KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.1.2018 COM(2018) 48 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie wdrożenia wspólnego systemu monitorowania i oceny w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego



Akronimy: RSR: roczne sprawozdanie z realizacji WPRyb: wspólna polityka rybołówstwa WK: wskaźnik kontekstowy WSMO: wspólny system monitorowania i oceny RWP: rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów EFR: Europejski Fundusz Rybacki EFMR: Europejski Fundusz Morski i Rybacki POc: plan oceny FAME: monitorowanie i ocena rybołówstwa i akwakultury WF: wskaźnik finansowy IFOR: Instrument Finansowy Orientacji Rybołówstwa ZPM: zintegrowana polityka morska IZ: instytucja zarządzająca PC: państwo członkowskie WP: wskaźnik produktu PO: program operacyjny WR: wskaźnik rezultatu SFC: system zarządzania funduszami w Unii Europejskiej





Spis treści





1Wprowadzenie Rozporządzenie w sprawie EFMR wymaga ustanowienia wspólnego systemu monitorowania i oceny operacji współfinansowanych przez EFMR w ramach zarządzania dzielonego. Niniejszy dokument ma na celu przedstawienie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdania z wdrażania wspólnego systemu monitorowania i oceny. Tego rodzaju sprawozdanie należy przedstawiać co cztery lata – po raz pierwszy na koniec 2017 r.. Stanowi ono okazję do podsumowania mocnych i słabych stron systemu i do wyciągnięcia wniosków na przyszłość. Cele wspólnego systemu monitorowania i oceny określono w art. 108 rozporządzenia w sprawie EFMR i są one następujące: a)zaprezentowanie postępów i osiągnięć w dziedzinie WPRyb i ZPM, rozważenie ogólnego wpływu oraz dokonanie oceny efektywności, skuteczności i znaczenia operacji w ramach EFMR; b)przyczynianie się do lepszego ukierunkowania wsparcia na rzecz WPRyb i ZPM; c)wspieranie wspólnego procesu uczenia się w odniesieniu do monitorowania i oceny; d)zapewnienie solidnych, opartych na dowodach ocen operacji w ramach EFMR, które zostaną uwzględnione w procesie decyzyjnym. Aby osiągnąć te cele, w rozporządzeniu zdefiniowano wspólny system monitorowania i oceny, składający się z siedmiu elementów, którymi są: 1)logika interwencji przedstawiająca interakcje między priorytetami, celami szczegółowymi i środkami; 2)zestaw wspólnych wskaźników; 3)dane zbiorcze dotyczące operacji wybranych do finansowania; 4)roczne sprawozdanie z realizacji programu operacyjnego; 5)plan oceny; 6)oceny ex ante i ex post oraz wszystkie inne działania ewaluacyjne związane z programem w ramach EFMR; 7)przegląd wyników. Każdy z tych elementów omówiono z państwami członkowskimi na spotkaniach grupy ekspertów i przyjęto w ramach rozporządzeń delegowanych i wykonawczych. To partycypacyjne podejście kontynuowano po przyjęciu ram legislacyjnych, a zaangażowanie instytucji zarządzających w dalszy rozwój wspólnego systemu monitorowania i oceny pomogło w dopracowaniu elementów wspólnego systemu monitorowania i oceny przy jednoczesnym ograniczeniu związanego z tym obciążenia administracyjnego. Zapewniło to akceptację systemu, ale także wspierało rozwój zdolności monitorowania i oceny w instytucjach zarządzających i Komisji. Aby osiągnąć swoje cele, wspólny system monitorowania i oceny musi być spójnie stosowany we wszystkich państwach członkowskich w celu uzyskania porównywalnych danych, które można zagregować i ocenić na poziomie Unii Europejskiej (UE). Aby zapewnić spójność i dalszy rozwój wspólnego systemu monitorowania i oceny, Komisja ustanowiła instrument pomocy technicznej FAME (monitorowanie i ocena rybołówstwa i akwakultury) wspierany przez zewnętrznego wykonawcę przez siedem lat okresu programowania.

