Przyspieszony rozwój i wdrażanie zaawansowanej i wiarygodnej sztucznej inteligencji w Europie jest warunkiem wstępnym przyszłej konkurencyjności i dobrobytu Europy. Zaprezentowany w dniu dzisiejszym pakiet stanowi ważny etap pośredni na drodze do realizacji tego ambitnego celu, jakim jest wykorzystanie możliwości, jakie niesie ze sobą sztuczna inteligencja, przy jednoczesnym przeciwdziałaniu związanym z nią zagrożeniom. Do urzeczywistnienia tej ambicji będą konieczne szybkie i zdecydowane działania ze strony Unii Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich.

Po trzecie, zadbanie o to, aby sztuczna inteligencja działała na rzecz ludzi i społeczeństwa. Komisja będzie nadal podejmować działania w celu zapewnienia, aby sztuczna inteligencja opracowywana i wprowadzona do obrotu w UE była zorientowana na człowieka, zrównoważona, bezpieczna, sprzyjająca włączeniu społecznemu, dostępna i wiarygodna. Aby osiągnąć te cele, kluczową rolę odgrywają ramy regulacyjne zapewniające zaufanie do systemów sztucznej inteligencji, a jednocześnie promujące na arenie międzynarodowej unijne podejście do AI oparte na wartościach. Państwa członkowskie zachęca się ponadto do rozwijania talentów i zwiększania podaży umiejętności niezbędnych do umożliwienia rozwoju wiarygodnej AI.

Po pierwsze, stworzenie warunków sprzyjających rozwojowi i wykorzystaniu AI w UE poprzez skoncentrowanie się na ramach współpracy oraz infrastrukturze danych i technologii obliczeniowych. Warunki te muszą być zaprojektowane w sposób przyjazny dla MŚP, aby umożliwić małym przedsiębiorstwom odegranie roli w rozwoju i wdrażaniu AI na ogólnounijną skalę. Państwa członkowskie zachęca się, aby we współpracy z UE przyspieszyły działania zaproponowane w krajowych strategiach w zakresie AI, wykorzystując w razie potrzeby środki z RRF i Funduszu Spójności. Obejmuje to inwestycje w infrastrukturę wspomagającą, taką jak przestrzenie danych i zasoby obliczeniowe.

Przeprowadzony w 2021. r. przegląd skoordynowanego planu jest okazją do wytworzenia dodatkowej europejskiej wartości dodanej i wzmocnienia globalnej pozycji UE w zakresie AI. Przedstawiono w nim cztery kluczowe obszary sugerowanych działań, dzięki którym Komisja Europejska wraz z państwami członkowskimi i podmiotami prywatnymi mogłyby zdynamizować współpracę oraz podejmować i koordynować działania, aby wykorzystać możliwości oferowane przez technologie AI oraz ułatwić realizację europejskiego podejścia do AI. Wspomniane cztery kluczowe obszary sugerowanych działań opisano poniżej.

Dlatego też w 2018 r. Komisja Europejska i państwa członkowskie na dobry początek zobowiązały się do współpracy i przyjęły skoordynowany plan w sprawie sztucznej inteligencji. W skoordynowanym planie stworzono podstawy koordynacji polityki w zakresie sztucznej inteligencji i zachęcono państwa członkowskie do opracowania strategii krajowych. Od czasu przyjęcia skoordynowanego planu pod koniec 2018 r. kontekst technologiczny, gospodarczy i polityczny, w jakim należy rozpatrywać sztuczną inteligencję, uległ jednak znacznym zmianom. W związku z tym, aby zachować sprawność i zdolność do realizacji stawianych celów, Komisja przedstawia skoordynowany plan z 2021 r. w znowelizowanej wersji .

AI jest zbiorem technologii o strategicznym znaczeniu, a Unia Europejska musi działać jednomyślnie, aby osiągnąć korzyści płynące z AI. Aby odnieść sukces, niezbędna jest koordynacja polityki i inwestycji w zakresie AI na szczeblu europejskim. Umożliwi to opracowanie i przyjęcie najnowszych technologii w ramach globalnej konkurencyjności i wiodącej pozycji Europy. Taka koordynacja pozwoli Europie spożytkować korzyści, jakie niesie ze sobą AI dla gospodarki, społeczeństwa i środowiska, oraz przyczyni się do promowania wartości europejskich na całym świecie.

Zgodnie z proponowanym rozporządzeniem niektóre zastosowania systemów sztucznej inteligencji podlegają jedynie minimalnym wymogom w zakresie przejrzystości, np. w przypadku chatbotów, systemów rozpoznawania emocji lub technologii deepfake. Pozwoli to ludziom na dokonywanie świadomych wyborów lub wycofanie się z danej sytuacji. Ponadto zaproponowane rozporządzenie będzie zachęcać do korzystania z piaskownic regulacyjnych ustanawiających kontrolowane środowisko do testowania innowacyjnych technologii przez ograniczony czas, dostępu do ośrodków innowacji cyfrowych oraz dostępu do ośrodków testowo-doświadczalnych, co wesprze innowacyjne przedsiębiorstwa, MŚP i przedsiębiorstwa typu start-up w dalszym wprowadzaniu innowacji zgodnie z nowym projektem rozporządzenia. W ramach przeglądu rozporządzenia można będzie rozważyć dalsze działania w kierunku rozszerzenia programu piaskownic regulacyjnych.

W proponowanym rozporządzeniu ustanowiono bardziej rygorystyczne podejście konkretnie na potrzeby systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej (np. narzędzi do rozpoznawania twarzy w celu identyfikacji przechodniów w przestrzeni publicznej). Wykorzystanie tego rodzaju systemów w czasie rzeczywistym do celów egzekwowania prawa byłoby zasadniczo zabronione w przestrzeni publicznej, poza wyjątkowymi przypadkami dopuszczonymi przez prawo. Każde zezwolenie na takie wykorzystanie podlega określonym zabezpieczeniom. Ponadto wszystkie systemy sztucznej inteligencji przeznaczone do stosowania do zdalnej identyfikacji biometrycznej osób fizycznych muszą zostać poddane procedurze oceny zgodności ex ante przez jednostkę notyfikowaną w celu sprawdzenia zgodności z wymogami dotyczącymi systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka oraz będą podlegać bardziej rygorystycznym wymogom w zakresie rejestrowania i nadzoru ze strony człowieka.

Po trzecie, we wniosku przewidziano, że systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka muszą spełnić szereg specjalnie opracowanych wymogów, które obejmują wykorzystanie wysokiej jakości zbiorów danych, sporządzenie odpowiedniej dokumentacji w celu zwiększenia identyfikowalności, udostępnianie odpowiednich informacji użytkownikowi, opracowanie i wdrożenie odpowiednich środków nadzoru ze strony człowieka oraz osiągnięcie najwyższych standardów w zakresie solidności, bezpieczeństwa, cyberbezpieczeństwa i dokładności. Systemy sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka muszą zostać poddane ocenie zgodności z tymi wymogami przed wprowadzeniem do obrotu lub oddaniem do użytku. W celu sprawnej integracji z istniejącymi ramami prawnymi we wniosku uwzględniono odpowiednio przepisy sektorowe dotyczące bezpieczeństwa, zapewniając spójność między aktami prawnymi i uproszczenia dla podmiotów gospodarczych.

Po drugie, aby uniknąć nadmiernego rozszerzenia zakresu stosowania rozporządzenia, we wniosku skoncentrowano się na zastosowaniach AI „wysokiego ryzyka”, tj. przypadkach, w których ryzyko stwarzane przez systemy sztucznej inteligencji jest szczególnie wysokie. To, czy system sztucznej inteligencji zostanie zaklasyfikowany jako system wysokiego ryzyka, zależy od przeznaczenia systemu oraz od wagi ewentualnej szkody i prawdopodobieństwa jej wystąpienia. Systemy wysokiego ryzyka obejmują na przykład systemy sztucznej inteligencji przeznaczone do stosowania przy rekrutacji pracowników, ocenie zdolności kredytowej osób fizycznych lub przy wydawaniu orzeczeń sądowych. Aby zapewnić nieulegające dezaktualizacji przepisy i możliwość dostosowania ich do pojawiających się sposobów wykorzystania i zastosowań systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka, przewidziano możliwość klasyfikacji nowych systemów sztucznej inteligencji jako systemów wysokiego ryzyka w pewnych z góry określonych obszarach zastosowań.

Wraz ze zdobywaniem zaufania obywateli przewidywane przepisy oparte na analizie ryzyka powinny sprzyjać wdrażaniu AI w całej Europie i zwiększać jej konkurencyjność. Wniosek Komisji służy zatem osiągnięciu podwójnego celu, jakim jest proporcjonalne przeciwdziałanie zagrożeniom związanym z niektórymi zastosowaniami AI oraz promowanie wdrażania AI. Aby dostosować je do przyszłych wyzwań i sprzyjać innowacjom, proponowane ramy prawne zaprojektowano tak, aby interwencję na ich podstawie podejmowano wyłącznie w sytuacjach, w których jest to absolutnie konieczne, oraz w sposób minimalizujący obciążenia podmiotów gospodarczych przy zachowaniu łagodnej struktury zarządzania.

Jak stwierdzono w białej księdze w sprawie sztucznej inteligencji i w znacznym stopniu potwierdzono w wyniku przeprowadzonych później konsultacji publicznych, stosowanie AI wiąże się z szeregiem konkretnych, poważnych zagrożeń, w odniesieniu do których istniejące przepisy są niewystarczające. Chociaż na szczeblu unijnym i krajowym istnieją już solidne ramy prawne mające na celu ochronę praw podstawowych oraz zapewnienie bezpieczeństwa i praw konsumentów, w tym w szczególności ogólne rozporządzenie o ochronie danych i dyrektywa o ochronie danych w sprawach karnych, niektóre szczególne cechy technologii sztucznej inteligencji (np. nieprzejrzystość, czyli tzw. efekt czarnej skrzynki) mogą utrudnić stosowanie i egzekwowanie tych przepisów, a także stwarzać wysokie ryzyko, w przypadku którego potrzebne jest dostosowanie działań regulacyjnych. W związku z tym we wniosku wprowadzono zestaw zharmonizowanych przepisów mających zastosowanie do projektowania, opracowywania i stosowania określonych systemów sztucznej inteligencji wysokiego ryzyka, a także ograniczenia dotyczące określonych zastosowań systemów zdalnej identyfikacji biometrycznej.

W wyniku połączenia tych dwóch obszarów prac opublikowano białą księgę Komisji w sprawie sztucznej inteligencji wraz ze sprawozdaniem na temat wpływu sztucznej inteligencji, internetu rzeczy i robotyki na bezpieczeństwo i odpowiedzialność . W białej księdze zaproponowano szereg środków służących wspieraniu ekosystemu doskonałości, które stanowią podstawę prezentowanego w dniu dzisiejszym przeglądu skoordynowanego planu. W białej księdze przedstawiono również warianty strategiczne dotyczące przyszłych ram regulacyjnych UE mających na celu ochronę ekosystemu zaufania w Europie, co stanowi kontekst przedstawionego w dniu dzisiejszym wniosku w sprawie ram regulacyjnych dotyczących AI. W konsultacjach publicznych dotyczących białej księgi w sprawie sztucznej inteligencji , które trwały od lutego do czerwca 2020 r., wzięło udział wielu uczestników, co umożliwiło obywatelom UE, państwom członkowskim i zainteresowanym stronom przedstawienie swoich uwag i wniesienie wkładu w kształtowanie podejścia UE i wariantów strategicznych dotyczących AI.

3.Cel pośredni na drodze do europejskiego podejścia do sztucznej inteligencji

Skoordynowany plan i wniosek dotyczący ram regulacyjnych stanowią część starań Unii Europejskiej mających zapewnić, by Unia odgrywała aktywną rolę na międzynarodowych i wielostronnych forach w dziedzinie technologii cyfrowych oraz by stała się światowym liderem, jeżeli chodzi o promowanie wiarygodnej sztucznej inteligencji, a także zagwarantować spójność między działaniami zewnętrznymi UE a jej polityką wewnętrzną. Na arenie międzynarodowej sztuczna inteligencja stała się obszarem o strategicznym znaczeniu na styku geopolityki, interesów handlowych i kwestii bezpieczeństwa. Państwa na całym świecie decydują się na wykorzystanie AI jako środka postępu technicznego ze względu na jej użyteczność i możliwości. Rozporządzenie w sprawie sztucznej inteligencji znajduje się dopiero w fazie początkowej, a stawka jest wysoka: zapewnienie, aby UE odgrywała wiodącą rolę w procesie opracowywania nowych, ambitnych norm globalnych, inicjatyw dotyczących międzynarodowej normalizacji AI oraz ram współpracy, zgodnie z systemem wielostronnym opartym na zasadach i wartościach, których strzeże. Zgodnie ze wspólnym komunikatem w sprawie zwiększenia wkładu UE w multilateralizm oparty na zasadach UE zamierza pogłębić partnerstwa, koalicje i sojusze z państwami trzecimi – w szczególności z partnerami o podobnych poglądach – a także z organizacjami wielostronnymi i regionalnymi. Zamierza również zacieśniać ukierunkowaną na problemy współpracę z innymi państwami oraz przeciwstawiać się, gdy wspomniane wartości są zagrożone.

W odpowiedzi na wyzwania, jakie niesie ze sobą sztuczna inteligencja, Parlament Europejski i Rada Europejska wielokrotnie wzywały do podjęcia działań ustawodawczych w celu zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego dla systemów sztucznej inteligencji, na którym zarówno korzyści, jak i zagrożenia związane z AI będą odpowiednio uwzględniane w sposób, który wytrzyma próbę czasu. Wniosek Komisji w sprawie ram regulacyjnych dotyczących AI stanowi podstawowy krok na drodze do ochrony bezpieczeństwa i praw podstawowych, a tym samym zapewnienia zaufania do rozwoju i stosowania AI.

