2009
ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI 
FINANSOWYMI PRZEZ KOMISJĘEUROPEJSKI 
TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
Sprawozdanie specjalne  nr 5
ISSN 1831-0923
PL

ZARZĄDZANIE 
ŚRODKAMI FINANSOWYMI PRZEZ KOMISJĘSprawozdanie specjalne  nr 5   2009
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY(zgodnie z art. 248 ust. 4 akapit drugi traktatu WE)
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję2
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luksemburg
LUKSEMBURG
Tel.: +352 4398-45410
Faks: +352 4398-46430
E-mail: euraud@eca.europa.eu
Internet: http://www.eca.europa.eu
Sprawozdanie specjalne  nr 5  2009
Wiele informacji o Unii Europejskiej znajduje się w portalu Europa (http://europa.eu).
Dane katalogowe znajdują się na końcu niniejszej publikacji.Luksemburg: Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, 2009ISBN 978-92-9207-304-6
© Wspólnoty Europejskie, 2009
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Belgium
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję3
SPIS TREŚCI
Punkt
I–VI STRESZCZENIE
1–8 WSTĘP
1–4  KONTEKST
5–7  RAMY REGULACYJNE
8 DZIAŁANIA KOMISJI EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI
9–12  ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE KONTROLNE
13–39  GŁÓWNE UWAGI
13–20   CZY KOMISJA PRZESTRZEGA ZASAD I PRZEPISÓW MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE 
DO ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
13–18 ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI FINANSOWYMI I PROGNOZY
19 ZARZĄDZANIE KONTAMI ZALICZKOWYMI
20 ZASOBY LUDZKIE — NEWRALGICZNE STANOWISKA
21–39   CZY KOMISJA USTANOWIŁA SYSTEMY KONTROLI WEWNĘTRZNEJ, 
KTÓRE GWARANTUJĄ NALEŻYTE ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
21–23 OGÓLNA ORGANIZACJA DZIAŁAŃ KOMISJI W ZAKRESIE ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI
24–26 ZARZĄDZANIE RYZYKIEM ZWIĄZANYM Z DZIAŁANIAMI W ZAKRESIE ŚRODKÓW FINANSOWYCH
27–29 POMIAR OSIĄGNIĘTYCH WYNIKÓW I ANALIZA PORÓWNAWCZA
30–32 ZARZĄDZANIE RACHUNKAMI POWIERNICZYMI
33–34 ZARZĄDZANIE GRZYWNAMI35–38 PROCES PŁATNOŚCI I ZARZĄDZANIE RACHUNKAMI BANKOWYMI
39 ZASOBY LUDZKIE
40–47  WNIOSKI I ZALECENIA
40–43   CZY KOMISJA PRZESTRZEGA ZASAD I PRZEPISÓW MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE 
DO ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
44–47   CZY KOMISJA USTANOWIŁA SYSTEMY KONTROLI WEWNĘTRZNEJ, 
KTÓRE ZAPEWNIAJĄ NALEŻYTE ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
 ODPOWIEDZI KOMISJI
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję4
STRESZCZENIE
I.
Środkami finansowymi na poziomie Komisji 
zarządzają dwie dyrekcje generalne (DG):  DG ds. Budżetu (DG BUDG) oraz DG ds.  
Gospodarczych i Finansowych (DG ECFIN).  
DG BUDG jest odpowiedzialna za zarządza-
nie środkami finansowymi całego budżetu, 
którym zarządza Komisja, oraz Europejskiego 
Funduszu Rozwoju. DG ECFIN jest odpowie-
dzialna za zarządzanie środkami finanso-
wymi innych pozycji pozabudżetowych oraz za inwestowanie funduszy wspólnotowych.
II.
Głównym celem kontroli była ocena jakości zarządzania środkami finansowymi przez  Komisję, a w szczególności sprawdzenie:
czy Komisja przestrzegała zasad i prze- a) 
pisów mających zastosowanie do zarzą-
dzania środkami finansowymi oraz
czy Komisja ustanowiła systemy kontroli b) 
wewnętrznej, które zapewniają należyte 
zarządzanie gotówką.
III.
Trybunał zbadał następujące główne obszary 
zarządzania środkami finansowymi:
ogólna organizacja działań Komisji  a) 
w zakresie zarządzania środkami finan-
sowymi;
zarządzanie ryzykiem związanym z dzia- b) 
łaniami w zakresie środków finanso-
wych;
pomiar osiągniętych wyników i analiza  c) 
porównawcza;planowanie i prognozowanie dotyczące d) 
środków finansowych;
zarządzanie rachunkami powierniczymi; e) 
zarządzanie grzywnami; f) 
proces płatności i zarządzanie rachun- g) 
kami bankowymi oraz
zasoby ludzkie. h) 
IV.
Zgodnie z trzema najważniejszymi wymo-
gami prawnymi:
Komisja powinna upewnić się, że dyspo- a) 
nuje wystarczającymi środkami na pokry-
cie potrzeb gotówkowych wynikających 
z wykonania budżetu;
Komisja powinna stworzyć systemy zarzą- b) 
dzania środkami pieniężnymi, umożliwia-
jące opracowywanie prognoz przepływu 
środków pieniężnych oraz
Komisja powinna wykorzystywać środki c) 
zapisane na rachunkach zasobów wła-
snych w zakresie niezbędnym do pokry-
cia potrzeb gotówkowych wynikających 
z wykonania budżetu.
V.
Zasadnicze wnioski Trybunału są następu-
jące:
Komisja zasadniczo przestrzegała naj- —
ważniejszych przepisów określonych  
w prawodawstwie wspólnotowym;
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję5
Komisja ustanowiła bezpieczne proce dury  —
prognozowania w zakresie zarządzania  gotówką, zapewniające dysponowanie  
wystarczającymi środkami na pokrycie  
potrzeb gotówkowych wynikających  
z wykonania budżetu;
procedury Komisji dotyczące transferów  —
środków pomiędzy rachunkami zasobów 
własnych państw członkowskich nie  zostały dostatecznie udokumentowane;
w związku ze stosowaniem przepisów   —
rozporządzenia w sprawie zasobów wła-
snych Wspólnot, znaczące środki kumu-lują się w drugiej połowie roku w wyniku 
przekazywania na rachunki otwarte  
w imieniu Komisji przez państwa człon-
kowskie zasobów własnych ustalonych  
na podstawie środków przewidzianych  
w budżecie;
zastosowane procedury kontroli wew- —
nętrznej w odniesieniu do realizacji  
płatności i rachunków bankowych były  
zasadniczo skuteczne, chociaż — w prze-
ciwieństwie do DG ECFIN — DG BUDG nie dokumentowała zarządzania ryzykiem  
wynikającym z działań w zakresie środ-
ków finansowych, ani też nie miała usta-
nowionych procedur mających na celu  
ocenę wszystkich aspektów osiąganych przez nią wyników;
brak było koordynacji pomiędzy dyrek- —
cjami generalnymi Komisji w obszarze,  
w którym niezbędne jest wspólne podej-
ście do takich kwestii, jak zarządzanie  
ryzykiem i kontrola; doprowadziło to do sytuacji, w której limity rachunków prze-
znaczonych do przechowywania środ-
ków w bankach komercyjnych określano 
w poszczególnych dyrekcjach general-
nych bez uwzględnienia ogólnej ekspo-zycji Komisji na ryzyko w konkretnych  
bankach komercyjnych oraz
grzywny są przechowywane na specjal- —
nych bankowych rachunkach bieżących 
i w związku z tym istnieje zwiększone  
ryzyko ich utraty.STRESZCZENIE
VI.
Główne zalecenia Trybunału są następu-
jące:
Komisja powinna poprawić dokumen- —
towanie procedur prognozowania prze-
pływu środków pieniężnych;
Komisja powinna przeanalizować funkcjo- —
nowanie obecnego systemu rachunków 
zasobów własnych w celu zmniejsze-nia stanu środków na tych rachunkach  w drugiej połowie roku;
Komisja powinna wprowadzić proce- —
dury, które zapewnią koordynację jej  działań w zakresie zarządzania środkami 
finansowymi;
DG BUDG powinna poprawić dokumento- —
wanie zarządzania ryzykiem oraz zwięk-
szyć zakres pomiaru osiąganych wyników 
oraz
sprawą priorytetową dla Komisji powinno  —
być zakończenie poszukiwania optymal-
nego rozwiązania kwestii postępowania 
w przypadku tymczasowo pobranych  grzywien.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję6
WSTĘP
KONTEKST
 1.  Z budżetu Unii Europejskiej finansowane jest szerokie spektrum dzia-
łań, które realizowane są na obszarze Unii Europejskiej, a także poza 
nim. Komisja Europejska wykonuje budżet na swoją własną odpowie-
dzialność, zgodnie z rozporządzeniem finansowym1 oraz w granicach 
przydzielonych środków. Podczas wykonywania budżetu w 2007 r.  Komisja dokonała w przybliżeniu 1,5 mln płatności na rzecz osób trze-cich. Do osób trzecich należą zarówno urzędnicy i emeryci instytucji europejskich, jak i organy publiczne państw członkowskich zarządza-jące środkami oraz firmy prywatne, a także beneficjenci indywidualni bezpośrednio korzystający z pomocy w ramach jednego z programów wspólnotowych. W 2007 r. łączna kwota płatności zrealizowanych  przez Komisję wyniosła 114 mld euro.
 2.  Środki finansowe muszą być łatwo dostępne do celów realizacji tych 
płatności. Istnieją dwie główne kategorie dochodów: zasoby własne 
i inne przychody2. Największymi składnikami dochodów są zasoby  
własne obliczone na podstawie podatku od wartości dodanej (VAT) 
oraz zasoby własne oparte na dochodzie narodowym brutto (DNB)  
państw członkowskich. Każde państwo członkowskie otwiera w imie-
niu Komisji rachunek, na który co miesiąc wpłacany jest stosowny  
wkład z zasobów własnych (zob. ramka 1 ).1 Rozporządzenie Rady (WE, 
Euratom) nr 1605/2002 z dnia 
25 czerwca 2002 r. w sprawie 
rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 
budżetu ogólnego Wspólnot 
Europejskich (Dz.U. L 248 
z 16.9.2002, s. 1), zmienione 
rozporządzeniem Rady (WE, 
Euratom) nr 1995/2006 
z dnia 13 grudnia 2006 r. (Dz.U. L 390 z 30.12.2006, s. 1) 
oraz rozporządzeniem Rady 
(WE, Euratom) nr 1525/2007 
z dnia 12 grudnia 2007 r. 
(Dz.U. L 343 z 27.12.2007, s. 9).
2 Bardziej szczegółowe 
informacje można znaleźć 
w rozdziale 4 sprawozdania 
rocznego Europejskiego Trybunału 
Obrachunkowego za rok 2007.
ŚRODKI PIENIĘŻNE I EKWIWALENTY ŚRODKÓW PIENIĘŻNYCH
(w mln euro)
Stan na dzień 
31.12.2007Stan na dzień 
31.12.2006
Rachunki skarbu państwa państw 
członkowskich oraz rachunki prowadzone w bankach centralnych11 313 11 467
Rachunki bieżące 956 933
Konta zaliczkowe 81 82
Środki pieniężne w drodze 2 3
Depozyty krótkoterminowe i inne 
ekwiwalenty środków pieniężnych1 367 976
Środki pieniężne o ograniczonej 
możliwości dysponowania (grzywny)5 037 2 924
Środki pieniężne i ekwiwalenty środków 
pieniężnych — Fundusz Gwarancyjny249 440
Ogółem 19 005 16 824
Źródło:  Sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich — rok budżetowy 2007.TABELA 1
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję7
3 Rozporządzenie Komisji (WE, 
Euratom) nr 2342/2002 z dnia 
23 grudnia 2002 r. ustanawiające 
szczegółowe zasady wykonania 
rozporządzenia Rady (WE, 
Euratom) nr 1605/2002 w sprawie 
rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 
budżetu ogólnego Wspólnot 
Europejskich (Dz.U. L 357 
z 31.12.2002, s. 1), zmienionego 
rozporządzeniem (WE, Euratom) 
nr 1261/2005 (Dz.U. L 201 
z 2.8.2005, s. 3), rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 1248/2006 
(Dz.U. L 227 z 19.8.2006, s. 3) 
i rozporządzeniem Komisji (WE, 
Euratom) nr 478/2007 (Dz.U. L 111 
z 28.4.2007, s. 13).
