Kluczowe działania Termin Opis/Aktualna sytuacja

1.1. Zapewnienie przez centrum doskonałości w ramach unijnej sieci upowszechniania wiedzy o radykalizacji postaw („sieć RAN”) wsparcia państwom członkowskim przy opracowywaniu i prowadzeniu skutecznych działań prewencyjnych. W toku W 2016 r. sieć RAN 19-krotnie zapewniała wsparcie państwom członkowskim. W 2017 r. planuje się, że sieć RAN 20-krotnie zapewni wsparcie w postaci warsztatów, szkoleń instruktorów i misji ekspertów.

1.2. Dostarczanie w ramach sieci RAN wytycznych i podręczników na potrzeby ustanowienia struktur skupiających wiele podmiotów. W toku W latach 2016 i 2017 w ramach sieci RAN przygotowano szereg opracowań dotyczących aktualnych zagadnień (m.in. jak przeciwdziałać radykalizacji postaw w zakładach karnych i w okresie probacyjnym, jak stworzyć struktury współpracy skupiające wiele podmiotów na poziomie lokalnym, alternatywne narracje, szkolenia dla policjantów, przeciwdziałanie radykalizacji postaw w szkołach itp.). Opracowania te są dostępne na stronie: https://ec.europa.eu/home-affairs/what-we-do/networks/radicalisation_awareness_network/ran-papers_en Dnia 19 czerwca 2017 r. w ramach sieci przedstawiono podręcznik „Responses to Returnees” mający pomóc państwom członkowskim stawiać czoła wyzwaniom związanym z powrotami zagranicznych bojowników terrorystycznych. W podręczniku omówiono podejścia, jakie eksperci stosują w obliczu różnego rozwoju wydarzeń w związku z powrotami osób ze stref konfliktu.

1.3. Stworzenie przez centrum doskonałości w ramach sieci RAN platformy wymiany doświadczeń i praktyk oraz dalsze rozpoznanie badań nad radykalizacją postaw. W toku W 2016 r. w ramach sieci RAN rozpoznano ostatnie wyniki badań i zidentyfikowano luki w obszarach badań dotyczących pracy różnych grup roboczych działających w ramach tej sieci.

2.1. Ustanowienie repozytorium strategii zapobiegawczych na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym. W toku Stworzono pierwszą wersję repozytorium krajowych strategii zapobiegawczych, która jest dostępna w internecie: http://ec.europa.eu/dgs/home-affairs/what-we-do/networks/radicalisation_awareness_network/ran-and-member-states/repository/index_en.htm ). Zawartość będzie systematycznie aktualizowana.

2.2. Ustanowienie sieci ekspertów W toku Ustanowiono centrum doskonałości w ramach sieci RAN mające ją wspierać. Sieć RAN w dalszym ciągu oferuje państwom członkowskim wsparcie dostosowane do ich potrzeb, m.in. w zakresie ustanawiania krajowych sieci ekspertów.

2.3. Ustanowienie krajowych/regionalnych punktów kontaktowych w państwach członkowskich. W toku W lutym 2017 r. uruchomiono sieć decydentów politycznych opracowujących polityki zapobiegania radykalizacji.

3.1. Rozpoczęcie badań w ramach programu „Horyzont 2020” nad złożonymi przyczynami radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy, aby zapewnić konkretne narzędzia umożliwiające bardziej świadome działania w ramach polityki. W toku Program prac na rzecz bezpiecznych społeczeństw w ramach programu „Horyzont 2020” na lata 2016–2017 obejmuje temat rozwoju wszechstronnego podejścia do radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy w UE. Niedawno wybrano cztery projekty o łącznej wartości 12 mln EUR: PERICLES, MINDb4ACT, PRACTICIES i TRIVALENT. Komisja rozpoczyna obecnie proces refleksji nad programem prac na lata 2018–2019/20, w którym kluczową rolę odgrywać będą badania nad przeciwdziałaniem radykalizacji postaw. Program prac „Integracyjne, innowacyjne i refleksyjne społeczeństwa” w ramach programu „Horyzont 2020” na lata 2016–2017 obejmuje dwa istotne tematy badań, tj. społeczne konteksty zjawiska radykalizacji postaw oraz współzależność między światowymi tendencjami w kierunku sekularyzacji a radykalizacją o wymiarze religijnym. Prowadzone są również dalsze badania w ramach europejskiej sieci informacji o edukacji (Eurydice), która jest źródłem informacji na temat systemów kształcenia i odnośnych polityk w UE.

4.1. W ramach Forum UE ds. Internetu: opracowanie wspólnej platformy zgłoszeniowej, aby zwiększyć tempo i skuteczność procesu zgłoszeń.



W toku Cztery duże przedsiębiorstwa (Facebook, Twitter, Google i Microsoft) opracowały prototyp bazy hashów, który pomaga zapobiegać ponownemu zamieszczaniu w internecie treści o charakterze terrorystycznym usuniętych już raz ze stron internetowych. Narzędzie jest już w użyciu, a przedsiębiorstwa starają się przekonać inne mniejsze podmioty do jego stosowania.

