W celu dostosowania wysokości środków funduszu do kwoty docelowej na poziomie 9 % łącznych wymagalnych zobowiązań kapitałowych, na podstawie gwarantowanych operacji pozostających do spłaty na dzień 31 grudnia 2015 r. obliczono kwotę 240,5 mln EUR, którą zapisano w budżecie na 2017 r. jako środki na finansowanie funduszu. Kwota ta została zatwierdzona przez Radę i Parlament Europejski i ujęta jako składnik aktywów (należność) funduszu w bilansie z dnia 31 grudnia 2016 r.

·Od listopada 2011 r. EBI odnotowuje zaległości w spłacie pożyczek udzielonych Syrii. W związku z powyższym i zgodnie z umową gwarancyjną między UE a EBI Bank wystosował do dnia 31 grudnia 2016 r. 38 wezwań do zapłaty z Funduszu Gwarancyjnego UE na łączną kwotę 309,07 mln EUR (zob. pkt 5).

W 2016 r. całkowita wartość bilansowa funduszu wzrosła o ok. 162,9 mln EUR. Wynika to głównie z następujących czynników:

·W sprawozdaniu finansowym sporządzonym przez EBI płatności funduszu gwarancyjnego na rzecz Banku z tytułu wezwań do zapłaty (oraz, w stosownych przypadkach, kwoty odzyskane i odsetki od zadłużenia przeterminowanego) ujęto jako zmniejszenie (zwiększenie) aktywów netto (wkład UE). W nieskonsolidowanym sprawozdaniu finansowym kwoty zapłacone na wezwanie EBI nie są odejmowane od aktywów netto, ponieważ stają się przedmiotem subrogacji. Odnośne kwoty są ujmowane bądź jako dochody (narosłe odsetki od zadłużenia przeterminowanego i kary, zyski z tytułu różnic kursowych), bądź jako wydatki (naliczone opłaty windykacyjne należne EBI, utrata wartości aktywów, straty z tytułu różnic kursowych). Prowadzi to do trwałej różnicy między wartością składników aktywów netto (wkład UE i zyski zatrzymane) ujętych w sprawozdaniu finansowym sporządzonym przez EBI i w nieskonsolidowanym sprawozdaniu finansowym sporządzonym przez KE.

·Przychody finansowe obejmują głównie dochód z odsetek uzyskanych z portfela inwestycyjnego (14,4 mln EUR), zrealizowane zyski ze sprzedaży aktywów finansowych (16,8 mln EUR) oraz należne odsetki od zadłużenia przeterminowanego w odniesieniu do kwot będących przedmiotem subrogacji (8,7 mln EUR).

·Koszty finansowe obejmują głównie straty z tytułu trwałej utraty wartości pożyczek udzielonych Syrii, będących przedmiotem subrogacji UE w 2016 r. (zob. pkt 5).

4.Zarządzanie zasobami finansowymi funduszu

4.1.Polityka inwestycyjna

Aktywa płynne funduszu są inwestowane zgodnie z zasadami zarządzania określonymi w załączniku do porozumienia, ze zmianami. Zgodnie z tymi zasadami 20 % aktywów funduszu musi być inwestowane w instrumenty krótkoterminowe (o terminie zapadalności wynoszącym maksymalnie jeden rok). Instrumenty krótkoterminowe obejmują papiery wartościowe o zmiennym oprocentowaniu, niezależnie od ich terminu zapadalności, oraz papiery wartościowe o stałym oprocentowaniu i nieprzekraczającym jednego roku okresie pozostającym do terminu zapadalności, niezależnie od ich początkowego terminu zapadalności. W celu zapewnienia równowagi pomiędzy różnymi instrumentami zapewniającymi wymaganą płynność, co najmniej 100 mln EUR jest inwestowane w instrumenty rynku pieniężnego, w szczególności w depozyty bankowe.

Do 80 % aktywów funduszu może zostać zainwestowane w portfel obligacji o okresie pozostającym do terminu zapadalności wynoszącym maksymalnie dziesięć lat i sześć miesięcy od daty płatności. Średni termin zapadalności wszystkich inwestycji dokonywanych z aktywów funduszu nie może przekraczać pięciu lat. Inwestycje w obligacje powinny spełniać określone kryteria, w tym kryteria dotyczące płynności, jakości kredytowej, kwalifikowalności kontrahentów oraz limitów koncentracji. Aby zapewnić dywersyfikację ryzyka, łączna kwota inwestowana w obligacje jednego emitenta nie może przekraczać 10 % łącznej nominalnej wartości portfela.

4.2.Wyniki funduszu i sytuacja rynkowa

Panujące w 2016 r. warunki makroekonomiczne i bardzo akomodacyjna polityka pieniężna doprowadziły do spadku stóp oprocentowania, często do ujemnego poziomu.

W pierwszej połowie 2016 r. europejski rynek instrumentów o stałym dochodzie cechowała podwyższona zmienność a o nastrojach rynkowych decydowały spowolnienie gospodarcze w Chinach, pewne słabe punkty postrzegane w ożywieniu koniunktury w Stanach Zjednoczonych i spadki cen surowców, budzące obawy recesyjne, jak również zmiana sposobu prowadzenia przez EBC rozszerzonego programu zakupu aktywów.