4 Art. 61 ust. 1 lit. f) i art. 61 ust. 3 
rozporządzenia finansowego.
5 Art. 58 przepisów 
wykonawczych. 3.  Ponadto Komisja otwiera rachunki bankowe w bankach centralnych 
i komercyjnych w celu dokonywania płatności na rzecz osób trze-
cich oraz przyjmuje wpływy inne niż wpłaty państw członkowskich  
do budżetu w ramach zasobów własnych. Regularnie dokonywane  
są transfery z rachunków zasobów własnych na rachunki bankowe  
wykorzystywane do płatności. Na tych rachunkach płatniczych musi 
pozostawać wystarczająca ilość środków, aby zapewnić nieprze-rwane finansowanie działań Wspólnoty. Na dzień 31 grudnia 2007 r. 
łączny stan środków na wszystkich kontach wyniósł 19 mld euro (zob. 
tabela 1 ).
 4.  Komisja posiada systemy służące zarządzaniu operacjami skarbowymi, 
a ściślej rzecz ujmując, przepływem środków pieniężnych (wpływy  i płatności), otwieraniem i prowadzeniem rachunków bankowych,  prognozowaniem stanu środków pieniężnych oraz zarządzaniem  
płynnością.
RAMY REGULACYJNE
 5.  Zgodnie z rozporządzeniem finansowym i przepisami wykonawczymi 
zarządzanie środkami finansowymi należy do obowiązków księgo-wego
3. Mimo że w rozporządzeniu nie zawarto ogólnej definicji  
zarządzania środkami finansowymi, ani nie określono jego głównych 
elementów, poszczególne zadania, które zazwyczaj wchodzą w skład 
zarządzania środkami finansowymi, takie jak zarządzanie rachunkami 
bankowymi, procedury płatności i uzgodnień, są opisane wystarcza-jąco szczegółowo.
 6.  Rozporządzenie finansowe stanowi, że księgowy jest m.in. odpowiedzialny 
za zarządzanie środkami finansowymi oraz wyłącznie księgowy jest 
upoważniony do zarządzania środkami pieniężnymi i ich ekwiwalen-tami
4. Ponadto w przepisach wykonawczych określono, że księgowy 
dopilnowuje, aby Komisja dysponowała wystarczającymi środkami na pokrycie potrzeb gotówkowych wynikających z wykonania budżetu oraz tworzy systemy zarządzania gotówką, umożliwiające mu sporzą-dzanie prognoz przepływu środków pieniężnych
5.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję8
 7.  Rozporządzenie w sprawie zasobów własnych Wspólnot6 zawiera przepisy 
odnoszące się do zarządzania środkami finansowymi. Przepisy te okre-
ślają zasady finansowania, w ramach których musi działać Komisja, oraz definiują cele zarządzania środkami finansowymi przez Komisję. 
Najważniejsze przepisy w kontekście niniejszego sprawozdania przed-
stawiono w ramce 1 .
DZIAŁANIA KOMISJI EUROPEJSKIEJ W ZAKRESIE 
ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI
 8.  Dwie dyrekcje generalne Komisji są zaangażowane w działania w zakre-
sie zarządzania środkami finansowymi: DG BUDG i DG ECFIN.  
DG BUDG odpowiada za zarządzanie środkami finansowymi całego  budżetu, którym zarządza Komisja, oraz Europejskiego Funduszu Roz-
woju. DG ECFIN odpowiada za zarządzanie środkami finansowymi  
związanymi z innymi pozycjami pozabudżetowymi, do których należą 
przede wszystkim Europejska Wspólnota Węgla i Stali (EWWiS) w likwi-
dacji, pożyczki Wspólnoty Europejskiej i Euratomu oraz inwestycje  
funduszy, jak również niektóre fundusze, którymi zarządzają insty-
tucje finansowe w ramach mandatu udzielonego im przez Komisję
7. 
Na schemacie 1  przedstawiono w zarysie system zarządzania środkami 
finansowymi przez Komisję, zaś ramka 2  zawiera zestawienie głów-
nych zadań tego systemu.6 Rozporządzenie Rady (WE, 
Euratom) nr 1150/2000 z dnia 
22 maja 2000 r. wykonujące decyzję 
94/728/WE, Euratom w sprawie systemu zasobów własnych 
Wspólnot (Dz.U. L 130 z 31.5.2000, 
s. 1), zmienione rozporządzeniem 
(WE, Euratom) nr 2028/2004 
(Dz.U. L 352 z 27.11.2004, s. 1).
7 DG ECFIN zarządza różnorodnymi 
instrumentami finansowymi 
powiązanymi z jej działalnością 
w zakresie pozabudżetowych 
operacji skarbowych. Obejmują one 
operacje związane z zarządzaniem około 2,2 mld euro — stanowiącymi 
aktywa EWWiS w likwidacji 
i inne powierzone środki — oraz 
operacje bankowe (działalność 
w zakresie zaciągania i udzielania 
pożyczek), w odniesieniu do 
których niespłacone zobowiązania i należności z tytułu zaciągniętych 
i udzielonych pożyczek przez 
WE/Euratom/EWWiS w likwidacji 
wyniosły blisko 1,8 mld euro na 
koniec 2007 r.
PRZEPISY ROZPORZĄDZENIA W SPRAWIE ZASOBÓW WŁASNYCH
Rachunki dotyczące zasobów własnych powinny zostać otwarte w imieniu Komisji przez Skarb • 
Państwa lub organ wyznaczony przez każde państwo członkowskie. Państwa członkowskie 
 zapisują zasoby własne na ww. rachunkach, które są prowadzone nieodpłatnie8.
Pierwszego dnia roboczego każdego miesiąca środki w wysokości jednej dwunastej właściwych • 
kwot ogólnych w budżecie zapisywane są na rachunku zasobów opartych na VAT i DNB9.
Komisja powinna wykorzystywać środki zapisane na rachunkach zasobów własnych w zakresie • 
niezbędnym do pokrycia potrzeb gotówkowych wynikających z wykonania budżetu10.RAMKA 1
8 Art. 6 ust. 1 oraz art. 9 ust. 1 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1150/2000 ze zmianami.
9 Art. 10 ust. 3 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1150/2000 ze zmianami.
10 Art. 12 ust. 1 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 1150/2000.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję9
SYSTEM ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI PRZEZ KOMISJĘSCHEMAT 1
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.
Państwa członkowskie
Instytucje UE
Beneficjenci
Dostawcy
DG BUDG
Instytucje 
finansoweRozporządzenie
finansowe
i przepisy wykonawcze
Rozporządzenie
w sprawie zasobów własnych
System kontroli wewnętrznej DG BUDG
PłatnościWpływy
Wpływy
PłatnościZarządzanie
ryzykiemPlanowanie
prognoz
Zarządzanie
ryzykiemPlanowanie
prognozRachunki bankowe
Zarządzanie rachunkami 
bankowymi i aktywamiSystem kontroli wewnętrznej DG ECFINZarządzanie środkami finansowymi

Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję10
ZESTAWIENIE GŁÓWNYCH ZADAŃ SYSTEMU ZARZĄDZANIA 
ŚRODKAMI FINANSOWYMI PRZEZ KOMISJĘ
Planowanie i prognozy dotyczące środków finansowych
Prognozy przepływu środków pieniężnych (szacunkowe wpływy i wypływy)• 
Wypłaty z rachunków zasobów własnych (rachunków środków pieniężnych i rachunków banków • 
centralnych)
Zarządzanie wpływami i płatnościami
Przechowywanie i kontrola dokumentacji osób trzecich• 
Realizacja i monitorowanie transakcji płatniczych• 
Przyporządkowywanie wpływów do nakazów odzyskania środków, wystawionych przez • 
urzędników zatwierdzających
Uzgadnianie sald rachunków bankowych• 
Operacje kursowe• Zarządzanie rachunkami bankowymi
Otwieranie i zamykanie rachunków bankowych• 
Wybór banków komercyjnych (procedury przetargowe)• 
Sprawdzanie odsetek i opłat bankowych• 
Zarządzanie kontami zaliczkowymi• 
Zarządzanie rachunkami powierniczymi• 
Zarządzanie grzywnami• 
Zarządzanie inwestycjami• RAMKA 2
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję11
 9.  Głównym celem kontroli była ocena jakości zarządzania środkami finan-
sowymi przez Komisję. Cel osiągnięto poprzez uzyskanie odpowiedzi 
na dwa pytania:
Czy Komisja przestrzega zasad i przepisów mających zastosowanie  —
do zarządzania środkami finansowymi?
Czy Komisja ustanowiła systemy kontroli wewnętrznej, które   —
zapewniają należyte zarządzanie środkami finansowymi?
 10.  W celu uzyskania odpowiedzi na drugie pytanie Trybunał wybrał i zbadał 
główne obszary zarządzania przez Komisję środkami finansowymi,  które jest realizowane przez DG BUDG i DG ECFIN. Obszary te to:
ogólna organizacja działań Komisji w zakresie zarządzania środ- a) 
kami finansowymi;
zarządzanie ryzykiem związanym z działaniami w zakresie środków b) 
finansowych;
pomiar osiągniętych wyników i analiza porównawcza; c) 
zarządzanie rachunkami powierniczymi; d) 
zarządzanie grzywnami; e) 
proces płatności i zarządzanie rachunkami bankowymi oraz f) 
zasoby ludzkie. g) 
 11.  Kontrola nie obejmowała procesów ustanowionych do celów zarządzania 
finansowaniem innych instytucji i organów wspólnotowych, takich  
jak agencje europejskie, ani też decyzji inwestycyjnych podjętych  przez DG ECFIN w związku z zarządzaniem innymi pozycjami pozabu-dżetowymi, w tym działalnością w zakresie zaciągania pożyczek na potrzeby finansowania pożyczek Wspólnoty. Trybunał przedstawia  w swoim corocznym sprawozdaniu informacje na temat zarządza-nia przez Komisję Funduszem Gwarancyjnym dla Działań Zewnętrz-
nych, a także na temat zgodności operacji finansowych Europejskiej 
Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS) w likwidacji z właściwymi przepisami prawa. Przedmiotowa kontrola dotyczyła lat budżetowych 2006 i 2007. 
Uwzględniono w niej również zmiany w praktykach Komisji, które  
nastąpiły w pierwszej połowie 2008 r.
 12.  W ramach kontroli odbyto wizyty zarówno w DG BUDG, jak i DG ECFIN. 
Dowody kontroli zostały zebrane na podstawie badania i oceny istnie-
jących zasad i procedur, przeglądu dokumentacji, badania mechani-zmów kontrolnych i transakcji, a także przeprowadzonych wywiadów. Do celów porównawczych przeanalizowano także praktyki zarządzania środkami finansowymi w innych organach publicznych oraz dokonano 
przeglądu literatury fachowej na ten temat.ZAKRES KONTROLI 
I PODEJŚCIE KONTROLNE
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję12
CZY KOMISJA PRZESTRZEGA ZASAD I PRZEPISÓW 
MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE DO ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI FINANSOWYMI I PROGNOZY
 13.  Trzy najważniejsze przepisy prawa określające charakter zarządzania środ-
kami finansowymi realizowanego przez Komisję są następujące:
Komisja powinna upewnić się, że dysponuje wystarczającymi środ- a) 
kami na pokrycie potrzeb gotówkowych wynikających z wykonania budżetu;
Komisja powinna stworzyć systemy zarządzania gotówką umożliwia- b) 
jące opracowywanie prognoz przepływu środków pieniężnych
11;
Komisja powinna wykorzystywać środki zapisane na rachunkach c) 
zasobów własnych w zakresie niezbędnym do pokrycia potrzeb  
gotówkowych wynikających z wykonania budżetu12.
 14.  Trybunał sprawdził, czy systemy i procedury stosowane przez Komisję, 
a także działania podjęte w celu realizacji pkt 13 a) i c) są zgodne  
z tymi przepisami. Badania przeprowadzone przez Trybunał nie ujaw-
niły żadnych znaczących przypadków niezgodności z wyżej wymie-nionymi przepisami.
