UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji ustalającej stanowisko, które ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej przez Komisję w kontekście Porozumienia w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych („Porozumienie”) w odniesieniu do planowanej decyzji w sprawie zmiany postanowień Porozumienia dotyczących kosztów lokalnych. Określają one maksymalny odsetek wartości wspieranej umowy eksportowej, który może obejmować produkty i usługi pozyskiwane lokalnie, tj. w kraju przeznaczenia, w przeciwieństwie do państwa wywozu lub państwa trzeciego. Planowana decyzja zwiększyłaby ten maksymalny odsetek, zapewniając większą elastyczność zgodnie z realiami rynkowymi.

2.Kontekst wniosku

2.1.Porozumienie w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych

Porozumienie jest „dżentelmeńską umową” między UE, USA, Kanadą, Japonią, Koreą, Norwegią, Szwajcarią, Australią, Nową Zelandią i Turcją, która ma na celu stworzenie ram dla uporządkowanego korzystania z oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. W praktyce oznacza to ustanowienie równych warunków działania (w ramach których konkurencja opiera się na cenie i jakości wywożonych towarów i usług, a nie na oferowanych warunkach finansowych), przy jednoczesnym działaniu na rzecz eliminacji subsydiów i zakłóceń w handlu związanych z oficjalnie wspieranymi kredytami eksportowymi. Porozumienie weszło w życie w kwietniu 1978 r. na czas nieokreślony i chociaż otrzymuje wsparcie administracyjne Sekretariatu OECD, nie jest aktem prawnym OECD.

Porozumienie jest regularnie aktualizowane, aby uwzględnić zmiany na rynku finansowym i w ramach polityki, mające wpływ na udzielanie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1233/2011 stanowi, że wytyczne zawarte w Porozumieniu mają zastosowanie w Unii, a zatem stały się prawnie wiążące w UE. Zmiany warunków Porozumienia są włączane do prawa UE w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 2 wymienionego rozporządzenia.

2.2.Uczestnicy Porozumienia w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych

Komisja Europejska reprezentuje Unię na posiedzeniach uczestników („uczestnicy”) Porozumienia, jak również w pisemnych procedurach podejmowania decyzji przez uczestników Porozumienia. Decyzje w sprawie wszystkich zmian Porozumienia podejmowane są w drodze konsensusu. Stanowisko Unii jest przyjmowane przez Radę i omawiane przez państwa członkowskie na forum grupy roboczej Rady ds. kredytów eksportowych.

Art. 62 Porozumienia stanowi, że „Uczestnicy regularnie dokonują przeglądu funkcjonowania Porozumienia. W ramach przeglądu uczestnicy badają, między innymi, procedury powiadamiania, wdrażanie i funkcjonowanie systemu zróżnicowanej stopy dyskonta (DDR), zasady i procedury dotyczące pomocy wiązanej, zagadnienia dopasowania, wcześniejsze zobowiązania i możliwości uczestnictwa w Porozumieniu większej liczby krajów”.

2.3.Planowany akt uczestników Porozumienia w sprawie oficjalnie wspieranych kredytów eksportowych

Na 141. posiedzeniu uczestników Porozumienia, które odbyło się w czerwcu 2019 r., uczestnicy omówili projekt wniosku UE w sprawie zwiększenia oficjalnego wsparcia dla kosztów lokalnych. Projekt wniosku spotkał się z pozytywnymi reakcjami ze strony innych uczestników, jedna z delegacji zastrzegła jednak swoje stanowisko i zwróciła się do UE o przedstawienie dodatkowych informacji i wyjaśnień.

