PL    PL  
 KOMISJA  
EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 31.1.2013 r. 
COM(2013) 36 final 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, 
EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO I KOMITETU 
REGIONÓW 
UTWORZENIE EUROPEJSKIEGO PLANU DZIA ŁANIA NA RZECZ SEKTORA 
DETALICZNEGO 
(Tekst maj ący znaczenie dla EOG) 
 
 
2 
 SPIS TRE ŚCI 
1. WPROWADZENIE ..................................................................................................... 2 
2. OSI ĄGNIĘCIE JEDNOLITEGO RYNKU DETALICZNEGO ................................. 4 
2.1 Zmiany sektora detalicznego........................................................................................ 4 2.2 Sektor detaliczny zmaga si ę z wieloma wyzwaniami .................................................. 4 
2.3 Jednolity rynek detaliczny przynosz ący korzyści wszystkim stronom........................ 5 
3. PI ĘĆ GŁÓWNYCH CZYNNIKÓW NAP ĘDZAJĄCYCH BARDZIEJ 
KONKURENCYJNE I ZRÓWNOWA ŻONE USŁUGI DETALICZNE ................... 6 
3.1 Mocna pozycja konsumentów...................................................................................... 6 3.1.1 Informacje dla konsumentów....................................................................................... 7 3.1.2 Bardziej zrównowa żone wybory konsumenckie.......................................................... 8 
3.2 Dost ęp do bardziej konkurencyjnych us ług detalicznych............................................ 8 
3.2.1 Zak ładanie obiektów handlowych................................................................................ 9 
3.2.2 E-handel ................................................................................................................. .... 10 
3.3 Stworzenie bardziej zrównowa żonego łańcucha dostaw produktów spo żywczych i 
niespożywczych realizowanych mi ędzy przedsi ębiorstwami.................................... 11 
3.3.1 Przeciwdzia łanie nieuczciwym praktykom handlowym............................................ 12 
3.4 Stworzenie bardziej zrównowa żonego łańcucha dostaw detalicznych...................... 13 
3.4.1 Bardziej zrównowa żona produkcja i konsumpcja...................................................... 13 
3.4.2 Zmniejszenie marnotrawstwa żywności .................................................................... 13 
3.5 Opracowanie bardziej innowacyjnych rozwi ązań...................................................... 14 
3.5.1 Etykietowanie produktów .......................................................................................... 16 3.5.2 P łatności elektroniczne............................................................................................... 16 
3.6 Stworzenie lepszego środowiska pracy...................................................................... 18 
3.6.1 Niedopasowanie umiej ętności do zapotrzebowania na rynku pracy.......................... 18 
3.6.2 Gospodarka nieformalna ............................................................................................ 20 3.7 Wymiar mi ędzynarodowy.......................................................................................... 21 
4. PODSUMOWANIE: CI ĄGŁY DIALOG Z SEKTOREM DETALICZNYM ......... 21 
 
3 
  1. WPROWADZENIE 
Usługi handlu detaliczne go i hurtowego, zwane tak że dystrybucj ą, są źródłem 11 % unijnego 
PKB, a miejsca pracy w tym sektorze stanowi ą niemal 15 % ca łkowitego zatrudnienia w UE. 
W sektorze tym dzia ła ponad 6 milionów przedsi ębiorstw, tj. 29 % wszystkich 
przedsiębiorstw istniej ących w UE. Sektor deta liczny charakteryzuje bardzo wysoki odsetek 
MŚP, zwłaszcza mikroprzedsi ębiorstw (ponad 95 %)1. Handel detaliczny i hurtowy s ą ściśle 
powiązane zarówno pomi ędzy sobą, jak i z innymi sektorami gospodarki, takimi jak 
rolnictwo, przemys ł wytwórczy, us ługi informatyczne, energia, logistyka i transport2. Sektory 
te stają się coraz bardziej zespolone, a granice pomi ędzy nimi zacieraj ą się, poniewa ż wielu 
detalistów zajmuje si ę obecnie równie ż handlem hurtowym, a nawet produkcj ą. 
Sektory hurtowy i detaliczny powinny odegra ć istotną rolę w pobudzaniu wzrostu 
gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy w ra mach strategii „Europa 2020”: zaliczaj ą się one 
do najwa żniejszych sektorów, które s ą w stanie pobudzi ć ewolucj ę w stron ę bardziej 
zrównowa żonych struktur gospodarki i konsumpcji. Efektywno ść tego sektora ma wp ływ na 
konkurencj ę, innowacje, trendy cenowe oraz konkurencyjno ść. 
Detaliści odgrywaj ą ważną rolę w procesie przybli żania jednolitego rynku unijnym 
konsumentom. Utrzymuj ą się jednak pewne bariery utrudniaj ące stworzenie skutecznego i 
konkurencyjnego jednolitego rynku detalicznego. Zgodnie z tablic ą wyników dla warunków 
konsumenckich z maja 2012 r. jednolity rynek detaliczny UE jest „nadal daleki od pe łnej 
integracji”3. Istnieją także różnego rodzaju bariery, które utrudniaj ą procesy takie jak 
transgraniczne zaopatrywanie czy wchodzenie  detalistów na rynek. Przeszkody w rozwoju 
jednolitego rynku detalicznego zosta ły zidentyfikowane w sprawozdaniu Komisji z 
monitorowania tego rynku4, w sprawozdaniu Parlamentu Europejskiego „W kierunku 
wydajniejszego i bardziej spra wiedliwego sektora detalicznego”5 oraz w trakcie seminariów6 
zorganizowanych przez Komisj ę podczas przygotowywania niniejszego planu dzia łania. 
Chociaż dyrektywa us ługowa7 i związane z ni ą działania następcze8 określają już ogólną 
                                                                 
1 Źródło: Baza danych SBS Eurostatu (2010 r.). 
2 Niniejszy plan dzia łania obejmuje ca łość sektora dystrybucji (sekcja G w klasyfikacji NACE Rev. 2), w 
tym handel pojazdami samochodowymi i motocyklami, handel hurtowy i detaliczny. W zwi ązku z tym 
tytuł „Plan dzia łania na rzecz handlu detalicznego”  ma w zamierzeniu szerszy zakres ni ż „handel 
detaliczny” stricto sensu . 
3  http://ec.europa.eu/consumers/consumer_resear ch/editions/docs/7th_edition_scoreboard_en.pdf   
4 Sprawozdanie z nadzoru nad rynkiem handlu i dystrybucji „W kierunku bardziej wydajnego i 
sprawiedliwego wewn ętrznego rynku handlu i dystrybucji w perspektywie roku 2020” (COM(2010) 
355 final z 5 lipca 2010 r.). 
5 Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 5 lipca 2011 r. w sprawie wydajniejszego i bardziej 
sprawiedliwego rynku detalicznego (2010/2109 (INI)). 
6 Seminaria by ły organizowane w pierwszym kwartale 2012 r. z udzia łem przedstawicieli 
najważniejszych zainteresowanych stron reprezentuj ących łańcuch dostaw detalicznych (streszczenia 
przebiegu spotka ń s ą dost ępne na stronie internetowej: 
http://ec.europa.eu/internal_market/retail/index_en.htm ). 
7 Dyrektywa 2006/123/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotycz ąca usług 
na rynku wewn ętrznym (Dz.U. L 376 z 27.12.2006, s. 36). 
8 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie post ępów we wdra żaniu dyrektywy us ługowej 
„Partnerstwo na rzecz nowego wz rostu gospodarczego w sektorze us ług 2012–2015” (COM(2012) 261 
final z 8 czerwca 2012 r.);  oraz dokumenty robocze s łużb (2012) 146 final, 147 final i 148 final z 8 
czerwca 2012 r. 
 
4 
 strategię w dziedzinie us ług, to niniejszy plan dzia łania jest ukierunkowany w szczególno ści 
na sektor hurtowy i detaliczny. Stanowi on plan dzia łania na rzecz jednolitego rynku 
detalicznego. 
Likwidacja „w ąskich garde ł” zidentyfikowanych w sektor ze detalicznym, które maj ą często 
charakter przekrojowy i dotycz ą różnych obszarów polityki, wymaga ć będzie spójnego planu 
pozwalającego zwiększyć efektywno ść gospodarcz ą, społeczną i środowiskow ą tego sektora 
oraz przyczynienie si ę przez niego w pe łnym zakresie do realizacji celów strategii „Europa 
2020”. Jak ju ż stwierdzono w kontek ście zalece ń dla poszczególnych krajów wydanych przez 
Radę w lipcu 2012 r., w unijnym sektorze detalicznym istniej ą dwa główne wyzwania: (i) 
ograniczenia dotycz ące podejmowania dzia łalności; oraz – bardziej ogólnie – (ii) brak 
konkurencyjno ści w sektorze detalicznym, w szczególno ści w niektórych pa ństwach 
członkowskich, a tak że potrzeba zmniejszenia barier i ogranicze ń operacyjnych. 
Niniejszy plan dzia łania ma na celu usuni ęcie wymienionych powy żej najważniejszych 
przeszkód utrudniaj ących stworzenie jednolitego rynku detalicznego poprzez ustanowienie 
strategii maj ącej na celu zwi ększenie konkurencyjno ści sektora detalicznego, a tak że poprawę 
jego wyników gospodarczych oraz standardów środowiskowych i spo łecznych. Strategiczne 
cele niniejszego planu dzia łania nie mog ą jednak zosta ć osiągnięte tylko za pomoc ą 
odgórnych dzia łań, lecz wymaga ć będą aktywnej wspó łpracy i inicjatywy ze strony samego 
sektora detalicznego. I tak na przyk ład konieczne b ędzie dzielenie si ę odpowiedzialno ścią za 
inwestycje w umiej ętności, a sektor detaliczny musi odgrywa ć w tym procesie wa żną rolę, 
obok rządów, osób prywatnych i sektora kszta łcenia. 
Obraz us ług detalicznych w Europie jest niejednolity i z łożony. Nie istnieje zatem jedno 
uniwersalne rozwi ązanie czy podej ście do wyzwa ń stojących przed tym sektorem. Sektor 
detaliczny jest niejednolity ze wzgl ędu na różnorodność typów us ługodawców (M ŚP lub 
większe przedsi ębiorstwa), organizacji (grupy niezale żnych detalistów, spó łdzielnie, spó łki 
itd.), rozmiarów punktów sprzeda ży, formatów, linii produkcyjnych, zaanga żowanych 
łańcuchów dostaw, lokalizacji, modeli biznesow ych, poziomów integracji pionowej, struktur 
właścicielskich i skali dzia łalności. 
Konieczne jest zwi ększenie poziomu wydajno ści w unijnym sektorze dystrybucji, przy 
jednoczesnym zapewnieniu ochrony jako ści miejsc pracy i obecnego poziomu zatrudnienia. 
Mikroprzedsi ębiorstwa i M ŚP wnoszą stosunkowo du ży wkład w unijn ą wartość dodaną, 
dlatego te ż potrzebne s ą działania, które pobudzi łyby jeszcze bardziej ich wydajno ść w celu 
zwiększenia wzrostu gospodarczego i zat rudnienia w UE. Niektóre ze środków 
zaproponowanych w niniejszym planie dzia łania (np. środek w zakresie etykietowania 
produktów) pomog ą przedsiębiorstwom w realokacji ich zasobów na cele dzia łań 
generujących realny wzrost, co zwi ększy ich wydajno ść. Dotyczy to zw łaszcza M ŚP, które 
często musz ą przeznacza ć znaczną część swoich zasobów ludzkich i finansowych na 
gromadzenie informacji, w szczególno ści na temat przepisów obowi ązujących w innych 
państwach cz łonkowskich. Niektóre inne środki zaproponowane w niniejszym planie 
działania (np. środek w zakresie p łatności elektronicznych) zach ęcą do sprzeda ży na 
odległość za pośrednictwem internetu, dzi ęki czemu detali ści, a zwłaszcza M ŚP, zyskaj ą 
nowe mo żliwości rozszerzenia swojej bazy konsumentów, w tym równie ż w skali 
 
5 
 międzynarodowej. Środki te przyczyni ą się także do osi ągnięcia celów okre ślonych w 
komunikacie „Europejska agenda cyfrowa”9 i w „Planie dzia łania na rzecz e-handlu”10. 
 2. OSI ĄGNIĘCIE  JEDNOLITEGO  RYNKU  DETALICZNEGO 
Na przestrzeni ostatnich dziesi ęcioleci sektor de taliczny w UE uleg ł gruntownemu 
przekszta łceniu, a w chwili obecnej stoi przed szeregiem wyzwa ń, które negatywnie 
wpływają na jego zdolno ść wniesienia pe łnego wkładu w realizacj ę celów strategii „Europa 
2020” w zakresie wzrostu gos podarczego i zatrudnienia. 
Z tego wzgl ędu niezwykle wa żne jest przedstawienie strategii prowadz ącej do osi ągnięcia 
sprawnie funkcjonuj ącego jednolitego rynku detaliczn ego (który przyczyni si ę do terytorialnej 
i społecznej spójno ści UE) dzi ęki lepszemu dost ępowi do bardziej zrównowa żonych i 
konkurencyjnych us ług detalicznych. Taka strategia wnios łaby znacz ący wkład we wzrost 
gospodarczy i umo żliwiłaby detalistom tworzenie jeszcze wi ększej warto ści dodanej na rzecz 
konsumentów europejskich. 
 2.1 Zmiany sektora detalicznego 
Proces unowocze śniania gospodarki UE doprowadzi ł w ciągu ostatnich dwóch dekad do 
wielu zmian w sektorze detalicznym. Pojawi ły się sieci punktów sprzeda ży oferujące wiele 
linii produktów. Dzi ęki integracji pionowej detali ści mogą korzysta ć z wydajniejszej 
dystrybucji i logistyki. Duzi detali ści uzyskuj ą znaczne korzy ści skali w procesie zakupów, co 
zwiększa ich si łę przetargow ą wobec dostawców. Scentralizowane zakupy doprowadzi ły do 
stopniowego umi ędzynarodowienia dostaw, zarówno przy zakupach w obr ębie UE, jak i z 
państw trzecich. Do celów zakupów tworzone s ą alianse i grupy skupiaj ące niezale żnych 
detalistów b ędących MŚP, służące połączeniu wiedzy fachowej oraz uzyskaniu korzy ści skali. 
Oprócz tego, staraj ąc się lepiej reagowa ć na zapotrzebowanie ze strony konsumentów, 
detaliści zwiększyli kontrol ę nad łańcuchem dostaw (np. poprzez marki w łasne)11. 
W sumie zmiany te przynios ły wzrost liczby punktów sprzeda ży, formatów i linii produktów 
oraz relatywny spadek cen dla konsumenta ko ńcowego. Jednak że wzrost konkurencji i 
zawężone marże doprowadzi ły także do wyeliminowania z rynku du żej liczby ma łych, 
niezależnych sklepów i producentów/dostawców b ędących MŚP. Rosnąca presja na warunki 
pracy nie zawsze mia ła tylko pozytywne skutki dla konsumentów – w niektórych 
przypadkach wr ęcz zwiększała ślad środowiskowy UE. 
 2.2 Sektor detaliczny zmaga si ę z wieloma wyzwaniami 
Detaliści, w zale żności od ich wielko ści i sektora dzia łalności, zmagaj ą się obecnie z ró żnymi 
wyzwaniami. Tak że rozwój e-handlu wywiera presj ę na sektor detaliczny, zmuszaj ąc do 
przekszta łcania modeli biznesowych. Ponadto zacieranie si ę granic mi ędzy sektorami (zakres 
usług detalicznych stale si ę rozszerza o nowe produkty i us ługi, w tym us ługi finansowe, 
                                                                 
9  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów „Eur opejska Agenda Cyfrowa” (COM(2 010) 245 final z 26 sierpnia 
2010 r.). 
10  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów „Spójne ramy na rzecz wzmocnienia zaufania na jednolitym rynku 
cyfrowym handlu elektronicznego i us ług online” (COM (2011) 942 final z 11stycznia 2012 r., znany 
także jako Plan dzia łania na rzecz e-handlu).  
11 Dokument roboczy s łużb Komisji uzupe łniający sprawozdanie z monitorowania rynku detalicznego 
(SEC (2010) 807), s. 11. 
 
6 
 telekomunikacyjne, turystyczne, media itp.) przyczynia si ę do coraz wi ększej różnorodności 
modeli biznesowych. Wyzwania, jakim musz ą sprostać modele biznesowe i procesy 
stosowane w handlu detalicznym, to równie ż zjawiska globalne, takie jak wp ływ kryzysu 
finansowego na si łę nabywcz ą konsumentów, wzrost cen suro wców, trendy demograficzne, a 
w szczególno ści starzenie si ę ludności UE, a tak że dążenie do zrównowa żonego modelu 
rozwoju.  
Jak wyjaśniono powy żej, problemy istniej ące w sektorze detalicznym mog ą być odmienne w 
zależności od typu detalisty, a tak że od państwa członkowskiego, z uwagi na ró żnice 
istniejące na rynkach krajowych. Jako przyk ład można wskaza ć pojawienie si ę nowych 
technologii p łatności przez smartfon (m-p łatności). Technologie te wymagaj ą jednakże 
stworzenia infrastruktury niezb ędnej do akceptacji p łatności w punkcie sprzeda ży. W 
przypadku du żych detalistów, dzia łających w wi ększej liczbie pa ństw członkowskich, jednym 
z najważniejszych zwi ązanych z tym problemów jest brak ogólnoeuropejskich norm 
dotyczących akceptacji m-p łatności. Mniejsi detali ści nie zawsze dysponuj ą umiejętnościami 
niezbędnymi do korzystania z nowych technologii. 
 2.3 Jednolity rynek detaliczny przynosz ący korzyści wszystkim stronom 
Usunięcie najwa żniejszych „w ąskich garde ł” utrudniaj ących stworzenie jednolitego rynku 
detalicznego mo że przynie ść korzyści wszystkim zainteresowanym stronom, a tak że 
środowisku: 
− konsumenci : większy dost ęp do wysokiej jako ści usług i produktów detalicznych, 
bardziej konkurencyjnych cen oraz lepszych informacji o jako ści, cenach i 
środowiskowych cechach produktów zwi ększyłby możliwości wyboru stoj ące do 
dyspozycji konsumentów w handlu detalicznym, zarówno tradycyjnym, jak i elektronicznym. 
− przedsiębiorstwa
: detaliści oraz ich dostawcy, w szczególno ści MŚP, uzyskaliby 
rzeczywiste korzy ści z jednolitego rynku dzi ęki opracowaniu bard ziej przewidywalnych 
ram prawnych, które umo żliwią im tworzenie jeszcze wi ększej warto ści dodanej na ca łej 
długości łańcucha dostaw. Podobnie, dzi ęki usunięciu nieuczciwych praktyk w łańcuchu 
dostaw, podmioty znajduj ące się na wyższych i ni ższych ogniwach tego łańcucha 
zyskają trwalsze relacje i motywacj ę do zwiększania innowacji i inwestycji. Dalszy 
rozwój e-handlu przyniesie korzy ści detalistom poprzez rozszerzenie mo żliwości 
poszukiwania nowych rynków.  
− pracownicy : sektor detaliczny powinien zyska ć lepiej wykwalifi kowanych pracowników 
i lepsze warunki pracy, co b ędzie prowadzi ć do większej satysfakcji z pracy. Lepsze 
szkolenia pracownicze przyczyni łyby się również do zwiększenia szans na zatrudnienie, 
zwłaszcza w przypadku osób m łodych i mniej wykwalifikowanych.  
Te różnorodne kwestie wymagaj ą przyjęcia wspólnego podej ścia. Proponowane dzia łania w 
ramach polityki musz ą zapewnia ć odpowiedni ą równowag ę między swobodami 
gospodarczymi a celami intere su publicznego. Aby osi ągnąć te cele, niniejszy komunikat 
przedstawia europejski plan dzia łania na rzecz handlu detalicznego bazuj ący na 11 
konkretnych dzia łaniach i tworz ący spójną, całościową strategię europejsk ą12.  
                                                                 
12  Proponowane podej ście jest zgodne z zasadami og łoszonymi w komunikacie Komisji do Parlamentu 
Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego i Komitetu Regionów 
„Sprawno ść regulacyjna UE” (COM(2012) 746 final z 12 grudnia 2012 r.), w którym stwierdzono, że 
 
 
7 
 Oprócz tego Komisja utworzy sta łą grupę ds. konkurencyjno ści w sektorze detalicznym  z 
udziałem państw członkowskich i wszystkich odpowiednich  zainteresowanych stron, w tym 
zwłaszcza M ŚP, aby pomóc w łączyć kwestie zwi ązane z handlem detalicznym do programów 
politycznych poprzez zwi ększenie świadomości na temat problemów, przed którymi stoi ten 
sektor. Grupa ta pomo że opracowa ć dalsze szczegó łowe cele dotycz ące zidentyfikowanych 
obszarów, b ędzie monitorowa ć osiągnięty postęp, wydawa ć zalecenia w celu zapewnienia 
pełnego wdro żenia dzia łań zawartych w niniejszym plan ie oraz, w razie potrzeby, b ędzie 
doradzać Komisji w sprawie nowych, dodatkowych dzia łań, które mog ą zostać 
zaproponowane. 
 3. PIĘĆ GŁÓWNYCH  CZYNNIKÓW  NAPĘDZAJĄCYCH  BARDZIEJ  
KONKURENCYJNE  I ZRÓWNOWA ŻONE  USŁUGI  DETALICZNE 
Komisja zidentyfikowa ła następujące pięć kluczowych priorytetów : 
(1) wzmocnienie pozycji konsumenta – m.in. poprzez zapewnienie bardziej 
przejrzystych, rzetelnych i bezpo średnio porównywalnych informacji na temat 
cen i jako ści produktów; 
(2) lepszy dost ęp do bardziej zrównowa żonych i konkurencyjnych us ług 
detalicznych  – ułatwienie dost ępu do rynku, w szczególno ści za pomoc ą 
jaśniejszych i bardziej przej rzystych przepisów dotycz ących podejmowania 
działalności, będzie korzystne zarówno dla trad ycyjnego, jak i el ektronicznego 
handlu detalicznego; 
(3) uczciwsze i bardziej zrównowa żone relacje handlowe  w ramach łańcucha 
dostaw detalicznych – stworzenie ram prawnych umo żliwiających skuteczne 
zwalczanie nieuczciwych praktyk handlowych by łoby korzystne dla 
zainteresowanych stron; 
(4) bardziej innowacyjne rozwi ązania  –szybsza komercjalizacja wyników bada ń 
naukowych by łoby z korzy ścią dla zainteresowanych stron; 
(5) lepsze środowisko pracy  – stworzenie lepszych warunków pracy i 
przeciwdzia łanie zjawisku niedopasowania umiej ętności do rynku pracy 
przyniesie korzy ści zarówno pracodawcom, jak i pracownikom. 
 3.1 Mocna pozycja konsumentów 
W Europejskim programie na rzecz konsumentów13 podkreślono, że wzmocnienie pozycji 
konsumentów na zintegrowanym jednolitym rynku wymaga skutecznego zestawu zasad i narzędzi. Ramy takie zapewniaj ą należyte egzekwowanie praw konsumenta, dost ęp do 
skutecznych środków dochodzenia roszcze ń oraz rzetelnych i miarodajnych informacji, a 
także zwiększenie wiedzy konsumentów. 
                                                                                                                                                                                                        
Komisja zobowi ązuje się również do dokonania przegl ądu przepisów istniej ących w sektorze 
detalicznym w celu zidentyfikowania mo żliwości uproszczenia przepisów i zmniejszenia kosztów 
regulacyjnych dla przedsi ębiorstw i obywateli bez naruszania celów polityki publicznej. 
13 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów  „Europejski Program na rzecz konsumentów – Zwi ększanie 
zaufania i pobudzanie wzrostu gospodarczego” (COM(2012) 225 final z 22 maja 2012 r.). 
 
8 
 Konsumenci o mocnej pozycji s ą w stanie podejmowa ć lepsze decyzje o zakupach, szukaj ą 
informacji i korzystaj ą z nich, znaj ą również swoje prawa i czyni ą z nich u żytek. Bardziej 
świadomi i zaanga żowani konsumenci s ą nie tylko w stanie znajdowa ć najbardziej korzystne 
oferty, ale interesuj ą się także w większym stopniu zrównowa żoną i etyczną konsumpcj ą. 
Wybory i preferencje konsumentów s ą jednymi z najwa żniejszych czynników nap ędzających 
rozwój sektora detalicznego. Detali ści są w stanie pozytywnie wp ływać na decyzje zakupowe 
konsumentów: poprzez codzienny kont akt ze swoimi klientami i wp ływ, jaki wywieraj ą na 
innych cz łonków łańcucha dostaw, detali ści mogą informowa ć konsumentów o produktach 
wyższej jako ści, wyprodukowanych etycznie lub charakteryzuj ących się wysokimi 
standardami środowiskowymi lub spo łecznymi. 
Poprzez zwi ększenie przejrzysto ści wobec konsumentów sektor detaliczny jest w stanie 
stworzyć rzeczywi ście jednolity rynek detaliczn y. Zapewnianie konsumentom łatwiejszego 
dostępu do rzetelnych, przydatnych i mi arodajnych informacji na temat ró żnych ofert 
dostępnych w ca łej UE umo żliwi im pe łne korzystanie z jednolitego rynku. U łatwienie 
porównywania ofert pomaga łoby konsumentom w wyborze produktów i us ług, które najlepiej 
odpowiadaj ą ich potrzebom, co wesprze zdrow ą konkurencj ę. W połączeniu z innymi 
środkami, które mog ą przeciwdzia łać utrzymuj ącemu się rozdrobnieniu rynku UE, dzia łanie 
to powinno przyczyni ć się do konwergencji cen na obszarze UE. Dzia łania mające na celu 
poprawę przejrzysto ści i rzetelno ści informacji przeznaczonych dla konsumentów by łyby 
szczególnie korzystne, gdyby zosta ły zrealizowane na szczeblu UE, ze wzgl ędu na fakt, że 
wyłącznie krajowe środki, nawet dobrze opracowane, nie s ą w stanie przynie ść korzyści, 
które można osiągnąć dzięki rzeczywi ście zintegrowanemu jednolitemu rynkowi. 
 3.1.1 Informacje dla konsumentów 
Zgodnie z istniej ącymi badaniami wi ększość Europejczyków korzystaj ących z internetu szuka 
tam informacji w celu porównania cen lub jako ści towarów przed ic h zakupem w sklepach 
internetowych lub innych. Nie b ędąc w stanie poradzi ć sobie z nadmiern ą ilością informacji, 
często korzystaj ą z usług pośredników takich jak porównywarki internetowe, aby znale źć 
najlepsze dost ępne oferty. Chocia ż serwisy internetowe tego typu mog ą być pomocne 
konsumentom w porównywaniu ofert,  to jednak praktyki tych po średników maj ą także pewne 
poważne wady14. Aby porównywarki mog ły być realnie przydatne konsumentom, powinny 
odpowiada ć ich potrzebom, mie ć przejrzysty, rzetelny i ko mpleksowy charakter oraz by ć 
łatwo dost ępne. Aby konsumenci mogli czerpa ć pełne korzyści z jednolitego rynku, wa żne 
jest włączenie do takich porównywarek internetowych tak że ofert transgranicznych. 
Ponadto lepsze informacje dla konsumentów wymagaj ą nie tylko zwi ększenia świadomości 
konsumentów, tak aby byli w stanie lepiej korzysta ć ze swoich praw, ale równie ż 
uzmysłowienia przedsi ębiorstwom ich obowi ązków wynikaj ących z przepisów o ochronie 
praw konsumenta obowi ązujących na obszarze jednolitego rynku. 
Jak wskazano w Europejskim programie na rzecz konsumentów i w Planie dzia łania na rzecz 
e-handlu, Komisja b ędzie wspó łpracować z pośrednikami i handlowcami w celu opracowania, 
w zależności od przypadku, kodeksów dobrego post ępowania, wytycznych w zakresie 
dobrych praktyk lub innych narz ędzi służących do porównywania cen. 
                                                                 
14 Analiza CIVIC consulting z 2011 r. „Consumer ma rket study on the functioning of e-commerce and 
internet market and selling techniques in the retail of goods”: http://ec.europa.eu/consumers/consumer_resear ch/market_studies/e_commerce_study_en.htm
  
 
9 
 Oprócz tego wydanie w ramach agendy cy frowej kodeksu praw internetowych w UE 
zapewniło jasne i dost ępne streszczenie praw konsumentów zwi ązanych ze środowiskiem 
cyfrowym, które przys ługują im na mocy unijnych przepisów. Kodeks ten stanowi wa żne 
narzędzie wzbudzaj ące zaufanie i pewno ść wśród konsumentów oraz przyczynia si ę do 
szerszego wykorzystania us ług internetowych15. 
 3.1.2 Bardziej zrównowa żone wybory konsumenckie 
Standardy środowiskowe spe łniane przez organizacje i produkty s ą obecnie mierzone i 
komunikowane za pomoc ą wielu kana łów i formatów, w ramach rozmaitych inicjatyw 
prywatnych i publicznych o ró żnych poziomach ambicji i przy u życiu różnych metod oceny. 
Prowadzi to do sytuacji, w której wspó łistnieje wiele ró żnych systemów etykiet, twierdze ń 
dotyczących spełniania standardów i sprawozdawczo ści. Wprowadzenie zharmonizowanych 
unijnych metodyk przyczyni si ę do większej przejrzysto ści dla konsumentów. Opracowuj ąc te 
metodyki, Komisja dopilnuje, aby przedsi ębiorstwa mia ły równe warunki dzia łania, a koszty, 
zwłaszcza dla M ŚP, były ograniczone do minimum. 
Działania:  
(1) W drodze dialogu z zainteresowanymi st ronami Komisja opracuje wytyczne w 
sprawie dobrych praktyk lub kodeksy post ępowania, aby u łatwić konsumentom 
dostęp do przejrzystych i wiarygodny ch informacji, które pomog ą im porównywa ć 
ceny, jako ść i zrównowa żony charakter towarów i us ług. 
(2) Komisja Europejska zaproponuje unijne metodyki pomiaru i komunikacji 
całkowitego wp ływu na środowisko produktów i organizacji.  
 3.2 Dost ęp do bardziej konkurencyjnych us ług detalicznych 
Dostępność usług detalicznych znacz ąco wzrosła w ostatnich latach, zarówno pod wzgl ędem 
ich lokalizacji, jak i dost ępności. Rozwój e-handlu sta ł się integralnym elementem modeli 
biznesowych detalistów, co zwi ększyło asortyment dost ępnych produktów/us ług i ułatwiło 
porównywanie cen. Niemniej jednak nadal utrzymuj ą się pewne problemy, których 
rozwiązanie zwi ększyłoby konkurencj ę w sektorze us ług detalicznych. 
Konieczno ść zlikwidowania istniej ących barier utrudniaj ących podejmowanie dzia łalności, a 
w szerszym zakresie – zwi ększenia konkurencji w sektorze detalicznym stanowi ła jedno z 
najważniejszych zalece ń dla poszczególnych krajów wynikaj ących z europejskiego semestru 
przeprowadzonego w 2012 r., którego celem by ło zwiększenie wzrostu gospodarczego i 
zatrudnienia w Europie. Wpro wadzenie prokonkurencyjnych środków, w szczególno ści 
związanych z e-handlem, mog łoby przyczyni ć się do wzmocnienia jednolitego rynku, 
zwłaszcza dla M ŚP. Ponadto, wed ług pewnych niedawnych szacunków16 skutki gospodarcze 
dyrektywy us ługowej – w przypadku jej pe łnego wdro żenia – mog łyby przynie ść wzrost 
unijnego PKB si ęgający 2,6 %. Bior ąc pod uwag ę fakt, że sektory detaliczny i hurtowy 
reprezentuj ą jedną czwartą wartości dodanej wszystkich sektorów obj ętych zakresem 
dyrektywy us ługowej, to skutki likwidacji barier utrzymuj ących się w tych sektorach powinny 
być znaczące. 
                                                                 
15  https://ec.europa.eu/digital-agenda/en/code-eu-online-rights 
16 http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/economic_paper/2012/ecp456_en.htm   
 
10 
  3.2.1 Zak ładanie obiektów handlowych 
Konkurencj ę między detalistami mo żna wzmocni ć, ułatwiając wejście na rynek. Wybór 
odpowiedniej lokalizacji placówki sprzeda ży detalicznej i rozpocz ęcie działalności w 
odpowiednim momencie maj ą decydujące znaczenie dla sukcesu przedsi ębiorstwa. Przebieg 
inwestycji zale ży nie tylko od dost ępności odpowiednich nieruchomo ści, ale równie ż od 
istnienia takich przepisów i procedur dotycz ących planowania przestrzennego, w tym 
planowania przestrzennego w odniesieniu do dzia łalności handlowej, które nie zak łócają 
nadmiernie konkurencji. 
Obowiązek zapewnienia harmonijnego i zrównowa żonego rozwoju terytorialnego spoczywa 
przede wszystkim na pa ństwach cz łonkowskich. Ich dzia łania mog ą prowadzi ć do 
wprowadzenia ogranicze ń dotyczących lokalizacji albo zak resu towarów lub us ług, które 
mogą być oferowane przez detalistów.  Tego typu ograniczenia maj ą duży wpływ na: (i) 
organizacj ę terytorialn ą (np. ruchu i infrastruktury tran sportowej); (ii) zakres swobody 
przedsiębiorstw dotycz ący otwierania i prowadzenia sklepów; (iii) formaty dzia łalności 
detalistów; oraz (iv) wybór dla konsumentów. Jak uzna ł Trybuna ł Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej, ograniczenia dotycz ące tworzenia obiektów handlowych mog ą być uzasadnione 
nadrzędnymi wzgl ędami interesu publicznego takimi jak ochrona środowiska, projektowanie 
przestrzenne miast i wsi oraz ochrona konsumentów, pod warunkiem że są one właściwe i 
proporcjonalne17. 
Ważne jest zatem zapewnienie, z jedne j strony, poszanowania swobody przedsi ębiorczości i 
unikanie zak łócenia konkurencji oraz, z drugiej  strony, poszanowania innych wa żnych celów 
i interesów zawartych w ogólnych politykach UE. Istnieje potrzeba ustanowienia wyważonego podej ścia, które uwzgl ędniałoby, między innymi, planowanie pod k ątem 
zrównowa żonego rozwoju, spójno ści terytorialnej i wysokiej jako ści życia zarówno na 
obszarach miejskich, jak i wiejsk ich, oraz zminimalizowanie wp ływu na środowisko
18. 
Dyrektywa us ługowa, która ma zastosowanie w tej dziedzinie, zawiera równie ż szereg 
jednoznacznych zobowi ązań państw członkowskich. Jedno z tych zobowi ązań nakazuje 
likwidację obowiązków zakazanych dyrektyw ą usługową, takich jak testy ekonomiczne, które 
uzależniają udzielenie zezwolenia na prowadzenie dzia łalności usługowej od udowodnienia 
istnienia potrzeby ekonomicznej lub popyt u rynkowego, oceny potencjalnych b ądź bieżących 
skutków ekonomicznych dzia łalności, lub oceny stosowno ści działalności w odniesieniu do 
celów planowania ekonomiczn ego ustanowionych przez w łaściwy organ. W komunikacie 
Komisji w sprawie wdro żenia dyrektywy us ługowej19 Komisja og łosiła polityk ę zerowej 
tolerancji w celu wyel iminowania pozosta łych przypadków nieprzes trzegania jednoznacznych 
zobowiązań, takich jak obowi ązek likwidacji testów ekonomi cznych, które nadal stosuje si ę w 
niektórych pa ństwach cz łonkowskich mimo ich zakazu na mocy dyrektywy o us ługach. 
                                                                 
17 Wyrok Trybuna łu Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej z dnia 24 ma rca 2011 r. w sprawie C-400/08 
Komisja przeciwko Hiszpanii. 
18 Do oceny stosowno ści środków ochrony środowiska wykorzystywane b ędą różne narzędzia, w tym 
dyrektywa w sprawie strategicznej oceny oddzia ływania na środowisko (dyrektywa 2001/42/WE). 
Ponadto w odniesieniu do konkretnych projektów takich jak budowa centrów handlowych i parkingów musi zosta ć przeprowadzone badanie na mocy art. 4 ust. 2 dyrektywy w sprawie oceny oddzia ływania 
na środowisko (dyrektywy 2011/92/UE), na podstawie którego decyduje si ę o ewentualnej konieczno ści 
przeprowadzenia pe łnej procedury oceny oddzia ływania na środowisko.  
19 COM(2012) 261 final. 
 
11 
 Polityka „zerowej tole rancji” nie dotyczy jednak wymogów wynikaj ących z planowania 
przestrzennego, które s łużą nadrzędnym celom zwi ązanym z interesem publicznym20. 
W związku z tym, bior ąc pod uwag ę pewne wa żne cele UE, takie jak spójno ść terytorialna i 
ochrona środowiska, nale ży podjąć wysiłki w celu zidentyfikowania i upowszechnienia 
dobrych praktyk w zakresie planowania przestrzennego w odniesieniu do dzia łalności 
handlowej, które s ą w stanie pogodzi ć interesy konkurencyjnego sektora detalicznego i 
sprawiedliwe wymogi dotycz ące trwałego rozwoju miast, miasteczek i obszarów wiejskich w 
całej Unii Europejskiej. 
 3.2.2 E-handel 
Znaczne rozpowszechnienie si ę e-handlu przynios ło większą konkurencj ę między 
tradycyjnymi detalistami a internetowymi kana łami dystrybucji i oferuje nowe mo żliwości, 
które mog ą kryć w sobie du ży potencja ł wzrostu. Jednak e-handel stanowi obecnie tylko 5 % 
całkowitej sprzeda ży detalicznej w UE21 i jedynie 10 % obywate li UE dokonuje zakupów 
przez internet w innym pa ństwie, cz łonkowskim, podczas gdy 39 % kupuje online we 
własnym pa ństwie cz łonkowskim22. Liczby te wskazuj ą na du ży, jeszcze 
niezagospodarowany potencja ł gospodarki cyfrowej. Dostosowanie si ę do tych nowych 
realiów poprzez rozwijanie strategii wielokana łowej sprzeda ży mogłoby przygotowa ć MŚP 
do wykorzystania potencja łu wzrostu zwi ązanego z internetowym kana łem sprzeda ży. 
Okazuje si ę, że tempo wzrostu i stopa eksportu M ŚP wykorzystuj ących w szerokim stopniu 
technologie internetowe s ą dwa razy wi ększe niż w przypadku pozosta łych MŚP. Tworz ą 
one także dwa razy wi ęcej miejsc pracy23. Na przyk ład 97 % zawodowych sprzedawców 
na eBay-u, w tym 94 % spo śród 10 % najmniejszych zawodow ych sprzedawców, sprzedaje 
towary za granic ą24. Oznacza to, że przy ograniczonych inwestycjach M ŚP mogą korzystać z 
platformy internetowej, aby osi ągnąć rynki zagraniczne oraz rozwija ć działalność 
transgraniczn ą na potencjalnie du żą skalę. W tym zmieniaj ącym się środowisku Komisja 
będzie ściśle monitorowa ć rozwój sytuacji na rynkach de talicznych, zarówno internetowych, 
jak i tradycyjnych, bada ć rolę kanałów w nowoczesnej sprzeda ży detalicznej oraz przygotuje 
potencjalne dzia łania, które pozytywnie odpowiada łyby na tę dynamikę. 
W tym kontek ście ważne jest sprawdzenie, czy now e wnioski ustawodawcze nie b ędą miały 
negatywnego wp ływu ani na tradycyjny handel detaliczny, ani na e-handel, szczególnie w 
przypadku sprzeda ży transgranicznej. W zwi ązku z tym przy rozwa żaniu każdego nowego 
wniosku ustawodawczego konieczna jest g łębsza refleksja. Komisja b ędzie przeprowadza ć z 
własnej inicjatywy analiz ę tych zagadnie ń podczas prac przygotowawczych dotycz ących 
wszelkich takich nowych wniosków. 
Działania: 
(3) Państwa członkowskie musz ą usunąć wszelkie utrzymuj ące się przypadki 
nieprzestrzegania jednoznacznych zobowi ązań istniejących na mocy dyrektywy 
usługowej w zakresie dost ępu do dzia łalności detalicznej i jej wykonywania, w tym 
                                                                 
20 Dokument roboczy s łużb Komisji towarzysz ący komunikatowi w sprawie wdro żenia dyrektywy 
usługowej (SWD(2012) 148 fina l z 8 czerwca 2012 r.). 
21 Źródło: Eurostat „Wykorzystanie ICT i e-handlu w przedsi ębiorstwach”, 2011 r. 
22 Źródło: Eurostat „Wykorzystanie ICT w gospodarstwach domowych i przez osoby fizyczne”, 2011 r. 
23 McKinsey Global Institute „Internet Matters, the net's sweeping impact on growth, jobs, and 
prosperity”, maj 2011 r. 
24 Źródło: Analiza EBay z czerwca 2012 r. „Enabling tr aders to enter and grow on the global stage”. 
 
12 
 zlikwidowa ć test potrzeb ekonomicznych, w rozumieniu art. 14 ust. 5 dyrektywy 
usługowej. Komisja b ędzie stosowa ć politykę zerowej tolerancji poprzez 
wszczynanie, w odpowiednich przypadkach, post ępowań w sprawie uchybienia 
zobowiązaniom pa ństwa członkowskiego. 
(4) Komisja podejmie nast ępujące działania: 
a) przeprowadzenie kontroli skuteczno ści w sektorze detalicznym w celu 
zbadania, w jaki sposób zasady planowania przestrzennego, w tym 
planowania w odniesieniu do dzia łalności handlowej, oraz odno śne plany s ą 
realizowane w praktyce przez w łaściwe organy w przypadkach, gdy 
potencjalny us ługodawca chce za łożyć mały, średni lub du ży punkt sprzeda ży 
detalicznej; 
b) wprowadzenie wymiany najlepszych praktyk w celu wyja śnienia zagadnie ń 
związanych z odpowiedni ą równowag ą pomiędzy swobod ą 
przedsiębiorczości, planowaniem przestrze nnym, w tym w odniesieniu do 
działalności handlowej, oraz ochron ą środowiska i ochron ą socjalną. 
 3.3 Stworzenie bardziej zrównowa żonego łańcucha dostaw produktów 
spożywczych i niespo żywczych realizowanych mi ędzy przedsi ębiorstwami 
Nieuczciwe praktyki handlowe s ą to praktyki i warunki, które ra żąco odbiegaj ą od dobrych 
praktyk handlowych i s ą sprzeczne z zasadami dobrej wiary i uczciwego obrotu w relacjach 
pomiędzy przedsi ębiorstwami (B2B). Łańcuch dostaw produktów spo żywczych i 
niespożywczych w segmencie B2B jest to łańcuch transakcji zawieranych mi ędzy 
przedsiębiorstwami lub mi ędzy przedsi ębiorstwami a organami publicznymi, w wyniku 
których nast ępuje dostawa towarów przeznaczonych g łównie dla ogó łu konsumentów do ich 
osobistego spo życia lub wykorzystania albo do spo życia lub wykorzystania przez 
gospodarstwa domowe. Łańcuch dostaw tworzy szereg podmiotów 
(producentów/przetwórców/dys trybutorów). Dobrze funkcjonuj ący łańcuch dostaw B2B 
produktów spo żywczych i niespo żywczych ma zasadnicze znaczenie dla osi ągnięcia 
maksymalnego potencja łu gospodarczego tych podsektorów. Nieuczciwe praktyki handlowe 
są zwykle narzucane w przypadku nierównow agi pozycji kontrahentów – przez stron ę 
silniejszą stronie słabszej. 
Uczciwość w relacjach B2B zapewnia prawid łowe funkcjonowanie łańcucha dostaw B2B 
produktów spo żywczych i niespo żywczych. Domniemywa si ę, że negatywne skutki 
nieuczciwych praktyk handlowych mog ą mieć wpływ na zdolno ść przedsiębiorstw, zw łaszcza 
MŚP, do inwestycji i innowacji. Przyk ładem nieuczciwej praktyki handlowej detalistów jest 
zwrotne przenoszenie na dostawców cz ęści ryzyka zwi ązanego z dzia łalnością detaliczn ą. 
Może to mie ć miejsce w przypadku niskiej sprzeda ży, wyprzeda ży z bonifikatami, 
sezonowych remanentów itp. Innym przyk ładem nieuczciwej praktyki handlowej mo że być 
narzucanie przez niektórych mi ędzynarodowych dostawców te rytorialnych ogranicze ń 
dotyczących dostaw, które utrudniaj ą detalistom zaopatrywanie si ę w identyczne towary w 
centralnych punktach zaopatrzenia za granic ą, skąd towary mog ą być rozprowadzane do 
innych pa ństw członkowskich. Ograniczenia tego rodzaju prowadz ą do fragmentacji rynku i 
mogą powodowa ć znaczne ró żnice w cenach hurtowych mi ędzy poszczególnymi pa ństwami. 
Rozwiązanie tych problemów zmniejszy łoby różnice cen i pomog ło detalistom w 
zapewnieniu konsumentom korzy ści płynących z jednolitego rynku. 
 
