[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 7.3.2011

KOM(2011) 71 wersja ostateczna

2011/0045 (NLE)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY (Euratom)

ustanawiające zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i szkół wyższych w działaniach pośrednich prowadzonych w ramach programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz zasady upowszechniania wyników badań (2012–2013)

{COM(2011) 72 final}{COM(2011) 73 final}{COM(2011) 74 final}{SEC(2011) 204 final}

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

Do wniosku Komisji dotyczącego programu ramowego Euratom na lata 2012–2013 dołączono wniosek dotyczący zasad uczestnictwa.

Wniosek ten stanowi instrument pozwalający na wdrożenie programu ramowego 2012–2013 zgodnie z tymi samymi zasadami, które ustanowiono w siódmym programie ramowym Euratom (2007–2011). Zgodnie z art. 18 niniejszego rozporządzenia wzór umowy o udzieleniu dotacji przyjęty zgodnie z decyzją Rady 2006/970/Euratom zostanie również wykorzystany w programie ramowym Euratom na lata 2012–2013. W związku z tym omawiany program ramowy odniesie również korzyści z inicjatyw zawartych w decyzji Komisji w sprawie trzech aktów upraszczających wdrożenie decyzji nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz decyzji Rady 2006/970/Euratom oraz zmieniających decyzje C(2007) 1509 i C(2007) 1625[1]. Wspomniane akty dotyczą zatwierdzenia metody obliczania średnich kosztów osobowych, wykorzystania skali jednostek pomiaru w celu określenia wartości pracy wykonanej przez właścicieli małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) lub inne osoby fizyczne nieotrzymujące wynagrodzenia, a także ustanowienie w ramach Komisji wewnętrznego komitetu odpowiedzialnego za opracowanie jednolitej wykładni i stosowania przepisów prawnych i zasad finansowych w ramach wykonania siódmego programu ramowego.

2. PODSTAWA PRAWNA

Niniejszy wniosek dotyczący rozporządzenia Rady oparty jest na art. 7 i 10 Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Energii Atomowej (Euratom). Ujęte w nim zasady uczestnictwa określają prawa i obowiązki podmiotów prawnych, które chcą uczestniczyć w programie ramowym, oraz określają zasady wykorzystania i upowszechniania wyników prac badawczych wynikających z tego uczestnictwa. Program ramowy Euratom na lata 2012–2013 realizowany jest zgodnie z przepisami określonymi w rozporządzeniu finansowym i jego przepisach wykonawczych, a także zgodnie z przepisami w zakresie pomocy państwa, w szczególności przepisami dotyczącymi pomocy państwa na rzecz prac badawczo-rozwojowych.

3. TREŚĆ

Niniejszy wniosek składa się z czterech rozdziałów: przepisy wstępne (przedmiot, definicje, kwestia poufności), uczestnictwo (wymagania minimalne, aspekty proceduralne, w tym minimalna liczba oraz siedziba uczestników, składanie i ocena wniosków, realizacja działań, umowy o udzieleniu dotacji, monitorowanie projektów i programów, wkład finansowy Wspólnoty: dopuszczalność finansowania i formy dotacji, stawki zwrotu kosztów, wypłaty, podział, zwrot i zabezpieczenia), zasady upowszechniania i wykorzystania oraz prawa dostępu (własność, ochrona, publikacja, upowszechnianie i wykorzystanie oraz prawa dostępu do istniejącej i nowej wiedzy) oraz szczegółowe zasady uczestnictwa w działaniach w ramach obszaru tematycznego „Badania nad energią termojądrową” .

Minimalna liczba uczestników oraz warunki dotyczące ich siedziby są w dalszym ciągu zależne od rodzaju działania. Podmioty prawne mające siedzibę w państwach stowarzyszonych mogą również uczestniczyć w programie na tych samych warunkach, co podmioty mające siedzibę w państwach członkowskich.

Zasady określają procedury publikacji zaproszeń do składania wniosków oraz wyjątków od tych zaproszeń, a także procedury składania, oceny i wyboru wniosków oraz przyznawania dotacji. Ustanawiają one także procedury wyznaczania ekspertów zewnętrznych. W dalszym ciągu obowiązywać będą szczegółowe przepisy wewnętrzne regulujące przebieg procedur składania wniosków, ich oceny, wyboru i przyznawania dotacji, w tym przepisy dotyczące powoływania niezależnych ekspertów, ustanowione przez Komisję w ramach siódmego programu ramowego. W niniejszych zasadach zachowane są specjalne przepisy dotyczące dwuetapowego składania wniosków (które, tam gdzie jest to stosowne, ma być wykorzystywane w większym stopniu, np. gdy można się spodziewać dużej liczby wniosków, w przypadku bardzo dużych projektów oraz w celu ograniczenia kosztów przygotowania wniosków, które być może nigdy nie zostaną sfinansowane itp.) oraz dwuetapowych procedur oceny wniosków (w przypadku wniosków składanych w ramach jednoetapowej procedury). Proces oceny , wypracowany w trakcie poprzedniego programu ramowego i przedstawiony w tych wewnętrznych zasadach, będzie w dalszym ciągu stosowany bez zasadniczych zmian. W miarę możliwości w większym stopniu wykorzystywana będzie ocena na odległość.

Podobnie jak w przypadku poprzedniego programu ramowego regułą w przypadku obecnego programu ramowego będzie również w pełni elektroniczne składanie wniosków (choć nie zostało to wyszczególnione w zasadach). W dalszym ciągu stosowane będzie uprzednie wypełnianie formularzy lub uprzednia rejestracja z wykorzystaniem danych z centralnego źródła oraz zmian treści i formatu wniosków, co powinno pozwolić na szybszą realizację wybranych wniosków.

W celu zapewnienia spójnej oceny zdolności finansowej uczestników oraz związanych z tym kwestii Komisja będzie nadal wykorzystywać zasady wewnętrzne ustanowione w ramach siódmego programu ramowego na potrzeby nowego programu ramowego Euratom (2012–2013).

Wzór umowy o udzieleniu dotacji przyjęty w ramach siódmego programu ramowego Euratom, zmieniony decyzją Rady C(2011) 174, będzie nadal stosowany w ramach obecnego programu ramowego. Wspomniana umowa o udzieleniu dotacji określa prawa i obowiązki uczestników wobec Wspólnoty i wzajemnie wobec siebie. Wprowadzona w umowie o udzieleniu dotacji zasada autonomii i elastyczności konsorcjum, w szczególności w odniesieniu do zmian w jego składzie, będzie w dalszym ciągu obowiązywać. Umowa o udzieleniu dotacji wejdzie w życie po podpisaniu przez koordynatora i urzędnika zatwierdzającego Komisji. Wszyscy uczestnicy muszą przystąpić do umowy o udzieleniu dotacji, aby móc korzystać ze swoich praw i obowiązków w ramach projektu.

Podobnie jak w przypadku siódmego programu ramowego uczestnicy będą zobowiązani do zawierania umów konsorcyjnych, chyba że zwolnienie z tego obowiązku znajdzie się w zaproszeniu do składania wniosków.

Komisja będzie monitorować wszystkie działania pośrednie finansowane przez Wspólnotę, jak również program ramowy i jego programy szczegółowe na lata 2012–2013, w razie potrzeby korzystając z pomocy zewnętrznych ekspertów.

W podsekcji dotyczącej wkładu finansowego Wspólnoty wskazano uczestników, którzy kwalifikują się do otrzymania finansowania. Sekcja ta zawiera również przepisy dotyczące formy dotacji, stawek zwrotu kosztów, wypłaty, podziału, zwrotu oraz zabezpieczeń pomocy finansowej.

W dalszym ciągu wkład finansowy Wspólnoty może przybrać jedną z trzech form dotacji : zwrot kosztów kwalifikowanych, płatności ryczałtowe oraz finansowanie według stawek zryczałtowanych (to ostatnie może być oparte na skali kosztów jednostkowych, ale obejmuje również zryczałtowane stawki kosztów pośrednich). Każda z tych form może być stosowana, by pokryć cały wkład finansowy Wspólnoty do systemu finansowania lub w połączeniu z pozostałymi formami. W przypadku większości systemów finansowania preferowaną metodą jest zwrot kosztów kwalifikowalnych.

Uczestnicy mogą naliczać wszystkie swoje koszty bezpośrednie i pośrednie i mają możliwość stosowania stawki zryczałtowanej dla kosztów pośrednich. Podobnie jak w poprzednim programie ramowym Euratom koszty są określane zgodnie z zasadami rachunkowości i zarządzania stosowanymi zwyczajowo przez uczestników, przy czym na pierwszym planie stoi osiągnięcie celów projektu i przestrzegane są zasady gospodarności, skuteczności i wydajności.

Wkład finansowy Wspólnoty będzie wynosił maksymalnie 50 % kosztów kwalifikowalnych pomniejszonych o wpływy z działań w zakresie badań i demonstracji. W przypadku małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), instytucji publicznych nienastawionych na zysk, szkół średnich i szkół wyższych oraz organizacji badawczych przyznawana będzie dodatkowa kwota na rzecz działalności badawczej wynosząca maksymalnie 25 %. W przypadku wszystkich pozostałych działań, w tym działań koordynacyjnych i wspierających oraz działań w zakresie kształcenia zawodowego i rozwoju kariery naukowców, wszystkie podmioty będą mogły otrzymać zwrot kosztów do wysokości 100 %.

Podane wyżej pułapy stosuje się do wszystkich rodzajów kosztów kwalifikowalnych podmiotów, także wówczas gdy niektóre z kosztów zwracane są na podstawie płatności ryczałtowych lub według stawek zryczałtowanych. Pułapy te mają również zastosowanie w przypadku podmiotów uczestniczących w projektach finansowanych w całości według stawek zryczałtowanych lub – stosownie do potrzeb – na podstawie płatności ryczałtowych.

W przypadku sieci doskonałości wypłacany jest szczególny rodzaj płatności ryczałtowej . Kwota płatności ryczałtowej została określona jako stała kwota przypadającą na jednego naukowca na rok. Okresowe płatności części płatności ryczałtowej będą wypłacane w zależności od osiągnięcia wskaźników ukazujących stopień zaawansowania realizacji wspólnego programu działań.

Instytucje publiczne, organizacje badawcze oraz szkoły średnie i szkoły wyższe mogą wystawiać świadectwa kontroli sporządzone przez upoważnionego urzędnika publicznego.

Uczestnicy konsorcjum ponoszą pełną odpowiedzialność za wykonanie powierzonych im zadań, nawet jeżeli jeden z uczestników nie wykona wyznaczonego dla niego zadania. W niniejszym wniosku zachowany zostaje mechanizm ryzyka finansowego dotyczący zwrotu ewentualnych kwot należnych Wspólnocie wskutek niedopełnienia obowiązków przez uczestnika. Mechanizm ten jest finansowany przez niewielką składkę przedsiębiorstw i pozostałych uczestników, którzy nie są instytucją publiczną, szkołą średnią ani szkołą wyższą lub których uczestnictwo nie jest gwarantowane przez państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone.

Przepisy regulujące upowszechnianie i wykorzystywanie oraz prawa dostępu (własność, ochrona, publikacja, upowszechnianie i wykorzystanie oraz prawa dostępu do istniejącej i nowej wiedzy) pozostają takie same, jak w poprzednim programie ramowym . Niniejsze zasady zawierają definicje istniejącej wiedzy, nowej wiedzy i praw dostępu oraz związane z nimi zasady, z uwzględnieniem odpowiednich postanowień Traktatu. W szczególności art. 45 niniejszych zasad uczestnictwa upoważnia Komisję do upowszechniania nowej wiedzy, w przypadku gdy nie dokonają tego uczestnicy. Przepisy dotyczące praw własności intelektualnej w obszarze badań nad energią termojądrową zawarte są w odpowiednich szczegółowych aktach prawnych.

