Aby ułatwić postępy podczas 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016) w kierunku wypracowania odpowiedniego instrumentu, prawodawcy unijni podjęli decyzje w sprawie tymczasowego uznania wymogów dyrektywy 2003/87/WE za spełnione w odniesieniu do lotów na lotniska w państwach spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i lotów z takich lotnisk. Po 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016) Komisja złoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie działań mających na celu wdrożenie międzynarodowego instrumentu dotyczącego międzynarodowego środka rynkowego od 2020 r., który ograniczy emisje gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym w niedyskryminujący sposób. W sprawozdaniu tym Komisja rozważy, a w stosownych przypadkach przedstawi propozycje będące odpowiedzią na zmiany sytuacji dotyczące odpowiedniego zakresu uwzględniania emisji w lotach do i z lotnisk znajdujących się w państwach spoza EOG, począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r.

Oprócz decyzji o opracowaniu międzynarodowego środka rynkowego, na 38. sesji Zgromadzenia ICAO (2013) podjęto uchwałę, że ICAO i państwa członkowskie, wraz z odpowiednimi organizacjami, będą współpracować na rzecz osiągnięcia wspólnego ambitnego celu globalnego polegającego na utrzymaniu światowych emisji dwutlenku węgla w lotnictwie międzynarodowy netto od 2020 r. na tym samym poziomie. Prognozuje się, że emisje w lotnictwie międzynarodowym będą o około 70 % wyższe w 2020 r. niż w 2005 r., a Unia i jej państwa członkowskie konsekwentnie przekonują, że globalny cel redukcji emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym powinien stanowić 10 % zmniejszenie do 2020 r. w stosunku do poziomu z 2005 r. Niemniej jednak wydaje się wskazane, aby Unia wykorzystała okazję do wspierania, w stosunkowo krótkim czasie, międzynarodowego środka rynkowego mającego na celu ograniczanie emisji gazów cieplarnianych w sektorze lotnictwa międzynarodowego do ich poziomów z 2020 r., mając na względzie możliwość dokonania przeglądu przedmiotowych celów po pewnym czasie, w stosownych przypadkach.

Decyzją 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady wezwano Unię do określenia i podjęcia konkretnych działań w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie, o ile żadne takie działania nie zostaną uzgodnione w ramach ICAO przed rokiem 2002. W następstwie decyzji na 33. sesji Zgromadzenia ICAO (2001) dotyczącej zatwierdzenia otwartego systemu handlu emisjami dla lotnictwa międzynarodowego, a także decyzji na 35. sesji Zgromadzenia ICAO (2004) dotyczącej opracowania wytycznych w sprawie włączenia emisji lotnictwa międzynarodowego do systemów handlu emisjami stron należących do ICAO Parlament Europejski i Rada przyjęły dyrektywę 2008/101/WE zmieniającą dyrektywę 2003/87/WE ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych w celu uwzględnienia działalności lotniczej.

Emisje gazów cieplarnianych z lotnictwa międzynarodowego stanowią ponad 2 % światowych emisji i rosną dynamicznie, a prognozy na rok 2050 wskazują, że w przypadku scenariusza dotychczasowego postępowania przedmiotowe emisje mogą wzrosnąć o ponad 200 % w porównaniu z obecnymi poziomami. W komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r.” podkreślono, że ICAO powinna działać na rzecz skutecznego uregulowania kwestii emisji pochodzących z lotnictwa międzynarodowego przed końcem 2016 r. Pomimo usprawnień technicznych potencjał zmniejszenia całościowych emisji jest ograniczony w sektorze lotniczym, zatem środki rynkowe uznano za odpowiedni środek umożliwiający lotnictwu wniesienie wkładu w całościowe zmniejszenie emisji. Na 38. sesji Zgromadzenia ICAO (2013) podjęto decyzję w sprawie opracowania jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym w perspektywie podjęcia decyzji na 39. sesji Zgromadzenia ICAO w 2016 r. (w dniach od 27 września do 7 października) w celu wdrożenia systemu do roku 2020.

Podczas 21. konferencji stron konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu przyjęto porozumienie klimatyczne z Paryża, którego celem jest ograniczenie globalnego wzrostu temperatury na poziomie znacznie poniżej 2 °C w stosunku do poziomów sprzed epoki przemysłowej i kontynuacja starań zmierzających do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 °C. Do roku 2050 światowe emisje gazów cieplarnianych powinny zostać zmniejszone o co najmniej 50 % poniżej ich poziomów z 1990 r. Wszystkie sektory gospodarki, w tym lotnictwo międzynarodowe, powinny przyczyniać się do realizacji wspomnianego ograniczenia emisji.

