KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.3.2022 COM(2022) 142 final 2022/0095(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające ramy ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla zrównoważonych produktów i uchylające dyrektywę 2009/125/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2022) 165 final} - {SWD(2022) 81 final} - {SWD(2022) 82 final} - {SWD(2022) 83 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Do głównych celów niniejszego rozporządzenia należy zmniejszenie negatywnego wpływu na środowisko w cyklu życia produktów oraz poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego. W obrębie tych celów dąży się do rozwiązania problemów i ich przyczyn na podstawie analizy przeprowadzonej w ramach oceny skutków. Odzwierciedlają one fakt, że na rynku wewnętrznym dostępne są produkty, które wywierają niepotrzebny, szkodliwy wpływ na środowisko. Rozporządzenie przyczynia się również do realizacji celów unijnej polityki przemysłowej, obejmujących zwiększenie podaży zrównoważonych produktów i popytu na nie, realizowanie założeń w zakresie zrównoważonej produkcji oraz zapewnienie równych warunków działania dla produktów sprzedawanych na rynku wewnętrznym. W przemyśle potrzebne są zharmonizowane wymogi obowiązujące we wszystkich krajach, skuteczne sposoby ich przestrzegania, właściwe egzekwowanie przepisów, wzmocniony nadzór rynku i kontrole celne oparte na analizie ryzyka. Produkty odgrywają istotną rolę w życiu obywateli UE, a liczba, zakres i różnorodność oferowanych nam produktów stale rośnie. Wraz z postępem technologicznym, który dokonał się w ciągu ostatnich dziesięcioleci, wzrosła również nasza zależność od nich: od produktów ICT, dzięki którym pozostajemy w kontakcie z innymi podczas kryzysu związanego z COVID-19, do mebli i urządzeń, które ułatwiają nam codzienne prowadzenie domu. Swobodny obrót produktami ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego, który pozostaje podstawą konkurencyjności przedsiębiorstw unijnych i możliwości wyboru oferowanych konsumentom. Rozporządzenie ma na celu przeciwdziałanie najbardziej szkodliwemu wpływowi produktów na środowisko poprzez zastosowanie opartego na ekoprojekcie podejścia do bardzo szerokiej gamy produktów i umożliwienie określenia szerokiego zakresu ukierunkowanych wymogów dotyczących produktów. Określono w nim zatem ramy ustanawiania wymogów dotyczących ekoprojektu w oparciu o aspekty związane ze zrównoważonym charakterem i z obiegiem zamkniętym wymienione w planie działania UE dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym, takie jak trwałość produktów, możliwość ich ponownego użycia, ulepszenia i naprawy, obecność substancji potencjalnie niebezpiecznych w produktach, efektywność energetyczna i zasobooszczędność produktów, zawartość materiałów z recyklingu, regeneracja produktów i wysokiej jakości recykling oraz zmniejszenie śladu węglowego i środowiskowego produktów. W ten sposób przyczyni się ono do osiągnięcia ogólnych celów UE w zakresie klimatu, środowiska i energii przy jednoczesnym wspieraniu wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i włączenia społecznego. Dzięki zwiększeniu trwałości materiałów, zapewnieniu jak najdłuższego zachowania ich wartości oraz zwiększeniu wykorzystania w produktach zawartości materiałów z recyklingu będzie ono propagować uniezależnienie rozwoju gospodarczego od wykorzystania zasobów naturalnych oraz zmniejszenie zależności od materiałów, co przyczyni się do zwiększenia otwartej strategicznej autonomii i odporności UE. Kilka ostatnich wydarzeń przypomniało nam o możliwych słabych punktach globalnych łańcuchów dostaw. Niniejsze rozporządzenie jest częścią pakietu inicjatyw przedstawionych przez Komisję, dotyczących zrównoważonych produktów i propagujących wybór zrównoważonych produktów. Pakiet obejmuje ukierunkowane inicjatywy sektorowe dotyczące wyrobów włókienniczych i budowlanych, które odnoszą się do produktów wywierających największy wpływ na środowisko i klimat, a także inicjatywę mającą na celu wzmocnienie pozycji konsumentów w procesie transformacji ekologicznej poprzez lepsze informowanie i lepszą ochronę przed nieuczciwymi praktykami. Do czasu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Komisja zapewni także kontynuację prac w ramach obowiązującej dyrektywy w sprawie ekoprojektu, w tym poprzez przyjęcie nowego planu prac dotyczącego ekoprojektu i etykietowania energetycznego na lata 2022–2024, uwzględniającego nowe produkty związane z energią oraz przewidującego aktualizację produktów, które podlegają już regulacji, i stawianie ambitniejszych celów dotyczących tych produktów. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki W rozporządzeniu poszerzony zostanie zakres stosowania dyrektywy w sprawie ekoprojektu, zarówno jeśli chodzi o produkty, jak i nowe rodzaje wymogów. Ze względu na jasność prawa dyrektywa w sprawie ekoprojektu powinna zatem zostać uchylona. Biorąc pod uwagę szeroki zakres proponowanego rozporządzenia, konieczne jest określenie – na ile to możliwe – jego związku z istniejącym prawodawstwem mającym zastosowanie do produktów objętych rozporządzeniem oraz z innymi inicjatywami związanymi z jego celami lub mającymi znaczenie dla tych celów. Celem jest uniknięcie powielania działań, tak aby zminimalizować obciążenie administracyjne dla przedsiębiorstw i organów. Podejście ogólne opiera się na założeniu, że niniejsze rozporządzenie to określi wymogi w obszarach, w których istniejące prawodawstwo ich nie zawiera lub w niewystarczającym stopniu uwzględnia aspekty związane ze zrównoważeniem środowiskowym. Zastosowanie będzie miała zatem ogólna zasada prawa lex specialis derogat legi generali (zgodnie z którą przepisy bardziej szczegółowe mają pierwszeństwo przed przepisami bardziej ogólnymi). Dokładniej rzecz ujmując, podejście to obejmuje dwie kategorie: przepisy dotyczące poszczególnych produktów oraz przepisy dotyczące aspektów horyzontalnych. Przepisy dotyczące poszczególnych produktów to przepisy koncentrujące się na konkretnym produkcie lub ściśle określonej grupie produktów, często regulujące głównie aspekty bezpieczeństwa (np. dotyczące baterii, zabawek, detergentów i opakowań). Nie jest możliwe przedstawienie specyfikacji dla każdego istniejącego aktu prawnego dotyczącego poszczególnych produktów na poziomie ogólnym niniejszego rozporządzenia. Przed ustaleniem konkretnych wymogów na poziomie poszczególnych produktów za pomocą środków przewidzianych w rozporządzeniu Komisja dokona jednak szczegółowej oceny wszelkich potencjalnych przypadków pokrywania się lub konfliktów z istniejącymi przepisami, aby uniknąć powielania wymogów i nakładania nadmiernych obciążeń na przedsiębiorstwa. Co do zasady rozporządzenie będzie miało zastosowanie wyłącznie do produktów nieobjętych istniejącymi przepisami lub w przypadku, gdy przepisy te nie uwzględniają w wystarczającym stopniu kwestii zrównoważonego charakteru tych produktów. Ponadto wymogi dotyczące poszczególnych produktów przewidziane w niniejszym rozporządzeniu będą zawarte w aktach delegowanych i jako takie nie mogą zastępować wymogów określonych w aktach ustawodawczych, takich jak dyrektywy lub rozporządzenia (choć mogą być bardziej szczegółowe), zgodnie z zasadą hierarchii norm. W szczególności w odniesieniu do wyrobów budowlanych, chociaż będą one objęte zakresem rozporządzenia, ze względu na potrzebę zarządzania silnymi powiązaniami między ich efektywnością środowiskową i konstrukcyjną, w tym kwestiami związanymi ze zdrowiem i bezpieczeństwem, wymogi dotyczące ekoprojektu zostaną określone w zmienionym rozporządzeniu (UE) nr 305/2011 (rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych), z wyjątkiem wymogów dotyczących wyrobów budowlanych związanych z energią, które są już regulowane na mocy obowiązującej dyrektywy w sprawie ekoprojektu. Przepisy regulujące aspekty horyzontalne odnoszą się do przepisów, które dotyczą lub mogą dotyczyć przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu aspektów horyzontalnych dotyczących szerokiej gamy produktów, takich jak przepisy rozporządzenia REACH regulujące kwestie chemikaliów i przyznające uprawnienia w odniesieniu do substancji chemicznych w produktach. W przypadku gdy przepisy dotyczą lub mogą dotyczyć konkretnych aspektów objętych rozporządzeniem w sposób bardziej horyzontalny, istnieje wyraźna potrzeba i możliwość określenia, w jaki sposób odnoszą się one do tego rozporządzenia na poziomie bardziej ogólnym. Podobnie rozporządzenie będzie się również opierało na ogólnych ramach nadzoru rynku określonych w rozporządzeniu w sprawie nadzoru rynku, przy jednoczesnym dostosowaniu przepisów do konkretnych celów inicjatywy, tam gdzie jest to konieczne. Bardziej szczegółowy opis tego, w jaki sposób inicjatywa współgra z istniejącymi i powstającymi przepisami prawa oraz jest z nimi spójna, można znaleźć w sekcji 7.9, jak również w załączniku 14 do oceny skutków. Ponadto, równolegle z proponowanym rozporządzeniem, do produktów związanych z energią nadal będzie miało zastosowanie rozporządzenie w sprawie etykietowania energetycznego. Zostanie zapewniona spójność. Oznacza to na przykład, że co do zasady produkty takie muszą być opatrzone wyłącznie etykietą energetyczną określoną w rozporządzeniu w sprawie etykietowania energetycznego. •Spójność z innymi politykami Unii Niniejsze rozporządzenie opiera się na kilku strategiach politycznych Unii. Podstawą tej inicjatywy jest Europejski Zielony Ład – strategia wzrostu gospodarczego, której celem jest przekształcenie UE w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarce, która w 2050 r. osiągnie zerowy poziom emisji gazów cieplarnianych netto i w ramach której wzrost gospodarczy będzie oddzielony od wykorzystania zasobów naturalnych. W ramach Europejskiego Zielonego Ładu ogłoszono również nową strategię przemysłową dla Europy oraz plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym, opublikowane wspólnie w marcu 2020 r.

