SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 577/98 /* COM/2012/0701 final */





SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY z wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 577/98 1. Wprowadzenie Rozporządzenie Rady (WE) nr 577/98 w sprawie organizacji badania reprezentacyjnego dotyczącego siły roboczej we Wspólnocie[1] ustanawia minimalne normy w odniesieniu do zharmonizowanych badań siły roboczej w Unii Europejskiej i jej państwach członkowskich. Rozporządzenie zmieniono w 2002 r., 2003 r. i 2007 r.[2]. Artykuł 7 rozporządzenia (WE) nr 577/98 stanowi, że: „Sprawozdanie na temat realizacji niniejszego rozporządzenia Komisja przedkłada Parlamentowi oraz Radzie co trzy lata, począwszy od roku 2000. W sprawozdaniu takim zawarta jest ocena, zwłaszcza badania jakości metod statystycznych, mających na celu poprawę wyników oraz uproszczenie procedury badania.” Niniejsze sprawozdanie jest piątym sprawozdaniem Komisji dla Parlamentu i Rady. Sekcja 2 zawiera przegląd badania siły roboczej w Unii Europejskiej i ukazuje jego znaczenie dla wspierania polityki Unii Europejskiej w różnych dziedzinach. Sekcja 3 zawiera podsumowanie sposobów wykonania rozporządzenia (WE) nr 577/98 w państwach członkowskich, państwach kandydujących, państwach EFTA i Szwajcarii. Sekcja 4 dotyczy w szczególności bieżących inicjatyw podejmowanych w ramach Europejskiego Systemu Statystycznego[3] (ESS) w celu poprawy jakości i zmniejszenia obciążeń związanych z badaniem siły roboczej. 2. Przegląd badania siły roboczej 2.1. Opis ogólny Badanie siły roboczej w Unii Europejskiej (zwane dalej badaniem siły roboczej UE) jest badaniem reprezentacyjnym o dużej liczebności próby, dotyczącym osób zamieszkałych w odrębnych gospodarstwach domowych. Badanie dostarcza zarówno kwartalnych, jak i rocznych statystyk dotyczących rynku pracy, zatrudnienia, bezrobocia oraz osób pozostających poza siłą roboczą. W ramach tego badania zbiera się również wieloletnie informacje z modułów ad hoc i dostarcza się danych do celów miesięcznych szacunków opartych na modelu dotyczących bezrobocia i stóp bezrobocia. Krajowe urzędy statystyczne państw członkowskich są odpowiedzialne za sporządzanie krajowych kwestionariuszy, opracowywanie prób, przeprowadzanie wywiadów i wysyłanie wyników do Komisji (Eurostatu) zgodnie ze wspólnym systemem kodowania ustanowionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 377/2008[4]. Eurostat jest odpowiedzialny za monitorowanie wykonania rozporządzenia (WE) nr 577/98, udzielanie pomocy krajowym urzędom statystycznym, promowanie zharmonizowanych pojęć i metod oraz rozpowszechnianie porównywalnych statystyk dotyczących krajowych rynków pracy i europejskiego rynku pracy. Liczebność kwartalnej próby w badaniu siły roboczej UE wynosi 1,8 mln osób i obejmuje 33 państwa uczestniczące[5]. W związku z tym badanie siły roboczej UE jest największym badaniem dotyczącym gospodarstw domowych w Europie. 2.2. Przydatność Badanie siły roboczej UE jest najważniejszym źródłem oficjalnych statystyk w na temat rynków pracy w Unii Europejskiej. W sumie w badaniu gromadzi się ponad 100 zmiennych dotyczących statusu pracy, charakterystyki zatrudnienia, czasu pracy, wykształcenia i szkolenia poszczególnych osób, które są uzupełniane rocznymi modułami tematycznymi ad hoc[6]. Na podstawie międzynarodowych norm i definicji badanie to jest przydatne poza granicami Unii Europejskiej, ponieważ umożliwia porównanie sytuacji panującej na europejskim rynku pracy z sytuacją w innych obszarach lub w innych państwach. Niektóre