Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 974/98 w odniesieniu do wprowadzenia euro na Litwie /* COM/2014/0325 final - 2014/0169 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU W dniu 4 czerwca 2014 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie decyzji Rady podejmowanej zgodnie z art. 140 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „Traktatem”), w którym stwierdzono, że Litwa spełnia warunki konieczne do przyjęcia euro i w którym proponuje się uchylenie z dniem 1 stycznia 2015 r. derogacji w stosunku do Litwy. W przypadku podjęcia pozytywnej decyzji Rada będzie następnie musiała uchwalić pozostałe środki niezbędne do wprowadzenia euro na Litwie. Rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98 w sprawie wprowadzenia euro[1] reguluje wprowadzenie euro w pierwszej grupie państw członkowskich należących do strefy euro oraz w Grecji[2]. Rozporządzenie to zostało zmienione: – rozporządzeniem (WE) nr 2169/2005, w celu przygotowania przyszłych rozszerzeń strefy euro; – rozporządzeniem (WE) nr 1647/2006, w celu uwzględnienia Słowenii (która przyjęła euro w dniu 1 stycznia 2007 r.); – rozporządzeniem (WE) nr 835/2007, w celu uwzględnienia Cypru (który przyjął euro w dniu 1 stycznia 2008 r.); – rozporządzeniem (WE) nr 836/2007, w celu uwzględnienia Malty (która przyjęła euro w dniu 1 stycznia 2008 r.); – rozporządzeniem (WE) nr 693/2008, w celu uwzględnienia Słowacji (która przyjęła euro w styczniu 2009 r.); – rozporządzeniem (UE) nr 670/2010, w celu uwzględnienia Estonii (która przyjęła euro w styczniu 2011 r.); – rozporządzeniem (UE) nr 678/2013, w celu uwzględnienia ‎‎Łotwy (która przyjęła euro w styczniu 2014 r.). Aby Litwa także mogła zostać uwzględniona w rozporządzeniu (WE) nr 974/98, do wspomnianego rozporządzenia należy dodać odniesienie do tego państwa członkowskiego. W niniejszym wniosku zawarto niezbędne zmiany do powyższego rozporządzenia. Litewski plan wymiany waluty krajowej na euro przewiduje zastosowanie tzw. scenariusza „big bang”. Oznacza to, że przyjęcie euro jako waluty Litwy oraz wprowadzenie banknotów i monet euro do obiegu w tym państwie członkowskim powinno nastąpić jednocześnie. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCENA SKUTKÓW Formalna procedura następująca po przedłożeniu przez Komisję wniosku dotyczącego decyzji Rady obejmuje konsultacje z EBC. W ramach Komitetu Ekonomiczno-Finansowego, Rady ECOFIN i Eurogrupy regularnie prowadzone są dyskusje z państwami członkowskimi na różne tematy dotyczące wyzwań w zakresie polityki gospodarczej w tych państwach. Obejmują one nieformalne rozmowy na temat kwestii szczególnie istotnych w kontekście przygotowań do ostatecznego wejścia do strefy euro (w tym strategii w zakresie kursu wymiany). Dialog z naukowcami i innymi zainteresowanymi grupami ma miejsce w ramach konferencji i seminariów oraz w trybie doraźnym. Rozwój sytuacji gospodarczej w strefie euro i państwach członkowskich jest oceniany w ramach różnych procedur koordynacji i nadzorowania polityki gospodarczej (w szczególności na mocy art. 121 Traktatu), jak również w kontekście – regularnie prowadzonego przez Komisję – procesu monitorowania i analizy rozwoju sytuacji w danym kraju i całej strefie euro (obejmującego prognozy, regularne serie wydawnicze, informacje przekazywane Komitetowi Ekonomiczno-Finansowemu, Radzie ECOFIN i Eurogrupie). Zgodnie z zasadą proporcjonalności i dotychczasową praktyką Komisja proponuje, aby nie sporządzać formalnej oceny skutków. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU 3.1. Podstawa prawna Podstawę prawną niniejszego wniosku stanowi art. 140 ust. 3 Traktatu, umożliwiający podjęcie decyzji o innych środkach niezbędnych do wprowadzenia euro w państwie członkowskim, w stosunku do którego uchylono derogację na podstawie art. 140 ust. 2 Traktatu. Rada stanowi jednomyślnie głosami państw członkowskich, których walutą jest euro, oraz danego państwa członkowskiego na wniosek Komisji i po przeprowadzeniu konsultacji z EBC. 3.2. Pomocniczość i proporcjonalność Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania. Niniejsza inicjatywa nie wykracza poza zakres konieczny do osiągnięcia jej celów, zatem jest zgodna z zasadą proporcjonalności. 