P6_TA(2007)0178

Szczyt UE-Rosja

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 10 maja 2007 r. w sprawie szczytu UE-Rosja, który odbędzie się w Samarze w dniu 18 maja 2007 r.

Parlament Europejski,

- uwzględniając umowę o partnerstwie i współpracy między Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi z jednaj strony a Federacją Rosyjską z drugiej strony [1], która weszła w życie w 1997 r., a wygasa w 2007 r.,

- uwzględniając cel UE i Rosji, zawarty we wspólnym oświadczeniu wydanym w wyniku szczytu, który odbył się w Sankt Petersburgu w dniu 31 maja 2003 r., polegający na utworzeniu wspólnej przestrzeni gospodarczej, wspólnej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, wspólnej przestrzeni współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa zewnętrznego oraz wspólnej przestrzeni badań naukowych i edukacji, obejmującej aspekty kulturalne,

- uwzględniając Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz jej pięć protokołów,

- uwzględniając dialog między UE a Rosją na temat praw człowieka,

- uwzględniając publiczne oświadczenie dotyczące Czeczeńskiej Republiki Federacji Rosyjskiej złożone w dniu 13 marca 2007 r. przez działający w ramach Rady Europy Europejski Komitet ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poniżającemu Traktowaniu albo Karaniu,

- uwzględniając oświadczenie prezydencji UE z dnia 2 maja 2007 r. w sprawie sytuacji zaistniałej przed ambasadą Estonii w Moskwie,

- uwzględniając komunikat Komisji skierowany do Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego z dnia 10 stycznia 2007 r. zatytułowany "Europejska polityka energetyczna" (COM(2007)0001),

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie bezpieczeństwa dostaw energii w Unii Europejskiej [2],

- uwzględniając swoje poprzednie rezolucje w sprawie Rosji, a w szczególności:

- swoją rezolucję z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie ostatniego stłumienia manifestacji w Rosji [3],

- swoją rezolucję z dnia 13 grudnia 2006 r. w sprawie spotkania na szczycie UE-Rosja, który odbył się dnia 24 listopada 2006 r. w Helsinkach [4],

- swoją rezolucję z dnia 25 października 2006 r. w sprawie stosunków UE-Rosja po zabójstwie dziennikarki rosyjskiej Anny Politkowskiej [5],

- swoją rezolucję z dnia 15 czerwca 2006 r. w sprawie spotkania na szczycie UE-Rosja, który odbył się dnia 25 maja 2006 r. w Soczi [6],

- swoją rezolucję z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie Czeczenii po wyborach i społeczeństwa obywatelskiego w Rosji [7], oraz

- swoją rezolucję z dnia 15 grudnia 2005 r. w sprawie praw człowieka w Rosji i nowej legislacji dotyczącej organizacji pozarządowych [8], oraz

- swoją rezolucję z dnia 26 maja 2005 r. w sprawie stosunków UE-Rosja [9],

- uwzględniając 19. szczyt UE-Rosja, który odbędzie się w Samarze w dniu 18 maja 2007 r.,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że w ostatnich kilku latach stosunki pomiędzy UE i Rosją stale się rozwijały, prowadząc do głębokiej i kompleksowej integracji gospodarczej i współzależności, która w najbliższej przyszłości bez wątpienia jeszcze wzrośnie,

B. mając na uwadze, że ściślejsza współpraca i dobrosąsiedzkie stosunki między UE a Rosją mają podstawowe znaczenie dla stabilności, bezpieczeństwa i dobrobytu całej Europy i państw z nią sąsiadujących,

C. mając na uwadze, że Federacja Rosyjska jest członkiem Rady Europy, a zatem zobowiązała się do realizacji celów tej organizacji, takich jak promowanie demokracji i utrwalanie demokratycznej stabilności w Europie,

D. mając na uwadze powszechne obawy dotyczące demokracji i praw człowieka w Rosji, niezależności wymiaru sprawiedliwości, czego przykładem jest sprawa Jukosu, zwiększonej kontroli środków masowego przekazu, bezradności rosyjskiej policji i władz sądowniczych w ujęciu winnych zabójstw dziennikarzy oraz stosowanych wobec opozycji środków represji,

E. mając na uwadze, że w Republice Czeczeńskiej nadal dochodzi do poważnych naruszeń praw człowieka w postaci morderstw, wymuszonych zaginięć, tortur, uprowadzeń zakładników oraz bezpodstawnych aresztowań,

F. mając na uwadze, że jak dotąd konsultacje UE-Rosja w sprawie praw człowieka nie przyniosły żadnego istotnego postępu w obszarze, który powinien stanowić priorytet w stosunkach UE z Rosją,

G. mając na uwadze, że szybka i pełna realizacja wszystkich czterech wyżej wymienionych wspólnych przestrzeni powinna stanowić trzon negocjacji w sprawie nowej umowy o partnerstwie i współpracy,

H. mając na uwadze, że podstawowymi zasadami panującymi w stosunkach gospodarczych i handlowych między UE a Federacją Rosyjską powinny być wzajemność, przejrzystość, przewidywalność, wiarygodność, brak dyskryminacji i dobre zarządzanie,

I. mając na uwadze, że przyszłe porozumienie między UE a Federacją Rosyjską powinno obejmować zasady karty energetycznej, aby zacieśnić więzi i uspokoić europejskie obawy, że Rosja wykorzystuje swoje bogate zasoby energetyczne jako broń polityczną,

J. mając na uwadze, że w dniu 19 kwietnia 2007 r. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zatwierdziła zawarcie dwóch umów, w sprawie ułatwień wizowych oraz w sprawie readmisji nielegalnych imigrantów, oraz mając na uwadze, że w dniu 22 kwietnia 2007 r. rozpoczęto rozmowy na temat wprowadzenia ruchu bezwizowego, co świadczy o konkretnych postępach w zakresie wspólnej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości,

K. mając na uwadze, że Rosja podpisała i ratyfikowała Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji ONZ w sprawie Zmian Klimatycznych,

L. mając na uwadze, że zawarcie nowej umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Federacją Rosyjską ma pierwszorzędne znaczenie dla ich dalszej współpracy, w szczególności w zakresie dalszego rozwoju stosunków gospodarczych, dalszej poprawy bezpieczeństwa i stabilności w Europie oraz dalszego umacniania poszanowania praw człowieka, demokracji i praworządności, jako podstawy tej współpracy,

M. mając na uwadze opóźnienie i uzależnienie rozpoczęcia negocjacji w sprawie nowej umowy o partnerstwie i współpracy od zniesienia przez rząd rosyjski zakazu importu polskich produktów, wprowadzonego w 2005 r.; mając na uwadze, że UE dokłada starań na rzecz kompromisu w sprawie importu polskiego mięsa, aby wyjść z tego politycznego impasu,

N. mając na uwadze, że w wyniku niedawnych wydarzeń w Estonii uniemożliwione zostało normalne funkcjonowanie estońskiej ambasady w Moskwie, a kilku z jej dyplomatów łącznie z szefową misji stało się przedmiotem fizycznej napaści ze strony demonstrantów otaczających ambasadę, którzy spalili flagę Estonii,

O. mając na uwadze, że nie poczyniono żadnych istotnych postępów w sprawie rozwiązania "zamrożonych konfliktów" w krajach będących wspólnymi sąsiadami; mając na uwadze, że pokojowe i stabilne stosunki leżą w interesie zarówno Rosji, jak i UE,

P. mając na uwadze, że UE musi przemówić jednym głosem, okazać solidarność i jedność w stosunkach z Federacją Rosyjską oraz opierać te stosunki na wzajemnych interesach i wspólnych wartościach,

1. potwierdza swe przekonanie, że Rosja pozostaje ważnym partnerem w zakresie nawiązania strategicznej współpracy, z którym UE łączą nie tylko interesy gospodarcze i handlowe, ale także cel ścisłej współpracy na arenie międzynarodowej oraz we wspólnym sąsiedztwie;

2. podkreśla znaczenie większej jedności i solidarności pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej w zakresie stosunków z Rosją; w związku z tym z zadowoleniem przyjmuje wspólną linię podjętą przez UE w negocjacjach z rządem rosyjskim w sprawie zniesienia rosyjskiego zakazu importu polskich produktów rolnych;

3. ubolewa nad zerwaniem tych negocjacji oraz nad niepowodzeniem w zainicjowaniu kolejnych negocjacji nowej umowy o partnerstwie i współpracy między UE a Rosją i zachęca niemiecką prezydencję do kontynuowania starań w celu umożliwienia jak najszybszego przyjęcia mandatu negocjacyjnego dla nowego porozumienia oraz rozpoczęcie negocjacji bez dalszej zwłoki;

