[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 16.11.2006

KOM(2006) 687 wersja ostateczna

2006/0229 (COD)

Wniosek dotyczący

DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wspólnotowego programu statystycznego na lata 2008–2012

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. KONTEKST WNIOSKU

Podstawa i cele wniosku

Rzetelna informacja statystyczna na temat sytuacji gospodarczej, społecznej i ekologicznej w obrębie UE oraz wszystkich powiązanych elementów składowych na poziomie krajowym i regionalnym jest koniecznym warunkiem procesu integracji europejskiej. Dla instytucji UE, państw członkowskich, przedsiębiorstw i obywateli stanowi ona podstawę rzeczowej oceny zasadności i postępów realizacji inicjatyw związanych z polityką europejską. Poza tym zharmonizowana i porównywalna statystyka jest elementem niezbędnym do zrozumienia Europy przez ogół społeczeństw, do udziału obywateli w procesie demokratycznym i w debacie nad przyszłością Europy oraz do udziału podmiotów gospodarczych w jednolitym rynku.

W tym kontekście celem niniejszego wniosku jest ustanowienie kompleksowego programu strategicznego dotyczącego statystyk urzędowych Wspólnoty. Program powinien obejmować tworzenie produktów i usług oraz ich dostarczanie użytkownikom, poprawę jakości statystyk oraz dalszy rozwój Europejskiego Systemu Statystycznego (ESS to partnerstwo obejmujące Eurostat, krajowe instytuty statystyczne i inne krajowe podmioty statystyczne odpowiedzialne w każdym państwie członkowskim za sporządzanie i rozpowszechnianie statystyk europejskich).

Kontekst ogólny

Wymogi dotyczące wieloletniego wspólnotowego programu statystycznego wynikają z treści art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 322/97, zgodnie z którym program winien wyznaczać kierunki, główne dziedziny i cele działań przewidzianych na okres nieprzekraczający pięciu lat oraz stanowić ramy dla tworzenia wszystkich statystyk Wspólnoty. Wspólnotowy program statystyczny jest wdrażany poprzez roczne programy prac, zawierające sprecyzowane cele robocze na każdy rok, oraz poprzez szczegółowe regulacje prawne dotyczące ważniejszych działań. Jest on przedmiotem śródokresowych sprawozdań z postępów prac oraz oceny formalnej po zakończeniu okresu trwania programu.

Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Obecny, szósty z kolei wspólnotowy program statystyczny, ustanowiony decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 2367/2002/WE, dotyczy okresu 2003–2007.

Spójność z polityką i celami Unii w innych dziedzinach

Głównym celem wspólnotowych statystyk urzędowych jest regularne wspieranie podstaw rozwoju, monitorowania i oceny polityki Wspólnoty poprzez zapewnianie rzetelnej, obiektywnej, porównywalnej, spójnej informacji rzeczowej. W pewnych dziedzinach informacja statystyczna jest również wykorzystywana bezpośrednio do zarządzania kluczowymi obszarami polityki instytucji Wspólnoty. W załączniku 2 do wniosku wyjaśniono, w jaki sposób statystyki urzędowe Wspólnoty służą do wspierania różnych obszarów polityki, wyszczególnionych zgodnie z tytułami traktatu.

Chociaż statystyki urzędowe stanowią wsparcie dla niemal wszystkich obszarów polityki wspólnotowej, kierunek programu wyznaczają następujące nadrzędne priorytety polityczne:

- dobrobyt, wzrost i konkurencyjność,

- solidarność, spójność gospodarcza i społeczna oraz zrównoważony rozwój,

- bezpieczeństwo oraz

- dalsze rozszerzanie Unii Europejskiej.

2. KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA WPłYWU

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów

W opracowaniu wniosku brały bezpośredni udział państwa członkowskie, kraje EFTA i kraje kandydujące. Konsultacje były skierowane do krajowych organów statystycznych, których dyrektorzy są członkami lub obserwatorami Komitetu ds. Programów Statystycznych (SPC), powołanego decyzją Rady nr 89/382/EWG. Ponadto różne części programu omówiono szczegółowo w technicznych grupach roboczych ESS, zrzeszających również użytkowników instytucjonalnych i organizacje międzynarodowe zaangażowane w szerszą międzynarodową współpracę w dziedzinie statystyki.

Wstępną wersję programu zaopiniował Europejski Komitet Doradczy ds. Informacji Statystycznych w Sferach Ekonomicznych i Społecznych (CEIES), powołany decyzją Rady nr 91/116/EWG (zmienioną decyzją Rady nr 97/255/WE).

Opinię w sprawie wstępnej wersji programu przedstawił również Komitet ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego (CMFB), ustanowiony decyzją Rady 91/115/EWG (zmienioną decyzją Rady nr 96/174/WE).

Streszczenie odpowiedzi oraz sposób, w jaki były one uwzględniane

W wyniku konsultacji z krajowymi organami statystycznymi uzyskano ważne i konstruktywne informacje. Główne aspekty, poruszone przez państwa członkowskie, były następujące: relacje między wspólnotowym programem statystycznym a innymi elementami głównych ram prawnych statystyk Wspólnoty oraz Kodeksem postępowania w statystyce europejskiej; ustalenie priorytetów wymogów i działań w dziedzinie statystyki; obciążenie przedsiębiorstw związane z udzielaniem informacji; elastyczność ESS i zdolność reagowania na potrzeby użytkowników oraz ochrona poufności danych statystycznych. Na podstawie uzyskanych informacji państwom członkowskim udzielono wyjaśnień dotyczących szeregu zagadnień oraz wprowadzono wiele poprawek do tekstu przepisów i załącznika 1 do wniosku. Niektórych sugestii państw członkowskich, zwłaszcza dotyczących ustalenia priorytetów, nie udało się jednak w pełni uwzględnić. Poza tym otrzymane informacje dotyczyły szeregu metod i celów związanych z różnymi tytułami traktatu oraz przyniosły wiele wyjaśnień i poprawek do załącznika 2 do wniosku.

Komitet Doradczy ds. Informacji Statystycznych w Sferach Ekonomicznych i Społecznych (CEIES) z zadowoleniem przyjął wniosek, ale zwrócił uwagę na możliwość wprowadzenia poprawek, głównie w kwestii zachowania konsekwencji i spójności ESS, ukierunkowania na szersze grono użytkowników, wprowadzenia metadanych, podziału danych statystycznych pod względem płci, a także wystarczalności obecnego wykazu wskaźników strukturalnych wykorzystywanych do mierzenia postępów w realizacji celów lizbońskich. Ponadto CEIES wyraził obawy dotyczące różnic w wymogach statystycznych, odpowiednio dla dużych i małych państw członkowskich. Na podstawie otrzymanej informacji do wniosku wprowadzono pewne poprawki, np. dotyczące podziału statystyk społecznych według płci oraz opracowania i wdrożenia repozytorium metadanych.

Komitet ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego (CMFB) przyjął wniosek z zadowoleniem, stwierdzając, że jest on odpowiednio zbudowany i wyważony. CMFB zasadniczo poparł główne priorytety i cele wyznaczone w programie, w szczególności w zakresie statystyk polityki gospodarczej i walutowej, pod warunkiem że nie wiążą się one z opóźnieniem celów rozwoju na 2007 r. przewidzianych do tej pory w tych dziedzinach. CMFB popiera nacisk na zarządzanie statystyką i ustalenie priorytetów, podzielając tym samym opinię Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (ECOFIN) co do konieczności zapewnienia odpowiednich praktyk, środków i możliwości związanych z tworzeniem wysokiej jakości statystyk na poziomie europejskim i krajowym. Jeżeli chodzi o stosowane instrumenty, CMFB zaaprobował cele związane ze zwiększeniem zdolności reagowania na potrzeby użytkowników, z poprawą spójności statystyk i systemów statystycznych oraz potrzeby udoskonalenia wymiany poufnych danych między organami statystycznymi.

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej

Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych.

Ocena wpływu

Wymogi art. 3 ust. 1 rozporządzenia nr 322/97 sprawiają, iż kwestia wprowadzenia przepisów jest bezdyskusyjna. Sprawą problematyczną jest jedynie określenie najkorzystniejszego dla Unii sposobu spełnienia wymogów rozporządzenia nr 322/97.

Ocena „wpływu statystyk” jest sprawą złożoną, zarówno pod względem koncepcyjnym, jak i praktycznym. Po pierwsze wpływ statystyk ma głównie charakter pośredni. Jest on wynikiem decyzji i działań podejmowanych (częściowo lub całkowicie) na różnych szczeblach, ze względów politycznych lub finansowych – na podstawie informacji statystycznych i w sytuacjach, gdy te decyzje i działania pośrednio odzwierciedlają dostępność i jakość informacji statystycznych. Szczegółowe określenie tych efektów często nie byłoby praktycznie możliwe ani finansowo opłacalne. Dlatego trudno mówić o wpływie informacji statystycznych na społeczeństwo, gospodarkę lub środowisko. Wartość statystyki leży raczej w jej przydatności do oceny wpływu innych obszarów polityki.

Po drugie wspólnotowy program statystyczny stanowi ramy określające kierunek przyszłego rozwoju i cele ogólne, precyzowane bardziej konkretnie w programach rocznych i w regulacjach szczegółowych. Dlatego obecnie nie da się przeprowadzić bardziej dogłębnej oceny wpływu, ale zostanie ona dokonana podczas opracowywania wniosków szczegółowych.

Jest jednak jasne, że istnieją pewne bezpośrednie skutki danego podejścia do wspólnotowego programu statystycznego, które można ocenić w kategoriach ogólnych i zestawić pod względem dwóch opcji – „ograniczonej” lub „całościowej”. Skutki te dotyczą:

A. Zdolności ESS do dostarczania danych statystycznych odpowiedniej jakości (tzn. adekwatnych, dokładnych, terminowych, przystępnych i jasnych, porównywalnych, spójnych) – w celu efektywnego wspierania różnych rodzajów polityki Wspólnoty.

B. Kosztów poniesionych przez państwa członkowskie odpowiedzialne za wdrażanie działań statystycznych.

C. Obciążenia przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, wiążącego się z udzielaniem informacji.

Ad A: Podejście ograniczone gwarantuje ciągłe dostarczanie istniejących danych statystycznych, ale raczej nie zapewnia możliwości szybszego reagowania na nowe potrzeby użytkowników. Ponadto nie może ono raczej zagwarantować znacznej poprawy terminowości dostarczania agregowanych danych z obszaru Europy, ponieważ nadal są one oparte na tradycyjnych procesach i instrumentach ESS, które warunkują gromadzenie statystyki wspólnotowej dostępnością wszystkich agregatów krajowych.

Przeciwieństwo powyższej metody stanowi podejście całościowe, w którym wspólnotowy program statystyczny z jednej strony nadaje kierunek rozwoju zestawu instrumentów ESS, np. pobierania próbek danych z Europy, rozszerzenia zastosowania modułów ad hoc , rozróżnienia wymogów, większego wykorzystania administracyjnych danych źródłowych, a z drugiej strony określa zasady krytycznej oceny priorytetów i zmniejszania wymogów, których przestrzeganie przestało być efektywne pod względem kosztów. Podejście to zwiększy możliwości ESS w zakresie spełniania potrzeb związanych z polityką Wspólnoty, zachowując jednocześnie zdolność do zaspokajania istniejących głównych potrzeb.

Ad B: Zasadniczo podejście ograniczone może oznaczać, że albo koszty ponoszone przez państwa członkowskie będą stopniowo rosnąć z uwagi na konieczność spełniania potrzeb związanych z dostarczaniem nowych (dodatkowych) informacji przez tradycyjne instrumenty, albo też niektóre potrzeby w zakresie statystyki będą musiały być zaspokajane przez źródła spoza oficjalnego systemu statystycznego. Miałoby to z kolei negatywny wpływ na adekwatność, spójność i kontrolę całego systemu statystycznego.

Przeciwieństwo powyższej metody stanowi podejście całościowe, zgodnie z którym wspólnotowy program statystyczny obejmuje wspólne polityki i cele dla tego typu instrumentów. Podejście to zwiększy zdolność ESS do reagowania na potrzeby użytkowników w sposób bardziej efektywny pod względem kosztów, a tym samym umożliwi państwom członkowskim lepiej zrównoważyć wymogi i zasoby.

Ad C: Przyjęcie podejścia ograniczonego najprawdopodobniej oznaczałoby znaczne ryzyko stopniowego zwiększania obciążenia związanego z udzielaniem informacji. Byłoby to spowodowane sytuacją, w której bardziej elastyczne instrumenty ESS nie zostały wdrożone po to, by zrównoważyć obciążenie wynikające z nowych potrzeb prowadzonej polityki. Przeciwne rozwiązanie – podejście całościowe – pozwoli ESS czynnie zarządzać obciążeniem związanym z udzielaniem informacji, zachowując jednocześnie wysoki poziom adekwatności.

W związku z tym do celów wspólnotowego programu statystycznego wybrano podejście całościowe.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Krótki opis proponowanych działań

Niniejszy wniosek dotyczy ustanowienia wspólnotowego programu statystycznego na lata 2008–2012. Program określa kierunki, główne dziedziny i cele przewidzianych działań, a także podaje zestawienie potrzeb i wymagań statystycznych z perspektywy problemów polityki Unii Europejskiej.

Podstawa prawna

Podstawą dla programu jest art. 285 traktatu.

