[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 16.5.2007

SEK(2007) 619 wersja ostateczna

Zalecenie

DECYZJA RADY

uchylająca decyzję 2003/89/WE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Niemczech

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. KONTEKST

Artykuł 104 Traktatu stanowi, że państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego oraz ustanawia procedurę określania i korekty deficytu. Procedurę nadmiernego deficytu (PND) szczegółowo określono w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 „w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu”[1], które stanowi część paktu na rzecz stabilności i wzrostu. Zgodnie z postanowieniami art. 104 ust. 2 Traktatu Komisja nadzoruje poszanowanie dyscypliny budżetowej na podstawie poniższych dwóch kryteriów: a) czy planowany bądź rzeczywisty deficyt przekracza wartość odniesienia równą 3 % PKB (chyba że wskaźnik deficytu zmniejszał się znacząco oraz w sposób stały i osiągnął poziom bliski wartości odniesienia; lub przekroczenie wartości odniesienia ma charakter wyjątkowy oraz tymczasowy i stosunek ten pozostaje bliski wartości odniesienia); i b) czy dług publiczny przekracza wartość odniesienia równą 60 % PKB (chyba że wskaźnik zadłużenia zmniejsza się dostatecznie i zbliża się do wartości odniesienia w zadowalającym tempie).

Zgodnie z protokołem w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonym do Traktatu Komisja przedstawia dane służące do wprowadzenia PND. W ramach stosowania protokołu państwa członkowskie muszą przedłożyć dane na temat deficytu i długu publicznego oraz inne związane z tym zmienne dwa razy w roku, mianowicie do dnia 1 kwietnia oraz do dnia 1 października, zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 3605/93[2],[3].

W dniu 19 listopada 2002 r. Komisja wszczęła PND względem Niemiec wraz z przyjęciem sprawozdania określonego w art. 104 ust. 3, w oparciu o dane dotyczące planowanego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych ( general government ) w wysokości 3,8 % PKB oraz długu publicznego wynoszącego 60,9 % PKB w 2002 r.[4]. Opierając się na zaleceniu Komisji, Rada w dniu 21 stycznia 2003 r. zdecydowała, że w Niemczech istnieje nadmierny deficyt (art. 104. ust. 6 Traktatu)[5]. Jednocześnie, także w oparciu o zalecenie Komisji, Rada skierowała do Niemiec zalecenia zgodnie z art. 104 ust. 7 Traktatu, aby państwo to położyło kres tej sytuacji najpóźniej do 2004 r.[6].

W dniu 18 listopada 2003 r. Komisja uznała, że środki podjęte przez Niemcy były niewystarczające, i przyjęła zalecenie dla Rady, by ta podjęła odpowiednią decyzję oraz wezwała Niemcy do przyjęcia środków ukierunkowanych na korektę nadmiernego deficytu (odpowiednio na mocy art. 104 ust. 8 i art. 104 ust. 9) W ostatnim z wymienionych zaleceń Komisja zaproponowała przedłużenie terminu dokonania korekty nadmiernego deficytu do 2005 r. W dniu 25 listopada 2003 r. Rada postanowiła nie zatwierdzać zaleceń Komisji, przyjmując zamiast tego konkluzje zawierające zalecenia dla Niemiec zmierzające do korekty nadmiernego deficytu do 2005 r. oraz stwierdzając, że w związku z podjętymi przez Niemcy zobowiązaniami procedura nadmiernego deficytu (PND) zostaje zawieszona. W dniu 13 lipca 2004 r. konkluzje te zostały uchylone przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości[7].

W dniu 14 grudnia 2004 r. Komisja przyjęła komunikat do Rady, w którym stwierdza się, że wobec nadzwyczajnych okoliczności wynikających z konkluzji Rady z dnia 25 listopada 2003 r. oraz w następstwie orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 lipca 2004 r. za właściwy termin skorygowania nadmiernego deficytu należy uznać rok 2005. W tamtym okresie Komisja uważała, że Niemcy są na dobrej drodze do skorygowania swojego nadmiernego deficytu do 2005 r. oraz że tym samym nie jest konieczne podejmowanie dalszych działań w ramach PND, pomimo tego że sytuacja budżetowa w dalszym ciągu była niestabilna[8]. Rada w swoich konkluzjach z dnia 18 stycznia 2005 r. zgodziła się z wnioskami Komisji i potwierdziła, że we współpracy z Komisją wykazuje „gotowość do podjęcia odpowiednich kroków w ramach procedury nadmiernego deficytu (PND)”.

