PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej CE 259/14

Roczne sprawozdanie Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2006

P6_TA(2008)0132

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 22 kwietnia 2008 r. w sprawie rocznego sprawozdania Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2006 (2007/2251(INI))

(2009/C 259 E/03)

Parlament Europejski,

— uwzględniając art. 266 i 267 Traktatu WE, dotyczące Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI), oraz protokół (nr 11) dotyczący statutu EBI (1),

— uwzględniając art. 248 Traktatu WE, dotyczący roli Trybunału Obrachunkowego,

— uwzględniając traktat lizboński podpisany w dniu 13 grudnia 2007 r. przez szefów państw i rządów państw członkowskich Unii Europejskiej,

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 15 lutego 2007 r. w sprawie rocznego sprawozdania Europejskiego Banku Inwestycyjnego za rok 2005 (2),

— uwzględniając decyzję Rady 2007/247/WE z dnia 19 kwietnia 2007 r. w sprawie udziału Wspólnoty w podwyższeniu kapitału Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI) (3),

— uwzględniając orzeczenie Trybunału z dnia 10 lipca 2003 r., dotyczące kompetencji dochodzeniowych Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) względem EBI (4),

— uwzględniając decyzję Rady 2006/1016/WE z dnia 19 grudnia 2006 r. (5), na mocy której przyznano EBI nowy mandat upoważniający do udzielania pożyczek do wysokości 12,4 mld EUR w krajach sąsiadujących z Unią Europejską,

— uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 680/2007 z dnia 20 czerwca 2007 r. ustanawiające ogólne zasady przyznawania pomocy finansowej Wspólnoty w zakresie transeuropejskich sieci transportowych i energetycznych (6) oraz decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady 1982/2006/WE z dnia 18 grudnia 2006 r. dotyczącą siódmego programu ramowego Wspólnoty Europejskiej w zakresie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (7) (która odnosi się do mechanizmu finansowania opartego na podziale ryzyka (RSFF)),

— uwzględniając podpisanie w dniu 11 stycznia 2008 r. przez EBI i Komisję porozumienia o współpracy ustanawiającego instrument gwarancji kredytowej dla projektów związanych z transeuropejską siecią transportową (LGTT),

— uwzględniając decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1639/2006/WE z dnia 24 października 2006 r. ustanawiającą program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji (2007-2013) (8),

— uwzględniając 49 sprawozdanie roczne (2006) EBI i politykę jego upowszechniania z dnia 28 marca 2006 r.,

— uwzględniając „Europejskie zasady na rzecz środowiska”, wprowadzone przez EBI w 2006 r.,

— uwzględniając plan działalności banku na lata 2007-2009, w formie zatwierdzonej przez radę administracyjną na posiedzeniu w dniu 12 grudnia 2006 r.,

— uwzględniając wystąpienie Philippe'a Maystadta, prezesa EBI, przed Komisją Kontroli Budżetowej w dniu 11 września 2007 r.,

— uwzględniając sprawozdanie finansowe za rok budżetowy 2006 zatwierdzone i będące przedmiotem pozytywnej opinii z kontroli przeprowadzonej przez niezależnego audytora oraz komitet weryfikacyjny EBI,

— uwzględniając analizę dotyczącą nowych instrumentów finansowych dla europejskiej infrastruktury i usług transportowych (9),

— uwzględniając prace i wyniki konferencji zatytułowanej „Zagospodarowanie i rozwój terytoriów Unii Europejskiej — wyzwanie w dziedzinie inwestycji Unii i ich finansowania — miejsce Europejskiego Banku Inwestycyjnego”, która odbyła się w Clermont-Ferrand (Francja) w dniu 14 grudnia 2007 r.,

— uwzględniając postęp w trwającym przeglądzie polityki i procedur EBI w zakresie przeciwdziałania nadużyciom finansowym,

