[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 19.6.2007

KOM(2007) 337 wersja ostateczna

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

dotycząca stanowiska, jakie Wspólnota ma przyjąć w ramach Rady Ministrów AKP-WE w sprawie przeglądu warunków finansowania w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu (Umowa o partnerstwie AKP-WE, załącznik II, rozdział 3)

(przedstawion y przez Komisję)

UZASADNIENIE

WPROWADZENIE

W umowie o partnerstwie AKP-WE podpisanej w Kotonu 23 czerwca 2000 r.[1] i zmienionej w Luksemburgu w dniu 25 czerwca 2005 r.[2] (zwanej dalej „umową o partnerstwie AKP-WE”) strony uznały, że brak stabilności w przychodach z wywozu może ujemnie wpływać na rozwój państw AKP i zagrozić spełnieniu przez te państwa wymogów związanych z rozwojem. W związku z tym ustalono system dodatkowego wsparcia (zwany dalej „FLEX”) mający na celu ograniczenie ujemnego wpływu braku stabilności w przychodach z wywozu zgodnie z art. 68 ust. 1 wymienionej umowy.

Ze względu na różne problemy metodologiczne i operacyjne system FLEX nie spełnia wszystkich wyznaczonych celów, toteż państwa AKP przedłożyły w styczniu 2005 r. wniosek w sprawie wprowadzenia zmian[3]. Ponieważ rozpatrzenie tego wniosku w ramach przeglądu pięcioletniego umowy z Kotonu nie było możliwe, ustalono że Komisja i grupa AKP rozważą go w późniejszym terminie[4].

Komisja podziela opinię o pewnych niedoskonałościach systemu FLEX (ale niekoniecznie zgadza się z rozwiązaniami zalecanymi przez grupę AKP), tak więc zasadniczy przegląd jest konieczny aby skuteczniej osiągnąć cele wyznaczone przez wyżej wspomniany art. 68. Przegląd ten dotyczy zarówno kryteriów kwalifikowalności jak i pewnych aspektów technicznych mających na celu sprecyzowanie używanych wskaźników, a także terminu udostępnienia i doraźnego charakteru funduszy FLEX.

Zgodnie z artykułem 100 umowy z Kotonu, w drodze decyzji Rada Ministrów AKP-WE może poddać załącznik II przeglądowi. W tym kontekście Komisja zaleca Radzie i państwom członkowskim upoważnienie Komisji do rozpoczęcia rokowań z grupą AKP w sprawie przeglądu instrumentu współpracy FLEX.

1. CEL PROPONOWANEGO PRZEGLąDU

Wsparcie udzielane w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu o którym mowa w art. 68 ust. 2 umowy z Kotonu ma na celu „... zabezpieczenie reform i polityk społeczno-gospodarczych, które mogłyby ucierpieć wskutek spadku zysku [z wywozu] oraz zaradzenie ujemnym skutkom braku stabilności w przychodach z wywozu, w szczególności w rolnictwie i górnictwie …”

System FLEX nie służy więc do bezpośredniej kompensaty strat w przychodach z wywozu, lecz ma na celu zaradzenie ujemnemu oddziaływaniu tych strat na potencjał gospodarczy i ochronę wydatków socjalnych.

Pierwsze lata stosowania systemu FLEX ujawniły różne problemy metodologiczne i operacyjne. Problemy te zmniejszają znacznie wydajność systemu. Traci on miedzy innymi swój charakter doraźny ze względu na długie terminy konieczne do jego zastosowania. Ponadto FLEX jest finansowany ze środków z przydziału B przeznaczonego na pokrycie nieprzewidzianych potrzeb[5] co doprowadziło w kontekście 9. EFR do powstania problemu dostępności wsparcia z systemu FLEX w przypadku wyczerpania środków finansowych przydziału B.

Trzy podstawowe składniki konieczne do stosowania instrumentu FLEX, to znaczy kryteria kwalifikujące, metoda obliczania i udostępniana wsparcia z systemu FLEX oraz źródło finansowania, powinny w związku z tym zostać poddane zasadniczemu przeglądowi.

2. KRYTERIA KWALIFIKOWALNOśCI

Dostęp do systemu FLEX jest obecnie uzależniony od dwóch kryteriów kwalifikowalności stosowanych łącznie : pierwszego, dotyczącego wahań w przychodach z wywozu, i drugiego, dotyczącego ich teoretycznego wpływu na deficyt budżetowy państwa. Oba te kryteria stwarzają trudności w interpretacji, które uzasadniają ich uaktualnienie, w taki sposób jednak, aby nie podważać filozofii leżącej u podstaw.