Jednocześnie wykorzystanie sztucznej inteligencji stwarza zagrożenia, które należy wyeliminować. Niektóre cechy AI, takie jak nieprzejrzystość wielu algorytmów utrudniająca badanie związków przyczynowo-skutkowych, stwarzają konkretne i potencjalnie wysokie ryzyko związane z bezpieczeństwem i prawami podstawowymi, którego obowiązujące przepisy nie są w stanie uwzględnić lub w związku z którym egzekwowanie istniejących przepisów jest utrudnione. Na przykład często nie da się ustalić, dlaczego system sztucznej inteligencji uzyskał określony wynik. W związku z tym może to utrudniać dokonanie oceny i sprawdzenie, czy dana osoba została niesprawiedliwie postawiona w niekorzystnej sytuacji za sprawą zastosowania systemów sztucznej inteligencji, na przykład przy podejmowaniu decyzji dotyczącej rekrutacji lub awansu albo podczas składania wniosku o przyznanie świadczenia z programu świadczeń publicznych. Stosowanie systemów sztucznej inteligencji może sprawić, że osoby dotknięte takim problemem napotkają znaczne trudności z korygowaniem błędnych decyzji. Rozpoznawanie twarzy w przestrzeni publicznej może wiązać się z poważną ingerencją w prywatność, chyba że kwestia ta zostanie odpowiednio uregulowana. Ponadto niewłaściwe trenowanie i projektowanie systemów sztucznej inteligencji może prowadzić do znaczących błędów, naruszających prywatność i podważających zasadę niedyskryminacji . Roboty i systemy inteligentne wspomagane sztuczną inteligencją należy projektować i konstruować w taki sposób, aby spełniały tak samo wysokie standardy bezpieczeństwa i ochrony praw podstawowych jak te, które prawo europejskie przewiduje w odniesieniu do tradycyjnych technologii.

Sztuczna inteligencja może znacząco przyczynić się do osiągnięcia celów strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa. Może być narzędziem strategicznym służącym przeciwdziałaniu obecnym zagrożeniom oraz przewidywaniu zarówno przyszłych zagrożeń – w tym zagrożeń hybrydowych – jak i szans. Sztuczna inteligencja może przyczynić się do zwalczania przestępczości i terroryzmu oraz umożliwić organom ścigania dotrzymanie kroku szybko rozwijającym się technologiom wykorzystywanym przez przestępców i ich transgranicznej działalności.

Wzmocnienie zdolności w zakresie sztucznej inteligencji pomoże zwiększyć odporność na przyszłe wstrząsy, ponieważ europejskie przedsiębiorstwa będą dysponować wystarczającą wiedzą ekspercką, aby szybko wykorzystać AI do zaradzenia nowym wyzwaniom. Ponadto AI może w znacznym stopniu przyczynić się do realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu, pomagając przemysłowi, przedsiębiorstwom, organom publicznym i obywatelom w dokonywaniu bardziej zrównoważonych wyborów w celu włączenia odnawialnych źródeł energii do systemu energetycznego poprzez bardziej inteligentne zarządzanie siecią lub w celu ograniczenia emisji gazów cieplarnianych poprzez inteligentną mobilność, optymalizację wykorzystania zasobów czy rolnictwo precyzyjne.

Sztuczna inteligencja i inne technologie cyfrowe mogą przyczynić się do zrównoważonej odbudowy po pandemii COVID-19 ze względu na ich potencjał w zakresie zwiększania wydajności we wszystkich sektorach gospodarki, tworzenia nowych rynków i zapewniania ogromnych możliwości wzrostu gospodarczego Europy. Technologie AI przyczyniają się do optymalizacji procesów przemysłowych, czyniąc je bardziej odpornymi, wydajnymi i ekologicznymi, a także umożliwiają innowacyjne rozwiązania samouczące się i działające w czasie rzeczywistym – od konserwacji predykcyjnej po roboty współpracujące, od cyfrowych bliźniaków po rzeczywistość rozszerzoną. Oczekuje się, że nowe możliwości rynkowe i zwiększona dynamika gospodarcza stworzą nowe możliwości zatrudnienia i przeważą nad potencjalną utratą miejsc pracy. Sztuczna inteligencja może przyczynić się do zwiększenia możliwości samodzielnego życia osób z niepełnosprawnościami i osób starszych dzięki zapewnieniu rozwiązań wspomagających i wspierających. Ponadto AI może odegrać ważną rolę w informowaniu obywateli i wzmacnianiu inicjatyw na rzecz aktywności obywatelskiej.

Nowo przyjęty Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF) pozwoli Europie zwiększyć swoje ambicje i stać się pionierem wdrażania sztucznej inteligencji. W ramach RRF, który będzie kluczowym elementem planu odbudowy dla Europy, udostępniona zostanie bezprecedensowa kwota 672,5 mld EUR w postaci pożyczek i dotacji w celu wsparcia reform i inwestycji państw członkowskich w pierwszych najbardziej istotnych latach odbudowy. Co najmniej 20 % dostępnych środków finansowych w wysokości do 134 mld EUR zostanie przeznaczone na działania wspierające transformację cyfrową w całym cyklu życia RRF .

Wzmocnienie europejskich zdolności w zakresie sztucznej inteligencji jest kluczowym elementem szerszej strategii tworzenia Europy na miarę ery cyfrowej i przekształcenia następnych 10 lat w cyfrową dekadę, jak określono w cyfrowym kompasie . W szczególności wspieranie innowacji opartych na sztucznej inteligencji jest ściśle powiązane z realizacją europejskiej strategii w zakresie danych, w tym z najnowszym wnioskiem dotyczącym aktu w sprawie zarządzania danymi , ponieważ rozwój AI jest możliwy wyłącznie w oparciu o sprawny dostęp do danych. Szczególnie małe i średnie przedsiębiorstwa będą potrzebować sprawiedliwego dostępu do danych w celu umożliwienia powszechnego wykorzystania AI w gospodarce UE. Zaproponowane ramy regulacyjne dotyczące AI będą również funkcjonować wraz z obowiązującymi przepisami dotyczącymi bezpieczeństwa produktów, a w szczególności z przeglądem dyrektywy w sprawie maszyn , który uwzględnia m.in. zagrożenia dla bezpieczeństwa związane z nowymi technologiami, w tym zagrożenia wynikające ze współpracy człowieka z robotami, ryzyko w cyberprzestrzeni mające wpływ na bezpieczeństwo oraz maszyny autonomiczne. Podobnie ramy te stanowią uzupełnienie strategii UE w zakresie unii bezpieczeństwa, nowej strategii w zakresie cyberbezpieczeństwa , Planu działania w dziedzinie edukacji cyfrowej na lata 2021–2027 oraz zaproponowanego ostatnio aktu o usługach cyfrowych i aktu o rynkach cyfrowych , a także europejskiego planu działania na rzecz demokracji. Ponadto zaproponowane ramy zostaną uzupełnione przepisami mającymi na celu dostosowanie unijnych ram odpowiedzialności, takimi jak przegląd dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za produkty w celu uwzględnienia kwestii odpowiedzialności związanych z nowymi technologiami, w tym sztuczną inteligencją, oraz przegląd dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów.

KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 21.4.2021 COM(2021) 205 final ZAŁĄCZNIK

do komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady Europejskiej, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Promowanie europejskiego podejścia do sztucznej inteligencji



Spis treści Przegląd z 2021 r. dotyczący skoordynowanego planu w sprawie sztucznej inteligencji Wprowadzenie: budowanie wraz z państwami członkowskimi światowego przywództwa UE w zakresie sztucznej inteligencji ukierunkowanej na człowieka I.Stworzenie warunków sprzyjających rozwojowi i wykorzystaniu sztucznej inteligencji w UE 1.Pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie informacji na temat polityki 2.Wykorzystanie potencjału danych 3.Zwiększanie krytycznej mocy obliczeniowej II.Uczynienie z UE miejsca, w którym doskonałość rozwija się – od laboratoriów po rynek 4.Współpraca z zainteresowanymi stronami, np. w ramach europejskiego partnerstwa w dziedzinie AI, danych i robotyki, oraz z grupami ekspertów 5.Budowanie i mobilizowanie zdolności badawczych 6.Zapewnienie narzędzi w ramach platformy „Sztuczna inteligencja na żądanie” oraz stworzenie środowiska, w którym twórcy systemów AI mogą przeprowadzać testy i doświadczenia (ośrodki testowo-doświadczalne), a MŚP i administracja publiczna rozpocząć korzystanie z AI (europejskie centrum innowacji cyfrowych) 7.Finansowanie i zwiększanie skali innowacyjnych pomysłów i rozwiązań związanych z AI III.Dbanie o to, aby sztuczna inteligencja działała na rzecz ludzi i społeczeństwa 8.Rozwój talentów i zwiększenie podaży umiejętności niezbędnych do stworzenia dobrze prosperującego ekosystemu AI 9.Opracowanie ram polityki w celu zapewnienia zaufania do systemów sztucznej inteligencji 10.Promowanie unijnej wizji zrównoważonej i wiarygodnej sztucznej inteligencji na świecie IV.Budowanie strategicznego przywództwa w sektorach o dużym znaczeniu 11.Wykorzystanie sztucznej inteligencji w obszarze klimatu i ochrony środowiska

12.Wykorzystanie sztucznej inteligencji nowej generacji do poprawy opieki zdrowotnej 13.Utrzymanie wiodącej pozycji Europy: strategia w zakresie robotyki w świecie sztucznej inteligencji 14.Uczynienie sektora publicznego pionierem w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji 15.Wykorzystywanie sztucznej inteligencji w obszarach egzekwowania prawa, migracji i azylu 16.Inteligentniejsza, bezpieczniejsza i bardziej zrównoważona mobilność dzięki sztucznej inteligencji 17.Zapewnianie wsparcia sztucznej inteligencji w obszarze rolnictwa zrównoważonego Wnioski: Dodatek 1 – Harmonogram – główne działania Dodatek 2 Analiza krajowych strategii w zakresie AI i inwestycji w AI 1.Przegląd strategii krajowych 2.Perspektywy – przyszłe działania krajowe 3.Inwestycje państw członkowskich w AI Przegląd z 2021 r. dotyczący skoordynowanego planu w sprawie sztucznej inteligencji Wprowadzenie: budowanie wraz z państwami członkowskimi światowego przywództwa UE w zakresie sztucznej inteligencji ukierunkowanej na człowieka Światowe przywództwo Europy w przyjmowaniu najnowszych technologii, czerpaniu korzyści ze zorientowanej na człowieka, zrównoważonej, bezpiecznej, sprzyjającej włączeniu społecznemu i wiarygodnej sztucznej inteligencji (AI) oraz promowaniu jej rozwoju zależy od zdolności Unii Europejskiej (UE) do zwiększenia tempa, realizowania i ujednolicenia priorytetów politycznych i inwestycji w zakresie AI. Jest to kluczowe przesłanie i wizja niniejszego przeglądu skoordynowanego planu z 2021 r. Skoordynowany plan w sprawie sztucznej inteligencji z 2018 r. stanowi wspólne zobowiązanie podjęte przez Komisję Europejską i państwa członkowskie do współpracy w celu zmaksymalizowania potencjału UE w skali światowej . Ustanowiono w nim podstawy współpracy, określono obszary, w których mają być prowadzone inwestycje, i zachęcono państwa członkowskie do opracowania krajowych wizji strategicznych w zakresie sztucznej inteligencji. Z zainicjowanych w ramach skoordynowanego planu z 2018 r. procesów i debat publicznych w państwach członkowskich, UE i na świecie wynika, że był to pierwszy istotny krok na drodze do określenia wspólnego kierunku i celów polityki europejskiej w zakresie AI. Większość państw członkowskich przyjęła krajowe strategie w zakresie AI i rozpoczęła ich wdrażanie w wyniku uzgodnionych i ułatwionych działań w ramach skoordynowanego planu z 2018 r.; inwestycje w AI wzrosły, a UE była w stanie zmobilizować pulę zasobów krytycznych w celu wsparcia tych procesów . Przeprowadzony w 2021 r. przegląd skoordynowanego planu stanowi kolejny krok – przedstawiono w nim zbiór konkretnych wspólnych działań Komisji Europejskiej i państw członkowskich, które mają sprawić, by UE stała się globalnym liderem w dziedzinie wiarygodnej sztucznej inteligencji. Proponowane kluczowe działania odzwierciedlają wizję, zgodnie z którą, aby odnieść sukces, Komisja Europejska wraz z państwami członkowskimi i podmiotami prywatnymi muszą: -zwiększyć tempo inwestycji w technologie sztucznej inteligencji w celu pobudzenia trwałego ożywienia gospodarczego i społecznego, do którego przyczynia się upowszechnienie nowych rozwiązań cyfrowych;

