Wniosek ogranicza się do ukierunkowanych zmian we wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (COM(2018) 382) oraz zachowuje spójność z innymi politykami Unii. Jest on w szczególności spójny ze zmianami we wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, [a w szczególności promuje komplementarność i synergie z nowym programem w dziedzinie zdrowia.] Jest on również spójny ze zmianami zaproponowanymi przez Komisję do rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów na okres programowania 2014–2020, aby wzmocnić naprawę po kryzysie w kontekście pandemii COVID-19 i przygotować odbudowę gospodarki.

Niniejszy wniosek jest spójny z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki i ogranicza się do ukierunkowanej zmiany wniosku Komisji dotyczącego Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (COM(2018) 382), pozwalając na skuteczniejszy wkład EFS+ w odnowę gospodarki w następstwie wpływu pandemii COVID-19 na sytuację gospodarczą i społeczną w państwach członkowskich. Celem EFS+ jest osiągnięcie wysokich poziomów zatrudnienia, sprawiedliwej ochrony socjalnej oraz wykwalifikowanej i odpornej siły roboczej odpowiedniej do potrzeb rynku pracy i przygotowanej do przyszłego środowiska pracy, zgodnie z zasadami określonymi w Europejskim filarze praw socjalnych. Tym samym EFS+ przyczynia się do wdrażania Europejskiego Zielonego Ładu i nowej strategii przemysłowej.

Takie odstępstwa obejmują one możliwość rozszerzenia zakresu EFS+, np. o wsparcie dla mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy, które nie są połączone z aktywnymi środkami i dostępem do opieki zdrowotnej, w tym dla osób, które nie znajdują się w bezpośredniej trudnej sytuacji społeczno-ekonomicznej, a także możliwość złagodzenia wymogów koncentracji tematycznej w przypadkach, gdy jest to konieczne jako środek tymczasowy do skutecznego reagowania na takie wyjątkowe i nadzwyczajne okoliczności.

Komisja proponuje również ustanowienie znacznie wzmocnionego programu w dziedzinie zdrowia, który, biorąc pod uwagę jego wielkość i zakres, powinien być programem odrębnym. W związku z tym program w dziedzinie zdrowia nie jest już częścią Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Konieczna jest zatem zmiana wniosku dotyczącego Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i usunięcie wszystkich odniesień do komponentu „Zdrowie”. Biorąc jednak pod uwagę potrzebę ścisłej koordynacji tych dwóch programów, zmieniony wniosek w sprawie EFS+ zawiera przepisy wzywające do zapewnienia synergii i komplementarności działań między EFS+ a nowym programem UE w dziedzinie zdrowia.

Skutki społeczno-gospodarcze pandemii COVID-19 w nieproporcjonalnie dużym stopniu obciążają kobiety. Państwa członkowskie powinny zatem odpowiednio zwrócić uwagę na to, aby we wszystkich operacjach ściśle przestrzegano horyzontalnej zasady równości mężczyzn i kobiet, jak określono w art. 6 rozporządzenia w sprawie EFS+.

• Wspieranie transformacji ekologicznej i cyfrowej zgodnie ze strategią przemysłową UE, co będzie wymagało nowych umiejętności w odniesieniu do nowych rodzajów miejsc pracy. Gdy po pandemii COVID-19 powróci „nowa normalność” potrzebne będą różne zestawy umiejętności. Pojawią się nowe modele gospodarcze i biznesowe w europejskich ekosystemach przemysłowych, obejmujące nowe lokalne łańcuchy wartości, które powinny być wspierane przez Europejski Fundusz Społeczny.

• Przeciwdziałanie ubóstwu wśród dzieci: Zgodnie z logiką odbudowy gospodarczej walka z ubóstwem dzieci stanie się jeszcze ważniejsza w nadchodzących latach. Pozwoli to zagwarantować, aby żadne dziecko nie zostało pozostawione samemu sobie w następstwie kryzysu związanego z COVID-19. Proponuje się włączyć motyw i artykuł dotyczący wymogu przyznania przez państwo członkowskie co najmniej 5 % środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na przeciwdziałanie ubóstwu wśród dzieci.

