[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 1.10.2007

KOM(2007) 543 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI

Roczne sprawozdanie Komisji Europejskiej dla Parlamentu Europejskiego dotyczące funkcjonowania systemu szkół europejskich w 2006 r. {SEK(2007) 1199}

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 3

2. Istotne wydarzenia w roku 2006 3

2.1. Zarys obecnej sytuacji w szkołach europejskich 3

2.1.1. Utrzymujące się przepełnienie szkół w Brukseli 4

2.1.2. Dalsze opóźnienia w Luksemburgu 4

2.1.3. Inne szkoły – liczne przypadki przepełnienia 5

2.2. Obszary problemowe 6

3. Reforma budżetowa i finansowa 6

3.1. Budżet na 2006 r. 6

3.2. Nowe rozporządzenie finansowe 7

3.3. Decyzje dotyczące budżetu na rok 2007 7

3.4. Zamrożenie części środków w 2006 r. przeznaczonych na Biuro Sekretarza Generalnego 7

4. Zarządzanie 8

4.1. Konferencja w Noordwijk i spotkanie ministerialne 8

4.1.1. Wyniki spotkania ministerialnego: otwarcie i wzmocnienie systemu szkół europejskich 9

4.2. Utworzenie centralnego biura zapisów 9

4.3. Komunikacja, informacja i dialog 10

4.4. Badanie: sprawozdanie Van Dijk w sprawie czterech małych szkół 11

4.5. Akredytacje 11

5. Przyszłe wyzwania w roku 2007 i później 11

5.1. Przyszłe działania w następstwie spotkania ministerialnego 11

5.2. Otwarcie szkoły w Berkendael/Laeken w Brukseli 12

5.3. Zobowiązania państw członkowskich 12

ZAŁĄCZNIK 1

ZAŁĄCZNIK 2

ZAŁĄCZNIK 3

1. WPROWADZENIE

Niniejsze sprawozdanie koncentruje się na głównych wydarzeniach i zmianach dotyczących systemu szkół europejskich w 2006 r. oraz na roli Komisji Europejskiej.

Był to rok obiecujących dla przyszłości systemu zmian. Wiosną 2006 r. w Noordwijk odbyła się konferencja wysokiego szczebla, która okazała się przełomowa dla procesu reform prowadzonych na różnych poziomach. Pod koniec roku odbyło się nieformalne spotkanie ministerialne, dzięki któremu rozmowy na temat przyszłości szkół przeniesiono na wysoki szczebel polityczny. Odpowiedzialnym zadaniem zarządu szkół europejskich jest teraz wdrożenie politycznych intencji w praktyce.

Jednak codzienne funkcjonowanie niektórych szkół jest ciągle bardzo trudne ze względu na przepełnienie klas i brak woli politycznej niektórych państw przyjmujących do podjęcia koniecznych szybkich działań, realizacji bardzo potrzebnych inwestycji w zakresie infrastruktury lub, w najgorszych przypadkach, samego zapewnienia odpowiedniej infrastruktury.

Ogólnie Komisja jest zaniepokojona tym, że niektóre państwa członkowskie przyjmujące instytucje europejskie i szkoły europejskie nie wywiązują się ze swoich obowiązków, zarówno pod względem zapewnienia infrastruktury jak i oddelegowania nauczycieli. Taka sytuacja w poważny sposób odbija się na warunkach nauczania i jakości codziennego życia uczniów i nauczycieli.

Połączenie tych dwóch kwestii stanowi poważne zagrożenie dla długoterminowych perspektyw szkół europejskich. Komisja jest świadoma faktu, że niektórzy pracownicy szukają innych możliwości edukacji dla swoich dzieci, często niechętnie, ponieważ system szkół europejskich nie zawsze może zapewnić im zadowalające rozwiązania dla ich dzieci. Problem przepełnienia szkół wszystkie strony zainteresowane powinny traktować bardzo poważnie, a Komisja będzie nadal wywierać nacisk na kraje przyjmujące, aby skłonić je do wypełnienia swoich obowiązków.

