UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

W rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 ustanowiono szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego obowiązujące przedsiębiorstwa sektora spożywczego. Przewiduje ono, że do usuwania powierzchniowych zanieczyszczeń z produktów pochodzenia zwierzęcego przedsiębiorstwa sektora spożywczego nie mogą stosować żadnych substancji poza wodą, chyba że stosowanie danej substancji zostało zatwierdzone zgodnie z tym rozporządzeniem. Rozporządzenie stanowi, że stosowanie zatwierdzonych substancji nie ma wpływu na zobowiązania przedsiębiorstw sektora spożywczego do przestrzegania przepisów tego rozporządzenia.

W dniu 14 grudnia 2010 r. do Komisji wpłynął wniosek o zatwierdzenie stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz i mięsa wołowego.

W dniu 26 lipca 2011 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjął pozytywną opinię w sprawie oceny bezpieczeństwa i skuteczności kwasu mlekowego do celów usuwania zanieczyszczeń. Komisja zaproponowała więc środki dotyczące stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz wołowych.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

W dniu 21 września 2012 r. Komisja przedłożyła Stałemu Komitetowi ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt do zaopiniowania projekt rozporządzenia zatwierdzającego stosowanie kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz wołowych. Komitet nie wydał opinii w sprawie projektu rozporządzenia Komisji, nie osiągnięto bowiem większości kwalifikowanej ani za ani przeciwko proponowanym środkom.

W związku z tym, zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 oraz art. 5a decyzji Rady nr 1999/468/WE, Komisja przedkłada Radzie i Parlamentowi projekt rozporządzenia Rady dotyczący środków, które należy wprowadzić. Rada ma dwa miesiące na zajęcie stanowiska, po czym Parlament będzie miał kolejne dwa miesiące na wyrażenie swojej opinii. Jeżeli Rada nie zajmie stanowiska, rozporządzenie przekazywane jest z powrotem Komisji, która jest prawnie zobowiązana do przyjęcia środków.

W przypadku niniejszego rozporządzenia wykonawczego nie przewidziano oceny skutków.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

W związku z pozytywną opinią naukową EFSA oraz biorąc pod uwagę fakt, że kwas mlekowy umożliwia znaczne zmniejszenie ewentualnego zanieczyszczenia mikrobiologicznego, za właściwe uznaje się zatwierdzenie stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz wołowych. Stosowanie tej substancji powinno być jednak uzależnione od pewnych warunków (stężenie, temperatura itd.) określonych w części I załącznika do niniejszego rozporządzenia.

Kwas mlekowy może być stosowany tylko do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz, półtusz i ćwierćtusz na poziomie rzeźni, a jego stosowanie powinno być zintegrowane z dobrą praktyką higieniczną i systemami opartymi na HACCP. Ponadto stosowanie kwasu mlekowego nie może wpływać na zobowiązanie przedsiębiorstwa sektora spożywczego do przestrzegania wymogów przepisów UE dotyczących higieny żywności, określonych w rozporządzeniach (WE) 852/2004, 853/2004 i 2073/2005 i w żadnym razie nie można uznać, by stosowanie tej substancji zastępowało dobrą praktykę higieniczną w zakresie uboju i procedury operacyjne.

2012/0280 (NLE)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

dotyczące stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego tusz wołowych

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego[1], w szczególności jego art. 3 ust. 2,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W rozporządzeniu (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych[2] określa się ogólne przepisy dotyczące przedsiębiorstw sektora spożywczego w zakresie higieny środków spożywczych, przy szczególnym uwzględnieniu zasad dotyczących ogólnego wdrażania procedur opartych na analizie zagrożeń i krytycznych punktów kontroli (HACCP).

(2) W rozporządzeniu (WE) nr 853/2004 ustanowiono szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego obowiązujące przedsiębiorstwa sektora spożywczego. Rozporządzenie to przewiduje, że do usuwania powierzchniowych zanieczyszczeń z produktów pochodzenia zwierzęcego przedsiębiorstwa sektora spożywczego nie mogą stosować żadnych substancji poza wodą, chyba że stosowanie danej substancji zostało zatwierdzone zgodnie z tym rozporządzeniem.