2.1. Wzrost liczby państw uprzywilejowanych

Obecnie pierwsze kryterium otrzymania wsparcia w ramach systemu FLEX spełniają kraje, które odnotowały[6]:

„- 10 % (2 % w przypadku krajów najmniej rozwiniętych, śródlądowych i wyspiarskich) straty przychodów z wywozu towarów przyrównanej do średniej arytmetycznej kwoty przychodów w pierwszych trzech z czterech lat poprzedzających rok stosowania; lub

- 10 % (2 % w przypadku krajów najmniej rozwiniętych, śródlądowych i wyspiarskich) straty przychodów z ogólnego wywozu produktów rolnych i mineralnych przyrównanej do średniej arytmetycznej kwoty przychodów w pierwszych trzech z czterech lat poprzedzających rok stosowania w przypadku państw, w których zyski z wywozu produktów rolnych i mineralnych stanowią ponad 40 % kwoty przychodów ogólnych z wywozu towarów”.

Podczas przeglądu umowy z Kotonu liczba państw uprawnionych do uprzywilejowanego traktowania już w razie 2% straty przychodów z wywozu została powiększona o państwa, „które znajdują się w sytuacji pokonfliktowej lub po katastrofie naturalnej” ( art. 68 ust. 3 umowy z Kotonu).

Proponowane jest wprowadzenie zmian do art. 9 załącznika II do umowy z Kotonu tak, aby uwzględnić rozszerzenie definicji krajów spełniających kryteria kwalifikujące już w razie 2% straty przychodów z wywozu o państwa, które znajdują się w sytuacji pokonfliktowej lub po katastrofie naturalnej.

2.2. Okres odniesienia

Okres odniesienia brany pod uwagę w celu obliczenia wahań w przychodach z wywozu obejmuje obecnie lata od N-4 do N-2. Proponuje się włączenie do okresu odniesienia ostatniego roku poprzedzającego (N-1) rok stosowania (N) , które to dane powinny zawsze być przekazywane przez kraj partnerski.

Ponadto, ze względu na powtarzalny charakter wahań, okres odniesienia może uwzględniać dane „skrajne” i w związku z tym nie odzwierciedlać tendencji.

Przykładowe dane na lata N-4, N-3, N-2, N-1, N:

- 50, 53, 92, 59, 62 – tendencja wzrostowa, lecz kraj kwalifikuje się do instrumentu FLEX jako że średnia brana pod uwagę (N-4, N-3, N-2) wynosi 65 i że wywóz w roku stosowania jest niższy o 98% tej średniej.

- 50, 41, 53, 56, 48 – wahania zniżkowe w stosunku do tendencji, lecz kraj nie kwalifikuje się do instrumentu FLEX jako że średnia brana pod uwagę (N-4, N-3, N-2) wynosi 48 i że wywóz w roku stosowania jest wyższy od 98% tej średniej.

Grupa AKP wystąpiła o branie pod uwagę sześcioletniego okresu odniesienia, z którego wykluczono by wartość najwyższą i najniższą. Wniosek ten koncentruje się na tendencjach strukturalnych, podczas gdy system ma raczej na celu reagowanie na przejściowe wahania w stosunku do tej tendencji.

Proponowane jest wprowadzenie zmian do art. 9 załącznika II do umowy z Kotonu, tak, aby brany pod uwagę okres odniesienia wynosił cztery lata poprzedzające rok stosowania i z obliczenie wykluczany był rok, w którym dane są najbardziej skrajne, to znaczy ten, w którym przychody z wywozu oddalają się najbardziej od średniej[7].

2.3. Używana waluta

Dotychczas straty w przychodach z wywozu były systematycznie obliczane w euro. Inflacja i wahania kursu walutowego w państwach o walucie opartej na dolarze amerykańskim lub innej walucie i/lub w państwach, w których handel odbywa się głównie w walucie innej niż euro, mogą jednak istotnie wpływać na ich uprawnienie do otrzymywania wsparcia. Na przykład Saint Lucia, której walutą jest dolar wschodniokaraibski, mający od 30 lat stały kurs walutowy w stosunku do dolara amerykańskiego, i której handel zagraniczny odbywa się głównie w dolarach amerykańskich, nie spełniałaby kryteriów kwalifikowalności w 2004 r. jeśli dane zostałyby obliczone w lokalnej walucie.

Proponuje się analizowanie wahań w przychodach z wywozu w walucie lokalnej skorygowanej o stopę inflacji (wskaźnik cen konsumpcyjnych lub deflator produktu krajowego brutto).

Proponuje się dodać do nowego art. 9a załącznika II do umowy z Kotonu nowy ustęp dotyczący wyboru waluty.

