WSPÓLNE STANOWISKO (WE) NR 10/2006

przyjęte przez Radę dnia 27 czerwca 2006 r.

w celu przyjęcia rozporządzenia (WE) nr …/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia … w sprawie instrumentu finansowego na rzecz środowiska (LIFE+)

(2006/C 238 E/01)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 175 ust. 1,

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (1),

uwzględniając opinię Komitetu Regionów (2),

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu (3),

a także mając na uwadze, co następuje:

Wsparcia należy udzielać w drodze umów o dotacje oraz zamówień publicznych zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (5) .

W dziedzinie ochrony przyrody i różnorodności biologicznej samo wdrożenie polityki i prawodawstwa Wspólnoty stanowi ramy europejskiej wartości dodanej. Środki oraz projekty o charakterze demonstracyjnym lub dotyczące najlepszych praktyk, w tym odnoszące się do zarządzania obszarami Natura 2000 i do wyznaczania tych obszarów zgodnie z dyrektywą Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (6) oraz dyrektywą Rady 79/409/EWG z dnia 2 kwietnia 1979 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (7) , powinny kwalifikować się do finansowania wspólnotowego przez LIFE+, z wyjątkiem przypadków, w których kwalifikują się one do finansowania przez inne instrumenty finansowe Wspólnoty.

Działania i projekty innowacyjne lub demonstracyjne, związane z celami Wspólnoty w zakresie środowiska naturalnego, w tym związane z rozwojem i upowszechnianiem technik najlepszej praktyki, wiedzy specjalistycznej lub technologii, oraz działania i projekty związane z kampaniami na rzecz zwiększania świadomości społecznej oraz specjalnymi szkoleniami dla podmiotów uczestniczących w działaniach dotyczących zapobiegania pożarom lasów, powinny kwalifikować się do otrzymywania finansowania wspólnotowego poprzez LIFE+, z wyjątkiem przypadków, w których kwalifikują się one do finansowania poprzez inne instrumenty finansowe Wspólnoty.

Działania i projekty służące rozwojowi i realizacji celów Wspólnoty związanych z szerokim, ujednoliconym, kompleksowym i długofalowym monitorowaniem lasów i wzajemnego oddziaływania środowiska naturalnego powinny kwalifikować się do otrzymywania finansowania wspólnotowego poprzez LIFE+, z wyjątkiem przypadków, w których kwalifikują się one do finansowania przez inne instrumenty finansowe Wspólnoty.

Wyzwaniom związanym z efektywnym rozwojem i realizacją polityki ochrony środowiska w ramach szóstego wspólnotowego programu działań na rzecz środowiska można stawić czoła jedynie udzielając wsparcia dla działań oraz projektów o charakterze demonstracyjnym lub dotyczącym najlepszych praktyk, których celem jest rozwój i realizacja wspólnotowej polityki ochrony środowiska, a także poprzez demonstrację innowacyjnych podejść dotyczących kierunków polityki, demonstrację innowacyjnych technologii, metod i instrumentów, konsolidację bazy wiedzy, tworzenie potencjału wdrożeniowego, wspieranie dobrych rządów, propagowanie współpracy w ramach sieci, wzajemne uczenie się i wymianę najlepszych praktyk oraz doskonaląc rozpowszechnianie informacji, zwiększanie świadomości i komunikację. Wsparcie finansowe na podstawie niniejszego rozporządzenia powinno zatem przyczyniać się do rozwoju, wdrażania, monitorowania i oceny polityki oraz prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska, jak również do przekazywania i rozpowszechniania w całej Wspólnocie informacji na ich temat.

LIFE+ powinien obejmować trzy elementy: LIFE+ przyroda i różnorodność biologiczna, LIFE+ polityka i zarządzanie w zakresie ochrony środowiska oraz LIFE+ informacja i komunikacja. Działania i projekty finansowane przez LIFE+ powinny móc przyczyniać się do osiągania szczegółowych celów więcej niż jednego z wyżej wymienionych elementów oraz wiązać się z uczestnictwem więcej niż jednego Państwa Członkowskiego, jak również przyczyniać się do rozwoju strategicznych podejść do osiągania celów w zakresie środowiska naturalnego.

Aby pełnić rolę inicjatora opracowania i realizacji polityki w zakresie ochrony środowiska, Komisja powinna korzystać ze środków pochodzących z LIFE+ w celu prowadzenia badań i ocen, korzystania z usług mających na celu wdrażanie polityki oraz prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska, a także uwzględnianie ich w innych politykach wspólnotowych, organizacji spotkań, seminariów i warsztatów z ekspertami i zainteresowanymi podmiotami, rozwoju i utrzymania sieci oraz rozwoju i utrzymania systemów komputerowych. Ponadto Komisja powinna wykorzystywać centralnie zarządzaną część budżetu LIFE+ do podejmowania działań informacyjnych oraz działań związanych z publikacją i upowszechnianiem informacji, w tym do organizacji imprez, wystaw i podobnych środków na rzecz zwiększania świadomości, na pokrywanie kosztów przygotowania i produkcji materiałów audiowizualnych oraz do uzyskania pomocy technicznej lub administracyjnej w zakresie określania, przygotowania, zarządzania, monitorowania, nadzorowania oraz kontroli programów i projektów.

Organizacje pozarządowe przyczyniają się do rozwoju i wdrażania polityki oraz prawodawstwa Wspólnoty w zakresie ochrony środowiska. Dlatego też właściwe jest, aby z centralnie zarządzanej części budżetu LIFE+ wspierano działania określonej liczby posiadających odpowiednie kwalifikacje organizacji pozarządowych zajmujących się ochroną środowiska poprzez przyznawanie na zasadach konkurencyjności i przejrzystości rocznych dotacji operacyjnych. Takie organizacje pozarządowe musiałyby być niezależne i niezorientowane na osiąganie zysku oraz obejmować swymi działaniami — podejmowanymi samodzielnie lub w ramach stowarzyszenia — co najmniej trzy kraje europejskie.

