Agencja opracowała szereg badań w dziedzinie ochrony danych, takich jak podręcznik na temat europejskiego orzecznictwa w zakresie ochrony danych, badanie dotyczące środków prawnych, jakimi dysponują obywatele w przypadku inwigilacji, a obecnie pracuje nad analizą wpływu stosowania danych biometrycznych na prawa podstawowe . Ważne jest, aby agencja pogłębiała swoją wiedzę fachową i gromadziła dane dotyczące zagadnień z dziedziny praw podstawowych w kontekście świata cyfrowego, w tym treści cyfrowe, i zarządzania internetem oraz problemów w terenie związanych z wdrażaniem prawa UE w tej dziedzinie. Agencja będzie ściśle współpracować z innymi agencjami UE i podmiotami w tych dziedzinach, takimi jak Europejski Inspektor Ochrony Danych, Europejska Rada Ochrony Danych, ENISA, eu-LISA oraz Wspólne Centrum Badawcze (JRC).

- Współpraca sądowa i policyjna: w swoim komunikacie dotyczącym unijnego programu na rzecz wymiaru sprawiedliwości na 2020 r. Komisja podkreśliła znaczenie zwiększania wzajemnego zaufania poprzez budowanie pomostów między systemami wymiaru sprawiedliwości i administracji poszczególnych państw członkowskich. Odnosi się to do spraw cywilnych, handlowych, administracyjnych i karnych i wymaga zacieśniania współpracy między organami sądowymi, organami administracji i organami ścigania oraz opracowania minimalnych standardów w całej UE. Ważne jest, aby przy pomocy swoich badań i danych agencja mogła wspierać inicjatywy mające na celu zacieśnianie współpracy sądowej. Dlatego też ta dziedzina tematyczna powinna pozostać w wieloletnich ramach pracy na okres 2018–2022.

Należy zauważyć, że Rada wyłączyła współpracę sądową w sprawach karnych z wieloletnich ram pracy na okres 2013–2017. Komisja zawarła jednak ten obszar w swoim wniosku z 2011 r.. Również Parlament Europejski zdecydowanie postulował za włączeniem współpracy policyjnej w sprawach karnych do obecnych wieloletnich ram agencji i głęboko ubolewał nad brakiem zgody w Radzie w tym zakresie. Od wejścia w życie traktatu lizbońskiego współpraca sądowa w sprawach karnych jest częścią dorobku prawnego UE i podjęto w tej dziedzinie ważne inicjatywy unijne, takie jak na przykład utworzenie Prokuratury Europejskiej czy opracowanie wspólnych norm w zakresie ochrony praw osób podejrzanych i oskarżonych w postępowaniu karnym. W swoich konkluzjach z dnia 27 czerwca 2014 r. Rada Europejska określiła strategiczne wytyczne dotyczące przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości oraz podkreśliła między innymi potrzebę dalszych wysiłków na rzecz wzmocnienia praw osób podejrzanych i ochrony oskarżonych w postępowaniu karnym. W tych okolicznościach wezwano do skorzystania z wiedzy fachowej agencji. Ponadto z końcem 2014 r. zakończył się okres przejściowy w obszarze sprawiedliwości przewidziany w traktacie lizbońskim. Znosiło to ograniczenia dotyczące kontroli sądowej sprawowanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz roli Komisji jako strażnika Traktatu w dziedzinie współpracy policyjnej i wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych. Stąd dane i informacje na temat sytuacji w terenie są istotne ze względu na rolę Komisji w zakresie monitorowania. Działania agencji w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych wykazały już swoją użyteczność na podstawie analiz ad hoc na wniosek Komisji (dotyczących kwestii dzieci w postępowaniu karnym, przekazywania więźniów, prawa do tłumaczenia ustnego i pisemnego oraz prawa do informacji w postępowaniu karnym). Dziedzina ta powinna teraz w pełni wchodzić w zakres tematyczny obszaru współpracy sądowej. Stanowisko to zdecydowanie poparł w swojej opinii zarząd agencji; umieścił tę kwestię także w swojej ocenie zewnętrznej przeprowadzonej w 2012 r..

Odnosi się to także do współpracy policyjnej, którą należy wyraźnie wymienić w wieloletnich ramach pracy na okres 2018–2022. Rada Europejska podkreśliła już znaczenie zacieśnienia współpracy policyjnej w swoich konkluzjach z dnia 27 czerwca 2014 r., a jeszcze bardziej po atakach terrorystycznych, jakie miały miejsce w państwach członkowskich UE w 2015 r. Pod tym względem wymiar praw podstawowych ma kluczowe znaczenie. Komisja podkreśliła to w swoim komunikacie dotyczącym Europejskiej agendy bezpieczeństwa. Również w tej dziedzinie agencja udzielała cennego wsparcia, odpowiadając na wnioski składane ad hoc przez służby Komisji. Opracowała na przykład „dwanaście czynników operacyjnych w dziedzinie poszanowania praw podstawowych na potrzeby ścigania w kontekście przetwarzania danych dotyczących przelotu pasażera (PNR)” mających służyć państwom członkowskim w opracowywaniu odpowiednich standardów praw podstawowych do przetwarzania danych PNR. Wzmocniona policyjna współpraca jest również konieczna w kontekście kryzysu związanego z uchodźcami, powodującego nasilenie się zjawiska handlu ludźmi i przemytu migrantów. Ważne jest, aby – za pomocą wiarygodnych i porównywalnych danych oraz gromadzenie najlepszych praktyk – agencja mogła wspierać inicjatywy w takich dziedzinach jak zwalczanie przemytu migrantów, przestępczości zorganizowanej i terroryzmu.

