[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 3.5.2007

KOM(2007) 230 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Sprawozdanie na temat jakości na podstawie rozporządzenia (WE) nr 501/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie kwartalnych rachunków finansowych instytucji rządowych i samorządowych

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Sprawozdanie na temat jakości na podstawie rozporządzenia (WE) nr 501/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 10 marca 2004 r. w sprawie kwartalnych rachunków finansowych instytucji rządowych i samorządowych

Art. 9 rozporządzenia (WE) nr 501/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 10 marca 2004[1] zobowiązuje Komisję (Eurostat) do dostarczenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania zawierającego ocenę wiarygodności danych kwartalnych dostarczanych przez państwa członkowskie.

W sprawozdaniu Komitetu Walutowego na temat wymogów informacyjnych, zatwierdzonym przez Radę (Ecofin) na posiedzeniu dnia 18 stycznia 1999 r., podkreślono potrzebę istnienia kompleksowego systemu informacji statystycznej obejmującego kwartalne rachunki finansowe instytucji rządowych i samorządowych, aby wspierać decyzje podejmowane w ramach tworzenia polityk.

W tym celu rozporządzeniem Komisji (WE) nr 264/2000 z 3 lutego 2000 r. i rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1221/2002 nałożono na państwa członkowskie wymóg składania Eurostatowi kwartalnych niefinansowych rachunków instytucji rządowych i samorządowych, tj. danych o dochodach i wydatkach, zgodnie z zasadami ESA95. Rozporządzenie nr 501/2004 uzupełnia wyżej wymienione rozporządzenia, definiując dane dotyczące transakcji finansowych instytucji rządowych i samorządowych oraz bilansów, które należy przekazać zgodnie z zasadami ESA95. Rozporządzenie Rady (WE) nr 1222/2004 z 28 czerwca 2004 r. dopełnia zakres tych kwartalnych rachunków budżetowych, wprowadzając obowiązek przekazywania kwartalnych danych dotyczących długu publicznego.

Kwartalne rachunki instytucji rządowych i samorządowych przekazywane Eurostatowi mają składać się ze zbioru danych zawierających do 300 szeregów czasowych na państwo, danych o transakcjach finansowych oraz o stanie aktywów i pasywów dla sektora instytucji rządowych i samorządowych i jego podsektorów: instytucji rządowych na szczeblu centralnym, instytucji rządowych i samorządowych na szczeblu regionalnym[2], instytucji samorządowych na szczeblu lokalnym i funduszy ubezpieczeń społecznych, a także mają zawierać informacje dla sektorów–kontrahentów.

Pomimo że regularne przekazywanie danych ma miejsce od czerwca 2004 r., Komisja dopuściła szereg odstępstw dla 17 krajów, m.in. w całym zakresie stosowania rozporządzenia dla Republiki Czeskiej, Estonii, Grecji, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji. Odstępstwa te przestały obowiązywać w grudniu 2005 r. Stąd w grudniu 2005 r. po raz pierwszy do Eurostatu wpłynęły pełne dane.

Celem niniejszego sprawozdania na temat jakości jest uchwycenie licznych wymiarów jakości w danych statystycznych. W sprawozdaniu uwzględniono główne kryteria stosowane zazwyczaj do oceny jakości[3]. Jego kształt był uzgodniony w szerokim zakresie z członkami Wspólnej Grupy Zadaniowej ds. kwartalnych rachunków finansowych instytucji rządowych i samorządowych Eurostatu i Europejskiego Banku Centralnego.

Sprawozdanie składa się z części ogólnej zawierającej wyjaśnienie podstawowych pojęć i kwestii technicznych oraz streszczenie części dotyczącej poszczególnych krajów, oraz z części końcowej z krótkim przedstawieniem wniosków i zaleceń dla poszczególnych krajów. Bardziej szczegółowa dokumentacja zawierająca przegląd dokonanych ustaleń była udostępniona w 2006 r. na stronach internetowych Eurostat.

Niniejsze sprawozdanie sporządzono na podstawie danych pochodzących z bazy danych Eurostat oraz metadanych, dostępnych na dzień 15 marca 2006 r. Dalsze postępy poczynione od tego czasu przez wiele państw członkowskich uwzględniono w sprawozdaniu tylko dla potrzeb odzwierciedlenia ich zakresu.

Zgodnie z wymogiem ustanowionym w art. 9 rozporządzenia (WE) nr 501/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 10 marca 2004 r., sprawozdanie skonsultowano z SPC (Komitet ds. Programu Statystycznego) oraz CMFB (Komitet Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego).

