Na podstawie art. 292 TFUE Rada jest uprawniona do przyjmowania zaleceń. Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego postanowienia Rada przyjmuje zalecenia, a zgodnie ze zdaniem drugim Rada stanowi na wniosek Komisji we wszystkich przypadkach, gdy Traktaty przewidują przyjmowanie aktów przez Radę na wniosek Komisji.

Te dwa aspekty wniosku wzajemnie się uzupełniają i są spójne z punktu widzenia dążenia do bezpiecznego otwarcia UE, gdy tylko jest to możliwe, a jednocześnie zapewniają możliwość szybkiego działania przeciwko istniejącym wariantom i ewentualnym nowym wariantom.

Z drugiej strony, rozpoczęcie kampanii szczepień przeciwko COVID-19 w państwach trzecich oraz jej pozytywne oddziaływanie polegające na ograniczaniu rozprzestrzeniania się wirusa wskazują, że istnieje możliwość łagodzenia ograniczeń w podróżowaniu, w szczególności w przypadku osób już zaszczepionych. W tym kontekście celem niniejszego wniosku jest umożliwienie stopniowego wznawiania podróży z państw trzecich w bezpieczny sposób, ożywianie turystyki, zwłaszcza w związku z sezonem letnim, oraz przywracanie podróży służbowych, a tym samym przyczynienie się do ożywienia europejskiej gospodarki. Przyjęcie rozporządzenia w sprawie zielonego zaświadczenia cyfrowego zapewni podstawę, w drodze aktu wykonawczego Komisji, do traktowania zaświadczeń o szczepieniu wydawanych w państwach trzecich jako zielonych zaświadczeń cyfrowych bądź wydawania takich zaświadczeń osobom, które zostały zaszczepione w państwach trzecich.

Z jednej strony, niepokój nadal generuje pojawienie się i rozprzestrzenianie w niektórych regionach i państwach trzecich wariantów będących przedmiotem zainteresowania oraz wariantów budzących obawy. Zasadnicze znaczenie ma wprowadzenie zdecydowanych środków, zmierzających do zminimalizowania przenoszenia takich wariantów z obszarów wysokiego ryzyka na obszar UE+ oraz rozprzestrzeniania się tych wariantów na tym obszarze, przy ograniczeniu podróży do minimum oraz stosowaniu wszelkich możliwych środków bezpieczeństwa. Biorąc pod uwagę zmienność sytuacji, konieczne jest również szybkie reagowanie na zagrożenia. W niniejszym wniosku przewidziano mechanizm zwany „hamulcem bezpieczeństwa”, który pomoże państwom członkowskim w podejmowaniu decyzji odnośnie do najlepszych środków mających zapobiegać rozprzestrzenianiu się takich wariantów lub je ograniczać oraz w zapewnieniu skoordynowanego podejścia.

W komunikacie „Wspólna droga do bezpiecznego i trwałego ponownego otwarcia” (COM(2021)129) Komisja wskazała, że zamierza kontynuować przegląd podejścia określonego w zaleceniu Rady 2020/912 dotyczącym zniesienia ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE oraz jego dostosowywanie do zmieniającej się sytuacji.

Niniejszy wniosek uwzględnia zmieniającą się sytuację epidemiologiczną i wszystkie stosowne dostępne dowody. Za wykonanie będącego przedmiotem wniosku zalecenia Rady odpowiadają władze państw członkowskich i państw stowarzyszonych w ramach Schengen. W związku z tym wniosek jest odpowiedni do osiągnięcia zamierzonego celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne i proporcjonalne.

(4)Od tego czasu na obszarze UE+, ale także w wielu innych regionach i państwach trzecich, na szeroką skalę prowadzona jest kampania szczepień przeciwko wirusowi SARS-COV-2.

(5)W dniu 17 marca 2021 r. Komisja przedstawiła dwa wnioski dotyczące rozporządzeń, które przewidują wprowadzenie zielonych zaświadczeń cyfrowych w celu ułatwiania bezpiecznego i swobodnego przemieszczania się na terytorium UE w okresie pandemii COVID-19. Zielone zaświadczenia cyfrowe będą dowodem na to, że dana osoba została zaszczepiona przeciwko COVID-19, uzyskała ujemny wynik testu lub przeszła tę chorobę. Państwa członkowskie nadal ponoszą odpowiedzialność za podejmowanie decyzji odnośnie do tego, które ograniczenia w zakresie zdrowia publicznego mogą zostać zniesione w przypadku podróżnych; znoszenie takich ograniczeń powinno odbywać się w sposób niedyskryminacyjny w odniesieniu do podróżnych posiadających zielone zaświadczenie cyfrowe.

(6)Mamy dostęp do coraz większej liczby opinii naukowych i dowodów empirycznych, które dotyczą skutków szczepień i w coraz spójniejszy sposób wskazują, że szczepienia pomagają przerwać łańcuch zakażeń.

(7)Dowody te sugerują, że ograniczenia podróżowania można w bezpieczny sposób znosić w niektórych przypadkach w odniesieniu do osób, które mogą wykazać, że otrzymały ostatnią zalecaną dawkę szczepionki przeciwko COVID-19, dopuszczonej do obrotu w UE zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 726/2004, oraz że takie zniesienie ograniczeń może być również uzasadnione w przypadku osób zaszczepionych szczepionką przeciwko COVID-19, w odniesieniu do której WHO wydało nadzwyczajne pozwolenie na stosowanie.

