P6_TA(2004)0074

Sytuacja na Ukrainie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Ukrainy

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Ukrainy,

- uwzględniając w szczególności własną rezolucję w sprawie Ukrainy przyjętą w dniu 28 października 2004 r. [1],

- uwzględniając Umowę o Partnerstwie i Współpracy pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi a Ukrainą [2], która weszła w życie w dniu 1 marca 1998 r.,

- uwzględniając Wspólną Strategię Rady Europejskiej 1999/877/WPZiB w sprawie Ukrainy [3], przyjętą przez Radę Europejską w Helsinkach w dniu 11 grudnia 1999 r.,

- uwzględniając końcowe oświadczenie i zalecenia Parlamentarnej Komisji Współpracy ds. stosunków UE-Ukraina z 16- 17 lutego 2004 r.,

- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 12 maja 2004 r. w sprawie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (COM(2004)0373),

- uwzględniając wspólne oświadczenie przyjęte na szczycie Unia Europejska-Ukraina w dniu 8 lipca 2004 r. w Hadze,

- uwzględniając oświadczenia oraz wstępne wnioski i konkluzje międzynarodowej misji obserwatorów uczestniczących w obu turach wyborów prezydenckich na Ukrainie,

- uwzględniając oświadczenie Prezydencji Niderlandzkiej w sprawie drugiej tury wyborów prezydenckich na Ukrainie,

- uwzględniając ostatnie wystąpienie Wysokiego Przedstawiciela Unii Europejskiej ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa (WPZiB), Javiera Solany przed Komisją Spraw Zagranicznych Parlamentu Europejskiego,

- uwzględniając ogłoszenie końcowych wyników wyborów prezydenckich na Ukrainie przez Centralną Komisję Wyborczą,

- uwzględniając postępowanie toczące się przed ukraińskim Sądem Najwyższym w sprawie ważności drugiej tury wyborów prezydenckich,

- uwzględniając rezolucję przyjętą przez Parlament ukraiński na jego specjalnym posiedzeniu w dniu 27 listopada 2004 r. w sprawie drugiej tury wyborów prezydenckich i kryzysu politycznego, który po niej nastąpił,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że Europejska Polityka Sąsiedztwa uznaje europejskie aspiracje Ukrainy oraz znaczenie Ukrainy jako państwa silnie związanego historycznie, kulturowo i gospodarczo z Państwami Członkowskimi UE oraz mając na uwadze fakt, iż prawdziwe i zrównoważone partnerstwo może być rozwijane wyłącznie w oparciu o wspólnie uznawane wartości, ze szczególnym uwzględnieniem demokracji, rządów prawa oraz poszanowania praw człowieka i obywatela,

B. mając na uwadze, że ukraińskie społeczeństwo dało dowód swojej politycznej dojrzałości i zaangażowania na rzecz wartości europejskich,

C. mając na uwadze, że warunki, w jakich odbyły się wybory prezydenckie na Ukrainie, były już przed ich przeprowadzeniem uznawane za ważny sprawdzian tego, jaki jest stan demokracji w tym państwie i w jakim zakresie władze przestrzegają powyższe wspólne wartości,

D. mając na uwadze, że międzynarodowi obserwatorzy doszli do wniosku, że drugiej turze wyborów prezydenckich na Ukrainie towarzyszyły liczne poważne nieprawidłowości oraz że dalece nie spełniła ona międzynarodowych standardów demokratycznych wyborów,

E. mając na uwadze, że podniesiono poważne zarzuty, iż przy liczeniu głosów doszło do masowych oszustw na korzyść urzędującego premiera, Wiktora Janukowicza i wiele wskazuje na prawdziwość tych zarzutów,

F. mając na uwadze, że Centralna Komisja Wyborcza odrzuciła powyższe zarzuty oszustwa i ogłosiła Wiktora Janukowicza zwycięzcą wyborów,

G. mając na uwadze, że ukraiński Sąd Najwyższy wstrzymał publikację decyzji podjętej przez Centralną Komisję Wyborczą i w chwili obecnej rozpatruje ważność wyborów prezydenckich,

H. mając na uwadze, że Parlament ukraiński, szereg przedstawicieli rządów i organizacji międzynarodowych, w tym Prezydencja UE i Rząd Stanów Zjednoczonych Ameryki, jak i wielu czołowych polityków krajowych i międzynarodowych zażądało unieważnienia wyników drugiej tury wyborów i powtórzenia głosowania w możliwie szybkim terminie,

I. mając na uwadze, że Federacja Rosyjska, a w szczególności jej Prezydent, dołożyli wszelkich starań, aby wpłynąć na wynik wyborów prezydenckich na Ukrainie i zapewnić zwycięstwo jednemu z kandydatów — Wiktorowi Janukowiczowi,

J. mając na uwadze, że setki tysięcy obywateli Ukrainy od ponad tygodnia masowo demonstruje na ulicach swój sprzeciw wobec sfałszowania wyników wyborów,