4.2 W ramach Forum UE ds. Internetu: ustanowienie programu na rzecz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego, aby znacznie zintensyfikować szkolenia i wsparcie dla partnerów ze społeczeństwa obywatelskiego w celu zwiększenia ilości publikowanych w internecie alternatywnych pozytywnych narracji, które są skuteczne. W toku W dniach 15–16 marca 2017 r. uruchomiono program na rzecz wzmacniania społeczeństwa obywatelskiego, który ma pomóc podmiotom społeczeństwa obywatelskiego skuteczniej podważać narrację o charakterze terrorystycznym w internecie. Program przewiduje szkolenia prowadzone przez centrum doskonałości w ramach sieci RAN, przy wsparciu ze strony Europejskiej Sieci Komunikacji Strategicznej i w bliskiej współpracy z partnerami z branży. Druga faza programu (II i III kw. 2017 r.) zakłada rozpisanie zaproszenia do składania wniosków, a następnie oceniona zostanie skuteczność programu.

4.3 Dodatkowe działanie w ramach kluczowego działania 4: Przeprowadzenie ukierunkowanego badania na temat wykorzystania internetu przez terrorystów. W toku W dniu 8 grudnia 2016 r. na Forum UE ds. Internetu przedstawiono pierwszą rundę badań zrealizowanych w ramach projektu Voxpol wspieranego ze środków programu ramowego 7. W badaniach skoncentrowano się na przeglądzie terroryzmu i brutalnego ekstremizmu w 2016 r., na tym, jak skazani terroryści zachowują się w internecie, oraz na przyszłych trendach.

5.1. Zapewnienie przez centrum doskonałości sieci RAN platformy wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk, jeśli chodzi o poprawę umiejętności korzystania z mediów i krytycznego myślenia w internecie. W toku W listopadzie 2016 r. grupa robocza ds. edukacji w ramach sieci RAN zorganizowała spotkanie na dużą skalę, poświęcone zagadnieniom takim jak obywatelstwo, umiejętność korzystania z mediów i zdolność krytycznego myślenia. W kwietniu 2016 r. zorganizowano w Niderlandach spotkanie na zasadzie wzajemnego uczenia się na temat umiejętności korzystania z mediów na forum grupy roboczej ds. polityki oświatowej działającej w ramach „ET 2020”, promującej poprzez edukację obywatelstwo i wspólne wartości, jakimi są wolność, tolerancja i zakaz dyskryminacji. Następnie w maju 2016 r. Rada ds. Edukacji przyjęła konkluzje Rady.

5.2. Opracowanie przez centrum doskonałości sieci RAN kampanii obejmującej całą UE w celu wzmocnienia odporności na radykalizację postaw w internecie, aby zapewnić alternatywną narrację lub alternatywne działania (kampania EXIT HATE). W toku We wrześniu 2016 r. rozpoczęto sześciotygodniową kampanię pilotażową EXIT HATE, która stanowiła platformę do prezentowania inicjatyw i pozytywnych doświadczeń (prezentowanych przez młodzież lub do niej adresowanych) z całej Europy. Kampania miała na celu promowanie treści alternatywnych w stosunku do ekstremalnej propagandy.

6.1. Komisja i odpowiednie przedsiębiorstwa IT będą monitorowały zobowiązania publiczne zawarte w kodeksie postępowania dotyczące zwalczania nielegalnej mowy nienawiści pojawiającej się w internecie, w tym jej skutków.

W toku Dnia 31 maja 2017 r. przedstawiono wyniki drugiego monitoringu wdrożenia kodeksu postępowania, które pokazały istotne postępy, jeśli chodzi o zakres i tempo usuwania nielegalnej mowy nienawiści. Równocześnie należy w dalszych pracach skoncentrować się na poprawie przejrzystości i informacji zwrotnej dla użytkowników (zob. pkt 6.2). Dnia 23 maja 2017 r. Rada wypracowała ogólne podejście do wniosku dotyczącego zmienionej dyrektywy w sprawie audiowizualnej usługi medialnej. Jednym z celów proponowanych zmian do tej dyrektywy jest zapewnienie, by platformy udostępniania plików wideo miały obowiązek podejmować odpowiednie środki, by chronić obywateli przed nawoływaniem do przemocy lub nienawiści (oflagowanie lub zgłaszanie takich incydentów).

6.2. Poprawa po stronie Komisji i odpowiednich przedsiębiorstw z branży informatycznej przejrzystości stosowania procedur powiadamiania i usuwania nielegalnych treści. W toku W dalszej współpracy z przedsiębiorstwami z branży informatycznej położony zostanie nacisk na procedury wobec konkretnych użytkowników, których dotyczą powiadomienia, a także wobec opinii publicznej, oraz na promowanie treści alternatywnych i treści przeciwdziałających terroryzmowi. Przegląd śródokresowy dotyczący realizacji strategii jednolitego rynku cyfrowego opublikowany w dniu 10 maja 2017 r. potwierdził konieczność kontynuowania prac nad minimalnymi wymogami proceduralnymi na potrzeby procedur „zgłaszania i usuwania nielegalnych treści” stosowanych przez pośredników internetowych.