Zasada pomocniczości

Cele proponowanego działania, tj. wspólnotowego programu statystycznego na lata 2008–2012, nie mogą zostać dostatecznie dobrze zrealizowane przez państwa członkowskie, mogą jednak być osiągnięte na szczeblu wspólnotowym zgodnie z aktem prawnym Wspólnoty, ponieważ jedynie Komisja może skoordynować niezbędną harmonizację informacji statystycznej na poziomie Wspólnoty we wszystkich dziedzinach statystyki objętych tym aktem, natomiast samo gromadzenie danych może być przeprowadzone przez państwa członkowskie. Dlatego Wspólnota może podjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości, określoną w art. 5 traktatu.

Zasada proporcjonalności

Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów:

Wniosek określa cele na okres pięciu lat. Cele te zostaną bardziej szczegółowo określone i zaplanowane w rocznych programach działań statystycznych Komisji, opracowywanych w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi i przyjmowanych z uwzględnieniem opinii Komitetu ds. Programu Statystycznego. Ponadto nowe wymogi statystyczne będą przedmiotem regulacji szczegółowych, przygotowywanych uprzednio z bezpośrednim udziałem państw członkowskich.

Jak określono w art. 4 ust. 2 wniosku, aby najlepiej wykorzystać środki państw członkowskich i Komisji oraz zminimalizować obciążenie związane z udzielaniem informacji, przy opracowywaniu rocznych programów działań statystycznych Komisji bierze się pod uwagę efektywność kosztową sporządzanych statystyk i zapewnia się ciągły przegląd priorytetów. Ponadto wniosek określa szczegółowy cel wdrożenia metod i procedur oceny kosztów (na podstawie takich samych reguł i metod, jakie stosuje się w innych systemach tego typu: europejskim modelu kosztów netto czy standardowym modelu kosztów) oraz korzyści wynikających ze sporządzania statystyk, które mają być wykorzystane przy przeglądach aktualnych wymogów statystycznych i ocenie nowych potrzeb użytkowników oraz szczegółowy cel związany z monitorowaniem obciążenia przedsiębiorstw wynikającego z udzielania informacji, a także realizacji sposobów jego zmniejszenia.

Wybór instrumentów

Proponowane instrumenty: inne.

Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów:

Mając na uwadze cel i treść wniosku, za najbardziej odpowiedni instrument należy uznać decyzję.

4. WPłYW NA BUDżET

Wymagane przez Eurostat środki operacyjne na realizację programu są obecnie szacowane na łączną kwotę 274,2 mln € w okresie trwania programu. Kwota ta stanowi wielkość środków budżetowych Eurostatu, niezbędnych do podjęcia wszystkich działań opisanych w programie, z wyłączeniem:

- wydatków na personel i administrację,

- środków operacyjnych pochodzących z innych statystycznych pozycji w budżecie, które mogą być dodatkowo otwarte w celu zaspokojenia nowych potrzeb regulacyjnych w okresie 2008–2012 (działania typu Edicom),

- środków operacyjnych udostępnianych przez Dyrekcje Generalne w ich pozycjach w budżecie,

- środków na szczeblu krajowym i regionalnym.

Aby zagwarantować przestrzeganie ogólnych priorytetów programu, Eurostat przydzieli własne środki operacyjne i zasoby ludzkie. Jednakże w świetle prowadzenia prac statystycznych, pomimo ukierunkowania na ponowne przydzielenie środków na podstawie przeglądu priorytetów, należy oczekiwać, że przewidziany poziom zasobów może nie wystarczać do spełnienia wszystkich wymogów. W takim przypadku jakakolwiek konieczność odłożenia prac przewidzianych w tym programie zostanie wskazana w rocznych programach prac w odniesieniu do:

- środków przyznanych Komisji przez organy budżetowe oraz

- środków dostępnych w ramach ESS w celu realizacji pracy.

5. INFORMACJE DODATKOWE

Klauzule przeglądu/rewizji/wygaśnięcia

Wniosek zawiera klauzulę przeglądu.

Wniosek zawiera klauzulę wygaśnięcia.

Europejski Obszar Gospodarczy

Proponowany akt prawny dotyczy kwestii EOG, dlatego jego znaczenie powinno zostać rozszerzone na Europejski Obszar Gospodarczy.

2006/0229 (COD)

Wniosek dotyczący

DECYZJI PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wspólnotowego programu statystycznego na lata 2008–2012

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 285,

uwzględniając wniosek Komisji[1],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[3],

działając zgodnie z procedurą określoną w art. 251 traktatu[4],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 322/97 z dnia 17 lutego 1997 r. w sprawie statystyk Wspólnoty[5] należy ustanowić wspólnotowy program statystyczny.

(2) Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 322/97 Wspólnota powinna mieć terminowy dostęp do informacji statystycznych, które można porównywać między państwami członkowskimi i które są aktualne, wiarygodne, stosowne oraz uzyskiwane w sposób możliwie jak najbardziej wydajny do celów definiowania, stosowania, monitorowania i oceny jej polityki.

(3) W celu zapewnienia spójności i porównywalności informacji statystycznych we Wspólnocie należy ustanowić pięcioletni wspólnotowy program statystyczny, w którym zostaną określone podejścia, główne dziedziny i cele przewidywanych działań w odniesieniu do tych priorytetów.

(4) Określona metoda opracowywania statystyk Wspólnoty wymaga szczególnie ścisłej współpracy w zakresie rozwijania systemu statystycznego Wspólnoty poprzez Komitet ds. Programu Statystycznego ustanowiony decyzją Rady 89/382/EWG, Euratom[6], jeśli chodzi o adaptację systemu, zwłaszcza poprzez wprowadzenie instrumentów prawnych niezbędnych dla ustanowienia statystyki Wspólnoty. Należy wziąć pod uwagę obciążenie respondentów, niezależnie czy są nimi firmy, organa władzy centralnej lub lokalnej, gospodarstwa domowe czy osoby fizyczne.

(5) Statystyki Wspólnoty są sporządzane w ramach prawnych programu pięcioletniego poprzez ścisłą, skoordynowaną i spójną współpracę pomiędzy Eurostatem a organami krajowymi. W tym celu Eurostat powinien zapewniać koordynację na różnych poziomach organów krajowych reprezentujących sieć Europejskiego Systemu Statystycznego (ESS), aby dostarczać na czas statystyki na potrzeby polityki Unii Europejskiej.

(6) Przy sporządzaniu i rozpowszechnianiu statystyk Wspólnoty zgodnie z niniejszą decyzją, krajowe i wspólnotowe organy statystyczne powinny przestrzegać zasad ustalonych w Kodeksie postępowania w statystyce europejskiej, załączonym do zalecenia Komisji z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie niezależności, wiarygodności i odpowiedzialności krajowych i wspólnotowych organów statystycznych[7].

(7) Przy opracowywaniu rocznych programów prac statystycznych Komisji należy uwzględniać konieczność dokonywania na bieżąco przeglądu priorytetów statystycznych, w tym uproszczenia procesów i zmniejszenia wymogów, których znaczenie przestaje być istotne, mając na względzie najlepsze wykorzystanie dostępnych zasobów.

(8) Z uwagi na to, że cele określone w niniejszej decyzji, tj. cele wspólnotowego programu statystycznego na lata 2008–2012, nie mogą zostać dostatecznie dobrze zrealizowane przez państwa członkowskie, a mogą być skutecznie osiągnięte na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może przyjąć środki zgodne z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsza decyzja nie wykracza poza to, co jest niezbędne do realizacji tych celów.

(9) Niniejsza decyzja ustanawia na cały okres trwania programu ramy finansowe, które mają stanowić główny punkt odniesienia dla organu budżetowego, w rozumieniu pkt 37 porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r. zawartego przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami[8].

(10) Wytyczne dotyczące ustanowienia niniejszego programu zostały przedłożone zgodnie z art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 322/97 Komitetowi ds. Programu Statystycznego, Europejskiemu Komitetowi Doradczemu ds. Informacji Statystycznych w Sferach Ekonomicznych i Społecznych, ustanowionemu decyzją Rady 91/116/EWG[9] oraz Komitetowi ds. Statystyki Walutowej, Finansowej i Bilansu Płatniczego, ustanowionemu decyzją Rady 91/115/EWG[10],

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Ustanowienie programu statystycznego

Niniejszym ustanawia się wspólnotowy program statystyczny na lata 2008–2012 (zwany dalej „programem”). Program jest ujęty w załącznikach I i II.

Załącznik I określa podejścia do zagadnienia, główne dziedziny i cele działań przewidywanych w tym okresie. Załącznik II stanowi podsumowanie wymogów statystycznych z perspektywy potrzeb polityki Unii Europejskiej.

Artykuł 2

Priorytety polityki

1. Uwzględniając dostępne zasoby organów krajowych oraz Komisji, niniejszy program kieruje się głównymi priorytetami polityki Wspólnoty w zakresie:

- dobrobytu, konkurencyjności i wzrostu,

- solidarności, spójności gospodarczej i społecznej oraz zrównoważonego rozwoju,

- bezpieczeństwa oraz

- dalszego rozszerzenia Unii Europejskiej.

2. Priorytety ogólne i zasadnicze cele programu podlegają szczegółowemu planowaniu rocznemu, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 322/97.

Artykuł 3

Zarządzanie statystykami

1. Program jest realizowany zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania w statystyce europejskiej, a jego celem jest sporządzanie i rozpowszechnianie wysokiej jakości, zharmonizowanych statystyk wspólnotowych oraz zagwarantowanie odpowiedniego działania całego Europejskiego Systemu Statystycznego. Zadaniem urzędów krajowych i urzędu statystycznego Wspólnoty jest:

1. utworzenie środowiska instytucjonalnego i organizacyjnego promującego efektywność i wiarygodność krajowych i europejskich urzędów statystycznych opracowujących i rozpowszechniających statystyki urzędowe,

2. przestrzeganie europejskich norm, wytycznych i dobrych praktyk związanych z procesami stosowanymi przez krajowe i wspólnotowe urzędy statystyczne w zakresie organizacji, gromadzenia, przetwarzania i rozpowszechniania statystyk urzędowych, a także dążenie do osiągnięcia powszechnego uznania z uwagi na dobre zarządzanie i wydajność celem zwiększenia wiarygodności tych statystyk,

3. zagwarantowanie zgodności statystyk wspólnotowych z europejskimi normami jakości oraz reagowanie na potrzeby użytkowników instytucjonalnych z UE, rządów, instytucji badawczych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, przedsiębiorstw i społeczeństwa w ogóle.

Artykuł 4

Ustalanie priorytetów, wydajność i elastyczność

1. Program ma zapewnić ciągłe wsparcie statystyczne w związku z decyzjami i ocenami dotyczącymi dziedzin bieżącej polityki Wspólnoty, a także wszelkimi dodatkowymi wymogami wynikającymi z nowych inicjatyw w ramach polityki wspólnotowej.

2. Aby najlepiej wykorzystać dostępne środki państw członkowskich i Komisji oraz zminimalizować obciążenie respondentów, Komisja bierze pod uwagę przy opracowywaniu rocznych programów działań statystycznych efektywność kosztową sporządzanych statystyk i zapewnia ciągły przegląd priorytetów statystycznych.

3. Zadaniem programu jest zapewnienie rozwoju instrumentów zwiększających elastyczność Europejskiego Systemu Statystycznego oraz poprawa jego możliwości reagowania we właściwym czasie na zmieniające się potrzeby użytkowników.

Artykuł 5

Finansowanie

1. Ramy finansowe do celów realizacji programu na lata 2008–2012 niniejszym ustala się na kwotę 274 200 000 EUR.

2. Organy budżetowe udzielają zezwolenia na roczną alokację środków w granicach ustalonych ram finansowych.

Artykuł 6

Sprawozdania

1. W trakcie trzeciego roku wdrażania programu Komisja przygotowuje sprawozdanie śródokresowe wskazujące stadium jego realizacji i przedstawia je Komitetowi ds. Programu Statystycznego.

2. Pod koniec okresu objętego programem Komisja, po konsultacji z Komitetem ds. Programu Statystycznego, przedstawia sprawozdanie oceniające realizację programu. Sprawozdanie to zostanie sporządzone do końca 2013 r., a następnie przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie.

3. Częścią śródokresowego sprawozdania z postępów w realizacji i końcowego sprawozdania oceniającego jest sprawozdanie z wyników ponownego ustalania priorytetów.

Artykuł 7

Wejście w życie

Niniejsza decyzja wchodzi w życie trzeciego dnia po opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Artykuł 8

Adresaci

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich.

Sporządzono w Brukseli, dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

[…] […]

ZAŁĄCZNIK I PIĘCIOLETNI PROGRAM STATYSTYCZNY: ZAGADNIENIA PRZEKROJOWE

Niniejszy załącznik dotyczy aspektów przekrojowych o strategicznym znaczeniu dla rozwoju statystyki wspólnotowej w perspektywie średnio- i długoterminowej. Opisuje on po pierwsze sposób, w jaki polityka statystyczna przyczynia się do integracji europejskiej; po drugie – podaje ogólną charakterystykę Europejskiego Systemu Statystycznego i zasady współpracy z użytkownikami i podmiotami sporządzającymi dane; po trzecie – wymienia główne instrumenty stosowane przez organy wspólnotowe we współpracy z organami krajowymi. W odniesieniu do każdego z tych aspektów niniejszy załącznik zawiera podsumowanie głównych celów i inicjatyw, które należy zrealizować podczas okresu pięcioletniego.

