Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej /* COM/2013/095 final - 2013/0057 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU · Podstawa i cele wniosku W swoim komunikacie z dnia 13 lutego 2008 r. zatytułowanym „Przygotowanie kolejnych etapów rozwoju zarządzania granicami w Unii Europejskiej”[1] Komisja zaproponowała ustanowienie systemu wjazdu/wyjazdu (EES). System taki obejmuje przede wszystkim elektroniczny rejestr dat i miejsc wjazdu i wyjazdu każdego obywatela państwa trzeciego, któremu zezwolono na pobyt krótkoterminowy. Wniosek ten został zatwierdzony w ramach programu sztokholmskiego[2] przyjętego przez Radę Europejską w grudniu 2009 r. Po szczycie Rady Europejskiej w dniach 23 i 24 czerwca 2011 r., na którym wezwano do szybkich postępów w pracach nad pakietem w sprawie inteligentnych granic, tj. pracach nad wnioskami ustawodawczymi w sprawie systemu wjazdu/wyjazdu (EES) i programu rejestrowania podróżnych (RTP)[3], Komisja opublikowała w dniu 25 października 2011 r. komunikat[4] w sprawie możliwych wariantów wdrożenia EES i RTP. Niniejszy wniosek przedkłada się wraz z wnioskiem w sprawie ustanowienia programu rejestrowania podróżnych oraz wnioskiem w sprawie zmiany wspólnotowego kodeksu zasad regulujących kontrolę na przejściach na granicach zewnętrznych oraz nadzór nad granicami zewnętrznymi (kodeks graniczny Schengen)[5] na potrzeby funkcjonowania tych dwóch nowych systemów. Dla każdego systemu przedstawiono ocenę skutków. · Kontekst ogólny Zgodnie z kodeksem granicznym Schengen obywatele UE i inne osoby korzystające z prawa do swobodnego przemieszczania się na mocy przepisów UE (np. członkowie rodzin obywateli UE), przekraczając granicę zewnętrzną, podlegają kontroli minimalnej zarówno przy wjeździe, jak i wyjeździe, polegającej na sprawdzeniu dokumentu podróży w celu ustalenia tożsamości danej osoby. Wszyscy pozostali obywatele państw trzecich muszą jednak przy wjeździe zostać poddani szczegółowej kontroli obejmującej sprawdzenie celu ich pobytu, faktu posiadania wystarczających środków utrzymania, jak również sprawdzenie w systemie informacyjnym Schengen (SIS) i w krajowych bazach danych. W kodeksie granicznym Schengen nie istnieją żadne przepisy dotyczące rejestrowania przekraczania granic przez podróżnych. Obecnie jedynym sposobem wskazania dat wjazdu i wyjazdu, który może być wykorzystywany przez straż graniczną i organy imigracyjne do obliczenia długości pobytu obywatela państwa trzeciego w strefie Schengen, która nie może przekraczać 90 dni w okresie 180 dni, jest stemplowanie dokumentów podróży. Inne środki oraz narzędzia dostępne na przejściach granicznych, takie jak bazy danych (SIS i system informacji wizowej – VIS), których sprawdzenie jest obowiązkowe przy wjeździe, lecz nie wyjeździe, nie są przeznaczone do rejestrowania przekroczeń granicy i nie zapewniają takiej funkcji. Głównym celem VIS jest umożliwienie weryfikacji historii danego wniosku wizowego oraz sprawdzenie przy wjeździe, czy osoba przedstawiająca wizę na granicy jest tą samą osobą, której wiza została wydana. Obecnie brak środków elektronicznych umożliwiających ustalenie, czy, gdzie i kiedy obywatel państwa trzeciego wjechał do strefy Schengen lub opuścił jej terytorium. Trudności w monitorowaniu dozwolonego pobytu obywateli państw trzecich są również spowodowane stosowaniem stempli oraz ich jakością (np. czytelnością, długotrwałym procesem obliczania długości pobytu, fałszowaniem i podrabianiem). Z tych powodów nie ma spójnej ogólnounijnej ewidencji wjazdów podróżnych do strefy Schengen i wyjazdów z niej, a zatem państwa członkowskie nie dysponują wiarygodnymi środkami w celu ustalenia, czy obywatel państwa trzeciego przekroczył swoje prawo do pobytu. Trzynaście państw członkowskich[6] prowadzi własne krajowe systemy wjazdu/wyjazdu, w których gromadzone są dane alfanumeryczne podróżnych. Wszystkie 13 państw członkowskich udziela dostępu do baz do celów zarządzania granicami i na potrzeby ochrony porządku publicznego. O ile dana osoba legalnie wyjeżdża z terytorium państwa członkowskiego, do którego wjechała, systemy wykryłyby przekroczenie okresu pobytu. Jednak w pozostałych przypadkach nie ma możliwości wykorzystania takich systemów w celu wykrywania osób nadmiernie przedłużających pobyt, ponieważ nie istnieje możliwość porównania wpisów dotyczących wjazdu i wyjazdu, gdy osoby opuszczają strefę Schengen przez inne państwo członkowskie niż to, przez które wjeżdżały do strefy Schengen i w którym wprowadzono ich dane. Nie istnieją wiarygodne dane dotyczące liczby nielegalnych imigrantów, którzy przebywają obecnie w UE. Według ostrożnych szacunków liczba nielegalnych imigrantów w UE kształtuje się na poziomie 1,9 do 3,8 milionów. Powszechnie uznaje się, że zdecydowana większość nielegalnych imigrantów to tzw. osoby nadmiernie przedłużające pobyt, tzn. osoby, które przybyły legalnie na pobyt krótkoterminowy, w stosownych przypadkach z ważną wizą, a następnie pozostały na terytorium UE po upływie okresu ich dozwolonego pobytu. W 2010 r. łączna liczba nielegalnych imigrantów[7] zatrzymanych w UE (UE 27) wyniosła 505 220, co w porównaniu z powyższymi szacunkami wykazuje, że zatrzymywana jest jedynie niewielka część osób nadmiernie przedłużających pobyt. W przypadku obywateli państw trzecich niszczących swoje dokumenty po wjeździe do strefy Schengen, bardzo ważne jest udzielenie władzom dostępu do wiarygodnych informacji pozwalających na ustalenie tożsamości takich osób. Ocena skutków finansowych załączona do niniejszego wniosku opiera się na badaniu kosztów EES i RTP przeprowadzonym przez wykonawcę zewnętrznego. Cele niniejszego wniosku w sprawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady są następujące: – stworzenie EES i ustanowienie podstawy prawnej dla opracowania i wdrożenia systemu technicznego. – określenie celu, funkcji i obowiązków w zakresie korzystania z EES; oraz – powierzenie Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości[8] („Agencji”) obowiązku rozwijania systemu centralnego i zarządzania operacyjnego tym systemem. Niniejsze rozporządzenie stanowi zasadniczy instrument tworzący ramy prawne EES. Celem uzupełnienia ram prawnych równolegle z niniejszym wnioskiem przedstawiono wniosek w sprawie zmiany kodeksu granicznego Schengen w odniesieniu do stosowania systemu w ramach procesu zarządzania granicami. Celem EES będzie udoskonalenie zarządzania granicami zewnętrznymi i walki z nielegalną imigracją, poprzez stworzenie systemu, który będzie: · obliczać okres dozwolonego pobytu każdego podróżnego; obejmuje to: przy wjeździe, w przypadku podróżnych, którzy często wjeżdżali na terytorium strefy Schengen – szybkie i dokładne obliczenie liczby dni pozostałych z maksymalnej liczby 90 dni w okresie 180 dni; przy wyjeździe – sprawdzenie, czy podróżny przestrzegał okresu dozwolonego pobytu; na terytorium strefy Schengen – w odniesieniu do przeprowadzania kontroli obywateli państw trzecich w celu weryfikacji legalności ich pobytu; · pomagać w identyfikacji osób, które mogą nie spełniać warunków wjazdu lub pobytu na terytorium państw członkowskich lub też przestały spełniać te warunki; dotyczy to w szczególności osób, w odniesieniu do których podczas kontroli na terytorium stwierdzono brak dokumentów podróży lub innych środków identyfikacji; · wspierać analizę wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich; obejmuje to przede wszystkim uzyskanie precyzyjnego obrazu przepływów podróżnych przez granice zewnętrzne oraz liczby osób nadmiernie przedłużających pobyt, np. w podziale według narodowości podróżnych. Przewidywany wpływ systemu został poddany dalszej ocenie i szczegółowo opisany w ocenie skutków. Można go podsumować w następujący sposób: · sprawne dostarczanie dokładnych informacji funkcjonariuszom straży granicznej podczas kontroli na przejściach granicznych poprzez zastąpienie powolnego i zawodnego systemu ręcznego stemplowania paszportów; pozwoli to na lepsze kontrolowanie okresu dozwolonego pobytu, jak również sprawniejsze kontrole graniczne; · udzielanie dokładnych informacji podróżnym na temat maksymalnego okresu ich dozwolonego pobytu; · udzielanie dokładnych informacji o tym, kto przekracza okres dozwolonego pobytu, co ułatwi kontrole na terytorium i zatrzymania nielegalnych imigrantów; · wspieranie identyfikacji nielegalnych imigrantów; przechowując w EES dane biometryczne wszystkich osób niepodlegających obowiązkowi wizowemu oraz biorąc pod uwagę fakt, że dane biometryczne posiadaczy wiz są przechowywane w systemie VIS, organy państw członkowskich będą w stanie zidentyfikować każdego zatrzymanego na terytorium nielegalnego migranta, który legalnie przekroczył granicę zewnętrzną; to z kolei ułatwi procedurę powrotu; · wygenerowana przez system analiza umożliwi oparte na faktach podejście do np. polityki wizowej, ponieważ EES będzie dostarczał dokładnych informacji na temat tego, czy istnieje problem osób nadmiernie przedłużających pobyt danej narodowości, czy też nie, co stanowiłoby ważny czynnik przy podejmowaniu decyzji o wprowadzeniu lub zniesieniu, w stosownych przypadkach, obowiązku wizowego w odniesieniu do danego państwa trzeciego; · usunięcie z kontroli granicznej elementu ręcznego stemplowania paszportów umożliwia wprowadzenie w pełni zautomatyzowanych kontroli granicznych dla obywateli niektórych państw trzecich, na warunkach określonych we wniosku dotyczącym programu rejestrowania podróżnych przedstawionego równolegle do niniejszego wniosku. · Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen). Rozporządzenie (WE) nr 1931/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich i zmieniające postanowienia Konwencji z Schengen. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 w sprawie Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (rozporządzenie w sprawie VIS). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Wizowy. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1077/2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości. 2. KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW · Konsultacje z zainteresowanymi stronami Zostały one opisane w ocenie skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi. · Ocena skutków Pierwsza ocena skutków[9] została przeprowadzona w 2008 r. podczas przygotowywania komunikatu Komisji na ten temat, natomiast druga została zakończona w 2012 r.[10]. W pierwszej ocenie przeanalizowano warianty strategiczne i ich najbardziej prawdopodobne skutki oraz stwierdzono, że EES powinien zostać ustanowiony. Po przeprowadzeniu konsultacji i dokonaniu wstępnego przeglądu w ostatniej ocenie skutków poddano analizie najważniejsze warianty wdrażania. Analiza różnych wariantów i podwariantów wykazała, że preferowane rozwiązanie w przypadku EES powinno być następujące: EES będzie miał charakter systemu scentralizowanego zawierającego dane alfanumeryczne i biometryczne. Okres przechowywania danych w zwykłych przypadkach wynosiłby sześć miesięcy, a w przypadku nadmiernego przedłużenia pobytu – pięć lat. Wykorzystanie danych biometrycznych podlegałoby okresowi przejściowemu liczącemu trzy lata, aby umożliwić państwom członkowskim dostosowanie procesów na przejściach granicznych. Po upływie dwóch lat należy dokonać oceny EES; w tym kontekście Komisja oceniłaby w szczególności możliwość udzielenia dostępu do systemu na potrzeby ochrony porządku publicznego oraz długość okresu przechowywania, także biorąc pod uwagę doświadczenia z dostępem do VIS do takich celów. W stosownym przypadku ocenie towarzyszyłby wniosek Komisji dotyczący zmiany rozporządzenia w celu zdefiniowania warunków takiego dostępu. Warunki te musiałyby zostać ściśle określone w celu zapewnienia odpowiedniego systemu ochrony danych i mogłyby zostać oparte na warunkach przewidzianych w podstawie prawnej VIS. Rada ds. Oceny Skutków (IAB) oceniła projekt oceny skutków i wydała opinię w dniu 14 marca 2012 r. oraz (w odniesieniu do poprawionej wersji) w dniu 8 czerwca 2012 r. Zalecenia dotyczące ulepszeń zostały uwzględnione w zmienionej wersji sprawozdania. W szczególności dokonano następujących zmian: udzielono szerszych informacji na temat konsultacji z zainteresowanymi stronami; zweryfikowano i uproszczono ogólne rozumowanie; dopracowano i uszczegółowiono definicję problemu, zarówno w odniesieniu do ogólnego problemu nielegalnej migracji, jak i w odniesieniu do konkretnych problemów związanych z wdrożeniem; wydłużono scenariusz odniesienia, aby lepiej ukazywał, w jaki sposób rozwijałby się bez dalszych działań na poziomie UE; przeorganizowano i uproszczono warianty; dopracowano ocenę wariantów i przeprowadzono ją w bardziej logiczny sposób, z którego wynika, które warianty są ze sobą połączone, a które nie; rozszerzono objaśnienie metody stosowanej do obliczania kosztów; skorygowano analizę i opis preferowanego wariantu i powiązano je w bardziej bezpośredni sposób z danymi, które będą dostępne w przyszłości. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU · Krótki opis proponowanych działań Należy określić cel, funkcje i obowiązki w zakresie EES. Ponadto należy udzielić mandatu Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości na opracowanie i zarządzanie operacyjne systemem. Szczegółowe objaśnienie poszczególnych artykułów wniosku można znaleźć w odrębnym dokumencie roboczym służb Komisji. · Podstawa prawna Postawę prawną niniejszego rozporządzenia stanowi art. 74 i art. 77 ust. 2 lit. b) i d) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Artykuł 77 ust. 2 lit. b) i d) jest odpowiednią podstawą prawną dla dokładniejszego określenia środków dotyczących przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich oraz opracowania norm i procedur, których powinny przestrzegać państwa członkowskie przy prowadzeniu kontroli osób na tych granicach. Artykuł 74 stanowi właściwą podstawę prawną dla utworzenia i eksploatacji EES i procedur wymiany informacji między państwami członkowskimi, zapewniając współpracę między właściwymi organami państw członkowskich oraz między tymi organami i Komisją w dziedzinach objętych tytułem V Traktatu. · Zasada pomocniczości Zgodnie z art. 77 ust. 2 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Unia ma prawo przyjmować środki dotyczące kontroli osób i skutecznego nadzoru przy przekraczaniu granic zewnętrznych państw członkowskich. Należy zmienić obowiązujące przepisy UE dotyczące przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich, aby uwzględnić fakt, że nie istnieją obecnie sprawdzone środki pozwalające monitorować przemieszczanie się obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy, ze względu na złożoność i powolność obecnego wymogu stemplowania, który nie umożliwia organom państw członkowskich w dostateczny sposób ocenić dozwolony pobyt podczas kontroli granicznej podróżnego lub podczas jego kontroli na terytorium UE, a także na bardzo ograniczoną przydatność systemów krajowych do tych celów na obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych. W celu zwiększenia skuteczności zarządzania migracją dostępne powinny być informacje o tym, kto znajduje się na terytorium UE i kto przestrzega maksymalnego dozwolonego okresu pobytu krótkoterminowego, tj. 90 dni w ciągu 180 dni, o narodowościach i grupach podróżnych (zwolnionych z obowiązku wizowego lub nie) nadmiernie przedłużających pobyt, oraz informacje wspierające kontrole wyrywkowe na terytorium w celu wykrywania przypadków nielegalnego pobytu osób. Konieczne jest wprowadzenie wspólnego systemu w celu ustanowienia zharmonizowanych reguł dotyczących rejestrowania transgranicznego przepływu osób i monitorowania dozwolonego pobytu w strefie Schengen jako całości. Dlatego też cele wniosku nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie. · Zasada proporcjonalności Artykuł 5 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że działanie UE nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatu. Forma wybrana dla tego działania UE musi zatem umożliwić osiągnięcie celów wniosku i jego wprowadzenie w życie w jak najskuteczniejszy sposób. Proponowana inicjatywa stanowi dalsze rozwinięcie dorobku Schengen w celu zapewnienia jednakowego stosowania wspólnych reguł na granicach zewnętrznych we wszystkich państwach należących do strefy Schengen. Inicjatywa ta tworzy instrument zapewniający Unii Europejskiej informacje na temat liczby obywateli państw trzecich wjeżdżających na terytorium UE i opuszczających je, co jest niezbędne dla zrównoważonego kształtowania opartej na faktach polityki w dziedzinie migracji i wiz. Ponadto jest ona proporcjonalna pod względem prawa do ochrony danych osobowych, ponieważ nie wymaga gromadzenia i przechowywania większej ilości danych przez okres dłuższy, niż jest to absolutnie konieczne do funkcjonowania systemu i realizacji jego celów. Inicjatywa ta jest również proporcjonalna pod względem kosztów, biorąc pod uwagę korzyści, jakie system przyniesie wszystkim państwom członkowskim w zakresie zarządzania wspólnymi granicami zewnętrznymi oraz postępowania w kierunku wspólnej polityki migracyjnej UE. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą proporcjonalności. · Wybór instrumentu Proponowane instrumenty: rozporządzenie. Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów: Celem niniejszego wniosku jest utworzenie scentralizowanego systemu, w ramach którego państwa członkowskie będą ze sobą współpracować, co wymaga wspólnej struktury i zasad eksploatacji. Ponadto wniosek określa reguły dotyczące kontroli granicznej na granicach zewnętrznych, które są jednolite dla wszystkich państw członkowskich. W rezultacie jedynym właściwym instrumentem prawnym jest rozporządzenie. • Prawa podstawowe Proponowane rozporządzenie ma wpływ na prawa podstawowe, w szczególności w odniesieniu do ochrony danych osobowych (art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej), prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego (art. 6 Karty), poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7 Karty), prawa do azylu (art. 18 Karty) i ochrony w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji (art. 19 Karty). Wniosek zawiera gwarancje dotyczące danych osobowych, w szczególności dostępu do nich, który powinien być ściśle ograniczony wyłącznie do celów niniejszego rozporządzenia i określonych w nim właściwych organów. Gwarancje dotyczące danych osobowych obejmują także prawo do dostępu lub prawo do skorygowania lub usunięcia danych. 4. WPŁYW NA BUDŻET Wniosek Komisji dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych zawiera wniosek o 4,6 mld EUR dla Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego na okres 2014–2020. We wniosku przeznaczono 1,1 mld EUR jako orientacyjną kwotę na rzecz rozwoju EES i RTP przy założeniu, że koszty prac nad opracowaniem systemów rozpoczną się w 2015 r.[11]. Wspomniane wsparcie finansowe obejmie nie tylko koszty głównych elementów przez cały okres objęty wieloletnimi ramami finansowymi (na poziomie UE, zarówno rozwój, jak i koszty operacyjne), ale także koszty rozwoju krajowych (państwa członkowskie) elementów tych dwóch systemów, w ramach dostępnych zasobów. Zapewnienie wsparcia finansowego na koszty krajowych prac nad opracowaniem systemów zagwarantowałoby, że trudne warunki gospodarcze na szczeblu krajowym nie zagrożą projektom lub nie opóźnią ich. Obejmuje to kwotę 146 mln EUR na poczet kosztów na szczeblu krajowym związanych z hostingiem systemów informatycznych, pomieszczeniami służącymi do przechowywania sprzętu użytkowników końcowych oraz pomieszczeniami przeznaczonymi na biura operatorów. Obejmuje to również kwotę 341 mln EUR na poczet kosztów na szczeblu krajowym związanych z konserwacją sprzętu i licencjami na oprogramowanie. Po uruchomieniu nowych systemów przyszłe koszty operacyjne w państwach członkowskich mogłyby być pokrywane w ramach ich programów krajowych. Proponuje się, aby państwa członkowskie mogły wykorzystać 50 % przydzielonych środków w ramach programów krajowych na pokrycie kosztów operacyjnych systemów informatycznych służących do zarządzania przepływami migracyjnymi na zewnętrznych granicach Unii. Koszty te mogą obejmować koszty zarządzania systemami VIS, SIS i nowymi systemami utworzonymi w przedmiotowym okresie, koszty personelu, koszty obsługi, wynajmu zabezpieczonych pomieszczeń itp. Dlatego też przyszły instrument zapewni ciągłość finansowania w stosownych przypadkach. 5. INFORMACJE DODATKOWE · Uczestnictwo Niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie dorobku Schengen, ponieważ dotyczy przekraczania granic zewnętrznych. Z tego względu należy rozważyć następujące skutki wniosku w odniesieniu do różnych protokołów i umów z państwami stowarzyszonymi. Dania: Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Dania nie uczestniczy w przyjęciu przez Radę środków na mocy tytułu V części trzeciej TFUE. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia decyzję, czy wdroży niniejsze rozporządzenie w swoim prawie krajowym. Zjednoczone Królestwo i Irlandia: Zgodnie z art. 4 i 5 Protokołu włączającego dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej, decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen, Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w rozporządzeniu (WE) nr 562/2006 (kodeks graniczny Schengen). Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą zatem w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie są nim związane ani go nie stosują. Islandia i Norwegia: Obowiązują procedury określone w układzie o stowarzyszeniu, zawartym przez Radę z Republiką Islandii i Królestwem Norwegii, dotyczącym włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, ponieważ niniejszy wniosek oparty jest na dorobku Schengen, zgodnie z załącznikiem A do wspomnianego układu[12]. Szwajcaria Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku prawnego Schengen w rozumieniu w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[13]. Liechtenstein: Wniosek stanowi rozwinięcie przepisów dorobku prawnego Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Lichtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Lichtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[14]. Cypr, Bułgaria i Rumunia: Niniejsze rozporządzenie ustanawiające EES zastępuje odnośny obowiązek weryfikacji czasu pobytu i stemplowania paszportów obywateli państw trzecich. Przepisy te były stosowane przez przystępujące państwa członkowskie od chwili przystąpienia do Unii Europejskiej. 