w sprawie działań podjętych przez państwa członkowskie w 2013 r., zmierzających do osiągnięcia trwałej równowagi między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie działań podjętych przez państwa członkowskie w 2013 r., zmierzających do osiągnięcia trwałej równowagi między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów



Wnioski ogólne

Dowody przedstawione przez państwa członkowskie wskazują na stałe postępy w zakresie dostosowania zdolności połowowej flot państw członkowskich w odniesieniu do dostępnych zasobów rybnych. Środki stosowane w przeszłości przez państwa członkowskie w połączeniu z działaniami Unii ukierunkowanymi na poprawę stanu zasobów przyczyniły się z czasem do osiągnięcia w wielu segmentach floty równowagi między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów.

Najnowsze analizy dotyczące poszczególnych państw członkowskich (sprawozdania po 2013 r.) odnoszące się do równowagi między zdolnością połowową a uprawnieniami do połowów ujawniają również segmenty floty, w których państwa członkowskie stwierdziły strukturalną nadwyżkę zdolności połowowej. W odniesieniu do tych segmentów państwa członkowskie są zobowiązane do opracowania planów działania, środki i harmonogram w celu wyeliminowania nadmiernej zdolności połowowej. Nie wszystkie państwa członkowskie, których dotyczy nadwyżka zdolności połowowych, przygotowały plany działania. Kwestie te są obecnie rozpatrywane przez Komisję w ramach negocjowania nowych programów operacyjnych (PO), które państwa członkowskie przygotowują w celu wdrożenia Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR) na lata 2014–2020.

Aby umożliwić wyeliminowanie nadmiernej zdolności połowowej, zainteresowane państwa członkowskie zaplanowały m.in. w ramach swoich programów operacyjnych EFMR środki trwałego zaprzestania połowów. Niektóre państwa członkowskie również nadal korzystają z funduszy dostępnych w ramach Europejskiego Funduszu Rybackiego(EFR) na lata 2007–2013.

Limity potencjału floty nie są w żadnym z państw członkowskich warunkiem ograniczającym, ponieważ zdolność połowowa (objęta upoważnieniami) nigdzie nie osiągnęła poziomu 100 %. Niemniej jednak nie pozwala to na zwiększenie zdolności połowowej z powodu systemu wprowadzania/wycofywania statków: nie można wprowadzić żadnych nowych zdolności połowowych, jeżeli takie same zdolności połowowe nie zostaną wycofane z floty. Statki nieprowadzące działalności połowowej stanowią część (objętej upoważnieniami) zdolności połowowej w ramach limitów. Uruchomienie tego nieaktywnego potencjału jest możliwe i może przyczynić się do zwiększenia czynnej zdolności połowowej, a przez to do wzrostu presji połowowej, zwłaszcza w sytuacjach, w których uprawnienia do połowów nie są ograniczone.

Biorąc pod uwagę dynamiczny charakter zarówno działalności połowowej floty Unii, jak i zasobów, które są wykorzystywane, i zważywszy na niski poziom wykorzystania statków, ważne jest nadal uważne śledzenie rozwoju zdolności połowowej w odniesieniu do zasobów rybnych oraz odnoszących się do nich środków z zakresu polityki.

Ramy prawne i obowiązki państw członkowskich

W ramach nowej wspólnej polityki rybołówstwa państwa członkowskie muszą podjąć środki służące dostosowaniu z czasem zdolności połowowej swojej floty do wielkości przyznanych im uprawnień do połowów, mając na uwadze cel osiągnięcia stabilnej i trwałej równowagi między nimi. Zdolność połowowa poszczególnych państw członkowskich nie może ulec zwiększeniu w związku z systemem wprowadzania/wycofywania statków i powinna pozostać w ramach ustalonych limitów zdolności połowowej.

Państwa członkowskie muszą przygotowywać roczne sprawozdanie na temat zdolności połowowej . Komisja przedstawiła wytyczne do przygotowania tych sprawozdań, do których większość państw członkowskich się zastosowała. Jeżeli państwo członkowskie stwierdzi strukturalny brak równowagi, ma obowiązek przygotować i przedstawić plan działania dla odpowiedniego segmentu (lub segmentów), określający cele dostosowawcze i narzędzia oraz wyraźne ramy czasowe jego wdrażania. W 2014 r. Komisja otrzymała od państw członkowskich sześć planów działania (załącznik III). Prowadzone są jednak rozmowy z niektórymi innymi państwami członkowskimi, które nie przedstawiły planów działania, chociaż wyniki oceny ich flot z reguły powinny doprowadzić do stworzenia takich planów.

Ocena stanu nierównowagi strukturalnej jest ściśle związana z wdrażaniem Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR): wsparcie na rzecz trwałego zaprzestania działalności w ramach EFMR jest możliwe jedynie w przypadku segmentów floty, w których występuje nierównowaga, wspieranie wymiany silników statków jest możliwe wyłącznie w przypadku segmentów floty w równowadze.

Stan zdolności połowowej flot w Unii

Całkowita zdolność połowowa floty uległa w ostatnich latach dalszemu ograniczeniu. W niektórych segmentach utrzymuje się jednak nierównowaga.

Między 1 lipca 2013 r. a 1 stycznia 2015 r. zdolność połowowa państw członkowskich UE-28 spadła o 1,1 % pod względem mocy silnika w kilowatach (kW) i wzrosła o 0,3 % pod względem tonażu brutto (GT). Wzrost ten można tłumaczyć przystąpieniem Chorwacji do UE w 2014 r. Nie licząc floty chorwackiej, w okresie od 2012 r. do początku 2015 r. unijna zdolność połowowa spadła o 4 % w GT i o 3,3 % pod względem mocy silnika (kW); liczba statków zmniejszyła się o 3,9 %.

W dniu 1 stycznia 2014 r. w rejestrze floty rybackiej UE zarejestrowanych było 86 879 statków o łącznej zdolności połowowej 1 658 033 GT i 6 573 806 KW. Wskazuje to na zmniejszenie od 2012 r. (z wyłączeniem statków zarejestrowanych w Chorwacji i w regionach najbardziej oddalonych) liczby statków o 7,8 % i zdolności połowowej o 1,6 % pod względem GT oraz 5,4 % pod względem mocy silnika w KW (załącznik I). Poziom zdolności połowowej unijnej floty rybackiej wyniósł 16,4 % poniżej górnych limitów zdolności połowowej w przeliczeniu na pojemność oraz 10,5 % poniżej pułapów mocy silników.