Bruksela, dnia 21.4.2004

COM(2004) 273 końcowy

2004/0097 (COD)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie reasekuracji oraz zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG, 92/49/EWG oraz dyrektywy 98/78/WE i 2002/83/WE

{SEC(2004)443}

(przedstawiona przez Komisję)

1. UWAGI OGÓLNE [1]

Wspólny rynek finansowy UE będzie czynnikiem odgrywającym kluczową rolę w promowaniu konkurencyjności europejskiej gospodarki i obniżaniu kosztów kapitałowych ponoszonych przez przedsiębiorstwa. Zintegrowany rynek, odpowiednio regulowany i solidny, przyniesie ważne korzyści konsumentom oraz innym uczestnikom rynku dzięki zwiększonemu zabezpieczeniu przeciwko instytucjonalnemu niewywiązywaniu się ze zobowiązań. Narzędziem do osiągnięcia tego zintegrowanego rynku jest plan działania w zakresie usług finansowych. Plan działania w zakresie usług finansowych zapowiada wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie nadzoru reasekuracyjnego na początku 2004 r.

Reasekuracja jest to zorganizowane przeniesienie ryzyka pomiędzy zakładem ubezpieczeń a towarzystwem reasekuracyjnym. Reasekuracja spełnia dla towarzystwa ubezpieczeniowego następujące funkcje: zmniejszenie technicznego ryzyka, trwałe przeniesienie technicznego ryzyka na reasekuratora, zwiększenie jednorodności portfela ubezpieczeń, zmniejszenie niestabilności wyników technicznych, zastąpienie kapitału własnymi funduszami, dostarczenie funduszy na cele związane z finansowaniem oraz świadczeniem usług.

Pomimo jej oczywistego związku z działalnością ubezpieczeniową, reasekuracja ma pewne charakterystyczne cechy, które mogą być warte podkreślenia. Nie ma bezpośredniego stosunku umownego pomiędzy reasekuratorem a pierwotną osobą ubezpieczoną i ubezpieczający zwykle nie mają pierwszeństwa do aktywów reasekuratora w celu pokrycia swoich roszczeń. Ponadto, reasekuracja jest działalnością gospodarczą prowadzoną pomiędzy zawodowymi stronami. Działalność reasekuracyjna jest bardziej międzynarodowa i ma większy stopień zróżnicowania pod względem geografii i kombinacji ubezpieczanych branż niż działalność związana z bezpośrednim ubezpieczeniem.

Sektor reasekuracyjny odgrywa ważną rolę w gospodarce dzięki zapewnianiu hurtowego zabezpieczenia ryzyka podejmowanego przez towarzystwa ubezpieczeniowe na rzecz swoich klientów. Choć średni poziom cesji w UE jest dość niski (tj. około 10% wszystkich składek ubezpieczeniowych jest reasekurowanych), to poziom cesji dla niektórych działalności jest stosunkowo wysoki (tj. 18% składek ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie w porównaniu do średnio 3% składek ubezpieczeń na życie). Poza ubezpieczaniem ubezpieczycieli, reasekuratorzy są również ważnymi pośrednikami finansowymi i instytucjonalnymi inwestorami, i aktywa finansowe reasekuratorów stanowiły w 2001 r. 1% globalnego rynku papierów wartościowych[2]. Stabilność sektora reasekuracyjnego ma zatem podstawowe znaczenie nie tylko dla stabilności sektora ubezpieczeniowego w ogólności, lecz ma również ważne implikacje dla systemu finansowego, jako całości.

Ostatnie dowody napięć finansowych wśród reasekuratorów skierowały uwagę na poziom i charakter ryzyka podejmowanego w tym sektorze. Reasekuratorzy stają w obliczu dwóch rodzajów ryzyka oprócz tych, z którymi zmierzają się pierwotni ubezpieczyciele. Po pierwsze, są oni zwykle narażeni na większą niestabilność swoich wyników finansowych, ponieważ chronią oni pierwotny rynek przed największymi zagrożeniami, takimi jak ryzyko katastrof. W efekcie tego ryzyka muszą oni utrzymywać stosunkowo wysokie poziomy kapitalizacji. Po drugie, mogą oni być wzywani na pomoc niedomagającym filiom, gdyż często są oni głównym towarzystwem handlowym w strukturze grupy. Pomimo tych dodatkowych rodzajów ryzyka, reasekuratorzy działają na globalnym rynku, gdzie ich działania często nie podlegają ostrożnościowemu nadzorowi, bądź też rygor jest lżejszy niż stosujący się do ubezpieczycieli pierwotnych. Ponadto, nie ma globalnych ram dla nadzoru nad reasekuracją. Sytuacja ta wzbudziła obawę o potencjalne ryzyka w branży reasekuracyjnej. Z drugiej strony, reasekuratorzy mogą w większym stopniu niż towarzystwa bezpośrednie czerpać korzyści ze znacznych efektów związanych ze zróżnicowaniem geograficznym i sektorowym.

Reasekuracja jest branżą w wysokim stopniu międzynarodową z ograniczoną liczbą dużych firm. W 2002 r. łączna suma składek reasekuracyjnych 40 największych grup reasekuracyjnych wynosiła 138 601 200 000 USD, z czego 58 544 000 000 USD pochodziło od reasekuratorów z UE[3]. W UE, dominującą pozycję zajmują Niemcy z takimi firmami, jak Munich Re, Hannover Re oraz Allianz Re. Największym brytyjskim reasekuratorem jest Lloyd’s, zaś SCOR wraz z Axa Re są największymi francuskimi reasekuratorami.

1) Potrzeba europejskich ram prawnych dla nadzoru nad reasekuracją

Obecnie nie ma w UE zharmonizowanych zasad nadzoru nad reasekuracją. Brak unijnych ram regulacyjnych dla reasekuracji doprowadził do znacznych różnic w poziomie nadzoru nad zakładami reasekuracji w UE. Różne krajowe zasady stworzyły niepewność dla bezpośrednich towarzystw ubezpieczeniowych (i ubezpieczających), bariery dla transakcji w obrębie wewnętrznego rynku, administracyjne obciążenie i koszty, a także osłabienie pozycji UE w międzynarodowych negocjacjach handlowych:

Niepewność bezpośrednich zakładów ubezpieczeń (i ubezpieczających): Różne tryby nadzoru nad reasekuracją w UE doprowadziły do zwiększenia trudności dla bezpośrednich zakładów ubezpieczeń w wybieraniu swoich reasekuratorów w sposób ostrożnościowy i opłacalny. Wybór reasekuratorów ma dla firmy ubezpieczeniowej decydujące znaczenie, a ponadto może odbić się na zdolności tej firmy do wypłaty roszczeń ubezpieczającym.

Bariery dla transakcji: Niektóre kraje UE stosują systemy, w których aktywa reasekuratora muszą zostać zastawione (zabezpieczone) w celu pokrycia rezerw na nieuregulowane roszczenia. Utrudnia to optymalne zarządzanie inwestycjami, a przez to prowadzi do wyższych kosztów operacyjnych w zakładach reasekuracji. To w istocie może spowodować wzrost ceny, jaką reasekurator żąda za przejęcie ryzyka od bezpośrednich firm ubezpieczeniowych. Firmy reasekuracyjne mogą również postanowić, aby nie działać na rynkach, gdzie wymagane jest zastawianie zabezpieczeń, w związku z czym dostępność ochrony reasekuracyjnej będzie bardziej ograniczona.

Obciążenie administracyjne: W UE, Comité Européen des Assurances (CEA) i OECD zidentyfikowały administracyjne przeszkody dla ponadgranicznych usług reasekuracyjnych. Brak wzajemnego uznawania pomiędzy unijnymi organami nadzoru reasekuracyjnego w niektórych wypadkach oznacza, że zakłady reasekuracji podlegają różnym zasadom nadzoru w kilku Państwach Członkowskich. Dla towarzystw reasekuracyjnych może to prowadzić do znacznej ilości zdublowanej pracy i zwiększonych ciężarów administracyjnych. Przykładami uciążliwych środków administracyjnych są liczne kontrole przydatności i odpowiedniości, jakim podlega najwyższe kierownictwo grupy, podwójny wymóg potwierdzenia bilansów przez rewidentów, a także obowiązek, aby oddziały sporządzały zestawienia finansowe zgodnie z miejscowymi zasadami GAAP (ogólnie przyjętymi zasadami sprawozdawczości) dla całej grupy.

Międzynarodowe negocjacje handlowe: Jest dowiedzione, że brak zharmonizowanego unijnego systemu utrudnia międzynarodowe porozumienia o wzajemnym uznawaniu. Brak takich porozumień oznacza, że europejscy reasekuratorzy stają w obliczu istotnych barier w przypadku wejścia na obce rynki, jak na przykład wymóg zastawiania zabezpieczenia na wartość swoich zobowiązań na obcym rynku, na którym reasekurator zamierza prowadzić działalność.

Jeżeli nie zostaną podjęte działania na szczeblu UE, to istnieje ryzyko, że wewnętrzny rynek usług reasekuracyjnych będzie nadal działał w sposób poniżej optymalnego, co może zaszkodzić unijnemu przemysłowi reasekuracyjnemu. Negocjacje z rynkami trzecimi w sprawie porozumień o wzajemnym uznawaniu mogłyby zostać znacznie utrudnione.

W skali międzynarodowej, znaczną uwagę zwrócono w ostatnich latach nad nadzór reasekuracyjny. Państwa grupy G7 i Międzynarodowy Fundusz Walutowy wyraziły obawę, że brak regulacji w zakresie reasekuracji może zakłócić międzynarodową stabilność finansową. Przy okazji ostatnich przeglądów Programu Oceny Sektora Finansowego (FSAP) w Państwach Członkowskich, MFW powtórnie wyraził potrzebę ustawodawstwa w tej dziedzinie. FSF (Forum Stabilności Finansowej) wielokrotnie wyrażało obawy o przejrzystość rynku reasekuracyjnego i z tego względu stworzyło zespół zadaniowy mający zająć się tą kwestią. OECD prowadzi prace w dziedzinie reasekuracji, które dotyczą zwłaszcza wymiany informacji o towarzystwach reasekuracyjnych pomiędzy organami nadzoru. Prace reasekuracyjne IAIS (Międzynarodowego Stowarzyszenia Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego) są ściśle skoordynowane z unijnym projektem o przyspieszonym trybie. Przyjęto zbiór zasad określających minimalne wymagania stawiane nadzorowi nad reasekuratorami, a także normę dotyczącą nadzoru reasekuracyjnego.

2) Podejście przyjęte w dyrektywie

Na początku prac związanych z nadzorem reasekuracyjnym służby Komisji ustaliły trzy przewodnie zasady dla przyszłego unijnego trybu nadzoru reasekuracyjnego:

- System powinien ustanowić solidny i ostrożnościowy tryb leżący w interesie ubezpieczających. Silni i dobrze nadzorowani reasekuratorzy przyczyniają się do silniejszego wewnętrznego rynku i międzynarodowej stabilności finansowej.

- System powinien bazować na niezbędnej koordynacji ustawodawstwa Państw Członkowskich oraz wzajemnym uznawaniu nadzoru w Państwach Członkowskich, gdzie zakład reasekuracji jest licencjonowany. Z chwilą licencjonowania przez swoje rodzime Państwo Członkowskie zakład reasekuracji powinien być automatycznie dopuszczony do prowadzenia operacji reasekuracyjnych na terenie całej Wspólnoty Europejskiej na zasadzie swobody zakładania i swobody świadczenia usług. Nie powinien być przeprowadzany żaden dodatkowy nadzór ani kontrole takiego zakładu reasekuracji przez organy nadzoru w przyjmujących Państwach Członkowskich. Podejście to wykazało swoją przydatność na przestrzeni wielu lat w dziedzinie bezpośrednich ubezpieczeń, gdzie zostało wprowadzone na mocy trzecich dyrektyw w sprawie ubezpieczeń[4].

- Wprowadzenie zharmonizowanego systemu nadzoru reasekuracyjnego powinno prowadzić do zniesienia systemów z zastawianiem aktywów na pokrycie rezerw na nieuregulowane roszczenia.

Po szeroko zakrojonych konsultacjach Komisja postanowiła przedstawić wniosek dotyczący dyrektywy obejmujący następujące zagadnienia:

- metoda nadzoru oparta na harmonizacji i wzajemnym uznawaniu

- metoda przyspieszonego trybu dla dyrektywy w oparciu głównie o obecne zasady bezpośredniego nadzoru

- obowiązkowy system licencjonowania

- wymagania marginesu wypłacalności zgodne z wymaganiami dla bezpośrednich ubezpieczeń, jednak z możliwością zwiększenia tego marginesu do 50% poprzez komitologię dla ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie, gdy jest to obiektywnie uzasadnione.

Unijna metoda nadzoru powinna być oparta na zharmonizowanych zasadach prawnych zapewniających wzajemne uznawanie pomiędzy Państwami Członkowskimi . Komisja uważa, iż nadzór nad ubezpieczeniami i reasekuracją jest sprawą publiczną i wymaga publicznej regulacji. Inne systemy (na przykład podejścia oparte na dobrowolnym ujawnieniu) nie zapewniłyby dostatecznego zaufania do systemu nadzoru. Brak konkretnych sankcji w takim podejściu opartym na ujawnieniu mógłby spowodować, że system byłby mniej skuteczny w rozwiązywaniu potencjalnych problemów w zakładach reasekuracji.

Komisja uważa, że istnieje potrzeba doraźnego działania w celu osiągnięcia zauważalnych wyników w krótkiej do średniej perspektywie czasu. Takie rozwiązanie o „przyspieszonym trybie” miałoby swój punkt wyjścia w obecnych zasadach bezpośredniego nadzoru i praktyki biznesowej z odpowiednimi korektami. Długoterminowy projekt „Solvency II” w dziedzinie bezpośredniego ubezpieczenia będzie również miał wpływ na reasekurację i prace te mogłyby w dość dużym zakresie bazować na osiągnięciach projektu o przyspieszonym trybie.