Z danych rzeczywistych dostarczonych przez Komisję (Eurostat) po dokonaniu przez Niemcy tymczasowego zgłoszenia w lutym 2006 r. wynikało, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2005 r. utrzymywał się na poziomie powyżej 3 % PKB. W dniu 14 marca 2006 r. stosownie do art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 Rada bezzwłocznie postanowiła, w oparciu o zalecenie Komisji, zgodnie z art. 104 ust 9 Traktatu wezwać Niemcy[9] do zastosowania środków zmierzających do takiego ograniczenia deficytu budżetowego, jakie zostanie uznane za niezbędne w celu zaradzenia sytuacji nadmiernego deficytu „ tak szybko jak to tylko możliwe, a najpóźniej do 2007 r.” Rada zaleciła Niemcom w szczególności „zapewnienie w latach 2006 i 2007 kumulatywnej poprawy salda dostosowywanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych o przynajmniej jeden punkt procentowy.” Rada wezwała Niemcy do przedłożenia sprawozdania przedstawiającego środki, jakie zostały podjęte w celu zastosowania się do jej decyzji do dnia 14 lipca 2006 r., a następnie regularnego przedkładania kolejnych sprawozdań z poczynionych postępów. Ponadto zaapelowała do Niemiec o „przyjęcie koniecznych środków, aby zapewnić zrównoważoną konsolidację budżetu w kontekście średnioterminowego celu, jakim jest osiągnięcie długotrwałej strukturalnej równowagi budżetowej poprzez redukcję deficytu strukturalnego o co najmniej 0,5 % PKB rocznie po przeprowadzeniu korekty nadmiernego deficytu.”

Tabela 1: Korekta zatwierdzona przez Radę w dniu 14 marca 2006 r.

% PKB, o ile nie wskazano inaczej | 2005 | 2006 | 2007 |

Saldo sektora general government | -3,3 | deficyt nieznacznie > 3 | deficyt wyraźnie < 3 |

Zmiana salda strukturalnego | Kumulatywna poprawa o co najmniej jeden punkt procentowy |

p.m.: Wzrost realnego PKB (%) | 0,9 | 1,5 | bliski 1 |

Uwaga : saldo strukturalne = saldo dostosowywane cyklicznie bez środków jednorazowych i innych środków tymczasowych

Źródło : Wezwanie Rady na mocy art. 104 ust. 9 skierowane do Niemiec, przytaczające prognozę służb Komisji z jesieni 2005 r. oraz uwzględniające późniejsze oceny (takie jak okresowa prognoza służb Komisji z dnia 21 lutego 2006 r.).

Po przedstawieniu przez Niemcy w dniu 5 lipca 2006 r. sprawozdania z realizacji programu Komisja w dniu 19 lipca 2006 r. przyjęła komunikat, w którym poinformowała Radę, że Niemcy podjęły działania zapewniające odpowiedni postęp na drodze do skorygowania nadmiernego deficytu w określonym przez Radę terminie oraz że na tym etapie nie ma konieczności podejmowania dalszych kroków w ramach procedury nadmiernego deficytu[10]. Rada na swoim posiedzeniu w dniu 10 października 2006 r. podzieliła ten pogląd.

Zgodnie z art. 104 ust. 12 Traktatu decyzję Rady o występowaniu nadmiernego deficytu należy uchylić na podstawie zalecenia Komisji, kiedy w ocenie Rady nadmierny deficyt w danym państwie członkowskim został skorygowany.

2. ROZWÓJ SYTUACJI W ZAKRESIE DEFICYTU DO ROKU 2006

Swoją decyzję o istnieniu nadmiernego deficytu w Niemczech Rada oparła na zaktualizowanym programie stabilności z grudnia 2002 r., zgodnie z którym deficyt sektora general government w 2002 r. wyniósł 3,7 % PKB. Na podstawie dokonanej oceny gospodarczej Rada doszła do wniosku, że w pod koniec lat dziewięćdziesiątych, kiedy Niemcy odnotowywały relatywnie wysoki wzrost gospodarczy, postęp w zakresie konsolidacji finansowej odbywał się na ograniczoną skalę, pozostawiając niewielki margines budżetowy na dostosowanie do cyklicznego spowolnienia. Przewidywano, że dług publiczny zwiększy się do 60,9 % PKB do 2002 r., co stanowiłoby nieznaczne przekroczenie wartości odniesienia równej 60 % PKB.

Deficyt zwiększył się z poziomu 3,7 % PKB w 2002 r. do poziomu 4,0 % w 2003 r., by w 2005 r. zmniejszyć się do 3,2 %. W tym okresie w związku z niewystarczającym marginesem budżetowym nie było możliwe zrównoważenie średniego realnego wzrostu PKB na poziomie 0,5 % rocznie. Ponadto budżet obciążyła seria cięć podatkowych, przyjętych w latach 1999/2000 i realizowanych do 2005 r. Wskaźnik określający relację dochodów do PKB zmniejszył się z 44,4 % w 2002 r. do 43,5 % w 2005 r. Środki kompensujące po stronie wydatków zostały wprowadzone dopiero z pewnym opóźnieniem. Środki, które w tym samym okresie szczególnie przyczyniły się do obniżenia wskaźnika określającego relację wydatków do PKB z poziomu 48,1 % do poziomu 46,8 %, polegały na ograniczeniach wydatków na wynagrodzenia w sektorze publicznym, czemu towarzyszyła redukcja personelu, reforma systemu opieki zdrowotnej w 2004 r., zmniejszenie dotacji i inwestycji. Wpływ na obniżenie tego wskaźnika miał także fakt, że niski wzrost wynagrodzeń w sektorze prywatnym doprowadził do niższych wydatków na emerytury. Niemcy w niewielkiej mierze zastosowały środki jednorazowe[11]. Pomimo tego że saldo dostosowywane cyklicznie zmniejszyło się z 3,5 % PKB w 2002 r. do 2,25 % w 2005 r., nominalny deficyt budżetowy pozostawał w 2005 r. na poziomie powyżej 3 % PKB (patrz tabela 2).

W oparciu o prognozy dotyczące wzrostu realnego PKB o 1,4 % w 2006 r., zaktualizowany program stabilności przedłożony w lutym 2006 r. zakładał deficyt na poziomie 3,3 % PKB w 2006 r. W zaktualizowanym programie stabilności z listopada 2006 r. Niemcy oszacowały swój deficyt na 2,1 % PKB, natomiast dane dostarczone przez Komisję (Eurostat) po informacjach przedłożonych przez Niemcy przed 1 kwietnia 2007 r. zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 3605/93 pokazują, że deficyt ten w 2006 r. faktycznie wyniósł 1,7 % PKB, tj. był znacznie poniżej wartości odniesienia [12],[13].

Około połowa tej niespodziewanej poprawy salda sektora general government ma uzasadnienie w czynnikach cyklicznych (wzrost realnego PKB wyniósł faktycznie 2,7 %). Jednak zmniejszył się również deficyt strukturalny – z poziomu 2,5 % PKB w 2005 r. do poziomu 1,5 % PKB w 2006 r. Na lepszy wynik strukturalny wpłynęła także sytuacja po stronie dochodów. Z podatków bezpośrednich, zwłaszcza powiązanych z osiągnięciem zysków, uzyskano znacząco większe dochody niż sugerowałby to rozwój sytuacji gospodarczej. W rezultacie podatki wyrażone jako procent PKB wzrosły o ponad 0,5 punktu procentowego w 2006 r. w porównaniu z 2005 r. Wyższy udział podatków w PKB nie jest zatem skutkiem podjętych niedawno środków uznaniowych w obszarze polityki podatkowej. a raczej wynika, przynajmniej częściowo, ze spłat zaległości podatkowych i przedterminowych płatności podatków bezpośrednich, i tym samym jest w pewnym stopniu skutkiem względnie niskiego udziału podatków bezpośrednich w PKB w przeszłości.

