Sprawozdanie specjalne Wsparcie z Funduszu 
Energetycznego AKP–UE 
na rzecz energii ze źródeł 
odnawialnych w Afryce 
WschodniejPL 2015  nr 15
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY  
12, rue Alcide De Gasperi  
1615 Luksemburg  
LUKSEMBURG
Tel. +352 4398-1
E-mail: eca-info@eca.europa.eu  
Internet: http://eca.europa.eu
Twitter: @EUAuditorsECA  
YouTube: EUAuditorsECA
Więcej informacji o Unii Europejskiej można znaleźć w portalu Europa (http://europa.eu).
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2015
Print ISBN 978-92-872-3049-2 ISSN 1831-0923 doi:10.2865/549785 QJ-AB-15-014-PL-C
PDF ISBN 978-92-872-3026-3 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/812241 QJ-AB-15-014-PL-N
EPUB ISBN 978-92-872-3027-0 ISSN 1977-5768 doi:10.2865/22314 QJ-AB-15-014-PL-E
© Unia Europejska, 2015
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
W celu wykorzystania lub powielenia zdjęcia 1 należy wystąpić o zgodę bezpośrednio do właściciela praw autorskich.
Printed in Luxembourg
Wsparcie z Funduszu 
Energetycznego AKP–UE 
na rzecz energii ze źródeł 
odnawialnych w Afryce 
Wschodniej
(przedstawione na mocy art. 287 ust. 4 akapit drugi TFUE)Sprawozdanie specjalnePL 2015  nr 15
02
 Zespół kontrolny
Sprawozdania specjalne Trybunału przedstawiają wyniki kontroli wykonania zadań i kontroli zgodności wybranych obszarów działal ‑
ności UE lub kwestii związanych z zarządzaniem. Trybunał wybiera i opracowuje zadania kontrolne w taki sposób, aby miały one jak 
największe oddziaływanie, biorąc pod uwagę kryteria takie, jak zagrożenia dla wykonania zadań lub zgodności, poziom dochodów 
lub wydatków w danym obszarze, nadchodzące zmiany oraz interes polityczny i społeczny.
Niniejsza kontrola wykonania zadań została przeprowadzona przez Izbę kontroli III, której przewodniczy członek Trybunału Karel 
Pinxten i która zajmuje się takimi obszarami wydatków, jak działania zewnętrzne. Kontrolą kierował Klaus‑Heiner Lehne, członek 
Trybunału, a w działania kontrolne zaangażowani byli: Michael Weiss, szef gabinetu; Gérald Locatelli, kierownik działu; Thierry Cozier, 
kierownik zespołu, a także główni kontrolerzy: Ruurd De Jong, Myriam Cazzaniga i Joao Nuno Coelho dos Santos oraz Jean‑Louis De 
Neve, starszy kontroler.
03
 Spis treści
Punkt
 Glosariusz i wykaz akronimów
I –VII  Streszczenie
1–9 Wprowadzenie
1–2 Dostęp do usług energetycznych jest kluczowym czynnikiem postępu w realizacji celów rozwoju
3–9 Fundusz Energetyczny AKP–UE został utworzony z myślą o szybkim osiągnięciu wyników działań 
w terenie
10–11 Zakres kontroli i podejście kontrolne
12–40 Uwagi
12–19  Komisja właściwie ukierunkowała wsparcie ze środków FE, jednak w jednej czwartej 
skontrolowanych projektów istniały poważne uchybienia koncepcyjne
13–14 Proces wyboru skutkował wsparciem projektów zgodnych z priorytetami FE
15–19 W przypadku jednej czwartej skontrolowanych projektów przyznano dotacje pomimo wykazania istotnych 
uchybień koncepcyjnych
20–31 Komisja nie monitorowała wszystkich projektów we właściwy sposób
21–25 Jakość sprawozdań składanych przez partnerów wdrażających była zróżnicowana
26–31 W przypadku niektórych projektów, w których występowały poważne trudności związane z wdrażaniem, 
Komisja nie podejmowała odpowiednich i terminowych działań
32–40 Większość skontrolowanych projektów zakończyła się powodzeniem, a perspektywy dotyczące 
ich trwałości były dobre
33–36 W przypadku jednej czwartej skontrolowanych projektów nie osiągnięto większości z oczekiwanych 
rezultatów
37–40 W przypadku prawie wszystkich skontrolowanych projektów, które zakończyły się powodzeniem, 
perspektywy dotyczące ich trwałości były dobre
04 Spis treści
41–44 Wnioski i zalecenia
 Załącznik  I — Skontrolowane projekty
 Załącznik  II — Metodyka punktacji
 Załącznik  III —  Projekty dotyczące instrumentu partnerstwa i dialogu w ramach inicjatywy 
energetycznej UE (EUEI PDF) oraz główne sektory 11. EFR w poszczególnych 
państwach
 Załącznik  IV —  Okres realizacji, cele i rezultaty osiągnięte w ramach skontrolowanych 
projektów
 Załącznik  V — Monitorowanie skontrolowanych projektów
 Załącznik  VI — Punktacja skontrolowanych projektów
 Odpowiedzi Komisji
05
 Glosariusz i wykaz 
akronimów
AKP : Państwa Afryki, Karaibów i Pacyfiku
DG DEVCO : Dyrekcja Generalna ds. Współpracy Międzynarodowej i Rozwoju, odpowiedzialna w ramach Komisji za:
‑ formułowanie polityki rozwoju UE i definiowanie polityki sektorowej w obszarze pomocy zewnętrznej,
‑ opracowywanie, we współpracy z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, wieloletnich programów dla instrumentów pomocy 
zewnętrznej finansowanych z EFR i budżetu ogólnego,
‑ wdrażanie tych instrumentów,
‑ wspieranie koordynacji między UE a państwami członkowskimi w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju oraz reprezentowanie 
UE na zewnątrz w tej dziedzinie.
EFR : Europejskie Fundusze Rozwoju  
Kolejne edycje EFR stanowią główny instrument pomocy w zakresie współpracy na rzecz rozwoju, którą UE zapewnia 
państwom Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) oraz krajom i terytoriom zamorskim. Umowa o partnerstwie podpisana w Kotonu 
w dniu 23 czerwca 2000 r. na okres 20 lat („umowa z Kotonu”) jest obowiązującą umową ramową regulującą relacje między 
UE a państwami AKP oraz krajami i terytoriami zamorskimi (KTZ). Jej głównym celem jest ograniczenie, a ostatecznie 
wyeliminowanie ubóstwa. 9. EFR obejmuje lata 2000–2007, 10. EFR lata 2008–2013.
EUEI : Inicjatywa energetyczna UE na rzecz eliminacji ubóstwa i zrównoważonego rozwoju. EUEI została podjęta wspólnym 
wysiłkiem Komisji i państw członkowskich i prowadzi do synergii między ich polityką rozwoju oraz działaniami w tym obszarze. 
Celem inicjatywy jest przyczynienie się do osiągnięcia milenijnych celów rozwoju (MCR) przez zapewnienie osobom ubogim 
odpowiednich, przystępnych cenowo i trwałych usług energetycznych. Inicjatywa została podjęta także w ramach odpowiedzi 
UE na działania w kontekście inicjatywy „Zrównoważona energia dla wszystkich” (SE4All).
EUEI PDF : Instrument partnerstwa i dialogu w ramach inicjatywy energetycznej UE  
Instrument został ustanowiony w 2005 r. przez Komisję i sześć państw członkowskich (Austrię, Finlandię, Francję, Niemcy, 
Niderlandy i Szwecję) w celu poprawy zarządzania w sektorze energetycznym. Instrument przyczynia się do osiągnięcia tego 
celu przez wspieranie krajów partnerskich w opracowywaniu należytej polityki i strategii w obszarze energii.
FE: Fundusz Energetyczny AKP–UE  
Instrument finansowania ustanowiony w 2005 r. w celu zwiększenia dostępu osób ubogich zamieszkujących na obszarach 
wiejskich i podmiejskich w państwach AKP do zrównoważonych i przystępnych cenowo usług energetycznych.
FE I : Pierwszy Fundusz Energetyczny finansowany w ramach 9. EFR.
FE II : Drugi Fundusz Energetyczny finansowany w ramach 10. EFR.
GIZ : Deutsche Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit GmbH (niemieckie przedsiębiorstwo federalne na rzecz 
współpracy międzynarodowej)
kW: Kilowat (jednostka mocy); 1 kW jest równy 1 000 watów
06 Glosariusz i wykaz akronimów
MCR : Milenijne cele rozwoju  
MCR obejmują osiem międzynarodowych celów rozwoju ustanowionych po Szczycie Milenijnym Organizacji Narodów 
Zjednoczonych w 2000 r., po przyjęciu deklaracji milenijnej Organizacji Narodów Zjednoczonych. Ich zakres obejmuje działania 
od ograniczenia o połowę liczby ludności cierpiącej z powodu skrajnego ubóstwa i głodu po zapewnienie powszechnego 
nauczania na poziomie podstawowym i zapewnienie zrównoważenia środowiskowego. Wszystkie państwa członkowskie 
Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz wiele organizacji międzynarodowych zobowiązało się do działań na rzecz osiągnięcia 
tych celów do roku 2015.
NGO : Organizacja pozarządowa
OECD : Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju  
Misją OECD jest promowanie polityki, która prowadzi do poprawy dobrobytu gospodarczego i społecznego ludzi na całym 
świecie.
ONZ : Organizacja Narodów Zjednoczonych
ROM : Monitorowanie zorientowane na rezultaty  
System ROM został ustanowiony przez DG DEVCO w 2000 r. Jego podstawę stanowią krótkie i ukierunkowane oceny 
przeprowadzane na miejscu przez ekspertów zewnętrznych. Wykorzystuje on ustrukturyzowaną i spójną metodykę oceny 
wyników projektów pod kątem pięciu kryteriów: stosowności, wydajności, skuteczności, potencjalnego oddziaływania 
i prawdopodobnej trwałości.
SE4All : Zrównoważona energia dla wszystkich  
Inicjatywa została zapoczątkowana przez Sekretarza Generalnego ONZ w 2011 r. Ma ona trzy wzajemnie powiązane cele, które 
powinny zostać osiągnięte przed 2030 r.: (i) zapewnienie powszechnego dostępu do nowoczesnych usług energetycznych, (ii) 
dwukrotne zwiększenie światowego tempa wzrostu efektywności energetycznej oraz (iii) podwojenie udziału energii ze źródeł 
odnawialnych w globalnym koszyku energetycznym.
SMART : Skonkretyzowane, mierzalne, osiągalne, realne, terminowe
WSSD : Światowy Szczyt Zrównoważonego Rozwoju  
Podczas WSSD w 2002 r. w Johannesburgu w Republice Południowej Afryki potwierdzono, że zrównoważony rozwój stanowi 
centralny element agendy międzynarodowej. Rządy państw uzgodniły i potwierdziły szeroki zakres celów i zobowiązań. 
W szczególności podczas WSSD nawoływano do podjęcia działań mających na celu istotne zwiększenie wykorzystania energii 
ze źródeł odnawialnych.
07
 Streszczenie
I
Jak podkreślano podczas Światowego Szczytu Zrównoważo ‑
nego Rozwoju, który odbył się w Johannesburgu w 2002 r., 
a także podczas innych międzynarodowych debat na temat 
rozwoju, dostęp do usług energetycznych jest kluczowym 
czynnikiem postępu w realizacji celów rozwoju. W 2004 r. 
prawie dwa miliardy ludzi, żyjących przede wszystkim na 
obszarach wiejskich i podmiejskich w krajach rozwijających 
się, nie miało dostępu do odpowiednich, przystępnych 
cenowo i trwałych usług energetycznych.
II
W czerwcu 2005 r. Rada Ministrów AKP–UE zatwierdziła 
utworzenie Funduszu Energetycznego AKP–UE w celu 
wspierania dostępu do nowoczesnych usług energetycz ‑
nych osobom ubogim, ze szczególnym uwzględnieniem 
Afryki Subsaharyjskiej i energii ze źródeł odnawialnych. 
W okresie 2006–2013 wkład na rzecz FE w ramach 9. i 10. 
Europejskiego Funduszu Rozwoju wyniósł 475 mln euro, 
z czego większą część przeznaczono na dotacje na rzecz 
projektów wybranych w drodze procedur konkursowych. 
W momencie rozpoczęcia kontroli przez Trybunał benefi ‑
cjentom przyznano już łącznie 268,2 mln euro w ramach 
dwóch naborów wniosków, z czego 106 mln euro przyznano 
na projekty w Afryce Wschodniej, która charakteryzuje 
się zdecydowanie najniższym w całej Afryce wskaźnikiem 
dostępu do energii elektrycznej.
III
W trakcie kontroli stwierdzono, że działania Komisji były 
w większości przypadków skuteczne, jednak mogła ona 
w lepszy sposób wykorzystać FE do zwiększania dostępu 
osób ubogich do energii ze źródeł odnawialnych w Afryce 
Wschodniej.
IV
Komisja udzieliła wsparcia na rzecz projektów o dobrze 
określonych priorytetach dotyczących energii ze źródeł 
odnawialnych. Niewystarczająco rygorystyczny proces 
wyboru spowodował jednak, że w przypadku jednej czwar ‑
tej skontrolowanych projektów dotacje zostały przyznane 
pomimo wykazania istotnych uchybień.V
Komisja nie monitorowała wszystkich projektów we 
właściwy sposób. Jakość sprawozdań składanych przez 
partnerów wdrażających była zróżnicowana, a Komisja nie 
podjęła próby wyegzekwowania ich obowiązków sprawo ‑
zdawczych. W przypadku niektórych projektów Komisja nie 
korzystała w wystarczający sposób z możliwości przeprowa ‑
dzania wizyt kontrolnych w miejscu realizacji projektów ani 
prowadzania przeglądów monitorowania zorientowanego 
na rezultaty w celu uzupełnienia informacji przekazywa ‑
nych przez partnerów wdrażających, zwłaszcza gdy było 
wiadomo, że przy realizacji projektów napotkano poważne 
trudności. W przypadku niektórych projektów, w których 
występowały poważne trudności związane z wdrażaniem, 
Komisja nie podejmowała odpowiednich i terminowych 
działań.
VI
Większość skontrolowanych projektów zakończyła się 
powodzeniem, a ich wyniki mogą być trwałe, jeśli wdro ‑
żone zostaną przewidziane konieczne działania, a ogólna 
sytuacja nie pogorszy się w znaczny sposób. W przypadku 
jednej czwartej skontrolowanych projektów nie osiągnięto 
większości oczekiwanych rezultatów, przede wszystkim 
ze względu na brak reakcji na niedociągnięcia w koncepcji 
projektu oraz niewystarczające monitorowanie ze strony 
Komisji.
VII
Trybunał przedstawia szereg zaleceń dotyczących bardziej 
rygorystycznego wyboru projektów, ich skuteczniejszego 
monitorowania oraz poprawy perspektyw trwałości.
08
 Wprowadzenie
Dostęp do usług 
energetycznych jest 
kluczowym czynnikiem 
postępu w realizacji celów 
rozwoju
01 
W 2004 r. prawie dwa miliardy ludzi, 
żyjących przede wszystkim na obsza ‑
rach wiejskich i podmiejskich w krajach 
rozwijających się, nie posiadało dostępu 
do odpowiednich, przystępnych cenowo 
i trwałych usług energetycznych1. Zmienne 
ceny paliw na rynku międzynarodowym, 
zwiększające się zapotrzebowanie na ener ‑
gię w krajach rozwijających się i wschodzą ‑
cych oraz problemy związane ze zmianą 
klimatu stanowią szczególne wyzwania 
w kontekście zwiększania dostępu do 
usług energetycznych.02 
Podczas gdy kraje członkowskie Organi ‑
zacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju 
(OECD) ograniczają swoją ekspozycję na 
rosnące ceny energii, w większości krajów 
rozwijających się ekspozycja ta wzrosła 
ze względu na mało atrakcyjny klimat 
inwestycyjny sektora oraz niską wydajność 
procesów2. Powiązania między brakiem 
dostępu do przystępnych cenowo i trwa ‑
łych usług energetycznych a trudnościami 
w osiąganiu zdecydowanych postępów 
w realizacji większości celów rozwoju 
pokreślono podczas Światowego Szczytu 
Zrównoważonego Rozwoju (WSSD), który 
odbył się w Johannesburgu w 2002 r., 
a także podczas innych międzynarodo ‑
wych debat na temat rozwoju.Zdjęcie 1
Kontynenty  europejski i  afrykański widziane nocą z  ukazaniem kontrastu
©  „The Visible Earth” (Widoczna Ziemia), agencja NASA.1 COM(2004) 711 final z dnia 
26 października 2004 r., 
„Komunikat dotyczący 
przyszłego rozwoju Inicjatywy 
Energetycznej UE i procedur 
tworzenia Mechanizmu 
Kredytów Energetycznych dla  
krajów AKP”, s. 3.
2 Kraje rozwijające się zużywają 
średnio dwukrotnie więcej 
ekwiwalentu ropy naftowej 
na jednostkę produkcji 
gospodarczej niż państwa 
OECD (COM(2004) 711).
09 Wprowadzenie
Fundusz Energetyczny 
AKP–UE został utworzony 
z myślą o szybkim 
osiągnięciu wyników 
działań w terenie
03 
W kontekście WSSD Komisja i państwa 
członkowskie UE połączyły siły w celu 
ustanowienia inicjatywy energetycznej UE 
(EUEI) na rzecz eliminacji ubóstwa i zrów ‑
noważonego rozwoju. Celem inicjatywy 
jest przyczynienie się do osiągnięcia 
milenijnych celów rozwoju (MCR) poprzez 
zapewnienie odpowiednich, przystępnych 
cenowo i trwałych usług energetycznych 
osobom ubogim z obszarów o słabszej 
pozycji społeczno‑ekonomicznej. Inicjaty ‑
wa EUEI zapoczątkowała dialog z krajami 
rozwijającymi się, mający na celu wspiera ‑
nie reform sektora energetycznego, trans ‑
fer technologii i inwestycji oraz inicjatyw 
łagodzących zmianę klimatu.04 
W 2002 r. i 2003 r. Komisja podkreśliła 
potrzebę współfinansowania sektora 
energetycznego krajów rozwijających się3. 
Potrzeba ta została potwierdzona przez 
państwa członkowskie i państwa AKP , któ ‑
re zaproponowały ustanowienie Funduszu 
Energetycznego AKP–UE (FE)4. W czerwcu 
2005 r., po przedstawieniu propozycji 
przez Komisję5, Rada Ministrów AKP–UE 
zatwierdziła utworzenie FE na podstawie 
zestawu kluczowych zasad (zob. ramka 1 ).
Kluczowe zasady Funduszu Energetycznego AKP–UE
Działania w ramach FE powinny być ukierunkowane na:
(i) wspieranie tych państw AKP , które już zobowiązały się lub zostały zobowiązane do ustanowienia solidnej polityki 
w sprawie energii oraz wdrożenia zasad dobrych rządów;
(ii) promowanie zaangażowania na poziomie krajowym (oraz ewentualnie na poziomie transgranicznym) poprzez zapew ‑
nienie spójności z odpowiednią polityką sektorową oraz nadrzędną strategią ograniczania ubóstwa;
(iii) zapewnienie elastyczności w odniesieniu do mechanizmów współfinansowania przez państwa członkowskie, instytu ‑
cje kredytujące oraz podmioty prywatne, publiczne lub spółdzielcze;
(iv) wspieranie innowacyjności w przypadku wyzwań związanych z zapewnianiem trwałych i przystępnych cenowo usług 
energetycznych osobom ubogim.Ramka 13 COM(2002) 408 final z dnia 
17 lipca 2002 r., „Współpraca 
energetyczna z krajami 
rozwijającymi się” oraz 
COM(2003) 829 final z dnia 
23 grudnia 2003 r. „Rok po 
Światowym Szczycie 
Zrównoważonego Rozwoju: 
realizacja zobowiązań”.
4 Podczas konferencji „Energia 
dla Afryki” w Nairobi 
w listopadzie 2003 r. oraz 
posiedzenia Rady Ministrów 
AKP–UE w Gaborone w maju 
2004 r. Użytecznym 
odniesieniem, na którym się 
wzorowano, był Fundusz 
Wodny AKP–UE, którego 
główny cel stanowiło 
zapewnienie bezpiecznej 
wody pitnej i podstawowych 
usług sanitarnych osobom 
ubogim.
5 COM(2004) 711.
10 Wprowadzenie
05 
Głównym celem FE było promowanie 
dostępu do nowoczesnych usług ener ‑
getycznych osób ubogich zamieszkałych 
na obszarach wiejskich i podmiejskich, 
ze szczególnym uwzględnieniem Afryki 
Subsaharyjskiej pod względem geogra ‑
ficznym. Celem Funduszu było także 
wsparcie poprawy zarządzania w sektorze 
energetycznym i zwiększenie atrakcyjności 
tego sektora dla inwestorów, ułatwianie 
inwestycji na dużą skalę dotyczących 
transgranicznej infrastruktury energetycz ‑
nej oraz promowanie odnawialnych źródeł 
energii i środków w zakresie efektywności 
energetycznej.
06 
W latach 2006–2013 wkład na rzecz FE wy ‑
niósł 475 mln euro: 220 mln euro w ramach 
pierwszego funduszu (FE I) finansowane ‑
go z 9. EFR oraz 255 mln euro w ramach 
drugiego funduszu (FE II) finansowane ‑
go z 10. EFR. Prawie 90% tych środków 
(415,7 mln euro) wykorzystano na udzie ‑
lenie dotacji na rzecz projektów wybra ‑
nych w drodze procedur konkursowych6. 
Pozostałą część przeznaczono na wsparcie 
instrumentu partnerstwa i dialogu (PDF) 
w ramach EUEI7, mechanizmu konsolidacyj ‑
nego służącego do finansowania projek ‑
tów inwestycyjnych o średniej wielkości8, 
partnerstwa UE–Afryka na rzecz rozwoju 
infrastruktury9 oraz różnych działań10.
07 
W momencie rozpoczęcia kontroli przez 
Trybunał w czerwcu 2014 r. łącznie 
268,2 mln euro zostało już przyzna ‑
nych na rzecz 142 projektów w ramach 
dwóch pierwszych naborów wniosków: 
169 mln euro przeznaczono na rzecz 
74 projektów wybranych w wyniku naboru 
wniosków ogłoszonego w maju 2006 r. 
w ramach FE I, a 99,2 mln euro – na rzecz 
68 projektów wybranych w wyniku pierw ‑
szego naboru wniosków ogłoszonego 
w listopadzie 2009 r. w ramach FE II11.08 
Około 85% projektów wybranych w wyni ‑
ku pierwszych dwóch naborów wniosków 
dotyczyło energii ze źródeł odnawialnych, 
12% dotyczyło źródeł hybrydowych (odna ‑
wialnych i kopalnych), a 3% – źródeł kopal ‑
nych. Na podstawie głównej działalności 
prowadzonej w ramach projektów można 
je podzielić na następujące kategorie: 
autonomiczna produkcja energii elek ‑
trycznej na małą skalę12 (42%), połączenia 
międzysieciowe, przesyłanie i dystrybucja 
energii elektrycznej (42%), zarządzanie/
budowanie zdolności13 (9%) oraz energia 
na potrzeby gotowania i do innych celów 
(7%).
09 
W Afryce Wschodniej przyznano łącznie 
106 mln euro na 50 projektów. Region 
ten charakteryzuje się zdecydowanie 
najniższym w całej Afryce wskaźnikiem 
dostępu do energii elektrycznej14 – ma go 
niespełna 20% ludności. To samo doty ‑
czy niestałego paliwa do gotowania, do 
którego ma dostęp mniej niż 10% ludności 
w porównaniu z ok. 20% w Afryce Zachod ‑
niej i Środkowej oraz ponad 40% w Afryce 
Południowej15.6 Nie tylko w przypadku FE 
wyboru projektów dokonuje 
się w drodze procedury 
konkursowej. Więcej 
informacji można uzyskać 
w witrynie internetowej DG 
DEVCO pod adresem: http://
ec.europa.eu/europeaid/prag/
7 Wkład UE wynoszący 
3,5 mln euro jest 
przekazywany, na podstawie 
umowy o delegowaniu zadań, 
przedsiębiorstwu Gesellschaft 
für Internationale 
Zusammenarbeit (GIZ), które 
zarządza projektem o wartości 
ok. 16,5 mln euro. Pozostałe 
wkłady finansowe przekazują 
Austria, Francja, Niemcy, 
Niderlandy, Szwecja 
i Finlandia. Celem PDF jest 
budowanie zdolności 
instytucjonalnych oraz 
poprawa środowiska dla 
inwestycji prywatnych 
w sektorze energetycznym.
