KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 4.5.2016 COM(2016) 270 final 2016/0133(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona)



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU Przyczyny i cele wniosku UE dąży do wypracowania bardziej trwałego podejścia do zarządzania migracjami, mając na uwadze zarówno osoby wymagające ochrony międzynarodowej, jak i te przemieszczające się z innych powodów. Takie podejście zakłada położenie kresu nielegalnym i niebezpiecznym przepływom osób, zlikwidowanie modelu biznesowego przemytników ludzi i wprowadzenie w ich miejsce bezpiecznych i legalnych sposobów dotarcia do UE dla tych, którzy wymagają ochrony międzynarodowej. Ochrona w regionie i przesiedlenie stamtąd do UE powinny stać się modelowym rozwiązaniem na przyszłość i najlepiej służą interesom uchodźców i ich bezpieczeństwu. Nadal jednak nie można wykluczyć, że w perspektywie krótko- i średnioterminowej ludzie będą w dalszym ciągu docierać do granic zewnętrznych UE. Należy zawracać osoby, które nie występują o udzielenie im ochrony międzynarodowej. Należy skutecznie rozpatrywać wnioski osób ubiegających się o taką ochronę i zapewnić im dostęp do ośrodków przyjmowania, gdzie panują przyzwoite warunki, i wsparcie w państwie członkowskim odpowiedzialnym za rozpatrywanie ich wniosków, w trakcie tego procesu, a także po jego zakończeniu, jeśli wniosek zostanie uznany za zasadny. Ostatnie doświadczenia pokazują jednak, że niekontrolowany napływ migrantów na dużą skalę wywiera nadmierną presję na systemy azylowe państw członkowskich, co prowadzi do coraz częstszych przypadków lekceważenia przepisów. Kwestia ta zaczyna obecnie być podejmowana, by docelowo odzyskać kontrolę nad bieżącą sytuacją przez stosowanie obowiązujących przepisów dotyczących azylu i zarządzania granicami w obszarze Schengen, a także przez zacieśnienie współpracy z kluczowymi państwami trzecimi, w szczególności z Turcją. Panująca sytuacja obnażyła jednak bardziej zasadnicze niedociągnięcia w przepisach azylowych, które obniżają skuteczność takich przepisów i nie zapewniają zrównoważonego podziału odpowiedzialności, czym należy się obecnie zająć. Dnia 6 kwietnia 2016 r. Komisja określiła priorytety, jakimi należy się kierować przy usprawnianiu wspólnego europejskiego systemu azylowego (WESA), w wydanym przez siebie komunikacie „W kierunku reformy wspólnego europejskiego systemu azylowego i zwiększenia liczby legalnych sposobów migracji do Europy”. Komisja zapowiedziała, że będzie sukcesywnie działać na rzecz zreformowania istniejących unijnych przepisów prawnych dotyczących azylu w celu ustanowienia zrównoważonego i sprawiedliwego systemu określania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrywanie wniosków o azyl, wzmocnienia systemu Eurodac, osiągnięcia większej konwergencji w obrębie systemu azylowego, zapobieganiu wtórnym przepływom, a także w celu wprowadzenia rozszerzonego mandatu dla Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO). Potrzeba zreformowania została powszechnie uznana, w tym przez Parlament Europejski i Radę Europejską. Niniejszy wniosek w sprawie reformy rozporządzenia Dublin III należy do pierwszego pakietu wniosków ustawodawczych, które będą stanowić główną reformę WESA. Pakiet ten obejmuje również wniosek o przekształcenie rozporządzenia Eurodac i wniosek o ustanowienie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu. We wniosku w sprawie Eurodac proponuje się zmiany konieczne do dostosowania systemu do proponowanych przepisów dublińskich zgodnie z jego nadrzędnych celem, jakim jest służenie wdrożeniu rozporządzenia dublińskiego. Eurodac powinien także stać się bazą danych do szerzej pojętych celów imigracji, ułatwiać powrót i pomagać w zwalczaniu nielegalnej migracji. Wniosek w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu ma na celu poprawę wdrożenia i funkcjonowania WESA w oparciu o prace Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu i dalsze jego przekształcenie w agencję, która powinna być odpowiedzialna za usprawnianie funkcjonowania WESA, zapewnienie spójnej oceny wniosków o ochronę międzynarodową w całej Unii, a także monitorowanie stosowania unijnego prawa pod kątem operacyjnym i technicznym. Zakłada się drugi etap wniosków ustawodawczych służących reformie procedur udzielania azylu i dyrektyw w sprawie kwalifikowania, a także dyrektywy w sprawie warunków przyjmowania, by zapewnić pełną reformę wszystkich części systemu azylowego UE, w tym by uniknąć zakłóceń w działaniu mechanizmu dublińskiego z powodu nadużyć i składania wielu wniosków o udzielenie azylu w różnych krajach (tzw. „turystyka azylowa”, ang. asylum shopping) przez osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową i osoby korzystające z takiej ochrony. W szczególności konieczne będzie przyspieszenie i ujednolicenie procedur udzielania azylu, niezbędne są bardziej jednolite zasady dotyczące procedur i praw oferowanych osobom korzystającym z ochrony międzynarodowej; warunki przyjmowania będą wymagały dostosowania, by w miarę możliwości zwiększyć stopień harmonizacji między państwami członkowskimi. Jak określono w komunikacie z dnia 6 kwietnia, kryzys migracyjny i uchodźczy obnażył znaczące słabości strukturalne i niedociągnięcia w konstrukcji i wdrażaniu europejskiego systemu azylowego, a w szczególności przepisów dublińskich. Założeniem obecnego systemu dublińskiego nie był zrównoważony podział odpowiedzialności w całej Unii za osoby składające wniosek. Doprowadziło to do sytuacji, w których niewielka liczba państw członkowskich musiała radzić sobie z przeważającą większością osób ubiegających się o azyl, które dotarły do Unii, co w rezultacie obciążyło systemy azylowe tych państw i spowodowało do pewnego stopnia lekceważenie przepisów UE. Ponadto na skuteczność systemu dublińskiego negatywnie wpływa szereg złożonych i kwestionowanych przepisów w sprawie ustalania odpowiedzialności, a także długotrwałe postępowania. Dotyczy to w szczególności bieżących przepisów, które przewidują przenoszenie odpowiedzialności między państwami członkowskimi po określonym czasie. Co więcej brak wyraźnych przepisów dotyczących obowiązków osób składających wniosek, a także konsekwencji nieprzestrzegania ich sprawia, że bieżący system jest często podatny na nadużycia przez takie osoby.

Cele rozporządzenia dublińskiego, tj. zapewnienie osobom ubiegającym się o azyl szybkiego dostępu do procedury udzielania azylu i merytorycznego badania wniosku przez jedno wyraźnie ustalone państwo członkowskie, pozostają aktualne. Nie ulega jednak wątpliwości, że system dubliński wymaga reformy, tj. uproszczenia i zwiększenia jego skuteczności w praktyce. Musi on także sprostać sytuacjom, w których systemy azylowe państw członkowskich znajdują się pod nieproporcjonalną presją. Niniejszy wniosek jest wersją przekształconą rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca („rozporządzenie Dublin III”) Szczegółowe cele niniejszego wniosku to: zwiększenie zdolności systemu w zakresie ustalania – w sposób skuteczny i wydajny – jednego państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. W szczególności pozwoliłoby to usunąć klauzule dotyczące wygaśnięcia odpowiedzialności i znacznie skrócić terminy nadsyłania wniosków, otrzymywania odpowiedzi i przekazywania osób między państwami członkowskimi; zapewnienie sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi przez dodanie do obecnego systemu korekcyjnego mechanizmu przydziału wniosków. Taki mechanizm byłby uruchamiany automatycznie w sytuacjach, gdy państwa członkowskie byłyby zmuszone radzić sobie z nieproporcjonalną liczbą osób ubiegających się o azyl; zniechęcanie do nadużyć i zapobieganie wtórnym przepływom osób ubiegających się o ochronę międzynarodową na terytorium UE, w szczególności przez ustanowienie wyraźnego obowiązku, by takie osoby składały wniosek w państwie członkowskim pierwszego wjazdu i pozostały w państwie członkowskim, które uznaje się za odpowiedzialne. Wymaga to także wyciągnięcia proporcjonalnych konsekwencji proceduralnych i materialnych w razie niewywiązywania się tych osób ze swoich obowiązków. Ukierunkowane konsultacje z Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi, m.in. na podstawie komunikatu z dnia 6 kwietnia, a także Wysokim Komisarzem Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców (UNHCR) i społeczeństwem obywatelskim potwierdziły istnienie różnych opinii na temat charakteru i zakresu reform rozporządzenia dublińskiego. W tym kontekście Komisja dokładnie zapoznała się z wysuwanymi argumentami i stwierdziła, że należy zachować bieżące kryteria stosowane w systemie dublińskim, a jednocześnie uzupełnić go o korekcyjny mechanizm przydziału wniosków, by odciążyć państwa członkowskie znajdujące się pod nieproporcjonalną presją. Równocześnie nowy system dubliński będzie opierał się na europejskim systemie odniesienia od początku jego wdrożenia i będzie zawierał korekcyjny mechanizm solidarności uruchamiany automatycznie, jak tylko państwo członkowskie znajdzie się pod nieproporcjonalną presją. Jednocześnie wprowadza się inne zasadnicze zmiany, by zniechęcić do nadużyć i zapobiec wtórnym przepływom osób ubiegających się o ochronę międzynarodową na terytorium UE. Spójność z przepisami obowiązującymi w tym obszarze polityki System dubliński jest podstawą wspólnego europejskiego systemu azylowego i ma na celu ustalenie, które państwo członkowskie odpowiada za wniosek o udzielenie azylu. Działa przy użyciu instrumentów prawnych i politycznych w obszarze azylu, w szczególności w odniesieniu do procedur udzielania azylu, norm dotyczących kwalifikowania obywateli na potrzeby ochrony międzynarodowej, warunków przyjmowania, a także relokacji i przesiedleń. Postępy przebiegają bardzo powoli z uwagi na niewielkie doświadczenie we wdrażaniu prawa UE w obszarze azylu. Priorytetem jest zapewnienie pełnego i szybkiego wdrożenia przez państwa członkowskie prawa unijnego. Przez ostatnie lata Komisja i władze Grecji pracowały nad tym, by priorytetowo traktować unormowanie sytuacji od momentu wstrzymania procesu przekazywania osób w ramach systemu dublińskiego w 2010 r. W tym celu dnia 10 lutego 2016 r. Komisja wydała Grecji zalecenie dotyczące wprowadzenia przez to państwo pilnych środków w związku ze wznowieniem procesu, o którym mowa wyżej. Niniejszy wniosek należy do pakietu obejmującego wnioski zakładające reformę innych elementów systemu dublińskiego, co zapewni spójność przepisów w tym obszarze polityki. Wniosek w sprawie reformy rozporządzenia Eurodac przewiduje niezbędne zmiany, tak by odzwierciedlić zmiany zaproponowane w rozporządzeniu dublińskim i pomóc poprawić kontrolę nielegalnej migracji. Komisja proponuje także ustanowienie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu, która miałaby wspierać funkcjonowanie wspólnego europejskiego systemu azylowego, w tym zmienionego mechanizmu dublińskiego.