-realizować założenia strategii i programów w zakresie sztucznej inteligencji poprzez wdrożenie ich w sposób pełny i terminowy, zapewniając w ten sposób UE możliwość czerpania pełni korzyści z przewagi, jaką daje pozycja pioniera oraz -ujednolicić politykę w zakresie sztucznej inteligencji, aby wyeliminować rozdrobnienie i sprostać globalnym wyzwaniom. Zwiększenie tempa inwestycji prywatnych i publicznych poprzez wykorzystanie dostępnego finansowania unijnego, na przykład w ramach programu „Cyfrowa Europa”, programu „Horyzont Europa” oraz Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (RRF). Komisja zaproponowała, aby Unia inwestowała co najmniej 1 mld EUR rocznie w AI z programów „Horyzont Europa” i „Cyfrowa Europa” w okresie programowania 2021–2027. Takie unijne finansowanie powinno przyciągać i kumulować inwestycje w celu wspierania współpracy między państwami członkowskimi i maksymalizowania wpływu poprzez łączenie sił, dzięki czemu, działając razem, państwa członkowskie będą w stanie osiągnąć znacznie więcej niż w przypadku nieskoordynowanych, indywidualnych działań. Celem jest stopniowe zwiększanie publicznych i prywatnych inwestycji w AI, aby w ciągu najbliższego dziesięciolecia osiągnąć poziom 20 mld EUR rocznie. Ponadto RRF stwarza bezprecedensową możliwość modernizacji i inwestowania w AI, aby osiągnąć pozycję światowego lidera pod względem opracowywania i absorpcji zorientowanych na człowieka, wiarygodnych, bezpiecznych oraz zrównoważonych technologii AI . UE nie może zaprzepaścić tej szansy. W skoordynowanym planie przedstawiono, w jaki sposób finansowanie unijne, w tym program „Cyfrowa Europa”, „Horyzont Europa” i RRF, może wspierać wspólne działania państw członkowskich. Realizowanie założeń strategii i programów w zakresie AI poprzez podejmowanie terminowych i konkretnych działań wspieranych przez dofinansowanie: przejście od zamiaru do działań. W skoordynowanym planie z 2018 r. wskazano, że koordynacja i wspólne starania państw członkowskich i Komisji Europejskiej, angażujące przemysł i społeczeństwo w opracowywanie i wykorzystywanie technologii AI, mogą przynieść gospodarce, środowisku i społeczeństwom UE znaczącą wartość dodaną. Oznacza to, że strategie, inicjatywy i programy przynoszą największą wartość, jeżeli koncepcje współpracy są odpowiednio opracowane, ukierunkowane i finansowane. Jednym z przykładów jest doświadczenie UE związane z centrami innowacji cyfrowych (DIH). Zarówno technologia AI, jak i polityka publiczna w zakresie AI osiągnęły na tyle wysoki poziom zaawansowania, że są gotowe do przyjęcia na szeroką skalę . W skali globalnej w ciągu ostatniego roku liczba przedsiębiorstw korzystających z technologii AI potroiła się . Zmiany w powiązanych dziedzinach, np. robotyce i „internecie rzeczy”, wyznaczają nowe granice technologiczne i stwarzają nowe możliwości stosowania systemów sztucznej inteligencji. Koszty braku działań mogą być znaczące . W związku z tym, aby przejść od zamiaru do działań, w przeglądzie z 2021 r. zaproponowano zestaw konkretnych działań zawierający jasno określony harmonogram oraz możliwe mechanizmy współpracy i finansowania. Ujednolicenie polityki w zakresie sztucznej inteligencji, aby sprostać globalnym wyzwaniom i wyeliminować rozdrobnienie: rozdrobnienie różnych działań unijnych, jak również fragmentacja między działania krajowe i unijne może spowolnić postęp we wdrażaniu AI i utrudnić osiągnięcie korzyści. Z tego względu w przeglądzie zaakcentowano proponowane działania w obszarze ochrony środowiska i zdrowia, aby skuteczniej dostosować wspólne działania w zakresie AI do założeń białej księgi w sprawie sztucznej inteligencji z 2020 r., Europejskiego Zielonego Ładu i środków UE zastosowanych w odpowiedzi na pandemię COVID-19. W krajowych strategiach podkreślono między innymi znaczenie budowania ukierunkowanego na człowieka, wiarygodnego, bezpiecznego, zrównoważonego oraz sprzyjającego włączeniu społecznemu podejścia do AI i promowania go. W krajowych strategiach wskazano również potrzebę opracowania wspólnych działań w odniesieniu do poszczególnych sektorów . W związku z tym w przeglądzie z 2021 r. uwzględniono zmieniające się otoczenie technologiczne i polityczne oraz uwzględniono informacje uzyskane w ciągu dwóch lat wdrażania skoordynowanego planu oraz strategii przyjętych przez państwa członkowskie. Ujednolicenie to znajduje odzwierciedlenie w proponowanej nowej strukturze skoordynowanego planu . W celu zwiększenia tempa, realizacji i ujednolicenia priorytetów i inwestycji w zakresie AI, aby wykorzystać możliwości technologii sztucznej inteligencji oraz ułatwić realizację europejskiego podejścia do sztucznej inteligencji, tj. AI ukierunkowanej na człowieka, wiarygodnej, bezpiecznej, zrównoważonej i sprzyjającej włączeniu społecznemu przy pełnym poszanowaniu naszych podstawowych wartości europejskich, w niniejszym przeglądzie skoordynowanego planu przedstawiono cztery kluczowe zestawy propozycji dla Unii Europejskiej i państw członkowskich: Stworzenie warunków sprzyjających rozwojowi i wykorzystaniu sztucznej inteligencji w UE -Pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie informacji na temat polityki (rozdział 1) -Wykorzystanie potencjału danych (rozdział 2) -Zwiększanie krytycznej mocy obliczeniowej (rozdział 3) Uczynienie z UE miejsca, w którym doskonałość rozwija się – od laboratoriów po rynek -Współpraca z zainteresowanymi stronami, np. w ramach europejskiego partnerstwa w dziedzinie AI, danych i robotyki oraz z grupami ekspertów (rozdział 4) -Budowanie i mobilizowanie zdolności badawczych (rozdział 5) -Zapewnienie środowiska, w którym twórcy systemów AI mogą przeprowadzać testy i doświadczenia (ośrodki testowo-doświadczalne), a MŚP i administracja publiczna mogą rozpocząć korzystanie z rozwiązań AI (EDIH) (rozdział 6) -Zapewnianie wsparcia w zakresie finansowania i rozwoju innowacyjnych pomysłów i rozwiązań dotyczących AI (rozdział 7) Dbanie o to, aby sztuczna inteligencja działała na rzecz ludzi i społeczeństwa -Rozwój talentów i zwiększenie podaży umiejętności niezbędnych do stworzenia dobrze prosperującego ekosystemu AI (rozdział 8) -Opracowanie ram polityki w celu zapewnienia zaufania do systemów sztucznej inteligencji (rozdział 9) -Promowanie unijnej wizji zrównoważonej i wiarygodnej sztucznej inteligencji na świecie (rozdział 7)

Budowanie strategicznego przywództwa w sektorach o dużym znaczeniu -Wykorzystanie sztucznej inteligencji w obszarze klimatu i ochrony środowiska (rozdział 11) -Wykorzystanie sztucznej inteligencji nowej generacji do poprawy opieki zdrowotnej (rozdział 12) -Utrzymanie wiodącej pozycji Europy: strategia w zakresie robotyki w świecie sztucznej inteligencji (rozdział 13) -Uczynienie sektora publicznego pionierem w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji (rozdział 14) -Wykorzystywanie sztucznej inteligencji w obszarach egzekwowania prawa, migracji i azylu (rozdział 15) -Zwiększenie bezpieczeństwa mobilności i ograniczenie zanieczyszczeń za pomocą sztucznej inteligencji (rozdział 16) -Zapewnianie wsparcia sztucznej inteligencji w obszarze rolnictwa zrównoważonego (rozdział 17) Zgodnie z powyższym, w przeglądzie z 2021 r. dotyczącym skoordynowanego planu zawarto podsumowanie działań podjętych od czasu przyjęcia skoordynowanego planu z 2018 r. oraz określono perspektywy wraz z konkretnymi propozycjami i zaleceniami dotyczącymi dalszych działań, wskazując obszary, w których partnerstwo między UE a państwami członkowskimi jest szczególnie skuteczne i pozwala uczynić z Europy centrum rozwoju i wykorzystania najnowocześniejszej, ukierunkowanej na człowieka sztucznej inteligencji. Celem przeglądu z 2021 r. jest realizowanie powyższych założeń: zaproponowano w nim 14 wzajemnie powiązanych, wspólnych obszarów działania na potrzeby współpracy między Komisją Europejską a państwami członkowskimi (siedem obszarów horyzontalnych i siedem obszarów sektorowych). Podobnie jak w białej księdze UE z 2020 r. i skoordynowanym planie z 2018 r., w przeglądzie z 2021 r. dotyczącym skoordynowanego planu nie uwzględniono kwestii opracowywania i wykorzystywania systemów AI do celów wojskowych. I.Stworzenie warunków sprzyjających rozwojowi i wykorzystaniu sztucznej inteligencji w UE Aby wesprzeć rozwój i wdrożenie AI oraz osiągnąć cele niniejszego skoordynowanego planu, konieczne jest spełnienie szeregu wstępnych warunków. Pierwszym z nich jest istnienie odpowiednich ram zarządzania i koordynacji. Skuteczne i funkcjonujące ramy zarządzania i koordynacji mogą przyczynić się do osiągnięcia korzyści skali, zminimalizowania kosztów informacji i transakcji oraz ułatwienia synergii między państwami członkowskimi. Drugim niezbędnym warunkiem jest dostępność danych. Do opracowania technologii AI często konieczne są duże, wysokiej jakości, bezpieczne i solidne zbiory danych. Ważne jest zatem zapewnienie możliwości „przepływu” danych w obrębie UE oraz ich wymiany z naszymi partnerami handlowymi i między sektorami zgodnie z dorobkiem prawnym UE, w tym z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych w odniesieniu do danych osobowych, oraz zgodnie z międzynarodowymi zobowiązaniami Unii. Trzecim warunkiem jest obecność infrastruktury obliczeniowej. Infrastruktura ta jest niezbędna do przechowywania, analizowania i przetwarzania coraz większych ilości danych. To z kolei wymaga nowych rozwiązań i podejść, aby zwiększyć zdolności obliczeniowe, np. poprzez półprzewodniki, które umożliwiają algorytmom sztucznej inteligencji przechowywanie, wykorzystywanie i testowanie danych. Razem te trzy czynniki tworzą zasadnicze warunki sprzyjające sukcesowi technologii AI w UE. W związku z tym, aby zapewnić warunki sprzyjające rozwojowi i wykorzystaniu AI oraz zacieśnić współpracę między państwami członkowskimi i między państwami członkowskimi a Komisją Europejską, w przeglądzie zaproponowano, aby skoncentrować na trzech kluczowych działaniach: ustanowieniu ram zarządzania w celu skutecznego pozyskiwania, gromadzenia i udostępniania informacji na temat polityki w zakresie AI; wykorzystaniu potencjału danych, aby w pełni wyzwolić związane z nimi możliwości; promowaniu kluczowej infrastruktury obliczeniowej, aby wesprzeć budowanie zdolności i zdynamizować opracowywanie rozwiązań AI. NASZE GŁÓWNE PROPOZYCJE DOTYCZĄCE STWORZENIA SPRZYJAJĄCYCH WARUNKÓW 1.Pozyskiwanie, gromadzenie i udostępnianie informacji na temat polityki Wiedza to podstawa. Dzielenie się wiedzą i informacjami na temat polityki oraz koordynowanie środków z zakresu polityki i inwestycji w dynamicznie rozwijającej się dziedzinie, takiej jak AI, może zapewnić istotną przewagę konkurencyjną. Z tego względu w skoordynowanym planie z 2018 r. państwa członkowskie i Komisja uzgodniły mechanizm zarządzania wspólnymi pracami i zaproponowały dwa zestawy działań mających na celu tworzenie koncepcji politycznych i rozwijanie synergii. Państwa członkowskie zachęcono do wprowadzenia krajowych strategii i programów w zakresie AI (lub do włączenia problematyki AI do innych odpowiednich krajowych strategii i programów) oraz do udostępnienia ich sobie nawzajem i Komisji; Komisja zobowiązała się do monitorowania zmian i mobilizowania wiedzy fachowej. 1.1. Maksymalizacja korzyści płynących ze strategii krajowych i przyspieszenie proponowanych działań Podsumowanie podjętych działań