Struktura sprawozdania na temat jakości

1. Uzgodnienia instytucjonalne

2. Dostępność i jasność

3. Terminowość i zakres przekazywanych danych

4. Spójność

4.1. Spójność pomiędzy danymi kwartalnymi a rocznymi

4.2. Spójność pomiędzy tymczasowymi a ostatecznymi danymi statystycznymi

4.3. Spójność pomiędzy rachunkami finansowymi a niefinansowymi

4.4. Spójność pomiędzy zasobami a transakcjami

5. Porównywalność

5.1. Porównywalność w czasie

5.2. Porównywalność z MUFA

5.3. Porównywalność z długiem publicznym

6. Trafność i rzetelność

6.1. Zakres źródeł danych

6.2. Kontrola spójności wewnętrznej i wiarygodności oraz monitorowanie głównych zdarzeń

6.3. Metodologie i założenia w procesie szacowania danych statystycznych

6.4. Dostosowania pojęciowe ESA95

6.5. Korekty danych statystycznych

7. Wnioski i zalecenia

Sprawozdanie na temat jakości kwartalnych rachunków finansowych dotyczących instytucji rządowych i samorządowych (QFAGG)

Stan z dnia 15 marca 2006 r.

1. UZGODNIENIA INSTYTUCJONALNE

Kwartalne rachunki finansowe dotyczące instytucji rządowych i samorządowych (QFAGG) sporządzane są przez krajowe instytuty statystyczne w większości państw członkowskich, a w Belgii, Niemczech, Grecji, Hiszpanii, we Włoszech, na Węgrzech, w Austrii i Portugalii przez krajowe banki centralne. We Francji QFAGG sporządzane są wspólnie przez Ministerstwo Finansów i Narodowy Bank Centralny, a na Cyprze przez Ministerstwo Finansów.

W niektórych państwach członkowskich kwestie metodologiczne i dotyczące źródeł danych są rozpatrywane przez grupy robocze lub nieformalne zespoły robocze, złożone z przedstawicieli krajowego instytutu statystycznego, banku centralnego i Ministerstwa Finansów, w szczególności na potrzeby poprawy spójności pomiędzy niefinansowymi a finansowymi rachunkami kwartalnymi[4]. Aktywna koordynacja działań przyczynia się do osiągnięcia i utrzymania wysokiej jakości. Eurostat zachęca państwa członkowskie do tworzenia bardziej sformalizowanych i stałych grup roboczych.

2. DOSTĘPNOŚĆ I JASNOŚĆ

W dwunastu państwach członkowskich publikowane są QFAGG (Hiszpania, Węgry, Finlandia, Szwecja, Zjednoczone Królestwo) albo niepełne zbiory danych (Belgia, Dania, Włochy, Niderlandy, Austria), bądź też dane powiązane w sposób ogólny (Francja, Portugalia). Litwa i Luksemburg planują ich publikację w najbliższym czasie.

Publikowane dane statystyczne są zwykle dostępne na stronach internetowych właściwych instytucji sporządzających te zbiory danych, a niekiedy opatrzone są uwagami metodologicznymi lub komentarzami wyjaśniającymi dla odbiorców (Dania, Hiszpania, Francja, Włochy, Niderlandy, Austria i Zjednoczone Królestwo).

Wiosną 2006 r. Eurostat opublikował na swoich stronach zagregowane dane statystyczne dla całej UE oraz niektóre dane krajowe wraz z opisem procesu ich gromadzenia w poszczególnych krajach (np. „Przewodnik po QFAGG”).

Wszystkie państwa członkowskie dostarczyły Eurostatowi opisy źródeł i metod wykorzystywanych w opracowywaniu danych, o których mowa w art. 8 rozporządzenia (WE) nr 501/2004. W opisach dostarczonych zwłaszcza przez Niemcy, Włochy i Węgry dopatrzono się braków.

3. TERMINOWOŚĆ I ZAKRES PRZEKAZYWANYCH DANYCH

Zgodnie z rozporządzeniem dane należy przekazać Eurostatowi w terminie 3 miesięcy od zakończenia kwartału, którego dotyczą.

