KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 17.8.2021 COM(2021) 478 final 2021/0271(NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego Międzyrządowej Organizacji Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF)



UZASADNIENIE 1.Przedmiot wniosku Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego Międzyrządowej Organizacji Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF) w związku z planowanym przyjęciem rozporządzenia w sprawie wyboru i warunków pełnienia funkcji Sekretarza Generalnego, oraz przyjęciem innych decyzji dotyczących: zmiany regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego, wniosku dotyczącego długoterminowej strategii dla OTIF, monitorowania i oceny instrumentów prawnych oraz działania grupy ekspertów do spraw jednolitego prawa kolejowego pod auspicjami Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ). 2.Kontekst wniosku 2.1.Konwencja o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF) COTIF reguluje funkcjonowanie OTIF, jej cele, zadania, stosunki z jej członkami i ogólne działania. Stronami COTIF jest 51 państw, w tym 25 państw członkowskich UE (tj. wszystkie poza Maltą i Cyprem). Od dnia 1 lipca 2011 r. Unia Europejska jest również umawiającą się stroną COTIF. COTIF składa się z głównej konwencji i siedmiu załączników, które stanowią integralną część konwencji i ustanawiają jednolite prawo kolejowe, tj. techniczne wymogi funkcjonalne oraz wzory umów przewozu osób i towarów (Załącznik A: Umowa międzynarodowego przewozu osób kolejami – CIV; Załącznik B: Umowa międzynarodowego przewozu towarów kolejami – CIM; Załącznik C: Międzynarodowy przewóz kolejami towarów niebezpiecznych – RID; Załącznik D: Umowy użytkowania pojazdów w międzynarodowej komunikacji kolejowej – CUV; Załącznik E: Umowa użytkowania infrastruktury w międzynarodowej komunikacji kolejowej – CUI; Załącznik F: Zatwierdzanie norm technicznych oraz przyjmowanie ujednoliconych przepisów technicznych stosowanych do urządzeń kolejowych przeznaczonych do międzynarodowego przewozu – APTU; Załącznik G: Dopuszczenie techniczne urządzeń kolejowych przeznaczonych do międzynarodowego przewozu – ATMF). 2.2.Umowa między Unią Europejską a Międzyrządową Organizacją Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF) W dniu 16 czerwca 2011 r. Rada przyjęła decyzję 2013/103/UE w sprawie podpisania i zawarcia Umowy między Unią Europejską a Międzyrządową Organizacją Międzynarodowych Przewozów Kolejami w sprawie przystąpienia Unii Europejskiej do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF) z dnia 9 maja 1980 r., zmienionej protokołem wileńskim z dnia 3 czerwca 1999 r. Umowa ta weszła w życie 1 lipca 2011 r. Decyzja Rady 2013/103/UE zawiera oświadczenie Unii dotyczące wykonywania kompetencji (załącznik I) oraz ustalenia wewnętrzne dla Rady, państw członkowskich i Komisji dotyczące procedur w ramach OTIF (załącznik III). 2.3.Zgromadzenie Ogólne OTIF Zgromadzenie Ogólne jest najwyższym organem decyzyjnym OTIF. Odbywa ono sesję zwykłą co trzy lata. Może również zwołać sesje nadzwyczajne. Zgromadzenie Ogólne podejmuje decyzje w sprawie wniosków dotyczących zmiany konwencji. W zależności od przypadku, przyjęte zmiany musi zatwierdzić dwie trzecie lub połowa państw członkowskich. Ostatnia sesja zwykła Zgromadzenia Ogólnego odbyła się we wrześniu 2018 r. Unia lub jej państwa członkowskie uczestniczą w tym procesie zgodnie ze swoimi kompetencjami, regulaminem wewnętrznym Zgromadzenia Ogólnego oraz postanowieniami Umowy w sprawie przystąpienia Unii Europejskiej do COTIF. Kworum w Zgromadzeniu Ogólnym istnieje w przypadku, gdy większość (lub dwie trzecie) umawiających się stron OTIF, którym przysługuje prawo głosu, jest w nim reprezentowana podczas głosowania. 2.4.Planowany akt Zgromadzenia Ogólnego OTIF Oczekuje się, że podczas 15. sesji Zgromadzenie Ogólne przyjmie pewne akty prawne i decyzje administracyjne, które będą miały wpływ na działalność OTIF. Zgromadzenie Ogólne: –omówi propozycję Sekretarza Generalnego dotyczącą opracowania długoterminowej strategii dla OTIF i może podjąć decyzję w sprawie kolejnych kroków i działań; –rozważy możliwość i może podjąć decyzję dotyczącą połączenia działalności doradczej grupy roboczej ekspertów prawnych i komitetu doraźnego do spraw współpracy w jeden komitet doraźny do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej; –rozważy i może przyjąć wniosek dotyczący decyzji w sprawie monitorowania i oceny instrumentów prawnych OTIF; –może podjąć decyzję o sformułowaniu opinii OTIF na temat inicjatywy EKG ONZ dotyczącej jednolitego prawa kolejowego, w szczególności w odniesieniu do obu alternatywnych rodzajów podejścia do ujednolicenia prawa kolejowego na poziomie globalnym;

–ma przyjąć wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wyboru i warunków pełnienia funkcji Sekretarza Generalnego; –rozpatrzy i może przyjąć propozycje zmian regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego. Zgromadzenie Ogólne podejmie również decyzję w sprawie wyboru Sekretarza Generalnego OTIF, wyboru członków Komitetu Administracyjnego oraz ram budżetowych. 3.Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Punkt 7 porządku obrad – Strategia długoterminowa OTIF Sekretarz Generalny poinformuje Zgromadzenie Ogólne o wniosku dotyczącym opracowania długoterminowej strategii dla OTIF jako uzupełnienia dwuletniego programu prac. W dniu 25 stycznia 2021 r. Sekretarz Generalny wystosował okólnik, aby skonsultować się z członkami OTIF (w tym z UE) w sprawie projektu wniosku dotyczącego długoterminowej strategii OTIF. Pierwotnym zamiarem było przedstawienie zmienionego w większym stopniu wniosku uwzględniającego wyniki konsultacji, do przyjęcia na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego we wrześniu 2021 r. Komisja przekazała wkład UE Sekretariatowi OTIF w dniu 17 marca 2021 r. Z zadowoleniem przyjął on tę inicjatywę, ale zasugerował, że projekt strategii nie jest wystarczająco rozwinięty i nie jest gotowy do przyjęcia na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego. Unia wskazała, że potrzebna jest głębsza analiza kontekstu i dyskusja na szczeblu ekspertów w celu opracowania solidnego, znaczącego, długoterminowego dokumentu strategicznego dla OTIF. Punktem wyjścia powinna być analiza obecnej sytuacji w międzynarodowym transporcie kolejowym, w tym identyfikacja obecnych i nowych wyzwań oraz uwzględnienie odpowiednich dowodów prawnych, gospodarczych, środowiskowych i technologicznych. W dokumencie dotyczącym posiedzenia przygotowanym przez Sekretarza Generalnego na 15. sesję Zgromadzenia Ogólnego podsumowano wyniki konsultacji. Stwierdzono w nim między innymi, że w tym momencie jest zbyt wcześnie na podjęcie ostatecznej decyzji w sprawie projektu strategii długoterminowej, i zaproponowano kontynuację i pogłębienie dyskusji w ramach OTIF i poza nią. Nowy zmieniony projekt wniosku dotyczącego strategii długoterminowej zostanie następnie przedłożony do przyjęcia na następnej sesji Zgromadzenia Ogólnego zaplanowanej na jesień 2024 r. Wniosek dotyczący decyzji na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego jest zgodny z ogólnymi uwagami przedstawionymi przez Unię w trakcie procesu konsultacji i w związku z tym należy go poprzeć. Stanowisko Unii w trakcie dalszych dyskusji na ten temat w ramach OTIF powinno polegać na zapewnieniu, aby: –długoterminowa strategia OTIF była spójna ze strategią UE dotyczącą łączenia Europy i Azji oraz z odpowiednimi celami unijnej polityki transportu kolejowego, w tym w odniesieniu do bieżących i przyszłych zmian w sektorze kolejowym zachodzących pod wpływem przemian gospodarczych i społecznych (np. transformacja ekologiczna i cyfrowa, globalizacja); –sformułowanie długoterminowych celów strategicznych dla OTIF odpowiednio uwzględniało cele organizacji określone w art. 2 COTIF i nie prowadziło do dodania nowych celów do OTIF lub do formułowania interpretacji istniejących celów, co oznaczałoby rozszerzenie kompetencji OTIF; –potencjalny wpływ długoterminowej strategii na organizację i zasoby OTIF był oceniany i dokumentowany w ramach wniosku dotyczącego zmienionego projektu wniosku; –strategia, po jej przyjęciu przez Zgromadzenie Ogólne, była wdrażana przede wszystkim z wykorzystaniem istniejących narzędzi i procedur określonych w COTIF (program prac, budżet, sprawozdania z zarządzania, działania organów itd.). Punkt 8 lit. a) porządku obrad – Sprawozdanie z działalności komitetu doraźnego do spraw współpracy i grupy roboczej ekspertów prawnych Zgromadzenie Ogólne zostanie poinformowane o działalności komitetu doraźnego do spraw współpracy i grupy roboczej ekspertów prawnych w latach 2019–2021 (SG-21018-AG 15/8.1). Rozważy propozycję Sekretarza Generalnego dotyczącą połączenia działań tych dwóch organów w jeden komitet doraźny do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej. Ramy instytucjonalne OTIF określono w tytule III COTIF (Struktura i działalność). Artykuł 13 COTIF określa organy OTIF, w tym Zgromadzenie Ogólne, Komitet Administracyjny, Komisję Rewizyjną, Komisję Ekspertów ds. Przewozu Towarów Niebezpiecznych (Komisja Ekspertów RID), Komisję Ułatwień Przewozów Kolejowych, Komisję Ekspertów Technicznych oraz Sekretarza Generalnego. Ustęp 2 tego artykułu stanowi również, że „Zgromadzenie Ogólne może utworzyć inne tymczasowe komisje dla realizacji określonych zadań.” W związku z tym propozycja Sekretarza Generalnego dotycząca tymczasowego powołania komitetu doraźnego do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej nie zmieni ram instytucjonalnych OTIF. W sprawozdaniu przedstawionym przez Sekretarza Generalnego wskazano, że komitet doraźny do spraw współpracy i grupa robocza ekspertów prawnych skutecznie wypełniły swoje mandaty i wykazały swoją wartość w kontekście opracowywania prawa OTIF i zacieśniania współpracy międzynarodowej. Podczas 4. sesji w kwietniu 2021 r. oba organy uzgodniły wspólną propozycję reorganizacji swoich prac w przyszłości, a tym samym zmniejszenia obciążeń administracyjnych poprzez ustanowienie jednego komitetu doraźnego. Wniosek dotyczący reorganizacji jest istotny i stosowny. Podczas czterech sesji organizowanych przez komitet doraźny do spraw współpracy i grupę roboczą ekspertów prawnych zauważono, że ich członkowie są zazwyczaj tymi samymi przedstawicielami członków OTIF uczestniczącymi w obu posiedzeniach. Ponadto, w odniesieniu do działalności OTIF, większość kwestii wymagających współpracy na szczeblu międzynarodowym ma silny wymiar prawny. Utworzenie nowego komitetu doraźnego do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej skutecznie zmniejszyłoby obciążenia administracyjne dla sekretariatu OTIF, ale także wzmocniłoby zdolność OTIF do poprawy stosowania COTIF i do podejmowania nowych wyzwań dotyczących międzynarodowego transportu kolejowego na poziomie globalnym (zob. np. pkt 8 lit. d) porządku obrad).

Należy zatem poprzeć wniosek, z zastrzeżeniem poniższej uwagi. Proponowany mandat nowego komitetu doraźnego odpowiednio obejmuje mandat komitetu doraźnego do spraw współpracy i grupy roboczej ekspertów prawnych, z wyjątkiem jednego elementu. Na 13. sesji Zgromadzenia Ogólnego postanowiono, że komitet doraźny do spraw współpracy ma koordynować swoje działania z organami określonymi w art. 13 ust. 1 COTIF (tj. Zgromadzeniem Ogólnym, Komitetem Administracyjnym, Komisją Rewizyjną, Komisją Ekspertów ds. Przewozu Towarów Niebezpiecznych, Komisją Ułatwień Przewozów Kolejowych, Komisją Ekspertów Technicznych i Sekretarzem Generalnym). W tekście wniosku dotyczącego decyzji brakuje tego elementu. Sekretarz Generalny proponuje, by upoważnić Komisję Ekspertów ds. Przewozu Towarów Niebezpiecznych i Komisję Ekspertów Technicznych, wyłącznie w ramach ich odpowiednich kompetencji, do podejmowania decyzji w sprawie współpracy z innymi organizacjami i stowarzyszeniami międzynarodowymi oraz do informowania komitetu doraźnego do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej o ich działaniach w zakresie współpracy międzynarodowej oraz do koordynowania z nim takich działań w razie potrzeby. Unia może poprzeć ten element. Istotne i konieczne jest jednak, aby sam komitet doraźny do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej koordynował swoje działania z innymi stałymi organami OTIF. Komitet doraźny można ustanowić jedynie tymczasowo, dlatego konieczne jest określenie okresu mandatu, który ma zostać przyznany na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego (trzy lata lub sześć lat). W celu ułatwienia monitorowania działalności komitetu doraźnego przez Zgromadzenie Ogólne, bardziej wskazane byłoby ustanowienie nowego komitetu doraźnego na pierwszy okres trzech lat, który mógłby zostać odpowiednio przedłużony. Unia powinna poprzeć przyjęcie wniosku dotyczącego decyzji, pod warunkiem że mandat komitetu doraźnego do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej zostanie ustanowiony na pierwszy okres nie dłuższy niż trzy lata i będzie obejmował wymóg koordynacji jego działań z organami określonymi w art. 13 ust. 1 COTIF. Punkt 8 lit. b) porządku obrad – Monitorowanie i ocena instrumentów prawnych Doradcza grupa robocza ekspertów prawnych przygotowała wniosek dotyczący decyzji w sprawie monitorowania i oceny instrumentów prawnych oraz towarzyszące mu noty wyjaśniające. Proponowana decyzja określa przepisy prawne dotyczące organizacji i wdrażania polityki monitorowania i oceny instrumentów prawnych OTIF (zakres, planowanie i ustalanie priorytetów, współpraca, gromadzenie danych, ocena i działania następcze), zgodnie z celami programu prac OTIF na lata 2020–2021. Zgodnie ze swoim planem prac grupa robocza ekspertów prawnych rozpatrzyła różne kwestie istotne dla ustanowienia polityki monitorowania i oceny ram prawnych COTIF. Opracowała projekt przepisów prawnych na podstawie wniosku przygotowanego przez Sekretariat i omówiła artykuł po artykule. Na swoim 4. posiedzeniu grupa sfinalizowała projekt decyzji, wraz z towarzyszącymi mu notami wyjaśniającymi, w celu przedłożenia go do przyjęcia na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego. Proponowana decyzja formalizuje i stanowi realizację zadania OTIF określonego w art. 2 ust. 1 lit. e) COTIF polegającego na monitorowaniu stosowania wszystkich zasad i zaleceń (instrumentów prawnych) ustanowionych w ramach organizacji. W tym celu projekt decyzji ustanawia szczególne wymogi dotyczące Sekretarza Generalnego OTIF oraz członków OTIF, w szczególności: Sekretarz Generalny systematycznie monitoruje i ocenia wdrażanie Konwencji (art. 2 ust. 1 projektu decyzji); organy OTIF są uprawnione do inicjowania monitorowania i oceny stosowania danego instrumentu prawnego w zakresie swoich kompetencji lub jego przepisów szczególnych. Sekretarz Generalny może rozpocząć monitorowanie i ocenę każdego instrumentu prawnego (art. 1 ust. 2 projektu decyzji); członkowie OTIF współpracują z Sekretarzem Generalnym i dostarczają wszelkich istotnych informacji do celów monitorowania i oceny instrumentów prawnych (art. 4 ust. 1 projektu decyzji). Unia powinna poprzeć przyjęcie przez Zgromadzenie Ogólne decyzji w sprawie monitorowania i oceny instrumentów prawnych oraz zatwierdzić noty wyjaśniające. Punkt 8 lit. c) porządku obrad – Zmiana regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego w zakresie uczestnictwa i reprezentacji (mandaty) Grupa robocza ekspertów prawnych przygotowała wnioski dotyczące zmiany przepisów regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego (art. 4–7) dotyczących mandatów, z myślą o ich poprawie i wyjaśnieniu, do rozpatrzenia i przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne. Proponowane zmiany mają charakter ściśle administracyjny i ich celem jest usprawnienie procedury dotyczącej mandatów i pełnomocników do celów reprezentowania i prawa głosu członków OTIF uczestniczących w Zgromadzeniu Ogólnym. Unia powinna poprzeć przyjęcie przez Zgromadzenie Ogólne zmian art. 4–7 jego regulaminu wewnętrznego i zatwierdzić odpowiednie noty wyjaśniające. Punkt 8 lit. d) porządku obrad – Inicjatywa EKG ONZ dotycząca jednolitego prawa kolejowego Przedmiotem jest harmonizacja i ujednolicenie przepisów dotyczących transportu kolejowego w odniesieniu do ruchu międzynarodowego w Eurazji, które obecnie podlegają dwóm odrębnym systemom prawnym: –COTIF administrowanej przez Międzyrządową Organizację Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF), w której uczestniczy 51 państw, w tym 25 państw członkowskich UE, oraz Unia Europejska od 2011 r.; –Umowie o Międzynarodowej Kolejowej Komunikacji Towarowej (SMGS) administrowanej przez Organizację Współpracy Kolei (OSŻD), która obejmuje 29 państw, w tym 9 państw członkowskich UE z Europy Wschodniej. Zasady OTIF obejmują wszystkie rodzaje umów dotyczących międzynarodowego ruchu kolejowego, w tym umów dotyczących przewozu towarów, przewozu pasażerów, przewozu towarów niebezpiecznych, użytkowania infrastruktury, użytkowania pojazdów. Zasady OTIF obejmują również wymogi w zakresie bezpieczeństwa i interoperacyjności. Federacja Rosyjska, Chiny i większość krajów Azji Środkowej są członkami OSŻD, utworzonej w 1956 r., a wszystkie umowy dotyczące międzynarodowego przewozu towarów koleją przez jeden z tych krajów muszą być zgodne z zasadami OSŻD. W rezultacie spedytorzy i przedsiębiorstwa kolejowe świadczące usługi kolejowego transportu towarowego między Europą a Chinami muszą zawrzeć dwie odrębne umowy, w ramach dwóch różnych systemów prawnych i systemów odpowiedzialności. Uważa się to za przeszkodę dla rozwoju ruchu kolejowego między Europą a Azją oraz dla konkurencyjności transportu kolejowego dla tego rodzaju usług. Inicjatywa EKG ONZ dotycząca jednolitego prawa kolejowego ma na celu rozwiązanie tych problemów. Inicjatywa miała swój początek w 2011 r. pod postacią grupy ekspertów do spraw jednolitego prawa kolejowego upoważnionej do opracowania podejścia do ujednolicenia przepisów dotyczących transportu kolejowego w celu poprawy konkurencyjności kolejowych przewozów towarowych między Europą a Azją. Grupa zgromadziła ekspertów z: Federacji