P6_TA(2005)0035

Finanse publiczne w UGW — 2004

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie finansów publicznych w UGW — 2004 (2004/2268(INI))

Parlament Europejski,

- mając na uwadze komunikat Komisji z dnia 24 czerwca 2004 r. do Rady i do Parlamentu Europejskiego w sprawie finansów publicznych w UGW-2004 (COM(2004)0425),

- mając na uwadze komunikat Komisji z dnia 3 września 2004 r. do Rady i do Parlamentu Europejskiego w sprawie wzmocnienia zarządzania gospodarczego i wyjaśnienia wykonania Paktu Stabilności i Wzrostu (COM(2004)0581),

- mając na uwadze komunikat Komisji z dnia 27 listopada 2002 r. do Rady i do Parlamentu Europejskiego w sprawie wzmocnienia koordynacji polityk budżetowych (COM(2002)0668),

- mając na uwadze komunikat Komisji z dnia 27 listopada 2002 r. do Rady i do Parlamentu Europejskiego w sprawie konieczności i środków niezbędnych do poprawienia jakości budżetowych danych statystycznych (COM(2002)0670,

- mając na uwadze konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w Lizbonie w dniach 23 i 24 marca 2000 r. i w Göteborgu w dniach 15 i 16 czerwca 2001 r., ze szczególnym odniesieniem do uzgodnionej strategii dotyczącej wzrostu gospodarczego, pełnego zatrudnienia, trwałego rozwoju i spójności społecznej,

- mając na uwadze wnioski Prezydencji przyjęte podczas Rady Europejskiej w Amsterdamie w dniach 16 i 17 czerwca 1997 r. w sprawie Paktu Stabilności i Wzrostu, rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych [1], a także kodeks postępowania w zakresie zawartości i formatu programów stabilności i konwergencji, przyjęty przez Radę ECOFIN z dnia 10 lipca 2001 r.,

- mając na uwadze oświadczenie Rady ECOFIN z dnia 13 września 2004 r. w sprawie Paktu Stabilności i Wzrostu,

- mając na uwadze orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 13 lipca 2004 r. [2] w sprawie niektórych środków przyjętych przez Radę ECOFIN z dnia 25 listopada 2003 r.,

- mając na uwadze art. 45 Regulaminu,

- mając na uwadze sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A6-0025/2005),

A. mając na uwadze, że Prezydencja Luksemburska włączyła do swojego programu roboczego przeanalizowanie zasad działania i wyjaśnienie wykonania Paktu Stabilności i Wzrostu oraz że Parlament Europejski przyjmie na wiosnę 2005 r. rezolucję w sprawie prawdopodobnych zmian przepisów i zasad postępowania kierujących ich wdrażaniem,

B. mając na uwadze, że w ostatnim dziesięcioleciu gospodarka UE wzrosła znacznie poniżej swoich możliwości, odnotowując spadek nie tylko w dziedzinie inwestycji w sektorze prywatnym, ale również w sektorze dużych inwestycji publicznych, które spadły z 4 % PKB w początkach lat 70-tych do 2,4 % w strefie euro, a także zważywszy, że m.in. z powodu braku reform strukturalnych i efektownych inwestycji w wielu Państwach Członkowskich wskaźnik wzrostu PKB w strefie euro po raz kolejny spadł poniżej przewidywań,

C. mając na uwadze, że w roku 2003 deficyt budżetowy strefy euro wzrósł do 2,7 % PKB, z 1,6 % w 2001 r. i 1,1 % w 2000 roku i zbliżył się do 3 %-owego progu w roku 2004 osiągając 2,9 % PKB,

D. mając na uwadze, że do końca roku 2002 tylko cztery Państwa Członkowskie ze strefy euro, które wytwarzają razem zaledwie 18% PKB strefy euro oraz pięć Państw Członkowskich ze strefy euro osiągnęło w roku 2004 roku sytuację zbliżoną do równowagi; zważywszy że, z drugiej strony, liczba Państw Członkowskich ze strefy euro mających deficyt budżetowy powyżej 3 % PKB wzrosła z trzech do czterech; zważywszy, że od momentu obowiązywania Paktu Stabilności i Wzrostu 12 Państw Członkowskich naruszyło jego zasady lub też zasady Traktatu WE, z czego pięć ze strefy euro — Niemcy, Grecja, Francja, Holandia i Portugalia — oraz Wielka Brytania, wobec której procedura nadmiernego deficytu nie ma zastosowania, ale którą obowiązują wymogi zawarte w art. 116 ust. 4 Traktatu mówiące o "wysiłkach w celu unikania nadmiernych deficytów budżetowych" tak długo, jak długo będzie się znajdowała w drugiej fazie; zważywszy, że procedura nadmiernego deficytu została wszczęta także wobec sześciu nowych Państw Członkowskich, które przekroczyły próg 3 %: Republiki Czeskiej, Cypru, Węgier, Malty, Polski i Słowacji,

E. mając na uwadze, że w odpowiedzi na widoczne różnice między ustalonymi w 1997 r. zasadami Paktu Stabilności i Wzrostu a ostatnio obserwowanym rozwojem gospodarczym, Komisarz Almunia przedstawił we wrześniu 2004 r. propozycje reform, zasygnalizowanych w skrócie we wspomnianym komunikacie Komisji z dnia 24 czerwca 2004 r.;

1. zauważa, że zdaniem Komisji cykl gospodarczy jest tylko częściowym usprawiedliwieniem wysokich deficytów nominalnych, które w rzeczywistości są w dużej mierze wynikiem rozluźnienia dyskrecjonalnej polityki budżetowej przez niektóre Państwa Członkowskie;

