PL    PL  
 KOMISJA  
EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 18.3.2015 r. 
COM(2015) 131 final 
  
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
Roczne sprawozdanie dotycz ące wdrażania części IV umowy ustanawiaj ącej 
stowarzyszenie mi ędzy UE a Ameryk ą Środkową 
 
 
2 
 SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
Roczne sprawozdanie dotycz ące wdrażania części IV umowy ustanawiaj ącej 
stowarzyszenie mi ędzy UE a Ameryk ą Środkową 
1. Wprowadzenie 
UE podpisa ła umowę ustanawiaj ącą stowarzyszenie (zwan ą dalej „umow ą”) z państwami 
Ameryki Środkowej dnia 29 czerwca 2012 r. Cz ęść IV umowy dotycz ąca handlu jest 
tymczasowo stosowana od dnia 1 sierpnia 2013 r. w odniesieniu do Nikaragui, Hondurasu i 
Panamy, od dnia 1 pa ździernika 2013 r. w odniesieniu do Salwadoru i Kostaryki oraz od dnia 
1 grudnia 2013 r. w odniesieniu do Gwatemali1.  
Komisja regularnie udziela Parlamentowi i Radzie aktualnych informacji na temat wdra żania 
umowy. Zgodnie z przepisami rozporz ądzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 
20/2013 z dnia 15 stycznia 2013 r. w sprawie wprowadzenia w życie dwustronnej klauzuli 
ochronnej i mechanizmu stabilizacyjnego dotycz ącego bananów, zawartych w umowie2 
(zwanego dalej „rozporz ądzeniem”) jako uzupe łnienie Komisja przedk łada Parlamentowi 
Europejskiemu i Radzie roczne sprawozdanie . Niniejsze sprawozdanie stanowi odpowied ź na 
ten wymóg. 
Zgodnie z art. 13 rozporz ądzenia sprawozdanie sk łada się z trzech sekcji:  
• streszczenia danych statysty cznych i ogólnej oceny przep ływów handlowych (cz ęść 
2); 
• informacji o dzia łaniach poszczególnych organów odpowiedzialnych za wdro żenie 
umowy (cz ęść 3), w tym o wype łnianiu zobowi ązań określonych w tytule dotycz ącym 
handlu i zrównowa żonego rozwoju (cz ęść 4); 
• informacji o dzia łaniach w zakresie monitoro wania, o których mowa w 
rozporządzeniu (cz ęść 5). 
 
2. OGÓLNA OCENA: ZMIANY W HANDLU 
2.1. Metodyka 
Ograniczona dost ępność danych, które mog ą zostać wykorzystane w niniejszym pierwszym 
rocznym sprawozdaniu, uniemo żliwia wyci ągnięcie ostatecznych wniosków dotycz ących 
wpływu umowy. Zmiany w przep ływach handlowych nie wyst ąpiły jedynie w wyniku 
wdrożenia umowy – wp ływ na te dane mia ło również wiele innych czynników, takich jak 
wahania popytu lub światowych cen. Nale ży również przypomnie ć, że asymetria w poziomie 
rozwoju gospodarek znajduje odz wierciedlenie w ich systemach taryf celnych, a okres 
znoszenia ce ł jest dłuższy w przypadku Ameryki Środkowej ni ż w przypadku UE. Z tego 
powodu w pierwszym roku stosowania umowy obni żenie ceł jest wyższe w odniesieniu do 
                                                            
1  Umowa jest w UE stosowana tymczasowo do momentu jej ratyfikacji przez wszystkie pa ństwa członkowskie. 
Status ratyfikacji umieszczony jest na stronie internetowej Rady: 
http://www.consilium.europa.eu/policie s/agreements/search -the-agreements-
database?command=details &lang=en&aid=2012001&doclang=EN  
2  Zob. http://eur-lex.europa. eu/legal-content/PL/ TXT/?uri=CELEX:32013R0020  
 
