[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 12.4.2005

COM(2005) 139 końcowy

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO

DZIESIĄTA ROCZNICA PARNTNERSTWA EUROŚRÓDZIEMNOMORSKIEGO

Program pracy mający na celu sprostanie wyzwaniom

najbliższych pięciu lat {SEC(2005) 482} {SEC(2005) 483}

1. WSTęP: UE JEST W PEłNI ZAANGAżOWANA W PARTNERSTWO EUROśRÓDZIEMNOMORSKIE

Spotkanie eurośródziemnomorskich ministrów spraw zagranicznych w Barcelonie w dniach 27-28 listopada 1995 r. było punktem zwrotnym w stosunkach między Unią Europejską a jej sąsiadami na południowym i wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego. Wprowadzono partnerstwo, które jest wszechstronne, zarówno w zakresie geograficznym jak i sektorowym, i przyszłościowe w swych politycznych, gospodarczych i społecznych założeniach.

Proces barceloński rozwinął silne partnerstwo w oparciu o wspólną własność , dialog i współpracę. Udało mu się stworzyć długotrwałe więzi polityczne i instytucjonalne między Europą a partnerami śródziemnomorskimi, a także ukierunkować partnerów śródziemnomorskich na drogę reform. Co ważniejsze, siłą napędową partnerstwa jest wspólna polityczna wola budowania przestrzeni dialogu, pokoju, bezpieczeństwa i wspólnego dobrobytu. Dla UE, Partnerstwo wzmocniło również to, co historycznie i strategicznie stanowi silne więzi i trwałe stosunki z partnerami śródziemnomorskimi.

Obecnie, w coraz bardziej zglobalizowanym świecie, UE pozostaje głównym partnerem państw śródziemnomorskich zarówno w handlu towarami jak i usługami. Ponad 50 % wymiany handlowej tego regionu stanowi handel z UE, a w przypadku niektórych państw, UE jest miejscem przeznaczenia ponad 70 % ich wywozu. Europa jest największym bezpośrednim inwestorem zagranicznym (36 % łącznych bezpośrednich inwestycji zagranicznych) a UE jest dla tego regionu największym dostawcą pomocy finansowej i funduszy, wynoszącej rocznie ok. 3 mld. euro w kredytach i dotacjach. UE jest ponadto głównym źródłem turystyki, a także pierwszym celem podróży dla osób imigrantów.

Wprowadzono obecnie w życie układy stowarzyszeniowe między UE a partnerami śródziemnomorskimi[1], jednak proces tworzenia prawdziwie regionalnego rynku jest nadal utrudniony, głównie przez powolną integrację wśród samych państw śródziemnomorskich. Utrzymująca się fragmentacja południowo-śródziemnomorskich rynków hamuje znaczące inwestycje, zarówno krajowe jak i zagraniczne. Wewnątrzregionalny handel na południu Morza Śródziemnego, wynoszący poniżej 15 % całości, jest najniższym w świecie dla regionu tej wielkości. Dlatego też, nawet jeżeli UE jest największym partnerem tego regionu, partnerstwo nie wykorzystuje jeszcze w pełni swych możliwości.

Regionalny wymiar partnerstwa wzrósł znacząco wraz z ustanowieniem w 2003 r. FEMIP (Eurośródziemnomorski Instrument Inwestycyjny dla Morza Śródziemnego, w ramach Europejskiego Banku Inwestycyjnego); utworzeniem w 2004 r. Eurośródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego; utworzeniem Fundacji Anny Lindh dla Dialogu Między Kulturami w Aleksandrii; oraz podpisaniem porozumienia z Agadiru[2] w 2004 r.

Konferencja z okazji 10-lecia daje nam okazję do oceny dorobku osiągniętego przez proces barceloński oraz spojrzenia na to, co stoi na przeszkodzie postępowi i jak moglibyśmy w inny sposób podejść do niektórych trudniejszych zagadnień, aby zapewnić osiągnięcie wspólnych celów.

Będzie to również okazja do spojrzenia na to, jak Europejska Polityka Sąsiedztwa (EPS) poprzez plany działania uzgodnione z krajami partnerskimi, oraz proces barceloński mogą wpłynąć na jakościowe zmiany w stosunkach eurośródziemnomorskich. Jednym z głównych celów EPS jest wspieranie i promowanie wewnętrznych reform. W związku z powyższym, dwustronne plany działań określają ambitny program na rzecz zbieżności ustawodawstw z UE. W ten sposób EPS i proces barceloński będą działać w uzupełniający i wzajemnie wzmacniający sposób.

Europejska Polityka Sąsiedztwa oferuje partnerom możliwość udziału w rynku wewnętrznym UE oraz szansę uczestniczenia w programach i politykach UE (w zależności od spełnienia uzgodnionych priorytetów, odzwierciedlających wspólne wartości i cele polityki). Pomaga również umocnić współpracę między krajami uczestniczącymi w procesie barcelońskim i promuje dalszą współpracę na szczeblu regionalnym i subregionalnym. Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (EISP) dostarczy finansowego wsparcia dla współpracy transgranicznej i międzynarodowej, co stanowić będzie uzupełnienie obecnej współpracy dwustronnej i regionalnej.

Chociaż deklaracja barcelońska i ogólne prezentowane przez nią podejście pozostają nadal w mocy, nie można popadać w samozadowolenie. Raporty UNDP o rozwoju społecznym w państwach arabskich, deklaracje z Sany i Aleksandrii, jak również szczyt Ligi Państw Arabskich w Tunisie w 2004 r. podkreślają potrzebę postępu w takich dziedzinach, jak reformy polityczno-gospodarcze, prawa kobiet i edukacja, jeżeli dany region nie chce pozostać w tyle. Postęp w kierunku celów określonych w deklaracji barcelońskiej był dotychczas powolny, częściowo ponieważ partnerzy czasami zdawali się być nie w pełni zaangażowani we wdrażanie zasad, które zawarli, a częściowo z powodu trudności spowodowanych utrzymywaniem się konfliktów w tym regionie oraz z uwagi na fakt, iż poszukiwanie konsensu działało czasem jak hamulec na tych, którzy chcieli szybciej iść naprzód. Ponadto, nowe czynniki, takie jak wzrastająca globalizacja oraz wzajemna zależność polityczna i gospodarcza między krajami wymaga ponownego wspólnego zbadania partnerstwa. W sferze gospodarczej, brak asertywności w kontynuowaniu reform gospodarczych oraz w podejmowaniu wyzwań liberalizacji w gospodarce i handlu uniemożliwił dokonanie dużego skoku w zakresie poziomu zamożności wynikającego z integracji gospodarczej. Należy podwoić wysiłki w celu zmniejszenia przepaści w poziomie zamożności, jaka istnieje między północą a południem. Załącznik do niniejszego komunikatu zawiera szczegółową analizę osiągnięć i niedociągnięć procesu barcelońskiego od jego rozpoczęcia w 1995 r., w zakresie trzech rozdziałów Partnerstwa (polityczny, gospodarczy i społeczny). Należy podkreślić, że komunikat skupia się na propozycjach wzmocnienia i pogłębienia partnerstwa w przyszłości. Lista propozycji nie jest wyczerpująca i ma na celu uzupełnienie różnych inicjatyw i programów będących obecnie w toku.