13 
 Na poziomie krajowym istniej ą różne podejścia w zakresie zwalczania nieuczciwych praktyk 
handlowych. Nawet je żeli kwestia nieuczciwyc h praktyk handlowych jest uregulowana, to 
krajowe (regulacyjne lub samoregulacyjne) zasady ró żnią się zwykle pomi ędzy państwami 
członkowskimi. W pa ństwach cz łonkowskich, w których nie istniej ą szczególne ramy 
regulujące nieuczciwe praktyki handlowe, ich brak uzasadnia si ę zazwyczaj argumentem, że 
ogólne przepisy prawa konkurencji s ą wystarczaj ące do skutecznego rozwi ązania tego 
problemu, lub niech ęcią do ingerowania w swobod ę kształtowania stosunków umownych 
przez strony, zw łaszcza jeżeli nie dochodzi do naruszenia przepisów prawa konkurencji. 
W przypadku sektora spo żywczego prace Forum Wysokiego Szczebla do spraw Poprawy 
Funkcjonowania Łańcucha Dostaw Żywności stanowi ły wspólny wysi łek zainteresowanych 
stron w celu przedstawienia rozwi ązania tego problemu za pomoc ą samoregulacji. Platforma 
ekspertów ds. praktyk w zakresie umów zawieranych mi ędzy przedsi ębiorstwami opracowa ła 
zbiór zasad uczciwych praktyk w stosunkach pionowych w łańcuchu dostaw żywności, 
zatwierdzonych przez jedena ście organizacji reprezentuj ących różnorodne grupy interesu z 
całego europejskiego łańcucha dostaw żywności25, i pracuje obecnie nad mechanizmem ich 
egzekwowania. Pomimo wspólnych wysi łków, proponowane ramy nie uzyska ły poparcia 
przedstawicieli reprezentuj ących wszystkie ogniwa łańcucha dostaw i nie zdo łano określić 
skutecznych środków prawnych maj ących zastosowanie w przypadku niewykonania 
obowiązków. Trwaj ą prace zmierzaj ące do wypracowania kompromisu w ramach tego 
podejścia sektorowego, a Komisja b ędzie nadal monitorowa ć zmiany w łańcuchu dostaw 
żywności. 
Aby znale źć skuteczne rozwi ązania, do kwestii nieuczciwych praktyk handlowych w 
stosunkach mi ędzy przedsi ębiorstwami w łańcuchu dostaw B2B nale ży podejść z szerszej 
perspektywy. Zmiany zachodz ące w sektorze detalicznym, w szczególno ści „mieszane” 
formaty dzia łalności, pociągają za sobą ryzyko pojawienia si ę nieuczciwych praktyk 
handlowych w innych sektorach wchodz ących w sk ład łańcucha dostaw B2B produktów 
spożywczych i niespo żywczych. 
 3.3.1 Przeciwdzia łanie nieuczciwym praktykom handlowym 
W ramach niniejszego planu dzia łania Komisja przyjmuje równolegle zielon ą księgę w 
sprawie nieuczciwych praktyk handlowych w łańcuchu dostaw B2B produktów spo żywczych 
i niespożywczych. Zielona ksi ęga otworzy konsultacje w tej sprawie; ich wyniki maj ą być 
dostępne późną wiosną 2013 r. W oparciu o wyniki tej konsultacji Komisja rozwa ży 
odpowiednie dalsze kroki w 2013 r. 
Działanie:  
(5) Komisja przyjmie zielon ą księgę opisującą wspólne cechy nieuczciwych praktyk 
handlowych w łańcuchu dostaw B2B produktów spo żywczych i niespo żywczych 
oraz otworzy konsultacje, których wyniki b ędą dostępne późną wiosną 2013 r. 
Wyniki konsultacji zostan ą wykorzystane w ocenie skutków poszczególnych 
wariantów, które zostan ą określone w celu rozwi ązania tego problemu na szczeblu 
UE. 
                                                                 
25 AIM, CEJA, CELCAA, CLITRAVI, Copa Cogeca, ERRT, EuroCo mmerce, EuroCoop, 
FoodDrinkEurope, UEAPME i UGAL. 
 
14 
  3.4 Stworzenie bardziej zrównowa żonego łańcucha dostaw detalicznych  
Optymalizacja efektywno ści środowiskowej unijnych sektorów detalicznego i hurtowego (np. 
poprzez ograniczenie odpadów spo żywczych i zb ędnych opakowa ń oraz poprzez wspieranie 
zaopatrywania si ę zgodnego z zas adami zrównowa żonego rozwoju) mo że przyczyni ć się do 
wyższego poziomu i lepszej jako ści życia w UE, a jednocze śnie do oszcz ędności zasobów i 
wspierania innowacyjnych M ŚP, których dzia łalność jest przyjazna dla środowiska. 
 3.4.1 Bardziej zrównowa żona produkcja i konsumpcja 
Ze względu na swoj ą uprzywilejowan ą pozycję detaliści są w stanie promowa ć bardziej 
zrównowa żone modele konsumpcji, nie tylko poprzez swoje codzienne kontakty z milionami 
konsumentów europejskich, ale równie ż poprzez swoje w łasne dzia łania i wspó łpracę z 
dostawcami. Wyniki bada ń26 pokazują, że niezwykle wa żne jest, aby detali ści starali si ę 
oferować bardziej zrównowa żone i przyjazne dla środowiska asortymenty produktów i w ten 
sposób tworzyli bardziej ekologiczne łańcuchy dostaw27. Niektórzy detali ści opracowali ju ż 
tego rodzaju strategie i skutecznie w łączyli je w swoje zwyk łe praktyki handlowe. 
Na detalistach spoczywa wa żne zadanie polegaj ące na nak łanianiu konsumentów do 
dokonywania bardziej zrównowa żonych wyborów i pomaganiu im zorientowa ć się w 
nieprzejrzystym systemie wielu ró żnych systemów etykiet i twierdze ń dotyczących spełniania 
standardów ekologicznych poprzez wspieran ie jednoznacznych i porównywalnych metod 
oznaczania śladu środowiskowego produktów28 oraz rozpowszechnianie wiedzy na temat 
oznakowania ekologicznego UE. 
Inną niezwykle wa żną kwestią jest oszcz ędność energii. Mo żliwości zwiększenia 
efektywno ści energetycznej s ą w przypadku detalistów handluj ących żywnością szczególnie 
duże. Najwa żniejsze dzia łania służące temu celowi to: zakrywa nie witryn, odzyskiwanie 
ciepła odpadowego z urz ądzeń chłodniczych i wykorzystywanie go do ogrzewania 
pomieszcze ń oraz stosowanie naturalnych czynników ch łodniczych29. 
 3.4.2 Zmniejszenie marnotrawstwa żywności 
Podnoszenie świadomości i pomaganie konsumentom w walce z marnotrawstwem żywności 
jest niezwykle wa żne dla stworzenia zrównowa żonych modeli wyborów konsumentów. Do 
marnotrawstwa żywności prowadz ą przede wszystkim: (i) niewydolno ść łańcucha dostaw; (ii) 
niewydolno ść zarządzania zapasami; (iii) strategie ma rketingowe; oraz (iv) standardy 
marketingowe (odrzucanie produktów ze wzgl ędu na ich opakowanie, chocia ż jakość 
                                                                 
26 Np. sektorowy dokument referencyjny EMAS w sprawie najlepszych praktyk z zakresu zarz ądzania 
środowiskiem (BEMPs) w sektorze handlu detalicznego. 
27 Pilota żowy dokument referencyjny JRC/IPTS w sprawie najlepszych praktyk z zakresu zarz ądzania 
środowiskiem w sektorze handlu detalicznego (2011 r.), 
http://susproc.jrc.ec.europa.eu/activities/emas/documents/RetailTradeSector.pdf , publikacja JRC/IPTS 
(Styles i in.) „Environmental Improvement of Produc t Supply Chains: A Review of European Retailer' 
Performance, Resources, Conservation and Recycling” nr 65 (2012), s. 57-78 oraz „Environmental 
Improvement of Product Supply Chains: Proposed Best Practice Techniques, Quantitative Indicators 
and Benchmarks of Excellence for Retailers” w Journal of Environmental Management nr 110 (2012), s. 135-150. 
28  Jak zapowiedziano w akcie o jednolitym rynku Komisja przyjmie w 2013 r. komunikat na temat 
jednolitego rynku produktów ekologicznych, który b ędzie zawiera ł zharmonizowane kryteria i metody 
oznaczania śladu środowiskowego dla niektórych kategorii produktów. 
29 Zob. opis technik s łużących do badania znacznych mo żliwości oszczędzania energii w sektorze 
detalicznym zawarty w pilota żowym dokumencie referencyjnym JRC/IPTS w sprawie najlepszych 
praktyk z zakresu zarz ądzania środowiskiem w sektorze handlu detalicznego. 
 
15 
 żywności i jej bezpiecze ństwo są bez zarzutu). Aby poradzi ć sobie z tym nagl ącym 
problemem, Komisja bada obecnie mo żliwości ograniczenia marnotrawstwa w ramach 
łańcucha dostaw żywności w celu osi ągnięcia do 2020 r. wyznaczonego w Planie dzia łania na 
rzecz zasobooszcz ędnej Europy celu po średniego zak ładającego ograniczenie o 50 % 
odpadów sk ładających się z żywności nadającej się do spożycia. 
Pełniona przez detalistów rola po średników ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia 
ograniczenia marnotrawstwa żywności. Forum detalistów na rzecz zrównowa żonego 
rozwoju30 jest wielostronn ą platform ą utworzon ą w celu wymiany najlepszych praktyk w 
zakresie zrównowa żonego rozwoju w sektorze detalicznym w UE oraz w celu okre ślenia 
szans i barier, które mog ą wpłynąć na osiągnięcie zrównowa żonej konsumpcji i produkcji. 
Forum to zosta ło utworzone zgodnie z Planem dzia łania na rzecz zrównowa żonej konsumpcji 
i produkcji oraz zrównowa żonej polityki przemys łowej31 i pracuje ju ż nad rozwi ązaniami 
ważnych problemów środowiskowych, w tym marnotrawstwa żywności, w drodze 
wspólnych, dobrowolnych dzia łań32. 
 
