ustanawiające niektóre przepisy przejściowe dotyczące wsparcia z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) w roku 2021 oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 228/2013, (UE) nr 229/2013 i (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do zasobów i ich rozdziału na rok 2021 oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, (UE) nr 1306/2013 i (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do ich zasobów i ich stosowania w roku 2021

Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 w sprawie jednolitej wspólnej organizacji rynku określa zasady wspólnej organizacji rynków rolnych, w tym programy pomocy dla poszczególnych sektorów. Określono w nim parametry interwencji na rynkach rolnych oraz warunki przyznania wsparcia poszczególnym sektorom. Aby zapewnić spójność, większość interwencji w ramach nowej WPR będzie uwzględniona w jednym strategicznym planie wsparcia WPR dla każdego państwa członkowskiego. Dotyczy to również szeregu interwencji sektorowych, które wcześniej były regulowane rozporządzeniem (UE) nr 1308/2013. Zgodnie z obowiązującymi przepisami w różnych programach sektorowych obowiązują różne harmonogramy. W celu zapewnienia spójności, ciągłości i płynnego przejścia między programami pomocy na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 a sektorowymi rodzajami interwencji w ramach nowej WPR konieczne jest określenie przepisów dotyczących czasu trwania każdego z tych programów pomocy w odniesieniu do rozpoczęcia stosowania planów strategicznych WPR poszczególnych państw członkowskich. W przypadku programów pomocy w sektorze owoców i warzyw oraz w sektorze oliwy z oliwek i oliwek stołowych konieczne jest uregulowanie kontynuacji i zmian programów operacyjnych i programów prac.

Jeśli chodzi o drugi filar, ustanowienie przepisów przejściowych między dwoma okresami programowania stanowi standardową praktykę. Zasady przejściowe są co do zasady potrzebne, aby połączyć ze sobą dwa kolejne okresy programowania. Ze względu na istotne zmiany proponowane przez Komisję w ramach reformy tym bardziej potrzebne są ustalenia przejściowe, w szczególności dotyczące kontynuacji wieloletnich zobowiązań podjętych w bieżącym i poprzednim okresie programowania.

Niniejszy wniosek ma zapewnić pewność i ciągłość w przyznawaniu wsparcia europejskim rolnikom oraz zapewnić ciągłość wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w okresie przejściowym dla tych państw członkowskich, które wykorzystały swoje środki z EFRROW na lata 2014–2020, poprzez przedłużenie obowiązujących ram prawnych do czasu wejścia w życie nowej WPR. Aby umożliwić państwom członkowskim wprowadzenie niezbędnych dostosowań na szczeblu krajowym, zmiany te powinny zostać przyjęte przez Radę i Parlament Europejski do połowy 2020 r.

Rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich (UE) nr 1307/2013 ani rozporządzenie w sprawie rozwoju obszarów wiejskich (UE) nr 1305/2013 nie zawierają jednak kwoty wsparcia unijnego ani pułapów krajowych na lata po 2020 r. To samo dotyczy również rozporządzenia (UE) nr 228/2013 w sprawie szczególnych środków w dziedzinie rolnictwa na rzecz regionów najbardziej oddalonych w Unii Europejskiej oraz rozporządzenia (UE) nr 229/2013 w sprawie szczególnych środków dotyczących rolnictwa dla mniejszych wysp Morza Egejskiego. Rozporządzenia przestaną zatem w praktyce mieć zastosowanie od 2021 r. W związku z tym należy je zmienić, aby uwzględnić w nich odpowiednie kwoty i pułapy, kiedy zostaną one ustalone w odniesieniu do nowych wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027. Ponadto w rozporządzeniu (UE) nr 1307/2013 w sprawie płatności bezpośrednich niektóre przepisy miały ograniczenie czasowe do 2019 r. Rozporządzenie (UE) 2019/288 zmieniające rozporządzenie w sprawie płatności bezpośrednich określa zasady na rok kalendarzowy 2020. Obowiązywanie tych przepisów będzie musiało zostać przedłużone po raz kolejny na okres przejściowy. W celu zapewnienia jasności i pewności prawa konieczne jest również dodanie przepisów i zmiana niektórych obowiązujących przepisów, aby zapewnić ciągłość.

Rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, 1306/2013, 1307/2013 i 1308/2013 nie są formalnie ograniczone w czasie i w związku z tym będą miały zastosowanie do czasu ich uchylenia. Rozporządzenie (UE) nr 1305/2013 będzie nadal miało zastosowanie w odniesieniu do wsparcia zatwierdzonego przez Komisję na podstawie rozporządzenia 1305/2013.

