P9_TA(2020)0291

Genetycznie zmodyfikowana kukurydza MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 oraz genetycznie zmodyfikowana kukurydza łącząca dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 87427, MON 89034, MIR162 i NK603

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 11 listopada 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 oraz genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę łączącą dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 87427, MON 89034, MIR162 i NK603, składających się z tych odmian kukurydzy lub z nich wyprodukowanych oraz uchylającej decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2018/1111 na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (D068777/01 – 2020/2836(RSP))

(2021/C 415/01)

Parlament Europejski,

— uwzględniając projekt decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 oraz genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę łączącą dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 87427, MON 89034, MIR162 i NK603, składających się z tych odmian kukurydzy lub z nich wyprodukowanych oraz uchylającej decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2018/1111 na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady (D068777/01,

— uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 września 2003 r. w sprawie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy (1), w szczególności jego art. 7 ust. 3 i art. 19 ust. 3,

— uwzględniając fakt, że głosowanie przeprowadzone 15 września 2020 r. w Stałym Komitecie ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie doprowadziło do wydania opinii,

— uwzględniając art. 11 i 13 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (2),

— uwzględniając opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z 22 maja 2019 r. opublikowaną 8 lipca 2019 r. (3),

— uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje zawierające sprzeciw wobec zezwoleń na wprowadzanie organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO) (4),

— uwzględniając art. 112 ust. 2 i 3 Regulaminu,

— uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

A. mając na uwadze, że 15 lutego 2016 r. przedsiębiorstwo Monsanto Europe S.A./N.V., w imieniu przedsiębiorstwa Monsanto z siedzibą w Stanach Zjednoczonych, zgodnie z art. 5 i 17 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 złożyło we właściwym organie krajowym w Niderlandach wniosek o zezwolenie na wprowadzenie do obrotu żywności, składników żywności i paszy zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 („kukurydzę poddaną złożonej modyfikacji genetycznej”), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych; mając na uwadze, że wniosek ten dotyczył również wprowadzenia do obrotu produktów zawierających kukurydzę poddaną złożonej modyfikacji genetycznej lub składających się z niej, przeznaczonych do innych zastosowań niż w żywności i paszy, z wyjątkiem uprawy; mając na uwadze, że wniosek ten dotyczył również wprowadzenia do obrotu produktów zawierających kukurydzę z jedną z 10 subkombinacji pojedynczych modyfikacji genetycznych, które obejmuje ta złożona modyfikacja genetyczna, składających się z takiej kukurydzy lub z niej wyprodukowanych;

B. mając na uwadze, że kukurydza poddana złożonej modyfikacji genetycznej pochodzi skrzyżowania czterech rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy (MON 87427, MON 89034, MIR162 i NK603), wykazuje odporność na herbicydy zawierające glifosat i wytwarza trzy białka owadobójcze (Cry1A.105, Cry2Ab2 i Vip3A20, znane jako białka „Bt” lub „Cry”), toksyczne dla larw niektórych łuskoskrzydłych (motyli i ciem) (5),

C. mając na uwadze, że za podstawę oceny kukurydzy poddanej złożonej, poczwórnej modyfikacji genetycznej oraz pozostałych sześciu subkombinacji posłużyły wcześniejsze oceny czterech pojedynczych modyfikacji i czterech subkombinacji kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej, na które wydano już zezwolenie (6);

D. mając na uwadze, że 22 maja 2019 r. EFSA pozytywnie zaopiniował wniosek, a opinię tę opublikowano 8 lipca 2019 r.;

E. mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 genetycznie zmodyfikowana żywność lub pasza nie może wywierać szkodliwego wpływu na zdrowie ludzi i zwierząt ani na środowisko naturalne, a przy sporządzaniu decyzji Komisja musi brać pod uwagę wszelkie istotne przepisy prawa Unii oraz inne uzasadnione czynniki istotne dla sprawy;

