P6_TA(2006)0461

Transport żeglugą śródlądową

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie promocji żeglugi śródlądowej: "NAIADES", zintegrowany europejski program działań na rzecz żeglugi śródlądowej (2006/2085(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając komunikat Komisji w sprawie promocji żeglugi śródlądowej: "NAIADES" (COM(2006) 0006),

- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 718/1999 z dnia 29 marca 1999 r. w sprawie polityki w zakresie zdolności przewozowej floty wspólnotowej w celu wspierania żeglugi śródlądowej [1],

- uwzględniając Białą księgę "Europejska polityka transportowa w horyzoncie do 2010 r.: czas wyborów" (COM(2001)0370),

- uwzględniając ustalenia spotkania na wysokim szczeblu w sprawie żeglugi śródlądowej w Wiedniu w dniach od 13 do 15 lutego 2006 r.,

- uwzględniając cele agendy lizbońskiej w zakresie zatrudnienia i rozwoju,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Transportu i Turystyki (A6-0299/2006),

A. mając na uwadze, że przewidywany jest wzrost natężenia transportu, jak również, że drogi wodne wciąż charakteryzuje duży potencjał w zakresie zdolności przewozowych i mogą one wnieść wkład w konkurencyjne rozwiązania w dziedzinie transportu z wykorzystaniem połączenia różnych form transportu,

B. mając na uwadze, że w Europie niezbędne jest ambitniejsze podejście, aby zwiększyć wykorzystanie potencjału wodnych dróg śródlądowych oraz znaczenie żeglugi śródlądowej samej w sobie i jako części multimodalnych łańcuchów transportowych z uwzględnieniem podmiotów publicznych i prywatnych na szczeblu krajowym i wspólnotowym, a także aby zwiększyć natężenie ruchu w żegludze śródlądowej przy stosunkowo niskich kosztach infrastruktury,

C. mając na uwadze, że ścisła współpraca pomiędzy Komisją, komisjami rzecznymi, państwami członkowskimi i wszystkimi zainteresowanymi podmiotami prywatnymi ma istotne znaczenie dla poprawy konkurencyjności i rozwoju transportu wodnego.

Program działań "NAIADES"

1. uznaje, że europejski system transportowy w coraz większym stopniu staje w obliczu problemów związanych ze zdolnościami przewozowymi, co prowadzi do zatorów i opóźnień, oraz że transport wodnymi drogami śródlądowymi może pomóc w ograniczeniu zatorów, zwiększeniu bezpieczeństwa transportu, a także przyczynić się do poprawy wydajności energetycznej i ochrony środowiska naturalnego;

2. popiera w związku z powyższym inicjatywę Komisji, mającą na celu ustanowienie zintegrowanego europejskiego programu działań na rzecz żeglugi śródlądowej "NAIADES" (Program na rzecz żeglugi śródlądowej oraz dróg wodnych w Europie);

3. zachęca państwa członkowskie do dalszych prac nad polityką krajową na rzecz pobudzenia rozwoju żeglugi śródlądowej, z uwzględnieniem europejskiego programu działań, a także do zachęcania firm oraz władz regionalnych, lokalnych i portowych do podejmowania tego rodzaju inicjatyw;

Rynki

4. podkreśla, że istniejące rynki powinny zostać połączone, w szczególności poprzez działania na rzecz zwiększenia niezawodności infrastruktury oraz lepszego jej zintegrowania z całym łańcuchem dostaw;

5. zwraca uwagę, że połączenia z nowymi państwami członkowskimi w Europie Środkowej i Wschodniej, a także z Rumunią i Bułgarią, muszą zostać rozbudowane i dostosowane do obecnego stanu techniki, przy czym należy rozważyć dodatkowe środki w zakresie infrastruktury oraz podjąć intermodalne i interoperacyjne działania;

6. kładzie nacisk na konieczność rozwijania możliwości dla innowacyjnych usług multimodalnych, żeby wytworzyć nowe rynki, w obrębie których istotna będzie współpraca pomiędzy przedsiębiorcami świadczącymi usługi w zakresie transportu żeglugą śródlądową, użytkownikami oraz organami krajowymi i regionalnymi;

