KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 7.6.2011 
SEK(2011) 803 wersja ostateczna 
  
Zalecenie 
ZALECENIE RADY 
w sprawie krajowego programu reform Cypru z 2011 r. 
  
oraz zawieraj ące opinię Rady 
 
na temat zaktualizowan ego programu stabilno ści na lata 2011-2014 przedstawionego 
przez Cypr 
{SEK(2011) 721 wersja ostateczna} 
 
 
PL 2   PL Zalecenie 
ZALECENIE RADY 
w sprawie krajowego program u reform Cypru z 2011 r. 
  
oraz zawieraj ące opinię Rady 
 
na temat zaktualizowanego programu stabilno ści na lata 2011-2014 przedstawionego 
przez Cypr 
RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 
uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Un ii Europejskiej, w szczególno ści jego art. 121 ust. 
2 i art. 148 ust. 4, 
uwzględniając rozporz ądzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie 
wzmocnienia nadzoru pozycji bud żetowych oraz nadzor u i koordynacji polityk 
gospodarczych
1, w szczególno ści jego art. 5 ust. 3, 
uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej2, 
uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej, 
uwzględniając opinię Komitetu Zatrudnienia, 
po konsultacji z Komitetem Ekonomiczno-Finansowym, a także mając na uwadze, co nast ępuje: 
(1) W dniu 26 marca 2010 r. Rada Europejska przyj ęła wniosek Komisji Europejskiej 
dotyczący wprowadzenia nowej strategii na rzecz zatrudnienia i wzrostu 
gospodarczego, zatytu łowanej „Europa 2020”, opartej na ściślejszej koordynacji 
polityki gospodarczej, która skupia ć się będzie na najwa żniejszych obszarach 
wymagających podj ęcia działań służących pobudzeniu europejskiego potencja łu w 
dziedzinie zrównowa żonego rozwoju i konkurencyjno ści. 
(2) W dniu 13 lipca 2010 r. Rada przyj ęła zalecenie w sprawie ogólnych wytycznych 
polityk gospodarczych pa ństw członkowskich i Unii (na lata 2010–2014), a w dniu 21 
października 2010 r. decyzj ę dotyczącą wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia 
państw członkowskich
3, które razem stanowi ą „zintegrowane wytyczne”. Pa ństwa 
                                                 
1 Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. 
2 Dz.U. C […] z […], s. […]. 
3 Utrzymane w mocy na 2011 r. decyzj ą Rady 2011/308/UE z dnia 19 maja 2011 r. 
 
