[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 7.1.2009 r.

COM(2008) 896 wersja ostateczna

2006/0006 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

PRZEBIEG PROCEDURY

Data przekazania wniosku PE i Radzie (dokument COM(2006)16 wersja ostateczna – 2006/0006(COD): | 31 stycznia 2006 r. |

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: | 26 października 2006 r. |

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, pierwsze czytanie: | 9 lipca 2008 r. |

Data przekazania zmienionego wniosku: | 15 października 2008 r. |

Data przyjęcia wspólnego stanowiska: | 17 grudnia 2008 r. |

PRZEDMIOT WNIOSKU KOMISJI

Wniosek dotyczący rozporządzenia wykonawczego ma na celu dokończenie aktualizacji zasad obecnie obowiązujących w tej dziedzinie, a tym samym zastąpienie obecnego rozporządzenia wykonawczego[1]. Celem wniosku jest w szczególności zdefiniowanie procedur wprowadzenia w życie przepisów rozporządzenia (WE) nr 883/2004[2] dla wszystkich zaangażowanych stron (osób ubezpieczonych, ich pracodawców, instytucji zabezpieczenia społecznego i właściwych organów państw członkowskich). Wniosek jest oparty na art. 42 i 308 Traktatu WE i wymaga jednomyślności.

Wniosek jest ostatnim etapem aktualizacji osiągniętej dzięki rozporządzeniu podstawowemu i jego celem jest poprawa obecnie stosowanych procedur poprzez ich uproszczenie oraz doprecyzowanie. Wniosek zwiększa również przejrzystość w zakresie praw i obowiązków poszczególnych stron. We wszystkich częściach tego rozporządzenia nowe formalne procedury i procesy zapewniają płaszczyznę wzmocnionej współpracy między instytucjami, sprzyjając przejrzystości oraz wzajemnemu zaufaniu. Wzmocnioną współpracę wspomaga nowy system elektronicznej wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi, który poprawia skuteczność i dokładność.

ANALIZA WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1 Ogólne stanowisko w sprawie wspólnego stanowiska Rady

Wspólne stanowisko Rady uwzględnia znaczną część poprawek zaproponowanych przez Parlament i włączonych do zmienionego wniosku Komisji. Komisja przyjęła wszystkie poprawki PE z wyjątkiem poprawek 26 i 55.

Pozytywna ocena wspólnego stanowiska Rady przez Komisję oparta jest na ścisłym monitorowaniu przepisów w świetle czterech podstawowych zasad leżących u podstaw wniosku Komisji:

- zorganizowanie skuteczniejszej i ściślejszej współpracy między instytucjami zabezpieczenia społecznego, aby umożliwić wszystkim zainteresowanym stronom odnoszenie korzyści z aktualizacji rozporządzenia 883/04;

- uproszczenie rozporządzenia wykonawczego;

- poprawa przejrzystości procedur finansowych stosowanych między instytucjami i wobec osób, których dotyczy rozporządzenie;

- elastyczność i skuteczność w stanowieniu przepisów.

Komisja z zadowoleniem przyjmuje starania Rady zmierzające do uwzględnienia w jak najszerszym zakresie poprawek PE. Przyjęto co do istoty większość z nich. Pozostają różnice dotyczące sformułowań i terminologii w związku z potrzebą zapewnienia spójności w całym rozporządzeniu. Ze względu na długość procesu negocjacji (sześć prezydencji) oraz złożoność i liczbę przepisów tekst w czasie trwania ostatniej prezydencji poddano szczegółowemu przeglądowi. Komisja wyraża pełną aprobatę dla tej operacji „oczyszczenia”, ponieważ ma ona na celu zapewnienie spójności w całym tekście oraz zwiększenie pewności prawnej.

Inne różnice dotyczą aspektów technicznych, w szczególności w odniesieniu do wymagań technologicznych w zakresie elektronicznej wymiany danych. Większość ze zmian wynika z prac ekspertów w tej dziedzinie, np. definicja „elektronicznego punktu kontaktowego” w załączniku IV art. 1 ust. 2 lit. a) oraz przepis o okresie przejściowym dotyczącym elektronicznej wymiany danych w art. 96. Komisja popiera te zmiany techniczne.

Podsumowując, Komisja uznaje, że ogromna większość wprowadzonych przez Radę zmian przyczynia się do poprawy procesów i procedur mającej na celu szybsze i skuteczniejsze wypłacanie świadczeń (zob. w szczególności art. 2 ust. 1; art. 3 ust. 2, art. 3-7 i art. 16, 17, 28, 35, 44 oraz art. 90 dotyczący informowania). Zmiany doprecyzowują również role i zakres odpowiedzialności poszczególnych stron (zob. np. art. 14 dotyczący delegowania pracowników, art. 26 dotyczący leczenia planowanego, art. 56 dotyczący zasiłków dla bezrobotnych oraz art. 88 dotyczący badań lekarskich i kontroli administracyjnych). Komisja uważa również, że tekst wspólnego stanowiska Rady pozwala zachować delikatną równowagę między prawami i obowiązkami osób fizycznych a prerogatywami instytucji zabezpieczenia społecznego oraz właściwych organów.

