P6_TA(2006)0026
Czeczenia po wyborach i spo łecze ństwo obywatelskie w Rosji
Rezolucja Parlamentu Europejskiego sprawie sytuacji w Czeczenii po wyborach i spo łecze ństwa
obywatelskiego w Rosji
Parlament Europejski ,
— uwzgl ędniaj ąc umow ęo partnerstwie i wspó łpracy pomi ędzy Wspólnotami Europejskimi i ich
Państwami Cz łonkowskimi, z jednej strony a Federacj ąRosyjsk ą, z drugiej, która wesz ław życie z
dniem 1 grudnia 1997 r. (1),
— uwzgl ędniaj ąc cel UE i Rosji obejmuj ący wdro żenie czterech „wspólnych przestrzeni” uzgodniony na
szczycie UE-Rosja w dniu 10 maja 2005 r.,
— uwzgl ędniaj ąc swoj ąrezolucj ęz dnia 26 maja 2005 r. w sprawie stosunków pomi ędzy UE a Rosj ą(2),
— uwzgl ędniaj ąc swoj ąrezolucj ęz dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie praw cz łowieka w Rosji i nowej
legislacji dotycz ącej organizacji pozarz ądowych (3),
— uwzgl ędniaj ąc Europejsk ąKonwencj ęOchrony Praw Cz łowieka i Podstawowych Wolno ści jej pi ęć
Protoko łów,
— uwzgl ędniaj ąc liczne wiarygodne sprawozdania rosyjskich i mi ędzynarodowych organizacji pozarz ądo-
wych na temat nieustaj ącego gwa łcenia praw cz łowieka w Czeczenii oraz wyroki Europejskiego
Trybuna łu Praw Cz łowieka w sprawach dotycz ących Czeczenii,
— uwzgl ędniaj ąc art. 103 ust. 4 Regulaminu,
A. maj ąc na uwadze, że w dniu 29 listopada 2005 r. Prezydencja Brytyjska Unii Europejskiej przyj ęłaz
zadowoleniem wybory parlamentarne, odbywaj ące si ęw Republice Czecze ńskiej w dniu 27 listopada
2005 r., uznaj ąc je za „wa żny krok w kierunku szerszej reprezentacji szeregu pogl ądów czecze ńskiego
społecze ństwa”;
B. maj ąc na uwadze uznanie przez Komisj ęza „zach ęcający” faktu, i żwybory te — pierwsze w Czeczenii
wc i ągu o śmiu lat — „przebieg ły bez wi ększych aktów przemocy”, jednak odmówi ła wszelkich komen-
tarzy na temat sprawiedliwo ści tych wyborów;
C. maj ąc na uwadze wystosowany do Unii Europejskiej list otwarty dzia łaczy organizacji praw cz łowieka,
podpisany przez Centrum Praw Cz łowieka „Memorial”, Mi ędzynarodow ąHelsi ńskąFederacj ęPraw
Człowieka, Towarzystwo Przyja źni Rosyjsko-Czecze ńskiej oraz inne organizacje, w tym parysk ą
Międzynarodow ąFederacj ąPraw Cz łowieka, oskar żający UE o wybielanie rzeczywisto ści poprzez
wydanie pozytywnej oceny wyborów, podkre ślając,że „takie o świadczenie nie tylko jest sprzeczne z
dowodami zebranymi przez rosyjsk ąim i ędzynarodow ąspołeczno śćochrony praw cz łowieka (…) ale
równie żkwestionuje zobowi ązanie UE do wspierania praw cz łowieka, demokracji i rz ądów prawa”;24.11.2006 C 287 E/302 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
Czwartek, 19 stycznia 2006 r.PL
(1) Dz.U. L 327 z 28.11.1997, str. 3.
(2)Teksty przyj ęte,P6_TA(2005)0207.
(3)Teksty przyj ęte,P6_TA(2005)0534.