Działania:  
(6) W kontekście istniej ących platform unijnych Komisja b ędzie pomaga ć detalistom w 
realizacji dzia łań mających na celu zmniejszenie marnotrawstwa żywności, bez 
narażania jej bezpiecze ństwa (podnoszenie świadomości, komunikacja, u łatwienie 
redystrybucji na rzecz banków żywności itp.) np. poprzez Umow ę detalistów w 
sprawie odpadów; oraz zajmie si ę opracowaniem d ługoterminowej polityki w 
sprawie marnotrawstwa żywności, w tym komunikatu w sprawie zrównowa żonej 
produkcji żywności, który ma zosta ć przyjęty w 2013 r. 
(7) W drodze dialogu z zainteresow anymi stronami Komisja okre śli najlepsze praktyki 
prowadzące do bardziej przyjaznych dla środowiska i bardziej zrównowa żonych 
łańcuchów dostaw oraz do zminimalizowania zu życia energii przez punkty 
sprzedaży detalicznej. W ramach istniej ących forów Komisja b ędzie zach ęcać 
detalistów do stosowania tych najlepszych praktyk.  
 3.5 Opracowanie bardziej innowacyjnych rozwi ązań 
Innowacje stanowi ą jeden z najwa żniejszych czynników zapewniaj ących wzrost gospodarczy. 
Detaliści są główną siłą napędową innowacji. Obserwuj ą oni uważnie trendy konsumenckie 
(jednocze śnie przyczyniaj ąc się do ich kszta łtowania) i przekazuj ą uzyskane w ten sposób 
informacje dostawcom. Detali ści propaguj ą innowacje – szybko przyjmuj ą i wdrażają 
nowatorskie technologie w ramach ca łego łańcucha dostaw. Detali ści należą do awangardy 
nowych technologii – wprowadzaj ą innowacje i wnosz ą wartość dodaną na całej długości 
łańcucha sprzeda ży detalicznej. Na przyk ład w sektorze logisty cznym „inteligentne” 
                                                                 
30 http://ec.europa.eu/environment/industry/retail/index_en.htm   
31 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów dotycz ący planu dzia łania na rzecz zrównowa żonej konsumpcji i 
produkcji oraz zrównowa żonej polityki przemys łowej (COM(2008) 397 final z 16 lipca 2008 r.). 
32  W pa ździerniku 2012 r. podczas coroczneg o szczytu Forum detalistów 19 przedsi ębiorstw i 
stowarzysze ń detalicznych podpisa ło Umow ę detalistów w sprawie odpadów 
(http://ec.europa.eu/environment/industry/retail/e vent_2012/pdf/retail-agreement-on-waste.pdf), 
zobowiązując się w niej do wdro żenia do po łowy 2014 r. co najmniej dwóch inicjatyw informacyjnych 
na temat ograniczania odpadów. 
 
16 
 magazyny detalistów umo żliwiają przemieszczanie ci ężkich ładunków łatwiej i szybciej ni ż 
mogliby to zrobi ć pracownicy, a zatem w efek tywniejszy sposób, zmniejszaj ąc ryzyko 
wypadków przy pracy i jednocze śnie zwiększając wydajno ść. Niektórzy detali ści opracowali 
również specjalne systemy umo żliwiające odbiór i dostaw ę towarów zamówionych przez 
internet, przyczyniaj ąc się w ten sposób do bardziej zrównowa żonego charakteru łańcucha 
dostaw. 
Wielu unijnych detalistów nie zmieni ło jednak modelu swojej dzia łalności wystarczaj ąco 
szybko, aby móc w pe łni wykorzysta ć potencja ł nowych technologii. Mo że to wynika ć 
częściowo ze szczególnych cech us ług detalicznych (np. mo żna je łatwo kopiowa ć, są zawsze 
zależne od popytu konsumenckiego, cz ęsto mają charakter nietechnologiczny i s ą 
zorientowane na us ługi). Niemniej jednak w kontek ście międzynarodowym obserwuje si ę, że 
większość dużych podmiotów w Stanach Zjednoczonych dokonuje du żych inwestycji w 
innowacje w handlu detalicznym. 
Należy zatem wprowadzi ć odpowiednie mechanizmy, aby zwi ększyć zaangażowanie 
detalistów w inicjatyw ę przewodni ą „Unia innowacji”, która przewiduje kompleksow ą 
strategię innowacyjn ą obejmującą pełny cykl innowacji – od bada ń naukowych do handlu 
detalicznego33. Należy zbadać innowacyjne rozwi ązania technologiczn e, które pomog łyby 
przezwyci ężyć rozdrobnienie rynków wynikaj ące z różnych systemów regulacyjnych 
obowiązujących w pa ństwach cz łonkowskich oraz poluzowa ć bezwzgl ędnie obowi ązujące 
przepisy, które s ą uciążliwe i kosztowne. Szybsza ko mercjalizacja wyników bada ń 
naukowych i pomys łów dzięki większemu zaanga żowaniu detalistów w ten proces równie ż 
pomogłaby zwiększyć poziom wydajno ści sektora detalicznego. 
Zapewnienie równych szans podmiotom zajmuj ącym się innowacjami mog łoby przyczyni ć 
się do jeszcze ściślejszej integracji jednolitego rynku, jednocze śnie propaguj ąc najlepsze 
praktyki innowacyjnych M ŚP. Większość MŚP dysponuje ogromnym potencja łem 
innowacyjnym, niezale żnie od tego, czy s ą to niedawno powsta łe przedsiębiorstwa zajmuj ące 
się nowoczesnymi technologiami czy te ż przedsiębiorstwa rzemie ślnicze z d ługą tradycją, 
które prowadz ą działalność głównie na rynkach lokalnych lub te ż mają klientów na ca łym 
świecie. Tylko w 2008 r. ponad jedna czwarta (27 %) M ŚP prowadz ących dzia łalność 
innowacyjn ą w UE wprowadzi ła na rynek nowe lub ulepszone produkty34. 
W sektorze detalicznym M ŚP odgrywaj ą bardzo wa żną rolę w zapewnianiu dost ępności (w 
określonym miejscu, czasie i asor tymencie) produktów i us ług dla konsumentów. Poniewa ż 
handel detaliczny jest sektorem zorientowanym na konsumenta, to dog łębna znajomo ść rynku 
przez MŚP umożliwia im szybkie identyfikowanie obs zarów, w których nowe technologie 
mogą pomóc sprosta ć wymaganiom konsumentów. Oprócz tego, ze wzgl ędu na ich 
elastyczno ść organizacyjn ą, MŚP nie maj ą trudności z opracowywaniem nowych czy te ż 
modyfikowaniem ju ż istniejących produktów i us ług, tak aby jak najlepiej odpowiada ły 
potrzebom konsumenta. 
                                                                 
33 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów „Pro jekt przewodni strategii Euro pa 2020 – Unia innowacji” 
(COM(2010) 546 final z 6 pa ździernika 2010 r.). 
34 Sprawozdanie na temat konkurencyjno ści dotycz ące inicjatywy „Unia i nnowacji” (2011 r.); 
http://ec.europa.eu/research/innovation-union/index_en.cfm?section=competitiveness-
report&year=2011   
 
17 
  3.5.1 Etykietowanie produktów  
Różnorodność bezwzgl ędnie obowi ązujących wymogów dotycz ących etykietowania 
produktów mo że utrudnia ć podmiotom gospodarczym swobod ę zaopatrywania si ę na 
obszarze ca łej UE w poszukiwaniu lepszej ceny. Istniej ący w UE system regulacyjny 
dotyczący etykietowania środków spo żywczych35 harmonizuje obowi ązkowe informacje na 
temat żywności. Jednak w pewnych uzasadnionych przypadkach dopuszczaj ą one równie ż 
wprowadzenie na szczeblu krajowym dodatkowych obowi ązkowych wymogów dotycz ących 
etykietowania. Tak wi ęc, nawet je śli przepisy stosowane w pa ństwach cz łonkowskich s ą 
zbliżone, to w niektórych przypadkach wp rowadzenie produktów do obrotu wymaga 
przeprowadzenia oceny zgodno ści z wymogami w odniesieniu do ka żdego pojedynczego 
państwa. Ta z łożona sytuacja prawna mo że utrudnia ć transgraniczne zaopatrywanie i 
korzystanie z ekonomii skali. 
Większa przejrzysto ść w tej dziedzinie przyniesie korzy ści wszystkim zainteresowanym 
stronom. Podj ęte zostan ą prace nad studium wykonalno ści dotycz ącym pilota żowej bazy 
danych, która zawiera łaby zarówno unijne, jak i krajowe wymogi dotycz ące etykietowania w 
sektorze spo żywczym, w celu zapewnienia powszechnej dost ępności informacji dotycz ących 
etykietowania. Mo żna także zbadać innowacyjne metody technologiczne (np. stosowanie w 
sklepach skanerów kodów kreskowych do dostarczania wymaganych informacji, w miejsce 
tradycyjnych etykiet), które mog łyby zapewni ć oszczędne kosztowo i zorientowane na klienta 
rozwiązania. 
 3.5.2 P łatności elektroniczne 
Zgodnie z ostatnimi badaniami opublikowanymi przez Europejski Bank Centralny36, 
ponoszone przez spo łeczeństwo koszty dostarczania detalicznych us ług płatniczych s ą 
znaczne. Si ęgają one średnio 1 % PKB, czyli w 2009 r. wynios ły ok. 130 mld EUR. W 
przybliżeniu połowa tych kosztów spo łecznych obci ąża banki i infrastruktury p łatnicze, a 46 
% ponosz ą detaliści. Koszty spo łeczne nie obejmuj ą opłat wnoszonych na rzecz innych 
podmiotów rynkowych w ramach łańcucha usług transakcji p łatniczych. Je żeli opłaty te 
zostałyby uwzgl ędnione, to ca łkowity koszt p łatności ponoszony przez detalistów 
przewyższyłby koszty banków i infrastruktur p łatniczych. P łatności stanowi ą zatem znacz ący 
element kosztów prowadzenia dzia łalności w UE dla akceptantów p łatności. 
Płatności elektroniczne oferuj ą duże możliwości w tej dziedzinie. Rynek p łatności 
detalicznych jest dynamiczny i znacznie rozwin ął się od czasu wprowadzenia e-handlu. 
Chociaż w płatnościach detalicznych wiod ącą rolę odgrywaj ą nadal banki i systemy kart 
płatniczych, to pojawiaj ą się również inne metody dokonywania p łatności, które maj ą duży 
potencjał przyszłego wzrostu, takie jak bezkartowe systemy p łatności przez internet i m-
płatności, do których rozwoju przyczynia si ę coraz powszechniejsze korzystanie ze 
smartfonów37. 
                                                                 
35 Dyrektywa 2000/13/WE harmonizuje ogólne przepisy w zakresie etykietowania środków spo żywczych; 
dyrektywa ta zostanie zast ąpiona od dnia 13 grudnia 2014 r. rozporz ądzeniem nr 1169/2011. 
36 „The social and private costs of retail payment instruments: a European perspective" w Occasional 
Paper Series nr 137, EBC, Frankfurt, wrzesie ń 2012 r. 
37 Sprawozdanie grupy roboczej ds. innowacji w p łatnościach detalicznych – Bank Rozrachunków 
Międzynarodowych, maj 2012 r. 
 
