[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, 11.08.2006

KOM(2006) 451 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

Roczne sprawozdanie Ko misji Europejskiej dla Parlamentu Europejskiego dotyczące funkcjonowania systemu szkół europejskich 2005 {SEK(2006) 1070}

1. WPROWADZENIE

To skierowane do Parlamentu Europejskiego sprawozdanie zwraca uwagę na główne zagadnienia i wyzwania związane z systemem szkół europejskich w 2005 r. Obecnie w 13 szkołach uczy się prawie 20 400 uczniów. W roku 2005 Komisja Europejska zainicjowała kilka nowych projektów i skupiła się szczególnie na pewnych dziedzinach, tak aby rok 2006 był rokiem reformy i odpowiedzi na najważniejsze wyzwania. Przyszła reforma rozporządzenia finansowego jest tu tylko jednym z przykładów.

Ponadto wiele szkół jest przepełnionych i doświadcza wszystkich związanych z tym problemów, podczas gdy w innych szkołach istnieje konieczność zmniejszania liczby klas z powodu braku uczniów. W roku 2005 omówiono szczegółowo plany zaradzenia temu problemowi poprzez wybudowanie nowych szkół w dwóch największych ośrodkach, Brukseli i Luksemburgu, tak aby w roku 2006 mogły zapaść konkretne decyzje związane z tym przedsięwzięciem.

W roku 2004 Komisja Europejska wystosowała komunikat dotyczący przyszłego rozwoju systemu jako całości[1] a w 2005 r. zebrała opinie jego dotyczące od wszystkich stron zainteresowanych. Ponadto wśród pracowników przeprowadzono sondaż na ten sam temat.

Z opinii szerokiego kręgu osób zainteresowanych niezbicie wynika, że reforma jest niezbędna i powinna prowadzić do modernizacji systemu z pedagogicznego, finansowego i zarządczego punktu widzenia. Należy także zadbać o wiele kwestii praktycznych – tu szczególnie istotna jest odpowiedzialność, jaką ponosi państwo-gospodarz, za zapewnienie szkołom stosownych warunków lokalowych w odpowiednim czasie. Problem ten był wyraźnie widoczny w roku 2005 w kilku szkołach europejskich.

Kwestie ogólne związane z przyszłością systemu szkół europejskich w całości nadal będą tematami rozmów pomiędzy państwami członkowskimi a Komisją. W tym celu wiceprzewodniczący Kallas i niderlandzka Prezydencja szkół europejskich utworzyli w roku 2005 Grupę roboczą wysokiego szczebla, która ma przygotować międzyrządową konferencję na ten temat, mającą się odbyć w maju 2006 r.

2. ISTOTNE WYDARZENIA W ROKU 2005

2.1. Zarys obecnej sytuacji

W roku 2005 sytuacja szkół europejskich była bardzo zróżnicowana. W załączeniu znajduje się roczne sprawozdanie Sekretarza Generalnego dla Zarządu szkół europejskich, zawierające istotne dane statystyczne.[2]

2.1.1. Przepełnienie w Brukseli

Wzrost liczby uczniów w trzech istniejących placówkach w Brukseli (w Uccle, Woluwe i Ixelles) doprowadził do przepełnienia tych szkół w roku 2005. To z kolei doprowadziło do zaostrzenia reguł naboru w Brukseli dla wszystkich uczniów niebędących dziećmi pracowników instytucji UE . W niektórych sekcjach językowych dwóch z tych szkół konieczne okazało się także zaostrzenie kryteriów przyjmowania dzieci pracowników instytucji UE, co doprowadziło do rozczarowania wielu zatroskanych rodziców, a także samych uczniów, którzy nie zawsze mogli zapisać się do szkoły, którą wybrali. Obowiązkiem władz belgijskich jest zaproponowanie tymczasowej placówki pozwalającej rozwiązać problem przepełnienia szkół, tym bardziej że zgodnie z harmonogramem czwarta szkoła, w Laeken, zostanie otwarta dopiero w roku 2009.

