PL    PL  
 KOMISJA  
EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 4.4.2014 r. 
COM(2014) 215 final 
  
KOMUNIKAT KOMISJI 
w sprawie skutecznych, dost ępnych i odpornych systemów opieki zdrowotnej 
 
 
2 
 1. Wprowadzenie  
Systemy opieki zdrowotnej1 odgrywaj ą zasadnicz ą rolę w nowoczesnych spo łeczeństwach, pomagaj ąc 
ludziom w utrzymaniu i poprawie zdrowia. Sy stemy opieki zdrowotnej powinny przyczynia ć się do 
wydłużenia naszego życia i podnoszenia jego jako ści.  
Systemy opieki zdrowotnej pa ństw członkowskich UE s ą zróżnicowane i odzwierciedlaj ą różne 
wybory o charakterze spo łecznym. Mimo ró żnic organizacyjnych i finansowych opieraj ą się one 
jednak na wspólnych warto ściach uznanych przez Rad ę Ministrów Zdrowia w 2006 r.2, jakimi są: 
powszechno ść, dostęp do wysokiej jako ści opieki, sprawiedliwo ść oraz solidarno ść. 
Systemy opieki zdrowotnej w UE w coraz wi ększym stopniu wspó łpracują ze sobą. Wejście w życie 
dyrektywy 2011/243 było ważnym krokiem w zacie śnianiu tej wspó łpracy. Wzmocnienie wspó łpracy 
między systemami opieki zdrowotnej powinno pomóc im lepiej funkcjonowa ć w obliczu rosn ącej 
mobilności pacjentów i pracowników s łużby zdrowia. 
W ciągu ostatniego dziesi ęciolecia europejskie systemy opieki zdrowotnej sta ły w obliczu wspólnych 
wyzwań: rosnących kosztów opieki zdrowotnej, starzenia si ę społeczeństwa powi ązanego ze 
wzrostem wyst ępowania chorób przewlek łych i wspó łistnieniem wielu chorób, co prowadzi do 
rosnącego zapotrzebowania na opiek ę zdrowotn ą, niedoborów i nierównej dystrybucji pracowników 
służby zdrowia, nierówno ści w zakresie zdrowia i nierówno ści w dostępie do opieki zdrowotnej. 
Co więcej, w ostatnich latach kryzys gospodarczy ograniczy ł dostępne zasoby finansowe, a tym 
samym spot ęgował trudności państw członkowskich z zapewnieniem stabilno ści ich systemów opieki 
zdrowotnej4. To z kolei zagra ża zdolności państw członkowskich do zapewnienia powszechnego 
dostępu do wysokiej jako ści opieki zdrowotnej. Systemy opieki zdrowotnej musz ą być odporne: 
muszą być w stanie dostosowa ć się do zmieniaj ącego się środowiska, stawiaj ąc czoła istotnym 
wyzwaniom przy udziale ograniczonych zasobów.  
Rosnąca współzależność i wspólne wyzwania wymagaj ą ściślejszej wspó łpracy. W 2006 r. pa ństwa 
członkowskie uzgodni ły wspólne cele dotycz ące dostępności, jakości i stabilno ści finansowej opieki 
zdrowotnej w kontek ście otwartej metody koordynacji w zakresie zabezpieczenia spo łecznego i 
włączenia spo łecznego5. W 2011 r. Rada Ministrów Zdrowia zainicjowa ła na poziomie UE proces 
refleksji, aby pomóc pa ństwom cz łonkowskim zapewni ć nowoczesne, elastyczne i stabilne systemy 
                                                            
1 W niniejszym komunikacie systemy opieki zdrowotnej s ą zdefiniowane jako systemy, których celem jest 
zapewnienie pacjentom us ług opieki zdrowotnej – zarówno tych o charakterze zapobiegawczym, 
diagnostycznym, leczniczym, ja k i paliatywnym – oraz, przede wszystkim, popra wy zdrowia. 
2 Konkluzje Rady w sprawie wspólnych warto ści i zasad w systemach zdrowotn ych Unii Europejskiej, Dz.U. C 
146 z 22.6.2006. 
3 Dyrektywa 2011/24/UE, Dz.U. L 88 z 4.4.2011. 
4 Podkreślono to tak że w konkluzjach Rady w sprawie wspólnego sp rawozdania Komitetu Polityki Gospodarczej 
(EPC) i Komisji Europejskiej w sprawie systemów opieki zdrowotnej w UE (7 grudnia 2010 r.). 
5  Wspólna opinia Komitetu Ochrony Socjalnej i Komitetu Polityki Gospodarczej w sprawie komunikatu 
Komisji „Pracuj ąc razem, pracuj ąc lepiej: Nowe ramy otwartej koordynacji polityk ochrony socjalnej i integracji 
społecznej w Unii Europejskiej”, zatwierdzona przez Rad ę EPSCO w dniu 10 marca 2006 r. 
 
3 
 opieki zdrowotnej6. Rada Ministrów Zdrowia stwierdzi ła, że „chocia ż zapewnienie sprawiedliwego 
dostępu do wysokiej jako ści usług opieki zdrowotnej wobec niewystarczaj ących gospodarczych i 
innych zasobów zawsze by ło zasadnicz ą kwestią, to w chwili obecnej jest ni ą nagląca sytuacja 
zachodzących zmian i ich skala, i je śli nie zostan ą podjęte odpowiednie dzia łania, sytuacja ta mo że w 
decydujący sposób wp łynąć na przysz ły krajobraz gospodarczo-spo łeczny UE”. 
W grudniu 2013 r. w swoich konkluzjach w sprawi e refleksji nad nowoczesnymi, elastycznymi i 
stabilnymi systemami opieki zdrowotnej7 Rada Ministrów Zdrowia zatwierdzi ła osiągnięty postęp i 
wezwała do dalszych dzia łań w tym obszarze. 
W rocznej analizie wzrostu gospodarczego dotycz ącej 2014 r.8 „obecnie najwa żniejszym priorytetem 
jest pobudzanie wzrostu gospodarczego i konkurencyjno ści” w celu wypracowania trwa łego 
ożywienia gospodarczego. Z my ślą o tym celu w rocznej analizie wzrostu gospodarczego podkre ślono 
potrzebę poprawy efektywno ści i stabilno ści finansowej systemów opieki zdrowotnej, przy 
jednoczesnym zwi ększeniu ich skuteczno ści i zdolno ści do zaspokajania potrzeb spo łecznych i 
zapewnienia podstawowych siatek bezpiecze ństwa socjalnego. Uznaje si ę w niej równie ż znaczenie 
sektora opieki zdrowotnej w przeciwdzia łaniu społecznym skutkom kryzysu gospodarczego, 
podkreślając, że usługi opieki zdrowotnej s ą obszarem, w którym w nadchodz ących latach powstan ą 
znaczne mo żliwości zatrudnienia. Zalecono w niej tak że opracowanie strategii aktywnego w łączenia 
społecznego, w tym powszechnego dost ępu do przyst ępnej cenowo wysokiej jako ści opieki 
zdrowotnej. 
Podkreślono to ju ż w 2013 r., kiedy to w ramach europejskiego semestru jedena ście państw 
członkowskich9 otrzymało zalecenie zreformowania swoich systemów opieki zdrowotnej. Wi ększość 
tych zalece ń koncentrowa ło się na stabilno ści i racjonalizacji kosztów w systemach opieki zdrowotnej, 
wzywając do przeprowadzenia reform w sektorze szpitalnym, w ustalaniu cen us ług opieki 
zdrowotnej, w ambulatoryjnej i podstawowej opie ce zdrowotnej. W trzech zaleceniach wezwano 
również do utrzymania lub poprawy dost ępu do opieki zdrowotnej. 
Jak stwierdzono w dokumencie roboczym s łużb Komisji „Inwestowanie w zdrowie”, który stanowi 
część pakietu dotycz ącego inwestycji spo łecznych10, zdrowie jest nie tylko warto ścią samą w sobie, 
lecz stanowi tak że warunek dobrobytu gospodarczego. Zdrowie ludzi ma wp ływ na wyniki 
gospodarcze w odniesieniu do wydajno ści, podaży pracy, kapita łu ludzkiego i wydatków publicznych. 
Sektor opieki zdrowotnej jest silnie nap ędzany przez innowacje i ma du że znaczenie gospodarcze: 
odpowiada on 10 % PKB UE. Ponadto wymaga on znacznej si ły roboczej i stanowi jeden z 
                                                            