W 2005 r. ministrowie spraw zagranicznych partnerstwa spotkają się w Luksemburgu w dniach 30-31 maja („Barcelona VII”) a w końcu listopada obędzie się Nadzwyczajna Konferencja w Barcelonie. Niniejszy komunikat ma służyć jako przygotowanie do obu posiedzeń. Zawiera on propozycje poczynienia konkretnych postępów w pewnych dziedzinach kluczowych dla przyszłości regionu i stosunków UE z naszymi partnerami śródziemnomorskimi . Z chwilą ich przyjęcia, niniejsze inicjatywy pomogą podjąć w ciągu najbliższych pięciu lat niektóre, szczególne krótko i średnio-terminowe wyzwania, przed którymi stoją nasi partnerzy:

(1) Prawa Człowieka i Demokracja

Celem jest postęp w reformach politycznych na rzecz praw człowieka, demokracji, pokoju i bezpieczeństwa oraz bardziej zdecydowane zaangażowanie w proces umacniania zarządzania i demokracji uczestniczącej.

(2) Trwały Wzrost Gospodarczy i Reformy

Modernizacja gospodarki partnerów eurośródziemnomorskich jest niezbędna do tego, aby partnerzy ci mogli korzystać z możliwości, jakie daje globalizacja oraz wolny handel z Europą. Pogłębianie integracji gospodarczej między UE a krajami śródziemnomorskimi – wraz z integracją regionalną południe-południe – będzie jednym z kluczowych celów w nadchodzących latach. Zostanie to osiągnięte przez liberalizację handlu i usług, wzmocnienie inwestycji oraz zbieżność ustawodawstw. Ponadto, kontynuowanie reform strukturalnych mających na celu zniesienie przeszkód dla wzrostu, inwestycji i tworzenia nowych miejsc pracy będzie miało kluczowe znaczenie dla zapewnienia zdrowego środowiska makroekonomicznego. Korzyści gospodarcze dla regionu w zakresie zatrudnienia i wzrostu pomogą krajom-partnerom śródziemnomorskim stworzyć 5 mln miejsc pracy rocznie, jakich potrzebują aby zaoferować lepsze perspektywy gospodarcze nowym podmiotom wchodzącym na ich rynki pracy przy jednoczesnym zapewnieniu realizacji trwałego rozwoju.

(3) Edukacja

Polepszanie jakości edukacji oraz zapewnienie edukacji wszystkim obywatelom jest kwestią decydującą dla rozwoju społecznego i rozwoju jednostki partnerów śródziemnomorskich. Jedna trzecia populacji partnerów śródziemnomorskich to ludzie w wieku poniżej 15 lat. Polityka edukacyjna, zdobywanie i rozpowszechnianie wiedzy są głównymi czynnikami trwałego i przyszłościowego rozwoju jednostki w tym regionie.

Nie można jednak ograniczać dyskusji tylko do tych dziedzin dlatego też, inicjatywy zaproponowane w niniejszym komunikacie zawierają propozycje dotyczące takich dziedzin, jak reformy społeczne, imigracja, broń masowego rażenia, zwalczanie terroryzmu, mające również na celu podjęcie wyzwań, z którymi będziemy się zmierzać przez najbliższe pięć lat.

Ten program pracy ma być rozwijany przez ramy instytucjonalne procesu barcelońskiego jak również Polityki Sąsiedztwa oraz, w szczególności przez jego kluczowy instrument, krajowe plany działania. Kalendarz tego programu pracy jest streszczony w sekcji 3 niniejszego komunikatu. Potrzebne będzie znaczące wzmocnienie zasobów finansowych na mocy perspektyw na lata 2007-2013, a Komisja wysunęła już propozycje dotyczące nowego Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa.

Kolejne spotkania ministrów podkreślały potrzebę zwiększenia widoczności partnerstwa zarówno w UE jak i krajach partnerskich. Dziesiąta rocznica oraz obchodzenie 2005 r. jako Roku Morza Śródziemnego stanowią doskonałą okazję do zajęcia się ta kwestią poprzez trwałą strategię działań i imprez mających na celu podniesienie świadomości.

Zwiększenie widoczności wymaga określonej liczby wspólnie uzgodnionych, jasnych i spójnych informacji przeznaczonych dla przeciętnych ludzi przy wykorzystaniu najskuteczniejszych środków komunikowania się i rozpowszechniania informacji. W zadaniu tym podstawowe znaczenie mają środki masowego przekazu.

Komisja przedstawiła już partnerom szczegółowy wykaz informacji i akcji informacyjnych planowanych na szczeblu regionalnym i krajowym. Obejmują one programy telewizji satelitarnej na szczeblu regionalnym, dwustronne działania krajowych sieci telewizyjnych i radiowych, inicjatywy prowadzone we współpracy z prasą krajową i regionalną, aktywną organizację imprez, możliwość wymiany dla dziennikarzy, jak również wyspecjalizowane działania skierowane do społeczeństwa obywatelskiego i sektorów odzieżowych. W tym kontekście, należy również zintensyfikować walkę z treściami rasistowskimi zawartymi w programach audiowizualnych.

Zgodnie z tym, co uzgodniono na ostatnim posiedzeniu ministrów spraw zagranicznych w Hadze, skuteczna komunikacja zależy od spójności informacji przekazywanych przez wszystkich partnerów. Komisja nakłania partnerów do uruchomienia zarówno rządowych jak i pozarządowych kanałów, aby osiągnąć wspomniany cel.

2. PROGRAM PRACY NA NAJBLIżSZE 5 LAT

2.1. Postęp w dziedzinie Praw Człowieka i Demokracji

Postęp w zakresie reform politycznych dotyczących praw człowieka i demokracji jest kluczem do osiągnięcia trwałego bezpieczeństwa i stabilności. W oparciu o komunikat Komisji z maja 2003 r.[3] w sprawie praw człowieka i demokratyzacji, większy nacisk położono na współpracę w tych dziedzinach. Partnerzy powinni rozważyć, w jaki sposób to przeprowadzić, poprzez rozwijanie polityk służących promowaniu równouprawnienia kobiet i mężczyzn, praw podstawowych i społecznych, włączania i angażowania partnerów społecznych i społeczeństwa obywatelskiego, jak również wspierania jego rozwoju. Ważnym elementem w tej kwestii jest poczynienie wysiłków w kierunku wspólnego pojmowania wyzwań demokratyzacji, w tym roli demokratycznych ruchów islamskich w polityce krajowej. Konferencja w Sanie, w styczniu 2004 r. okazała się konstruktywnym, dobrze nagłośnionym wydarzeniem, w którym wzięło udział 800 uczestników reprezentujących społeczeństwo obywatelskie, rządy i organizacje międzynarodowe ze świata arabskiego. Oświadczenie z konferencji zawierało 10 uzgodnionych punktów, w tym kwestie dotyczące ochrony praw człowieka, uprawnień kobiet, wzmocnienia demokracji, pluralizmu i niezawisłości wymiaru sprawiedliwości. Niektóre z tych konkluzji mogłyby stać się przedmiotem pożytecznej debaty w ramach Partnerstwa Eurośródziemnomorskiego. Ostatnio też, raport UNDP o rozwoju społecznym w państwach arabskich (wydany 5 kwietnia 2005 r.) pt. „W stronę wolności w świecie arabskim” dostarcza pełnego badania na temat deficytu wolności i dobrego zarządzania, a także koncentruje się na stanie wolności i praw gospodarczych i społecznych w krajach arabskich oraz na tym, w jakim stopniu korzysta się z nich w praktyce.

