[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 28.6.2010

KOM(2010)333 wersja ostateczna

2010/0187 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Wspólnego Komitetu utworzonego umową z dnia 21 czerwca 1999 r. zawartą między Wspólnotą Europejską jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób, w odniesieniu do zastąpienia załącznika II dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

W dniu 1 czerwca 2002 r. weszła w życie umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób. Załącznik II do umowy przewiduje koordynację systemów zabezpieczenia społecznego.

Na mocy art. 18 umowy Wspólny Komitet UE–Szwajcaria ds. Swobodnego Przepływu Osób może przyjmować zmiany do załącznika II do umowy. Artykuł 2 decyzji Rady i – w odniesieniu do umowy w sprawie współpracy naukowej i technologicznej – Komisji z dnia 4 kwietnia 2002 r. w sprawie zawarcia siedmiu umów z Konfederacją Szwajcarską (2002/309/WE, Euratom) stanowi, że Rada na wniosek Komisji określa stanowisko, które ma zostać przyjęte przez Wspólnotę w odniesieniu do decyzji Wspólnego Komitetu.

W celu zapewnienia spójnego i właściwego stosowania prawodawstwa UE oraz uniknięcia trudności administracyjnych i ewentualnie prawnych załącznik II do umowy powinien odnosić się do wszystkich istotnych przepisów UE oraz decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego. W związku z tym należy dokonać aktualizacji załącznika II do umowy, w szczególności w celu włączenia unowocześnionego systemu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, którego stosowanie w UE rozpocznie się w dniu 1 maja 2010 r., tj. rozporządzenia nr 883/2004 zmienionego rozporządzeniem nr 988/2009, rozporządzenia wykonawczego nr 987/2009 do rozporządzenia nr 883/2004 oraz decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej. W rozporządzeniach nr 883/2004, nr 988/2009 i nr 987/2009 stwierdza się, że mają one znaczenie dla Szwajcarii.

Rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009 zastąpiły rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72. W celu zachowania przejrzystości i zrozumiałości należy ujednolicić załącznik II przez umieszczenie w nim odniesień wyłącznie do nowych rozporządzeń. Rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 pozostają jednak wymienione w umowie ze względu na przypadki, w których artykuły rozporządzeń (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009 zawierają odniesienia do rozporządzeń (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 oraz ze względu na przypadki, które wystąpiły w przeszłości.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW

Zaktualizowana wersja załącznika II zawarta w załączonym wniosku jest wynikiem rozmów technicznych, w których uczestniczyli eksperci ds. zabezpieczenia społecznego, w szczególności ze szwajcarskiego urzędu zabezpieczenia społecznego oraz z Unii Europejskiej. Wynik został przedstawiony do wiadomości uczestników 318. posiedzenia Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego w dniu 16 grudnia 2009 r., podczas którego delegacje z zadowoleniem przyjęły ten wniosek. Aktualizacja załącznika II do umowy przyczyni się do uproszczenia i unowocześnienia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego między Szwajcarią i państwami członkowskimi UE przez wprowadzenie w szczególności nowego rozporządzenia nr 883/2004 zmienionego rozporządzeniem nr 988/2009 i rozporządzenia nr 987/2009. Będzie to miało pozytywny wpływ w porównaniu z obowiązującymi przepisami oraz przyczyni się do usprawnienia procedur administracyjnych dla wszystkich użytkowników rozporządzeń, w tym krajowych organów ds. zabezpieczenia społecznego, pracodawców (w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw) oraz indywidualnych obywateli.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Niniejsze uzasadnienie jest zgodne ze strukturą załącznika II do umowy między UE a Szwajcarią, tj. rozpoczyna się od sekcji A dotyczącej aktów, które Szwajcaria ma stosować pod warunkiem wprowadzenia zmian do załącznika, po której następuje sekcja B dotycząca aktów, które Szwajcaria należycie uwzględnia (decyzje Komisji Administracyjnej), sekcja C dotycząca aktów, które Szwajcaria przyjmuje do wiadomości (zalecenia Komisji Administracyjnej), oraz protokół do załącznika II zawierający środki przejściowe w odniesieniu do obywateli państw członkowskich, które przystąpiły do UE w 2004 r. i 2007 r.

SEKCJA A: AKTY STANOWIĄCE PRZEDMIOT ODNIESIENIA

W odniesieniu do rozporządzenia nr 883/2004 powody dodania wpisów dotyczących Szwajcarii do załączników są następujące:

- Jeżeli chodzi o załącznik I część I do rozporządzenia nr 883/2004 („Zaliczki z tytułu świadczeń alimentacyjnych”), Szwajcaria korzysta z możliwości wyłączenia zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych z zakresu stosowania rozporządzenia nr 883/2004 przez wprowadzenie specjalnego wpisu.

- Jeżeli chodzi o załącznik I część II do rozporządzenia nr 883/2004 („Specjalne zasiłki porodowe i adopcyjne”) nie wprowadzono żadnych zmian do treści, a wpis ten odpowiada obecnemu wpisowi w załączniku II części II do rozporządzenia 1408/71).

- Jeżeli chodzi o załącznik II do rozporządzenia nr 883/2004 („Postanowienia konwencji, które pozostają w mocy […]”):

wpisy, które odpowiadają załącznikowi III część A i część B do rozporządzenia nr 1408/71 i które dotyczą wypłacania świadczeń pieniężnych na rzecz osób mających miejsce zamieszkania w państwie trzecim, nie figurują już w tym załączniku. Obywatele UE mający miejsce zamieszkania w państwie trzecim mogą powoływać się na art. 4 rozporządzenia nr 883/2004, ponieważ zasada równego traktowania nie odnosi się już do „miejsca zamieszkania w UE” (co odpowiada art. 3 ust. 1 zmienionemu rozporządzeniem nr 647/2005).

Na mocy art. 4 rozporządzenia nr 883/2004 (zasada równego traktowania) Szwajcaria będzie musiała zapewnić przesyłanie rent i emerytur, ponieważ w jej przepisach krajowych gwarantuje się wypłacanie szwajcarskich rent i emerytur obywatelom Szwajcarii na całym świecie.

Poprawi się sytuacja w odniesieniu do praw obywateli UE, którzy obecnie nie są objęci zakresem umowy dwustronnej – obywateli Estonii, Litwy, Łotwy, Malty, Polski, Rumunii, Słowacji i Węgier – ponieważ Szwajcaria będzie zobowiązana do przesyłania rent i emerytur obywatelom wszystkich państw członkowskich UE w państwach trzecich, tak jak czyni to w odniesieniu do obywateli szwajcarskich.

Jeżeli chodzi o wpis dotyczący punktu Niemcy-Szwajcaria , obowiązują dwie konwencje wymienione już w aktualnym załączniku III do rozporządzenia nr 1408/71:

Konwencja wymieniona w lit. a) umożliwia niepracującym mieszkańcom Büsingen, którzy nie są w inny sposób ubezpieczeni w Niemczech, przystąpienie do szwajcarskiego systemu ubezpieczenia zdrowotnego (ppkt (i)) oraz ułatwia dostęp do niemieckiego systemu ubezpieczenia zdrowotnego pracownikom wracającym do Niemiec (ppkt (ii)).

Konwencja wymieniona w lit. b) dotyczy ubezpieczenia od utraty pracy oraz umożliwia pracownikom przygranicznym z Büsingen otrzymanie, pod pewnymi warunkami, świadczeń dla bezrobotnych na takich samych zasadach, jak gdyby mieszkali w Szwajcarii. Artykuł 8 ust. 5 tej konwencji stanowi, że Niemcy (gmina Büsingen) przeznaczają kwotę równoważną kwocie wkładu wnoszonego przez kanton na mocy przepisów szwajcarskich na pokrycie kosztów faktycznego udziału w środkach na rzecz promowania zatrudnienia na rzecz pracowników objętych tym postanowieniem. Jeżeli chodzi o wpis dotyczący punktu Hiszpania-Szwajcaria , odpowiada on obecnemu wpisowi w załączniku III do rozporządzenia nr 1408/71. Wpis ten dotyczy hiszpańskiej umowy „Convenio especial”, na mocy której zagraniczni pracownicy wracający do Hiszpanii mogą przystąpić do hiszpańskiego systemu ubezpieczenia zdrowotnego, w związku czym nie są już zobowiązani jako emeryci do posiadania ubezpieczenia w ramach szwajcarskiego systemu ubezpieczenia zdrowotnego.

Wpis dotyczący punktu Włochy-Szwajcaria odnosi się do sumowania okresów spełnionych w państwach trzecich oraz umożliwia uwzględnienie okresów ubezpieczenia obywateli Szwajcarii i Włoch w państwach trzecich w celu spełnienia warunków uzyskania prawa do włoskich rent i emerytur (postanowienie jednostronne). Wpis ten jest konieczny, ponieważ Szwajcaria nie może stosować zalecenia P1 dotyczącego wyroku w sprawie Gottardo, ponieważ opiera się on bezpośrednio na TFUE (dawniej Traktat WE).

- Jeżeli chodzi o załącznik III do rozporządzenia nr 883/2004 („Ograniczenie praw do świadczeń rzeczowych dla członków rodziny pracownika przygranicznego”), nie zawiera on żadnego wpisu dotyczącego Szwajcarii.

- Jeżeli chodzi o załącznik IV do rozporządzenia nr 883/2004 („Więcej praw dla emerytów lub rencistów powracających do właściwego państwa członkowskiego”), Szwajcarię dodaje się do zawartego w nim wykazu.