Proponowana dyrektywa wymaga, aby zakład reasekuracji – podobnie, jak firmy ubezpieczeń bezpośrednich – były licencjonowane do prowadzenia operacji reasekuracyjnych . Skuteczności systemu licencjonowania dowodzi jego szerokie stosowanie w sektorze finansowym. System taki daje również wyraźne upoważnienie organom nadzoru, w tym uprawnienie do usuwania nieodpowiednich firm z rynku reasekuracyjnego. System licencjonowania zapewni ponadto jednolite traktowanie wszystkich jednostek reasekuracyjnych w UE, co miałoby miejsce, gdyby wybrane zostało tak zwane rozwiązanie „paszportowe” (w którym dana firma sama mogłaby zdecydować, czy wystąpić o licencję). Ponadto, system taki zwiększy odpowiedzialność rodzimych organów nadzoru Państwa Członkowskiego, gdyż stają się one jedynym właściwym organem dla ostrożnościowego nadzoru nad zakładami reasekuracji w obrębie Wspólnoty. System wymagał będzie zwiększonej współpracy pomiędzy właściwymi organami Państw Członkowskich.

Ubezpieczenie i reasekuracja są pokrewnymi rodzajami działalności, w związku z czym wymagania dotyczące wypłacalności dla obydwóch tych rodzajów działalności są podobne. Proponowana dyrektywa zawiera więc wymagania dotyczące wypłacalności dla reasekuracji na życie, które są identyczne z wymaganiami dotyczącymi wypłacalności dla ubezpieczenia na życie. Dla reasekuracji innej niż reasekuracja na życie punktem wyjścia jest to, że powinny stosować się podobne zasady. Jednakże dla reasekuracji innej niż reasekuracja na życie proponowana dyrektywa zawiera możliwość zwiększonego wymagania wypłacalności po decyzji komitologii. Komisja uważa tę możliwość „podniesienia klasy” dla pewnych klas reasekuracji lub rodzajów umów reasekuracyjnych (do 50%) za niezbędny element proponowanej dyrektywy. Dostarczy ona ważnego narzędzia do dokładnego dostosowywania wymagań dotyczących wypłacalności, tak aby lepiej odpowiadały one charakterowi operacji reasekuracyjnych. Opcja komitologii będzie stosowana jedynie po szczegółowej i szeroko zakrojonej konsultacji z zainteresowanymi stronami. Aby zapewnić równe szanse zakładom reasekuracji i zakładom ubezpieczeń prowadzącym działalność reasekuracyjną, wniosek przewiduje również późniejsze zmiany dyrektywy 73/239/EWG dotyczącej ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie oraz dyrektywy 2002/83/WE dotyczącej ubezpieczeń na życie. W związku z powyższym, zakłady ubezpieczeń, które prowadzą reasekurację przez przejęcie ryzyka będą podlegać przepisom dyrektywy dotyczącej reasekuracji odnośnie do wymaganego marginesu wypłacalności, gdy ilość ich działań związanych z reasekuracją stanowi znaczącą część ich całej działalności gospodarczej (art. 57 ust. 5 i art. 59 ust. 8). Przepisy te będą znajdować zastosowanie tylko wówczas, gdy zostanie przyjęta przez Komisję decyzja dostosowująca wymagany margines wypłacalności dla operacji reasekuracji ubezpieczeń innych niż na życie.

2. KONSULTACJA Z GłÓWNYMI UCZESTNIKAMI I ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA ODDZIAłYWANIA

a) Konsultacja z głównymi uczestnikami i zainteresowanymi stronami

W trakcie przygotowywania projektu regularnie konsultowano się z głównymi uczestnikami, którzy przekazali Komisji cenne informacje. Na początku projektu zorganizowano główne posiedzenie z udziałem ponad 100 uczestników, a następnie wszyscy uczestnicy (a także inne zainteresowane strony) zostali ujęci na liście adresowej, z której wszyscy otrzymali wszystkie dokumenty stworzone w ramach projektu lub wiadomość podającą, że na internetowej stronie Komisji poświęconej reasekuracji zamieszczone zostały nowe dokumenty. Opublikowano również badanie na temat nadzoru reasekuracyjnego.[5]

Projekt był śledzony przez zainteresowane strony z wielu różnych sektorów i zawodów. Sektorami uczestniczącymi w konsultacji były głównie: ubezpieczenia (firmy komercyjne, towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielnie itp.), towarzystwa ubezpieczeniowe (na szczeblu UE, a także krajowe), pośrednicy ubezpieczeniowi (brokerzy itp.), stowarzyszenia, stowarzyszenia aktuarialne, ogólni przedstawiciele biznesu (UNICE), analitycy, zarządzający ryzykiem/ubezpieczeniami zależnymi, organizacja MŚP (BEUC), firmy konsultingowe, banki, firmy prawnicze, agencje ratingowe.

Komisja odniosła znaczne korzyści z wkładu wniesionego przez głównych uczestników i zainteresowane strony, zwłaszcza że projekt obejmował wiele bardzo trudnych spraw technicznych. Dokumenty rozesłane w celu zebrania opinii traktowały o kwestiach polityki, a także o bardzo ważnych sprawach.

Otrzymane uwagi odnośnie do celów projektu reasekuracji

Komentatorzy okazali na ogół bardzo wiele poparcia dla wszystkich trzech głównych celów projektu. Kilka Państw Członkowskich zgłosiło uwagi odnośnie do faktu, iż zasadnicza koordynacja krajowego ustawodawstwa oraz wzajemne uznawanie uniemożliwiałaby dodatkowe kontrole lub wymagania ze strony państw przyjmujących. W szczególności, Państwa Członkowskie, które obecnie stosują system zabezpieczenia, wyraziły oczywiście zastrzeżenia wobec zniesienia systemów zastawiania aktywów na pokrycie technicznych rezerw na nieuregulowane roszczenia. Jednakże wszyscy pozostali główni uczestnicy jednogłośnie poparli cel sformułowany przez służby Komisji. Niektóre Państwa Członkowskie wniosły uwagi na temat różnic zabezpieczeń pomiędzy dziedziną ubezpieczeń na życie oraz innych niż na życie.

Otrzymane uwagi odnośnie do głównych kwestii polityki

Podejście do ram nadzorczych dla reasekuracji

Większość komentatorów jest za nadzorczym podejściem do reasekuracji. Niektóre firmy wypowiedziały się rozwiązaniami dobrowolnymi, lecz większa liczba firm i stowarzyszeń stwierdziła, że tylko wprowadzenie nadzoru może dać unijnej reasekuracji dodatkową markę jakościową. Alternatywa zachowania status quo nie została poparta przez żadnego ważniejszego z głównych uczestników.

Państwa Członkowskie wypowiedziały się za metodą przyspieszonego trybu i takie podejście przyjął również Komitet ds. Ubezpieczeń. Inni główni uczestnicy również wyrażali duże poparcie dla rozwiązania o przyspieszonym trybie w oparciu o obecne zasady bezpośredniego nadzoru. Specjaliści (jak np. aktuariusze i księgowi) wskazali jednak, że ograniczone ramy czasowe harmonogramu (2004 r.) mogą ograniczyć liczbę możliwych rozwiązań, odkładając tym samym wprowadzenie niektórych metod do czasu sfinalizowania projektu Solvency II.

Wymagania dotyczące wypłacalności dla reasekuracji ubezpieczeń innych niż na życie: Reakcje ze strony głównych uczestników co do wymagań dotyczących poziomu wypłacalności były liczne i silne. Odbyło się wiele spotkań z zainteresowanymi stronami, szczególnie z przedstawicielami branży ubezpieczeniowej, ubezpieczeń zależnych, zarządzającymi ryzykiem, aktuariuszami, konsultantami i księgowymi. Ogólnie, przedstawiciele branży i konsultanci ubezpieczeniowi twierdzili, iż reasekuracja jest działalnością zbliżoną do ubezpieczenia i dlatego powinny obowiązywać takie same wymagania dotyczące wypłacalności. Niektórzy nadzorcy ubezpieczeniowi wyrażali silne przekonanie, że reasekuracja jest bardziej niestabilna i trudna do nadzorowania, w związku z czym odpowiednie byłoby nieco wyższe wymaganie. Przy opracowywaniu wymagań dotyczących wypłacalności określonych we wniosku dotyczącym dyrektywy (art. 37 i 40) Komisja uwzględniła różne opinie wyrażone w tym względzie.

Wymagania dotyczące wypłacalności dla reasekuracji ubezpieczeń na życie: Kwestia ta również była przedmiotem wielu dyskusji, zarówno co się tyczy faktycznych wymagań, jak i metod obliczania. Służby Komisji konsultowały się w zakresie różnych rozwiązań. Biorąc pod uwagę otrzymane uwagi, Komisja doszła do wniosku, że preferowanym byłoby takie samo podejście, jak stosowane do bezpośredniego ubezpieczenia (zastosowanie zasad bezpośredniego ubezpieczenia na życie do reasekuracji ubezpieczenia na życie oraz zasad bezpośredniego ubezpieczenia innego niż ubezpieczenie na życie do reasekuracji innej niż reasekuracja ubezpieczeń na życie) (art. 38-40).

Otrzymane uwagi odnośnie do szczegółowych kwestii prawnych.

W ciągu 2003 r. odbyło się również szereg konsultacji na temat szczegółowych kwestii prawnych. Obecny wniosek został przygotowany z uwzględnieniem komentarzy otrzymanych od zainteresowanych stron, w szczególności branży ubezpieczeniowej i grupy zawodowej aktuariuszy. Niektóre z przedstawionych opinii były bardzo szczegółowe i wniosły duży wkład w prace służb Komisji.

b) Ocena oddziaływania

Przeprowadzona została rozszerzona ocena oddziaływania w celu stwierdzenia, czy istnieje potrzeba działania na poziomie UE oraz, w razie twierdzącej odpowiedzi, określenia wymaganego działania.

Ocena oddziaływania wykazuje ogólną zgodność co do potrzeby takiego działania, jeśli miałyby zostać osiągnięte cele wymienione w sekcji 1 niniejszego Uzasadnienia.

Jeśli chodzi o różne możliwości polityczne dla osiągnięcia tych celów, pod uwagę wzięto trzy główne opcje:

1. Status quo, tj. brak zmian w stosunku do obecnej sytuacji

2. Rozwiązanie mechanizmu rynkowego/dobrowolne ujawnianie informacji reasekuracyjnych oraz ewentualnie zalecenie dotyczące praktyki pośredniego nadzoru.

3. Rozwiązania nadzorcze.

Jak stwierdzono powyżej w sekcji 2, większość Państw Członkowskich i organizacji branżowych uważa, iż istnieje potrzeba działania nadzorczego w tej dziedzinie. Opcja 1 nie zyskała poparcia ze strony żadnego komentatora. Opcja 2 również została uznana za niezapewniającą wystarczającego zaufania do systemu nadzoru. Brak konkretnych sankcji w takiej metodzie opartej na ujawnianiu może sprawiać, że system będzie mniej skuteczny w zaradzaniu potencjalnym problemom w zakładach reasekuracji.

Jeśli chodzi o opcję 3 (metoda nadzoru), rozważono dwie alternatywy:

1. Dobrowolny system paszportowy dla firm pragnących stosować się do systemu

2. Obowiązkowy system licencjonowania.

Po szerokich konsultacjach z Państwami Członkowskimi, branżą ubezpieczeniową oraz innymi zainteresowanymi stronami Komisja postanowiła zaproponować system licencjonowania. System licencjonowania jest zgodny z podejściem zastosowanym przez UE w celu realizacji wewnętrznego rynku w sektorze finansowym, a w szczególności w dziedzinie ubezpieczeń (jedna licencja i kontrola kwestii ostrożnościowych w kraju rodzimym). System taki dowiódł swojej skuteczności od czasu jego ustanowienia w 1994 r. przez trzecie dyrektywy dotyczące ubezpieczenia. Zapewnia on mocną pozycję finansową zakładów reasekuracji, a przez to stabilność rynków ubezpieczeń, ponieważ stosuje się on do każdego wspólnotowego zakładu reasekuracji, a nie tylko do tych, które posiadają europejską perspektywę. System licencjonowania może ponadto prowadzić do większej koordynacji w traktowaniu wszystkich reasekuratorów przez Państwa Członkowskie i będzie lepiej dostosowany do spełnienia celu, jakim jest ustanowienie prawdziwego wewnętrznego rynku reasekuracji. I wreszcie, wprowadzenie trybu nadzorczego opartego o nadzór nad wszystkimi zakładami reasekuracji przez właściwe władze publiczne jest ponadto w zgodzie z kierunkiem trwającego projektu nadzoru prowadzonego przez IAIS (Międzynarodowe Stowarzyszenie Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego), którego wszystkie Państwa Członkowskie i Komisja Europejska są członkami.

Rozszerzona ocena oddziaływania został również przeprowadzona odnośnie do ilościowych wymagań dotyczących wypłacalności zakładów reasekuracji. Przedyskutowane zostały dwa podstawowe podejścia:

1. możliwości, w których wymagania dotyczące wypłacalności zakładów reasekuracji są zbliżone do obowiązujących dla bezpośredniego ubezpieczenia

2. możliwości, w których wymagania dotyczące wypłacalności zakładów reasekuracji są wyższe od obowiązujących dla bezpośredniego ubezpieczenia.

Komisja ostatecznie postanowiła ustanowić tryb skonstruowany na wymaganiach wypłacalności przedstawionych w obecnych dyrektywach dotyczących ubezpieczenia. Jednakże, w celu uwzględnienia specyfiki niektórych rodzajów umów reasekuracyjnych lub określonych branż w reasekuracji innej niż reasekuracja na życie, wniosek przewiduje możliwość zwiększenia wymaganego marginesu wypłacalności do 50% dla klas innych niż ryzyka odpowiedzialności. Zwiększenie to zostanie dokonane przez Komisję przy skorzystaniu z jej uprawnień wykonawczych po konsultacji z Komitetem ds. Ubezpieczeń.