Zgodnie z przedstawionymi przez Komisję wnioskami ustawodawczymi, w których proponuje się reformę wspólnej polityki rolnej (WPR) na okres po 2020 r., państwa członkowskie powinny zacząć wdrażać swoje plany strategiczne od dnia 1 stycznia 2021 r. Oznacza to, że państwa członkowskie miałyby przedłożyć swoje plany strategiczne najpóźniej do dnia 1 stycznia 2020 r. oraz że Komisja miałaby zatwierdzić te plany w ciągu roku. W związku z obecną sytuacją w Parlamencie i w Radzie, oczywiste jest, że akty podstawowe i oparte na nich akty delegowane i wykonawcze nie zostaną formalnie przyjęte przed styczniem 2020 r. i w związku z tym konieczne będzie zaplanowanie okresu przejściowego.

Wniosek wynika z potrzeb prawnych wynikających z opóźnienia we wprowadzeniu nowej WPR w związku z aktualnym stanem dyskusji między instytucjami na temat reformy WPR. Bez proponowanych przepisów rolnicy i inni beneficjenci WPR mogliby nie otrzymać wsparcia w 2021 r. Z tego względu państwa członkowskie zwracają się do Komisji o zaproponowanie takich przepisów. Proponowane są również dostosowania przejściowe, które są konieczne ze względu na istotne zmiany, które wprowadzono w przedstawionych przez Komisję propozycjach reform. W tym kontekście ocena skutków nie jest istotna.

Wniosek nie zakłada żadnych nowych zmian w polityce w porównaniu z aktami ustawodawczymi, które mają zostać zmienione, oraz z ramami prawnymi, do których planowane jest przejście. Wniosek zmienia obowiązujące rozporządzenia tylko w takim zakresie, w jakim jest to konieczne do osiągnięcia celów przedstawionych powyżej.

Rozporządzenie przewiduje obecnie pułapy krajowe i pułapy netto dla płatności bezpośrednich do roku kalendarzowego 2020 włącznie. Należy zatem dodać pułapy na rok kalendarzowy 2021 oraz zmienić kwoty referencyjne dla płatności specyficznej w odniesieniu do bawełny na rok kalendarzowy 2021. Wniosek ma również na celu wyeliminowanie błędów popełnionych przez państwa członkowskie w przydziale uprawnień do płatności, zarówno pod względem liczby, jak i wartości uprawnień do płatności. Ze względu na pewność prawa uprawnienia do płatności należy uregulować od 2021 r. We wniosku przewiduje się nadal możliwość przenoszenia przez państwa członkowskie środków między filarami po roku kalendarzowym 2020. W sposób wyraźny potwierdza się również, że państwa członkowskie będą miały nadal możliwość ujednolicenia wewnętrznego po 2019 r. Przewiduje się także przedłużenie systemu jednolitej płatności obszarowej na okres przejściowy.

Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 ustanawiające wspólne zasady dla szeregu funduszy, w tym Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), musi mieć nadal zastosowanie do programów wspieranych z EFRROW w okresie programowania 2014–2020, a także do programów wspieranych z EFRROW, w przypadku których państwa członkowskie podejmą decyzję o przedłużeniu ich na okres przejściowy. W związku z powyższym należy dostosować niektóre terminy prawne w celu uwzględnienia okresu przejściowego.

ustanawiające niektóre przepisy przejściowe dotyczące wsparcia z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) w roku 2021 oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 228/2013, (UE) nr 229/2013 i (UE) nr 1308/2013 w odniesieniu do zasobów i ich rozdziału na rok 2021 oraz zmieniające rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, (UE) nr 1306/2013 i (UE) nr 1307/2013 w odniesieniu do ich zasobów i ich stosowania w roku 2021

(1)Wnioski ustawodawcze Komisji dotyczące wspólnej polityki rolnej (WPR) po 2020 r. miały na celu lepsze dostosowanie WPR do obecnych i przyszłych wyzwań, takich jak zmiana klimatu czy też wymiana pokoleń, przy jednoczesnym dalszym wspieraniu rolników w Unii na potrzeby zrównoważonego i konkurencyjnego sektora rolnictwa. Wnioski te są ściśle powiązane z wieloletnimi ramami finansowymi (WRF) Unii na lata 2021–2027.