W odniesieniu do operacji przekazywania danych za cztery ostatnie okresy kwartalne, większość państw członkowskich dotrzymało wyznaczonych terminów, a odnotowane opóźnienia były kilkudniowe. Irlandia i Zjednoczone Królestwo spóźniły się dwukrotnie. Jedno państwo członkowskie spóźniło się z dostarczeniem danych za ostatni kwartał, nie stwierdzono jednak opóźnień w przekazywaniu danych za przedostatni kwartał. Eurostat i kraje członkowskie wprowadziły efektywny system przesyłania i sprawdzania danych umożliwiający ich sprawne przetwarzanie i ponowne przesłanie, jeżeli to konieczne.

Jeżeli chodzi o zakres przesyłanych danych, państwa członkowskie zobowiązane są dostarczać Eurostatowi dane kwartalne począwszy od pierwszego kwartału 1999 r. Do końca 2005 r. tylko trzynaście państw członkowskich przekazało pełen zakres danych statystycznych wymagany rozporządzeniem.

Malta i Słowenia nie dostarczyły Eurostatowi żadnych danych, a Cypr przekazał ich bardzo niewiele.

Niemcy i Luksemburg, a także w mniejszym zakresie Estonia, Łotwa i Szwecja nie dostarczyły kompletnych informacji dla sektora instytucji rządowych i samorządowych i jego podsektorów, często uniemożliwiając tym samym obliczenie kwot netto pożyczek udzielanych/zaciąganych (tj. deficytu) lub ich wartości finansowej (finansowe aktywa minus pasywa). Republika Czeska, Francja, Słowacja i Zjednoczone Królestwo nie dostarczyły części informacji dla sektorów–kontrahentów.

Republika Czeska nie dostarczyła danych za pełen wymagany okres, natomiast niektóre państwa dobrowolnie przekazały dane dla większej niż wymagana liczby szeregów czasowych – są to Zjednoczone Królestwo, Węgry, Hiszpania, Włochy, Szwecja, Grecja, Luksemburg i Irlandia.

Warto nadmienić, że od 15 marca 2006 r. w przypadku Republiki Czeskiej, Niemiec, Estonii, Łotwy, Słowenii i Szwecji nastąpiła poprawa w przedmiocie zakresu dostarczanych danych.

4. SPÓJNOŚĆ

4.1. Spójność pomiędzy danymi kwartalnymi a rocznymi

Art. 2 rozporządzenia nr 501/2004 stanowi, że dane kwartalne i odpowiadające im dane roczne przekazywane zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 2223/96 (tj. roczne rachunki finansowe) są wzajemnie spójne. Teoretycznie dane te są identyczne, stąd przekazywane dane statystyczne powinny być takie same. W praktyce jednak różnice pomiędzy instytucjami opracowującymi dane, wpływ mechanizmów „zbilansowania” wykorzystywanych na potrzeby opracowywania rachunków finansowych oraz różnice w danych historycznych przyczyniają się do powstawania pewnych rozbieżności. Ze względu na wymienione czynniki można zaobserwować rozbieżności na przestrzeni roku. Powinny one znikać co najmniej raz na rok, podczas zestawiania obu zbiorów danych w sposób zupełny.

Podczas analizy spójności pomiędzy kwartalnymi a rocznymi danymi liczbowymi stwierdzono, że oba rodzaje zbiorów danych przesyłanych przez Belgię, Danię, Hiszpanię, Grecję, Włochy, Litwę, Niderlandy, Austrię, Polskę, Portugalię, Finlandię i Zjednoczone Królestwo pokrywają się ze sobą zupełnie lub niemal zupełnie, podczas gdy w danych Niemiec i Łotwy występują zauważalne rozbieżności. Różnice w danych przekazanych przez Republikę Czeską, Estonię i Słowację są znaczące i przekraczają dopuszczalny, usprawiedliwiony poziom rozbieżności.

4.2. Spójność pomiędzy rachunkami finansowymi a niefinansowymi

Począwszy od grudnia 2005 r. wszystkie państwa członkowskie musiały dostarczać Eurostatowi kompletne zbiory danych dotyczące instytucji rządowych i samorządowych, w tym dane o wydatkach, dochodach i deficycie z jednej strony, oraz o transakcjach w zakresie finansowych aktywów i pasywów z drugiej strony. W teorii deficyt jest równy saldu netto transakcji finansowych (to, co „nad kreską” zgadza się z tym „pod kreską”). W praktyce kwestie związane z danymi źródłowymi, trudności w zestawianiu danych i uzgodnienia instytucjonalne są przyczyną powstawania niezgodności, zwanych często „rozbieżnościami statystycznymi” (są to rozbieżności pomiędzy rachunkami finansowymi i niefinansowymi). Choć rozbieżności w sektorze instytucji rządowych i samorządowych są zauważalnie mniejsze niż w innych sektorach gospodarki, w Europie dotychczas istnieją różne podejścia do opracowywania danych statystycznych: niektóre instytucje opracowujące dane statystyczne w pełni wykazują rozbieżności, podczas gdy inne instytucje usuwają je na etapie kompilacji danych statystycznych. W 2005 r. Eurostat rozpoczął prace nad tym zagadnieniem, zmierzające do oceny krajowych praktyk oraz przygotowania propozycji najlepszych praktyk.

