Krzyżowe zestawienie zmiennych danych (grupa gatunków, kolor owoców, czas zbioru, wiek, gęstość) niesie ze sobą dwojakie konsekwencje. Po pierwsze, odsetek pobranych próbek w państwach członkowskich musi być bardzo wysoki. Wśród państw, które nie posiadały rejestru sadów, średni odsetek pobranych próbek był bardzo wysoki i wyniósł 54 %. Pięć z tych państw musiało zatem sporządzić spis powszechny na potrzeby zbierania danych na temat sadów. Po drugie, szczegółowy podział danych powoduje, że zbieranie danych staje się kosztowne i czasochłonne. Średni koszt zbierania danych na temat sadów (na rok referencyjny) wynosi około 220 000 EUR na państwo, wahając się od 2500 EUR do 900 000 EUR. Nakłady pracy w organach statystycznych wahają się od 0,1 ekwiwalentu pełnego czasu pracy (EPC) do 6,2 EPC. Na respondentach spoczywa również istotne obciążenie ze względu na bardzo duże rozmiary próbek i długie kwestionariusze wymagające wielu pomiarów obszaru.

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia „do dnia 31 grudnia 2018 r., a następnie co pięć lat, Komisja dokonuje przeglądu funkcjonowania niniejszego rozporządzenia. W ramach tego przeglądu Komisja ocenia konieczność tworzenia wszystkich danych, o których mowa w art. 4. Jeżeli Komisja uzna, że niektóre z tych danych nie są już potrzebne, jest ona upoważniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 11, usuwających niektóre dane z załączników I i II”.

Duże inwestycje poczynione na szczeblu krajowym w celu zebrania bardzo szczegółowych informacji niestety nie przynoszą użytkownikom danych wszystkich korzyści, ponieważ niektórych z zebranych danych nie można udostępnić ze względu na poufność informacji statystycznych.

Grupy gatunków określone w załączniku I do rozporządzenia, w szczególności grupy jabłek i gruszek, nie odzwierciedlają odpowiednio rozmieszczenia grup gatunków w UE. W przypadku jabłek deserowych 34 % powierzchni obsadzonej drzewami zalicza się do grupy „Inne” – w przypadku gruszek deserowych jest to 18 %. Problem ten jest jeszcze większy w północnej i wschodniej części Europy, gdzie niektóre państwa zaliczają niemal wszystkie sady do klasy „Inne”.

Trudno jest zbierać dobrowolne dane dotyczące jabłoni, grusz i drzew brzoskwiniowych zasadzonych do przetwarzania przemysłowego, ponieważ w wielu przypadkach pogoda, warunki rynkowe i aspekty jakościowe w większym stopniu niż odmiana drzewa owocowego wpływają na coroczne decyzje rolników dotyczące tego, czy sprzedają oni owoce do konsumpcji, czy też do przetwarzania przemysłowego.

2.1.2 Zbieranie danych na temat winnic

Zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia dane dotyczące winorośli innych niż winogrona stołowe (załącznik II do rozporządzenia) „dostarcza się przy wykorzystaniu danych dostępnych w rejestrze winnic, wprowadzonym w życie zgodnie z art. 185a rozporządzenia (WE) nr 1234/2007 dla wszystkich gospodarstw włączonych do tego rejestru, zgodnie z definicją w art. 3 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 436/2009”. Obowiązkowe powiązanie rejestru winnic ze zbieraniem danych na temat winnic zgodnie z rozporządzeniem stwarza problemy w kilku państwach członkowskich, ponieważ rejestr ten nie zawsze jest aktualny i nie zawsze zawiera wszystkie zmienne wymienione w rozporządzeniu. Obowiązek korzystania z rejestru jako jedynego źródła danych jest również problematyczny z perspektywy Europejskiego kodeksu praktyk statystycznych. Spowodowane jest to faktem, iż jego art. 6 ust. 2 stanowi, że przy wyborze źródeł statystycznych należy kierować się względami statystycznymi, a w art. 12 ust. 1 wymaga się, aby dane źródłowe poddawać regularnej ocenie i walidacji.

2.2. Potrzeby użytkowników

Konsultacje z dyrekcjami generalnymi odpowiedzialnymi za tę dziedzinę polityki potwierdziły, że Komisja powinna być dokładnie informowana o potencjale produkcyjnym plantacji niektórych gatunków upraw trwałych w UE. Aby zapewnić właściwe zarządzanie wspólną polityką rolną, Komisja wymaga regularnego przekazywania danych dotyczących upraw trwałych. Kontrola danych wykazała jednak, że można zastosować istotne środki zmniejszające obciążenie, w szczególności w zakresie zbierania danych na temat sadów.



Następujące zmienne nie są już konieczne jako element strukturalnych danych statystycznych dostarczanych na potrzeby monitorowania polityki:

•grupy gatunków jabłek i gruszek;

•kolor owoców w przypadku brzoskwiń, nektaryn i winogron stołowych; oraz

•czas zbioru brzoskwiń, nektaryn, moreli, pomarańczy i małych owoców cytrusowych.

Ponadto nie ma już konieczności krzyżowego zestawiania zmiennych wykorzystywanych w odniesieniu do wieku i zagęszczenia, chociaż można je zbierać oddzielnie. Zbieranie danych może odbywać się regularnie co 6–7 lat, ponieważ struktura sadów i winnic jest stosunkowo stabilna. Zgodnie z rozporządzeniem państwa członkowskie uprawiające winorośl na obszarze co najmniej 500 ha musiały wprowadzić obowiązek zbierania danych. W przypadku sadów próg wynosił 1000 ha na szczeblu krajowym dla każdego rodzaju drzewa owocowego. Aby ujednolicić próg z pozostałymi środkami i rejestrami w sektorze wina, powinien on wynosić 1000 ha również dla winnic.

Na potrzeby kształtowania polityki potrzebne są dane, które lepiej odzwierciedlają obszary regionalne. Zgodnie z rozporządzeniem dane dotyczące drzew owocowych zebrano na poziomie NUTS 1, a dane dotyczące winnic produkujących winogrona na wino – na poziomie NUTS 2. Dane te są ważne z punktu widzenia analizy regionalnego potencjału sadów i winnic, zarówno w kontekście zarządzania rynkiem, jak i w przypadku kryzysu, dlatego niezbędne jest zebranie wszystkich danych strukturalnych na temat sadów i winnic na poziomie NUTS 2.

3. EUROPEJSKA STRATEGIA DOTYCZĄCA STATYSTYK ROLNYCH NA ROK 2020 I NOWY SPOSÓB GENEROWANIA STATYSTYK ROLNYCH: WPŁYW NA ROZPORZĄDZENIE (UE) NR 1337/2011

Od 2014 r. Eurostat wraz z użytkownikami danych (głównie innymi departamentami Komisji i instytucjami Unii) oraz krajowymi urzędami statystycznymi prowadzi intensywne prace nad „strategią dotyczącą statystyk rolnych na rok 2020 i na okres późniejszy”. Celem strategii dotyczącej statystyk rolnych jest:

·skuteczne sporządzanie statystyk, które spełniają potrzeby użytkowników;

·ograniczenie zwiększania obciążenia respondentów i systemów statystycznych oraz udostępnienie większej ilości statystyk;

·poprawa spójności między poddomenami statystyk rolnych;