Zgodnie z komunikatem Komisji z maja 2003 r., Komisja proponuje zorganizować w 2006 r., na szczeblu subregionalnym, konferencję eurośródziemnomorską na temat Praw Człowieka i Demokratyzacji. Konferencja powinna być okazją do dokonania dalszych wysiłków mających na celu ożywienie demokracji i pluralizmu, rozpowszechniania wspólnych wysiłków w ramach Polityki Sąsiedztwa, umożliwienia wymiany dobrych praktyk oraz zachęcenia do udziału arabskiego społeczeństwa obywatelskiego. Działania mające na celu promowanie świadomości obywatelskiej i edukacji o prawach człowieka będą prowadzone na poziomie regionalnym i krajowym. Konferencja ta powinna przedstawić konkretne pomysły na przyszłość, które będą realizowane przez politykę sąsiedztwa i instrumenty finansowe.

W oparciu o działania podjęte przez Komisję w dziedzinie praw człowieka i demokratyzacji, Komisja zaproponuje Instrument Demokracji służący do promowania, wspierania i nagradzania tych partnerów, którzy również wykazują się przywiązaniem do wspólnych wartości i uzgodnionych priorytetów w zakresie reform politycznych . Instrument ten, w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa (EISP), wykraczałby poza konkretne wsparcie, jakie może być uruchomione na mocy regionalnych i krajowych planów działania. Instrument powinien wejść w życie w 2007 r. Pozwoli on również na dalsze upowszechnienie dobrego zarządzania, promowania i przestrzegania praw człowieka i zasad demokracji.

2.2. Pomoc w tworzeniu miejsc pracy i uzyskaniu trwałego wzrostu gospodarczego poprzez liberalizację handlu i integrację regionalną

Przegląd procesu barcelońskiego wskazuje, że partnerstwu udało się osiągnąć cel wolnego handlu towarami przemysłowymi między UE a każdym z partnerów śródziemnomorskich. Partnerzy powinni teraz podjąć niezbędne środki w celu rozszerzenia zakresu trzonu strefy wolnego handlu, poprzez pogłębienie liberalizacji w handlu produktami rolnymi i rybołówstwa oraz poprzez dalsze otwarcie rynków na nowe obszary takie, jak usługi i prawo przedsiębiorczości. Ocenia się, że dwie trzecie łącznej wartości dodanej jest wytwarzane przez sektor usług i rolnictwa. Obraz staje się bardziej zróżnicowany w przypadku, gdy chodzi o ogólny cel stworzenia prawdziwie regionalnego rynku, który pobudzi inwestycje i wzrost na Południu oraz o zmniejszenie przepaści w dobrobycie, jaka dzieli Europę od jej sąsiadów. Przy uwzględnieniu wysokiej stopy przyrostu populacji w regionie śródziemnomorskim, dodanie nowej dynamiki w integrację rynkową, w celu zwiększenia inwestycji, stopy wzrostu oraz tworzenia nowych miejsc pracy, musi być priorytetem dla stosunków przez najbliższe pięć lat. Sposób, w jaki można to osiągnąć, jest przedstawiony poniżej.

a) Liberalizacja handlu usługami i prawa przedsiębiorczości na szczeblu regionalnym między partnerami

Liberalizacja handlu usługami i prawa przedsiębiorczości jest celem przewidzianym przez układy o stowarzyszeniu zawarte z wszystkimi partnerami śródziemnomorskimi UE. Jest ona kluczowym priorytetem dla osiągnięcia prawdziwej strefy wolnego handlu w regionie śródziemnomorskim, wykraczającej poza swobodny przepływ towarów. Mogłoby to się stać mocnym narzędziem polityki wzrostu napędzanego handlem, w regionie śródziemnomorskim, co oddziaływałoby na zasadzie domina na inne sektory gospodarki.

Usługi stanowią około 60 % PKB w krajach śródziemnomorskich. Badania Banku Światowego wskazują, że liberalizacja handlu usługami przynosi znaczące korzyści w zakresie dobrobytu (według niektórych szacunków, nawet do wysokości trzykrotnych korzyści oczekiwanych z liberalizacji handlu towarami). Liberalizacja usług, poprzez wymóg wszechstronnych reform wewnętrznych, przyczynia się również do dostosowania i zreformowania gospodarki krajowej.

Inwestycje zagraniczne w regionie są nadal niewystarczające i fakt ten uznano za jedno z głównych niedociągnięć partnerstwa gospodarczego. Aby poradzić sobie z tą naglącą sprawą, partnerzy śródziemnomorscy powinni dokonać uproszczeń w zakresie prawa przedsiębiorczości w swym regionie. Nie powinno się to ograniczać wyłącznie do poprawienia środowiska ustawodawczego dla inwestycji zagranicznych i krajowych, gdzie osiągnięto już postępy, lecz powinno także objąć przegląd środowiska instytucjonalnego w szerszym znaczeniu, w celu zniesienia istniejących nadal "wąskich gardeł" takich jak koszty transakcji, zabezpieczenie i wykonanie umów czy taż słaba ochrona praw własności intelektualnej.

Wspierając handel i inwestycje między UE a partnerami śródziemnomorskimi, liberalizacja handlu usługami oraz prawa przedsiębiorczości przyczyni się do zmniejszenia przepaści ekonomicznej między północą a południem partnerstwa. Proces liberalizacji powinien być wsparty mocnym czynnikiem zbliżania ustawodawstw między zasadami rynku jednolitego UE a zasadami krajów partnerskich.

W tym kontekście, UE powinna być przygotowana do wezwania partnerów śródziemnomorskich do rozpoczęcia nowego rozdziału integracji poprzez prowadzenie negocjacji opartych nie na tradycyjnym („gwiaździstym”) modelu, który jest stosowany od 1995 r., lecz w sposób który łączyłby integracje handlową północ-południe i południe-południe. Zasada dobrowolnego udziału musi być jasno zapisana i w pełni przestrzegana. Nowe podejście obejmowałoby otwarcie negocjacji na szczeblu regionalnym dla tych krajów, które tego chcą.

Podejście to jest identyczne z podejściem stosowanym w przypadku protokołu ramowego w sprawie usług przyjętego przez Ministrów Handlu w Stambule w lipcu 2004 r. a który będzie służył jako wzorzec w przyszłych negocjacjach. Kraje uczestniczące będą nadal prowadziły ze sobą dwustronne negocjacje, jednak wyniki tych rozmów będą połączone i rozszerzone na inne kraje na podstawie zasady niedyskryminacji zawartej w tzw. "regionalnej klauzuli najwyższego uprzywilejowania". Klauzula ta zapewni partnerom śródziemnomorskim otrzymanie najlepszej oferty UE, jaką UE złożyła jakiemukolwiek krajowi w którymkolwiek z sektorów. W zamian, kraje uczestniczące otworzą swe sektory wobec siebie nawzajem jak również wobec UE.

UE i kraje śródziemnomorskie powinny zatem wyrazić zgodę na negocjacje w sprawie liberalizacji i integracji handlu usługami oraz prawa przedsiębiorczości, zgodnie z zobowiązaniami podjętymi na szczeblu regionalnym i w planach działań w zakresie polityki sąsiedztwa. Wspomniane negocjacje będą otwarte dla wszystkich partnerów śródziemnomorskich chcących zawrzeć takie regionalne porozumienie (z wyjątkiem Turcji, z uwagi na jej status państwa kandydującego). Komisja przedłoży Radzie wniosek dotyczący wytycznych negocjacyjnych w celu rozpoczęcia negocjacji z krajami partnerskimi w drugiej połowie 2005 r. Partnerzy powinni się zgodzić na zakończenie negocjacji w mocnym wymiarze regionalnym, w celu powiązania tego procesu z celem utworzenia w 2010 r. strefy wolnego handlu.