Uwagi państw członkowskich i dodatkowe spostrzeżenia

F. mając na uwadze liczne uwagi zgłoszone EFSA przez państwa członkowskie w ciągu trzymiesięcznego okresu konsultacji (7); mając na uwadze, że te krytyczne uwagi obejmują następujące kwestie: nie przeprowadzono analizy dotyczącej pozostałości glifosatu lub jego metabolitów na powierzchni kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej; nie przetestowano ewentualnych synergicznych lub antagonistycznych efektów białek Cry i białka Vip oraz pozostałości herbicydów; nie odpowiedziano na pytania o bezpieczeństwo zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy oraz pochodzącej z niej żywności i paszy; nie oceniono potencjalnego długoterminowego wpływu takiej żywności lub paszy na rozrodczość lub rozwój płodu; z powodu braku informacji nie można w pełni ocenić bezpieczeństwa kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej;

G. mając na uwadze, że według niezależnej analizy naukowej nie można m.in. wyciągnąć ostatecznych wniosków na temat bezpieczeństwa kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej, nie można zaakceptować oceny toksykologicznej i oceny ryzyka dla środowiska, a ocena ryzyka nie spełnia wymogów oceny ryzyka dla układu odpornościowego (8);

H. mając na uwadze, że wnioskodawca nie przedstawił danych doświadczalnych o sześciu subkombinacjach kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej, które nie mają obecnie zezwolenia na wprowadzenie do obrotu;

Brak oceny pozostałości herbicydów, ich metabolitów i łącznego wpływu różnych substancji w połączeniu

I. mając na uwadze liczne badania, które wykazały, że uprawa roślin genetycznie zmodyfikowanych odpornych na herbicydy prowadzi do większego zużycia herbicydów „uzupełniających”, co w dużej mierze wynika z powstawania chwastów odpornych na herbicydy (9); mając na uwadze, że w związku z tym należy się spodziewać, iż w uprawach kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej będą stosowane wyższe, a ponadto powtarzane dawki glifosatu, zatem w zbiorach może znaleźć się większa ilość pozostałości tej substancji; mając na uwadze, że w kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej występuje ekspresja trzech białek odpornych na glifosat, co dodatkowo zwiększa odporność rośliny na wyższe dawki i powtarzane opryski;

J. mając na uwadze utrzymujące się wątpliwości co do rakotwórczości glifosatu; mając na uwadze, że EFSA stwierdził w listopadzie 2015 r., iż jest mało prawdopodobne, aby glifosat był rakotwórczy, a Europejska Agencja Chemikaliów uznała w marcu 2017 r., że nie ma podstaw, by zaliczyć go do substancji rakotwórczych; mając na uwadze, że z kolei Międzynarodowa Agencja Badań nad Rakiem, wyspecjalizowana agencja Światowej Organizacji Zdrowia ds. badań nad rakiem, w 2015 r. zaliczyła glifosat do substancji prawdopodobnie rakotwórczych dla ludzi;

K. mając na uwadze, że w opinii naukowej z 22 maja 2019 r. panel EFSA ds. organizmów zmodyfikowanych genetycznie (panel EFSA ds. GMO) stwierdził, iż „oceną pozostałości herbicydów w uprawach kukurydzy odpornej na herbicydy istotnych dla omawianego wniosku zajął się Dział ds. Pestycydów EFSA” (10); mając jednak na uwadze, że według opinii Działu ds. Pestycydów EFSA dane o pozostałościach glifosatu na powierzchni genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy ze zmianami dotyczącymi EPSPS (11) są niewystarczające, by określić najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości i wartości oceny ryzyka (12);

L. mając na uwadze, że według Działu ds. Pestycydów EFSA brakuje również danych toksykologicznych umożliwiających ocenę ryzyka dla konsumentów w odniesieniu do szeregu produktów rozpadu glifosatu istotnych w przypadku upraw zmodyfikowanych genetycznie odpornych na tę substancję (13);

