PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 4.11.2010 
SEK(2010) 1278 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
Dokument uzupe łniający 
 
Wniosek 
 
ROZPORZ ĄDZENIE PARLAMENTU EUROPE JSKIEGO I RADY (UE) nr …/.. 
 
zmieniające rozporz ądzenie (WE) nr 648/2004 w odniesieni u do stosowania fosforanów i 
innych zwi ązków fosforu w detergentach pior ących wykorzystywanych w 
gospodarstwach domowych 
 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
KOM(2010) 597  
SEK(2010) 1277  
 
PL 2   PL 1. W PROWADZENIE  
Fosforany s ą stosowane w detergentach, aby zmniejszy ć stopień twardości wody i zwi ększyć 
skuteczno ść tych produktów. Jednak że fosforany obecne w detergentach mog ą negatywnie 
wpływać na środowisko wodne i zak łócać równowag ę ekologiczn ą poprzez przyspieszanie 
wzrostu glonów, tj. eutrofizacj ę. Dostępne są alternatywne środki zmi ękczające wodę, 
aczkolwiek ich poziom skuteczno ści jest zró żnicowany, w szczególno ści w przypadku 
trudnych czynno ści czyszczenia. 
Rozporządzenie (WE) nr 648/2004 w sprawie detergentów1 harmonizuje wprowadzanie 
detergentów do obrotu w odniesieniu do etykietow ania detergentów i biodegradacji obecnych 
w nich substancji powierzchniowo czynnych. Maj ąc na uwadze obawy zwi ązane z 
eutrofizacj ą, w art. 16 wymienionego rozporz ądzenia wskazano, że Komisja powinna „oceni ć, 
przedłożyć sprawozdanie, i tam gdzie to uzasadnione, przed łożyć wniosek legislacyjny w 
sprawie u życia fosforanów w celu stopniowego zmniejszania ich u życia lub ograniczenia do 
specyficznych zastosowa ń.”. Komisja przedstawi ła sprawozdanie w 2007 r. i stwierdzi ła, że 
wiedza w zakresie przyczyniania si ę fosforanów do eutrofi zacji nie jest wystarczaj ąca, ale 
szybko wzbogaca si ę2. Prace prowadzone w celu uzupe łnienia tych braków stanowi ą 
podstawę dla niniejszego sprawozdania z oceny skutków, które zawiera analiz ę różnych 
wariantów strategicznych dotycz ących stosowania fosforanów w detergentach. 
2. O PIS ZAGADNIENIA  
2.1. Dlaczego obecno ść fosforanów w detergen tach stanowi problem? 
Fosforany obecne w detergentach powoduj ą eutrofizacj ę, będącą złożonym zjawiskiem, w 
którym wysoki poziom fosforanów obni ża jakość wód powierzchniowych. G łównym źródłem 
fosforanów w środowisku s ą: nawozy, produkty uboczne przemiany materii u cz łowieka i 
zwierząt gospodarskich (uryna + odc hody) oraz detergenty. Wzgl ędne znaczenie tych źródeł 
jest zróżnicowane w zale żności od pa ństwa członkowskiego i zlewni. Mimo, że ilość 
fosforanów w detergentach ( 110 000 t) nie przekracza 10 % ilo ści fosforanów obecnych w 
nawozach (1,5 mln t), wszystkie fosforany pochodz ące z detergentów s ą odprowadzane do 
ścieków i potencjalnie przyczyniaj ą się do eutrofizacji, natomiast wi ększość fosforanów 
pochodzących z nawozów pozostaje w glebach rolnych i jedynie niewielka ich cz ęść (której 
nie można w pełni wyrazi ć ilościowo) jest wyp łukiwana lub przedostaje si ę wraz z gleb ą do 
wód powierzchniowych. W zwi ązku z ramow ą dyrektyw ą wodną 2000/60/WE zwrócono 
szczególn ą uwagę na przeciwdzia łanie eutrofizacji. 
Zgodnie z modelem probabilistyczn ej oceny ryzyka (INIA 2009)3 udział fosforanów 
pochodzących z detergentów w zagro żeniu eutrofizacj ą na terytorium ca łej UE wynosi 
między 2,3 % w ekoregionie Morza Śródziemnego do 5,8 % w ekoregionie środkowej cz ęści 
Morza Ba łtyckiego. Jednak że wymienione szacunki nie s ą pewne. Komitet Naukowy ds. 
                                                 
1 Rozporz ądzenie (WE) nr 648/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie detergentów, Dz.U. L 
104 z 8.4.2004, str. 1. 
2 COM(2007) 234 dost ępny na stronie internetowej:  
http://ec.europa.eu/enterprise/chemicals/legislation/detergents/index_en.htm  
3 Zob. http://ec.europa.eu/enterprise/chemicals/legislation/detergents/index_en.htm  
 
PL 3   PL Zagrożeń dla Zdrowia i Środowiska (SCHER)4 stwierdzi ł, że model INIA jest innowacyjnym 
narzędziem służącym do oblicze ń dokonywanych na poziomie pa neuropejskim, jednak nie 
nadaje si ę do szacowania udzia łu w eutrofizacji na poziomie regionalnym lub lokalnym. 
Ponadto SCHER nie móg ł określić, czy dane dost ępne w modelowaniu probabilistycznym 
były reprezentatywne dla ca łej UE. 
Obliczenia zgodne z modelem deterministycznym dotycz ące dorzecza rzeki Dunaj5 wykazują, 
że zastąpienie fosforanów w detergentach mo że spowodowa ć zmniejszenie ilo ści fosforu (P) 
o 24 % ze źródeł punktowych6 oraz o 12 % ze wszystkich źródeł.  
Zarówno modelowanie probabilistyczn e jak i deterministyczne wskazuj ą, że fosforany 
pochodzące z detergentów powoduj ą w pewnym zakresie zagro żenie eutrofizacj ą, jednak 
niemożliwe jest dok ładne ujęcie ilościowe tego zjawiska. W niektórych regionach podatnych 
na zagrożenia udzia ł fosforanów w eutrofizacji zosta ł wiarygodnie wyra żony ilościowo i 
uznano go za znacz ący. Stosowanie fosforanów w detergentach wywo łuje zatem negatywne 
efekty zewn ętrzne (eutrofizacj ę), a ich koszty ponoszone s ą raczej przez ca łe społeczeństwo 
niż przez producentów detergentów, którzy nie maj ą żadnych bod źców ekonomicznych, by 
wytwarza ć detergenty obni żające zagrożenie eutrofizacj ą. 
2.2. Koszty usuwania fosforanu w oczyszczalni ścieków 
Oczyszczalnie ścieków z trzecim stopniem oczyszczania mog ą usuwać fosforany. Jednak 
tylko część ludności UE jest pod łączona do miejskich oczyszczalni ścieków i nie wszystkie 
istniejące oczyszczalnie s ą wyposażone w trzeci stopie ń oczyszczania. Wi ększość procesów 
usuwania fosforanów polega na chemicznym str ącaniu solami żelaza, które poci ąga za sob ą 
nakłady kapita łowe (instalacja trzeciego stopnia oczys zczania) i operacyjn e - uwarunkowane 
ilością eliminowanych fosforanów. 
Roczne koszty operacyjne dotycz ące usuwania ze ścieków fosforanów pochodz ących z 
detergentów wynosz ą szacunkowo od 10 mln do 693 mln EUR7. 
2.3. Rozdrobnienie rynku wewn ętrznego oraz wp ływ wzajemnego uznawania 
Wobec braku prawodaws twa UE, niektóre pa ństwa członkowskie wprowadzi ły krajowe 
środki ograniczaj ące stosowanie fosforanów w detergentach. Inne pa ństwa polegaj ą na 
dobrowolnych dzia łaniach przemys łu zmierzaj ących ku zast ępowaniu fosforanów. 
Doprowadzi ło to do zmniejszenia stosowania fosforanów z 250 000 t w po łowie lat 80. do 
około 110 000 t obecnie. Stosowanie fo sforanów w detergentach wci ąż nie podlega 
ograniczeniom w dziesi ęciu państwach cz łonkowskich. W konsekwencji rynek wewn ętrzny 
                                                 
4 Zob. http://ec.europa.eu/health/ph_risk /committees/04_scher/docs/scher_o_116.pdf  
5 Harmonised Inventory of Point and Diffuse Emissions of Nitrogen and Phosphorus for a Transboundary 
River Basin (zob.: http://www.icpdr.org/icpdr-pages/phosphorus.htm ). 
6 Źródła punktowe fosforanów obejmuj ą detergenty, produkty ludzkiej przemiany materii oraz przemys ł, 
z wyłączeniem nawozów. 
7 Dane liczbowe zaczerpni ęto z: DEFRA, ZK, 2008 r.: 
http://www.defra.gov.uk/environment/ quality/water/waterquality/diffuse/non-
agri/documents/consultation2008-detergents.pdf ;  
A.O. Tanyi. Comparison of chemical and biological phosphorus removal in waste water – a modelling approach.  
EUREAU w 2010 r.: Szwecja 1-5 €/kg fosforu, W ęgry 7 €/kg fosforu, Belgia 4,2 – 5 €/kg fosforu 
(łącznie z usuwaniem osadów). 
 
PL 4   PL jest rozdrobniony w odniesieniu do zawarto ści fosforanów, a producenci detergentów 
napotykaj ą zróżnicowane przepisy. 
Rozporządzenie (WE) nr 764/2008 w spra wie wzajemnego uznawania8 zobowiązuje państwa 
członkowskie do przyj ęcia wszelkich produktów (w łącznie z detergentami zawieraj ącymi 
fosforany), które s ą wprowadzane do obrotu zgodnie z prawem innego pa ństwa 
członkowskiego, chyba, że mogą wykazać istnienie konkretnych przeciwwskaza ń. Państwa 
członkowskie maja tylko 20 dni roboczych (lub 40 dni w sprawach skomplikowanych), aby 
udzielić odpowiedzi producentowi wnioskuj ącemu o wzajemne uznawanie. Administracje 
państw członkowskich mog ą ulec przeci ążeniu, jeżeli wiele produktów o ró żnej zawarto ści 
fosforanów legalnie wprowa dzanych do obrotu w innych pa ństwach cz łonkowskich, mia łoby 
zostać wprowadzonych na ich rynki w krótkim czasie.  
2.4. Kogo dotyczy obecna sytuacja? W jaki sposób i w jakim zakresie? 
• Producenci detergentów w UE, bez zharmonizo wanego rynku fosforanów w detergentach, 
muszą przestrzega ć różnych przepisów w pa ństwach cz łonkowskich i ponosi ć dodatkowe 
koszty. Przywóz detergentów do UE nie jest znacz ący. 
• Krajowe administracje publiczne w pa ństwach cz łonkowskich, które wprowadzi ły przepisy 
dotyczące fosforanów w detergentach, aby przeciwdzia łać eutrofizacji, mog ą napotkać 
coraz większe trudno ści w egzekwowaniu swoich przepisów zgodnie ze zobowi ązaniami 
do wzajemnego uznawania. 
• Operatorzy oczyszczalni ścieków ponosz ą koszty usuwania ze ścieków fosforanów 
obecnych w detergentach. 
• Fosforany pochodz ące z detergentów powoduj ą w kilku regionach UE eutrofizacj ę, która 
negatywnie wp ływa na środowisko i mo że doprowadzi ć do negatywnych konsekwencji 
gospodarczych dla przemys łu rybołówstwa i turystycznego. S ąsiadujące regiony, które 
dzielą wody powierzchniowe z UE, mog ą również być narażone na fosforany pochodz ące 
z UE. 
3. A NALIZA ZASADY POMOCNICZO ŚCI 
Mimo że eutrofizacja mo że być problemem lokalnym lub regionalnym, wi ększość dorzeczy w 
UE wykracza poza granice krajowe. W szczególno ści większe dorzecza (np. D unaj) i morskie 
masy wodne (np. Morze Ba łtyckie) są zasilane z wielu ró żnych państw członkowskich. 
Doświadczenie pokazuje, że współpraca regionalna nie jest w pe łni efektywna w zakresie 
ograniczania eutrofizacji na poz iomie regionalnym. Ponadto zró żnicowane przepisy krajowe 
utrudniają swobodny przep ływ towarów. Dzia łanie na poziomie UE jest jedynym sposobem, 
aby zagwarantowa ć swobodny przep ływ towarów oraz skutecznie przeciwdzia łać eutrofizacji 
na poziomie regionalnym. Pa ństwa członkowskie wspieraj ą działanie UE na podstawie art. 
114 TFUE. 
                                                 
8 Rozporz ądzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 764/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. 
ustanawiaj ące procedury dotycz ące stosowania niektórych krajowych przepisów technicznych do 
produktów wprowadzonych legalnie do obrotu w innym pa ństwie członkowskim oraz uchylaj ące 
decyzję nr 3052/95/WE. Dz.U. L 218 z 13.8.2008, s. 21. 
 