PL 3   PL członkowskie zosta ły poproszone o uwzgl ędnienie zintegrowanych wytycznych w 
swojej krajowej polityce gospoda rczej i polityce zatrudnienia. 
(3) Dnia 12 stycznia 2011 r. Komisja przyj ęła pierwsz ą roczną analizę wzrostu 
gospodarczego, rozpoczynaj ąc w ten sposób nowy cykl zarz ądzania gospodarczego w 
UE i pierwszy europejski seme str zintegrowanej i prowadzonej ex ante  koordynacji 
polityki, który ma swoje umocowanie w strategii „Europa 2020”.  
(4) Dnia 25 marca 2011 r. Rada  Europejska zatwierdzi ła priorytety dotycz ące konsolidacji 
budżetowej i reform strukturalnych (zgodnie z konkluzjami Rady z dnia 15 lutego i 7 
marca 2011 r. i w zwi ązku z przedstawion ą przez Komisj ę roczną analizą wzrostu 
gospodarczego). Podkre śliła ona równie ż priorytetowe znaczenie przywrócenia dobrej 
sytuacji bud żetowej i stabilno ści finansów publicznych, zm niejszenia bezrobocia w 
drodze reform rynku pracy oraz podj ęcia nowych dzia łań służących zwi ększeniu 
tempa wzrostu. Rada zwróci ła się do państw członkowskich, aby przekszta łciły te 
priorytety w konkretne środki, które zostan ą włączone do ich programów stabilno ści 
lub programów konwergencji oraz do ich krajowych programów reform. 
(5) W dniu 25 marca 2011 r. Ra da Europejska wezwa ła także państwa członkowskie 
uczestnicz ące w pakcie euro plus, by przedstawi ły swoje zobowi ązania w ramach tego 
paktu odpowiednio wcze śnie, tak by mog ły zostać włączone do ich programów 
stabilności lub konwergencji oraz krajowych programów reform.  
(6) Dnia 6 maja 2011 r. Cypr przedstawi ł krajowy program reform, a w dniu 7 maja 2011 
r. – zaktualizowany program stabilno ści obejmuj ący lata 2010-2014. W celu 
uwzględnienia powi ązań między oboma tymi programami poddano je jednoczesnej 
ocenie. 
(7) Gospodarka Cypru wykazuje nieznaczne o żywienie po pierwszym od trzydziestu 
pięciu lat pogorszeniu koniunktury gospodarc zej w 2009 r., kiedy to realny PKB 
obniżył się o 1,7 %. Rynek pracy zosta ł dotknięty recesją, a stopa bezrobocia wzros ła 
do 6,5 % w 2010 r. Stan finansów publicznych równie ż uległ pogorszeniu. Z 
nadwyżki, jaką wykazywa ł, budżet sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowych 
spadł do deficytu wynosz ącego 6 % PKB w 2009 r., g łównie w wyniku 
automatycznych stabilizatorów, uznaniowych bud żetowych środków stymulacyjnych 
mających na celu przeciwdzia łanie kryzysowi i raczej powa żnych skutków modelu 
wzrostu gospodarczego przynosz ącego mniejsze dochody podatkowe. W 2010 r. 
nastąpiło nieznaczne o żywienie dzia łalności gospodarczej prowadz ące do wzrostu o 1 
%, głównie w wyniku gromadzenia zapasów  po okresie ich bardzo silnego 
zmniejszania w 2009 r., a tak że do umiarkowanego wzrostu spo życia prywatnego. 
Przewiduje si ę, że polepszenie perspektyw y gospodarczej korzystnie wp łynie na rynek 
pracy, zatrudnienie nieznacznie wzro śnie i stopniowo spada ć będzie stopa bezrobocia 
z jej najwy ższego poziomu odnotowanego pod koniec 2010 r.  
(8) Na podstawie oceny zaktualizowanego programu stabilno ści zgodnie z 
rozporządzeniem Rady (WE) nr 1466/97 Rada jest zdania, że scenariusz 
makroekonomiczny b ędący podstaw ą prognoz bud żetowych jest realistyczny do 2012 
r., ale zbyt optymistyczny dla pó źniejszego okresu w porównaniu z prognoz ą służb 
Komisji z wiosny 2011 r. Program stabilno ści ma na celu zmniejszenie deficytu 
budżetowego do 4 % PKB w 2011 r. i 2,6 % w 2012 r., zgodnie z zaleceniami Rady, a 
także kontynuowanie konsolidacji w kolejnyc h latach. Program przewiduje, że 
 