(2)Komisja zaproponowała powiązanie WPR z realizacją celów („model realizacji”). W nowych ramach prawnych Unia ma wyznaczać podstawowe parametry polityki, takie jak cele WPR i podstawowe wymogi, natomiast odpowiedzialność za sposób realizacji celów i celów końcowych ma spoczywać w większym stopniu na państwach członkowskich. W związku z tym państwa członkowskie mają opracować plany strategiczne WPR, które mają być zatwierdzane przez Komisję i wdrażane przez państwa członkowskie.

(3)Procedura ustawodawcza nie została zakończona na czas, aby umożliwić państwom członkowskim i Komisji przygotowanie wszystkich elementów niezbędnych do zastosowania nowych ram prawnych i planów strategicznych WPR na dzień 1 stycznia 2021 r., zgodnie z pierwotnym wnioskiem Komisji.

(4)W związku z tym, aby zapewnić w 2021 r. możliwość wsparcia rolników i innych beneficjentów z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), Unia powinna nadal udzielać takiego wsparcia przez okres kolejnego jednego roku zgodnie z obowiązującymi ramami prawnymi obejmującymi okres od 2014 do 2020 r. Obowiązujące ramy prawne są określone w szczególności w rozporządzeniach Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013, (UE) nr 1305/2013, (UE) nr 1306/2013, (UE) nr 1307/2013, (UE) nr 1308/2013, (UE) nr 228/2013 i (UE) nr 229/2013. Ponadto, aby ułatwić przejście z istniejących systemów wsparcia na nowe ramy prawne obejmujące okres od dnia 1 stycznia 2022 r., należy określić przepisy regulujące, w jaki sposób niektóre rodzaje wsparcia przyznawane w perspektywie wieloletniej zostaną włączone do nowych ram prawnych.

(5)W związku z tym, że Unia powinna w dalszym ciągu wspierać rozwój obszarów wiejskich w 2021 r., państwa członkowskie, które mogą nie mieć środków finansowych i nie być w stanie podejmować nowych zobowiązań prawnych zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1305/2013, powinny mieć możliwość przedłużenia swoich programów rozwoju obszarów wiejskich lub niektórych swoich regionalnych programów rozwoju obszarów wiejskich wspieranych z EFRROW do 31 grudnia 2021 r. i finansowania tych przedłużonych programów z odpowiedniego przydziału środków budżetowych na rok 2021. W przedłużonych programach powinien być utrzymany na co najmniej taki sam poziom ambicji w zakresie środowiska i klimatu.

(6)Jako że niektóre państwa członkowskie nadal mogą dysponować środkami finansowymi udostępnionymi przez Unię w poprzednich latach, państwa członkowskie powinny również mieć możliwość nieprzedłużania swoich programów rozwoju obszarów wiejskich lub nieprzedłużania niektórych swoich regionalnych programów rozwoju obszarów wiejskich. Te państwa członkowskie powinny mieć możliwość przeniesienia przydziału środków z budżetu EFRROW na 2021 r. lub części przydziału środków z budżetu EFRROW odpowiadającej regionalnym programom rozwoju obszarów wiejskich, które nie zostały przedłużone, na poczet przydziałów finansowych na lata 2022–2025, zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) .../... [rozporządzenie określające wieloletnie ramy finansowe na lata 2021–2027].

(7)Aby umożliwić Komisji niezbędne planowanie finansowe i odpowiednie dostosowania rocznego podziału wsparcia Unii określonego w załączniku do rozporządzenia (UE) nr 1305/2013, państwa członkowskie powinny poinformować Komisję niezwłocznie po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia o tym, czy decydują się na przedłużenie swoich programów rozwoju obszarów wiejskich oraz, w przypadku regionalnych programów rozwoju obszarów wiejskich, które z tych programów decydują się przedłużyć, i w związku z tym jaka odpowiednia kwota z przydziału budżetowego na 2021 r. ma nie być przeniesiona na kolejne lata.

(8)Rozporządzenie (UE) nr 1303/2013 ustanawia wspólne zasady mające zastosowanie do EFRROW i niektórych innych funduszy, które funkcjonują w oparciu o wspólne ramy. Rozporządzenie to powinno nadal mieć zastosowanie do programów wspieranych z EFRROW w okresie programowania 2014–2020, a także do tych programów wspieranych z EFRROW, w odniesieniu do których państwa członkowskie podejmują decyzję o przedłużeniu tego okresu do dnia 31 grudnia 2021 r. W przypadku tych państw członkowskich umowa o partnerstwie sporządzona na okres od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1303/2013 powinna być nadal stosowana jako dokument strategiczny sporządzony przez państwa członkowskie i Komisję w odniesieniu do wdrażania wsparcia przyznanego z EFRROW na rok programowania 2021.

