KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 20.7.2021 SWD(2021) 707 final DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI Sprawozdanie na temat praworządności z 2021 r.

Rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Danii Towarzyszący dokumentowi: KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW Sprawozdanie na temat praworządności z 2021 r.

Sytuacja w zakresie praworządności w Unii Europejskiej {COM(2021) 700 final} - {SWD(2021) 701 final} - {SWD(2021) 702 final} - {SWD(2021) 703 final} - {SWD(2021) 704 final} - {SWD(2021) 705 final} - {SWD(2021) 706 final} - {SWD(2021) 708 final} - {SWD(2021) 709 final} - {SWD(2021) 710 final} - {SWD(2021) 711 final} - {SWD(2021) 712 final} - {SWD(2021) 713 final} - {SWD(2021) 714 final} - {SWD(2021) 715 final} - {SWD(2021) 716 final} - {SWD(2021) 717 final} - {SWD(2021) 718 final} - {SWD(2021) 719 final} - {SWD(2021) 720 final} - {SWD(2021) 721 final} - {SWD(2021) 722 final} - {SWD(2021) 723 final} - {SWD(2021) 724 final} - {SWD(2021) 725 final} - {SWD(2021) 726 final} - {SWD(2021) 727 final}



Streszczenie Postrzeganie niezależności sądów w Danii utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie, przy czym podejmowane są liczne inicjatywy mające na celu dalszą poprawę efektywności i jakości systemu wymiaru sprawiedliwości. Szereg projektów Urzędu Administracji Sądowej ma na celu usunięcie niedociągnięć w zakresie cyfryzacji systemu wymiaru sprawiedliwości, które zidentyfikowano już w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r. Rząd wprowadza również środki legislacyjne i finansowe w celu skrócenia czasu rozpatrywania spraw karnych. Sądy nadal borykają się jednak z pewnymi problemami w związku z ograniczonymi zasobami, w ostatnich latach odnotowano również spadek wskaźnika zamykanych spraw. Proces decyzyjny dotyczący zamknięcia sądów w marcu 2020 r. w kontekście pandemii COVID-19 wywołał pytania związane z poszanowaniem niezależności sądów. W odpowiedzi rząd i Urząd Administracji Sądowej uznały znaczenie komunikowania się z sądami w sposób w pełni zapewniający ich niezależność. Dania nadal jest postrzegana jako jedno z najmniej skorumpowanych państw w Unii Europejskiej i na świecie. System antykorupcyjny w znacznym stopniu opiera się na ogólnych zasadach dotyczących etyki i uczciwości zawodowej, normach społecznych i kontroli publicznej. Nadal istnieją wyzwania związane z wdrażaniem międzynarodowych zaleceń dotyczących ram antykorupcyjnych. Urzędnicy służby cywilnej podlegają wprawdzie kompleksowym normom etycznym i przepisom dotyczącym konfliktu interesów, jednak ramy mające zastosowanie do ministrów i osób zajmujących najwyższe stanowiska w organach władzy wykonawczej mają nadal wąski zakres. Nieuregulowane pozostają kwestie związane z efektem „drzwi obrotowych” i działalnością lobbingową. Wprowadzono nowy mechanizm ochrony sygnalistów w administracji państwowej. Na początku 2022 r. utworzona zostanie nowa krajowa jednostka dochodzeniowa ds. poważnych przestępstw, która skupiać będzie pod jednym dachem prokuratorów i śledczych, co ma służyć wypracowaniu bardziej efektywnego i skoordynowanego podejścia do poważnych przestępstw. Krajowemu organowi regulacyjnemu ds. mediów – Komitetowi Radiofonii i Telewizji – powierzono nowe zadania w ramach transpozycji zmienionej dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych. Parlament, niezależni badacze, parlamentarny Rzecznik Praw Obywatelskich oraz przedstawiciele środowiska dziennikarskiego wyrazili dalsze obawy dotyczące stosowania wyjątków od ustawy o dostępie do publicznych dokumentów administracyjnych, które w niektórych przypadkach ograniczają prawo dostępu do informacji, m.in. w kontekście pandemii COVID-19. Jak dotąd rząd nie ogłosił konkretnych planów zmiany tej ustawy. Ramy prawne dotyczące ochrony dziennikarzy pozostają solidne. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad wnioskiem ustawodawczym mającym na celu wprowadzenie surowszych kar w przypadku zagrożenia wolności wypowiedzi. Rząd zapewnił wsparcie w ramach pomocy państwa w celu zrekompensowania malejących dochodów branży medialnej z reklam w czasie pandemii COVID-19. Rola parlamentu w ramach mechanizmów kontroli i równowagi została uwypuklona podczas pandemii COVID-19. W latach 2020 i 2021 większą liczbę procedur ustawodawczych parlament przeprowadził w trybie przyspieszonym. W lutym 2021 r. przyjęto nową ustawę o epidemiach stanowiącą ramy prawne dla środków związanych z pandemią COVID-19, w której wzmocniono uprawnienia nadzorcze parlamentu. Zastępuje ona poprzednią ustawę o epidemiach z marca 2020 r., na mocy której znaczne uprawnienia przekazano ministrowi zdrowia bez zapewnienia równoważnego systemu kontroli parlamentarnej. Ustanowiono nowy system komisji kontroli; pierwsza komisja zbada legalność działań rządu związanych z decyzją o wybiciu wszystkich norek hodowlanych w państwie pod koniec 2020 r. w ramach działań na rzecz przeciwdziałania pandemii COVID-19. Społeczeństwo obywatelskie otrzymało od rządu wsparcie finansowe w związku z pandemią COVID-19. I.System wymiaru sprawiedliwości Duński system wymiaru sprawiedliwości składa się z 24 sądów rejonowych, dwóch sądów wyższych (sądów apelacyjnych) oraz Sądu Najwyższego, jak również dwóch sądów szczególnych. Niezależny Urząd Administracji Sądowej odpowiada za zarządzanie sądami i ich rozwój, co obejmuje przydział budżetów sądów oraz zarządzanie budynkami i systemami ICT. Niezależna Rada ds. Powoływania Sędziów