PL    PL  
 KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia XXX 
[…](2011) XXX projekt 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący rozporz ądzenia Rady zmieniaj ącego rozporz ądzenie Rady (WE) nr 
1185/2003 w sprawie obcinania p łetw rekinom na pok ładach statków 
 
 
 STRESZCZENIE 
1. OPIS PROBLEMU 
 
Ze względu na specyfik ę cyklu życiowego populacje rekinów s ą szczególnie podatne na 
przełowienie, a okres ich odbudowy po uszczupleniu stada jest d ługi. W wyniku gwa łtownego 
wzrostu popytu na produkty z rekinów – szczególnie p łetwy – rekiny stanowi ą cel coraz 
bardziej intensywnych po łowów. Obcinanie p łetw polega na tym, że odcina si ę i zatrzymuje 
płetwy rekinów, a ich tusze wyrzuca do morza. Pr aktyka ta stanowi marn otrawienie zasobów i 
narusza zrównowa żenie. Bior ąc pod uwag ę, że rekiny i rajowate s ą szczególnie podatne na 
nadmiern ą eksploatacj ę, że wiele stad rekinów jest powa żnie zagro żonych, oraz że praktyka 
obcinania p łetw rekinom przyczynia si ę do nadmiernej śmiertelno ści i uszczuplania zasobów, 
Rada przyj ęła w 2003 r. rozporz ądzenie (WE) nr 1185/2003 w sprawie obcinania p łetw 
rekinom na pok ładach statkówError! Bookmark not defined.. Rozporz ądzenie to ma zastosowanie do 
wszystkich rodzajów po łowów na wodach UE oraz do wszystkich statków UE po ławiających 
na wodach nienale żących do UE.  
 W rozporz ądzeniu bezwarunkowo zakazano obcinania p łetw rekinom, w tym tak że odcinania 
płetw rekinom na statk ach. Jednak w drodze odst ępstwa mo żna odcina ć płetwy rekinów od 
tusz na statkach posiadaj ących specjalne zezwolenie po łowowe. Aby zapobiec odrzutom tusz, 
masa płetw nie mo że w żadnym wypadku przekracza ć 5 % wagi w relacji pe łnej połowów 
rekina znajduj ących się na statku.  
 Zasadniczy problem obowi ązującego rozporz ądzenia jest zwi ązany z niedoci ągnięciami w 
zakresie kontroli, które wynikaj ą z wydawania – wedle uznania pa ństw członkowskich – 
zezwoleń umożliwiających odcinanie p łetw na statku, a tak że ze stosowania stosunków mas w 
celu sprawdzenia, czy dosz ło do niedozwolonego obci ęcia płetw. W zwi ązku z tym okre ślono 
następują
ce problemy szczegó łowe: 
 1. Rozporządzenie zezwala na wy ładunek przetworzonych tusz i p łetw rekina w ró żnych 
portach w ró żnym czasie, co uniemo żliwia fizyczne porównanie masy p łetw i tusz; w 
związku z tym inspektorzy nie mog ą mieć pewności, czy nie dosz ło do niedozwolonego 
obcięcia płetw. Aby porówna ć masę płetw i tusz, inspektorzy musz ą polegać na zapisach 
w dziennikach po łowowych. 
 2. Aby sprawdzi ć przestrzeganie 5-proc. stosunku wagi w relacji pe łnej między płetwami a 
tuszami, inspektorzy, którzy maj ą do czynienia z przetw orzonymi tuszami lub p łetwami, 
muszą stosować współczynniki przeliczeniowe, pozwalaj ące stwierdzi ć, czy dosz ło do 
niedozwolonego obci ęcia płetw. Stosunek mas i wspó łczynnik przeliczeniowy ró żnią się 
w zależności od gatunku, miejsca i st adium rozwoju, jak równie ż
 metody 
przetworzenia/konserwacji takiej jak mro żenie lub suszenie produktów. Nie mo żna 
stosować wspólnego stosunku mas do wszystkich powy ższych sytuacji. 
 3. Floty na ca łym świecie stosuj ą różne techniki obcinania p łetw i zatrzymuj ą różne rodzaje 
płetw odcinanych od tusz. Metody obcinania p łetw stosowane przez fl oty UE oraz fakt, że 
statki tych flot zatrzymuj ą wszystkie p łetwy na burcie, powoduj ą, że stosunek masy p łetw 
do masy tusz jest wy ższy niż w przypadku innych flot. Statki UE regularnie dokonuj ą 
wyładunków w portach poza UE, w których obowi ązują bardziej restrykcyjne stosunki 
mas, i w rezultacie okazuje si ę, że łamią miejscowe przepisy. 
 