4. wzywa Unię Europejską do zademonstrowania solidarności z Estonią oraz przemawiania jednym głosem do Rosji w kontekście niedawnych zajść w Tallinie; wzywa Rosję do pełnego przestrzegania zobowiązań wynikających z Konwencji wiedeńskiej o stosunkach dyplomatycznych poprzez zagwarantowanie ochrony zagranicznych dyplomatów i normalnego funkcjonowania zagranicznych ambasad;

5. z zadowoleniem przyjmuje stałą wymianę poglądów na temat praw człowieka w Rosji jako element konsultacji między UE a Rosją na temat praw człowieka; podkreśla jednak, że obecna sytuacja w Rosji budzi poważne obawy co do poszanowania praw człowieka, demokracji, swobody wypowiedzi oraz prawa społeczeństwa obywatelskiego i poszczególnych obywateli do sprzeciwiania się władzom i pociągania władz do odpowiedzialności za ich działania;

6. potwierdza swoją opinię, że zdecydowana obrona praw człowieka oraz wartości demokratycznych powinna być fundamentalną zasadą wszelkich stosunków UE z Rosją; wzywa Komisję do zadbania, aby wspomniane wartości nie miały podrzędnego statusu w pakiecie negocjacyjnym UE z Rosją, oraz aby wszelka przyznana władzom Rosji pomoc finansowa uwzględniała podniesienie standardów demokratycznych w tym kraju;

7. wyraża głębokie zaniepokojenie użyciem siły przez władze rosyjskie wobec antyrządowych demonstrantów występujących pokojowo w Moskwie i Sankt Petersburgu w ostatnich kilku tygodniach; podkreśla, że wolność słowa i prawo gromadzenia się są podstawowymi prawami człowieka i w związku z tym utrzymywanie takiej tendencji stanowić będzie naruszenie międzynarodowych zobowiązań tych władz;

8. wyraża głębokie zaniepokojenie napływającymi stale sprawozdaniami rosyjskich i międzynarodowych organizacji praw człowieka w sprawie stosowania tortur i popełniania nieludzkich i poniżających czynów w więzieniach, na posterunkach policji oraz w tajnych ośrodkach przetrzymywania w Czeczenii, zdecydowanie potępia takie praktyki i wzywa władze rosyjskie do zapewnienia pełnego przestrzegania w Republice Czeczeńskiej praw, jakie gwarantuje Europejska Konwencja Praw Człowieka, której Rosja jest sygnatariuszem, oraz do postawienia przed sądem wszystkich tych, którzy te prawa łamią; w związku z tym podkreśla, że rząd rosyjski nie uznał pełnomocnictw przyznanych w październiku 2006 roku specjalnemu sprawozdawcy ds. tortur oraz innego okrutnego nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania, który planował zwizytować więzienia na Północnym Kaukazie bez wcześniejszego uprzedzenia;

9. wyraża zaniepokojenie polaryzacją społeczną i polityczną oraz ograniczaniem swobód demokratycznych w okresie poprzedzającym wybory do Dumy przeprowadzane w grudniu 2007 r. oraz wybory prezydenckie w marcu 2008 r.; wzywa władze rosyjskie do zagwarantowania przeprowadzenia obu procedur wyborczych w sposób wolny i uczciwy, zapewniając partiom opozycyjnym możliwość prowadzenia kampanii, a także wstrzymując proces delegalizacji niektórych partii politycznych i pozbawiania ich możliwości startowania w wyborach z powodu nadmiernych nowych wymogów dotyczących ich członkowstwa oraz zasięgu terytorialnego ich organizacji, a także przestrzegając zasady swobody wypowiedzi; podkreśla, że wolność mediów będzie miała kluczowe znaczenie dla uznania wyborów za wolne i uczciwe; podkreśla znaczenie dla rozwoju społeczeństwa obywatelskiego organizacji pozarządowych niezależnych od rządów krajowych;

10. podkreśla potrzebę współpracy z Rosją jako koniecznym i ważnym partnerem w celu zapewnienia pokoju, stabilności i bezpieczeństwa oraz zwalczania międzynarodowego terroryzmu i brutalnego ekstremizmu, jak również rozwiązywania innych kwestii bezpieczeństwa, takich jak zagrożenia środowiskowe i jądrowe, narkotyki, nielegalny handel bronią i handel ludźmi oraz transgraniczna przestępczość zorganizowana w sąsiedztwie Europy;

