[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 22.3.2010

KOM(2010)99 wersja ostateczna

2008/0192 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący

stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylającej dyrektywę Rady 86/613/EWG

2008/0192 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dotyczący

stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylającej dyrektywę Rady 86/613/EWG

PRZEBIEG PROCEDURY

W dniu 3 października 2008 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn prowadzących działalność na własny rachunek oraz uchylającej dyrektywę 86/613/EWG (COM(2008) 636).

Wniosek ten został przekazany Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w dniu 3 października 2008 r.

W dniu 24 marca 2009 r. Komitet Ekonomiczno-Społeczny przyjął swoją opinię.

Parlament Europejski wydał swoją opinię w dniu 6 maja 2009 r. w pierwszym czytaniu.

Podczas posiedzenia plenarnego Komisja zajęła stanowisko w sprawie wnioskowanych zmian. Komisja nie przyjęła zmienionego wniosku formalnego uwzględniającego opinię Parlamentu Europejskiego.

Rada przyjęła stanowisko większością kwalifikowaną w pierwszym czytaniu w dniu 8 marca 2010 r.

PRZEDMIOT WNIOSKU KOMISJI

Celem wniosku jest wprowadzenie zmian do wspólnotowych ram prawnych dotyczących stosowania zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w przypadku osób prowadzących działalność na własny rachunek i ich małżonków.

Wniosek ten wprowadza istotne zmiany do obowiązującej dyrektywy z 1986 r. Po pierwsze, we wniosku rozszerzono pojęcie małżonków, obejmując nim również partnerów życiowych w zakresie, w jakim uznawani są jako tacy przez prawodawstwo krajowe. Po drugie, we wniosku przewidziano, iż w uznaniu jego wkładu w działalność przedsiębiorstwa rodzinnego małżonek współpracujący, o ile wyrazi taką wolę, powinien mieć zagwarantowane prawo do takiego samego poziomu ochrony socjalnej jak osoba prowadząca działalność na własny rachunek. Ponadto we wniosku przewidziano, iż kobiety prowadzące działalność na własny rachunek oraz małżonki współpracujące, o ile wyrażą taką wolę, powinny mieć zapewnioną możliwość skorzystania z urlopu macierzyńskiego, którego długość odpowiadałaby długości urlopu macierzyńskiego określonej w dyrektywie o ochronie pracownic w ciąży (14 tygodni). Urlop taki powinien być płatny na poziomie zasadniczo odpowiadającym zasiłkowi chorobowemu.

UWAGI DOTYCZĄCE STANOWISKA RADY W PIERWSZYM CZYTANIU

Krótkie uwagi ogólne

Komisja uważa, że stanowisko Rady w pierwszym czytaniu w dużym stopniu odbiega od wniosku Komisji i opinii Parlamentu Europejskiego, przede wszystkim w kwestiach związanych z ochroną socjalną małżonków współpracujących. Komisja i Parlament Europejski uznają bowiem, że małżonkom współpracującym należy zagwarantować taki sam poziom ochrony socjalnej jak osobom prowadzącym działalność na własny rachunek. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem Rady małżonkowie współpracujący powinni mieć dostęp do ochrony socjalnej, której poziom nie została jednak sprecyzowany.

Jeśli chodzi o urlop macierzyński dla kobiet prowadzących działalność na własny rachunek oraz małżonek współpracujących, stanowisko Rady bliższe jest przyjętej przez Parlament Europejski i zaakceptowanej przez Komisję poprawce ustanawiającej zasadę przystosowania do konkretnych potrzeb danej osoby. Natomiast propozycja Rady dotycząca art. 7 ust. 3 w sprawie odpowiedniego poziomu zasiłku podczas urlopu macierzyńskiego w większym stopniu odbiega od stanowisk Komisji i Parlamentu Europejskiego.

Poprawki Parlamentu Europejskiego przyjęte w pierwszym czytaniu

Poprawki uwzględnione w zmienionym wniosku i w stanowisku Rady w pierwszym czytaniu

W stanowisku Rady uwzględniono następujące poprawki PE do artykułów wniosku, zaakceptowane również przez Komisję:

- poprawka 12: dodanie w artykule dotyczącym pozytywnego działania wyraźnego odniesienia do promowania przedsiębiorczości kobiet;

- poprawka 13: uściślenie redakcyjne dotyczące warunków zakładania przedsiębiorstwa;

- poprawka 15: tekst przyjęty przez Radę precyzuje kwestię przystosowania do konkretnych potrzeb kobiet prowadzących działalność na własny rachunek i małżonek współpracujących;

- poprawka 18: kwestia uznawania pracy współpracujących małżonków została poruszona w motywie 7 tekstu przyjętego przez Radę;

- poprawka 22: dodanie nowego fragmentu dotyczącego uprawnień krajowych organów ds. równości w zakresie wymiany informacji z odpowiednikami europejskimi;

- poprawka 23: nowy artykuł w sprawie uwzględniania problematyki równości kobiet i mężczyzn w przepisach, politykach i działaniach;

- poprawka 27: wprowadzenie wymogu „szczególnych trudności”, które uzasadniałyby możliwość skorzystania z dodatkowego okresu na spełnienie wymogów dyrektywy;

- poprawka 28: wprowadzenie nowego artykułu dotyczącego „minimalnych wymogów” ustanowionych we wniosku.

