PL

Bruksela, dnia 4.7.2006

KOM(2006) 360 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Wprowadzenie zrównoważenia w rybołówstwie UE przy pomocy podejścia opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie

{SEK(2006) 868}

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

Wprowadzenie zrównoważenia w rybołówstwie UE przy pomocy podejścia opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie

1. Wprowadzenie (...)3

2. Korzyści zastosowania podejścia opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie (MSY) (...)4

2.1. Odwrócenie tendencji spadkowej (...)4

2.2. Poprawa sytuacji ekonomicznej rybołówstwa (...)6

2.3. Poprawa bilansu handlowego (...)6

2.4. Zmniejszenie poziomu odrzutów i wpływu na gatunki inne niż gatunki docelowe (...)6

3. Droga do poprawy sytuacji (...)6

3.1. Podejście ogólne (...)6

3.2. Przeciwdziałanie zmianom w ekosystemach (...)7

3.3. Plany długoterminowe (...)8

4. Zarządzanie dostosowaniem (...)9

5. Dalsza realizacja: kolejne etapy (...)10

6. Wnioski (...)11

ZAŁĄCZNIK A Fragment Planu realizacji przyjętego na Światowym Szczycie w sprawie Zrównoważonego Rozwoju, w Johanesburgu, w 2002 r. (...)13

.

1. Wprowadzenie

Wyniki gospodarcze sektora rybołówstwa w Europie możnaby znacznie poprawić poprzez stopniowe eliminowanie przełowienia. Mogłoby to być źródłem korzyści ekonomicznych dla sektora rybołówstwa w zakresie zmniejszenia kosztów, poprawy połowów, wzrostu rentowności rybołówstwa i zmniejszenia poziomu odrzutów.

Zapewnienie zrównoważonego wykorzystania zasobów rybołówstwa jest oczywiście warunkiem wstępnym żywotności sektora i dopiero kiedy ten warunek zostanie spełniony, będzie można wykorzystać pełny jego potencjał. Z tego powodu wspólnotowe zarządzanie rybołówstwem od pewnego czasu skupia się na wysiłkach związanych z odnowieniem najbardziej uszczuplonych zasobów. Mimo że sytuacja wielu stad handlowych wciąż wymaga podjęcia środków mających na celu odnowienie zasobów, nadszedł czas, aby wprowadzić zmiany w zarządzaniu rybołówstwem europejskim, nastawiając się raczej na odniesienie sukcesu niż na uniknięcie porażki.

Wspólnota i jej państwa członkowskie podpisały się pod międzynarodowym zobowiązaniem politycznym na Światowym Szczycie w sprawie Zrównoważonego Rozwoju, w Johanesburgu (wrzesień 2002 r.) do utrzymania lub przywrócenia zasobów do poziomów umożliwiających osiągnięcie maksymalnie podtrzymywalnego odłowu z zamiarem szybkiego osiągnięcia tego celu w odniesieniu do uszczuplonych zasobów, i jeśli to będzie możliwe najpóźniej w 2015 r. (Załącznik A).

Krótko mówiąc maksymalnie podtrzymywalny odłów jest maksymalnym odłowem, jaki może być osiągnięty rok po roku. Charakteryzuje się on poziomem śmiertelności połowowej, który średnio doprowadzi do wielkości zasobu umożliwiającej osiągnięcie maksymalnie podtrzymywalnego odłowu.

Niniejszy komunikat ustala nowy kierunek polityczny w zakresie zarządzania rybołówstwem we Wspólnocie, mający na celu wprowadzenie tego podejścia. Chodzi o to, aby przyspieszyć przejście do systemu zarządzania długoterminowego skoncentrowanego na optymalizacji potencjału produkcyjnego żywych zasobów morskich Europy, bez ujemnego wpływu na ich wykorzystanie przez następne pokolenia. Jest to całkowicie spójne z szerszym celem wspólnej polityki rybołówstwa, którym jest zapewnienie takiego wykorzystania żywych zasobów wodnych, które zagwarantuje zrównoważone warunki ekonomiczne, środowiskowe i społeczne.

