Aby zidentyfikować tematy/kwestie istotne dla nowych ram, w przypadku otwartych konsultacji publicznych użyto arkusza MS Excel i narzędzi do analizy tekstu, natomiast w przypadku informacji zwrotnych dotyczących planu działania i innych odpowiedzi zastosowano analizę ręczną. W stosownych przypadkach zastosowano grupowanie tematyczne, aby określić przybliżoną częstotliwość występowania kwestii poruszanych w odpowiedziach opisowych. Wymagało to pewnej interpretacji.

Wyniki otwartych konsultacji publicznych, informacje zwrotne dotyczące planu działania oraz inne odpowiedzi przeanalizowano pod względem ilościowym i jakościowym. W przypadku informacji zwrotnych dotyczących planu działania i innych odpowiedzi w analizie na potrzeby niniejszego sprawozdania uwzględniono jedynie te kwestie, które zostały wymienione przez zainteresowane strony co najmniej dwukrotnie. Brak odniesienia do konkretnej grupy zainteresowanych stron oznacza, że dana kwestia została poruszona przez różne grupy zainteresowanych stron, które nie stanowiły większości grup zainteresowanych stron.

Kwestiami najczęściej poruszanymi przez zainteresowane strony były: (i) zapobieganie chorobom związanym z pracą i wypadkom przy pracy oraz (ii) wniosek o uwzględnienie w nowych ramach chorób związanych z pracą (w szczególności nowotworów) i wypadków przy pracy. Kilka zainteresowanych stron spoza środowisk biznesowych podkreśliło znaczenie: (i) ciągłego uaktualniania wiążących dopuszczalnych wartości narażenia zawodowego (BOELV) oraz (ii) uzupełnienia dyrektywy w sprawie czynników rakotwórczych i mutagenów (CMD), w tym w odniesieniu do nanomateriałów i substancji reprotoksycznych. Z drugiej strony kilka zainteresowanych stron reprezentujących przemysł zwróciło się o: (i) działania i instrumenty mające pomóc przedsiębiorstwom w dostosowaniu się do bardziej restrykcyjnych BOELV, oraz (ii) moratorium na bardziej rygorystyczne BOELV do 2022 r. z powodu pandemii. Inną ważną kwestią poruszaną w tym kontekście przez zainteresowane strony (o której wspominały głównie związki zawodowe) jest potrzeba zwalczania przemocy oraz molestowania seksualnego i mobbingu w pracy. Koncentrując się na wypadkach przy pracy i chorobach związanych z pracą, kilka zainteresowanych stron zaproponowało powiązanie nowych ram z globalną kampanią „Wizja zero ”, której celem jest osiągnięcie w UE zerowej liczby zgonów związanych z pracą.

Zainteresowane strony wskazały również na potrzebę wspierania wdrażania zasad BHP poprzez: (i) dialog społeczny; (ii) zwiększanie świadomości; (iii) finansowanie unijne i krajowe oraz (iv) poprawę synergii z innymi obszarami polityki (zwłaszcza z prawodawstwem dotyczącym chemikaliów). Wskazały one również na potrzebę poprawy danych statystycznych dotyczących BHP oraz bazy wiedzy na temat BHP, oraz wykorzystanie do tego celu nauki i badań w większym stopniu niż dotychczas.

Kwestią najczęściej poruszaną w odpowiedziach zainteresowanych stron były zmiany w świecie pracy spowodowane połączonymi skutkami postępu technologicznego, zmian demograficznych, zmiany klimatu i globalizacji. Większość wypowiedzi w tym kontekście odnosiła się do szybkiego starzenia się ludności UE oraz potrzeby integracji pracowników w starszym wieku w celu zapewnienia im produktywnego, zdrowego i długiego życia zawodowego. Wiele z tych odpowiedzi dotyczyło również skutecznej polityki powrotu do pracy osób, które przez pewien czas pozostawały bez pracy. W innych odpowiedziach dotyczących tego tematu wspominano o większych zagrożeniach wynikających z szybkiej transformacji cyfrowej i nowych form pracy – dwóch tendencji, które przyspieszyła pandemia. Należą do nich zagrożenia ergonomiczne i psychospołeczne, zagrożenia w zakresie BHP w kontekście niestandardowych form zatrudnienia oraz zagrożenia związane z pracą z domu.

Zainteresowane strony były również bardzo zaniepokojone zmianami w świecie pracy spowodowanymi szybką asymilacją nowych technologii, zmianami demograficznymi, nowymi sposobami organizacji pracy oraz zmianą klimatu. Większość odpowiedzi w tej dziedzinie odnosiła się do zagrożeń ergonomicznych i psychospołecznych. Wiele zainteresowanych stron wystąpiło o pilne zajęcie się problemem chorób układu mięśniowo-szkieletowego w związku z częstszym korzystaniem z telepracy. Zainteresowane strony wystąpiły o to, aby w ramach reakcji na choroby układu mięśniowo-szkieletowego skoncentrowano się na profilaktyce i dostosowaniu strategii. Niektóre zainteresowane strony zwróciły się o wprowadzenie odpowiednich instrumentów prawnych w celu zwalczania zagrożeń psychospołecznych w pracy. Ponadto kilka zainteresowanych stron wyraziło obawy związane z podeszłym wiekiem, w tym: (i) potrzebę poprawy polityki powrotu do pracy oraz (ii) zagrożenia w zakresie BHP w niestandardowych formach zatrudnienia.