kluczowe inicjatywy polityczne UE opierają się na danych pochodzących z badania siły roboczej UE w celu monitorowania postępów. Na przykład badanie siły roboczej UE jest jednym z głównych źródeł danych służących do monitorowania postępów dokonywanych przez państwa członkowskie w ramach wytycznych dotyczących zatrudnienia w kontekście art. 148 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej[7] (TFUE) i unijnej strategii „Europa 2020”. Dwa z pięciu głównych celów strategii „Europa 2020” monitoruje się przy zastosowaniu wskaźników opartych na badaniu siły roboczej (docelowy poziom wskaźnika zatrudnienia wynoszący 75 % dla osób w wieku 20-64, udział osób przedwcześnie kończących naukę poniżej 10 %, przynajmniej 40 % osób w wieku 30–34, które ukończyły studia wyższe). Wiele innych wskaźników opartych na badaniu siły roboczej stosuje się zgodnie ze wspólnymi ramami oceny strategii „Europa 2020”. Dane z badania siły roboczej UE odegrały również kluczową rolę w strategii lizbońskiej (2000–2010). Miesięczna stopa bezrobocia oparta na badaniu siły roboczej jest ważnym krótkoterminowym wskaźnikiem ekonomicznym. Jest to jeden z podstawowych europejskich wskaźników gospodarczych[8] stosowany również w celu opracowania ruchomych rocznych średnich stóp bezrobocia do tabeli wyników w zakresie wskaźników gospodarczych i finansowych służących do wykrywania zakłóceń równowagi makroekonomicznej i konkurencyjności. Badanie siły roboczej UE dostarcza danych do celów informacji dotyczących osób zatrudnionych i czasu pracy w ramach rachunków narodowych oraz innych obszarów spoza rynku pracy, takich jak kształcenie. Ponadto badanie siły roboczej UE jest jednym z najważniejszych źródeł jednostkowych danych statystycznych dla badaczy w Europie. Próby o dużej liczebności umożliwiają przeprowadzanie badań na konkretnych grupach na rynku pracy. Ponadto mają one szeroki zakres zmiennych demograficznych, regionalnych, edukacyjnych i innych. 3. Realizacja badania siły roboczej 3.1. Dokładność Szacunki wyprowadzane z badań reprezentacyjnych są uwarunkowane dwoma rodzajami błędów: błędami próby i błędami niezwiązanymi z próbą. W ujęciu łącznym określają one dokładność szacunków. Błędy próby pojawiają się, ponieważ badanie obejmuje tylko podzbiór całej populacji. Błędy niezwiązane z próbą obejmują wszystkie pozostałe wprowadzone błędy, które nie wynikają z próby (błędy zakresu, błędy pomiaru, błędy przetwarzania, błędy braku odpowiedzi). W przypadku błędów próby głównym czynnikiem warunkującym wystąpienie błędu jest liczebność próby. Próby o większej liczebności powodują poprawę dokładności wyników. Poniższa tabela przedstawia w wartościach bezwzględnych liczebność próby badanej co kwartał w każdym państwie uczestniczącym w porównaniu z populacją całkowitą. Współczynnik próby[9] wynosi od 0,2 % (Belgia, Niemcy, Francja, Zjednoczone Królestwo, Chorwacja i Turcja) do 1,6 % (Malta). W 2010 r. liczebność kwartalnej próby wynosiła średnio 1,8 mln badanych, co stanowiło 0,3 % populacji całkowitej w 33 państwach uczestniczących. Badanie siły roboczej w Unii Europejskiej Osiągnięta liczebność próby i procent populacji całkowitej (średnia kwartałów w 2010 r.) || Liczebność kwartalnej próby (w tysiącach) || Procent populacji całkowitej || || || Liczebność kwartalnej próby (w tysiącach) || Procent populacji całkowitej BE || 26 || 0,2 % || || NL || 96 || 0,6 % BG || 34 || 0,4 % || || AT || 46 || 0,5 % CZ || 59 || 0,6 % || || PL || 104 || 0,3 % DK || 30 || 0,5 % || || PT || 40 || 0,4 % DE || 174 || 0,2 % || || RO || 61 || 