PL 5   PL 4. C ELE INICJATYWY  
4.1. Cel ogólny 
Celem ogólnym jest zapewnienie wysokiego poziomu ochrony środowiska przed 
potencjalnym niekorzystnym wp ływem fosforanów obecnyc h w detergentach oraz 
zagwarantowanie ochrony rynku wewn ętrznego detergentów.  
4.2. Cele szczególne 
– Zmniejszenie niekorzystnego wp ływu środowiskowego eutrofizacji w wodach 
powierzchniowych, spowodowanego przed e wszystkim transgranicznym przep ływem wód 
zawierających fosforany pochodz ące z detergentów. 
– Ograniczenie odprowadzania fosforanów do wód powierzchniowych w efektywny pod 
względem kosztów sposób. 
– Usprawnienie swobodnego przep ływu detergentów na rynku wewn ętrznym poprzez 
harmonizacj ę zróżnicowanych przepisów krajowych dotycz ących zawarto ści fosforanów. 
– Uniknięcie ewentualnych obci ążeń administracji publicznych zwi ązanych z 
opracowywaniem i uzasadnianiem środków krajowych w obliczu braku 
zharmonizowanych środków UE. 
5. W ARIANTY STRATEGICZNE  
5.1. Wariant -1: Brak dzia łania na poziomie UE (wariant podstawowy) 
Państwa członkowskie utrzymuj ą obowiązujące ograniczenia dotycz ące fosforanów w 
detergentach lub wprowadzaj ą nowe restrykcje. 
5.2. Wariant -2: Dobrowolne dzia łania ze strony przemys łu 
Producenci detergentó w dobrowolnie zobowi ązują się do zast ąpienia trójpolifosforanu 
sodowego (STPP) innymi środkami. 
5.3. Wariant -3: Ca łkowity zakaz stosowania fo sforanów we wszystkich 
detergentach 
Stosowanie fosforanów zostaje zakazane we wszystkich rodzajach detergentów. 
5.4. Wariant -4: Ograniczenie stosowan ia fosforanów w detergentach pior ących  
Stosowanie fosforanów zostaje zakazane tylko w detergentach pior ących, ale nie w 
detergentach przeznaczonych do automatycznych zmywarek do naczy ń lub detergentach do 
zastosowa ń przemysłowych i instytucjonalnych. 
5.5. Wariant -5: Ustalenie dopuszczalnych poziomów zawarto ści fosforanów w 
detergentach  
Zawartość fosforanów w ró żnych rodzajach detergentów zost aje ograniczona do pewnego 
poziomu st ężenia. 
 