Komisja starała się usilnie, aby propozycja tymczasowej placówki pojawiła się jak najszybciej, na długo przed otwarciem szkoły Brussels IV w Laeken. Zarówno przewodniczący Barroso jak i wiceprzewodniczący Kallas byli w stałym kontakcie z władzami belgijskimi, tak aby wybór tymczasowych obiektów został przedstawiony na początku roku 2006, a sama szkoła mogła zacząć działalność najlepiej przed rozpoczęciem roku szkolnego 2006/2007, a najpóźniej we wrześniu 2007 r. Opóźniania w otrzymywaniu propozycji tymczasowych placówek to powód dużego zaniepokojenia zarówno Komisji jak i rodziców.

2.1.2. Opóźnienia prac budowlanych w Luksemburgu i prywatyzacja stołówki

Wzrost liczby uczniów w Luksemburgu doprowadził do zaostrzenia zasad zapisów do szkół w Luksemburgu dla uczniów niebędących dziećmi pracowników instytucji UE. Nowa szkoła, w tej chwili funkcjonująca tymczasowo w obiekcie zastępczym, przyjmuje uczniów tylko i wyłącznie do następujących sekcji językowych na poziomie nauczania przedszkolnego i podstawowego: EN, FR, DE, HU, CZ, SL, SK, DK, GR, IT. Uczniowie z tych sekcji będący na poziomie nauczania średniego pozostaną w szkole Luxembourg I do ostatecznego otwarcia placówki Luxembourg II.

W roku 2005 zakupiono tereny pod zabudowę, gdzie powstać ma nowa szkoła. Władze Luksemburga poinformowały, że spodziewane są kolejne opóźnienia, wynikiem czego może być otwarcie szkoły nie w pierwotnie planowanym terminie (rok 2008), ale dopiero w roku 2010. Przedstawiciel Komisji w Radzie Administracyjnej wyraził swoje głębokie zaniepokojenie i ponaglił władze Luksemburga do zapewnienia nowego budynku w najszybszym możliwym terminie.

Mimo iż w styczniu 2003 roku Zarząd (za zgodą stowarzyszenia rodziców) podjął decyzję o dokonaniu podziału uczniów pomiędzy szkoły Luxembourg I i Luxembourg II na podstawie sekcji językowych, w roku 2005 przedstawiciele rodziców podkreślili, że woleliby, aby kryterium podziału nie był język, lecz wiek, wobec czego nauczanie na poziomie średnim powinna raczej prowadzić szkoła Luxembourg II. Należy z uwagą śledzić rozwój wypadków w tej kwestii w roku 2006.

W roku 2005 podmiot prowadzący stołówkę w Luksemburgu doświadczył poważnych trudności finansowych, prawnych i praktycznych w następstwie podjęcia w 2004 roku przez Zarząd decyzji o wycofaniu nadmiernego wkładu finansowego. Rada Administracyjna poprawiła sytuację, postanawiając zatrudnić personel stołówki na innych stanowiskach w samej szkole europejskiej, oraz ogłosić europejski przetarg na prowadzenie stołówki i bufetu w okresie od początku roku szkolnego 2006/2007 w celu utrzymania możliwie najlepszych warunków i najwyższej jakości usług świadczonych uczniom.

2.1.3. Inne szkoły

W szkołach w Bergen, Mol, Karlsruhe i Varese uczą się dzieci osób pracujących w instytutach Wspólnego Centrum Badawczego będącego dyrekcją generalną Komisji.

Varese

Problem przepełnienia szkoły w Varese jest szczególnie dokuczliwy ze względu na brak sal lekcyjnych. Na władze włoskie wywiera się nacisk na jak najszybsze rozwiązanie tego problemu poprzez dobudowanie niezbędnych pomieszczeń. Rząd włoski, tak jak wszystkie państwa-gospodarze, musi zapewnić odpowiednie pomieszczenia zgodnie z potrzebami szkoły europejskiej. Komisja wspiera Zarząd w jego dążeniach do wyegzekwowania od władz włoskich wywiązania się ze stosownych zobowiązań.

Personelu stołówki szkoły w Varese dotyczy zaistniały tam problem natury prawnej. Władze szkoły podjęły się jego rozwiązania, co zostanie zweryfikowane przez Radę Administracyjną w roku 2006.