K. mając na uwadze, że wydarzenia wokół tych wyborów doprowadziła do poważnego kryzysu politycznego na Ukrainie, a nawet do zagrożenia rozpadu jedności tego kraju,

L. mając na uwadze, że Unia Europejska i jej Państwa Członkowskie zareagowały szybko, wysyłając swoich mediatorów oraz zważywszy, że dzięki temu kryzys nie pogłębił się, a obaj kandydaci usiedli do rozmów przy okrągłym stole w celu negocjacji i rozładowania napięcia,

1. wyraża swoją solidarność z narodem ukraińskim, którego dążenie do wolnego wyboru swojego prezydenta musi zostać uznane i urzeczywistnione, a nie stłumione;

2. stanowczo potępia warunki, w jakich odbyła się druga tura wyborów prezydenckich na Ukrainie, zarówno w odniesieniu do końcowego etapu kampanii przedwyborczej, jak i nieprawidłowości oraz oczywistego oszustwa podczas liczenia głosów;

3. odrzuca decyzję Centralnej Komisji Wyborczej pod przewodnictwem Siergieja Kiwałowa o ogłoszeniu zwycięzcą wyborów prezydenckich Wiktora Janukowicza bez dokładnego i pełnego skontrolowania ważności wyborów i ich przebiegu, co stanowi oczywisty brak poszanowania woli narodu ukraińskiego;

4. wzywa władze Ukrainy do unieważnienia drugiej tury wyborów prezydenckich oraz do powtórzenia jej do końca tego roku z udziałem międzynarodowych obserwatorów, przy czym należy zagwarantować otwarty i przejrzysty przebieg wyborów zgodnie z międzynarodowymi standardami demokratycznymi, zarówno podczas kampanii wyborczej, jak i podczas samego głosowania i liczenia głosów, oraz znacząco poprawić warunki kampanii wyborczej;

5. wzywa rząd Ukrainy do powstrzymania się od wywierania jakiegokolwiek nacisku na media, w szczególności media publiczne, tak aby naród ukraiński mógł otrzymać obiektywną i bezstronną informację o kandydatach oraz o aktualnej sytuacji politycznej w kraju;

6. wyraża pełne poparcie dla wysiłków Wysokiego Przedstawiciela ds. WSZiB, Prezydentów Litwy i Polski, jak i przewodniczącego Dumy rosyjskiej na rzecz pokojowego politycznego rozwiązania kryzysu na Ukrainie oraz wzywa zainteresowane strony na Ukrainie do współpracy w celu znalezienia takiego właśnie politycznego wyjścia z sytuacji;

7. wzywa Radę i Komisję do uświadomienia rządowi Ukrainy, że stosowanie przemocy wobec pokojowego i demokratycznego protestu nie może być w żaden sposób tolerowane i że w przypadku zlekceważenia tej zasady Umowa o Partnerstwie i Współpracy zostanie natychmiast zawieszona oraz zostaną zastosowane sankcje;

8. wzywa wszystkich manifestantów, aby pozwolili ukraińskim organom państwowym na normalną działalność oraz zaprzestali barykadowania głównych budynków tych organów;

9. uznaje groźby separatystyczne oraz podział Ukrainy za niedopuszczalne oraz wyraża swoje poparcie dla integralności terytorialnej Ukrainy;

10. odrzuca zarzuty, zwłaszcza prezydenta Rosji, że Unia Europejska oraz wspólnota międzynarodowa przyczyniają się do aktów przemocy, udzielając poparcia dla prawa narodu ukraińskiego do korzystania z jego praw obywatelskich; podkreśla jednocześnie, że Rosja ponosi dużą odpowiedzialność za sytuację na Ukrainie;

11. wierzy, że stosunki z Ukrainą zależą od demokratycznego rozwiązania i zobowiązuje się do dalszego popierania, pomocy i zaangażowania na rzecz budowania przez obywateli Ukrainy wolnego i otwartego systemu demokratycznego, stworzenia prosperującej gospodarki rynkowej oraz zapewnieniu temu krajowi należnego mu miejsca we wspólnocie narodów demokratycznych;

12. wzywa Komisję, Radę i Państwa Członkowskie, aby w oczekiwaniu na satysfakcjonujące rozwiązanie obecnej sytuacji przyspieszyły przyjęcie Planu działania dla Ukrainy, zaangażowały się w jego szybką realizację i włączyły do niego nowe środki, mające na celu wzmocnienie roli społeczeństwa obywatelskiego;

13. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Komisji, Radzie, Parlamentowi i rządowi Ukrainy, Zgromadzeniom Parlamentarnym NATO i OBWE, Radzie Europy oraz rządowi i Parlamentowi Federacji Rosyjskiej.

[1] Teksty przyjęte, P6_TA(2004)0046.

[2] Dz.U. L 49 z 19.2.1998, str. 3.

[3] Dz.U. L 331 z 23.12.1999, str. 1. Wspólna Strategia zmieniona Wspólną Strategią 2003/897/WPZiB Rady Europejskiej z dnia 12 grudnia 2003 r. (Dz.U. L 333 z 20.12.2003, str. 96).

--------------------------------------------------