PL 4   PL wskaźnik zadłużenia osiągnie warto ść szczytow ą w 2012 r., a nast ępnie obni ży się. 
Zakłada się średnią roczną poprawę salda strukturalnego w latach 2011-2012 na 
poziomie 1,5 % PKB, co jest zgodne z zaleceniami Rady. Przewiduje si ę jednak, że w 
latach 2013 i 2014 poprawa sytuacji strukturalnej b ędzie mniejsza od wymaganej w 
pakcie na rzecz stabilno ści i wzrostu. Średniookresowy cel bud żetowy, który zosta ł 
potwierdzony jako osi ągnięcie zrównowa żonego bud żetu w kategoriach 
strukturalnych, nie zostanie osi ągnięty w okresie obj ętym programem. Podczas gdy 
planowana ogólna korekta oparta je st na ograniczaniu wydatków, wi ększość środków 
z 2011 r. znajduje si ę po stronie dochodów. Istniej ą ryzyka zwi ązane z przedstawion ą 
w programie ścieżką konsolidacji: dotycz ą one trwa łego stosowania modelu wzrostu 
gospodarczego przynosz ącego mniejsze dochody podatkowe, praktyk ą przyjmowania 
budżetów uzupe łniających w ci ągu roku bud żetowego i terminowym wdra żaniem 
środków, które musz ą jeszcze zosta ć uzgodnione z partnerami spo łecznym, oraz 
innych środków, które musz ą zostać doprecyzowane (np. ograniczenie wydatków 
bieżących). W świetle powy ższych zagro żeń konieczne jest przyj ęcie dodatkowych 
środków, aby unikn ąć wystąpienia gorszych ni ż przewidywano wyników 
makroekonomicznych lub bud żetowych.  
(9) Deficyt na rachunku obrotów bie żących, pomimo spadku do oko ło 9 % PKB w 2010 
r., jest nadal wysoki i mo że ogranicza ć wzrost gospodarczy w perspektywie 
średnioterminowej. Wysokie wyda tki sektora publicznego musz ą być finansowane z 
długu zagranicznego lub wy ższych krajowych prywatnych oszcz ędności, które 
oznaczałyby niższy wzrost produkcji popr zez ograniczenie spo życia prywatnego lub 
inwestycji. W perspektywie średniookresowej deficyt uleg łby dalszej poprawie, ale 
tylko w umiarkowanym tempie. Dnia 13 lipca 2010 r., w kontek ście procedury 
nadmiernego deficytu, Rada zaleci ła, by władze Cypru wzmocni ły wiążący charakter 
średniookresowych ram bud żetowych. Dotychczas nie odnotowano żadnych 
postępów. Zgodnie z programem stabilno ści średniookresowe ramy bud żetowe maj ą 
zostać w pełni wdrożone od roku bud żetowego 2014, a nie od 2012 r., jak do 
niedawna zak ładano. Dlatego te ż ich skutki by łyby odczuwalne dopiero w 
perspektywie średniookresowej. Terminowe wdro żenie nowych ram mia łoby 
znaczenie dla efektywnej i trwa łej konsolidacji finansów publicznych. 
(10) Sektor bankowy przetrwa ł światowy kryzys finans owy oraz kryzys zwi ązany z 
długiem publicznym w strefie euro bez konieczno ści interwencji ze strony rz ądu. 
Jednakże z aktywami przekraczaj ącymi ponad sze ściokrotnie warto ść PKB, 
nieuwzględniając aktywów jednostek zale żnych i oddzia łów banków zagranicznych, 
oraz przekraczaj ącymi dziesi ęciokrotnie warto ść PKB, z ich uwzgl ędnieniem, sektor 
bankowy jest ogromny w porównaniu z wielko ścią gospodarki. Ponadto w ramach 
tego sektora wyst ępuje stosunkowo du ża koncentracja – rynek jest zdominowany 
przez trzy krajowe grupy, które posiadaj ą około 55 % łącznych skonsolidowanych 
aktywów bankowych, z wy łączeniem banków spó łdzielczych. Zagro żenia wyst ępujące 
obecnie na mi ędzynarodowych rynkach finansowych sprawiaj ą, że konieczne jest 
kontynuowanie ostro żnego zarz ądzania bilansem i rozwa żny nadzór. Istniej ą dwa 
różne organy nadzoru: Bank Centralny Cypru dla banków komercyjnych oraz urz ąd 
nadzoru i rozwoju spó łdzielni (ASDCS) dla spó łdzielczych instytuc ji kredytowych. 
Wbrew zaleceniu MFW dotycz ącemu wprowadzenia jednego organu nadzoru dla 
banków i spó łdzielczych instytucji kredytowych nie dokonano żadnych post ępów.  
(11) Przewidywany d ługoterminowy wp ływ starzenia si ę społeczeństwa na bud żet jest 
znacznie powy żej średniej UE, co wynika g łównie ze stosunkowo wysokiego wzrostu 
 
