P6_TA(2006)0270

Siedemnasty szczyt UE-Rosja

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie szczytu UE-Rosja w Soczi w dniu 25 maja 2006 r.

Parlament Europejski,

- uwzględniając umowę o partnerstwie i współpracy pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i jej państwami członkowskimi a Federacją Rosyjską (PCA), która weszła w życie z dniem 1 grudnia 1997 r. i wygaśnie w 2007 r. [1],

- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Rosji i Czeczenii, a w szczególności swoje zalecenie z dnia 26 lutego 2004 r. dla Rady w sprawie stosunków UE-Rosja [2], jak również swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie szczytu UE-Rosja, który odbył się w Hadze w dniu 25 listopada 2004 r. [3],

- uwzględniając wynik 17 szczytu UE-Rosja w Soczi w dniu 25 maja 2006 r.,

- uwzględniając dialog UE-Rosja na temat praw człowieka,

- uwzględniając aktualny zakres odpowiedzialności Rosji, zarówno na szczeblu międzynarodowym jak i europejskim, wynikający z piastowania przez nią funkcji urzędującego przewodniczącego G8 oraz przewodniczącego Komitetu Ministrów Rady Europy,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, iż ściślejsza współpraca i dobrosąsiedzkie stosunki pomiędzy UE i Rosją mają podstawowe znaczenie dla stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu całej Europy,

B. mając na uwadze, że obie strony podkreślają znaczenie strategicznego partnerstwa UE-Rosja i zamiar dalszego rozwijania współpracy w Europie i poza nią, współpracy opartej na wspólnych interesach i wspólnych wartościach, ze szczególnym uwzględnieniem demokracji, rządów prawa i poszanowania praw człowieka,

C. mając na uwadze spotkanie na szczycie UE-Rosja w Petersburgu w maju 2003 roku, na którym postanowiono przyjąć cztery wspólne obszary polityk, dodając — do uzgodnionej dwa lata wcześniej wspólnej przestrzeni gospodarczej — przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, przestrzeń bezpieczeństwa zewnętrznego oraz przestrzeń badań naukowych, edukacji i kultury; mając na uwadze, że obie strony poddały rewizji postęp uczyniony dotąd we wdrażaniu tych czterech "wspólnych przestrzeni",

D. mając na uwadze, że w szczególności w dziedzinie energii należy bardziej zacieśnić stosunki, stosując zasadę przejrzystości i lepszego zarządzania w tym sektorze, niezawodności dostaw, niedyskryminującego wykorzystywania możliwości tranzytowych i lepszego klimatu do dalszych inwestycji,

E. mając na uwadze, że po ostatnim poszerzeniu UE jest bardzo oddana wprowadzeniu Europejskiej Polityki Sąsiedztwa jako jednego z podstawowych priorytetów jej działań zewnętrznych wraz z późniejszym zaangażowaniem się w rozwiązanie konfliktów na Zadnieprzu i Południowym Kaukazie; mając na uwadze, że UE i Rosja wspólnie ponoszą odpowiedzialność za stworzenie pokojowych rozwiązań konfliktów w swoim bezpośrednim sąsiedztwie,

F. mając na uwadze, że występują stałe i coraz większe obawy dotyczące osłabienia demokracji w Rosji, rosnącej kontroli państwa nad mediami, pogarszającego się klimatu dla działalności organizacji pozarządowych, ściślejszej kontroli politycznej nad wymiarem sprawiedliwości, rosnącymi utrudnieniami dla działań opozycji politycznej i innymi środkami, które znacznie rozszerzyły uprawnienia Kremla,

G. mając na uwadze, że potrzebna jest ściślejsza współpraca, w celu wzmocnienia demokracji, bezpieczeństwa i stabilności we wspólnym sąsiedztwie, w szczególności poprzez wspólne działania zmierzające do wprowadzenia demokracji i poszanowania podstawowych praw człowieka na Białorusi,

