KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 23.11.2011 
SEK(2011) 1403 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
 
Wniosek dotycz ący 
  
ROZPORZ ĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
 
 
ustanawiaj ące jednolity program na rzecz kszta łcenia, szkolenia, m łodzieży i sportu na 
lata 2014-2020 
  
STRESZCZENIE I WNIOSKI 
   
{KOM(2011) 788 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1402 wersja ostateczna} 
 
 
PL 2   PL Odpowiedzialne s łużby: DG ds. Edukacji i Kultury przy wsparciu Agencji Wykonawczej ds. 
Edukacji, Kultury i Sektora Audiowizualnego 
Zastrzeżenie: Niniejsze sprawozdanie zobowi ązuje wyłącznie służby Komisji zaanga żowane 
w jego opracowanie i nie przes ądza o ostatecznej formie jakiejkolwiek decyzji podj ętej przez 
Komisję. 
 
PL 3   PL SPIS TRE ŚCI 
Wprowadzenie................................................................................................................... ......... 4 
1. Opis problemu.............................................................................................................. 4  
2. Uzasadnienie interwencji UE....................................................................................... 7 3. Cele przysz łej interwencji............................................................................................ 8 
4. Warianty.................................................................................................................... ... 9 
5. G łówne skutki poszczególnych wariantów................................................................ 13 
6. Porównanie wariantów............................................................................................... 16 7. Opis wariantu preferowanego .................................................................................... 24 8. Monitorowanie i ocena............................................................................................... 27 
 
PL 4   PL WPROWADZENIE  
Niniejszy dokument zawiera streszczenie czterech ocen skutków obejmuj ących dziedziny kszta łcenia, 
szkolenia, m łodzieży i sportu. 
Przedmiotem czterech ocen skutków jest analiza operacji trzech istniej ących programów oraz, w 
przypadku sportu, dzia łań przygotowawczych przeg łosowanych przez w ładzę budżetową. W sumie 
dogłębnie przeanalizowano nast ępujące cztery warianty: zaprzestanie realizacji istniej ących dzia łań 
lub programów; ich kontynuacj ę w obecnej formie; optymalizacj ę celów aktualnych programów; 
nowy jednolity program na rzecz kszta łcenia, szkolenia, m łodzieży i sportu s łużący optymalizacji 
celów i skutków poprzez koncentracj ę działań i usprawnion ą strukturę. 
Wariantem preferowanym w ka żdej z czterech ocen skutków jest utworzenie jednego łącznego 
programu, w zgodzie z decyzj ą Komisji w sprawie wieloletnich ram finansowych przyj ętą w dniu 29 
czerwca 2011 r. Ten wariant preferowany by łby najbardziej spójny i op łacalny z nast ępujących 
względów: 
1. spełnia on potrzeb ę zwiększonych inwestycji ze środków UE w kszta łcenie i szkolenie w 
czasach kryzysu finansowego i gospodarczego, poniewa ż wzrost gospodarczy jest 
uzależniony od dost ępności wysoko wykwalifikowanych pracowników oraz mobilizacji 
umiejętności i kompetencji osób bezrobotnych; 
2. koncentruje si ę na tych dzia łaniach, które w obecnych programach uznano za dzia łania o 
największej europejskiej warto ści dodanej i efekcie mno żnikowym, oraz je rozwija, 
wywierając konkretny wp ływ na systemy kszta łcenia i szkolenia w UE, a wi ęc uzyskuj ąc 
znacznie lepszy zwrot z inwestycji;  
3. skoncentrowanie wysi łków w ramach nowej usprawnione j struktury programu pozwoli na 
więcej synergii mi ędzy istniej ącymi programami i ró żnymi sektorami edukacji, a zatem 
wzmocni podej ście do edukacji oparte na koncepcji uczenia si ę przez ca łe życie, a tak że 
poprawi spójno ść i ułatwi dost ęp do potencjalnych beneficjentów za po średnictwem 
skoordynowanego zestawu dzia łań międzysektorowych; 
4. oprócz wspó łpracy pomi ędzy samymi instytucjami dzia łającymi w dziedzinie edukacji, 
nowy program k ładzie większy nacisk na kluczow ą rolę edukacji i kapita łu ludzkiego w 
innowacji, wspieraj ąc partnerstwa edukacyjno-biznesowe, stawiaj ąc sobie za cel osi ąganie 
wybitnych wyników w nauce i nauczaniu, zwi ększenie szans na zatrudnienie oraz 
przedsiębiorczość; 
5. program zak łada też racjonalizacj ę i uproszczenie procedur realizacji i zarz ądzania, oferuj ąc 
możliwość znacznego ograniczenia kosztów wdra żania – o maks. 40% w porównaniu z sum ą 
kosztów wdra żania obecnych programów (tj. programów „Uczenie si ę przez ca łe życie”, 
„Młodzież w działaniu” i programów wspó łpracy w dziedzinie szkolnictwa wy ższego z 
państwami nienale żącymi do UE). 
Niniejsze streszczenie zawiera kluczowe el ementy czterech ocen skutków; wszystkie 
szczegóły przedstawiono w poszczególnych ocenach skutków.  
1. OPIS PROBLEMU  
Bez znacz ących inwestycji w kapita ł ludzki, edukacj ę i zdolności obywateli UE nie uda si ę osiągnąć 
żadnego z g łównych celów strategii „Europa 2020”. Bie żący klimat gospodarczy i rosn ąca światowa 
konkurencja w zakresie wysoko wykwalifi kowanych pracowników, tworzenia warto ści oraz wzrostu 
 
PL 5   PL gospodarczego wymagaj ą radykalnej i szeroko zakrojonej reformy systemów kszta łcenia i szkolenia 
skoncentrowanej na kompetencjach.  
W sprawozdaniu1 na temat źródeł wzrostu gospodarczego, przedstawionym przez polsk ą prezydencj ę 
w UE, zawarto zalecenie zwi ększenia środków finansowych na rzecz programów wspieraj ących 
mobilność studentów, m łodych naukowców i pracowników (np. Erasmus, Marie Curie). W 
dokumencie tym stwierdzono, że wzrost o 40% odsetka osób z wy ższym wykszta łceniem 
przyczyni łby się do zwiększenia o 4% PKB na mieszka ńca w UE. 
Z doświadczenia obecnych programów wynika, że wsparcie z bud żetu UE mo że się znacząco 
przyczyni ć do zwiększenia gotowo ści obywateli UE na rynku pracy i w życiu zawodowym oraz do 
rozwiązywania najwa żniejszych problemów systemów kszta łcenia i szkolenia. Do problemów tych 
należą: duża liczba osób przedwcze śnie kończących nauk ę, niski poziom umiej ętności podstawowych 
i kompetencji kluczowych, niewystarczaj ące uczestnictwo w szkolnictwie wy ższym i szkoleniu 
zawodowym, niedostateczny udzia ł osób doros łych w kszta łceniu i szkoleniu, za ma ło możliwości 
szkoleń dla kadry w zakresie edukacji oraz niski poziom przedsi ębiorczości i kreatywno ści wśród 
młodych ludzi. Wsparcie UE mo że też pomóc w zmniejszaniu nierówno ści w zapewnianiu kszta łcenia 
i dostępie do nauki, zw łaszcza dla osób pochodz ących ze środowisk w niekorzystnej sytuacji oraz 
osób o specjalnych potrzebach, a tak że wyrównywaniu szans kobiet i m ężczyzn w dziedzinie 
kształcenia i szkolenia. Unijne środki mog ą też wesprze ć rozwój kapita łu społecznego w śród 
młodzieży, wzmocnienie ich pozycji i zdolno ści do aktywnego uczestnictwa w spo łeczeństwie, w 
zgodzie z nowym Traktatem.  
Biorąc pod uwag ę doświadczenia aktualnych programów, kompetencje UE oraz zalety i ograniczenia 
interwencji za po średnictwem unijnych instrumentów finansowych, a tak że opinie wyra żone podczas 
konsultacji z zainteresowanymi stronami, wsparcie UE na rzecz kszta łcenia i szkolenia, m łodzieży i 
sportu w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014-2020 powinno si ę skupiać przede 
wszystkim na wymienionych poni żej kluczowych zagadnieniach i problemach.  
– Potrzeba rozwoju mi ędzynarodowej mobilno ści oraz europejskiego obszaru kszta łcenia i 
szkolenia: 
 System uznawania i przenoszenia kwalifik acji i kompetencji, konieczny do stworzenia 
europejskiego obszaru w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia, nie zosta ł jeszcze w 
wystarczaj ącym stopniu wypracowany. Udzia ł w działaniach na rzecz mobilno ści w ramach 
programu w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia nie łączy się w pełni z priorytetami 
politycznymi w zakresie kszta łcenia i szkolenia okre ślonymi w strategii „Europa 2020” oraz 
w strategicznych ramach europejskiej wspó łpracy w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia „ET 
2020”. Podobnie niedostateczne jest te ż powiązanie mi ędzy mobilno ścią a ramami 
instytucjonalnymi, np. jako cz ęść szerzej zakrojonych stara ń o umiędzynarodowienie 
edukacji. Mobilno ść edukacyjna tak że napotyka na bariery, zw łaszcza j ęzykowe. 
Fragmentaryczne i nierówne jest równie ż udostępnianie m łodym ludziom mo żliwości w 
zakresie uczenia si ę pozaformalnego oraz pracy z m łodzieżą. 
– Potrzeba wspierania wspó łpracy między instytucjami oraz umocnienia pozycji Europy w 
światowej konkurencji w zakresie osi ągania wybitnych wyników i zapewniania równego 
dostępu w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia: 
 Nie poczyniono dostatecznych post ępów w zakresie opracowywania wspólnych 
transnarodowych programów nauczania dla instytucji prowadz ących kszta łcenie i szkolenie. 
UE nie jest do ść atrakcyjnym miejscem do studiowania i traci na znaczeniu w porównaniu z 
innymi pa ństwami uprzemys łowionymi i krajami o wschodz ących gospodarkach. Uczenie 
                                                 
1 „Europejski konsensus na rzecz wzrostu”, pa ździernik 2011. 
 
