Sześć różnych wariantów poddano ocenie względem tych dynamicznych ram, przy czym wszystkie warianty uwzględniały wymogi WTO i międzynarodowe zobowiązania UE, takie jak zawarte przez UE umowy o wolnym handlu czy Traktat o Wspólnocie Energetycznej.

Pierwszy wariant dotyczący CBAM zakłada podatek od emisji CO2 związanych z przywozem uiszczany przez importerów w chwili wprowadzenia produktów na terytorium UE. Podatek ten byłby pobierany przez organy celne na granicy na podstawie opodatkowania odzwierciedlającego cenę dwutlenku węgla w Unii w połączeniu z wartością domyślną intensywności emisji dwutlenku węgla produktów. Importerzy mieliby możliwość ubiegania się o zmniejszenie liczby certyfikatów CBAM do umorzenia na podstawie swojego indywidualnego śladu węglowego i wszelkich opłat za emisję gazów cieplarnianych uiszczonych w kraju produkcji.

Drugi wariant obejmuje stosowanie do przywozu systemu będącego powieleniem systemu EU ETS mającego zastosowanie do produkcji wewnątrzunijnej. Ten wariant – podobnie jak system uprawnień w ramach EU ETS – zakłada przekazywanie przez importerów do umorzenia certyfikatów („certyfikaty CBAM”) na podstawie intensywności emisji wbudowanych związanych z produktami przywożonymi przez nich do Unii i nabywanych po cenie odpowiadającej cenie uprawnień w ramach EU ETS w danym momencie. Certyfikaty te nie będą związane z systemem uprawnień w ramach EU ETS, ale będą odzwierciedlać cenę tych uprawnień w celu zapewnienia spójnego podejścia do ustalania opłat za emisję gazów cieplarnianych w ramach EU ETS. Sprzedażą certyfikatów CBAM będą zarządzały organy krajowe ds. klimatu, a importerzy będą przedkładać organom odpowiedzialnym za zarządzanie CBAM deklaracje dotyczące zweryfikowanych emisji wbudowanych związanych z produktami przywożonymi i przekazywać do umorzenia liczbę certyfikatów CBAM odpowiadającą zadeklarowanym emisjom. Składanie deklaracji i przekazywanie do umorzenia będą odbywały się – podobnie jak w przypadku EU ETS – w ramach corocznych procedur uzgadniających organizowanych w roku następującym po roku, w którym nastąpił przywóz, i w oparciu o roczne wielkości przywozu handlowego. Intensywność emisji dwutlenku węgla produktów opierałaby się na wartościach domyślnych; niemniej jednak podczas corocznych procedur uzgadniających importerzy mieliby możliwość ubiegania się o zmniejszenie liczby certyfikatów CBAM do umorzenia na podstawie ich indywidualnych wyników w zakresie emisji. Byliby również uprawnieni do ubiegania się o zmniejszenie liczby certyfikatów CBAM do umorzenia za wszelkie opłaty za emisję gazów cieplarnianych uiszczone w kraju produkcji (które nie są objęte zniżkami ani w żaden inny sposób kompensowane przy wywozie).

Wariant 3 działa w taki sam sposób jak wariant 2, jednak opłata za emisję gazów cieplarnianych w odniesieniu do przywozu opiera się na rzeczywistych emisjach producentów z państw trzecich, a nie na wartości domyślnej określonej na podstawie średnich wartości dla producentów unijnych. W tym wariancie importer będzie musiał zgłaszać rzeczywiste emisje wbudowane związane z produktem i przekazywać do umorzenia odpowiadającą im liczbę certyfikatów CBAM.

Wariant 4 miałby takie samo zastosowanie jak wariant 3. Polega on na przekazywaniu do umorzenia certyfikatów CBAM dotyczących produktów przywożonych. Wariant ten obejmuje jednak również 10-letni okres stopniowego wprowadzania, począwszy od 2026 r., w którym to okresie przydział bezpłatnych uprawnień w ramach EU ETS byłby stopniowo wycofywany o 10 punktów procentowych na rok, przy sukcesywnym wprowadzaniu CBAM. W tym okresie stopniowego wprowadzania założenia CBAM byłby odpowiednio zmniejszone, proporcjonalnie do liczby bezpłatnych przydziałów rozdzielonych w danym sektorze.

Wariant 5 to nieco inna wersja wariantu 3, o zakresie rozszerzonym na dalsze ogniwa łańcucha wartości. W całym łańcuchu wartości uwzględnione zostaną materiały, których produkcja wiąże się z większymi emisjami, będące elementami półproduktów i produktów końcowych. W odniesieniu do przywozu CBAM i w tym przypadku opierałby się na rzeczywistych emisjach producentów z państw trzecich.