1. ROLA STATYSTYKI W INTEGRACJI EUROPEJSKIEJ

Rzetelna informacja statystyczna na temat sytuacji gospodarczej, społecznej i ekologicznej w obrębie UE oraz wszystkich powiązanych elementów składowych na poziomie krajowym i regionalnym jest koniecznym warunkiem procesu integracji europejskiej. Dla instytucji UE, państw członkowskich i obywateli stanowi ona podstawę rzeczowej oceny zasadności, a także postępów, inicjatyw związanych z polityką europejską. Poza tym zharmonizowana i porównywalna statystyka jest elementem niezbędnym do zrozumienia Europy przez ogół społeczeństw, do udziału obywateli w procesie demokratycznym i w debacie nad przyszłością Europy oraz do udziału podmiotów gospodarczych w jednolitym rynku.

Pogłębianie i rozszerzanie Unii odzwierciedla sam Europejski System Statystyczny (ESS): strategie i środki ESS obejmują ciągłą harmonizację koncepcji, definicji i metod, a w razie potrzeby integrację procesów sporządzania danych i wdrażania wspólnych systemów interoperacyjnych. ESS musi jednak nadal rozwijać swe struktury, strategie i środki po to, by zagwarantować i zwiększać jakość systemu, a także jego skuteczność w reagowaniu na wszelkie potrzeby użytkowników. Badania w dziedzinie statystyk urzędowych mogą m.in. przyczynić się do dalszego rozwoju infrastruktury oraz zwiększenia efektywności i jakości statystyki wspólnotowej.

Cele na okres realizacji programu: Należy kontynuować harmonizację, rozwój i wdrażanie „wspólnego języka statystycznego" dla koncepcji, klasyfikacji i metodologii. Do najważniejszych działań w tej dziedzinie należy przegląd europejskiego systemu rachunków oraz wdrożenie klasyfikacji działalności gospodarczej NACE rev. 2. Należy opracować europejski rejestr statystyczny międzynarodowych grup przedsiębiorstw i zintegrować go z procesami tworzenia danych statystycznych. Należy dalej opracowywać normy i wspólne narzędzia skutecznej i bezpiecznej wymiany danych statystycznych i metadanych w ESS oraz wdrażać je we współpracy z odpowiednimi służbami WE, Europejskim Systemem Banków Centralnych i organizacjami międzynarodowymi. Normy te muszą być wprowadzone w życie we wszystkich adekwatnych dziedzinach. Należy opracować i wdrożyć repozytorium metadanych, łączące dane i metadane w cały cykl tworzenia danych, oraz udostępnić je użytkownikom i podmiotom sporządzającym dane. Należy promować wykorzystanie Internetu – nie tylko w odniesieniu do użytkowników, ale również innych elementów procesu tworzenia danych statystycznych. Należy opracować i wdrożyć politykę oraz narzędzia zharmonizowanego zarządzania poufnością w obrębie ESS. Ponadto trzeba opracować i wdrożyć ujednolicone środki zapewniające upoważnionym badaczom optymalny dostęp do mikrodanych przetworzonych na dane anonimowe. Należy odpowiednio ocenić ryzyko ujawnienia danych oraz opracować środki techniczne służące do ułatwienia dostępu do danych statystycznych oraz do ich wymiany. Należy opracować środki wymiany narzędzi w obrębie ESS. Do tego celu należy promować wykorzystanie otwartego oprogramowania (open source software). Należy wdrożyć środki umożliwiające lepsze wykorzystanie operacyjne wyników badań w zakresie statystyki urzędowej. |

2. RELACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI

2.1. Europejski System Statystyczny

Eurostat jest odpowiedzialny za tworzenie statystyk wspólnotowych do celów polityki UE. Ścisła i skoordynowana współpraca jest warunkiem koniecznym skutecznego tworzenia statystyk wspólnotowych, jak to przewidziano w obecnym programie, zgodnie z którym organy państwa członkowskiego są odpowiedzialne za tworzenie jednolitych krajowych danych statystycznych, a Eurostat za tworzenie statystyk wspólnotowych na podstawie danych dostarczanych głównie przez krajowe urzędy statystyczne. Współpraca ta odbywa się poprzez Europejski System Statystyczny.

Europejski System Statystyczny (ESS) to partnerstwo obejmujące Eurostat, krajowe instytuty statystyczne i inne krajowe organy statystyczne odpowiedzialne w każdym państwie członkowskim za sporządzanie i rozpowszechnianie statystyk europejskich zgodnie z zasadami Kodeksu postępowania w statystyce europejskiej. Eurostat zapewnia niezbędne zarządzanie i koordynację tych struktur w celu zagwarantowania terminowego dostarczania statystyk zgodnych z potrzebami polityki UE.

Fundamentalnym elementem bezproblemowego działania systemu jest także wymiana doświadczeń, najlepszych praktyk, wiedzy fachowej i głównych technik metodologicznych między członkami ESS. Wymiana taka jest propagowana poprzez rozwój europejskiego programu szkoleń statystycznych.

Cele na okres realizacji programu: Podjęcie przez Komisję i państwa członkowskie odpowiednich inicjatyw mających na celu uzyskanie zgodności z Kodeksem postępowania w statystyce europejskiej. Wdrożenie właściwych struktur i procedur w celu prowadzenia nadzoru i doradztwa w zakresie zgodności z kodeksem postępowania w Eurostacie i krajowych instytutach statystycznych. Dopełnienie struktury zarządczej będzie stanowić organ doradczy wysokiego szczebla. Wdrożenie procesu oznaczania jakości europejskich statystyk urzędowych. Ukierunkowanie Europejskiego programu szkoleń w dziedzinie statystyki na poprawę ogólnej jakości statystyki w Europie poprzez podnoszenie kwalifikacji statystyków, promowanie ich niezależności, wspieranie szkoleń teoretycznych i praktycznych oraz wymianę najlepszych praktyk i doświadczeń. |

2.2. Współpraca z użytkownikami

Konieczny jest ścisły i nieustanny dialog z użytkownikami statystyk wspólnotowych, dotyczący ich potrzeb, bieżącego wykorzystania statystyk i priorytetów. Obecna współpraca z użytkownikami jest korzystna i obejmuje m.in. działania Europejskiego Komitetu Doradczego ds. Informacji Statystycznych w Sferach Ekonomicznych i Społecznych (CEIES), współdziałanie z europejskimi federacjami przedsiębiorców oraz dyskusje formalne ze służbami Wspólnoty na temat programu działań statystycznych. Jednakże ponieważ liczba użytkowników statystyk wspólnotowych się zwiększa, a ich potrzeby stają się coraz bardziej zróżnicowane, Eurostat musi dalej rozwijać dialog między Europejskim Systemem Statystycznym a jego odbiorcami.

Cele na okres realizacji programu: Zmniejszenie dystansu między użytkownikami a podmiotami tworzącymi dane poprzez poprawę komunikacji z różnymi grupami i sieciami użytkowników. Wykonanie proaktywnego badania potrzeb użytkowników. Pozwoli to na bardziej skuteczne reagowanie Europejskiego Systemu Statystycznego na pojawiające się potrzeby. Wzmocnienie CEIES. Pozwoli to na większe ukierunkowanie rozwoju statystyki wspólnotowej na użytkowników. |

2.3. Współpraca techniczna z krajami nienależącymi do UE

Wzajemne kontakty UE z krajami sąsiednimi oraz innymi regionami i krajami świata wiążą się z koniecznością posiadania wiarygodnych statystyk urzędowych dotyczących warunków gospodarczych i społecznych w tych krajach. Prowadzona jest kompleksowa współpraca techniczna, której celem jest budowanie zdolności tych krajów w zakresie statystyki oraz dostarczanie statystyk potrzebnych do kierowania polityką UE w poszczególnych dziedzinach. Dotyczy to w szczególności krajów kandydujących do UE. Współpraca obejmuje wiedzę fachową wielu partnerów wchodzących w skład Europejskiego Systemu Statystycznego.

Cel na okres realizacji programu: Opracowanie i wdrożenie programów rozwoju regionalnego oraz zapewnienie ścisłego powiązania między działaniami statystycznymi a szerszymi celami programów UE. |

2.4. Współpraca z organizacjami międzynarodowymi

Statystyki muszą być porównywalne nie tylko między różnymi państwami członkowskimi UE, ale także na szerszej arenie międzynarodowej, dlatego wiele dziedzin Europejskiego Systemu Statystycznego (ESS) opiera się na metodologii uznanej na poziomie międzynarodowym. W wielu przypadkach ESS zajmuje pozycję lidera, opracowując i wyprzedzając standardy światowe. W takich sytuacjach kluczowym elementem jest uwzględnianie osiągnięć rozwoju europejskiego w metodologii globalnej. Współpraca międzynarodowa dotyczy również koordynacji programów prac oraz działań związanych z gromadzeniem danych w celu uniknięcia powielania podejmowanych wysiłków.

Doświadczenie pokazuje, że wspólne, skoordynowane stanowisko jest ważnym elementem, dzięki któremu priorytety UE wpływają na porządek oraz rozwój i harmonizację międzynarodowych systemów statystycznych. Dlatego rozpoczęto zintensyfikowane działania związane z opracowywaniem i koordynacją stanowisk UE przed spotkaniami międzynarodowymi na wysokim szczeblu.

Cele na okres realizacji programu: Zapewnienie, by UE była reprezentowana w sposób spójny, a tam, gdzie jest to właściwe, koordynacja jej stanowiska na najważniejszych międzynarodowych forach statystycznych oraz w priorytetowych kwestiach polityki UE w poszczególnych dziedzinach. Promowanie współpracy międzynarodowej i koordynacji programów prac w celu uniknięcia pokrywania się działań oraz poprawy porównywalności statystyk międzynarodowych. |

3. INSTRUMENTY

3.1. Poprawa regulacji

Artykuł 3 ust. 2 rozporządzenia 322/97 wymienia trzy rodzaje „poszczególnych działań statystycznych”, które można zastosować do wdrożenia wspólnotowego programu statystycznego: po pierwsze, prawodawstwo przyjęte w drodze procedury współdecydowania, mogące przenieść uprawnienia wykonawcze na Komisję; po drugie, działania podjęte bezpośrednio przez Komisję, w ograniczonych okolicznościach: czas trwania takiego działania nie może przekraczać jednego roku, zbierane dane muszą być już osiągalne lub dostępne we właściwych organach krajowych, a wszelkie dodatkowe koszty poniesione na poziomie krajowym w związku z tym działaniem pokrywa Komisja; po trzecie, umowy między Eurostatem a organami państw członkowskich.

W większości sytuacji, gdy konieczne jest gromadzenie statystyk, preferowanym wyborem powinno być wprowadzanie w życie prawodawstwa zgodnie z postanowieniami traktatu. Dokonuje się tego na podstawie realistycznej polityki prawodawczej, zgodnie z polityką Komisji dotyczącą uproszczenia i właściwego ukierunkowania prawa. Nowe inicjatywy prawodawcze mają być opracowywane w sposób wyczerpujący przy udziale zainteresowanych stron. Powinno się w nich uwzględniać potrzeby użytkowników, priorytety, koszty i możliwości dostarczenia danych, a także unikać nadmiernego obciążenia respondentów.

Cele na okres realizacji programu: W niektórych obszarach związanych z regularnym tworzeniem statystyk wspólnotowych, o wystarczającym stopniu zaawansowania, należy podjąć inicjatywy na rzecz zastąpienia umów regulacjami wspólnotowymi. W dziedzinach statystyki, w których obowiązuje skomplikowane prawo wspólnotowe, należy podjąć inicjatywy w zakresie zmiany i uproszczenia prawa. W dziedzinach statystyki, w których prawodawstwo wspólnotowe nie odzwierciedla w wystarczający sposób potrzeb użytkowników, priorytetów oraz kontekstu społeczno-gospodarczego i technologicznego, należy podjąć inicjatywy zmierzające do uchylenia lub zmiany prawodawstwa. |

3.2. Kontrolowanie zgodności

Oprócz wymogów naukowych jakość statystyki wspólnotowej wiąże się z podstawowym wymogiem zgodności z zasadami ustanowionymi traktatem oraz z prawodawstwem wtórnym. Dlatego priorytetem jest stanowcze i systematyczne kontrolowanie wykonywania prawa. Należy realizować globalną i spójną strategię zapewniania zgodności, zbudowaną na zasadach realistycznej polityki legislacyjnej, zobowiązaniu państw członkowskich do systematycznego stosowania prawa statystycznego oraz spójnej i systematycznej kontroli zgodności. Częścią procesu zapewniania zgodności jest utrzymywanie ścisłej współpracy z właściwymi organami krajowymi na wszystkich etapach.

Cel na okres realizacji programu: Zapewnienie systematycznej kontroli zgodności z prawodawstwem wspólnotowym. |

3.3. Zwiększona zdolność reagowania na potrzeby użytkowników

Aby poprawić obsługę statystyczną użytkowników oraz zwiększyć wydajność całego Europejskiego Systemu Statystycznego, należy się bardziej skoncentrować na głównych potrzebach w zakresie polityki europejskiej. Podstawą takiego działania będzie podejście „najpierw dla Europy” – strategia pragmatyczna mająca ułatwić opracowywanie europejskich danych zbiorczych o szczególnym znaczeniu dla polityki Wspólnoty. Ponadto należy zwiększyć elastyczność Europejskiego Systemu Statystycznego i jego zdolność szybkiego reagowania na zmieniające się potrzeby użytkowników.

