Streszczenie

I. Celem programu "Leonardo da Vinci" jest realizacja polityki Unii Europejskiej w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego. Dzięki projektom mobilności, które stanowią główny element programu, organizacje zajmujące się kształceniem i szkoleniem zawodowym mają możliwość wysłania ich uczestników do innego państwa europejskiego, dając im w ten sposób szansę na poszerzenie kompetencji, wiedzy i umiejętności.

II. Komisja Europejska jest odpowiedzialna za całość programu oraz wspólnie z organami krajowymi – zazwyczaj ministerstwami edukacji – monitoruje i nadzoruje jego wdrażanie w każdym z państw uczestniczących. Organami w pełni odpowiedzialnymi za zarządzanie projektami mobilności są agencje krajowe wyznaczone przez państwa członkowskie.

III. Trybunał zbadał, czy koncepcja programu mobilności "Leonardo da Vinci", stanowiącego część programu "Uczenie się przez całe życie" na lata 2007–2013, oraz zarządzanie tym programem mogą prowadzić do osiągnięcia wymiernych rezultatów.

IV. Ustalenia Trybunału dotyczą kontroli przeprowadzonej w Komisji oraz w sześciu wybranych państwach uczestniczących. Ze względu na to, że "Leonardo" jest jednym z czterech programów w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego, wchodzących w skład zainicjowanego przez Komisję programu "Uczenie się przez całe życie", wiele ustaleń kontroli ma zastosowanie do innych programów w ramach programu "Uczenie się przez całe życie". Trybunał ustalił, że:

- Przy opracowywaniu obecnego programu "Leonardo da Vinci" (2007–2013) Komisja uwzględniła własne obowiązkowe oceny poprzedniego programu, lecz nie brała systematycznie pod uwagę innych ważnych opracowań oraz sprawozdań.

- Komisja ustanowiła odpowiedni system zarządzania projektami na potrzeby "Leonardo", ale we wspierającym go systemie informatycznym dostrzeżono istotne braki.

- Zarządzanie elementami operacyjnymi programu, łącznie z rozpowszechnianiem informacji o nim i jego promocją oraz rocznym cyklem programowania, było na ogół poprawne, ale Komisja nie podjęła działań w celu rozwiązania problemów wnioskodawców ze znajdowaniem partnerów oraz nie zadbała o to, aby oceny wniosków o dotacje, dokonywane przez agencje krajowe, były wysokiej jakości.

- System sprawozdawczości został wdrożony, ale nie umożliwia jeszcze Komisji przeprowadzenia pomiaru osiągnięć i wyników programu. W systemie sprawozdawczości w zakresie osiągnięć i wyników programu "Leonardo" występują niedociągnięcia. W ciągu trzech lat funkcjonowania programu Komisja nie ukończyła jeszcze rozpoczętego przez siebie procesu tworzenia kompleksowego systemu oceny jego oddziaływania.

- Mechanizmy kontrolne na poziomie agencji krajowych były zgodne z wytycznymi Komisji.

- Sposób przeprowadzania przez organy krajowe kontroli wtórnych w agencjach krajowych wykazuje uchybienia.

- Podsumowując, struktura programu mobilności "Leonardo da Vinci" oraz zarządzanie nim mogą prowadzić do osiągnięcia wymiernych rezultatów. Komisja nie ukończyła zainicjowanego przez siebie procesu tworzenia kompleksowego systemu pomiaru oddziaływania programu "Leonardo da Vinci". W konsekwencji Komisja nie jest jeszcze w stanie ocenić realizacji celów w okresie trzech lat funkcjonowania programu, co stanowi około połowę okresu jego trwania.

V. Na podstawie tych uwag Trybunał zaleca Komisji poprawę systemu informatycznego, przedstawianie informacji zwrotnej na temat jakości rocznego cyklu programowania prac, udzielanie większego wsparcia w zakresie poszukiwania partnerów przyjmujących, dalsze ulepszanie oraz monitorowanie procedur oceny wniosków projektowych, bezzwłoczną finalizację celów SMART i wskaźników wykonania, poprawę oceny wyników dzięki większemu skupieniu się na oddziaływaniu programu, a w przyszłości także dopilnowanie, aby następny program był od początku objęty systemem oceny oddziaływania.

Wprowadzenie

1. W marcu 2000 r. Rada Europejska w Lizbonie jako cel strategiczny ustaliła przekształcenie Unii Europejskiej w najbardziej dynamiczną gospodarkę świata opartą na wiedzy do 2010 r. Rada uznała istotną rolę edukacji, która jest integralną częścią polityk gospodarczych i społecznych. Podstawa współpracy europejskiej w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego została określona w ramach późniejszego procesu kopenhaskiego [1], w którym ustalono cel polegający na zwiększeniu dobrowolnej współpracy na rzecz wzajemnego zaufania, przejrzystości oraz uznawalności kompetencji i kwalifikacji. Realizacja tego celu doprowadziłaby do stworzenia podstaw dla zwiększonej mobilności oraz do ułatwienia dostępu do uczenia się przez całe życie.

2. Mając na celu wspieranie wymiany, współpracy i mobilności pomiędzy systemami edukacyjnymi i szkoleniowymi na terenie Unii, Komisja Europejska doprowadziła do połączenia różnych swoich inicjatyw edukacyjnych i szkoleniowych w jednym ogólnym programie "Uczenie się przez całe życie" [2]. Nowy program "Uczenie się przez całe życie" zastępuje wcześniejsze programy w zakresie edukacji, kształcenia zawodowego oraz eLearningu, które zostały zakończone w 2006 r.

3. Orientacyjny przydział środków [3]na realizację programu w siedmioletnim okresie rozpoczynającym się 1 stycznia 2007 r. wynosił 6970 mln euro. W ramach tego przydziału kwoty przeznaczone na podprogramy mają wynosić nie mniej niż:

- "Comenius" 13%;

- "Erasmus" 40%;

- "Leonardo da Vinci" 25%;

- "Grundtvig" 4%.

4. "Leonardo da Vinci" to nazwa podprogramu mającego na celu realizację polityki Unii Europejskiej w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego oraz stanowiącego wsparcie i uzupełnienie działań podejmowanych przez państwa członkowskie. Obecny etap programu "Leonardo da Vinci" (2007–2013) stanowi kontynuację wcześniejszych programów: "Leonardo I" (1995–1999) i "Leonardo II" (2000–2006). Ogólne, szczegółowe i operacyjne cele programu "Uczenie się przez całe życie" oraz programu "Leonardo da Vinci" [4]przedstawiono w pkt 44 oraz w załączniku.

5. Program "Leonardo da Vinci" wspiera różnorodne działania, w tym:

- mobilność, w ramach której uczestnicy wyjeżdżają na pewien czas do innego państwa europejskiego;

- partnerstwa koncentrujące się na tematach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania;

- projekty wielostronne, w szczególności mające na celu poprawę systemów szkoleniowych.

6. Podobnie jak w przypadku programów go poprzedzających, projekty mobilności są w dalszym ciągu jedną z głównych form działalności w ramach programu "Leonardo". Jak pokazano na wykresie 1, udział dotacji przeznaczonych na projekty mobilności w ramach programu "Leonardo" wynosił 64% w 2007 r. oraz 59% w 2008 r.