Oprócz tego w 2006 r. ściśle kontrolowano wydatki sektora general government , dzięki czemu wzrosły one zaledwie o 0,6 %, tj. nieco mniej niż zakładano. Ograniczenia wydatków w 2006 r. są rezultatem podejmowania od 2002 r. wspomnianych powyżej środków, zwłaszcza w obszarze dotacji i wynagrodzeń w sektorze publicznym, co w dalszym ciągu przynosiło efekty w 2006 r. Ponadto znaczne ożywienie gospodarcze przyczyniło się do zmniejszenia wydatków związanych z rynkiem pracy. Jako że większa część ograniczeń wydatków została uwzględniona w zakładanym w zaktualizowanym programie stabilizacji z lutego 2006 r. wskaźniku wydatków na poziomie 46 % PKB, dalsze zmniejszenie się tego wskaźnika do 45,7 % było przede wszystkim spowodowane wyższym od spodziewanego PKB.

Podsumowując, na rok przed upływem terminu wyznaczonego przez Radę deficyt nominalny spadł poniżej wartości odniesienia określonej w Traktacie. Dodatkowo Rada wezwała do kumulatywnej poprawy salda strukturalnego o co najmniej jeden punkt procentowy w latach 2006 i 2007. Już w 2006 r. saldo strukturalne poprawiło się o blisko jeden punkt procentowy.

3. PROGNOZY DOTYCZąCE DEFICYTU NA ROK 2007 I LATA PÓźNIEJSZE

Przy spodziewanym wzroście realnego PKB o 2,5 % w 2007 r. prognoza służb Komisji z wiosny 2007 r. przewiduje dalsze zmniejszanie się deficytu do poziomu 0,6 % PKB, zakładając kontynuację dotychczasowych strategii politycznych. Według prognoz władz niemieckich zamieszczonych w ich zaktualizowanym programie stabilności z listopada 2006 r. deficyt miał wynieść 1,6 % PKB. W związku z poprawiającą się sytuacja makroekonomiczną i niższym od spodziewanego deficytem w 2006 r. w zgłoszeniu z kwietnia 2007 r. prognozy dotyczące deficytu zostały skorygowane w dół do poziomu 1,2 % PKB.

Podobnie jak w poprzednim roku zgodnie z obliczeniami służb Komisji blisko połowa tej poprawy w saldzie sektora general government ma charakter strukturalny. Niektóre środki, z których większość przyjęto w pierwszych miesiącach 2006 r., przyczyniają się do konsolidacji. Podniesienie podstawowej stawki VAT z 16 % do 19 % powinien zwiększyć dochody o około 1 % PKB. Zwiększono także stawkę składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe z 19,5 % do 19,9 %, zaś przewiduje się, że ubezpieczyciele publiczni podniosą stawkę składki średnio o 0,5 % punktu procentowego. Z kolei zmniejszono stawkę składki na ubezpieczenie na wypadek bezrobocia z 6,5 % do 4,2 %, zatem ogólnie obciążenia związane ze składkami na ubezpieczenia społeczne zmniejszą się. Wydaje się, że podobnie jak w 2006 r. podatki powiązane z zyskiem będą w dalszym ciągu dynamicznie się rozwijać. Jednak pomimo pozytywnych warunków gospodarczych podstawy opodatkowania w obszarach generujących największy dochód, takich jak pensje i wynagrodzenia, rosną mniej dynamicznie niż nominalny PKB, dlatego niezależnie od wzrostu stawki VAT można się spodziewać zmniejszenia obciążeń podatkowych. Wskaźnik wydatków powinien się zmniejszyć o ponad jeden punkt procentowy i także będzie odzwierciedleniem ograniczania wzrostu wynagrodzeń w sektorze publicznym oraz mniejszych wydatków związanych z rynkiem pracy, do czego przyczyniają się podjęte środki, obejmujące np. skrócenie okresu prawa do świadczeń dla starszych świadczeniobiorców, a także korzystne tendencje na rynku pracy. Jednakże przewiduje się wzrost inwestycji publicznych w związku z lepszą sytuacją budżetową na wszystkich szczeblach administracji. Ponieważ nie będą stosowane środki jednorazowe, przewiduje się, że deficyt strukturalny zmniejszy się o 0,75 % punktu procentowego w porównaniu z poprzednim rokiem.

Przy założeniu, że kontynuowane będą obecne strategie polityczne, deficyt sektora general government powinien według przewidywań dalej się zmniejszać do poziomu 0,3 % PKB w 2008 r., chociaż prawie w całości będzie to spowodowane utrzymującymi się korzystnymi warunkami cyklicznymi. W dalszym ciągu odczuwalne efekty konsolidacji wynikające z wdrożonych już działań z nadwyżką będą skompensowane przez wpływ planowanej reformy opodatkowania przedsiębiorstw (w związku z którą rząd przedstawił projekt ustawy w marcu 2007 r.) na budżet, który jest szacowany na 0,3 % PKB w pierwszym roku.

