[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 16.7.2009

KOM(2009) 371 wersja ostateczna

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji

UZASADNIENIE

Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r.[1] pozwala na uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji (EFDG) poprzez zastosowanie mechanizmu elastyczności, w ramach rocznego pułapu w wysokości 500 mln EUR powyżej pułapów odpowiednich działów ram finansowych. Kryteria, które należy spełnić, aby móc skorzystać z Funduszu, zostały zdefiniowane w rozporządzeniu (WE) nr 1927/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającym Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji[2].

Służby Komisji przeprowadziły dokładną analizę wniosków złożonych przez Hiszpanię i Portugalię zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1927/2006, w szczególności z jego art. 2, 3, 4, 5 i 6.

Najważniejsze elementy tej oceny podsumowano poniżej.

Sprawa EGF/2008/005 ES/Cataluña

1. W dniu 29 grudnia 2008 r. Komisja otrzymała od władz Hiszpanii wniosek, który następnie uzupełniono dodatkowymi informacjami przekazanymi przez to państwo członkowskie do dnia 13 marca 2009 r. Opiera się on na szczegółowych kryteriach interwencji określonych w art. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 i został złożony w terminie 10 tygodni, o którym mowa w art. 5 tego rozporządzenia.

2. Hiszpania złożyła wniosek na podstawie kryterium interwencji określonego w art. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1927/2006, które określa próg co najmniej 1 000 zwolnień w okresie 9 miesięcy w sektorze według klasyfikacji NACE 2 rev. 2[3] (statystyczna klasyfikacja działalności gospodarczej) w jednym regionie lub dwóch sąsiadujących regionach na poziomie NUTS II (nomenklatura jednostek terytorialnych do celów statystycznych). We wniosku wskazano, że w 9-miesięcznym okresie odniesienia (od 28 lutego do 27 października 2008 r.) nastąpiło ogółem 1269 zwolnień w 30 przedsiębiorstwach ujętych według klasyfikacji NACE rev. 2 w sektorze 13 („Produkcja wyrobów włókienniczych”). We wniosku wskazano również na 451 dodatkowych zwolnień w ciągu dwóch miesięcy po zakończeniu okresu odniesienia.

3. Analiza związku pomiędzy zwolnieniami pracowników a poważnymi zmianami strukturalnymi w kierunkach handlu światowego opiera się na następujących informacjach. Coraz większe otwarcie światowego rynku wyrobów włókienniczych po wygaśnięciu z końcem 2004 r. porozumienia WTO w sprawie tekstyliów i odzieży umożliwiło przywóz produktów o niższych kosztach wytwarzania, głównie z Azji i Afryki Północnej, które zaczęły zastępować produkcję wspólnotową. W celu udowodnienia powiązania między zwolnieniami a poważnymi zmianami strukturalnymi w kierunkach handlu światowego Hiszpania argumentuje – powołując się na statystki handlu sporządzone przez Eurostat – że bilans handlowy Wspólnoty w odniesieniu do wyrobów włókienniczych pogorszył się znacznie w latach 2004-2007. Mimo wzrostu wywozu wyrobów włókienniczych o 10 % w okresie odniesienia, przywóz do Wspólnoty wzrósł o 21 % z 73 mld EUR do 88 mld EUR, natomiast wywóz zwiększył się zaledwie o 4 mld EUR, co utrzymało pogarszający się udział w rynku wspólnotowych wyrobów włókienniczych.

4. Silna pozycja euro względem dolara amerykańskiego w niedawnej przyszłości również umocniła negatywne skutki dla wielkości wywozu wyrobów włókienniczych wyprodukowanych we Wspólnocie, a jednocześnie przyczyniła się do wzrostu przywozu do Wspólnoty wyrobów włókienniczych wyprodukowanych w krajach należących do strefy dolara.

Wniosek odnosi się do pracochłonności w sektorze włókienniczym i wynikającej z tego wrażliwości na wzrost kosztów pozapłacowych, takich jak koszty zabezpieczenia społecznego we Wspólnocie, dzięki czemu przywóz z krajów o niskich płacach nieobjętych wspólnotowym poziomem zabezpieczenia społecznego jest w korzystniejszej sytuacji zarówno we Wspólnocie, jak i na rynku światowym.

