[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 30.11.2005

COM(2005) 608 końcowy

2005/0246 (COD)

Realizacja wspólnotowego programu lizbońskiegoWniosek

ROZPORZĄDZENIE (WE) PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

(Zmodernizowany Kodeks Celny)

(przedstawiony przez Komisję){SEC(2005) 1543}

UZASADNIENIE

KONTEKST WNIOSKU |

110 | Podstawa i cele wniosku Obecny Wspólnotowy Kodeks Celny, Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92, jest przestarzały. Nie nadąża on ani za radykalnymi zmianami środowiska, w którym prowadzony jest handel międzynarodowy, zwłaszcza za szybkim i nieodwracalnym zwiększeniem wykorzystania technologii informacyjnych i elektronicznej wymiany danych, ani za zmianami w zakresie prac celnych. Powoduje to zmniejszenie skuteczności odpraw celnych i kontroli opartych na analizie ryzyka na rynku wewnętrznym. Uwzględnić należy również ułatwienia w handlu, na które Wspólnota zgodziła się w ramach Agendy rozwoju z Doha, jak i wymagania wynikające z konieczności stawienia czoła zagrożeniom dla bezpieczeństwa poprzez wzmocnienie kontroli na granicy zewnętrznej Wspólnoty. Zmodernizowanie Kodeksu Celnego, uproszczenie procedur i procesów celnych oraz dostosowanie przepisów pod względem wspólnych standardów dla systemów informatycznych umożliwi: wdrożenie inicjatywy „e-administracja” w zakresie ceł; zgodnie z inicjatywą „lepszego stanowienia prawa” uproszczenie i bardziej przejrzyste zorganizowanie przepisów w tej dziedzinie oraz ujęcie wielu rozporządzeń w jedno; wzmocnienie konkurencyjności działających we Wspólnocie przedsiębiorstw i ich partnerów w państwach trzecich, a zatem pobudzanie wzrostu gospodarczego; zwiększenie bezpieczeństwa na granicy zewnętrznej, z chwilą wprowadzenia wspólnych standardów (również dotyczących analizy ryzyka) i zarządzanie nimi poprzez wspólne ramy systemów informatycznych; zmniejszenie ryzyka wystąpienia nadużyć finansowych; poprawę spójności z innymi politykami Wspólnoty w takich obszarach jak podatki pośrednie, rolnictwo, handel, środowisko, zdrowie i ochrona konsumenta; i zapewnienie skutecznego procesu decyzyjnego dla przyjęcia przepisów wykonawczych, wytycznych i not wyjaśniających oraz umożliwienie Komisji wnioskowania do administracji krajowych o wycofanie danej decyzji. Tak szeroko zakrojonych zmian nie można przeprowadzić poprzez ciągłe zmienianie obecnego Kodeksu Celnego, ale jedynie poprzez jego całkowite przerobienie, to znaczy zastąpienie go zmodernizowanym Wspólnotowym Kodeksem Celnym. |

120 | Kontekst ogólny Aktualny wniosek należy rozpatrywać w kontekście odnowionej strategii lizbońskiej, której celem jest uczynienie Europy bardziej atrakcyjnym miejscem do inwestowania i pracy, gdzie wzrostem kierują wiedza i innowacje, gdzie polityki umożliwiają przedsiębiorstwom tworzenie większej liczby lepszych miejsc pracy. Niniejszy wniosek został opracowany również z myślą o realizacji celów inicjatywy „e-administracja”, aby umożliwić przedsiębiorstwom – w ramach elektronicznej obsługi celnej – czerpanie jak największych korzyści z nowoczesnych technologii i towarzyszących im ułatwień w handlu. Wnioski Komisji dotyczące wprowadzenia prostego systemu obsługi bez użycia papieru dla urzędów celnych i handlu zostały przyjęte z aprobatą i wsparciem w rezolucji Rady z grudnia 2003 r., która zatwierdziła wnioski Komisji dotyczące modernizacji przepisów i procedur prawa celnego i stworzenia ram regulacyjnych wspierających włączenie zreformowanych procedur celnych do skomputeryzowanego środowiska. Kodeks, od jego przyjęcia w 1992 r., nie został poddany żadnemu zasadniczemu przeglądowi, z wyjątkiem kilku drobnych zmian regulujących specyficzne problemy. Nadal jest podstawą procedur określonych dla operacji celnych dokonywanych w formie papierowej, i choć stosowanie elektronicznej odprawy celnej za pośrednictwem skomputeryzowanych systemów krajowych stało się już raczej regułą niż wyjątkiem, to wciąż brak obowiązku używania takich systemów na mocy prawa wspólnotowego. W zasadzie nie istnieje ogólnowspólnotowe stosowanie systemów komputerowych (IT) do odprawy celnej, pomimo że skomputeryzowany system tranzytowy, NCTS, z powodzeniem udowodnił skuteczność takich systemów i otworzył nowe możliwości dla podobnych zastosowań do innych systemów celnych. Ponadto zmienia się rola służb celnych. Zmiany polegają na przechodzeniu od pobierania należności celnych, które w ostatnich 20 latach drastycznie się zmniejszyły, do stosowania środków pozataryfowych, w szczególności do środków związanych z bezpieczeństwem, do zwalczania towarów podrobionych, prania brudnych pieniędzy i handlu narkotykami, i do stosowania środków ochrony sanitarnej, zdrowia, środowiska i konsumenta, jak również pobierania podatku VAT i podatku akcyzowego przy przywozie lub zwolnienia z tych podatków przy wywozie. Kodeks Celny musi zostać dostosowany w sposób, który umożliwi nie tylko stworzenie elektronicznego systemu dla urzędów celnych i handlu, ale i zarządzanie nim. Poza tym, podmioty gospodarcze i administracje opowiedziały się za wykorzystaniem tej okazji do dokonania gruntownego przeglądu przepisów prawa celnego celem ich uproszczenia i nadania im lepszej struktury. Wreszcie, Kodeks wymaga radykalnych zmian z tego względu, że w rozszerzonej Wspólnocie i w elektronicznym środowisku handlowym należy zapewnić, by pobieranie podatków odbywało się w najwłaściwszym do tego miejscu, a mianowicie tam, gdzie podmiot gospodarczy ma swoją siedzibę (scentralizowana odprawa celna). Równocześnie niezbędne jest zapewnienie wspólnych standardów obejmujących również analizę ryzyka i kary celne. Można to osiągnąć jedynie dzięki wspólnym ramom wspólnotowym, w związku z którymi Komisja wkrótce przedstawi odpowiedni wniosek. Niezbędna jest również poprawa spójności z innymi politykami wspólnotowymi w takich obszarach, jak podatki pośrednie, rolnictwo, handel, środowisko, zdrowie i ochrona konsumenta. Wymaga to poprawionego podziału zadań pomiędzy granicznymi urzędami celnymi i urzędami celnymi usytuowanymi na terytorium danego państwa. Zaniechanie nowelizacji Kodeksu Celnego uniemożliwi działającym w Europie przedsiębiorstwom odniesienie pełnych korzyści z nowocześniejszych warunków pracy podczas wypełniania ich zobowiązań w handlu międzynarodowym, co w otoczeniu coraz bardziej nastawionym na konkurencję będzie wpływać na ich wydajność. Przestarzałe procedury, postępowania i inne przepisy prawa celnego, które opracowano dla operacji celnych w formie papierowej również zwiększają ryzyko wystąpienia nadużyć, szkodzą bezpieczeństwu na granicy zewnętrznej i osłabiają rolę służb celnych jako głównego uczestnika ochrony i nadzoru granic w międzynarodowym przepływie towarów. |

130 | Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny, i rozporządzenie Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny. Niniejszy wniosek i jego przepisy wykonawcze zastąpią wyżej wspomniane rozporządzenia, jak i następujące rozporządzenia wraz z ich przepisami wykonawczymi, które zostały włączone do nowego Kodeksu Celnego: Rozporządzenie Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych, Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3925/91 z dnia 19 grudnia 1991 r. dotyczące zniesienia kontroli i formalności stosowanych wobec bagażu podręcznego i w ładowni, osób odbywających lot wewnątrzwspólnotowy oraz bagażu osób przekraczających morze wewnątrz Wspólnoty, Rozporządzenie Rady (WE) nr 82/2001 z dnia 5 grudnia 2000 r. dotyczące definicji pojęcia „produkty pochodzące” i metod współpracy administracyjnej w handlu między obszarem celnym Wspólnoty a Ceutą i Melillą, Rozporządzenie Rady (WE) nr 1207/2001 z dnia 11 czerwca 2001 r. w sprawie procedur ułatwiających wystawianie świadectw przewozowych EUR.1, sporządzanie deklaracji na fakturze i formularzy EUR.2 i wydawanie zezwoleń niektórym upoważnionym eksporterom w ramach przepisów regulujących handel na warunkach preferencyjnych między Wspólnotą Europejską i niektórymi krajami. |

140 | Spójność z innymi politykami i celami Unii Proponowany akt prawny jest spójny z odnowioną strategią lizbońską i z inicjatywą na rzecz elektronicznego zarządzania (e-administracja). |

KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCENA WPłYWU |

Konsultacje z zainteresowanymi stronami |

211 | Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów Od maja 2004 r. najnowsze wersje projektu zmodernizowanego Kodeksu Celnego są konsultowane z administracjami celnymi Państw Członkowskich w Komitecie Kodeksu Celnego i z europejskimi federacjami handlowymi na posiedzeniach grupy kontaktowej ds. handlu. Latem 2004 r. przeprowadzono otwartą konsultację w Internecie. Przy sporządzaniu zweryfikowanej wersji projektu uwzględniono liczne uwagi otrzymane od różnych pomiotów gospodarczych, Państw Członkowskich i państw trzecich, które w kwietniu 2005 r. przedstawiono zainteresowanym kręgom na seminarium w Budapeszcie. Ponadto do europejskich federacji handlowych i administracji celnych rozesłano kwestionariusz w celu otrzymania informacji zwrotnych na temat przewidywanych kosztów i korzyści wynikających z wprowadzenia w życie zmodernizowanego Kodeksu Celnego. |

212 | Streszczenie odpowiedzi oraz sposób, w jaki były one uwzględniane Wniosek Komisji spotkał się z ogólnie pozytywną reakcją podczas wspomnianych konsultacji i na konferencji w Budapeszcie. Niemniej, kilka specyficznych uwag zostało uwzględnione przy opracowywaniu ostatecznej wersji wniosku. Wyniki odpowiedzi na kwestionariusz dotyczący przewidywanych skutków zostały zestawione w ocenie wpływu zawartej a niniejszym projektcie wniosku. |

213 | W dniach od 01.07.2004 do 15.09.2004 r. przeprowadzono otwartą konsultację w Internecie. W jej następstwie do Komisji wpłynęło 56 odpowiedzi. Wyniki te, włącznie z odpowiedziami Komisji dotyczącymi uwzględnienia uwag, są dostępne na stronie: http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/resources/documents/CustomsCode_tables.pdf. |