 15.  Jak stwierdzono w pkt 2, zasoby własne oparte na VAT oraz DNB stanowią 
największy składnik dochodów budżetu Wspólnoty. Środki te, w wyso-
kości jednej dwunastej ich właściwych kwot ogólnych w budżecie, są zapisywane co miesiąc na rachunkach otwartych w imieniu Komisji 
przez każde państwo członkowskie. Dlatego też, z wyjątkiem koniecz-
ności zapewnienia wcześniejszego finansowania dla Europejskiego  
Funduszu Rolniczego Gwarancji (zob. pkt 16) w pierwszych miesią-
cach roku, zapisywanie środków na wyżej wymienionych rachunkach Komisji jest oparte nie na faktycznym zapotrzebowaniu na środki  
finansowe, lecz na udziale państw członkowskich w budżecie rocznym. 
W związku z tym, że budżet jest zrównoważony, istnieje niewielkie 
ryzyko, że Komisja nie będzie dysponowała wystarczającymi środ-
kami finansowymi na pokrycie potrzeb gotówkowych wynikających 
z wykonania budżetu. W rezultacie wyżej wymienionej metody wno-
szenia zasobów własnych, określonej w rozporządzeniu finansowym Wspólnot, a także w efekcie niższego niż planowano poziomu wyko-nania budżetu, w drugiej połowie roku znaczne środki kumulują się na tych rachunkach zasobów własnych (zob. tabela 1 ). Własne zasoby GŁÓWNE UWAGI
11 Art. 58 przepisów 
wykonawczych.
12 Art. 12 ust. 1 rozporządzenia 
(WE, Euratom) nr 1150/2000.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję13
budżetowe ulegają zmianie wyłącznie w wyniku przeglądu budżetu 
Wspólnoty13. Ponieważ procedura ta wymaga stosunkowo długiego 
czasu, nadwyżki środków nie są zwracane państwom członkowskim tak szybko, jak mogłyby być.
 16.  Rozporządzenie przewiduje, że wezwanie o wniesienie z góry zasobów 
opartych na VAT i DNB jest możliwe w określonych granicach w pierw-szych miesiącach roku w celu sfinansowania płatności w ramach EFRG. 
Komisja przygotowuje miesięczne prognozy stanu środków pienięż-nych w celu ustalenia, czy konieczne będą przyspieszone wezwania do wpłat na poczet zasobów własnych, aby pokryć płatności. Trybunał 
stwierdził, że istniejąca dokumentacja nie była w ostatnim czasie  
aktualizowana ani nie przedstawiała wystarczających szczegółów  
stosowanej metodyki przygotowania prognoz przepływu środków  pieniężnych. Ponadto informacje finansowe dotyczące potrzeb gotów-
kowych, obejmujące w przybliżeniu 85% wydatków budżetowych,  
są dostarczane jedynie przez trzy DG
14, z których dwie przekazują te 
informacje w sposób nieformalny wyłącznie do działu w DG BUDG,  
odpowiedzialnego za zarządzanie środkami finansowymi.
 17.  Komisja wprowadziła również kolejną procedurę dotyczącą prognoz 
w zakresie zarządzania gotówką. Jej zasadniczym celem jest dopilno-
wanie, aby na każdym prowadzonym przez bank komercyjny rachunku 
dostępne były wystarczające środki na realizację płatności. Jest to sku-teczne, zautomatyzowane narzędzie, które pozwala Komisji zarówno 
monitorować salda na rachunkach bankowych, jak i zapewniać dostęp-
ność środków
15.
 18.  Komisja wprowadziła też trzecią procedurę w zakresie prognoz stanu 
środków pieniężnych, która służy dokonywaniu transferów środków 
pomiędzy rachunkami zasobów własnych państw członkowskich  
w celu zbilansowania tych rachunków z odpowiadającymi im wpłatami 
budżetowymi. Obliczenia stanowiące podstawę przekazywanych kwot 
są częściowo oparte na szacunkach przyszłych przepływów środków pieniężnych. Trybunał stwierdził, że metodyka stosowana do przygo-
towania tych prognoz nie była dostatecznie udokumentowana oraz że 
dokonane szacunki nie zostały następnie sprawdzone pod względem 
ich trafności. Ma to przejściowy wpływ na stan środków znajdują-
cych się na rachunkach otwartych przez każde państwo członkowskie w imieniu Komisji (zob. pkt 2).13 W przypadku budżetu na 
rok 2007 znaczących zwrotów 
dokonano na początku 2008 r.
14 Są to DG ds. Rolnictwa 
i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 
DG ds. Polityki Regionalnej oraz 
DG ds. Zatrudnienia, Spraw 
Społecznych i Równości Szans.
15 DG BUDG zarządzała ogółem 
33 rachunkami bankowymi 
prowadzonymi przez 30 banków 
w 26 państwach członkowskich.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję14
ZARZĄDZANIE KONTAMI ZALICZKOWYMI
 19.  W celu poboru dochodów i wypłaty niewielkich kwot można utworzyć 
konta zaliczkowe. Jednakże w niektórych przypadkach, jak np. opera-
cje pomocy zewnętrznej, konta zaliczkowe mogą być wykorzystywane 
bez żadnych ograniczeń pod względem wysokości kwot transakcji  
płatności16. W większości przypadków zbadanych przez Trybunał  
wymogi określone w przepisach wykonawczych oraz wewnętrznych wytycznych ustalonych dla procedur przetargowych dotyczących  
wyboru banków nie były przestrzegane. Ponadto w jednej trzeciej  zbadanych przypadków procedury wyboru nie zostały należycie  udokumentowane.
ZASOBY LUDZKIE — NEWRALGICZNE STANOWISKA
 20.  Stosując opracowane przez Komisję standardy kontroli wewnętrznej, 
DG ECFIN przeprowadziła ocenę ryzyka (zob. pkt 26), na podstawie 
której w 2004 r. szereg stanowisk umieszczono na liście stanowisk  
newralgicznych. W związku z tym, że lista powstała stosunkowo  dawno, należy ją ponownie rozpatrzyć w kontekście dokonywanej  
przez DG oceny ryzyka, która wkrótce zostanie ukończona. Podczas 
oceny ryzyka przeprowadzonej przez DG BUDG w 2008 r. tylko jedno 
stanowisko w jednostce odpowiedzialnej za zarządzanie środkami  
finansowymi określono jako newralgiczne, mimo dużej liczby, wagi i istotnego charakteru transakcji codziennie dokonywanych przez ten 
dział.
CZY KOMISJA USTANOWIŁA SYSTEMY KONTROLI 
WEWNĘTRZNEJ, KTÓRE GWARANTUJĄ NALEŻYTE ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
OGÓLNA ORGANIZACJA DZIAŁAŃ KOMISJI W ZAKRESIE 
ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI
 21.  Duże organizacje handlowe stworzyły działy zarządzania środkami finan-
sowymi, których zasadniczym celem jest przyczynianie się do optyma-
lizacji rentowności przedsiębiorstw przy jednoczesnym zapewnianiu skutecznego zarządzania ryzykiem oraz dostępności wystarczających 
rezerw gotówkowych na finansowanie działań. Podobnie wiele orga-nizacji sektora publicznego stworzyło struktury zarządzania środkami finansowymi, które mają za zadanie zapewnianie wsparcia w osiągnię-
ciu celów organizacyjnych
17. Niezależnie od charakteru organizacji  
skuteczne zarządzanie środkami finansowymi znacząco przyczynia się 
do sukcesu przedsiębiorstwa.16 Art. 63 ust. 1 rozporządzenia 
finansowego ze zmianami.
17 W zależności od charakteru 
organizacji sektora publicznego, 
struktury zarządzania środkami finansowymi 
mogą obejmować szerokie 
spektrum działań. Brytyjski 
Instytut Finansów Publicznych 
i Rachunkowości (CIPFA) 
definiuje zarządzanie środkami 
finansowymi w następujący sposób: „Zarządzanie środkami 
finansowymi obejmuje 
zarządzanie przepływem środków 
pieniężnych, operacje bankowe, 
transakcje na rynku pieniężnym i kapitałowym, skuteczne 
mechanizmy kontroli ryzyka 
związanego z tą działalnością, 
a także poszukiwanie optymalnych 
sposobów działania stosownie do 
tego ryzyka” ( Management in the 
public services, code of practice and cross-sectoral guidance notes , 2001, 
Instytut Finansów Publicznych 
i Rachunkowości, Zjednoczone 
Królestwo).
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję15
 22.  W celu osiągnięcia skutecznego zarządzania środkami finansowymi przy 
jednoczesnym przestrzeganiu przepisów prawodawstwa wspólnoto-
wego (zob. pkt 7) Komisja powierzyła zarządzanie środkami finanso-wymi budżetu wspólnotowego DG BUDG, zaś zarządzanie pozycjami 
pozabudżetowymi
18 oraz działalnością w zakresie inwestowania fun-
duszy wspólnotowych DG ECFIN19 (zob. pkt 6 i 8). Biorąc pod uwagę 
właściwe obszary specjalizacji oraz funkcje i obowiązki tych dwóch 
DG w zakresie realizacji rocznego programu prac Komisji oraz wyko-
nania budżetu wspólnotowego, można stwierdzić, że taki podział obo-wiązków odzwierciedla bieżący przebieg operacji skarbowych
20. Mimo 
to stwierdzono, że obie DG działają w zakresie zarządzania swoimi  operacjami skarbowymi i sprawowania nad nimi kontroli całkowicie od siebie niezależnie. W wyniku tego podziału w rzeczywistości nie 
istniała jednostka ponosząca pełną odpowiedzialność za działania  
Komisji w zakresie zarządzania środkami finansowymi i nie było koor-
dynacji w dziedzinie, w której konieczne jest wspólne podejście do takich kwestii, jak zarządzanie ryzykiem i kontrola.
 23.  Na przykład w celu kontrolowania ryzyka utraty środków w związku 
z przechowywaniem ich na rachunkach w bankach komercyjnych  
DG BUDG oraz DG ECFIN ustaliły własne limity maksymalnych kwot, które mogą być przechowywane w konkretnych bankach. W celu usta-
lenia limitów w obu DG zastosowano inną metodykę, bez uwzględ-
nienia ogólnej ekspozycji Komisji na ryzyko, które wiąże się z każdym 
bankiem komercyjnym. Stało się tak z powodu braku komunikacji  
i koordynacji pomiędzy obydwiema DG w dziedzinie zarządzania  środkami finansowymi. Praktyki stosowane przez Komisję w zakresie 
zarządzania środkami finansowymi nie mają na celu zredukowania  
ogólnej ekspozycji Komisji na straty finansowe.
ZARZĄDZANIE RYZYKIEM ZWIĄZANYM Z DZIAŁANIAMI 
W ZAKRESIE ŚRODKÓW FINANSOWYCH
 24.  Poszczególne podmioty powinny przeprowadzać ocenę ryzyka w odnie-
sieniu do każdego istotnego działania w celu wskazania i przeanalizo-wania kluczowych zagrożeń dla osiągnięcia wyznaczonych przez nie 
celów. Na podstawie tych ocen powinna być podejmowana decyzja 
dotycząca właściwych działań, które należy zastosować w celu zarzą-
dzania wskazanymi rodzajami ryzyka oraz monitorowania ich.18 Z wyjątkiem zarządzania 
środkami finansowymi 
Europejskiego Funduszu Rozwoju, 
należącego do kompetencji DG BUDG.
19 Księgowy wyraża zgodę 
na otwarcie i zamknięcie 
rachunków w instytucjach finansowych oraz wydaje opinię 
na temat wewnętrznych zasad 
ustanowionych w odniesieniu do 
operacji skarbowych DG.
20 DG ECFIN przetwarza mniejszą 
liczbę transakcji płatności o dużej wartości w porównaniu 
z DG BUDG. Kluczową kwestią 
dla DG ECFIN jest terminowe 
dokonywanie płatności. Ta 
dyrekcja często musi dokonywać 
płatności z zachowaniem bardzo 
rygorystycznych terminów po podjęciu decyzji inwestycyjnej. 
