P6_TA(2005)0362

Reforma ONZ, Milenijne Cele Rozwoju

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie rezultatów Światowego Szczytu Narodów Zjednoczonych w dniach 14- 16 września 2005 r.

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 kwietnia 2005 r. w sprawie roli Unii Europejskiej w osiągnięciu Milenijnych Celów Rozwoju (MCR) [1], rezolucję z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie reformy ONZ [2] oraz rezolucję z dnia 29 stycznia 2004 r. w sprawie stosunków między Unią Europejską a Organizacją Narodów Zjednoczonych [3],

- uwzględniając deklarację milenijną z dnia 8 września 2000 r., określającą Milenijne Cele Rozwoju, opracowane wspólnie przez społeczność międzynarodową jako środek służący likwidacji ubóstwa na świecie,

- uwzględniając raport z dnia 21 marca 2005 r. zatytułowany "W większej wolności: ku rozwojowi, bezpieczeństwu i prawom człowieka dla wszystkich" przedstawiony przez Sekretarza Generalnego ONZ,

- uwzględniając raport z Projektu Milenijnego ONZ z dnia 17 stycznia 2005 r. "Inwestycje w rozwój: praktyczny plan osiągnięcia Milenijnych Celów Rozwoju",

- uwzględniając raport z dnia 1 grudnia 2004 r. zatytułowany "Bezpieczniejszy świat: nasza wspólna odpowiedzialność" sporządzony przez Grupę Wysokiego Szczebla ds. Zagrożeń, Wyzwań i Zmian,

- uwzględniając oświadczenia Przewodniczącego Komisji oraz Komisarza ds. Stosunków Zewnętrznych wydane z okazji spotkania plenarnego na wysokim szczeblu Zgromadzenia Ogólnego NZ,

- uwzględniając dokument końcowy Światowego Szczytu ONZ w 2005 r. przyjęty w Nowym Jorku w dniu 16 września 2005 r.,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze spotkanie szefów państw i rządów zgromadzonych na Światowym Szczycie Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku ( 14- 16 września 2005 r.) w celu podjęcia decyzji dotyczącej dalszych środków służących walce z ubóstwem na świecie, zapewnieniu pokoju i bezpieczeństwa ludzi, wzmacnianiu praw człowieka i rządów prawa oraz podjęciu dalszych konkretnych kroków w celu zreformowania ONZ,

B. mając na uwadze, że przyjęty dokument końcowy z tego Światowego Szczytu jest wynikiem skomplikowanego procesu negocjacyjnego, któremu kilkakrotnie groziło zerwanie,

C. przypominając o wadze wzmocnionego i zacieśnionego partnerstwa między ONZ a instytucjami UE w celu osiągnięcia lepszej koordynacji pomiędzy krajowymi i regionalnymi przedsiębiorstwami, organizacjami międzynarodowymi i darczyńcami w skutecznym wdrażaniu celów polityki globalnej,

D. mając na uwadze, że Organizacja Narodów Zjednoczonych stanowi najodpowiedniejszą i jedyną o zasięgu światowym instytucję, zdolną potencjalnie do rozwiązywania światowych problemów w prawnie uzasadniony i zarazem skuteczny sposób, mając na uwadze, że organizacja musi przystosować się do nowych wyzwań, przy czym jej reformy nie można postrzegać jako celu samego w sobie, lecz raczej jako nieuniknioną konsekwencję dogłębnej analizy istotnych warunków politycznych, społecznych i gospodarczych oraz czynników związanych z bezpieczeństwem,

1. potwierdza swoje zaangażowanie na rzecz wzmocnienia NZ, stwierdzając ponownie, że autentyczny multilateralizm jest najstosowniejszym sposobem zmierzenia się z wyzwaniami, problemami i zagrożeniami, przed którymi staje społeczność międzynarodowa; wyraża nadzieję, że wynik wyżej wspomnianego Światowego Szczytu okaże się kamieniem milowym na drodze ku osiągnięciu Milenijnych Celów Rozwoju (MCR) do 2015 r. oraz ku niezbędnej reformie, od której skutecznego przeprowadzenia zależy zapewnienie, że NZ nadal będą odgrywały kluczową rolę w obecnym systemie międzynarodowym; zwraca uwagę na zobowiązania zawarte w dokumencie końcowym i uznaje go za punkt wyjścia do wprowadzania dalszych udoskonaleń w różnych kluczowych dziedzinach podczas 60 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ;

2. wyraża uznanie dla decyzji o stworzeniu Komisji Budowania Pokoju, by pomóc krajom w przejściu po zakończeniu wojny do etapu zaprowadzania pokoju, i uznaje, że odbudowa pokoju wymaga zupełnie innych umiejętności niż utrzymywanie pokoju; uważa, że potrzebne są komisje do spraw regionalnego i światowego budowania pokoju w celu rozwijania niezbędnych umiejętności i możliwości, wspierane przez biuro pomocnicze i stały fundusz, które podniosłyby rangę ONZ w dziedzinach związanych z sytuacją kryzysową i powojenną; wzywa do szybkiego wdrożenia tych postanowień podczas 60. sesji Zgromadzenia Ogólnego; z dużym zadowoleniem przyjmuje włączenie koncepcji bezpieczeństwa ludzi do oficjalnego programu ONZ;