Wykres 1

"Leonardo da Vinci", dotacje przyznane projektom z podziałem na rodzaj działalności 2007–2008 (w mln euro)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Komisja Europejska.

7. Projekty mobilności w ramach programu "Leonardo" mają dać grupie osób, obejmującej stażystów biorących udział w pierwszym szkoleniu zawodowym, uczestników rynku pracy oraz osoby zawodowo zajmujące się kształceniem i szkoleniem zawodowym, możliwość poszerzenia kompetencji, wiedzy oraz umiejętności poprzez udział w szkoleniu zorganizowanym w innym państwie europejskim. Dotacje przeznaczone są na pokrycie wydatków związanych z zarządzaniem projektem oraz kosztów podróży i pobytu. Wykres 2 przedstawia podział uczestników projektów mobilności według dziedziny kształcenia i szkolenia.

Wykres 2

Uczestnicy projektów mobilności w 2008 r. z podziałem na dziedziny edukacji i szkoleń

+++++ TIFF +++++

Źródło: Komisja Europejska.

Rola Komisji

8. Komisja Europejska jest ogólnie odpowiedzialna za zapewnienie skutecznej i wydajnej realizacji programu "Uczenie się przez całe życie" [5]. W realizacji programu Komisję wspiera komitet programu "Uczenie się przez całe życie", składający się z przedstawicieli państw członkowskich. Do zadań Komisji należy:

- regularne monitorowanie i ocena programu "Uczenie się przez całe życie" pod kątem jego celów [6] we współpracy z państwami członkowskimi oraz

- ustanowienie odpowiednich mechanizmów nadzoru i kontroli polegających na nadzorowaniu i koordynowaniu działania całego systemu oraz dokonywaniu przeglądu krajowych systemów kontroli [7].

Rola organu krajowego

9. W programie uczestniczy 31 państw: 27 państw członkowskich oraz Islandia, Liechtenstein, Norwegia i Turcja. Organ krajowy, będący zazwyczaj ministerstwem edukacji danego państwa uczestniczącego, we współpracy z Komisją monitoruje i nadzoruje pracę agencji krajowej. Organ krajowy ustanawia system kontroli wtórnych, których celem jest uzyskanie wystarczającej pewności, iż systemy i kontrole podstawowe przeprowadzane przez agencję krajową są skuteczne.

Rola agencji krajowej

10. Zadania operacyjne związane z projektami mobilności w ramach "Leonardo" są w pełni powierzone agencjom krajowym ustanowionym w każdym państwie uczestniczącym. Agencje krajowe odpowiadają za zarządzanie cyklem życia projektów mobilności. Wspierają one również, w miarę potrzeb, prace Komisji w zakresie monitorowania i oceny programu. Zadania tych organów zostały określone w podstawie prawnej programu, w tym decyzji Komisji w sprawie stosownych kompetencji Komisji Europejskiej, państw członkowskich oraz agencji krajowych realizujących program "Uczenie się przez całe życie" (C(2007) 1807); wytyczne w zakresie działania programu zostały szczegółowo przedstawione w "Przewodniku dla agencji krajowych" stanowiącym część umowy finansowej zawartej na okres jednego roku pomiędzy Komisją a agencjami krajowymi.

Zakres kontroli i podejście kontrolne

11. Przedmiotem kontroli były projekty mobilności finansowane przez program "Leonardo". Głównym celem kontroli było zbadanie, czy struktura programu mobilności "Leonardo da Vinci" stanowiącego część programu "Uczenie się przez całe życie" (2007–2013) oraz zarządzanie tym programem mogą prowadzić do osiągnięcia wymiernych rezultatów.

12. Celem kontroli było ustalenie:

a) czy w koncepcji programu uwzględniono odpowiednie oceny i badania oraz odpowiedni system zarządzania cyklem życia projektów;

b) czy właściwie zarządzano elementami operacyjnymi programu, czyli opracowaniem rocznych programów pracy, procesem promowania i rozpowszechniania informacji oraz wyborem projektów do finansowania;

c) czy wdrożony został system sprawozdawczości umożliwiający Komisji dokonanie pomiaru rezultatów i oddziaływania programu;

d) czy system kontroli był odpowiedni.

13. Kontrola objęła proces opracowywania programu "Uczenie się przez całe życie", który rozpoczął się w 2004 r., oraz jego realizację w okresie 2007–2008. Uwzględniono również stosowne zmiany dokonane w 2009 r. Uzupełnienie kontroli w Komisji stanowiły wizyty kontrolne w sześciu państwach członkowskich [8]. Państwom tym przyznano 45% ogólnej kwoty finansowania mobilności w ramach "Leonardo" w 2007 r., a w 2008 r. – 44% (zob. wykres 3).

14. Ponieważ "Leonardo" stanowi część zintegrowanego programu "Uczenie się przez całe życie", składającego się z różnych inicjatyw edukacyjnych i szkoleniowych, wiele ustaleń, wniosków i zaleceń ma charakter ogólny i odnosi się do całego programu.

15. Prace kontrolne polegały na gromadzeniu i analizie danych, przeglądzie dokumentacji dotyczącej planowania, oceny i realizacji, badaniu dokumentów związanych z projektami mobilności, wywiadach z pracownikami Komisji, krajowych organów i agencji oraz z przedstawicielami organizacji będących beneficjentami w wybranych państwach członkowskich.

Wykres 3

Wartość dotacji na projekty mobilności w ramach "Leonardo" z podziałem na kraje w okresie 2007–2008 (w mln euro)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Komisja Europejska.

Uwagi

Koncepcja programu

16. W trakcie kontroli badano, czy Komisja, ustanawiając program "Leonardo", uwzględniła bogaty zasób posiadanych informacji na temat poprzednich programów, tj. oceny, badania oraz sprawozdania krajowe; badano również, czy organy krajowe wykorzystały informacje ze sprawozdań krajowych. Sprawdzano, czy Komisja stworzyła u siebie oraz na poziomie państw uczestniczących odpowiedni system zarządzania projektem, mający na celu realizację programu "Leonardo", w tym wspierający go system informatyczny. W trakcie kontroli na poziomie Komisji oceniano, czy wprowadzony został jasny podział zadań między poszczególnymi działami. Na poziomie państw uczestniczących badano sposób realizacji programu pod względem administracyjnym przez organy krajowe i agencje odpowiedzialne za zarządzanie programem; rola i zadania tych organów i agencji zostały określone w wytycznych wydanych przez Komisję.

Komisja uwzględniła własne obowiązkowe oceny poprzedniego programu, lecz nie brała systematycznie pod uwagę innych ważnych opracowań i sprawozdań

17. Wszystkie programy finansowane z budżetu ogólnego Unii Euopejskiej podlegają obowiązkowej trzystopniowej ocenie [9]:

- ocena ex ante: sprawozdanie dołączone jest do wniosku ustawodawczego dotyczącego nowego unijnego programu lub działania lub ich kolejnej edycji.