D. zwracaj ąc uwag ęna zakwestionowanie przez „Memorial” oficjalnego wska źnika frekwencji wyborczej
(57 %), twierdz ącej, że udzia łspołecze ństwa by ło wiele ni ższy, a wyborom towarzyszy ły rozpowszech-
nione akty oszustw i zastraszenia;
E. maj ąc na uwadze, że w Republice Czecze ńskiej, a czasem w s ąsiednich regionach pó łnocnego Kaukazu,
ciągle dochodzi do powa żnych pogwa łceńpraw cz łowieka: morderstw, przymusowych znikni ęć,
tortur, uprowadze ńoraz arbitralnych aresztowa ń;
F. maj ąc na uwadze przekazanie przez rz ąd rosyjski wielu ze swych uprawnie ńodno śnie operacji antyter-
rorystycznych ze szczebla rosyjskich w ładz federalnych na w ładze lokalne, w d ążeniu do przekszta ł-
cenia trwaj ącego ju żdziesi ęćlat rosyjsko-czecze ńskiego konfliktu w wewn ętrzny problem Czeczenii,
co wed ług ostatniego wspólnego sprawozdania Helsi ńskiej Federacji, Mi ędzynarodowej Federacji Praw
Człowieka, norweskiego Komitetu Helsi ńskiego oraz „Memorial” doprowadzi ło do eskalacji brutalizmu
walcz ących stron oraz wszechogarniaj ącego strachu cywilów;
G. maj ąc na uwadze wzrost w ci ągu ostatnich dwóch lat w Czeczenii liczby uprowadze ń, przypadków
torturowania oraz arbitralnych zabójstw, przypisywanych czecze ńskim si łom paramilitarnym;
H. maj ąc na uwadze, że wiele przypadków przemocy i pogwa łceńpraw cz łowieka w Czeczenii pozostaje
ww i ększo ści niekaranych, stwarzaj ąc atmosfer ębezkarno ści, która rozprzestrzenia si ępoza granice
Republik Czecze ńskiej i Inguskiej na inne regiony pó łnocnego Kaukazu, w tym na Pó łnocn ąOseti ę,a
ostatnio, na Kabardiono-Ba łkari ę;
I. maj ąc na uwadze powa żne i post ępujące pogorszenie demokracji w ostatnich czasach w Rosji,
zwłaszcza ze wzgl ędu na wzmocnienie kontroli rz ądowej nad g łównymi stacjami telewizyjnymi i radio-
wymi, rozprzestrzenienie si ęautocenzury w mediach drukowanych, ograniczenie prawa organizowania
publicznych demonstracji, pogorszenie klimatu dla dzia łalno ści organizacji pozarz ądowych, w tym
przypadki n ękania obro ńców praw cz łowieka oraz wzmocnienie politycznej kontroli nad wymiarem
sprawiedliwo ści;
J. podkre ślając fakt, że jak dot ąd konsultacja UE-Rosja w sprawie praw cz łowieka nie przynios łażadnego
istotnego post ępu w tym obszarze, który powinien stanowi ćpriorytet w stosunkach UE z Rosj ą;
K. maj ąc na uwadze, że w dniu 20 grudnia 2005 r. Europejski Trybuna łPraw Cz łowieka wyda łwyrok o
dopuszczalno ści skargi w sprawie znikni ęcia Ruslana Alikhajiyeva, by łego marsza łka sprawiedliwie
wybranego parlamentu samozwa ńczej Czecze ńskiej Republiki Iczkerii, podczas gdy dochodzenie
wszcz ęte przez prokuratur ęczecze ńskąnie przynios łożadnych rezultatów, a rz ąd rosyjski odmówi ł
przekazania materia łów sprawy kryminalnej Europejskiemu Trybuna łowi Praw Cz łowieka;
L. maj ąc na uwadze, że w dniu 13 grudnia 2005 r. Komisja przeznaczy ła 6 000 000 euro na pomoc
ofiarom trwaj ącego kryzysu w pó łnocnym Kaukazie, któr ąto decyzj ącałkowita pomoc UE dla tego
regionu na rok 2005 r. osi ągnie sum ę26 300 000 euro, a program ten staje si ępiątąco do wielko ści
operacj ąhumanitarn ąUE w świecie, za śUE — najwi ększym darczy ńcąw regionie;24.11.2006 C 287 E/303 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
Czwartek, 19 stycznia 2006 r.PL