- Jeżeli chodzi o załączniki V, VI i VII do rozporządzenia nr 883/2004 , nie zawierają one żadnego wpisu dotyczącego Szwajcarii.

- Jeżeli chodzi o załącznik VIII część 1 do rozporządzenia nr 883/2004 („Przypadki, w których odstępuje się od wyliczenia proporcjonalnego zgodnie z art. 52 ust. 4”), Szwajcaria została wymieniona w odniesieniu do jej systemu wspominanego już w załączniku IV sekcja C do rozporządzenia nr 1408/71, tj. obliczanie rent i emerytur na podstawie przepisów prawa szwajcarskiego zgodnie z art. 52 ust. 1 lit. a) zapewnia świadczenie co najmniej równe świadczeniom proporcjonalnym obliczonym zgodnie z art. 52 ust. 1 lit. b).

- Jeżeli chodzi o załącznik VIII część 2 do rozporządzenia nr 883/2004 („Przypadki, w których stosuje się art. 52 ust. 5”), wymienione zostały szwajcarskie emerytury, renty rodzinne i renty inwalidzkie przewidziane w planach ustawowych świadczeń pracowniczych. System ten jest obecnie wymieniony w załączniku IV sekcja C do rozporządzenia nr 1408/71. System ten jest wymieniony w części 2 załącznika VIII do rozporządzenia nr 883/2004, ponieważ objęte nim renty i emerytury oblicza się niezależnie od nagromadzonych i skapitalizowanych indywidualnych oszczędności, tj. przy obliczaniu okresy nie mają znaczenia.

- Jeżeli chodzi o załącznik IX część II do rozporządzenia nr 883/2004 („Świadczenia, o których mowa w art. 54 ust. 2 lit. b) rozporządzenia, a których kwota określana jest poprzez odniesienie do zaliczonego okresu uznawanego za spełniony między dniem, w którym nastąpiła realizacja ryzyka a terminem późniejszym”), istnieje wpis dotyczący szwajcarskich rent rodzinnych i rent inwalidzkich przewidzianych w planach ustawowych świadczeń pracowniczych. Wpis ten odpowiada obecnemu wpisowi w załączniku IV sekcja D część 2 do rozporządzenia nr 1408/71.

- Jeżeli chodzi o załącznik X do rozporządzenia nr 883/2004 („Specjalne nieskładkowe świadczenia pieniężne”), wpisy nr 1, 2 i 3 odpowiadają wpisom w aktualnym załączniku IIa. Biorąc jednak pod uwagę fakt, że wpisy te zostały dodane przed wprowadzeniem bardziej surowych kryteriów zawartych w załączniku IIa do rozporządzenia nr 1408/71 rozporządzeniem nr 647/2005 (odpowiadających kryteriom zawartym w załączniku X do rozporządzenia nr 883/2004), zachowanie tych wpisów w załączniku X wymaga jednak, aby spełniały one wymogi określone w załączniku X. W związku z powyższym, wspomniane wpisy można uzasadnić w następujący sposób:

Jeżeli chodzi o wpis nr 1 dotyczący świadczeń uzupełniających (ustawa federalna o świadczeniach uzupełniających z dnia 19 marca 1965 r.) oraz podobnych świadczeń przewidzianych w przepisach kantonalnych:

W odniesieniu do rozporządzenia nr 883/2004 członkowie delegacji szwajcarskiej zwrócili się o zachowanie świadczeń uzupełniających wymienionych w aktualnym załączniku IIa do rozporządzenia nr 1408/71 w wykazie specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych, przedstawiając następujące uzasadnienie:

1. Opis świadczenia

Jeżeli chodzi o świadczenia federalne, świadczenia te przyznaje się, jeżeli emerytura, renta inwalidzka lub renta rodzinna nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb. Aby świadczenia zostały przyznane, muszą zostać spełnione poniższe warunki. Wnioskodawca musi:

- uzyskiwać dochody niższe od minimalnych dochodów ustalonych na pokrycie podstawowych potrzeb (czynsz, ubezpieczenie zdrowotne, żywność);

- być uprawniony do emerytury, renty inwalidzkiej lub renty rodzinnej;

- posiadać domicyl i miejsce zamieszkania w Szwajcarii.

Kwota świadczenia równa się różnicy między ustaloną kwotą dochodów minimalnych a kwotą rzeczywistych dochodów danej osoby (renty i emerytury, dochody partnera, aktywa). Świadczenia są finansowane wyłącznie z ogólnych podatków Konfederacji i kantonów.

Obecnie obowiązujące kwoty dochodów minimalnych:

- osoba żyjąca samotnie: 18 720 CHF rocznie;

- małżeństwo: 28 080 CHF rocznie.

Jeżeli chodzi o świadczenia kantonalne, kantony mogą przyznawać podobne dodatkowe świadczenia uzupełniające do emerytur, rent inwalidzkich i rodzinnych, które stanowią dodatek do świadczeń uzupełniających przyznawanych na szczeblu federalnym.

Obecnie osiem kantonów posiada taki równoległy system świadczeń uzupełniających do emerytur, rent inwalidzkich lub rent rodzinnych. Z zasady dana osoba, aby mieć prawo do świadczeń na szczeblu kantonu, musi otrzymywać federalne świadczenia uzupełniające.

2. Zakwalifikowanie świadczenia jako specjalnego świadczenia nieskładkowego

Świadczenia uzupełniające przyznawane na szczeblu federalnym i kantonalnym spełniają wszystkie kryteria konieczne, aby można je było uznać za specjalne świadczenia nieskładkowe zgodnie z art. 70 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, biorąc pod uwagę całość odnośnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego specjalnych świadczeń nieskładkowych:

a) są to świadczenia specjalne (mieszane): z jednej strony posiadają cechy świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, ponieważ zainteresowane osoby mają do nich prawo wyraźnie określone w przepisach. Świadczenia te przyznaje się w celu uzupełnienia rent i emerytur, aby zapewnić dochód na poziomie minimum egzystencji, w związku z czym są one powiązane z podstawowymi rentami i emeryturami oraz ryzykiem związanym ze starością lub inwalidztwem. Z drugiej strony posiadają cechy świadczeń z zakresu pomocy społecznej, ponieważ są przyznawane wyłącznie rencistom i emerytom, których całkowite dochody nie osiągają minimalnego poziomu ustanowionego w przepisach. Są one ściśle związane z sytuacją społeczno-gospodarczą w Szwajcarii, ponieważ odpowiadają minimalnym podstawowym potrzebom w tym kraju. Nie zależą one od okresów pracy lub opłacania składek;

b) są to świadczenia nieskładkowe , tj. finansowane wyłącznie z podatków i nie zależą od żadnych składek.

Jeżeli chodzi o wpis nr 2 dotyczący rent z tytułu ubóstwa przyznawanych w ramach ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa (art. 28 ppkt 1a ustawy federalnej o ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa z dnia 19 czerwca 1959 r., ze zmianami z dnia 7 października 1994 r.), członkowie delegacji szwajcarskiej zwrócili się o jego zachowanie w wykazie aktualnego załącznika IIa do rozporządzenia nr 1408/7 z następujących powodów:

1. Opis świadczenia

Renta z tytułu ubóstwa została zniesiona z dniem 1 stycznia 2004 r. Zastąpiono ją świadczeniami uzupełniającymi, ale nadal jest przyznawana w niektórych przypadkach na mocy przepisów przejściowych (obecnie na rzecz około 500 beneficjentów), w związku z czym musi być wymieniona w załączniku X do rozporządzenia nr 883/04.

Renta z tytułu ubóstwa stanowi kwotę uzupełniającą przyznawaną osobom posiadającym prawo do jednej czwartej kwoty renty inwalidzkiej (stopień inwalidztwa od 40 % do 49 %), znajdującym się w trudnej sytuacji osobistej, w której nie mogą uzyskać dochodu na poziomie minimum egzystencji („przypadki ubóstwa”). Dodatek z tytułu ubóstwa odpowiada jednej czwartej kwoty renty. W związku z tym beneficjent otrzymuje równowartość połowy kwoty renty. Rentę z tytułu ubóstwa wypłaca się tylko w Szwajcarii.

Aby świadczenia zostały przyznane, muszą zostać spełnione poniższe warunki. Wnioskodawca musi:

- być uprawniony do renty inwalidzkiej;

- wykazać brak wystarczających środków utrzymania;

- posiadać domicyl lub miejsce zamieszkania w Szwajcarii.

2. Zakwalifikowanie świadczenia jako specjalnego świadczenia nieskładkowego

Renta inwalidzka w przypadku ubóstwa spełnia wszystkie kryteria konieczne, aby można ją było uznać za specjalne świadczenie nieskładkowe zgodnie z art. 70 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, biorąc pod uwagę całość odnośnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego specjalnych świadczeń nieskładkowych (z odniesieniem do wyroku Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-160/02, Skalka:

a) jest to świadczenie specjalne (mieszane) : z jednej strony posiada cechy świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, ponieważ zainteresowane osoby mają do niego prawo wyraźnie określone w przepisach. Jego celem jest uzupełnienie zwykłych rent, aby zapewnić minimalny dochód w wysokości niezbędnej do pokrycia kosztów utrzymania. Świadczenie jest powiązane z podstawowymi rentami inwalidzkimi oraz ryzykiem inwalidztwa. Z drugiej strony posiada cechy świadczeń z zakresu pomocy społecznej, ponieważ jest przyznawane wyłącznie rencistom znajdującym się w trudnej sytuacji finansowej. Jest ściśle związane z sytuacją społeczno-gospodarczą w Szwajcarii, ponieważ jego kwotę wyznacza się na podstawie kwoty zwykłej renty. Świadczenie to nie zależy od okresów pracy lub opłacania składek;

b) świadczenie ma charakter nieskładkowy , ponieważ jest finansowane z podatków i nie zależy od opłacanych składek.