3. PODSTAWA PRAWNA WNIOSKU

Niniejszy wniosek jest oparty na art. 47 ust. 2 i art. 55 Traktatu, które to artykuły są podstawą prawną dla przyjęcia wspólnotowych środków zmierzających do realizacji wewnętrznego rynku w sektorze usług. Wybranym instrumentem jest dyrektywa, gdyż wydaje się ona najbardziej odpowiednia do osiągnięcia zamierzonych celów. Ponadto, działanie legislacyjne Unii Europejskiej w celu osiągnięcia wewnętrznego rynku w ubezpieczeniu zostało przeprowadzone za pomocą dyrektyw opartych na tych przepisach Traktatu. I wreszcie, przepisy tej dyrektywy nie wychodzą poza to, co jest konieczne do osiągnięcia zamierzonych celów.

4. UWAGI DOTYCZąCE ARTYKUłÓW

Niniejszy wniosek ustala tryb nadzorczy dla reasekuracji, który jest zgodny z istniejącymi ramami prawnymi dla ubezpieczenia. Bazuje on na podejściu przyjętym w istniejących obecnie dyrektywach dotyczących ubezpieczenia. Niektóre z przepisów dyrektyw 73/239/EWG, 92/49/EWG i 2002/83/WE, które są odtworzone w niniejszej dyrektywie są długie; jest tak w szczególności w przypadku przepisów dotyczących warunków zezwolenia dla zakładu reasekuracji, znacznych pakietów akcji, tajemnicy zawodowej oraz marginesu wypłacalności. Prowadzi to często do złożonych przepisów, których forma prezentacji może nie być zgodna z aktualnymi wytycznymi w zakresie tworzenia ustawodawstwa wspólnotowego. Nie jest konieczne dla interpretacji, aby jeden artykuł obejmował cały aspekt zasad ustanowionych w akcie prawnym. Dlatego przepisy niniejszego wniosku są rozbite na artykuły, które są zgrupowane, odpowiednio, w tytułach, rozdziałach i sekcjach dla ułatwienia ich zrozumienia i jasności.

Artykuł 1: Cel dyrektywy - zakres

Celem niniejszej dyrektywy jest ustanowienie ram prawnych dla ostrożnościowego nadzoru nad działalnością reasekuracyjną we Wspólnocie. Jak stwierdzono powyżej, nie ma obecnie wspólnotowego ustawodawstwa w zakresie nadzoru nad reasekuracją. W wyniku tego, zakłady reasekuracji prowadzące wyłącznie operacje reasekuracyjne (zawodowi reasekuratorzy) nie podlegają żadnym szczególnym przepisom wspólnotowym.

Dyrektywa zapełni więc tę lukę we wspólnotowym trybie nadzoru nad ubezpieczeniem. Zastosuje ona do reasekuracji tryb nadzorczy oparty na tych samych zasadach, które stosują się do bezpośredniego ubezpieczenia, a mianowicie zasad jednej licencji i ostrożnościowego nadzoru nad zakładami reasekuracji przez właściwe władze jego rodzimego Państwa Członkowskiego.

Niniejsza dyrektywa stosuje się do zakładów reasekuracji, które posiadają swoją główną siedzibę na terenie Wspólnoty i które prowadzą wyłącznie działalność reasekuracyjną (zawodowi reasekuratorzy). Dyrektywa nie stosuje się do tych zakładów reasekuracji, które podlegają już dyrektywom[6] dotyczącym ubezpieczeń na życie oraz ubezpieczeń innych niż na życie, gdyż ich działalność reasekuracyjna polegająca na przejęciu ryzyka jest objęta tymi dyrektywami. Ponadto, zakłady i organy ubezpieczeń, które są wyłączone z zakresu powyższych dyrektyw, są również wyłączone z zakresu niniejszej dyrektywy. Jednakże przepisy niniejszej dyrektywy dotyczące obliczania wymaganego marginesu wypłacalności (art. 35-39) mogą stosować się do zakładów ubezpieczeń podlegających dyrektywom dotyczącym ubezpieczeń na życie oraz ubezpieczeń innych niż na życie w związku z przejęciem ryzyka reasekuracji (patrz: art. 57 ust. 5 i art. 59 ust. 8).

Aby uwzględnić bardzo szczególną sytuację, jaka może powstać w pewnym Państwie Członkowskim, gdzie nie jest możliwe zdobycie ochrony reasekuracyjnej na rynku, wniosek nie dotyczy świadczenia ochrony reasekuracyjnej prowadzonej przez Państwo Członkowskie, gdy działa ono w charakterze reasekuratora ostatniej instancji ze względu na interes publiczny. Jednakże przepis ten nie zwalnia Państwa Członkowskiego ze stosowania się do wspólnotowych przepisów dotyczących zasad konkurencji i pomocy państwa. Przykładem jest sytuacja, jaka wystąpiła w sektorze ubezpieczeń lotniczych po atakach z 11 września 2001 r., kiedy to rynek reasekuracyjny nie zdołał zapewnić ochrony reasekuracyjnej dla pewnych rodzajów ryzyka. Do zapewnienia takiej ochrony reasekuracyjnej zmuszone zostały Państwa Członkowskie. Ustanowione systemy zostały zbadane zgodnie z prawem UE, w szczególności zgodnie z zasadami pomocy państwa, zanim zostały przyjęte.

Artykuł 2: Definicje

Artykuł 2 zawiera definicje dotyczące podstawowych pojęć zastosowanych we wniosku, aby wyjaśnić ich znaczenie, a przez to przyczynić się do lepszego zrozumienia. Większość z tych pojęć została już zastosowana w innych wspólnotowych aktach prawnych stosujących się do ubezpieczenia, takich jak dyrektywy: 2002/83/WE dotycząca ubezpieczenia na życie, 73/239/EWG i 92/49/EWG dotyczące ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie, 98/78/WE dotycząca dodatkowego nadzoru nad zakładami ubezpieczeń w grupach ubezpieczeniowych.

Podano definicję „zależnego zakładu reasekuracji” odnoszącą się do takich zakładów reasekuracji, które są własnością jednej lub kilku komercyjnych firm lub przedsiębiorstwa finansowego niebędącego zakładem ubezpieczeń ani zakładem reasekuracji ani grupą ubezpieczeniową lub reasekuracyjną. Celem takich przedsiębiorstw jest dostarczenie ochrony reasekuracyjnej dotyczącej wyłącznie ryzyk przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw, do której reasekurator zależny należy albo przedsiębiorstwa lub grupy przedsiębiorstw, których reasekurator zależny jest częścią. Definicja ta jest niezbędna, gdyż wniosek przewiduje specjalny tryb dla tych przedsiębiorstw odnośnie do minimalnego funduszu gwarancyjnego wymaganego w art. 40 do prowadzenia operacji reasekuracyjnych.

Artykuły 3-14: Przepisy odnoszące się do podejmowania działalności reasekuracyjnej

We wniosku dotyczącym dyrektywy przyjęto podejście zastosowane w obecnych dyrektywach dotyczących ubezpieczenia odnośnie do podejmowania działalności reasekuracyjnej we Wspólnocie. Wniosek ustala zasady jednej licencji i kontroli rodzimego kraju dla ostrożnościowego nadzoru nad zakładami reasekuracji. Jest to możliwe dzięki przeprowadzeniu koordynacji zasadniczych aspektów dotyczących nadzoru nad zakładami reasekuracji, która umożliwia wzajemne uznawanie zezwoleń i systemów ostrożnościowego nadzoru Państw Członkowskich.

Zgodnie z tym, zakład reasekuracji podlega uprzedniemu urzędowemu zezwoleniu udzielanemu przez właściwe organy w jego rodzimym Państwie Członkowskim. Wniosek określa minimalne warunki niezbędne do uzyskania urzędowego zezwolenia. Zakład reasekuracji musi posiadać określoną formę prawną, musi przedłożyć plan operacji podający zasadnicze informacje na temat planu biznesowego, musi także posiadać minimalny fundusz gwarancyjny przewidziany w art. 40. Dyrektywa wprowadza ponadto wymaganie, aby zakład reasekuracji był efektywnie prowadzony przez menedżerów, którzy mają należyte kwalifikacje techniczne i doświadczenie. Zakład reasekuracji musi ograniczyć przedmiot swojej działalności do operacji reasekuracyjnych oraz związanych z nimi operacji. Wymóg ten może pozwalać zakładowi reasekuracji prowadzić na przykład taką działalność, jak doradztwo statystyczne lub aktuarialne, analizy ryzyka lub badania dla swoich klientów. Może on również pełnić funkcję spółki holdingowej i prowadzić działalność w sektorze finansowym w rozumieniu art. 2 ust. 8 dyrektywy 2002/87/WE. Ta ostatnia działalność będzie w każdym przypadku podlegać przepisom nałożonym na dodatkowy nadzór nad grupami ubezpieczeniowymi i reasekuracyjnymi oraz konglomeratami finansowymi określony w dyrektywach 98/78/WE i 2002/87/WE (art. 5-11).

Ponadto, przed udzieleniem zezwolenia właściwe władze muszą zostać powiadomione o tożsamości członków lub akcjonariuszy posiadających znaczny udział w zakładzie reasekuracji. Celem tego przepisu jest umożliwienie właściwym władzom oceny stosowności akcjonariuszy w celu zapewnienia solidnego i ostrożnościowego zarządzania zakładem reasekuracji. Jeżeli władze nie będą przekonane co do tych kwalifikacji, nie udzielą zezwolenia. Podobnie, gdy istnieją ścisłe powiązania pomiędzy zakładem reasekuracji a innymi osobami fizycznymi lub prawnymi, zezwolenie nie zostanie przyznane, gdy powiązania te nie pozwalają właściwym władzom skuteczne wykonywać ich funkcji nadzorczych. Wymagania te odpowiadają ostrożnościowemu celowi, a mianowicie zapewnieniu, aby równocześnie istniało solidne zarządzanie i nadzór nad zakładem reasekuracji jest skuteczny. Inne cele oparte na takich czynnikach jak polityka przemysłowa lub gospodarcza kraju albo potrzeby rynkowe nie są objęte tymi przepisami i powinny być zakazane przy badaniu wniosku o zezwolenie, gdyż byłyby w sprzeczności z zasadami Traktatu (art. 7, 9, 10 i 12).

Wniosek o udzielenie zezwolenia musi być rozpatrzony w okresie sześciu miesięcy od jego złożenia przez zakład reasekuracji. Odmowa udzielenia zezwolenia, jak również jego wycofanie, winny być umotywowane z podaniem dokładnych podstaw takiego odrzucenia. Zakład reasekuracji musi mieć prawo zwracania się do sądów z odwołaniem od decyzji (art. 13).

Udzielone zezwolenie jest ważne w całej Wspólnocie. Pozwala ono zakładowi reasekuracji na prowadzenie operacji na terenie całej Wspólnoty na podstawie prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług, bez dalszych formalności (art. 4).

Artykuły 15-31: Warunki rządzące działalnością reasekuracyjną. Zasady i metody nadzoru ostrożnościowego.

Tryb nadzorczy oparty na systemie jednego zezwolenia udzielonego przez właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego zakładu reasekuracji i ważne w całej Wspólnocie wymaga przekazania uprawnień do nadzoru właściwym władzom udzielającym zezwolenia w celu zagwarantowania całkowitego spełnienia warunków rządzących prowadzeniem działalności przez zakład reasekuracji, czy to na podstawie prawa przedsiębiorczości, czy swobodnego świadczenia usług.

Artykuł 15 niniejszego wniosku stanowi o wyłącznej kompetencji właściwych władz rodzimego Państwa Członkowskiego pod względem finansowego nadzoru nad zakładem reasekuracji, w tym także działalności prowadzonej przez zakład za pośrednictwem oddziałów lub w ramach swobody świadczenia usług.

Z uwagi na wyłączną kompetencję rodzimego Państwa Członkowskiego w zakresie nadzoru nad wszystkimi finansowymi aspektami zakładu reasekuracji, władze właściwe dla zakładu reasekuracji nie mogą odrzucić umowy retrocesji zawartej przez ten zakład reasekuracji ze wspólnotowym zakładem reasekuracji objętym niniejszą dyrektywą[7] z przyczyn bezpośrednio związanych z sytuacją finansową tego zakładu reasekuracji (lub ubezpieczeń). Taki pośredni nadzór nad tymi zakładami oznaczałby ingerencję w uprawnienia nadzorcze władz właściwych dla tych zakładów i kwestionowałby fundamentalną zasadę wzajemnego uznawania, która leży u podstaw ram prawnych określonych przez niniejszy wniosek.

Zakład reasekuracji musi posiadać solidne procedury administracyjno-sprawozdawcze, a także należyte mechanizmy wewnętrznej kontroli. Jest to potrzebne do zapewnienia uporządkowanego i stabilnego finansowo prowadzenia działalności. Rodzime Państwo Członkowskie winno ustanowić warunki zagwarantowania, aby wymóg ten został spełniony.

Artykuł 16 określa prawo właściwych władz rodzimego Państwa Członkowskiego do przeprowadzania na miejscu weryfikacji oddziałów przedsiębiorstwa reasekuracyjnego w innych Państwach Członkowskich. Określa on procedurę przeprowadzania takiej weryfikacji. Przepis ten jest podobny do przepisów określonych w dyrektywach dotyczących ubezpieczeń innych niż na życie oraz ubezpieczenia na życie[8].

W celu zapewnienia skuteczności nadzoru przeprowadzonego nad zakładem reasekuracji właściwe władze muszą mieć odpowiednie uprawnienia do przeprowadzenia szczegółowego wywiadu dotyczącego zakładu reasekuracji, zażądania przedłożenia dokumentów lub podjęcia środków takich jak sankcje w stosunku do zakładów reasekuracji bądź jego członków zarządu lub kierownictwa (art. 17).

Artykuły 19-23 określają przepisy dotyczące nadzoru znacznymi pakietami akcji w zakładzie reasekuracji. Ich celem jest zapewnienie, aby właściwe władze znały struktury własności zakładu reasekuracji. Przepis ten jest następstwem nadzoru nad znacznymi pakietami akcji w chwili rozpatrywania wniosku o udzielenie zezwolenie określonego w art. 12. Tryb ten jest tym samym, który jest już stosowany do ubezpieczeń[9] oraz innych usług finansowych.