Wymogi dotyczące ochrony środowiska powinny zostać uwzględnione przy określaniu i realizacji polityk oraz działań Wspólnoty, w tym instrumentów finansowych. LIFE+ powinien zatem mieć charakter uzupełniający w stosunku do innych wspólnotowych instrumentów finansowych, a Komisja i Państwa Członkowskie powinny to zapewnić na szczeblu wspólnotowym, krajowym, regionalnym i lokalnym.

Ogólnym celem LIFE+ jest przyczynianie się do wdrażania, aktualizacji oraz rozwoju wspólnotowej polityki i prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska, a także wspieranie realizacji 6. EAP. Współpracując między sobą za pośrednictwem instrumentów wspólnotowych w celu poprawienia wyników na szczeblu krajowym lub lokalnym, realizacji celów Wspólnoty lub zapewnienia wymiany informacji w całej Wspólnocie, Państwa Członkowskie mogą osiągnąć europejską wartość dodaną. Ponieważ ten cel LIFE+ nie może zostać osiągnięty w dostatecznym stopniu przez Państwa Członkowskie i w związku z tym może zostać lepiej zrealizowany na szczeblu wspólnotowym, Wspólnota może podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia jego celu.

Środki wykonawcze, do przyjmowania których upoważnia Komisję niniejsze rozporządzenie, należą do środków zarządzania związanych z wprowadzaniem w życie programu mającego istotny wpływ na budżet w rozumieniu art. 2 lit. a) decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r., ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (10) . Pewne środki wykonawcze powinny w związku z tym być przyjmowane zgodnie z procedurą zarządzania określoną w art. 4 wspomnianej decyzji. Jednakże, niniejsze rozporządzenie ustala ogólne ramy i będzie miało zastosowanie przez siedem lat. W tym okresie wspólnotowe i krajowe priorytety prawdopodobnie znacząco się zmienią. Niniejsze rozporządzenie pozwala również na podjęcie wielu kluczowych decyzji w ramach wieloletnich programów strategicznych i rocznych krajowych programów prac. Omawiane zagadnienia budzą zaniepokojenie poszczególnych Państw Członkowskich i mają kluczowe znaczenie dla krajowych polityk w zakresie ochrony środowiska. W związku z tym w przypadku niektórych innych środków właściwsze jest ich przyjmowanie zgodnie z procedurą regulacyjną przewidzianą w art. 5 decyzji 1999/468/WE, gdyż daje ona Państwom Członkowskim możliwość poddania proponowanych środków pod rozwagę Rady. Procedura regulacyjna jest odpowiednia również w przypadku przyjmowania poprawek do załączników do niniejszego rozporządzenia, które zawierają ważne przepisy, w szczególności określające środki, które kwalifikują się do finansowania, a także dotyczące przyjmowania przepisów wykonawczych innych niż środki techniczne wyraźnie wymienione w niniejszym rozporządzeniu,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

Cel

1. Niniejsze rozporządzenie ustanawia instrument finansowy na rzecz środowiska („LIFE+”).

2. Ogólnym celem LIFE+ jest przyczynianie się do wdrażania, aktualizacji oraz rozwoju wspólnotowej polityki i prawodawstwa w dziedzinie środowiska, w tym w zakresie uwzględniania kwestii środowiskowych w innych politykach, a tym samym przyczynianie się do zrównoważonego rozwoju.

LIFE+ wspiera w szczególności wdrożenie 6. EAP w tym strategii tematycznych, oraz finansuje działania i projekty z europejską wartością dodaną realizowane w Państwach Członkowskich.

Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia:

Artykuł 3

Kryteria kwalifikacyjne

1. Działania i projekty finansowane przez LIFE+ wspierają osiągnięcie ogólnego celu wyznaczonego w art. 1 ust. 2. W miarę możliwości działania i projekty finansowane przez LIFE+ wspierają synergie pomiędzy różnymi priorytetami wyznaczonymi przez 6. EAP oraz integrację.

2. Środki przewidziane w wieloletnich programach strategicznych sporządzonych zgodnie z art. 6 ust. 1, roczne krajowe programy pracy przyjęte zgodnie z art. 6 ust. 5 oraz projekty realizowane w wyniku tych programów spełniają poniższe kryteria:

mają one znaczenie dla Wspólnoty poprzez przyczynianie się w znaczący sposób do osiągnięcia ogólnego celu LIFE+ określonego w art. 1 ust. 2; oraz

3. Ponadto, w celu zapewnienia europejskiej wartości dodanej oraz uniknięcia finansowania powtarzających się działań, środki przewidziane w rocznych krajowych programach pracy i projekty realizowane w wyniku tych programów spełniają przynajmniej jedno z poniższych kryteriów:

Artykuł 4

Cele szczegółowe

1. LIFE+ składa się z trzech komponentów:

2. Szczegółowymi celami komponentu „LIFE+ przyroda i różnorodność biologiczna” są:

przyczynianie się do wdrażania polityki i prawodawstwa Wspólnoty w dziedzinie ochrony przyrody i różnorodności biologicznej, w szczególności dyrektyw 79/409/EWG oraz 92/43/EWG, w tym na poziomie lokalnym i regionalnym a także wspieranie dalszego rozwoju i wdrażania sieci Natura 2000, w tym w odniesieniu do siedlisk oraz gatunków przybrzeżnych i morskich;

wspieranie formułowania i wdrożenia podejść w zakresie kierunków polityki i instrumentów mających na celu monitorowanie oraz ocenę stanu przyrody i różnorodności biologicznej, a także czynników, presji i reakcji, które mają na nie wpływ, zwłaszcza w związku z dążeniem do osiągnięcia celu powstrzymania utraty różnorodności biologicznej we Wspólnocie do 2010 r.;