- Migracja, granice, azyl i integracja uchodźców i migrantów: z powodu znacznego wzrostu liczby osób ubiegających się w ostatnich latach o azyl migracja stała się dla Komisji jednym z głównych priorytetów, jak podkreślił przewodniczący Jean-Claude Juncker w swoim orędziu o stanie Unii w dniu 9 września 2015 r. i co zostało potwierdzone przyjęciem w maju 2015 r. Europejskiego programu w zakresie migracji oraz licznych inicjatyw w tej dziedzinie już podjętych lub przygotowywanych przez Komisję. W tym kontekście i mając na uwadze zwiększenie się przepływów migracyjnych do UE, praca agencji ma kluczowe znaczenie w zwracaniu uwagi na problemy pojawiające się w terenie. Agencja powinna w dalszym ciągu pracować nad gromadzeniem danych na ten temat w ścisłej współpracy z pozostałymi agencjami UE, a zwłaszcza EASO i Fronteksem. Agencja opublikowała w ostatnich latach wiele sprawozdań (np. „powrót lub przekazywanie dzieci będących w sytuacji zagrożenia, które są obywatelami UE”, włączenie społeczne migrantów i ich udział w życiu społecznym”, „alternatywne sposoby przetrzymywania osób ubiegających się o azyl i osób w procedurach powrotu”, „koszty wykluczenia z systemu opieki zdrowotnej – sytuacja migrantów o nieuregulowanym statusie”, „prawa podstawowe na granicach lądowych: wyniki z wybranych przejść granicznych w Unii Europejskiej”, „kanały zgodnego z prawem wjazdu do UE dla osób potrzebujących międzynarodowej ochrony: zestaw rozwiązań”, „prawa podstawowe na granicach lądowych i na lotniskach”, „podręcznik prawa europejskiego dotyczący azylu, granic i imigracji”) i we współpracy z agencją Frontex wzięła udział w szkoleniach dla straży granicznej w zakresie praw podstawowych. Publikuje również na bieżąco zbiory danych na temat obecnej sytuacji migracyjnej w UE. Jeśli chodzi o integrację migrantów (w tym uchodźców) agencja przeprowadzi w 2016 r. i 2017 r. dwa duże projekty dotyczące integracji migrantów. Pierwszym będzie EU Minorities and Discrimination survey [Ankieta na temat mniejszości i dyskryminacji w UE] (EU-MIDIS II), która pozwoli określić tendencje. Drugi polega na gromadzeniu przez sieć badawczą agencji FRANET (SIMPS) informacji dotyczących krajowych i regionalnych lub lokalnych polityk na rzecz włączenia społecznego migrantów i ich udziału w życiu społecznym. Po 2018 r. należy kontynuować te ważne działania w zakresie włączenia społecznego i dyskryminacji, z jaką stykają się migranci. W działaniach prowadzonych w kwestii migracji agencję silnie wspierają zainteresowane podmioty. Zarząd agencji wezwał ją do kontynuowania prac na temat tych zagadnień.

- Rasizm, ksenofobia i podobne formy nietolerancji: ten obszar tematyczny powinien być uwzględniony w wieloletnich ramach prac zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia. Zjawisko rasizmu, ksenofobii i podobnych form nietolerancji nasila się w UE zarówno w internecie, jak poza nim. Zwiększają się wyzwania związane z walką z terroryzmem i radykalizacją postaw oraz w dziedzinie migracji. UE korzysta ze wspólnych ram dotyczących zwalczaniu rasizmu i ksenofobii, które są ściśle monitorowane przez Komisję. Pierwsze coroczne sympozjum Komisji na temat praw podstawowych zaowocowało wykazem działań na rzecz zwalczania przestępstw z nienawiści i nawoływania do nienawiści oraz krzewienia w UE kultury tolerancji. Na sympozjum zwrócono uwagę na brak wiarygodnych i porównywalnych danych na temat przestępstw z nienawiści. Ważne jest zatem, aby agencja tak kierowała swoją pracą, aby pomóc państwom członkowskim w osiągnięciu postępów w tej dziedzinie, w tym poprzez opracowanie wspólnej metodyki rejestrowania przestępstw z nienawiści. Powinna to robić we współpracy z Eurostatem. Ponadto ważne jest, aby agencja regularnie ponawiała zakrojone na szeroką skalę badania, takie jak te dotyczące antysemityzmu, w celu określenia tendencji i rozwoju bazy danych o nienawiści antymuzułmańskiej i opracowania odrębnego zestawu danych dotyczących ksenofobii w kontekście migracji.

