzinie polityki azylowej. Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie EASO forum doradcze zbiera się na posiedzeniach plenarnych co najmniej raz w roku. Ponadto Urząd prowadzi roczny kalendarz, na podstawie którego są organizowane różne formy konsultacji, tj. spotkania ekspertów, warsztaty, seminaria i konsultacje internetowe. Kontrola wewnętrzna Służba Audytu Wewnętrznego Komisji. Kontrola zewnętrzna Europejski Trybunał Obrachunkowy. Organ udzielający absolutorium z wykonania budżetu Parlament Europejski działający na zalecenie Rady.

Środki udostępnione Urzędowi w roku 2013 Ostateczny budżet 12 mln euro Zatrudnienie na dzień 31 grudnia 2013 r. Stanowiska zatwierdzone (pracownicy zatrudnieni na czas określony): 45 Stanowiska obsadzone: 44 Inne stanowiska (pracownicy kontraktowi i oddelegowani eksperci krajowi): 32 Stanowiska obsadzone: 27 Liczba stanowisk ogółem: 77 Stanowiska obsadzone: 71, w tym pracownicy wykonujący zadania: — operacyjne: 43 — administracyjne i pomocnicze: 28

Produkty i usługi w roku 2013 Działalność Urzędu obejmuje pięć głównych obszarów: wsparcie bieżące, wsparcie specjalne, pomoc doraźną, wsparcie w zakresie wymiany informacji i analiz oraz wsparcie na rzecz państw trzecich. Wsparcie stałe: W zakresie szkoleń Urząd zorganizował 13 szkoleń dla osób przeprowadzających szkolenia, przygotował trzy nowe moduły szkoleń i zaktualizował sześć już istniejących modułów, opracował dwa podręczniki treningowe oraz tzw. „kokpit szkoleniowy”, zaprojektował nową ścieżkę szkoleniową, zorganizował doroczne seminarium dydaktyczne, dwa spotkania treningowe krajowych punktów kontaktowych oraz spotkanie z treningową grupą odniesienia. Prace Urzędu nad zapewnieniem jakości procedur i decyzji azylowych objęły opracowanie mapy jakości Urzędu, organizację czterech posiedzeń tematycznych w ramach współpracy praktycznej oraz jednego spotkania krajowych punktów kontaktowych na temat jakości. W odniesieniu do informacji o krajach pochodzenia Urząd przyjął podejście promujące sieci informacji o krajach pochodzenia, opracował trzy takie sieci dotyczące Syrii, Somalii i Pakistanu, za pośrednictwem wspólnego europejskiego portalu poświęconego tym informacjom udostępnił 2108 dokumentów dotyczących informacji o kraju pochodzenia, zorganizował dwa spotkania krajowych administratorów portalu, dwa spotkania strategicznych sieci informacji o krajach pochodzenia oraz dziesięć warsztatów i seminariów dla poszczególnych krajów. Dodatkowo Urząd przeprowadził analizę porównawczą na temat Bałkanów Zachodnich i zorganizował szkolenie na temat portalu poświęconego informacjom o kraju pochodzenia. W zakresie problematyki nieletnich bez opieki Urząd wydał publikację pt. „Praktyka szacowania wieku w Europie – podejście Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu”, zorganizował cztery posiedzenia w ramach praktycznej współpracy, doroczną konferencję na temat nieletnich bez opieki oraz przeprowadził badania na temat poszukiwania członków rodziny. Urząd zaktualizował też listę języków, których tłumacze są dostępni w państwach członkowskich, uczestniczył w odpowiednich spotkaniach z agencjami partnerskimi z obszaru wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w zakresie handlu ludźmi i zacieśnił współpracę z pracownikami sądów i trybunałów. Wsparcie specjalne: Urząd zapewnił wsparcie specjalne Szwecji i Włochom. W przypadku Szwecji Urząd przeprowadził specjalne szkolenie na temat swoich dwóch modułów, zaś w przypadku Włoch przyczynił się do wdrożenia specjalnego planu wsparcia obejmującego 45 działań wspierających. Oddelegowano 25 ekspertów w ramach dziesięciu zespołów wsparcia w celu przeprowadzenia sześciu warsztatów tematycznych na temat rozporządzenia Dublin III i informacji na temat kraju pochodzenia, w celu dokonania analizy włoskiego systemu przyjmowania i przeprowadzenia szkolenia dla przedstawicieli włoskiego sądownictwa. Dodatkowo Urząd zorganizował dwa posiedzenia odbywające się w ramach praktycznej współpracy na temat relokacji, uczestniczył w pierwszym dorocznym forum ds. relokacji i w Śródziemnomorskiej Grupie Zadaniowej, co oznaczało osiem przeznaczonych dla niego działań. Pomoc doraźna: Urząd udzielił pomocy doraźnej Grecji i Bułgarii, oddelegowując 49 ekspertów w ramach 25 zespołów wsparcia w dziedzinie azylu. Wdrożono wspólny projekt Urzędu i UNHCR dotyczący biegu postępowań sądowych toczących się w Grecji, a na granicy rumuńsko-węgierskiej przeprowadzono ćwiczenia alarmowe z agencją Frontex. Urząd zorganizował trzy posiedzenia krajowych punktów kontaktowych rezerwy interwencyjnej w dziedzinie azylu. Wsparcie w zakresie wymiany informacji i analiz: Urząd opublikował roczne sprawozdanie dotyczące sytuacji w dziedzinie azylu w UE w 2012 r. oraz trzy kwartalne sprawozdania i 12 miesięcznych sprawozdań dotyczących azylu w UE. Ponadto Urząd przeprowadził II etap prac nad systemem wczesnego ostrzegania i gotowości. Wsparcie na rzecz państw trzecich: Urząd przyjął strategię wymiaru zewnętrznego, uczestniczył w „procesie praskim” i w partnerstwie na rzecz mobilności zawartym między UE a Tunezją i Marokiem oraz w dialogu na temat migracji, mobilności i bezpieczeństwa z Jordanią. O realizacji projektu z tymi trzema krajami zdecydowano w grudniu 2013 r. w kontekście europejskiego instrumentu sąsiedztwa i partnerstwa. Wreszcie Urząd zorganizował dwa posiedzenia w ramach współpracy praktycznej: jedno na temat przesiedleń, a drugie na temat zewnętrznego wymiaru wspólnego europejskiego systemu azylowego, a także uczestniczył w dwóch warsztatach zorganizowanych w ramach instrumentu pomocy technicznej i wymiany informacji. Pod względem organizacyjnym działalność Urzędu objęła organizację czterech posiedzeń zarządu, przyjęcie trzech decyzji zarządu, zawarcie umowy o współpracy z UNHCR i Agencją Praw Podstawowych Unii Europejskiej, zorganizowanie trzeciego posiedzenia forum doradczego oraz przeprowadzenie konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim na różne tematy. Urząd przyjął wieloletni program prac na lata 2014–2016. W 2013 r. Komisja Europejska przeprowadziła ocenę oddziaływania Urzędu na praktyczną współpracę w dziedzinie azylu i wspólnego europejskiego systemu azylowego.