PL    PL PL 
 
PL 1   PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 9.1.2009 
SEK(2008) 3097 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
 
Dokument uzupe łniający 
Wniosek 
 
DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
  
USTANAWIAJ ĄCA PROGRAM WSPÓ ŁPRACY AUDIOWIZUALNEJ Z KRAJAMI 
TRZECIMI  
 
MEDIA MUNDUS 
  
 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
 
 
{KOM(2008) 892 wersja ostateczna} 
{SEK(2008) 3098} {SEK(2008) 3102} 
 
PL 2   PL 1. WPROWADZENIE  
Sektor audiowizualny jest podsta wowym obszarem tworzenia przysz łościowych miejsc pracy 
wymagającej wysokich kwalifikacji oraz wyra żania i rozwoju warto ści kulturowych. 
W kontek ście strategii lizbo ńskiej sektor audiowizualny jest  szczególnie istotny: przyczynia 
się do realizacji agendy lizbo ńskiej maj ącej na celu intensyfikacj ę szkoleń, zwiększenie 
dobrobytu, wzrostu gospodarczego i liczby miejsc pracy w gospodarce opartej na wiedzy. W 
ramach tej agendy sektor audiowizualny odgrywa znacz ącą rolę w inicjatywie i2010, 
scalającej polityk ę Unii Europejskiej w dziedzinie spo łeczeństwa informacyjnego i mediów.  
Ponadto sektor audiowizualny jest wa żny w kontek ście Konwencji UNESCO w sprawie 
ochrony i promowania ró żnorodności form wyrazu kulturowego . W konwencji tej podkre śla 
się szczególny, dwojaki (kulturowy i ekonomiczny) charakter dóbr i us ług kulturalnych. 
Głównym problemem europejskiej bran ży audiowizualnej na rynkach mi ędzynarodowych jest 
niewielki obieg utworów audiowizua lnych. Filmy zagraniczne niepochodz ące ze wytwórni 
hollywoodzkich napotykaj ą podobny problem ograniczonego obiegu na rynkach europejskich 
mimo istniej ącego popytu na bardziej zró żnicowane tre ści audiowizualne. 
W ciągu ostatnich dwudziestu lat mi ędzynarodowy sektor audiowizualny znacznie si ę 
zmienił, zwłaszcza wskutek rozwoju technicznego, np. wielokana łowej telewizji cyfrowej, 
kina cyfrowego i technologii „wideo na żądanie” (VOD). Wskutek tego na niektórych 
rynkach zagranicznych dosz ło do znacznego rozwoju finansowego i obiecuj ących inwestycji, 
a co za tym idzie – do wzrostu popytu na tre ści audiowizualne. S łabości strukturalne 
wpływające na obieg utworów europejskich na rynkach zagranicznyc h oraz niewystarczaj ące 
finansowanie europejskich przedsi ębiorstw sektora audiow izualnego nie pozwalaj ą branży w 
pełni korzysta ć z możliwości otwieraj ących się przed nią na arenie mi ędzynarodowej  
W tym kontek ście dzięki ocenie skutków okre ślono dwa ogólne cele polityki i wspó łpracy 
międzynarodowej: 
• zwiększenie konkurencyjno ści unijnej bran ży audiowizualnej na światowych rynkach, 
• zapewnienie odbiorcom wi ększego wyboru i zwi ększenie ró żnorodności kulturowej na 
rynku europejskim i mi ędzynarodowym.  
Przeprowadzono szeroko zakrojone konsultacje z g łównymi zainteresowanymi stronami i 
specjalistami, w tym uczestnikami rea lizowanego obecnie programu MEDIA 2007, 
specjalistami z krajów trzecich oraz cz łonkami komitetu MEDIA; w kwietniu 2008 r. 
rozpoczęto otwarte publiczne kons ultacje on-line, a dzi ęki kilku konferencjom i spotkaniom 
oraz publicznemu wys łuchaniu uzyskano szereg uwag ze strony zainteresowanych stron. 
Ponadto skonsultowano si ę z kilkoma s łużbami Komisji, a DG ds. Spo łeczeństwa 
Informacyjnego i Mediów, b ędąca autorem inicjatywy, zawar ła umowę o usługi z 
Technopolis / Media Consulting Group  celem uzyskania zewn ętrznej pomocy specjalistycznej 
i wkładu w zakresie integracji wymogów oceny ex ante w ocenie skutków. 
2. KONTEKST INICJATYWY  
Mając na uwadze problemy europejskiego sekt ora audiowizualnego i wyzwania, wobec 
których stoi i które wynikaj ą z internacjonalizacji rynkó w, w dniu 13 grudnia 2007 r. 
Parlament Europejski przyj ął w ramach bud żetu na 2008 r. dzia łanie przygotowawcze 
MEDIA International, które skoncentro wane jest na rozwoju stosunków mi ędzy Unią 
Europejsk ą a rynkami audiowizualnymi krajów tr zecich. Na wspólne za proszenie Viviane 
Reding i przewodnicz ącego Festiwalu Filmowego w Cannes Gillesa Jacoba, w dniu 19 maja 
 