- ocena śródokresowa: przeprowadzona w połowie okresu trwania programu, umożliwia uzyskanie informacji zwrotnej w trakcie jego trwania, przyczyniając się w ten sposób do poprawy jakości bieżących działań. Ponadto, ze względu na długi czas prac nad ustanowieniem nowych programów, oceny śródokresowe są również bardzo istotnym źródłem informacji, pomocnym w opracowywaniu kolejnej edycji programu.

- ocena końcowa: pod koniec programu.

18. Opracowując projekt nowego programu "Leonardo", Komisja uwzględniła wyniki ocen śródokresowych i ocen końcowych poprzedniego programu. Wyniki oceny śródokresowej zostały wzięte pod uwagę podczas przygotowywania oceny ex ante. W odniesieniu zarówno do ocen śródokresowych, jak i końcowych, Komisja opracowała wewnętrzne plany działania, określające sposób uwzględnienia zaleceń każdej z tych ocen w trakcie opracowywania wstępnego projektu oraz wprowadzania do niego kolejnych zmian. Wewnętrzne plany działania dotyczące wyznaczenia celów w zakresie systemów informatycznych oraz celów SMART, jak również wskaźników wykonania nie przyniosły dotąd oczekiwanych rezultatów (zob. pkt 27–29 i 48–52).

19. Każde z państw uczestniczących ma obowiązek opracowania własnych krajowych sprawozdań śródokresowych i końcowych dotyczących realizacji i skuteczności programu oraz jego wpływu na systemy szkolenia zawodowego oraz ustalenia w państwach członkowskich; sprawozdania te dane państwo ma obowiązek przedstawiać Komisji w związku z monitoringiem oraz oceną programu. Konieczna jest również analiza oraz kontrola realizacji zawartych w nich zaleceń.

20. Analiza krajowych sprawozdań końcowych powierzona została zewnętrznemu usługodawcy zatrudnionemu przez Komisję w celu przeprowadzenia oceny końcowej [10]. Usługodawca nie mógł jednak dokonać analizy wszystkich krajowych sprawozdań z oceny, ponieważ jedynie 19 spośród 31 państw uczestniczących wysłało je do Komisji w wymaganym terminie. Sama Komisja nie dokonała żadnej oddzielnej analizy krajowych sprawozdań przedstawionych po terminie ani w inny sposób nie monitorowała, czy zastosowano się do zawartych w nich zaleceń.

21. Zakres wykorzystania tych sprawozdań krajowych przez niektóre organy krajowe był również ograniczony. W trzech skontrolowanych państwach członkowskich dokonano przeglądu zaleceń oraz monitorowano ich stosowanie, ale tylko jedno z tych państw uwzględniło je w planach zarządzania nowym programem "Leonardo". W pozostałych trzech skontrolowanych państwach nie znaleziono dowodów na to, że sprawozdania zostały przeanalizowane przez organy krajowe.

22. Komisja przeprowadziła dwa obszerne badania dotyczące aspektów mobilności w ramach programu "Leonardo" [11]. Komisja twierdzi, że badania te stanowią pomoc dla decydentów, ale nie jest jasne, w jaki sposób Komisja wykorzystała zawarte w nich przydatne informacje w celu opracowania i zwiększenia skuteczności programu.

Komisja ustanowiła odpowiedni system zarządzania cyklem życia projektu, jednak we wspierającym go systemie informatycznym dostrzeżono znaczne braki

23. Kontrola systemu zarządzania cyklem życia projektu ustanowionego przez Komisję miała na celu ocenę, czy system ten jest odpowiedni. Pozytywna ocena Trybunału uzależniona jest od tego, czy prace w zakresie zarządzania cyklem życia projektu są jasno rozdzielone między zainteresowane strony, czy zadania są wyraźnie określone oraz czy wprowadzono środki nadzoru.

Ramka 1

Przykładowe zalecane działania wymienione w analizie oddziaływania projektów "Leonardo da Vinci" na młodych stażystów i pracowników oraz wpływ czynników społeczno-ekonomicznych (2007)

Nadal utrzymują się uchybienia związane z realizacją tych działań w państwach przyjmujących oraz z opracowaniem tych działań. Wymagane jest lepsze przygotowanie projektów, także z udziałem uczestników, bardziej staranny dobór organizacji przyjmujących oraz większa ilość i lepsza jakość doradztwa/opieki dydaktycznej w trakcie realizacji projektów mobilności ze strony organizacji wysyłającej oraz, przede wszystkim, organizacji przyjmującej.

Ocena oddziaływania programu powinna być przeprowadzana w szerszym zakresie oraz na bieżąco. Stała ocena procesów powinna dotyczyć przygotowania, wdrożenia oraz działań następczych, a w szczególności procesu rozwoju umiejętności (oddziaływania); powinna także uwzględniać potrzeby uczestników.

24. Po rozpoczęciu nowego programu "Uczenie się przez całe życie" w 2007 r., Dyrekcja Generalna ds. Edukacji i Kultury Komisji przeprowadziła reorganizację swojej struktury w celu odzwierciedlenia potrzeb nowego zintegrowanego programu.

25. Wcześniej każdy program edukacyjny podlegał kompetencjom innej agencji krajowej. Po rozpoczęciu nowego programu "Uczenie się przez całe życie" w 2007 r., Komisja zachęciła państwa członkowskie do wyznaczenia jednej agencji krajowej odpowiedzialnej za wszystkie podprogramy i takie rozwiązanie stosuje się w większości krajów. Projektami mobilności w ramach "Leonardo" administrują bezpośrednio agencje krajowe, które są odpowiedzialne za wszystkie aspekty zarządzania:

- promocję programu;

- organizację procedury przyznawania dotacji, łącznie z oceną wniosków;

- przygotowywanie umów w sprawie dotacji oraz przekazywanie płatności wybranym wnioskodawcom;

- monitorowanie i wspieranie beneficjentów programu;

- upowszechnienie rezultatów;

- dostarczanie informacji zwrotnych dotyczących przebiegu programu oraz jego oddziaływania w danym kraju.

26. Agencje krajowe są nadzorowane przez organy krajowe, odpowiedzialne za właściwe zarządzanie unijnymi środkami przekazywanymi agencji krajowej oraz za monitorowanie i nadzorowanie działań agencji wspólnie z Komisją.

27. Podsumowując, struktura zarządzania cyklem życia projektu jest odpowiednia. Dostrzeżono jednak istotne uchybienia w systemie informatycznym wykorzystywanym do zarządzania i sprawozdawczości w ramach projektu. Agencje krajowe zobowiązane są do wykorzystywania systemów informatycznych udostępnionych przez Komisję [12]. Najnowszym systemem informatycznym opracowanym przez Komisję jest LLPLink – narzędzie programu "Uczenie się przez całe życie", które zostało utworzone na potrzeby elektronicznego zarządzania całym cyklem życia projektu, od złożenia wniosku do realizacji płatności końcowej. Jednocześnie z LLPLink Komisja opracowywała również elektroniczne formularze pozwalające na składanie wniosków za pośrednictwem Internetu oraz umożliwiające agencjom krajowym dokonywanie oceny i wyboru oraz składanie sprawozdań on-line. Począwszy od 2008 r., agencje krajowe zobowiązane są do stosowania LLPLink w pracy nad wszystkimi nowymi projektami.