Dodatkowe działanie 1 dotyczące wymiaru internetowego: Wspieranie społeczeństwa obywatelskiego w jego wysiłkach na rzecz monitorowania i osłabiania atrakcyjności i skutków mowy nienawiści za pośrednictwem programu „Prawa, równość i obywatelstwo”. W toku W 2017 r. Komisja zwiększyła środki finansowe na zwalczanie rasizmu i ksenofobii do 7 mln EUR, z czego 1,5 mln EUR jest przeznaczone konkretnie na zwalczanie mowy nienawiści w internecie, w tym poprzez opracowywanie alternatywnych narracji.

Dodatkowe działanie 2 dotyczące wymiaru internetowego: Dalsze finansowanie Zespołu Doradczego ds. Strategicznej Komunikacji w sprawie Syrii (SSCAT) / Europejskiej Sieci Komunikacji Strategicznej (ESCN), opracowanie stosownych ram politycznych, kampanii komunikacyjnych lub indywidualnych inicjatyw. W toku ESCN, projekt kierowany przez Belgię, opiera się na pracach zespołu SSCAT, któremu powierzono zadanie zorganizowania i dbania o sprawne działanie sieci państw członkowskich w celu wymiany najlepszych praktyk w zakresie korzystania z komunikacji strategicznej w kontekście zwalczania terroryzmu i brutalnego ekstremizmu. Jest ona współfinansowana z dotacji na działania w ramach Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (ISF) – Policja (w kwocie nieprzekraczającej 1 150 000 EUR).

7 Wymiana przez centrum doskonałości w ramach sieci RAN dobrych praktyk i formułowanie zaleceń dotyczących polityki w zakresie zapobiegania radykalizacji skierowanych do ekspertów zajmujących się bezpośrednio przedmiotową tematyką (w tym w stosownych przypadkach sędziów i prokuratorów) w sektorze więziennictwa i służb probacyjnych; W toku Działająca w ramach sieci RAN grupa robocza ds. więziennictwa i służb probacyjnych kontynuuje wspieranie wymiany najlepszych praktyk wśród ekspertów i na koniec 2017 r. przedstawi sprawozdanie z działalności. Program „Sprawiedliwość” zapewnia dotacje na działalność Europejskiej Organizacji Służby Więziennej i Kuratorskiej (EuroPris) zrzeszającej administracje więzień i Organizacji Europejskich Służb Probacyjnych. Organizacje te odpowiadają za organizowanie regularnych spotkań z ekspertami, w trakcie których omawiane są kwestie związane z radykalizacją postaw. Program Erasmus+ wspiera programy szkoleniowe w zakładach karnych na temat zapobiegania i zwalczania radykalizacji postaw. W grudniu 2015 r. ruszył projekt dotyczący zapobiegania radykalizacji postaw w zakładach karnych (R2PRIS) mający pomóc personelowi pierwszego kontaktu (pracownikom służb kuratorskich, pracownikom oświaty, psychologom, pracownikom socjalnym itp.) w identyfikowaniu, relacjonowaniu i interpretowaniu sygnałów dotyczących radykalizacji postaw oraz właściwym reagowaniu. Projekt jest realizowany w pięciu państwach (Portugalii, Norwegii, Turcji, Belgii i Rumunii) i do sierpnia 2018 r. przewiduje 160 sesji szkoleniowych.

8 Zapewnienie wsparcia finansowego, aby pomóc państwom członkowskim w opracowaniu instrumentów oceny ryzyka. W toku Zgodnie ze strategią kładącą nacisk na zapobieganie radykalizacji postaw w zakładach karnych i na włączenie resocjalizacji do planu reagowania wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych Komisja wystosowała w 2015 r. dwa zaproszenia do składania wniosków w ramach programu „Sprawiedliwość” na lata 2014-2020: a)JUST/2015/JCOO/AG/TERR: Dotacje na działania, by wspierać współpracę wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych związaną z reagowaniem wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych na akty terroryzmu i radykalizację postaw prowadzącą do aktów przemocy. (budżet w wysokości 1 mln EUR; wybrano trzy projekty). b)JUST/2015/JTRA/AG/EJTR: Dotacje na działania, by wspierać Europejską Sieć Szkolenia Kadr Wymiaru Sprawiedliwości. (budżet w wysokości 1,5 mln EUR przeznaczony na „sądowe aspekty walki z terroryzmem i przestępczością zorganizowaną” i „zapobieganie radykalizacji postaw w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności” - wybrano pięć projektów). W 2016 r . opublikowano jedno wezwanie do składania wniosków w dziedzinie współpracy sądowej (JUST-JCOO-TERR-AG-2016), z budżetem w wysokości 4 mln EUR i obejmujące także szkolenia kadr wymiaru sprawiedliwości w obszarze radykalizacji (wybrano 10 projektów, a trzy wpisano na listę rezerwową). W rocznym programie prac na 2017 r. w zakresie wymiaru sprawiedliwości (w ramach współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych) priorytetowo traktuje się skuteczne zaangażowanie w europejską agendę bezpieczeństwa, jeśli chodzi o reakcję wymiaru sprawiedliwości na terroryzm, zwłaszcza przeciwdziałanie finansowaniu terroryzmu i wzmacnianie działań zapobiegających radykalizacji postaw, szczególnie w zakładach karnych.