Cele na okres realizacji programu: Poprawa spójności systemów statystycznych. Pozwoli to zwiększyć zdolność do reagowania na potrzeby użytkowników dzięki połączeniu różnych źródeł statystycznych W szczególnych przypadkach należy zwiększyć zastosowanie modułów ad hoc w badaniach wspólnotowych. Pozwoli to zwiększyć zdolność reagowania na nowe potrzeby. W większym stopniu należy wprowadzać rozróżnienie wymogów w zależności od znaczenia krajów w europejskich danych zbiorczych. Pozwoli to znacznie ograniczyć koszty niektórych organów krajowych i obciążenie dla respondentów. Ponadto poprawi to terminowość danych zbiorczych UE. W konkretnych przypadkach można wykorzystać próbki danych europejskich w celu dostarczenia dobrej jakości danych na poziomie europejskich danych zbiorczych. Pozwoli to poprawić spójność i porównywalność oraz zoptymalizować procesy tworzenia danych. |

3.4. Finansowe wsparcie działań przyczyniających się do realizacji celów Wspólnoty

Aby zagwarantować reagowanie na potrzeby użytkowników we właściwym czasie, Komisja może wspierać rozwój statystyki oraz zwiększanie zdolności Europejskiego Systemu Statystycznego poprzez udzielanie zamówień na usługi lub zawieranie umów o dotacje.

Cel na okres realizacji programu: Zawieranie umów o usługi lub dotacje w celu zapewnienia optymalnego rozwoju statystyki i budowania zdolności Europejskiego Systemu Statystycznego, przy jak najlepszym wykorzystaniu dostępnych zasobów. |

3.5. Wykorzystanie wiedzy specjalistycznej partnerów do celów wspólnotowych

Osiągnięcie celów Europejskiego Systemu Statystycznego i zapewnienie koniecznego ulepszenia programów, procesów i produktów w celu zaspokojenia coraz większych potrzeb użytkowników wymaga nie tylko wystarczających środków, ale także kreatywności i kompetencji całego ESS. Dlatego, by osiągnąć synergię i zwiększyć ogólną wydajność, należy zastosować nowe sposoby praktycznej organizacji niektórych działań, wykorzystując wiedzę specjalistyczną i najlepsze praktyki tam, gdzie są one dostępne.

Cel na okres realizacji programu: Należy stworzyć wspólne struktury, narzędzia i procesy, angażujące organy krajowe i właściwe służby WE i ułatwiające specjalizowanie się niektórych państw członkowskich w określonych działaniach statystycznych dla dobra całego Europejskiego Systemu Statystycznego. |

3.6. Rozpowszechnianie danych

W okresie trwania programu znacznej zmianie ulegną cele i narzędzia rozpowszechniania, co będzie miało nie tylko duży wpływ na charakter samej funkcji rozpowszechniania, ale także na pozostałe etapy procesu sporządzania danych statystycznych.

Szybka ewolucja możliwości i dostępności Internetu sprawia, że będzie to w przyszłości doskonałe narzędzie rozpowszechniania danych statystycznych. Zwiększy ono znacząco społeczność potencjalnych użytkowników, tworząc w ten sposób nowe możliwości rozpowszechniania. Co więcej, stworzy to możliwość zintensyfikowania współpracy między Eurostatem a krajowymi urzędami statystycznymi. Internet dostarczy również kilku nowych wyzwań w dziedzinie przyjaznej prezentacji danych, pomagającej użytkownikom znaleźć, wyświetlić i zrozumieć statystyki. Obecne publikacje papierowe i media elektroniczne „off-line” będą musiały ewoluować do postaci dodatkowych narzędzi rozpowszechniania informacji. Odpowiednie struktury pomocy dla użytkownika i komunikacji z grupami użytkowników są ważnymi elementami efektywnego rozpowszechniania danych.

Cele na okres realizacji programu: Rozwój witryny internetowej Eurostatu pod względem treści, łatwości użytkowania i funkcjonalności, zgodnie z najlepszymi praktykami. Zwiększenie współpracy z innymi platformami rozpowszechniania danych Europejskiego Systemu Statystycznego i innych służb WE w celu ułatwienia korzystania z witryn internetowych i zwiększenia wartości informacji statystycznej dla użytkowników. |

3.7. Zrównoważenie kosztów i korzyści

ESS musi uważnie kontrolować zrównoważenie potrzeb informacyjnych związanych z celami polityki wspólnotowej oraz zasobami wymaganymi na poziomie UE, krajowym i regionalnym do zapewniania tej informacji. Szczególnie ważne dla wypełniania wymogów dotyczących informacji statystycznej w związku z decyzjami politycznymi UE jest zapewnienie odpowiednich środków na poziomie krajowym. Jednak ważne jest także zachowanie odpowiedniej elastyczności, zapewniającej organom krajowym możliwość dostarczania Wspólnocie potrzebnych informacji statystycznych w sposób maksymalnie efektywny pod względem kosztów.

Ustalanie priorytetów będzie oparte na trzech przewodnich zasadach:

- ocena potrzeb użytkowników, włącznie z adekwatnością formułowanych decyzji politycznych na szczeblu Wspólnoty;

- oceny znaczenia kosztów z perspektywy respondentów, państw członkowskich i Komisji;

- ocena konkretnych zagadnień statystycznych, istotnych z punktu widzenia efektywności kosztowej danych statystyk, włącznie z uzyskiwaniem kompromisu między różnymi składnikami jakości statystyk, np. „dokładności” i „terminowości”, oraz możliwości wprowadzenia luźnej sprawozdawczości na temat głównych potrzeb europejskich.

Aby maksymalnie zwiększyć ogólną efektywność kosztową oraz ustalić w sposób zrównoważony priorytety działań ujętych w rocznych programach prac statystycznych, powyższe zasady będą stosowane w sposób przejrzysty, zgodnie z praktycznymi wytycznymi, które zostaną opracowane i będą stosowane przez Eurostat we współpracy z krajowymi instytutami statystycznymi.

Cele na okres realizacji programu: Wdrożenie metod dogłębnych przeglądów istniejących dziedzin statystyki wspólnotowej oraz oceny nowych lub znacznie zmienionych wniosków użytkowników. Będzie to mieć znaczenie dla ciągłej poprawy statystyk wspólnotowych, określania wymogów, które można złagodzić lub znieść, oraz wprowadzania nowych lub zmienionych inicjatyw statystycznych. W obszarach statystycznych, w których stwierdzono duże obciążenie związane z udzielaniem informacji przez przedsiębiorstwa – wdrożenie środków monitorowania tego obciążenia i zbadanie metod jego zminimalizowania. Ważnym instrumentem w tym kontekście będzie zwiększenie wykorzystania danych administracyjnych dla celów statystycznych. W obszarach statystycznych o największym obciążeniu zostaną wyznaczone cele związane z jego zmniejszeniem. |

ZAŁĄCZNIK IIPIĘCIOLETNI PROGRAM STATYSTYCZNY: CELE I DZIAŁANIA

Niniejszy załącznik stanowi podsumowanie potrzeb i wymogów statystycznych z perspektywy potrzeb w zakresie polityki Unii Europejskiej. Część pierwsza dotyczy przekrojowych działań statystycznych wspierających ogólne priorytety polityki, natomiast w dalszej części potrzeby te są klasyfikowane według tytułów zawartych w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską. Mogą się z tym wiązać pewne powtórzenia, ponieważ niektóre działania w dziedzinie statystyki dotyczą więcej niż jednego tytułu. W odniesieniu do każdego obszaru polityki niniejszy załącznik określa ramy prawne, bieżącą sytuację i główne inicjatywy, które należy podjąć w okresie pięcioletnim.

Określone przez Komisję priorytety będą co roku omawiane z państwami członkowskimi w celu przedstawienia wniosków o uproszczenie wymogów statystycznych, które powinny być częścią procesu przyjmowania nowych podstaw prawnych i działań związanych z ich wdrażaniem. Państwa członkowskie powinny regularnie omawiać najlepsze praktyki w zakresie gromadzenia danych oraz wymieniać się takimi praktykami po to, by promować upraszczanie i unowocześnianie metod gromadzenia danych, a tym samym zmniejszanie obciążenia dla respondentów.

Przekrojowe działania statystyczne wspierające ogólne priorytety polityki wspólnotowej

WSKAźNIKI STRUKTURALNE I WSKAźNIKI ZRÓWNOWAżONEGO ROZWOJU

Ramy prawne

Wskaźniki strukturalne są wynikiem strategii lizbońskiej przyjętej przez Radę Europejską w marcu 2000 r., ukierunkowanej przede wszystkim na wzrost gospodarczy i zatrudnienie, tak jak to przewidziano w zintegrowanych wytycznych dotyczących wzrostu i miejsc pracy z 2005 r. (art. 99 Traktatu ustanawiającego WE). Dla wskaźników zrównoważonego rozwoju nową podstawę stanowi strategia zrównoważonego rozwoju przyjęta przez Radę Europejską w czerwcu 2006 r.

Obecna sytuacja

Statystyki i wskaźniki są potrzebne do monitorowania wdrażania i wpływu zarówno strategii lizbońskiej, jak i strategii zrównoważonego rozwoju, mających charakter przekrojowy. Cały czas wprowadza się udoskonalenia po to, by dostosować zestawy wskaźników do rzeczywistych potrzeb oraz poprawiać jakość informacji przedstawianych opinii publicznej.

Niektóre dziedziny – takie jak bezpieczeństwo i jakość żywności, chemikalia i pestycydy, zdrowie i środowisko, odpowiedzialność zbiorowa, bioróżnorodność, zasoby naturalne, transport, ekosystemy morskie, dobre zarządzanie i usługi finansowe – nie są jeszcze w wystarczający sposób odzwierciedlane poprzez wskaźniki.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Wskaźniki strukturalne i wskaźniki zrównoważonego rozwoju należy dopasować do pojawiających się nowych potrzeb użytkowników oraz do konkretnych programów krajowych;

- we współpracy z innymi służbami Komisji i Europejską Agencją Środowiska należy opracować nowe wskaźniki zrównoważonego rozwoju w celu lepszego reagowania na obecne i przyszłe potrzeby, szczególnie w dziedzinie bezpieczeństwa i jakości żywności, chemikaliów i pestycydów, zdrowia i środowiska, odpowiedzialności zbiorowej, bioróżnorodności, zasobów naturalnych, transportu, ekosystemów morskich, zagospodarowania gruntów i dobrego zarządzania; w razie potrzeb w dalszej kolejności będą przygotowywane podziały regionalne;

- należy poprawić jakość istniejących wskaźników i uzupełnić informacje dotyczące jakości publikowanych wskaźników;

- należy poprawić system informowania o wskaźnikach strukturalnych i wskaźnikach zrównoważonego rozwoju, stosownie do znaczenia strategii leżących u ich podstaw.

Rozszerzenie

Ramy prawne

W związku z negocjacjami akcesyjnymi Komisja musi być w stanie korzystać z pełnego zestawu wiarygodnych statystyk, porównywalnych pod względem metodologicznym ze statystykami krajów Unii Europejskiej. Wsparcie w dziedzinie statystyki dla nowych państw członkowskich, a także obecnych i przyszłych krajów kandydujących regulują mocne podstawy prawne, włącznie z Aktem Przystąpienia oraz rozporządzeniem Rady (WE) nr 1085/2006 z 17 czerwca 2006 r. ustanawiającym instrument pomocy przedakcesyjnej (IPA).

Obecna sytuacja

W kontekście dążenia do celów związanych z pomocą w dziedzinie statystyki Unia staje przed trzema różnymi wyzwaniami:

- zintegrowaniem potencjalnych nowych członków ze wszystkimi mechanizmami Wspólnoty, np. własnych środków budżetowych, funduszy strukturalnych oraz wszystkich pozostałych zagadnień i programów,

- odpowiednim przygotowaniem krajów kandydujących poprzez ich udział w procesie negocjacji i monitorowanie zobowiązań podczas negocjacji aż do momentu przystąpienia do UE,

- dalszym przygotowywaniem pozostałych kandydatów i wspieraniem ich w uzyskaniu pełnej zgodności z obecnym prawem wspólnotowym.

Stawia to kandydatom znaczne wymogi w zakresie tworzenia statystyk. Niezbędne są podstawowe statystyki gospodarcze, włącznie z sektorowym i regionalnym podziałem produktu krajowego brutto, ludności, zatrudnienia itp. Inne kluczowe dane statystyczne są związane z monitorowaniem wdrażania jednolitego rynku, np. wymiana towarów, wymiana usług i swoboda przedsiębiorczości, bilans płatniczy, przepływ kapitału, mobilność osób, struktura i produkcja przemysłowa itp. Ponadto istnieją wymogi dotyczące statystyk z sektorów mających szczególne znaczenie w negocjacjach akcesyjnych, dotyczące głównych kierunków polityki UE – rolnictwa, transportu, regionów i środowiska.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

Konsolidacja zgromadzonych, porównywalnych danych dotyczących głównych rodzajów polityki na potrzeby negocjacji i do wewnętrznych celów UE;

Dalsze udzielanie wsparcia nowym państwom członkowskim, obecnym i przyszłym krajom kandydującym w celu dostosowania ich systemów statystycznych do wymogów wspólnotowych.

TYTUŁ ISwobodny przepływ towarów

RAMY PRAWNE

Postanowienia traktatu: art. 133 (wspólna polityka handlowa). Akty prawne dotyczące odpowiednich dziedzin statystyki: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 638/2004 w sprawie danych statystycznych Wspólnoty odnoszących się do handlu towarami między państwami członkowskimi oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3330/91; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 184/2005 w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich.