2. zauważa, że niektóre Państwa Członkowskie nie zareagowały na fakt wszczęcia wobec nich procedury nadmiernego deficytu podjęciem stosownych działań w celu zwalczenia swojego deficytu i że istnieją wystarczające podstawy do obaw co do ich możliwości sprowadzenia deficytu poniżej 3 % PKB w najbliższej przyszłości;

3. podkreśla znaczenie wprowadzenia zarówno pakietów reform strukturalnych, jak i działań inwestycyjnych, które w średnim i długim okresie okażą się zasadniczymi dla finansowej trwałości, konkurencyjności gospodarki europejskiej i wzrostu;

4. zauważa, że sterowanie zmianami gospodarczymi w krajach Europy Środkowej i Wschodniej miało poważny wpływ na poziom ich deficytu i zadłużenia publicznego; uważa, że bardziej ambitne reformy fiskalne wraz z reformami strukturalnymi są konieczne do wzmocnienia zachęt do zwiększonego zatrudnienia oraz do inwestowania w większą wydajność;

5. podkreśla fakt, że nie istnieją wyjątki od zasad i procedur Paktu Stabilności i Wzrostu, ale wzywa wszystkie instytucje UE do zaakceptowania ich odpowiedzialności za wykonanie i przestrzeganie Paktu Stabilności i Wzrostu; nalega, by wszystkie Państwa Członkowskie, małe i duże, były traktowane w ten sam sposób; uważa, że dla osiągnięcia tego celu należy wzmocnić rolę Komisji, szczególnie w zakresie inicjowania procedury dotyczącej nadmiernego deficytu; wzywa Państwa Członkowskie do pomyślnego zakończenia rewizji Paktu Stabilności i Rozwoju jeszcze w czasie trwania Prezydencji Luksemburskiej, poprzez znalezienie solidnych, właściwych i możliwych do zrealizowania rozwiązań w każdym z rozdziałów, jak zostało to określone przez Radę ECOFIN w dniu 13 września 2004 r., wzmacniając jednocześnie znaczenie prewencji, zwracając większą uwagę na różnice w sytuacji gospodarczej i zwiększając skuteczność wdrażania procedury nadmiernego deficytu (część Paktu zawierająca działania naprawcze) i zarządzania gospodarczego;

6. zaleca wszystkim Państwom Członkowskim, które tego jeszcze nie zrobiły, sprowadzenie swojego deficytu znacznie poniżej 3 % PKB dla zapewnienia budżetowej i cenowej stabilności w rozszerzonej Unii Europejskiej, a także umożliwienie stworzenia wystarczających rezerw finansowych w czasach prosperity po to, żeby w razie trudności można było podjąć kroki gospodarcze nie ryzykując naruszenia zasad Paktu Stabilności i Wzrostu;

7. podkreśla znaczenie ulepszonych budżetowych danych statystycznych, posiadających dokładniejsze i bardziej znormalizowane definicje, metody obliczania i procedury, które zostaną określone w podręczniku zawierającym wskazówki metodologiczne i przyjmuje z zadowoleniem inicjatywę Komisji wystąpienia z projektami minimalnych norm dotyczących niezależności, integralności i jakości krajowych instytucji statystycznych i wzmocnienia kompetencji Eurostatu w zakresie koordynowania, monitorowania i przeprowadzania wyrywkowych kontroli danych przedstawianych przez Państwa Członkowskie;

8. zaleca nowym Państwom Członkowskim przyspieszenie reform w dziedzinie finansów publicznych poprzez ponowne przyznanie środków jako kolejnego kroku do zapewnienia całkowitej zbieżności ich gospodarek i skupienie się szczególnie na modernizacji ich systemów emerytalnych i świadczeń socjalnych jako wsparcia dla skutecznej polityki zatrudnienia;

9. podkreśla potrzebę ciągłego ulepszania administracji podatkowej i stworzenia efektywnego systemu pobierania podatków w celu stworzenia korzystnych warunków dla działalności przedsiębiorstw na całym jednolitym rynku, promowania kultury przedsiębiorczości i zachęcania do tworzenia przedsiębiorstw;

10. przypomina Państwom Członkowskim o ich zobowiązaniu w ramach Paktu Stabilności i Wzrostu do doprowadzenia budżetów do "równowagi lub nadwyżki"; podkreśla, że należy unikać nadmiernego deficytu, aby przyczyniać się do stabilizacji cenowej i zapewnienia trwałości finansów publicznych; zaleca położenie większego nacisku w Pakcie Stabilności i Wzrostu na rozwój gospodarczy oraz przykładanie większej wagi do zapewnienia trwałości finansów publicznych; ostrzega, że nadmierne wydatki rządowe stwarzają zagrożenie dla stabilności cenowej, niskich stóp procentowych i poziomu inwestycji rządowych, a ponadto zmniejszają zdolność do stawienia czoła wyzwaniom spowodowanym zmianami demograficznymi i starzeniem się populacji w Unii Europejskiej;

11. ponawia wezwanie do stworzenia przejrzystej metody zawierającej definicję "wydatków publicznych wysokiej jakości" w celu ilościowego określenia publicznych pozycji budżetowych i ich wkładu w dziedzinie wzrostu i inwestycji, mając na uwadze pozytywny wkład do celów lizbońskich; ponadto wzywa do przeorientowania wydatków publicznych w taki sposób, aby poszczególne działy budżetu na poziomie europejskim i krajowym odzwierciedlały najważniejsze priorytety polityczne określone na rok 2010;

12. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, Komitetowi Regionów oraz rządom i parlamentom Państw Członkowskich.

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1.

[2] Sprawa C-27/04, Komisja przeciwko Radzie.

--------------------------------------------------