9 Wspieranie opracowywania programów edukacyjnych i szkoleniowych w zakładach karnych (w tym szkoleń zawodowych), aby ułatwić osadzonym ponowną integrację w społeczeństwie. W toku Program Erasmus+ wspiera projekty dotyczące nauczania dorosłych, które zakładają poprawę umiejętności i środki reintegracji w zakładach karnych. W styczniu 2017 r. uruchomiono kilka projektów o łącznej wartości 1,3 mln EUR (wybranych w drodze wezwania z 2016 r. do składania wniosków w obszarze włączenia społecznego w ramach programu Erasmus+). Z Europejskiego Funduszu Społecznego wspierany jest szereg środków z zakresu włączenia społecznego związanych z deradykalizacją i reintegracją zawodową po odbyciu kary więzienia.

10. Wspieranie opracowywanych przez państwa członkowskie programów resocjalizacji więźniów oraz wymiany najlepszych praktyk i strategii w dziedzinie wykonywania sankcji karnych. W toku Komisja zapewnia finansowanie rozwoju programów resocjalizacji i wymiany najlepszych praktyk (zob. kluczowe działanie nr 8).

11 Propagowanie wymiany informacji w Eurojust przez wyspecjalizowanych prokuratorów. W toku Eurojust będzie w dalszym ciągu zrzeszać swoich korespondentów krajowych do spraw związanych z terroryzmem, by kontynuować wymianę poglądów na taktycznych posiedzeniach. Eurojust będzie nadal wydawać: • monitor dotyczący wyroków w sprawach o terroryzm • sprawozdania na temat zagranicznych bojowników

Dodatkowe działanie dotyczące zakładów karnych: Wspieranie szkoleń dla pracowników służby więziennej i probacyjnej oraz sędziów i prokuratorów. W toku W maju 2016 r. Komisja zorganizowała konferencję dla organizatorów szkoleń na temat przeciwdziałania terroryzmowi i radykalizacji postaw. Ponadto współpracuje z Europejską Siecią Akademii Szkolenia Służb Penitencjarnych (EPTA), Europejską Organizacją Służby Więziennej i Kuratorskiej (EuroPris) i Organizacją Europejskich Służb Probacyjnych w celu ustanowienia bardziej zrównoważonej współpracy transgranicznej w zakresie szkoleń dla pracowników służby więziennej i probacyjnej na temat środków zwalczania radykalizacji. Sieć RAN, EuroPris i EPTA pracują nad zestawem szkoleń i aktywności dla pracowników penitencjarnych. Sieć RAN i konsorcjum IMPACT Europe oferują szkolenia zainteresowanym podmiotom w państwach członkowskich w zakresie oceny interwencji mających przeciwdziałać i zapobiegać radykalizacji postaw w zakładach karnych i podczas okresu probacyjnego. By przyspieszyć proces tworzenia wszystkich projektów, na które Rada zwróciła uwagę w swoich konkluzjach na temat wymiar sprawiedliwości w sprawach karnych, Komisja udostępnia środki finansowe (ponad 6,5 mln EUR w latach 2015 i 2016).

12 Złożenie wniosku w sprawie zalecenia Rady dotyczącego poprawy włączenia społecznego i propagowania podstawowych wartości europejskich przez edukację i uczenie się pozaformalne. Koniec 2017 r. Trwają prace przygotowawcze, zwłaszcza na forum grupy roboczej działającej w ramach „ET 2020”, promującej poprzez edukację obywatelstwo i wspólne wartości, jakimi są wolność, tolerancja i zasada niedyskryminacji. Dnia 19 maja 2017 r. rozpoczęto konsultacje społeczne w internecie trwające 12 tygodni.