PL 3   PL 2008 r. na nieformalnym spotkaniu w obecno ści José Manuela Barroso zebrali si ę ministrowie 
odpowiedzialni za zagadnienia audiowiz ualne w krajach UE i EFTA. Przyj ęli oni deklaracj ę, 
w której z zadowoleniem powitali now ą inicjatyw ę Parlamentu Europejskiego dotycz ącą 
działania przygotowawczego MEDIA International, a tak że zachęcili Komisj ę „do dalszego 
rozwoju tej inicjatywy oraz zbadania stosowno ści i możliwości przedstawienia przed ko ńcem 
bieżącego roku wniosku dotycz ącego programu pomocowego maj ącego promowa ć 
współpracę między specjalistami z bran ży audiowizualnej w Europi e i krajach trzecich, 
z zapewnieniem wzajemnych korzy ści wszystkim uczestnikom ”. Zaproszenie do sk ładania 
wniosków dotycz ących dzia łania przygotowawczego spotka ło się z szybkim i du żym 
odzewem specjalistów proponuj ących projekty szkoleniowe, promocyjne i projekty zwi ązane 
z rozwojem sieci kin na du żych rynkach Ameryki Łacińskiej i Azji. 
W celu zaproponowania podstawy prawnej w nast ępstwie dzia łania przygotowawczego 
MEDIA International DG ds. Spo łeczeństwa Informacyjnego i Mediów przygotowa ła 
niniejszą ocenę skutków dotycz ącą ewentualnego przysz łego programu MEDIA Mundus. 
3. OKREŚLENIE PROBLEMU I UZASADNIENIE DZIA ŁANIA  
W ocenie skutków stwierdzono, że głównym problemem europejskiej bran ży audiowizualnej 
na rynkach mi ędzynarodowych jest niewielki obieg ut worów audiowizualnych. Problem ten 
dotyczy nie tylko specjalistów z Europy, którzy nie mog ą w pełni korzysta ć z 
internacjonalizacji rynku audiowizualnego, ale równie ż konsumentów stoj ących wobec 
problemu niewielkiego wyboru i ograniczonej ró żnorodności kulturowej. Unia Europejska, 
która była ważną stroną w negocjacjach zwi ązanych z konwencj ą UNESCO w sprawie 
różnorodności kulturowej, musi zatem stawi ć czoła wysokim oczekiwaniom zwi ązanym z jej 
wdrożeniem, gdy ż inaczej ryzykuje utrat ą wiarygodno ści. 
Powody s łabego obiegu utworów audiowizualnych s ą następujące: fragmentaryczno ść 
rynków europejskich wynika nie tylko z ró żnic językowych, ale tak że ze struktury rynkowej. 
Problem le ży w wielko ści rynku; wielko ść rynku pierwotnego okre śla siłę branży na arenie 
międzynarodowej. W porównaniu z USA rynki wszystkich pa ństw członkowskich osobno (i 
większości krajów trzecich) s ą stosunkowo niewielkie. W przeciwie ństwie do du żych 
wielonarodowych podmiotów z USA o pionowej strukturze or ganizacyjnej, na struktur ę 
dystrybucji w Europie sk ładają się małe pojedyncze przedsi ębiorstwa; efektem tego jest brak 
konkurencyjno ści europejskiej bran ży audiowizualnej. Ponadto przedsi ębiorstwa europejskie 
borykają się z problemem niedofinansowania. Utwory audiowizualne s ą zasadniczo 
finansowane z krajowych środków publicznych, co ogranicza potrzeb ę zagranicznych 
inwestycji i eksportu. Ponadto popyt i przyzwyczajenia widzów, preferuj ących głównie 
amerykańskie lub lokalne przeboje kinowe, stanowi ą poważną przeszkod ę w ukazaniu 
rzeczywistej ró żnorodności. Widzowie (zw łaszcza młodzi) nie s ą świadomi tego, jak du ży jest 
wybór filmów zró żnicowanych kulturowo, chocia ż istnieje dobrze udokumentowane 
zapotrzebowanie na wi ększą różnorodność. 
Istniejące programy UE w dziedzinie pomocy a udiowizualnej, takie jak MEDIA 2007, 
pozytywnie wp ływają na sektor audiowizua lny i obieg utworów kine matografii europejskiej 
w obrębie Europy. Nie s ą one jednak w stanie podj ąć wyzwań związanych z szybk ą 
internacjonalizacj ą sektora audiowizualnego. Programy, takie jak EUROMED Audiovisual II 
lub program pomocy UE-AKP dla bran ży kinowej i audiowizualnej, s ą programami rozwoju 
regionalnego, dlatego k ładą nacisk na odmienne kwestie i posiadaj ą różne cele. 
Wprowadzenie nowego programu mog łoby doprowadzi ć do powstania znacz ącej synergii z 
wymienionymi programami.  
 