Na kolejnym posiedzeniu uczestników Porozumienia w listopadzie 2019 r. powrócono do kwestii zwiększenia oficjalnego wsparcia dla kosztów lokalnych. Dyskusja dotyczyła ewentualnych poprawek do projektu wniosku, między innymi ograniczenia pokrycia kosztów lokalnych do konkretnych sektorów lub krajów. Uczestnicy nie osiągnęli jednak wspólnego stanowiska, a dyskusje zostały przełożone na kolejne posiedzenia. Na 144. posiedzeniu uczestników Porozumienia w czerwcu 2020 r. delegacja, która nie poparła projektu wniosku UE, przedstawiła kontrpropozycję dotyczącą wsparcia kosztów lokalnych. Propozycja ta nie uzyskała poparcia ze strony innych uczestników, ale zaproponowano i omówiono rozwiązania kompromisowe i poprawki mające na celu rozwiązanie nierozstrzygniętych kwestii.

UE dokonała przeglądu projektu wniosku, odnotowując opinie wyrażone na poprzednich posiedzeniach uczestników Porozumienia i przedłożyła projekt wniosku kompromisowego na 145. posiedzeniu uczestników, które odbyło się w dniu 17 listopada 2020 r. Niektórzy uczestnicy zasugerowali niewielkie poprawki do projektu wniosku kompromisowego. Po wymianie poglądów wszyscy uczestnicy wyrazili poparcie dla projektu wniosku kompromisowego w połączeniu z proponowanymi poprawkami. Uczestnicy Porozumienia mają przyjąć decyzję w sprawie projektu wniosku kompromisowego Unii w drodze procedury pisemnej.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Główne zasady oficjalnego wsparcia dla kosztów lokalnych określono w art. 10 Porozumienia. Stanowi on, że oficjalne wsparcie dla kosztów lokalnych nie może przekraczać 30 % wartości umowy eksportowej (treść krajowa i dostawy z państw trzecich). Postanowienia te wprowadzono w 2006 r., kiedy to zwiększono maksymalny poziom oficjalnego wsparcia z 15 % do 30 % wartości umowy eksportowej. W ostatnich dziesięcioleciach nastąpiły znaczne zmiany w strukturze światowego handlu i modelach produkcji. Pojawienie się globalnych łańcuchów wartości zmieniło sposób, w jaki eksporterzy pozyskują dostawy: przedsiębiorstwa, których główna produkcja mieściła się kiedyś przede wszystkim w jednym kraju, obecnie optymalizują swoje zaopatrzenie na podstawie oszczędności kosztowej i dostępności geograficznej, a pojedynczy produkt końcowy jest często wynikiem użycia linii produkcyjnych i montażowych w wielu krajach. Unijny przemysł eksportowy od dawna domaga się większej elastyczności kosztów lokalnych. Obecne ograniczenie wsparcia kosztów lokalnych sprawia, że warunki konkurencji dla eksporterów z UE są niekorzystne w porównaniu z eksporterami w krajach niezwiązanych Porozumieniem.

Planowana decyzja w sprawie zwiększenia oficjalnego wsparcia dla kosztów lokalnych oznaczałaby podniesienie maksymalnego poziomu kosztów lokalnych do 40 % wartości umowy eksportowej w krajach o wysokim dochodzie (kraje kategorii I w Porozumieniu) oraz do 50 % w krajach o średnim i niskim dochodzie (kraje kategorii II w Porozumieniu). Postanowienia dotyczące kosztów lokalnych zawarte w uzgodnieniu sektorowym w sprawie kredytów eksportowych w zakresie energii odnawialnej, łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej oraz inżynierii wodnej zostałyby dostosowane do postanowień dotyczących kosztów lokalnych w głównej części Porozumienia. Ponadto do Porozumienia dodano by klauzulę przeglądową przewidującą dokonanie przeglądu po upływie trzech lat od wejścia w życie nowych postanowień dotyczących kosztów lokalnych.

W związku z tym zaleca się, aby stanowisko Unii polegało na zatwierdzeniu planowanej decyzji uczestników Porozumienia w drodze procedury pisemnej w celu zwiększenia oficjalnego wsparcia dla kosztów lokalnych.

4.Podstawa prawna