13 Udostępnienie za pośrednictwem programu Erasmus+ kwoty ponad 400 mln EUR w 2016 r. na partnerstwa transnarodowe, aby opracować innowacyjne podejście strategiczne i praktyki realizowane na najniższym szczeblu, skupiając się na włączeniu społecznym, propagowaniu wspólnych wartości i zrozumieniu międzykulturowym. Erasmus+ przyczyni się do zwiększenia skali działań opracowanych na najniższym szczeblu, na co w 2016 r. przeznaczono pulę środków w wysokości 13 mln EUR. W toku Wdrożenie deklaracji paryskiej jest priorytetem przekrojowym programu Erasmus+. Ogłoszono ukierunkowane zaproszenia do składania wniosków w celu wspierania włączenia społecznego i podstawowych wartości (kluczowe działanie nr 2, którego budżet w 2016 r. przekraczał 200 mln EUR). Realizacja projektów wybranych w 2016 r. albo się rozpoczęła albo rozpocznie się w 2017 r. Ponadto - zaproszenie do składania wniosków z budżetem 13 mln EUR dotyczące rozpowszechnienia, stosowania i udoskonalania najlepszych praktyk na najniższym szczeblu (kluczowe działanie nr 3) spotkało się z dużym odzewem ze strony zainteresowanych podmiotów i zostało rozstrzygnięte w lipcu 2016 r. (wybrano 35 projektów). - dwa priorytety koncentrujące się na konkretnych celach deklaracji paryskiej w zaproszeniu adresowanym do wielu sektorów dotyczącym europejskich eksperymentalnych polityk, wybrano 5 projektów (4 dotyczyły kształcenia i szkolenia, 1 dotyczył młodzieży). W 2017 r. Erasmus+ nadal wspiera partnerstwa transnarodowe jako priorytet przekrojowy (kluczowe działanie nr 2). Ponadto 10 mln EUR zostanie przeznaczonych na rozpowszechnienie, stosowanie i udoskonalanie najlepszych praktyk na najniższym szczeblu (kluczowe działanie nr 3) w celu promowania demokratycznych szkół sprzyjających włączeniu społecznemu (termin składania wniosków minął w maju 2017 r.; trwa selekcja projektów).

14 Ustanowienie sieci ułatwiającej bezpośrednie kontakty z osobami prezentującymi pozytywne wzorce zachowań w szkołach, centrach młodzieżowych, klubach sportowych i zakładach karnych. W toku Celem działania jest stworzenie na szczeblu narodowym repozytorium wzorców zachowań, by realizować działania promujące włączenie społeczne, zapobiegające wykluczeniu i radykalizacji postaw, a także zachęcające do aktywnego obywatelstwa i przestrzegania wspólnych wartości. Inicjatywa jest wdrażana stopniowo przez krajowe agencje ds. programu Erasmus+ w latach 2017–2018. W ramach sieci RAN uruchomiono platformę „RAN Young” mającą motywować młodych ludzi do odgrywania aktywnej roli w zapobieganiu radykalizacji postaw. Dnia 9 listopada 2016 r. zorganizowano konferencję na wysokim szczeblu poświęconą problemowi radykalizacji. W rezultacie ambasadorzy platformy „RAN Young” opracują zalecenia i będą współorganizować spotkania, w trakcie których uczestnicy będą zachęcani do przedstawiania swoich poglądów i zaleceń dotyczących rozwiązań politycznych i pracy ekspertów. Platforma „RAN Young” jest połączona z innymi organizacjami i inicjatywami, takimi jak inicjatywa „Extremely Together” fundacji Kofiego Annana, siecią „YouthCAN” i młodymi ambasadorami OBWE.

15 Propagowanie przyznawania punktów zaliczeniowych dla studentów za działalność wolontariacką oraz opracowanie programu studiów łączącego treści akademickie z zaangażowaniem w kwestie obywatelskie za pośrednictwem programu Erasmus+. W toku Komisja, w ścisłej współpracy z krajowymi agencjami ds. programu Erasmus+ i instytucjami szkolnictwa wyższego, będzie szerzyć wiedzę na temat tego, jak przyznać punkty w ramach europejskiego systemu transferu i akumulacji punktów w szkolnictwie wyższym za uczenie się pozaformalne, w tym wolontariat. W ramach trwającego przeglądu suplementu do dyplomu (dokument dołączany do dyplomu ukończenia studiów wyższych stosowany w 48 krajach uczestniczących w procesie bolońskim / należących do europejskiego obszaru szkolnictwa wyższego), Komisja będzie promować uznawanie wolontariatu lub podobnych form uczenia się pozaformalnego, które są częścią procesu uzyskiwania kwalifikacji.

Dodatkowe działanie nr 1 dotyczące kształcenia: Dopilnowanie, by nauczyciele potrafili podjąć temat różnorodności w klasie i przekazywali uczniom wspólne wartości oraz rozpoznawali wczesne sygnały radykalizacji postaw i w dalszym ciągu wspierali wymianę najlepszych praktyk za pośrednictwem inicjatywy eTwinning i w ramach grupy roboczej ds. kształcenia w ramach sieci RAN. W toku eTwinning jest platformą internetową finansowaną ze środków programu Erasmus+, z której przez ostatnie 12 lat skorzystało ponad 470 000 nauczycieli i 180 000 szkół w całej Europie. Planowane jest pełne wykorzystanie potencjału eTwinning i skoncentrowanie się jeszcze bardziej na tematach związanych z obywatelstwem w celu zwiększenia roli nauczycieli, tak by aktywnie działali na rzecz bardziej demokratycznego systemu kształcenia, który lepiej sprzyja włączeniu społecznemu. W tym celu hasłem przewodnim w 2017 r. jest włączenie społeczne. W 2017 r. grupa robocza ds. kształcenia w sieci RAN skoncentruje się głównie na rodzajach szkoleń dla nauczycieli, roli szkolnictwa wyższego w walce przeciwko radykalizacji postaw i na umiejętności korzystania z mediów i krytycznym myśleniu. Również w 2017 r. zaktualizowany zostanie manifest sieci RAN („Education Manifesto 2.0”) oferujący praktyczne wskazówki dla szkół, wdrożone doświadczenia i wnioski oraz zalecenia polityczne.