Wszystkie państwa członkowskie podjęły znaczące starania w celu opracowania krajowych strategii w zakresie sztucznej inteligencji lub włączenia zagadnień z zakresu AI do swoich istniejących strategii i programów . Przyjęcie krajowych strategii ułatwiło zorganizowaną refleksję nad priorytetami i celami w zakresie rozwoju i wykorzystania AI oraz zainicjowało szerszą debatę publiczną w wielu państwach członkowskich. Wymianę informacji na temat krajowych strategii uwzględniono również w zorganizowanym dialogu między państwami członkowskimi a Komisją. Jak wynika z analizy krajowych strategii, przyjęcie krajowych strategii było pierwszym ważnym krokiem w kierunku ułatwienia i usprawnienia europejskich działań w zakresie AI. Proces ten przyczynił się do określenia sektorów priorytetowych dla wspólnych działań, a także pozwolił opracować szczegółowe zestawienie głównych priorytetów inwestycyjnych planowanych przez państwa członkowskie oraz określić możliwe dalsze kroki w zakresie wspólnych projektów z udziałem wielu państw i wspólnych działań. Perspektywy Kolejnym krokiem jest zagwarantowanie, aby wysiłek włożony przez państwa członkowskie w opracowanie krajowych strategii przyniósł konkretne rezultaty i doprowadził do powstania synergii na poziomie UE. Aby wesprzeć państwa członkowskie w ich pracach nad opracowaniem i wdrożeniem krajowych strategii w zakresie AI, Komisja będzie nadal: -ułatwiać wykorzystywanie wyników krajowych działań określonych w krajowych strategiach w zakresie AI oraz wspólnych działań w ramach skoordynowanego planu i tworzenie synergii między tymi działaniami. Może to obejmować środki mające na celu wzmocnienie mechanizmów koordynacji oraz dostarczanie analiz i badań, na przykład w ramach AI Watch; -usprawniać przekazywanie państwom członkowskim informacji na temat praktycznych środków, w tym finansowania, wspierających opracowywanie i upowszechnianie AI. Na przykład w 2021 r. Komisja nadal będzie informować państwa członkowskie o dostępnym finansowaniu unijnym na cele związane z AI. Państwa członkowskie zdecydowanie zachęca się do: -jak najlepszego wykorzystania odpowiednich możliwości finansowania unijnego, w tym RRF, w celu wsparcia i zdynamizowania procesu opracowywania i upowszechniania technologii AI zarówno na szczeblu krajowym, jak i lokalnym, na podstawie krajowych strategii, w tym poprzez przyciąganie inwestycji prywatnych; -dokonywania przeglądu i aktualizacji krajowych strategii w zakresie AI, jeżeli okaże się to konieczne, aby zapewnić pełną realizację określonych działań i inwestycji, oraz do informowania Komisji o postępach w tym zakresie; -opracowywania i promowania instrumentów, które umożliwiają regularne monitorowanie, koordynację, dokonywanie oceny oraz wymianę doświadczeń i najlepszych praktyk z szerokim gronem zainteresowanych stron; -zwiększenia wsparcia i inwestycji we wspólne działania określone w skoordynowanym planie oraz -udostępniania, opracowywania i wdrażania na szczeblu krajowym/regionalnym działań, które okazały się skuteczne w innych państwach członkowskich, np. udane krajowe inicjatywy mające na celu opracowanie i promowanie wirtualnej hurtowni danych. 1.2.Pełne wykorzystanie technicznej wiedzy fachowej grup ekspertów ds. sztucznej inteligencji wspieranych przez Komisję Europejską Postęp technologiczny i zmiany sytuacji społeczno-gospodarczej związane z AI są bardzo dynamiczne i często wymagają specjalistycznej wiedzy fachowej. W związku z tym, aby monitorować postęp i wdrażanie technologii AI oraz umożliwić prowadzenie opartej na dowodach polityki w zakresie AI, Komisja podjęła znaczące starania mające na celu mobilizację wiedzy fachowej, gromadzenie danych, monitorowanie zmian sytuacji oraz zbieranie i analizowanie poglądów zainteresowanych stron na temat AI. Podsumowanie podjętych działań W celu mobilizacji wiedzy fachowej związanej z technologiami AI Komisja powołała trzy horyzontalne grupy ekspertów: -Grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. sztucznej inteligencji – grupa ta szczegółowo przeanalizowała etyczne konsekwencje AI w odniesieniu do procesu kształtowania polityki oraz sporządziła trzy dokumenty w ramach swojego mandatu: -wytyczne w zakresie etyki dotyczące godnej zaufania sztucznej inteligencji ; -zalecenia dotyczące polityki i inwestycji w zakresie godnej zaufania sztucznej inteligencji oraz -lista kontrola oceny godnej zaufania sztucznej inteligencji .

-Grupa ekspertów wysokiego szczebla ds. wpływu transformacji cyfrowej na rynki pracy UE – w 2019 r. grupa ta opublikowała sprawozdanie zawierające zalecenia, w tym krótko-, średnio- i długoterminowe środki z zakresu polityki dla UE, państw członkowskich, przedsiębiorstw i innych zainteresowanych stron, mające na celu kształtowanie cyfrowej transformacji świata pracy i sprawienie, by była ona sprawna, sprzyjająca włączeniu społecznemu i ukierunkowana na człowieka . -Grupa ekspertów ds. odpowiedzialności i nowych technologii – w 2019 r. grupa ta opublikowała sprawozdanie na temat odpowiedzialności w zakresie sztucznej inteligencji i innych powstających technologii cyfrowych. Uzupełniając działanie grup horyzontalnych, sektorowe grupy ekspertów skupiły się na konkretnych obszarach polityki, na które wpływ ma zastosowanie technologii AI, w tym na pojazdach autonomicznych , lotnictwie, mobilności i transporcie, sprawach wewnętrznych i pojawiających się zagrożeniach dla bezpieczeństwa . Prace te zapewniły cenną wiedzę fachową i przyczyniły się do trwających na szczeblu UE dyskusji politycznych na temat problematyki AI, w tym wyzwań i możliwości, jakie niosą ze sobą technologie AI, oraz koniecznych reakcji w ramach polityki publicznej. W 2018 r. Komisja (we współpracy z państwami członkowskimi) opracowała i uruchomiła AI Watch w celu monitorowania rozwoju sytuacji związanej z technologiami AI. AI Watch monitoruje potencjał przemysłowy, technologiczny i badawczy, inicjatywy dotyczące polityki w zakresie AI w państwach członkowskich, inwestycje, umiejętności w zakresie AI, rozwój i wdrażanie AI oraz ich wpływ na gospodarkę, społeczeństwo i usługi publiczne. W ciągu dwóch pierwszych lat w ramach AI Watch opublikowano badania mające na celu wspieranie kształtowania polityki opartej na dowodach oraz stanowiące wkład w debatę publiczną na temat AI . Aby monitorować przyjmowanie i wykorzystywanie w całej Europie nowych i przełomowych technologii, takich jak technologie AI, do celów świadczenia usług publicznych, Komisja ustanowiła, również w 2018 r., platformę innowacyjnych usług publicznych (IPSO). Podobnie, aby monitorować wdrażanie nowych technologii cyfrowych i kluczowych technologii prorozwojowych (w tym AI) na potrzeby rozwoju przemysłu, w 2020 r. Komisja uruchomiła projekt dotyczący zaawansowanych technologii dla przemysłu (ATI). Komisja zleciła również przeprowadzenie wśród europejskich przedsiębiorstw badania dotyczącego wykorzystania technologii opartych na sztucznej inteligencji . W 2020 r. Eurostat rozpoczął gromadzenie danych na temat skali wykorzystania sztucznej inteligencji w UE. Pierwszy dane zebrano za pośrednictwem czterech wskaźników zastępczych związanych z AI, ze szczególnym uwzględnieniem chatbotów, analizy dużych zbiorów danych przy użyciu techniki uczenia maszynowego, analizy dużych zbiorów danych przy użyciu techniki przetwarzania języka naturalnego oraz robotów usługowych. Główną inicjatywą mającą na celu zebranie opinii zainteresowanych stron na temat unijnej strategii na rzecz sztucznej inteligencji były otwarte konsultacje publiczne, które przeprowadzono po opublikowaniu w 2020 r. białej księgi w sprawie sztucznej inteligencji i w ramach których zebrano opinie w trzech szeroko pojętych obszarach: działania mające na celu budowę ekosystemu doskonałości; warianty ram regulacyjnych dotyczących sztucznej inteligencji oraz działania związane z aspektami AI dotyczącymi bezpieczeństwa i odpowiedzialności . Oprócz odpowiedzi udzielonych w ramach konsultacji publicznych państwa członkowskie przekazały informacje zwrotne na temat ewentualnych zmian w skoordynowanym planie i wspólnych działaniach w ramach dyskusji prowadzonych na forum grupy ds. sztucznej inteligencji i cyfryzacji przemysłu europejskiego oraz konsultacji dwustronnych z Komisją. Aby nawiązać szerszą współpracę z zainteresowanymi stronami w zakresie zagadnień związanych z AI, Komisja utworzyła forum internetowe, sojusz na rzecz sztucznej inteligencji , które jest platformą zrzeszającą około 4 000 zainteresowanych stron z całego świata w celu wymiany informacji oraz poglądów na temat technologicznych i społecznych konsekwencji AI . Komisja zorganizowała zgromadzenia sojuszu na rzecz sztucznej inteligencji w czerwcu 2019 r. i w październiku 2020 r. Perspektywy W celu mobilizowania wiedzy fachowej, monitorowania rozwoju bieżącej sytuacji i gromadzenia danych dotyczących AI Komisja będzie nadal: -intensyfikować gromadzenie danych dotyczących skali wykorzystania sztucznej inteligencji – w 2021 r. Eurostat uruchomi pełny moduł dotyczący AI obejmujący absorpcję siedmiu technologii AI, zastosowanie technologii AI, pozyskiwanie i bariery w stosowaniu. AI Watch nadal będzie monitorować i gromadzić dane dotyczące upowszechniania technologii AI, w tym w sektorze publicznym; -wspierać prace sojuszu na rzecz sztucznej inteligencji poprzez prowadzenie platformy sojuszu i organizowanie corocznych zgromadzeń poświęconych sztucznej inteligencji z udziałem szerokiego grona zainteresowanych stron, aby zapewnić ramy na potrzeby wkładu w kształtowanie polityki UE w dziedzinie AI oraz -oceniać rozwój sytuacji i gromadzić niezbędną wiedzę dotyczącą technologii AI. W stosowanych przypadkach może to obejmować na przykład nowe grupy ekspertów lub inicjatywy sektorowe dotyczące AI, które wniosłyby wkład w kształtowanie polityki UE w dziedzinie AI lub wspomogłyby Komisję w ocenie działań niezbędnych do wsparcia państw członkowskich we wdrażaniu polityki UE i proponowanych przepisów w zakresie technologii AI. W drodze konsultacji z państwami członkowskimi Komisja zamierza: -dokonać analizy i do 2022 r. zaproponować, w jaki sposób usprawnić monitorowanie rozwoju, skali wykorzystania i wpływu technologii AI w UE w sektorze prywatnym i publicznym. Punktem wyjścia do tej analizy będą wnioski wyciągnięte z prac AI Watch oraz krajowych inicjatyw z zakresu obserwatorium AI. W analizie rozważony zostanie również sposób dalszego wzmacniania i budowania synergii i powiązań z istniejącymi mechanizmami monitorowania, przyszłymi strukturami zarządzania UE w zakresie AI lub międzynarodowymi działaniami monitorującymi oraz -regularnie monitorować wdrażanie skoordynowanego planu, aby zapewnić jego aktualność. Na podstawie informacji zwrotnych uzyskanych od państw członkowskich na temat przeglądu z 2021 r. oraz w drodze konsultacji z innymi instytucjami i organami UE Komisja zaproponuje w 2022 r. harmonogram, matrycę i metodykę kolejnego przeglądu skoordynowanego planu. 1.3.Wzmocnienie wymiany i współpracy w ramach zrzeszającej przedstawicieli państw członkowskich grupy ds. sztucznej inteligencji i cyfryzacji przemysłu europejskiego Działania mające na celu ułatwienie współpracy między państwami członkowskimi oraz między państwami członkowskimi a Komisją otrzymują dalsze wsparcie za pośrednictwem mechanizmów zarządzania, które ułatwiają wymianę informacji i pomagają wyznaczyć kierunek strategiczny współpracy dotyczącej polityki w zakresie sztucznej inteligencji. Podsumowanie podjętych działań Zrzeszająca przedstawicieli państw członkowskich grupa ds. sztucznej inteligencji i cyfryzacji przemysłu europejskiego, którą w kwestiach technicznych wspomagała tzw. „grupa szerpów” (Sherpa Group), nadawała kierunek rozmowom między państwami członkowskimi a Komisją. Odegrała ona kluczową rolę w opracowaniu i przeglądzie skoordynowanego planu. Posiedzenia grupy odbywały się regularnie , a jej zadaniem było zapewnienie koordynacji między ministerstwami krajowymi i innymi zainteresowanymi stronami, na przykład z sektora przemysłu, środowisk naukowych i społeczeństwa obywatelskiego. W ciągu kolejnych lat po przyjęciu skoordynowanego planu z 2018 r. grupa zajęła się wszystkimi głównymi obszarami wchodzącymi w zakres jej kompetencji, w tym centrami doskonałości w dziedzinie AI, ośrodkami testowo-doświadczalnymi, ramami prawnymi, piaskownicami regulacyjnymi, danymi, umiejętnościami, AI dla Zielonego Ładu, AI dla zdrowia, DIH i AI w obszarze bezpieczeństwa.