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej |

229 | Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych. |

230 | Ocena wpływu Bez dodatkowych zmian prawnych: W tej opcji obowiązujący Kodeks Celny, z ostatnimi zmianami, który jednak został opracowany w latach osiemdziesiątych, a w latach dziewięćdziesiątych wszedł w życie, nadal by obowiązywał. Operacje celne dokonywane w formie papierowej pozostałyby standardowym sposobem postępowania. Procedury i procesy celne nadal będą niepotrzebnie złożone, a przepisy prawne nie będą odzwierciedlać rzeczywistości gospodarczej, coraz bardziej utrudniając zarówno administracjom celnym, jak i podmiotom gospodarczym stosowanie tych przestarzałych przepisów w nowoczesnym środowisku. Ostatnio opublikowana, związana z bezpieczeństwem zmiana Kodeksu Celnego mogłaby prowadzić do zwiększenia kosztów dostosowania o około 1,2 mld euro, które wprawdzie można by częściowo zmniejszyć dzięki niektórym krajowym inicjatywom IT, jednak dla Komisji i Państw Członkowskich oznacza to wzrost inwestycji o 50 do 60 mln euro rocznie na wdrożenie wymaganej infrastruktury informatycznej. Wprawdzie Państwa Członkowskie mogłyby się zobowiązać, bez gruntownych zmian w działalności organów celnych, do przestawienia swoich przepisów i procedur celnych na systemy skomputeryzowane w obrębie istniejących ram prawnych. Jednak to rozwiązanie nie umożliwiałoby całkowitego przejścia na sysytem środowiska elektronicznego, ponieważ podmioty gospodarcze nadal miałyby możliwość składania zgłoszeń celnych w formie papierowej zamiast elektronicznej. Również interoperacyjność prawdopodobnie pozostałaby ograniczona tylko do administracji celnej, ponieważ Kodeks Celny nie zawierałby żadnego prawnego zobowiązania do wprowadzenia „punktu kompleksowej obsługi”. Dostępność dla podmiotów gospodarczych pozostałaby ograniczona do obecnej sytuacji, w której istnieją jedynie krajowe i niezharmonizowane interfejsy dla przedsiębiorstw. Dostawców usług i administracje można by zachęcić do utworzenia punktów dostępu, za pomocą których podmioty gospodarcze mogłyby składać zgłoszenia właściwym organom celnym za pośrednictwem istniejących interfejsów i uniknąć tym samym niepotrzebnych dodatkowych wydatków, ale Państwa Członkowskie nie byłyby prawnie zobowiązane do inwestowania w takie systemy. Tym samym podmioty gospodarcze miałyby ograniczone możliwości korzystania z takich ułatwień jak scentralizowana odprawa celna i „punkt kompleksowej obsługi”, i odnosiłyby mniejsze korzyści z decyzji podjętych na szczeblu Wspólnoty. Tylko na drodze dalszej harmonizacji przepisów i procedur na poziomie WE będziemy w stanie w pełni wykorzystać nowy elektroniczny system celny w kontekście nowej rzeczywistości gospodarczej i rynkowej. Bez harmonizacji rozwój transeuropejskich strategii i procesów, w tym opracowanie wspólnych pakietów oprogramowania również byłby utrudniony. Przedsiębiorstwa międzynarodowe nadal musiałyby korzystać z usług agentów krajowych lub zakładać oddziały we wszystkich Państwach Członkowskich, w których działają, nawet jeśli miałyby możliwość korzystania z elektronicznych procedur celnych. Wprawdzie obniżyłoby to o około 15% koszty dostosowania związane z bezpieczeństwem, o których mowa powyżej, ale najprawdopodobniej doszłyby do tego dodatkowe wydatki w wysokości około 40 do 50 mln euro rocznie. Modernizacja Kodeksu Celnego: Ta opcja umożliwia stworzenie właściwych ram prawnych, które ogromnie ułatwią wprowadzenie elektronicznej służby/obsługi celnej. Eelektroniczna obsługa celna oznacza tu głównie „skuteczną służbę celną”, na potrzeby której dokonano gruntownych zmian w działalności organów celnych, ujmując całość w jeden spójny pakiet. Z punktu widzenia technologii informatycznej strategię tę cechuje niskie ryzyko, ponieważ wszelkie większe działania lub inwestycje, zarówno na poziomie wspólnotowym, jak i krajowym, oparte są na solidnych podstawach prawnych. Ta opcja umożliwia uproszczenie przepisów prawnych, stworzenie jednolitych zasad gry dla podmiotów gospodarczych, zniesienie ograniczeń dla agentów celnych i opracowanie na potrzeby wszystkich organów celnych wspóluczestniczących w kontrolowaniu transgranicznego przepływu towarów portalu informacji celnej, interoperacyjnych i łatwo dostępnych elektronicznych systemów celnych, jednolitych punktów dostępu, punktu kompleksowej obsługi i punktu kompleksowej kontroli. Dzięki tej opcji nie tylko znacznie zostałoby zmniejszone ryzyko wystąpienia nadużyć, ale również wpłynęłoby to na ułatwienie handlu. Tym sposobem będzie można w pełnym zakresie zrealizować cel modernizacji, usprawnienia i pełnej komputeryzacji środowiska pracy dla służb celnych i handlu. Przedsiębiorstwa mogłyby korzystać ze znacznie ulepszonego programu wydawania pozwoleń, zwiększającego ułatwienia i uproszczenia. Na pewnych warunkach będą mogły korzystać ze scentralizowanej odprawy celnej oferującej obsługę w jednym urzędzie celnym w UE. Informacje byłyby łatwiej dostępne dzięki wspólnym portalom informacji celnej, a wszelkie kontakty z kompetentnymi administracjami mogłyby odbywać się za pośrednictwem punktu kompleksowej obsługi. Wydatki poniesione na takie rozwiązanie związane ze „skuteczną służbą celną” byłyby oczywiście wyższe aniżeli te na realizację poprzedniej opcji; do 2013 r. niezbędne byłyby dodatkowe inwestycje Komisji i Państw Członkowskich w wysokości 40 do 50 mln euro rocznie. Korzyści mogłyby jednak wynieść do 2,5 mld euro rocznie, w momencie osiągnięcia przez system pełnej operacyjności, co najwcześniej nastąpiłoby w 2009 r. Osiągnięcie progu rentowności.wtej opcji nastąpiłoby w 2010 r. |

231 | Komisja przeprowadziła ocenę wpływu ujętą w Programie Prac, z której sprawozdanie jest dostępne pod adresem: http://europa.eu.int/comm/taxation_customs/common/consultations/customs/index_en.htm. |

ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU |

305 | Krótki opis proponowanych działań Zastąpienie obecnego Wspólnotowego Kodeksu Celnego i związanych z nim rozporządzeń wymienionych w pkt 1 zmodernizowanym Kodeksem Celnym upsrawniającym procedury celne i stwarzającym podstawy dla łatwo dostępnych, interoperacyjnych systemów odprawy celnej na poziomie UE. |

310 | Podstawa prawna Artykuły 26, 95, 133 i 135 Traktatu WE |

329 | Zasada pomocniczości Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Wspólnoty. Zasada pomocniczości nie ma zatem zastosowania. |

Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów |

331 | Zawarty we wniosku zmodernizowany Kodeks Celny został możliwie uproszczony celem zapewnienia, w połączeniu z przepisami wykonawczymi, wytycznymi i notami wyjaśniającymi, jednolitego stosowania w całej Wspólnocie. Celu tego nie można by osiągnąć za pomocą dyrektywy. |

332 | Uproszczenie procedur ma decydujące znaczenie dla pomyślnego przejścia do elektronicznego systemu celnego. Pozwoli to również na zmniejszenie obciążenia dla administracji celnych i podmiotów gospodarczych, które już teraz w związku z najnowszymi zmianami w obecnym Kodeksie muszą ze względów bezpieczeństwa inwestować w systemy elektroniczne. |

Wybór instrumentów |

341 | Proponowane instrumenty: Rozporządzenie. |

342 | Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów Ponieważ handel zagraniczny podlega wyłącznej kompetencji Wspólnoty, jedynie rozporządzenie może zapewnić jednolite stosowanie prawa celnego. |

WPłYW NA BUDżET |

401 | Państwa Członkowskie i podmioty gospodarcze będą musiały zainwestować w łatwo dostępne, interoperacyjne systemy odprawy celnej. |

INFORMACJE DODATKOWE |

510 | Uproszczenie |

511 | Wniosek ma na celu uproszczenie przepisów prawa celnego, uproszczenie postępowań administracyjnych dla organów publicznych (UE i krajowych) i uproszczenie postępowań administracyjnych dla podmiotów gospodarczych. |

512 | Oprócz prostszej struktury i bardziej spójnej terminologii, mniejszej liczby artykułów i prostszych przepisów nowy Kodeks jest także bardziej zorientowany na klienta i stosuje powszechnie zrozumiałe definicje takich działań, jak przywóz, wywóz, przemieszczanie, składowanie, przeznaczenie towaru. Cechuje go też podejście zorientowane na postępowanie celne, grupując podobne procedury w ramy wspólnych przepisów z mniejszą liczbą odstępstw; niektóre procedury zostaną uchylone, inne ze sobą zespolone lub do siebie dostosowane, tak że zamiast istniejących 13 różnych przeznaczeń celnych będą tylko trzy postawowe procedury, tj. przywóz, wywóz i procedury szczególne, wszystkie określone spójnymi przepisami, dotyczącymi m.in. pozwoleń, zabezpieczeń i długu celnego. Ogółem ponad dwie trzecie z 258 artykułów obecnego Kodeksu zostały zmienione, włączone do innych artykułów lub przeniesione do przepisów wykonawczych. Niniejszy zmodernizowany Kodeks, któremu będą towarzyszyły skonsolidowane i prostsze przepisy wykonawcze, jak również noty wyjaśniające i wytyczne, zapewni lepszą i bardziej jenolitą interpretację i stosowanie przepisów celnych przez Państwa Członkowskie, co przyniesie ogromne korzyści podmiotom gospodarczym. |

513 | Ze względu na połączenia lub dostosowania związanych ze sobą procedur będzie potrzeba mniej specjalistów, co zmniejszy liczbę koniecznych szkoleń, ograniczy wysiłki związane z programowaniem mającym na celu wdrożenie przepisów celnych i umożliwi lepsze wyorzystanie zasobów ludzkich w obszarach ryzyka, zwiększając tym samym bezpieczeństwo i obniżając ryzyko wystąpienia nieprawidłowości. Takie podejście będzie korzystne dla administracji, w których trwa lub właśnie został zakończony proces redukcji etatów. |

514 | Prostsze struktury i jak najwięcej wspólnych elementów w różnych regulacjach prawnych ułatwią dostęp do przepisów i zmniejszą wysiłki związane z programowaniem w zakresie dostosowań do przepisówami prawa celnego. Lepsza i bardziej jednolita interpretacja oraz stosowanie przepisów prawa celnego zwiększy korzyści dla podmiotów gospodarczych. |

517 | Wniosek został włączony do programu prac i programu legislacyjnego Komisji pod numerem ref. 2004/TAXUD-015. |

520 | Uchylenie obowiązującego prawodawstwa Przyjęcie wniosku prowadzi do uchylenia obowiązujących przepisów. |