5. Lokalny i regionalny wpływ gospodarczy opisano we wniosku następująco.

Wszystkie obszary objęte zwolnieniami położone są w obrębie wspólnoty autonomicznej Katalonia i skupiają się w dwunastu comarques (w przybliżeniu będących odpowiednikami powiatów) w sąsiadujących prowincjach Barcelona i Girona: Alt Penedès, Anoia, Bages, Baix Llobregat, Barcelonès, Conca de Barberà, Garrotxa, Gironès, La Selva, Maresme, Osona, Ripollès i Vallès Occidental. Spośród tych dwunastu comarques pięć zostało szczególnie dotkniętych zwolnieniami, gdyż na ich terytorium występuje szczególna koncentracja sektora włókienniczego. Największa liczba zwolnień w okresie odniesienia wystąpiła w: Maresme (trzy zamknięte przedsiębiorstwa i 290 zwolnień), Bages (trzy zamknięte przedsiębiorstwa i 279 zwolnień), Gironès-La Selva (trzy zamknięte przedsiębiorstwa i 246 zwolnień) oraz Vallès Occidental (181 zwolnień w dziewięciu przedsiębiorstwach).

W regionie Katalonia liczba osób bezrobotnych w sektorze włókienniczym zwiększyła się znacząco w ciągu ostatnich pięciu lat. W latach 2004-2008 liczba ta zwiększyła się o 42 %, a w ostatnim roku, dla którego dostępne są dane porównawcze, liczba bezrobotnych pracowników w tym sektorze wzrosła o 14,5 %. Ze względu na koncentrację sektora na niewielu obszarach, lokalny wpływ jest większy niż wynika z tych danych. W niektórych objętych zwolnieniami comarques łączny udział ludności bezrobotnej z powodu zwolnień w sektorze włókienniczym przekracza 50 % ogółu bezrobotnych we wszystkich sektorach przemysłowych (np. w Maresme, gdzie 56 % ogółu bezrobotnych pochodzi z sektora włókienniczego, czy w Ripollès, gdzie wskaźnik ten wynosi 51 %). Wskaźnik udziału bezrobotnych z sektora włókienniczego w ogólnej liczbie bezrobotnych przekracza 10 % w sześciu comarques , a w Ripollès osiąga poziom 20 %.

Zwolnienia objęte bieżącym wnioskiem są w dużym stopniu, jednak nie całkowicie, ujęte w tych danych liczbowych. Nie uwzględniono zwolnień, które nastąpiły po okresie odniesienia dla wniosku, co pokazuje, że wpływ zwolnień w sektorze włókienniczym jest silniejszy niż wskazują dane dotyczące bezrobocia oraz że szanse znalezienia ponownego zatrudnienia w sektorze są niewielkie. Ponieważ niektóre z wymienionych comarques są w dużym stopniu uzależnione gospodarczo od sektora włókienniczego, skutki dla lokalnej gospodarki będą poważne. W Maresme ponad 25 % lokalnej produkcji przemysłowej przypada na sektor włókienniczy. W Anoia wskaźnik ten osiąga 28,4 %.

Podsumowując, w takich okolicznościach wydaje się, że powyższe zwolnienia mają znaczący negatywny wpływ na lokalną gospodarkę.

6. Cześć z 1720 zwolnionych pracowników znalazła inne zatrudnienie lub przechodzi szkolenia spoza pakietu zaproponowanego do finansowania w ramach EFDG. W związku z powyższym Hiszpania postanowiła objąć pomocą łącznie 1100 pracowników.

7. Jeśli chodzi o spełnienie kryteriów określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1927/2006, wniosek zawierał następujące elementy. Władze Hiszpanii potwierdziły, że wkład finansowy z EFDG nie zastąpi działań, za które zgodnie z prawem krajowym lub umowami zbiorowymi odpowiedzialne są przedsiębiorstwa, oraz wykazały, że planowane działania mają na celu pomoc poszczególnym pracownikom i nie zostaną wykorzystane w celu przeprowadzenia restrukturyzacji określonych przedsiębiorstw lub sektorów gospodarki. Władze hiszpańskie potwierdziły, że kwalifikowalne działania nie są objęte pomocą w ramach innych instrumentów finansowych Wspólnoty.