Jeżeli chodzi o wpis nr 3 dotyczący mieszanych świadczeń nieskładkowych z tytułu bezrobocia przewidzianych w przepisach kantonalnych, przedstawiono następujące powody:

1. Opis świadczenia

Zasiłki tego rodzaju wprowadziło osiem kantonów: Bazylea-Miasto, Genewa, Jura, Neuchâtel, Szafuza, Tessyn, Uri, Zug. Świadczenia te przyznaje się osobom szukającym pracy, które nie posiadają już prawa do federalnych świadczeń dla bezrobotnych, aby pomóc im w reintegracji zawodowej, uniknąć konieczności korzystania przez nie z pomocy społecznej oraz zapobiec ich wykluczeniu społecznemu.

Aby uzyskać prawo do powyższego świadczenia wnioskodawcy muszą spełnić następujące warunki:

- uzyskiwać dochody na poziomie poniżej minimalnych dochodów ustalonych przez kanton;

- nie mieć dalszych praw do otrzymywania federalnych świadczeń dla bezrobotnych;

- poszukiwać pracy oraz zachowywać gotowość do podjęcia pracy;

- posiadać domicyl i miejsce zamieszkania w Szwajcarii.

Istnieją następujące rodzaje świadczeń: diety i rekompensaty różnych środków reintegracyjnych (szkoleń itp.).

Świadczenia te są finansowane wyłącznie z podatków.

2. Zakwalifikowanie świadczenia jako specjalnego świadczenia nieskładkowego

Wsparcie na szczeblu kantonu dla osób szukających pracy spełnia wszystkie kryteria konieczne, aby można je było uznać za specjalne świadczenia nieskładkowe zgodnie z art. 70 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, biorąc pod uwagę całość odnośnego orzecznictwa Trybunału Unii Europejskiej dotyczącego specjalnych świadczeń nieskładkowych:

a) są to świadczenia specjalne (mieszane) : z jednej strony posiadają cechy świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, ponieważ zainteresowane osoby mają do nich prawo wyraźnie określone w przepisach. Świadczenia te przyznaje się w celu uzupełnienia federalnych świadczeń dla bezrobotnych, aby zapewnić dochody minimalne, i są one wyraźnie powiązane z ryzykiem bezrobocia. Z drugiej strony posiadają cechy świadczeń z zakresu pomocy społecznej, ponieważ są przyznawane wyłącznie osobom szukającym pracy, których całkowite dochody nie osiągają minimalnego poziomu ustanowionego w przepisach. Świadczenia te są ściśle związane z sytuacją społeczno-gospodarczą w Szwajcarii, ponieważ opierają się na wysokości minimalnych dochodów w kantonie zamieszkania i są związane z lokalnym rynkiem pracy. Nie zależą one od okresów opłacania składek;

b) są to świadczenia nieskładkowe , tj. finansowane wyłącznie z podatków i nie zależą od żadnych składek.

Jeżeli chodzi o wpis nr 4 dotyczący nieskładkowych nadzwyczajnych rent inwalidzkich dla młodych osób niepełnosprawnych (art. 39 ustawy federalnej o ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa z dnia 19 czerwca 1959 r.), Szwajcaria przedstawiła następujące uzasadnienie.

W odniesieniu do rozporządzenia nr 883/2004, które będzie miało zastosowanie także do osób niepracujących, członkowie delegacji szwajcarskiej zwrócili się o włączenie nadzwyczajnych rent dla niepracujących osób niepełnosprawnych do wykazu specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych z następującym uzasadnieniem:

1. Opis świadczenia

Aby być uprawnionym do zwykłej szwajcarskiej renty inwalidzkiej, osoby ubezpieczone muszą mieć opłacone składki za co najmniej trzy lata w okresie niezdolności do pracy (inwalidztwa). Osoby niepełnosprawne od urodzenia lub dzieciństwa nie mogą spełnić tego warunku, ponieważ są niezdolne do pracy przed osiągnięciem wieku, od którego pobierane są składki.

Osoby te są uprawnione do specjalnego świadczenia odpowiadającego kwocie minimalnej zwykłej renty inwalidzkiej. Świadczenie przyznaje się osobom w wieku powyżej 18 lat, dopóki mieszkają w Szwajcarii.

Ponieważ świadczenia tego nie oblicza się w oparciu o składki, nazywa się je „nadzwyczajną rentą inwalidzką”.

2. Zakwalifikowanie świadczenia jako specjalnego świadczenia nieskładkowego

Nadzwyczajna renta inwalidzka spełnia wszystkie kryteria konieczne, aby można ją było uznać za specjalne świadczenie o charakterze nieskładkowym zgodnie z art. 4 ust. 2a rozporządzenia 1408/71, przy uwzględnieniu całego odnośnego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dotyczącego specjalnych nieskładkowych świadczeń pieniężnych:

a) jest to świadczenie łączone (mieszane) : z jednej strony posiada cechy świadczeń z zakresu zabezpieczenia społecznego, ponieważ zainteresowane osoby mają do niego prawo wyraźnie określone w przepisach i obejmuje ono ryzyko inwalidztwa. Z drugiej strony posiada ono cechy pomocy społecznej, ponieważ nie zależy od okresów pracy lub okresów składkowych, a jego celem jest poprawienie sytuacji grupy w niekorzystnej sytuacji społecznej (młodych osób niepełnosprawnych) poprzez zapewnienie jej dochodu na poziomie minimum egzystencji;

b) jest to specjalne świadczenie : jest to świadczenie zastępcze skierowane do osób, które nie spełniają warunków ubezpieczenia w celu uzyskania zwykłej renty inwalidzkiej. Jest ono ściśle związane z sytuacją społeczno-gospodarczą w Szwajcarii, ponieważ odpowiada ono minimalnej rencie w Szwajcarii;

c) jest to świadczenie nieskładkowe : nie jest finansowane ze składek; rząd Szwajcarii ponosi wszystkie koszty tego świadczenia.

W sprawie C-154/05 Kersbergen-Lap i Dams-Schipper Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich uznał niderlandzkie świadczenie Wajong za specjalne świadczenie nieskładkowe. Trybunał potwierdził ten wyrok w sprawie C-287/05 Hendrix. Podobnie jak szwajcarska nadzwyczajna renta inwalidzka, niderlandzkie Wajong przewiduje wypłatę świadczenia młodym osobom o długotrwałej niezdolności do pracy, które nie spełniają warunków uzyskania zwykłej renty inwalidzkiej.

Aby nie tworzyć mniej korzystnej sytuacji w porównaniu do obecnego stanu rzeczy, wpis proponowany przez Szwajcarię ogranicza się do osób, które przed okresem niezdolności do pracy nie podlegały przepisom szwajcarskiego ustawodawstwa na podstawie pracy jako pracownik najemny (np. jako praktykant) lub jako osoba prowadząca działalność na własny rachunek.

- Jeżeli chodzi o załącznik XI do rozporządzenia nr 883/2004 („Przepisy szczególne dotyczące stosowania ustawodawstw państw członkowskich”):

- w odniesieniu do wpisów nr 1 i 2 Szwajcaria uzasadnia swoje propozycje w następujący sposób:

Szwajcaria proponuje zachować dwa wpisy w załączniku VI do rozporządzenia 1408/71 dotyczące przyjęcia do szwajcarskiego dobrowolnego ubezpieczenia emerytalno-rentowego (pkt 1) i kontynuowanego ubezpieczenia nieobowiązkowego (pkt 2) dla osób mieszkających poza terytorialnym zakresem obowiązywania umowy między Unią Europejską a Szwajcarią w sprawie swobodnego przepływu osób. Wpisy te dodaje się do załącznika XI do rozporządzenia 883/2004. Uzasadnienie tych wpisów jest następujące:

W odniesieniu do wpisu nr 1 ( ubezpieczenie dobrowolne ):

Obywatele Szwajcarii i państw członkowskich UE mogą ubiegać się, na zasadach nieobowiązkowych, o członkostwo w szwajcarskich systemach ubezpieczenia emerytalnego, rodzinnego i na wypadek inwalidztwa.

Ponieważ dobrowolne ubezpieczenie jest częściowo finansowane z dochodów szwajcarskiego budżetu państwa, tylko osoby posiadające ścisłe więzi ze Szwajcarią mogą być członkami tego systemu ubezpieczeń. W związku z tym zanim będą mogły ubiegać się o członkostwo muszą być ubezpieczone w ramach szwajcarskiego ubezpieczenia emerytalnego, rodzinnego i na wypadek inwalidztwa przez okres pięciu lat. Wymóg ten stosuje się również do obywateli szwajcarskich i europejskich mających miejsce zamieszkania poza terytorialnym zakresem obowiązywania umowy w sprawie swobodnego przepływu osób.