7. wzywa Komisję i państwa członkowskie — mając na uwadze fakt, że sektor składa się głównie z małych przedsiębiorstw — do ułatwienia dostępu do środków finansowych, a szczególnie kapitału wysokiego ryzyka, przeznaczonych na inicjalizację, uwzględniając w pełni podczas planowania i stosowania odpowiednich środków, specyficzną strukturę tego sektoru;

8. w pełni popiera w tym względzie inicjatywę Komisji dotyczącą przedstawienia źródeł informacji w kwestiach związanych z finansowaniem, np. podręcznik finansowania zawierający spis europejskich, krajowych i regionalnych instrumentów pomocy państwowej dla żeglugi śródlądowej, obejmujący między innymi również finansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego;

9. wzywa Komisję do opublikowania w możliwie najszybszym terminie wytycznych w sprawie pomocy państwa w zakresie programów wsparcia dla transportu żeglugą śródlądową oraz do przyjęcia zasad de minimis, które odpowiednio uwzględniają potrzeby sektora żeglugi śródlądowej;

10. z zadowoleniem przyjmuje plan Komisji, dotyczący dokonania przeglądu zatorów, istniejących na szczeblu krajowym oraz europejskim i hamujących rozwój żeglugi śródlądowej; wzywa wszystkie zainteresowane podmioty publiczne i prywatne do wniesienia wkładu w ten przegląd, zbadania potencjalnych rozwiązań i szukania najlepszych praktyk, co zaowocuje uwzględnieniem przeglądu podczas opracowywania przyszłych aktów prawnych lub podejmowania nowych działań;

11. podkreśla, że administracyjne zatory powinny zostać zlikwidowane, a procedury uproszczone, w szczególności poprzez optymalne wykorzystanie komunikacji elektronicznej oraz wprowadzenie ułatwień administracyjnych w postaci punktów kompleksowej kontroli; szczególną uwagę należy poświęcić procedurom w portach morskich i śródlądowych, jak również tym aktom prawnym w zakresie środowiska naturalnego, odpadów i bezpieczeństwa żywności, które powodują zakłócenia procesów logistycznych.

Infrastruktura

12. zwraca uwagę, że niezawodność sieci dróg wodnych oraz dostępność wielofunkcyjnych portów śródlądowych stanowią najistotniejszy warunek dalszego rozwoju żeglugi śródlądowej, szczególnie jako części multimodalnego transportu towarów, a także sektora w kategoriach technicznych i ekonomicznych oraz podkreśla szczególną odpowiedzialność państw członkowskich, które powinny wzmóc swoje starania na rzecz zapewnienia wystarczającej i niezawodnej infrastruktury, uwzględniając jednocześnie ryzyko i aspekty związane z ochroną środowiska;

13. podkreśla, że szczególną uwagę należy poświęcić rozwojowi dróg wodnych w nowych państwach członkowskich i krajach przystępujących, ponieważ w tych krajach drogi wodne wymagają większej uwagi niż w pozostałych państwach członkowskich'

14. wskazuje na rolę, jaką Systemy Informacji Transportu Rzecznego odgrywają w przyczynianiu się do wydajniejszego i bezpieczniejszego wykorzystania sieci śródlądowych dróg wodnych oraz jej powiązań z innymi formami transportu; wzywa Komisję i państwa członkowskie do włączenia Systemów Informacji Transportu Rzecznego do wieloletniego indykatywnego programu TEN-T oraz do pełnego wykorzystania potencjału tych systemów w celu osiągnięcia zrównoważonej logistyki;

15. podkreśla konieczność zintegrowania systemu rzecznego z systemem żeglugi morskiej wzmacniając dostęp do morza, polepszając wymianę pomiędzy żeglugą śródlądową i morską oraz inwestując w realizację nowych, w tym także innowacyjnych, rzeczno-morskich środków transportu;