2Siedem elementów wspólnego systemu monitorowania i oceny 2.1Logika interwencji w EFMR Logika interwencji wspiera wprowadzenie silniejszego ukierunkowania na osiąganie rezultatów w europejskich funduszach strukturalnych i inwestycyjnych na lata 2014–2020. Logika interwencji w EFMR opisuje powiązania między różnymi poziomami programu: priorytetami Unii, celami szczegółowymi i środkami. Tabelę przedstawiającą te powiązania przekazano państwom członkowskim na spotkaniu grupy ekspertów EFMR, a logikę tę włączono do modułu „Program operacyjny” systemu SFC2014. 2.2Wspólne wskaźniki Opracowano zestaw wspólnych wskaźników mających na celu przedstawienie głównych cech sektora rybołówstwa i akwakultury, odzwierciedlających cele odpowiednich polityk UE (WPRyb, ZPM) i zapewniających związek ze strategią „Europa 2020”. Zapewniają one również spójne i porównywalne monitorowanie i sprawozdawczość na poziomie UE. Przed przyjęciem zestawu wspólnych wskaźników wykorzystywanych przez EFMR kwestię tę szczegółowo omówiono z państwami członkowskimi na spotkaniach grupy ekspertów. We wspólnym systemie monitorowania i oceny stosuje się cztery rodzaje wspólnych wskaźników, które odnoszą się do różnych poziomów celów i służą do osiągania różnych celów: §wskaźniki kontekstowe są powiązane z ogólnymi celami EFMR i ustanawiają punkt odniesienia na początku realizacji programu operacyjnego. W EFMR wykorzystuje się 25 wspólnych wskaźników kontekstowych; §wskaźniki produktu są bezpośrednim rezultatem wdrożonych działań. W przypadku EFMR najczęściej wyraża się je jako liczbę operacji. We wspólnym systemie monitorowania i oceny EFMR określono 28 wskaźników produktu obejmujących 50 środków; §wskaźniki rezultatu służą do mierzenia efektu brutto EFMR. Wspólny system monitorowania i oceny składa się z 28 wskaźników rezultatu, z których niektóre są powiązane tylko z jednym celem szczegółowym EFMR, a inne z więcej niż jednym. Państwa członkowskie mogły swobodnie dodawać określone wskaźniki, jeśli taka była ich wola; §wskaźniki finansowe są wspólne dla wszystkich europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych i ustala się je na poziomie priorytetów Unii. Opublikowano dokument roboczy, w którym określono wspólne wskaźniki i zwiększono ich funkcjonalność dzięki ustaleniu kryteriów oceny i identyfikacji możliwych źródeł informacji. Definicje te dokładnie omówiono z państwami członkowskimi podczas dwóch warsztatów, które odbyły się w marcu i we wrześniu 2016 r. 2.3Dane zbiorcze dotyczące operacji (Infosys) Oceny śródokresowe i ex post Europejskiego Funduszu Rybackiego (EFR, 2007–2013) utrudniał brak solidnych danych z monitorowania, przez co gromadzenie danych było wyzwaniem. W celu zaradzenia temu problemowi stworzono system sprawozdawczości mający dostarczać Komisji szczegółowe informacje na poziomie każdej operacji. Celem takiej sprawozdawczości jest stworzenie bazy informacji, które można wykorzystywać do śledzenia realizacji programów operacyjnych, przeprowadzania szczegółowej analizy wymaganej do kształtowania polityki i zapewnienia dostępności solidnych danych do oceny. Art. 97 rozporządzenia w sprawie EFMR wymaga, aby do końca marca każdego roku instytucje zarządzające przekazywały Komisji zbiorcze dane dotyczące operacji wybranych do finansowania do końca poprzedniego roku kalendarzowego. W dwóch rozporządzeniach wykonawczych zawarto wykaz i określono strukturę danych dotyczących realizacji operacji wymaganych dla każdej operacji, w tym kluczowe cechy beneficjenta i operacji. Dokument roboczy opracowano przy wsparciu FAME, aby pomóc państwom członkowskim w przygotowaniu sprawozdań Infosys. Przeanalizowano pierwszy zestaw sprawozdań, a informacje zwrotne przekazane państwom członkowskich pomogły im określić popełnione błędy. W sprawozdaniach Infosys opisano postępy i osiągnięcia na poziomie operacji, rejestrując, co się dzieje „na miejscu”. Dostarczają one najważniejszych informacji na temat beneficjenta (np. na temat wielkości przedsiębiorstwa, płci) i operacji (np. na temat rodzaju działalności, budżetu, liczby zainteresowanych rybaków, całkowitej powierzchni odnośnego obszaru itp.). W celu ograniczenia obciążenia administracyjnego dla instytucji zarządzających i beneficjentów większość danych wymaganych przez Infosys przechowuje się już w krajowych bazach danych utworzonych w celu zapewnienia zgodności z wymogami dotyczącymi minimalnego zakresu danych, które należy rejestrować i przechowywać dla każdej operacji.