2. ISTOTNE WYDARZENIA W ROKU 2006

2.1. Zarys obecnej sytuacji w szkołach europejskich

Szkoły nadal cieszyły się popularnością wśród wielu rodziców i uczniów, łączna liczba uczniów wynosi 20 582 osoby w 13 szkołach. Szkoły mają ogromne znaczenie dla pracowników zatrudnionych na czas określony, ponieważ ich dzieci będą musiały kontynuować naukę w swoim języku ojczystym po powrocie do kraju. Różnorodność systemu szkół europejskich oraz oczekiwania wobec niego wzrosły jeszcze bardziej po przystąpieniu do UE dwóch nowych państw członkowskich, Rumunii i Bułgarii, w styczniu 2007 r. Szczegółowe informacje statystyczne znajdują się w sprawozdaniu rocznym sekretarza generalnego[1].

2.1.1. Utrzymujące się przepełnienie szkół w Brukseli

Restrykcyjna polityka zapisów w roku szkolnym 2006/2007 oznaczała, że wszyscy nowi uczniowie byli kierowani do szkoły w Uccle, jedynej, która miała jeszcze trochę wolnych miejsc. Dlatego też wielu rodziców odmówiło zapisania swoich dzieci do Uccle, ponieważ wiązałoby się to ze zbyt długim czasem dojazdu do szkoły. Wszystkie trzy działające w Brukseli szkoły są obecnie całkowicie zapełnione. We wszystkich trzech szkołach znacznie przekroczona została liczba uczniów, których nominalnie są w stanie pomieścić. Taka sytuacja pogarsza codzienne warunki nauki. W kwietniu 2006 r. zarząd zadecydował, które sekcje językowe zostaną przeniesione do szkoły w Laeken po jej otwarciu w 2009 r[2]. Komisja podkreśliła przy wielu okazjach, że władze belgijskie powinny udostępnić w pobliżu Laeken tymczasowy budynek, zdolny do przyjęcia uczniów od początku roku szkolnego 2007/2008. W lipcu Belgia zaproponowała jako przejściowe rozwiązanie jeden obiekt w Berkendeal, które leży na południu Brukseli, po przeciwnej stronie miasta. To przejściowe rozwiązanie na czas budowy szkoły w Laeken, usytuowanej na północy, było w opinii Komisji i przedstawicieli rodziców bardzo niezadowalającą i niespójną propozycją, która mogłaby spowodować podobną sytuację jak podczas zapisów w roku szkolnym 2006/2007, kiedy to wiele rodzin zrezygnowało z korzystania z systemu szkół europejskich.

Jesienią 2006 r. zarząd szkół europejskich zgodził się ze stanowiskiem Komisji i zwracał się trzykrotnie do władz belgijskich o przedstawienie dodatkowych propozycji przejściowej lokalizacji. Niestety nie przedstawiono żadnych innych rozwiązań. W listopadzie 2006 r. w związku z absolutną koniecznością zapewnienia miejsca dla nowych uczniów przyjętych we wrześniu 2007 r. zarząd został zmuszony do podjęcia decyzji. Komisja wydała oświadczenie, w którym określiła swoje stanowisko[3].

2.1.2. Dalsze opóźnienia w Luksemburgu

Pomieszczenia szkoły Luksemburg I są nadal przepełnione, szczególnie w szkole ponadpodstawowej, w której uczy się 2134 uczniów w jedenastu sekcjach. Sytuacji nie poprawiło stopniowe przenoszenie klas podstawowych ośmiu sekcji językowych do drugiej szkoły. Nadal istnieje pilna potrzeba zapewnienia stałego budynku dla szkoły Luksemburg II. Władze luksemburskie podały w 2006 r., że nowy budynek zostanie udostępniony dopiero w 2011 r. Komisja jest bardzo zaniepokojona tymi opóźnieniami i poruszyła tę kwestię w rozmowach z premierem Luksemburga, podkreślając konieczność szybkich działań bez dalszej zwłoki.

W ciągu roku nadal omawiana była decyzja dotycząca podziału uczniów między szkołami Luksemburg I a II, podjęta przez zarząd w 2003 r., a na początku stycznia 2007 r. odbyło się spotkanie wszystkich zainteresowanych stron przy okrągłym stole, którego inicjatorami były stowarzyszenia rodziców i Lokalny Komitet Pracowniczy. Podczas tego spotkania omawiana była kwestia lokalizacji drugiej szkoły (Bertrange-Mamer) oraz podział uczniów między dwie szkoły.

Udało się przeprowadzić przetarg na prowadzenie stołówki i bufetu, które obecnie już funkcjonują.