Artykuły 24-30 stanowią o poufności informacji posiadanych przez właściwe władze. Wszystkie osoby, które pracują lub pracowały dla właściwych władz, w tym również biegli rewidenci oraz eksperci działający w imieniu właściwych władz, są zobowiązani do dotrzymywania tajemnicy zawodowej. Poufny charakter tych informacji nie uniemożliwia właściwym władzom wymiany informacji odnośnie do nadzoru nad zakładami reasekuracji, ponieważ ich zadaniem jest zapewnienie poprawnego nadzoru nad przedsiębiorstwem reasekuracji. W każdym przypadku wymiany informacji podlegają one również wymogowi poufności i mogą być ujawniane tylko za wyraźną zgodą właściwych władz, które przekazały te informacje.

Artykuły 28-30 ustalają również warunki i okoliczności, w jakich informacje te mogą być ujawniane urzędom lub organom innym niż organy nadzoru reasekuracyjnego. Ustalony tryb jest ten sam, który stosuje się do zakładów ubezpieczeń[10].

Artykuł 31 przewiduje dla rewidentów obowiązek niezwłocznego zgłaszania właściwej władzy rodzimego Państwa Członkowskiego wszelkich faktów lub decyzji dotyczących zakładu reasekuracji, które mają wpływ na warunki rządzące prowadzeniem operacji reasekuracyjnych, a które ujawnią podczas wykonywania swoich zadań w przedsiębiorstwie reasekuracyjnym lub w dowolnym innym przedsiębiorstwie mającym ścisłe więzi z przedsiębiorstwem reasekuracyjnym. Dyrektywa przyjmuje tryb zastosowany już do zakładów ubezpieczeń.[11]

Artykuły 32-34: Zasady odnoszące się do rezerw techniczno-ubezpieczeniowych

Rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe są fundamentalną częścią techniki ubezpieczeniowej. Muszą one bowiem umożliwić zakładowi ubezpieczeń lub reasekuracji spełnienie jego zobowiązań wynikających z umów ubezpieczeniowych lub reasekuracyjnych. Z tego względu wymaganie, aby dane zakład ubezpieczeń (lub reasekuracji) ustanowił odpowiednie rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe jest podstawową zasadą trybu nadzoru dla ubezpieczenia lub reasekuracji. W systemie jednego zezwolenia udzielanego przez rodzime Państwo Członkowskie właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego odpowiadają za wymaganie ustanowienia odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych odnośnie do wszystkich operacji zakładu, w tym również prowadzonych na podstawie prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług we Wspólnocie. Ponadto, rodzime Państwo Członkowskie musi zweryfikować spełnienie tego wymagania i musi także mieć do swojej dyspozycji odpowiednie środki służące przeprowadzeniu takiej weryfikacji.

Artykuł 32 ustala zasadę kontroli w kraju rodzimym w przypadku określania i obliczania rezerw techniczno-ubezpieczeniowych zakładu reasekuracji. Wielkość takich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych jest ustalana zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie 91/674/EWG w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń[12]. Wniosek stanowi również, że odnośnie do działalności związanej z ubezpieczeniem na życie, rodzime Państwo Członkowskie może również ustanowić bardziej szczegółowe zasady dla obliczania rezerw technicznych zgodnie z zasadami przedstawionymi w art. 20 dyrektywy 2002/83/WE w sprawie ubezpieczenia na życie. Przepis ten określa zasady aktuarialne, którymi należy kierować się, ustanawiając rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe dla operacji związanych z ubezpieczeniem na życie.

Rodzime Państwo Członkowskie może również wymagać od swoich zakładów reasekuracji, aby założyły rezerwę wyrównawczą odnośnie do operacji reasekuracji kredytu (art. 33). Wielkość takiej rezerwy obliczana jest zgodnie z zasadami podanymi w dyrektywie 73/239/EWG, w szczególności w załączniku, w którym przedstawiono cztery metody uważane za równoważne. Rodzime Państwo Członkowskie może zwolnić z obowiązku założenia rezerwy wyrównawczej zakłady reasekuracji, dla których reasekuracja kredytu nie stanowi istotnej części ich działalności.

Rodzime Państwo Członkowskie może także wymagać od swoich zakładów reasekuracji założenia rezerw wyrównawczych dla innych klas ryzyka niż reasekuracja kredytu zgodnie z zasadami określonymi przez to Państwo Członkowskie. Jest to zgodne z obecnym ustawodawstwem dotyczącym ubezpieczenia, w szczególności z dyrektywą 73/239/EWG, a także dyrektywą 91/674/EWG w sprawie rocznych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń.

Następstwem wprowadzenia trybu nadzorczego dla zakładów reasekuracji, które dotychczas nie podlegają wspólnotowym ramom prawnym, jest zniesienie wymogu zastawiania aktywów służących do pokrycia nieotrzymanych składek i świadczeń zakładu reasekuracji z tytułu nieuregulowanych roszczeń, gdy jest on reasekurowany przez zakład reasekuracji upoważniony zgodnie z niniejszą dyrektywą lub zakładem reasekuracji upoważnionym zgodnie z dyrektywami 73/239/EWG (ubezpieczenia inne niż ubezpieczenia na życie) lub 2002/83/WE (ubezpieczenia na życie). Jednakże Państwo Członkowskie zachowuje uprawnienia do nałożenia wymogu zastawienia aktywów służących do pokrycia powyższych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych swoich własnych zakładów reasekuracji, gdy są one reasekurowane przez zakłady reasekuracji spoza Wspólnoty, gdyż te ostatnie nie podlegają trybowi nadzorczemu jednego zezwolenia i wzajemnego uznawania przewidzianemu w niniejszej dyrektywie.

W art. 34 proponuje się jakościowe podejście do zasad inwestycyjnych. Specyfika działalności reasekuracyjnej sprawia, że podejście takie jest preferowane niż ilościowa metoda stosowana w dziedzinie bezpośredniego ubezpieczenia. W artykule stwierdza się, że aktywa powinny uwzględniać rodzaj działalności prowadzonej przez podmiot ubezpieczeniowy, wielkość i czas trwania spodziewanych spłat roszczeń w celu zabezpieczenia wystarczającej ilości, płynności, jakości, opłacalności i dostosowania inwestycji. W przypadku ubezpieczenia innego niż ubezpieczenie na życie wymóg dostosowania powinien być postrzegany w świetle praktyk biznesowych oraz wewnętrznej złożoności w celu określenia czasu trwania przepływów gotówki wynikających ze zobowiązań. Inwestycje powinny ponadto być zróżnicowane i należycie rozłożone, aby umożliwić reakcję na zmieniające się okoliczności ekonomiczne.

Artykuły 35-41: Margines wypłacalności zakładów reasekuracji

Margines wypłacalności jest ważnym elementem nadzoru ostrożnościowego. Niniejszy wniosek ustala wymagania dla zakładów reasekuracji, oparte o obecne zasady dla zakładów ubezpieczeń. Jak wskazano wcześniej, ubezpieczenie i reasekuracja są pokrewnymi typami działalności, z związku z czym wymagania dotyczące wypłacalności dla tych dwóch rodzajów działalności powinny być podobne.

Jeżeli chodzi o działalność związaną z ubezpieczeniami innymi niż ubezpieczenia na życie, wniosek stosuje wymagania przedstawione w dyrektywie 73/239/EWG dotyczącej ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie (art. 37). Jednakże, z powodu szczególnego charakteru niektórych rodzajów umów reasekuracyjnych lub specyficznych branż działalności gospodarczej, wniosek zawiera możliwość podniesienia wymaganego marginesu wypłacalności. Już dyrektywa dotycząca ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życia przewiduje podniesienie marginesu wypłacalności o 50% dla ubezpieczeń od odpowiedzialności, ponieważ podlegają one szczególnie niestabilnemu profilowi ryzyka. Wniosek przewiduje podniesienie do 50% marginesu wypłacalności w odniesieniu do określonych typów lub klas operacji innych niż klasy ubezpieczeń od odpowiedzialności. Korekty marginesu wypłacalności dokona Komisję po konsultacji z Komitetem ds. Ubezpieczeń, korzystając ze swoich uprawnień wykonawczych przyznanych na mocy Traktatu. Środki te powinny zostać przyjęte w następstwie procedury regulacyjnej przewidzianej w art. 5 decyzji 1999/648/WE (art. 55). Podniesienie marginesu wypłacalności zostanie zastosowane dopiero po szczegółowej analizie i szerokich konsultacjach z zainteresowanymi stronami.

Aby zapewnić równe szanse zakładom reasekuracji i zakładom ubezpieczeń prowadzącym działalność reasekuracyjną, wniosek przewiduje późniejsze poprawki do dyrektywy 73/239/EWG dotyczącej ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie oraz dyrektywy 2002/83/WE dotyczącej ubezpieczeń na życie. Zgodnie z tym, przedsiębiorstwa ubezpieczeniowe, które prowadzą działalność reasekuracyjną przez przejęcie ryzyka podlegają przepisom dyrektywy dotyczącej reasekuracji odnośnie do wymaganego marginesu wypłacalności, gdy liczba ich operacji reasekuracyjnych stanowi znaczną część ich całej działalności gospodarczej (art. 57 ust. 5 oraz art. 59 ust. 8). Przepisy te znajdą zastosowanie po przyjęciu przez Komisję decyzji korygującej wymagany margines wypłacalności dla operacji związanych z ubezpieczeniami innymi niż ubezpieczenie na życie (art. 43).

Jeśli chodzi o reasekurację na życie, wymagany margines wypłacalności obliczany jest zgodnie z zasadami ustalonymi w dyrektywie 2002/83/WE dotyczącej ubezpieczenia na życie (art. 38).

Gdy zakład reasekuracji prowadzi jednocześnie działalność związaną z ubezpieczeniem na życie i z ubezpieczeniami innymi niż ubezpieczenia na życie, to wymagany margines wypłacalności obejmuje całkowitą sumę wymaganych marginesów wypłacalności odnoszących się do operacji reasekuracji ubezpieczeń innych niż na życie i ubezpieczeń na życie (art. 39).

Dostępny margines wypłacalności składa się z aktywów wymienionych w art. 36. Dozwolonymi aktywami są te, które zostały już dopuszczone na mocy dyrektyw dotyczących ubezpieczeń innych niż na życie oraz ubezpieczeń na życie jako składające się na margines wypłacalności.

Artykuł 40 odnosi się do minimalnego funduszu gwarancyjnego wymaganego do prowadzenia operacji reasekuracyjnych. Fundusz gwarancyjny odnosi się do wymaganego minimalnego kapitału, jaki zakład reasekuracji musi stale posiadać, aby angażować się w działalność reasekuracyjną z odpowiednią solidnością finansową. We wniosku ustala się fundusz gwarancyjny, które nie może być mniejszy niż 3 miliony EUR. Jednakże, w odniesieniu do zależnych zakładów reasekuracji rodzime Państwo Członkowskie może ustalić fundusz gwarancyjny w wysokości 1 miliona EUR. Przepis ten ma na celu uwzględnienie szczególnych cech zależnego zakładu reasekuracji, a w szczególności to, że zwykle są one przedsiębiorstwami średniej/małej wielkości, a ich działalność ogranicza się wyłącznie do ochrony ryzyk dotyczących przedsiębiorstw, do których należy reasekurator zależny.

Artykuły 42-44: Zakłady reasekuracji w trudnej sytuacji – Wycofanie zezwolenia

Władze właściwe dla zakładu reasekuracji powinny mieć odpowiednie uprawnienia do podjęcia działania wobec zakładu reasekuracji, gdy jego sytuacja finansowa ulegnie pogorszeniu, na przykład, gdy nie ustanowi ono dostatecznych rezerw techniczno-ubezpieczeniowych lub margines wypłacalności nie osiągnie wymaganego poziomu. W takich wypadkach właściwe władze winny posiadać uprawnienia do zażądania planu finansowego, planu przywrócenia prawidłowej sytuacji finansowej lub planu uzdrowienia finansowego, bądź zakazania swobodnego dysponowania aktywami zakładu reasekuracji.

Podobnie, niezbędne jest zastrzeżenie, że zezwolenie udzielone zakładowi reasekuracji może w niektórych przypadkach ( tj. niewypełnienie warunków zezwolenia, poważne niedotrzymanie warunków i przepisów w zakresie prowadzenia działalności itp.) zostać wycofane.

Zasady ustalone w niniejszym wniosku są identyczne z zastosowanymi już do zakładów ubezpieczeń.

Artykuły 45-46: Operacje reasekuracyjne prowadzone na podstawie prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług

Zakład reasekuracji posiadający odpowiednie zezwolenie wydane przez właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego jest uprawniony do prowadzenia operacji reasekuracyjnych w całej Wspólnocie na podstawie prawa przedsiębiorczości lub swobody świadczenia usług (art. 4 ust. 1).

Artykuł 45 określa warunki dotyczące przypadku, gdy zakład reasekuracji, działając na podstawie prawa przedsiębiorczości lub swobody świadczenia usług nie stosuje się do przepisów prawnych obowiązujących w przyjmującym Państwie Członkowskim. Proponowany tryb, który jest również ustanowiony pod wpływem trybu określonego w dyrektywach dotyczących ubezpieczeń, opiera się na współpracy pomiędzy właściwymi władzami rodzimego i przyjmującego Państwa Członkowskiego.

Artykuł 46 ustanawia zasadę równości traktowania wszystkich reasekurowanych wierzycieli w wypadku likwidacji zakładu reasekuracji bez dokonywania jakiegokolwiek rozróżnienia na podstawie sposobu, w jaki zostały podpisane umowy reasekuracyjne; tj. prawa przedsiębiorczości lub swobody świadczenia usług. Jednakże przepis ten nie wprowadza koordynacji krajowych zasad likwidacji przedsiębiorstw. Taka koordynacja w odniesieniu do zakładów ubezpieczeń została wprowadzona w dyrektywie 2001/17/WE (dyrektywa w sprawie likwidacji zakładów ubezpieczeń)[13]. Dyrektywa dotycząca likwidacji zakładów ubezpieczeń po dokładnym zbadaniu może również w późniejszym etapie wymagać dostosowania, tak aby możliwe było objęcie jej zakresem zakładów reasekuracji.

