P6_TA(2006)0238

Porozumienie o partnerstwie transatlantyckim UE-USA

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie poprawy stosunków UE-USA w ramach porozumienia o partnerstwie transatlantyckim (2005/2056(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając Deklarację Transatlantycką w sprawie stosunków WE-USA z 1990 r. i Nową Agendę Transatlantycką z 1995 r.,

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w Brukseli z 16 i 17 grudnia 2004 r., a w szczególności sekcje zatytułowane "Porządek międzynarodowy budowany w oparciu o skuteczny multilateralizm" i "Partnerska współpraca",

- uwzględniając oświadczenia po spotkaniu szefów państw i rządów Unii Europejskiej oraz Prezydenta Stanów Zjednoczonych w dniu 22 lutego 2005 r. w Brukseli,

- uwzględniając rezultaty szczytu UE-USA, który odbył się w dniu 20 czerwca 2005 r. w Waszyngtonie,

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 9 czerwca 2005 r. w sprawie stosunków transatlantyckich [1] oraz wcześniejsze rezolucje z dnia 17 maja 2001 r. [2], 13 grudnia 2001 r. [3], 15 maja 2002 r. [4] i 19 czerwca 2003 r. [5], swoje zalecenie z dnia 10 marca 2004 r. dla Rady w sprawie prawa więźniów przetrzymywanych w Guantanamo do sprawiedliwego procesu [6], swoją rezolucję z dnia 16 lutego 2006 r. w sprawie Guantanamo [7] oraz swoje rezolucje z dnia 22 kwietnia 2004 r. [8] i 13 stycznia 2005 r. [9],

- uwzględniając projekt rezolucji 77 Kongresu USA w sprawie stosunków transatlantyckich, przedstawiony dnia 9 lutego 2005 r.,

- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 18 maja 2005 r., zatytułowany "Wzmocnienie partnerstwa między UE i USA oraz bardziej otwarty rynek w XXI wieku" (COM(2005)0196),

- uwzględniając art. 45 regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinie Komitetu Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych i Komisji Prawnej (A6-0173/2006),

A. mając na uwadze, że partnerstwo transatlantyckie jest kamieniem węgielnym zewnętrznych działań Unii,

B. mając na uwadze, że partnerstwo transatlantyckie zbudowane jest na wspólnych wartościach, takich jak demokracja, prawa człowieka i praworządność, jak również wspieranie zrównoważonej gospodarki i zrównoważonego rozwoju, oraz że wartości te odgrywają nadal kluczową rolę we wszelkich przyszłych rozważaniach na temat podstaw partnerstwa transatlantyckiego; mając również na uwadze, że należy wezwać USA do przyjęcia wartości promowanych i wspieranych przez UE, takich jak zakaz stosowania kary śmierci i obronę Międzynarodowego Trybunału Karnego,

C. mając na uwadze, że, niezależnie od częściowo odmiennej interpretacji obecnie istniejących globalnych niebezpieczeństw i zagrożeń, należy szerzyć w świecie wolność i demokrację i podejmować takie wyzwania, jak bezpieczeństwo międzynarodowe, likwidacja ubóstwa, wspieranie rozwoju, podejmowanie wysiłków w zakresie rozbrojenia, ochrona praw człowieka, stawianie czoła globalnym zagrożeniom zdrowia, kwestiom ochrony środowiska i bezpieczeństwa energetycznego, zwalczanie terroryzmu międzynarodowego i przestępczości zorganizowanej, oraz nierozprzestrzenianie broni masowego rażenia,

D. mając na uwadze, że w interesie obojga partnerów leży jednomyślne stawianie czoła wspólnym zagrożeniom i wyzwaniom, na podstawie istniejących międzynarodowych traktatów i skutecznego funkcjonowania instytucji międzynarodowych, a w szczególności systemu ONZ, zgodnie z Kartą Narodów Zjednoczonych,

E. mając na uwadze, że uwzględniając odpowiedzialność obydwu partnerów za stan porządku międzynarodowego, istotne jest, aby ich partnerstwo było oparte na stabilnej, trwałej i solidnej podstawie do współpracy;

F. mając na uwadze, że w walce z terroryzmem konieczne jest podkreślenie znaczenia pełnego poszanowania prawa międzynarodowego i traktatów dotyczących praw człowieka oraz podstawowych wolności, a także uznanie istotności dyskusji na temat przydatności oraz potrzeby poszukiwania nowych i lepiej dostosowanych rozwiązań w prawie międzynarodowym, które będą mogły skuteczniej podejmować wyzwanie terroryzmu międzynarodowego, oraz nowych środków prawnych w zakresie zwalczania zagrożenia terroryzmem przy pełnym poszanowaniu wspomnianych wyżej praw i wolności,

G. mając na uwadze, że partnerstwo transatlantyckie i NATO są bardzo ważne dla bezpieczeństwa zbiorowego, co potwierdza Europejska Strategia Bezpieczeństwa,

H. mając na uwadze, że instytucje UE, państwa członkowskie, Organizacja Narodów Zjednoczonych i opinia publiczna wielokrotnie wzywały do natychmiastowego zamknięcia ośrodka przetrzymywania w Zatoce Guantanamo, nalegając, aby wszyscy więźniowie byli traktowani zgodnie międzynarodowym prawem humanitarnym i sądzeni tak szybko jak to możliwe podczas sprawiedliwych i publicznych przesłuchań przez kompetentny, niezależny i bezstronny sąd,