W reakcji na sytuację kryzysową w Grecji i we Włoszech Rada przyjęła we wrześniu 2015 r. dwie decyzje w sprawie relokacji, które będą stosowane do września 2017 r. Była to tymczasowa i doraźna reakcja na sytuację wyjątkową w tych dwóch państwach członkowskich, które doświadczyły bezprecedensowego napływu migrantów, więc należało je w pewnym stopniu odciążyć i przenieść odpowiedzialność za niektóre osoby ubiegające się o azyl z Włoch i Grecji na pozostałe państwa członkowskie. Komisja przedstawiła dwa sprawozdania na temat wdrożenia tych decyzji. Z myślą o wypracowaniu strukturalnego rozwiązania pozwalającego radzić sobie z podobnymi sytuacjami kryzysowymi Komisja zaproponowała we wrześniu 2015 r. kryzysowy mechanizm relokacji. Zaproponowano uruchamianie procesu relokacji w drodze aktu delegowanego, który określałby także liczbę osób objętych relokacją. Niniejszy wniosek wprowadza automatycznie uruchamiany korekcyjny mechanizm przydziału wniosków. Ma on zatem podobny cel co wniosek przedstawiony przez Komisję we wrześniu 2015 r. Zależnie od wyników dyskusji nad niniejszym wnioskiem Komisja mogłaby rozważyć wycofanie wniosku z września. Niniejszy wniosek przewiduje także nowe zasady ustalania, które państwo członkowskie odpowiada za rozpatrzenie wniosku złożonego przez małoletniego bez opieki, tzn. w przypadku braku rodziny lub krewnych odpowiedzialnym państwem członkowskim jest to państwo, w którym złożony został pierwszy wniosek, chyba że takie rozwiązanie nie zabezpiecza najlepiej interesów małoletniego. Powyższy przepis pozwoli w krótkim czasie ustalić odpowiedzialne państwo członkowskie i tym samym umożliwi osobom składającym wniosek, należącym do grup szczególnie wrażliwych, na szybkie skorzystanie z tej procedury. Zważywszy, że przepis ten różni się od przepisu zaproponowanego przez Komisję w czerwcu 2014 r., Komisja ma zamiar wycofać tamten wniosek, co do którego nie udało się do tej pory osiągnąć porozumienia. Spójność z innymi politykami Unii Niniejszy wniosek jest spójny z kompleksową długoterminową strategią na rzecz lepszego zarządzania migracją, określoną przez Komisję w Europejskim programie w zakresie migracji, w którym przełożono wytyczne polityczne przewodniczącego Komisji Jeana Claude’a Junckera na zestaw spójnych i wzajemnie się umacniających inicjatyw opartych na czterech filarach. Filary te obejmują ograniczanie zachęt do nielegalnej migracji, zabezpieczenie granic zewnętrznych i ratowanie życia ludzkiego, silną politykę azylową oraz nową politykę dotyczącą legalnej migracji. Niniejszy wniosek, który w dalszym stopniu wdraża Europejski program w zakresie migracji i realizuje jego cel polegający na wzmocnieniu polityki azylowej Unii, powinien być postrzegany jako element szerzej zakrojonej polityki na szczeblu UE zmierzającej do zbudowania na przyszłość solidnego i skutecznego systemu zrównoważonego zarządzania migracjami, który jest sprawiedliwy dla społeczności przyjmujących i obywateli unijnych, a także dla obywateli państw trzecich oraz państw pochodzenia i tranzytu. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ Podstawa prawna Niniejszy wniosek przekształca rozporządzenie (UE) nr 604/2013 i dlatego powinien zostać przyjęty na tej samej podstawie prawnej, tj. na podstawie art. 78 akapit drugi lit. e) TFUE zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Zmienna geometria Zjednoczone Królestwo i Irlandia są związane rozporządzeniem nr 604/2013 po zgłoszeniu swojego zamiaru uczestnictwa w przyjęciu i stosowaniu tego rozporządzenia na podstawie Protokołu w sprawie stanowiska Zjednoczonego Królestwa i Irlandii w odniesieniu do przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, załączonego do TUE i TFUE. Zgodnie z tym Protokołem Zjednoczone Królestwo i Irlandia mogą zdecydować o uczestniczeniu w przyjęciu niniejszego wniosku. Mogą one również skorzystać z tej możliwości po przyjęciu niniejszego wniosku. Zgodnie z Protokołem w sprawie stanowiska Danii załączonym do TFUE i TUE Dania nie uczestniczy w przyjmowaniu przez Radę środków na mocy tytułu V TFUE (z wyjątkiem „środków określających państwa trzecie, których obywatele muszą mieć wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych Państw Członkowskich” oraz „środków odnoszących się do jednolitego wzorca wiz”). Biorąc jednak pod uwagę, że Dania stosuje obowiązujące rozporządzenie dublińskie na mocy umowy międzynarodowej zawartej z WE w 2006 r., powinna ona zgodnie z art. 3 tej umowy powiadomić Komisję, czy decyduje się wdrożyć przepisy zmienionego rozporządzenia. Decyzja o uczestnictwie Zjednoczonego Królestwa, Irlandii i Danii w przepisach określonych w niniejszym wniosku przekształcającym rozporządzenie nr 604/2013 zostanie podjęta w toku negocjacji zgodnie z tymi protokołami. Protokoły te przede wszystkim pozwalają Zjednoczonemu Królestwu i Irlandii uczestniczyć w inicjatywach w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości przy jednoczesnym poszanowaniu ich operacyjności, lecz nie nakładają na nie obowiązku uczestnictwa. Wpływ wniosku na państwa nienależące do UE, stowarzyszone z systemem dublińskim Oprócz stowarzyszenia szeregu państw nienależących do UE z dorobkiem Schengen Unia zawarła umowy o stowarzyszeniu tych państw także z dorobkiem dublińskim/Eurodac. Są to: – umowa w sprawie stowarzyszenia Islandii i Norwegii zawarta w 2001 r.; – umowa w sprawie stowarzyszenia Szwajcarii zawarta w dniu 28 lutego 2008 r.; – protokół dotyczący stowarzyszenia Liechtensteinu zawarty w dniu 7 marca 2011 r. Aby ustanowić prawa i obowiązki między Danią – która, jak wyjaśniono powyżej, jest stowarzyszona z dorobkiem dublińskim/Eurodac na mocy umowy międzynarodowej – i stowarzyszonymi państwami wymienionymi powyżej, Unia i państwa stowarzyszone zawarły dwa inne akty.

Zgodnie z trzema wyżej przywołanymi umowami państwa stowarzyszone przyjmują dorobek dubliński/Eurodac wraz z jego późniejszymi zmianami bez żadnego wyjątku. Nie biorą one udziału w przyjmowaniu żadnych aktów zmieniających dorobek dubliński lub opartych na tym dorobku (w tym także niniejszego wniosku), ale muszą zawiadomić Komisję w określonym terminie o tym, czy zdecydowały się przyjąć treść danego aktu, po tym jak zostanie on już zatwierdzony przez Parlament Europejski i Radę. W przypadku gdy Norwegia, Islandia, Szwajcaria lub Liechtenstein nie przyjmują aktu zmieniającego lub opartego na dorobku dublińskim/Eurodac, odpowiednie umowy zostają rozwiązane, chyba że wspólny/mieszany komitet ustanowiony na mocy tych umów jednomyślnie postanowi inaczej. Pomocniczość Postanowienia tytułu V TFUE dotyczącego przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości powierzają określone kompetencje w tym zakresie Unii Europejskiej. Kompetencje te należy wykonywać zgodnie z art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, tzn. tylko wówczas i tylko w takim zakresie, w jakim cele proponowanych działań nie mogą być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast z uwagi na rozmiary lub skutki proponowanych działań możliwe jest lepsze ich osiągnięcie na poziomie Unii Europejskiej. Niniejszy wniosek usprawnia obecne przepisy dublińskie i uzupełnia je o nowy korekcyjny mechanizm przydziału wniosków, który zakłada wdrożenie systemu umożliwiającego odpowiednie postępowanie, w przypadku gdy na systemy azylowe państw członkowskich wywierana jest nieproporcjonalna presja. Celem jest sprawiedliwy podział odpowiedzialności między państwami członkowskimi przez odciążenie państwa członkowskiego, które znajduje się pod nieproporcjonalną presją, i rozdzielenie tego ciężaru między pozostałe państwa członkowskie. Z definicji wymaga to działań UE. Ponadto wniosek ma na celu zapewnienie prawidłowego stosowania systemu dublińskiego w czasie kryzysu i poradzenie sobie z problemem wtórnych przepływów obywateli państw trzecich między państwami członkowskimi – problemów o charakterze transgranicznym. Nie ulega wątpliwości, że działania podejmowane przez poszczególne państwa członkowskie nie mogą stanowić satysfakcjonującej odpowiedzi na potrzebę wspólnego podejścia UE do wspólnego problemu. Proporcjonalność Jeśli chodzi o usprawnienie przepisów dublińskich, zaproponowane zmiany ograniczają się do tego co niezbędne, by umożliwić skuteczne funkcjonowanie systemu, zarówno w odniesieniu do szybszego dostępu osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do procedury udzielania takiej ochrony, jak i do zdolności administracji państw członkowskich do stosowania takiego systemu. Co się tyczy wprowadzenia nowego korekcyjnego mechanizmu przydziału wniosków, rozporządzenie (UE) nr 604/2013 nie przewiduje w swoim obecnym kształcie narzędzi umożliwiających dostateczne działania w sytuacji nieproporcjonalnej presji wywieranej na systemy azylowe państw członkowskich. Niniejszy wniosek wprowadza przepisy dotyczące korekcyjnego mechanizmu przydziału wniosków, które mają zaradzić temu brakowi. Przepisy te nie wykraczają poza to co konieczne, by osiągnąć cel, jakim jest skuteczne zaradzenie sytuacji. Wybór instrumentu Biorąc pod uwagę, że mechanizm dubliński został ustanowiony w drodze rozporządzenia, ten sam instrument prawny jest stosowany w celu usprawnienia tego mechanizmu i uzupełnienia go o korekcyjny mechanizm przydziału wniosków. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW Oceny ex post/kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa W Europejskim programie w zakresie migracji Komisja zapowiedziała ocenę i ewentualną zmianę rozporządzenia w 2016 r., apelując jednocześnie do państw członkowskich, by w pełni wdrożyły rozporządzenie Dublin III i istniejący dorobek prawny UE w zakresie azylu. Zgodnie z zapowiedzią Komisja zleciła ekspertom zewnętrznym przeprowadzenie badań dotyczących oceny systemu dublińskiego. Przedmiotem oceny była skuteczność, wydajność, przydatność i spójność rozporządzenia Dublin III oraz jego wartość dodana dla UE. Oceniono również zakres, w jakim rozporządzenie ma pomóc osiągnąć cele unijne oraz zaspokoić szersze potrzeby UE w obszarze polityki i potrzeby docelowych zainteresowanych stron. W ramach oceny dokonano szczegółowej analizy praktycznego wdrożenia rozporządzenia Dublin III w państwach członkowskich. Poniżej przedstawione zostały główne ustalenia. 3.1. Znaczenie rozporządzenia Dublin III System dubliński jest podstawą dorobku prawnego UE w zakresie azylu i jego cele pozostają aktualne. Unijny instrument ustanawiania kryteriów i mechanizm ustalania, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku, mają istotne znaczenie dopóty, dopóki w Unii istnieją oddzielne krajowe systemy azylowe. Inaczej państwa członkowskie musiałyby polegać na doraźnych porozumieniach, jak to miało miejsce przed ustanowieniem systemu dublińskiego, co bardzo utrudniłoby ustalenie odpowiedzialności między państwami członkowskimi. Z oceny wynikało, że żaden krajowy ani dwustronny instrument nie mógłby zapewnić takiego samego efektu, co mogłoby skutkować przypadkami nierozpatrzenia wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, które lądowałyby w próżni między różnymi jurysdykcjami krajowymi. Wyrażono różne poglądy na temat faktycznego wpływu rozporządzenia, które powinno zapewnić osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową szybki dostęp do procedur azylowych i prowadzić do długoterminowej strategii zniechęcającej do składania kilku wniosków. Jeszcze bardziej poprawiłoby to wydajność systemu azylowego, gdyż zapobiegłoby jego nadużyciom i obniżyłoby ogólne koszty.