3.2 Poprawki Parlamentu Europejskiego, w całości, częściowo lub co do zasady włączone do zmienionego wniosku i w całości, częściowo lub co do zasady włączone do wspólnego stanowiska

Rada mogła zaakceptować 145 ze 162 poprawek włączonych w całości lub częściowo do zmienionego wniosku Komisji, a mianowicie poprawki nr 2, 4, 5, 7-8, 12, 14, 17-25, 27-34, 36-47, 49-54, 56-71, 73-78, 80-88, 90-107, 109-132, 134-146, 147 (pierwsza część), 148 (pierwsza część), 149, i 152-162.

Rada zaakceptowała również, z zastrzeżeniem przeformułowania, zasady będące podstawą poprawek nr 3 (nowy motyw 8a), 6 i 9 (definicje „punktu dostępu” i „standardowej wiadomości elektronicznej”), 10 (odniesienie do niepełnosprawnych wprowadzone obok odniesienia do osób starszych), 11 (zasady wymiany danych między instytucjami), 15 (wymiana danych osobowych pomiędzy krajowymi administracjami oraz ochrona takich danych), 16 (warunki wymiany między beneficjentami a instytucjami), 26 (tymczasowe stosowanie ustawodawstwa i tymczasowe przyznawanie świadczeń), 28 (umowy administracyjne między dwoma państwami członkowskimi lub większą ich liczbą), 48 (procedura dotycząca stosowania art. 13 rozporządzenia podstawowego), 72 (termin udzielania odpowiedzi na wniosek o zezwolenie na leczenie w innym państwie członkowskim), 97 i 98 (przepisy dodatkowe dotyczące naliczania świadczeń).

3.3 Poprawki Parlamentu Europejskiego niewłączone do zmienionego wniosku i niewłączone do wspólnego stanowiska Rady

- Poprawka nr 15 (art. 3 ust. 2) — wymiana danych osobowych pomiędzy krajowymi administracjami oraz ochrona takich danych — jeśli chodzi o odniesienie do dyrektywy 95/46/WE w sprawie przetwarzania danych osobowych oraz treść załącznika IV do rozporządzenia 883/04.

- Poprawka nr 26 (art. 6 ust. 4) — Rada i Komisja, choć zgadzają się z treścią tego artykułu, były zdania, że tekst należy doprecyzować zgodnie z art. 6 ust. 5 wspólnego stanowiska.

- Poprawka nr 55 (art. 19 ust. 2) — poprawka ta stanowi, że poświadczenie stosowanego ustawodawstwa będzie wskazywać zarobki podane przez pracodawcę. Rada podzieliła pogląd Komisji, że poprawka ta dotyczy informacji wykraczających poza te niezbędne do celów zabezpieczenia społecznego i nie jest spójna z celem przedmiotowego rozporządzenia.

3.4 Główne różnice między zmienionym wnioskiem Komisji a wspólnym stanowiskiem Rady.

- Elektroniczna wymiana danych: w związku z art. 4 ust. 2 Rada sprecyzowała w nowym przepisie (art. 96) możliwość wprowadzenia okresu przejściowego dotyczącego elektronicznej wymiany danych między instytucjami państw członkowskich oraz określiła jego maksymalną długość. Komisja popiera wprowadzenie tego środka, ponieważ odpowiada on potrzebie przygotowania się niektórych państw członkowskich przy jednoczesnym zapewnieniu, że czerpanie korzyści z elektronicznej wymiany danych nie zostałoby odroczone poza termin ustalony przez wszystkie państwa członkowskie.

- Przeliczanie okresów ubezpieczenia: art. 13 zawiera szczegółowy przepis umożliwiający państwom członkowskim przeliczanie okresu ubezpieczenia wyrażonego w innych jednostkach w celu ich sumowania. Wniosek Komisji zmierzał do uproszczenia tego przepisu, który pochodzi z rozporządzenia 574/72. Opierał się on na założeniu, że stosuje się wyłącznie tygodnie pięciodniowe. Dyskusja na forum Rady wykazała, że tak nie jest, ponieważ ustawodawstwo niektórych państw członkowskich nadal zaleca (przynajmniej dla niektórych systemów) obliczenia w oparciu o tydzień sześcio- lub siedmiodniowy (np. w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek). Dlatego też Komisja zgadza się na czasowe włączenie tego przepisu do tekstu. Tabela przeliczeniowa pozwala uniknąć jakiejkolwiek utraty okresów ubezpieczenia przy przeliczaniu okresów. Ponadto będzie ona stosowana jako wspólne narzędzie do automatycznego obliczania, co ograniczy tym samym ryzyko wystąpienia błędów.