EN  2
 
4. Przetwarzanie na statku utrudn ia zbieranie danych, które maj ą zasadnicze znaczenie dla 
opracowywania środków zarz ądzania i ochrony.  
 5. W rozporz ądzeniu na łożono na pa ństwa członkowskie obowi ązek składania sprawozda ń 
rocznych. Wi ększość państw członkowskich nie przestrzeg a odpowiednio tego obowi ązku 
(zob. załącznik). W przypadku tych pa ństw członkowskich, które nie wydaj ą specjalnych 
zezwoleń połowowych lub nie po ławiają rekinów, omawiany obowi ązek w zakresie 
sprawozdawczo ści należałoby uprościć. 
 6. Nie istniej ą jednakowe wytyczne dotycz ące wydawania zezwole ń przez organy krajowe.  
  Problem dotyczy g łównie statków UE posiadaj ących specjalne zezwolenia po łowowe. S ą to 
zazwyczaj dalekomorskie taklow ce powierzchniowe, w przewa żającej częś
ci hiszpa ńskie 
(181 statków) i portugalskie (29 statków ). Zezwolenia takie posiada równie ż jeden statek 
litewski i jeden stat ek cypryjski.  
 
2. ANALIZA ZASADY POMOCNICZO ŚCI 
 
Ochrona morskich zasobów biologicznych nale ży do wy łącznych kompetencji Unii 
Europejskiej, w zwi ązku z czym Komisja Europejska ma prawo proponowa ć odpowiednie 
prawodawstwo w tej dziedzinie – w ramach wspólnej polityki rybo łówstwa. Rekiny 
poławiane są przez statki bander ró żnych państw członkowskich, prowadz ące działalność na 
wodach UE i poza nimi, zatem dzia łania UE w omawianej dziedzinie s ą konieczne i 
uzasadnione.  
3. CELE  
Ogólny cel rozporz ądzenia polega na zwi ększeniu ochrony rekinów. G łównym celem 
strategicznym jest zwi ększenie – dzi ęki stosowaniu zasady ostro żności – ochrony stad 
rekinów.  Aby osiągnąć powyższy cel, wyznaczono cele szczegó łowe:  
 - ochrona rekinów (zw łaszcza żarłacza błękitnego oraz ostronosa a tlantyckiego) poprzez 
całkowite uniemo żliwienie obcinania p łetw;  
 - ułatwienie skutecznej i wiarygodnej kontroli;  
 - umożliwienie zbierania danych, które s ą niezb
ędne dla ustanawiania środków zarz ądzania i 
monitorowania zasobów.  Realizacja omawianego celu wi ązałaby się z zapewnieniem spójno ści prawodawstwa UE z 
przepisami mi ędzynarodowymi (zw łaszcza FAO, ICCAT i IOTC), których UE musi 
przestrzega ć.  
 