Zazwyczaj płatności muszą 
być dokonane najpóźniej 
w ciągu dwóch dni i zdarzają się 
przypadki, kiedy płatności muszą być dokonane w dniu wydania 
polecenia.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję16
 25.  DG BUDG nie przeprowadziła żadnej szczegółowej oceny ryzyka w odniesie-
niu do działań w zakresie zarządzania środkami finansowymi. W ogólnej 
ocenie ryzyka przeprowadzonej przez DG BUDG w 2007 i 2008 r. wska-zano tylko dwa zagrożenia dla działań w zakresie zarządzania środkami 
finansowymi: braki kadrowe w sektorze „osób trzecich” (zob. pkt 36) oraz 
ryzyko utraty środków w związku z lokowaniem w bankach komercyjnych 
tymczasowo zainkasowanych grzywien (zob. pkt 33). Niemniej jednak 
Komisja po raz pierwszy opublikowała w sprawozdaniu finansowym 
Wspólnot Europejskich za rok budżetowy 2007 przegląd ryzyka związa-nego z operacjami skarbowymi
21. Przegląd ten obejmuje różne rodzaje 
ryzyka wynikające z zarządzania przez Komisję bieżącymi działaniami, mianowicie ryzyko operacyjne, ryzyko walutowe, ryzyko kredytowe oraz ryzyko stopy procentowej, a także ryzyko wynikające z zarządzania tym-
czasowo zainkasowanymi grzywnami (zob. pkt 33). Nie przedstawiono 
żadnej dokumentacji świadczącej o aktywnym zarządzaniu wyżej wymie-
nionymi rodzajami ryzyka oraz o monitorowaniu ich.
 26.  Mimo że dokonano ocen ryzyka w odniesieniu do instrumentów finan-
sowych, w których zaszły duże zmiany, ostatnia ogólna ocena ryzyka 
została przeprowadzona przez DG ECFIN w 2004 r. Zawierała ona ocenę 
wpływu i prawdopodobieństwo potencjalnego ryzyka w odniesieniu do operacji skarbowych i operacji na rynkach finansowych. Ponadto 
w 2004 r. DG ECFIN stworzyła funkcję zarządzania ryzykiem, przy-
czyniając się do skutecznego zarządzania ryzykiem i monitorowania 
na poziomie jednostki i prowadzonej działalności. W odniesieniu do 
rodzajów ryzyka wskazanych w wyżej wymienionych ocenach regu-larnie sporządzane są sprawozdania na temat ryzyka oraz w ciągu  
roku organizowane są spotkania w celu monitorowania ekspozycji na 
ryzyko (zob. ramka 3 ). Trybunał zbadał te sprawozdania i stwierdził, 
że główne rodzaje ryzyka wymienione poniżej były monitorowane  
oraz że limity ustalone dla poszczególnych kategorii inwestycji były regularnie sprawdzane przez DG, która w zależności od potrzeb podej-mowała działania naprawcze:
ryzyko rynkowe: jest to potencjalna strata, która może być wyni- a) 
kiem niepożądanych ruchów na rynku; obejmuje ono ryzyko stopy 
procentowej, a więc wahania przyszłego przepływu środków pie-
niężnych instrumentu finansowego ze względu na zmiany rynko-wych stóp procentowych, a także ryzyko kursowe, czyli ekspozycję 
walutową wynikającą z faktu, że instrument finansowy jest deno-
minowany w walucie innej niż euro;
ryzyko kredytowe: jest to potencjalna utrata wartości portfela  b) 
kredytowego, która może być wynikiem niewywiązania się przez 
kontrahenta ze swoich zobowiązań lub pogorszenia się jego zdol-ności kredytowej, na przykład poprzez zdegradowanie przez agen-cję ratingową;
ryzyko operacyjne: jest to ryzyko straty wynikającej z niewłaści- c) 
wych lub zawodnych procesów i systemów wewnętrznych oraz  
ludzkich błędów lub ze zdarzeń zewnętrznych.21 Sprawozdanie finansowe 
Wspólnot Europejskich — 
rok budżetowy 2007, tom I 
(Skonsolidowane sprawozdanie finansowe oraz skonsolidowane 
sprawozdanie z wykonania 
budżetu), sekcja 7 (Zarządzanie 
ryzykiem finansowym).
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję17
POMIAR OSIĄGNIĘTYCH WYNIKÓW I ANALIZA PORÓWNAWCZA
 27.  Kierownictwo powinno monitorować osiąganie wyników, tworząc sys-
temy, za pomocą których zbiera się informacje na temat realizacji  
wybranych działań. Systemy te powinny wykorzystywać wskaźniki  
do oceny wyników pod względem wyznaczonych celów22. Ponadto  
analiza porównawcza jest procesem wykorzystywanym w zarządzaniu, 
dzięki któremu organizacje dokonują oceny poszczególnych aspektów swoich procedur i osiągniętych wyników w zestawieniu z najlepszymi 
praktykami i podejmują działania naprawcze.
 28.  DG BUDG określiła szereg wskaźników „wysokiego poziomu” związanych 
z prowadzonymi operacjami skarbowymi. Wskaźniki te były przed-stawiane w comiesięcznej karcie wyników dyrekcji. Odnoszą się one 
do operacji płatniczych (co najmniej jedna płatność dziennie), pro-
cesu uzgadniania sald rachunków bankowych (liczba nieuzgodnio-
nych pozycji starszych niż 30 dni) oraz zarządzania dokumentacją  
osób trzecich. Powyższe wskaźniki „wysokiego poziomu” nie obej-
mują wszystkich obszarów działań w zakresie zarządzania środkami 
finansowymi. Nie znaleziono również dowodów istnienia stosownych punktów odniesienia.
PRZYKŁAD PODEJMOWANYCH PRZEZ DG ECFIN DZIAŁAŃ 
W ZAKRESIE MONITOROWANIA RYZYKA
Kwartalne sprawozdanie na temat ryzyka działalności finansowej jednostki DG ECFIN 
za kwartał kończący się 31 grudnia 2007 r. (fragmenty)
W okresie sprawozdawczym wciąż trwał kryzys na rynku finansowym, znany również jako „kry-• 
zys subprime”. Jednostka operacyjna oraz jednostka zarządzania ryzykiem kontynuowały ścisłe 
 monitorowanie rozwoju „kryzysu subprime” w ostatnich kilku miesiącach, aby ocenić jego moż-
liwy wpływ na zarządzanie środkami finansowymi portfela obligacji oraz depozytów bankowych. 
Z perspektywy ryzyka kredytowego przygotowano zaktualizowaną analizę portfela obligacji oraz kontrahentów banku.
Monitorowaniu podlega również ryzyko koncentracji. Jest to ryzyko wynikające z faktu, iż zbyt 
• 
duża część obligacji i depozytów jest przydzielana konkretnemu państwu, sektorowi, instru-
mentowi lub rodzajowi transakcji.
Monitorowane jest również ryzyko operacyjne w odniesieniu do transakcji skarbowych. Spraw-• 
dzono zgodność z procedurami wewnętrznymi i standardowymi przepisami oraz przedstawiono 
i przeanalizowano wyniki za ten kwartał. Badanie przeprowadzono na próbie transakcji na papie-
rach wartościowych oraz depozytach złożonych w tym okresie.RAMKA 322 Pojęcia te są udokumentowane 
w opracowanym przez Komisję 
standardzie kontroli wewnętrznej 
numer 5 „cele oraz wskaźniki 
wykonania zadań”.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję18
 29.  DG ECFIN wykorzystuje wskaźnik rynkowy23 jako punkt odniesienia dla 
przeglądu wyników portfela papierów wartościowych i środków pie-
niężnych Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali (EWWiS) oraz Funduszu Gwarancyjnego dla działań zewnętrznych. W związku z tym ustalono 
zakres tolerancji i w momencie, gdy stwierdzono, że rzeczywiste mie-
sięczne wyniki portfela nie mieściły się w tym zakresie, DG podejmo-wała działania w celu skorygowania portfela. Z kolei punkt odniesienia, który ma być wykorzystany do przeglądu wyników innych portfeli,  
mianowicie produktów rynku pieniężnego, takich jak depozyty zarzą-
dzane przez DG, podczas kontroli był w trakcie przygotowania.
ZARZĄDZANIE RACHUNKAMI POWIERNICZYMI
 30.  Rachunki powiernicze są tworzone wyłącznie dla pewnych programów 
wydatków UE w kontekście konkretnych umów zawieranych przez  
Komisję, w których instytucja finansowa występuje jako autoryzo-
wany przedstawiciel Komisji. Innymi słowy, rachunki te otwierane  
są w instytucji finansowej, aby ta mogła bezpośrednio zarządzać  
środkami i dokonywać płatności w imieniu Komisji. Dokonywane są transfery środków z rachunków Komisji na rachunki powiernicze na 
pokrycie przyszłych płatności. Całkowita kwota środków ulokowa-
nych na takich rachunkach na koniec 2007 r. wyniosła w przybliżeniu 
970 mln euro
24; największa część, około 900 mln euro, jest sklasyfiko-
wana jako depozyty krótkoterminowe, pozostała część jako rachunki 
bieżące (zob. tabela 1 ).
 31.  Kontrola Trybunału wykazała, że nie istnieją jasne zasady otwierania 
takich rachunków powierniczych. Ponadto nie istnieje wyraźna stra-
tegia ukierunkowana na optymalizację odsetek narosłych na tych  rachunkach. Kontrola Trybunału wykazała, że warunki umów zawar-
tych z pośrednikami finansowymi są zróżnicowane. W rezultacie mogą 
pojawić się znaczące różnice w zakresie zysku z tych rachunków
25. 
Należy jednak zaznaczyć, że te różnice można częściowo wyjaśnić  różnymi podstawami prawnymi, częstotliwością płatności oraz ter-minami wymagalności.
 32.  Ogólny nadzór nad zarządzaniem środkami ulokowanymi w tych instytu-
cjach finansowych nie jest prowadzony. DG ECFIN posiada konieczną 
wiedzę specjalistyczną oraz systemy niezbędne do zapewnienia efek-tywnego przeglądu. W lipcu 2007 r. DG ECFIN zaproponowała swoje 
usługi w zakresie zarządzania aktywami sześciu zainteresowanym  
dyrekcjom generalnym
26. W rezultacie podpisano umowy pomiędzy 
DG ECFIN i dwiema dyrekcjami generalnymi.23 Indeks iboxx jest publikowany 
przez „Deutsche Börse AG” 
na podstawie cen pochodzących od różnorodnych dostawców. 
Według DG ECFIN stanowi on 
standard rynkowy.
24 720 mln euro z tej kwoty 
odnosi się do szczególnych 
umów zawartych przez dyrekcje generalne Komisji z Europejskim 
Bankiem Inwestycyjnym (EBI) 
oraz Europejskim Funduszem 
Inwestycyjnym (EFI).
25 Na przykład inne zasady 
są stosowane do naliczania 
odsetek w ramach umów 
zawartych pomiędzy Komisją 
a EBI w odniesieniu do 
rachunków przeznaczonych 
dla kapitału podwyższonego ryzyka i dotacji na spłatę odsetek 
niż w ramach Instrumentu 
Eurośródziemnomorskiego 
Partnerstwa i Inwestycji. 
Trybunał oszacował, że odsetki 
narosłe do końca 2006 r. na 
rachunkach Instrumentu Eurośródziemnomorskiego 
Partnerstwa i Inwestycji byłyby 
w przybliżeniu o 0,8 mln euro 
wyższe, gdyby zastosowano taką 
metodę naliczania odsetek jak w odniesieniu do rachunków 
przeznaczonych dla kapitału 
podwyższonego ryzyka oraz 
dotacji na spłatę odsetek.
26 EuropeAid, DG ds. Rozszerzenia, 
DG ds. Badań Naukowych, DG ds. Polityki Regionalnej, DG ds. 
Stosunków Zewnętrznych oraz 
DG ds. Rozwoju.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję19
WYBRANE DANE STATYSTYCZNE DOTYCZĄCE PROCESU PŁATNOŚCI
2007 2006
Liczba płatności obsłużonych przez DG BUDG 1 570 576 1 508 983Liczba płatności obsłużonych przez DG ECFIN 1 485 1 577
Zatwierdzenie dokumentacji dotyczącej 
rachunku bankowego71 879 60 637
Zmiany w dokumentacji dotyczącej rachunku 
bankowego31 703 18 227
Zatwierdzenie dokumentacji osób trzecich 56 864 14 551
Liczba zmian w dokumentacji osób trzecich 17 598 18 796
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy, na podstawie danych dostarczonych 
przez Komisję.TABELA 2ZARZĄDZANIE GRZYWNAMI
 33.  Grzywny są nakładane przez Komisję za naruszenie reguł konkurencji 
przez państwa członkowskie lub firmy. W przypadku toczącego się  
postępowania sądowego grzywny wpłacone Komisji są tymczasowo lokowane na specjalnych rachunkach depozytowych w bankach  komercyjnych i nie mogą być wykorzystywane do finansowania innych 
działań Komisji
27. Liczba grzywien ulokowanych w postaci środków 
pieniężnych o ograniczonej możliwości dysponowania zwiększyła  się znacząco z 2,9 mld euro w dniu 31 grudnia 2006 r. do 5 mld euro 
w dniu 31 grudnia 2007 r.