przedstawia niewiążące propozycje dotyczące powoływania sędziów Ministerstwu Sprawiedliwości, które następnie przedstawia propozycje do formalnego powołania przez władzę wykonawczą (Królową). Rada ds. Powoływania Sędziów proponuje tylko jednego sędziego na każdy wakat. Nie było przypadków, w których władza wykonawcza nie postąpiłaby zgodnie z propozycją Rady ds. Powoływania Sędziów. Decyzje w sprawie zastosowania środków dyscyplinarnych wydają prezesi sądów lub specjalny Sąd Dyscyplinarny dla Kadr Sądownictwa. Prokuratura to autonomiczna instytucja działająca pod nadzorem Ministerstwa Sprawiedliwości i kierowana przez Prokuratora Generalnego. Izba Adwokacka to niezależny organ regulujący zawody prawnicze i zapewniający ich niezależność. Niezależność i niezawisłość Poziom postrzeganej niezależności sądów pozostaje niezmiennie wysoki wśród ogółu społeczeństwa i bardzo wysoki wśród przedsiębiorstw. Ogólnie rzecz biorąc, w 2021 r. 74 % ogółu społeczeństwa i 83 % przedsiębiorstw postrzega poziom niezależności sądów i niezawisłości sędziów jako „dość dobry lub bardzo dobry”. Ten wysoki poziom postrzeganej niezależności sądów ogólnie pozostał stabilny w latach 2016–2020, lecz w porównaniu z 2020 r. w odniesieniu do ogółu społeczeństwa odnotowano spadek, a w odniesieniu do przedsiębiorstw – nieznaczny wzrost. Proces decyzyjny dotyczący zamknięcia sądów w marcu 2020 r. w kontekście pandemii COVID-19 był przedmiotem kontroli pod kątem poszanowania niezależności sądów. W świetle pandemii COVID-19 Urząd Administracji Sądowej ogłosił w dniu 12 marca 2020 r., że utrzymane zostaną jedynie najistotniejsze funkcje sądów, a priorytetowo będą traktowane pilne i kluczowe sprawy; powołał również grupę zarządzania kryzysowego. Następnie niezależny zespół powołany przez parlament przeprowadził kontrolę tego procesu decyzyjnego, a w szczególności zbadał kwestię, czy sposób, w jaki decyzja została przekazana sądom, jest zgodny z konstytucyjnymi zasadami niezależności sądów. Zespół, któremu zlecono zbadanie postępowania w związku z pandemią COVID-19, stwierdził w swoim sprawozdaniu przedstawionym w styczniu 2021 r., że można mieć wątpliwości, czy polecenia sformułowane na zlecenie Ministerstwa Sprawiedliwości i przekazane poszczególnym sądom przez Urząd Administracji Sądowej były zgodne z konstytucyjną zasadą niezależności sądów. Rząd i Urząd Administracji Sądowej uważają, że ich komunikacja z sądami w tej sprawie miała formę zalecenia, lecz przyznają, że ustalenia komisji przyczyniły się do zwiększenia świadomości potrzeby zachowania szczególnej ostrożności w uznawaniu niezależności sądów w komunikacji z nimi. W związku z ponownym otwarciem sądów w kwietniu 2020 r. i wszystkimi kolejnymi działaniami przyjęto bardziej ostrożny styl komunikacji. W następstwie wewnętrznego procesu uczenia się na potrzeby przyszłej gotowości na wypadek sytuacji kryzysowej w grudniu 2020 r. grupa robocza powołana przez Urząd Administracji Sądowej podkreśliła ponadto, że grupa ds. zarządzania kryzysowego (w której skład wchodzą przedstawiciele kadry kierowniczej Urzędu Administracji Sądowej i kilku sędziów) może wydawać polecenia wyłącznie w ramach kompetencji Urzędu, a w pozostałych przypadkach musi ograniczyć się do formułowania wytycznych i zaleceń. Jakość Sądy stoją w obliczu wyzwań związanych z zasobami, w szczególności w kontekście przewidywanego wzrostu liczby spraw. Wydatki na system wymiaru sprawiedliwości w Danii są nadal bardzo niskie (0,16 % PKB), podobnie jak liczba sędziów na 100 000 mieszkańców (6,5), co potwierdza tendencję utrzymującą się od dłuższego czasu. W 2020 r. sądy otrzymały dodatkowe zasoby, w szczególności w celu zaspokojenia potrzeb związanych z pandemią COVID-19 i sprostania wyzwaniom wynikającym z cyfryzacji. Na okres 2021–2023 przyznano dodatkowe środki finansowe w kwocie 1,75 mln EUR (13 mln DKK) rocznie. Ponadto w dniu 24 czerwca 2021 r. rząd ogłosił przyznanie dalszych środków w wysokości około 3,5 mln EUR (25,0 mln DKK) w 2021 r. oraz około 6,5 mln EUR (47,5 mln DKK) w 2022 r. w celu rozwiązania problemu obciążenia sądów sprawami. Zainteresowane strony powtórzyły jednak, że środki te są niewystarczające, aby sprostać wyzwaniom o bardziej strukturalnym charakterze związanym z zasobami, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że utworzenie nowych stanowisk dla sędziów będzie wymagało bardziej długoterminowego przydziału środków. Zainteresowane strony wyraziły również obawy, że niska konkurencyjność wynagrodzeń sędziów w porównaniu z wynagrodzeniami w sektorze prywatnym i wynagrodzeniami osób wykonujących inne zawody związane z wymiarem sprawiedliwości może mieć wpływ na zdolność sądów do rekrutowania nowych sędziów. Dodatkowe zasoby dla policji i prokuratorów oraz zmiany legislacyjne mają na celu skrócenie czasu rozpatrywania spraw karnych. W nowej umowie w sprawie policji i prokuratury na lata 2021–2023 uwzględniono dodatkowe zasoby w celu utworzenia 310 stanowisk będących odpowiednikami stanowisk pełnoetatowych (dla funkcjonariuszy policji, prokuratorów i personelu pomocniczego) specjalnie na potrzeby rozpatrywania spraw karnych. W tym kontekście ustalono konkretne cele dotyczące czasu rozpatrywania spraw przez policję i prokuraturę w odniesieniu do wszystkich spraw karnych i określonych kategorii (takich jak przestępstwa z użyciem przemocy). Jest to część szerszych działań mających na celu skrócenie czasu rozpatrywania spraw karnych, które to działania obejmują również szereg zmian legislacyjnych