PL 6   PL się pozaformalne i dzia łalność w zakresie pracy z m łodzieżą nie są w wystarczaj ącym 
stopniu uznawane, a dzielenie si ę doświadczeniami w tej dziedzinie jest bardzo ograniczone. 
Za mało jest innowacji w pedagogice i wymiany najlepszych praktyk, w tym 
wykorzystywania pomys łów pochodz ących z unijnych programów w dziedzinie bada ń i 
rozwoju. Biznes i badania nie s ą dość dobrze powi ązane z obszarem kszta łcenia i szkolenia, 
aby zapewni ć ich wzajemny wk ład w opracowywanie polityki i narz ędzi w dziedzinie 
edukacji.  
– Potrzeba wspierania procesu modernizacji uczelni spoza UE: 
 UE potrzebuje w roli partnerów wydajnych i zdrowych gospodarek, które mog ą stanowić 
zarówno źródło innowacji, jak i rynki zbytu dla europejskich towarów i us ług. Niska jako ść 
systemów szkolnictwa wy ższego w tych pa ństwach ogranicza ich zdolno ści wzrostu 
gospodarczego i wspó łpracy z UE. 
– Potrzeba analizy opartej na dowodach naukow ych, dla poparcia reform i modernizacji 
systemów edukacji oraz dla rozwoju pracy z m łodzieżą: 
 Gromadzenie danych, ich analiza i wykorzystanie – mi ędzy innymi w ramach otwartej 
metody koordynacji oraz zarz ądzania strategii „Europa 2020” – do kszta łtowania polityki i 
wprowadzania reform opartych na dowodach naukowych s ą niewystarczaj ące. 
Niedostateczne jest te ż zapewnianie narz ędzi politycznych i presji grupy na rzecz 
programowania inteligentnych inwestycji w obszarach kszta łcenia i szkolenia oraz 
młodzieży. 
– Potrzeba zmniejszenia nierówno ści w zapewnianiu i dost ępie do mo żliwości uczenia si ę, 
związanych z p łcią lub dotycz ących osób ze środowisk w niekorzystnej sytuacji oraz osób o 
specjalnych potrzebach edukacyjnych. 
– Zapewnienie aktywnego i konstruktywnego uczestnictwa m łodych ludzi w spo łeczeństwie i 
demokratycznym życiu.   
– Potrzeba podnoszenia świadomości i dzielenia si ę wiedzą na temat rozwi ązywania 
problemów zwi ązanych ze sportem, w szczególno ści na poziomie lokalnym, zw łaszcza w 
dziedzinach dobrego zarz ądzania, aktywno ści fizycznej s łużącej zdrowiu, w łączenia 
społecznego, przemocy i nietolerancji, podwójnych karier i dopingu. 
Choć problemy te dotycz ą zakresu i przedmiotu wsparcia UE, niezb ędne jest tak że zajęcie się 
równocze śnie kluczową kwestią europejskiej warto ści dodanej, zarz ądzaniem i upraszczaniem . 
Nawet je śli wyniki okresowych ocen aktualnych programów oraz internetowych konsultacji z 
zainteresowanymi stronami świadczą o stosunkowo wysokim poziomie zadowolenia, wiele mo żna 
jeszcze poprawi ć, zwłaszcza w świetle bie żących ogranicze ń budżetowych.  
Obecne programy w dziedzinie kszta łcenia, szkolenia i m łodzieży są zbyt skomplikowane, maj ą za 
dużo celów i dzia łań, które ograniczaj ą ich wpływ systemowy, a zatem tak że europejsk ą wartość 
dodaną i potencjaln ą wartość inwestycji dokonywanych w ramach  unijnych interwencji. Przyk ładowo 
na program „Uczenie si ę przez całe życie” składa się 6 podprogramów, ponad 50 celów i przesz ło 60 
działań. Przedmiotem programu „M łodzież w działaniu” jest mobilno ść i (pozaformalne) uczenie si ę 
młodzieży, ale młodzież korzysta te ż z około 80 % finansowania w ramach programu „Uczenie si ę 
przez całe życie”. Niektórym dzia łaniom po prostu brakuje „masy krytycznej”, aby przynie ść 
długotrwały efekt. Mi ędzynarodowa wspó łpraca w szkolnictwie wy ższym odznacza si ę także 
fragmentacj ą dotyczącą różnych instrumentów unijnych, za pomoc ą których realizowane s ą podobne 
cele i dzia łania. 
 
PL 7   PL Ta fragmentacja obecnego wsparcia UE utrudnia korzystanie z ró żnych synergii operacyjnych i 
politycznych oraz unikni ęcie pokrywania si ę działań, zarówno w ró żnych sektorach edukacji z punktu 
widzenia uczenia si ę przez ca łe życie, jak i pomi ędzy sektorami kszta łcenia, szkolenia i m łodzieży 
oraz tymi dziedzinami i innymi podstawowymi obszarami polityki i źródłami finansowania, takimi jak 
zatrudnienie, badania, innowacje i fundusze strukturalne. To powoduje te ż niepotrzebne komplikacje i 
obciążenia administracyjne, zarówno dla zainteresowanych stron, jak i organów UE, a przy tym 
ogranicza zakres uproszcze ń i korzyści skali.  
2. UZASADNIENIE INTERWENCJI UE 
Podstawą działania UE w dziedzinie kszta łcenia, szkolenia, m łodzieży i sportu s ą art. 165 i 166 
Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. 
Bez uszczerbku dla zasady pomocniczo ści, interwencje UE powinny mie ć na celu uzupe łnienie 
działań państw członkowskich przez wspieranie reformy polityki i modernizacji oraz pomoc w 
realizowaniu uzgodnionych celów st rategii „Europa 2020” i „ET 2020”.  W tym zakresie europejska 
wartość dodana nowego programu UE na rzecz kszta łcenia, szkolenia, m łodzieży (oraz sportu) 
zasadza si ę na czterech g łównych elementach:  
– Transnarodowym i innowacyjnym charakterze jego dzia łań oraz uzyskanych z jego 
pomocą wyników.  Obecne dzia łania państw członkowskich odbywaj ą się na poziomie 
krajowym. Warto ść dodana UE polega na tym, że z unijnego bud żetu promowane i 
wspierane s ą indywidualne inicjatywy w zakresie mobilno ści, współpracy i partnerstwa 
między uczestnicz ącymi państwami i krajami spoza UE (zw łaszcza w zakresie wspó łpracy i 
mobilności w szkolnictwie wy ższym), aby umo żliwić wzajemne uczenie si ę oraz transfer 
wiedzy i innowacji mi ędzy zainteresowanymi stronami, instytucjami, organizacjami i 
systemami w dziedzinie kszta łcenia, szkolenia i m łodzieży. 
– Sposobie wspierania wspó łpracy mi ędzy państwami cz łonkowskimi , w szczególno ści za 
pośrednictwem otwartej metody koordynacji. UE popiera priorytety okre ślone w unijnych 
strategiach, aby pomóc w uzyskaniu konsensusu mi ędzy różnymi zainteresowanymi 
stronami w sprawie roli, jak ą wsparcie na rzecz kszta łcenia, szkolenia i m łodzieży odgrywa 
w rozwoju gospodarczym i spo łecznym. Celem jest te ż podnoszenie poziomu wiedzy 
decydentów politycznych i specj alistów w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia na temat 
międzynarodowych dobrych praktyk, w tym dotycz ących sportu. Z my ślą o wpływaniu na 
zmiany systemowe w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia program powinien by ć 
wykorzystywany jako si ła napędowa do wdra żania ogólnych unijnych narz ędzi na rzecz 
mobilności i uznawania kwalifikacji2.  
– Sposobie, w jaki stanowi uzupe łnienie krajowych, mi ędzynarodowych i unijnych 
programów.  Specyficzna warto ść dodana wsparcia UE w porów naniu z innymi (krajowymi 
i międzynarodowymi) programami wynika tak że z szerokiego geograficznego zasi ęgu jego 
działań oraz z faktu promowania spójnej wspó łpracy w dziedzinach kszta łcenia, szkolenia, 
młodzieży i sportu, a tak że mobilno ści i umiędzynarodowienia kszta łcenia i szkolenia. 
Inicjatywy pozosta łych programów UE, w szczególno ści unijnych funduszy strukturalnych, 
w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia s ą inne. Dzia łania w ramach Europejskiego Funduszu 
Społecznego  są zasadniczo zwi ązane z udzielaniem pomocy, ze szczególnym 
uwzględnieniem zatrudnienia i integracji uczestników na rynku pracy. Przysz ły program 
natomiast zapewni mo żliwości mobilno ści oraz opracowywania nowych projektów, 
pomysłów i technik – którym w dalszej kolejno ści będzie można udzieli ć wsparcia i 
                                                 
2 Na przyk ład: Europass, Youthpass, europejskie ramy kwalifikacji (EQF) lub europejski system 
transferu osi ągnięć w kształceniu i szkoleniu zawodowym (ECVET). 
 