2.4Roczne sprawozdanie z realizacji Monitorowanie realizacji programu operacyjnego obejmuje sporządzenie przez państwo członkowskie rocznego sprawozdania z realizacji, które należy przedłożyć do dnia 31 maja każdego roku, obejmującego okres do końca poprzedniego roku kalendarzowego (a zatem ten sam okres, co sprawozdanie Infosys). Roczne sprawozdanie z realizacji zapewnia przegląd realizacji programów, w tym w odniesieniu do ważnych kwestii, takich jak wsparcie dla łodziowego rybołówstwa przybrzeżnego lub zmiana klimatu. Jest stosowane przez Komisję i państwa członkowskie do przeglądu osiągnięć i – w razie potrzeby – do dokonywania dostosowań. Zawiera również orientacyjne informacje na temat finansów planowanych na poziomie środka, których nie uwzględniono w programach operacyjnych. Roczne sprawozdanie z realizacji składa się z trzech części: Część A (przedkładana co roku w latach 2016–2023) zawiera między innymi: ·opis realizacji na poziomie programu i priorytetów Unii; ·zbiorcze dane dotyczące 28 wskaźników rezultatu na poziomie celu szczegółowego; ·zbiorcze dane dotyczące 28 wskaźników produktu dla każdego z 50 środków EFMR; ·dane finansowe dotyczące realizacji programu operacyjnego na poziomie środka; ·opis problemów wpływających na wykonanie programu oraz ·działania podjęte w związku z planem oceny, w tym synteza wyników wszystkich ocen zakończonych w danym roku. W części B (zawartej jedynie w kompleksowych sprawozdaniach, które należy złożyć w latach 2017 i 2019) państwa członkowskie mają dodatkowo przedstawić horyzontalne aspekty realizacji (płeć, zrównoważony rozwój itp.) oraz informacje na temat wspierania celów dotyczących zmiany klimatu. Część C (zawarta jedynie w kompleksowych sprawozdaniach, które należy złożyć w 2019 r.) powinna zawierać dalsze informacje dotyczące wkładu programu operacyjnego w realizację celów unijnej strategii na rzecz inteligentnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu. 2.5Plan oceny Aby zwiększyć wkład oceny w realizację skutecznych i wydajnych programów, na mocy rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów zobowiązano instytucje zarządzające do opracowania planów oceny na początku okresu programowania. Jest to nowość dla instytucji zarządzających EFMR, które musiały zastanowić się nad swoimi potrzebami w zakresie oceny w okresie realizacji oraz nad tym, w jaki sposób należy zaspokoić te potrzeby. Plan oceny składa się z siedmiu sekcji: cel, założenia, działania, przepisy dotyczące zarządzania, źródła danych, orientacyjne ramy czasowe i dostępne zasoby. Krótkie wytyczne dotyczące tych sekcji przedstawiono w modelu programu operacyjnego EFMR. W przeciwieństwie do pozostałych europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych plan oceny jest częścią programów operacyjnych EFMR, ponieważ umożliwiło to Komisji ocenę tych planów w ramach procesu negocjowania programu operacyjnego. 2.6Oceny programów operacyjnych EFMR

