KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.11.2022 COM(2022) 677 final 2022/0396(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylające dyrektywę 94/62/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2022) 425 final} - {SWD(2022) 384 final} - {SWD(2022) 385 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Opakowania są niezbędne do ochrony i transportu towarów. Produkcja opakowań jest również istotnym rodzajem działalności gospodarczej w UE. Podejścia regulacyjne różnią się jednak w poszczególnych państwach członkowskich, co stwarza przeszkody uniemożliwiające pełne funkcjonowanie wewnętrznego rynku opakowań. Niedawno zaobserwowane różnice dotyczą na przykład wymogów w zakresie etykietowania opakowań, podejść do definiowania opakowań nadających się do recyklingu lub opakowań wielokrotnego użytku, podejść do modulowania opłat z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności producenta oraz ograniczeń rynkowych w odniesieniu do niektórych formatów opakowań. Takie rozbieżności powodują niepewność prawa dla przedsiębiorstw, co prowadzi do zmniejszenia poziomu inwestycji w innowacyjne i przyjazne środowisku opakowania oraz nowe modele biznesowe o obiegu zamkniętym. Opakowania są także kluczowym problemem dla środowiska. Są one jednym z głównych zastosowań surowców pierwotnych (40 % tworzyw sztucznych i 50 % papieru wykorzystywanych w UE przeznacza się do produkcji opakowań) i odpowiadają za 36 % stałych odpadów komunalnych. Zwiększone wykorzystanie opakowań w połączeniu z niskimi współczynnikami ponownego użycia i recyklingu utrudnia rozwój niskoemisyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym. Produkcja opakowań rosła w ostatnich latach szybciej niż dochód narodowy brutto, co prowadzi do gwałtownego wzrostu emisji CO2 i innych emisji, a także nadmiernej eksploatacji zasobów naturalnych, utraty różnorodności biologicznej i zanieczyszczenia środowiska. Dane pochodzące z Eurostatu i ze sprawozdań dotyczących danych rynkowych wskazują na zwiększone wykorzystanie cech projektowych opakowań, które mogą utrudniać recykling. Opakowania nie nadają się do recyklingu, jeżeli nie można ich zbierać selektywnie lub jeżeli stanowią wyzwanie dla nowoczesnych procesów sortowania i recyklingu stosowanych w UE. W latach 2012–2020 udział opakowań nienadających się do recyklingu znacząco wzrósł. Ponadto opakowania technicznie nadające się do recyklingu często nie są poddawane recyklingowi, ponieważ procesy potrzebne do ich zbierania, sortowania i recyklingu są w praktyce niedostępne lub nieopłacalne, bądź też jakość produktu końcowego nie jest wystarczająca, aby zaspokoić zapotrzebowanie rynków końcowych na surowce wtórne. Co więcej, wstępne wyniki drugiego sprawozdania Komisji dotyczącego systemu wczesnego ostrzegania wskazują, że wiele państw członkowskich ma trudności z osiągnięciem wielkości docelowych recyklingu ustanowionych w art. 6 dyrektywy 94/62/WE. W strategii przemysłowej dla Europy podkreślono znaczenie rynku wewnętrznego dla konkurencyjności i dobrobytu UE. Bariery, które uniemożliwiają podmiotom gospodarczym i ogółowi społeczeństwa pełne korzystanie z rynku wewnętrznego, obejmują restrykcyjne i złożone przepisy krajowe, ograniczone zdolności administracyjne, niedoskonałą transpozycję przepisów UE i ich nieodpowiednie egzekwowanie. W konkluzjach Rady z grudnia 2020 r. z zadowoleniem przyjęto wyrażony przez Komisję zamiar, by do 2030 r. zagwarantować, że wszystkie opakowania będą nadawać się do ponownego użytku lub recyklingu w sposób wykonalny z ekonomicznego punktu widzenia, co pozwoli ograniczyć użycie opakowań i nadmierne ich stosowanie, a tym samym zmniejszyć ilość odpadów opakowaniowych. W rezolucji Parlamentu z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie nowego Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym podkreślono ten cel i wezwano Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego obejmującego środki i cele w zakresie ograniczenia ilości odpadów, ambitne wymogi, aby ograniczyć nadmiar opakowań, a także środki mające na celu poprawę możliwości recyklingu i ograniczenie składu opakowań, zwiększenie zawartości materiałów pochodzących z recyklingu, wycofanie niebezpiecznych i szkodliwych substancji oraz promowanie ponownego użycia, bez narażania na szwank norm bezpieczeństwa żywności i higieny. Ponadto Konferencja w sprawie przyszłości Europy pokazała, że obywatele i organizacje społeczeństwa obywatelskiego w całej UE wzywają do podjęcia zdecydowanych działań na rzecz zapobiegania powstawaniu odpadów, gospodarowania odpadami opakowaniowymi oraz obiegu zamkniętego opakowań poprzez zwiększone wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu. Gospodarka o obiegu zamkniętym opakowań pomoże uniezależnić rozwój gospodarczy od wykorzystania zasobów naturalnych, przyczyni się do osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 r. i powstrzymania utraty różnorodności biologicznej, a także zmniejszy strategiczną zależność gospodarki UE od wielu materiałów. Może ona mieć również pozytywny wpływ na zatrudnienie, w tym w szczególności w gospodarce społecznej, dzięki tworzeniu większej liczby „zielonych” miejsc pracy wysokiej jakości, pod warunkiem dokonania niezbędnych inwestycji w umiejętności i uwzględnienia specyfiki państw członkowskich, regionów i rodzajów pracy. Zmiana dyrektywy 94/62/WE w 2018 r. nie doprowadziła wprawdzie do wyeliminowania wszystkich niedociągnięć w jej wdrażaniu, ale obejmowała trzy klauzule przeglądowe, które są wdrażane w ramach niniejszej inicjatywy. Inicjatywa ta przewiduje aktualizację ram legislacyjnych UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych, zapewniając państwom członkowskim i przedsiębiorstwom odpowiednie wsparcie w osiąganiu celów związanych z ograniczeniem ilości odpadów. Wsparcie to przybiera formę zharmonizowanych ram regulacyjnych, które mają na celu wspieranie inwestycji, ograniczenie ilości odpadów i propagowanie wysokiej jakości recyklingu, i które będą miały jednakowe zastosowanie we wszystkich państwach członkowskich UE. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Proponowane rozporządzenie stanowi aktualizację ram legislacyjnych UE w zakresie opakowań i odpadów opakowaniowych. Jako integralna część Europejskiego Zielonego Ładu i nowego unijnego Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym przyczyni się ono do realizacji unijnej strategii wzrostu na rzecz nowoczesnej, zasobooszczędnej, czystej i konkurencyjnej gospodarki, która do 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto i w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych. Wniosek jest w pełni zgodny z unijnym prawodawstwem dotyczącym środowiska i odpadów, w szczególności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie odpadów, dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/904 z dnia 5 czerwca 2019 r. w sprawie zmniejszenia wpływu niektórych produktów z tworzyw sztucznych na środowisko, decyzją Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej oraz rozporządzeniem (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH). Uzupełnia on również wnioski Komisji dotyczące rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie przemieszczania odpadów i w sprawie ram ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla zrównoważonych produktów oraz komunikat Komisji w sprawie ram polityki UE dotyczących biopochodnych, biodegradowalnych i kompostowalnych tworzyw sztucznych. •Spójność z innymi obszarami polityki Unii Inicjatywa zapewnia brak dyskryminacji między produktami wytwarzanymi w UE a produktami przywożonymi i jest spójna z międzynarodowymi zobowiązaniami UE w zakresie polityki handlowej. Celem wniosku jest również zharmonizowanie obowiązków związanych z monitorowaniem i obowiązków sprawozdawczych, w tym obowiązków sprawozdawczych w ramach systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta, aby ograniczyć obciążenie administracyjne spoczywające na państwach członkowskich i podmiotach gospodarczych zgodnie z unijną polityką lepszego stanowienia prawa oraz oceną adekwatności w zakresie monitorowania i sprawozdawczości. Ponadto, zgodnie z zobowiązaniem UE do realizacji Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, w tym jej 17 celów zrównoważonego rozwoju (SDG), inicjatywa ta usprawni realizację przez UE SDG nr 12.5 dzięki znacznemu obniżeniu poziomu generowania odpadów do 2030 r. poprzez prewencję, redukcję, recykling i ponowne użycie.

Jeżeli chodzi o szczególny przypadek odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, inicjatywa ta uzupełnia również zasoby własne oparte na tworzywach sztucznych niepoddawanych recyklingowi zgodnie z decyzją (UE, Euratom) 2020/2053 w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej. Te zasoby własne są zachętą dla państw członkowskich do wprowadzenia środków mających na celu zmniejszenie ilości odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych niepoddawanych recyklingowi na ich terytorium. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawę prawną wniosku stanowi art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Zgodnie z nowym podejściem do produktów ogłoszonym w Europejskim Zielonym Ładzie1 i Planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym wniosek obejmuje cały cykl życia opakowań. Jest ono zgodne z podejściem przyjętym w „tradycyjnym” prawodawstwie dotyczącym rynku wewnętrznego poprzez stworzenie zharmonizowanych warunków wprowadzania opakowań do obrotu. Dzięki uwzględnieniu całego cyklu życia opakowań to podejście do rynku wewnętrznego zostaje jednak rozszerzone i sięga aż do etapu końca przydatności do użycia, co pozwala stworzyć prawdziwie wewnętrzny rynek opakowań, bez przeszkód dla swobodnego przepływu i z zapewnieniem jednakowych warunków produkcji, wprowadzania do obrotu i przetwarzania odpadów w całej UE. Art. 114 TFUE stanowi podstawę prawną obecnie obowiązującej dyrektywy 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Artykuł ten umożliwia UE harmonizację przepisów i środków administracyjnych we wszystkich państwach członkowskich. Ta podstawa prawna umożliwi rozwiązanie szeregu kluczowych problemów rynku wewnętrznego, które utrudniają zharmonizowane stosowanie przepisów dotyczących opakowań, dotyczących m.in.: (i) wymogów w zakresie zrównoważoności, (ii) zharmonizowanych kryteriów dotyczących ekomodulacji opłat w ramach systemów rozszerzonej odpowiedzialności producenta, (iii) zharmonizowanych wymogów dotyczących etykietowania oraz (iv) wymogów dotyczących wycofania z użytku w celu uzupełnienia podejścia opartego na cyklu życia. Choć określanie szczegółowych wymogów administracyjnych pozostaje w gestii państw członkowskich, we wniosku uregulowano te aspekty, w przypadku których harmonizacja przyczyni się do zapobieżenia zakłóceniom na rynku i przeszkodom w swobodnym przepływie. Jednym z takich aspektów jest rozszerzona odpowiedzialność producenta, w przypadku której zharmonizowane przepisy – w tym dotyczące sprawozdawczości – pozwolą usunąć bariery dla podmiotów gospodarczych zajmujących się sprzedażą opakowania w kilku państwach członkowskich lub w całej UE, wynikające z różnic w przepisach obowiązujących w poszczególnych państwach członkowskich. Podobnie ustanowienie wspólnych ram dotyczących systemów zbierania opakowań, systemów kaucyjnych i systemów ponownego użycia jest konieczne zarówno w kontekście osiągnięcia celów środowiskowych, jak i w celu stworzenia równych warunków dla przedsiębiorstw działających na poszczególnych rynkach. Te wspólne ramy będą miały znaczący wpływ na zdolność opakowań do recyklingu oraz na dostępność surowców wtórnych. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Kwestie środowiskowe i problemy związane z opakowaniami (tj. przeszkody dla rynku wewnętrznego i gospodarki o obiegu zamkniętym, rosnące ilości odpadów opakowaniowych itp.) nie mogą być w wystarczającym stopniu rozwiązane przez same państwa członkowskie. Biorąc pod uwagę wysoki poziom handlu między państwami członkowskimi, unijny rynek opakowań jest pod wieloma względami jednym dużym rynkiem, a nie 27 odrębnymi rynkami. Chociaż inicjatywy krajowe stanowią odpowiedź na niektóre z tych wyzwań, powodują one również dalszą fragmentację rynku wewnętrznego. Ustanowienie wspólnych wymogów na poziomie UE będzie stanowiło wyraźną wartość dodaną, ponieważ zapewni właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, a tym samym równe szanse dla podmiotów gospodarczych (np. producentów, dostawców, detalistów). Dzięki wymogom i celom określonym na poziomie UE przejście na stosowanie zrównoważonych opakowań będzie spójne we wszystkich państwach członkowskich, co pozwoli stworzyć efektywny rynek. •Proporcjonalność Proponowane środki mają na celu zapewnienie pewności regulacyjnej, niezbędnej do wspierania realizowanych na dużą skalę inwestycji w rozwiązania w zakresie zrównoważonych opakowań. Dotyczą one całego łańcucha wartości opakowań, a jednocześnie zapewniają wysoki poziom ochrony środowiska i zdrowia ludzkiego. Celem niniejszej inicjatywy jest uaktualnienie i wzmocnienie istniejących ram legislacyjnych, aby umożliwić osiągnięcie korzyści skali dzięki wspólnemu podejściu, przy jednoczesnym zapewnieniu przemysłowi i państwom członkowskim niezbędnej elastyczności, w przypadku gdy jest to konieczne z punktu widzenia innowacji lub ze względu na warunki lokalne. W przypadku niektórych z proponowanych wariantów strategicznych uważa się, że zasadę proporcjonalności najlepiej zachowa stopniowe podejście do zaostrzania wymogów. Wniosek obejmuje zatem stopniowe zwiększanie ambicji i wymogów, takich jak wymogi w zakresie zrównoważoności dotyczące opakowań nadających się do recyklingu, oraz ponowne rozważenie potrzeby stosowania odstępstw w odniesieniu do poziomów stężenia substancji potencjalnie niebezpiecznych w niektórych materiałach opakowaniowych. Ogólnie rzecz biorąc, proponowane środki nie wykraczają poza to, co jest konieczne do zapewnienia zgodności regulacyjnej, a jednocześnie zagwarantują ochronę zdrowia ludzkiego i środowiska. •Wybór instrumentu Obecne prawodawstwo, pomimo wprowadzenia konkretnych środków, nie doprowadziło do osiągnięcia założonych celów dotyczących środowiska i rynku wewnętrznego. Różne krajowe podejścia do transpozycji i jednostronne środki z zakresu polityki dotyczącej opakowań stosowane przez niektóre państwa członkowskie doprowadziły do powstania niejednolitych krajowych ram regulacyjnych. Ta tendencja będzie się utrzymywać, biorąc pod uwagę wyzwania związane ze zrównoważonością opakowań przedstawione w sprawozdaniu z oceny skutków, w szczególności rosnącą ilość odpadów opakowaniowych, bariery dla obiegu zamkniętego opakowań i niskie wykorzystanie materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Zróżnicowane przepisy krajowe zmniejszają skuteczność polityki i zagrażają skutecznemu tworzeniu gospodarki o obiegu zamkniętym. Niedociągnięcia regulacyjne obowiązującej dyrektywy (np. nieodpowiednio opracowane wymogi zasadnicze dotyczące opakowań i trudności, jakie napotykają państwa członkowskie w ich egzekwowaniu) jasno pokazały, że harmonizacja jest niezbędna i że zharmonizowane przepisy powinny mieć formę rozporządzenia, a nie zmiany obecnie obowiązującej dyrektywy. Aby dalej wspierać przejście na niskoemisyjną gospodarkę o obiegu zamkniętym i usunąć bariery w rynku wewnętrznym, potrzebny jest nowy kompleksowy zestaw rozwiązań regulacyjnych obejmujący szczegółowe wymogi dla przedsiębiorstw. Wprowadzenie rozporządzenia ustanawiającego zharmonizowane przepisy ma zdecydowane poparcie wszystkich zainteresowanych podmiotów gospodarczych. Rozporządzenie zagwarantuje, że wszystkie 27 państw członkowskich będzie wypełniać swoje zobowiązania w tym samym czasie i w ten sam sposób. Jednakowe wymogi dla wszystkich podmiotów rynkowych zapewnią niezbędną pewność prawa, ograniczą zakłócenia konkurencji i będą wyraźnym sygnałem dla podmiotów rynkowych spoza UE zamierzających wprowadzić produkty na rynek UE. Komisja zostanie również upoważniona do opracowania środków wykonawczych w celu dalszego dopracowania rozporządzenia, o ile będzie to konieczne, tak aby można było szybko ustanowić wspólne przepisy. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa

W ocenie adekwatności przeprowadzonej w 2014 r. zidentyfikowano niedociągnięcia w zakresie zasadniczych wymogów dotyczących opakowań i zalecono, aby uczyniono je „bardziej konkretnymi i łatwiejszymi do wyegzekwowania”, a jednocześnie zwrócono uwagę, że wzmocnienie zasadniczych wymogów stanowiłoby „kluczowe narzędzie umożliwiające osiągnięcie lepszej efektywności środowiskowej opakowań”. W zmianie dyrektywy 94/62/WE w 2018 r. nie odniesiono się jednak bezpośrednio do tych niedociągnięć, lecz wprowadzono trzy klauzule przeglądowe: 1) zbadanie możliwości wzmocnienia podstawowych wymogów w celu między innymi poprawy projektowania z myślą o ponownym użyciu i promowania wysokiej jakości recyklingu, a także wzmocnienia egzekwowania tych wymogów; 2) rozważenie możliwości ustalenia celów ilościowych dotyczących ponownego użycia opakowań oraz wszelkich dalszych środków mających na celu promowanie ponownego użycia opakowań oraz 3) dokonanie oceny skuteczności środków mających na celu zmniejszenie zużycia lekkich plastikowych toreb na zakupy i przeanalizowanie innych możliwych sposobów osiągnięcia tego celu. W ramach tych klauzul przeglądowych upoważniono również Komisję do przedstawienia w stosownym przypadku wniosku ustawodawczego dotyczącego tych kwestii. W kwietniu 2020 r. Komisja opublikowała badanie oceniające skuteczność wymogów zasadniczych dotyczących opakowań i odpadów opakowaniowych oraz wnioski w sprawie ich wzmocnienia. Najważniejsze ustalenia z tej oceny pomogły w zdefiniowaniu problemu i opracowaniu wstępnego zestawu środków na potrzeby oceny skutków. Badanie to stanowiło podstawę do sporządzenia przez Komisję wstępnej oceny skutków opublikowanej 11 czerwca 2020 r. Niniejszy wniosek obejmuje środki, które dotyczą kwestii zidentyfikowanych w ocenie adekwatności i w badaniu oceniającym z 2020 r., jak również inne środki określone w ramach oceny skutków i szeroko zakrojonych konsultacji z zainteresowanymi stronami. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Ocena skutków towarzysząca dyrektywie 94/62/WE w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych obejmowała szczegółowe konsultacje z zainteresowanymi stronami, co miało na celu przedstawienie i uwzględnienie opinii szerokiego grona organizacji. W konsultacjach wzięło udział ponad 800 organizacji posiadających ponad 1 800 punktów kontaktowych. W ramach konsultacji z zainteresowanymi stronami zastosowano ukierunkowane i szerzej zakrojone metody, w tym: zbieranie informacji zwrotnych na temat wstępnej oceny skutków, kwestionariusz publiczny, kwestionariusz państw członkowskich, warsztaty internetowe i seminaria internetowe oraz rozmowy indywidualne. W wyniku konsultacji w sprawie wstępnej oceny skutków otrzymano 110 odpowiedzi, a w wyniku otwartych konsultacji publicznych otrzymano 425 odpowiedzi. Przeprowadzono również ukierunkowane konsultacje w celu wzmocnienia bazy dowodowej, które obejmowały zebranie bardziej specjalistycznych informacji zwrotnych od konkretnych grup zainteresowanych stron, między innymi podczas warsztatów z udziałem zainteresowanych stron. W czerwcu 2021 r. zorganizowano sześć seminariów internetowych dla zainteresowanych stron w celu przedstawienia i zebrania opinii na temat wstępnych wyników badania. W seminariach tych uczestniczyło ponad 950 przedstawicieli (z 250 organizacji), a blisko 100 organizacji przekazało szczegółowe informacje zwrotne i dokumenty dotyczące stanowiska. Dodatkowe warsztaty odbyły się 30 maja 2022 r. z udziałem 517 uczestników, a podczas nich głos zabrało 50 przedstawicieli zainteresowanych stron. Równolegle zarówno konsultant wspierający ocenę skutków sporządzoną przez Komisję, jak i właściwe służby Komisji prowadziły dalsze ukierunkowane konsultacje z ekspertami z państw członkowskich, zainteresowanymi stronami, organizacjami pozarządowymi i konsumenckimi. Większość zainteresowanych stron uznała, że rozwój technologiczny, gospodarczy i społeczny stanowi uzasadnienie dla stworzenia nowych ram regulacyjnych dotyczących opakowań. Większość zgodziła się również co do konieczności dalszej harmonizacji istniejących przepisów i wezwała do opracowania europejskich ram obejmujących cały cykl życia opakowań i cały łańcuch wartości. Wiele zainteresowanych stron stwierdziło, że ramy te powinny obejmować bardziej rygorystyczne wspólne przepisy dotyczące zrównoważoności opakowań, aby zapewnić funkcjonowanie rynku wewnętrznego UE, i podkreśliło potrzebę przyjęcia wspólnego podejścia do definiowania zdolności opakowań do recyklingu, w szczególności podejścia opartego na kryterium „projektowania z myślą o recyklingu”. Ściślej rzecz ujmując, przedstawiciele branży podkreślili potrzebę: (i) ustanowienia stabilnych i zharmonizowanych ram prawnych zapewniających bezpieczeństwo inwestycji; (ii) zagwarantowania równych warunków działania wspierających produkcję zrównoważonych opakowań oraz (iii) zapewnienia sprawnego funkcjonowania rynków recyklingu, aby poprawić dostępność i jakość surowców wtórnych. Przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego wezwali do skutecznego wdrażania hierarchii postępowania z odpadami w łańcuchu wartości opakowań za pomocą środków zachęcających do zapobiegania powstawaniu odpadów opakowaniowych i ponownego użycia. Szczegółowe wnioski z konsultacji z zainteresowanymi stronami przedstawiono w załączniku 2 do oceny skutków. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Oprócz wyników konsultacji z zainteresowanymi stronami w ocenie skutków wykorzystano kilka innych kluczowych źródeł informacji. W celu przeprowadzenia szczegółowej analizy poszczególnych wariantów Komisja zaprosiła do współpracy konsultantów zewnętrznych w ramach dwóch umów o udzielenie wsparcia. W ramach tych badań opracowano „metodykę modelowania skutków” i „metodykę bazową”. Pierwsza z nich służy do modelowania skutków proponowanych środków, tj. do modelowania zmian w przepływach masowych, kosztach finansowych, skutkach środowiskowych i społecznych (związanych z zatrudnieniem). Druga opracowana metodyka (bazowa) zapewnia przegląd sytuacji w zakresie zużycia odpadów opakowaniowych, wytwarzania odpadów i zarządzania nimi w 27 państwach członkowskich UE. Obejmuje ona zarówno historyczne tendencje oparte na istniejących danych, jak i przyszłe prognozy do 2050 r. Scenariusz bazowy to zasadniczo scenariusz zakładający brak zmiany polityki, tj. modelowanie przyszłych tendencji, w ramach którego w mocy pozostają wszystkie istotne polityki i środki na szczeblu unijnym i krajowym, uzupełnione ewentualnymi przyszłymi wnioskami ustawodawczymi Komisji. Wspólne Centrum Badawcze Komisji przeprowadziło kolejne badanie uzupełniające w celu przeanalizowania skutków środków łączących symbole na pojemnikach na odpady z odpowiadającymi im etykietami na opakowaniach (opracowanych w ramach dwóch wspomnianych wyżej badań). Na poszczególnych etapach badania konsultant i jego eksperci ściśle współpracowali z odpowiednimi służbami Komisji. Dodatkowe dane i uwagi zebrano w ramach ukierunkowanych rozmów z zainteresowanymi stronami oraz szczegółowych konsultacji z państwami członkowskimi. Możliwe środki dotyczące plastikowych toreb na zakupy zostały po raz pierwszy opracowane w badaniu dotyczącym wdrożenia dyrektywy w sprawie plastikowych toreb połączonym z badaniem zakresowym mającym na celu ocenę wykonalności dalszych środków UE w zakresie zapobiegania powstawaniu odpadów i wdrożenia dyrektywy w sprawie plastikowych toreb, a ocenę skutków proponowanych środków przeprowadzono w drugim badaniu uzupełniającym. Ponadto środki dotyczące opakowań kompostowalnych zostały opracowane w ramach sporządzonego w 2020 r. badania dotyczącego znaczenia biodegradowalnych i kompostowalnych produktów i opakowań z tworzyw sztucznych dla konsumentów w gospodarce o obiegu zamkniętym. Badanie to stało się również inspiracją do opracowania komunikatu Komisji w sprawie ram polityki UE dotyczących biopochodnych, biodegradowalnych i kompostowalnych tworzyw sztucznych. •Ocena skutków Wniosek opracowano na podstawie oceny skutków. W następstwie ustosunkowania się do uwag Rady ds. Kontroli Regulacyjnej zawartych w jej negatywnej opinii z 13 maja 2022 r. oraz po wprowadzeniu niezbędnych zmian i uzupełnień ocena skutków uzyskała 30 września 2022 r. pozytywną opinię z zastrzeżeniami. W ocenie skutków wykryto trzy główne problemy: (1)Wzrost wytwarzania odpadów opakowaniowych: nie udało się odwrócić tej tendencji za pomocą dyrektywy 94/62/WE pomimo szczegółowych przepisów dotyczących zminimalizowania ilości opakowań. Tendencję wzrostową wzmocniły nowe nawyki konsumpcyjne (np. kupowanie żywności i napojów „na wynos”, zwiększona sprzedaż przez internet i dostawy do domu).

(2)Bariery utrudniające recykling i ponowne użycie opakowań: obejmują czynniki, takie jak częstsze stosowanie cech projektowych opakowań, które uniemożliwiają recykling, zwiększone zanieczyszczenie krzyżowe kompostowalnych strumieni odpadów poddawanych recyklingowi, substancje w opakowaniach, które mogą być niebezpieczne, oraz niejasne etykiety na opakowaniach utrudniające sortowanie. W związku z tym nie udało się jeszcze w pełni wdrożyć zasady priorytetowego traktowania ponownego użycia i recyklingu w stosunku do odzysku i składowania odpadów. (3)Niska jakość recyklingu opakowań z tworzyw sztucznych i niski poziom wykorzystania surowców wtórnych: ogranicza to możliwości UE w zakresie zmniejszenia wykorzystania surowców pierwotnych w nowych opakowaniach. Niedoskonałości rynku i braki w obowiązujących ramach regulacyjnych ograniczają rentowność działań w zakresie recyklingu i stanowią obciążenie dla inwestycji w technologie i logistykę dostaw, które są niezbędne do zapewnienia wysokiej jakości zbierania, sortowania i recyklingu opakowań. W związku z powyższym nadrzędnym celem niniejszego wniosku ustawodawczego jest ograniczenie negatywnego wpływu opakowań i odpadów opakowaniowych na środowisko, a jednocześnie usprawnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego. Do celów szczegółowych należą: (i) ograniczenie wytwarzania odpadów opakowaniowych; (ii) propagowanie gospodarki o obiegu zamkniętym w odniesieniu do opakowań w sposób racjonalny pod względem kosztów oraz (iii) propagowanie wykorzystania materiałów z recyklingu w opakowaniach. W ocenie skutków zestawiono wszystkie możliwe środki do celów przeprowadzenia analizy na podstawie trzech badań sporządzonych przez konsultanta zewnętrznego, warsztatów dla zainteresowanych stron, internetowych konsultacji społecznych i ukierunkowanych rozmów. Zróżnicowane, złożone i często powiązane ze sobą środki pogrupowano w trzy warianty strategiczne, które porównano ze scenariuszem zakładającym utrzymanie stanu obecnego. W przypadku wariantów 1–3 każdy kolejny wariant przewiduje wzrost efektywności środowiskowej, ale także zwiększone obciążenie związane z ich wdrażaniem i większy stopień ingerencji, w następujący sposób: ·w ramach wariantu 1 określono środki na rzecz zapewnienia większej normalizacji i ustanowiono bardziej przejrzyste wymogi zasadnicze, które mają zazwyczaj charakter warunków wstępnych dla środków w innych grupach; ·w ramach wariantu 2 określono obowiązkowe cele w zakresie ograniczenia ilości odpadów, ponownego użycia w poszczególnych sektorach i minimalnej zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych, wymogi dotyczące zapewnienia pełnej zdolności do recyklingu do 2030 r. oraz zharmonizowane przepisy dotyczące produktów; ·w wariancie 3 przewidziano ustanowienie wyższych celów obowiązkowych niż w ramach wariantu 2 oraz dodatkowych wymogów dotyczących produktu. Główne wybory polityczne dokonywane przez decydentów w 27 państwach członkowskich UE w trzech obszarach interwencji dotyczą krajowych celów w zakresie ograniczenia ilości odpadów, celów w zakresie ponownego użycia dla podmiotów gospodarczych w niektórych sektorach, środków mających na celu zwiększenie zdolności do recyklingu oraz celów dotyczących zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Spośród środków wspomagających największe znaczenie dla polityki mają obowiązkowe systemy kaucyjne i przepisy dotyczące etykietowania ułatwiające konsumentom sortowanie. Środki przewidziane w każdym z wariantów przedstawiono w poniższej tabeli. Aby wykazać wzajemne powiązania między nimi, alternatywne środki mają ten sam numer, np. M2b i M2c. Środki dotyczące głównych wyborów politycznych zaznaczono pogrubieniem. Wariant 1: zapewnienie większej normalizacji i bardziej przejrzystych wymogów zasadniczych Wariant 2: cele obowiązkowe i bardziej rygorystyczne wymogi Wariant 3: szersze cele i wymogi M5: minimalizacja pustej przestrzeni w opakowaniach w wybranych sektorach, w tym w handlu elektronicznym M1: aktualizacja wymogów zasadniczych w celu zminimalizowania nadmiernego stosowania opakowań M10a: zmiana normy CEN dotyczącej definiowania opakowań wielokrotnego użytku M19: zapewnienie jasności w zakresie definicji działania polegającego na ponownym użyciu w porównaniu z działaniem polegającym na „przygotowaniu do ponownego użycia” M8b: obowiązkowe cele dotyczące ponownego użycia w odniesieniu do wybranych grup opakowań na 2030/2040 r. w wybranych sektorach +M19 + M10a + M10b: definicje i obowiązkowe wymogi dotyczące formatów opakowań wielokrotnego użytku określone w prawodawstwie UE i normach dotyczących niektórych formatów + M10c: definicje i obowiązkowe normy dotyczące systemów ponownego użycia M7: wycofanie opakowań możliwych do uniknięcia/niepotrzebnych M2b: obowiązkowy cel dotyczący zmniejszenia o 19 % ilości odpadów opakowaniowych na mieszkańca w 2030 r. w porównaniu ze scenariuszem odniesienia + M1 + M5 M8c: obowiązkowe ogólne cele dotyczące zwiększenia ponownego użycia opakowań do 2030/2040 r. w wybranych sektorach + M10a + M10b + M10c + M19 M2c: obowiązkowy cel dotyczący zmniejszenia o 23 % ilości odpadów opakowaniowych na mieszkańca w 2030 r. w porównaniu ze scenariuszem odniesienia + M1 + M5 + M7 + M3: wprowadzenie do 2030 r. zakazu stosowania najcięższych opakowań w odniesieniu do wybranych produktów w oparciu o istniejące lżejsze alternatywy M21a: do 2030 r. wszystkie opakowania muszą nadawać się do ponownego użycia lub recyklingu – doprecyzowanie wymogów zasadniczych i określenie definicji zdolności do recyklingu + M21b: wszystkie opakowania wielokrotnego użytku muszą nadawać się do recyklingu od 2030 r. M22a: określenie jakościowej definicji opakowań nadających się do recyklingu M28: doprecyzowanie biodegradowalności i kompostowalności oraz zaktualizowanie odpowiednich wymogów zasadniczych i normy EN 13432 M29a: dopuszczenie stosowania kompostowalnych i konwencjonalnych tworzyw sztucznych w przypadku wybranych rodzajów opakowań M22b: określenie definicji opakowania nadającego się do recyklingu w oparciu o kryteria projektowania z myślą o recyklingu, uzupełnione o procedurę oceny zdolności do recyklingu i negatywny wykaz cech opakowania nienadającego się do recyklingu + M21a + M21b + M22a + M23: harmonizacja kryteriów w zakresie modulacji opłat w ramach rozszerzonej odpowiedzialności producenta M29d: obowiązkowa kompostowalność w odniesieniu do niektórych wybranych rodzajów opakowań z tworzyw sztucznych, a w przypadku pozostałych – możliwość stosowania kompostowalnych lub konwencjonalnych tworzyw sztucznych + M28 M22c: określenie ilościowej definicji opakowań nadających się do recyklingu + M21a + M21b + M22a + M23 M29b: obowiązkowa kompostowalność w odniesieniu do wszystkich wybranych rodzajów opakowań z tworzyw sztucznych + M28 M37: określenie definicji zawartości materiałów z recyklingu i metody pomiaru M35em: cele ogólne na lata 2030 i 2040 dotyczące zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych, w zależności od stopnia wrażliwości zawartości opakowania + M37 M35eh: bardziej ambitne cele ogólne na lata 2030 i 2040 dotyczące zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych, w zależności od stopnia wrażliwości zawartości opakowania + M37 Mx: aktualizacja obowiązującego systemu etykietowania opartego na materiałach: zniesienie wymogu stosowania kodów alfanumerycznych przez podmioty zajmujące się sortowaniem odpadów M31: aktualizacja definicji dotyczących substancji niebezpiecznych M32a: rozszerzenie informacji na temat substancji niebezpiecznych Ma&b: obowiązkowy system kaucyjny i minimalne wymogi dotyczące wszystkich systemów kaucyjnych M27c-y: zharmonizowane etykietowanie produktów i pojemników na odpady w celu ułatwienia konsumentom sortowania (zaawansowany system piktogramów zgodny z oznakowaniem skandynawskim)+ Mx + Mk: ograniczenia w zakresie stosowania mylących etykiet M12-u: zharmonizowane, obowiązkowe etykietowanie opakowań wielokrotnego użytku M38-j: kryteria dotyczące umieszczania informacji o zawartości materiałów z recyklingu na etykietach M32b: zgłaszanie obecności substancji potencjalnie niebezpiecznych w opakowaniach + M33a: ograniczenia w zakresie substancji objętych rozporządzeniem REACH + M31 M40b: obowiązkowe minimalne kryteria zielonych zamówień publicznych w odniesieniu do opakowań na produkty i usługi priorytetowe M42b: harmonizacja systemu sprawozdawczości w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta MPCB: rozszerzony obowiązek sprawozdawczy w zakresie PCB Mc: pierwszeństwo stosowania opakowań z recyklingu pochodzących z systemu kaucyjnego + Ma&b M26cc: systemy zbierania odpadów alternatywne w stosunku do systemu kaucyjnego + Mx + M12-u + M38-j + M27c-y + Mk M32c: zgłaszanie wszystkich substancji obecnych w opakowaniach + M33b: ograniczenia w zakresie substancji objętych zmienioną dyrektywą w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych + M31 M40c: obowiązkowe minimalne kryteria zielonych zamówień publicznych w odniesieniu do opakowań na wszystkie produkty i usługi M34b: obowiązkowy wymóg sprawozdawczy dotyczący zawartości materiałów z recyklingu w odniesieniu do wszystkich opakowań + M42b + MPCB Na podstawie oceny skutków wymienionych środków Komisja opowiada się za wariantem 2. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Proponowane środki wiążą się z różnymi poziomami obciążenia administracyjnego, które wynikałoby głównie z obowiązku monitorowania i sprawozdawczości w zakresie zgodności, nałożonego zarówno na organy publiczne, jak i na przedsiębiorstwa. Jednocześnie w niniejszym wniosku przewiduje się pełne wykorzystanie cyfryzacji w celu zmniejszenia obciążenia administracyjnego. Na przykład przewiduje się, że Komisja przyjmie akt wykonawczy w celu ustanowienia warunków określania składu materiałowego opakowań za pomocą technologii znakowania cyfrowego. Zaleca się również, aby na opakowaniach wielokrotnego użytku umieszczano kody QR lub równoważne środki ułatwiające odzysk oraz zharmonizowane szczegółowe etykiety, które w odpowiedni sposób informowałyby konsumentów o przydatności opakowań do ponownego użycia i dostępności systemów ponownego użycia. Ponadto zharmonizowane etykiety umieszczane na opakowaniach w celu ułatwienia sortowania przez konsumentów powinny przyczynić się do poprawy segregacji odpadów i stanowią znaczne uproszczenie dla operatorów. •Prawa podstawowe Niniejszy wniosek nie ma skutków dla ochrony praw podstawowych. 4.WPŁYW NA BUDŻET W dołączonej ocenie skutków finansowych szczegółowo przedstawiono wpływ na budżet oraz zasoby ludzkie i administracyjne wymagane zgodnie z niniejszym wnioskiem. Komisja Europejska, a dokładnie Dyrekcja Generalna ds. Środowiska, będzie odpowiedzialna za negocjacje w sprawie rozporządzenia w ramach standardowej procedury współdecyzji, a także za jego ogólne wdrożenie oraz przyjęcie wszystkich przewidzianych w nim aktów wykonawczych i delegowanych. Inne departamenty i agencje, które będą uczestniczyć w tym procesie, obejmują Eurostat, Wspólne Centrum Badawcze i Europejską Agencję Chemikaliów.

