[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 25.2.2010

KOM(2010)60 wersja ostateczna

ROCZNE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie starań podjętych przez państwa członkowskie w 2008 r., zmierzających do osiągnięcia trwałej równowagi pomiędzy zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów

[SEK(2010)146] [SEK(2010)147]

SPIS TREŚCI

ROCZNE SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie starań podjętych przez państwa członkowskie w 2008 r., zmierzających do osiągnięcia trwałej równowagi pomiędzy zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów

1. Wprowadzenie 3

2. Podsumowanie rocznych sprawozdań państw członkowskich 3

3. Przestrzeganie zasad zarządzania zdolnością połowową. Wyniki ogólne 9

3.1. Wyniki w odniesieniu do floty kontynentalnej z wyjątkiem statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych 9

3.2. Wyniki dla floty statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych 10

4. Wnioski Komisji 10

WPROWADZENIE

Państwa członkowskie są zobowiązane[1] do przedkładania Komisji do dnia 1 maja każdego roku sprawozdania dotyczącego starań podjętych w poprzednim roku na rzecz osiągnięcia trwałej równowagi między zdolnością połowową floty a dostępnymi uprawnieniami do połowów. Sprawozdania państw członkowskich są dostępne na portalu Europa[2]. Na podstawie tych sprawozdań oraz danych zawartych w rejestrze wspólnotowej floty rybackiej Komisja sporządziła podsumowanie za rok 2008 i przedstawiła je Komitetowi Naukowo-Technicznemu i Ekonomicznemu ds. Rybołówstwa (STECF) oraz Komitetowi ds. Rybołówstwa i Akwakultury. W niniejszym sprawozdaniu Komisja przedstawia Radzie i Parlamentowi Europejskiemu powyższe podsumowanie sprawozdań państw członkowskich wraz z załącznikiem technicznym (SEC(2010) 146) oraz opiniami wyżej wymienionych komitetów (SEC(2010) 147). W załączniku technicznym przedstawiono szczegółowe uwagi na temat zarządzania zdolnością połowową[3] oraz tabele i wykresy ukazujące ogólne tendencje występujące w ramach floty rybackiej UE oraz informacje o przestrzeganiu przez państwa członkowskie systemu wprowadzania/wycofywania statków z floty. Dodatkowo na portalu Europa dostępne są następujące informacje w języku angielskim:

- szczegółowe wyniki w zakresie przestrzegania systemu przez poszczególne państwa członkowskie,

- wyniki dla każdego z najbardziej oddalonych regionów Unii,

- sprawozdania państw członkowskich.

PODSUMOWANIE ROCZNYCH SPRAWOZDAń PAńSTW CZłONKOWSKICH

W tym roku tylko dziewięć państw członkowskich przedłożyło sprawozdania w terminie, natomiast pozostałe sprawozdania przesłano z opóźnieniem wynoszącym od tygodnia do dwunastu tygodni. Pomimo tych opóźnień Komisja przedstawiła wyżej wymienionym komitetom sprawozdanie podsumowujące do dnia 31 lipca 2009 r. Należy dodać, że choć wiele państw członkowskich zastosowało się do schematu określonego dla sprawozdania w art. 13 rozporządzenia 1438/2003, jakość przekazanych informacji nie zawsze była wystarczająca do celów niniejszego sprawozdania.

Sprawozdanie zawiera opisy stanu floty rybackiej opracowane przez państwa członkowskie, a także przedstawia wpływ obowiązujących programów na rzecz zmniejszenia nakładu połowowego oraz przestrzeganie przez państwa członkowskie systemu wprowadzania/wycofywania statków z floty.

W celu wsparcia państw członkowskich w dokonaniu spójnej i rzeczowej analizy równowagi między ich flotą a dostępnymi uprawnieniami do połowów Komisja – we współpracy ze STECF – opracowała wytyczne dotyczące lepszej analizy równowagi między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów. W odniesieniu do sprawozdań za 2007 r. niewielka liczba państw członkowskich zastosowała te wytyczne. W przypadku sprawozdania rocznego za 2008 r. stosowanie wytycznych było częstsze i 12 państw przedstawiło obliczenia oraz interpretację wszystkich lub niektórych zalecanych wskaźników. W niektórych przypadkach obliczenia wykazały wysoki stopień nadmiernej zdolności połowowej. Bardziej szczegółowe wyjaśnienie dotyczące stosowania wytycznych oraz podsumowanie wskaźników znajduje się w dokumencie roboczym służb Komisji.

