PL 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 16 marca 2009 r. 
na wniosek Ministra Finansów Rzeczypospolitej Polskiej 
w sprawie projektu ustawy o zmianie ustawy o por ęczeniach i gwarancjach udzielanych przez 
Skarb Pa ństwa oraz niektóre osoby prawne, ustawy  o Banku Gospodarstwa Krajowego oraz 
niektórych innych ustaw 
(CON/2009/22) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 18 lutego 2009 r. Europejski  Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Ministra Finansów 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii dotycz ącej projektu ustawy (zwanego dalej „projektem 
ustawy”) o zmianie ustawy z dnia 14 marca 2003 r.  o Banku Gospodarstwa Krajowego (zwanej dalej 
„ustawą o BGK”)1. 
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 105 ust. 4 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę 
Europejsk ą oraz szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/415/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. w sprawie 
konsultacji Europejskiego Banku Centralnego udzielanych w ładzom krajowym w sprawie projektów 
przepisów prawnych2, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy zasad odnosz ących się do instytucji 
finansowych w zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i rynków 
finansowych. Rada Prezesów wyda ła niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 
Regulaminu Europejskieg o Banku Centralnego.  
 
1.  Zał ożenia projektu ustawy 
1.1 Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) jest jedyn ą polską instytucj ą kredytow ą utworzon ą 
przepisami prawa jako bank pa ństwowy3. Do podstawowych celów dzia łalności BGK nale ży 
wspieranie rz ądowych programów spo łeczno-gospodarczych oraz programów samorz ądnoś ci 
                                                 
1  Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 594. 
2  Dz. U. L 189 z 3.7.1998, s. 42. 
3  Zob. art. 2 ust. 1 ustawy o BGK w zw. z art. 1 rozporz ądzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 30 maja 1924 r. o 
połączeniu (fuzji) Pa ństwowych Instytucji Kredytowych w Bank Gospoda rstwa Krajowego (Dz. U. z 1924 r. Nr 46, poz. 
477). Zob. tak że art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 1960 r. Pr awo bankowe (Dz. U. z 1960 r. Nr 20, poz. 121) w zw. 
z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 1975 r. Nr 20, poz. 108) oraz art. 64 ust. 2 
ustawy z dnia 26 lutego 1982 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 1982 r. Nr 7, poz. 56). Zob. tak że art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 
29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665) (zwanej dalej „prawem bankowym”). Zob. 
rozporządzenie Ministra Skarbu Pa ństwa z dnia 27 sierpnia 2003 r. w sprawi e nadania statutu Bankowi Gospodarstwa 
Krajowego (Dz. U. z 2003 r. Nr 156, poz. 1526). 
lokalnej i rozwoju regionalnego. W ty m zakresie BGK prowadzi obs ługę bankową jednostek  
publiczny ch oraz szer egu fundusz y celowych, w t ym funduszy  obsługujących rozdział środków z  
Unii Europejskiej. Jako szczególnego typu inst ytucja finansowa utworzona w celu reali zacji zadań 
publiczn ych BGK nie podlega regulacjom  dyrektywy 2006/48/ WE Parlam entu Eur opejskiego i 
Rady  z dnia 14 czer wca 2006 r. w sprawie podej mowania i  prowadzenia dzia łalności przez 
instytucje kredy towe (wers ja przekszta łcona)4. 
1.2 Zgodnie z tr eścią uzasadnienia projektu ustawy5, planowane z miany zostały opracowane „w 
związku z konieczno ścią zapewnienia tr ansparentno ści działania Banku Gospo darstwa Krajowego  
w celu lepszej realizacji zadań i prog ramów rządowy ch” a ich intencj ą jest  „stworzenie  ram 
prawny ch, w myśl który ch BGK, jako bank p aństwowy  w ra mach dzi ałalności własnej,  
prowadziłby działalność bankow ą wspieraj ąc jednocze śnie rządowe program y społeczno-
gospodarcze oraz progr amy sam orządności loka lnej i rozwo ju regionaln ego, realizowane z 
wykorzystanie m środków publiczn ych”. Projekt ustawy  uspr awnia mechanizmy zawarte w ustawie 
o BGK, rozs zerza zakr es przepisów re gulujących realiza cję przez B GK pro gramów rządowy ch 
oraz likwiduje niektóre fundusze celowe a ich aktywa przenosi do BGK. Ponadto projekt  ustawy 
rozluźnia niektóre wy mogi formalne mające zastosowanie do dzia łalności BGK. 
1.3 Projekt ustawy m odyfikuje zakres dzia łalności BGK, rozszer zając wsparcie dla polskiego eks portu  
o realizacj ę program ów rządowy ch6 oraz dodając nowe zadani e polegające na prowadzeni u 
działalności gwarancy jnej lub poręczeniowej w ramach reali zacji program ów rządowy ch lub w 
imieniu i na r achunek Skarbu Pa ństwa7. Projekt ustawy up oważnia równie ż Ministra Finansów d o 
zwiększenia funduszu statutowego BGK poprzez przekazanie BGK sp ecjalnie w ty m celu  
wyemitowan ych skarbow ych papieró w wartościowy ch. Em isji takich nie wlicza się do limitów 
określonych w ustawie bud żetowej, ale  ich warto ść zalicz a się do długu Skarb u Państwa8. Ponadto  
projekt ustawy  zmienia art. 128b prawa bankowego, upoważniając Komisję Nadzoru Finans owego 
do w yłączenia dzia łalności BGK z obowi ązku spełniania niektó rych w ymogów ustanowion ych 
przepisam i prawa bankowego9. Taka możliwość dotyczy  funduszy przekazany ch BGK w  ramach 
realizacji przez ten ban k program ów rządowy ch. Zrezy gnowano równie ż z dodatkowy ch 
warunków, w ty m wymogu finansowego wyodr ębnienia tej dzia łalności oraz wy mogu, zgod nie z 
którym ryzyko związane z tą działalnością nie powinn o obciążać BGK. 
                                                 