570 | Szczegółowe wyjaśnienie wniosku TYTUŁ I: PRZEPISY OGÓLNE Nowy tekst zawiera opis zadań, określając rolę i cele administracji celnych i stanowi, że do przepisów prawa celnego również należy Taryfa Celna; takiego stwierdzenia brakowało w dotychczas obowiązującym Kodeksie i dlatego konieczne było sprostowanie. Zasada zgłoszeń elektronicznych i elektronicznej wymiany danych między administracjami celnymi została wprowadzona przy pełnym poszanowaniu przepisów o ochronie danych i stworzona została podstawa prawna dla dobrowolnej wymiany dodatkowych informacji pomiędzy podmiotami gospodarczymi a organami celnymi. Przepisy dotyczące przedstawicieli zostały zmienione, a poprzednie ograniczenia uchylone, ponieważ nie są zgodne ani z systemem elektronicznym, ani z zasadami rynku wewnętrznego. Zweryfikowana wersja jest również zgodna z ogólną koncepcją, zgodnie z którą usunięto z Kodeksu wszystkie upoważnienia odnośnie do specjalnych przepisów krajowych, które nie dotyczą organizacji kontroli celnych. Rozszerzono ramy dla programu zatwierdzonego podmiotu gospodarczego wprowadzonego do Kodeksu rozporządzeniem Rady (EWG) nr 648/2005. Przepisy przedmiotowego Kodeksu są zgodne z Kartą Podstawowych Praw, zgodnie z którą każdy ma prawo do przedstawienia swych uwag przed podjęciem wobec niego jakiejkolwiek decyzji dla niego negatywnej, włącznie z decyzjami dotyczącymi odzyskiwania należności po dokonaniu odprawy celnej lub odmową zwrotu lub wnioskami o umorzenie należności celnych. Wyjaśniono, że więcej osób może wystąpić z wnioskiem o decyzję i podlegać tej decyzji, i że decyzje obowiązują w całej Wspólnocie, chyba że postanowiono inaczej, i że przepisy w sprawie decyzji również mają zastosowanie tam, gdzie organy celne rozpatrywały odwołanie od decyzji. Zgodnie z przedmiotowym wnioskiem Państwa Członkowskie ustanawiają skuteczne, proporcjonalne i działające w sposób odstraszający kary. Celem zwiekszenie spójności rynku wewnętrznego Rada i Parlament Europejski w późniejszym terminie zaproponują wspólne ramy dla sankcji za naruszenie wspólnotowych przepisów celnych. Włączenie do tego rozdziału odstępstw od kontroli i formalności pozwala na uchylenie rozporządzenia Rady (EWG) nr 3925/91 z dnia 19 grudnia 1991 r. Wszystkie sytuacje, w których administracje celne mogą odzyskać koszty lub pobierać opłaty uregulowane są teraz tylko w jednym artykule. Opłaty za udzielenie odroczenia płatności zostały zniesione.Przepisy dotyczące przeliczania waluty zostały skonsolidowane i dostosowane do rozporządzenia (EWG, Euratom) nr 1182/71; należy teraz określić szczegółowe zasady w przepisach w celu wykonania Kodeksu Celnego. TYTUŁ II: ELEMENTY SŁUŻĄCE DO NALICZANIA NALEŻNOŚCI CELNYCH PRZYWOZOWYCH I NALEŻNOŚCI CELNYCH WYWOZOWYCH ORAZ STOSOWANIA INNYCH ŚRODKÓW DOTYCZĄCYCH WYMIANY TOWAROWEJ Nowe przepisy są zgodne z art. 3 porozumienia w sprawie reguł pochodzenia podpisanego w Marakeszu w 1994 r. W ten sposób nowe reguły pochodzenia mogą zostać włączone do CCIP (Przepisy Wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego), z chwilą gdy zostanie zakończona harmonizacji na poziomie międzynarodowym. Ponadto wyjaśniono, że niepreferencyjne reguły pochodzenia również mają znaczenie dla stosowania środków wspólnotowych niezwiązanych z taryfą lub handlem. Wszystkie autonomiczne reguły pochodzenia stosowane w ramach systemów preferencyjnych, należy również przyjmować w ramach procedury Komitetu; odnosi się to też do Ceuty i Melilly, jednak z wyłączeniem reguł stosowanych do krajów i terytoriów zamorskich wymienionych w załączniku II Traktatu WE. Artykuły, które ogólnie zajmują się określaniem wartości celnej, zostaną ujęte w jedną grupę celem dostarczenia ogólnej podstawy prawnej dla przyjmowania przepisów wykonawczych, zwłaszcza w przypadku, gdy UE przejmie zobowiązania odnośnie do stosowania Porozumienia WTO w sprawie ustalania wartości celnej, łącznie z decyzjami Komitetu WTO ds. ustalania wartości celnej. TYTUŁ III DŁUG CELNY I ZABEZPIECZENIA Modernizacja i uproszczenie przepisów długu celnego wymaga większych zmian, ponieważ powstanie długu celnego zależy od obiektywnych okoliczności, a nie od stopnia zaniedbań ze strony osoby zainteresowanej. Odpowiada to również Konwencji z Kyoto stanowiącej, że należności podlegają zwrotowi, jeśli zostanie stwierdzone, że nadpłata była spowodowana błędem w ich obliczeniu. (Ogólny Załącznik, rozdział 4, norma 18). Sankcje administracyjne są odpowiedniejszą reakcją na naruszenia przepisów celnych, w przypadkach, w których organy celne mogą stwiedzić, że procedura celna została zakończona lub zniesiona zgodnie z przepisami prawa celnego. W ramach nowego podziału kompetencji między graniczne urzędy celne a urzędy wewnątrz kraju proponuje się, by dług celny powstawał zwykle w miejscu, gdzie osoba uprawniona do korzystania z procedury lub posiadacz pozwolenia ma swoją siedzibę, z wyjątkiem przypadku, gdy osoba uprawniona nie ma siedziby na obszarze celnym Wspólnoty lub w przypadku naruszenia; w tym przypadku jak dotychczas stosuje się zasady rezydualne. Rozdział 4 Ogólnego Załącznika do Konwencji z Kyoto pozostawia prawu krajowemu lub wspólnotowemu określenie podstaw, warunków i czasu obliczenia należności i podatków, dlatego zachowanie obecnych skomplikowanych przepisów obliczania długu celnego w ramach procedur zawieszających, wolnych obszarów celnych albo składów wolnocłowych nie ma już uzasadnienia. Przepisy tytułu III dotyczące „długu celnego i zabezpieczeń” są kompromisem pomiędzy interesem handlu, szczególnie ogólnej możliwości obniżenia kwoty zabezpieczenia w przypadku możliwego powstania długu i rozszerzeniu przypadków, w których dług celny może wygasnąć, a ochroną interesów finansowych Wspólnoty i Państw Członkowskich, ulepszoną wskutek rozszerzenia zakresu zabezpieczenia na zapewnienie kwoty długu celnego. Funkcjonowanie rynku wewnętrznego zostanie usprawione poprzez harmonizację środków takich, jak czasowe ograniczenie powiadomienia o kwocie długu celnego, w przypadku gdy czyn prowadzący do powstania długu podlega sądowemu postępowaniu karnemu; oraz przepisów dotyczących pobierania odsetek za zwłokę TYTUŁ IV: WPROWADZANIE TOWARÓW NA OBSZAR CELNY WSPÓLNOTY. Tytuł ten obejmuje zmiany w Kodeksie Celnym związane ze środkami bezpieczeństwa, wprowadzone na mocy rozporządzenia (WE) nr 648/2005, dalej integrując i konsolidując wspomniane zmiany przy uwzględnieniu powszechnego wprowadzenia elektronicznych zgłoszeń, elektronicznej wymiany danych między organami celnymi, zwłaszcza System Kontroli Importu (ICS) oraz stworzenie wspólnych portali i punktu kompleksowej obsługi. Zwolnienie wolnych obszarów celnych spod dozoru celnego, luka w zakresie bezpieczeństwa, zostało wycofane; wolne obszary celne zostały objęte procedurą celną i podlegają kontroli celnej przy wjeździe, z uwzględnieniem ewidencji. Zasady przedstawiania towarów opracowano na nowo w celu jasnego przedstawienia obowiązków i osoby (osób) odpowiedzialnej za powiadomienie organów celnych o przybyciu towarów i udostępnienie ich do kontroli. Terminy przydzielenia towarom procedury celnej zostały zniesione, ponieważ samo czasowe składowanie towaru będzie specjalną procedurą. TYTUŁ V: PRZEPISY OGÓLNE DOTYCZĄCE STATUSU CELNEGO I PROCEDURY CELNEJ Główne zmiany dotyczą zgłoszenia elektronicznego będącego zwykłą formą zgłoszenia celnego oraz dostosowania poprzednich wariantów procedur uproszczonego zgłoszenia , w tym lokalnej procedury odprawy celnej. Podstawowe zasady domniemania i utraty statusu towarów wspólnotowych zostały przeniesione z CCIP (Przepisów Wykonawczych do Wspólnotowego Kodeksu Celnego) do Kodeksu. Szczegółowe przepisy nadal będą określane w CCIP. Jeśli wymagane jest zgłoszenie celne, to z pewnymi wyjątkami, np. karnety TIR lub ATA, zgłoszenia w formie elektronicznej stają się regułą. Pomimo tego że, jak wyjaśniono powyżej, wolne obszary celne będą w przyszłości procedurą, to należy zachować istniejące zwolnienie z obowiązku dokonania zgłoszenia celnego. Za odpowiednim zezwoleniem, dostęp do elektronicznego systemu zgłaszającego może zastąpić przekazanie zgłoszenia elektronicznego. Również dokumenty uzupełniające mogą być składane w formie elektronicznej, nie muszą „towarzyszyć” zgłoszeniu celnemu, pod warunkiem, że są „dostępne dla organów celnych”. Zgodnie z zasadami Konwencji z Kyoto nowy Kodeks przewiduje składanie, rejestrowanie i sprawdzanie zgłoszeń celnych przed przybyciem towarów, a także rozgraniczenie między miejscem składania zgłoszenia a miejscem, w którym towary rzeczywiście się znajdują. Ponadto towary mogą być zwolnione w miejscu innym niż to, gdzie zgłoszenie celne zostało przyjęte, co razem z połączeniem poprzedniego uproszczonego zgłoszenia i lokalną procedurą odprawy celnej stanowi wdrożenie „scentralizowanej odprawy celnej”. Takie uregulowanie umożliwia zatwierdzonemu podmiotowi gospodarczemu złożenie deklaracji skróconej i/lub zgłoszenia celnego w formie elektronicznej ze swojego miejsca prowadzenia działalności, niezależnie od Państwa Członkowskiego, w którym towary są wprowadzane do lub wyprowadzane ze Wspólnoty, tym sposobem pozwalając przedsiębiorstwom na dokonywanie wszystkich operacji celnych w UE za pośrednictwem jednego urzędu celnego. TYTUŁ VI: DOPUSZCZENIE DO SWOBODNEGO OBROTU ORAZ ZWOLNIENIE Z NALEŻNOŚCI CELNYCH PRZYWOZOWYCH Ponieważ dopuszczenie do swobodnego obrotu jest jedną z najważniejszych procedur celnych, uznano za stosowne poświęcić tej procedurze osobny – choć zwięzły – rozdział. Tytuł ten zajmuje się również towarami dopuszczonymi do swobodnego obrotu w szczególnych okolicznościach, z wyjątkiem towarów w ramach przepisów dotyczących końcowego przeznaczenia uwzględnionych w tytule VII (procedury specjalne) i zawiera podstawę prawną dla włączenia przepisów poprzedniego rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83, ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, do CCIP. Jest to bardziej przejrzyste, aniżeli ustanowienie kilku przepisów w osobnym rozporządzeniu Rady i Parlamentu. TYTUŁ VII: PROCEDURY SPECJALNE Poprzednie procedury zawieszające zostały pogrupowane i dostosowane do innych podobnych przeznaczeń celnych w ramach czterech procedur specjalnych: tranzyt (tranzyt zewnętrzny, tranzyt wewnętrzny), składowanie (składowanie czasowe, skład celny, wolne obszary celne); specjalne przeznaczenie (odprawa czasowa, przeznaczenie końcowe) i przetwarzanie (uszlachetnianie czynne i bierne). Dostosowanie to umożliwiło połączenie uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń z przetwarzaniem pod kontrolą celną i zaprzestanie uszlachetniania czynnego z zastosowaniem systemu ceł zwrotnych, zważywszy na fakt, iż zamiar powrotnego wywozu nie jest już konieczny. Wspólne przepisy będą regulowały wszystkie procedury specjalne, przykładowo te mające zastosowanie wobec zabezpieczenia, zastosowania i zatwierdzenia, wykorzystania towarów ekwiwalentnych; przepisy specjalne dla poszczególnych procedur zostaną zachowane tylko w przypadkach należycie uzasadnionych względami gospodarczymi. Dla celów wyjaśnienia dodano przepisy dotyczące zawieszania podatku VAT przy przywozie i podatku akcyzowego, przewidzianego na mocy art. 7 ust. 3 oraz art. 10 ust. 3 Szóstej Dyrektywy w sprawie podatku VAT i na mocy art. 5 ust. 2 dyrektywy Rady 92/12/EWG. Przepisy specjalne dotyczące produktów rolnych zostały ustalone w przepisach prawa rolnego, a nie w CCIP, i ponieważ są bezpośrednio stosowane, odniesienie do nich nie jest już konieczne. TYTUŁ VIII: WYPROWADZENIE TOWARÓW Z OBSZARU CELNEGO WSPÓLNOTY Uwzględniając powszechne wprowadzenie elektronicznego zgłoszenia, elektronicznej wymiany danych między organami celnymi, zwłaszcza Sysytemu Kontroli Eksportu (ang. Export Control System, ECS) i utworzenie w przyszłości wspólnych portali i punktów kompleksowej obsługi, podjęte zostaną dalsze zmiany w odniesieniu do wymogów dotyczących deklaracji poprzedzającej opuszczenie, wprowadzonej na mocy rozporządzenia nr 648/2005. Szczególny przepis został ustanowiony dla powrotnego wywozu towarów niewspólnotowych opuszczających Wspólnotę, pomimo że podlegają one tym samym przepisom, które obowiązują przy wywozie towarów wspólnotowych, poza tym, że zamiast zgłoszenia celnego wymagane jest powiadomienie o powrotnym wywozie. Deklaracje skrócone będą konieczne tylko w przypadku braku wymogu zgłoszenia celnego i powiadomienia o powrotnym wywozie, np. dla przeładunku i powrotnego wywozu z wolnych obszarów celnych i składowania czasowego w portach lub portach lotniczych itp. Tytuł ten zawiera również przepisy dotyczące wywozu i zwolnienia z należności celnych wywozowych ze względu na szczególne okoliczności, które – tak jak dla należności celnych przywozowych - należy określać zgodnie z procedurą komitetową, a nie w drodze autonomicznego rozporządzenia. Przepisy dotyczące uszlachetniania biernego objęte są zakresem tytułu VIII. Nowy artykuł traktuje niektóre przypadki towarów wywożonych czasowo (zwłaszcza w ramach systemu karnetu ATA), które w obecnym Kodeksie były uregulowane bez formalnej podstawy w CCIP. TYTUŁ IX: PRZEPISY KOŃCOWE Procedura komitetowa (Komitet Doradczy) obowiązuje teraz również w zakresie przyjmowania not wyjaśniających oraz wytycznych; co uczyni zbędnymi instrukcje krajowe interpretujące wspólnotowe przepisy celne. W celu jak najskuteczniejszego wykorzystania Komitetu Kodeksu Celnego w przypadkach, gdzie należy przyjąć przepisy wykonawcze, wspomniany komitet regulacyjny zostaje przekształcony w komitet zarządzający, a okres potrzebny Radzie do przyjęcia przepisów wykonawczych do Kodeksu Celnego zostaje zmniejszony z trzech miesięcy do jednego miesiąca. Powyżej wymienione, uchylone rozporządzenia zostają przejęte przez Kodeks Celny. Przy ustalaniu daty, z którą nowy Wspólnotowy Kodeks Celny zacznie być stosowany, należy uwzględnić to, że do obowiązujących CCIP muszą być jeszcze wprowadzone zmiany. Ich wprowadzenie potrwa około roku czasu, licząc od daty, w której końcowa wersja nowego Kodeksu Celnego może być bez przeszkód przewidziana. Dopiero wtedy można ostatecznie ustalić termin początku stosowania Kodeksu. |

1. SPIS TREŚCI

MOTYWY

TYTUŁ 1: PRZEPISY OGÓLNE 24

Rozdział 1 : ZAKRES STOSOWANIA PRZEPISÓW PRAWA CELNEGO, ZADANIA ORGANÓW CELNYCH I DEFINICJE 24

Rozdział 2: PRAWA I OBOWIĄZKI OSÓB WZGLĘDEM PRZEPISÓW PRAWA CELNEGO 29

Sekcja 1: Dostarczanie informacji 29

Sekcja 2: Reprezentowanie przed organami celnymi 32

Sekcja 3: Upoważniony podmiot gospodarczy 33

Sekcja 4: Decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego 35

Sekcja 5: Sankcje administracyjne 39

Sekcja 6: Odwołania 40

Sekcja 7: Kontrola towarów 41

Sekcja 8: Przechowywanie dokumentów i innych danych; opłaty i koszty 43

Rozdział 3: PRZELICZANIE WALUTY, TERMINY I UPROSZCZENIE 44

TYTUŁ II: CZYNNIKI, NA PODSTAWIE KTÓRYCH NALICZA SIĘ NALEŻNOŚCI CELNE PRZYWOZOWE I WYWOZOWE ORAZ INNE ŚRODKI DOTYCZĄCE WYMIANY TOWAROWEJ 46

Rozdział 1: WSPÓLNA TARYFA CELNA I KLASYFIKACJA TARYFOWA TOWARÓW 46

Rozdział 2: POCHODZENIE TOWARÓW 48

Sekcja 1: Niepreferencyjne pochodzenie towarów 48

Sekcja 2: Preferencyjne pochodzenie towarów 49

Rozdział 3: WARTOŚĆ CELNA TOWARÓW 50

TYTUŁ III: DŁUG CELNY I GWARANCJE 54

Rozdział 1: POWSTANIE DŁUGU CELNEGO 54

Sekcja 1: Przepisy ogólne 54

Sekcja 2: Dług celny w przywozie 54

Sekcja 3: Dług celny w wywozie 57

Sekcja 4: Przepisy wspólne dla długu celnego powstałego w przywozie i w wywozie 58

Rozdział 2: GWARANCJA NA ZABEZPIECZENIE POTENCJALNEGO LUB ISTNIEJĄCEGO DŁUGU CELNEGO 61

Rozdział 3: EGZEKUCJA I ZAPŁATA NALEŻNOŚCI CELNEJ ORAZ ZWROT I UMORZENIE NALEŻNOŚCI CELNEJ 65

Sekcja 1: Określenie należności celnej, powiadomienie dłużnika i zaksięgowanie kwoty należności celnej 65

