[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 20.5.2008

KOM(2008) 306 wersja ostateczna

2008/0103 (CNS)

2008/0104 (CNS)

2008/0105 (CNS)

2008/0106 (CNS)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

w sprawie zmian wspólnej polityki rolnej poprzez zmianę rozporządzeń (WE) nr 320/2006, (WE) nr 1234/2007, (WE) nr 3/2008 oraz (WE) nr […]/2008

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)

Wniosek

DECYZJA RADY

zmieniająca decyzję 2006/144/WE w sprawie strategicznych wytycznych Wspólnoty dla rozwoju obszarów wiejskich (okres programowania 2007–2013)

(przedstawiona przez Komisję) {SEK(2008) 1885}{SEK(2008) 1886}

UZASADNIENIE

CELE I ZAKRES WNIOSKU

Do głównych celów określonych w komunikacie Komisji „Przygotowania do oceny funkcjonowania reformy WPR” z dnia 20 listopada 2007 r. należała ocena procesu wdrażania reformy wspólnej polityki rolnej z 2003 r. oraz wprowadzenie niezbędnych zmian w celu dalszego uproszczenia polityki rolnej, wykorzystania nowych możliwości rynkowych i przygotowania polityki rolnej na nowe wyzwania, takie jak: zmiany klimatu, gospodarka wodna i bioenergia.

W ostatnich miesiącach, jeden z wyżej wymienionych celów, mianowicie wykorzystanie możliwości rynkowych, zyskał nowy wymiar w obliczu znacznego wzrostu i osiągnięcia wyjątkowo wysokiego poziomu cen wielu artykułów rolnych. Ich stały wzrost w 2006 r. i w pierwszej połowie 2007 r. potwierdził wnioski przedstawione w komunikacie z listopada przemawiające za zniesieniem wszystkich obowiązujących jeszcze kontroli dostaw wspólnej polityki rolnej (kwot mlecznych i odłogowania). Splot czynników, które doprowadziły do takiego rozwoju sytuacji oraz najlepszą odpowiedź Unii Europejskiej na zaistniałą sytuację przedstawia oddzielny komunikat Komisji.

Natomiast główne wnioski na temat oceny ostatnich reform wspólnej polityki rolnej przedstawione w listopadowym komunikacie oceniającym jej funkcjonowanie są nadal aktualne. Reformy te zapoczątkowały w procesie reform nowy etap polegający na wprowadzeniu w ramach systemu płatności jednolitej (SPS) płatności bezpośrednich niezwiązanych z wielkością produkcji: w 2003 r. w sektorze roślin uprawnych, mięsa wołowego i baraniego oraz w sektorze przetworów mlecznych, natomiast w 2004 r. w sektorze oliwy z oliwek, bawełny i tytoniu. W ramach reformy z 2003 r. politykę rozwoju obszarów wiejskich wzmocniono poprzez dodatkowe fundusze, a w 2005 r. poprzez reformę instrumentów politycznych. Wreszcie w proces zmian wpisały się reforma w sektorze cukru (2006 r.) oraz reforma w sektorze owoców i warzyw (2007 r.).

Wymienione reformy odzwierciedlają znaczącą zmianę kierunku wspólnej polityki rolnej, która obecnie lepiej spełnia swoje podstawowe cele.

- Wsparcie udzielane producentom jest obecnie w dużej mierze (90%) niezależne od podejmowanych przez nich decyzji w sprawie produkcji. Umożliwia to rolnikom UE dokonywanie ich własnych wyborów, w odpowiedzi na sygnały pochodzące z rynku, a także wykorzystywanie potencjału gospodarstwa i kierowanie się własnymi preferencjami przy podejmowaniu decyzji o dostosowaniu się do zmian zachodzących w gospodarce. Jest to najbardziej efektywny sposób wspierania dochodów z działalności rolnej.

- Odejście od wspierania produkcji, powszechnie postrzeganego jako źródło problemów związanych z nadwyżkami żywności w przeszłości oraz obniżenie gwarantowanych cen UE, zbliżyło rolnictwo UE do rynku światowego, poprawiając tym samym równowagę na rynku i obniżając koszty budżetowe związane z zapasami interwencyjnymi czy rozdysponowaniem nadwyżek.

- W wyniku procesu reform zwiększono konkurencyjność rolnictwa Unii Europejskiej, która pomimo zmniejszenia swojego udziału w większości rynków towarowych, stała się największym eksporterem w sektorze rolnym, głównie w zakresie produktów wysokiej jakości, pozostając jednocześnie największym światowym importerem w sektorze rolnym i stanowiąc zdecydowanie największy rynek dla krajów rozwijających się.

- W związku z tym, że dzięki zasadzie współzależności wsparcie dla producentów jest obecnie uzależnione od przestrzegania standardów ochrony środowiska, bezpieczeństwa i jakości żywności oraz dobrostanu zwierząt, WPR odgrywa coraz większą rolę w zapobieganiu ryzyku związanemu z degradacją środowiska naturalnego oraz w dostarczaniu dóbr publicznych, których oczekują nasze społeczeństwa.

- Wzmocniona polityka rozwoju obszarów wiejskich przyczynia się do lepszej ochrony środowiska naturalnego i krajobrazu wiejskiego oraz stymuluje wzrost, tworzenie nowych miejsc pracy oraz innowacyjność na obszarach wiejskich, zwłaszcza tych najbardziej oddalonych, słabo zaludnionych i w dużej mierze zależnych od rolnictwa.

Wyżej opisane zmiany świadczą o diametralnych przeobrażeniach, jakie przeszła WPR. Jednak w komunikacie „Przygotowania do oceny funkcjonowania reformy WPR” stwierdzono również, że „aby WPR mogła w dalszym ciągu pełnić swoją rolę, musi ona być zdolna ocenić stosowane przez siebie instrumenty, sprawdzić, czy one rzeczywiście funkcjonują tak, jak powinny, zidentyfikować ewentualną potrzebę wprowadzenia zmian w celu osiągnięcia zamierzonych celów oraz dostosować się do nowych wyzwań”.

Zgodnie z zaleceniami zawartymi w komunikacie Komisja przygotowała wnioski legislacyjne oraz sprawozdanie ze skutków oceny funkcjonowania reformy WPR w oparciu o szereg konsultacji z zainteresowanymi stronami i wkład wniesiony przez inne instytucje europejskie.

Wnioski legislacyjne dotyczą trzech rozporządzeń podstawowych:

- rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003/WE z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników,

- rozporządzenie Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”),

- rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Wspomniane wnioski nie ustanawiają reformy zasadniczej, lecz wnoszą wkład w przyszły rozwój wspólnej polityki rolnej zgodny z ogólnym celem określonym przez Komisję i wymaganiami traktatów w zakresie promowania zrównoważonego i zorientowanego na rynek sektora rolniczego.

SPS (SYSTEM PłATNOśCI JEDNOLITEJ) I SAPS (SYSTEM JEDNOLITEJ PłATNOśCI OBSZAROWEJ)

Uproszczenie

Wśród politycznych priorytetów Komisji na okres 2004-2009 znajduje się uproszczenie i udoskonalenie prawodawstwa. WPR wkroczyła na ścieżkę zmierzającą do znacznego uproszczenia przepisów poprzez przeniesienie większości płatności bezpośrednich dla rolników do systemu płatności jednolitej (SPS) w ramach reformy z 2003 r. oraz przyjęcie jednolitej wspólnej organizacji rynku w 2007 r.

Doświadczenie pokazało, że system płatności jednolitej (SPS) przyczynił się do zmniejszenia obciążenia administracyjnego, uniknięcia zbędnych wydatków publicznych, większej konkurencyjności WPR i poprawy jej społecznej akceptacji. Niemniej jednak można podjąć kolejne kroki zmierzające do dalszego uproszczenia przepisów, szczególnie w zakresie zasady współzależności i płatności częściowo związanych z wielkością produkcji.

Zasada współzależności

W ramach reformy WPR z 2003 r. wprowadzono zasadę współzależności w zakresie jednolitych płatności na gospodarstwo. Oznacza to, że płatności te podlegają przepisom prawa w dziedzinie ochrony środowiska, bezpieczeństwa żywności, dobrostanu zwierząt, jak również wymogowi utrzymania gospodarstw według zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

Państwa członkowskie, jak i sama Komisja (po przeprowadzeniu kontroli rozliczania rachunków) zgłosiły problemy związane z wdrożeniem zasady współzależności. Spowodowało to podjęcie przez Komisję działań sprawdzających zakres zasady współzależności w celu jej uproszczenia i lepszego ukierunkowania. W szczególności propozycje Komisji mają na celu wycofanie niektórych obowiązkowych wymogów ustawowych, które nie mają znaczenia lub nie są związane z odpowiedzialnością rolników, oraz wprowadzenie do zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska (GAEC) wymogów, które uwzględnią kwestie gospodarki wodnej, oraz dzięki którym zachowane zostaną korzyści dla środowiska wypływające z odłogowania.

Wsparcie częściowo związane z wielkością produkcji

Niektóre państwa członkowskie uznały, że całkowite oddzielenie płatności od wielkości produkcji w ramach reformy z 2003 r., niesie za sobą ryzyko zaprzestania produkcji, braku surowców dla przemysłu przetwórczego, bądź wystąpienia problemów społecznych i ekologicznych na obszarach o niewielu innych możliwościach gospodarczych. Z tego powodu zdecydowano się zachować w kilku sektorach pewien poziom wsparcia związanego z wielkością produkcji.

Doświadczenie pokazało, że oddzielenie płatności od wielkości produkcji nie prowadzi do drastycznych zmian w strukturze produkcji na poziomie Unii Europejskiej, zmusza natomiast rolników do bardziej zrównoważonej produkcji dostosowanej do potrzeb rynku. Należy również podkreślić, że stosowanie obu systemów jednocześnie (wsparcia związanego i niezwiązanego z wielkością produkcji) nie przyczyniło się do uproszczenia krajowych ani regionalnych procedur administracyjnych w państwach członkowskich.

Mając to na uwadze, proponuje się dostosowanie systemów płatności do założeń reformy WPR z 2003 r. poprzez usunięcie obowiązujących jeszcze płatności związanych z wielkością produkcji i przesunięcie ich do systemu płatności jednolitej. Niemniej jednak, wyjątek dotyczy premii za krowy mamki, owce i mięso kozie. Proponuje się, aby w tych przypadkach państwa członkowskie mogły nadal stosować płatności związane z wielkością produkcji (w formie w jakiej istnieją obecnie) w celu podtrzymania aktywności gospodarczej w regionach, w których jest niewiele lub nie ma żadnych innych możliwości gospodarczych.

Inne kwestie związane z uproszczeniem

Wniosek obejmuje również inne środki ukierunkowane na większe uproszczenie systemu płatności jednolitej. W szczególności proponuje się większą elastyczność w korzystaniu z rezerw państwowych, przenoszeniu uprawnień do płatności, wprowadzaniu zmian w uprawnieniach oraz określaniu dat płatności. Proponuje się również zniesienie uprawnień z tytułu odłogowania.

Przejście na system wsparcia oparty w większym stopniu o zryczałtowaną pomoc niezwiązaną z wielkością produkcji

W ramach reformy z 2003 r. wprowadzono system wsparcia dla gospodarstw niezwiązanego z wielkością produkcji i uczyniono go kluczowym elementem WPR. Miało to na celu uruchomienie możliwie najprostszego pod względem administracyjnym i zgodnego z WTO systemu płatności bezpośrednich, które umożliwią rolnikom zorientowanie produkcji na potrzeby rynku. Ustanowiono dwa główne modele wdrażania pomocy w państwach członkowskich - historyczny i regionalny:

- model historyczny: w tym modelu podstawą uprawnień do płatności są indywidualne kwoty referencyjne przyznane rolnikom w przeszłości;

- model regionalny: w tym modelu podstawą uprawnień do płatności zryczałtowanych są kwoty wypłacone rolnikom w okresie referencyjnym w danym regionie.

Obowiązujące obecnie przepisy nie pozwalają państwom członkowskim na zmianę decyzji w sprawie modelu wdrażania systemu płatności jednolitej. Doświadczenie pokazało jednak, że pewne dostosowanie istniejących obecnie programów pomocy jest konieczne lub pożądane. Na przykład trudno będzie w przyszłości znaleźć uzasadnienie dla różnic w poziomie płatności wynikających z zastosowania modelu historycznego, ze względu na oddalenie okresów referencyjnych.

Z drugiej strony, model regionalny zapewnia bardziej sprawiedliwą pomoc dla rolników, pomimo początkowej redystrybucji wsparcia.

Z tego powodu Komisja zaproponowała przyznanie państwom członkowskim prawa do dostosowania modelu systemu jednolitej płatności poprzez stopniowe zmierzanie w kierunku bardziej jednolitych płatności, by uczynić system bardziej wydajnym, skutecznym oraz prostszym. Jednocześnie wnioski, o których mowa obejmują szereg środków mających na celu uproszczenie wdrażania systemu jednolitych płatności.

Przedłużenie okresu stosowania systemu jednolitej płatności obszarowej

Ze względu na specyficzną sytuację rolnictwa w państwach członkowskich, które przystąpiły do UE 1 maja 2004 r., oraz w celu ułatwienia im dostosowania się do UE, wprowadzono system jednolitej płatności obszarowej jako etap poprzedzający włączenie tych państw do systemu płatności jednolitej. System jednolitej płatności obszarowej, jako system przejściowy, miał za zadanie wspierać sprawny proces integracji państw UE-10 i UE-2, ze względu na znaczne różnice między tymi państwami a państwami UE-15 w zakresie ogólnej sytuacji gospodarczej i gospodarki rolnej.

Państwa członkowskie stosujące system jednolitej płatności obszarowej są zobowiązane do przejścia na system płatności jednolitej w 2011 r. (2012 r. w przypadku Bułgarii i Rumunii). Właściwe wydaje się zezwolenie wspomnianym państwom członkowskim na przedłużenie okresu stosowania systemu jednolitej płatności obszarowej do 2013 r. Opcja ta jest zgodna z decyzją podjętą w odniesieniu do państw członkowskich UE-15, ponieważ mają one prawo dokonania rewizji wdrażania systemu płatności jednolitej oraz możliwość przejścia na model oparty w większym stopniu o stawkę zryczałtowaną.

Poprawiony art. 69 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003

Zgodnie z art. 69 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników, państwa członkowskie stosujące SPS mogą zatrzymać do 10 % składowej krajowych pułapów odpowiadających każdemu z sektorów, na płatności bezpośrednie w tym sektorze przyznawane z tytułu działań, które mają istotne znaczenie dla ochrony lub poprawy środowiska naturalnego lub dla poprawy jakości i sprzedaży produktów rolnych.

By zapewnić państwom członkowskim większą elastyczność w odpowiadaniu na potrzeby wynikające z ogólnej orientacji WPR, proponuje się rozszerzenie art. 69 w następujący sposób:

- znosi się ograniczenie dotyczące stosowania i zatrzymania redukcji liniowych w tym samym sektorze;

- uwzględnia się środki skierowane na podjęcie problemu szczególnych niedogodności, których doświadczają rolnicy w niektórych regionach specjalizujących się w sektorze przetworów mlecznych, wołowiny, mięsa baraniego i koziego oraz w sektorze ryżu;

- przewiduje się możliwość wykorzystania zatrzymanych kwot na podwyższenie uprawnień do płatności na obszarach podlegających programom restrukturyzacji i/lub rozwoju;

- w określonych warunkach przewiduje się również wsparcie na rzecz niektórych środków zarządzania ryzykiem – programów wsparcia ubezpieczeń upraw rolnych od klęsk żywiołowych oraz funduszy wzajemnego inwestowania w zakresie chorób zwierząt;

- środki, które z całą pewnością nie spełniają warunków zielonej kategorii WTO, powinny zostać ograniczone do 2,5%-owych pułapów;

- państwa członkowskie stosujące system jednolitej płatności obszarowej również otrzymają prawo do stosowania wyżej wymienionego przepisu.

Modulacja

Modulacja to środek przesunięcia budżetowego polegający na zastosowaniu obniżki procentowej w płatnościach bezpośrednich dla rolników (filar I) i przekazaniu zwolnionych środków budżetowych na środki rozwoju obszarów wiejskich (filar II).

W ramach reformy z 2003 r. uzgodniono stosowanie obowiązkowej modulacji w państwach członkowskich UE-15, z początkową stawką 3% w 2005 r., wzrastającą do 4% w 2006 r. i do 5% począwszy od 2007 r. Wprowadzono również poziom 5 000 EUR, poniżej którego nie stosuje się żadnych obniżek płatności bezpośrednich.

W komunikacie „Przygotowania do oceny funkcjonowania reformy WPR” określono kilka nowych i już istniejących wyzwań stojących przed WPR, takich jak: zmiany klimatyczne, zarządzanie ryzykiem, bioenergia, gospodarka wodna i różnorodność biologiczna, oraz uznano politykę rozwoju obszarów wiejskich jako jedną z możliwości podjęcia wymienionych wyzwań.

Środki dostępne w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich oferują obecnie różne możliwości podejmowania nowych wyzwań i zostały już uwzględnione przez państwa członkowskie w programach rozwoju obszarów wiejskich na okres 2007-2013 r. Niemniej jednak pierwsze doświadczenia związane z wykorzystaniem środków finansowych przeznaczonych na rozwój obszarów wiejskich w 2007 r. wskazują, że potrzeby budżetowe państw członkowskich przekraczają ich możliwości finansowe.

By umożliwić państwom członkowskim odpowiadanie na wzrastające potrzeby związane z podejmowaniem nowych wyzwań w ramach środków rozwoju obszarów wiejskich, proponuje się zwiększenie obowiązkowej modulacji o 8% i dodanie kolejnego elementu progresywnego w ramach nowego systemu opartego na następujących zasadach:

- wszystkie nowe wpływy z modulacji pozostają w obrębie państwa członkowskiego, w którym są generowane;

- począwszy od 2009 r. ustanawia się wzrost o 2% rocznie modulacji podstawowej stosowanej w państwach UE-15 w odniesieniu do wszystkich płatności, których wysokość przekracza 5 000 EUR, aż do osiągnięcia poziomu wzrostu o kolejne 8% w 2012 r.(niezależnie od obecnego poziomu 5%);

- wprowadza się element progresywny, zgodnie z którym płatności obniża się stopniowo o 3% w kolejnych progach, tym samym proponując nowy system finansowego zarządzania pomocą bezpośrednią ustanawiający globalne pułapy netto dla poszczególnych państw członkowskich;

- poniższa tabela zawiera całkowite stawki procentowe modulacji, które należy stosować (odpowiednio stawki obecnie obowiązujące oraz stawki dodatkowe):

Progi | 2009 | 2010 | 2011 | 2012 |

Od 1 do 5 000 | 0 | 0 | 0 | 0 |

Od 5 000 do 99 999 | 5% + 2% | 5% + 4% | 5% + 6% | 5% + 8% |

Od 100 000 do 199 999 | 5% + 5% | 5% + 7% | 5% + 9% | 5% + 11% |

Od 200 000 do 299 999 | 5% + 8% | 5% + 10% | 5% + 12% | 5% + 14% |

powyżej 300 000 | 5% + 11% | 5% + 13% | 5% + 15% | 5% + 17% |

- państwa członkowskie UE-10 kwalifikują się do modulacji, której podstawowa stawka wynosi 3% (zamiast 13%), w 2012 r. Bułgaria i Rumunia zostają wyłączone z systemu, ze względu na stopniowe wprowadzanie płatności bezpośrednich w tych państwach.

Ograniczenia płatności

46,6 % wszystkich beneficjentów płatności bezpośrednich w państwach UE-25 otrzymuje mniej niż 500 EUR. Liczba ta obejmuje zasadniczo drobnych rolników, ale w niektórych państwach członkowskich także odbiorców otrzymujących dopłaty niewystarczające na pokrycie związanych z nimi kosztów administracyjnych.

W celu uproszczenia i obniżenia kosztów administracyjnych związanych z płatnościami bezpośrednimi proponuje się wprowadzenie przez państwa członkowskie minimalnej płatności w wysokości 250 EUR bądź minimalnej powierzchni kwalifikującego się obszaru na gospodarstwo w wielkości przynajmniej 1 hektara, bądź też stosowanie obu tych rozwiązań. Niemniej jednak ustanawia się szczególny przepis w odniesieniu do tych państw członkowskich, w których sektor rolniczy składa się głównie z bardzo małych gospodarstw.

JEDNOLITA WSPÓLNA ORGANIZACJA RYNKU

Interwencyjne mechanizmy rynkowe

Na podstawie przeprowadzonej analizy Komisja uznała, że narzędzia kontroli podaży nie powinny służyć ograniczaniu zdolności unijnych rolników do reagowania na sygnały wysyłane przez rynek, lecz tworzyć prawdziwą sieć bezpieczeństwa. W tym celu proponuje się uproszczenie i harmonizację obowiązujących obecnie przepisów dotyczących interwencji publicznej poprzez rozszerzenie zakresu stosowania przetargów.

W sektorze zbóż proponuje się wprowadzenie przetargów na pszenicę zwyczajną, natomiast w odniesieniu do zbóż pastewnych stosowanie modelu jaki obecnie obowiązuje w przypadku kukurydzy (obniżenie pułapu ilościowego do zera). W odniesieniu do pszenicy durum proponuje się zniesienie interwencji ze względu na obecne i spodziewane warunki rynkowe. Z tych samych względów proponuje się również zniesienie interwencji w odniesieniu do ryżu i wieprzowiny. Zasady przetargowe byłyby stosowane również w odniesieniu do masła i odtłuszczonego mleka w proszku.

Zniesienie odłogowania

W związku z perspektywami rynkowymi i wdrażaniem systemu płatności jednolitej proponuje się zniesienie odłogowania jako instrumentu kontroli podaży. W ramach wniosków dotyczących zasady współzależności i rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie otrzymałyby odpowiednie instrumenty w celu utrzymania korzyści dla środowiska wynikających obecnie z odłogowania.

Przejście do zakończenia stosowania kwot mlecznych

Kwoty produkcyjne zostały wprowadzone w 1984 r. jako odpowiedź na nadprodukcję. Obecne perspektywy rynkowe wskazują, że warunki, na podstawie których w 1984 r. wprowadzono kwoty produkcyjne, nie są już aktualne. W związku z tym, że kwoty produkcyjne w sektorze mleka przestaną obowiązywać w 2015 r., właściwe jest pomóc sektorowi w przystosowaniu się do rynku bez kwot po 2015 r. poprzez wprowadzenie stopniowych środków przejściowych. Proponuje się stopniowe zwiększanie kwot produkcyjnych co roku, by umożliwić sektorowi mleka „miękkie lądowanie” po wycofaniu systemu kwot produkcyjnych.

Stopniowe wycofanie kwot produkcyjnych w sektorze mleka powinno spowodować wzrost produkcji, spadek cen oraz wzmocnić konkurencyjność tego sektora. Niemniej jednak niektóre regiony, szczególnie regiony górskie, choć nie tylko one, mogą mieć trudności z utrzymaniem minimalnego poziomu produkcji. Wspomnianym problemom można zaradzić poprzez zastosowanie szczególnych środków na mocy art. 68 rozporządzenia w sprawie systemów wsparcia bezpośredniego.

Szczególna pomoc w sektorze przetworów mlecznych

Proponuje się zniesienie dopłat do prywatnego przechowywania sera oraz pomocy na zbyt masła stosowanego w produkcji wyrobów piekarniczych i lodów oraz przeznaczonego do bezpośredniego spożycia. Wymienione programy wsparcia rynku nie są już potrzebne, powinny zatem zostać zniesione.

W odniesieniu do innych programów, takich jak pomoc w odniesieniu do prywatnego przechowywania masła, mieszanek paszowych z odtłuszczonego mleka w proszku i pomoc na rzecz produkcji kazeiny, co do których obecne rozporządzanie nakłada obowiązek przyznania pomocy, proponuje się ustanowienie tej pomocy nieobowiązkową i pozostawienie w gestii Komisji decyzji o przyznaniu pomocy, jeśli wymaga tego sytuacja rynkowa.

Inne systemy wsparcia

W szeregu mniejszych systemów wsparcia proponuje się oddzielenie płatności od wielkości produkcji i przeniesienie ich do systemu płatności jednolitej, co przyczyni się do poprawy konkurencyjności i większego uproszczenia programów. W odniesieniu do konopi, roślin wysokobiałkowych i orzechów przejście na system płatności jednolitej może się odbyć bez okresu przejściowego. W odniesieniu do ryżu, suszu paszowego, ziemniaków skrobiowych i długiego włókna lnianego proponuje się wprowadzenie okresu przejściowego na pełne oddzielenie płatności od wielkości produkcji, by umożliwić rolnikom i przedsiębiorstwom przetwórczym stopniowe dostosowanie się do nowego systemu wsparcia. Proponuje się również zniesienie systemu wsparcia upraw energetycznych ze względu na bardzo duży popyt na bioenergię.

NOWE WYZWANIA I POLITYKA ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH

Wobec już ustalonego pułapu całkowitego budżetu WPR do 2013 r. dodatkowe fundusze na rozwój obszarów wiejskich można pozyskać jedynie poprzez zwiększenie obowiązkowej modulacji.

Są one niezbędne w celu wsparcia wysiłków podejmowanych w związku z unijnymi priorytetami w zakresie zmian klimatu, energii odnawialnej, gospodarki wodnej i różnorodności biologicznej.

- W związku z tym, że UE odgrywa wiodącą rolę w tworzeniu globalnej gospodarki niskoemisyjnej, kwestie związane z klimatem i energią przybrały znaczenie priorytetowe. W marcu 2007 r. przywódcy UE udzielili poparcia dla wniosków Komisji w sprawie zmniejszenia emisji CO2 o co najmniej 20 % do roku 2020 (30% jeśli zostaną uzgodnione poziomy docelowe) oraz ustalenia wiążącego poziomu 20 % udziału odnawialnych źródeł energii, w tym 10 % udziału biopaliw wchodzących w skład benzyny i oleju napędowego. Sektor rolnictwa i leśnictwa może w znacznym stopniu przyczynić się do osiągnięcia tych celów, dostarczając surowców dla bioenergii, stosując sekwestrację dwutlenku węgla i zapewniając coraz większe ograniczenie emisji gazów cieplarnianych.

- Cele unijne dotyczące polityki wodnej zostały określone w ramowej dyrektywie wodnej, której pełne wdrożenie nastąpi w latach 2010-2012. Sektor rolnictwa i leśnictwa jest głównym użytkownikiem zasobów wodnych i z tego tytułu powinien odgrywać kluczową rolę w zrównoważonej gospodarce wodnej, zarówno w odniesieniu do ilości, jak i jakości wody. Gospodarka wodna będzie zajmować coraz ważniejsze miejsce w strategii przystosowania się do nieuniknionych już zmian klimatu.

- Państwa członkowskie zobowiązały się do powstrzymania do 2010 r. zanikania różnorodności biologicznej, który to cel wydaje się coraz mniej realny do osiągnięcia. Różnorodność biologiczna w Europie zależy w znacznym stopniu od rolnictwa i leśnictwa, a wziąwszy pod uwagę prawdopodobne negatywne skutki zmian klimatycznych i coraz większe zapotrzebowanie na wodę, trzeba będzie podwoić wysiłki, żeby różnorodność ta została zachowana.

Zachęca się państwa członkowskie do pełnego wykorzystania dodatkowych funduszy dostępnych na lata 2010-2013 oraz do odpowiedniego dostosowania swoich strategii i programów. W szczególności wsparcie na inwestycje przewidziane z tytułu osi 1 może skoncentrować się wokół energii, wody, oszczędnościowych maszyn i urządzeń oraz wokół (uprawy pasz przeznaczonych do) produkcji energii ze źródeł odnawialnych na użytek gospodarstw rolnych i poza ich terenem. W ramach osi 2 środek rolnośrodowiskowy i środki w zakresie leśnictwa można wykorzystać w szczególności na działalność w zakresie różnorodności biologicznej, gospodarki wodnej i zmian klimatu. W ramach osi 3 i 4 ze wsparcia mogą korzystać projekty na skalę lokalną dotyczące odnawialnych źródeł energii.

W tym kontekście siódmy program ramowy w dziedzinie badań naukowych będzie miał pozytywny wpływ na podjęcie nowych wyzwań oraz zapewni cenne wsparcie na rzecz innowacji w sektorze rolniczym oraz ukierunkowania polityki rolnej.

WPłYW NA BUDżET

Od momentu wprowadzenia reformy w 2003 r. WPR dysponuje naturalnym mechanizmem dyscypliny finansowej, stosowanym od roku budżetowego 2007 w przypadku, gdy istnieje ryzyko, że zakładane wydatki przekroczą pułap finansowy wydatków w ramach rynku i płatności bezpośrednich. Wniosek nie wprowadza zmian w zasadach stosowania tego mechanizmu, ustanowionych w ramach reformy z 2003 r. i zmienionych przy przystąpieniu państw UE-12. Większość programów wsparcia WPR została już ustalona, a perspektywy rynkowe od roku 2003 uległy zdecydowanej poprawie. W związku z tym, w przeciwieństwie do wcześniejszych oczekiwań, zmniejszyło się prawdopodobieństwo zastosowania dyscypliny finansowej (tj. obniżenia płatności bezpośrednich).

Wnioski w sprawie modulacji w systemie płatności jednolitej i systemie rozwoju obszarów wiejskich nie mają wpływu na budżet UE, ponieważ stanowią obowiązkowe przesunięcie środków między drugim i pierwszym filarem WPR. W odniesieniu do budżetu krajowego zwiększenie modulacji może spowodować wzrost krajowych wydatków z uwagi na potrzebę współfinansowania rozwoju obszarów wiejskich. Dla niektórych państw członkowskich oznaczałoby to ryzyko powrotu do (wyższego) poziomu wydatków krajowych, jaki pierwotnie zakładano przed ustanowieniem ram finansowych na lata 2007-2013. Umiarkowane konsekwencje finansowe dla budżetu UE może mieć przeniesienie środków do systemu płatności jednolitej, jednak w większości przypadków nie ma ono wpływu na budżet.

Odnośnie do środków rynkowych ostatnie podwyżki cen na rynkach światowych doprowadziły do wyraźnej poprawy perspektyw rynkowych w porównaniu z przewidywaniami, jakich spodziewano się przy podejmowaniu decyzji o reformie z 2003 r. Reforma działań interwencyjnych w sektorze kukurydzy rozwiązała już część problemów, których spodziewano się na rynku zbóż, a przedstawione obecnie wnioski w sprawie działań interwencyjnych w tym sektorze służą dalszej poprawie sytuacji. Wzrost wydatków pod koniec okresu obowiązywania obecnych ram finansowych jest stosunkowo niewielki. W sektorze przetworów mlecznych wpływ na budżet odnosi się raczej do daty poniesienia wydatków (przed czy po 2013 r.).

W przypadku wszystkich opcji zniesienie kwot produkcyjnych w sektorze przetworów mlecznych stworzy dodatkowe obciążenie w sektorze masła. Niniejszy wniosek inicjujący stopniowy proces wycofywania kwot produkcyjnych przyniesie więcej korzyści nie tylko w odniesieniu do jednego sektora, ale również w zakresie długotrwałego rozwoju wspólnej polityki rolnej. Niestety nie można wykluczyć konieczności zwiększenia wydatków związanych z wywozem masła. Czynniki, które o tym zadecydują, nie są na tym etapie znane (porozumienie w sprawie dauhańskiej agendy rozwoju, zmiany zachodzące na rynkach światowych). Przedstawione wnioski zawierają klauzulę o wykonaniu przeglądu w 2012 r., który pozwoli na ocenę zmian zachodzących na rynku przetworów mlecznych i ustalenie czy konieczne będzie wprowadzenie dodatkowych środków zapobiegających zwiększeniu budżetu. Przewiduje się powstanie pewnych oszczędności w wyniku zniesienia obecnie obowiązujących środków. Jednak największy wpływ na budżet będzie miało „miękkie lądowanie” systemu kwotowania produkcji mleka, z którym wiąże się utrata dochodów budżetowych spowodowana przewidywanym zmniejszeniem opłat za mleko.

2008/0103 (CNS)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE RADY

ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 36, 37 oraz art. 299 ust. 2,

uwzględniając Traktat o Przystąpieniu Grecji, w szczególności jego protokół nr 4 ust. 6 dotyczący bawełny[1],

uwzględniając wniosek Komisji[2],

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[3],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[4],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[5],

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Doświadczenie wyniesione z wprowadzania w życie rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001[6] pokazuje, że niektóre elementy mechanizmów wsparcia wymagają dostosowania. W szczególności należy rozszerzyć oddzielenie wsparcia bezpośredniego od wielkości produkcji oraz uprościć funkcjonowanie systemu płatności jednolitej. Należy zauważyć, że rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 podlegało znaczącym zmianom od daty jego wejścia w życie. W świetle rozwoju sytuacji oraz celem zachowania przejrzystości należy je uchylić i zastąpić nowym rozporządzeniem.

2. Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanawia zasadę, że rolnicy, którzy nie spełniają niektórych wymogów dotyczących zdrowia publicznego, zdrowia roślin i zwierząt, ochrony środowiska oraz dobrostanu zwierząt otrzymują obniżone płatności bezpośrednie lub podlegają wykluczeniu z płatności. Wspomniana zasada współzależności stanowi nieodłączną część wspólnotowego wsparcia w postaci płatności bezpośrednich i powinna zostać zachowana. Doświadczenie pokazało jednak, że niektóre wymogi związane z zasadą współzależności nie są dostatecznie związane z działalnością rolniczą czy gruntami rolnymi lub dotyczą bardziej organów krajowych niż rolników. Dlatego właściwe jest dostosowanie zakresu zasady współzależności.

3. Ponadto, by uniknąć porzucania gruntów rolnych i zapewnić utrzymanie gruntów zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanowiło wspólnotowe ramy prawne, na mocy których państwa członkowskie przyjmują standardy uwzględniające szczególny charakter odnośnych obszarów, w tym warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania (wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy roli) oraz strukturę gospodarstw. Zniesienie obowiązkowego odłogowania w ramach systemu płatności jednolitej może mieć w niektórych przypadkach niekorzystne skutki dla środowiska, w szczególności w odniesieniu do niektórych cech krajobrazu. Zatem właściwe jest wzmocnienie obowiązujących obecnie przepisów wspólnotowych mających na celu zachowanie, w stosownych przypadkach, określonych cech krajobrazu.

4. Na niektórych obszarach problemem stała się ochrona zasobów wodnych i zarządzanie nimi w kontekście działalności rolniczej. Należy zatem wzmocnić istniejące wspólnotowe ramy prawne dotyczące zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w celu ochrony zasobów wodnych przed zanieczyszczeniami i wyciekami oraz w celu gospodarowania zużyciem wody.

5. Ponieważ trwałe użytki zielone mają pozytywny wpływ na środowisko, właściwe jest zastosowanie odpowiednich środków w celu zachęcenia do utrzymania istniejących trwałych użytków zielonych, aby uniknąć ich masowego przekształcenia w grunty orne.

6. W celu zachowania lepszej równowagi pomiędzy instrumentami polityki promowania zrównoważonego rolnictwa oraz instrumentami promowania rozwoju obszarów wiejskich, wprowadzono system obowiązkowej stopniowej redukcji płatności bezpośrednich („modulacji”) na mocy rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. System ten należy utrzymać wraz z przepisem o wyłączeniu z jego stosowania płatności poniżej 5 000 EUR.

7. Oszczędności uzyskane w wyniku wprowadzenia mechanizmu modulacji na mocy rozporządzenia (WE) 1782/2003 wykorzystuje się w celu finansowania środków w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich. Od momentu przyjęcia tego rozporządzenia sektor rolniczy stanął w obliczu wielu nowych i trudnych wyzwań, takich jak zmiany klimatyczne, wzrastające znaczenie bioenergii, jak również konieczności poprawy gospodarki wodnej i skuteczniejszej ochrony różnorodności biologicznej. W świetle kwestii zmian klimatycznych Wspólnota Europejska, będąca stroną protokołu z Kioto[7], została wezwana do dostosowania swojej polityki. Ponadto w następstwie poważnych problemów związanych z niedoborem wody i suszami, kwestie gospodarki wodnej powinny stać się przedmiotem szczególnej uwagi[8]. Zachowanie różnorodności biologicznej pozostaje głównym wyzwaniem i niezależnie od znacznych postępów jakich już dokonano, osiągnięcie wyznaczonego przez Wspólnotę celu na 2010 r. w zakresie różnorodności biologicznej będzie wymagało podjęcia dodatkowych starań[9]. Wspólnota Europejska dostrzega potrzebę podjęcia nowych wyzwań w ramach swojej strategii politycznej. W dziedzinie rolnictwa stosownym narzędziem służącym podjęciu wspomnianych wyzwań są programy rozwoju obszarów wiejskich przyjęte na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2006 z dnia 20 września 2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)[10]. Niezbędne jest udostępnienie dodatkowych funduszy umożliwiających państwom członkowskim przeprowadzenie odpowiednich kontroli programów rozwoju obszarów wiejskich, bez konieczności ograniczenia obecnie prowadzonych działań w zakresie rozwoju obszarów wiejskich w innych dziedzinach. Niestety perspektywy finansowe na lata 2007-2013 nie przewidują wystarczających środków finansowych na wsparcie wspólnotowej polityki rozwoju obszarów wiejskich. W tych okolicznościach stopniowe zwiększanie redukcji w płatnościach bezpośrednich za pomocą modulacji jest właściwym krokiem w celu pozyskania dużej części potrzebnych środków finansowych.

8. Charakterystyczną cechą podziału środków bezpośredniego wsparcia dochodów dla rolników jest przydzielenie znacznej części płatności stosunkowo małej liczbie dużych beneficjentów. Wiadomym jest, że więksi beneficjenci nie wymagają tego samego poziomu jednolitego wsparcia, by osiągnąć zamierzone cele programu. Ponadto ze względu na możliwości dostosowania, większym beneficjentom łatwiej jest zarządzać niższym poziomem jednolitego wsparcia. Uzasadnione wydaje się zatem oczekiwanie, że rolnicy otrzymujący wysokie dopłaty w sposób szczególny przyczynią się do finansowania środków rozwoju obszarów wiejskich skierowanych na nowe wyzwania. Wydaje się zatem słuszne ustanowienie mechanizmu umożliwiającego zwiększenie redukcji w przypadku najwyższych płatności i wykorzystanie uzyskanych w ten sposób wpływów do podjęcia nowych wyzwań w ramach strategii rozwoju obszarów wiejskich. Aby zapewnić proporcjonalność wspomnianego mechanizmu należy stopniowo zwiększać redukcje w zależności od wysokości płatności.

9. Specyficzne położenie geograficzne regionów najbardziej oddalonych, jak i ich wyspiarski charakter, niewielkie rozmiary, górzysty teren i klimat nakładają dodatkowy ciężar na sektory rolnicze w tych regionach. W celu zmniejszenia wspomnianych obciążeń i ograniczeń właściwe wydaje się ustanowienie odstępstwa od obowiązku stosowania modulacji w przypadku rolników w regionach najbardziej oddalonych.

10. Państwa członkowskie, które podjęły decyzję o stosowaniu dobrowolnej modulacji, powinny uwzględnić zwiększone stawki modulacji obowiązkowej. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie Rady (WE) nr 378/2007 z dnia 27 marca 2007 r. ustanawiające zasady dobrowolnej modulacji płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającym określone systemy wsparcia dla rolników[11].

11. Kwoty otrzymane w wyniku zastosowania redukcji w wysokości 5 punktów procentowych na mocy modulacji ustanowionej w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 należy przyznać państwom członkowskim zgodnie z obiektywnymi kryteriami. Jednakże celowe jest ustanowienie przepisu dotyczącego pozostawienia określonej wielkości procentowej tych kwot w państwach członkowskich, w których je wygenerowano. Z uwagi na dostosowania strukturalne wynikające ze zniesienia interwencji na rynku żyta, celowym jest zapewnienie środków przejściowych dla niektórych regionów produkujących żyto, które byłyby finansowane z części kwot wygospodarowanych dzięki modulacji. Kwoty wynikające z zastosowania innych redukcji w ramach modulacji należy przekazać państwom członkowskim, w których zostały one wytworzone.

12. Celem ułatwienia stosowania modulacji, zwłaszcza w odniesieniu do procedur przyznawania płatności bezpośrednich dla rolników, i celem przesunięcia środków do programów rozwoju obszarów wiejskich właściwe jest ustalenie na każde państwo członkowskie pułapów netto, które ograniczą wypłaty dla rolników po zastosowaniu modulacji. Należy odpowiednio zmienić rozporządzenie Rady (WE) 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej[12].

13. Rolnicy w nowych państwach członkowskich otrzymują płatności bezpośrednie w ramach mechanizmu stopniowego ich wprowadzania. W celu zapewnienia odpowiedniej równowagi między instrumentami mającymi na celu wspieranie zrównoważonego rolnictwa a instrumentami rozwoju obszarów wiejskich, system modulacji w nowych państwach członkowskich należy wprowadzić dopiero, gdy poziom płatności bezpośrednich stosowany w nowych państwach członkowskich będzie równy poziomowi mającemu zastosowanie w innych państwach członkowskich.

14. Modulacja nie powinna spowodować zmniejszenia kwot netto wypłacanych rolnikom w nowych państwach członkowskich do poziomu poniżej kwot wypłacanych podobnym rolnikom w innych państwach członkowskich. W związku z tym po rozpoczęciu stosowania modulacji w odniesieniu do rolników w nowych państwach członkowskich, stawka redukcji powinna ograniczać się do różnicy pomiędzy poziomem stosowanym w ramach systemu stopniowego wprowadzania a poziomem stosowanym w państwach członkowskich po wprowadzeniu modulacji. Ponadto państwa członkowskie, które podlegają modulacji, nie powinny dłużej korzystać z krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, aby ich poziom wsparcia nie przewyższył poziomu wsparcia w innych państwach członkowskich.

15. Mając na względzie zapewnienie, aby kwoty przeznaczone na finansowanie wspólnej polityki rolnej mieściły się w rocznych pułapach ustanowionych w perspektywach finansowych, należy stworzyć mechanizm finansowy służący w razie konieczności dostosowywaniu płatności bezpośrednich. Dostosowanie płatności bezpośrednich należy ustalić w momencie, gdy prognozy wskazują, że przy zachowaniu marginesu bezpieczeństwa wynoszącego 300 milionów EUR, poddział 2 zostanie przekroczony w danym roku budżetowym. Uwzględniając poziom płatności bezpośrednich dla rolników w nowych państwach członkowskich, ukształtowany w wyniku mechanizmu stopniowego ich wprowadzania, należy przewidzieć, aby w ramach stosowania tego mechanizmu do wszystkich płatności bezpośrednich przyznawanych w nowych państwach członkowskich, instrument dyscypliny finansowej nie był stosowany w tych państwach do momentu, w którym poziom płatności bezpośrednich nie osiągnie poziomu mającego zastosowanie w innych państwach członkowskich.

16. Aby pomóc rolnikom w spełnianiu standardów nowoczesnego rolnictwa o wysokiej jakości konieczne jest uruchomienie przez państwa członkowskie wszechstronnego systemu doradztwa dla gospodarstw komercyjnych. System ten powinien pomóc rolnikom w kształtowaniu świadomości na temat przepływów materiałowych i procesów przebiegających w gospodarstwie związanych z ochroną środowiska, bezpieczeństwem żywności, zdrowiem i dobrostanem zwierząt, bez wpływania w jakikolwiek sposób na ich obowiązki i odpowiedzialność w zakresie przestrzegania takich standardów.

17. Zgodnie z art. 9 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 państwa członkowskie są zobowiązane przyjąć środki niezbędne do zapewnienia, by transakcje finansowane z Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej (EFGR) były faktycznie wykonywane i prawidłowo przeprowadzane, a także zapobiegać nieprawidłowościom i korygować je. W tym celu państwa członkowskie powinny uruchomić zintegrowany system zarządzania i kontroli dotyczący płatności bezpośrednich. W celu poprawy skuteczności i kontroli wsparcia wspólnotowego państwa członkowskie powinny zostać upoważnione do korzystania ze zintegrowanego systemu również w przypadku wspólnotowych programów pomocy nieobjętych niniejszym rozporządzeniem.

18. Należy ustanowić główne elementy zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, w szczególności przepisy dotyczące skomputeryzowanej bazy danych, systemu identyfikacji działek rolnych, wniosków rolników o pomoc, zharmonizowanego systemu kontroli oraz, w przypadku systemu płatności jednolitej, systemu identyfikacji i rejestrowania uprawnień do płatności.

19. Zarządzanie małymi kwotami jest zajęciem uciążliwym dla organów państw członkowskich. W celu uniknięcia nadmiernego obciążenia administracyjnego właściwym jest, aby państwa członkowskie powstrzymały się od przyznawania płatności bezpośrednich, jeśli ich kwota jest niższa niż wysokość średniego wspólnotowego wsparcia na 1 hektar, lub jeśli kwalifikowalna powierzchnia gospodarstwa, którego dotyczy wniosek o wsparcie, odnosi się do powierzchni mniejszej niż 1 hektar. Należy ustanowić szczególny przepis w odniesieniu do tych państw członkowskich, w których struktura gospodarstw rolnych znacznie różni się od przeciętnej struktury we Wspólnocie. Należy przyznać państwom członkowskim swobodę wyboru jednego z tych dwóch kryteriów, uwzględniając specyficzną strukturę ich gospodarki rolnej. W związku z tym, że rolnikom posiadającym tzw. gospodarstwa „bezrolne” przyznano szczególne uprawnienia do płatności, stosowanie progu hektarowego byłoby nieskuteczne. Wspomniani rolnicy powinni zatem podlegać płatnościom w oparciu o średnie minimalne kwoty wsparcia.

20. Doświadczenie ze stosowania systemu płatności jednolitej pokazuje, że w wielu przypadkach wsparcie dochodów niezwiązane z wielkością produkcji zostało przyznane beneficjentom niebędącym osobami fizycznymi, których działalność gospodarcza nie jest lub jest tylko w niewielkim stopniu związana z rolnictwem. Aby uniknąć przyznawania wsparcia dochodów tego typu przedsiębiorstwom i firmom oraz aby zagwarantować, że wsparcie wspólnotowe jest wykorzystywane w celu zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, właściwe jest udzielenie państwom członkowskim prawa do nieprzyznawania płatności bezpośrednich na mocy niniejszego rozporządzenia.

21. Płatności przewidziane w ramach wspólnotowych systemów wsparcia powinny być przekazywane przez właściwe organy krajowe beneficjentom w pełnej wysokości, z zastrzeżeniem wszelkich redukcji przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu, w przewidzianych terminach. W celu bardziej elastycznego zarządzania płatnościami bezpośrednimi należy umożliwić państwom członkowskim dokonywanie płatności w dwóch ratach rocznych.

22. Systemy wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu, w szczególności, zapewnienie odpowiedniego standardu życia dla społeczności rolniczej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać niewłaściwemu rozdysponowaniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne do uzyskania takiego wsparcia.

23. W trosce o realizację celów wspólnej polityki rolnej wspólne systemy wsparcia muszą być, w razie konieczności, w krótkim okresie czasu dostosowywane do rozwoju sytuacji. Beneficjenci nie mogą zatem zakładać niezmienności warunków uzyskania wsparcia i powinni być przygotowani na ewentualną kontrolę programów wsparcia, w szczególności w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i budżetowej.

24. W rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 ustanowiono system płatności jednolitej, w którym połączono obowiązujące mechanizmy wsparcia w jeden system płatności bezpośrednich oddzielonych od wielkości produkcji. Doświadczenie ze stosowania systemu płatności jednolitej pokazuje, że niektóre elementy tego systemu można uprościć z korzyścią dla rolników i administracji państwowych. Ponadto w związku z tym, że system płatności jednolitej został już wdrożony we wszystkich państwach członkowskich objętych tym obowiązkiem, niektóre przepisy związane z jego początkowym wdrażaniem są nieaktualne i powinny zostać odpowiednio dostosowane. W tym kontekście wykryto przypadki niewykorzystania uprawnień do płatności. Celem uniknięcia takich sytuacji oraz biorąc pod uwagę fakt, że rolnicy znają już zasady funkcjonowania systemu płatności jednolitej, należy ograniczyć do dwóch lat ustalony początkowo okres przekazania niewykorzystanych uprawnień do płatności do rezerwy krajowej.

25. Główne elementy systemu płatności jednolitej należy natomiast zachować. W szczególności należy zapewnić, aby łączny poziom wsparcia i uprawnień do płatności nie przekraczał obecnych ograniczeń budżetowych, poprzez ustanowienie krajowych pułapów. Państwa członkowskie powinny również uruchomić rezerwy krajowe i wykorzystać je do ułatwienia nowym rolnikom uczestnictwa w systemie lub w celu uwzględnienia specyficznych potrzeb w niektórych regionach. Należy ustanowić zasady przekazywania i korzystania z uprawnień do płatności, aby uniknąć spekulacyjnego przenoszenia uprawnień do płatności prowadzącego do ich kumulacji bez posiadania odpowiednich podstaw rolniczych.

26. Stopniowe włączanie nowych sektorów do systemu stwarza konieczność dokonania przeglądu definicji gruntów kwalifikujących się do płatności lub aktywowania uprawnień do płatności. Należy jednak ustanowić przepis wyłączający z systemu wsparcia obszary przeznaczone pod uprawę warzyw i owoców w państwach członkowskich, które podjęły decyzję o odroczeniu włączenia tego sektora do systemu płatności jednolitej. Ponadto należy ustanowić szczególne środki w sektorze konopi, aby uniknąć przyznawania pomocy nielegalnym uprawom.

27. Obowiązek odłogowania gruntów rolnych wprowadzono jako mechanizm kontroli podaży. Rozwój sytuacji rynkowej w sektorze roślin uprawnych oraz wprowadzenie pomocy niezwiązanej z wielkością produkcji nie stanowi już podstawy do utrzymania tego systemu, dlatego powinien on zostać zniesiony. Uprawnienia z tytułu odłogowania ustanowione na mocy art. 53 i art. 63 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 należy aktywować na hektarach podlegających tym samym warunkom kwalifikowalności, jakie stosuje się w przypadku innych uprawnień.

28. W następstwie włączenia wsparcia uprzednio związanego z produkcją do systemu płatności jednolitej, w państwach członkowskich, które podjęły decyzję o wdrożeniu modelu historycznego, wartość uprawnień do płatności opierała się na indywidualnym poziomie wsparcia przyznanym w przeszłości. Wobec rosnącej liczby lat upływających od momentu wprowadzenia systemu płatności jednolitej oraz w następstwie włączania do systemu kolejnych sektorów, coraz trudniej znaleźć uzasadnienie dla znacznych różnic w poziomach indywidualnych płatności, jeśli opierają się one tylko i wyłącznie na wsparciu przyznanym w przeszłości. Z tego względu należy w określonych warunkach umożliwić państwom członkowskim, które wybrały model historyczny, dokonanie przeglądu przyznanych uprawnień do płatności, celem zbliżenia ich wartości jednostkowej, zgodnie z ogólnymi zasadami prawodawstwa wspólnotowego i celami wspólnej polityki rolnej. W tym kontekście przy ustalaniu zbliżonych wartości płatności państwa członkowskie mogą wziąć pod uwagę specyfikę obszarów geograficznych. Wyrównanie uprawnień do płatności należy przeprowadzić w odpowiednim okresie przejściowym, ograniczając zakres redukcji celem umożliwienia rolnikom odpowiedniego dostosowania się do zmieniających się poziomów wsparcia.

29. W ramach reformy z 2003 r. państwa członkowskie otrzymały prawo wyboru modelu historycznego lub regionalnego przy wdrażaniu systemu płatności jednolitej. Od tego czasu państwa członkowskie miały możliwość oceny skutków swoich wyborów oraz ich trafności pod względem gospodarczym i administracyjnym. W świetle zdobytych doświadczeń państwa członkowskie powinny mieć możliwość weryfikacji swoich początkowych wyborów. Z tego względu poza oferowaną możliwością wyrównania uprawnień do płatności, należy zezwolić państwom członkowskim, które wdrożyły model historyczny, na zmianę tego modelu na model regionalny. Ponadto państwom członkowskim, które wdrożyły model regionalny, należy przyznać w pewnych okolicznościach prawo weryfikacji podjętych decyzji w celu zbliżenia wartości uprawnień do płatności zgodnie z ustanowionymi wcześniej progami oraz zgodnie z ogólnymi zasadami prawodawstwa wspólnotowego i celami wspólnej polityki rolnej. Wspomniane zmiany należy wprowadzić w odpowiednim okresie przejściowym, ograniczając zakres redukcji celem umożliwienia rolnikom odpowiedniego dostosowania się do zmieniających się poziomów wsparcia.

30. Wprowadzając system płatności jednolitej niezwiązanej z wielkością produkcji rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 dało jednocześnie państwom członkowskim prawo wyłączenia z tego systemu niektórych płatności. Artykuł 64 ust. 3 wspomnianego rozporządzenia przewiduje rewizję wariantów przewidzianych w sekcji 2 i 3 rozdziału 5 jego tytułu III w świetle rozwoju sytuacji na rynku i zmian strukturalnych. Jak wynika z analizy doświadczeń związanych z oddzieleniem płatności od wielkości produkcji, producenci otrzymali swobodę podejmowania decyzji odnośnie produkcji na podstawie jej zyskowności oraz reakcji rynku. Odnosi się to szczególnie do sektora roślin uprawnych, chmielu i nasion, oraz w pewnym zakresie również do sektora wołowiny. W związku z tym płatności częściowo związane z wielkością produkcji w tych sektorach należy włączyć do systemu płatności jednolitej. Aby umożliwić rolnikom w sektorze wołowiny stopniowe przystosowanie się do nowych zasad wsparcia należy ustanowić okres przejściowy na włączenie do tego systemu szczególnych premii przyznawanych na zwierzęta płci męskiej i premii ubojowej. W związku z tym, że w sektorze owoców i warzyw dopiero niedawno wprowadzono płatności częściowo związane z wielkością produkcji, i to tylko jako środek przejściowy, dokonanie przeglądu tego systemu wsparcia nie jest konieczne.

31. W sektorach krów mamek, owiec i kóz utrzymanie minimalnego poziomu produkcji rolnej wydaje się nadal konieczne, ze względu na sytuację gospodarki rolnej w niektórych regionach, w szczególności takich, w których rolnicy nie mają innych możliwości gospodarczych. W tej sytuacji państwa członkowskie powinny mieć możliwość utrzymania obecnego poziomu wsparcia związanego z wielkością produkcji. Należy ustanowić szczególny przepis w odniesieniu do wymogów identyfikacji i rejestracji określonych w rozporządzeniu (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1760/2000[13] oraz w rozporządzeniu Rady (WE) nr 21/2004[14], w szczególności w celu zapewnienia identyfikacji zwierząt.

32. Należy przyznać państwom członkowskim prawo wykorzystania maksymalnie 10% ich pułapów na przyznanie szczególnego wsparcia w wyraźnie określonych przypadkach. Wsparcie to powinno umożliwić państwom członkowskim zajęcie się kwestiami związanymi z ochroną środowiska, poprawą jakości produktów rolnych i ich wprowadzaniem do obrotu. Należy również udostępnić szczególne wsparcie w celu złagodzenia skutków wycofania kwot mlecznych oraz oddzielenia płatności od wielkości produkcji w szczególnie wrażliwych sektorach. Ze względu na rosnące znaczenie skutecznego zarządzania ryzykiem, państwa członkowskie powinny otrzymać prawo decydowania o współfinansowaniu składek ubezpieczeniowych, jakie rolnicy płacą w związku z ubezpieczeniem upraw, jak również o finansowaniu rekompensat za niektóre straty ekonomiczne poniesione w przypadku chorób zwierząt. Środki finansowe, które można by wykorzystać na wsparcie związane z wielkością produkcji, powinny być odpowiednio ograniczone ze względu na międzynarodowe zobowiązania Wspólnoty. Należy określić odpowiednie warunki wnoszenia wkładu finansowego w ubezpieczenie upraw oraz rekompensat związanych z chorobami zwierząt.

33. Płatności bezpośrednie stosowane w ramach systemu płatności jednolitej były oparte na referencyjnych kwotach płatności bezpośrednich, które zostały przyznane w przeszłości lub na regionalnych stawkach płatności na hektar. Rolnicy w nowych państwach członkowskich nie otrzymywali wcześniej wspólnotowych płatności bezpośrednich i nie dysponowali odniesieniem do lat kalendarzowych 2000, 2001 i 2002. W związku z tym w rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 ustanowiono przepis o stosowaniu systemu płatności jednolitej w nowych państwach członkowskich w oparciu o regionalne stawki płatności na hektar. Jednakże w kilka lat po przystąpieniu nowych państw członkowskich do Wspólnoty można zastanowić się nad wykorzystaniem okresów referencyjnych w przypadku tych nowych państw członkowskich, które jeszcze nie wprowadziły systemu płatności jednolitej. W celu ułatwienia przejścia na system płatności jednolitej oraz w szczególności w celu zapobiegania stosowaniu praktyk spekulacyjnych właściwe jest uprawnienie nowych państw członkowskich do uwzględnienia obszarów, w których w przeszłości przyznano wsparcie w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, przy obliczaniu wysokości uprawnień do płatności w ramach systemu płatności jednolitej.

34. W ramach opcji regionalnej systemu płatności jednolitej nowe państwa członkowskie powinny mieć możliwość dostosowania premii na hektar na podstawie obiektywnych kryteriów, w celu zapewnienia równego traktowania rolników i uniknięcia zakłóceń w funkcjonowaniu rynku.

35. Nowe państwa członkowskie powinny mieć takie same możliwości częściowego wdrożenia systemu płatności jednolitej jakie mają inne państwa członkowskie.

36. Oddzielenie wsparcia bezpośredniego od wielkości produkcji i wprowadzenie systemu płatności jednolitej stanowi podstawowy element procesu reformy wspólnej polityki rolnej. W 2003 r. istniało wiele powodów utrzymania szczególnego wsparcia w odniesieniu do niektórych upraw. Doświadczenie z wykonywania rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 oraz rozwój sytuacji rynkowej wskazuje, że systemy wsparcia, które nie weszły do systemu płatności jednolitej w 2003 r., można obecnie włączyć do tego systemu celem promowania bardziej zorientowanego na rynek i zrównoważonego rolnictwa. W szczególności dotyczy to sektora oliwy z oliwek, w którym wprowadzono jedynie niewielkie powiązanie płatności z wielkością produkcji.

37. W związku z włączeniem nowych systemów pomocy do systemu płatności jednolitej należy ustanowić przepis dotyczący obliczania nowego poziomu indywidualnego wsparcia dochodów w ramach tego systemu. Zwiększenie płatności w przypadku orzechów, skrobi ziemniaczanej, lnu i suszu paszowego powinno nastąpić na podstawie wsparcia jakie rolnicy otrzymali w ostatnich latach. W przypadku włączenia do systemu płatności jednolitej tych form wsparcia, które były do tej pory częściowo z niego wyłączone, należy przyznać państwom członkowskim prawo korzystania z pierwotnych okresów referencyjnych.

38. W rozporządzeniu (WE) nr 1782/2003 ustanowiono szczególne środki pomocy w odniesieniu do roślin energetycznych w celu wsparcia rozwoju tego sektora. W związku z rozwojem sektora bioenergii w ostatnim czasie, a zwłaszcza w związku z dużym zapotrzebowaniem na tego typu produkty na rynkach międzynarodowych oraz wprowadzeniem wiążącego poziomu udziału bioenergii w całkowitej ilości paliw do roku 2020 r., nie ma już wystarczającego powodu udzielania szczególnego wsparcia z tytułu uprawy roślin energetycznych.

39. W związku z włączeniem sektora bawełny do systemu płatności jednolitej uznano za konieczne utrzymanie części wsparcia związanego z wielkością produkcji bawełny, przyznając szczególne płatności na kwalifikowany hektar upraw celem uniknięcia ryzyka zakłócenia produkcji w regionach produkujących bawełnę. Decyzję tę należy utrzymać zgodnie z celami określonymi w protokole 4 dotyczącym bawełny stanowiącym załącznik do Aktu Przystąpienia Grecji.

40. W celu złagodzenia skutków procesu restrukturyzacji w państwach członkowskich, które udzieliły pomocy restrukturyzacyjnej przewidzianej w rozporządzeniu (WE) nr 320/2006 ustanawiającym tymczasowy system restrukturyzacji przemysłu cukrowniczego we Wspólnocie[15], producenci buraków cukrowych i trzciny cukrowej powinni otrzymywać pomoc przez minimalny okres pięciu kolejnych lat.

41. Akt Przystąpienia Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji oraz Akt Przystąpienia Bułgarii i Rumunii przewiduje, że rolnicy w nowych państwach członkowskich otrzymają płatności bezpośrednie, po zastosowaniu mechanizmu stopniowego ich wprowadzenia.

42. Ponadto wspomniane akty przystąpienia przewidują stosowanie w nowych państwach członkowskich przejściowego uproszczonego mechanizmu przyznawania płatności bezpośrednich w oparciu o wielkość obszaru. Należy określić główne elementy tego mechanizmu. System jednolitej płatności obszarowej okazał się skutecznym i prostym systemem udzielania rolnikom wsparcia dochodów. W celu uproszczenia za właściwe uznaje się zezwolenie nowym państwom członkowskim na dalsze jego stosowanie do końca 2013 r.

43. W związku z reformą sektora cukru oraz sektora owoców i warzyw oraz ich włączeniem do systemu płatności jednolitej należy umożliwić państwom członkowskim, które wybrały stosowanie systemu jednolitej płatności obszarowej, przyznawanie wsparcia dochodów plantatorom buraków cukrowych, trzciny cukrowej i cykorii oraz producentom niektórych owoców i warzyw w formie oddzielnych płatności. Podobnie tym samym państwom członkowskim należy zezwolić na stosowanie szczególnych oddzielnych płatności na takich samych warunkach jakie obowiązują w stosunku do innych państw członkowskich.

44. W związku ze stopniowym wprowadzaniem płatności bezpośrednich w nowych państwach członkowskich akt przystąpienia przewiduje ramy prawne umożliwiające nowym państwom członkowskim stosowanie krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich. Należy ustanowić przepisy dotyczące przyznawania takich płatności.

45. W początkowej fazie przyznawania uprawnień do płatności w państwach członkowskich wystąpiły pewne błędy, w wyniku których rolnicy otrzymali szczególnie wysokie płatności. Zazwyczaj po wystąpieniu takiej nieprawidłowości, do czasu podjęcia środków korygujących, powinna nastąpić korekta finansowa. Uwzględniając czas jaki upłynął od pierwszego przyznania uprawnień do płatności, przyjęcie niezbędnej korekty finansowej w państwach członkowskich spowodowałoby niewspółmierne ograniczenia prawne i administracyjne. Właściwe jest zatem, w interesie pewności prawnej, uregulowanie przydziału tych płatności.

46. Zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzania (WE) nr 1782/2003 Hiszpania, Francja i Portugalia postanowiły wykluczyć z systemu płatności jednolitej te płatności bezpośrednie, które przyznano rolnikom we francuskich departamentach zamorskich, na Azorach i Maderze oraz na Wyspach Kanaryjskich, i przydzielić je zgodnie z warunkami ustanowionymi w tytule IV wspomnianego rozporządzenia. Niektóre systemy pomocy przewidziane we wspomnianym tytule zostały w całości włączone do systemu płatności jednolitej. W celu uproszczenia oraz biorąc pod uwagę szczególne warunki występujące w regionach najbardziej oddalonych właściwe wydaje się administrowanie wspomnianymi systemami pomocy w ramach programów wsparcia ustanowionych w rozporządzeniu (WE) nr 247/2006. W tym celu należy przekazać odpowiednie fundusze z pułapów krajowych dotyczących płatności bezpośrednich na rzecz rocznej kwoty określonej w art. 23 ust. 2 wspomnianego rozporządzenia. Należy odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 247/2006.

47. Należy przewidzieć, o ile nie postanowiono inaczej, wyłączenie przepisów niniejszego rozporządzenia, które mogłyby powodować stosowanie przez państwo członkowskie pomocy państwa, ze stosowania zasad pomocy państwa, z uwagi na to, że wspomniane przepisy zawierają odpowiednie warunki dla przyznania wsparcia, lub przewidują przyjęcie takich warunków przez Komisję w celu uniknięcia nadmiernego zakłócenia konkurencji.

48. Należy przyjąć niezbędne środki w celu wykonania niniejszego rozporządzenia zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE[16] z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą procedury wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych przez Komisję.

49. Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 powinno zostać uchylone.

50. Należy zapewnić państwom członkowskim odpowiednie ramy czasowe na wdrożenie przepisów dotyczących dalszego oddzielenia płatności bezpośrednich od wielkości produkcji oraz przepisów dotyczących przeglądu decyzji podjętych w kontekście reformy z 2003 r. Z tego względu odnośne przepisy powinny być stosowane dopiero od 2010 r. Rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 powinno zatem obowiązywać w ciągu 2009 r. jedynie w przypadku tych systemów pomocy, które zostaną włączone do systemu płatności jednolitej od roku 2010,

PRZYJMUJE NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUŁ IZAKRES STOSOWANIA I DEFINICJE

Artykuł 1 Przedmiot

Niniejsze rozporządzenie określa:

a) wspólne zasady dotyczące stosowania płatności bezpośrednich;

b) system wsparcia dochodów dla rolników (zwany dalej „systemem płatności jednolitej”);

c) przejściowy uproszczony system wsparcia dochodów dla rolników w nowych państwach członkowskich (zwany dalej „systemem jednolitej płatności obszarowej”);

d) systemy wsparcia dla rolników produkujących ryż, ziemniaki skrobiowe, bawełnę, cukier, owoce i warzywa, mięso baranie i kozie, wołowinę i cielęcinę;

e) ramy prawne umożliwiające państwom członkowskim stosowanie uzupełniających płatności bezpośrednich.

Artykuł 2 Definicje

Dla celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

a) „rolnik” oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą;

b) „gospodarstwo” oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego państwa członkowskiego;

c) „działalność rolnicza” oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6 niniejszego rozporządzenia;

d) „płatność bezpośrednia” oznacza płatność przyznawaną bezpośrednio rolnikom w ramach systemu wsparcia wymienionego w załączniku I do niniejszego rozporządzenia;

e) „płatności w danym roku kalendarzowym” lub „płatności w okresie reprezentatywnym” oznaczają płatności przyznane lub które zostaną przyznane w odniesieniu do danego roku/danych lat, włączając wszystkie płatności w odniesieniu do innych okresów rozpoczynających się w danym roku kalendarzowym/danych latach kalendarzowych;

f) „produkty rolne” oznaczają produkty wymienione w załączniku I do Traktatu, włączając bawełnę, ale z wyłączeniem produktów rybołówstwa;

g) „nowe państwa członkowskie” oznaczają Bułgarię, Republikę Czeską, Estonię, Cypr, Łotwę, Litwę, Węgry, Maltę, Polskę, Rumunię, Słowenię i Słowację;

h) „powierzchnia użytków rolnych” oznacza łączną powierzchnię gruntów ornych, trwałych użytków zielonych i plantacji trwałych.

Artykuł 3 (dawny Artykuł -32) Finansowanie płatności bezpośrednich

Systemy wsparcia wymienione w załączniku I do niniejszego rozporządzenia są finansowane zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 1290/2005.

TYTUŁ IIOGÓLNE PRZEPISY DO TYCZĄCE PŁATNOŚCI BEZPOŚREDNICH

ROZDZIAŁ 1 ZASADA WSPÓŁZALEŻNOŚCI

Artykuł 4 Wymogi główne

1. Rolnicy otrzymujący płatności bezpośrednie przestrzegają podstawowych wymogów w zakresie zarządzania wymienionych w załączniku II oraz zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska ustanowionych na mocy art. 6.

2. Właściwy organ krajowy dostarcza rolnikom wykaz wymogów podstawowych w zakresie zarządzania oraz zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, których należy przestrzegać.

Artykuł 5 Wymogi podstawowe w zakresie zarządzania

1. Wymogi podstawowe w zakresie zarządzania wymienione w załączniku II ustanawia się na mocy prawodawstwa wspólnotowego w następujących obszarach:

a) zdrowie publiczne, zdrowie roślin i zwierząt,

b) środowisko,

c) dobrostan zwierząt.

2. Akty prawne, o których mowa w załączniku II, mają zastosowanie w ramach niniejszego rozporządzenia w wersji zawierającej późniejsze zmiany okresowe oraz, w przypadku dyrektyw, w postaci wdrożonej przez państwa członkowskie.

Artykuł 6 Dobra kultura rolna zgodna z ochroną środowiska

1. Państwa członkowskie dbają o to, by wszystkie grunty rolne, a w szczególności grunty, które nie są już wykorzystywane do celów produkcyjnych, były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Państwa członkowskie definiują, na poziomie krajowym lub regionalnym, wymogi minimalne w zakresie dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska na podstawie ram ustanowionych w załączniku III, uwzględniając szczególne cechy charakterystyczne odnośnych obszarów, włączając w to warunki glebowe i klimatyczne, istniejące systemy gospodarowania, wykorzystanie gruntów, zmianowanie upraw, metody uprawy r oli oraz strukturę gospodarstw.

2. Państwa członkowskie inne niż nowe państwa członkowskie dbają o to, by grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu przewidzianym na złożenie wniosków o pomoc obszarową na rok 2003, pozostaną trwałymi użytkami zielonymi. Nowe państwa członkowskie dbają o to, by grunty będące trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 maja 2004 r. nie zmieniły swojego przeznaczenia. Jednakże Bułgaria i Rumunia dbają o to, by grunty, które były trwałymi użytkami zielonymi w dniu 1 stycznia 2007 pozostały trwałymi użytkami zielonymi.

Jednakże państwo członkowskie może, w należycie uzasadnionych okolicznościach, ustanowić odstępstwo od przepisów pierwszego akapitu, pod warunkiem podjęcia działań mających na celu przeciwdziałanie znaczącemu zmniejszeniu całkowitej powierzchni trwałych użytków zielonych na swoim terytorium.

Pierwszy akapit nie ma zastosowania do gruntów będących trwałymi użytkami zielonymi przeznaczonymi do zalesiania, jeżeli takie zalesianie jest zgodne z zasadami ochrony środowiska, oraz z wyłączeniem plantacji choinek i gatunków szybko rosnących uprawianych przez krótki okres czasu.

ROZDZIAŁ 2MODULACJA I DYSCYPLINA FINANSOWA

Artykuł 7 Modulacja

1. Wszystkie płatności bezpośrednie, których kwota przewyższa 5000 EUR przyznawane rolnikom w danym roku kalendarzowym zmniejsza się w każdym roku do 2012 r. o następujące wielkości procentowe:

a) 2009: 7%,

b) 2010: 9%,

c) 2011: 11%,

d) 2012: 13%.

2. Redukcje, o których mowa w ust. 1, zwiększa się w następujący sposób:

a) dla kwot od 100 000 do 199 999 EUR o 3 punkty procentowe,

b) dla kwot od 200 000 do 299 999 EUR o 6 punktów procentowych,

c) dla kwot w wysokości 300 000 EUR i więcej o 9 punktów procentowych.

3. Ustępy 1 i 2 nie ma zastosowania do płatności bezpośrednich przyznawanych rolnikom we francuskich departamentach zamorskich, na Azorach i Maderze, na Wyspach Kanaryjskich oraz na wyspach Morza Egejskiego.

Artykuł 8 Pułapy netto

1. Nie naruszając przepisów art. 11 całkowite kwoty netto płatności bezpośrednich, którą państwo członkowskie może przyznać w odniesieniu do roku kalendarzowego stosując art. 7 i 10 niniejszego rozporządzenia oraz art. 1 rozporządzenia (WE) nr 378/2007, nie może przekraczać pułapu określonego w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia. W razie potrzeby państwa członkowskie przeprowadzają liniowe zmniejszenie płatności bezpośrednich w celu przestrzegania pułapów określonych w wyżej wymienionym załączniku IV.

2. Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2, Komisja dokonuje kontroli pułapów określonych w załączniku IV do niniejszego rozporządzenia w celu uwzględnienia:

(a) modyfikacji maksymalnych kwot, które mogą być przyznawane w ramach płatności bezpośrednich,

(b) zmian dotyczących dobrowolnej modulacji, o której mowa w rozporządzeniu (WE) nr 378/2007,

(c) zmian strukturalnych w gospodarstwach.

Artykuł 9 Kwoty wynikające ze stosowania modulacji

1. Kwoty wynikające z zastosowania redukcji określonych w art. 7, w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, udostępnia się w ramach dodatkowego wsparcia wspólnotowego w zakresie środków rozwoju obszarów wiejskich finansowanych przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), jak określono w rozporządzeniu (WE) nr 1698/2005, zgodnie z warunkami ustanowionymi w poniższych ustępach.

2. Kwoty wynikające z zastosowania redukcji o 5 punktów procentowych są przydzielane zainteresowanym państwom członkowskim zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2, na podstawie następujących kryteriów:

a) powierzchni użytków rolnych,

b) zatrudnienia w rolnictwie,

c) produktu krajowego brutto (PKB) na mieszkańca, wyrażonego w parytecie siły nabywczej.

Dane państwo członkowskie otrzymuje co najmniej 80% całkowitych kwot uzyskanych w wyniku modulacji w tym państwie członkowskim.

3 W drodze odstępstwa od ust. 2 akapit drugi, jeżeli w danym państwie członkowskim stosunek żyta jako części całkowitej produkcji zbóż przekroczył 5%, licząc średnio w okresie 2000-2002, a stosunek całkowitej wspólnotowej produkcji żyta przekroczył 50% w tym samym okresie, danemu państwu członkowskiemu przekazuje się co najmniej 90% kwot uzyskanych w wyniku modulacji w tym państwie, do roku 2013 włącznie.

W takim przypadku, bez uszczerbku dla możliwości przewidzianej na mocy art. 58, co najmniej 10% kwoty przydzielanej danemu państwu członkowskiemu udostępnia się na środki, o których mowa w ust. 2 niniejszego artykułu w regionach produkcji żyta.

Dla celów niniejszego ustępu, „zboża” oznaczają produkty wymienione w punkcie I załącznika V.

4. Pozostałe kwoty wynikające ze stosowania art. 7 ust. 1 i kwoty wynikające ze stosowania art. 7 ust. 2 przekazuje się państwom członkowskim, w których zostały one uzyskane, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2. Kwoty te wykorzystuje się zgodnie z art. 69 ust. 5a rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Artykuł 10 Szczególne zasady dotyczące modulacji w nowych państwach członkowskich

1. Artykuł 7 ma zastosowanie wyłącznie do rolników w nowym państwie członkowskim w danym roku kalendarzowym, jeśli poziom płatności bezpośrednich obowiązujący w danym państwie członkowskim na ten rok kalendarzowy na mocy art. 110 jest nie mniejszy niż w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, uwzględniając wszystkie redukcje zastosowane na mocy art. 7 ust. 1.

2. Jeśli art. 7 stosuje się do rolników w nowym państwie członkowskim, wartość procentowa stosowana na mocy art. 7 ust. 1 ogranicza się do różnicy pomiędzy poziomem płatności bezpośrednich stosowanych na mocy art. 110 i poziomem płatności w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie, uwzględniając wszystkie redukcje zastosowane na mocy art. 7 ust. 1.

3. Jeśli redukcje, o których mowa w art. 7, stosuje się do rolników w nowym państwie członkowskim, rolnikom tym nie przyznaje się krajowych uzupełniających płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 120.

4. Wszelkie kwoty wynikające ze stosowania art. 7 ust. 1 i 2 przekazuje się nowemu państwu członkowskiemu, w którym zostały one uzyskane, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2. Kwoty te wykorzystuje się zgodnie z art. 69 ust. 5a rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Artykuł 11 Dyscyplina finansowa

1. Dostosowanie płatności bezpośrednich jest ustalane w momencie, gdy prognozy dotyczące finansowania wspomnianych środków przewidzianych w pozycji 2 załącznika I do Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie dyscypliny budżetowej i należytego zarządzania finansami[17], powiększone o kwoty określone w art. 122 i 123 niniejszego rozporządzenia, przed zastosowaniem modulacji przewidzianej w art. 7 i 10 niniejszego rozporządzenia oraz w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 378/2007, wskazują, że przekroczony zostanie przedmiotowy pułap roczny, z uwzględnieniem marginesu wynoszącego 300 mln EUR poniżej tego pułapu.

2. Rada, działając na wniosek Komisji przedstawiony najpóźniej do dnia 31 marca roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego mają zastosowanie dostosowania, o których mowa w ust. 1, ustanawia takie dostosowania najpóźniej do dnia 30 czerwca roku kalendarzowego, w odniesieniu do którego wspomniane dostosowania mają zastosowanie.

3. W ramach stosowania harmonogramu przyrostów przewidzianego w art. 110 w odniesieniu do wszystkich płatności bezpośrednich przyznawanych w nowych państwach członkowskich, ust. 1 nie ma zastosowania do nowych państw członkowskich aż do rozpoczęcia roku kalendarzowego, w którym poziom płatności bezpośrednich stosowanych w nowych państwach członkowskich osiągnie co najmniej poziom płatności bezpośrednich stosowanych wówczas w państwach członkowskich innych niż nowe państwa członkowskie.

ROZDZIAŁ 3SYSTEM DORADZTWA ROLNICZEGO

Artykuł 12 System doradztwa rolniczego

1. Państwa członkowskie prowadzą system doradztwa dla rolników w zakresie zarządzania gruntami i gospodarstwem (zwany dalej „systemem doradztwa rolniczego”) prowadzony przez jedną lub kilka wyznaczonych instytucji lub przez organy prywatne.

2. Działalność doradcza obejmuje co najmniej wymogi podstawowe w zakresie zarządzania oraz zasady dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o których mowa w rozdziale 1.

Artykuł 13 Warunki

1. Rolnicy mogą uczestniczyć w systemie doradztwa rolniczego na zasadzie dobrowolności.

2. Państwa członkowskie traktują na zasadzie pierwszeństwa rolników, którzy otrzymują powyżej 15 000 EUR płatności bezpośrednich w ujęciu rocznym.

Artykuł 14 Obowiązki zatwierdzonych organów prywatnych i wyznaczonych instytucji

Bez uszczerbku dla krajowego ustawodawstwa dotyczącego publicznego dostępu do dokumentów, państwa członkowskie zapewniają, aby organy prywatne i wyznaczone instytucje, o których mowa w art. 12, nie ujawniały informacji osobowych bądź prywatnych ani danych, które uzyskują w trakcie prowadzenia działalności doradczej, osobom innym niż rolnik zarządzający odnośnym gospodarstwem, za wyjątkiem wszelkich nieprawidłowości lub naruszeń prawa stwierdzonych w trakcie wykonywania działalności, które podlegają obowiązkowi zgłoszenia władzom publicznym, na mocy prawodawstwa wspólnotowego lub krajowego, w szczególności w przypadku przestępstw kryminalnych.

Artykuł 15 Kontrola

Najpóźniej do dnia 31 grudnia 2010 r. Komisja przedkłada sprawozdanie dotyczące stosowania systemu doradztwa rolniczego wraz z odpowiednimi wnioskami, jeżeli okaże się to konieczne, mając na względzie ustanowienie takiego systemu obowiązkowym.

ROZDZIAŁ 4 ZINTEGROWANY SYSTEM ZARZĄDZANIA I KONTROLI

Artykuł 16 Przedmiot

Każde państwo członkowskie ustanawia i prowadzi zintegrowany system zarządzania i kontroli, zwany dalej „zintegrowanym systemem”.

Zintegrowany system stosuje się w odniesieniu do systemów wsparcia wymienionych w załączniku I.

W zakresie, w jakim będzie to niezbędne, zintegrowany system ma również zastosowanie do administrowania i kontroli przepisów ustanowionych w rozdziałach 1 i 2.

Artykuł 17 Elementy zintegrowanego systemu

1. Zintegrowany system obejmuje następujące elementy:

a) skomputeryzowaną bazę danych;

b) system identyfikacji działek rolnych;

c) system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności, o którym mowa w art. 20;

d) wnioski o przyznanie pomocy;

e) zintegrowany system kontroli;

f) jednolity system rejestrowania tożsamości każdego rolnika, który składa wniosek o pomoc.

2. W przypadkach, w których stosuje się art. 55 i 56 niniejszego rozporządzenia, zintegrowany system obejmuje system identyfikacji i rejestracji zwierząt ustanowiony zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1760/2000 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzeniem Rady (WE) nr 21/2004.

3. W stosownych przypadkach do systemu identyfikacji działek rolnych włącza się system informacji geograficznej dla uprawy oliwek.

Artykuł 18 Skomputeryzowana baza danych

1. W skomputeryzowanej bazie danych rejestruje się, dla każdego gospodarstwa rolnego, dane uzyskane z wniosków o pomoc.

Baza danych pozwala w szczególności na bezpośrednie i natychmiastowe zapoznanie się, przez właściwe organy państwa członkowskiego, z danymi dotyczącymi poszczególnych lat kalendarzowych i/lub gospodarczych, począwszy od roku 2000.

2. Państwa członkowskie mogą utworzyć zdecentralizowane bazy danych, pod warunkiem że zarówno one, jak i procedury administracyjne rejestrowania danych i dostępu do nich, są zaprojektowane w jednolity sposób na obszarze całego terytorium danego państwa członkowskiego oraz są kompatybilne między sobą w celu umożliwienia kontroli krzyżowych.

Artykuł 19 System identyfikacji działek rolnych

System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000.

Artykuł 20 System identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności

1. Ustanawia się system identyfikacji i rejestracji uprawnień do płatności pozwalający na weryfikację uprawnień oraz kontrole krzyżowe z wnioskami o pomoc i systemem identyfikacji działek rolnych.

2. System taki pozwala na bezpośrednie i natychmiastowe zapoznanie się, przez właściwe organy państwa członkowskiego, z danymi dotyczącymi co najmniej poprzednich trzech kolejnych lat kalendarzowych i/lub gospodarczych.

Artykuł 21 Wnioski o przyznanie pomocy

1. Każdego roku rolnicy składają wnioski o płatności bezpośrednie, wskazując stosownie do sytuacji:

a) wszystkie działki rolne należące do danego gospodarstwa oraz, w przypadku gdy państwo członkowskie stosuje art. 17 ust. 3, liczbę drzew oliwnych oraz ich rozmieszczenie na działce,

b) liczbę i kwotę uprawnień do płatności deklarowaną do aktywowania,

c) wszelkie inne informacje przewidziane na mocy niniejszego rozporządzenia lub przez dane państwo członkowskie.

2. Państwo członkowskie może zdecydować, że wnioski o pomoc mają zawierać jedynie zmiany w odniesieniu do wniosku o pomoc złożonego w poprzednim roku. Państwo członkowskie rozprowadza wydrukowane uprzednio formularze, sporządzone w oparciu o powierzchnie określone w poprzednim roku oraz dostarcza materiały graficzne wskazujące położenie takich powierzchni, oraz, w razie potrzeby, umiejscowienie drzewek oliwnych.

3. Państwo członkowskie może zdecydować, że jeden wniosek o pomoc obejmuje kilka lub wszystkie systemy wsparcia wymienione w załączniku I lub inne systemy wsparcia.

Artykuł 22 Kontrola warunków kwalifikowalności

1. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu sprawdzenia warunków kwalifikowalności do pomocy.

2. Kontrole administracyjne uzupełnia się systemem kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy. W tym celu państwa członkowskie sporządzają plan kontroli wyrywkowej gospodarstw rolnych.

Państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu.

3. Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za koordynowanie kontroli przewidzianych w niniejszym rozdziale.

W przypadku gdy państwo członkowskie przewiduje zlecenie wykonania niektórych elementów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom, wyznaczony organ zachowuje prawo do kontroli oraz odpowiedzialność za takie prace.

Artykuł 23 Redukcje i wykluczenia w przypadku nieprzestrzegania zasad kwalifikowalności

1. Bez uszczerbku dla redukcji i wykluczeń przewidzianych w art. 25, w przypadku gdy stwierdzone zostanie, że rolnik nie spełnia warunków kwalifikowalności istotnych dla przyznawania pomocy, jak przewidziano w niniejszym rozporządzeniu, płatność lub część płatności przyznanej lub która ma zostać przyznana, w odniesieniu do której warunki kwalifikowalności zostały spełnione, podlega redukcji i wykluczeniu ustanowionym zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2.

2. Wielkość procentowa redukcji jest stopniowana w zależności od wagi, zasięgu, trwałości i powtarzalności stwierdzonej niezgodności, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocy na rok kalendarzowy lub kilka lat kalendarzowych.

Artykuł 24 Kontrole w zakresie zasady współzależności

1. Państwa członkowskie przeprowadzają kontrole na miejscu w celu zweryfikowania, czy rolnik wywiązuje się z obowiązków, o których mowa w rozdziale 1.

2. Państwa członkowskie mogą wykorzystywać już istniejące systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z wymogami podstawowymi w zakresie zarządzania oraz z zasadami dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska, o których mowa w rozdziale 1.

Systemy, o których mowa, zwłaszcza system identyfikacji i rejestracji zwierząt ustanowiony zgodnie z rozporządzeniami (WE) nr 1760/2000 i (WE) nr 21/2004, są zgodne z systemem zintegrowanym jak przewiduje art. 28 ust. 1 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 25 Redukcje lub wyłączenia z płatności w przypadku nieprzestrzegania zasad współzależności

1. W przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego (zwanego dalej „danym rokiem kalendarzowym”), i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania ze strony rolnika składającego wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, zmniejsza się lub wyłącza – zgodnie z zasadami szczegółowymi ustanowionymi na mocy art. 26 – całkowitą kwotę płatności bezpośrednich dla tego rolnika, po zastosowaniu art. 7, 10 i 11.

Akapit pierwszy ma również zastosowanie, gdy dana niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania ze strony osoby, której przekazano ziemię lub która takiego przekazania dokonała.

Dla potrzeb niniejszego ustępu „przekazanie” oznacza każdy rodzaj transakcji, w wyniku której ziemia przestaje być w posiadaniu osoby przekazującej.

2. Zmniejszenia lub wykluczenia, o których mowa w ust. 1, mają zastosowanie wyłącznie, jeżeli niezgodność dotyczy:

a) działalności rolniczej; lub

b) gruntów rolnych należących do gospodarstwa.

3. Niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami ustalonymi w szczegółowych zasadach, o których mowa w art. 26 ust. 1, państwa członkowskie mogą zdecydować o niestosowaniu redukcji lub wyłączenia z płatności w przypadku kwot nieprzekraczających 100 EUR na rolnika i na rok kalendarzowy, w tym redukcji i wyłączeń stosowanych do płatności na mocy art. 51 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Jeżeli państwo członkowskie decyduje o zastosowaniu opcji przewidzianej w akapicie pierwszym, w następnym roku właściwe organy podejmują działania gwarantujące, że rolnik usunie stwierdzone niezgodności. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i działaniu naprawczym.

Artykuł 26 Szczegółowe zasady dotyczące redukcji i wyłączeń w przypadku nieprzestrzegania zasad współzależności

1. Szczegółowe zasady dotyczące redukcji i wykluczeń, o których mowa w art. 25, ustanawia się zgodnie z procedurą określoną w art. 128 ust. 2. W tym kontekście uwzględnia się wagę, zasięg, trwałość i powtarzalność stwierdzonej niezgodności, jak również kryteria określone w ust. 2, 3 i 4 niniejszego artykułu.

2. W przypadku zaniedbania redukcja nie może przekraczać 5%, a w przypadku powtarzających się niezgodności 15%.

W odpowiednio uzasadnionych przypadkach państwo członkowskie może podjąć decyzję o niestosowaniu redukcji, gdy z uwagi na swoja wagę, zasięg i trwałość, przypadek niezgodności może być uważany za drobny. Przypadki niezgodności stanowiące bezpośrednie ryzyko dla zdrowia ludzi lub zwierząt nie są jednak uznawane za drobne.

Z wyjątkiem przypadków, w których rolnik podjął natychmiastowe działanie naprawcze usuwając stwierdzoną niezgodność, właściwy organ podejmuje niezbędne działania, które mogą, w stosownych przypadkach, ograniczać się do kontroli administracyjnej w celu zagwarantowania, że rolnik usunie stwierdzoną niezgodność. Rolnik zostaje poinformowany o wszelkich ustaleniach oraz działaniach naprawczych, jakie powinien podjąć.

3. W przypadku umyślnej niezgodności, wielkość procentowa redukcji wynosi zasadniczo nie mniej niż 20%, a nawet może prowadzić do całkowitego wykluczenia z jednego lub kilku systemów pomocy i obowiązywać przez jeden rok kalendarzowy lub kilka lat kalendarzowych.