M. maj ąc na uwadze przyj ęcie przez obie izby parlamentu w dniu 23 i 27 grudnia 2005 r. nieznacznie
poprawionego projektu ustawy, ograniczaj ącej dzia łalno śćorganizacji pozarz ądowych w Rosji, który to
tekst wymaga wy łącznie podpisu prezydenta Putina, aby uzyska ćmoc prawn ą;
N. maj ąc na uwadze, żewp i śmie z dnia 28 grudnia 2005 r. do ministra spraw zagranicznych Federacji
Rosyjskiej, Siergieja Ławrowa, organizacje pozarz ądowe, w tym „Memorial”, Moskiewska Grupa
Helsi ńska oraz Moskiewskie biuro „For Civil Rights” podkre śliły,żec a ły szereg aspektów projektu
ustawy nadal sprzecznych jest z prawem mi ędzynarodowym, rosyjsk ąkonstytucj ą, rosyjskim kodeksem
cywilnym oraz wieloma rosyjskimi ustawami;
O. maj ąc na uwadze, że swoboda stowarzyszania si ęjest podstawowym prawem cz łowieka i posiada
ogromne znaczenie w demokratycznym spo łecze ństwie;
P. wyra żające swe g łębokie zaniepokojenie wzrostem liczby aktów przemocy na tle rasistowskim w Rosji;
Q. maj ąc na uwadze, że proces Stanis ława Dmitrijewskiego, który zosta łoskar żony o opublikowanie w
swojej gazecie apelu As łana Maschadowa o pokój w Czeczenii i któremu w zwi ązku z tym grozi kara
pięciu lat pozbawienia wolno ści, zosta łwznowiony w dniu 18 stycznia 2006 r.;
1. ponownie ostro pot ępia wszelkie akty terroryzmu na terenie Federacji Rosyjskiej, dla których nie
możeb y ćżadnego usprawiedliwienia;
2. wyra żagłębokie zaniepokojenie, że Rada i Komisja nie zaj ęłyżadnego stanowiska wobec trwaj ącego i
powa żnego łamania praw cz łowieka w Republice Czeczenii, mimo że prawa cz łowieka nadal s ąłamane na
wielk ąskal ęprzez obie strony konfliktu oraz w atmosferze niemal ca łkowitej bezkarno ści;
3. nalega, aby Rada i Komisja przyj ęły odpowiedzialn ąpostaw ęwobec najpowa żniejszych problemów
przestrzegania praw cz łowieka w najbli ższym s ąsiedztwie Unii Europejskiej;
4. nalega, aby Rada i Komisja aktywnie zapobiega ły dalszemu łamaniu praw cz łowieka i zapanowa ły nad
atmosfer ąbezkarno ści w Republice Czeczenii, oraz aby naciska ły na rosyjskie w ładze, by podj ęto
niezb ędne środki w celu zapewnienia pe łnego przestrzegania w Republice Czeczenii praw, jakie gwarantuje
Europejska Konwencja Praw Cz łowieka, której Rosja jest sygnatariuszem, oraz aby wszyscy, którzy te
prawa łamią, stan ęli niezw łocznie przed s ądem, niezale żnie od ich stanowiska i narodowo ści;
5. ubolewa, że podczas przygotowa ńdo wyborów parlamentarnych i w czasie ich trwania w Czeczenii
zmarnowano okazj ęprzeprowadzenia prawdziwie politycznego i demokratycznego procesu anga żującego
wszystkie sektory czecze ńskiego spo łecze ństwa;
6. potwierdza swoje pe łne poparcie dla integralno ści terytorialnej Federacji Rosyjskiej, zaznacza jednak,
że konflikt w Czeczenii nie mo że zosta ćrozwi ązany przy u życiu wojska oraz wzywa do rozpocz ęcia praw-
dziwego procesu pokojowego maj ącego na celu wynegocjowanie politycznego rozwi ązania opartego na
dialogu mi ędzy wszystkimi demokratycznymi uczestnikami spo łecze ństwa czecze ńskiego;
7. wzywa w ładze rosyjskie do zako ńczenia obecnego stanu bezkarno ści, likwidacji grup paramilitarnych,
powstrzymania dzia łańsiłbezpiecze ństwa i podporz ądkowania wojska kontroli cywilnej;24.11.2006 C 287 E/304 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