PL 4   PL Na pozosta łe działania międzynarodowe, np. istniej ące międzynarodowe fundusze filmowe, 
w większości przeznaczono ograniczone środki bud żetowe. Umowy o koprodukcji rzadko 
wiążą się z przyznaniem środków bud żetowych, dlatego nie s ą skutecznym rozwi ązaniem 
wyżej opisanych problemów. 
4. CELE 
Ogólne cele to wzmocnienie wspó łpracy mi ędzynarodowej po to, by zwi ększyć 
konkurencyjno ść europejskiego sektora audiowizualnego, a tak że zagwarantowanie 
konsumentom wi ększego wyboru i zró żnicowania kulturowego na rynkach europejskich 
i międzynarodowych. 
Określono cztery cele szczegó łowe: 
(1) zwiększenie wymiany informacji i wiedzy o rynku, w szczególno ści poprzez 
działania szkoleniowe, u łatwianie wspó łpracy sieciowej mi ędzy specjalistami 
z sektora audiowizualnego w Europie i krajach trzecich po to, aby poprawi ć 
dostęp do rynków zagranicznych oraz budowa ć zaufanie i d ługotrwałe 
stosunki handlowe, 
(2) wkład w u łatwianie koprodukcji mi ędzynarodowych na rynku 
audiowizualnym,  
(3) poprawa mi ędzynarodowej dystrybucji utwo rów audiowizualnych oraz 
rozpoznawalno ści europejskich utworów audi owizualnych w krajach trzecich 
i odwrotnie, a tak że zapewnienie wi ększego wyboru odbiorcom z Europy 
i krajów trzecich,  
(4) dotarcie do nowych odbiorców i promowanie znajomo ści dzieł sztuki 
filmowej. 
5. OPCJE POLITYKI  
Trzy różne opcje polityki (w tym dwa ró żne scenariusze realizacj i tych celów szczegó łowych) 
oceniono z uwzgl ędnieniem skutków ekonomicznych, spo łecznych, kulturowych i 
środowiskowych oraz efektywno ści pod wzgl ędem kosztów:  
(1) niepodejmowanie żadnych dzia łań (tj. kontynu acja istniej ących inicjatyw 
europejskich w sektorze audiowizualnym), 
(2) rozwój istniej ących instrumentów, 
(3) utworzenie nowego instrumentu  MEDIA Mundus. 
Jeśli chodzi o opcj ę niepodejmowania żadnych dzia łań, w świetle rozwoju koniunktury na 
rynkach światowych oraz wyzwa ń technologicznych sytuacja europejskich spó łek z sektora 
audiowizualnego uleg łaby z czasem znacznemu pogorszeniu. Niepodejmowanie żadnych 
działań nie pociągałoby za sob ą nowych kosztów, ale powodowa łoby skutki negatywne, gdyby 
spółki europejskie nie wykorzysta ły szans zwi ązanych z internacjonalizacj ą na nowych, szybko 
rozwijających się rynkach.  
Rozwój istniej ących instrumentów  poprzez otwarcie programu MEDIA 2007 na uczestnictwo 
nowych cz łonków i szersz ą współpracę wiązałby się z różnymi trudno ściami zwi ązanymi z 
przepisami WTO, a tak że oznacza łby konieczno ść negocjacji wymagaj ących znacznych 
zasobów na szczeblu rz ądowym. Dlatego te ż opcja ta zosta ła uznana za ma ło efektywn ą. 
Rozważano równie ż otwarcie programu MEDIA 2007 nie tyle pod k ątem pełnego 
 