8 Ze środków przeznaczonych 
na ten mechanizm, 
o początkowo planowanej 
wysokości maksymalnie 
40 mln euro, zapewniono 
24,8 mln euro na rzecz sześciu 
projektów.
9 Wkład w wysokości 
17 mln euro przeznaczony 
przede wszystkim na wsparcie 
transgranicznych połączeń 
między sieciami krajowymi.
10 Doradztwo i usługi w zakresie 
oceny wniosków, 
monitorowania, oceny 
i kontroli projektów oraz 
nieprzewidzianych wydatków.
11 Ostatnie dwa nabory 
wniosków w ramach FE II 
ogłoszone, odpowiednio, 
w marcu i październiku 2013 r. 
zostały rozstrzygnięte 
w grudniu 2014 r. Dotacje 
o łącznej wartości 
147,5 mln euro przyznano na 
rzecz 31 projektów.
12 To znaczy raczej mały 
podmiot produkujący energię 
elektryczną, zasilający system 
dystrybucyjny niepodłączony 
do głównej 
elektroenergetycznej sieci 
przesyłowej.
13 Wszystkie projekty w innych 
kategoriach obejmują 
elementy dotyczące 
budowania zdolności 
instytucjonalnych.
11
 Zakres kontroli  
i podejście kontrolne
10 
Celem Trybunału było dokonanie oceny, 
czy Komisja skutecznie wykorzystała FE do 
zwiększania dostępu osób ubogich w Afryce 
Wschodniej do energii ze źródeł odnawial ‑
nych. Przeprowadzona przez Trybunał kon ‑
trola dotyczyła trzech zasadniczych kwestii:
a) Czy Komisja udzieliła wsparcia z FE na 
rzecz energii ze źródeł odnawialnych 
odpowiednio ukierunkowanym i opra ‑
cowanym projektom priorytetowym?
b) Czy Komisja monitorowała projekty 
we właściwy sposób?
c) Czy w ramach projektów osiągnięto 
wyznaczone cele?
11 
Kontrola objęła głównie projekty doty ‑
czące energii ze źródeł odnawialnych16 
wybranych do dofinansowania na podsta ‑
wie pierwszych dwóch naborów wniosków 
w dwunastu państwach Afryki Wschod ‑
niej17. Kontrolę przeprowadzono w okre ‑
sie od czerwca 2014 r. do lutego 2015 r. 
Obejmowała ona:
a) przegląd dokumentów dotyczących 
polityki UE związanych z sektorem 
energetycznym w krajach rozwija ‑
jących się, ze strategią współpracy 
w ramach EFR oraz z FE;
b) rozmowy z urzędnikami DG DEVCO 
oraz przedstawicielami stron umowy;
c) przegląd 16 projektów zrealizowa ‑
nych w pięciu państwach: w Kenii, na 
Madagaskarze, w Mozambiku, Tanzanii 
i Zambii (zob. załącznik I )18. Kryteria 
wyboru obejmowały istotność19 oraz 
zasięg wszystkich stosowanych techno ‑
logii, a także różnych typów partnerów 
wdrażających i operacyjnych20. Podczas 
tego przeglądu skoncentrowano się na 
ocenie skuteczności tych projektów, 
którą przeprowadzono z wykorzysta ‑
niem odpowiednich kryteriów objętych 
metodyką Komisji w zakresie monito ‑
rowania zorientowanego na rezultaty 
(ROM) (zob. załącznik II );d) wizyty kontrolne na Madagaskarze 
w dniach 13–23 października 2014 r. 
oraz w Zambii i Tanzanii w dniach 
3–20 listopada obejmujące rozmowy 
z pracownikami delegatur UE, przed ‑
stawicielami podmiotów publicznych 
państw beneficjentów i partnerami 
wdrażającymi oraz wizyty w miejscu 
realizacji ośmiu projektów.14 Wskaźnik dostępu do energii 
elektrycznej w innych 
regionach Afryki waha się od 
34% do 44%. Szczegółowe 
informacje zawarte są 
w sprawozdaniu partnerstwa 
energetycznego UE–Afryka 
za lata 2011/2012 ( http://www.
euei‑pdf.org/
support‑to‑the‑africa‑eu‑ener ‑
gy‑partnership‑aeep ).
15 Niestałe paliwo do gotowania 
to przede wszystkim gaz 
w butlach lub nafta 
stanowiące substytuty drewna 
opałowego i węgla 
drzewnego.
16 Energia fotowoltaiczna, 
wiatrowa, wodna i z biomasy.
17 Państwa Afryki Wschodniej 
objęte kontrolą: Burundi, 
Dżibuti, Erytrea, Etiopia, Kenia, 
Madagaskar, Malawi, 
Mozambik, Rwanda, Tanzania, 
Uganda i Zambia.
18 Gdy w uwagach pojawia się 
wzmianka na temat 
projektów, stosowane jest 
odniesienie do ich numerów 
i skróconych nazw zawartych 
w załącznikach.
19 Wkład FE wynoszący co 
najmniej 0,5 mln euro.
20 Organizacje pozarządowe 
(NGO), podmioty 
parapubliczne i firmy 
prywatne.
12
 Uwagi
Komisja właściwie 
ukierunkowała wsparcie 
ze środków FE, jednak 
w jednej czwartej 
skontrolowanych 
projektów istniały 
poważne uchybienia 
koncepcyjne
12 
Trybunał zbadał, czy Komisja właściwie 
ukierunkowała wsparcie ze środków FE 
oraz czy przyznała wsparcie z FE dobrze 
opracowanym projektom.Proces wyboru skutkował 
wsparciem projektów 
zgodnych z priorytetami FE
13 
Procedura konkursowa dotycząca wnios‑
ków obejmuje przejrzysty i dobrze udoku ‑
mentowany proces wyboru (zob. ramka 2 ).
Wybór wniosków projektowych
W celu przyciągnięcia jak największej liczby wnioskodawców, zapewnienia przejrzystości i podejścia ukierunkowanego na 
zaspakajanie potrzeb ogłoszenia o naborze wniosków oraz wytyczne dla wnioskodawców były szeroko rozpowszechnia ‑
ne. Wytyczne te zawierają praktyczne instrukcje dla wnioskodawców oraz cele i priorytetowe kwestie ujęte w ogłoszeniu 
o naborze. Wnioskodawcy składają dokument koncepcyjny opisujący główne cechy zaproponowanego projektu, a także 
pełny wniosek ze szczegółowymi informacjami na temat proponowanych działań wraz z budżetem i szczegółowymi 
danymi wnioskodawców.
Nadzór nad zarządzaniem procedurą konkursową sprawuje komisja oceniająca21, która jest odpowiedzialna za ocenę 
wniosków na podstawie kryteriów wyboru i udzielenia zamówienia ustanowionych w wytycznych dla danego naboru.
Zarówno dokument koncepcyjny, jak i pełny wniosek są oceniane przez dwie osoby, w większości przypadków przez ze ‑
wnętrznego konsultanta i przedstawiciela właściwej delegatury UE22. Oceny przeprowadza się z zastosowaniem systemu 
punktacji oraz standardowych arkuszy oceny na podstawie kryteriów dotyczących przede wszystkim istotności, wykonal ‑
ności, skuteczności, trwałości i racjonalności kosztowej projektów.
Jeśli występują znaczne różnice w opiniach dwóch oceniających, przeprowadza się trzecią ocenę, której dokonuje komisja 
oceniająca, w celu ustalenia końcowej punktacji.
Dotacje przyznawane są projektom, które uzyskały najwyższą liczbę punktów.
21 W przypadku zaproszeń do składania wniosków w ramach FE komisja oceniająca składa się z przedstawicieli Komisji (DG DEVCO, DG ds. 
Środowiska, DG ds. Badań Naukowych i Innowacji, DG ds. Energii) oraz Sekretariatu AKP.
22 Kiedy projekt dotyczy działań prowadzonych w więcej niż jednym państwie, jest on oceniany przez zewnętrznego konsultanta oraz 
przedstawiciela właściwej regionalnej dyrekcji DG DEVCO.Ramka 2
13 Uwagi
14 
W wyniku dwóch pierwszych naborów 
wniosków w ramach FE złożono 975 wnios ‑
ków, z których wybrano 142 projekty (15%). 
Pod względem przydatności projektów 
kryteria wyboru zapewniały zgodność 
z priorytetami ustanowionymi przez FE 
oraz dwoma ogłoszeniami o naborze 
wniosków:
a) każde z 12 państw Afryki Wschodniej 
objętych kontrolą ustanawiało lub już 
ustanowiło krajową politykę energe ‑
tyczną. Wsparcie było także udzielane 
w ramach EUEI PDF (zob. pkt 6) w je ‑
denastu z tych państw w celu zwięk ‑
szenia zdolności instytucjonalnych i poprawy środowiska biznesowego 
dla inwestycji w sektorze energetycz ‑
nym (zob. załącznik III )23;
b) wysoki priorytet nadano projektom 
wykorzystującym odnawialne źródła 
energii, którym przyznano 85% dotacji 
(zob. pkt 8);
c) projekty dotyczyły dobrze znanych 
potrzeb w zakresie dostępu do nowo ‑
czesnych usług energetycznych (zob. 
ramka 3 ) na obszarach wiejskich lub 
podmiejskich zamieszkałych przede 
wszystkim przez niezamożne lub ubo ‑
gie społeczności.
Podstawowe potrzeby osób ubogich w zakresie energii
Na obszarach wiejskich lub podmiejskich podstawowe potrzeby gospodarstw domowych w zakresie energii elektrycznej 
obejmują zasadniczo oświetlenie, ładowanie telefonów komórkowych, zasilanie odbiornika radiowego lub telewizyjnego, 
obiegu powietrza oraz, jeśli jest to możliwe, lodówki, klimatyzacji i innych urządzeń. Na poziomie wioski/społeczności 
zwykle najważniejsze są dostawy energii elektrycznej do ośrodków zdrowia, a następnie do instytucji administracji, szkół 
oraz pomp wodnych, jeśli istnieje taka potrzeba. Główne formy działalności gospodarczej, którą można prowadzić dzięki 
zapewnieniu dostaw energii elektrycznej, obejmują przemiał ziarna, łuskanie ryżu, produkcja wyrobów tartacznych, chło ‑
dzenie żywności i napojów, krawiectwo oraz prowadzenie ośrodków łączności.
Energia na potrzeby gotowania jest nadal w większości przypadków pozyskiwana z drewna opałowego lub węgla drzew ‑
nego. Budowanie pieców umożliwiających oszczędności paliwa oraz rozsądne zarządzanie zasobami leśnymi stanowią 
pierwsze kroki w kierunku bardziej wydajnego wykorzystania i produkcji energii. Nowoczesne rozwiązania w zakresie 
energii na potrzeby gotowania obejmują udostępnienie przystępnych cenowo i bezpiecznych butli gazowych lub syste ‑
mów produkcji biogazu zlokalizowanych w pobliżu miejsc, w których będzie on wykorzystywany. (Źródła: różne doku ‑
menty projektowe i sprawozdanie „Poor people’s energy outlook 2013” [Prognoza dotycząca energii dla osób ubogich 
w 2013 r.] http://practicalaction.org/ppeo2013 ‑pr).Ramka 3 Zdjęcie 2
Oznakowanie projektu „Up‑scaling access to integrated modern energy 
services for poverty reduction” (Zwiększenie możliwości dostępu do 
zintegrowanych nowoczesnych usług energetycznych w celu ogranicze ‑
nia ubóstwa) (Matadi, okręg Siha, Tanzania)
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.23 W ośmiu państwach energia 
została wybrana jako 
kluczowy sektor w ramach 
strategii współpracy 11. EFR.
14 Uwagi
W przypadku jednej czwartej 
skontrolowanych projektów 
przyznano dotacje pomimo 
wykazania istotnych 
uchybień koncepcyjnych
15 
W odniesieniu do koncepcji projektów 
zastosowano odpowiednie kryteria w celu 
dokonania oceny:
(i) rentowności operacyjnej (z uwzględ ‑
nieniem zdolności partnerów i meto ‑
dyki wdrażania projektu),
(ii) zrównoważonego charakteru (spo ‑
łeczno‑ekonomicznego, finansowego, 
technicznego i środowiskowego),
(iii) racjonalności (stosunku kosztów do 
oczekiwanych rezultatów),
(iv) powtarzalności (skutków demonstra ‑
cyjnych stanowiących model dla ich 
powtórzenia w przyszłości).
16 
W przypadku 11 skontrolowanych projek ‑
tów wystąpiła spójność między punktacją 
a uwagami analitycznymi obu oceniają ‑
cych. Jeżeli chodzi o kolejne pięć projek ‑
tów, w procesie wyboru wystąpiły nie ‑
spójności, które nie zostały wykryte przez 
komisję oceniającą:
a) w jednym przypadku24 wysoka punk ‑
tacja przyznana przez zewnętrznego 
oceniającego była bezpodstawna, 
biorąc pod uwagę wykryte przez 
niego poważne uchybienia koncepcji 
i wysokie ryzyko niepowodzenia pro ‑
jektu25. Jako że punktacja przyznana 
przez obu oceniających przekroczy ‑
ła wartość progową, projekt został 
wybrany;b) w przypadku pozostałych czterech 
projektów26 wniosek musiał być pod ‑
dany trzeciej ocenie, gdyż zewnętrzni 
oceniający wskazali istotne uchybienia 
koncepcyjne zagrażające realizacji 
projektów (na przykład: wnioskodaw ‑
ca nieposiadający wiedzy fachowej, 
zbyt ambitne cele, nierealistyczny 
harmonogram wdrażania, zagrożona 
trwałość podstawowych zasobów, 
wątpliwa racjonalność kosztów, nad ‑
miernie optymistyczny lub niejedno ‑
znaczny plan biznesowy). Jednakże 
w trzeciej ocenie, w której zalecano 
przyznanie dotacji, nie uwzględniono 
w odpowiedni sposób zidentyfikowa ‑
nego ryzyka oraz braku właściwych 
środków zaradczych.
17 
W czterech z tych pięciu przypadków27 
istotne uchybienia koncepcyjne były głów ‑
ną przyczyną niepowodzenia projektów 
(zob. pkt 36).
18 
Proces wyboru obejmował ocenę adekwat ‑
ności ram logicznych każdego projektu28. 
Cele projektów były celami SMART29, ale ze 
względu na brak odpowiednich studiów 
wykonalności wskaźniki wykonania zadań 
wybrane do monitorowania osiągnięcia 
tych celów nie zawsze były oparte na pra ‑
widłowych poziomach bazowych i dobrze 
przemyślanych założeniach.24 Projekt 5 (Up‑scaling).
25 Na przykład zbyt ambitny 
projekt, nadmiernie 
optymistyczne założenia 
i plan biznesowy, trwający 
projekt pilotażowy, którego 
adekwatność nie została 
potwierdzona.
26 Projekty: 2 (Best Ray), 
6 (Bioenergelec), 13 (Nice 
Roll‑out) i 16 (Wood and 
charcoal).
27 Projekty: 5 (Up‑scaling), 
6 (Bioenergelec), 13 (Nice 
Roll‑out) i 16 (Wood and 
charcoal). Zob. załącznik VI  
kolumna „Koncepcja”, 
projekty, które otrzymały 
punktację C lub D.
28 Ramy te określają związek 
między potrzebami 
społeczno‑ekonomicznymi, 
na które ma odpowiedzieć 
projekt, a jego celami, 
nakładami, działaniami 
i wynikami.
29 SMART to cele 
skonkretyzowane, mierzalne, 
osiągalne, realne, terminowe.
15 Uwagi
19 
Z 13 projektów, które zostały zakończone 
lub miały zostać zakończone wkrótce, pięć 
wymagało istotnej korekty wskaźników 
wykonania zadań w celu dostosowania ich 
do rzeczywistych warunków realizacji30, 
zoptymalizowania opcji technicznych31 
lub reakcji na nieprzewidziane zdarze ‑
nie32 (zob. załącznik IV ). Dotyczyło to 
głównie projektów w ramach FE I. Komisja 
zajęła się tą kwestią w odniesieniu do 
projektów w ramach FE II. W pierwszym 
ogłoszeniu o naborze wniosków w ramach 
FE II zalecano przeprowadzenie studiów 
wykonalności przed złożeniem wniosków, 
a w drugim ogłoszeniu wymóg ten stał się 
obowiązkowy.
Komisja nie monitorowała 
wszystkich projektów we 
właściwy sposób
20 
Trybunał zbadał, czy Komisja uzyskała 
ze sprawozdań projektowych informacje 
odpowiednie do monitorowania realiza ‑
cji projektów oraz czy w razie potrzeby 
podejmowała odpowiednie i terminowe 
działania.
Jakość sprawozdań 
składanych przez partnerów 
wdrażających była 
zróżnicowana
21 
Zapisy umów o dotacje zawieranych 
z partnerami wdrażającymi przewidują, że 
wypłaty transz dotacji są dokonywane po 
zatwierdzeniu przez delegaturę UE okreso ‑
wych i końcowych sprawozdań opisowych 
i finansowych. Sprawozdania te powin ‑
ny być zgodne z modelem określonym 
w umowie o dotację: powinny opisywać 
przeprowadzone działania, wyjaśniać 
przyczyny braku realizacji pewnych zapla ‑
nowanych działań, omawiać napotykane 
problemy oraz sposób ich rozwiązania, 
a także oceniać uzyskane wyniki.22 
W przypadku pięciu z 16 przeanalizowa ‑
nych projektów sprawozdania były składa ‑
ne na czas, a ich jakość była odpowiednia. 
Wszystkie pięć projektów było realizowa ‑
nych przez doświadczonych partnerów 
w dziedzinie rozwoju33. W przypadku 
pozostałych projektów:
a) sprawozdania opisowe zazwyczaj 
nie zawierały informacji o postępach 
w realizacji celów na poszczególnych 
etapach;
b) jeśli postępy nie były zadowalające, 
sprawozdania często zawierały ogra ‑
niczone informacje na temat planowa ‑
nych lub podjętych działań;
c) w przypadku istotnych opóźnień w re ‑
alizacji wnioski o płatność i powiązane 
sprawozdania były jeszcze rzadziej 
składane, w związku z czym delega ‑
tury UE otrzymywały jeszcze mniej 
informacji.30 W przypadku projektu 5 
(Up‑scaling) dostępne zasoby 
nie odpowiadały 
rozmieszczeniu 
geograficznemu i liczbie 
lokalizacji, które miały zostać 
wyposażone. W przypadku 
projektu 15 (Boreale) koszty 
i złożoność kwestii 
technicznych związanych 
z systemami energii wiatrowej 
okazały się niekompatybilne 
ze zdolnościami lokalnymi, 
a liczba mieszkańców jednej 
wioski (z ośmiu) była zbyt 
mała, by wyniki projektu były 
trwałe.
31 W przypadku projektu 8 
(Sahambano) badanie 
topograficzne wykazało, że 
dostępna jest energia wodna 
odpowiadająca mocy 700 kW, 
a nie 460 kW, jak 
zaplanowano. W przypadku 
projektu 7 (rHYviere) moc 
zainstalowanej w trzech 
lokalizacjach elektrowni 
wodnej odpowiadała 890 kW, 
a nie planowanym600 kW.
32 W przypadku projektu 6 
(Bioenergelec) zasoby leśne 
przeznaczone dla jednej 
lokalizacji (z pięciu 
planowanych) zostały 
zniszczone przez cyklon zanim 
przystąpiono do budowy 
jednostki produkcyjnej energii 
elektrycznej.
33 Projekty: 2 (Best‑Ray), 
4 (Biogas), 7 (rHYviere), 
9 (Resouth) i 15 (Boreale).
16 Uwagi
23 
DG DEVCO zaangażowała firmę konsul ‑
tingową w celu zapewnienia pomocy 
delegaturom UE w ocenie sprawozdań 
partnerów wdrażających, rejestrowania 
danych dotyczących postępów w reali ‑
zacji, ustanowienia ustrukturyzowanego 
narzędzia do monitorowania FE i opraco ‑
wywania sprawozdań na temat ogólnych 
rezultatów FE. Kiedy firma stwierdzała 
nieterminowość, braki w zakresie jakości 
lub kompletności sprawozdań, informowa ‑
ła o nich partnera wdrażającego i delega ‑
turę UE, a w razie potrzeby opracowywała 
zalecenia w celu ułatwienia wdrażania. 
Przegląd sprawozdań partnerów doko ‑
nywany przez firmę konsultingową był 
zwykle przeprowadzany w ciągu jednego 
do pięciu miesięcy po zakończeniu okresu, 
którego dotyczyło sprawozdanie. Jed ‑
nak ze względu na późne przedłużenie 
zawartej z DMG umowy wystąpiła kilku ‑
miesięczna przerwa w działaniach firmy, co 
w niektórych przypadkach doprowadziło 
do znacznego opóźnienia takiego przeglą ‑
du (zob. załącznik V ).
24 
Jeżeli chodzi o harmonizację i poprawę ja ‑
kości sprawozdań partnerów wdrażających 
ten ujednolicony przegląd przeprowadza ‑
ny przez jeden podmiot był do pewnego 
stopnia użyteczny. Firma konsultingowa 
nie miała jednak uprawnień do egzekwo ‑
wania wystosowanych zaleceń, a umowa 
zawarta z firmą nie przewidywała zasobów 
do przeprowadzania kontroli na miejscu 
informacji przekazywanych przez partne ‑
rów wdrażających. Taka weryfikacja mogła 
być przeprowadzana wyłącznie wówczas, 
gdy dostępne były inne źródła informacji34.25 
Budżet skontrolowanych projektów 
przewidywał obowiązkowe oceny 
śródokresowe i końcowe, które miały być 
organizowane przez partnerów wdraża ‑
jących i zlecane przez nich konsultantom 
zewnętrznym. Przeprowadzono tylko 
połowę ocen śródokresowych. Spośród 
11 skontrolowanych projektów FE I pięciu 
nie poddano ocenie śródokresowej, mimo 
że ich realizację rozpoczęto w 2008 r. 
i miały zostać ukończone po mniej więcej 
roku od momentu prowadzenia kontroli35. 
Jeden z projektów FE II36 był realizowany 
od około trzech lat, a jego zakończenie 
planowano w ciągu roku, a mimo to nie 
został poddany ocenie śródokresowej (zob. 
załącznik V ).
W przypadku niektórych 
projektów, w których 
występowały poważne 
trudności związane 
z wdrażaniem, Komisja nie 
podejmowała odpowiednich 
i terminowych działań
26 
W sprawozdaniu z lutego 2012 r. w sprawie 
śródokresowej oceny pierwszego naboru 
wniosków zorganizowanego przez DG 
DEVCO podkreślono uchybienia w spra ‑
wozdaniach projektowych37. Komisja nie 
podjęła dalszych działań na podstawie 
tych ustaleń obejmujących opracowa ‑
nie planowanych działań naprawczych 
i ich harmonogramu oraz przydzielenie 
obowiązków38.34 Sprawozdania z kontroli na 
miejscu, przeprowadzanych 
przez zarządzającego 
programem ze strony 
delegatury UE, sprawozdania 
z monitorowania 
zorientowanego na rezultaty 
oraz oceny zewnętrzne.
35 Śródokresowa ocena projektu 
6 (Bioenergelec) została 
przeprowadzona w marcu 
2013 r., tj. pięć lat po 
rozpoczęciu wstępnego 
trzyletniego okresu realizacji 
projektu.
36 Projekt 16 (Wood and 
charcoal).
37 Śródokresowa ocena 1. 
naboru wniosków 
dotyczących Funduszu 
Energetycznego w ramach 
9. EFR.
38 Ten problem nie dotyczy 
wyłącznie omawianej oceny. 
Jak wspomniano 
w sprawozdaniu specjalnym 
nr 18/2014 „Systemy oceny 
i monitorowania 
zorientowanego na rezultaty 
stosowane przez EuropeAid”, 
występują uchybienia 
w działaniach następczych 
podejmowanych 
w następstwie ocen (pkt 
56–60).
17 Uwagi
27 
Na mocy umów, jeśli partnerzy wdraża ‑
jący nie wypełnią swoich obowiązków 
w zakresie sprawozdawczości, DG DEVCO 
ma prawo do zwrócenia się w dowolnym 
momencie o dodatkowe informacje, które 
muszą zostać przekazane w ciągu jednego 
miesiąca, a także do rozwiązania umowy 
i odzyskania kwot bezpodstawnie wypła ‑
conych. DG DEVCO nie skorzystała w odpo ‑
wiedni sposób z tych praw.