16. wzywa Komisję do sporządzenia we współpracy z państwami członkowskimi i zainteresowanymi państwami trzecimi aktualnego rejestru infrastruktury europejskich śródlądowych dróg wodnych oraz do przedstawienia większej ilości informacji na temat dróg wodnych, które wymagają obsługi konserwacyjnej, jak również innych udoskonaleń infrastruktury; ponadto wzywa Komisję do wykorzystywania przy tym dostępnych wyników badań naukowych oraz certyfikatów w państwach członkowskich;

17. wzywa Komisję do możliwie jak najszybszego (najpóźniej do końca 2006 r.) wyznaczenia europejskiego koordynatora transeuropejskich sieci transportowych (TEN-T) ds. żeglugi śródlądowej, należy przy tym korzystać z doświadczeń z obecnymi koordynatorami;

18. wzywa państwa członkowskie i Komisję do wprowadzenia wyższej stawki preferencyjnej w wysokości co najmniej 20 % dla wszystkich projektów dotyczących żeglugi śródlądowej realizowanych dla dobra wspólnego oraz do nadania większego znaczenia projektom w zakresie żeglugi śródlądowej, będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w ramach wieloletniego programu TEN-T;

19. wzywa państwa członkowskie do uwzględnienia potencjału żeglugi śródlądowej w planowaniu zagospodarowania przestrzennego oraz założeniach polityki gospodarczej na szczeblu federalnym, regionalnym i lokalnym w celu aktywnego wspierania rozwoju nadbrzeżnych ośrodków handlowych i logistycznych, a także do zwrócenia szczególnej uwagi na niewielkie drogi wodne posiadające niewykorzystany potencjał do zwiększenia możliwości przewozowych.

Flota

20. przypomina o konieczności określenia w roku 2007 we Wspólnocie surowszych wartości granicznych dla emisji SOX, pyłu zawieszonego (PM), NOX oraz CO2, w szczególności poprzez popieranie stosowania paliwa o niskiej zawartości siarki wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia bodźców przyspieszających wprowadzenie i wykorzystanie wydajnych i ekologicznych silników w żegludze śródlądowej w celu poprawy jej wydajności energetycznej;

21. przyznając, że emisje są ściśle związane z jakością paliwa dostępnego na rynku, wzywa Komisję do przedłożenia jak najprędzej wniosku w sprawie ustanowienia surowszych norm dla paliw wykorzystywanych w żegludze śródlądowej;

22. zwraca się do Komisji o przedłożenie w 2007 r. wniosku w sprawie Europejskiego Funduszu Innowacyjnego na rzecz Transportu Drogami Wodnymi (European Waterway Transport Innovation Fund), ukierunkowanego na finansowanie nowych, opartych na popycie inwestycji i innowacyjnych rozwiązań logistycznych, technologicznych oraz ekologicznych, będących przedmiotem europejskiego zainteresowania i wymagających współpracy transgranicznej; jest tego zdania, iż fundusz ten jako główny instrument programu NAIADES powinien być finansowany w jednej trzeciej przez sektor (istniejący rezerwowy fundusz wodnych dróg śródlądowych, utworzony na mocy rozporządzenia (WE) nr 718/1999 w ramach współfinansowania), w jednej trzeciej przez UE, a w pozostałej części przez państwa członkowskie; zwraca się ponadto do Komisji o opracowanie, w ścisłej współpracy z sektorem, warunków, na mocy których fundusz ten powinien zostać utworzony; podkreśla, że finansowanie biur informacyjnych powinno zostać uznane za środek opcjonalny;

23. podkreśla konieczność wspierania rozwoju czystych i wydajnych statków w ramach Siódmego programu ramowego badań i rozwoju; w tym kontekście wskazuje na postępy w dziedzinie budowy statków wykorzystywanych na różnego rodzaju drogach wodnych, z uwzględnieniem ograniczonej głębokości zanurzenia, co pozwoli wesprzeć żeglugę śródlądową nawet na drogach wodnych o niskim lub zmieniającym się stanie wody, bez powodowania szkód w środowisku naturalnym; należy przy tym w szczególny sposób uwzględnić technologie informacji i komunikacji, zasady budowania statków, efektywność ekologiczną i wyposażenie.

