[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 8.1.2009

KOM(2008) 904 wersja ostateczna

2007/0198 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady na temat przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1228/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków dostępu do sieci w odniesieniu do transgranicznej wymiany energii elektrycznej

2007/0198 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady na temat przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1228/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie warunków dostępu do sieci w odniesieniu do transgranicznej wymiany energii elektrycznej

1. PRZEBIEG PROCEDURY

Przekazanie wniosku do Parlamentu Europejskiego i Rady (dokument COM(2007)531 - 2007/0198/COD) dnia: | 19.09.2007 |

Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny wydał opinię dnia: | 22.04.08 |

Komitet Regionów wydał opinię dnia: | 10.04.08 |

Parlament Europejski wydał opinię (pierwsze czytanie) dnia: | 18.06.2008 |

Wspólne stanowisko przyjęto jednogłośnie dnia: | 9.01.2009 |

2. CEL WNIOSKU KOMISJI

Wniosek ten jest częścią trzeciego pakietu legislacyjnego dotyczącego wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej w UE („trzeci pakiet”), który to pakiet obejmuje dwie dyrektywy i trzy rozporządzenia.

Głównym celem pakietu jest wprowadzenie ram regulacyjnych potrzebnych do w pełni skutecznego otwarcia rynku oraz do utworzenia jednolitego rynku gazu i energii elektrycznej w UE w interesie obywateli i przedsiębiorstw Unii Europejskiej. Pomoże to w utrzymaniu jak najniższego poziomu cen oraz poprawi standard usług i bezpieczeństwo dostaw.

Osiągnięciu tego celu służą następujące środki:

- skuteczniejszy nadzór regulacyjny prowadzony przez niezależne organy krajowe;

- ustanowienie agencji mającej zapewniać skuteczną współpracę między krajowymi organami regulacyjnymi oraz podejmować decyzje we wszystkich odpowiednich sprawach transgranicznych;

- obowiązkowa współpraca między operatorami sieci w zakresie harmonizacji wszystkich przepisów dotyczących transportu energii w Europie oraz w zakresie koordynacji planowania inwestycyjnego;

- efektywny rozdział wytwarzania energii od jej przesyłu, z myślą o eliminacji wszelkich konfliktów interesów, promowaniu inwestycji sieciowych oraz zapobieganiu wszelkim zachowaniom dyskryminacyjnym;

- zwiększona przejrzystość i lepsze funkcjonowanie rynku detalicznego;

- wzmożona solidarność i ściślejsza współpraca regionalna państw członkowskich dla zapewnienia większego bezpieczeństwa dostaw.

3. UWAGI DOTYCZĄCE WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1. Uwagi ogólne

Wspólne stanowiska przyjęte przez Radę w odniesieniu do 5 tekstów składających się na trzeci pakiet zawierają wszystkie zasadnicze elementy wniosku Komisji potrzebne do zapewnienia właściwego funkcjonowania wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej oraz, szerzej, do realizacji określonych powyżej zasadniczych celów. Mogą zatem zostać ogólnie poparte przez Komisję (zob. pkt 3.2. poniżej).

W pierwszym czytaniu skupiono się na osiągnięciu porozumienia w Radzie. We wspólnym stanowisku nie uwzględniono zatem formalnie poprawek przyjętych przez Parlament Europejski. Negocjacje w tej sprawie odbędą się podczas drugiego czytania. Niektóre poprawki przyjęte przez Parlament Europejski ujęto jednak we wspólnym stanowisku (zob. pkt 3.3. poniżej). Komisja jest zdania, że niektóre nieuwzględnione poprawki należy wziąć pod uwagę w drugim czytaniu (zob. pkt 3.4. poniżej).

3.2. Uwagi szczegółowe

Główne zmiany w stosunku do wniosku Komisji są następujące:

3.2.1 Tworzenie i modyfikacja kodeksów sieci

Wspólne stanowisko zmienia wniosek Komisji w zakresie procesu tworzenia i modyfikacji kodeksów sieci. Wprowadzono nowe pojęcie wytycznych ramowych, przygotowywanych przez Agencję, które byłyby stosowane przez operatorów systemów przesyłowych przy opracowywaniu europejskich kodeksów sieci. (ocena Komisji – zob. pkt 3.3.)

