Wniosek dotyczący DECYZJI RADY upoważniającej Austrię do zastosowania środka ustanawiającego odstępstwo od art. 21 Szóstej Dyrektywy 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. Na mocy art. 27 Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, [1] Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde Państwo Członkowskie do wprowadzenia specjalnych środków ustanawiających odstępstwo od postanowień dyrektywy, w celu uproszczenia procedury naliczania podatku lub zapobiegania określonym rodzajom uchylania się od obowiązków podatkowych.

[1] Dz.U. L 145, 13.6.1977, str. 1. dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2003/92/WE (Dz.U. L 260, 11.10.2003, str. 8)

2. We wniosku skierowanym do Komisji i zarejestrowanym przez Sekretariat Generalny Komisji w dniu 03.03.2004, rząd austriacki poprosił o upoważnienie do wdrożenia trzech środków ustanawiających odstępstwo od art. 21 ust. 1 lit. a) dyrektywy 77/388/EWG.

3. Zgodnie z art. 27 ust. 2 Szóstej Dyrektywy, Komisja poinformowała pozostałe Państwa Członkowskie pismem z dnia 26.03.2004 o wniosku złożonym przez rząd austriacki, a pismem z dnia 30.03.2004 Komisja powiadomiła Austrię, że posiada wszelkie informacje, jakie uważa za niezbędne dla oceny tego wniosku.

4. Art. 21 ust. 1 dyrektywy 77/388/EWG, w wersji art. 28 lit. g) rzeczonej dyrektywy stanowi, że w ramach systemu wewnętrznego płatnik dostarczający towary lub usługi podlegające opodatkowaniu jest standardowo zobowiązany do zapłaty podatku od wartości dodanej (VAT).

5. Celem odstępstwa wnioskowanego przez Austrię jest zobowiązanie odbiorcy do zapłaty należnego podatku od wartości dodanej w trzech określonych przypadkach: po pierwsze w przypadku dostawy towarów stanowiących zabezpieczenie jednego płatnika VAT na rzecz innego płatnika w ramach realizacji tego zabezpieczenia; po drugie w przypadku dostawy towarów następującej po cesji zastrzeżenia własności na cesjonariusza i wykonaniu tego prawa przez cesjonariusza; oraz po trzecie w przypadku dostawy nieruchomości w ramach sądowej sprzedaży w ramach przetargu publicznego dla innego płatnika VAT, w przypadku jeśli dostawca zdecydował się na opodatkowanie zgodnie z art. 13 C Szóstej Dyrektywy. Wnioskowane środki należy uznać za środki mające na celu zapobieganie określonym rodzajom uchylania się od obowiązków podatkowych w opisanych sektorach.