18 
 Zielona ksi ęga Komisji w sprawie p łatności realizowanych przy pomocy kart p łatniczych, 
przez internet i za po średnictwem urz ądzeń przenośnych38 ma na celu przyczynienie si ę do 
powstania zintegrowanego rynku europe jskiego w tych obszarach, z korzy ścią dla 
konsumentów i akceptantów. Ściślejsza integracja zapewnia nast ępujące korzyści: 
− większą konkurencj ę między dostawcami us ług płatniczych oraz równe szanse dla 
operatorów ju ż świadczących te us ługi i dla nowych operatorów; 
− większy wybór i przejrzysto ść usług płatniczych dla konsumentów i akceptantów; 
− zwiększenie liczby innowacji w us ługach płatniczych oraz poprawa bezpiecze ństwa, co 
wesprze rozwój e-handlu. 
Zielona ksi ęga i powi ązane z ni ą konsultacje z zaintere sowanymi stronami umo żliwiły 
zidentyfikowanie szeregu przeszkód, które mog ą utrudnić integracj ę rynku p łatności 
kartowych, przez internet i m-p łatności. Są to: 
− ograniczony dost ęp do rynku dla nowych dostawców us ług płatniczych, zarówno 
kartowych, jak i bezkartowych (dotyczy to np. dost ępu dostawców b ędących osobami 
trzecimi do informacji na temat rachunków p łatniczych lub dost ępu nowych dostawców 
usług płatniczych do systemów rozlicze ń i rozrachunku); 
− znacznie ró żniące się (pomiędzy państwami cz łonkowskimi) i prawdopodobnie 
nadmiernie wysokie wielostronne op łaty interchange  za płatności kartą. Opłaty te 
stanowią główny element kwot pobieranych pr zez agentów rozliczeniowych od 
akceptantów z tytu łu akceptowania p łatności kartą; 
− przeszkody uniemo żliwiające akceptantom korzystanie z transgranicznych lub 
scentralizowanych us ług rozliczania p łatności kartą; 
− luki w zakresie standaryzacji i interoperacyjno ści usług płatności przy pomocy kart 
płatniczych, przez internet i m-p łatności, które zniech ęcają akceptantów do 
inwestowania w niezb ędną infrastruktur ę, taką jak terminale p łatnicze. 
Niektóre środki przeciwdzia łające tym problemom mog ą zostać wprowadzone w drodze 
zmiany dyrektywy w sprawie us ług płatniczych39 oraz poprzez wprowadzenie ulepszonego 
modelu zarz ądzania p łatnościami detalicznymi w UE. Komisja zapowiedzia ła równie ż 
wniosek ustawodawczy w sprawie wielostronnych op łat interchange  w swoim komunikacie w 
sprawie Aktu o jednolitym rynku II40. 
 
Działania:  
(8) W 2013 r. Komisja uruchomi inicjatyw ę na rzecz innowacji w sektorze 
detalicznym, w ramach której Komisja, z pomoc ą ekspertów wysokiego szczebla 
                                                                 
38 Zielona ksi ęga „W kierunku zintegrowanego europejskiego rynku p łatności realizowanych przy 
pomocy kart p łatniczych, przez internet i za po średnictwem urz ądzeń przenośnych” (COM (2011) 941 
final z 11 stycznia 2011 r.). 
39 Dyrektywa 2007/64/WE z dnia 13 listopada 2007 r. w sprawie us ług płatniczych w ramach rynku 
wewnętrznego zmieniaj ąca dyrektywy 97/7/WE, 2002/65/WE, 2005/60/WE i 2006/48/WE i uchylaj ąca 
dyrektyw ę 97/5/WE (Dz.U. L 319 z 5.12.2007, s. 1). 
40 Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów „Akt o jednolity m rynku II – Razem na rzecz nowego wzrostu 
gospodarczego” (COM(2012) 573 final z 3 pa ździernika 2012 r.). 
 
19 
 zbada, w jaki sposób zadba ć o to, by sektor detaliczny móg ł przyczynia ć się do 
powstawania innowacyjnych produktów, us ług i technologii oraz je 
wykorzystywa ć. Na tej podstawie Komisja opracuje konkretne dzia łania 
wspierające konkurencyjno ść w sektorze detalicznym, takie jak szybsze 
wprowadzanie wyników bada ń naukowych na rynek, integracj ę tradycyjnych i 
internetowych kana łów sprzeda ży, nowe sposoby informowania konsumentów o 
produktach oraz opracowanie regulacji i norm sprzyjaj ących innowacjom itp. 
(9) Komisja zbada mo żliwości utworzenia specjalnej bazy danych zawieraj ącej 
wszystkie unijne i krajowe przepisy dotycz ące etykietowania żywności, dzięki której 
w łatwy sposób b ędzie można ustalić wymogi dotycz ące etykietowania danego 
produktu. 
(10) Komisja podejmie środki w celu zapewnienia lepszej integracji rynku p łatności 
kartowych, przez internet i m-p łatności poprzez: 
a) zmianę dyrektywy w sprawie us ług płatniczych; 
b)  ulepszenie modelu zarz ądzania detalicznymi us ługami płatniczymi; 
oraz  
c) wniosek ustawodawczy w sprawie wielostronnych op łat interchange z 
tytułu kart płatniczych. 
 3.6 Stworzenie lepszego środowiska pracy 
Płynność rynku pracy jest niezwykle wa żna, aby sektor detaliczny by ł w stanie zapewnia ć 
dostęp do miejsc pracy m łodym, niewykwalifikowanym lub sezonowym pracownikom (32 % 
wszystkich pracowników w sektorze detaliczn ym to pracownicy niewykwalifikowani lub nie 
w pełni wykwalifikowani, podczas gdy w ca łej sile roboczej odsetek takich pracowników 
wynosi średnio 27 %). Us ługi detaliczne stanowi ą często punkt startowy dla osób, które 
wkraczają na rynek pracy po raz pierwszy lub po d łuższej przerwie (odsetek pracowników 
poniżej 24. roku życia w sektorze detalicz nym wynosi 15 %, podczas gdy średnia wynosi 9 
%; 30 % zatrudnionych w sektorze  detalicznym pracuje w niepe łnym wymiarze godzin, 
natomiast średnio jest to 20 % pracowników)41. 
Biorąc pod uwag ę wielkość siły roboczej zatrudnionej w sektor ze detalicznym, sektor ten 
powinien w pe łni korzysta ć z ułatwień w zakresie mobilno ści pracowników, aby ich 
umiejętności mogły być wykorzystywane tam, gdzie s ą najbardziej przydatne. Jest to 
konieczne do zmaksymalizowania wk ładu sektora we wzrost gospodarczy UE. Proponowane 
środki przyczyni ą się do lepszego wykorzystania dost ępnych umiej ętności, zwłaszcza w 
przypadku M ŚP, ze wzgl ędu na wysoki odsetek osób samozatrudnionych w tym sektorze. 
 3.6.1 Niedopasowanie umiej ętności do zapotrzebowania na rynku pracy 
Niedopasowanie umiej ętności siły roboczej do potrzeb sektora detalicznego stanowi powa żny 
problem utrudniaj ący optymalne funkcjonowanie tego sektora. Aby usun ąć tę przeszkod ę, 
obecna i przysz ła siła robocza musi dysponowa ć odpowiednim zestawem umiej ętności, 
którego okre ślenie będzie wymaga ć przeprowadzenia dok ładnej analizy ex ante  dotyczącej 
potrzeb. Zidentyfikowanie potrzebnych umiej ętności i ujawnienie niedopasowania 
                                                                 
41 „Structural features of distributive trades and th eir impact on prices in the euro area” w Occasional 
Paper nr 128, EBC, wrzesie ń 2011 r. 
 
20 
 umiejętności mają szczególne znaczenie dla poprawy szans zatrudnienia m łodych ludzi 
wchodzących na rynek pracy, d ługotrwale bezrobotnych, pracow ników starszych, imigrantów 
i osób niepe łnosprawnych. Oprócz tego post ępujące innowacje w sektorze detalicznym i 
związany z nimi wzrost poziomu automatyzacji b ędą wymaga ć od pracowników cz ęstego 
uaktualniania posiadanych umiej ętności w celu przystosowania si ę do zmian modelu pracy i 
charakteru zada ń.  
Aby osiągnąć powyższe cele, same inwestycje publiczne nie b ędą wystarczaj ące. Konieczne 
będzie dzielenie si ę odpowiedzialno ścią za inwestycje w umiej ętności, a sektor detaliczny 
musi odgrywa ć w tym procesie wi ększą rolę, obok rz ądów, osób prywatnych i sektora 
kształcenia. Nawet w obecnej sytuacji, gdy najwi ększy nacisk k ładzie się na kontrol ę 
wydatków bud żetowych, nie powinno si ę ogranicza ć inwestycji w kszta łcenie i szkolenie. 
Powinno si ę je wręcz zwiększać, poniewa ż znaczne i inteligentne inwestycje w rozwój 
umiejętności nie tylko zagwarantuj ą najoptymalniejsze wykorzy stanie zainwestowanych 
środków, ale tak że pozwol ą lepiej wykorzystywa ć ludzki potencja ł. Jak podkre ślono w 
komunikacie „Nowe podej ście do edukacji”42, w celu zapewnienia odpow iednich kwalifikacji 
siły roboczej konieczne b ędzie zintensyfikowanie wysi łków na rzecz modernizacji systemów 
kształcenia i szkolenia. Przedsi ębiorstwa dzia łające w sektorze detalicznym powinny 
odgrywać ważną rolę w opracowywaniu nowych programów nauczania i przyuczania do 
zawodu oraz powinny ściśle współpracować z systemami edukacji w celu zidentyfikowania 
dziedzin, na których nale ży się skupić, takich jak zwi ększenie umiej ętności pracowników w 
zakresie technologii środowiskowych czy uzyskanie lepszych relacji z dostawcami. 
Wzmocnienie partnerstwa mi ędzy szko łami a przedsi ębiorstwami, w tym wprowadzenie 
dwutorowego systemu szkole ń dla uczniów zawodu, do którego przyczyni si ę europejski 
sojusz na rzecz przyuczania do zawodu43, oraz ró żnych form praktyk zawodowych i 
stypendiów, mo że być przydatne dla obu stron: przedsi ębiorstwa sektora detalicznego mog ą 
uzyskać w ten sposób dost ęp do dobrze wyszkolonych pracowników posiadaj ących 
odpowiednie umiej ętności, podczas gdy szko ły będą w stanie przyci ągnąć większą liczbę 
uczniów, poniewa ż ich program nauczania b ędzie zapewnia ł dyplom maj ący wyższą wartość 
na rynku pracy. Oprócz tego w ostatnim czasie na szczeblu UE opracowano i sprawdzono 
pewne instrumenty sektorowe, które b ędą przyczynia ć się do wzmocnienia i lepszej 
organizacji partnerstw pomi ędzy dostawcami umiej ętności a przedsi ębiorstwami. Jedno z tych 
partnerstw – sojusz na rzecz umiej ętności sektorowych44, którego utworzenie proponuje si ę w 
ramach nowego programu „Erasmus dla wszystkich”45, może szczególnie dobrze odpowiada ć 
potrzebom sektora detalicznego. Projekty rewitalizacyjne stanowi ą dobre przyk łady 
ilustrujące, w jaki sposób detali ści mogą współpracować z samorz ądami terytorialnymi w 
celu ograniczenia bezrobocia d ługotrwałego. 
Skala niedopasowania umiej ętności bardzo si ę różni, w zale żności od poszczególnych 
sektorów i obszarów UE; okres utrzymywania si ę tych niedopasowa ń jest także różny. W celu 
                                                                 
