[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 29.10.2009

KOM(2009) 596 wersja ostateczna

2009/0166 (CNS)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Bośni i Hercegowinie (SEC(2009)1459}

UZASADNIENIE

KONTEKST WNIOSKU |

11 | Podstawa i cele wniosku Komisja przedstawia wniosek w sprawie udzielenia Bośni i Hercegowinie pomocy makrofinansowej w formie pożyczki, aby pomóc w stabilizacji gospodarczej tego kraju oraz finansowaniu jego potrzeb budżetowych i potrzeb w obszarze bilansu płatniczego ustalonych przez MFW. Proponowana pomoc wesprze program koniecznych dostosowań budżetowych i reform strukturalnych przygotowany przez władze Bośni i Hercegowiny, w celu zapewnienia zrównoważenia rachunków budżetowych i bilansu płatniczego. Pomoże ona Bośni i Hercegowinie w walce ze skutkami światowego kryzysu finansowego. Proponowana wspólnotowa pomoc makrofinansowa uzupełni wsparcie ze strony MFW przewidziane na mocy promesy kredytowej przyjętej przez Radę Wykonawczą MFW w dniu 8 lipca 2009 r. oraz wsparcie Banku Światowego, które przyjmie formę pożyczek wspierających finanse publiczne. Wspólnotowa pomoc makrofinansowa będzie miała charakter wyjątkowy i będzie ograniczona w czasie oraz uwarunkowana w szczególności postępami w realizacji bieżącego programu MFW oraz zadowalającym wypełnieniem warunków dotyczących polityki gospodarczej, którym będzie podlegać pomoc. W kontekście zidentyfikowanych na rok 2010 potrzeb finansowych Bośni i Hercegowiny jest ważne, aby wspólnotowa pomoc makrofinansowa została wypłacona przed końcem 2010 r. |

120 | Kontekst ogólny W 2008 r. tempo wzrostu realnego PKB obniżyło się do 5,4 % z 6,8 % w 2007 r. Światowy kryzys gospodarczy i finansowy zaczął oddziaływać na Bośnię i Hercegowinę w ostatnim kwartale 2008 r. Tempo działalności gospodarczej w budownictwie, przemyśle metalurgicznym i samochodowym, lecz również w sektorze usług wyhamowało, a przedsiębiorstwa zaczęły zwalniać pracowników. Dynamika handlu obniżyła się drastycznie, a w październiku 2008 r., kiedy to w przeciągu zaledwie miesiąca wycofano około 12 % depozytów, groziła utrata stabilności finansowej. Chociaż sytuacja na krajowych rynkach finansowych szybko się ustabilizowała, spowolnienie w obszarze działalności gospodarczej trwało nadal w 2009 r. w związku z kurczeniem się popytu krajowego. Tym niemniej dostępne wskaźniki krótkookresowe, takie jak produkcja przemysłowa, wskazują na raczej mieszany obraz sytuacji: podczas gdy w Federacji Bośni i Hercegowiny (której udział w gospodarce kraju stanowi mniej więcej dwie trzecie) produkcja przemysłowa spadła w pierwszej połowie 2009 r. o 10,4 % w skali rocznej, w Republice Serbskiej (pozostała jedna trzecia udziału w gospodarce) wzrosła ona o 17,1 %. Jednakże wzrost w Republice Serbskiej spowodowany był prawie w całości ponownym otwarciem jednej z rafinerii ropy naftowej w grudniu 2008 r. Wskaźnik zmian cen konsumpcyjnych w ujęciu rok do roku dla całego kraju zaczął przyjmować wartości ujemne w maju 2009 r., a w czerwcu spadł do -1,8 %, z maksymalnej wartości prawie 10 % w lipcu 2008 r. 12-miesięczna średnia krocząca dla stopy inflacji spadła do 3,8 % w czerwcu, w porównaniu z 7,4 % w 2008 r. Perspektywy na rok bieżący i kolejne lata pozostają trudne. Scenariusz makroekonomiczny nakreślony w programie MFW na 2009 r. wskazuje na zerowy wzrost akcji kredytowej, niewielkie bezpośrednie inwestycje zagraniczne i politykę oszczędności budżetowych, prowadzących do gwałtownego spadku popytu krajowego, rozłożonego równomiernie pomiędzy inwestycje i spożycie. Przewiduje się, że w 2009 r. PKB skurczy się o 3 %, a w 2010 r. wzrośnie nieznacznie o 0,5 %. Deficyt obrotów bieżących zwiększył się do 14,7 % PKB w 2008 r. z 12,7 % w 2007 r., co było głównie spowodowane zmianami cen światowych i popytu wewnętrznego w pierwszej połowie 2008 r., prowadzących do wzrostu deficytu handlowego. Mniej więcej taki sam udział w jego sfinansowaniu miały zagraniczne inwestycje bezpośrednie i zaciągnięcie nowych pożyczek zagranicznych. Jednakże pod koniec 2008 r. tempo dynamiki handlu zwolniło w związku ze zmniejszeniem się popytu, przy czym import malał szybciej niż eksport. W listopadzie 2008 r. po raz pierwszy od ponad dwóch lat poprawił się miesięczny deficyt handlowy. W pierwszej połowie 2009 r. spadek importu (25,3 %) przewyższył spadek eksportu (23,4 %), powodując poprawę deficytu handlowego o 26,7 %. W konsekwencji w pierwszym kwartale deficyt obrotów bieżących zmniejszył się o ponad połowę w ujęciu rok do roku, spadając do poziomu jedynie około 10 % PKB. Spadek ten był głównie spowodowany zmianami w obrotach handlowych, lecz przyczyniło się również do niego nieznaczne zwiększenie salda transferów bieżących, jako że wartość oficjalnie zarejestrowanych środków zarobionych przez emigrantów i przekazywanych do kraju była wyższa o 6,4 % w ujęciu rok do roku. Do czerwca 2009 r. rezerwy dewizowe zmniejszyły się o 16,8 % w porównaniu z wartością maksymalną osiągniętą we wrześniu 2008 r. Utrzymują się one jednak wciąż na poziomie 23 % PKB, pokrywając ponad pięć miesięcy importu. Na początku 2009 r. skutki spowolnienia gospodarczego stawały się coraz bardziej odczuwalne dla budżetów publicznych. Próbując ograniczyć ten efekt, w pierwszym kwartale 2009 r. krajowa rada ds. polityki fiskalnej odblokowała około 90 mln EUR z funduszy obejmujących aktywa uzyskane w wyniku podziału majątku byłej Jugosławii, stanowiących część rezerw banku centralnego. Działanie to okazało się jednak niewystarczające, gdyż finanse publiczne znajdowały się pod coraz większą presją w związku ze spadkiem dochodów i wysokimi zobowiązaniami w zakresie wydatków. Skonfrontowane z pogarszającym się otoczeniem gospodarczym i spuścizną słabej polityki fiskalnej władze wszystkich szczebli administracji państwowej, reprezentowane przez krajową radę ds. polityki fiskalnej, zakończyły w związku z tym na początku maja 2009 r. negocjacje z Międzynarodowym Funduszem Walutowym w sprawie promesy kredytowej, w ramach których zobowiązały się do podjęcia szeregu reform strukturalnych i środków dostosowań budżetowych. Po podjęciu uzgodnionych z MFW działań poprzedzających uruchomienie wsparcia (polegających głównie na przyjęciu przez krajową radę ds. polityki fiskalnej trzyletnich ram budżetowych i zrównoważeniu budżetów na wszystkich szczeblach administracji państwowej, pozwalających oczekiwać, że deficyt budżetu skonsolidowanego wyniesie 4,7 % PKB zamiast 7,8 % bez dostosowań), w dniu 8 lipca 2009 r. Rada Wykonawcza MFW zatwierdziła trzyletnią pożyczkę w kwocie 1,15 mld EUR. Pierwsza transza w kwocie około 203 mln EUR została wypłacona bezpośrednio po jej zatwierdzeniu. |

130 | Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Brak |

140 | Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii Celem wniosku jest wsparcie programu stabilizacji gospodarczej Bośni i Hercegowiny w kontekście obecnej sytuacji gospodarczej. Jest on komplementarny w stosunku do: Europejskiego planu naprawy gospodarczej przyjętego przez Radę, aby wspierać i koordynować w ramach UE działania polityczne UE i państw członkowskich stanowiące odpowiedź na kryzys, oraz procesu stabilizacji i stowarzyszenia z krajami kandydującymi i potencjalnymi krajami kandydującymi mającego na celu wspieranie możliwych przyszłych państw członkowskich w procesie przedakcesyjnym; osiągnięcie stabilizacji makroekonomicznej przez odpowiednie państwa jest w szczególności konieczne do spełnienia kopenhaskich kryteriów przystąpienia dotyczących gospodarki, a zwłaszcza kryterium przewidującego posiadanie funkcjonującej gospodarki rynkowej. |

KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW |

Konsultacje z zainteresowanymi stronami |

219 | Przygotowując niniejszy wniosek służby Komisji kontaktowały się z władzami Bośni i Hercegowiny, Międzynarodowym Funduszem Walutowym i Bankiem Światowym w celu przedyskutowania potrzeb dotyczących pomocy. Przed przedstawieniem wniosku Komisja konsultowała się również z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, który nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. Po przyjęciu decyzji Rady służby Komisji negocjować będą z władzami Bośni i Hercegowiny protokół ustaleń i umowę pożyczki, aby szczegółowo określić zasady udzielenia pomocy. |

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej |

229 | Przygotowana zostanie ocena operacyjna jakości i wiarygodności publicznego obiegu środków finansowych oraz instrumentów kontroli administracyjnej Bośni i Hercegowiny, przy wsparciu konsultantów zewnętrznych powołanych przez Komisję. |

230 | Ocena skutków Pomoc makrofinansowa będzie miała bezpośredni wpływ na bilans płatniczy Bośni i Hercegowiny i przyczyni się w ten sposób do złagodzenia trudności finansowych ograniczających realizację programu gospodarczego władz oraz do sfinansowania deficytu budżetowego. Pomoc makrofinansowa wesprze ponadto realizację ogólnych celów programu stabilizacji uzgodnionego z MFW, którego celem jest w szczególności poprawa równowagi budżetowej kraju w krótkim i średnim okresie. Pomoc na finansowanie projektów i/lub pomoc techniczna nie byłyby odpowiednim narzędziem realizacji tych celów makroekonomicznych. Jeżeli pomoc zostanie udostępniona w formie wsparcia budżetowego i wsparcia bilansu płatniczego, jak jest to proponowane w przypadku Bośni i Hercegowiny, przyczyni się ona do zasilenia rezerw banku centralnego, zgodnie z założeniami programu stabilizacji makroekonomicznej, i może zostać również przeznaczona na cele finansowania deficytu budżetowego. Pomoc WE stanowić będzie także wsparcie dla władz we wdrażaniu krótko- i średnioterminowych działań politycznych zidentyfikowanych w ramach partnerstwa europejskiego między UE a Bośnią i Hercegowiną. |

ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU |

305 | Krótki opis proponowanych działań Wspólnota udostępni Bośni i Hercegowinie pomoc makrofinansową w postaci pożyczki. Komisja zostanie w tym celu upoważniona do zaciągnięcia pożyczki do kwoty 100 mln EUR na rynkach kapitałowych lub od instytucji finansowych. Pomoc udostępniona zostanie w dwóch transzach. Maksymalny średni termin wymagalności pożyczki nie przekroczy 15 lat. Pomocą zarządzać będzie Komisja, która uzgodni z władzami szczegółowe warunki dotyczące polityki gospodarczej oraz warunki finansowe, którym podlegać będzie wypłata transz pożyczki. Uwzględnione zostaną odpowiednio przepisy szczegółowe dotyczące zapobiegania nadużyciom finansowym oraz innym nieprawidłowościom, zgodnie z rozporządzeniem finansowym. Pomoc będzie w pełni spójna z celami makroekonomicznymi określonymi w programie MFW oraz z dokumentami dotyczącymi polityki gospodarczej Bośni i Hercegowiny, takimi jak „Global Framework of Fiscal Balance and Policies in Bosnia and Herzegovina”. Będzie ona także spójna z długoterminowymi celami polityki zawartymi w partnerstwie europejskim między UE a Bośnią i Hercegowiną przyjętym w lutym 2008 r. Jeśli chodzi o szczegółowe warunki dotyczące polityki gospodarczej, którym podlega wypłata transz pożyczki, Komisja zamierza skoncentrować się na ograniczonej liczbie obszarów, w tym w szczególności na zarządzaniu finansami publicznymi. Komisja może również rozważyć ukierunkowanie pomocy na określone działania polityczne o szczególnym znaczeniu, takie jak priorytety zidentyfikowane w kontekście partnerstwa europejskiego między UE a Bośnią i Hercegowiną oraz sprawozdania z postępu prac z 2009 r., które ma zostać przyjęte w październiku 2009 r., lub też środki uznane za właściwe w następstwie wspomnianej wyżej oceny operacyjnej. |

310 | Podstawa prawna Artykuł 308 Traktatu. |

329 | Zasada pomocniczości Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Wspólnoty. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania. |

Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów: |

331 | Pomoc w kwocie do 100 mln EUR odpowiada 77 % potrzeb finansowych Bośni i Hercegowiny na rok 2010 pozostających do pokrycia w kontekście programu MFW, po tym gdy zostanie udzielona pomoc makroekonomiczna przez MFW i Bank Światowy. Pozostała część (30 mln EUR) zostanie pokryta dzięki zgodzie Klubu Londyńskiego na odroczenie spłaty długu. Ten wysoki poziom finansowania przez Wspólnotę uwzględnia obecną wyjątkową sytuację gospodarczą, związaną z negatywnym wpływem kryzysu gospodarczego na gospodarkę Bośni i Hercegowiny. |

Wybór instrumentów |

341 | Proponowane instrumenty: inne. |

342 | Wobec braku rozporządzenia ramowego dla instrumentu pomocy makrofinansowej doraźne decyzje Rady podejmowane na mocy art. 308 Traktatu są jedynym dostępnym instrumentem prawnym w odniesieniu do rozpatrywanej pomocy. |

WPłYW NA BUDżET |

401 | Zgodnie z rozporządzeniem ustanawiającym Fundusz Gwarancyjny[1], wpłata do funduszu z tytułu pożyczki w kwocie 100 mln EUR wypłacanej w 2010 r. nastąpi w roku 2012 w maksymalnej kwocie 9 mln EUR. |

INFORMACJE DODATKOWE |

Klauzula przeglądu/rewizji/wygaśnięcia |

533 | We wniosku jest określony ograniczony termin dostępności pomocy. |

E-11287 |

2009/0166 (CNS)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie udzielenia pomocy makrofinansowej Bośni i Hercegowinie

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 308,

uwzględniając wniosek Komisji[2],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[3],

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Stosunki między Bośnią i Hercegowiną a Unią Europejską rozwijają się w ramach procesu stabilizacji i stowarzyszenia oraz partnerstwa europejskiego. W dniu 16 czerwca 2008 r. Bośnia i Hercegowina oraz Komisja podpisały układ o stabilizacji i stowarzyszeniu oraz umowę przejściową w sprawie handlu i kwestii związanych z handlem.

(2) Od czwartego kwartału 2008 r. gospodarka Bośni i Hercegowiny odczuwa w coraz większym stopniu negatywne skutki międzynarodowego kryzysu gospodarczego i finansowego, czego przejawem jest zmniejszenie PKB i obrotów handlowych oraz spadek dochodów budżetowych.

(3) Stabilizacja gospodarcza Bośni i Hercegowiny i ożywienie jej gospodarki są wspierane pomocą finansową Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). W maju 2009 r. władze Bośni i Hercegowiny uzgodniły z MFW nowy program wypłat w kwocie 1,15 mld EUR na okres trzech lat, zatwierdzony przez Radę Wykonawczą MFW w lipcu 2009 r.