Podsumowując, z powodów przedstawionych powyżej proponuje się, aby zaakceptować wniosek nr EGF/2008/005 ES/Cataluña złożony przez Hiszpanię w związku ze zwolnieniami pracowników w przedsiębiorstwach produkcyjnych ujętych według klasyfikacji NACE rev. 2 w sektorze 13 („Produkcja wyrobów włókienniczych”), położonych w regionie Cataluña (ES51) według klasyfikacji NUTS II, ponieważ przedstawiono dowody, że zwolnienia te wynikają z poważnych zmian strukturalnych w kierunkach handlu światowego. Zmiany te doprowadziły do poważnych zakłóceń gospodarczych, mających wpływ na poziom zatrudnienia i lokalną gospodarkę. Zaproponowano skoordynowany pakiet kwalifikowalnych zindywidualizowanych świadczeń, z czego wnioskowany wkład z EFDG wynosi 3 306 750 EUR .

Sprawa EGF/2009/001 PT/Norte-Centro

8. Wniosek został przedstawiony Komisji przez władze Portugalii dnia 23 stycznia 2009 r. Opiera się on na szczegółowych kryteriach interwencji określonych w art. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 i został złożony w terminie 10 tygodni, o którym mowa w art. 5 tego rozporządzenia.

9. Portugalia złożyła wniosek na podstawie kryteriów interwencji określonych w art. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 1927/2006, które określa próg co najmniej 1 000 zwolnień w okresie 9 miesięcy w sektorze według klasyfikacji NACE 2 rev. 2 w jednym regionie lub dwóch sąsiadujących regionach na poziomie NUTS II. We wniosku wskazano, że w 9-miesięcznym okresie odniesienia (od 16 lutego do 15 listopada 2008 r.) nastąpiło ogółem 1 588 zwolnień w 49 przedsiębiorstwach ujętych według klasyfikacji NACE rev. 2 w sektorze 13 („Produkcja wyrobów włókienniczych”). Spośród 49 przedsiębiorstw objętych wnioskiem 39 położonych jest w regionie Norte (1413 zwolnień), a 10 w regionie Centro (175 zwolnień). W ciągu dziesięciu tygodniu po zakończeniu okresu odniesienia nastąpiło dalsze 138 zwolnień w 17 z tych przedsiębiorstw.

10. Analiza związku pomiędzy zwolnieniami pracowników a poważnymi zmianami strukturalnymi w kierunkach handlu światowego opiera się na następujących informacjach. Portugalia argumentuje, że zwolnienia wynikają z ogólnej tendencji w sektorze odzieży i dodatków do odzieży we Wspólnocie polegającej na przenoszeniu produkcji do krajów poza Wspólnotą o niższych kosztach produkcji, takich jak Chiny, Indie czy Turcja.

Ponadto podkreśla, że według Eurostatu[4] północny region Portugalii jest najbardziej wyspecjalizowanym w UE-27 sektorem produkcji wyrobów włókienniczych i odzieży pod względem poziomu zatrudnienia, który w tym regionie wynosi ponad 14 % ogółu zatrudnionych.

11. Przestawione w poniższej tabeli statystyki handlu zewnętrznego UE-27 sporządzone przez Eurostat[5] dodatkowo potwierdzają wzrost przywozu wyrobów włókienniczych; w latach 2004-2007 przywóz wzrósł o 18,4 %, czyli czterokrotnie bardziej niż wywóz.

Wyroby włókiennicze (w mln EUR) | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | % wzrostu w latach 2004-2007 |

Przywóz | 17,610 | 18,074 | 19,867 | 20,855 | 18,4 |

Wywóz | 18,537 | 18,482 | 19,218 | 19,380 | 4,6 |

Bilans handlowy | 927 | 408 | -649 | -1,475 |

Głównym dostawcą były Chiny (wzrost o 66,8 % w latach 2004-2007), przed pozostałymi krajami o gospodarkach wschodzących, takimi jak Turcja (wzrost o 20,7 %), Indie (wzrost o 21,2 %) i Pakistan (wzrost o 9,4 %). Wzrost ten wynika głównie z wygaśnięcia z końcem 2004 r. porozumienia WTO w sprawie tekstyliów i odzieży. W 2007 r. przywóz z Chin pod względem wartości stanowił 26 % całego przywozu wyrobów włókienniczych do Wspólnoty.

12. Lokalny i regionalny wpływ gospodarczy opisano we wniosku następująco:we wniosku przedstawiono wpływ wymienionych zwolnień na regionalny rynek pracy. Wskazano również, że na szczeblu lokalnym w listopadzie 2008 r. gminy najbardziej dotknięte bezrobociem w sektorze włókienniczym (np. Guimares - 9,0 % oraz Santo Tirso - 11,7 %) odnotowują znacznie wyższe stopy bezrobocia w porównaniu ze średnią dla Portugalii kontynentalnej (5,8 %), a nawet w porównaniu z regionem Norte jako całością (7,0 %). Ponadto obszary te są szczególnie zależne od produkcji wyrobów włókienniczych i dysponują ograniczonymi możliwościami alternatywnego zatrudnienia łatwo dostępnego dla zwolnionych pracowników. Jeśli chodzi o bezrobocie w portugalskim sektorze włókienniczym, zauważa się, że 97 % ogólnego poziomu bezrobocia przypada łącznie na regiony Norte i Centro.