42  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów „Nowe podej ście do edukacji: Inwestowanie w umiej ętności na 
rzecz lepszych efektów spo łeczno-gospodarczych” (COM(2012) 669 final z 20 listopada 2012 r.). 
43  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regi onów „Wprowadzanie m łodzieży na rynek pracy” (COM(2012) 727 final 
z 5 grudnia 2012 r.). 
44  http://ec.europa.eu/education/news/20120425_en.htm 
45  Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-
Społecznego i Komitetu Regionów „Erasmus dla wszystkich: Program UE na rzecz kszta łcenia, 
szkolenia, m łodzieży i sportu” (COM(2011) 787 final z 23 listopada 2011 r.). 
 
21 
 zmniejszenia problemu niedoboru kwalif ikacji, który dotyka zarówno przedsi ębiorstwa, jak i 
osoby szukaj ące pracy, wszystkie zaintere sowane strony, w tym przedsi ębiorstwa i partnerzy 
społeczni z sektora detalicznego, powinny uczestniczy ć w okre śleniu jako ściowych i 
ilościowych potrzeb tego sektora dotycz ących umiej ętności pracowników w perspektywie 
krótko-, średnio- i d ługoterminowej.  
Przewiduje si ę, że ustanowienie w 2012 r. eu ropejskiej rady ds. umiej ętności sektorowych dla 
sektora handlowego (obejmuj ącego sektor detaliczny i hurtowy) odegra decyduj ącą rolę w 
zgromadzeniu informacji na temat umiej ętności sektorowych, we wspó łpracy z krajowymi 
radami ds. umiej ętności właściwych dla tego sektora. Uzyskane dzi ęki pracy tych rad ds. 
umiejętności informacje zasil ą niedawno uruchomiony serwis internetowy „unijna panorama 
umiejętności”46 i przyczyni ą się do wcześniejszego przewidywan ia luk i niedopasowa ń oraz 
zapobiegania tym problemom poprzez dostarczen ie zainteresowanym stronom wiedzy na 
temat zmian zapotrzebowania na konkretne umiej ętności i sytuacji na rynku pracy. Lepsze 
przewidywanie umo żliwi przedsi ębiorstwom w pa ństwach cz łonkowskich, jak równie ż 
osobom fizycznym, dokonywanie bardziej świadomych wyborów i inwestycji. 
 3.6.2 Gospodarka nieformalna 
Praca nierejestrowana jest istotnym pr oblem sektora detalicznego. Osoby pracuj ące w 
gospodarce nieformalnej47 są wyłączone z istniej ących systemów ubezpieczenia zdrowotnego 
i świadczeń społecznych. Sytuacja ta powoduje du że zagrożenia społeczne, a osoby pracuj ące 
w ten sposób uzyskuj ą niskie dochody i maj ą niską ochronę socjalną. Istnienie gospodarki 
nieformalnej prowadzi oprócz tego do uszczuplenia dochodów bud żetowych w zwi ązku ze 
zmniejszeniem wp ływów podatkowych i sk ładek na ubezpieczenie spo łeczne. Prowadzi to do 
zwiększenia obci ążenia podatkowego pracy rejestrowanej i wp ływa niekorzystnie na 
konkurencyjno ść państw członkowskich. 
Komisja w łączy wszystkie zainteresowane strony w dialog maj ący na celu ocen ę wpływu 
gospodarki nieformalnej na warunki pracy  i ustalenie, w jaki sposób nale ży zaplanowa ć 
podejście UE do zwalczania tego zjawiska48. 
Służby Komisji b ędą ze sobą współpracować w celu dopilnowania, aby przy wdra żaniu 
wszelkich dzia łań zwalczaj ących gospodark ę nieformaln ą wzięto pod uwag ę specyfik ę 
sektora detalicznego.  
Działanie:  
(11) Komisja wzmocni wspó łpracę z partnerami spo łecznymi w celu stworzenia 
warunków umo żliwiających dopasowanie umiej ętności do potrzeb rynku pracy w 
sektorze detalicznym, zw łaszcza poprzez identyfikacj ę i przewidywanie potrzeb w 
                                                                 
46  http://euskillspanorama.ec.europa.eu/ 
47 Dzia łalność i dochody, które s ą całkowicie lub cz ęściowo wyj ęte spod krajowych regulacji i 
opodatkowania. 
48 W szczególno ści w Programie prac Komisji na rok 2013 wspomniano ustanowienie „Europejskiej 
platformy wspó łpracy w zakresie walki z prac ą niezadeklarowan ą”. Platforma ta ma obj ąć wszystkie 
kluczowe obszary, na które wp ływ ma praca nierejestrowana, i wesprze ć skuteczniejsze zwalczanie 
pracy nierejestrowanej w drodze polepszenia wspó łpracy, dzielenia si ę najlepszymi praktykami i 
określenia wspólnych zasad. Inicjatywa ta zosta ła ogłoszona w komunikacie Komisji do Parlamentu 
Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego i Komitetu Regionów 
„W kierunku odnowy gospodarczej sprzyjaj ącej zatrudnieniu” (COM (2012)  173 final z 18 kwietnia 
2012 r., znana tak że jako „pakiet dotycz ący zatrudnienia”) . 
 
 
22 
 zakresie umiej ętności na forum europejskiej rady ds. umiej ętności sektorowych oraz 
dzięki ulepszeniu stosowanej przez detali stów polityki w zakresie szkolenia i 
przekwalifikowywania.  
 3.7 Wymiar mi ędzynarodowy 
Bariery w mi ędzynarodowym handlu detalicznym (dotycz ące ustanowienia siedziby i 
alternatywnych metod dostaw, takie jak ogr aniczenia franchisingu i e-handlu) hamuj ą w 
znacznym stopniu wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy. A ż 36 mln miejsc pracy w 
UE jest obecnie zale żnych, bezpo średnio lub po średnio, od handlu. Dost ęp do rynków pa ństw 
trzecich otwiera eur opejskim podmiotom, zw łaszcza M ŚP, ważne kanały handlowe, dzi ęki 
którym staj ą się beneficjentami rozwoju tych rynków. Dost ęp detaliczny do rynków pa ństw 
trzecich oferuje du że możliwości zintensyfikowania wzrost u gospodarki UE. Europejscy 
detaliści mogą odgrywa ć ważną rolę w pobudzaniu eksportu poprzez dostawy wytworzonych 
w UE produktów do pa ństw trzecich, toruj ąc w ten sposób M ŚP dostęp do rynków 
pozaunijnych. W zwi ązku z tym proponuje si ę ustanowienie, w ścisłym dialogu z sektorem 
detalicznym, unijnej stra tegii otwarcia handlu mi ędzynarodowego i usuni ęcia istniej ących 
barier, w szczególno ści poprzez: 
− sprawniejsze pozyskiwanie informacji na temat barier w pa ństwach trzecich, które 
utrudniają handel detaliczny, tak aby pomóc odpowiednim s łużbom Komisji w 
monitorowaniu wykonywania obowi ązujących umów o wolnym handlu oraz 
przygotowaniu przysz łych negocjacji; oraz 
− usprawnienie dzia łania punktu pomocy dla M ŚP49, jak równie ż serwisu informacyjnego 
dla eksporterów „Export Helpdesk ” i baz danych na temat dost ępu do rynków, w celu 
rozszerzenia zakresu ich dzia łalności o obsługę sektora us ług. 
 4. PODSUMOWANIE:  CIĄGŁY DIALOG  Z SEKTOREM  
DETALICZNYM 
Biorąc pod uwag ę możliwości zwiększenia wzrostu i zatrudnienia, które us ługi detaliczne 
mogą przynieść w skali ca łej gospodarki UE, istnie je potrzeba spójnej i ca łościowej strategii 
w celu usuni ęcia „wąskich garde ł”, które obecnie utrudniaj ą pełny rozwój tego sektora. 
Do osiągnięcia tego celu przyczyni ą się: umożliwienie dost ępu do bardziej konkurencyjnych i 
zrównowa żonych us ług detalicznych, umo żliwienie konsumentom dokonywania bardziej 
świadomych wyborów dotycz ących planowanych zakupów produkt ów, stworzenie bardziej 
zrównowa żonego łańcucha dostaw detalicznych, wspi eranie innowacyjnych rozwi ązań, 
szybsze wprowadzanie wyników bada ń naukowych na rynek, a tak że stworzenie lepszego 
środowiska pracy w handlu detalicznym. 
W celu osi ągnięcia jednolitego rynku de talicznego 11 konkretnych dzia łań50 określonych w 
niniejszym planie dzia łania należy wdrożyć do 2014 r. Konieczne jest wdra żanie tego planu 
działania jednocze śnie z innymi inicjatywami, w szczególno ści inicjatywami dotycz ącymi 
                                                                 
49 Prowadzony przez Komisj ę wyspecjalizowany serwis zajmuj ący się problemami i zapytaniami 
handlowców poprzez optymalizacj ę podejścia wobec M ŚP. 
50 Wszystkie dzia łania przedstawione w niniejszym dokumencie, które Komisja planuje podj ąć, są zgodne 
i spójne z obecnymi wieloletnimi ramami finansowymi (2007–2013) oraz wnioskiem dotycz ącym 
nowych wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020. 
 
23 
 pełnego wdro żenia dyrektywy us ługowej, Planem dzia łania na rzecz e-handlu oraz 
aktualnymi inicjatywami w dziedzinie p łatności. 
Komisja b ędzie monitorowa ć rozwój sytuacji i w 2015 r. przygotuje sprawozdanie na temat 
postępów w realizacji niniejszego planu dzia łania. Dzia łania monitoruj ące będą prowadzone 
na podstawie dyskusji prowadzonych obecn ie na forum instytucji UE, z pa ństwami 
członkowskimi i z przedstawicielami sektora handlu detalicznego oraz z innymi 
zainteresowanymi stronami za po średnictwem grupy ds. konkurencyjno ści w sektorze 
detalicznym.