Program odzwierciedla zaangażowanie państw członkowskich i Komisji w ochronę euro przed fałszowaniem. Dzięki dyskusjom na temat wieloletniej strategii na posiedzeniach Grupy Ekspertów ds. Fałszowania Euro (ECEG) w 2018 r. możliwe było zaciągnięcie zobowiązań na 94,15 % łącznego budżetu. W 2018 r. w ramach programu sfinansowano łącznie 11 projektów. W sumie na podstawie wniosków złożonych przez właściwe organy państw członkowskich udzielono 8 dotacji. Oznacza to spadek w stosunku do 2017 r., w którym udzielono 10 dotacji. Ponadto sfinansowano 3 działania Komisji – tyle samo, co w roku poprzednim. W 2018 r. zrealizowano 5 działań, a 6 jest w trakcie realizacji lub zostanie zrealizowanych w 2019 r. lub później.

Program „Perykles 2020” (dalej zwany „programem”) jest programem wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem. Zastępuje on program „Perykles” ustanowiony w 2001 r. i realizowany w latach 2002–2013. Program został ustanowiony na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 331/2014 z dnia 11 marca 2014 r. Zakres jego stosowania rozszerzono na nieuczestniczące państwa członkowskie rozporządzeniem Rady (UE) 2015/768 z dnia 11 maja 2015 r. Rozporządzenie (UE) nr 331/2014 stanowi, że program będzie obowiązywał do dnia 31 grudnia 2020 r. W art. 13 ust. 3 rozporządzenia zobowiązano Komisję do corocznego przedstawiania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacji o wynikach programu. Przedstawiając niniejsze sprawozdanie roczne, Komisja spełnia ten wymóg w odniesieniu do 2018 r.

Uczestnikami programu w 2018 r. są dwa państwa członkowskie, a mianowicie Włochy i Hiszpania. Wynika to z tego, że ze środków z programu „Perykles” częściej korzystają państwa najbardziej narażone na fałszowanie euro. Ich wysiłki przyczyniają się do poprawy ochrony euro, co przynosi korzyść wszystkim państwom członkowskim należącym do strefy euro.

Działania, na które przeznaczono środki w 2018 r., obejmują 3 seminaria/konferencje, 2 szkolenia techniczne, 4 wymiany pracowników oraz dokonanie 2 zakupów sprzętu. Wyraźna jest względnie wysoka liczba wymian pracowników, stanowiąca racjonalne pod względem kosztów i skierowane do względnie licznej grupy działanie ułatwiające wymianę praktycznej wiedzy i stworzenie zharmonizowanych ram ochrony euro przed fałszowaniem. Ponadto dokonanie dodatkowych 2 zakupów sprzętu dla organów państwa trzeciego potwierdza słuszność wprowadzenia tego środka jako działania kwalifikowalnego w ramach programu „Perykles 2020”. Działania odbywają się zarówno w UE, jak i poza nią, w zależności od konkretnych potrzeb w zakresie ochrony euro przed fałszowaniem. Od czasu powstania program przyczynił się do ugruntowania podejścia regionalnego dzięki realizacji działań obejmujących regiony świata szczególnie narażone na problem fałszowania euro. Szczególny nacisk kładzie się na Amerykę Łacińską (2 działania zorganizowane przez Hiszpanię i 1 działanie Komisji) oraz Europę Południowo-Wschodnią (4 działania zorganizowane przez Włochy).

Na wykresach III i IV przedstawiono podział uczestników programu według pochodzenia i profilu zawodowego:

Wykresy III i IV: Pochodzenie i profil zawodowy uczestników (działania, na które przeznaczono środki w 2018 r. – zob. załącznik I)

Szacuje się, że w działaniach w ramach programu, na które przeznaczono środki w 2018 r., wzięło udział 568 ekspertów.

Uczestnicy pochodzą z 58 krajów. Większość uczestników szkoleń (67 %) to osoby z Europy: 37 % pochodzi z państw członkowskich strefy euro, podczas gdy 19 % stanowią uczestnicy z krajów europejskich nienależących do UE, natomiast 11 % z państw członkowskich spoza strefy euro; 26 % uczestników pochodzi z Ameryki Łacińskiej, co stanowi znaczny wzrost w stosunku do poprzedniego roku. Ponadto 1 % uczestników pochodzi z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej oraz 1 % z Azji.

Jeśli chodzi o profil zawodowy uczestników, 54 % ogółu stanowią przedstawiciele służb policyjnych. Ta znacząca obecność wynika z faktu, że organy policji są na pierwszej linii walki z fałszowaniem euro, a wśród przedstawicieli policji znajdują się zarówno oficerowie śledczy, jak i personel techniczny.

Na inne kategorie uczestników przypada 46 % ogólnej liczby, co stanowi spadek w porównaniu z 58 % w roku poprzednim. Udział banków centralnych pozostał na niemal niezmienionym wysokim poziomie (23 %); utrzymuje się też udział przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości (4 %). Na szczególną uwagę zasługuje obecność uczestników z mennic (2 %), ministerstw finansów (1 %) i sektora transportu gotówki (2 %), co świadczy o tym, że reprezentowane są wszystkie profile zawodowe. Realizacja działania Komisji „drugie spotkanie platformy 1210” zaowocowała licznym udziałem przedstawicieli branży zajmującej się urządzeniami do weryfikacji monet (6 %). Udział tej branży jest wysoki już trzeci rok z rzędu, co potwierdza znaczącą rolę sektora prywatnego w walce z fałszowaniem pieniądza.

Dzięki temu realizacja programu ma wymiar transnarodowy i multidyscyplinarny, o którym mowa w przepisach rozporządzenia (UE) nr 331/2014.

b.Przegląd działań w ramach rocznego programu prac na 2018 r.

Kompleksowy przegląd działań przewidzianych w programie „Perykles”, na które przeznaczono środki w ramach rocznego programu prac na 2018 r., znajduje się w załączniku I. Poniżej wskazano najważniejsze działania:

Regionalna współpraca międzynarodowa w Europie Południowo-Wschodniej