M. mając na uwadze, że ocenę pozostałości herbicydów i produktów ich rozpadu na roślinach zmodyfikowanych genetycznie, a także ocenę potencjalnej interakcji z białkami Bt uznano za nienależącą do kompetencji panelu EFSA ds. GMO, zatem procedura wydawania zezwoleń na wprowadzenie GMO nie obejmuje takiej oceny; mając na uwadze, że jest to podejście problematyczne, ponieważ sposób, w jaki roślina zmodyfikowana genetycznie rozkłada herbicydy uzupełniające, oraz skład, a tym samym toksyczność produktów rozpadu (metabolitów), mogą wynikać z samej modyfikacji genetycznej (14);

Białka Bt

N. mając na uwadze, że w szeregu badań zaobserwowano skutki uboczne mogące wpływać na układ odpornościowy w wyniku ekspozycji na białka Bt, zauważono również, że niektóre białka Bt mogą wykazywać właściwości adiuwantów (15), co oznacza, że mogą nasilać alergenność innych białek, z którymi wchodzą w styczność;

O. mając na uwadze, że według opinii mniejszości przyjętej przez jednego z członków panelu EFSA ds. GMO w procedurze oceny innej kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej i jej subkombinacji co prawda nie wykryto niezamierzonych skutków dla układu odpornościowego w żadnym z zastosowań, w których występuje ekspresja białek Bt, ale „nie można ich było zaobserwować w badaniach toksykologicznych […] obecnie zalecanych i wykonywanych w EFSA na potrzeby oceny bezpieczeństwa genetycznie zmodyfikowanych roślin, ponieważ badania te nie obejmują odpowiednich do tego testów” (16);

P. mając na uwadze, że nie można stwierdzić, iż spożywanie kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej lub jej subkombinacji jest bezpieczne dla zdrowia ludzi i zwierząt;

Q. mając na uwadze, że według jednego z niedawnych badań szybkiemu wzrostowi stosowania neonikotynoidów do zaprawiania nasion w Stanach Zjednoczonych towarzyszy częstsze wysiewanie genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy Bt (17); mając na uwadze, że w Unii obowiązuje zakaz stosowania trzech neonikotynoidów w uprawach polowych, w tym do otoczkowania nasion, ze względu na ich wpływ na pszczoły i inne owady zapylające (18);

Niedemokratyczny proces podejmowania decyzji

R. mając na uwadze, że w wyniku głosowania przeprowadzonego 15 września 2020 r. w Stałym Komitecie ds. Łańcucha Żywnościowego i Zdrowia Zwierząt, o którym mowa w art. 35 rozporządzenia (WE) nr 1829/2003, nie wydano opinii, co oznacza, że nie uzyskano poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich dla wydania zezwolenia;

S. mając na uwadze, że Komisja przyznaje, iż problematyczna jest sytuacja, w której nadal wydaje ona zezwolenia na wprowadzanie GMO bez uzyskania poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich, oraz że sytuacja taka jest wyjątkiem, jeśli chodzi o wydawanie zezwoleń na wprowadzanie produktów ogółem, ale stała się normą w procesie podejmowania decyzji o zezwoleniu na wprowadzenie genetycznie zmodyfikowanej żywności i paszy;

T. mając na uwadze, że w trakcie ósmej kadencji Parlament przyjął łącznie 36 rezolucji, w których sprzeciwił się wprowadzeniu do obrotu GMO: do zastosowania w żywności i paszy (33 rezolucje) oraz do uprawy w Unii (3 rezolucje); mając na uwadze, że podczas dziewiątej kadencji Parlament przyjął jak dotąd osiem takich sprzeciwów; mając na uwadze, że nie uzyskano poparcia kwalifikowanej większości państw członkowskich dla zezwolenia na wprowadzenie żadnego z tych GMO; mając na uwadze, że Komisja nadal zezwala na wprowadzenie GMO, choć sama stwierdziła niedostatek demokracji oraz mimo braku poparcia ze strony państw członkowskich i mimo zastrzeżeń Parlamentu;