Ponadto w niniejszych zasadach zachowano te same szczegółowe zasady uczestnictwa w działaniach realizowanych w obszarze badań nad energią termojądrową, które znalazły się w poprzednim, siódmym programie ramowym Euratom.

4. Wpływ na budżet

Wniosek dotyczący rozporządzenia Rady ustanawiającego zasady uczestnictwa nie ma wpływu na budżet.

2011/0045 (NLE)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY (Euratom)

ustanawiające zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i szkół wyższych w działaniach pośrednich prowadzonych w ramach programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej oraz zasady upowszechniania wyników badań (2012–2013)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 7 i 10,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[2],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[3],

uwzględniając opinię Trybunału Obrachunkowego[4],

po zasięgnięciu opinii Komitetu Naukowo-Technicznego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Program ramowy Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej na lata 2012–2013, dalej zwany „programem ramowym (2012–2013)” został przyjęty decyzją Rady nr …/…/Euratom[5] z dnia … dotyczącą programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2012–2013)[6]. Komisja Europejska jest odpowiedzialna za realizację programu ramowego (2012–2013) i jego programów szczegółowych, w tym za powiązane z nimi aspekty finansowe.

(2) Program ramowy (2012–2013) należy realizować zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich[7], zwanym dalej „rozporządzeniem finansowym”, oraz rozporządzeniem Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich[8].

(3) Program ramowy (2012–2013) powinien być także wdrażany zgodnie z zasadami pomocy państwa, w szczególności przepisami dotyczącymi pomocy państwa na rzecz prac badawczo-rozwojowych, którymi obecnie są wspólnotowe zasady ramowe dotyczące pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną[9].

(4) Program ramowy (2012–2013) zachowuje ogólny zakres i zasady zawarte w siódmym programie ramowym Wspólnoty przyjętym decyzją Rady 2006/970/Euratom z dnia 18 grudnia 2006 r. dotyczącą siódmego programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007–2011)[10].

(5) Zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i szkół wyższych powinny stanowić spójne, kompleksowe i przejrzyste ramy zapewniające możliwie najsprawniejszą realizację, uwzględniając potrzebę łatwego dostępu dla wszystkich uczestników poprzez uproszczone procedury, zgodnie z zasadą proporcjonalności.

(6) Niniejszy program ramowy powinien również odnieść korzyści z inicjatywy Komisji dotyczącej uproszczenia wdrażania ramowych programów badań zawartych w decyzji Komisji w sprawie trzech aktów upraszczających wdrożenie decyzji nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz decyzji Rady 2006/970/Euratom oraz zmieniających decyzje C(2007) 1509 i C(2007) 1625[11]. Niniejsza decyzja Komisji zmienia wzór umowy o udzieleniu dotacji przyjęty zgodnie z decyzją Rady 2006/970/Euratom.

(7) Zasady te powinny w dalszym ciągu ułatwiać wykorzystywanie własności intelektualnej stworzonej przez uczestnika, uwzględniając również sposób jego organizacji w skali międzynarodowej, przy zapewnieniu ochrony uzasadnionych interesów pozostałych uczestników i Wspólnoty.

(8) Program ramowy (2012–2013) powinien wspierać uczestnictwo podmiotów z najbardziej oddalonych regionów Wspólnoty oraz możliwie szerokiego kręgu przedsiębiorstw, ośrodków badawczych i szkół wyższych.

(9) Dla zachowania spójności i przejrzystości należy stosować definicję mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) zawartą w zaleceniu Komisji 2003/361/WE z dnia 6 maja 2003 r. dotyczącym definicji mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw[12].

(10) Należy ustanowić minimalne warunki uczestnictwa, zarówno na zasadach ogólnych, jak i w odniesieniu do konkretnych działań pośrednich, które mają zostać zrealizowane zgodnie z programem ramowym (2012–2013).

(11) Każdy podmiot prawny powinien mieć możliwość uczestnictwa w programie, jeżeli spełnia minimalne wymogi. Uczestnictwo wykraczające poza minimalne wymogi powinno zapewnić sprawną realizację przedmiotowego działania pośredniego.

(12) Do uczestnictwa w programie ramowym (2012–2013) zachęcać należy organizacje międzynarodowe, których działalność poświęcona jest rozwojowi współpracy w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej w Europie, i których członkami są w większości państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone.

(13) Zgodnie z art. 101 Traktatu należy również przewidzieć uczestnictwo podmiotów prawnych z państw trzecich oraz organizacji międzynarodowych. Tego rodzaju uczestnictwo powinno być jednak uzasadnione zwiększonym wkładem w realizację celów programu ramowego (2012–2013).

(14) Zgodnie z art. 198 Traktatu podmioty prawne z pozaeuropejskich terytoriów podlegających jurysdykcji państw członkowskich kwalifikują się do uczestnictwa w programie ramowym (2012–2013).

(15) Należy określić warunki szczegółowe zapewnienia finansowania Wspólnoty uczestnikom działań pośrednich.

(16) W uzupełnieniu przepisów ustanowionych rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002 oraz niniejszym rozporządzeniem Komisja musi określić dalsze zasady i procedury dotyczące składania, oceny i wyboru wniosków oraz przyznawania dotacji, jak również procedury odwoławcze dla uczestników. Należy w szczególności ustanowić zasady dotyczące wykorzystania pomocy niezależnych ekspertów.

(17) Czas trwania programu ramowego (2012–2013) jest ograniczony do dwóch lat, natomiast siódmy program ramowy Unii, przyjęty decyzją nr 1982/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. dotyczącą siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) [13], zawierający podobne zasady do siódmego programu ramowego Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007–2011)[14], przyjętego decyzją Rady 2006/970/Euratom z dnia 18 grudnia 2006 r., będzie obowiązywał równolegle, do końca 2013 r. Należy zatem stosować podobne zasady do tych, które obowiązują w siódmym programie ramowym Unii Europejskiej, i unikać wprowadzania istotnych zmian, które dotyczyłyby uczestników.

(18) Komisja powinna ustanowić dodatkowe zasady i procedury zgodnie z programem ramowym (2012–2013) oprócz tych, które ustanowiono rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002, regulujące kwestię oceny zdolności prawnych i finansowych uczestników działań pośrednich realizowanych zgodnie z programem ramowym (2012–2013). Zasady te powinny zachować równowagę pomiędzy ochroną interesów finansowych Unii a uproszczeniem i ułatwieniem uczestnictwa podmiotów prawnych w programie ramowym (2012–2013). W celu zapewnienia jednolitej kontroli istnienia i statusu prawnego uczestników działań pośrednich, a także ich zdolności operacyjnych i finansowych oraz aby uniknąć wprowadzania istotnych zmian dotyczących uczestników należy stosować w odniesieniu do programu ramowego (2012–2013) zasady zapewniające jednolitą kontrolę istnienia i statusu prawnego uczestników, a także ich zdolności operacyjnych i finansowych w ramach działań pośrednich wspieranych za pomocą dotacji zgodnie z siódmym programem ramowym Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) oraz zgodnie z siódmym programem ramowym Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007–2011), przyjętym decyzją Komisji C(2007) 2466 z dnia 13 czerwca 2007 r.

(19) Rozporządzenie finansowe i rozporządzenie (WE, Euratom) nr 2342/2002 oraz rozporządzenie Rady (Euratom, WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich[15] dotyczą między innymi ochrony interesów finansowych Unii, zwalczania nieprawidłowości i nadużyć finansowych, procedur odzyskiwania kwot należnych Komisji, wykluczania z procedur zawierania umów i przyznawania dotacji oraz związanych z tym kar, a także audytów, kontroli i inspekcji prowadzonych przez Komisję i Trybunał Obrachunkowy.

(20) Wkład finansowy Wspólnoty powinien docierać do uczestników bez zbędnych opóźnień.

(21) Zawierane dla każdego działania umowy powinny zawierać postanowienia w zakresie nadzoru oraz kontroli finansowej sprawowanych przez Komisję lub przez upoważniony przez nią podmiot, jak również postanowienia w zakresie audytów przeprowadzanych przez Trybunał Obrachunkowy i kontroli na miejscu przeprowadzanych przez Europejski Urząd ds. Nadużyć Finansowych (OLAF), zgodnie z procedurami ustanowionymi w rozporządzeniu Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami[16].

(22) Komisja powinna monitorować zarówno działania pośrednie prowadzone zgodnie z programem ramowym (2012–2013), jak również program ramowy (2012–2013) i jego programy szczegółowe (2012–2013). W celu zapewnienia skutecznego i spójnego monitorowania oraz oceny stanu realizacji działań pośrednich Komisja powinna opracować i utrzymać odpowiedni system informacyjny.

(23) Program ramowy (2012–2013) powinien odzwierciedlać i propagować ogólne zasady ustanowione w zaleceniu 2005/251/WE z dnia 11 marca 2005 r. w sprawie Europejskiej Karty Naukowca oraz Kodeksu postępowania przy rekrutacji pracowników naukowych[17], przy poszanowaniu ich dobrowolnego charakteru.

(24) Zasady dotyczące upowszechniania wyników badań powinny gwarantować, że tam gdzie jest to właściwe, uczestnicy chronią własność intelektualną powstałą w trakcie działań oraz wykorzystują i upowszechniają wyniki badań.

(25) Bez uszczerbku dla praw właścicieli własności intelektualnej zasady te powinny być sformułowane w taki sposób, aby zapewnić uczestnikom, a w odpowiednich przypadkach także ich podmiotom stowarzyszonym mającym siedzibę w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym, dostęp do informacji wnoszonych przez nich do projektu, a także do wiedzy powstającej w wyniku prac badawczych prowadzonych w ramach projektu, w zakresie niezbędnym do prowadzenia prac badawczych lub do wykorzystania powstałej w ich wyniku wiedzy.

(26) Fundusz gwarancyjny dla uczestników, ustanowiony na mocy siódmego programu ramowego Wspólnoty i zarządzany przez Komisję powinien w dalszym ciągu funkcjonować i obejmować kwoty należne, a niespłacone przez partnerów w ramach programu ramowego (2012–2013). Utworzenie wspomnianego funduszu pomogło uprościć i ułatwiło uczestnictwo w programie, zabezpieczając równocześnie interesy finansowe Unii w sposób właściwy także dla programu ramowego (2012–2013).

(27) Wkłady Wspólnoty do wspólnego przedsięwzięcia utworzonego zgodnie z art. 45–51 Traktatu nie wchodzą w zakres niniejszego rozporządzenia.

(28) Niniejsze rozporządzenie respektuje prawa podstawowe i jest zgodne z zasadami zawartymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.

(29) Wspólnota powinna zapewnić wsparcie finansowe zgodnie z rozporządzeniem finansowym, między innymi w ramach zamówień publicznych w formie ceny towarów lub usług określonych w umowie, a wybranych na podstawie zaproszenia do składania ofert; dotacji; członkostwa w organizacjach w formie składek członkowskich; a także wynagrodzenia niezależnych ekspertów,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

ROZDZIAŁ I PRZEPISY WPROWADZAJĄCE

Artykuł 1Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady uczestnictwa przedsiębiorstw, ośrodków badawczych, szkół wyższych i innych podmiotów prawnych w działaniach podejmowanych przez jednego uczestnika lub większą ich liczbę przy pomocy systemów finansowania określonych w załączniku II do decyzji …/…/Euratom[18] ustanawiającej program ramowy 2012–2013, zwanych dalej „działaniami pośrednimi”.

Ustanawia ono także zasady, zgodnie z przepisami rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1605/2002, zwanego dalej „rozporządzeniem finansowym”, oraz rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002, dotyczące wkładu finansowego Wspólnoty na rzecz uczestników działań pośrednich prowadzonych zgodnie z programem ramowym (2012–2013).

W odniesieniu do wyników badań prowadzonych zgodnie z programem ramowym (2012–2013) niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady ujawniania nowej wiedzy za pomocą wszelkich stosownych środków, z wyjątkiem ujawniania, które wynika z formalności związanych z ochroną tej nowej wiedzy; obejmuje to publikację nowej wiedzy przy pomocy dowolnego nośnika, zwane dalej „upowszechnianiem”.

Ponadto niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady bezpośredniego lub pośredniego wykorzystywania nowej wiedzy w dalszej działalności badawczej nieobjętej danym działaniem pośrednim, lub w celu opracowania, stworzenia i wprowadzenia do obrotu produktu lub procesu, lub w celu stworzenia i świadczenia usługi, zwane dalej „wykorzystaniem”.

Zarówno w odniesieniu do nowej, jak i do istniejącej wiedzy niniejsze rozporządzenie ustanawia zasady dotyczące związanych z nią licencji i praw użytkownika, zwane dalej „prawami dostępu”.

Artykuł 2 Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

(1) „podmiot prawny” oznacza każdą osobę fizyczną lub osobę prawną utworzoną na mocy prawa krajowego, obowiązującego w miejscu jej siedziby, lub na mocy prawa Unii Europejskiej lub prawa międzynarodowego, która posiada osobowość prawną oraz zdolność do czynności prawnych;

(2) „podmiot powiązany” oznacza każdy podmiot prawny znajdujący się pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą uczestnika lub pod tą samą bezpośrednią lub pośrednią kontrolą co uczestnik, przy czym kontrola ta ma jedną z form określonych w art. 7 ust. 2;

(3) „sprawiedliwe i rozsądne warunki” oznaczają właściwe warunki, w tym ewentualne warunki finansowe, z uwzględnieniem szczególnych okoliczności wniosku o prawa dostępu, np. rzeczywistej lub potencjalnej wartości nowej lub istniejącej wiedzy, której dotyczy wniosek o prawa dostępu, lub zakresu, okresu i charakterystyki zamierzonego wykorzystania;

(4) „nowa wiedza” oznacza wyniki działań, w tym informacje, niezależnie od tego, czy mogą one zostać objęte ochroną czy też nie, uzyskane w ramach danego działania pośredniego, w tym prawa autorskie i pokrewne, prawa do wzorów przemysłowych, prawa patentowe, prawa do odmian roślin lub podobne formy ochrony prawnej;

(5) „istniejąca wiedza” oznacza informacje, które są własnością uczestników przed ich przystąpieniem do umowy o udzieleniu dotacji, w tym prawa autorskie i inne prawa własności intelektualnej odnoszące się do tych informacji, w przypadku których wnioski o ochronę zostały złożone przez uczestników przed przystąpieniem do umowy o udzieleniu dotacji i które są potrzebne do przeprowadzenia działania pośredniego lub wykorzystania wyników takiego działania;

(6) „uczestnik” oznacza podmiot prawny wnoszący wkład w działanie pośrednie i posiadający prawa i obowiązki względem Wspólnoty;

(7) „organizacja badawcza” oznacza podmiot prawny ustanowiony jako organizacja nienastawiona na zysk, której jednym z głównych celów jest prowadzenie działalności w zakresie badań lub rozwoju technologicznego;

(8) „państwo trzecie” oznacza państwo, które nie jest państwem członkowskim;

(9) „państwo stowarzyszone” oznacza państwo trzecie, które jest stroną umowy międzynarodowej z Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, zgodnie z którą lub na podstawie której wnosi ono wkład finansowy do całości lub części programu ramowego (2012–2013);

(10) „organizacja międzynarodowa” oznacza organizację międzyrządową, inną niż Unia Europejska, posiadającą osobowość prawną na mocy międzynarodowego prawa publicznego, jak również każdą specjalną agencję utworzoną przez tego rodzaju organizację międzynarodową;

(11) „międzynarodowa organizacja o znaczeniu europejskim” oznacza organizację międzynarodową, której większość członków stanowią państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone i której głównym celem jest wspieranie współpracy naukowej i technologicznej w Europie;

(12) „organ publiczny” oznacza każdy podmiot prawny posiadający status organu publicznego na podstawie prawa krajowego lub organizację międzynarodową.

(13) „MŚP” oznaczają mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa w rozumieniu zalecenia 2003/361/WE;

(14) „program prac” oznacza plan przyjęty przez Komisję w celu realizacji programu szczegółowego określonego w art. 6 decyzji nr .../…/Euratom[19];

(15) „systemy finansowania” oznaczają wspólnotowe mechanizmy finansowania działań pośrednich przewidziane w załączniku II do decyzji nr .../…/Euratom+.

Do celów akapitu pierwszego pkt (1) w przypadku osób fizycznych odniesienie do siedziby uznaje się za odniesienie do miejsca zwykłego pobytu.

Artykuł 3Poufność

Z zastrzeżeniem warunków określonych we wzorze umowy o udzieleniu dotacji, we wzorze aktu nominacji lub zamówienia Komisja oraz uczestnicy zachowują poufność wszelkich przekazanych im danych, wiedzy i dokumentów określonych jako poufne.

ROZDZIAŁ IIUCZESTNICTWO

Artykuł 4Szczegółowe zasady dotyczące badań nad energią termojądrową

Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie bez uszczerbku dla szczegółowych zasad dotyczących działań w ramach obszaru tematycznego „badania nad energią termojądrową”, określonych w rozdziale IV.

SEKCJA 1WARUNKI MINIMALNE

ARTYKUł 5 ZASADY OGÓLNE

1. Przedsiębiorstwa, szkoły wyższe, ośrodki badawcze lub inne podmioty prawne, niezależnie od tego, czy mają siedzibę w państwie członkowskim, państwie stowarzyszonym czy państwie trzecim, mogą uczestniczyć w działaniach pośrednich pod warunkiem, że spełniają minimalne wymogi określone w niniejszym rozdziale, w tym wymogi dodatkowe określone na podstawie art. 11.

2. Jednakże w przypadku działań pośrednich, o których mowa w art. 6 lub 8, w ramach których możliwe jest spełnienie minimalnych wymogów także bez udziału podmiotu prawnego mającego siedzibę w państwie członkowskim, uczestnictwo podlega dodatkowemu warunkowi, zgodnie z którym musi się ono przyczyniać do lepszego osiągnięcia celów określonych w art. 1 i 2 Traktatu.

3. Wspólne Centrum Badawcze Komisji Europejskiej, zwane dalej „JRC”, może uczestniczyć w działaniach pośrednich na tych samych zasadach i mając te same prawa i obowiązki, co podmiot prawny mający siedzibę w państwie członkowskim.

Artykuł 6 Wymogi minimalne

1. W przypadku działań pośrednich zastosowanie mają następujące wymogi minimalne:

a) minimalna liczba uczestników wynosi trzy podmioty prawne, z których każdy ma siedzibę w innym państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym;

b) wszystkie trzy podmioty prawne muszą być od siebie niezależne zgodnie z art. 7.

2. Do celów ust. 1 lit. a), jeżeli jednym z uczestników jest JRC lub międzynarodowa organizacja o znaczeniu europejskim, lub podmiot utworzony na podstawie prawa unijnego, uważa się, że podmiot taki ma siedzibę w innym państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym niż pozostali uczestnicy tego samego działania pośredniego.

Artykuł 7 Niezależność

1. Dwa podmioty prawne są uważane za niezależne od siebie, jeżeli jeden z nich nie znajduje się pod bezpośrednią lub pośrednią kontrolą drugiego, lub jeżeli obydwa podmioty nie są bezpośrednio lub pośrednio kontrolowane przez trzeci podmiot prawny.

2. Do celów ust. 1 kontrola może przyjąć jedną z następujących form:

a) bezpośrednie lub pośrednie posiadanie udziału przekraczającego 50 % wartości nominalnej wyemitowanego kapitału zakładowego przedmiotowego podmiotu prawnego lub posiadanie większości praw głosu akcjonariuszy lub wspólników tego podmiotu;

b) bezpośrednie lub pośrednie posiadanie faktycznych lub wynikających z prawa uprawnień decyzyjnych w danym podmiocie prawnym.

3. Następujące związki między podmiotami prawnymi nie są jednak uważane same w sobie za ustanawiające stosunek kontroli:

a) ta sama publiczna spółka inwestycyjna, ten sam inwestor instytucjonalny lub ta sama spółka kapitału podwyższonego ryzyka posiada bezpośredni lub pośredni udział przekraczający 50 % wartości nominalnej wyemitowanego kapitału zakładowego lub większość praw głosu akcjonariuszy lub wspólników;

b) właścicielem przedmiotowych podmiotów prawnych lub podmiotem sprawującym nadzór nad nimi jest ten sam organ publiczny.

Artykuł 8 Działania koordynacyjne i wspierające oraz szkolenie naukowców i rozwój ich kariery

W przypadku działań koordynacyjnych i wspierających oraz działań na rzecz kształcenia zawodowego i rozwoju kariery naukowców minimalnym wymogiem jest uczestnictwo przynajmniej jednego podmiotu prawnego.

Akapitu pierwszego nie stosuje się w przypadku działań służących koordynacji działań badawczych.

Artykuł 9Pojedynczy uczestnik działań

Jeśli wymogi minimalne uczestnictwa w działaniu pośrednim są spełnione przez kilka podmiotów prawnych, które wspólnie utworzyły jeden podmiot prawny, może on być jedynym uczestnikiem działania pośredniego pod warunkiem, że ma on siedzibę w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym.

Artykuł 10Organizacje międzynarodowe i podmioty prawne mające siedzibę w państwie trzecim

Uczestnictwo organizacji międzynarodowych i podmiotów prawnych mających siedzibę w państwach trzecich w działaniach pośrednich jest możliwe pod warunkiem spełnienia minimalnych wymogów określonych w niniejszym rozdziale, jak również wszelkich wymogów określonych w programach szczegółowych lub odpowiednich programach prac.

Artykuł 11Warunki dodatkowe

Oprócz minimalnych wymogów określonych w niniejszym rozdziale, programy szczegółowe lub programy prac mogą określać wymogi w zakresie minimalnej liczby uczestników.

W programach tych mogą również zostać ustanowione, odpowiednio do charakteru i celów działania pośredniego, dodatkowe wymogi w odniesieniu do rodzaju uczestników oraz, w odpowiednich przypadkach, ich siedziby.

SEKCJA 2PROCEDURY

PODSEKCJA 1ZAPROSZENIA DO SKŁADANIA WNIOSKÓW

Artykuł 12 Zaproszenia do składania wniosków

1. Komisja publikuje zaproszenia do składania wniosków dla działań pośrednich zgodnie z wymaganiami ustanowionymi w odpowiednich programach szczegółowych i programach prac.

Oprócz wymogów w zakresie rozpowszechniania określonych w rozporządzeniu (WE, Euratom) nr 2342/2002 Komisja publikuje zaproszenia do składania wniosków na stronach internetowych Komisji Europejskiej poświęconych programowi ramowemu (2012–2013), poprzez specjalne kanały informacyjne oraz poprzez krajowe punkty kontaktowe utworzone przez państwa członkowskie i państwa stowarzyszone.

2. W stosownych przypadkach Komisja zaznacza w zaproszeniu do składania wniosków, że uczestnicy nie muszą zawierać umowy konsorcyjnej.

3. Zaproszenia do składania wniosków muszą zawierać jasno sprecyzowane cele, tak aby wnioskodawcy nie składali niepotrzebnie wniosków.

Artykuł 13Wyjątki

Komisja nie publikuje zaproszeń do składania wniosków w przypadku:

a) działań koordynacyjnych i wspierających prowadzonych przez podmioty prawne wymienione w programach szczegółowych lub, jeżeli program szczegółowy zgodnie z rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002 pozwala na takie określenie beneficjentów, w programach prac;

b) działań koordynacyjnych i wspierających w postaci zakupu towarów lub usług, które podlegają przepisom rozporządzenia finansowego dotyczącym zamówień publicznych;

c) działań koordynacyjnych i wspierających związanych z powoływaniem niezależnych ekspertów;

d) innych działań zgodnie z odpowiednimi przepisami rozporządzenia finansowego lub rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002.

PODSEKCJA 2OCENA I WYBÓR WNIOSKÓW ORAZ PRZYZNANIE DOTACJI

Artykuł 14Ocena i wybór wniosków, przyznanie dotacji

1. Komisja ocenia wszystkie wnioski złożone w odpowiedzi na zaproszenie do składania wniosków na podstawie zasad oceny oraz kryteriów wyboru i przyznania dotacji.

Kryteriami tymi są doskonałość, znaczenie i realizacja. Zgodnie z tymi wymogami program prac określa szczegółowo kryteria oceny i wyboru wniosków oraz może zawierać dodatkowe wymagania, wagi i progi lub określać szczegóły dotyczące stosowania tych kryteriów.

2. Nie są wybierane wnioski, które naruszają podstawowe zasady etyczne lub które nie spełniają warunków wymienionych w programie szczegółowym, programie prac lub w zaproszeniu do składania wniosków. Takie wnioski mogą w dowolnym czasie zostać wyłączone z procedur oceny, wyboru lub przyznania dotacji.

3. Wnioski klasyfikowane są w kolejności odpowiadającej wynikom oceny. Decyzje o przyznaniu finansowania podejmowane są na podstawie tej klasyfikacji.

Artykuł 15 Procedury składania, oceny i wyboru wniosków oraz przyznania dotacji

1. Jeśli zaproszenie do składania wniosków przewiduje dwuetapową procedurę oceny, ocenie w drugim etapie poddawane są jedynie te wnioski, które pomyślnie przeszły przez pierwszy etap na podstawie oceny dokonanej w oparciu o ograniczony zestaw kryteriów.

2. Jeśli zaproszenie do składania wniosków przewiduje dwuetapową procedurę składania wniosków, jedynie ci wnioskodawcy, których wnioski spełniają kryteria oceny określone dla pierwszego etapu, wzywani są do złożenia pełnego wniosku w drugim etapie.

Wszyscy wnioskodawcy są niezwłocznie informowani o wynikach pierwszego etapu oceny.

3. Komisja przyjmuje i publikuje zasady dotyczące procedury składania wniosków oraz powiązanych procedur oceny, wyboru i przyznawania dotacji oraz publikuje wskazówki dla wnioskodawców zawierające wytyczne dla oceniających. W szczególności Komisja ustanawia szczegółowe zasady dwuetapowej procedury składania wniosków (w tym zasady dotyczące zakresu i charakteru wniosku w pierwszym etapie oraz pełnego wniosku w drugim etapie) oraz zasady dwuetapowej procedury oceny wniosków.

Komisja dostarcza informacji i określa procedury odwoławcze dla wnioskodawców.

4. W ramach programu ramowego (2012–2013) stosuje się zasady zapewniające jednolitą kontrolę istnienia i statusu prawnego, a także zdolności operacyjnych i finansowych uczestników działań pośrednich wspieranych za pomocą dotacji przyznanej zgodnie z siódmym programem ramowym Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007–2013) oraz zgodnie z siódmym programem ramowym Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Euratom) w zakresie działań badawczych i szkoleniowych w dziedzinie jądrowej (2007–2011) przyjętym decyzją Komisji C(2007)/2466 z dnia 13 czerwca 2007 r.

Komisja nie powtarza takiej weryfikacji, chyba że zmieni się sytuacja danego uczestnika.

Artykuł 16Powoływanie niezależnych ekspertów

1. Komisja powołuje niezależnych ekspertów uczestniczących w ocenie wniosków.

W odniesieniu do działań koordynacyjnych i wspierających, o których mowa w art. 13, niezależni eksperci są powoływani wyłącznie w przypadku, gdy Komisja uzna to za właściwe.

2. Niezależni eksperci są wybierani na podstawie umiejętności i wiedzy stosownych do powierzonych im zadań. W przypadkach gdy niezależni eksperci mają do czynienia z informacjami niejawnymi, do ich powołania konieczne jest odpowiednie poświadczenie bezpieczeństwa osobowego.

Niezależni eksperci są przedstawiani i wybierani na podstawie zaproszeń do składania wniosków przez indywidualne osoby oraz zaproszeń kierowanych do właściwych organizacji, takich jak krajowe agencje badawcze, instytucje badawcze lub przedsiębiorstwa w celu sporządzenia list odpowiednich kandydatów.

Komisja może, jeśli uzna to za właściwe, wybrać posiadające odpowiednie umiejętności osoby spoza tych list.

Przy powoływaniu grup niezależnych ekspertów należy we właściwy sposób zapewnić rozsądną równowagę płci w składzie grup.

3. Powołując niezależnego eksperta, Komisja podejmuje wszystkie niezbędne kroki w celu zagwarantowania, że ekspert ten nie znajduje się w konflikcie interesów w związku ze sprawami, w odniesieniu do których wymagana jest jego opinia.

4. Komisja podpisuje z każdym niezależnym ekspertem akt nominacji w imieniu Wspólnoty na podstawie wzoru aktu nominacji przyjętego przez Komisję zgodnie z siódmym programem ramowym (2007–2011) [20].

5. Komisja publikuje raz do roku w odpowiedniej formie listę niezależnych ekspertów, którzy pomagali jej przy programie ramowym (2012–2013) i poszczególnych programach szczegółowych.

PODSEKCJA 3REALIZACJA DZIAŁAŃ I UMOWY O UDZIELENIU DOTACJI

Artykuł 17 Postanowienia ogólne

1. Uczestnicy realizują działanie pośrednie i podejmują w tym celu wszystkie konieczne i uzasadnione kroki. Uczestnicy tego samego działania pośredniego realizują prace przy solidarnej odpowiedzialności przed Wspólnotą.

2. Na podstawie wzoru, o którym mowa w art. 18, i przy uwzględnieniu specyfiki wykorzystywanego systemu finansowania, Komisja sporządza umowę o udzieleniu dotacji między Wspólnotą i uczestnikami.

3. Uczestnicy nie mogą podejmować żadnych zobowiązań niezgodnych z umową o udzieleniu dotacji.

4. Jeśli uczestnik nie wypełnia swoich zobowiązań dotyczących realizacji działania pośredniego od strony technicznej, pozostali uczestnicy wypełniają zobowiązania wynikające z umowy o udzieleniu dotacji bez dodatkowego wkładu Wspólnoty, chyba że Komisja wyraźnie zwolni ich z tego obowiązku.

5. Jeżeli realizacja działania stanie się niemożliwa lub jeżeli uczestnicy nie wywiążą się obowiązku jego realizacji, Komisja zapewnia przerwanie działania.

6. Uczestnicy zapewniają informowanie Komisji o wszelkich zdarzeniach, które mogą mieć wpływ na realizację działania pośredniego lub na interesy Wspólnoty.

7. Jeżeli umowa o udzieleniu dotacji przewiduje taką możliwość, uczestnicy działania pośredniego mogą zlecić wykonanie części przewidzianych prac osobom trzecim.

8. Komisja określa procedury odwoławcze dla uczestników.

Artykuł 18 Postanowienia ogólne umowy o udzieleniu dotacji

1. Wzór umowy o udzieleniu dotacji przyjęty decyzją Komisji C(2007) 1509 z dnia 10 kwietnia 2007 r. zgodnie z programem ramowym (2007–2011) będzie stosowany również w programie ramowym (2012–2013).

Umowa o udzieleniu dotacji określa prawa i obowiązki uczestników względem Wspólnoty, zgodnie z decyzją 2006/970/Euratom, niniejszym rozporządzeniem, rozporządzeniem finansowym i zasadami wykonania oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawa wspólnotowego.

Umowa o udzieleniu dotacji określa również, zgodnie z wyżej wymienionymi warunkami, prawa i obowiązki podmiotów prawnych, które status uczestnika uzyskały w czasie trwania działania pośredniego.

2. W odpowiednich przypadkach umowa o udzieleniu dotacji określa, jaka część wkładu finansowego Wspólnoty opiera się na zasadzie zwrotu kwalifikujących się kosztów, a jaka część opiera się na stawkach zryczałtowanych (w tym skali kosztów jednostkowych) lub płatności ryczałtowych.

3. Umowa o udzieleniu dotacji określa, jakie zmiany w składzie konsorcjum wymagają uprzedniej publikacji zaproszenia do składania wniosków.

4. Umowa o udzieleniu dotacji wymaga składania Komisji okresowych sprawozdań z postępu prac dotyczących realizacji przedmiotowego działania pośredniego.

5. W odpowiednich przypadkach umowa o udzieleniu dotacji może stanowić, że Komisja musi zostać z wyprzedzeniem poinformowana o każdym planowanym przeniesieniu prawa własności do nowej wiedzy na osobę trzecią.

6. Jeżeli umowa o udzieleniu dotacji wymaga od uczestników przeprowadzenia działań, z których korzyści odnosi osoba trzecia, uczestnicy podają to do publicznej wiadomości oraz określają, oceniają i wybierają osobę trzecią w sposób przejrzysty, sprawiedliwy i bezstronny. Jeżeli zostało to przewidziane w programie prac, umowa o udzieleniu dotacji określa kryteria wyboru osoby trzeciej. Komisja zastrzega sobie prawo zgłoszenia sprzeciwu wobec wyboru osoby trzeciej.

7. Komisja opracowuje w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi wzór umowy o udzieleniu dotacji. Jeżeli wystąpi konieczność wprowadzenia istotnych zmian do wzoru umowy o udzieleniu dotacji, Komisja, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, dokonuje odpowiednich zmian.

8. Wzór umowy o udzieleniu dotacji uwzględnia ogólne zasady zawarte w Europejskiej Karcie Naukowca oraz w Kodeksie postępowania przy rekrutacji naukowców. Uwzględnia on również, o ile jest to uzasadnione, synergie z wszystkimi poziomami kształcenia; gotowość do wspierania dialogu i dyskusji o zagadnieniach naukowych i wynikach badań z ogółem społeczeństwa, wykraczającymi poza środowisko naukowe, oraz możliwość jego wspierania; działania mające na celu zwiększenie udziału oraz wzmocnienie roli kobiet w badaniach; oraz działania dotyczące społeczno-ekonomicznych aspektów badań naukowych.

9. Wzór umowy o udzieleniu dotacji zawiera postanowienia o nadzorze i kontroli finansowej sprawowanej przez Komisję lub upoważnionych przez nią przedstawicieli oraz przez Trybunał Obrachunkowy.

