PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej CE 16/57

Europejska polityka kosmiczna

P6_TA(2008)0564

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 20 listopada 2008 r. w sprawie europejskiej polityki kosmicznej: w jaki sposób przybliżyć przestrzeń kosmiczną do Ziemi

(2010/C 16 E/11)

Parlament Europejski,

— uwzględniając rezolucję Rady z dnia 26 września 2008 r. w sprawie dalszego rozwoju europejskiej polityki kosmicznej (1),

— uwzględniając Układ o zasadach działalności państw w zakresie badań i użytkowania przestrzeni kosmicznej, łącznie z Księżycem i innymi ciałami niebieskimi (rezolucja ONZ nr 2222 (XXI) — „traktat o przestrzeni kosmicznej”),

— uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 lipca 2008 r. w sprawie przestrzeni kosmicznej i bezpieczeństwa (2) oraz z dnia 29 stycznia 2004 r. w sprawie planu działania na rzecz wprowadzenia w życie europejskiej polityki kosmicznej (3), a także obrady podczas przesłuchania publicznego zorganizowanego przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w dniu 16 lipca 2007 r.,

— uwzględniając rezolucję Rady z dnia 21 maja 2007 r. w sprawie europejskiej polityki kosmicznej (4),

— uwzględniając dokument Komisji z dnia 11 września 2008 r. zatytułowany „Sprawozdanie z postępów w realizacji europejskiej polityki kosmicznej” (COM(2008)0561),

— uwzględniając decyzję Rady z dnia 7 października 2003 r. w sprawie zawarcia umowy ramowej między WE a Europejską Agencją Kosmiczną,

— uwzględniając traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz traktat o Unii Europejskiej (TUE) zmienione traktatem z Lizbony, jak również odpowiednie postanowienia dotyczące europejskiej polityki kosmicznej (art. 189 TFUE),

— uwzględniając art. 108 ust. 5 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że przestrzeń kosmiczna stanowi dobro strategiczne o kluczowym znaczeniu dla niezależności Europy, jej bezpieczeństwa i dobrobytu oraz że Rada wspólnie z Parlamentem muszą kierować rozwojem sytuacji politycznej w tym obszarze,

B. mając na uwadze, że UE i szereg jej państw członkowskich od ponad 30 lat angażują się w finansowanie i rozwijanie technologii kosmicznych i nauki o kosmosie, co doprowadziło do wypracowania wizji europejskiej polityki kosmicznej, oraz uznając owocną współpracę z EAK,

C. mając na uwadze rosnące zainteresowanie silną i wiodącą rolą Unii w europejskiej polityce kosmicznej w celu promowania rozwiązań w dziedzinie środowiska, transportu, badań naukowych, obrony i bezpieczeństwa,

D. mając na uwadze, że silna europejska polityka kosmiczna, w szczególności pod względem zastosowań, usług i powiązanej infrastruktury, przyczyni się do zwiększenia społecznych, kulturalnych, gospodarczych i naukowych wpływów Unii, pomoże w rozwoju jej bazy przemysłowej i naukowej, wniesie wkład we wzrost gospodarczy i zatrudnienie oraz w sposób spójny i realistyczny zapewni jej polityczną i technologiczną autonomię,

E. mając na uwadze, że wszystkie działania europejskie w zakresie przestrzeni kosmicznej prowadzone są z poszanowaniem zasady, iż badania i wykorzystywanie przestrzeni kosmicznej służą wszystkim krajom i są w ich interesie oraz uznają, że przestrzeń kosmiczna stanowi domenę całej ludzkości, którą należy wykorzystywać wyłącznie do celów pokojowych,

F. mając na uwadze, że Unia jest zaangażowana w promowanie międzynarodowej współpracy w zakresie badania i wykorzystania przestrzeni kosmicznej; podzielając opinię Rady, iż Europa powinna prowadzić swoje działania dotyczące badań przestrzeni kosmicznej w ramach ogólnoświatowego programu,

G. mając na uwadze znaczenie, jakie dla rozwoju europejskiej polityki kosmicznej ma zwiększenie zrozumienia społecznego i poparcia dla rozwoju technologii kosmicznych, zapewnienie komplementarności działań i jak największej synergii z osiągnięciami w dziedzinach niezwiązanych z przestrzenią kosmiczną,

H. mając na uwadze strategiczną potrzebę zagwarantowania przez Europę ciągłości autonomicznego, wiarygodnego, trwałego i efektywnego pod względem kosztów dostępu do przestrzeni kosmicznej opartego na dostępności szeregu odpowiednich i konkurencyjnych, światowej klasy środków wynoszenia na orbitę oraz sprawnego kosmodromu europejskiego,

I. mając na uwadze, że konieczne jest znalezienie odpowiednich instrumentów Unii i systemów finansowania europejskiej polityki kosmicznej, które uzupełniłyby środki przyznane z 7. programu ramowego w dziedzinie badań, rozwoju technologicznego i demonstracji (2007-2013), tak aby umożliwić różnym podmiotom gospodarczym planowanie działań w perspektywie średnio- i długoterminowej,

J. mając na uwadze fakt, że właściwa struktura zarządzania w dziedzinie polityki kosmicznej i działania w tym zakresie oraz stosowne ramy prawne, które ułatwiłyby szybkie powstawanie nowatorskich i konkurencyjnych usług niższego szczebla, w szczególności w celu zapewnienia trwałego dostępu do widma dla wszystkich zastosowań opartych na przestrzeni kosmicznej, mają podstawowe znaczenie dla zagwarantowania przynoszenia przez europejską politykę kosmiczną spodziewanych rezultatów oraz spełniania przez nią ambicji Unii, EAK i państw członkowskich,