U. mając na uwadze, że zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 182/2011 Komisja może zdecydować, iż nie zezwoli na wprowadzenie GMO, jeżeli zezwolenia takiego nie poprze kwalifikowana większość państw członkowskich w komitecie odwoławczym (19); mając na uwadze, że nie wymaga to żadnej zmiany w przepisach;

1. uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji wykracza poza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 1829/2003;

2. uważa, że projekt decyzji wykonawczej Komisji jest niespójny z prawem Unii, gdyż nie odpowiada celowi rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 zakładającemu – zgodnie z zasadami ogólnymi określonymi w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 178/2002 ( 20 ) – stworzenie podstawy do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego, zdrowia i dobrostanu zwierząt, środowiska naturalnego oraz interesów konsumentów w związku z genetycznie zmodyfikowaną żywnością i paszą, przy jednoczesnym zapewnieniu skutecznego funkcjonowania rynku wewnętrznego;

3. wzywa Komisję do wycofania projektu decyzji wykonawczej;

4. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w piśmie z 11 września 2020 r. skierowanym do posłów Komisja ostatecznie przyznała, iż przy podejmowaniu decyzji o zezwoleniu na wprowadzenie GMO należy uwzględniać zasady zrównoważonego rozwoju ( 21 ) ; wyraża jednak głębokie rozczarowanie faktem, że 28 września 2020 r. Komisja zezwoliła na przywóz genetycznie zmodyfikowanej soi ( 22 ) pomimo sprzeciwu ze strony Parlamentu i większości państw członkowskich;

5. wzywa Komisję, by jak najszybciej i przy pełnym udziale Parlamentu opracowała kryteria zrównoważonego rozwoju; wzywa Komisję, by poinformowała, jak i w jakim terminie rozpocznie te prace;

6. ponownie apeluje do Komisji o uwzględnianie zobowiązań Unii wynikających z umów międzynarodowych, takich jak paryskie porozumienie klimatyczne, Konwencja ONZ o różnorodności biologicznej i cele zrównoważonego rozwoju ONZ;

7. ponownie wzywa Komisję, by zaprzestała wydawania zezwoleń na GMO, przeznaczone zarówno do uprawy, jak i do stosowania w żywności i paszy, jeżeli państwa członkowskie zgromadzone w komitecie odwoławczym nie wydadzą opinii, zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 182/2011;

8. ponownie wzywa Komisję, by nie wydawała zezwoleń na GMO odporne na herbicydy, dopóki w poszczególnych przypadkach nie zostaną szczegółowo zbadane zagrożenia dla zdrowia wynikające z pozostałości herbicydów, co wymaga pełnej oceny pozostałości z oprysków upraw zmodyfikowanych genetycznie herbicydami uzupełniającymi oraz oceny produktów ich rozpadu i wszelkich efektów skojarzonych;

9. ponownie apeluje do Komisji, by w ocenie zagrożeń związanych ze zmodyfikowanymi genetycznie roślinami odpornymi na herbicydy w pełni uwzględniała ocenę zagrożeń wynikających ze stosowania herbicydów uzupełniających i z ich pozostałości, niezależnie od tego, czy dana roślina zmodyfikowana genetycznie jest przeznaczona do uprawy w Unii, czy też ma być importowana do Unii z przeznaczeniem do zastosowania w żywności i paszy;

10. po raz kolejny wzywa Komisję, aby nie zezwalała na wprowadzanie żadnych subkombinacji złożonych modyfikacji genetycznych, jeżeli nie zostały poddane gruntownej ocenie EFSA na podstawie pełnych danych przedłożonych przez wnioskodawcę;

11. w szczególności uważa, że zezwalanie na wprowadzenie odmian, dla których nie dostarczono danych o bezpieczeństwie i które nie zostały jeszcze przetestowane ani nawet wytworzone, jest sprzeczne z zasadami ogólnego prawa żywnościowego określonymi w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002;

12. ponownie wzywa EFSA, by dalej pracowała nad metodami wykrywania niezamierzonych skutków złożonych modyfikacji genetycznych, takich jak właściwości adiuwantów wykazywane przez toksyny Bt, i by systematycznie stosowała te metody;

13. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 268 z 18.10.2003, s. 1.