Przeprowadzenie ocen jest konieczne, aby oszacować skuteczność, wydajność i wpływ finansowania w celu poprawy realizacji programów i określenia ich wpływu. W rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów określono ogólne zasady oceny we wszystkich europejskich funduszach strukturalnych i inwestycyjnych, natomiast w rozporządzeniu w sprawie EFMR określono, że państwa członkowskie muszą przeprowadzić ocenę ex ante i dalsze oceny w okresie wdrażania, podczas gdy Komisja musi przeprowadzić ocenę ex post, którą należy zakończyć do końca 2024 r.. Ocena ex ante jest jedyną oceną przeprowadzaną dotychczas przez państwa członkowskie. Wykraczając poza zwykłe odwzorowanie sytuacji przed rozpoczęciem programu, ocenę ex ante postrzega się jako proces, w tym regularne interakcje między instytucją zarządzającą a ewaluatorami podczas różnych etapów opracowywania programu operacyjnego. Proces ten udokumentowano wytycznych, które omówiono z państwami członkowskimi na posiedzeniach grup ekspertów. 2.7Ramy wykonania i przegląd Ramy wykonania są jednym z narzędzi wykorzystywanych we wszystkich europejskich funduszach strukturalnych i inwestycyjnych do wspierania ukierunkowania na osiąganie rezultatów. W EFMR opierają się one na zestawie wskaźników produktu i wskaźników finansowych, w przypadku których dla każdego priorytetu Unii określono cele pośrednie i cele końcowe. Wskaźniki ram wykonania przedstawia się w rocznych sprawozdaniach z realizacji. Ocena celów pośrednich w 2019 r. będzie stanowić podstawę do alokacji rezerwy wykonania, natomiast osiągnięcie celów końcowych zostanie ocenione w 2024 r. Komisja wydała wytyczne mające dostarczyć instytucjom zarządzającym szczegółowych informacji na temat sposobu wdrażania tej nowej funkcji. W EFMR ramy wykonania składają się ze wskaźników finansowych (płatność poświadczona), które stanowią jasną i klasyczną wskazówkę realizacji poprzez poziom wydatków. Aby odzwierciedlić ukierunkowanie europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na osiąganie rezultatów, wskaźniki finansowe uzupełniono wskaźnikami produktu. Oba zestawy wskaźników muszą wykazywać dobry poziom postępu, aby umożliwić uwolnienie rezerwy wykonania. 3Ustalenia i zalecenia Niniejsze sprawozdanie opracowano przy pomocy jednostki wsparcia FAME, wykorzystując informacje zwrotne od instytucji zarządzających EFMR zebrane podczas warsztatów zorganizowanych w marcu i we wrześniu 2016 r., specjalnego spotkania zainteresowanych stron z udziałem 21 państw członkowskich we wrześniu 2017 r., ale także pytań skierowanych przez państwa członkowskie do FAME i Komisji podczas wdrażania programów operacyjnych. W poniższej sekcji podsumowano ustalenia dotyczące realizacji każdego elementu wspólnego systemu monitorowania i oceny i, w stosownych przypadkach, zaproponowano zalecenia służące poprawie funkcjonowania wspólnego systemu monitorowania i oceny. 3.1Logika interwencji w EFMR Logika interwencji w EFMR jest dobrze dopasowana do struktury funduszu (priorytety Unii – cele szczegółowe – środki), ale późne włączenie EFMR w zakres rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów wymagało dodatkowej sprawozdawczości na poziomie celów tematycznych wspólnych dla wszystkich ESIF. Dodało to dodatkową warstwę złożoności do logiki interwencji i sprawiło, że sprawozdawczość stała się dla państw członkowskich trudniejsza. Zalecenia: ·Logika interwencji jest głównym elementem wspólnego systemu monitorowania i oceny, który należy utrzymać w przyszłości, choć należy go omówić dokładniej z państwami członkowskimi na spotkaniach grup ekspertów. ·Powinna być prostsza i bardziej ukierunkowana na osiąganie rezultatów, pokazując wyraźnie, który środek lub które działanie przyczynia się do realizacji danych celów, a także sposób, w jaki się to mierzy. 