— uwzględniając Deklarację paryską dotyczącą skuteczności pomocy, przyjętą w dniu 2 marca 2005 r., oraz Konsensus europejski w sprawie rozwoju (10),

— uwzględniając art. 45 i art. 112 ust. 2 Regulaminu,

— uwzględniając sprawozdanie Komisji Kontroli Budżetowej (A6-0079/2008),

A. mając na uwadze, że zadaniem EBI jest przyczynianie się — poprzez odwołanie się do rynków kapitałowych i zasobów własnych — do zrównoważonego i stałego rozwoju rynku wewnętrznego,

B. mając na uwadze rolę EBI w harmonijnym rozwoju całej Unii Europejskiej i w niwelowaniu różnic rozwojowych między poszczególnymi regionami, z uwzględnieniem regionów najbardziej oddalonych,

C. mając na uwadze, że kwota kapitału subskrybowanego EBI wynosiła 163,7 mld EUR w dniu 31 grudnia 2006 r., z czego państwa członkowskie uwolniły 8,2 mld EUR,

D. mając na uwadze, że zgodnie ze statutem EBI ogół pożyczek i gwarancji przyznawanych przez EBI nie może przekraczać 250 % kwoty jego kapitału subskrybowanego,

E. mając na uwadze, że EBI nie podlega zobowiązaniom wynikającym z II umowy bazylejskiej, lecz postanowił dobrowolnie stosować jej zasady, o ile mają one zastosowanie do jego działalności,

F. mając na uwadze, że komisja nadzoru sektora finansowego w Luksemburgu wyraziła zgodę na ścisłe monitorowanie prowadzonej przez EBI polityki zarządzania ryzykiem, jednak wyłącznie w charakterze organu nieformalnego o roli czysto doradczej, pozostawiając w gestii EBI określenie ram stosowania II umowy bazylejskiej zgodnie z jego własnymi potrzebami,

G. mając na uwadze, że jednym z priorytetów EBI jest bezpieczne, konkurencyjne i trwałe zaopatrzenie w energię, w uzupełnieniu spójności ekonomicznej i społecznej, wspierania badań, technologii i innowacyjności, transeuropejskich sieci (TEN) w dziedzinach transportu i energii, długoterminowej trwałości środowiska naturalnego, walki ze zmianami klimatycznymi oraz wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP),

H. mając na uwadze istotne potrzeby Unii Europejskiej w zakresie finansowania infrastruktury, oceniane na 600 mld EUR (9),

I. mając na uwadze pierwszorzędną rolę EBI w rozwoju TEN poprzez udostępnianie różnych instrumentów i mechanizmów,

J. mając na uwadze napotykane przez UE trudności w finansowaniu projektów na skalę europejską, np. projektu Galileo,

K. mając na uwadze jakość zasobów ludzkich EBI, w szczególności w dziedzinach inżynierii finansowej i pomocy przy montażu projektów,

L. mając na uwadze istotną rolę odgrywaną przez EBI w finansowaniu projektów w krajach rozwijających się,

Uwagi ogólne

1. gratuluje EBI jego sprawozdania z działalności za rok 2006 i zachęca do kontynuowania działań na rzecz rozwoju gospodarki europejskiej, zapewniających wzrost gospodarczy, tworzenie miejsc pracy, spójność międzyregionalną i społeczną;

2. z zadowoleniem przyjmuje przejrzystość i pełną współpracę EBI z Parlamentem;

3. zwraca się o organizowanie co najmniej raz w roku sesji informacyjnych z udziałem EBI i Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu, poświęconych funkcjonowaniu instrumentu inwestycyjnego Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR), równolegle z procedurą absolutoryjną dotyczącą EFR;

Kontrola budżetowa i zarządzanie

4. zwraca się do EBI, aby dołożył wszelkich starań w celu zachowania oceny AAA, gwaranta jego działalności oraz lepszego oprocentowania pożyczek, oraz aby dostosował swoją politykę ostrożnościową do tego celu, nie zaniedbując jednak inwestycji bardzo długoterminowych;

