(6)Plany odbudowy i zwiększania odporności powinny służyć realizacji ogólnych celów Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2021/241 oraz Instrumentu UE na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 w celu wspierania odbudowy po kryzysie wywołanym COVID-19. Powinny one promować spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii poprzez przyczynianie się do realizacji sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241.

(3)W dniu 2 czerwca 2021 r. Komisja opublikowała szczegółową ocenę sytuacji dla Niemiec na podstawie art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr (UE) 1176/2011. W wyniku analizy Komisja doszła do wniosku, że w Niemczech występują zakłócenia równowagi makroekonomicznej o znaczeniu transgranicznym, w szczególności że nadwyżka obrotów bieżących utrzymuje się na wysokim poziomie, odzwierciedlając niski poziom inwestycji w stosunku do oszczędności.

(2)W dniach 9 lipca 2019 r. i 20 lipca 2020 r. Rada skierowała do Niemiec zalecenia w kontekście europejskiego semestru. W szczególności Rada zaleciła w 2020 r. złagodzenie bezpośrednich skutków pandemii COVID-19, skuteczne zaradzenie pandemii i uruchomienie odpowiednich środków na potrzeby systemu ochrony zdrowia. W szerszym ujęciu Niemcom zalecono zwiększenie inwestycji publicznych i prywatnych, ukierunkowanie inwestycji na zieloną i cyfrową transformację, zwracając szczególną uwagę na takie obszary, jak transport, czyste, wydajne i zintegrowane systemy energetyczne, cyfryzacja, edukacja, mieszkalnictwo oraz badania naukowe i innowacje. Rada zaleciła również poprawę cyfryzacji usług publicznych oraz MŚP, zmniejszenie obciążenia regulacyjnego i administracyjnego oraz wzmocnienie konkurencyjności w usługach dla przedsiębiorstw i w zawodach regulowanych. Ponadto Rada zwróciła się do Niemiec o przesunięcie obciążeń podatkowych w taki sposób, aby zmniejszyć opodatkowanie pracy, o ograniczenie czynników zniechęcających do pracy w większym wymiarze godzin, w tym wysokie opodatkowanie dochodów z pracy, w szczególności w przypadku osób nisko uposażonych i drugich żywicieli rodziny, zapewnienie długoterminowej stabilności systemu emerytalnego, wspieranie wyższego wzrostu płac oraz poprawę wyników kształcenia i poziomu umiejętności grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. Po dokonaniu oceny stanu wdrożenia tych zaleceń krajowych na chwilę przedłożenia planu odbudowy i zwiększania odporności Komisja stwierdza, że zalecenie dotyczące podjęcia wszelkich działań niezbędnych do skutecznego zaradzenia pandemii, wspomożenia gospodarki, a następnie wsparcia jej odbudowy zostało w pełni wdrożone.

(8)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. a) i sekcją 2.1 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności stanowi w dużym stopniu (rating A) kompleksową i odpowiednio wyważoną reakcję na sytuację gospodarczą i społeczną, tym samym przyczyniając się odpowiednio do realizacji wszystkich sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241, z uwzględnieniem szczególnych wyzwań i alokacji finansowej dotyczących danego państwa członkowskiego.

(9)Plan odbudowy i zwiększania odporności stanowi kompleksową reakcję na sytuację gospodarczą i społeczną, ponieważ opiera się na całościowym podejściu, które umożliwi odbudowę przy jednoczesnym zwiększaniu odporności społeczno-gospodarczej. 40 działań ujętych w planie stanowi wyważony zbiór reform i inwestycji, które obejmują politykę gospodarczą, przemysłową, cyfrową, środowiskową, społeczną i zdrowotną.