PL 8   PL koordynowa ć w ramach EFS. Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego  może inwestowa ć 
w infrastruktur ę edukacyjn ą, co przyczynia si ę do wsparcia lokalnych spo łeczności i 
poprawy dost ępu do edukacji. Program bada ń w dziedzinie nauk spo łeczno-ekonomicznych i 
humanistycznych (DG RTD – FP7) odgrywa wa żną rolę we wspieraniu bada ń edukacyjnych, 
przez finansowanie projektów badawczych w dziedzinie uczenia si ę przez całe życie, potrzeb 
w zakresie umiej ętności, edukacji, m łodzieży i włączenia spo łecznego, przy zaanga żowaniu 
całego środowiska naukowego w Europie i poza jej granicami. Równocze śnie zatem istnieje 
wyraźne rozróżnienie oraz pole dla synergii i wspó łpracy między tymi programami.  
– Sposobie, w jaki program przyczynia si ę do wywierania skutków systemowych. 
Narzędzie stosowane w ca łej UE mo że wywiera ć istotne skutki systemowe, zw łaszcza jeśli 
jest stosowane do testowania nowych koncepcji, które mog ą być wykorzystywane w 
systemach krajowych/regionalnych lub pom óc im w wypracowaniu transnarodowego 
wymiaru.  
Interwencja UE powinna by ć podporządkowana zasadzie proporcjonalno ści ustanowionej w 
Traktacie i nie powinna wykracza ć poza to, co jest niezb ędne dla osi ągnięcia zamierzonych 
celów. Musi te ż być wdrażana w zakresie istniej ących ram prawnych pa ństw członkowskich.  
3. CELE PRZYSZ ŁEJ INTERWENCJI  
Problemy wymienione w poszczególnych spra wozdaniach z oceny skutków wskazuj ą, że Unia 
Europejska i jej pa ństwa członkowskie wyznaczy ły sobie jasne wspólne cele i procesy polityczne w 
dziedzinie kszta łcenia, szkolenia, m łodzieży i sportu: Strategiczne ramy europejskiej wspó łpracy w 
dziedzinie kszta łcenia i szkolenia 2020 („ET 2020”), odnowione ramy europejskiej wspó łpracy na 
rzecz młodzieży (2010–2018) oraz komunikat „Rozwijanie europejskiego wymiaru sportu” z 2011 r. 
Wymienione ramy polityczne s ą też w pełni istotne dla wieloletnich ram finansowych na lata 2014-
2020, dlatego wsparcie z bud żetu UE w tych obszarach powinno mie ć nadrzędny cel przyczynienia si ę 
do realizacji tych unijnych strategii, a g łównymi powi ązanymi wska źnikami wp ływu powinny by ć 
odpowiednie zasadnicze cele strategii „Europa 2020”.  
 
PL 9   PL Cele ogólne  
Ogólnym celem programu jest wniesienie wk ładu w osi ąganie celów strategii „Europa 2020” i 
strategicznych ram europejskiej wspó łpracy w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia 2020 („ET 2020”), w 
tym powi ązanych celów szczegó łowych. Program ma si ę również przyczyni ć do odnowionych ram 
europejskiej wspó łpracy na rzecz m łodzieży (2010–2018), zrównowa żonego rozwoju pa ństw trzecich 
w dziedzinie szkolnictwa wy ższego oraz tworzenia europejskiego wymiaru w sporcie. 
W poszczególnych ocenach skutków okre ślono następujące cele ogólne przysz łego wsparcia UE: 
Uczenie si ę/kształcenie i szkolenie przez ca łe życie: celem jest wzmocnienie pozycji osób w ka żdym 
wieku i o ró żnym pochodzeniu spo łecznym przez wspieranie tworzenia wysokiej jako ści systemów 
kształcenia i szkolenia, w ramach strategii „Eur opa 2020” na rzecz inteligentnego, zrównowa żonego 
wzrostu, sprzyjaj ącego włączeniu spo łecznemu oraz strategicznych ram „ET 2020”;  
Międzynarodowa wspó łpraca w szkolnictwie wy ższym : dla wi ększej otwarto ści, innowacji i 
doskonałości w edukacji, z zamiarem wywarcia d ługotrwałych skutków systemowych, budowania 
potencjału i wspierania reform instytucji szkolnictwa wy ższego w UE i pa ństwach partnerskich.  
Pozaformalna edukacja m łodzieży: celem jest zwi ększenie szans m łodych ludzi na zatrudnienie, ich 
aktywnego uczestnictwa w spo łeczeństwie i poczucia przynale żności do UE, a zarazem rozwój 
kapitału ludzkiego i spo łecznego oraz wspieranie wzrostu gospodarczego i spójno ści społecznej 
zgodnie ze strategi ą „Europa 2020” oraz strategii UE na rzecz m łodzieży. 
Sport : tworzenie europejskiego wymiaru w sporcie.  
Powiązane cele szczegó łowe i operacyjne zosta ły określone w ka żdej z ocen skutków, wraz ze 
wskaźnikami na ró żnych poziomach. Przyk ładowe zestawienie wska źników mo żna znaleźć w 
załączniku do oceny skutków dotycz ącej uczenia si ę przez całe życie. 
4. WARIANTY  
Analiza przeprowadzona na poparcie ocen skutków umo żliwiła ustalenie „co dzia ła, a co nie” na 
poziomie podstawowym. Wyniki te wykorzystano w procesie okre ślania wariantu preferowanego i 
kierowano si ę nimi przy ustalaniu podzia łu środków finansowych mi ędzy różne działania prowadzone 
na podstawie wniosku Komisji w sprawie wiel oletnich ram finansowych na lata 2014–2020.  
W przypadku ocen skutków dotycz ących obecnych programów „Uczenie si ę przez ca łe życie” oraz 
„Młodzież” wzięto pod uwag ę cztery opisane poni żej warianty. Dwa sprawozdania z oceny skutków, 
dotyczące międzynarodowej wspó łpracy na rzecz szkolnictwa wy ższego oraz sportu, uwzgl ędniają 
strukturę dwóch pozosta łych sprawozda ń z oceny skutków, w szczególno ści cele i usprawnion ą 
strukturę wariantu preferowanego (tzn. jednolitego programu na rzecz kszta łcenia, szkolenia, 
młodzieży i sportu).  
Wariant 3, a w jeszcze wi ększym stopniu wariant 4, oferuj ą możliwość osiągnięcia znacz ącej 
„krytycznej masy” beneficjentów oraz systemowych skutków przez zaprzestanie tych bie żących 
działań, które nie maj ą wystarczaj ącej warto ści dodanej UE. Wariant 4 b ędzie miał też większy 
potencjalny wp ływ dzięki ustanowieniu trzech kluczowych dzia łań i pełnemu wykorzystaniu synergii 
między sektorami edukacji i m łodzieży. 
Niektóre polityczne wybory co do tre ści programu by ły rozważane, ale odrzucono je, poniewa ż były 
sprzeczne z wynikami bada ń naukowych b ądź niezgodne z priorytetami pa ństw członkowskich i UE. 
Ponadto mo żna by teoretycznie zak ładać warianty oparte na innych instrumentach polityki. Takie 
 
PL 10   PL warianty wykracza łyby jednak poza mandat dzia łań UE w obszarach, o których mowa, a zatem zosta ły 
one odrzucone na wczesnym etapie.  
 
PL 11   PL Wariant 1 : status quo (wariant podstawowy) 
W zasadzie utrzymano by obecne, niezale żne cele, dzia łania i struktury aktualnych programów i 
podprogramów oraz systemy zarz ądzania nimi i przydzia ł środków z bud żetu. Programy te by łyby 
zasadniczo identyczne z trwaj ącymi obecnie:  
• programem „Uczenie si ę przez całe życie” 
• programem Erasmus Mundus i innymi programami wspó łpracy zewn ętrznej w dziedzinie 
szkolnictwa wy ższego 
• programem „M łodzież w działaniu” 
Nie byłoby programu specjalnie po święconego dziedzinie sportu.  
Wariant 2:  brak dzia łań 
Ten wariant zak łada, że po 2013 r. nie by łoby programów finansowania ze środków UE obszarów, o 
których mowa. Kontynuowana by łaby koordynacja polityk i proces wzajemnego uczenia si ę (tj. 
otwarta metoda koordynacji w polityce dotycz ącej edukacji i m łodzieży, koordynacja polityki w 
dziedzinie sportu). UE nadal wype łniałaby swoje obowi ązki na mocy art. 165 i 166 Traktatu. Do 
wypełnienia jej mandatu niezb ędne byłyby pewne wydatki na zapewnienie informacji i analiz oraz 
zasobów ludzkich. Niektóre projekty zwi ązane ze sportem mog łyby być finansowane w ramach 
innych programów UE i powi ązanych instrumentów, na przyk ład w dziedzinie zdrowia publicznego, 
lub za po średnictwem EFS. Wydatki na mobilno ść w dziedzinie kszta łcenia, szkolenia i uczenia si ę 
pozaformalnego oraz prac ę z młodzieżą i działania w zakresie wspó łpracy transnarodowej by łyby 
poza tym ca łkowicie uzale żnione od środków pozaunijnych (w szczególno ści środków pa ństw 
członkowskich).  
Wariant 3:  optymalizacja celów aktualnych programów  
Opierając się na mocnych stronach aktualnych programów i eliminuj ąc ich słabe strony, ten wariant 
polega na przeformu łowaniu celów istniej ących odrębnych programów, aby skuteczniej wspiera ć 
strategię „Europa 2020” i nowy kontekst polityczny UE zwi ązany z kszta łceniem, szkoleniem i 
młodzieżą. Struktura, w tym administracyjna, ró żnych programów i podprogramów w dziedzinie 
kształcenia, szkolenia i m łodzieży pozosta łaby niezmieniona dla zachowania ci ągłości. Osobno 
zostałby utworzony ma ły program na rzecz sportu dysponuj ący skromnym bud żetem. Wprowadzanie 
zmian do obecnych programów by łoby podporz ądkowane nast ępującym zasadom:  
(a) skupienie si ę w każdym odrębnym programie na dzia łaniach, które maj ą największą wartość 
dodaną i są w stanie zmobilizowa ć „masę krytyczn ą”, a tak że na mocnych 
uwarunkowaniach/zach ętach, tak aby osi ągnąć cele unijnej polityki zmierzaj ące do zmian 
systemowych; 
(b) uproszczenie i racjonalizacja dzia łań wspieranych w ramach ka żdego programu, przy 
równoczesnym poszanowaniu odr ębności programów pod wzgl ędem kategorii beneficjentów 
z różnymi celami operacyjnymi, dzia łaniami itp. 
Niektóre dzia łania obecnie finansowane z programów zosta łyby przerwane, w tym dzia łania, które nie 
mają wystarczaj ących powi ązań z priorytetami politycznymi, potencjalnie pokrywaj ą się z innymi 
instrumentami finansowymi UE, cechuj ą się wysokimi kosztami zarz ądzania lub stanowi ą zbyt małą 
wartość dodaną UE. Bardziej szczegó łowo, cele programów by łyby następujące: 
• Zwiększenie poziomu wydatków zwi ązanych z mobilno ścią, w tym:  
 