6. Dostarczane towary stanowią często zabezpieczenie jednego płatnika VAT na rzecz drugiego w ramach realizacji zabezpieczenia. Zwykle odzwierciedla to sytuację, w której dostarczający gwarant posiada ograniczoną zdolność do spłaty swojego zadłużenia, łącznie z długami podatkowymi. W sytuacji, kiedy przyjmujący zabezpieczenie wykonuje swoje prawa i sprzedaje zabezpieczenie na rzecz strony trzeciej, sprzedaż ta również generuje dostawę od gwaranta do przyjmującego zabezpieczenie. W takim przypadku przyjmujący zabezpieczenie czerpie zysk zarówno z przychodów uzyskanych z tytułu sprzedaży zabezpieczonych towarów, jak i z odliczenia podatku naliczonego od przeniesienia dokonanego na niego przez gwaranta. Zwykle nie płaci on gwarantowi podatku obrotowego należnego od dostawy do niego. Nawet jeśli część przychodów z tytułu sprzedaży przekazywana jest gwarantowi, wciąż nie ma gwarancji, że gwarant wykorzysta te przychody na zapłacenie podatku obrotowego. W rzeczywistości w wielu przypadkach odnotowano straty podatku VAT w sytuacjach, gdzie przyjmującemu zabezpieczenie nie można było odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, a dostarczającego gwaranta nie można było obciążyć odpowiedzialnością w związku z jego niewypłacalnością bądź zniknięciem. Liczba tego typu przypadków powstrzymuje administrację austriacką przed wdrożeniem wyłącznych środków fiskalnych i niefiskalnych mających na celu zwiększenie administracyjnej kontroli transakcji. Środki takie byłyby niewystarczające, ponieważ austriacka administracja podatkowa nie byłaby w stanie zidentyfikować tak wielu podmiotów dopuszczających się niezgodności, lub też identyfikowałaby je zbyt późno, aby odzyskać utracony VAT. Rozmiar problemów, przed jakimi stoi administracja austriacka, wymaga zastosowania środków prawnych. Przewidywana odpowiedzialność odbiorcy za VAT dotyczy wyłącznie podmiotów, które mogą zwykle wykonywać swoje prawa do odliczenia podatku naliczonego i nie obejmuje osób prywatnych. Podobne odstępstwo zostało już przyznane Niemcom (Decyzja Rady 2002/439/WE z dnia 2 czerwca 2002 - Dz.U. L 151/12 z dnia 11 czerwca 2002).

7. Drugi scenariusz dotyczy dostawy towarów następującej po cesji zastrzeżenia własności na cesjonariusza oraz wykonaniu tego prawa przez cesjonariusza: w przypadkach kiedy kupujący towary posiada ograniczoną zdolność uregulowania swojego zadłużenia z tytułu zakupu, dostawca towarów może zastrzec prawo własności i scedować prawo do wykonania tego zastrzeżenia oraz do roszczenia ceny zakupu na stronę trzecią, będącą zwykle bankiem, w formie zabezpieczenia pożyczki udzielonej kupującemu przez stronę trzecią. W przypadku jeśli kupujący towary zaprzestanie spłaty swojego zadłużenia z tytułu pożyczki, bank skorzysta z prawa własności; wiąże się to z dostawą towarów od pierwotnego kupującego do banku. W takim przypadku bank nie płaci zwykle na rzecz pierwotnego kupującego podatku obrotowego należnego z tytułu dostawy na jego rzecz, wykorzystując ten podatek do rozliczenia zadłużenia pierwotnego kupującego z tytułu pożyczki, wskutek czego austriackie władze fiskalne nie mogą odzyskać podatku VAT od pierwotnego kupującego. Nawet jeśli część przychodów ze sprzedaży zostałaby przekazana pierwotnemu kupującemu, wciąż nie ma gwarancji, że wykorzystałby on ten przychód do zapłacenia podatku obrotowego. Dlatego ten drugi scenariusz jest podobny do opisanej powyżej realizacji zabezpieczenia. W rzeczywistości, w przypadku większości tych scenariuszy pierwotni kupujący są niewypłacalni bądź znikają, zanim austriacka administracja podatkowa jest w stanie zidentyfikować ich i odzyskać VAT.