Belgia: W belgijskim sprawozdaniu zastosowano wytyczne w odniesieniu do segmentu trawlerów poławiających włokiem rozprzowym, który jest najważniejszym segmentem belgijskiej floty. W odniesieniu do segmentu statków rybackich o długości od 12 do 24 m odnotowano niski stopień wykorzystania zdolności połowowej i ujemny zwrot z inwestycji, co świadczy o pewnym nadmiarze zdolności połowowej; z drugiej strony segment statków rybackich o długości od 24 do 40 m wykazał wyższe wykorzystanie zdolności połowowej i dodatni zwrot z inwestycji. W 2008 r. odnotowano niewielki spadek pojemności bez pomocy publicznej. Zgodnie z programem operacyjnym EFR na lata 2007-2013 Belgia zamierza opracować program dostosowania floty w okresie 2009-2010 dla dużego segmentu floty (powyżej 221 kW) poławiającego włokiem rozprzowym. Segment statków rybackich o długości od 24 do 40 m poławiających włokiem rozprzowym odnotował duże wykorzystanie kwoty gładzicy i soli we wszystkich obszarach, z wyjątkiem obszaru VIIa. Zgodnie ze sprawozdaniem niewielkie wykorzystanie zdolności połowowej w tym obszarze wynika z innych czynników (wyższej kwoty krajowej z powodu wymian, wysokich kosztów paliwa i złomowania statków w 2006 r.).

Bułgaria: bułgarska flota składa się w 96 % z małych statków. Zgodnie ze sprawozdaniem z ogólnej liczby 2 547 statków w 2008 r. 1 820 statków było nieaktywnych. Na podstawie decyzji administracyjnej, podjętej przed przystąpieniem, do floty wprowadzono dwa statki. W sprawozdaniu Bułgarii zastosowano wytyczne. Wskaźnik techniczny wykazuje niskie wykorzystanie zdolności połowowej we wszystkich segmentach floty. Statki o długości poniżej 6 m oceniono najbardziej negatywnie i Bułgaria zamierza podjąć działania na rzecz poprawy stanu tego segmentu. W odniesieniu do bułgarskiej floty nie zastosowano żadnego programu dostosowania nakładu połowowego. Bułgaria stosuje system kwotowania wyłącznie w odniesieniu do dwóch najważniejszych gatunków: skarpa i szprota.

Dania: W sprawozdaniu Danii zastosowano wytyczne w odniesieniu do 11 segmentów floty sklasyfikowanych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie zbierania danych[4]. Podane wskaźniki wykazują równowagę między zasobami ryb a wielkością czynnej floty. Nadmierną zdolność połowową przypisano statkom o długości poniżej 12 m. Wiele segmentów floty odnotowuje dobre wyniki gospodarcze. W okresie 2003-2008 zdolność połowowa duńskiej floty rybackiej spadła o 23 % w GT, 22 % w kW i 22 % pod względem liczby statków. Największy spadek odnotowano w segmencie statków o długości od 12 do 24 m. W 2008 r. 901 statków o łącznej pojemności 11,594 GT i 44,238 kW nie prowadziło połowów. Duńska flota podlega środkom załącznika II w ramach planu odbudowy zasobów dorsza i w związku z tym całkowitą liczbę dni połowowych zmniejszono o 48 %, a liczbę statków o 41 % w porównaniu z poziomami z 2003 r.

Niemcy: W sprawozdaniu Niemiec nie zastosowano wytycznych. W zamian za to wykorzystano biologiczne podejście jakościowe do przeanalizowania równowagi między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów dla każdego segmentu floty. W sprawozdaniu oceniono, czy tendencje dotyczące zdolności połowowej w każdym segmencie floty odpowiadały tendencjom w zakresie liczebności i poziomu połowów najważniejszych stad, których to dotyczy. Z segmentu łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego wycofano trzydzieści statków, z segmentu trawlerów poławiających włokiem rozprzowym – dziewięć statków (wykaz I+II), a z segmentu statków poławiających omułki i gatunki nieobjęte kwotami. Jednak z uwagi na wprowadzenie do floty statków o długości poniżej 12 m poławiających narzędziami biernymi oraz wprowadzenie statków do segmentów trawlerów i trawlerów poławiających włokami rozprzowymi ogólna zdolność połowowa wykazała marginalne zwiększenie ((+0,1 % GT, +0,26 % kW). Zgodnie ze sprawozdaniem programy ograniczenia nakładu połowowego mają ograniczony wpływ na zmniejszenie floty, którego nie przedstawiono w ujęciu ilościowym.

Estonia: W sprawozdaniu Estonii zastosowano wytyczne. Wskaźnik techniczny wykazuje wyraźną nadmierną zdolność połowową w segmencie trawlerów o długości powyżej 12 m. W okresie sprawozdawczym siedem statków wprowadzono do floty i taką samą ich liczbę wycofano bez pomocy publicznej. W 2008 r. nie wprowadzono nowych wieloletnich planów zarządzania i odbudowy w Morzu Bałtyckim ani w obszarze podlegającym regulacji NAFO i NEAFC. W odniesieniu do floty estońskiej na Morzu Bałtyckim zastosowano środki przyjęte na rzecz odbudowy stada dorsza bałtyckiego. Ocena wpływu tych środków nie została jednak przedstawiona w sprawozdaniu.

Grecja: sprawozdanie Grecji zawiera obliczenia niektórych wskaźników zaproponowanych w wytycznych. W podobszarze geograficznym 22-23 w 2008 r. znacząco spadło wykorzystanie niewodów obsługiwanych z łodzi (o długości od 12 do 24 m), natomiast wzrosło wykorzystanie statków przybrzeżnych (o długości od 12 do 24 m). W ostatnich kilku latach segment sejnerów okrężnicowych (o długości od 12 do 24 m) nie był w pełni wykorzystywany w podobszarze geograficznym 20. Z pomocy publicznej nadal finansowano zmniejszenie zdolności połowowej w 2008 r., co doprowadziło do wycofania z eksploatacji 1,807 GT i 6,769 kW.

Hiszpania: W hiszpańskim sprawozdaniu nie zastosowano wytycznych ani nie przedstawiono oceny zdolności połowowej floty w stosunku do uprawnień do połowów. W 2008 r. wycofano z eksploatacji 1 736 statków lub 12 803 GT, aczkolwiek tylko 25 statków lub 2 408 GT wycofano z floty przy udziale środków publicznych. W 2008 r. wprowadzono do floty 141 statków o pojemności 2 958. Z powodu planu odbudowy halibuta niebieskiego w obszarze podlegającym NAFO liczbę dni połowowych dla floty hiszpańskiej na tym obszarze zmniejszono w 2008 r. o 84 % w porównaniu z 2003 r. W wyniku przyjęcia planu odbudowy dla południowego stada morszczuka i homarca odnośna flota zmniejszyła nakład połowowy o 10 % rocznie – z 260 dni w 2005 r. do maksymalnie 194 dni połowowych w 2008 r.

Francja: W sprawozdaniu Francji nie zastosowano wytycznych. W sprawozdaniu przedstawiono podsumowanie krajowych, międzynarodowych i unijnych środków w zakresie zarządzania, takich jak TAC i kwoty, które mają zastosowanie do francuskiej floty na różnych łowiskach. Jednak nie przedstawiono żadnej oceny równowagi między wielkością floty a uprawnieniami do połowów, które jej przyznano. W wyniku programów wycofywania z eksploatacji, które rozpoczęto w listopadzie 2007 r., złomowaniu poddano 169 statków o pojemności 10 175 GT i mocy 40 779 kW. Program wycofywania z eksploatacji rozpoczęty w 2008 r. nadal trwa i dotyczy kolejnych 220 statków.

Irlandia: W sprawozdaniu Irlandii nie zastosowano wytycznych ani nie przedstawiono żadnej oceny równowagi między wielkością floty a uprawnieniami do połowów. Jednakże informuje się w nim, że wiele stad docelowych znajduje się poza bezpiecznymi granicami biologicznymi. Program wycofywania z eksploatacji floty poławiającej ryby o białym mięsie zakończono w 2008 r., a w jego wyniku wycofano z floty 6 900 GT i 19 000 kW. Irlandzka flota podlega zarówno programowi ograniczenia nakładu połowowego przyjętemu zgodnie z załącznikiem II do rozporządzenia w sprawie TAC i kwot oraz programowi dotyczącemu wód zachodnich. Łowiska objęte planami odbudowy zasobów (obszar ICES VIa i VIIa) mają bardzo niejednorodny charakter. W związku z tym zdaniem irlandzkiej administracji niezwykle trudno jest ocenić wpływ programów ograniczenia nakładu połowowego.