Podsumowując, można stwierdzić, że do 2006 r. nadmierny deficyt został trwale skorygowany. Przewiduje się, że poprawa salda strukturalnego jako odsetka PKB wyniesie 0,75 punktu procentowego w 2007 r., co dałoby w latach 2006 i 2007 kumulatywną poprawę w wysokości 1,5 punktu procentowego. Zatem wydaje się, że Niemcy wypełniły wezwanie Rady do kumulatywnej poprawy salda strukturalnego o co najmniej jeden punkt procentowy w latach 2006 i 2007.

Zgodnie z prognozą służb Komisji na 2008 r., jeżeli władze niemieckie będą kontynuować bieżącą politykę, nie nastąpi dalsza poprawa salda strukturalnego, Rada natomiast w wezwaniu na mocy art. 104 ust. 9 zwróciła się do Niemiec o to, aby po dokonaniu korekty nadmiernego deficytu zapewniły one kontynuację konsolidacji budżetowej zmierzającej do realizacji celu średnioterminowego zakładającego zrównoważenie budżetu pod względem strukturalnym poprzez zmniejszanie deficytu strukturalnego o co najmniej 0,5 % PKB rocznie. W swojej opinii z dnia 27 lutego 2007 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności z listopada 2006 r.[14] Rada zauważyła, że program nie zakładał osiągnięcia celu średniookresowego w okresie trwania programu (którego zakończenie przewidziano w 2010 r.). Rada wezwała Niemcy do: „wzmocnienia w 2008 r. dostosowania strukturalnego zmierzającego do osiągnięcia celu średniookresowego, korzystając z okresu dobrej koniunktury gospodarczej, w tym poprzez wykorzystanie wszelkich nadwyżek dochodów na obniżenie deficytu, kontynuację konsolidacji fiskalnej zmierzającej do osiągnięcia w kolejnych latach celu średniookresowego, poprzez utrzymanie ścisłej kontroli nad wydatkami przy jednoczesnym zapobieganiu zagrożeniom, jakie zapowiedziana reforma podatku dochodowego od osób prawnych może wywołać w kontekście konsolidacji budżetowej.”

4. TENDENCJE I PROGNOZY DOTYCZąCE DłUGU

Poziom długu publicznego wzrósł z 60,3 % PKB w 2002 r. do 67,9 % w 2005 r., a następnie ustabilizował się w 2006 r. Szybki wzrost wskaźnika zadłużenia od momentu wszczęcia procedury nadmiernego deficytu w 2002 r. można wyjaśnić głównie niekorzystnym „efektem kuli śniegowej”. Ponieważ stopy procentowe zwiększały się szybciej niż stopa wzrostu nominalnego PKB, automatycznie wzrósł stosunek zadłużenia do PKB. Dopiero w 2006 r. dzięki wysokiemu wzrostowi PKB wzrost nadwyżki pierwotnej skompensował „efekt kuli śniegowej”. W latach 2002-2006 wzrost długu był hamowany poprzez zmniejszanie aktywów finansowych, zwłaszcza udziałów i pożyczek udzielonych przez sektor general government innym sektorom, co w rezultacie doprowadziło do negatywnej korekty przepływów kapitału.

Ponieważ spodziewany jest dalszy wzrost PKB, prognoza służb Komisji z wiosny 2007 r. przewiduje w 2007 r. spadek wskaźnika zadłużenia do poziomu 65,4 % PKB. Wraz z obniżeniem deficytu zmniejszałby się dalej wskaźnik zadłużenia do 63,6 % PKB w 2008 r. Zmniejszenie to byłoby większe niż przewidywane w zaktualizowanym programie stabilizacji z listopada 2006 r., w którym poziom wskaźnika zadłużenia prognozowano na 66,5 % dla 2008 r.