Frankfurt i Monachium

W obu niemieckich szkołach również dał o sobie znać problem przepełnienia. Trwają prace adaptacyjne, które mają na celu możliwą poprawę sytuacji w ramach korzystania z istniejących już pomieszczeń. Jednakże w najbliższych latach zaistnieje prawdopodobnie konieczność otwarcia nowej szkoły we Frankfurcie z racji planowanego zwiększenia liczby pracowników Europejskiego Banku Centralnego. Stosowną prośbę w tej kwestii wystosowano już do władz niemieckich.

Bergen, Culham, Mol i Karlsruhe

W roku 2004 Zarząd potwierdził swoją decyzję o stopniowym zamknięciu 7 bardzo małych sekcji językowych (obejmujących ogółem zaledwie 17 dzieci pracowników instytucji unijnych) w Bergen, Culham, Mol i Karlsruhe. Proces ten rozpoczął się we wrześniu 2005 roku i potrwa przez 7 lat. Ma to zapewnić, że owe siedemnaścioro dzieci będzie mogło ukończyć edukację na poziomie podstawowym bądź średnim w swojej obecnej szkole. W roku 2005 Komisja rozpoczęła badania zewnętrzne mające określić długofalową przyszłość tych szkół. Ich wyników można się spodziewać w czerwcu 2006; zostaną one przedstawione na spotkaniu Zarządu.

Alicante

Szkoła europejska w Alicante istnieje od roku 2002, a w roku szkolnym 2005/06 pierwsi uczniowie zakończą szkołę maturą europejską ( European Baccalaureate ). Większość uczniów w Alicante to dzieci osób niebędących pracownikami UE (63,6%). Jest to warte odnotowania, zważywszy że zgodnie z tzw. kryteriami z Gaignage[3] w szkołach europejskich poza Brukselą i Luksemburgiem dzieci pracowników instytucji UE powinny stanowić co najmniej 50% uczniów szkoły. W roku 2005 ich liczba wzrosła, jednak nadal daleko jej do osiągnięcia wskaźnika 50%.

2.2. Kwestie pedagogiczne

Z racji utworzenia kilku nowych agencji w państwach członkowskich kwestia zapewnienia kształcenia dzieciom pracowników instytucji unijnych w miejscach, gdzie one powstały, zaczyna być coraz bardziej paląca. Liczba pracowników instytucji UE jest tam często niewielka, a same lokalizacje są również dość odległe. Ze względu na małą liczbę dzieci pracowników instytucji UE mało prawdopodobne jest więc, aby powstała tam klasyczna szkoła europejska.

Zarząd szkół europejskich powołał grupę roboczą o nazwie „Trojka II – Propagowanie matury europejskiej” która miała zająć się tymi zagadnieniami. Jej zadaniem było między innymi przeanalizowanie zakresu współpracy pomiędzy szkołami europejskimi a innymi szkołami oraz zastanowienie się, w jaki sposób bardziej udostępnić europejską maturę poprzez otwarcie jej dla szkół spoza istniejącego systemu. Ponadto grupa robocza przeanalizowała strukturę pedagogiczną szkół europejskich pod kątem ewentualnej większej autonomii oraz ustanowiła kryteria „europejskiego systemu nauczania”.

W kwietniu 2005 roku Zarząd zatwierdził sprawozdanie grupy, przedstawiające główne elementy kształcenia w szkołach europejskich i określające niezbędne kryteria. Sprawozdanie zachęcało do współpracy z lokalnymi szkołami w celu zapewnienia podstawowych komponentów kształcenia oferowanego w szkołach europejskich oraz do wyznaczenia harmonogramu związanego z zawieraniem porozumień z zainteresowanymi państwami.

Włochy, Irlandia i Grecja, na których terytorium mieszczą się agencje europejskie, wyraziły zainteresowanie tymi ustaleniami. Władze włoskie otworzyły szkołę w Parmie dla dzieci pracowników Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności z dużą liczbą programów w trzech sekcjach językowych. W roku 2005 otwarto tam klasy 1-3 szkoły średniej. Irlandia stworzyła w Dunshaughlin możliwości kształcenia dzieci pracowników Agencji ds. Weterynarii w Grange. Włochy i Irlandia złożyły wnioski o akredytację europejskiego systemu nauczania, które zapewniają w ramach swoich pilotażowych projektów.