11. wzywa Komisję i Radę do kontynuowania, wraz z rosyjskim rządem, wspólnych inicjatyw wzmacniających bezpieczeństwo i stabilność we wspólnym sąsiedztwie, zwłaszcza przy pomocy pogłębionego dialogu w sprawie Ukrainy i Białorusi oraz wspólnych wysiłków na rzecz ostatecznego rozwiązania zamrożonych konfliktów w Górskim Karabachu oraz w Mołdawii i Gruzji poprzez zagwarantowanie pełnej integralności terytorialnej tych państw;

12. wzywa UE i Rosję jako członka Rady Bezpieczeństwa ONZ do przyjęcia odpowiedzialności za irańską kwestię jądrową;

13. wyraża zaniepokojenie oświadczeniami Prezydenta Putina w odpowiedzi na planowane przez Stany Zjednoczone rozmieszczenie rakiet antybalistycznych w Polsce i w Czechach oraz wzywa wszystkie zainteresowane strony do podjęcia dialogu; wzywa Stany Zjednoczone do zwiększenia wysiłków mających na celu przeprowadzenie konsultacji i wyjaśnienie kwestii planowanego systemu ochrony przeciwrakietowej, tak by NATO i UE mogły pozostać w jedności; domaga się zatem podjęcia rzeczywistej dyskusji na temat omawianych propozycji uwzględniając zapotrzebowanie na nie, ocenę zagrożenia oraz możliwość ustanowienia różnych obszarów bezpieczeństwa zarówno w Unii Europejskiej, jak i w ramach NATO; podkreśla znaczenie omawiania kwestii systemu obrony rakietowej w ramach Rady NATO-Rosja;

14. wzywa UE i Rosję jako członków "Kwartetu", aby wzięły na siebie odpowiedzialność za rozwiązanie konfliktu na Bliskim Wschodzie oraz aby wspierały starania na rzecz zorganizowania międzynarodowej konferencji pokojowej w sprawie regionalnego porozumienia pokojowego na Bliskim Wschodzie; wzywa ponadto Rosję jako członka grupy kontaktowej i Rady Bezpieczeństwa ONZ do współpracy w zakresie znalezienia trwałego rozwiązania kwestii Kosowa, a jako jednego z członków rozmów sześciostronnych do udzielenia pomocy w rozwiązaniu problemu rozprzestrzeniania broni jądrowej w Korei Północnej;

15. wzywa Rosję, by nie odwlekała dłużej decyzji o ostatecznym statusie Kosowa opartym na planie nadzorowanej niepodległości, który przedstawił M. Ahtisaari; zwraca uwagę na możliwe konsekwencje takiej zwłoki dla stabilności w regionie i wzywa władze w Moskwie do konstruktywnego działania;

16. zwraca uwagę na liczne możliwości współpracy wielostronnej prowadzonej już w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa; wzywa do ustanowienia partnerstwa UE — region Morza Czarnego, na kształt Wymiaru Północnego, celem wzmocnienia i wspierania rozwoju dialogu na rzecz większej stabilizacji, bezpieczeństwa i demokracji w krajach sąsiednich;

17. z zadowoleniem przyjmuje postępy dotyczące porozumienia w sprawie granicy rosyjsko-łotewskiej a równocześnie zwraca uwagę na konieczność dokonania dalszych postępów dla zagwarantowania ratyfikacji i jak najszybszego wdrożenia porozumienia w sprawie granic zawartego pomiędzy Rosją a Estonią;

18. potwierdza swoje poparcie dla uczestnictwa Rosji w WTO, co pomoże jej w dostosowaniu się do zasad panujących na rynku światowym; uważa, że przystąpienie do WTO powinno doprowadzić do ściślejszej integracji gospodarczej UE i Rosji;

19. ponadto ponownie podkreśla wagę ustanowienia wspólnej przestrzeni gospodarczej (ang. CES) oraz dalszego rozwijania celów, jakie przyjęto w ramach "mapy drogowej" CES, zwłaszcza w odniesieniu do utworzenia otwartego i zintegrowanego rynku między UE i Rosją; oczekuje, że Rosja zniesie embargo na niektóre produkty pochodzące z Mołdawii i Gruzji;