PL 12   PL o mobilność osób dających „efekt mno żnikowy” (nauczycieli, osób pracuj ących 
z młodzieżą),  
o nacisk na mobilno ść o znaczących skutkach systemowych, w szczególno ści 
mobilność studentów szkó ł wyższych,  
o staże w przedsi ębiorstwach, maj ące na celu u łatwienie przej ścia od edukacji 
do pracy oraz wspieranie przedsi ębiorczości. 
• Wspieranie wzajemnego uczenia si ę podyktowanego doskonaleniem i modernizacj ą systemów, 
zarówno w UE, jak i jej pa ństwach partnerskich, w tym:  
o partnerskie uczenie si ę,  
o wymiana dobrych praktyk,  
o tworzenie wspólnych projektów i innowacyjnych metod,  
o ściślejsza wspó łpraca ze światem pracy,  
o system zach ęt nagradzaj ący wybitne osi ągnięcia w edukacji na rzecz 
innowacji i przedsi ębiorczości; 
• Wspieranie sieci otwartej metody koordynacji polityk z pa ństwami cz łonkowskich oraz wspólnego 
testowania innowacyjnych metod w polityce, na przyk ład dotycz ących:  
o rozwoju unijnych narz ędzi służących przejrzysto ści/przenoszeniu/uznawaniu 
kwalifikacji,  
o analizy bezpo średnio zwi ązanej z priorytetami strategii „Europa 2020” i 
rocznej analizy wzrostu gospodarczego oraz procesami bolo ńskim i 
kopenhaskim, 
o wymiany polityk w zakresie programu modernizacji mi ędzy organami ds. 
edukacji i innymi zainteresowanymi stronami, 
o wymiany polityk mi ędzy organami ds. m łodzieży i innymi zainteresowanymi 
stronami w ramach europejskiej wspó łpracy na rzecz m łodzieży, 
o dialogu politycznego z pa ństwami trzecimi ze szczególnym uwzgl ędnieniem 
partnerów strategicznych. 
Odrębny program w dziedzinie sportu u łatwiłby tworzenie, wymian ę i upowszechnianie wiedzy i 
dobrych praktyk w okre ślonych obszarach oraz podnoszenie świadomości na temat kluczowych 
zagadnień. Program ten budowa łby równie ż podstawy wiedzy dla kszta łtowania polityki oraz 
potencjał dla organizacji sportowych.  
Wariant 4 : jednolity program na rzecz kszta łcenia, szkolenia, m łodzieży i sportu: optymalizacja 
celów i skutków dzi ęki skoncentrowaniu dzia łań i usprawnionej strukturze  
Wariant ten posuwa si ę o krok dalej w stosunku do wariantu 3, albowiem wykorzystuje mo żliwości 
koncentracji i uproszczenia dzia łań nie tylko w ramach poszczególnych programów, ale w ramach 
wszystkich programów, które charakteryzuj ą się podobnymi ogólnymi celami, rodzajami dzia łań i 
mechanizmami realizacji. Wariant ten oznacza łby zatem wi ększe możliwości poprawy w stosunku do 
wariantu 3, w odniesieniu do warto ści dodanej UE i systemowych skutków dzia łań, dzięki 
 
PL 13   PL zintegrowaniu  wszystkich dzia łań w dziedzinie kszta łcenia, szkolenia i m łodzieży w jeden program. 
Głównym uzasadnieniem dla omawianego wariantu jest fakt, że działania obecnie wspierane w 
ramach poszczególnych programów i odr ębnych podprogramów mog ą być z łatwością 
zharmonizowane i uspójnione, poniewa ż mają podobny charakter. Uproszczenie dzia łań i ich realizacji 
może zwiększyć zarówno wp ływ, jak i op łacalność wsparcia UE.  
Program zawiera łby osobny rozdzia ł i budżet poświęcone dzia łaniom w dziedzinie sportu. Dzi ęki 
jednolitemu programowi da łoby się uniknąć pomnażania odrębnych podstaw prawnych – zgodnie z 
ogólnym podej ściem wieloletnich ram prawnych na rzecz usprawniania i upraszczania – a zarazem 
wykorzysta ć wspólne cele ogólne i mo żliwości osiągania korzy ści skali oraz harmonizacji procedur 
administracyjnych i procedur zarz ądzania.  
Jednolity program pog łębiłby zasięg skutków systemowych i zwi ększył zwrot z inwestycji dzi ęki 
skoncentrowaniu dzia łań o europejskiej warto ści dodanej oraz dzi ęki synergiom i ograniczaniu 
powielania dzia łań w różnych sektorach i politykach. Struktura programu i jego dost ępność będą 
znacznie uproszczone, a jego realizacja b ędzie się opierać na trzech rodzajach dzia łań służących 
mobilności, współpracy i reformie politycznej. Najwa żniejsze usprawnienia to:  
(a) jak wspomniano w wariancie 3, skupienie si ę w każdym odr ębnym programie na 
działaniach, które maj ą największą wartość dodaną i są w stanie zmobilizowa ć „masę 
krytyczną”, a także na mocnych uwarunkowaniach/zach ętach, tak aby osi ągnąć cele unijnej 
polityki zmierzaj ące do zmian systemowych;  
(b) identyfikowanie tych obszarów dzia łań, w których program ma konkurencyjn ą przewagę nad 
innymi instrumentami lub inicjatywami UE; wynajdywanie i wykorzystywanie ju ż na etapie 
projektowania mo żliwości synergii i wzajemnego dope łniania si ę różnych sektorów, 
dziedzin polityki i źródeł finansowania; 
(c) radykalne ograniczenie z łożoności struktury programów oraz identyfikowanie mo żliwości 
osiągania korzy ści skali, upraszczania systemu zarz ądzania programem oraz uczynienia go 
bardziej przyjaznym dla u żytkownika.  
Jeśli chodzi o mechanizm realiz acji, program wykorzystywa łby zalety obecnego systemu agencji 
krajowych, zgodnie z opisem w sekcji 6 niniejszego dokumentu. 
Omawiany wariant strategiczny mia łby na celu zapewnienie wi ększej elastyczno ści i zach ęcić do 
promowania warto ści dodanej UE, tak aby przydzia ł środków z bud żetu na poszczególne dzia łania, 
beneficjentów i pa ństwa w wi ększym stopniu uwzgl ędniał rzeczywiste wyniki ilo ściowe i jako ściowe. 
Wariant ten umo żliwiłby też wykorzystanie w szerszym zakresie wyników bada ń naukowych oraz 
transfer innowacji/najlepszych praktyk gotowych do w łączenia na ni ższym poziomie programowania.  
Dla objętych programem dzia łań w dziedzinie sportu korzystne by łyby mechanizmy realizacji daj ące 
korzyści skali (w porównaniu z utworzeniem nowego, odr ębnego programu, oprócz istniej ących, jak 
zakłada wariant 3) oraz stosowanie dobrych praktyk.  
5. GŁÓWNE SKUTKI POSZCZEGÓLNYCH WARIANTÓW  
Ze względu na charakter inicjatywy, wp ływ wszystkich rozwa żanych wariantów na środowisko zosta ł 
oceniony jako nieistotny, w zwi ązku z czym nie zosta ł on poddany g łębszej analizie. 
Wariant 1: status quo  
Skutki spo łeczne 
 