Na obecnym, wczesnym etapie tych prac da się stwierdzić zauważalne rozbieżności. Chociaż spośród 20 państw członkowskich, dla których da się wyliczyć wielkość rozbieżności, 12 państw wykazuje przeciętne kwartalne rozbieżności rzędu +/–0,05% rocznego PKB, to połowa z państw wykazuje również odchylenie standardowe w rozbieżnościach kwartalnych wynoszące 0,5% rocznego PKB. Dwa kraje wykazały niewiarygodne rozbieżności, co świadczy o znacznej niedoskonałości przedstawionych danych: Grecja i Republika Czeska. Wysokie odchylenia standardowe w rozbieżnościach mogą wskazywać na duży wpływ prawidłowości związanych ze zjawiskiem sezonowości (Hiszpania i Estonia) lub na dużą liczbę zarejestrowanych danych w niektórych kwartałach (Irlandia, Francja i Szwecja). Kwestie te będą poddane dalszym analizom.

4.3. Spójność pomiędzy zasobami a transakcjami finansowymi

Ponieważ w przekazywanych bilansach muszą być rejestrowane wartości rynkowe, zmiany zasobów w danym instrumencie w okresie obrachunkowym nie muszą równać się transakcjom dokonywanym na tym instrumencie. Przeszacowanie lub inne zdarzenia, jak przeklasyfikowanie jednostek, mają wpływ na bilanse, mimo że nie są rejestrowane jako transakcje. Monitorowanie tych zdarzeń, zwanych także „innymi przepływami gospodarczymi”, to kolejny istotny aspekt związany z jakością rachunków finansowych.

Eurostat, czynnie wspierany przez grupę zadaniową QFAGG wprowadził systematyczne powiadamianie o głównych zdarzeniach wywołujących inne wielkie przepływy gospodarcze. W celu ich identyfikacji ustalono próg w wysokości 0,5% rocznego PKB (lub wyższy dla niektórych określonych instrumentów).

Hiszpania, Łotwa, Niderlandy, Austria i Polska udokumentowały wszystkie takie główne zdarzenia. W przeciwieństwie do tych krajów Republika Czeska, Dania, Węgry i Zjednoczone Królestwo nie przekazały Eurostatowi żadnych informacji dotyczących głównych zdarzeń.

4.4. Spójność w konsolidacji

Wszystkie przekazane dane za wyjątkiem danych z Irlandii i ze Słowacji spełniają kryteria spójności wewnętrznej, tj. podlegające konsolidacji (rozumiane jako wartości nieskonsolidowane minus wartości skonsolidowane) transakcje i zasoby po stronie aktywów pokrywają się z odpowiednimi pozycjami po stronie pasywów.

5. PORÓWNYWALNOŚĆ

5.1. Porównywalność w czasie

Art. 7 rozporządzenia (WE) nr 501/2004 dopuszcza opracowanie danych z przeszłości na podstawie „najlepszych szacunków”. Należy zauważyć, że przeklasyfikowania jednostek, często postrzegane jako przerwy w ciągłości szeregów czasowych, są tu stale rozpatrywane jako „inne przepływy finansowe”.

Większość państw członkowskich nie zgłosiła przerw w ciągłości szeregów czasowych. Siedem państw członkowskich poinformowało o stwierdzonych przerwach: Republika Czeska, Hiszpania, Francja, Włochy, Niderlandy, Austria i Polska.

5.2. Porównywalność z MUFA

Eurostat nie weryfikuje spójności danych zawartych w kwartalnych rachunkach QFAAG z danymi zawartymi w kwartalnych rachunkach finansowych przekazywanych Europejskiemu Bankowi Centralnemu przez krajowe banki centralne w kontekście Wytycznych ECB dotyczących Rachunków Finansowych Unii Walutowej (MUFA) (od kwietnia 2006 r. obejmujących również kwartalne rachunki finansowe instytucji rządowych i samorządowych). Niemniej jednak taka spójność została udokumentowana za pomocą kwestionariusza krajowego, biorąc pod uwagę, że zaangażowanie różnych instytucji oraz wpływ „zbilansowania” zastosowanego na potrzeby opracowania pełnego zbioru rachunków MUFA, stwarza możliwość wystąpienia niezgodności. Ze względu na swoją terminowość i zakres, QFAGG mogą z powodzeniem służyć jako dobrej jakości źródła na potrzeby opracowania MUFA.