Wysiłki te powinny zmierzać do połączenia rozwoju społecznego z rozwojem gospodarczym. W tym kontekście, aby zagwarantować przestrzeganie podstawowych praw społecznych i ekonomicznych, ocena wpływu strefy wolnego handlu na zrównoważony rozwój powinna wnieść znaczący wkład, a jej zalecenia pomóc w kierowaniu przyszłą polityką.

b) Liberalizacja handlu i współpraca w sektorach rolnym i produktów rybołówstwa

Na podstawie pracy posiedzeń sektorowych Wyższych Urzędników dotyczących rolnictwa, należy uzgodnić mapę drogową dla kwestii liberalizacji handlu produktami rolnymi, przetworzonymi produktami rolnymi i produktami rybołówstwa oraz określić regionalny mandat przewidujący wysoki stopień liberalizacji z bardzo ograniczonymi wyjątkami oraz harmonogram wdrażania spójny z postanowieniami i celami układów o stowarzyszeniu. Towarzyszyłoby temu zobowiązanie do wprowadzenia regionalnego programu współpracy w sprawach rozwoju obszarów wiejskich oraz optymalizacji jakości produkcji od 2007 r., zgodnie z celami polityki sąsiedztwa. W następstwie oczekiwanych wyników Konferencji Eurośródziemnomorskiej w maju w Luksemburgu, Komisja przedłoży wniosek dotyczący wytycznych negocjacyjnych w sprawie liberalizacji handlu w sektorach rolnictwa i rybołówstwa, do zatwierdzenia przez Radę, w celu rozpoczęcia negocjacji w drugiej połowie 2005 r. Negocjacje powinny się zakończyć w ciągu jednego roku, w celu powiązania liberalizacji handlu w sektorach rolnictwa i rybołówstwa z celem utworzenia w 2010 r. strefy wolnego handlu.

c) Zapewnienie zbieżności ustawodawstwa technicznego w celu ułatwienia handlu

Zbliżenie ustawodawstwa technicznego w zakresie norm i oceny zgodności niesie ze sobą istotne możliwości w kwestii tworzenia handlu, przyciągania inwestorów i, ewentualnie, integracji gospodarek. Celem jest promowanie handlu, poprzez powiązanie norm i wymogów technicznych, zmniejszenie kosztów związanych z podwójnym badaniem i certyfikacją dzięki czemu ułatwiony zostaje dostęp do rynku. Prace nad harmonizacją ustawodawstwa gospodarczego już się rozpoczęły na podstawie programu pracy przyjętego na konferencji ministrów ds. handlu Euromed w Palermo (lipiec 2003 r.) i podjęto już pewne kroki w kierunku ewentualnej harmonizacji i/lub wzajemnego w regionie Euromed uznawania standardów związanych z handlem. W szczególności, z każdym z partnerów określono priorytety ustawodawcze dla dobra prac nad powiązaniem ustawodawstw. Obecnie należy podjąć wspólną pracę, w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, nad rzeczywistym zbliżeniem i ulepszeniem ustawodawstwa i infrastruktury, przy wsparciu wymaganej pomocy. Z chwilą, gdy prace nad powiązaniem ustawodawstw zostaną zakończone i odpowiadające im ustawodawstwo zostanie wprowadzone w życie, można negocjować Układy w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania (ACAA) produktów przemysłowych, ustanawiając tym samym ustawodawcze „korytarze handlowe” na rzecz integracji gospodarczej i wzrostu.

d) Integracja gospodarcza południe-południe

W procesie Euromed chodzi nie tylko o tworzenie preferencyjnych i wzajemnych stosunków handlowych między UE a poszczególnymi krajami śródziemnomorskimi. Nieodłącznym elementem procesu barcelońskiego jest umacnianie więzi handlowych między samymi krajami śródziemnomorskimi. Tylko w ten sposób regionalna strefa wolnego handlu przewidziana w deklaracji barcelońskiej może przyjąć pełną formę. Rozszerzenie więzi handlowych południe-południe w regionie leży w żywotnym interesie krajów śródziemnomorskich. Badania wskazują rozległe niewykorzystane korzyści gospodarcze w zakresie możliwych inwestycji zagranicznych w otwierający się handel między krajami śródziemnomorskimi (handel południe-południe). Korzyści byłyby odczuwalne szczególnie pod względem zróżnicowania gospodarczego oraz zatrudnienia, czyli dwóch głównych wyzwań przed jakimi stoi ten region. Regionalna integracja południe-południe, w partnerstwie ze skonsolidowanymi więziami Północ-Południe, jest kluczem do osiągnięcia dynamicznej i zróżnicowanej gospodarki w krajach śródziemnomorskich. Jednym z ostatnich wydarzeń było podpisanie w lutym 2004 r. w Agadirze porozumienia o wolnym handlu między Egiptem, Jordanią, Marokiem i Tunezją. W 2004 r. podpisano również inne porozumienia o wolnym handlu, w szczególności między Turcją i Marokiem, między Turcją i Tunezją oraz między Turcją i Autonomią Palestyńską, z których każde jest świadectwem postępu w regionalnej integracji w regionie śródziemnomorskim.

Jednakże, aby osiągnąć pełnoprawną strefę wolnego handlu w obszarze Euromed w uzgodnionym terminie do 2010 r. należy zawrzeć wiele innych porozumień a te, które już obowiązują, ulepszyć tak, aby stały się porozumieniami o wolnym handlu w pełnym tego słowa znaczeniu. Kraje śródziemnomorskie powinny zatem przyspieszyć zawarcie między sobą faktycznych porozumień o wolnym handlu, aby osiągnąć cel szerokiej eurośródziemnomorskiej strefy wolnego handlu do 2010 r., będącej obecnie przedmiotem oceny wpływu na zrównoważony rozwój.

Ponadto, wspomniane porozumienia o wolnym handlu umożliwią także wprowadzenie w życie paneurośródziemnomorskiej kumulacji pochodzenia. System kumulacji pochodzenia zakłada z góry istnienie preferencyjnych stosunków między partnerami (z mocy definicji, preferencyjne reguły pochodzenia są powiązane z preferencyjnymi porozumieniami). Oczekuje się, iż paneurośródziemnomorska kumulacja pochodzenia przyniesie znaczące korzyści podmiotom gospodarczym, w szczególności łatwiejszy dostęp do preferencji jak również rozszerzony wybór przy zaopatrzeniu dla przemysłu.

W odniesieniu do liberalizacji handlu usługami i prawa przedsiębiorczości, podejście regionalne wyrażone w regionalnej klauzuli najwyższego uprzywilejowania zawartej w protokole ramowym w sprawie handlu usługami, zapewni silną integrację południe-południe.