 34.  Mimo że opracowano pewne nieformalne wytyczne i są one stosowane, 
przejrzysta polityka w zakresie postępowania z takimi grzywnami nie została ustalona. W wytycznych DG BUDG odniosła się do kwestii ekspo-zycji na ryzyko, określając wymagany minimalny poziom ratingu agencji Moody’s lub innego porównywalnego ratingu oraz ograniczając swoją ekspozycję na ryzyko związane z poszczególnymi bankami komercyj-nymi (zob. pkt 23). Mimo to kwestia ryzyka związanego z lokowaniem tak dużych kwot pieniężnych na specjalnych rachunkach bieżących 
w bankach komercyjnych nadal wymaga skutecznego rozwiązania. Pod-
czas kontroli DG BUDG i DG ECFIN były w trakcie poszukiwania opty-
malnego rozwiązania problemu zarządzania tymi znacznymi środkami 
finansowymi, mając na celu zminimalizowanie ryzyka utraty środków, 
a jednocześnie uzyskanie odpowiedniego zysku.27 Rachunki są prowadzone 
w następujących sześciu bankach: 
Fortis, BBVA, ING w Belgii, KBC, 
ING NL i Citibank.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję20
PROCES PŁATNOŚCI I ZARZĄDZANIE 
RACHUNKAMI BANKOWYMI
 35.  Znacząca liczba transakcji skarbowych jest realizowana i obsługiwana 
każdego roku przez obydwie DG (zob. tabela 2 ). Trybunał zbadał  
kluczowe mechanizmy kontroli wewnętrznej dotyczącej procesu płat-ności w danych jednostkach, takie jak: podział obowiązków, zatwier-dzenie przez osoby trzecie, prawa dostępu i rejestracja wyjątków. Nie 
stwierdzono istotnych uchybień. Mechanizmy kontroli wewnętrznej zasadniczo działały skutecznie zarówno w DG BUDG, jak i DG ECFIN.
 36.  Zanim zostanie przeprowadzona płatność, należy stworzyć w skompute-
ryzowanym systemie księgowym Komisji dokumentację osób trzecich zawierającą szczegółowe informacje do przelewów bankowych oraz 
informacje dotyczące tożsamości odbiorcy. W 2006 r. miało miejsce 
znaczące opóźnienie w rozpatrywaniu wniosków o utworzenie i wpro-
wadzenie zmian w dokumentacji osób trzecich, wynoszące w przy-
bliżeniu od czterech do sześciu tygodni. DG BUDG uporała się z tą  
kwestią w 2007 r., zwiększając stan zasobów ludzkich w odnośnym dziale.
 37.  Komisja ustanowiła również procedury w celu zagwarantowania, że:
transakcje obsługiwane przez banki komercyjne na rachunkach  a) 
Komisji są regularnie uzgadniane z odpowiadającymi im wpisami w systemie księgowym Komisji w celu wskazania i wyjaśnienia  wszelkich rozbieżności;
odsetki i opłaty bankowe są sprawdzane regularnie, aby zapewnić b) 
poprawność kwot otrzymywanych i wypłacanych;
operacje kursowe są przetwarzane w sposób właściwy c) 
28.
 38.  Trybunał zbadał wdrożenie wyżej wymienionych procedur. Nie stwier-
dzono istotnych uchybień, a zastosowane procedury były odpo-
wiednie i zasadniczo działały skutecznie zarówno w DG BUDG, jak  
i w DG ECFIN. Mimo to dopiero w lutym 2008 r. DG BUDG formalnie 
przyjęła politykę w zakresie wymiany walut.28 Przykłady transakcji w walutach 
obcych: i) rachunki bankowe są 
prowadzone w walutach innych niż 
euro w celu dokonywania płatności 
wyrażonych w tych właśnie 
walutach; w zależności od potrzeb środki te są przenoszone na te 
rachunki z rachunków w euro oraz 
ii) zasoby własne wpłacane przez 
państwa członkowskie w walutach 
innych niż euro są przeliczane 
na euro w zależności od potrzeb 
w zakresie środków finansowych.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję21
ZASOBY LUDZKIE
 39.  Zarówno DG BUDG, jak i DG ECFIN stosują standardowe procedury Komisji 
w dziedzinie zarządzania zasobami ludzkimi. Procedury te obejmują 
rekrutację, ocenianie i mobilność zawodową pracowników zaanga-żowanych w zarządzanie środkami finansowymi. Kontrola Trybunału potwierdziła, że opracowano właściwe opisy stanowisk i zatrudnieni 
pracownicy posiadają odpowiednie kwalifikacje oraz wystarczające 
wcześniejsze doświadczenie, istotne dla wykonywania zadań związa-nych z ich stanowiskiem pracy. Jednostka DG BUDG odpowiedzialna za 
zarządzanie środkami finansowymi funkcjonuje, bazując na niewiel-
kiej liczbie bardzo doświadczonych pracowników. Dzięki niewielkiej 
rotacji pracowników w ostatnich latach powstało stosunkowo stabilne 
środowisko pracy. Jednakże w razie odejścia z pracy kluczowych pra-cowników z krótkim terminem wypowiedzenia oraz biorąc pod uwagę brak dokumentacji dotyczącej niektórych procedur (zob. pkt 16 i 18), powstaje znaczące zagrożenie dla ciągłości działalności, co może mieć 
wpływ na zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję i kontrolę 
działań w tym zakresie.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję22
WNIOSKI 
I ZALECENIA
CZY KOMISJA PRZESTRZEGA ZASAD I PRZEPISÓW 
MAJĄCYCH ZASTOSOWANIE DO ZARZĄDZANIA 
ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
 40.  Komisja generalnie przestrzegała najważniejszych przepisów prawa 
 określonych w rozporządzeniu w sprawie zasobów własnych Wspól-not oraz w przepisach wykonawczych do rozporządzenia finansowego (pkt 13 i 14).
 41.  Komisja stworzyła wiarygodne i skuteczne procedury prognozowania 
w zakresie zarządzania gotówką, zapewniające dysponowanie wystar-
czającymi środkami na pokrycie potrzeb gotówkowych wynikających 
z wykonania budżetu (pkt 17).
 42.  Jednym ze skutków wymogu rozporządzenia w sprawie zasobów własnych 
Wspólnot, dotyczącego przekazywania zasobów własnych na rachunki 
otwarte przez państwa członkowskie w imieniu Komisji na podstawie 
środków przewidzianych w budżecie, jest kumulowanie się znaczą-
cych środków w drugiej połowie roku. Ponieważ procedura zmiany  budżetu wymaga stosunkowo długiego czasu, nadwyżki środków nie 
są zwracane państwom członkowskim tak szybko, jak mogłyby być  
(pkt 15).
 43.  Zastosowanie procedur Komisji, które mają na celu:
dokonywanie transferów środków pomiędzy rachunkami zasobów a) 
własnych państw członkowskich oraz
ustalenie konieczności dokonywania zaliczkowych wpłat na poczet b) 
zasobów własnych w pierwszych miesiącach roku w celu pokrycia płatności,
  nie zostało dostatecznie udokumentowane, ani nie było w ostatnim czasie 
aktualizowane. Szacunki wykorzystane przy dokonywaniu transferów środ-ków pomiędzy rachunkami zasobów własnych państw członkowskich nie zostały następnie sprawdzone pod względem ich trafności (pkt 15–18).
ZALECENIA
Komisja powinna przeanalizować funkcjonowanie obecnego sys- • 
temu rachunków zasobów własnych w celu zmniejszenia stanu środ-
ków na tych rachunkach w drugiej połowie roku.
Komisja powinna poprawić dokumentowanie procedur prognozo- • 
wania przepływu środków pieniężnych oraz sprawdzać trafność  
szacunków wykorzystanych przy dokonywaniu transferów środków 
własnych państw członkowskich.
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję23
CZY KOMISJA USTANOWIŁA SYSTEMY KONTROLI 
WEWNĘTRZNEJ, KTÓRE ZAPEWNIAJĄ NALEŻYTE 
ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI FINANSOWYMI?
 44.  Zastosowane procedury kontroli wewnętrznej dotyczące realizacji płat-
ności oraz rachunków bankowych były zasadniczo skuteczne. Jednak w przeciwieństwie do DG ECFIN, w DG BUDG nie wskazano dokumen-tacji świadczącej o aktywnym zarządzaniu i monitorowaniu w zakresie 
ryzyka wynikającego z działań związanych ze środkami finansowymi. Nie wprowadzono również procedur mających na celu ocenę wszyst-
kich aspektów osiągniętych przez nią wyników (pkt 24–29 oraz  
35–38).
 45.  W wyniku decyzji Komisji o podziale działań w zakresie zarządzania środ-
kami finansowymi pomiędzy DG ECFIN i DG BUDG, nie istniała jed-
nostka ponosząca pełną odpowiedzialność za te działania Komisji.  
Brakowało również koordynacji pomiędzy tymi dwoma dyrekcjami  
generalnymi Komisji w obszarze, w którym niezbędne jest wspólne 
podejście do takich kwestii, jak zarządzanie ryzykiem i kontrola.  Doprowadziło to do sytuacji, w której limity rachunków przeznaczo-
nych do przechowywania środków w bankach komercyjnych określano 
w obu dyrekcjach generalnych bez uwzględnienia ogólnej ekspozycji 
Komisji na ryzyko związane z bankami komercyjnymi (pkt 21–23).
 46.  Nie ustanowiono jasnych zasad otwierania rachunków powierniczych,
ani nie przeprowadzono ogólnego przeglądu wszystkich środków  będących w posiadaniu instytucji finansowych. Nie zapewniono zatem optymalizacji narosłych odsetek (pkt 30–32).
 47.  Wartość tymczasowo zainkasowanych grzywien ulokowanych na rachun-
kach bieżących w bankach komercyjnych wzrosła przeszło dwukrot-nie w ostatnich latach do kwoty 5 mld euro. Takie podejście naraża Komisję na ryzyko utraty środków w razie niewypłacalności banku. Nie ustalono optymalnego podejścia do lepszego zarządzania ryzykiem 
związanym z lokowaniem tych kwot (pkt 33–34).
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję24
ZALECENIA
Komisja powinna wprowadzić procedury w celu poprawy nadzoru • 
nad swoimi działaniami w zakresie zarządzania środkami finanso-
wymi oraz zwiększyć koordynację pomiędzy DG BUDG i DG ECFIN.
W obszarze zarządzania środkami finansowymi DG BUDG powinna • 
poprawić dokumentowanie zarządzania ryzykiem oraz zwiększyć  
zakres pomiaru osiąganych wyników.
Należy zastosować jednolitą politykę i właściwe wytyczne odnośnie • 
do otwierania rachunków powierniczych oraz zarządzania środkami 
Komisji ulokowanymi na tych rachunkach.
Kwestią priorytetową dla Komisji powinno być zakończenie poszu- • 
kiwania optymalnego rozwiązania dotyczącego zarządzania tym-
czasowo zainkasowanymi grzywnami.
  Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Trybunał Obrachunkowy 
w Luksemburgu na posiedzeniu w dniu 30 kwietnia 2009 r.
W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 mieniu  Trybunału  Obrachunkowe
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Prezes
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję25
ODPOWIEDZI KOMISJI
STRESZCZENIE
V.
Tiret trzecie
Procedura przekazywania środków między  
rachunkami zasobów własnych państw człon-kowskich jest formalnie udokumentowana  i uzupełniona szczegółowymi instrukcjami  
krok po kroku.