5. WNIOSKI

Deficyt sektora general government zmniejszył się z 4,0 % PKB w 2003 r. do 1,7 % w 2006 r., tj. spadł znacznie poniżej wartości odniesienia wynoszącej 3 % PKB. Środki podjęte w celu zmniejszenia deficytu mają charakter stały, przy czym pozytywny wpływ na konsolidację budżetową miała także poprawa koniunktury. Szacuje się, że saldo strukturalne (saldo dostosowane cyklicznie minus środki jednorazowe i inne środki tymczasowe) wyrażone jako procent PKB poprawiło się o blisko jeden punkt procentowy PKB w 2006 r. Według prognozy służb Komisji z wiosny 2007 r. deficyt zasadniczy ma się zmniejszyć do 0,6 % PKB w 2007 r., czemu sprzyjała będzie spodziewana poprawa salda strukturalnego o 0,75 punktu procentowego w 2007 r. Tym samym szacowana poprawa strukturalna w latach 2006 i 2007 odpowiadałaby zaleconemu przez Radę dostosowaniu finansowemu w wysokości co najmniej jednego punktu procentowego. Przy założeniu niezmienionej polityki deficyt zasadniczy w 2008 r. powinien kształtować się na poziomie 0,3 %. Wskazuje to, że deficyt zmniejszono do poziomu poniżej 3 % PKB w wiarygodny i trwały sposób.

Dług brutto sektora general government wzrósł z 60,3 % PKB w 2002 r. do 67,9 % w 2005 r., by ustabilizować się w 2006 r. Według prognozy służb Komisji z wiosny 2007 r. wskaźnik zadłużenia powinien spaść do poziomu 65,4 % PKB w 2007 r., a następnie wraz z obniżeniem deficytu do około 63,5 % PKB do 2008 r. (przy niezmienionej polityce), zbliżając się tym samym do wartości odniesienia szybciej niż prognozowano w ostatnim zaktualizowanym programie stabilizacji.

Z całościowej oceny wynika, że nadmierny deficyt w Niemczech został skorygowany. W związku z tym Komisja zaleca Radzie uchylenie decyzji o występowaniu nadmiernego deficytu w Niemczech.

Tabela 2: Rozwój sytuacji budżetowej w latach 2002-2008

Zalecenie

DECYZJA RADY

uchylająca decyzję 2003/89/WE w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Niemczech

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 104 ust. 12,

uwzględniając zalecenie Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Decyzją Rady 2003/89/WE[15], przyjętą po otrzymaniu zalecenia Komisji zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu, stwierdzono występowanie nadmiernego deficytu w Niemczech. Rada odnotowała, że deficyt sektora general government wyniósł 3,7 % PKB w 2002 r., przekraczając znacznie określoną w Traktacie wartość odniesienia wynoszącą 3 % PKB, natomiast dług brutto sektora general government przewidywano na poziomie 60,9 % PKB, tj. nieznacznie powyżej określonej w Traktacie wartości odniesienia wynoszącej 60 % PKB.

(2) W dniu 21 stycznia 2003 r. zgodnie z art. 104. ust. 7 Traktatu oraz art. 3 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu[16] (PND) Rada w oparciu o zalecenie Komisji skierowała zalecenie do Niemiec, aby państwo to położyło kres tej sytuacji najszybciej jak to tylko możliwe i najpóźniej do roku 2004. Zalecenie to zostało podane do publicznej wiadomości. Jak stwierdzono w komunikacie Komisji z dnia 14 grudnia 2004 r.[17], wobec nadzwyczajnych okoliczności wynikających z konkluzji Rady z dnia 25 listopada 2003 r. oraz w następstwie orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 13 lipca 2004 r.[18] za właściwy termin skorygowania nadmiernego deficytu należy uznać rok 2005. W dniu 18 stycznia 2005 r. Rada zgodziła się z tym poglądem.

(3) Zgodnie z Protokołem w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu załączonym do Traktatu Komisja przedstawia dane służące do wprowadzenia tej procedury. W ramach stosowania protokołu państwa członkowskie muszą przedłożyć dane na temat deficytu i długu publicznego oraz inne związane z tym zmienne dwa razy w roku, mianowicie przed dniem 1 kwietnia i przed dniem 1 października, zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 3605/93 z dnia 22 listopada 1993 r. w sprawie stosowania Protokołu w sprawie procedury dla nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską[19].