3.2 Wdrożenie rozporządzenia Kontekst ogólny Najistotniejszym problemem, na który zwrócono uwagę w ocenie, był brak spójnego i prawidłowego wdrażania w państwach członkowskich. Stwierdzono ponadto, że koncepcja rozporządzenia Dublin III miała wiele niedociągnięć i dlatego tym trudniej było osiągnąć jego główne cele. Hierarchia kryteriów określonych w rozporządzeniu Dublin III nie uwzględnia zdolności państw członkowskich ani nie ma na celu równoważenia ich wysiłków. Metoda przydziału odpowiedzialności opóźnia dostęp do procedury azylowej. W ramach obecnego systemu osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową mogą czekać do 10 miesięcy (w przypadku wniosków o wtórne przejęcie) lub 11 miesięcy (w przypadku wniosków o przejęcie), zanim rozpocznie się procedura rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Jest to sprzeczne z celem rozporządzenia dublińskiego, jakim jest zapewnienie osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową szybkiego dostępu do procedury azylowej. Okazało się również, że rozporządzenie Dublin III nie miało służyć zaradzeniu sytuacjom nieproporcjonalnej presji. Nie zakłada ono osiągnięcia celu, jakim jest zapewnienie sprawiedliwego podziału odpowiedzialności ani nie rozwiązuje problemu nieproporcjonalnego rozmieszczenia osób ubiegających się o ochronę międzynarodową między państwami członkowskimi. Stało się to szczególnie oczywiste w niektórych państwach członkowskich, które w trakcie stosowania rozporządzenia w tym kontekście musiały mierzyć się z problemami, takimi jak: przypadki nierejestrowania osób ubiegających się o azyl, opóźniające się procedury czy niedostateczna wewnętrzna zdolność do rozpatrywania spraw w terminie. Gwarancje i zabezpieczenia proceduralne Informacje przekazywane osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową na temat procedury dublińskiej są bardzo różne. Około połowa uczestniczących państw członkowskich podała, że udzielane informacje składają się z „informacji ogólnych”, co może oznaczać niespełnienie wymogów określonych w art. 4 ust. 1. Ponadto ustalenia sugerują, że w niewielkiej liczbie państw członkowskich może się zdarzyć, że informacje albo w ogóle nie są udzielane albo są nieaktualne. Prawie we wszystkich państwach członkowskich przy ustalaniu odpowiedzialności standardową praktyką jest indywidualna rozmowa, lecz brak zdolności w niektórych nadmiernie obciążonych państwach uniemożliwił tamtejszym organom rutynowe prowadzenie rozmów. Jeśli odstępuje się od przeprowadzenia rozmowy, zasadniczo pozwala się osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową dostarczyć informacje w innej formie. Wiele państw członkowskich zgłaszało, że z powodu bieżącego dużego napływu osób rozmowy były prowadzone z bardzo dużym opóźnieniem. Pojęcie nadrzędnego interesu dziecka jest bardzo różnie rozumiane. Prowadziło to czasami do problemów w komunikacji i do braku zaufania między państwami członkowskimi. Co więcej, stwierdzono praktyczne problemy w procesie mianowania przedstawiciela małoletnich, zwłaszcza w związku z bieżącym dużym napływem osób. Stanowi to jednak szerzej zakrojony problem w kontekście procedury azylowej. Kryteria ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego i dowodów Kryteria, które najczęściej stosowano jako podstawę przekazania, dotyczyły dokumentacji i wjazdu (art. 12 i 13), co skutkowało nałożeniem znacznej części odpowiedzialności na państwa członkowskie położone przy granicy zewnętrznej. W rezultacie osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową uniknęły pobierania od nich odcisków palców, co przyczyniło się do wtórnych przepływów. Niektóre państwa członkowskie zwróciły uwagę, że rozumienie pojęcia dopuszczalnego dowodu przez organy w państwie przyjmującym nakładało na państwo wysyłające nieproporcjonalny ciężar dowodu. Prawie wszystkie państwa członkowskie akceptują dane pochodzące z Eurodac i wizowego systemu informacyjnego jako dowód, a ponadto dane te stanowią najczęściej podstawę ustalania odpowiedzialności. Dane uzyskane w trakcie rozmów nie były zasadniczo uznawane za dostateczny dowód. Nieczęsto, z wyjątkiem tylko niewielkiej liczby państw członkowskich, przywoływany jest przepis uznaniowy i przepisy dotyczące osób zależnych (art. 16 i 17), które to przepisy dotyczą sytuacji humanitarnych. Rzadziej stosowane były kryteria dotyczące więzi rodzinnych, głównie z powodu trudności z odnalezieniem rodziny lub uzyskaniem dowodów na istnienie takich więzi. Istnieją ogromne różnice między państwami członkowskimi, jeśli chodzi o to, jakie dowody są dopuszczalne w odniesieniu do tych kryteriów, ale głównym wymogiem jest zazwyczaj dowód w postaci dokumentu (np. akt urodzenia lub akt małżeństwa), który osobie ubiegającej się o azyl często trudno jest okazać. Istotne rozbieżności dotyczące tego, co stanowi dopuszczalny dowód na istnienie więzi rodzinnych, utrudniają ustalenie odpowiedzialności i prowadzą do przeciągania się w czasie procedur. Mógłby to być czynnik stymulujący wtórne przepływy, skutkujący tym, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową podejmowałyby próbę kontynuowania podróży.

Postępowanie w sprawie przejęcia i wtórnego przejęcia Liczba wniosków o wtórne przejęcie była znacznie wyższa niż liczba wniosków o przejęcie. W okresie 2008–2014 72 % wysyłanych wniosków w ramach systemu dublińskiego dotyczyło wniosków o wtórne przejęcie, a pozostałe 28 % – wniosków o przejęcie. Podobnie przedstawiała się sytuacja w przypadku otrzymywanych wniosków w ramach systemu dublińskiego: 74 % wniosków o wtórne przejęcie i 26 % wniosków o przejęcie. Ustalone terminy składania wniosków i udzielania na nie odpowiedzi były przeważnie przestrzegane przez wszystkie państwa członkowskie, lecz wysoki napływ migrantów wywierał zwiększoną presję na agencje ds. azylu, co spowodowało wydłużenie czasu odpowiedzi w niektórych państwach członkowskich. Skutkowało to także wzrostem liczby niekompletnych wniosków, co mogło doprowadzić do ich odrzucenia lub sporów. Wpłynęło to także na praktykę polegającą na automatycznej akceptacji. Niektóre państwa celowo nie odpowiadają na wnioski w terminie i jest to ich sposób na radzenie sobie z dużą liczbą wniosków. W 2014 r. łączna liczba wniosków o przejęcie i wtórne przejęcie wynosiła 84 586, tj. 13 % wszystkich wniosków o udzielenie azylu złożonych w UE, co oznacza spadek w porównaniu z liczbami odnotowanymi w poprzednich latach. Ze wszystkich wniosków 33 % zostało odrzuconych przez przyjmujące państwo członkowskie, co mogło sugerować, że wejście w życie rozporządzenia Dublin III w 2014 r. utrudniło państwom członkowskim osiągnięcie konsensusu w sprawie odpowiedzialności. W 2014 r. zaledwie około jednej czwartej wszystkich przyjętych wniosków o przejęcie i wtórne przejęcie faktycznie skutkowało fizycznym przekazaniem. Te niskie liczby wskazują na istnienie trudności z praktycznym zastosowaniem rozporządzenia Dublin III. Można by to po części tłumaczyć jednak opóźnionymi przekazaniami, czego nie uwzględniają roczne dane wykorzystane w ocenie. Innym ważnym powodem niskiego wskaźnika przekazań, co potwierdza wiele państw członkowskich, jest wysoki wskaźnik ucieczek w trakcie procedur dublińskich, co skutkuje przenoszeniem odpowiedzialności między państwami członkowskimi. Wykonywanie decyzji o przekazaniu Terminy wykonania decyzji o przekazaniu były bardzo różne. Skuteczność zależy od zdolności i zasobów zespołów odpowiedzialnych za wykonanie decyzji o przekazaniu, faktu, że odrębny organ odpowiadał za ustalenia, liczby spraw, stopnia współpracy osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i wiedzy o ich miejscu przebywania. Jednym z podanych powodów opóźnień było przedłużenie terminów zgodnie z art. 29 ust. 2. Dwadzieścia państw członkowskich podało, że głównym powodem opóźnień była ucieczka osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, która sprawiła, że przekazanie zajęło łącznie 18 miesięcy. Praktyka zatrzymań, zgłaszana jako często stosowana w 21 z 31 państw, jest bardzo różna w zależności od tego, na jakim etapie znajduje się procedura: niektóre organy praktykują zatrzymanie od samego początku procedury dublińskiej, inne tylko wtedy, gdy wniosek o przekazanie został przyjęty przez odpowiedzialne państwo członkowskie. Te rozbieżne praktyki wywołują niepewność prawa i praktyczne problemy. Ponadto 13 państw członkowskich podkreśliło, że zasadniczo przekazania nie są skuteczne, i wskazały, że 'często' obserwuje się wtórne przepływy po tym, jak dojdzie do przekazania. Odwołania We wszystkich państwach członkowskich dostępne są środki odwoławcze od decyzji o przekazaniu. Państwa członkowskie preferują sądowe środki odwoławcze, najczęściej przed sądami administracyjnymi. W procedurze odwoławczej wszystkie państwa członkowskie wprowadziły terminy, w jakich osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową mogą skorzystać ze swojego prawa do skutecznego środka odwoławczego, chociaż wykładnia pojęcia 'rozsądny termin' jest bardzo różna i może oznaczać okres od 3 do 60 dni. W przypadku odwołania w danej sprawie niektóre państwa członkowskie automatycznie wstrzymują przekazanie, natomiast inne stosują art. 27 ust. 3 lit. c), w którym to przypadku osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową muszą same wystąpić o wstrzymanie przekazania. Współpraca administracyjna Wszystkie państwa członkowskie podały, że często stosują bezpieczną sieć łączności elektronicznej DubliNet do wymiany informacji, a nieformalne kanały informacyjne są stosowane tylko w wyjątkowych okolicznościach. By jeszcze bardziej ułatwić skuteczne stosowanie rozporządzenia Dublin III, wiele państw członkowskich dokonało uzgodnień administracyjnych, o których mowa w art. 36. Dotychczas żadne z państw członkowskich nie skorzystało jednak z postępowania pojednawczego opisanego w art. 37, a wszelkie spory rozstrzygane są nieformalnie. Mechanizm wczesnego ostrzegania i gotowości Do tej pory nie wdrożono mechanizmu wczesnego ostrzegania i gotowości. Choć niektóre państwa członkowskie twierdzą, że nie zostały spełnione warunki konieczne do uruchomienia tego mechanizmu, inne z kolei są zdania, że trudno jest osiągnąć porozumienie polityczne w sprawie uruchomienia tego mechanizmu wobec braku jasnych kryteriów i wskaźników pomiaru presji. Procedurę tę uznano także za długotrwałą i skomplikowaną. Alternatywne środki wspierające pomogły również złagodzić presję i mogły sprawić, że uruchomienie mechanizmu nie było potrzebne. Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu został podany jako przykład wsparcia, które sprawiło, że aktywowanie mechanizmu nie było potrzebne, bo pomogło zapobiec kryzysom lub zarządzać nimi w obszarze ochrony międzynarodowej. 3.3 Osiągnięcie celów rozporządzenia Dublin III Poniżej przedstawiono główne ustalenia zewnętrznego badania dotyczącego oceny rozporządzenia Dublin III.