(8)Dzieci, które ze względu na swój wiek są wyłączone ze szczepień przeciwko COVID-19, powinny mieć możliwość podróżowania ze swoimi zaszczepionymi rodzicami pod warunkiem uzyskania negatywnego wyniku testu PCR na COVID-19 przeprowadzonego najwcześniej 72 godziny przed przekroczeniem granicy obszaru UE+. W takich przypadkach państwa członkowskie mogą wymagać przeprowadzenia dodatkowego testu po przybyciu.

(9)Nie ma jednak jeszcze żadnych badań lub ich liczba jest niewielka, jeżeli chodzi o ustalenie, czy warianty budzące obawy są odporne na reakcję immunologiczną wywoływaną przez różne szczepionki przeciwko COVID-19. W związku z powyższym i zgodnie z zasadą ostrożnościowego podejścia, należy ustanowić mechanizm zwany „hamulcem bezpieczeństwa”, aby umożliwić państwom członkowskim pilne i skoordynowane przyjęcie ograniczonych w czasie środków pozwalających na szybkie zareagowanie na pojawienie się wariantu w danym państwie trzecim, który był przedmiotem szczególnej kontroli, w szczególności jeżeli został on zdefiniowany przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) jako wariant będący przedmiotem zainteresowania. Ten tzw. hamulec bezpieczeństwa powinien umożliwiać zastosowanie odpowiednich środków, w tym ograniczeń wjazdu, aby zapobiegać przenoszeniu i rozprzestrzenianiu się tego rodzaju wariantów na obszarze UE+. Środki takie powinny podlegać szybkiej koordynacji w Radzie, co umożliwi przyjęcie wspólnego podejścia.

(10)Przy ocenie sytuacji epidemiologicznej w danym państwie trzecim należy uwzględnić postępy w szczepieniu populacji tego państwa przeciwko wirusowi.

(11)Kiedy rozporządzenie 2021/XXX w sprawie zielonego zaświadczenia cyfrowego zostanie przyjęte, zapewni ono podstawę – za pośrednictwem aktu wykonawczego Komisji – do traktowania zaświadczeń o szczepieniu wydawanych przez państwa trzecie jako równoważnych zielonym zaświadczeniom cyfrowym lub do wydawania takich zaświadczeń osobom, które zostały zaszczepione w państwach trzecich. Aby zapewnić skoordynowane podejście państw członkowskich oraz ułatwić podróżnym z państw trzecich dalsze przemieszczanie się na obszarze UE+, należy podjąć kroki w celu ułatwienia stosowania tych przepisów. W związku z tym państwa członkowskie mogłyby rozważyć utworzenie portalu, za pośrednictwem którego osoby mieszkające poza obszarem UE+ mogłyby zwrócić się o uznanie zaświadczenia o szczepieniu wydanego przez państwo trzecie jako wiarygodnego dowodu szczepienia lub o wydanie zielonego zaświadczenia cyfrowego.

(12)Jeżeli państwa członkowskie uznają dowód szczepienia w celu uchylenia ograniczeń wprowadzonych zgodnie z prawem Unii, aby ograniczyć rozprzestrzenianie się COVID-19, takich jak wymóg poddania się kwarantannie lub samoizolacji bądź poddania się testowi w kierunku zakażenia SARS-CoV-2, powinny one również odstąpić od tych wymogów w odniesieniu do podróżnych zamieszkałych w państwie trzecim, którzy nie później niż 14 dni przed wjazdem na obszar UE+ otrzymali ostatnią zalecaną dawkę szczepionki przeciwko COVID-19 dopuszczonej do obrotu w UE na podstawie rozporządzenia (WE) nr 726/2004 lub innej szczepionki przeciwko COVID-19, w odniesieniu do której WHO wydało nadzwyczajne pozwolenie na stosowanie, jeżeli dana osoba może przedstawić ważny dowód spełniający wymogi rozporządzenia w sprawie zielonego zaświadczenia cyfrowego. Nie powinno to jednak mieć zastosowania w przypadku, gdy państwo członkowskie wprowadziło tzw. hamulec bezpieczeństwa. Do czasu przyjęcia i rozpoczęcia stosowania rozporządzenia w sprawie zielonego zaświadczenia cyfrowego państwa członkowskie powinny mieć możliwość uznawania na podstawie swojego prawa krajowego zaświadczeń wydawanych przez państwa trzecie, z uwzględnieniem możliwości weryfikacji autentyczności, ważności i integralności zaświadczenia oraz tego, czy zawiera ono wszystkie istotne dane.

(13)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego zalecenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania – w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego zalecenia – podejmuje decyzję, czy dokona jego transpozycji.

(14)Niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE; Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jego przyjęciu i nie jest nim związana ani go nie stosuje.

(15)W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji Rady 1999/437/WE.

(16)W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE.

(17)W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji 2011/350/UE.

(18)Status prawny tego zalecenia, jak wspomniano w motywach 13–17, pozostaje bez uszczerbku dla konieczności skoordynowanego podjęcia przez wszystkie państwa członkowskie, w interesie właściwego funkcjonowania strefy Schengen, decyzji o zniesieniu ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE:

W zaleceniu (UE) 2020/912 wprowadza się następujące zmiany:

1.w pkt 2 akapit pierwszy tiret piąte otrzymuje brzmienie:

„– charakter wirusa występującego w danym państwie, w szczególności to, czy wykryto nowe warianty wirusa będące przedmiotem zainteresowania lub budzące obawy. Warianty będące przedmiotem zainteresowania lub budzące obawy warianty to warianty uznane za takie przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) na podstawie najważniejszych cech wirusa, takich jak wskaźnik zakaźności, zjadliwość i zdolność ucieczki przed reakcją immunologiczną.”;

2. w pkt 2 akapit drugi liczbę „25” zastępuje się liczbą „100”;