• Zwiększenie wymogów koncentracji tematycznej w odniesieniu do zatrudnienia ludzi młodych. Poprzednie recesje pokazały, że zatrudnienie ludzi młodych jest bardziej wrażliwe na cykl koniunkturalny niż zatrudnienie osób dorosłych, a recesja gospodarcza spowodowana pandemią COVID-19 może doprowadzić do dramatycznie wysokiego bezrobocia wśród młodzieży i wzrostu odsetka młodzieży NEET. W celu dalszego wspierania odnowy gospodarczej sprzyjającej włączeniu społecznemu i przejścia od etapu nauki szkolnej do etapu zatrudnienia w zmieniających się realiach zawodowych oraz zapewnienia, aby młodzi ludzie w jak największym stopniu wykorzystywali możliwości wynikające z odpornej transformacji cyfrowej i ekologicznej, w państwach członkowskich, w których odsetek młodzieży NEET (w grupie wiekowej 15–29 lat) przekracza średnią UE, należy przydzielić co najmniej 15 % środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na ukierunkowane działania i reformy strukturalne mające na celu wspieranie młodych ludzi (wzrost z 10 %).

Aby inwestycje te mogły przekształcić się w sprzyjające włączeniu społecznemu i trwałe cechy modelu ożywionego wzrostu oraz zgodnie ze zobowiązaniami Unii na rzecz wdrożenia agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 i porozumienia paryskiego, zmiany do rozporządzenia w sprawie EFS+ koncentrują się, w myśl wytycznych politycznych przewodniczącej Ursuli von der Leyen, na kwestiach, do których należą:

Bezpośrednie i pośrednie skutki pandemii COVID-19 będą nadal wywierać znaczny i szkodliwy wpływ na wszystkie państwa członkowskie w perspektywie średnio- i długoterminowej, i pogłębiać nierówności społeczne, zwiększać ubóstwo i bezrobocie osób młodych. W związku z tym Komisja uważa, że konieczna jest zmiana wniosku dotyczącego Europejskiego Funduszu Społecznego Plus i jego dostosowanie do nowego pakietu na rzecz odbudowy, przy jednoczesnym umożliwieniu inwestycji strategicznych w zakresie polityk zatrudnienia oraz polityk społecznych i systemów socjalnych.

Wniosek stanowi ukierunkowaną zmianę, która nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest dostosowanie wniosku do zmienionego wniosku Komisji w sprawie WRF.

Proponuje się następujące zmiany we wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus z dnia 30 maja 2018 r.:

Wdrożenie środków będzie monitorowane i uwzględniane w ramach ogólnych mechanizmów sprawozdawczych ustanowionych we wniosku dotyczącym rozporządzenia COM(2018) 375 z dnia 29 maja 2018 r. oraz we wniosku dotyczącym rozporządzenia COM(2018) 382 z dnia 30 maja 2018 r.

(10) W świetle szerszego zakresu EFS+ należy zagwarantować, aby cele, jakimi są zwiększenie efektywności rynków pracy, wspieranie dostępu do dobrej jakości zatrudnienia, poprawa dostępu do kształcenia i szkolenia i ich jakości, promowanie włączenia społecznego, dostęp do opieki zdrowotnej dla osób wymagających szczególnej troski oraz ograniczanie ubóstwa, były nie tylko wdrażane według metody zarządzania dzielonego, ale także według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w ramach komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” w przypadku działań wymaganych na poziomie Unii.”;

„(9) Aby usprawnić i uprościć finansowanie oraz stworzyć dodatkowe możliwości synergii przez zastosowanie podejść zintegrowanego finansowania, należy włączyć do jednego EFS+ działania, które były wspierane z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD) oraz programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI). EFS+ powinien zatem objąć dwa komponenty: komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym oraz komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne” wdrażany w ramach zarządzania bezpośredniego i pośredniego. Powinno się to przyczynić do ograniczenia obciążenia administracyjnego związanego z zarządzaniem różnymi funduszami, zwłaszcza w państwach członkowskich, a jednocześnie umożliwić zachowanie prostszych przepisów w odniesieniu do prostszych operacji, takich jak dystrybucja żywności lub podstawowej pomocy materialnej.