PL 6   PL 6. O CENA SKUTKÓW  
6.1. Wariant 1: Brak dzia łania na poziomie UE, pa ństwa członkowskie s ą 
zobowiązane do podejmowanie dzia łań (wariant podstawowy) 
Przeciwdzia łanie eutrofizacji na poziomie lokalnym mo że być odpowiednio prowadzone bez 
działania UE. Jednak że sytuacja wygl ąda inaczej na poziomi e regionalnym, gdzie 
skoordynowane dzia łanie wielu pa ństw członkowskich nie by ło w pełni skuteczne. Pa ństwa 
członkowskie wspó łpracujące w ramach strategii dla regionu Morza Ba łtyckiego oraz 
dorzecza Dunaju wezwa ły do podj ęcia działań na poziomie UE. Omawiany wariant nie 
usprawniłby funkcjonowania rynku wewn ętrznego, ani nie umo żliwiłby unikni ęcia obciążeń 
administracji i przemys łu związanych ze wzajemnym uznawaniem. W świetle obecnych 
tendencji rynkowych, oczekuje si ę, że zagrożenie eutrofizacj ą wywołaną detergentami 
powinno zmniejsza ć się, aczkolwiek w wolnym tempie. Ko szty usuwania fosforanów ze 
ścieków maj ą być najwyższe około 2015 r. w zwi ązku z wyższymi stawkami pod łączenia do 
oczyszczalni ścieków (zw łaszcza w UE-12), a nast ępnie będą powoli obni żać się, podążając 
za rynkowym trendem dotycz ącym stosowania fosforanów. 
6.2. Wariant 2: Dobrowolne dzia łania ze strony przemys łu 
Dobrowolne zobowi ązanie na poziomie UE mog łoby teoretycznie doprowadzi ć do 
osiągnięcia zamierzonych celów. Jednak A.I.S.E – eu ropejskie stowarzyszenie producentów 
detergentów - które reprezentuje 90 % rynku, nie jest sk łonne do podj ęcia takiego 
zobowiązania. 
6.3. Wariant 3: Ca łkowity zakaz stosowania fosforan ów we wszystkich detergentach 
Całkowity zakaz stosowania fosf oranów w detergentach by łby najskuteczniejszym środkiem 
ograniczenia zagro żenia eutrofizacj ą na poziomie UE. Niemo żliwe jest wyra żenie w uj ęciu 
ilościowym lub finansowym korzy ści, które stopniowo zmniejsza łyby się, podążając za 
rynkowym trendem dotycz ącym stosowania fosforanów.  
Ten wariant obni żyłyby koszty operacyjne oczyszczalni ścieków o 10 do 693 mln EUR 
rocznie. Wraz z up ływem czasu oszcz ędności rosłyby początkowo i osi ągnęłyby najwy ższą 
wartość około 2015 r. w zwi ązku z wyższymi stawkami pod łączenia do oczyszczalni ścieków, 
a następnie powoli obni żałyby się, podążając za rynkowym trendem dotycz ącym stosowania 
fosforanów. Ca łkowita zmiana formu ły produktu wi ązałaby się z jednorazowym kosztem dla 
producentów detergentów wynosz ącym od 20 do 142 mln EUR. Korzy ści netto zosta łyby 
zatem osi ągnięte po okresie wynosz ącym od 1 do 2 lat. Jednak że w chwili obecnej nie istniej ą 
technicznie wykonalne alternat ywy dla produktów do zastosowa ń przemys łowych i 
instytucjonalnych, a w przypadku produktów przeznaczonych do automatycznych zmywarek 
do naczy ń nie rozwi ązano w pe łni kwestii dotycz ących parametrów technicznych. 
Doprowadzi łoby to do znacz ącego wzrostu dodatkowych kosztów na badania i innowacje, 
czego w szczególno ści obawiaj ą się MŚP produkuj ące detergenty. Konsumenci i u żytkownicy 
profesjonalni napot kaliby problemy zwi ązane z mniej skutecznymi detergentami. 
Producenci fosforanów byliby zmuszeni do zamkni ęcia zakładów i zwolnienia od 3000 do 
5000 pracowników, a straty te zosta łoby jedynie cz ęściowo skompensowane przez korzy ści 
dla producentów alternatywnych rozwi ązań.  
 