Sekcja 2: Terminy i procedury dotyczące zapłaty należności celnej 68

Sekcja 3: Zwrot i umorzenie należności celnej 71

Rozdział 4: WYGAŚNIĘCIE DŁUGU CELNEGO 75

TYTUŁ IV: PRZYBYCIE TOWARÓW NA OBSZAR CELNY WSPÓLNOTY 78

Rozdział 1: TOWARY WPROWADZANE NA OBSZAR CELNY WSPÓLNOTY 78

Rozdział 2: PRZYBYCIE TOWARÓW 80

Sekcja 1: Wprowadzanie towarów na obszar celny Wspólnoty 80

Sekcja 2: Przedstawienie, rozładunek i rewizja towarów 82

Sekcja 3: Formalności po przedstawieniu 83

Sekcja 4: Towary, które były przemieszczane w ramach procedury tranzytu 84

TYTUŁ V: PRZEPISY OGÓLNE DOTYCZĄCE STATUSU CELNEGO I PROCEDURY CELNEJ 85

Rozdział 1: STATUS TOWARÓW 85

Rozdział 2: ZGŁOSZENIE CELNE 86

Sekcja 1: Przepisy ogólne 86

Sekcja 2: Zgłoszenia standardowe 87

Sekcja 3: Weryfikacja 89

Sekcja 4: Zwolnienie 91

Rozdział 3: UPROSZCZENIA DOTYCZĄCE ZGŁOSZENIA CELNEGO 92

Sekcja 1: Zgłoszenia uproszczone 92

Sekcja 2: Inne uproszczenia 94

Rozdział 4: DYSPONOWANIE TOWARAMI 94

TYTUŁ VI: DOPUSZCZENIE DO SWOBODNEGO OBROTU ORAZ ZWOLNIENIE Z NALEŻNOŚCI CELNYCH PRZYWOZOWYCH 96

Rozdział 1: DOPUSZCZENIE DO SWOBODNEGO OBROTU 96

Rozdział 2: ZWOLNIENIE Z NALEŻNOŚCI CELNYCH PRZYWOZOWYCH 96

Sekcja 1: Towary powracające 96

Sekcja 2: Rybołówstwo morskie oraz produkty wydobywane z morza 98

Sekcja 3: Szczególne okoliczności 99

TYTUŁ VII: PROCEDURY SPECJALNE 100

Rozdział 1: PRZEPISY OGÓLNE 100

Rozdział 2: TRANZYT 104

Sekcja 1: Tranzyt zewnętrzny i wewnętrzny 104

Sekcja 2: Tranzyt wspólnotowy 106

Rozdział 3: SKŁADOWANIE 107

Sekcja 1: Wspólne przepisy 107

Sekcja 2: Składowanie czasowe 109

Sekcja 3: Procedura składu celnego 110

Sekcja 4: Wolne obszary celne 111

Rozdział 4: SZCZEGÓLNE WYKORZYSTANIE 114

Sekcja 1: Odprawa czasowa 114

Sekcja 2: Ostateczne przeznaczenie 116

Rozdział 5: PRZETWARZANIE 116

Sekcja 1: Przepisy ogólne 116

Sekcja 2: Uszlachetnianie czynne 117

Sekcja 3: Uszlachetnianie bierne 119

TYTUŁ VIII: WYPROWADZENIE TOWARÓW Z OBSZARU CELNEGO WSPÓLNOTY 121

Rozdział 1: TOWARY OPUSZCZAJĄCE OBSZAR CELNY 121

Rozdział 2: WYWÓZ 123

Rozdział 3: ZWOLNIENIE Z NALEŻNOŚCI CELNYCH 125

TYTUŁ IX: KOMITET KODEKSU CELNEGO I PRZEPISY KOŃCOWE 126

Rozdział 1: KOMITET KODEKSU CELNEGO 126

Rozdział 2: PRZEPISY KOŃCOWE 127

ZAŁĄCZNIK: 129

Tabela korelacji 1: Nowe rozporządzenie > Rozporządzenie (EWG) 2913/92 129

Tabela korelacji 2: Dawne rozporządzenie (EWG) 2913/92> Nowe rozporządzenie 132

Tabela korelacji 3: Uchylone rozporządzenia > Nowe rozporządzenie 134

2005/0246 (COD)

Realizacja wspólnotowego programu lizbońskiegoWniosek

ROZPORZĄDZENIE (WE) nr […] PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny

(Zmodernizowany Kodeks Celny)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 26, 95, 133 oraz 135,

uwzględniając Protokół nr 2 do Aktu Przystąpienia Hiszpanii i Portugalii, w odniesieniu do Wysp Kanaryjskich oraz Ceuty i Melilli, a w szczególności jego art. 9 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji[1],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[3],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Podstawą Wspólnoty jest unia celna. Należy, w interesie zarówno podmiotów gospodarczych, jak i organów celnych Wspólnoty, zgromadzić obowiązujące przepisy prawa celnego we Wspólnotowym Kodeksie Celnym (zwanym dalej „Kodeksem”). Kodeks, oparty na założeniach rynku wewnętrznego, powinien zawierać reguły i procedury ogólne, które zapewniają stosowanie środków taryfowych i innych wspólnych polityk ustanowionych na poziomie Wspólnoty w ramach wymiany towarowej pomiędzy Wspólnotą a krajami lub terytoriami znajdującymi się poza obszarem celnym Wspólnoty, przy uwzględnieniu wymogów tych wspólnych polityk. Powinno to odbywać się bez uszczerbku dla przepisów szczególnych ustanowionych w innych dziedzinach, które istnieją lub mogą być wprowadzone w ramach przepisów między innymi z zakresu polityki rolnej, ochrony środowiska, wspólnej polityki handlowej, statystyki lub zasobów własnych. Przepisy prawa celnego powinny zostać w większym stopniu dostosowane do przepisów dotyczących pobierania, zawieszania lub zwrotu podatku VAT oraz podatku akcyzowego, bez zmiany zakresu obowiązujących przepisów podatkowych.

(2) Zgodnie z komunikatem Komisji dotyczącym ochrony interesów finansowych Wspólnoty oraz planu działań na lata 2004-2005[4], w celu zapewnienia ochrony interesów finansowych Wspólnoty właściwe jest ustanowienie odpowiednich ram prawnych.

(3) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny[5] oparte było na integracji procedur celnych stosowanych oddzielenie przez Państwa Członkowskie w latach 80. Rozporządzenie to było wielokrotnie i w znacznym stopniu zmieniane od momentu wejścia w życie, w celu rozwiązania specyficznych problemów, takich jak ochrona działania w dobrej wierze oraz uwzględnienie wymogów bezpieczeństwa. Konieczne jest wprowadzenie dodatkowych zmian w Kodeksie w następstwie istotnych zmian w prawodawstwie, które zaszły w ostatnich latach, zarówno na poziomie Wspólnoty, jak i międzynarodowym, jak np. wygaśnięcie Traktatu ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, wejście w życie Aktu Przystąpienia z dniem 1 maja 2004 r., czy zmiany wprowadzone w Międzynarodowej konwencji dotyczącej uproszczenia i harmonizacji postępowania celnego (zwanej dalej „Konwencją z Kioto”), do której przystąpienie Wspólnoty zostało zatwierdzone na mocy decyzji Rady 2003/231/EC[6]. Obecnie niezbędne jest usprawnienie procedur celnych oraz uwzględnienie faktu, iż regułą stało się składanie deklaracji i przetwarzanie danych w formie elektronicznej, a wyjątkiem ich składanie i przetwarzanie w formie papierowej. Ze wszystkich wyżej wymienionych powodów, dalsze wprowadzanie zmian do obowiązującego Kodeksu nie jest już wystarczające, należy więc dokonać jego gruntownej modyfikacji.

(4) Aby ułatwić legalną wymianę handlową oraz zwalczanie nadużyć finansowych, konieczne są proste, szybkie i standardowe procedury i procesy celne. Należy zatem, zgodnie z komunikatem Komisji w sprawie prostego, elektronicznego środowiska dla urzędów celnych i handlu[7], uprościć przepisy celne w taki sposób, aby zapewnić wykorzystanie nowoczesnych narzędzi i technologii, w dalszym ciągu wspierać jednolite stosowanie przepisów prawa celnego, co przyczyni się do ustanowienia podstawy dla skutecznych i prostych procedur odprawy celnej. W celu zwiększania konkurencyjności przedsiębiorstw procedury celne powinny zostać połączone lub dostosowane, ich liczba powinna ulec zmniejszeniu, a utrzymane powinny być te procedury, które są ekonomiczne uzasadnione.

(5) Utworzenie rynku wewnętrznego, zniesienie barier w handlu międzynarodowym i przeszkód dla inwestycji oraz głęboka potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony na zewnętrznych granicach Wspólnoty spowodowały zmianę roli organów celnych, które stały się centralną częścią procesu globalizacji, a także, ze względu na udział w monitorowaniu i zarządzaniu handlem międzynarodowym – katalizatorem konkurencyjności krajów i przedsiębiorstw. W związku z tym przepisy prawa celnego powinny odzwierciedlać nową rzeczywistość gospodarczą oraz nową rolę i zadania organów celnych.

(6) Wykorzystanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych ma istotne znaczenie dla ułatwienia wymiany handlowej i pozwala równocześnie na zapewnienie skuteczności kontroli celnych, powodując zmniejszenie kosztów przedsiębiorstw oraz poziomu ryzyka dla społeczeństwa. Należy zatem wprowadzić zasadę prawną stanowiącą, iż wszystkie operacje celne i handlowe przeprowadzane są elektronicznie oraz iż system technologii informacyjnych i komunikacyjnych, wykorzystywany w operacjach celnych, oferuje we wszystkich Państwach Członkowskich takie same możliwości dla podmiotów gospodarczych.

(7) Mając na uwadze ułatwienie prowadzenia działalności oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub z niego wyprowadzanych, właściwe jest, by dane przekazywane przez podmioty gospodarcze były – w poszanowaniu odpowiednich przepisów dotyczących ochrony danych – udostępniane innym organom celnym oraz innym organom zaangażowanym w tę kontrolę, jak np. policja, straż graniczna, organy weterynaryjne i środowiskowe, dzięki czemu dany podmiot gospodarczy przekazuje te dane tylko raz („punkt kompleksowej obsługi”), a organy przeprowadzają kontrolę towarów w tym samym czasie i miejscu („punkt kompleksowej kontroli”).

(8) W celu ułatwienia prowadzenia działalności gospodarczej podmioty gospodarcze powinny mieć prawo do wyznaczania przedstawiciela reprezentującego ich w kontaktach z organami celnymi.

(9) Należy umożliwić spełniającym wymagania i wiarygodnym podmiotom gospodarczym („upoważnione podmioty gospodarcze”) pełne wykorzystanie szerokiego zastosowania uproszczeń, oraz, przy należytym uwzględnieniu kwestii związanych z bezpieczeństwem, należy zastosować w stosunku do nich ograniczony poziom kontroli celnych.

(10) Jednakowe zasady powinny mieć zastosowanie do wszystkich decyzji tj. urzędowych aktów wydawanych przez organy celne, mających znaczenie dla przepisów prawa celnego, o skutkach prawnych dla jednej lub kilku osób, w tym wiążących informacji wydanych przez te organy. Każda z tych decyzji powinna być ważna na całym obszarze Wspólnoty, przy czym należy przewidzieć możliwość jej unieważnienia, wprowadzania do niej zmian, o ile przepisy nie stanowią inaczej, lub cofnięcia, jeśli nie jest ona zgodna ze prawodawstwem celnym lub jego interpretacją.

(11) Zgodnie z Kartą Praw Podstawowych konieczne jest zapewnienie każdej osobie, oprócz prawa odwołania się od każdej decyzji organów celnych, również prawa złożenia wyjaśnień, zanim zostanie podjęta decyzja, w wyniku której osoba ta mogłaby ponieść szkodę. Taki przepis Kodeksu powinien również mieć zastosowanie do przypadków odzyskiwania należności po przeprowadzeniu odprawy celnej oraz do decyzji w sprawie zwrotu lub umorzenia należności celnych.

(12) Usprawnienie procedur celnych w ramach elektronicznego systemu celnego wymaga podziału odpowiedzialności między organami celnymi różnych Państw Członkowskich. Niezbędne jest zastosowanie odpowiedniego poziomu skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających sankcji na całym obszarze rynku wewnętrznego, aby zniechęcić do poważnego naruszania przepisów prawa celnego i tym samym zmniejszyć ryzyko wystąpienia nadużyć, zagrożeń dla bezpieczeństwa oraz zapewnić ochronę interesów finansowych Wspólnoty. Możliwe jest to wyłącznie poprzez wspólnotowe ramy, które wyznaczają organy sądowe właściwe do nakładania sankcji oraz określają ich zakres, w pełnym poszanowaniu postanowień Karty Praw Podstawowych.

(13) W celu zapewnienia równowagi pomiędzy, z jednej strony obowiązkiem zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego, jaki spoczywa na organach celnych, a z drugiej strony prawem podmiotów gospodarczych do sprawiedliwego traktowania, należy nadać organom celnym szeroko zakrojone uprawnienia kontroli, a podmiotom gospodarczym zapewnić prawo do odwołania się.

(14) W celu zmniejszenia prawdopodobieństwa wystąpienia ryzyka dla Wspólnoty, jej obywateli i partnerów handlowych, zharmonizowane przeprowadzanie kontroli celnych przez Państwa Członkowskie powinno odbywać się w oparciu o ramy wspólnego zarządzania ryzykiem i przy wykorzystaniu systemu elektronicznego. Utworzenie wspólnych dla wszystkich Państw Członkowskich ram zarządzania ryzykiem nie powinno prowadzić do eliminacji wyrywkowych kontroli towarów.

(15) Konieczne jest ustalenie czynników, na podstawie których stosowane są należności celne przywozowe lub wywozowe oraz inne środki odnoszące się do wymiany towarowej. Należy również określić jasne przepisy dotyczące wydawania dowodów pochodzenia we Wspólnocie, w przypadkach gdy wymaga tego sytuacja na rynku.

