PL    PL PL 
 
PL 1   PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 28.10.2009 
SEK(2009) 1433 wersja ostateczna 
  
 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
 
uzupełniający 
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, 
KOMITETU EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW 
  
Możliwości znakowania dotycz ącego dobrostanu zwierz ąt oraz ustanowienia 
europejskiej sieci o środków referencyjnych ds. ochrony i dobrostanu zwierz ąt 
  
 
STRESZCZENIE SPRAWOZDANIA Z OCENY SKUTKÓW 
{KOM(2009) 584 wersja ostateczna} 
{SEK(2009) 1432}  
 
PL 2   PL KONTEKST  
W 2006 r. przyj ęto Wspólnotowy plan dzia łań na rzecz ochrony i dobrostanu zwierz ąt na lata 
2006 – 2010. W planie tym podkre ślono znaczenie informowania konsumentów w ramach 
kompleksowej strategii komunikacy jnej w zakresie dobrostanu zwierz ąt oraz planowanego 
ustanowienia europejskiego o środka ds. dobrostanu zwierz ąt. 
W latach 2005 i 2006 przeprowadzono trzy  badania Eurobarometru dotycz ące dobrostanu 
zwierząt. Wyniki wykaza ły, że istnieje du że publiczne poparcie dla idei znaku lub logo 
informującego o dobrostanie zwierz ąt w procesie produkcji żywności.  
W grudniu 2006 r. DG ds. Zdrowia i Konsumentów (DG SANCO) opublikowa ła streszczenie 
wyników konsultacji : „Znakowanie: konkurencyjno ść, informacje dla konsumentów i lepsze 
przepisy dla UE”1, obejmuj ące równie ż znakowanie dotycz ące dobrostanu zwierz ąt. W 
większości przypadków wyra żano opini ę, że informacje o dobrostanie zwierz ąt w procesie 
produkcji żywności mają dla konsumentów znaczenie i stanowi ą potencjaln ą szansę rynkową 
dla producentów i detalistów.  
W maju 2007 r. Rada Ministrów przyj ęła konkluzje w sprawie znakowania dotycz ącego 
dobrostanu zwierz ąt2, zwracając się do Komisji o przedstawienie sprawozdania na temat tego 
zagadnienia w celu umo żliwienia g łębokiej debaty.  
W nawiązaniu do planu dzia łań i przeprowadzonych bada ń oraz w celu pog łębienia debaty 
DG SANCO rozpocz ęła analizowanie ró żnych prawnych i pozaprawnych mo żliwości dla 
znakowania dotycz ącego dobrostanu zwierz ąt oraz sieci o środków referencyjnych ds. 
dobrostanu zwierz ąt. Żadna z tych inicjatyw nie ma jednak na celu ustanowienia wy ższych 
standardów w zakresie dobrostanu zwierz ąt. Inicjatywa wprowadzaj ąca znakowanie ma na 
celu zwiększenie świadomości konsumentów w odniesieniu do kwestii dobrostanu zwierz ąt 
poprzez m.in. umieszczanie na etykietach odpowie dnich informacji, a propozycja utworzenia 
ośrodków referencyjnych ma doprowadzi ć do harmonizacji przyj ętych standardów w zakresie 
dobrostanu zwierz ąt oraz promowa ć udostępnianie i wykorzystywanie najlepszych praktyk w 
systemach dotycz ących dobrostanu zwierz ąt. Aby uzyska ć pomoc w przygotowaniu 
sprawozdania DG SANCO zamówi ła badanie oceniaj ące wykonalno ść różnych rozwi ązań w 
zakresie zamieszczania informacji dotycz ących dobrostanu zwierz ąt na produktach 
pochodzenia zwierz ęcego oraz ustanowienia wspólnotowego o środka referencyjnego ds. 
ochrony i dobrostanu zwierz ąt. Badanie przeprowadzi ła firma Civic Consulting (główny 
wykonawca) we wspó łpracy z firm ą Agra CEAS Consulting należącą do Konsorcjum ds. 
oceny łańcucha żywnościowego (Food Chain Evaluation Consortium).  
We wnioskach z badania stwierdzono, że w odniesieniu do dobrostanu zwierz ąt istotnym 
problemem dla konsumentów jest brak inform acji o odpowiednich standa rdach na produktach 
żywnościowych. W trakcie badania konsultanci ustalili, że istnieją różne przyczyny braku 
informacji na rynku, takie jak: 
– brak zharmonizowanego systemu st andardów w zakresie dobrostanu zwierz ąt dla 
celów znakowania; 
                                                 