3. Szczegółowymi celami komponentu „LIFE+ polityka i zarządzanie w zakresie środowiska” w związku z celami 6. EAP, w tym także w zakresie obszarów priorytetowych, takich jak: zmiana klimatu, wpływ środowiska na zdrowie i jakość życia, a także zasoby naturalne i odpady, są:

4. Szczegółowymi celami komponentu „LIFE+ informacja i komunikacja” są:

5. Załącznik I zawiera listę środków kwalifikujących się do finansowania.

Artykuł 5

Formy wsparcia

1. Finansowanie wspólnotowe może przyjmować następujące formy prawne:

2. Dotacje wspólnotowe mogą być udzielane w szczególnych formach, takich jak umowy ramowe o partnerstwie, uczestnictwo w mechanizmach finansowych i funduszach, współfinansowanie dotacji operacyjnych lub dotacji na określone działania. Dotacje operacyjne dla podmiotów realizujących cele służące ogólnemu interesowi europejskiemu nie podlegają przepisom rozporządzenia finansowego dotyczącym stopniowego zmniejszania poziomu przyznawanych środków.

3. W przypadku dotacji na działania maksymalna stawka współfinansowania wynosi 50 % kwalifikujących się kosztów. Wyjątkowo jednak, maksymalna stawka współfinansowania dla komponentu „LIFE+ przyroda i różnorodność biologiczna” może wynosić do 75 % kwalifikujących się kosztów w przypadku działań i projektów dotyczących siedlisk lub gatunków priorytetowych służących realizacji dyrektywy 79/409/EWG lub dyrektywy 92/43/EWG, jeśli jest to niezbędne do osiągnięcia celu związanego z ochroną.

4. W przypadku zamówień publicznych, środki wspólnotowe mogą pokrywać koszty zakupu towarów i usług. Koszty te mogą obejmować, między innymi, wydatki na działania informacyjne i komunikacyjne, opracowanie, realizację, nadzór, kontrolę i ocenę projektów, polityk, programów i prawodawstwa.

5. Jeśli Państwo Członkowskie podejmie taką decyzję, koszty pracownicze kwalifikują się do współfinansowania, jeśli spełnione są poniższe warunki:

koszty wynagrodzeń urzędników publicznych mogą być finansowane tylko w takim zakresie, w jakim mają one związek z kosztami działań podejmowanych w celu realizacji projektu, których odpowiedni organ władzy publicznej nie wykonywałby, gdyby dany projekt nie był realizowany. Pracownicy, o których mowa, muszą być specjalnie oddelegowani do realizacji projektu i muszą oni generować dodatkowy koszt w stosunku do dotychczas stale zatrudnionych pracowników.

Artykuł 6

Programowanie

1. Komisja sporządza pierwszy wieloletni program strategiczny na lata 2007-2010 oraz drugi wieloletni program strategiczny na lata 2011-2013. Programy te określają główne cele, priorytetowe obszary działania, rodzaj środków oraz oczekiwane wyniki finansowania wspólnotowego w odniesieniu do celów i kryteriów określonych w art. 1, 3 i 4. Określają one przydział środków dla poszczególnych Państw Członkowskich i wskazują te części budżetu, które podlegają bezpośredniemu zarządzaniu scentralizowanemu oraz te części, które podlegają zarządzaniu poprzez powierzenie zadań zgodnie z art. 7 ust. 2.

Przynajmniej 80 % budżetu obejmuje się zarządzaniem przez powierzenie zadań.

2. Przydział środków dla Państw Członkowskich stanowiące część budżetu, która podlega zarządzaniu przez powierzenie zadań, pozostają bez uszczerbku dla rocznej procedury budżetowej przewidzianej w art. 11 ust. 3. Ustalając przydział tych środków finansowych Komisja uwzględnia następujące kryteria:

stosunek odsetka powierzchni obszarów o szczególnym znaczeniu dla Wspólnoty na terytorium każdego z Państw Członkowskich do odsetka powierzchni obszarów o szczególnym znaczeniu dla Wspólnoty na terytorium Wspólnoty. Do tego kryterium stosowany jest współczynnik w wysokości 20 %.

Niezwłocznie po uzyskaniu stosownych danych dla wszystkich Państw Członkowskich Komisja dokonuje obliczeń dotyczących kryterium przyrody i różnorodności biologicznej na podstawie zarówno obszarów o szczególnym znaczeniu dla Wspólnoty, jak i specjalnych obszarów ochrony, unikając podwójnego naliczania.

Ponadto Komisja może przydzielać dodatkowe środki finansowe Państwom Członkowskim nie posiadającym dostępu do morza. Kwota całkowita takich przyznanych środków nie przekracza 3 % całkowitego budżetu wykonywanego przez powierzenie zadań.

Komisja zapewnia jednak, że żadnemu Państwu Członkowskiemu nie zostaną przyznane środki w odpowiedniej wysokości pomiędzy 1 a 3 milionami EUR rocznie, uwzględniając gęstość zaludnienia, wydatki na ochronę środowiska, potrzeby w zakresie ochrony środowiska oraz zdolność absorpcji.

3. W ramach wieloletnich programów strategicznych, o których mowa w ust. 1, i w odniesieniu do części budżetu podlegającej wykonaniu przez powierzenie zadań, Państwa Członkowskie przedstawiają Komisji projekty rocznych krajowych programów pracy dla każdego roku w okresach 2007-2010 i 2011-2013. Programy te zawierają na każdy rok co najmniej:

W projektach rocznych krajowych programów pracy Państwa Członkowskie mogą uwzględnić działania międzynarodowe.

