Utrzymują się jednak problemy w zakresie przestrzegania oraz skutecznego i efektywnego egzekwowania przepisów UE, co zagraża sprawiedliwości na rynku wewnętrznym i zaufaniu do niego. Wyrażano zwłaszcza obawy o to, że pracownicy mobilni są szczególnie narażeni na nadużycia lub niemożność korzystania z przysługujących im praw, a przedsiębiorstwa działają w niepewnych, niejasnych lub niesprawiedliwych warunkach. Transgraniczna mobilność pracowników w ostatnich latach znacznie wzrosła. W 2017 r. 17 mln osób mieszkało lub pracowało w innym państwie członkowskim niż państwo ich obywatelstwa. Liczba ta jest prawie dwukrotnie wyższa niż dziesięć lat temu. Liczba pracowników delegowanych wzrosła od 2010 r. o 68 % – do 2,3 mln w 2016 r.. Codziennie do pracy w innym państwie członkowskim dojeżdża 1,4 mln obywateli UE. Ponadto w sektorze transportu drogowego ponad 2 mln pracowników codziennie przekracza granice wewnątrz UE, przewożąc towary lub pasażerów. Potrzebna jest skuteczna współpraca między organami krajowymi oraz uzgodnione działania administracyjne w celu zarządzania rynkiem pracy, nabierającym coraz silniejszego charakteru europejskiego.

Sprawiedliwszy rynek wewnętrzny to jeden z priorytetów Komisji Junckera. W dniu 17 listopada 2017 r. na Szczycie Społecznym w Göteborgu Parlament Europejski, Rada i Komisja wspólnie ogłosiły Europejski filar praw socjalnych. W ramach filaru określono szereg kluczowych zasad i praw służących wspieraniu sprawiedliwego i sprawnego funkcjonowania rynków pracy i systemów opieki społecznej. Filar ma służyć za kompas wyznaczający kierunek odnowionego procesu konwergencji na rzecz lepszych warunków życia i pracy w całej Unii, zapewniającego obywatelom równe szanse i dostęp do zatrudnienia, sprawiedliwe warunki pracy oraz ochronę socjalną i włączenie społeczne. Kluczowe znaczenie dla osiągnięcia tego celu ma zapewnienie sprawiedliwej mobilności pracowników w Europie.

Urząd przyczyni się do zapewnienia pracownikom i obywatelom prawa do równego traktowania i dostępu do możliwości zatrudnienia i zabezpieczenia społecznego w sytuacjach transgranicznych. Zapewni również przejrzystość przedsiębiorstwom w zakresie miejscowych norm pracy na całym obszarze rynku wewnętrznego. Usprawni wreszcie współpracę między organami krajowymi, aby zapewnić przestrzeganie praw socjalnych obywateli i pracowników oraz zapobiec oszustwom i nadużyciom.

Przygotowując niniejszą inicjatywę oraz opracowując sprawozdanie z oceny skutków, dołączone do wniosku dotyczącego rozporządzenia, Komisja skorzystała z szerokiego zakresu danych wtórnych opublikowanych przez instytucje UE (Parlament Europejski, Komisję i Trybunał Obrachunkowy), służby Komisji (portal „Twoja Europa – Porady”, SOLVIT) i inne organizacje międzynarodowe (OECD), a także odnośnych badań naukowych i badań prowadzonych przez ośrodki analityczne. Wykorzystała również, m.in. do oceny skutków budżetowych, własną wiedzę ekspercką w dziedzinie polityki i zdolności analityczne.

W tekście wniosku uwzględniono również bieżącą ocenę wyżej wspomnianych czterech agencji UE działających w zakresie polityki zatrudnienia. Ocena ta obejmuje indywidualną ocenę każdej z czterech agencji, perspektywę porównawczą oraz ocenę prognostyczną ich przyszłego funkcjonowania. Wymienione cztery agencje mają zupełnie inne kompetencje niż Urząd, którego dotyczy niniejszy wniosek, ponieważ koncentrują się głównie na badaniach, nie zaś na kwestiach transgranicznych. Niemniej jednak we wniosku uwzględniono niektóre elementy wstępne oceny, zwłaszcza w odniesieniu do organizacji zadań Urzędu i zarządzania jego pracą. W sprawozdaniu z oceny skutków dołączonym do niniejszego wniosku rozważono ewentualne sposoby współdziałania między proponowanym Urzędem a istniejącymi czterema agencjami. Ocena okresowa Urzędu umożliwi zbadanie dalszych możliwości usprawnienia działań i wypracowania synergii z agencjami działającymi w obszarze zatrudnienia i polityki społecznej.

