Opis i analiza przedstawione w niniejszym sprawozdaniu opierają się przede wszystkim na informacjach dostarczonych przez państwa członkowskie, a także na informacjach dostępnych publicznie i ustaleniach badania zewnętrznego. Po upływie okresu przejściowego obowiązującego na mocy art. 10 ust. 3 Protokołu nr 36 do Traktatów, w dniu 1 grudnia 2014 r. Komisja zażądała, by państwa członkowskie zgłosiły krajowe środki transpozycji instrumentów w ramach dorobku prawnego dawnego trzeciego filaru, włącznie z przedmiotową decyzją ramową, za pomocą bazy MNE, tj. bazy krajowych środków wykonawczych dyrektyw (fr. mesures nationales d’éxecution). W chwili sporządzania niniejszego sprawozdania wszystkie państwa członkowskie zgłosiły takie środki.

Od dnia 1 grudnia 2014 r. decyzja ramowa nie ma zastosowania do Zjednoczonego Królestwa, gdyż skorzystało ono z przysługującego mu na mocy postanowień art. 10 ust. 4 Protokołu nr 36 załączonego do Traktatów prawa do zrezygnowania z tego instrumentu prawnego. Chociaż Zjednoczone Królestwo w przeszłości przyjęło przepisy prawa krajowego wdrażające decyzję ramową i powiadomiło o tym fakcie Komisję, sprawozdanie nie odwołuje się do tego państwa członkowskiego. Jako że decyzja ramowa została przyjęta przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony, Dania jest związana decyzją ramową zgodnie z art. 2 Protokołu nr 22, jeśli chodzi o jej stanowisko.

Na podstawie art. 10 decyzji ramowej państwa członkowskie miały obowiązek przyjęcia niezbędnych środków wykonawczych i powiadomienia o nich zarówno Rady, jak i Komisji do dnia 11 maja 2010 r. Na podstawie tych informacji Komisja miała opracować sprawozdanie. Rada powinna była wówczas ocenić, do dnia 11 listopada 2012 r., czy państwa członkowskie podjęły niezbędne kroki w celu wykonania przedmiotowej decyzji ramowej.

W trosce o spójność przepisy krajowe w odniesieniu do decyzji ramowej oceniono oddzielnie w odniesieniu do państw członkowskich, których systemy opierają się na odrębnym przestępstwie w związku z art. 2 oraz tych, które przyjmują inne podejścia.

2.Ocena

2.1.Ocena odnośnych przepisów krajowych państw członkowskich, których systemy opierają się na odrębnym przestępstwie

Przedstawiony poniżej przegląd nie obejmuje DK, SE i UK. Użyty w sprawozdaniu zwrot wszystkie państwa członkowskie odnosi się zatem wyłącznie do pozostałych 25 państw członkowskich.

2.1.1.Definicje (art. 1)

W art. 1 określono dwie definicje istotne dla określenia zakresu decyzji ramowej, a mianowicie definicje organizacji przestępczej i zorganizowanej grupy.

Jeśli chodzi o definicję zorganizowanej grupy zawartą w decyzji ramowej (grupa, która nie jest przypadkowo utworzona w celu natychmiastowego popełnienia przestępstwa ani której członkowie nie muszą mieć formalnie określonych ról, w której nie musi istnieć ciągłość członkostwa ani rozwinięta struktura), trzy państwa członkowskie (BG, HR, IE) uwzględniły ją w prawodawstwie krajowym, zaś w prawodawstwie czterech innych (CZ, EE, LT, ES) wymieniono kilka dodatkowych elementów, głównie podział zadań lub funkcji w organizacji przestępczej. Siedem państw członkowskich (BE, CY, FI, EL, LU, RO, SK) wskazuje, że grupa musi być zorganizowana, natomiast jedenaście (AT, DE, FR, HU, IT, LV, MT, NL, PL, PT, SI) w ogóle nie odwołuje się do jej definicji.

Jedenaście państw członkowskich (AT, BE, BG, FI, EL, HU, LU, PT, RO, SK, ES) odnosi się do kryterium ciągłości (istniejącą przez pewien czas). W EE i LT przepisy krajowe odnoszą się do ustanowionej na stałe organizacji, co potencjalnie ogranicza zakres stosowania tego przepisu poprzez wyłączenie organizacji przestępczych nieustanowionych na stałe. W prawodawstwie krajowym pozostałych państw członkowskich (HR, CY, CZ, DE, FR, IE, IT, LV, MT, NL, PL, SI) nie wspomina się o tym elemencie.

W kwestii członkostwa (więcej niż dwóch osób, działających wspólnie) prawodawstwo większości państw członkowskich (AT, BE, BG, HR, CY, EE, FI, EL, HU, IE, IT, LT, LU, PT, RO, SK, ES) wprost odnosi się do minimum trzech osób. LV ogranicza zakres stosowania tego przepisu do grup składających się z co najmniej pięciu osób. W prawodawstwie CZ wspomina się co najmniej dwóch osobach działających wspólnie, natomiast prawodawstwo krajowe sześciu państw członkowskich (DE, FR, MT, NL, PL i SI) nie odnosi się do tego kryterium.

Prawodawstwo krajowe tylko trzech państw członkowskich (BE, LU, SK) odnosi się do kryterium korzyści (w celu osiągnięcia, bezpośrednio lub pośrednio, korzyści finansowej lub innej korzyści materialnej). Oznacza to, że w pozostałych państwach członkowskich definicja jest szersza, co otwiera drogę do stosowania tego przepisu również do organizacji przestępczych, których działalność nie musi opierać się na dążeniu do zysku.

W odniesieniu do przestępstw źródłowych (przestępstw, których maksymalne zagrożenie karą przekracza co najmniej cztery lata pozbawienia wolności lub aresztu lub które podlegają surowszej karze), najniższe maksymalne zagrożenie karą pozbawienia wolności zgodnie z prawem krajowym wynosi:

co najmniej 3 lata w trzech państwach członkowskich (BE, CY, EE);

ponad 3 lata w pięciu państwach członkowskich (AT, BG, HR, LT, SI);

co najmniej 4 lata w czterech państwach członkowskich (FI, IE, LU, MT); FI dodatkowo rozszerzyła zakres stosowania do dwóch dalszych przestępstw, w przypadku których maksymalny wymiar kary wynosi mniej niż 4 lata;

co najmniej 5 lat w dwóch państwach członkowskich (FR i HU);

ponad 5 lat w jednym państwie członkowskim (SK);

w prawodawstwie ośmiu państw członkowskich (CZ, DE, IT, NL, PL, PT, RO, ES) nie wskazano poziomu przestępstw źródłowych, co oznacza, że zakres stosowania rozszerza się na wszystkie przestępstwa; DE ogranicza zakres stosowania poprzez wyłączenie niektórych przestępstw popełnionych przeciwko demokratycznej zasadzie praworządności;

w EL i LV jako przestępstwa źródłowe traktuje się przestępstwa zawarte w wykazie poważnych przestępstw; ów wykaz nie obejmuje wszystkich przestępstw zagrożonych karą pozbawienia wolności maksymalnie w wymiarze co najmniej 4 lat w LV i nie jest jasne, czy obejmuje je w EL.

2.1.2.Przestępstwa związane z udziałem w organizacji przestępczej (art. 2)

Decyzja ramowa odnosi się przede wszystkim do kryminalizacji zachowań związanych z udziałem w organizacji przestępczej. Artykuł 2 zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia, że co najmniej jedno z następujących rodzajów zachowań jest karalne na podstawie prawa krajowego: