Jeżeli zwiększono by budżet w celu włączenia czystej transformacji energetyki i/lub podprogramu na rzecz przyrody, warianty te (1 i 2) należy włączyć do struktury programu LIFE.

3.Rozszerzenie kwalifikowalności do programu LIFE na kraje i terytoria zamorskie UE (zwłaszcza w przypadku działań związanych z przyrodą i różnorodnością biologiczną w ramach podprogramu dotyczącego tych zagadnień) wypełniłoby ewentualną lukę w finansowaniu programu BEST .

2.Zwiększenie wsparcia z programu LIFE, aby cele związane z przyrodą i różnorodnością biologiczną włączyć w główny nurt polityki. Dzięki takiemu łatwiejszemu uwzględnianiu problematyki środowiskowej wzrosłoby finansowanie środków związanych z przyrodą, a ogólna struktura budżetu UE byłaby spójniejsza. Może to jednak wymagać dodatkowego planowania i lepszej koordynacji ze strony organów ds. środowiska.

1.Rozszerzenie zakresu LIFE tak, aby obejmował projekty dotyczące budowania zdolności w dziedzinie czystej energii, przez dodanie podprogramu dotyczącego czystej transformacji energetyki; dzięki temu wzrosłaby spójność finansowania projektów dotyczących budowania zdolności w dziedzinie czystej energii, a zarazem szersza grupa beneficjentów uzyskałaby dostęp do finansowania.

Aby rozwiązać stwierdzone problemy, zaproponowano kilka wariantów, które następnie przeanalizowano pod kątem ich skuteczności, wydajności i spójności. Pozwoliło to określić szereg konkretnych możliwości ulepszeń w nowym programie, co opisano poniżej.

W ramach przeglądu śródokresowego określono również możliwości dodatkowego zwiększenia ogólnej skuteczności programu. Te możliwości nie zostaną wykorzystane, jeżeli w okresie 2021–2027 program LIFE kontynuowano by w obecnej formie i na aktualną skalę. Dotyczy to zwłaszcza możliwości zwiększenia spójności między programem LIFE i pozostałymi funduszami UE oraz zwiększenia roli katalizatora, jaką odgrywa ten program. Kolejne potencjalne ulepszenia są związane ze strategią programu, a także podniesieniem efektywności i uproszczeniem zarządzania programem LIFE.

Niniejsza ocena skutków towarzyszy wnioskowi Komisji dotyczącemu programu działań na rzecz środowiska i klimatu LIFE po roku 2020 oraz spełnia wymogi rozporządzenia finansowego w zakresie opracowania oceny ex ante.

Działania wspierane z LIFE pozwalają bezpośrednio rozwiązywać pewne problemy, ale główne oddziaływanie programu jest pośrednie, ponieważ odgrywa on rolę katalizatora, którego zadaniem jest inicjowanie, rozszerzenie lub przyspieszenie stosowania zrównoważonych praktyk w zakresie produkcji, dystrybucji i konsumpcji. W tym celu wsparcie udzielane jest na:

Program LIFE to jedyny fundusz UE przeznaczony w całości na realizację celów środowiskowych i związanych z klimatem. Fundusz ten, dysponujący skromnym budżetem, wypełnia lukę między programami UE, które wspierają badania naukowe i innowacje, a programami UE finansującymi szeroko zakrojone wdrażanie środków.

Przeanalizowano dwa warianty zmierzające do poprawy realizacji celów programu LIFE i jego roli katalizatora. Dotyczyły one dostępności LIFE dla wnioskodawców ze wszystkich państw członkowskich UE. Pozytywnie oceniono wariant polegający na zapewnieniu scentralizowanego wsparcia dla całej sieci NCP zamiast dla aktualnych projektów krajowych w zakresie budowania zdolności (jedynie w niektórych państwach członkowskich). Wariant, który polega na zwiększeniu stóp współfinansowania, należy przeanalizować jeszcze po podjęciu decyzji w sprawie ogólnej struktury i budżetu programu LIFE w kolejnych WRF oraz na podstawie zapotrzebowania w dłuższym okresie.

Aby poprawić realizację celów programu i rolę katalizatora, jaką on odgrywa, rozważono cztery inne warianty uzupełniające. Spośród nich najbardziej skuteczny mechanizm stanowi rozszerzenie strategicznych projektów zintegrowanych, co wynika z doświadczeń pilotażowych dotyczących projektów zintegrowanych w aktualnym programie LIFE. Wymagałoby to jednak dodatkowych środków budżetowych w porównaniu z obecnym programem.

Warianty polegające na zwiększeniu efektu replikacji i zwiększeniu zarówno elastyczności programu, jak i możliwości uwzględniania zasadniczych i nowych problemów dzięki uproszczeniu rozporządzenia i wieloletniego programu prac (MAWP) nie mają żadnych poważnych niekorzystnych skutków, a zatem należy je wprowadzić. W odniesieniu do instrumentów finansowych korzystne byłoby ujęcie w InvestUE rozwiązań, które opracowano w ramach instrumentów pilotażowych obecnego programu LIFE.

Metody monitorowania i ewaluacji wyników

Realizacja celów nadal będzie podlegać ewaluacji na poziomie programu i podprogramu oraz będzie opierać się na aktualnych rozwiązaniach projektowych. Określono jednak dodatkowe kryteria efektywności, aby poprawić monitorowanie i ewaluację efektu katalizatora LIFE oraz jego wkładu we wspieranie transformacji społecznej. Obowiązek stosowania będzie spoczywał głównie na Komisji, aby nie rozszerzać obowiązujących wymogów sprawozdawczych i aby zapewnić dokładną i rzetelną sprawozdawczość.

Przewidziano dwie szczegółowe ewaluacje – śródokresową (do 2024 r.) oraz po upływie okresu programowania (do 2027 r.).