[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 17.02.2006

KOM(2006) 81 wersja ostateczna

2003/0242 (COD)

OPINIA KOMISJI zgodnie z art. 251 ust. 2 akapit trzeci lit. c) Traktatu WE, w sprawie poprawek Parlamentu Europejskiego do wspólnego stanowiska Rady w odniesieniu do wniosku w sprawie

ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji oraz organów Wspólnoty

ZMIENIAJĄCA WNIOSEK KOMISJIna mocy art. 250 ust. 2 Traktatu WE

2003/0242 (COD)

OPINIA KOMISJI zgodnie z art. 251 ust. 2 akapit trzeci lit. c) Traktatu WE, w sprawie poprawek Parlamentu Europejskiego do wspólnego stanowiska Rady w odniesieniu do wniosku w sprawie

ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji oraz organów Wspólnoty

1. Wprowadzenie

Artykuł 251 ust. 2 akapit trzeci lit. c) Traktatu WE stanowi, że Komisja wydaje opinię w sprawie poprawek zaproponowanych przez Parlament Europejski w drugim czytaniu. Komisja przedstawia poniżej swoją opinię w sprawie 25 poprawek zaproponowanych przez Parlament.

2. INFORMACJE OGÓLNE

- W dniu 24 października 2003 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zastosowania postanowień Konwencji z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska do instytucji oraz organów Wspólnoty (COM(2003) 622 wersja ostateczna), w celu jej przyjęcia w ramach procedury współdecydowania zgodnie z art. 251 Traktatu WE.

- Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny (EKES) wydał pozytywną opinię w sprawie wniosku w dniu 29 kwietnia 2004 r.

- Parlament Europejski przyjął stanowisko podczas pierwszego czytania dnia 31 marca 2004 r.

- Rada przyjęła wspólne stanowisko dnia 18 lipca 2005 r.

- Komisja przyjęła komunikat w sprawie wspólnego stanowiska dnia 31 sierpnia 2005 r.

- Parlament Europejski przyjął stanowisko podczas drugiego czytania dnia 18 stycznia 2006 r.

3. Cel wniosku

Wniosek ma na celu zastosowanie postanowień Konwencji z Aarhus, której Wspólnota jest członkiem od 2005 r., dotyczących dostępu do informacji, udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępu do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska[1] do instytucji oraz organów Wspólnoty. Wniosek obejmuje zasadniczo każdą państwową instytucję, organ, urząd lub agencję ustanowione przez Traktat lub na jego mocy. Tam gdzie to właściwe, proponowane rozporządzenie opiera się na obowiązujących przepisach.

- W zakresie dostępu do informacji dotyczących środowiska (Tytuł II) głównym elementem wniosku jest stosowanie rozporządzenia nr 1049/2001 przez wszystkie instytucje i organy Wspólnoty. Ponadto przepisy odnoszą się do organizowania i rozpowszechniania informacji dotyczących środowiska.

- Proponowane rozporządzenie wymaga, aby instytucje i organy Wspólnoty zapewniły uczestnictwo społeczeństwa w opracowywaniu „planów i programów związanych ze środowiskiem” poprzez jego wczesne informowanie oraz stwarzanie mu możliwości formułowania uwag (Tytuł III). Dotyczy to planów i programów przyczyniających się lub mogących mieć znaczące skutki dla osiągnięcia celów wspólnotowej polityki ochrony środowiska.

- Ponadto wniosek stanowi, że organizacje pozarządowe spełnijące szereg kryteriów będą miały możliwość wnioskować o wszczęcie przez odpowiednią instytucję „wewnętrznej procedury odwoławczej” w odniesieniu do każdego „aktu administracyjnego” w przypadku podejrzenia o naruszenie prawa dotyczącego środowiska (Tytuł IV). Zgodnie z art. 230 i 232 Traktatu WE Trybunał Sprawiedliwości ma możliwość przeprowadzenia kontroli sądowej.

Dyrektywa 2003/4 w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska oraz dyrektywa 2003/35 przewidująca udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska stosują już obecnie na poziomie państw członkowskich odpowiednie postanowienia Konwencji z Aarhus. Wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie dostępu do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska oczekuje na przyjęcie przez Radę.