dotyczących różnych środków służących usprawnieniu postępowań w sprawach karnych i wyeliminowaniu niektórych zbędnych czynności procesowych. Zmiany te zostały przyjęte przez parlament w czerwcu 2021 r. i weszły w życie w dniu 1 lipca 2021 r. Chociaż cele te spotkały się z szerokim poparciem, zainteresowane strony podkreśliły również, że działania te koncentrują się głównie na policji i prokuraturze, a nie na sądach, w których czas rozpatrywania spraw karnych nadal się wydłuża. Trwają inicjatywy mające na celu usunięcie szeregu utrzymujących się niedociągnięć w zakresie cyfryzacji systemu wymiaru sprawiedliwości. Już w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r. wskazano pewne niedociągnięcia w zakresie cyfryzacji. Chociaż wdrożono narzędzia komunikacji cyfrowej dla sądów i prokuratury, nadal istnieje szereg luk w zakresie cyfryzacji systemu wymiaru sprawiedliwości. Przepisy proceduralne dotyczące narzędzi cyfrowych obowiązują tylko częściowo w odniesieniu do postępowań cywilnych i administracyjnych oraz postępowań w sprawach karnych, a dostęp do postępowań w formie cyfrowej jest bardzo ograniczony w przypadku postępowań administracyjnych i postępowań w sprawach karnych, np. jeśli chodzi o możliwość elektronicznego dostępu do akt spraw w toku i spraw zakończonych. Wprowadzono wprawdzie nowy elektroniczny system składania dokumentacji w sprawach cywilnych, jednak zdaniem zainteresowanych stron system stosowany w przypadku spraw karnych jest przestarzały i choć opracowywany jest nowy system, nadal konieczne jest zapewnienie finansowania. Urząd Administracji Sądowej opracowuje również nową internetową bazę danych wyroków, która będzie zawierała ustalenia dotyczące maszynowego odczytu wyroków; baza ta ma być dostępna pod koniec 2021 r. lub na początku 2022 r. i ma przyczynić się do poprawy obecnej sytuacji w zakresie dostępu do wyroków online. Urząd Administracji Sądowej wdrożył ponadto nowy system zarządzania danymi, który umożliwia pozyskiwanie bardziej złożonych danych, np. w celu określenia średniego czasu trwania sprawy zawisłej, a tym samym lepszego określenia przyczyn długiego czasu przeznaczonego na rozpatrzenie. Trwa przegląd systemu pomocy prawnej. W odpowiedzi na szereg badań przeprowadzonych przez zainteresowane strony, w których podkreślono pewne niedociągnięcia w funkcjonowaniu systemu pomocy prawnej, w kwietniu 2020 r. Ministerstwo Sprawiedliwości powołało komitet prelegislacyjny w celu dokonania przeglądu istniejącego systemu pomocy prawnej. W jego skład wchodzą przedstawiciele różnych właściwych ministerstw i organów (takich jak Urząd Administracji Sądowej i Instytut Praw Człowieka), a także eksperci (w tym były sędzia i pracownik naukowy), a jego działania wspomaga grupa monitorująca oferująca doświadczenia zdobyte przez praktyków. Choć początkowo oczekiwano, że komitet przedstawi swoje wyniki do lata 2022 r., prawdopodobnie przesunie się to w czasie ze względu na pandemię COVID-19. Krytyka obecnego systemu wyrażona przez Izbę Adwokacką i Justitia, ośrodek analityczny zajmujący się kwestiami sądownictwa, które w październiku 2020 r. opublikowały zestaw zaleceń dotyczących reformy systemu pomocy prawnej, odnosi się w szczególności do dostępu do biur pomocy prawnej (w tym różnic regionalnych), pomocy prawnej w sprawach administracyjnych, a także potrzeby doprecyzowania systemu ubezpieczeń prawnych. Zainteresowane strony ogólnie z zadowoleniem przyjęły proces przeglądu ustanowiony przez rząd, ale wyraziły ubolewanie, że został on wstrzymany z powodu pandemii COVID-19. Efektywność System wymiaru sprawiedliwości ogólnie pozostaje efektywny, ale staje również w obliczu pewnych wyzwań związanych z wskaźnikiem zamykanych spraw. Szacowany czas rozstrzygania procesowych spraw cywilnych i gospodarczych nieznacznie wzrósł średnio we wszystkich instancjach w 2019 r. w porównaniu z 2018 r. (z 207 do 222 dni w przypadku spraw w pierwszej instancji). Ponadto wskaźnik zamykanych procesowych spraw cywilnych i gospodarczych nadal wykazuje tendencję spadkową – z 95 % w 2018 r. do 91,8 % w 2019 r. Liczba spraw zawisłych pozostaje jednak ogólnie bardzo niska, zwłaszcza jeśli chodzi o liczbę procesowych spraw cywilnych i gospodarczych. Urząd Administracji Sądowej poinformował, że w 2020 r. nastąpił znaczny wzrost liczby napływających spraw – w 2020 r. do sądów wpłynęło o 20 % więcej spraw niż w 2017 r. Sądy rozpatrzyły jednak 97 % ogólnej liczby spraw, tj. o jeden punkt procentowy więcej niż w 2019 r. II.Ramy antykorupcyjne Dania nie posiada specjalnej strategii antykorupcyjnej ani wyspecjalizowanej agencji zajmującej się sprawami dotyczącymi korupcji. System antykorupcyjny w znacznym stopniu opiera się na ogólnych zasadach dotyczących etyki i uczciwości, jak również normach społecznych i kontroli publicznej. W zapobieganiu korupcji, promowaniu dobrej praktyki administracyjnej oraz zgodności z ramami prawnymi uczestniczy szereg organów. Obejmują one m.in. urząd nadzoru usług finansowych, Parlamentarnego Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Audytora Generalnego. Agencja ds. Pracowników i Kompetencji oraz kancelaria premiera mają obowiązki w zakresie promowania uczciwości wśród urzędników służby cywilnej i ministrów. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia współpracę między organami krajowymi w zakresie opracowywania środków antykorupcyjnych. W przypadku urzędników służby cywilnej zasadniczo obowiązują przepisy służące zapobieganiu konfliktom interesów.