Perspektywy W celu usprawnienia mechanizmów zarządzania współpracą: zrzeszająca przedstawicieli państw członkowskich grupa ds. sztucznej inteligencji i cyfryzacji przemysłu europejskiego, którą wspomaga Komisja, będzie nadal: -nadawać kierunek dyskusjom między państwami członkowskimi a Komisją – grupa będzie angażować się w tematyczne lub sektorowe szczegółowe analizy dotyczące tematów obejmujących na przykład działania normalizacyjne, skutki społeczno-ekonomiczne AI, możliwości finansowania, środki wspierające przedsiębiorstwa typu start-up, wsparcie absorpcji rozwiązań AI i zamówień publicznych na systemy AI w sektorze publicznym, AI i cyberbezpieczeństwo oraz AI i łączność ruchomą. Przy wsparciu ze strony państw członkowskich Komisja nadal będzie: -oceniać potrzebę nawiązania współpracy i ustanawiania sieci na szczeblu UE w celu budowania zdolności UE oraz -we współpracy z przyszłym współprogramowanym partnerstwem w dziedzinie AI, danych i robotyki – prowadzić wymianę najlepszych praktyk z państw członkowskich w zakresie opracowywania, wdrażania i upowszechniania systemów sztucznej inteligencji. Państwa członkowskie zachęca się do: -ułatwiania współpracy i tworzenia systemu regionalnych sieci sztucznej inteligencji oraz -ułatwiania dyskusji na temat tworzenia krajowych koalicji oraz usprawniania wymiany najlepszych praktyk między państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami w zakresie istniejących krajowych koalicji na rzecz sztucznej inteligencji poprzez doprowadzanie do wspólnych spotkań zainteresowanych stron z sektora publicznego i prywatnego, np. w ramach wspólnych warsztatów dotyczących obszarów tematycznych będących przedmiotem wspólnego zainteresowania. Działanie to, we współpracy ze współprogramowanym partnerstwem w dziedzinie AI, danych i robotyki, wesprze współpracę transgraniczną i przyciągnie więcej zainteresowanych stron. 2.Wykorzystanie potencjału danych Dostępność danych o wysokiej jakości między innymi w aspekcie różnorodności, niedyskryminacji, jak również możliwość korzystania, łączenia i ponownego wykorzystania danych z różnych źródeł w sposób zgodny z ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych to zasadnicze warunki wstępne i warunek konieczny do opracowania i wdrożenia niektórych systemów sztucznej inteligencji. Wymiana danych, zwłaszcza między przedsiębiorstwami, nie odbywa się jednak na wystarczającą skalę ze względu na brak zachęt gospodarczych, brak zaufania i brak jasności prawa. W związku z tym w skoordynowanym planie z 2018 r. zaproponowano utworzenie wspólnych europejskich przestrzeni danych w celu zapewnienia sprawnej wymiany danych ponad granicami. Podkreślono w nim również znaczenie rozwoju paneuropejskiej infrastruktury obliczeniowej i usług w chmurze, zwłaszcza w obliczu międzynarodowej konkurencji w dziedzinie dostępu do danych. Podsumowanie podjętych działań W dniu 19 lutego 2020 r. Komisja przyjęła europejską strategię w zakresie danych , której celem jest stworzenie jednolitego rynku danych, aby zapewnić konkurencyjność Europy na świecie. Oznacza to wprowadzenie odpowiednich zachęt do udostępniania danych, opracowanie praktycznych, sprawiedliwych, niedyskryminujących i jasnych przepisów dotyczących dostępu do danych i ich wykorzystywania, zgodnie z europejskimi wartościami i prawami, takimi jak ochrona danych osobowych, ochrona konsumentów i reguły konkurencji. Oznacza to również coraz szersze udostępnianie danych sektora publicznego poprzez otwarcie zbiorów danych o wysokiej wartości i umożliwienie ich ponownego wykorzystania na potrzeby innowacji. W czerwcu 2020 r. Komisja opublikowała sprawozdanie w sprawie udostępniania danych przez przedsiębiorstwa organom administracji publicznej (B2G) przygotowane przez grupę ekspertów wysokiego szczebla i zawierające zestaw zaleceń dotyczących polityki, prawa i finansowania, które mają sprawić, że wymiana danych w modelu B2G w interesie publicznym stanie się w UE skalowalną, odpowiedzialną i zrównoważoną praktyką. Europejska strategia w zakresie danych promuje również udostępnianie danych, na przykład w relacjach między przedsiębiorstwami (B2B). W następstwie strategii w zakresie danych w dniu 25 listopada 2020 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący nowego aktu w sprawie zarządzanie danymi. Rozporządzenie, którego dotyczy wniosek, przewiduje szereg środków skutkujących zwiększeniem zaufania do wymiany danych, w tym w relacjach między przedsiębiorcami, co ma na celu zapewnienie dostępności większej ilości wysokiej jakości danych na potrzeby związane z zastosowaniami AI. Ustanowiono w nim nowe unijne przepisy dotyczące neutralności, aby nowi pośrednicy w zakresie danych mogli funkcjonować jako wiarygodni organizatorzy wymiany danych. Przewidziano w nim także środki ułatwiające ponowne wykorzystywanie niektórych danych będących w posiadaniu sektora publicznego. Rozporządzenie zapewnia środki ułatwiające przedsiębiorstwom i osobom fizycznym dobrowolne udostępnianie swoich danych na rzecz wspólnego dobra, zgodnie z jasnymi zasadami. Przewidziano w nim również ustanowienie Europejskiej Rady ds. Innowacji w zakresie Danych, której zadaniem będzie udzielanie wsparcia i porad w zakresie normalizacji i interoperacyjności międzysektorowej jako zasadniczego elementu zapewniającego dostępność wysokiej jakości danych. W stosownych przypadkach akt w sprawie zarządzania danymi można uzupełnić przepisami sektorowymi. Perspektywy Aby wspierać działania w zakresie danych, Komisja: -przyjmie wniosek dotyczący aktu w sprawie danych w celu pobudzenia wykorzystywania danych prywatnych przez organy publiczne (B2G), rozstrzygnięcia kwestii związanych z dostępem do danych i ich wykorzystywaniem w relacjach między przedsiębiorstwami, w szczególności danych nieosobowych pochodzących z przedmiotów podłączonych do internetu rzeczy (III kwartał 2021 r.) oraz -przedstawi wniosek dotyczący aktu wykonawczego w sprawie swobodnego udostępniania wysokiej jakości zbiorów danych sektora publicznego w formacie nadającym się do odczytu maszynowego w celu ponownego wykorzystywania (II kwartał 2021 r.) . Komisja wspólnie z państwami członkowskim:

-zainicjuje europejski sojusz na rzecz danych przemysłowych, przetwarzania brzegowego i w chmurze, aby zmobilizować podmioty prywatne i publiczne do połączenia sił i wzmocnienia przemysłowej pozycji Europy na światowym rynku przetwarzania w chmurze i przetwarzania brzegowego. Jego głównym zadaniem będzie stymulowanie koordynacji inwestycji publicznych i prywatnych w badania, rozwój oraz wdrażanie zdolności w zakresie chmury nowej generacji na poziomie lokalnym, krajowym i unijnym. Sojusz będzie połączony z europejskimi przestrzeniami danych, dzięki czemu będzie sprzyjać innowacyjnym środowiskom wymiany danych opartym na otwartych, interoperacyjnych, bezpiecznych i zasobooszczędnych rozwiązaniach chmurowych i brzegowych. Przyczyni się również do powstania synergii między pracami nad europejską federacją chmur obliczeniowych i inicjatywami państw członkowskich ; -będzie inwestować w europejskie przestrzenie danych i europejską federację chmur obliczeniowych za pośrednictwem instrumentów finansowania w ramach programu „Cyfrowa Europa”, instrumentu „Łącząc Europę” (CEF2) oraz innych instrumentów, takich jak Program UE dla zdrowia w odniesieniu do europejskiej przestrzeni danych dotyczących zdrowia. W szczególności w związku z pierwszymi zaproszeniami do składania wniosków w ramach programu „Cyfrowa Europa” i instrumentu „Łącząc Europę”, które mają zostać ogłoszone w II kwartale 2021 r., Komisja zamierza: -uruchomić działania sektorowe, zgodnie z zapowiedzią zawartą w europejskiej strategii w zakresie danych , w celu utworzenia europejskich przestrzeni danych na potrzeby produkcji przemysłowej, Zielonego Ładu, mobilności, zdrowia, finansów, energii, rolnictwa, administracji publicznej i umiejętności; -współinwestować w działania koncentrujące się na rozwoju innowacyjnych i energooszczędnych usług i infrastruktur „cloud-to-edge”, platform oprogramowania pośredniczącego, połączeń między istniejącymi zdolnościami w zakresie przetwarzania danych w państwach członkowskich; -w ramach klastra 4 programu „Horyzont Europa” – „Technologie cyfrowe, przemysł i przestrzeń kosmiczna” nadal wspierać badania, rozwój oraz wykorzystanie technologii i infrastruktur obliczeniowych oraz danych nowej generacji, aby umożliwić utworzenie europejskiego jednolitego rynku danych wraz z odpowiednimi przestrzeniami danych oraz ekosystemem wiarygodnej i bezpiecznej sztucznej inteligencji. W kwietniu 2021 r. ogłoszone zostaną pierwsze zaproszenie do składania wniosków oraz -wspierać wszystkie zainteresowane państwa członkowskie w zainicjowaniu potencjalnego ważnego projektu stanowiącego przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projekt IPCEI) skoncentrowanego na infrastrukturze chmury nowej generacji i powiązanych usługach. Państwa członkowskie zachęca się do: -inwestowania w przedsięwzięcia służące wzmocnieniu pozycji Europy w zakresie technologii chmury i przetwarzania brzegowego nowej generacji oraz do wspierania wykorzystania chmury obliczeniowej w ramach krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności oraz zgodnie z przykładowym elementem inicjatywy przewodniej w ramach RRF – „Zwiększenie skali”, w tym poprzez projekty z udziałem wielu państw. 3.Zwiększanie krytycznej mocy obliczeniowej Bez infrastruktury obliczeniowej dostępność danych nie będzie generować wartości dodanej . W związku z tym Komisja podejmuje działania wspierające rozwój systemów technologicznych i infrastruktur nowej generacji do celów przetwarzania danych, co ma kluczowe znaczenie dla umożliwienia wykorzystania danych do celów związanych z AI . Podsumowanie podjętych działań Aby wspierać rozwój obliczeń wielkiej skali (HPC) w Europie, Wspólne Przedsięwzięcie w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali koordynuje wysiłki i łączy zasoby 32 uczestniczących państw w celu rozwijania i wdrożenia światowej klasy infrastruktury o dużej mocy obliczeniowej, która będzie łatwo i bezpiecznie dostępna w całej Europie. Główne tendencje dotyczące sprzętu związanego z AI można podsumować w następujący sposób: 1) rozwiązania z zakresu AI nowej generacji będą musiały być potężniejsze i bardziej energooszczędne, aby sprostać potrzebom coraz bardziej zaawansowanych modeli treningowych oraz 2) przetwarzanie będzie w coraz większym stopniu ewoluować w stronę przetwarzania brzegowego realizowanego na urządzeniach, które znajdują się bliżej użytkowników i umożliwiają wdrożenie rozwiązań AI funkcjonujących w czasie rzeczywistym. Jako że tendencje te wymagają dostosowania infrastruktury, Komisja podejmuje działania (opisane poniżej), które umożliwiają utworzenie infrastruktury obliczeniowej nowej generacji. W związku z powyższym UE koncentruje się na działaniach wspierających rozwój sprzętu komputerowego na potrzeby sztucznej inteligencji. Modele AI są coraz bardziej wymagające pod względem mocy obliczeniowej, w związku z czym szybki dostęp do danych przechowywanych w pamięci, tj. sprawne procesory o wysokiej wydajności, mają szczególne znaczenie dla infrastruktur AI. Ponadto modele AI są bardzo energochłonne, a wraz z coraz większym przenikaniem technologii AI do naszego codziennego życie takie zapotrzebowanie na energię jest nie do utrzymania. Aby umożliwić upowszechnienie rozwiązań AI, konieczny jest zatem dostęp do specjalnych procesorów AI o niskim poborze mocy, które zapewniają niezbędną moc obliczeniową i są o kilka rzędów wielkości wydajniejsze niż procesory powszechnego zastosowania. W tym obszarze badań przełomową efektywność energetyczną mogą potencjalnie zapewnić na przykład nowatorskie technologie inspirowane funkcjonowaniem ludzkiego mózgu, takie jak obliczenia neuromorficzne. W tym kontekście Komisja wspiera w ramach programu „Horyzont 2020” pionierskie prace nad technologiami AI o niskim poborze mocy oraz wspiera inicjatywy na rzecz dalszego rozwoju i wykorzystania takich kompetencji w ramach programu „Horyzont Europa” oraz poprzez działania badawcze dotyczące nowatorskiej architektury procesorów o bardzo niskim poborze mocy, a także w ramach zinstytucjonalizowanego partnerstwa europejskiego na rzecz kluczowych technologii cyfrowych, ze szczególnym uwzględnieniem zastosowań technologii Edge AI. Celem inicjatywy przewodniej „Zwiększenie skali” przewidzianej w rocznej strategii zrównoważonego wzrostu na rok 2021 jest m.in. inwestowanie w najnowocześniejszą mikroelektronikę, ze szczególnym uwzględnieniem procesorów takich jak chipy AI. Aby wzmocnić pozycję UE w zakresie możliwości projektowania i produkowania zaawansowanych układów scalonych, w grudniu 2020 r. 18 państw członkowskich podpisało deklarację w sprawie procesorów i technologii półprzewodnikowych. Ponadto w latach 2019–2020 projekty AI4DI, TEMPO i ANDANTE w ramach Wspólnego Przedsięwzięcia „Podzespoły i układy elektroniczne w służbie wiodącej pozycji Europy” (Wspólne Przedsięwzięcie ECSEL) dotyczyły infrastruktury do celów AI. Innym obszarem rozwoju i finansowania wspieranym przez Komisję jest fotonika. Łączenie elektroniki z elementami optycznymi może przyczynić się do zastosowania AI w obszarze wykrywania obrazów oraz zmniejszenia zużycia energii i opóźnienia w sieciach neuronowych. Perspektywy W celu wzmocnienia europejskiego systemu projektowania i produkowania procesorów i półprzewodników oraz zwiększenia obecności przemysłu w całym łańcuchu dostaw Komisja wraz z państwami członkowskimi zamierza: -zainicjować sojusz przemysłowy na rzecz mikroelektroniki w celu ustanowienia strategicznych planów działania, planów badawczych i inwestycyjnych dotyczących projektowania, wdrażania i produkcji procesorów do celów związanych z AI, przetwarzaniem danych i komunikacją, z uwzględnieniem pełnego ekosystemu półprzewodników i powiązanych komponentów. Przyczyni się to do wzmocnienia ekosystemu projektowania elektroniki i ustanowienia zdolności produkcyjnych w wysoce zaawansowanych węzłach; -ułatwić prace przygotowawcze prowadzone w 2021 r. z udziałem wszystkich zainteresowanych państw członkowskich na rzecz potencjalnego ważnego projektu stanowiącego przedmiot wspólnego europejskiego zainteresowania (projekt IPCEI) koncentrującego się na nowej generacji zaawansowanych procesorów na potrzeby AI, przetwarzania danych i komunikacji; -wyznaczyć ośrodki testowo–doświadczalne, wspierane w ramach programu „Cyfrowa Europa”, na potrzeby komponentów i systemów Edge AI – zaproszenie do składania wniosków zostanie ogłoszone w II kwartale 2021 r. – w celu zapewnienia światowej klasy infrastruktury na potrzeby testowania i walidacji zaawansowanych technologii obliczeniowych AI w szerokim zakresie zastosowań;

