P6_TA(2007)0204

Umowy o partnerstwie gospodarczym

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 23 maja 2007 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym (2005/2246 (INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje rezolucje z dnia 13 grudnia 2001 r. w sprawie spotkania Światowej Organizacji Handlu (WTO) w Katarze [1], z dnia 25 września 2003 r. w sprawie Piątej Konferencji Ministerialnej WTO w Cancún [2], z dnia 12 maja 2005 r. w sprawie oceny realizacji Programu Rozwoju z Ad-Dauhy po wejściu w życie decyzji Rady Generalnej WTO z dnia 1 sierpnia 2004 r. [3], z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie Światowego Apelu o Działania na rzecz Walki z Ubóstwem [4], z dnia 1 grudnia 2005 r. w sprawie przygotowań do Szóstej Konferencji Ministerialnej WTO w Hongkongu [5], z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym (EPA) [6], z dnia 4 kwietnia 2006 r. w sprawie oceny rundy negocjacji z Ad-Dauhy po Konferencji Ministerialnej Światowej Organizacji Handlu (WTO) w Hongkongu [7], z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie handlu i ubóstwa: projektowanie polityki handlowej z myślą o maksymalizacji przyczyniania się handlu do walki z ubóstwem [8] oraz z dnia 7 września 2006 r. w sprawie zawieszenia negocjacji dotyczących agendy rozwoju z Ad-Dauhy (DDA) [9],

- uwzględniając przyjętą na Barbadosie rezolucję Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie przeglądu negocjacji w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym (EPA),

- uwzględniając deklarację z Kapsztadu, przyjętą jednomyślnie w dniu 21 marca 2002 r. przez Wspólne Zgromadzenie Parlamentarne AKP-UE, w której wzywa się do wyznaczenia kryteriów oceny rozwoju, na podstawie których ocenia się przebieg oraz wyniki negocjacji handlowych między UE a krajami AKP,

- uwzględniając deklarację z dorocznej sesji Konferencji Parlamentarnej w sprawie WTO z 2006 r. przyjętą w dniu 2 grudnia 2006 r. w Genewie,

- uwzględniając swoje stanowisko z dnia 9 marca 2005 r. w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady wprowadzającego plan ogólnych preferencji taryfowych [10],

- uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 980/2005 z dnia 27 czerwca 2005 r. wprowadzające plan ogólnych preferencji taryfowych [11],

- uwzględniając Umowę o partnerstwie między członkami grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku z jednej strony a Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi z drugiej strony, podpisaną w Kotonu 23 czerwca 2000 roku (umowa z Kotonu),

- uwzględniając konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych z 10 i 11 kwietnia 2006 r. oraz 16 i 17 października 2006 r. oraz konkluzje Rady Europejskiej z 15 i 16 czerwca 2006 r.,

- uwzględniając wspólne oświadczenie Rady i przedstawicieli rządów państw członkowskich zebranych w Radzie, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej dotyczące strategii rozwoju Unii Europejskiej "Europejski konsensus" (Europejski konsensus w sprawie rozwoju) podpisany 20 grudnia 2005 r. [12],

- uwzględniając dokument roboczy służb Komisji zatytułowany "Aspekty handlu i rozwoju w negocjacjach dotyczących umów o partnerstwie gospodarczym" (SEC(2005)1459),

- uwzględniając art. XXIV Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu (GATT),

- uwzględniając deklarację ministerialną z czwartej sesji Konferencji Ministerialnej WTO, przyjętą w dniu 14 listopada 2001 r. w Ad-Dausze,

- uwzględniając decyzję Rady Generalnej WTO z dnia 1 sierpnia 2004 r.,

- uwzględniając deklarację ministerialną z szóstej sesji Konferencji Ministerialnej WTO, przyjętą w dniu 18 grudnia 2005 r. w Hongkongu,

- uwzględniając raport i zalecenia opracowane przez Zespół ds. Pomocy na rzecz Handlu, przyjęte przez Radę Generalną WTO w dniu 10 października 2006 r.,