3 
 przywozu z Ameryki Środkowej do UE ni ż w odniesieniu do przywozu z UE do Ameryki 
Środkowej. 
Należy zauważyć, że przed wdro żeniem umowy pa ństwa Ameryki Środkowej korzysta ły z 
preferencyjnego dost ępu do rynku UE, ogólnego systemu pref erencji taryfowych (zwanego 
dalej „GSP”), w ramach którego przyznaje si ę ulgi celne krajom rozwijaj ącym się. 
Stosowanie tego systemu umo żliwiło już niektórym kluczowym produktom z pa ństw 
Ameryki Środkowej (takim jak kawa i owoce) odniesienie korzy ści z bezc łowego 
traktowania. Ulgi celne przyznane w ramach umowy obejmuj ą jednak szerszy zakres 
produktów ni ż GSP i maj ą charakter sta ły. Oczekuje si ę, że umowa przyczyni si ę do 
zwiększenia dywersyfikacji wywozu z Ameryki Środkowej, ale osi ągnięcie tego b ędzie 
wymagało czasu. 
Poniższa analiza dwustronnych przep ływów handlowych opiera si ę na porównaniu danych z 
okresu 12 miesi ęcy (październik 2013 r. – wrzesie ń 2014 r.), które zosta ło następnie 
zestawione z tym samym okresem rok wcze śniej (październik 2012 r. – wrzesie ń 2013 r.). W 
dalszej cz ęści pierwszy rok wdra żania umowy b ędzie odnosi ł się do okresu 12 miesi ęcy od 
dnia 1 października 2013 r. do dnia 30 wrze śnia 2014 r. O ile nie wskazano inaczej, niniejsze 
sprawozdanie sporz ądzono na podstawie danych Eurostatu. 
Należy zauważyć, że w danych statystycznych Eurostatu i pa ństw Ameryki Środkowej 
występują znaczne rozbie żności w odniesieniu do Panamy (+255 %) i Kostaryki (+46 %). 
Rozbieżności te były przedmiotem dyskusji Podkomitetu ds. Dost ępu Towarów do Rynku i 
uzgodniono, że przeprowadzona zostanie wspólna analiza maj ąca na celu ustalenie ich 
przyczyn. 
2.2. Zmiany w ogólnych przep ływach handlowych z pa ństwami Ameryki Środkowej 
(towary) 
Z nowych danych Komisji Gospodarczej Narodów Zjednoczonych ds. Ameryki Łacińskiej i 
Karaibów wynika, że bezpośrednie inwestycje zagraniczne w Ameryce Środkowej 
utrzymywa ły się na stosunkowo sta łym poziomie w pierwszym pó łroczu 2014 r. w 
porównaniu z 2013 r. Jednak handel3 między państwami Ameryki Środkowej oraz mi ędzy 
tym regionem a reszt ą świata zmala ł o 1–2 %. Równie ż światowe przep ływy handlowe UE 
zmniejszy ły się o 3 %. 
Chociaż jest zbyt wcze śnie, aby wyci ągać ostateczne wnioski, to mimo tego ogólnego spadku 
przepływów handlowych mo żna zaobserwowa ć tendencj ę wzrostow ą w odniesieniu do 
niektórych krajów i okre ślonych towarów. Przep ływy handlowe mi ędzy UE a 
przedmiotowym regionem utrzymywa ły się na stałym poziomie lub nawet zwi ększały się, z 
wyjątkiem handlu z Panam ą, który w porównaniu z 2012 r. uleg ł znacznemu zmniejszeniu (-
11,9 %). Mo że to jednak by ć związane z ogólnym zmniejszeniem wywozu z UE do Ameryki 
Południowej, w którym panamska stre fa wolnego handlu odgrywa kluczow ą rolę 
regionalnego centrum. 
                                                            
3  Dane MFW. 
 
4 
 Z uwagi na niejasno ści dotycz ące daty tymczasowego stosowania w 2013 r. podmioty 
gospodarcze mog ły mieć trudności z wzięciem pod uwag ę korzyści wynikaj ących z umowy w 
swoich decyzjach. Mimo to mo żna zauwa żyć oznaki, z których wynika, że przedsiębiorstwa 
w określonych sektorach w coraz wi ększym stopniu korzystaj ą z umowy. 
Wartość przywozu towarów z Ameryki Środkowej do UE wzros ła o 3,4 % (6 629 mln EUR), 
natomiast wywóz z UE do Ameryki Środkowej zmniejszy ł się o 6,3 % (5 106 mln EUR). W 
2014 r. deficyt w bilansie  handlowym UE wyniós ł 1 528 mln EUR (rok wcze śniej deficyt 
wynosił 962 mln EUR).  
 
 Wywóz Przywóz Całkowite 
przepływy 
handlowe 
Kostaryka 812 1,5 % 4 096 -0,7 % 4 908 -0,4 % 
Salwador 574 13,9 % 191 -6,0 % 766 8,1 % 
Gwatemala  829 7,7 % 619 4,0 % 1 448 6,1 % 
Honduras 421 15,3 % 791 3,1 % 1 213 7,0 % 
Nikaragua 165 0,0 % 305 28,7 % 470 16,9 % 
Panama 2 305 -
19,0 % 627 29,7 % 2 932-
11,9 % 
Ogółem 5 106 -6,3 % 6 629 3,4 % 11 736 -1,1 % 
Przepływy handlowe mi ędzy UE a pa ństwami Ameryki Środkowej oraz ich zmiany w 
ciągu roku  
(w mln EUR – okres od 1.10.2013 r. do 30.09.2014 r.) 
Głównym miejscem przeznaczenia wywozu z UE do Ameryki Środkowej  była Panama (46 
%), a w dalszej kolejno ści Gwatemala i Kostaryka (16 % ka żda). Zgodnie z kategoriami 
CTCI głównymi towarami obj ętymi wywozem by ły maszyny i środki transportu (32,7 %), a 
w dalszej kolejno ści chemikalia (17,5 %). Wywóz z UE jest do ść zróżnicowany, a 15 
produktów, które s ą wywożone w najwi ększym stopniu (pod wzgl ędem warto ści), stanowi 28 
% całkowitego wywozu. Ogó łem w pierwszym roku wdra żania umowy do Ameryki 
Środkowej wywieziono 5 817 ró żnych produktów (+0,5 % w porównaniu z poprzednim 
rokiem).  
Wywóz z UE do Ameryki Środkowej zmniejszy ł się o 6,3 %. Ten spadek wywozu, dotycz ący 
głównie Panamy (-19 %), mo że być związany z ogóln ą tendencj ą spadkow ą w regionie 
Ameryki Po łudniowej. Wywóz z UE do Ameryki Środkowej cechuje si ę znaczną zmiennością 
(zarówno dodatni ą, jak i ujemn ą) w odniesieniu do produktów takich, jak ci ężkie maszyny, 
kolej, samoloty i statki, które stanowi ą znaczną część całkowitego wywozu i w przypadku 
których przep ływy handlowe zwi ązane są z inwestycjami przemys łowymi lub kapita łowymi. 
Penetracja nowego rynku mo że być czasochłonna i nie zale ży jedynie od istnienia strefy 
wolnego handlu, ale nale ży zauważyć, że w ramach wywozu z UE do Ameryki Środkowej, 
 