8. Trzeci scenariusz dotyczy dostawy nieruchomości sprzedawanych w ramach przetargów publicznych na rzecz innego płatnika VAT w ramach procedury sądowej likwidacji przedsiębiorstwa będącego właścicielem nieruchomości. Przypadek ten dotyczy sytuacji, w których dostawca zdecydował się na odpowiedzialność podatkową, mimo iż w momencie dostawy jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na zapłatę na rzecz władz podatkowych podatku zafakturowanego kupującemu. Kupujący może zwykle skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego i dostawca nie zapłaci żadnego podatku VAT władzom skarbowym. W efekcie wierzyciele sprzedającego uzyskują większą kwotę zapłaty od dłużnika niż w przypadku, jeśli sprzedaż byłaby zwolniona z podatku VAT. Odbywa się to jednakże ze szkodą dla władz podatkowych, które nie mogą odzyskać podatku VAT od dostawcy, ponieważ w tzw. międzyczasie ogłosił on swoją niewypłacalność. Rozmiar problemu, przed jakim stoi administracja austriacka, wymaga zastosowania środków prawnych. Nieruchomości stanowią towar wysokiej wartości; w związku z tym również kwota podlegająca opodatkowaniu oraz straty w zakresie podatku VAT - nawet w przypadku pojedynczej transakcji - są szczególnie wysokie. Zniesienie możliwości uznania dostawy nieruchomości za podlegającą opodatkowaniu nie jest rozwiązaniem. Wartość nieruchomości zawiera zwykle ukryty VAT, w związku z tym utrzymanie tej opcji jest konieczne w celu zachowania neutralności systemu VAT. Na tym tle wydaje się, że przewidywana odpowiedzialność odbiorcy za VAT jest w rzeczywistości najbardziej odpowiednim rozwiązaniem w szczególnych okolicznościach i w obliczu szczególnie wysokiego poziomu ryzyka. Odstępstwo będące przedmiotem wniosku pozwala uniknąć straty podatku VAT, ponieważ nie wiąże się z płatnością VAT-u przez władze podatkowe na rzecz jednego z zaangażowanych podmiotów gospodarczych. Rozwiązanie to pozwala również na uniknięcie podwójnej odpowiedzialności podatkowej dostawcy i odbiorcy, co mogłoby wiązać się z wyższym ryzykiem ekonomicznym po stronie odbiorcy w przypadku jego łącznej odpowiedzialności. Rozwiązanie pozwala uwolnić władze fiskalne od uciążliwych procedur zwrotu, w ramach których mogłyby one zwracać się do odbiorcy jedynie wtedy, gdy zwrot od dostawcy okaże się niemożliwy. Uznaje ono zbyteczność odpowiedzialności fiskalnej strony trzeciej, którą jest na przykład notariusz, powodującej zwykle wyższe opłaty po stronie dostawcy i odbiorcy. Jako że w praktyce odstępstwo dotyczyć będzie wyłącznie dostaw realizowanych pomiędzy płatnikami, ogranicza się ono do określonych przypadków; w rzeczywistości opcja opodatkowania dostawy jest stosowana wyłącznie w przypadkach kiedy odbiorca może zwykle skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Podobne odstępstwa zostały już przyznane Niemcom (Decyzje Rady 2002/439/WE z dnia 2 czerwca 2002 - Dz.U. L 151/12 z dnia 11 czerwca 2002 oraz 2004/291/WE z dnia 30 marca 2004 - Dz.U. L 94/59 z dnia 30 marca 2004).

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

upoważniającej Austrię do zastosowania środka ustanawiającego odstępstwo od art. 21 Szóstej Dyrektywy 77/388/EWG w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając Szóstą Dyrektywę Rady (77/388/EWG) z dnia 17 maja 1977 w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku [2], a w szczególności jej art. 27 ust. 1,

[2] Dz.U. L 145,13.06.1977, str. 1., dyrektywa ostatnio zmieniona dyrektywą 2003/92/WE (Dz.U. L 260,11.10.2003, str. 8).

uwzględniając wniosek Komisji [3],

[3] Dz.U. C , , str. .

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) we wniosku skierowanym do Komisji i zarejestrowanym przez Sekretariat Generalny Komisji w dniu 03.03.2004, rząd austriacki poprosił o upoważnienie do wdrożenia trzech środków ustanawiających odstępstwo od art. 21 ust. 1 lit. a) dyrektywy 77/388/EWG;