Należy uzgodnić mapę drogową stworzenia do 2010 r. strefy wolnego handlu, obejmującą wolny handel usługami i prawo przedsiębiorczości oraz liberalizację w zakresie produktów rolnych i rybołówstwa, bazując na obowiązujących dwustronnych i regionalnych porozumieniach o wolnym handlu, w tym porozumienia z Agadiru, jak również na protokole o pochodzeniu paneurośródziemnomorskim.

e) Zdrowe środowisko makroekonomiczne

Należy utrzymywać zdrowe środowisko makroekonomiczne, przez należytą politykę fiskalną i pieniężną, i uzupełniać je o reformy strukturalne mające na celu zniesienie przeszkód dla wzrostu, inwestycji i tworzenia miejsc pracy. Szczególną uwagę, w tym kontekście, należy zwrócić na stworzenie korzystnego środowiska dla przedsiębiorców, poprawę zarządzania oraz określenia na nowo roli państwa w gospodarce . W tym zakresie, zachęca się partnerów śródziemnomorskich do pełnego wykorzystania dialogu gospodarczego przewidzianego w układzie o stowarzyszeniu w celu skonsolidowania postępów w polityce makroekonomicznej stabilizacji i wzrostu, zgodnie z planami działań w ramach EPS. Kwestie te zostaną poruszone na konferencji ministerialnej, która odbędzie się w Rabacie w czerwcu 2005 r.

f) Eurośródziemnomorski Bank Rozwoju

Partnerzy śródziemnomorscy podkreślili ostatnio znaczenie utworzenia Eurośródziemnomorskiego Banku Rozwoju . W tym kontekście, należy zwrócić uwagę na fakt, iż EBI dokonał dużych postępów poprzez Instrument Eurośródziemnomorskiego Partnerstwa i Inwestycji (FEMIP), który obecnie udziela pożyczek partnerom śródziemnomorskim na poziomie 2 mld. euro rocznie. Należy dokonać oceny dokonanych przez FEMIP postępów we wspieraniu działalności sektora prywatnego. Rada ECOFIN zgodziła się w listopadzie 2003 r. na przegląd uprawnień FEMIP do końca 2006 r. Możliwość utworzenia Eurośródziemnomorskiego Banku Rozwoju powinna zostać uważnie rozpatrzona w świetle doświadczeń FEMIP, doświadczeń z poprzednich przeglądów tego pomysłu oraz z uwzględnieniem ogólnego przeglądu zewnętrznych uprawnień EBI. Komisja, po konsultacji z EBI, przedłoży ocenę w tej sprawie w 2006 r.

g) Transport

Rozwinięcie eurośródziemnomorskiej sieci transportowej w oparciu o dobre połączenia (między UE a partnerami śródziemnomorskimi oraz między samymi partnerami śródziemnomorskimi) oraz wspólne cele polityczne są podstawowym warunkiem koniecznym skutecznego działania porozumień o wolnym handlu. Niezbędnym reformom ustawodawczym oraz otwarciu rynków powinny towarzyszyć znaczące inwestycje w zakresie infrastruktury. Poważne środki na cele inwestycyjne są dostępne w ramach FEMIP. Eurośródziemnomorska konferencja ministrów transportu w 2005 r. z udziałem EBI powinna zatwierdzić regionalną sieć infrastruktury transportowej z listą priorytetowych projektów, a także przyjąć pakiet zaleceń w celu pobudzenia współpracy eurośródziemnomorskiej w zakresie transportu oraz reform w sektorze transportowym partnerów śródziemnomorskich.

h) Energia

Stopniowe tworzenie eurośródziemnomorskiego rynku energii odgrywa kluczową rolę w osiągnięciu celów deklaracji barcelońskiej oraz ogólnego rozwoju społeczno-gospodarczego w regionie. W celu rozwinięcia tego rynku, przeprowadzane są istotne projekty subregionalne, takie jak stopniowa integracja rynków energii krajów Maghrebu z rynkiem energii UE, integracji rynków gazu w regionie Mashrequ, projekty energetyczne wspólnego interesu dla Izraela i Autonomii Palestyńskiej oraz budowa Medgazu i Gazociągu Arabskiego.

W 2006 r. powinna się odbyć eurośródziemnomorska konferencja ministrów energetyki, w celu dalszego postępu w subregionalnej integracji rynków energii i infrastruktury.

i) Środowisko i zrównoważony rozwój

Dziesiąta rocznica Partnerstwa Eurośródziemnomorskiego jest właściwą chwilą do wprowadzenia poważnej, wyraźnie widocznej i ambitnej inicjatywy przeznaczonej do poprawy jakości życia przeciętnego obywatela, poprzez oczyszczenie do 2020 r. Morza Śródziemnego. Cel ten powinien dotyczyć wszystkich głównych źródeł zanieczyszczeń, w tym emisje przemysłowe i odpady komunalne a w szczególności ścieki miejskie. Inicjatywa ta poprawiłaby perspektywy rozwoju turystyki, przyczyniłaby się do zatamowania spadku zasobów rybnych i dostarczenia bezpiecznej wody pitnej milionom obywateli.

Jasne zaplecze polityczne oraz znaczące inwestycje finansowe będą konieczne do tego, aby dostarczyć niezbędnych możliwości i wsparcia na poziomie lokalnym (w tym wsparcia dla trwałego zarządzania miejskiego i mobilizowania lokalnych podmiotów), przekazania najlepszych praktyk (w tym zintegrowany program zarządzania strefą przybrzeżną), jak również znaczących inwestycji infrastrukturalnych. Przy jasnych zobowiązaniach do skupienia pomocy finansowej na realizacji tego celu, będzie to możliwe do zrobienia.

Komisja proponuje, aby uzgodniono z partnerami śródziemnomorskimi szczegółowy harmonogram przyjęcia środków mających na celu gruntowne oczyszczenie z zanieczyszczeń Morza Śródziemnego do 2020 r. Harmonogram taki powinien być przyjęty w 2006 r.

2.3. Przyczynianie się do lepszej edukacji dla wszystkich

a) Edukacja i kształcenie zawodowe

Raporty o rozwoju społecznym w państwach arabskich kładą nacisk na potrzebę gruntownej poprawy w dziedzinie edukacji . Zagadnienie to było ostatnio poruszane na forum zorganizowanym przed przyszłym spotkaniem ministerialnym w Rabacie 11 grudnia 2004 r. Będzie również przedmiotem forum przed przyszłym spotkaniem ministerialnym, które ma się odbyć w Jordanii w maju 2005 r.

Komisja uznaje szczególną ważność rozwoju zasobów ludzkich dla rozwoju społeczno-gospodarczego krajów śródziemnomorskich. W tym celu, Komisja dysponuje 704 mln euro realizowanych obecnie programach wsparcia dla edukacji i kształcenia zawodowego w krajach będących partnerami śródziemnomorskimi, w ramach obecnego programu MEDA na lata 2000-2006.

W celu zapewnienia uczestniczenia i korzystania przez partnerów śródziemnomorskich z społeczeństwa opartego na wiedzy, powinna być zgoda na zwiększenie środków przeznaczonych na cele edukacyjne i kształcenia zawodowego oparta na partnerskim podejściu i skupieniu się na promocji i wspieraniu dopasowanych reform, jakich te kraje potrzebują. Powinno to przynieść skutek w postaci znaczącego wzrostu procentowego udziału finansowania UE przeznaczonego na te sektory. Komisja proponuje zaangażować się w dialog z krajami partnerskimi i Państwami Członkowskimi w celu znaczącego zwiększenia współpracy dwustronnej w sektorze edukacji i kształcenia zawodowego. Celem byłoby zwiększenie o co najmniej 50 % udziału finansowej współpracy przeznaczonej na edukację od 2007 r., z równoczesnymi działaniami rządów krajowych na rzecz inwestowania w te sektory.