5. podkreśla, że EBI prowadzi politykę „zero tolerancji” wobec nadużyć finansowych i korupcji i z zadowoleniem przyjmuje wzrost liczby dochodzeń, a także ściślejszą współpracę z Europejskim Urzędem ds. Zwalczania Naduzyć Finansowych (OLAF); wzywa również EBI aby przyjmując politykę i procedury przeciwdziałania nadużyciom finansowym, włączył do nich środki obejmujące:

i) mechanizm administracyjnego wykluczenia przedsiębiorstw, które zostały uznane za winne korupcji przez EBI lub inne banki rozwoju wielostronnego,

ii) przepisy chroniące pracowników ujawniających nielegalne działania ich pracodawców (tzw. „whistleblower protection”) oraz

iii) przegląd obowiązujących wytycznych w zakresie zamówień publicznych;

6. z zadowoleniem zauważa, że istnieje biuro ds. skarg, które przyjmuje i rozpatruje skargi zewnętrzne, a także mechanizm odwoławczy dotyczący skarg składanych za pośrednictwem Europejskiego Rzecznika Praw Obywatelskich; z zadowoleniem przyjmuje i aktywnie popiera dialog pomiędzy Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich i EBI; wzywa EBI do przeprowadzenia w rezultacie przeglądu swoich wewnętrznych mechanizmów dotyczących rozpatrywania skarg i przedstawienia nowych wytycznych w zakresie mechanizmu odwoławczego, który objąłby wszystkie działania finansowane przez EBI;

7. z zadowoleniem przyjmuje wyrażaną przez EBI wolę zachowania przejrzystości, w ramach polityki upowszechniania i udostępniania licznych informacji przeznaczonych dla szerokiego odbiorcy, obejmujących, co roku, listę finansowanych projektów wraz z krótkim ich opisem; zachęca EBI, aby rozwijał działalność swojego biura ds. oceny operacji, które prowadzi ocenę ex post na reprezentatywnych próbach projektów i programów;

Mechanizmy kontroli księgowych i ostrożnościowych oraz pomiaru wyników

8. odnotowuje pozytywne wyniki audytu zewnętrznego oraz wnioski z rocznego sprawozdania komitetu weryfikacyjnego; ponawia życzenie poddania EBI takim samym regułom ostrożnościowym, jakich przestrzegają instytucje kredytowe, oraz rzeczywistej kontroli ostrożnościowej, jednocześnie stwierdzając, że reguły te wydają się nie mieć zastosowania do porównywalnych międzynarodowych instytucji finansowych;

9. domaga się powołania niezależnej misji regulacyjnej czuwającej nad jakością sytuacji finansowej EBI, nad dokładnym pomiarem jego wyników i nad przestrzeganiem reguł etyki zawodowej; zaleca, aby zrealizowano to przy wzmocnieniu niezależnego komitetu weryfikacyjnego EBI;

10. sugeruje, aby EBI zwrócił się do europejskiego komitetu kontrolerów bankowych (CEBS) o opinię w sprawie tej misji kontrolnej, w której to opinii należy sprecyzować, kto mógłby pełnić taką misję do czasu utworzenia prawdziwego europejskiego bankowego organu regulacyjnego; proponuje rozważenie wszelkich rozwiązań, np. takich jak: interwencja CEBS, interwencja krajowego organu regulacyjnego, interwencja krajowych organów regulacyjnych w rotacji rocznej;

11. gratuluje EBI poczynionych przez niego wysiłków na rzecz wprowadzenia standardów rachunkowości IFRS (ang. International Financial Reporting Standards — międzynarodowe standardy sprawozdawczości finansowej) do sprawozdań skonsolidowanych, a także w rachunkowości Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego (EFI), w przypadku którego rok 2006 jest pierwszym rokiem stosowania standardów rachunkowości IFRS;

12. z zastrzeżeniem, że wszelkie informacje będą udzielane stronom trzecim, podziela opór EBI przed przyspieszeniem stosowania standardów rachunkowości IFRS do rachunków statutowych, dopóki państwa członkowskie nie osiągną szerokiego konsensusu w tej sprawie, dotyczącego zwłaszcza księgowania według dokładnej wartości, które może wprowadzić dużą ulotność w określaniu nieskonsolidowanych wyników finansowych EBI;

13. zaleca jednak nadzór techniczny nad tą kwestią, która będzie miała kluczowe znaczenia dla przedstawiania, zatwierdzania i wykorzystywania wyników rachunkowych, w kontekście rozwoju operacji kapitału ryzyka, finansowania MŚP, oraz stosowanie niezbędnej inżynierii finansowej, którą UE będzie musiała wprowadzić w celu finansowania swojej infrastruktury;

14. odnotowuje wybory metodologiczne przyjęte przez EBI w celu oceny ryzyka kredytowego mającego na celu złagodzenie niedogodności związanych z brakiem doświadczenia w dziedzinie strat kredytowych, zwracając jednocześnie uwagę na potrzebę wprowadzenia środków zaradczych w celu zmniejszenia ryzyka i jak największego zabezpieczenia funduszy, z myślą o zapewnieniu realizacji celów polityki europejskiej;

15. odnotowuje wysiłki poczynione w celu przezwyciężenia tych trudności w oparciu o techniki transpozycji parametrów wewnętrznych i zewnętrznych i pragnie być informowany o nowej metodologii wprowadzonej z myślą o ocenie klientów EBI oraz szacowaniu ryzyka kredytowego; co do operacji sekurytyzacji zauważa, że obecnie stosowane podejście uproszczone będzie można w przyszłości poddać przeglądowi;

16. co do stosowania II umowy bazylejskiej pragnie, aby EBI był w stanie wykazać, że jest zdolny do pełnienia swojej misji, uwzględniając środki własne w wysokości 33,5 mld EUR, oraz do zachowania najwyższej oceny, czyli AAA;

Strategia i cele

17. z zadowoleniem przyjmuje kierunki przyjęte w nowej strategii na lata 2007-2009, obejmującej umocnienie wartości dodanej, stopniowe zwiększanie podejmowanego ryzyka, m.in. w działalności na rzecz MŚP i samorządów, wykorzystywanie nowych instrumentów finansowych i intensyfikację współpracy z Komisją; bez zastrzeżeń popiera plan działalności EBI na lata 2007-2009;

Nowe priorytety strategiczne i instrumenty

18. z zadowoleniem przyjmuje włączenie promowania bezpiecznej, konkurencyjnej i trwałej energii do głównych osi planu działalności EBI, włączając w to alternatywne i odnawialne źródła energii i wzywa do ustanowienia kryteriów finansowania projektów przyjaznych dla środowiska, zgodnie z celami strategicznymi UE w zakresie zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych;

19. wyraża zadowolenie, że trwały rozwój pozostaje podstawowym wymaganiem EBI; gratuluje EBI znakomitych rezultatów pod względem działalności pożyczkowej w celu romowania ochrony środowiska oraz spójności społecznej i gospodarczej; zachęca EBI do dalszego wzmocnienia swojej polityki środowiskowej i socjalnej, do poprawienia i aktualizacji obecnych standardów, w szczególności w zakresie zewnętrznej działalności pożyczkowej zwraca się do EBI o wyjaśnienie celów i metodologii swojego procesu oceny, o włączenie do swoich działań szerszego zakresu czynników społecznych i środowiskowych oraz o zapewnienie spójności tej działalności, w szczególności na kontynencie afrykańskim, z Konsensusem europejskim w sprawie rozwoju i realizacją milenijnych celów rozwoju ONZ; zwraca się do EBI, aby aktywnie angażował się wraz ze społeczeństwem obywatelskim, szczególnie poprzez procedury konsultacyjne;