(2) Dz.U. L 55 z 28.2.2011, s. 13.

(3) Opinia naukowa panelu EFSA ds. organizmów zmodyfikowanych genetycznie dotycząca oceny genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 i jej subkombinacji, z przeznaczeniem na żywność i paszę, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1829/2003 (wniosek EFSA-GMO-NL-2016-131), Dziennik EFSA 2019; 17 (7):5734, https://doi.org/10.2903/j.efsa.2019.5734

(4) W ósmej kadencji Parlament przyjął 36 rezolucji zawierających sprzeciw wobec zezwolenia na wprowadzanie GMO. Ponadto w dziewiątej kadencji Parlament przyjął następujące rezolucje:

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MZHG0JG (SYN-ØØØJG-2), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte, P9_TA(2019)0028).

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję A2704-12 (ACS-GMØØ5-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte, P9_TA(2019)0029).

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 października 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę MON 89034 × 1507 × MON 88017 × 59122 × DAS-40278-9 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy lub cztery modyfikacje MON 89034, 1507, MON 88017, 59122 i DAS-40278-9 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte P9_TA(2019)0030).

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną bawełnę LLCotton25 (ACS-GHØØ1-3), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte, P9_TA(2019)0054).

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji dotyczącej odnowienia zezwolenia na wprowadzenie do obrotu, na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 89788 (MON-89788-1), składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte, P9_TA(2019)0055).

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na podstawie rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną kukurydzę MON 89034 × 1507 × NK603 × DAS-40278-9 oraz subkombinacje MON 89034 × NK603 × DAS-40278-9, 1507 × NK603 × DAS-40278-9 i NK603 × DAS-40278-9, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte P9_TA(2019)0056).

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 listopada 2019 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu, na podstawie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1829/2003, produktów zawierających zmodyfikowaną genetycznie kukurydzę Bt11 × MIR162 × MIR604 × 1507 × 5307 × GA21 oraz rodzaje zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy łączące dwie, trzy, cztery lub pięć modyfikacji Bt11, MIR162, MIR604, 1507, 5307 i GA21 i produktów składających się z wymienionych rodzajów zmodyfikowanej genetycznie kukurydzy lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte P9_TA(2019)0057).

— Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 maja 2020 r. w sprawie projektu decyzji wykonawczej Komisji zezwalającej na wprowadzenie do obrotu na mocy rozporządzenia (WE) nr 1829/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady produktów zawierających genetycznie zmodyfikowaną soję MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, składających się z niej lub z niej wyprodukowanych (teksty przyjęte, P9_TA(2020)0069).

(5) Opinia EFSA, s. 11.

(6) Tamże, s. 3.

(7) Uwagi państw członkowskich: http://registerofquestions.efsa.europa.eu/roqFrontend/questionLoader?question=EFSA-Q-2016-00148

(8) Uwagi TestBioTech do przeprowadzonej przez EFSA oceny genetycznie zmodyfikowanej kukurydzy MON 87427 × MON 89034 × MIR162 × NK603 i jej subkombinacji, sierpień 2019, https://www.testbiotech.org/en/content/testbiotech-comment-efsa-assessment-genetically-engineered-maize-mon87427xmon89034xMIR162xNK603