2.4. Zniesienie drugiego kryterium kwalifikowalności

Drugim kryterium, które należy spełnić aby otrzymać środki dodatkowe jest „2 % wzrostu deficytu państwa przewidywanego na omawiany rok lub prognozowanego na rok następny”[8]. Aby umożliwić obliczenie teoretycznego wpływu strat w przychodach z wywozu na budżet państwa, przyjmuje się w sposób uproszczony, że udział przychodów z wywozu w budżecie państwa jest proporcjonalnie taki sam jak ich udział w PKB. Wzrost deficytu państwa związany ze stratą przychodów z wywozu jest więc szacowany przy zastosowaniu następującego wzoru :

„Wzrost deficytu państwa = kwota strat w przychodach z wywozu w ciągu roku N x (średnia proporcja dochodów/PKB w latach N-4, N-3, N-2)” (przewodnik operacyjny FLEX 2005).

Państwa AKP, jak i Komisja w swoim wniosku z 2004 r., zakwestionowały użyteczność tego kryterium. Jest wiele powodów, które istotnie skłaniają do rezygnacji z tego kryterium:

- Trudno jest ustalić wpływ strat w przychodach z wywozu na budżet państwa (a także na środki jakimi państwo dysponuje na realizację polityki rozwoju). Struktura (prywatna/publiczne, skoncentrowana lub nie itd.) i poziom opodatkowania sektora wywozu różnią się istotnie w poszczególnych państwach. Strata przychodów z wywozu w roku N może wpływać na budżet w roku N lub w roku N+1, w zależności od systemu podatkowego oraz od tego, w której części roku podatkowego straty te mają miejsce. Podobnie też wpływ na budżet wstrząsu takiego jak wahania przychodów z wywozu zależy od jakości zarządzania makroekonomicznego i stopnia kontroli finansów publicznych. Rzeczywisty wpływ braku stabilności w przychodach z wywozu na sytuację budżetową różni się znacznie w zależności od warunków krajowych, można więc odnieść wrażenie, że aktualne podejście zachęca do mniej rygorystycznego zarządzania finansami publicznymi.

- arbitralny wybór 2% wzrostu deficytu państwa zniekształca wyniki. W takich samych okolicznościach kraj o wysokim deficycie prognozowanym ma utrudniony dostęp do systemu FLEX w porównaniu z krajem o niższym deficycie prognozowanym[9].

- dane dotyczące przewidywanych deficytów, na bazie których decyduje się o kwalifikacji, mogą znacznie różnić się od ostatecznych danych

Proponuje się więc zniesienie drugiego kryterium kwalifikowalności, określonego w art. 9 załącznika II do umowy z Kotonu.

2.5. Dodanie nowej klauzuli dotyczącej pierwszego kryterium kwalifikowalności

Zniesienie drugiego kryterium przydziału nie powinno jednak prowadzić do mnożenia wsparcia finansowego z tytułu FLEX obejmującego kwoty stosunkowo niewielkie, niewpływające na stabilność makroekonomiczną ani na zdolność kraju do prowadzenia reform i polityk społeczno-gospodarczych

W celu skoncentrowania pomocy na krajach najbardziej dotkniętych stratami przychodów z wywozu proponowane jest wprowadzenie zmian do art. 9 załącznika II do umowy z Kotonu tak, aby ograniczyć interwencje do sytuacji, w których strata przychodów z wywozu przekracza 0,7% PKB[10].

2.6. Długość okresu dostępu

Długość okresu podczas którego kraj ma dostęp de systemu FLEX wynosi obecnie 4 kolejne lata.[11].

Proponowane jest wprowadzenie zmian do art. 9 ust. 2 załącznika II do umowy z Kotonu, tak, aby ograniczyć dostęp do systemu FLEX do 3 kolejnych lat i utrzymać w ten sposób jego zgodność z art. 68 umowy z Kotonu, który dotyczy „ przejściowych wahań przychodów z wywozu” a nie strukturalnych tendencji zniżkowych tychże przychodów.

3. METODA OBLICZANIA I UDOSTęPNIANA WSPACIA W RAMACH FLEX

3.1. Wpływ na budżet

W przypadku, gdy kraj AKP spełnia kryteria kwalifikowalności, maksymalne wsparcie finansowe (ograniczone do wysokości środków dostępnych w ramach przydziału B dla danego kraju – por. pkt. 4 poniżej) z tytułu FLEX jest obecnie równe szacowanemu wzrostowi przewidywanego deficytu państwa. Ze względu na ryzyko zniekształcania związane z używaniem jako punktu odniesienia „deficytu budżetowego” (por. pkt. 2.5), byłoby rozsądniej wziąć pod uwagę nie deficyt lecz raczej wpływ na budżet. Aby w większym stopniu skoncentrować działania w ramach instrumentu FLEX na krajach, którym szczególnie trudno jest stawiać czoła wahaniom w przychodach z wywozu, a zwłaszcza na krajach dysponujących relatywnie niskimi dochodami rządu centralnego wyłączając dotacje, proponuje się ograniczenie ilościowe interwencji w krajach, w których względny udział tych przychodów w PKB przekracza średnią krajów AKP.