- uwzględniając raport Sutherlanda na temat przyszłości WTO,

- uwzględniając deklarację milenijną Narodów Zjednoczonych z dnia 8 września 2000 r., określającą milenijne cele rozwoju jako ustanowione wspólnie przez wspólnotę międzynarodową kryteria zwalczania ubóstwa,

- uwzględniając ustalenia Światowego Szczytu Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) z 2005 r.,

- uwzględniając raport sporządzony przez Zespół ds. Projektu Milenijnego ONZ pod kierownictwem prof. Jeffreya Sachsa, zatytułowany "Inwestowanie w rozwój: praktyczny plan realizacji milenijnych celów rozwoju",

- uwzględniając komunikat z Gleneagles, wydany w dniu 8 lipca 2005 r. przez grupę G8 w Gleneagles,

- uwzględniając sprawozdanie Konferencji ONZ ds. Handlu i Rozwoju (UNCTAD) — Kraje najsłabiej rozwinięte w 2006 r.: rozwój zdolności produkcyjnych,

- uwzględniając raport gospodarczy dotyczący Afryki w 2004 roku zatytułowany "Odblokowanie potencjału handlowego Afryki", sporządzony przez Komisję Gospodarczą ONZ ds. Afryki,

- uwzględniając wytyczne AKP dotyczące negocjacji umów o partnerstwie gospodarczym, przyjęte przez Radę Ministrów AKP w dniu 27 czerwca 2002 r. w Punta Cana (Republika Dominikańska) oraz decyzję w sprawie negocjacji umów o partnerstwie gospodarczym oraz udziału w międzynarodowym handlu przyjętą podczas 3. szczytu szefów państw i rządów AKP w dniu 19 lipca 2002 r. w Nadi (Fidżi),

- uwzględniając deklarację 4. szczytu szefów państw i rządów AKP, który odbył się w dniach 23- 24 czerwca 2004 r. w Maputo w Mozambiku, w odniesieniu do aspektów rozwoju gospodarczego,

- uwzględniając deklarację z 81. sesji Rady Ministrów AKP, która odbyła się w Brukseli w dniach 21- 22 czerwca 2005 r.,

- uwzględniając decyzję nr 2/LXXXIII/06 podjętą podczas 83. sesji Rady Ministrów AKP, która odbyła się w Port Moresby (Papua Nowa Gwinea) w dniach 28- 31 maja 2006 r.,

- uwzględniając deklarację wydaną podczas 5. szczytu szefów państw i rządów AKP w Chartumie (Sudan) w dniu 8 grudnia 2006 r.,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Handlu Międzynarodowego (A6-0084/2007),

A. mając na uwadze, że obecne stosunki handlowe UE z krajami AKP — zapewniające im jednostronny dostęp na preferencyjnych zasadach do rynków UE — są niezgodne z zasadami WTO,

B. mając na uwadze, że umowa z Kotonu określa porozumienie stron dotyczące wprowadzenia nowych ustaleń handlowych zgodnych z zasadami WTO przy stopniowej likwidacji barier handlowych pomiędzy stronami i wspieraniu współpracy we wszelkich dziedzinach związanych z handlem i z rozwojem,

C. mając na uwadze, że negocjacje w sześciu regionach postępują w różnym tempie, co rodzi obawy, że nie we wszystkich regionach zostaną zakończone do końca 2007 r.,

D. mając na uwadze, że istnieje powszechna obawa, iż negocjacje nie są tak zaawansowane, jak powinny na obecnym etapie procesu negocjacyjnego,

E. mając na uwadze, że istotnym powodem opóźnienia jest fakt, że żadna ze stron nie przedkładała propozycji ani nie odpowiadała na nie w sposób terminowy,

F. mając na uwadze, że kolejne oficjalne odroczenie żądań ze strony WTO wymagałoby wielu ustępstw politycznych i byłoby trudne do uzyskania,

G. mając na uwadze, że w wielu krajach AKP informacje dotyczące procesu zawierania umów o partnerstwie gospodarczym są niepokojąco skąpe, a zaangażowanie w ten proces na szczeblu krajowym — niewielkie,