Tiret czwarte
Komisja zobowiązana jest do przestrzegania 
przepisów rozporządzenia Rady wykonują-
cego decyzję w sprawie systemu środków  
własnych Wspólnot, które przewidują, że  państwa członkowskie zapisują zasoby wła-sne na rachunek otwarty w imieniu Komisji w dwunastu miesięcznych częściach. Zobacz 
także odpowiedź Komisji na pkt 15.
Tiret piąte
Przeprowadzony przez Komisję przegląd  ryzyka związanego z jej operacjami dotyczą-
cymi środków pieniężnych (DG BUDG), który 
stanowi część jej rocznego sprawozdania  
finansowego, zawiera jasne i kompleksowe 
podsumowanie rodzajów ryzyka, na jakie  
Komisja jest narażona, sposobów zarządza-
nia tym ryzykiem i środków wprowadzo-nych w celu jego kontroli, minimalizacji lub 
neutralizacji. Przegląd odnosi się także do  procedur obejmujących środki kontroli lub ograniczania ryzyka operacyjnego i finan-
sowego. DG BUDG sporządzi jeden formalny dokument, w którym zawrze odniesienia do 
tych istniejących procedur.
Wskaźniki zawarte w karcie wyników DG  
BUDG są w najbardziej odpowiednie dla jej operacji dotyczących środków pieniężnych i stanowią istotne wskaźniki osiąganych  przez nią wyników. Wskaźniki te są regular-nie obserwowane i stanowią postawę oceny osiągniętych wyników. W przypadku niskiej oceny osiągniętych wyników wprowadza się właściwe środki w celu ich poprawy.
Zobacz także odpowiedzi Komisji na pkt 25 
i 28.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję26
Tiret szóste
Komisja usprawni nadzór nad różnymi działa-
niami prowadzonymi w zakresie zarządzania środkami pieniężnymi. Rozdzielenie zadań  
między dwie zainteresowane dyrekcje gene-
ralne służy zmniejszeniu potrzeby szerokiej koordynacji.
Ze względu na odmienny charakter wykony-
wanych zadań stosowane są różne metody  ograniczania ryzyka. Ograniczenia dla  
rachunków nostro , które służą do przekazy-
wania środków pieniężnych na co dzień, ale 
zwykle nie przechowuje się na nich znacz-
nych środków przez dłuższy czas, należy  traktować inaczej niż ograniczenia dla kon-trahentów, u których środki pieniężne są  deponowane na dłuższy czas.
Zobacz także odpowiedzi Komisji na pkt 22 
i 23.
Tiret siódme
Obecny system zarządzania środkami tym-
czasowo zainkasowanymi na poczet grzy-
wien był w 2008 r. przedmiotem przeglądu, 
którego głównym celem było zwiększenie  
bezpieczeństwa systemu. DG BUDG przed-
stawiła na początku 2009 r. wniosek doty-czący decyzji Komisji w tej sprawie.
VI.
Tiret pierwszePod koniec 2008 r. Komisja zmieniła pro-cedury sprawozdawczości i prognozowa-
nia w zakresie przepływów pieniężnych  
w związku z przeglądem odnośnych narzę-
dzi sprawozdawczych. Uaktualniona wersja procedury, zawierająca także więcej szcze-gółów dotyczących prognozowania, zostanie przyjęta z końcem marca 2009 r.Tiret drugie
Obecny system rachunków zasobów wła-
snych, służący głównie do przyjmowania  płatności z tytułu zasobów własnych, jest  
związany z systemem zasobów własnych  
ustanowionym decyzją Rady 2000/597/WE,  Euratom oraz wykonującym ją rozporzą-dzeniem (WE, Euratom) nr 1150/2000, do  
którego wdrożenia Komisja jest zobowią-
zana. Rada przyjęła w 2007 r. nową decyzję w sprawie zasobów własnych 2007/436/WE, 
Euratom oraz w ostatnim czasie zmianę roz-
porządzenia  (WE, Euratom) nr 1150/2000
1, 
która nie wprowadza żadnych znaczących  
zmian do systemu rachunków zasobów wła-snych i płatności. Wynikałoby z tego, że Rada jest zadowolona z funkcjonowania obecnego systemu.
Tiret trzecie
Spotkania przedstawicieli obydwu dyrekcji 
generalnych będą organizowane bardziej  regularnie w celu wymiany informacji na  
temat ryzyka, doświadczeń i najlepszych  
praktyk w zakresie działań związanych  
z zarządzaniem środkami pieniężnymi i akty-
wami na poziomie Komisji.
Tiret czwarte
Przeprowadzony przez Komisję przegląd  ryzyka związanego z jej operacjami dotyczą-cymi środków pieniężnych (DG BUDG), który 
stanowi część jej rocznego sprawozdania  
finansowego, zawiera jasne i kompleksowe podsumowanie rodzajów ryzyka, na jakie  
Komisja jest narażona, sposobów zarządza-
nia tym ryzykiem oraz środków wprowadzo-
nych w celu jego kontroli, minimalizacji lub neutralizacji. Przegląd odnosi się także do  procedur obejmujących środki kontroli lub ograniczania ryzyka operacyjnego i finan-
sowego. DG BUDG sporządzi jeden formalny 
dokument, w którym zawrze odniesienia do 
tych istniejących procedur.
1 Rozporządzenie Rady nr 105/2009, Dz.U. L 36 z 5.2.2009, 
s. 1.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję27
Wskaźniki zawarte w karcie wyników DG  
BUDG są w najbardziej odpowiednie dla jej 
operacji dotyczących środków pieniężnych i stanowią istotne wskaźniki osiąganych  przez nią wyników. Wskaźniki te są regular-
nie obserwowane i stanowią postawę oceny 
osiągniętych wyników. W przypadku niskiej oceny osiągniętych wyników wprowadza się 
właściwe środki w celu ich poprawy.
Tiret piąte
W ramach istniejącego systemu zarządzania środkami tymczasowo zainkasowanymi na  
poczet grzywien Komisja zapewnia zmini-
malizowanie ryzyka poprzez zestaw środków 
obejmujących minimalne wymogi ratingu  
kredytowego dla banków komercyjnych,  
ograniczenia zaangażowania kredytowego  
dla poszczególnych banków, możliwość  dokonywania przelewów środków w każ-
dym czasie ze skutkiem natychmiastowym. 
W obecnym kontekście finansowym Komisja 
zapewnia monitorowanie i przegląd sytuacji 
w sposób regularny i codzienny.
Dodatkowo obecny system zarządzania środ-
kami tymczasowo zainkasowanymi na poczet grzywien był w 2008 r. przedmiotem prze-glądu, którego głównym celem było zwięk-
szenie bezpieczeństwa systemu. DG BUDG  
przedstawiła na początku 2009 r. wniosek  dotyczący decyzji Komisji w tej sprawie.WSTĘP
3.Saldo rachunków bankowych na dzień  
31 grudnia 2007 r. w wysokości 19 mld euro 
uwzględniało 5,9 mld euro
2 zwrócone pań-
stwom członkowskim pierwszego dnia robo-czego następnego roku wraz z kwotami  pochodzącymi z tymczasowych płatności na 
poczet grzywien za naruszenie reguł konku-rencji (5 mld euro
3), z dochodów przezna-
czonych na określony cel (3,4 mld euro4) 
oraz z innych źródeł (1,6 mld euro), które  
nie mogą być zwrócone państwom człon-
kowskim. W ramach pozostałych środków  1,2 mld euro
5 zostało zatrzymane na pokry-
cie środków na płatności przeniesionych na 
2008 r., a 1,5 mld euro6 zwrócone państwom 
członkowskim na podstawie odliczenia od  
ich kwot należnych za 2008 r.
5.
Komisja jest zdania, że definicja pojęcia  
„zarządzanie środkami pieniężnymi” zawarta 
w rozporządzeniu finansowym ukierunko-
wana jest na zwykłe budżetowe zarządzanie 
środkami pieniężnymi i nie obejmuje zarzą-dzania aktywami, które stanowi odrębną  
kwestię.
8.
Odpowiednia decyzja Komisji w sprawie dzia-łań pozabudżetowych stanowi, że DG ECFIN 
„jest odpowiedzialna za prowadzenie dzia-łalności Wspólnot w zakresie zaciągania/
udzielania pożyczek, za działania związane 
z inwestowaniem środków i za zarządza-
nie pozabudżetowymi środkami pienięż-nymi […]”. DG BUDG (Zarządzanie środkami pieniężnymi) odpowiada za operacje doty-czące środków pieniężnych i płatności zwią-zane z wykonaniem budżetu UE.
2 Nota 2.11.1 do skonsolidowanego sprawozdania 
finansowego WE za 2007 r.
3 Nota 2.11.2 do skonsolidowanego sprawozdania 
finansowego WE za 2007 r.
4 Tom 1, część II, tabela 7, kolumna 9 sprawozdania 
finansowego za 2007 r.
5 Tom 1, część II, tabela 7, kolumny 7 i 8 sprawozdania 
finansowego za 2007 r.
6 Tom 1, część II, tabela 1 sprawozdania finansowego za 
2007 r.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję28
Należy dokonać rozróżnienia między funk-
cjami dotyczącymi środków pieniężnych  (i płatności), które wypełnia DG BUDG z jed-
nej strony, a funkcją zarządzania aktywami 
zapewnioną przez DG ECFIN z drugiej strony, 
zgodnie z decyzją podjętą przez Komisję.  Odpowiedzialność za każdą z tych funk-cji jest wyraźnie przypisana jednej służbie  centralnej.
GŁÓWNE UWAGI
15.
Komisja zobowiązana jest do przestrzegania 
przepisów rozporządzenia Rady wykonują-
cego decyzję w sprawie systemu środków  
własnych Wspólnot, które przewidują, że pań-
stwa członkowskie zapisują zasoby własne na 
rachunek otwarty w imieniu Komisji w dwu-
nastu miesięcznych częściach. Od 2005 r.  Komisja składa jednak władzy budżetowej  
w końcu października wniosek dotyczący  
wstępnego projektu budżetu korygującego 
stanowiący aktualizację budżetu w odnie-
sieniu do prognozy dochodów i wydatków. Zwykle przewiduje się w nim nadwyżkę na  koniec roku, co prowadzi do zmniejszenia  wkładu państw członkowskich z tytułu zaso-
bów własnych. Dobre zarządzanie budżetem 
przez Komisję zostało faktycznie potwier-
dzone przez Trybunał Obrachunkowy —  
w swoim sprawozdaniu rocznym dotyczącym roku budżetowego 2007 (pkt 3.4) Trybunał 
stwierdza, że obniżenie kwoty środków  
na pokrycie płatności świadczy o dobrym  
zarządzaniu budżetem, bowiem dowodzi  
zdolności reagowania na zmiany i pozwala 
ograniczać nadwyżki budżetowe, umożli-
wiając zwrot zasobów własnych państwom  członkowskim.16.
Prognozowanie przepływów pieniężnych  
przez Komisję (DG BUDG) jest skuteczne.  Cel prognozy, zgodnie z art. 58 przepisów  
wykonawczych do rozporządzenia finanso-
wego, zawsze był osiągnięty, a przypadki  
braku wystarczających środków, które wyni-kałyby z błędnego prognozowania, nigdy nie wystąpiły.
Istniejące procedury sprawozdawczości  
i prognozowania w zakresie przepływów  
pieniężnych zostały zmienione pod koniec  
2008 r. w związku z przeglądem odnośnych 
narzędzi sprawozdawczych. Uaktualniona,  jednolita wersja procedury, zawierająca  
także więcej szczegółów dotyczących pro-
gnozowania, zostanie przyjęta z końcem  
pierwszego kwartału 2009 r.
18.
Komisja wskazuje, że procedura prognozo-wania stanu środków pieniężnych jest for-
malnie udokumentowana, opublikowana,  
a także uzupełniona zestawem instrukcji  
krok po kroku. Jeżeli chodzi o szacunki  
stosowane przez Komisję w ramach tych  czynności, są one wykonywane z najlepszą możliwą dokładnością. Komisja uważa też,  że obecne procedury nie mają znaczącego  
wpływu ani na operacje dotyczące środków 
pieniężnych ogólnie, ani na przestrzeganie 
mającego zastosowanie rozporządzenia.
19.
Komisja wybiera wszystkie obsługujące ją  
banki w drodze publicznego zaproszenia do 
składania ofert. Banki te znajdują się w UE, 
a ich zadaniem jest dokonywanie płatno-
ści po autoryzacji przez centralne służby  
Komisji.