Na początku roku 2006 Zarząd przyjął dokumentację przedstawioną przez władze włoskie i irlandzkie, która zaświadcza o zgodności Scuola per l’Europa w Parmie i Centre for European Schooling w Dunshaughlin ze specyfikacjami systemu szkół europejskich, co jest już drugim krokiem w kierunku uzyskania przez nie tytułu akredytowanych szkół stowarzyszonych systemu szkół europejskich. Zarząd przyjął także ogólną dokumentację przedstawioną przez władze greckie w roku 2005, co jest z kolei pierwszą fazą wnioskowania o akredytację Szkoły Edukacji Europejskiej w Heraklionie ( Heraklion School for European Education ), stworzonej w celu kształcenia dzieci pracowników Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji.

2.3. Budżet i finansowanie

Budżet szkół europejskich obejmuje składki państw członkowskich (z których wypłacane są krajowe pensje dla oddelegowanych nauczycieli uczących w szkołach), dochód z czesnego płaconego przez dzieci osób niebędących pracownikami instytucji unijnych oraz wsparcie z budżetu UE o zmiennej wysokości.

2.3.1. Budżet na rok 2005

Wsparcie przyznane szkołom europejskim przez władze budżetowe UE w roku 2005 wynosiło 127 mln EUR, tak jak w roku 2004. Kwota ta rozkładała się następująco:

- 53 % z budżetu UE;

- 23 % od państw członkowskich;

- 7 % z EPO (Europejski Urząd Patentowy)[4];

- pozostałe źródła.

Szkoły europejskie nie wykorzystały 10,6 mln EUR z ogólnej kwoty przyznanej na rok 2005, jednak zamknęły budżet roczny z nadwyżką w wysokości ok. 8,3 mln EUR.

2.3.2. Decyzje dotyczące budżetu na rok 2006

Komisja i Biuro Sekretarza Generalnego (OSG) postanowiły w roku 2006 szczegółowo przeanalizować przyczyny powtarzającego się w ostatnich latach niewykorzystania dostępnych środków finansowych i powstawania nadwyżki. W rezultacie Komisja wystosowała wniosek o przyznanie środków o takiej samej wysokości wsparcia jak w roku 2005, a więc 127,13 mln EUR.

W grudniu 2005 roku władza budżetowa postanowiła zamrozić 25 % środków przyznanych przez UE na rok 2006 dla Biura Sekretarza Generalnego (OSG), które otrzymuje 80 % swoich funduszy z budżetu UE; ma to na celu zachęcenie OSG, do:

- znalezienia rozwiązania problemu przepełnienia szkół europejskich;

- poprawy systemu rządzenia i zarządzania szkołami europejskimi.

Komisja powiadomiła Sekretarza Generalnego o swojej decyzji i zaproponowała OSG swoją pomoc w podjęciu wymaganych działań i zorganizowaniu kontaktów z Parlamentem Europejskim.

2.3.3. Nowe rozporządzenie finansowe dla szkół europejskich

Zarówno Komisja jak i władza budżetowa są zdania, że reforma jest w dziedzinie finansów niezbędna. Na podstawie zaleceń zawartych w sprawozdaniu grupy roboczej Trojka I zatytułowanym „Dzielenie obciążeń finansowych i współfinansowanie”, Zarząd poparł w kwietniu 2005 aktualizację rozporządzenia finansowego dla szkół europejskich Pozwoli to na realizację zaleceń dotyczących autonomii finansowej. Przyjęte podejście ma na celu dostosowanie istniejących reguł do nowego rozporządzenia finansowego, mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich od roku 2002. Podstawowe założenia to:

- zasada należytego zarządzania finansami;

- audyt wewnętrzny;

- standardy kontroli wewnętrznej;

- zamówienia;

- sprawozdanie roczne;

- kalendarz budżetowy szkół europejskich.