5 
 który zwi ększył się najbardziej w uj ęciu względnym, preferencyjne traktowanie taryfowe w 
ramach stosowania umowy przynios ło korzyści w 9 z 15 kategorii, na przyk ład: 
• części statków powietrznych  – wzrost z 2,5 mln do 39,5 mln EUR w pierwszym roku 
wdrażania umowy (+ 1 431 %); 
• obrazki i wydruki – wzrost z 0,4 mln do 3,4 mln EUR (+ 644 %); 
• kieliszki i szklanki  – wzrost z 0,3 mln do 1,6 mln EUR (+ 432 %). 
Przywóz z Ameryki Środkowej do UE obejmowa ł głównie maszyny i urz ądzenia (42 %), a 
następnie żywność i żywe zwierz ęta (39,4 %). G łównymi źródłami przywozu z Ameryki 
Środkowej do UE s ą Kostaryka (62 %), a w dalszej kolejno ści Honduras i Panama (11 % 
każde). Maszyny i urz ądzenia przywo żone z Ameryki Środkowej pochodz ą głównie z 
Kostaryki (86 % wszystkich maszyn i urz ądzeń przywożonych z Ameryki Środkowej). 
Ogółem w pierwszym roku wdra żania umowy z Ameryki Środkowej przywieziono 2 281 
różnych produktów (+3 % w porównaniu z r okiem poprzednim). Mimo tej pozytywnej 
zmiany dywersyfikacja produktów przywo żonych z Ameryki Środkowej nadal jest 
ograniczona: cztery najcz ęściej przywo żone produkty stanowi ą około 60 % ca łkowitego 
przywozu z Ameryki Środkowej do UE (zespo ły elektroniczne do maszyn do automatycznego 
przetwarzania danych (p łyta główna w IT) – 32 %, kawa – 10 %, banany – 10 %, ananasy – 7 
%). 
Ogólnie rzecz bior ąc, przywóz z Ameryki Środkowej do UE w pierwszym roku wdra żania 
umowy wzrós ł o 3,4 %, mimo że zmniejszy ł się przywóz dwóch produktów najcz ęściej 
będących przedmiotem wymiany handlowej (zespo łów elektronicznych do maszyn do 
automatycznego przetwarzania danych or az kawy, których przywóz zmniejszy ł się 
odpowiednio o 7,2 % i 17 %). Zmniejszen ie to jest najprawdopodobniej zwi ązane z 
czynnikami zewn ętrznymi – zmniejszenie przywo zu maszyn do automatycznego 
przetwarzania danych mo że być wczesną oznaką dokonywanej w łaśnie reorganizacji tego 
sektora spowodowanej niedawnym og łoszeniem przez g łównego producenta w Ameryce 
Środkowej zamiaru przeniesienia jego dzia łalności z Kostaryki do Azji Po łudniowo-
Wschodniej. Zmniejszenie przywozu kawy jest zwi ązane z powa żną suszą i epidemi ą rdzy 
kawy (zwanej po hiszpa ńsku „roya”). 
Szczególnie pozytywne zmiany w niedawno zliberalizowanym wywozie z Ameryki 
Środkowej odnotowano w odniesieni u do produktów takich, jak: 
• melasy trzcinowe  – wzrost przywozu o 394 % (z 8 mln do 41 mln EUR);  
• mrożone krewetki  – wzrost przywozu o 63 % (z 0,1 mln do 0,16 mln EUR); 
• rum w butelkach  – wzrost przywozu o 205 % (z 5,6 mln do 17 mln EUR); 
• maniok jadalny  – wzrost przywozu o 39 % (z 10 mln do 14 mln EUR). 
 
 
6 
 2.5. Korzystanie z kontyngentów taryfowych 
W umowie przewidziano kilka kontyngentów taryfowych, które polegaj ą na przyznaniu 
drugiej stronie preferencyjnego traktowania taryfowego do progu ilo ściowego danego 
kontyngentu. Powy żej tego progu zastosowanie ma stawka celna KNU. 
Ogólnie rzecz bior ąc, ze wstępnej analizy wykorzystania kontyngentów wynika, że podmioty 
gospodarcze w znacznym stopniu korzysta ły z kontyngentów taryfowych w odniesieniu do 
produktów, które by ły już przedmiotem handlu przed tymczasowym zastosowaniem umowy, 
natomiast w przypadku produktów nieb ędących przedmiotem handlu przed wdro żeniem 
umowy zaobserwowa ć można nieznaczny rozwój handlu. 
UE zgodzi ła się na zapewnienie ośmiu kontyngentów taryfowych na rzecz pa ństw 
Ameryki Środkowej  w odniesieniu do produktów, w st osunku do których przed wdro żeniem 
umowy nie korzystano z preferencyjnego dost ępu do rynku UE. W 2013 r. podmioty 
gospodarcze z pa ństw Ameryki Środkowej nie korzysta ły z tych kontyngentów taryfowych, z 
wyjątkiem kontyngentów taryfowych na cukier, które wykorzystane zosta ły w 95 %. 
W 2014 r. z kontyngentów taryfowych korzyst ano jedynie w odniesieniu do dwóch kategorii 
(cukru trzcinowego i rumu). Ze 166 860 ton przeznaczonych na cukier trzcinowy 
wykorzystano 143 791 ton (86 %). Pod wzgl ędem warto ści przywóz do UE produktów 
objętych kontyngentami taryfowymi na cukier zwi ększył się z 47,5 mln do 84,7 mln EUR 
(+78 %). 
 