2.1.3. Inne szkoły – liczne przypadki przepełnienia

Varese

W Varese nadal narasta problem przepełnienia szkoły, bardzo rozczarowujący jest fakt, że obecne potrzeby szkoły w zakresie dodatkowej infrastruktury nie zostały zaspokojone. Komisja przesłała w ciągu roku do władz włoskich pismo, zwracając się o pilne przekazanie środków, a ostatnio ponownie poruszyła tę kwestię z ministrem odpowiedzialnym w tym zakresie i czeka na odpowiedź.

Postępowanie mające na celu przekazanie zarządzania stołówką spółdzielni rodziców utworzonej z inicjatywy Lokalnego Komitetu Pracowniczego i Wspólnego Centrum Badawczego w Isprze planowane jest na 2007/2008. Ustalenia w związku z tym przekazaniem muszą zostać zatwierdzone przez zarząd administracyjny szkoły w pierwszej połowie 2007 r.

Frankfurt

Liczba uczniów w szkole stale wzrasta (o 7 % w 2006 r.) – rozwój Europejskiego Banku Centralnego (EBC) powoduje napływ nowych uczniów. W obecnych pomieszczeniach szkoły wprowadzono pewne zmiany pozwalające utworzyć nowe klasy przedszkolne, ale szkoła prawie osiągnęła już swoje maksymalne możliwości przyjmowania uczniów. EBC planuje przenieść się do nowych budynków skonstruowanych na obecnych terenach Großmarkthalle we Frankfurcie, co będzie miało wpływ na przyszłe decyzje w kwestii szkoły.

Alicante

W Alicante w tym roku pierwszy rocznik zdawał maturę, a wskaźnik zdawalności wyniósł 97,7 %. Władze hiszpańskie zatwierdziły nową ustawę, mającą dopiero wejść w życie, która zniesie obowiązkowy egzamin wstępny do szkół wyższych w Hiszpanii ( selectividad) dla uczniów zagranicznych systemów edukacyjnych.

Odsetek dzieci pracowników UE w szkole europejskiej w Alicante wzrósł nieznacznie w zeszłym roku (obecnie wynosi 36,8 %), ale nadal pozostaje dużo niższy niż wymagane 50 %[4].

Monachium

W ciągu roku przeprowadzono prace w celu poprawy sytuacji w przepełnionych budynkach przedszkolnych, ale nadal istnieją problemy lokalowe. Władze niemieckie planują dalsze rozbudowy wymagane przez szkołę w miejscu obecnej lokalizacji, ale w przyszłości konieczne będzie rozważenie nowej lokalizacji w związku z potrzebami szkoły europejskiej.

Bergen, Culham, Mol i Karlsruhe

Te cztery szkoły były przedmiotem zewnętrznego badania, tzw. „sprawozdania Van Dijk”, przeprowadzonego w 2005/2006 roku na zlecenie Komisji w celu zbadania przyszłości tych szkół w perspektywie długoterminowej. W sprawozdaniu zalecono stopniowe zamknięcie szkoły w Culham, w związku z tym, że jej racja bytu zniknie wraz z przeniesieniem reaktora termojądrowego JET do Cadarache we Francji, zaplanowanym na 2016 r.

Szkoły w Bergen, Mol oraz Karlsruhe zapewniają edukację dla dzieci pracowników zatrudnionych we Wspólnych Centrach Badawczych (podobnie jak szkoła w Varese) – sprawozdanie zawiera propozycję bardziej skutecznego i oszczędniejszego sposobu zarządzania tymi szkołami, a Komisja popiera te zalecenia. Jednak Komisja nie zgadza się z zaleceniem zawartym w sprawozdaniu, aby zlikwidować sekcje językowe kraju przyjmującego.

2.2. Obszary problemowe

Komisja jest bardzo zaniepokojona faktem, że niektóre państwa członkowskie nie wypełniają swoich zobowiązań jako kraje przyjmujące instytucje europejskie, tj. nie zapewniają odpowiedniej infrastruktury dla szkół europejskich, tak aby mogły one właściwie funkcjonować. Wiąże się to z kilkoma kwestiami, jednak najistotniejszą jest terminowe zapewnienie odpowiedniej infrastruktury, co staje się najważniejszym problemem w Belgii, jak również w Luksemburgu i Włoszech.