28 
W trzech skontrolowanych delegaturach 
UE stwierdzono niewiele dowodów na to, 
że zarządzający programem przeprowa ‑
dzali regularne wizyty w miejscu realizacji 
projektów, nawet jeśli delegatury UE 
zdawały sobie sprawę z występowania 
poważnych trudności, tak jak w przypadku 
obu projektów FE I zakończonych niepo ‑
wodzeniem39. Powodem tego były ogra ‑
niczone zasoby oraz fakt, że projektom FE 
nadano niższy priorytet niż programom 
w ramach strategii współpracy EFR z kraja ‑
mi partnerskimi40.
29 
W przypadku projektów rzadko będących 
przedmiotem wizyt kontrolnych pracowni ‑
ków delegatury lub projektów, w przypad ‑
ku których napotkano trudności, zarzą ‑
dzający programem w delegaturach UE 
mogą zwrócić się o zaplanowanie przez DG 
DEVCO wizyty związanej z monitorowa ‑
niem zorientowanym na rezultaty (ROM). 
W przypadku 10 z 16 skontrolowanych 
projektów przeprowadzono co najmniej 
jedną wizytę ROM41 (zob. załącznik V ). Nie 
wykorzystano jednak w pełni tej możliwo ‑
ści w odniesieniu do projektów, podczas 
realizacji których wystąpiły poważne 
i dobrze znane trudności:
a) projekt 5 (Up‑scaling), którego 
realizacja rozpoczęła się w styczniu 
2008 r., był objęty tylko jedną wizy ‑
tą w ramach ROM w czerwcu 2013 r. 
W sprawozdaniu zwrócono uwagę na panujący chaos, ale było już zbyt 
późno, by podjąć działania naprawcze;
b) projekt 6 (Bioenergelec), którego 
realizacja rozpoczęła się w kwietniu 
2008 r., nigdy nie został objęty wizytą 
ROM, pomimo istotnych opóźnień 
w realizacji42 i niezadowalających 
wyników.
30 
Jeśli zdaniem Komisji umowa nie może być 
już skutecznie lub odpowiednio wdrażana, 
może starać się znaleźć rozwiązanie w po ‑
rozumieniu z partnerem wdrażającym lub 
rozwiązać umowę, jeśli takiego rozwiąza ‑
nia nie można znaleźć. Komisja nie podjęła 
takich działań, kiedy okazało się, mniej 
więcej w połowie 2010 r., że oba projekty 
wymienione w pkt 29 nie mogą być już 
realizowane zgodnie z planem:
a) w przypadku projektu 5 (Up‑scaling – 
Zwiększenie możliwości) możliwe było 
znaczne ograniczenie zakresu geogra ‑
ficznego i liczby wiosek, które miały 
zostać wyposażone, a także ponowne 
rozważenie kontynuacji programu 
uprawy jatrofy43;
b) w przypadku projektu 6 (Bioenergelec) 
możliwe było dokonanie ponownej 
oceny planu projektu w kontekście 
niezadowalających wyników podob ‑
nego projektu realizowanego wcześ ‑
niej przez tego samego partnera na 
Madagaskarze44.
31 
Projekt 6 (Wood and charcoal) w ramach 
FE II jest realizowany w kilku państwach 
przez prywatne przedsiębiorstwo leśne. 
Projekt rozpoczęto w marcu 2012 r., a na 
mniej niż rok przed jego planowanym 
zakończeniem (lipiec 2015 r.) nie osiągnięto 
żadnego postępu w ramach innowacyj ‑
nego komponentu dotyczącego węgla 
drzewnego45 i było mało prawdopodob ‑
ne, że uda się go uzyskać. Delegatury UE 39 W przypadku projektów 5 
(Up‑scaling) i 6 (Bioenergelec) 
okresy ich realizacji zostały 
przedłużone odpowiednio 
do 78 i 81 miesięcy (zob. 
załącznik V ). W przypadku 
projektu 6 (Bioenergelec) nie 
udokumentowano żadnej 
wizyty na miejscu, którą 
Trybunał mógłby poddać 
kontroli.
40 Brak wystarczającej liczby 
wizyt w miejscu realizacji 
projektów nie dotyczy 
wyłącznie projektów 
w ramach FE. Jak wskazano 
w rocznym sprawozdaniu 
z działalności DG DEVCO za 
2014 r., dyrekcja ta nie 
osiągnęła postawionego sobie 
celu obejmującego 
przeprowadzenie wizyt 
w miejscu realizacji 
przynajmniej 80% projektów 
i umów (s. 112 i załącznik 10, 
s. 297–299). W 2014 r. ogólny 
poziom przeprowadzonych 
wizyt wyniósł 69%, tj. był 
niższy od osiągniętego 
w 2013 r. wynoszącego 72%. 
Jedną z tych przyczyn są 
ograniczenia kadrowe.
41 W przypadku trzech 
projektów przeprowadzono 
dwie wizyty w ramach ROM.
42 Okres realizacji, początkowo 
planowany na 36 miesięcy, 
przedłużono do 81 miesięcy.
43 Jatrofa jest rośliną, której 
nasiona zawierają olej 
wykorzystywany do produkcji 
biodiesla.
44 Projekt ten, rozpoczęty dwa 
lata wcześniej, nie przynosił 
zadowalających wyników, 
głównie ze względu na 
stosowanie zawodnego 
sprzętu, takiego samego jak 
sprzęt wykorzystywany 
w ramach projektu 6 
Bioenergelec.
45 Wykorzystanie pieców 
przemysłowych zamiast 
pieców rzemieślniczych 
o słabej wydajności.
18 Uwagi
w państwach, w których realizowany był 
projekt, nie starały się określić przyczyn 
niepowodzenia projektu ani nie podjęły 
w związku z tym żadnych działań. Jako że 
projekt zakwalifikowano do finansowania 
z FE właśnie na podstawie innowacyj ‑
nego komponentu dotyczącego węgla 
drzewnego, niepowodzenie w dostar ‑
czeniu go oznacza, że Komisja mogłaby 
odzyskać część z przekazanych środków 
finansowych.
Większość 
skontrolowanych 
projektów zakończyła się 
powodzeniem, 
a perspektywy dotyczące 
ich trwałości były dobre
32 
Trybunał zbadał, czy oczekiwane wyniki 
projektów zostały osiągnięte zgodnie 
z planem oraz czy wyniki te były trwałe.W przypadku jednej czwartej 
skontrolowanych projektów 
nie osiągnięto większości 
z oczekiwanych rezultatów
33 
W okresach realizacji określonych we 
wnios  kach projektowych, a następnie 
w umowach o dotacje, zasadniczo prze ‑
widziano zbyt mało czasu na realizację 
projektów46. W przypadku dziewięciu z 11 
skontrolowanych projektów w ramach 
FE I konieczne było przedłużenie okresu 
realizacji, a dwóch z nich potrzebne było 
ponad dwa razy więcej czasu niż wstępnie 
planowano (zob. załącznik IV ).
34 
Z 16 skontrolowanych projektów 12 zakoń ‑
czyło się pomyślnie: w przypadku pięciu 
z nich przekroczono lub istniało prawdo ‑
podobieństwo przekroczenia celów po ‑
czątkowych, w dwóch z nich osiągnięto lub 
istniało prawdopodobieństwo osiągnięcia 
celów, a w przypadku pięciu z nich istniało 
małe prawdopodobieństwo osiągnięcia 
celów, lecz ich rezultaty były racjonalne47 
(zob. załącznik IV  i załącznik VI  kolum ‑
na „Rezultaty”, projekty, które otrzymały 
punktację A lub B). W  ramce 4  opisano dwa 
przykłady udanych projektów.
Przykłady udanych projektów
Projekt 4 (Biogas)  – Projekt realizowany w Kenii miał na celu odzyskiwanie metanu powstającego w komorach fermenta ‑
cyjnych na gnojowicę w małych gospodarstwach rolnych (od trzech do dziesięciu krów mlecznych). Biogaz jest wykorzy ‑
stywany jako paliwo do codziennego gotowania przez właścicieli gospodarstw rolnych. Przyczynia się to do oszczędności 
drewna opałowego i węgla drzewnego, znacznie ogranicza zanieczyszczenie wewnątrz pomieszczeń oraz poprawia 
właściwości nawożące gnojowicy. W realizację projektu zaangażowane były mikroinstytucje i promotorzy, co miało 
spowodować, że jego wyniki będą powielane. W ramach projektu zainstalowano 765 komór fermentacyjnych w pięciu 
prowincjach Kenii (zamiast początkowo ustalonej liczby 460).
Projekt 14 (Small -scale solar)  – Celem projektu było zapewnienie 18 000 ludzi (lub 4 000 rodzin) dostępu do zrównoważo ‑
nej energii słonecznej produkowanej na małą skalę w dwóch okręgach wiejskich w Mozambiku. Latarnie zasilane energią 
słoneczną stanowią zamiennik w stosunku do palenia drewna lub nafty w celu zapewnienia oświetlenia. Latarnie te są 
udostępniane za rozsądną stawkę dzienną przez działające na małą skalę przedsiębiorstwa (stacje ładowania) prowadzone 
przez lokalnych przedsiębiorców specjalnie przeszkolonych w ramach projektu. Zainstalowano 41 stacji ładowania w 25 
wioskach, a 14 760 osobom (co stanowi 82% wartości docelowej) zapewniono dostęp do oszczędnego i ekologicznego 
oświetlenia. Połowę z tych przedsiębiorców stanowią kobiety. Stacje ładowania działające na energię słoneczną są także 
wykorzystywane do ładowania telefonów komórkowych i innych małych urządzeń, takich jak odbiorniki radiowe i maszynki Ramka 446 Na przykład jeżeli chodzi 
o studia wykonalności, 
wniosek o pozwolenie na 
budowę i procedury 
przetargowe (zob. także 
pkt 19).
47 Rezultaty wynoszące powyżej 
75% wartości docelowych lub 
zachęcające postępy 
odnotowane po zakończeniu 
okresu realizacji projektu (na 
przykład stopniowo 
wzrastająca liczba 
gospodarstw domowych 
podłączonych do sieci 
elektroenergetycznej).
19 Uwagi
do golenia. 35 
Projekty elektryfikacji obszarów wiejskich, 
obejmujące udostępnienie usług ener ‑
getycznych gospodarstwom domowym i lo ‑
kalnym budynkom użyteczności publicznej 
(poprzez podłączenie do minisieci elektro ‑
energetycznej w wioskach lub zastosowa ‑
nie niezależnych systemów fotowoltaicz ‑
nych w przypadku zabudowy rozproszonej), 
miały bardzo pozytywny wpływ na popra ‑
wę jakości codziennego życia w społeczno ‑
ściach wiejskich, nawet jeśli spodziewany 
rozwój nowych form działalności gospodar ‑
czej następował powoli. Na przykład do ‑
datkowe udogodnienia i wygoda zachęciły 
kluczowych wykwalifikowanych pracow ‑
ników, takich jak nauczyciele, lekarze czy 
sędziowie, do podjęcia pracy w odległych 
lokalizacjach. Wywołuje to efekt kaskado ‑
wy, obejmujący poprawę dostępności usług 
publicznych oraz tworzenie dodatkowych 
miejsc pracy, co ma zasadnicze znaczenie 
dla ograniczania ubóstwa48.48 Na przykład projekty 2 (Best 
Ray), 3 (Majaua), 7 (rHYviere), 
10 (Rural electrification) 
i 12 (Green energy).Zdjęcia 3 i 4
Źródło:  Europejski Trybunał Obrachunkowy.
Doprowadzenie sieci elektroenergetycznej do kliniki Kamilambo, 
„Rural Electrification Infrastructure and Small‑Scale Projects” 
(Elektryfikacja obszarów wiejskich – infrastruktura i projekty na 
małą skalę) (okręg Mumbwa, Zambia)Podłączenie transformatora niskiego napięcia do sieci dystry ‑
bucyjnej w  wiosce Sahasinaka, projekt rHYviere (prowincja 
Fianarantsoa, Madagaskar)
20 Uwagi
36 
W przypadku czterech projektów nie 
osiąg  nięto jednak większości spodzie ‑
wanych rezultatów, przede wszystkim ze 
względu na uchybienia koncepcyjne oraz 
niewystarczające monitorowanie ze strony 
Komisji podczas ich realizacji (zob. załącz -
nik VI,  kolumna „Rezultaty”, projekty, które 
otrzymały punktację D):
a) po pięciu latach realizacji projekt 5 
(Up‑scaling – Zwiększenie możliwości) 
zapewnił dostęp do nowoczesnych 
usług energetycznych zaledwie 
11 wioskom z planowanych 12049. 
Niektóre z zakupionych urządzeń nie 
zostały wykorzystane i stawały się 
przestarzałe;
b) celem projektu 6 (Bioenergelec) było 
wykorzystanie biomasy do produkcji 
energii elektrycznej, głównie poprzez 
spalanie drewna w kotle podłączonym 
do silnika parowego napędzające ‑
go generator. Wiele z poważnych 
zagrożeń zidentyfikowanych na etapie 
wyboru projektów urzeczywistniło 
się50. Nie zidentyfikowano jednak 
poważnego zagrożenia, polegające ‑
go na zniszczeniu lasu przez cyklon 
w jednym z pięciu wybranych miejsc 
realizacji projektu, które rzeczywiście 
nastąpiło. Sześć lat po rozpoczęciu 
projektu ukończona była tylko jedna 
instalacja, która działała jedynie 
sporadycznie51. Planowanie instalacji 
pięciu systemów przed uzyskaniem 
przekonujących informacji zwrotnych 
w ramach projektu pilotażowego było 
zdecydowanie przedwczesne52;
c) celem projektu 13 (Nice Roll‑out) była 
rozbudowa działającego już w Gambii 
centrum internetowego zasilanego 
energią słoneczną, mająca objąć 50 lo ‑
kalizacji w Zambii i Tanzanii. Realizacja 
projektu musiała zostać zakończona ze 
względu na likwidację partnera wdra ‑
żającego w 2013 r. Model biznesowy 
obejmujący sektor prywatny został 
uznany za istotne zagrożenie na etapie 
oceny wniosków;d) celem projektu 16 (Wood and char ‑
coal) była zrównoważona produkcja 
drewna i węgla drzewnego na obsza ‑
rach wiejskich. Partner wdrażający 
był bardziej zainteresowany przyno ‑
szącym zyski przemysłem drzewnym 
niż innowacyjnym komponentem 
związanym z węglem drzewnym, sta ‑
nowiącym podstawę zakwalifikowania 
projektu do finansowania z FE.
W przypadku prawie 
wszystkich skontrolowanych 
projektów, które zakończyły 
się powodzeniem, 
perspektywy dotyczące ich 
trwałości były dobre
37 
W przypadku jednego z 12 skontrolo ‑
wanych projektów, które zakończyły się 
powodzeniem, trwałość projektu stano ‑
wiła kwestię problematyczną ze względu 
na jego złożony charakter techniczny 
w połączeniu z brakiem zdolności lokal ‑
nych. Istniało ryzyko, że pod względem 
technicznym w perspektywie krótko ‑ lub 
średnioterminowej projekt zakończy się 
niepowodzeniem53. Pozostałe 11 projek ‑
tów mogło mieć trwały charakter, gdyby 
zgodnie z koncepcją wdrożono niezbędne 
przewidziane środki, a ogólna sytuacja54 
nie uległaby znacznemu pogorszeniu (zob. 
załącznik VI , kolumna „Trwałość”, projekty, 
które otrzymały punktację B).49 Na przykład przewlekłe 
postępowania o udzielenie 
zamówienia, ograniczenia 
logistyczne, pobudzanie 
zapotrzebowania w związku 
z konkurencją z innymi 
technologiami oraz 
nieskuteczna uprawa jatrofy. 
Na projekt miał także wpływ 
spór prawny między 
partnerem a dostawcą, który 
nie wywiązał się ze swoich 
zobowiązań, a jednocześnie 
blokował środki.
50 Negatywny wpływ na projekt 
miał także spór między 
dostawcą sprzętu a krajową 
agencją ds. elektryfikacji 
obszarów wiejskich (będącą 
także partnerem w ramach 
projektu).
51 Sprzęt produkcji brazylijskiej 
jest w zasadzie prototypem, 
a jego ostateczny kształt nadal 
zależy w dużym stopniu od 
producenta.
52 We wnioskach projektowych 
zaplanowano instalację 
sześciu systemów, zaś 
w umowie o dotację była 
mowa tylko o pięciu.
53 Projekt 9 (Resouth) otrzymał 
punktację C ze względu na 
złożoność komponentu 
dotyczącego turbiny oraz 
wyjątkowe oddalenie 
lokalizacji.
54 Zewnętrzne czynniki, które 
mogą bezpośrednio lub 
pośrednio wpływać na 
projekty, takie jak warunki 
społeczno‑ekonomiczne, 
sytuacja w zakresie 
bezpieczeństwa, poważna 
zmiana polityki sektorowej lub 
degradacja środowiska.
21 Uwagi
38 
W przypadku projektów obejmujących 
zdecentralizowaną produkcję energii 
elektrycznej oraz dystrybucję w sieci 
elektroenergetycznej55, aby zapewnić 
trwałość projektów, konieczne jest odpo ‑
wiednie zarządzanie operacjami (pro ‑
dukcją i sprzedażą energii elektrycznej) 
oraz regularna konserwacja techniczna56. 
W ramach wszystkich projektów zapew ‑
niono szkolenie w celu poprawy zdolności 
zarządczych i technicznych przyszłych 
operatorów. Biorąc jednak pod uwagę 
lokalne możliwości, nadal istnieje potrze ‑
ba prowadzenia szkoleń okresowych po 
zakończeniu projektów w celu zapewnie ‑
nia optymalnego zarządzania jednostka ‑
mi produkcyjnymi57.55 Projekty: 1 (Mwenga), 
3 (Majaua), 7 (rHyviere), 
8 (Sahambano), 9 (Resouth), 
10 (Rural electrification) 
i 15 (Boreale).
56 W niektórych przypadkach 
wymagana będzie szczególna 
uwaga, na przykład 
w odniesieniu do braków 
jakościowych zbudowanej 
infrastruktury 
i zainstalowanego sprzętu.
57 Partnerzy wdrażający 
posiadający wieloletnie 
doświadczenie udzielali 
czasem wsparcia na własny 
koszt po zakończeniu 
obowiązywania umowy, na 
przykład w ramach projektu 9 
(Resouth).Zdjęcia 5 i 6
Źródło:  Europejski Trybunał 
Obrachunkowy.
Instalacja fotowoltaiczna na dachu szkoły oraz karta instrukcji jej użytkowania, projekt „Increased Access to Electricity 
Services” (Zwiększony dostęp do usług elektroenergetycznych) (okręg Kalomo, Zambia)
22 Uwagi
39 
Niektóre projekty przyczyniły się do pod ‑
niesienia poziomu wiedzy na temat kwestii 
środowiskowych (zob. przykład w  ramce 5 ) 
oraz objęły szkolenie w zakresie tworzenia 
mikroprzedsiębiorstw, których prowadze ‑
nie stało się możliwe dzięki zapewnieniu 
dostaw energii elektrycznej.
40 
W przypadku jednostek produkcyjnych 
dostarczających energię elektryczną do in ‑
dywidualnych konsumentów (tj. podłącze ‑
nie do głównego systemu dystrybucyjnego 
zwykle przez podmiot parapubliczny) mogą 
wystąpić problemy związane z opóźniania ‑
mi w płatności, które z kolei mogą zagrozić 
trwałości projektu58. Jest to dobrze znane 
zagrożenie, a reformy krajowej polityki 
w obszarze energii mają na celu stopniowe 
wdrażanie lepszych praktyk oraz popra ‑
wę sytuacji krajowych operatorów sieci 
elektroenergetycznych i ich zdolności do 
wnoszenia opłat na rzecz ich dostawców59.
Ochrona źródeł energii pierwotnej jest kluczem do osiągnięcia trwałości
Projekt 7 (rHyviere)  – Celem projektu była budowa małych elektrowni wodnych do produkcji energii elektrycznej w gó ‑
rzystym regionie Madagaskaru. Zachowanie trwałości strumieni na dużych wysokościach wymaga należytego zarządza ‑
nia naturalną florą i rolnictwem w dorzeczu w celu umożliwienia wodom opadowym ciągłego przenikania przez podgle ‑
bie. Projekt obejmował niezbędne szkolenie i uwrażliwienie na określone kwestie oraz użyteczny program środowiskowy 
z udziałem władz, którego celem była ochrona źródeł energii pierwotnej (strumieni). Program ten obejmował dotacje dla 
rolników mieszkających na obszarze dorzecza mające na celu ochronę flory przez dostosowanie do niej metod rolniczych, 
przede wszystkim zapobieganie dalszemu wylesianiu przez wycinanie i palenie oraz pozyskiwanie drewna do produkcji 
węgla drzewnego. Długoterminowe zasoby finansowe wymagane w celu udzielenia dotacji lokalnym rolnikom zostały 
zapewnione z opłat specjalnych (2,5%) za energię elektryczną wyprodukowaną przez elektrownię wodną i sprzedaną 
miastu zlokalizowanemu w dolinie.Ramka 558 Projekty: 7 (rHYviere, 
1 lokalizacja z 3) 
i 8 (Sahambano).
59 Na przykład w Tanzanii i na 
Madagaskarze Bank Światowy 
wspiera duże programy 
dotyczące reformy sektora 
energetycznego
23
 Wnioski  
i zalecenia
41 
Trybunał stwierdził, że działania Komisji 
były w większości przypadków skutecz ‑
ne, jednak mogła ona w lepszy sposób 
wykorzystać FE do zwiększania dostępu 
do energii ze źródeł odnawialnych dla 
osób ubogich zamieszkałych w Afryce 
Wschodniej.
42 
Komisja przydzieliła wsparcie z FE na rzecz 
energii ze źródeł odnawialnych najważniej ‑
szym wybranym projektom. W ogłosze ‑
niach o naborze wniosków zastosowano 
odpowiednie kryteria wyboru w celu 
zapewnienia spójności z priorytetami 
ustanowionymi w FE. Jednakże w przy ‑
padku jednej czwartej skontrolowanych 
projektów przyznano dotację pomimo 
stwierdzenia, na etapie wyboru, istotnych 
uchybień koncepcyjnych. Brak spójności 
między punktacją przyznaną poszczegól ‑
nym projektom a uwagami analitycznymi 
oceniających wskazuje, że proces wyboru 
nie jest wystarczająco rygorystyczny (zob. 
pkt 12–19).
Zalecenie 1  
Bardziej rygorystyczny 
sposób wyboru projektów
W przypadku gdy Komisja ogłasza nabór 
wniosków, podczas procesu wyboru po ‑
winna ona poświęcić więcej uwagi ocenie:
(i) zagrożeń związanych z opracowaniem 
koncepcji przewidywanych działań 
i środków zaradczych;
(ii) zdolności instytucjonalnych partnera 
w odniesieniu do planów realizacji 
projektu.43 
Komisja nie monitorowała wszystkich 
projektów we właściwy sposób. Jakość 
sprawozdań składanych przez partnerów 
wdrażających była zróżnicowana, a wspar ‑
cie udzielane przez konsultanta zaangażo ‑
wanego przez DG DEVCO w celu poprawy 
jakości sprawozdań miało pozytywny, lecz 
ograniczony skutek. W przypadku niektó ‑
rych projektów, w których występowały 
poważne trudności związane z wdraża ‑
niem, Komisja nie podejmowała odpo ‑
wiednich i terminowych działań
a) nie podejmowała prób egzekwowania 
przestrzegania obowiązków sprawo ‑
zdawczych określonych w umowach 
o dotacje;
b) nie korzystała w wystarczający sposób 
z możliwości przeprowadzania wizyt 
kontrolnych na miejscu realizacji 
projektów przez zarządzających 
programem w delegaturach UE oraz 
z kontroli w ramach monitorowania 
zorientowanego na rezultaty, w celu 
uzupełnienia informacji przekazywa ‑
nych przez partnerów wdrażających, 
zwłaszcza w przypadkach, gdy było 
wiadomo, że przy realizacji projektów 
napotkano poważne trudności;
c) Komisja wprawdzie wiedziała, że 
niektóre analizowane projekty nie 
zostaną najprawdopodobniej zrealizo ‑
wane zgodnie z planem, nie podjęła 
jednak działań w celu uzgodnienia 
rozwiązania z partnerami wdrażają ‑
cymi lub zakończenia projektów (zob. 
pkt 20–31).