3. z zadowoleniem przyjmuje uznanie odpowiedzialności społeczności międzynarodowej w zakresie ochrony społeczeństw przed ludobójstwem, zbrodniami wojennymi, czystkami etnicznymi oraz zbrodniami przeciwko ludzkości, oraz jasno zdefiniowanej odpowiedzialności poszczególnych państw w zakresie ochrony własnych obywateli przed tymi zbrodniami, a także zapobiegania takim zbrodniom; podkreśla również znaczenie Międzynarodowego Trybunału Karnego jako organu odgrywającego kluczową rolę w ściganiu sprawców tych zbrodni;

4. wyraża uznanie dla Sekretarza Generalnego Kofiego Annana, przewodniczącego 59 sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ i jego zespołu oraz dla sekretariatu Organizacji Narodów Zjednoczonych w związku z ich znaczącymi wysiłkami i cennym wkładem na rzecz osiągnięcia porozumienia w sprawie przyjęcia dokumentu końcowego; wzywa wszystkie państwa członkowskie ONZ do ścisłego trzymania się przyjętych zobowiązań oraz szybkiego przełożenia ich na konkretne działania;

5. z zadowoleniem przyjmuje ponowne zobowiązanie się społeczności międzynarodowej do realizacji Milenijnych Celów Rozwoju oraz wspierania trwałego rozwoju; przypomina, że likwidacja skrajnego ubóstwa i zmniejszenie śmiertelności dzieci, zapewnienie dostępu do oświaty, czystej wody oraz wzmacnianie równości płci musi pozostać kluczowym punktem programu na rzecz rozwoju; wyraża ubolewanie w związku z brakiem dokładnego harmonogramu zobowiązującego wszystkie kraje rozwinięte do realizacji pośrednich i końcowych celów MCR;

6. wyraża głębokie ubolewanie, że wyżej wspomniany Światowy Szczyt nie wystosował dalszego apelu do tych krajów-darczyńców, które dotychczas nie zobowiązały się formalnie do realizacji celu, jakim jest przeznaczanie 0,7 % Dochodu Narodowego Brutto (DNB) na rzecz oficjalnej pomocy rozwojowej do 2015 r.; wyraża uznanie dla UE za odegranie kluczowej roli w tej kwestii i zachęca ją do wywierania nacisku na wszystkich darczyńców w celu ustalenia harmonogramu, który powinien być nadzorowany;

7. wyraża pełną aprobatę dla konkretnych propozycji Sekretarza Generalnego ONZ, dotyczących ustalenia jasnego harmonogramu osiągania przez kraje rozwinięte celu, jakim jest przeznaczanie 0,7 % DNB na oficjalną pomoc rozwojową, oraz uznania specjalnych potrzeb Afryki;

8. z zadowoleniem przyjmuje porozumienie w sprawie zapewnienia natychmiastowego wsparcia inicjatywom przynoszącym szybkie efekty (quick wins) wspomagającym wysiłki w zwalczaniu malarii, edukację oraz opiekę zdrowotną;

9. z zadowoleniem przyjmuje rozdział dokumentu końcowego zatytułowany "Wychodząc naprzeciw specjalnym potrzebom Afryki" i zachęca Komisję do uczynienia realizacji Milenijnych Celów Rozwoju kluczową kwestią w swojej przyszłej "Strategii dla Afryki" oraz przeglądzie oświadczenia w sprawie polityki rozwojowej;

10. zauważa, że w punktach, w których Państwom Członkowskim udało się wypracować wspólne stanowiska, łatwiej było osiągnąć lepsze rezultaty podczas negocjacji; podkreśla jednak, że wynik szczytu nie spełnia opublikowanych ambitnych propozycji Parlamentu Europejskiego w odniesieniu do reformy ONZ;

11. zachęca do kontynuowania wysiłków reformatorskich i wzywa Radę UE i Państwa Członkowskie do wykorzystania swojego autorytetu w celu osiągnięcia konkretnych rezultatów w ramach 60 sesji Zgromadzenia Ogólnego do końca przyszłego roku;

12. w pełni popiera wyraźne potępienie terroryzmu przez wyżej wspomniany Światowy Szczyt; uznaje jednak, że poważnym niepowodzeniem jest brak porozumienia w sprawie wyczerpującej definicji terroryzmu i wzywa państwa członkowskie ONZ do bezzwłocznej zmiany tego stanu rzeczy;

13. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie się szczytu do wzmocnienia roli i podwojenia środków Biura Wysokiego Komisarza ONZ ds. Praw Człowieka, co pozwoli na lepsze monitorowanie i wdrażanie przyjętych rezolucji;

14. wyraża jednak ubolewanie w związku z ogólnikowością sformułowań w odniesieniu do podejmowanych tematów, brakiem konkretnego harmonogramu, mandatu, metod działania i składu Rady Praw Człowieka; wzywa 60 sesję Zgromadzenia Ogólnego do potraktowania tej kwestii w sposób priorytetowy;