Proponowanym instrumentem jest rozporządzenie w sprawie ustanowienia i funkcjonowania Europejskiego Urzędu ds. Pracy. Rozporządzenie będzie opierać się na wspólnym podejściu do agencji zdecentralizowanych UE, zatwierdzonym w 2012 r. przez Parlament Europejski, Radę i Komisję. Rozporządzenie zapewni pewność prawa niezbędną do utworzenia Urzędu, której nie można by osiągnąć za pomocą innych instrumentów prawnych.

Przedmiotowa inicjatywa stanowi działanie proporcjonalne do potrzeb w zakresie wsparcia operacyjnego i nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. Nie nakłada ona nowych obowiązków na państwa członkowskie, obywateli ani pracodawców, lecz skupia się na wspieraniu transgranicznej mobilności oraz tworzeniu nowych możliwości. Wniosek nie ma wpływu na krajowe procesy decyzyjne, prawodawstwo ani działania w zakresie egzekwowania prawa, które pozostają w gestii państw członkowskich. Co więcej, w dużym stopniu pozostawia on państwom członkowskim swobodę co do sposobu korzystania z możliwości zapewnianych w ramach inicjatywy.

Wniosek zmierza do dalszej cyfryzacji procedur i ma charakter uzupełniający w stosunku do istniejących i planowanych inicjatyw w tej dziedzinie, takich jak elektroniczna wymiana danych między organami krajowymi w dziedzinie koordynacji zabezpieczenia społecznego, wdrażana w ramach systemu elektronicznej wymiany informacji dotyczących zabezpieczenia społecznego (EESSI), system wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI), a także portal „Twoja Europa” i jednolity portal cyfrowy zaproponowany przez Komisję.

Inicjatywa ta zmierza także do sprawniejszego przekazywania obywatelom informacji i świadczenia im usług w zakresie ich praw, obowiązków i możliwości związanych z transgraniczną mobilnością pracowników, a więc do uproszczenia dostępu obywateli i pracodawców do tego rodzaju informacji i usług.

Ten nowy system wpłynie na uproszczenie otoczenia instytucjonalnego i stymulowanie synergii między różnymi aspektami mobilności transgranicznej w zakresie kompetencji Urzędu. Będzie to jeszcze bardziej sprzyjać spójnemu i skutecznemu stosowaniu prawa Unii, poprawie wydajności i uzyskiwaniu lepszych wyników w porównaniu do obecnej struktury instytucjonalnej, w której organy UE często działają w izolacji od siebie nawzajem, skupiają się na konkretnym akcie prawnym lub własnym obszarze kompetencji, brakuje im wymiaru operacyjnego, spotykają się zwykle tylko kilka razy w roku, a zakresy ich działania częściowo się pokrywają.

Ocenę skutków przedstawiono i omówiono na posiedzeniu Rady ds. Kontroli Regulacyjnej. W odpowiedzi na zalecenia przedstawione przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej w jej negatywnej opinii z dnia 9 lutego 2018 r. rozpatrzono ponownie zakres i uzasadnienie inicjatywy oraz opinie zainteresowanych stron; pogłębiono również analizę wariantów objętych oceną i możliwości dostosowania inicjatywy do istniejących struktur zarządzania w zakresie mobilności pracowników i koordynacji zabezpieczenia społecznego w sposób sprzyjający synergii i uproszczeniu. Odnosząc się z kolei do zastrzeżeń podniesionych przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej w jej (pozytywnej) opinii z dnia 21 lutego 2018 r., przedstawiono w sprawozdaniu z oceny skutków dalsze wyjaśnienia co do tego, w jaki sposób dotychczasowe komitety i struktury ulegną reorganizacji w związku z ustanowieniem Urzędu w celu zmniejszenia złożoności i uniknięcia powielania zadań. Poruszono również kwestię potencjalnego związku Urzędu z istniejącymi agencjami unijnymi w dziedzinie zatrudnienia oraz obszerniej wyjaśniono oszacowania budżetowe związane z preferowanym wariantem.