Włochy: W sprawozdaniu Włoch zastosowano wytyczne. Wskaźniki przedstawiono najpierw na poziomie krajowym. Wskaźnik techniczny wykazuje duże wykorzystanie zdolności połowowej dla trawlerów i trawlerów poławiających włokami rozprzowymi, natomiast w przypadku trawlerów pelagicznych, sejnerów i trawlerów do połowów dragami odnotowano niskie wartości. Ponadto przeprowadzono analizę regionalną wskaźnika, którą przedstawiono za pomocą tzw. „systemu świateł drogowych” dla poszczególnych obszarów geograficznych. Program EFR zawiera szereg planów dotyczących stopniowego przywrócenia równowagi w zasobach ryb. Te plany są powiązane z planami zarządzania przyjętymi na szczeblu krajowym w kontekście unijnych środków ochrony. Powinny one spowodować zmniejszenie nakładu połowowego o 3-30 %. Przewiduje się, że w okresie 2007-2015 zostanie wycofane z floty 13 % obecnej zdolności połowowej (27 300 GT). W 2007 r. i 2008 r. wycofano z wykorzystaniem pomocy publicznej zdolność połowową wynoszącą ogółem 11 008 GT i 47 716 kW.

Cypr: W sprawozdaniu nie przedstawiono oceny równowagi między zdolnością połowową floty a uprawnieniami do połowów ani nie zastosowano wytycznych. W 2008 r. nie wycofano z floty żadnych statków, z wyjątkiem jednego, który uległ zniszczeniu. W odniesieniu do cypryjskiej floty nie zastosowano żadnego programu ograniczenia nakładu połowowego.

Łotwa: W sprawozdaniu Łotwy nie zastosowano wytycznych. Jednakże w segmencie floty dalekomorskiej uznano, że zdolność floty jest w stanie równowagi z dostępnymi kwotami. Planuje się wycofanie z eksploatacji 70 statków z segmentu floty bałtyckiej i 110 statków z segmentu rybołówstwa łodziowego, a w innych segmentach zostaną wprowadzone ograniczenia w latach 2007-2013. Nie podano liczby statków zezłomowanych w 2008 r. Od dnia 1 maja 2004 r. z floty wycofano 139 statków, z czego 110 zezłomowano z wykorzystaniem pomocy publicznej. Łotewska flota została objęta środkami na rzecz odbudowy zasobów w Bałtyku, a większość wycofanych statków poławiała dorsza. Zły stan stad dorsza, zaawansowany wiek statków i rosnące koszty paliwa skłoniły właścicieli statków do skorzystania z premii za złomowanie.

Litwa: W sprawozdaniu Litwy zastosowano wytyczne w odniesieniu do segmentów eksploatujących stada dorsza. Przedstawiono je w formie „świateł drogowych”, co wykazało, że flota poławiająca dorsza nie jest w stanie równowagi ze stadami tego gatunku. Zgodnie ze sprawozdaniem istnieje równowaga między zdolnością połowową floty poławiającej stada pelagiczne i łososia a uprawnieniami do połowów. Równowaga między nakładem połowowym a uprawnieniami do połowów zostanie osiągnięta dzięki realizacji litewskiego planu dotyczącego nakładu połowowego na lata 2008-2009. Najważniejsze działania będą obejmowały regulację zdolności połowowej na Morzu Bałtyckim oraz obszarach podlegających regulacji NAFO i NEAFC w przypadku trawlerów dennych. Dzięki EFR Litwa zamierza zmniejszyć zdolność połowową dalekomorskich statków rybackich o 1,2 %, a zdolność przybrzeżnych statków rybackich o 44 %.

Malta: W sprawozdaniu Malty zastosowano wytyczne. Wskaźnik techniczny wykazuje niskie wykorzystanie floty, zniżkową tendencję w odniesieniu do czynnych narzędzi połowowych (trawlerów) oraz stosunkowo stałe wykorzystanie zdolności połowowej statków poławiających narzędziami biernymi. Według sprawozdania zdolność połowowa floty jest proporcjonalna do dostępnych zasobów i nie przewiduje się jej zmniejszenia. Flota składa się ze statków dokonujących połowów w pełnym i częściowym wymiarze czasu. Łodzie o długości mniejszej niż 12 m stanowią 99 % statków poławiających w częściowym wymiarze czasu i 78 % statków dokonujących połowów w pełnym wymiarze czasu. W odniesieniu do maltańskiej floty nie zastosowano żadnego programu dostosowania nakładu połowowego.