24 Wnioski i zalecenia 
Zalecenie 2  
Skuteczniejsze 
monitorowanie projektów
Komisja powinna:
(i) ściśle monitorować zgodność z zapi ‑
sami umów o dotacje pod względem 
terminowości i jakości sprawozdań 
finansowych i opisowych oraz ocen;
(ii) w przypadku nieprzestrzegania tych 
zapisów, zawiesić dalsze wypłaty 
dotacji i zwrócić się do partnera wdra ‑
żającego o przekazanie wymaganych 
informacji;
(iii) zwiększyć częstotliwość wizyt kontrol ‑
nych na miejscu przeprowadzanych 
przez zarządzających programem oraz 
wizyt w ramach ROM w przypadku 
projektów szczególnie narażonych na 
zagrożenia, z zastosowaniem podej ‑
ścia opartego na ocenie ryzyka;
(iv) w przypadku gdy projekty nie zostaną 
najprawdopodobniej zrealizowane 
zgodnie z planem, podjąć działania 
w celu uzgodnienia rozwiązania z part ‑
nerem wdrażającym;
(v) jeśli rozwiązania nie można znaleźć, 
przyjąć rozsądną strategię wyjścia 
w celu rozwiązania umowy.44 
Większość skontrolowanych projektów 
zakończyła się powodzeniem, a ich wyniki 
mogą być trwałe, jeśli wdrożone zostaną 
przewidziane konieczne działania, a ogól ‑
na sytuacja nie pogorszy się w znaczny 
sposób. Nowe formy działalności go ‑
spodarczej na obszarach wiejskich po 
zapewnieniu dostaw energii elektrycznej 
rozwijały się co prawda powoli, jakość 
życia ludności zdecydowanie się jednak 
poprawiła, zwłaszcza dzięki dostępowi do 
usług publicznych lepszej jakości. W przy ‑
padku jednej czwartej skontrolowanych 
projektów nie osiągnięto większości ocze ‑
kiwanych rezultatów, przede wszystkim ze 
względu na brak reakcji na niedociągnięcia 
w koncepcji projektu oraz niewystarczają ‑
ce monitorowanie ze strony Komisji (zob. 
pkt 32–40).
Zalecenie 3  
Poprawa perspektyw 
trwałości projektów
Po zakończeniu złożonych projektów, 
w szczególności obejmujących inwestycje 
w infrastrukturę, Komisja powinna:
(i) wymagać od partnerów wdrażających, 
by zawarli w swoich sprawozdaniach 
końcowych ocenę ewentualnej potrze ‑
by udzielania operatorom ciągłego 
wsparcia technicznego;
(ii) rozważyć możliwość zapewnienia 
środków na ten cel, na przykład po ‑
przez podpisanie aneksu do umowy 
o dotację.
25 Wnioski i zalecenia 
Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę III, której przewodniczył Karel PINXTEN, 
członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu w Luksemburgu w dniu 6 października 
2015 r.
 W imieniu Trybunału Obrachunkowego
 Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA
 Prezes

26
 Załączniki
Skontrolowane projekty
Nr projektu 
i nazwa 
skróconaNr CRISNr FE (nr 
naboru 
wnios­
ków)Nr wnioskuOcena wniosku3 
(w %)Nazwa działania PaństwoBudżet 
(w mln 
euro)Wkład UE 
(w mln euro)Procen ­
towy 
wkład 
UE 
/budżetKrótki opisWizyta na 
miejscu  
(lub tylko 
badanie 
w pań ­
stwie)Miejsca objęte kontrolą
1 
Mwenga2007/195-963 FE I 78EZ: 81,5  
DUE: 86 Mwenga 3 MW hydro Power Plant (elektrownia 
wodna o mocy 3 MW w rejonie Mwenga)Tanzania 7, 81 3,60 46,1%Instalacja minielektrowni wodnej zapewniającej nie -
zawodne źródło energii elektrycznej dla przedsiębior -
stwa produkującego herbatę oraz dla 14 wiosektakProjekt w Mufindi (region Iringa);  
Spotkania z władzami lokalnymi w miejsco -
wości Mafinga
2 
Best Ray2007/195-964 FE I 132EZ: 57  
DUE: 77  
3.O: 72Best Ray  (Bringing Energy Services to Tanzanian 
Rural Areas) (Zapewnienie usług energetycznych na 
obszarach wiejskich w Tanzanii)Tanzania 1,50 1,13 75,3%Instalacja systemów fotowoltaicznych w 8 050 go -
spodarstwach (i budynkach użyteczności publicznej) 
w 9 wioskach. W niektórych miejscach zastosowano 
mikroelektrownie wodne z  minisiecią elektroenerge -
tyczną oraz biogaztakSpółdzielnia CERC i Mpambano w Oldony -
osambu;  
ośrodek szkoleniowy w  Mkuru;  
projekt w  szkole średniej Ngarenyanuki 
w Olkung’wado;  
wyższa uczelnia techniczna w Aruszy
3 
Majaua2007/195-977 FE I 46EZ: 74  
DUE: 75,5Electrificaçao da comunidade de Majaua (Elektryfi -
kacja gminy Majaua)Mozambik 2,49 1,87 75,1%Remont minielektrowni wodnej (obecnie zniszczonej) 
oraz konfiguracja lokalnej sieci energoelektrycznej 
w celu podłączenia 5 000 gospodarstwnie nie dot.
4 
Biogas 
(biogaz)2007/195-982 FE I 244EZ: 71,5  
DUE: 74 Up-scaling the smaller biogas plants for agricultural 
producers and processors (Zwiększenie możliwości 
małych wytwórni biogazu na potrzeby producentów 
i przetwórców produktów rolnych)Kenia 1,97 1,22 61,9%Zastosowanie technologii biogazu do celów gotowa -
nia na obszarach wiejskich w 330 gospodarstwach 
w 5 prowincjachnie nie dot.
5 
Up-scaling 
(zwiększenie 
możliwości)2007/195-985 FE I 214EZ: 71  
 DUE: 83,5Up-scaling access to integrated modern energy 
services for poverty reduction (Zwiększenie dostępu 
do zintegrowanych nowoczesnych usług energe -
tycznych w celu ograniczenia ubóstwa)Tanzania 3,05 2,29 75,0%Zakładanie wielofunkcyjnych ośrodków usług 
energetycznych zasilanych silnikami Diesla z wyko -
rzystaniem biopaliw (oleju z jatrofy) w 120 wioskach 
w 6 regionachtakMiejsce realizacji projektu Matadi MFP – Mji 
Mwema, okręg Siha – region Kilimandżaro;  
magazyn w Moshi
6 
Bioenergelec2007/196-004 FE I 217EZ: 65  
DUE: 74  
3.O: 76,5Bioenergelec (bioénergie électricité) (energia 
elektryczna z biomasy)Madagaskar 3,16 1,96 61,9%Produkcja energii elektrycznej z  biomasy dla 6 wiosek 
(w 4 regionach) oraz poprawa procesu karbonizacji(tak)Nie przeprowadzono wizyty w miejscu 
realizacji1, lecz przeprowadzono rozmowy 
z zainteresowanymi stronami i partnerami 
wdrażającymi
7 
rHYviere2007/196-005 FE I 144EZ: 74  
DUE: 81Programme rHYviere - Réseaux hydroélectriques 
villageois et respect de l’environnement (Program 
rHYviere – Sieć wiejskich elektrowni wodnych 
i ochrona środowiska)Madagaskar 2,30 1,73 75,1%Budowa 3 elektrowni wodnych przepływowych + 
minisieci elektroenergetycznej w  celu podłączenia 
8 wiosek na wschodnich obszarach wiejskich tak 2 lokalizacje z 3: Sahasinaka i Tolongoina
8 
Sahambano2007/196-009 FE I 54EZ: 69,5  
DUE: 68,5 Aménagement hydroélectrique du Site de Befana -
ova sur la rivière Sahambano (Zagospodarowanie 
hydroenergetyczne lokalizacji Befanova na rzece 
Sahambano)Madagaskar 3,31 2,48 74,9%Budowa elektrowni wodnej przepływowej + 
rozbudowa sieci elektroenergetycznej o 20 km w celu 
podłączenia 1 miasta i 2 wiosektak 1 lokalizacja: Ihosy
9 
Resouth2007/196 - 014 FE I 128EZ: 72  
DUE: 78,5Electrification rurale décentralisée par énergies re -
nouvelables dans le Sud de Madagascar (Elektryfika -
cja obszarów wiejskich za pomocą energii ze źródeł 
odnawialnych na południu Madagaskaru) ( Resouth )Madagaskar 1,16 0,87 75,0%Elektryfikacja 2 wiosek w południowym regionie 
z wykorzystaniem 2 turbin wiatrowych i systemów 
fotowoltaicznych(tak)Nie przeprowadzono wizyty w miejscu 
realizacji2, lecz przeprowadzono rozmowy 
z zainteresowanymi stronami
10 
Rural elec -
trification 
(Elektryfika -
cja obszarów 
wiejskich)2008/020-660 FE I 284EZ: 68  
DUE: 78Rural Electrification Infrastructure and Small -Scale 
Projects (Elektryfikacja obszarów wiejskich  – infra -
struktura i projekty na małą skalę)Zambia 36,51 10,00 27, 4%Rozbudowa sieci elektroenergetycznej oraz instalacja 
minielektrowni wodnej i 2 000 domowych systemów 
fotowoltaicznych w  celu dostarczenia energii elek -
trycznej do 27 000 gospodarstw, 700 szkół i ośrodków 
zdrowiatak 1 lokalizacja z 2: MumbwaZałącznik  I
27 Załączniki
Skontrolowane projekty
Nr projektu 
i nazwa 
skróconaNr CRISNr FE (nr 
naboru 
wnios­
ków)Nr wnioskuOcena wniosku3 
(w %)Nazwa działania PaństwoBudżet 
(w mln 
euro)Wkład UE 
(w mln euro)Procen ­
towy 
wkład 
UE 
/budżetKrótki opisWizyta na 
miejscu  
(lub tylko 
badanie 
w pań ­
stwie)Miejsca objęte kontrolą
1 
Mwenga2007/195-963 FE I 78EZ: 81,5  
DUE: 86 Mwenga 3 MW hydro Power Plant (elektrownia 
wodna o mocy 3 MW w rejonie Mwenga)Tanzania 7, 81 3,60 46,1%Instalacja minielektrowni wodnej zapewniającej nie -
zawodne źródło energii elektrycznej dla przedsiębior -
stwa produkującego herbatę oraz dla 14 wiosektakProjekt w Mufindi (region Iringa);  
Spotkania z władzami lokalnymi w miejsco -
wości Mafinga
2 
Best Ray2007/195-964 FE I 132EZ: 57  
DUE: 77  
3.O: 72Best Ray  (Bringing Energy Services to Tanzanian 
Rural Areas) (Zapewnienie usług energetycznych na 
obszarach wiejskich w Tanzanii)Tanzania 1,50 1,13 75,3%Instalacja systemów fotowoltaicznych w 8 050 go -
spodarstwach (i budynkach użyteczności publicznej) 
w 9 wioskach. W niektórych miejscach zastosowano 
mikroelektrownie wodne z  minisiecią elektroenerge -
tyczną oraz biogaztakSpółdzielnia CERC i Mpambano w Oldony -
osambu;  
ośrodek szkoleniowy w  Mkuru;  
projekt w  szkole średniej Ngarenyanuki 
w Olkung’wado;  
wyższa uczelnia techniczna w Aruszy
3 
Majaua2007/195-977 FE I 46EZ: 74  
DUE: 75,5Electrificaçao da comunidade de Majaua (Elektryfi -
kacja gminy Majaua)Mozambik 2,49 1,87 75,1%Remont minielektrowni wodnej (obecnie zniszczonej) 
oraz konfiguracja lokalnej sieci energoelektrycznej 
w celu podłączenia 5 000 gospodarstwnie nie dot.
4 
Biogas 
(biogaz)2007/195-982 FE I 244EZ: 71,5  
DUE: 74 Up-scaling the smaller biogas plants for agricultural 
producers and processors (Zwiększenie możliwości 
małych wytwórni biogazu na potrzeby producentów 
i przetwórców produktów rolnych)Kenia 1,97 1,22 61,9%Zastosowanie technologii biogazu do celów gotowa -
nia na obszarach wiejskich w 330 gospodarstwach 
w 5 prowincjachnie nie dot.
5 
Up-scaling 
(zwiększenie 
możliwości)2007/195-985 FE I 214EZ: 71  
 DUE: 83,5Up-scaling access to integrated modern energy 
services for poverty reduction (Zwiększenie dostępu 
do zintegrowanych nowoczesnych usług energe -
tycznych w celu ograniczenia ubóstwa)Tanzania 3,05 2,29 75,0%Zakładanie wielofunkcyjnych ośrodków usług 
energetycznych zasilanych silnikami Diesla z wyko -
rzystaniem biopaliw (oleju z jatrofy) w 120 wioskach 
w 6 regionachtakMiejsce realizacji projektu Matadi MFP – Mji 
Mwema, okręg Siha – region Kilimandżaro;  
magazyn w Moshi
6 
Bioenergelec2007/196-004 FE I 217EZ: 65  
DUE: 74  
3.O: 76,5Bioenergelec (bioénergie électricité) (energia 
elektryczna z biomasy)Madagaskar 3,16 1,96 61,9%Produkcja energii elektrycznej z  biomasy dla 6 wiosek 
(w 4 regionach) oraz poprawa procesu karbonizacji(tak)Nie przeprowadzono wizyty w miejscu 
realizacji1, lecz przeprowadzono rozmowy 
z zainteresowanymi stronami i partnerami 
wdrażającymi
7 
rHYviere2007/196-005 FE I 144EZ: 74  
DUE: 81Programme rHYviere - Réseaux hydroélectriques 
villageois et respect de l’environnement (Program 
rHYviere – Sieć wiejskich elektrowni wodnych 
i ochrona środowiska)Madagaskar 2,30 1,73 75,1%Budowa 3 elektrowni wodnych przepływowych + 
minisieci elektroenergetycznej w  celu podłączenia 
8 wiosek na wschodnich obszarach wiejskich tak 2 lokalizacje z 3: Sahasinaka i Tolongoina
8 
Sahambano2007/196-009 FE I 54EZ: 69,5  
DUE: 68,5 Aménagement hydroélectrique du Site de Befana -
ova sur la rivière Sahambano (Zagospodarowanie 
hydroenergetyczne lokalizacji Befanova na rzece 
Sahambano)Madagaskar 3,31 2,48 74,9%Budowa elektrowni wodnej przepływowej + 
rozbudowa sieci elektroenergetycznej o 20 km w celu 
podłączenia 1 miasta i 2 wiosektak 1 lokalizacja: Ihosy
9 
Resouth2007/196 - 014 FE I 128EZ: 72  
DUE: 78,5Electrification rurale décentralisée par énergies re -
nouvelables dans le Sud de Madagascar (Elektryfika -
cja obszarów wiejskich za pomocą energii ze źródeł 
odnawialnych na południu Madagaskaru) ( Resouth )Madagaskar 1,16 0,87 75,0%Elektryfikacja 2 wiosek w południowym regionie 
z wykorzystaniem 2 turbin wiatrowych i systemów 
fotowoltaicznych(tak)Nie przeprowadzono wizyty w miejscu 
realizacji2, lecz przeprowadzono rozmowy 
z zainteresowanymi stronami
10 
Rural elec -
trification 
(Elektryfika -
cja obszarów 
wiejskich)2008/020-660 FE I 284EZ: 68  
DUE: 78Rural Electrification Infrastructure and Small -Scale 
Projects (Elektryfikacja obszarów wiejskich  – infra -
struktura i projekty na małą skalę)Zambia 36,51 10,00 27, 4%Rozbudowa sieci elektroenergetycznej oraz instalacja 
minielektrowni wodnej i 2 000 domowych systemów 
fotowoltaicznych w  celu dostarczenia energii elek -
trycznej do 27 000 gospodarstw, 700 szkół i ośrodków 
zdrowiatak 1 lokalizacja z 2: Mumbwa
28 Załączniki
Nr projektu 
i nazwa 
skróconaNr CRISNr FE (nr 
naboru 
wnios­
ków)Nr wnioskuOcena wniosku3 
(w %)Nazwa działania PaństwoBudżet 
(w mln 
euro)Wkład UE 
(w mln euro)Procen ­
towy 
wkład 
UE 
/budżetKrótki opisWizyta na 
miejscu  
(lub tylko 
badanie 
w pań ­
stwie)Miejsca objęte kontrolą
11 
Increase 
access 
(Zwiększanie 
dostępu)2008/195-971 FE I 200EZ: 80  
DUE: 75Increased Access to Electricity Services (Zwiększony 
dostęp do usług elektroenergetycznych)Zambia 33,00 10,00 30,3%Rozbudowa sieci elektroenergetycznej w  celu uła -
twienia dostępu do energii ze źródeł odnawialnych na 
obszarach wiejskich i podmiejskich w Zambii (65 000 
beneficjentów)tak3 lokalizacje z 24: Kabwe, podstacja Kanyama 
i Kalomo
12 
Green energy 
(Zielona 
energia)2011/231-578FE II –  
(nabór 1)60EZ: 71  
DUE: 85Community Based Green Energy Project (Gminny 
projekt dotyczący zielonej energii)Kenia 2,32 1,74 75,0%Instalacja systemów fotowoltaicznych w 56 szkołach 
i 32 ośrodkach zdrowia na obszarach wiejskich w Kenii nie nie dot.
13 
Nice Roll -out 
(Uruchamia -
nie NICE)2011/231-937FE II –  
(nabór 1)183EZ: 47  
DUE: 87  
3.O: 82Nice  Roll -Out (Uruchamianie ośrodków NICE)Zambia, Tanza -
nia, Gambia8,44 2,50 29,6%Rozwój biznesu dzięki systemom ICT zasilanym przez 
systemy fotowoltaiczne (franczyzowe ośrodki NICE 
na 50 obszarach wiejskich i podmiejskich w Gambii, 
Tanzanii i Zambii)nie nie dot.
14 
Small scale 
solar (Energia 
słoneczna na 
małą skalę)2011/232-092FE II –  
(nabór 1)620EZ: 83  
DUE: 81Enabling 18.000 people to access sustainable 
small scale solar power in Quissanga district, Cabo 
Delgado (Zapewnienie 18 000 ludzi dostępu do 
zrównoważonej energii słonecznej na małą skalę 
w okręgu Quissanga w prowincji Cabo Delgado)Mozambik 0,79 0,59 75,0%Zapewnienie 4 000 gospodarstw dostępu do 
zrównoważonej energii słonecznej na małą skalę 
w 2 okręgachnie nie dot.
15 
Boreale2011/280-322FE II –  
(nabór 1)534EZ: 84  
DUE: 79Best Options for Rural Energy and Access to Light 
and Electricity (Najlepsze rozwiązania w zakresie 
energii na obszarach wiejskich i dostępu do oświet -
lenia i  energii elektrycznej) (BOREALE)Madagaskar 2,30 1,72 74,8%Instalacja systemów fotowoltaicznych w 10 szkołach 
i 8 ośrodkach zdrowia oraz 900 gospodarstwach 
w 8 wioskach w regionie południowym(tak)Nie przeprowadzono wizyty w miejscu 
realizacji2, lecz przeprowadzono rozmowy 
z zainteresowanymi stronami
16 
Wood and 
charcoal 
(Drzewa 
i węgiel 
drzewny)2012/232-680FE II –  
(nabór 1)542EZ: 59  
DUE: 87  
3.O: 75Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural 
Mozambique, Malawi and Tanzania (Zrównoważona 
produkcja drewna i węgla drzewnego na obszarach 
wiejskich w Mozambiku, Malawi i Tanzanii)Mozambik, Tan -
zania, (Malawi)5,33 2,40 45,0%Zrównoważona biomasa i  efektywność energetyczna 
dzięki przeszkoleniu 2 000 gospodarstw domowych 
w zakresie sadzenia drzew oraz budowie zakładu 
produkcji węgla drzewnegotak 
(Tanzania)Plantacje i biura Green Resources w Sao Hill 
(region Iringa w Tanzanii)Załącznik  I
29 Załączniki
Nr projektu 
i nazwa 
skróconaNr CRISNr FE (nr 
naboru 
wnios­
ków)Nr wnioskuOcena wniosku3 
(w %)Nazwa działania PaństwoBudżet 
(w mln 
euro)Wkład UE 
(w mln euro)Procen ­
towy 
wkład 
UE 
/budżetKrótki opisWizyta na 
miejscu  
(lub tylko 
badanie 
w pań ­
stwie)Miejsca objęte kontrolą
11 
Increase 
access 
(Zwiększanie 
dostępu)2008/195-971 FE I 200EZ: 80  
DUE: 75Increased Access to Electricity Services (Zwiększony 
dostęp do usług elektroenergetycznych)Zambia 33,00 10,00 30,3%Rozbudowa sieci elektroenergetycznej w  celu uła -
twienia dostępu do energii ze źródeł odnawialnych na 
obszarach wiejskich i podmiejskich w Zambii (65 000 
beneficjentów)tak3 lokalizacje z 24: Kabwe, podstacja Kanyama 
i Kalomo
12 
Green energy 
(Zielona 
energia)2011/231-578FE II –  
(nabór 1)60EZ: 71  
DUE: 85Community Based Green Energy Project (Gminny 
projekt dotyczący zielonej energii)Kenia 2,32 1,74 75,0%Instalacja systemów fotowoltaicznych w 56 szkołach 
i 32 ośrodkach zdrowia na obszarach wiejskich w Kenii nie nie dot.
13 
Nice Roll -out 
(Uruchamia -
nie NICE)2011/231-937FE II –  
(nabór 1)183EZ: 47  
DUE: 87  
3.O: 82Nice  Roll -Out (Uruchamianie ośrodków NICE)Zambia, Tanza -
nia, Gambia8,44 2,50 29,6%Rozwój biznesu dzięki systemom ICT zasilanym przez 
systemy fotowoltaiczne (franczyzowe ośrodki NICE 
na 50 obszarach wiejskich i podmiejskich w Gambii, 
Tanzanii i Zambii)nie nie dot.
14 
Small scale 
solar (Energia 
słoneczna na 
małą skalę)2011/232-092FE II –  
(nabór 1)620EZ: 83  
DUE: 81Enabling 18.000 people to access sustainable 
small scale solar power in Quissanga district, Cabo 
Delgado (Zapewnienie 18 000 ludzi dostępu do 
zrównoważonej energii słonecznej na małą skalę 
w okręgu Quissanga w prowincji Cabo Delgado)Mozambik 0,79 0,59 75,0%Zapewnienie 4 000 gospodarstw dostępu do 
zrównoważonej energii słonecznej na małą skalę 
w 2 okręgachnie nie dot.
15 
Boreale2011/280-322FE II –  
(nabór 1)534EZ: 84  
DUE: 79Best Options for Rural Energy and Access to Light 
and Electricity (Najlepsze rozwiązania w zakresie 
energii na obszarach wiejskich i dostępu do oświet -
lenia i  energii elektrycznej) (BOREALE)Madagaskar 2,30 1,72 74,8%Instalacja systemów fotowoltaicznych w 10 szkołach 
i 8 ośrodkach zdrowia oraz 900 gospodarstwach 
w 8 wioskach w regionie południowym(tak)Nie przeprowadzono wizyty w miejscu 
realizacji2, lecz przeprowadzono rozmowy 
z zainteresowanymi stronami
16 
Wood and 
charcoal 
(Drzewa 
i węgiel 
drzewny)2012/232-680FE II –  
(nabór 1)542EZ: 59  
DUE: 87  
3.O: 75Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural 
Mozambique, Malawi and Tanzania (Zrównoważona 
produkcja drewna i węgla drzewnego na obszarach 
wiejskich w Mozambiku, Malawi i Tanzanii)Mozambik, Tan -
zania, (Malawi)5,33 2,40 45,0%Zrównoważona biomasa i  efektywność energetyczna 
dzięki przeszkoleniu 2 000 gospodarstw domowych 
w zakresie sadzenia drzew oraz budowie zakładu 
produkcji węgla drzewnegotak 
(Tanzania)Plantacje i biura Green Resources w Sao Hill 
(region Iringa w Tanzanii)
1  Realizacja projektu w wybranej lokalizacji na potrzeby wizyty była na zbyt wczesnym etapie (gotowy był tylko budynek, natomiast sprzęt do produkcji 
energii ze źródeł odnawialnych nie był jeszcze zainstalowany). Jedyna lokalizacja, w której projekt został ukończony, była zbyt odległa, by możliwe było 
zachowanie zgodności z planem wizyty.
2 Wizyty nie przeprowadzono ze względów bezpieczeństwa.
3 Wniosek oceniony przez eksperta zewnętrznego (EZ), delegaturę UE (DUE), a w niektórych przypadkach przez trzeciego oceniającego (3.O).