Czwartek, 19 stycznia 2006 r.PL
8. wzywa Rad ęiP aństwa Cz łonkowskie do systematycznego poruszania problemu Czeczenii na spotka-
niach politycznych, podczas dialogu na temat praw cz łowieka i na innych spotkaniach z w ładzami Fede-
racji Rosyjskiej w celu zagwarantowania, że sprawa ta nie umyka mi ędzynarodowej uwadze i zaintereso-
waniu;
9. wzywa do nasilenia konsultacji UE-Rosja w kwestii praw cz łowieka, tak aby sta łys i ębardziej
skuteczne, tam gdzie to w łaściwe otwarte dla organizacji pozarz ądowych, skoncentrowane na konkretnych
wynikach, z my śląo wzmocnieniu tego elementu w nowym porozumieniu o partnerstwie i wspó łpracy,
które ma by ćnegocjowane w najbli ższej przysz łości;
10. wzywa Rad ęi urz ędującąPrezydencj ędo poczynienia w przysz łości wysi łków w celu udzielenia Rosji
pomocy w znalezieniu pokojowego rozwi ązania konfliktu — w tym oferuj ąc mediacj ęUE; podkre śla,że
UE musi przemawia ćjednym g łosem i trzyma ćsięuzgodnionego we WPZiB stanowiska w sprawie Rosji;
11. wzywa Dum ęrosyjsk ądo powo łania komisji śledczej badaj ącej zaniedbania ze strony organów
ścigania w Republice Czeczenii, które nie postawi ły przed s ądem sprawców powa żnego łamania praw
człowieka, udokumentowanego przez liczne organizacje praw cz łowieka; przypomina, że jak dot ąd tylko
kilka przypadków znalaz łos i ęwsądzie, oraz żew i ększo śćspraw zosta ła zawieszona, przeniesiona lub
oddalona;
12. podkre śla,że szczególny nacisk nale żyp o łożyćna dochodzenia w sprawie przest ępstw pope łnionych
wobec dzia łaczy praw cz łowieka, adwokatów, prokuratorów, s ędziów i aplikantów w Europejskim Trybu-
nale Praw Cz łowieka i cz łonków ich rodzin;
13. wzywa, w zwi ązku z tym, w ładze rosyjskie do ponownego wszcz ęcia dochodzenia w sprawie prze-
stępstw pope łnionych przez genera ła majora W ładimira Szamanowa i genera ła majora Jakowa Nedobitko,
którzy powinni zosta ćosądzeni i zawieszeni w obowi ązkach na czas dochodzenia, jako uznani przez
trybuna łw Strasburgu za odpowiedzialnych za masowe bombardowania czecze ńskich cywilów w Katyr-
Jurt w lutym 2000 r.;
14. wzywa Pa ństwa Cz łonkowskie do wsparcia, zgodnie z prawem mi ędzynarodowym i na podstawie
istniej ących precedensów oraz za zgod ąRosji, utworzenia mieszanego mi ędzynarodowego trybuna łuad
hoc dla Czeczenii w celu os ądzenia sprawców zbrodni wojennych i zbrodni przeciw ludzko ści pope łnio-
nych w Republice Czeczenii, je żeli nadal dominowa ćbędzie atmosfera bezkarno ści;
15. wzywa w ładze rosyjskie do rewizji ustawy w sprawie terroryzmu z 1998 r. w celu dostosowania jej
do standardów Rady Europy, zw łaszcza w odniesieniu do uprawnie ńi odpowiedzialno ści osób, które
stosuj ądzia łania antyterrorystyczne;
16. wzywa Komisj ędo zbadania czy pomoc humanitarna jak ądostarcza regionowi pó łnocnego Kaukazu
faktycznie dotar ła do osób jej potrzebuj ących oraz do oceny skuteczno ści tej pomocy;
17. jest zaniepokojony raportami o szykanach administracyjnych i s ądowych wobec niektórych organi-
zacji pozarz ądowych dzia łających w Czeczenii, co wydaje si ębyćczęściąszerzej zakrojonego procesu
ograniczania wolno ści słowa i zrzeszania si ęw Federacji Rosyjskiej, oraz nalega na w ładze rosyjskie, aby
zaprzesta ły tych szykan;