Rozmiar tych wyzwań wymaga nie tylko zwiększonych funduszy ze strony UE lecz również większej i lepszej koordynacji i zaangażowania innych donatorów, takich jak EBI, Bank Światowy czy UNDP. Powinno to koniecznie również obejmować zobowiązanie ze strony samych partnerów śródziemnomorskich do przeznaczania znaczącego procentu wydatków krajowych na edukację i walkę z analfabetyzmem oraz do wprowadzenia środków służących zwiększeniu skuteczności tych wydatków.

Wiodącą zasadą strategii UE jest zaangażowanie ze strony rządu partnerskiego oraz potrzeba zapewnienia wyważonego podejścia, które zagwarantuje trwałość reform. Komisja będzie nadal promowała zasadę równości, która pociąga za sobą szczególny nacisk na prawa najmniej uprzywilejowanych grup i społeczności lokalnych: analfabetów, uczennic i studentek oraz ludności obszarów wiejskich i podmiejskich. Komisja będzie również wspierać wysiłki modernizacji systemu i poszerzenia dostępu do informacji i technologii komunikacyjnych. To ostatnie zagadnienie powinno znaleźć się wśród kwestii dyskutowanych przez eurośródziemnomorskie spotkanie ministerialne dotyczące społeczeństwa informacyjnego, które ma się odbyć w kwietniu, w Irlandii.

Celem Partnerstwa powinno być poprawienie jakości , odpowiedniości i spójności edukacji i kształcenia zawodowego, przy uwzględnieniu społeczno-gospodarczych potrzeb regionu, jak również zwiększenie dostępu i poziomu nauki w szczególności dla grup narażonych na wykluczenie społeczne. Zgodnie z milenijnymi celami rozwoju i poprzez połączenie wsparcia różnych polityk, UE i kraje partnerskie powinny skupić się na osiągnięciu, do 2015 r., trzech kluczowych celów: zlikwidowanie analfabetyzmu w regionie; zapisanie do szkół podstawowych wszystkich chłopców i dziewczyn; zlikwidowanie nierównego traktowania ze względu na płeć na wszystkich poziomach edukacji, wymagające szczególnego wysiłku w celu zapewnienia kobietom uczestnictwa we wszystkich poziomach edukacji.

b) Mobilność w szkolnictwie wyższym

Od 2002 r., partnerstwo eurośródziemnomorskie podjęło pewne inicjatywy w dziedzinie mobilności i kontaktów akademickich w celu poprawienie wzajemnego zrozumienia i świadomości już na poziomie wieku szkolnego. W 2002 r. na konferencji ministerialnej w Walencji, Komisja zaproponowała, a następnie Rada wyraziła na to zgodę, rozszerzenie programu Tempus na partnerów śródziemnomorskich oraz wzmocnienie współpracy w ramach eurośródziemnomorskiego programu dotyczącego młodzieży. Działania te mają charakter uzupełniający w stosunku do wpierania reform systemowych. W ramach polityki sąsiedztwa, partnerzy zgodzili się na prowadzenie wymian społeczno-kulturalnych i edukacyjnych. Działania te mają charakter uzupełniający w stosunku do wpierania reform systemowych. W 2006 r. Komisja zamierza umocnić istniejące programy mobilności poprzez wprowadzenie podstawowego systemu stypendiów naukowych dla studentów szkół wyższych współfinansowanych przez Komisję i państwa przyjmujące w regionie eurośródziemnomorskim. System stypendiów naukowych byłby wprowadzony w ramach istniejących już instrumentów, tj. przez specjalne okno programu Erasmus Mundus (2004-2008) lub przez wzmocnienie mobilności studentów w programie Tempus. Pewien procent tego systemu będzie zarezerwowany dla kobiet Komisja zaproponowałaby również, aby partnerzy rozważyli zaoferowanie dzieciom kończącym szkołę możliwości spędzania albo pełnego roku szkolnego albo letnich kursów w szkole w innym kraju partnerskim. Należy kontynuować promocję dialogu międzykulturowego miedzy młodzieżą poprzez młodzieżowe wymiany, wolontariat i inne nieformalne zajęcia edukacyjne.

Aby ułatwić wymianę ludzi między UE i krajami partnerskimi, powinniśmy pracować razem na rzecz rozwinięcia systemu uznawania kwalifikacji zarówno akademickich jak i zawodowych. Aby to osiągnąć, kraje partnerskie powinny rozważyć jedną ogólną kwalifikację uniwersytecką w całym regionie, która byłaby uznawana w UE oraz na arenie międzynarodowej.

Biorąc pod uwagę priorytety i cele polityki sąsiedztwa, w interesie partnerów śródziemnomorskich leży pogłębianie wiedzy o integracji europejskiej. Partnerzy powinni zatem zgodzić się na zachęcanie do prowadzenia studiów europejskich instytucjach akademickich partnerów śródziemnomorskich.

2.4 Sprawiedliwość, bezpieczeństwo i wolność, w tym również migracja i integracja społeczna

Należy wzmocnić współpracę w celu wypracowania wspólnych działań w zakresie sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa w regionie śródziemnomorskim. Partnerstwo w walce z zagrożeniami społecznymi takimi, jak przestępczość zorganizowana, przemyt i terroryzm, jak również ożywienie procesu rządzenia i rozwój demokracji, praw człowieka i praworządności pomoże w przybliżeniu partnerów śródziemnomorskich ku Unii Europejskiej.

Przyjęcie w Walencji regionalnego dokumentu ramowego, a następnie wdrożenie regionalnego programu "JLS", stanowiło krok naprzód, będący również bodźcem dla współpracy dwustronnej.

Należy zrealizować nowe programy i działania mające na celu wspomaganie reformy systemów sądowych i współpracy między nimi, walki z przestępczością zorganizowaną, narkotykami i terroryzmem oraz zapewnienie wspólnego podejścia do zarządzania przepływem migracji.

Komisja uważa, że szczególnie ważna rola przypada układom o stowarzyszeniu oraz planom działań w ramach polityki sąsiedztwa, głównie dzięki dialogowi instytucjonalnemu w podkomitecie ds. "sprawiedliwości i bezpieczeństwa" oraz grupie roboczej ds. „migracji i spraw społecznych”.

Projekty bliźniacze między administracją UE a administracją partnerów śródziemnomorskich okazały się przydatne w poszczególnych dziedzinach i powinny być nadal kontynuowane. Projekty pilotażowe mogą być wsparte w ramach planów działań Polityki Sąsiedztwa oraz nowego EISP.

Migracja oraz integracja społeczna imigrantów są zagadnieniami o szczególnej wrażliwości. Prawie 5 mln obywateli pochodzących z krajów będących partnerami śródziemnomorskimi przebywa legalnie w UE. Większość z nich stanowią Marokańczycy, Algierczycy i Turcy[4]. Jednakże, sytuacja demograficzna w UE sprawia, iż istnieje potrzeba nowych imigrantów mających wzmocnić siłę roboczą[5]. Zamiast skupiać się na zmniejszaniu natężenia migracji partnerzy powinni uzgodnić bardziej strategiczne podejście zmierzające do zoptymalizowania korzyści dla wszystkich partnerów, jakie wynikają z migracji. Podejście takie objęłoby zintensyfikowaną współpracę mająca na celu zapobieganie tragediom humanitarnym, jakie mają miejsce w regionie śródziemnomorskim w wyniku prób nielegalnego przekroczenia granicy UE. Zapobieganie dalszym stratom w ludziach powinno być jasnym priorytetem w ramach partnerstwa.