H. mając na uwadze, że od maja 2006 r. Federacja Rosyjska przewodniczy w systemie rotacyjnym Komitetowi Ministrów Rady Europy; mając na uwadze, że naczelny priorytet Rosji jako przewodniczącego, przedstawiony przez rosyjskiego ministra spraw zagranicznych Siergieja Ławrowa, brzmi "Wzmacnianie krajowych mechanizmów ochrony praw człowieka, rozwój edukacji w zakresie praw człowieka oraz praw mniejszości narodowych";

1. podkreśla znaczenie ściślejszego i lepszego partnerstwa między Unią Europejską a Federacją Rosyjską w oparciu o współzależność i wspólne zainteresowanie rozwojem wszystkich czterech wspólnych przestrzeni, stoi jednak na stanowisku, że obecne partnerstwo z Rosją jest bardziej pragmatyczne niż strategiczne, ponieważ odzwierciedla w pierwszym rzędzie wspólne interesy gospodarcze bez osiągnięcia znaczących wyników w zakresie praw człowieka i rządów prawa;

2. z zadowoleniem przyjmuje prowadzenie prac nad Wspólną Przestrzenią Gospodarczą (CES), której ogólnym celem jest zniesienie przeszkód handlowych i inwestycyjnych oraz promowanie reform i konkurencyjności w oparciu o zasady niedyskryminacji, przejrzystości i dobrego zarządzania, ubolewa jednak nad brakiem znaczniejszego postępu w praktycznym realizowaniu map drogowych pozostałych trzech wspólnych obszarów;

3. wzywa Komisję do przedstawienia w odpowiednim czasie i w sposób przejrzysty pełnych informacji na temat polityki Komisji dotyczącej przystąpienia Rosji do Światowej Organizacji Handlu, przy uwzględnieniu wszystkich obszarów i sektorów będących przedmiotem negocjacji;

4. wzywa Komisję do zbadania istniejących przypadków dyskryminacji w handlu produktami rolnymi stosowanej przez władze rosyjskie w stosunku do państw członkowskich UE, takich jak Polska, ale również wobec państw leżących we wspólnym sąsiedztwie, np. Mołdawii i Gruzji;

5. podkreśla strategiczne znaczenie współpracy w dziedzinie energii oraz potrzebę poprawy stosunków energetycznych między UE a Rosją; wyraża zatem ubolewanie, że na spotkaniu na szczycie nie udało się osiągnąć porozumienia w tej dziedzinie i podkreśla — jako podstawę dalszych negocjacji — zasadę współzależności i przejrzystości oraz znaczenie wzajemności w zakresie dostępu do rynków, infrastruktury i inwestycji, z zamiarem unikania oligopolistycznych struktur rynkowych i zróżnicowania dostaw energii w Unii Europejskiej; wzywa w tym kontekście Rosję do ratyfikowania Traktatu Karty Energetycznej i zacieśnienia współpracy w dziedzinie oszczędności energii i energii odnawialnej,

6. z zadowoleniem przyjmuje podpisanie porozumień w sprawie ułatwień wizowych i readmisji, mających na celu łagodzenie ograniczeń wizowych dla niektórych kategorii podróżnych oraz ułatwienie wydalania imigrantów nielegalnie przekraczających granice UE z terytorium Rosji;

7. podkreśla potrzebę współpracy z Rosją jako koniecznym partnerem strategicznym w celu zapewniania pokoju, stabilności i bezpieczeństwa oraz zwalczania międzynarodowego terroryzmu i gwałtownego ekstremizmu, jak również rozwiązania kwestii "miękkiego bezpieczeństwa", takich jak zagrożenia środowiskowe i jądrowe, narkotyki, nielegalny handel bronią i handel ludźmi oraz transgraniczna przestępczość zorganizowana w sąsiedztwie Europy, we współpracy z Organizacją Współpracy i Bezpieczeństwa w Europie (OBWE) i innymi międzynarodowymi forami;

8. z zadowoleniem przyjmuje porozumienie w sprawie warunków programu Komisji dotyczącego pomocy w wysokości 20 milionów EUR na społeczno-gospodarcze uzdrowienie na północnym Kaukazie jako dalszy znak gotowości UE i Rosji do współpracy w tym regionie;

