5.Azerbejdżan dąży do dywersyfikacji swojej gospodarki i opracowuje ambitny program reform gospodarczych. UE jest jednym z głównych inwestorów w tym kraju: odpowiada za ponad połowę bezpośrednich inwestycji zagranicznych zarówno w sektorze ropy naftowej, jak i w innych sektorach. W tym kontekście UE i Azerbejdżan są gotowe kontynuować dialog gospodarczy i współpracę w zakresie dywersyfikacji gospodarczej i zrównoważonego wzrostu gospodarczego, koncentrując się na wspieraniu Azerbejdżanu w poprawie klimatu biznesowego i warunków we wszystkich sektorach w tym państwie, jak określono w pkt 19. Opierając się na wspólnym strategicznym celu Azerbejdżanu i UE polegającym na utworzeniu bezpośrednich powiązań w zakresie energii i transportu, rola Azerbejdżanu jako strategicznego partnera energetycznego oraz jego położenie geograficzne, które czyni z niego naturalny węzeł transportowy, umożliwiają zintensyfikowanie programu współpracy stron pod względem połączeń, zwiększenia wymiany handlowej i logistyki oraz umożliwienia realizacji ważnych projektów w zakresie transportu Wschód–Zachód i Północ–Południe w regionie.

3.W priorytetach partnerstwa kładzie się nacisk na praworządność, prawa podstawowe i wartości uniwersalne. Służą one ponadto wspieraniu celów Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, w tym 17 celów zrównoważonego rozwoju ONZ, wdrożenie porozumienia paryskiego z 2015 r. w sprawie zmian klimatu oraz zobowiązanie do rozwiązania problemów związanych ze zmianą klimatu, degradacją środowiska, ubóstwem i nierównością.

2.Priorytety partnerstwa bazują na wcześniejszej owocnej współpracy, prowadzonej między innymi przy wdrażaniu planu działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, który zostanie przez te priorytety zastąpiony. Odzwierciedlają one interesy zarówno UE, jak i Azerbejdżanu, i stanowią potwierdzenie równości i wzajemności przedmiotowego partnerstwa. Odnowione partnerstwo ma służyć większemu skupieniu się na naszych stosunkach będących częścią szerokich ram politycznych przewidzianych w nowej umowie UE–Azerbejdżan, aby przyczynić się do osiągnięcia wspólnych celów, takich jak pokój i bezpieczeństwo, dobrobyt, odporność i stabilizacja, jak również wesprzeć reformy, które Azerbejdżan zamierza przeprowadzić w tym kontekście, oraz przynieść konkretne rezultaty korzystne dla wszystkich obywateli. Priorytety partnerstwa UE–Azerbejdżan stanowią przełożenie celów zmienionej europejskiej polityki sąsiedztwa na konkretne obszary współpracy i będą mieć wpływ na kształt programu regularnego dialogu politycznego i sektorowego, który zostanie określony w nowej umowie UE–Azerbejdżan.

10.Przedstawiony poniżej wykaz obszarów współpracy politycznej, gospodarczej i technicznej nie jest wyczerpujący; współpraca między UE a Azerbejdżanem może – do czego się zachęca – obejmować większą liczbę obszarów. Cele mogą być realizowane w kontekście dwustronnym, jak i wielostronnym, w którym to przypadku udział strony azerbejdżańskiej mógłby zostać dodatkowo zwiększony.

23.Strategia dywersyfikacji dla Azerbejdżanu opiera się w dużym stopniu na jego korzystnym położeniu na styku połączeń transportowych. Strony będą współpracować w celu zwiększenia możliwości Azerbejdżanu do działania w charakterze węzła handlowego, logistycznego i transportowego, zapewniając, by jego środowisko fizyczne i otoczenie regulacyjne wspierały realizację tego celu. Szczególna uwaga zostanie poświęcona skutecznemu systemowi zarządzania granicami i systemowi tranzytu, jak również szybkiemu zawarciu umowy w sprawie usług lotniczych między UE a Azerbejdżanem. Kluczowe znaczenie ma również zarządzanie sektorem transportu, obejmujące reformy prawne i instytucjonalne.

22.W kontekście zróżnicowania gospodarki środki dotyczące zatrudnienia i środki socjalne zapewnią, że ludność, a w szczególności słabsze grupy, będzie w stanie dostosować się do zmian na rynku pracy. UE będzie dzielić się swoim doświadczeniem w zakresie poprawy przepisów dotyczących pomocy społecznej w celu ochrony bezrobotnych i grup społecznie wrażliwych oraz ich włączenia do społeczeństwa. UE i Azerbejdżan będą promować skuteczny dialog społeczny z poszanowaniem standardów Międzynarodowej Organizacji Pracy.