Obecna sytuacja

Głównymi osiągnięciami poprzedniego okresu realizacji programu były dostosowania w prawie statystycznym dotyczącym wymiany handlowej, głównie w odniesieniu do rozporządzenia w sprawie systemu Intrastat, wdrożenie systemu zgłoszeń Intrastat w nowych państwach członkowskich oraz zmniejszenie liczby pozycji w nomenklaturze scalonej. Osiągnięcia te miały służyć potrzebom podmiotów korzystających z danych statystycznych na szczeblu wspólnotowym oraz w państwach członkowskich i pozwolić właściwie interpretować rozwój makroekonomiczny, a także oceniać konkurencyjność UE i państw członkowskich. Jednocześnie gromadzenie i przetwarzanie danych statystycznych zostało zoptymalizowane, a tym samym zmniejszono obciążenie administracyjne podmiotów dostarczających informacje statystyczne. Wyniki te są zasadniczo zgodne z celami strategii lizbońskiej.

Głównym celem na lata 2008–2012 będzie dalsze upraszczanie, harmonizacja różnych rodzajów statystyk dotyczących międzynarodowego przepływu towarów i statystyk z zakresu bilansu płatniczego, a jednocześnie badanie możliwości połączenia nomenklatur i danych statystycznych dotyczących wymiany handlowej z innymi rodzajami statystyk, głównie dotyczących przedsiębiorstw i nomenklatur związanych z działalnością przemysłową. Wynikiem tych działań będzie postęp w kierunku uzyskania uproszczonych, przejrzystych i kompleksowych ram w zakresie gromadzenia i wykorzystywania statystyk na temat wymiany handlowej, co w dalszej perspektywie pozwoli zmniejszyć obciążenie administracyjne przedsiębiorstw, przyczyniając się w ten sposób do poprawy konkurencyjności gospodarki europejskiej. Jednocześnie połączenie różnych rodzajów statystyk powinno pozwolić na zastosowanie nowych metod analizy osiągnięć rozwoju gospodarczego i strukturalnego oraz zrównoważonego wykorzystanie zasobów w UE.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

Komisja zaproponuje wdrożenie w 2010 r. jednolitego systemu przepływu dla zgłoszeń Intrastat;

zostaną opracowane metody i narzędzia umożliwiające lepszą integrację różnych rodzajów informacji statystycznych wymaganych od firm;

należy w dalszym ciągu zwiększać spójność statystyk dotyczących obrotu towarowego i bilansu płatniczego poprzez ich uzgodnienie pod kątem towarów.

TYTUŁ IIRolnictwo

RAMY PRAWNE

Statystyki rolne wskazują na wysoki poziom integracji europejskiej w rolnictwie, znaczenie Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) w budżecie UE oraz zasadniczą rolę statystyki rolnej w procesie podejmowania decyzji dotyczących WPR.

Obecna sytuacja

Tradycyjna statystyka rolna pozostanie kluczowym elementem WPR (zarządzanie rynkiem), ale będzie musiała ulec konsolidacji i racjonalizacji. Z drugiej strony nowe zagadnienia polityczne (rozwój regionalny, zgodność i wpływ na środowisko, bezpieczeństwo żywności) będą wymagać statystyk strukturalnych. Będzie je można dostarczać rzadziej, ale wymagać one będą uwzględnienia szczegółowych, a nieraz konkretnych, danych geograficznych, np. danych przestrzennych dotyczących gleb, działów wodnych i bioróżnorodności. W tym kontekście bardzo cennym źródłem informacji będzie spis rolny w 2010 r.

Jedna z głównych propozycji zawartych w planie działań Komisji Europejskiej na rzecz rolnictwa ekologicznego dotyczy rozwoju rynku żywności ekologicznej w oparciu o działania informacyjne. W tym celu przewiduje się gromadzenie danych statystycznych dotyczących wytwarzania produktów ekologicznych i wprowadzania ich na rynek. Konstrukcja prawna systemu statystyki rolnej UE musi zostać w najbliższym czasie uproszczona i wdrożona w UE i krajach kandydujących.

Szczególną uwagę będzie się przykładać do opracowania określonych wskaźników zrównoważonego zarządzania w branżach powiązanych z sektorem drzewnym. Plan działania UE w dziedzinie leśnictwa będzie wymagał monitorowania po zakończeniu fazy wstępnej zaplanowanej na przełomie 2006/2007 r.

Program statystyczny w dziedzinie rybołówstwa obejmie dalsze wdrażanie istniejącego prawodawstwa, włącznie ze statystykami w zakresie akwakultury, opracowaniem wskaźników społeczno-gospodarczych i wskaźników zrównoważonego rozwoju oraz sporządzeniem bilansów podaży produktów rybnych. Eurostat będzie śledził rozwój proponowanej polityki morskiej i odpowiednio dostosowywał swój program działań.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

Zgodnie z odpowiednimi aktami prawnymi w 2010 r. zostanie przeprowadzony spis rolny (którego wyniki będą dostępne najpóźniej w 2011 r.), a także badanie dotyczące winnic, przeprowadzane co dziesięć lat. Wyniki badania struktury gospodarstw rolnych, które zostanie przeprowadzone w 2007 r., będą dostępne w 2008 r. (wraz z wynikami badania dotyczącego drzew owocowych);

zgodnie z odpowiednimi aktami prawnymi zostaną przeprowadzone badania dotyczące metod produkcji rolnej, zagospodarowania gruntów, środków wykorzystywanych do produkcji rolnej oraz rolnictwa ekologicznego;

obecne badania dotyczące produkcji roślinnej i zwierzęcej należy przeprowadzać zgodnie ze zmienionymi aktami prawnymi. Proponowane akty prawne mają na celu integrację i uproszczenie obecnych przepisów;

w zależności od wniosków płynących z bieżącego badania wykonalności, może okazać się konieczne obliczenie dochodu gospodarstw rolnych;

nadal będą opracowywane i udostępniane wskaźniki rozwoju obszarów wiejskich oraz wskaźniki rolno-środowiskowe;

szczególny nacisk zostanie położony na rozwój bardziej skutecznego systemu gromadzenia i walidacji statystyk rolnych;

nowe informacje statystyczne należy opracowywać i wprowadzać jako orientacyjne wytyczne dla proponowanej polityki morskiej, przygotowywanej obecnie przez Komisję.

TYTUŁ IIISwobodny przepływ osób, usług i kapitału [11]

RAMY PRAWNE

Swobodny przepływ kapitału i usług ma kluczowe znaczenie dla rynku wewnętrznego UE. Wchodzi on w zakres tzw. „podstawowych wolności”, które są niezmiernie ważne dla jednolitego rynku. Do wypełniania obowiązku monitorowania odpowiedniej i terminowej realizacji postanowień traktatu w zakresie swobody przepływu kapitału i usług Komisja Europejska potrzebuje rzetelnych i porównywalnych informacji statystycznych.

Właściwe postanowienia traktatu regulujące swobodę przepływu kapitału są zawarte w art. 56–60 Traktatu ustanawiającego WE. Swoboda świadczenia usług transgranicznych jest zawarta w art. 49 tego traktatu. Akty prawne dotyczące odpowiednich dziedzin statystyki: rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 184/2005 w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich; decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1608/2003/WE w sprawie sporządzania i rozwoju statystyk Wspólnoty z zakresu nauki i techniki; wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyki wspólnotowej dotyczącej struktury i działalności zagranicznych jednostek zależnych (COM(2005) 88 wersja ostateczna).

Obecna sytuacja

Wzrost znaczenia swobodnego przepływu usług i kapitału prowadzi do zwiększania się zapotrzebowania na wysokiej jakości statystyki. Prawdziwe wyzwanie stanowi terminowa publikacja odpowiednich danych oraz dostosowanie systemu do zmieniających się wymagań decydentów politycznych, a jednocześnie zachowanie niskiego poziomu obciążenia respondentów.

Począwszy od 2006 r. wprowadzenie w życie rozporządzenia w sprawie bilansu płatniczego poprawi jakość danych dotyczących wymiany usług i inwestycji bezpośrednich. Ponadto statystyki dotyczące zagranicznych jednostek zależnych ( foreign affiliates – FATS) pozwolą na zbadanie stopnia globalizacji systemów produkcji. Tworzone statystyki będą nadal dotyczyć handlu wewnątrz Unii, jak i poza nią, spełniając tym samym potrzeby jednolitego rynku.

Rosnące znaczenie przedsiębiorstw międzynarodowych wymaga nowych form gromadzenia danych. Nowe rozporządzenie dotyczące rejestru przedsiębiorstw przewiduje przekazywanie Eurostatowi poszczególnych danych o grupach przedsiębiorstw międzynarodowych oraz zharmonizowanej informacji zwrotnej dla państw członkowskich, co ma umożliwić stworzenie wspólnotowego rejestru grup przedsiębiorstw międzynarodowych (tzw. eurogrup), który ma w pełni działać począwszy od 2008 r.

Ogromne znaczenie ma regularne sporządzanie wysokiej jakości statystyk dotyczących usług pocztowych, co pozwoli uczestniczyć podmiotom odpowiedzialnym za tworzenie polityki europejskiej, krajowym organom regulacyjnym i operatorom usług pocztowych w procesie rozwoju branży m.in. w kierunku otwartego rynku usług pocztowych. Aby zapewnić wysoką jakość danych, warunki ich gromadzenia będą oparte na wynikach programu pilotażowego realizowanego w 2006 r.

Ogromny wpływ na wyniki gospodarki europejskiej ma internacjonalizacja badań i rozwoju oraz powiązanych z nimi zasobów ludzkich. Dlatego ważne jest gromadzenie danych o badaniach i rozwoju w kontekście bilansu płatniczego, zagranicznych jednostek zależnych (FATS) oraz środków dotyczących przedsiębiorstw międzynarodowych.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- We wszystkich odpowiednich dziedzinach będzie stosowana zmieniona klasyfikacja działalności gospodarczej NACE rev. 2, zawierająca bardziej szczegółowy podział usług.

- Należy zagwarantować wprowadzenie w życie i aktualizację najważniejszych przepisów (w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami, zagranicznych inwestycji bezpośrednich i zagranicznych jednostek zależnych).

- Należy lepiej zbadać ilościowo zjawisko internacjonalizacji badań i rozwoju.

- Prace dotyczące statystyk związanych z pozwoleniami na pobyt stały – obejmujące zarówno obywateli państw UE, jak i krajów trzecich – będą kontynuowane, dopóki będzie istnieć zapotrzebowanie na tego rodzaju dane w związku z prowadzoną polityką wspólnotową.

TYTUŁ IVWizy, azyl, imigracja i inne politykizwiązane ze swobodnym przepływem osób[12]

RAMY PRAWNE

Statystyka w zakresie migracji i azylu oraz przestępczości i sądownictwa karnego będzie rozwijana pod kątem zmieniających się potrzeb związanych ze wspieraniem przez statystyki planu działań Komisji w zakresie wdrożenia programu haskiego dotyczącego sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa. Plan działań zawiera propozycje w kwestiach zarządzania przepływami migracyjnymi, integracji społecznej i ekonomicznej osób migrujących, kontroli celnych, azylu oraz zwiększenia bezpieczeństwa poprzez wspólne działania przeciwko przestępczości, a zwłaszcza przestępczości zorganizowanej. Aby wesprzeć te środki, konieczna będzie znaczna poprawa dostępności i jakości statystyk. Dotyczy to w szczególności wdrożenia czterech nowych funduszy zaproponowanych w programie ramowym „Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi” na lata 2007–2013[13]. Działania rozpoczną się przed rozpoczęciem 2008 r. i będą kontynuowane przez cały okres programu statystycznego, a nawet po jego zakończeniu.

Obecna sytuacja

W kontekście statystyk Wspólnoty w zakresie migracji i azylu poważnym problemem jest aktualnie brak dostępności danych i słaba harmonizacja. Obecnie wdrażane są środki, których celem jest przezwyciężenie tych problemów. Będą one kontynuowane przez cały okres trwania programu. Dokonanie tych usprawnień będzie stymulowane poprzez wdrożenie w pierwszych latach realizacji programu nowego prawa dotyczącego statystyki wspólnotowej w dziedzinie migracji i azylu. Statystyka przestępczości będzie powstawała zgodnie z planem działań UE (2006–2010) na rzecz stworzenia spójnych, całościowych ram statystyki w zakresie przestępczości i sądownictwa karnego. Przeprowadzone zostanie badanie wykonalności i zasadności wprowadzenia podstaw prawnych dla tych dziedzin statystyki.

Stwierdzono znaczne rozbieżności między krajowymi systemami administracyjnymi a systemami statystycznymi związanymi z migracją i azylem oraz przestępczością i sądownictwem. Dlatego środki na rzecz zwiększenia porównywalności statystyk będą skoncentrowane na harmonizacji wyników statystycznych, a nie na wprowadzaniu wspólnych procedur i źródeł danych. Niemniej jednak w niektórych przypadkach (np. w statystyce przestępczości zorganizowanej) opracowanie nowych źródeł danych może okazać się konieczne.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Należy zakończyć wprowadzanie w życie prawa w sprawie statystyk wspólnotowych z zakresu migracji. Będzie ono stanowić ramy dla aktualnie prowadzonych środków, których celem jest poprawa dostępności, porównywalności, terminowości i przydatności statystyk dla prowadzonej polityki;

- należy sporządzać statystyki dostarczające informacji o ludności migrującej, włącznie z wprowadzeniem modułów ad hoc do badań siły roboczej i z gromadzeniem informacji o osobach migrujących w ramach programu wspólnotowego dotyczącego spisu ludności w 2011 r.;

- należy sporządzić statystyki wspólnotowe w dziedzinie przestępczości (w tym przestępczości zorganizowanej), wiktymizacji oraz sądownictwa karnego, a porównywalność tych informacji musi zostać zwiększona, np. poprzez opracowanie i ewentualne wdrożenie wspólnego modułu UE dotyczącego aspektów wiktymizacji.