0,3 % EE || 5 || 0,4 % || || SI || 16 || 0,8 % IE || 62 || 1,4 % || || SK || 26 || 0,5 % EL || 76 || 0,7 % || || FI || 37 || 0,7 % ES || 172 || 0,4 % || || SE || 65 || 0,7 % FR || 108 || 0,2 % || || UK || 106 || 0,2 % IT || 166 || 0,3 % || || IS || 3 || 1,0 % CY || 11 || 1,4 % || || NO || 20 || 0,4 % LV || 9 || 0,4 % || || CH || 32 || 0,4 % LT || 17 || 0,5 % || || HR || 10 || 0,2 % LU || 5 || 0,9 % || || MK || 14 || 0,7 % HU || 71 || 0,7 % || || TR || 131 || 0,2 % MT || 7 || 1,6 % || || UE-27 || 1 626 || 0,3 % || || || || OGÓŁEM || 1 837 || 0,3 % W ramach oficjalnych badań, takich jak badanie siły roboczej UE, stosuje się próby probabilistyczne. Dzięki temu można określić błędy próby, które można wyrazić przy pomocy przedziałów ufności. Poniższa tabela przedstawia szacunki i przedziały ufności na poziomie 95 % uzyskane w przypadku czterech głównych wskaźników na poziomie zagregowanym dla UE-27. Na przykład przedział 215,5–216,5 obejmuje prawdziwą wartość osób zatrudnionych z prawdopodobieństwem wynoszącym 95 %. Przedział ufności na poziomie 95 % dla głównych wskaźników badania siły roboczej dla UE-27 (2010 r.) Liczba zatrudnionych (mln) || Liczba bezrobotnych (mln) || Stopa bezrobocia (%) || Średnia liczba przepracowanych godzin (godz.) 216 ± 0,5 || 22,9 ± 0,2 || 9,6 ± 0,1 || 37,3 ± 0,1 Przedziały te odpowiadają wymogom dotyczącym dokładności określonym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 577/98. W przypadku błędów niezwiązanych z próbą Eurostat i państwa uczestniczące regularnie monitorują właściwe źródła tych błędów (brak odpowiedzi, przeprowadzanie wywiadu przez pełnomocnika). Państwa uczestniczące zgłaszają główne przyczyny błędów do Eurostatu w ujęciu rocznym, określając przy tym metody stosowane na poziomie krajowym w celu zmniejszenia występowania tych błędów. Podsumowanie publikuje się w rocznym sprawozdaniu z badania siły roboczej UE dotyczącym jakości[10]. 3.2. Terminowość i punktualność Terminowość statystyk definiuje się jako lukę czasową między okresem odniesienia a dostępnością danych dla użytkowników. W przypadku badania siły roboczej UE okres ten zależy od czasu, jakiego potrzebują państwa członkowskie, aby przeprowadzić i przetworzyć badanie, a następnie przesłać jego wyniki do Eurostatu, oraz czasu, jakiego potrzebuje Eurostat, aby przetworzyć, zatwierdzić i opublikować wyniki. Rozporządzenie Rady (WE) nr 577/98 stanowi, że państwa członkowskie muszą dostarczać dane do Eurostatu w terminie 12 tygodni od zakończenia kwartału odniesienia. Eurostat zatwierdza krajowe zbiory danych zaraz po ich otrzymaniu. Poniższy wykres przedstawia okres pomiędzy zakończeniem kwartału odniesienia a dostępnością danych dla użytkowników Eurostatu w latach 2008–2010 w porównaniu z ostatnim rokiem ujętym w poprzednim sprawozdaniu (2007 r.). Wykres pokazuje, że terminowość danych zgromadzonych w badaniu siły roboczej stale poprawiała się w badanym okresie. W 2007 r. Eurostat opublikował 90 % zbiorów danych państw członkowskich 16 tygodni po zakończeniu kwartału odniesienia. Do 2010 r. poziom ten osiągnięto dwa tygodnie wcześniej. Bazując na tym postępie, Eurostat jest teraz w stanie ogłaszać daty publikacji swoich głównych wskaźników kwartalnych dla państw członkowskich i agregatów UE. Ponieważ istnieje określona docelowa data publikacji, Eurostat może mierzyć punktualność statystyk, którą definiuje się jako opóźnienie czasowe pomiędzy ogłoszoną datą publikacji a faktyczną datą publikacji. Od czasu wprowadzenia kalendarza rozpowszechniania badania siły roboczej Eurostat stale dotrzymuje ogłaszanego przez siebie terminu publikacji. Terminowość danych zgromadzonych w badaniu siły roboczej jest również kluczowym elementem przy szacowaniu miesięcznych stóp bezrobocia. Niezwłocznie po przetworzeniu danych krajowych przez Eurostat są one wykorzystywane przy obliczaniu kolejnej miesięcznej stopy bezrobocia. Miesięczną stopę bezrobocia publikuje się około 31 dni po końcu miesiąca. 