-inwestować w badania naukowe i innowacje w dziedzinie mocy obliczeniowych wymaganych na potrzeby technologii Edge AI o niskim poborze mocy za pośrednictwem zinstytucjonalizowanego europejskiego partnerstwa w zakresie kluczowych technologii cyfrowych w ramach programu „Horyzont Europa” (III kwartał 2021 r.). Partnerstwo to, oparte na obecnym Wspólnym Przedsięwzięciu ECSEL, zwiększy potencjał Europy w zakresie innowacji w dziedzinie elektronicznych komponentów i systemów oraz powiązanych z nimi technologii oprogramowania. Jednym z głównych celów strategicznych będzie rozwój rozwiązań z zakresu przetwarzania danych opartych na AI, szczególnie w odniesieniu do zastosowań przetwarzania brzegowego i wbudowanego. W ramach wspólnych działań kluczowe technologie cyfrowe zapewnią wiarygodne, bezpieczne i energooszczędne rozwiązania, które umożliwią stworzenie ekosystemu obliczeń opartego na doskonałości i zaufaniu. Państwa członkowskie zachęca się do: -dalszego rozwijania krajowej zintegrowanej infrastruktury zarządzania wielkoskalowymi danymi i infrastruktury HPC w celu wspierania badań, innowacji i rozwoju umiejętności w zakresie AI w regionalnych, krajowych i europejskich DIH; -zapewnienia, aby organizacje środowiska akademickiego, przemysłu i sektora publicznego mogły wykorzystywać krajową infrastrukturę HPC i zarządzania danymi, a także wiedzę fachową do optymalizowania i zwiększenia skali innowacji w dziedzinie AI i zastosowań AI oraz -inwestowania we wzmocnienie pozycji Europy w odniesieniu do procesorów i technologii półprzewodnikowych do celów związanych ze sztuczną inteligencją w ramach krajowych planów odbudowy i zwiększania odporności, zgodnie z przykładowym elementem inicjatywy przewodniej RRF – „Zwiększenie skali” oraz w ramach projektów z udziałem wielu państw. II.Uczynienie z UE miejsca, w którym doskonałość rozwija się – od laboratoriów po rynek Oprócz infrastruktury danych i obliczeń wielkiej skali rozwój i wdrażanie technologii AI wymaga również ukierunkowanych działań i odpowiednich zasobów ukierunkowanych na doskonałość w zakresie badań naukowych i innowacji, dostępności niezbędnych talentów i umiejętności, sprzyjających ram polityki i koordynacji międzynarodowej. Działania te mają charakter „horyzontalny”, tzn. dotyczą wszystkich obszarów polityki i przyczyniają się do uczynienia z Unii Europejskiej miejsca, w którym doskonałość rozwija się – od laboratoriów po rynek. Proponowane „horyzontalne” wspólne działania obejmują cały cykl życia AI. Zaliczają się do nich działania mające na celu ułatwienie powstania ekosystemu doskonałości, w tym światowej klasy badań podstawowych i ukierunkowanych na zastosowania, rozwój, wdrażanie i komercjalizację/wykorzystywanie AI, jak również środki mające na celu wspieranie zaufania do technologii AI, rozwijanie talentów i umiejętności oraz zwiększenie zakresu globalnych działań informacyjnych UE. NASZE GŁÓWNE PROPOZYCJE DOTYCZĄCE DOSKONAŁOŚCI 4.Współpraca z zainteresowanymi stronami, np. w ramach europejskiego partnerstwa w dziedzinie AI, danych i robotyki, oraz z grupami ekspertów W niniejszej sekcji skoncentrowano się na działaniach niezbędnych do określenia planu działania na rzecz doskonałości i szerszego rozpowszechnienia AI oraz wspólnego zaangażowania w jego wspieranie. Podsumowanie podjętych działań W ramach partnerstw europejskich Komisja, państwa członkowskie oraz partnerzy prywatni lub publiczni podejmują wspólne działania na rzecz sprostania najbardziej palącym wyzwaniom stojącym przed Europą oraz zmodernizowania przemysłu dzięki wspólnym inicjatywom w zakresie badań naukowych i innowacji. Partnerstwa zapewniają m.in. strukturę prawną umożliwiającą łączenie zasobów i osiągnięcie masy krytycznej oraz sprawiają, że finansowanie badań naukowych i innowacji w całej UE staje się bardziej skuteczne dzięki dzieleniu się zasobami finansowymi, ludzkimi i infrastrukturalnymi. Partnerstwa ułatwiają również tworzenie rynku wewnętrznego produktów i usług innowacyjnych, pozwalają na szybsze wprowadzanie na rynek technologii innowacyjnych oraz umożliwiają osiągnięcie odpowiedniej skali badań naukowych i innowacji wymaganych w celu rozwiązania najważniejszych problemów społecznych i zrealizowania głównych celów polityki UE. Niektóre partnerstwa programu „Horyzont 2020” miały szczególnie istotne znaczenie dla technologii AI. Celem partnerstwa publiczno-prywatnego na rzecz dużych zbiorów danych pomiędzy Komisją Europejską a Big Data Value Association (BDVA) jest współpraca w zakresie badań naukowych i innowacji związanych z danymi, wsparcie budowy społeczności wokół danych oraz stworzenie podstaw dobrze funkcjonującej gospodarki opartej na danych w Europie. Partnerstwo publiczno-prywatne na rzecz robotyki (SPARC) łączy europejski przemysł robotyki, środowiska naukowe i Komisję Europejską w celu wzmocnienia pozycji konkurencyjnej europejskiego sektora robotyki i wspierania doskonałości jego bazy naukowej. Umowne partnerstwo publiczno-prywatne na rzecz obliczeń wielkiej skali (HPC) zostało zainicjowane w 2014 r. w celu opracowania nowej generacji technologii, zastosowań i systemów HPC w kierunku eksaskali oraz osiągnięcia doskonałości w realizacji i wykorzystywaniu zastosowań HPC . Od grudnia 2018 r. wraz z utworzeniem Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali (Wspólne Przedsięwzięcie EuroHPC) partnerstwo to przestało istnieć, a partnerzy prywatni dołączyli do Wspólnego Przedsięwzięcia EuroHPC. Wspólne przedsięwzięcie EuroHPC umożliwia UE i państwom uczestniczącym w EuroHPC koordynację starań i połączenie zasobów na rzecz wprowadzenia światowej klasy superkomputerów eksaskalowych i uczynienia Europy światowym liderem w dziedzinie HPC, zapewniając rozwiązania oparte na obliczeniach i usprawnionej współpracy w zakresie zaawansowanych badań naukowych. Wspólne Przedsięwzięcie „Podzespoły i układy elektroniczne w służbie wiodącej pozycji Europy” (Wspólne Przedsięwzięcie ECSEL) jest pierwszym wspólnym przedsięwzięciem, którego zarządzanie oparto na modelu trójstronnym (Komisja, państwa uczestniczące i przemysł). Jego celem jest zapewnienie światowej klasy wiedzy fachowej w zakresie kluczowych technologii prorozwojowych oraz wiodącej pozycji Europy w dziedzinie sprzętu i oprogramowania wbudowanego, które mają zasadnicze znaczenie dla rozwoju i wdrażania systemów cyfrowych opartych na AI. Celem partnerstwa publiczno-prywatnego na rzecz fotoniki (Photonics21) jest uczynienie Europy liderem w zakresie rozwoju i wdrażania technologii fotonicznych w różnych obszarach zastosowań, takich jak technologie informacyjno-komunikacyjne, oświetlenie, produkcja przemysłowa, nauki biologiczne i bezpieczeństwo. Partnerstwo publiczno-prywatne „Fabryki jutra” na rzecz zaawansowanej produkcji ma na celu realizację kolejnej rewolucji przemysłowej (Fabryki 4.0).

Perspektywy Komisja nadal będzie wspierać europejskie partnerstwa w kontekście programu „Horyzont Europa” i wzmacniać strategiczne podejście do badań naukowych i innowacji w zakresie technologii AI. W 2021 r. Komisja zamierza: -ustanowić m.in. następujące partnerstwa europejskie mające znaczenie dla AI, takie jak: -współprogramowane europejskie partnerstwo w dziedzinie AI, danych i robotyki – głównym celem jest stymulowanie innowacji, wdrożenie oraz akceptacja technologii AI, danych i robotyki. Partnerstwo to zbuduje pomost między zainteresowanymi stronami, co umożliwi pomyślną realizacje europejskiej wizji AI jako zorientowanej na człowieka i wiarygodnej technologii . Ustanowi ono powiązania z państwami członkowskimi oraz zapewni ogląd najważniejszych polityk i inicjatyw krajowych dzięki wyznaczeniu ambasadorów krajowych lub regionalnych; -podjąć działania w następstwie swojego wniosku z września 2020 r. dotyczącego nowego rozporządzenia, które zastąpi rozporządzenie Rady z 2018 r. w sprawie ustanowienia Wspólnego Przedsięwzięcia w dziedzinie Europejskich Obliczeń Wielkiej Skali – we wniosku tym nakreślono ambitną misję i przewidziano znacznie większy budżet na lata 2021–2033, aby zapewnić Europie światowej klasy hiperpołączoną infrastrukturę obliczeń superkomputerowych i obliczeń kwantowych; -zaproponować w ramach jednolitego aktu podstawowego zinstytucjonalizowane partnerstwo europejskie na rzecz kluczowych technologii cyfrowych. W oparciu o osiągnięcia Wspólnego Przedsięwzięcia ECSEL głównym celem partnerstwa europejskiego na rzecz kluczowych technologii cyfrowych jest przyspieszenie rozwoju z myślą o wzmocnieniu europejskiego ekosystemu procesorów i technologii półprzewodnikowych, przy uwzględnieniu kluczowych problemów technologicznych, kwestii bezpieczeństwa, społecznych i środowiskowych; -współprogramowane europejskie partnerstwo na rzecz fotoniki zapewni Europie suwerenność technologiczną dzięki innowacjom fotonicznym i przekształceniu ich w praktyczne zastosowania, zwiększając w ten sposób konkurencyjność Europy oraz zapewniając długoterminowe zatrudnienie i dobrobyt oraz -współprogramowane europejskie partnerstwo „Made in Europe” będzie siłą napędową zrównoważonej produkcji w Europie, w tym dzięki AI, przyczyniając się do powstania konkurencyjnego i odpornego przemysłu wytwórczego w Europie oraz wzmacniając wartość dodaną w łańcuchach dostaw we wszystkich sektorach oraz -wspierać i ułatwiać synergie (w tym poprzez wspólne zaproszenia do składania wniosków) między partnerstwami europejskimi (współprogramowanymi i zinstytucjonalizowanymi) w obszarze technologii AI, takimi jak partnerstwa w dziedzinie AI, danych i robotyki, fotoniki, partnerstwo „Made in Europe”, Wspólne Przedsięwzięcie EuroHPC czy partnerstwo w zakresie kluczowych technologii cyfrowych. 5.Budowanie i mobilizowanie zdolności badawczych W niniejszej sekcji skoncentrowano się na środkach mających na celu zwiększenie doskonałości w zakresie badań naukowych i innowacji w dziedzinie AI oraz poprawę konkurencyjności Europy. Podsumowanie podjętych działań Oprócz strategicznych programów badawczych partnerstw publiczno-prywatnych UE podejmuje również działania mające na celu zwiększenie doskonałości w badaniach podstawowych i stosowanych oraz rozwijanie talentów w Europie. W ramach programu „Horyzont 2020” w ciągu 4 lat Komisja zainwestowała 50 mln EUR, aby stworzyć środowisko naukowe obejmujące ściśle powiązane ze sobą centra doskonałości w dziedzinie AI . Celem jest zacieśnienie współpracy między najlepszymi zespołami badawczymi w Europie, aby mogły one połączyć siły i sprostać głównym wyzwaniom naukowym i technologicznym w dziedzinie AI, a także ułatwienie ściślejszej współpracy, integracji i synergii między zespołami badawczymi a przemysłem. Do utworzenia sieci wybrano pięć projektów, a jej celem jest zrzeszenie światowej klasy badaczy i zapewnienie wspólnego podejścia, wizji i tożsamości europejskiego systemu sztucznej inteligencji; obejmują one cztery sieci centrów doskonałości w dziedzinie AI oraz jedno działanie koordynujące i wspierające. Aby zagwarantować, że wsparcie UE dla badań naukowych nadąży za rozwojem technologicznym AI, Komisja dokonała oceny swoich międzysektorowych inwestycji w AI w ramach programu „Horyzont 2020” pod kątem aktualnych tendencji i potrzeb badawczych, a także określiła możliwości przyszłych inwestycji w AI, głównie w ramach programu „Horyzont Europa”. Komisja wykorzystała również odpowiedzi uzyskane od społeczności AI w ramach konsultacji publicznych dotyczących białej księgi w sprawie sztucznej inteligencji oraz ukierunkowanych konsultacji, szczególnie w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego w dziedzinie AI, danych i robotyki, do zaplanowania nowych tematów badań nad sztuczną inteligencją oraz dodatkowych sieci centrów doskonałości. Perspektywy Aby wspierać doskonałość w dziedzinie badań, Komisja zamierza: -ustanowić, od 2021 r., w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i szerszą społecznością zajmującą się AI, sztandarową inicjatywę na rzecz sztucznej inteligencji dla Europy, zgodnie z zapowiedzią zawartą w białej księdze. Sztandarowa inicjatywa na rzecz sztucznej inteligencji będzie opierać się na istniejących i przyszłych sieciach centrów doskonałości w dziedzinie AI, mając na celu zbudowanie sojuszu silnych europejskich organizacji badawczych, które będą dzielić wspólny plan działania na rzecz wspierania doskonałości w badaniach podstawowych i stosowanych, dostosowanie krajowych działań w dziedzinie AI, wspieranie innowacji i inwestycji, przyciąganie i zatrzymanie talentów w dziedzinie AI w Europie oraz tworzenie synergii i korzyści skali. Inicjatywa ta połączy wiodące podmioty badawcze, uniwersytety i podmioty przemysłowe w Europie, które będą pracować nad wspólnie uzgodnionymi ambitnymi wyzwaniami, mając na uwadze nadrzędny cel, jakim jest stanie się światowym wzorem doskonałości w dziedzinie AI. W rezultacie różnorodność Europy będzie pobudzać zdrową konkurencję, a nie rozdrobnienie społeczności zajmującej się AI; -finansować w ramach programu „Horyzont Europa” w latach 2021–2022 dodatkowe sieci centrów doskonałości w dziedzinie AI zajmujące się uzupełniającymi obszarami badawczymi, które nie zostały jeszcze objęte istniejącymi sieciami centrów doskonałości w dziedzinie AI, oraz wzmacniać wysiłki badawcze dotyczące kluczowych tematów badań nad AI. Przyczyni się to do rozwoju bezpieczniejszej i bardziej wiarygodnej AI, wesprze podstawowe oraz ukierunkowane na zastosowanie badania nad AI nowej generacji i wniesie wkład w utrzymanie czołowej pozycji Europy w dziedzinie najnowocześniejszej AI;