Opracowana przez Komisję Europejską strategia przemysłowa dla Europy z 2020 r. określa nadrzędną ambicję Unii, aby wspierać „dwojaką transformację” w celu osiągnięcia neutralności klimatycznej i przywództwa cyfrowego. Powtórzono w niej założenia Europejskiego Zielonego Ładu, akcentując wiodącą rolę, jaką musi odegrać w tym procesie przemysł europejski, ograniczając ślad węglowy i materiałowy oraz uwzględniając kwestię obiegu zamkniętego we wszystkich sektorach gospodarki. Podkreślono w niej potrzebę odejścia od tradycyjnych modeli i zrewolucjonizowania sposobu, w jaki projektujemy, produkujemy, wykorzystujemy i wyrzucamy produkty. W 2021 r. Komisja opublikowała aktualizację strategii przemysłowej, w której potwierdzono główne przesłania strategii na 2020 r. i zapewniono szereg dodatkowych narzędzi wdrażania. Plan działania dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym ma na celu m.in. stymulowanie rozwoju pionierskich rynków neutralnych dla klimatu i zrównoważonych produktów w UE i poza jej granicami. W tym celu ustanowiono w nim ramy polityki zrównoważonych produktów obejmujące działania w trzech głównych obszarach: propagowanie projektowania zrównoważonych produktów; wzmocnienie pozycji konsumentów i nabywców publicznych; oraz propagowanie obiegu zamkniętego w procesach produkcji. Chociaż trzy obszary ram polityki zrównoważonych produktów synergicznie ze sobą współdziałają, niniejsze rozporządzenie koncentruje się przede wszystkim na środkach określonych w pierwszym obszarze (projektowanie zrównoważonych produktów), których celem jest dostosowanie produktów do neutralnej dla klimatu, zasobooszczędnej gospodarki o obiegu zamkniętym, zmniejszenie ilości odpadów oraz zapewnienie, aby wyniki liderów w dziedzinie zrównoważonego rozwoju stopniowo stawały się normą. Jak ogłoszono w planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym, istotą tej inicjatywy ustawodawczej jest rozszerzenie zakresu dyrektywy w sprawie ekoprojektu poza produkty związane z energią, tak aby obejmowała ona jak najszerszą gamę produktów i pomagała w przejściu na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Wymogi dotyczące produktów określone w tym akcie prawnym powinny uzupełniać i wzmacniać wymogi określone w ramach innych inicjatyw prowadzonych zgodnie z planem działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym. W szczególności wymogi dotyczące produktów określone w tym akcie prawnym powinny pomóc w osiągnięciu celów i być zgodne z innymi środkami dotyczącymi kluczowych łańcuchów wartości określonych w ramach realizacji planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, takimi jak strategia UE na rzecz zrównoważonych wyrobów włókienniczych w obiegu zamkniętym Ponadto inicjatywa na rzecz wzmacniania pozycji konsumentów w procesie przechodzenia na zieloną gospodarkę poprawi jakość informacji o produktach w punktach sprzedaży, w szczególności na temat ich trwałości i możliwości naprawy, oraz pomoże zapobiegać zjawisku pseudoekologicznego marketingu i przedwczesnemu postarzaniu produktów. Zapowiadana inicjatywa Komisji na rzecz twierdzeń dotyczących ekologiczności również uzupełni środki przewidziane w tym akcie prawnym poprzez zwiększenie wiarygodności, porównywalności i możliwości weryfikacji twierdzeń dotyczących ekologiczności odnoszących się do produktów oraz poprzez wprowadzenie wymogu, aby twierdzenia takie były uzasadniane i weryfikowane przy użyciu metod analizy cyklu życia, w tym metody odnoszącej się do śladu środowiskowego produktu. Ponadto cele tego prawodawstwa będą wspierane przez prawodawstwo dotyczące należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju, w szczególności przez zasady dotyczące należytej staranności w zakresie ochrony środowiska, które ustanowiono w tym prawodawstwie w odniesieniu do przedsiębiorstw. Wymogi te przyczynią się również do osiągnięcia unijnych celów klimatycznych: zapewnią one efekt synergii z instrumentami o bardziej bezpośrednim ukierunkowaniu na klimat i będą uzupełniać takie instrumenty, wykraczając poza produkcję materiałów podstawowych/części materiałów podstawowych i obejmując również same produkty końcowe. Pozwoli to na podejmowanie działań przeciwdziałających negatywnym skutkom generowanym w całym łańcuchu wartości (takim jak emisje wbudowane w produkt w całym jego cyklu życia lub inne negatywne konsekwencje), co bezpośrednio wspiera cele Zielonego Ładu i jest zgodne z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawą wniosku jest art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), który ma być stosowany w odniesieniu do środków mających na celu ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Dyrektywa w sprawie ekoprojektu (którą Komisja proponuje uchylić niniejszym rozporządzeniem) sama opierała się na art. 95 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (obecnie art. 114 TFUE). Kwestie poruszane w ramach tej inicjatywy są związane z rynkiem wewnętrznym, w tym z nierównymi warunkami działania dla przedsiębiorstw próbujących wdrażać bardziej zrównoważone podejście, lub z faktem, że obecne przepisy unijne tylko częściowo obejmują aspekty zrównoważonego charakteru produktów. Oznacza to, że nie istnieje żaden kompleksowy zestaw wymogów, który zapewniałby, by wszystkie produkty wprowadzane na rynek UE były coraz bardziej zrównoważone. W rezultacie państwa członkowskie zaczęły przyjmować różne podejścia na poziomie krajowym (co prowadzi do fragmentacji rynku wewnętrznego), a egzekwowanie obecnych przepisów dotyczących ekoprojektu jest niewystarczające i nierówne. Brak wystarczających i kompleksowych przepisów dotyczących rynku wewnętrznego pozostawia miejsce na inicjatywy opracowywane przez państwa członkowskie lub sektory, które zakłócają funkcjonowanie rynku wewnętrznego, powodując potencjalne bariery, fragmentację i niespójność podejść. Ponadto przy braku kompleksowego zestawu wymogów określających zrównoważenie środowiskowe produktu lub wymogów dotyczących ekoprojektu ten sam produkt uznany za zrównoważony w jednym państwie członkowskim może nie być uznany za zrównoważony w innym państwie członkowskim. Co więcej, niedawno przyjęte przepisy krajowe prawdopodobnie zobowiążą producentów (i sprzedawców detalicznych) prowadzących działalność transgraniczną w UE do przestrzegania szeregu różnych obowiązków na szczeblu krajowym, różniących się w zależności od państwa członkowskiego. Te nowe obowiązki na szczeblu krajowym – od wymogów informacyjnych dotyczących operacji technicznych wykonywanych na odnowionych urządzeniach elektronicznych oraz okresu kompatybilności oprogramowania we Francji, po obowiązki sprawozdawcze dotyczące postępowania z niesprzedanymi dobrami trwałego użytku w Niemczech – w jasny sposób odzwierciedlają tendencję do podejmowania działań regulacyjnych za pośrednictwem ustanawiania wymogów dotyczących ekoprojektu w odniesieniu do towarów. W konsekwencji w przypadku braku działań na szczeblu unijnym nieuchronnie nastąpi zwiększenie obowiązków na szczeblu krajowym i coraz większa fragmentacji rynku. Problemy, które opisano powyżej, stanowią uzasadnienie oparcia tego wniosku na art. 114 TFUE. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) W ramach testu konieczności analizuje się możliwość osiągnięcia w wystarczającym stopniu celów wniosku w dzięki działaniom podejmowanym samodzielnie przez państwa członkowskie. Z tego testu wynika, że konieczne jest wprowadzenie zharmonizowanego zbioru przepisów służących zapewnieniu zharmonizowanego i dobrze funkcjonującego rynku dla zrównoważonych produktów we wszystkich państwach członkowskich, a tym samym równych warunków działania dla przedsiębiorstw prowadzących działalność na rynku wewnętrznym. Obejmuje to wymogi dotyczące produktów oraz obowiązki zapewnienia użytkownikom rzetelnych informacji. Państwa członkowski same nie byłyby w stanie przedsięwziąć środków w takim zakresie bez wywoływania rozbieżności w zakresie wymogów dla przedsiębiorstw oraz tworzenia przeszkód dla swobodnego przepływu produktów, obciążeń regulacyjnych i nadmiernych kosztów dla przedsiębiorstw. Dodatkowo działania podejmowane samodzielnie przez państwa członkowskie doprowadziłyby nieuchronnie do powstania różnych narzędzi, które skomplikowałyby wybory dokonywane przez konsumentów. Jeśli państwa członkowskie podejmowałaby działania samodzielnie, istniałoby duże ryzyko powstania konkurencyjnych systemów opartych na rozbieżnych metodach i podejściach, w szczególności dotyczących produktów będących przedmiotem handlu na rynku wewnętrznym. Prowadzi to do fragmentaryzacji rynku i może skutkować zróżnicowanym poziomem świadomości i wiedzy na temat efektywności środowiskowej produktów w całej UE oraz dodatkowych kosztów dla przedsiębiorstw prowadzących działalność handlową w państwach członkowskich UE. W ramach testu skuteczności sprawdza się, czy działania na szczeblu unijnym są skuteczniejsze niż działania na szczeblu krajowym. Z tego testu wynika, że jedynie działania na szczeblu unijnym umożliwiają określenie zharmonizowanych wymogów dotyczących produktów i wymogów informacyjnych w zakresie kwestii związanych ze zrównoważonym rozwojem mających zastosowanie w całej UE, gwarantujących swobodny przepływ towarów i zapewniających konsumentom istotne i rzetelne informacje na temat zrównoważonego charakteru produktów i ich cech właściwych dla gospodarki o obiegu zamkniętym w dowolnym państwie członkowskim, w którym są nabywane. Określanie wymogów na szczeblu unijnym ma wyraźną wartość dodaną, ponieważ prowadzi do powstania zharmonizowanego i dobrze funkcjonującego rynku wewnętrznego we wszystkich państwach członkowskich, a tym samym równych warunków działania dla przedsiębiorstw działających na rynku wewnętrznym. Dzięki zharmonizowanym wymogom minimalnym i informacyjnym określonym na szczeblu unijnym zrównoważone produkty i praktyki oparte na obiegu zamkniętym będą wspierane w wszystkich państwach członkowskich, co przełoży się na rozszerzenie rynku i zwiększenie jego efektywności, a tym samym większe zachęty dla przemysłu do ich rozwoju. Ponadto wielkość rynku wewnętrznego zapewnia masę krytyczną umożliwiającą UE propagowanie zrównoważonego charakteru produktów oraz wpływanie na projektowanie produktów i zarządzanie łańcuchem wartości na całym świecie. •Proporcjonalność Wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do zapewnienia ram prawnych dla opracowania wymogów dotyczących ekoprojektu dla jak najszerszej gamy produktów. Komisja będzie dalej stosować podejście przyjęte w odniesieniu do dyrektywy w sprawie ekoprojektu, polegające na stosowaniu środków wykonawczych w oparciu o ocenę skutków przeprowadzoną zgodnie z wytycznymi Komisji w sprawie lepszego stanowienia prawa Przeprowadzi zatem analizę skutków gospodarczych i wpływu na środowisko różnych wariantów dla poszczególnych zestawów wymogów. Pozwoli to na utrzymanie proporcjonalności. Wniosek został opracowany w formie elastycznych ram służących zapewnieniu proporcjonalności. Z tego powodu nie zostaną w nim określone żadne kryteria ani cele wymogów, o ile nie są one uzasadnione na podstawie wcześniejszej oceny. Aby zapewnić proporcjonalność, należy uzasadnić każdy wymóg, zanim zostanie on zastosowany do jakiejkolwiek grupy produktów. Określanie wymogów, kryteriów lub celów na poziomie ściśle określonej grupy produktów umożliwi staranną ocenę skutków. Pozwoli to Komisji na uwzględnienie wartości dodanej i proporcjonalności określania wymogów, celów lub kryteriów w zależności od swoistych cech produktów, procesów ich wytwarzania oraz ich sytuacji rynkowej.

