UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Celem umowy między Unią Europejską a Japonią w sprawie wzajemnej pomocy prawnej w sprawach karnych jest nawiązanie skuteczniejszej współpracy w tym obszarze między Unią Europejską a Japonią. Na mocy umowy państwo otrzymujące wniosek zapewnia na prośbę państwa wystosowującego wniosek pomoc prawną w związku z dochodzeniami, ściganiem i innymi postępowaniami w sprawach karnych (w tym postępowaniami sądowymi). Zakres umowy obejmuje nowoczesne narzędzia współpracy, takie jak wideokonferencje i wymiana informacji bankowych. Jest to pierwsza taka samodzielna umowa UE z innym państwem. Żadne państwo członkowskie nie zawarło wcześniej podobnej odrębnej umowy z Japonią.

Dyrektywa o ochronie danych w sprawach karnych weszła w życie w dniu 6 maja 2016 r., a państwa członkowskie miały czas do dnia 6 maja 2018 r. na jej transpozycję do prawa krajowego (art. 63 ust. 1 dyrektywy). W porównaniu z decyzją ramową, która została uchylona i zastąpiona omawianą dyrektywą, dyrektywa ta jest znacznie bardziej kompleksowym i kompletnym horyzontalnym instrumentem ochrony danych. Ma ona zastosowanie do krajowego i transgranicznego przetwarzania danych osobowych przez właściwe organy do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych oraz wykonywania kar, w tym ochrony przed zagrożeniami dla bezpieczeństwa publicznego i zapobiegania takim zagrożeniom (art. 1 ust. 1 dyrektywy).

W art. 62 ust. 6 dyrektywy nałożono na Komisję obowiązek dokonania do dnia 6 maja 2019 r. przeglądu innych aktów prawnych UE, które regulują przetwarzanie danych osobowych do celów ścigania przestępstw, w celu oceny konieczności dostosowania ich do dyrektywy, i w razie potrzeby przedstawienia propozycji zmian tych aktów dla zapewnienia spójnego podejścia do ochrony danych osobowych.

W dniu 24 czerwca 2020 r. Komisja wypełniła ten obowiązek przez przyjęcie komunikatu „Dalsze działania dotyczące dostosowania dotychczasowego dorobku w obszarze trzeciego filaru do przepisów o ochronie danych”. W komunikacie wymieniono 10 aktów prawnych, które należy dostosować do dyrektywy, i wyznaczono harmonogram na potrzeby osiągnięcia tego celu. Komisja wskazała umowę z Japonią jako jeden z aktów wymagających ukierunkowanych zmian w celu zapewnienia pełnej zgodności z dyrektywą i zaznaczyła, że przedłoży Radzie zalecenie w tej sprawie w pierwszym kwartale 2021 r. Niniejszy dokument stanowi to zalecenie.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Inicjatywa ta ma na celu dostosowanie zawartych w umowie przepisów dotyczących ochrony danych do zasad i przepisów określonych w dyrektywie o ochronie danych w sprawach karnych w celu zapewnienia solidnych i spójnych ram ochrony danych do celów umowy.

•Spójność z innymi politykami Unii

Nie dotyczy

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawą niniejszego wniosku jest art. 218 ust. 3 i 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE).

Art. 218 ust. 3 TFUE zobowiązuje Komisję do przedstawienia zalecenia Radzie, która następnie przyjmuje decyzję upoważniającą do podjęcia rokowań oraz, w zależności od przedmiotu przewidywanej umowy, mianującą negocjatora lub przewodniczącego zespołu negocjatorów Unii. Art. 218 ust. 4 TFUE przewiduje, że Rada może określić wytyczne negocjacyjne oraz wyznaczyć specjalny komitet, w konsultacji z którym należy prowadzić rokowania.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Wyłącznie Unia może prowadzić rokowania w sprawie zmiany umowy.

•Proporcjonalność