W okresie przejściowym podwaliny, które spajają naszą Unię, nie uległy zmianie. Państwa członkowskie i instytucje UE ponoszą wspólną odpowiedzialność za prawidłowe stosowanie i egzekwowanie prawa UE, w tym poszanowanie praw podstawowych i praworządności. Obrona prawa UE nigdy nie powinna być działaniem jednokierunkowym – opiera się bowiem na lojalnej współpracy naszych państw członkowskich, w interesie obywateli, którym służymy. Wspierając to szczególne partnerstwo, Komisja będzie nadal udzielać państwom członkowskim wsparcia i wskazówek, aby pomóc im we wdrażaniu prawa UE. Będziemy jednak nadal czujni i gotowi podjąć zdecydowane działania prawne w przypadku naruszenia prawa UE. Nie możemy iść na kompromis w kwestii stosowania i egzekwowania prawa UE w celu przestrzegania wynikających z niego praw obywateli.

Fundamentem Unii Europejskiej jest poszanowanie praworządności. Nie przypadkiem pierwszy przewodniczący Komisji Europejskiej Walter Hallstein nazwał Unię Europejską wspólnotą prawa (Rechtsgemeinschaft) – związaną zasadami, które państwa członkowskie uzgodniły jako współprawodawcy i zobowiązały się wdrożyć w swoich systemach krajowych. Jako strażniczka traktatów Komisja ma za zadanie zapewnić przestrzeganie tych zasad z korzyścią dla naszych obywateli. Niezależnie od tego, czy chodzi o czyste powietrze, bezpieczeństwo żywności czy dostęp do opieki zdrowotnej za granicą, współpraca państw członkowskich ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia, by polityka UE stawała się dla obywateli rzeczywistością każdego dnia.

Państwa członkowskie muszą ukończyć budowę sieci obszarów chronionych Natura 2000 i wprowadzić niezbędne środki ochrony w odniesieniu do wszystkich obszarów. Jest to kwestia kluczowa z punktu widzenia zachowania chronionych siedlisk i gatunków. Równolegle Komisja podjęła w 2019 r. działania mające na celu usunięcie niedociągnięć strukturalnych w przepisach krajowych dotyczących ochrony przyrody oraz położenie kresu nielegalnym polowaniom na ptaki. Komisja koncentruje się również na zapewnieniu, aby pozyskiwanie drewna i działalność związana z gospodarką leśną były prowadzone zgodnie z wymogami ochrony przyrody.

W 2019 r. Komisja kontynuowała działania prawne mające na celu zwalczanie zanieczyszczenia powietrza, co nadal jest priorytetem. Komisja wspierała również wdrażanie odpowiednich przepisów w drodze dyskusji z państwami członkowskimi na ten ważny temat – w 2019 r. we Włoszech odbył się dialog na temat czystego powietrza .

Europejski filar praw socjalnych , proklamowany w listopadzie 2017 r. przez Parlament Europejski, Radę i Komisję Europejską, wyraża wspólne zobowiązanie polityczne w odniesieniu do szeregu zasad i praw, które mają zasadnicze znaczenie dla sprawiedliwych i sprawnie funkcjonujących rynków pracy oraz systemów opieki społecznej w Europie XXI wieku. Jednym z kluczowych elementów są uczciwe warunki pracy, które obejmują zapobieganie powstawaniu stosunków pracy prowadzących do niepewnych warunków pracy.

Nadrzędnym priorytetem Komisji w ubiegłym roku było pobudzenie inwestycji, które przyczynią się do powstania nowych miejsc pracy oraz do podniesienia konkurencyjności Europy. Wysiłki podejmowane na rzecz stworzenia właściwego otoczenia regulacyjnego w celu wsparcia przedsiębiorstw i tworzenia nowych miejsc pracy mogą jednak pójść na marne, jeżeli państwa członkowskie nie wdrożą przepisów UE prawidłowo i w terminie.

W dwóch sprawach wniesionych do Trybunału przez Komisję przeciwko Zjednoczonemu Królestwu i Niderlandom Trybunał orzekł, że państwa te nie dopełniły obowiązku lojalnej współpracy wynikającego z Traktatu, ponieważ nie wyrównały utraty środków własnych wynikającej z nieprawidłowego wystawienia świadectw wywozowych przez władze lokalne ich krajów i terytoriów zamorskich. Trybunał stwierdził, że oba te państwa członkowskie ponoszą odpowiedzialność wobec Unii Europejskiej za wszelkie błędy popełnione przez władze ich krajów i terytoriów zamorskich prowadzące do utraty tradycyjnych zasobów własnych.

Komisja podjęła działania następcze w odniesieniu do postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Danii w związku z nieegzekwowaniem przez nią szeregu istotnych przepisów unijnego rozporządzenia w sprawie kontroli . Najważniejsze kwestie dotyczą połowów przemysłowych. Właściwe kontrole mają zasadnicze znaczenie dla zapewnienia dokładności dokumentów dotyczących rejestrowania połowów, co jest niezbędne do zapobiegania przełowieniu.

Głównym celem wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) jest zapewnienie, aby sektory rybołówstwa i akwakultury były zrównoważone pod względem środowiskowym, gospodarczym i społecznym. WPRyb obejmuje zatem środki służące ograniczeniu zdolności połowowej floty rybackiej oraz nakładające ograniczenia na połowy i działalność połowową. W tym względzie wszystkie państwa członkowskie uzgodniły, że do 2020 r. sprowadzą rybołówstwo komercyjne do zrównoważonego poziomu. W 2019 r. szczególną uwagę zwrócono na weryfikację zgodności z przepisami dotyczącymi przyłowów wrażliwych gatunków, takich jak wieloryby, delfiny i inne ssaki morskie.

Osoby z niepełnosprawnościami, zwłaszcza słabowidzące lub niedosłyszące, mogą mieć trudności z dostępem do stron internetowych i aplikacji mobilnych organów publicznych. Celem dyrektywy w sprawie dostępności stron internetowych jest poprawa dostępu do tych narzędzi informacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami. Przez cały 2019 r. Komisja aktywnie kontynuowała toczące się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko 19 państwom członkowskim w związku z niewdrożeniem przez nie dyrektywy w sprawie dostępności stron internetowych i ostatecznie zamknęła postępowania przeciwko 12 państwom członkowskim. W rezultacie na koniec 2019 r. siedem spraw pozostało otwartych – przeciwko Belgii, Bułgarii, Niemcom, Irlandii, Węgrom, Austrii i Słowacji.

W gospodarce i społeczeństwie, w których cyfryzacja jest coraz bardziej powszechna, zagrożenia dla cyberbezpieczeństwa stanowią coraz większy powód do niepokoju. Dyrektywa w sprawie bezpieczeństwa sieci i informacji (dyrektywa dotycząca cyberbezpieczeństwa) poprawia ogólny poziom cyberbezpieczeństwa w Unii. Komisja wszczęła w 2019 r. postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko sześciu państwom członkowskim w związku z nieprzekazaniem informacji o operatorach usług kluczowych określonych w tej dyrektywie. Na koniec 2019 r. nadal toczyły się postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w odniesieniu do dyrektywy dotyczącej cyberbezpieczeństwa przeciwko następującym państwom członkowskim: Belgii, Węgrom, Austrii, Rumunii i Słowenii.

Szybka komunikacja cyfrowa sprzyja innowacjom i ulepszaniu usług, co przynosi korzyści gospodarce i całemu społeczeństwu. Rozwój łączności 5G stanowi dla Komisji priorytet. Celem jest zapewnienie dostępności widma radiowego 5G w całej UE do 2020 r.

W 2019 r. Komisja kontynuowała postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko pięciu państwom członkowskim i podjęła decyzję o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości sprawy przeciwko Włochom w związku z brakiem transpozycji środków na podstawie dyrektywy w sprawie podstawowych norm bezpieczeństwa . Trybunał Sprawiedliwości podtrzymał również zarzuty Komisji w wyroku w sprawie przeciwko Włochom w związku z naruszeniem wynikającego z dyrektywy w sprawie odpadów promieniotwórczych wymogu zgłoszenia ostatecznego przyjętego krajowego programu gospodarowania wypalonym paliwem jądrowym i odpadami promieniotwórczymi.

Wraz z wejściem w życie pakietu „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” uwaga skupi się na monitorowaniu postępów państw członkowskich w osiąganiu celów UE na 2030 r. w zakresie energii ze źródeł odnawialnych i efektywności energetycznej. Komisja będzie również monitorowała ich zintegrowane krajowe plany w dziedzinie energii i klimatu na lata 2021–2030. Egzekwowanie unijnych przepisów w dziedzinie energetyki pozostanie zasadniczym filarem strategii na rzecz unii energetycznej.

Wdrożenie porozumienia klimatycznego z Paryża

W wytycznych politycznych Komisji pod przewodnictwem Ursuli von der Leyen znalazł się apel, by Europa do 2050 r. stała się pierwszym na świecie kontynentem neutralnym dla klimatu. W opublikowanym w grudniu 2019 r. komunikacie „ Europejski Zielony Ład ” przedstawiono ambitny plan działania w wielu obszarach polityki służący osiągnięciu tego celu. W marcu 2020 r. Komisja zaproponowała, aby cel, jakim jest osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 r., został zapisany w nowym Europejskim prawie o klimacie . Również w 2020 r. Komisja przedstawi plan zwiększenia obecnego celu redukcji emisji gazów cieplarnianych na 2030 r. do co najmniej 50%, a potencjalnie do 55% (w stosunku do poziomu z 1990 r.) w odpowiedzialny sposób.

W pełni wdrożone i egzekwowane przepisy mają zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia obecnego celu na 2030 r., tj. redukcji emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40% (w stosunku do poziomu z 1990 r.), oraz dla zapewnienia solidnej podstawy do podniesienia poziomu ambicji. Do października 2019 r. państwa członkowskie miały dokonać transpozycji dyrektywy w celu wzmocnienia efektywnych pod względem kosztów redukcji emisji oraz inwestycji niskoemisyjnych , aby przygotować się do czwartego etapu unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) na lata 2021–2030. Komisja dokonuje obecnie przeglądu stanu transpozycji i w razie potrzeby podejmie działania w zakresie egzekwowania przepisów w odniesieniu do państw, które jeszcze nie przystąpiły do transpozycji.

W odniesieniu do żeglugi Komisja w 2019 r. po raz pierwszy opublikowała kompleksowe informacje na temat emisji CO2 ze statków zawijających do portów w Europejskim Obszarze Gospodarczym. W odniesieniu do lotnictwa Komisja w 2019 r. ustanowiła ramy umożliwiające wdrożenie w UE przepisów dotyczących monitorowania, raportowania i weryfikacji emisji lotniczych w ramach globalnego środka rynkowego (CORSIA) Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego.

Na potrzeby ochrony warstwy ozonowej Komisja ukończyła w 2019 r. ocenę wdrożenia i wykonania rozporządzenia w sprawie ozonu , a w 2020 r. rozpocznie ocenę skutków, aby zbadać, czy i w jaki sposób można jeszcze bardziej ulepszyć to rozporządzenie. W 2020 r. Komisja rozpocznie również ocenę i ocenę skutków rozporządzenia w sprawie fluorowanych gazów cieplarnianych .



IV.Pogłębiony i bardziej sprawiedliwy rynek wewnętrzny oparty na wzmocnionej bazie przemysłowej

Jednolity rynek UE pozostaje najcenniejszym atutem Europy dla obywateli i przedsiębiorstw. Rynek ten daje ogromne możliwości przedsiębiorstwom, a konsumentom większy wybór oraz korzystniejsze ceny. Pozwala obywatelom podróżować, mieszkać, pracować i studiować w dowolnym miejscu. Korzyści tych nie można jednak osiągnąć, jeżeli przepisy dotyczące jednolitego rynku nie są stosowane lub wdrażane lub gdy ograniczają je inne bariery.

Zapewnianie niezakłóconej konkurencji

Działania Komisji w sprawie uchybień zobowiązaniom państwa członkowskiego w dziedzinie konkurencji wzmacniają rynek wewnętrzny poprzez propagowanie równych warunków działania.

W 2019 r., po zweryfikowaniu kompletności i zgodności środków transpozycji dyrektywy w sprawie niektórych przepisów regulujących dochodzenie roszczeń odszkodowawczych z tytułu naruszenia prawa konkurencji państw członkowskich i Unii Europejskiej , Komisja stwierdziła, że dyrektywę tę transponowano w pełni i prawidłowo, oraz zamknęła wszystkie wszczęte postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Konsekwentne egzekwowanie negatywnych decyzji w sprawie pomocy państwa ma zasadnicze znaczenie dla wiarygodności kontroli pomocy państwa sprawowanej przez Komisję. Postępowania, w których na państwo członkowskie nakłada się obowiązek odzyskania bezprawnie przyznanej pomocy państwa, stanowią istotny element działań Komisji w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w dziedzinie konkurencji.

Komisja podjęła decyzję o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości sprawy przeciwko Grecji z powodu niezastosowania się do orzeczenia z 2017 r. Trybunał uznał, że Grecja nie wykonała decyzji Komisji z 2014 r. nakazującej jej odzyskanie od spółki Larco General Mining & Metallurgical Company S.A. pomocy państwa niezgodnej z rynkiem wewnętrznym w wysokości 135,8 mln EUR. Po upływie ponad pięciu lat od przyjęcia decyzji Komisji, wyroku Trybunału i po monicie ze strony Komisji Grecja nadal nie odzyskała pomocy państwa niezgodnej z rynkiem wewnętrznym. Komisja zwróciła się teraz do Trybunału Sprawiedliwości o nałożenie sankcji finansowych na Grecję za niewykonanie jego orzeczenia.

Zapewnianie swobodnego przepływu pracowników

UE opracowała obszerny zbiór przepisów dotyczących swobodnego przepływu pracowników, delegowania pracowników i koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Jeżeli przepisy te nie są przestrzegane, osłabia to zaufanie do jednolitego rynku i uczciwość na nim. W szczególności wyrażano obawy związane z tym, że pracownicy mobilni są narażeni na wykorzystywanie lub odmawianie im praw oraz że przedsiębiorstwa muszą prowadzić działalność w niepewnym, niejasnym lub niesprawiedliwym otoczeniu biznesowym.

Komisja otrzymała skargi dotyczące przepisów austriackich uzależniających wypłatę świadczeń rodzinnych i ulg podatkowych na dzieci mieszkające w innym państwie członkowskim od kosztów utrzymania w tym państwie. Oznacza to, że wielu obywateli UE pracujących w Austrii i płacących takie same składki na ubezpieczenie społeczne i podatki jak pracownicy miejscowi, otrzyma niższe świadczenia tylko dlatego, że ich dzieci mieszkają w innym państwie członkowskim. Komisja uznała, że taki mechanizm indeksacji jest niezgodny z prawem UE. Wszczęła zatem przeciwko Austrii postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

W 2019 r. Komisja kontynuowała postępowania w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego przeciwko Cyprowi , Francji , Irlandii i Rumunii w związku z niewdrożeniem w terminie do przepisów krajowych obowiązków wynikających z dyrektywy w sprawie minimalnych wymogów służących zwiększeniu mobilności pracowników między państwami członkowskimi dzięki łatwiejszemu nabywaniu i zachowywaniu uprawnień do dodatkowych emerytur . Po otrzymaniu zgłoszenia od tych państw członkowskich i ocenieniu, czy dokonały one pełnej transpozycji dyrektywy, Komisja zamknęła postępowanie przeciwko nim.

W dniu 25 września 2019 r. Komisja opublikowała sprawozdanie na temat stosowania i wdrożenia w państwach członkowskich UE dyrektywy o delegowaniu pracowników .