30 Załączniki
Metoda punktacji
Do celów kontroli metodę punktacji koncepcji, rezultatów i potencjalnej trwałości projektów opracowano na podstawie 
metodyki Komisji w zakresie monitorowania zorientowanego na rezultaty (ROM). Poniżej przedstawiono zastosowane 
kryteria:
Koncepcja
AKoncepcja projektu (łącznie z wybraną technologią) jest realistyczna i adekwatna do kontekstu. Zagrożenia i ograniczenia lokalne zostały odpo -
wiednio zidentyfikowane, a zastosowane środki zaradcze zostały wyczerpująco opisane. Proponowane są przejrzyste i dobrze usystematyzowane 
ramy logiczne, cele SMART (jeśli dane bazowe i docelowe muszą być dostosowane po przeprowadzeniu studium wykonalności, nie ma to wpływu na 
punktację) oraz właściwe wskaźniki wykonania zadań.
BOdpowiednia logika interwencji. Odnotowano pominięcia/problemy dotyczące koncepcji lub wybranej technologii, lista zagrożeń i ograniczeń nie 
jest wyczerpująca lub środki zaradcze nie są w pełni przekonujące. Cele lub wskaźniki powinny zostać zmodyfikowane.
CW zakresie logiki interwencji istnieją problemy, które mogą istotnie wpłynąć na oczekiwane rezultaty, odnotowano problemy dotyczące elementów 
wymienionych powyżej.
DLogika interwencji jest błędna i zdecydowanie ogranicza możliwość udanej realizacji projektu, lub poważne problemy/kwestie zagrożą jego 
realizacji.
Wyniki
AWszystkie rezultaty, które zostały uzyskane lub z dużym prawdopodobieństwem zostaną uzyskane, charakteryzują się dobrą jakością i przyczyniają 
się do osiągniecia planowanych produktów, działania są regularnie monitorowane i realizowane zgodnie z harmonogramem (nie odnotowano 
opóźnień lub są one niewielkie i zostały wyjaśnione w logiczny sposób).
BRezultaty uzyskano lub z dużym prawdopodobieństwem zostaną one uzyskane zgodnie z planem, lecz można wprowadzić ulepszenia w zakresie 
jakości, oczekiwanej ilości lub terminowości. Opóźnienia nie mają jednak negatywnego wpływu na uzyskanie rezultatów.
CNiektóre rezultaty nie są uzyskiwane/nie zostaną uzyskane na czas, w oczekiwanej ilości lub nie będą dobrej jakości. Konieczne są działania napraw -
cze. Występują opóźnienia w realizacji działań, które nie są całkowicie zgodne z logiką i planami interwencji.
DW odniesieniu do jakości oraz uzyskiwania rezultatów stwierdzono lub z dużym prawdopodobieństwem zostaną stwierdzone poważne uchybienia. 
Konieczne są znaczne zmiany, aby zapewnić uzyskanie przynajmniej kluczowych rezultatów. Występują poważne opóźnienia w realizacji działań, 
które są w sposób zasadniczy niezgodne z logiką i planami interwencji. Może być konieczne opracowanie strategii wyjścia, by ograniczyć dalsze 
problemy.
Trwałość
ARezultaty będą trwałe w perspektywie długoterminowej, a ich odtwarzalność zostanie zapewniona przez sprzyjającą sytuację ogólną lub powiąza -
ne środki wdrożone w ramach projektu lub innych działań.
BRezultaty (lub większość z nich) będą najprawdopodobniej trwałe w perspektywie długoterminowej, jeśli wdrożone zostaną przewidziane koniecz -
ne środki lub ogólna sytuacja nie pogorszy się w znaczny sposób.
CRezultaty (lub większość z nich) będą najprawdopodobniej nietrwałe w perspektywie średnio- lub długoterminowej, jeśli przewidziane konieczne 
środki nie zostaną odpowiednio wzmocnione lub uzupełnione, zwłaszcza jeśli sytuacja ulega pogorszeniu.
DRezultaty (lub większość z nich) będą najprawdopodobniej nietrwałe w perspektywie średnioterminowej, niezależnie od wdrożenia środków 
w danym kontekście.Załącznik  II

32 Załączniki
Projekty EUEI PDF oraz kluczowe sektory 11. EFR w poszczególnych państwach
PaństwoINSTRUMENT PARTNERSTWA I  DIALOGU (PDF) EUEI11. EDF  
(kluczowe sektory i szacowany budżet, który w momencie przeprowadzania kontroli został już przyjęty lub prawdopodobnie zostanie przyjęty)
Istniejąca polityka doty ­
cząca energiiProjekt PDF w sektorze energetycznym (opis) Zainteresowane strony DatyKluczowy 
sektor 1Budżet 
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 2Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 3Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 4Budżet  
(w mln 
euro)Sektor 
niekluczowyBudżet  
(w mln 
euro)ŁĄCZNY 
BUDŻET  
(w mln 
euro)
Burundistyczeń 2011 r. (+ plan elek -
tryfikacji obszarów wiejskich 
z 1993 r., zmieniony w 1997 r.)Pomoc na rzecz Ministerstwa Energii i Górnictwa 
w opracowaniu krajowej polityki dla sektora 
energetycznego, a także strategii wdrażania i planu 
inwestycyjnegoMinisterstwo Energii 
i Górnictwalistopad 2009 r. – 
kwiecień 2011 r.Zrównoważony 
rozwój obsza -
rów wiejskich 
na potrzeby 
żywienia80 Zdrowie 87Rządy prawa 
i niestabilność143 Energia 105Społeczeństwo 
obywatelskie17 432
Dżibuti 2005Pomoc na rzecz agencji Ministerstwa Energii odpo -
wiedzialnej za zasoby naturalne (MERN) w opraco -
waniu krajowej strategii i planu działania dla sektora 
energii elektrycznej oraz projektu ustawy o  energii 
elektrycznejMinisterstwa, Electricité de 
Djibouti – partnerzy tech -
niczni i  finansowi, darczyńcylistopad 2012 r. – 
lipiec 2014 r.Woda, usługi 
sanitarne 
i odpady stałe52Bezpie -
czeństwo 
żywnościowe35Społeczeństwo 
obywatelskie 
i wsparcie krajo -
wego urzędnika 
zatwierdzają -
cego18 105
Erytrea 1997 - - -Energia (brak 
decyzji, ale 
wola rządu)RolnictwoZarządzanie 
gospodarką0
Etiopia 1994 r. (zmieniona w 2012 r.)Pomoc na rzecz rządu Etiopii w określeniu precy -
zyjnej, długoterminowej wizji dotyczącej energii 
pochodzącej z biomasy oraz opracowanie strategii 
i planu działania w zakresie energii z biomasyMinisterstwo Wody, Nawad -
niania i Energiilipiec 2012 r. – 
luty 2014 r.Zrównoważone 
rolnictwo i bez -
pieczeństwo 
żywnościowe252 Zdrowie 200Drogi i przejście 
na energię230Społeczeństwo 
obywatelskie63 745
Kenia 2004 r. (zmieniona w 2014 r.)Opracowanie działania wspierającego, które będzie 
realizowane przez ekspertów świadczących długo -
terminowo bezpośrednie usługi doradcze dotyczące 
ram regulacyjnych w  odniesieniu do produkcji energii 
ze źródeł odnawialnych w ramach sieci na małą skalęMinisterstwo Energiistyczeń 2013 r. – 
marzec 2014 r.Bezpie -
czeństwo 
żywnościowe 
i odporność 
na szok 
klimatyczny190Zrównoważona 
infrastruktura 
(transport 
i energia)175Odpowiedzial -
ność instytucji 
publicznych60 60Wsparcie krajo -
wego urzędnika 
zatwierdzają -
cego10 495
Madagaskar 1974 r. (jako ustawa od 
1998  r.)Aktualizacja polityki Madagaskaru i krajowej strate -
gii dotyczącej energii, a także opracowanie strategii 
dla sektora energetycznego na MadagaskarzeMinisterstwo Energiilipiec 2014 r. –  
lipiec 2015 r.Sprawowa -
nie rządów 
i instytucje143Rozwój obsza -
rów wiejskich140Infrastruktura 
(zwiększenie 
dostępu do 
energii na po -
trzeby rozwoju 
gospodarczego)230Krajowy 
urzędnik 
zatwierdzający 
i instrument 
współpracy 
technicznej5 518
Malawi 2003 r. (zmieniona w 2009 r.)Wsparcie w opracowaniu strategii dotyczącej energii 
z biomasy w celu zapewnienia zrównoważonych 
dostaw energii z biomasy oraz promowania dostępu 
do nowoczesnych paliw do gotowania i skutecznych 
technologii spalania biomasyDepartament Energiiluty 2008 r. –  
luty 2009 r.Sprawowanie 
rządów120 Kształcenie 110 Rolnictwo 250Społeczeństwo 
obywatelskie30 510
Mozambik 1998 r. (zmieniona w 2009 r. 
i 2011 r.)Wsparcie w opracowaniu i wdrażaniu krajowej stra -
tegii dotyczącej energii z biomasy, ze szczególnym 
uwzględnieniem łańcucha dostaw węgla drzewnego 
oraz zarówno podaży, jak i popytuMinisterstwo Energii oraz 
Krajowa Dyrekcja ds. Nowych 
i Odnawialnych Źródeł 
Energiistyczeń 2011 r. – 
grudzień 2012 r.Dobre sprawo -
wanie rządów 
i rozwój367Rozwój obsza -
rów wiejskich 
(w tym energia:  
50 mln  euro)330 697Załącznik  III
33 Załączniki
Projekty EUEI PDF oraz kluczowe sektory 11. EFR w poszczególnych państwach
PaństwoINSTRUMENT PARTNERSTWA I  DIALOGU (PDF) EUEI11. EDF  
(kluczowe sektory i szacowany budżet, który w momencie przeprowadzania kontroli został już przyjęty lub prawdopodobnie zostanie przyjęty)
Istniejąca polityka doty ­
cząca energiiProjekt PDF w sektorze energetycznym (opis) Zainteresowane strony DatyKluczowy 
sektor 1Budżet 
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 2Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 3Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 4Budżet  
(w mln 
euro)Sektor 
niekluczowyBudżet  
(w mln 
euro)ŁĄCZNY 
BUDŻET  
(w mln 
euro)
Burundistyczeń 2011 r. (+ plan elek -
tryfikacji obszarów wiejskich 
z 1993 r., zmieniony w 1997 r.)Pomoc na rzecz Ministerstwa Energii i Górnictwa 
w opracowaniu krajowej polityki dla sektora 
energetycznego, a także strategii wdrażania i planu 
inwestycyjnegoMinisterstwo Energii 
i Górnictwalistopad 2009 r. – 
kwiecień 2011 r.Zrównoważony 
rozwój obsza -
rów wiejskich 
na potrzeby 
żywienia80 Zdrowie 87Rządy prawa 
i niestabilność143 Energia 105Społeczeństwo 
obywatelskie17 432
Dżibuti 2005Pomoc na rzecz agencji Ministerstwa Energii odpo -
wiedzialnej za zasoby naturalne (MERN) w opraco -
waniu krajowej strategii i planu działania dla sektora 
energii elektrycznej oraz projektu ustawy o  energii 
elektrycznejMinisterstwa, Electricité de 
Djibouti – partnerzy tech -
niczni i  finansowi, darczyńcylistopad 2012 r. – 
lipiec 2014 r.Woda, usługi 
sanitarne 
i odpady stałe52Bezpie -
czeństwo 
żywnościowe35Społeczeństwo 
obywatelskie 
i wsparcie krajo -
wego urzędnika 
zatwierdzają -
cego18 105
Erytrea 1997 - - -Energia (brak 
decyzji, ale 
wola rządu)RolnictwoZarządzanie 
gospodarką0
Etiopia 1994 r. (zmieniona w 2012 r.)Pomoc na rzecz rządu Etiopii w określeniu precy -
zyjnej, długoterminowej wizji dotyczącej energii 
pochodzącej z biomasy oraz opracowanie strategii 
i planu działania w zakresie energii z biomasyMinisterstwo Wody, Nawad -
niania i Energiilipiec 2012 r. – 
luty 2014 r.Zrównoważone 
rolnictwo i bez -
pieczeństwo 
żywnościowe252 Zdrowie 200Drogi i przejście 
na energię230Społeczeństwo 
obywatelskie63 745
Kenia 2004 r. (zmieniona w 2014 r.)Opracowanie działania wspierającego, które będzie 
realizowane przez ekspertów świadczących długo -
terminowo bezpośrednie usługi doradcze dotyczące 
ram regulacyjnych w  odniesieniu do produkcji energii 
ze źródeł odnawialnych w ramach sieci na małą skalęMinisterstwo Energiistyczeń 2013 r. – 
marzec 2014 r.Bezpie -
czeństwo 
żywnościowe 
i odporność 
na szok 
klimatyczny190Zrównoważona 
infrastruktura 
(transport 
i energia)175Odpowiedzial -
ność instytucji 
publicznych60 60Wsparcie krajo -
wego urzędnika 
zatwierdzają -
cego10 495
Madagaskar 1974 r. (jako ustawa od 
1998  r.)Aktualizacja polityki Madagaskaru i krajowej strate -
gii dotyczącej energii, a także opracowanie strategii 
dla sektora energetycznego na MadagaskarzeMinisterstwo Energiilipiec 2014 r. –  
lipiec 2015 r.Sprawowa -
nie rządów 
i instytucje143Rozwój obsza -
rów wiejskich140Infrastruktura 
(zwiększenie 
dostępu do 
energii na po -
trzeby rozwoju 
gospodarczego)230Krajowy 
urzędnik 
zatwierdzający 
i instrument 
współpracy 
technicznej5 518
Malawi 2003 r. (zmieniona w 2009 r.)Wsparcie w opracowaniu strategii dotyczącej energii 
z biomasy w celu zapewnienia zrównoważonych 
dostaw energii z biomasy oraz promowania dostępu 
do nowoczesnych paliw do gotowania i skutecznych 
technologii spalania biomasyDepartament Energiiluty 2008 r. –  
luty 2009 r.Sprawowanie 
rządów120 Kształcenie 110 Rolnictwo 250Społeczeństwo 
obywatelskie30 510
Mozambik 1998 r. (zmieniona w 2009 r. 
i 2011 r.)Wsparcie w opracowaniu i wdrażaniu krajowej stra -
tegii dotyczącej energii z biomasy, ze szczególnym 
uwzględnieniem łańcucha dostaw węgla drzewnego 
oraz zarówno podaży, jak i popytuMinisterstwo Energii oraz 
Krajowa Dyrekcja ds. Nowych 
i Odnawialnych Źródeł 
Energiistyczeń 2011 r. – 
grudzień 2012 r.Dobre sprawo -
wanie rządów 
i rozwój367Rozwój obsza -
rów wiejskich 
(w tym energia:  
50 mln  euro)330 697
34 Załączniki
PaństwoINSTRUMENT PARTNERSTWA I  DIALOGU (PDF) EUEI11. EDF  
(kluczowe sektory i szacowany budżet, który w momencie przeprowadzania kontroli został już przyjęty lub prawdopodobnie zostanie przyjęty)
Istniejąca polityka doty ­
cząca energiiProjekt PDF w sektorze energetycznym (opis) Zainteresowane strony DatyKluczowy 
sektor 1Budżet 
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 2Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 3Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 4Budżet  
(w mln 
euro)Sektor 
niekluczowyBudżet  
(w mln 
euro)ŁĄCZNY 
BUDŻET  
(w mln 
euro)
Rwanda 2004 r. (zmieniona w 2009 r.)Wsparcie w opracowaniu polityki i strategii dla 
podsektora energii geotermalnej oraz wsparcie 
ram instytucjonalnych, prawnych i regulacyjnych 
w odniesieniu do energii geotermalnej, ze szczegól -
nym uwzględnieniem opcji zaangażowania sektora 
prywatnegoMinisterstwo Infrastrukturygrudzień 2013 r. – 
styczeń 2015 r.Zrównoważone 
rolnictwo i bez -
pieczeństwo 
żywnościowe200Zrównoważona 
energia200Odpowiedzial -
ne rządzenie40Społeczeństwo 
obywatelskie20 460
Tanzania 1992 r. (zmieniona w 2003 r. 
i 2014 r.)Pomoc w opracowaniu krajowej strategii dotyczącej 
energii z biomasy określającej środki gwarantujące 
bardziej zrównoważone dostawy energii z  biomasy, 
zwiększające produkcję i wydajność stosowania; 
promujące dostęp do alternatywnych źródeł energii, 
oraz zapewniające środowisko instytucjonalne 
wspierające wdrażanieMinisterstwo Finansówmarzec 2012 r. – 
kwiecień 2014 r.Dobre rządy 
i rozwój291 Energia 180Zrównoważone 
rolnictwo140Społeczeństwo 
obywatelskie15 626
Uganda 2002 r. (zmieniona w 2007 r.)Opracowanie zestawu zaleceń oraz listy potencjal -
nych projektów, które mogą otrzymać wsparcie 
w ramach SE4ALL („Zrównoważona energia dla 
wszystkich”)Ministerstwo Energii, spółki 
prywatne, społeczeństwo 
obywatelskie, partnerzy 
rozwojowimaj 2012 r. –  
czerwiec 2012 r.Infrastruktura 
transportowa 
(energia 
może zostać 
włączona po 
przeglądzie 
śródokresowym)230Bezpie -
czeństwo 
żywnościowe 
i rolnictwo130 Dobre rządy 168Społeczeństwo 
obywatelskie50 578
Zambia 1994 r. (zmieniona w 2008 r.)Organizacja procesu konsultacyjnego w  celu 
włączenia kwestii dostępu do usług energetycznych 
do krajowego planu rozwoju oraz krajowej wizji 
długoterminowej Ministerstwo Energii i  Gospo -
darki Wodnejwrzesień 2005 r. – 
sierpień 2006 r.Energia 244 Rolnictwo 110Sprawowanie 
rządów100Wsparcie krajo -
wego urzędnika 
zatwierdzają -
cego30 484
Afryka 
WschodniaOcena zdolności do zwiększania dostępu do nowo -
czesnej energii w  Afryce WschodniejWspólnota 
Wschodnioafrykańska listopad 2010 r. – 
lipiec 2011 r.nie dot.Załącznik  III
35 Załączniki
PaństwoINSTRUMENT PARTNERSTWA I  DIALOGU (PDF) EUEI11. EDF  
(kluczowe sektory i szacowany budżet, który w momencie przeprowadzania kontroli został już przyjęty lub prawdopodobnie zostanie przyjęty)
Istniejąca polityka doty ­
cząca energiiProjekt PDF w sektorze energetycznym (opis) Zainteresowane strony DatyKluczowy 
sektor 1Budżet 
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 2Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 3Budżet  
(w mln 
euro)Kluczowy 
sektor 4Budżet  
(w mln 
euro)Sektor 
niekluczowyBudżet  
(w mln 
euro)ŁĄCZNY 
BUDŻET  
(w mln 
euro)
Rwanda 2004 r. (zmieniona w 2009 r.)Wsparcie w opracowaniu polityki i strategii dla 
podsektora energii geotermalnej oraz wsparcie 
ram instytucjonalnych, prawnych i regulacyjnych 
w odniesieniu do energii geotermalnej, ze szczegól -
nym uwzględnieniem opcji zaangażowania sektora 
prywatnegoMinisterstwo Infrastrukturygrudzień 2013 r. – 
styczeń 2015 r.Zrównoważone 
rolnictwo i bez -
pieczeństwo 
żywnościowe200Zrównoważona 
energia200Odpowiedzial -
ne rządzenie40Społeczeństwo 
obywatelskie20 460
Tanzania 1992 r. (zmieniona w 2003 r. 
i 2014 r.)Pomoc w opracowaniu krajowej strategii dotyczącej 
energii z biomasy określającej środki gwarantujące 
bardziej zrównoważone dostawy energii z  biomasy, 
zwiększające produkcję i wydajność stosowania; 
promujące dostęp do alternatywnych źródeł energii, 
oraz zapewniające środowisko instytucjonalne 
wspierające wdrażanieMinisterstwo Finansówmarzec 2012 r. – 
kwiecień 2014 r.Dobre rządy 
i rozwój291 Energia 180Zrównoważone 
rolnictwo140Społeczeństwo 
obywatelskie15 626
Uganda 2002 r. (zmieniona w 2007 r.)Opracowanie zestawu zaleceń oraz listy potencjal -
nych projektów, które mogą otrzymać wsparcie 
w ramach SE4ALL („Zrównoważona energia dla 
wszystkich”)Ministerstwo Energii, spółki 
prywatne, społeczeństwo 
obywatelskie, partnerzy 
rozwojowimaj 2012 r. –  
czerwiec 2012 r.Infrastruktura 
transportowa 
(energia 
może zostać 
włączona po 
przeglądzie 
śródokresowym)230Bezpie -
czeństwo 
żywnościowe 
i rolnictwo130 Dobre rządy 168Społeczeństwo 
obywatelskie50 578
Zambia 1994 r. (zmieniona w 2008 r.)Organizacja procesu konsultacyjnego w  celu 
włączenia kwestii dostępu do usług energetycznych 
do krajowego planu rozwoju oraz krajowej wizji 
długoterminowej Ministerstwo Energii i  Gospo -
darki Wodnejwrzesień 2005 r. – 
sierpień 2006 r.Energia 244 Rolnictwo 110Sprawowanie 
rządów100Wsparcie krajo -
wego urzędnika 
zatwierdzają -
cego30 484
Afryka 
WschodniaOcena zdolności do zwiększania dostępu do nowo -
czesnej energii w  Afryce WschodniejWspólnota 
Wschodnioafrykańska listopad 2010 r. – 
lipiec 2011 r.nie dot.
36 Załączniki
Okres realizacji, cele i rezultaty osiągnięte w ramach skontrolowanych projektów
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr naboru 
wniosków)Nazwa działania PaństwoData 
rozpoczęciaData 
zakończe ­
nia Przedłużenie  
(w miesiącach)Prze ­
dłu­
żenie 
w %Uzasadnienie przedłużeniaZmiana wstępnych celów –  
(osiągnięte rezultaty)
1 
MwengaFE IMwenga 3 MW hydro Power Plant (elektrownia wodna o mocy 3 MW 
w rejonie Mwenga)Tanzania 22.12.2007 22.12.2012Początkowo: 60 miesięcy  
brak przedłużeń0% nie dot.Nie (14 345 beneficjentów w porównaniu z oczekiwa -
ną grupą 24 700 (58%), lecz liczba ta rośnie)
2 
Best RayFE IBest Ray  (Bringing Energy Services to Tanzanian Rural Areas) (Zapewnienie 
usług energetycznych na obszarach wiejskich w Tanzanii)Tanzania 1.4.2008 30.6.2011Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 39 miesięcy8%Przedłużenie uzasadnione potrzebą „skuteczniejszej 
realizacji (…) kluczowych działań w ramach projektu, ze 
szczególnym uwzględnieniem aspektów instytucjonal -
nych i  dotyczących trwałości”Nie (7 600 beneficjentów w porównaniu z oczekiwaną 
liczbą 8 050, tj. 94,4%). 
3 
MajauaFE I Electrificaçao da comunidade de Majaua (Elektryfikacja gminy Majaua) Mozambik 1.12.2007 30.11.2012Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 60 miesięcy67%W sumie wnioskowano przedłużenie trzy razy, lecz ostat -
ni wniosek (proponujący przedłużenie realizacji projektu 
do 30.11.2013 r.) został odrzucony przez delegaturę UENie (w 2014 r. delegatura UE oszacowała, że wykona -
no około 500 przyłączeń; aby osiągnąć założony cel 
5 000, wymagane będą ok. 3 lata)
4 
Biogas (biogaz)FE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricultural producers and 
processors (Zwiększenie możliwości małych wytwórni biogazu na potrzeby 
producentów i  przetwórców produktów rolnych)Kenia 1.1.2008 1.1.2011Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 45 miesięcy25%Aby zrealizować możliwe do osiągnięcia cele w ramach 
budżetuNie (początkowo: budowa 350 komór fermentacyj -
nych – koniec projektu: zbudowano 765 komór)
5 
Up-scaling 
(zwiększenie 
możliwości)FE IUp-scaling access to integrated modern energy services for poverty 
reduction (Zwiększenie dostępu do zintegrowanych nowoczesnych usług 
energetycznych w celu ograniczenia ubóstwa)Tanzania 1.1.2008 30.6.2014Początkowo: 60 miesięcy – 
przedłużenie do 78 miesięcy23% Próba nadrobienia opóźnień w planie realizacjiTak – 200 wielofunkcyjnych ośrodków usług energe -
tycznych -> 125  
(tylko 11 zainstalowanych w czerwcu 2013 r.)