(3) Ponadto rozporządzenie Komisji (WE) nr 2073/2005 z dnia 15 listopada 2005 r. w sprawie kryteriów mikrobiologicznych dotyczących środków spożywczych[3] ustanawia kryteria mikrobiologiczne dotyczące niektórych mikroorganizmów oraz przepisy wykonawcze obowiązujące przedsiębiorstwa sektora spożywczego przy wdrażaniu ogólnych i szczegółowych zasad higieny, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 852/2004. Zgodnie z tym rozporządzeniem przedsiębiorstwa sektora spożywczego mają zapewniać zgodność środków spożywczych z tymi kryteriami mikrobiologicznymi.

(4) W dniu 14 grudnia 2010 r. do Komisji wpłynął wniosek o zatwierdzenie stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz i mięsa wołowego.

(5) W dniu 26 lipca 2011 r. Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) przyjął opinię naukową w sprawie oceny bezpieczeństwa i skuteczności kwasu mlekowego do celów usuwania powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami z tusz, skrawków i obrzynków wołowych[4].

(6) W swojej opinii EFSA stwierdził, że z obróbką przy użyciu kwasu mlekowego w celu usuwania zanieczyszczeń nie wiążą się żadne zagrożenia dla bezpieczeństwa, o ile użyta substancja jest zgodna ze specyfikacjami UE dotyczącymi dodatków do żywności. Ponadto EFSA uznał, że obróbka przy użyciu kwasu mlekowego prowadzi do znacznego zmniejszenia zanieczyszczenia mikrobiologicznego w porównaniu z brakiem jakiejkolwiek obróbki lub z użyciem wody, a także stwierdził, że mało prawdopodobne jest, by zastosowanie kwasu mlekowego mogło przyczynić się do rozwoju oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe.

(7) EFSA zaleca, by przedsiębiorstwa sektora spożywczego potwierdziły skuteczność obróbki przy użyciu kwasu mlekowego w zwalczaniu drobnoustrojów w swoich określonych warunkach przetwarzania, a także by sprawdziły, w jaki sposób stężenie kwasu mlekowego, temperatura jego stosowania i inne czynniki wpływają na jego skuteczność w usuwaniu zanieczyszczeń. W opinii EFSA stwierdzono także, że zastosowanie kwasu mlekowego nie ma negatywnego wpływu na środowisko.

(8) Według opinii EFSA ilość pozostałości wchłoniętych do mięsa wołowego podczas obróbki przy użyciu kwasu mlekowego nie przekracza 190 mg/kg. Taką ilość uważa się za pozostałość w porównaniu z ilością aktywną potrzebną do zmniejszenia powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami. Ilość taka nie ma żadnego wpływu technologicznego na produkt końcowy. Ponadto ilość pozostałości kwasu mlekowego zastosowanego do zmniejszenia powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami jest nieistotna w porównaniu z ilością kwasu mlekowego naturalnie występującego w wołowinie i z taką ilością nie wiążą się żadne zagrożenia dla bezpieczeństwa. W przypadku niektórych przetworów mięsnych dopuszcza się stosowanie soli kwasu mlekowego jako dodatków do żywności do celów konserwacji. Do tych celów powszechnie używa się soli kwasu mlekowego w ilości ok. 20 000 mg/kg. Stosowanie kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami wyraźnie zatem różni się od stosowania tej substancji jako dodatku do żywności.

(9) W świetle opinii EFSA oraz biorąc pod uwagę fakt, że kwas mlekowy umożliwia znaczne zmniejszenie ewentualnego zanieczyszczenia mikrobiologicznego, należy zatwierdzić stosowanie kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia. Stosowanie kwasu mlekowego powinno być jednak uzależnione od pewnych warunków. Kwas mlekowy może być stosowany tylko w przypadku tusz, półtusz i ćwierćtusz na poziomie rzeźni, a jego stosowanie powinno być zintegrowane z dobrą praktyką higieniczną i systemami opartymi na HACCP.

(10) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 231/2012 ustanawiające specyfikacje dla dodatków do żywności wymienionych w załącznikach II i III do rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady[5] określa specyfikacje dla dodatków do żywności dotyczące, w szczególności, pochodzenia, kryteriów czystości i innych niezbędnych informacji.