1 http://ec.europa.eu/food/f ood/labellingnutrition/betterre gulation/competitiveness_ 
consumer_info.pdf  
2 http://www.consilium.europa.eu/ueDocs/cms _Data/docs/pressData/en/agricult/93986.pdf  
 
PL 3   PL – problemy z przekazywaniem konsumentom w przyst ępny sposób informacji o 
różnicach mi ędzy standardami w zakresie dobrostanu zwierz ąt dla ró żnych 
produktów żywnościowych; oraz 
– powstawanie ró żnych systemów znakowania dotycz ącego dobrostanu zwierz ąt w 
Europie, prowadz ące do ró żnic między towarami i utrudniaj ące funkcjonowanie 
podmiotom gospodarczym. 
Biorąc pod uwag ę ustalenia wynikaj ące z kompleksowych konsult acji z zainteresowanymi 
stronami, przeprowadzonych podczas przygotowywania zewn ętrznego studium 
wykonalno ści, Komisja rozwa ża w swoim sprawozdaniu ró żne warianty strategiczne – 
dotyczące problemów braku informacji dla konsumentów oraz nierówno ści na jednolitym 
rynku – takie jak mo żliwości stworzenia systemu dobrowolnego lub obowi ązkowego 
znakowania dotycz ącego dobrostanu zwierz ąt oraz ustanowienia europejskiej sieci o środków 
referencyjnych w celu udost ępniania informacji o najlepszych praktykach w zakresie 
dobrostanu zwierz ąt. Na tym etapie sprawo zdanie nie opisuje zobowi ązań już zatwierdzonych 
do wykonania, lecz bada ró żne rozwiązania, które mog łyby zosta ć wykorzystane do celów 
wyznaczonych w planie dzia łania. 
W ocenie skutków zawarto analiz ę, która ma pomóc w wyznaczeniu strategicznych 
kierunków dzia łania na rzecz lepszego przekazywani a informacji o dobrostanie zwierz ąt oraz 
ustanowienia sieci o środków referencyjnych ds. dobrostanu zwierz ąt, zgodnie z za łożeniami 
zawartymi w sprawozdaniu. Sprawozdanie, zaplanowane na jesie ń 2009 r., nie b ędzie 
zawierać ostatecznych wniosków legisl acyjnych – wnioski takie zostan ą przedstawione w 
razie potrzeby i b ędą uzupełnione odr ębnymi szczegó łowymi ocenami skutków. 
Uwzględniając różne rodzaje skutków zagadnie ń objętych sprawozdaniem, ocen ę skutków 
podzielono na dwie cz ęści – pierwsza koncentruje si ę na skutkach ró żnych możliwości 
poprawy przekazywanym konsumentom informacji o dobrostanie zwierz ąt w odniesieniu do 
produktów pochodzenia zwierz ęcego, druga bada skutki  ustanowienia sieci o środków 
referencyjnych. 
CZĘŚĆ  I: ZNAKOWANIE DOTYCZ ĄCE DOBROSTANU ZWIERZ ĄT 
DG SANCO rozwa ża możliwość stworzenia systemu znakowania dotycz ącego dobrostanu 
zwierząt w celu lepszego informowania konsumentó w o standardach w zakresie dobrostanu i 
istniejących systemach w tej dziedzinie , oraz w celu harmonizacji rynku wewn ętrznego, która 
ma zapobiec du żym rozbie żnościom między standardami stosowanymi w ramach ogólnego 
pojęcia „dobrostanu”. Inicjatywa ta nie ma na celu podwy ższenia minimalnych standardów 
ustanowionych w prawodawstwie wspólnotowym ani poprawy zgodno ści z istniej ącymi 
wymogami prawnymi. 
W ocenie skutków skupiono si ę na przedstawionych w sprawozdaniu mo żliwych 
rozwiązaniach odno śnie do znakowania dotycz ącego dobrostanu zwierz ąt, analizuj ąc 
prawdopodobny wp ływ każdej możliwości na zainteresowane strony. Bior ąc pod uwag ę to, że 
polityka w tym obszarze znajduje si ę na wczesnym etapie pow stawania, analiza skutków 
zachowuje w g łównej mierze charakter jako ściowy; jednak że tam, gdzie by ło to możliwe, 
podano równie ż szacunkowe dane ilo ściowe dotycz ące potencjalnych skutków.  
W przypadku obowi ązkowego znakowania rozwa żono kilka mo żliwości: 
 
