UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

Pismem, które wpłynęło do Komisji w dniu 26 lipca 2019 r., Włochy wystąpiły z wnioskiem o upoważnienie do kontynuowania do dnia 31 grudnia 2022 r. zwolnienia z VAT podatników, których roczny obrót nie przekracza pewnego progu, jak określono w art. 285 dyrektywy VAT, do zwiększenia tego progu z 65 000 EUR do 100 000 EUR oraz, jednocześnie, do zastosowania obowiązkowego systemu fakturowania elektronicznego w odniesieniu do tych podatników i do podniesienia progu dla organizacji wolontariackich i stowarzyszeń działających na rzecz awansu społecznego do kwoty 130 000 EUR.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 20 września 2019 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Włochy. Pismem z dnia 23 września 2019 r. Komisja powiadomiła Włochy, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

Następnie po nieformalnych rozmowach z właściwymi służbami Komisji i dalszych ocenach politycznych na szczeblu krajowym Włochy postanowiły zmienić swój pierwotny wniosek pismem wysłanym w dniu 26 listopada 2019 r. i zarejestrowanym przez Komisję w dniu 5 grudnia 2019 r.

Pismem tym Włochy poprosiły o wycofanie wniosku o podwyższenie progu zwolnienia z 65 000 EUR do 100 000 EUR, wyjaśniając, że wniosek ten opierał się na przepisie krajowym, który ma zostać uchylony. Włochy wyraziły chęć utrzymania obecnego progu w wysokości 65 000 EUR, który jest zgodny z ryczałtowym systemem dla podatników w dziedzinie podatków bezpośrednich. Włochy poprosiły ponadto o wycofanie wniosku dotyczącego progu 130 000 EUR dla organizacji wolontariackich i stowarzyszeń działających na rzecz awansu społecznego, ponieważ jest on powiązany ze środkami z dziedziny podatków bezpośrednich, które jeszcze nie obowiązują. Włochy zastrzegły sobie prawo do ponownego złożenia takiego wniosku po wejściu w życie przedmiotowych środków ogólnych. Po osiągnięciu przez państwa członkowskie podczas posiedzenia Rady do Spraw Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) w dniu 8 listopada 2019 r. porozumienia w sprawie wniosku Komisji dotyczącego nowych przepisów upraszczających w odniesieniu do VAT dla małych przedsiębiorstw, które zostały przyjęte w dniu 18 lutego 2020 r. i wejdą w życie w dniu 1 stycznia 2025 r., Włochy zwróciły się z wnioskiem o to, by przedłużenie obowiązywania środka stanowiącego odstępstwo wygasło w dniu 31 grudnia 2024 r.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 10 grudnia 2019 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie, że pierwotny wniosek złożony przez Włochy został zmieniony. Pismem z dnia 11 grudnia 2019 r. Komisja powiadomiła Włochy, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne do rozpatrzenia zmienionego wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Przepisy tytułu XII rozdział 1 dyrektywy VAT umożliwiają państwom członkowskim stosowanie procedury szczególnej w odniesieniu do małych przedsiębiorstw, która przewiduje możliwość przyznania zwolnienia z VAT podatnikom, których roczny obrót nie przekracza określonego progu. Podatnicy objęci tym zwolnieniem nie muszą naliczać podatku VAT za swoje dostawy towarów i świadczone przez siebie usługi i w konsekwencji nie mogą też odliczać VAT od swoich nakładów.

Możliwość stosowania przepisów szczególnych w zakresie VAT do małych przedsiębiorstw, w tym zwolnień lub stopniowego obniżania podatku, została po raz pierwszy wprowadzona w art. 14 dyrektywy Rady 67/228/EWG. Państwa członkowskie, które nie skorzystały z możliwości przewidzianej na mocy tych przepisów, zostały następnie upoważnione, zgodnie z art. 24 ust. 2 lit. b) dyrektywy 77/388/EWG, przekształconym obecnie w art. 285 akapit pierwszy dyrektywy VAT, do przyznawania zwolnienia z VAT tylko podatnikom, których roczny obrót nie przekracza kwoty 5 000 EUR lub jej równowartości w walucie krajowej.