4. W każdym przypadku całkowita kwota redukcji i wykluczeń dla jednego roku kalendarzowego nie może być wyższa niż całkowita kwota określona w art. 25 ust. 1.

Artykuł 27 Kwoty wynikające z zasady współzależności

Kwoty wynikające z zastosowania redukcji i wyłączeń w przypadku niezgodności z przepisami rozdziału 1 są przekazywane do Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej (EFGR). Państwa członkowskie mogą zatrzymać 25 % wspomnianych kwot.

Artykuł 28 Zgodność z systemem zintegrowanym

1. W celu stosowania systemów wsparcia wymienionych w załączniku VI państwa członkowskie zapewniają, że procedury zarządzania i kontroli mające zastosowanie do tych systemów są zgodne ze zintegrowanym systemem w zakresie:

a) skomputeryzowanej bazy danych;

b) systemu identyfikacji działek rolnych;

c) kontroli administracyjnych.

W tym celu należy stworzyć takie systemy, które pozwolą na wspólne bezproblemowe i bezkonfliktowe funkcjonowanie i wymianę danych.

2. Państwa członkowskie mogą, na potrzeby stosowania systemów wsparcia wspólnotowego lub krajowego, innych niż te wymienione w załączniku VI, włączyć do swoich procedur zarządzania i kontroli jeden lub kilka elementów zintegrowanego systemu.

Artykuł 29 Informacja i kontrole

1. Komisja jest regularnie informowana o stosowaniu zintegrowanego systemu.

Komisja organizuje wymianę poglądów na ten temat z państwami członkowskimi.

2. Zgodnie z art. 37 rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, po poinformowaniu właściwych organów w odpowiednim czasie, upoważnieni przedstawiciele Komisji mogą przeprowadzić:

a) badanie lub kontrolę dotyczącą środków podjętych w celu ustanowienia i wdrożenia zintegrowanego systemu,

b) kontrole w wyspecjalizowanych agencjach i firmach, o których mowa w art. 22 ust. 3.

3. Bez uszczerbku dla odpowiedzialności państw członkowskich za wdrożenie i stosowanie zintegrowanego systemu, Komisja może zwrócić się o pomoc do wyspecjalizowanych instytucji lub osób w celu ułatwienia utworzenia, nadzorowania i wykorzystania zintegrowanego systemu, w szczególności mając na względzie udzielenie właściwym organom państw członkowskich specjalistycznej porady, gdy się o nią zwrócą.

ROZDZIAŁ 5INNE PRZEPISY OGÓLNE

Artykuł 30 Minimalne wymagania dotyczące przyznania płatności bezpośrednich

1. Państwa członkowskie nie przyznają płatności bezpośrednich rolnikom w jednym z poniższych przypadków:

a) jeśli całkowita kwota płatności bezpośrednich, o które wystąpiono lub płatności przyznanych w danym roku kalendarzowym nie przekracza 250 EUR, lub

b) jeśli kwalifikowalny obszar gospodarstwa, w odniesieniu do którego wystąpiono o płatności bezpośrednie nie przekracza jednego hektara. Jednakże, Cypr może ustanowić minimalny kwalifikowalny obszar gospodarstwa na poziomie 0,3 hektara, natomiast Malta 0,1 hektara.

Rolnicy posiadający specjalne uprawnienia, o których mowa w art. 45 ust. 1, podlegają warunkom, o których mowa w lit. a).

2. Państwa członkowskie mogą zdecydować w sposób obiektywny i niedyskryminujący o nieprzyznawaniu płatności bezpośrednich przedsiębiorstwom lub firmom w rozumieniu drugiego akapitu art. 48 Traktatu, których główny przedmiot działalności nie polega na prowadzeniu działalności rolniczej.

Artykuł 31 Płatność

1. O ile niniejsze rozporządzenie nie stanowi inaczej, płatności dokonywane w ramach systemów wsparcia wymienionych w załączniku I są przekazywane w całości na rzecz beneficjentów.

2. Płatności są przekazywane dwa razy w roku w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca kolejnego roku kalendarzowego.

3. Płatności w ramach systemów wsparcia wymienionych w załączniku I dokonuje się przed zakończeniem kontroli dotyczących warunków kwalifikowalności przeprowadzanych przez państwa członkowskie na mocy art. 22.

4. W drodze odstępstwa od przepisów ust. 2 niniejszego artykułu oraz zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2, Komisja może:

a) przewidzieć płatności zaliczkowe;

b) uprawnić państwa członkowskie, w zależności od sytuacji budżetowej, do przekazania, przed dniem 1 grudnia, płatności zaliczkowych w regionach, w których ze względu na nadzwyczajne okoliczności, rolnicy stoją w obliczu dotkliwych trudności finansowych:

(i) w wysokości do 50% należnych płatności,

lub

(ii) w wysokości do 80% należnych płatności w przypadku gdy zaliczki zostały już przewidziane.

Artykuł 32 Klauzula dotycząca przypadków obchodzenia prawa

Nie naruszając przepisów szczególnych odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, odnośnie których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Artykuł 33 Przegląd

Systemy wsparcia wymienione w załączniku I stosuje się bez uszczerbku dla ewentualnego przeglądu, który można przeprowadzić w każdej chwili w świetle rozwoju sytuacji gospodarczej i budżetowej.

TYTUŁ III SYSTEM PŁATNOŚCI JEDNOLITEJ

ROZDZIAŁ 1 OGÓLNE WDRAŻANIE

Artykuł 34 Uprawnienia do płatności

1. Wsparcie w ramach systemu płatności jednolitej jest dostępne dla rolników, jeżeli:

a) posiadają uprawnienia do płatności, które uzyskali zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1782/2003;

b) uzyskają uprawnienia do płatności na podstawie niniejszego rozporządzenia:

(i) w drodze przeniesienia,

(ii) z rezerwy krajowej,

(iii) zgodnie z załącznikiem VII,

(iv) zgodnie z art. 68 ust. 4 lit. c) oraz art. 65 ust. 2 akapit trzeci.

2. Dla celów niniejszego tytułu rolnicy posiadający uprawnienia do płatności oznaczają rolników, którym przyznano, albo na których definitywnie przeniesiono uprawnienia do płatności.

Artykuł 35 Aktywacja uprawnień do płatności na kwalifikujący się hektar

1. Wsparcie w ramach systemu płatności jednolitej jest przyznawane rolnikom w momencie aktywacji uprawnienia do płatności na kwalifikujący się hektar. Zaktywizowane uprawnienia do płatności dają prawo do płatności kwot w nich określonych.

2. „Kwalifikujący się hektar” oznacza

a) każdą powierzchnię użytków rolnych gospodarstwa, w tym obszary obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej albo, jeżeli obszary są wykorzystywane także do prowadzenia działalności pozarolniczej, głównie wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej. Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, określa szczegółowe zasady wykorzystywania do prowadzenia pozarolniczej działalności dozwolonej na kwalifikujących się hektarach.

b) wszystkie obszary, które kwalifikowały się w 2007 r. i które:

(i) nie spełniają już wymogów definicji kwalifikowalności w wyniku wdrożenia dyrektywy Rady 79/409/EWG[18] oraz dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[19] albo

(ii) na czas obowiązywania stosownego systemu są zalesione zgodnie z art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 albo art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

Hektary spełniają warunki kwalifikowalności w każdym momencie w trakcie roku kalendarzowego.

Artykuł 36 Zgłoszenie kwalifikujących się hektarów

1. Rolnik zgłasza działki odpowiadające kwalifikującemu się hektarowi powiązanemu z każdym uprawnieniem do płatności. Z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych działki takie pozostają w dyspozycji rolnika w dniu określonym przez państwo członkowskie, który nie przypada później niż ustalona przez państwo członkowskie data zmiany wniosku o pomoc.

Działanie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak na przykład:

a) śmierć rolnika;

b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;

c) poważna klęska żywiołowa w znacznym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;

d) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;

e) epidemia dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie lub część tych zwierząt.

2. Państwa członkowskie mogą, w należycie uzasadnionych okolicznościach, zezwolić rolnikowi na zmianę jego zgłoszenia, pod warunkiem, że przestrzega on liczby hektarów odpowiadającej jego uprawnieniom do płatności oraz warunków przyznawania jednolitej płatności dla odnośnej powierzchni.

Artykuł 37 Zmiana uprawnień do płatności

Jeżeli odmienne przepisy nie stanowią inaczej, uprawnienia do płatności na hektar nie ulegają zmianie.

Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, określa szczegółowe zasady zmiany uprawnień do płatności w szczególności w przypadku częściowych uprawnień.

Artykuł 38 Wnioski o inne płatności

Obszar odpowiadający liczbie kwalifikujących się hektarów, w odniesieniu do którego składany jest wniosek o płatność jednolitą, może stanowić podstawę do złożenia wniosku o każdą inną płatność bezpośrednią, jak również wniosku o każdą inną pomoc nieobjętą przepisami niniejszego rozporządzenia, z wyjątkiem sytuacji, gdy odmienne przepisy stanowią inaczej.

Artykuł 39 Użytkowanie gruntów w przypadku opóźnionego włączenia owoców i warzyw

Jeżeli państwo członkowskie skorzystało z możliwości przewidzianej w art. 51 akapit drugi rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 (zwane dalej „opóźnionym włączeniem sektora owoców i warzyw do systemu płatności jednolitej”), działki w regionach objętych zakresem decyzji do daty nie późniejszej niż dzień 31 grudnia 2010 r. mogą się nie kwalifikować, jeżeli są wykorzystywane do:

a) produkcji owoców i warzyw,

b) produkcji ziemniaków konsumpcyjnych; lub

c) prowadzenia szkółek.

W przypadku opóźnionego włączenia, o którym mowa w akapicie pierwszym, państwa członkowskie mogą podjąć decyzję o zezwoleniu na uprawę poplonów na kwalifikujących się hektarach podczas maksymalnie trzech miesięcy, począwszy od dnia 15 sierpnia każdego roku. Jednak na wniosek państwa członkowskiego data ta może zostać zmieniona zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2, w odniesieniu do regionów, w których zbiór zbóż odbywa się zwykle wcześniej ze względu na warunki klimatyczne.

Artykuł 40 Użytkowanie gruntów dla produkcji konopi

1. Obszary wykorzystywane dla produkcji konopi kwalifikują się tylko jeżeli zastosowane odmiany zawierają maksymalnie 0,2 % tetrahydrokanabinolu . Państwa członkowskie ustanawiają system pozwalający sprawdzić zawartość tetrahydrokanabinolu w roślinach uprawianych na co najmniej 30 % powierzchni upraw konopi. Jeżeli jednak państwo członkowskie wprowadzi system wcześniejszego zatwierdzania takich upraw, wówczas minimalna powierzchnia wynosi 20%.

2. Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2, przyznawanie płatności jest uzależnione od wykorzystania nasion kwalifikowanych niektórych odmian.

Artykuł 41 Pułap

1. Dla każdego państwa członkowskiego całkowita wartość wszystkich uprawnień do płatności nie może być wyższa niż pułap krajowy, o którym mowa w załączniku VIII.

W przypadku przydzielenia uprawnień do płatności plantatorom winorośli oraz biorąc pod uwagę ostatnie dane udostępnione przez państwa członkowskie zgodnie z [art. 4a i art. 92 ust. 6] rozporządzenia (WE) nr [ rozporządzenie o winie ], Komisja, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 128 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, dostosowuje pułapy krajowe ustanowione w załączniku VIII do niniejszego rozporządzenia. Do dnia 1 grudnia roku poprzedzającego dostosowanie pułapów krajowych państwa członkowskie przekazują Komisji średnią regionalną wartości uprawnień, o których mowa w załączniku VII pkt B do niniejszego rozporządzenia.

2. W przypadkach, w których jest to konieczne, państwo członkowskie stosuje liniowe zmniejszenie wartości uprawnień w celu zapewnienia przestrzegania swojego pułapu.

Artykuł 42 Rezerwa krajowa

1. Państwa członkowskie prowadzą rezerwę krajową, która zawiera różnicę pomiędzy pułapem ustanowionym w załączniku VIII a całkowitą wartością wszystkich przyznanych uprawnień do płatności.

2. Państwa członkowskie mogą wykorzystać rezerwę krajową do przyznania, z prawem pierwszeństwa i według obiektywnych kryteriów, uprawnień do płatności rolnikom, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności rolniczej, w sposób zapewniający równe traktowanie rolników i nie prowadzący do wystąpienia zakłóceń na rynku oraz zniekształcenia konkurencji.

3. Państwa członkowskie, które nie stosują art. 68 ust. 1 lit. c) mogą wykorzystać rezerwę krajową w celu ustanowienia, zgodnie z obiektywnymi kryteriami oraz w taki sposób, aby zapewnić równe traktowanie rolników oraz aby uniknąć wystąpienia zakłóceń na rynku i zniekształcenia konkurencji, uprawnień do płatności dla rolników z obszarów podlegających programom restruktury