4. Opinia Komisji w sprawie poprawek Parlamentu Europejskiego

4.1. Poprawki przyjęte przez Komisję w całości w części lub zasadniczo

Komisja przyjmuje poprawkę 16. Poprawka ta przewiduje że w przypadku, gdy instytucje lub organy Wspólnoty nie są w posiadaniu informacji, wnioskodawcę informuje się najpóźniej w terminie piętnastu dni roboczych.

Komisja przyjmuje zasadniczo poprawkę 1, która dodaje „wspieranie zrównoważonego rozwoju” jako jeden z celów legislacji wspólnotowej w zakresie środowiska. Niemniej, biorąc pod uwagę, że obecne sformułowanie opiera się ściśle na brzmieniu art. 174 Traktatu, Komisja proponuje przeformułować je w następujący sposób: „Prawodawstwo Wspólnoty w dziedzinie środowiska naturalnego ma na celu przyczynienie się między innymi do zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego i ochrony zdrowia ludzkiego, przyczyniając się w ten sposób do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju.”

Komisja przyjmuje w części poprawkę 19 w odniesieniu do ostatniego ustępu. Ponieważ wspólne stanowisko dotyczące wymogów udziału społeczeństwa w opracowywaniu planów i programów dotyczących środowiska jest sformułowane w ścisłej zgodności z brzmieniem odpowiednich postanowień Konwencji z Aarhus, Komisja nie może przyjąć pierwszej części poprawki zmieniającej to brzmienie. Przedłużenie z czterech do ośmiu tygodni ostatecznego terminu na przyjmowanie uwag z pisemnych konsultacji jest możliwe do zaakceptowania, jako że jest zgodne z obecnymi praktykami konsultacyjnymi Komisji. Jednakże w odniesieniu do organizowania spotkań, powiadamianie z wyprzedzeniem ośmiotygodniowym zamiast czterotygodniowym nie wydaje się konieczne i może nawet mieć efekt przeciwny do zamierzonego, w przypadku gdy zorganizowanie dodatkowego spotkania jest korzystne. Dlatego też ta część poprawki nie może zostać przyjęta.

Poprawka 20 dotycząca „wyników udziału społeczeństwa” może zostać przyjęta w części i zasadniczo. Włączenie wyrażenia „polityka” nie może zostać przyjęte. Pozostała część poprawki może zostać przyjęta zasadniczo i zostanie dodana jako ust. 5 do art. 9 wspólnego stanowiska. Wymóg uwzględnienia wyników udziału społeczeństwa znalazł odbicie w pierwotnym wniosku Komisji i pochodzi z Konwencji z Aarhus (art. 7 łącznie z art. 6 ust. 8). Wymóg informowania o przyjętych planach i programach oraz ich uzasadnieniu opiera się na art. 6 ust. 9 Konwencji. Ponadto przyjmowanie opinii zwrotnych odpowiada standardom przeprowadzanych przez Komisję konsultacji i dlatego też może być przyjęte zasadniczo. Sformułowanie musi jednak zostać zmienione, tak aby odzwierciedlało sformułowanie znajdujące się w Konwencji z Aarhus i pozostało spójne z pozostałą częścią artykułu. Jego brzmienie powinno być następujące: „ Podczas podejmowania decyzji dotyczących planu lub programu związanego ze środowiskiem, instytucje i organy Wspólnoty będą brały pod uwagę wyniki udziału społeczeństwa. Będą one informować społeczeństwo o którym mowa w ust. 2 o przyjętych planach i programach, w tym o niniejszym tekście, a także o ich przyczynach i uzasadnieniach, włącznie z informacjami o procesie udziału społeczeństwa.”

Poprawki 26 i 27 dotyczące harmonogramu dostosowania regulaminu wewnętrznego oraz terminu stosowania go mogą być zasadniczo przyjęte przez Komisję. Komisja zgadza się na wyznaczenie ostatecznego terminu wspomnianego dostosowania, począwszy od daty wejścia w życie, która nie jest określona we wspólnym stanowisku. Jednakże okres przewidziany w poprawkach Parlamentu Europejskiego jest zbyt krótki na przeprowadzenie odpowiedniego pełnego dostosowania wewnętrznego regulaminu administracyjnego wszystkich organów i instytucji Wspólnoty. Ponadto termin wejścia w życie dostosowań regulaminu wewnętrznego (poprawka 26) powinien być taki sam jak termin stosowania rozporządzenia (poprawka 27). Dlatego też należy ponownie sformułować poprawkę 26 odnoszącą się do „ terminu stosowania niniejszego rozporządzenia ”, a poprawka 27 powinna określić termin stosowania uwzględniający ograniczenia praktyczne i procedury dostosowania regulaminu wewnętrznego wspomnianych organów i instytucji. Okres około dwunastu miesięcy po wejściu w życie rozporządzenia wydaje się być realny aby można było uwzględnić tę poprawkę.