(9) Zob. na przykład Bonny, S., „Genetically Modified Herbicide-Tolerant Crops, Weeds, and Herbicides: Overview and Impact” [Zmodyfikowane genetycznie rośliny odporne na herbicydy, a także chwasty i herbicydy – przegląd i wpływ], Environmental Management, styczeń 2016, 57(1), s. 31–48, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/26296738, Benbrook, C.M. „Impacts of genetically engineered crops on pesticide use in the U.S. – the first sixteen years” [Wpływ zmodyfikowanych genetycznie upraw na stosowanie pestycydów w USA – pierwsze szesnaście lat], Environmental Sciences Europe 24, 24 (2012), https://enveurope.springeropen.com/articles/10.1186/2190-4715-24-24, oraz Schütte, G., Eckerstorfer, M., Rastelli, V. i in., „Herbicide resistance and biodiversity: agronomic and environmental aspects of genetically modified herbicide-resistant plants” [Odporność na herbicydy a różnorodność biologiczna: agronomiczne i środowiskowe aspekty modyfikacji genetycznej roślin w celu uzyskania odporności na herbicydy], Environmental Sciences Europe 29, 5 (2017), https://link.springer.com/article/10.1186/s12302-016-0100-y

(10) Opinia EFSA, s. 9.

(11) W omawianej kukurydzy poddanej złożonej modyfikacji genetycznej wprowadzono zmiany dotyczące EPSPS.

(12) Przegląd EFSA dotyczący obecnych najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości glifosatu zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005 – wersja zmieniona w celu uwzględnienia pominiętych danych, Dziennik EFSA 2019; 17(10):5862, s. 4, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/5862

(13) Wnioski EFSA z wzajemnej weryfikacji oceny ryzyka stwarzanego przez pestycydy, dotyczącej substancji czynnej glifosat, Dziennik EFSA 2015; 13(11):4302, s. 3, https://www.efsa.europa.eu/en/efsajournal/pub/4302

(14) Ma to istotnie miejsce w przypadku glifosatu, jak stwierdzono w opublikowanym przez EFSA przeglądzie obowiązujących najwyższych poziomów pozostałości glifosatu zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005, Dziennik EFSA 2018; 16(5):5263, s. 12, https://www.efsa.europa.eu/fr/efsajournal/pub/5263

(15) Zob. analizę w: Rubio Infante, N. & Moreno-Fierros, L., „An overview of the safety and biological effects of Bacillus thuringiensis Cry toxins in mammals” [Przegląd danych o bezpieczeństwie i wpływie biologicznym toksyn białek Cry z Bacillus thuringiensis u ssaków], Journal of Applied Toxicology, maj 2016, 36(5): s. 630–648, http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jat.3252/full

(16) Wniosek EFSA-GMO-DE-2010-86 (kukurydza Bt11 × MIR162 × 1507 × GA21 i trzy subkombinacje niezależnie od ich pochodzenia) – opinia mniejszości, Wal, J.M., członek panelu EFSA ds. GMO, Dziennik EFSA 2018; 16(7):5309, s. 34, https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2018.5309

(17) Douglas, M.R., Tooker, J.F., „Large-Scale Deployment of Seed Treatments Has Driven Rapid Increase in Use of Neonicotinoid Insecticides and Preemptive Pest Management in U.S. Field Crops” [Zaprawianie nasion na dużą skalę przyniosło szybki wzrost zastosowania neonikotynidowych środków owadobójczych i prewencyjnego stosowania środków ochrony roślin w uprawach polowych w USA], Environmental Science and Technology 2015, 49, 8, 5088-5097, https://pubs.acs.org/doi/10.1021/es506141g

(18) Neonikotynoidy, https://ec.europa.eu/food/plant/pesticides/approval_active_substances/approval_renewal/neonicotinoids_en

(19) Zgodnie z art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 Komisja „może przyjąć”, a nie „przyjmuje” zezwolenie, jeżeli nie opowie się za nim kwalifikowana większość państw członkowskich w komitecie odwoławczym.

(20) Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U. L 31 z 1.2.2002, s. 1).

(21) https://tillymetz.lu/wp-content/uploads/2020/09/Co-signed-letter-MEP-Metz.pdf

(22) MON 87708 × MON 89788 × A5547-127, https://webgate.ec.europa.eu/dyna/gm_register/gm_register_auth.cfm?pr_id=100