Rosyjskiej, Szwajcarii, Turcji, kilku państw członkowskich UE, Komisji Europejskiej (obserwator) oraz odpowiednich międzynarodowych organizacji, stowarzyszeń i przedsiębiorstw kolejowych (np. OTIF, OSŻD, CIT, Kolei Rosyjskich, Deutsche Bahn, PKP Cargo). W ramach ostatniego mandatu (2018–2021) grupa ekspertów miała opracować prawnie wiążący instrument uwzględniający projekt przepisów jednolitego prawa kolejowego dotyczących umowy przewozu towarów opracowany w ramach poprzednich mandatów. Grupie nie udało się jednak osiągnąć konsensusu ze względu na utrzymujący się podział między dwoma odrębnymi i przeciwstawnymi podejściami. Eksperci UE opowiadają się za pragmatycznym i etapowym podejściem, począwszy od przyjęcia „Konwencji o umowie przewozu jako konwencji systemu jednolitego prawa kolejowego” (podobnej do Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR)), która mogłaby współistnieć z odpowiednimi przepisami OTIF i OSŻD. Aby poprzeć to podejście, w kwietniu 2019 r. Komisja przedłożyła analizę, która została dobrze przyjęta i poparta przez większość ekspertów. Z drugiej strony Federacja Rosyjska popiera przyjęcie „globalnej umowy ramowej” obejmującej całe spektrum przepisów dotyczących transportu kolejowego, tj. cały obecny zakres przepisów OTIF, jak również kilka obszarów dorobku prawnego UE w dziedzinie transportu kolejowego. Podejście to przewiduje rozwiązanie zarówno OTIF, jak i OSŻD na rzecz nowej specjalnej agencji ONZ, która nie została jeszcze zdefiniowana ani zorganizowana. W sprawozdaniu, które w listopadzie 2021 r. zostanie przedłożone organowi głównemu – grupie roboczej ds. transportu kolejowego (SC.2) – grupa ekspertów uznała, że jej mandat zakończył się po dwóch dodatkowych posiedzeniach we wrześniu 2020 r. i styczniu 2021 r.

Grupa ekspertów uzgodniła przedstawienie jednego konkretnego dokumentu końcowego zatytułowanego „Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu towarów koleją jako pierwsza konwencja systemu jednolitego prawa kolejowego”. Chociaż dokument ten zawiera postanowienia z preambuły przedstawione poprzez przepisy materialne do postanowień końcowych, które razem tworzą projekt „Konwencji jednolitego prawa kolejowego o umowie przewozu towarów”, grupa ekspertów nie była w stanie w pełni uzgodnić tych przepisów, a tym samym sfinalizować ich, ponieważ nie była w stanie przezwyciężyć różnic w podejściu do jednolitego prawa kolejowego, jak opisano poniżej: „5. […] Podejście A – stworzenie jednolitych zasad transportu kolejowego w korytarzach euroazjatyckich na obszarach, na których sektor ich pilnie potrzebuje – tj. umowa przewozu – bez uszczerbku dla dwóch istniejących organizacji kolejowych i przepisów prawnych (w szczególności CIM i SMGS) mających zastosowanie do transportu towarów na ich terytorium (przepisy łączące); ECE/TRANS/SC.2/GEURL/2021/3 zawiera system prawny dotyczący umowy międzynarodowego przewozu towarów koleją, uznawany za służący jej celowi, jakim są przepisy łączące. Mógłby on zostać formalnie przyjęty szybko jako konwencja, a wówczas ułatwiłby przewóz towarów w korytarzach euroazjatyckich w odpowiedzi na potrzeby zarówno przewoźników kolejowych, jak i odnośnego sektora, oraz podejście B – stworzenie jednolitego zbioru ujednoliconych przepisów prawnych dla każdego transgranicznego transportu kolejowego w strefie euroazjatyckiej, zastępującego istniejące systemy CIM i SMGS i wprowadzenie w życie dopiero po wynegocjowaniu i przyjęciu wszystkich załączników (np. infrastruktury, taboru, przepisów dotyczących wagonów, transportu towarów niebezpiecznych itd.). W sektorze tym nie ma pilnego zapotrzebowania w trzecim systemie prawnym, ponieważ list przewozowy CIM/SMGS zapewnia płynne dostawy kolejowe. ECE/TRANS/SC.2/GEURL/2021/3 nie odpowiada temu podejściu. […]. 6. Gdyby przyjęto podejście A, Konwencja URLCoC [Konwencja jednolitego prawa kolejowego o umowie przewozu towarów] zostałaby opracowana na podstawie ECE/TRANS/SC.2/GEURL/2021/3 i służyłaby jako międzynarodowe przepisy łączące do natychmiastowego stosowania na zasadzie opcjonalnej w odniesieniu do przewozu towarów koleją eurazjatyckimi korytarzami transportowymi przez umawiające się strony, bez wpływu na COTIF/CIM i umowę SMGS. 7. Gdyby zastosowano podejście B, można by opracować jednolite prawo kolejowe jako jednolity zbiór przepisów prawnych dla euroazjatyckich przewozów kolejowych, który po jego przyjęciu zastąpiłby CIM i SMGS. Byłoby to jednak poza zakresem uprawnień grupy ekspertów, która oprócz sfinalizowania konwencji o umowie przewozu zwraca się do grupy jedynie o wskazanie innych kwestii istotnych dla międzynarodowego kolejowego ruchu towarowego. 