TYTUŁ VTransport

RAMY PRAWNE

Polityka transportowa UE rozwijała się szybko w ciągu ostatnich 15 lat. Jej cel został określony w białych księgach dotyczących transportu z 1992 r. i 2001 r. oraz w komunikacie Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego z czerwca 2006 r. „Utrzymać Europę w ruchu - zrównoważona mobilność dla naszego kontynentu: Przegląd średniookresowy Białej Księgi Komisji Europejskiej dotyczącej transportu z 2001 r.” (COM (2006) 314 wersja ostateczna). Jej zadaniem jest optymalizacja systemu transportu, umożliwiająca skuteczne, konkurencyjne, bezpieczne i przyjazne dla środowiska korzystanie z poszczególnych rodzajów transportu i ich kombinacji w intermodalnych łańcuchach transportowych. Bardziej wydajny i powodujący mniej zanieczyszczeń transport jest niezbędnym elementem rozdzielenia wzrastającej mobilności i jej szkodliwych skutków ubocznych. Polityka transportowa Unii stanowi centralny element europejskiej strategii zrównoważonego rozwoju oraz agendy lizbońskiej na rzecz rozwoju i zatrudnienia.

Obecna sytuacja

Celem wspólnotowej statystyki w dziedzinie transportu jest stworzenie kompleksowego systemu informacji transportowej, włącznie z danymi o przepływie towarów i pasażerów, ruchu transportowym, infrastrukturze, rodzajach transportu, sprzęcie, mobilności osób, bezpieczeństwie, ochronie, zużyciu energii i wpływie na środowisko, kosztach transportu, inwestycjach infrastrukturalnych, przedsiębiorstwach transportowych oraz wskaźnikach strukturalnych i wskaźnikach zrównoważonego rozwoju.

Ujęcie w statystykach przepływów pasażerów i towarów oraz ruchu transportowego jest pozytywne z punktu widzenia wszystkich rodzajów transportu z wyjątkiem drogowego transportu pasażerskiego oraz transportu bezsilnikowego. Ponadto w statystykach dotyczących ruchu we wszystkich rodzajach transportu aktualnie brakuje części ważnych danych, niezbędnych do monitorowania zatorów drogowych, emisji spalin i innych negatywnych oddziaływań na środowisko. Statystyki związane z transportem towarowym są w dalszym ciągu ukierunkowane przede wszystkim na poszczególne rodzaje transportu, a nie zawierają wystarczających informacji na temat łańcuchów transportu intermodalnego.

Obecnie w systemie informacji transportowej brakuje informacji o inwestycjach i kosztach w dziedzinie infrastruktury transportowej oraz danych o sieciach i przepływach transportowych z uwzględnieniem bardziej szczegółowych podziałów terytorialnych, włącznie z powiązaniem geograficznego odwzorowania sieci ruchu transportowego z zebranych danymi o tej sieci. Jest to konieczne do wspierania inwestycji w zakresie europejskiej infrastruktury transportowej oraz różnych rodzajów polityki regionalnej Wspólnoty.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Należy skonsolidować i skompletować wszystkie podstawy prawne związane ze statystykami wspólnotowymi dla wszystkich rodzajów transportu. Należy kontynuować aktualne prace nad sporządzeniem wskaźników rozdzielenia środków transportu w transporcie pasażerskim i towarowym. Szczególny nacisk będzie kładziony na drogowy transport pasażerski.

- Należy promować gromadzenie dodatkowych statystyk dotyczących łańcuchów transportu intermodalnego, transportu miejskiego oraz sporządzanie wskaźników potrzebnych do monitorowania włączenia kwestii związanych z środowiskiem i bezpieczeństwem do różnych rodzajów polityki transportowej. Należy dokonać przeglądu zgromadzonych danych dotyczących wydatków i kosztów związanych z inwestycjami infrastrukturalnymi. Pod uwagę brane będą również wskaźniki dotyczące efektywności logistycznej. Szczególny nacisk będzie kładziony na gromadzenie danych o ruchu transportowym, wyrażonych w wozokilometrach.

TYTUŁ VIWspólne reguły w dziedzinie konkurencji, podatków i zbliżenia ustawodawstw

NIE JEST WYMAGANY żADEN BEZPOśREDNI PROGRAM STATYSTYCZNY. INFORMACJE STATYSTYCZNE DLA NINIEJSZEGO TYTUłU Są W RAZIE POTRZEB UZYSKIWANE Z DANYCH I WSKAźNIKÓW GENEROWANYCH W ODNIESIENIU DO INNYCH TYTUłÓW PROGRAMU.

TYTUŁ VIIPolityka gospodarcza i pieniężna

RAMY PRAWNE

Postanowienia traktatu: art. 99 (koordynacja i nadzór różnych rodzajów polityki ekonomicznej); art. 104 (monitorowanie zmian podatkowych); art. 105 (polityka pieniężna i stabilność cen); art. 133 (wspólna polityka handlowa); art. 269 (zasoby własne); Główne regulacje : rozporządzenie Rady nr 2223/96 w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie (ESA95); rozporządzenie Rady nr 1287/2003 w sprawie harmonizacji dochodu narodowego brutto w cenach rynkowych (rozporządzenie DNB); decyzja Rady nr 3605/93 w sprawie stosowania Protokołu w sprawie procedury nadmiernego deficytu załączonego do Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską; rozporządzenie Rady nr 2494/95 dotyczące zharmonizowanych wskaźników cen konsumpcyjnych; rozporządzenie Rady nr 1165/98 dotyczące krótkoterminowych statystyk; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 184/2005 w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich; regulamin pracowniczy UE.

Obecna sytuacja

Nadzór i koordynacja różnych rodzajów polityki makroekonomicznej Unii Europejskiej, prowadzenie polityki pieniężnej unii gospodarczej i walutowej oraz polityki strukturalnej Wspólnoty wymaga solidnych podstaw statystycznych. Ponadto sprawą najwyższej wagi pozostaje dostarczanie statystyk na potrzeby administracji UE.

Eurostat i państwa członkowskie muszą pomyślnie wdrożyć program przesyłania danych z Europejskiego Systemu Rachunków. Dane te są elementem kluczowym dla analizy cyklu koniunkturalnego i analizy strukturalnej. Będą czynione znaczne starania w zakresie udoskonalenia ilościowej oceny produktywności, prowadzonej w ramach projektu Euklems.

Sprawą najwyższej wagi pozostaje dostarczanie statystyk na potrzeby administracji UE . Obejmuje to dostarczanie danych o DNB oraz podatku VAT potrzebnych do kalkulacji zasobów własnych, danych makroekonomicznych na potrzeby polityki strukturalnej (w szczególności w zakresie parytetów siły nabywczej ) oraz danych wymaganych do określenia wynagrodzeń i emerytur dla urzędników UE.

Harmonizacja i porównywalność danych wykorzystywanych do kontroli budżetowej i fiskalnej będą poddawane ocenie w celu zapewnienia decydentom instrumentów statystycznych wysokiej jakości i porównywalnych, tak aby umożliwiać właściwą ocenę sytuacji budżetowej każdego państwa członkowskiego.

W ostatnich latach rozwój zharmonizowanych wskaźników cen konsumpcyjnych (HICP) uległ spowolnieniu, dlatego działania związane z poprawą jakości HICP muszą być prowadzone bardziej dynamicznie (szczególnie w dziedzinie zamieszkiwania we własnym lokalu, dostosowywania jakości i próbkowania).

Trzeba nadal poprawiać terminowość, zakres i rozpowszechnianie podstawowych europejskich wskaźników gospodarczych (PEEI). Jeśli chodzi o statystyki krótkoterminowe, niezbędna jest poprawa pokrycia usług, zwłaszcza cen produkcji dla usług, długości szeregów czasowych i terminowości danych.

W dziedzinie statystyki bilansu płatniczego aktualne wyzwania obejmują dostarczenie odpowiednich informacji dla rachunków narodowych; zapewnienie ciągłej jakości danych źródłowych w różnych państwach członkowskich w sytuacji zwiększenia progów sprawozdawczości bankowej.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Aktywne uczestnictwo UE w przeglądzie międzynarodowych standardów rachunków narodowych (SNA 93) i statystyk bilansu płatniczego (Podręcznik bilansu płatniczego – BPM5).

- Przegląd europejskiego systemu rachunków (ESA95).

- Wprowadzenie klasyfikacji działalności gospodarczej NACE rev. 2 w odniesieniu do krajowych rachunków, bilansu płatniczego i statystyk krótkoterminowych; wprowadzenie w życie innych kluczowych regulacji prawnych.

- Stworzenie europejskiego systemu statystyk cen konsumpcyjnych skoncentrowanego wokół wskaźników HICP, uproszczenie i konsolidacja ram prawnych w zakresie wskaźników HICP oraz zagwarantowanie wiarygodności HICP poprzez stosowanie skuteczniejszej polityki komunikacyjnej i strategii zapewniania zgodności.

TYTUŁ VIIIZatrudnienie

RAMY PRAWNE

Siłą napędową rozwoju statystyki pracy w UE będzie zrewidowana strategia lizbońska, która przywraca nacisk na rozwój i zatrudnienie w Europie, cele i analizy porównawcze przewidziane w europejskiej strategii zatrudnienia oraz unię gospodarczą i walutową, co wymaga pełnego zestawu statystyk śródrocznych opisujących rozwój rynku pracy w strefie euro i w Unii Europejskiej.

Obecna sytuacja

Statystyki dotyczące rynku pracy regulują solidne ramy prawne po to, by zapewniać regularne przekazywanie danych służących do szacowania zatrudnienia, bezrobocia, zarobków i kosztów pracy. Niemniej jednak nowe obszary polityki będą wymagały rozszerzenia prawa statystycznego na inne dziedziny, takie jak: (i) statystyka wolnych miejsc pracy, ocena popytu na rynku pracy i uzupełnienie statystyk dotyczących zatrudnienia i bezrobocia, (ii) sytuacja osób migrujących na rynku pracy, promocja lepszej integracji tej grupy ludności oraz (iii) przejście ze szkoły do pracy, wzmocnienie podstaw odpowiednich rodzajów polityki zapewniających łatwe włączenie się osób młodych w rynek pracy. Przy opracowywaniu statystyk główna uwaga będzie nadal kierowana na inne dziedziny, takie jak jakość pracy i zatrudnienia w kontekście starzenia się ludności czynnej zawodowo , zdolności przystosowawcze pracowników i przedsiębiorstw oraz potrzeby rynku pracy w zakresie społeczeństwa obywatelskiego.

Udoskonalenie w ubiegłych latach wspólnotowego badania ludności czynnej zawodowo sprawiło, że badanie to oraz jego moduły roczne stanowią główne źródło pozwalające tworzyć porównywalne dane na temat rynku pracy. Badanie ludności czynnej zawodowo jest przeprowadzane w domach respondentów, a jego wyniki muszą być uzupełnione danymi uzyskanymi od przedsiębiorstw, takimi jak statystyki strukturalne i krótkoterminowe na temat zarobków i kosztów pracy. Potrzebny jest także dalszy rozwój statystyki rynku pracy w zakresie poprawy jakości, np. zwiększania spójności danych o zatrudnieniu pochodzących ze źródeł krajowych oraz innych badań dotyczących przedsiębiorczości i rolnictwa, a także wprowadzenie europejskiego systemu próbkowania i szacunków bieżących w celu poprawy terminowości rozpowszechniania wskaźników. Należy również poczynić starania zmierzające do dogłębnej analizy statystycznej istniejących źródeł danych, zapewnienia bardziej elastycznych procedur rozpowszechniania poszczególnych anonimowych danych w środowisku naukowym oraz wprowadzenia w 2011 r. zmienionej klasyfikacji zawodów (ISCO) celem lepszego odzwierciedlenia struktury zatrudnienia i umożliwienia dokonywania lepszych porównań między krajami.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- W 2008 r. określenie i wdrożenie w ramach badania ludności czynnej zawodowo modułu ad hoc dotyczącego sytuacji rynku pracy dla osób migrujących i ich dzieci, w 2009 r. – modułu ad hoc dotyczącego przejścia ze szkoły do pracy, a w latach 2010-2012 modułów ad hoc w ramach programu badania ludności czynnej zawodowo.

- Rozszerzenie zakresu badań strukturalnych dotyczących zarobków i kosztów pracy na całą gospodarkę, a także przeprowadzenie w 2008 r. badań dotyczących kosztów pracy, a w 2010 r. – badania struktury zarobków.

- Wprowadzenie do krótkoterminowej statystyki rynku pracy europejskich systemów próbkowania na podstawie szerszego wykorzystania istniejących danych. Ma to pozwolić na tworzenie terminowych kwartalnych i miesięcznych agregatów danych dotyczących zatrudnienia i bezrobocia w strefie euro.

- Statystyka pracy powinna umożliwiać monitorowanie zatrudnienia społeczeństwa informacyjnego i potrzeb w zakresie umiejętności.