2013/0057 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 74 i art. 77 ust. 2 lit. b) i d), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej[15], po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[16], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[17], po konsultacji z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) W komunikacie Komisji z dnia 13 lutego 2008 r. zatytułowanym „Przygotowanie kolejnych etapów rozwoju zarządzania granicami w Unii Europejskiej”[18] przedstawiono potrzebę stworzenia systemu wjazdu/wyjazdu wynikającą ze zintegrowanej europejskiej strategii zarządzania granicami, rejestrującego elektronicznie czas i miejsce wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy w strefie Schengen oraz obliczającego czas trwania ich dozwolonego pobytu. (2) Rada Europejska na posiedzeniu w dniach 19–20 czerwca 2008 r. podkreśliła znaczenie kontynuowania wysiłków na rzecz rozwoju unijnej strategii zintegrowanego zarządzania granicami, w tym lepszego wykorzystania nowoczesnych technologii w celu usprawnienia zarządzania granicami zewnętrznymi. (3) W komunikacie Komisji z dnia 10 czerwca 2009 r. zatytułowanym „Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w służbie obywateli” popiera się stworzenie elektronicznego systemu rejestrowania wjazdu na terytorium państw członkowskich i wyjazdu z niego w drodze przekroczenia granic zewnętrznych, co zapewniłoby skuteczniejsze zarządzanie dostępem do tego terytorium. (4) Rada Europejska obradująca w dniach 23 i 24 czerwca 2011 r. wezwała do szybkich postępów w pracach nad „inteligentnymi granicami”. W dniu 25 października 2011 r. Komisja opublikowała komunikat „Inteligentne granice – możliwe warianty i kierunki”. (5) Niezbędne jest dokładne określenie przeznaczenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES) i jego struktury technicznej, ustanowienie zasad jego funkcjonowania i użytkowania oraz określenie zakresów odpowiedzialności za system, kategorii danych, które będą do niego wprowadzane, celów, do jakich dane te mają być wprowadzane, kryteriów ich wprowadzania, organów mających prawo dostępu do danych, powiązań między ostrzeżeniami oraz dalszych zasad przetwarzania danych i ochrony danych osobistych. (6) EES nie powinien mieć zastosowania do obywateli państw trzecich będących członkami rodzin obywateli Unii, którzy posiadają kartę pobytu przewidzianą w dyrektywie 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich[19], lub do posiadaczy dokumentów pobytowych, o których mowa w kodeksie granicznym Schengen, ponieważ ich pobyt nie jest ograniczony do 90 dni w okresie 180 dni. (7) Celem EES powinno być wzmocnienie kontroli granic, zapobieganie nielegalnej imigracji oraz ułatwianie zarządzania przepływami migracyjnymi. EES powinien w szczególności przyczyniać się do identyfikacji osób, które mogą nie spełniać warunków dotyczących czasu trwania pobytu na terytorium państw członkowskich lub przestały te warunki spełniać. (8) Aby osiągnąć te cele EES powinien przetwarzać dane alfanumeryczne, a po upływie okresu przejściowego również odciski palców. Wpływ na prywatność podróżnych, jaki wiąże się z pobieraniem odcisków palców, jest uzasadniony dwoma powodami. Odciski palców są wiarygodną metodą identyfikacji osób zatrzymanych na terytorium państw członkowskich bez dokumentów podróży lub innych środków umożliwiających identyfikację, co jest praktyką powszechnie stosowaną przez nieregularnych imigrantów. Odciski palców umożliwiają także bardziej rzetelne porównywanie wpisów na temat wjazdu i wyjazdu legalnych podróżnych. (9) Jeżeli jest to fizycznie możliwe, w EES należy zarejestrować dziesięć odcisków palców, aby umożliwić dokładną weryfikację oraz identyfikację, a także zapewnić dostępność wystarczających danych w każdych okolicznościach. (10) W odniesieniu do wykorzystania odcisków palców należy wprowadzić okres przejściowy, aby umożliwić państwom członkowskim dostosowanie kontroli granicznej i obsługi przepływów pasażerów i uniknięcie wydłużenia czasu oczekiwania na granicy. (11) Rozwój techniczny systemu powinien przewidywać możliwość dostępu do systemu na potrzeby ochrony porządku publicznego, jeżeli niniejsze rozporządzenie zostanie w przyszłości zmienione tak, aby dopuścić taki dostęp. (12) Za rozwój i zarządzanie operacyjne scentralizowanego EES powinna odpowiadać Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości, ustanowiona rozporządzeniem (UE) nr 1077/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 października 2011 r.[20] System taki powinien składać się z jednostki centralnej, zapasowej jednostki centralnej, jednolitych interfejsów w każdym państwie członkowskim oraz infrastruktury łączności między centralnym EES a punktami dostępu do sieci. Państwa członkowskie powinny być odpowiedzialne za rozwijanie swoich własnych systemów krajowych i zarządzanie operacyjne nimi. (13) W celu zapewnienia synergii i oszczędności kosztowej EES powinien, w miarę możliwości, być wdrażany równolegle z systemem rejestrowania podróżnych utworzonym zgodnie z zgodnie z rozporządzeniem COM(2013) 97 final. (14) Niniejsze rozporządzenie powinno określać organy państw członkowskich, które mogą być upoważnione do dostępu do EES w celu wprowadzania, zmieniania, usuwania lub przeglądania danych w konkretnych celach związanych z EES i w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich zadań. (15) Wszelkiego rodzaju przetwarzanie danych zawartych w EES powinno być proporcjonalne do zamierzonych celów i niezbędne do wykonania zadań przez właściwe organy. Korzystając z EES, właściwe organy powinny zapewnić poszanowanie godności ludzkiej i integralności osób, których dane są wymagane, i nie powinny dyskryminować osób ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. (16) Dane osobowe zgromadzone w EES powinny być przechowywane nie dłużej niż jest to wymagane na użytek EES. Właściwe jest, aby dane były przechowywane przez okres sześciu miesięcy, ponieważ jest to minimalny okres wymagany do obliczenia czasu trwania pobytu. Dłuższy okres nieprzekraczający pięciu lat byłby konieczny w odniesieniu do osób, które nie opuściły terytorium państw członkowskich przed upływem dozwolonego okresu pobytu. Dane powinny być usunięte po upływie pięciu lat, chyba że wystąpiły podstawy dla ich wcześniejszego usunięcia. (17) Należy określić precyzyjne zasady dotyczące odpowiedzialności za rozwój i eksploatację EES oraz odpowiedzialność państw członkowskich za systemy krajowe i dostęp organów krajowych do danych. (18) Należy określić zasady odpowiedzialności państw członkowskich z tytułu szkód wynikających z wszelkich przypadków naruszenia niniejszego rozporządzenia. Odpowiedzialność Komisji z tytułu takich szkód podlega postanowieniom art. 340 akapit drugi Traktatu. (19) Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[21] stosuje się do przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie w ramach stosowania niniejszego rozporządzenia. (20) Do działań instytucji lub organów unijnych wykonujących swoje zadania z zakresu zarządzania EES stosuje się rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[22]. (21) Niezależne organy nadzoru ustanowione zgodnie z art. 28 dyrektywy 95/46/WE powinny kontrolować zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie, przy czym Europejski Inspektor Ochrony Danych ustanowiony rozporządzeniem (WE) nr 45/2001 powinien monitorować działalność instytucji i organów UE w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych. Europejski Inspektor Ochrony Danych oraz organy nadzoru powinny współpracować ze sobą w zakresie monitorowania EES. (22) Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności w odniesieniu do ochrony danych osobowych (art. 8 Karty), prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego (art. 6 Karty), poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7 Karty), prawa do azylu (art. 18 Karty), ochrony w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji (art. 19 Karty), prawa do skutecznego środka prawnego (Artykuł 47 Karty); rozporządzenie musi być stosowane zgodnie z tymi prawami i zasadami. (23) Skuteczne monitorowanie stosowania niniejszego rozporządzenia wymaga regularnego przeprowadzania ocen. Warunki udzielania dostępu do danych przechowywanych w systemie na potrzeby ochrony porządku publicznego oraz na potrzeby państw trzecich, jak również zatrzymywania danych na różne okresy powinny zostać poddawane ocenie w celu stwierdzenia, czy i w jaki sposób system może najskuteczniej przyczyniać się do walki z przestępstwami terrorystycznymi i innymi poważnymi przestępstwami. Mając na uwadze dużą liczbę danych osobowych zawartych w EES oraz konieczność pełnego poszanowania życia prywatnego osób fizycznych, których dane osobowe są przetwarzane w EES, ocena ta powinna nastąpić po upływie dwóch lat od rozpoczęcia działań i uwzględniać wyniki wdrażania systemu VIS. (24) Państwa członkowskie powinny określić zasady dotyczące kar obowiązujących w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia i zapewnić ich stosowanie. (25) Aby zapewnić jednolite warunki wykonywania przepisów niniejszego rozporządzenia, należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[23]. (26) Ustanowienie wspólnego EES w obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych oraz utworzenie wspólnych zobowiązań, warunków i procedur dotyczących wykorzystywania danych nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie i dlatego, ze względu na skalę i skutki działań, mogą zostać lepiej osiągnięte na poziomie Unii zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia tego celu. (27) Zgodnie z art. 1 i 2 protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana, ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego Protokołu w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia Dania podejmuje decyzję, czy dokona jego transpozycji do swojego prawa krajowego. (28) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowanie wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen[24]; Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w związku z tym w jego przyjęciu i nie jest nim związane, ani go nie stosuje. (29) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, w którym Irlandia nie uczestniczy, zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen[25]. W związku z tym Irlandia nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia, nie jest nim związana, ani go nie stosuje. (30) W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej oraz Republikę Islandii i Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[26], które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt. A decyzji Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania tej umowy[27]. (31) W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[28], które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE[29]. (32) W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z Protokołem zawartym między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy zawartej między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[30], które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE[31], PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: ROZDZIAŁ 1 Przepisy ogólne Artykuł 1 Przedmiot Niniejszym utworzony zostaje system określany jako „system wjazdu/wyjazdu” (EES), zostaje niniejszym utworzony w celu rejestrowania i przechowywania informacji na temat czasu i miejsca wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających zewnętrzne granice, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy na terytorium państw członkowskich, w celu obliczania długości ich pobytu oraz wytwarzania ostrzeżeń dla państw członkowskich w przypadku upływu okresu dozwolonego pobytu. Artykuł 2 Utworzenie EES 1. Struktura EES została określona w art. 6. 2. Niniejszym odpowiedzialność za zadania związane z rozwojem i zarządzaniem operacyjnym EES, w tym w odniesieniu do rozwiązań technicznych dotyczących przetwarzania danych biometrycznych, o których mowa w art. 12, powierza się Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (zwanej dalej „Agencją”). Artykuł 3 Zakres stosowania 1. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do wszystkich obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy na terytorium państw członkowskich, podlegających kontrolom granicznym zgodnie z kodeksem granicznym Schengen podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich. 2. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przekraczania granic zewnętrznych przez: a) członków rodziny obywateli Unii, do których zastosowanie ma dyrektywa 2004/38/WE, którzy posiadają kartę pobytu, o której mowa w wyżej wymienionej dyrektywie; b) członków rodziny obywateli państw trzecich korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się na mocy przepisów UE, którzy posiadają kartę pobytu, o której mowa w dyrektywie 2004/38/WE; Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do członków rodziny, o których mowa w lit. a) i b), nawet jeżeli nie towarzyszą obywatelowi UE lub obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się lub nie dołączają do niego; c) posiadaczy dokumentów pobytowych, o których mowa w art. 2 ust. 15 kodeksu granicznego Schengen; d) obywateli Andory, Monako i San Marino. Artykuł 4 Cel Celem EES jest udoskonalenie zarządzania granicami zewnętrznymi oraz walka z nielegalną imigracją, realizacja polityki w dziedzinie zintegrowanego zarządzania granicami, współpraca i konsultacje między organami granicznymi i imigracyjnymi poprzez udzielanie przez państwa członkowskie dostępu do informacji na temat czasu oraz miejsca wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przez granice zewnętrzne oraz ułatwienie związanych z tym decyzji, w celu: – wzmocnienia kontroli na przejściach na granicach zewnętrznych oraz zwalczania nielegalnej imigracji; – obliczania i monitorowania obliczeń czasu trwania dozwolonego pobytu obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy; – pomocy w identyfikacji osób, które mogą nie spełniać warunków wjazdu lub pobytu na terytorium państw członkowskich lub też przestały spełniać te warunki; – umożliwienia organom krajowym państw członkowskich identyfikowania osób nadmiernie przedłużających pobyt oraz podejmowania właściwych środków; – gromadzenia danych statystycznych dotyczących wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich na potrzeby analizy. Artykuł 5 Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: (1) „granice zewnętrzne” oznaczają granice zewnętrzne zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 2 lit. kodeksu granicznego Schengen; (2) „organy graniczne” oznaczają właściwe organy, wyznaczone zgodnie z prawem krajowym do przeprowadzania kontroli osób na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych zgodnie z kodeksem granicznym Schengen; (3) „organy imigracyjne” oznaczają właściwe organy, wyznaczone zgodnie z prawem krajowym do badania przesłanek i podejmowania decyzji dotyczących pobytu obywateli państw trzecich na terytorium państw członkowskich; (4) „organy wizowe” oznaczają organy odpowiedzialne w każdym państwie członkowskim za rozpatrywanie wniosków wizowych oraz podejmowanie decyzji w ich sprawie lub decyzji o unieważnieniu, cofnięciu lub przedłużeniu wizy, w tym centralne organy wizowe oraz organy odpowiedzialne za wydawanie wiz na granicy zgodnie z kodeksem wizowym[32]; (5) „obywatel państwa trzeciego” oznacza każdą osobę niebędącą obywatelem Unii w rozumieniu art. 20 Traktatu, z wyjątkiem osób, które na mocy umów między Unią lub Unią i jej państwami członkowskimi z jednej strony, a państwami trzecimi z drugiej, korzystają z prawa do swobodnego przemieszczania się równoważnego z prawem obywateli Unii; (6) „dokument podróży” oznacza paszport lub inny równoważny dokument, który upoważnia posiadacza do przekraczania granic zewnętrznych i w którym może być umieszczona wiza; (7) „pobyt krótkoterminowy” oznacza pobyt na terytorium państw członkowskich, którego długość nie przekracza 90 dni w okresie 180 dni; (8) „odpowiedzialne państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, które wprowadziło dane do EES; (9) „weryfikacja” oznacza proces porównywania zestawów danych w celu stwierdzenia autentyczności podawanej tożsamości (kontrola jeden do jednego); (10) „identyfikacja” oznacza proces ustalania tożsamości osoby poprzez przeszukiwanie bazy danych w oparciu o wielorakie zestawy danych (kontrola jeden do wielu); (11) „dane alfanumeryczne” oznaczają dane wyrażone literami, cyframi, znakami specjalnymi, odstępami i znakami przestankowymi; (12) „dane biometryczne” oznaczają odciski palców; (13) „osoba nadmiernie przedłużająca pobyt” oznacza obywatela państwa trzeciego, który nie spełnia warunków dotyczących długości pobytu krótkoterminowego na terytorium państw członkowskich lub przestał je spełniać; (14) „Agencja” oznacza agencję ustanowioną rozporządzeniem (UE) nr 1077/2011[33]; (15) „Frontex” oznacza Europejską Agencję Zarządzania Współpracą Operacyjną na Granicach Zewnętrznych Państw Członkowskich Unii Europejskiej utworzoną na mocy rozporządzenia (WE) nr 2007/2004[34]; (16) „organ nadzoru” oznacza organ nadzoru ustanowiony zgodnie z art. 28 dyrektywy 95/46/WE; (17) „zarządzanie operacyjne” oznacza wszystkie niezbędne zadania mające na celu utrzymanie funkcjonowania wielkoskalowych systemów informatycznych, łącznie z odpowiedzialnością za wykorzystywaną przez nie infrastrukturą łączności; (18) „rozwój” oznacza wszystkie zadania niezbędne do utworzenia wielkoskalowego systemu informatycznego, w tym wykorzystywanej przez system infrastruktury łączności. Artykuł 6 Struktura techniczna EES EES składa się z: a) systemu centralnego obejmującego jednostkę centralną oraz zapasową jednostkę centralną, zdolną do zapewnienia wszystkich funkcji jednostki centralnej w przypadku awarii systemu; b) krajowego systemu obejmującego wymagany sprzęt, oprogramowanie i krajową infrastrukturę łączności do łączenia urządzeń użytkowników końcowych właściwych organów określonych w art. 7 ust. 2 z punktami dostępu do sieci w każdym państwie członkowskim; c) jednolitego interfejsu w każdym państwie członkowskim, opartego na wspólnych specyfikacjach technicznych i identycznego dla wszystkich państw członkowskich; d) punktów dostępu do sieci, które stanowią element jednolitego interfejsu i są krajowymi punktami dostępu łączącymi system krajowy każdego państwa członkowskiego z systemem centralnym oraz e) infrastruktury komunikacyjnej między systemem centralnym i punktami dostępu do sieci. Artykuł 7 Dostęp w celu wprowadzania, zmieniania, usuwania i przeglądania danych 1. Zgodnie z art. 4 dostęp do EES w celu wprowadzania, korygowania, usuwania i przeglądania danych, o których mowa w art. 11 i 12, jest, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, zarezerwowany wyłącznie dla należycie upoważnionego personelu organów każdego państwa członkowskiego właściwych do celów określonych w art. 15–22, w zakresie ograniczonym do tego, co niezbędne do wykonywania zadań zgodnie z tym celem, i proporcjonalnym do wytyczonych celów. 2. Każde państwo członkowskie wyznacza właściwe organy, w tym organy graniczne, wizowe oraz imigracyjne, których należycie upoważniony personel ma dostęp pozwalający wprowadzać, modyfikować, usuwać lub przeglądać dane w EES. Każde państwo członkowskie niezwłocznie przekazuje Agencji wykaz tych organów. W wykazie tym należy określić, do jakich celów każdy z tych organów może mieć dostęp do danych zawartych w EES. W terminie trzech miesięcy od rozpoczęcia funkcjonowania EES zgodnie z art. 41 Agencja publikuje skonsolidowane wykazy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W przypadku wprowadzenia zmian w wykazie Agencja publikuje każdego roku zaktualizowany ujednolicony wykaz. Artykuł 8 Przepisy ogólne 1. Każdy właściwy organ uprawniony do dostępu do EES zgodnie z niniejszym rozporządzeniem zapewnia wykorzystanie EES w zakresie koniecznym, odpowiednim i proporcjonalnym do wykonywania zadań właściwych organów. 2. Każdy właściwy organ dopilnuje, by w trakcie korzystania z EES nie dochodziło do dyskryminacji obywateli państw trzecich ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, oraz zapewnia pełne poszanowanie godności ludzkiej i integralności osoby. Artykuł 9 Automatyczny kalkulator EES zawiera automatyczny mechanizm, który wskazuje maksymalny dozwolony okres pobytu zgodnie z art. 5 ust. 1 kodeksu granicznego Schengen w odniesieniu do każdego obywatela państwa trzeciego zarejestrowanego w EES. Automatyczny kalkulator służy do: a) informowania właściwych organów oraz obywatela państwa trzeciego o dozwolonym okresie pobytu w momencie wjazdu przez granicę; b) identyfikacji przy wyjeździe obywateli państw trzecich, którzy nadmiernie przedłużyli pobyt. Artykuł 10 Mechanizm informacyjny 1. EES obejmuje mechanizm, który niezwłocznie po dniu upływu dozwolonego czasu pobytu automatycznie identyfikuje wpisy dotyczące wjazdu/wyjazdu niezawierające danych dotyczących wyjazdu, oraz identyfikuje wpisy, w odniesieniu do których przekroczono maksymalny czas pobytu. 2. Generowany przez system wykaz zawierający dane, o których mowa w art. 11, dotyczące wszystkich zidentyfikowanych osób nadmiernie przedłużających pobyt, jest dostępny dla wyznaczonych właściwych organów krajowych. ROZDZIAŁ II Wprowadzanie oraz wykorzystywanie danych przez organy graniczne Artykuł 11 Dane osobowe posiadaczy wiz 1. W przypadku braku wcześniejszej rejestracji obywatela państwa trzeciego w EES, jeżeli decyzja w sprawie zezwolenia na wjazd posiadacza wizy została podjęta zgodnie z kodeksem granicznym Schengen, organ graniczny tworzy rejestr indywidualnego podróżnego osoby, wpisując następujące dane: a) nazwisko (nazwisko rodowe), nazwisko przy urodzeniu (poprzednie nazwisko lub nazwiska rodowe); imię/imiona (imię/imiona nadane); datę urodzenia, miejsce urodzenia i kraj urodzenia, obywatelstwo, narodowości i płeć; b) rodzaj i numer dokumentu lub dokumentów podróży, organ, który wydał dokument lub dokumenty oraz datę wydania; c) trzyliterowy kod kraju wydania oraz datę wygaśnięcia ważności dokumentu lub dokumentów podróży; d) numer naklejki wizowej, w tym trzyliterowy kod wydającego państwa członkowskiego oraz datę wygaśnięcia ważności wizy, jeśli dotyczy; e) przy pierwszym wjeździe na podstawie wizy – liczbę wpisów i dozwolony okres pobytu, jak wskazano na naklejce wizowej; f) w stosownych przypadkach – informację, że dana osoba uzyskała dostęp do programu rejestrowania podróżnych zgodnie z rozporządzeniem COM(2013) 97 final, niepowtarzalny identyfikator i status uczestnictwa. 2. Przy każdym wjeździe danej osoby wpisuje się następujące dane we wpisie dotyczącym jej wjazdu/wyjazdu, który będzie powiązany z rejestrem indywidualnego podróżnego za pośrednictwem indywidualnego numeru referencyjnego stworzonego przez EES w momencie powstawania rejestru: a) datę i godzinę wjazdu, b) państwo członkowskie wjazdu, przejście graniczne i organ, który wydał pozwolenie na wjazd; c) wyliczenie liczby dni dozwolonego pobytu (pobytów) i datę ostatniego dnia dozwolonego pobytu. 3. W momencie wyjazdu do wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu powiązanego z rejestrem indywidualnego podróżnego wprowadza się następujące dane: a) datę i godzinę wyjazdu; b) państwo członkowskie i przejście graniczne wyjazdu. Artykuł 12 Dane osobowe obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego 1. W przypadku braku wcześniejszej rejestracji obywatela państwa trzeciego w EES, jeżeli decyzja w sprawie zezwolenia na wjazd obywatela państwa trzeciego zwolnionego z obowiązku wizowego została podjęta zgodnie z kodeksem granicznym Schengen, organ graniczny tworzy rejestr indywidualnego podróżnego i wprowadza do niego odciski dziesięciu palców danej osoby, w uzupełnieniu do danych, o których mowa w art. 11, z wyłączeniem informacji, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. d) i e). 2. Dzieci poniżej 12 roku życia są zwolnione z obowiązku składania odcisków palców ze względów prawnych. 3. Osoby, od których pobranie ich jest fizycznie niemożliwe, są zwolnione z obowiązku składania odcisków palców z przyczyn faktycznych. Jeżeli jednak niemożność pobrania odcisków palców jest tymczasowa, od danej osoby wymaga się, by złożyła odciski palców przy kolejnym wjeździe. Organy graniczne mają prawo zażądać dalszych wyjaśnień w związku z tymczasową niemożnością złożenia odcisków palców. Państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie odpowiednich procedur gwarantujących poszanowanie godności osoby w sytuacji, gdy wystąpią problemy z pobraniem danych. 4. W przypadku, gdy dana osoba jest zwolniona z obowiązku składania odcisków palców z przyczyn prawnych lub faktycznych zgodnie z ust. 2 lub 3, w odnośne pole przeznaczone na te dane wpisuje się „nie dotyczy”. System umożliwia dokonanie rozróżnienia między sytuacją, w której złożenie odcisków palców nie jest wymagane z przyczyn prawnych, a przypadkami, w których nie mogą one być złożone z przyczyn faktycznych. 