19.Strony będą współpracować na rzecz stworzenia otoczenia biznesowego sprzyjającego rozwojowi przedsiębiorczości w Azerbejdżanie, w oparciu o stabilność makroekonomiczną, uczciwą konkurencję oraz sektor publiczny kierujący się zasadami praworządności w sposób skuteczny i bezstronny. Celem polityki publicznej, prowadzonej zgodnie ze strategicznym planem działania dotyczącym perspektyw gospodarki krajowej i ukształtowanej na podstawie odpowiednich zaleceń oceny unijnego programu Small Business Act, będzie ułatwienie funkcjonowania małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które generują największe zatrudnienie. Takim ułatwieniem mogłoby być zapewnienie lepszego dostępu do finansowania, zwiększona ochrona i lepsze egzekwowanie praw własności lub zmodernizowane otoczenie regulacyjne i lepsza infrastruktura technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT). Propagowanie organizacji wspierania przedsiębiorczości i dostępu MŚP do lepszych usług i szkoleń dla przedsiębiorstw przyczyni się również do integracji przedsiębiorstw z Azerbejdżanu w globalnych łańcuchach wartości, a także do dzielenia się wiedzą i do rozwoju przemysłu. Aktywne uczestnictwo Azerbejdżanu w programach UE dla MŚP (COSME) oraz w programach w zakresie badań naukowych i innowacji („Horyzont 2020”) jest przydatne w kontekście stymulowania rozwoju biznesu. Promowane będą lepsze powiązania między sektorem edukacji i biznesu, w tym za pośrednictwem inkubatorów przedsiębiorczości.

17.UE będzie wspierać wysiłki Azerbejdżanu na rzecz dywersyfikacji struktury gospodarki oraz zwiększenia potencjału eksportowego i źródeł dochodu w celu zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu, będącego skutkiem coraz bardziej inteligentnej, ekologicznej, społecznej gospodarki o obiegu zamkniętym. Strony wzmocnią handel dwustronny we wszystkich sektorach, w tym poprzez podjęcie kwestii wzajemnego dostępu do rynku oraz zaradzenie wyzwaniom związanym z inwestycjami.

24.Ważnym priorytetem zarówno dla Azerbejdżanu, jak i dla UE jest wzmocnienie połączeń międzysystemowych między krajami partnerskimi, jak również z UE. Ze względu na swój potencjał i położenie geograficzne Azerbejdżan może wnieść kluczowy wkład w bezpieczeństwo energetyczne Europy. Podobnie UE może odegrać ważną rolę w przyczynianiu się do poprawy efektywności, konkurencyjności, trwałości i bezpieczeństwa w sektorze energetycznym w Azerbejdżanie. W tym celu obie strony powinny wzajemnie zapewniać możliwości otwartego i niezakłóconego handlu oraz możliwości inwestycyjne w swoich sektorach energetycznych. W tym kontekście strony zwiększą również starania na rzecz poprawy ogólnego klimatu inwestycyjnego w swoich sektorach energetycznych i na rynkach energii. W kwestii handlu energią strony będą dążyć do poprawy funkcjonowania odpowiednich systemów energetycznych oraz stabilności rynków energii, na które i przez które kierowane są i będą przepływy energii. Pod tym względem i zgodnie z postanowieniami wspólnej deklaracji o południowym korytarzu gazowym podpisanej w dniu 13 stycznia 2011 r. priorytetem są szybkie zakończenie budowy południowego korytarza gazowego oraz terminowe rozpoczęcie dostaw gazu na rynek europejski. Wzmocni to rolę Azerbejdżanu nie tylko jako istotnego dostawcy energii dla Europy, ale również jako potencjalnego kraju tranzytowego, który mógłby oferować pełny zakres usług przesyłowych i logistycznych w ramach południowego korytarza gazowego producentom energii w regionie Morza Kaspijskiego i poza nim, mając na uwadze ewentualne rozszerzenie południowego korytarza gazowego na inne kraje i regiony. UE będzie również dzielić się swoim doświadczeniem w kwestiach dotyczących polityki regulacyjnej i przejścia na zieloną i zrównoważoną gospodarkę, w szczególności poprzez promowanie środków mających na celu poprawę efektywności energetycznej i rozwiązań w zakresie energii odnawialnej, zgodnie z tym, co określono w protokole ustaleń w sprawie strategicznego partnerstwa między UE a Azerbejdżanem w dziedzinie energii, podpisanym w dniu 7 listopada 2006 r. W tym względzie zasadnicze znaczenie będzie miała reforma sektora energetycznego.

