w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej na siedemdziesiątej piątej sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia w odniesieniu do niektórych poprawek do Międzynarodowych przepisów zdrowotnych (2005)

W dniu 26 stycznia 2022 r., wraz z przyjęciem decyzji EB150(3), zarząd WHO wezwał członków WHO oraz, w stosownych przypadkach, regionalne organizacje integracji gospodarczej, takie jak Unia, do zastosowania wszelkich odpowiednich środków w celu rozważenia ewentualnych poprawek do IHR (2005).

W dniu 20 stycznia 2022 r. Dyrektor Generalny WHO przekazał Państwom-Stronom IHR (2005) wniosek dotyczący zmian przedstawiony przez Stany Zjednoczone Ameryki zgodnie z art. 55 ust. 1 IHR (2005). Wniosek dotyczy poprawek do art. 5, 6, 9, 10, 11, 12, 13, 15, 18, 48, 49, 53 i 59 IHR (2005).

Zgodnie z art. 55 IHR (2005) poprawki do Przepisów mogą być proponowane przez każde Państwo-Stronę lub przez Dyrektora Generalnego WHO i są przedkładane do rozpatrzenia przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia. Tekst każdej proponowanej poprawki jest przekazywany przez Dyrektora Generalnego wszystkim Państwom-Stronom co najmniej cztery miesiące przed Światowym Zgromadzeniem Zdrowia, na którym jest proponowane jej rozpatrzenie.

Po pojawieniu się zespołu ostrej niewydolności oddechowej osiągnięto konsensus co do potrzeby dokonania przeglądu IHR. IHR (2005) zostały przyjęte przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia w dniu 23 maja 2005 r. Weszły one w życie w dniu 15 czerwca 2007 r.

Zgodnie z art. 21 Konstytucji WHO Światowe Zgromadzenie Zdrowia jest uprawnione do przyjmowania przepisów dotyczących między innymi wymogów sanitarnych i kwarantanny oraz innych procedur mających na celu zapobieganie globalnemu rozprzestrzenianiu się chorób.

Zgodnie z art. 59 Konstytucji WHO każdy członek ma jeden głos w Światowym Zgromadzeniu Zdrowia. Decyzje podejmowane są większością głosów obecnych i głosujących członków WHO z wyjątkiem kilku sytuacji określonych w art. 60 Konstytucji WHO, w których wymagana jest większość dwóch trzecich głosów. W praktyce dokładane są wszelkie starania, aby osiągnąć porozumienie w drodze konsensusu. Unia nie ma w nim prawa głosu.

Światowe Zgromadzenie Zdrowia jest głównym organem zarządzającym WHO. Światowe Zgromadzenie Zdrowia zbiera się raz do roku w Genewie (Szwajcaria). Siedemdziesiąta piąta sesja Światowego Zgromadzenia Zdrowia odbędzie się w dniach 22–28 maja 2022 r.

Unia Europejska (Unia) ma w WHO status nieformalnego obserwatora. Status ten ustanowiono w drodze wymiany listów opublikowanej w Dzienniku Urzędowym dnia 4 stycznia 2001 r. Wymiana ta obejmowała „Memorandum dotyczące struktury oraz ustaleń na temat współpracy pomiędzy Światową Organizacją Zdrowia a Komisją Wspólnot Europejskich”. Wszystkie państwa członkowskie UE są członkami WHO.

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na siedemdziesiątej piątej sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia w związku z planowanym przyjęciem decyzji dotyczącej zmiany art. 59 Międzynarodowych przepisów zdrowotnych (IHR) (2005). Decyzja, która ma zostać przyjęta przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia, obejmuje również powiązane poprawki techniczne do art. 55 ust. 3, art. 61, art. 62 i art. 63 ust. 1 IHR (2005), które są niezbędne do zapewnienia zgodności tych artykułów z planowanymi poprawkami do art. 59.