4. W zakresie projektów wieloletnich programów strategicznych Komisja konsultuje się z Państwami Członkowskimi w ramach komitetu, o którym mowa w art. 14 ust. 1. Programy te przyjmowane są zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. a). W przypadku wieloletniego programu strategicznego na lata 2007-2010 przyjmowany jest on jak najszybciej i nie później niż trzy miesiące po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia.

5. W celu przyjęcia rocznych krajowych programów pracy zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. b) Komisja przeprowadza bilateralne konsultacje z Państwami Członkowskimi w zakresie projektów rocznych krajowych programów pracy. Państwa Członkowskie przedkładają Komisji projekty rocznych krajowych programów pracy na rok 2007 jak najszybciej i nie później niż trzy miesiące po przyjęciu pierwszego wieloletniego programu strategicznego. Zgodnie z harmonogramem ustanowionym w myśl art. 15 ust. 2 lit. b) przedkładają one w zależności od potrzeb roczne krajowe programy pracy na kolejne lata oraz aktualizacje projektów już przedłożonych.

Państwa Członkowskie mogą przedkładać jednocześnie projekty rocznych krajowych programów pracy na niektóre lub wszystkie lata objęte niniejszym rozporządzeniem.

6. Państwa Członkowskie zapewniają, że agencje krajowe realizują roczne krajowe programy pracy przyjęte zgodnie z art. 15 ust. 1 lit. b). Agencje krajowe zwracają się o składanie wniosków w sprawie projektów wdrażania środków określonych w rocznych krajowych programach pracy. Zapewniają one, że projekty te spełniają kryteria określone w art. 3, przyznając pierwszeństwo projektom przyczyniającym się w największym stopniu do osiągania celów niniejszego rozporządzenia.

7. Agencje krajowe przedstawiają Komisji sprawozdania dotyczące realizacji rocznych krajowych programów pracy. Udostępniają one do wiadomości publicznej końcowe sprawozdania dotyczące projektów, o których mowa w art. 12 ust.1, lub ich podsumowania. Komisja regularnie publikuje listy projektów finansowanych przez LIFE+, zawierające krótkie opisy celów, osiągniętych wyników i podsumowania wykorzystanych na nie funduszy. Wykorzystuje ona w tym celu odpowiednie media i technologie, w tym Internet.

Artykuł 7

Procedury finansowe i powierzenie wykonania budżetu

1. Komisja wykonuje niniejsze rozporządzenie zgodnie z rozporządzeniem finansowym.

2. Komisja może podjąć decyzję o powierzeniu wykonania części budżetu agencjom krajowym wyznaczonym w porozumieniu z danym Państwem Członkowskim na podstawie art. 54 ust. 2 lit. c) rozporządzenia finansowego oraz zgodnie z kryteriami selekcji określonymi w załączniku II do niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 8

Beneficjenci

Finansowanie poprzez LIFE+ mogą otrzymywać jednostki, podmioty i instytucje publiczne lub prywatne.

Artykuł 9

Uczestnictwo krajów trzecich

Następujące kraje mogą uczestniczyć w programach finansowanych w ramach LIFE+ pod warunkiem uzyskania dodatkowych środków finansowych:

kraje kandydujące do przystąpienia do Unii Europejskiej;

Artykuł 10

Komplementarność instrumentów finansowych

Niniejsze rozporządzenie nie przewiduje finansowania środków, które spełniają kryteria kwalifikacyjne innych wspólnotowych instrumentów finansowych lub otrzymują pomoc udzielaną na ten sam cel w ramach tych instrumentów, w tym w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji, Europejskiego Funduszu Rybołówstwa oraz siódmego programu ramowego badań i rozwoju technologicznego. Beneficjenci niniejszego rozporządzenia przekazują Komisji — w przypadku środków zarządzanych centralnie — lub agencji krajowej — w przypadku środków zarządzanych przez powierzenie zadań — informacje na temat funduszy otrzymanych z budżetu wspólnotowego oraz bieżących wniosków o przyznanie finansowania. Należy dążyć do synergii i komplementarności z innymi instrumentami wspólnotowymi.

Artykuł 11

Czas trwania i środki budżetowe

1. Niniejsze rozporządzenie jest wdrażane w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2013 r.

2. Koperta finansowa dla wdrożenia LIFE+ wynosi 1 854 372 000 EUR na okres od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.

3. Środki budżetowe przydzielone na działania przewidziane w niniejszym rozporządzeniu ujmowane są w corocznym przydziale środków w ramach budżetu ogólnego Unii Europejskiej.

Władza budżetowa zatwierdza dostępne roczne środki finansowe w granicach ram finansowych.

4. Przynajmniej 40 % środków budżetowych przyznanych LIFE+ przeznaczanych jest na wspieranie ochrony przyrody i różnorodności biologicznej.

Artykuł 12

Monitorowanie

1. Dla wszelkich działań i projektów finansowanych przez LIFE+ beneficjent zobowiązany jest sporządzać sprawozdania techniczne i finansowe z postępu prac, które przedstawia Komisji — w przypadku środków finansowanych na zasadzie scentralizowanej — lub agencji krajowej — w przypadku środków zarządzanych przez powierzenie zadań. W terminie trzech miesięcy od zakończenia projektu przedkładane jest również sprawozdanie końcowe.

2. Bez uszczerbku dla kontroli przeprowadzanych przez Trybunał Obrachunkowy we współpracy z właściwymi krajowymi organami lub departamentami kontrolnymi zgodnie z art. 248 Traktatu lub dla jakiejkolwiek kontroli przeprowadzonej zgodnie z art. 279 ust. 1 lit. b) Traktatu, urzędnicy oraz z inni pracownicy Komisji przeprowadzają kontrole na miejscu, w tym kontrole wyrywkowe, projektów finansowanych w ramach LIFE+, zmierzające w szczególności do sprawdzenia zgodności z kryteriami kwalifikacyjnymi określonymi w art. 3.