W art. 2 określono główne cele Urzędu – w lit. a) wyjaśniono jego cele w odniesieniu do obywateli i pracodawców, w lit. b) jego rolę w odniesieniu do państw członkowskich, zaś w lit. c) jego zadania w zakresie mediacji i ułatwiania rozstrzygania transgranicznych sporów między organami krajowymi lub łagodzenia zakłóceń na rynku pracy.

Wniosek przewiduje ocenę zakresu kompetencji i zadań Urzędu co 5 lat, co umożliwi stopniowe rozszerzanie skali i zakresu działalności Urzędu.

W ramach preferowanej kombinacji wariantów, określonej w ocenie skutków, łączne koszty funkcjonowania Urzędu dla budżetu UE szacuje się na 50,9 mln EUR rocznie przy pełnej operacyjności, której osiągnięcie przewiduje się do 2023 r. Koszty w ramach wieloletnich ram finansowych (na lata 2019–2020) zostaną pokryte częściowo w drodze przesunięcia z dotychczasowych działań, realizowanych obecnie w ramach programu UE na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI), oraz autonomicznych linii budżetowych w dziedzinach transportu i zatrudnienia (70 %), zaś częściowo dzięki uruchomieniu marginesu w dziale 1a (30 %). Nie przewiduje się zaprzestania dotychczasowych działań przeniesionych do kompetencji Urzędu; ich realizację Urząd przejmie od Komisji zaraz po rozpoczęciu funkcjonowania. Co się tyczy pracowników – Urząd będzie wymagać 69 stanowisk w planie zatrudnienia, 60 stanowisk oddelegowanych ekspertów narodowych i 15 stanowisk pracowników kontraktowych. Szczegółowe informacje na temat potrzeb kadrowych i finansowych zawarto w załączonej ocenie skutków finansowych regulacji. Obciążenie budżetów krajowych będzie minimalne i będzie wynikać z wpływu wniosku na budżet UE. Nie jest możliwe dokładne ilościowe określenie wpływu na organy administracji, ale ze studiów przypadków wynika, że wpływ ten będzie pozytywny, ponieważ dzięki lepszemu egzekwowaniu prawa krajowe organy będą w stanie ściągać dotąd nieopłacone składki na ubezpieczenie społeczne i korzystać ze wsparcia operacyjnego ze strony Urzędu.

W zakresie ochrony danych osobowych (art. 8 Karty) – do przetwarzania danych osobowych w ramach rozporządzenia, którego dotyczy wniosek, stosuje się przepisy rozporządzenia (UE) nr 679/2016 (ogólnego rozporządzenia o ochronie danych) oraz rozporządzenia (WE) nr 45/2001. Zgodnie z tymi przepisami dane osobowe będą przetwarzane tylko w niezbędnym zakresie i w proporcjonalnym stopniu. Dane będą zbierane w konkretnych, wyraźnych i uzasadnionych celach i nie będą następnie przetwarzane w sposób niezgodny z tymi celami.

Ponieważ Urząd powinien przyczyniać się do jasnego, sprawiedliwego i skutecznego egzekwowania unijnych przepisów dotyczących transgranicznej mobilności pracowników i koordynacji zabezpieczenia społecznego, będzie on wspierać ochronę i realizację praw podstawowych gwarantowanych na mocy tych przepisów, takich jak swobodny przepływ osób i pracowników (artykuły 15 i 45 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, zwanej dalej „Kartą”), prawo dostępu do pośrednictwa pracy (art. 29 Karty) oraz swoboda świadczenia usług (art. 16 Karty). Będzie również sprzyjać korzystaniu z praw w kontekście transgranicznym w zakresie należytych i sprawiedliwych warunków pracy, zabezpieczenia społecznego i opieki zdrowotnej (art. 31, 34 i 35 Karty) oraz niedyskryminacji (art. 21 Karty).

W art. 12 upoważniono Urząd do wspierania państw członkowskich we wzmacnianiu ich zdolności w celu sprzyjania jednolitemu, sprawiedliwemu i skutecznemu stosowaniu i egzekwowaniu odpowiednich przepisów prawa unijnego, a także określono konkretne działania Urzędu w ramach realizacji tego zadania.