- Pełne wprowadzenie w życie rozporządzenia Rady w sprawie statystyk dotyczących wolnych miejsc pracy.

TYTUŁ IXWspólna polityka handlowa

RAMY PRAWNE

Odpowiedzialność Komisji Europejskiej za negocjacje umów handlowych z krajami trzecimi, włącznie z umowami dotyczącymi handlu usługami, przewiduje art. 133 traktatu. Akty prawne dotyczące odpowiednich dziedzin statystyki: rozporządzenie Rady nr 1172/95 dotyczące handlu towarami między Wspólnotą i jej państwami członkowskimi a państwami trzecimi; rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady nr 184/2005 w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich; wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyki wspólnotowej dotyczącej struktury i działalności oddziałów zagranicznych [zagranicznych jednostek zależnych] (COM(2005) 88 wersja ostateczna).

Obecna sytuacja

Wymogi dotyczące danych zwiększają się wraz z pojawianiem się na arenie międzynarodowej nowych konkurentów i partnerów handlowych (np. Chin, Indii, Brazylii i Ameryki Łacińskiej) oraz zachodzeniem zmian w strukturze handlu towarami i usługami . Ponadto gromadzenie, analiza i harmonizacja wysokiej jakości danych uzyskiwanych od krajów kandydujących i głównych krajów partnerskich UE będą mieć znaczenie priorytetowe.

Równolegle będą podejmowane starania o utrzymanie norm jakości w odniesieniu do transgranicznego handlu usługami, bezpośrednich inwestycji zagranicznych i handlu z zagranicznymi jednostkami zależnymi . Dla tego celu kluczowe znaczenie będzie miało wprowadzenie w życie rozporządzenia w sprawie statystyki bilansu płatniczego oraz przyjęcie rozporządzenia dotyczącego zagranicznych jednostek zależnych.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Wprowadzenie nowego prawodawstwa Extrastat, którego głównym celem będzie udostępnienie dodatkowych informacji celnych i uzupełniających statystyk dzięki wykorzystaniu rejestrów podmiotów handlowych.

- Wprowadzenie w życie i aktualizacja najważniejszych przepisów (w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami, zagranicznych inwestycji bezpośrednich i zagranicznych jednostek zależnych).

- Wprowadzenie nowych międzynarodowych standardów metodologicznych MFW w odniesieniu do sporządzania statystyk bilansu płatniczego w UE.

- Wdrożenie w UE podręcznika dotyczącego statystyk międzynarodowego handlu usługami i jego wersji poddanej przeglądowi.

TYTUŁ XWspółpraca celna

NIE JEST WYMAGANY żADEN BEZPOśREDNI PROGRAM STATYSTYCZNY. INFORMACJE STATYSTYCZNE DLA NINIEJSZEGO TYTUłU Są W RAZIE POTRZEB UZYSKIWANE Z DANYCH I WSKAźNIKÓW GENEROWANYCH W ODNIESIENIU DO INNYCH TYTUłÓW PROGRAMU.

TYTUŁ XI POLITYKA SPOłECZNA, EDUKACJA, KSZTAłCENIE ZAWODOWE I MłODZIEż

RAMY PRAWNE

Statystykę w tej dziedzinie będzie kształtować zastosowanie otwartej metody koordynacji (OMK) w dziedzinie wykluczenia społecznego, emerytur i strategii zrównoważonego rozwoju; art. 143 (sprawozdania dotyczące sytuacji społecznej) i art. 13 (zwalczanie dyskryminacji) Traktatu ustanawiającego WE; strategia dotycząca ochrony zdrowia i bezpieczeństwa w pracy; rezolucja Rady z 2003 r. dotycząca promocji zatrudnienia i integracji społecznej osób niepełnosprawnych oraz komunikat Komisji w sprawie równych szans dla osób niepełnosprawnych. Strategia EKG ONZ dotycząca edukacji na rzecz zrównoważonego rozwoju zawiera ponadto wymóg opracowywania danych.

Obecna sytuacja

System statystyki dotyczącej warunków życia i ochrony socjalnej opiera się na dwóch podstawowych filarach: systemie zintegrowanych statystyk na temat zabezpieczenia społecznego (ESSPROS) oraz statystyce dochodów i warunków życia (EU-SILC). Te dwa filary stanowią podstawę dla tworzenia wskaźników ubóstwa i wykluczenia społecznego (tzw. wskaźników z Laeken) oraz wskaźników OMK dotyczących emerytur. Dalszy postęp jest wymagany w dziedzinie opracowania wskaźników ubóstwa w regionie i wśród dzieci.

Dane dotyczące uczenia się przez całe życie obejmują informacje dotyczące edukacji formalnej i nieformalnej w ramach systemów kształcenia i szkolenia lub autonomicznego uczenia się. Na podstawie istniejących statystyk edukacyjnych dokonano kompilacji nowych danych dotyczących kształcenia zawodowego w przedsiębiorstwach (badano zaangażowanie przedsiębiorstwa i jego wkład w szkolenie zawodowe pracowników) lub kształcenia osób dorosłych. Dane dotyczące młodzieży można uzyskać z bieżących badań ankietowych. Zostaną one w pełni wykorzystane przed podjęciem dalszych działań w zakresie lepszego włączenia obszarów dotyczących młodzieży w istniejące badania ankietowe.

W dziedzinie bezpieczeństwa i zdrowia w pracy gromadzenie i analiza danych będą skoncentrowane na przyczynach, okolicznościach i kosztach wypadków w miejscu pracy, na chorobach zawodowych i problemach zdrowotnych związanych z wykonywaną pracą, a także czynnikach środowiskowych mogących negatywnie wpływać na zdrowie pracowników. Jeżeli chodzi o regularne gromadzenie danych, w szczególności będą opracowywane i wprowadzane zharmonizowane moduły badawcze dotyczące niepełnosprawności . Będzie się dążyć do dalszej poprawy statystyk w celu wspierania krajowych strategii na rzecz rozwoju wysokiej jakości, dostępnego i trwałego systemu opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej .

Rozpoczęły się także prace przygotowawcze w zakresie opracowania wspólnej metodologii statystycznej dotyczącej skali i wpływu dyskryminacji .

Głównym celem statystyki demograficznej będzie dostarczanie kompletnego zestawu danych i analiz potrzebnych do oceny wpływu zmian demograficznych zachodzących w Europie. Cel ten będzie realizowany poprzez poprawę metod i treści zbiorów danych demograficznych, wprowadzanie w życie prawa dotyczącego spisów ludności i gospodarstw domowych w 2011 r. oraz regularne przedstawianie długoterminowych prognoz na temat ludności.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Opracowanie ograniczonego zestawu głównych zmiennych oraz nowego instrumentu – Europejskiego systemu modułów badań w dziedzinie statystyki społecznej (E4SM).

- Konsolidacja projektu UE SILC, dalsze rozpowszechnianie danych w dłuższej perspektywie czasowej i pełne wdrożenie koncepcji dochodu brutto.

- Stworzenie wskaźników ubóstwa w regionie (z wykorzystaniem technik szacunkowych dla małych obszarów) oraz wskaźników ubóstwa wśród dzieci.

- Opracowanie rozporządzeń wykonawczych dotyczących systemu ESSPROS w celu zwiększenia szczegółowości, terminowości i kompletności danych.

- Poprawa istniejących ram statystycznych w dziedzinie uczenia się przez całe życie zarówno pod względem jakości (w tym pokrycia, porównywalności, terminowości i adekwatności statystyk), jak i skuteczności, w tym uzupełnianiu brakujących danych (np. dotyczących efektywności inwestycyjnej, mobilności, poziomu nauczycieli i instruktorów, jakości edukacji, kształcenia i szkolenia zawodowego, pochodzenia społecznego uczniów szkół ponadgimnazjalnych) oraz dostępu do informacji na poziomie instytucji edukacyjnych.

- Sukcesywne tworzenie statystyk dotyczących młodzieży z wykorzystaniem istniejących źródeł oraz, w miarę potrzeb, lepsze ich uwzględnienie w istniejących badaniach ankietowych.

- Podział według płci wszystkich danych społecznych zebranych od jednostek na poziomie UE oraz określenie głównego zestawu wskaźników dotyczących równości kobiet i mężczyzn.

- Opracowanie i wprowadzenie wspólnej metodologii otrzymywania lub poprawy istniejących danych statystycznych dotyczących skali i wpływu dyskryminacji.

TYTUŁ XIIKultura

NA OBECNYM ETAPIE TWORZENIE STATYSTYK W DZIEDZINIE KULTURY MA CHARAKTER OGRANICZONY, W ZWIąZKU Z CZYM NIE MA KOMPLEKSOWYCH I SPÓJNYCH RAM ANI ODDZIELNYCH REGULACJI DOTYCZąCYCH STATYSTYKI KULTURALNEJ.

W przypadku pojawienia się potrzeb związanych z prowadzoną polityką statystyki w dziedzinie kultury będą musiały zostać skonsolidowane, aby umożliwić regularne i trwałe sporządzanie danych (na podstawie różnych źródeł danych). Oprócz tego niezbędne są dość kompleksowe prace metodologiczne, np. w zakresie lepszej oceny społecznego wpływu kultury oraz roli sektora kultury w gospodarce opartej na wiedzy.

TYTUŁ XIIIZdrowie publiczne

RAMY PRAWNE

Dyrektywa Rady nr 89/391 w sprawie wprowadzania środków w celu poprawy bezpieczeństwa i zdrowia pracowników w miejscu pracy; decyzja Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1786/2002 przyjmująca program działań wspólnotowych w dziedzinie zdrowia publicznego (2003–2008); wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyk Wspólnoty w zakresie zdrowia publicznego oraz zdrowia i bezpieczeństwa w pracy.

Obecna sytuacja

System informacji zdrowotnej, utworzony w ramach poprzednich programów działań Wspólnoty w dziedzinie zdrowia publicznego, będzie nadal rozwijany poprzez działania w zakresie „wiedzy i informacji zdrowotnej” przewidziane w najbliższym programie działań Wspólnoty w dziedzinie zdrowia publicznego na lata 2007-2013. Poprzez Europejski System Statystyczny (ESS) Eurostat, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, krajami kandydującymi oraz krajami należącymi do EOG/EFTA, będzie dalej rozwijać składnik statystyczny tego systemu, w szczególności zestaw Wskaźników Zdrowotnych Wspólnoty Europejskiej (ECHI).

Dane statystyczne na temat zdrowia publicznego są również potrzebne do sporządzania wskaźników zrównoważonego rozwoju, wskaźników strukturalnych, wskaźników kontekstowych dotyczących niepełnosprawności oraz wskaźników opracowywanych w kontekście otwartej metody koordynacji dla wspierania krajowych strategii na rzecz rozwoju wysokiej jakości, dostępnej i trwałej opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej.

W powiązaniu z działaniami prowadzonymi w ramach programu Wspólnoty na rzecz zdrowia publicznego oraz we współpracy z odpowiednimi agencjami UE i właściwymi organizacjami międzynarodowymi w dziedzinie statystyki zdrowia publicznego (WHO, OECD i EKG ONZ) będzie się koncentrować wysiłki na dalszym opracowywaniu i wdrażaniu metodologii, zwłaszcza w dziedzinie stanu zdrowia (włącznie z niepełnosprawnością i zachorowalnością), determinantów zdrowotnych (np. stylu życia i czynników środowiskowych), opieki zdrowotnej (włącznie z wydatkami na opiekę zdrowotną) i przyczyn zgonów.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Tam, gdzie to możliwe, przyjęcie rozporządzeń Komisji w celu wykonania rozporządzenia Parlamentu i Rady w sprawie statystyk Wspólnoty w zakresie zdrowia publicznego oraz zdrowia i bezpieczeństwa w pracy.

- Wzmocnienie infrastruktury podstawowego systemu statystyk w zakresie zdrowia publicznego, ze szczególnym uwzględnieniem badania, konsolidacji i wdrożenia odpowiednich metodologii, takich jak europejski sondaż zdrowotny (EHIS) i system rachunków zdrowotnych (SHA).

- Poprawa dostępności, porównywalności i terminowości statystyk dotyczących zdrowia publicznego – włącznie ze statystyką dotyczącą niepełnosprawności i opieki zdrowotnej – ze szczególnym naciskiem na dalsze doskonalenie metodologii oraz z uwzględnieniem różnych kontekstów w poszczególnych krajach.

TYTUŁ XIVOchrona konsumentów

RAMY PRAWNE

W ciągu ostatnich lat polityka konsumencka zyskała znacznie wyższą rangę (art. 153 traktatu). Prace Eurostatu będą prowadzone w oparciu o strategię w zakresie zdrowia i ochrony konsumenta oraz wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej wspólnotowy program działań w dziedzinie zdrowia i ochrony konsumentów na lata 2007-2013, przyjętej przez Komisję w kwietniu 2005 r.

Rozległa dziedzina „ochrony konsumenta” jest podzielona na dwa główne obszary: „sprawy konsumenckie” oraz „bezpieczeństwo żywności”.

Obecna sytuacja

Jeżeli chodzi o kwestie konsumenckie , Eurostat produkuje co roku przekrojową publikację „Consumers in Europe: facts and figures”. Powołał również międzyresortową grupę zadaniową ds. szczegółowych statystyk cen.

Bezpieczeństwo żywności stanowi ważne zagadnienie polityki ochrony konsumenta. Unia Europejska opracowała szeroki wachlarz działań legislacyjnych i innych środków mających zagwarantować skuteczność systemów kontroli całego łańcucha w tych zakresie, włącznie z prawnie obowiązującymi normami dotyczącymi środowiska i dobrostanu zwierząt.