Układy o stowarzyszeniu oraz plany działań w ramach Polityki Sąsiedztwa pomogą promować wspólne zarządzanie przepływem osób (w tym również ułatwienia wizowe) a także integracji imigrantów. Niektóre z układów o stowarzyszeniu ułatwiły postęp w kierunku równego traktowania pracowników migrujących. Należy dołożyć starań w celu wsparcia integracji w państwie przyjmującym, włączając w to intensyfikację walki z dyskryminacją i wykluczeniem społecznym. Nowy EISP może zostać wykorzystany do promowania wszechstronnego podejścia obejmującego współpracę transgraniczną między partnerami, oraz miedzy partnerami i ich sąsiadami, a także możnaby zbadać możliwości utworzenia Centrum Studiów nad Migracją Euromed . Należy wziąć pod uwagę wszystkie aspekty, w tym prośby partnerów arabskich o omówienie walki z rasizmem i ksenofobią, jak również studia nad rynkami pracy UE i partnerów śródziemnomorskich.

Po starannych przygotowaniach na poziomie wyższych urzędników, ministrowie spraw społecznych oraz spraw wewnętrznych Euromed powinni się spotkać najpóźniej w 2007 r. aby uzgodnić dalsze działania mające na celu promocję we wspomnianych dziedzinach. Należy uwzględnić rolę władz lokalnych i społeczeństwa obywatelskiego przy rozpatrywaniu tych zagadnień.

2.5 Terroryzm

Począwszy od 1995 r. znacząco wzrosło zagrożenie dla bezpieczeństwa partnerstwa. Jest ono najbardziej widoczne w walce z terroryzmem. Chociaż dokonano już postępów w umacnianiu współpracy między policją, organami sądowymi i innymi władzami, a współpraca ta będzie nadal rozwijana w ramach drugiego etapu programów regionalnych, nadal pozostaje wiele do zrobienia w kwestii budowania zaufania niezbędnego do przyspieszenia wymiany informacji o zagrożeniach ze strony organizacji i poszczególnych osób. Dwustronna współpraca między krajami okazała się skuteczna w rozwiązywaniu problemu globalnego zagrożenia terroryzmem. Od 2001 r. kraje eurośródziemnomorskie były przedmiotem wielu poważnych ataków terrorystycznych, jednak dialog regionalny dotyczący tych spraw zbyt często grzązł w sporach nad definicjami.

Partnerzy powinni postanowić o postępowaniu równoległymi torami praktyczniejszej współpracy w walce z terroryzmem, przy pełnym poszanowaniu praw człowieka, oraz dialogu politycznego dotyczącego źródeł terroryzmu. Ponadto, Komisja proponuje aby partnerzy eurośródziemnomorscy rozpoczęli dyskusje na temat kodeksu postępowania w zakresie środków walki z terroryzmem, w tym jej aspektów finansowych, zgodnie z propozycją partnerów arabskich, w celu osiągnięcia porozumienia przed końcem 2007 r.

Należy wzmocnić dwustronną współpracę i w pełni wdrożyć rozdział planów działania EPS dotyczący tej dziedziny. Ważne jest także szersze podejście geograficzne, obejmujące w perspektywie współpracy również kraje subsaharyjskie. Mile widziane są zatem inicjatywy stworzenia regionalnego centrum antyterrorystycznego z siedzibą w Algierze.

2.6 Broń masowego rażenia i Europejska Polityka Bezpieczeństwa i Obroni (EPBiO)

UE pracuje wraz partnerami śródziemnomorskimi nad osiągnięciem określonych w deklaracji barcelońskiej celów stworzenia regionu wolnego od broni masowego rażenia oraz sprawienia by wszystkie kraje tego regionu przestrzegały i wdrożyły międzynarodowe zobowiązania w tej dziedzinie. Cele te są zwarte w układzie o stowarzyszeniu parafowanym z Syrią oraz w planach działań w zakresie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa.

Komisję cieszy fakt podjęcia przez Sekretarza Generalnego/Wysokiego Przedstawiciela inicjatywy zorganizowania warsztatów dotyczących tej kwestii. Warsztaty te odbędą się w 2005 r. Partnerzy powinni zgodzić się w kwestii zapewnienia skutecznej współpracy przy wdrażaniu swych zobowiązań w szczególności w odniesieniu do wywozu, tranzytu i kontroli użytku końcowego a także procedur wykonawczych. Komisja jest gotowa zbadać właściwa pomoc techniczną w tej dziedzinie.

Współpraca w ramach Europejskiej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony (EPBiO) powinna być dalej rozwijana na poziomie regionalnym, subregionalnym i dwustronnym, w celu zwiększenia świadomości o możliwościach wspólnej pracy na rzecz zapobiegania konfliktom i działań związanych zarządzeniem sytuacjami kryzysowymi. Możliwość taką daje zbliżające się seminarium, które ma odbyć się Atenach.

2.7 Bliskowschodni proces pokojowy

Przegląd dowodzi, iż utrzymujące się konflikty stoją na przeszkodzie postępom w partnerstwie. Odnosi się to szczególnie do bliskowschodniego procesu pokojowego. Księga[6] przygotowana przez partnerów arabskich kładzie na to szczególny nacisk. W następstwie niedawnego spotkania premiera Izraela z prezydentem Autonomii Palestyńskiej, pojawiły się zachęcające oznaki postępu. Proces barceloński może wnieść wkład we wsparcie tego postępu, mimo iż nie jest on tym forum, na którym można osiągnąć ostateczną ugodę. Partnerzy powinni wezwać Czwórkę do umocnienia wysiłków i ułatwienia wdrożenia celów mapy drogowej stworzenia demokratycznego państwa palestyńskiego żyjącego w pokoju i bezpieczeństwie z Izraelem, jako wiodących ram dla izraelsko-palestyńskiego procesu pokojowego. Partnerstwo eurośródziemnomorskie powinno stale wspierać współpracę między stronami, w szczególności w sektorach przemysłowym i gospodarczym, w celu uzupełnienia procesu politycznego. W kontekście rozwiązania sporu, powinno dać Europie ramy dla pomocy w utrzymaniu pokoju, gdy ten zostanie już osiągnięty przez Kartę Pokoju i Stabilności jak również możliwie najściślejszą integrację wszystkich partnerów w przestrzeni europejskiej poprzez Politykę Sąsiedztwa.

2.8 Wkład w rozwiąz ywanie innych konfliktów

Ponadto, UE powinna wykazać wolę pomocy w rozwiązywaniu innych konfliktów w tym regionie, takich jak konfliktu w Zachodniej Saharze, eliminując w ten sposób znaczącą przeszkodę w procesie dalszej integracji w ramach Arabskiej Unii Maghrebu. W tym kontekście, wsparcie integracji regionalnej w Maghrebie już teraz odgrywa istotną rolę.

2.9 Społeczeństwo obywatelskie

W tym kontekście, z pomocą istniejących programów regionalnych oraz Fundacji Anny Lindh, można utworzyć wirtualne sieci uniwersytetów w regionie eurośródziemnomorskim. Fundacja powinna zostać wykorzystana w celu promowania roli społeczeństwa obywatelskiego w procesie łamania stereotypów i wrogości opartych na niewiedzy oraz pomocy w osiągnięciu prawdziwego partnerstwa między ludźmi. Zgodnie z ideą zawartą już w deklaracji barcelońskiej, należy określić regionalną strategię "przeciw rasizmowi, ksenofobii i nietolerancji" w ramach instrumentów partnerstwa, w tym również Fundacji Anny Lindh.