PL 5   PL wydatków na emerytury w relacji do PKB w nadchodz ących dekadach. W kwietniu 
2009 r. przeprowadzono reform ę systemu emerytalnego. Dotyczy ła ona głównie 
dochodów i tylko nieznacznie zmniejszy ła wzrost wydatków na emerytury. Post ęp w 
zakresie reformy systemu opieki zdrowo tnej w celu ograniczenia prognozowanego 
wzrostu wydatków poprzez ustanowienie public znego systemu opieki zdrowotnej oraz 
przekszta łcenie szpitali publicznych w niezale żne jednostki by ł bardzo ograniczony. 
(12) Przeprowadzane dwa razy w roku automatyczne dostosowanie dodatku 
wyrównuj ącego koszty utrzymania (ang. Cost of Living Adjustment , COLA) jest 
powiązane bezpo średnio ze średnią procentow ą zmianą wskaźnika cen towarów i 
usług konsumpcyjnych (CPI) w ci ągu ostatnich sze ściu miesi ęcy w porównaniu z 
poprzednimi sze ścioma miesi ącami. Cieszy si ę ono silnym poparciem ze strony 
partnerów spo łecznych i nie podlega ło dyskusji podczas procesu negocjacji uk ładów 
zbiorowych. Jednak że jego jednolite stosowanie uniemo żliwia odzwierciedlanie w 
płacach różnic wydajno ści w poszczególnych sektorach. Negatywnymi aspektami 
COLA jest po pierwsze to, że płace zależą wyłącznie od cen produktów, a nie od 
wzrostu wydajno ści. Po drugie, system ten jest  najbardziej korzystny dla osób 
posiadających wyższe dochody (70 % tych osób ma p łace powiązane ze wska źnikiem 
poprzez COLA), podczas gdy wi ększość osób o najni ższych płacach (np. pracownicy 
niewykwalifikowani) nie jest nim obj ęta (jedynie 6 % ma p łace powi ązane ze 
wskaźnikiem poprzez COLA). Po tr zecie, COLA ma równie ż znaczące skutki dla 
finansów publicznych, poniewa ż stanowi integraln ą część nie tylko p łac i 
wynagrodze ń, ale także emerytur, świadczeń i innych dodatków. 
(13) Mimo że współczynnik aktywno ści zawodowej na Cyprze jest wy ższy od średniej w 
UE, cypryjski rynek pracy wykazuje si lne dysproporcje w zakresie zatrudnienia 
mężczyzn i kobiet. W krajowym programie reform za g łówne przeszkody utrudniaj ące 
wzrost gospodarczy i zat rudnienie uznano w łaśnie dysproporcje w zakresie 
zatrudnienia m ężczyzn i kobiet, koszty i dost ępność placówek opieki nad dzie ćmi (w 
tym położenie geograficzne i blisko ść miejsca pracy), niedobór elastycznych form 
zatrudnienia i utrzymuj ące się na wysokim poziomie zró żnicowanie wynagrodzenia ze 
względu na płeć. Podczas gdy odsetek osób posiadaj ących na Cyprze wykszta łcenie 
średnie i wy ższe jest wysoki, wydaje si ę, że kształcenie i szkolenie zawodowe nie 
stanowią atrakcyjnej alternatywy. Wysokie bezrobocie w śród młodzieży w połączeniu 
z dużym odsetkiem osób z wy ższym wykszta łceniem w śród bezrobotnych jest oznak ą 
znacznego niedopasowania umiej ętności do wymaga ń w gospodarce cypryjskiej. 
Ponadto udzia ł w uczeniu si ę przez ca łe życie jest niski jak na  kraj, który posiada 
ogółem dobry poziom wykszta łcenia, zw łaszcza w przypadku niektórych specjalnych 
grup (osób o niskich kwalifikacjach, os ób starszych i bezrobotnych). Aby rozwi ązać te 
problemy w narodowym programie reform  przewidziano ustanowienie szeregu 
nowych instytucji wy ższego szkolenia i kszta łcenia zawodowego pocz ąwszy od lat 
2012-2013. Istniej ą również plany wprowadzenia nowego systemu praktyk 
zawodowych w tym samym roku akademickim. Ogólnie rzecz bior ąc, reorientacja 
systemu edukacji i szkole ń w celu znalezienia le pszej struktury umiej ętności 
dostosowanych do potrzeb rynku pracy w znacznej mierze przyczyni łaby się do 
realizacji strategiczneg o celu krajowego dotycz ącego przej ścia od zatrudnienia 
niskowydajnego do wysokowydajnego.  
(14) Cypr przyj ął ogólne przepisy prawa w zakre sie transpozycji dyrektywy us ługowej w 
lipcu 2010 r. Niemniej jednak istniej ą obawy co do kompletno ści i dokładności 
transpozycji, poniewa ż w prawodawstwie sektorow ym, gdzie nie wprowadzono 
 