Artykuły 47-50: Zakłady reasekuracji z państw trzecich

Zakładów reasekuracji, które mają swoją główną siedzibę w państwie trzecim i które prowadzą operacje reasekuracyjne w Państwie Członkowskim, nie należy traktować bardziej korzystnie niż zakładów posiadających swoją główną siedzibę w tymże Państwie Członkowskim (art. 47).

W art. 48 przewiduje się możliwość zawierania porozumień z państwami trzecimi w sprawie nadzoru nad zakładami reasekuracji. Celem tych międzynarodowych porozumień jest w szczególności wymiana informacji pomiędzy właściwymi władzami w UE i zainteresowanymi państwami trzecimi odnośnie do zakładów reasekuracji, a także uwzględnienie wzajemnego uznawania zasad i praktyk nadzoru reasekuracyjnego pomiędzy UE a państwami trzecimi. Przepis ten może mieć istotne znaczenie dla uporania się z regulacyjnymi barierami dla reasekuracji, które utrudniają wejście wspólnotowych przedsiębiorstw reasekuracyjnych do państw trzecich.

Artykuły 51-54: Prawa nabyte przez istniejące zakłady reasekuracji – Zakłady reasekuracji zaprzestające działalności.

Zakład reasekuracji, które był uprawniony lub upoważniony do prowadzenia operacji reasekuracyjnych zgodnie z przepisami jego rodzimego Państwa Członkowskiego przed dniem wdrożenia niniejszej dyrektywy, może nadal to czynić bez ubiegania się o zezwolenie. Jednakże taki zakład reasekuracji podlega przepisom dyrektywy, w szczególności wymaganiom odnoszącym się do mocnej pozycji finansowej zakładu reasekuracji (rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe, margines wypłacalności oraz fundusz gwarancyjny), kompetencji zawodowych, dobrej reputacji kierownictwa i odpowiedniości akcjonariuszy posiadających znaczne pakiety akcji. Dyrektywa pozwala Państwom Członkowskim na udzielenie dwuletniego okresu przejściowego w celu niedopuszczenia, aby istniejące zakłady reasekuracji popadły w kłopoty finansowe z powodu starań mających na celu dostosowanie się do tych wymagań (art. 51).

Z drugiej strony, dyrektywa nie stosuje się do zakładów reasekuracji, które w czasie wdrożenia dyrektywy wstrzymały podpisywanie nowych umów reasekuracyjnych i zarządzają wyłącznie swoim obecnym portfelem z myślą o zakończeniu swojej działalności. Jednak, ponieważ zakłady te nie podlegają ustalonemu w dyrektywie trybowi jednego zezwolenia, dla dobra przejrzystości i pewności prawnej niezbędne jest, aby Państwa Członkowskie sporządziły wykaz tego rodzaju zakładów reasekuracji i przekazały go wszystkim Państwom Członkowskim (art. 52).

I wreszcie, art. 53 daje zakładowi reasekuracji prawo do zwrócenia się o rewizję sądową wszelkiej podjętej w stosunku do niego decyzji właściwych władz podczas stosowania ich krajowych zasad przyjętych we wdrożeniu niniejszej dyrektywy.

Artykuły 55-56: Uprawnienia wykonawcze Komisji do dokonania technicznych zmian dyrektywy.

We wniosku przewidziano możliwość dokonania technicznych zmian określonych zasad dyrektywy. Dyrektywa przyznaje Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do przepisów wymienionych wyraźnie w art. 56. Przy korzystaniu ze swoich uprawnień wykonawczych Komisja jest wspomagana przez Komitet ds. Ubezpieczeń ustanowiony na mocy dyrektywy 91/675/EWG. Środki przyjmowane przez Komisję podlegają procedurze określonej w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/648/WE, która ustanawia procedury korzystania z uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji.

Uprawnienia wykonawcze są wykorzystywane w szczególności do podniesienia wymaganego marginesu wypłacalności dla szczególnych rodzajów umów lub działalności w klasach operacji innych niż klasy dotyczące odpowiedzialności (art. 37 ust. 3 i 4).

Artykuły 57-60: Dostosowania techniczne do dyrektyw dotyczących ubezpieczeń innych niż ubezpieczenia na życie, ubezpieczeń na życie oraz grup ubezpieczeniowych

Wprowadzenie wspólnotowych ram regulacyjnych dla reasekuracji ma wpływ na istniejące dyrektywy dotyczące ubezpieczenia (ubezpieczeń innych niż na życie, ubezpieczeń na życie oraz grup ubezpieczeniowych)[14]. W związku z tym, że niniejszy wniosek po przyjęciu wypełni ramy legislacyjne dla sektora ubezpieczeniowego, wydaje się konieczne uwzględnienie go w celu zapewnienia jednolitych ram regulacyjnych. Istniejące dyrektywy dotyczące ubezpieczeń wymagają zatem dostosowania. Dotyczy to, na przykład, pośredniego nadzoru nad zakładem reasekuracji prowadzonego przez władze właściwe dla zakładu ubezpieczeń, który zawarł umowę reasekuracyjną ze wspólnotowym reasekuratorem podlegającym niniejszej dyrektywie[15]. Władze kompetentne dla zakładu ubezpieczeń nie mogą odrzucić takiej umowy ubezpieczeniowej z przyczyn bezpośrednio związanych z pozycją finansową reasekuratora.

Wniosek przewiduje również zniesienie wymogu zastawiania aktywów przeznaczonych na pokrycie nieotrzymanych składek oraz zabezpieczeń nieuregulowanych roszczeń dla zakładu ubezpieczeń, gdy jest ono reasekurowane przez zakład reasekuracji posiadający zezwolenie zgodnie z niniejszą dyrektywą lub zakład ubezpieczeń posiadający zezwolenie zgodnie z dyrektywami 73/239/EWG (ubezpieczenia inne niż na życie) lub 2002/83/WE (ubezpieczenia na życie).

Te dostosowania są również spowodowane zamiarem poddania zakładów ubezpieczeń zajmujących się również reasekuracją wymaganiom dotyczącym wypłacalności, które zostają ustalone dla zakładów reasekuracji oraz zapewnieniem równych szans dla różnych przedsiębiorstw przystępujących do działalności reasekuracyjnej.

Dyrektywa 98/78/WE dotycząca grup ubezpieczeniowych również zostaje dostosowana w celu uwzględnienia faktu, iż unijne zakłady reasekuracji podlegać będą nadzorowi[16]. Konieczne będzie również późniejsze dostosowanie dyrektywy 2002/87/WE dotyczącej konglomeratów finansowych[17].

Ponadto, dyrektywa 2001/17/WE może również wymagać dostosowania, aby wprowadzić do jej zakresu zakłady reasekuracji, gdyż obecnie nie podlegają one dyrektywie dotyczącej likwidacji działalności ubezpieczeniowej. Konieczne są dalsze prace w tym zakresie, aby zidentyfikować kwestie, które wymagają rozważenia w celu dokonania odpowiednich dostosowań.

2004/0097 (COD)

Wniosek dotyczący

DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie reasekuracji oraz zmieniającej dyrektywy Rady 73/239/EWG, 92/49/EWG oraz dyrektywy 98/78/WE i 2002/83/WE

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2 i art. 55,

uwzględniając wniosek Komisji[18],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[19],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[20],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[21],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Dyrektywa Rady 73/239/EWG z dnia 24 lipca 1973 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do podejmowania i prowadzenia działalności w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie[22], dyrektywa Rady 92/49/EWG z dnia 18 czerwca 1992 r. w sprawie koordynacji przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do ubezpieczeń bezpośrednich innych niż ubezpieczenia na życie oraz zmieniająca dyrektywy 73/239/EWG i 88/357/EWG[23] i dyrektywa 2002/83/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. dotycząca ubezpieczeń na życie[24] określają przepisy dotyczące podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie ubezpieczeń bezpośrednich we Wspólnocie.

(2) Dyrektywy te przewidują ramy prawne potrzebne do tego, aby zakłady ubezpieczeń prowadziły operacje ubezpieczeniowe na wewnętrznym rynku w zakresie prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług w celu ułatwienia zakładom ubezpieczeń mającym główną siedzibę we Wspólnocie pokrycia zobowiązań ze zdarzeń ubezpieczeniowych powstałych we Wspólnocie oraz umożliwienia ubezpieczającym korzystania z usług nie tylko ubezpieczycieli prowadzących działalność w ich własnym kraju, ale również ubezpieczycieli, których główna siedziba znajduje się na obszarze Wspólnoty i którzy prowadzą działalność w innych Państwach Członkowskich.

(3) Tryb ustalony przez te dyrektywy stosuje się do zakładów ubezpieczeń bezpośrednich odnośnie do ich całej prowadzonej działalności, zarówno operacji związanych z bezpośrednim ubezpieczeniem, jak i operacji związanych z reasekuracją przez przejęcie ryzyka; jednakże operacje reasekuracyjne prowadzone przez wyspecjalizowane zakłady reasekuracji nie podlegają temu trybowi, ani żadnemu innemu trybowi przewidzianemu w prawie Wspólnoty.

(4) Reasekuracja jest ważną działalnością finansową, gdyż umożliwia zakładom ubezpieczeń bezpośrednich, dzięki szerszemu rozkładowi ryzyk na poziomie ogólnoświatowym, posiadanie większej zdolności asekuracyjnej w celu angażowania się w operacje ubezpieczeniowe i zapewniania ochrony ubezpieczeniowej, a także obniżenia ich kosztów kapitałowych; ponadto reasekuracja odgrywa fundamentalną rolę w stabilności finansowej, gdyż jest niezbędnym elementem zapewnienia mocnej pozycji finansowej oraz stabilności rynków ubezpieczeń bezpośrednich, a także systemu finansowego jako całości, dzięki swoim rolom głównego pośrednika finansowego i instytucjonalnego inwestora.

(5) Dyrektywa Rady 64/225/EWG z dnia 25 lutego 1964 r. w sprawie zniesienia ograniczeń swobody przedsiębiorczości i świadczenia usług w dziedzinie reasekuracji i retrocesji[25] usunęła ograniczenia prawa przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług związane z narodowością lub rezydencją świadczącego usługi reasekuracyjne. Dyrektywa nie usunęła jednak ograniczeń spowodowanych rozbieżnościami pomiędzy krajowymi przepisami w sprawie ostrożnościowej regulacji reasekuracji. Sytuacja ta doprowadziła do znacznych różnic poziomu nadzoru zakładów reasekuracji we Wspólnocie, które tworzą bariery dla prowadzenia działalności reasekuracyjnej, takie jak zobowiązanie przedsiębiorstwa reasekuracyjnego do zastawienia aktywów w celu pokrycia części rezerw techniczno-ubezpieczeniowych zakładu ubezpieczeń bezpośrednich, jak również stosowanie się przez zakłady reasekuracji do różnych zasad nadzoru w różnych Państwach Członkowskich, w których prowadzą one operacje lub zasad pośredniego nadzoru różnych aspektów działalności zakładu reasekuracji prowadzonego przez władze właściwe dla zakładów ubezpieczeń bezpośrednich.

(6) W planie działania w zakresie usług finansowych wymieniono reasekurację jako sektor, który wymaga działania na poziomie Wspólnoty w celu dopełnienia rynku wewnętrznego usług finansowych. Ponadto, najważniejsze organizacje finansowe, takie jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy oraz Międzynarodowe Stowarzyszenie Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego (IAIS) zwróciły uwagę na brak zharmonizowanych zasad nadzoru reasekuracyjnego na poziomie Wspólnoty, jako istotną lukę w ramach regulacyjnych dotyczących usług finansowych, która powinna zostać wypełniona.

(7) Niniejsza dyrektywa ma na celu ustanowienie ostrożnościowych ram regulacyjnych dla działalności reasekuracyjnej we Wspólnocie. Stanowi ona część zbioru wspólnotowego ustawodawstwa w dziedzinie ubezpieczenia mającego na celu ustanowienie wewnętrznego rynku w sektorze ubezpieczeń.

(8) Niniejsza dyrektywa jest zgodna z głównymi międzynarodowymi pracami prowadzonymi nad ostrożnościowymi zasadami reasekuracji, w szczególności pracami prowadzonymi przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Organów Nadzoru Ubezpieczeniowego (IAIS).

(9) Niniejsza dyrektywa jest zgodna z podejściem przyjętym w ustawodawstwie wspólnotowym odnośnie do bezpośredniego ubezpieczenia przez dokonanie harmonizacji, która jest zasadnicza, niezbędna i wystarczająca do zapewnienia wzajemnego uznawania zezwoleń i systemów ostrożnościowej kontroli, umożliwiając przez to udzielanie jednego zezwolenia obowiązującego w całej Wspólnocie oraz stosowanie zasady nadzoru przez rodzime Państwo Członkowskie.

(10) W wyniku tego do podejmowania i prowadzenia działalności reasekuracyjnej wymagane jest udzielenie jednolitego urzędowego zezwolenia przez właściwe władze Państwa Członkowskiego, w którym zakład reasekuracji ma swoją główną siedzibę. Umożliwia ono zakładowi prowadzenie działalności we Wspólnocie na podstawie prawa przedsiębiorczości lub swobody świadczenia usług. Państwo Członkowskie, w którym znajduje się oddział lub w którym świadczone są usługi, nie może wymagać uzyskania nowego zezwolenia przez zakłady reasekuracji, które chcą prowadzić w nim działalność ubezpieczeniową i które otrzymały już zezwolenia w swoim rodzimym Państwie Członkowskim. Ponadto zakład reasekuracji, który otrzymał już zezwolenie w swoim rodzimym Państwie Członkowskim, nie powinien podlegać dodatkowemu nadzorowi lub kontrolom dotyczącym jego pozycji finansowej, które są przeprowadzane przez władze właściwe dla zakładu ubezpieczeń reasekurowanego przez dany zakład reasekuracji. Ponadto Państwo Członkowskie nie powinno wymagać od zakładu reasekuracji posiadającego zezwolenie na działalność we Wspólnocie dokonania zabezpieczenia aktywów na poczet pokrycia części rezerw techniczno-ubezpieczeniowych cedenta. Warunki udzielenia lub wycofania zezwolenia powinny zostać określone. Właściwe władze nie powinny udzielać ani podtrzymywać zezwolenia dla zakładu reasekuracji, który nie spełnia warunków określonych w niniejszej dyrektywie.