W opinii ekspertów i pracowników na stanowiskach kierowniczych w przedsiębiorstwach Dania jest jednym z najmniej skorumpowanych państw na świecie. W opublikowanym przez Transparency International wskaźniku postrzegania korupcji w 2020 r. Dania, z wynikiem 88/100, zajmuje 1. miejsce w Unii Europejskiej i na świecie. Wskaźnik ten utrzymywał się na stosunkowo stabilnym poziomie w ciągu ostatnich pięciu lat. Wdrażana jest reforma mająca na celu utworzenie nowej krajowej jednostki dochodzeniowej odpowiedzialnej za poważne przestępstwa. Działania nowej jednostki będą bazować na zadaniach, które są obecnie przydzielone prokuratorom państwowym ds. poważnych przestępstw gospodarczych i międzynarodowych (SØIK), a jednocześnie obejmie ona inne części policji zaangażowane w sprawy dotyczące poważnych przestępstw. W ramach tej jednostki śledczy i prokuratorzy będą mogli lepiej monitorować sprawy dotyczące poważnych przestępstw na wszystkich etapach, od poziomu okręgu po odwołania, w celu zapewnienia bardziej efektywnego i skoordynowanego podejścia do poważnych przestępstw, w tym złożonych spraw dotyczących korupcji. Celem jest, aby nowa jednostka została utworzona pod względem organizacyjnym na początku 2022 r. Z danych prokuratury wynika, że większość spraw związanych z korupcją prowadzona jest w prokuraturach regionalnych. Bardziej złożone sprawy, w tym sprawy dotyczące przekupstwa zagranicznych funkcjonariuszy publicznych, są badane i ścigane na szczeblu krajowym przez prokuraturę specjalną ds. poważnych przestępstw gospodarczych i międzynarodowych (SØIK). Władze poinformowały, że dostępne zasoby i szkolenia dla urzędników są odpowiednie do realizacji zadań powierzonych temu urzędowi. Współpraca między prokuraturą a przedsiębiorstwami uważana jest za dobrze funkcjonującą, ponieważ informacje o możliwych nadużyciach są często przekazywane organom ścigania wkrótce po zakończeniu dochodzeń wewnętrznych. Istnieją kompleksowe zasady postępowania i normy etyczne obowiązujące urzędników służby cywilnej, natomiast kodeksy etyczne dla ministrów, parlamentarzystów i osób zajmujących najwyższe stanowiska w organach władzy wykonawczej nie zostały jeszcze opracowane. Duńskich urzędników państwowych obowiązuje kodeks postępowania zatytułowany „Dobre postępowanie w sektorze publicznym” . Kodeksy te są egzekwowalne i zawierają bezpośrednie odniesienia do przepisów określonych w duńskim kodeksie karnym oraz ustawie o administracji publicznej. Nieprzestrzeganie tych kodeksów może prowadzić do nałożenia sankcji dyscyplinarnych. Jak podkreśliła również Grupa Państw przeciwko Korupcji (GRECO), Dania wciąż jeszcze nie opracowała kodeksu etycznego dla ministrów ani dla członków parlamentu i osób zajmujących najwyższe stanowiska w organach władzy wykonawczej. Ministrowie ponoszą jednak odpowiedzialność prawną i polityczną wobec parlamentu, w tym w zakresie prawdomówności, poufności, zakazu sprawowania funkcji publicznych lub konfliktów interesów . Nieprzestrzeganie tych zasad może być w niektórych przypadkach karane, jak stanowi art. 5 ustawy o odpowiedzialności ministerialnej z 1964 r. Zasady dotyczące konfliktów interesów mają zastosowanie do wszystkich pracowników publicznych; w przypadku ministrów mają one jednak wąski zakres i dostępne są ograniczone wytyczne. Pracownicy i organy administracji publicznej podlegają przepisom dotyczącym bezstronności, niezdolności do czynności prawnych oraz zgłaszania konfliktów interesów, które zawarte są w ustawie o administracji publicznej . Jak opisano w „Kodeksie postępowania w sektorze publicznym”, przepisy ustawy o administracji publicznej uzupełnia ogólna podstawowa zasada prawna dotycząca bezstronności obejmująca obszary, w których przepisy ustawy o administracji publicznej nie mają zastosowania . Przepisy dotyczące konfliktów interesów zawarte w tej ustawie mają również zastosowanie do członków rządu, którzy muszą składać sprawozdania premierowi, czyli osobie odpowiedzialnej za przekazywanie obowiązków ministrom. Nadal istnieją niedociągnięcia uwypuklone w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r., dotyczące swobody uznania pozostawionej ministrom przy zgłaszaniu konfliktów interesów, ponieważ dostępne są ograniczone wytyczne , a zakres ich stosowania nie został rozszerzony . Ministrowie stosują praktykę dobrowolnego składania oświadczeń o stanie majątkowym; system oświadczeń o stanie majątkowym nadal nie jest uregulowany; brakuje w nim środków kontroli i nie jest obowiązkowy, wbrew zaleceniom GRECO . Jeśli chodzi o parlamentarzystów, nadal występują niedociągnięcia dotyczące braku jasnej definicji konfliktu interesów oraz konieczności wprowadzenia mechanizmów zgłaszania takich przypadków. Kontakty między decydentami a lobbystami, których celem jest wywarcie wpływu na kształtowanie polityki, pozostają nieuregulowane. Oprócz ogólnych przepisów dotyczących poufności i konfliktów interesów ministrowie i doradcy specjalni nie podlegają żadnym przepisom dotyczącym działalności lobbingowej. Przedstawiciele grup interesu nie mają również obowiązku przedstawiania sprawozdań dotyczących swojej działalności. Jak podkreśla GRECO, rosnący wpływ lobbingu na proces podejmowania decyzji wymaga opracowania szczegółowych wytycznych i zapewnienia przejrzystości. Problem braku przepisów dotyczących okresu po ustaniu zatrudnienia i okresu karencji dla ministrów pozostaje nierozwiązany, mimo że zgłaszane są przypadki wystąpienia efektu „drzwi obrotowych”. Zdaniem GRECO uregulowanie efektu „drzwi obrotowych” mogłoby zapobiec potencjalnemu ryzyku konfliktu interesów i niewłaściwego wykorzystania informacji związanych z tą praktyką . Ministrowie mogą objąć nowe stanowisko bezpośrednio po zakończeniu pełnienia funkcji publicznej, bez żadnych ograniczeń poza obowiązkiem złożenia oświadczenia o umowie finansowej z nowym pracodawcą, i pozostają związani ogólnymi przepisami dotyczącymi poufności. Zainteresowane strony w ostatnich latach zgłosiły wiele przypadków wystąpienia efektu „drzwi obrotowych”, które mogą budzić potencjalne obawy dotyczące konfliktu interesów. Nadal występują niedociągnięcia