PL 14   PL Programy te by łyby w dalszym ci ągu siłą napędową wdrażania unijnych narz ędzi na rzecz mobilno ści, 
wspierania rozwoju pracy z m łodzieżą i umiędzynarodowienia kszta łcenia i szkolenia. Umo żliwiłyby 
one też dalszy wk ład w takie procesy polityczne jak proces bolo ński czy kopenhaski, europejska 
współpraca w dziedzinie m łodzieży i, w mniejszym zakresie, otwarta metoda koordynacji.  
Dotarto by jednak tylko do stosunkowo ograniczonej liczby uczestników nale żących do grup 
znajdujących się w niekorzystnej sytuacji spo łeczno-gospodarczej, jako że koszty mobilno ści 
uniemożliwiłyby ich udzia ł w programach wyjazdowych.  
Skutki gospodarcze 
Programy poprawi łyby w ograniczonym zakresie funkc jonowanie jednolite go rynku poprzez 
zwiększenie liczby osób ch ętnych do pracy za granic ą oraz ułatwiłyby przejrzysto ść kwalifikacji. 
Efektem by łby więc średnio- i d ługookresowy pozytywny wp ływ na konkurencyjno ść na poziomie 
europejskim, dzi ęki poprawie stopnia umiej ętności ludności i bardziej racjonalnemu rozmieszczeniu 
kapitału ludzkiego w Europie poprzez mobilno ść. 
Prawa podstawowe 
Programy mia łyby pozytywny wp ływ w kontek ście wielu praw podstawowych, takich jak prawo do 
nauki i prawo do swobodnego przep ływu ludno ści. Jako że mobilno ść osób dotyczy równie ż krajów z 
mniej popularnymi j ęzykami, mia łaby też ona znaczenie dla ró żnorodności językowej.  
Wariant 2: brak dzia łań 
Skutki spo łeczne 
Przyszłe działania w dziedzinie mobilno ści, współpracy i kszta łtowania polityki by łyby nacechowane 
dużo większą fragmentaryczno ścią i miałyby bardziej bilateralny charakter. Mia łyby też mniejszą 
skalę i mniejszy stopie ń spójności pomiędzy państwami cz łonkowskimi.  
Konsekwencj ą byłoby niewykorzystanie mo żliwości w dziedzinie rozwoju obywatelstwa 
europejskiego i zrozumienia inte gracji europejskiej. Zaprzestanie jednych z najpopularniejszych w śród 
obywateli dzia łań UE zbudowa łoby w rezultacie negatywny wizerunek Unii.  
Skutki gospodarcze 
Uczyniłoby to w przysz łości jeszcze bardziej powa żnymi braki w dziedzinie umiej ętności przydatnych 
na rynku pracy, takich jak znajomo ść języków, czy umiej ętności komunikacyjne i techniczne, co 
spowodowa łoby obniżenie wydajno ści i konkurencyjno ści. 
Rezygnacja z programów nie przyczyni łaby się do stworzenia obywatelom Unii warunków 
niezbędnych do aktywnego korzystania z prawa do swobodnego przemieszczania si ę i do pracy na 
całym obszarze UE. 
Prawa podstawowe 
Wybór tego wariantu nie przyczyni łby się do stworzenia obywatelom Unii warunków niezb ędnych do 
aktywnego korzystania z praw a do swobodnego przemieszczania si ę i do pracy na ca łym obszarze UE. 
Mobilność byłaby gorzej dostosowana do ró żnorodności językowej, jako że kraje z mniej popularnymi 
językami mia łyby w niej mniejszy udzia ł. 
Wariant 3: optymalizacja obecnych programów  
Skutki spo łeczne 
 
PL 15   PL Wariant ten pozwoli łby zwiększyć skutki spo łeczne dzia łań w kontek ście najpowa żniejszych 
problemów zwi ązanych z rozwijaniem umiej ętności, z jakimi boryka si ę Europa. Prawdopodobne jest, 
że pod wzgl ędem spójno ści społecznej skoncentrowanie dzia łań faworyzowa łoby te pa ństwa i grupy 
społeczne, które s ą w gorszej sytuacji pod wzgl ędem rozwijania umiej ętności, zwłaszcza na skutek 
nowego po łożenia nacisku na umiej ętności podstawowe.  
Bardziej znacz ące skutki osi ągnięto by w zakresie mniejszego zestawu najwa żniejszych priorytetów, 
takich jak zatrudnialno ść młodzieży. Zwiększyłoby to znaczenie skutków programów w szerszym 
kontekście kształtowania polityki i poziomów odniesienia. Zwi ększyłaby się współpraca partnerska z 
innymi organizacjami i sektorami pozaedukacyjnymi, ta kimi jak sektor produkcyjny i wolontariacki.  
Oczekuje si ę, że wariant ten da łby w rezultacie krótkoterminow ą poprawę w dziedzinie poda ży 
umiejętności poprzez mobilno ść, a średnioterminow ą poprzez mi ędzynarodowe uczenie si ę na 
szczeblu praktyki i wypracowywania polityki edukacyjnej. Poprawi łoby to u beneficjentów 
świadomość bycia obywatelami Europy i zwi ększyło ich mo żliwości uczestniczenia w życiu 
gospodarczym i spo łecznym. Skoncentrowanie si ę na grupach trudno dost ępnych i b ędących w 
niekorzystnej sytuacji sprzyja łoby także rozwijaniu świadomości bycia obywatelami Europy w śród 
tych uczestników, którzy tradycyjnie nie anga żują się w działalność międzynarodow ą. Lepsza 
współpraca w promowaniu uprawiania sportu da łaby ponadto potencjalne efekty w postaci np. 
poprawy zdrowia.  
Skutki gospodarcze 
Skutki gospodarcze by łyby prawdopodobnie pozytywne, jako że przyszły program w bardziej 
skuteczny sposób stawi łby czoła problemom b ędącym u źródeł poważnych kosztów zwi ązanych z 
zasiłkami dla bezrobotnych i z aktywn ą polityką rynku pracy, a tak że ukrytych kosztów 
spowodowanych obni żeniem wydajno ści. Nawet przy umiarkowanym wk ładzie w zmniejszenie tych 
problemów przysz ły program zapewni łby znaczące oszczędności i w dłuższej perspektywie wzrost. 
Poprzez popraw ę podaży umiejętności Europa sta łaby się bardziej atrakcyjnym miejscem dla biznesu, 
co miałoby pozytywne konsekwencje dla inteligen tnego wzrostu europejskiej gospodarki.  
Prawa podstawowe 
W porównaniu z wariantem 1 (status quo) wariant ten przyniós łby dalsze pozytywne skutki w 
dziedzinie praw podstawowych, k ładąc większy nacisk na zapewnienie prawa do nauki dla wszystkich 
w UE, a szczególnie dla grup b ędących w niekorzystnej sytuacji. 
Wariant 4:  jednolity program na rzecz kszta łcenia, szkolenia, m łodzieży i sportu: optymalizacja 
skutków dzi ęki skoncentrowaniu dzia łań i usprawnionej strukturze  
Skutki spo łeczne 
Skutki spo łeczne wymienione dla wariantu 3 odnosz ą się również do tego wariantu, ale w jeszcze 
większym stopniu, jako że fragmentacja programów i dzia łań ogranicza mo żliwości zwiększenia 
oddziaływania, upraszczania i poprawiania skuteczno ści obecnych programów. Integracja i znaczne 
uproszczenie programu da łyby pozytywny skutek pod wzgl ędem kosztów administracyjnych i 
dostępności: utworzenie pojedynczych punktów kontaktowych w dziedzinie mobilno ści 
(zintegrowanych agencji krajowych), sprawi łoby, że więcej osób, instytucji zajmuj ących się 
kształceniem i szkoleniem oraz organizacji m łodzieżowych by łoby w stanie stara ć się o finansowanie. 
Nowa struktura programu u łatwiłaby także prowadzenie dzia łań obejmujących różne sektory edukacji 
i w ten sposób pomog łaby skuteczniej promowa ć uczenie si ę przez całe życie. 
Połączenie obecnych dzia łań takich jak Erasmus z podobnymi dzia łaniami realizowanymi obecnie w 
ramach oddzielnych programów wspó łpracy w dziedzinie szkolnictwa wy ższego z pa ństwami 
partnerskimi spoza UE (Erasmus Mundus, Tempus itp.) oznacza łoby równie ż większą spójność 
 
PL 16   PL współpracy z tymi pa ństwami, siln ą zachętę do umiędzynarodowienia szkolnictwa wy ższego i znaczne 
uproszczenie zarz ądzania i procedur. Na wspomniane dzia łania korzystnie wp łynęłoby też połączenie 
z programem „M łodzież w działaniu” dzi ęki wspieraniu wspó łdziałania z innymi podmiotami z 
sektora kszta łcenia pozaformalnego. Ich celem by łoby też uznawanie przez pracodawców oraz 
podmioty dzia łające w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia wiedzy, umiej ętności i kompetencji nabytych 
w sposób pozaformalny.  
Skutki gospodarcze 
Takie same, jak w odniesieniu do wariantu 3, ale na wi ększą skalę, podobnie jak w przypadku 
skutków spo łecznych. W porównaniu z obecnym odr ębnym zarz ądzaniem strukturami programów 
„Uczenie si ę przez ca łe życie”, Erasmus Mundus i „M łodzież w działaniu” łączenie ró żnych 
programów przynios łoby ponadto znaczne korzy ści płynące z ekonomii skali. Da łoby równie ż 
możliwość lepiej ukierunkowanego i efektywniejszego inwestowania w obszarach o znacz ącej 
europejskiej warto ści dodanej.  
Prawa podstawowe 
Takie same jak w przypadku wariantu 3. 
6. PORÓWNANIE WARIANTÓW  
Załączona poni żej tabela przedstawia porównanie rozpatrywanych wariantów. 
 