Uniemożliwianie osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową składania kilku wniosków, tym samym ograniczanie wtórnych przepływów Niezależnie od dążenia do ograniczenia wtórnych przepływów, składanie wielu wniosków pozostaje powszechnym problemem w UE. W 2014 r. 24 % osób ubiegających się o ochronę międzynarodową złożyło już wcześniej wnioski w innych państwach członkowskich, co sugeruje, że rozporządzenie miało niewielki wpływ albo wręcz nie miało żadnego wpływu na realizację tego celu. Stwierdzono ponadto, że mogło to w sposób niezamierzony przyczynić się do częstszego występowania innych rodzajów wtórnych przepływów, gdyż rozbieżności w jakości systemów przyjmowania i systemów azylowych w poszczególnych państwach utrzymują się i nadal zachęcają do wtórnych przepływów. Zapewnienie sprawiedliwego przydziału osób ubiegających się o ochronę międzynarodową i osób korzystających z takiej ochrony Rozporządzenie Dublin III ma ograniczony wpływ na rozmieszczenie osób ubiegających się o ochronę międzynarodową na terytorium UE, zważywszy że liczba przekazań netto w ramach procedur dublińskich jest bliska zeru. Kiedy państwa członkowskie otrzymują i przekazują podobną liczbę osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, otrzymywane i wysyłane wnioski niwelują się nawzajem, co wskazuje, że efekt redystrybucji w ramach rozporządzenia Dublin III jest bardzo znikomy lub wcale nie występuje. Wydaje się, że wynika to z następujących czynników: hierarchii kryteriów, która nie bierze pod uwagę zdolności państw członkowskich; nieproporcjonalnej odpowiedzialności spoczywającej na państwach członkowskich położonych przy granicy zewnętrznej z powodu stosowania głównie kryterium kraju pierwszego wjazdu; małej liczby faktycznych przekazań, co sugeruje, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową mogą składać wnioski w państwie swojego wyboru, co nakłada większą odpowiedzialność na państwa, które są bardziej pożądanym miejscem docelowym. Wynika to jasno z danych liczbowych z 2014 r., według których 70 % wszystkich składanych po raz pierwszy wniosków o udzielenie azylu zostało złożonych tylko w pięciu państwach członkowskich. Rozsądny koszt pod względem zasobów finansowych i ludzkich wykorzystanych przy wdrażaniu rozporządzenia Dublin III Szacowany pośredni i bezpośredni koszt prac związanych z rozporządzeniem Dublin III w 2014 r. w Europie wyniósł ok. 1 mld EUR. Brak takiego mechanizmu generowałby jeszcze wyższe koszty dla UE i państw EOG, lecz w ocenie stwierdzono, że zasadniczo rozporządzenie Dublin III nie było skuteczne. Przewidziany w przepisach prawnych czas na przekazanie osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową jest długi, a wskaźnik faktycznych przekazań jest niski: oba te czynniki mają istotne skutki finansowe, jeśli chodzi o koszty pośrednie i ogólną wydajność systemu. By przeciwdziałać ucieczkom, w niektórych państwach członkowskich koszt zatrzymania jest bardzo wysoki. Ucieczki generują inne koszty pośrednie i obniżają wydajność systemu. Brak przekazań i powroty osób, których wnioski o udzielenie ochrony międzynarodowej zostały odrzucone, rodzi w praktyce wysokie koszty społeczne związane z nielegalną migracją. Szacuje się, że maks. 42 % osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w ramach systemu dublińskiego, które nie zostały skutecznie przekazane, może nadal przebywać na terytorium UE jako nielegalni migranci. Istnieje wysokie prawdopodobieństwo, że nie będzie można utrzymać obecnego systemu w obliczu trwającej presji migracyjnej. Skuteczne wstrzymanie procesu przekazywania osób w ramach systemu dublińskiego do Grecji od 2011 r. okazało się szczególnie poważną słabością tego systemu, w szczególności wobec znacznej liczby migrantów przybywających do Grecji w ostatnich miesiącach. 3.4Konsultacje z zainteresowanymi stronami Poza zleceniem oceny na zewnątrz Komisja przeprowadziła ukierunkowane konsultacje z koordynatorami z Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE) działającymi w grupach politycznych w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przy Parlamencie Europejskim, z państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami. Konsultacje ze wspomnianymi wyżej koordynatorami opierały się na dokumencie konsultacyjnym i wstępnych wynikach oceny rozporządzenia dublińskiego zleconej zewnętrznym ekspertom. Wyrażono ogólne szerokie poparcie dla zasadniczej reformy systemu dublińskiego i przyznano, że stan obecny nie jest możliwy do utrzymania. Choć niektórzy popierali obiektywne kryteria przy ustalaniu odpowiedzialności, w tym w postaci klucza podziału, inni podkreślali, że ważne jest branie pod uwagę preferencji/cech osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, mimo że trudno jest tego dokonać w sposób obiektywny, sprawiedliwy i praktyczny. Konsultacje z państwami członkowskimi prowadzono na podstawie tych samych dokumentów. Uzgodniono, że obecne rozporządzenie jest zbyt złożone i zawiera nadmiernie rozbudowane przepisy, dlatego administracje mają poważne trudności z jego stosowaniem. Zmiany wprowadzone w ramach reformy rozporządzenia Dublin III w 2013 r. skutkowały przyznaniem większych praw osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową, które to prawa mogły być niewłaściwie stosowane i mogły zaszkodzić całemu systemowi. Wtórne przepływy zostały wymienione jako najbardziej palący problem związany z wdrożeniem. Dyskusje, czy potrzebne jest przekształcenie rozporządzenia Dublin III w instrument zakładający współdzielenie odpowiedzialności, zmieniając aktualny charakter rozporządzenia, które zakłada przydział odpowiedzialności, potwierdziły istnienie dwóch głównych poglądów: niektóre państwa członkowskie zaapelowały o stały system podziału obciążenia przy użyciu klucza podziału, z kolei inne preferowały utrzymanie i uproszczenie obecnego systemu, w tym kryterium nielegalnego wjazdu. Wyrażono rozbieżne poglądy, czy należy uwzględniać preferencje osób ubiegających się o ochronę międzynarodową. Wprawdzie niektóre państwa członkowskie stwierdziły, że nie można całkowicie lekceważyć preferencji, gdyż raczej niechybnie skutkowałoby to wtórnymi przepływami, inne państwa członkowskie wyraziły zdecydowany sprzeciw, gdyż ich zdaniem potrzebne są jasne i obiektywne kryteria, a dodanie preferencji doprowadziłoby do skomplikowanego procesu, w którym każda sprawa byłaby rozpatrywana indywidualnie. Co więcej, państwa członkowskie przypomniały, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową zwracają się o taką ochronę/uciekają przed prześladowaniami i dlatego nie należy im dawać nadmiernego wyboru docelowego kraju azylu, ponieważ przesłanką rozporządzenia dublińskiego nie jest program migracji (ekonomicznej). O konsultacje poproszono również inne zainteresowane strony takie jak Biuro UNHCR i organizacje pozarządowe zajmujące się kwestiami azylu. Zgodziły się one co do tego, że obecne rozporządzenie Dublin III ma poważne niedociągnięcia, jeśli chodzi o jego podstawową przesłankę – kryterium nielegalnego wjazdu jako domyślne kryterium na pierwszym miejscu – i że praktyka w ostatnich miesiącach pokazała, że niezbędna jest zasadnicza reforma. Wyrażono ogólny pogląd, że należy uwzględniać preferencje lub cechy osób ubiegających się o ochronę międzynarodową przy ustalaniu odpowiedzialnego państwa członkowskiego ze względu na możliwości integracji i by ograniczyć wtórne przepływy. W tym samym celu należy rozszerzyć kryterium związane z rodziną. Wiele państw członkowskich podkreślało konieczność działań na rzecz równych szans we wszystkich państwach członkowskich, zwłaszcza w odniesieniu do warunków i procedur przyjmowania.

3.5Prawa podstawowe Niniejszy wniosek jest w pełni zgodny z prawami podstawowymi i zasadami ogólnymi prawa wspólnotowego i prawa międzynarodowego. W szczególności lepsze informowanie osób ubiegających się o azyl o stosowaniu niniejszego rozporządzenia oraz o ich prawach i obowiązkach przewidzianych w tym rozporządzeniu z jednej strony umożliwi im skuteczniejszą ochronę przysługujących im praw, z drugiej zaś strony przyczyni się do ograniczenia zjawiska wtórnych przepływów, ponieważ osoby ubiegające się o azyl będą bardziej skłonne postępować zgodnie z systemem. Skuteczność prawa do sądowego środka odwoławczego zostanie zwiększona dzięki doprecyzowaniu zakresu odwołania i ustaleniu ujednoliconego terminu podejmowania decyzji. Odwołanie będzie ponadto miało automatyczny skutek zawieszający. Prawo do wolności i swobodnego przemieszczania się zostanie wzmocnione wskutek skrócenia terminów, w jakich dana osoba może zostać zatrzymana w wyjątkowym przypadku przewidzianym w rozporządzeniu i tylko wówczas, gdy jest to zgodne z zasadami konieczności i proporcjonalności. Prawo do łączenia rodzin zostanie wzmocnione, w szczególności przez rozszerzenie zakresu rozporządzenia, tak by obejmowało rodzeństwo, jak również rodziny powstałe w krajach tranzytowych. Prawa małoletnich bez opieki zostały również wzmocnione przez lepsze zdefiniowanie zasady nadrzędnego interesu dziecka oraz ustanowienie mechanizmu podejmowania decyzji z uwzględnieniem nadrzędnego interesu dziecka w każdych okolicznościach, które zakładają przekazanie osoby małoletniej. 4.WPŁYW NA BUDŻET Środki finansowe niezbędne do wsparcia wdrożenia niniejszego wniosku wynoszą łącznie 1828,6 mln EUR i są przewidziane na lata 2017–2020. Z tych środków pokryte zostałyby koszty przekazania po uruchomieniu korekcyjnego mechanizmu przydziału wniosków na korzyść państwa członkowskiego, koszty związane z ustanowieniem i funkcjonowaniem systemu informatycznego służącego do rejestracji i automatycznego przydziału osób ubiegających się o azyl, a ponadto pokryto by koszty związane z rozwojem niezbędnych zdolności w zakresie przyjmowania, zarówno koszty infrastruktury, jak i koszty bieżące, w szczególności w tych państwach członkowskich, które do tej pory musiały radzić sobie jedynie z niewielką liczbą osób ubiegających się o azyl. Potrzeby finansowe są zgodne z obowiązującymi wieloletnimi ramami finansowymi i mogą wymagać wykorzystania specjalnych instrumentów określonych w rozporządzeniu Rady (UE, Euratom) nr 1311/2013. 5.SZCZEGÓŁOWE OBJAŚNIENIA PRZEPISÓW SZCZEGÓŁOWYCH WNIOSKU We wniosku zachowano związek między odpowiedzialnością w obszarze azylu i przestrzeganiem przez państwa członkowskie ich obowiązków w zakresie ochrony granicy zewnętrznej, z zastrzeżeniem wyjątków mających chronić jedność rodziny i nadrzędny interes dziecka. Obecne kryteria przydziału odpowiedzialności są zasadniczo zachowane, ale proponuje się ukierunkowane zmiany, zwłaszcza w celu wzmocnienia zasady jedności rodziny w ramach systemu dublińskiego przez rozszerzenie definicji rodziny. Główne zmiany mają z jednej strony poprawić skuteczność systemu, w szczególności przez utrzymanie stałej odpowiedzialności danego państwa członkowskiego za rozpatrywanie wniosku, gdy taka odpowiedzialność została ustanowiona. Z drugiej strony zmiany te służą ograniczeniu zjawiska wtórnych przepływów, w szczególności przez usunięcie przepisów dotyczących przenoszenia odpowiedzialności między państwami członkowskimi. Do systemu dodaje się nowy korekcyjny mechanizm przydziału wniosków, oparty na kluczu odniesienia, co umożliwi dostosowywanie przydziału osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w określonych okolicznościach. Oznacza to tym samym, że system może radzić sobie z sytuacjami, w których systemy azylowe państw członkowskich zmagają się z nieproporcjonalną presją, przez zapewnienie odpowiedniego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi. I. Usprawnienie rozporządzenia dublińskiego i poprawa jego skuteczności W celu zapewnienia, by procedura dublińska działała w sposób bezproblemowy i zrównoważony i spełniała cel, jakim jest szybki dostęp do procedury rozpatrywania wniosków oraz do ochrony w przypadku osób, które jej potrzebują, a także w celu zniechęcania do wtórnych przepływów, proponuje się różne zmiany, w szczególności: Wprowadza się nowy obowiązek, który przewiduje, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową musi złożyć wniosek w państwie członkowskim pierwszego nielegalnego wjazdu lub w państwie członkowskim legalnego pobytu. Celem jest zapewnienie uporządkowanego zarządzania przepływami migracyjnymi, aby ułatwić ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego i zapobiegać wtórnym przepływom. Powyższa zmiana służy doprecyzowaniu, że osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową nie przysługuje ani prawo wyboru państwa członkowskiego złożenia wniosku ani państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie takiego wniosku. Jeśli osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową nie przestrzega tego nowego obowiązku, państwo członkowskie musi rozpatrzyć wniosek w trybie przyspieszonym. Ponadto osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową będzie przysługiwać prawo korzystania z materialnych warunków przyjmowania tylko w miejscu, w którym jest ona zobowiązana przebywać. Przed rozpoczęciem procesu określania odpowiedzialnego państwa członkowskiego rozporządzenie nakłada na państwo członkowskie złożenia wniosku obowiązek sprawdzenia, czy wniosek jest niedopuszczalny ze względu na fakt, że osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową pochodzi z kraju pierwszego azylu lub bezpiecznego kraju trzeciego. W takim przypadku osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową zostanie odesłana do kraju pierwszego azylu lub bezpiecznego kraju trzeciego, a państwo członkowskie, które dokonało kontroli niedopuszczalności, zostanie uznane za odpowiedzialne za ten wniosek. Państwo członkowskie złożenia wniosku ma również obowiązek sprawdzić, czy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową pochodzi z bezpiecznego kraju pochodzenia lub czy stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa. W takim przypadku państwo członkowskie złożenia wniosku będzie odpowiedzialne i musi rozpatrzyć wniosek w trybie przyspieszonym. W rozporządzeniu wprowadzono przepis, zgodnie z którym jeżeli państwo członkowskie rozpatrzyło wniosek jako odpowiedzialne państwo członkowskie, pozostaje ono odpowiedzialne również za rozpatrzenie przyszłych petycji i wniosków składanych przez daną osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową. Wzmacnia to nowy przepis mówiący o tym, że tylko jedno państwo członkowskie jest i pozostaje odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku i że kryteria odpowiedzialności stosuje się tylko raz. Zaostrza się wymóg współpracy osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, by zapewnić szybki dostęp do procedur określania statusu i prawidłowe funkcjonowanie systemu i by zapobiegać obchodzeniu przepisów, w szczególności ucieczkom. Rozporządzenie określa proporcjonalne obowiązki osób ubiegających się o ochronę międzynarodową dotyczące terminowego dostarczania wszystkich danych i informacji mających znaczenie dla ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego, a także obowiązki dotyczące współpracy z właściwymi organami państw członkowskich. Ponadto wyraźnie stwierdza się, że osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową mają być obecne i dostępne dla władz danego państwa członkowskiego i przestrzegać decyzji o przekazaniu. Niewypełnienie obowiązków prawnych określonych w rozporządzeniu będzie miało proporcjonalne skutki natury proceduralnej dla osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, takie jak uniemożliwienie przyjęcia informacji, które zostały dostarczone po terminie bez podania powodu takiej zwłoki.