(4) W związku z pogorszeniem sytuacji gospodarczej i perspektyw gospodarczych, Bośnia i Hercegowina wystąpiła o dodatkową pomoc makrofinansową Wspólnoty.

(5) Biorąc pod uwagę, że zgodnie z założeniami MFW w 2010 r. w bilansie płatniczym Bośni i Hercegowiny utrzymywać się będzie rezydualna luka finansowa, pomoc makrofinansowa jest w obecnych nadzwyczajnych okolicznościach właściwą odpowiedzią na wniosek tego kraju, mającą na celu wsparcie jego stabilizacji gospodarczej w powiązaniu z bieżącym programem MFW. Przewiduje się, że niniejsza pomoc finansowa przyczyni się również do zmniejszenia potrzeb w zakresie finansowania budżetu.

(6) W celu zagwarantowania skutecznej ochrony interesów finansowych Wspólnoty związanych z niniejszą pomocą finansową konieczne jest, aby Bośnia i Hercegowina zapewniła odpowiednie środki w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji oraz wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z tą pomocą i w zakresie ich zwalczania, oraz by zapewniona została możliwość przeprowadzania kontroli przez Komisję oraz Trybunał Obrachunkowy.

(7) Udostępnienie pomocy finansowej Wspólnoty nie narusza uprawnień władzy budżetowej.

(8) Niniejsza pomoc powinna być zarządzana przez Komisję w porozumieniu z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym.

(9) Traktat nie określa dla przyjęcia niniejszej decyzji innych kompetencji niż wynikające z art. 308,

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

1. Wspólnota udostępnia Bośni i Hercegowinie pomoc makrofinansową w postaci instrumentu pożyczkowego w maksymalnej kwocie głównej 100 mln EUR, o maksymalnej średniej wymagalności 15 lat, aby wesprzeć stabilizację gospodarczą Bośni i Hercegowiny oraz ulżyć jej potrzebom budżetowym i w zakresie bilansu płatniczego określonym w aktualnym programie MFW.

2. Komisję upoważnia się w tym celu do pożyczenia w imieniu Wspólnoty Europejskiej niezbędnych środków.

3. Udostępnianiem wspólnotowej pomocy finansowej zarządza Komisja w sposób spójny z umowami lub ustaleniami zawartymi między Bośnią i Hercegowiną i MFW.

4. Pomoc finansowa Wspólnoty udostępniana jest na okres dwóch lat począwszy od pierwszego dnia po wejściu w życie protokołu ustaleń, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Jednakże, jeżeli wymagają tego okoliczności, Komisja, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, może podjąć decyzję o przedłużeniu okresu dostępności pomocy o maksymalnie jeden rok.

Artykuł 2

1. Komisja jest upoważniona do uzgodnienia z władzami Bośni i Hercegowiny, po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, warunków dotyczących polityki gospodarczej, którym podlega wspólnotowa pomoc makrofinansowa, a które określone zostaną w protokole ustaleń. Warunki te są spójne z umowami i ustaleniami zawartymi między Bośnią i Hercegowiną i MFW. Szczegółowe warunki finansowe pomocy określa umowa pożyczki do uzgodnienia między Komisją a władzami Bośni i Hercegowiny.

2. W okresie realizacji wspólnotowej pomocy finansowej Komisja monitoruje prawidłowość regulacji finansowych Bośni i Hercegowiny, procedur administracyjnych oraz wewnętrznych i zewnętrznych mechanizmów kontroli, które są istotne z punktu widzenia takiej pomocy.

3. W regularnych odstępach czasu Komisja ocenia, czy polityka gospodarcza Bośni i Hercegowiny jest zgodna z celami wspólnotowej pomocy oraz czy uzgodnione warunki dotyczące polityki gospodarczej są przestrzegane w zadowalający sposób. Komisja działa w ścisłej współpracy z Międzynarodowym Funduszem Walutowym i Bankiem Światowym oraz, jeżeli jest to wymagane, z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym.

Artykuł 3

1. Wspólnotowa pomoc finansowa jest udostępniana Bośni i Hercegowinie przez Komisję w dwóch transzach, z zastrzeżeniem spełnienia warunków określonych w ust. 2. Wysokość obydwu transzy pożyczki zostanie określona w protokole ustaleń.

2. O wypłacie transzy decyduje Komisja, przy czym warunkiem wypłaty jest zadowalająca realizacja warunków dotyczących polityki gospodarczej, które zostały uzgodnione w protokole ustaleń. Wypłata drugiej transzy następuje nie wcześniej niż po upływie trzech miesięcy od wypłaty pierwszej transzy.

3. Środki Wspólnoty są wypłacane Narodowemu Bankowi Bośni i Hercegowiny. Ich równowartość w walucie lokalnej może zostać przelana na rzecz skarbu państwa Bośni i Hercegowiny oraz odnośnych podmiotów jako beneficjentów końcowych, z zastrzeżeniem postanowień określonych w protokole ustaleń, w tym potwierdzenia budżetowych potrzeb finansowych pozostających do zaspokojenia.

Artykuł 4

1. Wspólnotowe operacje zaciągania i udzielania pożyczek, o których mowa w niniejszej decyzji, przeprowadzane są w euro z tą samą datą waluty i nie wiążą się dla Wspólnoty ze zmianą terminów wymagalności, ani z ryzykiem walutowym, ryzykiem stopy procentowej lub innym ryzykiem handlowym.