Ta zmiana musi być również rozpatrywana w kontekście stopniowego przyjmowania podejścia zarządzania rybołówstwem opartego na pojęciu ekosystemu, które stanowi inny cel wspólnej polityki rybołówstwa, oraz w kontekście zintegrowanych podejść zalecanych przez niedawną Europejską Strategię Morską [1] oraz prac przygotowawczych nad polityką morską UE. W stosownym czasie Komisja przedstawi dodatkowe wnioski mające zakończyć realizację zobowiązań Światowego Szczytu w sprawie Zrównoważonego Rozwoju.

Pozytywne skutki można osiągnąć tylko poprzez ściślejsze ograniczenie działalności połowów w okresie przejściowym. Konieczne będzie dokonanie starannych wyborów w zakresie tempa zmian, przy czym istotne jest zaangażowanie zainteresowanych stron w proces podejmowania decyzji dotyczących tych wyborów. Pomoc finansowa, jak np. pomoc przewidziana w ramach wniosku dotyczącego Europejskiego Funduszu Rybołówstwa, przyczyniłaby się do złagodzenia skutków społecznych i ekonomicznych tych ograniczeń i będzie musiała zostać zapewniona w okresie przejściowym przed osiągnięciem pełnych korzyści ekonomicznych.

Niniejszy komunikat przedstawia strategię polityczną wprowadzania zarządzania rybołówstwem we Wspólnocie opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie. Dalsze informacje na temat obecnych poziomów przełowienia wspólnotowych zasobów rybnych i potencjalnych korzyści z wprowadzenia podejścia opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie w ramach zarządzania rybołówstwem w UE znajdują się w dokumencie roboczym służb Komisji odnoszącym się do niniejszego komunikatu [2].

2. Korzyści zastosowania podejścia opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie (MSY)

2.1. Odwrócenie tendencji spadkowej

Podczas gdy niektóre zasoby, takie jak śledź i makrela, są eksploatowane na poziomach zagrażających ich trwałości, połowy wielu europejskich gatunków przydennych znacznie spadły w czasie ostatnich dekad (Rysunek 2.1). Zasoby były po prostu poławiane na poziomie przekraczającym ich potencjał produkcyjny.

Komisja uważa, że wprowadzenie systemów zarządzania zasobami rybnymi opartych na koncepcji maksymalnie podtrzymywalnego odłowu przyczyni się do odwrócenia tej tendencji. Poza zapewnieniem, że zasoby te nie zostaną wyczerpane, systemy te umożliwią zwiększenie zasobów rybnych prowadząc do zwiększenia wielkości dopuszczalnych połowów, które będą osiągalne mniejszym kosztem i przy wyższej wartości jednostkowej, co daje większą gwarancję dobrobytu. Zwiększenie zasobów rybnych umożliwi również zabezpieczenie na wypadek zmian liczebności narybku dołączającego co roku do zasobu, wynikających z czynników środowiskowych.

(...PICT...)

(...PICT...)

Rysunek 2.1. Szacunkowy wyładunek gatunków przydennych na różnych obszarach wód terytorialnych Wspólnoty. Źródło: Szacunki ICES, oprócz Morza Śródziemnego (FAO).

2.2. Poprawa sytuacji ekonomicznej rybołówstwa

Dokonywanie połowów z zachowaniem poziomów maksymalnie podtrzymywalnego odłowu obniżyłoby koszty oraz zwiększyłoby zyski w sektorze rybołówstwa wskutek zmniejszenia nakładu (oraz powiązanych kosztów, takich jak paliwo) na tonę złowionych ryb. Wybory dokonywane przez państwa członkowskie oraz przez tych, którzy utrzymują się z rybołówstwa, będą łatwiejsze, kiedy połowy się zwiększą, a w sektorze rybołówstwa zagości dobrobyt.

2.3. Poprawa bilansu handlowego

Wspólnotowy sektor rybołówstwa stoi wobec znaczącego wyzwania konkurencyjnego jakim jest przez przywóz. Prawie 60 % ryb spożywanych we Wspólnocie pochodzi z przywozu, a procent ten jest jeszcze większy w przypadku gatunków przydennych (o białym mięsie). W ostatnich latach ponad 10 milionów ton ryb było przywożonych każdego roku.

Ryby pochodzące z zasobów zarządzanych na poziomach zbliżonych do maksymalnie podtrzymywalnego odłowu posiadają przewagę konkurencyjną ze względu na stałe dostawy (ponieważ dostępność jest zagwarantowana) i z wysoką jakość (ponieważ inwestycje w przeładunek produktu są użyteczne z uwagi na stałość perspektyw długoterminowych).

2.4. Zmniejszenie poziomu odrzutów i wpływu na gatunki inne niż gatunki docelowe

Zmniejszenie śmiertelności połowowej jest najlepszym rozwiązaniem problemu odrzutów. Ryba jest odrzucana do morza jeśli jej rozmiar jest zbyt mały, wartość zbyt niska, lub jeśli nie została ona złowiona w ramach dostępnego kontyngentu.

Połowy dokonywane z zachowaniem poziomów maksymalnie podtrzymywalnego odłowu umożliwiają zwiększenie udziału dużych i pełnowartościowych ryb w uzyskanym połowie. Na każda tonę wyładowanych ryb nadających się do sprzedaży będzie więc mniej odrzutów.

Połowy gatunków handlowych mogą często zakłócać siedliska i szkodzić gatunkom niehandlowym, w tym delfinom i morświnom. Zmniejszenie poziomu śmiertelności połowowej z obecnych poziomów do poziomów maksymalnie podtrzymywalnego odłowu zmniejszy przyłowy gatunków innych niż gatunki docelowe.

3. Droga do poprawy sytuacji

3.1. Podejście ogólne

Aby umożliwić rybom większy wzrost i osiągnąć w ten sposób wyższą wartość i odłów w momencie połowu, należy zmniejszyć ilość ryb poławianych z morza [3]. Z początku będzie to oznaczać zmniejszenie połowów, ale wraz z poprawą zdrowotności zasobów poziom połowów będzie się w zrównoważony sposób zwiększał.

Próba odbudowania zasobów rybnych bez długoterminowej strategii jest zadaniem ryzykownym i trudnym. Populacje ryb są trudne do zmierzenia, i nawet jeśli połowy są głównym czynnikiem wpływającym na zdrowotność zasobów, to inne czynniki, takie jak zmiany środowiskowe i napływ narybku, także odgrywają istotną rolę. Zarządzanie rybołówstwem musi skupiać się na trwałości i stabilności oraz starać się znaleźć równowagę między działalnością połowową a zdolnością produkcyjną zasobów. Ten cel może być stopniowo osiągany poprzez zmniejszanie liczby statków rybackich lub poziomu ich nakładu połowowego.

Aby umożliwić rybakom uzyskanie z zasobu maksymalnie podtrzymywalnego odłowu, należy na podstawie najlepszych dostępnych opinii naukowych określić, jaki docelowy poziom połowów jest odpowiedni dla każdego zasobu. Należy również podjąć decyzję w sprawie poziomu rocznych dostosowań, który umożliwi osiągnięcie tego celu. Te decyzje powinny zostać wprowadzone poprzez plany długoterminowe zgodnie z przepisami rozporządzenia ramowego w sprawie wspólnej polityki rybołówstwa.

{0>In preparing proposals for long-term plans, the Commission will consider a broad number of instruments, such as methods for annual adjustments to TACs and adjustments to effort levels, incorporating precautionary considerations.<}0{>Podczas opracowywania planów długoterminowych Komisja zbada szeroki wachlarz narzędzi, takich jak metody obliczania rocznych dostosowań TAC oraz dostosowań poziomów nakładu, w świetle zasady ostrożności.<0} {0>Where appropriate, the contribution of technical measures such as closed areas or regulations concerning the structure of fishing gear will also be taken onboard.<}0{Tam, gdzie to stosowne pod uwagę zostanie wzięte również zastosowanie środków technicznych, takich jak zamknięcie niektórych stref połowowych, lub środków dotyczących struktury narzędzi połowowych.

Zasadniczo, wraz z ewolucją ekosystemów i środowiska niezbędny będzie regularny przegląd planów długoterminowych, w tym poziomów i środków.

3.2. Przeciwdziałanie zmianom w ekosystemach

Bardzo trudno jest przewidzieć rozwój ekosystemów morskich pod wpływem zmian klimatycznych. Nawet jeśli te i inne czynniki środowiskowe zapewne wpływają na zasoby rybne, to rybołówstwo ma w większości przypadków największy wpływ na ekosystemy. Eksploatacja zasobów rybnych na niższym poziomie połowów spowoduje, że będą one bardziej odporne na zmiany ekologiczne.

Próba zarządzania zasobem rybnym pod kątem docelowego rozmiaru mogłaby wprowadzić istotne zmiany w działalności przemysłowej mające na celu krótkotrwałe zrównoważenie zmian środowiskowych. Wprowadziłoby to niepożądaną dla przemysłu niestabilność, dlatego preferowanym podejściem jest poławianie ryb na stałym i zrównoważonym poziomie [4]. Po zmniejszeniu śmiertelności połowowej i odbudowaniu zasobów długoterminowe cele zarządzania będą musiały być dostosowane w taki sposób, aby uwzględniały nową wiedzę zdobytą na temat ekosystemów i ich potencjału produkcyjnego.

Ważne jest, aby zachować równowagę ekosystemów morskich. Nadmierne poławianie jednego gatunku, tak aby zwiększyć odłów z drugiego gatunku, mogłoby być dosyć ryzykownym podejściem, które uzależniłoby działalność gospodarczą od mniejszej liczby zasobów, i sprawiłoby, że byłaby ona bardziej narażona na skutki wyczerpania zasobów.

Połów wszystkich gatunków ekosystemu powinien zazwyczaj odbywać się na poziomie niższym od poziomu odpowiadającemu uzyskaniu maksymalnie podtrzymywalnego odłowu w perspektywie długoterminowej. Na niektórych łowiskach (“łowiska mieszane”) wiele gatunków może być poławianych podczas tego samego wyjścia w morze. Aby uniknąć przypadkowego przełowienia gatunków jako przyłowów, dodatkowe środki, takie jak zmiana narzędzi połowowych oraz obszary zamknięte i sezonowe zakazy połowów, mogą okazać się niezbędnymi składnikami niektórych planów długoterminowych.

3.3. Plany długoterminowe

Plany długoterminowe powinny stanowić główny instrument wprowadzania nowego podejścia. Komisja uważa, że plany powinny zostać przygotowane w następujący sposób:

· powinny zostać zapewnione konsultacje z zainteresowanymi sektorami, to znaczy rybakami, konsumentami i każdą inną zainteresowana stroną;

· podstawą każdego planu będą bezstronne opinie naukowe;

· należycie uwzględniony zostanie ekonomiczny, społeczny i środowiskowy wpływ zaproponowanych środków;

· powinny one określić docelowy poziom połowów oraz środki służące do stopniowego osiągnięcia tego celu – bez próby zarządzania poziomami biomasy;

· powinny one również zmierzać do zmniejszenia szkodliwego wpływu rybołówstwa na ekosystem;

· w przypadku różnych zasobów poławianych najczęściej razem plany powinny zawierać środki techniczne w celu zapewnienia, aby poławianie wszystkich zasobów było zgodne z ich odpowiednimi celami;

· plany mogą również przewidywać możliwość wykorzystania niektórych zasobów nieco poniżej poziomów maksymalnie podtrzymywalnego odłowu w celu osiągnięcia większej produktywności innych gatunków;

· plany powinny ustanowić cele niezależnie od stanu biologicznego zasobu w chwili wejścia planów w życie, przy czym należy w nich przewidzieć bardziej rygorystyczne środki ochronne w przypadku większego uszczuplenia zasobów;

· plany powinny określać odpowiednie wytyczne, jeśli z powodu braku danych lub z innych powodów opinia naukowa nie może wymierzyć zakresu działań wymaganych do osiągnięcia warunków maksymalnie podtrzymywalnego odłowu;

· plany i ich cele powinny być poddawane okresowemu przeglądowi.

4. Zarządzanie dostosowaniem

Wspólnota i jej państwa członkowskie zobowiązały się do osiągnięcia celu jakim jest maksymalnie podtrzymywalny odłów. Należy teraz zdecydować o szybkości zmian prowadzących do osiągnięcia tego celu, i o tym, jak będzie wyglądać zarządzanie okresem przejściowym. Powodzenie wprowadzania tego nowego podejścia zależy w znacznej mierze od zdolności sektora rybołówstwa na poziomie krajowym do dostosowania się do nowej sytuacji.

Po przyjęciu planów długoterminowych ustanawiających cele odpowiednie dla różnych zasobów państwa członkowskie będą musiały zdecydować o rytmie zmian i o sposobie zarządzania okresem przejściowym. W związku z tym można rozważyć dwa podejścia.

1. Pierwsze podejście skupiałoby się na efektywności ekonomicznej osiąganej poprzez zmniejszenie zdolności połowowej, inwestycji i zatrudnienia do poziomu wystarczającego do poławiania na poziomie maksymalnie podtrzymywalnego odłowu. Połowy byłyby większe, floty połowowe mniejsze, zmniejszyłaby się liczba zatrudnionych rybaków (nawet jeśli wzrosłoby zatrudnienie w sektorze przetwórstwa na lądzie), rybołówstwo stałoby się bardziej opłacalne, a przepisy w zakresie rybołówstwa prostsze i mniej uciążliwe. Liczba wykwalifikowanych rybaków jest w przypadku niektórych rodzajów rybołówstwa i niektórych państw czonkowskich niewystarczająca, tak więc społeczne konsekwencje zmniejszenia rozmiaru flot byłyby w tym przypadku ograniczone.

2. Drugie podejście polegałoby na zachowaniu dotychczasowych poziomów zatrudnienia za cenę strat w zakresie efektywności ekonomicznej. Rozmiar flot byłby zachowany, ale ich skuteczność zmniejszona przez ograniczenie ich zdolności połowowych (np. ograniczenie rozmiaru, mocy silnika i narzędzi połowowych) bądź przez nałożenie ograniczeń w ilości dni przebywania na morzu. Niektóre państwa członkowskie używały tych instrumentów w przeszłości, a Wspólnota wprowadziła ograniczenia ilości dni przebywania na morzu w ciągu ostatnich trzech lat w przypadku niektórych połowów gatunków przydennych. W porównaniu z obecnymi warunkami całkowite połowy byłyby większe, floty rybackie podlegałyby bardziej rygorystycznym przepisom, zatrudnienie i działalność na statkach odbywałyby się częściej w niepełnym wymiarze, ale rybołówstwo byłoby bardziej opłacalne, ponieważ połowy byłyby utrzymane a koszty zmienne (np. koszty paliwa) zmniejszone. Przejście na rybołówstwo na mniejszą skalę wiążące się ze zmniejszoną skutecznością w zakresie połowów mogłoby również spowodować zwiększenie odłowu, mając jednocześnie mniej bezpośredni wpływ na zatrudnienie na morzu. Podtrzymanie zatrudnienia może być zgodne ze zmniejszeniem poziomów połowów poprzez przejście do mniej kapitałochłonnych form rybołówstwa.

Pierwsze z tych podejść pociąga za sobą zmniejszenie zdolności flot krajowych, co zdaniem Komisji jest środkiem zarządzania najłatwiejszym do kontrolowania. W obu podejściach łatwiej będzie monitorować zmiany, jeśli będą one dokonywane stopniowo. Dlatego proces zmian należy rozpocząć jak najszybciej.