I. mając na uwadze, że UE i USA tworzą największe światowe partnerstwo dwustronne w zakresie handlu (około 600000 milionów euro w towarach i usługach w 2003 r.) i inwestycji (około 1400000 milionów euro do 2003 r.), i że aż 14 milionów miejsc pracy w UE i USA uzależnionych jest od transatlantyckich powiązań handlowych (według danych Komisji),

J. mając na uwadze, że w kontekście silnej gospodarczej współzależności, będącej efektem wyżej wymienionych powiązań, agenda lizbońska powinna być postrzegana jako próba przekształcenia Europy w wysoce konkurencyjną i opartą na wiedzy gospodarkę, która z kolei przyczynia się do partnerstwa transatlantyckiego poprzez wspieranie wzrostu wspólnych rynków,

K. mając na uwadze, że Stany Zjednoczone, nie opierając się na zasadzie wzajemności, nadal nakładają wymogi wizowe na obywateli nowych państw członkowskich, obejmując nimi dziewięć z dziesięciu państw członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej 1 maja 2004 r., rozluźniając w ten sposób więzy transatlantyckie, utrwalając brak równości pomiędzy obywatelami UE i sugerując brak zaufania do własnych porozumień wizowych Unii Europejskiej,

L. mając na uwadze, że oboje partnerzy są obecnie głównymi źródłami pomocy dla Bliskiego Wschodu i regionu śródziemnomorskiego, i że UE przeznacza corocznie około 3000 milionów euro jako dotacje i pożyczki, a Stany Zjednoczone około 2200 milionów USD; mając na uwadze, że rozwój w pokojowych warunkach demokratycznych społeczeństw na Bliskim Wschodzie, które przestrzegają praw człowieka i gwarantują pluralizm polityczny powinien być głównym celem strategicznym polityki zagranicznej zarówno Unii Europejskiej jak i Stanów Zjednoczonych; mając również na uwadze, że pomoc ta powinna być lepiej skoordynowana i skoncentrowana na rozwiązywaniu konfliktów, wspieraniu demokracji i trwałego rozwoju,

M. mając na uwadze, że Prezydencja Austriacka podkreśliła potrzebę większego zaangażowania się przedstawicieli Parlamentu oraz przedstawicieli europejskiego i amerykańskiego społeczeństwa obywatelskiego w partnerstwo transatlantyckie,

Ogólne ramy partnerstwa UE-USA

1. podkreśla potrzebę uaktualnienia zasadniczej podstawy partnerstwa transatlantyckiego przez zastąpienie istniejącej Nowej Agendy Transatlantyckiej Porozumieniem o Partnerstwie Transatlantyckim, które ma wejść w życie od 2007 r.; wyraża przekonanie, że jedynie za pośrednictwem takiego porozumienia stosunki transatlantyckie można osadzić w zwartej, zinstytucjonalizowanej strukturze, umożliwiającej partnerom dążenie do osiągania wspólnych celów w bardziej konsekwentny i trwały sposób; stoi na stanowisku, że jedynie takie porozumienie pozwoli na kompleksową restrukturyzację i harmonizację podejmowanych obecnie różnorodnych i nieskoordynowanych inicjatyw, i że zachęci ono również inne podmioty międzynarodowe do przyjęcia ważkich zasad demokracji, praw człowieka i praworządności;

2. w związku z tym, wzywa partnerów do zapoczątkowania na wszystkich szczeblach całościowej oceny wad, braków i osiągnięć Nowej Agendy Transatlantyckiej, w szczególności w odniesieniu do działań priorytetowych zawartych we wspólnym planie działań UE i USA, tak aby budować partnerstwo transatlantyckie na bardziej precyzyjnie zdefiniowanej i konkretniejszej podstawie;

3. podkreśla również pilną konieczność, żeby zbliżający się szczyt UE-USA w czerwcu 2006 r. bezzwłocznie wytyczył cel urzeczywistnienia rynku transatlantyckiego do 2015 r., bez przeszkód, co było wielokrotnie proponowane przez Parlament, przez Kongres USA oraz przez wiodących zainteresowanych przedstawicieli świata polityki, nauki i biznesu;

4. stoi na stanowisku, że realizowanie tak dalekosiężnych inicjatyw, szczególnie tych, które odnoszą się do pogłębienia stosunków gospodarczych UE i USA, jest bezwzględnie konieczne; podkreśla konieczność wywierania przez stosunki transatlantyckie bezpośredniego wpływu na osiąganie celów, nieodłącznie związanych z globalnymi i dwustronnymi interesami i wartościami UE i USA;

5. dlatego też uważa, że osiem wspólnych deklaracji przyjętych na szczycie UE-USA w Waszyngtonie w dniu 20 czerwca 2005 r., jak również ewentualne inne dalsze wspólne działania, byłyby lepiej zintegrowane i skuteczniej realizowane pod egidą proponowanego Porozumienia o Partnerstwie Transatlantyckim;

6. z tego samego powodu wyraża ubolewanie, że komunikat Komisji z dnia 18 maja 2005 r., choć skierowany w odpowiednim kierunku, nie wykazywał koniecznego przekonania i zdecydowania w zakresie wywierania dalszego nacisku na wytyczenie ostatecznego celu, jakim jest wzmocnienie partnerstwa transatlantyckiego przez zawarcie Porozumienia o Partnerstwie Transatlantyckim, stanowiącego odpowiednie ramy instytucjonalne i polityczne; wzywa zatem Komisję do opracowania kolejnego komunikatu, podkreślającego potrzebę kontynuacji prac w tym zakresie;