Jeżeli chodzi o wpis nr 2 ( ubezpieczenie kontynuowanie w przypadku pracy dla szwajcarskiego pracodawcy za granicą ):

Osoby pracujące dla szwajcarskiego pracodawcy za granicą mogą kontynuować opłacanie składek ubezpieczeniowych w ramach systemów ubezpieczenia emerytalnego, rodzinnego i na wypadek inwalidztwa. Pracodawca, który opłaca połowę składek, musi jednak wyrazić zgodę na takie rozwiązanie. Ponieważ ubezpieczenie kontynuowane jest częściowo finansowane z dochodów szwajcarskiego budżetu państwa, tylko osoby posiadające ścisłe więzi ze Szwajcarią mogą być członkami tego systemu ubezpieczeń. W związku z tym zanim będą mogły ubiegać się o członkostwo muszą przez okres pięciu lat być ubezpieczone w ramach szwajcarskiego ubezpieczenia emerytalnego, rodzinnego i na wypadek inwalidztwa. Wymóg ten stosuje się również do obywateli szwajcarskich i europejskich mających miejsce zamieszkania poza terytorialnym zakresem obowiązywania umowy w sprawie swobodnego przepływu osób.

Jeżeli chodzi o wpis nr 3 , odpowiada on istniejącemu wpisowi nr 3 w załączniku VI do rozporządzenia nr 1408/71. To fakultatywne prawo daje więcej praw pracownikom migrującym i członkom ich rodzin. O prawo to wnosiło wielu pracowników migrujących, ponieważ mogą uniknąć płacenia wyższych składek na ubezpieczenie zdrowotne w Szwajcarii w porównaniu ze składkami, jakie płaciliby w swoim państwie członkowskim.

Jeżeli chodzi o wpis nr 4 , Szwajcaria proponuje zachować ten wpis, który odpowiada pkt 3a załącznika VI do rozporządzenia nr 1408/71, który dotyczy wypadków niezwiązanych z pracą. Wpis dodaje się w załączniku XI do rozporządzenia nr 883/2004.

Osoby pracujące w Szwajcarii, a mieszkające w Austrii, Niemczech, Francji lub Włoszech, mają możliwość wyboru ubezpieczenia zdrowotnego w swoim państwie zamieszkania zamiast w Szwajcarii (możliwość rezygnacji, pkt 3 lit. b) załącznika VI (Szwajcaria) do rozporządzenia nr 1408/71).

W takich przypadkach w razie wypadków niezwiązanych z pracą może zaistnieć równoczesna odpowiedzialność pomiędzy szwajcarską instytucją ubezpieczenia z tytułu wypadku a instytucją ubezpieczenia zdrowotnego państwa zamieszkania. Wypadki poza pracą są bowiem traktowane jako wypadki przy pracy i choroby zawodowe zgodnie z ustawodawstwem szwajcarskim, natomiast zgodnie z ustawodawstwem zainteresowanego państwa członkowskiego UE są one traktowane jako rzeczowe świadczenia chorobowe.

Niezbędne jest jasne postanowienie dotyczące podziału kosztów.

Jeżeli chodzi o wpis nr 5 , odpowiada on istniejącemu wpisowi nr 3b w załączniku VI do rozporządzenia nr 1408/71. Dotyczy on sytuacji, w której osoba pracująca w Szwajcarii i mieszkająca w państwie członkowskim, wybrała ubezpieczenie w kraju zamieszkania. W takiej sytuacji wpis ten gwarantuje, że art. 19 rozporządzenia nr 883/2004 ma zastosowanie, przez co zainteresowana osoba otrzymuje niezbędną z medycznego punktu widzenia opiekę w trakcie pobytu w Szwajcarii (tj. państwie, które nie jest państwem właściwym pod względem finansowym).

Poprawiono sformułowanie wpisu, aby zapewnić, że zostaną nim objęci również członkowie rodziny.

Wpisy nr 4 i 6 w załączniku VI do rozporządzenia 1408/71 nie są już konieczne, ponieważ sytuacje te są objęte art. 18 i art. 27 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004.

Jeżeli chodzi o wpis nr 6 , odpowiada on obecnemu wpisowi nr 5 w załączniku VI do rozporządzenia nr 1408/71. Stanowi on, zgodnie z art. 62 ust. 1 nowego rozporządzenia wykonawczego nr 987/2009, że właściwa instytucja zwróci instytucji, która udzieliła świadczenia w Szwajcarii rzeczywistą kwotę wykazaną w księgach rachunkowych tej instytucji. Zasada ta ma zastosowanie również do świadczeń udzielanych w Szwajcarii osobom, które wybrały ubezpieczenie w kraju zamieszkania zgodnie z wpisem nr 3 lit. a) załącznika XI.

Jeżeli chodzi o wpis nr 7 , odpowiada on obecnemu wpisowi nr 7 w załączniku VI do rozporządzenia nr 1408/71 i Szwajcaria proponuje zachować pkt 7 załącznika VI do rozporządzenia nr 1408/71 dotyczący pieniężnych świadczeń chorobowych.

W Szwajcarii ubezpieczenie w zakresie pieniężnych świadczeń chorobowych jest nieobowiązkowe. Każdy osoba ubezpieczona w Szwajcarii w zakresie rzeczowych świadczeń chorobowych, jest uprawniona do przystąpienia do tego dodatkowego systemu ubezpieczeń.

Osoby ubezpieczone mogą zmienić swojego ubezpieczyciela w dowolnym momencie. W takim przypadku nowy ubezpieczyciel ma prawo do wyłączenia płatności związanych z ryzykiem i chorobami, które istniały już przed objęciem osoby ubezpieczeniem.

Jeżeli jednak dana osoba miała obowiązek zmiany ubezpieczyciela, ponieważ podjęła ona nową pracę lub przeprowadziła się w miejsce, gdzie poprzedni ubezpieczyciel nie prowadzi działalności, osoba ta musi zostać przyjęta przez nowego ubezpieczyciela bez żadnych dalszych ograniczeń. W takich przypadkach poprzedni ubezpieczyciel musi wystawić zaświadczenie wskazujące, że zmiana ubezpieczyciela nie była dobrowolna. Nowy ubezpieczyciel jest związany takim dokumentem, który zachowuje ważność przez okres trzech miesięcy. Dopóki poprzedni ubezpieczyciel nie wyda zaświadczenia osobie ubezpieczonej, pozostaje on odpowiedzialny za wszelkie świadczenia pieniężne niepokrywane przez nowego ubezpieczyciela.

Jeżeli dana osoba była poprzednio ubezpieczona przez instytucję w państwie członkowskim UE, nie może ona otrzymać zaświadczenia potwierdzającego, że warunki przystąpienia bez ograniczeń są spełnione. W celu ochrony takich osób uwzględnia się poprzednie okresy ubezpieczenia zdrowotnego w innym państwie członkowskim, a wyłączenie z zakresu ubezpieczenia istniejących wcześniej chorób lub istniejącego wcześniej ryzyka nie ma zastosowania. Tak jak w Szwajcarii, zmiana instytucji musi nastąpić w ciągu trzech miesięcy.

Punkt 8 załącznika VI do rozporządzenia nr 1408/71 nie zostaje utrzymany w załączniku XI do rozporządzenia nr 883/2004. W Szwajcarii objęcie ubezpieczeniem na wypadek inwalidztwa jest uzależnione od posiadania miejsca zamieszkania lub wykonywania działalności zarobkowej w Szwajcarii. Osoby mieszkające poza Szwajcarią (np. pracownicy przygraniczni), którzy zrezygnowali z działalności zarobkowej ze względu na chorobę lub wypadek, przestają być ubezpieczone i nie mogą płacić składek. Jeżeli takie osoby pracowały w Szwajcarii krócej niż rok, nie są one uprawnione do renty inwalidzkiej, ponieważ nie spełniają warunku minimalnego okresu składkowego. Do końca 2007 r. minimalny okres składkowy wynosił tylko rok. Aby umożliwić pracownikom przygranicznym osiągnięcie minimalnego okresu składkowego, punkt 8 załącznika VI zobowiązuje ich do wnoszenia składek do szwajcarskiego systemu ubezpieczenia emerytalno-rentowego przez okres jednego roku od utraty zdolności do pracy, o ile nie podlegają oni ustawodawstwu innego państwa członkowskiego na podstawie nowej działalności.

Dnia 1 stycznia 2008 r. minimalny okres składkowy szwajcarskiej renty inwalidzkiej został podniesiony do trzech lat. Obecnie ten wpis jest zbędny. Utrzymanie ubezpieczenia danej osoby i zmuszanie jej do płacenia składek nie jest dłużej uzasadnione, ponieważ ten dodatkowy rok w wielu przypadkach nie miałby wpływu na prawo do ubezpieczenia i jest niezgodny z zasadami dotyczącymi właściwości wynikającymi z załącznika II do rozporządzenia nr 883/2004.

Jeżeli chodzi o wpis nr 8 , odpowiada on wpisowi nr 9 w załączniku VI do rozporządzenia nr 1408/71, a uzasadnienie dla tego wpisu jest następujące: zgodnie ze szwajcarskim ustawodawstwem dotyczącym ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa środki rehabilitacyjne są przyznawane tylko dopóty, dopóki dana osoba jest ubezpieczona. Objęcie ubezpieczeniem jest uzależnione od posiadania miejsca zamieszkania lub od wykonywania działalności zarobkowej w Szwajcarii. Osoby mieszkające poza Szwajcarią (np. pracownicy przygraniczni), którzy zrezygnowali z działalności zarobkowej ze względu na chorobę lub wypadek, przestają być ubezpieczone. Wpis w załączniku XI gwarantuje, że te osoby mogą nadal korzystać ze środków rehabilitacyjnych, pomimo że Szwajcaria przestała być państwem właściwym. Dotyczy to głównie środków w postaci szkoleń zawodowych, których celem jest ponowna integracja zawodowa danych osób. Kontynuacja ubezpieczenia przez okres trwania środków może również w stosownych przypadkach pozwolić zainteresowanej osobie na osiągnięcie minimalnego okresu ubezpieczenia dla renty inwalidzkiej.

Istniejący wpis został zmieniony, ponieważ sytuacje, do których ten wpis ma zastosowanie, muszą być dokładniej zdefiniowane. Będzie on dotyczył tylko okresu następującego bezpośrednio po zakończeniu zatrudnienia w Szwajcarii, w związku z czym dodano sformułowanie „do wypłaty renty inwalidzkiej”, tak więc emeryci nie będą uprawnieni do tych świadczeń.

W odniesieniu do stosowania rozporządzenia nr 987/2009 wpisy w załącznikach dotyczące Szwajcarii uzasadniono w następujący sposób:

- Jeżeli chodzi o załącznik 1 do rozporządzenia nr 987/2009 („...postanowienia wykonawcze do umów dwustronnych...”) wymieniono umowy dwustronne z Francją i Włochami ustanawiające specjalne procedury w zakresie zwrotu świadczeń z tytułu opieki zdrowotnej;

- Jeżeli chodzi o załączniki 3 i 5 do rozporządzenia nr 987/2009 nie ma wpisów dotyczących Szwajcarii.

SEKCJA B: AKTY PRAWNE NALEŻYCIE UWZGLĘDNIANE PRZEZ UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY

Niniejsza sekcja zawiera nowy zestaw decyzji podjętych przez Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego.

SEKCJA C: AKTY PRAWNE, KTÓRE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY BIORĄ POD UWAGĘ

Niniejsza sekcja zawiera nowy zestaw zaleceń przyjętych przez Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego.

PROTOKÓŁ

Jeżeli chodzi o protokół do załącznika II, odnosi się on do 3 zagadnień:

Po pierwsze, jeżeli chodzi o ubezpieczenie od utraty pracy dotyczące pracowników posiadających szwajcarskie zezwolenie na pobyt na okres krótszy niż jeden rok, punkt ten został zaktualizowany w odniesieniu do obywateli UE-8 i UE-2, do których nadal stosuje się obecny system refundacji. System refundacji stosuje się do obywateli UE-8 do dnia 30 kwietnia 2011 r. (zobacz obecny pkt 4 protokołu do załącznika II do umowy między UE a Szwajcarią) i do obywateli UE-2 do dnia 31 maja 2016 r. (zobacz pkt 5 załącznika II do protokołu do umowy między UE a Szwajcarią dotyczącego udziału Bułgarii i Rumunii).

Po drugie, jeżeli chodzi o szwajcarskie zasiłki pielęgnacyjne (ustawa federalna z dnia 19 czerwca 1959 r. o ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa (LAI) i ustawa federalna z dnia 20 grudnia 1946 r. o emeryturach i rentach rodzinnych (LAVS), zmieniona w dniu 8 października 1999 r.), świadczenia te nie mogą znaleźć się w załączniku X do rozporządzenia nr 883/2004, ponieważ nie spełniają bardziej surowych warunków określonych od czasu wejścia w życie rozporządzenia nr 647/2005. Biorąc jednak pod uwagę, że kilka lat przed wejściem w życie rozporządzenia nr 647/2005 uzgodniono umieszczenie tego świadczenia w załączniku IIa do rozporządzenia nr 1408/71, biorąc pod uwagę, że Szwajcaria domaga się utrzymania istniejącego stanu rzeczy w odniesieniu do tego świadczenia poprzez odniesienie do statycznego charakteru umowy, a także biorąc pod uwagę, że Szwajcaria zasadniczo akceptuje bardziej surowe wymogi dotyczące załącznika X do rozporządzenia nr 883/2004, nieprzesyłanie tego świadczenia jest przedmiotem oddzielnego punktu w protokole do niniejszej umowy.

Po trzecie, jeżeli chodzi o wpis dotyczący świadczeń w ramach planów świadczeń pracowniczych w zakresie emerytur, rent rodzinnych i rent inwalidzkich, ta przejściowa regulacja wygasła w dniu 31 maja 2007 r., po pięciu latach od chwili wejścia w życie umowy. Możliwe jest jednak, że istnieją starsze przypadki objęte tą regulacją (osoby, które opuściły Szwajcarię przed dniem 31 maja 2007 r., ale jeszcze nie ubiegały się o świadczenie) i z tego względu pozostawia się ten wpis.

W tym kontekście art. 3 ust. 1 został dostosowany („obywatele niektórych państw członkowskich”), ponieważ ustalenia przejściowe dotyczące ubezpieczenia od utraty pracy dla osób posiadających szwajcarskie zezwolenie na pobyt na okres krótszy niż jeden rok mają zastosowanie tylko do obywateli państw członkowskich UE-8 i UE-2; zob. protokoły dotyczące rozszerzenia: protokół z dnia 26 października 2004 r. do umowy (Dz.U. L 89 z 28.3.2006, s. 30) i protokół z dnia 27 maja 2008 r. (Dz.U. L 124 z 20.5.2009, s. 53).

Art. 3 ust. 1 został również dostosowany w celu dopełnienia tej kwestii poprzez wprowadzenie odniesienia do protokołu do punktów już wymienionych w tym protokole w odniesieniu do szwajcarskich zasiłków pielęgnacyjnych i do świadczeń w ramach planów świadczeń pracowniczych.

4. WPŁYW NA BUDŻET

Wniosek nie ma wpływu finansowego na budżet UE.

5. ELEMENTY FAKULTATYWNE

Przeprowadzono już konsultacje z państwami członkowskimi za pośrednictwem Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego.

2010/0187 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Wspólnego Komitetu utworzonego umową z dnia 21 czerwca 1999 r. zawartą między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób, w odniesieniu do zastąpienia załącznika II dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając decyzję 2002/309/WE Rady i – w odniesieniu do umowy w sprawie współpracy naukowej i technologicznej – Komisji z dnia 4 kwietnia 2002 r. w sprawie zawarcia siedmiu umów z Konfederacją Szwajcarską[1], w szczególności jej art. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Umowa między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób (zwana dalej „umową”) weszła w życie w dniu 1 czerwca 2002 r.

2. Artykuł 18 umowy stanowi, że Wspólny Komitet może, w drodze decyzji, przyjmować zmiany do umowy, w tym do załącznika II do umowy dotyczącego koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

3. W celu zachowania spójnego i właściwego stosowania prawodawstwa UE oraz uniknięcia trudności administracyjnych i ewentualnie problemów prawnych należy zmienić załącznik II do umowy, tak aby zawierał on prawodawstwo UE, do którego umowa w dotychczasowym brzmieniu się nie odnosi.

4. Dla zachowania przejrzystości i zrozumiałości należy skodyfikować załącznik II i załączony do niego protokół,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Wspólnego Komitetu ustanowionego na mocy art. 14 umowy z dnia 21 czerwca 1999 r. zawartej między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób jest oparte na zamieszczonym w załączniku A do niniejszej decyzji projekcie decyzji Wspólnego Komitetu zastępującej załącznik II dotyczący koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Artykuł 2

Deklarację zamieszczoną w załączniku B do niniejszej decyzji zatwierdza się i składa w imieniu Unii Europejskiej w ramach Wspólnego Komitetu podczas przyjmowania przez Komitet decyzji, o której mowa w art. 1.

Artykuł 3

Decyzja Wspólnego Komitetu i deklaracja, o której mowa w art. 2, zostają opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK A

Projekt

DECYZJA NR …/2010 WSPÓLNEGO KOMITETU UE-SZWAJCARIA DS. SWOBODNEGO PRZEPŁYWU OSÓB

z dnia […] 2010 r.

zastępująca załącznik II dotyczący koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

WSPÓLNY KOMITET,

uwzględniając umowę z dnia 21 czerwca 1999 r. między Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a Konfederacją Szwajcarską, z drugiej strony, w sprawie swobodnego przepływu osób (zwaną dalej „umową”), w szczególności jej art. 18,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Umowa została podpisana w dniu 21 czerwca 1999 r. i weszła w życie w dniu 1 czerwca 2002 r.

(2) Załącznik II do umowy dotyczący koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego został ostatnio zmieniony decyzją nr 1/2006 z dnia 6 lipca 2006 r. i powinien obecnie zostać zaktualizowany w celu uwzględnienia nowych aktów prawnych Unii Europejskiej, które weszły w życie od tego czasu, w szczególności rozporządzenia (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i środków przyjętych w celu wdrożenia tego rozporządzenia.

(3) Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 zastąpiło rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71.

(4) Dla zachowania przejrzystości i zrozumiałości należy skodyfikować załącznik II i załączony do niego protokół, aby stworzyć prawnie wiążącą wersję.

(5) Załącznik II należy dostosowywać do zmian w odpowiednim prawodawstwie Unii Europejskiej,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Załącznik II do umowy dotyczący koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zastępuje się tekstem zawartym w załączniku do niniejszej decyzji.

Artykuł 2

Niniejszą decyzję sporządzono w językach: angielskim, bułgarskim, czeskim, duńskim, estońskim, fińskim, francuskim, greckim, hiszpańskim, litewskim, łotewskim, maltańskim, niderlandzkim, niemieckim, polskim, portugalskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, węgierskim oraz włoskim, przy czym teksty w każdym z tych języków są na równi autentyczne.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wchodzi w życie następnego dnia po jej przyjęciu.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] 20... r.

W imieniu Wspólnego Komitetu

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

„Załącznik II

Koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego

Artykuł 1

(1) Umawiające się strony zgadzają się, w odniesieniu do koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, na stosowanie między sobą aktów Unii Europejskiej, do których odnosi się i które zmienia sekcja A niniejszego załącznika, lub równoważne im zasady.

(2) Określenie „państwo członkowskie (państwa członkowskie)” zawarte w aktach, o których mowa w sekcji A niniejszego załącznika, oprócz państw objętych odpowiednimi aktami Unii Europejskiej obejmuje również Szwajcarię.

Artykuł 2

(1) Do celów stosowania postanowień niniejszego załącznika umawiające się strony należycie uwzględniają akty Unii Europejskiej, o których mowa w sekcji B niniejszego załącznika.

(2) Do celów stosowania postanowień niniejszego załącznika umawiające się strony biorą pod uwagę akty Unii Europejskiej, o których mowa w sekcji C niniejszego załącznika.

Artykuł 3

(1) Przepisy szczególne dotyczące ustaleń przejściowych w odniesieniu do ubezpieczenia od utraty pracy dla obywateli niektórych państw członkowskich UE posiadających zezwolenie na pobyt w Szwajcarii ważne przez okres krótszy niż jeden rok, dotyczące szwajcarskich zasiłków pielęgnacyjnych oraz świadczeń w ramach planów świadczeń pracowniczych w zakresie emerytur, rent rodzinnych i rent inwalidzkich określono w protokole do niniejszego załącznika.

(2) Protokół stanowi integralną część niniejszego załącznika.

SEKCJA A: AKTY STANOWIĄCE PRZEDMIOT ODNIESIENIA

1. Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego[2] (Dz.U. L 166 z 30.4.2004) zmienione rozporządzeniem (WE) nr 988/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz określającym treść załączników[3].

Do celów niniejszej umowy rozporządzenie (WE) nr 883/2004 dostosowuje się w następujący sposób:

a) w sekcji I załącznika I dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Szwajcaria

Przepisy kantonalne dotyczące zaliczek z tytułu świadczeń alimentacyjnych na podstawie art. 131 ust. 2 i art. 293 ust. 2 federalnego Kodeksu cywilnego.”;

b) w sekcji II załącznika I dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Szwajcaria

Zasiłki z tytułu urodzenia się dziecka i zasiłki z tytułu adopcji zgodnie z obowiązującymi przepisami kantonalnymi na podstawie art. 3 ust. 2 federalnej ustawy o dodatkach rodzinnych.”;

c) w załączniku II dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Niemcy–Szwajcaria

a) Konwencja o zabezpieczeniu społecznym z dnia 25 lutego 1964 r. zmieniona konwencjami uzupełniającymi nr 1 z dnia 9 września 1975 r. i nr 2 z dnia 2 marca 1989 r.:

i) ust. 9b pkt 1 nr 1-4 protokołu końcowego (mające zastosowanie ustawodawstwo i uprawnienia do rzeczowych świadczeń chorobowych dla mieszkańców niemieckiej eksklawy Büsingen);

ii) ust. 9e pkt 1 lit. b) zdanie pierwsze, drugie i czwarte protokołu końcowego (dostęp do dobrowolnego ubezpieczenia zdrowotnego w Niemczech poprzez zmianę miejsca zamieszkania w Niemczech);

b) Konwencja o ubezpieczeniu od utraty pracy z dnia 20 października 1982 r. zmieniona protokołem dodatkowym z dnia 22 grudnia 1992 r.:

i) art. 8 ust. 5, Niemcy (gmina Büsingen) przeznaczają kwotę równoważną kwocie wkładu wypłacanego przez kanton na mocy przepisów prawa szwajcarskiego na pokrycie kosztów udziału pracowników objętych tym postanowieniem w środkach na rzecz promowania zatrudnienia .

Hiszpania-Szwajcaria

Punkt 17 do protokołu końcowego konwencji o zabezpieczeniu społecznym z dnia 13 października 1969 r. zmienionej konwencją uzupełniającą z dnia 11 czerwca 1982 r.; na mocy tego przepisu osoby ubezpieczone w ramach systemu hiszpańskiego są zwolnione z wymogu przystąpienia do szwajcarskiego systemu ubezpieczeń zdrowotnych.

Włochy–Szwajcaria

Artykuł 9 ust. 1 konwencji o zabezpieczeniu społecznym z dnia 14 grudnia 1962 r. zmienionej konwencją uzupełniającą nr 1 z dnia 18 grudnia 1963 r., umową uzupełniającą z dnia 4 lipca 1969 r., protokołem dodatkowym z dnia 25 lutego 1974 r. oraz umową uzupełniającą nr 2 z dnia 2 kwietnia 1980 r.”;

d) w załączniku IV dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Szwajcaria ” ;

e) w części 1 załącznika VIII dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Szwajcaria

Wszelkie wnioski o emerytury, renty rodzinne i renty inwalidzkie w ramach systemu podstawowego (ustawa federalna o emeryturach i rentach rodzinnych oraz ustawa federalna o ubezpieczeniach na wypadek inwalidztwa) oraz emerytury ustawowe w ramach planów ustawowych świadczeń pracowniczych (ustawa federalna o planach świadczeń pracowniczych w ramach ubezpieczeń emerytalnych, rodzinnych i na wypadek inwalidztwa).”;

f) w części 2 załącznika VIII dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Szwajcaria

Emerytury, renty rodzinne i renty inwalidzkie w ramach ustawowych planów świadczeń pracowniczych (ustawa federalna o planach świadczeń pracowniczych w ramach ubezpieczeń emerytalnych, rodzinnych i na wypadek inwalidztwa).”;

g) w części II załącznika IX dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Szwajcaria

Renty rodzinne i renty inwalidzkie w ramach ustawowych planów świadczeń pracowniczych (ustawa federalna o planach świadczeń pracowniczych w ramach ubezpieczeń emerytalnych, rodzinnych i na wypadek inwalidztwa).”;

h) w załączniku X dodaje się tekst w brzmieniu:

„1. Świadczenia uzupełniające (ustawa federalna o świadczeniach uzupełniających z dnia 19 marca 1965 r.) oraz podobne świadczenia przewidziane w przepisach kantonalnych.

2. Renty z tytułu ubóstwa przyznawane w ramach ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa (art. 28 ust. 1a ustawy federalnej o ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa z dnia 19 czerwca 1959 r., zmienionej w dniu 7 października 1994 r.).

3. Nieskładkowe świadczenia o charakterze mieszanym na wypadek bezrobocia przewidziane w przepisach kantonalnych.

4. Nieskładkowe nadzwyczajne renty inwalidzkie dla osób niepełnosprawnych (art. 39 ustawy federalnej o ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa z dnia 19 czerwca 1959 r.), które przed okresem niezdolności do pracy nie podlegały przepisom szwajcarskiego ustawodawstwa na podstawie pracy jako pracownik najemny lub jako osoba prowadząca działalność na własny rachunek.”;

i) w załączniku XI dodaje się tekst w brzmieniu:

„ Szwajcaria

1. Artykuł 2 ustawy federalnej o ubezpieczeniu emerytalnym i rentach rodzinnych oraz art. 1 ustawy federalnej o ubezpieczeniu na wypadek inwalidztwa, które regulują dobrowolne ubezpieczenie w tych kategoriach ubezpieczeń dla obywateli Szwajcarii zamieszkałych w państwach nieobjętych niniejszą umową, mają zastosowanie do osób mieszkających poza terytorium Szwajcarii, które są obywatelami innych państw, do których niniejsza umowa ma zastosowanie, oraz do uchodźców i bezpaństwowców przebywających na terytorium tych państw, w przypadku gdy osoby te przystępują do systemu ubezpieczenia dobrowolnego nie później niż w ciągu jednego roku od dnia, w którym wygasa ich ubezpieczenie emerytalne, rodzinne i na wypadek inwalidztwa po co najmniej pięcioletnim nieprzerwanym okresie ubezpieczenia.

2. W przypadku wygaśnięcia ubezpieczenia emerytalnego, rodzinnego i na wypadek inwalidztwa danej osoby po co najmniej pięcioletnim nieprzerwanym okresie ubezpieczenia, osobie takiej nadal przysługuje ubezpieczenie za zgodą pracodawcy, jeżeli pracuje ona w państwie, do którego niniejsza umowa nie ma zastosowania, na rzecz pracodawcy posiadającego siedzibę w Szwajcarii oraz jeżeli złoży ona stosowny wniosek w terminie sześciu miesięcy od dnia wygaśnięcia ubezpieczenia.