Obecne symulacje finansowe opierają się na trzech stanowiskach administratora (AD) w ekwiwalentach pełnego czasu pracy poświęconych tylko realizacji następujących zadań: (i) negocjacji i ogólnego wdrażania rozporządzenia oraz (ii) prac przygotowawczych związanych ze sporządzeniem projektów aktów prawa wtórnego. Przewiduje się, że zadania techniczne będą wykonywane przez dwóch oddelegowanych ekspertów krajowych w ekwiwalencie pełnego czasu pracy (biorąc pod uwagę przewidywany harmonogram) i dwóch pracowników kontraktowych. Koszty związane z personelem Komisji, ustalone na podstawie najnowszej, publicznie dostępnej tabeli wynagrodzeń, wynoszą ogółem 6 537 000 EUR. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Wniosek zawiera kilka przepisów mających na celu poprawę monitorowania i zrozumienia przepływów opakowań. Będą one uzupełnieniem obowiązujących wymogów dotyczących obliczeń i sprawozdawczości nałożonych na państwa członkowskie na podstawie decyzji Komisji 2005/270/WE i 2018/896/WE. Decyzje te będą musiały zostać zastąpione w celu uwzględnienia dodatkowych wymogów w zakresie sprawozdawczości niezbędnych do zapewnienia wsparcia dla monitorowania i pełnego wdrożenia wymogów merytorycznych związanych z: 1) plastikowymi torbami na zakupy (tj. zdezagregowana i obowiązkowa sprawozdawczość oraz różne kategorie plastikowych toreb na zakupy); 2) poziomem zbierania opakowań objętych obowiązkiem tworzenia systemów kaucyjnych oraz 3) danymi, które dotyczą poszczególnych kategorii opakowań i są niezbędne do opracowania metodyki oceny zdolności do opakowań recyklingu. W celu zapewnienia wsparcia dla monitorowania rozszerzonej odpowiedzialności producenta na poziomie państw członkowskich oraz zharmonizowania wymogów w tym zakresie, tak aby były one bardziej skuteczne w całej UE, w ramach tej inicjatywy proponuje się również wprowadzenie wymogu rejestracji podmiotów gospodarczych (producentów) i organizacji odpowiedzialności producenta przy pierwszym udostępnieniu opakowania na rynku państwa członkowskiego. Towarzyszą temu zharmonizowane wymogi dotyczące przekazywania organom krajowym danych na temat takich opakowań. Pozwoli to zmniejszyć obciążenie administracyjne dla producentów, którzy obecnie muszą dostosowywać się do coraz bardziej rozbieżnych wymogów krajowych w zakresie sprawozdawczości dotyczącej rozszerzonej odpowiedzialności producenta, oraz umożliwi państwom członkowskim wywiązanie się z obowiązków sprawozdawczych i zapewni niezbędny poziom szczegółowości danych w celu ułatwienia dostosowania polityki w przyszłości, w szczególności w zakresie zdolności opakowań do recyklingu. We wniosku przewidziano ograniczenie obowiązku przekazywania danych dotyczących celów w zakresie ponownego użycia i powtórnego napełniania do danych przekazywanych właściwym organom przez zobowiązane podmioty gospodarcze; nie przewiduje się obowiązku składania dodatkowych sprawozdań Komisji. Komisja przyjmie zasady dotyczące obliczeń w drodze aktów wykonawczych. • Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Rozdział I zawiera przepisy ogólne. W art. 1 określono zakres przedmiotowy niniejszego rozporządzenia. Wyjaśniono w nim, że w rozporządzeniu wprowadza się wymogi dotyczące całego cyklu życia opakowania w zakresie jego zrównoważenia środowiskowego oraz etykietowania, umożliwiające wprowadzanie opakowań na rynek, a także wymogi dotyczące rozszerzonej odpowiedzialności producenta, zbierania, przetwarzania, recyklingu odpadów opakowaniowych. W artykule wyjaśniono ponadto, że rozporządzenie przyczynia się do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, a jednocześnie służy realizacji celów środowiskowych w zakresie zapobiegania negatywnemu wpływowi opakowań i odpadów opakowaniowych na środowisko i zdrowie ludzi lub zmniejszania tego wpływu. W ten sposób rozporządzenie przyczynia się do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami. W art. 2 określono, że niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do wszystkich opakowań, niezależnie od zastosowanego materiału, oraz do wszystkich odpadów opakowaniowych. W art. 3 ustanowiono definicje potrzebne do celów rozporządzenia. Kilka definicji pochodzi z nowych ram prawnych (rozporządzenia (WE) nr 765/2008 i decyzji nr 768/2008/WE), z uchylonej dyrektywy w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych lub z obowiązujących przepisów Unii (takich jak dyrektywa ramowa w sprawie odpadów i rozporządzenie w sprawie nadzoru rynku). Wprowadzono zestaw nowych definicji, głównie w celu wdrożenia głównych środków tej inicjatywy, i skoncentrowano się na opakowaniach nadających się do recyklingu, wykorzystywaniu materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych, opakowaniach wielokrotnego użytku i zapobieganiu powstawaniu odpadów opakowaniowych. W art. 4 określono zasadę swobodnego przepływu na jednolitym rynku w odniesieniu do opakowań, które spełniają wymogi w zakresie zrównoważoności i etykietowania ustanowione w rozporządzeniu. Rozdział II zawiera wymogi w zakresie zrównoważoności opakowań. W art. 5 ustanowiono wymogi dotyczące obecności określonych substancji w opakowaniach, w szczególności ograniczenie dotyczące poziomu stężenia ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego. Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych w celu obniżenia pułapu, którego dotyczy to ograniczenie, jak również w celu ustanowienia odstępstw od tego ograniczenia. W art. 6 ustanowiono wymóg, zgodnie z którym opakowania muszą nadawać się do recyklingu, oraz określono, jakie wymogi będą musiały być spełnione w ramach podejścia dwuetapowego. Od 1 stycznia 2030 r. opakowania będą musiały spełniać kryteria projektowania z myślą o recyklingu, a od 1 stycznia 2035 r. wymogi zostaną dodatkowo dostosowane w celu zapewnienia, aby opakowania nadające się do recyklingu były również w wystarczającym stopniu i skutecznie zbierane, sortowane i poddawane recyklingowi („poddawane recyklingowi na dużą skalę”). Kryteria projektowania z myślą o recyklingu i metodyka oceny, czy opakowania są poddawane recyklingowi na dużą skalę, zostaną określone w aktach delegowanych, które mają zostać przyjęte przez Komisję. Zróżnicowane stosowanie tych przepisów jest konieczne w celu przyjęcia niezbędnego prawodawstwa określającego szczegółowo wymogi dotyczące zdolności do recyklingu oraz zapewnienia wystarczającego czasu dla branży na dostosowanie się do nowych przepisów. W artykule tym ustanowiono ponadto przepis, zgodnie z którym wkłady finansowe wnoszone przez producentów w celu wywiązania się z zobowiązań w zakresie rozszerzonej odpowiedzialności producenta muszą być modulowane w oparciu o klasy wydajności recyklingu zgodne z kryteriami projektowania z myślą o recyklingu, które zostaną zaktualizowane i obejmą progi recyklingu na dużą skalę mające zastosowanie od 2035 r. Ponadto ustanowiono szczegółowe przepisy dotyczące innowacyjnych opakowań, w przypadku których spełnienie wymogów dotyczących zdolności do recyklingu będzie musiało być udokumentowane dopiero po 5 latach od pierwszego wprowadzenia ich do obrotu. Ponadto opakowania bezpośrednie spełniające kryteria definicji opakowania bezpośredniego określonej w art. 4 pkt 25 rozporządzenia (UE) 2019/6, a także opakowania z tworzyw sztucznych do kontaktu z produktami wrażliwymi, wykorzystywane do pakowania wyrobów medycznych objętych rozporządzeniem (UE) 2017/745 i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro objętych rozporządzeniem (UE) 2017/746, są zwolnione z wymogów dotyczących zdolności do recyklingu określonych w przedmiotowym artykule do 2034 r., aby uwzględnić kwestie dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa ludzi i zwierząt. W art. 7 określono wymóg, aby od 1 stycznia 2030 r. opakowania z tworzyw sztucznych posiadały pewną minimalną zawartość materiałów z recyklingu odzyskanych z odpadów pokonsumenckich tworzyw sztucznych na jednostkę opakowania z tworzyw sztucznych; w stosownych przypadkach z tego wymogu zwolniono określone opakowania. Ilości te wzrosną do 1 stycznia 2040 r., a odstępstwa powinny zostać odpowiednio zmienione. Komisja przyjmie akt wykonawczy w celu ustanowienia metodyki obliczania i weryfikacji procentowej zawartości materiałów z recyklingu odzyskanych z odpadów pokonsumenckich tworzyw sztucznych oraz określenia formatu odpowiedniej dokumentacji technicznej. Przepisem tym wprowadza się również uprawnienie Komisji do przyjmowania aktów delegowanych w celu zmiany minimalnej zawartości procentowej materiałów z recyklingu odzyskanych z odpadów pokonsumenckich tworzyw sztucznych. W art. 8, w połączeniu z definicją zawartą w art. 3, określono warunki, jakie muszą spełniać opakowania, aby można je było uznać za kompostowalne, i wprowadzono wymóg zapewnienia w terminie 24 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, aby saszetki z kawą, przylepne etykiety przyczepione do owoców i warzyw oraz bardzo lekkie plastikowe torby na zakupy były kompostowalne. Inne opakowania, z wyjątkiem lekkich plastikowych toreb na zakupy, w odniesieniu do których państwom członkowskim pozostawiono pewną elastyczność, powinny kwalifikować się do recyklingu materiałowego. W artykule tym wprowadzono również uprawnienie Komisji do przyjmowania aktów delegowanych w celu zmiany wykazu opakowań, które muszą być kompostowalne. W art. 9 zawarto wymóg, aby masa i objętość opakowania były ograniczone do minimum, z należytym uwzględnieniem jego bezpieczeństwa i funkcjonalności. Spełnienie tego obowiązku należy udowodnić za pomocą dokumentacji technicznej. W art. 10 określono wymogi dotyczące opakowań wielokrotnego użytku. Jeden z wymogów dotyczy np. tego, że opakowanie powinno być przeznaczone, zaprojektowane i wprowadzone do obrotu z myślą o jego ponownym użyciu lub powtórnym napełnieniu jak największą liczbę razy. Opakowania wielokrotnego użytku muszą również stanowić część systemu ponownego użycia, zgodnego z minimalnymi warunkami określonymi w załączniku VI do niniejszego rozporządzenia. W rozdziale III rozporządzenia ustanowiono wymogi dotyczące etykietowania i oznakowania oraz wymogi informacyjne.

Zgodnie z art. 11, aby ułatwić konsumentom sortowanie, na opakowaniach musi być umieszczona etykieta zawierająca informacje o ich składzie materiałowym. Takie same etykiety należy umieszczać na pojemnikach na odpady, aby konsument mógł łatwo zidentyfikować odpowiednią drogę unieszkodliwiania odpadów (art. 12). Zharmonizowana etykieta powinna być również zaprojektowana w taki sposób, aby zawierała informacje, zgodnie z decyzją wytwórcy, na temat zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Na opakowaniach wielokrotnego użytku należy umieszczać kod QR lub inny rodzaj nośnika danych umożliwiający dostęp do odpowiednich informacji, które ułatwiają ich ponowne użycie. Komisja jest uprawniona do ustanowienia, w drodze aktów wykonawczych, zharmonizowanych wymogów dotyczących etykietowania oraz formatów opakowań i pojemników na odpady, jak również do określania składu materiałowego opakowań za pomocą technologii znakowania cyfrowego. W rozdziale IV określono obowiązki podmiotów gospodarczych, a zawarte w nim przepisy stanowią w większości standardowe przepisy z decyzji nr 768/2008/WE. Warto jednak wspomnieć o art. 14 i art. 21–28. W art. 14 określono wymóg, aby dostawcy opakowań lub materiałów opakowaniowych dostarczali wytwórcy wszelkie informacje i dokumenty niezbędne do wykazania przez wytwórcę zgodności opakowania z odpowiednimi wymogami. Art. 21 stanowi, że podmioty gospodarcze dostarczające produkty dystrybutorom końcowym lub użytkownikom końcowym w opakowaniach zbiorczych, transportowych lub opakowaniach dla handlu elektronicznego muszą zapewnić, aby stosunek pustej przestrzeni do produktu (produktów) w opakowaniu wynosił maksymalnie 40 %. Art. 22 stanowi, że podmioty gospodarcze nie powinny wprowadzać do obrotu opakowań w formatach i do celów wymienionych w załączniku V do niniejszego rozporządzenia. Komisja jest uprawniona do zmiany tego wykazu w drodze aktu delegowanego. W art. 23 i 24 wprowadzono wymóg, zgodnie z którym podmiot gospodarczy wprowadzający do obrotu opakowania wielokrotnego użytku jest zobowiązany zapewnić funkcjonowanie systemu ponownego użycia tych opakowań. Podmioty gospodarcze, które wykorzystują opakowania wielokrotnego użytku, powinny również ustanowić system ponownego użycia takich opakowań lub uczestniczyć w takim systemie. Wymogi dotyczące systemu ponownego użycia i odnawiania opakowań wielokrotnego użytku określono w załączniku VI do rozporządzenia. W art. 25 określono wymóg, aby podmioty gospodarcze oferujące produkty, które można nabyć w drodze powtórnego napełnienia, zapewniały użytkownikom końcowym określone informacje oraz aby gwarantowały zgodność punktów napełniania z wymogami określonymi w części C załącznika VI. W art. 26 ustanowiono szereg celów dotyczących ponownego użycia i powtórnego napełniania w odniesieniu do różnych sektorów i formatów opakowań. Określono w nim również odstępstwa od obowiązku dotyczącego osiągnięcia celów w zakresie ponownego użycia i powtórnego napełniania. Komisja może przyjąć akty delegowane w celu określenia bardziej szczegółowych celów w zakresie ponownego użycia oraz dodatkowych odstępstw. W art. 27 i 28 ustanowiono zasady dotyczące obliczania stopnia osiągnięcia poszczególnych celów w zakresie ponownego użycia i powtórnego napełniania określonych w art. 26 oraz składania właściwym organom sprawozdań dotyczących tych celów. Do 31 grudnia 2028 r. Komisja ma przyjąć akt wykonawczy ustanawiający szczegółowe zasady obliczania i metodykę w odniesieniu do celów ustanowionych w art. 26. W rozdziale V (art. 29) określono, że do 31 grudnia 2025 r. roczne zużycie lekkich plastikowych toreb na zakupy nie może przekroczyć 40 takich toreb na osobę. Państwa członkowskie mogą wyłączyć z obowiązku osiągnięcia tego celu bardzo lekkie plastikowe torby na zakupy, które są wymagane ze względów higienicznych lub oferowane jako opakowanie handlowe żywności luzem, gdy pomaga to w zapobieganiu marnowaniu żywności. Rozdział VI dotyczący zgodności opakowań zawiera w większości standardowe przepisy zaczerpnięte z decyzji nr 768/2008/WE dotyczące sposobu oceny zgodności opakowań. Dotyczy on: – stosowania wiarygodnych, dokładnych i odtwarzalnych metod testowych, pomiarowych i obliczeniowych (art. 30); – norm zharmonizowanych zapewniających domniemanie zgodności (art. 31); – możliwości przyjęcia przez Komisję wspólnych specyfikacji technicznych, jeżeli normy zharmonizowane nie są dostępne (art. 32); – procedury oceny zgodności (art. 33) oraz – deklaracji zgodności UE (art. 34). Rozdział VII dotyczy gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi. Zgodnie z art. 35 państwa członkowskie muszą wyznaczyć właściwy organ do wdrażania i egzekwowania zobowiązań wynikających z art. 26–29 i rozdziału VII. W art. 36 mowa jest o sprawozdaniu dotyczącym systemu wczesnego ostrzegania, opisującym postępy w osiąganiu celów określonych w art. 38 i 46, które ma być sporządzone przez Komisję we współpracy z Europejską Agencją Środowiska. W art. 37 nałożono na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia do planów gospodarki odpadami rozdziału dotyczącego gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, zgodnie z wymogami art. 28 dyrektywy 2008/98/WE.

