Na projekty przeznaczono łącznie kwotę 2 267 574 462 EUR, z czego do dnia 31 grudnia 2018 r. wypłacono beneficjentom 1 669 370 233 EUR. Dokonanie płatności jest uzależnione od podjęcia przez beneficjentów wyraźnego zobowiązania do realizacji projektu w formie ostatecznej decyzji inwestycyjnej.

Do końca grudnia 2018 r. ukończono 43 spośród 59 projektów (o sześć więcej w porównaniu z 2017 r.), a na rzecz beneficjentów dokonano ogółem płatności na kwotę 2 514 424 758 EUR (po odjęciu nakazów odzyskania środków na kwotę 196 099 270,83 EUR) (zob. załącznik).

W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono, w odniesieniu do poszczególnych części EPENG, postępy, jakich dokonano w realizacji projektów i Europejskiego Funduszu na rzecz Efektywności Energetycznej (EFEE). Jest ono kontynuacją sprawozdania przyjętego w roku 2018 . Obejmuje realizację projektów między dniem 31 sierpnia 2016 r. a dniem 31 grudnia 2018 r. oraz płatności dokonane w tym okresie.

I. POSTĘPY WE WDRAŻANIU PROGRAMU

1.1 Dotychczasowe postępy

Dotychczas ukończono 38 z 44 projektów infrastrukturalnych (o trzy więcej w porównaniu z 2017 r.), realizacji czterech projektów zaniechano, a dwa projekty znajdują się w trakcie realizacji.

W sektorze energii elektrycznej ukończono wszystkie 12 projektów (o dwa więcej w porównaniu z 2017 r.).

W obszarze gazociągów międzysystemowych ukończono 13 spośród 18 projektów (o jeden więcej w porównaniu z 2017 r.), dwa z nich są realizowane zgodnie ze zmienionym harmonogramem, zaś realizacji trzech projektów zaniechano.

Zakończono realizację 13 projektów w dziedzinie odwrócenia przepływu gazu i połączeń międzysystemowych w Europie Środkowej i Wschodniej, przy czym we wrześniu 2014 r. Komisja wstrzymała realizację jednego projektu w Rumunii.

Od czasu ostatniego sprawozdania z wdrażania EPENG można wymienić w szczególności następujące postępy:

-Połączenie międzysystemowe między Grecją a Bułgarią (IGB) jest kluczową trasą przesyłu gazu z TAP i greckiego LNG na północ i stanowi ważny projekt na rzecz dywersyfikacji dostaw gazu w regionie Europy Południowo-Wschodniej. Jest to projekt będący przedmiotem wspólnego zainteresowania (PCI 6.8.1) oraz priorytetowym projektem w obszarze gazowych połączeń międzysystemowych w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej (CESEC). Komisja udziela wsparcia politycznego i finansowego na rzecz tego projektu od początku jego realizacji. Projekt uzyskał wsparcie w wysokości 45 mln EUR z Europejskiego programu energetycznego na rzecz naprawy gospodarczej oraz 39 mln EUR z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W 2018 r. poczyniono dalsze postępy w jego wdrażaniu. W czerwcu na posiedzeniu ministerialnym CESEC w Sofii podpisano protokół ustaleń między Bulgarian Energy Holding i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym w sprawie pożyczki na realizację tego projektu. W lipcu 2018 r. Komisja wyłączyła projekt z unijnego prawa energetycznego, przyznając częściowe odstępstwo od zasad dotyczących dostępu stron trzecich. Komisja zatwierdziła również pomoc państwa na rzecz wsparcia publicznego i dostęp do bułgarskich funduszy strukturalnych. Realizacja projektu przebiega sprawnie, wszystkie postępowania przetargowe zostały zakończone, a budowa rozpoczęła się pod koniec maja 2019 r.

-Cypryjskie Ministerstwo Energii, Handlu, Przemysłu i Turystyki przygotowuje obecnie uruchomienie terminalu odbiorczego gazu ziemnego, co przyczyni się do dywersyfikacji koszyka energetycznego Cypru i do zakończenia izolacji energetycznej wyspy, a także ułatwi konkurencję w zakresie wytwarzania energii elektrycznej na bazie gazu przez niezależnych producentów. Oczekuje się, że gaz ziemny wejdzie na rynek cypryjski przed 2021 r.

Obecnie przewiduje się, że te dwa bieżące projekty zostaną ukończone odpowiednio do końca 2021 r. i do końca 2022 r.

2. Projekty dotyczące morskiej energii wiatrowej

2.1 Dotychczasowe postępy

Podprogram dotyczący morskiej energii wiatrowej składał się z dziewięciu projektów, a w jego ramach udzielono wsparcia w wysokości 565 mln EUR, przy czym środki te przeznaczone zostały na dwa główne rodzaje działań:

- zakrojone na szeroką skalę badania, produkcję i oddawanie do eksploatacji innowacyjnych turbin i konstrukcji podstaw morskich elektrowni wiatrowych (sześć projektów); oraz

- opracowywanie rozwiązań modułowych na potrzeby integracji w sieci dużych dostaw energii elektrycznej z elektrowni wiatrowych (trzy projekty).

Z dziewięciu projektów cztery zostały ukończone, a realizacji dwóch zaniechano na wczesnym etapie. Na rzecz projektów wypłacono środki w wysokości 341 639 214 EUR (po odjęciu nakazów odzyskania środków). Trzy pozostałe projekty są w trakcie realizacji.

2.2 Dotychczasowe postępy w poszczególnych sektorach

2.2.1 Postępy w zakresie innowacyjnych turbin i konstrukcji na morzu