-przyczynić się, od 2021 r., w ramach programu „Horyzont Europa” do osiągnięcia postępu w różnych obszarach badań nad AI, w tym badań zmierzających do osiągnięcia kolejnego poziomu inteligencji i autonomii systemów opartych na AI, przejrzystości w zakresie AI, bardziej ekologicznej AI, AI dla systemów złożonych, postępów w zakresie technologii Edge AI, bezstronnych systemów sztucznej inteligencji oraz wzmocnienia pozycji ludzi dzięki wsparciu zaawansowanych rozwiązań AI; -oprócz opracowania technologii prorozwojowych program „Horyzont Europa” wskaże również rozwiązania, dzięki którym AI przyczynia się do przekształcenia głównych sektorów gospodarki w aspekcie produkcji i usług, co obejmuje również wpływ na pracę, oraz rozwiązuje główne problemy społeczne w obszarach takich jak opieka zdrowotna, bezpieczeństwo obywateli, zmiana klimatu, energia, mobilność, media (np. przeciwdziałanie dezinformacji) i sektor rolno-spożywczy; -w kontekście współprogramowanego europejskiego partnerstwa w dziedzinie AI, danych i robotyki zmobilizuje zainteresowane strony w ramach strategicznego programu badań, innowacji i wdrażania do opracowania i wdrożenia strategii dotyczącej badań, innowacji i wdrożenia dla Europy, ze szczególnym uwzględnieniem odpowiedzialnego wdrażania i wykorzystania AI oraz -dążyć do tego, aby projekty związane z AI, które otrzymują środki finansowe na badania naukowe i innowacje w ramach programu „Horyzont Europa”, były zgodne – w stosownych przypadkach – z zasadą „uwzględniania etyki na etapie projektowania”, w tym w odniesieniu do wiarygodnej AI . Ponadto w celu zapewnienia zróżnicowanej społeczności badaczy zajmujących się AI Komisja opowiada się za różnorodnością i inkluzywnością w konsorcjach projektowych. Państwa członkowskie zachęca się do: -ustanawiania regionalnych i krajowych centrów doskonałości badawczej w dziedzinie AI, na przykład poprzez wykorzystanie krajowych instrumentów finansowania i funduszy w ramach RRF oraz do budowania struktur na potrzeby transferu wyników badań i technologii, które byłyby zdolne do przyciągnięcia i zatrzymania talentów, przy jednoczesnym dążeniu do uzyskania statusu krajowego punktu odniesienia w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie AI. Centra te zapewniłyby możliwość prowadzenia na poziomie regionalnym działań informacyjnych i wymiany wiedzy, mogłyby współpracować na poziomie europejskim oraz tworzyć wraz z sieciami finansowanymi przez UE rozproszoną europejską sztandarową inicjatywę na rzecz AI oraz -zwiększania inwestycji w badania nad AI na poziomie krajowym, np. w ramach RRF. 6.Zapewnienie narzędzi w ramach platformy „Sztuczna inteligencja na żądanie” oraz stworzenie środowiska, w którym twórcy systemów AI mogą przeprowadzać testy i doświadczenia (ośrodki testowo-doświadczalne), a MŚP i administracja publiczna rozpocząć korzystanie z AI (europejskie centrum innowacji cyfrowych) W tej sekcji skoncentrowano się na środkach, które pomagają sprawić, by innowacje trafiały z laboratoriów na rynek i tym samym zapewnić szerokie rozpowszechnianie i wdrażanie technologii AI. Podsumowanie podjętych działań Ośrodki testowo-doświadczalne wyposażone w innowacyjne systemy sztucznej inteligencji mają zasadnicze znaczenie dla wdrażania i wykorzystania technologii AI. Jest to szczególnie ważne dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), które napotykają trudności w czerpaniu pełni korzyści z szybkiego rozwoju technologii cyfrowych, co pozwoliłoby im osiągnąć konkurencyjność i innowacyjność. UE wraz z państwami członkowskimi zaproponowała dwa zestawy środków: -ośrodki testowo-doświadczalne – tj. infrastruktura technologiczna dysponująca szczególną wiedzą ekspercką i doświadczeniem w testowaniu zaawansowanych technologii w danym sektorze, w warunkach rzeczywistych lub zbliżonych do rzeczywistych. Celem jest zapewnienie twórcom systemów AI dostępu do infrastruktury na potrzeby testowania technologii AI przed wprowadzeniem jej na rynek oraz -centra innowacji cyfrowych (DIH) – „punkty kompleksowej obsługi”, które pomagają wszystkim zainteresowanym przedsiębiorstwom wykorzystać AI do zwiększenia konkurencyjności w odniesieniu do ich procesów biznesowych/produkcyjnych, produktów lub usług dzięki zastosowaniu technologii AI. Europejskie centra innowacji cyfrowych zapewniają przedsiębiorstwom możliwość testowania technologii AI przed dokonaniem inwestycji, a także zapewniają powiązane usługi, takie jak doradztwo w zakresie finansowania oraz doradztwo w zakresie szkoleń i rozwoju umiejętności, które mają istotne znaczenie dla pomyślnej transformacji cyfrowej. Ośrodki testowo-doświadczalne W skoordynowany planie z 2018 r. stwierdzono, że w celu optymalizacji inwestycji i uniknięcia powielania działań lub wystąpienia konkurencji należy ustanowić ograniczoną liczbę dużych wyspecjalizowanych ośrodków referencyjnych i udostępnić je wszystkim podmiotom w Europie. Po przyjęciu skoordynowanego planu i w ramach przygotowań do programu „Cyfrowa Europa” Komisja podjęła działania przygotowawcze na potrzeby rozwinięcia tej koncepcji i przygotowania ośrodków testowo-doświadczalnych w dziedzinie AI. W szczególności od 2019 r. Komisja wraz z państwami członkowskimi prowadzi intensywne prace w celu dopracowania koncepcji ośrodków testowo-doświadczalnych i ustalenia priorytetów dla odpowiednich sektorów. W styczniu 2020 r. Komisja zorganizowała pięć warsztatów z udziałem zainteresowanych stron z sektorów przemysłu, środowisk naukowych i państw członkowskich, aby omówić ośrodki testowo-doświadczalne dla poszczególnych sektorów (rolno-spożywczego, produkcyjnego, opieki zdrowotnej i inteligentnych miast) oraz technologii (Edge AI). Wyniki prac przygotowawczych i wymiany poglądów z zainteresowanymi stronami wskazują, że prowadzenie doświadczeń dotyczących najnowocześniejszych technologii i testowanie tych ostatnich w warunkach rzeczywistych jest istotnym elementem wprowadzania technologii na rynek i stanowi aspekt łańcucha innowacji, w którego przypadku system sztucznej inteligencji w Europie potrzebuje znacznego wsparcia, aby zachować globalną konkurencyjność. Ośrodki testowo-doświadczalny w dziedzinie Edge AI odgrywają szczególną rolę dla ekosystemu doskonałości AI. Technologia Edge AI, jako technologia oparta na sprzęcie, oferuje wyraźne korzyści: zapewnia działanie w czasie rzeczywistym, a także korzyści w zakresie bezpieczeństwa i prywatności danych oraz zużycia energii. Celem ośrodków testowo-doświadczalnych w dziedzinie Edge AI jako platformy europejskiej jest umożliwienie przedsiębiorstwom, bez względu na ich wielkość, testowania i prowadzenia doświadczeń z innowacyjnymi komponentami Edge AI opartymi na zaawansowanych technologiach obliczeniowych o niskim poborze mocy, takich jak obliczenia neuromorficzne. Biorąc pod uwagę obecną zależność UE od technologii obliczeniowych, wysokie koszty niezbędnego sprzętu półprzewodnikowego oraz potrzebę długoterminowych inwestycji, ośrodki testowo-doświadczalne w dziedzinie Edge AI są niezbędne do wypełnienia luk w finansowaniu, aby europejskie przedsiębiorstwa miały dostęp do sprzętu komputerowego o niskim poborze mocy. Innymi słowy, ośrodki testowo-doświadczalne w dziedzinie Edge AI zapewnią Europie ekosystem doskonałości, który posłuży jako instrument niezbędny do osiągnięcia wiodącej pozycji technologicznej w dziedzinie AI. Aby ośrodki testowo-doświadczalne odgrywały zasadniczą rolę w systemie sztucznej inteligencji, powinno być łatwo z nich korzystać, powinny działać w warunkach rzeczywistych, ściśle angażować użytkowników końcowych i powinny być powszechnie wykorzystywane przez twórców systemów AI z sektora prywatnego i publicznego, a zwłaszcza przez MŚP. Ponadto skuteczna interakcja między ośrodkami testowo-doświadczalnymi a przestrzeniami danych ma zasadnicze znaczenie dla stworzenia równych szans i zapewnienia niedyskryminacyjnego dostępu do rynku. Można to osiągnąć na przykład poprzez współpracę przestrzeni danych oraz ośrodków testowo-doświadczalnych we wspólnych obszarach zainteresowania. Ośrodki testowo-doświadczalne odgrywają ważną rolę w testowaniu solidności, niezawodności i bezpieczeństwa technologii AI poprzez weryfikację, czy dane technologie AI są w stanie funkcjonować zgodnie z wymogami, które zostaną określone w przepisach dotyczących AI. Ponadto projekty dotyczące ośrodków testowo-doświadczalnych powinny być realizowane w koordynacji z równoległymi inicjatywami dotyczącymi europejskiej platformy „Sztuczna inteligencja na żądanie”.