PL 7   PL Nie wskazano żadnych zagro żeń dla zdrowia ludzkiego i środowiska wynikaj ących z 
alternatywnych rozwi ązań zastępujących fosforany, jednak istniej ą pewne w ątpliwości 
dotyczące fosfonianów, polikarboksylanów i kw asu etylenodiaminotetraoctowego zwi ązane z 
niepełnymi danymi. 
Wariant ten zapewni łby pełną harmonizacj ę rynku wewn ętrznego detergentów oraz 
wyeliminowa łby wszelkie dodatkowe koszty dla przemys łu i administracji zwi ązane z 
obecnym rozdrobnieniem, a tak że umożliwiłby unikni ęcie obciążeń spowodowanych 
wymogiem wzajemnego uznawania. 
6.4. Wariant 4: Ograniczenie stosowan ia fosforanów w detergentach pior ących 
Ograniczenie stosowania fosforanów w detergentach pior ących byłoby mniej skuteczne w 
ograniczaniu eutrofizacji ni ż wariant 3 (60 % fosforanów je st stosowanych w detergentach 
piorących). Jednak ró żnica ta nie mo że być wyrażona w ujęciu ilościowym lub finansowym. 
Obniżone koszty operacyjne oczyszczalni ścieków s ą szacowane na 6 do 415 mln EUR 
rocznie, z identycznym trendem jak opi sano w wariancie 3. Jednorazowe koszty ca łkowitej 
zmiany formu ły produktu dla producentów detergentów pior ących są szacowane na oko ło 13 
mln EUR. Korzy ści netto zosta łyby zatem osi ągnięte po okresie wynosz ącym od 1 do 3 lat. 
Nie przewiduje si ę żadnych problemów dotycz ących technicznej lub ekonomicznej 
wykonalno ści alternatyw oraz żadnych utrudnie ń pod wzgl ędem wydajno ści dla 
konsumentów i u żytkowników profesjonalnych. Producenci fosforanów szacuj ą liczbę 
zwolnień na około 1000 – 1650, a straty te nie zosta łyby w pe łni skompensowane przez 
korzyści dla producentów alternatywnych rozwi ązań. 
Wariant ten zapewni łby w pe łni zharmonizowany rynek wewn ętrzny dla detergentów 
piorących, ale nie dla detergentów do zastosowa ń przemys łowych i instytucjonalnych oraz 
przeznaczonych do automatycznych zmywarek do naczy ń. Do tej pory tylko pa ństwa 
członkowskie (Szwecja i Francja) planowa ły w najbli ższej przysz łości ograniczenie 
stosowania fosforanów w produktach do zastosowa ń przemysłowych i instytucjonalnych oraz 
przeznaczonych do automatycznych zmywarek do naczy ń. 
Podczas spotkania grupy roboczej ds. de tergentów w listopadzie 2009 r. 14 pa ństw 
członkowskich sk łaniało się ku wariantowi 4. Wariant ten jest najbli ższy większości 
obowiązujących przepisów krajowych, jednak nie wprowadza ca łkowitego zakazu 
fosforanów, ale okre śla dopuszczalny poziom w zakresie od 0,2 do 0,5 %. W zwi ązku z 
powyższym dopuszczalny poziom w UE musia łby zostać wybrany po konsultacjach z 
państwami cz łonkowskimi. 
6.5. Wariant 5: Ustalenie dopus zczalnych poziomów zawarto ści fosforanów we 
wszystkich detergentach 
Taki wariant strategiczny móg łby okaza ć się skuteczny w ograniczaniu zagro żenia 
eutrofizacj ą poprzez ustalenie ró żnych dopuszczalnych poziomów dla detergentów pior ących, 
do zastosowa ń przemysłowych i instytucjonalnych oraz przeznaczonych do automatycznych 
zmywarek do naczy ń. Jednak osi ągniecie konsensusu w sprawie poziomów dla detergentów 
przeznaczonych do automatycznych zmywarek do naczy ń nie byłoby proste, jeszcze wi ększe 
trudności wiążą się z detergentami do zastosowa ń przemysłowych i instytucjonalnych, które 
podlegają różnym wymogom technicznym (wie le detergentów do zastosowa ń przemysłowych 
 
PL 8   PL i instytucjonalnych jest specjal nie produkowanych dla konkretnego zak ładu przemys łowego 
klienta).  Wprowadzenie dopuszczalnego poziomu spowodowa łoby prawdopodobnie nap ływ 
wielu wniosków o odst ępstwo na mocy art. 114 TFUE w zwi ązku z obci ążeniami dla 
administracji krajowych i Komisji. 
7. P ORÓWNANIE WARIANTÓW  
WARIANT  EFEKTYWNO ŚĆ SKUTECZNO ŚĆ SKUTKI DLA 
ŚRODOWISKA 
NATURALNEGO  KOSZTY/KORZY ŚCI 
Wariant -1:  
Brak dzia łania 
na poziomie UE 
(wariant podstawowy)
  (0) Kontynuacja 
obecnego trendu   (0) Bez zmian  (0) 
Wolno 
zmniejszaj ące się 
zagrożenie 
eutrofizacj ą (0) 
Koszty usuwania P utrzymuj ą 
się na poziomie wynosz ącym 
od 10 do 693 mln EUR rocznie i s ą najwyższe w 
2015 r., a nast ępnie powoli 
obniżają się.
 
Wariant -2:   
Działanie 
dobrowolne  (+)  
Potencjalna 
skuteczno ść (-)  
Brak chęci do 
współpracy ze strony 
przemysłu (+)  
Ograniczenie 
zagrożenia 
eutrofizacj ą (-) 
Znaczące obciążenie dla 
przemysłu, które nale ży 
monitorowa ć 
Wariant -3:  
Całkowity zakaz 
stosowania 
fosforanów w 
detergentach  (++) 
Usunięcie 100 % 
fosforanów z 
detergentów  (++) 
Pełna harmonizacja 
rynku wewn ętrznego 
poprzez jedno 
działanie UE  (++) 
Największe i 
najszybsze 
ograniczenie 
zagrożenia 
eutrofizacj ą (--) 
Koszty zmiany formu ły 
produktu dla M ŚP między 20 
a 142 mln EUR 
(jednorazowo). Oszcz ędności 
w oczyszczalniach ścieków 
od 10 do 693 mln EUR 
rocznie. Korzy ści netto w 
okresie 1 do 2 lat, ale brak 
alternatyw dla detergentów 
do zastosowa ń 
przemysłowych i 
instytucjonalnych oraz przeznaczonych do 
automatycznych zmywarek 
do naczyń - niekorzystny 
wpływ na użytkowników. 
Zwolnienia – od 3000 do 
5000.
 