Nie jest to jedyny problem. Komisja Europejska wystosowała do władz belgijskich formalny wniosek o uregulowanie bieżącego zadłużenia wobec systemu, które częściowo sięga roku 1995.

Komisja jest również bardzo zaniepokojona faktem, że państwa członkowskie nie obsadziły wielu stanowisk dla oddelegowanych nauczycieli. W konsekwencji wolne etaty muszą być obsadzane nauczycielami rekrutowanymi na miejscu, zatrudnionymi na czas określony, a tym samym koszty ich zatrudnienia są pokrywane wyłącznie z unijnej części budżetu, bez sięgania do wkładu budżetowego państw członkowskich. Ponadto Komisja z przykrością odnotowuje, że okresy oddelegowania nauczycieli nie są dostosowane do terminów standardowo przyjętych jako początek roku szkolnego, co sprawia, że integracja nauczycieli jest bardziej skomplikowana, a początek roku szkolnego trudniejszy dla uczniów rozpoczynających naukę bez wyznaczonych nauczycieli. Komisja zwróciła uwagę sekretarza generalnego szkół europejskich na ten problem oraz wystosowała kilka pism do władz krajowych państw członkowskich, których to dotyczy.

3. REFORMA BUDżETOWA I FINANSOWA

3.1. Budżet na 2006 r.

Wsparcie przyznane szkołom europejskim przez władze budżetowe UE w roku 2006 wynosiło 127,126 mln EUR. Na całkowity budżet ostatnio składały się następujące wkłady:

- 56 % z budżetu UE;

- 22,5 % od państw członkowskich;

- 6,5 % z EPO (Europejski Urząd Patentowy)[5];

- czesne uczniów kategorii II i III oraz inne źródła.

Szkoły europejskie otrzymały całość środków przydzielonych w 2006 r. i zamknęły swój roczny budżet z nadwyżką wynoszącą około 12,2 mln EUR.

Część budżetu przyznana na dzieci specjalnej troski wzrosła do 24 % w ciągu ostatnich dwóch lat. Komisja podkreśliła, że roczne sprawozdanie na ten temat powinno obejmować bardziej szczegółową analizę jakościową sytuacji, zapewniając rzetelne dane do wprowadzenia przyszłych ulepszeń. Pomimo tych wysiłków nie zawsze możliwa jest integracja uczniów mających poważne trudności w nauce. Ich rodziny muszą znaleźć inne rozwiązanie, co jest trudniejsze w sytuacji, gdy językiem kraju przyjmującego nie jest język ojczysty dziecka.

3.2. Nowe rozporządzenie finansowe

Komisja jest bardzo zaangażowana w przygotowanie nowego rozporządzenia finansowego dla szkół europejskich i wyraźnie je wspiera. Rozporządzenie to w dużym stopniu jest oparte na rozporządzeniach obowiązujących wobec instytucji, ale zostało dostosowane do specyfiki systemu szkół europejskich. Komisja z wielkim zadowoleniem powitała przyjęcie nowego rozporządzenia finansowego w 2006 r. (jednomyślne, z wyjątkiem Austrii, która wstrzymała się od głosu). Nowe przepisy w większości weszły w życie od 1 stycznia 2007 r. Kwestie związane z funkcją audytu oraz przepisy dotyczące zamówień publicznych będą wdrażane stopniowo, odpowiednio od 1 lipca 2007 r. i 1 stycznia 2008 r.

3.3. Decyzje dotyczące budżetu na rok 2007

Komisja i Biuro Sekretarza Generalnego postanowiły w 2007 r. szczegółowo przeanalizować przyczyny powtarzającego się w ostatnich latach niewykorzystania dostępnych środków finansowych i powstawania nadwyżki. Dlatego też Komisja wystosowała wniosek o przyznanie w 2007 r. środków o takiej samej wysokości jak w roku 2006: 127,13 mln EUR dla istniejących szkół i Biura Sekretarza Generalnego oraz 2,54 mln EUR dla przyszłej szkoły Bruksela IV, tymczasowo usytuowanej w Berkendael.

3.4. Zamrożenie części środków w 2006 r. przeznaczonych na Biuro Sekretarza Generalnego

80 % środków przeznaczonych na Biuro Sekretarza Generalnego pochodzi z budżetu UE. W grudniu 2005 r. władze budżetowe zdecydowały się zamrozić 25 % tego wkładu w 2006 r., aby zachęcić Biuro Sekretarza Generalnego do:

- znalezienia rozwiązania problemu przepełnienia szkół europejskich;

- poprawy systemu rządzenia i zarządzania szkołami europejskimi.