W odniesieniu do roli społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych, należy osiągnąć porozumienie co do mechanizmów wzmacniania ich uczestnictwa w partnerstwie. Można to rozwinąć poprzez promowanie zaangażowania w konsultacje ogólne lub sektorowe grup społeczeństwa obywatelskiego na poziomie krajowym i regionalnym, aby dać im sposobność do pełniejszego i skuteczniejszego przedstawienia swego zdania we wszystkich sprawach związanych z partnerstwem. W odniesieniu do wdrożenia układów o stowarzyszeniu oraz Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, można uzgodnić zwoływanie regularnych posiedzeń przygotowawczych z udziałem organizacji społeczeństwa obywatelskiego przed i po każdym podkomitecie ds. praw człowieka i demokratyzacji.

Równość szans kobiet i mężczyzn jest zagadnieniem przekrojowym, które ma wpływ na rozwój społeczno-gospodarczy.

Można zorganizować eurośródziemnomorską konferencję przedstawicieli rządowych w celu zwiększenia świadomości znaczenia tego zagadnienia oraz podjęcia praktycznych kroków zmierzających do poprawy sytuacji. Konferencja ta powinna się odbyć w 2006 r. i powinna zaproponować konkretne pomysły na przyszłość, których rezultaty zostaną wdrożone przez Politykę Sąsiedztwa i jej instrument finansowy.

Rok 2005 przynosi również 10 rocznicę deklaracji pekińskiej i platformy działań dotyczące praw kobiet i obydwa posiedzenia Euromed powinny odzwierciedlać znaczenie jakie proces barceloński przyznaje prawom kobiet. Komisja jest w pełni zaangażowana w działania Międzynarodowego Arabskiego Forum Kobiet zmierzające do osiągnięcia postępu w tej dziedzinie i proponuje utworzyć sieć kobiet będących przedsiębiorcami, artystkami, politykami i członkiniami społeczeństwa obywatelskiego w całym regionie.

3. HARMONOGRAM KLUCZOWYCH INICJATYW

W związku z powyższym, Komisja proponuje, aby na tegorocznych spotkaniach ministerialnych w Luksemburgu i Barcelonie osiągnąć porozumienie w następujących inicjatywach dla przyszłości partnerstwa:

2005 | Partnerzy Euromed powinni rozpocząć regionalne, fakultatywne negocjacje w sprawie liberalizacji usług i prawa przedsiębiorczości. W tym celu, Komisja przedłoży wytyczne negocjacyjne do zatwierdzenia przez Radę. Partnerzy eurośródziemnomorscy powinni uzgodnić mapę drogową dla liberalizacji w rolnictwie, również w odniesieniu do przetworzonych produktów rolnych i rybołówstwa. Komisja przedłoży wytyczne negocjacyjne do zatwierdzenia przez Radę, w celu rozpoczęcia negocjacji z partnerami. Protokół o pochodzeniu paneurośródziemnomorskim będzie stopniowo wdrażany w Euromed, od 2005 r. |

Zorganizowanie warsztatów na temat broni masowego rażenia w 2005 r. |

Do końca bieżącego roku powinno się odbyć spotkanie eurośródziemnomorskie ministrów transportu, z udziałem EBI, w celu zatwierdzenia regionalnej sieci infrastruktury transportowej połączonej z transeuropejską siecią transportową, oraz uzgodnienia priorytetów współpracy w zakresie transportu eurośródziemnomorskiego, na najbliższe kilka lat. W Rabacie odbędzie się konferencja ministerialna na temat spraw gospodarczych i finansowych. |

2006 | Odbędzie się eurośródziemnomorska konferencja ds. praw człowieka i demokratyzacji, przygotowana na szczeblu subregionalnym. |

Należy zintensyfikować zbliżenie prac w zakresie ustawodawstwa technicznego, standardów i procedur certyfikacyjnych w celu ugruntowania podłoża dla negocjacji układów w sprawie oceny zgodności i zatwierdzania (ACAA). |

Powinna się odbyć eurośródziemnomorska konferencja w sprawie równouprawnienia kobiet i mężczyzn, z udziałem przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i partnerów społecznych. Konferencja powinna skupić się na porównaniu najlepszych praktyk w regionie zmierzających do zwiększenia roli kobiet w społeczeństwie i ich wkładu w rozwój społeczny. |

Przyjęcie harmonogramu zawierającego konkretne środki w celu gruntownego oczyszczenia regionu śródziemnomorskiego do 2020 r. |

W świetle doświadczeń FEMIP, i w rezultacie konsultacji w krajami partnerskimi, Komisja, do końca roku, dokona oceny możliwości utworzenia Eurośródziemnomorskiego Banku Rozwoju. Komisja wdroży system stypendiów dla studentów szkół wyższych albo w ramach istniejącego programu Erasmus Mundus albo poprzez wzmocnienie mobilności wewnątrz systemu Tempus. |

Powinna odbyć się eurośródziemnomorska konferencja ministrów energii w sprawie postępów w integracji regionalnych rynków energii i infrastruktury. |

2007 | do końca roku partnerzy eurośródziemnomorscy powinni osiągnąć porozumienie co do kodeksu postępowania w zakresie środków walki z terroryzmem. |

Powinna się odbyć konferencja eurośródziemnomorska ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, z udziałem władz lokalnych, w celu omówienia zarządzania przepływu imigrantów i integracji społecznej. |

Należy określić w celu wdrożenia regionalny program rozwoju obszarów wiejskich i optymalizacji produkcji. |

Po konsultacjach z krajami partnerskimi, należy zwiększyć udział procentowy przeznaczony na dwustronną współpracę w sektorze edukacji o 50 % krajowych i regionalnych programów indykatywnych. Wejdzie w życie Instrument Demokracji. |

2010 | Do końca roku należy zawrzeć i wdrożyć porozumienia o wolnym handlu, obejmujące usługi i prawo przedsiębiorczości, jak również rolnictwo. |

Zakończenie tworzenia eurośródziemnomorskiego rynku elektryczności i gazu oraz połączeń infrastruktury. |

- [1] Obowiązujące układy są zawarte z Marokiem, Tunezją, Egiptem, Jordanią, Izraelem, Autonomią Palestyńską i Libanem. Układ z Algierią został podpisany i oczekuje na ratyfikację. Układ z Syrią został parafowany.

[2] Porozumienie z Agadiru w sprawie strefy wolnego handlu południe-południe zostało zawarte między Marokiem, Tunezją, Egiptem i Jordanią.

[3] Ożywienie działań UE dotyczących Praw Człowieka i Demokratyzacji we współpracy z Partnerami Śródziemnomorskimi (COM(2003)294).

[4] Dane z rocznego raportu nt. azylu i imigracji (2001) dostępnego na stronie internetowej: http://europa.eu.int/comm/justice_home/doc_centre/asylum/statistical/doc_annual_report_2001_en.htm

Należy zauważyć, iż liczba ta odnosi się wyłącznie do osób posiadających obywatelstwo państwa trzeciego i nie obejmuje byłych obywateli krajów śródziemnomorskich, którzy zostali znaturalizowani i otrzymali obywatelstwo państwa przyjmującego.

[5] Zielona księga w sprawie podejścia UE do zarządzania migracją ekonomiczną - COM (2004) 811 wersja ostateczna

[6] 31 stycznia arabscy partnerzy w procesie barcelońskim wydali księgę na temat "Wkład arabski w ocenę i usprawnienie procesu barcelońskiego."