W art. 8, dotyczącym współpracy i wymiany informacji między państwami członkowskimi, przewidziano usprawnianie współpracy i przyspieszenie wymiany informacji między organami krajowymi w sprawach transgranicznych (ust. 1), opisano funkcję, jaką Urząd będzie pełnić we wspieraniu Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego ustanowionej rozporządzeniem (WE) nr 883/2004 w kwestiach finansowych związanych z wdrożeniem tego rozporządzenia (ust. 2), oraz podkreślono rolę Urzędu we wspieraniu stosowania narzędzi elektronicznych i procedur cyfryzacji (ust. 3 i 4).

(4)Jak wskazano we wspólnej deklaracji w sprawie priorytetów ustawodawczych na lata 2018–2019, Parlament Europejski, Rada i Komisja zobowiązały się do podejmowania starań w celu wzmocnienia społecznego wymiaru Unii, poprzez działanie na rzecz poprawy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, ochronę pracowników przed zagrożeniami dla zdrowia w miejscu pracy, zapewnienie sprawiedliwego traktowania wszystkich na unijnym rynku pracy dzięki nowelizacji przepisów dotyczących delegowania pracowników, a także poprzez dalszą poprawę transgranicznego egzekwowania przepisów prawa Unii.

(5)Należy ustanowić Europejski Urząd ds. Pracy („Urząd”), aby pomóc w zwiększeniu sprawiedliwości i zaufania na jednolitym rynku. Na potrzeby realizacji tego celu Urząd powinien wspierać działania państw członkowskich i Komisji na rzecz poprawy dostępu obywateli i pracodawców do informacji o ich prawach i obowiązkach w sytuacjach mobilności transgranicznej pracowników, a także do odpowiednich usług, wspierać przestrzeganie prawa i współpracę między państwami członkowskimi w celu zapewnienia skutecznego stosowania prawa Unii w tych obszarach, jak również podejmować się mediacji i ułatwiać znajdywanie rozwiązań w przypadku transgranicznych sporów lub zakłóceń na rynku pracy.

(6)Urząd powinien prowadzić działania w obszarach transgranicznej mobilności pracowników i koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych, w tym swobodnego przepływu pracowników, delegowania pracowników i wysoce mobilnych usług. Powinien on również wspierać współpracę państw członkowskich w zakresie przeciwdziałania pracy nierejestrowanej. Jeśli w trakcie wykonywania powierzonych mu zadań Urząd dowie się o podejrzeniu wystąpienia nieprawidłowości, m.in. w dziedzinach regulowanych przez prawo Unii wykraczających poza jego kompetencje, takich jak naruszenie warunków pracy lub zasad bezpieczeństwa i higieny pracy czy też zatrudnienie nielegalnie przebywających na terenie Unii obywateli państw trzecich, powinien móc złożyć odpowiednie doniesienie i współpracować w tych kwestiach z Komisją, właściwymi organami unijnymi oraz – w stosownych przypadkach – krajowymi.

(7)Urząd powinien przyczyniać się do ułatwiania swobodnego przepływu pracowników podlegającego przepisom rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 492/2011, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/54/UE oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/589. Powinien ułatwiać delegowanie pracowników w oparciu o dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 96/71/WE oraz dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/67/UE, w tym poprzez wspieranie egzekwowania wymienionych przepisów wdrożonych za pośrednictwem mających powszechne zastosowanie układów zbiorowych zgodnie z praktykami państw członkowskich. Urząd powinien również pomagać w koordynowaniu systemów zabezpieczenia społecznego, którą to dziedzinę reguluje rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1231/2010, jak również rozporządzenie Rady (WE) nr 1408/71 i rozporządzenie Rady (WE) nr 574/72.

(8)W niektórych przypadkach, aby zareagować na konkretne potrzeby w danym sektorze, np. transportu międzynarodowego, przyjęto unijne przepisy sektorowe. Urząd powinien zatem zajmować się również transgranicznymi aspektami stosowania takich unijnych przepisów sektorowych, a w szczególności przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2006/22/WE, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 i dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2006/22/WE (COM(2017)278).

(9)Działania Urzędu powinny obejmować osoby, które podlegają przepisom prawa Unii wchodzącym w zakres niniejszego rozporządzenia, w tym pracowników, osoby samozatrudnione, osoby poszukujące pracy, jak również osoby bierne zawodowo; powinny obejmować zarówno obywateli Unii, jak i obywateli państw trzecich, którzy legalnie przebywają na terenie Unii, takich jak pracownicy delegowani, posiadacze niebieskiej karty UE, pracownicy przenoszeni wewnątrz przedsiębiorstw i rezydenci długoterminowi, jak również członków ich rodzin.