W art. 38 określono wymóg, aby każde państwo członkowskie stopniowo zmniejszało ilość odpadów opakowaniowych wytwarzanych na mieszkańca w porównaniu z ilością odpadów opakowaniowych wytwarzanych na mieszkańca w 2018 r. o 5 % do 2030 r., o 10 % do 2035 r. i o 15 % do 2040 r. Państwa członkowskie powinny wdrożyć środki, takie jak instrumenty ekonomiczne i inne środki mające na celu zapewnienie zachęt do stosowania hierarchii postępowania z odpadami, w celu zapobiegania wytwarzaniu odpadów opakowaniowych i minimalizowania wpływu opakowań na środowisko. W art. 39 określono wymóg, aby państwa członkowskie utworzyły rejestr służący monitorowaniu przestrzegania przez producentów opakowań wymogów określonych w rozdziale VII. Producenci, organizacje odpowiedzialności producenta, w przypadku gdy taka organizacja została wyznaczona przez producenta, lub wyznaczony przedstawiciel ds. rozszerzonej odpowiedzialności producenta muszą być wpisani do rejestru państwa członkowskiego, w którym producent po raz pierwszy udostępnia opakowanie. Niezarejestrowani producenci nie mogą udostępniać opakowań na rynku danego państwa członkowskiego. W art. 40 określono, że producenci, którzy po raz pierwszy udostępniają opakowania na rynku w danym państwie członkowskim, powinni ponosić rozszerzoną odpowiedzialność producenta w odniesieniu do udostępnianych przez siebie opakowań zgodnie z art. 8 i art. 8a dyrektywy 2008/98/WE. Art. 41 dotyczy organizacji odpowiedzialności producenta. W przypadku gdy istnieje wiele organizacji odpowiedzialności producenta, należy zapewnić, aby wykonywały one swoje obowiązki na całym terytorium państwa członkowskiego. Zgodnie z art. 42 producenci lub wyznaczona organizacja odpowiedzialności producenta składają do właściwego organu wniosek o udzielenie zezwolenia. W art. 43 ustanowiono wymóg, aby państwa członkowskie zapewniły ustanowienie systemów umożliwiających zwrot lub zbieranie wszystkich opakowań i odpadów opakowaniowych od konsumenta, innego użytkownika ostatecznego lub ze strumienia odpadów. W art. 44 wprowadzono wymóg stosowania systemu kaucyjnego w przypadku butelek jednorazowego użytku na napoje wykonanych z tworzywa sztucznego o pojemności do trzech litrów oraz metalowych i aluminiowych pojemników jednorazowego użytku na napoje o pojemności do trzech litrów. Określono w nim również odstępstwa od stosowania tego przepisu. Do 1 stycznia 2029 r. państwa członkowskie muszą zapewnić, aby wszystkie systemy kaucyjne spełniały minimalne wymogi określone w załączniku X. Państwa członkowskie mogą również włączyć szkło do systemu kaucyjnego oraz powinny zapewnić, aby systemy kaucyjne obejmujące formaty opakowań jednorazowego użytku, w szczególności szklane butelki jednorazowego użytku na napoje, były w równym stopniu dostępne w odniesieniu do opakowań wielokrotnego użytku, o ile jest to technicznie i ekonomicznie wykonalne. W art. 45 nałożono na państwa członkowskie obowiązek wprowadzenia środków zachęcających do stosowania na szeroką skalę systemów umożliwiających ponowne użycie. Środki takie mogą obejmować np. stosowanie systemów kaucyjnych w przypadku opakowań nieobjętych systemami kaucyjnymi, które należy ustanowić zgodnie z art. 44. W art. 46 ustanowiono cele recyklingu w zakresie odpadów opakowaniowych, które to cele państwa członkowskie muszą osiągnąć do 31 grudnia 2025 r. i do 31 grudnia 2030 r. i które pokrywają się z celami określonymi w dyrektywie 94/62/WE. Jeżeli państwa członkowskie przesuną terminy osiągnięcia wielkości docelowych wyznaczonych na 2025 r., muszą przedstawić plan wdrożenia zgodnie z załącznikiem XI. Komisja może wezwać państwo członkowskie do zmiany planu wdrożenia. W art. 47 i 48 ustanowiono zasady obliczania stopnia osiągnięcia celów recyklingu określonych w art. 46 ust. 1. Zgodnie z art. 49 producenci lub organizacje odpowiedzialności producenta mają obowiązek udostępniania informacji na temat zapobiegania powstawaniu odpadów opakowaniowych i gospodarowania nimi w odniesieniu do opakowań, które dostarczają na terytorium danego państwa członkowskiego. Art. 50 dotyczy składania Komisji przez państwa członkowskie sprawozdań za każdy rok kalendarzowy, dotyczących: – osiągnięcia celów recyklingu, – zużycia bardzo lekkich, lekkich i grubych plastikowych toreb na zakupy, – poziomu zbierania opakowań objętych obowiązkiem ustanowienia systemów kaucyjnych oraz – opakowań wprowadzonych do obrotu oraz współczynników recyklingu w odniesieniu do formatów/rodzajów opakowań zgodnie z tabelą 3 w części 3 załącznika II. W art. 51 określono zasady odnoszące się do baz danych dotyczących opakowań oraz informacji, które muszą one zawierać. Rozdział VIII dotyczy procedur w sprawie środków ochronnych i jest oparty na standardowych przepisach. Rozdział IX (art. 57) dotyczy zielonych zamówień publicznych, a dokładniej możliwości przyjęcia przez Komisję aktów delegowanych w celu określenia wymogów mających zastosowanie do zamówień publicznych (np. specyfikacji technicznych, kryteriów kwalifikacji, kryteriów udzielenia zamówienia itp.) w oparciu o wymogi w zakresie zrównoważoności określone w niniejszym rozporządzeniu. Rozdział X to rozdział standardowy, zawierający artykuły dotyczące aktów delegowanych (art. 58) i aktów wykonawczych (art. 59).

W rozdziale XI określono zmiany w rozporządzeniu (UE) 2019/1020 i dyrektywie (UE) 2019/904. Rozdział XII to standardowy rozdział dotyczący przepisów końcowych, zawierający artykuły dotyczące sankcji (art. 62), przeprowadzania oceny rozporządzenia osiem lat po jego przyjęciu (art. 63) oraz przepisów uchylających i przejściowych (art. 64). 2022/0396 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i dyrektywę (UE) 2019/904 oraz uchylające dyrektywę 94/62/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Produkty wymagają opakowań, które zabezpieczają je i ułatwiają ich transport z miejsca ich wytworzenia do miejsca użytkowania lub konsumpcji. Zapobieganie powstawaniu barier na wewnętrznym rynku opakowań ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania wewnętrznego rynku produktów. Rozdrobnione przepisy i niejasne wymogi wiążą się z dodatkowymi kosztami dla podmiotów gospodarczych. (2)Ponadto do produkcji opakowań wykorzystuje się duże ilości surowców pierwotnych (40 % tworzyw sztucznych i 50 % papieru w Unii wykorzystuje się do produkcji opakowań) i stanowią one 36 % stałych odpadów komunalnych. Duże i stale rosnące ilości wytwarzanych opakowań, jak również niewielki stopień ich ponownego użycia i niedostateczny recykling, stanowią istotne bariery dla osiągnięcia niskoemisyjnej gospodarki o obiegu zamkniętym. Z tych powodów w niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić przepisy dotyczące całego cyklu życia opakowań, które przyczynią się do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego dzięki ujednoliceniu środków krajowych, a jednocześnie będą zapobiegały negatywnemu wpływowi opakowań i odpadów opakowaniowych na środowisko i zdrowie ludzi oraz ograniczały ten wpływ. Przez określenie środków zgodnych z hierarchią postępowania z odpadami rozporządzenie powinno przyczynić się do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. (3)W dyrektywie 94/62/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanowiono wymogi wobec państw członkowskich w zakresie opakowań, takie jak zasadnicze wymogi dotyczące składu opakowań oraz właściwości decydujących o możliwości ich wielokrotnego użytku lub odzysku, a także wielkości docelowe dla odzysku i recyklingu. (4)W ocenie adekwatności z 2014 r. dotyczącej dyrektywy 94/62/WE zalecono dostosowanie tych wymogów zasadniczych, aby uczyniono je „bardziej konkretnymi i łatwiejszymi do wyegzekwowania”, a także ich wzmocnienie, co uznano za kluczowe narzędzie umożliwiające osiągnięcie lepszej efektywności środowiskowej opakowań.