4.2. Poprawki odrzucone przez Komisję

Komisja odrzuca poprawki 2 i 7, których celem jest włączenie informacji na temat „stanu postępowania w sprawie naruszenia prawa” do definicji informacji dotyczącej środowiska. Podobnie Komisja odrzuca poprawkę 12, która przewiduje wprowadzenie tych informacji do bazy danych i rejestrów jako informacje dotyczące środowiska naturalnego. O ile w praktyce można rzeczywiście znaleźć na przykład na stronach internetowych Komisji i Trybunału Sprawiedliwości informacje dotyczące decyzji podjętych w ramach postępowania o naruszenie, wynika to z chęci zachowania przejrzystości na płaszczyźnie poziomej, ale bez traktowania ich jako „informacje dotyczące środowiska”. Ponadto definicja terminu „informacja dotycząca środowiska” sformułowana przez Konwencję z Aarhus nie określa takiej kategorii.

Poprawka 3 dotycząca definicji „planów i programów dotyczących środowiska” nie zostaje przyjęta, gdyż odwołuje się, mimo że chodzi o motyw, do „priorytetów wspólnotowych w dziedzinie środowiska”, które nie są wymienione w samej definicji (art. 2 ust. 1 lit. e)).

Odrzuca się poprawki 4, 14 i 15. Poprawki te mają w rzeczywistości na celu stosowanie wyjątków przewidzianych w dyrektywie 2003/4 w sprawie publicznego dostępu do informacji dotyczących środowiska w przypadku żądania dostępu do informacji dotyczących środowiska i znajdujących się w posiadaniu instytucji wspólnotowych. Wspólne stanowisko opiera się na rozporządzeniu nr 1049/2001 w sprawie dostępu do dokumentów, rozszerzonego na wszystkie instytucje i organy Wspólnoty. Zastosowanie dyrektywy 2003/4 doprowadziłoby, szczególnie jeśli chodzi o dostęp do informacji dotyczących środowiska, do stosowania dwóch, częściowo nakładających się na siebie systemów. W praktyce doprowadziłoby to do nieprzejrzystości systemu.

Komisja nie przyjmuje poprawki 5 oraz części innych z nią związanych poprawek, gdyż mają one na celu rozszerzenie udziału społeczeństwa do opracowywania „polityki”. W tym względzie Konwencja z Aarhus pozostawia stronom pewna swobodę. Zgodnie z brzmieniem art. 7 zdanie czwarte „Każda ze stron dołoży starań, aby w odpowiednim zakresie przewidzieć możliwości udziału społeczeństwa w przygotowywaniu wytycznych polityki mających znaczenie dla środowiska” Biorąc pod uwagę z jednej strony, że pojęcie „polityki” jest trudne do zdefiniowania, nie należy nakładać takiego obowiązku za pomocą prawnie wiążącego aktu jakim jest rozporządzenie.

Poprawka 8, wymagająca udziału społeczeństwa w opracowywaniu planów i programów finansowanych przez instytucje i organy Wspólnoty, nie zostaje przyjeta. Konwencja z Aarhus odwołuje się do uczestnictwa społeczeństwa w przypadku planów i programów opracowywanych przez organy państwowe. Podobnie w przypadku projektów mających znaczenie dla środowiska, art. 6 Konwencji przewiduje udział społeczeństwa w ich akceptowaniu , ale nie nakłada tego wymogu na decyzje dotyczące finansowania. Ponieważ akceptowanie odbywa się na poziomie państw członkowskich, udział społeczeństwa byłby przewidziany na tym poziomie. Komisja nie przyjmuje poprawki 9, która eliminuje szczególne wyłączenie planów i programów „ bankowych” z definicji „planów i programów dotyczących środowiska” Komisja zgadza się na takie sprecyzowanie, które włącza się obecnie do wspólnego stanowiska.