Proponuje się dodanie do załącznika II do umowy z Kotonu nowego art. 9a mającego na celu określenie nowego wzoru obliczenia wsparcia i ograniczenie go do teoretycznego wpływu na budżet, określonego w sposób następujący :

„Teoretyczny wpływ na budżet = wartość strat w przychodach z wywozu w roku N pomnożona przez średnią stosunku «dochody/PKB» na lata N-4, N-3, N-2 i N-1 przy wyłączeniu wartości skrajnej i ograniczeniu stosunku do maksymalnej wysokości 25%”, przy czym jako dochody rozumieć należy dochody rządu centralnego wyłączając dotacje.

Wartość strat w przychodach z wywozu oblicza się w walucie lokalnej skorygowanej o stopę inflacji jako różnicę między przychodami z roku N a średnią arytmetyczną przychodów z lat N-4, N-3, N-2 i N-1 przy wyłączeniu wartości skrajnej. Wartość strat w przychodach z wywozu przelicza się następnie na euro według kursu walutowego stosowanego w roku N.

3.2. Warunki udostępnienia wsparcia finansowego

Realizacja pomocy ma obecnie miejsce na różnych zasadach w zależności od tego, czy kraj kwalifikuje się do pomocy budżetowej czy też nie.

(a) Kraje korzystające z pomocy budżetowej

Kraje uprawnione do pomocy budżetowej otrzymują wsparcie finansowe w postaci ogólnej pomocy budżetowej przeznaczonej na rekompensatę strat w przychodach z wywozu, co odpowiada celom systemu FLEX. Termin płatności mógłby jednakże zostać skrócony. Istnieje system zaliczek o maksymalnej wysokości nie przekraczającej 80% potencjalnej kwoty[12] wsparcia finansowego. System ten jest obecnie niewystarczająco wykorzystywany, zwłaszcza że ostateczne dane statystyczne dotyczące przychodów z wywozu nie różnią się zwykle wcale lub w niewielkim tylko stopniu od danych statystycznych prowizorycznych, na podstawie których możliwa jest wypłata zaliczek.

Proponowane jest wprowadzenie zmian do art. 10 załącznika II do umowy z Kotonu tak, aby umożliwić systematyczną wypłatę zaliczki i aby podwyższyć maksymalną kwotę tej zaliczki do wysokości 100% potencjalnej kwoty wsparcia finansowego. Można rozważyć następujący scenariusz: ostateczny termin zgłoszenia wniosku FLEX w pierwszym semestrze roku N+1, decyzja komitetu EFR i udostępnienie środków w ciągu drugiego semestru tego samego roku, albo najpóźniej na początku roku N+2. Późniejszego zwrotu ewentualnej nadpłaty (jeśli ostateczne dane statystyczne wskazują na niższą stratę przychodów z wywozu) dokonywano by poprzez odpowiednie obniżenie kwoty następnej pomocy budżetowej.

(b)Kraje nie korzystające z pomocy budżetowej

W krajach nieuprawnionych do pomocy budżetowej kwota wsparcia powiększa pomoc dla nowych projektów i programów w ramach krajowego programu orientacyjnego danego państwa lub też pomoc dla istniejących projektów i programów. Wsparcie finansowe z tytułu FLEX dla tych krajów nie przyczynia się bezpośrednio do stabilizacji makroekonomicznej i nie ma charakteru doraźnego. Ze względu na trudności zarządzaniem zaliczkami na projekty, stosowanie zasady systematycznej wypłaty zaliczki w krajach nieuprawnionych do pomocy budżetowej nie jest zalecane, a wsparcie finansowe z tytułu FLEX należy przyznawać dopiero po otrzymaniu ostatecznych danych dotyczących przychodów z wywozu.

Należałoby natomiast dążyć do częstszego używania instrumentu FLEX w celu zaradzenia ujemnym skutkom braku stabilności w przychodach z wywozu, a w związku z tym zachęcać do systematyczniejszego korzystania z innych mechanizmów, takich jak te określone z art. 68 ust. 5 umowy z Kotonu: „ Wspólnota wspiera również systemy ubezpieczeń handlowych opracowane dla państw AKP pragnących zabezpieczyć się przed ryzykiem wahań w przychodach z wywozu ”.

Proponowane jest wprowadzenie zmian do art. 9 załącznika II do umowy z Kotonu tak, aby dodać odniesienie do systemów ubezpieczeń handlowych służących do zabezpieczenia się przed ryzykiem wahań w przychodach z wywozu

3.3. Kraje bez krajowego dokumentu strategicznego (KDS) i szczególne przypadki

FLEX ma przede wszystkim na celu zabezpieczenie reform i polityk społeczno-gospodarczych, które mogłyby ucierpieć wskutek spadku zysku z wywozu. Zakłada się więc, że spadek zysku z wywozu jest spowodowany przez czynniki zewnętrzne i że urzędujący rząd prowadzi politykę reform zmierzającą do poprawy warunków życia ludności. Jeśli chodzi o „szczególne” przypadki (na przykład: kraje które nie podpisały KDS, kraje wobec których zastosowano odpowiednie środki z tytułu art. 96 i 97 umowy z Kotonu), założenia te niekoniecznie się sprawdzają. Dostęp do mechanizmu FLEX powinien być przyznawany w sposób zgodny z oceną sytuacji politycznej dokonywaną przez Radę.