(10)Plan odbudowy i zwiększania odporności jest odpowiednio wyważony z punktu widzenia realizacji wszystkich sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. Duży nacisk kładzie się na zieloną transformację: działania związane z ochroną klimatu stanowią co najmniej 42 % alokacji i obejmują kluczowe działania w zakresie mobilności i mieszkalnictwa. Plan wykazuje jeszcze większy poziom ambicji w dziedzinie cyfryzacji, sięgający co najmniej 52 % alokacji, a zakres cyfryzacji obejmuje takie sektory jak przemysł, edukacja, polityka społeczna, opieka zdrowotna i administracja publiczna. Inwestycje i reformy mają na celu usunięcie zatorów administracyjnych, aby ułatwić inwestycje i wspierać inteligentny, zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, przynosząc jednocześnie korzyści MŚP. Spójność społeczna jest promowana za pomocą różnorodnych działań na rzecz modernizacji administracji publicznej i wspierania grup obywateli znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, ograniczenia wysokości składek na ubezpieczenia społeczne oraz wzmocnienia edukacji i umiejętności, w szczególności poprzez wspieranie cyfryzacji edukacji. W planie kładzie się duży nacisk na promowanie inwestycji i usuwanie zatorów utrudniających inwestycje, co powinno pomóc władzom lokalnym uporać się z wyzwaniami infrastrukturalnymi, przyczyniając się do spójności terytorialnej. Reformy administracji publicznej i inwestycje mające na celu wzmocnienie systemu opieki zdrowotnej przyczyniają się do zwiększenia odporności, podobnie jak działania na rzecz cyfryzacji i modernizacji usług publicznych oraz zmniejszenia barier dla inwestycji. Różnego rodzaju działania związane z umiejętnościami przynoszą korzyści następnemu pokoleniu.

Sprostanie wszystkim wyzwaniom lub ich znacznej części, które zostały wskazane w zaleceniach dla poszczególnych krajów

(11)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. b) i sekcją 2.2. załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom lub ich znacznej części (rating A), które zostały wskazane w stosownych zaleceniach dla poszczególnych krajów, w tym w zakresie ich aspektów fiskalnych, oraz w zaleceniach wydanych na podstawie art. 6 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011, skierowanych do Niemiec, lub wyzwaniom wskazanym w innych stosownych dokumentach formalnie przyjętych przez Komisję w ramach europejskiego semestru.

(12)Plan zawiera obszerny zestaw wzajemnie wzmacniających się reform i inwestycji, które przyczyniają się do sprostania wszystkim wyzwaniom lub znacznej części wyzwań gospodarczych i społecznych określonych przez Radę w zaleceniach krajowych skierowanych do Niemiec w ramach europejskiego semestru w latach 2019 i 2020.

(13)Zalecenia dotyczące natychmiastowej reakcji na pandemię środkami polityki fiskalnej można uznać za wykraczające poza zakres niemieckiego planu odbudowy i zwiększania odporności, niezależnie od faktu, że Niemcy zasadniczo adekwatnie i wystarczająco zareagowały na potrzebę natychmiastowego wsparcia gospodarki za pomocą środków fiskalnych w latach 2020 i 2021, zgodnie z postanowieniami ogólnej klauzuli wyjścia.

(14)Oczekuje się, że wdrożenie planu przyczyni się do realizacji różnego rodzaju zaleceń dla tego kraju, dotyczących zwiększenia inwestycji i zmniejszenia obciążeń administracyjnych, ponieważ plan ma na celu znaczne zmniejszenie zatorów utrudniających inwestycje i osiągnięcie wzrostu inwestycji. Spodziewane jest w szczególności, że wspólna grupa robocza na rzecz sprawnej administracji przyjaznej obywatelom i przedsiębiorstwom utworzona na szczeblu federalnym i na szczeblu krajów związkowych (niem. Länder), pomoc udzielana przez firmę doradczą PD - Berater der öffentlichen Hand GmbH („Partnerschaft Deutschland”) władzom lokalnym w skutecznej realizacji finansowania inwestycji oraz wprowadzenie środków prawnych mających na celu przyspieszenie procedur planowania i wydawania pozwoleń powinny zwiększyć inwestycje publiczne i promować inwestycje prywatne. Przewidywany jest ponadto wzrost inwestycji, który będzie odzwierciedlać podjęte w planie zobowiązania do wspierania dekarbonizacji i rozwiązań opartych na wodorze, ze szczególnym uwzględnieniem wodoru odnawialnego, a także działania na rzecz mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju, m.in. inwestycji w pojazdy bezemisyjne i stacje ładowania, badania i rozwój oraz cyfryzację gospodarki, w tym MŚP, edukacji, opieki zdrowotnej i administracji publicznej.