PL 17   PL Porównanie wariantów 
Legenda: 
 ++ + 0 - -- 
Porównanie do scenariusza podstawowego  Pozytywne  Umiarkowanie 
pozytywne  Neutralne  Umiarkowanie negatywne  Negatywne  
 
Kryteria  Wariant 1: 
status quo Wariant 
2: 
brak 
działań Wariant 3 
Wariant 3: 
optymalizacja 
obecnych 
programów  
  
Wariant 4: 
jednolity 
program na 
rzecz 
kształcenia, 
szkolenia, 
młodzieży i 
sportu:  
 Objaśnienia do przyznanych ocen:  
Skuteczno ść pod wzgl ędem osiągnięcia konkretnych celów:  
1. Celem jest wzmocnienie pozycji 
osób w ka żdym wieku i o ró żnym 
pochodzeniu spo łecznym przez 
wspieranie tworzenia wysokiej 
jakości systemów kszta łcenia i 
szkolenia, w ramach strategii 
„Europa 2020” na rzecz 
inteligentnego, zrównowa żonego 
wzrostu, sprzyjaj ącego włączeniu 0 -- + ++ Wariant 1 : Dotarto by jednak tylko do og raniczonej liczby uczestników nale żących do 
grup znajduj ących się w niekorzystnej sy tuacji. Niektóre pa ństwa mia łyby nadal 
niewielki udzia ł w inicjatywie. Utrzymywa łyby się fragmentacja i brak skupienia dzia łań 
UE na konkretnych celach oraz brak „masy krytycznej”.  
Wariant 2 : Nie zaj ęto by si ę rozpoznanymi problemami, co spowodowa łoby 
fragmentacj ę i pogorszenie konkurencyjno ści UE.  
 
PL 18   PL Kryteria  Wariant 1: 
status quo Wariant 
2: 
brak 
działań Wariant 3 
Wariant 3: 
optymalizacja 
obecnych 
programów  
  
Wariant 4: 
jednolity 
program na 
rzecz 
kształcenia, 
szkolenia, 
młodzieży i 
sportu:  
 Objaśnienia do przyznanych ocen:  
społecznemu oraz strategicznych ram 
„ET 2020”.  Wariant 3 : Większe skupienie si ę na umiej ętnościach i warto ści dodanej, wp łynęłoby na 
zwiększenie konkurencyjno ści UE. Wzrost ilo ściowy pozwoli łby zmobilizowa ć „masę 
krytyczną”, co umo żliwiłoby realizacj ę wyznaczonych celów. Zaj ęto by się problemami 
rozpoznanymi na poziomie podstawowym, ale potencja ł synergii istniej ący pomiędzy 
różnymi oddzielnymi programami pozosta łby niewykorzystany.  
Wariant 4 : Takie same jak w przypadku wariantu 3. Łączenie poszczególnych 
programów w jeden u łatwiłoby poza tym rozwój uczenia si ę przez całe życie w bardziej 
efektywny sposób.  
2. Zwi ększenie otwarto ści i 
doskonałości w edukacji, z zamiarem 
wywarcia d ługotrwałych skutków 
systemowych, budowania potencja łu 
i wspierania reform instytucji 
szkolnictwa wy ższego w UE i w 
państwach partnerskich.  0 -- + ++ Wariant 1 : Utrzyma łaby się fragmentacja dzia łań UE, co spowodowa łoby 
niewystarczaj ący wkład UE w jako ść szkolnictwa wy ższego i tworzenie europejskiego 
obszaru szkolnictwa wy ższego. Niektóre pa ństwa partnerskie nie dysponowa łyby 
wystarczaj ącym potencja łem, aby podj ąć obopólnie korzystn ą współpracę partnersk ą z 
UE. 
Wariant 2 : Nie zaj ęto by si ę rozpoznanymi problemami, co spowodowa łoby 
fragmentacj ę i pogorszenie konkurencyjno ści UE.  
 
Wariant 3 : Przezwyci ężone zosta łyby podzia ły pomiędzy różnymi zewn ętrznymi 
programami wspó łpracy UE w dziedzinie szkolnictwa wy ższego. W powi ązaniu ze 
 
PL 19   PL Kryteria  Wariant 1: 
status quo Wariant 
2: 
brak 
działań Wariant 3 
Wariant 3: 
optymalizacja 
obecnych 
programów  
  
Wariant 4: 
jednolity 
program na 
rzecz 
kształcenia, 
szkolenia, 
młodzieży i 
sportu:  
 Objaśnienia do przyznanych ocen:  
wzrostem ilo ściowym pog łębiłoby to znacznie pozyty wne skutki systemowe.  
Wariant 4 : Oprócz korzy ści wymienionych dla wari antu 3, wariant ten u łatwiłby dalsze 
wykorzystanie synergii pomi ędzy programem Erasmus i mi ędzynarodowymi programami 
współpracy w szkolnictwie wy ższym, co pog łębiłoby pozytywne skutki.  
3. Zwiększenie szans m łodych ludzi 
na zatrudnienie, ich aktywne uczestnictwo w spo łeczeństwie i 
poczucie przynale żności do UE, a 
zarazem rozwój kapita łu ludzkiego i 
społecznego oraz wspieranie wzrostu 
gospodarczego i spójno ści społecznej 
zgodnie ze strategi ą „Europa 2020” 
oraz strategii UE na rzecz m łodzieży.
 0 -- + ++ Wariant 1 : Ten wariant nie umo żliwiłby zajęcia się w najefektywniejszy sposób 
priorytetami wynikaj ącymi z kontekstu nowej strategii i zalece ń okresowej oceny 
programu „M łodzież w działaniu”, szczególnie je śli chodzi o mo żliwość skupienia si ę na 
szansach m łodzieży na zatrudnienie, bez zapominania  o wymiarze uczestnictwa. Wariant 
ten nie odpowiada łby też potrzebie wyja śnienia aspektu pomocy dla m łodzieży w 
niekorzystnej sytuacji, potrzebie popr awy i uczynienia bardziej racjonaln ą struktury 
programu oraz mo żliwości uproszczenia wymogów  administracyjnych.  
Wariant 2 : Nie zaj ęto by si ę rozpoznanymi problemami, co spowodowa łoby 
fragmentacj ę i pogorszenie konkurencyjno ści UE.  
 
Wariant 3 : Wariant ten przewidywa łby skupienie si ę na działaniach o najwi ększej 
wartości dodanej i wywo łanie najwi ększego efektu mno żnikowego. Osi ągnięto by także 
lepsze dostosowanie si ę do priorytetów strategii. Poprawa ogranicza łaby się jednak tylko 
do tego, co mo żna osiągnąć w każdym z poszczególnych programów.  
 
PL 20   PL Kryteria  Wariant 1: 
status quo Wariant 
2: 
brak 
działań Wariant 3 
Wariant 3: 
optymalizacja 
obecnych 
programów  
  
Wariant 4: 
jednolity 
program na 
rzecz 
kształcenia, 
szkolenia, 
młodzieży i 
sportu:  
 Objaśnienia do przyznanych ocen:  
Wariant 4 : Oprócz korzy ści wymienionych dla wari antu 3, wariant ten da łby też efekt 
synergii i kreatywnej wymiany pogl ądów z sektorem formal nej edukacji, co wywo łałoby 
pozytywne skutki zwi ązane z promowaniem i uznawaniem pracy z m łodzieżą oraz 
ścieżek edukacyjnych dla m łodych ludzi.  
4. Tworzenie europejskiego wymiaru 
w sporcie.  0 Nie 
dotyczy  + + Wariant 1 : Nie zajęto by się problemami, które rozpoznano w kontek ście podnoszenia 
świadomości i wymiany wiedzy.  
Wariant 2 : Nie dotyczy (nowe dzia łania, tak jak dla wariantu 1)  
Wariant 3 : Wariant ten przewiduje zaj ęcie się rozpoznanymi problemami poprzez 
promowanie tworzenia dla zainteresowanych stron ram wspó łpracy w zwi ązku z 
podstawowymi problemami stwierdzonymi w sporcie, takimi jak doping, czy niski 
stopień uczestnictwa w zaj ęciach sportowych. Oczekuje si ę, że planowane dzia łania 
wywołają duży efekt dźwigni i wygeneruj ą dla UE wysok ą wartość dodaną. 
Wariant 4 : Takie same jak w przypadku wariantu 3.  
5. Efektywno ść/opłacalność pod wzgl ędem: 
A) Koszty wdra żania (z 
uwzględnieniem środków 0 Nie + ++ Wariant 1 : Jako że są możliwości poprawienia efektywno ści związane ze struktur ą i 
formą zarządzania oraz kosztami obecnych programów, op łacalność tego wariantu jest 
 
PL 21   PL Kryteria  Wariant 1: 
status quo Wariant 
2: 
brak 
działań Wariant 3 
Wariant 3: 
optymalizacja 
obecnych 
programów  
  
Wariant 4: 
jednolity 
program na 
rzecz 
kształcenia, 
szkolenia, 
młodzieży i 
sportu:  
 Objaśnienia do przyznanych ocen:  
upraszczaj ących) dotyczy  średnia.  
Wariant 2 : Koszty wdra żania tego wariantu by łyby nieistotne, niemniej jego 
efektywno ść jest tak niska, że ocena op łacalności nie ma sensu i jest bardzo trudna.  
Wariant 3 : Wariant ten daje wzgl ędnie wysoki stopie ń opłacalności kosztów wdra żania, 
jako że zwiększa się efektywno ść w stosunku do wariantu podstawowego. W du żym 
stopniu zachowana jest jednak obec na rozdrobniona struktura zarz ądzania (oprócz 
włączenia zewn ętrznych programów wspó łpracy), dlatego wci ąż są możliwości poprawy.  
Wariant 4 : Poniewa ż uproszczenie struktury zarz ądzania poprawia ekonomi ę skali i w 
efekcie przynosi oszcz ędności, opłacalność wdrożenia tego wariantu jest bardzo wysoka.  
B) Budżet UE  0 Nie 
dotyczy  + ++ Wariant 1 : Ze wzgl ędu na fragmentacj ę działań UE wariant podstawowy daje jedynie 
średni stopie ń opłacalności dla bud żetu UE.  
Wariant 2 : Koszty wdra żania tego wariantu by łyby nieistotne, niemniej jego 
efektywno ść jest tak niska, że ocena op łacalności nie ma sensu i jest bardzo trudna.  
Wariant 3 : Ze wzgl ędu na skupienie uwagi na dzia łaniach o wysokiej warto ści dodanej i 
mobilizowaniu masy krytycznej (dzi ęki ilościowemu zwi ększeniu dzia łań) opłacalność 
dla budżetu UE jest oceniana jako wysoka.  
 