5. Przez okres trzech lat po rozpoczęciu działania EES rejestruje się wyłącznie dane alfanumeryczne, o których mowa w ust. 1. Artykuł 13 Procedury wprowadzania danych na przejściach granicznych, jeżeli założono już rejestr indywidualnego podróżnego Jeżeli założono już rejestr indywidualnego podróżnego, organ graniczny, w stosownych przypadkach aktualizuje dane zawarte w rejestrze, wprowadza wpis dotyczący wjazdu/wyjazdu dla każdego wjazdu i wyjazdu zgodnie z art. 11 i 12 oraz łączy ten wpis z rejestrem indywidualnego podróżnego. Artykuł 14 Dane dodawane w przypadku cofnięcia lub przedłużenia zezwolenia na pobyt 1. Jeżeli podjęto decyzję o cofnięciu zezwolenia na pobyt lub o przedłużeniu okresu dozwolonego pobytu, właściwy organ, który podjął decyzję, dodaje następujące dane do wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu: a) informację o statusie wskazującą, że zezwolenia na pobyt zostało cofnięte lub że okres dozwolonego pobytu został przedłużony; b) organ, który cofnął zezwolenie na pobyt lub przedłużył okres dozwolonego pobytu; c) miejsce i datę wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia na pobyt lub przedłużeniu okresu dozwolonego pobytu; d) nową datę upływu okresu dozwolonego pobytu. 2. Wpis dotyczący wjazdu/wyjazdu wskazuje podstawę (podstawy) cofnięcia zezwolenia na pobyt, którą jest: a) podstawa wydalenia danej osoby; b) każda inna decyzja podjęta przez właściwe organy państwa członkowskiego zgodnie z prawem krajowym, skutkująca wydaleniem lub wyjazdem obywatela państwa trzeciego, który nie spełnia warunków wjazdu lub pobytu na terytorium państw członkowskich lub przestał je spełniać. 3. Wpis dotyczący wjazdu/wyjazdu wskazuje podstawy przedłużenia okresu dozwolonego pobytu. 4. W przypadku gdy dana osoba wyjechała lub została usunięta z terytorium państw członkowskich na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 2 lit. b), właściwy organ wpisuje dane zgodnie z art. 13 do wpisu dotyczącego wjazdu/wyjazdu związanego z danym wjazdem. Artykuł 15 Wykorzystanie danych w celu weryfikacji na granicach zewnętrznych 1. Organy graniczne mają dostęp do EES w celu przeglądania danych w zakresie, w jakim dane te są niezbędne do wykonywania zadań związanych z kontrolą granic. 2. Do celów, o których mowa w ust. 1, organy graniczne mają dostęp do wyszukiwania informacji według danych, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. a) w połączeniu z niektórymi lub wszystkimi następującymi danymi: – danymi, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. b); – danymi, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. c); – numerem naklejki wizowej, o którym mowa w art. 11 ust. 1 lit. d); – danymi, o których mowa w art. 11 ust. 2 lit. a); – państwem członkowskim i przejściem granicznym wjazdu lub wyjazdu; – danymi, o których mowa w art. 12. ROZDZIAŁ III Wprowadzanie danych i wykorzystanie EES przez inne organy Artykuł 16 Wykorzystanie EES do rozpatrywania wniosków wizowych i podejmowania decyzji w ich sprawie 1. Organy wizowe przeglądają EES do celów rozpatrywania wniosków wizowych oraz decyzji dotyczących tych wniosków, w tym decyzji o unieważnieniu, cofnięciu lub przedłużeniu okresu ważności wydanej wizy, zgodnie z odpowiednimi przepisami kodeksu wizowego. 2. Do celów, o których mowa w ust. 1, właściwy organ wizowy otrzymuje dostęp do wyszukiwania danych według jednej lub kilku poniższych danych: a) danych, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. a) b) i c); b) numeru naklejki wizowej, w tym trzyliterowego kodu wydającego państwa członkowskiego, o którym mowa w art. 11 ust. 1 lit. d); c) danych, o których mowa w art. 12. 3. Jeżeli wyszukiwanie według danych wymienionych w ust. 2 wskazuje, że dane na temat obywatela państwa trzeciego są zarejestrowane w EES, organy wizowe uzyskają dostęp do przeglądania danych zawartych w rejestrze indywidualnego podróżnego oraz powiązanych z nimi wpisów dotyczących wjazdu/wyjazdu wyłącznie do celów, o których mowa w ust. 1. Artykuł 17 Wykorzystanie EES do rozpatrywania wniosków o dostęp do RTP 1. Właściwe organy, o których mowa w art. 4 rozporządzenia COM(2013) 97 final, konsultują EES do celów rozpatrywania wniosków RTP i decyzji dotyczących tych wniosków, w tym decyzji o odmowie, cofnięciu lub przedłużeniu okresu ważności dostępu do RTP zgodnie z odnośnymi przepisami tego rozporządzenia. 2. Do celów, o których mowa w ust. 1, właściwy organ otrzymuje dostęp do wyszukiwania danych według jednej lub kilku danych, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. a), b) i c). 3. Jeżeli wyszukiwanie według danych wymienionych w ust. 2 wskazuje, że dane na temat obywatela państwa trzeciego są zarejestrowane w EES, właściwy organ uzyskuje dostęp do przeglądania danych zawartych w rejestrze indywidualnego podróżnego oraz powiązanych z nimi wpisów dotyczących wjazdu/wyjazdu wyłącznie do celów, o których mowa w ust. 1. Artykuł 18 Dostęp do danych w celu kontroli na terytorium państw członkowskich 1. Do celów weryfikacji tożsamości obywatela państwa trzeciego lub ustalenia, czy spełnia on warunki wjazdu lub pobytu na terytorium państw członkowskich, właściwe władze państw członkowskich mają dostęp do wyszukiwania informacji według danych, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. a), b) i c), w połączeniu z odciskami palców, o których mowa w art. 12. 2. Jeżeli wyszukiwanie według danych wymienionych w ust. 1 wskazuje, że dane na temat obywatela państwa trzeciego są zarejestrowane w EES, właściwy organ uzyskuje dostęp do przeglądania danych zawartych w rejestrze indywidualnego podróżnego oraz powiązanego z nimi wpisu (wpisów) dotyczącego (dotyczących) wjazdu/wyjazdu wyłącznie do celów, o których mowa w ust. 1. Artykuł 19 Dostęp do danych w celu ustalenia tożsamości 1. Organy właściwe do prowadzenia kontroli na przejściach granicznych na zewnętrznych granicach zgodnie z kodeksem granicznym Schengen lub na terytorium państw członkowskich w celu sprawdzenia, czy zostały spełnione warunki wjazdu, pobytu lub pobytu stałego na terytorium państw członkowskich, mają dostęp do wyszukiwania danych według odcisków palców danej osoby wyłącznie w celu zidentyfikowania osoby, która nie spełnia warunków wjazdu, pobytu lub pobytu stałego na terytorium państw członkowskich lub przestała je spełniać. 2. Jeżeli wyszukiwanie według danych wymienionych w ust. 1 wskazuje, że dane dotyczące osoby są rejestrowane w EES, właściwy organ uzyskuje dostęp do przeglądania danych zawartych w rejestrze indywidualnego podróżnego oraz powiązanego z nimi wpisu (wpisów) dotyczącego (dotyczących) wjazdu/wyjazdu wyłącznie do celów, o których mowa w ust. 1. ROZDZIAŁ IV Zatrzymanie i zmiana danych Artykuł 20 Okres zatrzymania danych 1. Każdy wpis dotyczący wjazdu/wyjazdu jest przechowywany przez okres nieprzekraczający 181 dni. 2. Każdy rejestr indywidualnego podróżnego wraz z powiązanym z nim wpisem (wpisami) dotyczącym (dotyczącymi) wjazdu/wyjazdu jest przechowywany w EES przez okres nieprzekraczający 91 dni po ostatnim wpisie dotyczącym wyjazdu, jeżeli w ciągu 90 dni od tego ostatniego wpisu dotyczącego wyjazdu nie zarejestrowano wpisu dotyczącego wjazdu. 3. W drodze odstępstwa od ust. 1, jeżeli po dniu upływu dozwolonego okresu pobytu nie zarejestrowano wpisu dotyczącego wyjazdu, dane są przechowywane przez okres nieprzekraczający pięciu lat po ostatnim dniu dozwolonego pobytu. Artykuł 21 Zmiana danych 1. Właściwe organy państw członkowskich wyznaczone zgodnie z art. 7 mają prawo do zmiany danych wprowadzonych do EES poprzez skorygowanie lub usunięcie takich danych zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. 2 Informacje o osobach, o których mowa w art. 10 ust. 2, zostają niezwłocznie usunięte w przypadku gdy obywatel państwa trzeciego dostarczy zgodne z prawem krajowym państwa członkowskiego dowody na to, że został zmuszony do przekroczenia dozwolonego czasu pobytu z powodu nieprzewidywalnego i poważnego zdarzenia, że nabył prawo do pobytu lub w przypadku błędów. Obywatel państwa trzeciego ma możliwość wniesienia skutecznego środka zaskarżenia w celu zapewnienia zmiany danych. Artykuł 22 Wcześniejsze usuwanie danych Jeżeli przed upływem okresu, o którym mowa w art. 20, obywatel państwa trzeciego uzyska obywatelstwo państwa członkowskiego, lub wchodzi w zakres odstępstwa od art. 3 ust. 2, rejestr indywidualnego podróżnego oraz wpisy połączone z nim zgodnie z art. 11 i art. 12, zostają niezwłocznie usunięte z EES przez państwo członkowskie, którego obywatelstwo obywatel ten nabył lub państwo członkowskie, które wydało kartę pobytu. Każda osoba ma możliwość wniesienia skutecznego środka zaskarżenia w celu zapewnienia usunięcia danych. ROZDZIAŁ V Rozwój, funkcjonowanie i odpowiedzialność Artykuł 23 Przyjęcie środków wykonawczych przez Komisję przed rozwojem systemu Komisja przyjmuje następujące środki niezbędne do rozwoju i technicznego wdrożenia systemu centralnego, jednolitych interfejsów, a także infrastruktury komunikacyjnej, w tym specyfikacji w odniesieniu do: a) specyfikacji dotyczących rozdzielczości oraz wykorzystania odcisków palców do weryfikacji biometrycznej w EES; b) projektu struktury fizycznej systemu włącznie z infrastrukturą łączności; c) wprowadzania danych zgodnie z art. 11 i 12; d) dostępu do danych zgodnie z art. 15–19; e) zmiany, usuwania i wcześniejszego usuwania danych zgodnie z art. 21–22; f) prowadzenia rejestrów i dostępu do nich zgodnie z art. 30; g) wymogów dotyczących wydajności. Przedmiotowe akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 42. Specyfikacje techniczne i ich zmiany w odniesieniu do jednostki centralnej, zapasowej jednostki centralnej, jednolitych interfejsów oraz infrastruktury łączności są określone przez Agencję po uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji. Artykuł 24 Rozwój i zarządzanie operacyjne 1. Za rozwój jednostki centralnej, zapasowej jednostki centralnej, jednolitych interfejsów, w tym punktów dostępu do sieci i infrastruktury łączności odpowiada Agencja. Jednostka centralna, zapasowa jednostka centralna, jednolite interfejsy oraz infrastruktura łączności powinny zostać opracowane i wdrożone przez Agencję możliwie najszybciej po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia i przyjęcia przez Komisję środków przewidzianych w art. 23 ust. 1. Rozwój obejmuje opracowanie i wdrożenie specyfikacji technicznych, testy i ogólną koordynację projektu. 2. Agencja odpowiada za zarządzanie operacyjne jednostką centralną, zapasową jednostką centralną oraz jednolitymi interfejsami. We współpracy z państwami członkowskimi nieustannie zapewnia najlepszą dostępną technologię, z zastrzeżeniem analizy kosztów i korzyści. Agencja jest także odpowiedzialna za zarządzanie operacyjne infrastrukturą łączności między systemem centralnym i punktami dostępu do sieci. Zarządzanie operacyjne EES składa się z wszystkich zadań niezbędnych do utrzymania funkcjonowania EES 24 godziny na dobę, 7 dni w tygodniu, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w szczególności z prac konserwacyjnych i technicznych prac adaptacyjnych koniecznych dla zapewnienia zadowalającego poziomu jakości działania systemu, zwłaszcza w zakresie czasu niezbędnego do przesłania przez placówki straży granicznej na przejściach granicznych zapytania do centralnej bazy danych, który powinien być możliwie najkrótszy. 3. Bez uszczerbku dla art. 17 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej Agencja stosuje właściwe reguły tajemnicy zawodowej lub nakłada inne równoważne obowiązki dotyczące zachowania poufności na wszystkich swoich pracowników zobowiązanych do pracy z danymi z systemu EES. Zobowiązania te ciążą na tych pracownikach także po odejściu ze stanowiska lub z pracy lub po zakończeniu przez nich swojej działalności. Artykuł 25 Odpowiedzialność państw członkowskich 1. Każde państwo członkowskie odpowiada za: a) rozwój systemu krajowego oraz połączenie z EES; b) organizację, zarządzanie, funkcjonowanie i konserwację swojego systemu krajowego oraz c) zarządzanie dostępem odpowiednio upoważnionego personelu właściwych organów krajowych do EES zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i ustalenia dotyczące tego dostępu oraz sporządzenie listy takiego personelu wraz z jego profilami i jej regularną aktualizację; 2. Każde państwo członkowskie wyznacza organ krajowy, który zapewnia dostęp do EES właściwym organom, o których mowa w art. 7, i łączy ten organ krajowy z punktem dostępu do sieci. 