UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej („dyrektywa VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

Pismem, które wpłynęło do Komisji w dniu 17 kwietnia 2020 r., Łotwa wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do dalszego stosowania do dnia 31 grudnia 2024 r. środka stanowiącego odstępstwo od art. 287 dyrektywy VAT, pozwalającego Łotwie na zwolnienie z VAT podatników, których roczny obrót nie przekracza kwoty 40 000 EUR.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 19 maja 2020 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Łotwę. Pismem z dnia 20 maja 2020 r. Komisja powiadomiła Łotwę, że posiada wszystkie informacje niezbędne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Przepisy tytułu XII rozdział 1 dyrektywy VAT umożliwiają państwom członkowskim stosowanie procedur szczególnych w odniesieniu do małych przedsiębiorstw, w tym przewidują możliwość przyznania zwolnienia z podatku podatnikom, których obrót roczny nie przekracza określonego progu. Zwolnienie takie oznacza, że podatnik nie musi naliczać podatku VAT za swoje dostawy towarów i świadczone przez siebie usługi i w konsekwencji nie może odliczyć naliczonego VAT.

Zgodnie z art. 287 pkt 10 dyrektywy VAT Łotwa może przyznać zwolnienie z VAT podatnikom, których roczny obrót nie przekracza równowartości 17 200 EUR w walucie krajowej zgodnie z kursem wymiany w dniu jej przystąpienia. Na mocy decyzji wykonawczej Rady 2010/584/UE Łotwa była upoważniona do stosowania wyższego progu, a zatem do przyznania zwolnienia z VAT podatnikom, których roczny obrót nie przekracza 50 000 EUR. Środek stanowiący odstępstwo został przedłużony decyzją wykonawczą Rady 2014/796/UE do dnia 31 grudnia 2017 r. Decyzją wykonawczą Rady (UE) 2017/2408 upoważniono Łotwę do przedłużenia środka do dnia 31 grudnia 2020 r., a jednocześnie do obniżenia progu zwolnienia z 50 000 EUR do 40 000 EUR.

Według władz łotewskich środek ułatwia pobór podatku VAT, co umożliwia Łotwie uproszczenie procedur administracyjnych dla małych przedsiębiorstw i tym samym zmniejszenie ciążącego na nich obciążenia administracyjnego. Środek zmniejsza ponadto obciążenie pracą organów podatkowych.

Władze łotewskie wyjaśniły ponadto, że w ostatnich latach odnotowały spadek liczby płatników zarejestrowanych do celów VAT – częściowo z powodu szybszego usuwania podatników VAT z rejestru VAT w wyniku środków przyjętych w celu zwalczania oszustw związanych z VAT – a jednocześnie dalszy wzrost dochodów z VAT i spadek kosztów ponoszonych przez łotewskie organy podatkowe na pobranie jednego euro. Wyniki te, w połączeniu z faktem, że kraje sąsiadujące z Łotwą mają podobne progi stosowania procedury szczególnej dla małych przedsiębiorstw (próg w Estonii ustalono na 40 000 EUR, a próg na Litwie – na 45 000 EUR), sugerują utrzymanie progu na obecnym poziomie. Z szacunków władz łotewskich wynika, że dalsze obniżenie tego progu nie będzie miało znaczącego pozytywnego wpływu na sytuację budżetową ani nie zwiększy liczby osób zarejestrowanych do celów VAT, ponieważ – jak pokazują rzeczywiste dane za 2018 r. – wpływ na sytuację budżetową i liczbę przedsiębiorstw był niższy niż przewidywano. Natomiast zwiększenie progu, na przykład do 50 000 EUR, miałoby negatywny wpływ na budżet.

Środek ma charakter fakultatywny. Oznacza to, że małe przedsiębiorstwa, których obrót nie przekracza tego progu, nadal będą miały możliwość korzystania z prawa do stosowania zasad ogólnych VAT.

Aby można było ocenić, czy środek pozostaje odpowiedni i skuteczny, prawo do stosowania odstępstwa przyznaje się zazwyczaj na czas określony. Przepisy art. 281–294 dyrektywy VAT dotyczące procedury szczególnej dla małych przedsiębiorstw były ponadto niedawno przedmiotem przeglądu. Nowa dyrektywa ustanawiająca uproszczenia przepisów dotyczących podatku VAT dla małych przedsiębiorstw wymaga, by państwa członkowskie przyjęły i opublikowały – najpóźniej do dnia 31 grudnia 2024 r. – przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, które są niezbędne do zapewnienia zgodności z nowymi przepisami. Państwa członkowskie będą musiały stosować te przepisy krajowe od dnia 1 stycznia 2025 r.

Należy zatem upoważnić Łotwę do stosowania środka stanowiącego odstępstwo do dnia 31 grudnia 2024 r.