4  Dz. U. L 177 z 30.6.2006 , s. 1. Zob. ar t. 2. 
5  Druk sejmow y nr 1638 z dnia 6  lutego 2009  r. do stępny na stronie internetowej Sejmu pod adresem  www.sejm.gov.pl. 
6  Art. 2  pkt 3)  lit. a) projektu  ustaw y, zmien iający art. 5 ust. 1  pkt 3  ustaw y o BGK. 
7  Zob. art. 2 pk t 3 lit. a) pro jektu ustaw y wprowadzaj ący now y art. 5 ust. 1 pkt 5 do ustaw y o BG K w zw. z art. 1  pkt 9  
projektu  ustaw y wprowadzaj ącym now y rozd ział 8a do ustaw y z dnia 8  maja 1 997 r. o por ęczeniach i gwaran cjach 
udzielan ych przez Skarb Pa ństwa oraz niektóre os oby prawne (D z. U. z 2003  r. Nr 174, poz. 1689 ). 
8  Art. 2  pkt 4  projektu ustaw y, wprowadzający do ustaw y o BGK n owy art. 5a. 
9  Art. 7  projek tu ustawy. 
2 
1.4 Projekt ustawy  likwiduje szereg funduszy  celowy ch, w tym Fundusz Por ęczeń Unijn ych, i przenosi 
ich akty wa do fun duszu  statutowego BGK10. EBC rozum ie, że wy nikiem  tej operacji b ędzie 
znaczące zwiększenie funduszy  BGK w porównaniu z  inny mi insty tucjam i finansowy mi. 
 
2. Uwagi ogóln e  
2.1 Jako że główny m celem projektu ustawy jest zwi ększenie transpa rentności działania BGK, m. in. w  
celu lepszej realizacji zada ń i programów rz ądowy ch, EBC rozumie, że BGK odgr ywał będzie 
znaczącą rolę w realizacji rz ądowy ch program ów gospodarczy ch związany ch z obecny m kryzysem 
finansowy m. W ty m kontekście ora z w zakr esie, w jaki m rozszerzony  zakres dzia łalności BGK 
będzie związany z kr yzysem  finanso wym, EBC pragnie powt órzyć stanowisko wy rażone w  
poprzednich opiniach dotyczących po dejm owany ch w Polsce działań mających przeciw działać 
kryzysowi finansowem u11 oraz podkre ślić potrzebę zazna czenia t ymczasoweg o charakteru ty ch 
działań jako środka m ającego prz ywrócić normalne warunki fun kcjonowania r ynków. 
2.2 W świetl e szczególnego statusu B GK wy nikającego z realizowania przez ten bank funkcji  
publiczn ych oraz wyłączenia spod przepisów dy rektywy 2006/48/WE, EBC pragnie podk reślić 
potrzebę zachowania równy ch zasad k onkurencji or az unikania zakłóceń konkurencji pomi ędzy 
instytucjam i finansowymi wy nikających ze zw iększenia fu ndusz y statutowy ch BGK oraz 
rozszer zenia zakresu jego działalności. W szczególności EBC zauważa, że aktywizacj a działalności 
BGK na ry nku kredytow ym wy nikająca z przekazan ia tem u bankowi dodatko wych fund uszy oraz 
rozluźnienia wy mogów mających zasto sowanie do je go działań, w tym m. in. możliwość uzyskania  
wyłączenia z obowi ązku spełniania wy mogów okr eślonych prz episam i prawa bankowego12, nie 
powinna pro wadzić do wypierania z ry nku oferty  kred ytowej inn ych insty tucji kred ytowych. 
Ponadto EBC  wskazuje, że wykony wanie zada ń BGK w ra mach re alizacji progra mów rządowy ch 
musi pozostawa ć w zgodzie ze wspólnot owymi zasad ami udzielania pom ocy państwowej. Stosuj ąc 
odpowiednie mechanizm y ochronne, w tym środki zarz ądzania i kontroli  ryzyka, należy również 
zapewnić, aby zwiększona rola BGK nie narusza ła stabilno ści rynków finanso wych.  
 
                                                 
10  Art. 15-17  oraz art. 25 pro jektu ustaw y. 
11  Zob. opinię EBC CON/2008/80 z dnia 28 listopada 2008 r. wy daną na wniosek Ministra F inansów Rzecz ypospolitej  
Polskiej w sprawie projektu us tawy o udzielaniu przez Skarb P aństwa wsparcia insty tucjom fin ansow ym oraz opinię 
EBC CON/2009/19 z dnia 9 marca 2009 r. w ydaną na wniosek Ministra F inansów Rzecz yposp olitej w sprawie projektu  
ustaw y o rekapitalizacji niek tórych insty tucji f inansowy ch.  
12  Zob. art. 128b  prawa bankow ego zmienion y art. 7 projektu  ustaw y. 
3 
Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronach internetowy ch EBC. 
 
 
Frankfurt nad  Menem , dnia 16 m arca 2009 r. 
 
[podpis]  
 
Preze s EBC 
Jean-Claude TRICHET 
4