Rozporządzenie rozszerza zakres informacji, jakie należy dostarczyć osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową. Indywidualna rozmowa ma ułatwić proces ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego, gdyż pomaga zgromadzić wszystkie niezbędne informacje. Taka rozmowa nie powinna jednak skutkować opóźnieniem procedury, w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową uciekła lub gdy przekazane już zostały wystarczające informacje. Zasada hierarchii kryteriów określania odpowiedzialności wyraźnie mówi, że kryteria stosuje się tylko raz. Oznacza to, że począwszy od drugiego wniosku zastosowanie bez żadnych wyjątków będą miały przepisy o readmisji (wtórne przejęcie). Przepis, zgodnie z którym kryteria są ustalane na podstawie stanu istniejącego w chwili, w której osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową po raz pierwszy złożyła wniosek w państwie członkowskim, ma obecnie zastosowanie do wszystkich kryteriów, również do tych, które dotyczą członków rodziny i małoletnich. Wyraźnie określony ostateczny termin dostarczania istotnych informacji umożliwi szybką ocenę i decyzję. Zakres definicji członków rodziny rozszerza się w dwojaki sposób przez uwzględnienie: 1) rodzeństwa osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową i 2) więzi rodzinnych powstałych po opuszczeniu kraju pochodzenia, ale przed przybyciem na terytorium państwa członkowskiego. Rodzeństwo jest raczej ukierunkowaną, lecz istotną kategorią, w przypadku której stosunkowo łatwo jest udowodnić i skontrolować relacje rodzinne, istnieje zatem niskie ryzyko nadużyć. Rozszerzenie zakresu definicji, tak by obejmował rodziny powstałe podczas tranzytu, odzwierciedla ostatnie zjawiska migracyjne, takie jak dłuższy pobyt poza granicami kraju pochodzenia przed dotarciem do UE, np. w obozach dla uchodźców. Te ukierunkowane rozszerzenia zakresu definicji rodziny mają zmniejszyć ryzyko nielegalnych przepływów lub ucieczki osób objętych takimi rozszerzonymi przepisami. Proponuje się szereg zmian w celu usprawnienia kryteriów odpowiedzialności ustanowionych w art. 14, 15 i 16. W art. 14 doprecyzowano kryteria odpowiedzialności dotyczące wiz i dokumentów pobytowych. W art. 15 dotyczącym nielegalnego wjazdu, skreślono klauzulę przewidującą ustanie odpowiedzialności po 12 miesiącach od daty nielegalnego wjazdu, a także skomplikowaną i trudną do udowodnienia klauzulę w odniesieniu do nielegalnego pobytu. W odniesieniu do kryterium wjazdu bezwizowego, skreślono również wyjątek dotyczący kolejnych wjazdów do państw członkowskich, w których zniesiono obowiązek posiadania wizy wjazdowej, zgodnie z podejściem, że państwo członkowskie pierwszego wjazdu powinno, co do zasady, ponosić odpowiedzialność, a także w celu uniknięcia nieuzasadnionych wtórnych przepływów po wjeździe. Zawęża się zakres klauzuli dyskrecjonalnej, by zapewnić, by korzystano z niej wyłącznie ze względów humanitarnych w odniesieniu do dalszej rodziny. Zmienione rozporządzenie przewiduje krótsze terminy dla poszczególnych etapów procedury dublińskiej, by przyspieszyć procedurę ustalania i przyznać osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową szybszy dostęp do procedury azylowej. Dotyczy to terminów składania wniosków o przejęcie i odpowiadania na nie, składania powiadomień o wtórnym przejęciu i podejmowania decyzji o przekazaniu. W związku ze skróceniem terminów usunięto tryb pilny. Upływ terminów nie będzie już powodować przenoszenia odpowiedzialności między państwami członkowskimi (z wyjątkiem terminu odpowiadania na wnioski o wtórne przejęcie). Wydaje się, że przenoszenie odpowiedzialności zachęcało do obchodzenia przepisów i utrudniało wykonywanie procedury. Nowy przepis powinien natomiast stanowić, że z chwilą uznania danego państwa członkowskiego za odpowiedzialne, takie państwo członkowskie pozostaje odpowiedzialne. Wnioski o wtórne przejęcie zostały przekształcone w zwykłe powiadomienia o wtórnym przejęciu, ponieważ jest jasne, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne, i z uwagi na to, że nie będzie już możliwości przeniesienia odpowiedzialności. Takie powiadomienia nie wymagają odpowiedzi, lecz niezwłocznego potwierdzenia odbioru. Będzie to istotne narzędzie służące wyeliminowaniu zjawiska wtórnych przepływów, biorąc pod uwagę fakt, że obecnie dominują raczej wnioski o wtórne przejęcie niż wnioski o przejęcie. Z powyższym wiążą się proceduralne konsekwencje dla rozpatrywania wniosków po wtórnym przekazaniu. Zmieniono przepisy dotyczące sposobu, w jaki państwa członkowskie powinny rozpatrywać wnioski po wtórnym przejęciu osób, by zniechęcać do wtórnego przepływu i nakładać za to kary. Na odpowiedzialne państwo członkowskie nałożono dodatkowy obowiązek wtórnego przejęcia osób korzystających z ochrony międzynarodowej, które złożyły wniosek lub nielegalnie przebywają w innym państwie członkowskim. Obowiązek ten da państwom członkowskim niezbędne narzędzie prawne pozwalające egzekwować wtórne przekazanie, co jest istotne dla ograniczenia wtórnych przepływów. Dostosowano przepisy dotyczące środków odwoławczych w celu znacznego przyspieszenia i harmonizacji procesu odwoławczego. Oprócz wprowadzenia konkretnych krótkich terminów, wykorzystywanie środka odwoławczego automatycznie wstrzymuje przekazanie. Wprowadza się nowy środek odwoławczy stosowany w sytuacjach, gdy nie jest podejmowana żadna decyzja o przekazaniu i osoba ubiegająca się ochronę międzynarodową twierdzi, że jej członek rodziny lub – w przypadku małoletnich bez opieki – krewny przebywa legalnie w innym państwie członkowskim. Z procedury pojednawczej jako mechanizmu rozstrzygania sporów nie korzystano oficjalnie, od kiedy została ona przewidziana w konwencji dublińskiej z 1990 r. (choć w nieco innej formie), wydaje się zatem zbędna i należałoby ją znieść. Proponuje się, by cele istniejącego mechanizmu wczesnego ostrzegania i gotowości przejęła nowa Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu, jak określono w szczególności w rozdziale 5, dotyczącym monitorowania i oceny, oraz rozdziale 6, dotyczącym pomocy operacyjnej i technicznej, wniosku w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu. Mechanizm ten został zatem wykreślony z rozporządzenia dublińskiego. Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu ustanawia i wspiera sieć zespołów ds. postępowań dublińskich, aby usprawnić praktyczną współpracę i wymianę informacji dotyczących wszelkich kwestii związanych ze stosowaniem niniejszego rozporządzenia, w tym z opracowywaniem praktycznych narzędzi i wytycznych.  W odniesieniu do małoletnich bez opieki, wniosek precyzuje, że odpowiedzialnym państwem członkowskim będzie to państwo, w którym małoletni po raz pierwszy złożył wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, chyba że zostanie wykazane, że takie rozwiązanie nie zabezpiecza najlepiej interesów małoletniego. Powyższy przepis pozwoli w krótkim czasie ustalić odpowiedzialne państwo członkowskie i tym samym umożliwi osobom składającym wnioski należącym do grup szczególnie wrażliwych na szybkie skorzystanie z tej procedury. Przepis dotyczący gwarancji dla małoletnich bez opieki jest dostosowany, tak by ocena nadrzędnego interesu dziecka była bardziej funkcjonalna. Dlatego przed przekazaniem małoletniego bez opieki do innego państwa członkowskiego państwo członkowskie dokonujące przekazania dopilnowuje, aby tamto drugie państwo członkowskie bezzwłocznie podjęło niezbędne kroki w ramach procedur azylowych i dyrektywy o warunkach przyjmowania. Stanowi się również, że każda decyzja o przekazaniu małoletniego bez opieki musi być poprzedzona oceną jego nadrzędnego interesu, przeprowadzoną jak najszybciej przez wykwalifikowany personel. II. Korekcyjny mechanizm przydziału Przekształcone rozporządzenie ustanawia korekcyjny mechanizm przydziału, aby zapewnić sprawiedliwy podział odpowiedzialności między państwami członkowskimi oraz szybki dostęp osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do procedur udzielania ochrony międzynarodowej, w sytuacjach gdy państwo członkowskie boryka się z nieproporcjonalną liczbą wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, za które jest odpowiedzialne na mocy tego rozporządzenia. Powinno to ograniczyć wszelkie znaczące nieproporcjonalności w podziale wniosków azylowych między państwami członkowskimi wynikające z zastosowania kryteriów odpowiedzialności. System rejestracji i monitorowania Ustanawia się zautomatyzowany system, który umożliwi rejestrację wszystkich wniosków i monitorowanie udziału każdego państwa członkowskiego we wszystkich wnioskach. Za rozwój i eksploatację techniczną tego systemu będzie odpowiadać Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (eu-LISA). Po złożeniu wniosku państwo członkowskie wprowadza go do zautomatyzowanego systemu, który będzie rejestrował każdy wniosek pod niepowtarzalnym numerem identyfikacyjnym. Jak tylko dane państwo członkowskie zostało uznane za odpowiedzialne państwo członkowskie, informacja ta również zostanie zarejestrowana systemie. Zautomatyzowany system będzie również wskazywać, w czasie rzeczywistym, łączną liczbę wniosków złożonych w UE oraz ich liczbę przypadającą na poszczególne państwa członkowskie, a także – po ustaleniu odpowiedzialnego państwa członkowskiego – liczbę wniosków, które każde państwo członkowskie musi rozpatrzyć jako odpowiedzialne państwo członkowskie i udział, jaki ta liczba stanowi w porównaniu z innymi państwami członkowskimi. System będzie również podawać liczbę osób faktycznie przesiedlonych przez każde państwo członkowskie.