Biuro Sekretarza Generalnego, z pomocą Komisji, zapoczątkowało już ten proces i zamierza przedstawić nowe rozporządzenie finansowe dla szkół europejskich Zarządowi w październiku 2006 r., z zamiarem wprowadzenia go w życie z dniem 1 stycznia 2007 r.

2.3.4. Audyt OSG

W listopadzie 2005 Komisja przesłała do OSG list, w którym proponowała, aby służby przeprowadzające audyt wewnętrzny dla Komisji przeprowadziły także audyt OSG. OSG zdecydowało, że nie może podjąć takiej decyzji. Kwestia nie została rozpatrzona przez Zarząd ze względu na ograniczenia czasowe, ponieważ znalazła się na końcu porządku obrad i wszystkie argumenty nie mogły zostać wyczerpująco rozważone. Zarząd odpowiedział na propozycję w formie pisemnej, odrzucając ją w lutym 2006 r.

2.4. Zarządzanie

2.4.1. Uzupełnienie komunikatu z lipca 2004 r.

W roku 2004 Komisja przedstawiła komunikat „Konsultacje w sprawie możliwości rozwoju systemu szkół europejskich”. Konsultacje nadal trwały w roku 2005 i przyniosły interesujące rezultaty. Wśród respondentów byli przedstawiciele stowarzyszeń rodziców, poszczególni pracownicy instytucji europejskich i ich przedstawiciele, przedstawiciele uczniów, przedstawiciele państw członkowskich, członkowie Zarządu oraz przedstawiciele pracowników szkół.

W celu zakończenia procesu konsultacji we wrześniu 2005 roku do pracowników instytucji europejskich rozesłano bezpośrednio kwestionariusz zawierający kluczowe punkty komunikatu i otrzymano nań około 4000 odpowiedzi.

Według wstępnych wyników konsultacji większość respondentów zgadza się w kwestii konieczności przeprowadzenia reformy. Propozycja zewnętrznej oceny funkcjonowania całego systemu szkół europejskich spotkała się z szerokim poparciem. Respondenci wyrazili także pogląd, że zarządzanie szkołami powinno być sprawniejsze. Pracownicy instytucji UE, którzy wypełnili kwestionariusz, poparli propozycję, zgodnie z którą moc decyzyjna Komisji powinna być proporcjonalna do jej wkładu finansowego. Większość zainteresowanych opowiedziała się także za większą autonomią w połączeniu ze zwiększoną odpowiedzialnością. Respondenci wyrazili również silne poparcie dla większego skupienia się na uczniach ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz na tych, którzy nie mają dostępu do sekcji językowej ich języka ojczystego. Większość uznała też, że procesy przygotowania i wykonania budżetu powinny zostać usprawnione i być bardziej przejrzyste.

Dogłębna analiza wyników konsultacji oraz szeroko zakrojone badania zostaną sfinalizowane i ogłoszone w roku 2006.

2.4.2. Rezolucja Parlamentu Europejskiego

Parlament Europejski omówił komunikat w ramach spotkania Komisji Budżetowej oraz Komisji Kultury i Edukacji i we wrześniu 2005 przyjął rezolucjęP6TA(2005)336, w której poruszono wszystkie istotne kwestie z komunikatu Komisji. W dziedzinie zarządzania dotyczyła ona zwiększenia kontroli Komisji, współmiernie do jej wkładu finansowego, lepszego gospodarowania zasobami, przedstawienia agencjom rozwiązania w kwestii możliwości kształcenia dla dzieci ich pracowników, przeanalizowania alternatywnych systemów finansowania; w kontekście pedagogicznym natomiast poruszała kwestie propagowania matury europejskiej i współpracy szkół europejskich z innymi szkołami, większego skupienia się na dzieciach z SEN[5], obniżenia liczebności klas i wprowadzenia alternatywnych świadectw ukończenia szkoły.

W odpowiedzi Komisja podjęła inicjatywy związane z wyżej wspomnianymi kwestiami, mające w rezultacie doprowadzić m.in. do planowanej reformy rozporządzenia finansowego. Jednakże pewne aspekty można poruszyć tylko i wyłącznie w ramach szerszej debaty o przyszłości systemu. Komisja, poprzez działalność Grupy roboczej wysokiego szczebla (zob. 3.3), aktywnie promowała zmiany zgodne ze wspólnym stanowiskiem instytucji. Jednocześnie kilka grup roboczych podlegających Zarządowi opracowuje różne opcje dotyczące kwestii pedagogicznych.