(2) celem odstępstwa wnioskowanego przez Austrię jest zobowiązanie odbiorcy do zapłaty należnego podatku od wartości dodanej w trzech określonych przypadkach: po pierwsze w przypadku dostawy towarów stanowiących zabezpieczenie jednego płatnika VAT na rzecz innego w ramach realizacji tego zabezpieczenia; po drugie w przypadku dostawy towarów następującej po cesji zastrzeżenia własności na cesjonariusza i wykonaniu tego prawa przez cesjonariusza; oraz po trzecie w przypadku dostawy nieruchomości w ramach sądowej sprzedaży w ramach przetargu publicznego dla innego płatnika VAT, w przypadku jeśli dostawca zdecydował się na opodatkowanie zgodnie z art. 13 C Szóstej Dyrektywy. Wnioskowane środki należy uznać za środki mające na celu zapobieganie określonym rodzajom uchylania się od obowiązków podatkowych w opisanych sektorach;

(3) w przypadkach kiedy dostarczane towary stanowią zabezpieczenie jednego płatnika VAT na rzecz drugiego w ramach realizacji zabezpieczenia, zwykle odzwierciedla to sytuację, w której dostarczający gwarant posiada ograniczoną zdolność do spłaty swojego zadłużenia, łącznie z długami podatkowymi. W sytuacji, kiedy przyjmujący zabezpieczenie realizuje jego prawa i dokonuje sprzedaży zabezpieczenia na rzecz strony trzeciej, sprzedaż ta również generuje dostawę od gwaranta do przyjmującego zabezpieczenie. W przypadku tego typu scenariuszy w wielu sytuacjach odnotowano straty podatku VAT, ponieważ przyjmującemu zabezpieczenie nie można było odmówić prawa do odliczenia podatku naliczonego, a dostarczającego gwaranta nie można było obciążyć odpowiedzialnością w związku z jego niewypłacalnością bądź zniknięciem. Rozmiar problemów, przed jakimi stoi administracja austriacka wymaga zastosowania środków prawnych. Przewidywana odpowiedzialność odbiorcy za VAT dotyczy wyłącznie podmiotów, które mogą zwykle wykonywać swoje prawo do odliczenia podatku naliczonego i nie obejmuje osób prywatnych. Podobne odstępstwo zostało już przyznane Niemcom (Decyzja Rady 2002/439/WE z dnia 2 czerwca 2002 [4]);

[4] Dz.U. L 151, 11.06.2002 , str. 12

(4) w przypadkach kiedy kupujący towary posiada ograniczoną zdolność uregulowania swojego zadłużenia z tytułu zakupu, dostawca towarów dokona zastrzeżenia prawa własności i może dokonać cesji prawa do wykonania tego zastrzeżenia oraz roszczenia ceny zakupu na stronę trzecią, będącą zwykle bankiem, w formie zabezpieczenia pożyczki udzielonej kupującemu przez stronę trzecią. W przypadku jeśli kupujący towary zaprzestanie spłaty swojego zadłużenia z tytułu pożyczki, bank skorzysta z prawa własności; wiąże się to z dostawą towarów od pierwotnego kupującego do banku. W takim przypadku bank nie płaci zwykle na rzecz pierwotnego kupującego podatku obrotowego należnego z tytułu dostawy na jego rzecz, wykorzystując ten podatek do rozliczenia zadłużenia pierwotnego kupującego z tytułu pożyczki, wskutek czego austriackie władze fiskalne nie mogą odzyskać podatku VAT, ponieważ pierwotni kupujący są zwykle niewypłacalni lub znikają, zanim administracja podatkowa jest w stanie zidentyfikować ich i odzyskać VAT. W związku z tym scenariusz ten jest podobny do opisanej powyżej realizacji zabezpieczenia;