Zgodnie z art. 191 i art. 192 ust. 1 TFUE Unia Europejska przyczynia się do osiągnięcia m.in. następujących celów: zachowania, ochrony i poprawy jakości środowiska naturalnego; promowania na płaszczyźnie międzynarodowej środków zmierzających do rozwiązywania regionalnych lub światowych problemów w dziedzinie środowiska naturalnego, w szczególności przeciwdziałania zmianie klimatu.

(1) Emisje gazów cieplarnianych z lotnictwa międzynarodowego stanowią ponad 2 % światowych emisji i rosną dynamicznie, a prognozy na rok 2050 wskazują, że w przypadku scenariusza dotychczasowego postępowania przedmiotowe emisje mogą wzrosnąć o ponad 200 % w porównaniu z obecnymi poziomami. Do roku 2050 światowe emisje gazów cieplarnianych powinny zostać zmniejszone o co najmniej 50 % poniżej ich poziomów z 1990 r. Wszystkie sektory gospodarki, w tym lotnictwo międzynarodowe, powinny przyczyniać się do realizacji wspomnianego ograniczenia emisji.

21. konferencja stron konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu zakończyła się w grudniu 2015 r. sukcesem w postaci przyjęcia porozumienia klimatycznego z Paryża, którego celem jest ograniczenie globalnego wzrostu temperatury na poziomie znacznie poniżej 2 °C w stosunku do poziomów sprzed epoki przemysłowej i kontynuacja starań zmierzających do ograniczenia wzrostu temperatury do 1,5 °C.

(2) Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) została utworzona w 1944 r. na mocy Konwencji chicagowskiej o międzynarodowym lotnictwie cywilnym; Wszystkie państwa członkowskie są umawiającymi się stronami tej konwencji i członkami ICAO, natomiast Unia Europejska ma status obserwatora na niektórych posiedzeniach ICAO, w tym w Zgromadzeniu ICAO odbywającym się raz na trzy lata. Unia i jej państwa członkowskie są stronami protokołu z Kioto z 1997 r., który zobowiązuje je do dalszych ograniczeń emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym za pośrednictwem ICAO. Decyzją 1600/2002/WE Parlamentu Europejskiego i Rady wezwano Unię do określenia i podjęcia konkretnych działań w celu zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie, o ile żadne takie działania nie zostaną uzgodnione w ramach ICAO przed rokiem 2002.

(3) Podczas 33. sesji Zgromadzenia ICAO (2001) zatwierdzono otwarty system handlu emisjami dla lotnictwa międzynarodowego. Komitet ICAO ds. lotnictwa i ochrony środowiska zalecił w 2004 r., że nie należy prowadzić dalszych działań pod auspicjami ICAO w zakresie specjalnego systemu handlu emisjami dla lotnictwa, opartego na nowym instrumencie prawnym. Na 35. sesji Zgromadzenia ICAO (2004) zatwierdzono otwarty system handlu emisjami oraz możliwość włączania przez państwa członkowskie emisji w lotnictwie międzynarodowym do swoich systemów handlu emisjami, jednak na 36. sesji Zgromadzenia ICAO (2007) postulowano wyłączenie z powyższego operatorów statków powietrznych z siedzibą w innych państwach, chyba że postanowiono inaczej na podstawie porozumienia dwustronnego. Unia, jej państwa członkowskie i inne państwa konsekwentnie zastrzegają sobie prawo do stosowania środków rynkowych na zasadzie niedyskryminacji do wszystkich operatorów statków powietrznych wykonujących przewozy do, z lub w obrębie ich terytorium, przypominając, że konwencja chicagowska uznaje prawa stron do stosowania w sposób niedyskryminacyjny własnych przepisów ustawowych i wykonawczych do statków powietrznych wszystkich państw, wykonujących przewozy do, z lub w obrębie ich terytorium.

(4) Biorąc pod uwagę, że ograniczenie emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie stanowi kluczowy wkład zgodny z całościowymi zobowiązaniami w zakresie redukcji emisji, Parlament Europejski i Rada przyjęły dyrektywę 2008/101/WE zmieniającą dyrektywę 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającą system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych, w celu uwzględnienia działalności lotniczej oraz zmieniającą dyrektywę Rady 96/61/WE. W motywie piątym dyrektywy 2008/101/WE stwierdza się, że UE powinna starać się zagwarantować włączenie do globalnego porozumienia zmierzającego do ograniczenia wzrostu globalnych temperatur środków, których celem jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych pochodzących z lotnictwa międzynarodowego, a zatem Komisja powinna rozważyć, jakie poprawki do dyrektywy 2003/87/WE są konieczne, ponieważ wzmiankowana dyrektywa ma zastosowanie do operatorów statków powietrznych.