3.3. Wybór instrumentów prawnych Rozporządzenie stanowi jedyny właściwy instrument prawny umożliwiający zmianę rozporządzenia Rady (WE) nr 974/98 w sprawie wprowadzenia euro. 4. WPŁYW NA BUDŻET Wniosek nie ma wpływu na budżet Unii. 5. KOMENTARZ DO POSZCZEGÓLNYCH ARTYKUŁÓW 5.1. Artykuł 1 Zgodnie z art. 1 lit. a) oraz z art. 1a rozporządzenia (WE) nr 974/98 w tabeli zamieszczonej w załączniku do tego rozporządzenia wymieniono uczestniczące państwa członkowskie oraz określono datę przyjęcia euro, datę wymiany pieniądza gotówkowego oraz, w stosownych przypadkach, okres stopniowego wycofywania w odniesieniu do wszystkich tych państw członkowskich. Zgodnie z art. 1 lit. i) rozporządzenia (WE) nr 974/98 okres stopniowego wycofywania ma zastosowanie wyłącznie w przypadku państw członkowskich, w których data przyjęcia euro pokrywa się z datą wymiany pieniądza gotówkowego. Sytuacja taka nie miała miejsca w przypadku jedenastu państw członkowskich, które przyjęły euro dnia 1 stycznia 1999 r., ani w przypadku Grecji, która przyjęła euro dnia 1 stycznia 2001 r. W przypadku Słowenii, Cypru, Malty, Słowacji, Estonii i ‎Łotwy data przyjęcia euro pokrywała się z datą wymiany pieniądza gotówkowego (Słowenia – 1 stycznia 2007 r., Cypr i Malta – 1 stycznia 2008 r., Słowacja – 1 stycznia 2009 r., Estonia – 1 stycznia 2011 r., Łotwa – 1 stycznia 2014 r.), jednak kraje te postanowiły nie wprowadzać okresu stopniowego wycofywania waluty krajowej. Także litewski plan wymiany waluty krajowej na euro przewiduje, że data przyjęcia euro pokryje się z datą wymiany pieniądza gotówkowego (dzień 1 stycznia 2015 r.), przy czym kraj ten postanowił nie wprowadzać okresu stopniowego wycofywania waluty krajowej. W wymienionym artykule dodaje się Litwę, a w tabeli zamieszczonej w załączniku do rozporządzenia (WE) nr 974/98 dodaje się następujące odpowiednie dane dotyczące tego państwa członkowskiego, w porządku protokolarnym. Państwo członkowskie || Data przyjęcia euro || Data wymiany pieniądza gotówkowego || Państwo członkowskie korzystające z okresu stopniowego wycofywania „Litwa || 1 stycznia 2015 r. || 1 stycznia 2015 r. || Nie” 5.2. Artykuł 2 Artykuł ten określa datę wejścia w życie omawianego rozporządzenia na dzień 1 stycznia 2015 r., co ma na celu zapewnienie, by zaczęło ono obowiązywać jednocześnie z innymi aktami prawnymi Rady dotyczącymi przyjęcia euro przez Litwę, określającymi datę uchylenia derogacji i datę wejścia w życie kursu wymiany litewskiego lita. 2014/0169 (NLE) Wniosek ROZPORZĄDZENIE RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 974/98 w odniesieniu do wprowadzenia euro na Litwie RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 140 ust. 3, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej[3], uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego[4], a także mając na uwadze, co następuje: (1) Rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98[5] przewiduje zastąpienie przez euro walut państw członkowskich, które spełniły warunki konieczne do przyjęcia euro z datą, kiedy Wspólnota rozpoczęła trzeci etap unii gospodarczej i walutowej. (2) Zgodnie z art. 4 Aktu przystąpienia z 2003 r. Litwa jest państwem członkowskim objętym derogacją w rozumieniu art. 139 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (zwanego dalej „Traktatem”). (3) Zgodnie z decyzją Rady 2014/…/UE z dnia … … 2014 r. w sprawie przyjęcia przez Litwę euro w dniu 1 stycznia 2015 r.[6], Litwa spełnia warunki konieczne do przyjęcia euro i należy uchylić derogację w stosunku do Litwy ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2015 r. (4) Wprowadzenie euro na Litwie wymaga rozszerzenia na Litwę obecnie obowiązujących przepisów rozporządzenia (WE) nr 974/98 dotyczących wprowadzenia euro. (5) W litewskim planie wymiany waluty krajowej na euro określono, że banknoty i monety euro powinny stać się prawnym środkiem płatniczym w tym państwie członkowskim z dniem wprowadzenia euro jako waluty. Datą przyjęcia euro i datą wymiany pieniądza gotówkowego powinien zatem być dzień 1 stycznia 2015 r. Okres stopniowego wycofywania waluty krajowej nie powinien mieć zastosowania. (6) Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 974/98, PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Artykuł 1 W załączniku do rozporządzenia (WE) nr 974/98 wprowadza się zmiany zgodnie z załącznikiem do niniejszego rozporządzenia. Artykuł 2 Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L 139 z 11.5.1998, s. 1. [2] Zob. rozporządzenie Rady (WE) nr 2596/2000 z dnia 27 listopada 2000 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98 w sprawie wprowadzenia euro (Dz.U. L 300 z 29.11.2000, s. 2). [3] Dz.U. C [...] z […], s. […]. [4] Dz.U. C […] z […], s. […]. [5] Rozporządzenie Rady (WE) nr 974/98 z dnia 3 maja 1998 r. w sprawie wprowadzenia euro (Dz.U. L 139 z 11.5.1998, s. 1). [6] Dz.U. L […] z […], s. […].