Włochy nie skorzystały z możliwości przewidzianej w art. 14 dyrektywy Rady 67/228/EWG. W 2007 r. Włochy wystąpiły z wnioskiem o upoważnienie o odstępstwo od art. 285 akapit pierwszy w postaci zwolnienia z VAT podatników, których roczny obrót nie przekracza 30 000 EUR. Przyczyną tego wniosku była struktura włoskiej gospodarki, która w dużym stopniu opiera się na mikroprzedsiębiorstwach zatrudniających bardzo małą liczbę pracowników, a także dążenie Włoch do uproszczenia obowiązków w zakresie VAT dla małych przedsiębiorstw oraz ułatwienia poboru VAT dla krajowej administracji podatkowej. Upoważnienie do stosowania tego środka stanowiącego odstępstwo zostało zatwierdzone decyzją Rady 2008/737/WE na okres do dnia 31 grudnia 2010 r. Środek miał charakter opcjonalny, gdyż umożliwiał małym przedsiębiorstwom wybranie również zasad ogólnych VAT.

Następnie decyzją wykonawczą Rady 2010/688/UE upoważniono Włochy do przedłużenia obowiązywania środka stanowiącego odstępstwo do dnia 31 grudnia 2013 r., później decyzją wykonawczą Rady 2013/678/UE – do dnia 31 grudnia 2016 r. (przy czym decyzją tą podwyższono również maksymalny próg uprawniający do zwolnienia z 30 000 EUR do 65 000 EUR), a na koniec decyzją wykonawczą Rady (UE) 2016/1988 – do dnia 31 grudnia 2019 r. Obecny (zmieniony) wniosek Włoch o kolejne przedłużenie daty wygaśnięcia środka stanowiącego odstępstwo do dnia 31 grudnia 2024 r. bez zwiększania obecnego progu wynoszącego 65 000 EUR (lub ewentualnej wyższej wartości, która jest równoważna temu progowi w ujęciu realnym) opiera się na tych samych przyczynach, jak te przedstawione we wcześniejszych wnioskach. Włochy utrzymują, że małe i średnie przedsiębiorstwa, a zwłaszcza mikroprzedsiębiorstwa, odgrywają dominującą rolę w krajowym sektorze niefinansowym, zarówno pod względem wartości dodanej, jak i zatrudnienia. Biorąc pod uwagę nieproporcjonalne koszty przestrzegania przepisów w zakresie VAT, jakie przedsiębiorstwa takie ponoszą w porównaniu z dużymi przedsiębiorstwami, oraz fakt, że są one wciąż dotknięte kryzysem gospodarczym, Włochy twierdzą, że środek stanowiący odstępstwo jest istotną zachętą do zakładania i konsolidowania działalności gospodarczej. W tym względzie podkreśla się, że wpływ tego środka stanowiącego odstępstwo na dochody z podatków pobieranych na etapie ostatecznej konsumpcji będzie nieznaczny, natomiast znaczący będzie jego wpływ pod względem uproszczenia zarówno obowiązków podatkowych podatników, których to dotyczy, jak i procedury poboru VAT dla administracji podatkowej. Należy zauważyć, że środek ten dotyczy 1 332 000 podatników, co stanowi 25 % potencjalnie kwalifikujących się podatników. Włochy szacują łączną kwotę zmniejszenia dochodów na 385,7 mln EUR.

Z informacji przedstawionych przez Włochy wynika, że wniosek o przedłużenie obowiązywania środka stanowiącego odstępstwo ma na celu zwolnienie małych przedsiębiorstw z wielu obowiązków dotyczących VAT wynikających z zasad ogólnych VAT, a także zmniejszenie obciążenia administracji podatkowej w zakresie poboru podatków i kontroli małych przedsiębiorstw. Mogłoby to umożliwić administracji podatkowej skoncentrowanie działań kontrolnych na większych podatnikach. Środek stanowiący odstępstwo jest zatem zgodny z celami art. 395 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy VAT, który zezwala państwom członkowskim na wprowadzanie szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów tej dyrektywy w celu uproszczenia procedury poboru VAT. W tym kontekście należy powtórzyć, że środek ten jest i pozostanie fakultatywny dla podatników, gdyż mają oni możliwość wybrania zasad ogólnych VAT.