(11) Niniejsza dyrektywa powinna stosować się do zakładów reasekuracji, które prowadzą wyłącznie działalność reasekuracyjną i nie angażują się w operacje związane z ubezpieczeniami bezpośrednimi; powinna ona stosować się również do tak zwanych zależnych zakładów reasekuracji utworzonych lub posiadanych przez firmy przemysłowe, handlowe lub finansowe inne niż przedsiębiorstwa, do których stosuje się dyrektywa 98/78/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie dodatkowego nadzoru nad zakładami ubezpieczeń w grupach ubezpieczeniowych[26], których celem jest zapewnianie ochrony reasekuracyjnej wyłącznie ryzyk tych firm, do których one należą.

(12) Niniejsza dyrektywa nie powinna jednak stosować się do zakładów ubezpieczeń, które podlegają już dyrektywom 73/239/EWG i 2002/83/WE; jednakże, aby zapewnić mocną pozycję finansową zakładów, które prowadzą również operacje reasekuracyjne i aby charakterystyczne cechy tych operacji zostały należycie uwzględnione w wymaganiach kapitałowych stawianych tym zakładom ubezpieczeń, przepisy dotyczące marginesu wypłacalności zakładów reasekuracji zawarte w niniejszej dyrektywie powinny stosować się do działalności reasekuracyjnej tych zakładów ubezpieczeń, jeśli ilość ich operacji reasekuracyjnych stanowi znaczącą część ich całej działalności.

(13) Niniejsza dyrektywa powinna wyjaśniać uprawnienia i środki nadzoru udzielone właściwym władzom. Właściwe władze rodzimych Państw Członkowskich powinny być odpowiedzialne za monitorowanie kondycji finansowej zakładów reasekuracji, uwzględniając stopień ich wypłacalności, tworzenie odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych oraz pokrycie tych rezerw poprzez wysokiej jakości aktywa.

(14) Właściwe władze Państw Członkowskich powinny mieć do swojej dyspozycji takie środki nadzoru, jakie są niezbędne do zapewnienia prawidłowego prowadzenia działalności przez zakłady reasekuracji w całej Wspólnocie, niezależnie od tego, czy prowadzona jest ona na podstawie prawa przedsiębiorczości czy swobody świadczenia usług. W szczególności powinni być w stanie wprowadzić właściwe środki zabezpieczające lub nałożyć sankcje mające na celu zapobieganie nieprawidłowościom i naruszeniom przepisów w sprawie nadzoru nad reasekuracją.

(15) Należy przewidzieć możliwość wymiany informacji między właściwymi władzami i innymi władzami lub organami, które z tytułu swojej funkcji przyczyniają się do wzmacniania stabilności systemu finansowego. W celu zachowania poufnego charakteru przekazywanych informacji lista adresatów powinna pozostawać ściśle ograniczona. Konieczne jest zatem określenie warunków, w których wyżej wspomniana wymiana informacji jest dozwolona, ponadto, gdy zostało ustalone, że informacje mogą być ujawnione wyłącznie za wyraźną zgodą właściwych władz, mogą one, tam gdzie jest to stosowne, uzależnić swoją zgodę od spełnienia rygorystycznych warunków. W związku z powyższym oraz w celu zapewnienia właściwego nadzoru nad zakładami reasekuracji przez właściwe władze, niniejsza dyrektywa powinna określać zasady umożliwiające Państwu Członkowskiemu zawieranie umów dotyczących wymiany informacji z państwami trzecimi, pod warunkiem że ujawniane informacje objęte są odpowiednimi gwarancjami tajemnicy zawodowej.

(16) Do celów wzmocnienia nadzoru ostrożnościowego nad zakładami reasekuracji należy zastrzec, że biegły rewident musi być zobowiązany do niezwłocznego powiadomienia właściwych władz w każdym przypadku przewidzianym niniejszą dyrektywą, gdy w trakcie wykonywania swoich zadań wejdzie w posiadanie informacji dotyczących pewnych faktów, które mogą mieć poważne konsekwencje dla sytuacji finansowej zakładów reasekuracji lub dla funkcjonowania służb administracyjnych i księgowych zakładu reasekuracji. Uwzględniając określony cel, pożądane jest, aby Państwa Członkowskie postanowiły, że taki obowiązek powinien dotyczyć wszystkich okoliczności, kiedy biegły rewident odkrywa takie fakty w trakcie wykonywania swoich zadań w przedsiębiorstwie posiadającym bliskie powiązania z zakładem reasekuracji. Obowiązek biegłych rewidentów, aby w stosownych przypadkach powiadomić właściwe władze o niektórych faktach i decyzjach dotyczących zakładów reasekuracji, stwierdzonych podczas wykonywania zadań w przedsiębiorstwie innym niż zakład reasekuracji, nie zmienia charakteru ich zadań w takim przedsiębiorstwie, ani też wymaganego sposobu wykonywania tych zadań.

(17) Należy przewidzieć możliwość zastosowania niniejszej dyrektywy do istniejących zakładów reasekuracji, które otrzymały już zezwolenie lub uprawnienie do prowadzenia działalności reasekuracyjnej zgodnie z przepisami Państw Członkowskich przed zastosowaniem niniejszej dyrektywy.

(18) Aby umożliwić zakładowi reasekuracji realizację jego zobowiązań, rodzime Państwo Członkowskie powinno wymagać od zakładu stworzenia odpowiednich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych. Wielkość takich rezerw techniczno-ubezpieczeniowych powinna zostać określona zgodnie z dyrektywą 91/674/EWG z dnia 19 grudnia 1991 r. w sprawie rocznych i skonsolidowanych sprawozdań finansowych zakładów ubezpieczeń[27] oraz, w odniesieniu do operacji związanych z reasekuracją na życie, należy również dopuścić, aby Państwo Członkowskie ustanowiło bardziej szczegółowe zasady zgodnie z dyrektywą 2002/83/WE.

(19) Od zakładu reasekuracji prowadzącego działalność reasekuracyjną dotyczącą ubezpieczenia kredytowego, którego operacje reasekuracji kredytowej stanowią więcej niż niewielką część jego całkowitej działalności, należy wymagać ustanowienia rezerwy wyrównawczej niebędącej częścią marginesu wypłacalności; rezerwa ta powinna zostać wyliczona zgodnie z metodami określonymi w dyrektywie 73/239/EWG i które są uznane za równoważne; ponadto, niniejsza dyrektywa powinna pozwalać rodzimemu Państwu Członkowskiemu również wymagać, aby zakłady reasekuracji, których główna siedziba znajduje się na jego terytorium, ustanowiły rezerwy wyrównawcze dla klas ryzyka innych niż reasekuracja kredytowa, stosownie do zasad określonych przez to Państwo Członkowskie

(20) Zakład reasekuracji powinien dysponować aktywami na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych, które uwzględniają rodzaj działalności prowadzonej przez zakład reasekuracji, a w szczególności charakter, wielkość i czas trwania spodziewanych wypłat roszczeń w sposób zapewniający wystarczającą ilość, płynność, bezpieczeństwo, jakość, zyskowność i dostosowanie jego inwestycji, które przedsiębiorstwo winno zapewnić, aby były zróżnicowane i należycie rozłożone, a także w sposób, który da przedsiębiorstwu możliwości adekwatnego reagowania na zmieniające się sytuacje gospodarcze, zwłaszcza wydarzenia na rynkach finansowych i rynkach nieruchomości lub katastroficzne zdarzenia o dużych skutkach.

(21) Niezbędne jest, poza rezerwami techniczno-ubezpieczeniowymi, aby zakłady reasekuracji posiadały rezerwę dodatkową, określoną mianem marginesu wypłacalności, reprezentowaną przez aktywa dowolne oraz, za zgodą właściwych władz, przez inne aktywa implicytywne, które powinny spełniać rolę bufora dla niekorzystnych wahań w sektorze. Wymaganie to jest ważnym elementem nadzoru ostrożnościowego. Do czasu zakończenia rewizji obecnego trybu marginesu bezpieczeństwa, którą Komisja prowadzi w ramach tak zwanego projektu „Solvency II”, do określania wymaganego marginesu wypłacalności zakładów reasekuracji, należy stosować zasady przewidziane w obecnym ustawodawstwie obowiązującym w dziedzinie ubezpieczeń bezpośrednich.

(22) W celu uwzględnienia szczególnego charakteru niektórych typów umów reasekuracyjnych lub określonych branż działalności należy przewidzieć możliwość dokonania modyfikacji obliczania wymaganego marginesu wypłacalności; modyfikacji tych powinna dokonać Komisja po konsultacji z Komitetem ds. Ubezpieczeń ustanowionym na mocy dyrektywy Rady 91/675/EWG[28], korzystając z uprawnień wykonawczych przyznanych jej na mocy Traktatu. Środki powinny zostać przyjęte z wykorzystaniem procedury regulacyjnej określonej w art. 5 decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji[29].

(23) Wykaz pozycji kwalifikujących się do stanowienia dostępnego marginesu wypłacalności określonego niniejszą dyrektywą powinien być taki, jak przewidziany w dyrektywach 73/239/EWG i 2002/83/WE.

(24) Zakłady reasekuracji powinny również posiadać fundusz gwarancyjny w celu zapewnienia, aby miały one należyte środki, gdy zostają utworzone i aby w późniejszym toku działalności margines wypłacalności w żadnym wypadku nie spadł poniżej minimum bezpieczeństwa; jednakże, aby uwzględnić specyfikę zależnych zakładów reasekuracji, należy przewidzieć możliwość ustalenia przez rodzime Państwo Członkowskie minimalnego funduszu gwarancyjnego wymaganego dla zależnych zakładów reasekuracji w niższej wysokości.

(25) Niektóre przepisy niniejszej dyrektywy określają minimalne normy. Rodzime Państwo Członkowskie powinno mieć prawo do ustanawiania bardziej surowych reguł dla zakładów reasekuracji działających na podstawie zezwolenia wydanego przez własne właściwe władze, w szczególności w odniesieniu do wymagań dotyczących marginesu wypłacalności.

(26) Niezbędne jest zapewnienie odpowiednich środków w przypadkach, kiedy sytuacja finansowa zakładu reasekuracji prowadzi do trudności w pokrywaniu zobowiązań ubezpieczeniowych. W szczególnych sytuacjach istnieje również potrzeba upoważnienia właściwych władz do interweniowania na dostatecznie wczesnym etapie, jednak korzystając z takich uprawnień właściwe władze powinny powiadomić zakłady reasekuracji o powodach uzasadniających takie działanie nadzorcze zgodnie z zasadami zdrowej administracji i stosownego procesu. Dopóki istnieje taka sytuacja, właściwe władze nie powinny zaświadczać, że zakład reasekuracji ma dostateczny margines wypłacalności.

(27) Niezbędne jest, aby zastrzec warunek współpracy pomiędzy właściwymi władzami Państw w celu zapewnienia, aby zakład reasekuracji prowadzący działalność na podstawie prawa swobody przedsiębiorczości i swobody świadczenia usług stosował się do przepisów obowiązujących go w przyjmującym Państwie Członkowskim.

(28) Należy ustanowić przepis pozwalający na odwoływanie się do sądów w przypadku odmowy udzielenia zezwolenia lub jego wycofania.

(29) Ważne jest zastrzeżenie, aby zakłady reasekuracji, których główna siedziba znajduje się poza Wspólnotą, i które prowadzą działalność reasekuracyjną na terenie Wspólnoty, nie były traktowane w sposób bardziej przychylny niż zakłady reasekuracji, których główna siedziba znajduje się w jednym z Państw Członkowskich.

(30) W celu uwzględnienia międzynarodowych aspektów reasekuracji, należy uregulować zawieranie umów międzynarodowych z państwem trzecim, mające na celu zdefiniowanie środków nadzoru nad podmiotami reasekuracyjnymi prowadzącymi działalność na terytorium każdej z umawiających się stron.

(31) Należy ustanowić przepisy wprowadzające elastyczną procedurę umożliwiającą ocenę ostrożnościowej równoważności z państwami trzecimi na zasadzie wspólnotowej, po to aby poprawić liberalizację usług reasekuracyjnych w państwach trzecich, czy to poprzez ustanowienie, czy poprzez transgraniczne świadczenie usług. W tym celu niniejsza dyrektywa przewiduje procedury negocjacyjne z państwami trzecimi.

(32) Komisja powinna być uprawniona do przyjęcia środków wykonawczych, pod warunkiem że nie zmieniają one zasadniczych elementów niniejszej dyrektywy. Środki wykonawcze powinny umożliwić Wspólnocie uwzględnienie przyszłego rozwoju reasekuracji. Środki konieczne do realizacji niniejszej dyrektywy powinny być przyjęte zgodnie z decyzją 1999/468/WE.

(33) Powinny zostać przyjęte istniejące wspólnotowe ramy prawne dla ubezpieczenia, aby uwzględnić nowy tryb nadzorczy dla zakładów reasekuracji ustanowiony na mocy niniejszej dyrektywy i aby zapewnić jednolite ramy prawne dla całego sektora ubezpieczeniowego. W szczególności, należy dostosować obecne przepisy, które umożliwiają „pośredni nadzór” nad zakładami reasekuracji przez organy właściwe dla nadzoru zakładów ubezpieczeń bezpośrednich. Ponadto, powinny zostać zniesione aktualne przepisy pozwalające, aby Państwa Członkowskie wymagały zastawienia aktywów na pokrycie rezerw techniczno-ubezpieczeniowych zakładu ubezpieczeń, gdy ubezpieczyciel jest reasekurowany przez zakład reasekuracji posiadający zezwolenie na mocy niniejszej dyrektywy lub przez zakład ubezpieczeń. Należy wreszcie zastrzec, aby margines wypłacalności wymagany od zakładów ubezpieczeń prowadzących operacje reasekuracyjne, gdy operacje takie stanowią znaczącą część ich działalności, podlegał zasadom wypłacalności przewidzianym w niniejszej dyrektywie dla zakładów reasekuracji. Należy zatem odpowiednio zmienić dyrektywy 73/239/EWG, 92/49/EWG oraz 2002/83/WE.