•Wybór instrumentu Rozporządzenie ustanowi bezpośrednie wymogi obowiązujące wszystkie podmioty gospodarcze, zapewniając tym samym niezbędną pewność prawa i możliwość egzekwowania prawa na w pełni zintegrowanym rynku w całej UE. Ponadto dzięki rozporządzeniu zobowiązania zostaną wdrożone tym samym czasie i w ten sam sposób we wszystkich 27 państwach członkowskich. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa W marcu 2019 r. opublikowano dokument roboczy służb Komisji zatytułowany „Sustainable Products in a Circular Economy – Towards an EU Product Policy Framework contributing to the Circular Economy” [Zrównoważone produkty w gospodarce o obiegu zamkniętym – w kierunku ram unijnej polityki produktowej służącej osiągnięciu gospodarki o obiegu zamkniętym]. W dokumencie zbadano, w jakim stopniu polityka unijna mająca wpływ na produkty przyczynia się do przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym oraz w jakich obszarach istnieje możliwość wniesienia większego wkładu. Stwierdzono w nim brak nadrzędnego, zintegrowanego instrumentu polityki unijnej obejmującego zrównoważoną produkcję i konsumpcję wszystkich produktów lub dostępność i wiarygodność informacji o tych produktach dla konsumentów. Chociaż w kolejnych ocenach dotyczących dyrektywy w sprawie ekoprojektu potwierdzono, że jest ona niewątpliwie istotna i skuteczna jako narzędzie regulacyjne, zidentyfikowano możliwości poprawy jej wdrażania i egzekwowania. W ocenach tych przykładowo odnotowano, że „choć powszechnie uznaje się, iż dyrektywa w sprawie ekoprojektu i środki wykonawcze mogą objąć aspekty efektywności energetycznej wchodzące w zakres planu działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej, a także unijnej polityki dotyczącej efektywnego gospodarowania zasobami, to niektórzy przedstawiciele państw członkowskich oraz organizacje pozarządowe zajmujące się ochroną środowiska sugerują również, że stracono wiele możliwości z powodu ograniczonego uwzględnienia w środkach wykonawczych innych aspektów środowiskowych”. W ocenie podkreślono również niewykorzystany potencjał uwzględnienia w dyrektywie innych aspektów niż efektywność energetyczna i stwierdzono, że „mogą istnieć usprawnienia niezwiązane z energią, które nie zostały uwzględnione ze względu na zakres produktu, wybory polityczne lub podstawową analizę techniczną”. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi lepszego stanowienia prawa zorganizowano szereg konsultacji. –Konsultacje w sprawie wstępnej oceny skutków trwające od 14 września do 16 listopada 2020 r. 193 otrzymane odpowiedzi. –Otwarte konsultacje publiczne trwające od 17 marca do 9 czerwca 2021 r. 626 otrzymanych odpowiedzi. –Cykl warsztatów odbywających się w okresie od kwietnia do lipca 2021 r., poświęconych różnym tematom związanym z inicjatywą dotyczącą zrównoważonych produktów, w których wzięli udział przedstawiciele kilku grup zainteresowanych stron. –Badanie dotyczące małych i średnich przedsiębiorstw trwające od 26 kwietnia do 15 czerwca 2021 r. 332 otrzymane odpowiedzi. –Drugie ukierunkowane badanie dotyczące małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) trwające od 20 października do 4 listopada 2021 r. Opierało się ono przede wszystkim na wiedzy eksperckiej organizacji reprezentujących MŚP. 35 otrzymanych odpowiedzi. –Ukierunkowane kwestionariusze przesłane do wybranych przedstawicieli zainteresowanych stron w okresie od 20 maja do 9 czerwca 2021 r. –Szereg rozmów z zainteresowanymi stronami przeprowadzonych z udziałem ich wybranych przedstawicieli. Ogólnie w ramach działań konsultacyjnych wykazano zdecydowane powszechne poparcie dla inicjatywy regulacyjnej dotyczącej zrównoważonego charakteru produktów. Większość zainteresowanych stron opowiedziała się za tym, aby inicjatywa obejmowała szeroki zakres produktów i opierała się na podejściu do regulacji dotyczących produktów uwzględniającym cały cykl życia. Wyrażono silne poparcie dla rozszerzenia zakresu obecnej dyrektywy w sprawie ekoprojektu, przy ogólnej zgodzie co do tego, że sektory wskazane w planie działania UE dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym na 2020 r. powinny być traktowane priorytetowo. Z informacji zwrotnych wynika, że preferowane (szczególnie przez producentów/importerów) jest podejście, które wyraźnie uwzględnia specyfikę produktu. Panuje powszechna zgoda co do tego, że brak jasnych, kompleksowych i wiążących przepisów oraz wiarygodnych informacji, podobnie jak nierówne egzekwowanie wymogów dotyczących ekoprojektu, stanowią przeszkody utrudniające zwiększanie dostępności zrównoważonych produktów na rynku unijnym. Wyraźna większość wszystkich grup zainteresowanych stron ogólnie popiera pomysł wprowadzenia cyfrowego paszportu produktu, jak również zachęt i narzędzi stymulujących popyt na zrównoważone produkty. Bardziej zdecydowane działania w zakresie egzekwowania przepisów i nadzoru rynku (np. inspekcje czy kontrole) są postrzegane jako konieczne działania towarzyszące wdrożeniu tej inicjatywy. Szczegółowe wnioski z konsultacji z zainteresowanymi stronami przedstawiono w załączniku 2 do oceny skutków. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Komisja zleciła ekspertom zewnętrznym przeprowadzenie badania z myślą o włączeniu go do oceny skutków towarzyszącej temu wnioskowi. Badanie to z jednej strony stanowiło źródło części danych, na których opiera się analiza wariantów strategicznych określonych w ocenie skutków, z drugiej zaś wpłynęło na kształt środków uwzględnionych w tym wniosku. Eksperci zewnętrzni pracowali w ścisłej współpracy z Komisją na poszczególnych etapach badania. •Ocena skutków

Wniosek opracowano na podstawie oceny skutków. W następstwie rozwiązania problemów wskazanych przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej w jej negatywnej opinii z 17 września 2021 r. ocena skutków otrzymała 21 stycznia 2022 r. pozytywną opinię. W swojej ostatecznej opinii Rada zwróciła się o dodatkowe szczegółowe dane dotyczące wyboru wariantów, metody, która ma być stosowana na podstawie rozporządzenia, oraz sposobu ustanawiania w praktyce przepisów dotyczących cyfrowych paszportów produktu. Główny problem, który ma zostać rozwiązany dzięki tej inicjatywie, powiązane z nim problemy cząstkowe oraz zidentyfikowane warianty strategiczne wyszczególniono w sekcjach 2 i 5.2 oceny skutków. Preferowane połączenie wariantów szczegółowo opisano w sekcji 7 oceny skutków. W załączniku 10 do oceny skutków przedstawiono podsumowanie kosztów i korzyści wszystkich przeanalizowanych podwariantów, a załącznik 12 zawiera więcej informacji na temat kosztów i korzyści, które mogą być powiązane z preferowanym połączeniem wariantów. Wszystkie te aspekty podsumowano w streszczeniu towarzyszącym ocenie skutków. Z powodu przewidywanej architektury ramowej dokładne koszty wynikające z wymogów są trudne do precyzyjnego oszacowania. Większość z nich zostanie poniesiona w drugim etapie, po przyjęciu przepisów prawa wtórnego. W ramach specjalnych ocen skutków, które będą w przyszłości przeprowadzane w związku z poszczególnymi aktami delegowanymi, szczegółowo ocenione zostaną ich przewidywane skutki, w tym skutki dla podmiotów gospodarczych z państw trzecich, również w świetle ich notyfikacji w WTO. Należy odnotować, że z powodu przyjęcia wniosku Komisji dotyczącego dyrektywy w sprawie należytej staranności przedsiębiorstw w zakresie zrównoważonego rozwoju w trakcie przygotowywania niniejszej inicjatywy za właściwe uznano wyłączenie wymogów dotyczących aspektów społecznych z zakresu tego wniosku ustawodawczego. Jak określono w tekście prawnym, ocena zostanie przeprowadzona po upływie 8 lat od daty rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia. Podczas tej oceny można rozważyć m.in. włączenie wymogów społecznych w zakres ram regulacyjnych. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Oczekuje się, że rozporządzenie stworzy równe szanse dla przedsiębiorstw działających na rynku wewnętrznym. Zharmonizowane wymogi zaproponowane na szczeblu unijnym mogą doprowadzić do obniżenia kosztów przestrzegania przepisów, zważywszy na to, że najprawdopodobniej zastąpią one liczne obowiązujące lub planowane wymogi na szczeblu krajowym. Oczekuje się, że producenci stosujący bardziej zrównoważoną produkcję i przejrzystsze łańcuchy dostaw zdobędą udział w rynku UE i zwiększą swoją konkurencyjność w porównaniu z producentami stosującymi mniej zrównoważone metody. Chociaż środowisko MŚP sugerowało, że pewne negatywne skutki mogą wynikać z niektórych środków w ramach preferowanych połączeń wariantów strategicznych zidentyfikowanych w ocenie skutków, wielokrotnie wyrażano również przekonanie, że można je zrównoważyć oraz że z czasem mogą one przynieść wartość dodaną (z powodu mniejszych wydatków na materiały, większej lojalność klientów, lepszego dostępu do rynku dla bardziej ekologicznych produktów, korzyści pod względem reputacji itp.). Ponadto Komisja zwróciła szczególną uwagę na sposoby łagodzenia negatywnych skutków dla MŚP. Omówiono je szczegółowo w załączniku 19 do towarzyszącej oceny skutków oraz w przepisach szczegółowych tego wniosku. W celach konsultacyjnych we wniosku ustanowiono forum ds. ekoprojektu ze zrównoważonym udziałem przedstawicieli państw członkowskich i wszystkich zainteresowanych stron, takich jak przedstawiciele przemysłu, w tym małych i średnich przedsiębiorstw i rzemieślników, związków zawodowych, handlowców, sprzedawców detalicznych, importerów, organizacji ochrony środowiska i organizacji konsumenckich, na wzór udanego przykładu istniejącego forum konsultacyjnego przewidzianego w dyrektywie w sprawie ekoprojektu.Forum ds. ekoprojektu ogranicza się do służenia Komisji wiedzą ekspercką w ramach planu prac i podczas przygotowania wymogów dotyczących ekoprojektu przed rozpoczęciem przez Komisję formalnego wykonywania przekazanych uprawnień. Komisja może powołać dodatkową grupę ekspertów, której zadaniem będzie doradzanie państwom członkowskim w sprawie aktów delegowanych, które mają zostać przyjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia, zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 13 kwietnia 2016 r. w sprawie lepszego stanowienia prawa. Wniosek obejmuje również utworzenie cyfrowego paszportu produktu służącego elektronicznemu rejestrowaniu, przetwarzaniu i elektronicznej wymianie informacji dotyczących produktu pomiędzy przedsiębiorstwami w łańcuchu dostaw, organami i konsumentami. Oczekuje się, że zwiększy on przejrzystość zarówno dla przedsiębiorstw w łańcuchu dostaw, jak i ogółu społeczeństwa, oraz zwiększy wydajność transferu informacji. W szczególności może pomóc w ułatwieniu i usprawnieniu monitorowania i egzekwowania tego rozporządzenia przez organy UE i państw członkowskich. Może on również stanowić narzędzie służące do badań rynkowych umożliwiające zmianę i doskonalenie obowiązków w przyszłości. W opinii platformy ds. dostosowania się do wymogów przyszłości na temat ekoprojektu uznano potrzebę poprawy zrównoważonego charakteru produktów oraz wprowadzenia nowych obowiązków, przy jednoczesnym minimalizowaniu obciążeń dla przedsiębiorstw. Platforma przedstawiła dziewięć sugestii, które uwzględniono podczas przygotowywania nowych przepisów dotyczących cyfryzacji, uwzględniających obciążenia dla MŚP oraz zapewniających spójność i jasność. Tytułem przykładu można podać umożliwienie konsumentom lepszego dostępu do informacji, przy jednoczesnym zapewnieniu, aby cyfrowy paszport produktu pozwalał na skuteczny przepływ informacji zgodnie z najlepszymi praktykami, oraz możliwość uzupełnienia środków przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu o środki łagodzące, aby spodziewane skutki pozostały proporcjonalne dla MŚP. •Prawa podstawowe Wymogi dotyczące ekoprojektu mogą korzystnie wpływać na ochronę i upowszechnianie praw podstawowych określonych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w tym wolności prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16), prawa do ochrony środowiska (art. 37) oraz prawa do ochrony konsumentów (art. 38). 4.WPŁYW NA BUDŻET Wniosek ma ograniczony wpływ na budżet Komisji. Dokładniej rzecz ujmując, pełne wdrożenie rozporządzenia i powiązanych aktów delegowanych w latach 2022–2027 wchodzących w zakres unijnych wieloletnich ram finansowych (WRF) wymaga 54 ekwiwalentów pełnego czasu pracy. W istniejących liniach budżetowych potrzebne byłyby nowe zobowiązania w wysokości 23,338 mln EUR w ramach działu 1 WRF (jednolity rynek, innowacje i gospodarka cyfrowa), 43,912 mln EUR w ramach działu 3 (zasoby naturalne i środowisko) oraz 38,621 mln EUR w ramach działu 7 (wydatki administracyjne). Nowe zobowiązania zostaną pokryte z istniejących pul środków budżetowych w ramach odpowiednich programów. Wpływ na budżet wynika głównie z następujących prac nad: –przeglądem 33 rozporządzeń Komisji, który ma zostać przeprowadzony w latach 2022–2026, oraz wprowadzeniem pięciu nowych środków na podstawie obecnej dyrektywy w sprawie ekoprojektu, których to prac nie może wykonać personel zajmujący się obecnie wdrażaniem dyrektywy; –przygotowaniem i przyjęciem nawet 18 nowych aktów delegowanych w latach 2024–2027; w latach 2028–2030 ma również zostać przyjętych 12 nowych aktów delegowanych, co będzie miało wpływ na personel i budżet w latach 2025–2027;