3. Umowy lub porozumienia wynikające z niniejszego rozporządzenia, w tym także porozumienia z agencjami krajowymi, przewidują w szczególności nadzór i kontrolę finansową ze strony Komisji lub upoważnionego przez nią przedstawiciela oraz kontrole przeprowadzane przez Trybunał Obrachunkowy, także na miejscu, jeśli zaistnieje taka potrzeba.

4. Beneficjent pomocy finansowej zobowiązany jest przez okres pięciu lat od ostatniej płatności z tytułu danego projektu przechowywać do wglądu Komisji wszelkie dokumenty potwierdzające wydatki poniesione na ten projekt.

5. W oparciu o wyniki sprawozdań i kontroli wyrywkowych, o których mowa w ust. 1 i 2, i jeśli zaistnieje taka potrzeba, Komisja odpowiednio dostosowuje wysokość początkowo zatwierdzonej pomocy finansowej lub warunki jej przyznawania oraz harmonogram płatności.

6. Komisja podejmuje wszelkie inne kroki konieczne do sprawdzenia, czy finansowane działania i projekty realizowane są prawidłowo oraz zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia i rozporządzenia finansowego.

Artykuł 13

Ochrona interesów finansowych Wspólnoty

1. Podczas realizacji działań finansowanych na mocy niniejszego rozporządzenia Komisja zapewnia ochronę interesów finansowych Wspólnoty poprzez zastosowanie środków zapobiegających nadużyciom finansowym, korupcji i innym sprzecznym z prawem czynom w drodze skutecznych kontroli oraz odzyskiwania niesłusznie wypłaconych kwot, a w przypadku wykrycia nieprawidłowości — w drodze stosowania skutecznych, proporcjonalnych i odstraszających kar, zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (12), rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 z dnia 11 listopada 1996 r. w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję w celu ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich przed nadużyciami finansowymi i innymi nieprawidłowościami (13) oraz rozporządzeniem (WE) nr 1073/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. dotyczącym dochodzeń prowadzonych przez Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) (14).

2. W przypadku działań wspólnotowych finansowanych przez LIFE+ pojęcie „nieprawidłowości”, o którym mowa w art. 1 ust. 2 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2988/95, oznacza każde naruszenie przepisów prawa wspólnotowego lub zobowiązań umownych, wynikające działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które spowodowało lub mogło spowodować szkodę dla budżetu ogólnego Wspólnot lub budżetów przez nie zarządzanych, poprzez poniesienie nieuzasadnionych wydatków.

3. Komisja ogranicza, zawiesza lub odzyskuje kwoty pomocy finansowej przyznane na projekt w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, w tym niezgodności z przepisami niniejszego rozporządzenia lub danej decyzji, umowy lub porozumienia, na mocy których udzielono wsparcia finansowego, lub jeśli okaże się, że w projekcie wprowadzono zmiany niezgodne z charakterem lub warunkami realizacji danego projektu bez uprzedniego wystąpienia do Komisji o zgodę na ich wprowadzenie.

4. W przypadku niedotrzymania terminów lub gdy postęp w realizacji projektu jedynie w części uzasadnia przyznaną pomoc finansową, Komisja zwraca się do beneficjenta o przedstawienie wyjaśnień w wyznaczonym terminie. W przypadku gdy beneficjent nie udzieli satysfakcjonującej odpowiedzi, Komisja może cofnąć pozostałą pomoc finansową i zażądać zwrotu wypłaconych kwot.

5. Wszelkie niesłusznie wypłacone kwoty zwracane są Komisji. Od kwot, które nie zostały zwrócone w odpowiednim czasie, naliczane są odsetki zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu finansowym.

Artykuł 14

Komitet

1. Komisja jest wspierana przez komitet.

2. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu, stosuje się art. 5 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.

Okres przewidziany w art. 5 ust. 6 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.

3. W przypadku odesłania do niniejszego ustępu, stosuje się art. 4 i 7 decyzji 1999/468/WE, z uwzględnieniem przepisów art. 8 tej decyzji.

Okres przewidziany w art. 4 ust. 2 decyzji 1999/468/WE ustala się na trzy miesiące.

4. Komitet przyjmuje swój regulamin.

Artykuł 15

Decyzje wykonawcze

1. Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 14 ust. 2, podejmowane są decyzje wykonawcze mające na celu:

2. Zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 14 ust. 3, podejmowane są decyzje wykonawcze mające na celu:

Artykuł 16

Ocena

1. Komisja zapewnia regularne monitorowanie programów wieloletnich w celu oceny ich wpływu.

2. Nie później niż w dniu 30 września 2010 r. Komisja przedkłada śródokresową ocenę instrumentu LIFE+ Parlamentowi Europejskiemu oraz komitetowi, o którym mowa w art. 14 ust. 1. Ocena śródokresowa obejmuje wdrażanie niniejszego rozporządzenia w latach 2007-2009. W odpowiednich przypadkach Komisja wnioskuje o zmianę decyzji wykonawczych zgodnie z art. 15.

3. Komisja dokonuje końcowej oceny realizacji niniejszego rozporządzenia, obejmującej jego wkład we wdrożenie, aktualizację i rozwój wspólnotowej polityki ochrony środowiska oraz prawodawstwa w tej dziedzinie a także sposobu wykorzystania przydzielonych funduszy. Komisja przedstawia końcową ocenę Parlamentowi Europejskiemu i Radzie do dnia 31 grudnia 2012 r., w odpowiednich przypadkach wraz z wnioskiem w sprawie dalszego rozwoju instrumentu finansowego przeznaczonego wyłącznie na rzecz środowiska, który byłby stosowany począwszy od roku 2014.