10. Umowa o udzieleniu dotacji może określać terminy dokonywania przez uczestników powiadomień, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu.

Artykuł 19 Postanowienia dotyczące praw dostępu, wykorzystania i upowszechniania

1. Umowa o udzieleniu dotacji określa prawa i obowiązki uczestników w zakresie praw dostępu, wykorzystania i upowszechniania, o ile te prawa i obowiązki nie zostały określone w niniejszym rozporządzeniu.

W tym celu umowa o udzieleniu dotacji zawiera wymóg przedłożenia Komisji planu wykorzystania i upowszechniania nowej wiedzy.

2. Umowa o udzieleniu dotacji może określać, pod jakimi warunkami uczestnicy mogą sprzeciwić się przeprowadzeniu przez określonych, upoważnionych przedstawicieli Komisji audytu technologicznego dotyczącego wykorzystania i upowszechniania nowej wiedzy.

Artykuł 20 Postanowienia dotyczące rozwiązania umowy

Umowa o udzieleniu dotacji określa powody jej częściowego lub całkowitego rozwiązania, w szczególności naruszenie niniejszego rozporządzenia, brak wykonania lub naruszenie warunków umowy, a ponadto konsekwencje naruszeń ze strony jednego z uczestników dla pozostałych uczestników.

Artykuł 21Postanowienia szczegółowe

1. W przypadku działań pośrednich wspierających istniejącą infrastrukturę badawczą oraz, tam gdzie jest to właściwe, nową infrastrukturę badawczą, umowa o udzieleniu dotacji zawiera postanowienia szczegółowe dotyczące poufności, obwieszczania, praw dostępu oraz zobowiązań, które to postanowienia mogą dotyczyć użytkowników infrastruktury.

2. W przypadku działań pośrednich wspierających szkolenie naukowców i rozwój ich kariery, umowa o udzieleniu dotacji zawiera postanowienia szczegółowe dotyczące poufności, praw dostępu oraz zobowiązań, odnoszące się do naukowców czerpiących korzyści z działania.

3. W celu ochrony interesów obronnych państw członkowskich w rozumieniu art. 24 Traktatu, umowa o udzieleniu dotacji, tam gdzie jest to właściwe, zawiera postanowienia szczegółowe dotyczące poufności, klasyfikacji informacji niejawnych, praw dostępu oraz przeniesienia praw własności do nowej wiedzy i jej wykorzystania.

Artykuł 22Podpisanie i przystąpienie

Umowa o udzieleniu dotacji wchodzi w życie po podpisaniu przez koordynatora i Komisję.

Umowę stosuję się do każdego uczestnika, który formalnie do niej przystąpił.

PODSEKCJA 4KONSORCJA

Artykuł 23 Umowy konsorcyjne

1. Jeżeli zaproszenie do składania wniosków nie stanowi inaczej, wszyscy uczestnicy działania pośredniego zawierają umowę, zwaną dalej „umową konsorcyjną”, w celu uregulowania, między innymi, następujących kwestii:

a) wewnętrznej organizacji konsorcjum;

b) podziału wkładu finansowego Wspólnoty;

c) zasad uzupełniających postanowienia rozdziału III, a także odnośne postanowienia umowy o udzieleniu dotacji;

d) rozstrzygania wewnętrznych sporów, w tym przypadków nadużycia uprawnień;

e) uzgodnień między uczestnikami dotyczących odpowiedzialności, odszkodowań i poufności.

2. Komisja opracowuje i publikuje wytyczne na temat głównych kwestii, które uczestnicy mogą uzgadniać w umowach konsorcyjnych.

Artykuł 24Koordynator

1. Podmioty prawne pragnące uczestniczyć w działaniu pośrednim wyznaczają ze swego kręgu jednego uczestnika, który pełni rolę koordynatora i podejmuje następujące zadania zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002 oraz umową o udzieleniu dotacji:

a) monitoruje przestrzeganie zobowiązań przez uczestników działania pośredniego;

b) weryfikuje, czy podmioty prawne określone w umowie o udzieleniu dotacji spełniają formalne warunki przystąpienia do tej umowy;

c) otrzymuje wkład finansowy Wspólnoty i dokonuje jego podziału zgodnie z postanowieniami umowy konsorcyjnej i umowy o udzieleniu dotacji;

d) prowadzi dokumentację i księgi rachunkowe związane z wkładem finansowym Wspólnoty oraz informuje Komisję o jego podziale zgodnie z art. 23 ust. 1 lit. b) i art. 35;

e) odgrywa rolę pośrednika zapewniającego sprawną i prawidłową komunikację między uczestnikami oraz składa regularne sprawozdania z postępów prac w ramach projektu uczestnikom i Komisji.

2. Koordynator zostaje określony w umowie o udzieleniu dotacji.

Powołanie nowego koordynatora wymaga pisemnej zgody Komisji.

Artykuł 25Zmiany w składzie konsorcjum

1. Uczestnicy działania pośredniego mogą zgodzić się na przystąpienie nowego uczestnika do konsorcjum lub wykluczenie uczestnika z konsorcjum zgodnie ze stosownymi postanowieniami umowy konsorcyjnej.

2. Każdy podmiot prawny, który przyłącza się do trwającego działania, przystępuje do umowy o udzieleniu dotacji.

3. W konkretnych przypadkach, jeżeli przewiduje to umowa o udzieleniu dotacji, konsorcjum publikuje własne zaproszenie do składania wniosków i powszechnie o nim informuje, wykorzystując określone nośniki informacji, przede wszystkim strony internetowe programu ramowego (2012–2013), prasę specjalistyczną, broszury oraz krajowe punkty kontaktowe utworzone przez państwa członkowskie i państwa stowarzyszone, aby udzielały informacji i wsparcia.

Konsorcjum ocenia oferty na podstawie kryteriów, które były stosowane przy rozpoczęciu działania pośredniego, i z pomocą niezależnych ekspertów powołanych przez konsorcjum zgodnie z zasadami określonymi w art. 14 i 16.

4. Konsorcjum powiadamia Komisję o wszelkich proponowanych zmianach w swoim składzie; Komisja może wnieść sprzeciw w ciągu 45 dni od daty otrzymania powiadomienia.

Zmiany w składzie konsorcjum związane z wnioskami w sprawie innych zmian w umowie o udzieleniu dotacji, które nie są bezpośrednio związane ze zmianą składu, wymagają pisemnej zgody Komisji.

PODSEKCJA 5 MONITOROWANIE I OCENA PROGRAMÓW I DZIAŁAŃ POŚREDNICH ORAZ PRZEKAZYWANIE INFORMACJI

Artykuł 26 Monitorowanie i ocena

1. Komisja monitoruje realizację działań pośrednich na podstawie okresowych sprawozdań z postępu prac składanych zgodnie ze wzorem umowy o udzieleniu dotacji, o którym mowa w art. 18.

W szczególności Komisja monitoruje realizację planu wykorzystania i upowszechniania nowej wiedzy, składanego zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi.

W tym celu Komisja może skorzystać z pomocy niezależnych ekspertów powołanych zgodnie z art. 16.

2. Komisja tworzy i utrzymuje system informacji umożliwiający skuteczne i spójne monitorowanie działań, o którym mowa w ust. 1, w trakcie całego programu ramowego (2012–2013).

Z zastrzeżeniem art. 3 Komisja publikuje na odpowiednich nośnikach informacje o finansowanych projektach.

3. Monitorowanie i ocena, o których mowa w art. 6 decyzji nr …/…/Euratom[21], obejmują aspekty dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia oraz uwzględniają kwestię budżetowych skutków zmian w systemie obliczania kosztów w porównaniu do szóstego programu ramowego przyjętego decyzją Rady 2002/668/Euratom[22] oraz ich wpływu na obciążenia administracyjne dla uczestników.

4. Zgodnie z art. 16 Komisja powołuje niezależnych ekspertów uczestniczących w ocenach wymaganych w programie ramowym (2012–2013) i programie szczegółowym, a w razie potrzeby także w ocenie wcześniejszych programów ramowych.

5. Komisja może ponadto tworzyć grupy niezależnych ekspertów powoływanych zgodnie z art. 16, jako doradców do spraw opracowania i realizacji wspólnotowej polityki w dziedzinie badań naukowych.

Artykuł 27Udostępniane informacje

1. Z zastrzeżeniem art. 3 Komisja udostępnia państwom członkowskim lub państwom stowarzyszonym na ich wniosek posiadane przez nią użyteczne informacje dotyczące nowej wiedzy, która jest wynikiem prac prowadzonych w ramach działania pośredniego, pod warunkiem, że spełnione są następujące warunki:

a) informacje te są istotne z punktu widzenia polityki publicznej;

b) uczestnicy nie przedstawili należycie uzasadnionych i wystarczających powodów nieudostępnienia tych informacji.

2. W żadnych okolicznościach udostępnienie informacji zgodnie z ust. 1 nie przenosi praw ani zobowiązań Komisji lub uczestników na odbiorcę informacji.

Jednakże dopóki informacje te nie zostaną upublicznione lub udostępnione przez uczestników, lub nie zostaną przekazane Komisji bez zastrzeżenia ich poufności, odbiorca informacji traktuje je jako poufne.

SEKCJA 3WKŁAD FINANSOWY WSPÓLNOTY

PODSEKCJA 1 KWALIFIKOWANIE DO FINANSOWANIA ORAZ FORMY DOTACJI

Artykuł 28 Warunki niezbędne do uzyskania finansowania

1. Niżej wymienione podmioty prawne uczestniczące w działaniu pośrednim mogą otrzymać wsparcie finansowe Wspólnoty:

a) podmioty prawne, które mają siedzibę w państwie członkowskim lub w państwie stowarzyszonym lub które zostały utworzone na mocy prawa Unii Europejskiej;

b) międzynarodowe organizacje o znaczeniu europejskim.

2. W przypadku uczestnictwa organizacji międzynarodowych, innych niż organizacje międzynarodowe o znaczeniu europejskim, lub podmiotów prawnych mających siedzibę w państwie trzecim innym niż państwo stowarzyszone, wkład finansowy Wspólnoty może zostać przyznany pod warunkiem spełnienia przynajmniej jednego z poniższych warunków:

a) w programach szczegółowych lub w odpowiednim programie prac przewidziano taką możliwość;

b) wkład ten ma istotne znaczenie dla przeprowadzenia działania pośredniego;

c) wkład ten jest przewidziany w dwustronnej umowie o współpracy naukowej i technologicznej lub w innej umowie zawartej między Wspólnotą a państwem, w którym podmiot prawny ma swoją siedzibę.

Artykuł 29Formy dotacji

Wkład finansowy Wspólnoty w przypadku dotacji określonych w załączniku II do decyzji nr .../.../Euratom[23] polega na zwrocie całości lub części kwalifikowalnych kosztów.

Jednakże wkład finansowy Wspólnoty może również przybrać formę finansowania według stawek zryczałtowanych, w tym skali kosztów jednostkowych, lub płatności ryczałtowych, albo może być połączeniem zwrotu kosztów kwalifikowalnych z finansowaniem według stawek zryczałtowanych lub płatności ryczałtowych. Wkład finansowy Wspólnoty może również przybrać formę stypendiów lub nagród.

Programy prac i zaproszenia do składania wniosków określają formy dotacji, które mają zostać zastosowane w odnośnych działaniach.

Artykuł 30Zwrot kosztów kwalifikowalnych

1. Działania pośrednie finansowane poprzez dotacje są współfinansowane przez uczestników.

Wkład finansowy Wspólnoty mający na celu zwrot kwalifikowalnych kosztów nie może prowadzić do osiągnięcia zysku.