3.3. Dostępność i przejrzystość Eurostat rozpowszechnia statystyki z badania siły roboczej UE na różne sposoby. Głównym narzędziem jest internetowa baza danych Eurostatu, która oferuje ponad 350 tabel szczegółowych danych z badania siły roboczej UE. Podstawowe wskaźniki strategii „Europa 2020” publikuje się także w specjalnej sekcji strony internetowej[11]. We wspomnianych tabelach uwzględnia się tylko najważniejsze wyniki badania siły roboczej. Eurostat opracowuje inne kombinacje zmiennych z badania siły roboczej UE w formie zestawień na indywidualne zamówienie. Jednostkowe dane zgromadzone w badaniu siły roboczej są także niezwykle istotne dla celów naukowych. Coraz więcej badaczy na uniwersytetach, w instytutach badawczych i krajowych urzędach statystycznych w Europie i poza nią zamawia jednostkowe dane zgromadzone w badaniu siły roboczej. Eurostat dostarcza te jednostkowe dane nieodpłatnie od 2011 r. Dostępu do tych danych udziela się zgodnie z warunkami określonymi w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 831/2002[12], aby zapewnić ochronę danych osobowych respondentów uczestniczących w badaniu. Zapewnia się anonimowość zbiorów danych składających się z pojedynczych informacji, aby zapobiegać bezprawnemu ujawnianiu danych osobowych. Szczegółową dokumentację (metadane) udostępnia się użytkownikom poprzez różne kanały rozpowszechniania. Informacje ogólne rozpowszechnia się wśród ogółu społeczeństwa na stronie internetowej Eurostatu w sekcji dotyczącej badania siły roboczej[13]. Informacje szczegółowe dotyczące treści i jakości statystyk opisuje się w metadanych dołączonych do każdej tabeli w bazie danych. Ponadto bardziej zaawansowaną dokumentację metodyczną udostępnia się w specjalistycznych publikacjach (np. w rocznym sprawozdaniu dotyczącym jakości oraz publikacji dotyczącej charakterystyki badań krajowych itd.). 3.4. Porównywalność W badaniu siły roboczej UE stosuje się wysoki stopień harmonizacji pojęć, definicji, klasyfikacji i metodyki. W rozporządzeniu (WE) nr 377/2008 zdefiniowano wspólny system kodowania, zapewniając stosowanie tych samych definicji zmiennych przez wszystkie państwa uczestniczące. Stosuje się wspólne klasyfikacje (np. NACE w odniesieniu do działalności gospodarczej, ISCO w odniesieniu do zawodów), a zawsze kiedy dokonuje się ich zmiany, Eurostat zapewnia koordynację wdrażania przez wszystkie państwa uczestniczące. Ponadto we wspólnych notach wyjaśniających określa się szczegółowe wytyczne w sprawie celu, kodowania i wdrażania przez krajowe urzędy statystyczne. Kwestie metodyczne omawia się w ramach specjalnej grupy roboczej, tj. grupy roboczej ds. statystyk rynku pracy, która wspiera wymianę doświadczeń i wspólnych praktyk wśród wszystkich państw uczestniczących. Aby zapewnić harmonizację pomiaru bezrobocia we wszystkich państwach uczestniczących, w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1897/2000[14] określono definicję operacyjną bezrobocia oraz zasady, których należy przestrzegać podczas formułowania w badaniu pytań dotyczących statusu pracy. Definicja bezrobocia jest zgodna z normami Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP), które