Dodatkowe działanie nr 2 dotyczące kształcenia 2: Ścisła współpraca z Radą Europy i UNESCO, aby lepiej wdrożyć istniejące instrumenty opracowane w celu wspierania nauczycieli. W toku Na forum grupy roboczej działającej w ramach „ET 2020”, promującej obywatelstwo i wspólne wartości, Komisja ściśle współpracuje z Radą Europy i UNESCO, by lepiej wykorzystywać efekty synergiczne i optymalnie korzystać z dostępnych narzędzi (w tym z przewodnika dla nauczycieli). Sieć RAN zapewniła wiedzę fachową przy opracowywaniu opublikowanego przez UNESCO w 2016 r. przewodnika dla nauczycieli na temat zapobiegania radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy, w którym zawarto wskazówki, m.in. na temat moderowania dyskusji w klasie i przekazywania kluczowych treści.

16 Kontynuowanie współpracy z Parlamentem Europejskim i Radą w sprawie przyjęcia dyrektywy antydyskryminacyjnej. W toku Dalsze zapewnianie przez Komisję wsparcia technicznego prezydencjom Rady przy pracach nad ulepszeniem projektu dyrektywy i jednocześnie działanie na rzecz budowania porozumienia politycznego w Radzie.

17 Propagowanie włączenia społecznego grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji za pomocą środków polityki, Europejskiego Funduszu Społecznego (EFS) oraz programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych. W toku Grupy robocze działające w ramach „ET 2020” (ds. szkół i edukacji obywatelskiej) koncentrują się na włączeniu społecznym grup będących w niekorzystnej sytuacji. Europejski Fundusz Społeczny i program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych przeznaczają środki na włączenie społeczne grup będących w niekorzystnej sytuacji (sieć przeciwdziałania ubóstwu, budowanie zdolności organizacji pozarządowych działających na rzecz takich grup, konkretne projekty w państwach członkowskich realizowane ze środków EFS, działania mające na celu szerzenie wiedzy itp.).

18 Zwiększenie wsparcia osób i organizacji pracujących z młodzieżą, w szczególności przez opracowanie zestawu wytycznych i porad. W toku W lutym 2017 r. opublikowano sprawozdanie zawierające zestaw praktycznych wytycznych i porad dla osób pracujących z młodzieżą zagrożoną radykalizacją postaw prowadzącą do aktów przemocy. W zaleceniach politycznych skierowanych do organów na szczeblach od lokalnego po unijny kładzie się nacisk na współpracę różnych sektorów, by skuteczniej zapobiegać radykalizacji postaw prowadzącej do aktów przemocy wśród młodzieży. Grupa robocza działająca w ramach sieci RAN na rzecz rodzin, młodzieży i społeczności opracuje manifest RAN mający włączyć młodzież w działania i wzmocnić pozycję osób pracujących z młodzieżą, by zapobiegać radykalizacji.

19 Wzmocnienie wolontariatu europejskiego poprzez zwiększenie jego budżetu. W toku W 2016 r. za priorytetowe uznano projekty wspierające wdrożenie deklaracji paryskiej. W 2017 r. znacznie zwiększono budżet wolontariatu europejskiego (EVS). Od czasu powołania w grudniu 2016 r. Europejskiego Korpusu Solidarności przystąpiło do niego 30 000 młodych obywateli ze wszystkich państw członkowskich. Zakłada się, że do 2020 r. ogółem 100 000 młodych obywateli weźmie udział w programach zawodowych i wolontariacie.

20 Wystąpienie z wnioskiem w sprawie przeglądu systemu informacyjnego Schengen, aby zwiększyć jego wartość dodaną w zakresie ścigania i zwalczania terroryzmu. W toku Dnia 21 grudnia 2016 r. Komisja przyjęła wnioski ustawodawcze. Negocjacje ustawodawcze w toku