Po przedłożeniu przez Stany Zjednoczone w ramach WHO proponowanych poprawek przeprowadzono proces konsultacyjny, w szczególności w ramach nieformalnych sesji negocjacyjnych w dniach 16 marca, 5 kwietnia i 3 maja 2022 r., w których Komisja Europejska uczestniczyła jako negocjator Unii. W trakcie tych dyskusji członkowie WHO osiągnęli porozumienie co do przyjęcia poprawek do art. 59 IHR (2005) na siedemdziesiątej piątej sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia, która rozpocznie się w dniu 22 maja 2022 r. Proponowane poprawki do art. 59 wymagają również poprawek technicznych w dodatkowych artykułach IHR (2005), tj. art. 55 ust. 3, art. 61, art. 62 i art. 63 ust. 1, które są niezbędne do dostosowania tych artykułów do planowanych poprawek do art. 59.

Negocjacje w sprawie pozostałych poprawek zaproponowanych przez Stany Zjednoczone oraz wszelkich dodatkowych wniosków dotyczących tychże poprawek powinny być kontynuowane po maju 2022 r., z myślą o ewentualnym przyjęciu poprawek na siedemdziesiątej szóstej sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia w maju 2023 r.

2.4.Planowany akt do przyjęcia na siedemdziesiątej piątej sesji Światowego Zgromadzenia Zdrowia

Oczekuje się, że w maju 2022 r. podczas swojej siedemdziesiątej piątej sesji Światowe Zgromadzenie Zdrowia przyjmie decyzję dotyczącą zmiany art. 59 IHR (2005). Poprawki do art. 59 mają na celu skrócenie czasu niezbędnego do zmiany przepisów IHR (2005), w szczególności poprzez skrócenie okresu ich wejścia w życie z dwudziestu czterech do dwunastu miesięcy.

Pozwoliłoby to na szybsze zmiany IHR (2005) w przyszłości.

Wprowadzenie nowego ustępu w art. 59, który przewiduje okres na odrzucenie lub zastrzeżenie poprawki do IHR (2005), wymaga również wprowadzenia poprawek technicznych do art. 55 ust. 3, art. 61, art. 62 i art. 63 ust. 1, które są niezbędne do dostosowania tych artykułów do planowanych poprawek do art. 59.

Planowany akt stanie się wiążący dla Państw-Stron zgodnie z art. 55 ust. 3 IHR (2005).

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Unia popiera proponowane zmiany do art. 59 IHR (2005), które mają charakter proceduralny i które pozwoliłyby na szybsze wprowadzanie dalszych zmian do IHR (2005) w celu zaspokojenia zmieniających się potrzeb w obszarach nimi objętych. Unia popiera również zaproponowane poprawki techniczne do art. 55 ust. 3, art. 61, art. 62 i art. 63 ust. 1 IHR (2005), które są niezbędne do zapewnienia zgodności tych artykułów z zaproponowanymi poprawkami do art. 59.

3.1.Proceduralna podstawa prawna

3.1.1.Zasady

Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”.

Art. 218 ust. 9 TFUE ma zastosowanie niezależnie od tego, czy Unia jest członkiem organu lub stroną umowy.

Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale „mogą w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”.

3.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Światowe Zgromadzenie Zdrowia jest organem utworzonym na mocy umowy, a mianowicie Konstytucji WHO podpisanej w Nowym Jorku w dniu 22 lipca 1943 r.

Decyzja odnosząca się do poprawek do art. 59 IHR (2005), jak również do dodatkowych poprawek technicznych do art. 55 ust. 3, art. 61, art. 62 i art. 63 ust. 1, które mają zostać przyjęte przez Światowe Zgromadzenie Zdrowia, stanowi akt mający skutki prawne. Zgodnie z art. 22 Konstytucji WHO IHR (2005) jest prawnie wiążącym instrumentem na mocy prawa międzynarodowego. Planowany akt Światowego Zgromadzenia Zdrowia, którego celem jest zmiana IHR (2005), będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego dla wszystkich Państw-Stron WHO zgodnie z art. 55 ust. 3 IHR (2005).

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych IHR (2005).

W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

3.2.Materialna podstawa prawna