Decyzja o wyborze strategii ekonomicznej dla sektora rybołówstwa jest podejmowana się na poziomie krajowym. Dzieje się tak, ponieważ to państwa członkowskie decydują o rozdzieleniu wielkości dopuszczalnych połowów na szczeblu krajowym [5]. W tym kontekście główną rolą Wspólnoty jest zapewnienie ram zarządzania umożliwiających eliminowanie przełowienia. Wspólnota mogłaby również wspierać zmiany strukturalne w sektorze rybołówstwa poprzez obecny Instrument Finansowy Orientacji Rybołówstwa (IFOR) oraz zaproponowany Europejski Fundusz Rybołówstwa. W ramach tych instrumentów udostępniane są fundusze na dostosowanie lub wykupienie statków rybackich, przekwalifikowanie rybaków na inną działalność oraz pobudzanie zarówno działalności gospodarczej w sektorze rybołówstwa niezwiązanej z połowami, jak i z działalności poza sektorem rybołówstwa.

Podczas gdy w gestii państw członkowskich leży wybór strategii ekonomicznej Komisja stwierdza, że rozwiązanie inne niż likwidacja statków stwarzało w przeszłości problemy z wprowadzaniem i przyzwoleniem społecznym: w istocie trudno utrzymać dalekomorską flotę rybacką bez jej wykorzystania.

Przed wprowadzeniem istotnych zmian w zakresie zarządzania rybołówstwem należy przeanalizować gospodarcze i społeczne skutki takich zmian. Jednakże specyfika każdej floty może się różnić w zależności od państwa członkowskiego i rodzaju rybołówstwa. Z uwagi na tą różnorodność ogólna ocena społecznych i gospodarczych skutków okazuje się niewykonalna. Komisja proponuje zatem przyjąć podejście regionalne i specyficzne dla każdego rodzaju rybołówstwa jak wskazano w następnym rozdziale. Rada będzie miała możliwość przeglądu strategii przewidzianej dla każdego rodzaju rybołówstwa w świetle analizy wpływu dokonanej przez Komisję i opinii Regionalnych Komitetów Doradczych (RAC).

5. Dalsza realizacja: kolejne etapy

W ciągu najbliższych lat Komisja zaproponuje plany długoterminowe mające na celu sprowadzenie wszystkich głównych zasobów rybnych na wodach terytorialnych Wspólnoty do poziomów połowów umożliwiających osiągnięcie maksymalnie podtrzymywalnych odłowów. W odniesieniu do zasobów zarządzanych wspólnie z państwami trzecimi Wspólnoty będzie starała się określić wspólne mechanizmy zarządzania dążące do osiągnięcia tego samego celu.

Plany będą ustanawiane w oparciu o rodzaj rybołówstwa dla grup zasobów poławianych razem.

Zasady przewodnie regulujące opracowywanie wspomnianych planów będą następujące:

a) Komisja będzie prowadzić aktywne konsultacje z RAC na etapie opracowywania wniosków;

b) Komisja - w ścisłej współpracy z odpowiednimi RAC - przygotuje oceny konsekwencji planu;

c) plany długoterminowe będą obejmować planowe zmniejszenia poziomów połowów, które to zmniejszenia zostaną osiągnięte głównie poprzez dostosowania wielkości dopuszczalnych połowów i zarządzanie nakładem połowowym, ale również poprzez włączenie w stosownych przypadkach środków technicznych;

d) aby zapewnić stabilne i płynne przejście do nowego systemu plany te mogą przewidywać określone środki oraz warunki ich zastosowania i będą mogły zawierać elementy, takie jak ograniczenia różnic, jakim z roku na rok mogą podlegać wielkości dopuszczalne połowów;

e) plany długoterminowe powinny być poddawane przeglądowi w przybliżeniu co pięć lat;

f) środki mające na celu efektywne przestrzeganie planu będą integralną częścią procesu;

g) plany długoterminowe wyznaczą, gdzie to właściwe, główne etapy, które będą wykorzystane do mierzenia postępu planu na drodze do osiągnięcia maksymalnie podtrzymywalnego odłowu.