Zatrudnienie, kwalifikacje i wizerunek

24. uznaje, że niedobory przedsiębiorców i pracowników stają się problemem dla sektora żeglugi śródlądowej, biorąc pod uwagę starzenie się obecnego personelu i brak atrakcyjności dla nowych podmiotów;

25. wzywa Komisję i państwa członkowskie do kontynuowania starań na rzecz harmonizacji wymogów kadrowych i patentów żeglarskich, jak również do wspierania wzajemnego uznawania kwalifikacji, np. w ramach europejskich ram kwalifikacji;

26. wzywa Komisję, komisje rzeczne oraz państwa członkowskie do opracowania (we współpracy z sektorem) nowoczesnych, zorientowanych na rynek programów szkoleniowych przeznaczonych dla sektora, z wykorzystaniem, tam gdzie jest to możliwe, wspólnych standardów kształcenia, jak również współpracy z morskimi programami szkoleniowymi, takimi jak "Leadership", w celu przyciągnięcia nowych podmiotów do pracy w międzynarodowym środowisku oraz zaoferowania atrakcyjnych perspektyw zawodowych;

27. podkreśla znaczenie egzekwowania istniejącego prawodawstwa społecznego, tak aby zagwarantować dobre warunki pracy;

28. zwraca uwagę na utrzymujący się brak świadomości odnośnie do możliwości przewozu towarów wodami śródlądowymi, w szczególności elastyczności i zrównoważonego potencjału tej formy transportu;

29. uznaje, że w celu pełnego i skutecznego wykorzystania żeglugi śródlądowej należy wyjaśniać i reklamować jej wartość i możliwości; wzywa do wsparcia istniejących biur promocji żeglugi śródlądowej oraz utworzenie nowych biur w państwach członkowskich posiadających potencjał w tym zakresie w celu prowadzenia doradztwa, zachęcania użytkowników usług transportowych do korzystania z żeglugi śródlądowej oraz wspierania władz w identyfikowaniu problemów i określaniu obszarów polityki;

30. sugeruje, aby europejska sieć promowania żeglugi śródlądowej zintegrowana była z europejską siecią promowania intermodalności opierając się na istniejących strukturach i na doświadczeniu zdobytym w promowaniu innych dróg transportu, przede wszystkim w zakresie promowania transportu morskiego na krótkich odcinkach na poziomie europejskim;

31. przy braku finansowania wspólnotowego przeznaczonego na ten cel, zwraca się do państw członkowskich i właściwych podmiotów o zaangażowanie się w zapewnienie ciągłości finansowej tej sieci;

32. zwraca uwagę na znaczenie Europejskiego Systemu Obserwacji Rynku, obejmującego wszystkich uczestników i dostarczającego porównywalnych informacji rynkowych zwłaszcza w celu umożliwienia podjęcia szybkich i odpowiedzialnych decyzji inwestycyjnych oraz określenia mocnych i słabych punktów i odkrywaniu potencjalnych nowych rynków.

Ramy instytucjonalne

33. podkreśla, że przyszłe dyskusje w sprawie ram instytucjonalnych muszą koncentrować się na rozwoju i dobrej koniunkturze żeglugi śródlądowej; należy przy tym uwzględnić kompetencje wszystkich zaangażowanych stron, wykorzystać doświadczenie organizacji międzynarodowych oraz uniknąć dodatkowej biurokracji;

34. wzywa do intensywniejszej i ściślejszej współpracy pomiędzy komisjami rzecznymi i Wspólnotą, jaka zostanie zapisania w protokole ustaleń, zawierającym przynajmniej następujące elementy:

- wdrożenie programu działań "NAIADES";

- lepsza wymiana zdobytej wiedzy i zasobów ludzkich pomiędzy Wspólnotą, państwami członkowskimi i komisjami rzecznymi w dziedzinie żeglugi śródlądowej.

*

* *

35. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie oraz Komisji.

[1] Dz.U. L 90 z 2.4.1999, str. 1.

--------------------------------------------------