2.4.3. Przygotowanie konferencji dotyczącej przyszłości systemu szkół europejskich

Jako że aspekty związane z zarządzaniem systemem szkół europejskich są kwestią szczególnie istotną, punktem wyjściowym szerszej debaty był komunikat Komisji dotyczący przyszłości systemu. W swojej rezolucji z dnia 8 września 2005 r. Parlament Europejski podkreślił między innymi konieczność natychmiastowego działania. Podobnego zdania jest wielu obserwatorów ze sceny politycznej i spoza niej.

W rezultacie wiceprzewodniczący Kallas i Prezydencja niderlandzka[6] wyszli z inicjatywą zwołania w roku 2006 w Holandii konferencji, przygotowywanej przez Grupę roboczą wysokiego szczebla, w której uczestniczyliby przedstawiciele wszystkich państw członkowskich, w celu nadania tej sprawie większej siły politycznej. Komisja czynnie angażuje się w prace Grupy roboczej wysokiego szczebla.

Celem tej konferencji jest zapoczątkowanie procesu refleksji na wysokim szczeblu i przygotowanie pola do dyskusji o reformach na poziomie ministerialnym.

Wszystkie państwa członkowskie zaproszono do wydelegowania na konferencję swoich przedstawicieli, aby wyrazili oni poglądy swoich rządów dotyczące istotnych kwestii, tj. zarządczych, finansowych i pedagogicznych. Patrz również sekcja 3.3.

2.4.4. Grupa nadzoru ds. szkoły Brussels IV- szkoła Brussels IV w Laeken

Według harmonogramu przygotowanego przez władze belgijskie w roku 2009 w Brukseli otwarta zostanie czwarta szkoła europejska. Budynki, które zostaną udostępnione przez belgijski skarb państwa, znajdować się będą w Laeken. Należy tu podjąć dwie ważne decyzję: jakie sekcje językowe dostępne będą w tej czwartej z brukselskich szkół oraz jak przygotować stopniowe wdrożenie całego systemu w szkole i w poszczególnych sekcjach.

W celu zdefiniowania i przeanalizowania różnych opcji dla decyzji, które ma podjąć Zarząd szkół europejskich w kwietniu 2006 roku, Sekretarz Generalny szkół europejskich wniósł niezbędny wkład i przewodniczył spotkaniu grupy roboczej pod nazwą Grupa nadzoru ds. szkoły Brussels IV. Grupa ta obejmowała wszystkie zainteresowane strony: stowarzyszenia rodziców, szkoły europejskie, nauczycieli i pracowników Komisji.

Komisja była aktywnym członkiem tej grupy i szczególnie pomogła w ustaleniu szacunkowej liczby uczniów przyszłej szkoły. Szacunki te, dokonane na podstawie planowanego zatrudnienia w Komisji i obecnej liczby uczniów będących dziećmi pracowników instytucji UE zostały połączone z prognozami przedstawionymi przez dyrektorów szkół i potwierdzone przez grupę roboczą.

Wytyczne dla grupy zostały opracowane przez Zarząd podczas jego posiedzenia w październiku 2005 roku, kiedy to przyjęto wykaz kryteriów uwzględniający prośby przedstawicieli stowarzyszeń rodziców. Kryteria te stworzyły podstawę dla określenia zarówno przekroju językowego szkoły w Laeken jak i sposobu zorganizowania sekcji językowych. Wykaz kryteriów[7] została przyjęta przez Zarząd (w tym przedstawicieli rodziców) niemal jednogłośnie, przy wstrzymaniu się dwóch państw (Włochy i Hiszpania). Komisja głosowała za przyjęciem wykazu.