Wymiar polityczny proponowanego Porozumienia o Partnerstwie Transatlantyckim: utworzenie "wspólnoty działań" dla współpracy globalnej i regionalnej

7. powtarza swoją opinię, że Porozumienie o Partnerstwie Transatlantyckim powinno rozszerzyć istniejący plan działań w zakresie polityki, gospodarki i bezpieczeństwa, dążąc do "wspólnoty działań" dla współpracy globalnej i regionalnej we wszystkich dziedzinach, w których stawką są wspólne interesy i wartości obojga partnerów; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje osiem wspólnych deklaracji, będących efektem ostatniego szczytu waszyngtońskiego, nakreślających najpilniejsze wyzwania stojące przed oboma partnerami; z zadowoleniem przyjmuje także dyskusje na pierwszym forum współpracy regulacyjnej ( 26 stycznia 2006 r.) i w ramach pierwszej grupy roboczej ds. własności intelektualnej ( 26 stycznia 2006 r.) oraz oczekuje kontynuacji tych inicjatyw w ciągu trzech miesięcy; ale uważa, że pożądane byłyby bardziej konkretne działania, takie jak ustanowienie nieformalnego dialogu pomiędzy pochodzącymi z UE i USA ekspertami w danych dziedzinach, zmierzającego do sformułowania możliwych do osiągnięcia krótko i średniookresowych środków w celu zmierzenia się z tymi wyzwaniami;

8. zaleca również promowanie wspólnego stanowiska w stosunkach z innymi największymi partnerami geopolitycznymi, w tym z Chinami, Indiami, Japonią, Ameryką Łacińską i Rosją, odnowienie porozumień dotyczących kontroli handlu bronią i rozbrojenia, wynegocjowanych na szczeblu wielostronnym i dwustronnym, oraz czynniejsze wspólne zobowiązanie się do zreformowania Organizacji Narodów Zjednoczonych i jej Rady Bezpieczeństwa;

9. nalega, aby Chiny, Rosja i Ukraina zostały objęte priorytetem w działaniach z zakresu współpracy UE i USA oraz na współpracę i koordynację pomocy technicznej i szkoleń w zakresie stosowania prawa;

10. stoi na stanowisku, że poparcie dla systemu Organizacji Narodów Zjednoczonych, zawarte w deklaracji z okazji 60. rocznicy podpisania Karty NZ, wzmocni na całym świecie uniwersalne demokratyczne wartości tylko wtedy, jeśli warunki deklaracji i rezolucje Rady Bezpieczeństwa NZ będą konsekwentnie realizowane podczas stawiania czoła wielorakim zagrożeniom i wyzwaniom w terenie; w związku z tym podziela pogląd, że propagowanie przejrzystego, odpowiedzialnego i przedstawicielskiego rządu, praworządność i poszanowanie praw człowieka zgodnie z brzmieniem Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka stanowią dla partnerów priorytety strategiczne i moralny wymóg, i jako takie muszą wyraźnie charakteryzować to partnerstwo;

11. zachęca partnerów do podejmowania dalszych wspólnych działań w zakresie zobowiązań wynikających z traktatów międzynarodowych, przygotowujących podstawę do skutecznych ram współpracy wielostronnej w dziedzinie podstawowych polityk, dotyczącej globalnej odpowiedzialności obojga partnerów, na przykład odnoszącej się do Międzynarodowego Trybunału Karnego, protokołu z Kioto w sprawie zmian klimatycznych, konwencji genewskich, Konwencji NZ przeciwko torturom i innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu, praw człowieka i podstawowych wolności, w tym zniesienia kary śmierci, nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia, zwalczania przestępczości zorganizowanej i przemytu, ekstradycji, tortur, nielegalnego przetrzymywania i wydawania więźniów, azylu, wiz, emigracji itd.; wzywa partnerów do ratyfikacji wszystkich stosownych traktatów międzynarodowych oraz do pokonania istniejących różnic, występujących w ich podejściu do analizy, diagnozy i polityki, na rzecz globalnego systemu opartego na dobrym zarządzaniu i rządach prawa;

12. ubolewa, że administracja amerykańska wciąż niechętnie odnosi się do przystąpienia do ważnego międzynarodowego partnerstwa w sprawie zmian klimatycznych, odnotowuje jednak jako skromny postęp jej obecną skłonność do zaangażowania się w pogłębiony i perspektywiczny dialog zgodnie z ustaleniami konferencji stron w Montrealu z grudnia 2005 r. w sprawie Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu; z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy podejmowane przez ustawodawcę USA dotyczące opracowania obowiązkowych krajowych programów obniżenia emisji gazów cieplarnianych w USA i zwiększenia nacisku na walkę ze zmianami klimatycznymi prowadzoną przez kluczowe podmioty społeczeństwa amerykańskiego, takie jak władze stanowe, burmistrzowie, organizacje społeczeństwa obywatelskiego i środowisko przedsiębiorców;

13. zaleca opracowanie wspólnej strategii w celu zapewnienia zabezpieczenia dostaw energii i surowców, opartej po pierwsze na wielostronnej polityce, przyjmowanej przez wszystkich znaczących konsumentów, a po drugie na zróżnicowaniu dostaw, produkcji i transportu energii;