–przygotowaniem aktów wykonawczych (średnio jednego rocznie od 2024 r.), jeśli będzie to potrzebne do zapewnienia jednolitych warunków wdrażania niniejszego rozporządzenia, np. w odniesieniu do nadzoru rynku, ujawniania informacji dotyczących niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych lub uznawania środków samoregulacji; oraz –realizacją zadań horyzontalnych dotyczących cyfrowego paszportu produktu, wsparcia nadzoru rynku i kontroli celnej oraz europejskiego centrum przedsiębiorczości o obiegu zamkniętym (European Circular Business Hub) w celu wsparcia wymiany doświadczeń pomiędzy podmiotami gospodarczymi w zakresie uwzględniania kwestii związanych z obiegiem zamkniętym w procesie projektowania i wytwarzania produktów. Jeśli chodzi o potrzeby kadrowe, Komisja uważnie przeanalizowała sposoby rozdzielania pracy pomiędzy odpowiedzialne dyrekcje generalne oraz – w miarę możliwości – realokacji personelu i zlecenia na zewnątrz wsparcia naukowego i technicznego podczas przygotowania aktów delegowanych i wykonawczych oraz realizacji zadań przekrojowych. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Zgodnie z wytycznymi dotyczącymi lepszego stanowienia prawa opublikowanymi w listopadzie 2021 r., a w szczególności narzędziem nr 38, Komisja opracuje strategię wdrażania po przyjęciu wniosku ustawodawczego przez współprawodawców. Zostaną w niej przedstawione poszczególne narzędzia wykorzystywane do propagowania przestrzegania prawa oraz uwzględnione kwestie związane z wdrożeniem cyfrowym. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku W art. 1 określono przedmiot rozporządzenia, a mianowicie ramy określania wymogów dotyczących ekoprojektu, utworzenia cyfrowego paszportu produktu oraz zakazu niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych. Wskazano w nim aspekty produktu, do których odnoszą się wymogi dotyczące ekoprojektu, takie jak trwałość i niezawodność, możliwość ponownego użycia, możliwość ulepszenia, możliwość naprawy, możliwość konserwacji i odnowienia, obecność substancji potencjalnie niebezpiecznych, efektywność energetyczna i zasobooszczędność, zawartość materiałów z recyklingu; Określono w nim również zakres zastosowania rozporządzenia – wyłączono jedynie kilka sektorów, takich jak sektory żywności, pasz i produktów leczniczych. W art. 2 ustanowiono definicje potrzebne do celów rozporządzenia. Szereg definicji zaczerpnięto z nowych ram prawnych [rozporządzenie (WE) nr 765/2008 oraz decyzja 768/2008/WE], uchylonej dyrektywy w sprawie ekoprojektu czy obowiązujących przepisów unijnych dotyczących ochrony środowiska (takich jak dyrektywa ramowa w sprawie odpadów). Wprowadzono szereg nowych definicji, np. w odniesieniu do przepisów dotyczących paszportu produktu oraz niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych. W art. 3 określono ogólną zasadę dotyczącą swobodnego przepływu produktów zgodnych z aktami delegowanymi przyjętymi na podstawie rozporządzenia. W art. 4 określono uprawnienia Komisji do przyjmowania aktów delegowanych uzupełniających rozporządzenie przez ustanowienie wymogów dotyczących ekoprojektu, wymogów dotyczących procedur oceny zgodności, wymogów dotyczących pomiaru zużycia energii lub efektywności w odniesieniu do innych parametrów, wymogów dla producentów, upoważnionych przedstawicieli lub importerów w zakresie przekazywania informacji Komisji lub organom nadzoru rynku, wymogów dotyczących stosowania narzędzi internetowych do obliczania efektywności produktów, wymogów dotyczących alternatywnych przepisów w zakresie deklaracji zgodności lub oznakowań, a także wymogów dotyczących zachęt ze strony państw członkowskich i kryteriów udzielania zamówień publicznych. W art. 5 określono ogólne ramy przyjmowania wymogów dotyczących ekoprojektu. Określono w nim aspekty produktów, wymogi te mogą poprawić. Wyjaśniono, że wymogi te mogą mieć zastosowanie do jednej określonej grupy produktów lub horyzontalnie do większej liczby grup produktów, w przypadku gdy podobieństwa techniczne pozwalają na ustalenie wspólnych wymogów. Określono, że wymogi dotyczące ekoprojektu obejmują wymogi dotyczące efektywności i wymogi informacyjne. Ponadto określono szereg warunków, które Komisja musi spełnić przy opracowywaniu wymogów dotyczących ekoprojektu, a także szereg kryteriów, które muszą spełniać te wymogi. Przewidziano w nim również, że Komisja może również nałożyć na uczestników łańcucha dostaw wymóg współpracy z producentami, jednostkami notyfikowanymi i właściwymi organami krajowymi w celu weryfikacji zgodności produktów z wymogami dotyczącymi ekoprojektu. W art. 6 podano więcej szczegółów na temat wymogów dotyczących efektywności, na przykład że mogą one mieć formę poziomu ilościowego albo wymogu nieilościowego, ustalonego w celu poprawy aspektu produktu, na podstawie wybranego parametru lub wybranych parametrów produktu (których wykaz znajduje się w załączniku I). W art. 7 skupiono się na wymogach informacyjnych. Artykuł ten stanowi, że wymogi te zawsze obejmują wymagania dotyczące paszportu produktu oraz wymagania dotyczące substancji potencjalnie niebezpiecznych. W artykule wyszczególniono także inne rodzaje informacji, które mogą być dostarczane, np. informacje o efektywności produktu lub informacje dla konsumentów dotyczące sposobu instalacji lub użytkowania produktu. Informacje te mogą przybrać formę „klas efektywności”, na przykład od A do G, aby ułatwić porównywanie produktów. Ponadto w artykule wskazano poszczególne sposoby przekazywania informacji (np. w paszporcie, na stronie internetowej, na etykiecie itp.). W art. 8 wskazano elementy, które Komisja musi określić w wymogach informacyjnych w odniesieniu do cyfrowego paszportu produktu, np. rodzaje informacji, które należy zamieścić, i podmioty mające dostęp do tych informacji. W art. 9–11 ustanowiono przepisy niezbędne do wdrożenia paszportu produktu. W art. 9 określono ogólne wymogi dotyczące paszportu produktu. W art. 10 określono zasadnicze wymagania dotyczące projektu technicznego i funkcjonowania paszportu produktu. W art. 11 ustanowiono przepisy dotyczące unikatowych identyfikatorów podmiotów i zakładów. W art. 12 przewidziano utworzenie rejestru do przechowywania informacji zawartych w paszporcie produktu, umożliwiając Komisji określenie, które informacje należy wprowadzić do tego rejestru. Art. 13 zawiera przepisy określające, czego oczekuje się od organów celnych w związku z paszportem produktu i do których informacji powinny one mieć dostęp, aby ułatwić sobie pracę. W art. 14 określono wymogi dotyczące etykiet, jeżeli mają być stosowane w przypadku danej grupy produktów. Wyjaśniono w nim, że w takich przypadkach akty delegowane muszą określać treść etykiety (w tym klasy efektywności) i jej układ oraz sposób jej uwidaczniania konsumentom. Jeżeli produkt jest już objęty etykietą przewidzianą w rozporządzeniu (UE) 2017/1369 w sprawie etykietowania energetycznego, a informacje dotyczące innych parametrów, w tym innych klas efektywności, nie mogą zostać na niej umieszczone, można je umieścić na oddzielnej etykiecie, jeżeli Komisja uzna to za stosowne.

W art. 15 określono, że podmioty gospodarcze nie mogą uwidaczniać etykiet imitujących etykiety przewidziane w rozporządzeniu. W art. 16 przewidziano przyjęcie przez Komisję planu prac, który musi obejmować okres co najmniej 3 lat i określać kryteria ustalania priorytetów w odniesieniu do produktów. Plan prac zawiera orientacyjny wykaz grup produktów, którymi Komisja zamierza się zająć w najbliższych latach. W art. 17 ustanowiono forum ds. ekoprojektu (grupę ekspertów). Opiera się ono na istniejącym forum konsultacyjnym ustanowionym na mocy dyrektywy 2009/125/WE. Art. 18 dotyczy środków samoregulacji. Są to środki ustalane przez dany sektor, które mogą być stosowane jako alternatywa dla aktów delegowanych ustanawiających wymogi dotyczące ekoprojektu, przyjmowanych na podstawie art. 5. W dyrektywie 2009/125/WE znajduje się już artykuł dotyczący dobrowolnych porozumień. Art. 17 rozporządzenia stanowi rozwinięcie pierwotnego artykułu pochodzącego z dyrektywy 2009/125/WE. W szczególności określono w nim, co powinien zawierać środek samoregulacji, jakie dowody sektor powinien przedstawić Komisji, a także procedurę uznawania przez Komisję środka samoregulacji za pełnoprawną alternatywę dla aktu delegowanego. W art. 19 określono szereg środków, które państwa członkowskie i Komisja są zobowiązane wprowadzić, aby wesprzeć MŚP w ogólnym wdrażaniu rozporządzenia i przyszłych aktów delegowanych. Środki te obejmują wytyczne, pomoc finansową i szkolenia. W art. 20 ustanowiono przede wszystkim ogólny obowiązek przejrzystości dla podmiotów gospodarczych, które pozbywają się niesprzedanych produktów konsumpcyjnych. Przewidziano w nim również możliwość przyjęcia aktów delegowanych w celu zakazania podmiotom gospodarczym niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych. Te akty delegowane mogą również zawierać odstępstwa od ogólnego zakazu, na przykład ze względu na zdrowie i bezpieczeństwo. W przypadku zastosowania takiego odstępstwa podmioty gospodarcze są również zobowiązane do zapewnienia przejrzystości (tj. ujawniania liczby zniszczonych produktów, przyczyn zniszczenia itp.). Artykuł ten nie ma zastosowania do MŚP, ale w akcie delegowanym zakazującym niszczenia produktów można przewidzieć nałożenie pewnych obowiązków na niektóre kategorie MŚP (mikro, małe lub średnie). W art. 21, 22, 23 i 24 określono obowiązki producentów, upoważnionych przedstawicieli, importerów i dystrybutorów. Opierają się one na standardowych przepisach zawartych w decyzji nr 768/2008/WE. W art. 25 określono obowiązki sprzedawców (którzy są zazwyczaj sprzedawcami detalicznymi lub podmiotami prowadzącymi sprzedaż), zwłaszcza w odniesieniu do uwidaczniania etykiet i dostępu do paszportu produktu, w tym w przypadku sprzedaży na odległość (online). W art. 26 podsumowano poszczególne obowiązki ciążące na podmiotach gospodarczych, jeśli w akcie delegowanym wymaga się opatrzenia produktu etykietą (np. dostarczanie sprzedawcom etykiet). W art. 27 określono obowiązki dostawców usług realizacji zamówień polegające na zapewnieniu, aby warunki w czasie magazynowania, pakowania, adresowania lub wysyłki obsługiwanego przez nich produktu nie wpływały negatywnie na zgodność produktów z wymogami dotyczącymi ekoprojektu. Art. 28 to standardowy artykuł pochodzący z decyzji nr 768/2008/WE, określający dwa przypadki, w których obowiązki producentów dotyczą importerów i dystrybutorów. W art. 29 określono obowiązki internetowych platform handlowych i wyszukiwarek internetowych, w szczególności w zakresie współpracy z organami nadzoru rynku. Określono w nim również, że organy nadzoru rynku powinny mieć prawo do nakazania internetowej platformie handlowej usunięcia treści niezgodnych z prawem. W art. 30 określono możliwość nałożenia na podmioty gospodarcze – w przyszłych aktach delegowanych – wymogu udostępniania dokumentacji technicznej w formie cyfrowej bez konieczności składania wniosku. Ponadto w celu oceny penetracji rynku przez produkty, w odniesieniu do których określono wymogi dotyczące ekoprojektu, w artykule tym wymaga się od podmiotów gospodarczych przedstawienia informacji o dostarczonych produktach. W art. 31 określono, że należy umożliwić, w stosownych przypadkach, pomiar ilości energii zużywanej przez produkty w trakcie ich użytkowania lub ich efektywności w odniesieniu do innych istotnych parametrów oraz udostępnić te dane użytkownikowi końcowemu. Jeżeli tak stanowi akt delegowany, producenci gromadzą, anonimizują i przekazują te dane Komisji. W rozdziale VIII dotyczącym zgodności produktów znajdują się głównie standardowe przepisy dotyczące sposobu oceny zgodności produktów. Dotyczy on: –stosowania wiarygodnych, dokładnych i odtwarzalnych metod badań, pomiarów i obliczeń (art. 32); –norm zharmonizowanych zapewniających domniemanie zgodności (art. 34); –możliwości przyjęcia przez Komisję wspólnych specyfikacji, jeżeli normy zharmonizowane nie są dostępne (art. 35); –procedur oceny zgodności (art. 36); –deklaracji zgodności UE (art. 37); oraz

–oznakowania CE (art. 38 i 39) i możliwości stosowania oznakowań alternatywnych (art. 40). W tym standardowym rozdziale na uwagę zasługuje domniemanie zgodności z wymogami dotyczącymi ekoprojektu w przypadku produktów opatrzonych unijnym oznakowaniem ekologicznym (art. 34) oraz możliwość zmiany, w akcie delegowanym, odpowiedniego modułu oceny zgodności w zależności od danego produktu (art. 36). Art. 33 dotyczy zapobiegania obchodzeniu wymogów. Na przykład do obrotu nie będą dopuszczane produkty zaprojektowane tak, by były w stanie wykryć, że są testowane, i automatycznie zmieniające swoje działanie w taki sposób, by osiągnąć lepszą efektywność. Rozdział IX (art. 41–56) dotyczy notyfikowania jednostek oceniających zgodność i składa się ze standardowych przepisów opartych na decyzji nr 768/2008/WE, połączonych z ukierunkowanymi poprawkami do tych przepisów w celu zapewnienia jasności prawa i dalszego wzmocnienia niezależności, kompetencji i monitorowania jednostek notyfikowanych. Art. 57 stanowi, że jeśli państwa członkowskie przyjmą zachęty do nagradzania produktów, zachęty te powinny być zasadniczo ukierunkowane na najwyższe dwie najwyższe najliczniej reprezentowane klasy efektywności lub produkty opatrzone oznakowaniem ekologicznym UE. W przypadku nieustalenia klasy efektywności lub oparcia klasy efektywności na kilku parametrach produktu, Komisja może dokładniej określić w akcie delegowanym sposób funkcjonowania zachęt dla państw członkowskich. Art. 58 dotyczy zielonych zamówień publicznych, a dokładniej możliwości ustanowienia w aktach delegowanych przyjętych na podstawie rozporządzenia wymogów mających zastosowanie do zamówień publicznych (np. specyfikacji technicznych, kryteriów kwalifikacji, kryteriów udzielenia zamówienia itp.) w oparciu o parametry produktów wymienione w załączniku do tego rozporządzenia. Rozdział XI dotyczy nadzoru rynku. Zasadniczo opiera się on na obowiązkach wynikających z rozporządzenia (UE) 2019/1020 w sprawie nadzoru rynku, przewidując jednocześnie pewne bardziej szczegółowe obowiązki w przypadkach istotnych dla niniejszego rozporządzenia. W art. 59 nałożono na państwa członkowskie obowiązek sporządzenia planu działania w zakresie nadzoru rynku, który musi obejmować „priorytety w zakresie nadzoru rynku” określane na podstawie szeregu kryteriów ustanowionych w tym artykule, jak również charakter i liczbę planowanych kontroli. W art. 60 upoważniono Komisję do przyjęcia aktów delegowanych określających minimalną liczbę kontroli, które należy przeprowadzić w odniesieniu do określonych produktów. W art. 61 zawarto odniesienie do systemu informacyjnego i komunikacyjnego przewidzianego w rozporządzeniu w sprawie nadzoru rynku (ICSMS) i zobowiązano państwa członkowskie do wprowadzania informacji o karach nakładanych na podstawie niniejszego rozporządzenia. Komisja jest zobowiązana do przyjęcia na tej podstawie sprawozdania zawierającego orientacyjne punkty odniesienia dotyczące częstotliwości kontroli oraz charakteru i surowości nakładanych kar. W art. 62 odniesiono się do grupy ds. współpracy administracyjnej („grupa ADCO”) ustanowionej na mocy rozporządzenia w sprawie nadzoru rynku i określono jej rolę w kontekście niniejszego rozporządzenia. Rola ta obejmuje określanie wspólnych priorytetów w odniesieniu do planów działania państw członkowskich lub priorytetów w odniesieniu do wsparcia unijnego (takich jak wspólne projekty w zakresie nadzoru rynku i testowania, wspólne inwestycje w możliwości nadzoru rynku, w tym w sprzęt i narzędzia informatyczne, wspólne sesje szkoleniowe i wytyczne). Rozdział XII dotyczy procedur ochronnych i jest oparty na standardowych przepisach. W art. 61 określono procedurę stosowaną przez krajowy organ nadzoru rynku w przypadku uznania, że dany produkt stwarza ryzyko. W takim przypadku krajowy organ nadzoru rynku musi wszcząć procedurę informowania innych organów nadzoru rynku o zastosowanych środkach (zakazanie lub ograniczenie udostępniania produktu, wycofanie z obrotu lub odzyskanie produktu). W art. 64 określono unijną procedurę ochronną, którą należy stosować, gdy państwo członkowskie lub Komisja nie zgadzają się ze środkiem przyjętym na szczeblu krajowym w ramach procedury ochronnej określonej w art. 63. Po przeprowadzeniu konsultacji Komisja przyjmie akt wykonawczy, w którym zdecyduje, czy dany środek jest uzasadniony. Po jego przyjęciu wszystkie państwa członkowskie muszą dopilnować, aby produkt niezgodny z wymaganiami został wycofany z ich rynku. Art. 65 dotyczy szczególnego przypadku, w którym niezgodność odnosi się do formalnego obowiązku (umieszczenie oznakowania CE, deklaracji zgodności UE itp.). Rozdział XIII to rozdział standardowy, zawierający artykuły dotyczące aktów delegowanych (art. 66) i aktów wykonawczych (art. 67). Rozdział XIV to standardowy rozdział dotyczący przepisów końcowych, zawierający artykuły dotyczące kar (art. 68), przeprowadzania oceny rozporządzenia 8 lat po jego przyjęciu (art. 69) oraz uchylenia i przepisów przejściowych (art. 70). Na uwagę zasługuje fakt, że środki wykonawcze przyjęte na podstawie dyrektywy w sprawie ekoprojektu powinny mieć zastosowanie do czasu ich uchylenia aktem delegowanym przyjętym na podstawie niniejszego rozporządzenia. W załączniku I określono parametry produktu, które należy stosować przy ustalaniu wymogów dotyczących efektywności i wymogów informacyjnych w odniesieniu do produktów na podstawie niniejszego rozporządzenia. W załączniku II ustanowiono procedurę ustalania takich wymogów dotyczących efektywności. W załączniku III podano wykaz informacji, które mogą być zawarte w paszporcie produktu, oraz określono informacje, które należy w nim zawrzeć. Załącznik IV stanowi powielenie standardowego modułu oceny zgodności, o którym mowa w art. 35 (pochodzącego z decyzji nr 768/2008/WE).