Komisja przekazała tę decyzję Sekretarzowi Generalnemu i zadeklarowała pomoc swoich departamentów w podjęciu przez biuro wymaganych działań oraz przy organizacji kontaktów z Parlamentem Europejskim.

W maju 2006 r. Komisja i Parlament uznały, że wymagane działania zostały podjęte, w związku z czym Parlament uwolnił 15 % wkładu. Następnie współpraca Biura Sekretarza Generalnego z Komisją podczas prac nad przeglądem rozporządzenia finansowego przekonała Parlament do uwolnienia pozostałych 10 %.

4. ZARZąDZANIE

Zarządzanie było kwestią dyskutowaną na poziomie globalnym w związku z przyszłością i reformą systemu, ale również na poziomie bardziej praktycznym, np. w związku z tworzeniem centralnego biura zapisów w Brukseli.

4.1. Konferencja w Noordwijk i spotkanie ministerialne

Wiceprzewodniczący Komisji Siim Kallas oraz holenderska minister edukacji Maria van der Hoeven (przewodnicząca systemu szkół europejskich w latach 2005-2006) oboje zauważyli potrzebę politycznego impulsu w celu rozważenia przyszłości całego systemu. Dlatego wystąpili z inicjatywą zaproszenia przedstawicieli wszystkich państw członkowskich do udziału w konferencji, która odbyła się w maju 2006 r. w Niderlandach. Powołano grupę wysokiego szczebla, w której Komisja bardzo aktywnie uczestniczyła, a której zadaniem było opracowanie możliwych wariantów w celu ich przedyskutowania na konferencji.

Konferencja odbyła się w dniach 15-16 maja w Noordwijk, z udziałem wiceprzewodniczącego Kallasa, minister van der Hoeven oraz portugalskiego sekretarza stanu ds. edukacji Jorge Pedreiry (Portugalia przejęła przewodnictwo nad szkołami europejskimi w sierpniu 2006 r.).

Konferencja stanowiła okazję do nadania nowego impulsu dyskusjom o przyszłości szkół europejskich. Po konferencji grupa wysokiego szczebla, składająca się z uczestników konferencji, kontynuowała prace nad organizacją spotkania ministrów ze wszystkich państw członkowskich, odpowiedzialnych za szkoły europejskie.

Wiceprzewodniczący Kallas, jako komisarz UE odpowiedzialny za szkoły europejskie, jak również 25 ministrów państw członkowskich, spotkali się w dniu 13 listopada 2006 r., aby omówić proces reform szkół europejskich. Spotkanie zaowocowało szerokim porozumieniem co do głównych koncepcji, które pozwolą uczynić system zdolnym do sprostania wyzwaniom rozszerzonej Unii. Określone zostały jasne ramy polityczne, które zapewniają wytyczne pozwalające zapoczątkować kolejny etap. Zadaniem zarządu jest podjęcie konkretnych działań w celu przeprowadzenia reformy. (patrz załącznik 2 – konkluzje prezydencji)

4.1.1. Wyniki spotkania ministerialnego: otwarcie i wzmocnienie systemu szkół europejskich

Znaczna większość ministrów UE oraz Komisja są zgodni, że potrzebna jest bardziej elastyczna koncepcja systemu szkół europejskich, którą w przyszłości można by zastosować wobec trzech typów szkół: istniejących klasycznych szkół europejskich (typ I) [6]; szkół krajowych lub międzynarodowych, zapewniających edukację europejską dla dzieci pracowników UE w miejscach, gdzie powstaną agencje europejskie – szkoły te mogłyby oferować możliwość zdawania matury europejskiej (typ II); oraz trzeci wariant, gdy państwo członkowskie decyduje się na podjęcie takiej inicjatywy niezależnie od obecności agencji lub instytucji UE, na swój wyłączny koszt (typ III).

Szkoły typu II i III będą starały się zapewniać kształcenie europejskie oparte na „wspólnym programie”, z nauką języka ojczystego w największym możliwym stopniu. Wspólny program będzie zgodny z wymogami określonymi w systemie szkół europejskich w zakresie celów kształcenia, aby sprostać wymogom dotyczącym egzaminów i akredytacji. W celu zagwarantowania spójności, jakości i rozliczalności systemu szkół europejskich powinny zostać zawarte umowy dotyczące celów założonych w zakresie wymagań pedagogicznych, administracyjnych i finansowych.