14. zachęca do ściślejszej współpracy w ramach grupy kontaktowej w sprawie ostatecznego statusu Kosowa, z poszanowaniem rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ i decyzji Unii Europejskiej, w celu umocnienia pokoju, bezpieczeństwa i stabilności w szerszym regionie bałkańskim;

15. zachęca partnerów do wzmocnienia wspólnych wysiłków w dążeniu do pokoju, dobrobytu i postępu na Bliskim Wschodzie na gruncie kolejnych inicjatyw, podejmowanych przez Kwartet zgodnie z "mapą drogową"; zapewniając na każdym etapie regularną, silną i wspólną obecność Kwartetu oraz dialog na wysokim szczeblu; podkreśla wagę zajmowania wspólnego stanowiska wobec nowo wybranych władz Autonomii Palestyńskiej, kładąc nacisk na zasadę niestosowania przemocy, uznania państwa Izrael oraz przyjęcie uprzednio zawartych porozumień i zobowiązań, w tym "mapy drogowej"; wzywa Izrael i Autonomię Palestyńską do powstrzymywania się od podejmowania jednostronnych działań mogących zagrozić rozwiązaniu kwestii ostatecznego statusu; wzywa Autonomię Palestyńską do podjęcia wszelkich starań w celu zapobieżenia aktom terrorystycznym, a Izrael do wstrzymania budowy osiedli oraz wznoszenia muru na palestyńskiej ziemi; jest zdania, że zasadniczą kwestią w celu osiągnięcia ostatecznego celu: pokojowego i bezpiecznego współistnienia dwóch demokratycznych państw, Izraela i Palestyny, jest zobowiązanie się nowo wybranych władz palestyńskich do wspomnianych powyżej zasad przedstawionych przez Kwartet 30 stycznia 2006 r.; wspiera niedawną decyzję Kwartetu dotyczącą poparcia tymczasowego mechanizmu międzynarodowego, zapewniającego ludności palestyńskiej bezpośrednią pomoc;

16. zaleca podjęcie wszelkich koniecznych kroków w celu wzmocnienia stabilności w Libanie poprzez wspieranie instytucji tego kraju i jego demokratycznej administracji; w tym celu stoi na stanowisku, że samodzielne podejmowanie decyzji przez Liban nie powinno być zdominowane przez działania partnerów transatlantyckich ani żadnych innych podmiotów zewnętrznych,

17. popiera zaangażowanie partnerów we współpracę z władzami Iraku, ONZ i odpowiednimi podmiotami regionalnymi, mającą na celu pomoc Irakowi w osiągnięciu pokoju, stabilności i demokracji w następstwie wyborów konstytucyjnych i legislacyjnych; wyraża swoje głębokie zaniepokojenie ciągłymi naruszeniami praw człowieka;

18. podkreśla potrzebę ścisłej współpracy partnerów w dziedzinie energetyki jądrowej w Iranie oraz dalszego prowadzenia spójnej polityki w całym regionie, skupiającej się na irańskiej ludności, rządzie i opozycji demokratycznej; wzywa Stany Zjednoczone do uczestniczenia w prowadzonych z Iranem negocjacjach; w pełni popiera oświadczenie Przewodniczącego Rady Bezpieczeństwa NZ z dnia 29 marca 2006 r. oraz wzywa Iran do podjęcia działań mających na celu wstrzymanie procesów związanych ze wzbogacaniem uranu oraz umożliwienie kontroli przetwarzania przez Międzynarodową Agencję Energii Atomowej (IAEA), w tym badań naukowych i rozwoju, zgodnie z wymogami Rady Gubernatorów IAEA; podziela pogląd, że te kroki przyczynią się do znalezienia dyplomatycznego, wynegocjowanego rozwiązania, zapewniającego wykorzystanie irańskiego programu jądrowego wyłącznie do pokojowych celów; popiera w pełni wnioski z przeprowadzonego dnia 30 marca 2006 r. w Berlinie spotkania i wydanego na nim oświadczenia wzywającego Iran do odpowiedzi na międzynarodowe obawy poprzez dyplomatyczne rozwiązanie, ale przypomina, że prowadzone od trzech lat negocjacje nie mogą trwać wiecznie i nie mogą po prostu prowadzić do polityki ustępstw; uważa, że Rada Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych powinna podjąć dalsze kroki;

19. zaleca, aby irańskie uzasadnione interesy w zakresie bezpieczeństwa zostały uwzględnione przez obszerny regionalny system bezpieczeństwa wsparty silnym zaangażowaniem partnerów transatlantyckich;

20. wzywa do zdecydowanych działań wobec Chin, w szczególności w odniesieniu do pilnej potrzeby znalezienia sposobów wspierania demokracji w tym państwie, zlikwidowania napięcia w stosunkach pomiędzy Chińską Republiką Ludową a Republiką Chińską na Tajwanie, wzmocnienia udziału Tajwanu w forach światowych i ułatwienia dialogu pomiędzy władzami Pekinu a Dalaj Lamą w celu uczynienia konkretnego postępu w kwestii Tybetu;