- Terminy zgłaszania i rozliczania wierzytelności pomiędzy państwami członkowskimi (poprawki 164-167). Rada uznała za konieczne przedłużenie zaproponowanych przez Parlament i Komisję terminów zgłaszania i rozliczania wierzytelności oraz rozstrzygania sporów (12 miesięcy na zgłaszanie wierzytelności, 18 miesięcy na rozliczanie wierzytelności i 36 miesięcy na rozstrzyganie sporów). Niektóre państwa członkowskie uważały, że terminy mogą zostać skrócone wyłącznie w wyniku doświadczeń i postępu technologicznego. Komisja w pewnym stopniu podziela to stanowisko. Procedurę usprawniono i podzielono na etapy. Komisja przyznaje, że brakuje jej doświadczenia w zakresie tej nowej procedury. Ponadto Komisja akceptuje klauzulę przeglądową wprowadzoną w art. 87, ponieważ prace realizowane obecnie przez Komisję Obrachunkową, która wspiera Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego, przyniosły już pozytywne wyniki. Na podstawie powyższych ustaleń Komisja może zaakceptować tekst wspólnego stanowiska Rady.

- Artykuł 26 ust. 6 — poprawka 79. Komisja poparła poprawkę Parlamentu Europejskiego dotyczącą zwrotu kosztów podróży i zakwaterowania poniesionych przez osobę towarzyszącą osobie niepełnosprawnej. Jednakże zgodnie z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i biorąc pod uwagę ograniczenia rozporządzenia, którego celem jest koordynacja, a nie harmonizacja ustawodawstwa dotyczącego zabezpieczenia społecznego, Komisja uznaje, że kwestia ta pozostaje w gestii ustawodawstwa krajowego. Wspólne stanowisko Rady jest zgodne z obecnym stanem prawnym dotyczącym kosztów podróży, których nie można oddzielić od leczenia osoby ubezpieczonej. Komisja akceptuje zatem wspólne stanowisko Rady w tej kwestii. Sytuacja pacjentów niepełnosprawnych i towarzyszących im osób (a także osób towarzyszących dzieciom w odniesieniu do poniesionych przez nie kosztów podróży i zakwaterowania) mogłaby być przedmiotem innego instrumentu prawnego, którego podstawa prawna zmierzałaby do zbliżenia przepisów krajowych.

PODSUMOWANIE

Komisja zwróciła szczególną uwagę na utrzymanie indywidualnych uprawnień, na przykład związanych z chorobami zawodowymi, wypadkami przy pracy oraz świadczeniami rodzinnymi. Komisja zdaje sobie sprawę z trudności wiążących się z tym zadaniem zważywszy na różnorodność i cechy charakterystyczne ustawodawstwa krajowego 27 państw członkowskich w zakresie zabezpieczenia społecznego. Komisja zgadza się, że w procedurach należy zapewnić pewien stopień elastyczności, na przykład w odniesieniu do terminów.

Komisja podkreśla, że istotnym elementem zmodernizowanej koordynacji na mocy rozporządzenia 883/2004 jest porozumienie zmierzające do poprawy współpracy pomiędzy instytucjami państw członkowskich poprzez wprowadzenie wspólnej i bezpiecznej sieci elektronicznej wymiany informacji do celów zabezpieczenia społecznego (electronic exchange of information for social security purposes (EESSI)). Współpraca między instytucjami zabezpieczenia społecznego w sprawach finansowych została doprecyzowana i lepiej zorganizowana.

Komisja uważa, iż rezultatem wspólnego stanowiska Rady jest udoskonalenie niektórych ze środków zawartych we wniosku Komisji. W szczególności, stanowisko to jasno określa niektóre kryteria, wskutek czego niektóre kluczowe pojęcia wprowadzone w rozporządzeniu podstawowym, takie jak określenie właściwego ustawodawstwa lub delegowanie pracowników, będą wdrażane w sposób bardziej jednolity. Zmiany te stanowią postęp dla wszystkich zaangażowanych stron. Komisja zwraca również uwagę, że wspólne stanowisko Rady w dużym stopniu uwzględnia stanowisko Parlamentu Europejskiego.

Komisja uznaje kompromis osiągnięty przez Radę w najtrudniejszych kwestiach za początek dynamicznego procesu, który pozwoli wszystkim państwom członkowskim dostosować się do stanowiska Parlamentu Europejskiego. Komisja dostrzega znaczenie tego procesu i będzie dążyć do jego kontynuacji i wniesienia do niego swojego wkładu.

Przyjęcie tego rozporządzenia stanowi wreszcie warunek konieczny dla stosowania rozporządzenia 883/04 w 2010 r. Rozporządzenie 883/04 umacnia prawo do zabezpieczenia społecznego obywateli korzystających z przysługujących im uprawnień w zakresie swobodnego przemieszczania się. Po wejściu w życie rozporządzenie 883/04 będzie miało bezpośredni wpływ na życie codzienne milionów obywateli UE.

W związku z powyższym Komisja wyraża ogólne poparcie dla wspólnego stanowiska Rady.

[1] rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek oraz członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie, Dz.U. 74 z 27.3.1972, s.1.

[2] Dz.U. L 166 z 30.4.2004, wersja sprostowana w Dz.U L 200 z 7.6.2004, s. 1.