H. mając na uwadze, że brak postępów w negocjacjach w sprawie agendy rozwoju z Ad-Dauhy na forum WTO utrudnia negocjacje w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym,

I. mając na uwadze, że obie strony uzgodniły, iż "aspekt rozwoju" będzie najważniejszym elementem umów o partnerstwie gospodarczym, lecz negocjatorzy jak dotąd nie osiągnęli porozumienia co do wspólnej definicji tego pojęcia,

J. mając na uwadze istotność promowania przez umowy o partnerstwie gospodarczym trwałego rozwoju społeczno-gospodarczego oraz zmniejszania ubóstwa w krajach AKP,

K. mając na uwadze, że w coraz bardziej zglobalizowanym świecie stopniowa likwidacja preferencji jest nieunikniona,

L. mając na uwadze, że inicjatywa "Wszystko oprócz broni" jak dotąd nie spowodowała znacznego zwiększenia eksportu z krajów najsłabiej rozwiniętych do UE; mając na uwadze, że wskazuje to, iż samo zwolnienie z ceł i kontyngentów nie poprawia konkurencyjności biednych krajów,

M. mając na uwadze, że bardziej zrównoważone stosunki dwustronne pomiędzy UE a krajami AKP powinny wzmóc konkurencyjność tych krajów, lecz mogą zaszkodzić niekonkurencyjnym gałęziom przemysłu, słabo zmodernizowanemu i słabo zróżnicowanemu rolnictwu oraz mało stabilnym gospodarkom,

N. mając na uwadze, że konfiguracje umów o partnerstwie gospodarczym nie zawsze nawiązują do istniejących regionalnych porozumień o integracji gospodarczej, działając tym samym wbrew priorytetowemu celowi umocnienia integracji regionalnej w krajach AKP,

O. mając na uwadze, że rolnictwo jest motorem rozwoju większości krajów AKP i że aby umowy o partnerstwie gospodarczym mogły stać się narzędziem wspierającym rozwój, muszą zmierzyć się z trudnościami, z którymi boryka się sektor rolnictwa w krajach AKP,

P. mając na uwadze, że ustanowienie prawdziwego rynku regionalnego stanowi podstawowy warunek powodzenia we wdrażaniu umów o partnerstwie gospodarczym; mając na uwadze, że prawdziwa integracja regionalna stanowi zasadniczy warunek społeczno-gospodarczego rozwoju krajów AKP, jak stwierdzono w umowie z Kotonu,

Q. mając na uwadze, że pobudzenie handlu między regionami, będące celem umów o partnerstwie gospodarczym, jest utrudnione ze względu na niski poziom infrastruktury międzyregionalnej oraz wielość pozataryfowych barier handlowych,

R. mając na uwadze, że niewypełnienie zadań powierzonych Regionalnym Zespołom Przygotowawczym spowolniło negocjacje i wzbudziło wątpliwości co do skuteczności przyszłych mechanizmów monitorowania realizacji umów o partnerstwie gospodarczym,

S. mając na uwadze, że brak danych potrzebnych do analizy gospodarek krajów AKP niezwykle utrudnił przeprowadzenie pełnej oceny wpływu umów o partnerstwie gospodarczym,

T. mając na uwadze, że ulepszonym regułom handlowym musi towarzyszyć zwiększenie poparcia dla związanej z handlem pomocy,

U. mając na uwadze, że celem programu "Pomoc na rzecz handlu" jest wspieranie zdolności krajów rozwijających się do wykorzystywania nowych możliwości handlowych,

V. mając na uwadze, że należy znaleźć rozwiązanie dla problemu kosztów dostosowania związanych z przygotowaniem do liberalizacji, wymaganej w ramach umów o partnerstwie gospodarczym, i z jej wdrożeniem,

