Bruksela, dnia 27.8.2004

COM(2004) 574 końcowy

KOMUNIKAT KOMISJI

w odpowiedzi na uwagi i zalecenia panelu wysokiego szczebla niezależnych ekspertów dotyczące oceny skuteczności nowych instrumentów 6. Programu Ramowego

{SEC(2004) 1057}

TREŚĆ

Zgodnie z decyzją Rady i Parlamentu Europejskiego dotyczącą zatwierdzenia 6. Programu Ramowego, jak również ze specjalnym programem "Integracja" w październiku 2003 roku został powołany panel ekspertów wysokiego szczebla w celu dokonania oceny skuteczności nowych instrumentów 6. Programu Ramowego.

Panel wysokiego szczebla został zobowiązany do oceny, w trakcie trwania programu, wpływu nowych instrumentów i ich wkładu w realizację założeń Programu Ramowego, w szczególności w zakresie dotyczącym:

- wartości dodanej badań wspólnotowych w stosunku do działań krajowych;

- masy krytycznej;

- integracji środków badawczych;

- uproszczenia zarządzania.

W tym zakresie panel wysokiego szczebla 1 lipca 2004 r. oficjalnie przekazał Komisji swój raport zawierający oprócz "executive summary" wstęp i przypomnienie zebranych informacji i głównych komunikatów przekazanych przez społeczność użytkowników 6. Programu Ramowego, jego wnioski i zalecenia dotyczące zarówno okresu pozostałego do wprowadzenia 6. Programu Ramowego, jak również perspektyw opracowania 7. Programu Ramowego.

Stanowisko Komisji w sprawie prac Panelu i istniejących ograniczeń

Komisja cieszy się z dobrej jakości przekazanego raportu opartego na metodzie refleksji i dogłębnych badaniach społeczności naukowej. Podkreśla ona zresztą, że większość wniosków sformułowanych przez panel w dużej mierze łączy się z jej własnymi ustaleniami, które, jak wskazuje na to załączony dokument służbowy, doprowadziły już do przyjęcia "środków korygujących" dążących do tego, aby korzystanie z 6. Programu Ramowego było dla użytkowników łatwiejsze i bardziej przyjazne. Te "środki korygujące" zostaną zresztą zintensyfikowane w dalszym okresie 6. Programu Ramowego. Jednakże środki, których wprowadzenie będzie wiązało się ze zmianą istniejących ram prawnych (decyzja Rady zatwierdzająca program ramowy, programy specjalne, reguły uczestnictwa, decyzja Komisji zatwierdzająca wzór umowy) będą mogły zostać wzięte pod uwagę tylko w kontekście opracowywania 7. Programu Ramowego i jego przepisów prawnych.

Stanowisko Komisji dotyczące informacji zawartych w raporcie Panelu

Komisja z zadowoleniem przyjmuje pierwszy z głównych komunikatów przedstawionych przez panel, który potwierdza analizy Komisji przeprowadzone w trakcie opracowywania 6. Programu Ramowego: cele nowych instrumentów są ważne, w szczególności odnośnie do ich oczekiwanego wkładu w realizację Europejskiej Przestrzeni Badawczej i koncepcja instrumentów jest dobrze dostosowana do tych celów.

Zgadza się ona również całkowicie z wnioskiem panelu, według którego wspólnota naukowa z pewnością potrzebuje ciągłości w zakresie oddanych do jej dyspozycji instrumentów.Dotyczy to równocześnie konieczności utrzymania tak zwanych instrumentów tradycyjnych, w szczególności takich jak specjalne przedmiotowe projekty badawcze, oraz innych działań koordynacyjnych, jak również poszukiwania "nowych instrumentów", którymi są zintegrowane projekty i sieci doskonałości w kontekście 7. Programu Ramowego.

Odpowiadają one zresztą całkowicie kierunkom określonym przez Komisję w jej komunikacie z 16 czerwca 2004 r. zatytułowanym "Nauka i technologia kluczami do przyszłości Europy - Kierunki polityki pomocowej Unii w dziedzinie badań naukowych"[1].

Trzeci z zasadniczych komunikatów panelu dotyczy wprowadzenia nowych instrumentów, z podziałem na poszczególne etapy, od przedstawienia propozycji do zawarcia dotyczącego jej kontraktu. Komisja jest świadoma konieczności dokonania pewnych poprawek w zakresie wprowadzania nowych instrumentów, a także przyjęła i zastosowała już pewne "środki korygujące" w tym zakresie, z których niektóre zostaną jeszcze zintensyfikowane w trakcie wprowadzania 6. Programu Ramowego. Nie zgadza się ona natomiast ze wszystkimi stwierdzeniami zawartymi w raporcie, zwłaszcza w kwestii całkowitego pozostawienia uczestnikom swobody wyboru celów i instrumentów lub z niektórymi deklaracjami uczestników dotyczącymi jakości procedury oceny propozycji.

Komisja przypomina zresztą, że całość tej kontroli mieści się również w perspektywie przygotowania 7. Programu Ramowego. Mając to na uwadze przypomina ona ponadto zobowiązanie, jakiego podjęła się w swoim komunikacie z 16 czerwca 2004 r. zatytułowanym "Nauka i technologia kluczami do przyszłości Europy - Kierunki polityki pomocowej Unii w dziedzinie badań naukowych" "W świetle doświadczenia obecnych praktyk przepisy finansowe i administracyjne powinny zostać zweryfikowane i uproszczone. Taki proces zostanie wdrożony, włączając w to użytkowników programów i krajowe struktury badawcze. Zostaną zweryfikowane zasady finansowe, a propozycje będą przestawione Radzie i Parlamentowi Europejskiemu w ramach projektów decyzji Komisji dla następnego programu ramowego i zasad uczestnictwa w tym programie".

W tym sensie Komisja rozpoczęła rozważania na temat mechanizmów finansowania celem zbadania środków, które, zapewniając wymóg przejrzystości w zakresie wykorzystania pieniędzy publicznych, umożliwiłyby dodatkowe zmniejszenie zobowiązań uczestników.

Dla każdego z zaleceń dotyczących wprowadzenia w życie instrumentów załączony dokument podejmuje szczegółowo analizę sytuacji i stanowiska Komisji, jak również, w danym przypadku, środków korygujących już przyjętych, przewidywanych lub których wprowadzenie jest proponowane w treści 7. Programu Ramowego, jeśli wymagają one zmiany istniejących ram prawnych.

[1] COM(2004)353.