EN  3
 
4. WARIANTY STRATEGICZNE 
Uwzględniono i oceniono nast ępujące warianty: 
 Wariant 1: dalsze stosowanie 5- proc. stosunku wagi w relacji pe łnej między płetwami a 
tuszami rekinów  
 (i) Stosowanie 5-proc. stosunku wagi w relacji pe łnej między płetwami a tuszami rekinów, 
bez wymogu wy ładowywania przetworzonych tusz i p łetw jednocze śnie lub w tym samym 
porcie   (ii) Stosowanie 5-proc. stosunku wagi w relacji pe łnej między płetwami a tuszami rekinów, 
połączone z wymogiem wy ładowywania przetworzonych tusz i p łetw jednocze śnie i w tym 
samym porcie.  Wariant 1 (i) polega na utrzymaniu stanu ob ecnego, tj. przetwarzanie na statku nadal by łoby 
dozwolone na statkach posiadaj ących zezwolenia na przetwarzanie. P łetwy i tusze 
wyładowywane jednocze śnie w tym samym porcie musia łyby być ważone, aby sprawdzi ć, 
czy masa p łetw przekracza 5 % wagi rekinów w relacji pe łnej, w celu stwierdzenia, czy 
doszło do niedozwolonego obci ęcia płetw. W przypadku p łetw i tusz wy ładowywanych 
osobno, inspektor musi polega ć na informacjach podanych w dzienniku. 
 Wariant 1 (ii) umo żliwia bezpo średnią inspekcj ę i ważenie zarówno p łetw jak i tusz. W 
ramach tego wariantu w celu okre ślenia związku między masą płetw a mas ą tusz poleganie 
wy
łącznie na dziennikach po łowowych nie jest konieczne.  
 
Wariant 2: zmiana z obowi ązującego obecnie 5-proc. stosunku wagi w relacji pe łnej między 
płetwami a tuszami na stosunek masy oprawionej (zazwyczaj odg łowionej, wypatroszonej i 
oskórowanej) tuszy oraz wymóg wy ładowywania p łetw i tusz jednocze śnie w tym samym 
porcie  
 Z uwagi na to, że masa po oprawieniu mo że w przybli żeniu wynosi ć połowę wagi w relacji 
pełnej, taka zmiana zmniejszy łaby o połowę ilość płetw, jaką dany statek mo że zatrzyma ć na 
burcie. Podobnie jak w przypadku wariantu 1 (ii), wariant 2 umo żliwiłby bezpo średnią 
inspekcję i ważenie zarówno p łetw jak i tusz, eliminuj ąc konieczno ść polegania na 
dziennikach po łowowych przy sprawdzaniu przestrzeg ania maksymalnego stosunku masy 
płetw do masy tusz. 
 Wariant 3: zachowywanie p łetw w stanie nienaruszonym:
 
 Obowiązek zachowywania p łetw w stanie nienaruszonym uniemo żliwia odcinanie p łetw. Aby 
ułatwić składowanie na statku, p łetwy rekinów mog łyby być częściowo podci ęte i złożone 
płasko na tuszy, tak jak praktykuje si ę w niektórych po łowach w Ameryce Pó łnocnej, 
Środkowej i Po łudniowej. 
 
Wariant 4: zakaz po łowów rekinów za pomoc ą sznurów powierzchniowych
 
 Taki zakaz oznacza łby, że taklowce nie mog ą zatrzymywa ć na burcie, prze ładowywa ć ani 
wyładowywa ć rekinów. Aby przestrzega ć takiego zakazu, nale żałoby znacz ąco zmieni ć 
 
EN  4
środki techniczne i praktyki po łowowe, poniewa ż rekiny stanowi ą 40-70 % po łowów 
dokonywanych przez taklowce w uj ęciu ilościowym (25-47 % pod wzgl ędem warto ści). 
 