20. podkreśla znaczenie poprawy klimatu inwestycyjnego w Rosji, co można osiągnąć jedynie poprzez promocję i wprowadzanie niedyskryminujących i przejrzystych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, zmniejszenie biurokracji i inwestycje dwustronne; wyraża zaniepokojenie brakiem przewidywalności w stosowaniu przepisów przez władze;

21. z zadowoleniem przyjmuje wzmożony dialog UE-Rosja na temat kwestii energetycznych; podkreśla znaczenie importu energii dla gospodarki krajów europejskich, oznaczającego potencjalną możliwość dalszej wymiany handlowej i współpracy gospodarczej między UE i Rosją; podkreśla, że podstawę tej współpracy powinna stanowić zasada wzajemnej zależności oraz przejrzystości, wraz z równym dostępem do rynku, infrastruktury i inwestycji; wzywa Radę i Komisję do zapewnienia uwzględnienia w nowej umowie o partnerstwie i współpracy między UE i Rosją zasad wyrażonych w traktacie karty energetycznej, w załączonym do niego protokole w sprawie tranzytu oraz we wnioskach ze szczytu G8, między innymi dalszej współpracy w dziedzinie efektywności energetycznej, oszczędności energii oraz energii odnawialnej; zwraca uwagę, że zasady te powinny zostać zastosowane do dużych projektów z zakresu infrastruktury energetycznej, takich jak gazociąg pod Morzem Bałtyckim; wzywa Unię Europejską, aby w tych newralgicznych kwestiach energetycznych przemawiała do Rosji jednym głosem;

22. propaguje wymianę informacji na temat zaawansowanych technologii energetycznych i zachęca do kontaktów między podmiotami sektorów energetycznych UE i Rosji, jak również do podejmowania koniecznych wysiłków w celu poprawy racjonalnego wykorzystania energii i rozwijania technologii nieemisyjnych jeśli chodzi o CO2, które oferują znaczące możliwości współpracy, w szczególności współpracy przemysłowej, wraz z wymianą najlepszych praktycznych wzorców i technologii między przedsiębiorstwami w Rosji i UE;

23. wzywa Rosję i państwa członkowskie UE do osiągnięcia celów założonych w protokole z Kioto i w związku z tym nalega, aby państwa rozwinięte poczuły się do odpowiedzialności i dały przykład redukcji emisji; wzywa Rosję do odegrania aktywnej roli w przyszłych międzynarodowych negocjacjach i do umożliwienia szybkiego zawarcia porozumienia do roku 2008, nie później jednak niż do roku 2009, w celu zapewnienia ciągłości globalnego rynku emisji dwutlenku węgla;

24. z zadowoleniem przyjmuje inicjatywy na rzecz wprowadzenia ruchu bezwizowego między Unią Europejską a Rosją, które dają nadzieję na poprawę stosunków; wzywa do dalszej współpracy w kwestii nielegalnej imigracji, poprawy kontroli dokumentów tożsamości oraz do lepszej wymiany informacji na temat terroryzmu i przestępczości zorganizowanej; podkreśla, że Rada i Komisja muszą zapewnić wypełnienie przez Rosję wszystkich zobowiązań wynikających z wszelkich wynegocjowanych umów w sprawie zlikwidowania wiz po obydwu stronach, aby zapobiec wszelkiemu naruszaniu bezpieczeństwa i demokracji w Europie;

25. wzywa Radę i Komisję do zdwojenia wysiłków w celu rozwiązania problemów występujących przy przekraczaniu granicy UE-Rosja oraz do zaangażowania się w konkretne projekty oraz pełnego wykorzystania na rzecz współpracy transgranicznej europejskiego instrumentu sąsiedztwa i partnerstwa oraz funduszu INTERREG;

26. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz Federacji Rosyjskiej i Radzie Europy.

[1] Dz.U. L 327 z 28.11.1997, str. 1.

[2] Dz.U. C 292 E z 1.12.2006, str. 112.

[3] Teksty przyjęte, P6_TA(2007)0169.

[4] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0566.

[5] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0448.

[6] Teksty przyjęte, P6_TA(2006)0270.

[7] Dz.U. C 287 E z 24.11.2006, str. 302.

[8] Dz.U. C 286 E z 23.11.2006, str. 525.

[9] Dz.U. C 117 E z 18.5.2006, str. 235.

--------------------------------------------------