21. popiera środki proponowane z myślą o perspektywie wspólnej pracy nad promowaniem pokoju, stabilności, dobrobytu i dobrej administracji w Afryce, jak również wysiłki podejmowane w ramach różnych forów międzynarodowych, jak plan działań G8-Unia Afrykańska, UE-Ruch na Rzecz Pokoju w Afryce lub inicjatywa USA na rzecz operacji utrzymywania pokoju na świecie; proponuje jednak nadanie priorytetu osiągnięciu do roku 2015 Milenijnych Celów Rozwoju określonych przez Organizację Narodów Zjednoczonych, poprzez rzeczywiste zwiększenie międzynarodowych środków pomocowych na rozwój w Afryce, w szczególności w dziedzinie edukacji i zdrowia, oraz poprzez wspieranie wysiłków międzynarodowych funduszy pomocowych w celu całkowitej likwidacji ubóstwa; oczekuje od rządów afrykańskich, że ze swojej strony przyczynią się one do realizacji powyższych celów poprzez zobowiązanie do dążenia do demokracji, praworządności, przestrzegania praw człowieka i walki z korupcją;

22. jest zdania, że Unia Europejska i Stany Zjednoczone powinny dać priorytet polityczny istotnemu zmniejszeniu ubóstwa i podtrzymać swoje zobowiązanie do realizacji Milenijnych Celów Rozwoju ONZ do 2015 r. oraz wcześniej wyrażone zobowiązanie do przeznaczenia 0,7% PKB na pomoc rozwojową najpóźniej do 2020 r.;

Kwestie dotyczące bezpieczeństwa i obrony UE-USA

23. podkreśla znaczenie roli NATO oraz europejskiej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa oraz fakt pozostawania przez NATO kluczowym gwarantem stabilności i bezpieczeństwa transatlantyckiego; ponownie zaznacza, że w interesie partnerów leży zwiększenie możliwości zarówno NATO, jak i UE, i że w szczególności NATO powinno rozwijać swój potencjał jako forum równorzędnej debaty politycznej w duchu prawdziwego partnerstwa, gdzie instrumenty dotyczące prewencji, zarządzania kryzysowego i potencjału militarnego powinny znaleźć się w rozsądnej równowadze; w tym celu zaleca poprawę istniejących stosunków w dziedzinie bezpieczeństwa między NATO i Unią Europejską, szanując jednocześnie niezależny charakter obydwu organizacji; podkreśla, że każda interwencja wojskowa powinna uzyskać mandat ONZ, zgodnie z jej Kartą;

24. z zadowoleniem przyjmuje amerykańską ustawę National Defense Authorization Act na rok budżetowy 2006, która nie zawiera przepisów "kupuj produkty amerykańskie" w odniesieniu do nabywania zbiornikowców dla amerykańskich sił powietrznych; uważa jednak, że dla europejskich firm sprzedających wyposażenie obronne penetracja rynku wyposażenia obronnego Stanów Zjednoczonych oraz nabywanie amerykańskiej technologii związanej z obroną pozostają trudne z uwagi na brak prawdziwej transatlantyckiej "dwukierunkowej drogi" w sektorze przemysłu obronnego; uważa zatem, że Europejska Agencja Obrony powinna zalecić, aby krajowe agencje nabywające wyposażenie obronne w UE dokonywały więcej zakupów w Europie, w celu strategicznego wzmocnienia europejskiej bazy przemysłu i technologii obronnej w niektórych sektorach i w celu przywrócenia równowagi transatlantyckiej współpracy przemysłowej w sektorze obrony;

25. wzywa do dalszej dyskusji na temat wspólnego szybkiego reagowania (łącznie z zarządzaniem kryzysowym we wszelkich jego przejawach) na nagłe i niespodziewane zmiany polityczne w krajach, gdzie może to mieć wpływ na wspólne wartości i istotne interesy obojga partnerów;

26. podkreśla znaczenie podniesienia potencjału wojskowego w Europie na korzyść bezpieczeństwa międzynarodowego i w celu ustanowienia lepszego politycznego i wojskowego partnerstwa pomiędzy Unią Europejską i Stanami Zjednoczonymi;

27. z zadowoleniem przyjmuje zobowiązanie obojga partnerów, podkreślając ważną rolę odgrywaną przez Radę Bezpieczeństwa i inne instytucje ONZ przy poszukiwaniu skutecznej globalnej reakcji na kluczowe zagrożenia dla międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa, wynikające z rozprzestrzeniania broni masowego rażenia i sposobów dostaw, a także nieodpowiedzialnego wywozu i rozprzestrzeniania broni konwencjonalnej, w tym ręcznej broni strzeleckiej i broni lekkiej; w tym celu podkreśla konieczność kontynuowania prac nad wzmocnieniem systemu nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia oraz podjęcia zdecydowanych wysiłków w kierunku upowszechniania właściwych traktatów i konwencji, zwłaszcza Konwencji ottawskiej o zakazie stosowania min przeciwpiechotnych, oraz przestrzegania haskiego kodeksu postępowania przeciwko rozprzestrzenianiu rakiet balistycznych, wdrożenia programu działania ONZ dotyczącego broni strzeleckiej i lekkiej, jak i sfinalizowania międzynarodowego Traktatu o handlu bronią; wzywa Stany Zjednoczone do ratyfikowania Traktatu o całkowitym zakazie prób z bronią jądrową;

28. zaleca intensyfikację prac nad nowym instrumentem z zakresu prawa międzynarodowego, który odpowiednio zdefiniowałby zjawisko terroryzmu, a także skuteczne i zgodne z prawem metody zwalczania go przez społeczność międzynarodową, respektujące w pełni prawa człowieka i podstawowe wolności;