(4) Z danych rzeczywistych dostarczonych przez Komisję (Eurostat) po dokonaniu przez Niemcy tymczasowego zgłoszenia w lutym 2006 r. wynikało, że do 2005 r. nie skorygowano nadmiernego deficytu. W dniu 14 marca 2006 r. stosownie do art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 i w oparciu o zalecenie Komisji Rada bezzwłocznie postanowiła zgodnie z art. 104 ust 9 Traktatu wezwać Niemcy do zastosowania środków zmierzających do takiego ograniczenia deficytu budżetowego, jakie zostanie uznane za niezbędne w celu zaradzenia sytuacji nadmiernego deficytu tak szybko jak to tylko możliwe, a najpóźniej do 2007 r. Rada wezwała Niemcy w szczególności do zapewnienia w latach 2006 i 2007 r. kumulatywnej poprawy salda dostosowywanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych o przynajmniej jeden punkt procentowy.

(5) Zgodnie z art. 104 ust. 12 Traktatu należy uchylić decyzję Rady o występowaniu nadmiernego deficytu, kiedy w ocenie Rady nadmierny deficyt w danym państwie członkowskim zostanie skorygowany.

(6) Na podstawie danych przekazanych przez Komisję (Eurostat) zgodnie z art. 8g ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 3605/93 po przedłożeniu sprawozdania przez Niemcy przed dniem 1 kwietnia 2007 r. i w oparciu o prognozę służb Komisji z wiosny 2007 r., uzasadnione są następujące wnioski:

- Deficyt sektora general government wzrósł z poziomu 3,7 % PKB w 2002 r. do 4,0 % PKB w 2003 r., by następnie zmniejszyć się do 3,7 % PKB w 2004 r., 3,2 % PKB w 2005 r. i wreszcie 1,7 % PKB w 2006 r. Rok przed terminem wyznaczonym przez Radę osiągnięty poziom jest niższy od poziomu 3,3 % PKB zakładanego w zaktualizowanym programie stabilności z lutego 2006 r. oraz plasuje się znacznie poniżej wartości odniesienia dla deficytu wynoszącej 3 % PKB,

- w poprzednich latach sprzyjającej koniunktury gospodarczej Niemcy nie stworzyły dostatecznego marginesu budżetowego na dostosowanie do dłuższych okresów cyklicznego spowolnienia w latach 2002-2005 przy średnim wzroście realnego PKB na poziomie 0,5 % rocznie. Seria cięć podatkowych, realizowanych do 2005 r., stanowiła dalsze obciążenie dla budżetu, natomiast środki kompensujące po stronie wydatków zostały wprowadzone dopiero z pewnym opóźnieniem. Środki ukierunkowane na konsolidację budżetową obejmowały ograniczenie wynagrodzeń w sektorze publicznym, czemu towarzyszyła redukcja personelu, reforma systemu opieki zdrowotnej w 2004 r., zmniejszenie dotacji i inwestycji publicznych. Nie bez znaczenia był także fakt, że niski wzrost wynagrodzeń w sektorze prywatnym doprowadził do niższych wydatków na emerytury. Ponadto w 2006 r. z podatków bezpośrednich, zwłaszcza powiązanych z osiągnięciem zysków, uzyskano większe dochody niż sugerowałby to rozwój sytuacji gospodarczej. Saldo dostosowywane cyklicznie poprawiało się, począwszy od 2002 r., bez znaczących środków jednorazowych. W szczególności w 2006 r. szacowane saldo strukturalne (tj. saldo dostosowane cyklicznie minus środki jednorazowe i inne środki tymczasowe) wyrażone jako procent PKB poprawiło się o blisko jeden punkt procentowy PKB,

- na 2007 r. prognoza służb Komisji z wiosny 2007 r. przewiduje dalsze zmniejszanie się deficytu do poziomu 0,6 % PKB, do czego przyczyniać się będzie stały wysoki wzrost PKB oraz w szczególności wzrost stawki VAT z 16 % do 19 %, począwszy od stycznia 2007 r. (nie przewiduje się żadnych środków jednorazowych). W swoim zgłoszeniu z wiosny 2007 r. władze Niemiec szacują deficyt w 2007 r. na 1,2 % PKB. Ponadto służby Komisji przewidują poprawę salda strukturalnego wyrażonego jako procent PKB na poziomie 0,75 punktu procentowego w 2007 r. Zatem wydaje się, że Niemcy doprowadziły do zalecanej kumulatywnej poprawy salda strukturalnego o co najmniej jeden punkt procentowy w latach 2006 i 2007. Na rok 2008 prognoza wiosenna przewiduje, przy niezmienionej polityce, dalsze zmniejszenie deficytu do 0,3 % PKB. Sugeruje to, że deficyt zmniejszono do poziomu poniżej 3 % PKB w wiarygodny i trwały sposób. Przy niezmienionej polityce deficyt strukturalny w 2008 r. powinien zmniejszyć się jedynie w nieznacznym stopniu. Należy to postrzegać w kontekście konieczności dokonania postępów w realizacji celu średnioterminowego dla pozycji budżetowej, jakim w przypadku Niemiec jest zrównoważenie budżetu w kategoriach strukturalnych,