6 Konkluzje Rady: Ku nowoczesnym, elastycznym i stabilnym systemom opieki zdrowotnej (6 czerwca 2011 r.).  
7 Konkluzje Rady w sprawie refleksji nad nowoczes nymi, elastycznymi i stabilnymi systemami opieki 
zdrowotnej (10 grudnia 2013 r.). 
8 COM(2013) 800. 
9  A u s t r i a ,  B u łgaria, Republika Czeska, Niemcy, Finlandia, Francja, Malta, Polska, Rumunia, S łowacja i 
Hiszpania. 
10 COM(2013) 83.  
 
4 
 największych sektorów w UE: pracownicy s łużby zdrowia zajmowali w 2010 r. 8 % wszystkich miejsc 
pracy w UE11. 
Korzystając z doświadczeń i prac przeprowadzonych w ostatnich latach oraz z my ślą o dalszym 
rozwijaniu podej ść na szczeblu UE w niniejszym komunikacie skupiono si ę na działaniach maj ących na 
celu:  
1. wzmocnienie skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej; 
2. zwiększenie dost ępności opieki zdrowotnej; 
3. poprawę odporności systemów opieki zdrowotnej. 
2. Wzmocnienie skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej  
Skuteczno ść, bezpiecze ństwo i zadowolenie pacjentów s ą kluczowymi sk ładnikami jako ści opieki 
zdrowotnej, wa żnego elementu wyników dzia łania systemów opieki zdrowo tnej. Obecnie na szczeblu 
UE trwają prace nad bezpiecze ństwem pacjentów12, a zadowolenie pacjentów jest kluczowym 
obszarem, który b ędzie wymaga ł dalszego rozwa żenia w przysz łości. 
W niniejszym komunikacie skupiono si ę na skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej: ich zdolno ści 
do uzyskania pozytywnych wyników w zakres ie zdrowia, tj. poprawy stanu zdrowia spo łeczeństwa. 
Ocena skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej b ędzie coraz wa żniejsza, zw łaszcza że systemy te 
nie są jedynym czynnikiem s łużącym poprawie zdrowia. Chocia ż między państwami cz łonkowskimi 
nadal utrzymuj ą się duże różnice w średnim trwaniu życia, ogólne żyjemy dłużej i w lepszym zdrowiu 
w porównaniu do poprzednich pokole ń. Wynika to w znacznym stopniu ze znacz ących osiągnięć 
dokonanych w zakresie zdrowia publicznego or az poza systemem opieki zdrowotnej. Mo żna też 
oczekiwać dalszej poprawy, na przyk ład z powodu obni żenia liczby palaczy, spadku spo życia alkoholu, 
lepszego od żywiania oraz zwi ększenia aktywno ści fizycznej. Istnieje powszechny konsensus co do 
tego, że wkład sektora opieki zdrowotnej w zdrowie spo łeczeństwa dramatycznie wzrós ł w ostatnich 
pięćdziesięciu czy sze śćdziesięciu latach.   
Gromadzenie informacji na temat wzgl ędnej skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej jest wci ąż na 
wczesnym etapie. Przedstawione poni żej przykłady wskazuj ą obszary, w których wk ład systemów 
opieki zdrowotnej w popraw ę zdrowia jest najbardziej widoczny, w oparciu o dost ępne wska źniki dla 
całej UE (tj. umieralno ść okołoporodow ą, umieralno ść, której mo żna uniknąć, zachorowalno ść na 
choroby, którym mo żna zapobiega ć poprzez szczepienia, i badania przesiewowe w kierunku 
nowotworów). Porównanie to wskazuje na du że różnice między państwami cz łonkowskimi UE. 
Umieralno ść okołoporodowa 
Umieralno ść okołoporodow ą oblicza si ę jako sum ę poronień późnych (po 28 tygodniach ci ąży) i 
wczesnej umieralno ści noworodków (w ci ągu siedmiu dni po porodzie). W porównaniu do 
                                                            
11 SWD(2012) 93, towarzysz ący COM(2012) 173. 
12 Zalecenie Rady z dnia 9 czerw ca 2009 r. w sprawie bezpiecze ństwa pacjentów, w tym profilaktyki i kontroli 
zakażeń związanych z opiek ą zdrowotn ą, Dz.U. C 151 z 3.7.2009.  
 