PL 6   PL żadnych zmian, nadal istnieje wiele przeszkód dla przedsi ębiorczości i swobodnego 
świadczenia us ług. Do przeszkód tych nale żą utrudnienia natury  ogólnej, takie jak 
zezwolenia wymagane przez w ładze lokalne na wszystkie rodzaje dzia łalności 
gospodarczej lub ograniczony okres wa żności zezwole ń, niezależnie od dziedziny 
działalności i związanego z ni ą ryzyka, a tak że bardzo specyficzne utrudnienia, takie 
jak stałe opłaty stosowane w sektorze us ług turystycznych, test potrzeb gospodarczych 
i udział konkurentów w udzielaniu zezwole ń na wynajem samochodów, 
dyskryminacyjne traktowanie przedsi ębiorstw budowlanych z innych pa ństw 
członkowskich oraz zakaz dla architektów i in żynierów w zakresie wykonywania ich 
zawodu jako osoby prawne. 
(15) Ogólnie rzecz bior ąc, ograniczenia zwi ązane z ochron ą środowiska i kwestie zwi ązane 
z wykorzystania zasobów i energii mog ą przyczyni ć się do powstania powa żnych 
przeszkód dla wzrostu gospodarcze go. Ograniczenia te wynikaj ą ze specyficznego 
położenia geograficznego Cypru i skutków zmian klimatu w postaci powa żnych susz. 
Opłacalność systemów wsparcia dla energii odnawialnej musi zosta ć poddana ocenie. 
Możliwa jest znaczna poprawa funkcjonowania sektora energetycznego ju ż w 
perspektywie krótkotermi nowej, poprzez liberalizacj ę rynku, wprowadzenie 
konkurencji oraz u łatwienie inwestycji w infrastruktur ę.  
(16) Cypr podj ął szereg zobowi ązań w ramach paktu euro plus4. W odniesieniu do bud żetu 
pakt zobowi ązuje Cypr do wzmocnienia stabilno ści finansów publicznych poprzez 
przygotowanie ustaw ramowych w zakresie kryzysów finansowych oraz ustanowienie 
w pełni niezale żnego funduszu stabilno ści finansowej. Ponadto obecnie 
przeprowadzana jest debata na temat restrukturyzacji pa ństwowego systemu 
emerytalnego, która powinna zosta ć zakończona do ko ńca 2011 r. Środki dotycz ące 
zatrudnienia koncentruj ą się na zwalczaniu nielegalnego i niezg łoszonego 
zatrudnienia, zwalczaniu niedopasowania umiej ętności do wymaga ń rynku pracy oraz 
zwiększaniu konkurencyjno ści przedsi ębiorstw. Środki w zakresie konkurencyjno ści 
obejmują ograniczenie wynagrodze ń sektora publicznego (zmiana mechanizmu 
indeksacji p łac), wzmocnienie konkurencyjno ści małych i średnich przedsi ębiorstw, 
sfinalizowanie krajowej st rategii digitalizacji do 2011 r.  i promowanie efektywno ści 
energetycznej i odnawialnych źródeł energii. Zobowi ązania te odzwierciedlaj ą cztery 
dziedziny paktu. Zapewniaj ą one ciągłość szerszego programu reform nakre ślonego w 
programie stabilno ści i krajowym programie reform oraz potwierdzaj ą ogłoszone ju ż 
plany w zakresie reform odpowiadaj ących na s łabości strukturalne, bez ustalania na 
tym etapie ram czasowych dla kwestii takich jak p łace w sektorze publicznym i system 
emerytalny. Zobowi ązania te zosta ły ocenione i uwzgl ędnione w zaleceniach. 
(17) Komisja dokona ła oceny programu stabilno ści oraz krajowego programu reform, w 
tym zobowi ązań w ramach paktu euro plus5. Komisja wzi ęła pod uwag ę nie tylko ich 
znaczenie dla zrównowa żonego charakteru polityki bud żetowej i polityki spo łeczno-
gospodarczej na Cyprze, ale tak że stopień poszanowania przepisów oraz wytycznych 
UE, ze wzgl ędu na konieczno ść wzmocnienia ca łościowego zarz ądzania 
gospodarczego w Unii Europejskiej poprzez wnoszenie na poziomie UE wk ładu w 
przyszłe decyzje krajowe. W zwi ązku z tym, Komisja uwa ża, że potrzebne jest 
                                                 
4 Wi ęcej informacji na temat zobowi ązań w pakcie euro plus mo żna znale źć w dokumencie 
SEC(2011)721. 
5 SEC(2011) 721. 
 