PL 5   PL członkostwa lub wspó łpracy, ile wprowadzenia do niego aspektów wspó łpracy 
międzynarodowej. Pod wzgl ędem kosztów i procedury obydwie opcje s ą do siebie podobne. 
Jednak ta opcja polityki, chocia ż stanowi alternatyw ę dla stworzenia nowego instrumentu, 
została odrzucona z uwagi na to, że jeden program skoncentrowany jednocze śnie na polityce 
zewnętrznej i wewn ętrznej byłby bardzo z łożony, powodowa łby zamieszanie w nazewnictwie 
inicjatywy i okaza łby się mniej skuteczny w realizacji zdefiniowanych celów polityki. 
W ramach opcji tworzenia nowego instrumentu  wymienione powy żej cztery cele szczegó łowe 
zostały podzielone na dok ładniejsze cele operacyjne/kierunki dzia łania, powiązane 
z rzeczywistymi rezultatami, jakie nale ży osiągnąć: 
(1) Zwiększenie wymiany informacji i wiedzy o rynku, w szczególno ści poprzez dzia łania 
szkoleniowe, u łatwianie wspó łpracy sieciowej mi ędzy specjalistami z sektora 
audiowizualnego w Europie i kr ajach trzecich po to, by poprawi ć dostęp do rynków 
zagranicznych oraz budowa ć zaufanie i d ługotrwałe stosunki handlowe 
• Tworzenie serwisów internetowych i baz danych (w celu gromadzenia 
i rozpowszechniania informacji o rynku audi owizualnym Europy i krajów trzecich) 
• Rozwój sieci punktów kontaktowych (w ró żnych rejonach świata w celu monitorowania 
branży audiowizualnej w regionie) 
• Działania szkoleniowe (maj ące wspiera ć różne działania związane z kszta łceniem, np. 
certyfikacj ę instytucji edukacyjnych, stypendia lub projekty dotycz ące kształcenia 
i doskonalenia zawodowego) 
• Wydarzenia i mechanizmy dost ępu do rynku (pomoc w uzyskaniu dost ępu do rynku 
filmowego oraz wspieranie innych g łównych wydarze ń) 
(2) Ułatwianie koprodukcji mi ędzynarodowych na rynku audiowizualnym  
• Pomoc na etapie rozwoju koprodukcji (wsparcie w tworzeniu scenariusza, w znajdowaniu 
partnerów lub innych dzia łaniach prowadzonych na etapie rozwoju, np. finansowaniu czy 
castingu) 
• Pomoc w finansowaniu koprodukcji (zmierzaj ąca do zapewnienia bezpo średniego 
finansowania koprodukcji lub środki ułatwiające dostęp do finansowania koprodukcji 
przez środowiska biznesowe) 
(3) Poprawa mi ędzynarodowej dystrybucji utwo rów audiowizualnych. Zwi ększanie 
rozpoznawalno ści europejskich utworów audiowizualnych na świecie (i odwrotnie) 
oraz zapewnienie wi ększego wyboru odbiorcom w Eur opie i krajach trzecich 
• Pomoc w dystrybucji (wsparcie w zakresi e kosztów nabycia, druku, reklamy, dubbingu, 
napisów itp.) 
• Rozwój sieci kin (pomoc w rozwoju sieci ki n w Europie i krajach trzecich, które na 
zasadzie wzajemno ści zobowi ążą się do ujęcia w programie du żej liczby/znacznego 
odsetka europejskich utworów audiowizualnych) 
• Wspieranie nadawców telewizyjnych i platform cyfrowych (celem zach ęcenia do 
pokazywania utworów europejskich w telewi zji i na platformach typu „wideo na żądanie”, 
w telewizji mobilnej itp. – w krajach trzecich i odwrotnie) 
(4) Dotarcie do nowych odbiorców i promowanie znajomo ści dzieł sztuki filmowej 
• Festiwale i wydarzenia specjalne (pomoc dla festiwali umieszczaj ących w programie 
pokazy utworów audiowizualnych z kraj ów trzecich i Eu ropy oraz dla powi ązanych 
wydarzeń zwiększających świadomość) 
• Sieci zorientowane na m łodych widzów, w tym dzia łania edukacyjne 
• Wspieranie programów telewi zyjnych przeznaczonych dla m łodych widzów. 
 