w zakresie przejrzystości przepisów dotyczących finansowania partii politycznych. Przepisy dotyczące finansowania partii politycznych zawierają luki w zakresie przejrzystości i zapewniają niewielkie ograniczenia w odniesieniu do źródeł zagranicznych i progu zgłaszania darowizn od osób prywatnych, który wynosi ponad 20 000 DKK (2 700 EUR). Po wprowadzeniu w 2017 r. zmian w celu zwiększenia przejrzystości w zakresie finansowania partii Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Mieszkalnictwa wydało w czerwcu 2020 r. przewodnik wyjaśniający, kiedy różne formy wkładów na rzecz partii politycznych podlegają obowiązującym przepisom. Wytyczne te dotyczą m.in. kwestii darowizn rzeczowych i zawierają wyjaśnienie, że zestawienia wydatków partii politycznych podlegają kontroli biegłego rewidenta, który nie jest członkiem partii objętej kontrolą. Międzynarodowe zalecenia dotyczące innych kwestii szczególnych, takich jak anonimowe darowizny na rzecz partii politycznych, obowiązek zgłaszania całkowitej kwoty otrzymanych darowizn oraz ustanowienie sankcji za nieprzestrzeganie przepisów, nie zostały jednak w pełni uwzględnione, a rząd nie ogłosił do tej pory żadnych dodatkowych środków. Dania prowadzi przegląd przepisów dotyczących ochrony sygnalistów i opracowała nowe mechanizmy ochrony sygnalistów na szczeblu ministerialnym. W dniu 1 listopada 2020 r. rząd ustanowił wewnętrzne kanały informowania o nieprawidłowościach w każdym ministerstwie i we wszystkich podległych organach zatrudniających co najmniej 50 pracowników. W czerwcu 2020 r. program dotyczący sygnalistów w ramach Urzędu ds. Działalności Gospodarczej został rozszerzony w celu uwzględnienia zorientowanych na przedsiębiorstwa programów kompensacyjnych COVID-19 oraz specjalnego obowiązku zachowania poufności. Parlament przyjął nowe przepisy dotyczące ochrony sygnalistów w dniu 24 czerwca 2021 r. Oczekuje się, że do końca roku zostanie opracowany nowy system informatyczny służący do zgłaszania nieprawidłowości. Chociaż nie wprowadzono żadnych środków szczególnych mających na celu zapobieganie korupcji w kontekście pandemii COVID-19, zaostrzono kary w przypadku przestępstw korupcyjnych popełnionych w związku z pandemią. Jeżeli chodzi o sankcje karne, w kwietniu 2020 r. do kodeksu karnego dodano nowy przepis podwajający kary za kilka przestępstw związanych z pandemią COVID-19. Przekupstwo początkowo nie było uwzględnione w tym wykazie, ale zostało dodane po zwróceniu na to uwagi przez zainteresowane strony. III.Pluralizm mediów i wolność mediów Konstytucja zapewnia ogólne ramy ochrony wolności wypowiedzi. Zadania, struktura organizacyjna i regulamin krajowego organu regulacyjnego ds. mediów, duńskiego Komitetu Radiofonii i Telewizji, są zapisane w ustawie. Nie ma przepisów szczególnych odnoszących się do przejrzystości w zakresie własności mediów lub przyznawania reklam państwowych. Dostęp do dokumentów reguluje ustawa o dostępie do publicznych dokumentów administracyjnych z 2014 r. Przyjęto kilka aktów prawnych w celu transpozycji dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych. Komitetowi Radiofonii i Telewizji, powierzono nowe zadania w związku z wdrożeniem zmienionej dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych. Nowe zadania dotyczą obowiązków związanych z nadzorem nad platformami udostępniania wideo oraz zapewnieniem dostępności treści medialnych dla osób niepełnosprawnych. Władze duńskie wyjaśniły, że w skład Komitetu obecnie wchodzi dziewięciu zamiast ośmiu stałych członków, w tym przewodniczący i wiceprzewodniczący, z których każdy jest powoływany przez ministra na okres czterech lat. Zmiana ta odzwierciedla rozszerzone kompetencje Komitetu i umożliwia powołanie dwóch członków posiadających szczególną wiedzę fachową w zakresie pracy z mediami. Jeden z tych członków powoływany jest na podstawie nominacji Duńskiego Stowarzyszenia Mediów, a drugi na podstawie nominacji Duńskiego Związku Dziennikarzy. Organ regulacyjny ds. mediów uważa, że jego środki są ogólnie wystarczające, a w sekretariacie zatrudniono niedawno dodatkowego pracownika. Jak wynika z monitora pluralizmu mediów (MPM 2021), zagrożenie dla niezależności i skuteczności organu ds. mediów jest bardzo małe. Rząd wprowadził środki w celu zrekompensowania malejących dochodów branży medialnej z reklam w czasie pandemii COVID-19. Rekompensatę obliczono na podstawie utraconych dochodów z reklam, przy czym dla każdego podmiotu określono maksymalną kwotę. Dotychczas z pakietu wsparcia o wartości około 32 mln EUR (240 mln DKK) skorzystały prywatne podmioty medialne, niezależnie od rodzaju środka masowego przekazu, co wskazuje na podejście integracyjne. Dzięki temu przedsiębiorstwa medialne mogły kontynuować swoją działalność. Szczególne wsparcie udostępniono również freelancerom i dziennikarzom pracującym na własny rachunek, których warunki pracy uległy szczególnemu pogorszeniu, a co czwarty z nich stracił co najmniej 80 % dochodów. W 2021 r. przygotowano nowy pakiet wsparcia w wysokości ok. 5,4 mln EUR (40 mln DKK) dla tygodników lokalnych, które zostały szczególnie dotknięte skutkami pandemii COVID-19. Oczekuje się również, że rozpoczną się negocjacje w sprawie nowych ram wsparcia finansowego dla duńskich mediów obejmujących plan zwiększenia wsparcia dla lokalnych mediów informacyjnych i innowacji, a także znalezienia nowych sposobów wspierania dziennikarstwa charakteryzującego się wysoką jakością i zwiększenia zaufania do mediów informacyjnych. Poziom koncentracji mediów informacyjnych w Danii uznaje się za wysoki. Trwają dyskusje na temat ograniczeń prawa dostępu do informacji publicznej. Jak zauważono w sprawozdaniu na temat praworządności w 2020 r., ustawa o dostępie do publicznych dokumentów administracyjnych, określająca dla wszystkich organów administracji publicznej i ministerstw przepisy dotyczące publicznego dostępu do informacji i dokumentów, podlega pewnym środkom ograniczającym dostęp obywateli i dziennikarzy do określonych akt rządowych. Chociaż rząd duński zauważa, że obecnie nie ma planów ponownego otwarcia rozmów na temat ustawy i jej zmiany, po