6 
BioenergelecFE I Bioenergelec (bioénergie électricité) (Energia elektryczna z  biomasy) Madagaskar 1.4.2008 31.12.2015Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 81 miesięcy 125%Problemy ze stronami umowy (9 miesięcy). Bada -
nie wstępne (9 miesięcy). Przygotowanie wniosku 
administracyjnego (nieplanowane) oraz negocjacje 
AGMIN–ADER (styczeń 2010 r. – grudzień 2011 r.) – 
sprzęt energetyczny niedostarczony w pełnym zakresie 
(brakujące 3 lokalizacje z 5) – problemy związane z umo -
wą ADMIN–ADER (umowa podpisana 9.1.2012 r.)Tak – początkowo1: 5 lokalizacji 80–100 kW (400–500 
kW), cele w październiku 2014 r.: 4 lokalizacje 70 kW 
(280 kW) – budżet ograniczony o 100 000 euro (tylko 
1 placówka wyposażona w momencie przeprowadza -
nia kontroli)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere – Réseaux hydroélectriques villageois et respect de 
l’environnement (Program rHYviere  – Sieć wiejskich elektrowni wodnych 
i ochrona środowiska)Madagaskar 7.1. 20 0 8 30.12.2015Początkowo: 48 miesięcy – 
przedłużenie do 84 miesięcy 75%Dodatek 1 – sytuacja polityczna (12 miesięcy). Dodatek 3: 
cyklony w regionie i restrukturyzacja ADER (12 miesięcy) 
Dodatek 4–5: czas odpowiedzi banku na wniosek 
o pożyczkę dla prywatnego inwestora (Tectra) na zakup 
turbiny + kradzież kabli w obiektach portowych (6+6 
miesięcy)Tak – początkowo: 3 lokalizacje: T: 2x60, S: 3x80 A: 
3x80: 600 kW – cele w październiku 2014 r.: 3 lokali -
zacje T: 2x50, S: 2x65 A: 2x330: 890 kW (2 lokalizacje 
ukończone w momencie przeprowadzania kontroli)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de Befanaova sur la rivière Saham -
bano (Zagospodarowanie hydroenergetyczne lokalizacji Befanova na rzece 
Sahambano)Madagaskar 1.3.2008 31.12.2014Początkowo: 30 miesięcy – 
przedłużenie do 82 miesięcy 173%Brak decyzji dotyczącej zagospodarowania terenu: 12 
opcji technicznych, nowy kierownik projektu ze strony 
Zecca w 2009 r., brak stabilności politycznej, złe warunki 
pogodowe, opóźnienia w uzyskaniu koncesji, zwolnie -
nia podatkowego, pozwolenia na użycie dynamitu do 
wykopania kanałuTak (początkowo: 460 kW – cele w październiku 
2014 r.: 700 kW)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies renouvelables dans le Sud de 
Madagascar (Elektryfikacja obszarów wiejskich za pomocą energii ze źródeł 
odnawialnych na południu Madagaskaru) ( Resouth )Madagaskar 1.1.2008 1.1.2013Początkowo: 60 miesięcy  
brak przedłużeń0% nie dot. Nie (początkowo: 5 000 beneficjentów -> 5 500)Załącznik  IV
37 Załączniki
Okres realizacji, cele i rezultaty osiągnięte w ramach skontrolowanych projektów
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr naboru 
wniosków)Nazwa działania PaństwoData 
rozpoczęciaData 
zakończe ­
nia Przedłużenie  
(w miesiącach)Prze ­
dłu­
żenie 
w %Uzasadnienie przedłużeniaZmiana wstępnych celów –  
(osiągnięte rezultaty)
1 
MwengaFE IMwenga 3 MW hydro Power Plant (elektrownia wodna o mocy 3 MW 
w rejonie Mwenga)Tanzania 22.12.2007 22.12.2012Początkowo: 60 miesięcy  
brak przedłużeń0% nie dot.Nie (14 345 beneficjentów w porównaniu z oczekiwa -
ną grupą 24 700 (58%), lecz liczba ta rośnie)
2 
Best RayFE IBest Ray  (Bringing Energy Services to Tanzanian Rural Areas) (Zapewnienie 
usług energetycznych na obszarach wiejskich w Tanzanii)Tanzania 1.4.2008 30.6.2011Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 39 miesięcy8%Przedłużenie uzasadnione potrzebą „skuteczniejszej 
realizacji (…) kluczowych działań w ramach projektu, ze 
szczególnym uwzględnieniem aspektów instytucjonal -
nych i  dotyczących trwałości”Nie (7 600 beneficjentów w porównaniu z oczekiwaną 
liczbą 8 050, tj. 94,4%). 
3 
MajauaFE I Electrificaçao da comunidade de Majaua (Elektryfikacja gminy Majaua) Mozambik 1.12.2007 30.11.2012Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 60 miesięcy67%W sumie wnioskowano przedłużenie trzy razy, lecz ostat -
ni wniosek (proponujący przedłużenie realizacji projektu 
do 30.11.2013 r.) został odrzucony przez delegaturę UENie (w 2014 r. delegatura UE oszacowała, że wykona -
no około 500 przyłączeń; aby osiągnąć założony cel 
5 000, wymagane będą ok. 3 lata)
4 
Biogas (biogaz)FE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricultural producers and 
processors (Zwiększenie możliwości małych wytwórni biogazu na potrzeby 
producentów i  przetwórców produktów rolnych)Kenia 1.1.2008 1.1.2011Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 45 miesięcy25%Aby zrealizować możliwe do osiągnięcia cele w ramach 
budżetuNie (początkowo: budowa 350 komór fermentacyj -
nych – koniec projektu: zbudowano 765 komór)
5 
Up-scaling 
(zwiększenie 
możliwości)FE IUp-scaling access to integrated modern energy services for poverty 
reduction (Zwiększenie dostępu do zintegrowanych nowoczesnych usług 
energetycznych w celu ograniczenia ubóstwa)Tanzania 1.1.2008 30.6.2014Początkowo: 60 miesięcy – 
przedłużenie do 78 miesięcy23% Próba nadrobienia opóźnień w planie realizacjiTak – 200 wielofunkcyjnych ośrodków usług energe -
tycznych -> 125  
(tylko 11 zainstalowanych w czerwcu 2013 r.)
6 
BioenergelecFE I Bioenergelec (bioénergie électricité) (Energia elektryczna z  biomasy) Madagaskar 1.4.2008 31.12.2015Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 81 miesięcy 125%Problemy ze stronami umowy (9 miesięcy). Bada -
nie wstępne (9 miesięcy). Przygotowanie wniosku 
administracyjnego (nieplanowane) oraz negocjacje 
AGMIN–ADER (styczeń 2010 r. – grudzień 2011 r.) – 
sprzęt energetyczny niedostarczony w pełnym zakresie 
(brakujące 3 lokalizacje z 5) – problemy związane z umo -
wą ADMIN–ADER (umowa podpisana 9.1.2012 r.)Tak – początkowo1: 5 lokalizacji 80–100 kW (400–500 
kW), cele w październiku 2014 r.: 4 lokalizacje 70 kW 
(280 kW) – budżet ograniczony o 100 000 euro (tylko 
1 placówka wyposażona w momencie przeprowadza -
nia kontroli)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere – Réseaux hydroélectriques villageois et respect de 
l’environnement (Program rHYviere  – Sieć wiejskich elektrowni wodnych 
i ochrona środowiska)Madagaskar 7.1. 20 0 8 30.12.2015Początkowo: 48 miesięcy – 
przedłużenie do 84 miesięcy 75%Dodatek 1 – sytuacja polityczna (12 miesięcy). Dodatek 3: 
cyklony w regionie i restrukturyzacja ADER (12 miesięcy) 
Dodatek 4–5: czas odpowiedzi banku na wniosek 
o pożyczkę dla prywatnego inwestora (Tectra) na zakup 
turbiny + kradzież kabli w obiektach portowych (6+6 
miesięcy)Tak – początkowo: 3 lokalizacje: T: 2x60, S: 3x80 A: 
3x80: 600 kW – cele w październiku 2014 r.: 3 lokali -
zacje T: 2x50, S: 2x65 A: 2x330: 890 kW (2 lokalizacje 
ukończone w momencie przeprowadzania kontroli)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de Befanaova sur la rivière Saham -
bano (Zagospodarowanie hydroenergetyczne lokalizacji Befanova na rzece 
Sahambano)Madagaskar 1.3.2008 31.12.2014Początkowo: 30 miesięcy – 
przedłużenie do 82 miesięcy 173%Brak decyzji dotyczącej zagospodarowania terenu: 12 
opcji technicznych, nowy kierownik projektu ze strony 
Zecca w 2009 r., brak stabilności politycznej, złe warunki 
pogodowe, opóźnienia w uzyskaniu koncesji, zwolnie -
nia podatkowego, pozwolenia na użycie dynamitu do 
wykopania kanałuTak (początkowo: 460 kW – cele w październiku 
2014 r.: 700 kW)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies renouvelables dans le Sud de 
Madagascar (Elektryfikacja obszarów wiejskich za pomocą energii ze źródeł 
odnawialnych na południu Madagaskaru) ( Resouth )Madagaskar 1.1.2008 1.1.2013Początkowo: 60 miesięcy  
brak przedłużeń0% nie dot. Nie (początkowo: 5 000 beneficjentów -> 5 500)
 W ramach realizacji projektów przekroczono początkowe założenia lub istniało prawdopodobieństwo, że zostaną one przekroczone.  
 Istniało małe prawdopodobieństwo, że w ramach realizacji projektów zostaną osiągnięte założenia, lecz produkty były racjonalne.
 W ramach realizacji projektów osiągnięto założenia lub istniało prawdopodobieństwo, że zostaną one osiągnięte.  
 Nie zrealizowano spodziewanych produktów.
38 Załączniki
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr naboru 
wniosków)Nazwa działania PaństwoData 
rozpoczęciaData 
zakończe ­
nia Przedłużenie  
(w miesiącach)Prze ­
dłu­
żenie 
w %Uzasadnienie przedłużeniaZmiana wstępnych celów –  
(osiągnięte rezultaty)
10 
Rural 
electrification 
(Elektryfikacja 
obszarów 
wiejskich)FE IRural Electrification Infrastructure and Small -Scale Projects (Elektryfikacja 
obszarów wiejskich – infrastruktura i projekty na małą skalę)Zambia 10.3.2008 31.12.2015Początkowo: 70 miesięcy – 
przedłużenie do 94 miesięcy34%Studium wykonalności, ponowne wszczęcie nieudanych 
postępowań o udzielenie zamówienia, opóźnienia w do -
stawie materiałów/sprzętu, niewystarczające zdolności 
partnerów lokalnych i wykonawców robótNie (cele nie zostaną osiągnięte  
na koniec projektu, ale działania  
będą później kontynuowane)
11 
Increase access 
(Zwiększanie 
dostępu)FE IIncreased Access to Electricity Services (Zwiększony dostęp do usług 
elektroenergetycznych)Zambia 11.12.2008 15.12.2015Początkowo: 60 miesięcy – 
przedłużenie do 84 miesięcy40%Studium wykonalności, czas trwania i złożoność 
postępowania o udzielenie zamówienia nieuwzględnione 
przez partnera wdrażającego, niewystarczające zdolności 
partnerów lokalnychNie (większość celów zostanie prawdopodobnie 
osiągnięta na koniec zmienionego okresu realizacji)
12 
Green energy 
(Zielona 
energia)FE II  
(nabór 1)Community Based Green Energy Project (Gminny projekt dotyczący zielonej 
energii)Kenia 1.11.2011 31.10.2015Początkowo: 48 miesięcy –  
brak przedłużeń0% nie dot.Tak (początkowo 56 szkół i 32 ośrodki zdrowia; 
w 2014 r. 88 szkół i 42 ośrodki zdrowia wyposażone 
w systemy fotowoltaiczne)
13 
Nice Roll -out 
(Uruchamianie 
NICE)FE II  
(nabór 1)Nice  Roll -Out (Uruchamianie ośrodków Nice )Zambia, 
Tanzania, 
Gambia30.9.2011 30.9.2015Początkowo: 48 miesięcy –  
brak przedłużeń0% nie dot.Nie (uruchomiono tylko 1 ośrodek z 50, projekt 
wstrzymany z powodu likwidacji partnera)
14 
Small scale 
solar (Energia 
słoneczna na 
małą skalę)FE II  
(nabór 1)Enabling 18.000 people to access sustainable small scale solar power in 
Quissanga district, Cabo Delgado (Zapewnienie 18 000 ludzi dostępu do 
zrównoważonej energii słonecznej na małą skalę w okręgu Quissanga 
w prowincji Cabo Delgado)Mozambik 20.7.2011 19.9.2014Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 38 miesięcy6% Opóźnienie w  dostawie części zamiennychNie2 (14 760 beneficjentów w porównaniu z oczeki -
waną liczbą 18 000, tj. 82%) 
15 
BorealeFE II  
(nabór 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light and Electricity (Najlepsze 
rozwiązania w zakresie energii na obszarach wiejskich i dostępu do oświetle -
nia i  energii elektrycznej) ( Boreale )Madagaskar 1.3.2012 28.2.2017Początkowo: 48 miesięcy – 
przedłużenie do 60 miesięcy25%Badanie społeczno -ekonomiczne dostępne 1 rok po 
rozpoczęciu projektuTak – anulowanie opcji dotyczącej turbiny wiatrowej 
oraz wyposażenie 7 wiosek zamiast 8
16 
Wood and 
charcoal (Drze -
wa i węgiel 
drzewny)FE II  
(nabór 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural Mozambique, Malawi 
and Tanzania (Zrównoważona produkcja drewna i węgla drzewnego na 
obszarach wiejskich w Mozambiku, Malawi i Tanzanii)Mozambik, 
Tanzania, 
(Malawi)19.3.2012 31.7.2015Początkowo: 39 miesięcy –  
brak przedłużeń0% nie dot.Nie – lecz istnieje niewielka nadzieja, że komponent 
dotyczący węgla drzewnego zostanie zrealizowanyZałącznik  IV
39 Załączniki
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr naboru 
wniosków)Nazwa działania PaństwoData 
rozpoczęciaData 
zakończe ­
nia Przedłużenie  
(w miesiącach)Prze ­
dłu­
żenie 
w %Uzasadnienie przedłużeniaZmiana wstępnych celów –  
(osiągnięte rezultaty)
10 
Rural 
electrification 
(Elektryfikacja 
obszarów 
wiejskich)FE IRural Electrification Infrastructure and Small -Scale Projects (Elektryfikacja 
obszarów wiejskich – infrastruktura i projekty na małą skalę)Zambia 10.3.2008 31.12.2015Początkowo: 70 miesięcy – 
przedłużenie do 94 miesięcy34%Studium wykonalności, ponowne wszczęcie nieudanych 
postępowań o udzielenie zamówienia, opóźnienia w do -
stawie materiałów/sprzętu, niewystarczające zdolności 
partnerów lokalnych i wykonawców robótNie (cele nie zostaną osiągnięte  
na koniec projektu, ale działania  
będą później kontynuowane)
11 
Increase access 
(Zwiększanie 
dostępu)FE IIncreased Access to Electricity Services (Zwiększony dostęp do usług 
elektroenergetycznych)Zambia 11.12.2008 15.12.2015Początkowo: 60 miesięcy – 
przedłużenie do 84 miesięcy40%Studium wykonalności, czas trwania i złożoność 
postępowania o udzielenie zamówienia nieuwzględnione 
przez partnera wdrażającego, niewystarczające zdolności 
partnerów lokalnychNie (większość celów zostanie prawdopodobnie 
osiągnięta na koniec zmienionego okresu realizacji)
12 
Green energy 
(Zielona 
energia)FE II  
(nabór 1)Community Based Green Energy Project (Gminny projekt dotyczący zielonej 
energii)Kenia 1.11.2011 31.10.2015Początkowo: 48 miesięcy –  
brak przedłużeń0% nie dot.Tak (początkowo 56 szkół i 32 ośrodki zdrowia; 
w 2014 r. 88 szkół i 42 ośrodki zdrowia wyposażone 
w systemy fotowoltaiczne)
13 
Nice Roll -out 
(Uruchamianie 
NICE)FE II  
(nabór 1)Nice  Roll -Out (Uruchamianie ośrodków Nice )Zambia, 
Tanzania, 
Gambia30.9.2011 30.9.2015Początkowo: 48 miesięcy –  
brak przedłużeń0% nie dot.Nie (uruchomiono tylko 1 ośrodek z 50, projekt 
wstrzymany z powodu likwidacji partnera)
14 
Small scale 
solar (Energia 
słoneczna na 
małą skalę)FE II  
(nabór 1)Enabling 18.000 people to access sustainable small scale solar power in 
Quissanga district, Cabo Delgado (Zapewnienie 18 000 ludzi dostępu do 
zrównoważonej energii słonecznej na małą skalę w okręgu Quissanga 
w prowincji Cabo Delgado)Mozambik 20.7.2011 19.9.2014Początkowo: 36 miesięcy – 
przedłużenie do 38 miesięcy6% Opóźnienie w  dostawie części zamiennychNie2 (14 760 beneficjentów w porównaniu z oczeki -
waną liczbą 18 000, tj. 82%) 
15 
BorealeFE II  
(nabór 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light and Electricity (Najlepsze 
rozwiązania w zakresie energii na obszarach wiejskich i dostępu do oświetle -
nia i  energii elektrycznej) ( Boreale )Madagaskar 1.3.2012 28.2.2017Początkowo: 48 miesięcy – 
przedłużenie do 60 miesięcy25%Badanie społeczno -ekonomiczne dostępne 1 rok po 
rozpoczęciu projektuTak – anulowanie opcji dotyczącej turbiny wiatrowej 
oraz wyposażenie 7 wiosek zamiast 8
16 
Wood and 
charcoal (Drze -
wa i węgiel 
drzewny)FE II  
(nabór 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural Mozambique, Malawi 
and Tanzania (Zrównoważona produkcja drewna i węgla drzewnego na 
obszarach wiejskich w Mozambiku, Malawi i Tanzanii)Mozambik, 
Tanzania, 
(Malawi)19.3.2012 31.7.2015Początkowo: 39 miesięcy –  
brak przedłużeń0% nie dot.Nie – lecz istnieje niewielka nadzieja, że komponent 
dotyczący węgla drzewnego zostanie zrealizowany
1 We wniosku planowano 6 lokalizacji. W umowie o dotację liczba lokalizacji została jednak zmniejszona do 5.
2 We wniosku przewidziano 25 000 beneficjentów. W umowie o dotację liczba beneficjentów została jednak zmniejszona do 18 000.
 W ramach realizacji projektów przekroczono początkowe założenia lub istniało prawdopodobieństwo, że zostaną one przekroczone.  
 Istniało małe prawdopodobieństwo, że w ramach realizacji projektów zostaną osiągnięte założenia, lecz produkty były racjonalne.
 W ramach realizacji projektów osiągnięto założenia lub istniało prawdopodobieństwo, że zostaną one osiągnięte.  
 Nie zrealizowano spodziewanych produktów.
40 Załączniki
Monitorowanie skontrolowanych projektów
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr 
naboru 
wnios­
ków)Nazwa działania PaństwoData roz ­
poczęciaData za ­
kończenia Czas 
trwania 
projektu 
(w la­
tach)Obowiązkowe oceny
Wizyty ROMDanish Management Group (DMG)
Śródokresowa Końcowa  
(planowana)Specjalna linia 
budżetowaLiczba sprawo­
zdań opisowych 
partnera 
wdrażającegoLiczba przeglą ­
dów DMGOpóźnienie 
w przeglądzie 
sprawozdań 
partnera 
wdrażającegoCzy dokonano 
przeglądu 
ostatniego 
sprawo­
zdania? (rok 
sprawozdania 
opisowego)
1 
MwengaFE IMwenga 3 MW hydro Power Plant (elektrownia wodna 
o mocy 3 MW w rejonie Mwenga)Tanzania 22.12.2007 22.12.2012 5,0 nie nietak (tylko 
w odniesieniu do 
końcowej)czerwiec 2011 r.  
czerwiec 2013 r.12 11 1–16 miesięcy tak (2012 r.)
2 
Best RayFE IBest Ray (Bringing Energy Services to Tanzanian Rural Areas) 
(Zapewnienie usług energetycznych na obszarach wiejskich 
w Tanzanii)Tanzania 1.4.2008 30.6.2011 3,2 marzec 2010 r. sierpień 2011 r.tak (łącznie tylko 
2 500 euro)nie 12 7 0,5–7 miesięcy tak (2011 r.)
3 
MajauaFE IElectrificaçao da comunidade de Majaua (Elektryfikacja gminy 
Majaua)Mozambik 1.12.2007 30.11.2012 5,0 nie luty 2014 r.załącznika 
z budżetem nie 
otrzymanopaździernik 2013 r. 5 3 1,3–10 miesięcy nie (2014 r.)
4 
Biogas (biogaz)FE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricultural 
producers and processors (Zwiększenie możliwości małych 
wytwórni biogazu na potrzeby producentów i przetwórców 
produktów rolnych)Kenia 1.1.2008 1.1.2011 3,0 kwiecień 2010 r. listopad 2011  r.tak  
(śródokresowa + 
końcowa)listopad 2009  r. 7 7 0–7 miesięcy tak (2011 r.)
5 
Up-scaling 
(zwiększenie 
możliwości)FE IUp-scaling access to integrated modern energy services for 
poverty reduction (Zwiększenie dostępu do zintegrowanych 
nowoczesnych usług energetycznych w celu ograniczenia 
ubóstwa)Tanzania 1.1.2008 30.6.2014 6,5 nie nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)czerwiec 2013 r. 6 3 4–10 miesięcy nie (2014 r.)
6 
BioenergelecFE IBioenergelec (bioénergie électricité) (energia elektryczna 
z biomasy)Madagaskar 1.4.2008 31.12.2015 7, 8 marzec 2013 r. (koniec 2015 r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 6 2 6–13 miesięcy nie (2013 r.)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere - Réseaux hydroélectriques villageois 
et respect de l’environnement (Program rHYviere – Sieć 
wiejskich elektrowni wodnych i ochrona środowiska)Madagaskar 7.1. 20 0 8 30.12.2015 8,0październik 
2011  r.(koniec 2015 r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)wrzesień 2011 r.  
październik 2013 r.6 3 6–18 miesięcy nie (2013 r.)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de Befanaova sur la 
rivière Sahambano (Zagospodarowanie hydroenergetyczne 
lokalizacji Befanova na rzece Sahambano)Madagaskar 1.3.2008 31.12.2014 6,8 nie (koniec 2015 r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 3 1 9 miesięcy nie (2014 r.)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies renouvelables 
dans le Sud de Madagascar (Elektryfikacja obszarów wiejskich 
za pomocą energii ze źródeł odnawialnych na południu 
Madagaskaru) ( Resouth )Madagaskar 1.1.2008 1.1.2013 5,0 luty 2011 r.marzec 2013 r.  
(ex post  koniec 
2015  r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)wrzesień 2011 r.  
wrzesień 2013 r.5 4 3,5–9 miesięcy nie (2012 r.)
10 
Rural 
electrification 
(Elektryfikacja 
obszarów 
wiejskich)FE IRural Electrification Infrastructure and Small -Scale Projects 
(Elektryfikacja obszarów wiejskich – infrastruktura i projekty 
na małą skalę)Zambia 10.3.2008 31.12.2015 7, 8 lipiec 2013 r. nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)maj 2010 r. 34 1 1,5 miesiąca nie (2013 r.)Załącznik  V
41 Załączniki
Monitorowanie skontrolowanych projektów
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr 
naboru 
wnios­
ków)Nazwa działania PaństwoData roz ­
poczęciaData za ­
kończenia Czas 
trwania 
projektu 
(w la­
tach)Obowiązkowe oceny
Wizyty ROMDanish Management Group (DMG)
Śródokresowa Końcowa  
(planowana)Specjalna linia 
budżetowaLiczba sprawo­
zdań opisowych 
partnera 
wdrażającegoLiczba przeglą ­
dów DMGOpóźnienie 
w przeglądzie 
sprawozdań 
partnera 
wdrażającegoCzy dokonano 
przeglądu 
ostatniego 
sprawo­
zdania? (rok 
sprawozdania 
opisowego)
1 
MwengaFE IMwenga 3 MW hydro Power Plant (elektrownia wodna 
o mocy 3 MW w rejonie Mwenga)Tanzania 22.12.2007 22.12.2012 5,0 nie nietak (tylko 
w odniesieniu do 
końcowej)czerwiec 2011 r.  
czerwiec 2013 r.12 11 1–16 miesięcy tak (2012 r.)
