PL    PL  
 KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 3.7.2012 r. 
SWD(2012) 186 final 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
uzupełniający 
Wniosek  
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
zmieniająca 
dyrektyw ę 2009/65/WE w sprawie koordynacji przepisów ustawow ych, w ykonawcz ych i 
administracyjnych odnosz ących się do przedsi ębiorstw zbiorowego inwestowania w 
zbywalne papier y wartościowe (UCITS) w odniesieniu do zada ń depoz ytariusza, polit yki 
wynagrodze ń i sankcji 
{COM(2012) 350 final} 
{SWD(2012) 185 final}  
PL 2   PL DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
uzupełniający 
Wniosek  
DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 
zmieniająca 
dyrektyw ę 2009/65/WE w sprawie koordynacji prze pisów ustawowych, wykonawczych i 
administracyjnych odnosz ących się do przedsi ębiorstw zbiorowego inwestowania w 
zbywalne papiery warto ściowe (UCITS) w odniesieniu do zada ń depozytariusza, polityki 
wynagrodze ń i sankcji 
PL 3   PL  
1. O KREŚLENIE PROBLEMU  
Problem  
Europejskie przepisy dotycz ące depozytariuszy dzia łających w imieniu przedsi ębiorstw 
zbiorowego inwestowania, zawarte w dyrektywie w sprawie przedsi ębiorstw zbiorowego 
inwestowania w zbywalne papiery warto ściowe („UCITS”), nie uleg ły zmianie od czasu ich 
wprowadzenia w 1985 r. Kryzys finansowy, w szczególno ści sprawa Madoffa, która wysz ła 
na światło dzienne dnia 11 gr udnia 2008 r., ujawni ła słabości przepisów w zakresie UCITS 
dotyczących obowi ązków i odpowiedzialno ści depozytariuszy. 
W konsekwencji sprawy Madoffa pojawi ła się w szczególno ści kwestia odpowiedzialno ści 
depozytariusza w przypadku, gdy przechowywan ie aktywów UCITS jest powierzane 
subpowiernikowi. W sprawie Madoffa s ądy krajowe w ró żnych państwach cz łonkowskich 
przyjęły różne stanowiska, rozstrzygaj ąc, czy główny podmiot przechowuj ący funduszu 
UCITS jest odpowiedzialny za zwrot aktywów funduszu, które zosta ły utracone w czasie, gdy 
były przechowywane przez subpowiernika. 
Ponadto w ramach zharmonizowanych przepisów  w zakresie UCITS brakuje ogólnych zasad 
dotyczących wynagrodze ń i sankcji, które by łyby spójne z innymi obszarami us ług 
finansowych. 
Kogo najbardziej dotyczy problem?  
Branża funduszy inwestycyjnych jest kluczow ą częścią sektora finansowego UE. Sukces 
UCITS jako transgranicznej je dnostki inwestycyjnej zosta ł potwierdzony szybkim wzrostem 
ilości aktywów zarz ądzanych w funduszach UCITS. Ca łkowita wielko ść zarządzanych 
aktywów wzros ła z 3 403 mld EUR na koniec 2001 r. do 5 889 mld EUR w roku 2010. We 
wrześniu 2011 r. wielko ść zarządzanych aktywów utrzymywa ła się na poziomie 5 515 mld 
EUR. Taka zmiana po cz ęści wynika z wprowadzenia zharmonizowanych przepisów 
dotyczących przedsi ębiorstw zbiorowego inwestowania zawartych w dyrektywie w sprawie 
UCITS, na mocy których ustanowiono europejski rynek kapita łowy dla swobodnego obrotu 
produktami funduszy inwestycyjnych, które s ą zgodne ze standardami UCITS. Dlatego te ż 
zmiany przepisów dotycz ących UCITS maj ą istotne znaczenie dla rozwoju zintegrowanego 
rynku umo żliwiającego transgraniczn ą sprzedaż UCITS. 
Grupą docelow ą, która najbardziej odczuwa skutki utraty przechowywanych aktywów, s ą 
inwestorzy detaliczni. Je żeli główny podmiot przechowuj ący nie odpowiada za zwrot 
aktywów utraconych w czasie przechowywania, straty ponosz ą inwestorzy. W uj ęciu średnim 
10 % europejskich gospodarstw domowych inwestuje bezpo średnio w fundusze: w 
Niemczech (16 %), we W łoszech (11 %), w Austrii (11 %), we  Francji (10 %), w Hiszpanii (7 
%) i w Zjednoczonym Królestwie (6 %). 
Kolejną grupą, która odczuwa skutki utraty aktywów, s ą zarządzający funduszami UCITS. 
Zarządzający funduszem musi mie ć jasność co do zakresu odpowiedzialno ści depozytariusza 
za stratę przechowywanych aktywów, szczególnie gdy dana strata wyst ępuje, gdy aktywa s ą 
przechowywane przez subpowiernika. Przechowyw anie aktywów przez subpowiernika jest 
coraz bardziej powszechnym zjawiskiem, jako że zarządzający UCITS inwestuj ą w szeroki 
PL 4   PL zakres instrumentów finansowych (akcje, obligacje, instrumenty d łużne, instrumenty rynku 
pieniężnego, udzia ły lub jednostki uczestnictwa w innyc h funduszach inwestycyjnych itp.), 
które są często emitowane w innych pa ństwach cz łonkowskich lub pa ństwach trzecich. Ze 
względów praktycznych i czasami z powodu wym ogów prawnych instrumenty te musz ą być 
przechowywane w pa ństwie ich emisji. Dlatego te ż przechowywanie aktywów przez 
subpowiernika ma wa żne konsekwencje pod k ątem decyzji inwestycyjnych zarz ądzających 
funduszami. 
Problem dotyczy tak że depozytariuszy i ich praktyk zwi ązanych z powierzaniem zada ń. 
Nawet du że globalne podmioty przechowuj ące nie prowadz ą samodzielnie operacji 
powiernictwa we wszystkich pa ństwach, w których zarz ądzający UCITS mog ą chcieć 
inwestowa ć. Żaden pojedynczy bank przechowuj ący nie prowadzi operacji w wi ęcej niż 40 
państwach. Dlatego te ż przechowywanie aktywów jest cz ęsto zlecane subpowiernikom 
działającym na terenie pa ństw nieobj ętych globaln ą siecią podmiotów przechowuj ących. 
Warunki reguluj ące takie powierzanie zada ń mają poważny wpływ na depozytariuszy. 
2. A NALIZA POD K ĄTEM POMOCNICZO ŚCI 
Konieczno ść 
Krajowe rozwi ązania w kwestii obowi ązków i odpowiedzialno ści depozytariuszy, szczególnie 
gdy powierza si ę przechowywanie aktywów, doprowadzi ły do powstania nierównego 
poziomu ochrony konsumentów, co jest szczególnie widoczne w nast ępstwie sprawy 
Madoffa. 
W szczególno ści przepisy krajowe ró żnią się w zakresie warunków maj ących zastosowanie w 
przypadku powierzania przechowywania aktywów. Ponadto istniej ą różnice w odniesieniu do 
bieżących obowi ązków depozytariusza w zakresie nadz orowania subpowierników oraz, co 
najważniejsze, w zakres ie odpowiedzialno ści depozytariusza za strat ę aktywów 
przechowywanych przez subpowiernika. Cho ć niektóre s ądy krajowe nak ładają na 
depozytariusza obowi ązek zwrotu instrumentów utracony ch w czasie przechowywania przez 
subpowiernika, inne s ądy uwarunkowuj ą ten obowi ązek niewype łnieniem obowi ązków w 
zakresie nale żytej staranno ści i nadzoru. 
Wartość dodana  
Różnice w zakresie wdra żania ogólnych zasad przewidzi anych w dyrektywie w sprawie 
UCITS dotycz ących powierzania zada ń, a w szczególno ści odpowiedzialno ści 
depozytariuszy, os łabiają zaufanie inwestorów, szczególni e w przypadku transgranicznej 
sprzedaży UCITS. Jedynie dzia łanie na poziomie europejskim mo że przyczyni ć się do 
skutecznego rozwi ązania tej kwestii i wprowadzenia  zharmonizowanych norm, zarówno w 
odniesieniu do obowi ązków depozytariusza w zakresie starannego doboru subpowiernika i 
nadzoru nad nim, jak i w odnies ieniu do jego odpowiedzialno ści za aktywa utracone w czasie 
przechowywania. 
3. C ELE INICJATYWY UE 
Istniejące „ogólne” przepisy dotycz ące UCITS prowadz ą do znacznych niespójno ści między 
organami krajowymi w zakresie interpretowania obowi ązków dochowania nale żytej 
staranności i odpowiedzialno ści w przypadkach ich niewype łnienia. Bardziej szczegó łowe 
PL 5   PL przepisy dotycz ące powierzania zada ń i odpowiedzialno ści są niezbędne do ograniczenia tych 
niespójno ści. Dotyczy to w szczególno ści: 1) dopuszczalnego zakresu powierzania zada ń; 2) 
warunków powierzania zada ń; oraz 3) systemu odpowiedzialno ści, który ma zastosowanie w 
przypadku utraty przechowywanych instrumentów , czy to na poziomie depozytariusza czy na 
poziomie subpowiernika. 
Cel ogólny  
Zwiększenie ochrony i przejrzysto ści dla wszystkich inwestorów UCITS. 
Cele szczegó łowe 
Standardy ochrony inwestorów powinny by ć jednolite: z zastrze żeniem spójnych wymogów 
ostrożnościowych i kapita łowych, depozytariusze powinni zapewnia ć ten sam poziom 
ochrony przechowywanych aktywów, niezale żnie od swojego miejsca siedziby. 
Roszczenia odszkodowawcze wzgl ędem depozytariuszy z tytu łu straty instrumentów 
finansowych powinny by ć spójne i skuteczne: jednolit e standardy w zakresie nale żytej 
staranności oraz jednolite przepisy dotycz ące odpowiedzialno ści powinny zapobiega ć długim 
sprawom s ądowym i niespójno ściom rozstrzygni ęć w zależności od siedziby depozytariusza. 
Pewność prawa w odniesieniu do obowi ązków depozytariusza w zakresie przechowywania 
aktywów i powierzania zada ń: należy umożliwić sektorowi dostosowanie do jednolitych norm 
i dokonanie koniecznych zmian w strukturach or ganizacyjnych / modelach biznesowych. 
Cele operacyjne  
Są one następujące: 
(1) zharmonizowa ć kryteria kwalifikowalno ści w zakresie dzia łalności depozytariusza; 
(2) wprowadzi ć jednolite przepisy dotycz ące powierzania przec howywania aktywów; 
(3) wprowadzi ć jednolity poziom odpowiedzialno ści depozytariuszy w zakresie zwrotu 
instrumentów utraconych w trakcie przechowywania; oraz  
(4) wprowadzi ć jednolity poziom odpowiedzialno ści w przypadkach, gdy strata nast ępuje na 
poziomie subpowiernika. 
Zgodnie z celem zak ładającym zwiększenie zaufania inwestorów i przejrzysto ści pozosta łymi 
celami operacyjnymi zwi ązanymi z wynagrodzeniem i sankcjami s ą: wprowadzenie 
przepisów gwarantuj ących, że wynagrodzenia nie przyczyniaj ą się do powstania ryzyka, 
poprzez zapewnienie przejrzysto ści i solidno ści praktyk wynagradzania; oraz wprowadzenie 
jednolitego systemu sankcji dotycz ących UCITS. 
4. W ARIANTY POLITYKI  
Scenariuszem bazowym dotycz ącym zada ń i odpowiedzialno ści depozytariuszy s ą istniejące 
ramy funkcjonowania UCITS. Ogólne zasady uj ęte w przepisach dotycz ących UCITS 
zostałyby utrzymane, pozostawiaj ąc znaczny zakres uznaniowo ści w zakresie poziomu 
obowiązków i odpowiedzialno ści władzom krajowym, które by łyby odpowiedzialne za 
PL 6   PL zapewnienie ochrony i zaufania inwestorów, szczególnie przy dokonywaniu inwestycji 
transgranicznych z funduszami maj ącymi siedzib ę w innym pa ństwie członkowskim. 
Przyjmując ten scenariusz za punkt odniesienia, dokonano oceny skutków trzech ró żnych 
wariantów w odniesieniu do trzech g łównych kwestii: 1) kwalifikowalno ści do stania si ę 
depozytariuszem UCITS; 2) warunków maj ących zastosowanie w przypadku powierzania 
przechowywania; oraz 3) zakresu odpowiedzialno ści depozytariusza, w szczególno ści 
obowiązku zwrotu instrumentów finansowyc h utraconych w czasie przechowywania. 
Jeżeli chodzi o kwalifikowalno ść do stania si ę depozytariuszem , pojawiły się trzy warianty, 
wskazujące różne instytucje, w przypadku których uznano, że zapewniaj ą wystarczaj ące 
gwarancje w zakresie regulacji ostro żnościowej oraz wymogów kapita łowych, aby realizowa ć 
zadanie przechowywania aktywów i zapewni ć ich zwrot w przypadku utraty w czasie 
przechowywania. 
W odniesieniu do kwestii pow ierzania przechowywania , oceniono trzy warianty: 1) 
scenariusz bazowy; 2) wprowa dzenie wymogów w zakresie nale żytej staranno ści i wymogów 
ostrożnościowych w odniesieniu do  operacji powierzania, w tym specjalnych przepisów 
dotyczących powierzania zada ń podmiotom przechowuj ącym z pa ństw trzecich 
niespełniającym wymogów; oraz 3) wprowadzenie takich samych wymogów w zakresie 
należytej staranno ści i wymogów ostro żnościowych dla wszystkich przypadków powierzania. 
Jeżeli chodzi o kwesti ę odpowiedzialno ści, w ramach oceny skutków  przeanalizowano cztery 
warianty: 1) ograni czenie odpowiedzialno ści do „nieuzasadnionych zaniecha ń działań” 
(scenariusz bazowy); 2) wprowadzenie odpowiedzialno ści na zasadzie ryzyka z opcj ą 
zwolnienia z odpowiedzialno ści w przypadku powierzania zada ń; 3) wprowadzenie 
odpowiedzialno ści na zasadzie ryzyka z opcj ą zwolnienia z odpowiedzialno ści ograniczon ą 
do obowi ązkowego powierzania zada ń na rzecz podmiotów przechowuj ących z pa ństw 
trzecich; oraz 4) wpro wadzenie odpowiedzialno ści na zasadzie ryzyka bez żadnej opcji 
zwolnienia z odpowiedzialno ści w przypadku powierzania zada ń. 
W odniesieniu do wynagrodzenia  scenariusz bazowy por ównano z wariantem obejmuj ącym 
wymóg, aby spó łki zarządzające UCITS wprowadzi ły ogólne zasady dotycz ące wynagrodze ń, 
oraz wariantem obejmuj ącym wymóg szczegó łowej polityki wynagrodze ń połączonej z 
ujawnieniem w sprawozdaniu rocznym  informacji o rzeczywistych wyp łaconych 
wynagrodzeniach. 
W odniesieniu do sankcji administracyjnych  scenariusz bazowy porównano z podej ściem 
ogólnie harmonizuj ącym sankcje, okre ślonym w ramach polityki Komisji w tej dziedzinie, 
oraz wariantem dalszej harmonizac ji sankcji administracyjnych. 
5. O CENA SKUTKÓW  
Wniosek z oceny skutków w odniesieniu do kwalifikowalno ści do stania si ę depozytariuszem  
jest taki, że zarówno instytucje kredytowe, jak i regulowane firmy inwestycyjne zapewniaj ą 
dostateczne gwarancje w zakresie regulacji ostro żnościowej, wymogów kapita łowych i 
skutecznego nadzoru, aby prowadzi ć działalność jako depozytariusze UCITS. Jako że 
większość depozytariuszy UCITS w prawie wszystkich pa ństwach cz łonkowskich jest 
instytucjami kredytowymi lub regulowanymi przedsi ębiorstwami inwestycyjnymi, szacuje 
się, że ciężar dostosowania jest raczej ma ły. Dlatego skutki wybranego wariantu dotyczy łyby 
tylko ma łej części nielicencjonowanych us ługodawców. W takich przypadkach koszt 
PL 7   PL ubiegania si ę o licencj ę firmy inwestycyjnej wydaje si ę uzasadniony, bior ąc pod uwag ę 
korzyści w przypadku zobowi ązań depozytariusza. 
Wniosek z oceny skutków w odni esieniu do powierzania zada ń jest taki, że powierzanie 
zadań powinno podlega ć wysokim standardom jako ściowym w zakresie wyboru i bie żącego 
nadzorowania subpowiernika. Obowi ązki te powinny spoczywa ć na głównym podmiocie 
przechowuj ącym. W przypadku pa ństw trzecich podmioty przechowuj ące niespe łniające 
wymogów powinny móc przyjmowa ć zadania, o ile lokalne przechowywanie jest 
przewidziane prawem oraz o ile inwestorzy s ą należycie poinformowani, że inwestycje w 
określonych pa ństwach mog ą wymaga ć lokalnego przechowywan ia. Odrzucono wariant 
uniemożliwienia powierzania przec howywania podmiotom niespe łniającym wymogów, 
ponieważ to ograniczy łoby możliwości inwestycyjne dost ępne dla funduszy UCITS. Ponadto 
ryzyko powierzania zada ń zewnętrznym podmiotom przechowuj ącym niespe łniającym 
wymogów uznano za nieistotne, bior ąc pod uwag ę obecną przewag ę ostrożnych strategii 
inwestycyjnych stosowanych przez fundusze UCITS. W przypadku gdy strategie inwestycyjne b ędą ulegać zmianom, opcja ta mo że wymaga
ć przeglądu. 
Wniosek z oceny skutków w odniesieniu do odpowiedzialno ści jest taki, że standard 
„odpowiedzialno ści na zasadzie ryzyka”, zgodn ie z którym depozytariusze s ą zobowiązani do 
zwrotu instrumentów utraconych  w czasie przechowywania niezale żnie od winy b ądź 
zaniedbania, sprzyja zapewnieniu wysokiego poziomu ochrony inwestorów oraz osi ągnięciu 
jednolitego standardu w ca łej UE. Cho ć istnieją silne argumenty za wy łączeniem strat, które 
powstają w przypadku obowi ązkowego powierzania zada ń podmiotowi przechowuj ącemu z 
państwa trzeciego, wniosek z oceny skutków jest taki, że w świetle zorientowania funduszy 
UCITS na inwestorów detalicznych nie nale ży stosowa ć takiego wy łączenia. 
6. P ODSUMOWANIE UTRZYMANYCH WARIANTÓW  
W preferowanym wariancie przewidziano, że do stania si ę depozytariuszem UCITS 
kwalifikowa ć powinny si ę tylko instytucje kredyt owe lub regulowane przedsi ębiorstwa 
inwestycyjne. Powierzanie zada ń powinno by ć regulowane przepisami dotycz ącymi nale żytej 
staranności w zakresie wybierania, powo ływania i nadzorowania subpowiernika. W rzadkich 
przypadkach, gdy strategie inwestycyjne UCITS obejmuj ą inwestowanie w instrumenty 
finansowe wyemitowane w pa ństwach wymagaj ących obowi ązkowego przechowywania 
lokalnego i gdy nie istnieje żaden podmiot, który mo że spełniać powyższe wymogi w zakresie 
powierzania, powierzanie zada ń powinno by ć dozwolone po spe łnieniu rygorystycznych 
warunków. 
W kontek ście charakterystycznych cech inwestorów detalicznych odpowiedzialno ść w 
przypadku utraty przechowywan ego instrumentu powinna si ę opierać na jednolitym 
standardzie UE obejmuj ącym obowi ązek zwrotu utraconego instrumentu na koszt g łównego 
podmiotu przechowuj ącego. Główny podmiot przechowuj ący nie powinien mie ć żadnej 
możliwości uzyskania zwolnienia z odpowiedzialno ści, nawet w przypadkach, gdy w 
państwie trzecim przechowywan ie lokalne jest obowi ązkowe. 
W odniesieniu do wynagrodze ń przyjęto takie samo podej ście, jak w odniesieniu do 
zarządzających alternatywnymi fundus zami inwestycyjnymi. Dzi ęki temu zapobiega si ę 
arbitrażowi regulacyjnemu mi ędzy systemami stworzonymi na mocy dyrektywy w sprawie 
UCITS i dyrektywy dotycz ącej zarządzających alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi. 
W przypadku sankcji  obowiązuje ogólna polityka Komisji w tym obszarze.  
PL 8   PL 7. M ONITOROWANIE I OCENA  
Monitorowanie i ocena b ędą prowadzone na dwóch poziomach. Po pierwsze Komisja 
zagwarantuje prawid łowe wdro żenie zreformowanych przepisów. W drugiej fazie, trzy lata 
po ostatecznym terminie pe łnego wdro żenia dyrektywy, Komisja przyst ąpi do 
przeprowadzenia oceny ekonomicznej  tego, czy nowe przepisy doprowadzi ły do podniesienia 
poziomu ochrony inwestorów, zwi ększenia przejrzysto ści w zakresie wynagrodze ń oraz 
odbudowania zaufania inwestorów koniecznego do ut rzymania znaczenia marki detalicznej 
UCITS. 
Ocena ekonomiczna zostanie przeprowadzona na podstawie celów wskazanych w sekcji 3. Ocena zostanie dokonana przez s łużby Komisji, we wspó łpracy z EUNGiPW lub przy 
pomocy zewn ętrznych opracowa ń, które mog ą być konieczne do oceny wp ływu zmian w 
systemach powierzania zada ń i odpowiedzialno ści na depozytariuszy. 
Na potrzeby oceny skutków zmian i, co wa żniejsze, w celu gromadzenia istotnych danych 
dotyczących wpływu niektórych proponowanych środków na bran żę depozytariuszy, mo żliwe 
jest dalsze zbieranie informacji w śród wszystkich odpowiednich zainteresowanych stron. 
Przegląd będzie się koncentrowa ł w szczególno ści na zakresie, w jakim osi ągane są 
oszczędności kosztów wynikaj ące z bardziej przejrzystego i zharmonizowanego systemu 
odpowiedzialno ści depozytariuszy; mo żliwych skutkach, jakie nowe przepisy dotycz ą
ce 
powierzania i odpowiedzialno ści mogą mieć na koszty operacyjne depozytariusza; ocenie 
zakresu powierzania zada ń niespełniającym wymogów depozytariuszom z pa ństw trzecich, i 
skutkach takich przypa dków; oraz oszacowaniu wp ływu krańcowych kosztów operacyjnych 
na koszty funduszu UCITS i dochody inwestorów.