29. zachęca Unię Europejską i Stany Zjednoczone do kontynuowania współpracy w kierunku całościowego systemu porozumień międzynarodowych w sprawie nierozprzestrzeniania broni masowego rażenia, w celu wspólnego wzmocnienia Traktatu o nierozprzestrzenianiu broni masowego rażenia (NPT) jako kluczowego elementu zapobiegania rozprzestrzenianiu broni jądrowej, wyraża ubolewanie, że nie osiągnięto wspólnego stanowiska w tym zakresie na konferencji przeglądowej NPT w 2005 r. i proponuje, aby dołożono wszelkich starań w celu promowania pełnego stosowania rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1540(2004); stoi na stanowisku, że wzmocnienie IAEA oraz inicjatywy globalnego partnerstwa stanowią kluczowe elementy wspólnej strategii partnerów; w związku z tym popiera propozycję IAEA dotyczącą objęcia wielostronnymi ustaleniami wzbogacania uranu; dodatkowo poskreśla, że partnerzy transatlantyccy dysponujący bronią jądrową powinni intensywniej pracować nad przestrzeganiem art. VI NPT;

30. wzywa strony do zdwojenia wysiłków w celu zagwarantowania, że ostateczny termin zniszczenia broni chemicznej, zaplanowany na 2012 r. zgodnie z Konwencją o broni chemicznej, zostanie dotrzymany, i zwraca się w szczególności o wzmocnienie systemu weryfikacji Organizacji ds. Zakazu Broni Chemicznej i wystarczające środki finansowe na prace tej organizacji; przypomina stronom o ich odpowiedzialności za zapewnienie powodzenia szóstej konferencji przeglądowej w sprawie Konwencji o broni biologicznej, planowanej pod koniec 2006 r., i wzywa je, aby promowały przyjęcie protokołu zgodności do Konwencji;

31. podziela pogląd, że zwalczanie terroryzmu i rozprzestrzeniania broni masowego rażenia oraz niekontrolowanego rozprzestrzeniania broni konwencjonalnej pozostają największymi wyzwaniami w zakresie bezpieczeństwa dla obojga partnerów; dlatego podkreśla potrzebę rosnącego zaangażowania obojga partnerów we wzmacnianie wzajemnej współpracy w tej dziedzinie i popieranie roli, którą odgrywać musi ONZ w podejmowaniu obu wyzwań;

32. dlatego też mocno ubolewa nad brakiem zaufania wywołanym podejrzewanym naruszaniem praw człowieka i prawa międzynarodowego, w związku z tzw. wydawaniem w trybie nadzwyczajnym praktykowanym w Europie; w związku z tym odwołuje się do oficjalnego śledztwa, przeprowadzanego przez Radę Europy zgodnie z art. 52 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz komisję tymczasową Parlamentu Europejskiego, o której mowa w rezolucji z dnia 15 grudnia 2005 r. [10], a która została utworzona decyzją z dnia 18 stycznia 2006 r. [11]; wzywa wszystkie zainteresowane strony, w tym Stany Zjednoczone, do pełnej współpracy z komisją tymczasową;

33. podkreśla potrzebę każdorazowego pełnego przestrzegania przez partnerów prawa międzynarodowego, Karty NZ oraz zasad demokracji oraz zapewnienia zgodności krajowych ustawodawstw i mechanizmów w tej dziedzinie z międzynarodowym prawem w zakresie praw człowieka, a w szczególności z Konwencją przeciwko torturom i innemu okrutnemu, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu; stoi na stanowisku, że wszelka działalność wspólna czy jednostronna, nie w pełni respektująca prawo międzynarodowe, osłabiłaby sposób postrzegania zachodnich społeczności, narażając je i pozbawiając wiarygodności w walce z terroryzmem i dążeniu do pokoju, stabilności i demokracji;

34. podkreśla konieczność przerwania obecnego stanu prawnej niepewności, w którym znajdują się od swego przyjazdu więźniowie przetrzymywani w obozie Delta w bazie marynarki wojennej w zatoce Guantanamo, tak aby im zagwarantować natychmiastowy dostęp do sprawiedliwości i dopilnować, aby więźniowie oskarżeni o zbrodnie wojenne mieli uczciwy proces zgodnie z międzynarodowym prawem humanitarnym i w pełnej zgodności z międzynarodowymi instrumentami praw człowieka; podkreśla, że kwestie te powinny znaleźć się na porządku dziennym następnego szczytu UE-USA; powtarza swoje wezwanie do natychmiastowego zamknięcia ośrodka przetrzymywania w Guantanamo;

35. wyraża ubolewanie, że w przeszłości Departament Obrony USA nie wydał zezwolenia na wizytę tymczasowej grupy roboczej delegacji PE i Zgromadzenia Parlamentarnego NATO, o które wystąpiono na początku 2004 r.; stoi na stanowisku, że wizyta ta stała się w międzyczasie ważniejsza niż kiedykolwiek i proponuje ponowne złożenie wniosku;

36. wzywa te państwa członkowskie, które jeszcze nie ratyfikowały traktatów UE-USA z 2003 r. w sprawie ekstradycji i wzajemnej pomocy do przyspieszenia procesu ratyfikacyjnego; uważa, że w celu rozwinięcie współpracy policyjnej i sądowej w sprawach karnych, należy zwrócić uwagę na stosowanie (ze strony UE) wzajemnej pomocy prawnej i porozumień w sprawie ekstradycji między UE i USA;