28. Nowy informatyczny system wsparcia miał kilka istotnych braków. W momencie przeprowadzania kontroli LLPLink był w stanie spełnić wyłącznie najbardziej pilne wymagania programu "Uczenie się przez całe życie", ale projekt nie został przygotowany na czas i był niekompletny. Agencje krajowe, które chciały przeprowadzić proces oceny wniosków oraz składać sprawozdania z wykorzystaniem rozwiązań internetowych, w 2009 r. musiały w dalszym ciągu korzystać ze starego systemu lub lokalnych systemów równocześnie ze stosowaniem LLPLink. W sytuacjach, gdy LLPLink nie był połączony z systemami stosowanymi przez agencje krajowe, dane musiały być wprowadzane dwukrotnie, co zajmowało dużo czasu oraz wiązało się z dodatkowym obciążeniem pracą dla personelu.

29. Opóźnienia we wprowadzeniu systemu LLPLink mają wpływ na zarządzanie programem "Leonardo" oraz pozostałymi elementami programu "Uczenie się przez całe życie", ponieważ system ten od początku programu nie umożliwia pełnego i spójnego wprowadzania danych uzyskanych od państw uczestniczących, co jest konieczne do pomiaru postępu w realizacji celów.

Zarządzanie

30. Kontrola obejmowała kwestie związane z bieżącymi działaniami w ramach programu. Podczas kontroli oceniano, czy procedury podejmowania decyzji dotyczących rocznego programu prac mogły umożliwić Komisji uzyskanie wstępnej pewności, że program zostanie zrealizowany zgodnie z zasadami określonymi w odpowiednich dokumentach ramowych. W trakcie tej kontroli oceniano również, czy Komisja oraz agencje krajowe przeprowadziły promocję programu; czy agencje rozpowszechniały informacje o programie zgodnie z wytycznymi Komisji oraz czy główne problemy agencji związane z zarządzaniem programem są rozwiązywane. Badano także, czy przeprowadzany przez agencje proces oceny wniosków projektowych był przejrzysty, dobrze zorganizowany i zgodny z zaleceniami Komisji oraz czy wykrywane uchybienia były naprawiane.

Ustalenia dotyczące zatwierdzania rocznych programów prac agencji krajowych są odpowiednie, chociaż Komisja nie dostarcza systematycznie tym agencjom informacji zwrotnej na temat jakości tych programów

31. Na podstawie udostępnionych przez Komisję ujednoliconych wytycznych oraz wzorów każda agencja krajowa opracowuje roczny program prac, który zostaje następnie zatwierdzony przez Komisję. Głównym celem Komisji związanym z zatwierdzaniem programów prac jest uzyskanie wstępnej pewności, że agencja krajowa zrealizuje ten program zgodnie z zasadami określonymi w odpowiednich dokumentach ramowych. Organy krajowe również akceptują roczny program prac, zobowiązując się w ten sposób do udostępnienia agencjom krajowym odpowiednich niezbędnych zasobów krajowych. Ten system nie sprawia większych problemów, dlatego też roczne programy prac są zatwierdzane terminowo, co z kolei pozwala na zachowanie ciągłości w realizacji programu zgodnie z ustaleniami. Pomimo że Komisja umożliwiła dostarczenie skonsolidowanych programów prac przez każdą z agencji krajowych, to jednak nie skorzystała z możliwości systematycznego udzielania agencjom oraz organom krajowym informacji zwrotnych na temat jakości programu prac; takie informacje dałyby ogólny obraz planowanej realizacji programu na terenie danego kraju, przydatny zarówno dla Komisji, jak i dla państw uczestniczących ze względu na możliwość identyfikacji oraz bieżącego rozwiązywania problemów.

Komisja oraz kraje uczestniczące rozpowszechniają i promują program w sposób zadowalający

32. Komisja i agencje krajowe wywiązały się ze swoich zobowiązań dotyczących działań promocyjnych, prowadząc wiele działań informacyjnych oraz wspierając rozpowszechnianie i dalsze stosowanie dobrych praktyk. Zgodnie z wytycznymi Komisji agencje krajowe rozpowszechniały informacje o zaproszeniach do składania wniosków w krajach uczestniczących oraz przedstawiły odpowiednie informacje uzupełniające dotyczące programu "Leonardo".

Komisja nie zajęła się problemami wnioskodawców ze znajdowaniem partnerów przyjmujących w innych krajach

33. Wnioskodawcy doświadczali trudności związanych ze znajdowaniem partnerów przyjmujących w innych krajach. Przyczynami tych problemów były m.in. brak znajomości języków oraz różnice kulturowe. W ramach "Leonardo" oraz podobnie jak w przypadku innych projektów mobilności programu "Uczenie się przez całe życie", agencje krajowe są odpowiedzialne jedynie za zapewnienie staży zagranicznych wnioskodawcom pochodzącym z kraju danej agencji, a do ich obowiązków nie należy udzielanie pomocy w szukaniu odpowiednich staży wnioskodawcom z innych krajów.

34. Komisja udostępnia informacje, udziela porad i wsparcia potencjalnym wnioskodawcom szukającym partnerów przyjmujących. W 2007 r. Komisja przestała jednak udostępniać swoją bazę danych umożliwiającą poszukiwanie partnerów na terenie Europy, ponieważ nie mogła zagwarantować, że jakość zawartych w bazie danych informacji o potencjalnych partnerach odpowiadała jakości wymaganej przez użytkowników bazy w krajach uczestniczących. Do tej pory nie znaleziono jednak odpowiedniego rozwiązania mogącego zastąpić tę bazę danych.

35. Krajowe bazy danych są już stosowane w niektórych krajach uczestniczących, ale nie zastępują one bazy danych o zasięgu ogólnoeuropejskim. Stosowanie odpowiednich krajowych baz danych jako narzędzia wyszukiwania prowadzi do sytuacji, w której osoby poszukujące partnerów zobowiązane są do rejestracji w wielu bazach danych w celu uzyskania dostępu oraz wyszukiwania informacji.

Uchybienia związane z oceną wniosków

36. Procedury oceny wniosków oraz wyboru projektów w krajach uczestniczących są przejrzyste, dobrze zorganizowane oraz zgodne z zaleceniami Komisji. Oceny wniosków wykazały jednak następujące przykładowe uchybienia, które zwiększają ryzyko, że cele wybranych projektów nie zostaną osiągnięte:

- wnioski zostały przyjęte, mimo że zawarty w nich opis treści, celów oraz oczekiwanych wyników szkolenia stanowił niewystarczającą podstawę uzasadnienia takich ocen;

- wnioski były przyjmowane pomimo tego, że zawarte w nich informacje dotyczące kosztów nie były wystarczające do uzasadnienia wnioskowanych kwot;

- brak przedstawionych przez osoby oceniające komentarzy, które stanowiłyby uzasadnienie punktacji przyznanej w każdej części formularza oceny, szczególnie w kwestiach związanych z jakością.