W załączniku V przedstawiono standardową deklarację zgodności UE. W załączniku VI podano bardziej szczegółowe informacje na temat treści aktów delegowanych określających wymogi dotyczące ekoprojektu, które mają zostać przyjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia. W załączniku VII określono ogólne kryteria mające zastosowanie do środków samoregulacji (art. 18). Załącznik VIII to standardowy załącznik zawierający tabelę korelacji z dyrektywą w sprawie ekoprojektu. 2022/0095 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające ramy ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla zrównoważonych produktów i uchylające dyrektywę 2009/125/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Europejski Zielony Ład jest europejską strategią zrównoważonego wzrostu gospodarczego, która ma na celu przekształcenie Unii w sprawiedliwe i prosperujące społeczeństwo żyjące w nowoczesnej, konkurencyjnej, neutralnej dla klimatu gospodarce o obiegu zamkniętym. Wyznaczono w nim ambitny cel, jakim jest zapewnienie, by do 2050 r. Unia stała się pierwszym kontynentem neutralnym dla klimatu. Uznaje się w nim korzyści płynące z inwestowania w konkurencyjny zrównoważony rozwój Unii poprzez budowanie bardziej sprawiedliwej, ekologicznej i cyfrowej Europy. Produkty mają do odegrania kluczową rolę w tym procesie przejścia na zieloną gospodarkę. Z uwagi na fakt, że obecne procesy produkcji i struktury konsumpcji są zbyt liniowe i uzależnione od przerobu nowych surowców, które są wydobywane, sprzedawane i przetwarzane w towary, a na koniec są usuwane w postaci odpadów lub emisji, w Europejskim Zielonym Ładzie kładzie się nacisk na pilną potrzebę przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym i podkreśla konieczność poczynienia znacznych postępów. Wskazuje się w nim również efektywność energetyczną jako priorytet służący dekarbonizacji sektora energetycznego oraz osiągnięciu celów klimatycznych na lata 2030 i 2050. (2)Aby przyspieszyć przejście na model gospodarki o obiegu zamkniętym, Komisja opracowała zorientowany na przyszłość program w ramach swojego planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym na rzecz czystszej i bardziej konkurencyjnej Europy, którego celem jest dostosowanie ram prawnych do zrównoważonej przyszłości. Jak określono w tym planie, obecnie nie ma kompleksowego zestawu wymogów, które zagwarantowałyby, że wszystkie produkty wprowadzane na rynek Unii staną się coraz bardziej zrównoważone i sprawdzą się w obiegu zamkniętym. Zwłaszcza sposób projektowania produktów w niewystarczającym stopniu sprzyja zrównoważoności w całym cyklu życia. W rezultacie produkty są często wymieniane, co wiąże się ze znacznym zużyciem energii i zasobów w celu wytworzenia i dystrybucji nowych produktów oraz pozbycia się starych. Podmiotom gospodarczym i obywatelom nadal zbyt trudno jest dokonywać zrównoważonych wyborów w odniesieniu do produktów, ponieważ brakuje odpowiednich informacji i przystępnych cenowo wariantów. Prowadzi to do niewykorzystanych możliwości w zakresie zrównoważoności i działań umożliwiających zachowanie wartości, ograniczonego popytu na materiały wtórne oraz przeszkód w przyjmowaniu modeli biznesowych o obiegu zamkniętym. (3)W europejskiej strategii przemysłowej określono nadrzędną ambicję Unii, aby wspierać „dwojaką transformację” w kierunku neutralności klimatycznej i przywództwa cyfrowego. Powtórzono w niej założenia Europejskiego Zielonego Ładu, akcentując wiodącą rolę, jaką musi odegrać w tym procesie przemysł europejski, ograniczając ślad węglowy i materiałowy oraz uwzględniając kwestię obiegu zamkniętego we wszystkich sektorach gospodarki, a także podkreślono potrzebę odejścia od tradycyjnych modeli i zrewolucjonizowania sposobu, w jaki projektujemy, produkujemy, wykorzystujemy i wyrzucamy produkty. W aktualizacji strategii przemysłowej z 2021 r. potwierdzono główne przesłania strategii z 2020 r. i skupiono się na wnioskach wyciągniętych z kryzysu związanego z COVID-19, w tym na potrzebie wspierania odporności. (4)Wobec braku przepisów na szczeblu unijnym pojawiły się już rozbieżne podejścia krajowe do kwestii poprawy zrównoważenia środowiskowego produktów, począwszy od wymogów informacyjnych dotyczących okresu kompatybilności oprogramowania urządzeń elektronicznych po obowiązki sprawozdawcze w zakresie postępowania z niesprzedanymi dobrami trwałego użytku. Pokazuje to, że dalsze starania krajowe zmierzające do osiągnięcia celów określonych niniejszym rozporządzeniem prawdopodobnie doprowadzą do dalszej fragmentacji rynku wewnętrznego. Aby zabezpieczyć funkcjonowanie rynku wewnętrznego przy jednoczesnym zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony środowiska, konieczne jest zatem stworzenie ram regulacyjnych umożliwiających stopniowe wprowadzanie wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów. Niniejsze rozporządzenie zapewni takie ramy dzięki zastosowaniu podejścia opartego na ekoprojekcie określonego pierwotnie w dyrektywie 2009/125/WE Parlamentu Europejskiego i Rady do możliwie najszerszej grupy produktów.

(5)Niniejsze rozporządzenie przyczyni się do dostosowania produktów do wymogów zasobooszczędnej, neutralnej dla klimatu gospodarki o obiegu zamkniętym, do zmniejszenia ilości odpadów oraz do zagwarantowania, by wyniki osiągane przez liderów w dziedzinie zrównoważonego rozwoju stopniowo stawały się normą. W rozporządzeniu należy przewidzieć ustanowienie nowych wymogów dotyczących ekoprojektu w celu zwiększenia trwałości, możliwość ponownego użycia, możliwości ulepszania i naprawy produktów, poprawy możliwości odnowienia i konserwacji, rozwiązania problemu obecności niebezpiecznych chemikaliów w produktach, zwiększenia ich efektywności energetycznej i zasobooszczędności, zmniejszenia przewidywanej ilości odpadów wytworzonych w związku z produktami oraz zwiększenia zawartości materiałów z recyklingu w produktach, przy jednoczesnym zapewnieniu ich efektywności i bezpieczeństwa, umożliwieniu ich regeneracji i wysokiej jakości recyklingu oraz zmniejszeniu śladu węglowego i środowiskowego. (6)Parlament Europejski w swojej rezolucji z dnia 25 listopada 2020 r. „Dążenie do bardziej zrównoważonego jednolitego rynku dla przedsiębiorstw i konsumentów” z zadowoleniem odniósł się do promowania trwałych produktów, łatwiejszych do ponownego użycia, naprawy i recyklingu. W sprawozdaniu w sprawie nowego planu działania UE dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, przyjętym 16 lutego 2021 r., Parlament Europejski potwierdził swoje poparcie dla programu przedstawionego przez Komisję w planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym. Parlament uznał, że przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym może przynieść rozwiązania pozwalające sprostać obecnym wyzwaniom środowiskowym i kryzysowi gospodarczemu wywołanemu pandemią COVID-19. W swoich konkluzjach „Ku ekologicznej odbudowie opartej na obiegu zamkniętym”, przyjętych 11 grudnia 2020 r., Rada również z zadowoleniem przyjęła zamiar przedstawienia przez Komisję wniosków ustawodawczych wpisujących się w kompleksowe i zintegrowane ramy polityki w zakresie zrównoważonych produktów, które to ramy będą wspierać neutralność klimatyczną, efektywność energetyczną i zasobooszczędność oraz nietoksyczną gospodarkę o obiegu zamkniętym, chronić zdrowie publiczne i różnorodność biologiczną, a także wzmacniać pozycję konsumentów i nabywców publicznych oraz ich chronić. (7)Niniejsze rozporządzenie powinno przyczynić się do osiągnięcia celów Unii w zakresie klimatu i energii. Zgodnie z celami określonymi w porozumieniu paryskim, ratyfikowanym przez Unię w 2016 r., w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1119 – „Europejskie prawo o klimacie” – ustanowiono wiążące krajowe zobowiązanie Unii w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 % do 2030 r. oraz zapisano w przepisach cel, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej całej gospodarki do 2050 r. W 2021 r. Komisja przyjęła pakiet „Gotowi na 55”, aby dostosować politykę Unii w dziedzinie klimatu i energii do osiągnięcia tych celów. W tym celu, zgodnie z zasadą „efektywność energetyczna przede wszystkim” zapisaną w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2002, należy znacznie zwiększyć poziom poprawy efektywności energetycznej do około 36 % pod względem zużycia energii końcowej – do 2030 r. Wymogi dotyczące produktów przewidziane w niniejszym rozporządzeniu powinny odegrać istotną rolę w realizacji tego celu dzięki znacznemu zmniejszeniu śladu energetycznego produktów. Odnośne wymogi w zakresie efektywności energetycznej zmniejszą również narażenie konsumentów na wzrost cen energii. Jak uznano w porozumieniu paryskim, poprawa zrównoważoności konsumpcji i produkcji będzie również odgrywać ważną rolę w przeciwdziałaniu zmianie klimatu. (8)Niniejsze rozporządzenie powinno również przyczynić się do osiągnięcia szerszych celów środowiskowych Unii. W 8. unijnym programie działań w zakresie środowiska zapisano w ramach prawnych cel Unii, jakim jest nieprzekraczanie ograniczeń planety, oraz określono warunki umożliwiające osiągnięcie celów priorytetowych, do których należy przejście na nietoksyczną gospodarkę o obiegu zamkniętym. W ramach Europejskiego Zielonego Ładu wzywa się również Unię do lepszego monitorowania zanieczyszczenia powietrza, wody, gleby oraz produktów konsumpcyjnych, informowania o tych zanieczyszczeniach, zapobiegania im oraz usuwania ich skutków. Oznacza to, że chemikalia, materiały i produkty muszą być możliwie jak najbardziej bezpieczne i zrównoważone już na etapie projektowania oraz podczas ich cyklu życia, co skutkowałoby nietoksycznymi cyklami materiałowymi. Ponadto zarówno w ramach Europejskiego Zielonego Ładu, jak i planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym uznano, że unijny rynek wewnętrzny zapewnia masę krytyczną, która może wpływać na globalne standardy w zakresie zrównoważoności produktów i ich projektowania. Niniejsze rozporządzenie powinno zatem odegrać znaczącą rolę w osiągnięciu kilku celów ustanowionych w ramach celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych określonych w Agendzie ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 „Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja”, zarówno w Unii, jak i poza jej granicami. (9)W dyrektywie 2009/125/WE ustanowiono ramy określania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów związanych z energią. W połączeniu z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369 dyrektywa ta przyczyniła się do znacznego zmniejszenia zapotrzebowania UE na energię pierwotną w przypadku produktów i szacuje się, że oszczędności te będą nadal rosły. Środki wykonawcze przyjęte na podstawie dyrektywy 2009/125/WE zawierają również wymagania dotyczące aspektów związanych z obiegiem zamkniętym, takich jak trwałość, możliwość naprawy i zdolność do recyklingu. Jednocześnie instrumenty takie jak unijne oznakowanie ekologiczne UE, wprowadzone rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 66/2010, lub unijne kryteria dotyczące zielonych zamówień publicznych mają szerszy zakres, ale ich wpływ osłabiają ograniczenia wynikające z dobrowolnego podejścia. (10)W dyrektywie 2009/125/WE co do zasady skutecznie propaguje się efektywność energetyczną i niektóre aspekty obiegu zamkniętego produktów związanych z energią, a przyjęte w niej podejście może stopniowo przyczynić się do zrównoważoności wszystkich produktów. Aby zrealizować zobowiązania wynikające z Zielonego Ładu, podejście to należy rozszerzyć na inne grupy produktów i systematycznie uwzględniać kluczowe aspekty umożliwiające zwiększanie zrównoważenia środowiskowego produktów objętych wiążącymi wymogami. Zapewniając wprowadzanie na rynek Unii wyłącznie produktów spełniających te wymogi, niniejsze rozporządzenie powinno nie tylko poprawić swobodny przepływ takich produktów dzięki unikaniu rozbieżności między krajami, ale także zmniejszyć negatywny wpływ na środowisko w cyklu życia produktów, w odniesieniu do których ustanowiono takie wymogi. (11)Aby stworzyć skuteczne ramy prawne nieulegające dezaktualizacji, należy umożliwić ustanawianie wymogów dotyczących ekoprojektu w odniesieniu do wszystkich dóbr fizycznych wprowadzanych do obrotu lub oddawanych do użytku, w tym części i produktów pośrednich. Powinno to umożliwić Komisji uwzględnienie jak najszerszej gamy produktów przy ustalaniu priorytetów w ustanawianiu wymogów dotyczących ekoprojektu, a tym samym zmaksymalizowanie ich skuteczności. W razie potrzeby przy ustalaniu wymogów dotyczących ekoprojektu należy przewidzieć specjalne odstępstwa, na przykład w odniesieniu do produktów o szczególnym przeznaczeniu, którego nie można zrealizować, spełniając wymogi dotyczące ekoprojektu. Ponadto należy wprowadzić odstępstwa na poziomie przepisów w odniesieniu do tych produktów, w przypadku których jest już jasne, że wymogi dotyczące ekoprojektu nie byłyby odpowiednie, lub gdy inne przepisy przewidują ustanowienie takich wymogów. Powinno to dotyczyć żywności i pasz zdefiniowanych w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów leczniczych stosowanych u ludzi zdefiniowanych w dyrektywie 2001/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, weterynaryjnych produktów leczniczych zdefiniowanych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/6, żywych roślin, zwierząt i mikroorganizmów, produktów pochodzenia ludzkiego oraz produktów roślinnych i zwierzęcych związanych bezpośrednio z ich przyszłą reprodukcją. (12)We wniosku dotyczącym dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (wersja przekształcona) państwa członkowskie zobowiązuje się do określenia minimalnych wymagań dotyczących charakterystyki energetycznej elementów budynków wchodzących w skład przegród zewnętrznych oraz wymagań dotyczących ogólnej charakterystyki energetycznej systemów, odpowiedniej instalacji i właściwego zwymiarowania, regulacji i kontroli systemów technicznych zainstalowanych w nowych lub istniejących budynkach. Zgodnie z celami niniejszego rozporządzenia te minimalne wymagania dotyczące charakterystyki energetycznej mogą w niektórych okolicznościach ograniczać stosowanie produktów związanych z energią, które są zgodne z niniejszym rozporządzeniem i aktami delegowanymi wydanymi na jego podstawie, pod warunkiem że takie wymagania nie stanowią nieuzasadnionej bariery rynkowej. (13)Aby poprawić zrównoważenie środowiskowe produktów oraz zapewnić swobodny przepływ produktów na rynku wewnętrznym, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w celu uzupełnienia niniejszego rozporządzenia poprzez ustalenie wymogów dotyczących ekoprojektu. Te wymogi dotyczące ekoprojektu powinny z zasady mieć zastosowanie do określonych grup produktów, takich jak pralki lub pralko-suszarki. Aby zmaksymalizować skuteczność wymogów dotyczących ekoprojektu oraz skutecznie poprawić zrównoważenie środowiskowe produktów, powinna także istnieć możliwość ustalenia jednego horyzontalnego wymogu dotyczącego ekoprojektu lub ich większej liczby w odniesieniu do szerszego zakresu grup produktów, takich jak urządzenia elektroniczne lub wyroby włókiennicze. Horyzontalne wymogi dotyczące ekoprojektu należy ustanowić wówczas, gdy podobieństwa techniczne poszczególnych grup produktów umożliwiają poprawę ich zrównoważenia środowiskowego w oparciu o te same wymogi. (14)Aby umożliwić Komisji ustalanie wymogów odpowiednich dla grup produktów objętych ekoprojektem, wymogi dotyczące ekoprojektu powinny obejmować wymogi dotyczące efektywności i wymogi informacyjne. Wymogi te należy stosować w celu poprawy aspektów produktów istotnych z punktu widzenia zrównoważenia środowiskowego, takich jak efektywność energetyczna, trwałość, możliwość naprawy oraz ślad węglowy i środowiskowy. Wymogi dotyczące ekoprojektu powinny być przejrzyste, obiektywne, proporcjonalne i zgodne z zasadami handlu międzynarodowego. (15)Po przyjęciu przez Komisję aktu delegowanego określającego wymogi dotyczące ekoprojektu dla danej grupy produktów państwa członkowskie – w celu zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego – nie powinny mieć już możliwości określania krajowych wymogów dotyczących efektywności w oparciu o parametry produktu objęte takimi wymogami dotyczącymi efektywności określonymi w tym akcie delegowanym ani też krajowych wymogów informacyjnych w oparciu o parametry produktu objęte takimi wymogami informacyjnymi określonymi w tym akcie delegowanym. W celu zapewnienia funkcjonowania rynku wewnętrznego Komisja powinna być uprawniona do stwierdzenia, że w odniesieniu do konkretnego parametru produktu nie są konieczne żadne wymogi dotyczące ekoprojektu w formie wymogów dotyczących efektywności lub w formie wymogów informacyjnych. (16)Przy ustanawianiu wymogów dotyczących ekoprojektu Komisja powinna uwzględnić charakter i przeznaczenie danych produktów, jak również cechy rynków właściwych. Na przykład w specyficznych i niekiedy surowych warunkach musi istnieć możliwość korzystania z wyposażenia wojskowego, co należy uwzględnić przy ustalaniu wymogów dotyczących ekoprojektu. Niektórych informacji dotyczących wyposażenia wojskowego nie należy ujawniać i należy i je chronić. W przypadku wyposażenia wojskowego lub sprzętu newralgicznego wymogi dotyczące ekoprojektu powinny zatem uwzględniać potrzeby w zakresie bezpieczeństwa i cechy rynku obrony, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/81/WE. Przemysł kosmiczny również ma strategiczne znaczenie dla Europy i jej technologicznej niezależności. Z uwagi na to, że technologie kosmiczne wykorzystuje się w ekstremalnych warunkach, wszelkie wymogi dotyczące ekoprojektu w odniesieniu do produktów kosmicznych powinny zapewnić równowagę między aspektami związanymi ze zrównoważonym charakterem a odpornością i oczekiwaną efektywnością. Ponadto w przypadku wyrobów medycznych zdefiniowanych w art. 2 pkt 1 rozporządzenia (UE) 2017/745 w sprawie wyrobów medycznych oraz wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro zdefiniowanych w art. 2 pkt 2 rozporządzenia (UE) 2017/746 w sprawie wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro Komisja powinna wziąć pod uwagę potrzebę uniknięcia negatywnego wpływu na zdrowie i bezpieczeństwo pacjentów i użytkowników. (17)Aby uniknąć powielania starań i obciążeń regulacyjnych, należy zapewnić spójność między niniejszym rozporządzeniem a wymogami określonymi w innych przepisach Unii lub na ich podstawie, w szczególności w przepisach dotyczących produktów, chemikaliów i odpadów. Fakt, że w innych przepisach Unii przewidziano uprawnienia do ustalania wymogów o takich samych lub podobnych skutkach jak wymogi przewidziane w niniejszym rozporządzeniu, nie ogranicza jednak uprawnień przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, chyba że tak określono w niniejszym rozporządzeniu. (18)Akty delegowane zawierające wymogi dotyczące ekoprojektu powinny, podobnie jak w przypadku dyrektywy 2009/125/WE, podlegać specjalnej ocenie skutków i konsultacjom z zainteresowanymi stronami, powinny być sporządzane zgodnie z wytycznymi Komisji w sprawie lepszego stanowienia prawa oraz zawierać ocenę wymiaru międzynarodowego i wpływu na państwa trzecie. Komisja powinna przy tym należycie uwzględnić wszystkie aspekty cyklu życia produktu i oprzeć swoją ocenę skutków na najlepszych dostępnych dowodach. Przygotowując wymogi dotyczące ekoprojektu, Komisja powinna zastosować podejście naukowe, a także uwzględnić odpowiednie informacje techniczne, w szczególności zaczerpnięte z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 66/2010, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE, technicznych kryteriów kwalifikacji przyjętych na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 oraz kryteriów dotyczących zielonych zamówień publicznych. (19)Aby uwzględnić różnorodność produktów, Komisja powinna wybrać metody oceny ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu oraz, w razie potrzeby, dalej je rozwijać w oparciu o charakter produktu, jego najistotniejsze aspekty i wpływ na środowisko w całym cyklu życia. Komisja powinna przy tym uwzględnić swoje doświadczenia w ocenie ustalania wymogów na podstawie dyrektywy 2009/125/WE oraz ciągłe starania na rzecz rozwoju i udoskonalania narzędzi oceny opartych na podstawach naukowych, takich jak aktualizacja metodyki ekoprojektu dla produktów związanych z energią oraz metoda odnosząca się do śladu środowiskowego produktu określona w zaleceniu Komisji (UE) 2021/2279, w tym w odniesieniu do czasowego składowania dwutlenku węgla, a także opracowywanie norm przez międzynarodowe i europejskie organizacje normalizacyjne, w tym w zakresie efektywności materiałowej produktów związanych z energią. Opierając się na tych narzędziach i wykorzystując w razie potrzeby specjalne badania, Komisja powinna w jeszcze większym stopniu uwzględniać aspekty związane z obiegiem zamkniętym (takie jak trwałość, możliwość naprawy, w tym ocena punktowa możliwości naprawy, identyfikacja chemikaliów utrudniających ponowne użycie i recykling) w ocenie produktów i przy opracowywaniu wymogów dotyczących ekoprojektu, a w stosownych przypadkach powinna opracować nowe metody lub narzędzia. Nowe podejścia mogą być również potrzebne do przygotowania obowiązkowych kryteriów udzielania zamówień publicznych oraz do wprowadzenia zakazów niszczenia niesprzedanych produktów konsumpcyjnych. (20)Wymogi dotyczące efektywności powinny odnosić się do wybranego parametru produktu, istotnego dla danego aspektu produktu, w odniesieniu do którego stwierdzono możliwość poprawy zrównoważenia środowiskowego. Wymogi te mogą obejmować minimalne lub maksymalne poziomy efektywności w odniesieniu do parametru produktu, wymogi nieilościowe, które mają na celu poprawę efektywności w odniesieniu do parametru produktu, lub wymogi dotyczące efektywności funkcjonalnej produktu, aby zapewnić, by wybrane wymogi dotyczące efektywności nie miały negatywnego wpływu na zdolność produktu do pełnienia funkcji, do której został on zaprojektowany i wprowadzony do obrotu. Jeśli chodzi o minimalne lub maksymalne poziomy, mogą one na przykład przybrać formę ograniczenia zużycia energii w fazie użytkowania lub ilości danego materiału stanowiącego część produktu, wymogu dotyczącego minimalnej zawartości materiałów pochodzących z recyklingu lub ograniczenia określonego rodzaju wpływu na środowisko lub sumy wszystkich istotnych rodzajów wpływu na środowisko. Przykładem wymogu nieilościowego jest zakaz stosowania określonego rozwiązania technicznego, które utrudnia naprawę produktu. Wymogi dotyczące efektywności będą stosowane w celu zapewnienia usunięcia z rynku produktów o najmniejszej efektywności, jeżeli jest to niezbędne do realizacji celów rozporządzenia dotyczących zrównoważenia środowiskowego. (21)W celu zapewnienia spójności wymogi dotyczące efektywności powinny uzupełniać wdrażanie przepisów Unii dotyczących odpadów. Podczas gdy wymogi dotyczące wprowadzania do obrotu opakowań jako produktu końcowego określono w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 94/62/WE, niniejsze rozporządzenie może uzupełniać tę dyrektywę poprzez ustanowienie wymogów dotyczących produktów, koncentrujących się w szczególności na opakowaniach konkretnych produktów wprowadzanych do obrotu. W stosownych przypadkach takie wymogi uzupełniające powinny przyczyniać się w szczególności do minimalizowania ilości stosowanych opakowań, co z kolei