Wariant 6 oprócz kontynuacji EU ETS, w tym przydziału bezpłatnych uprawnień obejmującego produkcję w UE, zakłada nałożenie akcyzy na materiały, których produkcja wiąże się z większymi emisjami, i obejmuje konsumpcję w Unii zarówno produktów produkowanych w Unii, jak i przywożonych.

W odniesieniu do skuteczności CBAM pod względem realizacji jego nadrzędnego celu, jakim jest ograniczenie ryzyka ucieczki emisji w celu przeciwdziałania zmianie klimatu poprzez redukcję emisji gazów cieplarnianych w Unii i na świecie, ocena skutków wykazała, że wszystkie warianty strategiczne przynoszą pozytywne skutki. W tym względzie stwierdzono, że wszystkie warianty dotyczące CBAM pozwolą osiągnąć większą redukcję emisji w sektorach objętych CBAM w Unii w stosunku do bardziej ambitnych celów i przydziału bezpłatnych uprawnień. Jeśli chodzi o zachęcanie producentów z państw trzecich do przejścia na bardziej ekologiczne procesy produkcji, wszystkie warianty strategiczne przynoszą pozytywne rezultaty. Według tego kryterium szczególnie skuteczne są warianty zakładające możliwość wykazania rzeczywistych emisji, przy czym warianty 3, 4 i 5 również wykazują zdecydowane pozytywne rezultaty. Wszystkie warianty uznano za spójne z EU ETS.

W kwestii ochrony przed ucieczką emisji wariant 4, a następnie warianty 3 i 5 zapewniają najlepsze pozytywne skutki, natomiast warianty 1, 2 i 6 okazują się mniej skuteczne. Wszystkie warianty strategiczne opracowano z poszanowaniem międzynarodowych zobowiązań UE.

CBAM będzie miał zastosowanie do przywozu towarów z uwzględnieniem wysokości opłaty za emisje dwutlenku węgla określonej przez system EU ETS w drodze systemu aukcji. Opłaty dla importerów byłyby naliczane na podstawie wartości domyślnej albo rzeczywistych emisji wbudowanych związanych z przywozem. Możliwość wykazania, że ich produkty wiążą się z niższymi emisjami niż określone w wartości domyślnej, zwiększyłaby złożoność systemu, ale jednocześnie zapewniłaby zachęty do zmniejszenia emisji w odniesieniu do materiałów wywożonych do UE.

Ogólny wpływ CBAM na zatrudnienie jest ograniczony. Zmiany w zatrudnieniu są w znacznej mierze spowodowane obecnością (lub brakiem) przydziału bezpłatnych uprawnień. Utrzymanie przydziału bezpłatnych uprawnień skutkuje nieznacznym zwiększeniem zatrudnienia w sektorach objętych CBAM. Całkowite usunięcie przydziału bezpłatnych uprawnień przy jednoczesnym braku CBAM prowadzi do wyższych spadków zatrudnienia. Stosowanie CBAM do materialnych produktów przemysłowych prawdopodobnie będzie miało ograniczony wpływ na ceny konsumpcyjne, ponieważ środek ten jest ukierunkowany na produkty z wyższych szczebli łańcucha wartości i jednie pośrednio wpływa na towary przeznaczone dla konsumenta końcowego.

Zakłada się powstanie kosztów przestrzegania przepisów dla importerów znajdujących się w Unii, którzy byliby objęci zobowiązaniami w zakresie CBAM. Mogą one być rozliczane na podstawie wartości domyślnej albo poprzez przedstawienie zweryfikowanych informacji na temat rzeczywistych emisji. Choć monitorowanie tych rzeczywistych emisji odbywałoby się poza Unią, odpowiedzialność za przedstawienie organom weryfikacji tego monitorowania, a także – co za tym idzie – związane z tym koszty leżą po stronie importerów. W przypadku wariantów 1, 2, 3, 4 i 5, w których emisje deklaruje się według wartości domyślnej, monitorowanie emisji pochodzących z procesu produkcji nie jest konieczne, a zatem ponoszone koszty są ograniczone. Jeśli jednak importerzy zdecydują się stosować rzeczywiste emisje z procesu produkcji, monitorowanie stwarza dodatkowe koszty dla przedsiębiorstw. W ramach wariantu 6 wartości domyślne muszą być określane zarówno w odniesieniu do materiałów, jak i wyprodukowanych towarów. W przypadku producentów materiałów działających w UE obciążenie administracyjne jest względnie niewielkie – producenci nie muszą wykazywać intensywności emisji dwutlenku węgla swojej produkcji.