przyjęto podczas 13. i 14. Międzynarodowej Konferencji Statystyków Pracy. Zapewnia to porównywalność statystyk z badań siły roboczej UE ze statystykami z innych państw, w szczególności ze statystykami innych państw członkowskich OECD. Państwa regularnie ulepszają badanie siły roboczej pod względem jego metodyki lub procesów realizacji. Jeżeli takie ulepszenia prowadzą do braku ciągłości danych zgromadzonych podczas badania siły roboczej, odpowiedni krajowy urząd statystyczny informuje o tym Eurostat. Znaczące braki są dokumentowane i oznaczane w publikacjach Eurostatu. Eurostat publikuje specjalny zbiór danych pod nazwą „Główne wskaźniki badania siły roboczej”, w którym wcześniejsze serie dostosowuje się w przypadku ewentualnych braków ciągłości i uzupełnia się okazjonalne luki w danych. 3.5. Spójność Spójność między szacunkami dotyczącymi populacji dokonywanymi w oparciu o badanie siły roboczej UE oraz na podstawie statystyki demograficznej jest istotnym aspektem ogólnej jakości. Ponieważ badanie siły roboczej UE jest badaniem reprezentacyjnym, jego wyniki oblicza się na podstawie odpowiedzi podzbioru populacji. Odpowiedzi poddaje się następnie badaniu porównawczemu w odniesieniu do całej populacji. Dane dotyczące populacji opiera się na najlepszych szacunkach dostępnych w danym czasie (segregowanych według kryterium płci i grup wiekowych w celu poprawienia dokładności procedury). Zasadniczo taka procedura badania porównawczego zapewnia spójność między badaniem siły roboczej UE i statystyką demograficzną. W wyjątkowych przypadkach mogą jednak wystąpić różnice. Na przykład co 10 lat dostępne są wyniki nowego spisu ludności. Jeżeli w nowym spisie zgromadzone są dane różniące się od poprzednich szacunków dotyczących populacji, może zaistnieć konieczność zrewidowania poprzednich serii. W takim wypadku polityka rewizji do celów statystyki demograficznej i badania siły roboczej UE mogą się różnić pod względem długości i czasu w zależności od ograniczeń dostępności szczegółowych informacji dotyczących populacji w ciągu 10 lat między spisami. Jeżeli chodzi o spójność szacunków dotyczących bezrobocia, wiele państw publikuje również statystyki dotyczące liczby osób zarejestrowanych w publicznym urzędzie pracy i poszukujących pracy. Dane dotyczące bezrobocia w badaniu siły roboczej oraz liczba zarejestrowanych osób poszukujących pracy różnią się z powodu różnego charakteru zebranych danych. Podczas gdy badanie siły roboczej UE opiera się na zharmonizowanej metodyce w celu zbadania gospodarstw domowych pod względem ich działań związanych z zatrudnieniem i gotowości do podjęcia pracy, rejestry administracyjne publicznych urzędów pracy zawierają wyczerpującą listę osób zarejestrowanych i uprawnionych do zasiłku dla bezrobotnych. Ponieważ kryterium, na podstawie którego można się zarejestrować, zależy od krajowej polityki społecznej, statystyki dotyczące zarejestrowanych osób poszukujących pracy nie są porównywalne ani w odniesieniu do różnych państw, ani w odniesieniu do różnych okresów. Inna dziedzina, w której istotna jest spójność statystyczna, dotyczy szacunków zatrudnienia, których dostarczają zarówno badania siły roboczej, jak i rachunki narodowe. Szacunki niekoniecznie są takie same. Wynika to z różnic w metodyce (pojęcia i zakres populacji nie są identyczne), lecz także z różnych procesów zestawiania. Rachunki narodowe zestawia się poprzez porównywanie i łączenie wszystkich właściwych źródeł danych dostępnych w państwie oraz uwzględnianie najlepszych danych z każdego źródła w celu