Pochodzenie Produkty Jednostka Wielko ść 
kontyngentu 
taryfowego Przywóz do 
UE Poziom wykorzystania 
Czosnek 550 0 0 %
Ryż 21 000 0 0 %
Maniok jadalny 5 000 0 0 %
Mięso wołowe 10 450 0 0 %
Grzyby 275 0 0 %Państwa 
Ameryki 
Środkowej 
Kukurydza cukrowa 1 560 0 0 %
Cukier tony 
154 500 135 243 88 % Państwa 
Ameryki 
Środkowej z 
wyjątkiem 
Panamy Rum w pojemniku >2 l Litr 
czystego 
alkoholu 1 022 153 21 %
 
7 
 Rum w pojemniku >2 l 105 0 0 %
Panama 
Cukier 12 360 8 548 69 %
Nikaragua Mięso wołowe tony 
550 0 0 %
Kontyngenty taryfowe przyznane przez UE pa ństwom Ameryki Środkowej – 
wykorzystanie do dnia 26 listopada 2014 r. 
Oprócz kontyngentów taryfowych UE przyzna ła państwom Ameryki Środkowej tak że 
odstępstwo od regu ł pochodzenia w ramach okre ślonych kontyngentów dla 118 pozycji 
taryfowych. Zasadniczo odst ępstwa te polegaj ą na zapewnieniu pa ństwom Ameryki 
Środkowej pewnej elastyczno ści w odniesieniu do pochodzenia ściśle określonych produktów 
do progu ilo ściowego danego kontyngentu. Powy żej tych progów zastosowanie maj ą bardziej 
rygorystyczne regu ły pochodzenia. Ustalenia te dotycz ą głównie wyrobów w łókienniczych. 
Korzystanie z tych odst ępstw jest jednak prawie niezauwa żalne, a ilo ści towarów przywo żone 
w ramach tych kontyngentów nadal s ą bardzo ograniczone i dotycz ą jedynie niewielkiej 
części przep ływów handlowych, które mog ą kwalifikowa ć się do preferencyjnego 
traktowania. To ostatnie ustalenie sta nowi potwierdzenie ogólnej tendencji, któr ą można 
zauważyć w odniesieniu do niedawno wdro żonych umów, zgodnie z któr ą potrzeba czasu, 
aby podmioty gospodarcze dostosowa ły swoje kana ły handlu do nowego środowiska.  
Państwa Ameryki Środkowej przyzna ły UE kontyngenty taryfowe na cztery okre ślone 
produkty . Wywóz wszystkich towarów obj ętych tymi kontyngentami taryfowymi z UE 
zwiększył się w następujący sposób: 
• wędzona szynka : wywóz z UE zwi ększył się z 1,2 mln EUR do 1,5 mln EUR (+22 
%); 
• mleko w proszku : wywóz z UE zwi ększył się z 2,9 mln EUR do 5,7 mln EUR (+96 
%); 
• ser: wywóz z UE zwi ększył się z 7,1 mln EUR do 9,3 mln EUR (+32 %); 
• serwatka : wywóz z UE zwi ększył się z 0,5 mln EUR do 0,6 mln EUR (+17 %); 
• przetworzone mi ęso wieprzowe : wywóz z UE zwi ększył się z 9,1 mln EUR do 10,6 
mln EUR (+16 %). 
Ogólnie rzecz bior ąc, kontyngenty taryfowe umo żliwiły zwiększenie obrotu produktami, 
które były już przedmiotem handlu przed wdro żeniem umowy, nadal jednak pozostaje pewien 
margines wzrostu, poniewa ż wywóz w dalszym ci ągu znajduje si ę na poziomie poni żej 
progów. 
2.6. Us ługi  
Dane dotycz ące handlu us ługami są przygotowywane ze znacznym opó źnieniem i s ą 
przedstawiane w sposób zagregowany, co sprawia, że na tym etapie nierealne jest 
 
8 
 sporządzenie analizy porównywalnej do analizy dotycz ącej handlu towarami. W zwi ązku z 
tym przedmiotowy aspekt zostanie uj ęty w rocznym sprawozdaniu z wykonania, gdy 
dostępna będzie wystarczaj ąca ilość danych. 
3. DZIAŁALNOŚĆ ORGANÓW WDRA ŻAJĄCYCH 
Organy wdra żające ustanowione na mocy umowy obejmuj ą Radę Stowarzyszenia, która 
zbiera si ę na szczeblu ministerialnym w regularnych odst ępach czasu, Komitet 
Stowarzyszenia i sze ść podkomitetów, których posiedzenia odbywaj ą się raz w roku. 
Pierwsze posiedzenia tych organów mia ły miejsce w Hondurasie w maju/czerwcu 2014 r., z 
wyjątkiem Rady ds. Handlu i Zrównowa żonego Rozwoju, której posiedzenie odby ło się w 
dniach 17–18 listopada w Nikaragui. 
3.1. Podkomitet ds. Barier Technicznych w Handlu 
W ramach posiedzenia, które odby ło się dnia 13 maja 2014 r., pa ństwa Ameryki Środkowej i 
UE dokona ły przeglądu: 
• wdrażania czterech przepisów technicznych wprowadzonych przez pa ństwa Ameryki 
Środkowej (znakowanie napojów alkoholowych, śmietanki (nabia ł), znakowanie 
obuwia);  
• dwóch przepisów technicznych wprowadzonych przez Kostaryk ę (opony i instalacje 
elektryczne); 
• zobowiązań podjętych przez pa ństwa regionu Ameryki Środkowej dotycz ących 
pogłębienia integracji gospodarczej poprzez przyj ęcie regionalnych przepisów 
technicznych. 
UE przywo łała zobowi ązanie państw Ameryki Środkowej do udzielania odpowiedzi na 
piśmie na uwagi UE na pi śmie przed łożone w ramach procedury notyfikacyjnej okre ślonej w 
Porozumieniu w sprawie barier technicznych w handlu. Pa ństwa Ameryki Środkowej przyj ęły 
do wiadomo ści ten wniosek i zobowi ązały się do udzielania odpowiedzi. 
W ramach swoich zobowi ązań związanych z wdra żaniem przepisów technicznych pa ństwa 
Ameryki Środkowej zgodzi ły się wprowadzi ć jednolitą regionaln ą rejestracj ę produktów w 
celu wspierania regionalnej integracji gospodarczej. Regulacja ta nie zosta ła jeszcze 
wdrożona, ale pa ństwa Ameryki Środkowej poinformowa ły, że nowe przepisy wejd ą w życie 
w niedługim czasie. 
3.2. Rada ds. Handlu i Zrównowa żonego Rozwoju 
UE i państwa Ameryki Środkowej rozpocz ęły dialog w sprawie handlu i zrównowa żonego 
rozwoju i podzieli ły się swoimi do świadczeniami dotycz ącymi krajowych mechanizmów 
służących wspieraniu udzia łu społeczeństwa obywatelskiego i grup zaanga żowanych we 
wdrażanie przepisów umowy dotycz ących handlu i zrównowa żonego rozwoju (zob. cz ęść 4 
poniżej).  
 