5. ANALIZA SKUTKÓW 
Skutki ka żdego z wariantów strategicznych oceniono w mo żliwie najwi ększym zakresie. 
Jednak z uwagi na brak odpowiednich danych – zw łaszcza gospodarczych – precyzyjne 
określenie ilościowe tych skutków nie by ło możliwe. Skutki wariantów przedstawiono w 
tabeli 1.  Tabela 1. Porównanie wariantó w strategicznych – skutki ka żdego z wariantów. 
 S     K     U     T     K     I      
Wariant  Gospodarka  Ochrona 
zasobów  Kontrola i 
egzekwowanie 
przepisów  Zbieranie 
danych  Uproszczenie, 
obciążenie 
administracyjne i 
stosunki z 
państwami spoza 
UE 
1(i) Brak skutków 
krótkoterminowych, ale spadek dochodów z 
powodu mniejszych 
połowów jest 
możliwy w 
perspektywie średnioterminowej i 
prawdopodobny w 
perspektywie 
długoterminowej.
 Niekorzystne 
skutki narastające w 
perspektywie 
długoterminowej.Znaczne 
trudności z 
zapewnieniem przestrzegania 
przepisów. 
Inspektorzy UE uznali ten wariant za niemożliwy do 
przyjęcia.
 Bardzo 
ograniczone.  Brak skutków w odniesieniu do uproszczenia czy obciążenia 
administracyjnego. 
Prawdopodobie ństwo 
kolejnych problemów w przypadku wyładunków przez 
statki UE w portach 
poza UE, w których obowiązuje zasada 5-
proc. masy po oprawieniu.
 
1(ii) Brak skutków krótkoterminowych, 
ale spadek 
dochodów z powodu mniejszych połowów jest 
możliwy w 
perspektywie 
średnioterminowej i 
prawdopodobny w perspektywie długoterminowej.
 Niekorzystne 
skutki 
narastające w 
perspektywie długoterminowej.Łatwiejsze 
kontrole, ale 
utrzymanie 
pewnego stopnia niepewno ści 
co do 
przestrzegania 
przepisów.
 Bardzo ograniczone.
 Brak skutków w odniesieniu do 
uproszczenia czy 
obciążenia 
administracyjnego. Prawdopodobie ństwo 
kolejnych 
problemów w 
przypadku wyładunków przez 
statki UE w portach poza UE, w których obowiązuje zasada 5-
proc. masy po 
oprawieniu.
 
2 Oczekuje si ę 
umiarkowanie niekorzystnych skutków. Mo żna je 
w pewnym stopniu W zależności od 
reakcji sektora można 
oczekiwa ć 
utrzymania Łatwiejsze 
kontrole, ale utrzymanie pewnego stopnia Bardzo 
ograniczone.
 Brak skutków w odniesieniu do uproszczenia czy obciążenia 
administracyjnego. 
 
EN  5
zrekompensowa ć 
pod warunkiem, że 
sektor dostosuje 
praktyki zwi ązane z 
nacinaniem p łetw. aktualnych 
tendencji albo korzystnych 
skutków, których 
zakres jest nieznany.
 niepewno ści 
co do przestrzegania 
przepisów.
 Statki UE 
dokonujące 
wyładunków w 
niektórych portach 
poza UE przestrzega łyby 
miejscowego wymogu 5-proc. masy po oprawieniu.
 
3 Nie oczekuje si ę 
niekorzystnych 
skutków dla operatorów przestrzegaj ących 
obowiązującego 
rozporządzenia.
 Oczekuje si ę 
korzystnych 
skutków, których zakres jest nieznany, ale które w perspektywie 
średnio- do 
długoterminowej 
będą coraz 
odczuwalne.
 Znacznie 
łatwiejsze i 
uproszczone kontrole oraz eliminacja niepewno ści 
co do 
przestrzegania 
przepisów.
 Znacząca 
poprawa, 
umożliwiająca 
ustanawianie kolejnych środków 
zarządzania w 
przyszłości.
 Zniesienie 
stosunków mas oraz 
specjalnych zezwoleń 
połowowych 
przyczyni łoby się do 
uproszczenia 
przepisów i ich 
wykonywania. Brak bezpośrednich 
skutków dla stosunków z 
państwami spoza 
UE.
 
4 Oczekuje si ę 
znaczących 
niekorzystnych skutków z powodu utraty przez 
taklowce 
powierzchniowe znacznego odsetka aktualnych dochodów. 
 Oczekuje si ę 
znaczących 
korzystnych skutków w perspektywie 
krótko-, średnio- 
i długoterminowej.Znacznie 
łatwiejsze i 
uproszczone kontrole oraz eliminacja 
niepewno ści 
co do przestrzegania przepisów.
 Brak zbierania danych.
 Zniesienie stosunków mas oraz specjalnych zezwoleń 
połowowych 
przyczyni łoby się do 
uproszczenia przepisów i ich wykonywania. Brak bezpośrednich 
skutków dla 
stosunków z 
państwami spoza 
UE.
 