Uczestnicy spotkania zgodzili się również w znacznym stopniu, że konieczna jest reforma pewnych aspektów zarządzania, której celem będzie przekazanie szkołom większej autonomii, co powinno jednak zostać zrównoważone większą odpowiedzialnością w kwestiach pedagogicznych, zarządzania oraz finansów.

4.2. Utworzenie centralnego biura zapisów

Na spotkaniu w kwietniu 2006 r. w Hadze zarząd stworzył centralne biuro zapisów[7], podejmujące decyzję o przyjęciu do szkół europejskich w Brukseli. Zarząd zadecydował, że „w celu zapełnienia nowych sekcji w szkole Bruksela IV …. liczba przyjęć do innych szkół będzie ściśle ograniczona”. Stało się to konieczne w obliczu przepełnienia istniejących szkół oraz decyzji zarządu o zaakceptowaniu przejściowej lokalizacji szkoły Bruksela IV w Berkendael i jej docelowej lokalizacji w Laeken. W związku z tym centralne biuro zapisów otrzymało następujące zadania:

1. coroczne opracowywanie i publikowanie jasnej strategii zapisów, która pozwoli zrealizować powyższe założenia, zapewniając równocześnie maksymalną przejrzystość i sprawiedliwe podejście;

2. opracowanie listy uczniów przyjętych do każdej szkoły w Brukseli. Listy te będą sporządzane przez dyrektorów szkół;

3. zapewnienie zrównoważonego podziału uczniów między brukselskie szkoły w pojęciu ogólnym oraz pod względem sekcji językowych; zapewnienie optymalnego wykorzystania zasobów szkół z myślą o zaspokojeniu potrzeb uczniów i zapewnieniu ciągłości nauczania. Na etapie początkowym kolejnym założeniem strategii będzie zapełnienie klas w szkole Bruksela IV;

4. zagwarantowanie w szkołach europejskich w Brukseli miejsc dla wszystkich uczniów, którzy są dziećmi pracowników UE i których rodzice chcą zapisać ich do szkoły w Brukseli

5. zapewnienie zapisywania rodzeństwa do tej samej szkoły;

6. prowadzenie stałej kontroli zmieniających się społeczności uczniowskich w różnych sekcjach językowych i szkołach.

Dokładne decyzje odnośnie do składu i procedur centrum jak również jego konkretnych uprawnień zostały podjęte przez zarząd na spotkaniu w październiku 2006 r. Komisja podkreśliła, że w delikatnym procesie przyjęć należy wykazać się odpowiednim stopniem elastyczności i rozwagi, a liczba uczniów bez własnej sekcji językowej (tzw. SWALS) w stosunku do uczniów będących rodzimymi użytkownikami języka powinna być w każdej klasie monitorowana. Zarząd podkreślił również znaczenie otwartej i bezpośredniej komunikacji i dialogu z rodzicami uczniów. Centralne biuro zapisów podjęło decyzje o zapisach do szkół brukselskich w roku szkolnym 2007/2008 zgodnie z powyższymi założeniami i decyzjami zarządu. Zgodnie z tymi decyzjami wszyscy nowi uczniowie, dla których istnieje odpowiednia sekcja językowa i klasa w Berkendael, zostaną przyjęci do tej szkoły (z wyjątkiem uczniów, których rodzeństwo uczy się już w innej szkole europejskiej w Brukseli). Jeśli w Berkendael nie ma odpowiedniej sekcji językowej lub klasy, nowi uczniowie będą przyjmowani w miarę możliwości do wybranej przez siebie szkoły.

4.3. Komunikacja, informacja i dialog

W związku z istotnymi wydarzeniami i zmianami w 2006 r. Dyrektor Generalny DG ds. Personelu i Administracji przesłał aż siedem wiadomości mailowych, skierowanych bezpośrednio do wszystkich pracowników w celu przekazania im informacji. W pięciu sprawach rozpatrywanych przez Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich Komisja przedstawiła wyjaśnienia lub uzasadnienia, jak również odpowiedziała na 19 formalnych zapytań pisemnych i ustnych ze strony Parlamentu Europejskiego. Przewodniczący Barroso omawiał temat szkół europejskich z różnymi szefami państw, a wiceprzewodniczący Kallas poruszał tę kwestię wielokrotnie z Parlamentem, jak również z przedstawicielami pracowników i różnymi innymi zainteresowanymi stronami. Departamenty Komisji spotykały się regularnie ze stowarzyszeniami rodziców oraz Lokalnym Komitetem Pracowniczym, aby zapewnić otwarty i bezpośredni dialog.