Wytwarzanie energii elektrycznej jest traktowane oddzielnie od produktów materialnych. Zastosowanie CBAM do sektora energii elektrycznej wymaga uwzględnienia jego wyjątkowego statusu, który odróżnia go od sektora materiałów podstawowych, w tym metod transportu energii elektrycznej za pośrednictwem ograniczonych, zmonopolizowanych sieci, a także szerokiego zestawu technologii wykorzystywanych do jej wytwarzania.

Zgodnie z podejściami stosowanymi w przypadku produktów materialnych wartość referencyjną emisji wbudowanych związanych z importowaną energią elektryczną należy ustalić w kontekście określania odpowiednich zobowiązań w zakresie CBAM. W celu określenia wartości referencyjnej emisji wbudowanych związanych z energią elektryczną można zastosować dwa możliwe warianty, mianowicie: a) średnią intensywność emisji gazów cieplarnianych koszyka energii elektrycznej UE oraz b) średni współczynnik emisji gazów cieplarnianych koszyka energii elektrycznej UE. Podobnie jak w przypadku innych wariantów, importerzy nadal mieliby jednak możliwość udowodnienia, że ich emisje na poziomie instalacji są niższe niż powyższe wartości referencyjne.

Na podstawie powyższego w ocenie skutków stwierdzono, że w porównaniu z wszystkimi pozostałymi wariantami branymi pod uwagę wariant 4 zapewnia wyraźne korzyści. W związku z tym sugeruje się wprowadzenie CBAM w odniesieniu do wybranych produktów w formie certyfikatów CBAM opartych na rzeczywistych emisjach. Ponadto sugeruje się systematyczne wprowadzanie CBAM przy równoległym zmniejszaniu liczby uprawnień przydzielanych bezpłatnie w ramach odpowiednich instalacji objętych systemem EU ETS. Ten wariant strategiczny zapewnia wysoki poziom skuteczności CBAM.

System oparty na rzeczywistych emisjach związanych z towarami przywożonymi zapewnia sprawiedliwe i równe traktowanie wszystkich przywozów oraz ścisłą korelację z EU ETS. Konieczne będzie jednak uzupełnienie systemu CBAM możliwością oparcia obliczeń na zestawie wartości domyślnych, które będzie można wykorzystać w przypadku braku dostępności wystarczających danych dotyczących emisji. Ponadto wartość domyślną można zastosować również w początkowej fazie przejściowej, w której importerzy mogą jeszcze nie być w stanie wygenerować wymaganych przez system danych dotyczących rzeczywistych emisji. Konieczne będzie opracowanie tego wariantu z pełnym poszanowaniem międzynarodowych zobowiązań UE, w szczególności zasad WTO, a w związku z tym niezbędne będzie zapewnienie, aby w razie zastosowania wartości domyślnej importerzy we wszystkich przypadkach mieli możliwość wykazania na podstawie swoich rzeczywistych emisji, że ich wyniki są lepsze niż zakłada taka wartość. Co więcej, w odniesieniu do stopniowego wprowadzania CBAM i jednoczesnego stopniowego wycofywania przydziału bezpłatnych uprawnień należy zapewnić, aby w żadnym momencie w trakcie tego okresu przywóz nie był traktowany w sposób mniej korzystny niż produkcja wewnątrzunijna.

Ponadto wprowadzenie certyfikatów CBAM opartych na rzeczywistych emisjach zapewni ochronę przed ryzykiem ucieczki emisji, a jednocześnie zachęci producentów z państw trzecich do przejścia na bardziej ekologiczne procesy produkcji, w razie potrzeby przy wsparciu w postaci oficjalnej pomocy rozwojowej.

Jeśli chodzi o energię elektryczną, preferowany wariant polega na stosowaniu CBAM w oparciu o współczynnik emisji dwutlenku węgla, z uwzględnieniem możliwości wykazania przez importerów mniejszych emisji. Oba warianty przyczyniają się do zmniejszenia ryzyka ucieczki emisji poprzez zniechęcanie w perspektywie średnioterminowej do gromadzenia w pobliżu granic UE źródeł wytwarzania energii elektrycznej wiążących się z większymi emisjami, które mogłyby zastąpić generatory zlokalizowane w UE narażone na rosnące koszty emisji. Wariant oparty na współczynniku emisji dwutlenku węgla wykazuje jednak największą skuteczność pod względem zapobiegania ucieczce emisji przy jednoczesnym utrzymywaniu kosztów administracyjnych na niskimi poziomie.