(34) Należy zmienić dyrektywę 98/78/WE w celu zagwarantowania, aby zakłady reasekuracji w grupie ubezpieczeniowej lub reasekuracyjnej podlegały dodatkowemu nadzorowi w ten sam sposób, co zakłady ubezpieczeń, które są obecnie częścią grupy ubezpieczeniowej.

(35) Ponieważ cel proponowanych działań, a mianowicie ustanowienie ram prawnych podejmowania i prowadzenia działalności reasekuracyjnej, nie może być osiągnięty w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie, natomiast z uwagi na rozmiary lub skutki proponowanych działań możliwe jest lepsze jego osiągnięcie na poziomie Wspólnoty, Wspólnota może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsza dyrektywa nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tego celu. Ponieważ niniejsza dyrektywa określa minimalne normy, Państwa Członkowskie mogą ustanowić bardziej restrykcyjne zasady.

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

TYTUŁ I – ZAKRES I DEFINICJE

Artykuł 1 – Zakres

1. Niniejsza dyrektywa ustanawia zasady podejmowania i prowadzenia samodzielnej działalności reasekuracyjnej przez zakłady reasekuracji, które prowadzą wyłącznie operacje reasekuracyjne i które mają siedzibę prawną w Państwie Członkowskim lub pragną ją tam założyć.

2. Niniejsza dyrektywa nie stosuje się do:

a) zakładów ubezpieczeń, do których stosują się dyrektywy 73/239/EWG i 2002/83/WE;

b) operacji i organów wymienionych w art. 3 ust. 1 i 2 dyrektywy 73/239/EWG;

c) operacji i organów wymienionych w art. 3 dyrektywy 2002/83/WE;

d) działalności reasekuracyjnej prowadzonej przez rząd Państwa Członkowskiego, gdy ze względu na istotny interes publiczny działa on w charakterze reasekuratora ostatniej instnacji w okolicznościach, gdy rola ta jest wymagana na skutek sytuacji rynkowej, w której obiektywnie niemożliwe jest uzyskanie ochrony komercyjnej.

Artykuł 2 – Definicje

1. Do celów niniejszej dyrektywy stosują się następujące definicje:

reasekuracja oznacza działalność polegającą na przyjmowaniu ryzyk cedowanych przez zakład ubezpieczeń, przez inny zakład reasekuracji lub przez instytucję pracowniczych programów emerytalnych wchodzącą w zakres dyrektywy 2003/41/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[30];

zakład reasekuracji oznacza zakład, który otrzymał oficjalne zezwolenie zgodnie z art. 3;

oddział oznacza przedstawicielstwo lub oddział zakładu reasekuracji;

siedziba oznacza główną siedzibę, oddział zakładu reasekuracji, z uwzględnieniem lit. c);

rodzime Państwo Członkowskie oznacza Państwo Członkowskie, w którym znajduje się główna siedziba zakładu reasekuracji;

Państwo Członkowskie oddziału oznacza Państwo Członkowskie, w którym znajduje się oddział przedsiębiorstwa reasekuracyjnego;

przyjmujące Państwo Członkowskie oznacza Państwo Członkowskie, w którym zakład reasekuracji ma oddział lub świadczy usługi;

kontrola oznacza związek między jednostką dominującą a jednostką zależną zgodnie z definicją zawartą w art. 1 dyrektywy Rady 83/349/EWG[31] lub podobny związek między jakąkolwiek osobą fizyczną lub prawną a zakładem;

znaczny pakiet akcji oznacza każdy posiadany bezpośrednio lub pośrednio pakiet akcji lub udział w zakładzie stanowiący 10% lub więcej kapitału lub dający prawo do 10% lub więcej głosu lub taki, który umożliwia wywieranie znacznego wpływu na zarządzanie tym zakładem;

jednostka dominująca oznacza jednostkę dominującą w rozumieniu definicji zawartej w art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG;

jednostka zależna oznacza jednostkę zależną w rozumieniu definicji zawartej art. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG;

właściwe władze oznaczają organy krajowe upoważnione na mocy ustawy lub rozporządzenia do nadzorowania zakładów reasekuracji.

bliskie powiązania oznaczają sytuację, w której dwie lub więcej osób fizycznych lub prawnych jest powiązanych ze sobą przez:

(i) udział kapitałowy , który oznacza własność bezpośrednią lub za pomocą kontroli co najmniej 20% praw głosu lub kapitału przedsiębiorstwa, lub

(ii) kontrolę , we wszystkich przypadkach określonych w art. 1 ust. 1 i 2 dyrektywy 83/349/EWG, lub podobne powiązanie między dowolną osobą fizyczną lub prawną a przedsiębiorstwem;

zależny zakład reasekuracji oznacza zakład reasekuracji będący w posiadaniu przedsiębiorstwa finansowego innego niż zakład ubezpieczeń lub zakład reasekuracji lub grupy zakładów ubezpieczeń lub reasekuracji, do których stosuje się dyrektywa 98/78/WE, lub jednego lub kilku przedsiębiorstw innych niż finansowe, którego celem jest zapewnianie ochrony reasekuracyjnej wyłącznie ryzyk przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw, do których zakład należy, lub przedsiębiorstwa lub przedsiębiorstw grupy, której część stanowi zależny zakład reasekuracji.

2. Dla celów ust. 1 lit. c) jakakolwiek trwała obecność zakładu na terytorium Państwa Członkowskiego traktowana będzie w taki sam sposób jak przedstawicielstwo lub oddział, nawet jeżeli obecność taka nie przybiera formy oddziału lub przedstawicielstwa, ale składa się zaledwie z biura zarządzanego przez pracowników własnych zakładu lub niezależną osobę ze stałym upoważnieniem do działania na rzecz zakładu, tak jak miałoby to miejsce w przypadku przedstawicielstwa.

Do celów ust. 1 lit. i) oraz w kontekście art. 7 i 14 oraz do innych wielkości pakietów akcji określonych w art. 14, uwzględnione zostaną prawa głosu określone w art. 92 dyrektywy 2001/34/WE[32].

Do celów ust. 1 lit. k) każda jednostka zależna zakładu zależnego jest również uważana za jednostkę zależną przedsiębiorstwa, będącego ostateczną jednostką dominującą tych przedsiębiorstw;

Dla celów ust. 1 lit. m) wszelkie jednostki zależne danej jednostki zależnej są również uważane za jednostki zależne jednostki dominującej stojącej na czele tych przedsiębiorstw.

Dla celów ust. 1 lit. m) sytuację, w której dwie lub więcej osób fizycznych lub prawnych jest trwale związanych z jedną i tą samą osobą za pomocą kontroli, również uważa się za bliskie powiązanie tych osób.

3. W przypadku gdy niniejsza dyrektywa odnosi się do euro, za równowartość w walucie krajowej według kursu obowiązującego od dnia 31 grudnia danego roku przyjmuje się wartość ustaloną na ostatni dzień miesiąca października tegoż roku, w którym równowartości euro podane były we wszystkich walutach Wspólnoty.

TYTUŁ II – PODEJMOWANIE DZIAŁALNOŚCI REASEKURACYJNEJ ZEZWOLENIE DLA ZAKŁADU REASEKURACJI

Artykuł 3 – Zasada zezwolenia

Podejmowanie działalności reasekuracyjnej wymaga uprzedniego uzyskania urzędowego zezwolenia.

O zezwolenie występuje do właściwych władz rodzimego Państwa Członkowskiego:

a) każdy zakład reasekuracji, który ustanawia swoją główną siedzibę na terytorium tego państwa;

b) każdy zakład reasekuracji, który po uzyskaniu zezwolenia, rozszerza swoją działalność na operacje reasekuracyjne inne, niż te, na które uzyskał zezwolenie.

Artykuł 4 – Zakres zezwolenia

1. Zezwolenie na prowadzenie działalności wydane zgodnie z art. 3 jest ważne w całej Wspólnocie. Umożliwia ono zakładowi reasekuracji prowadzenie tam działalności w ramach prawa przedsiębiorczości lub w ramach swobody świadczenia usług.

2. Zezwolenia udziela się dla operacji reasekuracyjnych ubezpieczeń innych niż na życie, operacji reasekuracyjnych ubezpieczeń na życie, lub wszystkich rodzajów operacji reasekuracyjnych, zgodnie z wnioskiem złożonym przez występującego o zezwolenie.

Będzie ono rozpatrywane na podstawie planu operacji przedłożonego stosownie do art. 6 lit. b) i art. 11 oraz wypełnienia warunków określonych dla zezwolenia przez Państwo Członkowskie, w którym dany zakład reasekuracji ubiega się o zezwolenie.

Artykuł 5 – Forma zakładu reasekuracji

1. Rodzime Państwo Członkowskie wymaga, aby każdy zakład reasekuracji, który ubiega się o zezwolenie, przyjął jedną z form przedstawionych w załączniku I.

Zakład reasekuracji może również przyjąć formę spółki europejskiej (SE), jak określono w rozporządzeniu Rady (WE) nr 2157/2001[33].

2. Państwa Członkowskie mogą tworzyć, we właściwych przypadkach, zakłady w dowolnej formie dopuszczonej przez przepisy prawa publicznego, pod warunkiem że przedmiotem działalności tych instytucji są operacje reasekuracyjne prowadzone w warunkach równoważnych warunkom działalności zakładów ustanowionych na mocy prawa prywatnego.

Artykuł 6 – Warunki

Rodzime Państwo Członkowskie wymaga od każdego zakładu reasekuracji, który ubiega się o zezwolenie na prowadzenie działalności:

a) ograniczenia swoich celów do działalności reasekuracyjnej i powiązanych operacji; wymóg ten może obejmować funkcję i działalność spółki holdingowej odnośnie do działań sektora finansowego w rozumieniu art. 2 ust. 8 dyrektywy 2002/87/WE[34];

b) przedłożenia planu działalności zgodnie z art. 11;

c) posiadania minimalnego funduszu gwarancyjnego przewidzianego w art. 40 ust. 2;

d) sprawnego zarządzania przez osoby cieszące się nieposzlakowaną opinią i mające właściwe kwalifikacje lub doświadczenie zawodowe.

Artykuł 7 – Bliskie powiązania

1. W przypadku bliskich powiązań między zakładem reasekuracji i inną osobą fizyczną lub prawną właściwe władze udzielają zezwolenia tylko wówczas, gdy te powiązania nie stanowią przeszkody w skutecznym wykonywaniu ich funkcji nadzoru.

Właściwe władze odmawiają również udzielenia zezwolenia, jeżeli skuteczne wykonywanie funkcji nadzoru nie jest możliwe z powodu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych państwa trzeciego mających zastosowanie do jednej lub więcej osób fizycznych lub prawnych, z którymi zakład reasekuracji posiada bliskie powiązania, bądź też z powodu trudności w stosowaniu takich przepisów.

2. Właściwe władze wymagają od zakładów reasekuracji dostarczania im informacji potrzebnych do stałego monitorowania zgodności z warunkami określonymi w art. 1.

Artykuł 8 – Główna siedziba zakładu reasekuracji

Państwa Członkowskie wymagają, aby główne siedziby zakładów reasekuracji znajdowały się w tym samym Państwie Członkowskim, co ich siedziby statutowe.

Artykuł 9 – Warunki polis i taryfy składek

1. Niniejsza dyrektywa nie stanowi dla Państw Członkowskich przeszkody w utrzymaniu w mocy lub przyjęciu przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych, wymagających zatwierdzenia aktu założycielskiego i umowy spółki oraz podania do wiadomości wszystkich innych dokumentów koniecznych do normalnego sprawowania nadzoru.

2. Państwa Członkowskie nie mogą jednakże przyjmować przepisów wymagających uprzedniej zgody lub systematycznego zgłaszania ogólnych i szczegółowych warunków polis, taryf składek oraz formularzy i innych drukowanych dokumentów, które zakład zamierza stosować w swoich kontaktach z zakładami dokonującymi cesji lub retrocesji.

Artykuł 10 – Wymagania gospodarcze rynku

Państwa Członkowskie nie mogą wymagać, aby jakikolwiek wniosek o zezwolenie na prowadzenie działalności był rozpatrywany w świetle gospodarczych wymagań rynku.

Artykuł 11 – Program działalności

1. Program działalności określony w art. 6 lit. b) zawiera dane szczegółowe lub dowody dotyczące:

a) rodzaju ryzyk, które zakład reasekuracji zamierza ubezpieczać;

b) rodzajów umów reasekuracyjnych, które zakład reasekuracji zamierza zawierać z przedsiębiorstwami cedującymi;

c) podstawowych wytycznych dotyczących retrocesji;

d) pozycji składających się na minimalny fundusz gwarancyjny;

e) szacunków odnoszących się do kosztów ustanowienia służb administracyjnych oraz struktury organizacyjnej zabezpieczającej działalność, oraz środków finansowych na pokrycie tych kosztów.

2. Oprócz wymogów określonych w ust. 1, plan działalności na pierwsze trzy lata obrachunkowe zawiera:

(a) szacunek kosztów administracyjnych niebędących kosztami jej ustanowienia, w szczególności ogólnych kosztów bieżących i prowizji;

(b) szacunek zbioru składek lub wkładów i wielkości odszkodowań;

(c) prognozę bilansu;

(d) szacunki dotyczące środków finansowych przeznaczonych na pokrycie zobowiązań ubezpieczeniowych oraz marginesu wypłacalności.