37. Komisja nie przeprowadza kontroli jakości ocen wniosków, ponieważ uważa, że należy to do obowiązków organów krajowych. Komisja nie wydała jednak szczegółowych wytycznych określających, w jaki sposób organy krajowe powinny kontrolować oceny wniosków. Bez jasnych wytycznych istnieje ryzyko, że w niektórych krajach uczestniczących organy krajowe mogą przeprowadzać kontrole w sposób mniej rygorystyczny niż w innych.

Sprawozdawczość

38. Wspólnym obowiązkiem Komisji oraz krajów uczestniczących jest zapewnienie gromadzenia, analizy oraz przetwarzania dostępnych danych potrzebnych do pomiaru osiągnięć i wyników programu [13]. Działanie to uzupełnia dokładne oceny oddziaływania przeprowadzone w ramach ocen śródokresowych i końcowych programu "Leonardo". W trakcie kontroli oceniano, czy zastosowany został odpowiedni system sprawozdawczości oparty na celach SMART, który umożliwiał Komisji dokonanie pomiaru rezultatów oraz oddziaływania programu w odniesieniu do planowanych wyników [14].

System sprawozdawczości służący do informowania o rezultatach i efektach programu "Leonardo" wykazuje niedociągnięcia

39. Agencje krajowe przygotowują na potrzeby Komisji [15]roczne sprawozdania z działalności, które zawierają informacje na temat realizacji programu. Treść takich sprawozdań jest określona przez Komisję i obejmuje m.in. informacje dotyczące liczby oraz rodzaju zrealizowanych projektów i ich rezultatów.

40. Trybunał zbadał sprawozdania z działalności za rok 2007 sześciu skontrolowanych państw oraz znalazł w nich pewne niedociągnięcia, które opisano w pkt 41–44. Te niedociągnięcia obniżają wartość sprawozdań jako narzędzi informowania Komisji i innych użytkowników o rezultatach i oddziaływaniu programu "Leonardo".

41. Ze względu na to, że struktura rocznego programu prac różni się od struktury rocznego sprawozdania z działalności, niemożliwe jest dokonanie miarodajnego porównania rezultatów z planowanymi wynikami. Komisja planuje dostosowanie struktury rocznego sprawozdania z działalności do zmienionej struktury programu prac, ze skutkiem od roku 2011.

42. Informacje dotyczące rezultatów udostępniane przez agencje krajowe ograniczają się do faktów, które nie umożliwiają dokonania oceny oddziaływania "Leonardo" pod kątem jego celów, np. poprawy nauczania, nabywania umiejętności oraz oddziaływania ekonomicznego. Na przykład roczne sprawozdanie z działalności zawiera informacje na temat liczby projektów, ale informacje o rezultatach i wynikach działań w odniesieniu do uczestników i instytucji są ograniczone.

43. Ponadto podejście agencji krajowych do rocznych sprawozdań z działalności nie jest spójne, co prowadzi do sytuacji, w której sprawozdania końcowe dostarczone Komisji zawierają różne analizy rezultatów przedstawione w odmienny sposób.

44. Przeprowadzony przez Komisję przegląd rocznych sprawozdań z działalności dostarczonych przez agencje krajowe koncentrował się bardziej na ich kompletności i spójności niż na upewnieniu się, czy podano w nich wszystkie potrzebne informacje (zob. pkt 38). Komisja poinformowała jednak, że wysłała informacje zwrotne do państw uczestniczących po przeprowadzeniu oceny sprawozdań rocznych za 2008 r., chcąc w ten sposób powiązać kontrole ex ante programu pracy z oceną ex post rocznego sprawozdania za 2008 r.

Ramka 2

Przykłady uchybień w sposobie prezentacji przez agencje krajowe rezultatów realizacji rocznego programu prac na rok 2007

brak ilościowej oceny rezultatów projektu;

niewystarczająca analiza sposobu osiągania celów;

ogólny potencjalny wpływ opisany bez podania rzeczywistych dowodów na istnienie oddziaływania;

przykłady oddziaływania zaczerpnięte z badania poprzedniego programu "Leonardo II".

45. Agencje krajowe odbywają również wizyty kontrolne w miejscach realizacji projektów celem wsparcia beneficjentów, zbierania i rozpowszechniania przykładów najlepszych praktyk oraz nawiązywania i utrzymywania dobrych relacji z beneficjentami.

46. Komisja ustaliła kryterium wyboru [16]odwiedzanych beneficjentów, które dotyczy wielkości oraz rodzaju beneficjenta, zasięgu jego działalności na terenie kraju oraz wysokości przyznanej dotacji UE. W odróżnieniu od kontroli podstawowych, w tym przypadku Komisja nie określiła jednak minimalnej liczby wizyt kontrolnych, które agencja krajowa miałaby odbyć.

47. W 2008 r. Komisja rozpoczęła kontrole "monitorujące jakość i oddziaływanie". Ich celem było uzyskanie bardziej szczegółowych informacji na temat jakości działań objętych programem w krajach uczestniczących. Kontrole te obejmowały spotkania z organami krajowymi, agencjami oraz beneficjentami. Mimo że takie działania stanowią krok naprzód, zakres tych kontroli nie jest odpowiednio opracowany. Sprawozdania Komisji opublikowane w 2008 r. i poświęcone wynikom tych wizyt zawierały fakty dotyczące działań w zakresie mobilności oraz informacje na temat ich przebiegu, ale nie zawierały żadnej analizy rzeczywistego wpływu projektów mobilności "Leonardo" na systemy edukacji oraz instytucje lub osoby uczestniczące. Ani sprawozdania, ani inne informacje zwrotne nie były wysyłane systematycznie do państw uczestniczących w celu uzyskania ich potwierdzenia lub uwag w okresie pierwszych dwóch lat.

W ciągu trzech lat funkcjonowaniu programu "Leonardo" Komisja nie zakończyła rozpoczętego przez siebie procesu tworzenia kompleksowego sytemu oceny oddziaływania

48. Cele programu powinny być zdefiniowane, wymierne, osiągalne, odpowiednie i określone w czasie (ang. SMART) [17]. Nie ma to jednak miejsca w przypadku celów programu "Leonardo", które są raczej ogólne, co utrudnia ocenę sposobu ich osiągania za pomocą projektów mobilności (zob. ramka 3).

Ramka 3

Szczegółowe cele programu "Leonardo da Vinci"

wspieranie uczestników kształcenia i doskonalenia zawodowego w zdobywaniu i wykorzystaniu wiedzy, umiejętności i kwalifikacji w celu ułatwienia im osobistego rozwoju, zwiększenie szans na zatrudnienie oraz uczestnictwa w europejskim rynku pracy;

pomoc w podnoszeniu jakości i innowacyjności w systemach, instytucjach i praktykach w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego;

zwiększenie atrakcyjności kształcenia i szkolenia zawodowego oraz mobilności dla pracodawców i osób indywidualnych oraz ułatwienie mobilności pracujących praktykantów.