Niderlandy: W sprawozdaniu Niderlandów zastosowano wytyczne w odniesieniu do segmentu trawlerów poławiających włokiem ramowym. Śmiertelność połowowa gładzicy, soli i dorsza znacząco spadła. W porównaniu z rokiem 2007 poprawiły się również wskaźniki społeczno-gospodarcze, zwłaszcza wskutek wysokiej ceny krewetek w 2008 r. W 2008 r. niderlandzka flota kutrowa uległa znacznemu zmniejszeniu (o około 15 %), również pod względem nakładu połowowego (-23,1 %). Było to wynikiem realizacji planów zarządzania, racjonalizacji floty kutrowej w 2008 r., połowów przy użyciu mniejszych statków i tymczasowego dobrowolnego zawieszenia działalności (głównie) dużych kutrów poławiających włokiem rozprzowym latem 2008 r. z powodu wysokiej ceny ropy. Flota podlega ograniczeniu liczby dni na morzu ustanowionemu na Morzu Północnym (program z załącznika II). Niderlandy rozważają ograniczenie zdolności połowów sieciami stawnymi, które prowadzi się od kilku lat w coraz większym zakresie. W 2008 r. znaczna liczba rybaków przeszła z połowów włokiem rozprzowym na połowy włokami tradycyjnymi, głównie z powodu niższego zużycia paliwa. Zdolność połowowa floty pelagicznej zmniejszyła się o jeden statek. Zgodnie ze sprawozdaniem wielkość reszty floty jest uzasadniona z uwagi na aktualną wielkość i stan zasobów ryb.

Polska: W sprawozdaniu Polski nie zastosowano wytycznych ani nie przedstawiono oceny zdolności połowowej floty w stosunku do uprawnień do połowów. W 2008 r. z floty bałtyckiej wycofano 34 statki przy udziale pomocy publicznej. W segmencie statków dalekomorskich wycofano jeden statek, ale dwa wprowadzono do floty, zwiększając jej zdolność połowową o 15 570 GT i 11 216 kW. W odniesieniu do ogólnej zdolności połowowej polskiej floty odnotowano nieznaczny wzrost, wynikający z zastąpienia jednego statku i modernizacji innego na podstawie decyzji administracyjnej podjętej przed przystąpieniem. Zgodnie z polskim sprawozdaniem w wyniku programu ograniczania nakładu połowowego w 2008 r. liczba dni połowowych floty bałtyckiej spadła o 36,1 % w porównaniu z rokiem 2004. Między 2004 r. a 2008 r. liczba dnia połowowych dla dorsza spadła aż o 38 %.

Portugalia: W sprawozdaniu Portugalii nie zastosowano wytycznych ani nie przedstawiono oceny zdolności połowowej floty w stosunku do uprawnień do połowów. Jednak za okres 2003-2007 podano dane społeczno-gospodarcze. W 2008 r. zezłomowano tylko jeden statek z wykorzystaniem pomocy publicznej. Plan odbudowy zasobów morszczuka i homarca był nadal stosowany w 2008 r., ale nie spowodował zmniejszenia zdolności połowowej. Jednak nakład połowowy spadł o 30 % w porównaniu do poziomu z 2007 r. W celu zmniejszenia floty poławiającej w obszarze południowym w 2008 r. przyjęto plan dostosowania statków upoważnionych do połowów małży dragami w regionie południowym. W 2008 r. wpłynęło pięć wniosków, ale nie podjęto żadnej decyzji. Statki poławiające w obszarze podlegającym NAFO są objęte planem odbudowy halibuta niebieskiego. Czas, w ciągu którego statki te prowadziły połowy, był krótszy o 50 % w porównaniu z 2003 r. Krajowe środki ograniczające nakład połowowy mają zastosowanie do gatunków głębinowych.

Rumunia: W sprawozdaniu Rumunii nie zastosowano wytycznych, aczkolwiek stwierdzono w nim, że flota prowadzi działalność w sposób zrównoważony, a gatunki ryb są dostępne w wystarczających ilościach. Ogólnie rzecz biorąc, flota jest stara i w złym stanie technicznym. W okresie programowania 2007-2013 Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFF) planuje się dodatkowe złomowanie, lecz nie podano, o ile zmniejszy to zdolność połowową. W 2008 r. wprowadzono sześć statków do floty na podstawie decyzji administracyjnej podjętej przed przystąpieniem, a siedem statków wycofano z floty bez pomocy publicznej.

Słowenia: Słowenia zastosowała wytyczne. Wskaźnik techniczny wykazuje niskie wykorzystanie większości statków. W 2008 r. jeden statek wprowadzono do segmentu statków o długości poniżej 12 m. Flotę dotknęły problemy strukturalne, zwłaszcza z powodu starych statków i przestarzałych narzędzi połowowych. Na okres programowania 2007-2013 Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFF) przewiduje się złomowanie, lecz zdolność połowowa objęta tym środkiem nie została ilościowo określona. W odniesieniu do słoweńskiej floty nie stosuje się żadnego programu ograniczenia nakładu połowowego.