Trend spadkowy rentowności obligacji skarbowych utrzymywał się do września, w związku z niskim wzrostem nominalnym i akomodacyjną polityką pieniężną. Reakcje rynków na brytyjskie referendum w sprawie członkostwa w UE, które odbyło się 23 czerwca 2016 r., i na wybory prezydenckie w Stanach Zjednoczonych w listopadzie 2016 r. miały także duży wpływ na sytuację rynkową w 2016 r.

W trzecim kwartale rynki obligacji były spokojniejsze; najważniejszym wydarzeniem w tym okresie była zmiana polityki pieniężnej Banku Japonii we wrześniu (sygnalizująca pułapy rentowności obligacji emitowanych przez japoński rząd), która zwiększyła oczekiwania dotyczące wsparcia światowej gospodarki ze strony polityk fiskalnych.

W ostatnim kwartale 2016 r. nastąpiło odwrócenie trendu na rynku obligacji ze względu na podwyższone ryzyko polityczne. Odnotowano gwałtowny wzrost zmienności i ogólny wzrost referencyjnych stóp procentowych w przedziale od średniego do długiego okresu. Oprocentowanie średnio- i długoterminowych obligacji, a w szczególności oprocentowanie referencyjnych 10-letnich obligacji skarbowych Niemiec, powróciło do dodatnich wartości. Krótkoterminowe stopy procentowe pozostały natomiast mocno ujemne. Oprócz niepewności uczestników rynku co do polityki pieniężnej dużych banków centralnych, głównym czynnikiem, który decydował o sytuacji na rynkach finansowych, była przyszła polityka nowego prezydenta Stanów Zjednoczonych.

Wynik wyborów prezydenckich w Stanach Zjednoczonych doprowadził do znacznych ruchów cen wielu grup aktywów. Rynki śledziły uważnie plany prezydenta Trumpa odnośnie do polityki gospodarczej w dziedzinie bodźców fiskalnych, reformy podatkowej i deregulacji. W okresie od wyboru nowego prezydenta do końca roku rynek wyceniał oczekiwania dotyczące wyższego wzrostu i wyższej inflacji, nie zwracając większej uwagi na potencjalne ryzyko związane z niektórymi tematami kampanii wyborczej dotyczącymi kursu polityki zagranicznej i handlowej. W rezultacie na rynkach rozwiniętych zaczęto na dużą skalę inwestować w akcje, odchodząc od obligacji.

Wyniki portfela funduszu były monitorowane na podstawie wartości rynkowej. W 2016 r. roczna stopa zwrotu z portfela według wartości rynkowej wyniosła 1,5563 %. Oznacza to, że wyniki funduszu były lepsze od wskaźnika odniesienia o +36,35 punktu bazowego. Wskaźnikiem odniesienia na potrzeby pomiaru wyników funduszu jest zbiorczy wskaźnik, na który składają się głównie indeksy iBoxx (w szczególności indeksy EUR Eurozone Sovereign i EUR Collateralized Covered) oraz Euribid w przypadku ekspozycji krótkoterminowych.

Dodatni wynik funduszu w 2016 r. wynika głównie ze spadku krótkiego końca krzywych rentowności (więcej informacji na temat zdarzeń, które miały miejsce w ciągu tego roku, można znaleźć w sekcji 1.4.2 „Wyniki” dokumentu roboczego służb Komisji).

5.Wezwania do zapłaty z funduszu gwarancyjnego

W związku z pogarszającą się sytuacją w Syrii Rada do Spraw Zagranicznych, Parlament Europejski i Rada podjęły w 2011 r. decyzje zakazujące EBI dokonywania jakichkolwiek wypłat w związku z istniejącymi umowami pożyczek, a także zawieszające umowy dotyczące pomocy technicznej EBI dla publicznych projektów w Syrii. Wspomniane środki ograniczające zostały następnie zawarte w rozporządzeniu Rady (UE) nr 36/2012 z dnia 18 stycznia 2012 r., z późniejszymi zmianami.

W związku z powyższym od maja 2011 r. EBI nie prowadzi nowych operacji finansowania, a wszystkie bieżące wypłaty oraz pomoc techniczna dla Syrii zostały zawieszone od listopada 2011 r. do odwołania.

Od listopada 2011 r. EBI odnotowuje zaległości w spłacie pożyczek udzielonych Syrii. W związku z powyższym i zgodnie z umową gwarancyjną między UE a EBI Bank wystosował do dnia 31 grudnia 2016 r. 38 wezwań do zapłaty z Funduszu Gwarancyjnego UE na łączną kwotę 309,07 mln EUR (która uwzględnia również kary nałożone przez EBI oraz kwoty odzyskane).

W dniu 29 września 2016 r. Komisja wypłaciła 4,7 mln EUR na rzecz EBI w związku z wezwaniem z tytułu niespłaconej pożyczki udzielonej Enfidha Airport (Tunezja).