osiągnięcia kompletnego wyniku. Ich celem jest również uzyskanie spójności między zatrudnieniem a produkcją (PKB). Badanie siły roboczej jest w tym procesie jednym ze źródeł danych, podobnie jak badania statystyczne przedsiębiorstw, rejestry zatrudnienia lub rejestry zabezpieczenia społecznego. Spójnością między badaniem siły roboczej a rachunkami narodowymi zajęła się grupa robocza ds. statystyk rynku pracy. Eurostat monitoruje różnice między tymi dwoma szacunkami, a kilka krajowych urzędów statystycznych przeanalizowało przyczyny i rozmiar różnic. W niektórych przypadkach opublikowały one tabele uzgodnień dwóch zbiorów danych. Podsumowując, ocenia się, że rachunki narodowe są bardziej odpowiednie do pomiaru poziomów zatrudnienia, wzrostu zatrudnienia i rozkładu na sektory. Badanie siły roboczej jest bardziej odpowiednie do pomiaru udziału w rynku pracy (tj. wskaźników zatrudnienia i stóp bezrobocia, współczynników aktywności zawodowej itd.) lub do analizowania sytuacji konkretnych grup społeczno-ekonomicznych w populacji (np. ze względu na wiek, płeć lub poziom wykształcenia). 4. Inicjatywy mające na celu dalszą poprawę jakości badania siły roboczej 4.1. Grupa zadaniowa ds. jakości badania siły roboczej oraz działania następcze W 2007 r. Eurostat i państwa członkowskie rozpoczęły przegląd jakości badania siły roboczej UE. Utworzono grupę zadaniową w celu identyfikacji potencjalnych słabych stron i zalecenia właściwych działań odnośnie do wszystkich aspektów ram jakości dotyczących statystyk ESS. W swoim sprawozdaniu końcowym (2009 r.)[15] grupa zadaniowa sformułowała ponad 40 zaleceń w celu poprawy koncepcji, organizacji i przeprowadzania badania. Zalecenia różnią się pod względem złożoności, zakresu, konsekwencji dotyczących zasobów i czasu potrzebnego do wdrożenia. Państwa uczestniczące przeprowadziły samoocenę na podstawie zaleceń i w 2010 r. każde z nich ustaliło krajowy plan działania w celu wdrożenia zaleceń. Grupa robocza ds. statystyk rynku pracy regularnie ocenia postępy w tym zakresie. 4.2. Opracowywanie nowych produktów statystycznych Jednym ze sposobów rozszerzenia zastosowania wyników badania siły roboczej jest poprawa wykorzystania dostępnych danych jednostkowych, np. poprzez zapewnienie użytkownikom nowych wskaźników. Na przykład obecnie istnieją nowe wskaźniki w celu uzupełniania stopy bezrobocia. Bezrobocie, zgodnie z definicją MOP, wymaga jednoczesnego spełnienia trzech warunków: nieprzepracowanie nawet jednej godziny podczas tygodnia referencyjnego; aktywne poszukiwanie pracy; gotowość do podjęcia pracy. Wiele osób spełnia te wymagania jedynie częściowo, a więc nie uznaje się ich za bezrobotnych w statystykach dotyczących bezrobocia. W celu zapewnienia wskaźników dotyczących tych szczególnych grup, a co za tym idzie szerszego obrazu niezaspokojonego popytu na pracę Eurostat i krajowe urzędy statystyczne państw członkowskich opracowały definicje trzech nowych wskaźników. Jeden ze wskaźników dotyczy niepełnego zatrudnienia, a dwa pozostałe odnoszą się do szczególnych sytuacji bezrobocia w pewnym związku z rynkiem pracy. Dane dotyczące tych grup opublikowano po raz pierwszy w 2011 r. Innym przykładem jest nowy wskaźnik dotyczący osób młodych, które nie pracują, nie kształcą się ani nie biorą udziału w żadnych szkoleniach (młodzież NEET). Ma to znaczenie przy monitorowaniu młodych dorosłych, którym grozi pozostawienie w tyle przez społeczeństwo. Łączy on informacje o wykształceniu i o rynku pracy pochodzące z danych z badania siły roboczej UE. Inny wniosek użytkowników dotyczy