(16) W odniesieniu do reguł preferencyjnego pochodzenia, w celu przyspieszenia procesu decyzyjnego we Wspólnocie, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania tych reguł w odniesieniu do towarów objętych środkami preferencyjnymi mającymi zastosowanie w wymianie handlowej między obszarem celnym Wspólnoty a Ceutą i Melillą.

(17) W celu zapobiegania trudnościom w określaniu podstawy prawnej powstania długu celnego, pożądane jest zgrupowanie wszystkich przypadków powstawania długu celnego w przywozie, innych niż wynikające z przedstawienia zgłoszenia celnego o dopuszczenie do swobodnego obrotu lub odprawę czasową z częściowym zwolnieniem. Należy zastosować te same zasady do przypadków powstawania długu celnego w wywozie.

(18) Zważywszy na fakt, iż nowa rola organów celnych oznacza podział obowiązków i współpracę między granicznymi urzędami celnymi i urzędami wewnątrz kraju, w większości przypadków dług celny powinien być uznawany za powstały w miejscu, gdzie dłużnik ma swoją siedzibę, ponieważ to urząd celny odpowiedzialny za ten obszar będzie mógł w najlepszy sposób nadzorować działania osoby, której ta sytuacja dotyczy.

(19) Ponadto, zgodnie z postanowieniami Konwencji z Kioto, należy dążyć do ograniczenia liczby przypadków, w których konieczna jest współpraca administracyjna między Państwami Członkowskimi w celu ustalenia miejsca powstania długu celnego i odzyskania należności.

(20) Zastosowanie reguł w odniesieniu do procedur specjalnych umożliwi użycie jednej gwarancji dla wszystkich rodzajów tych procedur i ponieważ będzie to gwarancja generalna, obejmować będzie ona dużą ilość operacji.

(21) W celu zapewnienia lepszej ochrony interesów finansowych Wspólnoty i Państw Członkowskich gwarancja ta powinna obejmować towary niezadeklarowane lub nieprawidłowo zadeklarowane wchodzące w skład przesyłki lub figurujące w zgłoszeniu, w odniesieniu do których zabezpieczenie to zostało złożone. Dlatego też zobowiązanie złożone przez gwaranta powinno obejmować również kwoty należności powstałe w następstwie kontroli po zwolnieniu.

(22) W celu ochrony interesów finansowych Wspólnoty i Państw Członkowskich oraz zapobieżenia występowaniu nadużyć, wskazane jest dokonanie ustaleń obejmujących stopniowane środki do celów stosowania gwarancji generalnej. Tam gdzie istnieje zwiększone ryzyko powstania nadużyć należy zapewnić możliwość wprowadzenia czasowego zakazu stosowania gwarancji generalnej, przy uwzględnieniu specyficznej sytuacji podmiotów gospodarczych.

(23) W przypadkach powstania długu celnego w wyniku nieprzestrzegania przepisów prawa celnego należy uwzględnić dobrą wiarę dłużnika oraz zminimalizować skutki spowodowanego przez niego zaniedbania.

(24) Konieczne jest określenie zasad nadawania statusu towarów wspólnotowych, okoliczności prowadzących do utraty takiego statusu, oraz zapewnienie podstawy pozwalającej określić przypadki, w których status ten pozostaje niezmieniony w razie czasowego opuszczenia przez towary obszaru celnego Wspólnoty.

(25) Należy zapewnić, aby zasada szybkiego zwolnienia towarów była powszechnie stosowana, w przypadkach, gdy podmiot gospodarczy z wyprzedzeniem dostarcza informacje niezbędne dla przeprowadzenia kontroli dopuszczalności towarów opartych na analizie ryzyka. Kontrole z zakresu polityki podatkowej i handlowej powinny być przede wszystkim przeprowadzane przez ten urząd celny, który odpowiedzialny jest za pomieszczenia danego podmiotu gospodarczego.

(26) Przepisy mające zastosowanie do zgłoszeń celnych powinny być zmodernizowane i usprawnione, w szczególności powinny one stanowić, iż zgłoszenia celne są zasadniczo przedstawiane w formie elektronicznej, oraz przewidywać jeden, uproszczony typ zgłoszeń.

(27) Zważywszy na fakt, iż Konwencja z Kioto popiera składanie, rejestrowanie i sprawdzanie zgłoszeń celnych przed przybyciem towarów, a także na rozgraniczenie między miejscem składania zgłoszenia a miejscem, w którym towary rzeczywiście się znajdują, należy zapewnić scentralizowaną odprawę celną w miejscu, gdzie podmiot gospodarczy ma swoją siedzibę. Scentralizowana odprawa celna powinna obejmować ułatwienia polegające na stosowaniu uproszczonych deklaracji, odraczaniu daty przedkładania pełnego zgłoszenia i wymaganych dokumentów, zgłoszeniach okresowych i odroczeniach płatności.

(28) Aby przyczynić się do zapewnienia jednakowych warunków konkurencji na całym obszarze Wspólnoty, właściwe jest określenie na poziomie Wspólnoty zasad mających zastosowanie w przypadkach, gdy organy celne dokonują zniszczenia towarów lub dysponują nimi w inny sposób, a które uprzednio wymagały odpowiednich przepisów prawa krajowego.

(29) W odniesieniu do procedur specjalnych (tranzyt, składowanie, szczególne wykorzystanie, przetwarzanie) należy wprowadzić wspólne i proste zasady, a także, w odniesieniu do poszczególnych procedur specjalnych, zestaw pomniejszych zasad, aby ułatwić podmiotowi gospodarczemu dokonanie wyboru właściwej procedury, zapobiec powstawaniu błędów i ograniczyć liczbę przypadków pokrycia należności i zwrotów dokonywanych po zwolnieniu.

(30) Należy ułatwić wydawanie pozwoleń dla kilku procedur specjalnych objętych jedną gwarancją w jednym urzędzie celnym nadzoru; należy także wprowadzić proste zasady odnoszące się do powstałego w tych przypadkach długu celnego. Podstawową zasadą stosowaną w tym przypadku powinno być wycenianie towarów objętych procedurą specjalną lub wytwarzanych z nich wyrobów w chwili powstania długu celnego. Jednakże należy również przewidzieć możliwość, w przypadkach gdy znajduje to uzasadnienie ekonomiczne, wyceny towarów z chwilą objęcia ich procedurą specjalną. Te same zasady powinny być stosowane w odniesieniu do zwyczajowych zabiegów.

(31) Zważywszy na wzmocnione środki bezpieczeństwa, wprowadzone do Kodeksu na mocy rozporządzenia (WE) nr 648/2005, wprowadzanie towarów do wolnych obszarów celnych powinno stać się procedurą celną, a towary powinny podlegać kontroli celnej przy wprowadzeniu, z uwzględnieniem ewidencji.

(32) W odniesieniu do towarów objętych procedurą szczególnego wykorzystania należy przyjąć podstawowe ramy prawne dotyczące zawieszania podatku akcyzowego, przewidzianego na mocy dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania[8], podatku VAT przy przywozie, przewidzianego na mocy art. 7 ust 3 oraz art. 10 ust. 3 dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw Państw Członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku[9], a także środków polityki handlowej.

(33) Zważywszy na fakt, iż zamiar powrotnego wywozu nie jest już konieczny, zawieszenie w ramach procedury uszlachetniania czynnego powinno zostać połączone z przetwarzaniem pod kontrolą celną, a procedura uszlachetniania czynnego z zastosowaniem ceł zwrotnych powinna zostać zarzucona. Ta jednolita procedura uszlachetniania czynnego powinna obejmować również zniszczenie, z wyjątkiem przypadków, gdy jest ono przeprowadzane przez służby celne lub pod ich nadzorem.

(34) Środki bezpieczeństwa stosowane w odniesieniu do towarów wspólnotowych wyprowadzanych z obszaru celnego Wspólnoty powinny także być stosowane do powrotnego wywozu towarów niewspólnotowych. Jednakowe podstawowe zasady powinny mieć zastosowanie do wszystkich rodzajów towarów, z możliwością wprowadzenia odstępstw, gdy zaistnieje taka potrzeba, jak np. w odniesieniu do towarów jedynie przewożonych przez obszar celny Wspólnoty.

(35) W celu ustanowienia skutecznego procesu decyzyjnego oraz zapewnienia jednolitości, właściwe jest usprawnienie mechanizmów przyjmowania środków wykonawczych, not wyjaśniających, wytycznych oraz decyzji Komisji z wnioskiem o uchylenie decyzji podjętych przez organy celne, jak również mechanizmów wypracowywania wspólnego stanowiska w komitetach, grupach roboczych oraz zespołach utworzonych przez lub na mocy umów międzynarodowych w zakresie przepisów prawa celnego. Procedura zarządzania jest najwłaściwsza dla przyjmowania środków wykonawczych, a procedura konsultacyjna dla wytycznych i not wyjaśniających.

(36) Należy przyjąć środki konieczne w celu wykonania niniejszego rozporządzenia zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji[10].

(37) Właściwe jest przekazanie odpowiednich uprawnień w zakresie przyjmowania przepisów wykonawczych, w szczególności w przypadkach gdy Wspólnota wypełnia zobowiązania i obowiązki wynikające z porozumień międzynarodowych, które wymagają dostosowania przepisów Kodeksu.

(38) Mając na względzie uproszczenie i zracjonalizowanie przepisów prawa celnego, w celu zapewnienia przejrzystości, pewne przepisy zawarte w odrębnych aktach Wspólnoty zostały włączone do tekstu Kodeksu.

Należy w związku z tym uchylić rozporządzenie (EWG) nr 2913/92, a także następujące rozporządzenia:

- rozporządzenie Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych[11],

- rozporządzenie Rady (EWG) nr 3925/91 z dnia 19 grudnia 1991 r. dotyczące zniesienia kontroli i formalności stosowanych wobec bagażu podręcznego i w ładowni, osób odbywających lot wewnątrzwspólnotowy oraz bagażu osób przekraczających morze wewnątrz Wspólnoty[12],

- rozporządzenie Rady (WE) nr 82/2001 z dnia 5 grudnia 2000 r. dotyczące definicji pojęcia „produkty pochodzące” i metod współpracy administracyjnej w handlu między obszarem celnym Wspólnoty a Ceutą i Melillą[13],

- rozporządzenie Rady (WE) nr 1207/2001 z dnia 11 czerwca 2001 r. w sprawie procedur ułatwiających wystawianie świadectw przewozowych EUR.1, sporządzanie deklaracji na fakturze i formularzy EUR.2 i wydawanie zezwoleń niektórym upoważnionym eksporterom w ramach przepisów regulujących handel na warunkach preferencyjnych między Wspólnotą Europejską i niektórymi krajami[14].

(39) Należy ustalić, zgodnie z zasadą proporcjonalności, reguły i procedury mające zastosowanie do towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub z niego wyprowadzanych, co umożliwi skuteczne funkcjonowanie Unii Celnej, stanowiącej fundament rynku wewnętrznego. Niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia celów przewidzianych zgodnie z art. 5 akapit trzeci Traktatu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ I

PRZEPISY OGÓLNE

ROZDZIAŁ 1

ZAKRES STOSOWANIA PRZEPISÓW PRAWA CELNEGO, ZADANIA ORGANÓW CELNYCH I DEFINICJE

Artykuł 1

Przedmiot i zakres

Niniejsze rozporządzenie ustanawia Wspólnotowy Kodeks Celny, zwany dalej „Kodeksem”, określający reguły i procedury ogólne stosowane w odniesieniu do towarów wprowadzanych na obszar celny Wspólnoty lub z niego wyprowadzanych.

Przepisy niniejszego Kodeksu stosuje się w sposób jednolity na całym obszarze celnym Wspólnoty, nie naruszając przepisów w innych dziedzinach dotyczących prowadzonej wymiany handlowej.

Artykuł 2

Zadania organów celnych

Zadaniem organów celnych jest administrowanie międzynarodową wymianą handlową na granicach zewnętrznych Wspólnoty, przyczyniając się do otwarcia handlu, do wdrażania zewnętrznych aspektów rynku wewnętrznego oraz wspólnych polityk Wspólnoty w zakresie handlu, a także do zapewnienia bezpieczeństwa ogólnego łańcucha dostaw. Prowadzone działania mają na celu:

a) ochronę interesów finansowych Wspólnoty i jej Państw Członkowskich;

b) ochronę Wspólnoty przed nieuczciwym i nielegalnym handlem przy równoczesnym wspieraniu legalnej działalności gospodarczej;

c) zapewnianie bezpieczeństwa i ochrony obywateli oraz środowiska, w stosownych przypadkach w ścisłej współpracy z innymi organami;

d) ułatwianie prowadzenia międzynarodowej wymiany handlowej.

Artykuł 3

Obszar celny

1. Obszar celny Wspólnoty obejmuje następujące terytoria, wraz z ich morzami terytorialnymi, wodami wewnętrznymi oraz przestrzenią powietrzną:

- terytorium Królestwa Belgii;

- terytorium Republiki Czeskiej;

- terytorium Królestwa Danii, z wyjątkiem Wysp Owczych i Grenlandii;

- terytorium Republiki Federalnej Niemiec, z wyjątkiem wyspy Helgoland i terytorium Büsingen (Traktat z dnia 23 listopada 1964 r. między Republiką Federalną Niemiec a Konfederacją Szwajcarską);

- terytorium Republiki Estońskiej;

- terytorium Republiki Greckiej;

- terytorium Królestwa Hiszpanii, z wyjątkiem Ceuty i Melilli;

- terytorium Republiki Francuskiej, z wyjątkiem Nowej Kaledonii, Majoty, Saint-Pierre i Miquelon, wysp Wallis i Futuna oraz Polinezji Francuskiej;

- terytorium Irlandii;

- terytorium Republiki Włoskiej, z wyjątkiem gmin Livigno i Campione d'Italia oraz wód krajowych jeziora Lugano znajdujących się pomiędzy nabrzeżem a granicą polityczną strefy położonej pomiędzy Ponte Tresa i Porto Ceresio;

- terytorium Republiki Cypryjskiej, zgodnie z postanowieniami Aktu Przystąpienia;

- terytorium Republiki Łotewskiej;

- terytorium Republiki Litewskiej;

- terytorium Wielkiego Księstwa Luksemburga;

- terytorium Republiki Węgierskiej;

- terytorium Republiki Malty;

- terytorium Królestwa Niderlandów w Europie;

- terytorium Republiki Austrii;

- terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- terytorium Republiki Portugalskiej;

- terytorium Republiki Słowenii;

- terytorium Republiki Słowackiej;

- terytorium Republiki Finlandii;

- terytorium Królestwa Szwecji;

- terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, jak również Wysp Normandzkich i wyspy Man.