Cele operacyjne "Leonardo da Vinci"

poprawa pod względem jakościowym i ilościowym ogólnoeuropejskiej mobilności osób biorących udział w początkowym etapie szkolenia i kształcenia zawodowego oraz w kształceniu ustawicznym, tak by zwiększyć liczbę staży w przedsiębiorstwach do co najmniej 80000 rocznie do końca trwania programu "Uczenie się przez całe życie";

poprawa pod względem jakościowym i ilościowym współpracy pomiędzy instytucjami lub organizacjami oferującymi możliwości kształcenia, przedsiębiorstwami, partnerami społecznymi i innymi odpowiednimi podmiotami w Europie;

ułatwienie rozwoju innowacyjnych praktyk w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego na poziomie innym niż poziom szkolnictwa wyższego oraz przenoszenia tych praktyk, w tym z jednego państwa uczestniczącego w programie do innych;

poprawa stopnia przejrzystości i uznawania kwalifikacji oraz kompetencji, w tym nabytych w drodze kształcenia pozaformalnego i nieformalnego;

zachęcanie do nauki współczesnych języków obcych;

wspieranie tworzenia innowacyjnych treści opartych na technologiach informacji i komunikacji, usług, metodologii uczenia i praktyk w zakresie "Uczenia się przez całe życie".

49. Agencje krajowe przedstawiają wyniki działania programu w swoich rocznych sprawozdaniach z działalności. W momencie kontroli prowadzonej przez Trybunał Obrachunkowy Komisja nie przekazała państwom uczestniczącym szczegółowych wytycznych dotyczących sposobu oceny wyników programu oraz oddziaływania projektów mobilności.

50. W grudniu 2006 r. komitet programu "Uczenie się przez całe życie" [18]podjął decyzję o ustanowieniu grupy roboczej w celu dokonania oceny oddziaływania całego programu, łącznie z "Leonardo da Vinci". Do kompetencji grupy roboczej należała identyfikacja wspólnych wskaźników oddziaływania mająca na celu ocenę rezultatów programu "Uczenie się przez całe życie" w odniesieniu do jego celów. W listopadzie 2009 r. grupa robocza przedstawiła komitetowi programu "Uczenie się przez całe życie" propozycję dotyczącą wskaźników oddziaływania oraz systemów gromadzenia danych i sprawozdawczości, które mogłyby przyczynić się do usunięcia obecnych uchybień. Do stycznia 2010 r. proponowane rozwiązania nie zostały jednak zatwierdzone.

51. W momencie podjęcia przez Komisję decyzji w sprawie wskaźników wykorzystywanych do pomiaru oddziaływania, konieczne będzie wprowadzenie innych zmian, np. w wyniku przeglądu pytań zawartych w istniejących rocznych sprawozdaniach z działalności w celu zapewnienia ich przydatności przy zbieraniu informacji statystycznych potrzebnych do skutecznego zarządzania programem. Konieczne będzie dostosowanie modułu sprawozdawczości systemu informatycznego LLPLink do potrzeb nowego procesu zbierania danych.

52. Utworzenie grupy roboczej ds. oceny oddziaływania było korzystnym posunięciem, przyczyniającym się do stworzenia warunków do monitorowania oraz pomiaru wyników i oddziaływania. Jednakże w trzecim roku trwania bieżącego programu "Leonardo" Komisja nie była w stanie ocenić, w jakim stopniu program spełnia swoje cele oraz czy posiada on system umożliwiający dokonanie takiej oceny w przyszłości. Zakładając nawet, że komitet programu "Uczenie się przez całe życie" zatwierdzi wskaźniki oddziaływania na 2010 r., dane potrzebne do oceny oddziaływania programu mogłyby zostać zebrane jedynie w pozostałym okresie trwania programu; w takim przypadku trudno będzie uzyskać porównywalne dane dotyczące trzech pierwszych lat istnienia programu (2007–2009), tj. okresu, który ma zostać objęty oceną śródokresową, z której sprawozdanie należy przedstawić w marcu 2011 r.

Kontrole

53. W trakcie kontroli badano adekwatność kontroli "Leonardo" przeprowadzonych na wszystkich poziomach, tj. na poziomie agencji krajowych, organów krajowych oraz Komisji w ramach programu "Uczenie się przez całe życie" [19]. Kontrole uznawane były za adekwatne, wówczas gdy przeprowadzane były zgodnie z wytycznymi Komisji oraz podlegały jej nadzorowi.

W większości przypadków kontrole programu "Leonardo" przeprowadzone przez agencje krajowe były zgodne z wytycznymi Komisji

54. Kontrole podstawowe przeprowadzane są przez agencje krajowe na poziomie beneficjentów. Mają one na celu uzyskanie pewności co do wykonania i kwalifikowalności działań objętych finansowaniem UE oraz legalności i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw.

55. Standardy i minimalne wymagania dotyczące kontroli podstawowych podano w przewodniku Komisji dla agencji krajowych [20]. Kontrole obejmują szereg działań: analizę sprawozdań końcowych, kontrolę dokumentacji poświadczającej złożonej przez beneficjentów na etapie przygotowywania sprawozdania końcowego, kontrolę na miejscu w trakcie realizacji działań objętych finansowaniem, kontrolę po zakończeniu działań oraz kontrolę systemów stałych beneficjentów.

56. Kontrole podstawowe są z założenia kontrolami zgodności, których celem nie jest badanie rezultatów projektów mobilności. Mimo że agencje krajowe przeprowadzają większość swoich kontroli podstawowych zgodnie z przewodnikiem Komisji dla agencji krajowych, zaobserwowano w nich pewne uchybienia:

- w jednej z agencji krajowych ocena i zatwierdzanie końcowych sprawozdań nie zostały zakończone w wyznaczonym terminie 45 dni od daty otrzymania sprawozdania;

- w innej agencji krajowej płatności końcowe na rzecz beneficjentów zostały dokonane bez uprzedniego otrzymania wymaganej informacji zwrotnej od uczestników programu mobilności.

Pomimo że kontrole wtórne przeprowadzane przez organy krajowe stanowią zazwyczaj wystarczające zapewnienie skuteczności kontroli podstawowych, zaobserwowano w nich pewne uchybienia

57. Organy krajowe są odpowiedzialne za krajowe kontrole programu "Leonardo". W związku z tym Komisja wymaga od nich ustanowienia systemu kontroli wtórnych, których celem jest uzyskanie wystarczającej pewności co do skuteczności [21]systemu kontroli podstawowych, stosowanego przez agencje krajowe. W większości przypadków kontrole wtórne przeprowadzone przez organy krajowe pozwalały uzyskać wystarczającą pewność co do skuteczności systemu kontroli podstawowych. Kontrola wykazała jednak następujące uchybienia w sposobie przeprowadzania kontroli wtórnych: nieodpowiednia dokumentacja w zakresie procedur nadzoru, niewystarczający stopień nadzoru agencji krajowej, uchybienia w działaniach następczych wynikających z zaleceń od krajowych lub komisyjnych organów kontroli.