(5) straty VAT występowały również w przypadkach dostawy nieruchomości sprzedawanych w ramach przetargów publicznych na rzecz innego płatnika VAT w ramach procedury sądowej likwidacji przedsiębiorstwa będącego właścicielem nieruchomości i kiedy dostawca zdecydował się na odpowiedzialność podatkową mimo, iż w momencie dostawy jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na zapłatę na rzecz władz podatkowych podatku zafakturowanego kupującemu. Kupujący mógł zwykle skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego i dostawca nie płacił żadnego podatku VAT władzom skarbowym. Rozmiar problemu, przed jakim stoi administracja austriacka wymaga zastosowania środków prawnych. Nieruchomości stanowią towar wysokiej wartości; w związku z tym również kwota podlegająca opodatkowaniu oraz straty w zakresie podatku VAT - nawet w przypadku pojedynczej transakcji - są szczególnie wysokie. Wartość nieruchomości zawiera zwykle ukryty VAT, w związku z tym utrzymanie tej opcji jest konieczne w celu zachowania neutralności systemu VAT. Na tym tle wydaje się, że przewidywana odpowiedzialność odbiorcy za VAT jest w rzeczywistości najbardziej odpowiednim rozwiązaniem w szczególnych okolicznościach i w obliczu szczególnie wysokiego poziomu ryzyka. Odstępstwo będące przedmiotem wniosku pozwala uniknąć straty podatku VAT, ponieważ nie wiąże się z płatnością podatku VAT przez władze podatkowe na rzecz jednego z zaangażowanych podmiotów gospodarczych. Rozwiązanie pozwala również na uniknięcie podwójnej odpowiedzialności podatkowej dostawcy i odbiorcy, co wiązałoby się z wyższym ryzykiem ekonomicznym po stronie odbiorcy, oraz na uniknięcie uciążliwych procedur zwrotu po stronie władz podatkowych, które mogłyby zwracać się do odbiorcy jedynie wtedy, gdy zwrot od dostawcy okaże się niemożliwy. Unika ono odpowiedzialności fiskalnej strony trzeciej, którą jest na przykład notariusz, powodującej zwykle wyższe opłaty po stronie dostawcy i odbiorcy. Jako że w praktyce odstępstwo dotyczyć będzie wyłącznie dostaw realizowanych pomiędzy płatnikami, ogranicza się ono do określonych przypadków. Podobne odstępstwa zostały już przyznane Niemcom (Decyzje Rady 2002/439/WE z dnia 2 czerwca 2002 [5] oraz 2004/291/WE [6] z dnia 30 marca 2004);

[5] Dz.U. L 151, 11.06.2002 , str.12

[6] Dz.U. L 151, 11.06.2002 , str.12

(6) omawiane odstępstwo pozostaje bez wpływu na kwotę podatku od wartości dodanej należnego na etapie konsumpcji finalnej i nie wywiera negatywnego wpływu na zasoby własne Wspólnot Europejskich z tytułu podatku od wartości dodanej,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W drodze odstępstwa od art. 21 ust. 2 lit. a) dyrektywy 77/388/EWG, zmienionego przez jej art. 28 lit. g), Austrię upoważnia się niniejszym do wskazania odbiorcy dostaw towarów, o których mowa w art. 2 niniejszej decyzji, jako osoby zobowiązanej do zapłaty podatku od wartości dodanej.

Artykuł 2

Odbiorca dostawy może zostać wskazany jako osoba zobowiązana do zapłaty podatku od wartości dodanej w następujących przypadkach:

1. Dostawa towarów stanowiących zabezpieczenie jednego płatnika na rzecz drugiego dokonana w ramach wykonania tego zabezpieczenia;

2. Dostawa towarów następująca po cesji zastrzeżenia własności na cesjonariusza i wykonaniu tego prawa przez cesjonariusza;

3. Dostawa nieruchomości sprzedawanej w przetargu publicznym na rzecz innego płatnika VAT w ramach sądowej likwidacji przedsiębiorstwa będącego właścicielem sprzedawanej nieruchomości, w przypadku jeśli dostawca skorzystał z prawa opodatkowania dostawy.

Artykuł 3

Niniejsza decyzja wygasa w dniu 31 grudnia 2008.

Artykuł 4

Niniejsza decyzja skierowana jest do Austrii.

Sporządzono w Brukseli, dnia

W imieniu Rady

Przewodniczący