 Pomoc makrofinansowa w związku z pandemią COVID-19 dla Kosowa *

 Pomoc makrofinansowa w związku z pandemią COVID-19 dla Czarnogóry

 Pomoc makrofinansowa w związku z pandemią COVID-19 dla Macedonii Północnej

4 Zapewnienie prawidłowego wykorzystania środków z pomocy makrofinansowej: oceny operacyjne, oceny ex post i kontrole

4.1 Oceny operacyjne

4.2 Oceny ex post

5 Ogólne zmiany dotyczące instrumentu pomocy makrofinansowej

5.1 Funkcjonowanie instrumentu pomocy makrofinansowej

5.2 Pomoc makrofinansowa w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027

6 Perspektywy – programy pomocy makrofinansowej i sytuacja budżetowa w 2021 r.





SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie realizacji pomocy makrofinansowej dla państw trzecich w 2020 r.()

1Wprowadzenie

Pomoc makrofinansowa stanowi instrument finansowy UE () rozszerzony na kraje partnerskie, które doświadczają kryzysu bilansu płatniczego. Od czasu jej ustanowienia w 1990 r. pomoc makrofinansowa przyczynia się do zwiększenia stabilności makroekonomicznej i finansowej w krajach sąsiadujących lub bliskich geograficznie UE, zachęcając jednocześnie do przeprowadzania reform strukturalnych. Stanowi ona uzupełnienie innych niż ostrożnościowe rozwiązań w zakresie udzielania pożyczek uzgodnionych z Międzynarodowym Funduszem Walutowym (MFW) oraz jest uwarunkowana istnieniem takiego programu. Dzięki uwolnieniu od presji w zakresie rozwiązywania problemów związanych z bilansem płatniczym kraj partnerski może zwiększyć swoją przestrzeń fiskalną, poprawić długookresową zdolność do obsługi długu i skoncentrować się na przeprowadzaniu potrzebnych reform. Programy pomocy makrofinansowej usprawniają ścieżkę dostosowań makroekonomicznych i w efekcie mogą przyczynić się do rozwoju społecznego, dając krajowi więcej czasu i możliwości na zajęcie się głównymi przyczynami kryzysu.

Pomoc makrofinansowa najczęściej przybiera formę pożyczek, w przypadku których Komisja pożycza środki na rynkach kapitałowych, a następnie pożycza je państwu będącemu beneficjentem, lub, w niektórych przypadkach, ma formę dotacji finansowanych z budżetu UE, lub też stanowi połączenie pożyczek i dotacji.

Pomoc makrofinansowa przekazywana jest w transzach i tylko wtedy, gdy spełniono szczególne kryteria uzgodnione z danym państwem dotyczące reformy strukturalnej. Stanowi to podstawę wdrożenia zdecydowanych środków dostosowawczych i reform, które mają na celu wzmocnienie systemów finansów publicznych i wsparcie trwałego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Ponadto warunkiem wstępnym przyznania pomocy makrofinansowej jest stosowanie przez państwo będące beneficjentem skutecznych mechanizmów demokratycznych, w tym posiadanie wielopartyjnego systemu parlamentarnego i przestrzeganie zasad praworządności oraz gwarantowanie poszanowania praw człowieka przez to państwo. W ten sposób pomoc makrofinansowa uzupełnia standardowe unijne instrumenty pomocy i współpracy oraz przyczynia się do osiągnięcia szerzej zakrojonego celu, jakim jest utrzymanie stabilności i przyczynianie się do dobrobytu poza UE. Pomoc makrofinansową uznaje się powszechnie za skuteczny instrument reagowania na kryzysy, który zapewnia dużą widoczność i elastyczność pomocy UE i jednocześnie jej wpływ na prowadzoną politykę gospodarczą (). Potwierdzają to wyniki kilku niezależnych ocen ex post zakończonych programów pomocy makrofinansowej ().

Jako instrument kryzysowy i w przeciwieństwie do innych zewnętrznych instrumentów finansowych UE pomoc makrofinansowa nie służy do zapewniania wsparcia finansowego w sposób regularny i programowalny. Z tego powodu w wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027 szczegółowe programy pomocy makrofinansowej będą w dalszym ciągu uruchamiane na podstawie decyzji ad hoc. Jeżeli ich podstawą jest art. 212 TFUE, są one regulowane zwykłą procedurą ustawodawczą, według której każdy program (lub kilka programów jednocześnie, tak jak było w przypadku programów pomocy makrofinansowej w związku z pandemią COVID-19 przyjętych w maju 2020 r.) musi być zatwierdzony przez Parlament Europejski i Radę.

Niniejsze roczne sprawozdanie przygotowano zgodnie z obowiązkami informacyjnymi Komisji określonymi w różnych decyzjach Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczących programów pomocy makrofinansowej. Do sprawozdania dołączono dokument roboczy służb Komisji, w którym przedstawiono bardziej szczegółową analizę dotyczącą uwarunkowań makroekonomicznych i realizacji poszczególnych programów pomocy makrofinansowej.