9. popiera prace podjęte wspólnie przez oboje partnerów, zmierzające do zacieśnienia praktycznej współpracy w dziedzinie zarządzania kryzysowego, i podkreśla potrzebę współpracy również w zakresie wzmacniania wielostronnych mechanizmów nierozprzestrzeniania broni;

10. z zadowoleniem przyjmuje wniosek prezydencji fińskiej w sprawie nadania priorytetu Wymiarowi Północnemu w programie jej prezydencji Rady; podkreśla, że mogłoby to stanowić ważne narzędzie zacieśnienia partnerstwa między UE a Rosją, do którego należy przygotować konkretne wnioski i projekty wraz z koniecznymi towarzyszącymi funduszami;

11. wyraża żal, że we współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa zewnętrznego brak jest postępów w znalezieniu rozwiązania konfliktu w regionie Naddniestrza i w Południowym Kaukazie, brak rzeczywistego postępu w Czeczenii i brak dobrej woli ze strony rosyjskiej aby zaangażować się w prawdziwy proces demokratyzacji na Białorusi.

Dialog na temat praw człowieka

12. uznaje znaczenie szeregu dialogów nawiązanych w celu poprawy funkcjonowania współpracy i partnerstwa UE-Rosja i podkreśla w szczególności potrzebę skutecznego dialogu na temat praw człowieka;

13. wzywa w tym kontekście rząd rosyjski do przyczynienia się do intensyfikacji procesu konsultacji UERosja w sprawie praw człowieka jako istotnej części partnerstwa UE-Rosja i do wyrażenia zgody na prowadzenie swobodnej działalności przez krajowe i międzynarodowe organizacje praw człowieka i inne organizacje pozarządowe;

14. odnotowuje oświadczenie prezydencji austriackiej dotyczące wyniku konsultacji UE-Rosja w sprawie praw człowieka, które odbyły się w marcu 2006 r.; z zadowoleniem przyjmuje w związku z tym decyzję prezydencji austriackiej o wszczęciu dochodzenia w sprawie przypadków zaginięć i tortur w Czeczenii;

15. wzywa Federację Rosyjską jako członka Rady Europy do poprawy warunków przetrzymywania więźniów i położenia kresu trudnościom na które napotykają prawnicy starający się o widzenie z niektórymi więźniami; zwraca uwagę, że zgodnie z rosyjskim kodeksem karnym więźniowie powinni być przetrzymywani w pobliżu ich miejsca zamieszkania lub miejsca gdzie odbywa się proces, co jest najlepiej widoczne na przykładzie więźniów Michaiła Chodorkowskiego i Platona. Lebiediewa;

16. wzywa partnerów do poprawy dialogu na temat praw człowieka w nowej umowie zawartej po wygaśnięciu umowy o partnerstwie i współpracy (PCA), czyniąc z niej dobrze skonstruowany i bardziej przejrzysty instrument na rzecz wspólnej polityki w zakresie praw człowieka;

17. oczekuje, że aktualna wersja PCA, wygasająca w 2007 r. i skupiająca się także na prawach człowieka i swobodach obywatelskich, stanowić będzie podstawę nowej PCA i z zadowoleniem przyjmuje umowę zawartą na spotkaniu na szczycie, zgodnie z którą obecna PCA pozostanie w mocy aż do wejścia w życie nowej umowy;

18. wzywa rząd rosyjski do przestrzegania swego obowiązku, jako przewodniczącego G8 i przewodniczącego Komitetu Ministrów Rady Europy, osiągnięcia wymiernych wyników w zakresie dalszego rozwoju przejrzystego handlu i wiarygodnych stosunków gospodarczych oraz budowania stabilności, bezpieczeństwa, demokracji i poszanowania praw człowieka;

*

* *

19. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Prezydentowi i Parlamentowi Federacji Rosyjskiej, OBWE i Radzie Europy.

[1] Dz.U. L 327 z 28.11.1997, str. 1.

[2] Dz.U. C 98 E z 23.4.2004, str. 182.

[3] Dz.U. C 226 E z 15.9.2005, str. 224.

--------------------------------------------------