3.2Wspólne wskaźniki Podczas tej oceny funkcjonowania wspólnego systemu monitorowania i oceny pojawiły się następujące kwestie: ·Dokument roboczy zawierający dokładne definicje wspólnych wskaźników i informacje na temat sposobu ich wykorzystania udostępniono dość późno w trakcie procesu programowania. Doprowadziło to do nieporozumień w niektórych państwach członkowskich, a niektóre programy operacyjne przygotowano przy użyciu różnych metod ustalania celów dotyczących rezultatów, które planowały osiągnąć. ·Wskaźniki rezultatu są powiązane z celami szczegółowymi EFMR. Państwa członkowskie miały możliwość zadeklarowania, że niektóre wskaźniki rezultatu w ramach danego celu szczegółowego „nie mają zastosowania” do celu szczegółowego. Z możliwości tej korzystano powszechnie, a nie w drodze wyjątku. Ponieważ jednak w odniesieniu do każdego celu szczegółowego EFMR można zastosować więcej niż jeden wspólny wskaźnik rezultatu, nadal można zmierzyć wkład programów operacyjnych w osiąganie celu szczegółowego EFMR.

·Państwa członkowskie miały również możliwość korzystania z własnych wskaźników zamiast wybierania ich ze wspólnej listy, co doprowadziło do sytuacji, w której niektórych rezultatów nie można odpowiednio uwzględnić w sprawozdaniach lub zagregować na poziomie UE. ·Niektóre środki w niedostatecznym zakresie objęto wspólnym wskaźnikiem rezultatu (np. środki związane z innowacją), a także nie zawsze odpowiednio uwzględniano czas potrzebny do pojawienia się efektu (np. wzrost zysku netto dzięki innowacji). Oznacza to, że niektóre ważne skutki EFMR mogą nie zostać uwzględnione. ·Niektóre wskaźniki wyrażono jako stosunki, ich obliczenie sprawia trudność na poziomie operacyjnym, a ich agregacja nie ma znaczenia. Zalecenia: ·Wskaźniki rezultatu w ramach monitorowania – w tym cele końcowe i punkty odniesienia – należy wyrażać zawsze w wartościach bezwzględnych. Ponieważ wskaźniki rezultatu EFMR opierają się na danych pochodzących od beneficjentów EFMR uzyskanych przed operacją i po operacji, należy unikać wartości wyrażonych jako stosunek, wartości procentowych i niejednoznacznych znaków arytmetycznych, ponieważ prowadzą one do powstania błędów. Na przykład wzrost zysku netto należy wyrazić jako wartości „przed” i „po”, a nie jako wzrost procentowy. ·Przed rozpoczęciem programowania państwa członkowskie powinny otrzymać od Komisji ramy metodyczne dotyczące definicji wskaźników i metod obliczania, które należy stosować do ustalania celów. ·Aby przedstawić ogólny obraz wykorzystania funduszy i umożliwić znaczącą agregację na poziomie UE, wspólne wskaźniki powinny obejmować wszystkie inwestycje. Państwa członkowskie powinny mieć jednak możliwość stosowania dodatkowych wskaźników na poziomie krajowym. 3.3Dane zbiorcze dotyczące operacji wybranych do finansowania (Infosys) Infosys jest cennym narzędziem dla instytucji zarządzających, ponieważ może służyć jako „tablica wyników” do sprawdzania postępów w realizacji. Narzędzie to jest użyteczne dla Komisji, ponieważ dostarcza informacji na temat osiągnięć EFMR na długo przed tym, gdy można w sposób rzeczowy przedstawić pierwsze wartości wskaźników rezultatu. Narzędzie to przyda się państwom członkowskim szczególnie przy przeprowadzaniu ocen począwszy od 2018 r., ponieważ zapewni ewaluatorom dostęp do podstawowego, lecz solidnego zestawu danych. Infosys stwarza następujące problemy: ·W sprawozdaniach Infosys nie ma możliwości rozróżnienia pól, których celowo