Komisja dopiero niedawno ustanowiła dodatkowe wytyczne dotyczące określonych procedur wchodzących w zakres kontroli wtórnych

58. Komisja przeprowadza kontrole w celu monitorowania systemów w państwach uczestniczących. Ich głównym celem jest monitorowanie zgodności systemów i procedur wdrożonych przez krajowe agencje z zasadami programu "Uczenie się przez całe życie". Agencje krajowe w różny sposób zinterpretowały termin "kontrole wtórne". W ocenie Trybunału zawartej w sprawozdaniu rocznym za rok 2008 [22]wytyczne Komisji dotyczące kompetencji organów krajowych nie określały w jasny sposób pewnych procedur. Kontrola "Leonardo" przeprowadzona przez Trybunał potwierdza słuszność tego spostrzeżenia, ponieważ w trakcie kontroli wtórnych zaobserwowano uchybienia. W związku z oceną Trybunału Komisja podjęła środki naprawcze polegające na przekazaniu organom krajowym dalszych wytycznych dotyczących procedur objętych kontrolami wtórnymi.

Wnioski i zalecenia

59. Opracowując program "Leonardo", Komisja uwzględniła własne obowiązkowe oceny poprzednich programów, ale nie opracowała planów działania w odniesieniu do innych ważnych badań i sprawozdań. Komisja ustanowiła odpowiedni system zarządzania cyklem życia projektu. Jednakże główny system informatyczny LLPLink był w dalszym ciągu niekompletny do końca 2009 r., co utrudniało proces sprawozdawczości oraz wiązało się z koniecznością stosowania starszych systemów. Wspólne narzędzie sprawozdawczości służące do pomiaru oddziaływania w systemie LLP nadal nie było gotowe do połowy 2010 r.

60. Zarządzanie elementami operacyjnymi programu, w tym opracowanie rocznego programu prac, reklama, promocja oraz rozpowszechnianie informacji, było w większości przypadków zadowalające. Mimo to zaobserwowano uchybienia w niektórych obszarach, takich jak pomoc dla wnioskodawców w poszukiwaniu partnerów przyjmujących poza granicami kraju oraz zapewnienie jakości ocen wniosków o dotację dokonywanych przez agencje krajowe.

Zalecenie 1

a) Po dokonaniu analizy rocznego programu prac Komisja powinna udostępniać organom krajowym informacje zwrotne na temat jakości. Te informacje zwrotne powinny dawać ogólny obraz krajowej realizacji programu oraz podkreślać jego mocne i słabe strony, co byłoby przydatne zarówno dla Komisji, jak i organów krajowych.

b) Komisja powinna zbadać możliwości zapewnienia przyjaznego dla użytkownika i skutecznego narzędzia do wyszukiwania partnerów na szczeblu unijnym bądź krajowym.

c) Komisja powinna zastanowić się, czy agencje krajowe nie powinny usprawnić organizacji stażów uczestników zagranicznych poprzez udostępnienie innym agencjom krajowym informacji o organizacjach przyjmujących i pośredniczących w ich krajach.

d) Ocena wniosków mogłaby zostać ulepszona dzięki dopracowaniu podręcznika oceny dla osób oceniających, który szczegółowo przedstawiałby cel oceny i metody osiągnięcia tego celu dla każdej sekcji formularza oceny.

e) W celu zapewnienia jednolitej interpretacji zasad Komisja powinna rozważyć uwzględnienie kontroli ocen wniosków w trakcie wizyt w państwach członkowskich mających na celu monitoring jakości oraz stopień oddziaływania.

f) Komisja powinna niezwłocznie zakończyć prace nad aplikacją LLPLink służącą do opracowywania sprawozdań na temat pomiaru oddziaływania, aby zapewnić gromadzenie kompletnych i spójnych danych dotyczących realizacji programu we wszystkich państwach uczestniczących.

61. Mimo iż w większości przypadków systemy kontroli stosowane na poziomie Komisji oraz państw członkowskich były odpowiednie, ich systemy sprawozdawczości nie koncentrowały się w wystarczającym stopniu na wynikach programu. W jeszcze mniejszym zakresie skupiały się one na jego skuteczności i stopniu oddziaływania. W ciągu trzech lat funkcjonowania programu "Leonardo" Komisja nie ukończyła jeszcze rozpoczętego przez siebie procesu opracowywania kompleksowego systemu pomiaru jego oddziaływania. W konsekwencji nie jest ona w stanie dokonać pomiaru oddziaływania pierwszych trzech lat istnienia programu, co stanowi około połowę okresu jego trwania.

Zalecenie 2

a) Komisja powinna ulepszyć swój system monitorowania jakości i oddziaływania oraz dostosować go do rocznych sprawozdań z działalności opracowywanych przez agencje krajowe.

b) Komisja powinna ujednolicić strukturę programu prac i sprawozdań rocznych w celu umożliwienia porównania planowanych rezultatów z osiągniętymi wynikami.

c) Komisja powinna niezwłocznie zakończyć prace nad opracowaniem celów SMART oraz wskaźników wykonania.

d) W przyszłości Komisja powinna zapewnić wdrożenie systemu pomiaru oddziaływania kolejnych programów już na początku ich funkcjonowania.

62. Podsumowując, struktura programu mobilności "Leonardo da Vinci" oraz zarządzanie tym programem mogłyby prowadzić do osiągnięcia wymiernych rezultatów. Komisja nie ukończyła rozpoczętego przez siebie procesu opracowywania kompletnego systemu pomiaru oddziaływania programu "Leonardo". Dlatego też Komisja nie jest w stanie ocenić realizacji postawionych celów w trzyletnim okresie funkcjonowania programu, tj. mniej więcej w połowie okresu jego trwania.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę IV pod przewodnictwem Mortena LEVYSOHNA, członka Trybunału Obrachunkowego, w Luksemburgu, w dniu 29 czerwca 2010 r.

W imieniu Trybunału Obrachunkowego

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Prezes

[1] Proces kopenhaski został zainicjowany w listopadzie 2002 r. przez ministrów edukacji i kształcenia zawodowego państw Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), a także przez europejskich partnerów społecznych i Komisję Europejską.

[2] Decyzja nr 1720/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiająca program działań w zakresie uczenia się przez całe życie (Dz.U. L 327 z 24.11.2006, s. 45).

[3] Art. 14 ust. B.11 załącznika do decyzji nr 1720/2006/WE.

[4] Do celów niniejszego sprawozdania określenie "Leonardo" odnosi się do obecnego etapu programu.

[5] Art. 6 decyzji nr 1720/2006/WE.

[6] Art. 15 decyzji nr 1720/2006/WE.

[7] Art. 8 decyzji Komisji z dnia 26 kwietnia 2007 r. dotyczącej wzajemnych obowiązków państw członkowskich, Komisji i agencji krajowych przy wdrażaniu programu "Uczenie się przez całe życie" na lata 2007–2013.

[8] Francja, Malta, Niemcy, Polska, Rumunia i Zjednoczone Królestwo.

[9] Podstawowe wymogi dotyczące zakresu, celu, czasu oraz wykorzystania ocen są określone w rozporządzeniu finansowym (art. 27 ust. 4, art. 28, 33, art. 56 ust. 3 oraz art. 166) oraz w jego przepisach wykonawczych (art. 21).