2. Uznaje się również za stanowiące część obszaru celnego Wspólnoty następujące terytoria wraz z ich morzami terytorialnymi, wodami wewnętrznymi oraz przestrzenią powietrzną, położone poza terytorium Państw Członkowskich, z uwzględnieniem konwencji i traktatów, które są wobec nich stosowane:

a) FRANCJA

Terytorium Księstwa Monako, tak jak jest ono określone w Konwencji celnej podpisanej w Paryżu dnia 18 maja 1963 r. (Journal officiel de la République française z dnia 27 września 1963 r., str. 8679).

b) CYPR

Terytorium stref suwerennych Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej w Akrotiri i Dhekelia, tak jak określono w Traktacie o Ustanowieniu Republiki Cypryjskiej, podpisanym w Nikozji dnia 16 sierpnia 1960 r. (United Kingdom Treaty Series No 4 (1961) Cmnd. 1252).

3. Niektóre przepisy prawa celnego mogą być stosowane poza obszarem celnym Wspólnoty w ramach przepisów szczególnych lub umów międzynarodowych.

Artykuł 4

Definicje

Do celów niniejszego Kodeksu stosuje się następujące definicje:

(1) „Organy celne” oznaczają administrację celną Państw Członkowskich, posiadającą uprawnienia do stosowania przepisów prawa celnego oraz wszelkie inne organy posiadające takie uprawnienia na mocy przepisów prawa krajowego.

(2) „Przepisy prawa celnego” oznaczają ogół aktów prawnych składający się z:

a) przepisów niniejszego Kodeksu oraz odnośnych przepisów wykonawczych, przyjętych na poziomie wspólnotowym oraz, w stosownych przypadkach, na poziomie krajowym;

b) Wspólnej Taryfy Celnej;

c) umów międzynarodowych zawierających przepisy z zakresu prawa celnego, w takim zakresie, w jakim mają one zastosowanie we Wspólnocie.

(3) „Osoba” oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub stowarzyszenie osób nieposiadające osobowości prawnej, ale uznane na mocy przepisów wspólnotowych lub krajowych za zdolne do podejmowania czynności prawnych.

(4) „Podmiot gospodarczy” oznacza osobę zawodowo zajmującą się przywozem towarów na obszar celny Wspólnoty lub ich wywozem z tego obszaru.

(5) „Ryzyko” oznacza prawdopodobieństwo zdarzenia zachodzącego przy wprowadzeniu, wyprowadzeniu, tranzycie, przeniesieniu lub ostatecznym wykorzystaniu towarów przemieszczanych między obszarem celnym Wspólnoty a krajami lub terytoriami znajdującymi się poza tym obszarem oraz mającego związek z obecnością towarów nieposiadających statusu wspólnotowego, które miałoby jeden z następujących skutków:

a) uniemożliwiałoby prawidłowe stosowanie środków wspólnotowych lub krajowych;

b) zaszkodziłoby interesom finansowym Wspólnoty i jej Państw Członkowskich;

c) stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa i ochrony Wspólnoty i jej obywateli, zdrowia ludzi, zwierząt i roślin, dla środowiska lub dla konsumentów.

(6) „Kontrola celna” oznacza specjalne czynności wykonywane przez organy celne zgodnie z przepisami art. 27-30.

(7) „Deklaracja skrócona” oznacza deklarację, składaną przed wprowadzeniem towarów na obszar celny Wspólnoty lub ich wyprowadzeniem z tego obszaru.

(8) „Zgłoszenie celne” oznacza czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób, zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną ze wskazaniem, w stosownych przypadkach, szczególnych ustaleń mających w tym wypadku zastosowanie.

(9) „Procedura celna” oznacza którąkolwiek z poniżej wymienionych procedur, którą można zastosować wobec towarów zgodnie z przepisami niniejszego Kodeksu:

a) dopuszczenie do swobodnego obrotu;

b) procedury specjalne;

c) wywóz.

(10) „Należności celne przywozowe” oznaczają należności celne, regulowane przy przywozie towarów, określone we Wspólnej Taryfie Celnej.

(11) „Należności celne wywozowe” oznaczają należności celne, regulowane przy wywozie towarów, określone we Wspólnej Taryfie Celnej.

(12) „Towary niewspólnotowe” oznaczają towary inne niż towary określone w pkt 20 lub te, które utraciły status towarów wspólnotowych.

(13) „Zarządzanie ryzykiem” oznacza systematyczną identyfikację ryzyka oraz wdrażanie wszystkich środków niezbędnych dla jego ograniczenia.

(14) „Zwolnienie towarów” oznacza czynność podjętą przez organy celne umożliwiającą użycie towarów w celach określonych przez procedurę celną, jaką zostały objęte.

(15) „Dozór celny” oznacza ogólne działania prowadzone przez organy celne w celu zapewnienia przestrzegania przepisów prawa celnego oraz, w stosownych przypadkach, innych przepisów mających zastosowanie do towarów znajdujących się pod dozorem celnym.

(16) „Cła zwrotne” oznaczają zwrot lub umorzenie przywozowych należności celnych dla towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu, jeżeli towary te są wywożone z obszaru celnego Wspólnoty w stanie niezmienionym lub w formie produktów przetworzonych.

(17) „Produkty przetworzone” oznaczają towary, które w ramach procedury przetwarzania zostały poddane procesom przetwarzania.

(18) „Osoba mająca siedzibę na obszarze celnym Wspólnoty” oznacza:

a) w przypadku osoby fizycznej, każdą osobę, której miejscem stałego pobytu jest obszar celny Wspólnoty;

b) w przypadku osoby prawnej lub stowarzyszenia osób, każdą osobę, której siedziba statutowa, siedziba główna lub inna stała siedziba mieści się na obszarze celnym Wspólnoty;

(19) „Status celny” oznacza określenie towaru jako towar wspólnotowy lub niewspólnotowy.

(20) „Towary wspólnotowe” oznaczają towary, należące do którejkolwiek z wymienionych poniżej kategorii:

a) towary całkowicie uzyskane na obszarze celnym Wspólnoty, w których skład nie wchodzą towary przywiezione z krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty;

b) towary przywiezione z państw lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty i dopuszczone do swobodnego obrotu;

c) towary uzyskane lub wyprodukowane na obszarze celnym Wspólnoty wyłącznie z towarów określonych w lit. b) lub z towarów określonych w lit. a) oraz b).

(21) „Przedstawienie towarów organom celnym” oznacza zawiadomienie organów celnych o przybyciu towarów do urzędu celnego albo do innego miejsca wyznaczonego lub uznanego przez organy celne oraz o dostępności tych towarów do celów kontroli celnej.

(22) „Posiadacz towarów” oznacza właściciela towarów lub osobę, która posiada podobne prawo do dysponowania tymi towarami lub sprawuje nad nimi fizyczną kontrolę.

(23) „Osoba uprawniona do korzystania z procedury” oznacza osobę, która składa zgłoszenie, lub osobę na rzecz której zgłoszenie celne zostało dokonane, lub osobę, na którą przeniesiono prawa i obowiązki wyżej wymienionej osoby związane z procedurą celną.

(24) „Środki polityki handlowej” oznaczają środki pozataryfowe, przyjęte w ramach wspólnej polityki handlowej, w formie wspólnotowych przepisów regulujących przywóz i wywóz towarów.

(25) „Procesy przetwarzania” oznaczają jeden z poniżej wymienionych procesów:

a) obróbkę towarów, w tym montaż, składanie lub instalowanie ich w innych towarach;

b) przetwarzanie towarów;

c) niszczenie towarów;

d) naprawę towarów, w tym ich odnawianie i porządkowanie;

e) wykorzystywanie towarów, które nie powinny wchodzić w skład produktów przetworzonych, ale umożliwiających lub ułatwiających ich wytworzenie, nawet jeżeli zostają one całkowicie lub częściowo zużyte w tym procesie („akcesoria produkcyjne”).

(26) „Współczynnik produktywności” oznacza ilość lub odsetek produktów przetworzonych, uzyskanych w wyniku przetworzenia określonej ilości towarów objętych procedurą przetwarzania.

ROZDZIAŁ 2

PRAWA I OBOWIĄZKI OSÓB WZGLĘDEM PRZEPISÓW PRAWA CELNEGO

Sekcja 1

Dostarczanie informacji

Artykuł 5

Wymiana i ochrona danych

1. Wszelka niezbędna wymiana danych, dokumentów towarzyszących, decyzji lub powiadomień pomiędzy organami celnymi oraz pomiędzy podmiotami gospodarczymi a organami celnymi odbywa się przy wykorzystaniu technik elektronicznego przetwarzania danych.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, może przyjąć środki ustanawiające wyjątki od pierwszego akapitu niniejszego ustępu.

2. Jeśli nie postanowiono inaczej, Komisja przyjmuje, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, środki określające:

a) zasady określające i regulujące wymianę informacji pomiędzy urzędami celnymi, niezbędną dla celów stosowania przepisów prawa celnego;

b) wspólny zestaw danych oraz format wiadomości przekazywanych w ramach przepisów prawa celnego.

Dane, o których mowa w pierwszym akapicie lit. b), obejmują dane niezbędne dla przeprowadzenia analizy ryzyka oraz prawidłowego wykonywania kontroli celnych, przy zastosowaniu, w stosownych przypadkach, międzynarodowych standardów i praktyk handlowych.

Systemy umożliwiające elektroniczną wymianę danych pomiędzy urzędami celnymi zgodnie z ust. 1 zostaną wprowadzone najpóźniej do dnia 30 czerwca 2009 r.

Artykuł 6

Ochrona danych

1. Każda informacja o charakterze poufnym lub udzielona na zasadzie poufności, którą organy celne otrzymały w trakcie wykonywania swoich obowiązków, jest chroniona tajemnicą zawodową. Informacje te nie są ujawniane przez właściwe organy dla celów innych niż cele kontroli celnej, przewidziane w art. 28 ust. 2, bez wyraźnego pozwolenia osoby lub organów, które udzieliły tych informacji.

Ujawnianie tych informacji jest jednakże dozwolone bez pozwolenia w przypadku gdy właściwe organy zostaną do tego zobowiązane lub upoważnione na mocy obowiązujących przepisów, w szczególności w odniesieniu do ochrony danych lub w związku z prowadzonym postępowaniem sądowym.

2. Przekazywanie administracjom celnym lub innym organom krajów lub terytoriów znajdujących się poza obszarem celnym Wspólnoty danych o charakterze poufnym jest dozwolone jedynie w ramach umowy międzynarodowej przy zapewnieniu równoważnego poziomu ochrony danych.

Ujawnianie lub przekazywanie danych odbywa się przy pełnym poszanowaniu obowiązujących przepisów z zakresu ochrony danych.

Artykuł 7

Wymiana dodatkowych informacji między organami celnymi a podmiotami gospodarczymi

1. W ramach wzajemnej współpracy mającej na celu identyfikację ryzyka i zapobieganie mu, organy celne i podmioty gospodarcze mogą prowadzić wymianę wszelkich informacji, które nie są specyficznie określone w przepisach prawa celnego jako niezbędne. Wymiana ta może odbywać się na mocy pisemnej umowy i może obejmować zapewnienie organom celnym dostępu do systemów komputerowych podmiotów gospodarczych.

2. Wszelkie informacje dostarczone przez którąkolwiek ze stron w trakcie współpracy, o której mowa w ust. 1, mają charakter poufny, chyba że obie strony postanowią inaczej.

Artykuł 8

Udzielanie informacji przez organy celne

1. Każda osoba może ubiegać się przed organami celnymi o informację dotyczącą stosowania przepisów prawa celnego. Taki wniosek może zostać odrzucony jeżeli nie będzie dotyczył faktycznie mającego się odbyć przywozu lub wywozu.

2. Administracja celna prowadzi regularny dialog z podmiotami gospodarczymi oraz innymi organami biorącymi udział w międzynarodowej wymianie towarowej. Wspiera ona przejrzystość poprzez opracowywanie prawodawstwa, decyzji administracyjnych oraz formularzy zgłoszeniowych z zakresu międzynarodowej wymiany towarowej, które udostępniane są podmiotom gospodarczym bezpłatnie oraz, jeśli tylko jest to możliwe, przy wykorzystaniu Internetu.

Artykuł 9

Udzielanie informacji organom celnym

1. Każda osoba bezpośrednio lub pośrednio uczestnicząca w wypełnianiu formalności celnych dostarcza organom celnym, na ich żądanie i w określonym terminie, wszelkie wymagane dokumenty i informacje, w jakiejkolwiek formie, jak również udziela im wszelkiej niezbędnej pomocy.