18. podkre śla,że zarówno proces demokratyzacji jak i walka z bezkarno ściąw Republice Czeczenii
odczuj ąpozytywne skutki dzia łalno ści niezale żnych organizacji praw cz łowieka, oraz wzywa Rosj ędo
umo żliwienia niezale żnym mediom, mi ędzynarodowym i krajowym organizacjom humanitarnym oraz
obserwatorom uzyskania swobodnego wjazdu do Czeczenii, a tak że do zapewnienia im, na ile to mo żliwe,
bezpiecznych warunków pracy;24.11.2006 C 287 E/305 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
Czwartek, 19 stycznia 2006 r.PL
19. wzywa do wycofania wszystkich zarzutów przeciw Stanis ławowi Dmitrijewskiemu oraz apeluje do
władz rosyjskich o poszanowanie wolno ściśrodków przekazu i dziennikarzy;
20. ubolewa, że ustawa wzmacniaj ąca kontrol ęrządu na organizacjami pozarz ądowymi w Rosji zosta ła
łatwo zaakceptowana przez obie izby parlamentu oraz że zignorowano pe łne uwzgl ędnienie zalece ńRady
Europy zawartych w jej tymczasowej opinii w tej kwestii; ma nadziej ę,że prezydent Putin, zanim podpisze
ustaw ę,m o że jeszcze zagwarantowa ć,żebędzie w pe łni zgodna z zaleceniami Rady Europy oraz wyra źnie
nakierowana na chronienie dzia łaczy organizacji pozarz ądowych przed szykanami w Rosji;
21. wzywa, w zwi ązku z tym, Rad ęi Komisj ędo poczynienia wszelkich mo żliwych wysi łków w celu
wsparcia rozwoju i konsolidacji silnego, aktywnego, niezale żnego i prawdziwego spo łecze ństwa obywatel-
skiego w Rosji, jako podstawowego i niezb ędnego elementu dobrze dzia łającej demokracji;
22. zobowi ązuje swojego Przewodnicz ącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rz ądom
i parlamentom Pa ństw Cz łonkowskich, rz ądowi i parlamentowi Federacji Rosyjskiej oraz Radzie Europy.
P6_TA(2006)0027
Struktura, tematy i ramy oceny debaty na temat przysz łości Unii Europejskiej
Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie okresu refleksji: struktura, zagadnienia i kontekst
oceny debaty na temat Unii Europejskiej (2005/2146(INI))
Parlament Europejski ,
— uwzgl ędniaj ąc Traktat z Nicei;
— uwzgl ędniaj ąc Traktat ustanawiaj ący Konstytucj ędla Europy;
— uwzgl ędniaj ąc swoj ąrezolucj ęz dnia 12 stycznia 2005 r. w sprawie Traktatu ustanawiaj ącego Konsty-
tucjędla Europy (1);
— uwzgl ędniaj ąc deklaracj ęz dnia 18 czerwca 2005 r. szefów pa ństw lub rz ądów w sprawie ratyfikacji
Traktatu ustanawiaj ącego Konstytucj ędla Europy ze szczytu Rady Europejskiej, jaka mia ła miejsce w
dniach 16-17 czerwca 2005 r.;
— uwzgl ędniaj ąc Traktat dotycz ący przyst ąpienia Republiki Bu łgarii i Rumunii do Unii Europejskiej;
— uwzgl ędniaj ąc opini ęKomitetu Regionów w sprawie okresu refleksji z dnia 13 pa ździernika 2005 r. (2)
oraz opini ęEuropejskiego Komitetu Ekonomiczno-Spo łecznego z dnia 26 pa ździernika 2005 r. (3),
wydane na wniosek Parlamentu (4);
— uwzgl ędniaj ąc konkluzje szczytu Rady Europejskiej w dniach 15 i 16 grudnia 2005 r.;24.11.2006 C 287 E/306 Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej
Czwartek, 19 stycznia 2006 r.PL
(1) Dz.U. C 247 E z 6.10.2005, str. 88.
(2) CdR 250/2005 wersja ostateczna, dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urz ędowym.
(3) CESE 1249/2005, dotychczas niepublikowana w Dzienniku Urz ędowym.
(4) Pozycje 9.1. i 9.2, P6_PV(2005)09-06.