2. Wpływy są uwzględniane przy wypłacie dotacji na koniec realizacji działania.

3. Koszty poniesione w celu realizacji działania pośredniego uznawane są za kwalifikowalne, jeśli spełniają następujące warunki:

a) muszą zostać rzeczywiście poniesione;

b) muszą zostać poniesione podczas trwania działania, z wyjątkiem sprawozdań końcowych, jeśli tak stanowi umowa o udzieleniu dotacji;

c) muszą zostać określone zgodnie z zasadami rachunkowości i zarządzania stosowanymi zwyczajowo przez uczestników oraz muszą zostać poniesione wyłącznie dla osiągnięcia celów i zamierzonych wyników działania pośredniego, z zachowaniem zasad gospodarności, wydajności i skuteczności;

d) muszą zostać zaksięgowane jako zapłacone w księgach rachunkowych uczestnika, a w przypadku jakiegokolwiek wkładu osoby trzeciej – w księgach rachunkowych osoby trzeciej;

e) muszą wykluczać koszty niekwalifikowalne, w szczególności dające się określić podatki pośrednie, w tym podatek od wartości dodanej, opłaty celne, należne odsetki, rezerwy na możliwe przyszłe straty lub obciążenia, straty wynikające z różnic kursowych, koszty związane ze stopą zwrotu z kapitału, koszty zadeklarowane lub poniesione, lub zwrócone w związku z innym projektem Unii, zobowiązania i koszty ich obsługi, wydatki zbędne lub nieprzemyślane oraz wszelkie inne koszty, które nie spełniają warunków określonych w lit. a)–d).

Do celów akapitu pierwszego lit. a) mogą zostać wykorzystane średnie koszty osobowe, jeśli odpowiadają one praktykom rachunkowości i zasadom zarządzania stosowanym przez uczestnika i nie odbiegają znacząco od kosztów rzeczywistych.

4. Wkład finansowy Wspólnoty jest obliczany w odniesieniu do kosztów całego działania pośredniego, natomiast zwrot wkładu opiera się na kosztach wykazanych przez poszczególnych uczestników.

Artykuł 31Bezpośrednie i pośrednie koszty kwalifikowalne

1. Do kosztów kwalifikowalnych zalicza się koszty, które mogą zostać przypisane bezpośrednio do działania, dalej zwane „kwalifikowalnymi kosztami bezpośrednimi”, oraz w stosownych przypadkach, koszty, które nie mogą zostać bezpośrednio przypisane do działania, ale które zostały poniesione w bezpośrednim związku z przypisanymi do działania kwalifikującymi się kosztami bezpośrednimi, dalej zwane „kwalifikowalnymi kosztami pośrednimi”.

2. Zwrot kosztów poniesionych przez uczestników opiera się na poniesionych przez nich kwalifikowalnych kosztach bezpośrednich i pośrednich.

Zgodnie z art. 30 ust. 3 lit. c) uczestnik może skorzystać z uproszczonej metody obliczania kwalifikowalnych kosztów pośrednich na poziomie podmiotu prawnego, jeżeli pozostaje to w zgodzie z zasadami rachunkowości i zarządzania stosowanymi zwyczajowo przez uczestników. Zasady, którymi należy kierować się w tym względzie, określone są we wzorze umowy o udzieleniu dotacji.

3. Szczególnie w przypadku działań koordynacyjnych i wspierających oraz, w stosownych przypadkach, działań na rzecz szkolenia naukowców i rozwoju ich kariery, umowa o udzieleniu dotacji może stanowić, że zwrot kwalifikowalnych kosztów pośrednich jest ograniczony do określonej maksymalnej wartości procentowej kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich pomniejszonych o kwalifikowalne koszty bezpośrednie umów o podwykonawstwo.

4. W drodze odstępstwa od ust. 2 do pokrycia kwalifikowalnych kosztów pośrednich uczestnik może wybrać stawkę zryczałtowaną, stanowiącą określony procent jego całkowitych kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich pomniejszonych o kwalifikowalne koszty bezpośrednie umów o podwykonawstwo lub zwroty kosztów osób trzecich.

Komisja ustala odpowiednie stawki zryczałtowane na podstawie wyliczonej z dużym przybliżeniem wartości rzeczywistych kosztów pośrednich w danym przypadku, zgodnie z rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002.

5. Organy publiczne nienastawione na zysk, szkoły średnie i szkoły wyższe, organizacje badawcze oraz MŚP, które, uczestnicząc w systemach finansowania obejmujących działania w zakresie badań i rozwoju technologicznego oraz działania demonstracyjne, o których mowa w art. 32, nie są w stanie określić dokładnie swoich rzeczywistych kosztów pośrednich związanych z danym działaniem, mogą wybrać stawkę zryczałtowaną równą 60 % całkowitych kwalifikowalnych kosztów bezpośrednich.

6. Wszystkie stawki zryczałtowane są określane we wzorze umowy o udzieleniu dotacji.

Artykuł 32Dopuszczalne poziomy finansowania

1. W przypadku działań w zakresie badań i rozwoju technologicznego wkład finansowy Wspólnoty może wynosić maksymalnie 50 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych.

Jednakże w przypadku organów publicznych nienastawionych na zysk, szkół średnich i szkół wyższych, organizacji badawczych oraz MŚP wkład ten może wynosić maksymalnie 75 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych.

2. W przypadku działań w zakresie demonstracji wkład finansowy Wspólnoty może wynosić maksymalnie 50 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych.

3. W przypadku działań koordynacyjnych i wspierających oraz działań na rzecz kształcenia zawodowego i rozwoju kariery naukowców, wkład finansowy Wspólnoty może wynosić maksymalnie 100 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych.

4. W przypadku działań w zakresie zarządzania, w tym uzyskania świadectwa kontroli sprawozdań finansowych, i pozostałych działań, które nie są uwzględnione w ust. 1, 2 i 3, wkład finansowy Wspólnoty może wynosić maksymalnie 100 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych.

Pozostałe działania, o których mowa w akapicie pierwszym, obejmują między innymi działania szkoleniowe, które nie są objęte systemem finansowania szkolenia naukowców i rozwoju ich kariery, koordynację, tworzenie sieci współpracy oraz upowszechnianie.

5. Do celów ust. 1–4 przy obliczaniu wkładu finansowego Wspólnoty uwzględniane są kwalifikowalne koszty i wpływy.

6. W przypadku działań pośrednich finansowanych w całości według stawek zryczałtowanych lub płatności ryczałtowych mają zastosowanie, stosownie do przypadku, ust. 1–5.

Artykuł 33Sprawozdawczość w zakresie kosztów kwalifikowalnych i ich kontrola

1. Komisji należy składać okresowe sprawozdania dotyczące kosztów kwalifikowalnych, odsetek od finansowania wstępnego oraz wpływów związanych z przedmiotowym działaniem pośrednim, które, w stosownych przypadkach, są poświadczone świadectwem kontroli sprawozdań finansowych sporządzonym zgodnie z rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002.

W sprawozdaniu wykazuje się istnienie współfinansowania przedmiotowego działania, a w stosownych przypadkach poświadcza się je również na koniec realizacji działania świadectwem kontroli.

2. Niezależnie od rozporządzenia finansowego i rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002 świadectwo kontroli sprawozdań finansowych jest obowiązkowe tylko wtedy, gdy łączna wysokość płatności okresowych i płatności końcowych na rzecz uczestnika na jedno działanie pośrednie wynosi co najmniej 375 000 EUR.

Jednak w przypadku działań pośrednich trwających dwa lata lub krócej na zakończenie projektu od uczestnika wymaga się nie więcej niż jednego świadectwa kontroli sprawozdań finansowych.

Świadectwa kontroli sprawozdań finansowych nie są wymagane w przypadku działań pośrednich refundowanych w całości na podstawie płatności ryczałtowych lub stawek zryczałtowanych.

3. W przypadku organów publicznych, organizacji badawczych oraz szkół średnich i szkół wyższych, świadectwo kontroli sprawozdań finansowych wymagane zgodnie z ust. 1 może zostać wystawione przez upoważnionego urzędnika publicznego.

Artykuł 34Sieci doskonałości

1. Program prac określa formy dotacji stosowane w przypadku sieci doskonałości.

2. Jeżeli wkład finansowy Wspólnoty na rzecz sieci doskonałości przybiera formę płatności ryczałtowej, płatność ta jest obliczana na podstawie liczby naukowców, którzy mają zostać włączeni do sieci doskonałości, oraz czasu trwania działania. Wartość jednostkowa płatności ryczałtowej wynosi 23 500 EUR rocznie na jednego naukowca.

Wysokość tej kwoty jest dostosowywana przez Komisję zgodnie z rozporządzeniem finansowym i rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2342/2002.

3. Program prac określa maksymalną liczbę uczestników, a w stosownych przypadkach również maksymalną liczbę naukowców, która może służyć za podstawę obliczenia maksymalnej płatności ryczałtowej. Jednakże w odpowiednich przypadkach liczba uczestników może być wyższa od ich maksymalnej liczby służącej do określenia wkładu finansowego.

4. Wypłata wkładu finansowego dokonywana jest w postaci rat okresowych.

Raty okresowe są wypłacane na podstawie oceny bieżącej realizacji wspólnego programu działań poprzez kontrolę integracji zasobów i możliwości badawczych w oparciu o wskaźniki uzgodnione z konsorcjum i określone w umowie o udzieleniu dotacji.

PODSEKCJA 2 WYPŁATA, PODZIAŁ, ODZYSKIWANIE I ZABEZPIECZENIA

Artykuł 35Wypłata i podział

1. Wkład finansowy Wspólnoty jest wypłacany uczestnikom bez nieuzasadnionej zwłoki za pośrednictwem koordynatora.

2. Koordynator prowadzi dokumentację księgową umożliwiającą ustalenie w dowolnym momencie, jaka część funduszy wspólnotowych została przydzielona każdemu z uczestników.

Na żądanie koordynator przekazuje te informacje Komisji.

Artykuł 36Odzyskiwanie środków

Komisja może podjąć decyzję w sprawie odzyskania środków zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

Artykuł 37Mechanizm pokrycia ryzyka

1. Odpowiedzialność finansowa każdego z uczestników ograniczona jest do jego własnych zobowiązań, z zastrzeżeniem ust. 2–5.

2. W celu zarządzania ryzykiem związanym z nieodzyskanymi kwotami należnymi Wspólnocie Komisja, zgodnie z załącznikiem, ustanawia i prowadzi fundusz gwarancyjny dla uczestników (zwany dalej „funduszem”).

Odsetki wygenerowane przez fundusz dodawane są do funduszu i służą wyłącznie do celów określonych w pkt 3 załącznika, bez uszczerbku dla jego pkt 4.

3. Wkład wnoszony do funduszu przez uczestnika działania pośredniego wspieranego w formie dotacji nie przekracza 5 % wkładu finansowego Wspólnoty należnego uczestnikowi. Po zakończeniu działania kwota wniesiona do funduszu zostaje zwrócona uczestnikowi przez koordynatora, bez uszczerbku dla ust. 4.

4. Jeśli odsetki wygenerowane przez fundusz są niewystarczające do pokrycia kwot należnych Wspólnocie, Komisja może potrącić z kwoty, która ma zostać zwrócona uczestnikowi, maksymalnie jeden procent wkładu finansowego Wspólnoty na jego rzecz.