[10] Wspólne sprawozdanie dotyczące końcowej oceny programów "Socrates II", "Leonardo da Vinci" oraz "eLearning" za rok 2008.

[11] Study on the obstacles to transnational mobility facing apprentices and other young people in initial vocational training and on ways of overcoming them (Badanie przeszkód w mobilności transnarodowej napotykanych przez stażystów oraz innych młodych uczestników praktyk zawodowych oraz sposobów ich przezwyciężenia), również nazywane badaniem MoVE-iT), 2007; Impact Analysis of Leonardo da Vinci Mobility Measures on Young Trainees and Employees, and the Influence of Socio-economic Factors (Ocena oddziaływania projektów mobilności w ramach "Leonardo da Vinci" na młodych stażystów i pracowników oraz wpływ czynników społeczno--ekonomicznych), 2007.

[12] Przewodnik dla agencji krajowych wdrażających program "Uczenie się przez całe życie" na rok 2008, pkt 28.1 i 9.1.1.

[13] Art. 6 ust. 3 lit. d) decyzji nr 1720/2006/WE.

[14] Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, art. 27 (Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1).

[15] Część 1 sprawozdania rocznego agencji krajowej.

[16] Przewodnik dla agencji krajowych wdrażających program "Uczenie się przez całe życie" na rok 2008, pkt 3.1.1.3.

[17] Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich, art. 27 (Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1).

[18] Komitet programu "Uczenie się przez całe życie" pomaga Komisji w realizacji programu. Składa się z przedstawicieli państw członkowskich i wydaje opinie na temat działań, które mają być realizowane w ramach programu oraz udziela w tym zakresie konsultacji.

[19] Trybunał informował wcześniej o badaniu kontroli dotyczących programu "Uczenie się przez całe życie". Zob. sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego za rok 2008 (Dz.U. C 269, 10.11.2009, s. 181–185).

[20] Przewodnik dla agencji krajowych wdrażających program "Uczenie się przez całe życie" na rok 2008, pkt 3.8.1.

[21] Art. 8 decyzji Komisji z dnia 26 kwietnia 2007 r.

[22] Sprawozdanie roczne Trybunału Obrachunkowego za rok budżetowy 2008, rozdział 9, pkt 9.21 i 9.33.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK

Cele (według podstawy prawnej programu "uczenie się przez całe życie")

Decyzja nr 1720/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 listopada 2006 r. ustanawiająca program działań w zakresie uczenia się przez całe życie

Ogólne cele programu "Uczenie się przez całe życie"

Przyczynianie się, poprzez uczenie się przez całe życie, do rozwoju Wspólnoty jako społeczeństwa opartego na wiedzy, charakteryzującego się trwałym rozwojem gospodarczym, liczniejszymi i lepszymi miejscami pracy oraz większą spójnością społeczną przy jednoczesnym zapewnieniu należytej ochrony środowiska naturalnego dla przyszłych pokoleń.

W szczególności program ten ma na celu sprzyjanie wymianie, współpracy i mobilności pomiędzy systemami edukacji i szkoleń w obrębie Wspólnoty, tak by stały się światowym wzorcem jakości.

Cele szczegółowe programu "Uczenie się przez całe życie"

przyczynianie się do rozwoju uczenia się przez cale życie na wysokim poziomie, a także propagowanie osiągania jak najlepszych wyników, innowacji oraz europejskiego wymiaru systemów nauczania i praktyki w tej dziedzinie;

wspieranie realizacji europejskiego obszaru uczenia się przez całe życie;

wspieranie poprawy jakości, atrakcyjności i dostępności ofert w zakresie uczenia się przez całe życie w państwach członkowskich;

wzmocnienie wkładu uczenia się przez całe życie w spójność społeczną, aktywne obywatelstwo, dialog międzykulturowy, równość kobiet i mężczyzn oraz samorealizację;

pomoc we wspieraniu kreatywności, konkurencyjności, szans na zatrudnienie oraz rozwoju ducha przedsiębiorczości;

przyczynianie się do zwiększonego uczestnictwa w uczeniu się przez całe życie osób w każdym wieku, w tym osób o szczególnych potrzebach edukacyjnych oraz grup defaworyzowanych, niezależnie od ich środowiska społeczno-gospodarczego;

propagowanie nauki języków obcych i różnorodności językowej;

wspieranie tworzenia innowacyjnych i opartych na TIK treści, usług, metodologii uczenia oraz praktyk w zakresie uczenia się przez całe życie;

wzmacnianie roli uczenia się przez całe życie w tworzeniu poczucia obywatelstwa europejskiego opartego na zrozumieniu i poszanowaniu praw człowieka oraz zasad demokracji, a także zachęcaniu do tolerancji i szacunku dla innych narodów i kultur;

wspieranie współpracy w zapewnianiu wysokiej jakości we wszystkich dziedzinach edukacji i szkoleń w Europie;

zachęcanie do jak najlepszego wykorzystywania wyników, innowacyjnych produktów i procesów oraz do wymiany dobrych praktyk w dziedzinach objętych programem "Uczenie się przez całe życie" w celu poprawy jakości edukacji i szkoleń.

Cele szczegółowe "Leonardo da Vinci"

wpieranie uczestników kształcenia i doskonalenia zawodowego w zdobywaniu i wykorzystaniu wiedzy, umiejętności i kwalifikacji mających na celu ułatwienie osobistego rozwoju, zwiększenie szans na zatrudnienie oraz uczestnictwa w europejskim rynku pracy;

wspieranie udoskonalania jakości i innowacyjności w systemach, instytucjach i praktykach w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego;

zwiększenie atrakcyjności kształcenia i szkolenia zawodowego oraz mobilności dla pracodawców i poszczególnych osób oraz ułatwienie mobilności pracujących praktykantów.

Cele operacyjne "Leonardo da Vinci"

poprawa pod względem jakościowym i ilościowym ogólnoeuropejskiej mobilności osób biorących udział w początkowym etapie szkolenia i kształcenia zawodowego oraz w kształceniu ustawicznym, tak by zwiększyć liczbę staży w przedsiębiorstwach do co najmniej 80000 rocznie do końca okresu trwania programu "Uczenie się przez całe życie";

poprawa pod względem jakościowym i ilościowym współpracy pomiędzy instytucjami lub organizacjami oferującymi możliwości kształcenia, przedsiębiorstwami, partnerami społecznymi i innymi odpowiednimi podmiotami w Europie;

ułatwienie rozwoju innowacyjnych praktyk w dziedzinie szkolenia i kształcenia zawodowego na poziomie innym niż poziom szkolnictwa wyższego oraz przenoszenia tych praktyk, w tym z jednego państwa uczestniczącego w programie do innych;

poprawa stopnia przejrzystości i uznawania kwalifikacji oraz kompetencji, w tym nabytych w drodze kształcenia pozaformalnego i nieformalnego;

zachęcanie do nauki współczesnych języków obcych;

wspieranie tworzenia innowacyjnych i opartych na TIK treści, usług, metodologii uczenia oraz praktyk w zakresie uczenia się przez całe życie.

--------------------------------------------------