Artykuł 17

Uchylenie i przepisy przejściowe

1. W celu uproszczenia i konsolidacji uchyla się i zastępuje następujące instrumenty:

rozporządzenie (WE) nr 2152/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. dotyczące monitorowania wzajemnego oddziaływania lasów i środowiska naturalnego we Wspólnocie (Forest Focus) (18) .

2. Środki, których realizację rozpoczęto przed 31 grudnia 2006 r. na podstawie aktów, o których mowa w ust. 1, podlegają tym aktom do czasu zakończenia ich realizacji. Komitet, o którym mowa w art. 14 ust. 1, zastępuje komitety przewidziane w ramach tych instrumentów. Obowiązki wynikające z powyższych aktów w zakresie monitorowania i oceny są po ich wygaśnięciu finansowane na podstawie niniejszego rozporządzenia. Do czasu zakończenia ich realizacji środki podlegają przepisom technicznym określonym w aktach, o których mowa w ust. 1.

Artykuł 18

Wejście w życie

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

(1) Dz.U. C 255 z 14.10.2005, str. 52.

(2) Dz.U. C 231 z 20.9.2005, str. 72.

(3) Opinia Parlamentu Europejskiego z dnia 7 lipca 2005 r. (dotychczas nieopublikowana w Dzienniku Urzędowym), wspólne stanowisko Rady z dnia 27 czerwca 2006 r. oraz stanowisko Parlamentu Europejskiego z dnia ... (dotychczas nieopublikowane w Dzienniku Urzędowym).

(4) Dz.U. L 242 z 10.9.2002, str. 1.

(5) Dz.U. L 248 z 16.9.2002, str. 1.

(6) Dz.U. L 206 z 22.7.1992, str. 7. Dyrektywa ostatnio zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 1882/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 284 z 31.10.2003, str. 1).

(7) Dz.U. L 103 z 25.4.1979, str. 1. Dyrektywa ostatnio zmieniona rozporządzeniem (WE) nr 807/2003 (Dz.U. L 122 z 16.5.2003, str. 36).

(8) Dz.U. L 197 z 21.7.2001, str. 30.

(9) Dz.U. C ....

(10) Dz.U. L 184 z 17.7.1999, str. 23.

(11) Dz.U. L 117 z 5.5.1999, str. 1.

(12) Dz.U. L 312 z 23.12.1995, str. 1.

(13) Dz.U. L 292 z 15.11.1996, str. 2.

(14) Dz.U. L 136 z 31.5.1999, str. 1.

(15) Dz.U. L 192 z 28.7.2000, str. 1. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1682/2004 (Dz.U. L 308 z 5.10.2004, str. 1).

(16) Dz.U. L 191 z 13.7.2001, str. 1. Decyzja zmieniona decyzją nr 786/2004/WE (Dz.U. L 138 z 30.4.2004, str. 7).

(17) Dz.U. L 75 z 16.3.2002, str. 1. Decyzja zmieniona decyzją nr 786/2004/WE.

(18) Dz.U. L 324 z 11.12.2003, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 788/2004 (Dz.U. L 138 z 30.4.2004, str. 17).

nabycie to przyczyniłoby się do utrzymania lub przywrócenia integralności obszarów objętych siecią Natura 2000,

Komisja we współpracy z Państwami Członkowskimi zapewnia odpowiednie przejście od środków realizowanych w ramach poprzednich programów w dziedzinie środowiska do środków realizowanych w ramach niniejszego rozporządzenia.

Komisja zawiera umowę z każdą agencją krajową zgodnie z art. 41 rozporządzenia (WE, Euratom) nr 2342/2002, zawierającą szczegółowe postanowienia dotyczące między innymi określenia zadań, zasad sprawozdawczości, podziału obowiązków oraz ustaleń w zakresie kontroli. Agencje krajowe przestrzegają zasad przejrzystości i równego traktowania. Unikają one podwójnego finansowania z innych funduszy wspólnotowych. Nadzorują one projekty oraz odzyskują wszelkie środki należne ze strony beneficjentów.

Komisja wyznacza agencje krajowe w porozumieniu z Państwami Członkowskimi. Państwa Członkowskie także mogą wyznaczać agencje krajowe zgodnie z art. 54 ust. 2 lit. c) oraz art. 56 rozporządzenia finansowego, a także z art. 38 i 39 rozporządzenia Komisji (WE, Euratom) nr 2342/2002 z dnia 23 grudnia 2002 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 (1) . Państwa Członkowskie przyjmują przepisy administracyjne i finansowe w stosunku do agencji krajowych w celu skutecznej realizacji rocznych krajowych programów pracy.

UZASADNIENIE RADY

I. WPROWADZENIE

Komisja przyjęła wniosek (1) dotyczący rozporządzenia w sprawie instrumentu finansowego na rzecz środowiska (LIFE+) we wrześniu 2004 r.

Parlament Europejski przyjął opinię w pierwszym czytaniu w lipcu 2005 r. (2)

Komitet Regionów (3) i Komitet Ekonomiczno-Społeczny (4) wydały opinie w kwietniu 2005 r.

Rada przyjęła wspólne stanowisko w dniu 27 czerwca 2006 r.

II. CEL

Proponowane rozporządzenie jest jednym z kilku rozporządzeń związanych z ramami finansowymi na lata 2007-2013, ale jest jedynym wnioskiem dotyczącym środowiska naturalnego. Celem proponowanego rozporządzenia jest:

— zapewnienie konkretnego wsparcia na szczeblu wspólnotowym dla środków i projektów mających europejską wartość dodaną dla wprowadzenia w życie, aktualizacji i opracowywania wspólnotowej polityki i prawodawstwa w dziedzinie środowiska naturalnego, w szczególności wprowadzenia w życie szóstego wspólnotowego programu działań w zakresie środowiska naturalnego (przy czym fundusze na inwestycje i środki w zakresie zarządzania mające korzystny wpływ na środowisko naturalne, szczególnie w odniesieniu do sieci Natura 2000, byłyby ogólnie dostępne w ramach innych instrumentów finansowych); i

— zastąpienie kilku obowiązujących programów (przy czym niektóre elementy obecnego programu LIFE zostałyby włączone do innych instrumentów finansowych).

Celem takiego „zintegrowanego podejścia” jest zwiększenie zakresu współfinansowania, zachęcenie do wspólnych wysiłków w zakresie tworzenia polityki i stosowanie takiego sposobu finansowania, który umożliwiłby lepsze odzwierciedlenie priorytetów krajowych i regionalnych.

III. ANALIZA WSPÓLNEGO STANOWISKA

1. Kwestie ogólne

We wspólnym stanowisku uwzględniono połowę poprawek Parlamentu Europejskiego zgłoszonych w pierwszym czytaniu, w brzmieniu dosłownym, częściowo lub co do istoty. We wspólnym stanowisku zawarto w szczególności przepis o komponencie „przyroda i różnorodność biologiczna” oraz ustanowiono ogólne kryteria kwalifikacyjne w celu zapewnienia europejskiej wartości dodanej.

Pozostałe poprawki nie zostały w nim uwzględnione, ponieważ Rada w porozumieniu z Komisją uznała, że nie są konieczne lub są niepożądane.

We wspólnym stanowisku uwzględniono również poprawki inne niż przewidziane w opinii Parlamentu Europejskiego zgłoszone w pierwszym czytaniu. W kolejnych sekcjach opisane są najważniejsze zmiany. Ponadto dokonano poprawek redakcyjnych mających na celu wyjaśnienie tekstu lub zapewnienie ogólnej spójności rozporządzenia.

2. Cel, definicje i kryteria kwalifikacyjne (art. 1-3)

Wspólne stanowisko nie jest zgodne z poprawką 11 Parlamentu Europejskiego. Rada uważa, że należy wprowadzić rozróżnienie pomiędzy celem ogólnym, określonym w art. 1, a celami szczegółowymi, określonymi w art. 4. Uważa także, że ponowne sformułowanie celów 6. wspólnotowego programu działań w zakresie środowiska naturalnego nie jest konieczne oraz że nie należy dążyć do zmiany priorytetów uzgodnionych przez trzy instytucje na lata 2002-2012, zgodnie z decyzją nr 1600/2002/WE, chyba że następuje to w ramach przeglądu przewidzianego w art. 11 ust. 1 tej decyzji.

Rada dodała art. 2 w celu podania definicji trzech często używanych w rozporządzeniu pojęć.

Art. 3 jest częściowo zgodny z poprawkami 12 i 42 oraz 15 i 34, ponieważ ustanawia kryteria kwalifikacyjne, aby zapewnić, że współfinansowanie wspólnotowe poprzez LIFE+ zapewnia europejską wartość dodaną. W szczególności LIFE+ nie zapewnia finansowania działań stałych, takich jak działania bieżące.

3. Cele szczegółowe (art. 4 i załącznik I)

W art. 4 uwzględniono inne elementy poprawek 12 i 42, szczególnie poprzez utworzenie nowego komponentu „przyroda i różnorodność biologiczna” oraz dodanie odniesień do technologii ekologicznych i lasów.

We wspólnym stanowisku zmieniono także status załącznika I — wykaz orientacyjny przekształcono w wyczerpujący wykaz środków kwalifikujących się do otrzymania finansowania. W załączniku I usunięto sekcję dotyczącą tematów. Rada uważa, że cele i kryteria przedstawione w art. 1, 3 i 4 oraz wykaz środków kwalifikujących się do otrzymania finansowania w załączniku I są wystarczające do zdefiniowania zakresu LIFE+.

4. Przepisy finansowe (art. 5 i art. 8-13)

Rada nie może przyjąć poprawki 43 dotyczącej budżetu LIFE+. We wspólnym stanowisku przewidziano kopertę finansową w wysokości 1 854 372 000 EUR; kwota ta została określona w zmienionym wniosku Komisji (przygotowanym w następstwie porozumienia z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie ram finansowych na lata 2007-2013). (5)

Wspólne stanowisko jest całkowicie zgodne z poprawką 44, ponieważ nie zawiera załącznika przedstawiającego orientacyjny podział budżetu LIFE+ na poszczególne komponenty. Zamiast jednak, zgodnie z poprawką 26, podawać konkretną liczbę dla każdego z trzech komponentów oraz w celu zapewnienia większej elastyczności, w art. 11 ust. 4 specjalnie zarezerwowano by 40 % budżetu dla środków na rzecz wsparcia ochrony przyrody i różnorodności biologicznej.

Art. 5 jest zgodny z poprawką 34, ponieważ określa ogólną maksymalną stawkę współfinansowania w wysokości 50 %. Wniosek jest częściowo zgodny z poprawką 13, ponieważ przewiduje możliwość wyższej stawki współfinansowania, nawet do 75 %, w przypadku niektórych projektów w dziedzinie ochrony przyrody. W art. 5 wyjaśniono również zasady współfinansowania kosztów związanych z pracownikami (zgodnie z obowiązującą praktyką i rozporządzeniem finansowym).

Rada uważa, że nie trzeba podawać przykładów potencjalnych beneficjentów finansowania LIFE+. W związku z tym art. 8 nie jest zgodny z poprawką 21.

Rada zgadza się, że zgodnie z zasadą komplementarności z instrumentu LIFE+ nie należy finansować środków, które spełniają kryteria kwalifikacyjne innych wspólnotowych instrumentów finansowych. Art. 10 wspólnego stanowiska jest zgodny z celem poprawki 23.