5. Potrącenie, o którym mowa w ust. 4, nie dotyczy: organów publicznych, podmiotów prawnych, których uczestnictwo w działaniu pośrednim jest gwarantowane przez państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone, oraz szkół średnich i szkół wyższych.

6. Komisja, w drodze oceny ex ante , weryfikuje tylko możliwości finansowe koordynatorów oraz uczestników, innych niż wymienieni w ust. 5, występujących o wkład finansowy Wspólnoty na działanie pośrednie przekraczający 500 000 EUR, o ile nie wystąpią wyjątkowe okoliczności, w których – na podstawie już dostępnych informacji – istnieją uzasadnione wątpliwości co do możliwości finansowych tych uczestników.

7. Fundusz gwarancyjny dla uczestników uznaje się za wystarczające zabezpieczenie zgodnie z rozporządzeniem finansowym. Do uczestników nie można zwracać się o złożenie dodatkowego zabezpieczenia lub gwarancji ani nie można nakładać na nich takiego obowiązku.

ROZDZIAŁ IIIUPOWSZECHNIANIE I WYKORZYSTANIE ORAZ PRAWA DOSTĘPU

SEKCJA 1NOWA WIEDZA

ARTYKUł 38 SZCZEGÓłOWE ZASADY DOTYCZąCE BADAń NAD ENERGIą TERMOJąDROWą

Przepisy niniejszego rozdziału mają zastosowanie bez uszczerbku dla szczegółowych zasad dotyczących działań w ramach obszaru tematycznego „badania nad energią termojądrową”, określonych w rozdziale IV.

PODSEKCJA 1WŁASNOŚĆ

Artykuł 39 Prawo własności do nowej wiedzy

1. Nowa wiedza, która powstała w wyniku prac prowadzonych w ramach działań pośrednich niewymienionych w ust. 3, jest własnością uczestników, którzy przeprowadzili prace prowadzące do jej powstania.

2. W przypadku gdy osobom zatrudnionym przez uczestnika lub innym osobom pracującym na jego rzecz przysługują roszczenia dotyczące praw do nowej wiedzy, uczestnik podejmuje odpowiednie kroki, aby zagwarantować, że wykonywanie tych praw będzie możliwe w sposób zgodny ze spoczywającymi na nim zobowiązaniami wynikającymi z umowy o udzieleniu dotacji.

3. Nowa wiedza jest własnością Wspólnoty w następujących przypadkach:

a) działań koordynacyjnych i wspierających w postaci zakupu towarów lub usług, które podlegają przepisom rozporządzenia finansowego dotyczącym zamówień publicznych;

b) działań koordynacyjnych i wspierających związanych z niezależnymi ekspertami.

Artykuł 40Współwłasność nowej wiedzy

1. Jeżeli kilku uczestników wspólnie prowadziło prace prowadzące do powstania nowej wiedzy i zakres udziału każdego z nich w tych pracach jest niemożliwy do ustalenia, nowa wiedza jest współwłasnością ich wszystkich.

Sporządzają oni umowę dotyczącą podziału i warunków korzystania z prawa współwłasności zgodną z warunkami umowy o udzieleniu dotacji.

2. Jeżeli nie została jeszcze zawarta umowa dotycząca współwłasności, każdy ze współwłaścicieli może przyznawać osobom trzecim niewyłączne licencje, wykluczające możliwość przyznawania sublicencji, pod następującymi warunkami:

a) uprzedniego powiadomienia pozostałych współwłaścicieli;

b) zapewnienia pozostałym współwłaścicielom sprawiedliwego i godziwego wynagrodzenia.

3. Na odpowiedni wniosek Komisja udziela wskazówek na temat ewentualnych kwestii, które należy uwzględnić w umowie dotyczącej współwłasności.

Artykuł 41Przeniesienie prawa własności do nowej wiedzy

1. Z zastrzeżeniem ust. 2–5 niniejszego artykułu oraz art. 42 właściciel nowej wiedzy może ją przekazać dowolnemu podmiotowi prawnemu.

2. W przypadku gdy uczestnik przenosi prawo własności do nowej wiedzy, przenosi on na następcę prawnego również swoje zobowiązania dotyczące tej wiedzy wynikające z umowy o udzieleniu dotacji, w tym zobowiązanie do przeniesienia tych zobowiązań na każdego kolejnego następcę prawnego.

3. Jeżeli uczestnik jest zobowiązany przenieść prawa dostępu, powiadamia o tym wcześniej, z zastrzeżeniem swoich zobowiązań dotyczących poufności, pozostałych uczestników tego samego działania i udziela im wystarczających informacji o następcy prawnym, tak aby mogli oni korzystać ze swoich praw dostępu zgodnie z umową o udzieleniu dotacji.

Pozostali uczestnicy mogą jednak, w formie pisemnej umowy, zrezygnować ze swojego prawa do uprzedniego, indywidualnego powiadomienia w przypadku przeniesienia prawa własności z jednego uczestnika na określoną osobę trzecią.

4. Po dokonaniu powiadomienia zgodnie z ust. 3 akapit pierwszy każdy z pozostałych uczestników może wnieść sprzeciw wobec przeniesienia prawa własności, które wpłynęłoby niekorzystnie na jego prawa dostępu.

W przypadku gdy którykolwiek z pozostałych uczestników wykaże, że jego prawa zostałyby naruszone, planowane przeniesienie prawa własności może nastąpić dopiero po osiągnięciu porozumienia między zainteresowanymi uczestnikami.

5. W odpowiednich przypadkach umowa o udzieleniu dotacji może stanowić, że Komisję należy z wyprzedzeniem powiadomić o każdym planowanym przeniesieniu prawa własności lub planowanym przyznaniu wyłącznej licencji osobie trzeciej, która ma siedzibę w państwie trzecim niestowarzyszonym z programem ramowym (2012–2013).

Artykuł 42Utrzymanie europejskiej konkurencyjności,zagwarantowanie interesów obronnych państw członkowskich oraz przestrzeganie zasad etycznych

Komisja może wnieść sprzeciw wobec przeniesienia prawa własności do nowej wiedzy na osoby trzecie mające siedzibę w państwie trzecim niestowarzyszonym z programem ramowym (2012–2013) lub wobec przyznania licencji do nowej wiedzy takiej osobie trzeciej, jeśli uzna, że nie służy to wzmocnieniu konkurencyjności gospodarki europejskiej, narusza interesy obronne państw członkowskich w rozumieniu art. 24 Traktatu lub jest sprzeczne z zasadami etycznymi.

W takich przypadkach nie może nastąpić przeniesienie prawa własności lub przyznanie licencji, chyba że Komisja uzna, iż zostały podjęte odpowiednie środki ochronne.

PODSEKCJA 2 OCHRONA, PUBLIKACJA, UPOWSZECHNIANIE I WYKORZYSTANIE

Artykuł 43Ochrona nowej wiedzy

W przypadku gdy nowa wiedza może mieć zastosowanie przemysłowe lub handlowe, właściciel takiej wiedzy zapewnia jej odpowiednią i skuteczną ochronę przy należytym uwzględnieniu swoich uzasadnionych interesów, jak również uzasadnionych interesów, zwłaszcza handlowych, pozostałych uczestników przedmiotowego działania pośredniego.

Jeśli uczestnik, który nie jest właścicielem nowej wiedzy, powołuje się na swój uzasadniony interes, musi w każdym przypadku udowodnić, że jego nieuwzględnienie wyrządziłoby mu nieproporcjonalnie dużą szkodę.

W przypadku gdy nowa wiedza może mieć zastosowanie przemysłowe lub handlowe, a jej właściciel nie chroni jej oraz nie przenosi praw własności wraz z wynikającymi z nich zobowiązaniami na innego uczestnika, podmiot stowarzyszony mający siedzibę w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym lub na jakąkolwiek inną osobę trzecią mającą siedzibę w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym, zgodnie z art. 41, nie można podjąć żadnych działań w zakresie upowszechniania przed powiadomieniem o tym Komisji.

W takim przypadku Komisja może, za zgodą danego uczestnika, przejąć własność tej nowej wiedzy i podjąć działania mające na celu jej odpowiednią i skuteczną ochronę. Dany uczestnik może nie wyrazić zgody jedynie wtedy, kiedy potrafi udowodnić, że wyrządziłoby to nieproporcjonalnie dużą szkodę jego uzasadnionym interesom.

Artykuł 44Oświadczenie związane z finansowym wsparciem Wspólnoty

Wszelkie publikacje, wnioski patentowe złożone przez któregokolwiek uczestnika lub w jego imieniu oraz wszelkie inne formy upowszechniania nowej wiedzy zawierają oświadczenie, które może obejmować środki wizualne wskazujące na fakt, że wiedza ta powstała przy pomocy finansowego wsparcia Wspólnoty.

Treść tego oświadczenia zostaje określona w umowie o udzieleniu dotacji.

Artykuł 45 Wykorzystanie i upowszechnianie

1. Uczestnicy wykorzystują nową wiedzę, której są właścicielami, lub też zapewniają jej wykorzystanie.

2. Każdy uczestnik zapewnia możliwie szybkie upowszechnienie nowej wiedzy, której jest właścicielem. W przypadku gdy tego nie zrobi, Komisja może zgodnie z art. 12 Traktatu sama upowszechniać nową wiedzę.

Umowa o udzieleniu dotacji może wyznaczać limity czasowe w tym względzie.

3. Działania w zakresie upowszechniania muszą być zgodne z ochroną praw własności intelektualnej, zobowiązaniami wynikającymi z poufności, uzasadnionymi interesami właścicieli nowej wiedzy oraz interesami obronnymi państw członkowskich w rozumieniu art. 24 Traktatu.

4. Uczestnicy powiadamiają z wyprzedzeniem pozostałych zainteresowanych uczestników o wszelkich działaniach podjętych w zakresie upowszechniania.

Po dokonaniu takiego powiadomienia każdy z uczestników może wnieść sprzeciw jeżeli uważa, że jego uzasadnionym interesom w odniesieniu do nowej lub istniejącej wiedzy zostałaby wyrządzona nieproporcjonalnie duża szkoda. W takich przypadkach działanie w zakresie upowszechniania nie może zostać przeprowadzone, o ile nie zostaną podjęte odpowiednie kroki w celu zabezpieczenia tych uzasadnionych interesów.

SEKCJA 2PRAWA DOSTĘPU DO ISTNIEJĄCEJ I NOWEJ WIEDZY

ARTYKUł 46 ISTNIEJąCA WIEDZA

Uczestnicy mogą w pisemnej umowie określić istniejącą wiedzę wymaganą dla potrzeb danego działania pośredniego oraz, tam gdzie jest to stosowne, mogą wykluczyć określoną istniejącą wiedzę.

Artykuł 47Zasady ogólne

1. Wnioski o przyznanie praw dostępu są składane w formie pisemnej.

2. O ile właściciel istniejącej lub nowej wiedzy nie postanowi inaczej, prawa dostępu nie obejmują prawa do udzielania sublicencji.

3. Udzielenie wyłącznych licencji na nową lub istniejącą wiedzę jest możliwe pod warunkiem, że wszyscy pozostali uczestnicy pisemnie potwierdzają rezygnację ze swoich praw dostępu do tej wiedzy.

4. Nie naruszając przepisów ust. 3 każda umowa przewidująca prawa dostępu do nowej lub istniejącej wiedzy dla uczestników lub osób trzecich musi zapewnić, że potencjalne prawa dostępu pozostałych uczestników pozostają nienaruszone.