statystyk w zakresie dynamiki rynku pracy. Stanowią one informację o zmianach statusów pracy, np. o liczbie osób, które stały się bezrobotne albo znalazły pracę w określonym czasie. Dzięki temu możliwa jest identyfikacja grup, które mają większą szansę na znalezienie pracy lub słabszych grup bardziej narażonych na pozostanie bezrobotnymi. Spełnianie zapotrzebowania na te dane poprzez badanie siły roboczej UE nie jest proste, ponieważ pierwotna koncepcja badania przewidywała raczej gromadzenie informacji o stanie liczbowym (np. o liczbie osób bezrobotnych w danym momencie) niż wychwytywanie przepływów. Szacunki przepływu są jednak możliwe, chociaż nie są tak dokładne jak szacunki stanu liczbowego i muszą spełniać określone warunki. W większości państw uczestniczących badanie siły roboczej zaprojektowano jako panel rotacyjny, czyli taki, w którym przeprowadza się wywiad z tą samą osobą kilka razy w kolejnych kwartałach. Taka koncepcja umożliwia otrzymanie w badaniu siły roboczej wskaźników dotyczących przepływów na rynku pracy. Niektóre państwa publikują już regularnie tego rodzaju dane, używając tego panelowego aspektu badania siły roboczej. Należy podjąć działania w celu umożliwienia tego samego rozwiązania na szczeblu UE. Po pierwsze, państwa uczestniczące, które nie mają panelu rotacyjnego, muszą zaprojektować system na tej podstawie. Po drugie, wzory rotacji różnią się w zależności od państwa, a zatem wskazana jest większa harmonizacja. Ponadto należy sprostać kilku pozostałym wyzwaniom dotyczącym metodyki, takim jak konieczna spójność między danymi o stanie liczbowym a przepływami. Eurostat we współpracy z państwami członkowskimi pracuje nad warunkami wstępnymi niezbędnymi, aby badanie siły roboczej UE dostarczało w przyszłości statystyk związanych z dynamiką pracy. 4.3. Badanie siły roboczej w zmodernizowanym systemie statystyk społecznych Na podstawie komunikatu Komisji w sprawie metod tworzenia statystyk UE: wizja na kolejną dekadę[16] rozpoczęto inicjatywę modernizacji europejskich statystyk społecznych. W memorandum z Wiesbaden z 2011 r.[17] określono strategię zmierzającą do ukonkretnienia tego celu. Uzgodniono, że przy zachowaniu wysokich norm jakości istotny jest przyrost wydajności w tworzeniu statystyk społecznych; z kolei, aby osiągnąć ten przyrost wydajności, konieczne są wspólne postępy w zakresie wspólnej struktury europejskich statystyk społecznych. Główne cele strategii są następujące: poprawa operatów losowania; usprawnienie sondaży społecznych; korzystanie z nowych i istniejących źródeł danych, a w szczególności źródeł administracyjnych. Modernizacja organizacji statystyk społecznych wpłynie również na badanie siły roboczej. Szersze korzystanie z nowych technologii również będzie istotne w tej strategii. W przypadku statystyk społecznych korzystanie z internetu w celu gromadzenia danych wydaje się obiecującym sposobem poprawy wydajności gromadzenia danych i utrzymania dobrej woli respondentów. Niektóre państwa realizują projekty w tej dziedzinie. W celu stymulowania międzynarodowej współpracy i rozwijania wspólnych narzędzi w 2012 r. rozpoczęto wspólny projekt ESS[18]. Badanie siły roboczej będzie badaniem pilotażowym dla tego projektu. Ponadto Eurostat obecnie przeprowadza ocenę modułów ad hoc badania siły roboczej. Każdego roku badanie siły roboczej zawiera jeden moduł ad hoc dotyczący jednego ze zmieniających się tematów. Proces zestawiania w tym zakresie mógłby być wydajniejszy, a jakość wyników mogłaby ulec poprawie. Jednym z możliwych podejść jest wprowadzenie systemu powtarzających się modułów wybranych z krótkiej listy modułów, również z możliwością odpowiadania na pojawiające się potrzeby w zakresie polityki. Takie rozwiązanie umożliwiłoby lepsze monitorowanie tematów w skali wieloletniej. 