Większość państw deklaruje, że oba zbiory danych są lub będą identyczne. Cztery państwa zgłosiły nieznaczne niezgodności (Niemcy, Hiszpania – z powodu danych historycznych, Francja i Portugalia).

5.3. Porównywalność z długiem publicznym

Kwartalne dane o długu publicznym przekazywane Eurostatowi przez państwa członkowskie na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 1222/2004 muszą być spójne z pasywami sektora publicznego wykazanymi w QFAGG, jako że definicje instytucji sektora publicznego i instrumentów finansowych pokrywają się. Muszą jednak występować odchylenia, ponieważ różne są zasady wyceny: pasywa sektora publicznego są wyceniane według wartości rynkowej, a dług publiczny według wartości nominalnej (bez narosłych odsetek, określona dla papierów wartościowych jako wartość nominalna).

Na podstawie analizy ilościowej dług publiczny i pasywa sektora publicznego są zgodne we wszystkich pięciu kategoriach badanych instrumentów (pożyczki krótko- i długoterminowe, papiery wartościowe krótko- i długoterminowe, gotówka i depozyty[5]) tylko w czterech państwach: Grecji, Hiszpanii, Luksemburgu i Finlandii, a w trzech z wymienionych wyżej kategorii niespójne są dane z trzech państw: Irlandii, Austrii i Szwecji.

6. TRAFNOŚĆ I RZETELNOŚĆ

6.1. Zakres źródeł danych

Jeżeli chodzi o wykorzystanie źródeł danych, art. 2 rozporządzenia (WE) nr 501/2004 stanowi, że dane kwartalne muszą być oparte na informacji bezpośrednio dostępnej w instytucjach rządowych i samorządowych, np. informacji o rachunkach publicznych lub pozyskanej ze źródeł administracyjnych. Dopuszcza się pewną elastyczność w opracowywaniu danych dotyczących udziałów kapitałowych, za wyjątkiem akcji notowanych i udziałów w funduszach wspólnego inwestowania.

Większość państw członkowskich przekazało kompletny lub prawie kompletny zakres źródeł danych w odniesieniu do jednostek i instrumentów publicznych. Osiągnięto to na kilka sposobów, przede wszystkim poprzez dostęp do bezpośrednich źródeł, takich jak rachunki własne każdej jednostki, centralne bazy danych lub wyniki badań ankietowych. Grecja, Szwecja i Zjednoczone Królestwo (na poziomie lokalnym) skorzystały w znacznym stopniu z wyników badań ankietowych. Informacje pośrednie zebrane na podstawie bankowych i monetarnych danych statystycznych, bilansów płatniczych lub baz danych o papierach wartościowych wykorzystano do opracowania danych dotyczących odpowiedników, czasem również do opracowania danych szacunkowych o instrumentach; dotyczy to Estonii, Grecji, Włoch, Luksemburga i Austrii (szerokie korzystanie z baz danych o papierach wartościowych) oraz Portugalii, a także, w mniejszym zakresie, Niemiec, Niderlandów, Polski, Słowenii i Finlandii. Częste były zgłoszenia o problemach z opracowaniem danych szacunkowych dla pozycji pochodnych instrumentów finansowych (zasobów i transakcji) oraz wykorzystanie pośrednich źródeł danych o technicznych rezerwach ubezpieczeniowych.

Dane o transakcjach zaczerpnięto głównie z informacji giełdowych, co ogólnie nie jest najlepszym wariantem. Jednakże, Hiszpania, Niderlandy, Portugalia, Słowacja i Zjednoczone Królestwo oraz w mniejszym zakresie Niemcy, Irlandia, Austria, Finlandia i Szwecja miały dostęp do informacji o przepływach, będących źródłem nadrzędnym.