8. W związku z powyższym grupa ekspertów zwraca się do grupy roboczej ds. transportu kolejowego (SC.2) o podsumowanie tych dwóch podejść”. Zważywszy na potencjalny wpływ na OTIF, na 13. sesji Zgromadzenia Ogólnego OTIF powierzono grupie roboczej ekspertów prawnych zadanie rozważenia inicjatywy EKG ONZ dotyczącej jednolitego prawa kolejowego. Na 4. posiedzeniu grupa robocza ekspertów prawnych zapoznała się ze zaktualizowaną wersją sprawozdania w sprawie ujednolicenia prawa kolejowego przygotowanego przez Sekretariat OTIF. Omówiono w nim dwa podejścia opisane powyżej i stwierdzono, co następuje: „Przepisy łączące COTIF/CIM i SMGS nie byłyby sprzeczne ani nie pokrywałyby się z przepisami COTIF, pod warunkiem że ich celem jest uniknięcie konfliktu z PU CIM i SMGS oraz wypełnienie luki w międzynarodowych przepisach dotyczących przewozów międzynarodowych, w przypadku gdy ani PU CIM, ani SMGS nie mogą być stosowane podczas całej podróży (przewóz między Europą a Azją). Jednolity zbiór ujednoliconych przepisów prawnych dla każdego transgranicznego transportu kolejowego w strefie euroazjatyckiej, zastępujący istniejące systemy prawne OTIF i OSŻD, będzie sprzeczny z COTIF i będzie pokrywać się z jej postanowieniami. Taki jednolity system mógłby zostać opracowany jedynie przy wyraźnym zaangażowaniu politycznym i udziale OSŻD i OTIF oraz ich członków. Podejście to doprowadziłoby również do wypowiedzenia dwóch wypróbowanych i zaufanych systemów prawnych – COTIF/CIM i SMGS – oraz do rozwiązania OTIF i OSŻD.” Na tej podstawie Sekretarz Generalny OTIF proponuje, aby Zgromadzenie Ogólne: 1)zapoznało się ze sprawozdaniem Sekretarza Generalnego i wnioskami grupy roboczej ekspertów prawnych w sprawie możliwych rodzajów podejścia do ujednolicenia prawa kolejowego; 2)poparło tworzenie i przyjmowanie przepisów łączących COTIF/CIM i SMGS w celu ułatwienia międzynarodowego kolejowego transportu towarowego między Europą a Azją, pod warunkiem że takie przepisy łączące nie będą sprzeczne z PU CIM i SMGS; 3)zobowiązało Sekretarza Generalnego do dalszego udziału w pracach EKG ONZ nad projektem ujednolicenia prawa kolejowego oraz w komitecie doraźnym do spraw prawnych i współpracy międzynarodowej w celu monitorowania projektu EKG ONZ dotyczącego ujednolicenia prawa kolejowego; 4)przypomniało decyzję podjętą na 13. sesji Zgromadzenia Ogólnego, w której to decyzji Zgromadzenie Ogólne uznaje, że musi podjąć uprzednią decyzję w odniesieniu do udziału w opracowywaniu wszelkich nowych tekstów dotyczących międzynarodowego prawa kolejowego, których zakres stosowania i cele mogą kolidować lub częściowo pokrywać się z zakresem stosowania COTIF i celami OTIF. W związku z 74. posiedzeniem grupy roboczej ds. transportu kolejowego EKG ONZ w listopadzie 2021 r. istotne jest, aby OTIF określiła jasne stanowisko w sprawie inicjatywy dotyczącej jednolitego prawa kolejowego. Elementy proponowanej decyzji są spójne i wspierają podejście zalecane przez ekspertów z państw członkowskich UE w ramach grupy ekspertów do spraw jednolitego prawa kolejowego EKG ONZ. W związku z tym Unia powinna poprzeć wszystkie cztery wyżej wymienione elementy proponowanej decyzji. Punkt 9 porządku obrad – Przepisy dotyczące wyboru i pełnienia funkcji Sekretarza Generalnego Na 13. sesji Zgromadzenia Ogólnego zlecono Komitetowi Administracyjnemu zbadanie strukturalnego rozwiązania kwestii mianowania tymczasowego Sekretarza Generalnego oraz przygotowanie szczegółowych zasad mających zastosowanie do wyboru Sekretarza Generalnego. Na 130. posiedzeniu w lutym 2019 r. Komitet Administracyjny zwrócił się do grupy roboczej ekspertów prawnych o przeanalizowanie kwestii mianowania tymczasowego Sekretarza Generalnego i wyboru Sekretarza Generalnego oraz o przedłożenie propozycji uregulowania tych dwóch kwestii. Na podstawie najlepszych praktyk międzynarodowych i doświadczeń zdobytych w ramach OTIF Sekretariat zaproponował przyjęcie prawnie wiążącego instrumentu. Zasady te powinny zatem zostać przyjęte przez Zgromadzenie Ogólne. Grupa robocza ekspertów prawnych przygotowała wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wyboru Sekretarza Generalnego i warunków pełnienia przez niego funkcji wraz z towarzyszącymi wnioskowi notami wyjaśniającymi oraz wniosek w sprawie zmiany regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego (dotyczącej wyboru Sekretarza Generalnego) wraz z notami wyjaśniającymi.