2. Bez uszczerbku dla stosowania ewentualnych sankcji administracyjnych lub karnych, składanie deklaracji skróconej lub zgłoszenia celnego, co obejmuje zgłoszenie uproszczone, powiadomienie, złożenie wniosku o udzielenie zezwolenia lub jakąkolwiek innego typu decyzję, powoduje, iż zainteresowana osoba staje się odpowiedzialna za:

a) dokładność informacji umieszczonych w zgłoszeniu/deklaracji, powiadomieniu, wniosku lub jakimkolwiek innym składanym formularzu;

b) autentyczność dostarczanych lub udostępnianych dokumentów;

c) w stosownych przypadkach, wypełnianie wszystkich zobowiązań wynikających z obejmowania towarów daną procedurą lub z prowadzenia dozwolonych operacji.

Przepisy pierwszego akapitu mają również zastosowanie do udzielania wszelkich informacji wymaganych przez organy celne.

Zobowiązania określone w pierwszym akapicie są wiążące także dla przedstawiciela danej osoby, jeśli składa on zgłoszenie/deklarację, przedkłada wniosek lub dostarcza wymagane informacje.

Artykuł 10

Wspólny system danych

Państwa Członkowskie prowadzą z Komisją współpracę mającą na celu rozwijanie, utrzymywanie i stosowanie elektronicznego systemu wspólnej rejestracji i przechowywania danych dotyczących:

a) wszystkich osób biorących udział, bezpośrednio lub pośrednio, w wypełnianiu formalności celnych;

b) wszelkich pozwoleń mających związek z procedurą celną lub statusem upoważnionego podmiotu gospodarczego.

Administracja celna Państw Członkowskich, w ramach wykonywania swoich obowiązków, jak również podmioty gospodarcze mają dostęp do tych danych, zgodnie z zasadami określonymi w akapicie 3.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki określające standardową formę i skład danych, które będą rejestrowane oraz zasady dostępu do tych danych.

Sekcja 2

Reprezentowanie przed organami celnymi

Artykuł 11

Przedstawiciel przed organami celnymi

1. Każda osoba ma prawo działać przez przedstawiciela reprezentującego ją przed organami celnymi, zwanego dalej „przedstawicielem”, celem dokonania wszelkich czynności i formalności przewidzianych w przepisach prawa celnego.

Przedstawicielstwo to może być bądź bezpośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa w imieniu i na rzecz innej osoby, lub pośrednie, w tym przypadku przedstawiciel działa we własnym imieniu, lecz na rzecz innej osoby.

2. Przedstawiciel musi mieć swoją siedzibę na obszarze celnym Wspólnoty.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, może przyjąć środki określające warunki odstąpienia od wypełniania zobowiązań przewidzianych w pierwszym akapicie niniejszego ustępu.

Artykuł 12

Umocowanie

1. W kontaktach z organami celnymi przedstawiciel zgłasza fakt wykonywania działalności na rzecz osoby reprezentowanej, i określa, czy jest to przedstawicielstwo pośrednie czy bezpośrednie.

Osoba, która nie zadeklaruje faktu wykonywania działalności w imieniu lub na rzecz innej osoby, lub taka, która zadeklaruje, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, nie będąc umocowana do reprezentowania, jest traktowana jako działająca we własnym imieniu i na własną rzecz.

2. Z wyjątkiem przypadków gdy osoba należy do kategorii osób uprawnionych do działań na rzecz innej osoby, organy celne mogą zażądać od każdej osoby oświadczającej, że działa w imieniu lub na rzecz innej osoby, przedstawienia dowodów potwierdzających jej prawo do występowania w charakterze przedstawiciela.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, może przyjąć środki określające kategorie osób, o których mowa w pierwszym akapicie niniejszego ustępu.

Artykuł 13

Reprezentowanie w szczególnych przypadkach

1. Jeśli działalność reprezentowania wykonywana jest jako działalność regularna lub handlowa, osoba wykonująca tę działalność może uzyskać status „upoważnionego podmiotu gospodarczego” zgodnie z art. 14.

2. Przedstawiciel może występować jako przedstawiciel w sprawach podatkowych, zgodnie z obowiązującymi przepisami z zakresu podatku od wartości dodanej (dalej zwanego „podatkiem VAT”) oraz podatku akcyzowego.

Sekcja 3

Upoważniony podmiot gospodarczy

Artykuł 14

Zastosowanie i zatwierdzanie

1. Każda osoba mająca siedzibę na obszarze celnym Wspólnoty, spełniająca warunki określone w art. 15 i 16, może wystąpić o przyznanie statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego.

Organy celne przyznają ten status, w stosownych przypadkach po przeprowadzeniu konsultacji z innymi właściwymi organami, który jest przedmiotem okresowego przeglądu.

2. Upoważniony podmiot gospodarczy może skorzystać z ułatwień w zakresie kontroli celnych związanych z bezpieczeństwem i ochroną lub z uproszczeń stosowanych na mocy przepisów niniejszego Kodeksu lub jego przepisów wykonawczych.

3. Z zastrzeżeniem przepisów art. 15 i 16 i bez uszczerbku dla przeprowadzania kontroli celnych, status upoważnionego podmiotu gospodarczego jest uznawany przez organy celne wszystkich Państw Członkowskich. Jednakże, z zastrzeżeniem warunków określonych w art. 16 lit. g), wnioskujący może zażądać, aby status, o którym mowa w ust. 1 niniejszego artykułu, obejmował wyłącznie jedno lub większą liczbę określonych Państw Członkowskich.

4. Po uznaniu statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego i pod warunkiem spełnienia wymagań związanych z określonym rodzajem ułatwienia, stosowanym na mocy wspólnotowych przepisów prawa celnego, organy celne zezwalają podmiotowi na korzystanie z tego ułatwienia.

5. Status upoważnionego podmiotu gospodarczego może zostać zawieszony lub uchylony zgodnie z warunkami określonymi na podstawie przepisów art. 16 lit. h).

6. Upoważniony podmiot gospodarczy powiadamia organy celne o każdej zmianie, która nastąpiła po przyznaniu statusu, a która może mieć wpływ na jego utrzymanie lub zakres.

Artykuł 15

Przyznawanie statusu

W celu otrzymania statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego wnioskujący spełnia następujące minimalne wymagania:

2. prowadzi właściwą ewidencję stosowania wymagań celnych;

3. posiada zadowalający system zarządzania ewidencją handlową oraz, w stosownych przypadkach, transportową, który umożliwia prawidłowe przeprowadzanie kontroli celnych;

4. w stosownych przypadkach, może udowodnić swoją wypłacalność;

5. w stosownych przypadkach, spełnia praktyczne standardy w zakresie kompetencji lub kwalifikacji zawodowych bezpośrednio związane z prowadzoną działalnością;

6. w stosownych przypadkach, spełnia normy w zakresie bezpieczeństwa i ochrony.

Artykuł 16

Środki wykonawcze

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki dotyczące:

a) przyznawania statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego;

b) częstotliwości przeprowadzania przeglądu statusu upoważnionego podmiotu gospodarczego;

c) udzielania pozwoleń na skorzystanie z uproszczeń;

d) identyfikacji organu celnego odpowiedzialnego za przyznawanie wymienionego statusu i udzielanie pozwoleń;

e) typu i zakresu ułatwień, które mogą być przyznane w zakresie kontroli celnych, związanych z bezpieczeństwem i ochroną, przy poszanowaniu zasad wprowadzonych na mocy przepisów art. 27 ust. 3;

f) konsultacji z innymi organami celnymi i udzielanie im informacji;

g) warunków, na których wnioskujący może wystąpić o przyznanie statusu obejmującego wyłącznie jedno lub większą liczbę Państw Członkowskich;

h) warunków, na których status upoważnionego podmiotu gospodarczego może zostać zawieszony lub cofnięty;

i) warunków, na których wymóg posiadania siedziby we Wspólnocie może zostać uchylony w odniesieniu do specyficznych kategorii upoważnionych podmiotów gospodarczych, przy poszanowaniu postanowień umów międzynarodowych.

Sekcja 4

Decyzje dotyczące stosowania przepisów prawa celnego

Artykuł 17

Przepisy ogólne

1. Jeżeli osoba występuje z wnioskiem do organów celnych o wydanie decyzji, dostarcza tym organom wszelkie dane, niezbędne im do podjęcia tej decyzji.

O wydanie decyzji może także wystąpić większa liczba osób, a przyjęta decyzja może dotyczyć większej liczby osób.

2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, wydawana jest, a wnioskujący jest powiadamiany o tym fakcie, najpóźniej w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania wniosku przez organy celne, o ile przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej.

Jednakże, w przypadku gdy organy celne nie dotrzymują tego terminu, przed jego upływem informują one o tym fakcie wnioskodawcę, podając powody i określając nowy termin, który uznają za konieczny do wydania decyzji w sprawie wniosku.

3. Decyzja staje się skuteczna z dniem doręczenia jej wnioskodawcy lub z dniem, w którym uznano ją za doręczoną, o ile decyzja ta lub przepisy prawa celnego nie stanowią inaczej. Z wyjątkiem przypadków określonych w art. 25 ust. 2 przyjęte decyzje są wykonywane przez organy celne począwszy od tej daty.

4. Przed podjęciem decyzji, w wyniku której osoba lub osoby, do których decyzja jest skierowana, mogłyby ponieść szkodę, organy celne informują tę osobę lub osoby o swoich zastrzeżeniach, podając ich uzasadnienie. Zainteresowana osoba ma prawo do przedstawienia swojego stanowiska przed zakończeniem okresu rozpoczynającego się z dniem przesłania zastrzeżeń.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki ustanawiające okres, o którym mowa w pierwszym akapicie niniejszego ustępu.

Przed upływem tego okresu osoba zainteresowana jest powiadamiana, w odpowiedniej formie i z podaniem uzasadnienia, o podjętej decyzji.

Wymóg przekazywania zastrzeżeń przed podjęciem decyzji, która mogłaby przynieść szkodę osobie, do której jest ona skierowana, ma zastosowanie również w odniesieniu do decyzji organów celnych wydawanych bez uprzedniego wniosku ze strony zainteresowanej osoby, a w szczególności w odniesieniu do powiadomienia o długu celnym, o którym mowa w art. 72 ust. 3.

Wydawana decyzja zawiera wzmiankę o prawie do odwołania przewidzianym w art. 24.

5. Nie naruszając przepisów obowiązujących w innych dziedzinach, określających przypadki oraz warunki w których decyzja staje się nieważna lub traci moc, organy celne, które wydały decyzję, mogą ją unieważnić, zmienić lub cofnąć jeśli nie jest ona zgodna z przepisami prawa celnego, wytycznymi lub notami wyjaśniającymi do celów ich interpretacji.

Artykuł 18

Zakres stosowania decyzji w całej Wspólnocie

Decyzje wydane przez organy celne obowiązują na całym obszarze celnym Wspólnoty, o ile nie wnioskowano lub nie postanowiono inaczej.

Artykuł 19

Uchylanie korzystnych decyzji

1. Organy celne uchylają decyzję korzystną dla osoby, której ona dotyczy, jeśli wszystkie z poniżej wymienionych warunków zostały spełnione:

a) decyzja została wydana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych informacji;

b) wnioskodawca wiedział lub w normalnych okolicznościach powinien był wiedzieć o tej nieprawidłowości lub niekompletności;

c) inna decyzja zostałaby podjęta, gdyby dostarczone informacje były prawidłowe i kompletne.

2. O uchyleniu decyzji powiadamia się osobę, której decyzja dotyczy.

3. Uchylenie decyzji jest ważne od dnia wejścia w życie anulowanej decyzji, o ile nie postanowiono inaczej.

4. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów ust. 1, 2 i 3 niniejszego artykułu, w szczególności w odniesieniu do decyzji adresowanych do większej liczby osób.

Artykuł 20

Wycofanie korzystnej decyzji i wprowadzenie w niej zmian

1. Korzystna decyzja zostaje cofnięta lub zmieniona, jeżeli, w przypadkach innych niż określone w art. 19, jeden lub kilka warunków wymaganych do jej wydania nie zostało spełnionych.

2. O ile nie postanowiono inaczej, korzystna decyzja dotycząca więcej niż jednej osoby może zostać cofnięta w stosunku tylko do jednej osoby, która nie podporządkuje się obowiązkowi, nałożonemu na nią na mocy tej decyzji.

3. Osoba, której decyzja dotyczy, zostaje powiadomiona o jej cofnięciu lub zmianie.

4. Cofnięcie lub zmiana decyzji stają się skuteczne z dniem doręczenia powiadomienia o jej cofnięciu lub zmianie osobie, której dotyczy decyzja, lub z dniem uznanym jako dzień, w którym powiadomienie zostało doręczone.

Jednakże w wyjątkowych przypadkach, gdy wymagają tego wynikające z prawa interesy osoby, której decyzja dotyczy, organy celne mogą odroczyć datę, z którą cofnięcie lub zmiana decyzji stają się skuteczne.

5. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów ust. 1 do 4 niniejszego artykułu, w szczególności w odniesieniu do decyzji adresowanych do większej liczby osób.

Artykuł 21

Decyzje szczególne

1. Organy celne wydają na żądanie decyzje określające wiążące informacje taryfowe lub decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia.

Taki wniosek o wydanie decyzji może zostać odrzucony, jeżeli nie dotyczy on procedury celnej, która faktycznie ma być zrealizowana.

2. Decyzje określające wiążące informacje taryfowe oraz decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia są wiążące jedynie w zakresie klasyfikacji taryfowej lub określania pochodzenia towarów.

Są one wiążące dla organów celnych, jak również dla osoby, której one dotyczą, jedynie w odniesieniu do towarów, dla których formalności celne zostały dokonane po dniu, w którym decyzja została wydana.

Są one wiążące dla osoby, której dotyczą, jak i dla organów celnych jedynie od dnia, w którym doręczono jej lub uznano za doręczone, powiadomienie o decyzji.

3. Okres ważności decyzji określających wiążące informacje taryfowe oraz wiążące informacje dotyczące pochodzenia wynosi trzy lata, począwszy od dnia określonego w decyzji.