6.2. Kontrola spójności wewnętrznej i wiarygodności oraz monitorowanie głównych zdarzeń

Większość państw członkowskich przeprowadziło kontrole spójności oraz wiarygodności w ramach zwykłych procedur opracowywania danych. Kontrola spójności dotyczyła tabeli 3 procedury dotyczącej nadmiernego deficytu, zgodności z danymi zawartymi w rachunkach rocznych lub konsolidacji. Sprawdzenie wiarygodności dotyczyło rozbieżności, stóp wzrostu zasobów lub innych przepływów gospodarczych. Republika Czeska i Węgry nie dostarczyły danych o stosowanych praktykach.

Państwa członkowskie monitorują i przekazują Eurostatowi dane o głównych zdarzeniach leżących u podstaw wielkich transakcji lub powodujących inne wielkie przepływy gospodarcze. Belgia, Estonia, Hiszpania, Francja, Irlandia, Łotwa, Niderlandy, Austria, Polska i Portugalia udokumentowały większość dokonywanych wielkich transakcji, natomiast Republika Czeska, Grecja, Irlandia i Zjednoczone Królestwo nie udokumentowały głównych transakcji. Wiele państw członkowskich monitoruje inne główne przepływy gospodarcze. (patrz sekcja 4.4 powyżej).

6.3. Metodologie i założenia w procesie szacowania danych statystycznych

Art. 2 rozporządzenia nr 501/2004 dopuszcza wprost użycie technik interpolacji i ekstrapolacji w odniesieniu do niektórych określonych instrumentów. Choć kilka państw członkowskich nie zastosowało tych technik (Grecja, Litwa, Malta, Austria, Słowenia i Zjednoczone Królestwo), wiele innych państw posługiwało się nimi sporadycznie w celu oszacowania udziałów kapitałowych, pozostałych kwot do otrzymania/zapłacenia lub informacji dostępnych jedynie w odstępach rocznych, co ma czasem miejsce w przypadku lokalnych instytucji samorządowych.

6.4. Dostosowania pojęciowe ESA95

Celem dostosowań pojęciowych jest zapewnienie zgodności danych kwartalnych z pojęciami ESA 95. Dostosowania te są podobne do dostosowań dokonywanych na rachunkach rocznych.

Klasyfikacja

Większość państw członkowskich (z wyjątkiem Republiki Czeskiej, Francji i Słowacji) przekazuje dane źródłowe zasadniczo w postaci zgodnej z klasyfikacją instrumentów przyjętą w ESA 95, bez potrzeby późniejszych dostosowań. We Francji termin wykupu krótkoterminowych papierów wartościowych wyraźnie przekracza jeden rok.

Wycena

Według ESA95, w bilansach dla udziałów kapitałowych i innych papierów wartościowych muszą być zarejestrowane wartości rynkowe. Państwa członkowskie stosują wycenę długoterminowych papierów dłużnych według wartości rynkowej, z wyjątkiem Belgii, Republiki Czeskiej, Estonii, Łotwy, Litwy i Słowacji. Wiele państw członkowskich wycenia krótkoterminowe papiery dłużne według ich wartości nominalnej, co jest również nieprawidłowe, ale powoduje bardziej ograniczone skutki ilościowe (Belgia, Republika Czeska, Niemcy, Łotwa, Litwa, Słowacja, Zjednoczone Królestwo).

Państwa członkowskie muszą wyceniać udziały kapitałowe według ich wartości rynkowej lub wartości równoważnej, stosując wartości przybliżone dla akcji nienotowanych. Irlandia wycenia nienotowane udziały kapitałowe jako aktywa netto według wartości rynkowej, a Węgry według dostosowanej wartości księgowej. Republika Czeska, Estonia, Grecja, Włochy, Łotwa, Luksemburg, Malta, Niderlandy, Austria, Polska, Finlandia, Szwecja i Zjednoczone Królestwo wyceniają nienotowane udziały kapitałowe jako aktywa netto według wartości księgowej, a Słowacja według ceny nabycia, ale żadnego tych wariantów nie można zaliczyć do najlepszych praktyk.

Czas rejestracji

ESA 95 przewiduje rejestrację transakcji w ujęciu memoriałowym oraz rejestrację różnic w płatnościach gotówkowych w przypadku pozostałych kwot płaconych/otrzymywanych Najlepsza praktyką w systemie ESA95 jest rejestracja narosłych odsetek na instrumentach bazowych, co stanowi wymóg zgodnie z Podręcznikiem Długu i Deficytu Publicznego[6] . Jedynie kilka państw przestrzega tych zaleceń w odniesieniu do wszystkich pasywów, większość skłania się ku rejestracji narastających odsetek jako kwot płaconych na instrumentach dłużnych.

6.5. Korekta danych statystycznych

Państwa członkowskie zgłaszają Eurostatowi metadane dotyczące dużej liczby korekt oraz ich powodów. Zakres korekty to istotny składnik oceny jakości, zarówno z perspektywy użytkownika, jak i opracowującego. Poddano tu analizie korekty miedzy jednym przesłanym zbiorem danych a drugim (zwłaszcza korekty między pierwszymi danymi szacunkowymi a drugimi), jako że dotyczą one kwestii danych źródłowych. Obliczenie korekt między pierwszymi danymi szacunkowymi a ostateczną postacią danych, w praktyce obserwowanych przez ponad osiem kwartałów, nie może być przeprowadzone na obecnym etapie, gdyż dane QFAGG zaczęto regularnie przekazywać niecałe dwa lata temu.

Na podstawie wstępnej analizy siedmiu operacji przesłania danych da się ustalić, że korekta będąca wypadkową korekt dokonywanych przez wszystkie państwa członkowskie we wszystkich przekazanych zbiorach danych wynosi około 0,2% rocznego PKB, zarówno dla pierwszych danych szacunkowych, jak i ostatnich czterech kwartałów, oraz 0,1% rocznego PKB dla pożyczek udzielanych/zaciąganych przez instytucje rządowe i samorządowe. Pierwsze dane szacunkowe nie są wcale niewspółmiernie bardziej korygowane niż dane z następnych kwartałów. Istnieją niejakie dowody na tendencje do korygowania wartości netto pożyczek udzielanych/zaciąganych. Nagminne są korekty danych dotyczących instytucji rządowych na szczeblu centralnym, z uwagi na wielkość i złożoność dokonywanych przez nie transakcji finansowych.

Występują spore różnice między państwami – niektóre dokonują większych korekt: Francja, Włochy, Węgry i Portugalia (oraz Dania i Luksemburg, jeżeli wziąć pod uwagę wartość finansową netto), znacznie mniejsze są korekty wprowadzane przez inne państwa: Niderlandy, Szwecję i Zjednoczone Królestwo. Z uwagi na niewielkie doświadczenie, a także na fakt korzystania przez niektóre państwa do niedawna z odstępstw lub znajdowania się na etapie rozwoju, wyniki analizy korekt należy rozpatrywać z ostrożnością. Za wcześnie jest na wyciąganie stanowczych wniosków.

7. WNIOSKI I ZALECENIA[7]

Poczyniono duży postęp w opracowywaniu rachunków QFAGG. Dane z większości krajów mają odpowiednią jakość, są przydatne w analizach oraz nadają się do opracowania ważnych zagregowanych zbiorów danych dla strefy euro i UE. Należy je odpowiednio rozpowszechnić.

Niektóre państwa członkowskie muszą wdrożyć szczególne środki w celu poprawy jakości przekazywanych danych. W niektórych przypadkach osiągnięcie poprawy byłoby możliwe dzięki przestrzeganiu wspólnotowego zobowiązania polegającego na przekazywaniu Eurostatowi szeregów czasowych. Zapobiegłoby to wszczynaniu przez Komisję postępowań w sprawie naruszenia na mocy traktatu w celu zagwarantowania pełnego poszanowania przepisów wspólnotowych.

Należy promować publikację QFAGG, wraz z odpowiednimi wskazówkami dla użytkowników: dostarczać metadane celem odzwierciedlenia krajowych praktyk, ostrzegać użytkowników przed niepewnością danych kwartalnych oraz pomagać w interpretacji rozbieżności. Publikacja przyczyni się do poprawy jakości danych.

Niniejsza ocena będzie powtórzona w przyszłości, na potrzeby monitorowania postępów państw członkowskich. Niektóre wnioski i zalecenia zamieszczono w poniższej tabeli.

Państwo członkowskie | Ocena jakości danych i metadanych | Pole do poprawy: |

Belgia | dobra jakość ogólna | wycena papierów dłużnych |

Republika Czeska | niewystarczająca jakość ogólna | dostarczanie pełnych szeregów czasowych spójność z rocznymi rachunkami finansowymi i niefinansowymi informowanie o głównych zdarzeniach wycena papierów dłużnych i nienotowanych udziałów kapitałowych |

Dania | dobra jakość ogólna | informowanie o głównych zdarzeniach |

Niemcy | dostateczna jakość ogólna; niewystarczający zakres | zakres opis geograficzny spójność z rocznymi rachunkami finansowymi oraz z długiem |