Uruchomienie korekcyjnego mechanizmu przydziału Liczba wniosków, za które dane państwo członkowskie jest odpowiedzialne, i liczba osób faktycznie przesiedlonych przez państwo członkowskie, są podstawą obliczenia odpowiednich udziałów. Taki udział obejmuje wnioski, za które państwo członkowskie byłoby odpowiedzialne w ramach kontroli niedopuszczalności, zasady bezpiecznego kraju pochodzenia i ze względów bezpieczeństwa. Obliczenia odbywają się na bieżąco i obejmują okres jednego roku, tzn. w dowolnym momencie, na podstawie liczby nowych wniosków, za które dane państwo członkowskie zostało uznane za odpowiedzialne w systemie w przeciągu minionego roku, oraz liczby osób faktycznie przesiedlonych. System w sposób ciągły oblicza odsetek wniosków, za które każde państwo członkowskie jest odpowiedzialne, i porównuje z udziałem procentowym opartym na kluczu odniesienia. Taki klucz odniesienia opiera się na dwóch kryteriach o równej 50 % wadze, mianowicie wielkości populacji i łącznym PKB danego państwa członkowskiego. Zastosowanie korekcyjnego przydziału w celu ulżenia danemu państwu członkowskiemu jest uruchamiane automatycznie, w momencie gdy liczba wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, za które odpowiedzialne jest to państwo członkowskie, przekracza 150 % wartości określonej w kluczu odniesienia. Przydział wniosków na podstawie klucza odniesienia i zakończenie stosowania mechanizmu przydziału Z chwilą uruchomienia mechanizmu wszystkie nowe wnioski złożone w państwach członkowskich znajdujących się pod nieproporcjonalną presją, po dokonaniu kontroli dopuszczalności, lecz przed kontrolą w ramach systemu dublińskiego, są przydzielane tym państwom członkowskim, gdzie liczba wniosków, za które te państwa członkowskie są odpowiedzialne, jest niższa niż liczba określona w kluczu odniesienia; przydziały są dzielone proporcjonalnie pomiędzy te państwa członkowskie, na podstawie klucza odniesienia. Gdy tylko liczba wniosków, za które dane państwo członkowskie jest odpowiedzialne, przekroczy liczbę określoną w kluczu odniesienia, nie jest dokonywany żaden kolejny przydział dla takiego państwa członkowskiego. Przydział trwa tak długo, jak długo dane państwo członkowskie znajdujące się pod nieproporcjonalną presją odnotowuje liczbę wniosków powyżej 150 % liczby odniesienia dla tego państwa członkowskiego. Członkowie rodziny, do których ma zastosowanie procedura przydziału, zostaną przydzieleni do tego samego państwa członkowskiego. Korekcyjny mechanizm przydziału wniosków nie powinien prowadzić do rozdzielenia członków rodziny. Solidarność finansowa Państwo członkowskie może podjąć decyzję o tymczasowym nieuczestniczeniu w korekcyjnym mechanizmie przydziału wniosków przez okres 12 miesięcy. Państwo członkowskie wprowadza wówczas takie informacje do zautomatyzowanego systemu i powiadamia pozostałe państwa członkowskie, Komisję i Europejską Agencję ds. Azylu. Następnie osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, które zostałyby przydzielone do tego państwa członkowskiego, są przydzielane do innych państw członkowskich. Państwo członkowskie, które tymczasowo nie uczestniczy w korekcyjnym mechanizmie przydziału, musi dokonać wpłaty wkładu solidarnościowego w wysokości 250 000 EUR za każdą osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową na rzecz państw członkowskich, które uznano za odpowiedzialne za rozpatrzenie takich wniosków. Komisja powinna przyjąć akt wykonawczy określający praktyczne rozwiązania służące wdrożeniu mechanizmu wkładu solidarnościowego. Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu będzie monitorować stosowanie mechanizmu solidarności finansowej i co roku składać Komisji sprawozdania na ten temat. Procedura w państwie członkowskim przekazującym i państwie członkowskim przydziału Państwo członkowskie, które korzysta z korekcyjnego mechanizmu, dokonuje przekazania osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową do państwa członkowskiego przydziału i przekazuje również odciski palców takiej osoby w celu umożliwienia weryfikacji bezpieczeństwa w państwie członkowskim przydziału. Ma to na celu zapobieżenie wszelkim zakłóceniom w dokonaniu przydziału, co ma miejsce w trakcie wykonywania decyzji w sprawie relokacji. Po przekazaniu państwo członkowskie przydziału dokona kontroli w ramach systemu dublińskiego, aby sprawdzić, czy podstawowe kryteria, takie jak rodzina w innym państwie członkowskim, mają zastosowanie do osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową. W takim przypadku osoba ta zostanie przekazana do państwa członkowskiego, które byłoby w rezultacie odpowiedzialne. Klauzula przeglądowa Przewiduje się, że Komisja dokona przeglądu funkcjonowania korekcyjnego mechanizmu przydziału wniosków po upływie 18 miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, a następnie co roku, by ocenić, czy korekcyjny mechanizm przydziału wniosków spełnia swój cel, jakim jest zapewnienie sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi i odciążenie państw członkowskich, na które wywierana jest nieproporcjonalna presja. W szczególności Komisja zweryfikuje, czy próg, osiągnięcie którego powoduje uruchomienie i zakończenie korekcyjnego przydziału, w sposób skuteczny zapewnia sprawiedliwy podział odpowiedzialności między państwami członkowskimi oraz szybki dostęp osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do procedur udzielania ochrony międzynarodowej w sytuacji, gdy dane państwo członkowskie staje wobec nieproporcjonalnej liczby wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, za które jest odpowiedzialne na mocy niniejszego rozporządzenia.

ê 604/2013 2016/0133 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (wersja przekształcona) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 78 ust. 2 lit. e), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: ê 604/2013 motyw 1 (dostosowany) (1)Do  rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 Õ mają być wprowadzone istotne zmiany. Dla zachowania przejrzystości, rozporządzenie to powinno zostać przekształcone. ê 604/2013 motyw 2 (2)Wspólna polityka azylowa, w tym WESA, jest integralną częścią celu Unii Europejskiej, jakim jest stopniowe ustanowienie i przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości otwartej dla wszystkich tych, którzy, zmuszeni okolicznościami, słusznie szukają ochrony w Unii.

ê 604/2013 motyw 3 (3)Na specjalnym posiedzeniu w Tampere w dniach 15 i 16 października 1999 r. Rada Europejska uzgodniła podjęcie wysiłków na rzecz ustanowienia WESA, opartego na pełnym i integralnym stosowaniu Konwencji genewskiej dotyczącej statusu uchodźców z dnia 28 lipca 1951 r., uzupełnionej protokołem nowojorskim z dnia 31 stycznia 1967 r. (zwanej dalej „konwencją genewską”), i zapewnienia w ten sposób, by nikt nie był odsyłany z powrotem tam, gdzie czekają go prześladowania, tj. utrzymanie zasady non-refoulement. W odniesieniu do tej kwestii, bez uszczerbku dla kryteriów odpowiedzialności ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, państwa członkowskie, ponieważ wszystkie przestrzegają zasady non-refoulement, są uważane za kraje bezpieczne dla obywateli państw trzecich. ê 604/2013 motyw 4 (4)W konkluzjach z Tampere stwierdzono także, że WESA powinien zostać uzupełniony, w krótkim terminie, o precyzyjną i sprawną metodę ustalania, które państwo członkowskie jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o udzielenie azylu. ê 604/2013 motyw 5 (5)Metoda taka powinna być oparta na kryteriach obiektywnych i sprawiedliwych kryteriach, zarówno dla państw członkowskich, jak i dla zainteresowanych osób. W szczególności powinna ona umożliwiać szybkie ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego, tak by zagwarantować skuteczny dostęp do procedur udzielania ochrony międzynarodowej i nie powinna zagrażać celowi, jakim jest szybkie rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej. ê 604/2013 motyw 6 (6)Pierwsza faza tworzenia WESA, która powinna w dłuższej perspektywie doprowadzić do obowiązujących w całej Unii wspólnej procedury i jednolitego statusu dla osób, które uzyskały ochronę międzynarodową, została już obecnie zakończona. Rada Europejska w dniu 4 listopada 2004 r. przyjęła program haski, w którym wyznaczono cele do osiągnięcia w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w latach 2005–2010. W tym kontekście w programie haskim wezwano Komisję Europejską do zakończenia oceny aktów prawnych przyjętych w ramach tej pierwszej fazy oraz przedłożenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie aktów i środków, które mają zostać przyjęte w ramach drugiej fazy, tak by mogły zostać przyjęte przed 2010 r. ê 604/2013 motyw 7 ð nowy (7)W programie sztokholmskim Rada Europejska potwierdziła swoje zobowiązanie do ustanowienia najpóźniej do 2012 r.oku wspólnego obszaru ochrony i solidarności zgodnie z art. 78 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) dla osób, którym udzielono ochrony międzynarodowej. Ponadto podkreśliła, że podstawą tworzenia WESA pozostaje system dubliński, jako że precyzyjnie określa on odpowiedzialność państw członkowskich za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową. ð W maju 2015 r. Komisja w swoim komunikacie dotyczącym Europejskiego programu w zakresie migracji zapowiedziała, że podda przeglądowi rozporządzenie dublińskie i w razie potrzeby przedstawi wniosek w sprawie zmian do tego rozporządzenia, w szczególności aby doprowadzić do bardziej sprawiedliwego rozmieszczenia osób ubiegających się o azyl w Europie. ï ê 604/2013 motyw 8 (8)W celu zapewnienia odpowiedniego wsparcia stosownym służbom państw członkowskich odpowiadającym za wdrożenie niniejszego rozporządzenia udostępnić należy zasoby Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu, ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 439/2010 . Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu powinien przede wszystkim zapewniać środki solidarności – takie jak rezerwa interwencyjna w dziedzinie azylu wraz z zespołami wsparcia w dziedzinie azylu – aby pomagać tym państwom członkowskim, które są szczególnie obciążone i w których wnioskodawcy ubiegający się o ochronę międzynarodową (zwani dalej „wnioskodawcami”) nie mogą skorzystać z odpowiednich standardów dotyczących zwłaszcza przyjmowania i ochrony.

ò nowy (9)Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu powinna zapewniać odpowiednie wsparcie we wdrażaniu niniejszego rozporządzenia, w szczególności przez ustanowienie klucza odniesienia dla rozmieszczenia osób ubiegających się o azyl w ramach korekcyjnego mechanizmu przydziału wniosków oraz przez dostosowywanie co roku wartości liczbowych stanowiących podstawę klucza odniesienia, a także klucza odniesienia na podstawie danych Eurostatu. ê 604/2013 motyw 9 (dostosowany) ð nowy (10)W świetle wyników przeprowadzonej oceny wdrożenia  rozporządzenia (UE) 604/2013 Õ , na obecnym etapie właściwe jest potwierdzenie zasad, na których opiera się rozporządzenie (WE) nr 343/2003(UE) nr 604/2013, wprowadzając przy tym potrzebne udoskonalenia w oparciu o zdobyte doświadczenia, by zwiększyć skuteczność systemu dublińskiego oraz skuteczność ochrony udzielanej  osobom ubiegającym się o ochronę międzynarodową Õ w ramach tego systemu. Z uwagi na fakt, że dla wspólnego europejskiego systemu azylowego nieodzowny jest dobrze funkcjonujący system dubliński, po stworzeniu innych elementów wspólnego europejskiego systemu azylowego i unijnych narzędzi solidarności należy zweryfikować zasady i funkcjonowanie systemu dublińskiego. Należy przewidzieć weryfikację w drodze opartego na dowodach kompleksowego przeglądu, obejmującego skutki prawne, ekonomiczne i społeczne systemu dublińskiego, w tym skutki w zakresie praw podstawowych. ð Na podstawie tej oceny i po konsultacji z państwami członkowskimi, Parlamentem Europejskim i innymi zainteresowanymi stronami uważa się za właściwe również ustanowienie w rozporządzeniu środków niezbędnych dla sprawiedliwego podziału odpowiedzialności między państwami członkowskimi w zakresie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, zwłaszcza w celu zapewnienia, aby na niektóre państwa członkowskie nie zostało nałożone nieproporcjonalne obciążenie. ï ê 604/2013 motyw 10 (dostosowany) (11)W celu zapewnienia równego traktowania wszystkich  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ oraz osób korzystających z ochrony międzynarodowej, jak również w celu zagwarantowania spójności z obecnym dorobkiem prawnym Unii w dziedzinie azylu, w szczególności z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/95/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie norm dotyczących kwalifikowania obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako beneficjentów ochrony międzynarodowej, jednolitego statusu uchodźców lub osób kwalifikujących się do otrzymania ochrony uzupełniającej oraz zakresu udzielanej ochrony , zakres zastosowania niniejszego rozporządzenia obejmuje osoby ubiegające się o ochronę uzupełniającą oraz osoby kwalifikujące się do objęcia ochroną uzupełniającą. ò nowy (12)W celu zapewnienia, aby osoby korzystające z ochrony międzynarodowej, które wjechały na teren państwa członkowskiego innego niż odpowiedzialne państwo członkowskie i nie dotrzymały warunków pobytu w tym innym państwie członkowskim, były przyjmowane z powrotem przez odpowiedzialne państwo członkowskie, konieczne jest objęcie osób korzystających z ochrony międzynarodowej zakresem niniejszego rozporządzenia. ê 604/2013 motyw 11 (13)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/33/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia norm dotyczących przyjmowania osób ubiegających się o ochronę międzynarodową powinna mieć zastosowanie do postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego, uregulowanego w niniejszym rozporządzeniu, z zastrzeżeniem ograniczeń w stosowaniu tej dyrektywy. ê 604/2013 motyw 12 (14)Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej powinna mieć zastosowanie dodatkowo i bez uszczerbku dla przepisów dotyczących gwarancji proceduralnych uregulowanych w niniejszym rozporządzeniu, z zastrzeżeniem ograniczeń w stosowaniu tej dyrektywy. ê 604/2013 motyw 13