- Wskaźnik zadłużenia wzrósł początkowo z 60,3 % PKB w 2002 r. do 67,9 % PKB w 2005 r., następnie ustabilizował się w 2006 r., zaś przewiduje się, że spadnie do poziomu 65,4 % PKB w 2007 r. oraz do poziomu około 63,5 % do roku 2008 (przy niezmienionej polityce) według prognozy służb Komisji z wiosny 2007 r., zbliżając się tym samym do wartości odniesienia szybciej niż prognozowano w ostatnim zaktualizowanym programie stabilizacji.

(7) W ocenie Rady Niemcy skorygowały nadmierny deficyt, należy zatem uchylić decyzję 2003/89/WE.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Z całościowej oceny wynika, że nadmierny deficyt w Niemczech został skorygowany.

Artykuł 2

Decyzja 2003/89/WE niniejszym traci moc.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja skierowana jest do Republiki Federalnej Niemiec.

Sporządzono w [], dnia []

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 6. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1056/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 5).

[2] Dz.U. L 332 z 31.12.1993, str. 7. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 2103/2005 (Dz.U. L 337 z 22.12.2005, str. 1).

[3] Najnowsze zgłoszenie dokonane przez Niemcy znajduje się na następującej stronie internetowej:

http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=2373,58110711&_dad=portal&_schema=portal.

[4] SEK(2002) 1245.

[5] Dz.U. L 34 z 11.2.2003, str. 16.

[6] Wszystkie dokumenty związane z procedurą nadmiernego deficytu w przypadku Niemiec można znaleźć na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/edp/edpde_en.htm.

[7] Sprawa C-27/04, Komisja przeciwko Radzie [2004] Zb.Orz. I-6649 (Dz.U. C 228 z 11.9.2004, str. 16.).

[8] Komunikat Komisji do Rady: Sytuacja Niemiec i Francji wobec ich zobowiązań w ramach procedury nadmiernego deficytu w następstwie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości , 14 grudnia 2004 r., KOM (2004) 813.

[9] Dz.U. L 126 z 13.5.2006, str. 20.

[10] SEK(2006) 990.

[11] W 2004 r. wprowadzono amnestię podatkową, która jednak nie przyniosła dużego dochodu. W latach 2004 i 2005 banki krajów związkowych (niem. Landesbanken ) otrzymały nakazy zwrotu dotacji w związku z decyzjami Komisji.

[12] Eurostat News Release nr 55 z 23 kwietnia 2007 r.

[13] Dochody i wydatki sektora general government są zazwyczaj korygowane przez 4 lata, zanim zostaną uznane za ostateczne. Uwzględniając doświadczenia z przeszłości, można uznać, że statystyki dotyczące niemieckiego deficytu sektora general government są bardzo wiarygodne. Stąd można się spodziewać, że wszelkie przyszłe korekty wskaźnika deficytu (w górę lub w dół) będą bardzo małe.

[14] Dz.U. C 70 z 27.3.2007, str. 5.

[15] Dz.U. L 34 z 11.2.2003, str. 16.

[16] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 6. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1056/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 5).

[17] Komunikat Komisji do Rady: Sytuacja Niemiec i Francji wobec ich zobowiązań w ramach procedury nadmiernego deficytu w następstwie orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości , 14 grudnia 2004 r., KOM (2004) 813.

[18] Sprawa C-27/04, Komisja przeciwko Radzie [2004] Zb.Orz. I-6649 (Dz.U. C 228 z 11.9.2004, str. 16.).

[19] Dz.U. L 332 z 31.12.1993, str. 7. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 2103/2005 (Dz.U. L 337 z 22.12.2005, str. 1).