(15)Spodziewane jest również, że wdrożenie planu przyczyni się do realizacji zaleceń dla tego kraju dotyczących edukacji, uczestnictwa w rynku pracy, opodatkowania pracy i polityki społecznej, poprzez większą cyfryzację edukacji, wspieranie uczniów znajdujących się w trudnej sytuacji, lepszą dostępność usług opieki nad dziećmi, poprawę przejrzystości emerytur i ograniczenie wzrostu klina podatkowego.

(16)Oczekuje się, że dzięki sprostaniu wyżej wymienionym wyzwaniom plan przyczyni się również do skorygowania zakłóceń równowagi makroekonomicznej, z którymi borykają się Niemcy, w szczególności w związku z nadwyżką obrotów bieżących, która utrzymuje się na wysokim poziomie, odzwierciedlając niski poziom inwestycji w stosunku do oszczędności, i ma znaczenie transgraniczne.

(17)Plan stanowi solidną podstawę do dalszych reform i inwestycji w nadchodzących latach, które mają pomóc sprostać kolejnym wyzwaniom strukturalnym.

Przyczynienie się do potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy oraz odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej

(18)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. c) i sekcją 2.3 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma mieć duży wpływ (rating A) na wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz zwiększenie odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej Niemiec, przyczyniając się do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych, w tym poprzez promowanie polityki na rzecz dzieci i młodzieży, na złagodzenie skutków gospodarczych i społecznych kryzysu związanego z COVID-19, a przez to na wzmocnienie spójności i konwergencji gospodarczej, społecznej i terytorialnej w Unii.

(19)Z symulacji przedstawionych przez służby Komisji wynika, że plan może przyczynić się do zwiększenia PKB Niemiec o 0,4-0,7 % do 2026 r. Spodziewane jest, że plan będzie wspierał inteligentny, zrównoważony wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu, do czego przyczynią się w znacznym zakresie inwestycje wspierające pomyślną transformację klimatyczną i cyfrową, promujące innowacje, obniżające emisyjność gospodarki, w tym sektorów transportu i przemysłu, oraz stymulujące cyfryzację przedsiębiorstw, administracji publicznej i usług publicznych. Oczekuje się, że działania te doprowadzą do szerszego wykorzystania pojazdów bezemisyjnych, a także zwiększenia dostępności technologii opartych na wodorze oraz bardziej przyjaznych dla klimatu i energooszczędnych budynków mieszkalnych. Przewiduje się również, że ułatwią one inwestycje przedsiębiorstw, w tym MŚP. Ponieważ poprawa stanu edukacji i umiejętności następuje poprzez działania doskonalące metody nauczania i materiały do nauki oraz udzielanie wsparcia specjalnego, oczekuje się, że w rezultacie polepszą się również wydajność, odporność i włączenie społeczne.