(15)Zgodnie z konwencją Organizacji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka z 1989 r. oraz zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w stosowaniu niniejszego rozporządzenia jednym z priorytetów powinno być dla państw członkowskich jak najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. Przy ocenie sposobu jak najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka państwa członkowskie powinny brać pod uwagę zwłaszcza dobro i rozwój społeczny małoletniego, względy bezpieczeństwa oraz opinię małoletniego, stosownie do jego wieku i dojrzałości, przy uwzględnieniu jego pochodzenia. Ponadto należy określić specjalne gwarancje proceduralne dla małoletnich bez opieki, ze względu na ich szczególny stopień narażenia. ê 604/2013 motyw 14 (16)Zgodnie z europejską Konwencją o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w stosowaniu niniejszego rozporządzenia jednym z priorytetów państw członkowskich powinno być poszanowanie życia rodzinnego. ò nowy (17)Aby nie dopuścić, by osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, które przedstawiają niedopuszczalne wnioski, prawdopodobnie nie wymagają ochrony międzynarodowej lub stanowią zagrożenie dla bezpieczeństwa, były przekazywane między państwami członkowskimi, konieczne jest zapewnienie, aby państwo członkowskie, w którym wniosek składany jest po raz pierwszy, weryfikowało dopuszczalność wniosku w odniesieniu do kraju pierwszego azylu oraz bezpiecznego kraju trzeciego, badało w trybie przyśpieszonym wnioski składane przez osoby pochodzące z bezpiecznych krajów pochodzenia wymienionych w unijnym wykazie oraz osoby budzące obawy związane z zagrożeniem dla bezpieczeństwa. ê 604/2013 motyw 15 (18)Łączne rozpatrywanie przez jedno państwo członkowskie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonych przez członków jednej rodziny umożliwia zapewnienie, by wnioski były rozpatrywane dokładnie, decyzje podejmowane w odniesieniu do nich były spójne oraz, by członkowie jednej rodziny nie byli rozdzielani. ò nowy (19)Definicja członka rodziny w niniejszym rozporządzeniu powinna obejmować rodzeństwo osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową. Łączenie rodzeństwa ma szczególne znaczenie dla poprawy możliwości integracji osób ubiegających się o ochronę międzynarodową, a zatem dla ograniczenia wtórnych przepływów takich osób. Zakres definicji członka rodziny powinien również odzwierciedlać rzeczywistość bieżących trendów migracyjnych, zgodnie z którymi osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową często przybywają na terytorium państwa członkowskiego po długim okresie tranzytu. Definicja powinna więc uwzględniać rodziny stworzone poza państwem pochodzenia, ale przed przybyciem na terytorium państwa członkowskiego. Oczekuje się, że to niewielkie i ukierunkowane rozszerzenie zakresu definicji ograniczy zachętę do wtórnych przepływów w obrębie UE osób ubiegających się o azyl. ê 604/2013 motyw 16 (dostosowany) ð nowy (20)W celu zapewnienia pełnego poszanowania zasady jedności rodziny oraz jak najlepszego zabezpieczenia interesów dziecka wiążącym kryterium ustalania odpowiedzialności powinien się stać stosunek zależności między  osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową Õ a jego jej dzieckiem, rodzeństwem lub rodzicem, wynikający z ciąży lub macierzyństwa  osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową Õ , jego jej stanu zdrowia lub podeszłego wieku. Jeżeli  osobą ubiegającą się o ochronę międzynarodową Õ jest małoletni bez opieki, również fakt przebywania na terytorium innego państwa członkowskiego członka rodziny lub krewnego, który może się nim zaopiekować, powinien stać się wiążącym kryterium ustalania odpowiedzialności. ð Aby zniechęcać do wtórnych przepływów małoletnich bez opieki, które nie służą ich dobru, z uwagi na nieobecność członka rodziny lub krewnego, odpowiedzialnym państwem członkowskim powinno być to państwo, w którym małoletni bez opieki po raz pierwszy złożył swój wniosek o ochronę międzynarodową, chyba że zostanie udowodnione, iż nie służy to nadrzędnemu interesowi dziecka. Przed przekazaniem małoletniego bez opieki do innego państwa członkowskiego przekazujące państwo członkowskie powinno się upewnić, że to drugie państwo członkowskie podejmie wszelkie niezbędne i właściwe środki dla zapewnienia odpowiedniej ochrony dziecka, w szczególności szybko wyznaczy przedstawiciela lub przedstawicieli odpowiedzialnych za zagwarantowanie poszanowania wszystkich praw przysługujących dziecku. Wszelkie decyzje o przekazaniu małoletniego bez opieki należy poprzedzić oceną nadrzędnego interesu dziecka dokonaną przez personel posiadający niezbędne kwalifikacje i wiedzę specjalistyczną. ï ê 604/2013 motyw 17 (dostosowany) ð nowy

(21)ð Przejęcie odpowiedzialności przez państwo członkowskie za rozpatrzenie wniosku złożonego w tym państwie w przypadkach, w których nie jest to jego odpowiedzialnością na podstawie kryteriów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu, może podważyć skuteczność i trwałość systemu, więc powinno zdarzać się wyjątkowo. ï  Dlatego Õ państwo członkowskie powinno mieć możliwość odstąpienia od kryteriów ustalania odpowiedzialności, w szczególności ð wyłącznie ï ze względów humanitarnych i ze względu na trudne położenie wnioskodawcy, ð w szczególności z przyczyn rodzinnych, przed ustaleniem odpowiedzialnego państwa członkowskiego, ï tak aby umożliwić połączenie członków rodziny, krewnych lub innych osób należących do rodziny ioraz rozpatrzeniae wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w tym lub innym państwie członkowskim, nawet jeżeli zgodnie z wiążącymi kryteriami określonymi w niniejszym rozporządzeniu nie ma obowiązku rozpatrzenia tego wniosku. ò nowy (22)Aby zapewnić osiągnięcie celów niniejszego rozporządzenia i zapobiegnięcie przeszkodom w jego stosowaniu, w szczególności aby uniknąć ucieczek i wtórnych przepływów między państwami członkowskimi, konieczne jest ustanowienie jasnych obowiązków dla osób ubiegających się o ochronę międzynarodową w kontekście tej procedury oraz należyte i terminowe informowanie ich o tych obowiązkach. Nieprzestrzeganie tych obowiązków prawnych powinno prowadzić do odpowiednich i proporcjonalnych skutków proceduralnych dla osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową oraz do odpowiednich i proporcjonalnych skutków w postaci warunków przyjmowania tej osoby. Zgodnie z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej państwo członkowskie, w którym przebywa taka osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową, powinno w każdym razie zapewnić, aby bezpośrednie potrzeby materialne tej osoby zostały zaspokojone. ê 604/2013 motyw 18 (dostosowany) ð nowy (23)Należy organizować indywidualne rozmowy z  osobami ubiegającymi się o ochronę międzynarodową Õ, by ułatwić ustalenie państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową ð , chyba że osoba ta dopuściła się ucieczki lub podane przez nią informacje są wystarczające do ustalenia odpowiedzialnego państwa członkowskiego. ï Niezwłocznie po złożeniu wniosku o ochronę międzynarodową  osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową Õ powinnaien zostać poinformowanay  w szczególności Õ o stosowaniu niniejszego rozporządzenia, ð braku wyboru, które państwo członkowskie będzie rozpatrywać jej wniosek o udzielenie azylu; jej obowiązkach na mocy niniejszego rozporządzenia oraz skutkach nieprzestrzegania tych obowiązków ï i o tym, że rozmowa mająca ułatwić ustalenie odpowiedzialnego państwa członkowskiego daje mu możliwość przedstawienia informacji dotyczących przebywania w państwach członkowskich członków rodziny, krewnych lub innych osób należących do rodziny w celu ułatwienia procesu ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego. ê 604/2013 motyw 19 (dostosowany) ð nowy (24)W celu zapewnienia skutecznej ochrony praw zainteresowanych osób, należy określić gwarancje prawne oraz prawo do skutecznego środka zaskarżenia w odniesieniu do decyzji dotyczących przekazania do odpowiedzialnego państwa członkowskiego, zgodnie w szczególności z art. 47 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. ð Należy również zapewnić skuteczny środek w sytuacjach, w których nie podjęto decyzji o przekazaniu, ale osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową twierdzi, że odpowiedzialne jest inne państwo członkowskie, ponieważ osoba ta posiada członka rodziny lub – w przypadku małoletnich bez opieki – krewnego w tym innym państwie członkowskim. ï W celu zapewnienia przestrzegania prawa międzynarodowego skuteczny środek zaskarżenia w odniesieniu do takich decyzji powinien obejmować zbadanie zarówno stosowania niniejszego rozporządzenia, jak i sytuacji prawnej oraz faktycznej w państwie członkowskim, do którego  osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową Õ jest przekazywanay. ð Zakres skutecznego środka powinien być ograniczony do oceny ryzyka naruszenia podstawowych praw do poszanowania życia rodzinnego osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, praw dziecka lub zakazu nieludzkiego i poniżającego traktowania. ï ò nowy (25)Państwo członkowskie uznane za odpowiedzialne na mocy niniejszego rozporządzenia powinno pozostać odpowiedzialne za rozpatrzenie każdego wniosku złożonego przez daną osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, w tym wszelkich następnych wniosków, zgodnie z art. 40, 41 i 42 dyrektywy 2013/32/UE, bez względu na to, czy osoba ta opuściła terytoria państw członkowskich czy też została z nich wydalona. Przepisy rozporządzenia (UE) nr 604/2013, które przewidywały wygaśnięcie odpowiedzialności w pewnych okolicznościach, w tym po upływie określonego czasu od wyznaczonego terminu dokonania przekazania, stworzyły zachętę do ucieczek i dlatego powinny zostać usunięte. (26)Aby zapewnić szybkie ustalenie odpowiedzialności i przydziału osób ubiegających się o ochronę międzynarodową między państwami członkowskimi, terminy składania wniosków o przejęcie i odpowiedzi na te wnioski, składania powiadomień o wtórnym przejęciu i dokonywania przekazań, a także składania odwołań i podejmowania decyzji w ich sprawie powinny zostać w możliwie największym stopniu usprawnione i skrócone. ê 604/2013 motyw 20 (dostosowany) (27)Zatrzymanie  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ powinno być stosowane zgodnie z podstawową zasadą, według której osoby nie powinny być zatrzymywane wyłącznie z powodu starań o uzyskanie ochrony międzynarodowej. Zatrzymanie powinno być jak najkrótsze i powinno podlegać zasadom konieczności i proporcjonalności. W szczególności zatrzymanie  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ musi być zgodne z art. 31 Konwencji genewskiej. Postępowanie przewidziane w niniejszym rozporządzeniu w odniesieniu do osoby zatrzymanej powinno mieć charakter priorytetowy i odbywać się w jak najkrótszym terminie. W odniesieniu do ogólnych gwarancji dotyczących zatrzymania oraz warunków zatrzymania, w stosownych przypadkach, państwa członkowskie powinny stosować przepisy dyrektywy 2013/33/UE również w odniesieniu do osób zatrzymanych na podstawie niniejszego rozporządzenia.