PL 6   PL Do zdefiniowania celów szczegó łowych i operacyjnych znacznie przyczyni ły się konsultacje 
z zainteresowanymi stronami. Cele te opieraj ą się na analizach kosztów i korzy ści 
przeprowadzonych w ramach ró żnych ocen ex-post programów MEDIA oraz na ocenie ex 
ante programu MEDIA 2007. 
W odniesieniu do celu szczegó łowego zwi ązanego z „u łatwianiem koprodukcji 
międzynarodowych” i celu szczegó łowego dotycz ącego „wsparcia dystrybucji” zbadano dwa 
różne scenariusze. Je śli chodzi o u łatwianie koprodukcji, i nne scenariusze dotyczy ły albo 
ustanowienia przez Komisj ę funduszy (funduszu rozwoju koprodukcji, funduszy 
wspierających koprodukcje filmów fabularnych, doku mentalnych i animowanych, funduszu 
pokrywaj ącego brakuj ącą część budżetu), albo te ż finansowania szkole ń z tworzenia 
scenariuszy, mechanizmów dost ępu do rynku i istniej ących funduszy wspieraj ących 
koprodukcje. Z uwagi na znaczne obci ążenie administracyjne zrez ygnowano z dalszych prac 
nad stworzeniem przez Komisj ę instrumentów finans owania koprodukcji. Je śli chodzi o 
wsparcie dystrybucji, jeden ze scenariuszy by ł bardziej zbli żony do tradycyjnego podej ścia 
przyjętego w programach MEDIA. Okaza ło się jednak, że wymogi wspó łpracy 
międzynarodowej w zakresie dystrybucji utworów na rynkach zewn ętrznych i wewn ętrznych 
są różne. Dlatego za skuteczniejsz ą i odpowiedniejsz ą uznano opcj ę polegającą na wspieraniu 
partnerstwa mi ędzy podmiotami praw autorskich a dystrybutorami.  
Kalkulacj ę kosztów, która pos łużyła do porównania ró żnych scenariuszy, opracowano w 
szczególno ści na podstawie oceny poprzednich programów MEDIA, do świadczeń w 
realizacji programu MEDIA 2007, publicznych konsultacji i dzia łania przygotowawczego 
MEDIA International. 
W podsumowaniu oceny skutków pojawia si ę wniosek, że aby zrealizowa ć wyznaczone cele, 
należy zrealizowa ć następujący scenariusz: 
Cel szczegó łowy 1: Wymiana informacji i wiedzy o rynku  
1) Stworzenie serwisów internetowych i baz danych  
2) Rozwój sieci punktów kontaktowych  
4) Kształcenie zawodowe  
5) Doskonalenie zawodowe  
6) Mechanizmy dost ępu do rynku  
Cel szczegó łowy 2: U łatwianie koprodukcji mi ędzynarodowych  
1) Rozwój  
a) Tworzenie scenariusza  
b) Rynki koprodukcji/znajdowanie partnerów  
2) Koprodukcja  
a) Uzupełnienie istniej ących funduszy na realizacj ę koprodukcji  
b) Dostęp do finansowania  
Cel szczegó łowy 3: Wsparcie dystrybucji i obiegu utworów audiowizualnych  
1) Pomoc w rozwijaniu partnerstw mi ędzy podmiotami praw autorskich, agentami a dystrybutorami  
2) Rozwój sieci kin  
3) Wsparcie dla nadawców telewizyjnych i platform cyfrowych  
Cel szczegó łowy 4: Dotarcie do nowych odbiorców i promowanie znajomo ści dzieł sztuki filmowej  
1) Festiwale  
2) Wydarzenia specjalne  
 