Zastosowanie tej samej procedury w celu  
otwierania pojedynczych rachunków bieżą-
cych w każdym z około 150 krajów, w któ-
rych założono rachunki pomocnicze typu  
imprest,  jest fizycznie niemożliwe i byłoby  
nieefektywne. Rachunki te służą do wypłaca-nia niewielkich kwot, a salda na nich utrzy-
mywane są bardzo niskie; są one okresowo zasilane jedynie do kwoty płatności faktycz-nie dokonywanych.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję29
Zawsze, gdy jest to możliwe i właściwe,  
uwzględniając lokalne otoczenie bankowe, bank, w którym prowadzony będzie taki  
rachunek, wybierany jest na podstawie  
badania sektora bankowego przeprowadzo-
nego na poziomie lokalnym pod nadzorem posiadacza rachunku pomocniczego typu  imprest.
Komisja podejmie działania następcze  
w związku z uwagą Trybunału i lepiej udo-
kumentuje szczegółową procedurę wyboru 
stosowaną w każdym przypadku.
20.
W odpowiednim dziale DG BUDG istnieje  
właściwy podział obowiązków związanych  
z zarządzaniem środkami pieniężnymi  
i uzgadnianiem rachunków bankowych,  
który znajduje swój wyraz w strukturze orga-
nizacyjnej tego działu. W dziale C01 są trzej kierownicy zespołów:
kierownik zespołu ds. uzgadniania   —
rachunków / rachunków pomocniczych  
typu imprest,
kierownik zespołu ds. środków   —
pieniężnych,kierownik zespołu ds. dokumentacji   —
dotyczącej osób trzecich.
Wszystkie upoważnienia zostały udzielone  
na piśmie przez księgowego i są aktuali-zowane. Upoważnienia te zawierają wykaz  
poszczególnych zadań, których dotyczy  
upoważnienie.
Upoważnienia są zgodne z opisem stano-
wiska pracy każdej osoby i z zadaniami  
działu. Jak wynika ze schematu organiza-cyjnego, w dziale wprowadzono podział  obowiązków.
Głównym narzędziem kontroli jest sam sys-
tem informatyczny, ponieważ gwarantuje  on rozdzielenie obowiązków (szczególnie  
między dokonywaniem płatności i uzgad-
nianiem) i przeprowadza kontrole.
Wprowadzono zarówno zarządzanie ryzy-
kiem, jak i skuteczne środki nadzoru.W związku z powyższym stwierdzono, że  
tylko kierownik działu odpowiedzialny za  zarządzanie środkami pieniężnymi powi-
nien być wyznaczony do pełnienia funkcji  
newralgicznej.
21.
Duże organizacje sektora publicznego, jak  
państwa członkowskie, również posiadają  różne jednostki do zarządzania długiem  
i aktywami z jednej strony i do czynności  
związanych z wpływami do budżetu i płatno-
ściami z budżetu z drugiej strony. Tak samo 
Komisja znalazła skuteczny sposób podziału zadań pomiędzy DG BUDG i DG ECFIN.
22.
Zadania powierzone jednostce ds. zarządza-
nia środkami pieniężnymi w DG BUDG (płat-
ności z budżetu) i DG ECFIN (zarządzanie  
aktywami pozabudżetowymi oraz zaciąga-nie pożyczek) różnią się wzajemnie, dlatego 
zastosowanie odmiennego podejścia do  
zarządzania ryzykiem i kontroli jest uzasad-
nione odmiennym charakterem zadań.
23.
Ze względu na odmienny charakter wykony-wanych zadań stosowane są różne metody  ograniczania ryzyka. Ograniczenia dla  
rachunków nostro , które służą do przekazy-
wania środków pieniężnych na co dzień, ale 
zwykle nie przechowuje się na nich znacz-nych środków przez dłuższy czas, należy  
traktować inaczej niż ograniczenia dla kon-
trahentów, u których środki pieniężne są  
deponowane na dłuższy czas.
Dodatkowo, z wyjątkiem rachunków, na  
których utrzymywane są środki tymcza-sowo zainkasowane na poczet grzywien  
(w tej sprawie zob. odpowiedź Komisji na  
pkt 34), środki utrzymywane przez DG BUDG 
na rachunkach bieżących w poszczególnych 
bankach komercyjnych stanowią tak ogra-
niczone kwoty, że nawet jeżeli DG ECFIN  
korzystałaby z usług tych samych banków,  nie prowadziłoby to do istotnego zwiększe-
nia ryzyka.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję30
25.
W przeprowadzonym przez Komisję prze-
glądzie ryzyka związanego z jej opera-cjami dotyczącymi środków pieniężnych  
(DG BUDG), do którego Trybunał odnosi się 
w swojej uwadze, wyraźnie wyjaśniono, na 
jakie rodzaje ryzyka Komisja jest narażona, jakie są sposoby zarządzania ryzykiem i jakie środki wprowadzono w celu kontroli, mini-malizacji lub neutralizacji ryzyka. Przegląd 
odnosi się także do procedur obejmujących 
środki kontroli lub ograniczania ryzyka ope-
racyjnego i finansowego. DG BUDG sporządzi 
jeden formalny dokument, w którym zawrze 
odniesienia do tych istniejących procedur.
26.
Ocena ryzyka we wszystkich obszarach  
działalności DG ECFIN została sporządzona 
w 2004 r. Od tego czasu przeprowadzono  
także uzupełniającą ocenę ryzyka dla tych  
działań, w przypadku których wystąpiła  istotna zmiana. Proces oceny ryzyka uznaje 
się za właściwy, uwzględniając całkiem  
stabilny charakter działalności DG ECFIN.  
Kolejną, pełną ocenę ryzyka wszystkich  
rodzajów działalności DG ECFIN przeprowa-dzono pod koniec 2008 r.
Rodzaje ryzyka finansowego o istotnym zna-
czeniu są ściśle monitorowane przez cały rok. 
Zobacz stwierdzenie Trybunału w ramce 3.
28.
Wskaźniki zawarte w karcie wyników DG  
BUDG są w najbardziej odpowiednie dla jej 
operacji dotyczących środków pieniężnych 
i stanowią istotne wskaźniki osiąganych  
przez nią wyników. Wskaźniki te są regular-
nie obserwowane i stanowią postawę oceny 
osiągniętych wyników. W przypadku niskiej oceny osiągniętych wyników wprowadza się 
właściwe środki w celu ich poprawy.
W dziale zarządzania środkami pieniężnymi 
określono szczegółowe cele dla poszcze-
gólnych członków zespołów, które stano-
wią podstawę oceny osiągniętych przez  nich wyników. Większość z tych celów ma  
formę wskaźników osiąganych wyników.  Umożliwiają one kierownictwu dokonanie  obiektywnej oceny/pomiaru indywidualnych 
wyników i ogólnych wyników w zakresie  środków pieniężnych.29.
Trwa przygotowywanie obliczeń poziomu  
odniesienia dla potrzeb przeglądu wyni-ków innych portfeli. Na początku 2009 r.  
opracowywana jest metodyka, natomiast  
prace nad wdrożeniem systemu IT są w fazie 
testowej.
30.
Wspomniane rachunki powiernicze otwarte przez urzędników zatwierdzających w związku 
z wymogami dotyczącymi realizacji poszcze-
gólnych programów budżetowych mają inny 
charakter niż rachunki bankowe otwarte  
przez księgowego w związku z wymogami  dotyczącymi zarządzania środkami pienięż-
nymi zgodnie z art. 59 przepisów wykonaw-
czych do rozporządzenia finansowego.
Jak wskazuje Trybunał, rachunki powiernicze 
tworzone są dla pewnych programów w kon-
tekście konkretnych umów, w których instytu-cja finansowa występuje jako przedstawiciel 
Komisji (np. umowy powiernicze między DG 
ECFIN a instytucjami finansowymi).
Płatności na rzecz instytucji finansowych,  
takich jak Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) lub Kreditanstalt für Wiederaufbau (KFW),  nie powinny zawsze być postrzegane ani  
automatycznie traktowane jako transakcje  
powiernicze. Instytucje finansowe mogą rów-
nież działać jako koordynatorzy projektów, 
beneficjenci lub donatorzy uzupełniający dla funduszy powierniczych, a związane z tym  
płatności powinny być wówczas traktowane 
jako prefinansowanie. Dlatego też właściwa 
klasyfikacja takich płatności wymaga szcze-
gółowej analizy umów, na podstawie których 
są dokonywane.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję31
31–32.
W związku z uwagą Trybunału DG BUDG  
w 2007 r. dwukrotnie podjęła czynności  inwentaryzacyjne (30.9.2007 i 31.12.2007)  
w celu zapewnienia kompletności rocz-
nego sprawozdania dotyczącego aktywów  
utrzymywanych przez instytucje finansowe. Wszystkie dyrekcje generalne opowiedziały na te dwa wnioski. Przeprowadzono także  kontrole w celu sprawdzenia zgodności  
odpowiedzi z rocznym sprawozdaniem finan-
sowym za 2007 r.
Czynności inwentaryzacyjne stanowią obec-
nie część standardowej rocznej procedury  zamknięcia.
W celu dalszej poprawy sytuacji Komisja  
w uzgodnieniu z Trybunałem wystąpiła z pro-
pozycją wysyłania, począwszy od zamknięcia 
rozliczeń za 2008 r., okólnika do zaintereso-
wanych instytucji finansowych celem uzy-skania od nich dokładnych, kompletnych  
i znormalizowanych informacji na temat  
rachunków powierniczych.
Jak już wspomniano w odpowiedzi na pkt 30, 
rachunki powiernicze różnią się od rachun-ków bankowych otwartych przez księgowego Komisji zgodnie z art. 59 przepisów wyko-
nawczych do rozporządzenia finansowego. 
W przypadku tych ostatnich jednolita poli-
tyka została już wdrożona. W odniesieniu do 
rachunków powierniczych Komisja przepro-wadzi dalszą analizę sytuacji, by móc usto-
sunkować się do uwag Trybunału.
34.
Obecny system stosowany do zarządza-
nia środkami tymczasowo zainkasowanymi  
na poczet grzywien jest jasno określony  i wynika z decyzji Komisji z 1999 r. Związane 
z tym wytyczne, zgodne z tą decyzją, stano-
wią standardową i integralną cześć każdej  
umowy zawieranej z bankami w tym celu.Obecny system zarządzania środkami tym-
czasowo zainkasowanymi na poczet grzy-wien był w 2008 r. przedmiotem przeglądu, 
którego głównym celem było zwiększenie  
bezpieczeństwa systemu. DG BUDG przed-
stawiła na początku 2009 r. wniosek doty-czący decyzji Komisji w tej sprawie.
39.
Komisja wskazuje przede wszystkim, że  
wszystkie procedury dotyczące środków pie-
niężnych są formalnie udokumentowane we 
wszystkich istotnych aspektach, a w wielu  
przypadkach także uzupełnione szczegóło-wymi instrukcjami krok po kroku.
Dodatkowo dla wszystkich kluczowych zadań 
w ramach działu zarządzania środkami pie-
niężnymi DG BUDG istnieje co najmniej  
jeden system awaryjny dla zapewnienia cią-
głości przeprowadzanych operacji w przy-padku planowanych lub nieprzewidzianych 
nieobecności.
W związku z powyższym Komisja uważa,  
że ryzyko dotyczące ciągłości działalności  w przypadku odejścia z działu jego kluczo-wych pracowników z krótkim okresem wypo-wiedzenia jest bardzo niskie.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję32
WNIOSKI 
I ZALECENIA
42.
Komisja zobowiązana jest do przestrzegania 
przepisów rozporządzenia Rady wykonują-
cego decyzję w sprawie systemu środków  własnych Wspólnot, które przewidują, że  państwa członkowskie zapisują zasoby wła-sne na rachunek otwarty w imieniu Komi-
sji w dwunastu miesięcznych częściach.  