W związku z tym proponuje się systematyczne uwzględnianie instrumentu FLEX przy podejmowaniu przez Radę decyzji o zastosowaniu wobec kraju partnerskiego odpowiednich środków w ramach dialogu politycznego przewidzianego przez umowę z Kotonu.

4. UTWORZENIE PRZYDZIAłU „FLEX”

Ograniczenie wysokości wsparcia finansowego z tytułu FLEX ze względu na rozmiar i dostępność środków finansowych z przydziału B miało w przeszłości istotny wpływ na zakres tych działań. Na przykład w roku stosowania 2004 wypłacono tylko 10,6 mln EUR z potencjalnej kwoty 193,6 mln EUR. Średni poziom zaspokojenia potencjalnych potrzeb osiągnął 21,5% w latach 2003–2005, maksymalnie 28% w 2003 r. (czyli kwota wypłacona równa była 81,5 mln EUR).

Z uwagi na przegląd umowy z Kotonu, możliwe jest obecnie zasilanie przydziałów B w zależności od „nowych potrzeb”[13]. Rezerwy 10. EFR z tytułu współpracy narodowej nie pozwalają jednak na całkowite zaspokojenie potrzeb systemu FLEX do wysokości maksymalnego teoretycznego wpływu na budżet (por. pkt 3.1)[14]. Oznacza to, że należy znaleźć obiektywny, standardowy i przejrzysty sposób pozwalający na ograniczenie kwoty przydziału B przeznaczonej na finansowanie mechanizmu FLEX.

Proponowane rozwiązanie polega na ustaleniu maksymalnej kwoty rocznego przydziału środków z tytułu FLEX dla ogółu państw AKP, tak jak proponowano w ramach końcowego przeglądu na lata stosowania 2005 i 2006. Ze względu na dostępność rezerw w przydziale B 10. EFR, proponuje się nie zwiększać nadmiernie dostępności środków z FLEX z tytułu 10. EFR.

Aby uwzględnić coroczne wahania, proponuje się przyznanie systemowi FLEX podstawowego przydziału w wysokości 80 mln EUR, mogącego osiągnąć maksymalnie wysokość 100 mln EUR, w przypadku gdyby potencjalne kwoty były wyjątkowo wysokie a poziom pokrycia spadł poniżej 33% potencjalnych kwot. Przydział ten odpowiada około 35% do 45% rzeczywistych potrzeb oszacowanych w ciągu ostatnich trzech lat, czyli poziom bliski poziomowi pokrycia szacowanych kosztów reformy wspólnotowego rynku cukru w państwach AKP objętych protokołem w sprawie cukru, a także bliski maksymalnej kwocie przyznanej dla systemu FLEX z tytułu 9. EFR.

W przypadku gdyby kwota potencjalna instrumentu FLEX przekroczyła kwotę rocznego przydziału, kraje otrzymywałyby wsparcie finansowe z tytułu FLEX proporcjonalnie do ich potencjalnego uprawnienia. Aby nie opóźniać całości procesu, rozważa się ogłoszenie w roku N+1, na podstawie prowizorycznych danych statystycznych, kwoty na rzecz krajów uprawionych do pomocy budżetowej, dla których rozważa się szybką wypłatę (patrz powyżej, pkt. 3.3). Kwoty przeznaczone dla innych krajów zostają ogłoszone na podstawie ostatecznych danych statystycznych.

Proponuje się dodanie do nowego art. 9a załącznika II do umowy z Kotonu nowego ustępu, zatwierdzającego ustanowienie rocznego przydziału globalnego FLEX i jego przyznawanie proporcjonalnie do potrzeb.

Komisja proponuje zatem, aby Rada przyjęła załączoną decyzję.

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

dotycząca stanowiska, jakie Wspólnota ma przyjąć w ramach Rady Ministrów AKP-WE w sprawie przeglądu warunków finansowania w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu (Umowa o partnerstwie AKP-WE, załącznik II, rozdział 3)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 300 ust. 2 akapit drugi,

uwzględniając umowę o partnerstwie AKP-WE podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r.[15] i zmienioną w Luksemburgu dnia 25 czerwca 2005 r.[16] (zwaną dalej „umową o partnerstwie AKP–WE”),

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Art. 100 umowy o partnerstwie AKP-WE stanowi, że załączniki II, III, IV i VI mogą być poddane weryfikacji, przeglądowi i/lub zmieniane w drodze decyzji przez Radę Ministrów w oparciu o zalecenie Komitetu do spraw Współpracy Finansowej na Rzecz Rozwoju AKP-WE

(2) Załącznik II, rozdział 3, art. 11 umowy z Kotonu stanowi, że postanowienia zawarte w tym rozdziale podlegają przeglądowi najpóźniej w terminie dwóch lat od przeprowadzenia operacji, a następnie na wniosek każdej Strony.