ê 604/2013 motyw 21 (dostosowany) (28)Niedoskonałości lub załamanie się systemów azylowych – na które często dodatkowo negatywnie wpływa lub do których przyczynia się szczególne obciążenie systemów azylowych – mogą zagrozić właściwemu funkcjonowaniu systemu wprowadzonego niniejszym rozporządzeniem, co może doprowadzić do pojawienia się ryzyka naruszenia praw  osób ubiegających się o ochronę międzynarodową Õ , określonych w unijnym dorobku prawnym dotyczącym azylu, w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz innych międzynarodowych praw człowieka i praw uchodźców. ò nowy (29)Odpowiednie rejestrowanie wszystkich wniosków o udzielenie azylu w UE pod niepowtarzalnym numerem wniosku powinno pomóc w wykrywaniu wielokrotnych wniosków i zapobieganiu nielegalnym wtórnym przepływom i „turystyce azylowej” (ang. asylum shopping). Należy stworzyć zautomatyzowany system w celu ułatwienia stosowania niniejszego rozporządzenia. System ten powinien umożliwiać rejestrację wniosków o udzielenie azylu składanych w UE, skuteczne monitorowanie procentowego udziału wniosków w każdym państwie członkowskim oraz prawidłowe stosowanie korekcyjnego mechanizmu przydziału wniosków. (30)Europejska Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości ustanowiona rozporządzeniem (UE) nr 1077/2011 powinna odpowiadać za przygotowanie, rozwój i zarządzanie operacyjne systemu centralnego oraz infrastruktury łączności między systemem centralnym i infrastrukturami krajowymi. ê 604/2013 motyw 22 ð nowy (31)Należy ustanowić proces wczesnego ostrzegania, gotowości i zarządzania kryzysami azylowymi, mający zapobiegać pogorszeniu się lub załamaniu systemów azylowych, w którym to procesie kluczową rolę odgrywałby Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu, korzystający z uprawnień przysługujących mu na mocy rozporządzenia (UE) nr 439/2010; proces ten miałby zapewnić solidną współpracę w ramach niniejszego rozporządzenia i pozwolić na pogłębianie wzajemnego zaufania między państwami członkowskimi w odniesieniu do polityki azylowej. Proces ten powinien zapewniać jak najszybsze powiadamianie Unii o sytuacjach, co do których mogą istnieć obawy, że narażą na szwank właściwe funkcjonowanie systemu ustanowionego niniejszym rozporządzeniem, ze względu na szczególne obciążenie systemów azylowych jednego lub większej liczby państw członkowskich lub ze względu na niedoskonałości tych systemów. Proces ten powinien pozwolić Unii propagować środki zapobiegawcze na wczesnym etapie i sprawić, że takim sytuacjom będzie się poświęcać należytą uwagę na szczeblu politycznym. Zasadniczym elementem wspólnego europejskiego systemu azylowego jest solidarność, która wiąże się ze wzajemnym zaufaniem. Poprzez zwiększanie tego zaufania proces wczesnego ostrzegania, gotowości i zarządzania kryzysami azylowymi mógłby usprawnić kierowanie konkretnych środków prawdziwej i praktycznej solidarności do państw członkowskich, tak aby służyć pomocą tym państwom członkowskim w ogóle, a wnioskodawcom w szczególności. Zgodnie z art. 80 TFUE Traktatu akty Unii powinny w każdym niezbędnym przypadku zawierać odpowiednie środki w celu zastosowania zasady solidarności., ð Należy ustanowić korekcyjny mechanizm przydziału, aby zapewnić sprawiedliwy podział odpowiedzialności między państwami członkowskimi oraz szybki dostęp osób ubiegających się o ochronę międzynarodową do procedur udzielania ochrony międzynarodowej, w sytuacjach gdy państwo członkowskie staje wobec nieproporcjonalnej liczby wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, za które jest odpowiedzialne na mocy niniejszego rozporządzenia. ï i takie środki powinny towarzyszyć przedmiotowemu procesowi. Konkluzje w sprawie wspólnych ram prawdziwej i praktycznej solidarności z państwami członkowskimi, których systemy azylowe są szczególnie obciążone, m.in. z powodu mieszanych przepływów migracyjnych przyjęte przez Radę dnia 8 marca 2012 r. przewidują zestaw narzędzi, na który składają się istniejące i ewentualne nowe środki, które należy brać pod uwagę w kontekście mechanizmu wczesnego ostrzegania, gotowości i zarządzania kryzysami azylowymi. ò nowy (32)W operacjach korekcyjnego mechanizmu przydziału jako punkt odniesienia należy stosować klucz odniesienia, określony na podstawie liczby ludności i wielkości gospodarki państw członkowskich, w połączeniu z progiem, tak aby umożliwić funkcjonowanie tego mechanizmu jako środka pomocy dla państw członkowskich poddanych nieproporcjonalnej presji migracyjnej. Korekcyjny mechanizm przydziału w celu odciążenia danego państwa członkowskiego powinien być uruchamiany automatycznie, w momencie gdy liczba wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej, za które to państwo jest odpowiedzialne, przekracza 150 % wartości określonej w kluczu odniesienia. Aby właściwie odzwierciedlić wysiłki każdego państwa członkowskiego, na potrzeby tych obliczeń do liczby wniosków o ochronę międzynarodową należy dodać liczbę osób faktycznie przesiedlonych do tego państwa członkowskiego. (33)W przypadku stosowania mechanizmu przydziału osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, które złożyły swoje wnioski w państwie członkowskim będącym beneficjentem tego mechanizmu, powinny zostać przydzielone do państw członkowskich, w których liczba wniosków nie przekracza wartości ustalonej na podstawie klucza odniesienia mającego zastosowanie do tych państw członkowskich. Należy zapewnić odpowiednie przepisy odnoszące się do przypadków, w których osoba ubiegająca się o ochronę międzynarodową może na podstawie poważnych przesłanek być uznana za zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego lub porządku publicznego, zwłaszcza przepisy dotyczące wymiany informacji między właściwymi organami azylowymi państw członkowskich. Po przekazaniu państwo członkowskie przydziału powinno ustalić odpowiedzialne państwo członkowskie i przejąć odpowiedzialność za rozpatrzenie wniosku, chyba że nadrzędne kryteria związane w szczególności z obecnością członków rodziny stanowią o tym, że odpowiedzialne powinno być inne państwo członkowskie. (34)W ramach mechanizmu przydziału koszty przekazania osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową do państwa członkowskiego przydziału powinny zostać zwrócone z budżetu UE. (35)Państwo członkowskie przydziału może zdecydować, że przez okres 12 miesięcy nie przyjmie przydzielonych mu osób ubiegających się o ochronę międzynarodową; w takim przypadku państwo to powinno wprowadzić tę informację do zautomatyzowanego systemu i powiadomić o tym pozostałe państwa członkowskie, Komisję i Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu. Następnie osoby ubiegające się o ochronę międzynarodową, które zostałyby przydzielone do tego państwa członkowskiego, powinny zostać przydzielone do innych państw członkowskich. Państwo członkowskie, które tymczasowo nie uczestniczy w korekcyjnym mechanizmie przydziału, powinno wnieść solidarnościowy wkład w wysokości 250 000 EUR na każdą osobę ubiegającą się o ochronę międzynarodową, której nie przyjęło, na rzecz państwa członkowskiego ustalonego jako odpowiedzialne za rozpatrzenie tych wniosków. Komisja w drodze aktu wykonawczego powinna określić praktyczne rozwiązania służące wdrożeniu mechanizmu wkładu solidarnościowego. Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu będzie monitorować stosowanie mechanizmu solidarności finansowej i co roku składać Komisji sprawozdania na ten temat. ê 604/2013 motyw 22 Państwa członkowskie powinny współpracować z Europejskim Urzędem Wsparcia w dziedzinie Azylu przy gromadzeniu informacji dotyczących ich zdolności do radzenia sobie ze szczególnym obciążeniem systemu azylowego i systemu przyjmowania, zwłaszcza w ramach stosowania niniejszego rozporządzenia. Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu powinien składać regularne sprawozdania na temat zgromadzonych informacji zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 439/2010.

ê 604/2013 motyw 24 (dostosowany) (36)Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1560/2003, przekazanie do państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o ochronę międzynarodową może nastąpić na zasadzie dobrowolności, przez wyjazd pod nadzorem lub wyjazd pod eskortą. Państwa członkowskie powinny wspierać przekazywanie na zasadzie dobrowolności poprzez udostępnienie  osobie ubiegającej się o ochronę międzynarodową Õ odpowiednich informacji oraz zapewniać, by wyjazdy pod nadzorem lub eskortą odbywały się w sposób humanitarny, w pełni zgodny z prawami podstawowymi i z poszanowaniem godności ludzkiej, jak również z jak najlepszym zabezpieczeniem interesów dziecka i z pełnym uwzględnieniem odpowiedniego aktualnego orzecznictwa, w szczególności w odniesieniu do przekazania ze względów humanitarnych. ê 604/2013 motyw 25 (37)Stopniowe tworzenie przestrzeni bez granic wewnętrznych, w której zagwarantowany jest swobodny przepływ osób, zgodnie z TFUE, oraz ustanowienie polityki unijnej dotyczącej warunków wjazdu i pobytu obywateli państw trzecich, włącznie ze wspólnymi wysiłkami w kierunku zarządzania granicami zewnętrznymi, powoduje, że niezbędne jest wyważenie kryteriów odpowiedzialności w duchu solidarności. ò nowy (38)[Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (UE) .../2016] ma zastosowanie do przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie na mocy niniejszego rozporządzenia z dniem określonym we wspomnianym rozporządzeniu o ochronie danych; przed tym dniem zastosowanie ma dyrektywa 95/46/WE. Państwa członkowskie powinny wprowadzić odpowiednie środki techniczne i organizacyjne w celu zapewnienia, aby przetwarzanie danych odbywało się zgodnie ze wspomnianym rozporządzeniem o ochronie danych oraz przepisami niniejszego rozporządzenia określającymi wymogi dotyczące przetwarzania danych, a także w celu wykazania tej zgodności. W szczególności środki te powinny zapewnić bezpieczeństwo danych osobowych przetwarzanych na mocy niniejszego rozporządzenia, a zwłaszcza zapobiegać niezgodnemu z prawem i nieuprawnionemu dostępowi do przetwarzanych danych osobowych oraz ich ujawnianiu, zmianie lub utracie. Właściwy organ lub organy nadzorcze każdego państwa członkowskiego powinny monitorować zgodność z prawem przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy, w tym zgodność z prawem przekazywania danych do zautomatyzowanego systemu i pozyskiwania ich z tego systemu oraz przekazywania danych właściwym organom na potrzeby kontroli bezpieczeństwa. (39)Przetwarzanie danych osobowych przez Agencję Unii Europejskiej ds. Azylu powinno podlegać monitorowaniu przez Europejskiego Inspektora Ochrony Danych zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 45/2001 oraz przepisami dotyczącymi ochrony danych określonymi w [wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu, uchylającego rozporządzenie (UE) nr 439/2010]. ê 604/2013 motyw 26 (dostosowany) Dyrektywę 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych stosuje się do przetwarzania przez państwa członkowskie danych osobowych na podstawie niniejszego rozporządzenia. ê 604/2013 motyw 27 Wymiana danych osobowych wnioskodawców, w tym szczególnie chronionych danych zdrowotnych, przed dokonaniem przekazania, będzie gwarantowała, że właściwe organy azylowe będą w stanie dostarczyć wnioskodawcom odpowiedniej pomocy oraz zapewnić ciągłość ochrony i poszanowania praw przyznanych tym osobom. Należy wprowadzić szczególne przepisy w celu zagwarantowania ochrony danych dotyczących wnioskodawców, którzy znaleźli się w takiej sytuacji, zgodnie z dyrektywą 95/46/WE. ê 604/2013 motyw 28 (40)Stosowanie niniejszego rozporządzenia może zostać ułatwione, a jego skuteczność zwiększona, na drodze uzgodnień dwustronnych między państwami członkowskimi służących poprawie komunikacji między właściwymi departamentami, skracaniu terminów przeprowadzania postępowań lub uproszczeniu rozpatrywania wniosków o przejęcie lub wtórne przejęcie, lub też ustanawianiu procedur w odniesieniu do wykonania przekazania. ê 604/2013 motyw 29

(41)Należy zapewnić ciągłość między systemem ustalania odpowiedzialnego państwa członkowskiego ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr 343/2003 a systemem ustanowionym przez niniejsze rozporządzenie. Podobnie należy zapewnić spójność między niniejszym rozporządzeniem a rozporządzeniem [wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie przekształcenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013] z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia systemu „EURODAC” do porównywania odcisków palców w celu skutecznego stosowania rozporządzenia (UE) nr 604/2013 w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca ò nowy (42)Agencja Unii Europejskiej ds. Azylu powinna utworzyć i wspierać sieć właściwych organów państw członkowskich, aby usprawnić praktyczną współpracę i wymianę informacji dotyczących wszystkich kwestii związanych ze stosowaniem niniejszego rozporządzenia, w tym w zakresie opracowywania praktycznych narzędzi i wytycznych. ê 604/2013 motyw 30 (43)Działanie systemu Eurodac ustanowionego rozporządzeniem [wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie przekształcenia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 603/2013] powinno ułatwić stosowanie niniejszego rozporządzenia. ê 604/2013 motyw 31 (44)Działanie wizowego sytemu informacyjnego ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr 767/2008 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie wizowego systemu informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych, a w szczególności wykonanie jego art. 21 i 22, powinno ułatwić stosowanie niniejszego rozporządzenia. ê 604/2013 motyw 32 (45)W odniesieniu do traktowania osób objętych zakresem zastosowania niniejszego rozporządzenia państwa członkowskie związane są swoimi zobowiązaniami powstałymi na mocy instrumentów prawa międzynarodowego, w tym odpowiedniego orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. ê 604/2013 motyw 33 (dostosowany) (46)  W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia uprawnienia wykonawcze należy powierzyć Komisji Õ. Uprawnienia te powinny być realizowane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję. ê 604/2013 motyw 34 ð nowy (47)Procedura sprawdzająca powinna być stosowana do przyjęcia: ulotki informacyjnej na temat rozporządzenia dublińskiego i rozporządzenia Eurodac, jak również specjalnej ulotki informacyjnej dla małoletnich bez opieki; standardowego formularza wymiany odpowiednich informacji dotyczących małoletnich bez opieki; jednolitych warunków konsultacji i wymiany informacji na temat małoletnich i osób zależnych; jednolitych warunków sporządzania i wnoszenia wniosków o przejęcie ð i powiadomień o ï wtórnyme przejęciue; dwóch wykazów odpowiednich środków dowodowych lub poszlak oraz ich okresowych zmian; wzoru przepustki; jednolitych warunków konsultacji i wymiany informacji na temat przekazania; standardowego formularza służącego do wymiany danych przed przekazaniem; wspólnego świadectwa zdrowia; jednolitych warunków i uzgodnień praktycznych w zakresie wymiany informacji dotyczących stanu zdrowia danej osoby przed przekazaniem oraz bezpiecznych kanałów elektronicznych służących do przekazywania wniosków.

ê 604/2013 motyw 35 (dostosowany) (48)Aby umożliwić wprowadzenie dodatkowych przepisów należy przekazać Komisji uprawnienie do przyjmowania aktów zgodnie z art.