Celem działań Eurostatu w zakresie statystyki bezpieczeństwa żywności jest zapewnienie wsparcia metodologicznego i danych statystycznych interesujących nie tylko decydentów politycznych, ale także prywatne zainteresowane strony i ogólnie opinię publiczną.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012 (sprawy konsumenckie)

- Opracowanie „bezwzględnych” statystyk urzędowych (np. dotyczących szczegółowych cen, wydatków na konsumpcję w obszarach transgranicznych, relacji między przedsiębiorstwem a konsumentem) oraz wsparcie metodologiczne w zakresie „względnych” statystyk sporządzanych przez inne organy publiczne lub prywatne.

- Opracowanie plany działań na podstawie wniosków międzyresortowej grupy zadaniowej ds. szczegółowych statystyk cen.

- Rozpoczęcie szczegółowego badania dotyczącego ewentualnego włączenia modułu obejmującego kwestie ochrony konsumenta do nowego instrumentu opracowywanego obecnie przez Eurostat (E4SM).

Główne inicjatywy na lata 2008–2012 (bezpieczeństwo żywności)

- Opracowywanie odpowiednich statystyk na potrzeby monitorowania bezpieczeństwa żywności.

- Poprawa dostępności i jakości statystyk dotyczących towarów specjalnie oznaczanych (wyroby ekologicznie, produkty wytworzone w oparciu o organizmy modyfikowane genetycznie itp.).

TYTUŁ XVSieci transeuropejskie

NIE JEST WYMAGANY żADEN BEZPOśREDNI PROGRAM STATYSTYCZNY. INFORMACJE STATYSTYCZNE DLA NINIEJSZEGO TYTUłU Są W RAZIE POTRZEB UZYSKIWANE Z DANYCH I WSKAźNIKÓW GENEROWANYCH W ODNIESIENIU DO INNYCH TYTUłÓW PROGRAMU.

TYTUŁ XVIPrzemysł

STATYSTYKA PRZEDSIęBIORSTW

Ramy prawne

Statystyki dotyczące przedsiębiorstw europejskich są wymagane do tworzenia analiz konkurencyjności, produktywności i wzrostu oraz stanowią główną informację o postępach w realizacji celów odnowionej strategii lizbońskiej.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 58/97 w sprawie statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw (wraz ze zmianami); rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 48/2004 w sprawie tworzenia rocznych statystyk Wspólnoty dotyczących przemysłu hutniczego w latach 2003–2009; rozporządzenie Rady (EWG) nr 3924/91 w sprawie ustanowienia wspólnotowego badania produkcji przemysłowej. Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) w sprawie rejestrów przedsiębiorstw. Wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) dotyczącego struktury i działalności zagranicznych jednostek zależnych. Rozporządzenie Komisji nr 1450/2004 w sprawie sporządzania i rozwoju statystyk Wspólnoty z zakresu innowacji.

Obecna sytuacja

Statystyki strukturalne dotyczące przedsiębiorstw służą do szczegółowej analizy europejskiego sektora przedsiębiorstw. Główne przedmioty obaw użytkowników to niewystarczająca terminowość danych oraz zbyt wolne dostosowanie do nowych i pojawiających się potrzeb związanych z polityką, np. niewystarczająca ilość informacji o sektorze usług, przedsiębiorczości, globalizacji oraz przechodzeniu na metody zrównoważonej produkcji. W przypadku niektórych sektorów wytwórczych ważnym składnikiem dodatkowym umożliwiającym zrozumienie działalności sektora są statystyki produkcji .

Statystyki Wspólnoty z zakresu innowacji stanowią podstawowe narzędzie badania innowacyjności w Europie. Od 2004 r. statystyki te są sporządzane co dwa lata. W kontekście wspólnotowych statystyk z zakresu innowacji obserwuje się coraz większy dostęp do mikrodanych.

Opracowywane są statystyki dotyczące zagranicznych jednostek zależnych (FATS), a nowe regulacje określą podstawowy zestaw zmiennych umożliwiający badanie procesu globalizacji. W fazie pilotażowej znajduje się wprowadzanie europejskiego rejestru przedsiębiorstw międzynarodowych (tzw. eurogrup ), będącego wynikiem nowego rozporządzenia dotyczącego rejestrów przedsiębiorstw.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Należy w pełni wprowadzić w życie najważniejsze regulacje (zmiana rozporządzenia w sprawie statystyk strukturalnych dotyczących przedsiębiorstw, rozporządzenie w sprawie zagranicznych jednostek zależnych (FATS), rozporządzenie w sprawie rejestru eurogrup). Konieczne jest przeprowadzenie i kompleksowa ocena badań pilotażowych przewidzianych w regulacjach.

- Jeśli chodzi o statystyki Wspólnoty z zakresu innowacji, pełne wdrożenie podręcznika Oslo 2005 jest przewidziane dla wspólnotowego badania innowacyjności CIS 2008. Jakość i dostęp do danych będą dalej poprawiane również przy okazji badania CIS 2010 i kolejnych wspólnotowych badań innowacyjności.

- Należy opracować nowe statystyki pozwalające lepiej zrozumieć proces globalizacji gospodarki.

- Należy rozwiązywać problemy użytkowników związane z terminowością i brakiem szybkiej reakcji na ich potrzeby poprzez badanie nowych, elastycznych sposobów gromadzenia danych, przeprowadzanie badań ankietowych ad hoc oraz stosowanie europejskich metod próbkowania.

- Chroniąc prawo przedsiębiorstw do poufności danych, należy jednocześnie opracowywać sposoby uwolnienia zebranych danych tak, aby poziom informacji o prowadzonej działalności był jak najbardziej szczegółowy.

- Począwszy od roku referencyjnego 2008 we wszystkich dziedzinach statystyki przedsiębiorstw będzie stosowana zmieniona klasyfikacja działalności gospodarczej (NACE Rev.2).

- Opracowywane będą sposoby ograniczenia obciążenia dla przedsiębiorstw, np. poprzez większe wykorzystanie danych administracyjnych, stosowanie metod niewielkich badań ankietowych w określonych grupach docelowych, czy wykorzystanie publicznie dostępnych danych na temat przedsiębiorstwa oraz użycie języka XBRL.

Statystyki dotyczące społeczeństwa informacyjnego

Ramy prawne

Zastosowanie technologii informacyjnych i komunikacyjnych (TIK) jest jednym z głównych czynników stymulujących rozwój społeczeństwa integracyjnego, poprawę miejsc pracy i zwiększenie konkurencyjności przedsiębiorstw europejskich. Statystyki Eurostatu dotyczące społeczeństwa informacyjnego stanowią dla podmiotów tworzących politykę europejską ważną podstawę do oceny zmian strukturalnych prowadzących do rozwoju gospodarki opartej na wiedzy oraz przyczyniają się do monitorowania postępów w osiąganiu celów odnowionej strategii lizbońskiej.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 808/2004 dotyczące statystyk Wspólnoty w sprawie społeczeństwa informacyjnego.

Obecna sytuacja

Od kilku lat Eurostat zapewnia wkład w badania porównawcze w zakresie społeczeństwa informacyjnego, przedstawiając wskaźniki stosowania TIK przez przedsiębiorstwa i pojedynczych obywateli/gospodarstwa domowe. Działania te będą nadal prowadzone i doskonalone w celu dostosowania do wymogów polityki, np. inicjatywy i2010 opartej na odnowionej strategii lizbońskiej i innych inicjatyw politycznych. Mogą one wiązać się z koniecznością rozszerzenia obecnych ram prawnych.

Aby wyjść poza aspekty gotowości i zastosowania informacji, badania Wspólnoty będą uzupełniane poprzez gromadzenie danych dotyczących inwestycji w technologie informacyjne i komunikacyjne (TIK) oraz wpływ TIK na wyniki i działalność przedsiębiorstw oraz na społeczeństwo. Potrzeby dostosowania podstaw prawnych dla statystyk społeczeństwa informacyjnego w celu terminowego dostarczania kompletnego i kompatybilnego z rachunkami narodowymi zestawu danych dotyczących sektora TIK i łączności elektronicznej zostaną ocenione i przełożone na działania.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Ciągłe dostosowywanie wskaźników dotyczących społeczeństwa informacyjnego, w tym wskaźników dotyczących sektora TIK i jego konkurencyjności, do zmieniających się potrzeb polityki, z uwzględnieniem szerszej współpracy międzynarodowej w zakresie oceny TIK.

- Opracowanie statystyk dotyczących inwestowania w TIK oraz wprowadzania TIK w celu lepszego zbadania zrównoważonego rozwoju oraz wpływu społeczeństwa informacyjnego.

Statystyka w dziedzinie turystyki

Ramy prawne

Turystyka jest ważnym sektorem gospodarki Unii Europejskiej, posiadającym duży potencjał, który może przyczyniać się zwiększenia zatrudnienia i do wzrostu gospodarczego, a także rozwoju i integracji społeczno-ekonomicznej, również na obszarach wiejskich, peryferyjnych lub słabo rozwiniętych.

Dyrektywa Rady 95/57/WE w sprawie zbierania informacji statystycznych w dziedzinie turystyki.

Obecna sytuacja

Obecnie gromadzone statystyki dotyczą podaży i popytu w dziedzinie zakwaterowania turystów oraz aspektów ekonomicznych związanych z działalnością turystyczną. Kluczowym priorytetem będzie uzyskanie większego stopnia porównywalności istniejących statystyk oraz utworzenie zharmonizowanych dodatkowych rachunków szczegółowych dotyczących turystyki i umieszczenie ich w szerszym kontekście turystyki zrównoważonej, dla której trzeba będzie określić i obliczyć odpowiednie wskaźniki. Ponieważ na branżę turystyczną bezpośredni wpływ mają takie wydarzenia jak ataki terrorystyczne czy rozprzestrzenianie się chorób zakaźnych, głównym problemem będzie poprawa terminowości danych.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Unowocześnienie obecnego zestawu statystyk wspólnotowych w zakresie turystyki oraz powiązanych podstaw prawnych.

- Wdrożenie dodatkowych zharmonizowanych rachunków szczegółowych dotyczących turystyki oraz opracowanie i ocena wskaźników zrównoważonej turystyki.

Statystyka energetyczna

Ramy prawne

Bezpieczna dostawa energii po przystępnej cenie i w sposób przyjazny dla środowiska stanowi istotę polityki energetycznej UE. W odpowiedzi na potrzeby wynikające z tej polityki powstał System statystyki energetycznej.

System ten istnieje głównie na podstawie umowy. Oprócz dyrektywy 90/377/EWG dotyczącej cen gazu i energii elektrycznej dla końcowych odbiorców przemysłowych istnieją pewne zobowiązania prawne związane z określonymi aspektami systemu.

Obecna sytuacja

W ciągu ostatnich kilku lat rynki paliwowe stały się bardzo niestabilne i nieprzewidywalne, a ceny osiągnęły wysoki poziom. Zależność rynków UE od energii jest coraz zwiększa; zapotrzebowanie na energię wzrasta, wywołując obawy co do możliwości zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w sytuacji, gdy europejskie rynki energii elektrycznej i gazu nie zdołały jeszcze utworzyć prawdziwego jednolitego i konkurencyjnego rynku. W tym kontekście politycznym Komisja – w odpowiedzi na zaproszenie szefów państw i rządów w 2005 r. – zareagowała przedstawiając serię wniosków (Zielona Księga: Europejska strategia na rzecz zrównoważonej, konkurencyjnej i bezpiecznej energii), jak np. ustanowienie Europejskiego Obserwatorium Zaopatrzenia w Energię w celu monitorowania wzorców popytu i podaży na rynku energetycznym UE, nowa dyrektywa Wspólnoty w sprawie ogrzewania i chłodzenia, monitorowanie i określanie poziomu wykorzystania energii odnawialnych po 2010 r.(włącznie z energią elektryczną i biopaliwami płynnymi), a także monitorowanie postępów w zakresie efektywności końcowego wykorzystania energii.

Główne inicjatywy na lata 2008–2012

- Rozporządzenie w sprawie statystyki energetycznej, uwzględniające aktualne wymagania, a tym samym poprawa jakości.

- Prawne zobowiązanie do gromadzenia statystyk w zakresie cen energii elektrycznej i gazu dla gospodarstw domowych.

- Metody/podejście umożliwiające dostęp rzeczywistym krajom pochodzenia do rynku przywozu (wywozu) gazu.

- Poprawa metod/nomenklatur gromadzenia statystyk dotyczących biopaliw płynnych.

- Określenie wskaźników/zestawu danych służących do oceny efektywności energetycznej zgodnie z dyrektywą 2006/32/WE.

- W miarę potrzeb rozszerzenie wskaźników konkurencyjności służących do oceny skuteczności konkurencji i integracji rynków gazu/energii elektrycznej.

TYTUŁ XVIISpójność gospodarcza i społeczna

RAMY PRAWNE

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1059/2003 w sprawie ustalenia wspólnej klasyfikacji Jednostek Terytorialnych do Celów Statystycznych (NUTS); wniosek Komisji dotyczący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia infrastruktury informacji przestrzennej we Wspólnocie (INSPIRE).

Obecna sytuacja

Regionalne dane statystyczne są gromadzone w ponad dziesięciu ogólnych dziedzinach statystyki, z których niektóre są regulowane aktami prawnymi, a inne w drodze porozumień. Zasadni