przeprowadzonych w parlamencie w kwietniu 2021 r. debatach dotyczących ustawy i dotyczących jej wyłączeń parlament przyjął rezolucję w dniu 4 maja 2021 r., w której polecił rządowi rozpoczęcie negocjacji politycznych w sprawie ustawy w 2021 r. Oczekuje się, że negocjacje na podstawie tego polecenia rozpoczną się latem. Jedną z sił napędowych było opublikowanie niezależnego sprawozdania w sprawie postępowania rządu w związku z pandemią COVID-19, w którym podkreślono potrzebę wzmocnienia prawa dostępu do dokumentów. Parlamentarny Rzecznik Praw Obywatelskich informuje, że prowadził jedną wszczętą z własnej inicjatywy sprawę związaną z pandemią oraz dwa dochodzenia, których podstawę stanowiły skargi dotyczące dostępu do dokumentów, i podkreślił zastrzeżenia w odniesieniu do każdej z tych spraw. Ponadto środowisko dziennikarskie wyraziło krytykę wobec faktu, że Dania nie podpisała ani nie ratyfikowała Konwencji Rady Europy o dostępie do dokumentów urzędowych. Jeżeli chodzi w szczególności o przejrzystość informacji związanych z pandemią, w nowej ustawie o epidemiach przyjętej w lutym 2021 r. zawarto przepisy zapewniające większą przejrzystość procesów poprzez upublicznienie zaleceń formułowanych przez nowo utworzony komitet ds. epidemii (złożony z niezależnych ekspertów) dla właściwych ministerstw. Ramy prawne dotyczące ochrony dziennikarzy pozostają solidne. Zainteresowane strony nie przekazały żadnych sygnałów wskazujących na możliwe osłabienie ram prawych dotyczących ochrony dziennikarzy. Na platformie Rady Europy propagującej ochronę dziennikarstwa i bezpieczeństwo dziennikarzy nie opublikowano żadnych nowych wpisów dotyczących Danii . Odnotowano jednak jeden incydent dotyczący jednej z głównych duńskich stacji telewizyjnych. Chodziło o to, że wprowadziła ona ograniczenia dotyczące przedstawiania konkretnych kwestii związanych z seksizmem przez pracowników mediów, którzy publicznie wyrażali swoją opinię na ten temat. Według MPM 2021 ryzyko związane z ochroną wolności wypowiedzi w Danii jest niskie. Dziennikarze nie są obiektem kampanii oszczerstw prowadzonych przez rząd lub inne podmioty, niezależne media nie są przedmiotem ataków, a procesy sądowe przeciwko mediom są w Danii rzadkością. Rząd planuje przedstawić przepisy wprowadzające surowsze kary w przypadku zagrożenia wolności wypowiedzi. Zainteresowane strony zgłaszają, że wzrasta świadomość wyzwań, przed którymi stoją dziennikarze i inne osoby publiczne na platformach mediów społecznościowych, oraz że istnieje potrzeba wprowadzenia przepisów, które pozwoliłyby uwzględnić te kwestie w debacie publicznej w Danii. Z badania przeprowadzonego przez Unię Dziennikarzy pod koniec 2020 r. wynika, że nękanie cyfrowe może być ważnym czynnikiem w środowisku pracy dziennikarzy, ponieważ prowadzi potencjalnie do sytuacji, w których dziennikarze mogą unikać pisania na konkretne tematy. Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad wnioskiem ustawodawczym mającym na celu wprowadzenie surowszych kar w takich przypadkach. Oczekuje się, że wniosek ten zostanie przedstawiony jesienią 2021 r. IV.Inne kwestie instytucjonalne związane z mechanizmami kontroli i równowagi Dania ma jednoizbowy, parlamentarny system rządów, w którym zarówno rząd, jak i posłowie do parlamentu mogą występować z wnioskami ustawodawczymi, chociaż projekty ustaw z reguły przedstawia rząd. Ze względu na brak trybunału konstytucyjnego przeglądu konstytucyjności ex post może dokonać w konkretnych przypadkach każdy sąd. Parlamentarny Rzecznik Praw Obywatelskich zapewnia nadzór nad decyzjami organów publicznych, a duński Instytut Praw Człowieka monitoruje aspekt praw podstawowych. Parlament w większym stopniu korzystał z procedur przyspieszonych, a okresy konsultacji zostały skrócone, również w przypadku wniosków niezwiązanych z pandemią COVID-19. W pilnych sytuacjach, na wniosek rządu, parlament może podjąć decyzję o rozpatrzeniu wniosków ustawodawczych w trybie przyspieszonym na podstawie decyzji trzech czwartych swoich członków. W latach 2020 i 2021 regularnie korzystano z tej możliwości, przy czym 19 % aktów prawnych przyjętych w 2020 r. i 31 % aktów prawnych przyjętych do lutego 2021 r. było rozpatrywanych w ramach procedury przyspieszonej, w szczególności w odniesieniu do środków związanych z pandemią COVID-19. W sprawozdaniu Stałego Komitetu ds. Regulaminu przyjętym w marcu 2021 r. zaproponowano szereg wytycznych dotyczących stosowania przyspieszonych procedur i zasugerowano między innymi, że ustawy przyjmowane w tym trybie powinny zawsze zawierać klauzulę wygaśnięcia oraz rozróżnienie między różnymi stopniami pilności. Podkreślono w nim również znaczenie poddawania wszystkich wniosków, również tych pilnych, konsultacjom publicznym. Chociaż ogólne ramy dotyczące konsultacji z zainteresowanymi stronami uważa się za solidne, zainteresowane strony zauważyły tendencję do skracania okresów konsultacji w praktyce, nie tylko w odniesieniu do wniosków związanych z pandemią COVID-19.

Przyjęto nowe ramy w celu wzmocnienia nadzoru parlamentarnego nad środkami związanymi z pandemią COVID-19. Środki w kontekście pandemii COVID-19 opierają się na ustawie o epidemiach, która została zmieniona w trybie przyspieszonym w marcu 2020 r. w celu przyznania dodatkowych uprawnień ministrowi zdrowia do podejmowania środków ograniczających w drodze rozporządzeń. Jednocześnie wprowadzono klauzulę wygaśnięcia w dniu 1 marca 2021 r. Aby zastąpić te ramy, jesienią 2020 r. rozpoczęto przygotowania do opracowania nowej ustawy o epidemiach. W odpowiedzi na krytyczną opinię dotyczącą pierwotnego wniosku rządu w grudniu 2020 r., w oparciu o porozumienie między wszystkimi głównymi partiami politycznymi, przedstawiono zmieniony wniosek przewidujący wzmocnienie nadzoru parlamentarnego, który został przyjęty w lutym 2021 r. Nowa ustawa przewiduje w szczególności, że specjalna komisja parlamentarna będzie dokonywać przeglądu dekretów proponowanych przez rząd w wielu kluczowych dziedzinach oraz że może je odrzucić w głosowaniu większością głosów swoich członków. Ponadto powołano ogólnokrajową doradczą Komisję