nie wypełniono, od pól, które pominięto w wyniku zaniedbania, ponieważ struktura Infosys nie pozwalała na to, by w niektórych polach wskazać odpowiedź „nie dotyczy”. ·Wartość bazowa to wartość wskaźnika przed rozpoczęciem operacji (np. liczba istniejących ekwiwalentów pełnego czasu pracy w MŚP) i stanowi ona punkt odniesienia, względem którego można mierzyć postęp. W sprawozdaniach Infosys nie są dostępne wartości bazowe, mimo że instytucje zarządzające wymagają ich zawsze od wnioskodawców, aby móc ocenić wnioski o finansowanie, i są obowiązkowym elementem krajowego systemu monitorowania. ·Infosys wymaga, aby osoby ubiegające się o finansowanie oszacowały rezultat, który według nich osiągną dzięki ich operacji. Następnie instytucja zarządzająca weryfikuje ten szacunek po zakończeniu projektu. Na tym drugim etapie instytucjom zarządzającym zostanie zapewnione wsparcie metodologiczne w celu zapewnienia solidności zatwierdzenia. Zalecenia: ·Infosys należy utrzymać w przyszłości, ponieważ dostarcza on bardzo cennych informacji, generując jedynie ograniczony wkład administracyjny ze strony administracji państw członkowskich. ·Do sprawozdań Infosys należy włączyć wartości bazowe. ·Użytkownicy powinni mieć możliwość zastosowania wariantu „nie dotyczy”, uzupełnionego w stosownych przypadkach wyjaśnieniem. 3.4Roczne sprawozdanie z realizacji

W przeciwieństwie do Infosys roczne sprawozdania z realizacji przedkłada się za pośrednictwem systemu zarządzania funduszami w Unii Europejskiej, korzystając z zorganizowanego przepływu pracy, i muszą one zostać zaakceptowane przez Komisję. Podczas oceny tych sprawozdań przez Komisję mogą wystąpić różne rodzaje problemów, które mogą prowadzić do znacznych opóźnień. W szczególności nie powinny występować żadne rozbieżności między informacjami zdezagregowanymi przedstawionymi w Infosys a wartościami zagregowanymi zawartymi w rocznym sprawozdaniu z realizacji, ponieważ oba sprawozdania obejmują ten sam okres. W przypadku wszystkich europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych kluczowe informacje pochodzące z rocznego sprawozdania z realizacji udostępnia się ogółowi społeczeństwa na portalu otwartych danych prowadzonym przez Komisję, aby zapewnić przejrzystość korzystania z funduszy. Dane finansowe dotyczące realizacji EFMR są dostępne w rocznym sprawozdaniu z realizacji jedynie w ujęciu rocznym, podczas gdy Komisja otrzymuje informacje na temat EFRR, EFS i EFRROW trzy razy do roku. Informacje publikowane na portalu otwartych danych są zatem bardziej aktualne w przypadku tych funduszy niż w przypadku EFMR. Zalecenia: ·Należy udostępnić wytyczne mające pomóc państwom członkowskim w ich sprawozdawczości. ·Należy zapewnić lepszą komplementarność między Infosys a rocznym sprawozdaniem z realizacji. ·Należy ujednolicić sprawozdawczość na temat realizacji finansowej między funduszami. 3.5Plan oceny Plany oceny różnią się długością, poziomem szczegółowości i jakością, a często zawierają jedynie minimalne wymagane informacje. Instytucje zarządzające traktowały priorytetowo inne sekcje programu operacyjnego, a plany oceny niekiedy pomijano i opracowywano w szybkim tempie. Budżet przeznaczony na przeprowadzanie ocen jest bardzo zróżnicowany, odzwierciedlając proporcjonalność traktowania: państwa członkowskie, w których występuje wiele regionów, przeznaczają znacznie większy budżet na potrzeby oceny