5 
 umieralno ści niemowl ąt13 jest ona mniej ściśle powiązana z czynnikami spo łeczno-gospodarczymi, a 
co za tym idzie jest bardziej wiarygodnym wska źnikiem skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej. 
Wykres 1: wspó łczynniki umieralno ści okołoporodowej na 1 000 urodze ń (dane z 2011 r. lub najnowsze 
dane) 
 
Źródło danych: Baza danych Eurostatu, projekt Europeristatu (opracowany przez personel Komisji) 
W większości państw członkowskich wspó łczynnik umieralno ści okołoporodowej spad ł w ciągu 
ostatnich pi ęciu lat, cho ć niektóre kraje odnotowa ły w tym okresie jego wzrost.  
Umieralno ść, której mo żna uniknąć 
Umieralno ść, której mo żna uniknąć, definiuje si ę jako przedwczesne zgony, które nie powinny mie ć 
miejsca, je śli skuteczna opieka zdrowotna świadczona jest na czas. Jest to podstawowy wska źnik 
stosowany do badania wk ładu systemów opieki zdrowotnej w wyniki w zakresie zdrowia14. 
Umieralno ść, której mo żna uniknąć, łączy standaryzowane wspó łczynniki umieralno ści dla wybranego 
zestawu chorób, na które, jak si ę szacuje, opieka zdrowotna ma bezpo średni wpływ.  
                                                            
13 Umieralno ść niemowl ąt to liczba zgonów w śród dzieci w ci ągu pierwszego roku życia na 1 000 żywych 
urodzeń. 
14 Zapewne porównania umieralno ści, której mo żna uniknąć, powinny uwzgl ędniać zachorowalno ść, a nie tylko 
zgony z powodu okre ślonych chorób. Dost ępność porównywalnych danych nie jest jednak zapewniona. 
 
6 
 Wykres 2: umieralno ść, której mo żna unikn ąć, standaryzowane wspó łczynniki umieralno ści na 100 000 
mieszkańców – 2010 r. 
 
Źródło danych: Eurostat (dane dla Grecji nie s ą dostępne) 
Praktycznie wszystkie pa ństwa członkowskie by ły w stanie obni żyć współczynnik umieralno ści, której 
można uniknąć, między 2000 a 2010 r., przy czym tempo tego spadku w ró żnych państwach 
członkowskich znacznie si ę różniło. 
Choroby zara źliwe 
Zachorowalno ść na określone choroby zara źliwe zależy bezpośrednio od świadczenia odpowiednich 
usług opieki zdrowotnej: kampanie szczepie ń pozwoliły radykalnie zmniejszy ć zachorowalno ść na 
choroby, którym mo żna zapobiega ć poprzez szczepienia (chocia ż w niektórych krajach pojawiaj ą się 
niepokojące oznaki spadku wska źnika szczepie ń). 
Wykres 3: zachorowalno ść na choroby, którym mo żna zapobiega ć poprzez szczepienia – potwierdzone 
przypadki na 100 000 mieszka ńców – 2011 r. 
 
Źródło danych: Roczne sprawozdanie epidemiologiczne ECDC z 2012 r.  
 
7 
 Nawet w odniesieniu do niewielkiego zestawu chorób, którym mo żna zapobiega ć poprzez szczepienia 
(zakażenie meningokokami, wirusowe zapalenie w ątroby typu B, świnka i odra), wspó łczynniki 
zachorowalno ści w państwach cz łonkowskich wykazuj ą znaczne ró żnice. 
Badania przesiewowe w kierunku nowotworów 
Wczesne wykrywanie raka jelita grubego, szyjki macicy i sutka za po średnictwem zorganizowanych 
badań przesiewowych populacji jest przydatnym wska źnikiem skuteczno ści systemu opieki 
zdrowotnej w odniesieniu do sektorów nara żonych na ryzyko. Rada zaleci ła realizacj ę takich 
programów zgodnie z europejskimi wyty cznymi w zakresie zapewniania jako ści15.  
Rak sutka to obszar, w którym osi ągnięto największe post ępy. Krajowe programy bada ń 
przesiewowych zwykle spe łniają wytyczne UE w zakresie okre ślania docelowych grup wiekowych 
(kobiety w wieku 50–69 lat) i zalecanych odst ępów czasu mi ędzy przesiewowymi badaniami 
mammograficznymi. Chocia ż europejskie wytyczne okre ślają pożądany docelowy wspó łczynnik bada ń 
przesiewowych jako co najmniej 75 % kwalifikuj ących się kobiet (a poziom mo żliwy do 
zaakceptowania jako 70 %), to jednak tylko nieliczne pa ństwa członkowskie osi ągnęły ten 
współczynnik w 2010 r. 
Wykres 4: badania przesiewowe w kierunku raka sutka – % kobiet w wieku 50–69 lat poddanych 
badaniom przesiewowym 
 
Źródło danych: OECD, Zdrowie i opieka zdrowotna w zarysie: Europa 2012 , statystyki krajowe  
Główne ustalenia  
W odniesieniu do tych konkretnych wspó łczynników mo żna poczyni ć pewne wst ępne obserwacje, 
chociaż nie są one dostatecznie repr ezentatywne, aby pos łużyć do szerokiej oceny systemów opieki 
zdrowotnej. Ilustruj ą one znaczne ró żnice między państwami cz łonkowskimi UE. Pokazuj ą także, że 
wyniki w zakresie zdrowia s ą wielowymiarowe i trudne do zdefiniowania. Ogólnie rzecz bior ąc, ocena 
skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej jest z łożonym procesem: środki opieki zdrowotnej mog ą 
                                                            
15 Zalecenie Rady z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie bada ń przesiewowych w kierunku nowotworów, Dz.U. L 
327 z 16.12.2003. Zob. tak że europejskie wytyczne w zakresie zapewniania jako ści badań przesiewowych w 
kierunku raka jelita grubego i jego diagnozowania, bada ń przesiewowych w kierunku raka szyjki macicy oraz 
badań przesiewowych w kierunku raka sutka i jego diagnozowania. 
 
8 
 przynosić efekty dopiero po d ługim czasie, a porównywalno ść oraz rzetelno ść danych stanowi ą 
wyzwanie. Prowadzone s ą jednak prace w celu poprawy tej sytuacji. 
Komisja wspiera rozwój europejskich podstawowych wska źników zdrowotnych (ECHI) – zestawu 
wskaźników służącego monitorowaniu zdrowia ludno ści i wyników dzia łania systemów opieki 
zdrowotnej. Wydano równie ż kilka sprawozda ń dotyczących oceny europejskich systemów opieki 
zdrowotnej. Szczególnie warto ściowe przyk łady to wspólne sprawozdanie EPC i Komisji Europejskiej 
na temat systemów opieki zdrowotnej opublikowan e w 2010 r. i seria „Zdrowie i opieka zdrowotna w 
zarysie: Europa” publikowana przez OECD i Komisj ę. 
Kolejny istotny krok w tym kierunku uczyniono w 2013 r., kiedy to Komitet Ochrony Socjalnej 
opracowa ł wspólne ramy oceny dotycz ące zdrowia, maj ące stanowi ć pierwsze narz ędzie do 
wykrywania mo żliwych problemów w systemach opieki zdrowotnej pa ństw członkowskich. Stanowi ą 
one kluczowy wk ład do oceny porównawczej wyników dzia łania systemów opieki zdrowotnej, bior ąc 
pod uwag ę dostępność danych na poziomie UE. Wreszcie programy ramowe w zakresie bada ń 
naukowych i rozwoju technologicznego finansowa ły kilka projektów maj ących na celu opracowanie 
wskaźników i metodyki oceny wyników dzia łania systemów opieki zdrowotnej16. 
3. Zwiększenie d ost ępności systemów opieki zdrowotnej  
Systemy opieki zdrowotnej musz ą być dostępne. Jest to jedna z zasad okre ślonych w Europejskiej 
karcie spo łecznej17, w której podkre śla się znaczenie przejrzystych kryteriów dost ępu do opieki 
medycznej oraz obowi ązek państw w zakresie zapewnienia odpowiedniego systemu opieki 
zdrowotnej, niewykluczaj ącego części ludności z otrzymywania świadczeń opieki zdrowotnej. 
Dostęp do opieki zdrowotnej jest jednak trudny do zmierzenia, a nie istnieje ogólnounijna 
szczegółowa metodyka monitorowania go i promowania najlepszych praktyk. By łby to ważny krok w 
kierunku zmniejszenia nierówno ści w dziedzinie opieki zdrowotnej18.  
Powszechnie stosowanym wska źnikiem jest zró żnicowanie w obr ębie UE w zakresie odsetka 
mieszkańców zgłaszających trudno ści w dostępie do opieki medycznej ze wzgl ędów związanych19 z 
dostępnością systemów opieki zdrowotnej, takich jak: czas oczekiwania, odleg łość i udział w 
kosztach. Ustalenia te wynikaj ą jednak z samodzielnie zg łaszanych potrzeb i w zwi ązku z tym mog ą 
podlegać różnicom kulturowym w porównaniu z innymi krajami. 
Wykres 5: Samodzielnie zg łaszane niezaspokojone potrzeby wykonania bada ń lekarskich wg powodu – 
odsetek populacji (w %) 
                                                            
16 Zob. na przyk ład projekty: ECHO ( http://www.echo-health.eu ), Eurohope ( http://www.eurohope.info ) oraz 
EuroREACH ( http://www.euroreach.net ). 
17 Europejska karta spo łeczna (zrewidowana), Strasb urg, 3 maja 1996 r. 
18 COM(2009) 567. 
19 Warto odnotowa ć, że „inne powody” w tej ankiecie dotycz ą powodów niezwi ązanych z lokalnymi systemami 
opieki zdrowotnej, np. „brak czasu”, „l ęk przed lekarzem” itp. 
 
9 
 
 
Źródło: Eurostat, europejskie badanie warunków życia ludno ści w 2012 r. (dane dotycz ące AT i IE z 2011 r.) 
Dostęp do opieki zdrowotnej jest wynikiem interakcji ró żnych czynników, w tym zakresu systemu 
opieki zdrowotnej (tj. kto jest uprawniony do opie ki zdrowotnej), poziomu zakresu (tj. do czego s ą 
uprawnieni obywatele), przyst ępności cenowej i dost ępności usług opieki zdrowotnej. Dost ęp do 
opieki zdrowotnej jest równie ż bezpośrednio zale żny od modeli organizacji i zarz ądzania stosowanych 
w systemach opieki zdrowotnej. Pacjenci mog ą mieć większe trudno ści z uzyskaniem dost ępu do 
opieki zdrowotnej, je śli systemy opieki zdrowotnej s ą złożone i brak im przejrzysto ści. 
 
Zakres w odniesieniu do ludno ści 
Usługi zdrowotne s ą w większości finansowane ze źródeł publicznych w prawie wszystkich pa ństwach 
członkowskich UE. Ubezpieczenie zdrowotne jest pows zechne lub prawie powszechne we wszystkich 
państwach cz łonkowskich; niektóre osoby ze środowisk defaworyzowanych s ą jednak nadal 
wyłączone z odpowiedniego ubezpieczenia zdrowotnego. 
Poziom zakresu Publicznie finansowane świadczenia opieki zdrowotnej ró żnią się w krajowych systemach opieki 
zdrowotnej. Na przyk ład opieka dentystyczna, okulistyczna or az niektóre najnowsze metody leczenia 
są objęte tym finansowaniem tylko w niektórych pa ństwach cz łonkowskich. W kilku pa ństwach 
członkowskich nie ma jednoznacznej definicji publicznie finansowanych świadczeń. Utrudnia to 
porównanie i analiz ę, które mog łyby przyczyni ć się do wypracowania konsensusu w sprawie 
minimalnego lub optymalnego poziomu świadczeń opieki zdrowotnej. 
 
10 
 Przystępna cena  
Ludzie są często proszeni o wniesienie wk ładu finansowego w potrzebn ą im usługę w postaci udzia łu 
w kosztach lub dop łaty. Może to pomóc zapewni ć odpowiedzialne korzystanie ze świadczeń 
zdrowotnych. Dop łata taka nie powinna jednak jednocze śnie stanowi ć przeszkody lub środka 
odstraszaj ącego przy dost ępie do potrzebnych ludziom us ług opieki zdrowotnej. Środki ograniczania 
kosztów w systemach opieki zdrowotnej maj ące na celu promowanie bardziej racjonalnego 
korzystania z opieki zdrowotnej nie powinny nadmiernie ogranicza ć dostępu do wysokiej jako ści 
opieki zdrowotnej.  
Dostępność (pracownicy s łużby zdrowia, odleg łość od placówki s łużby zdrowia, czas oczekiwania) 
Pacjenci powinni mie ć odpowiedni dost ęp do usług opieki zdrowotnej: nie powinni by ć zmuszeni 
podróżować zbyt daleko ani czeka ć zbyt długo, aby uzyska ć dostęp do usługi, której potrzebuj ą. Jest 
to szczególnie powa żne wyzwanie na obszarach wiejskich i oddalonych. 
Problemy dotycz ące odległości można rozwiązać poprzez bardziej zintegrowane systemy opieki, które 
poprawiaj ą kontakt mi ędzy pacjentami i systemem opieki zdrowotnej, a tak że poprzez szersze 
stosowanie rozwi ązań w zakresie e-zdrowia. 
Nie istnieje ogólnounijna definicja sposobu pomiaru czasu oczekiwania, mimo że jest to istotne 
pojęcie w rozporz ądzeniu 883/0420 i dyrektywie 2011/24. Mo że to ulec zmianie, poniewa ż dyrektywa 
2011/24 usprawnia system odpowiedzialno ści za dost ęp do opieki poprzez zwi ększenie przejrzysto ści 
terminu „bez zb ędnej zwłoki” przy oczekiwaniu na leczenie. 
Starzenie si ę społeczeństwa i wzrost wyst ępowania wielu chorób przewlek łych wymaga ró żnych 
kombinacji umiej ętności, co ma konsekwencje dla tre ści programów kszta łcenia medycznego. Podzia ł 
między zawodami mo że stać się mniej sztywny poprzez tworzenie wielodyscyplinarnych zespo łów. 
Zapotrzebowanie na umiej ętności i kompetencje w sektorze opieki zdrowotnej stale si ę zmienia, a 
role i zawody mog ą ewoluowa ć, aby zaspokoi ć potrzeby ludno ści. Na przyk ład, biorąc pod uwag ę 
wysokie wska źniki braku aktywno ści fizycznej w UE oraz zwi ązane z nimi czynniki ryzyka dla zdrowia, 
pracownicy s łużby zdrowia odgrywaj ą kluczową rolę w przekazywaniu pacjentom informacji na temat 
znaczenia aktywno ści fizycznej, wspó łdziałając z innymi sektorami, takimi jak sektor sportu21. 
Aby wyprzedza ć te wydarzenia, systemy planowania kszta łcenia medycznego musz ą być 
inteligentniejsze, reagowa ć szybciej i skuteczniej przyci ągać studentów do specjalno ści, które s ą 
najbardziej potrzebne. 
Ponadto dowody wskazuj ą, że należy zwrócić uwagę na leki, gdy ż udział wydatków prywatnych w tym 
obszarze jest wyra źnie wyższy niż w przypadku innych rodzajów publicznie finansowanej opieki 
zdrowotnej. 
                                                            
20 Rozporz ądzenie 883/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r.  w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia 
społecznego, Dz.U. L 166 z 30.4.2004. 
21 Zalecenie Rady z dnia 26 listopada 2013 r. w sprawie propagowania we wszystkich  sektorach prozdrowotnej 
aktywności fizycznej, Dz.U. C 354 z 4.12.2013. 
 
11 
 Krajowe decyzje dotycz ące ustalania cen i refundacji maj ą bezpośredni i po średni wpływ na dost ęp 
do leków w ca łej UE: innowacyjne produkty nie zawsze s ą udostępniane w tym samym czasie we 
wszystkich pa ństwach cz łonkowskich, a w niektórych krajach mog ą w ogóle nie by ć dostępne. 
Pierwszy krok w kierunku poprawy tej sytuacji uczyniono za po średnictwem procesu spo łecznej 
odpowiedzialno ści przedsi ębiorstw w dziedzinie farmaceutyki, który sprowokowa ł dyskusję między 
właściwymi organami odpowiedzialnymi za ustalanie cen i refundacji a innymi zainteresowanymi 
stronami oraz wspar ł przejrzyst ą wymianę informacji na temat sposobów osi ągnięcia lepszego 
dostępu do leków. 
4. Poprawa odporno ści systemów opieki zdrowotnej  
Nowoczesne systemy opieki zdrowotnej musz ą być dostępne i skuteczne, d ążąc jednocze śnie do 
długoterminowej stabilno ści. W tym celu musz ą one pozosta ć stabilne bud żetowo. Komisja wspiera 
państwa członkowskie w tej dziedzinie, dostarczaj ąc analiz i prognoz oraz zalecaj ąc reformy w ramach 
europejskiego semestru. 
Systemy opieki zdrowotnej powinny równie ż uwzględniać czynniki pozabud żetowe. Musz ą być zdolne 
do skutecznego dostosowania si ę do zmieniaj ących się okoliczno ści oraz do okre ślania i 
wprowadzania innowacyjnych rozwi ązań pozwalaj ących sprosta ć poważnym wyzwaniom – znacznym 
brakom wiedzy specjalistycznej i zasobów w okre ślonych obszarach, niespodziewanemu 
gwałtownemu wzrostowi zapotrzebowania (np. z po wodu epidemii) itp. – przy ograniczonych 
zasobach. Innymi s łowy, państwa członkowskie powinny budowa ć i utrzymywa ć ich odporno ść. 
Europejskie systemy opieki zdrowotnej nie poradzi ły sobie tak samo dobrze z kryzysem 
gospodarczym, a niektóre z nich musia ły wdrożyć zasadnicze i – w niektórych przypadkach – bolesne 
reformy w bardzo krótkim czasie. Na podstawie do świadczeń zgromadzonych podczas niedawnych 
reform Komisja okre śliła następujące czynniki odporno ści, które pomog ły niektórym systemom opieki 
zdrowotnej zagwarantowa ć społeczeństwu dost ępne i skuteczne us ługi opieki zdrowotnej. 
 
12 
 
 
Stabilne mechanizmy finansowania  
Stabilne finansowanie pozwala na skuteczne planowanie inwestycji i p łynnej ciągłości usług w 
zakresie organizacji opieki zdrowotnej i zarz ądzania nią. Systemy opieki zdrowotnej, których 
finansowanie jest oparte na mniej stabilnych źródłach dochodów, łatwiej ulegaj ą zewnętrznym 
wstrząsom, np. systemy oparte g łównie na sk ładkach zwi ązanych z zatrudnieniem s ą bardziej 
narażone na skutki wzrostu bezrobocia. Rezerwy lub inne antycykliczne formu ły przeniesienia 
budżetowego mog ą pomóc zapewni ć stabilność finansowania.  
Solidne metody dostosowania ryzyka Spójny system dostosowania ryzyka oraz łączenia ryzyka jest kluczowym narz ędziem pozwalaj ącym 
dopilnowa ć, aby zasoby by ły wydatkowane w zale żności od potrzeb. Na przyk ład, gdy kilka 
towarzystw ubezpiecze ń zdrowotnych gromadzi sk ładki na ubezpieczenia spo łeczne lub sk ładki 
ubezpieczeniowe, mechanizm dostosowania ryzyka /wyrównania ryzyka jest stosowany w celu 
uwzględnienia wielko ści, struktury pod wzgl ędem wieku i p łci oraz wska źnika zastępczego modeli 
umieralno ści osób ubezpieczonych w ka ż
dym funduszu. Ma to na celu unikni ęcie doboru pacjentów i 
dyskryminacji oraz zapewnienie dostos owania finansowania do potrzeb. 
Dobre zarz ądzanie 
Zarządzanie polega na ściśle określonych obowi ązkach w ramach systemu opieki zdrowotnej i jego 
głównych elementów, a tak że silnym przywództwie, nale żytych mechanizmach odpowiedzialno ści i 
jasnej strukturze organizacyjnej. Umo żliwia to systemom szybkie dostosowanie si ę do nowych celów i 
 
13 
 priorytetów oraz zwi ększa ich zdolno ść do reagowania na powa żne wyzwania poprzez okre ślenie i 
wdrożenie środków niezb ędnych do wspierania inteligentnych decyzji inwestycyjnych. 
Przepływ informacji w systemie  
Solidna wiedza na temat mocnych i s łabych stron oraz zdolno ść monitorowania informacji, w tym na 
poziomie indywidualnych pacjentów i dostawców us ług opieki zdrowotnej, umo żliwiają 
zarządzającym systemem podejmowanie dostosowanych do sytuacji decyzji opartych na faktach w 
określonych podsektorach. 
Systemy informatyczne oparte na e-zdrowiu u łatwiają i wspieraj ą wzmocnienie systemów informacji i 
wiedzy. Ponadto e-zdrowie mo że przyczyni ć się do bardziej zindywidualizowanej opieki zdrowotnej, 
która jest lepiej ukierunkowana, skuteczna, wydajna i pomaga ograniczy ć liczbę błędów oraz d ługość 
hospitalizacji. 
Odpowiednia kalkulacja kosztów us ług zdrowotnych 
Kluczowe jest zrozumienie z łożoności procesów prowadz ących od kosztów do wyników: w jaki 
sposób koszty odpowiadaj ą zasobom ludzkim i materialnym, w jaki sposób zasoby przyczyniaj ą się do 
działań (np. interwencji chirurgicznych, bada ń diagnostycznych), w jaki sposób dzia łania łączą się w 
interwencje medyczne i wreszcie w jaki sposób interwencje medyczne wywieraj ą wpływ na zdrowie. 
Ocena technologii medycznych jest g łównym sposobem na zapewnienie wspólnej metody oceny 
skuteczno ści interwencji i w łaściwej kalkulacji kosztów us ług, a co za tym idzie umo żliwienia 
decydentom mo żliwie najbardziej efektywnej alokacji zasobów. 
Zdolność do dokładnego kalkulowania kosztów opieki zdrowotnej jest nie tylko niezb ędna do 
kontrolowania wydatków, lecz równie ż stanowi nieodzowny warunek efektywnych decyzji 
dotyczących inwestycji i ustanawiania priorytetów.  
Pracownicy s łużby zdrowia w odpowiedniej liczbie i o odpowiednich umiej ętnościach 
Wysoko wykwalifikowani i zmotywowani pracownicy s łużby zdrowia w odpowiedniej liczbie i o 
odpowiednich umiej ętnościach są niezbędni do znalezienia innowacyjnych rozwi ązań poprzez zmiany 
organizacyjne i technologiczne. Posi adanie skutecznej struktury zach ęt ma zasadnicze znaczenie dla 
poprawy wyników pracowników s łużby zdrowia oraz zapewnienia, by w centrum zainteresowania 
było bezpośrednie świadczenie opieki zdrowotnej.  
5. Agenda UE na rzecz skutecznych, d ost ępnych i odpornych 
systemów opieki zdrowotnej 
Główna odpowiedzialno ść za systemy opieki zdrowotnej spoczywa na pa ństwach cz łonkowskich. UE 
podjęła szereg dzia łań, które mog ą wspierać państwa członkowskie, w szczególno ści poprzez 
dostarczanie wytycznych oraz narz ędzi monitorowania i oceny.  
 
14 
 Komisja powo łała niezależną grupę ekspertów zapewniaj ącą doradztwo w zakresie inwestowania w 
zdrowie22. Będzie ona przedstawia ć analizy i zalecenia dla Komisji w sprawie szeregu kwestii, które s ą 
przedmiotem dyskusji. 
Wspieranie poprawy skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej 
Ocena skuteczno ści systemów opieki zdrowotnej (HSPA) 
Rada Ministrów Zdrowia wezwa ła państwa członkowskie do wykorzystywania takiej oceny do 
kształtowania polityki, rozliczalno ści i przejrzysto ści, a także zwróciła się do Komisji o wspieranie 
państw członkowskich w jej stosowaniu. 
Podjęte w odpowiedzi na to wezwanie wspólne prace nad HSPA dostarcz ą państwom cz łonkowskim 
narzędzi i metod, w tym:  
• korzystania z finansowanych przez UE bada ń naukowych na temat środków i wska źników 
oceny skuteczno ści;  
• określania kryteriów i procedur wyboru dziedzin priorytetowych dla HSPA na poziomie 
krajowym i unijnym;  
• opracowania dostosowanego do potrzeb systemu sprawozdawczo ści oraz  
• nasilenia wspó łpracy z organizacjami mi ędzynarodowymi, w szczególno ści z OECD i Światową 
Organizacj ą Zdrowia. 
Te wspólne prace mog ą również umożliwić bardziej ukierunkowane dzia łania na poziomie UE maj ące 
na celu zmniejszenie nierówno ści poprzez zapewnienie wsparcia pa ństwom cz łonkowskim 
osiągającym wyniki poni żej średniej UE przy poprawie ich sytuacji. Mog ą one także okazać się 
kluczowe przy pomaganiu pa ństwom cz łonkowskim w spe łnianiu wymogów okre ślonych w 
dyrektywie 2011/24 w odniesieniu do informacji na temat jako ści i bezpiecze ństwa. 
Jakość opieki, w tym bezpiecze ństwo pacjentów 
Wiosną 2014 r. Komisja zamierza przedstawi ć swoje drugie sprawozdanie na temat wdra żania 
zalecenia Rady w sprawie bezpiecze ństwa pacjentów23. Na podstawie ustale ń zawartych w 
sprawozdaniu Komisja omówi dzia łania na rzecz dalszej poprawy bezpiecze ństwa pacjentów oraz 
zmniejszenia nieuzasadnionych ró żnic pomiędzy państwami cz łonkowskimi i w ich obr ębie. 
Wyniki niedawnych konsultacji spo łecznych w zakresie bezpiecze ństwa pacjentów i jako ści opieki 
wskazują, że istnieje du że zainteresowanie opracowaniem szerszej agendy UE w celu rozwi ązania 
kwestii, które maj ą wpływ na jako ść opieki zdrowotnej. Komisja zamierza podj ąć odpowiednie 
działania następcze. 
                                                            
22 Decyzja Komisji z dnia 5 lipca 2012 r. w sprawie powo łania wielosektorowej i niezale żnej 
grupy ekspertów zapewniaj ącej doradztwo w zakresie efek tywnych sposobów inwestowania 
w zdrowie, Dz.U. C 198 z 6.7.2012. 
23 Pierwsze sprawozdanie zosta ło opublikowane w 2012 r.: COM(2012) 658. 
 
15 
 Integracja opieki  
Integracja opieki powinna odbywa ć się zarówno mi ędzy różnymi poziomami opieki zdrowotnej 
(podstawowa opieka zdrowotna, opieka szpitalna itp.), jak i mi ędzy opiek ą zdrowotn ą a opieką 
socjalną, zwłaszcza w odniesieniu do osób starszych lub osób cierpi ących na choroby przewlek łe. 
Reformy w pa ństwach cz łonkowskich, s łużące zmniejszeniu uzale żnienia systemów opieki zdrowotnej 
od opieki szpitalnej poprzez lepsz ą integracj ę opieki, stanowi ą okazję do wymiany do świadczeń w 
kluczowych obszarach oraz do udzielenia odpowiedzi na nast ępujące pytania:  
• Którzy pacjenci mog ą być lepiej lub równie dobrze leczeni poza szpitalem?  
• W jaki sposób mo żna ograniczy ć zbędne hospitalizacje? 
Grupa ekspertów w zakresie inwestowania w zdrowie opublikowa ła sprawozdanie na temat 
podstawowej opieki zdrowotnej i integracji opieki, na podstawie którego Komisja rozpocz ęła 
konsultacje publiczne w celu okre ślenia nowych obszarów dla dalszych rozwa żań. 
Zwiększenie dost ępu do opieki zdrowotnej  
Pracownicy opieki zdrowotnej w UE Stwierdzono znaczne niedostatki w zdolno ści planowania przez pa ństwa cz
łonkowskie przysz łych 
potrzeb w zakresie pracowników s łużby zdrowia – w odniesieniu zarówno do ich ca łkowitej liczby, jak 
i wymaganych kombinacji umiej ętności – w celu skutecznej realizacji przewidywanych potrzeb w 
obszarze opieki zdrowotnej. 
Wyniki planu dzia łań dotyczącego pracowników s łużby zdrowia24 pomogą lepiej przewidywa ć 
przyszłe potrzeby w zakresie umiej ętności oraz zapewni ą istotne informacje na potrzeby kszta łcenia 
przyszłych pokole ń pracowników s łużby zdrowia posiadaj ących właściwe umiej ętności. Poprawa 
dostępnych danych w celu ulepszenia krajowych systemów planowania mo że również pomóc w 
sprostaniu wyzwaniom, jakie niesie ze sob ą mobilność pracowników opieki zdrowotnej, i w 
znalezieniu rozwi ązań, które uwzgl ędniałyby prawo do swobodnego przemieszczania si ę w UE. 
Planowanie zatrudnienia w s łużbie zdrowia powinno pos łużyć do opracowania zrównowa żonych 
rozwiązań na poziomie UE, aby zapewni ć wystarczaj ącą liczbę odpowiednio przeszkolonych 
pracowników s łużby zdrowia o odpowiednich umiej ętnościach w celu zapewnienia opieki dla 
wszystkich tych, którzy jej potrzebuj ą. Aby unikn ąć przyszłych niedoborów i niedopasowania 
umiejętności, Komisja zamierza kontynuowa ć współpracę z państwami cz łonkowskimi w zakresie 
opracowywania zalece ń, wspólnych narz ędzi, wskaźników i wytycznych, wzmacniaj ąc w ten sposób 
wsparcie UE dla planowania przez pa ństwa członkowskie.  
Racjonalne pod wzgl ędem kosztów stosowanie leków  
UE potrzebuje konkurencyjnego przemys łu farmaceutycznego. W zwi ązku z powy ższym państwa 
członkowskie i Komisja powinny podda ć dalszej refleksji kwesti ę sposobów pogodzenia celów polityki 
                                                            
24 SWD(2012) 93, towarzysz ący COM(2012) 173. 
 
16 
 zdrowotnej polegaj ących na zapewnieniu dost ępności opieki zdrowotnej wszystkim obywatelom UE z 
potrzebą ograniczenia kosztów. Nale ży rozważyć możliwość pogłębienia wspó łpracy przy tworzeniu 
mechanizmów zwi ększających przejrzysto ść i poprawiaj ących koordynacj ę w celu zminimalizowania 
wszelkich niezamierzonych skutków, jakie dla dost ępności w całej UE mog ą mieć obecne krajowe 
systemy ustalania cen. 
Optymalne wdro żenie dyrektywy 2011/24  
Dyrektywa 2011/24 rozszerza mo żliwości dokonywania przez pacjentów wyboru w zakresie opieki 
zdrowotnej i pomaga im unikn ąć zbędnej zwłoki w otrzymaniu lecz enia, którego potrzebuj ą. 
Dyrektywa ta poprawi przejrzysto ść, zobowiązując państwa członkowskie do utworzenia krajowych 
punktów kontaktowych udzielaj ących informacji obywatelom, w tym na temat ich praw i uprawnie ń, 
bezpiecze ństwa pacjentów i no rm w zakresie jako ści opieki zdrowotnej. Wezwano w niej tak że do 
lepszego zrozumienia koszyka us ług zdrowotnych. Pa ństwa członkowskie powinny zapewni ć właściwe 
wdrożenie wszystkich przepisów wspomnianej dyrektywy. Komisja b ędzie ściśle monitorowa ć 
sposób, w jaki poj ęcie zbędnej zwłoki jest stosowane w pa ństwach cz łonkowskich. 
Sieci referencyjne b ędą promowa ć współpracę między wysoce wyspecjalizowanymi dostawcami w 
różnych państwach cz łonkowskich, dzi ęki czemu pacjenci cierpi ący na choroby o niskiej cz ęstości 
występowania, choroby z łożone lub rzadkie b ędą mieli dost ęp do opieki wysokiej jako ści. Komisja 
zamierza wystosowa ć zaproszenia do wyra żenia zainteresowania dotycz ące zostania cz łonkami 
europejskiej sieci referencyjnej, którzy mog ą również kształcić pracowników s łużby zdrowia i 
pomagać w określeniu wspólnych wymogów w zakresie zapewniania jako ści. 
Poprawa odporno ści systemów opieki zdrowotnej 
Istnieje pilna potrzeba dalsze go badania czynników odporno ści systemów opieki zdrowotnej oraz 
sposobów ich rozwoju. Pa ństwa członkowskie powinny opracowa ć lepsze analizy tych czynników na 
podstawie swoich do świadczeń krajowych. Powinny one by ć uzupełniane dzia łaniami UE na rzecz 
wymiany najlepszych praktyk i opracowania środków z zakresu polityki. Dla poprawy odporno ści 
systemów opieki zdrowotnej w Unii Europejskiej korzystne b ędą przedstawione poni żej podejścia. 
Ocena technologii medycznych (HTA) Ocena technologii medycznych to naukowe podej ście służące do oceny wzgl ędnego skutku danej 
technologii medycznej na stan chorobowy po przez odpowiedzi na takie pytania, jak:  
• Czy technologia jest skuteczna?  
• Dla kogo jest ona skuteczna?  
• Jakie koszty s ą z nią związane?  
• Jak dobrze funkcjonuje w stosunku do technologii alternatywnych?  
Ocena technologii medycznych okaza ła się skutecznym narz ędziem poprawy dost ępu do 
innowacyjnych technologii dla pacjentów i wsparcia bardziej efektywnego przydzia łu środków 
finansowych. 
 
17 
 Państwa członkowskie wspó łpracują w zakresie oceny technologii medycznych w ramach sieci 
ustanowionej w dyrektywie 2011/24. Komisja po piera ambitny cel sieci oceny technologii 
medycznych, a mianowicie ponowne wykorzystanie na szczeblu krajowym informacji zdobytych 
wspólnie w ramach oceny technologii medyczny ch. Ograniczy to powielanie prac organów 
regulacyjnych, organów i sektora przemys łu związanych z ocen ą technologii medycznych i 
doprowadzi do powstania wspólnego rozumienia k linicznych aspektów technologii medycznych (tj. 
ich względnego bezpiecze ństwa i efektywno ści/skuteczno ści). 
W przyszłości opracowane zostan ą bardziej ambitne i stabilne struktury wsparcia wspó łpracy 
naukowej w zakresie oceny technologii medycznych. We wspó łpracy z sieci ą oceny technologii 
medycznych Komisja pracuje nad ewentualnymi wnioskami w tej sprawie. 
System informacji zdrowotnych Wszelkie dzia łania mające na celu zwi ększenie odporno ści systemu opieki zdrowotnej musz ą brać 
pod uwag ę ten system jako taki. Decyzje dotycz ące inwestycji lub wycofania si ę z inwestycji w 
konkretnych sektorach powinny opiera ć się na zrozumieniu procesów rz ądzących tymi sektorami i 
wpływu takich interwencji na parametry zdrowotne i ekonomiczne. 
Dlatego te ż państwa członkowskie powinny inwestowa ć w rozwijanie przep ływu informacji, na 
przykład aby zapewni ć wł
aściwy przep ływ informacji na poziomie pacjenta do wszystkich 
niezbędnych dostawców us ług opieki zdrowotnej lub wsparcie bardziej skutecznej i trwa łej 
reorganizacji systemu opieki zdrowotnej i us ług zdrowotnych25. 
Komisja rozwa ża wsparcie pa ństw członkowskich przy ustanawianiu zrównowa żonego i 
zintegrowanego systemu informacji zdrowotnych w UE, analizuj ąc w szczególno ści potencja ł 
kompleksowego konsorcjum na rzecz europejskiej  infrastruktury badawczej (ERIC) w zakresie 
informacji zdrowotnych. 
E-zdrowie Komisja zdecydowanie zach ęca do wspó łpracy między państwami cz łonkowskimi w zakresie e-
zdrowia i wspiera je przy opracowywaniu i wdra żaniu racjonalnych pod wzgl ędem kosztów i 
interoperacyjnych rozwi ązań w zakresie e-zdrowia w celu po prawy systemów opieki zdrowotnej
26. 
Zgodnie z wymogami dyrektywy 2011/24 Komisja popiera sie ć e-zdrowie, która dzia ła na rzecz 
osiągnięcia trwałych korzy ści z europejskich systemów i świadczeń e-zdrowia oraz jego 
interoperacyjnych zastosowa ń użytkowych. W planie dzia łania w dziedzinie e-zdrowia na lata 2012–
2020 podkre śla się również korzyści płynące ze świadczeń e-zdrowia dla obywateli, pacjentów i 
dostawców us ług opieki zdrowotnej oraz proponuje si ę konkretne dzia łania, aby zmniejszy ć bariery 
przy wprowadzaniu tych świadczeń. 
                                                            
25 Zob. wnioski zawarte w sprawozdaniu grupy zadaniowej ds. e-zdrowia pt. „Przebudowa zdrowia w Europie w 
perspektywie 2020 r.”, w którym apeluje si ę do decydentów, aby wykorzystali pot ęgę danych: 
http://ec.europa.eu/digital-agenda/en/news/eu-ta sk-force-ehealth-redesig ning-health-europe-2020  
26 COM(2012) 736.  
 
18 
 Konieczne s ą dalsze dzia łania w celu rozwoju skutecznych i interoperacyjnych us ług telemedycznych. 
Europejskie sieci referencyjne b ędą stanowić idealną okazję do wprowadzenia i przetestowania 
telemedycyny w UE. 
6. Wnioski 
W rocznej analizie wzrostu gospodarczego dotycz ącej 2013 r. uznano, że „w kontek ście wyzwa ń 
demograficznych oraz nacisku na wydatki zwi ązane ze starzeniem si ę społeczeństwa powinny zosta ć 
wprowadzone reformy systemów opie ki zdrowotnej, tak by zapewni ć ich opłacalność i stabilno ść. 
Reformy nale ży przeprowadza ć w oparciu o ocen ę wydajności tych systemów w odniesieniu do 
podwójnego celu, jakim jest skuteczniejsze wydawanie środków publicznych i dost ęp do wysokiej 
jakości opieki zdrowotnej”. 
Przyszła zdolność państw członkowskich do zapewnienia wszystkim wysokiej jako ści opieki 
zdrowotnej zale żeć będzie od tego, czy systemy zdrowotne stan ą się bardziej odporne i zdolne do 
lepszego radzenia sobie z przysz łymi wyzwaniami. Musz ą one osiągnąć ten cel, pozostaj ąc 
jednocześnie racjonalnymi pod wzgl ędem kosztów i stabilnymi finansowo. 
Wprawdzie jest to przede wszystkim zadanie dla pa ństw członkowskich, ale w niniejszym 
komunikacie uwydatniono szereg inicjatyw, poprzez które UE mo że wspiera ć decydentów 
politycznych w pa ństwach cz łonkowskich. UE b ędzie musia ła rozwinąć te inicjatywy i budowa ć na 
nich, aby zapewni ć realizację dążenia obywateli do opieki wysokiej jako ści. Nacisk b ędzie musia ł 
zostać położony na metody i narz ędzia, które umo żliwią państwom cz łonkowskim osi ągnięcie 
większej skuteczno ści, dostępności i odporno ści swoich systemów opie ki zdrowotnej, zgodnie z 
zaleceniami dotycz ącymi reform skierowanymi do pa ństw członkowskich w ramach europejskiego 
semestru. W celu wdro żenia reform okre ślonych w tych zaleceniach zach ęca się również państwa 
członkowskie do stosowania europejski ch instrumentów finansowania.  
 
 
19