Następnie Grupa nadzoru ds. szkoły Brussels IV przygotowała grunt pod dyskusję dotyczącą organizacji placówki w Laeken. Komisja odegrała w tej grupie rolę kluczową, poświęcając wiele uwagi analizie i przedstawieniu faktów Zarządowi, który następnie zadecyduje o wdrażaniu całego systemu w szkole i poszczególnych sekcjach językowych. Decyzję należy podjąć większością dwóch trzecich głosów, przy jednym głosie przypadającym na każde państwo członkowskie oraz Komisję.

2.4.5. Kontakt z grupami interesu i informacja

Bardziej restrykcyjna procedura zapisów na rok szkolny 2005/2006 w Brukseli była powodem rozczarowania latem 2005 r., wobec czego Sekretarz Generalny Dyrekcji Generalnej ds. Personelu i Administracji podjął strategiczną decyzję o wysłaniu pocztą elektroniczną komunikatu do wszystkich pracowników. Uznano to za niezbędny krok na drodze do większej przejrzystości, jak również do tego, by położyć kres dezinformacji prowadzącej do niepotrzebnego zaniepokojenia rodziców i uczniów. Wiadomości te rozesłano do wszystkich pracowników Komisji w czerwcu 2005 r. i grudniu 2005 r.[8]. Podejście to kontynuowano w roku 2006 celem zapewnienia, by pracownicy dysponowali aktualnymi i dokładnymi informacjami. Wiceprzewodniczący Kallas odegrał także aktywną rolę w utrzymywaniu kontaktu z innymi Komisarzami i w informowaniu ich o przebiegu wydarzeń.

Odpowiednie służby Komisji poczyniły znaczne wysiłki, aby telefonicznie bądź za pośrednictwem poczty elektronicznej odpowiedzieć na wszystkie indywidualne prośby o informacje pochodzące od rodziców lub innych zainteresowanych stron. Łącznie w roku 2005 rozesłano ponad 300 pisemnych odpowiedzi. Pozwoliło to Komisji na pozostanie w bezpośrednim kontakcie z wieloma zaniepokojonymi rodzicami. Ponadto sami rodzice, których obawy dotyczące poszczególnych kwestii były podobne, tworzyli grupy ad hoc , mające koordynować ich kontakty z Komisją. Miało także miejsce kilka spotkań ze stowarzyszeniami rodziców, lokalnymi komitetami pracowniczymi i związkami zawodowymi.

Parlament Europejski skierował do Komisji w 2005 roku 30 formalnych zapytań dotyczących szkół europejskich. Na wszystkie odpowiedziano w formie ustnej bądź pisemnej. Rzecznik otrzymał i rozpatrzył cztery skargi. Wiceprzewodniczący Kallas udał się do Parlamentu również osobiście, by z eurodeputowanymi omówić kwestie związane ze szkołami europejskimi.

2.5. Przejrzystość

2.5.1. Kodeks dobrego postępowania administracyjnego

W roku 2004 Komisja przedstawiła Zarządowi dokument zatytułowany „Proponowane działania mające zwiększyć przejrzystość i dobre administrowanie w systemie szkół europejskich”. Dokument został przyjęty przez Zarząd w kwietniu 2006 r. Celem tego kodeksu jest zagwarantowanie wysokiej jakości usług w każdych okolicznościach dla wszystkich korzystających z systemu szkół europejskich. Komisja wspiera ten proces, który, kiedy zostanie wdrożony, zharmonizuje usługi świadczone przez wszystkie szkoły europejskie i zwiększy przejrzystość systemu. Cenny w roku 2005 był także wkład Sekretarza Generalnego w zebranie ogólnego regulaminu szkół europejskich, będący kolejnym krokiem na drodze do większej przejrzystości.

3. SPOJRZENIE W PRZYSZłOść

3.1. Decyzja dotycząca szkoły Brussels IV w Laeken

W następstwie intensywnej debaty w roku 2005 dotyczącej językowej organizacji szkoły w Laeken, Zarząd zdecydował się na następujące sekcje językowe: DE, EN, FR, IT, NL, oraz BG i RO (jeśli i w momencie, kiedy będzie na nie zapotrzebowanie). Jak tylko udostępnione zostaną tymczasowe pomieszczenia szkolne, niezbędne będzie włożenie znacznego wysiłku w koordynowanie stadium przejściowego i powitanie uczniów w nowej placówce. Główną obawą Komisji jest to, czy władze belgijskie zapewnią pomieszczenia w czasie umożliwiającym zmniejszenie obecnego zatłoczenia.