PL 4   PL – obowiązkowe znakowanie informuj ące o standardach w zakresie dobrostanu, 
zgodnie z którymi wytwarzane s ą produkty pochodzenia zwierz ęcego,  
– obowiązkowe znakowanie informuj ące o systemie produkcji rolnej w którym 
wytwarzane s ą produkty pochodzenia zwierz ęcego, oraz  
– obowiązkowe znakowanie informuj ące o zgodno ści z minimalnymi standardami UE 
lub ich odpowiednikami.  
W ocenie skutków rozwa żono równie ż rozwiązania oparte na dobrowolno ści, m.in.: 
– ustanowienie wymogów do dobr owolnego stosowania w o świadczeniach 
dotyczących dobrostanu zwierz ąt;  
– ustanowienie wspólnotowego znaku dobrostanu zwierz ąt, stosowanego na zasadzie 
dobrowolno ści i dostępnego dla wszystkich spe łniających kryteria;  
– sporządzenie projektu wytycznych dla znakowania dotycz ącego dobrostanu zwierz ąt 
i systemów jako ści. 
Mimo iż w ocenie skutków nie opowiedziano si ę jednoznacznie za konkretnym rozwi ązaniem 
w sprawie znakowania dotycz ącego dobrostanu zwierz ąt, określono w niej prawne i 
pozaprawne rozwi ązania uznane na tym etapie za na jbardziej wykonalne (zharmonizowane 
wymogi dla dobrowolnych o świadczeń dotyczących dobrostanu zwierz ąt lub wspólnotowy 
znak dobrostanu zwierz ąt). Można mieć nadzieję, że sprawozdanie wraz z uzupe łniającą je 
oceną skutków pomog ą w ułatwieniu g łębokiej mi ędzyinstytucjonalnej debaty, która pozwoli 
stwierdzić, czy niezb ędne jest dalsze dzia łanie UE w tym obszarze.  
CZĘŚĆ  II: EUROPEJSKA SIE Ć OŚRODKÓW REFERENCYJNYCH DS . OCHRONY I DOBROSTANU 
ZWIERZ ĄT 
Celem drugiej cz ęści oceny skutków jest zbadanie i ocena wykonalno ści różnych rozwi ązań 
dotyczących ustanowienia europejskiej sieci o środków referencyjnych ds. ochrony i 
dobrostanu zwierz ąt. 
Możliwości utworzenia centralnego wspólnotowego o środka referencyjnego rozwa żono w 
świetle nast ępujących kwestii podniesionych w trakcie konsultacji: 
– brak zharmonizowanych standardów lub wska źników w zakresie dobrostanu 
zwierząt dla okre ślenia wyższego poziomu dobrostanu; 
– brak koordynacji istniej ących środków s łużących wymianie informacji na temat 
najlepszych praktyk;  
– potrzeba posiadania niezale żnego źródła informacji na poziomie UE; oraz  
– powielanie dzia łań w związku z brakiem koordynacji na szczeblu UE. 
Biorąc powyższe pod uwag ę, Komisja rozwa ża możliwości, które zgodnie z jej 
oczekiwaniami doprowadz ą do lepszej koordynacji istniej ących środków, pozwol ą określić 
 
PL 5   PL przyszłe potrzeby i zapewni ą bardziej konsekwentne i skoordynowane podej ście do ochrony i 
dobrostanu zwierz ąt w różnych obszarach polityki wspólnotowej.  
Główne warianty strategiczne ro zpatrzone w ocenie skutków s ą następujące:  
– kontynuacja obecnej sytuacji (zachowanie status quo ),  
– różne rozwiązania w ramach podej ścia scentralizowanego, 
– różne rozwiązania w ramach podej ścia zdecentralizowanego, oraz 
– strategia zadaniowa dla okre ślenia elementów podej ścia scentralizowanego i 
zdecentralizowanego. 
Mimo iż w ocenie skutków nie okre ślono jednoznacznie najlepszego rozwi ązania na tym 
etapie, stwierdzono, że jeśli UE mia łaby podj ąć w tym obszarze dzia łania, najbardziej 
wykonalne by łoby podej ście łączące elementy podej ścia zdecentralizowanego i 
scentralizowanego.   
OCENA EWENTUALNYCH PRZYSZ ŁYCH WNIOSKÓW  
Jest to pierwszy krok w ocenie skutków ró żnych wariantów strategi cznych; jakiekolwiek 
wiążące decyzje polityczne podj ęte w wyniku niniejszej debaty b ędą zależne od dalszych 
ocen skutków maj ących na celu oszacowanie ich wykonalno ści budżetowej i dok ładniejszą 
ocenę ich kosztów. Uzyskane zostan ą dane dotycz ące zapotrzebowania konsumentów na 
informacje o dobrostanie zwierz ąt, zakłócenia konkurencji spowodowanego brakiem 
zharmonizowanych wspólnotowych ram dla usta lenia kryteriów w zakresie znakowania 
dotyczącego dobrostanu zwierz ąt oraz mo żliwości rynkowych dla producentów chc ących 
stosować wyższe standardy w zakresie dobrostanu zwierz ąt od tych wymaganych w 
przepisach wspólnotowych. 
Ocena ka żdego przysz łego wniosku w sprawie systemu znakowania b ędzie oparta o 
następujące kryteria:  
– stopień, w jakim ró żne warianty strategiczne umo żliwiłyby stworzenie systemu 
znakowania opartego na naukowych podstawach i poziomach odniesienia w celu oceny zakresu dobrostanu zwierz ąt, 
– stopień, w jakim ró żne warianty strategiczne umo żliwiłyby przeprowadzanie kontroli 
lub audytów oraz dokonywanie certyfikacji przez niezale żne jednostki certyfikuj
ące,  
– stopień, w jakim ró żne warianty strategiczne umo żliwiłyby unikn ąć zakłócania 
konkurencji, 
– stopień, w jakim ró żne warianty strategiczne tworz ą rzetelne, przyst ępne i 
przejrzyste narz ędzie służące informowaniu o standardach  w zakresie dobrostanu i 
ułatwiające konsumentom dokonywanie świadomego wyboru, oraz 
– zgodność z międzynarodowymi zobowi ązaniami wobec partnerów handlowych z 
państw trzecich. 
 
PL 6   PL Jeśli chodzi o mo żliwości ustanowienia eur opejskiej sieci o środków referencyjnych, ocena 
będzie oparta na nast ępujących zasadach: 
– europejska sie ć ośrodków referencyjnych powinna uzupe łniać, a nie powiela ć, 
bieżące działania innych organów Wspólnoty, 
– zagadnienie powinno obejmowa ć wszystkie obszary wykorzystywania zwierz ąt, oraz  
– ośrodek powinien by ć niezależny od interesów zewn ętrznych. 
Oczekuje si ę, że najistotniejsze b ędą skutki spo łeczne i gospodarcze, np. wp ływ na informacje 
dla konsumentów, zak łócenie konkurencji, ceny dla kon sumentów, koszty producenta, 
istniejące systemy, handel wewn ątrzwspólnotowy i zewn ętrzny. Nale życie wzięte pod uwag ę 
będą skutki dla obci ążenia administracyjnego, ma łych i średnich przedsi ębiorstw oraz 
środowiska, a tak że skutki wprowadzenia kr yteriów dobrostanu w istniej ących lub przysz łych 
systemach znakowania jako ści produktów, takich jak rolnictwo ekologiczne.  
Skutki te zostan ą ocenione z wykorzystaniem wyni ków projektu Welfare Quality i 
zewnętrznego badania w celu przeprowadzenia dok ładniejszej analizy ewentualnych skutków 
społecznych, gospodarczych i dla środowiska naturalnego. Przep rowadzone zostanie równie ż 
kolejne badane konsumenckie (Eurobarometr) w celu stwierdzenia, czy opinie konsumentów 
wyrażone w poprzednich badaniach (gotowo ść do zapłacenia wy ższej ceny itp.) s ą nadal 
aktualne lub czy na zachowania zakupowe konsumentów wp ływają obecnie inne czynniki.