Artykuł 12 – Akcjonariusze i wspólnicy posiadający znaczne pakiety akcji

Właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego nie udzielają zakładowi reasekuracji zezwolenia na podjęcie działalności reasekuracyjnej, dopóki nie zostaną poinformowane o tożsamości akcjonariuszy lub udziałowców, pośrednich lub bezpośrednich, będących osobami fizycznymi lub prawnymi, które posiadają znaczne pakiety akcji w tym zakładzie, oraz o wysokości tych pakietów.

Te same władze odmawiają udzielenia zezwolenia, jeżeli, uwzględniając potrzebę zapewnienia prawidłowego i rozważnego kierowania zakładem reasekuracji, nie uznają kwalifikacji akcjonariuszy lub udziałowców za odpowiednie.

Artykuł 13 – Odmowa udzielenia zezwolenia

Każdej decyzji odmawiającej udzielenia zezwolenia na prowadzenie działalności towarzyszy dokładne uzasadnienie i informuje się o niej przedmiotowy zakład.

Każde Państwo Członkowskie zapewni prawo odwołania się do sądu, zgodnie z art. 53, w przypadku wydania decyzji odmownej.

Taki przepis dotyczy również przypadków, kiedy właściwe władze nie rozpatrzą wniosku o udzielenie zezwolenia w terminie sześciu miesięcy od daty jego otrzymania.

Artykuł 14 – Wcześniejsze konsultacje z właściwymi władzami innych Państw Członkowskich

1. Właściwe władze innego Państwa Członkowskiego są konsultowane przed udzieleniem zezwolenia zakładowi reasekuracji, który jest:

a) jednostką zależną zakładu reasekuracji posiadającego zezwolenie w innym Państwie Członkowskim; lub

b) jednostką zależną jednostki dominującej nad zakładem ubezpieczeń lub reasekuracji posiadającym zezwolenie w innym Państwie Członkowskim; lub

c) kontrolowany przez tę samą osobę fizyczną lub prawną, która kontroluje zakład reasekuracji posiadający zezwolenie w innym Państwie Członkowskim

2. Właściwy organ zaangażowanego Państwa Członkowskiego, odpowiedzialny za nadzór nad instytucjami kredytowymi lub przedsiębiorstwami inwestycyjnymi jest konsultowany przed udzieleniem zezwolenia zakładowi reasekuracji, który jest:

a) jednostką zależną instytucji kredytowej lub przedsiębiorstwa inwestycyjnego, posiadającego zezwolenie we Wspólnocie; lub

b) jednostką zależną jednostki dominującej nad instytucją kredytową lub przedsiębiorstwem inwestycyjnym posiadającymi zezwolenie we Wspólnocie; lub

c) kontrolowany przez tę samą osobę fizyczną lub prawną, która kontroluje instytucję kredytową lub przedsiębiorstwo inwestycyjne posiadające zezwolenie we Wspólnocie.

3. Odpowiednie właściwe władze określone w ust. 1 i 2 konsultują się wzajemnie, w szczególności podczas dokonywania oceny stosowności akcjonariuszy oraz reputacji i doświadczenia członków zarządu uczestniczących w zarządzaniu innym podmiotem należącym do tej samej grupy. Przekazują sobie wzajemnie wszelkie informacje odnoszące się do stosowności akcjonariuszy oraz reputacji i doświadczenia członków zarządu, istotne dla innych właściwych władz uczestniczących w udzielaniu zezwoleń, a także prowadzeniu oceny zgodności z warunkami działalności.

TYTUŁ III – WARUNKI RZĄDZĄCE DZIAŁALNOŚCIĄ REASEKURACYJNĄ

Rozdział 1 – Zasady i metody nadzoru finansowego

SEKCJA 1- WłAśCIWE WłADZE I ZASADY OGÓLNE

Artykuł 15 – Właściwe władze i przedmiot nadzoru

1. Nadzór finansowy nad zakładem reasekuracji, obejmujący działalność, którą zakład prowadzi przez swoje oddziały lub w ramach swobody świadczenia usług, stanowi wyłączną odpowiedzialność rodzimego Państwa Członkowskiego.

Jeżeli właściwe władze przyjmującego Państwa Członkowskiego mają podstawy uważać, że działalność zakładu reasekuracji może naruszyć jego prawidłową kondycję finansową, powiadamiają o tym właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego zakładu. Te ostatnie ustalają, czy zakład postępuje zgodnie z zasadami nadzoru ostrożnościowego ustanowionymi w niniejszej dyrektywie.

2. Nadzór finansowy prowadzony na mocy ust. 1 musi obejmować sprawdzenie, w odniesieniu do całej działalności zakładu, jego stopnia wypłacalności, tworzenia rezerw techniczno-ubezpieczeniowych i aktywów przeznaczonych na ich pokrycie, zgodnie z ustanowionymi zasadami lub praktyką stosowaną w rodzimym Państwie Członkowskim w oparciu o przepisy przyjęte na poziomie wspólnotowym.

3. Rodzime Państwo Członkowskie zakładu reasekuracji nie może odrzucić umowy retrocesji zawartej przez zakład reasekuracji z innym zakładem reasekuracji posiadającym zezwolenie wydane na mocy niniejszej dyrektywy lub z zakładem ubezpieczeń posiadającym zezwolenie wydane na mocy dyrektyw 73/239/EWG lub 2002/83/WE z przyczyn bezpośrednio związanych z kondycją finansową tego zakładu reasekuracji lub ubezpieczeń.

4. Właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego muszą wymagać, aby każdy zakład reasekuracji dysponował prawidłowymi procedurami administracyjnymi i księgowymi oraz odpowiednimi mechanizmami kontroli wewnętrznej.

Artykuł 16 – Nadzór nad oddziałami utworzonymi w innym Państwie Członkowskim

Państwo Członkowskie oddziału zapewnia, że w przypadku gdy zakład reasekuracji posiadający zezwolenie na prowadzenie działalności udzielone w innym Państwie Członkowskim, prowadzi działalność ubezpieczeniową za pośrednictwem oddziału, właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego mogą, po uprzednim powiadomieniu właściwych władz Państwa Członkowskiego oddziału, dokonać we własnym zakresie lub za pośrednictwem osób, które wyznaczą na miejscu do tego celu weryfikacji informacji koniecznych do sprawowania nadzoru finansowego nad zakładem. Władze Państwa Członkowskiego oddziału mogą uczestniczyć w tej kontroli.

Artykuł 17 – Rachunkowość, informacje ostrożnościowe i statystyczne: kompetencje nadzorcze

1) Każde Państwo Członkowskie wymaga od wszystkich zakładów reasekuracji, których główna siedziba mieści się na jego terytorium, przedstawiania rocznego sprawozdania finansowego, obejmującego wszystkie rodzaje działalności oraz ich sytuacji finansowej oraz wypłacalności.

2) Państwa Członkowskie wymagają od zakładów reasekuracji, których główne siedziby mieszczą się na ich terytorium, okresowego przedstawiania sprawozdań, wraz z dokumentami statystycznymi koniecznymi do celów nadzoru. Właściwe władze wymieniają między sobą dokumenty i informacje przydatne do celów nadzoru.

3) Każde Państwo Członkowskie podejmuje wszelkie konieczne środki w celu zapewnienia właściwym władzom uprawnień i środków niezbędnych do sprawowania nadzoru nad działalnością zakładów reasekuracji mających główne siedziby na ich terytorium, w tym działalności prowadzonej poza tym terytorium,

W szczególności właściwe władze muszą mieć uprawnienia do:

a) przeprowadzania szczegółowych badań dotyczących sytuacji zakładu reasekuracji oraz całej jego działalności, miedzy innymi przez zbieranie informacji lub wymaganie złożenia dokumentów dotyczących jego działalności reasekuracyjnej i retrocesyjnej oraz przez prowadzenie kontroli na miejscu, w lokalu zakładu;

b) podejmowania wszelkich właściwych i koniecznych środków wobec zakładu reasekuracji, członków jego zarządu lub kierownictwa, bądź wobec osób sprawujących kontrolę nad zakładem, aby zapewnić utrzymanie zgodności działalności reasekuracyjnej zakładu z przepisami ustawowymi, wykonawczymi i administracyjnymi, które muszą być przestrzegane przez zakład reasekuracji w każdym Państwie Członkowskim;

c) zagwarantowania stosowania tych środków, w razie konieczności w drodze przymusu oraz, gdy jest to właściwe, na drodze sądowej.

Państwa Członkowskie mogą także wprowadzić możliwość uzyskiwania przez właściwe władze wszelkich informacji dotyczących umów, które są zawierane przez pośredników.

Artykuł 18 – Przeniesienie portfela

Na mocy warunków przewidzianych przez prawo krajowe, każde Państwo Członkowskie udziela zakładom reasekuracji, których główne siedziby mieszczą się na jego terytorium, zezwolenia na przeniesienie części lub całości portfela umów ubezpieczeń zawartych w ramach prawa przedsiębiorczości lub w ramach swobody świadczenia usług, na rzecz zakładu przejmującego, mającego siedzibę we Wspólnocie, w przypadku gdy właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego zakładu przejmującego potwierdzą, że ten ostatni, po uwzględnieniu przejętego portfela, posiada konieczny margines wypłacalności, o którym mowa w rozdziale 3.

SEKCJA 2- ZNACZNE PAKIETY AKCJI

Artykuł 19 – Przejęcia

Państwa Członkowskie wymagają od każdej osoby fizycznej lub prawnej zamierzającej posiadać, pośrednio lub bezpośrednio, znaczny pakiet akcji w zakładzie reasekuracji, powiadomienia o tym w pierwszej kolejności właściwych władz rodzimego Państwa Członkowskiego, ze wskazaniem wielkości udziałów, które zamierza objąć. Ponadto, osoba taka powiadamia właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego w przypadku zamiaru zwiększenia swojego znacznego pakietu akcji w stopniu powodującym, że posiadany przez nią pakiet pod względem liczby głosów lub wysokości kapitału wyniesie lub przekroczy 20%, 33% lub 50% lub powoduje, że zakład reasekuracji staje się jego oddziałem.

Właściwe władze rodzimego Państwa Członkowskiego mają najwyżej trzy miesiące, licząc od daty zawiadomienia przewidzianego w akapicie pierwszym, aby sprzeciwić się takiemu planowi, jeżeli, mając na uwadze konieczność zapewnienia prawidłowego i rozsądnego zarządzania danym zakładem reasekuracji, nie uznają za odpowiednie kwalifikacji osoby określonej w akapicie pierwszym. W przypadku gdy władze te nie są przeciwne przedmiotowemu planowi, mogą ustalić maksymalny termin jego wykonania.

Artykuł 20 – Nabycia przez przedsiębiorstwa finansowe

Jeżeli nabywcą pakietu akcji, określonego w art. 19 jest zakład ubezpieczeń, zakład reasekuracji, instytucja kredytowa lub przedsiębiorstwo inwestycyjne posiadające zezwolenie w innym Państwie Członkowskim, lub jednostka dominująca takiego podmiotu, lub osoba fizyczna lub prawna kontrolująca taki podmiot, oraz jeżeli w wyniku takiego nabycia przedsiębiorstwo, w którym nabywca zamierzający posiadać pakiet akcji, stałoby się jednostką zależną lub podlegającą kontroli nabywcy, ocena nabycia musi podlegać uprzednim konsultacjom, o których mowa w art. 14.

Artykuł 21 – Zbycie pakietów akcji

Państwa Członkowskie wymagają od każdej osoby fizycznej lub prawnej zamierzającej zbyć, pośrednio lub bezpośrednio, znaczny pakiet akcji w zakładzie reasekuracji, powiadomienia o tym w pierwszej kolejności właściwych władz rodzimego Państwa Członkowskiego, ze wskazaniem wielkości udziałów, które zamierza zbyć.

Osoba ta musi również powiadomić właściwe władze w przypadku zamiaru zmniejszenia swojego znacznego pakietu akcji w stopniu powodującym, że posiadany przez nią pakiet pod względem liczby głosów lub wysokości kapitału spada poniżej 20%, 33% lub 50%, lub powoduje, że zakład reasekuracji przestaje być jego oddziałem.

Artykuł 22 – Informacje przekazywane właściwym władzom przez zakład reasekuracji

Po przyjęciu do wiadomości informacji o każdym nabyciu lub zbyciu pakietów akcji, wskutek których wielkość posiadanych pakietów przekracza lub spada poniżej progów określonych w art. 19 i 21, zakłady reasekuracji powiadamiają o tym właściwe władze swojego rodzimego Państwa Członkowskiego.

Przynajmniej raz w roku zakłady reasekuracji przekazują również właściwym władzom informacje dotyczące nazwisk akcjonariuszy i udziałowców posiadających znaczne pakiety akcji oraz wielkość tych pakietów, które uzyskane zostały, na przykład, na podstawie informacji otrzymanych podczas walnego zgromadzenia akcjonariuszy lub udziałowców lub w wyniku zastosowania się do przepisów dotyczących spółek giełdowych.

Artykuł 23 – Znaczne pakiety akcji: Kompetencje właściwych władz

W przypadku gdy wpływ wywierany przez osoby określone w art. 19, stanowi przeszkodę w rozważnym i rozsądnym zarządzaniu zakładem reasekuracji, Państwa Członkowskie wymagają od właściwych władz rodzimego Państwa Członkowskiego podjęcia odpowiednich środków w celu zakończenia takiego stanu. Środki te mogą polegać na przykład na nakazach, karach nałożonych na członków zarządu i kierownictwa, lub zawieszeniu korzystania z praw głosu wynikających z liczby posiadanych akcji przysługujących akcjonariuszom lub udziałowcom.

Podobne środki stosują się do osób fizycznych lub prawnych, które nie dopełnią obowiązku wcześniejszego przekazania informacji na mocy art. 19. Jeżeli pomimo sprzeciwu właściwych władz dochodzi do nabycia pakietu akcji, Państwa Członkowskie, niezależnie od zastosowania innych sankcji, dopuszczają zawieszenie odpowiadających praw głosu lub unieważnienie głosów oddanych, bąd