przyczynia się do zapobiegania wytwarzaniu odpadów w Unii. (22)Bezpieczeństwo chemiczne jest uznanym elementem zrównoważonego charakteru produktu. Opiera się ono na zagrożeniach dla zdrowia lub środowiska bezpośrednio związanych ze stosowanymi chemikaliami w połączeniu ze szczególnym lub ogólnym narażeniem i uwzględniono je w przepisach dotyczących chemikaliów, takich jak rozporządzenie (WE) nr 1935/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1223/2009, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/745 oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE. Niniejsze rozporządzenie nie powinno umożliwiać ograniczania stosowania substancji ze względów związanych z bezpieczeństwem chemicznym, jak ma to miejsce w przypadków innych przepisów Unii. Niniejsze rozporządzenie nie powinno również umożliwiać ograniczania stosowania substancji z powodów związanych z bezpieczeństwem żywności. Zgodnie z prawem Unii dotyczącym chemikaliów i żywności nie zezwala się jednak na uwzględnienie, w drodze ograniczeń dotyczących niektórych substancji, wpływu na zrównoważony charakter, niezwiązanego z bezpieczeństwem chemicznym lub bezpieczeństwem żywności. Aby wyeliminować to ograniczenie, niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać, pod określonymi warunkami, ograniczenie – głównie z powodów innych niż bezpieczeństwo chemiczne lub bezpieczeństwo żywności – stosowania substancji obecnych w produktach lub wykorzystywanych w procesach ich wytwarzania, które negatywnie wpływają na zrównoważony charakter produktów. Niniejsze rozporządzenie nie powinno również prowadzić do powielania lub zastępowania ograniczeń dotyczących substancji objętych dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/65/UE, której celem jest ochrona zdrowia ludzkiego i środowiska, w tym przyjazne dla środowiska odzysk i unieszkodliwianie odpadów pochodzących ze sprzętu elektrycznego i elektronicznego. (23)Aby zwiększyć zrównoważenie środowiskowe produktów, wymogi informacyjne powinny odnosić się do wybranego parametru produktu istotnego dla danego aspektu produktu, takiego jak ślad środowiskowy produktu lub jego trwałość. Mogą one zobowiązywać producenta do udostępnienia informacji o efektywności produktu w odniesieniu do wybranego parametru produktu lub innych informacji, które mogą mieć wpływ na sposób obchodzenia się z produktem przez strony inne niż producent, w celu poprawy efektywności w odniesieniu do takiego parametru. W stosownych przypadkach takie wymogi informacyjne powinny być ustalane jako uzupełnienie albo zamiast wymogów dotyczących efektywności w odniesieniu do tego samego parametru produktu. Jeżeli akt delegowany zawiera wymogi informacyjne, należy w nim wskazać metodę udostępniania wymaganych informacji, np. umieszczenie ich na ogólnodostępnej stronie internetowej, w paszporcie produktu lub na etykiecie produktu. Wymogi informacyjne są niezbędne, aby doprowadzić do zmiany zachowań koniecznej do osiągnięcia celów dotyczących zrównoważenia środowiskowego określonych w niniejszym rozporządzeniu. Oczekuje się, że wymogi informacyjne, dając nabywcom i organom publicznym solidną podstawę do porównywania produktów pod względem ich zrównoważenia środowiskowego, skłonią konsumentów i organy publiczne do dokonywania bardziej zrównoważonych wyborów. (24)W przypadku gdy akty delegowane zawierają wymogi informacyjne, mogą one dodatkowo zawierać określenie klas efektywności w odniesieniu do jednego odpowiedniego parametru produktu lub ich większej liczby, aby ułatwić porównywanie produktów na podstawie tego parametru. Klasy efektywności powinny umożliwiać rozróżnianie produktów na podstawie ich względnie zrównoważonego charakteru i mogłyby być wykorzystywane zarówno przez konsumentów, jak i organy publiczne. W ten sposób mają one stymulować rynek w kierunku bardziej zrównoważonych produktów.

(25)Informacje na temat obecności w produktach substancji potencjalnie niebezpiecznych są kluczowym elementem identyfikowania i propagowania zrównoważonych produktów. Skład chemiczny produktów w znacznym stopniu wpływa na ich funkcjonalność i oddziaływanie, a także możliwości ich ponownego użycia lub odzysku, gdy stają się odpadami. W strategii w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności wzywa się do zminimalizowania obecności w produktach substancji potencjalnie niebezpiecznych oraz zapewnienia dostępności informacji na temat składu chemicznego i bezpiecznego stosowania produktów poprzez wprowadzenie wymogów informacyjnych i śledzenie obecności substancji potencjalnie niebezpiecznych w całym cyklu życia materiałów i produktów. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 oraz inne obowiązujące przepisy dotyczące chemikaliów, takie jak rozporządzenie (WE) nr 1223/2009, zapewniają już przekazywanie informacji o zagrożeniach dla zdrowia lub środowiska stwarzanych przez niektóre substancje potencjalnie niebezpieczne, występujące samodzielnie lub jako składniki mieszaniny. Użytkownikom substancji i mieszanin należy również przekazywać odpowiednie informacje na temat zrównoważonego rozwoju, które nie dotyczą przede wszystkim zagrożeń dla zdrowia lub środowiska. Ponadto użytkownicy produktów innych niż substancje lub mieszaniny oraz podmioty gospodarujące odpadami pochodzącymi z takich produktów powinni również otrzymywać informacje na temat zrównoważonego rozwoju, w tym informacje dotyczące przede wszystkim zagrożeń dla zdrowia lub środowiska stwarzanych przez chemikalia. W związku z tym niniejsze rozporządzenie powinno umożliwiać ustalenie wymogów dotyczących monitorowania i przekazywania informacji na temat zrównoważonego rozwoju, w tym obecności substancji potencjalnie niebezpiecznych w produktach w całym ich cyklu życia, także w celu ich dekontaminacji i odzysku, gdy stają się odpadami. Celem takich ram powinno być stopniowe uwzględnienie wszystkich substancji potencjalnie niebezpiecznych we wszystkich produktach wymienionych w planach prac określających grupy produktów, którymi zamierza się zająć Komisja. (26)Wymogi informacyjne określone w niniejszym rozporządzeniu powinny obejmować wymóg udostępniania paszportu produktu. Paszport produktu jest ważnym narzędziem przekazywania informacji podmiotom w całym łańcuchu wartości, a dostępność paszportu produktu powinna znacznie ułatwić pełną identyfikowalność produktu w całym łańcuchu wartości. Paszport produktu powinien m.in. pomagać konsumentom w dokonywaniu świadomych wyborów, ponieważ ułatwia im dostęp do istotnych dla nich informacji o produkcie, zapewniać podmiotom gospodarczym i innym podmiotom w łańcuchu wartości, takim jak stacje obsługi lub zakłady recyklingu, dostęp do istotnych informacji oraz umożliwiać właściwym organom krajowym wykonywanie ich obowiązków. Dlatego paszport produktu nie powinien zastępować niecyfrowych form przekazywania informacji, takich jak informacje zawarte w instrukcji obsługi produktu lub na etykiecie, lecz je uzupełniać. Ponadto powinna istnieć możliwość wykorzystania paszportu produktu w celu uzyskania informacji na temat innych aspektów związanych ze zrównoważonym rozwojem mających zastosowanie do danej grupy produktów zgodnie z innymi przepisami Unii. (27)Aby uwzględnić charakter produktu i jego rynku, przy opracowywaniu przepisów dotyczących poszczególnych produktów należy starannie przeanalizować informacje, które mają być zawarte w paszporcie produktu. Aby zoptymalizować dostęp do uzyskanych informacji, a jednocześnie również chronić prawa własności intelektualnej, należy opracować i wdrożyć paszport produktu, umożliwiając zróżnicowany dostęp do informacji zawartych w paszporcie produktu w zależności od rodzaju informacji i typologii zainteresowanych stron. Aby uniknąć również kosztów dla przedsiębiorstw i społeczeństwa, które byłyby nieproporcjonalne do szerszych korzyści, paszport produktu powinien odnosić się do danego artykułu, danej partii lub danego modelu produktu, np. w zależności od stopnia złożoności łańcucha wartości, wielkości, charakteru lub wpływu poszczególnych produktów. (28)W celu zapewnienia interoperacyjności należy określić rodzaje dozwolonych nośników danych. Z tego samego powodu nośnik danych i unikatowy identyfikator produktu należy wydawać zgodnie z normami uznanymi na szczeblu międzynarodowym. Należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w celu zmiany niniejszego rozporządzenia przez zastąpienie lub dodanie norm, zgodnie z którymi można wydać nośnik danych i unikatowe identyfikatory, w świetle postępu technicznego lub naukowego. Powinno to umożliwić rejestrowanie i przekazywanie informacji zawartych w paszporcie produktu przez wszystkie podmioty gospodarcze, a także zagwarantować kompatybilność unikatowego identyfikatora z elementami zewnętrznymi, takimi jak skanery. (29)Aby nie opóźniać niepotrzebnie procesu ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu innych niż te dotyczące paszportu produktu lub aby zapewnić skuteczne wdrożenie paszportów produktów, Komisja powinna mieć możliwość zwolnienia grup produktów z wymogów dotyczących paszportów produktów w przypadku, gdy nie są dostępne specyfikacje techniczne dotyczące zasadniczych wymagań w zakresie projektu technicznego i funkcjonowania paszportu produktu. Aby zapobiec również powstawaniu niepotrzebnych obciążeń administracyjnych dla podmiotów gospodarczych, Komisja powinna mieć możliwość zwolnienia grup produktów z wymogów dotyczących paszportów produktów w przypadku, gdy w innych przepisach Unii przewiduje się już system cyfrowego udostępniania informacji o produkcie, umożliwiający podmiotom uczestniczącym w łańcuchu wartości dostęp do odpowiednich informacji o produkcie i ułatwiający właściwym organom krajowym weryfikację zgodności produktu. Odstępstwa te powinny podlegać okresowemu przeglądowi, z uwzględnieniem dalszej dostępności specyfikacji technicznych. (30)Jednoznaczna identyfikacja produktów stanowi podstawowy element umożliwiający ich identyfikowalność w całym łańcuchu dostaw. W związku z tym paszport produktu powinien być powiązany z unikatowym identyfikatorem produktu. Ponadto, w stosownych przypadkach, paszport powinien umożliwiać identyfikację podmiotów i zakładów produkcyjnych związanych z danym produktem. Aby zapewnić interoperacyjność, unikatowe identyfikatory podmiotu i unikatowe identyfikatory zakładu umożliwiające identyfikowalność należy wydawać zgodnie z normami uznanymi na szczeblu międzynarodowym. Należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 TFUE w celu zmiany niniejszego rozporządzenia przez zastąpienie lub dodanie norm, zgodnie z którymi można wydawać unikatowe identyfikatory podmiotu i unikatowe identyfikatory zakładu, w świetle postępu technicznego lub naukowego. (31)Cyfrowe informacje o produkcie i jego cyklu życia lub, w stosownych przypadkach, jego paszport powinny być łatwo dostępne po zeskanowaniu nośnika danych, takiego jak znak wodny lub fotokod (kod QR). Jeśli to możliwe, nośnik danych powinien znajdować się na samym produkcie, aby zapewnić dostępność informacji w całym cyklu życia produktu. Możliwe są jednak wyjątki w zależności od charakteru, wielkości lub zastosowania danych produktów. (32)Aby paszport produktu był elastyczny, zdolny do reagowania na zmiany i dostosowany do potrzeb rynku oraz zmieniał się pod wpływem modeli biznesowych, sytuacji na rynku i innowacji, powinien opierać się na zdecentralizowanym systemie danych, tworzonym i prowadzonym przez podmioty gospodarcze. Do celów egzekwowania i monitorowania przepisów może być jednak konieczne, aby właściwe organy krajowe i Komisja miały bezpośredni dostęp do rejestru wszystkich nośników danych i unikatowych identyfikatorów powiązanych z produktami wprowadzonymi do obrotu lub oddanymi do