(10)Ustanowienie Urzędu nie powinno skutkować stworzeniem nowych praw i obowiązków dla obywateli lub pracodawców, w tym podmiotów gospodarczych lub organizacji nienastawionych na zysk, ponieważ powinni oni zostać objęci działaniami Urzędu w zakresie, w jakim podlegają przepisom prawa Unii wchodzącym w zakres niniejszego rozporządzenia.

(11)Aby zapewnić, by mogli oni korzystać ze sprawiedliwego i skutecznego rynku wewnętrznego, Urząd powinien wspierać możliwości obywateli i pracodawców i ułatwiać im mobilność lub świadczenie usług i zatrudnianie pracowników w dowolnym miejscu na terytorium Unii. Obejmuje to wspieranie mobilności transgranicznej obywateli poprzez ułatwianie dostępu do transgranicznych usług w zakresie mobilności, takich jak transgraniczne dopasowywanie ofert pracy, staży i przygotowania zawodowego, jak również poprzez wspieranie programów mobilności, takich jak „Twoja pierwsza praca z EURES-em” lub „ErasmusPRO”. Urząd powinien także przyczyniać się do poprawy przejrzystości informacji, w tym na temat praw i obowiązków wynikających z unijnych przepisów, oraz do poprawy dostępu obywateli i pracodawców do usług; cel ten powinien realizować we współpracy z innymi unijnymi służbami informacyjnymi, takimi jak „Twoja Europa – Porady” oraz przy wykorzystaniu w pełni możliwości, jakie oferuje portal „Twoja Europa”, i zapewnieniu spójności z tym portalem, który ma stanowić szkielet przyszłego jednolitego portalu cyfrowego.

(12)Na potrzeby osiągnięcia wymienionych celów Urząd powinien współpracować z innymi odpowiednimi unijnymi inicjatywami i sieciami, w szczególności z europejską siecią publicznych służb zatrudnienia, Europejską Siecią Przedsiębiorczości, Punktem Koordynacyjnym ds. Transgranicznych oraz siecią SOLVIT, jak również z odpowiednimi służbami krajowymi, takimi jak organy promujące równe traktowanie oraz wspierające pracowników unijnych i członków ich rodzin, wyznaczone przez państwa członkowskie na mocy dyrektywy 2014/54/UE, czy krajowe punkty kontaktowe wyznaczone na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/24/UE do udzielania informacji na temat opieki zdrowotnej. Urząd powinien również szukać możliwości synergii z proponowaną europejską e-kartą usług, przede wszystkim w odniesieniu do przypadków, w których państwa członkowskie decydują się zgłaszać delegowanie pracowników za pośrednictwem platformy elektronicznej. Urząd powinien zastąpić Komisję w zarządzaniu Europejskim Urzędem Koordynacji, stanowiącym część europejskiej sieci służb zatrudnienia („EURES”) i utworzonym na mocy rozporządzenia (UE) 2016/589; jego zadania powinny obejmować definiowanie potrzeb użytkowników oraz wymogów biznesowych w celu zapewnienia skuteczności portalu EURES oraz powiązanych usług informatycznych, z wyjątkiem świadczenia usług informatycznych oraz eksploatacji i rozwijania infrastruktury informatycznej, które nadal będzie zapewniać Komisja.

(13)Aby prawo Unii było stosowane w sposób sprawiedliwy, prosty i skuteczny, Urząd powinien wspierać współpracę oraz terminową wymianę informacji między państwami członkowskimi. Wraz z pozostałym personelem krajowi urzędnicy łącznikowi pracujący w Urzędzie powinni wspierać państwa członkowskie w wywiązywaniu się z obowiązków w zakresie współpracy, przyspieszać wymianę informacji przy pomocy specjalnych procedur ograniczających opóźnienia, jak również zapewniać powiązania z pozostałymi urzędnikami łącznikowymi, organami oraz punktami kontaktowymi powołanymi na podstawie unijnych przepisów. Urząd powinien zachęcać do stosowania innowacyjnych rozwiązań w zakresie skutecznej i efektywnej współpracy transgranicznej, m.in. elektronicznych narzędzi wymiany danych takich jak system elektronicznej wymiany informacji dotyczących zabezpieczenia społecznego (EESSI) oraz system wymiany informacji na rynku wewnętrznym (IMI), a także przyczyniać się do dalszej cyfryzacji procedur i poprawy narzędzi informatycznych wykorzystywanych do wymiany wiadomości pomiędzy organami krajowymi.