(5) W komunikacie Komisji do Parlamentu Europejskiego i Rady „Protokół paryski – plan przeciwdziałania zmianie klimatu na świecie po 2020 r.” podkreślono, że Organizacja Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO) powinna działać na rzecz skutecznego uregulowania kwestii emisji pochodzących z lotnictwa międzynarodowego przed końcem 2016 r. Kolejne posiedzenie Zgromadzenia ICAO odbędzie się w 2016 r. i należy na nim uzgodnić międzynarodowy instrument, który doprowadzi do wdrożenia do 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym.

(6) Na 38. sesji Zgromadzenia ICAO (2013) podjęto uchwałę, że ICAO i jej państwa członkowskie, wraz z odpowiednimi organizacjami, będą współpracować na rzecz osiągnięcia wspólnego ambitnego celu globalnego polegającego na utrzymaniu światowych emisji dwutlenku węgla w lotnictwie międzynarodowy netto od 2020 r. na tym samym poziomie („cel ICAO”) oraz podjęto decyzję o opracowaniu międzynarodowego środka rynkowego dla lotnictwa międzynarodowego i przedstawieniu sprawozdania z prac na potrzeby podjęcia decyzji na 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016). Prognozuje się, że emisje w lotnictwie międzynarodowym będą o około 70 % wyższe w 2020 r. niż w 2005 r., a Unia i jej państwa członkowskie konsekwentnie przekonują, że globalny cel redukcji emisji gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym powinien stanowić 10 % zmniejszenie do 2020 r. w stosunku do poziomu z 2005 r. Niemniej jednak wydaje się wskazane, aby Unia wykorzystała okazję do wspierania, w stosunkowo krótkim czasie, międzynarodowego środka rynkowego mającego na celu ograniczanie emisji gazów cieplarnianych w sektorze lotnictwa międzynarodowego do ich poziomów z 2020 r., mając na względzie możliwość dokonania przeglądu przedmiotowego celu po pewnym czasie, w stosownych przypadkach.

(7) Aby ułatwić postępy podczas sesji Zgromadzenia ICAO w roku 2016 w kierunku wypracowania odpowiedniego instrumentu, prawodawca unijny podjął decyzję w sprawie tymczasowego uznania wymogów dyrektywy 2003/87/WE za spełnione w odniesieniu do lotów na lotniska w państwach spoza Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) i lotów z takich lotnisk. Podejmując tego rodzaju kroki, Unia podkreśliła, że wymogi prawne mogą być stosowane w odniesieniu do lotów do i z lotnisk znajdujących się w państwach EOG, w taki sam sposób, jak wymogi prawne mogą zostać stosowane w odniesieniu do emisji pochodzących z lotów pomiędzy takimi lotniskami.

(8) Dyrektywa 2003/87/WE z późniejszymi zmianami określa pewne obowiązki spoczywające na Komisji w następstwie 39. sesji Zgromadzenia ICAO (2016). Komisja złoży Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie działań mających na celu wdrożenie międzynarodowego instrumentu dotyczącego międzynarodowego środka rynkowego od 2020 r., który ograniczy emisje gazów cieplarnianych w lotnictwie międzynarodowym w niedyskryminujący sposób. W sprawozdaniu tym Komisja rozważy, a w stosownych przypadkach przedstawi propozycje będące odpowiedzią na zmiany sytuacji dotyczące odpowiedniego zakresu uwzględniania emisji w lotach do i z lotnisk znajdujących się w państwach spoza EOG, począwszy od dnia 1 stycznia 2017 r.

(9) Należy ustanowić stanowisko, jakie Unia ma zająć w odniesieniu do międzynarodowego instrumentu, który ma zostać opracowany na forum ICAO, prowadzącego do wprowadzenia od 2020 r. jednego międzynarodowego środka rynkowego dotyczącego emisji w lotnictwie międzynarodowym.

(10) Niezbędne jest przyjęcie stanowiska Unii odpowiednio przed następnym Zgromadzeniem ICAO,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Stanowisko, jakie ma zostać zajęte na forum ICAO w imieniu Unii Europejskiej, prowadzące do opracowania instrumentu dotyczącego międzynarodowego środka rynkowego, musi być zgodne z załącznikiem do niniejszej decyzji i musi zostać wyrażone na forum organów ICAO przez Komisję i państwa członkowskie działające wspólnie w interesie Unii.

Artykuł 2

Komisja informuje w sposób wyczerpujący odpowiednie organy Rady na temat toczących się dyskusji. Aby Komisja posiadała pełną znajomość stanowiska Rady co do właściwego stosowania warunków określonych w załączniku, Komisja konsultuje się z przedmiotowymi organami w trakcie całego procesu, gdy jest to konieczne, w związku ze zmianami sytuacji na forum organów ICAO.

Sporządzono w Brukseli dnia r.