3.2.2 Plan inwestycji sieciowych

Komisja proponuje, aby Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych Energii Elektrycznej sporządzała plan inwestycji sieciowych co dwa lata. Rada zastąpiła plan inwestycji sieciowych niewiążącym orientacyjnym planem rozwoju sieci. (ocena Komisji – zob. pkt 3.3.)

3.2.3 Taryfy

Komisja zaproponowała, aby zatwierdzanie taryf przez organy regulacyjne następowało z góry. Rada przewidziała możliwość zatwierdzania z góry jedynie metod ustalania taryf, co Komisja może zaakceptować.

3.2.4 Wytyczne

Komisja zaproponowała obszerny spis wytycznych zawierający istniejące wytyczne, pewne nowe zagadnienia, jak również wytyczne, które będą opierać się na kodeksach sieci.

Rada przede wszystkim skreśliła wszystkie wyraźne odesłania do wytycznych, które zostały już wspomniane w spisie kodeksów sieci. Komisja może zgodzić się na ten zabieg redakcyjno-prawny.

Jednak Rada skreśliła również możliwość tworzenia wytycznych. Komisja zaproponowała możliwość opracowania wytycznych dotyczących rynków detalicznych. Do państw członkowskich zwrócono się o określenie procedur regulujących wymianę danych i zmianę dostawcy, jednak Rada przeniosła ten artykuł do dyrektywy, a jednocześnie skreśliła możliwość tworzenia wytycznych. Komisja może zgodzić się na obie zmiany, jednak uważa, że należy zachować wszystkie pozostałe wytyczne, aby zapewnić prawidłowe funkcjonowanie systemu określania prawnie wiążących zasad dotyczących wewnętrznego rynku energii elektrycznej.

3.3. Aspekty wspólnego stanowiska odzwierciedlające poprawki Parlamentu Europejskiego

Niektóre poprawki Parlamentu Europejskiego zostały odzwierciedlone we wspólnym stanowisku, w oryginalnym sformułowaniu lub w sformułowaniu zachowującym ich sens. Poprawki te dotyczą następujących kwestii:

3.3.1 Uprawnienia Agencji w zakresie opracowywania ramowych wytycznych i kodeksów

Zarówno wspólne stanowisko Rady, jak i poprawki Parlamentu Europejskiego (poprawka 32) zmieniają wniosek Komisji w zakresie procesu tworzenia kodeksów sieci. Wprowadzono nowe pojęcie wytycznych ramowych, przygotowywanych przez Agencję, które byłyby stosowane przez operatorów systemów przesyłowych przy opracowywaniu europejskich kodeksów sieci.

Komisja popiera wyraźniejsze określenie roli Agencji w procesie tworzenia przepisów. Zamiast wydawać opinię dopiero po opracowaniu kodeksu przez operatorów sieci przesyłowych, Agencja z góry określi wymogi dotyczące kodeksów, w formie ramowych wytycznych odnoszących się do określonej dziedziny.

Parlament Europejski proponuje również, aby Agencja przyjmowała wiążące kodeksy sieci (poprawka 14), natomiast Rada utrzymuje, że jedynie Komisja może nadawać kodeksom wiążący charakter. Komisja nie może poprzeć dążenia Parlamentu do wzmocnienia Agencji, ponieważ jest to sprzeczne z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie Meroni, zgodnie z którym Komisja nie może przekazać swoich uprawnień uznaniowych innemu organowi.

3.3.2 Udzielanie konsultacji i monitorowanie przez Europejską Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych

Zarówno wspólne stanowisko, jak i poprawki Parlamentu Europejskiego zmieniają wniosek Komisji w zakresie konsultacji z Europejską Siecią Operatorów Systemów Przesyłowych Energii Elektrycznej i prowadzenia przez nią monitoringu. Wspólne stanowisko precyzuje rolę Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych w stosunku do konsultacji i monitoringu prowadzonych przez Agencję. Poprawki Parlamentu zmierzają w tym samym kierunku, jednak mają charakter zbyt restrykcyjny, przez co nie pozostawiają Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych wystarczających możliwości w zakresie konsultacji i monitoringu.