(14)Aby zwiększyć zdolności państw członkowskich do zwalczania nadużyć o wymiarze transgranicznym w odniesieniu do unijnych przepisów wchodzących w zakres jego kompetencji, Urząd powinien wspierać organy krajowe w przeprowadzaniu uzgodnionych i wspólnych inspekcji, m.in. poprzez ułatwienie ich realizacji zgodnie z art. 10 dyrektywy 2014/67/UE. Takie inspekcje powinny być przeprowadzane na wniosek państw członkowskich lub za ich zgodą w odpowiedzi na sugestię Urzędu. Urząd powinien zapewniać państwom członkowskim uczestniczącym w takich uzgodnionych i wspólnych inspekcjach wsparcie strategiczne, logistyczne i techniczne, przy pełnym poszanowaniu wymogów dotyczących poufności. Inspekcje należy przeprowadzać w porozumieniu z zainteresowanymi państwami członkowskimi oraz w pełnej zgodności z prawem krajowym zainteresowanych państw, które powinny podjąć działania następcze w odniesieniu do wyników uzgodnionych i wspólnych inspekcji zgodnie z prawem krajowym.

(15)Aby śledzić pojawiające się tendencje, wyzwania lub luki w dziedzinie mobilności pracowników oraz koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych, Urząd powinien wypracować zdolności analityczne oraz w zakresie oceny ryzyka. Powinny one obejmować przeprowadzanie analiz i badań rynku pracy, jak również wzajemnych ocen. Urząd powinien monitorować potencjalne zaburzenia równowagi w zakresie umiejętności i transgranicznego przepływu siły roboczej, w tym ewentualny wpływ takich zaburzeń na spójność terytorialną. Urząd powinien również pomagać w ocenie ryzyka, o której mowa w art. 10 dyrektywy 2014/67/UE. Urząd powinien zapewnić synergię i komplementarność z innymi agencjami unijnymi, służbami lub sieciami. Działania w tym zakresie powinny obejmować konsultacje z SOLVIT-em i podobnymi służbami na temat powtarzających się problemów, z jakimi obywatele i przedsiębiorstwa mają do czynienia, kiedy egzekwują swoje prawa w dziedzinach wchodzących w zakres kompetencji Urzędu. Urząd powinien również ułatwiać i usprawniać działania związane z gromadzeniem danych przewidziane w odpowiednich przepisach prawa Unii wchodzących w zakres jego kompetencji. Nie pociąga to za sobą nowych obowiązków sprawozdawczych państw członkowskich.

(16)Aby zwiększyć potencjał organów krajowych oraz spójność w stosowaniu przepisów prawa Unii wchodzących w zakres kompetencji Urzędu, powinien on udzielać organom krajowym wsparcia operacyjnego, m.in. poprzez opracowanie praktycznych wytycznych, ustanowienie programów szkoleń i wzajemnego uczenia się, promowanie projektów wzajemnej pomocy, ułatwianie wymian personelu takich jak te, o których mowa w art. 8 dyrektywy 2014/67/UE, jak również poprzez wspieranie kampanii uświadamiających organizowanych przez państwa członkowskie i mających na celu informowanie obywateli i pracodawców o ich prawach i obowiązkach. Urząd powinien promować wymianę, rozpowszechnianie i stosowanie dobrych praktyk.

(17)Urząd powinien zapewnić platformę na potrzeby rozstrzygania sporów między państwami członkowskimi w odniesieniu do stosowania przepisów prawa Unii wchodzących w zakres jego kompetencji. Platforma ta powinna opierać się na dialogu i mechanizmach pojednawczych stosowanych w dziedzinie koordynacji zabezpieczenia społecznego, które są wysoko oceniane przez państwa członkowskie i których znaczenie potwierdził Trybunał Sprawiedliwości. Państwa członkowskie powinny być w stanie przekazywać Urzędowi sprawy do mediacji zgodnie ze standardowymi procedurami wprowadzonymi w tym celu. Urząd powinien zajmować się wyłącznie sporami pomiędzy państwami członkowskimi, natomiast obywatele i pracodawcy doświadczający trudności w egzekwowaniu swoich praw wynikających z unijnych przepisów powinni mieć nadal do dyspozycji dedykowane służby, takie jak sieć SOLVIT, do której Urząd powinien przekazywać takie sprawy. Z kolei sieć SOLVIT powinna móc przekazywać Urzędowi do rozpatrzenia te sprawy, których nie można rozwiązać z powodu różnic między administracjami krajowymi.