W odniesieniu do monitorowania we wspólnym stanowisku wzmocniono wymóg, by Komisja przeprowadzała kontrole na miejscu. Art. 12 ust. 1, interpretowany zgodnie z art. 17 ust. 2 lit. c), jest zgodny z celami poprawki 27.

5. Programowanie (art. 6-7 i załącznik II)

We wniosku Komisji przewidziano wykonanie znaczącej części budżetu przez powierzenie zadań państwom członkowskim. Rada przyjmuje takie podejście, ale we wspólnym stanowisku zawarła znacznie bardziej szczegółowy opis obowiązujących procedur. Zapewnia to lepsze zrozumienie ról, jakie pełnią odpowiednio państwa członkowskie i Komisja oraz rodzajów wydatków, które są objęte centralnie zarządzaną częścią budżetu (w szczególności w przypadku organizacji pozarządowych, zgodnie z poprawką 36).

We wspólnym stanowisku zawarto szczegółowe kryteria podziału między państwa członkowskie części budżetu podlegającej wykonaniu przez powierzanie zadań. Istnieją dwa kryteria: zaludnienie, w tym gęstość zaludnienia, jako że stanowi ono przyczynę wielu problemów związanych ze środowiskiem naturalnym; oraz przyroda i różnorodność biologiczna (na podstawie rozmiaru absolutnego i relatywnego wyznaczonych miejsc). W załączonej tabeli pokazano konsekwencje stosowania tych kryteriów.

Art. 6 jest częściowo zgodny z poprawką 14, ponieważ wyjaśnia (ust. 3 akapit drugi), że z instrumentu LIFE+ można finansować środki ponadnarodowe. Procedura przyjmowania krajowych rocznych programów działań jest zgodna z celem poprawki 16, ponieważ zapewniłaby państwom członkowskim możliwość elastycznego uwzględniania priorytetów krajowych i regionalnych.

Rada nie może przyjąć pierwszej części poprawki 15 ani poprawki 17 czy 18. Przyjmowanie wieloletnich programów strategicznych w drodze współdecyzji niepotrzebnie opóźniałoby finansowanie projektów z zakresu środowiska naturalnego. Wspólne stanowisko dodaje jednak o wiele więcej szczegółów do tekstu rozporządzenia poddanego procedurze współdecyzji.

6. Komitologia (art. 14 i 17)

Wspólne stanowisko jest w dużym stopniu zgodne z poprawką 29, ponieważ wszystkie najważniejsze decyzje podlegałyby procedurze regulacyjnej. Rozwiązanie to jest odpowiednie, gdyż rozporządzenie ustala ogólne ramy na siedem lat. W tym okresie wspólnotowe i krajowe priorytety prawdopodobnie znacząco się zmienią. Wieloletnie programy strategiczne i krajowe programy prac będą dotyczyć kwestii wywołujących największe zaniepokojenie wśród poszczególnych państw członkowskich i kwestii o kluczowym znaczeniu dla ich krajowej polityki ochrony środowiska. Jednak niektóre decyzje o charakterze bardziej technicznym powinny podlegać procedurze zarządzania.

Rada nie może przyjąć poprawek 28, 30 i 31, ponieważ stanowiłoby to odejście od procedur określonych w decyzji 1999/468/WE. Wszelkie zmiany musiałyby być negocjowane horyzontalnie, a nie w kontekście konkretnego instrumentu.

7. Inne kwestie

Ponadto we wspólnym stanowisku:

— nieznacznie rozszerzono preambułę, aby wyjaśnić podstawowe przepisy w tekście rozporządzenia. Motywy zawierają poprawkę 9 Parlamentu Europejskiego z pierwszego czytania (ale nie obejmują poprawek 1-8, ponieważ proponowany tekst nie stanowiłby podstawy do opracowania stosownego przepisu w artykułach lub załącznikach, ani nie byłby zgodny z tymi przepisami). Ponadto motyw 15 jest częściowo zgodny z celem poprawki 24;

— w art. 6 ust. 7 i art. 12 ust. 2 zawarto wymogi, by Komisja przyjmowała środki następcze zgodne z celem poprawki 19 i sporządzała sprawozdania na ten temat;

— odzwierciedlono cele poprawek 32 i 33 poprzez wyjaśnienie, w art. 15, celu i harmonogramu opracowywania sprawozdań z oceny;

— nie uwzględniono poprawki 20, ponieważ Komisja nie mogłaby zapewnić, że realizacja LIFE+ prowadzi do tworzenia miejsc pracy.

IV. WNIOSKI

Rada uważa, że wspólne stanowisko jest zrównoważonym pakietem zapewniającym ukierunkowane współfinansowanie wspólnotowe, stanowiące uzupełnienie innych wspólnotowych instrumentów finansowych oraz krajowych i regionalnych wydatków w dziedzinie środowiska naturalnego. Rada oczekuje konstruktywnej dyskusji z Parlamentem Europejskim w celu szybkiego przyjęcia rozporządzenia.

(1) Dz.U. C 12 z 18.1.2005, str. 25.

(2) Dok. 10814/05.

(3) Dz.U. C 231 z 20.9.2005, str. 72.

(4) Dz.U. C 255 z 14.10.2005, str. 52.

(5) Kwota 1 854 372 000 EUR w cenach z 2004 r. (co odpowiada kwocie 2 097 880 000 EUR w cenach bieżących). Pkt 37 porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie dyscypliny budżetowej i usprawnienia procedury budżetowej stanowi, że kwota ta stanowić będzie główny punkt odniesienia dla władzy budżetowej podczas rocznej procedury budżetowej.

Rada przygotowała również oświadczenie na temat kwoty określonej w zmienionym wniosku Komisji.