(11) Zgodnie z opinią EFSA kwas mlekowy stosowany do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia tusz wołowych powinien być zgodny ze specyfikacjami dotyczącymi kwasu mlekowego, które określono w przepisach UE. W związku z tym kwas mlekowy stosowany do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego zgodnie z niniejszym rozporządzeniem powinien być zgodny ze specyfikacjami określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 231/2012.

(12) Stosowanie kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego tusz, półtusz lub ćwierćtusz wołowych nie może wpływać na zobowiązanie przedsiębiorstwa sektora spożywczego do przestrzegania wymogów przepisów UE dotyczących higieny żywności, określonych w rozporządzeniach (WE) 852/2004, 853/2004 i 2073/2005 i w żadnym razie nie można uznać, by stosowanie tej substancji zastępowało dobrą praktykę higieniczną w zakresie uboju i procedury operacyjne.

(13) Stały Komitet ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt nie wydał opinii w terminie ustalonym przez jego przewodniczącego. Środki określone w niniejszym rozporządzeniu powinny zatem zostać przyjęte przez Radę,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Przedsiębiorstwa sektora spożywczego mogą stosować kwas mlekowy do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego tusz, półtusz lub ćwierćtusz wołowych na poziomie rzeźni, zgodnie z warunkami określonymi w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie dwudziestego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Część I – Warunki stosowania kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia mikrobiologicznego tusz, półtusz lub ćwierćtusz wołowych na poziomie rzeźni

1. Roztwór kwasu mlekowego należy sporządzać wyłącznie z kwasu mlekowego zgodnego ze specyfikacjami określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 231/2012.

2. Roztwory kwasu mlekowego należy:

a) stosować wyłącznie w odniesieniu do całych tusz, półtusz lub ćwierćtusz mięsa bydła domowego (w tym zwierząt z gatunku Bubalus i Bison) na poziomie rzeźni;

b) stosować wyłącznie poprzez rozpylanie lub zraszanie przy użyciu 2-5 % roztworu kwasu mlekowego w wodzie pitnej, w temperaturze nieprzekraczającej 55°C;

c) stosować w warunkach kontrolowanych i podlegających weryfikacji, zintegrowanych w ramach systemu zarządzania opartego na HACCP, obejmującego co najmniej kryteria określone w części II.

3. Nie należy stosować roztworów kwasu mlekowego w przypadku tusz w widoczny sposób zanieczyszczonych odchodami.

4. Stosowanie roztworu kwasu mlekowego nie może prowadzić do żadnej nieodwracalnej fizycznej modyfikacji mięsa.

Część II – Minimalne kryteria i parametry kontrolne HACCP

1. Próbki tusz do oceny zgodności z kryteriami mikrobiologicznymi w rozumieniu rozporządzenia nr 2073/2005 należy pobierać przed zastosowaniem roztworu kwasu mlekowego w odniesieniu do tusz, półtusz lub ćwierćtusz.

2. W ramach planu HACCP należy weryfikować, w drodze okresowego monitorowania, stężenie kwasu mlekowego podczas obróbki, dokumentować je i rejestrować.

3. W ramach planu HACCP należy stale monitorować, w drodze pomiarów przy użyciu narzędzi, temperaturę roztworu kwasu mlekowego podczas obróbki, dokumentować tę temperaturę i rejestrować.

Część III – Informacje na temat obróbki

Przedsiębiorstwa sektora spożywczego prowadzące rzeźnie, w których stosuje się roztwory kwasu mlekowego do zmniejszania powierzchniowego zanieczyszczenia drobnoustrojami całych tusz, półtusz lub ćwierćtusz, informują o tym przedsiębiorstwo sektora spożywczego, które otrzymuje tusze, półtusze lub ćwierćtusze poddane takiej obróbce. Informację tę należy udokumentować.

[1] Dz.U. L 139 z 30.4.2004, s. 55.

[2] Dz.U. L 139 z 30.4.2004, s. 1.

[3] Dz.U. L 338 z 22.12.2005, s. 1.

[4] Dziennik EFSA 2011; 9(7):2317.

[5] Dz.U. L 83 z 22.3.2012, s. 1.