2. Na wniosek Bośni i Hercegowiny Komisja podejmuje niezbędne kroki w celu dopilnowania, aby w warunkach pożyczki uwzględniona została klauzula wcześniejszej spłaty i aby odpowiadała ona odpowiedniej klauzuli warunków operacji zaciągania pożyczek.

3. Na wniosek Bośni i Hercegowiny oraz jeśli okoliczności pozwolą na poprawę oprocentowania pożyczki, Komisja może refinansować całość lub część pierwotnej pożyczki lub zmienić odpowiednie warunki finansowe. Operacje refinansowania lub zmiany warunków pożyczki przeprowadzane są zgodnie z warunkami określonymi w ust. 1 i nie skutkują przedłużeniem średniego terminu wymagalności pożyczki ani zwiększeniem kwoty kapitału pozostającego do spłaty na dzień refinansowania lub zmiany warunków pożyczki.

4. Wszystkie koszty poniesione przez Wspólnotę w związku z operacjami zaciągania i udzielania pożyczek na podstawie niniejszej decyzji są pokrywane przez Bośnię i Hercegowinę.

5. Komitet Ekonomiczno-Finansowy jest na bieżąco informowany o rozwoju sytuacji w zakresie operacji określonych w ust. 2 i 3.

Artykuł 5

Wspólnotowa pomoc finansowa jest realizowana zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich[4] oraz przepisów wykonawczych[5] do tego rozporządzenia. Protokół ustaleń i umowa pożyczki do uzgodnienia z władzami Bośni i Hercegowiny przewidują w szczególności podjęcie przez Bośnię i Hercegowinę stosownych środków w zakresie zapobiegania nadużyciom finansowym, korupcji oraz wszelkim innym nieprawidłowościom związanym z pomocą i zwalczania ich. Protokół i umowa przewidują także kontrole Komisji, w tym Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF), w tym prawo przeprowadzania inspekcji i kontroli na miejscu, a także – w stosownych przypadkach – kontrole Trybunału Obrachunkowego przeprowadzane na miejscu.

Artykuł 6

Do dnia 31 sierpnia każdego roku Komisja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie, które zawiera ocenę wykonania niniejszej decyzji za rok poprzedzający. Sprawozdanie zawiera informacje o związku pomiędzy warunkami dotyczącymi polityki określonymi w protokole ustaleń zgodnie z art. 2 ust. 1 oraz bieżącymi wynikami gospodarczymi i budżetowymi Bośni i Hercegowiny a decyzją Komisji dotyczącą wypłacenia transzy pomocy.

Artykuł 7

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący […]

OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI

1. TYTUŁ WNIOSKU:

Pomoc makrofinansowa dla Bośni i Hercegowiny

2. STRUKTURA ABM/ABB

Dziedzina/dziedziny polityki, których dotyczy wniosek i powiązane działanie/działania:

Tytuł 01 – Sprawy gospodarcze i finansowe, 03 – Międzynarodowe kwestie gospodarcze i finansowe

3. POZYCJE W BUDŻECIE

3.1. Pozycje w budżecie (pozycje operacyjne i powiązane pozycje pomocy technicznej i administracyjnej (dawniej pozycje B.A)), wraz z treścią:

01 04 01 14 – Finansowanie Funduszu Gwarancyjnego

3.2. Czas trwania działania i wpływu finansowego:

Pomoc zostanie uruchomiona w 2010 r. Założono wstępnie, że wszystkie wypłaty powinny nastąpić w roku 2010, w dwóch transzach (w drugim i czwartym kwartale). Nie można jednak wykluczyć możliwości wystąpienia opóźnień, które przedłużą czas trwania działania.

3.3. Informacje budżetowe :

Pozycja w budżecie | Rodzaj wydatków | Nowe | Wkład EFTA | Wkład krajów ubiegających się o członkostwo | Dział w perspektywie finansowej |

01.04.01.14 | Obowiązkowe | Zróżnicowane | NIE | NIE | NIE | Nr 4 |

Pomoc w formie pożyczki

01 04 01 14 – Finansowanie Funduszu Gwarancyjnego

Fundusz gwarancyjny dla działań zewnętrznych musi zostać zasilony wpłatami zgodnie z rozporządzeniem w sprawie Funduszu, ze zmianami. Zgodnie z tym rozporządzeniem po udzieleniu pożyczki fundusz gwarancyjny nie jest już zasilany wpłatą w pełnej wysokości pożyczki w chwili wydania decyzji, ale wysokość wpłaty jest ustalana na podstawie kwoty pozostającej do zapłaty na koniec roku. Wysokość wpłaty jest obliczana na początku roku „n” jako różnica pomiędzy kwotą docelową a wartością aktywów netto Funduszu na koniec roku „n-1”. Jest ona włączana w roku „n” do budżetu wstępnego na rok „n+1” i faktycznie przekazywana w ramach jednej transakcji na początku roku „n+1” z pozycji „Finansowanie Funduszu Gwarancyjnego” (pozycja w budżecie nr 01 04 01 14).

W konsekwencji 9 % (maksymalnie 9 mln EUR) wypłaconej faktycznie kwoty zostanie uwzględnione w kwocie docelowej na koniec roku „n-1” do celów obliczenia wpłat zasilających Fundusz.

01 04 01 04 – Gwarancja Wspólnoty Europejskiej związana z pożyczkami wspólnotowymi zaciągniętymi na pomoc makrofinansową dla państw trzecich.