21 Państwa członkowskie powinny proaktywnie wymieniać z innymi państwami członkowskimi i, w stosownych przypadkach, z Europolem wszystkie istotne informacje na temat zwolnionych osób skazanych, które podejrzane są o radykalizację, lub osób znanych z radykalizacji, aby zapewnić ścisłe monitorowanie osób stanowiących duże zagrożenie. W toku Jednym z priorytetów prac prowadzonych w ramach sieci RAN nad dokumentami programowymi i zestawem narzędzi dla decydentów dotyczącymi ustanowienia struktur skupiających wiele podmiotów jest lepsza wymiana informacji na temat osób, których postawa uległa radykalizacji. Wyniki tych prac przedstawiono i omówiono na ostatniej konferencji sieci RAN na wysokim szczeblu w listopadzie 2016 r. Europejskie Centrum ds. Zwalczania Terroryzmu (ECTC) przy Europolu ma stać się centralnym punktem wymiany informacji w walce z terroryzmem w UE, m.in. informacji na potrzeby punktu kontaktowego „Travellers” i analiz zagrożeń związanych z radykalizacją postaw. System informacyjny Europolu ma pełnić rolę centralnego repozytorium danych dotyczących egzekwowania prawa, w tym skonsolidowanego wykazu wszystkich znanych zagranicznych bojowników terrorystycznych i osób podejrzanych o taką działalność. Dyrektywa w sprawie zwalczania terroryzmu, przyjęta dnia 7 marca 2017 r., podkreśla spoczywający na państwach członkowskich obowiązek przekazywania wszystkich istotnych informacji na temat przestępstw o charakterze terrorystycznym innym państwom członkowskim. Ponadto nakłada na państwa członkowskie otrzymujące takie informacje obowiązek podejmowania stosownych działań następczych.

22 Wspieranie organizacji międzynarodowych w ich działaniach na rzecz zwalczania brutalnego ekstremizmu. W toku UE aktywnie współpracuje z ONZ, Radą Europy i OBWE na rzecz przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi. Komisja wraz z Radą Europy zarządza odnośnym programem dotyczącym praw człowieka i edukacji obywatelskiej. Centrum doskonałości w ramach sieci RAN nawiązało współpracę z organizacjami międzynarodowymi w celu uzyskania efektów synergicznych w pracy nad przeciwdziałaniem brutalnemu ekstremizmowi, w tym z EuroPris, OBWE i Radą Europy (w tym szczególnie w ramach działań Kongresu Miast).

23 Dodatkowe inicjatywy mające skupić zewnętrzne instrumenty finansowe UE na zapobieganiu radykalizacji postaw. W toku Na szczeblu międzynarodowym UE zachęca do kładzenia dużego nacisku na zapobieganie i przeciwdziałanie brutalnemu ekstremizmowi w dialogach politycznych i programach wsparcia. UE wspiera plan działania Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych na rzecz zapobiegania brutalnemu ekstremizmowi i opracowywanie takich planów działania na szczeblu krajowym i regionalnym. UE dąży do wprowadzenia do głównego nurtu polityki kwestii dotyczących zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi. UE zwiększyła zdolność Grupy Zadaniowej UE ds. Komunikacji Strategicznej na Południu (StratComm), m.in. po arabsku, by promować pozytywne narracje. W odniesieniu do instrumentów finansowych: - kryzysowy fundusz powierniczy na rzecz stabilności oraz eliminowania przyczyn migracji nieuregulowanej i wysiedleń w Afryce stworzył wyjątkową możliwość nawiązania intensywnych stosunków z państwami trzecimi o wysokim zagrożeniu i eliminowania podstawowych przyczyn radykalizacji postaw. W dalszym ciągu podejmowane są starania, by czerpać z doświadczeń zebranych w UE (np. poprzez sieć RAN) i wykorzystywać je na zewnątrz UE. - W 2016 r. sieć RAN wspierała misje ekspertów ds. radykalizacji postaw w Turcji i Tunezji. W 2017 r. będzie trwało zobowiązanie do monitorowania tych dwóch państw. Działania w państwach Bałkanów Zachodnich, by ustanowić polityki i ramowe warunki dla współpracy obejmującej wiele podmiotów wspierane są w ramach projektu pierwszej linii i sieci RAN. - Instrument Pomocy Przedakcesyjnej (IPA): W 2016 r. zatwierdzono jeden projekt regionalny realizowany ze środków IPA, który ma wspierać zapobieganie i przeciwdziałanie brutalnemu ekstremizmowi w państwach Bałkanów Zachodnich, szerzyć podejście sieci RAN i wzmacniać odporność poprzez większe zaangażowanie społeczności i społeczeństwa; szerzyć wiedzę na temat zagrożeń, jakie niesie radykalizacja postaw w szkołach i wśród nastolatków, zapewniać szkolenia z przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi dla przywódców religijnych i tworzyć platformy internetowe na temat przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi terroryzmowi. - poprzez programy krajowe finansowane ze środków IPA Unia będzie wspierać Kosowo we wzmacnianiu środków zwalczania radykalizacji postaw w służbach kuratorskich i probacyjnych; byłą Jugosłowiańską Republikę Macedonii we wdrażaniu krajowej strategii zwalczania terroryzmu; organy ścigania i służby wywiadowcze w Albanii będą wspierane za pośrednictwem unijnego projektu PAMECA na rzecz wsparcia sił policyjnych w walce z terroryzmem. - Delegatura Unii w Albanii przyznała dwie dotacje w wysokości 300 000 EUR każda, by wzmocnić pozycję organizacji społeczeństwa obywatelskiego i instytucji bezpieczeństwa publicznego w przeciwdziałaniu ekstremizmowi i radykalizacji postaw. - W Bośni i Hercegowinie realizowany jest projekt finansowany ze środków Unii dotyczący zagrożenia w postaci radykalizacji postaw w więzieniu w Zenice, we współpracy ze wspólnotą islamską; w przeciwdziałanie radykalizacji postaw ma zostać zaangażowana młodzież. - Ponadto UE dąży do wprowadzenia do głównego nurtu kwestii związanych z przeciwdziałaniem terroryzmowi i brutalnemu ekstremizmowi w zakres projektów prowadzonych z podmiotami społeczeństwa obywatelskiego i podmiotami niezwiązanymi z bezpieczeństwem. Poprzez regionalny projekt na rzecz społeczeństwa obywatelskiego w ramach IPA (TACSO) uruchomiono programy dotyczące przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi na poziomie państw (np. w Albanii) lub regionów. - Europejski Instrument Sąsiedztwa: Pilotażowy projekt UNICRI (z budżetem w wysokości 5 mln EUR) dotyczący zapobiegania brutalnemu ekstremizmowi w regionie Sahelu i Maghrebu. - Komisja finansuje szereg programów, np. na Bliskim Wschodzie, w Afryce Północnej lub Afryce (Maghreb, Sahel, Nigeria, Czad). Europejski Instrument na rzecz Wspierania Demokracji i Praw Człowieka służy także wspieraniu odnośnych programów takich jak: - program dotyczący angażowania młodzieży w działania na rzecz praw człowieka i spójności społecznej (budżet w wysokości 600 000 EUR, uruchomienie i realizacja do 2019 r.). Partner wdrażający: Generations for Peace. - Beyond Radicalisation: Youth in Lebanon Speak Up! (budżet w wysokości 600 000 EUR, uruchomienie i realizacja do 2019 r.). Partner wdrażający: Deutsche Welle. - La jeunesse sahraouie, acteur central de la résolution pacifique du conflit - Algérie, Tindouf; civil society" - działania w obozach dla uchodźców Sahrawi, w Tindouf (budżet w wysokości 96 000 EUR; 2016 – 2018). Za wdrożenie odpowiada Oxfam-Solidariteit. - Voix du Sud, Voix du Nord pour un meilleur vivre ensemble en Algérie pour garantir la démocratie en Algérie (budżet w wysokości 0,5 mln EUR; uruchomienie i realizacja do 2018 r.).