5. Nie naruszając przepisów art. 48 i 49 oraz bez uszczerbku dla umowy o udzieleniu dotacji uczestnicy tego samego działania powiadamiają się nawzajem możliwie szybko o wszelkich ograniczeniach w przyznawaniu praw dostępu do istniejącej wiedzy, a także o wszelkich innych ograniczeniach, które mogłyby w znaczący sposób wpłynąć na przyznawanie praw dostępu.

6. Przerwanie uczestnictwa w działaniu pośrednim nie wpływa na zobowiązanie uczestnika do przyznania praw dostępu pozostałym uczestnikom tego samego działania na warunkach określonych w umowie o udzieleniu dotacji.

Artykuł 48Prawa dostępu w celu realizacji działań pośrednich

1. Prawa dostępu do nowej wiedzy są przyznawane pozostałym uczestnikom tego samego działania pośredniego, jeśli jest to konieczne dla umożliwienia tym uczestnikom przeprowadzenia własnych prac w ramach tego działania pośredniego.

Prawa dostępu przyznawane są nieodpłatnie.

2. Prawa dostępu do istniejącej wiedzy są przyznawane pozostałym uczestnikom tego samego działania pośredniego, jeśli jest to konieczne dla umożliwienia tym uczestnikom przeprowadzenia własnych prac w ramach tego działania pośredniego i jeśli dany uczestnik jest uprawniony do ich przyznania.

Tego rodzaju prawa dostępu przyznawane są nieodpłatnie, chyba że przed przystąpieniem do umowy o udzieleniu dotacji wszyscy uczestnicy ustalili inaczej.

Artykuł 49Prawa dostępu w celu wykorzystania

1. Uczestnicy tego samego działania pośredniego korzystają z praw dostępu do nowej wiedzy, jeśli wiedza ta jest potrzebna do wykorzystania ich własnej nowej wiedzy.

Z zastrzeżeniem postanowień umowy takie prawa dostępu przyznawane są na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach lub nieodpłatnie.

2. Uczestnicy tego samego działania pośredniego korzystają z praw dostępu do istniejącej wiedzy, jeśli wiedza ta jest potrzebna do wykorzystania ich własnej nowej wiedzy i jeśli dany uczestnik jest uprawniony do ich przyznania.

Z zastrzeżeniem postanowień umowy takie prawa dostępu przyznawane są na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach lub nieodpłatnie.

3. Podmiotowi powiązanemu z siedzibą w państwie członkowskim lub w państwie stowarzyszonym przysługuje również prawo dostępu do nowej lub istniejącej wiedzy, o którym mowa w ust. 1 i 2, na takich samych warunkach, jak uczestnik, z którym jest on powiązany, chyba że umowa o udzieleniu dotacji lub umowa konsorcyjna stanowią inaczej.

4. Wniosek o prawa dostępu zgodnie z ust. 1, 2 i 3 może zostać złożony w okresie jednego roku od następujących wydarzeń:

a) zakończenia działania pośredniego;

b) przerwania uczestnictwa w działaniu przez właściciela istniejącej lub nowej wiedzy.

Zainteresowani uczestnicy mogą jednak uzgodnić inny okres.

ROZDZIAŁ IVSZCZEGÓŁOWE ZASADY UCZESTNICTWA W DZIAŁANIACH W RAMACH OBSZARU TEMATYCZNEGO „BADANIA NAD ENERGIĄ TERMOJĄDROWĄ”

Artykuł 50Zakres

Zasady określone w niniejszym rozdziale stosuje się do przewidzianych w programie szczegółowym działań w ramach obszaru tematycznego „Badania nad energią termojądrową”. W przypadku niezgodności między przepisami niniejszego rozdziału a przepisami rozdziałów II i III zastosowanie mają przepisy niniejszego rozdziału.

Artykuł 51Prowadzenie badań nad energią termojądrową

Działania w ramach obszaru tematycznego „Badania nad energią termojądrową” mogą być realizowane na podstawie procedur oraz zasad upowszechniania i wykorzystania określonych w następujących uregulowaniach ramowych:

a) umowach stowarzyszeniowych zawartych między Wspólnotą i państwami członkowskimi lub stowarzyszonymi państwami trzecimi lub podmiotami prawnymi w państwach członkowskich lub w stowarzyszonych państwach trzecich;

b) Europejskiej umowie na rzecz rozwoju syntezy jądrowej, zawartej przez Wspólnotę i organizacje w państwach członkowskich i państwach stowarzyszonych, lub organizacje reprezentujące państwa członkowskie i państwa stowarzyszone;

c) europejskim wspólnym przedsięwzięciu na rzecz realizacji projektu ITER (międzynarodowego eksperymentalnego reaktora termojądrowego), na podstawie przepisów tytułu II rozdział 5 Traktatu;

d) umowach międzynarodowych dotyczących współpracy z państwami trzecimi lub podmiotami prawnymi, które mogą zostać utworzone na mocy takiej umowy, w szczególności w porozumieniu ITER oraz umowach w sprawie szerszego podejścia;

e) każdej innej umowie wielostronnej zawartej między Wspólnotą a organizacjami stowarzyszonymi, w szczególności w porozumieniu w sprawie mobilności pracowników;

f) działaniach na podstawie podziału kosztów, mających na celu wspieranie badań nad energią termojądrową oraz udział w tych badaniach, prowadzonych wspólnie z organami państw członkowskich lub państw stowarzyszonych z programem ramowym (2012–2013), z którymi nie została zawarta umowa stowarzyszeniowa.

Artykuł 52Wkład finansowy Wspólnoty

1. Umowy stowarzyszeniowe, o których mowa w art. 51 lit. a), oraz działania na podstawie podziału kosztów, o których mowa w art. 51 lit. f), zawierają postanowienia dotyczące wkładu finansowego Wspólnoty w działania nimi objęte.

Roczna stawka wkładu finansowego Wspólnoty („wsparcie podstawowe”) określona w umowach stowarzyszeniowych nie przekracza 20 % wydatków stowarzyszeń na działalność określoną w przygotowanych przez nie rocznych programach prac przez cały okres trwania siódmego programu ramowego Wspólnoty (2007–2011) przyjętego decyzją Rady 2006/970/Euratom oraz programu ramowego (2012–2013).

2. Po zasięgnięciu opinii komitetu konsultacyjnego ds. programu na rzecz syntezy jądrowej, o którym mowa w art. 7 decyzji Rady nr .../.../Euratom[24] Komisja może zapewnić finansowanie na następujące cele:

a) na podstawie umów stowarzyszeniowych i w wysokości nieprzekraczającej 40 %: wydatki projektów szczegółowych realizowanych w ramach współpracy między jednostkami stowarzyszonymi, w przypadku których komitet konsultacyjny zalecił priorytetowe wsparcie i które zostały zatwierdzone przez Komisję; wsparcie priorytetowe będzie przyznawane głównie na działania istotne z punktu widzenia projektu ITER/DEMO, z wyjątkiem projektów, które otrzymały już status priorytetowy podczas wcześniejszych programów ramowych;

b) działania prowadzone w ramach Europejskiej umowy na rzecz rozwoju syntezy jądrowej, w tym zamówienia, lub w ramach wspólnego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 51 lit. c);

c) działania przeprowadzane w ramach porozumienia w sprawie mobilności pracowników.

3. W przypadku projektów i działań otrzymujących wsparcie finansowe na podstawie ust. 2 lit. a) lub b) wszystkie podmioty prawne wymienione w art. 51 lit. a) i b) mają prawo udziału w eksperymentach przeprowadzanych przy użyciu danego sprzętu.

4. Wkład finansowy Wspólnoty w działania przeprowadzane w ramach umowy o współpracy międzynarodowej, o której mowa w art. 51 lit. d), jest określany zgodnie z tą umową lub przez podmiot prawny ustanowiony tą umową. Wspólnota może zarządzać swoim udziałem i swoim wkładem finansowym w taką umowę przy pomocy odpowiedniego podmiotu prawnego.

ROZDZIAŁ VPRZEPISY KOŃCOWE

ARTYKUł 53

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Niniejsze rozporządzenie stosuje się od dnia 1 stycznia 2012 r.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Fundusz gwarancyjny dla uczestników

1. Fundusz jest zarządzany przez Wspólnotę reprezentowaną przez Komisję, występującą w imieniu uczestników jako podmiot wykonawczy na warunkach, które zostaną określone we wzorze umowy o udzieleniu dotacji.

Komisja powierza zarządzanie finansowe funduszem Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu lub, zgodnie z art. 13 lit. b), odpowiedniej instytucji finansowej (zwanej dalej „bankiem depozytariuszem”). Bank depozytariusz zarządza funduszem zgodnie z wytycznymi Komisji.

2. Komisja może wydzielić z prefinansowania, które wypłaci konsorcjum, wkład uczestników do funduszu i wpłacić go do funduszu w ich imieniu.

3. Jeżeli Wspólnocie należą się jakieś kwoty ze strony uczestnika, bez uszczerbku dla kar, które mogą zostać nałożone na niesolidnego uczestnika zgodnie z rozporządzeniem finansowym, Komisja może:

a) polecić bankowi depozytariuszowi przekazanie koordynatorowi działania pośredniego należnej kwoty bezpośrednio z funduszu, jeśli działanie jest nadal realizowane, a pozostali uczestnicy wyrażają zgodę na jego realizację w zakresie jego celów, zgodnie z art. 17 ust. 4. Kwoty przeniesione z funduszu będą uważane za wkład finansowy Wspólnoty; lub

b) skutecznie odzyskać wspomnianą kwotę z funduszu, jeśli działanie pośrednie zostało przerwane lub jest już zakończone.

Komisja wystawi na rzecz funduszu nakaz odzyskania środków od takiego uczestnika. Komisja może w tym celu podjąć decyzję o odzyskaniu środków zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

4. Kwoty odzyskane z funduszu w trakcie programu ramowego (2012–2013) będą stanowiły dochody przeznaczone na jego cel w rozumieniu art. 18 ust. 2 rozporządzenia finansowego.

Po zakończeniu realizacji wszystkich dotacji przyznanych na podstawie programu ramowego (2012–2013) wszelkie pozostające kwoty należne z funduszu zostaną odzyskane przez Komisję i ujęte w budżecie Wspólnoty z zastrzeżeniem decyzji w sprawie ósmego programu ramowego.

[1] C(2011) 174 z 24.1.2011.

[2] Opinia z dnia …

[3] Opinia

[4] Dz.U. C

[5] Dz.U.

[6] Dz.U. C […] z […], s. […].

[7] Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1.

[8] Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 1.

[9] Dz.U. C 323 z 30.12.2006, s. 1.

[10] Dz.U. L 460 z 30.12.2006, s. 60.

[11] C(2011) 174 z 24.1.2011.

[12] Dz.U. L 124 z 20.5.2003, s. 36.

[13] Dz.U. L 412 z 30.12.2006, s. 1.

[14] Dz.U. L 400 z 30.12.2006, s. 60.

[15] Dz.U. L 312 z 23.12.1995, s. 1.

[16] Dz.U. L 292 z 15.11.1996, s. 2.

[17] Dz.U. L 75 z 22.3.2005, s. 67.

[18] Dz.U.: należy wstawić numer decyzji, o której mowa w motywie 1.

[19] Dz.U.: należy wstawić numer decyzji, o której mowa w motywie 1.

[20] C(2008) 4617.

[21] Dz.U.: należy wstawić numer decyzji, o której mowa w motywie 1.

[22] Dz.U. L 232 z 29.8.2002, s. 34.

[23] Dz.U.: należy wstawić numer decyzji, o której mowa w motywie 1.

[24] Dz.U.: należy wstawić numer i datę przyjęcia decyzji.