Estonia | niewystarczająca jakość ogólna; główne wady stwierdzone w danych kwartalnych to częste nieautentyczne dane statystyczne | zakres spójność z rocznymi rachunkami finansowymi i niefinansowymi wycena papierów dłużnych i nienotowanych udziałów kapitałowych korzystanie z bezpośrednich danych źródłowych |

Irlandia | średnia jakość ogólna | spójność konsolidacji, spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi i z długiem systematyczne informowanie o głównych zdarzeniach |

Grecja | niewystarczająca jakość ogólna | Spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi informowanie o głównych zdarzeniach wycena nienotowanych udziałów kapitałowych |

Hiszpania | bardzo dobra jakość ogólna | spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi |

Francja | dobra jakość ogólna | stosowanie prawidłowego kryterium terminu wykupu ograniczenie korekt pierwszych danych szacunkowych spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi |

Włochy | dobra jakość ogólna | opis geograficzny spójność z długiem wycena nienotowanych udziałów kapitałowych korzystanie z bezpośrednich danych źródłowych |

Cypr | Eurostat otrzymał zbyt ograniczoną liczbę danych i dokumentów. | wymagane są natychmiastowe działania w celu wykonania rozporządzenia UE |

Łotwa | dobra jakość ogólna; niekompletny zakres | zakres wycena papierów dłużnych i nienotowanych udziałów kapitałowych spójność z rocznymi rachunkami finansowymi |

Litwa | dobra jakość ogólna | wycena papierów dłużnych |

Luksemburg | dobra jakość ogólna; niekompletny zakres | zakres opis geograficzny korzystanie z bezpośrednich źródeł danych |

Węgry | dobra jakość ogólna, niewystarczające metadane | opis geograficzny informowanie o głównych zdarzeniach |

Malta | nie dostarczono Eurostatowi żadnych danych | wymagane są natychmiastowe działania w celu wykonania rozporządzenia UE |

Niderlandy | dobra jakość ogólna | spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi wycena nienotowanych udziałów kapitałowych korzystanie z bezpośrednich źródeł danych |

Austria | dobra jakość ogólna | spójność z długiem wycena nienotowanych udziałów kapitałowych korzystanie z bezpośrednich źródeł danych |

Polska | dobra jakość ogólna | spójność z długiem wycena nienotowanych udziałów kapitałowych korzystanie z bezpośrednich źródeł danych |

Portugalia | dobra jakość ogólna | spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi i z długiem korzystanie z bezpośrednich danych źródłowych |

Słowenia | nie dostarczono Eurostatowi żadnych danych | wymagane są natychmiastowe działania w celu wykonania rozporządzenia UE |

Słowacja | niewystarczająca jakość ogólna; główne wady stwierdzono w opracowywaniu danych dotyczących transakcji | spójność konsolidacji, spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi i finansowymi wycena papierów dłużnych i udziałów kapitałowych informowanie o głównych zdarzeniach |

Finlandia | dobra jakość ogólna | wycena nienotowanych udziałów kapitałowych korzystanie z bezpośrednich źródeł danych |

Szwecja | dobra jakość ogólna; niekompletny zakres | zakres spójność z rocznymi rachunkami niefinansowymi i z długiem wycena nienotowanych udziałów kapitałowych |

Zjednoczone Królestwo | dobra jakość ogólna | operacje przesyłania danych informowanie o głównych zdarzeniach wycena nienotowanych udziałów kapitałowych spójność z długiem |

[1] Dz.U. L 81 z 19.3.2004 r., str.1

[2] Ma zastosowanie tylko dla Belgii, Niemiec, Hiszpanii i Austrii.

[3] Patrz Grupa Interesów Eurostat CIRCA „Jakość w Statystyce”, http://forum.europa.eu.int/Public/irc/dsis/Home/main.

[4] W wielu państwach członkowskich te same instytucje opracowują oba rodzaje sprawozdań.

[5] Gotówka stanowi często pasywa instytucji rządowych na szczeblu centralnym, instytucje te mogą przyjmować depozyty, w rzadkich przypadkach zawarte w agregatach pieniężnych.

[6] Podręcznik znajduje się w sekcji Government Finance Statistics (pkt II.3) na stronach Eurostatu, pod adresem: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=2373,47631312,2373_58674363&_dad=portal&_schema=PORTAL#II.2.

[7] Dalszych postępów poczynionych przez państwa członkowskie po 15 marca 2006 r. nie odzwierciedlono w niniejszym sprawozdaniu.