Finlandia: W sprawozdaniu Finlandii nie zastosowano wytycznych ani nie przedstawiono oceny zdolności połowowej floty w stosunku do uprawnień do połowów. W okresie 2003-2008 zdolność połowowa spadła o 19 % w GT i o 10 % w kW. Mimo tego ograniczenia zdolności połowowej całkowity nakład połowowy fińskiej floty wykazuje tendencję zwyżkową od 2005 r. i uległ stabilizacji dopiero w 2008 r. Najwyższy wzrost nakładu połowowego odnotowano w segmencie połowów pelagicznych, natomiast w segmencie narzędzi biernych przeznaczonych do połowów dorsza stopniowo zmniejszono nakład, a w ostatnich dwóch latach nie odnotowano żadnej działalności połowowej w tym segmencie z powodu zakazu używania sieci dryfujących. W odniesieniu do fińskiej floty w 2008 r. nie zastosowano żadnego programu ograniczenia nakładu połowowego. Planuje się kolejny program ograniczenia zdolności połowowej na lata 2009-2010, który będzie dotyczył segmentu statków poławiających biernymi narzędziami połowowymi z powodu niskiej rentowności przybrzeżnych połowów łososia.

Szwecja: W sprawozdaniu Szwecji zastosowano wytyczne, a wskaźniki oparto na danych z 2007 r. Podział floty na segmenty nie jest spójny w całym raporcie. Wskaźnik biologiczny wykazuje, że trzy segmenty prowadzą działalność w sposób naruszający zrównoważenie. Wyniki ekonomiczne w 2007 r. były lepsze niż w poprzednim roku dzięki wyższym cenom ryb i dużym połowom, ale w 2008 r. prawdopodobnie będą one niższe z uwagi na wyższe ceny paliwa i niższe ceny ryb. Wskaźnik techniczny wykazuje nadmierną zdolność połowową we wszystkich segmentach. Nakład połowowy został stopniowo zmniejszony w ramach wieloletnich planów zarządzania i odbudowy, które wprowadzono w odniesieniu do szeregu gatunków w Morzu Północnym, cieśninie Skagerrak i Kattegat oraz Morzu Bałtyckim. W 2008 r. Szwecja przedstawiła Komisji plan dostosowania połowów dorsza w Bałtyku. Tę część floty objęto specjalną kampanią dotyczącą złomowania w ramach premii EFR za złomowanie, które przyznano sześciu trawlerom.

Zjednoczone Królestwo: Sprawozdanie obejmuje również rok 2007, ponieważ nie przedstawiono go wcześniej. Nie zastosowano wytycznych, aczkolwiek przedstawiono niektóre inne dane techniczne, biologiczne i społeczno-gospodarcze. W sprawozdaniu nie przedstawiono żadnej oceny równowagi między wielkością floty a uprawnieniami do połowów. W wyniku programu odbudowy stada dorsza w okresie 2000-2008 osiągnięto 43-proc. zmniejszenie nakładu pod względem kilowatodni w odniesieniu do statków o długości powyżej 10 m. Program wycofywania z eksploatacji w 2007 r. był powiązany z obowiązującym programem dotyczącym stad soli w zachodniej części kanału La Manche. Nakład w kilowatodniach w odniesieniu do statków o długości powyżej 10 m, które prowadzą takie połowy, zmniejszono o 13 % w latach 2004-2008. Flota jest także objęta systemem ograniczania nakładu w odniesieniu do gatunków w wodach zachodnich i gatunków głębinowych. Największe zmniejszenie nakładu połowowego w kilowatodniach odnotowano w segmentach statków poławiających włokami dennymi i okrężnicami (-45%), co wynika z programu odbudowy stad dorsza, oraz segmencie statków poławiających włokiem ramowym (-61) z powodu mniejszych uprawnień do połowów, programu wycofywania z eksploatacji z 2007 r. i wyższych kosztów paliwa. Wszystkie segmenty floty, z wyjątkiem statków stosujących narzędzia pułapkowe, zmniejszyły zdolność połowową w okresie 2000-2008.