(20)Plan odbudowy i zwiększania odporności ogranicza podatności na zagrożenia społeczne i promuje spójność społeczną za pomocą szeregu działań, przyczyniając się także do realizacji zasad Europejskiego filaru praw socjalnych. Spodziewane jest, że rodziny z dziećmi odniosą korzyści dzięki działaniom przewidzianym w planie, takim jak stworzenie dodatkowych 90 000 miejsc w placówkach opieki nad dziećmi; inicjatywa ta przypada w dobrym momencie zważywszy na niewystarczającą obecnie liczbę dostępnych miejsc. Dodatkowym wsparciem dydaktycznym dla uczniów, którzy mają zapóźnienia w nauce ze względu na pandemię, planuje się objąć jedną czwartą wszystkich uczniów. W celu wsparcia systemu praktyk zawodowych, który ucierpiał wskutek pandemii, w planie zawarto zachęty finansowe dla przedsiębiorstw, by nie zwalniać praktykantów i zatrudniać kolejnych, dzięki czemu plan przyczynia się do wdrażania gwarancji dla młodzieży. Za sprawą działania „Gwarancja Społeczna na 2021 r.” plan przyczynia się do zapobiegania wzrostowi pozapłacowych kosztów pracy, które w Niemczech są wysokie, poprzez ograniczenie wysokości składek na ubezpieczenia społeczne do 40 %. Plan zawiera również zobowiązanie do stworzenia cyfrowego portalu emerytalnego, który powinien pomagać obywatelom w planowaniu ich emerytur poprzez zapewnienie przeglądu informacji dotyczących ich indywidualnej sytuacji. W planie ujęte są również działania na rzecz poprawy funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, które mają przynieść korzyści całemu społeczeństwu.

Zasada „nie czyń poważnych szkód”

(21)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. d) i sekcją 2.4 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do zapewnienia, aby żadne z działań służących realizacji reform i projektów inwestycyjnych ujętych w planie odbudowy i zwiększania odporności nie czyniło poważnych szkód dla celów środowiskowych (rating A) w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (zasada „nie czyń poważnych szkód”). W niemieckim planie odbudowy i zwiększania odporności oceniana jest zgodność z zasadą „nie czyń poważnych szkód”. Ocena ta jest zgodna z metodyką określoną w Wytycznych technicznych Komisji dotyczących stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” na podstawie rozporządzenia ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności (2021/C 58/01). Obejmuje ona sześć celów środowiskowych w rozumieniu art. 17 rozporządzenia (UE) 2020/852, a mianowicie: łagodzenie zmian klimatu, adaptację do zmian klimatu, zrównoważone wykorzystywanie i ochronę zasobów wodnych i morskich, gospodarkę o obiegu zamkniętym, zapobieganie zanieczyszczeniu i jego kontrolę oraz ochronę i odbudowę bioróżnorodności i ekosystemów. Wpływ na środowisko oceniany jest na poziomie działań, tzn. jedna indywidualna ocena przypada na każdą reformę lub inwestycję.

Przyczynienie się do zielonej transformacji, w tym bioróżnorodności

(22)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. e) i sekcją 2.5 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej, lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów klimatycznych stanowią kwotę wynoszącą co najmniej 42 % łącznej alokacji w ramach planu, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do rozporządzenia (UE) 2021/241. Zgodnie z art. 17 rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności jest spójny z informacjami zawartymi w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu do 2030 r.

(23)W planie kładzie się duży nacisk na filar zielonej transformacji. Aby wspierać cele klimatyczne w obszarach takich jak transformacja energetyczna i przystosowanie się do zmiany klimatu, w planie przewidziano szeroki wachlarz działań, które można pogrupować w trzy główne obszary. Po pierwsze, szereg działań przewidzianych w planie koncentruje się na rozwoju wydajnej gospodarki wodorowej w sektorze przemysłu i w całej gospodarce, ze szczególnym uwzględnieniem wodoru odnawialnego. Po drugie, podjęto również znaczne wysiłki w celu przyspieszenia inwestycji w przyjazną dla klimatu mobilność, aby sprostać wyzwaniom w dziedzinie zrównoważonego transportu, przed którymi stoją Niemcy. Plan zawiera oprócz tego szereg działań na rzecz zintensyfikowania budowy i renowacji w sposób przyjazny dla klimatu, ze szczególnym uwzględnieniem renowacji do celów efektywności energetycznej.