2 
Best RayFE IBest Ray (Bringing Energy Services to Tanzanian Rural Areas) 
(Zapewnienie usług energetycznych na obszarach wiejskich 
w Tanzanii)Tanzania 1.4.2008 30.6.2011 3,2 marzec 2010 r. sierpień 2011 r.tak (łącznie tylko 
2 500 euro)nie 12 7 0,5–7 miesięcy tak (2011 r.)
3 
MajauaFE IElectrificaçao da comunidade de Majaua (Elektryfikacja gminy 
Majaua)Mozambik 1.12.2007 30.11.2012 5,0 nie luty 2014 r.załącznika 
z budżetem nie 
otrzymanopaździernik 2013 r. 5 3 1,3–10 miesięcy nie (2014 r.)
4 
Biogas (biogaz)FE IUp-scaling the smaller biogas plants for agricultural 
producers and processors (Zwiększenie możliwości małych 
wytwórni biogazu na potrzeby producentów i przetwórców 
produktów rolnych)Kenia 1.1.2008 1.1.2011 3,0 kwiecień 2010 r. listopad 2011  r.tak  
(śródokresowa + 
końcowa)listopad 2009  r. 7 7 0–7 miesięcy tak (2011 r.)
5 
Up-scaling 
(zwiększenie 
możliwości)FE IUp-scaling access to integrated modern energy services for 
poverty reduction (Zwiększenie dostępu do zintegrowanych 
nowoczesnych usług energetycznych w celu ograniczenia 
ubóstwa)Tanzania 1.1.2008 30.6.2014 6,5 nie nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)czerwiec 2013 r. 6 3 4–10 miesięcy nie (2014 r.)
6 
BioenergelecFE IBioenergelec (bioénergie électricité) (energia elektryczna 
z biomasy)Madagaskar 1.4.2008 31.12.2015 7, 8 marzec 2013 r. (koniec 2015 r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 6 2 6–13 miesięcy nie (2013 r.)
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere - Réseaux hydroélectriques villageois 
et respect de l’environnement (Program rHYviere – Sieć 
wiejskich elektrowni wodnych i ochrona środowiska)Madagaskar 7.1. 20 0 8 30.12.2015 8,0październik 
2011  r.(koniec 2015 r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)wrzesień 2011 r.  
październik 2013 r.6 3 6–18 miesięcy nie (2013 r.)
8 
SahambanoFE IAménagement hydroélectrique du Site de Befanaova sur la 
rivière Sahambano (Zagospodarowanie hydroenergetyczne 
lokalizacji Befanova na rzece Sahambano)Madagaskar 1.3.2008 31.12.2014 6,8 nie (koniec 2015 r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 3 1 9 miesięcy nie (2014 r.)
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée par énergies renouvelables 
dans le Sud de Madagascar (Elektryfikacja obszarów wiejskich 
za pomocą energii ze źródeł odnawialnych na południu 
Madagaskaru) ( Resouth )Madagaskar 1.1.2008 1.1.2013 5,0 luty 2011 r.marzec 2013 r.  
(ex post  koniec 
2015  r.)tak  
(śródokresowa + 
końcowa)wrzesień 2011 r.  
wrzesień 2013 r.5 4 3,5–9 miesięcy nie (2012 r.)
10 
Rural 
electrification 
(Elektryfikacja 
obszarów 
wiejskich)FE IRural Electrification Infrastructure and Small -Scale Projects 
(Elektryfikacja obszarów wiejskich – infrastruktura i projekty 
na małą skalę)Zambia 10.3.2008 31.12.2015 7, 8 lipiec 2013 r. nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)maj 2010 r. 34 1 1,5 miesiąca nie (2013 r.)
42 Załączniki
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr 
naboru 
wnios­
ków)Nazwa działania PaństwoData roz ­
poczęciaData za ­
kończenia Czas 
trwania 
projektu 
(w la­
tach)Obowiązkowe oceny
Wizyty ROMDanish Management Group (DMG)
Śródokresowa Końcowa  
(planowana)Specjalna linia 
budżetowaLiczba sprawo­
zdań opisowych 
partnera 
wdrażającegoLiczba przeglą ­
dów DMGOpóźnienie 
w przeglądzie 
sprawozdań 
partnera 
wdrażającegoCzy dokonano 
przeglądu 
ostatniego 
sprawo­
zdania? (rok 
sprawozdania 
opisowego)
11 
Increase access 
(Zwiększanie 
dostępu)FE IIncreased Access to Electricity Services (Zwiększony dostęp do 
usług elektroenergetycznych)Zambia 11.12.2008 15.12.2015 7, 0grudzień 
2011 r.,  
styczeń 2012 r.nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 16 5 1–4 miesiące nie (2014 r.)
12 
Green energy 
(Zielona 
energia)FE II –  
(nabór 1)Community Based Green Energy Project (Gminny projekt 
dotyczący zielonej energii)Kenia 1.11.2011 31.10.2015 4,0 listopad 2013  r. nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)grudzień 2013 r. 5 2 4 miesiące nie (2014 r.)
13 
Nice Roll -out 
(Uruchamianie 
Nice)FE II –  
(nabór 1)Nice Roll -Out (Uruchamianie ośrodków Nice )Zambia, Tanza -
nia, Gambia30.9.2011 30.9.2015 4,0 nie dot. nie dot. nie nie 2 2 1–7 miesięcy tak (2012 r.)
14 
Small scale 
solar (Energia 
słoneczna na 
małą skalę)FE II –  
(nabór 1)Enabling 18.000 people to access sustainable small scale solar 
power in Quissanga district, Cabo Delgado (Zapewnienie 
18 000 ludzi dostępu do zrównoważonej energii słonecznej na 
małą skalę w okręgu Quissanga w prowincji Cabo Delgado)Mozambik 20.7.2011 19.9.2014 3,2październik 
2013  r.sierpień 2014 r.tak 
(śródokresowa)lipiec 2012 r. 4 3 1,5–2 miesiące nie (2014 r.)
15 
BorealeFE II –  
(nabór 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light and Electri -
city (Najlepsze rozwiązania w zakresie energii na obszarach 
wiejskich i dostępu do oświetlenia i energii elektrycznej) 
(Boreale )Madagaskar 1.3.2012 28.2.2017 5,0 koniec 2015 r. nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 3 3 4–5 miesięcy tak (2013 r.)
16 
Wood and 
charcoal (Drze -
wa i węgiel 
drzewny)FE II –  
(nabór 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural Mozam -
bique, Malawi and Tanzania (Zrównoważona produkcja drew -
na i węgla drzewnego na obszarach wiejskich w Mozambiku, 
Malawi i Tanzanii)Mozambik, Tan -
zania, (Malawi)19.3.2012 31.7.2015 3,4 nie nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)październik 2013 r. 5 2 1–4 miesiące tak (2014 r.)Załącznik  V
43 Załączniki
Nr projektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr 
naboru 
wnios­
ków)Nazwa działania PaństwoData roz ­
poczęciaData za ­
kończenia Czas 
trwania 
projektu 
(w la­
tach)Obowiązkowe oceny
Wizyty ROMDanish Management Group (DMG)
Śródokresowa Końcowa  
(planowana)Specjalna linia 
budżetowaLiczba sprawo­
zdań opisowych 
partnera 
wdrażającegoLiczba przeglą ­
dów DMGOpóźnienie 
w przeglądzie 
sprawozdań 
partnera 
wdrażającegoCzy dokonano 
przeglądu 
ostatniego 
sprawo­
zdania? (rok 
sprawozdania 
opisowego)
11 
Increase access 
(Zwiększanie 
dostępu)FE IIncreased Access to Electricity Services (Zwiększony dostęp do 
usług elektroenergetycznych)Zambia 11.12.2008 15.12.2015 7, 0grudzień 
2011 r.,  
styczeń 2012 r.nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 16 5 1–4 miesiące nie (2014 r.)
12 
Green energy 
(Zielona 
energia)FE II –  
(nabór 1)Community Based Green Energy Project (Gminny projekt 
dotyczący zielonej energii)Kenia 1.11.2011 31.10.2015 4,0 listopad 2013  r. nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)grudzień 2013 r. 5 2 4 miesiące nie (2014 r.)
13 
Nice Roll -out 
(Uruchamianie 
Nice)FE II –  
(nabór 1)Nice Roll -Out (Uruchamianie ośrodków Nice )Zambia, Tanza -
nia, Gambia30.9.2011 30.9.2015 4,0 nie dot. nie dot. nie nie 2 2 1–7 miesięcy tak (2012 r.)
14 
Small scale 
solar (Energia 
słoneczna na 
małą skalę)FE II –  
(nabór 1)Enabling 18.000 people to access sustainable small scale solar 
power in Quissanga district, Cabo Delgado (Zapewnienie 
18 000 ludzi dostępu do zrównoważonej energii słonecznej na 
małą skalę w okręgu Quissanga w prowincji Cabo Delgado)Mozambik 20.7.2011 19.9.2014 3,2październik 
2013  r.sierpień 2014 r.tak 
(śródokresowa)lipiec 2012 r. 4 3 1,5–2 miesiące nie (2014 r.)
15 
BorealeFE II –  
(nabór 1)Best Options for Rural Energy and Access to Light and Electri -
city (Najlepsze rozwiązania w zakresie energii na obszarach 
wiejskich i dostępu do oświetlenia i energii elektrycznej) 
(Boreale )Madagaskar 1.3.2012 28.2.2017 5,0 koniec 2015 r. nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)nie 3 3 4–5 miesięcy tak (2013 r.)
16 
Wood and 
charcoal (Drze -
wa i węgiel 
drzewny)FE II –  
(nabór 1)Sustainable Wood and Charcoal Production in Rural Mozam -
bique, Malawi and Tanzania (Zrównoważona produkcja drew -
na i węgla drzewnego na obszarach wiejskich w Mozambiku, 
Malawi i Tanzanii)Mozambik, Tan -
zania, (Malawi)19.3.2012 31.7.2015 3,4 nie nietak  
(śródokresowa + 
końcowa)październik 2013 r. 5 2 1–4 miesiące tak (2014 r.)
44 Załączniki
Punktacja skontrolowanych projektów
Nr pro ­
jektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr 
naboru 
wniosków)Nazwa działania PaństwoWkład 
UE 
(w mln
euro)Krótki opis PlanRezul ­
tatyTrwa ­
łość
1 
MwengaFE IMwenga 3 MW hydro Power Plant 
(elektrownia wodna o mocy 3 MW 
w rejonie Mwenga)Tanzania 3,60Instalacja minielektrowni wodnej 
zapewniającej niezawodne źródło 
energii elektrycznej dla przedsiębior -
stwa produkującego herbatę oraz dla 
14 wiosekA B B
2 
Best RayFE IBest Ray  (Bringing Energy Services 
to Tanzanian Rural Areas) (Zapew -
nienie usług energetycznych na 
obszarach wiejskich w Tanzanii)Tanzania 1,13Instalacja systemów fotowolta -
icznych w 8 050 gospodarstwach 
w 9 wioskachB B B
3 
MajauaFE IElectrificaçao da comunidade 
de Majaua (Elektryfikacja gminy 
Majaua)Mozambik 1,87Remont minielektrowni wodnej 
(obecnie zniszczonej) oraz konfigura -
cja lokalnej sieci energoelektrycznej 
w celu podłączenia 5 000 gospodarstwA B B
4 
Biogas 
(biogaz)FE IUp-scaling the smaller biogas plants 
for agricultural producers and 
processors (Zwiększenie możliwości 
małych wytwórni biogazu na po -
trzeby producentów i  przetwórców 
produktów rolnych)Kenia 1,22Zastosowanie technologii biogazu 
do celów gotowania na obszarach 
wiejskich w 330 gospodarstwach 
w 5 prowincjachB A B
5 
Up-scaling 
(zwięk -
szenie 
możliwo -
ści)FE IUp-scaling access to integrated 
modern energy services for poverty 
reduction (Zwiększenie dostępu 
do zintegrowanych nowoczesnych 
usług energetycznych w celu 
ograniczenia ubóstwa)Tanzania 2,29Instalacja wielofunkcyjnych ośrod -
ków usług energetycznych zasilanych 
silnikami Diesla z wykorzystaniem 
biopaliw (oleju z jatrofy) w 120 
wioskach w 6 regionachC Dnie 
dot.
6 
Bioener -
gelecFE IBioenergelec (bioénergie électricité) 
(energia elektryczna z  biomasy)Madagaskar 1,96Produkcja energii elektrycznej z  bio-
masy dla 6 wiosek (w 4 regionach) 
oraz poprawa procesu karbonizacjiD Dnie 
dot.
7 
rHYviereFE IProgramme rHYviere – Réseaux 
hydroélectriques villageois et re -
spect de l’environnement (Program 
rHYviere – Sieć wiejskich elektrowni 
wodnych i  ochrona środowiska)Madagaskar 1,73Budowa 3 elektrowni wodnych 
przepływowych + minisieć elektro -
energetyczna w celu podłączenia 
8 wiosek na wschodnich obszarach 
wiejskich A B B
8 
Saham -
banoFE IAménagement hydroélectrique 
du Site de Befanaova sur la rivière 
Sahambano (Zagospodarowanie 
hydroenergetyczne lokalizacji 
Befanova na rzece Sahambano)Madagaskar 2,48Budowa elektrowni wodnej 
przepływowej + rozbudowa sieci 
elektroenergetycznej o 20 km w celu 
podłączenia 1 miasta i 2 wiosekA B B
9 
ResouthFE IElectrification rurale décentralisée 
par énergies renouvelables dans le 
Sud de Madagascar (Elektryfikacja 
obszarów wiejskich za pomocą 
energii ze źródeł odnawialnych na 
południu Madagaskaru) ( Resouth )Madagaskar 0,87Elektryfikacja 2 wiosek w  południo -
wym regionie z wykorzystaniem 
2 turbin wiatrowych i systemów 
fotowoltaicznychB B C
 kryterium spełnione   istotne uchybienia nie dot. nie dotyczy
 drobne uchybienia   kryterium nie zostało spełnioneZałącznik  VI
45 Załączniki Załącznik  VI
Nr pro ­
jektu  
i nazwa 
skróconaNr FE  
(nr 
naboru 
wniosków)Nazwa działania PaństwoWkład UE 
(w mln
euro)Krótki opis PlanRezul ­
tatyTrwa ­
łość
10 
Rural elec -
trification 
(Elektry -
fikacja 
obszarów 
wiejskich)FE IRural Electrification Infrastruc -
ture and Small -Scale Projects 
(Elektryfikacja obszarów 
wiejskich  – infrastruktura 
i projekty na małą skalę)Zambia 10,00Rozbudowa sieci elektroenergetycznej 
oraz instalacja minielektrowni wodnej 
i 2 000 domowych systemów fotowol -
taicznych w celu dostarczenia energii 
elektrycznej do 27 000 gospodarstw, 
700 szkół i ośrodków zdrowiaB B B
11 
Increase 
access 
(Zwiększa -
nie dostępu)FE IIncreased Access to Elec -
tricity Services (Zwięk -
szony dostęp do usług 
elektroenergetycznych)Zambia 10,00Rozbudowa sieci elektroenergetycznej 
w celu ułatwienia dostępu do energii 
ze źródeł odnawialnych na obszarach 
wiejskich i okołomiejskich w Zambii 
(65 000 beneficjentów)B B B
12 
Green ener -
gy (Zielona 
energia)FE II  
(nabór 1)Community Based Green Ener -
gy Project (Gminny projekt 
dotyczący zielonej energii)Kenia 1,74Instalacja systemów fotowoltaicznych 
w 56 szkołach i 32 ośrodkach zdrowia 
na obszarach wiejskich w Kenii B A B
13 
Nice 
Roll- out 
(Uruchamia -
nie Nice)FE II  
(nabór 1)Nice  Roll -Out (Uruchamianie 
ośrodków Nice )Zambia, 
Tanzania, 
Gambia2,50Rozwój biznesu dzięki systemom ICT 
zasilanym przez systemy fotowolta -
iczne (franczyzowe ośrodki NICE na 
50 obszarach wiejskich i podmiejskich 
w Gambii, Tanzanii i Zambii)D Dnie 
dot.
14 
Small 
scale solar 
(Energia 
słoneczna 
na małą 
skalę)FE II  
(nabór 1)Enabling 18 000 people to 
access sustainable small 
scale solar power in Quissanga 
district, Cabo Delgado (Zapew -
nienie 18 000 ludzi dostępu 
do zrównoważonej energii 
słonecznej na małą skalę 
w okręgu Quissanga w prowin -
cji Cabo Delgado)Mozambik 0,59Zapewnienie 4 000 gospodarstw 
dostępu do zrównoważonej energii 
słonecznej na małą skalę w 2 okręgachB B B
15 
BorealeFE II  
(nabór 1)Best Options for Rural Energy 
and Access to Light and Electri -
city (Najlepsze rozwiązania 
w zakresie energii na 
obszarach wiejskich i dostępu 
do oświetlenia i  energii elek -
trycznej) ( Boreale )Madagaskar 1,72Instalacja systemów fotowoltaicznych 
w 10 szkołach i 8 ośrodkach zdrowia 
oraz 900 gospodarstwach w 8 wio -
skach w regionie południowymB B B
16 
Wood and 
charcoal 
(Drzewa 
i węgiel 
drzewny)FE II  
(nabór 1)Sustainable Wood and Charco -
al Production in Rural Mozam -
bique, Malawi and Tanzania 
(Zrównoważona produkcja 
drewna i węgla drzewnego na 
obszarach wiejskich w Mozam -
biku, Malawi i Tanzanii)Mozambik, 
Tanzania, 
(Malawi)2,40Zrównoważona biomasa i efektywność 
energetyczna dzięki przeszkoleniu 
2 000 gospodarstw w zakresie sadzenia 
drzew oraz budowie zakładu produkcji 
węgla drzewnegoC Dnie 
dot.
Objaśnienia : Na podstawie metodyki punktacji opisanej w załączniku II  ustanowiono następujące kategorie oceny: 
 kryterium spełnione   istotne uchybienia nie dot. nie dotyczy
 drobne uchybienia   kryterium nie zostało spełnione
46
V
Komisja prowadziła monitoring projektów z wykorzysta ‑
niem różnych dostępnych narzędzi i metod, w tym poprzez 
ustanowienie stałego organu monitorującego.
Ogólnie rzecz biorąc, Komisja zapewniła ścisłe monitoro ‑
wanie najważniejszych faz wdrażania projektów i w miarę 
możliwości oraz zgodnie z obowiązującymi zasadami 
i procedurami pomagała we wprowadzaniu rozwiązań oraz 
środków naprawczych. W niektórych szczególnych przy ‑
padkach należałoby poprawić monitorowanie projektów 
w terenie.
VI
75% projektów skontrolowanych przez Trybunał przyniosło 
oczekiwane wyniki lub ich rezultaty przekroczyły oczeki ‑
wania. W przypadku niektórych projektów nie osiągnięto 
jeszcze oczekiwanych rezultatów przede wszystkim ze 
względu na problemy związane z możliwościami benefi ‑
cjentów lub niekorzystne okoliczności, w wyniku których 
środki ukierunkowane na ograniczanie ryzyka okazały się 
nieskuteczne i konieczne było wprowadzenie zmian do 
pierwotnej koncepcji projektów.
Komisja uważa, że uniknięcie pewnych problemów związa ‑
nych z brakiem odpowiednich zdolności nie jest możliwe, 
w szczególności w sytuacji, gdy planowane projekty są 
innowacyjne i ambitne, ale ich beneficjenci są biedni. 
W takiej sytuacji nie można oczekiwać doskonałej realizacji 
projektów.
VII
Komisja z zadowoleniem przyjmuje zalecenia Trybunału. 
Podjęła już ona pewne działania w celu poprawy monitoro ‑
wania i trwałości projektów. W związku z powyższym Komi ‑
sja pragnie podkreślić znaczenie następujących działań 
podjętych już zgodnie z zaleceniami Trybunału, takich jak:
— ulepszenia wprowadzone w późniejszym zaproszeniu 
do składania wniosków w ramach FE mające na celu 
zapewnienie wykonalności projektów,
— wzmocnienie funkcji stałego monitorowania FE,Streszczenie
III
Komisja z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Trybu ‑
nału. Stworzenie Funduszu Energetycznego (FE) pozwoliło 
Komisji po raz pierwszy szerzej uwzględnić kwestię dostępu 
do energii w ramach prowadzonej przez nią współpracy na 
rzecz rozwoju, w związku z ogromnymi potrzebami finanso ‑
wymi (48 mld USD rocznie) krajów rozwijających się1. Komi ‑
sja wykorzystała FE skutecznie: jak wynika ze sprawozdania 
Trybunału, większość zbadanych projektów zakończyła 
się sukcesem, a ich efekty będą prawdopodobnie trwałe. 
Jest to godnym podziwu osiągnięciem, zważywszy na 
trudną sytuację, w jakiej wdrażana jest współpraca na rzecz 
rozwoju. Jedynie w przypadku jednej czwartej skontrolowa ‑
nych projektów nie odnotowano oczekiwanych rezultatów. 
Spowodowane było to w pewnym stopniu wystąpieniem 
niekorzystnych okoliczności, w wyniku których środki 
ukierunkowane na ograniczanie ryzyka okazały się niesku ‑
teczne i konieczne było wprowadzenie zmian do pierwot ‑
nej koncepcji projektów. Komisja jest również świadoma 
możliwości wprowadzenia pewnych ulepszeń, szczególnie 
w zakresie monitorowania projektów w terenie. Komisja 
podjęła już pewne działania i wprowadzi dalsze ulepszenia 
zgodnie z zaleceniami Trybunału.
IV
Komisja zastosowała reguły i procedury obowiązujące 
w odniesieniu do zaproszenia do składania wniosków 
w sposób spójny i skrupulatny i przydzieliła odpowiednie 
wparcie projektom o wyraźnych priorytetach.
Przewidywano wystąpienie pewnych zagrożeń i niedociąg ‑
nięć w ramach wniosków FE dotyczących upowszechniania 
innowacyjnych rozwiązań w zakresie zrównoważonych 
i niedrogich usług energetycznych dla biednych.
Przed przyznaniem ostatecznej liczby punktów wpływa ‑
jących na kolejność poszczególnych wniosków, właściwa 
komisja oceniająca w spójny i obiektywny sposób uwzględ ‑
niła zagrożenia i niedociągnięcia stwierdzone w ocenionych 
wnioskach pod kątem stosownych środków ograniczających 
ryzyko zaproponowanych przez wnioskodawców i w świet le 
kryteriów, celów i priorytetów określonych we wskazów ‑
kach dotyczących zaproszenia do składania wniosków.
1  Sprawozdanie Międzynarodowej Agencji Energetycznej 
pt. „Energia dla wszystkich ludzi: finansowanie dostępu dla 
biednych” ( Energy for all: financing access for the poor ) specjalny 
wyciąg z World Energy Outlook, MAE, 2011.Odpowiedzi  
Komisji
Odpowiedzi Komisji 47
Po rozważeniu, czy zaproponowano odpowiednie środki 
mające na celu ograniczenie potencjalnych zagrożeń lub 
niedociągnięć charakterystycznych dla złożonych projek ‑
tów rozwojowych, Komisja dokonała wyboru projektów 
do finansowania w oparciu o jasne kryteria oceny ustano ‑
wione w wytycznych dotyczących zaproszeń do składania 
wniosków, w tym przydatności, możliwości operacyjnych 
i finansowych wnioskodawcy i jego partnerów, wykonalno ‑
ści, trwałości, opłacalności.
16
Jeżeli chodzi o pięć projektów wymienionych przez Trybu ‑
nał, komisja oceniająca uwzględnia uwagi każdego asesora 
i przyznane przez niego punkty; komisja ta, w odróżnieniu 
od indywidualnych osób oceniających, ma pełne roze ‑
znanie w odniesieniu do wszystkich wniosków złożonych 
w ramach danego zaproszenia do składania wniosków oraz 
mocnych stron każdego wniosku na podstawie kryteriów 
określonych w wytycznych dotyczących zaproszenia do 
składania wniosków. Aby zapewnić, że każda komisja 
oceniająca stosuje rygorystyczne zasady oceny wnios‑
ków w sposób pozwalający zagwarantować integralność 
i spójność ogólnego procesu oceny pomimo wszelkich 
niedociągnięć, które mogą wystąpić ze względu na indywi ‑
dualne oceny ekspertów, Komisja wprowadziła wymagane 
procedury oraz mechanizmy kontroli i równowagi.