Wpis w budżecie („p.m.”) odzwierciedlający gwarancję budżetową z tytułu pożyczki (100 mln EUR) zostanie uruchomiony tylko w razie faktycznego wykorzystania gwarancji. Oczekuje się, że gwarancja budżetowa nie zostanie uruchomiona.

4. ZESTAWIENIE ZASOBÓW

4.1. Zasoby finansowe

4.1.1. Zestawienie środków na zobowiązania (CA) i środków na płatności (PA)

mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

Rodzaj wydatków | Sekcja nr | 2009 | 2010 | Razem |

Wydatki operacyjne[6] |

Środki na zobowiązania (CA) | 8.1. | a | 0 | 0 |

Środki na płatności (PA) | b | 0 | 0 |

Wydatki administracyjne w ramach kwoty referencyjnej[7] |

Pomoc techniczna i administracyjna (NDA) | 8.2.4. | c | 0 | 0 |

KWOTA REFERENCYJNA OGÓŁEM |

Środki na zobowiązania | a+c | 0 | 0 |

Środki na płatności | b+c | 0 | 0 |

Wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej[8] |

Wydatki na zasoby ludzkie i powiązane wydatki (NDA) | 8.2.5. | d | 0 | 0 |

Wydatki administracyjne, inne niż koszty zasobów ludzkich i powiązane koszty, nieuwzględnione w kwocie referencyjnej (NDA) | 8.2.6. | e | 0 | 0 |

Indykatywne koszty finansowe interwencji ogółem |

OGÓŁEM CA, w tym koszty zasobów ludzkich | a+c+d+e | 0 | 0 |

OGÓŁEM PA, w tym koszty zasobów ludzkich | b+c+d+e | 0 | 0 |

4.1.2. Zgodność z programowaniem finansowym

X Wniosek jest zgodny z istniejącym programowaniem finansowym.

( Wniosek wymaga przeprogramowania odpowiedniego działu w perspektywie finansowej.

( Wniosek może wymagać zastosowania postanowień porozumienia międzyinstytucjonalnego[9] (tzn. instrumentu elastyczności lub zmiany perspektywy finansowej).

4.1.3. Wpływ finansowy na dochody

X Wniosek nie ma wpływu finansowego na dochody

( Wniosek ma następujący wpływ finansowy na dochody:

4.2. Zasoby ludzkie w przeliczeniu na pełne etaty (w tym urzędnicy, pracownicy zatrudnieni na czas określony i personel zewnętrzny) – szczegółowe informacje w pkt 8.2.1.

Zapotrzebowanie na dany rok | 2009 | 2010 |

Zasoby ludzkie ogółem | 1/3 | 1/3 |

5. OPIS I CELE

5.1. Potrzeba, która ma zostać zaspokojona w perspektywie krótko- lub długoterminowej

Gospodarka Bośni i Hercegowiny została poważnie dotknięta światowym kryzysem gospodarczym i finansowym. W czwartym kwartale 2008 r. tempo wzrostu gospodarczego zaczęło spadać. Przewiduje się, że w roku 2009 PKB skurczy się o 3%. Mimo zmniejszania się deficytu obrotów bieżących, łączne potrzeby w zakresie finansowania zewnętrznego pozostają wysokie w związku z narośnięciem zobowiązań do spłaty zadłużenia krótkoterminowego. Międzynarodowy Fundusz Walutowy ustalił, że luka w finansowaniu zewnętrznym wyniesie 433 mln EUR w 2009 r. i 563 mln EUR w 2010 r. do pokrycia przez MFW, Bank Światowy i oficjalnych darczyńców. Zgodnie z obecnymi założeniami przewiduje się, iż w latach 2009 i 2011 program zostanie sfinansowany w całości, ale w 2010 r. wysokość luki finansowej pozostającej do pokrycia po wypłacie wsparcia ze strony MFW i spodziewanej pomocy Banku Światowego szacuje się na kwotę około 130 mln EUR i zostanie ona częściowo pokryta przez Wspólnotę Europejską (pozostała część luki w kwocie 30 mln EUR zostanie pokryta przez Klub Londyński).

5.2. Wartość dodana z tytułu zaangażowania Wspólnoty i spójność wniosku z innymi instrumentami finansowymi oraz możliwa synergia.

Wsparcie finansowe Wspólnoty odzwierciedla znaczenie strategiczne tego kraju jako potencjalnego kraju kandydującego do przystąpienia do UE. Pomoc makrofinansowa jest właściwym instrumentem uzupełniającym istniejącą pomoc wspólnotową i zwiększa skuteczność w pełni finansowanego programu stabilizacji gospodarczej, który jest wspierany przez MFW. Dzięki temu możliwe jest osiągnięcie znacznych synergii w zakresie wpływu tej pomocy na reformy gospodarcze i stabilizację gospodarczą.

5.3. Cele, spodziewane wyniki oraz wskaźniki związane z wnioskiem w kontekście ABM (zarządzania kosztami działań).

W ramach działania „Międzynarodowe kwestie gospodarcze i finansowe” DG ds. Gospodarczych i Finansowych, cel „udzielania pomocy makrofinansowej krajom trzecim w ramach rozwiązywania sytuacji kryzysowych dotykających ich bilansów płatniczych i przywracania zadłużenia zewnętrznego do zrównoważonego poziomu” jest związany z celem ogólnym „promowania dobrobytu poza obszarem Unii Europejskiej”.

Z celem tym wiążą się następujące wskaźniki: „oficjalne rezerwy w miesiącach importu towarów i usług” (oczekiwane wyniki: „stabilizacja lub zwiększenie”), oraz „zadłużenie zewnętrzne wyrażone jako procent PKB” (oczekiwane wyniki: osiągnięcie do końca okresu realizacji obecnego programu poziomu, który można uznać za zrównoważony.

5.4. Metoda realizacji (indykatywna)

X Zarządzanie scentralizowane

X bezpośrednio przez Komisję

( pośrednio przez:

( agencje wykonawcze

( ustanowione przez Wspólnoty organy określone w art. 185 rozporządzenia finansowego

( krajowe organy sektora publicznego/organy pełniące misję służby publicznej

( Zarządzanie dzielone lub zdecentralizowane

( z państwami członkowskimi

( z krajami trzecimi

( Zarządzanie wspólne z organizacjami międzynarodowymi (należy wyszczególnić)

Uwagi:

6. MONITOROWANIE I OCENA

6.1. System monitorowania

Monitorowanie działań przez służby Komisji będzie prowadzone na podstawie wskaźników makroekonomicznych i polityki strukturalnej, które zostaną uzgodnione z władzami Bośni i Hercegowiny w protokole ustaleń. Władze zobowiązane będą do składania służbom Komisji regularnych sprawozdań dotyczących wyżej wymienionych wskaźników. Delegatura Komisji Europejskiej w Sarajewie składać będzie również sprawozdania dotyczące kwestii istotnych dla monitorowania pomocy. Służby Komisji pozostaną w ścisłym kontakcie z MFW oraz Bankiem Światowym.

6.2. Ocena

6.2.1. Ocena ex ante

Ocena ex ante przeprowadzona została przez służby Komisji (przez dział D1 DG ds. Gospodarczych i Finansowych ).

6.2.2. Działania podjęte w wyniku oceny pośredniej/ex post (wnioski wyciągnięte z podobnych doświadczeń w przeszłości)

Ocenę ex post poprzedniej pomocy makrofinansowej na rzecz Bośni i Hercegowiny przeprowadzono w 2007 r. Oceny ex post przeprowadzono również dla innych krajów Bałkanów Zachodnich (Albanii, Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii i Serbii) oraz dwóch niepodległych krajów byłego Związku Radzieckiego (Armenii i Tadżykistanu). Wyniki tych ocen są źródłem użytecznej wiedzy do wykorzystania w trakcie obecnych działań na rzecz Bośni i Hercegowiny.

6.2.3. Warunki i częstotliwość przyszłych ocen

Przeprowadzenie niezależnej oceny ex post pomocy na rzecz Bośni i Hercegowiny planuje się w ramach wieloletniego programu ocen DG ds. Gospodarczych i Finansowych.

7. ŚRODKI ZWALCZANIA NADUŻYĆ FINANSOWYCH

Służby Komisji zainicjowały realizowany obecnie program oceny operacyjnej obiegu środków finansowych oraz procedur administracyjnych we wszystkich krajach trzecich korzystających ze wspólnotowej pomocy makrofinansowej w celu wypełnienia wymogów rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.

Służby Komisji, przy wsparciu należycie upoważnionych ekspertów zewnętrznych, oceniły w 2004 r. wiarygodność obiegu środków finansowych oraz procedur administracyjnych istotnych dla tego typu pomocy w Bośni i Hercegowinie, dochodząc do wniosku, że istniejące ramy dla należytego zarządzania finansowego ministerstw finansów są zasadniczo skuteczne i że ramy banku centralnego są skuteczne. W tym samym czasie, w ocenie zidentyfikowano szereg obszarów wymagających poprawy, w szczególności w dziedzinie mechanizmów kontroli budżetowych i audytu wewnętrznego. Komisja Europejska zleci przygotowanie nowej oceny operacyjnej konsultantom zewnętrznym. Jej wyniki zostaną wykorzystane do zdefiniowania szczegółowych środków politycznych, którym podlegać będzie udostępnienie pomocy, w celu wzmocnienia efektywności i przejrzystości systemów zarządzania finansami publicznymi w Bośni i Hercegowinie oraz zasad dotyczących odpowiedzialności z tego tytułu.

Proponowana podstawa prawna pomocy makrofinansowej dla Bośni i Hercegowiny obejmuje przepis dotyczący środków zapobiegania nadużyciom finansowym. Środki te zostaną bardziej szczegółowo określone w protokole ustaleń oraz umowie pożyczki. Przewiduje się, że pomoc podlegać będzie określonym warunkom dotyczącym działań politycznych, szczególnie w dziedzinie zarządzania finansami publicznymi, w celu zwiększenia efektywności i przejrzystości pomocy oraz odpowiedzialności z nią związanej. Pomoc makrofinansowa podlegać będzie procedurom weryfikacji, kontroli i audytu, za które odpowiedzialna będzie Komisja, w tym również Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz Europejski Trybunał Obrachunkowy.