PL 7   PL 3) Sieci zorientowane na m łodych widzów, w tym dzia łania edukacyjne  
4) Wspieranie programów tele wizyjnych przeznaczonych dla m łodych widzów  
 
Aby uwzgl ędnić obecny kryzys gospodarczy, trzeci scenar iusz opracowano na podstawie mniejszego 
budżetu niż w przypadku scenariusza 1 i 2. Ten scenar iusz „kryzysowy” jest ukierunkowany na 
maksymalne zwi ększenie skuteczno ści interwencji przy uwzgl ędnieniu ogranicze ń budżetowych. 
Dlatego w scenariuszu tym wybrano jedynie najskuteczniejsze cele operacyjne i dzia łania, 
przeanalizowane w ramach scenariusza 1 i 2. Zebrano je w zaw ężonych ramach ograniczaj ących się 
do trzech celów szczegó łowych. Taka opcja zapewni łaby ciągłość w stosunku do dzia łania 
przygotowawczego i utorowa łaby drog ę dla większego programu w ramach nowych perspektyw 
finansowych.  
Cel szczegó łowy 1: Wymiana informacji i wiedzy o rynku  
1) Doskonalenie zawodowe  
Cel szczegó łowy 2: Konkurencyjno ść i dystrybucja  
1) Rynki koprodukcji / znajdowanie partnerów  
2) Pomoc w rozwijaniu partnerstw mi ędzy podmiotami praw autorskich, agentami a dystrybutorami  
Cel szczegó łowy 3: Obieg  
1) Rozwój sieci kin  
2) Wsparcie dla nadawców telewizyjnych i platform cyfrowych  
3) Wspieranie sieci / partnerstw promuj ących znajomo ść dzieł sztuki filmowej  
 
6. WNIOSEK  
W ocenie skutków ustanowienia programu wspó łpracy audiowizualnej z krajami trzecimi 
przedstawiono nast ępujące wnioski: obieg europejskich ut worów audiowizua lnych w krajach 
trzecich (i odwrotnie) jest s łaby. Wpływa to na konkurencyjno ść europejskiego sektora 
audiowizualnego, co oznacza, że przedsiębiorstwa europejskie nie mog ą w pełni korzysta ć 
z szans zwi ązanych z internacjonalizacj ą. Ponadto odbiorcy nie maj ą dużego wyboru filmów, 
przez co ograniczona jest ró żnorodność kulturowa. Nowy instrument powinien mie ć zatem 
dwa zasadnicze cele: zwi ększenie konkurencyjno ści europejskiego sektora audiowizualnego 
oraz zagwarantowanie odbiorcom wi ększego wyboru i zwi ększenie ró żnorodności kulturowej.