(5)Zgodnie z komunikatem w sprawie Zielonego Ładu nowy Plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym zobowiązuje do zaostrzenia zasadniczych wymogów dotyczących opakowań, tak aby do 2030 r. wszystkie opakowania nadawały się do ponownego użycia lub recyklingu, oraz do rozważenia innych środków mających na celu ograniczenie (nadmiernego) stosowania opakowań i odpadów opakowaniowych, propagowanie projektowania z myślą o ponownym użyciu i możliwości recyklingu opakowań, zmniejszenie złożoności materiałów opakowaniowych oraz wprowadzenie wymogów dotyczących zawartości materiałów pochodzących z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych. W planie zobowiązano Komisję do oceny możliwości wprowadzenia ogólnounijnego oznakowania, które ułatwiłoby prawidłową selekcję odpadów opakowaniowych u źródła. (6)Opakowania z tworzyw sztucznych są najbardziej wysokoemisyjnym materiałem, a pod względem zużycia paliw kopalnych recykling odpadów tworzyw sztucznych jest około pięć razy korzystniejszy niż spalanie z odzyskiem energii. Zgodnie z założeniami Europejskiej strategii na rzecz tworzyw sztucznych w Planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym przewidziano zobowiązanie do zwiększenia wykorzystania tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu i przyczynienia się do bardziej zrównoważonego stosowania tworzyw sztucznych. Budżet Unii i system zasobów własnych przyczyniają się do zmniejszenia zanieczyszczenia odpadami opakowaniowymi z tworzyw sztucznych. Od 1 stycznia 2021 r. decyzją Rady (UE, Euratom) 2020/2053 z dnia 14 grudnia 2020 r. w sprawie systemu zasobów własnych Unii Europejskiej wprowadzono krajowy wkład, który jest proporcjonalny do ilości odpadów opakowaniowych z tworzyw sztucznych, które nie są poddawane recyklingowi w poszczególnych państwach członkowskich. Ten rodzaj zasobów własnych to jedna z zachęt do zmniejszenia zużycia jednorazowych produktów z tworzyw sztucznych oraz promowania recyklingu i gospodarki o obiegu zamkniętym. (7)Rada podkreśliła w konkluzjach z grudnia 2020 r., że przegląd dyrektywy 94/62/WE powinien doprowadzić do aktualizacji i przyjęcia bardziej konkretnych, skuteczniejszych i łatwiejszych do wdrożenia przepisów wspierających zrównoważone opakowania na rynku wewnętrznym i ograniczających złożoność opakowań, tak by propagować rozwiązania wykonalne z ekonomicznego punktu widzenia, zwiększyć przydatność do ponownego użycia i do recyklingu, jak również ograniczyć do minimum obecność substancji potencjalnie niebezpiecznych w materiałach opakowaniowych, szczególnie w materiałach opakowaniowych artykułów spożywczych, oraz zapewnić etykietowanie opakowań w sposób łatwo zrozumiały, by informować konsumentów o przydatności danego opakowania do recyklingu oraz o tym, gdzie wyrzucać odpady opakowaniowe, by ułatwić sortowanie i recykling. (8)W rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 10 lutego 2021 r. w sprawie nowego Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym podkreślono cel, jakim jest ponowne użycie lub recykling opakowań w opłacalny sposób do 2030 r. i wezwano Komisję do przedstawienia wniosku ustawodawczego obejmującego środki i cele w zakresie ograniczenia ilości odpadów oraz ambitne podstawowe wymogi w dyrektywie w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, aby ograniczyć nadmiar opakowań, w tym w handlu elektronicznym, poprawić możliwości recyklingu i ograniczyć skład opakowań, zwiększyć zawartość materiałów pochodzących z recyklingu, wycofać niebezpieczne i szkodliwe substancje oraz promować ponowne użycie. (9)Niniejsze rozporządzenie stanowi uzupełnienie rozporządzenia [w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów], zgodnie z którym opakowanie nie jest uznawane za określoną kategorię produktu. Należy jednak przypomnieć, że w odniesieniu do określonych produktów w aktach delegowanych przyjętych na podstawie rozporządzenia [w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów] można ustanowić dodatkowe lub bardziej szczegółowe wymogi dotyczące ich opakowań, w szczególności w odniesieniu do minimalizowania ilości stosowanych opakowań w przypadku gdy projektowanie lub przeprojektowanie produktów może prowadzić do uzyskania opakowań o mniejszym wpływie na środowisko. (10)Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do wszystkich opakowań wprowadzanych do obrotu w Unii oraz do wszystkich odpadów opakowaniowych, niezależnie od rodzaju opakowania lub zastosowanego materiału. Mając na względzie zapewnienie jasności prawa, należy przeredagować definicję opakowań zawartą w poprzedniej dyrektywie 94/62/WE, nie zmieniając jej istoty. Opakowania handlowe, opakowania zbiorcze i opakowania transportowe powinny być zdefiniowane oddzielnie, aby uniknąć powielania terminologii. W związku z tym opakowania handlowe stanowią opakowania bezpośrednie, opakowania zbiorcze – opakowania drugorzędne, a opakowania transportowe – opakowania trzeciorzędne. (11)Wyrobu, który stanowi integralną część produktu, oraz jest niezbędny do zawarcia, utrzymania lub zachowania tego produktu przez cały jego cykl żywotności oraz w przypadku, gdy wszystkie elementy przeznaczone są do wspólnego użycia, spożycia lub usunięcia, nie należy uznawać za opakowanie, jako że jego funkcjonalność jest nieodłącznie związana z tym, że stanowi on część produktu. W kontekście zachowań konsumentów w zakresie unieszkodliwiania torebek na herbatę i kawę, jak również jednoporcjowych kapsułek z kawą lub herbatą wykorzystywanych w systemach kapsułkowych, które to torebki lub kapsułki w praktyce są usuwane razem z pozostałościami produktu, co prowadzi do zanieczyszczenia strumieni kompostowania i recyklingu, te konkretne wyroby należy jednak traktować jak opakowania. Takie podejście jest zgodne z celem dotyczącym zwiększenia selektywnej zbiórki bioodpadów zgodnie z wymogami art. 22 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/98/WE. Ponadto, aby zapewnić spójność w odniesieniu do zobowiązań finansowych i operacyjnych związanych z końcem przydatności do użycia, wszystkie jednoporcjowe kapsułki z kawą lub herbatą wykorzystywane w systemach kapsułkowych niezbędne do zawarcia kawy lub herbaty również należy traktować jak opakowania. (12)Zgodnie z hierarchią postępowania z odpadami określoną w art. 4 ust. 2 dyrektywy 2008/98/WE oraz zgodnie z myśleniem w kategoriach cyklu życia produktu, zorientowanym na uzyskanie najlepszego ogólnego wyniku dla środowiska, środki przewidziane w niniejszym rozporządzeniu mają na celu zmniejszenie ilości opakowań wprowadzanych do obrotu pod względem ich objętości i masy oraz zapobieganie wytwarzaniu odpadów opakowaniowych, zwłaszcza poprzez minimalizowanie ilości stosowanych opakowań, unikanie opakowań w przypadku gdy nie są one potrzebne, oraz zwiększone ponowne użycie opakowań. Ponadto środki te mają na celu zwiększenie wykorzystania materiałów z recyklingu w opakowaniach, zwłaszcza w opakowaniach z tworzyw sztucznych, w których zawartość materiałów z recyklingu jest bardzo niska, a także uzyskanie wyższych współczynników recyklingu dla wszystkich opakowań i zapewnienie wysokiej jakości powstałych surowców wtórnych przy jednoczesnym ograniczeniu innych form odzysku i ostatecznego unieszkodliwiania. (13)Opakowania powinny być projektowane, wytwarzane i wprowadzane do obrotu w sposób umożliwiający ich ponowne użycie lub poddanie wysokiej jakości recyklingowi oraz minimalizujący ich wpływ na środowisko w całym cyklu życia opakowania i produktów, dla których zostały zaprojektowane. (14)Zgodnie z celami określonymi w Planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym i w strategii w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności oraz w celu zapewnienia należytego zarządzania chemikaliami w trakcie ich cyklu życia oraz przejścia na nietoksyczną gospodarkę o obiegu zamkniętym, a także mając na uwadze znaczenie opakowań w życiu codziennym, konieczne jest, aby niniejsze rozporządzenie uwzględniało wpływ na zdrowie ludzi i środowisko oraz na szeroko pojęte wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju, w tym w odniesieniu do obiegu zamkniętego, wynikający z oddziaływania substancji potencjalnie niebezpiecznych na cały cykl życia opakowań, od produkcji po użytkowanie i koniec przydatności do użycia, w tym na gospodarowanie odpadami. (15)Biorąc pod uwagę postęp naukowo-techniczny, opakowania powinny być projektowane i wytwarzane w sposób pozwalający na ograniczenie obecności w ich składzie niektórych metali ciężkich i innych substancji potencjalnie niebezpiecznych. Jak stwierdzono w strategii w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności, należy minimalizować stosowanie substancji potencjalnie niebezpiecznych i w miarę możliwości zastępować je, stopniowo wycofując najbardziej szkodliwe substancje w odniesieniu do innych niż nieodzowne zastosowań społecznych, w szczególności w produktach konsumpcyjnych. W związku z tym należy minimalizować stosowanie substancji potencjalnie niebezpiecznych jako składników materiału opakowaniowego lub któregokolwiek z części składowych opakowania, aby zagwarantować, że opakowania oraz materiały uzyskane w wyniku recyklingu opakowań nie będą miały negatywnego wpływu na zdrowie ludzi lub środowisko przez cały cykl ich życia. (16)Zgodnie z planem działania UE na rzecz eliminacji zanieczyszczeń polityka Unii powinna opierać się na zasadzie, zgodnie z którą działania zapobiegawcze należy podejmować u źródła. W strategii w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności Komisja podkreśliła, że należy wzmocnić rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady i rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady leżące u podstaw unijnej regulacji chemikaliów oraz uzupełnić je spójnymi podejściami do oceny chemikaliów i zarządzania nimi w obowiązujących przepisach sektorowych. Ilości substancji w opakowaniach i częściach składowych opakowań są zatem ograniczone u źródła i podlegają przede wszystkim rozporządzeniu (WE) nr 1907/2006 zgodnie z przepisami i procedurami ustanowionymi w jego tytule VIII w celu ochrony zdrowia ludzi i środowiska na wszystkich etapach cyklu życia substancji, w tym na etapie odpadu. W związku z tym należy przypomnieć, że przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie w przypadku przyjmowania lub zmiany ograniczeń dotyczących substancji wytwarzanych na potrzeby stosowania lub stosowanych w produkcji opakowań lub części składowych opakowań, a także wprowadzania do obrotu substancji obecnych w opakowaniach lub częściach składowych opakowań. W odniesieniu do opakowań objętych zakresem rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady należy przypomnieć, że rozporządzenie to stosuje się w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów pakowanej żywności. (17)W uzupełnieniu ograniczeń określonych w załączniku XVII do rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 oraz, w stosownych przypadkach w odniesieniu do opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością, w uzupełnieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 należy, w celu zachowania spójności, utrzymać obowiązujące ograniczenia dotyczące obecności ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego w opakowaniach lub częściach składowych opakowań. (18)Odstępstwa dotyczące poziomów stężenia ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego obecnych w opakowaniach lub częściach składowych opakowań ustanowiono w decyzji Komisji 2001/171/WE i decyzji Komisji 2009/292/WE przyjętych na podstawie dyrektywy 94/62/WE i należy je utrzymać również w niniejszym rozporządzeniu. W celu ich zmiany lub uchylenia, a także w celu określenia, w stosownych przypadkach, dalszych odstępstw dotyczących poziomów stężenia ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego obecnych w opakowaniach lub częściach składowych opakowań lub zmiany dopuszczalnej wartości stężenia tych metali w niniejszym rozporządzeniu z myślą o dostosowaniu go do postępu naukowo-technicznego należy jednak przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. (19)Niniejsze rozporządzenie nie powinno umożliwiać ograniczania stosowania substancji z powodów bezpieczeństwa chemicznego lub bezpieczeństwa żywności, z wyjątkiem ograniczeń dotyczących ołowiu, kadmu, rtęci i chromu sześciowartościowego, które zostały już ustanowione na podstawie dyrektywy 94/62/WE i powinny być nadal uwzględniane w niniejszym rozporządzeniu, biorąc pod uwagę, że ograniczenia te są uwzględnione w innych przepisach Unii. Niniejsze rozporządzenie powinno jednak umożliwiać ograniczenie – głównie z powodów innych niż bezpieczeństwo chemiczne lub bezpieczeństwo żywności – stosowania substancji, które są obecne w opakowaniach i częściach składowych opakowań lub są wykorzystywane w procesach ich wytwarzania i negatywnie wpływają na zrównoważoność opakowań, w szczególności w odniesieniu do ich obiegu zamkniętego, zwłaszcza ponownego użycia lub recyklingu. (20)Projektowanie opakowań z myślą o ich recyklingu, gdy staną się odpadami opakowaniowymi, jest jednym z najskuteczniejszych środków poprawy obiegu zamkniętego opakowań i podniesienia współczynników recyklingu opakowań oraz wykorzystania w opakowaniach materiałów z recyklingu. Kryteria projektowania opakowań z myślą o recyklingu zostały ustanowione w odniesieniu do szeregu formatów opakowań w ramach dobrowolnych programów branżowych lub przez niektóre państwa członkowskie w celu modulacji opłat z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności producenta. Aby zapobiegać powstawaniu barier na rynku wewnętrznym i zapewnić równe warunki działania podmiotom w przedmiotowej branży, a także mając na celu propagowanie zrównoważoności opakowań, ważne jest ustanowienie obowiązkowych wymogów dotyczących zdolności opakowań do recyklingu przez zharmonizowanie na poziomie Unii kryteriów i metod oceny zdolności opakowań do recyklingu z wykorzystaniem koncepcji projektowania z myślą o recyklingu. Aby osiągnąć cel określony w Planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym, zgodnie z którym do 2030 r. wszystkie opakowania powinny nadawać się do recyklingu lub ponownego użycia w opłacalny sposób, należy ustanowić klasy wydajności recyklingu opakowań na podstawie kryteriów projektowania z myślą o recyklingu w odniesieniu do kategorii opakowań wymienionych w załączniku II. Opakowania powinny jednak spełniać te kryteria dopiero od 1 stycznia 2030 r., aby dać podmiotom gospodarczym wystarczającą ilość czasu na dostosowanie się. (21)Ponieważ ocena spełnienia kryteriów projektowania z myślą o recyklingu sama w sobie nie gwarantuje, że opakowania będą w praktyce poddawane recyklingowi, konieczne jest ustanowienie jednolitej metodyki i kryteriów oceny zdolności opakowań do recyklingu w praktyce z wykorzystaniem najnowocześniejszych dostępnych w Unii procesów i infrastruktury selektywnej zbiórki, sortowania i recyklingu. Związane z tym sprawozdania składane przez państwa członkowskie i, w stosownych przypadkach, podmioty gospodarcze powinny przyczyniać się do ustalenia progów zdolności do recyklingu na dużą skalę i aktualizowania na tej podstawie klas wydajności recyklingu w odniesieniu do konkretnych materiałów opakowaniowych i kategorii opakowań. (22)Aby ustanowić zharmonizowane przepisy dotyczące projektowania opakowań z myślą o zapewnieniu zdolności do recyklingu, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych w celu określenia szczegółowych kryteriów projektowania opakowań z myślą o recyklingu w podziale na materiały opakowaniowe i kategorie opakowań, a także w celu oceny zdolności do recyklingu opakowań na dużą skalę, w tym także w odniesieniu do kategorii opakowań niewymienionych w niniejszym rozporządzeniu. Aby dać podmiotom gospodarczym i państwom członkowskim wystarczającą ilość czasu na zebranie i zgłoszenie niezbędnych danych w celu ustanowienia metod recyklingu na dużą skalę, nałożony na wytwórców wymóg zapewnienia, by opakowania były poddawane recyklingowi na dużą skalę, będzie obowiązywać od 2035 r. W ten sposób powinno się zapewnić, by opakowania spełniały kryteria projektowania z myślą o recyklingu, a także by były poddawane recyklingowi w praktyce z wykorzystaniem najnowocześniejszych procesów selektywnej zbiórki, sortowania i recyklingu. (23)Aby pobudzić innowacyjność w dziedzinie opakowań, w przypadku opakowań, które posiadają innowacyjne cechy skutkujące znaczną poprawą podstawowej funkcji opakowania i które przynoszą wyraźne korzyści dla środowiska, należy wprowadzić ograniczony dodatkowy termin pięciu lat na spełnienie wymogów dotyczących zdolności do recyklingu. Innowacyjne cechy powinny być wyjaśnione w dokumentacji technicznej dołączonej do opakowania. (24)Aby chronić zdrowie i bezpieczeństwo ludzi i zwierząt, ze względu na charakter produktów w opakowaniu i związane z nim wymagania, wymagania dotyczące zdolności do recyklingu nie powinny mieć zastosowania do opakowań bezpośrednich zgodnie z definicją w art. 1 dyrektywy 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady („opakowanie zbiorcze bezpośrednie”) i w art. 4 pkt 25 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6 („opakowanie bezpośrednie”), które mają bezpośredni kontakt z produktem leczniczym, a także do opakowań z tworzyw sztucznych do kontaktu z produktami wrażliwymi, wykorzystywanych do pakowania wyrobów medycznych objętych rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro objętych rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/746 . Odstępstwa te powinny obowiązywać do 1 stycznia 2035 r.