„(5) Niedawne i bieżące zmiany sytuacji miały negatywny wpływ na – odczuwane zwłaszcza przez MŚP – wyzwania strukturalne wynikające z globalizacji gospodarki, zarządzania przepływami migracyjnymi i rosnącymi zagrożeniami dla bezpieczeństwa, procesu przechodzenia na czystą energię, przemian technologicznych, coraz bardziej starzejącej się siły roboczej oraz tych spowodowanych rosnącym niedopasowaniem umiejętności i siły roboczej do potrzeb rynku pracy w niektórych sektorach i regionach. Transformacja ekologiczna i cyfrowa oraz transformacja europejskich ekosystemów przemysłowych niosą ze sobą wiele nowych możliwości, jeżeli towarzyszą im: odpowiedni zestaw umiejętności, odpowiednie polityki zatrudnienia, polityki społeczne i działania. Uwzględniając zmieniające się realia zawodowe, Unia powinna być przygotowana do stawienia czoła bieżącym i przyszłym wyzwaniom, poprzez inwestowanie w odpowiednie umiejętności, zapewnianie, by wzrost gospodarczy w większym stopniu sprzyjał włączeniu społecznemu, oraz usprawnienie polityki zatrudnienia i polityki społecznej, z uwzględnieniem zrównoważonego charakteru gospodarki i przemysłu, mobilności pracowników oraz dążenia do równowagi w udziale mężczyzn i kobiet w rynku pracy.”;

5)motyw (12) otrzymuje brzmienie:

„(12) Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych na EFS+. Część tej puli środków finansowych powinna być wykorzystana na działania realizowane według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w ramach komponentu »Zatrudnienie i innowacje społeczne«.”;

6)motywy (14)–(16) otrzymują brzmienie:

„(14) EFS+ powinien zapewniać wsparcie na poprawę jakości i efektywności systemów kształcenia i szkolenia oraz ich przydatności na rynku pracy – w tym przez promowanie cyfrowego uczenia się – rozwoju zawodowego pracowników dydaktycznych, aby sprzyjać nabywaniu kompetencji kluczowych, zwłaszcza umiejętności podstawowych, w tym kompetencji zdrowotnych, kompetencji medialnych, umiejętności cyfrowych oraz kompetencji w zakresie zrównoważonego rozwoju, których każda osoba potrzebuje do osobistego rozwoju i spełnienia, a także zatrudnienia, korzystania z włączenia społecznego i prezentowania aktywnej postawy obywatelskiej. EFS+ powinien wspomagać systemy kształcenia i szkolenia oraz proces przechodzenia do zatrudnienia, wspierać uczenie się przez całe życie i szanse na rynku pracy oraz przyczyniać się do konkurencyjności, w tym przez monitorowanie losów absolwentów, wnosić wkład w innowacje społeczne i gospodarcze, udzielając wsparcia skalowalnym i trwałym inicjatywom w tych obszarach, i dalej dostosowywać je do potrzeb różnych grup docelowych, takich jak osoby z niepełnosprawnościami. Można to osiągnąć na przykład za pomocą e-uczenia się, uczenia się w miejscu pracy, staży i przyuczania do zawodu, poradnictwa przez całe życie, przewidywania potrzeb w zakresie umiejętności w ścisłej współpracy z przedsiębiorstwami, aktualnych materiałów i metod szkoleniowych, prognozowania i monitorowania losów absolwentów, szkolenia edukatorów, walidacji efektów uczenia się oraz uznawania kwalifikacji i branżowej certyfikacji kompetencji.