9 
 3.3. Podkomitet ds. W łasności Intelektualnej 
Pierwsze posiedzenie Podkomitetu ds. W łasności Intelektualnej, które odby ło się w dniach 
22–23 maja 2014 r., mia ło na celu: 
• uzgodnienie z pa ństwami Ameryki Środkowej tre ści decyzji zwieraj ącej chronione 
oznaczenia geograficzne; 
• wymianę informacji na temat aktualnego stanu odpowiednich bie żących procedur 
ochrony oznacze ń geograficznych UE i pa ństw Ameryki Środkowej, w szczególno ści 
w odniesieniu do bie żących procedur sprzeciwowych dotycz ących pewnych wa żnych 
oznaczeń geograficznych UE; oraz 
• rozpoczęcie dialogu dotycz ącego sposobów uproszczenia procedur rejestracji 
oznaczeń geograficznych w pa ństwach Ameryki Środkowej. 
Posiedzenie tego podk omitetu przynios ło pozytywny rezultat, poniewa ż strony uzgodni ły 
wykaz chronionych oznacze ń geograficznych oraz ustali ły, że istnieje mo żliwość 
uproszczenia i u łatwienia procedury rejestracji w pa ństwach Ameryki Środkowej w celu 
wspierania zharmonizowanego podej ścia na szczeblu regionalnym. 
3.4. Podkomitet ds. Kwestii Sanitarnych i Fitosanitarnych 
Na pierwszym posiedzeniu podkomitetu, które odby ło się w dniach 17–18 czerwca, 
omawiane tematy obejmowa ły wymogi dotycz ące przywozu, weryfikacje, środki zwi ązane ze 
zdrowiem zwierz ąt i roślin, równowa żność oraz pomoc techniczn ą. Główne cele obejmowa ły: 
• dalszą identyfikacj ę możliwych problemów we wdra żaniu umowy oraz poszukiwanie 
rozwiązań; 
• zajęcie się kwestią barier w dost ępie do rynku i nowych wnio sków o pozwolenia na 
przywóz oraz znalezienie sposobów u łatwienia lub otwarcia handlu; 
• uzyskanie od wszystkich pa ństw Ameryki Środkowej potwierdzenia dotycz ącego 
interpretacji i prawid łowego wdra żania artyku łów odnosz ących się do zatwierdzania 
sporządzania wykazów zak ładów oraz artyku łów odnosz ących się do weryfikacji 
stanowiących, że państwa te b ędą pokrywa ły koszty inspekcji przeprowadzanych w 
Europie przez w łaściwe organy pa ństw Ameryki Środkowej; 
• omówienie poziomu integracji regionu Ameryki Środkowej oraz bie żących dyskusji 
dotyczących tej kwestii w przedmiotowym regionie. 
Ogólnie rzecz bior ąc, wynik posiedzenia podkomitetu by ł pozytywny, a pa ństwa Ameryki 
Środkowej wykaza ły zaangażowanie w osi ągnięcie celów umowy. 
3.5. Podkomitet ds. Ce ł, Ułatwień w Handlu i Regu ł Pochodzenia 
W ramach pierwszego posiedzenia podkomitetu, które odby ło się w dniach 28–29 kwietnia, 
strony omawia ły: 
 