Wariant -4:  
Ograniczenie 
stosowania 
fosforanów w detergentach 
piorących
 (+) 
Usunięcie 60 % 
fosforanów z 
detergentów  (+) 
Pełna harmonizacja 
rynku wewn ętrznego 
wyłącznie dla 
detergentów 
piorących. (+) 
Istotne i szybkie 
ograniczenie 
zagrożenia 
eutrofizacj ą (++) 
Koszty zmiany formu ły 
produktu dla M ŚP ok. 13 mln 
EUR. Oszcz ędności w 
oczyszczalniach ścieków od 6 
do 415 mln EUR rocznie. 
Korzyści netto w okresie od 1 
do 3 lat. Alternatywy 
dostępne. Zwolnienia – od 
1 000 do 1650.  
Wariant -5:  
Ustalenie 
dopuszczalnych 
poziomów (+) 
Między wariantem 
3 i 4. (-) 
Trudności z 
uzgodnieniem (+) 
Między wariantem 3 
i 4. (-)  
Wpływ na podmioty i 
użytkowników mi ędzy 
 
PL 9   PL zawartości 
fosforanów w 
detergentach  poziomów dla 
detergentów 
przemysłowych i 
instytucjonalnych 
oraz przeznaczonych 
do automatycznych zmywarek do naczy ń wariantem 3 i 4. 
Obciążenia związane z 
wnioskami o odst ępstwo na 
mocy art. 114 TFUE.  
 
 
Najlepszym rozwi ązaniem okazuje si ę wariant 4. Spowoduje on ograniczenie zagro żenia 
eutrofizacj ą wynikaj ącą z transgranicznego przep ływu fosforanów pochodz ących z 
detergentów w sposób bardziej skuteczny ni ż mogłyby tego dokona ć samodzielnie pa ństwa 
członkowskie. 
Środek ten by łby proporcjonalny, poniewa ż dostępne są technicznie i ekonomicznie 
wykonalne alternatywy dla fosforanów  stosowanych w detergentach pior ących. Producenci 
detergentów musieliby wyda ć około 13 mln EUR na zmian ę formuły produktu, a ten 
jednorazowy koszt zosta łby w dużym stopniu skompensowany w okresie od 1 do 3 lat 
poprzez obni żenie kosztów usuwania P w oczyszczalniach ścieków wynosz ących od 6 do 415 
mln EUR rocznie. Usuwanie fosforanów z detergentów pior ących jest bardziej oszcz ędne w 
odniesieniu do usuwania sk ładników pokarmowych ni ż oczyszczanie ścieków. W porównaniu 
z wariantem 3 nie ma problemów zwi ązanych z dost ępnością wydajnych alternatyw i w 
konsekwencji nie odnotowano negatywnego wp ływu na użytkowników detergentów. 
Negatywny wp ływ dotyczy łby producentów fosforanów, którzy straciliby cz ęść rynku oraz 
musieliby zamkn ąć niektóre zak łady i zwolni ć od 1000 do 1650 pracowników. Jednak 
stosowanie fosforanów w detergentach ju ż znacząco zmniejszy ło się i producenci fosforanów 
muszą dostosowa ć się do tego trendu. 
Omawiany wariant zapewni łby harmonizacj ę rynku wewn ętrznego detergentów pior ących. 
Większość państw członkowskich sk łania się ku temu wariantowi. 
Nie wskazano żadnego wp ływu na bud żet UE, równie ż przedsiębiorstwa nie odczu łyby 
znaczących obci ążeń administracyjnych. 
8. M ONITOROWANIE I OCENA  
Mechanizmy monitoringu ustanowione zgodnie z rozporz ądzeniem w sprawie detergentów 
lub rozporz ądzeniem REACH mog ą być wykorzystane, a monitoring zawarto ści fosforanów 
w detergentach stanowi łby niewielkie obci ążenie w stosunku do istniej ących zobowi ązań. 
Eutrofizacja jest ju ż monitorowana zgodnie z ramow ą dyrektyw ą wodną.