5. Wniosek Eurostat monitoruje zgodność z podstawą prawną. Komisja uznaje wykonanie rozporządzenia Rady (WE) nr 577/98 za zadowalające. Państwa członkowskie przestrzegają w pełni lub prawie w pełni wspomnianego rozporządzenia. Kwestie otwarte są przedmiotem dyskusji z państwami członkowskimi, a w razie potrzeby wspólnie określa się plany działania. Ogólna jakość badania siły roboczej UE jest dobra. W ramach Europejskiego Systemu Statystycznego podejmuje się starania w celu wprowadzania na bieżąco ulepszeń procesów i metod badania siły roboczej UE i utrzymuje się tempo pomimo trudnych warunków, ograniczonych zasobów i dużych cięć budżetowych. Prowadzony obecnie przegląd metodyki badania siły roboczej UE ma na celu dostosowanie jej do zmian potrzeb użytkowników i nowych wyzwań (np. wymogów dotyczących poprawy terminowości, szacunków dotyczących przepływów na rynku pracy). Prace te będą stanowić część ogólnej modernizacji statystyk społecznych. [1] Dz.U. L 77 z 14.3.1998, s. 3. [2] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 2104/2002 (Dz.U. L 324 z 29.11.2002, s. 14), rozporządzenia (WE) nr 1991/2002 (Dz.U. L 308 z 9.11.2002, s. 1), (WE) nr 2257/2003 (Dz.U. L 336 z 23.12.2003, s. 6) i (WE) nr 1372/2007 (Dz.U. L 315 z 3.12.2007, s. 42) Parlamentu Europejskiego i Rady. [3] ESS jest to system partnerstwa ustanowiony między europejskim organem statystycznym, którym jest Komisja Europejska (Eurostat), a krajowymi urzędami statystycznymi i innymi krajowymi organami odpowiedzialnymi w każdym państwie członkowskim za opracowywanie, tworzenie i rozpowszechnianie statystyk europejskich. [4] Dz.U. L 114 z 26.4.2008, s. 57. [5] Państwa uczestniczące to 27 państw członkowskich, Islandia, Norwegia, Szwajcaria, Chorwacja, była jugosłowiańska republika Macedonii i Turcja. [6] Moduły ad hoc w latach 2008, 2009 i 2010 były następujące: 2008 r.: Sytuacja migrantów i ich bezpośrednich potomków na rynku pracy. 2009 r.: Wchodzenie młodych ludzi na rynek pracy. 2010 r.: Godzenie pracy z życiem rodzinnym. [7] Zob. decyzja Rady 2011/308/UE z dnia 19 maja 2011 r. w sprawie wytycznych dotyczących polityki zatrudnienia państw członkowskich, Dz.U. L 138 z 26.5.2011, s. 56. [8] Zob. Principal European Economic Indicators — A statistical guide (Podstawowe europejskie wskaźniki gospodarcze – przewodnik statystyczny), Eurostat, 2009 r. [9] Zdefiniowany jako stosunek liczebności próby (liczba jednostek próby w próbie) i wielkości populacji (całkowita liczba jednostek próby w populacji docelowej). [10] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=KS-RA-12-021 [11] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/europe_2020_indicators/headline_indicators [12] Dz.U. L 133 z 18.5.2002, s. 7. [13] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/employment_unemployment_lfs/introduction [14] Dz.U. L 228 z 8.9.2000, s. 18. [15] Task Force on the quality of the Labour Force Survey — Final report (Grupa zadaniowa ds. jakości badania siły roboczej – sprawozdanie końcowe), Eurostat, 2009 r. [16] KOM(2009) 404 z dnia 10 sierpnia 2009 r. [17] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/pgp_ess/0_DOCS/de/DGINS2011_memorandum.pdf [18] „Data collection for social surveys using multiple modes” (Gromadzenie danych do badań społecznych przy zastosowaniu wielu trybów gromadzenia).