użytku. (33)Aby zapewnić skuteczne wprowadzenie paszportu produktu, projekt techniczny, wymogi dotyczące danych oraz funkcjonowanie paszportu produktu powinny być zgodne z zestawem zasadniczych wymogów technicznych. Takie wymogi powinny stanowić podstawę spójnego stosowania paszportu produktu we wszystkich sektorach. Należy ustanowić specyfikacje techniczne, aby zapewnić skuteczne wdrożenie tych zasadniczych wymagań, w formie normy zharmonizowanej do której opublikowano odniesienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, albo – jako wariant awaryjny – w formie wspólnej specyfikacji przyjętej przez Komisję. Projekt techniczny powinien zapewniać bezpieczne przenoszenie danych w ramach paszportu produktu, z poszanowaniem przepisów dotyczących prywatności. Cyfrowy paszport produktu będzie opracowywany w ramach otwartego dialogu z partnerami międzynarodowymi, aby uwzględnić ich opinie przy opracowywaniu specyfikacji technicznych i zapewnić, by przyczyniały się one do usunięcia barier handlowych dla bardziej ekologicznych produktów oraz do obniżenia kosztów zrównoważonych inwestycji, marketingu i zgodności z przepisami. Aby umożliwić ich skuteczne wdrożenie, specyfikacje i wymogi techniczne związane z identyfikowalnością w całym łańcuchu wartości powinny być w miarę możliwości opracowywane na zasadzie konsensusu oraz przy zaangażowaniu, akceptacji i skutecznej współpracy różnych podmiotów, w tym organizacji normalizacyjnych, stowarzyszeń branżowych, organizacji konsumenckich, ekspertów, organizacji pozarządowych i partnerów międzynarodowych, w tym gospodarek rozwijających się. (34)Aby poprawić egzekwowanie wymogów dotyczących ekoprojektu, organy krajowe i Komisja muszą mieć bezpośredni dostęp do rejestru wszystkich nośników danych i unikatowych identyfikatorów powiązanych z produktami wprowadzonymi do obrotu lub oddanymi do użytku. W tym celu Komisja powinna utworzyć i prowadzić rejestr paszportów produktów, w którym przechowywane byłyby takie dane. W razie potrzeby, aby jeszcze bardziej ułatwić egzekwowanie, Komisja powinna, w stosownych przypadkach, określić inne informacje zawarte w paszporcie produktu, które muszą być przechowywane w rejestrze. (35)Wszelkie przetwarzanie danych osobowych na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno być zgodne z obowiązującymi przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych. Przetwarzanie danych osobowych przez właściwe organy krajowe w państwach członkowskich powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. Przetwarzanie danych osobowych przez Komisję powinno odbywać się zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1725. (36)Skuteczne egzekwowanie w odniesieniu do produktów wprowadzanych do obrotu w Unii, zarówno tych produkowanych w kraju, jak i przywożonych, ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów niniejszego rozporządzenia. W związku z tym, jeżeli Komisja utworzyła rejestr, organy celne powinny mieć do niego bezpośredni dostęp za pośrednictwem unijnego środowiska jednego okienka w dziedzinie ceł, ustanowionego rozporządzeniem (UE) …/…. Rolą organów celnych powinno być zapewnienie, aby w zgłoszeniu celnym zawarto odniesienie do paszportu produktu i aby to odniesienie odpowiadało unikatowemu identyfikatorowi produktu przechowywanemu w rejestrze. Umożliwiłoby to organom celnym weryfikację istnienia paszportu produktu dla produktów przywożonych. (37)Jeżeli oprócz nośników danych i unikatowych identyfikatorów w rejestrze przechowywane są określone informacje zawarte w paszporcie produktu, w stosownych przypadkach Komisja powinna mieć możliwość zapewnienia weryfikacji przez organy celne spójności tych informacji ze zgłoszeniem celnym, w celu zwiększenia zgodności produktów z wymogami dotyczącymi ekoprojektu oraz przy uwzględnieniu potrzeby uniknięcia nieproporcjonalnego obciążenia organów celnych. (38)Informacje zawarte w paszporcie produktu mogą umożliwić organom celnym udoskonalenie i ułatwienie zarządzania ryzykiem oraz lepsze ukierunkowanie kontroli na granicy. W związku z tym organy celne powinny mieć możliwość wyszukiwania i wykorzystywania informacji zawartych w paszporcie produktu i powiązanym rejestrze do wykonywania swoich zadań zgodnie z przepisami Unii, w tym do zarządzania ryzykiem zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013. (39)Aby skłonić konsumentów do dokonywania bardziej zrównoważonych wyborów, etykiety powinny – jeżeli wymagają tego akty delegowane przyjęte na podstawie niniejszego rozporządzenia – zawierać informacje umożliwiające skuteczne porównanie produktów, na przykład dzięki wskazaniu klas efektywności. Zwłaszcza dla konsumentów fizyczne etykiety mogą być dodatkowym źródłem informacji w miejscu sprzedaży. Mogą one stanowić dla konsumentów szybką wizualną podstawę do rozróżniania produktów na podstawie ich efektywności w odniesieniu do konkretnego parametru produktu lub zestawu parametrów produktu. W stosownych przypadkach powinny one także umożliwiać dostęp do dodatkowych informacji dzięki umieszczonych na nich konkretnych odniesieniach, takich jak adresy stron internetowych, dynamiczne kody QR, linki do etykiet internetowych lub inne odpowiednie środki ukierunkowane na konsumenta. Komisja powinna określić w odpowiednim akcie delegowanym najskuteczniejszy sposób eksponowania takich etykiet, również w przypadku sprzedaży na odległość przez internet, z uwzględnieniem skutków dla klientów i podmiotów gospodarczych oraz cech danych produktów. Komisja może również wymagać, aby etykietę wydrukowano na opakowaniu produktu. (40)Rozporządzenie (UE) 2017/1369 ustanawiające ramy etykietowania energetycznego ma zastosowanie do produktów związanych z energią równolegle z niniejszym rozporządzeniem. Oznacza to, że etykiety energetyczne są podstawowym instrumentem dostarczającym konsumentom odpowiednich informacji o produktach związanych z energią oraz że klasy efektywności określone na podstawie niniejszego rozporządzenia powinny, w stosownych przypadkach, być umieszczane na etykiecie jako informacje dodatkowe przewidziane w art. 16 rozporządzenia (UE) 2017/1369. Jeżeli istotnych informacji na temat efektywności produktu w odniesieniu do parametru produktu nie można zawrzeć jako informacji dodatkowej na etykiecie energetycznej ustanowionej dla produktu związanego z energią na podstawie rozporządzenia (UE) 2017/1369, Komisja powinna ocenić, czy należy ustanowić etykietę na podstawie niniejszego rozporządzenia, biorąc pod uwagę potrzebę informowania konsumentów o najistotniejszych parametrach produktu oraz niedogodności w postaci ryzyka wprowadzenia społeczeństwa w błąd i nadmiernego obciążenia administracyjnego dla podmiotów gospodarczych. (41)Konsumenci powinni mieć zapewnioną ochronę przed informacjami wprowadzającymi w błąd, które mogłyby utrudnić im wybór bardziej zrównoważonych produktów. Z tego powodu należy zakazać wprowadzania do obrotu produktów opatrzonych etykietą imitującą etykiety, o których mowa w niniejszym rozporządzeniu. (42)Aby w jak najskuteczniejszy sposób zrealizować cele Europejskiego Zielonego Ładu i w pierwszej kolejności odnieść się do produktów o największym wpływie, Komisja powinna nadać priorytet produktom, które mają zostać uregulowane na mocy niniejszego rozporządzenia, oraz wymogom, które będą miały do nich zastosowanie. W oparciu o procedurę ustalania priorytetów przewidzianą w dyrektywie 2009/125/WE Komisja powinna przyjąć plan prac obejmujący okres co najmniej 3 lat, określający wykaz grup produktów, w odniesieniu do których planuje przyjąć akty delegowane, oraz aspektów produktów, w odniesieniu do których zamierza przyjąć akty delegowane o zastosowaniu horyzontalnym. Komisja powinna ustalić priorytety na podstawie zestawu kryteriów dotyczących w szczególności potencjalnego wkładu aktów delegowanych w realizację unijnych celów w zakresie klimatu, celów środowiskowych i celów w zakresie energii oraz ich potencjału pod względem poprawy wybranych aspektów produktów bez ponoszenia nieproporcjonalnych kosztów przez podmioty publiczne i podmioty gospodarcze. Z uwagi na ich znaczenie dla realizacji unijnych celów w zakresie energii plany prac powinny obejmować odpowiednią liczbę działań dotyczących produktów związanych z energią. Należy również prowadzić konsultacje z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami za pośrednictwem forum ds. ekoprojektu. Ze względu na komplementarność niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia (UE) 2017/1369 w odniesieniu do produktów związanych z energią należy ujednolicić harmonogramy dotyczące planu prac, o którym mowa w niniejszym rozporządzeniu, i planu prac, o którym mowa w art. 15 rozporządzenia (UE) 2017/1369. (43)W odniesieniu do wyrobów budowlanych w niniejszym rozporządzeniu należy określić wymogi dotyczące produktów końcowych wyłącznie wówczas, gdy zobowiązania ustanowione w [zmienionym rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych] i ich wdrożenie prawdopodobnie nie pozwolą w wystarczającym stopniu osiągnąć celów dotyczących zrównoważenia środowiskowego stanowiących przedmiot niniejszego rozporządzenia. Podczas przygotowywania planów prac Komisja powinna również wziąć pod uwagę fakt, że zgodnie z obecną praktyką w [zmienionym rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych] w odniesieniu do produktów związanych z energią, które są również wyrobami budowlanymi, przeważać będą wymogi w zakresie zrównoważoności określone w niniejszym rozporządzeniu. Powinno to dotyczyć na przykład źródeł ciepła, kotłów, pomp ciepła, urządzeń do ogrzewania wody i pomieszczeń, wentylatorów, systemów chłodzenia i wentylacji oraz produktów fotowoltaicznych (z wyjątkiem paneli fotowoltaicznych zintegrowanych z budynkiem). W przypadku tych produktów [zmienione rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych] może w razie potrzeby uzupełniać te kwestie, głównie w odniesieniu do aspektów bezpieczeństwa, uwzględniając również inne przepisy Unii dotyczące produktów, np. w zakresie urządzeń gazowych, niskiego napięcia i maszyn. (44)Aby zachęcić do samoregulacji stanowiącej pełnoprawną alternatywę dla podejść regulacyjnych, wzorem dyrektywy 2009/125/WE niniejsze rozporządzenie powinno zapewniać możliwość zgłaszania przez przemysł środków samoregulacji. Komisja powinna ocenić środki samoregulacji zaproponowane przez przemysł oraz informacje i dowody przedstawione przez sygnatariuszy, także w świetle międzynarodowych zobowiązań handlowych Unii oraz w związku z potrzebą zapewnienia spójności z prawem Unii. W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze do przyjęcia i aktualizacji aktu zawierającego wykaz środków samoregulacji uznawanych za pełnoprawne alternatywy dla aktu delegowanego określającego wymogi dotyczące ekoprojektu. Komisja powinna również – na przykład w związku ze zmianami sytuacji na rynku właściwym lub postępem technologicznym w odniesieniu do danej grupy produktów – mieć możliwość zażądania zmienionej wersji środka samoregulacji, w przypadku gdy uzna to za niezbędne. Po uwzględnieniu środka samoregulacji w akcie wykonawczym podmioty gospodarcze mają podstawy do uzasadnionego oczekiwania, że Komisja nie przyjmie aktu delegowanego ustanawiającego wymogi dotyczące ekoprojektu dla tej konkretnej grupy produktów. Nie wyklucza się jednak, że Komisja może przyjąć horyzontalne wymogi dotyczące ekoprojektu, które będą miały zastosowanie również do produktów objętych uznanym środkiem samoregulacji w odniesieniu do aspektów produktu nieobjętych tym środkiem samoregulacji. Jeżeli Komisja uzna, że środek samoregulacji nie spełnia już kryteriów określonych w niniejszym rozporządzeniu, powinna usunąć tę samoregulację z aktu wykonawczego zawierającego w