10 
 • spełnienie przez pa ństwa Ameryki Środkową swoich zobowi ązań dotyczących 
regionalnej integracji; 
• dwie noty wyja śniające dotycz ące reguł pochodzenia oraz sposobu rozwi ązania 
niewielkich praktycznyc h problemów, które podmioty gospodarcze napotykaj ą 
podczas pierwszych miesi ęcy handlu preferencyjnego obj ętego zakresem umowy.  
UE wyrazi ła równie ż swoje obawy dotycz ące tendencji pa ństw Ameryki Środkowej do 
wprowadzania urz ądzeń do skanowania na swoich granicach oraz do pobierania op łat ad 
valorem , które zdaniem UE mog ą być sprzeczne z postanowieniami umowy.  
3.6. Podkomitet ds. Dost ępu Towarów do Rynku 
Punkty porz ądku obrad pierwszego posiedzenia podkomitetu, które odby ło się w dniu 19 
czerwca, mia ły na celu przeprowadzenie analizy: 
• ustawodawstwa Kostaryki wprowadzaj ącego minimaln ą cenę eksportow ą w 
odniesieniu do bananów; 
• opłaty, którą Nikaragua ma pobiera ć za skanowanie towarów na ka żdym przej ściu 
granicznym; 
• kontroli administracyjnej wprowadzonej pr zez UE w odniesieni u do niektórych 
produktów z Ameryki Środkowej obj ętych kontyngentami taryfowymi. 
Jeżeli chodzi o ustawodawstwo dotycz ące minimalnej ceny eksportowej w odniesieniu do 
bananów, Kostaryka przyzna ła, że w umowie nie ma postanowie ń, które wyra źnie 
pozwalałyby jej stosowa ć to ustawodawstwo. Kostaryka stwierdzi ła jednak, że biorąc pod 
uwagę aktualną cenę rynkową bananów, minimalna cena ekspor towa nie stanowi bariery dla 
handlu. UE stwierdzi ła, że będzie nadal monitorowa ć tę sprawę. 
W odniesieniu do op łaty za skanowanie stosowanej przez Nikaragu ę UE przypomina ła, że 
zgodnie z umow ą pobierane op łaty nie powinny przekracza ć kosztów świadczonej us ługi. 
Nikaragua zapewni ła UE, że w swoim ustawodawstwie b ędzie przestrzega ła swoich 
zobowiązań międzynarodowych. 
Strony wymieni ły się również informacjami na temat ewentualnych przysz łych obszarów prac 
i zgodziły się na współpracę w zakresie gromadzenia wspólnych wiarygodnych statystyk. 
3.7. Komitet Stowarzyszenia 
Podczas posiedzenia Komitetu Stowarzyszenia, które odby ło się dnia 25 czerwca, dokonano 
przeglądu prac przeprowadzonych w ró żnych podkomitetach oraz omówiono inne kwestie 
związane z handlem. Szczególny nacisk po łożono na kwestie zwi ązane z regionaln ą 
integracją gospodarcz ą oraz na konieczno ść unikania przez pa ństwa Ameryki Środkowej 
środków sprzecznych ze swobodnym mi ędzyregionalnym przep ływem towarów, poniewa ż 
głównym beneficjentem łatwiejszych przep ływów handlowych b ędzie w rzeczywisto ści 
Ameryka Środkowa. 
 
11 
 Strony omówi ły wniosek pa ństw Ameryki Środkowej w sprawie odszkodowa ń za 
przystąpienie Chorwacji do UE, uzna ły istniejące obecnie ró żnice w podej ściach i zgodzi ły 
się na dalsze prowadzenie dialogu w tej kwestii w celu niezw łocznego osi ągnięcia 
porozumienia. UE wyrazi ła obawy dotycz ące panamskiej ustawy w sprawie dodatkowych 
usług morskich w portach, która dyskryminuj e zagraniczne podmioty gospodarcze. UE i 
Panama przedyskutowa ły, czy wspomniana ustawa powoduje ograniczenie dost ępu do rynku, 
a Panama poinformowa ła, że nowy rz ąd udzieli UE odpowiedzi. 
3.8. Rada Stowarzyszenia 
Rada Stowarzyszenia, której posiedzenie odby ło się dnia 27 czerwca, przeanalizowa ła pracę 
wykonaną przez Komitet Stowarzyszenia i zatwierdzi ła jej wyniki. Rada Stowarzyszenia 
przyjęła pięć decyzji, w tym regulamin wewn ętrzny Rady Stowarzyszenia oraz ró żnych jej 
struktur, wykaz chronionych oznacze ń geograficznych i regulamin wewn ętrzny dotycz ący 
mechanizmu rozstrzygania sporów. 
Uczestnicy z pa ństw Ameryki Środkowej ponownie podkre ślili równie ż znaczenie umowy w 
odniesieniu do handlu, regionalnej integracji i wzmocnienia stosunków, co jak oczekuj ą, 
pozytywnie wp łynie na rozwój gos podarczy i spo łeczny Ameryki Środkowej. Uczestnicy z 
państw Ameryki Środkowej wyrazili ponadto wol ę szybkiej ratyfikacji umowy przez 
pozostałe 19 państw członkowskich, aby wesz ła ona w życie równie ż w dziedzinie polityki i 
współpracy. UE przedstawi ła aktualną sytuację w zakresie procesu ratyfikacji w Europie. UE 
odwołała się również do wejścia w życie w 2014 r. umowy o dialogu politycznym i 
współpracy.  
4. REALIZACJA ZOBOWI ĄZAŃ W ZAKRESIE HANDLU I 
ZRÓWNOWA ŻONEGO ROZWOJU 
W pierwszym roku wdra żania umowy dzia łania skoncentrowano na ustanowieniu struktur 
instytucjonalnych okre ślonych w tytule VIII dotycz ącym handlu i zrównowa żonego rozwoju. 
4.1 Aspekty instytucjonalne 
Pierwsze posiedzenie mi ędzyrządowej Rady ds. Handlu i Zrównowa żonego Rozwoju odby ło 
się w Managui, w Nikaragui, w dniach 18–1 9 listopada 2014 r. Równolegle odby ło się 
posiedzenie forum dialogu ze spo łeczeństwem obywatelskim, po którym nast ąpiła wspólna 
sesja Rady i forum. 
Posiedzenie Rady odby ło się z udzia łem strony Ameryki Środkowej sk ładającej się z 
przedstawicieli ministerstw handlu, pracy i środowiska. Forum dialogu ze spo łeczeństwem 
obywatelskim zosta ło zorganizowane przez nikaragua ńską grupę doradczą ds. społeczeństwa 
obywatelskiego i przedstawiono na  nim szereg prezentacji na  tematy takie jak: prawa 
pracownicze, zmiana klimatu, sprawiedliwy handel i spo łeczna odpowiedzialno ść 
przedsiębiorstw. Uczestniczy ło w nim ponad 100 osób.  
W skład grupy doradczej UE wchodz ą przedstawiciele Europejskiego Komitetu 
Ekonomiczno-Spo łecznego i unijnych organizacji spo łeczeństwa obywatelskiego, które 
wyraziły zainteresowanie uczestnictwem w tej grupie w nast ępstwie zaproszenia do 
 