PL 7   PL podjęcie większych wysi łków, by osi ągnąć docelowy deficyt bud żetowy w 2011 r., 
oraz że należy określić dodatkowe dzia łania konsolidacyjne na 2012 r. i kolejne lata. 
Aby poprawi ć długoterminow ą stabilność finansów publicznych niezb ędne są dalsze 
działania w zakresie systemu emerytalne go i systemu opieki zdrowotnej. Nale ży 
również podjąć kroki w celu wzmocnienia ram ostro żnościowego nadzoru bankowego, 
dostosowania systemu indeksacji p łac, a tak że poprawy kszta łcenia zawodowego, 
szkolenia i umiej ętności, otoczenia biznesu i efektywno ści energetycznej.  
(18) W świetle powy ższej oceny, a tak że biorąc pod uwag ę zalecenie Rady z dnia 13 lipca 
2010 r. na podstawie art. 126 ust. 7 Traktatu o funkcj onowaniu Unii Europejskiej, 
Rada zbada ła aktualizacj ę z 2011 r. do programu stabilno ści Cypru i jej opinia6 
znajduje odzwierciedlenie w szczególno ści w pkt 1) i 3) poni ższego zalecenia. 
Uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2011 r., Rada zbada ła 
krajowy program reform przed łożony przez Cypr, 
NINIEJSZYM ZALECA Cyprowi podj ęcie następujących dzia łań w okresie 2011-2012:  
(1) Przyjęcie koniecznych środków bud żetowych o trwa łym charakterze w celu 
skorygowania nadmiernego deficytu do ko ńca 2012 r. Podj ęcie działań na rzecz 
utrzymania ścisłej kontroli wydatków i wykorzy stania wszelkich lepszych od 
spodziewanych wyników bud żetowych w celu szybszej  redukcji deficytu i 
zadłużenia. Zapewnienie post ępów na drodze do realizacji średniookresowego celu 
budżetowego przez obni żanie deficytu o co najmniej 0,5 % PKB rocznie. 
Przyspieszenie wprowadzania egzekwowalnych wieloletnich ram bud żetowych 
opartych na wi ążącej podstawie prawnej i posiadaj ących mechanizmy koryguj ące, 
począwszy od przygotowania bud żetu na 2012 r., a tak że wprowadzania 
budżetowania programowego i zadaniowego. 
(2) Dalsze wzmacnianie ram ostro żnościowego nadzoru banków i spó łdzielczych 
instytucji kredytowych, tak by zapewni ć wczesne wykrywanie zagro żeń. 
(3) Poprawę stabilności finansów publicznych w d ługimi okresie poprzez wdro żenie 
środków reformy maj ących na celu kontrol ę wydatków systemu emerytalnego i 
systemu opieki zdrowotnej, aby ograniczy ć przewidywany wzrost wydatków 
związanych ze starzeniem si ę społeczeństwa. W odniesieniu do emerytur – 
wydłużenie okresu odprowadzania sk ładek, powi ązanie wieku emerytalnego ze 
średnim dalszym trwaniem życia, przy jednoczesnym uwzgl ędnieniu wysokiego 
wskaźnika zagro żenia ubóstwem w śród osób starszych. W odniesieniu do opieki 
zdrowotnej – podj ęcie dalszych kroków w celu przyspieszenia wdra żania krajowego 
systemu ubezpiecze ń zdrowotnych.  
(4) Reformę – w porozumieniu z partnerami spo łecznymi i zgodnie z krajowymi 
praktykami – systemu negocjacji p łacowych i systemu indeksacji p łac, aby zapewni ć 
ściślejszy zwi ązek między wzrostem p łac a zmianami wydajno ści pracy i poziomu 
konkurencyjno ści.  
(5) Podjęcie kolejnych dzia łań, w ramach reform planowanych dla systemu kszta łcenia i 
szkolenia zawodowego, w celu leps zego dostosowania wyników kszta łcenia do 
                                                 
6 Przewidziana w art. 5 ust. 3 rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1466/97. 
 
PL 8   PL potrzeb rynku pracy, zw łaszcza poprzez ustanowienie instytutu wy ższego kszta łcenia 
i szkolenia zawodowego. Podj ęcie środków zmierzaj ących do podniesienia 
skuteczno ści systemu szkole ń zawodowych poprzez zwi ększenie zach ęt i popraw ę 
dostępu do kszta łcenia i szkolenia zawodowego, w szczególno ści w odniesieniu do 
pracowników o niskich kwalifikacjac h, kobiet i starszych pracowników. 
(6) Zniesienie do pa ździernika 2011 r. istniej ących w prawodawstwie sektorowym 
przeszkód dla przedsi ębiorczości i swobodnego świadczenia us ług, aby zapewni ć 
większe możliwości wzrostu gospodarczego i tworzen ia miejsc pracy w sektorze 
usług.  
(7) Wprowadzenie środków maj ących na celu zwi ększenie konkurencji w us ługach 
sieciowych poprzez umo żliwienie wi ększej swobody w ustalaniu cen. Opracowanie 
do 2012 r. planu gospodarki wodnej oraz sy stemu ustalania cen odzwierciedlaj ącego 
opłacalność i równy dost ęp w celu zapewnienia bardziej zrównowa żonego 
zarządzania zasobami wodnymi. 
Sporządzono w Brukseli dnia […] r. 
 W imieniu Rady 
 Przewodnicz ący