3. Każde państwo członkowskie przestrzega zautomatyzowanych procedur przetwarzania danych. 4. Przed otrzymaniem upoważnienia do przetwarzania danych przechowywanych w EES personel organów mających prawo dostępu do EES przechodzi odpowiednie przeszkolenie w zakresie zasad bezpieczeństwa i ochrony danych. 5. Koszty ponoszone przez system krajowy, jak i w związku z utrzymywaniem interfejsu krajowego, są pokrywane z budżetu Unii. Artykuł 26 Odpowiedzialność za wykorzystanie danych 1. Każde państwo członkowskie zapewnia zgodne z prawem przetwarzanie danych rejestrowanych w EES, w szczególności dostęp do danych jedynie dla odpowiednio upoważnionego personelu w celu wykonywania jego zadań zgodnie z art. 15–19 niniejszego rozporządzenia. Odpowiedzialne państwo członkowskie zapewnia w szczególności: a) zgodne z prawem gromadzenie danych; b) zgodne z prawem wprowadzanie danych do EES; c) dokładność i aktualność danych w momencie ich przesyłania do EES. 2. Agencja zapewnia obsługę EES zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i aktami wykonawczymi, o których mowa w art. 23. W szczególności Agencja: a) podejmuje środki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa systemu centralnego oraz infrastruktury łączności pomiędzy systemem centralnym a punktami dostępu do sieci, bez uszczerbku dla obowiązków każdego z państw członkowskich; b) zapewnia dostęp do danych przetwarzanych w EES w celu wykonania zadań Agencji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem jedynie odpowiednio upoważnionemu personelowi. 3. Agencja informuje Parlament Europejski, Radę i Komisję o środkach podjętych zgodnie z ust. 2 w celu uruchomienia EES. Artykuł 27 Przekazywanie danych państwom trzecim, organizacjom międzynarodowym i podmiotom prywatnym 1. Danych przechowywanych w EES nie przekazuje się ani nie udostępnia państwom trzecim, organizacjom międzynarodowym lub podmiotom prywatnym. 2. Na zasadzie odstępstwa od ust. 1, dane, o których mowa w art. 11 ust. 1 lit. a), b) i c) oraz w art. 12 ust. 1, mogą zostać przekazane lub udostępnione państwu trzeciemu lub organizacji międzynarodowej wymienionej w załączniku, jeżeli jest to konieczne w konkretnych przypadkach w celu udowodnienia tożsamości obywateli państw trzecich, w tym do celów związanych z powrotem, wyłącznie z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków: a) przyjęcia przez Komisję decyzji o odpowiedniej ochronie danych osobowych w danym państwie trzecim zgodnie z art. 25 ust. 6 dyrektywy 95/46/WE, lub obowiązywania umowy o readmisji zawartej pomiędzy Wspólnotą i danym państwem trzecim, bądź stosowania przepisów art. 26 ust. 1 lit. d) dyrektywy 95/46/WE; b) zgody państwa trzeciego lub organizacji międzynarodowej na wykorzystanie danych wyłącznie do celów, do jakich zostały one udostępnione; c) przekazania lub udostępnienia danych zgodnie z właściwymi przepisami prawa unijnego, w szczególności umów o readmisji, a także zgodnie z prawem krajowym państwa członkowskiego, które przekazało lub udostępniło dane, w tym z przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa danych i ich ochrony oraz d) zgody państwa członkowskiego, które wprowadziło dane do EES. 3. Przekazywanie danych osobowych państwom trzecim lub organizacjom międzynarodowym na podstawie ust. 2 nie narusza praw uchodźców i osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, w szczególności w odniesieniu do zasady non-refoulement. Artykuł 28 Bezpieczeństwo danych 1. Odpowiedzialne państwo członkowskie zapewnia bezpieczeństwo danych przed ich przekazaniem do punktu dostępu do sieci oraz w trakcie ich przekazywania. Każde państwo członkowskie zapewnia bezpieczeństwo danych, które otrzymuje z EES. 2. Każde państwo członkowskie przyjmuje niezbędne środki w odniesieniu do swojego systemu krajowego, w tym również plan bezpieczeństwa, w celu: a) zapewnienia fizycznej ochrony danych, w tym poprzez sporządzanie planów awaryjnych służących ochronie infrastruktury krytycznej; b) uniemożliwienia jakiejkolwiek nieupoważnionej osobie dostępu do krajowych obiektów, w których państwo członkowskie przeprowadza operacje zgodnie z celami EES (kontrole przy wejściu do obiektu); c) zapobieżenia nieupoważnionemu odczytywaniu, kopiowaniu, zmienianiu lub usuwaniu nośników danych (kontrola nośników danych); d) zapobieżenia nieupoważnionemu wprowadzaniu danych oraz nieupoważnionemu kontrolowaniu, zmienianiu lub usuwaniu przechowywanych danych osobowych (kontrola przechowywania); e) uniemożliwienia nieuprawnionego przetwarzania danych w EES oraz dokonywania jakichkolwiek nieuprawnionych modyfikacji lub usuwania danych przetworzonych w EES (kontrola wprowadzania danych); f) dopilnowania, aby osoby upoważnione do dostępu do EES miały dostęp jedynie do danych objętych ich upoważnieniem dostępu za pomocą niepowtarzalnych profilów identyfikacyjnych oraz poufnych haseł (kontrola dostępu do danych); g) dopilnowania, aby wszystkie właściwe organy posiadające prawo dostępu do EES stworzyły profile opisujące funkcje i obowiązki osób uprawnionych do wprowadzania danych, ich zmieniania, usuwania i przeszukiwania, oraz udostępnią te profile krajowym organom nadzoru niezwłocznie na ich żądanie (profile pracowników); h) zapewnienia możliwości weryfikacji i ustalenia, jakim organom można przekazywać dane osobowe za pośrednictwem sprzętu do transmisji danych (kontrola transmisji danych); i) zapewnienia możliwości sprawdzenia i określenia, jakiego rodzaju dane, kiedy, przez kogo i w jakim celu zostały przetworzone w EES (kontrola zapisu danych); j) uniemożliwienia nieuprawnionego odczytu, kopiowania, modyfikowania lub usuwania danych osobowych w trakcie przekazywania danych osobowych do lub z EES lub podczas transportu nośników danych, w szczególności za pomocą odpowiednich technik szyfrowania (kontrola transportu); k) monitorowania skuteczności środków bezpieczeństwa, o których mowa w niniejszym ustępie, a także podjęcia niezbędnych działań organizacyjnych związanych z kontrolą wewnętrzną na potrzeby zagwarantowania zgodności z niniejszym rozporządzeniem (audyt wewnętrzny). 3. Agencja podejmuje środki niezbędne do osiągnięcia celów określonych w ust. 2 w odniesieniu do funkcjonowania systemu EES, łącznie z przyjęciem planu bezpieczeństwa. Artykuł 29 Odpowiedzialność 1. Każda osoba lub państwo członkowskie, które poniosły szkodę w wyniku bezprawnej operacji przetwarzania danych lub jakiegokolwiek działania niezgodnego z niniejszym rozporządzeniem, są uprawnione do otrzymania odszkodowania od państwa członkowskiego, które odpowiada za poniesioną szkodę. Państwo to jest zwolnione z odpowiedzialności, całkowicie lub częściowo, jeśli udowodni, że nie jest odpowiedzialne za zdarzenie, które wywołało szkodę. 2. Jeżeli niewywiązanie się przez dane państwo członkowskie ze swoich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia spowoduje szkodę w EES, odpowiada ono za taką szkodę, chyba że, i w zakresie w jakim, Agencja lub inne państwo członkowskie uczestniczące w EES nie podjęły uzasadnionych środków w celu zapobieżenia szkodzie lub zminimalizowania jej skutków. 3. Roszczenia odszkodowawcze wobec państwa członkowskiego za szkody, o których mowa w ust. 1 i 2, regulują przepisy prawa krajowego pozwanego państwa członkowskiego. Artykuł 30 Prowadzenie rejestrów 1. Każde państwo członkowskie oraz Agencja prowadzi rejestr dotyczący wszystkich operacji przetwarzania danych dokonywanych w ramach EES. Zapisy w rejestrze wskazują cel dostępu do danych, o którym mowa w art. 7, datę i godzinę, rodzaj przekazanych danych, o których mowa w art. 11–14, rodzaj danych wykorzystanych przy wyszukiwaniu, o których mowa w art. 15–19 oraz nazwę organu wprowadzającego dane lub wyszukującego dane. Dodatkowo każde państwo członkowskie prowadzi rejestr personelu odpowiednio upoważnionego do wprowadzania lub pobierania danych. 2. Takie rejestry mogą być wykorzystywane jedynie do monitorowania dopuszczalności przetwarzania danych na potrzeby ochrony danych oraz w celu zapewnienia bezpieczeństwa danych. Zapisy w rejestrze są chronione przed nieuprawnionym dostępem przy zastosowaniu odpowiednich środków oraz usuwane rok po upływie okresu zatrzymywania danych, o którym mowa w art. 20, jeżeli dane te nie są wymagane do procedur monitorowania, które zostały już rozpoczęte. Artykuł 31 Kontrola własna Państwa członkowskie zapewnią podjęcie przez każdy organ uprawniony do dostępu do danych zawartych w EES koniecznych działań, które zapewnią stosowanie przepisów niniejszego rozporządzenia, i w razie potrzeby współpracę z organem nadzorczym. Artykuł 32 Kary Państwa członkowskie podejmują środki niezbędne do zapewnienia, za pomocą skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji zgodnych z prawem krajowym, w tym za pomocą sankcji administracyjnych lub karnych, karalności jakiegokolwiek nadużycia danych wprowadzonych do EES. ROZDZIAŁ VI Prawa dotyczące ochrony danych i nadzór nad ochroną danych Artykuł 33 Prawo do informacji 1. Osoby, których dane są rejestrowane w EES, są informowani przez odpowiedzialne państwo członkowskie o: a) tożsamości administratora danych, o którym mowa w art. 37 ust. 4; b) celach przetwarzania danych w ramach EES; c) kategoriach odbiorców danych; d) okresie przechowywania danych; e) obowiązku uzyskania danych do celów rozpatrzenia warunków wjazdu; f) prawie dostępu do danych dotyczących tej osoby oraz prawie zażądania poprawienia nieprawidłowych danych dotyczących tej osoby lub usunięcia danych dotyczących tej osoby przetworzonych niezgodnie z prawem, włącznie z prawem otrzymania informacji na temat procedur wykonywania tych praw, jak również danych kontaktowych krajowych organów nadzorczych lub, w stosownych przypadkach, Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, którzy rozpatrują skargi dotyczące ochrony danych osobowych. 2. Informacje określone w ust. 1 są dostarczane na piśmie. Artykuł 34 Prawo do dostępu, skorygowania i usunięcia danych 1. Bez uszczerbku dla obowiązku dostarczenia innych informacji zgodnie z art. 12 lit. a) dyrektywy 95/46/WE, każda osoba posiada prawo do uzyskania informacji na temat dotyczących jej danych zarejestrowanych w EES oraz na temat państwa członkowskiego, które przesłało te dane do EES. Taki dostęp do danych może być przyznany jedynie przez państwo członkowskie. Każde państwo członkowskie rejestruje wszelkie wnioski o przyznanie takiego dostępu. 2. Każda osoba może wystąpić z wnioskiem o skorygowanie niedokładnych danych na swój temat i o usunięcie danych zarejestrowanych bezprawnie. Korekta lub usunięcie danych przeprowadzana jest niezwłocznie przez odpowiedzialne państwo członkowskie zgodnie z jego przepisami ustawowymi, przepisami wykonawczymi i procedurami. 3. Jeżeli wniosek określony w ust. 2 złożony jest do państwa członkowskiego innego niż odpowiedzialne państwo członkowskie, organy państwa członkowskiego, do którego wniosek został złożony, kontaktują się z organami odpowiedzialnego państwa członkowskiego w terminie 14 dni. Odpowiedzialne państwo członkowskie sprawdza dokładność danych oraz zgodność z prawem ich przetwarzania w EES w terminie jednego miesiąca. 4. W przypadku gdy dane zarejestrowane w EES są niedokładne lub zostały zarejestrowane bezprawnie, odpowiedzialne państwo członkowskie koryguje lub usuwa te dane zgodnie z art. 21. Odpowiedzialne państwo członkowskie niezwłocznie potwierdza na piśmie osobie zainteresowanej, że podjęło działania w celu skorygowania lub usunięcia dotyczących jej danych. 5. Jeżeli odpowiedzialne państwo członkowskie nie zgadza się z tym, że dane zarejestrowane w EES są niedokładne lub zostały zarejestrowane bezprawnie, niezwłocznie wyjaśnia na piśmie osobie zainteresowanej, dlaczego nie jest gotowe dokonać korekty lub usunąć dotyczących jej danych. 