W związku z negatywnym podejściem kraju przyjmującego, w którym działa najwięcej szkół, Komisja nalegała w listopadzie na zarząd, aby wystosował do władz belgijskich pismo z prośbą o spotkanie. Celem takiego spotkania byłoby wyjaśnienie poprzez bezpośrednią rozmowę z rodzicami zatrudnionymi w brukselskich instytucjach, stanowiska w sprawie rozczarowującej postawy władz w kwestii wyznaczenia tymczasowej lokalizacji szkoły. Pismo zostało wysłane przez prezydencję w listopadzie. Zarząd, jak również Komisja, nadal oczekują na odpowiedź władz belgijskich.

4.4. Badanie: sprawozdanie Van Dijk w sprawie czterech małych szkół

Tak zwane „badanie Van Dijk” na temat czterech małych szkół w Bergen, Culham, Mol i Karlsruhe zostało przedstawione przez konsultanta zewnętrznego w 2006 r. (patrz pkt 2.1.3 „Inne szkoły” ). Zarząd w 2007 r. dwukrotnie omawiał wyniki tego badania i zadecydował, że szkoła w Culham powinna zostać stopniowo zamknięta w ciągu siedmiu lat. Szkoły w Bergen, Mol i Karlsruhe zostaną utrzymane jako klasyczne szkoły europejskie.

4.5. Akredytacje

Zarząd zdecydował, przy pełnym poparciu Komisji, o udzieleniu akredytacji szkołom w Parmie (Włochy) oraz w Dunshaughlin (Irlandia), a w 2007 r. planowane jest podpisanie z odpowiednimi władzami obu szkół porozumień o akredytacji i współpracy. Komisja zdecydowanie wspiera te działania. Dzieci pracowników Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności mieszczącego się w Parmie oraz pracowników DG ds. Zdrowia i Ochrony Konsumentów (SANCO) w Grange będą mogły otrzymać europejską edukację równorzędną z edukacją oferowaną w ramach systemu szkół europejskich. Na obecnym etapie szkoły te nie mają uprawnień do przeprowadzania matury europejskiej (akredytacja do 5. poziomu szkoły ponadpodstawowej). Zarząd podjął również decyzję o zatwierdzeniu pierwszych kroków w procesie przyszłej akredytacji szkoły w Heraklionie w Grecji, usytuowanej w pobliżu Europejskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Sieci i Informacji.

5. PRZYSZłE WYZWANIA W ROKU 2007 I PÓźNIEJ

5.1. Przyszłe działania w następstwie spotkania ministerialnego

Zarząd pracuje obecnie nad wypełnieniem instrukcji określonych w konkluzjach prezydencji[8] w następstwie ministerialnego spotkania w listopadzie 2006 r. oraz przedstawia do przedyskutowania strategię praktycznego wdrożenia procesu reform. Obejmuje to przedstawienie propozycji lepszego zarządzania zgodnie z ustalonymi wytycznymi, a tym samym przeniesienia części uprawnień decyzyjnych, w tym uprawnień finansowych, na zarząd szkoły, co zostanie zrównoważone większą odpowiedzialnością. Planowana jest również reforma struktur zarządzania służąca osiągnięciu celów w tym zakresie na poziomie szkoły, jak również w odniesieniu do ogólnych zasad zarządzania.

Obejmuje to również dalsze rozwijanie koncepcji otwarcia systemu szkół europejskich dla wszystkich zainteresowanych krajowych systemów szkolnictwa (szkoły typu III), jak również analizę działań i praktycznego wprowadzania w życie rozwiązań związanych ze szkołami typu II oraz podjęcie koniecznych kroków do ich usprawnienia i dalszego rozwoju.

Ponadto matura europejska powinna zostać dostosowana do standardów międzynarodowych, także pod względem organizacji, administracji i zapewniania jakości, czego początkiem powinna być zewnętrzna ocena ekspercka zlecona przez sekretarza generalnego.