Podczas wprowadzania tego procesu Komisja da pierwszeństwo połowom, wobec których sektor zastosował specyficzne podejście poprzez RAC, oraz tym połowom, gdzie podejście oparte na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie pozwoli na najszybsze osiągnięcie korzyści ekonomicznych, jak i korzyści związanych z ochroną zasobów.

Wprowadzenie pełnego zestawu planów długoterminowych mających na celu osiągnięcie maksymalnego podtrzymywalnego odłowu zabierze dużo czasu. Podczas negocjacji wniosków dotyczących planów długoterminowych konieczne będzie zapewnienie, aby coroczne decyzje Wspólnoty dotyczące zarządzania zasobami uwzględniały cel na rok 2015, a przynajmniej nie utrudniały jego osiągnięcia.

Jako pierwszy etap procesu Komisja, z mocą od 2007 r., przyjmie decyzje dotyczące zarządzania zasobami gwarantujące, że poziom połowów zasobów już przełowionych nie zostanie podniesiony.

Proces ten nie narusza innych środków, takich jak plany odnowienia zasobów, podjętych zgodnie z ostrożnym podejściem w celu krótkoterminowego zmniejszenia ryzyka wyczerpania zasobów.

6. Wnioski

Rybołówstwo jest z natury ryzykownym zajęciem, w szczególności z uwagi na zróżnicowanie ekosystemów morskich. Zatem konsekwentne przeławianie w ostatnich dekadach doprowadziło do wyczerpania zasobów i zmniejszenia połowów, które dokonywane są po coraz wyższych kosztach. Z tego względu rybacy byli wystawieni na niepotrzebne ryzyko i wydatki, a brakujące ilości musiały być zastąpione przez ryby pochodzące z przywozu lub z akwakultury.

Można i trzeba naprawić tą sytuację. Komisja podejmie swoje obowiązki przygotowując właściwe wnioski na podstawie najlepszych dostępnych opinii naukowych i po szeroko zakrojonych konsultacjach z zainteresowanymi stronami. Komisja wzywa państwa członkowskie i sektor rybołówstwa do przyłączenia się do tego procesu. Wywiązanie się ze zobowiązań podjętych na Światowym Szczycie w sprawie Zrównoważonego Rozwoju umożliwi wykonywanie działalności w sektorze rybołówstwa w sposób mniej ryzykowny, bardziej bezpieczny i dochodowy.

ZAŁĄCZNIK A Fragment Planu realizacji przyjętego na Światowym Szczycie w sprawie Zrównoważonego Rozwoju, w Johanesburgu, w 2002 r.

31. W celu osiągnięcia zrównoważonych połowów niezbędne jest podjęcie następujących działań na wszystkich poziomach:

a) Utrzymanie lub przywrócenie zasobów do poziomów umożliwiających osiągnięcie maksymalnie podtrzymywalnego odłowu z zamiarem szybkiego osiągnięcia tego celu w odniesieniu do uszczuplonych zasobów, i jeśli to będzie możliwe najpóźniej w 2015 r.;

b) Ratyfikowanie porozumień Narodów Zjednoczonych lub przystąpienie do nich i ich efektywne wprowadzanie i, w danym przypadku, przystąpienie do regionalnych porozumień lub uzgodnień w sprawie rybołówstwa, zwracając w szczególności uwagę na Porozumienie w sprawie wykonania postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r., odnoszących się do ochrony i zarządzania rozproszonymi zasobami rybnymi oraz zasobami rybnymi o wysokiej migracji z 1995 r. oraz Porozumienie o wspieraniu przestrzegania przez statki rybackie międzynarodowych środków ochrony i zarządzania na pełnym morzu z 1993 r.;

c) Wprowadzenie Kodeksu Odpowiedzialnego Rybołówstwa z 1995 r., uwzględniając specjalne wymagania krajów rozwijających się, jak wskazano w art. 5 wspomnianego kodeksu, oraz odpowiednich międzynarodowych planów działania i wytycznych technicznych Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa Narodów Zjednoczonych;