4. Dla celów stosowania decyzji określających wiążące informacje taryfowe oraz wiążące informacje dotyczące pochodzenia w kontekście szczególnej procedury celnej, osoba, której dotyczy decyzja, musi być w stanie udowodnić, że:

a) w przypadku decyzji określających wiążące informacje taryfowe – towary zgłoszone odpowiadają pod każdym względem towarom określonym w decyzji;

b) w przypadku decyzji określających wiążące informacje dotyczące pochodzenia – dane towary i okoliczności decydujące o nabyciu pochodzenia odpowiadają pod każdym względem towarom i okolicznościom określonym w decyzji.

5. W drodze odstępstwa od przepisów art. 17 ust. 5 oraz art. 19, decyzje określające wiążące informacje taryfowe oraz decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia zostają uchylone, jeżeli zostały one wydane na podstawie dostarczonych przez wnioskodawcę nieprawidłowych lub niekompletnych danych.

6. Decyzje określające wiążące informacje taryfowe oraz decyzje określające wiążące informacje dotyczące pochodzenia wycofuje się zgodnie z przepisami art. 17 ust. 5 oraz art. 20.

Decyzje takie nie mogą być zmieniane.

7. Nie naruszając przepisów art. 20, Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki dotyczące:

a) warunków i momentu utraty ważności decyzji określających wiążące informacje taryfowe oraz decyzji określających wiążące informacje dotyczące pochodzenia;

b) warunków oraz czasu dalszego stosowania decyzji, o których mowa w lit. a), w odniesieniu do wiążących umów zawartych na ich podstawie przed upływem okresu ważności decyzji.

8. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, może przyjąć środki ustanawiające warunki wydawania innych decyzji szczególnych.

Sekcja 5

Sankcje celne

Artykuł 22

Sankcje celne

1. Każde Państwo Członkowskie przewiduje sankcje administracyjne i karne, stosowane w przypadku nieprzestrzegania wspólnotowych przepisów prawa celnego. Sankcje te są skuteczne, proporcjonalne i odstraszające.

2. Sankcje administracyjne przybierają jedną lub obydwie z poniżej wymienionych form:

a) formę kary pieniężnej, pobieranej przez organy celne, która obejmuje rozliczenie stosowane zamiast sankcji karnych;

b) uchylenie, zawieszenie lub zmianę posiadanego pozwolenia.

W przypadku gdy sankcje administracyjne stosowane są równocześnie z sankcjami karnymi na podstawie tych samych faktów, łączenie tych sankcji odbywa się w sposób proporcjonalny.

Sekcja 6

Odwołania

Artykuł 23

Prawo karne

Przepisów art. 24, 25 i 26 nie stosuje się do odwołań składanych w celu uchylenia, cofnięcia lub zmiany decyzji wydanej przez organ wymiaru sprawiedliwości.

Artykuł 24

Prawo do odwołania

1. Każda osoba ma prawo odwołać się od decyzji organów celnych, które dotyczą bezpośrednio i indywidualnie tej osoby.

Odwołanie może złożyć również osoba, która wystąpiła do organów celnych z wnioskiem o wydanie decyzji, ale której wniosek nie został rozpatrzony w terminie określonym w art. 17 ust. 2.

2. Odwołanie może obejmować co najmniej dwa etapy:

a) w pierwszej instancji – do organów celnych lub innego organu, którym może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, wyznaczony do tych celów przez Państwa Członkowskie;

b) w drugiej instancji – do niezależnej instytucji wyższej instancji, którą może być organ wymiaru sprawiedliwości lub wyspecjalizowany organ równorzędny, zgodnie z przepisami obowiązującymi w Państwach Członkowskich.

3. Odwołanie musi zostać złożone w formie elektronicznej lub pisemnej w Państwie Członkowskim, w którym decyzja została wydana lub w którym wystąpiono z wnioskiem o jej wydanie.

Artykuł 25

Wstrzymanie wykonywania

1. Odwołanie nie powoduje wstrzymania wykonania decyzji, od której się odwołano.

2. W drodze odstępstwa od przepisów ust. 1, w przypadku gdy istnieje prawdopodobieństwo, iż osoba składająca odwołanie poniesie nieodwracalną szkodę, organy celne wstrzymują w całości lub w części wykonanie zaskarżonej decyzji.

W przypadku gdy organy celne mają powody, by sądzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z przepisami prawa celnego, wstrzymują one w całości lub w części wykonanie takiej decyzji.

3. Jeżeli zaskarżona decyzja nakłada należności celne przywozowe lub należności celne wywozowe, wstrzymanie jej wykonania uzależnione jest od złożenia gwarancji, o ile złożenie takiej gwarancji przez dłużnika nie spowoduje poważnych trudności natury gospodarczej lub społecznej.

Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjąć środki w celu wykonania przepisów akapitu pierwszego niniejszego ustępu.

Artykuł 26

Decyzja dotycząca odwołania

Przepisy art. 17 mają zastosowanie do decyzji podejmowanych przez organy celne w odniesieniu do odwołań.

Państwa Członkowskie zapewniają, aby procedura odwołania umożliwiała szybkie wprowadzenie poprawek w decyzjach wydanych przez organy celne.

Sekcja 7

Kontrola towarów

Artykuł 27

Kontrole celne

1. Organy celne mogą przeprowadzać wszelkie kontrole, jakie uznają za niezbędne dla zapewnienia prawidłowego stosowania przepisów prawa celnego oraz innych przepisów regulujących wprowadzenie, wyprowadzenie, tranzyt, przeniesienie lub ostateczne przeznaczenie towarów przemieszczanych między obszarem celnym Wspólnoty a innymi obszarami oraz obecność niewspólnotowych towarów.

Kontrole te (dalej zwane „kontrolami celnymi”) mogą polegać na weryfikacji towarów, weryfikacji danych zawartych w zgłoszeniu oraz kontrolę posiadania i autentyczności dokumentów w papierowej lub elektronicznej formie, kontrolę księgowości i innych dokumentów przedsiębiorstw, inspekcję środków transportu, kontrolę bagaży i innych towarów przewożonych przez osoby.

Kontrole celne mogą być przeprowadzane poza obszarem celnym Wspólnoty, jeśli taka możliwość została przewidziana umową międzynarodową.

2. Kontrole celne, inne niż kontrole wyrywkowe, oparte są na analizie ryzyka mającej na celu identyfikację i ocenę ryzyka oraz podjęcie niezbędnych środków zapobiegawczych, przeprowadzanej przy wykorzystaniu technik elektronicznego przetwarzania danych oraz w oparciu o kryteria opracowane na szczeblu krajowym, wspólnotowym oraz, w stosownych przypadkach, międzynarodowym.

Najpóźniej do dnia 30 czerwca 2009 r. Państwa Członkowskie we współpracy z Komisją opracowują, wprowadzają w życie i stosują elektroniczny system umożliwiający wprowadzenie zarządzania ryzykiem.

3. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki dotyczące:

a) zasad dotyczących wspólnych ram zarządzania ryzykiem;

b) zasad określania wspólnych kryteriów i identyfikacji obszarów priorytetowej kontroli;

c) zasad wymiany informacji o ryzyku oraz wyników analiz między administracjami celnymi.

Artykuł 28

Współpraca organów

1. W przypadku gdy kontrole tych samych towarów, inne niż kontrole celne, wykonywane są przez właściwe organy inne niż organy celne, kontrole te przeprowadzane są w ścisłej współpracy z organami celnymi, w tym samym czasie i miejscu, gdy tylko istnieje taka możliwość („punkt kompleksowej kontroli”).

2. W ramach kontroli, o których mowa w niniejszej sekcji, organy celne i inne właściwe organy mogą, w przypadku gdy jest to konieczne dla zmniejszenia ryzyka, przekazywać sobie wzajemnie otrzymane dane dotyczące wprowadzenia, wyprowadzenia, tranzytu, przeniesienia lub ostatecznego przeznaczenia towarów przemieszczanych między obszarem celnym Wspólnoty a innymi obszarami oraz obecności niewspólnotowych towarów, jak również dokonywać takiej wymiany z organami celnymi innych Państw Członkowskich oraz z Komisją.

Artykuł 29

Weryfikacja po zwolnieniu

Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w deklaracji skróconej lub zgłoszeniu celnym, dokonać inspekcji dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji w odniesieniu do towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów.

Inspekcje te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego, jego przedstawiciela bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich przedstawienia dla tych celów.

Artykuł 30

Wyjątki

1. Nie przeprowadza się kontroli ani nie stosuje się formalności w odniesieniu do:

a) bagażu podręcznego i bagażu w ładowni osób odbywających lot wewnątrzwspólnotowy;

b) bagażu osób przekraczających morze wewnątrz Wspólnoty.

2. Przepisy ust. 1 stosuje się bez uszczerbku dla:

a) kontroli bezpieczeństwa bagażu przeprowadzanych przez organy Państw Członkowskich, władze portów morskich i lotniczych oraz przewoźników;

b) kontroli wynikających z zakazów lub ograniczeń wprowadzonych przez Państwa Członkowskie, pod warunkiem iż są one zgodne z postanowieniami Traktatu.

Sekcja 8

Przechowywanie dokumentów i innych danych; opłaty i koszty

Artykuł 31

Przechowywanie dokumentów i innych danych

1. Osoba, której to dotyczy, przechowuje do celów kontroli celnej przez okres określony obowiązującymi przepisami i nie krócej niż przez trzy lata dokumenty i dane, o których mowa w art. 9 ust. 1, niezależnie od stosowanego sposobu przechowywania.

W przypadku towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu w okolicznościach innych niż okoliczności określone w akapicie trzecim lub towarów zgłoszonych do wywozu, obowiązkowy okres przechowywania dokumentów rozpoczyna się z końcem roku, w którym przyjęto zgłoszenie o dopuszczenie towarów do swobodnego obrotu lub zgłoszenie wywozowe.

W przypadku towarów dopuszczonych do swobodnego obrotu z zastosowaniem zerowej lub obniżonej stawki należności celnych przywozowych ze względu na ostateczne przeznaczenie, okres ten rozpoczyna się z końcem roku, w którym towary przestają pozostawać pod dozorem celnym.

W przypadku towarów objętych innymi procedurami celnymi okres ten rozpoczyna się z końcem roku, w którym odpowiednia procedura celna zostaje zakończona.

2. Nie naruszając przepisów art. 73 ust. 4, w przypadku gdy kontrola celna przeprowadzona przez organy celne w zakresie długu celnego wykaże konieczność wprowadzenia korekty właściwego zapisu księgowego, a zainteresowana osoba została o tym powiadomiona, dokumenty są przechowywane przez następne trzy lata po upływie okresu określonego w ust. 1 niniejszego artykułu.

W przypadku gdy złożono odwołanie, dokumenty muszą być przechowywane do czasu zakończenia procedury.

Artykuł 32

Opłaty i koszty

1. Organy celne nie pobierają opłat za przeprowadzanie kontroli celnych lub stosowanie przepisów prawa celnego w jakiejkolwiek innej formie, wykonywanych w normalnych godzinach otwarcia właściwych urzędów celnych.

Jednakże organy celne mogą pobierać opłaty lub przystąpić do odzyskania kosztów w przypadku świadczenia specyficznych usług.

2. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania przepisów ust. 1 akapit drugi, a w szczególności środki dotyczące:

a) obecności funkcjonariuszy celnych, w stosownych przypadkach, poza normalnymi godzinami urzędowania lub w pomieszczeniach innych niż pomieszczenia celne;

b) analiz oraz sprawozdań ekspertów oraz opłat pocztowych za odesłanie towarów do wnioskodawcy, w szczególności w odniesieniu do decyzji wydanych na mocy przepisów art. 21 lub udzielenia informacji zgodnie z art. 8 ust. 1;

c) rewizji lub pobierania próbek towarów dla celów weryfikacji lub zniszczenia towarów, jeśli oznacza to koszty inne niż koszty zatrudnienia funkcjonariuszy celnych;

d) środków kontroli nadzwyczajnych, stosowanych w przypadkach, gdy wymaga tego rodzaj towarów lub potencjalne ryzyko.

ROZDZIAŁ 3

PRZELICZANIE WALUTY, TERMINY I UPROSZCZENIE

Artykuł 33

Przeliczanie waluty

1. Jeśli z jednego z poniżej podanych powodów konieczne jest przeliczenie waluty, stosowany jest kurs wymiany, który został opublikowany lub udostępniony w Internecie przez właściwe organy:

a) jeżeli czynniki służące do ustalenia wartości celnej towarów wyrażone są w walucie innej niż waluta Państwa Członkowskiego, w którym ustalana jest wartość celna;

b) jeżeli konieczne jest podanie wartości euro w walutach krajowych w celu określenia klasyfikacji taryfowej towarów, wartości progowych i wysokości należności celnych przywozowych lub wywozowych;

Stosowany kurs odzwierciedla w sposób tak efektywny, jak to możliwe, aktualną wartość tej waluty w walucie danego Państwa Członkowskiego.

2. W przypadkach, gdy konieczne jest przeliczenie waluty z powodów innych niż powody określone w ust. 1, równowartość euro w walutach krajowych, stosowana w ramach przepisów prawa celnego, jest określana raz do roku.

3. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2, przyjmuje środki w celu wykonania ust. 1 i 2 niniejszego artykułu.

Artykuł 34

Terminy

1. Jeżeli okres, data lub termin jest określony w przepisach prawa celnego, okres nie może zostać przekroczony, a data ani termin odroczone, poza wypadkami wyraźnie określonymi w odpowiednich przepisach.

2. Zasady mające zastosowanie do okresów, dat i terminów określone w rozporządzeniu Rady (EWG, Euratom) nr 1182/71[15] stosowane są do terminów określonych w ramach przepisów prawa celnego, z wyjątkiem przypadków gdy zastosowanie mają inne szczególne przepisy.

Artykuł 35

Uproszczenie

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 196 ust. 2