PL 22   PL Kryteria  Wariant 1: 
status quo Wariant 
2: 
brak 
działań Wariant 3 
Wariant 3: 
optymalizacja 
obecnych 
programów  
  
Wariant 4: 
jednolity 
program na 
rzecz 
kształcenia, 
szkolenia, 
młodzieży i 
sportu:  
 Objaśnienia do przyznanych ocen:  
Wariant 4 : Poza takimi samymi korzy ściami, jak w przypadku wariantu 3, 
wykorzystanie efektu synergii pomi ędzy programami „M łodzież” i „Uczenie si ę przez 
całe życie” oraz pomi ędzy programem „Uczenie si ę przez ca łe życie” (Erasmus) i 
obecnymi programami UE dotycz ącymi wspó łpracy międzynarodowej w szkolnictwie 
wyższym umo żliwi uproszczenie zarz ądzania i wykorzystanie ekonomii skali w 
mechanizmach udost ępniania funduszy, co zwi ększy opłacalność dla budżetu UE.  
6. Spójno ść (z celami strategicznymi 
itd.): 0 -- + ++ Wariant 1 : Wariant podstawowy jest w pewnym stopniu niespójny z celami polityki UE 
i działaniami pa ństw członkowskich.  
Wariant 2 : Wariant ten przyniós łby znaczne szkody dla spójno ści. Do pa ństw 
członkowskich nale żałoby podj ęcie decyzji, w jaki sposób realizowane b ędą cele i 
priorytety strategii „Europa 2020” i „ET 2020”. Wykonalno ść tego wariantu by łaby poza 
tym bardzo ograniczona, jako że byłby on sprzeczny z opini ą większości 
zainteresowanych stron.  
Wariant 3 : Umożliwiłby większą spójność z priorytetami polityki UE i dzia łaniami 
państw członkowskich.  
Wariant 4 : Takie same jak w przypadku wariantu 3. Wewn ętrzna spójno ść zostałaby 
poza tym znacznie wzmocniona poprzez w łączenie czterech programów i eliminacj ę 
pokrywania si ę programów. Wariant ten wpisuje si ę też w strategi ę Komisji upraszczania 
 
PL 23   PL Kryteria  Wariant 1: 
status quo Wariant 
2: 
brak 
działań Wariant 3 
Wariant 3: 
optymalizacja 
obecnych 
programów  
  
Wariant 4: 
jednolity 
program na 
rzecz 
kształcenia, 
szkolenia, 
młodzieży i 
sportu:  
 Objaśnienia do przyznanych ocen:  
struktur programów UE.  
 
PL 24   PL Podsumowanie : Na podstawie przedstawionego powy żej porównania wariant 4  jawi się wyraźnie 
jako najlepszy; szczegó łowy opis tego wariantu przedstawiony jest w nast ępnej sekcji.  
7. OPIS WARIANTU PREFEROWANEGO  
Program „Uczenie si ę przez ca łe życie”, obecne mi ędzynarodowe programy wspó łpracy w 
szkolnictwie wy ższym, takie jak Erasmus Mundus, Tempus, Alfa i EduLink, oraz program „M łodzież 
w działaniu” zapewniaj ą wsparcie dla struktur oferuj ących formalne lub pozaformalne uczenie si ę za 
pośrednictwem ró żnych dzia łań, projektów itp., które mo żna podzieli ć na trzy zasadnicze rodzaje 
działań:  
• wspieranie mobilno ści edukacyjnej indywidualnych osób,  
• wspieranie instytucjonalnej wspó łpracy na rzecz innowacji i dobrych praktyk oraz  
• wspieranie reform politycznych.  
Obecne dzia łania dotycz ące sportu s ą przede wszystkim skupione na dialogu politycznym i, od 
niedawna, na projektach wspó łpracy w ramach bie żących dzia łań przygotowawczych. 
Włączenie wszystkich obecnych, rozdrobnionych programów UE do wspólnego, uproszczonego i 
przejrzystego systemu umo żliwi nowemu programowi stworzenie wi ększego efektu synergii zarówno 
pomiędzy formaln ą i pozaformaln ą edukacj ą na wszystkich poziomach (umacniaj ąc przez to 
perspektyw ę uczenia si ę przez ca łe życie), jak te ż synergii z innymi dziedzinami polityki. 
Zintegrowany program, skupiony na ograniczonej liczbie kluczowych dzia łań międzysektorowych, 
pogłębiłby strukturalnie zakres skutków systemowych i powi ększyłby zwrot z inwestycji poprzez 
koncentracj ę działań o europejskiej warto ści dodanej. Program ten b ędzie miał również ważny wymiar 
międzynarodowy, wzmacniaj ąc pozycję Europy jako o środka doskona łości, wiodącą siłę modernizacji 
systemów i instytucji oraz wa żnego gracza na światowej arenie edukacji, propaguj ąc jednocze śnie 
nauczanie i prowadzenie bada ń związane z tematem integracji eur opejskiej. W ramach programu 
wspierane b ędą również działania związane ze sportem, które skorzystaj ą na ciągłości istniejących 
struktur organizacyjnych i nagromadzonej wiedzy.  
Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków w dziedzinie kszta łcenia i szkolenia obecnego programu 
„Uczenie si ę przez całe życie” przysz ły program powinien by ć realizowany w oparciu o trzy g łówne 
rodzaje dzia łań: mobilno ść edukacyjn ą osób indywidualnych, wspó łpracę na rzecz innowacji i 
dobrych praktyk i wspieranie reform politycznych.  
Wszystkie istotne dzia łania finansowane ze środków obecnych programów, które zostan ą połączone, 
należą do tych trzech podstawowych rodzajów dzia łań3. Ich połączenie upro ści i uczyni bardziej 
zauważalnym wsparcie udzielane przez UE. Na przyk ład uniwersytet, który organizuje wysy łanie i 
przyjmowanie europejskich i pozaeurope jskich studentów i nauczycieli, b ędzie móg ł przedstawi ć 
jedną dokumentacj ę na podstawie jednej instrukcji i regulami nu, zamiast, tak jak obecnie, 4 lub 5.  
Wariant ten b ędzie równie ż bardziej op łacalny pod wzgl ędem kosztów administracyjnych zarz ądzania 
programem. Łączne skutki skoncentrowania dzia łań, usprawnienia struktury i korzy ści skali da łby 
większą efektywno ść i skuteczno ść mechanizmu realizacji na wszystkich szczeblach, od Komisji 
poprzez agencj ę wykonawcz ą i agencje krajowe a ż do samych beneficjentów. Ca łkowite oszcz ędności 
związane z kosztami administracyjnymi dla Komisj i i agencji krajowych w porównaniu z obecn ą 
sytuacją można by wst ępnie oceni ć na 40 %.  
                                                 
3 Z wyj ątkiem dzia łań związanych ze sportem, w łączonych obecnie do dzia łań przygotowawczych, i z 
programem „Jean Monnet”, które otrzymaj ą specjalną formę organizacyjn ą. 
 
PL 25   PL Wynikającą z tego uproszczon ą i usprawnion ą strukturę można by łatwo skalowa ć przy niskich 
kosztach kra ńcowych, a wzrost bud żetu w wysoko ści 70 %, zgodnie z propozycj ą Komisji zawart ą w 
komunikacie w sprawie wieloletnich ram finansowych, by łby do przyj ęcia przy obecnym poziomie 
środków. Dla istniej ących obecnie programów kwota zarz ądzana w ramach ekwiwalentu pe łnego 
czasu pracy (1 EPC) wynosi oko ło 20 mln EUR. Po po łączeniu programów i wprowadzeniu 
planowanych ulepsze ń kwota ta mog łaby wynosi ć 32 mln. Do ka żdego z przewidzianych dzia łań 
powinno si ę stosować następujące zasady:  
1. Mobilność edukacyjna osób indywidualnych 
• Działanie w zakresie mobilno ści będzie miało na celu wspieranie mobilno ści osób ucz ących się i 
prowadzących nauczanie (z pa ństw UE i spoza UE), tak aby mog ły wziąć udział w studiach, 
szkoleniach, wymianach nau czycieli, praktykach, dzia łaniach wolontariatu lub projektach dla 
młodzieży w instytucji lub organizacji partnerskiej za granic ą.  
• Instytucje zajmuj ące się kształceniem i szkoleniem oraz organizacje m łodzieżowe będą składać 
wnioski o dotacje wspieraj ące mobilno ść do odpowiedniej agencji krajowej4. Agencja krajowa 
będzie przyznawa ć granty tylko za po średnictwem instytucji, nie b ędzie ich ju ż przyznawa ć 
indywidualnie osobom zatrudnionym w szkolnictwie ani studentom. Dotacja pokryje zarówno rzeczywiste stypendium, jak i koszty ponoszone przez instytucj ę w związku z organizacj ą 
wysokiej jako ści mobilno ści.
 