24 Dalsze wspieranie inicjatyw Światowego Forum na rzecz Zwalczania Terroryzmu w celu zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi. W toku UE udziela stałego wsparcia na rzecz zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi na poziomie społeczności za pośrednictwem inicjatyw inspirowanych przez Światowe Forum na rzecz Zwalczania Terroryzmu (GCTF), np. międzynarodowe Centrum Doskonałości na rzecz Zwalczania Brutalnego Ekstremizmu „Hedayah” i światowy Fundusz na rzecz Zaangażowania Społeczności i Odporności Społecznej. Przykładowo, mechanizm dotacji Hedayah wspiera obecnie oddolne inicjatywy w Azji Środkowej, w Bałkanach Zachodnich i Gruzji przy wsparciu finansowym UE. UE wspiera także działania Światowego Funduszu na rzecz Zaangażowania Społeczności i Odporności Społecznej w Bangladeszu, Kenii, Kosowie, Mali i Nigerii, a także innowacyjną inicjatywę sektora prywatnego mającą na celu uruchomienie współfinansowania działań tego funduszu przez sektor prywatny. UE współprzewodniczy (wraz z Turcją) działającej w ramach GCTF grupie roboczej ds. Rogu Afryki i jest członkiem grupy roboczej GCTF ds. przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi. Kwestie związane z zapobieganiem i przeciwdziałaniem brutalnemu ekstremizmowi (w tym w odniesieniu do młodzieży i kobiet) są ważnym elementem prac grupy roboczej ds. Rogu Afryki. Latem 2017 r. UE zorganizuje dwa warsztaty dla kluczowych zainteresowanych podmiotów w regionie w celu promowania inicjatywy GCTF „Life Cycle of Radicalisation” - zestaw dokumentów zawierających najlepsze praktyki.

25 Dalsze rozszerzenie sieci eTwinning Plus na wybrane kraje objęte europejską polityką sąsiedztwa. W toku Zakres instrumentu eTwinning Plus (który już obejmuje Tunezję, Azerbejdżan, Gruzję, Ukrainę, Armenię i Mołdawię) zostanie rozszerzony i obejmie inne państwa partnerstwa eurośródziemnomorskiego. Rozpoczęto już rozmowy z Algierią.