(25)Niektóre państwa członkowskie podejmują działania mające na celu zachętę do zwiększenia zdolności opakowań do recyklingu przez modulację opłat z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności producenta; takie inicjatywy podejmowane na szczeblu krajowym mogą powodować niepewność regulacyjną dla podmiotów gospodarczych, w szczególności gdy dostarczają one opakowania w kilku państwach członkowskich. Modulacja opłat z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności producenta jest również skutecznym instrumentem ekonomicznym zachęcającym do bardziej zrównoważonego projektowania opakowań, co prowadzi do zwiększenia zdolności opakowań do recyklingu, przy jednoczesnej poprawie funkcjonowania rynku wewnętrznego. Konieczne jest zatem zharmonizowanie kryteriów modulacji opłat z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności producenta w oparciu o klasę wydajności recyklingu ustaloną w wyniku oceny zdolności do recyklingu, przy czym nie należy ustalać rzeczywistych kwot takich opłat. Z uwagi na fakt, że kryteria te powinny być powiązane z kryteriami dotyczącymi zdolności opakowań do recyklingu, należy nadać Komisji uprawnienia do przyjmowania takich zharmonizowanych kryteriów jednocześnie z opracowaniem szczegółowego projektu kryteriów projektowania z myślą o recyklingu dla poszczególnych kategorii opakowań. (26)Aby zapewnić obieg zamknięty opakowań, należy je projektować i produkować w taki sposób, aby możliwe było zwiększone zastępowanie surowców pierwotnych materiałami pochodzącymi z recyklingu. Zwiększone wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu wspiera rozwój gospodarki o obiegu zamkniętym ze sprawnie funkcjonującymi rynkami materiałów pochodzących z recyklingu, zmniejsza koszty, zależności i negatywny wpływ na środowisko w związku z wykorzystaniem surowców pierwotnych, a także pozwala na bardziej zasobooszczędne wykorzystanie materiałów. W odniesieniu do poszczególnych materiałów opakowaniowych najniższą zawartość materiałów pochodzących z recyklingu mają opakowania z tworzyw sztucznych. Aby możliwie najskuteczniej przeciwdziałać tym problemom, należy zwiększyć wykorzystanie tworzyw sztucznych pochodzących z recyklingu poprzez ustanowienie obowiązkowych celów w zakresie zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych na różnych poziomach w zależności od stopnia wrażliwości zawartości opakowania w przypadku różnych zastosowań związanych z opakowaniami z tworzyw sztucznych; ponadto należy zapewnić, by cele te stały się wiążące do 2030 r. Aby zapewnić stopniowe wprowadzanie obiegu zamkniętego opakowań, od 2040 r. należy stosować podwyższone cele. (27)Należy wyjaśnić, że papier powstały w procesie pozyskiwania pulpy drzewnej nie jest objęty definicją tworzywa sztucznego zgodnie z art. 3 pkt 43. (28)Aby zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzi i zwierząt zgodnie z wymogami zawartymi w przepisach Unii oraz aby uniknąć jakiegokolwiek ryzyka dla bezpieczeństwa dostaw oraz bezpieczeństwa leków i wyrobów medycznych, należy przewidzieć zwolnienie z obowiązku zapewnienia minimalnej zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych obejmujących opakowania bezpośrednie zgodnie z definicją w art. 1 pkt 23 dyrektywy 2001/83/WE i w art. 4 pkt 25 rozporządzenia (UE) 2019/6, a także opakowania z tworzyw sztucznych do kontaktu z produktami wrażliwymi wykorzystywane do pakowania wyrobów medycznych objętych rozporządzeniem (UE) 2017/745 i opakowania z tworzyw sztucznych do kontaktu z produktami wrażliwymi wykorzystywane do pakowania wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro objęte rozporządzeniem (UE) 2017/746. Wyłączenie to powinno mieć również zastosowanie do opakowań zewnętrznych produktów leczniczych stosowanych u ludzi i weterynaryjnych produktów leczniczych zgodnie z definicją w art. 1 pkt 24 dyrektywy 2001/83/WE i w art. 4 pkt 26 rozporządzenia (UE) 2019/6 w przypadkach gdy muszą one spełniać szczególne wymogi w celu zachowania jakości produktu leczniczego. (29)Aby zapobiegać powstawaniu barier na rynku wewnętrznym i zapewnić skuteczne wykonywanie obowiązków, podmioty gospodarcze powinny zapewnić, aby część każdej jednostki opakowania wykonana z tworzywa sztucznego posiadała określoną minimalną zawartość procentową materiałów z recyklingu odzyskanych z odpadów pokonsumenckich tworzyw sztucznych. (30)Należy stworzyć zachętę dla podmiotów gospodarczych do zwiększania zawartości materiałów z recyklingu w częściach opakowań wykonanych z tworzyw sztucznych. Najwłaściwszym środkiem do osiągnięcia tego celu jest zapewnienie modulacji opłat z tytułu rozszerzonej odpowiedzialności producenta na podstawie zawartości procentowej materiałów z recyklingu w opakowaniach. Modulacja opłat powinna następować na podstawie wspólnych zasad obliczania i weryfikacji zawartości materiałów z recyklingu w takich opakowaniach. (31)Aby zapewnić jednolite warunki wdrażania przepisów dotyczących obliczania i weryfikacji udziału zawartości materiałów z recyklingu odzyskanych z odpadów pokonsumenckich tworzyw sztucznych w opakowaniach w przeliczeniu na jednostkę odpadów pokonsumenckich tworzyw sztucznych oraz określić format dokumentacji technicznej, Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania przepisów wykonawczych zgodnie z art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 . (32)W odniesieniu do opakowań z tworzyw sztucznych, z wyjątkiem opakowań wykonanych z politereftalanu etylenu, uzasadnione będzie, z odpowiednim wyprzedzeniem w stosunku do daty rozpoczęcia stosowania odpowiednich wymogów dotyczących zawartości materiałów z recyklingu, dokonanie ponownej oceny dostępności odpowiednich technologii recyklingu dla takich opakowań z tworzyw sztucznych, również w odniesieniu do statusu dopuszczenia na podstawie odpowiednich przepisów Unii, oraz wprowadzenia takiej technologii w praktyce. Na podstawie tej oceny może zaistnieć potrzeba wprowadzenia odstępstw od wymagań dotyczących zawartości materiałów z recyklingu w odniesieniu do określonych opakowań z tworzyw sztucznych do kontaktu z produktami wrażliwymi lub dokonania przeglądu tych odstępstw. W tym celu należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu. (33)Aby uwzględnić ryzyko ewentualnej niewystarczającej podaży określonych odpadów tworzyw sztucznych do recyklingu, co mogłoby prowadzić do zawyżonych cen lub niekorzystnego wpływu na zdrowie, bezpieczeństwo i środowisko, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w odniesieniu do tymczasowej zmiany celów dotyczących obowiązku zapewnienia zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych. Oceniając zasadność przyjęcia takiego aktu delegowanego, Komisja powinna ocenić dobrze uzasadnione wnioski osób fizycznych i prawnych. (34)W przypadku materiałów innych niż tworzywa sztuczne, takich jak szkło czy aluminium, widoczna jest tendencja do zastępowania surowca pierwotnego materiałami pochodzącymi z recyklingu, która zgodnie z oczekiwaniami będzie się utrzymywać ze względu na rozwój otoczenia prawnego i ekonomicznego oraz oczekiwania konsumentów. Tym niemniej Komisja powinna ściśle monitorować wykorzystanie materiałów z recyklingu w materiałach opakowaniowych innych niż tworzywa sztuczne i powinna ocenić stosowność propozycji ustanowienia dalszych środków, w tym wyznaczenia celów, mających na celu zwiększenie wykorzystania materiałów z recyklingu w opakowaniach innych niż opakowania z tworzyw sztucznych. (35)Strumień bioodpadów jest często zanieczyszczony konwencjonalnymi tworzywami sztucznymi, a strumienie recyklingu materiałowego są często zanieczyszczone kompostowalnymi tworzywami sztucznymi. Takie zanieczyszczenia krzyżowe prowadzą do marnotrawienia zasobów, obniżają jakość surowców wtórnych i należy im zapobiegać u źródła. Ponieważ właściwy sposób unieszkodliwiania kompostowalnych opakowań z tworzyw sztucznych staje się coraz bardziej niejasny dla konsumentów, uzasadnione i konieczne jest ustanowienie jednoznacznych i wspólnych przepisów dotyczących stosowania kompostowalnych opakowań z tworzyw sztucznych i nakazujących ich stosowanie tylko wtedy, gdy przynosi to wyraźne korzyści dla środowiska lub zdrowia ludzi. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy zastosowanie opakowań kompostowalnych ułatwia zbieranie lub usuwanie bioodpadów. (36)W przypadku ograniczonych zastosowań związanych z opakowaniami z polimerów tworzyw sztucznych ulegających biodegradacji stwierdzono wyraźną korzyść dla środowiska wynikającą ze stosowania opakowań kompostowalnych, które w kontrolowanych warunkach trafiają do kompostowni, w tym do instalacji fermentacji beztlenowej. Ponadto, jeżeli w danym państwie członkowskim dostępne są odpowiednie systemy zbierania odpadów i infrastruktura przetwarzania odpadów, powinno ono dysponować ograniczoną elastycznością przy podejmowaniu decyzji o wprowadzeniu na swoim terytorium obowiązku stosowania kompostowalnych tworzyw sztucznych do produkcji lekkich plastikowych toreb na zakupy. Aby zapobiec niepewności konsumentów co do prawidłowego unieszkodliwiania odpadów i biorąc pod uwagę korzyści dla środowiska wynikające z obiegu zamkniętego węgla, wszystkie pozostałe opakowania z tworzyw sztucznych powinny być poddawane recyklingowi materiałowemu, a konstrukcja takich opakowań powinna zapewniać, by nie miały one wpływu na zdolność do recyklingu innych strumieni odpadów. (37)Tam, gdzie jest to uzasadnione i właściwe ze względu na zmiany technologiczne i regulacyjne, które mają wpływ na unieszkodliwianie kompostowalnych tworzyw sztucznych oraz w szczególnych warunkach zapewniają, by stosowanie takich materiałów było korzystne dla środowiska i zdrowia ludzi, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w celu zmiany lub rozszerzenia wykazu opakowań kompostowalnych. (38)Aby ułatwić ocenę zgodności z wymogami dotyczącymi opakowań kompostowalnych, należy przewidzieć domniemanie zgodności w przypadku opakowań kompostowalnych zgodnych z normami zharmonizowanymi przyjętymi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012 w celu określenia szczegółowych specyfikacji technicznych tych wymogów oraz uwzględnić, zgodnie z najnowszymi osiągnięciami naukowo-technicznymi, parametry, w tym czas kompostowania i dopuszczalne poziomy zanieczyszczeń, które odzwierciedlają rzeczywiste warunki panujące w zakładach przetwarzania bioodpadów, w tym w procesach fermentacji beztlenowej. (39)Należy przypomnieć, że wszystkie opakowania kompostowalne stanowiące materiał przeznaczony do kontaktu z żywnością muszą spełniać wymagania określone w rozporządzeniu (WE) nr 1935/2004. (40)Opakowania należy projektować tak, aby zminimalizować ich objętość i masę przy zachowaniu zdolności do spełniania funkcji opakowania. Wytwórca opakowania powinien dokonać jego oceny pod kątem kryteriów wydajności wymienionych w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia. Z uwagi na cel niniejszego rozporządzenia, jakim jest ograniczenie wytwarzania opakowań i odpadów opakowaniowych oraz poprawa obiegu zamkniętego opakowań na rynku wewnętrznym, należy zapewnić dalsze uszczegółowienie obowiązujących kryteriów oraz ich zaostrzenie. Należy zatem zmodyfikować wykaz kryteriów wydajności opakowań wymienionych w obowiązującej normie zharmonizowanej EN 13428:2000 . Chociaż marketing i akceptacja konsumentów nadal mają znaczenie przy projektowaniu opakowań, nie powinny stanowić elementu