W. mając na uwadze, że zgodnie z art. 37 ust. 4 umowy z Kotonu należy przeprowadzić formalny i kompleksowy przegląd postanowień przewidzianych w odniesieniu do wszystkich państw w celu zagwarantowania, że przygotowania lub negocjacje nie będą wymagały przedłużenia przewidzianego terminu; mając na uwadze, że przegląd ten powinien prowadzić do surowej oceny trwających negocjacji w sprawie umów o partnerstwie gospodarczym;

1. uważa, że EPA należy konstruować jako narzędzia służące do pobudzania rozwoju i że muszą one przyczynić się do coraz szybszego wzrostu gospodarczego, integracji regionalnej oraz ograniczenia ubóstwa;

2. potwierdza swój pogląd, zgodnie z którym odpowiednio zaprojektowane EPA są szansą na ożywienie stosunków handlowych na płaszczyźnie AKP-UE, na wsparcie różnorodności gospodarczej strefy AKP oraz integracji regionalnej, a także na ograniczenie ubóstwa w krajach AKP;

3. wzywa Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia spójności polityki na rzecz rozwoju; podkreśla, że Europejski konsensus w sprawie rozwoju (deklaracja w sprawie polityki rozwoju), w szczególności ust. 36, zawiera wskazówki dla negocjatorów umów o partnerstwie gospodarczym; wzywa zatem Komisję do przestrzegania zasad asymetrii i elastyczności;

4. uważa za istotne, aby państwa AKP oraz UE w pełni przyjęły niezbędną odpowiedzialność w celu zagwarantowania krajom AKP prawa do rozwoju i dobrobytu; wzywa rządy AKP, aby wdrożyły zasady dobrego zarządzania, wykorzystując m.in. pomoc techniczną przewidzianą w ramach instrumentu "Pomoc na rzecz handlu";

5. przypomina, że z końcem negocjacji umów o partnerstwie gospodarczym żaden kraj AKP nie powinien znaleźć się po 2007 r. w mniej korzystnej sytuacji handlowej niż w ramach obecnych ustaleń;

6. wyraża zaniepokojenie powolnym tempem negocjacji oraz wynikającym z niego brakiem rzeczywistych postępów, gdyż wiele istotnych kwestii wciąż wymaga przedyskutowania i uzgodnienia;

7. apeluje do negocjatorów, aby nie pracowali pod nadmierną presją lub w pośpiechu przy tak złożonych i niezmiernie ważnych negocjacjach; wzywa Komisję do okazania większej elastyczności wobec problemów krajów AKP;

8. wzywa Komisję, aby nie wywierała niepotrzebnej presji, a w przypadku gdyby negocjacje nie zostały zakończone do dnia 1 stycznia 2008 r., aby dołożyła starań dla zagwarantowania na szczeblu WTO, że w trakcie ostatecznego uzgadniania warunków nie nastąpi wstrzymanie obecnego eksportu z krajów AKP do UE;

9. apeluje o większą przejrzystość w odniesieniu do postępu oraz przedmiotu negocjacji; wzywa wszystkie strony do zasięgnięcia opinii parlamentarzystów oraz innych zainteresowanych podmiotów w krajach AKP i UE przy negocjowaniu umów o partnerstwie gospodarczym, celem osiągnięcia ich właściwego wdrożenia;

10. wzywa Komisję do dołożenia wszelkich starań, aby sfinalizować negocjacje w sprawie agendy rozwoju z Ad-Dauhy oraz zagwarantować, że umowy o liberalizacji będą przyczyniać się do rozwoju krajów biednych;

11. jest przekonany, że umowy o partnerstwie gospodarczym powinny stanowić uzupełnienie umowy w sprawie agendy rozwoju z Ad-Dauhy, nie zaś alternatywę dla niej, oraz że prorozwojowy kształt tych umów może stać się pierwszym krokiem w kierunku skoncentrowanej na rozwoju umowy wielostronnej;

12. uznaje, że preferencyjny dostęp do rynków nie okazał się wystarczającym narzędziem, które samo z siebie zagwarantowałby rozwój krajów AKP, i podkreśla, że dla osiągnięcia tego celu konieczne jest wprowadzenie środków towarzyszących, pozwalających na wzmocnienie konkurencyjności tych krajów;

13. wzywa do zapewnienia krajom AKP w ramach umów o partnerstwie gospodarczym całkowicie bezcłowego i bezkontyngentowego dostępu do rynku, a także prostszych, bardziej liberalnych i elastycznych reguł pochodzenia niż w przypadku inicjatywy "Wszystko oprócz broni", z uwzględnieniem różnic w poziomie rozwoju przemysłowego miedzy UE a krajami AKP, a także między poszczególnymi krajami AKP;

14. wzywa do zapewnienia stopniowego i elastycznego tempa, harmonogramu i zakresu liberalizacji w celu wzmocnienia regionalnej integracji w krajach AKP i ich konkurencyjności oraz do zapewnienia priorytetowego potraktowania celów rozwoju, tak by unikać szkodliwego oddziaływania na społeczeństwo, zwłaszcza na kobiety;

15. wzywa do pełnego uwzględnienia w negocjacjach EPA z krajami AKP specyficznej sytuacji regionów i obszarów zamorskich państw członkowskich, zwłaszcza regionów najbardziej oddalonych, o których mowa w art. 299 ust. 2 Traktatu WE;

16. apeluje do krajów AKP o rozwiązanie problemu członkostwa w grupach regionalnych pokrywających się swoim zasięgiem;

17. wzywa negocjatorów do opracowania strategii zróżnicowania, modernizacji i pobudzania konkurencyjności krajów AKP — szczególnie w dziedzinie rolnictwa — wykraczającej tym samym poza dostęp do rynków;

18. uznaje, że możliwe do realizacji mechanizmy ochronne, które pozwoliłyby regionom AKP odpierać przypadki gwałtownego wzrostu importu z UE, mają kluczowe znaczenie, zwłaszcza dla produktów rolnych;

19. wzywa UE do propagowania sprawiedliwego handlu i innych środków poprawy warunków małych i marginalizowanych producentów oraz ubogich pracowników;

20. przypomina negocjatorom, że w strategiach poprawy konkurencyjności w rolnictwie krajów AKP należy odpowiednio uwzględnić bezpieczeństwo żywności;

21. podkreśla, że kluczową sprawą jest zagwarantowanie państwom AKP zachowania prawa do ochrony niektórych newralgicznych produktów;

22. przyznaje, że oceny trwałego wpływu nie miały znaczącego oddziaływania na negocjacje i wzywa Komisję do wyjaśnienia i zweryfikowania związku pomiędzy oceną trwałego wpływu a stanowiskami negocjacyjnymi, tak aby zapewnić zainteresowanym środowiskom możliwość wypowiedzenia się;

23. wzywa do ustanowienia odpowiedniego i przejrzystego mechanizmu monitorowania — z jasno określoną rolą i zakresem wpływu — zarówno na szczeblu regionalnym, jak i krajowym, w celu śledzenia wpływu EPA przy większej odpowiedzialności ze strony krajów AKP oraz szerokich konsultacjach ze zainteresowanymi środowiskami;

24. wzywa Radę i Komisję do wyraźnego określenia, w jakim zakresie finansowanie "aspektu rozwoju" w ramach EPA będzie możliwe poza ramami 10. Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR);

25. z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych z dnia 16 października 2006 r., zgodnie z którymi "znaczna część zobowiązania Wspólnoty i państw członkowskich dotyczącego zwiększenia do roku 2010 ich pomocy związanej z handlem do 2 mld EUR powinna zostać przeznaczona dla krajów AKP", choć wyraża ubolewanie, że nie chodzi o całą kwotę "niezależną od zasobów EFR", a ponadto apeluje do Komisji i do państw członkowskich o szczegółowe określenie warunków tego zobowiązania, aby zapewnić, że pomoc ta nie jest uzależniona od wyniku negocjacji w sprawie EPA, oraz zmierzać do znacznego podniesienia środków dostępnych w ramach pomocy dla handlu, jako że rośnie zapotrzebowanie krajów AKP;

26. wyraża poparcie dla skierowanego do Komisji i państw członkowskich wezwania Rady dotyczącego wsparcia jako natychmiastowego priorytetu realizacji "zobowiązań do przeprowadzenia reform związanych z EPA" oraz wzywa do podjęcia konkretnych zobowiązań przed zakończeniem negocjacji w sprawie EPA, które to zobowiązania miałyby charakter szczegółowy, wymierny i ściśle powiązany z EPA, odnosząc się z jednej strony do pomocy związanej z handlem, a z drugiej — do kosztów dostosowawczych wynikających z tych umów;

27. wzywa do skoordynowania i powiązania wsparcia w ramach EPA z wielostronnymi, wzmocnionymi i zintegrowanymi ramami "Pomocy na rzecz handlu";

28. domaga się, by zgodnie z zasadami deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy udzielanie pomocy było m.in. uwarunkowane zapotrzebowaniem na pomoc; wzywa zatem kraje AKP do przedstawienia — w razie konieczności przy odpowiednim wsparciu ze strony UE — szczegółowych, skalkulowanych pod względem kosztowym wniosków dotyczących sposobów realizacji i przeznaczenia dodatkowych funduszy powiązanych z umowami o partnerstwie gospodarczym, szczególnie w odniesieniu do: ram regulacyjnych, środków ochronnych, ułatwień handlowych, wsparcia w zapewnieniu zgodności z międzynarodowymi normami sanitarnymi i fitosanitarnymi oraz normami w zakresie własności intelektualnej, a także struktury mechanizmu monitorowania EPA;

29. zwraca się do Komisji o zapewnienie tym krajom AKP, które o to poproszą, dodatkowego wsparcia technicznego w negocjacjach handlowych;

30. wzywa Komisję do zapewnienia tym krajom AKP, które o to poproszą, pomocy w zakresie wprowadzania programów reform podatkowych;

31. zwraca uwagę na niską ściągalność podatków w wielu krajach AKP i wzywa do udzielenia dodatkowego wsparcia na rzecz reform systemu podatkowego oraz środków zapobiegających uchylaniu się od zobowiązań podatkowych, w ramach strategii zmniejszenia skutków utraty przychodów z należności celnych; niepokoi się także wpływem obniżających się przychodów z ceł na budżet krajów AKP, co może pociągać za sobą cięcia wydatków publicznych w kluczowych sektorach, takich jak edukacja i służba zdrowia; wzywa UE do ustanowienia mechanizmów kompensujących niezbędnych do zapobieżenia skutkom tej sytuacji;

32. przypomina, że gospodarki krajów AKP są często zdominowane przez wytwarzanie produktów podstawowych, i wzywa UE do opracowania skuteczniejszych narzędzi wsparcia na rzecz dostosowania i dywersyfikacji produkcji oraz rozwoju przetwórstwa i MŚP w krajach AKP;

33. ze zrozumieniem przyjmuje niechęć krajów AKP do dwustronnego negocjowania tzw. kwestii singapurskich, które zostały usunięte z negocjacji wielostronnych, i uznaje, że ocena korzyści w zakresie rozwoju płynących z odpowiednich umów związanych z tymi kwestiami należy do regionalnych grup AKP; przypomina, że 77 biednych krajów sprzeciwiło się włączeniu negocjacji w sprawie kwestii singapurskich do agendy rozwoju z Ad-Dauhy;

34. uważa, że odpowiednio sporządzone umowy dotyczące inwestycji, konkurencji i zamówień publicznych, wprowadzone w wiarygodnym otoczeniu regulacyjnym, mogłyby przyczynić się do realizacji wspólnych celów w zakresie dobrego zarządzania i przejrzystości, stwarzając środowisko, które umożliwiłoby intensyfikację partnerstw prywatno-publicznych, zwłaszcza w odniesieniu do rozwoju kluczowej infrastruktury;

35. wyraża rozczarowanie faktem, że związana z przeglądem możliwość włączenia parlamentarzystów oraz innych osób zainteresowanych nie została dotychczas w pełni wykorzystana; jest przekonany, że włączenie podstawowych podmiotów pozapaństwowych oraz przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego nadałoby kluczowy, praktyczny wymiar temu procesowi;

36. uznaje zakres społecznej i ekologicznej odpowiedzialności zagranicznych przedsiębiorstw i inwestorów wobec społeczności i społeczeństw, w których inwestują; wierzy, że należy zachęcać do bezpośrednich kontaktów biznesowych oraz inwestycyjnych i ułatwiać ich zawieranie w celu maksymalizacji korzyści społecznych z pogłębionej liberalizacji;

37. apeluje do Komisji oraz krajów AKP o wykorzystanie przeglądu EPA jako szansy na otwarte przedyskutowanie przeszkód utrudniających zakończenie negocjacji oraz na przedstawienie szczegółowych propozycji ich pokonania;

38. przypomina przedstawiane na różnych forach wnioski krajów AKP o stworzenie alternatywy dla EPA, lecz zwraca uwagę na brak oficjalnych wniosków ze strony AKP zgodnie z art. 37 ust. 6 umowy z Kotonu;

39. zgodnie z art. 37 ust. 6 umowy z Kotonu zwraca się do Komisji o rozpatrzenie możliwości zaoferowania krajom AKP, które nie należą do grupy krajów najsłabiej rozwiniętych, a nie są w stanie przystąpić do EPA, alternatywnych ram wymiany handlowej, odpowiadających ich obecnej sytuacji, a zarazem zgodnych z zasadami WTO;

40. zwraca się do Komisji o przedłożenie wniosków dotyczących ukierunkowanych na rozwój rozwiązań alternatywnych oferujących szersze możliwości niż tylko dostęp do rynków, wzorem inicjatywy "Wszystko oprócz broni" oraz szczególnego rozwiązania motywacyjnego dotyczącego zrównoważonego rozwoju i dobrych rządów (GSP+);

41. wzywa Komisję do popularyzowania standardów społecznych i godziwej pracy przy negocjacjach handlowych EPA;

42. wzywa Komisję do wyjaśnienia skutków decyzji o nieprzystąpieniu do EPA w zakresie "Pomocy na rzecz handlu" i związanego z omawianymi umowami wsparcia dla krajów, które decyzję tę podejmą;

43. wzywa Komisję i Radę do uproszczenia i ograniczenia biurokratycznych obciążeń związanych z wymogami EFR oraz do poprawy systemu prowadzonych w krajach AKP szkoleń dotyczących procedur EFR, tak aby zmaksymalizować poziom wykorzystania dostępnych zasobów;

44. przypomina, że dwustronne negocjacje dotyczące handlu usługami powinny powstrzymać się od wywierania nacisku na kraje AKP, aby dokonały jakiejkolwiek liberalizacji podstawowych usług publicznych, odbywać się z poszanowaniem prawa krajów do swobodnego regulowania usług publicznych i zwraca się do obu stron o uznanie, że solidne ramy regulacyjne stanowią podstawowy element każdego procesu liberalizacji;

45. wzywa UE do wyłączenia z EPA postanowień dotyczących praw własności intelektualnej, które stanowią dodatkowe bariery dla udostępniania podstawowych leków oraz do wykorzystania ram EPA do pomocy krajom AKP we wdrażaniu zasad elastyczności przewidzianych przez deklarację z Ad-Dauhy; wskazuje na fakt, że zgodnie z deklaracją z Ad-Dauhy z 2001 r. w sprawie porozumienia TRIPS i zdrowia publicznego, UE postanowiła uznać służbę zdrowia za kwestię nadrzędną w stosunku do swoich interesów handlowych;

46. podkreśla, że regionalny aspekt EPA jest podstawowym czynnikiem pobudzającym handel nie tylko między Północą a Południem, ale także między samymi regionami Południa; uważa, że ze strony Europy poświęca się temu aspektowi niewystarczającą uwagę i że osiągnięcie przyzwoitej integracji wewnątrzregionalnej może okazać się jeszcze ważniejsze niż inicjowanie nowego programu integracji międzyregionalnej;

47. wzywa do opracowania systemu rozstrzygania sporów dotyczących EPA, który byłby na tyle prosty i tani, aby umożliwić szybką interwencję w przypadku, gdy strony nie wywiążą się ze swych zobowiązań;

48. wzywa do przedłożenia odpowiednich propozycji w odpowiedzi na obawy krajów AKP dotyczące IV sposobu świadczenia usług w układzie GATS;

49. zaleca Komisji, aby zapewniła, że międzynarodowy program dotyczący godnych warunków pracy i wdrożenie podstawowych standardów pracy staną się stałym elementem negocjacji handlowych i partnerstw strategicznych; wzywa Komisję do zapewnienia wdrożenia art. 50 umowy z Kotonu, który zawiera szczegółowe postanowienia dotyczące handlu i standardów pracy oraz potwierdza zobowiązania stron w zakresie podstawowych standardów pracy;

50. uznaje, że restrykcyjne normy fitosanitarne oraz inne normy UE w zakresie ochrony zdrowia i środowiska naturalnego mogą utrudnić eksport z krajów AKP, zwłaszcza eksport produktów rolnych; wzywa Komisję i państwa członkowskie do udzielenia krajom AKP wsparcia w zróżnicowaniu odpowiednich programów, aby zgodność z tymi normami została osiągnięta o czasie;

51. wzywa Komisję do przejęcia inicjatywy i zmobilizowania międzynarodowego wsparcia dla przeglądu i sprecyzowania art. XXIV układu GATT w odniesieniu do umów o wolnym handlu pomiędzy stronami o niejednakowym poziomie rozwoju;

52. wzywa Komisję do prowadzenia — w trakcie negocjacji i po ich zakończeniu — regularnych analiz społecznych skutków EPA dla najbardziej narażonych grup, w tym młodzieży i kobiet w krajach AKP;

53. uznaje znaczenie nadzoru parlamentarnego dla zapewnienia dobrego zarządzania, odpowiedzialności i przejrzystości;

54. wzywa do stworzenia wspólnej komisji parlamentarnej ds. handlu i rozwoju nadzorującej umowy o partnerstwie gospodarczym, w ramach Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego AKP-UE, a nie jako dodatkowej instytucji — której zadaniem byłoby publiczne monitorowanie i weryfikowanie wpływu EPA na handel i rozwój oraz opracowanie mechanizmów zapewniających rozliczalność, a także regularna sprawozdawczość w zakresie przyczyniania się umów o partnerstwie gospodarczym do zrównoważonego rozwoju;

55. wzywa Komisję do przeprowadzania regularnych konsultacji z parlamentami krajowymi państw AKP w celu ułatwienia im kontroli procedury, a ponadto zaleca dalsze regularne śledzenie sytuacji przez właściwą komisję Wspólnego Zgromadzenia Parlamentarnego oraz posłów europejskich i posłów z krajów AKP podczas sesji plenarnych;

56. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i państw członkowskich i krajów AKP, Radzie AKP-UE oraz Wspólnemu Zgromadzeniu Parlamentarnemu AKP-UE.

[1] Dz.U. C 177 E z 25.7.2002, str. 290.

[2] Dz.U. C 77 E z 26.3.2004, str. 393.

[3] Dz.U. C 92 E z 20.4.2006, str. 397.

[4] Dz.U. C 157 E z 6.7.2006, str. 397.

[5] Dz.U. C 285 E z 22.11.2006, str. 126.

[6] Dz.U. C 292 E z 1.12.2006, str. 121.

[7] Dz.U. C 293 E z 2.12.2006, str. 155.

[8] Dz.U. C 298 E z 8.12.2006, str. 261.

[9] Dz.U. C 305 E z 14.12.2006, str. 244.

[10] Dz.U. C 320 E z 15.12.2005, str. 145.

[11] Dz.U. L 169 z 30.6.2005, str. 1.

[12] Dz.U. C 46 z 24.2.2006, str. 1.

--------------------------------------------------