d) Pilne opracowywanie i stosowanie krajowych i, gdzie stosowne, regionalnych planów działania w celu wprowadzenia międzynarodowych planów działania Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa Narodów Zjednoczonych, w szczególności, do roku 2005 - międzynarodowego planu działania na rzecz zarządzania zdolnościami połowowymi i, do roku 2004 - międzynarodowego planu działania na rzecz zapobiegania, powstrzymywania i eliminowania nielegalnych, niezarejestrowanych i nieuregulowanych połowów. Aby wzmocnić międzynarodowy plan działania na rzecz zapobiegania, powstrzymywania i eliminowania nielegalnych, niezarejestrowanych i nieuregulowanych połowów, powinny zostać zapewnione, w tym również przez państwa bandery, skuteczne monitorowanie, raportowanie i egzekwowanie oraz kontrola statków rybackich;

e) Zachęcanie odpowiednich regionalnych porozumień i organizacji zarządzających rybołówstwem do należytego uwzględnienia praw, obowiązków i interesów państw nadbrzeżnych, oraz specjalnych potrzeb krajów rozwijających się, podczas rozpatrywania kwestii rozdzielenia zasobów rybnych w odniesieniu do rozproszonych zasobów rybnych i zasobów rybnych o wysokiej migracji, mając na uwadze postanowienia Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza oraz Porozumienia w sprawie wykonania postanowień Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r., odnoszących się do ochrony i zarządzania rozproszonymi zasobami rybnymi oraz zasobami rybnymi o wysokiej migracji przemieszczającymi się na pełnym morzu i w obrębie wyłącznych stref ekonomicznych;

f) Eliminowanie dotacji, które przyczyniają się do nielegalnych, niezarejestrowanych i nieuregulowanych połowów oraz do nadmiernej eksploatacji zasobów, realizując założenia przyjęte na poziomie Światowej Organizacji Handlu (WTO) w celu wyjaśnienia zasad, na jakich funkcjonują dotacje połowowe, i wprowadzenia w tym zakresie większej dyscypliny, mając na uwadze znaczenie tego sektora dla krajów rozwijających się;

g) Wzmocnienie koordynacji donatorów oraz partnerstwa między międzynarodowymi instytucjami finansowymi, organizacjami dwustronnymi i innymi istotnymi zainteresowanymi stronami w celu umożliwienia krajom rozwijającym się, w szczególności najsłabiej rozwiniętym krajom oraz małym, wyspiarskim krajom rozwijającym się i krajom przechodzącym transformację gospodarczą, rozwoju ich zdolności na poziomie krajowym, regionalnym i subregionalnym w zakresie infrastruktury i zintegrowanego zarządzania oraz zrównoważonego wykorzystania zasobów połowowych;

h) Wspieranie zrównoważonego rozwoju akwakultury, w tym akwakultury na mniejszą skalę, mając na uwadze jej rosnące znaczenie dla bezpieczeństwa żywności i rozwoju gospodarczego.

[1] COM(2005) 505

[2] Informacje techniczne odnoszące się do komunikatu Komisji „Wprowadzenie zrównoważenia w rybołówstwie UE przy pomocy podejścia opartego na maksymalnie podtrzymywalnym odłowie : strategia na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Dokument roboczy służb Komisji SEC (2006) 868.

[3] Zwykle wyraża się to za pomocą rocznego poziomu śmiertelności połowowej odpowiadającemu ilości ryb, podzielonej przez średnią roczną ilość zasobów nadających się do połowów w morzu w ciągu roku. Sprawozdanie techniczne z wykorzystania tego parametru we wprowadzaniu podejścia maksymalnie podtrzymywalnego odłowu znajduje się w dokumencie roboczym służb Komisji załączonym do niniejszego komunikatu.

[4] Dokument roboczy służb Komisji opisuje zalety tej metody poławiania.

[5] Artykuł 20 ust. 3 rozporządzenia 2371/2002.

--------------------------------------------------