37. uważa, że wymogi wizowe stosowane obecnie wobec obywateli jednego ze starych państw członkowskich oraz dziewięciu nowych państw członkowskich są przestarzałe i prowadzą do nieuzasadnionej dyskryminacji pomiędzy starymi i nowymi państwami członkowskimi; wzywa USA do rozszerzenia programu zniesienia wiz (Visa Waiver Program), w celu objęcia nim wszystkich obywateli państw członkowskich, tak aby niezwłocznie zaczęli oni być traktowani w jednakowy, otwarty i sprawiedliwy sposób;

38. uważa, że inicjatywa "osoba zaufania" (Trusted Person) jest inicjatywą dobrowolną; zauważa jednakże, iż mogłaby ona spowodować problemy związane z ochroną danych osobowych w UE, zwłaszcza jeżeli chodzi o obywateli podróżujących do Stanów Zjednoczonych w celach biznesowych lub turystycznych; stwierdza, że w kontekście ochrony danych osobowych, należy zapewnić podjęcie odpowiednich działań w następstwie niedawnego orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie danych dotyczących nazwiska pasażera (PNR) [12], opracować wspólną strategię walki ze spamem, programami szpiegującymi (tzw. spyware) oraz złośliwymi programami (tzw. malware), wzmacniając jednocześnie dwustronną współpracę w zakresie egzekwowania prawa oraz współpracę ze wszystkimi odpowiednimi podmiotami w celu zwiększenia świadomości w krajach trzecich na temat konieczności zwalczania spamu;

39. podkreśla konieczność wzmożenia współpracy w dziedzinie inicjatywy bezpieczeństwa granic, tak aby: rozwinąć specjalną inicjatywę w zakresie wykonania prawa, która służyłaby rozbudowie sieci pomiędzy agencjami bezpieczeństwa granic, ułatwieniu dzielenia się doświadczeniami i konkretnego wprowadzenia w życie skutecznych granicznych technik wykonania prawa, jak i ułatwiłaby dzielenie się informacjami, wykorzystanie zdobytej wiedzy oraz dostarczenie wymiernych rezultatów w dziedzinie redukowania przypadków fałszerstwa poprzez działalność służb odpowiedzialnych za wykonanie prawa;

40. sugeruje, by współpraca w walce z praniem pieniędzy, finansowaniem terroryzmu, uchylaniem się od płacenia podatków, korupcją i innymi nadużyciami została rozszerzona w ramach wdrażania zaleceń Grupy Specjalnej ds. Przeciwdziałania Praniu Pieniędzy (FATF) i wewnątrz innych odpowiednich ram współpracy;

41. wzywa USA do ustanowienia skutecznych procedur umożliwiających osobom zaskarżanie decyzji o umieszczeniu ich na sporządzonej przez USA liście podejrzanych o działalność terrorystyczną, żądanie usunięcia ich nazwisk z listy w razie udowodnienia, że są niewinne, oraz zagwarantowanie, że osoby o takim samym (lub podobnym) nazwisku, jakie mają osoby z listy, w rezultacie nie doznają szkody;

42. wzywa do opartej na równości i wzajemności współpracy operacyjnej w walce z terroryzmem (zwłaszcza w kwestii opracowania wspólnej listy osób podejrzanych o działalność terrorystyczną), z przestępczością zorganizowaną, przemytem narkotyków, korupcją, jak i do współpracy w dziedzinie przekazywania profili DNA za pośrednictwem Europolu, w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, polityki ds. przestępstw internetowych, do objęcia współpracą zagadnień związanych ze współpracą między przemysłem a rządem, ochroną nośników zawierających informacje strategiczne, wykorzystywaniem Internetu przez terrorystów, przywłaszczaniem cudzej tożsamości, dopuszczalnością materiału dowodowego w formie elektronicznej oraz walki z pornografią dziecięcą w Internecie;

43. przypomina jednak, że wszelka współpraca między UE a USA powinna zawsze dokonywać się przy pełnym poszanowaniu praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do sprawiedliwego procesu, oraz że jeszcze przed ekstradycją osoby do USA należy uzyskać od USA gwarancję, że osoba ta nie zostanie skazana na karę śmierci; wzywa partnerów transatlantyckich do poszanowania zasady wzajemności we współpracy sądowej i policyjnej między nimi;

44. jest zdania, że władze amerykańskie, państwa członkowskie i instytucje wspólnotowe oraz Rada Europy muszą współpracować z komisją tymczasową PE ds. domniemanego wykorzystania przez CIA państw europejskich do przewożenia i nielegalnego przetrzymywania więźniów;

Wymiar ekonomiczno-handlowy partnerstwa i urzeczywistnienie rynku transatlantyckiego do 2015 r.

45. stoi na stanowisku, że transatlantyckie partnerstwo gospodarcze należy zacieśnić w ramach proponowanego Porozumienia o Partnerstwie Transatlantyckim i uzupełnić o Transatlantyckie Porozumienie o Ruchu Lotniczym, zamiast realizowania go w obecny kłopotliwy i czasami sprzeczny sposób;