20. gratuluje EBI zawartych między EBI a Komisją umów ramowych dotyczących: RSFF i LGTT; zachęca Komisję i EBI do opracowania większej liczby wspólnych instrumentów wspierających politykę UE, a jednocześnie do podjęcia wysiłków w celu uruchomienia większego kapitału prywatnego, aby zapewnić pełne wdrożenie priorytetowych celów EBI;

Finansowanie dużych projektów infrastrukturalnych

21. przypomina, że chociaż działalność EBI jest komplementarna w stosunku do działań sektora prywatnego, musi on unikać wszelkiego konkurowania z sektorem prywatnym, dążąc do uzyskania optymalnego efektu dźwigni dla finansowania projektów europejskich;

22. ponownie zachęca EBI do priorytetowego traktowania finansowania TEN, w tym infrastruktury transgranicznej umożliwiającej łączenie sieci krajowych, która stanowi podstawowy element rozwoju gospodarki rynkowej skoncentrowanej na spójności społecznej; wzywa EBI, w odniesieniu do finansowania TEN, aby objął priorytetem projekty z zakresu infrastruktury i transportu o niskiej lub tzw. ujemnej emisji dwutlenku węgla;

23. sugeruje, aby Komisja powierzyła EBI — z uwagi na jakość jego zasobów ludzkich, jego bezstonność oraz doświadczenie w finansowaniu dużych projektów infrastrukturalnych — misję strategicznej refleksji nad finansowaniem infrastruktury, uwzględniając potrzebę zrównoważonego rozwoju regionalnego i bez wykluczania któregokolwiek z następujących hipotetycznych rozwiązań: dotacje, uwolnienie kwot subskrybowanych przez państwa członkowskie w kapitale EBI, pożyczki (w tym pożyczki EBI, np. oparte o procedurę specjalnych pożyczek państw członkowskich (11)), innowacyjne instrumenty takie jak RSFF i LGTT, inżynieria finansowa przystosowana do projektów długoterminowych nieprzynoszących natychmiastowego zysku, rozwój systemów gwarancyjnych, utworzenie sekcji inwestycji w budżecie UE, konsorcja finansowe między władzami europejskimi, krajowymi i lokalnymi, partnerstwa publiczno-prywatne itp.;

Pomoc dla MŚP

24. zwraca się do EBI o zadbanie, aby wystarczający kapitał ryzyka został oddany do dyspozycji MŚP, które doświadczają trudności w przyciąganiu kapitału ryzyka; z zadowoleniem przyjmuje uruchomienie inicjatywy „wspólne europejskie zasoby dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw” (JEREMIE), przygotowanej w 2005 r. przez Dyrekcję Generalną ds. Polityki Regionalnej Komisji i EBI w celu umożliwienia lepszego dostępu przedsiębiorstw do instrumentów inżynierii finansowej, oraz zachęca do rozwijania programu na rzecz konkurencyjności i innowacji w ramach priorytetów agendy lizbońskiej;

25. przypomina, że Parlament zatwierdził udział UE w zwiększeniu kapitału EFI, udostępniając w ten sposób EFI środki, których potrzebuje on na kontynuowanie swojej misji i wdrożenie polityki spójności gospodarczej i społecznej;

26. podkreśla konieczność lepszego reagowania na sytuacje, w których zawodzi rynek w zakresie finansowania MŚP i zachęca Komisję, EBI I EFI do dalszego różnicowania instrumentów finansowych dostępnych przed uruchomieniem (np. transfer technologii) oraz po uruchomieniu (np. finansowanie mezaninowe) kapitału ryzyka oraz do sprzyjania rozwijaniu mikrokredytu w Europie w ramach nowej europejskiej inicjatywy na rzecz rozwoju mikrokredytów dla wsparcia wzrostu gospodarczego i zatrudnienia (COM(2007)0708);