8. SZCZEGÓŁOWE INFORMACJE DOTYCZĄCE ZASOBÓW

8.1. Cele wniosku z uwzględnieniem ich kosztu finansowego

Środki na zobowiązania w mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

Rok 2009 | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 |

Urzędnicy lub pracownicy zatrudnieni na czas określony[10] (XX 01 01) | A*/AD | 1/3 | 1/3 |

B*, C*/AST |

Pracownicy finansowani[11] w ramach art. XX 01 02 |

Inni pracownicy[12] finansowani w ramach art. XX 01 04/05 |

RAZEM | 1/3 | 1/3 |

8.2.2. Opis zadań związanych z działaniem

Zadania związane z działaniem polegają, między innymi, na przygotowywaniu/negocjowaniu protokołów ustaleń i umowy pożyczki, konsultacjach z władzami i międzynarodowymi instytucjami finansowymi, monitorowaniu polityk gospodarczych i strukturalnych kraju korzystającego z pomocy, podróżach służbowych w związku z przeglądami i przygotowywaniu sprawozdań służb Komisji, przygotowywaniu procedur Komisji związanych z zarządzaniem pomocą.

8.2.3. Źródła zasobów ludzkich (stosunek pracy)

X Stanowiska obecnie przypisane do zarządzania programem, które zostaną utrzymane lub przekształcone.

( Stanowiska wstępnie przyznane w ramach rocznej strategii politycznej/wstępnego projektu budżetu (APS/PDB) na rok n

( Stanowiska, o które zostanie złożony wniosek w ramach następnej procedury APS/PDB

( Przesunięcia w ramach zasobów danej jednostki organizacyjnej (przesunięcia wewnętrzne)

( Stanowiska, których obsadzenie będzie konieczne w roku n, nieprzewidziane w APS/PDB na dany rok

8.2.4. Inne wydatki administracyjne uwzględnione w kwocie referencyjnej (XX 01 04/05 – wydatki na administrację i zarządzanie)

mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

Pozycja w budżecie 01 03 02 Pomoc makroekonomiczna | Rok n | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 i później | RAZEM |

Inna pomoc techniczna i administracyjna |

- wewnętrzna |

- zewnętrzna 1) Ocena operacyjna 2) Ocena ex post | 0,050 | 0,250 |

Pomoc techniczna i administracyjna ogółem | 0,050 | 0,250 |

8.2.5. Koszt finansowy zasobów ludzkich i powiązane koszty nie uwzględnione w kwocie referencyjnej

mln EUR (do 3 miejsc po przecinku)

Rodzaj zasobów ludzkich | Rok n | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 i później |

Urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony (XX 01 01) | 0,030 | 0,030 |

Pracownicy finansowani w ramach artykułu XX 01 02 (personel pomocniczy, oddelegowani eksperci krajowi (END), personel kontraktowy itp.) (należy określić pozycję w budżecie) |

Koszt zasobów ludzkich i koszty powiązane (nieuwzględnione w kwocie referencyjnej) ogółem | 0,030 | 0,030 |

Kalkulacja – urzędnicy i pracownicy zatrudnieni na czas określony |

W razie potrzeby należy odnieść się do pkt 8.2.1 |

NIE DOTYCZY |

Kalkulacja – pracownicy finansowani w ramach art. XX 01 02 |

W razie potrzeby należy odnieść się do pkt 8.2.1 |

NIE DOTYCZY |

8.2.6. Inne wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) |

Rok 2009 | Rok n+1 | Rok n+2 | Rok n+3 | Rok n+4 | Rok n+5 i później | RAZEM |

XX 01 02 11 01 – podróże służbowe | 0,020 | 0,010 | 0,030 |

XX 01 02 11 02 – spotkania i konferencje |

XX 01 02 11 03 – komitety[14] |

XX 01 02 11 04 – badania i konsultacje |

XX 01 02 11 05 – systemy informatyczne |

2 Inne wydatki na zarządzanie ogółem (XX 01 02 11) |

3 Inne wydatki o charakterze administracyjnym (należy wskazać jakie, odnosząc się do pozycji w budżecie) |

Ogółem wydatki administracyjne inne niż wydatki na zasoby ludzkie i powiązane koszty (nieuwzględnione w kwocie referencyjnej) | 0,020 | 0,010 | 0,030 |

Kalkulacja – inne wydatki administracyjne nieuwzględnione w kwocie referencyjnej |

Trzy podróże służbowe dla jednej/dwóch osób |

[1] Artykuł 5 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 480/2009 z dnia 25 maja 2009 r. ustanawiającego Fundusz Gwarancyjny dla działań zewnętrznych (wersja ujednolicona). Wpłata pochodzi ze środków z pozycji „Finansowanie Funduszu Gwarancyjnego” (pozycja w budżecie 01 04 01 14).

[2] Dz.U. C z , s. .

[3] Dz.U. C z , s. .

[4] Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) 1995/2006 (Dz.U. L 390 z 30.12.2006, s. 1).

[5] Rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002, Dz.U. L 357 z 31.12.2002, s. 1.

[6] Wydatki niewchodzące w zakres rozdziału xx 01 w tytule xx.

[7] Wydatki w ramach art. xx 01 04 w tytule xx.

[8] Wydatki w ramach rozdziału xx 01 z wyłączeniem art. xx 01 04 lub xx 01 05.

[9] Zob. pkt 19 i 24 porozumienia międzyinstytucjonalnego.

[10] Koszty te NIE są uwzględnione w kwocie referencyjnej.

[11] Koszty te NIE są uwzględnione w kwocie referencyjnej.

[12] Koszty te są uwzględnione w kwocie referencyjnej.

[13] Należy odnieść się do oceny skutków finansowych regulacji dla danej agencji wykonawczej/danych agencji wykonawczych.

[14] Należy określić rodzaj komitetu i grupę, do której należy.