Większość zainteresowanych stron wspomniała o znaczeniu, jakie ma wspieranie stosowania zasad BHP (zwłaszcza w mikroprzedsiębiorstwach oraz małych i średnich przedsiębiorstwach), a także ich skuteczniejsze egzekwowanie poprzez wzmocnienie zasobów inspektoratów pracy. W tym kontekście zainteresowane strony spoza środowisk biznesowych podkreśliły potrzebę zapewnienia stosowania zasad BHP również w odniesieniu do grup w niekorzystnej sytuacji, takich jak: (i) pracownicy młodsi, pracownice, pracownicy sezonowi i migrujący; (ii) pracownicy niepełnosprawni/chorzy oraz (iii) pracownicy pierwszego kontaktu (np. w opiece zdrowotnej).

Wiele zainteresowanych stron wspomniało również o znaczeniu dialogu społecznego, podnoszenia świadomości i poprawy synergii z innymi obszarami polityki (w szczególności z obszarami chemikaliów, środowiska i zdrowia publicznego). Zainteresowane strony podkreśliły również znaczenie uwzględnienia w nowych ramach wniosków wyciągniętych z pandemii – w szczególności wniosków dotyczących chorób układu mięśniowo-szkieletowego, niestandardowych form zatrudnienia oraz wzrostu problemów związanych ze zdrowiem psychicznym. Niektóre zainteresowane strony wnioskowały o uznanie COVID-19 za chorobę zawodową.

Inną ważną kwestią poruszoną przez zainteresowane strony była potrzeba poprawy danych statystycznych dotyczących BHP oraz bazy wiedzy na temat BHP. Kilka zainteresowanych stron wspomniało również o potrzebie wzmocnienia współpracy międzynarodowej w zakresie BHP oraz ustanowienia ogólnounijnych i globalnych minimalnych wymogów i celów w zakresie BHP.

5.Informacje zwrotne uzyskane w ramach otwartych konsultacji publicznych

Otwarte konsultacje publiczne odbyły się w dniach od 7 grudnia 2020 r. do 1 marca 2021 r., a na pytania zawarte w kwestionariuszu dotyczącym poprzednich i przyszłych ram strategicznych UE odpowiedziało 355 respondentów. Respondenci biorący udział w otwartych konsultacjach publicznych pochodzili z 26 państw członkowskich UE i 7 państw niebędących członkami UE.

Spośród respondentów biorących udział w otwartych konsultacjach publicznych 64 % zdecydowanie zgodziło się lub zgodziło się, że od 2014 r. bezpieczeństwo i higiena pracy w ich państwie/UE uległy ogólnej poprawie. Opinia ta przeważała wśród respondentów reprezentujących pracodawców i stowarzyszenia pracodawców (83 % z nich zgodziło się lub zdecydowanie się zgodziło), a była mniej rozpowszechniona wśród respondentów reprezentujących stowarzyszenia pracowników (48 % z nich zgodziło się lub zdecydowanie się zgodziło).

Większość respondentów była zdania, że poprzednie ramy przyczyniły się „w dużym stopniu” (15 %) albo „w pewnym stopniu” (54 %) do poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy na poziomie UE. Nieco mniej respondentów uważało, że poprzednie ramy przyczyniły się „w dużym stopniu” (9 %) lub „w pewnym stopniu” (54 %) do poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy na poziomie krajowym. Mniej niż połowa respondentów uznała, że ramy przyczyniły się „w dużym stopniu” (6 %) lub „w pewnym stopniu” (43 %) do poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy na poziomie regionalnym oraz „w dużym stopniu” (8 %) lub „w pewnym stopniu” (43 %) do poprawy zdrowia i higieny na poziomie miejsca pracy.

Respondenci uznali, że najwyższym priorytetem w poprzednich ramach było zajęcie się takimi kwestiami jak starzenie się siły roboczej i pojawiające się nowe zagrożenia. 90 % respondentów stwierdziło, że jest to bardzo ważne lub ważne.

Opinie odnośnie do tego, czy poczyniono postępy w działaniach w zakresie siedmiu celów strategicznych określonych w poprzednich ramach, były podzielone. W przypadku każdego celu strategicznego połowa lub mniej niż połowa respondentów zgodziła się, że: (i) w odniesieniu do każdego działania poczyniono zadowalające postępy; (ii) działanie przyczyniło się do osiągnięcia wymiernych rezultatów; (iii) działania miały znaczenie dla realizacji priorytetów w obszarze BHP oraz (iv) w przygotowywaniu działania brały udział odpowiednie zainteresowane strony. W większości przypadków liczba respondentów, którzy zgodzili się,, że w tych obszarach poczyniono postępy, była wyższa niż liczba respondentów, którzy się z tym nie zgodzili.

Porównując odpowiedzi dotyczące każdego z siedmiu celów strategicznych, respondenci najbardziej pozytywnie ocenili postępy poczynione w ramach pierwszego celu strategicznego (przegląd krajowych strategii na rzecz BHP) oraz drugiego celu strategicznego (ułatwienie przestrzegania przepisów dotyczących BHP). Wydaje się, że respondenci za najistotniejszy spośród celów strategicznych uznali cel piąty (odniesienie się do kwestii starzenia się siły roboczej, pojawiania się nowych zagrożeń, ochrony przed chorobami związanymi z pracą i chorobami zawodowymi), a na kolejnych miejscach znalazły się cel pierwszy, cel drugi i cel szósty (sprawniejsze gromadzenie danych). Uznano, że cele pierwszy, drugi i piąty przyniosły najbardziej wymierne rezultaty.

Respondenci zgłosili najmniejsze postępy i najmniej dowodów na wymierne rezultaty w odniesieniu do celu czwartego (uproszczenie przepisów) i celu siódmego (poprawa współpracy międzynarodowej). Warto zauważyć, że te dwa cele postrzegano również jako najmniej istotne.