PRZESTRZEGANIE ZASAD ZARZąDZANIA ZDOLNOśCIą POłOWOWą. WYNIKI OGÓLNE

Wyniki w odniesieniu do floty kontynentalnej z wyjątkiem statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych

Zgodnie z rejestrem wspólnotowej floty rybackiej, w trakcie sześcioletniego okresu 2003-2008 i pomimo dwóch kolejnych rozszerzeń Unii całkowita zdolność połowowa floty UE uległa zmniejszeniu o ok. 331 000 GT i 1 123 000 kW, co oznacza redukcję netto o ok. 16 % pod względem pojemności i 15 % pod względem mocy. Całkowita liczba dni połowowych została zmniejszona o ok. 12 400, tj. o 13,3 %.

W okresie 2003-2008 zdolność połowowa floty UE-15 uległa zmniejszeniu o 260 486 GT i 989 984 kW, a zdolność połowowa floty UE-10[5] zmniejszyła się o 70 354 GT i 132 980 kW w stosunku do zdolności połowowej w dniu przystąpienia, czyli 1 maja 2004 r. Redukcja floty państw UE-10 od daty przystąpienia do Unii była relatywnie większa niż redukcja floty państw UE-15 w latach 2003-2008 (24 % w porównaniu z 14 %, pod względem mocy silnika). Rumunia i Bułgaria wycofały około 5 % zdolności połowowej w GT i mniej niż 1 % w kW.

W sześcioletnim okresie 2003-2008 ok. 224 590 GT i 733 119 kW (w tym 25 657 GT i 89 024 kW w 2008 r.) wycofano z floty UE z wykorzystaniem pomocy publicznej (oprócz regionów najbardziej oddalonych).

Ogólnie rzecz biorąc, redukcja netto zdolności połowowej floty unijnej nadal wydaje się niewystarczająca, ponieważ stały postęp techniczny neutralizuje skutki tych redukcji, a większość poławianych w UE stad znajduje się w złym stanie.

Tabele 1 oraz 2 w dokumencie roboczym służb Komisji załączonym do niniejszego sprawozdania stanowią podsumowanie przestrzegania przez państwa członkowskie systemu wprowadzania/wycofywania statków z floty na dzień 31 grudnia 2008 r. Wszystkie państwa członkowskie przestrzegały tych reguł.

Bardziej szczegółowe dane (tabele i wykresy) dotyczące tendencji w zakresie zdolności połowowej flot państw członkowskich są dostępne na portalu Europa[6].

Wyniki dla floty statków zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych

Zdolność połowową flot zarejestrowanych w regionach najbardziej oddalonych oraz jej zmienność między dniem 1 stycznia 2003 r. a dniem 31 grudnia 2008 r. ukazuje tabela 4 dokumentu roboczego służb Komisji załączonego do niniejszego sprawozdania. Wyniki wskazują, że flota zarejestrowana w najbardziej oddalonych regionach Hiszpanii i Portugalii została znacznie ograniczona, zarówno pod względem pojemności, jak i mocy. W tym samym okresie zdolność połowowa floty francuskich departamentów zamorskich wzrosła z powodu wprowadzenia do niej 343 nowych statków.

Pod koniec 2008 r. poziomy referencyjne w przypadku segmentów statków o długości poniżej 12 m prowadzących połowy denne i pelagiczne zostały nieznacznie przekroczone na Reunion i w Gujanie Francuskiej.

WNIOSKI KOMISJI

W porównaniu z 2007 r. jakość sprawozdań państw członkowskich za 2008 r. uległa poprawie. Jednak większość sprawozdań nie uwzględniła opisu floty państw członkowskich w odniesieniu do stanu łowisk, co umożliwiłoby Komisji analizę starań podjętych przez państwa członkowskie w celu osiągnięcia trwałej równowagi pomiędzy zdolnością połowową floty rybackiej a dostępnymi uprawnieniami do połowów, zgodnie z przepisami art. 14 rozporządzenia (WE) nr 2371/2002. Zamiast tego państwa członkowskie podkreślały wdrożone krajowe systemy zarządzania flotą oraz tendencje w zakresie zdolności połowowej floty w odniesieniu do systemu wprowadzania/wycofywania statków z floty.

W celu opracowania sprawozdań krajowych 12 państw członkowskich skorzystało z wytycznych dotyczących oceny równowagi między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów. W kilku przypadkach wskaźniki wykazały, że zdolność połowowa jest za duża. Komisja uznaje wagę problemów związanych z dostępnością pewnych danych i będzie dążyć do ich rozwiązania i ulepszenia wytycznych we współpracy ze STECF. Kolejne sprawozdania tego rodzaju będą prawdopodobnie bardziej konkretnie przedstawiać starania państw członkowskich na rzecz osiągnięcia większej równowagi między zdolnością połowową floty a uprawnieniami do połowów, jeżeli wszystkie państwa członkowskie będą stosowały wskaźniki zaproponowane w wytycznych.