Poprawki uwzględnione w zmienionym wniosku, lecz nieuwzględnione w stanowisku Rady w pierwszym czytaniu

- poprawki 21 i 22 dotyczące organu odpowiedzialnego za promowanie równego traktowania: Komisja przyjęła te poprawki zasadniczo. Rada chciała jednak dostosować tekst tego standardowego przepisu do nowszego tekstu dotyczącego problematyki równości kobiet i mężczyzn (dyrektywa w wersji przeredagowanej[1]). Komisja zaakceptowała tę ideę.

Nowe przepisy wprowadzone przez Radę i stanowisko Komisji

Dwa postanowienia stanowiska Rady w pierwszym czytaniu zasługują na szczególną uwagę, jako że znacząco odbiegają od wniosku Komisji i opinii Parlamentu Europejskiego. Dotyczy to art. 6 i art. 7 ust. 3 tekstu stanowiska Rady, które odnoszą się, odpowiednio, do ochrony socjalnej małżonków współpracujących oraz zasiłku w okresie urlopu macierzyńskiego dla kobiet prowadzących działalność na własny rachunek i małżonek współpracujących.

Jeżeli chodzi o art. 6, Komisja broniła swojego stanowiska, zgodnie z którym małżonkom współpracującym należy zagwarantować taki sam poziom ochrony socjalnej jak osobom prowadzącym działalność na własny rachunek. Biorąc pod uwagę, iż małżonkowie współpracujący z reguły wnoszą wkład w działalność przedsiębiorstwa, żadne inne podejście nie wydaje się gwarantować sukcesu w osiągnięciu celu omawianego wniosku, czyli wdrożenia zasady równego traktowania kobiet (zdecydowaną większość małżonków współpracujących stanowią kobiety) i mężczyzn (większość – 2/3 – osób prowadzących działalność na własny rachunek stanowią mężczyźni).

Z przebiegu negocjacji w Radzie wynika jasno, że wszelkie próby zrównania poziomu ochrony przysługującego osobom prowadzącym działalność z tym przysługującym małżonkom współpracującym spotykają się ze sprzeciwem wielu państw członkowskich. Komisja podkreśliła więc, że chodzi w tym przypadku o istotną zmianę jej tekstu, obniżającą poziom ambicji wniosku. Komisja zaakceptuje jednak tę zmianę, by umożliwić Radzie osiągnięcie porozumienia politycznego (niemożliwego w innych okolicznościach). Komisja uznała bowiem, że tekst przyjęty przez Radę przyczyni się do znaczącej poprawy obecnej sytuacji, zarówno w odniesieniu do osób prowadzących działalność na własny rachunek, jak i do małżonków współpracujących. Jeżeli chodzi o osoby prowadzące działalność na własny rachunek i małżonków współpracujących, nowe przepisy dotyczące zasiłku w okresie urlopu macierzyńskiego rzeczywiście po raz pierwszy ustanawiają na poziomie Unii prawo do zasiłku umożliwiające przerwanie działalności zarobkowej na minimalny okres 14 tygodni. Jeżeli chodzi o małżonków współpracujących i partnerów życiowych, przepisy w brzmieniu przyjętym przez Radę nadawałyby małżonkom współpracującym i partnerom życiowym prawo dostępu do ochrony socjalnej we własnym imieniu, niezależnie od rodzaju systemu, oraz do korzystania z ewentualnej ochrony „pośredniej” (poprzez osobę prowadzącą działalność na własny rachunek).

Komisja uwzględniła również to, iż ze względu na zasadniczy sprzeciw dwóch państw członkowskich wobec jakichkolwiek aktów prawnych regulujących tę dziedzinę Rada nie byłaby w stanie podjąć jednomyślnej decyzji.

Podczas posiedzenia Rady Unii Europejskiej w dniu 30 listopada 2009 r. prezydencja dostosowała swoją propozycję kompromisu poprzez uwzględnienie we wniosku możliwości pozostawienia państwom członkowskim decyzji o poziomie zasiłku w okresie urlopu macierzyńskiego. Również w tym przypadku Komisja nie wyraziła sprzeciwu, aby nie zablokować porozumienia politycznego w Radzie.

PODSUMOWANIE

Uwzględniając powyższe stwierdzenia Komisja uznała, że jedynym sposobem, by zapewnić kontynuację procedury, było powstrzymanie się od sprzeciwu, pomimo iż stanowisko Rady w pierwszym czytaniu nie odpowiada niektórym podstawowym celom wniosku.

[1] Dyrektywa 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (wersja przeredagowana), Dz.U. L 204 z 26.7.2006, s. 23.