16 a)
Asesorzy przeprowadzili ocenę wniosku, przydzielając 
mu punkty oraz przedstawiając uwagi dotyczące każdego 
kryterium oceny zamieszczonego w wytycznych dotyczą ‑
cych zaproszenia do składania wniosków. Mimo odnale ‑
zienia pewnych niedociągnięć, asesorzy określili również 
najważniejsze atuty wniosku, takie jak: stymulowanie 
działalności gospodarczej, dobra znajomość kraju, bardzo 
duże zaangażowanie sektora prywatnego, potencjał 
w zakresie stabilności finansowania i odpowiedni współ ‑
udział społeczności lokalnej. Punkty przyznane przez obie 
osoby oceniające wskazują, że potencjalne niedociągnięcia 
nie zostały uznane za wystarczającą podstawę do odrzuce ‑
nia wniosku.
Na podstawie przeprowadzonej analizy komisja oceniająca 
przyznała wnioskowi ostateczną liczbę punktów, uwzględ ‑
niając mocne i słabe strony danego wniosku, jak wyjaś ‑
niono w odpowiedzi Komisji na pkt 16 powyżej.— innowacje wprowadzone w ramach nowego programu 
współpracy energetycznej, a mianowicie Inicjatywy 
na rzecz finansowania elektryfikacji – ElectriFI, która 
została opracowana we współpracy z sektorem ener ‑
getycznym oraz podmiotami finansującymi inicjatywy 
w zakresie rozwoju, i ma na celu poprawę wykonalno ‑
ści, trwałości i skuteczności wsparcia UE przeznaczo ‑
nego na dostęp do zrównoważonej energii dla ubogiej 
ludności.
Wprowadzenie
04
Ogólne wytyczne w zakresie polityki energetycznej UE 
w kontekście polityki na rzecz rozwoju znajdują się od 
2011 r. w „Programie działań na rzecz zmian”, w którym 
stwierdzono, że dostęp do energii jest kluczowym czynni ‑
kiem zrównoważonego wzrostu sprzyjającego włączeniu 
społecznemu.
05
Stworzenie funduszu energetycznego (FE) pozwoliło Komi ‑
sji po raz pierwszy szerzej uwzględnić kwestię dostępu 
do energii w ramach prowadzonej przez nią współpracy 
na rzecz rozwoju, w związku z ogromnymi potrzebami 
finansowymi krajów rozwijających się (48 mld USD rocznie 
według Międzynarodowej Agencji Energetycznej).
Obserwacje
Komisja przeprowadziła dogłębną analizę mocnych 
i słabych stron każdego wniosku projektowego złożonego 
w ramach FE i udzieliła priorytetowego wsparcia najlep ‑
szym spośród nich, a więc takim, które znacznie przekro ‑
czyły ogólne normy jakości ustanowione w wytycznych 
dotyczących poszczególnych zaproszeń do składania 
wniosków.
Ze względu na konieczność realizacji ogólnych celów 
określonych w każdym zaproszeniu do składania wniosków 
Komisja musi rozważyć wsparcie innowacyjnych i ambit ‑
nych projektów, wybranych zgodnie z odpowiednimi 
zasadami i procedurami, mimo istnienia pewnych zagrożeń 
i niedociągnięć.
Odpowiedzi Komisji 48
22 a)
Po identyfikacji problemów związanych z jakością sprawo ‑
zdań Komisja podjęła odpowiednie działania zmierzające 
do ich rozwiązania, takie jak przekazanie beneficjentom 
szablonów opisowych sprawozdań okresowych i końco ‑
wych oraz sprawozdań finansowych. Umiejętność dostar ‑
czania odpowiednio sporządzonych sprawozdań dotyczą ‑
cych jakości różni się istotnie w przypadku poszczególnych 
beneficjentów, w związku z czym w FE II do umowy 
o udzielenie dotacji załączono udoskonalone modele spra ‑
wozdań opisowych i finansowych.
22 b)
Zob. odpowiedź Komisji na pkt 22 lit. a).
22 c)
Zob. odpowiedź Komisji na pkt 22 lit. a).
23
Komisja przedłużyła odpowiednio umowę z firmą konsul ‑
tingową, aby zapewnić odpowiednie usługi monitorowania 
w odniesieniu do bieżących projektów FE oraz projektów 
wybranych w ramach dwóch ostatnich zaproszeń do skła ‑
dania wniosków w ramach FE II, dotyczących elektryfikacji 
wsi i niestabilności.
24
Znormalizowany przegląd przeprowadzony przez pojedyn ‑
czy podmiot okazał się pomocny w harmonizacji i pewnym 
ulepszeniu sprawozdawczości partnerów wykonujących, 
a umowa z firmą konsultingową może umożliwić spraw ‑
dzenie na miejscu informacji dostarczonych w sprawo ‑
zdaniach. W związku z tym Komisja podjęła niezbędne 
działania i rozszerzyła zakres umowy z firmą konsultin ‑
gową w taki sposób, by – w przypadku wystąpienia takiej 
potrzeby  – możliwe było prowadzenie usług monitorowa ‑
nia projektów za pomocą wizyt na miejscu.
Jednakże  – zgodnie z postanowieniami stosownych umów 
o udzielenie dotacji  – uprawnienia do egzekwowania 
odpowiednich zaleceń wobec beneficjentów wsparcia 
w ramach FE posiadają nadal wyłącznie delegatury UE i nie 
można ich zlecać firmie konsultingowej.16 b)
Jak wyjaśniono powyżej, komisja oceniająca, w przeci ‑
wieństwie do indywidualnych asesorów, znajduje się 
w wyjątkowej sytuacji, mając pełne rozeznanie w odniesie ‑
niu do wszystkich wniosków złożonych w ramach danego 
zaproszenia, jak również mocnych stron każdego wniosku 
na podstawie kryteriów określonych w wytycznych doty ‑
czących zaproszenia do składania wniosków.
W przypadku czterech projektów wymienionych przez 
Trybunał właściwa komisja oceniająca zakończyła trzecią 
i ostateczną ocenę, stwierdzając, że środki ograniczające 
stwierdzone zagrożenia i niedociągnięcia zostały przewi ‑
dziane i że są one odpowiednie.
17
Projekty wymienione przez Trybunał nie spełniały założo ‑
nych celów głównie z powodu wystąpienia niekorzystnych 
czynników zewnętrznych, niemożliwych do skontrolowania 
(m.in. warunki rynkowe, rozwój technologiczny, warunki 
naturalne itd.).
18
W związku z tym Komisja podkreśla znaczenie ulepszeń 
wprowadzonych w kolejnym zaproszeniu do składania 
wniosków w ramach FE II, w przypadku którego istniał 
wymóg przedstawienia studium wykonalności wraz 
z wnioskiem.
Komisja przeprowadziła monitoring projektów z wykorzy ‑
staniem różnych dostępnych narzędzi i metod, w tym usta ‑
nowienia stałego organu monitorującego. W niektórych 
szczególnych przypadkach należałoby poprawić monitoro ‑
wanie projektów w terenie.
Sprawozdania partnerów wykonujących różniły się pod 
względem jakości, ponieważ jest ona uzależniona od zróż ‑
nicowanych sprawozdawczych zdolności beneficjentów.
Odpowiedzi Komisji 49
28
Regularne kontrole na miejscu stanowią podstawowy 
sposób monitorowania i prowadzenia działań następczych 
w odniesieniu do projektu. Delegatury mają do dyspozycji 
różne metody monitorowania projektów, w tym zdalną 
kontrolę na podstawie sprawozdań, telekonferencji, prac 
administracyjnych, wymiany informacji z beneficjentami 
itp. Częstotliwość wizyt na miejscu zależy między innymi 
od obciążenia pracą, lokalizacji projektu i jego dostępności, 
bezpieczeństwa, zasobów itp. Oczywiście kwestia wyboru 
najbardziej odpowiedniego sposobu monitorowania/
działań następczych w odniesieniu do projektu oraz tego, 
czy i w jaki sposób urzędnicy określonej delegatury UE 
będą przeprowadzać regularne wizyty na miejscu, może 
zostać rozstrzygnięta jedynie przez szefa delegatury, który 
posiada pełny obraz wszystkich zadań do zrealizowania 
i hierarchii priorytetów tych zadań, z uwzględnieniem 
sytuacji w zakresie dostępnych zasobów ludzkich i różnych 
ograniczeń.
29
ROM jest jedynym dostępnym narzędziem służącym moni ‑
torowaniu projektu i Komisja użyła go odpowiednio oprócz 
wszystkich innych narzędzi monitorowania, w tym stałej 
funkcji monitorowania EF, która była dostępna na podsta ‑
wie umowy o świadczenie usług z firmą konsultingową.
29 a)
Mimo że projekt wymieniony przez Trybunał podlegał 
monitorowaniu za pomocą ROM tylko w 2013 r., delegatura 
UE w Tanzanii była stale informowana o sytuacji projektu 
ze względu na regularne kontakty oraz wymianę kore ‑
spondencji i podejmowała stosowne działania korygujące. 
Na przykład, oprócz wymaganych na podstawie umowy 
sprawozdań okresowych, partnerzy wykonawczy przed ‑
stawili sześć miesięcznych „Wewnętrznych sprawozdań 
z monitorowania” zgodnie z praktyką wprowadzoną przez 
delegaturę od 2012 r. w celu poprawy monitorowania. 
Delegatura utrzymywała regularne kontakty z zarządzają ‑
cymi projektem i zapewniała wsparcie w celu wprowadza ‑
nia odpowiednich rozwiązań.25
W przypadku niektórych projektów nie przeprowadzono 
przeglądu śródokresowego z uwagi na niedostateczną 
realizację działań.
Komisja wykorzystała wszystkie dostępne instrumenty 
w celu wsparcia realizacji projektów oraz podjęła odpo ‑
wiednie działania w granicach ustanowionych przez posta ‑
nowienia umów.
W istocie radykalna zmiana działań w ramach projektu nie 
jest możliwa zgodnie z postanowieniami umowy, które sta ‑
nowią między innymi, że „zmiana nie może mieć na celu ani 
powodować wprowadzenia do umowy zmian, które kwe ‑
stionowałyby decyzję o przyznaniu dotacji lub które byłyby 
sprzeczne z zasadą równości traktowania kandydatów”.
26
Odnośne zalecenia dotyczące poprawy jakości sprawo ‑
zdawczości dotyczącej projektów zostały wzięte pod 
uwagę podczas opracowywania kolejnych zaproszeń do 
składania wniosków w ramach FE II.
27
Komisja, a także eksperci monitorujący projekty w ramach 
umowy, zwrócili się o przekazanie dodatkowych informacji 
lub wyjaśnień przy kilku okazjach, a w przypadkach, gdy 
informacje te nie zostały przekazane, zgodnie z zasadami 
kontraktowymi płatności zawieszono.
Jeżeli chodzi o możliwość rozwiązania umowy, takie 
drastyczne działanie może spowodować stratę istotnych 
środków oraz przeprowadzonych prac i rozważane jest 
dopiero w przypadku, – z uwzględnieniem nadrzędnego 
interesu beneficjentów końcowych oraz zasady należytego 
zarządzania finansami – gdy zawodzą wszystkie inne moż ‑
liwe rozwiązania.
Odpowiedzi Komisji 50
36
W przypadku czterech projektów zbadanych przez Trybu ‑
nał nie udało się osiągnąć większości oczekiwanych rezulta ‑
tów ze względu na problemy związane ze zdolnościami 
beneficjentów i niekorzystne okoliczności, które spowo ‑
dowały, że środki ukierunkowane na ograniczanie ryzyka 
okazały się nieskuteczne i konieczne było wprowadzenie 
zmian do pierwotnej koncepcji projektów.
Komisja uważa, że uniknięcie pewnych problemów związa ‑
nych z brakiem odpowiednich zdolności nie jest możliwe, 
w szczególności w sytuacji, gdy planowane projekty są 
innowacyjne i ambitne, ale ich beneficjenci są biedni. 
W takich okolicznościach nie można oczekiwać doskonałej 
realizacji projektów.
36 c)
Ocenę projektu przeprowadzono zgodnie z obowiązującą 
procedurą, w ramach której udział sektora prywatnego 
został uznany za atut w zakresie trwałości projektów.29 b)
Nie zaproponowano włączenia projektu do wykazów 
ROM na lata 2010 i 2011 z powodu braku odpowiednich 
postępów w tym czasie. W 2012 r., pomimo że pierwotnie 
zaproponowano umieszczenie projektu w wykazie ROM, 
zdecydowano się nie umieszczać go w tym wykazie, ponie ‑
waż nie przeprowadzono jeszcze wystarczających prac 
w tej dziedzinie, a przegląd śródokresowy został zaplano ‑
wany na początek 2012 r., po przedłużeniu okresu realizacji 
o 24 miesiące.
30
Jak wyjaśniono w pkt 27 powyżej, możliwość rozwiązania 
umowy brana jest pod uwagę w wypadku wyczerpania 
wszystkich pozostałych alternatyw. Służby odpowiedzialne 
za monitorowanie realizacji dwóch projektów wymienio ‑
nych przez Trybunał nie stwierdziły jeszcze, że wszelkie 
możliwości zostały wyczerpane, oraz że projekty te nie 
mogłyby zostać zrealizowane w inny sposób.
30 a)
Po rozważeniu ewentualnych działań naprawczych dele ‑
gatura odpowiedzialna za projekt uznała, że ograniczenie 
zakresu geograficznego projektu nie byłoby najlepszym 
rozwiązaniem.
31
Delegatura w Mozambiku była zawsze świadoma trud ‑
ności w realizacji projektu. Faza rozruchu innowacyjnych 
projektów w dziedzinach, które są stosunkowo nowe 
w kontekście lokalnym, jest często trudna. Jednakże z bie ‑
giem czasu stało się jasne, że cele programu nie zostaną 
osiągnięte; delegatura podjęła liczne próby znalezienia 
właściwych rozwiązań. Omówiono wiele propozycji roz ‑
wiązania występujących problemów dotyczących projektu, 
ale żadne z proponowanych rozwiązań nie zostało uznane 
za realistyczne, zatem konieczne stało się przerwanie 
realizacji projektu. W kwietniu 2015 r. delegatura przepro ‑
wadziła wizytę na miejscu (dotyczącą zarówno kwestii 
finansowych, jak i operacyjnych oraz kontraktów), po czym 
uzgodniono zamknięcie projektu.
75% projektów skontrolowanych przez Trybunał już przy ‑
niosło oczekiwane wyniki lub ich rezultaty przekroczyły 
oczekiwania.
Odpowiedzi Komisji 51
Przed przyznaniem ostatecznej liczby punktów wpływa ‑
jących na kolejność poszczególnych wniosków, właściwa 
komisja oceniająca w spójny i obiektywny sposób uwzględ ‑
niła zagrożenia i niedociągnięcia stwierdzone w ocenio ‑
nych wnioskach pod kątem stosownych środków ograni ‑
czających ryzyko zaproponowanych przez wnioskodawców 
i w świetle kryteriów, celów i priorytetów określonych 
we wskazówkach dotyczących zaproszenia do składania 
wniosków.
Zalecenie 1
Komisja przyjmuje to zalecenie i podjęła odpowiednie 
środki:
(i) ocena struktury działania odgrywa kluczową rolę 
w ocenie wniosków zgodnie z szablonami PRAG 2014. 
Z 50 możliwych punktów za zarys koncepcji, 10 punk ‑
tów przyznaje się za strukturę działania. Znaczne braki 
w tym zakresie prowadzić będą zatem w większości 
przypadków do wykluczenia wniosku już na etapie za ‑
rysu koncepcji;
(ii) zdolność wnioskodawców do realizacji działania zo ‑
staje poddana ocenie na etapie pełnego stosowania. 
W ostatnim czasie ocenę zdolności operacyjnej rozsze ‑
rzono na współwnioskodawców oraz podmioty powią ‑
zane. Z uwagi na znaczenie tego zagadnienia Komisja 
wprowadziła minimalny pułap w PRAG 2014, który 
przewiduje, że wnioskodawcy muszą uzyskać co naj ‑
mniej 12 na 20 możliwych punktów za zdolność ope ‑
racyjną, by zakwalifikować się do otrzymania dotacji.
43
Komisja przeprowadziła monitoring projektów z wyko ‑
rzystaniem różnych dostępnych narzędzi i metod, w tym 
poprzez ustanowienie stałego organu monitorującego.
Ogólnie rzecz biorąc, Komisja zapewniła ścisłe monitoro ‑
wanie najważniejszych faz wdrażania projektów i w miarę 
możliwości oraz zgodnie z obowiązującymi zasadami 
i procedurami pomagała we wprowadzaniu rozwiązań oraz 
środków naprawczych. W niektórych szczególnych przy ‑
padkach należałoby poprawić monitorowanie projektów 
w terenie.Wnioski i zalecenia
41
Komisja z zadowoleniem przyjmuje sprawozdanie Trybu ‑
nału. Stworzenie funduszu energetycznego (FE) pozwo ‑
liło Komisji po raz pierwszy szerzej uwzględnić kwestię 
dostępu do energii w ramach prowadzonej przez nią 
współpracy na rzecz rozwoju, w związku z ogromnymi 
potrzebami finansowymi (48 mld USD rocznie) krajów 
rozwijających się2. Komisja wykorzystała FE skutecznie: jak 
wynika ze sprawozdania Trybunału, większość zbadanych 
projektów zakończyła się sukcesem, a ich efekty będą 
prawdopodobnie trwałe. Jest to godnym podziwu osiąg ‑
nięciem, zważywszy na trudną sytuację, w jakiej wdrażana 
jest współpraca na rzecz rozwoju. Jedynie w przypadku 
jednej czwartej skontrolowanych projektów nie odnoto ‑
wano oczekiwanych rezultatów. Wynikało to w pewnym 
stopniu z wystąpienia niekorzystnych okoliczności, które 
spowodowały, że środki ukierunkowane na ograniczanie 
ryzyka okazały się nieskuteczne i konieczne było wprowa ‑
dzenie zmian do pierwotnej koncepcji projektów. Komisja 
jest również świadoma możliwości wprowadzenia pewnych 
ulepszeń, szczególnie w zakresie monitorowania projektów 
w terenie. Komisja podjęła już pewne działania i wprowadzi 
dalsze ulepszenia zgodnie z zaleceniami Trybunału.
42
Komisja zastosowała reguły i procedury obowiązujące 
w odniesieniu do zaproszenia do składania wniosków 
w sposób spójny i skrupulatny i przydzieliła odpowiednie 
wparcie projektom o wyraźnych priorytetach.
Komisja oceniająca była świadoma zagrożeń i niedo ‑
ciągnięć każdego wniosku. Przewidywano wystąpienie 
pewnych zagrożeń i niedociągnięć w ramach wniosków FE 
dotyczących między innymi upowszechniania innowacyj ‑
nych rozwiązań w perspektywie wyzwań związanych ze 
świadczeniem zrównoważonych i niedrogich usług energe ‑
tycznych dla biednych.
2  Sprawozdanie Międzynarodowej Agencji Energetycznej 
pt. „Energia dla wszystkich ludzi: finansowanie dostępu dla 
biednych” ( Energy for all: financing access for the poor ), specjalny 
wyciąg z World Energy Outlook, MAE, 2011.
Odpowiedzi Komisji 52
44
Jedynie w przypadku jednej czwartej skontrolowanych 
projektów nie odnotowano oczekiwanych rezultatów.  
Wynikało to przede wszystkim z problemów związanych 
z możliwościami beneficjentów lub z wystąpienia nie ‑
korzystnych okoliczności, które spowodowały, że środki 
ukierunkowane na ograniczanie ryzyka okazały się niesku ‑
teczne i konieczne było wprowadzenie zmian do pierwot ‑
nej koncepcji projektów.
Zalecenie 3
Komisja przyjmuje to zalecenie.
Przydatna byłaby ocena ciągłej pomocy technicznej, tak 
aby zidentyfikować potencjalne potrzeby w zakresie wspar ‑
cia po wygaśnięciu finansowania EF. W ramach bieżącego 
programu EF nie będzie możliwości zwiększenia pierwot ‑
nego przydziału dotacji. Niemniej jednak Komisja zbada, 
czy możliwe jest rozwiązanie tego problemu w celu utrwa ‑
lenia wartości zrealizowanej inwestycji. Ponadto Komisja 
zbada, w jaki sposób stosować zalecenie w ramach nowych 
i innowacyjnych programów finansowania, takich jak inicja ‑
tywa na rzecz finansowania elektryfikacji – ElectriFi.43 a)
Komisja zajęła się zgłoszonymi nieprawidłowościami 
oddzielnie dla każdej umowy oraz wprowadziła ulepszone 
szablony opisowych sprawozdań okresowych i końcowych 
oraz sprawozdań finansowych.
43 b)
Komisja zapewniła ścisłe monitorowanie za pomocą wizyt 
na miejscu, jak również poprzez różne metody monito ‑
rowania projektów, w tym zdalną kontrolę na podstawie 
sprawozdań, telekonferencje, prace administracyjne, 
wymianę informacji z beneficjentami itp. Częstotliwość 
wizyt na miejscu zależy między innymi od obciążenia 
pracą, lokalizacji projektu i jego dostępności, bezpieczeń ‑
stwa oraz dostępnych zasobów. Decyzja o przeprowadze ‑
niu regularnych wizyt na miejscu należy do szefa delega ‑
tury, który posiada pełny obraz wszystkich zadań przez 
nią wykonywanych oraz hierarchii priorytetów tych zadań, 
z uwzględnieniem sytuacji w zakresie zasobów ludzkich 
oraz różnorakich ograniczeń.
Jeżeli chodzi o ROM, jest on jednym z dostępnych narzę ‑
dzi do monitorowania projektu; w odniesieniu do tych 
projektów, które nie są objęte wizytami kontrolnymi ROM 
wprowadzono inne środki kontroli.
43 c)
Komisja stara się wspierać pomyślne wdrażanie projektów 
oraz znajdować rozwiązania problemów (wraz z beneficjen ‑
tami umowy o udzielenie dotacji) w celu przezwyciężenia 
wszelkich trudności. Rozwiązanie umowy o przyznaniu 
dotacji rozważane jest dopiero w przypadku, gdy zawodzą 
wszystkie inne możliwe rozwiązania, tak aby nie powodo ‑
wać potencjalnej utraty zainwestowanych środków oraz 
ewentualnych korzyści dla końcowych beneficjentów EF.
Zalecenie 2- Wspólna odpowiedź 
Komisji na ppkt (i)–v)
Komisja przyjmuje to zalecenie. Można wprowadzić ulep ‑
szenia w zakresie poprawy monitoringu projektów. Kwestia 
ta była już konsekwentnie poruszana przez Komisję i roz ‑
patrywane jest wprowadzenie dodatkowych środków, aby 
umożliwić delegaturom poprawę monitorowania projek ‑
tów, biorąc pod uwagę ich ograniczone zasoby finansowe 
i personalne.
JAK OTRZYMAĆ PUBLIKACJE UE
Publikacje bezpłatne:
  jeden egzemplarz:  
w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
  kilka egzemplarzy (lub mapy, plakaty):  
w przedstawicielstwach Unii Europejskiej (http://ec.europa.eu/represent_pl.htm)  
w delegaturach Unii Europejskiej w krajach poza UE (http://eeas.europa.eu/delegations/index_pl.htm)  
kontaktując się z Europe Direct (http://europa.eu/europedirect/index_pl.htm)  
lub dzwoniąc pod numer 00 800 6 7 8 9 10 11 (numer bezpłatny w całej UE) (*)
(*)  Informacje są udzielane nieodpłatnie, większość połączeń również jest bezpłatna (niektórzy operatorzy,  
hotele lub telefony publiczne mogą naliczać opłaty).
Publikacje płatne:
 w EU Bookshop (http://bookshop.europa.eu)
W 2004 r. prawie dwa miliardy ludzi nie posiadało dostępu do 
odpowiednich, przystępnych cenowo i trwałych usług 
energetycznych. Dostęp do tego rodzaju usług ma 
zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia zdecydowanych 
postępów w realizacji celów rozwoju. Utworzony w czerwcu 
2005 r. Fundusz Energetyczny AKP–UE ma na celu 
zwiększenie dostępu osób ubogich zamieszkujących obszary 
wiejskie i  podmiejskie do nowoczesnych usług 
energetycznych, ze szczególnym uwzględnieniem Afryki 
Subsaharyjskiej i  energii ze źródeł odnawialnych. 
W niniejszym sprawozdaniu Trybunał uznaje, że działania 
Komisji były w większości przypadków skuteczne, jednak 
mogła ona w lepszy sposób wykorzystać Fundusz 
Energetyczny AKP–UE do zwiększania dostępu do energii ze 
źródeł odnawialnych dla osób ubogich w Afryce Wschodniej. 
Trybunał przedstawia szereg zaleceń dotyczących bardziej 
rygorystycznego wyboru projektów, ich skuteczniejszego 
monitorowania oraz poprawy ich perspektyw trwałości.
EUROPEJSKI
TRYBUNAŁOBRACHUNKOW
Y