 
 
6. PORÓWNANIE WARIANT ÓW STRATEGICZNYCH   
 
Wariant 4 mo że spowodowa ć najkorzystniejsze skutki dla stad rekinów, zw łaszcza żarłacza 
błękitnego oraz ostronosa at lantyckiego, pod warunkiem że środki zapobiegania po łowom 
rekinów oka żą się skuteczne i że nie będzie się dokonywa ć odrzutów. Z drugiej strony 
wariant 4 wywar łby najbardziej niekorzystny wp ływ gospodarczy na sektor po łowów, 
powodując utratę rentowno ści. Ponadto wariant 4 ograniczy łby dodatkowo zbieranie danych, 
uniemożliwiając ustanawianie w przysz łości skutecznych środków zarz ądzania, takich jak 
system TAC i kwot. Wariant 3 równie ż wywarłby znaczący korzystny wp ływ na omawiane 
stada, ale oddzia ływałby na sektor po łowów o wiele mniej niekorzystnie ni ż wariant 4. W 
zależności od stosowania strate gii adaptacyjnych (nowe mo żliwości wprowadzania do obrotu, 
nowe modele po łowów, przetwarzania i prze ładunku itd.) sektor móg łby poradzi ć sobie z 
niekorzystnymi skutkami gospodarczymi wa riantu 3. Poza tym wariant 3 spowodowa łby 
 
EN  6
znaczące korzystne skutki dla zbierania danych, umo żliwiając ustanawianie istotnych 
środków ochrony i zarz ądzania w perspektywie średnio- i d ługoterminowej. Ponadto wariant 
3 uprościłby kontrole i zwi ększył ich skuteczno ść. Warianty 1(i), 1(ii) oraz 2 nie 
umożliwiłyby realizacji po żądanych celów strategicznych.  
  
7. MONITOROWANIE I OCENA 
Charakter systemu monitorowania b ędzie uzale żniony od wyboru wariantu  strategicznego. W 
przypadku wyboru wariantu 1(i), 1(ii) l ub 2 wprowadzony system monitorowania by łby 
podobny do obecnego, tj. pa ństwa członkowskie b ędą musiały przedkładać sprawozdania 
roczne podobne do tych, o których mowa w art. 6 obowi ązującego rozporz ądzenia.  
 Wybór wariantu 3 lub 4 oznacza znacz ącą zmianę sprawozdawczo ści oraz du że uproszczenie 
formy sprawozda ń, poniewa ż nie wydawano by ju ż specjalnych zezwole ń połowowych. 
Obecnie sprawozdania maj ą formę kwestionariusza, a wiele pyta ń opartych jest na za łoż
eniu, 
że prowadzi si ę odcinanie p łetw na statkach. Po zaprzestaniu odcinania p łetw na statkach 
przyszłe kwestionariusze nie obejmowa łyby już tych pyta ń.  
 Nie oczekuje si ę znacznych kosztów ani oszcz ędności, bez wzgl ędu na wybór formy i 
charakteru przysz łych obowi ązków w zakresie sprawozdawczo ści. Jednak wariant 3 lub 4 
oznaczałby zmniejszenie obci ążeń administracyjnych.
 
 
Ocena korzystnego oddzia ływania na ochron ę dwóch najwa żniejszych w tym kontek ście 
gatunków rekinów b ędzie wymaga ć monitorowania w perspektywie średnio- do 
długoterminowej, poniewa ż ze wzgl ędu na specyfik ę ich cyklu życiowego wszelkie 
pozytywne tendencje zachodz ące w stadzie uwidoczni łyby się dopiero po kilku latach lub 
nawet dekadach.