Konieczne jest jednak opracowywanie planów powstania piątej szkoły europejskiej w Brukseli, ponieważ szacunkowe liczby uczniów pozwalają przypuszczać, że wkrótce po otwarciu szkoły w Laeken znów dojdzie do przepełnienia.

3.2. Rozpoczęte badania

3.2.1. Badanie dotyczące czterech małych szkół[9]

W roku 2005 Komisja rozpoczęła zewnętrzne badanie w celu przeanalizowania długofalowej przyszłości czterech małych szkół. Badanie miało przyjrzeć się alternatywnym metodom kształcenia dzieci pracowników instytucji europejskich oraz działaniom przejściowym nakierowanym na obecnych uczniów. Wyników badań można oczekiwać latem 2006. Posłużą za podstawę dyskusji w Zarządzie, który następnie podejmie decyzję co do przyszłości tych szkół.

3.2.2. Badanie dotyczące czesnego

Uwzględniając wnioski grupy roboczej stworzonej w celu przeanalizowania ewentualnej redystrybucji obciążeń finansowych pomiędzy państwa członkowskie, Zarząd zwrócił się z prośbą do zewnętrznego specjalisty w dziedzinie ekonomii o przeprowadzenie badania dotyczącego optymalnego poziomu czesnego opłacanego przez uczniów w ramach specjalnego porozumienia zbiorowego oraz przez dzieci osób niebędących pracownikami instytucji UE. Badanie to zostanie poddane pod dyskusję Komisji Administracyjnej i Finansowej w roku 2006.

3.3. Przyszłość systemu szkół europejskich

Konferencja na wysokim szczeblu, zwołana w maju 2006 roku z inicjatywy wiceprzewodniczącego Kallasa i niderlandzkiej prezydencji szkół europejskich, zgromadziła przedstawicieli państw członkowskich i Komisji, którzy debatowali nad przyszłością systemu szkół europejskich. Szczególnie cenne rezultaty osiągnięto w dziedzinie pedagogicznych aspektów systemu i jego przyszłości. Przedstawiono pomysły na kształcenie dzieci pracowników małych agencji znajdujących się w różnych państwach Unii Europejskiej oraz na stworzenie możliwości zdawania matury europejskiej przez uczniów szkół, które nie są powiązane z instytucjami europejskimi, ale spełniają pewne surowe kryteria.

Na konferencji podkreślono także konieczność przeprowadzenia reformy systemu, zwłaszcza jego strony administracyjnej i finansowej. Debaty dotyczące aspektów zarządczych oraz ewentualnych zmian w Konwencji były natomiast bardziej zróżnicowane.

Dyskusje dotyczące wyżej wspomnianych elementów będą trwały w roku 2006.

Po zakończeniu konferencji Komisja gotowa jest do dalszego działania i odgrywania istotnej roli w modernizacji systemu, tak aby sprostał on wyzwaniom rozszerzenia Unii i powiększającej się liczby agencji w całej UE, przy uwzględnieniu potrzeb pracowników instytucji unijnych.

[1] COM(2004) 519 wersja ostateczna.

[2] Ref.:1512-D-2005-en-1. Załącznik 1.

[3] Nr ref 2000-D-7510. Załącznik 2.

[4] W przypadku szkoły europejskiej w Monachium udział finansowy Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO) jest zbliżony do udziału Komisji w odniesieniu do innych szkół europejskich.

[5] Specjalne Potrzeby Edukacyjne („Special Educational Needs” - SEN). Komisja nie ma uprawnień do zajmowania się pedagogicznymi aspektami SEN, jednak aktywnie śledzi rozwój sytuacji w szkołach europejskich. W roku 2005 całkowity budżet SEN dla szkół europejskich wzrósł o 13%.

[6] Od sierpnia 2005 r. do sierpnia 2006 r..

[7] Dot.: 2005-D-4310-en-2. Załącznik 3.

[8] Załącznik 4.

[9] Culham, Mol, Bergen i Karlsruhe.