(15) Wsparcie za pośrednictwem EFS+ powinno być wykorzystywane do promowania równego dostępu wszystkich, zwłaszcza grup defaworyzowanych, do kształcenia i szkolenia o wysokiej jakości, sprzyjającego włączeniu społecznemu, w których nie występuje segregacja, od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem poprzez ogólne i zawodowe kształcenie i szkolenie, zwłaszcza przyuczanie do zawodu, po wykształcenie wyższe, a także dostępu do kształcenia i uczenia się dorosłych. EFS+ powinien zapewniać ukierunkowane wsparcie osobom uczącym się, będącym w potrzebie, i zmniejszać nierówności edukacyjne, w tym przepaść cyfrową, zapobiegać wczesnemu kończeniu nauki, wspierać przenikanie się między sektorami kształcenia i szkolenia, wzmacniać powiązania z uczeniem się pozaformalnym i nieformalnym oraz ułatwiać wszystkim mobilność edukacyjną. W tym kontekście wspierać należy efekt synergii z programem Erasmus, w szczególności w celu ułatwienia uczestnictwa osób z grup defaworyzowanych w mobilności edukacyjnej.

(16) EFS+ powinien promować elastyczne możliwości podnoszenia umiejętności i nabywania nowych i różnorodnych umiejętności przez wszystkich, zwłaszcza jeśli chodzi o umiejętności cyfrowe i umiejętności w zakresie kluczowych technologii prorozwojowych, a także umiejętności na rzecz gospodarki ekologicznej i ekosystemów przemysłowych zgodnie ze strategią przemysłową UE. EFS+ powinien promować elastyczne ścieżki kształcenia, w tym dostępne krótkie, ukierunkowane szkolenie modułowe prowadzące do uzyskania danych uwierzytelniających w celu wyposażenia osób szkolonych w umiejętności dostosowane do potrzeb rynku pracy i ekosystemów przemysłowych, przemian ekologicznych i cyfrowych, innowacji i przemian społecznych i gospodarczych, ułatwienia im zmiany i poprawy umiejętności i szans na zatrudnienie, zmiany ścieżki kariery zawodowej, mobilności geograficznej i sektorowej oraz w celu wspierania w szczególności osób dorosłych o niskich kwalifikacjach lub słabo wykształconych, zgodnie z europejskim programem na rzecz umiejętności i zaleceniem w sprawie ścieżek poprawy umiejętności. EFS+ powinien również ułatwiać, za pomocą takich instrumentów jak konta edukacyjne, zapewnianie osobom fizycznym – bez względu na to, czy są to osoby zatrudnione, bezrobotne czy samozatrudnione – zintegrowanego wsparcia na rzecz umiejętności.” ;

7)dodaje się motyw (20a) w brzmieniu:

„(20a) Ze względu na znaczenie dostępu do opieki zdrowotnej EFS+ powinien zapewnić synergie i komplementarność z programem w dziedzinie zdrowia, a zakres EFS+ powinien obejmować dostęp do opieki zdrowotnej dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji.”;

8)motyw (21) otrzymuje brzmienie:

„(21) EFS+ powinien wspierać reformy polityczne i systemowe w dziedzinie zatrudnienia, włączenia społecznego, dostępu do opieki zdrowotnej dla osób znajdujących się w trudnej sytuacji, opieki długoterminowej oraz kształcenia i szkolenia. Aby zwiększyć zgodność z europejskim semestrem, państwa członkowskie powinny przydzielić odpowiednią kwotę swoich środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na realizację stosownych zaleceń do nich skierowanych i związanych z problemami strukturalnymi, które należy rozwiązywać za pomocą wieloletnich inwestycji wchodzących w zakres EFS+. Komisja i państwa członkowskie powinny zapewniać spójność, koordynację i komplementarność między komponentem EFS+ objętym zarządzaniem dzielonym, [Instrumentem na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności i Instrumentem Wsparcia Technicznego]. W szczególności Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić, na wszystkich etapach procesu, efektywną koordynację w celu zachowania zgodności, spójności, komplementarności i synergii różnych źródeł finansowania, w tym pomocy technicznej.”;