3. Ubezpieczenie obowiązkowe w ramach szwajcarskiego ubezpieczenia zdrowotnego i ewentualne wyłączenia

a) przepisy prawa szwajcarskiego regulujące obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne mają zastosowanie do następujących osób, które nie mają miejsca zamieszkania w Szwajcarii:

(i) osoby podlegające przepisom prawa szwajcarskiego na mocy tytułu II rozporządzenia;

(ii) osoby, w odniesieniu do których Szwajcaria ponosi koszty świadczeń, zgodnie z art. 24, 25, 26 rozporządzenia;

(iii) osoby otrzymujące świadczenia w ramach szwajcarskiego ubezpieczenia od utraty pracy;

(iv) członkowie rodziny osób, o których mowa w ppkt (i) oraz (iii), lub osoby będącej pracownikiem najemnym lub prowadzącej działalność na własny rachunek zamieszkałej w Szwajcarii, która jest ubezpieczona w ramach szwajcarskiego systemu ubezpieczenia zdrowotnego, chyba że tacy członkowie rodziny mają miejsce zamieszkania w jednym z następujących państw: Danii, Hiszpanii, Węgrzech, Portugalii, Szwecji lub Zjednoczonym Królestwie;

(v) członkowie rodziny osób, o których mowa w ppkt (ii), lub emeryta mającego miejsce zamieszkania w Szwajcarii, który jest ubezpieczony w ramach szwajcarskiego systemu ubezpieczenia zdrowotnego, chyba że tacy członkowie rodziny mają miejsce zamieszkania w jednym z następujących państw: Danii, Portugalii, Szwecji lub Zjednoczonym Królestwie.

Za członków rodziny uznaje się te osoby, które zgodnie z prawodawstwem państwa zamieszkania są określone jako członkowie rodziny;

b) Osoby, o których mowa w pkt a) mogą na swój wniosek zostać wyłączone z ubezpieczenia obowiązkowego, jeżeli i dopóki mają miejsce zamieszkania w jednym z następujących państw: Niemczech, Francji, Włoszech, Austrii, oraz, w przypadku osób, o których mowa w pkt a) ppkt (iv) i (v) w Finlandii, a także, w przypadku osób, o których mowa w pkt a) ppkt (ii) w Portugalii, i mogą udowodnić, że kwalifikują się do ubezpieczenia na wypadek choroby.

Taki wniosek

aa) musi zostać złożony w terminie trzech miesięcy od dnia, w którym skuteczny staje się obowiązek ubezpieczenia w Szwajcarii; w uzasadnionych przypadkach, jeżeli wniosek zostanie złożony po tym terminie, wyłączenie staje się skuteczne z dniem rozpoczęcia zobowiązań ubezpieczeniowych;

bb) musi dotyczyć wszystkich członków rodziny mających miejsce zamieszkania w tym samym państwie.

4. Jeżeli osoba podlegająca przepisom prawa szwajcarskiego na mocy tytułu II rozporządzenia podlega do celów ubezpieczenia zdrowotnego, w wyniku zastosowania postanowień ust. 3 lit. b), przepisom prawa innego państwa objętego niniejszą umową, koszty takich świadczeń rzeczowych w związku z wypadkami niezwiązanymi z pracą są ponoszone w równej mierze przez ubezpieczyciela szwajcarskiego zapewniającego ubezpieczenie od wypadków przy pracy i niezwiązanych z pracą oraz od chorób zawodowych oraz przez właściwą instytucję ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli osoba taka jest uprawniona do otrzymania świadczeń rzeczowych od obydwu instytucji. Ubezpieczyciel szwajcarski udzielający ubezpieczenia od wypadków przy pracy i niezwiązanych z pracą oraz od chorób zawodowych pokrywa całość kosztów w przypadku wypadków przy pracy, wypadków w drodze do pracy i chorób zawodowych, nawet jeżeli dana osoba jest uprawniona do otrzymania świadczeń od instytucji ubezpieczenia zdrowotnego w kraju zamieszkania.

5. Osoby, które pracują, ale nie mają miejsca zamieszkania w Szwajcarii i które są objęte ustawowym ubezpieczeniem w swoim państwie zamieszkania zgodnie z ust 3 lit. b) oraz członkowie ich rodziny podlegają podczas pobytu w Szwajcarii przepisom art. 19 rozporządzenia.

6. Do celów stosowania art. 18, 19, 20, 27 rozporządzenia w Szwajcarii właściwy ubezpieczyciel pokrywa wszystkie zafakturowane koszty.

7. Ukończone okresy otrzymywania zasiłku dziennego w ramach systemu ubezpieczeń innego państwa, do którego niniejsza umowa ma zastosowanie, są brane pod uwagę w celu zmniejszenia lub podniesienia ewentualnej rezerwy w zakresie ubezpieczenia z tytułu zasiłku dziennego w przypadku macierzyństwa lub choroby, jeżeli dana osoba ubezpieczy się u ubezpieczyciela szwajcarskiego w terminie trzech miesięcy od wygaśnięcia ubezpieczenia w innym kraju.

8. Osoba, która wykonywała pracę zarobkową lub prowadziła zarobkową działalność na własny rachunek w Szwajcarii i która zaspokajała swoje potrzeby życiowe, a następnie musiała zaprzestać działalności z powodu wypadku lub choroby i nie podlega już ustawodawstwu szwajcarskiemu w zakresie ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa, jest uznawana za objętą tego rodzaju ubezpieczeniem do celów zakwalifikowania jej do środków rehabilitacyjnych do momentu wypłaty renty inwalidzkiej i przez cały okres korzystania z takich środków, pod warunkiem że nie podjęła ona nowej działalności poza terytorium Szwajcarii.”.

2. Rozporządzenie (WE) nr 987/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego[4]

Do celów niniejszej umowy rozporządzenie (WE) nr 987/2009 dostosowuje się w następujący sposób:

a) w załączniku 1 dodaje się tekst w brzmieniu:

„Umowa między Szwajcarią a Francją z dnia 26 października 2004 r. ustanawiająca specjalne procedury w zakresie zwrotu kosztów świadczeń z tytułu opieki zdrowotnej.

Umowa między Szwajcarią a Włochami z dnia 17 listopada 2005 r. ustanawiająca specjalne procedury w zakresie zwrotu kosztów świadczeń z tytułu opieki zdrowotnej.”.

3. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. dotyczące stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób pracujących na własny rachunek oraz członków ich rodzin, przemieszczających się we Wspólnocie, ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 592/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 czerwca 2008 r.[5] oraz w przypadku odniesień zawartych w rozporządzeniach (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009, a także w odniesieniu do przypadków, które wystąpiły w przeszłości.

4. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin, przemieszczających się we Wspólnocie, ostatnio zmienione rozporządzeniem Komisji (WE) nr 120/2009 z dnia 9 lutego 2009 r.[6] oraz przypadku odniesień zawartych w rozporządzeniach (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009, a także w odniesieniu do przypadków, które wystąpiły w przeszłości.

5. 398 L 49 Dyrektywa Rady 98/49/WE z dnia 29 czerwca 1998 r.[7] w sprawie ochrony uprawnień do dodatkowych świadczeń emerytalnych lub rentowych pracowników i osób prowadzących działalność na własny rachunek przemieszczających się we Wspólnocie.

SEKCJA B: AKTY PRAWNE NALEŻYCIE UWZGLĘDNIANE PRZEZ UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY

1. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr A1 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie ustanowienia procedury dialogu i koncyliacji w zakresie ważności dokumentów, określenia ustawodawstwa właściwego oraz udzielania świadczeń na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004[8].

2. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr A2 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotycząca wykładni art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w sprawie ustawodawstwa mającego zastosowanie do pracowników delegowanych i osób wykonujących pracę na własny rachunek, tymczasowo pracujących poza państwem właściwym[9].

3. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr A3 z dnia 17 grudnia 2009 r. w sprawie sumowania nieprzerwanych okresów delegowania ukończonych na podstawie rozporządzeń nr 1408/71 nr 883/2004[10].

4. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr E1 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie praktycznych porozumień dotyczących okresu przejściowego dla wymiany danych drogą elektroniczną, o której mowa w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009[11].

5. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr F1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotycząca wykładni art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 odnoszącego się do zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych[12].

6. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr H1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotycząca zasad przechodzenia od rozporządzeń Rady (EWG) nr 1408/71 i (EWG) nr 574/72 do rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 i (WE) nr 987/2009 oraz stosowania decyzji i zaleceń Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego[13].

7. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr H2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie sposobu działania i składu Komisji Technicznej ds. Przetwarzania Danych przy Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego[14].

8. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr H3 z dnia 15 października 2009 r. dotycząca daty, którą bierze się pod uwagę przy ustalaniu kursu wymiany, o którym mowa w art. 90 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009[15] .

9. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr H4 z dnia 22 grudnia 2009 r. dotycząca składu i metod działania Komisji Obrachunkowej przy Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego[16].

10. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr H5 z dnia 18 marca 2010 r. dotycząca współpracy w zwalczaniu nadużyć finansowych i błędów w ramach rozporządzeń (WE) nr 883/2004 i (WE) 987/2009 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego[17].

11. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr P1 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie wykładni art. 50 ust. 4, art. 58 i art. 87 ust. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 w odniesieniu do przyznawania świadczeń z tytułu inwalidztwa, starości oraz rent rodzinnych[18].

12. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotycząca europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego[19].

13. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S2 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotycząca specyfikacji technicznych europejskiej karty ubezpieczenia zdrowotnego[20].

14. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S3 z dnia 12 czerwca 2009 r. określająca świadczenia objęte zakresem art. 19 ust. 1 i art. 27 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 oraz art. 25 lit. A) ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009[21].

15. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S4 z dnia 2 października 2009 r. dotycząca procedur zwrotów kosztów w celu wykonywania art. 35 i 41 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) (WE) nr 883/2004[22].

16. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S5 z dnia 2 października 2009 r. w sprawie wykładni pojęcia „świadczenia rzeczowe”, o którym mowa w art. 1 lit. va) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, w przypadku choroby lub macierzyństwa zgodnie z art. 17, 19, 20, 22, art. 24 ust. 1, art. 25, 26, art. 27 ust. 1, 3, 4 i 5, art. 28, 34 oraz art. 36 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 oraz dla celów kalkulacji kwot podlegających zwrotowi na mocy art. 62, 63 i 64 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009[23].

17. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S6 z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie rejestracji w państwie członkowskim zamieszkania zgodnie z art. 24 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 oraz tworzenia rejestrów zgodnie z art. 64 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 987/2009[24].

18. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr S7 z dnia 22 grudnia 2009 r. dotycząca przejścia od rozporządzeń (EWG) nr 1408/71 i nr 574/72 do rozporządzeń (WE) nr 883/2004 i nr 987/2009 oraz stosowania procedur zwrotu kosztów[25].

19. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotycząca art. 54 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 987/2009 odnoszącego się do zwiększeń zasiłku dla bezrobotnych dla członków rodziny pozostających na utrzymaniu[26].

20. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które, w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie[27].

21. Decyzja Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U3 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu pojęcia „bezrobocie częściowe” mającego zastosowanie do osób bezrobotnych, o których mowa w art. 65 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004[28].

SEKCJA C: AKTY PRAWNE, KTÓRE UMAWIAJĄCE SIĘ STRONY BIORĄ POD UWAGĘ

1 Zalecenie Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U1 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczące ustawodawstwa mającego zastosowanie do osób bezrobotnych prowadzących działalność zawodową lub handlową w niepełnym wymiarze w państwie członkowskim innym niż państwo miejsca zamieszkania[29].

2 Zalecenie Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. dotyczące stosowania art. 64 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 do bezrobotnych towarzyszących swym małżonkom lub partnerom wykonującym działalność zawodową lub handlową w państwie członkowskim innym niż państwo właściwe[30].

Protokół do załącznika II do umowy w sprawie swobodnego przepływu osób

I. Ubezpieczenie od utraty pracy

Następujące ustalenia stosuje się do pracowników będących obywatelami Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Rzeczpospolitej Polskiej, Republiki Słowenii i Republiki Słowackiej do dnia 30 kwietnia 2011 r. i do pracowników będących obywatelami Republiki Bułgarii i Rumunii do dnia 31 maja 2016 r.

1. Następujące zasady mają zastosowanie w odniesieniu do ubezpieczenia od utraty pracy dla pracowników posiadających zezwolenie na pobyt, którego okres ważności jest krótszy niż jeden rok:

1.1 Jedynie pracownicy, którzy uiszczali składki w Szwajcarii przez minimalny okres wymagany na mocy federalnej ustawy o ubezpieczeniach od utraty pracy i zasiłkach w przypadku niewypłacalności ( loi fédérale sur l'assurance-chômage obligatoire et l'indemnité en cas d'insolvabilité - LACI)[31] i którzy spełniają również inne warunki kwalifikowalności do zasiłków dla bezrobotnych, są uprawnieni do takiego zasiłku zapewnianego przez ubezpieczenie od utraty pracy na warunkach ustanowionych przez prawo.

1.2 Część składek pobieranych w przypadku pracowników, których okres składkowy jest zbyt krótki, aby uprawniał ich do zasiłku dla bezrobotnych w Szwajcarii na mocy pkt 1.1, zwraca się ich państwom pochodzenia zgodnie z przepisami zawartymi w pkt 1.3 w celu pokrycia kosztów zasiłków udzielanych tym pracownikom w przypadku całkowitego bezrobocia; pracownicy ci nie są zatem uprawnieni do zasiłku w przypadku całkowitego bezrobocia w Szwajcarii. Są jednak uprawnieni do zasiłków związanych ze złymi warunkami pogodowymi i w przypadku niewypłacalności pracodawcy. Zasiłki w przypadku całkowitego bezrobocia wypłaca państwo pochodzenia, pod warunkiem że zainteresowani pracownicy są gotowi do podjęcia pracy. Okresy ubezpieczenia ukończone w Szwajcarii są uwzględniane w ten sam sposób, w jaki byłyby uwzględniane, gdyby zostały ukończone w państwie pochodzenia.

1.3 Część składek pobieranych w przypadku pracowników, o których mowa w pkt 1.2, zwraca się co roku zgodnie z następującymi przepisami:

a) całość składek tych pracowników oblicza się, dla danego kraju, na podstawie rocznej liczby zatrudnionych pracowników i średnich rocznych składek płaconych w odniesieniu do każdego pracownika (składek pracodawcy i pracownika);

b) część obliczonej w ten sposób kwoty odpowiadającą względnej części, jaką stanowi zasiłek dla bezrobotnych jako odsetek wszystkich zasiłków, o których mowa w pkt 1.2, zwraca się państwu pochodzenia pracowników oraz część tej kwoty zatrzymuje Szwajcaria jako rezerwę na kolejne zasiłki[32];

c) co roku Szwajcaria składa oświadczenie przedstawiające zwrócone składki. Na wniosek państw pochodzenia w oświadczeniu wskazuje się podstawy obliczeń i zwrócone kwoty. Państwa pochodzenia co roku zawiadamiają Szwajcarię o liczbie osób otrzymujących zasiłek dla bezrobotnych, o którym mowa w pkt 1.2.

2. Jeżeli państwo członkowskie, którego dotyczy przedmiotowe ustalenie, ma trudności z zakończeniem ustaleń dotyczących zwrotu składek lub jeżeli Szwajcaria ma trudności z ustaleniami dotyczącymi sumowania, każda z umawiających się stron może skierować sprawę do Wspólnego Komitetu

II. Zasiłki pielęgnacyjne

Zasiłki pielęgnacyjne przyznawane na mocy szwajcarskiej ustawy federalnej z dnia 19 czerwca 1959 r. o ubezpieczeniach na wypadek inwalidztwa (LAI) i ustawy federalnej z dnia 20 grudnia 1946 r. o emeryturach i rentach rodzinnych (LAVS) zmienionej w dniu 8 października 1999 r. przyznaje się wyłącznie, jeżeli zainteresowana osoba posiada miejsce zamieszkania w Szwajcarii.

III. Plany świadczeń pracowniczych w zakresie emerytur, rent rodzinnych i rent inwalidzkich

Niezależnie od przepisów art. 10 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 nabyte świadczenia przewidziane na mocy ustawy federalnej o swobodzie przenoszenia się w ramach planów świadczeń pracowniczych w zakresie emerytur, rent rodzinnych i rent inwalidzkich ( Loi fédérale sur le libre passage dans la prévoyance professionnelle vieillesse, survivants et invalidité ) z dnia 17 grudnia 1993 r. wypłaca się na wniosek osoby będącej pracownikiem najemnym lub wykonującej pracę na własny rachunek, która zamierza wyjechać ze Szwajcarii na stałe i która, w ramach tytułu II rozporządzenia, nie podlega ustawodawstwu szwajcarskiemu, pod warunkiem że opuszcza Szwajcarię w ciągu pięciu lat od wejścia w życie niniejszej umowy.”.

ZAŁĄCZNIK B

DEKLARACJA

dotycząca deklaracji w sprawie uczestnictwa Szwajcarii w komitetach

W deklaracji w sprawie uczestnictwa Szwajcarii w komitetach (Dz.U. L 114 z 30.4.2002, s. 72) tiret drugie „- Komisja Administracyjna ds. Zabezpieczenia Społecznego Pracowników Migrujących” traktuje się jako odniesienie do Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego ustanowionej art. 71 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004.

[1] Dz.U. L 114 z 30.4.2002, s. 1.

[2] Dz.U. L 166 z 30.4.2004, s. 1.

[3] Dz.U. L 284 z 30.10.2009, s. 43.

[4] Dz.U. L 284 z 30.10.2009, s. 1.

[5] Dz.U. L 177 z 4.7.2008, s. 1.

[6] Dz.U. L 39 z 10.2.2009, s. 29.

[7] Dz.U. L 209 z 25.7.98, s. 46.

[8] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 1.

[9] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 5.

[10] Dz.U. C […] z […], s.

[11] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 9.

[12] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 11.

[13] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 13.

[14] Dz.U. L 106 z 24.4.2010, s. 17.

[15] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 56.

[16] Dz.U. C 107 z 27.4.2010, s. 3.

[17] Dz.U. C […] z […], s.

[18] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 21.

[19] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 23.

[20] Dz.U. L 106 z 24.4.2010, s. 26.

[21] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 40.

[22] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 52.

[23] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 54.

[24] Dz.U. C 107 z 27.4.2010, s. 6.

[25] Dz.U. C 107 z 27.4.2010, s. 8.

[26] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 42.

[27] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 43.

[28] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 45.

[29] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 49.

[30] Dz.U. C 106 z 24.4.2010, s. 51.

[31] Obecnie 12 miesięcy.

[32] Zwracane składki w przypadku pracowników, którzy skorzystają ze swojego prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Szwajcarii po płaceniu składek przez co najmniej 12 miesięcy w ciągu kilku okresów zamieszkania - w okresie dwóch lat.