Liczba nowo zarejestrowanych bezrobotnych w sektorze włókienniczym w tych dwóch regionach wzrosła zwłaszcza w lipcu i wrześniu 2008 r. (tj. w okresie odniesienia), odpowiednio o 67,7 % i 49,1 % w porównaniu z tymi samymi miesiącami poprzedniego roku.

Podsumowując, w takich okolicznościach wydaje się, że powyższe zwolnienia mają znaczący negatywny wpływ na lokalną i regionalną gospodarkę.

13. Władze Portugalii oszacowały na podstawie wcześniejszych doświadczeń, że z 1504 pracowników kwalifikujących się do objęcia środkami EFDG, ok. 30 % może albo znaleźć inną pracę bez wsparcia ze środków EFDG, albo wycofać się z rynku pracy. W związku z tym pakiet środków EFDG przewiduje objęcie pomocą średnio 1000 pracowników w okresie wdrożenia.

14. Jeśli chodzi o spełnienie kryteriów określonych w art. 6 rozporządzenia (WE) nr 1927/2006, wniosek zawierał następujące elementy. Władze Portugalii potwierdziły, że wkład finansowy z EFDG nie zastępuje środków, za które zgodnie z prawem krajowym lub umowami zbiorowymi odpowiedzialne są przedsiębiorstwa. Władze Portugalii zapewniły, że działania te mają na celu udzielenie pomocy poszczególnym pracownikom i nie zostaną wykorzystane w celu przeprowadzenia restrukturyzacji przedsiębiorstw lub sektorów gospodarki. Władze Portugalii potwierdziły, że kwalifikowalne działania nie są objęte pomocą w ramach innych instrumentów finansowych Wspólnoty.

Podsumowując, z powodów przedstawionych powyżej proponuje się, aby zaakceptować wniosek nr EGF/2009/001 PT/Norte-Centro złożony przez Portugalię w związku ze zwolnieniami pracowników w 49 przedsiębiorstwach produkcyjnych ujętych według klasyfikacji NACE w sektorze 13 (wyroby włókiennicze) w dwóch sąsiadujących regionach Norte i Centro w Portugalii (regiony PT11 i PT16 według klasyfikacji NUTS II), ponieważ przedstawiono dowody, że zwolnienia te wynikają z poważnych zmian strukturalnych w kierunkach handlu światowego. Zmiany te doprowadziły do poważnych zakłóceń gospodarczych, mających wpływ na poziom zatrudnienia i lokalną gospodarkę. Zaproponowano skoordynowany pakiet kwalifikowalnych zindywidualizowanych świadczeń, z czego wnioskowany wkład z EFDG wynosi 832 800 EUR .

Finansowanie

Łączny roczny budżet EFDG wynosi 500 mld EUR. Dotychczas na wcześniejsze wnioski w 2009 r. przeznaczono kwotę 3 384 300 EUR, więc do dyspozycji pozostaje kwota 496 615 700 EUR.

Przydział środków w ramach Funduszu, o jaki występuje Komisja, opiera się na informacjach udostępnionych przez wnioskodawcę.

Na podstawie wniosków o pomoc z Funduszu złożonych przez Hiszpanię i Portugalię, gdzie nastąpiła redukcja zatrudnienia w sektorze włókienniczym, całkowite szacunkowe koszty skoordynowanych pakietów zindywidualizowanych świadczeń, które miałyby zostać sfinansowane, są następujące:

(w EUR) |

Hiszpania (Katalonia) | 3 306 750 |

Portugalia (Centro-Norte) | 832 800 |

Ogółem | 4 139 550 |

Po zbadaniu wymienionych wniosków[6], mając na uwadze maksymalną dopuszczalną wysokość dotacji z Funduszu zgodnie z art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 oraz zakres możliwości dokonania przesunięć środków, Komisja wnosi o uruchomienie środków z EFDG na łączną kwotę 4 139 550 EUR w ramach działu 1a ram finansowych.