Poprawka 10 nie zostaje przyjęta. W rzeczywistości dodałaby ona do definicji „prawa ochrony środowiska” w odniesieniu do promowania środków na poziomie międzynarodowym, że zmierzają do rozwiązywania problemów związanych ze środowiskiem na poziomie „lokalnym”. W tym względzie obecna definicja ściśle uwzględnia sformułowania zawarte w art. 174 ust. 1 Traktatu WE: mowa w nim o problemach „regionalnych lub światowych” dotyczących środowiska, nie należy więc tego sformułowania zmieniać.

Poprawka 11 przewiduje obowiązek podawania do wiadomości publicznej informacji na temat miejsc gdzie można znaleźć informacje niedostępne w formie elektronicznej oraz sposobu ich otrzymywania. Poprawka, która przewiduje wymóg o charakterze tak szerokim i ogólnym nie może zostać przyjęta przez Komisję. W praktyce w rejestrze instytucji znajdują się również odniesienia do dokumentów niedostępnych w formie elektronicznej oraz nazwa służb, do których można się o nie zwrócić.

Poprawka 13 nie zostaje przyjęta. Zobowiązuje ona instytucje Wspólnoty do zapewnienia, że informacje zgromadzone przez nie lub w ich imieniu będą uaktualniane, dokładne i porównywalne. Nie jest to zgodne z żadnym z zobowiązań, o których mowa w Konwencji z Aarhus.

Poprawka 17 nie zostaje przyjęta. Wprowadziłaby ona nowy artykuł pozwalający instytucjom i organom Wspólnoty nieobjętym rozporządzeniem (WE) nr 1049/2001 na żądanie uiszczenia „rozsądnej opłaty” w zamian za dostarczenie dodatkowych informacji. Taka poprawka byłaby niewłaściwa, gdyż na mocy art. 3 wspólnego stanowiska rozporządzenie nr 1049/2001 stosuje się do „organów i instytucji Wspólnoty” w zakresie dostępu do informacji dotyczących środowiska, w tym przepisów dotyczących opłat.

Komisja nie przyjmuje poprawki 18, która polega na dodaniu słów „zagrożenie życia” po słowach „zagrożenie zdrowia ludzkiego” oraz na zastąpieniu słowa „złagodzić” przez słowo „zminimalizować” w odniesieniu do skutków zagrożenia. Sformułowanie zawarte we wspólnym stanowisku jest zgodne z Konwencją z Aarhus i z dyrektywą nr 2003/4/WE, wprowadzenie zmian byłoby więc nieuzasadnione.

Poprawka 21 ma na celu przedłużenie na osiem tygodni terminu składania wniosków o wszczęcie wewnętrznej procedury odwoławczej w odniesieniu do aktów administracyjnych począwszy od daty ich przyjęcia. Komisja nie może przyjąć tej poprawki, gdyż tak długi termin mógłby spowodować spowolnienie procedur i stworzenie okresu niejasności prawnej. Ponadto termin czterotygodniowy jest zgodny z wnioskiem dotyczącym dyrektywy w sprawie dostępu do wymiaru sprawiedliwości w dziedzinie środowiska.

Komisja nie może przyjąć poprawek 28 i 29, które przewidują dodanie wymogu dotyczącego organizacji pozarządowych, związanego z dopuszczeniem ich do wewnętrznej procedury odwoławczej w celu zapewnienia zgodności z prawem. Wymóg ten jest trudny do skontrolowania przez odpowiednie organy i instytucje Wspólnoty i nie wydaje się uzasadniony w świetle celów określonych w rozporządzeniu. Ponadto Komisja nie przyjmuje poprawki, która dodaje do organizacji pozarządowych posiadających jako nadrzędny cel promowanie ochrony środowiska i z tego tytułu mających prawo do wewnętrznej procedury odwoławczej, także organizacje „promujące zrównoważony rozwój”. Kryterium to ma potencjalnie bardzo szeroki zasięg i trudno byłby określić organizacje spełniające taki warunek.

5. Wniosek

Na mocy art. 250 ust. 2 Traktatu WE Komisja zmienia swój wniosek jak przedstawiono powyżej.

[1] Decyzja Rady z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie zawarcia w imieniu Wspólnoty Europejskiej Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, Dz.U. L 124, z 17.5.2005, str. 1.