15. wzywa Zgromadzenie Ogólne do określenia jasnych kryteriów dotyczących zastosowania siły przez Radę Bezpieczeństwa, zgodnie z zaleceniami zaproponowanymi w wyżej wspomnianym sprawozdaniu Grupy Roboczej Wysokiego Szczebla;

16. uważa, że członkowie nowej Rady Praw Człowieka powinni spełniać najwyższe standardy w zakresie praw człowieka i że członkostwo w Radzie jest przywilejem, a nie prawem; uważa, że Rada Praw Człowieka powinna obradować stale, co pozwoli uniknąć poważnych opóźnień i politycznego manewrowania ze strony państw, przeciwko którym skierowane są skargi;

17. wyraża głębokie ubolewanie w związku z brakiem porozumienia w sprawie środków na rzecz nierozprzestrzeniania broni jądrowej i rozbrojenia i nalega, by zdecydowanie zwiększyć działania i wysiłki zmierzające do osiągnięcia postępu w tej kwestii, przede wszystkim poprzez zapewnienie pełnego poszanowania istniejących układów, zwłaszcza zaś Układu o Nierozprzestrzenianiu Broni Jądrowej;

18. potwierdza swoje przekonanie, że należy ponownie rozpatrzyć i poprawić zdolność ONZ do szybkiego i skutecznego reagowania po katastrofach humanitarnych wymagających światowego przywództwa; z zadowoleniem przyjmuje jednak zobowiązanie do utworzenia ogólnoświatowego systemu wczesnego ostrzegania przed wszystkimi zagrożeniami naturalnymi;

19. wyraża ubolewanie, że nie przyjęto wiążącego zobowiązania w celu wzmocnienia autorytetu Sekretarza Generalnego ONZ jako zwierzchnika swojego sekretariatu; wzywa 60 sesję Zgromadzenia Ogólnego do ponownego rozpatrzenia tej kwestii;

20. wyraża ubolewanie, że nie osiągnięto porozumienia w sprawie reformy Rady Bezpieczeństwa ONZ, z zadowoleniem przyjmuje jednak fakt, że Zgromadzenie Ogólne będzie musiało do końca 2005 roku złożyć sprawozdanie przed Radą Bezpieczeństwa w oparciu o nowe propozycje, które powinny uwzględnić cel, jakim jest zapewnienie lepszej reprezentacji w Radzie Bezpieczeństwa oraz przejrzystości i skuteczności Rady Bezpieczeństwa; podkreśla ponowne zaangażowanie się Parlamentu Europejskiego na rzecz wspólnego miejsca europejskiego w Radzie Bezpieczeństwa ONZ, kiedy tylko spełnione zostaną warunki polityczne, konstytucjonalne i prawne, jakich wymaga ta kwestia;

21. popiera i przyjmuje z zadowoleniem nowe zaangażowanie się ONZ na rzecz Funduszu Demokracji jako ważne narzędzie promowania demokracji na całym świecie i wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do udzielenia mu pełnego wsparcia politycznego i finansowego; potwierdza swoje przekonanie, że samo ONZ potrzebuje znaczącego wniesienia demokracji do swoich struktur i z tego względu podkreśla swoje wezwanie do stworzenia grupy państw demokratycznych w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ;

22. potwierdza swój pogląd, że dyplomatyczna reprezentacja UE w ONZ ma pierwszorzędne znaczenie dla poprawy stosunków między nimi oraz dla wpływu UE na scenie międzynarodowej; dlatego też zachęca Radę i Komisję do aktywnych działań na rzecz połączenia swoich biur łącznikowych i utworzenia wspólnej delegacji unijnej ds. stosunków zewnętrznych w każdej z następujących siedzib ONZ: Nowym Jorku, Genewie, Wiedniu i Nairobi;

23. z zadowoleniem przyjmuje wezwanie do wzmocnienia współpracy pomiędzy Narodami Zjednoczonymi a parlamentami krajowymi i regionalnymi, co świadczy o uznaniu specjalnej roli parlamentów w procesie rozwoju i demokratyzacji;

24. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie przyjęte podczas posiedzenia Banku Światowego, Międzynarodowego Funduszu Walutowego i Afrykańskiego Banku Rozwoju i potwierdzone na wyżej wspomnianym Światowym Szczycie w sprawie zapewnienia 100 % redukcji zadłużenia dla 18 najuboższych, mocno zadłużonych krajów;

25. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji, rządom i parlamentom Państw Członkowskich UE, Sekretarzowi Generalnemu ONZ, przewodniczącemu i państwom członkowskim Rady Bezpieczeństwa ONZ, przewodniczącemu 60. sesji Zgromadzenia Ogólnego oraz przewodniczącemu Rady Gospodarczej i Społecznej ONZ;

[1] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0115.

[2] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0237.

[3] Dz.U. C 96 E z 21.4.2004, str. 79.

--------------------------------------------------