9)dodaje się motyw (22a) w brzmieniu:

„(22a) W celu rozwiązania problemu utrzymującego się wysokiego poziomu ubóstwa dzieci w Unii oraz uwzględniając zasadę 11 Europejskiego filaru praw socjalnych, zgodnie z którą dzieci mają prawo do ochrony przed ubóstwem, a dzieci ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji mają prawo do szczególnych środków służących zwiększeniu równości szans, państwa członkowskie powinny przeznaczyć co najmniej 5 % swoich środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wsparcie działań na rzecz zwalczania ubóstwa wśród dzieci, zgodnie z celami szczegółowymi EFS+, które pozwalają na programowanie środków na działania bezpośrednio wspierające dzieci w zakresie wczesnej opieki nad dzieckiem, edukacji, opieki zdrowotnej, godnych warunków mieszkaniowych i odpowiedniego żywienia.”;

10)motyw (23) otrzymuje brzmienie:

„(23) W celu ułatwienia odbudowy gospodarki sprzyjającej włączeniu społecznemu po poważnym kryzysie oraz wspierania zatrudnienia młodzieży w zmieniających się realiach zawodowych i w świetle utrzymującego się wysokiego poziomu bezrobocia i bierności zawodowej osób młodych w wielu państwach członkowskich i regionach, konieczne jest, aby państwa członkowskie nadal inwestowały adekwatne zasoby z EFS+ w działania wspierające zatrudnienie i umiejętności osób młodych, w tym przez wdrażanie gwarancji dla młodzieży. W oparciu o działania wspierane z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych w okresie programowania 2014–2020, skierowane do indywidualnych osób, oraz po wyciągnięciu wniosków, państwa członkowskie powinny dalej wspierać ścieżki reintegracji zawodowej i edukacyjnej oraz inwestować we wczesne zapobieganie i działania środowiskowe, w stosownych przypadkach priorytetowo traktując młode osoby długotrwale bezrobotne, bierne zawodowo i znajdujące się w niekorzystnej sytuacji, w tym za pomocą pracy z młodzieżą. Państwa członkowskie powinny też inwestować w środki mające na celu ułatwienie przejścia od etapu nauki szkolnej do etapu zatrudnienia, a także w odpowiednie zdolności służb zatrudnienia tak, aby zapewniały one młodym ludziom kompleksową pomoc dostosowaną do ich potrzeb i bardziej zindywidualizowane oferty.

Podnoszenie umiejętności i zdobywanie nowych i różnorodnych umiejętności pomaga młodym ludziom w wykorzystaniu możliwości, jakie dają im rozwijające się sektory, i przygotowaniu ich do zmieniającego się charakteru pracy, przy jednoczesnym wykorzystaniu możliwości wynikających z transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz transformacji europejskich ekosystemów przemysłowych.

W związku z tym państwa członkowskie, w których odsetek ludzi młodych w wieku od 15 do 29 lat niekształcących się, niepracujących ani nieszkolących się przekraczał w 2019 r. średnią unijną według najnowszych dostępnych danych Eurostatu, powinny przeznaczyć co najmniej 15 % swoich środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na wspomniane działania.” ;

11)skreśla się motywy (35)–(45);

12)motyw (47) otrzymuje brzmienie:

„(47) Zgodnie z art. [94 decyzji Rady 2013/755/UE] osoby i podmioty mające siedzibę w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) kwalifikują się do finansowania z zastrzeżeniem zasad i celów komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dane KTZ są powiązane.”;

13)motyw (51) otrzymuje brzmienie: