W sektorze energii elektrycznej zrealizowano 10 spośród 12 projektów. Realizacja pozostałych 2 projektów postępuje sprawnie i można oczekiwać, że zostaną one zakończone do końca 2017 r.

Na projekty przeznaczono łączną kwotę w wysokości 2 267 574 462 EUR, z czego do dnia 30 czerwca 2017 r. wypłacono beneficjentom 1 483 712 280 EUR. Dokonanie płatności jest uzależnione od podjęcia przez beneficjentów wyraźnego zobowiązania do realizacji projektu w formie ostatecznej decyzji inwestycyjnej.

Sytuacja dotycząca infrastruktury gazowej i elektroenergetycznej jest następująca: realizowanych jest pięć projektów, a jeden projekt jest obecnie przedmiotem dyskusji. Większość projektów została zrealizowana. Oczekuje się, że promotorzy przedstawią wnioski o płatność końcową do końca bieżącego roku.

Do końca czerwca 2017 r. zrealizowano 37 spośród 59 projektów, a na rzecz beneficjentów dokonano ogółem płatności na kwotę 2 279 701 215 EUR (po odjęciu nakazów odzyskania środków na kwotę 159 202 466 EUR).

W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono, w odniesieniu do każdej części EPENG, postępy, jakich dokonano w realizacji projektów i Europejskiego Funduszu na rzecz Efektywności Energetycznej (EFEE). Jest ono kontynuacją sprawozdania przyjętego w roku 2016 . Obejmuje ono realizację projektów między dniem 31 sierpnia 2016 r. a dniem 30 czerwca 2017 r. oraz płatności dokonane w tym okresie.

I. POSTĘPY WE WDRAŻANIU PROGRAMU

W sektorze gazu zakończono 25 spośród 32 projektów; realizacja dwóch projektów postępuje zgodnie z harmonogramem, jeden projekt jest obecnie przedmiotem dyskusji, a cztery zostały zaniechane. Wszystkie projekty dotyczące odwrócenia przepływu gazu i połączeń międzysystemowych w Europie Środkowo-Wschodniej zostały zrealizowane, z wyjątkiem projektu dotyczącego odwrócenia przepływu w Rumunii, który został anulowany przez Komisję we wrześniu 2014 r.

Od publikacji ostatniego sprawozdania EPENG z 2016 r. poczyniono istotne postępy w realizacji projektów dotyczących infrastruktury elektroenergetycznej i gazowej.

Przykładowo wzmacniana jest francuska sieć gazowa na osi Afryka-Hiszpania-Francja. Realizacja tego projektu doprowadzi do rozwoju sieci gazowej we Francji, a jego celem jest wzmocnienie osi Afryka-Hiszpania-Francja (Saint-Martin de Crau-Saint Avit i Lacal-Lussagnet). Zwiększy także bezpieczeństwo dostaw i konkurencję na rynku w regionie. Wsparcie finansowe ze środków EPENG zapewniło realizację projektu – zwłaszcza na osi wschodniej – poprzez zachęcanie beneficjentów do podejmowania decyzji inwestycyjnych.

Połączenie międzysystemowe Bułgaria – Rumunia zostało uruchomione pod koniec 2016 r. Realizacja tego projektu pozwala na poprawę integracji rynku gazu w regionie i zwiększenie bezpieczeństwa dostaw energii w Bułgarii, a także przyczynia się do otwarcia południowego korytarza gazowego.

Projekt połączenia elektroenergetycznego Halle/Saale – Schweinfurt łączy północno-wschodnią część Niemiec z południowo-wschodnią części tego kraju, ułatwiając przesył energii elektrycznej wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii w północnych Niemczech i w regionie Morza Północnego do pozostałej części niemieckiej sieci elektroenergetycznej. Połączenie międzysystemowe zostało ukończone z końcem września 2017 r.

Projekt Nordbalt 1 polegał na budowie szwedzko–litewskiego połączenia wzajemnego między systemami przesyłu energii elektrycznej w postaci podwodnego kabla o wysokim napięciu prądu stałego (HVDC) i zdolności przesyłowej wynoszącej 700 MW. Celem projektu jest dalsze eliminowanie izolacji państw bałtyckich od wewnętrznego rynku energii. Wszystkie prace zostały zakończone.

Na chwilę obecną przewiduje się, że spośród 5 realizowanych projektów 3 projekty powinny zakończyć się w 2017 r., 1 projekt ma być ukończony w 2018 r., a 1 jest przedmiotem dyskusji.

2. Projekty dotyczące morskiej energii wiatrowej

2.1 Dotychczasowe postępy

Podprogram dotyczący morskiej energii wiatrowej składał się z 9 projektów, a w jego ramach udzielono wsparcia w wysokości 565 mln EUR, przy czym środki te przeznaczone zostały na dwa główne rodzaje działań:

·zakrojone na szeroką skalę badania, produkcję i oddawanie do eksploatacji innowacyjnych turbin i konstrukcji podstaw morskich elektrowni wiatrowych (6 projektów); oraz

·opracowywanie rozwiązań modułowych na potrzeby integracji w sieci dużych dostaw energii elektrycznej z elektrowni wiatrowych (3 projekty).

Z 9 projektów 4 zostały ukończone, a realizacji 2 zaniechano na wczesnym etapie. Na rzecz projektów wypłacono środki w wysokości 255 744 668 EUR (po odjęciu nakazów odzyskania środków). Trzy pozostałe projekty są w trakcie realizacji.

2.2 Dotychczasowe postępy w poszczególnych sektorach

2.2.1 Postępy w zakresie innowacyjnych turbin i konstrukcji na morzu

Jeśli chodzi o projekt „Morska farma wiatrowa w Aberdeen”, w lipcu 2016 r. podjęto pozytywną ostateczną decyzję inwestycyjną. Wyzwania związane z uzyskaniem zgody zarówno w odniesieniu do prac na morzu, jak i na lądzie opóźniły realizację projektu i według obecnych szacunków rozpoczęcie budowy ma nastąpić w czwartym kwartale 2017 r. (a oddanie do eksploatacji w połowie 2019 r.).

Projekt „Morska farma wiatrowa Noordsee Oost” został ukończony w maju 2016 r.

W przypadku projektu Global Tech I nie znaleziono współinwestora. W związku z tym Komisja potwierdziła w kwietniu 2015 r. odstąpienie od projektu z mocą wsteczną od dnia 1 stycznia 2014 r.

2.2.2 Postęp w zakresie integracji sieci przesyłowych energii wiatrowej

Zaniechano realizacji jednego projektu – centrali HVDC.