Od 2005 r. Komisja składa jednak władzy  
budżetowej pod koniec października wnio-
sek dotyczący wstępnego projektu budżetu 
korygującego, stanowiący aktualizację  budżetu w odniesieniu do prognozy docho-
dów i wydatków. Zwykle przewiduje się  
w nim nadwyżkę na koniec roku, co prowa-
dzi do zmniejszenia wkładu państw człon-
kowskich z tytułu zasobów własnych. Dobre 
zarządzanie budżetem przez Komisję zostało 
faktycznie potwierdzone przez Trybunał  Obrachunkowy — w swoim sprawozdaniu  
rocznym dotyczącym roku budżetowego  
2007 (pkt 3.4) Trybunał stwierdza, że obni-
żenie kwoty środków na płatności świadczy 
o dobrym zarządzaniu budżetem, bowiem  dowodzi zdolności reagowania na zmiany  i pozwala ograniczać nadwyżki budżetowe, umożliwiając zwrot zasobów własnych pań-
stwom członkowskim.
43.
W odniesieniu do uwagi Trybunału w lit. a): Komisja wskazuje, że procedura, do której  
odnosi się Trybunał (przekazywania środ-
ków między rachunkami zasobów własnych 
państw członkowskich) jest formalnie udo-
kumentowana i uzupełniona szczegółowymi 
instrukcjami krok po kroku.
W odniesieniu do uwagi Trybunału w lit. b): 
Komisja wskazuje, że procedura prognozowa-
nia stanu środków pieniężnych stosowana na 
potrzeby przyśpieszonych wezwań do wpłat 
na poczet zasobów własnych oraz sposoby jej stosowania są udokumentowane. Jest to 
formalna podstawa dla wnioskującego pań-
stwa członkowskiego do dokonania z góry  
wpłat na poczet zasobów własnych.W kontekście niedawnego przeglądu narzę-
dzi sprawozdawczości dotyczącej stanu  
środków pieniężnych, istniejące proce-dury sprawozdawczości i prognozowania  w zakresie przepływów pieniężnych zostały zmienione w końcu 2008 r. Uaktualniona,  
jednolita wersja procedury, zawierająca  
także więcej szczegółów dotyczących pro-
gnozowania, zostanie przyjęta z końcem  
pierwszego kwartału 2009 r.
Jeżeli chodzi o szacunki stosowane przez  
Komisję przy przekazywaniu środków między 
rachunkami zasobów własnych państw człon-
kowskich, są one wykonywane z najlepszą  
możliwą dokładnością. Komisja uważa też,  
że obecne procedury nie mają znaczącego  
wpływu ani na operacje dotyczące środków pieniężnych ogólnie, ani na przestrzeganie 
mającego zastosowanie rozporządzenia.
Zalecenia
Tiret pierwszeObecny system rachunków zasobów wła-snych, służący głównie do przyjmowania  płatności z tytułu zasobów własnych, jest  
związany z systemem zasobów własnych  
ustanowionym decyzją Rady 2000/597/WE,  
Euratom oraz wykonującym ją rozporządze-
niem Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000, do którego wdrożenia Komisja jest zobowią-
zana. Rada przyjęła w 2007 r. nową decyzję 
w sprawie zasobów własnych 2007/436/WE, 
Euratom oraz w ostatnim czasie zmianę roz-
porządzenia (WE, Euratom) nr 1150/2000
7, 
która nie wprowadza żadnych znaczących  
zmian do systemu rachunków zasobów wła-snych i płatności. Wynikałoby z tego, że Rada 
jest zadowolona z funkcjonowania obecnego 
systemu.
7 Rozporządzenie Rady nr 105/2009, Dz.U. L 36 z 5.2.2009, 
s. 1.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję33
Tiret drugie
Komisja zobowiązuje się ulepszyć dokumen-
tację w tym zakresie. W końcu 2008 r. Komi-sja zmieniła procedury sprawozdawczości  
i prognozowania w zakresie przepływów pie-
niężnych w związku z przeglądem odnośnych 
narzędzi sprawozdawczych. Uaktualniona  wersja procedury, zawierająca także więcej szczegółów dotyczących prognozowania,  zostanie przyjęta z końcem marca 2009 r.  
Komisja nie uważa jednak, że sprawdze-
nie dokładności zastosowanych szacunków 
będzie miało istotne skutki.
44.
Przeprowadzony przez Komisję przegląd  
ryzyka związanego z jej operacjami dotyczą-
cymi środków pieniężnych (DG BUDG), który 
stanowi część jej rocznego sprawozdania  
finansowego, zawiera jasne i kompleksowe 
podsumowanie rodzajów ryzyka, na jakie  
Komisja jest narażona, sposobów zarządza-nia tym ryzykiem i środków wprowadzonych 
w celu jego kontroli, minimalizacji i neutrali-
zacji. Przegląd odnosi się także do procedur 
obejmujących środki kontroli lub ogranicza-
nia ryzyka operacyjnego i finansowego.
DG BUDG sporządzi jeden formalny doku-
ment, w którym zawrze odniesienia do tych 
istniejących procedur.
Wskaźniki zawarte w karcie wyników DG  
BUDG są w najbardziej odpowiednie dla jej operacji dotyczących środków pieniężnych 
i stanowią istotne wskaźniki osiąganych  
przez nią wyników. Wskaźniki te są regular-
nie obserwowane i stanowią postawę oceny 
osiągniętych wyników. W przypadku niskiej 
oceny osiągniętych wyników wprowadza się 
właściwe środki w celu ich poprawy.45.
Należy dokonać rozróżnienia między funk-
cjami dotyczącymi środków pieniężnych  (i płatności), które wypełnia DG BUDG z jed-
nej strony, a funkcją zarządzania aktywami 
zapewnioną przez DG ECFIN z drugiej strony 
zgodnie z decyzją podjętą przez Komisję.  Odpowiedzialność za każdą z tych funkcji  jest wyraźnie przypisana jednej służbie cen-tralnej. Zobacz także odpowiedź Komisji na 
pkt 23.
46.
Biorąc pod uwagę bardzo zróżnicowane cele, 
do jakich wykorzystuje się środki zgroma-dzone na rachunkach powierniczych, skut-
kujące odmiennymi schematami przepływu 
środków pieniężnych oraz różnymi okresami 
utrzymywania środków, nawet optymalizacja 
odsetek od środków utrzymywanych w jed-
nej instytucji finansowej jest bardzo trudna 
do przeprowadzenia. Zobacz również odpo-wiedzi na pkt 31 i 32 (powyżej).
47.
Obecny system zarządzania środkami tym-
czasowo zainkasowanymi na poczet grzy-wien był w 2008 r. przedmiotem przeglądu, którego głównym celem było zwiększenie  bezpieczeństwa systemu. DG BUDG przed-
stawiła na początku 2009 r. wniosek doty-
czący decyzji Komisji w tej sprawie. Zobacz 
także odpowiedź Komisji na pkt 34.
Zalecenia
Tiret pierwsze
Komisja usprawni nadzór nad różnymi pro-
wadzonymi działaniami w zakresie zarzą-
dzania środkami pieniężnymi. Rozdzielenie 
zadań między dwie zainteresowane dyrekcje 
generalne służy zmniejszeniu potrzeby sze-rokiej koordynacji. Spotkania przedstawicieli 
obydwu dyrekcji generalnych będą organi-
zowane bardziej regularnie w celu wymiany 
informacji na temat ryzyka, doświadczeń  
i najlepszych praktyk w zakresie działań  
związanych z zarządzaniem środkami pie-
niężnymi i aktywami na poziomie Komisji  jako całości.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję34
Tiret drugie
Przeprowadzony przez Komisję przeglądzie ryzyka związanego z jej operacjami dotyczą-
cymi środków pieniężnych (DG BUDG), który 
stanowi część jej rocznego sprawozdania  finansowego, zawiera jasne i kompleksowe podsumowanie rodzajów ryzyka, na jakie  
Komisja jest narażona, sposobów zarządza-
nia tym ryzykiem i środków wprowadzonych w celu jego kontroli, minimalizacji i neutrali-
zacji. Przegląd odnosi się także do procedur 
obejmujących środki kontroli lub ogranicza-
nia ryzyka operacyjnego i finansowego.
DG BUDG sporządzi jeden formalny doku-
ment, w którym zawrze odniesienia do tych 
istniejących procedur.
Wskaźniki zawarte w karcie wyników DG  
BUDG są w najbardziej odpowiednie dla jej 
operacji dotyczących środków pieniężnych i stanowią istotne wskaźniki osiąganych  
przez nią wyników. Wskaźniki te są regular-
nie obserwowane i stanowią postawę oceny 
osiągniętych wyników. W przypadku niskiej 
oceny osiągniętych wyników wprowadza się właściwe środki w celu ich poprawy.
Tiret piąte
Obecny system zarządzania środkami tym-czasowo zainkasowanymi na poczet grzy-wien był w 2008 r. przedmiotem przeglądu, 
którego głównym celem było zwiększenie  bezpieczeństwa systemu. DG BUDG przed-
stawiła na początku 2009 r. wniosek doty-
czący decyzji Komisji w tej sprawie. Zobacz 
także odpowiedź Komisji na pkt 34.
ODPOWIEDZI 
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009 — Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję35
Europejski Trybunał Obrachunkowy
Sprawozdanie specjalne nr 5/2009
Zarządzanie środkami finansowymi przez Komisję
Luksemburg: Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich2009 — 34 str. — 21 x 29,7 cmISBN 978-92-9207-304-6

Jak otrzymać publikacje UE
Publikacje płatne:
• w EU Bookshop (internetowa księgarnia UE) – http://bookshop.europa.eu• w księgarniach (podając tytuł, wydawcę lub numer ISBN)•  bezpośrednio u naszych przedstawicieli handlowych
Dane kontaktowe przedstawicieli handlowych można uzyskać na stronie http://bookshop.europa.eu lub wysyłając faks na numer +352 2929-42758.
Publikacje bezpłatne:• w EU Bookshop (internetowa księgarnia UE) – http://bookshop.europa.eu•  w przedstawicielstwach lub delegaturach Komisji Europejskiej
Dane kontaktowe przedstawicielstw i delegatur można uzyskać na stronie http://ec.europa.eu lub wysyłając faks na numer +352 2929-42758.
W NINIEJSZYM SPRAWOZDANIU SPECJALNYM PRZEDSTAWIONO WYNIKI 
PRZEPROWADZONEJ PRZEZ TRYBUNAŁ KONTROLI DOTYCZĄCEJ JAKOŚCI ZARZĄDZANIA ŚRODKAMI FINANSOWYMI PRZEZ KOMISJĘ. KONTROLA TA 
MIAŁA NA CELU SPRAWDZENIE, CZY KOMISJA PRZESTRZEGA ODPOWIEDNICH 
ZASAD I PRZEPISÓW ORAZ CZY USTANOWIŁA SYSTEMY KONTROLI WEWNĘTRZNEJ ZAPEWNIAJĄCE NALEŻYTE ZARZĄDZANIE ŚRODKAMI FINANSOWYMI. TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ, ŻE KOMISJA ZASADNICZO PRZESTRZEGAŁA STOSOWNYCH PRZEPISÓW PRAWA WSPÓLNOTOWEGO, ŻE STWORZYŁA ONA BEZPIECZNE PROCEDURY PROGNOZOWANIA W ZAKRESIE ZARZĄDZANIA GOTÓWKĄ I ŻE STOSOWANE PRZEZ NIĄ PROCEDURY KONTROLI WEWNĘTRZNEJ BYŁY ZASADNICZO SKUTECZNE. JEDNAKŻE TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ RÓWNIEŻ BRAK KOORDYNACJI POMIĘDZY WŁAŚCIWYMI DYREKCJAMI GENERALNYMI KOMISJI W TAKICH OBSZARACH, JAK ZARZĄDZANIE 
RYZYKIEM I KONTROLA. DOPROWADZIŁO TO DO SYTUACJI, W KTÓREJ 
KOMISJA NIE BRAŁA W WYSTARCZAJĄCYM STOPNIU POD UWAGĘ SWOJEJ OGÓLNEJ EKSPOZYCJI NA RYZYKO ZWIĄZANE Z POSZCZEGÓLNYMI BANKAMI 
KOMERCYJNYMI. PONADTO TRYBUNAŁ STWIERDZIŁ, ŻE ISTNIEJE ZWIĘKSZONE 
RYZYKO UTRATY TYMCZASOWO POBRANYCH GRZYWIEN PRZECHOWYWANYCH 
NA SPECJALNYCH BANKOWYCH RACHUNKACH BIEŻĄCYCH.
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ 
OBRACHUNKOWYQJ-AB-09-005-PL-C
ISBN 978-92-9207-304-6