(9)Niektóre terminy określone w rozporządzeniu (UE) nr 1303/2013 w odniesieniu do sprawozdań z realizacji, rocznych spotkań w sprawie przeglądu, ocen ex post i sprawozdań podsumowujących, kwalifikowalności wydatków i anulowania zobowiązań oraz zobowiązań budżetowych są ograniczone do okresu programowania 2014–2020. Terminy te należy dostosować w celu uwzględnienia przedłużenia okresu, w którym możliwa jest realizacja programów korzystających ze wsparcia z EFRROW.

(10)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1310/2013 oraz rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 807/2014 stanowią, że wydatki na niektóre długoterminowe zobowiązania poniesione zgodnie z niektórymi rozporządzeniami dotyczącymi udzielania wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich przed rozporządzeniem (UE) nr 1305/2013 powinny nadal być wypłacane z EFRROW w okresie programowania 2014–2020 na określonych warunkach. Wydatki te powinny również nadal kwalifikować się w okresie realizacji odpowiadającego im zobowiązania prawnego na tych samych warunkach w roku programowania 2021. Ze względu na jasność i pewność prawa należy również wyjaśnić, że zobowiązania prawne podjęte w ramach działań, które odpowiadają działaniom określonym w rozporządzeniu (UE) nr 1305/2013, do których ma zastosowanie zintegrowany system zarządzania i kontroli, powinny być objęte tym zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli oraz, że płatności odpowiadające tym zobowiązaniom prawnym muszą być dokonywane w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca następnego roku kalendarzowego.

(11)Ze względu na spójność z innymi funduszami uregulowanymi rozporządzeniem (UE) XXXX/XXXX [nowe rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie wspólnych przepisów], EFRROW powinien móc wspierać rozwój lokalny kierowany przez społeczność realizowany zgodnie z nowymi zasadami określonymi w tym rozporządzeniu.

(12)W 2015 r. w przydziale uprawnień do płatności (lub przeliczaniu ich w przypadku państw członkowskich, które utrzymały uprawnienia) na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, niektóre państwa członkowskie popełniły błędy przy ustalaniu liczby lub wartości uprawnień do płatności. Wiele z tych błędów – nawet jeżeli dotyczy jednego rolnika – wpływa na wartość uprawnień do płatności dla wszystkich rolników przez wszystkie lata. Niektóre państwa członkowskie popełniły błędy również po 2015 r., przydzielając uprawnienia z rezerwy (np. przy obliczaniu średniej wartości). Nieprawidłowości te zazwyczaj podlegają korekcie finansowej do czasu zastosowania środków naprawczych przez dane państwo członkowskie. W związku z czasem upływającym od pierwszego przydziału oraz wysiłkami państw członkowskich zmierzającymi do ustalenia i, w stosownych przypadkach, poprawienia uprawnień, a także w interesie pewności prawa, liczbę i wartość uprawnień do płatności należy uznać za legalne i prawidłowe ze skutkiem od określonej daty.

(13)Potwierdzenie uprawnień do płatności nie stanowi jednak zwolnienia państw członkowskich z odpowiedzialności w ramach zarządzania dzielonego EFRG do zapewnienia ochrony budżetu Unii przed nieprawidłowymi wydatkami. W związku z tym potwierdzenie uprawnień do płatności przydzielonych rolnikom przed dniem 1 stycznia 2020 r., począwszy od dnia 1 stycznia 2021 r., nie powinno naruszać uprawnień Komisji do przyjęcia decyzji, o których mowa w art. 52 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, w odniesieniu do nieprawidłowych płatności przyznanych dla każdego roku kalendarzowego do 2020 r. włącznie, wynikających z błędów w liczbie lub wartości tych uprawnień do płatności.

(14)W związku z tym, że plany strategiczne WPR, które mają zostać opracowane przez państwa członkowskie zgodnie z nowymi ramami prawnymi, mają obowiązywać od dnia 1 stycznia 2022 r., należy określić przepisy przejściowe regulujące przejście z istniejących systemów wsparcia na nowe ramy prawne, w szczególności na stosowanie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... [rozporządzenie w sprawie planu strategicznego WPR].