Udzielenie pomocy w takiej wysokości pozostawi ponad 25 % maksymalnej rocznej kwoty zarezerwowanej dla EFDG, dostępne na potrzeby pomocy udzielanej w ciągu ostatnich czterech miesięcy 2009 r., zgodnie w wymogami zawartymi w artykule 12 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 1927/2006.

Składając niniejszy wniosek o uruchomienie środków z Funduszu, Komisja rozpoczyna procedurę rozmów trójstronnych, zgodnie z postanowieniami pkt 28 porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r., mając na uwadze zapewnienie porozumienia między obydwoma organami władzy budżetowej w sprawie potrzeby wykorzystania Funduszu i wnioskowanej kwoty. Komisja zwraca się do organu władzy budżetowej, który jako pierwszy osiągnie porozumienie w sprawie projektu wniosku o uruchomienie środków na odpowiednim szczeblu politycznym, o poinformowanie o swoich zamiarach drugiego organu władzy budżetowej i Komisji.

W przypadku braku zgody jednego z tych organów zwołane zostanie formalne spotkanie trójstronne.

Komisja przedstawi również wniosek o przekazanie tych środków w celu ujęcia w budżecie na 2009 r. szczegółowych środków na zobowiązania i środków na płatności, zgodnie z postanowieniami pkt 28 porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 17 maja 2006 r.

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie uruchomienia Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r. pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami[7], w szczególności jego pkt 28,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1927/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiające Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji[8], w szczególności jego art. 12 ust. 3,

uwzględniając wniosek Komisji[9],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFDG) ustanowiono w celu zapewnienia dodatkowego wsparcia zwolnionym pracownikom ponoszącym konsekwencje poważnych zmian strukturalnych w kierunkach handlu światowego oraz udzielenia pomocy umożliwiającej powrót na rynek pracy.

(2) Porozumienie międzyinstytucjonalne z dnia 17 maja 2006 r. pozwala uruchomić Fundusz w ramach rocznego pułapu wynoszącego 500 mln EUR.

(3) Hiszpania złożyła w dniu 29 grudnia 2008 r. wniosek o uruchomienie środków z EFDG w związku ze zwolnieniami w sektorze włókienniczym. Wniosek jest zgodny z wymogami art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 dotyczącymi określenia wkładu finansowego, a zatem Komisja wnosi o uruchomienie kwoty 3 306 750 EUR.

(4) Portugalia złożyła w dniu 23 stycznia 2009 r. wniosek o uruchomienie środków z EFDG w związku ze zwolnieniami w sektorze włókienniczym. Wniosek jest zgodny z wymogami art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1927/2006 dotyczącymi określenia wkładu finansowego, a zatem Komisja wnosi o uruchomienie kwoty 832 800 EUR.

(5) Dlatego należy uruchomić środki z EFDG, aby zapewnić wkład finansowy dla powyższych wniosków złożonych przez Hiszpanię i Portugalię,

STANOWIĄ, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

W budżecie ogólnym Unii Europejskiej na rok budżetowy 2009 uruchamia się Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji w celu udostępnienia kwoty 4 139 550 EUR w środkach na zobowiązania i na płatności.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja zostaje opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

[1] Dz.U. C 139 z 14.6.2006, s. 1.

[2] Dz.U. L 406 z 30.12.2006, s. 1.

[3] Rozporządzenie (WE) nr 1893/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie statystycznej klasyfikacji działalności gospodarczej NACE Rev. 2 i zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3037/90 oraz niektóre rozporządzenia WE w sprawie określonych dziedzin statystycznych Dz.U. C 393 z 30.12.2006, s. 1.

[4] EUROSTAT, Statistics in Focus (Statystyki w skrócie), nr 37/2008, http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_OFFPUB/KS-SF-08-037/EN/KS-SF-08-037-EN.PDF , s. 4.

[5] Cytowane już w komunikacie Komisji w sprawie wniosków o wykorzystanie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji złożonych przez Włochy (SEC(2008) 2414), zawierającym przeprowadzoną przez Komisję analizę tych wniosków.

[6] Komunikat Komisji w sprawie wniosków o uruchomienie Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji, złożonych przez Hiszpanię (SEC(2009) 826) i Portugalię (SEC(2009 824), zawierające przeprowadzoną przez Komisję analizę tych wniosków.

[7] Dz.U. C 139 z 14.6.2006, s. 1.

[8] Dz.U. L 406 z 30.12.2006, s. 1.

[9] Dz.U. C […] z […], s. […].