(3) System dodatkowego wsparcia mający na celu ograniczenie ujemnego wpływu braku stabilności w przychodach z wywozu został zmieniony po raz pierwszy decyzją nr 2/2004 Rady Ministrów AKP-WE z dnia 30 czerwca 2004 r.[17].

(4) Przy podpisaniu, dnia 25 czerwca 2005 r. w Luksemburgu, zmienionej umowy o partnerstwie AKP-WE, strony złożyły wspólną deklarację stwierdzającą, że „Rada Ministrów AKP-WE zbada przy zastosowaniu przepisów artykułu 100 Umowy z Kotonu wnioski zgłoszone ze strony AKP dotyczące załącznika II do Umowy z Kotonu w sprawie przejściowych wahań przychodów z wywozu”[18].

(5) Należy ustalić stanowisko, jakie Wspólnota ma przyjąć w ramach Rady Ministrów AKP–WE w sprawie przeglądu rozdziału 3 załącznika II do umowy o partnerstwie AKP-WE dotyczącego warunków finansowania w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu.

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł

W ramach Rady Ministrów AKP-WE, Wspólnota przyjmuje stanowisko w sprawie przeglądu warunków finansowania w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu na podstawie załączonego projektu decyzji Rady Ministrów AKP-WE.

Niewielkie zmiany projektu decyzji mogą zostać wprowadzone bez konieczności podejmowania kolejnej decyzji przez Radę.

Sporządzono w Brukseli, dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Projekt

DECYZJA RADY MINISTRÓW AKP-WE

w sprawie przeglądu warunków finansowania w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu (umowa o partnerstwie AKP-WE, załącznik II, rozdział 3)

RADA MINISTRÓW AKP-WE,

uwzględniając umowę o partnerstwie AKP-WE podpisaną w Kotonu dnia 23 czerwca 2000 r.[19] i zmienioną w Luksemburgu dnia 25 czerwca 2005 r.[20] (zwaną dalej „umową o partnerstwie AKP–WE”), a zwłaszcza jej art. 100,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Uznając, że brak stabilności w przychodach z wywozu może ujemnie wpływać na rozwój państw AKP, państwa sygnatariusze umowy o partnerstwie AKP-WE ustaliły system dodatkowego wsparcia, mający na celu ograniczenie ujemnego wpływu braku stabilności w przychodach z wywozu, w tym w rolnictwie i górnictwie, i potwierdzają, że celem tego wsparcia jest zabezpieczenie reform i polityk społeczno-gospodarczych, które mogłyby ucierpieć wskutek spadku zysku oraz zaradzenie ujemnym skutkom braku stabilności w przychodach z wywozu, w szczególności w rolnictwie i górnictwie[21].

(2) Zgodnie z art. 11 załącznika II do umowy o partnerstwie AKP-WE, postanowienia zawarte w rozdziale 3 tego załącznika dotyczące warunków finansowania w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu podlegają przeglądowi najpóźniej w terminie dwóch lat od przeprowadzenia operacji, a następnie na wniosek każdej Strony.

(3) System dodatkowego wsparcia mający na celu ograniczenie ujemnego wpływu braku stabilności w przychodach z wywozu został zmieniony po raz pierwszy decyzją nr 2/2004 Rady Ministrów AKP-WE z dnia 30 czerwca 2004 r.[22].

(4) Przy podpisaniu, dnia 25 czerwca 2005 r. w Luksemburgu, zmienionej umowy o partnerstwie AKP-WE, strony złożyły wspólną deklarację stwierdzającą, że „Rada Ministrów AKP-WE zbada przy zastosowaniu przepisów artykułu 100 Umowy z Kotonu wnioski zgłoszone ze strony AKP dotyczące załącznika II do Umowy z Kotonu w sprawie przejściowych wahań przychodów z wywozu”[23].

(5) Należy usprawnić funkcjonowanie systemu finansowania przejściowych wahań w przychodach z wywozu tak, aby lepiej odpowiadał swym celom.

STANOWI, CO NASTĘPUJE:

Artykuł 1

W załączniku II, rozdział 3, umowy o partnerstwie AKP–WE wprowadza się następujące zmiany:

1. Artykuł 9 ust. 1 otrzymuje brzmienie:

„Kryteria kwalifikowalności

1. Uprawnienie do środków dodatkowych jest ustalane w oparciu o:

• „10 % (2 % w przypadku krajów najmniej rozwiniętych, śródlądowych i wyspiarskich oraz krajów, które znajdują się w sytuacji pokonfliktowej lub po katastrofie naturalnej) straty przychodów z wywozu towarów przyrównanej do średniej arytmetycznej kwoty przychodów w czterech latach poprzedzających rok stosowania, przy wyłączeniu wartości skrajnej; lub

• 10 % (2 % w przypadku krajów najmniej rozwiniętych, śródlądowych i wyspiarskich oraz krajów, które znajdują się w sytuacji pokonfliktowej lub po katastrofie naturalnej) straty przychodów z ogólnego wywozu produktów rolnych i górnictwa przyrównanej do średniej arytmetycznej kwoty przychodów w czterech latach poprzedzających rok stosowania przy wyłączeniu wartości skrajnej, w przypadku państw, w których zyski z wywozu produktów rolnych i górnictwa stanowią ponad 40 % kwoty przychodów ogólnych z wywozu towarów ”.

2. Artykuł 9 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

«2. Uprawnienie do dodatkowego wsparcia stosuje się tylko w przypadku straty przychodów z wywozu określonej w ust. 1 przewyższającej lub równej 0,7% PKB. Uprawnienie do dodatkowego wsparcia jest ograniczone do kolejnych trzech lat.”

3. Artykuł 9 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

«3. Środki dodatkowe są wykazywane na rachunkach funduszów publicznych zainteresowanego kraju. Są one wykorzystywane w roku następującym po roku stosowania, zgodnie z zasadami i metodami planowania, w tym postanowieniami szczególnymi załącznika IV „Procedury realizacji i zarządzania”, w oparciu o umowy zawarte wcześniej przez Wspólnotę i zainteresowane państwo AKP. Za zgodą obu Stron środki mogą zostać wykorzystane na finansowanie programów włączonych w budżet krajowy. Jednakże część środków dodatkowych może być również zarezerwowana dla konkretnych sektorów, a zwłaszcza na rozwój systemów ubezpieczeń handlowych, służących do zabezpieczenia się przed ryzykiem wahań w przychodach z wywozu.”

4. W załączniku II rozdział 3 dodaje się art. 9a w brzmieniu:

„Artykuł 9a

1. Kwota dodatkowego wsparcia finansowego jest równa stracie w przychodach z wywozu pomnożonej przez średnią arytmetyczną stosunku «dochody rządu centralnego/PKB» w czterech latach poprzedzających rok stosowania przy wyłączeniu wartości skrajnej i ograniczeniu stosunku do maksymalnej wysokości 25%.

2. Komisja dokonuje analizy danych dostarczonych przez państwa AKP w celu ustalenia uprawnienia i dodatkowego wsparcia finansowego określonego w art. 9 w walucie lokalnej, skorygowanej o stopę inflacji. Komisja przeliczy następnie potencjalną kwotę dodatkowego wsparcia finansowego na euro, zgodnie z obowiązującymi procedurami.

3. W ramach przydziału środków przeznaczonych na finansowanie krajowych programów orientacyjnych, Komisja ustala roczny przydział na wsparcie w przypadku przejściowych wahań w przychodach z wywozu, obejmujący ogół państw AKP. W przypadku gdyby suma wsparcia finansowego obliczona na podstawie kryteriów określonych w art. 9 przekroczyła kwotę tego przydziału, podział przydziałów krajowych dokonuje się proporcjonalnie do potencjalnej kwoty dodatkowego wsparcia finansowego dla poszczególnych państw AKP wyrażonej w euro.”

5. Artykuł 10 otrzymuje brzmienie:

„System przydzielania środków dodatkowych przewiduje zaliczki na pokrycie wszelkich opóźnień w uzyskiwaniu ujednoliconych danych statystycznych dotyczących handlu, zapewniające możliwość włączenia wspomnianych środków do budżetu najpóźniej w drugim roku następującym po roku stosowania. Zaliczki są przydzielane wyłącznie krajom, w których wsparcie finansowe z tytułu FLEX może być realizowane za pośrednictwem ogólnej pomocy budżetowej. Zaliczki są mobilizowane w oparciu o tymczasowe dane statystyczne dotyczące wywozu, przygotowane przez rząd i przedłożone Komisji. Maksymalna zaliczka wynosi 100% kwoty dodatkowego wsparcia finansowego szacowanego na rok stosowania. Kwoty uruchomione w ten sposób są dostosowywane w świetle ostatecznych, ujednoliconych danych statystycznych dotyczących wywozu. Dane te przedkładane są najpóźniej 31 grudnia drugiego roku następującego po roku ich stosowania.”

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej przyjęcia.

Sporządzono w [...]

W imieniu Rady Ministrów AKP-WE

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 317 z 15.12.2000.

[2] Dz.U. L 287 z 28.10.2005.

[3] "Dokument ACP/85/017/04 Rev 5 z dnia 8 grudnia 2004 przedłożony DG DEV dnia 17 stycznia 2005 r.: Proponowane poprawki do Umowy z Kotonu dotyczące systemu FLEX".

[4] DEKLARACJA II do Aktu końcowego umowy podpisanej w Luksemburgu dnia 25 czerwca 2005 r. – Wspólna deklaracja w sprawie artykułu 68 Umowy z Kotonu: "Rada Ministrów AKP-WE zbada przy zastosowaniu przepisów artykułu 100 Umowy z Kotonu wnioski zgłoszone ze strony AKP dotyczące załącznika II do Umowy z Kotonu w sprawie przejściowych wahań przychodów z wywozu."

[5] Umowa z Kotonu, załącznik IV, art. 3 ust. 2 lit. b).

[6] Umowa z Kotonu, załącznik II, art. 9 ust. 1 lit a).

[7] W pierwszym przykładzie, średnia przychodów z wywozu w latach N-4/N-1 wynosi 63,6 a wartość z roku N-2 jest wartością skrajną w stosunku do tej średniej. Obliczając na nowo średnią z lat N-4, N-3 i N-1 osiąga się wartość wynoszącą 54, w związku z czym kraj nie kwalifikuje się już do instrumentu FLEX. W drugim przykładzie średnia N-4/N-1 wynosi 50, wartość z roku N-3 jest wartością skrajną a średnia nie uwzględniająca wartości skrajnej wynosi 53, w związku z czym kraj kwalifikuje się do instrumentu FLEX.

[8] Umowa z Kotonu, załącznik II, art. 9 ust. 1 lit b). Deficyt jest określony w wytycznych ustanowionych przez Komisję jako „deficyt rządu centralnego (saldo globalne, wyłączając dotacje)”.

[9] Na przykład kraj o deficycie prognozowanym wynoszącym 2% PKB kwalifikuje się, jeśli szacowany wzrost deficytu związany ze stratą przychodów z wywozu wynosi 0,04% PKB. Natomiast kraj o deficycie prognozowanym (wyłączając dotacje) wynoszącym 20% PKB musiałby odnotować wzrost w wysokości 0,4% PKB, aby móc ubiegać się o dostęp do instrumentu FLEX. Dlatego też w rzeczywistości kwalifikują się głównie kraje mające początkowo niewielki deficyt budżetowy (szacowany).

[10] Próg 0,7% został obliczony według następującego założenia: strata przychodów z wywozu wynosząca 2% i udział wywozu w PKB wynoszący 35% (co odpowiada średniej krajów AKP w okresie 2000-2005). Opcja ta jest szczególnie korzystna dla krajów, w których udział wywozu w PKB jest znaczny i/lub w których przychody z wywozu są najmniej stabilne, a jednocześnie nie stawia ona w niekorzystnej sytuacji krajów najbiedniejszych, w których podstawa opodatkowania i obciążeń parapodatkowych odpowiada bardzo niskiemu procentowi PKB.

[11] Umowa z Kotonu, załącznik II, art. 9 ust. 2.

[12] Umowa z Kotonu, załącznik II, art. 10.

[13] Umowa z Kotonu, załącznik IV, art. 3 ust. 5.

[14] W ramach 10. EFR postanowiono zarezerwować 1,8 mld. EUR dla przydziałów B przeznaczonych na pokrycie nieprzewidzianych potrzeb. Rezerwa ta ma między innymi pozwolić na finansowanie potrzeb pomocy humanitarnej i pomocy nadzwyczajnej (objętych art. 72 i 73 umowy z Kotonu, w tym pomocy krajom wychodzącym z sytuacji krytycznej, które nie podpisały dokumentu strategicznego), działań na rzecz umorzenia długu i mechanizmu FLEX. Potrzeby pomocy humanitarnej i pomocy nadzwyczajnej uzupełniającej pomoc budżetową są szacowane na 150 do 200 mln EUR rocznie na podstawie ekstrapolacji działań finansowanych z tytułu 9. EFW. Saldo dostępne dla instrumentu FLEX nie wystarcza więc na pokrycie całości potencjalnych potrzeb, które szacowane są na około 200 mln EUR.

[15] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 3.

[16] Dz.U. L 287 z 28.10.2005, str. 1.

[17] Dz.U. L 297 z 22.9.2004, str. 18.

[18] Deklaracja II, wspólna deklaracja w sprawie artykułu 68 umowy z Kotonu, Dz.U. L 287 z 28.10.2005, str. 37.

[19] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 3.

[20] Dz.U. L 287 z 28.10.2005, str. 1.

[21] Umowa o partnerstwie AKP-WE, art. 68.

[22] Dz.U. L 297 z 22.9.2004, str. 18.

[23] Deklaracja II, wspólna deklaracja w sprawie artykułu 68 umowy z Kotonu, Dz.U. L 287 z 28.10.2005, str. 37.