Pomoc przy montażu projektów

27. podkreśla odgrywaną przez EBI rolę eksperta przy montażu projektów, zwłaszcza dzięki programowi „wspólna pomoc w przygotowywaniu projektów w regionach europejskich” (JASPERS); przypomina, że znaczna wartość dodana EBI polega na jego umiejętnościach i wiedzy w zakresie montażu finansowego projektów oraz w zakresie partnerstw publiczno-prywatnych, mianowicie w ramach Europejskiego specjalistycznego ośrodka ds. partnerstw publiczno-prywatnych (EPEC), i zwraca się do EBI o lepsze informowanie osób odpowiedzialnych za projekty na szczeblu lokalnym o pomocy technicznej, której może on dostarczyć;

28. wyraża uznanie dla EBI z powodu otwarcia w państwach członkowskich nowych przedstawicielstw, które uczynią go bardziej widocznym i przybliżą go do osób odpowiedzialnych za projekty w celu ich ułatwienia i pomogą EBI w zacieśnieniu stosunków z organizacjami, instytucjami i władzami lokalnymi w zakresie pozytywnego rozwoju polityki zrównoważonego rozwoju regionalnego UE, jak również zwiększenia zaangażowania państw, które przystąpiły do UE od 2004 r.;

Działania poza terytorium Unii Europejskiej

29. z zadowoleniem odnotowuje korzystne wnioski z przeglądu działań objętych Instrumentem Eurośródziemnomorskiego Partnerstwa i Inwestycji (FEMIP); na podstawie tego przeglądu wyraża zadowolenie z ogłoszonego przez Radę wezwania do większego wzbogacenia FEMIP w celu umocnienia eurośródziemnomorskiego partnerstwa; wyraża w związku z tym nadzieję, że udzielony EBI mandat pożyczkowy na okres 2007-2013, uzupełniony o odpowiednie środki budżetowe, umożliwi przyspieszenie procesu gospodarczej integracji regionalnej;

30. wzywa EBI, aby w swych działaniach w regionach rozwijających się zachował zgodność z zasadami Deklaracji paryskiej dotyczącej skuteczności pomocy oraz zapewnił zgodność z Konsensusem europejskim w sprawie rozwoju, w szczególności w zakresie udzielania skutecznej pomocy, wzmacniania wzajemnej odpowiedzialności i przyjmowania wymiernych wskaźników rozwoju;

31. uważa, że FEMIP musi pozostać centralną osią, wokół której skupiać się będą wszelkie inicjatywy europejskie na rzecz nowych ambicji w dziedzinie rozwoju basenu śródziemnomorskiego;

32. zachęca EBI do kontynuowania polityki zróżnicowanej emisji w różnych walutach światowych, w tym w walutach krajów wschodzących, przy jednoczesnym ubezpieczaniu się od ryzyka związanego z kursami wymiany;

*

* *

33. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Bankowi Inwestycyjnemu oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Protokoły dołączone do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

(2) Dz.U. C 287 E z 29.11.2007, str. 544.

(3) Dz.U. L 107 z 25.4.2007, str. 5.

(4) Sprawa C-15/00 Zb. Orz. 2003, str. I-07281.

(5) Dz.U. L 414 z 30.12.2006, str. 95.

(6) Dz.U. L 162 z 22.6.2007, str. 1.

(7) Dz.U. L 412 z 30.12.2006, str. 1.

(8) Dz.U. L 310 z 9.11.2006, str. 15.

(9) PE 379 207, IP/B/TRAN/IC/2006-184.

(10) Wspólne oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w ramach Rady, Parlamentu Europejskiego i Komisji w sprawie polityki rozwojowej Unii Europejskiej: „Konsensus europejski” — Konsensus europejski w sprawie rozwoju (Dz.U. C 46 z 24.2.2006, s. 1).

(11) Artykuł 6 Statutu EBI.