ds. Zwalczania Epidemii, która musi zaopiniować proponowane rozporządzenia rządu. Opinia ta jest podawana do wiadomości publicznej, a ponadto musi zostać przedłożona komisji parlamentarnej. Niezależny, powołany przez parlament zespół ekspertów, który wiosną 2020 r. dokonał przeglądu sposobu postępowania rządu w związku z pandemią COVID-19, zwrócił uwagę na bardzo silną centralizację uprawnień po stronie organów władzy wykonawczej na początku pandemii i podkreślił potrzebę odpowiedniej kontroli parlamentarnej, co stanowi kwestię, którą również mają uwzględnić wspomniane nowe ramy. Parlamentarny Rzecznik Praw Obywatelskich otrzymał około 200 skarg dotyczących środków wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Wprowadzono nowy system komisji kontroli na potrzeby prowadzenia dochodzeń w konkretnych sprawach o znaczeniu ogólnym. W dniu 19 kwietnia 2021 r. parlament przyjął przepisy wprowadzające nowy system komisji kontroli. Te nowe komisje będą mogły przeprowadzać ukierunkowane dochodzenia w konkretnych sprawach o znaczeniu ogólnym. W porównaniu z istniejącymi już komisjami śledczymi ich zakres będzie węższy, a wyniki ich prac mają być dostarczone w ciągu roku od ich ustanowienia. Ponadto komisje są tworzone pod nadzorem parlamentu, który opracowuje zakres zadań, powołuje członków i przyjmuje sprawozdania. Ustanowienie tego systemu zostało uzgodnione w drodze debaty dotyczącej środków rządowych mających na celu wybicie wszystkich norek hodowlanych w kraju po zidentyfikowaniu zmutowanego szczepu koronawirusa. W ramach tego porozumienia w dniu 23 kwietnia 2021 r. powołano pierwszą taką komisję kontroli, która ma zbadać działania rządu związane z ubojem norek, w tym kwestię, czy istniała wystarczająca podstawa prawna do podjęcia tej decyzji. Ogólne ramy dotyczące działalności organizacji społeczeństwa obywatelskiego pozostają solidne; organizacjom tym przyznano wsparcie, aby pomóc im w radzeniu sobie ze skutkami pandemii COVID-19. Przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego w Danii uważa się za otwartą i istnieją solidne mechanizmy zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego. We wrześniu 2020 r. utworzono fundusz kompensacyjny w wysokości około 6,7 mln EUR (50 mln DKK) dla organizacji społeczeństwa obywatelskiego, które ucierpiały w wyniku pandemii COVID-19 i które pracują z grupami szczególnie wrażliwymi. Niemniej jednak Krajowy Instytut Praw Człowieka i zainteresowane strony wyraziły pewne obawy co do tendencji, zgodnie z którą niektóre wnioski ustawodawcze dotyczące środków bezpieczeństwa mogą mieć negatywny wpływ na przestrzeń obywatelską ze względu na ryzyko arbitralności w zakresie ich stosowania, i zwróciły się o lepsze ukierunkowanie takich wniosków. Załącznik I: Wykaz źródeł w porządku alfabetycznym* * Wykaz odpowiedzi otrzymanych w kontekście konsultacji dotyczących sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. można znaleźć na stronie internetowej https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/upholding-rule-law/rule-law/rule-law-mechanism/2021-rule-law-report-targeted-stakeholder-consultation . Agencja Modernizacji (2017), „Code of conduct in the public sector” ( code-of-conduct-in-the-public-sectorforside.pdf (modst.dk) ). Altinget news magasin, 3 lipca 2019 r. ( https://www.altinget.dk/navnenyt/eks-minister-faar-bestyrelsespost ). Altinget, editor, 27 grudnia 2020 r., ( https://www.altinget.dk/navnenyt/fhv-forsvarschef-ny-lobbyist-hos-rud-pedersen ). Centrum ds. Pluralizmu i Wolności Mediów (2021), monitor pluralizmu mediów z 2021 r. CEPEJ (2021), „Study on the functioning of the judicial systems in the EU Member States”. CIVICUS, Monitor tracking civic space – Denmark ( https://monitor.civicus.org/country/denmark/ ). Duńska Izba Adwokacka (2016), sprawozdanie na temat pomocy prawnej przygotowane przez grupę roboczą powołaną przez duńskich prawników i Duńską Izbę Adwokacką ( https://www.ft.dk/samling/20161/almdel/REU/bilag/124/1712324/index.htm ). Duńskie Stowarzyszenie Sędziów (2020), „Warunki pracy sędziów”. („Dommernes arbejdsforhold”) ( https://www.dommerforeningen.dk/media/74794/rapport-om-dommernes-arbejdsforhold-juni-2020.pdf ). Duńskie Stowarzyszenie Sędziów (2020), pismo z dnia 10 grudnia 2020 r. do Nicka Hækkerupa w sprawie obecnej sytuacji sądów ( https://www.dommerforeningen.dk/meddelelser/2020/brev-til-nick-haekkerup-om-domstolenes-aktuelle-situation/ ). Duńskie Stowarzyszenie Sędziów (2021), pismo do Komisji Prawnej z dnia 22 marca 2021 r. ( https://www.dommerforeningen.dk/meddelelser/2021/dommerforeningens-brev-til-retsudvalget-i-anledning-af-offentliggoerelse-af-danmarks-domstoles-aarsrapport-2020/ ). Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2020), badanie Eurobarometr Flash 482: Opinia przedsiębiorców na temat korupcji w UE. Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2020), specjalne badanie Eurobarometr 502: korupcja. ENNHRI (2021), uwagi przekazane przez ENNHRI na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. European Centre for Non-Profit Law (2021), „Security for all Danes – a serious threat to freedom of assembly” ( https://ecnl.org/news/security-all-danes-serious-threat-freedom-assembly ). Europejskie Forum Obywatelskie (2021), uwagi przekazane przez Europejskie Forum Obywatelskie na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