6. Odpowiedzialne państwo członkowskie dostarcza również osobie zainteresowanej informacji objaśniających kroki, które osoba ta może podjąć w przypadku nieprzyjęcia przedstawionego wyjaśnienia. Obejmuje to informacje, jak wnieść powództwo lub skargę do właściwych organów lub sądów tego państwa członkowskiego oraz informacje o wszelkiej pomocy, w tym ze strony organów nadzorczych, dostępnej zgodnie z przepisami ustawowymi i wykonawczymi oraz procedurami tego państwa członkowskiego. Artykuł 35 Współpraca w celu zapewnienia praw dotyczących ochrony danych 1. Państwa członkowskie aktywnie współpracują w celu egzekwowania praw ustanowionych w art. 34. 2. W każdym państwie członkowskim krajowy organ nadzorczy, po otrzymaniu odpowiedniego wniosku, udziela osobie zainteresowanej pomocy oraz porad dotyczących wykonywania przez nią prawa do skorygowania lub usunięcia dotyczących jej danych, zgodnie z art. 28 ust. 4 dyrektywy 95/46/WE. 3. Krajowy organ nadzorczy odpowiedzialnego państwa członkowskiego, które przesłało dane oraz krajowe organy nadzorcze państw członkowskich, do których złożono taki wniosek, współpracują w tym zakresie. Artykuł 36 Środki odwoławcze 1. W każdym państwie członkowskim każda osoba ma prawo do wszczęcia postępowania lub złożenia skargi we właściwych organach lub sądach tego państwa członkowskiego, które odmówiło jej prawa do dostępu lub prawa do korekty lub usunięcia dotyczących jej danych, które to prawa są określone w art. 35. 2. Pomoc organów nadzorczych jest dostępna przez cały czas trwania procedury. Artykuł 37 Nadzór ze strony organu nadzorczego 1. Organ nadzorczy monitoruje zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych, o których mowa w art. 11–14, przez dane państwo członkowskie, w tym przesyłania ich z oraz do EES. 2. Krajowy organ nadzorczy zapewnia przeprowadzenie co najmniej co cztery lata kontroli operacji przetwarzania danych w systemie krajowym zgodnie z odpowiednimi międzynarodowymi standardami przeprowadzania audytów. 3. Państwa członkowskie zapewniają krajowemu organowi nadzorczemu zasoby wystarczające do wykonania zadań powierzonych im na mocy niniejszego rozporządzenia. 4. W związku z przetwarzaniem w EES danych osobowych każde państwo członkowskie wyznacza organ, który ma być traktowany jako administrator danych zgodnie z art. 2 lit. d) dyrektywy 95/46/WE i który ponosi główną odpowiedzialność za przetwarzanie danych w tym państwie członkowskim. Każde państwo Członkowskie przekazuje Komisji dane tego organu. 5. Każde państwo członkowskie dostarcza wszelkie informacje wymagane przez organy nadzorcze, a w szczególności przedstawia im informacje na temat działań przeprowadzonych zgodnie z art. 28, udziela dostępu do swoich rejestrów, o których mowa w art. 30, jak również zapewnia im dostęp do wszystkich swoich pomieszczeń w dowolnym czasie. Artykuł 38 Nadzór ze strony Europejskiego Inspektora Ochrony Danych 1. Europejski Inspektor Ochrony Danych kontroluje, czy działania Agencji w zakresie przetwarzania danych wykonywane są zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Zastosowanie mają odpowiednio obowiązki i uprawnienia określone w art. 46 i 47 rozporządzenia (WE) nr 45/2001. 2. Europejski Inspektor Ochrony Danych dopilnuje, by co najmniej co cztery lata przeprowadzana była kontrola działań Agencji związanych z przetwarzaniem danych osobowych, w zgodzie z międzynarodowymi standardami przeprowadzania audytów. Sprawozdanie z takiej kontroli przesyłane jest Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Agencji, Komisji i krajowym organom nadzorczym. Agencja ma możliwość wniesienia uwag przed przyjęciem sprawozdania. 3. Agencja dostarcza informacje wymagane przez Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, zapewnia mu dostęp do wszystkich dokumentów oraz do swojego rejestru, o którym mowa w art. 30, jak również zapewnia mu dostęp do wszystkich swoich pomieszczeń w dowolnym czasie. Artykuł 39 Współpraca między organami nadzorczymi a Europejskim Inspektorem Ochrony Danych 1. Organy nadzorcze oraz Europejski Inspektor Ochrony Danych, działając w ramach swoich kompetencji, współpracują czynnie w ramach własnych zadań i zapewniają skoordynowany nadzór nad EES i systemami krajowymi. 2. W zależności od potrzeb, działając w ramach swoich kompetencji, wymieniają oni istotne informacje, wspomagają się wzajemnie w przeprowadzaniu kontroli i inspekcji, analizują trudności w interpretowaniu lub stosowaniu niniejszego rozporządzenia, badają problemy związane ze sprawowaniem niezależnego nadzoru lub z wykonywaniem praw osób, których dane dotyczą, sporządzają uzgodnione wnioski w sprawie wspólnych rozwiązań problemów oraz upowszechniają wiedzę o prawach dotyczących ochrony danych. 3. Organy nadzorcze oraz Europejski Inspektor Ochrony Danych spotykają się w tym celu przynajmniej dwa razy do roku. Koszty tych spotkań pokrywa Europejski Inspektor Ochrony Danych. Podczas pierwszego spotkania przyjęty zostaje regulamin wewnętrzny. Dalsze metody pracy opracowywane są wspólnie, zależnie od potrzeb. 4. Wspólne sprawozdanie z działalności przesyłane jest co dwa lata Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Komisji i Agencji. W sprawozdaniu tym każdemu państwu członkowskiemu poświęcony jest osobny rozdział przygotowany przez krajowy organ nadzorczy tego państwa członkowskiego. ROZDZIAŁ VII Przepisy końcowe Artykuł 40 Wykorzystywanie danych do sporządzania sprawozdań i statystyk 1. Odpowiednio upoważniony personel właściwych organów państw członkowskich, Agencji oraz agencji Frontex ma dostęp do następujących danych do celów ich przeglądania, wyłącznie na potrzeby sporządzania sprawozdań i statystyk oraz w sposób uniemożliwiający indywidualną identyfikację: a) informacje na temat statusu; b) obywatelstwo obywatela państwa trzeciego; c) państwo członkowskie, data i przejście graniczne wjazdu oraz państwo członkowskie, data i przejście graniczne wyjazdu; d) rodzaj dokumentu podróży; e) liczba osób nadmiernie przedłużających pobyt, o których mowa w art. 10; f) dane wprowadzone w odniesieniu do każdego pobytu, na który cofnięto lub przedłużono zezwolenie; g) organ, który wydał wizę, jeśli dotyczy; h) liczba osób zwolnionych z obowiązku pobierania odcisków palców zgodnie z art. 12 ust. 2 i 3. Artykuł 41 Uruchomienie systemu 1. Komisja określa datę planowanego rozpoczęcia działalności EES, po spełnieniu następujących warunków: a) przyjęto środki, o których mowa w art. 23; b) Agencja oświadczyła, że z pozytywnym wynikiem zakończono wszechstronny test EES, który Agencja przeprowadza we współpracy z państwami członkowskimi oraz c) państwa członkowskie zatwierdziły uzgodnienia techniczne i prawne dotyczące gromadzenia i przekazywania danych, o których mowa w art. 11–14, do EES i przedstawiły je Komisji. 2. Komisja informuje Parlament Europejski o wynikach testu przeprowadzonego zgodnie z ust. 1 lit. b). 3. Decyzja Komisji, o której mowa w ust. 1, jest publikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Artykuł 42 Procedura komitetowa 1. Komisję wspomaga komitet. Komitet ten jest komitetem w rozumieniu rozporządzenia (UE) nr 182/2011. 2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu stosuje się art. 5 rozporządzenia (UE) nr 182/2011. Artykuł 43 Powiadomienia 1. Państwa członkowskie przekazują Komisji informacje na temat: a) organu, który ma być traktowany jako administrator danych, o którym mowa w art. 37; b) niezbędnych uzgodnień technicznych i prawnych, o których mowa w art. 41. 2. Państwa członkowskie przekazują Agencji informacje na temat właściwych organów, które mają dostęp do EES w celu wprowadzania, zmiany, usuwania, wyszukiwania lub przeszukiwania danych, o których mowa w art. 7. 3. Agencja informuje Komisję o zakończeniu z wynikiem pozytywnym testu, o którym mowa w art. 41 ust. 1 lit. b). Komisja udostępnia informacje zgłoszone zgodnie z ust. 1 lit. a) państwom członkowskim i podaje je do ogólnej wiadomości poprzez stale aktualizowany publiczny rejestr elektroniczny. Artykuł 44 Grupa doradcza Agencja ustanawia grupę doradczą i przekazuje jej wiedzę fachową związaną z EES, w szczególności w kontekście przygotowywania rocznego programu prac oraz rocznego sprawozdania z działalności. Artykuł 45 Szkolenia Agencja realizuje zadania związane ze szkoleniami, o których mowa w art. 25 ust. 4. Artykuł 46 Monitorowanie i ocena 1. Agencja zapewnia stosowanie procedur monitorowania funkcjonowania EES pod kątem realizacji celów dotyczących rezultatów, efektywności kosztowej, bezpieczeństwa i jakości działania. 2. Na potrzeby konserwacji technicznej Agencja ma dostęp do niezbędnych informacji związanych z operacjami przetwarzania danych przeprowadzanymi w EES. 3. Dwa lata po rozpoczęciu funkcjonowania EES, a następnie co dwa lata, Agencja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji sprawozdanie dotyczące technicznego funkcjonowania EES, w tym jego bezpieczeństwa. 4. Dwa lata po rozpoczęciu funkcjonowania EES, a następnie co cztery lata, Komisja opracowuje całościową ocenę EES. Całościowa ocena obejmuje analizę osiągniętych wyników w stosunku do wyznaczonych celów, ocenę aktualności przesłanek, które doprowadziły do ustanowienia systemu, ocenę stosowania niniejszego rozporządzenia, a także bezpieczeństwa EES i wszelkich skutków dla przyszłych działań. Komisja przekazuje sprawozdanie z oceny Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. 5. W pierwszej ocenie bada się szczegółowo wkład, jaki system wjazdu/wyjazdu może wnieść w zwalczanie przestępstw terrorystycznych i innych poważnych przestępstw, a także podejmuje się kwestię dostępu do informacji przechowywanych w systemie na potrzeby ochrony porządku publicznego, tego czy i na jakich warunkach taki dostęp może być dozwolony, czy okres przechowywania danych należy zmienić i czy należy udzielić dostępu organom państw trzecich, biorąc pod uwagę funkcjonowanie EES oraz wyniki wdrażania VIS. 6. Państwa członkowskie dostarczają Agencji i Komisji informacji niezbędnych do sporządzania sprawozdań, o których mowa w ust. 3 i 4, zgodnie ze wskaźnikami ilościowymi uprzednio określonymi przez Komisję lub Agencję. 7. Agencja przekazuje Komisji informacje niezbędne do sporządzenia ogólnych ocen, o których mowa w ust. 4 i 5. Artykuł 47 Wejście w życie i stosowanie 1. Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. 2. Niniejsze rozporządzenie stosuje się od daty, o której mowa w art. 41. 3. Artykuły 23–25, art. 28 i art. 41–45 stosuje się od daty, o której mowa w ust. 1. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich zgodnie z Traktatami. Sporządzono w Brukseli dnia r. W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady Przewodniczący Przewodniczący Załącznik Wykaz organizacji międzynarodowych, o których mowa w art. 27 ust. 2 1. Organizacje ONZ (takie jak UNHCR). 2. Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji (IOM). 3. Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża. OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH WNIOSKÓW 1. STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 1.1. Tytuł wniosku/inicjatywy 1.2. Dziedzina(-y) polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa 1.3. Charakter wniosku/inicjatywy 1.4. Cel/cele 1.5. Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 1.6. Czas trwania działania i jego wpływ finansowy 1.7. Przewidywany(-e) tryb(-y) zarządzania 2. ŚRODKI ZARZĄDZANIA 2.1. Zasady nadzoru i sprawozdawczości 2.2. System zarządzania i kontroli 2.3. Środki zapobiegania nadużyciom finansowym i nieprawidłowościom 3. SZACUNKOWY WPŁYW FINANSOWY WNIOSKU/INICJATYWY 3.1. Dział(y) wieloletnich ram finansowych i pozycja(pozycje) wydatków w budżecie, na które wniosek/inicjatywa ma wpływ 3.2. Szacunkowy wpływ na wydatki 3.2.1. Synteza szacunkowego wpływu na wydatki 3.2.2. Szacunkowy wpływ na środki operacyjne 3.2.3. Szacunkowy wpływ na środki administracyjne 3.2.4. Zgodność z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi 3.2.5. Udział osób trzecich w finansowaniu 3.3. Szacunkowy wpływ na dochody OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH WNIOSKÓW 1. STRUKTURA WNIOSKU/INICJATYWY 1.1. Tytuł wniosku/inicjatywy Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES) w celu rejestrowania danych dotyczących wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich przekraczających granice zewnętrzne państw członkowskich Unii Europejskiej z zastrzeżeniem przyjęcia przez władzę prawodawczą wniosku ustanawiającego, w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, instrument wsparcia finansowego w zakresie granic zewnętrznych i wiz (COM (2011) 750) oraz z zastrzeżeniem przyjęcia przez władzę prawodawczą wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady określającego wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020 (COM (2011) 398) i wystarczającego poziomu dostępnych środków w ramach pułapu wydatków odpowiedniej pozycji budżetu. 