(18)Aby ułatwiać zarządzanie dostosowaniami na rynku pracy, Urząd powinien usprawniać współpracę między odpowiednimi zainteresowanymi stronami w zakresie usuwania zakłóceń na rynku pracy występujących w więcej niż jednym państwie członkowskim, takich jak restrukturyzacja czy duże projekty mające wpływ na zatrudnienie w regionach przygranicznych.

(19)Europejskie ramy interoperacyjności (EIF) zawierają zasady i zalecenia dotyczące sposobów poprawy zarządzania działaniami w obszarze interoperacyjności i świadczenia usług publicznych, ustanawiania stosunków między organizacjami oraz stosunków transgranicznych, usprawniania procesów wspierających cyfrowe usługi typu koniec-koniec oraz zapewniania, aby obowiązujące i nowe przepisy wspierały zasady interoperacyjności. Europejska referencyjna architektura interoperacyjności (EIRA) jest strukturą generyczną, złożoną z zasad i wytycznych mających zastosowanie do wdrażania rozwiązań interoperacyjnych. W kwestiach dotyczących interoperacyjności Urząd powinien kierować się EIF i EIRA oraz opierać się na tych zasadach.

(20)Urząd powinien działać i być zarządzany zgodnie z zasadami wspólnego oświadczenia Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawie agencji zdecentralizowanych.

(21)W celu zapewnienia skutecznego funkcjonowania Urzędu w jego zarządzie powinny być reprezentowane państwa członkowskie i Komisja. Skład zarządu, w tym wybór jego przewodniczącego i wiceprzewodniczącego, powinien być zgodny z zasadą równowagi płci oraz uwzględniać doświadczenie i kwalifikacje. Aby Urząd mógł skutecznie i efektywnie funkcjonować, jego zarząd powinien w szczególności przyjmować roczny program prac, realizować zadania związane z budżetem Urzędu, przyjmować przepisy finansowe mające zastosowanie do Urzędu, powoływać dyrektora wykonawczego oraz ustanawiać procedury podejmowania przez dyrektora wykonawczego decyzji związanych z zadaniami operacyjnymi Urzędu. Przedstawiciele krajów innych niż państwa członkowskie Unii, stosujących przepisy Unii objęte zakresem kompetencji Urzędu, mogą uczestniczyć w posiedzeniach zarządu jako obserwatorzy.

(22)Bez uszczerbku dla uprawnień Komisji zarząd i dyrektor wykonawczy powinni być niezależni w wykonywaniu swoich obowiązków i działać w interesie publicznym.

(23)W dziedzinach wchodzących w zakres jego kompetencji Urząd powinien polegać bezpośrednio na wiedzy specjalistycznej odpowiednich zainteresowanych stron, co ma umożliwić specjalna grupa zainteresowanych stron. Członkowie grupy powinni reprezentować partnerów społecznych na szczeblu Unii. Realizując swoje działania, grupa zainteresowanych stron będzie należycie uwzględniać opinie i korzystać z wiedzy fachowej Komitetu Doradczego ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego ustanowionego na mocy rozporządzenia (WE) nr 883/2004 oraz Komitetu Doradczego ds. Swobodnego Przepływu Pracowników ustanowionego na mocy rozporządzenia (UE) nr 492/2011.

(24)Aby zagwarantować Urzędowi pełną autonomię i niezależność, należy mu przyznać odrębny budżet, którego dochody pochodziłyby z budżetu ogólnego Unii Europejskiej, ewentualnych dobrowolnych wkładów finansowych państw członkowskich oraz wkładów państw trzecich uczestniczących w pracach Urzędu. W wyjątkowych i należycie uzasadnionych przypadkach Urząd powinien być również w stanie zawierać umowy o delegowaniu zadań lub otrzymywać dotacje ad hoc, jak również pobierać opłaty za publikacje i wszelkie świadczone przez siebie usługi.