Centra innowacji cyfrowych Aby wesprzeć europejskie przedsiębiorstwa (zwłaszcza MŚP) w pełnym wykorzystaniu potencjału nowych technologii, w 2016 r. Komisja uruchomiła inicjatywę „Cyfryzacja europejskiego przemysłu”. Jednym z filarów tej inicjatywy jest ustanowienie i wspieranie centrów innowacji cyfrowych (DIH), które zapewnią dostęp do fachowej wiedzy technicznej i możliwość przeprowadzania doświadczeń, aby przedsiębiorstwa mogły przeprowadzić testy zanim dokonają inwestycji. DIH świadczą usługi na rzecz innowacyjności, takie jak porady finansowe, szkolenia i rozwój umiejętności, których przedsiębiorstwa potrzebują do osiągnięcia skutecznej transformacji cyfrowej. Państwa członkowskie i regiony inwestują w centra innowacji cyfrowych, a Komisja (za pośrednictwem projektów w ramach programu „Horyzont 2020” w latach 2019 i 2020) udostępniła ponad 200 mln EUR na budowanie sieci DIH. Około połowa tego finansowania dotyczyła innowacji w dziedzinach związanych z AI, w tym robotyki i dużych zbiorów danych, a w regionach, które dysponują niewielką liczbą DIH, wdrożono działania specjalne. Finansowanie projektów w ramach programu „Horyzont 2020” odbywa się zazwyczaj w systemie kaskadowym w drodze otwartych zaproszeń skierowanych do MŚP, aby umożliwić im udział w nowatorskich doświadczeniach z DIH w kontekście transgranicznym. Europejski Trybunał Obrachunkowy ocenił ten wymiar inicjatywy „Cyfryzacja przemysłu europejskiego” i sformułował zalecenie, aby Komisja we współpracy z państwami członkowskimi podjęła dalsze działania w zakresie finansowania i monitorowania DIH. Przy udzielaniu wsparcia z programu „Cyfrowa Europa” uwzględnione zostaną uwagi Trybunału Obrachunkowego. Oznaczenie europejskie centra innowacji cyfrowych (EDIH) wprowadzono, aby zaznaczyć różnicę w stosunku do poprzedniego podejścia finansowanego w ramach programu „Horyzont 2020”. UE i państwa członkowskie zainwestują 1,5 mld EUR w ustanowienie sieci około 200 centrów w regionach europejskich. Dotacje należy wykorzystać do poprawy zdolności wybranych europejskich centrów innowacji cyfrowych do świadczenia usług na rzecz MŚP i sektora publicznego. Wybór i finansowanie takich europejskich centrów innowacji cyfrowych stanowi wspólne działanie państw członkowskich i Komisji. Europejskie centra innowacji cyfrowych będą pobudzać szerokie wykorzystanie sztucznej inteligencji, HPC, technologii cyberbezpieczeństwa i innych technologii cyfrowych przez przemysł (w szczególności MŚP) i organizacje sektora publicznego w Europie. Będą je również wspierać w wykorzystywaniu technologii cyfrowej, aby poprawić zrównoważony charakter ich procesów i produktów, szczególnie pod względem zużycia energii i ograniczenia emisji gazów cieplarnianych. Zapewnią szeroki zasięg geograficzny i będą pełnić funkcje zarówno lokalne, jak i europejskie. Europejskie centra innowacji cyfrowych będą korzystać z narzędzi i zasobów udostępnianych przez platformę „Sztuczna inteligencja na żądanie” oraz będą katalizatorem dla ośrodków testowo-doświadczalnych: pomogą przedsiębiorstwom w potrzebie skorzystać z usług odpowiednich ośrodków testowo-doświadczalnych, aby przedsiębiorstwa te mogły wprowadzać innowacje do swoich nowych produktów i usług oraz przygotować je do wprowadzenia na rynek. Platforma „Sztuczna inteligencja na żądanie” Europejska inicjatywa w zakresie platformy i systemu „Sztuczna inteligencja na żądanie”, którą uruchomiono w 2019 r., jest finansowana w ramach programu „Horyzont 2020”. Łączy ona zainteresowane strony i zasoby AI, przeciwdziałając w ten sposób rozdrobnieniu i przyspieszając innowacje oparte na AI (badania, produkty, rozwiązania). Opracowywana platforma będzie działać jako siła napędowa europejskiego rynku AI, pozwalając osiągnąć masę krytyczną zasobów, efekt skali dzięki tworzeniu sieci społeczności skupiających zainteresowane podmioty oraz szybki rozwój i wzrost. Działania mające na celu skonsolidowanie systemu rozpoczęły się w styczniu 2021 r., aby przyciągnąć do niego większe społeczności użytkowników, zwłaszcza z sektora nietechnologicznego, oraz aby ułatwić korzystanie z zasobów platformy i ich rozpowszechnianie. Perspektywy Aby pomóc sprawić, by innowacje trafiały z „laboratorium na rynek”, zapewniając w ten sposób szerokie rozpowszechnianie i wdrażanie technologii AI, Komisja wraz z państwami członkowskimi zamierza: -współfinansować ośrodki testowo-doświadczalne w ramach programu „Cyfrowa Europa”, aby zapewnić wspólne, wysoce wyspecjalizowane zasoby, które będą wykorzystywane na poziomie europejskim, oraz aby wspierać szybkie wdrażanie i szersze rozpowszechnianie wiarygodnej AI w całej Europie. W tym kontekście: -pierwsze zaproszenia do składania wniosków (w latach 2021–2022) będą koncentrować się na następujących określonych sektorach: produkcja, zdrowie, sektor rolno-spożywczy, inteligentne społeczności i Edge AI. Szacowany budżet dla każdego z sektorów wyniesie około 20–75 mln EUR; -dokonać w latach 2021–2022 wyboru sieci zrzeszającej maksymalnie 210 europejskich centrów innowacji cyfrowych obejmujących wszystkie regiony Europy. W odniesieniu do AI przewiduje się następujące konkretne działania: -co najmniej jedno europejskie centrum innowacji cyfrowych w każdym państwie członkowskim dysponujące wiedzą fachową w zakresie AI. Sieć europejskich centrów innowacji cyfrowych będzie prowadzić wymianę najlepszych praktyk, a jej członkowie będą skutecznie współpracować ze sobą (na podstawie zaleceń AI DIH Network), aby zapewnić MŚP i organizacjom sektora publicznego w całej Europie jak najlepsze wsparcie oraz -sieć europejskich centrów innowacji cyfrowych będzie ściśle współpracować z platformą „Sztuczna inteligencja na żądanie”, ośrodkami testowo-doświadczalnymi oraz przestrzeniami danych, a także promować korzystanie z tych infrastruktur przez MŚP zlokalizowane w całej Europie. Przyczyni się to do rozpowszechniania zasobów i umożliwi przedsiębiorstwom prowadzenie doświadczeń z AI. -skonsolidować, począwszy od 2021 r., platformę „Sztuczna inteligencja na żądanie” jako centralne europejskie repozytorium zasobów AI niezbędnych do zastosowań w przemyśle i sektorze publicznym, aby mogła ona: -stać się głównym europejskim rynkiem zasobów AI; umożliwi to łatwy dostęp do narzędzi sztucznej inteligencji, które następnie zostaną lokalnie rozmieszczone przez europejskie centra innowacji cyfrowych lub będą wykorzystywane bezpośrednio przez sektor użytkowników (zwłaszcza MŚP) lub sektor publiczny oraz -współpracować z odpowiednimi inicjatywami krajowymi i europejskimi, by stać się centralnym zestawem narzędzi AI w Europie dla osób, które poszukują wiedzy fachowej, technologii, usług i oprogramowania z zakresu AI. Komisja zachęca państwa członkowskie do: -przeznaczenia równej części środków finansowych na projekty związane z ośrodkami testowo-doświadczalnymi wybrane przez Komisję przy pomocy niezależnych ekspertów; -określenia nowych istotnych priorytetów dotyczących dodatkowych ośrodków testowo-doświadczalnych, wykraczających poza obecnie wyznaczone sektory: rolno-spożywczy, wytwórczy, opieki zdrowotnej i inteligentnych społeczności. Przykłady ewentualnych nowych sektorów to mobilność, administracja publiczna lub transformacja ekologiczna; -pełnego wykorzystania możliwości oferowanych w ramach RRF, jak również przez programy polityki spójności, do finansowania większej liczby (europejskich) DIH i ośrodków testowo-doświadczalnych, aby zbliżać innowacje do rynku oraz

-wspierania tworzenia lokalnych, regionalnych lub krajowych rynków AI na potrzeby interakcji i wymiany najlepszych praktyk; oraz ułatwiać transgraniczne zwiększanie skali w ramach europejskiej platformy „Sztuczna inteligencja na żądanie” (centralny zestaw narzędzi i rynek AI), europejskich centrów innowacji cyfrowych oraz Startup Europe. 7.Finansowanie i zwiększanie skali innowacyjnych pomysłów i rozwiązań związanych z AI W niniejszej sekcji skoncentrowano się na środkach wsparcia, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorstw typu start-up, przedsiębiorstw scale-up oraz innych małych i średnich przedsiębiorstw, które opracowują technologie AI. Program InvestEU i RRF oferują kluczowe zasoby, aby zwiększyć skalę wykorzystania instrumentów finansowych. Podsumowanie podjętych działań Aby wspierać przedsiębiorstwa typu start-up i MŚP, zarówno na wczesnym etapie rozwoju, jak i na etapie scale-up, Komisja zaproponowała fundusz inwestycyjny w zakresie AI/łańcucha bloków oraz program wsparcia dla tego funduszu . Projekt pilotażowy jest ukierunkowany na zwiększenie dostępu innowacyjnych i obarczonych wyższym ryzykiem przedsiębiorstw typu start-up specjalizujących się w dziedzinie AI i łańcucha bloków oraz MŚP o szerokim zasięgu geograficznym w UE, w tym na słabiej rozwiniętych rynkach, do finansowania kapitałowego. W ramach projektu przewidziano środki na inwestycje dla funduszy venture capital i wspólne inwestycje dla krajowych banków prorozwojowych i krajowych instytucji prorozwojowych w państwach członkowskich. Szacuje się, że dzięki wstępnemu przydziałowi 100 mln EUR w ramach programu „Horyzont 2020” całkowita wartość inwestycji w ramach funduszu osiągnie 700 mln EUR . Specjalny program wsparcia jest realizowany od 2020 r. do 2022 r. W grudniu 2020 r. Grupa Europejskiego Banku Inwestycyjnego (grupa EBI) uruchomiła również nowy instrument na rzecz wspólnych inwestycji w wysokości do 150 mln EUR, w ramach którego będą realizowane inwestycje równolegle z funduszami zasilanymi z Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI) i który będzie wspierać rozwój przedsiębiorstw specjalizujących się w AI w całej Europie. Europejska Rada ds. Innowacji wspiera przedsiębiorstwa typu start-up specjalizujące się w AI w opracowywaniu i zwiększaniu skali przełomowych technologii AI i rewolucyjnych innowacji w dziedzinie AI. Od rozpoczęcia etapu pilotażowego Europejska Rada ds. Innowacji wspierała liczne innowacje w zakresie AI w wielu dziedzinach nauki, począwszy od nauk biologicznych, żywności i rolnictwa aż po energetykę i technologie przyjazne środowisku. Na potrzeby rozwoju innowacji w ramach projektów badawczych za pośrednictwem pilotażowego instrumentu „Pionier” EIC zaoferowano dotacje w celu wsparcia wspólnych, interdyscyplinarnych innowacji w zakresie nowych inspirowanych nauką i radykalnych technologii przyszłości. W ramach „Akceleratora” EIC wspiera się zwiększanie skali działalności przedsiębiorstw typu start-up oraz ich wejście na rynek dzięki możliwościom finansowania i usługom w zakresie przyspieszenia rozwoju. Wsparcie ze strony Europejskiej Rady ds. Innowacji jest dostępne dla wszystkich MŚP posiadających radykalnie nowe pomysły poparte biznesplanem dotyczącym wprowadzenia na rynek seryjnych innowacyjnych rozwiązań oraz wykazujących ambicje w zakresie rozwoju. Podczas etapu pilotażowego (lata 2018–2020) Europejska Rada ds. Innowacji przekazała 160 mln EUR w formie dotacji i 91 mln EUR w formie bezpośrednich inwestycji kapitałowych na rzecz przedsiębiorstw typu start-up prowadzących innowacyjną działalność w zakresie AI i projektów obejmujących bezpośrednie lub dodatkowe badania w dziedzinie technologii AI. W 2021 r. Europejska Rada ds. Innowacji przekaże ponad 1 mld EUR w formie dotacji i kapitału własnego na rzecz przedsiębiorstw typu start-up i MŚP, z naciskiem na najbardziej zaawansowane technologie. Europejski Instytut Innowacji i Technologii (EIT) wspiera szereg inicjatyw ukierunkowanych na rozwój innowacji w dziedzinie AI, przygotowanie naszych społeczeństw na zmiany spowodowane AI oraz wykształcenie nowego pokolenia innowatorów w dziedzinie AI. W 2019 i 2020 r. przeznaczył on ponad 22 mln EUR na działania związane z AI. Zdecydowaną większość projektów związanych z AI realizują EIT Digital i EIT Health. Obecnie wspólnota EIT wspiera 120 europejskich przedsiębiorstw typu start-up na wczesnym lub środkowym etapie rozwoju działających w obszarze AI, w które zainwestowano już ponad 3 mln EUR. W styczniu 2021 r. Europejski Instytut Innowacji i Technologii i Europejska Rada ds. Innowacji połączyły siły, aby przyspieszyć działania w zakresie wsparcia wysoce innowacyjnych przedsiębiorstw typu start-up, a także skoordynować wysiłki na rzecz wspierania kobiet-innowatorów i innowatorów z mniej reprezentowanych regionów . Europejska Rada ds. Innowacji i Europejski Instytut Innowacji i Technologii dążą również do wymiany danych i informacji na temat innowacyjnych przedsiębiorstw typu start-up i MŚP objętych ich wsparciem, w tym pomiarów osiągniętych skutków. Perspektywy Przy wsparciu ze strony państw członkowskich Komisja: -będzie dążyć do zwiększenia skuteczności wsparcia i finansowania projektu pilotażowego dotyczącego inwestycji w zakresie sztucznej inteligencji/łańcucha bloków i dotyczącego go programu wsparcia. W związku z powodzeniem i atrakcyjnością projektu pilotażowego, Program InvestEU na lata 2021–2027 będzie nadal wspierał inwestycje w AI/łańcuch bloków za pośrednictwem grupy EBI i krajowych banków i instytucji prorozwojowych w celu uruchomienia inwestycji prywatnych; -w pełni uruchomi Europejską Radę ds. Innowacji w ramach programu „Horyzont Europa” i będzie wspierać innowacje radykalne, koncentrując się na sztucznej inteligencji ukierunkowanej na człowieka. Dokona tego poprzez połączenie otwartych i stymulowanych wyzwaniami zaproszeń do składania wniosków o finansowanie. Wyzwanie w ramach instrumentu „Pionier” EIC na 2021 r. będzie ukierunkowane na badania nad świadomością w zakresie AI, natomiast wyzwanie w ramach instrumentu „Akcelerator” EIC będzie wspierać strategiczne technologie cyfrowe i medyczne, w tym medyczną sztuczną inteligencję. Ponadto uruchomiona zostanie inicjatywa „Women TechEU” ukierunkowana na wsparcie przedsiębiorstw typu start-up w dziedzinie zaawansowanych technologii, założonych i prowadzonych przez kobiety; -za pośrednictwem inicjatywy „Startup Europe” i Radaru Innowacji będzie mobilizować przedsiębiorstwa typu start-up specjalizujące się w dziedzinie AI w krajowych ośrodkach i w ramach programu „Horyzont Europa”, które chcą rozszerzyć zakres działalności, aby sprostać zapotrzebowaniu MŚP rozpoczynających transformację cyfrową na wiedzę specjalistyczną w zakresie AI. Europejskie centra innowacji cyfrowych finansowane w ramach programu „Cyfrowa Europa” pomogą w utworzeniu platformy handlowej i organizacji wydarzeń służących nawiązaniu kontaktów (kojarzeniu partnerów) w zakresie dostaw technologii i partnerstw; -ułatwi wymianę informacji, wiedzy specjalistycznej i najlepszych praktyk między lokalnymi, regionalnymi i krajowymi przedsiębiorstwami typu start-up specjalizującymi się w dziedzinie AI na szczeblu europejskim (z udziałem MŚP i przedsiębiorstw typu start-up oraz innych odpowiednich zainteresowanych stron) za pośrednictwem partnerstwa publiczno-prywatnego w dziedzinie AI, danych i robotyki, europejskich centrów innowacji cyfrowych, platformy „Sztuczna inteligencja na żądanie” (centralnego zestawu narzędzi i platformy handlowej w zakresie AI) oraz inicjatywy „Startup Europe” oraz -podejmie działania w celu zwiększenia dostępności otwartych danych i ułatwienia dostępu MŚP do danych. Państwa członkowskie zachęca się do: -wspierania przedsiębiorstw typu start-up i przedsiębiorstw scale-up specjalizujących się w dziedzinie AI w dostępie do finansowania ich rozwoju, a także wspierania MŚP w ich transformacji cyfrowej w zakresie przyjmowania technologii sztucznej inteligencji. Państwa członkowskie, o ile realiz