GRECO (2019), Fifth Evaluation Round – Evaluation Report on Denmark on preventing corruption and promoting integrity in central governments (top executive functions) and law enforcement agencies. GRECO (2021), Third Evaluation Round – Addendum to the second compliance report on Denmark, ( https://rm.coe.int/third-evaluation-round-addendum-to-the-second-compliance-report-on-den/1680a29ae4 ). Grupa Komisji Regulaminowej Parlamentu Duńskiego (2021), „Działania na rzecz walki z pandemią COVID-19 prowadzone wiosną 2020 r.”, („Håndteringen af covid-19 i foråret 2020”) ( https://www.ft.dk/-/media/sites/ft/pdf/publikationer/haandtering-af-covid19-foraar-2020.ashx ). Instytut Praw Człowieka (2020), „DEBATA: ustawa o zwalczaniu epidemii musi zapewnić Folketingowi kontrolę nad daleko idącymi środkami” („DEBAT: Epidemiloven skal give Folketinget kontrollen over vidtgående tiltag”) ( DEBAT: Epidemiloven skal give Folketinget kontrollen over vidtgående tiltag | Institut for Menneskerettigheder ). Journalisten (z dnia 11 września 2020 r.) „Hvis du har underskrevet Sofie Linde-brevet, er du inhabil” ( https://journalisten.dk/tv-2-hvis-du-har-underskrevet-sofie-linde-brevet-er-du-inhabil/ ). Journalistforbundet (2020), „Nękanie cyfrowe: »na pracodawcach spoczywa wielka odpowiedzialność«” („Digital chikane: »Arbejdsgiverne har et stort ansvar«”) ( https://journalistforbundet.dk/nyhed/digital-chikane-arbejdsgiverne-har-et-stort-ansvar ). Justitia (2019), „Duński model pomocy prawnej” („Den danske retshjælpsmodel”) ( http://justitia-int.org/wp-content/uploads/2019/01/Retshj%C3%A6lpsbog-_Endelig-udgave.pdf ). Justitia (2020), zalecenia Justitii dotyczące reformy duńskiego modelu pomocy prawnej, (Justitias anbefalinger til reform af den danske retshjælpsmodel) ( https://justitia-int.org/justitias-anbefalinger-til-reform-af-den-danske-retshjaelpsmodel/ ). Komisja Europejska (2020), „State aid: Commission approves €5.4 billion Danish scheme to compensate companies particularly affected by the coronavirus outbreak” ( https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/pl/ip_20_541 ). Komisja Europejska (2020), sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r., rozdział dotyczący sytuacji w zakresie praworządności w Danii. Komisja Europejska (2021), reakcja na koronawirusa – przypadki pomocy państwa – Dania ( https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/coronavirus-response/jobs-and-economy-during-coronavirus-pandemic/state-aid-cases/denmark_en ). Komisja Europejska (2021), unijna tablica wyników wymiaru sprawiedliwości z 2021 r. Komitet ds. Regulaminu (2021), „Sprawozdanie dotyczące pilnego rozpatrywania rządowych projektów ustaw” („Betænkning og indstillingomændring af forretningsorden for Folketinget”) ( https://www.ft.dk/ripdf/samling/20201/beretningalmenart/20201_BER_15.pdf ). Louise Brincker (Duńskie Stowarzyszenie Mediów), Tine Johansen (Duński Związek Dziennikarzy) i Oluf Jørgensen (Duńska Szkoła Mediów i Dziennikarstwa) (26 stycznia 2021 r.), „Jeśli uwzględnimy wszystkie przepisy, duńska ustawa o publicznym dostępie do informacji może wkrótce znaleźć się w czołówce najbardziej zamkniętych w Europie” („Tager vi alle regler med, kan den danske offentlighedslov snart være placeret som en af de mest lukkede i Europa”) ( https://politiken.dk/debat/art8077777/%C2%BBTager-vi-alle-regler-med-kan-den-danske-offentlighedslov-snart-v%C3%A6re-placeret-som-en-af-de-mest-lukkede-i-Europa%C2%AB ). Minister Sprawiedliwości (2020), program ministra ( https://www.justitsministeriet.dk/wp-content/uploads/2020/08/trygheden_foerst_final-a.pdf ). Ministerstwo Spraw Społecznych i Wewnętrznych (2020), wytyczne dotyczące finansowania partii politycznych, ( https://www.retsinformation.dk/eli/retsinfo/2020/9338 ). Ministerstwo Spraw Społecznych i Wewnętrznych (24 września 2020 r.), ustawa nr 318, ( https://www.ft.dk/RIPdf/samling/20191/aktstykke/aktstk318/20191_aktstk_afgjort318.pdf ). Parlament Danii (2020), „Sprawozdanie w sprawie ustanowienia formy dochodzenia ze specjalnym umocowaniem parlamentarnym”, („Beretningometablering af en undersøgelsesform med særlig parlamentarisk forankring”) ( https://www.ft.dk/ripdf/samling/20201/beretningalmenart/20201_BER_3.pdf ). Parlament Danii (2021), „Zakres zadań komisji śledczej na potrzeby zbadania sprawy uśmiercania norek”. („Kommissorium for en granskningskommission om sagen om aflivning af mink”) ( https://www.ft.dk/samling/20201/almdel/GRA/bilag/12/2380425.pdf ). Parlament Danii (2021), projekt ustawy o ochronie sygnalistów ( https://www.ft.dk/samling/20201/lovforslag/l213/index.htm ).

Parlament Danii (2021), rezolucja w sprawie zwołania negocjacji dotyczących duńskiej ustawy o dostępie publicznym. ( https://www.ft.dk/samling/20201/beslutningsforslag/B169/som_vedtaget.htm ). Parlamentarny Rzecznik Praw Obywatelskich (2021), sprawozdanie roczne za 2020 r. ( https://www.ombudsmanden.dk/find/nyheder/alle/beretning_2020_offentliggjort/#cp-title ). Rada Europy: Komitet Ministrów (2017), Recommendation CM/Rec(2017)2 of the Committee of Ministers on the legal regulation of lobbying activities in the context of public decision-making ( https://search.coe.int/cm/Pages/result_details.aspx?ObjectId=0900001680700a40 ). Reporterzy bez Granic – Dania ( https://rsf.org/en/denmark ). Rząd Danii (2020), „Dokument analityczny dotyczący porozumienia w sprawie finansów policji i prokuratury na lata 2021–2024”, Ministerstwo Sprawiedliwości ( https://www.justitsministeriet.dk/wp-content/uploads/2020/08/trygheden_foerst_final-a.pdf ). Rząd Danii (2021), informacje przekazane przez Danię na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. Transparency International (2021), „Corruption Perceptions Index 2020”. Urząd Administracji Sądowej, podstawowe dane dotyczące sądów duńskich (Nøgletal for Danmarks Domstole) ( https://www.domstol.dk/om-os/tal-og-fakta/noegletal/ ). Załącznik II: Wizyta w Danii W kwietniu 2021 r. służby Komisji odbyły spotkania wirtualne z następującymi podmiotami: ·Agencja ds. Pracowników i Kompetencji ·Danske Medier ·Duński Instytut Praw Człowieka ·Izba Adwokacka ·Justitia ·Komitet Parlamentarny ds. Regulaminu ·Krajowa Izba Kontroli ·Ministerstwo Działalności Gospodarczej ·Ministerstwo Kultury ·Ministerstwo Sprawiedliwości

·Oddział Transparency International w Danii ·Organ Nadzoru Finansowego ·Parlamentarny Rzecznik Praw Obywatelskich ·Pressenævet ·Prokuratura ·Sąd Najwyższy ·Stowarzyszenie Sędziów ·Urząd Administracji Sądowej ·Związek Zawodowy Dziennikarzy Ponadto organ ds. mediów udzielił pisemnych odpowiedzi na pytania. * Komisja spotkała się również z następującymi organizacjami podczas szeregu spotkań horyzontalnych: ·Amnesty International ·Center for Reproductive Rights ·CIVICUS ·Civil Liberties Union for Europe ·EuroCommerce ·European Partnership for Democracy ·Europejska Federacja Dziennikarzy