Grupa robocza przeanalizuje kwestie podziału kosztów zatrudnienia nauczycieli oddelegowanych przez państwa członkowskie do klasycznych szkół europejskich (szkoły typu I). W związku z tym zarząd rozważy konkretne środki w celu zapewnienia, aby koszty zatrudnienia oddelegowanych nauczycieli zostały sprawiedliwie podzielone między państwa członkowskie.

W celu dalszego rozwoju projektu pilotażowego dotyczącego szkół typu III, należy opracować zakres wymagań dla maksymalnie dziesięciu szkół z państw członkowskich. Najlepiej byłoby, gdyby projekty pilotażowe rozpoczęły się w roku szkolnym 2007/2008. Projekty te będą monitorowane przez zarząd, a co dwa lata będą podlegały ocenie.

5.2. Otwarcie szkoły w Berkendael/Laeken w Brukseli

Zarząd z żalem stwierdza, że został zmuszony do zaakceptowania Berkendael jako przejściowej lokalizacji nowej szkoły, ponieważ władze belgijskie odmówiły współpracy i nie zapewniły innej lokalizacji, która spełniałaby konieczne kryteria położenia. Komisja nie podważa faktu, że sam budynek szkoły jest odpowiedni, ale stale zwraca uwagę na problem jego lokalizacji i konsekwencje, jakie będzie to miało dla rodzin.

W konsekwencji przymusowej decyzji zarządu podjętej pod koniec 2006 r. szkoła w Berkendael przyjęła pierwszych uczniów we wrześniu 2007 r. Dlatego obecnie należy szybko przeprowadzić konieczne przebudowy, a nowo mianowany dyrektor placówki musi szybko przygotować szkołę na przyjęcie nowych uczniów. Obecni dyrektorzy szkół brukselskich odgrywali bardzo istotną, konstruktywną rolę we wstępnych dyskusjach. Trzy działające w Brukseli stowarzyszenia rodziców podejmują działania w celu wsparcia nowej szkoły w organizacji usług transportu szkolnego, prowadzenia stołówki czy innych praktycznych kwestii. Zgodnie z umową z krajem przyjmującym początkowe wyposażenie szkoły jest zadaniem władz belgijskich, które mogą wykazać się tu prawdziwą wolą polityczną, aby właściwie przeprowadzić ten proces.

5.3. Zobowiązania państw członkowskich

Komisja jako jeden z priorytetów przyjmie dalsze działania w kwestiach związanych z niewypełnianiem przez pewne państwa przyjmujące niektórych zobowiązań, a także podejmie konieczne działania prawne, gdyby okazało się to stosowne.

[1] Dokumenty powiązane: 2912-D-2006-en-1 Patrz: http://www.eursc.eu/index.php?id=134.

[2] Szkoła w Laeken będzie składała się z następujących sekcji: FR, EN, DE, IT, NL oraz RO i BG (dla dwóch ostatnich językiem nauki będzie język obcy, sekcje językowe zostaną utworzone w odpowiednim czasie).

[3] Pełny tekst oświadczenia - patrz załącznik I.

[4] Patrz informacje w sprawozdaniu z zeszłego roku, COM(2006) 451 wersja ostateczna.

[5] W przypadku szkoły europejskiej w Monachium udział finansowy Europejskiego Urzędu Patentowego (EPO) jest zbliżony do udziału Komisji w odniesieniu do innych szkół europejskich.

[6] Obecnie istnieje 13 szkół europejskich w siedmiu państwach członkowskich.

[7] Centrum zapisów składa się z sekretarza generalnego szkół europejskich (przewodniczący), przedstawiciela Komisji Europejskiej (reprezentującego instytucje UE), dyrektorów trzech (czterech) szkół europejskich w Brukseli, przedstawiciela rodziców, przedstawiciela władz państwa przyjmującego. Ponadto sekretarz generalny wybiera dwóch (trzech) przedstawicieli rodziców (aby zapewnić reprezentację stowarzyszeń rodziców ze wszystkich szkół europejskich), jeden przedstawiciel brukselskiego Komitetu Pracowniczego i jeden przedstawiciel Belgii (aby umożliwić obecność przedstawiciela belgijskich wspólnot) biorą udział jako obserwatorzy.

[8] Patrz załącznik 2 i 3.