46. wzywa Prezydencję Austriacką do wzmożenia wysiłków zmierzających do wdrożenia deklaracji w sprawie wzmocnienia transatlantyckiej integracji gospodarczej, uzgodnionej na szczycie UE-USA w 2005 r., przez ustanowienie forów wysokiego szczebla, dotyczących współpracy w dziedzinie uregulowań prawnych i innowacji oraz przez przeprowadzenie wspólnych badań UE-USA w celu wskazania pozostałych przeszkód stojących na drodze transatlantyckiego handlu i inwestycji oraz do oszacowania potencjalnych korzyści, wynikających z urzeczywistnienia rynku transatlantyckiego; mając to na uwadze, proponuje przygotowanie "mapy drogowej", nakreślającej konkretny kurs działań i wyznaczającej terminy ich zakończenia; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje decyzję podjętą na pierwszym nieformalnym ministerialnym posiedzeniu gospodarczym UE-USA w listopadzie 2005 r., dotyczącą ustanowienia grupy roboczej w celu zagwarantowania lepszej ochrony praw własności intelektualnej, skupiając się na polepszeniu współpracy w zakresie kontroli przestrzegania prawa przy przekraczaniu granic, partnerstwa publiczno-prywatnego i skoordynowanej pomocy technicznej dla państw trzecich;

47. powołuje się na swoją rezolucję z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie transatlantyckich stosunków gospodarczych UE-Stany Zjednoczone [13];

48. wzywa do ponownego ożywienia Transatlantyckiego Dialogu Konsumenckiego i Transatlantyckiego Dialogu Ochrony Środowiska, w celu rozwijania "dobrych praktyk", które poprawią bezpieczeństwo, ochronę zdrowia konsumentów i środowiska naturalnego, ułatwiając w ten sposób ustanowienie bardziej trwałego rynku transatlantyckiego;

49. wzywa liderów po obydwu stronach Atlantyku do ponownego ożywienia transatlantyckiej współpracy gospodarczej, poprzez ustanowienie systemów wczesnego ostrzegania, w celu sterowania na wcześniejszym etapie procesami legislacyjnymi i nadzorczymi, w zakresie definiowania problemu i wskazywania rozwiązania;

50. potępia podejście eksterytorialne, które charakteryzuje w znacznym stopniu politykę zagraniczną i zagraniczną politykę gospodarczo-handlową Stanów Zjednoczonych, co ilustrują np. "Helms-Burton Law", "Torricelli Law" i "Sekcja 301" ustawy handlowej USA (US Trade Act);

Ramy instytucjonalne partnerstwa

51. przypomina, że choć główne przeszkody, mające wpływ na partnerstwo w ostatnich latach, wynikały bardziej z różnic merytorycznych niż z różnic o charakterze instytucjonalnym, bez instytucji gotowych zachęcać do postępu nie są możliwe jakiekolwiek trwałe osiągnięcia; z tego powodu podkreśla znaczenie trwałych ram instytucjonalnych zapewniających regularną koordynację i konsultację na poziomie wykonawczym; dlatego przypomina potrzebę wzmocnienia wymiaru parlamentarnego partnerstwa transatlantyckiego poprzez przekształcenie Transatlantyckiego Dialogu Ustawodawczego (TDU) w zgromadzenie transatlantyckie, wyznaczające terminy szczytów ustawodawców w okresach poprzedzających szczyty UE-USA; przyjmuje ponadto pogląd, że należy rozważyć możliwość uruchomienia nowych, wspólnie finansowanych programów wymiany pomiędzy sztabami ustawodawczymi;

52. dlatego też popiera propozycję Prezydencji Austriackiej w sprawie pełniejszego zaangażowania przedstawicieli Parlamentu oraz przedstawicieli europejskiego i amerykańskiego społeczeństwa obywatelskiego w bieżące funkcjonowanie partnerstwa; stoi na stanowisku, że Przewodniczący Parlamentu oraz przywódcy Kongresu USA powinni uczestniczyć w następnym szczycie, aby pokazać, że partnerstwo cieszy się czynnym poparciem i zaangażowaniem wybranych przedstawicieli;

53. z zadowoleniem przyjmuje włączenie się do TDU przedstawicieli z dodatkowych sześciu komisji PE i popiera aktualne wysiłki stworzenia systemu wczesnego ostrzegania w Parlamencie; jest zdania, że najpóźniej w budżecie PE na 2007 r. powinno się ustanowić w Waszyngtonie stałe stanowisko, tak aby zarówno Parlament, jak i TDU mogli utrzymywać stały kontakt z Izbą Reprezentantów i Senatem USA;

54. z zadowoleniem przyjmuje plan działania z 2005 r. przyjęty na szczycie UE-USA w czerwcu 2005 r., a w szczególności utworzenie forum współpracy regulacyjnej na wysokim szczeblu w celu ułatwienia dialogu w kwestiach regulacyjnych;

55. nalega na aktywne włączenie zainteresowanych stron i ustawodawców w mechanizmy dialogu w sprawie współpracy w kwestiach regulacyjnych;

*

* *

56. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, oraz Prezydentowi i Kongresowi Stanów Zjednoczonych Ameryki.

[1] Dz.U. C 124 E z 25.5.2006 r., str. 556.

[2] Dz.U. C 34 E z 7.2.2002 r., str. 359.

[3] Dz.U. C 177 E z 25.7.2002 r., str. 288.

[4] Dz.U. C 180 E z 31.7.2003 r., str. 392.

[5] Dz.U. C 69 E z 19.3.2004 r., str. 124.

[6] Dz.U. C 102 E z 28.4.2004 r., str. 640.

[7] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0070.

[8] Dz.U. C 104 E z 30.4.2004 r., str. 1043.

[9] Dz.U. C 247 E z 6.10.2005 r., str. 151.

[10] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0529.

[11] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0012.

[12] Orzeczenie z dnia 30 maja 2006 r. w połączonych sprawach C-317/04 Parlament przeciwko Radzie i C-318/04 Parlament przeciwko Komisji.

[13] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0239.

--------------------------------------------------