kryteriów wydajności, które same w sobie uzasadniają dodatkową masę i objętość opakowania. Nie powinno to jednak ograniczać specyfikacji produktów w przypadku produktów rzemieślniczych i przemysłowych oraz produktów spożywczych i rolnych, które są zarejestrowane i chronione w ramach unijnego systemu ochrony oznaczeń geograficznych, zgodnie z celem Unii, jakim jest ochrona dziedzictwa kulturowego i tradycyjnej wiedzy fachowej. Z drugiej strony zdolność do recyklingu, wykorzystanie materiałów z recyklingu i ponowne użycie mogą uzasadniać dodatkową masę lub objętość opakowania i powinny być dodane do kryteriów wydajności. Opakowania z podwójnymi ściankami, podwójnymi denkami i innymi cechami mającymi na celu jedynie zwiększenie postrzeganej objętości produktu nie powinny być wprowadzane do obrotu, gdyż nie spełniają wymogu minimalizowania ilości stosowanych opakowań. Ta sama zasada powinna dotyczyć zbędnych opakowań, które nie są konieczne do zapewnienia funkcjonalności opakowania. (41)W celu spełnienia wymagań dotyczących minimalizowania ilości stosowanych opakowań należy zwrócić szczególną uwagę na ograniczenie pustej przestrzeni, opakowań zbiorczych i transportowych, w tym opakowań dla handlu elektronicznego. (42)Aby ułatwić ocenę zgodności z wymogami dotyczącymi minimalizowania ilości stosowanych opakowań, należy przewidzieć domniemanie zgodności w przypadku opakowań zgodnych z normami zharmonizowanymi przyjętymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1025/2012 w celu określenia szczegółowych specyfikacji technicznych tych wymogów oraz określić wymierne kryteria projektowe, w tym, w stosownych przypadkach, maksymalną masę lub limity pustej przestrzeni dla określonych formatów opakowań, jak również domyślne, znormalizowane projekty opakowań, które spełniają wymóg minimalizowania ilości stosowanych opakowań. (43)Aby promować obieg zamknięty i zrównoważone wykorzystanie opakowań, należy wprowadzać zachęty do stosowania opakowań wielokrotnego użytku i systemów ponownego użycia. W tym celu konieczne jest wyjaśnienie pojęcia opakowania wielokrotnego użytku oraz zapewnienie, by było ono powiązane nie tylko z projektem opakowania, który powinien umożliwiać maksymalną liczbę podróży lub rotacji oraz zachowanie wymogów bezpieczeństwa, jakości i higieny podczas opróżniania, rozładunku, powtórnego napełniania lub załadunku, ale także z tworzeniem systemów ponownego użycia z zachowaniem minimalnych wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu. Aby ułatwić ocenę zgodności z wymogami dotyczącymi opakowań wielokrotnego użytku, należy przewidzieć domniemanie zgodności w przypadku opakowań zgodnych z normami zharmonizowanymi przyjętymi zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1025/2012 w celu określenia szczegółowych specyfikacji technicznych tych wymogów oraz określić kryteria i formaty opakowań wielokrotnego użytku, w tym minimalną liczbę podróży lub rotacji, znormalizowane projekty, a także wymagania dotyczące systemów ponownego użycia, w tym wymagania dotyczące higieny. (44)Konieczne jest informowanie konsumentów i umożliwienie im odpowiedniego usuwania odpadów opakowaniowych, w tym kompostowalnych lekkich i bardzo lekkich plastikowych toreb na zakupy. Najwłaściwszym sposobem osiągnięcia tego celu jest ustanowienie zharmonizowanego systemu etykietowania opartego na składzie materiałowym opakowań na potrzeby sortowania odpadów oraz powiązanie go z odpowiednimi etykietami na pojemnikach na odpady.

(45)Aby ułatwić konsumentom sortowanie i usuwanie odpadów opakowaniowych, należy wprowadzić system zharmonizowanych symboli, które powinny być umieszczane zarówno na opakowaniach, jak i na pojemnikach na odpady, co pozwoli konsumentom na identyfikację symboli przy unieszkodliwianiu odpadów. Symbole powinny umożliwiać właściwe gospodarowanie odpadami, ponieważ powinny dostarczać konsumentom informacji o właściwościach kompostowalnych takich opakowań, w szczególności w celu uniknięcia sytuacji, w której konsumenci są błędnie przekonani, że opakowania kompostowalne nie nadają się do kompostowania w gospodarstwach domowych. Podejście to powinno usprawnić selektywną zbiórkę odpadów opakowaniowych, prowadząc do podniesienia jakości recyklingu odpadów opakowaniowych, oraz wprowadzić pewien stopień harmonizacji systemów zbierania odpadów opakowaniowych na rynku wewnętrznym. Konieczne jest również zharmonizowanie symboli związanych z systemami kaucyjnymi. Biorąc pod uwagę, że opakowania transportowe nie podlegają zbieraniu w ramach systemów zbierania odpadów komunalnych, opakowania te powinny być wyłączone z obowiązku stosowania tych symboli, z wyjątkiem opakowań dla handlu elektronicznego. (46)Umieszczanie na etykiecie informacji o zawartości materiałów z recyklingu w opakowaniach nie powinno być obowiązkowe, ponieważ informacja ta nie ma decydującego znaczenia dla zapewnienia właściwego przetwarzania opakowań po końcu przydatności do użycia. Jednakże na podstawie niniejszego rozporządzenia wytwórcy będą zobowiązani do osiągnięcia celów dotyczących zawartości materiałów z recyklingu i mogą chcieć umieszczać tę informację na swoich opakowaniach, aby poinformować o tym konsumentów. Aby zapewnić przekazywanie tych informacji w sposób zharmonizowany w całej Unii, należy zharmonizować system etykietowania informujący o zawartości materiałów z recyklingu. (47)Aby poinformować użytkowników końcowych o przydatności do ponownego użycia, dostępności systemów ponownego użycia i lokalizacji punktów zbierania opakowań wielokrotnego użytku, na takich opakowaniach powinien znajdować się kod QR lub inny nośnik danych, który dostarcza takich informacji. Kod QR powinien również ułatwiać śledzenie oraz zliczanie podróży i rotacji. Ponadto opakowania handlowe wielokrotnego użytku należy wyraźnie oznaczyć w punkcie sprzedaży. (48)Nie należy umieszczać wielu etykiet na opakowaniach. Aby tego uniknąć, w przypadku gdy inne przepisy Unii wymagają, aby informacje na temat produktu w opakowaniu były dostępne w formie cyfrowej za pośrednictwem nośnika danych, informacje wymagane w odniesieniu do opakowania na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz informacje wymagane w odniesieniu do produktu w opakowaniu powinny być dostępne za pośrednictwem tego samego nośnika danych. Taki nośnik danych powinien być zgodny z wymogami niniejszego rozporządzenia lub innych odnośnych przepisów Unii. W szczególności, jeżeli produkt w opakowaniu jest objęty rozporządzeniem [w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów] lub innymi przepisami Unii wymagającymi cyfrowego paszportu produktu, ten cyfrowy paszport produktu powinien być również wykorzystywany do przekazywania odpowiednich informacji na podstawie niniejszego rozporządzenia. (49)Aby wspierać osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia, konsumenci powinni być chronieni przed wprowadzającymi w błąd i mylącymi informacjami na temat właściwości i właściwego przetwarzania po końcu przydatności do użycia tych opakowań, dla których na podstawie niniejszego rozporządzenia ustanowiono zharmonizowane etykiety. Na całym terytorium objętym systemem rozszerzonej odpowiedzialności producenta powinno być możliwe zidentyfikowanie opakowania objętego tym systemem przy pomocy symbolu akredytacji. Symbol ten powinien być zrozumiały i jednoznaczny dla konsumentów lub użytkowników w odniesieniu do zdolności opakowania do recyklingu. W tym celu można uznać, że symbol Zielonego Punktu, stosowany w niektórych państwach członkowskich jako oznaczenie, że producent wniósł wkład finansowy do krajowego systemu odzysku opakowań , mógłby wprowadzać konsumentów w błąd i sugerować, że opakowania oznaczone takim symbolem zawsze nadają się do recyklingu. (50)Aby zapewnić jednolite warunki wdrażania wymogów dotyczących etykietowania, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów wykonawczych zgodnie z art. 291 Traktatu w celu dalszej poprawy sortowania odpadów, ustanowienia warunków określania składu materiałowego opakowań za pomocą technologii znakowania cyfrowego oraz określenia szczegółowych zharmonizowanych specyfikacji dotyczących wymogów w odniesieniu do etykietowania opakowań i pojemników na odpady ustanowionych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Przy opracowywaniu tych specyfikacji Komisja powinna uwzględniać informacje naukowe lub inne dostępne informacje techniczne, w tym odpowiednie normy międzynarodowe. W związku z wprowadzeniem nowego systemu decyzja Komisji 97/129/WE powinna zostać uchylona po upływie 42 miesięcy od daty wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, a jej treść włączona do przyjętego aktu wykonawczego. (51)Podmioty gospodarcze powinny zapewnić, aby opakowania spełniały wymagania wynikające z niniejszego rozporządzenia. Podmioty gospodarcze powinny podjąć odpowiednie środki w celu zapewnienia takiej zgodności w odniesieniu do swojej roli w łańcuchu dostaw, aby zapewnić swobodny przepływ opakowań na rynku wewnętrznym oraz poprawić jego zrównoważoność. (52)Do przeprowadzenia procedury oceny zgodności przewidzianej na podstawie niniejszego rozporządzenia najbardziej kompetentny jest wytwórca, ponieważ ma on dokładną wiedzę o procesie projektowania i produkcji. Taka ocena zgodności powinna zatem pozostać wyłącznym obowiązkiem wytwórcy. (53)Należy zapewnić, by dostawcy opakowań lub materiałów opakowaniowych dostarczali wytwórcy wszelkie informacje i dokumentację niezbędną do wykazania przez wytwórcę zgodności opakowania i materiałów opakowaniowych. Wspomniane informacje i wspomniana dokumentacja powinny być dostarczane w formie papierowej albo elektronicznej. (54)W celu zabezpieczenia funkcjonowania rynku wewnętrznego należy zapewnić, aby opakowania pochodzące z państw trzecich wprowadzane na rynek Unii były zgodne z niniejszym rozporządzeniem, niezależnie od tego, czy są przywożone jako samoistne opakowanie czy jako składnik produktu w opakowaniu. W szczególności konieczne jest zapewnienie, aby wytwórcy przeprowadzali odpowiednie procedury oceny zgodności w odniesieniu do tych opakowań. Importerzy powinni zatem zapewnić, by opakowania, które wprowadzają do obrotu, spełniały te wymogi oraz by właściwe organy krajowe mogły kontrolować dokumentację sporządzaną przez wytwórców. (55)Wprowadzając opakowanie do obrotu, każdy importer powinien podać na opakowaniu swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub zarejestrowany znak towarowy oraz adres pocztowy, a także – o ile są dostępne – środki komunikacji elektronicznej, za pomocą których można się z nim skontaktować. W przypadku gdy umieszczenie takiego oznaczenia na opakowaniu jest niemożliwe, należy wprowadzić wyjątki od tej zasady. (56)Kiedy dystrybutor udostępnia opakowanie na rynku po jego wprowadzeniu do obrotu przez wytwórcę lub importera, powinien on działać z należytą starannością w odniesieniu do mających zastosowanie wymogów niniejszego rozporządzenia. Dystrybutor powinien także zapewnić, aby jego postępowanie z opakowaniem nie miało negatywnego wpływu na jego zgodność z tymi wymogami. (57)Dystrybutorzy i importerzy, ze względu na bliski związek z rynkiem i ważną rolę w zapewnianiu zgodności opakowań, powinni być zaangażowani w zadania związane z nadzorem rynku, realizowane przez właściwe organy krajowe, oraz powinni być przygotowani do aktywnego udziału w wykonywaniu tych zadań poprzez dostarczanie tym organo