1.2. Dziedzina(-y) polityki w strukturze ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa[35] Dziedzina polityki: Sprawy wewnętrzne (tytuł 18) 1.3. Charakter wniosku/inicjatywy x Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania ¨ Wniosek/inicjatywa dotyczy nowego działania będącego następstwem projektu pilotażowego/działania przygotowawczego[36] ¨ Wniosek/inicjatywa wiąże się z przedłużeniem bieżącego działania ¨ Wniosek/inicjatywa dotyczy działania, które zostało przekształcone pod kątem nowego działania 1.4. Cele 1.4.1. Wieloletni(e) cel(e) strategiczny(-e) Komisji wskazany(-e) we wniosku/inicjatywie W programie sztokholmskim przyjętym przez Radę Europejską w grudniu 2009 r. potwierdzono, że system wjazdu/wyjazdu (EES) może pozwolić państwom członkowskim na skuteczną wymianę danych przy jednoczesnym zagwarantowaniu ochrony danych osobowych. Wniosek w sprawie utworzenia EES został zatem uwzględniony w planie działania służącym realizacji programu sztokholmskiego. Jednym z priorytetów Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ISF)[37] jest zapewnienie finansowania na opracowanie pakietu dotyczącego inteligentnych granic jest . 1.4.2. Cel(e) szczegółowy(-e) i działanie(-a) ABM/ABB, których dotyczy wniosek/inicjatywa Celem EES jest udoskonalenie zarządzania granicami zewnętrznymi Unii oraz walka z nielegalną imigracją w celu: rejestrowania wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy; obliczania i monitorowania czasu trwania dozwolonego pobytu obywateli państw trzecich, którym zezwolono na pobyt krótkoterminowy; gromadzenia danych statystycznych dotyczących wjazdów i wyjazdów obywateli państw trzecich do celów analizy. Działanie(-a) ABM/ABB, którego(-ych) dotyczy wniosek/inicjatywa Zadania: solidarność – granice zewnętrzne, powroty, polityka wizowa i swobodny przepływ osób (rozdział 18.02). 1.4.3. Oczekiwany(-e) wynik(i) i wpływ Należy wskazać, jakie efekty przyniesie wniosek/inicjatywa beneficjentom/grupie docelowej. System będzie generować dokładne informacje na temat osób nadmiernie przedłużających pobyt dla wszystkich właściwych organów w państwach członkowskich, co ułatwi zatrzymywanie i odsyłanie nielegalnych imigrantów, a tym samym przeciwdziałanie nielegalnej imigracji. System zapewni dokładne informacje na temat liczby osób przekraczających granice zewnętrzne UE każdego roku, w podziale na obywatelstwo i miejsce przekroczenia granicy. Te same szczegółowe informacje będą dostarczane w szczególności w odniesieniu do osób nadmiernie przedłużających pobyt, co zapewni znacznie solidniejszą bazę informacji na temat tego, czy obywatele danego państwa trzeciego powinni podlegać obowiązkowi wizowemu, czy też nie. System zapewni najważniejsze dane na potrzeby rozpatrywania wniosków obywateli państw trzecich o udział w programie rejestrowania podróżnych (RTP) (nowych i kolejnych). Ponadto zapewni on właściwym organom informacje niezbędne do zapewnienia, aby obywatele państw trzecich korzystający z dostępu do RTP całkowicie spełniali wszystkie wymagane warunki, również w zakresie przestrzegania okresu dozwolonego pobytu. System pozwoli organom na weryfikację, czy osoby podróżujące regularnie, które posiadają wizy wielokrotnego wjazdu, nie przedłużają nadmiernie pobytu w strefie Schengen. 1.4.4. Wskaźniki wyników i wpływu Należy określić wskaźniki, które umożliwią monitorowanie realizacji wniosku/inicjatywy. W fazie rozwoju Po zatwierdzeniu projektu wniosku oraz przyjęciu specyfikacji technicznych zewnętrzny wykonawca utworzy i będzie rozwijać system techniczny. Rozwój systemów będzie się odbywał na szczeblu centralnym i krajowym i będzie ogólnie koordynowany przez Agencję IT. Agencja ta określi ogólne struktury zarządzania we współpracy ze wszystkimi zainteresowanymi stronami. Jak zwykle w przypadku tworzenia i rozwijania takich systemów, na początku projektu zostaną określone: ogólny plan zarządzania projektem i plan zapewnienia jakości. Powinny one zawierać tablice konkretnych wskaźników związanych szczególnie z poniższymi elementami Ogólny stan zaawansowania projektu terminowy postęp zgodnie z uzgodnionym harmonogramem (etapami), zarządzanie ryzykiem, zarządzanie zasobami (ludzkimi i finansowymi) zgodnie z uzgodnionym przydziałem na gotowość organizacyjną … Z chwilą rozpoczęcia funkcjonowania systemu Zgodnie z art. 46 dotyczącym monitorowania i oceny „3. Dwa lata po rozpoczęciu funkcjonowania EES, a następnie co dwa lata, Agencja przedkłada Parlamentowi Europejskiemu, Radzie i Komisji sprawozdanie dotyczące technicznego funkcjonowania EES, w tym jego bezpieczeństwa. 4. Dwa lata po rozpoczęciu funkcjonowania EES, a następnie co cztery lata, Komisja opracowuje całościową ocenę EES. Całościowa ocena obejmuje analizę osiągniętych wyników w stosunku do wyznaczonych celów, ocenę aktualności przesłanek, które doprowadziły do ustanowienia systemu, ocenę stosowania niniejszego rozporządzenia, a także bezpieczeństwa EES i wszelkich skutków dla przyszłych działań. Komisja przekazuje sprawozdania z oceny Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.” Szczególne znaczenie dla tej oceny będą miały wskaźniki dotyczące liczby osób nadmiernie przedłużających pobyt i danych na temat czasu przekroczenia granicy (przy czym ta ostatnia informacja będzie również pozyskiwana z VIS), jak również dogłębna analiza konieczności udzielenia dostępu do danych na potrzeby ochrony porządku publicznego. Komisja przekazuje sprawozdania z oceny Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. Cel szczegółowy: zwiększenie skuteczności kontroli granicznych poprzez monitorowanie prawa do dozwolonego pobytu w momencie wjazdu i wyjazdu, a także poprawa oceny ryzyka nadmiernego przedłużania pobytu; Wskaźnik: Czas przetwarzania na przejściach granicznych Liczba osób, w przypadku których stwierdzono na przejściach granicznych nadmierne przedłużanie pobytu Dostępność systemu Cel szczegółowy: uzyskiwanie wiarygodnych informacji pozwalających UE oraz państwom członkowskim na dokonywanie świadomych wyborów politycznych dotyczących wiz i migracji; Wskaźnik: liczba ostrzeżeń dotyczących osób nadmiernie przedłużających pobyt według kategorii obowiązku wizowego/zwolnienia z obowiązku wizowego, według rodzaju granic: lądowe/morskie/powietrzne, według państwa członkowskiego, kraju pochodzenia/narodowości Cel szczegółowy: identyfikowanie i wykrywanie nielegalnych imigrantów, zwłaszcza osób nadmiernie przedłużających pobyt, również w obrębie terytorium, a także zwiększenie możliwości powrotów; Wskaźnik: liczba ostrzeżeń, które doprowadziły do zatrzymania osób nadmiernie przedłużających pobyt Cel szczegółowy: ochrona praw podstawowych obywateli państw trzecich, w szczególności ochrona danych osobowych i prawa do prywatności. Wskaźnik: liczba fałszywych skojarzeń dotyczących wjazdu/wyjazdu liczba skarg osób fizycznych złożonych w krajowych organach ochrony danych 1.5. Uzasadnienie wniosku/inicjatywy 1.5.1. Potrzeba(-y), która(-e) ma(-ją) zostać zaspokojona(-e) w perspektywie krótko- lub długoterminowej Zjawisko nielegalnej imigracji do UE stanowi wyzwanie dla wszystkich państw członkowskich. Znaczna większość to „osoby nadmiernie przedłużające pobyt”, czyli osoby, które wjechały do Unii Europejskiej legalnie, lecz pozostały po wygaśnięciu ich uprawnień w tym zakresie. Prawo UE stanowi, że obywatele państw trzecich mają, co do zasady, prawo wjazdu na pobyt krótkoterminowy nieprzekraczający trzech miesięcy w okresie sześciu miesięcy. EES będzie dodatkowym instrumentem zapewniającym Unii Europejskiej podstawowe informacje na temat obywateli państw trzecich wjeżdżających na terytorium UE i je opuszczających. Informacje te są niezbędne w celu kształtowania zrównoważonych i rozsądnych polityk w dziedzinie migracji i wiz. Obecny system stemplowania paszportów stanowi problem nie tylko z punktu widzenia ochrony porządku publicznego, ale również informowanie obywateli o ich prawach, na przykład o dokładnej liczbie dni, które mają prawo spędzić w strefie Schengen po serii pobytów trwających po kilka dni. Ponadto, dopóki dane nie są rejestrowane poza paszportem, wymiana danych między państwami członkowskimi jest fizycznie niemożliwa. Oznacza to również, że takie dane nie byłyby dostępne w przypadku wymiany lub utraty opatrzonych stemplami dokumentów podróży. EES pozwoli obliczyć czas pobytu obywateli państw trzecich i zweryfikować, czy ktoś nadmiernie przedłuża pobyt, również podczas prowadzenia kontroli na terytorium strefy Schengen. Obecnie stempel w dokumencie podróży ze wskazaniem dat wjazdu i wyjazdu jest jedynym narzędziem dostępnym dla straży granicznej i organów imigracyjnych. Okres pobytu obywatela państwa trzeciego w strefie Schengen jest obliczany na podstawie stempli, które jednak często trudno zinterpretować; mogą być one nieczytelne lub sfałszowane. Dlatego też dokładne obliczenie czasu pobytu w strefie Schengen na podstawie stempli w dokumentach podróży jest zadaniem trudnym i czasochłonnym. 1.5.2. Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej Żadne państwo członkowskie nie jest w stanie samodzielnie utworzyć wspólnego, interoperacyjnego systemu wjazdu/wyjazdu. Podobnie jak wszystkie działania związane z zarządzaniem przepływami migracyjnymi i zagrożeniami dla bezpieczeństwa, jest to dziedzina, w której zmobilizowanie budżetu UE przynosi oczywistą wartość dodaną. Zniesienie kontroli granicznej na granicach wewnętrznych musi być uzupełnione o wspólne środki na rzecz skutecznej kontroli i ochrony granic zewnętrznych Unii. Niektóre państwa członkowskie są znacząco obciążone ze względu na swoje szczególne położenie geograficzne oraz długość granic zewnętrznych Unii, do zarządzania którymi są zobowiązane. Warunki dotyczące wjazdu oraz kontrole graniczne obywateli państw trzecich są ujednolicone prawem UE. Ponieważ osoby mogą wjechać do strefy Schengen przez przejście graniczne w państwie członkowskim, w którym wykorzystywany jest krajowy rejestr wjazdu/wyjazdu, lecz wyjechać przez przejście graniczne, na którym takiego systemu się nie stosuje, cele nie mogą być osiągnięte przez państwa członkowskie działające osobno, lecz jedynie na poziomie UE. 1.5.3. Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań Z doświadczeń związanych z rozwijaniem systemu informacyjnego Schengen drugiej generacji (SIS II) oraz wizowego systemu informacyjnego (VIS) wyciągnięto poniższe wnioski 1) Każdy nowy system informacyjny w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, zwłaszcza oparty na wielkoskalowym systemie informatycznym, zostanie utworzony i rozwinięty dopiero po ostatecznym przyjęciu podstawowych instrumentów prawnych określających cel, zakres, funkcje i szczegóły techniczne tego systemu. Podejście takie ma stanowić ewentualne zabezpieczenie przed przekroczeniem kosztów i opóźnieniami wynikającymi ze zmieniających się wymagań. 2) Trudne okazało się finansowanie krajowych rozwiązań w odniesieniu do państw członkowskich, które nie przewidziały odpowiednich działań w swoich programach wieloletnich lub których programowanie w ramach Funduszu Granic Zewnętrznych jest nieprecyzyjne. Z tego powodu wnioskuje się obecnie o uwzględnienie tych kosztów rozwoju we wniosku. 1.5.4. Spójność z innymi właściwymi instrumentami oraz możliwa synergia Niniejszy wniosek należy uznać za element stałych wysiłków na rzecz zreal