3.3.3 Koszty związane z funkcjonowaniem Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych

Zarówno we wspólnym stanowisku, jak i poprawkach Parlamentu Europejskiego dodano wymóg, zgodnie z którym organy regulacyjne muszą zatwierdzić koszty związane z funkcjonowaniem Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych, o ile są one uzasadnione i proporcjonalne.

3.3.4 Wykorzystanie opłat za zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi

We wniosku Komisji przewidziano obowiązkowe przeznaczanie wpływów z opłat za zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi na rozbudowę transgranicznej zdolności przesyłowej lub na inwestycje sieciowe. Zaproponowano to również w poprawce 23 Parlamentu, dodając zatwierdzanie przez Agencję wykorzystywania opłat za zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi w celu obniżki taryf. We wspólnym stanowisku ponownie wprowadzono możliwość wykorzystywania opłat za zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi do obniżenia taryf.

Zdaniem Komisji wykorzystywanie opłat za zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi w celu obniżki taryf zmniejsza motywację do finansowania rozbudowy infrastruktury z opłat za zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi. Jednak we wspólnym stanowisku przeznaczanie opłat za zarządzanie ograniczeniami przesyłowymi na rozbudowę transgranicznej zdolności przesyłowej lub inwestycje sieciowe potraktowano wyraźnie priorytetowo w stosunku do ich wykorzystywania do obniżki taryf sieciowych. Poprawka Parlamentu zmierza we właściwym kierunku. Wspólne stanowisko w połączeniu z poprawką Parlamentu jest możliwe do zaakceptowania przez Komisję jako rozwiązanie kompromisowe.

3.4. Poprawki Parlamentu Europejskiego zaakceptowane przez Komisję, ale niepoparte przez Radę

3.4.1 Uprawnienia Agencji w zakresie planów inwestycyjnych

Zgodnie ze wspólnym stanowiskiem Europejska Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych przyjmuje orientacyjny 10-letni plan rozwoju sieci. Przeglądu tego planu dokonuje Agencja, która może proponować Komisji i Europejskiej Sieci Operatorów Systemów Przesyłowych zmiany w planie. Parlament Europejski proponuje, aby Agencja przyjęła wiążący plan inwestycji sieciowych, przygotowany przez Europejską Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych. Komisja nie może zgodzić się na przyznanie Agencji uprawnień uznaniowych do przyjęcia wiążącego planu inwestycji. Komisja może jednak poprzeć przyjmowanie przez Agencję niewiążącego planu inwestycji lub odgrywanie przez nią pewnej roli w monitorowaniu spójności między krajowymi planami inwestycji, zatwierdzonymi przez krajowe organy regulacyjne, a 10-letnim planem rozwoju sieci przygotowanym przez Europejską Sieć Operatorów Systemów Przesyłowych.

3.4.2 Współpraca techniczna z krajami trzecimi

W poprawkach Parlamentu zaproponowano monitorowanie współpracy technicznej z operatorami systemów przesyłowych z krajów trzecich przez krajowe organy regulacyjne oraz Agencję.

3.4.3 Zniesienie barier administracyjnych w celu zwiększenia zdolności przesyłowej

W poprawkach Parlamentu zaproponowano, aby państwa członkowskie dokonały przeglądu swoich procedur dotyczących usuwania barier w celu zwiększenia zdolności przesyłowej połączeń międzysystemowych.

4. PODSUMOWANIE

Komisja uznaje, że wspólne stanowisko zachowuje zasadnicze punkty wniosku Komisji. Komisja stwierdza, że w istotnych kwestiach wspólne stanowisko jest ogólnie dobrze wyważone i stanowi realny kompromis, który umożliwi sprawne funkcjonowanie wewnętrznego rynku gazu i energii elektrycznej. Komisja uważa jednak, że niektóre poprawki przyjęte przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu należy włączyć dopiero w drugim czytaniu.