• Aby móc otrzymywa ć takie granty, organizacja b ędzie musia ła udowodni ć, że spełnione są 
warunki gwarantuj ące wysok ą jakość mobilności.  
• W przypadku mobilno ści między instytucjami z pa ństwa uczestnicz ącego i pa ństwa trzeciego 
grantem dysponowa ć będzie instytucja w pa ństwie uczestnicz ącym, zarówno w przypadku 
stypendiów przyjazdowych, jak i wyjazdowych. Nie b ędą otwierane agencje krajowe w pa ństwach 
trzecich.  
Korzyści:  
o Agencje krajowe stan ą się pojedynczym punktem kontaktowym w dziedzinie 
mobilności w UE, łatwo zrozumia łym i dostępnym.  
o Agencje krajowe b ędą zarządzać tylko umowami z instytucjami (a nie tak jak 
obecnie z osobami fizycznymi). 
o Instytucje korzystaj ące z programu b ędą musiały poprawi ć jakość mobilności, 
jako że będzie to warunkiem uczestnictwa. 
2. Współpraca instytucjonalna na rzecz innowacji i dobrych praktyk 
• Międzynarodowe projekty wspó łpracy będą miały na celu 1) rozwijanie innowacji lub 2) transfer i 
wdrażanie praktyk innowacyjnych, w łącznie z tworzeniem platform internetowych opartych na 
dobrych przyk ładach partnerstwa szkó ł (e-twinning), lub 3) modernizacj ę systemów i instytucji, 
zwłaszcza w dziedzinie szkolnictwa wy ższego, tak w UE jak i poza ni ą. 
• Organizacja koordynuj ąca będzie składać wniosek w sprawie dotacji w imieniu ca łego projektu 
partnerskiego do agencji krajowej we w łasnym pa ństwie lub do agencji wykonawczej. Dotacja 
pokryje prace przygotowawcze i mobilno ść niezwiązane bezpo średnio ze studiami, szkoleniem, 
nauczaniem, praktyk ą (zob. pkt 1. Mobilno ść edukacyjna osób indywidualnych, powy żej). 
                                                 
4 Agencje krajowe istniej ą już we wszystkich pa ństwach uczestnicz ących w programie. 
 
PL 26   PL • Aby móc otrzyma ć dotację na projekt, organizacja koordynuj ąca będzie musia ła udowodni ć, że 1) 
zawarła niezbędne porozumienia o wspó łpracy z organizacjami partnerskimi i 2) maj ą one 
warunki do podj ęcia działań, które przewiduje dany projekt. 
• W zależności od sektora warunkiem uczestnictwa mo że być współpraca z biznesem, w ładzami 
regionalnymi lub innymi istotnymi podmiotami. Wspó łpraca międzysektorowa b ędzie mocno 
faworyzowana. Zach ęcać się będzie do udzia łu partnerów z pa ństw trzecich.  
• Zarządzanie powinno by ć dzielone pomi ędzy agencjami krajowymi i poziomem UE, z 
możliwością outsourcingu zarz ądzania do agencji wykonawczej. 
Korzyści: 
o Łatwa dost ępność dzięki zharmonizowaniu dzia łań skierowanych do tych 
samych podmiotów docelowych (np. uniwersytetów), ale zarz ądzanych 
obecnie przez ró żne podmioty przy pomocy ró żnych zasad i narz ędzi. 
o Uczestnictwo organizacji z pa ństw trzecich sprawi, że sektor kszta łcenia i 
szkolenia w UE maksymalnie wykorzysta innowacje i dobre praktyki z ca łego 
świata. Aktywna wspó łpraca z biznesem pomo że instytucjom rozwin ąć 
kształcenie i szkolenie dotycz ące umiejętności i kompetencji potrzebnych na 
rynku pracy.  
3. Wsparcie reform politycznych 
• Działanie w zakresie wspierania polityki b ędzie miało na celu 1) rozwijanie i ukierunkowywanie 
polityki i innowacji na wszystkich szczeblach, 2) opracowywanie i wypróbowywanie unijnych 
narzędzi wspierania polityki oraz 3) stworzenie warunków do porównywania i wymiany 
najlepszych praktyk pomi ędzy różnymi krajami.  
• Działanie w zakresie wspierania polityki obejmie równie ż finansowanie dzia łań w ramach 
otwartej metody koordynacji oraz inicja tywy polityczne, takie jak proces bolo ński i kopenhaski, 
strategia na rzecz m łodzieży, oraz narz ędzia wspierania, takie jak ECTS, ECVET, Youthpass, 
europejskie sieci itd. 
• Wsparcie finansowe b ędzie zapewniane za po średnictwem umów o świadczenie us ług lub dotacje. 
Zarówno umowy o świadczenie us ług jak i dotacje mog ą być przyznawane konsorcjom 
partnerskim i indywidualnym organizacjom.  
• Zarządzanie powinno by ć scentralizowane na poziomie UE, z mo żliwością outsourcingu 
zarządzania do agencji wykonawczej. 
Wsparcie dla studentów studiów magisterskich przy pomocy innowacyjnego instrumentu 
finansowego 
Szeroko zakrojona ocena specyficznej sytuac ji studentów studiów magisterskich w pa ństwach 
członkowskich, analiza unijnych i pozaunijnych syst emów finansowania dla tych studentów oraz 
indywidualne studium wykonalno ści wskazuj ą na możliwość stworzenia nowego, innowacyjnego 
instrumentu finansowego w ramach pref erowanego wariantu jednolitego programu.  
Unijny instrument gwarancji kredytow ych dla studentów , tak jak to zwi ęźle opisano w za łączniku do 
oceny skutków programu „Uczenie si ę przez całe życie”, pomóg łby w znacznym zwi ększeniu efektu 
dźwigni finansowej (szacowany wspó łczynnik pomi ędzy 6 i 8). Przyk ładowo 100 mln EUR rocznie z 
budżetu UE mog łoby wygenerowa ć kredyty w wysoko ści co najmniej 600 mln EUR rocznie, 
obejmując około 55 000 kredytobiorców. Niezb ędnym warunkiem powodzenia ka żdego systemu 
 
PL 27   PL gwarancji kredytowych, krajowego czy mi ędzynarodowego, jest stopa sp łaty: mobilno ść studentów 
prowadzi do zwi ększonej mobilno ści na rynku pracy, co oznacza trudniejsz ą ściągalność, w przypadku 
gdy kredytobiorca opuszcza pa ństwo członkowskie kredytodawcy. Aby zredukowa ć do minimum 
zwłoki w płatności, unijny instrument skupi łby się wyłącznie na studentach studiów magisterskich (tj. 
posiadających większy potencja ł zarobkowy) i wykorzysta ł efekt presji grupy (centralny rejestr lub 
organizacje studenckie) lub inne bod źce (zawiadamianie krajowych biur informacji kredytowej).  
Opisana powy żej uproszczona struktura jednolitego programu u łatwiłaby sprawne wdro żenie 
administracyjne instrumentu gwarancji kredytowych. 
8. MONITOROWANIE I OCENA  
Monitorowanie i ocena powinny by ć podstawowym elementem przysz łego programu, w którym 
nacisk powinien by ć położony na warto ść dodaną UE i wykonanie. Dlatego, w celu zapewnienia 
wartości dodanej UE programu w ca łym okresie programowania, Komisja, we wspó łpracy z 
państwami cz łonkowskimi, powinna regularnie monitorowa ć i ocenia ć skuteczno ść i wyniki w 
stosunku do postawionych celów.  
Jeżeli chodzi o monitoring, planuje si ę publikowanie rocznego sprawozdania z dzia łalności, które 
zawierać będzie statystyki i oceny jako ściowe, oparte w szczególno ści na wska źnikach skuteczno ści 
działania. Ogólne wspólne ramy wska źników mo żna znaleźć w załączniku do oceny skutków 
programu „Uczenie si ę przez całe życie”. Sprawozdania od beneficjentów i szeroko zakrojone badania 
będą wykorzystane do oceny skutków na tr zech poziomach: osoby indywidualne (zwi ększenie 
umiejętności), instytucje (umi ędzynarodowienie) i systemy (poprawa jako ści, włącznie z wdra żaniem 
unijnych narz ędzi uznawania i przejrzysto ści). 
Oprócz sta łego monitorowania, aby oceni ć efektywno ść i skuteczno ść programu, Komisja b ędzie 
organizowa ć regularne niezale żne oceny zewn ętrzne. Oceny te powinny równie ż pomóc w ocenie 
wartości dodanej UE programu i jego wk ładu w realizacj ę celów ogólnych i szczegó łowych. 
Średniookresowa ocena, zawieraj ąca równie ż wyniki ocen ex post obecnych programów, powinna by ć 
przeprowadzona na szczeblu UE. Pa ństwa członkowskie dostarcz ą Komisji sprawozdania z realizacji i 
skutków programu, co najmniej dwa razy (w 2016 r. i w 2019 r.)