niż państwa członkowskie, w których realizowany jest jedynie niewielki program operacyjny EFMR i które składają się z mniejszych jednostek regionalnych lub które nie posiadają ich wcale. Zalecenia: ·W planie oceny zawartym w programie operacyjnym należy jedynie zwrócić uwagę na zarządzanie procesem oceny, przedstawić podstawowy harmonogram i orientacyjny przydział zasobów. ·Aby zachować elastyczność i uniknąć wprowadzania licznych zmian do programu operacyjnego, bardziej szczegółowe planowanie należy pozostawić na późniejszy etap, wykorzystując zaktualizowane plany przyjęte przez komitet monitorujący, jak ma to miejsce w przypadku pozostałych europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. 3.6Oceny W kwietniu 2017 r. większość państw członkowskich nie rozpoczęła jeszcze ocen, ponieważ uznały one, że poziom wdrożenia jest zbyt niski, by zapewnić podstawę dla istotnych wyników oceny. Jest zatem zbyt wcześnie, aby wyciągać wnioski na temat tego elementu wspólnego systemu monitorowania i oceny. Proces oceny ex ante przedstawiono w programie operacyjnym, ale w sposób bardzo syntetyczny, który może wymagać wprowadzenia ulepszeń. Zespoły dokonujące oceny ex ante zasadniczo nie były zaangażowane w etap negocjacji programów operacyjnych ani ich finalizację, i nie były w stanie przedstawić oceny końcowej wersji programu operacyjnego.

Szczególnym problemem związanym z oceną EFMR jest trudność znalezienia ewaluatorów dysponujących odpowiednią wiedzą fachową zarówno w zakresie rybołówstwa, jak i metod oceny: efekty ten można osiągnąć tylko w zespole osób o uzupełniających się umiejętnościach. Potrzebne są również wytyczne wspierające państwa członkowskie przy przeprowadzaniu ocen skuteczności lub wpływu. Będzie to szczególnie ważne, gdy Komisja rozpocznie ocenę ex post, która powinna opierać się na zestawie solidnych ocen krajowych. Zalecenia: ·Wytyczne dotyczące oceny ex ante powinny być bardziej szczegółowe i powinny zawierać definicję roli ewaluatorów ex ante w finalizacji programu operacyjnego. ·Państwa członkowskie powinny dążyć do połączenia różnych rodzajów wiedzy specjalistycznej wymaganej w zespole dokonującym oceny ad hoc. ·Należy szybko udostępnić ramy metodyczne oceny. 3.7Ramy wykonania Wskaźniki produktu w ramach wykonania należy zdefiniować w sposób przemyślany, aby uniknąć nieporozumień: wskaźniki produktu oznaczają przede wszystkim liczbę operacji wybranych w ramach niektórych środków, na którą mogą mieć wpływ czynniki zewnętrzne. Metodę obliczeniową stosowaną w odniesieniu do wskaźników finansowych określono w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów, ale spotkała się ona z licznymi pytaniami ze strony państw członkowskich. Sytuacja ta prawdopodobnie była wynikiem zróżnicowania terminologii i metod sprawozdawczych stosowanych w ramach różnych funduszy. Zalecenia: ·Wskaźniki finansowe powinny być podobne i porównywalne w odniesieniu do wszystkich europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. ·Należy lepiej oceniać wykorzystanie wskaźników produktu. ·Przydatne może być uzupełnienie ram wykonania wyjaśnieniami. 4Podsumowanie: czy cele wspólnego systemu monitorowania i oceny zostaną osiągnięte? Obecne sprawozdanie podsumowujące wskazuje, że odnotowywane są postępy w zakresie realizacji czterech celów wspólnego systemu monitorowania i oceny, ale konieczne są dalsze prace, aby je w pełni osiągnąć.