(15)Niektóre wydatki na niektóre długoterminowe zobowiązania podjęte zgodnie z rozporządzeniami, w których udzielano wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich przed rozporządzeniem (UE) nr 1305/2013, nadal były kwalifikowalne w okresie programowania 2014–2020. Z wyjątkiem przypadków, w których upłynął okres obowiązywania tych zobowiązań długoterminowych, wydatki te powinny być nadal kwalifikowalne w okresie objętym planem strategicznym WPR przez okres obowiązywania odpowiednich zobowiązań prawnych zgodnie ze stawką wkładu mającą zastosowanie w tym okresie oraz pod warunkiem wprowadzenia ich do planu strategicznego WPR i dokonywania płatności za wydatki zgodnie z rozporządzeniem (UE) [rozporządzenie horyzontalne]. To samo powinno mieć zastosowanie do niektórych długoterminowych zobowiązań podjętych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub rozporządzenia (UE) nr 1303/2013. W tym kontekście należy również wyjaśnić, że zobowiązania prawne podjęte w ramach działań, które odpowiadają rodzajom interwencji obszarowych i interwencji z tytułu zwierząt określonym w planach strategicznych WPR, powinny być objęte zintegrowanym systemem zarządzania i kontroli oraz, że płatności odpowiadające tym zobowiązaniom prawnym muszą być dokonywane w okresie od dnia 1 grudnia do dnia 30 czerwca następnego roku kalendarzowego.

(16)Rozporządzenie (UE) nr 1308/2013 określa zasady wspólnej organizacji rynków rolnych i obejmuje niektóre programy pomocy w art. 29–60. Te programy pomocy powinny zostać włączone do przyszłych planów strategicznych WPR państw członkowskich jako interwencje sektorowe, o których mowa w art. 39 lit. a)–e) rozporządzenia (UE) .../... [rozporządzenie w sprawie planu strategicznego WPR]. W celu zapewnienia spójności, ciągłości i płynnego przejścia między tymi programami pomocy z rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 a sektorowymi rodzajami interwencji z rozporządzenia (UE) .../... [rozporządzenie w sprawie planu strategicznego WPR], należy określić przepisy dotyczące czasu trwania każdego z tych programów pomocy w odniesieniu do daty, z którą plany strategiczne WPR poszczególnych państw członkowskich będą mieć skutki prawne.

(17)Jeżeli chodzi o program pomocy w sektorze oliwy z oliwek i oliwek stołowych, należy przedłużyć do dnia 31 grudnia 2021 r. bieżące programy prac sporządzone na okres od dnia 1 kwietnia 2018 r. do dnia 31 marca 2021 r. W przypadku programów pomocy w sektorze owoców i warzyw należy określić przepisy dotyczące zmiany lub zastąpienia programów operacyjnych.

(18)W celu zapewnienia ciągłości w odniesieniu do programów pomocy w sektorze wina i w sektorze pszczelarskim należy określić przepisy umożliwiające dalsze wdrażanie tych programów pomocy do końca ich odpowiednich okresów programowania. W tym okresie przepisy rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 powinny zatem nadal mieć zastosowanie do wydatków poniesionych i płatności dokonanych na rzecz operacji realizowanych na podstawie rozporządzenia (UE) nr 1308/2013 po dniu 31 grudnia 2021 r. i do czasu zakończenia tych programów pomocy.

(19)Aby ograniczyć znaczną liczbę zobowiązań przenoszonych z obecnego okresu programowania w zakresie rozwoju obszarów wiejskich do planów strategicznych WPR, czas trwania nowych wieloletnich zobowiązań w zakresie działań rolno-środowiskowo-klimatycznych, rolnictwa ekologicznego i działań leśno-środowiskowych należy ograniczyć do maksymalnie 3 lat. Przedłużenie bieżących zobowiązań powinno być ograniczone do jednego roku.

(20)EFRROW powinien móc wspierać rozwój lokalny kierowany przez społeczność realizowany zgodnie z nowymi zasadami określonymi w rozporządzeniu (UE) XXXX/XXXX [nowe rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów]. Jednakże, aby uniknąć niewykorzystanych funduszy na rozwój lokalny kierowany przez społeczność w roku programowania 2021, państwa członkowskie, które zdecydują o przedłużeniu swoich programów rozwoju obszarów wiejskich do dnia 31 grudnia 2021 r. i które również korzystają z możliwości przeniesienia kwot z płatności bezpośrednich na rozwój obszarów wiejskich, powinny mieć możliwość zastosowania minimalnego przydziału w wysokości 5 % na rozwój lokalny kierowany przez społeczność wyłącznie do wkładu EFRROW w rozwój obszarów wiejskich przedłużonego do dnia 31 grudnia 2021 r., który to przydział oblicza się przed przeniesieniem kwot z płatności bezpośrednich.