- Prawa dziecka: zagadnienia promowania i ochrony praw dziecka są zapisane w Karcie praw podstawowych UE i są dla UE priorytetem. Były one głównym obszarem tematycznym w ramach wieloletnich ram prac agencji na lata 2013–2017. Agencja opublikowała wiele badań na temat praw dziecka mających znaczenie również dla wielu innych dziedzin polityki, takich jak azyl i migracja, integracja społeczna, wymiar sprawiedliwości, niedyskryminacja, rasizm i ksenofobia, przemoc wobec dzieci, ochrona dzieci i opieka nad dziećmi. Komisja organizuje coroczne Europejskie forum na rzecz praw dziecka i podjęła ostatnio kroki w dziedzinie systemów ochrony dzieci i ochrony dzieci migrujących. Badania i dane dotyczące praw dziecka mają zasadnicze znaczenie jako wsparcie i źródło informacji dla unijnych i krajowych inicjatyw. Ważne jest, aby prace agencji w latach 2018–2022 nadal skupiały się na obszarze obejmującym prawa dziecka, co umożliwiłoby agencji dalsze gromadzenie danych i obserwację postępów i tendencji w dziedzinie wymiaru sprawiedliwości przyjaznego dziecku i dzieci w szczególnie trudnych sytuacjach, przy wykorzystaniu wskaźników dotyczących praw dziecka opracowanych przez agencję. Rozwiązanie to cieszyło się zdecydowanym poparciem w zarządzie agencji

- Integracja Romów i włączenie społeczne: integracja Romów stanowi wyraźny priorytet dla UE. W komunikacie pt. „Unijne ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów do 2020 r.” Komisja zwraca się do agencji, aby we wszystkich państwach członkowskich pozyskała dane na temat sytuacji Romów w kontekście dostępu do zatrudnienia, edukacji, opieki zdrowotnej i mieszkań, a także aby współpracowała z państwami członkowskimi w celu opracowania metod monitorowania, które mogą posłużyć do analizy porównawczej sytuacji Romów w całej Europie. W ciągu ostatnich lat agencja zyskała fachową wiedzę w zakresie gromadzenia danych na temat problematyki związanej z Romami, o czym świadczą jej sprawozdania dotyczące sytuacji Romów w 11 państwach członkowskich, sytuacji Romów będących obywatelami UE, którzy przemieszczają się do innych państw członkowskich UE i tam się osiedlają i ankieta na temat mniejszości i dyskryminacji w UE. Jak wykazały wyniki konsultacji publicznych przeprowadzonych przez agencję, zainteresowane strony wezwały do zachowania problematyki związanej z Romami jako jednego z głównych priorytetów tematycznych. Zarząd agencji zdecydowanie poparł ten wniosek. Agencja powinna zatem kontynuować wysiłki polegające na dostarczaniu danych wszystkim państwom członkowskim, także w oparciu o zestaw wskaźników integracji Romów, który agencja ma opracować jako uzupełnienie internetowego narzędzia sprawozdawczego opracowanego przez Komisję. W tym kontekście należy zwrócić większą uwagę na włączenie społeczne ze względu na znaczenie zagadnienia walki z ubóstwem i wykluczeniem społecznym będącego jednym z pięciu celów unijnej strategii wzrostu „Europa 2020”. Doświadczenie agencji w gromadzeniu informacji na temat doświadczeń dotyczących integracji społecznej Romów i innych mniejszości i słabszych grup społecznych (np. poprzez ankiety takie jak EU-MIDIS: ankieta na temat mniejszości i dyskryminacji w UE czy projekty takie jak SIMPS: gromadzenie informacji dotyczących krajowych i regionalnych lub lokalnych polityk na rzecz włączenia społecznego migrantów i ich udziału w życiu społecznym) może być także przydatne w przyszłych pracach agencji, na przykład w kontekście zbliżającego się sondażu Agencji Praw Podstawowych w świetle priorytetów UE związanych z przyszłym europejskim filarem praw socjalnych. Poprzez wzmacnianie istniejącej współpracy należy dążyć do synergii i komplementarności z działaniami innych podmiotów, takich jak Eurofound i Eurostat. Należy zauważyć, że we wniosku sformułowanym przez zainteresowane strony w wyniku konsultacji publicznych przeprowadzonych przez agencję w 2015 r. oraz w opinii zarządu agencji w sprawie kolejnych wieloletnich ram prac wezwano do większego skoncentrowania się w wieloletnich ramach prac agencji na włączeniu społecznym. Także Parlament Europejski wystąpił z takim postulatem.