Na podstawie informacji zawartych w większości sprawozdań trudno jest ustalić jasny związek pomiędzy środkami zarządzania nakładem połowowym a dostosowaniem zdolności połowowej floty, jak również uzyskać krytyczną analizę tendencji dotyczących faktycznie wykorzystanego nakładu. Zasadniczo wpływ środków dostosowania nakładu połowowego na zdolność połowową floty wydaje się ograniczony. Podobnie jak w latach poprzednich motorem zmniejszenia zdolności połowowej floty zdaje się być połączenie dwóch czynników: złych wyników ekonomicznych floty oraz dostępności wspólnotowych bądź krajowych środków finansowych. Sytuacja ta jest prawdopodobnie spowodowana częściowo przez brak systemów zarządzania nakładem dla kilku łowisk, lecz także niewystarczającą skutecznością istniejących systemów (załącznik II, wody zachodnie, połowy głębinowe, niektóre programy krajowe itd.). Wydaje się, że w niektórych państwach do zmniejszenia zdolności przyczyniły się indywidualne prawa przenaszalne.

W związku z kryzysem paliwowym Rada przyjęła w lipcu 2008 r. tymczasowe środki szczegółowe mające na celu restrukturyzację floty rybackiej UE, stwarzając tym samym okazję, której nie można zmarnować, do niezbędnej restrukturyzacji floty. Skutki tych środków jak dotąd są bardzo ograniczone, ponieważ - w czasie sporządzania niniejszego sprawozdania – plany dostosowania floty przewidziane w rozporządzeniu nie zostały jeszcze wprowadzone. Wycofywanie z floty z udziałem pomocy publicznej było w 2008 r. niższe niż w 2007 r.

W 2008 r. zdolność połowowa floty UE spadła o średnio 2,6 % pod względem pojemności i 2,3 pod względem mocy. Wykresy 3 do 5 zamieszczone w dokumencie roboczym służb Komisji pokazują, że jest to ogólna tendencja odnotowana w ostatnich 17 latach, chociaż występują też tendencje właściwe dla poszczególnych państw członkowskich.

Ocena naukowa wskazuje, że 30 % stad, w odniesieniu do których istnieją dostępne dane, poławiane jest poza bezpiecznymi granicami biologicznymi, a 80 % poławiane jest w ilościach przekraczających maksymalny podtrzymywalny połów. Jednocześnie w odniesieniu do dużej części floty zdolność połowowa jest wykorzystywana w niedostatecznym stopniu (liczba dni połowowych jest niższa od maksymalnej dozwolonej liczby dni). W świetle tych czynników ograniczenie zdolności połowowej jest niewystarczające, aby osiągnąć trwałą równowagę między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów w perspektywie krótkoterminowej, zwłaszcza jeżeli uwzględni się postęp techniczny, który prawdopodobnie będzie postępował tak szybko jak odnotowane ograniczenie zdolności połowowej.

Jak podkreślono w zielonej księdze w sprawie reformy WPRyb, nadmierna zdolność połowowa flot jest nadal jednym z podstawowych problemów tej polityki. Europejskie floty są nadal zbyt duże w stosunku do dostępnych zasobów i ten brak równowagi leży u podstaw wielu problemów związanych z niską rentownością, słabym egzekwowaniem przepisów i nadmiernie eksploatowanymi zasobami.

[1] Zgodnie z art. 14 rozporządzenia 2371/2002 i art. 12 rozporządzenia 1438/2003

[2] http://ec.europa.eu/fisheries/fleet/index.cfm?method=FM_Reporting.AnnualReport.

[3] Zgodnie ze wspólną polityką rybołówstwa (WPRyb.), przyjętą w grudniu 2002 r., floty rybackie zarządzane są według ogólnej zasady stanowiącej, że nowe zdolności połowowe, które są wprowadzane do floty, nie mogą być większe – pod względem pojemności i mocy – od zdolności, które zostały z niej wycofane.

[4] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 1639/2001 (Dz.U. L 222 z 17.8.2001, s. 53-115).

[5] Państwa członkowskie, które przystąpiły do Unii dnia 1 maja 2004 r.

[6] http://ec.europa.eu/fisheries/fleet/index.cfm?method=FM_Reporting.AnnualReport.