Głównym dokumentem do rozpatrzenia w ramach tego punktu porządku obrad jest wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wyboru i pełnienia funkcji Sekretarza Generalnego (załącznik 1 do dokumentu SG-21022-AG 15/9). Zapewnia on kompleksowe ramy prawne obejmujące wszystkie główne aspekty przedmiotu (zasady wyboru, kryteria kwalifikacji, zaproszenie do zgłaszania kandydatur, zgłoszenia, życiorysy, poświadczenie dobrego stanu zdrowia, składanie i rozpatrywanie zgłoszeń, przejrzystość, głosowanie, warunki pełnienia funkcji, wakat). Przewidziano w nim również „forum kandydatów” oznaczające nieformalne spotkanie w celu przedstawienia kandydatów. Komitet Administracyjny zwoła forum kandydatów co najmniej cztery tygodnie przed sesją Zgromadzenia Ogólnego, na której mają się odbyć wybory. Uzasadnienie tego wniosku znajduje się w notach wyjaśniających: „1. Co do zasady preferencje państw członkowskich w odniesieniu do kandydatów są ustalane przed sesją Zgromadzenia Ogólnego, w związku z czym zarówno kandydaci, jak i członkowie muszą mieć możliwość spotkania się przed sesją Zgromadzenia Ogólnego. […] 3. Forum kandydatów umożliwia wszystkim kandydatom przedstawienie siebie i swojej wizji wszystkim członkom OTIF na równych prawach co najmniej kilka tygodni przed sesją Zgromadzenia Ogólnego. Zapewniłoby to nie tylko większą widoczność wszystkim kandydatom, ale także dałoby członkom czas na refleksję i konsultacje przed wyborami. 4. Forum powinno składać się z prezentacji każdego kandydata, po której następuje możliwość zadawania pytań. […] 7. Ze względu na szczególnie chroniony charakter procesu oraz w celu poszanowania godności kandydatów, a także zapewnienia bardziej otwartej interakcji między kandydatami a członkami, uczestnictwo ogranicza się do członków.” W ogólnym ujęciu proponowane rozporządzenie zwiększyłoby skuteczność i przejrzystość procesu wyboru Sekretarza Generalnego OTIF. Podczas obrad grupy roboczej ekspertów prawnych przeprowadzono jednak intensywną dyskusję na temat przepisu dotyczącego wymogów językowych w ramach kryteriów kwalifikacji kandydatów na stanowisko Sekretarza Generalnego OTIF (art. 5 lit. c) wniosku dotyczącego rozporządzenia), który stanowi: „Znajomość języka angielskiego i co najmniej jednego z pozostałych języków roboczych OTIF (francuskiego lub niemieckiego). W przypadku jednego języka wymagana jest biegła znajomość, a w przypadku drugiego języka wymagana jest znajomość na poziomie samodzielnego użytkownika zgodnie ze skalą globalną europejskiego systemu opisu kształcenia językowego (CEFR).” W przeciwieństwie do kryteriów kwalifikacji stosowanych poprzednio w odniesieniu do kandydatów na stanowisko Sekretarza Generalnego OTIF (znajomość wszystkich trzech języków roboczych OTIF, z umiejętnością łatwego i płynnego redagowania w jednym z języków roboczych) proponowane rozporządzenie kładzie wyraźny nacisk na znajomość języka angielskiego. Ponadto wymagana byłaby znajomość tylko dwóch z trzech języków roboczych OTIF. Noty wyjaśniające wskazują: „Zaletą jest jednak znajomość innych języków, a przede wszystkim trzeciego języka roboczego OTIF. Ponadto należy zauważyć, że język angielski jest używany głównie na posiedzeniach wyjazdowych (w przeciwieństwie do posiedzeń wewnętrznych OTIF) oraz w komunikacji zewnętrznej.” Pomimo powyższego wyjaśnienia wydaje się, że dany przepis nie jest zgodny z art. 1 ust. 6 COTIF, który stanowi, że: „Językami roboczymi organizacji są: angielski, francuski i niemiecki. Zgromadzenie Ogólne może wprowadzić inne języki robocze.” Ponadto, jak wynika z wysokich kompetencji pięciu kandydatów do poprzednich wyborów w 2019 r. i ich różnej narodowości (francuskiej, niemieckiej, włoskiej, niderlandzkiej, austriackiej), nic nie wskazuje na to, by stosowane dotychczas kryteria językowe – znajomość wszystkich trzech języków roboczych OTIF, z możliwością łatwego i płynnego redagowania w jednym z języków roboczych – stanowiły przeszkodę w zatrudnianiu wysoko wykwalifikowanych specjalistów na stanowisko Sekretarza Generalnego OTIF. Komisja uważa, że Unia powinna poprzeć przyjęcie „rozporządzenia w sprawie wyboru i warunków pełnienia funkcji Sekretarza Generalnego”, ale zwraca się o zmianę art. 5 (Kryteria kwalifikacyjne) w celu uniknięcia jakiejkolwiek dyskryminacji między trzema językami roboczymi OTIF. Unia powinna również poprzeć zatwierdzenie not wyjaśniających, zmienionych na posiedzeniu w odniesieniu do proponowanej zmiany art. 5 rozporządzenia. Unia powinna również poprzeć przyjęcie zmian art. 10 i 22 regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego dotyczących wyboru Sekretarza Generalnego i warunków pełnienia funkcji oraz poprzeć zatwierdzenie not wyjaśniających. Punkt 10 porządku obrad – Zmiana regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego Jak wspomniano powyżej w punktach 8 lit. c) i 9 porządku obrad, Zgromadzenie Ogólne podejmie decyzję w sprawie propozycji zmiany swojego regulaminu wewnętrznego. Zgodnie z art. 27 regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego wersja skonsolidowana wszystkich zmian regulaminu wewnętrznego powinna zostać przedłożona do rozpatrzenia i przyjęcia przez Zgromadzenie Ogólne. Skonsolidowany wniosek dotyczący zmiany regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego przedstawiono w załączniku 1 do dokumentu dotyczącego posiedzenia SG-21024-AG 15/10. Zawiera on również pewne poprawki redakcyjne do tekstu w języku niemieckim i do niektórych dokumentów (załącznik 4 do dokumentu SG-21022-AG 15/9) i propozycję zmiany art. 28 „Wejście w życie” regulaminu wewnętrznego, tak aby wszedł on w życie pierwszego dnia po 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego. Zgodnie ze stanowiskami określonymi w punktach 8 lit. c) i 9 porządku obrad Unia powinna poprzeć przyjęcie zmian w art. 4–7, 10, 22 i 28 regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego oraz zatwierdzenie odpowiednich not wyjaśniających. 4.Podstawa prawna 4.1.Proceduralna podstawa prawna 4.1.1.Zasady Art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy.” Pojęcie „akt[ów] mając[ych] skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale „mogą w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”. 4.1.2.Zastosowanie do niniejszej sprawy Zgromadzenie Ogólne OTIF jest organem utworzonym na mocy umowy, a mianowicie Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami (COTIF). Akty, do przyjęcia których wzywa się Zgromadzenie Ogólne OTIF, stanowią akty mające skutki prawne, jak wyjaśniono w poprzedniej sekcji. Planowane akty nie uzupełniają ani nie zmieniają ram instytucjonalnych umowy. W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma zostać zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie charakter pomocniczy, decyzja przyjęta na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy. Główny cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do „transportu kolejowego”. Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 91 TFUE. 4.3.Wniosek Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 91 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE. 5.Publikacja planowanego aktu Akt z 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego OTIF nie będzie zmieniał COTIF ani załączników do niej, dlatego nie ma potrzeby publikowania go w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej po jego przyjęciu.



2021/0271 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej na 15. sesji Zgromadzenia Ogólnego Międzyrządowej Organizacji Międzynarodowych Przewozów Kolejami (OTIF) RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 91 w związku z art. 218 ust. 9, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Unia przystąpiła do Konwencji o międzynarodowym przewozie kolejami z dnia 9 maja 1980 r., zmienionej protokołem wileńskim z dnia 3 czerwca 1999 r. (zwanej dalej „COTIF”), na mocy decyzji Rady 2013/103/UE. (2)Zgromadzenie Ogólne OTIF („Zgromadzenie Ogólne”) powołano zgodnie z art. 13 ust. 1 lit. a) COTIF. (3)Unia uczestniczy w Zgromadzeniu Ogólnym zgodnie z postanowieniami COTIF, przepisami regulaminu wewnętrznego Zgromadzenia Ogólnego oraz postanowieniami umowy w sprawie przystąpienia Unii do COTIF.