25.Dla osiągnięcia zrównoważonego rozwoju niezbędne jest lepsze zarządzanie środowiskiem, zrównoważone zarządzanie zasobami naturalnymi oraz przejście na zieloną gospodarkę o obiegu zamkniętym, a także współpraca w zakresie rozwoju przyjaznej dla środowiska polityki transportowej poprzez realizację odpowiednich projektów. Strony będą współpracować, aby zagwarantować, że w tej dziedzinie stosuje się najlepsze praktyki. Efektywność energetyczna, zarządzanie środowiskiem miejskim i wiejskim, zwłaszcza lepsze zapobieganie zanieczyszczeniom i skuteczne wykorzystywanie materiałów oraz gospodarowanie odpadami odegrają kluczową rolę w osiąganiu celów Azerbejdżanu związanych ze środowiskiem. Do założonych priorytetów w tej dziedzinie będzie również należeć zrównoważona gospodarka leśna i gospodarowanie wodami dorzecza. Zacieśnienie współpracy w działaniach w dziedzinie klimatu pomoże Azerbejdżanowi rozwijać gospodarkę, która jest bardziej efektywna, konkurencyjna, odporna i stabilna zgodnie z ustalonymi na poziomie krajowym wkładami. Priorytetami będą pełne wdrożenie porozumienia paryskiego w sprawie zmian klimatu, a także odpowiednich ustalonych na poziomie krajowym wkładów. UE skoncentruje się przede wszystkim na współpracy z Azerbejdżanem w zakresie opracowania długoterminowej strategii niskoemisyjnego rozwoju, uwzględniania działań w dziedzinie klimatu i ochrony środowiska w politykach krajowych z naciskiem na warianty przynoszące szybkie korzyści, wprowadzenia ram monitorowania i weryfikacji emisji, a także sprawozdawczości w tej dziedzinie oraz dostosowania do zmiany klimatu.

4. Mobilność i kontakty międzyludzkie

26.Strony będą dążyć do zwiększenia mobilności obywateli, w stosownych przypadkach, i współpracy w dziedzinach takich jak edukacja, młodzież, kultura, a także badania naukowe i innowacje.

27.Partnerzy są zobowiązani do skutecznej realizacji partnerstwa na rzecz mobilności, jak również do pełnego wdrożenia i zapewnienia sprawnego funkcjonowania umów o ułatwieniach wizowych i readmisji w celu rozważenia w odpowiednim czasie, o ile pozwolą na to warunki, rozpoczęcia dialogu o liberalizacji reżimu wizowego z Azerbejdżanem. Będzie to możliwe, jeżeli spełnione zostaną warunki dla dobrze zarządzanej i bezpiecznej mobilności, obejmujące skuteczne wdrożenie umów o ułatwieniach wizowych i readmisji. W tym względzie strony będą współpracować w celu skonsolidowania ram prawnych i instytucjonalnych dotyczących bezpieczeństwa dokumentów, zarządzania granicami, migracji i polityki azylowej zgodnie z najwyższymi standardami międzynarodowymi.

28.W oparciu o bieżącą współpracę w ramach programu Erasmus+ oraz procesu bolońskiego i rozwój szkolenia technicznego i zawodowego w przyszłej współpracy strony skoncentrują się na modernizacji systemu edukacji w Azerbejdżanie, poczynając od edukacji przedszkolnej aż do szkolnictwa wyższego. Przyczyni się to do lepszego dopasowania popytu na edukację wśród lokalnej ludności oraz zapotrzebowania na umiejętności ze strony pracodawców. W szczególności działania skupią się na rozwijaniu umiejętności nauczycieli i ich szkoleniu oraz na poprawie wizerunku publicznego i jakości szkolenia zawodowego. Promowana będzie współpraca w zakresie badań naukowych i innowacji. Współpraca w dziedzinie dialogu międzykulturowego będzie sprzyjać różnorodności kulturowej i lepszemu wzajemnemu zrozumieniu oraz zwiększeniu tolerancji w naszych społeczeństwach.