12 
 wyrażenia zainteresowania wystosowanego za po średnictwem bazy danych spo łeczeństwa 
obywatelskiego DG ds. Handlu. Obs ługę sekretariatu zapewnia EKES.  
4.2 Wdrażanie konwencji Mi ędzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) 
Podczas posiedzenia Rady strony poinformowa ły o postępach we wdra żaniu konwencji MOP, 
w szczególno ści podstawowych konwencji MOP.  W ich przypadku skupiono si ę na 
działaniach maj ących na celu rozwi ązanie problemu pracy dzie ci i wzmocnienie dialogu 
społecznego. Strony omówi ły znaczenie dialogu spo łecznego oraz skutecznych i 
odstraszaj ących sankcji za prowadzenie polityki dyskryminacji zwi ązków zawodowych i za 
stosowanie przemocy, w tym pr zemocy wobec przywódców zwi ązków zawodowych, a tak że 
przedyskutowa ły konieczno ść skutecznego egzekwowania tych sankcji. 
W odniesieniu do pracy dzieci skoncentrowano si ę na znaczeniu intensyfikacji stara ń 
służących rozwi ązaniu problemu pracy dzieci, w szczególno ści w gospodarce nieformalnej, i 
wzmocnieniu pozycji inspekcji pr acy, oraz na znaczeniu dzia łań mających na celu 
zwiększanie frekwencji szkolnej i zapewnianie lepszej ochrony socjalnej z naciskiem na 
ochronę dzieci.  
UE zwróci ła uwagę na przyjęte ostatnio konwekcje i protoko ły MOP oraz stan ich ratyfikacji 
przez pa ństwa członkowskie UE, w szczególno ści na Konwencj ę o pracy na morzu, 
Konwencj ę nr 189 dotycz ącą pracowników domowych oraz nowy protokó ł uzupełniający 
Konwencj ę nr 29 dotycz ącą pracy przymusowej lub obowi ązkowej.  
W odniesieniu do budowania zdolno ści w tych kwestiach UE zwróci ła szczególn ą uwagę na 
program opracowywany w celu wspierania  programu godnej pracy w Hondurasie. 
4.3. Wdrażanie wielostronnych umów środowiskowych 
Podczas posiedzenia Rady strony poinformowa ły o postępach w realizacji wielostronnych 
umów środowiskowych, skoncentrowanych w szczególno ści na zmianie klimatu, gatunkach 
zagrożonych (CITES), przemieszczaniu odpadów i niebezpiecznych substancji chemicznych. 
Państwa Ameryki Środkowej poinformowa ły, że wszystkie ratyfikowa ły obecnie konwencj ę 
rotterdamsk ą (dotyczącą handlu niebezpiecznymi substancjami chemicznymi), a tak że 
poprawkę z Gaborone do konwencji waszyngto ńskiej.  
UE zwróci ła uwagę na zawarte ostatnio umowy środowiskowe, mianowicie Konwencj ę z 
Minamaty w sprawie rt ęci i protokó ł z Nagoi do Konwencji o ró żnorodności biologicznej 
(CBD), oraz poinformowa ła o postępach we wdra żaniu tych umów w obr ębie UE. Pa ństwa 
Ameryki Środkowej podkre śliły podatno ść regionu na zmian ę klimatu, która bezpo średnio 
wpływa na uprawy eksportowe, takie jak kawa, oraz konieczno ść działań mających na celu 
przystosowanie si ę do tej zmiany. Szereg z tych pa ństw przedstawi ło również ambitne plany 
zwiększenia udzia łu energii ze źródeł odnawialnych w swoich dostawach energii. 
 
13 
 4.4. Opracowanie pozytywnego programu w zakresie handlu i zrównowa żonego 
rozwoju 
Zarówno podczas posiedzenia Rady, jak i forum dialogu ze spo łeczeństwem obywatelskim 
przedstawiono wiele przyk ładów przypadków, w których produkcja i handel mia ły pozytywne 
skutki środowiskowe i spo łeczne. Opisano polityki rz ądowe przyczyniaj ące się do 
propagowania takich rezultatów, a tak że partnerstwa mi ędzy przedsi ębiorstwami, 
przedstawicielami pracown ików, organizacji pozarz ądowych zajmuj ących się środowiskiem i 
społeczności. Wspólne tematy obejmowa ły społeczną odpowiedzialno ść przedsiębiorstw, 
energię ze źródeł odnawialnych, zrównowa żoną produkcj ę rolną, czystsze procesy produkcji i 
zrównowa żoną turystykę. 
Rada uzgodni ła, że odbędą się dalsze dyskusje maj ące na celu okre ślenie priorytetów w 
perspektywie średnioterminowej. Wa żnymi elementami w tym procesie b ędą sformułowanie 
oraz wsparcie trwaj ącej i planowanej wspó łpracy na rzecz rozwoju regionu, a tak że 
zaangażowanie we wspó łpracę z podmiotami spo łeczeństwa obywatelskiego po obu stronach 
Atlantyku. 
 
14 
  
5. WDRA ŻANIE ROZPORZ ĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I 
RADY (UE) NR 20/2013 W SP RAWIE WPROWADZENIA W ŻYCIE 
DWUSTRONNEJ KLAUZULI OCHRONNEJ I MECHANIZMU 
STABILIZACYJNEGO DOTYCZ ĄCEGO BANANÓW 
W rozporz ądzeniu tym ustanowiono odpowiednie procedury, aby zapobiec powstaniu 
poważnej szkody dla unijnego sektora bananów, je żeli w wyniku zmniejszenia ce ł banany 
przywożone będą w tak zwi ększonych ilo ściach, że spowoduje to powstanie powa żnej szkody 
lub groźby poważnej szkody dla przemys łu unijnego. 
W związku z tym zgodnie z art. 3 i 13 rozporz ądzenia Komisja monitoruje ewolucj ę danych 
dotyczących przywozu bananów z pa ństw Ameryki Środkowej, aby oceni ć, czy spełniane są 
warunki okre ślone w rozporz ądzeniu dotycz ące wszczęcia dochodzenia w sprawie środków 
ochronnych lub wprowadzenia uprzednich środków nadzoru.  
5.1. Zmiany przywozu bananów z pa ństw Ameryki Środkowej 
W pierwszym roku wdra żania umowy Komisja nie wszcz ęła dochodzenia w sprawie środków 
ochronnych ani nie otrzyma ła żadnych wniosków o wszcz ęcie takiego dochodzenia lub o 
wprowadzenie uprzednich środków nadzoru, poniewa ż warunki dotycz ące wszcz ęcia 
dochodzenia w sprawie środków ochronnych lub wprowadzenia uprzednich środków nadzoru 
nie zostały spełnione. 
 
 2013 2014* 
 Przywóz Wielkość 
progowa Poziom 
wykorzystaniaPrzywózWielkość 
progowa Poziom 
wykorzystania
Kostaryka 131 519 1 178 750 11 % 856 007 1 230 000 70 %
Panama 58 935 431 250 14 % 203 737 450 000 45 %
Honduras 1 749 57 500 3 % 3 622 60 000 6 %
Gwatemala 21 57 500 0 % 22 861 60 000 38 %
Nikaragua 0 11 500 0 % 0 12 000 0 %
Salwador 0 2 300 0 % 0 2 400 0 %
(*) do dnia 10 grudnia 2014 r. 
Przywóz bananów ramach mechanizmu stabilizacyjnego 
6. PODSUMOWANIE 
Jest zbyt wcze śnie, aby przeprowadzi ć ostateczn ą ocenę skutków cz ęści umowy dotycz ącej 
handlu. 
Mimo niekorzystnego rozwoju sytuacji na świecie, w tym ogólnego spadku globalnego 
popytu, w 2014 r. przep ływy handlowe z pa ństwami Ameryki Środkowej utrzymywa ły się 
zasadniczo na sta łym poziomie, a w okre ślonych sektorach odnotowano znacz ący wzrost. 
Przepływy handlowe mi ędzy UE i Ameryk ą Środkową zwiększyły się w odniesieniu do 
 
15 
 większości państw z wyj ątkiem Panamy. Ponadto stosunkow o niski poziom wykorzystania 
dostępnych kontyngentów taryfowych wskazuje na mo żliwość dalszego zwi ększania 
dwustronnych przep ływów handlowych mi ędzy dwoma regionami. 
Jeżeli chodzi o banany, przywóz z pa ństw Ameryki Środkowej utrzymywa ł się ogólnie na 
stałym poziomie oraz poni żej ustalonych wielko ści progowych, tak wi ęc nie by ło 
konieczno ści rozważania wszczynania zawieszania ce ł preferencyjnych. 
Z państwami Ameryki Środkowej uzgodniono, że przeprowadzony zostanie przegl ąd 
techniczny metod i danych statystycznych dotycz ących przep ływów handlowych, który 
powinien umo żliwić przeprowadzanie w przysz łości bardziej szczegó łowych analiz.  
Po pierwszym roku wdra żania umowy Komisja dosz ła do ogólnego wniosku, że w roku tym 
udało się szybko ustanowi ć ramy instytucjonalne umowy i zapewni ć ich funkcjonowanie oraz 
że proces wdra żania zasadniczo przebiega pozytywnie. Formalny proces mi ędzy stronami 
mający na celu wdro żenie umowy b ędzie kontynuowany w kontek ście posiedze ń różnych 
organów wdra żających, które najprawdopodobniej odb ędą się do połowy 2015 r.  
W drugim roku stosowania umowy w dalszym ci ągu główny nacisk zostanie po łożony na 
właściwe jej wdra żanie, aby umo żliwić podmiotom gospodarczym w obu regionach pe łne 
wykorzystanie dost ępnych mo żliwości,. Komisja zaanga żowana jest w dzia łania mające na 
celu podnoszenie świadomości podmiotów gospodarczych w zakresie mo żliwości, jakie 
zapewnia umowa. Dzia łania te są prowadzone zarówno w UE, jak i pa ństwach Ameryki 
Środkowej, w tym w ramach projektów wspó łpracy realizowanych w tych pa ństwach.