K. mając na uwadze konieczność określenia szczegółowego harmonogramu realizacji celów systemu Galileo, EGNOS i programu na rzecz globalnego monitoringu środowiska i bezpieczeństwa (GMES- przemianowanego na Copernicus) oraz konieczność opracowania planu działania dla różnych podmiotów uczestniczących we wdrażaniu tych programów,

L. mając na uwadze, że w dzisiejszym społeczeństwie przestrzeń kosmiczna stanowi obecnie unikatowe narzędzie do błyskawicznego gromadzenia i przekazywania w skali światowej dużych ilości danych, a także podstawowy instrument służący poznaniu i monitorowaniu globalnych zmian klimatycznych — dziedziny, w której Europa zajmuje czołową pozycję; wzywając inne podmioty międzynarodowe do przyjęcia bardziej odpowiedzialnego podejścia wobec przyszłych pokoleń,

M. mając na uwadze, że możliwe jest osiągnięcie ważnego przełomu, jeśli chodzi o aspekty bezpieczeństwa w przestrzeni kosmicznej, głównie w dziedzinie telekomunikacji, nadzoru i obserwacji Ziemi,

N. mając na uwadze, że rezolucja przyjęta w trakcie 4. posiedzenia Rady ds. Przestrzeni (wspólne posiedzenie Rady Unii Europejskiej i Rady EAK) w dniu 22 maja 2007 r. wzywa do optymalizacji procesu podejmowania decyzji w kwestiach związanych z przestrzenią kosmiczną w Radzie Unii Europejskiej, jak i w innych instytucjach UE,

O. mając na uwadze, że następne ramy finansowe powinny wziąć pod uwagę odpowiednie instrumenty i systemy finansowania Unii pozwalające na długoterminowe inwestycje Wspólnoty w zakresie badań dotyczących przestrzeni kosmicznej oraz użytkowania trwałych zastosowań opartych na przestrzeni kosmicznej z korzyścią dla Europy i jej obywateli,

P. mając na uwadze, że Unia powinna wzmocnić swoją współpracę z krajami rozwijającymi się,

1. z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady z dnia 26 września 2008 r. jako pożyteczne zobowiązanie polityczne do rozwoju europejskiej polityki kosmicznej, która przyczynia się w dużym stopniu do wzmacniania europejskiej tożsamości, oraz ponownie wyraża zamiar konstruktywnego, pełnego udziału w jej realizacji tak, jakby obowiązywał traktat lizboński;

2. zgadza się z Radą, że do obecnych priorytetów należy terminowe wdrożenie programów Galileo i EGNOS oraz GMES/Copernicus;

3. ze szczególnym zadowoleniem przyjmuje powstanie międzyinstytucjonalnego panelu ds. Galileo, który może posłużyć jako wzór dla rozwoju europejskiej polityki kosmicznej;

4. wzywa Komisję i Radę do ustalenia szczegółowego harmonogramu utworzenia skutecznych struktur zarządzenia programem GMES/Copernicus oraz do ustanowienia jasnego planu działania dla tego programu w celu poprawy jego skuteczności i określenia dla niego środków budżetowych;

5. podkreśla decydującą rolę programu GMES/Copernicus jako inicjatywy, która powstała z myślą o potrzebach użytkowników, realizowanej dzięki istotnemu wkładowi infrastruktury obserwacji Ziemi i obserwacji z przestrzeni kosmicznej in situ; podkreśla, że niezbędne jest zachowanie ciągłości danych i usług; wyraża w szczególności pogląd, że najpierw Komisja powinna podjąć się zlecenia analizy wpływu dotyczącej potencjalnych korzyści, kosztów, jakie zostaną poniesione, i długoterminowej ewolucji programu GMES/Copernicus, a następnie powinna przedłożyć Parlamentowi i Radzie plan działania obejmujący między innymi następujące aspekty:

— ramy prawne programu GMES/Copernicus,

— zarządzanie programem GMES/Copernicus, w tym rolę UE i podmiotów spoza UE,

— finansowanie programu GMES/Copernicus,

— plan realizacji,

— rolę podobnych, ale uzupełniających inicjatyw, zarówno międzyrządowych, jak i wielostronnych,

— międzynarodowe aspekty programu GMES/Copernicus, a co za tym idzie niezbędną współpracę;

6. wyraża ubolewanie, że pomimo jasnych zaleceń środowiska użytkowników, po zakończeniu eksploatacji satelity Jason 2, który jest już na orbicie, nie zapewnia się kontynuacji danych z pomiarów altymetrycznych przy niskim nachyleniu i zwraca się do Komisji o stawienie czoła problemom związanym z finansowaniem Jason 3, które mogą zaszkodzić krótkoterminowej równowadze funkcjonowania programu Copernicus, oraz o przedstawienie Parlamentowi sprawozdania w sprawie podjętych w tej kwestii decyzji.

7. promuje ustanowienie ustrukturyzowanego dialogu między europejskimi podmiotami instytucjonalnymi a podmiotami międzyrządowymi, zapewniającego wszystkim państwom członkowskim wolny i równy dostęp do korzyści z europejskiej polityki kosmicznej;

8. wzywa Radę i Komisję, aby zachęcały do tworzenia synergii między osiągnięciami cywilnymi i osiągnięciami w zakresie bezpieczeństwa w dziedzinie przestrzeni kosmicznej; zauważa, że europejskie możliwości w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony zależą między innymi od dostępności systemów satelitarnych oraz że dostęp do nich ma decydujące znaczenie dla Unii;

9. zwraca się do Rady i Komisji, aby dokonały postępu w dziedzinie stosunków międzynarodowych, tj. w kwestii konkurencji na międzynarodowych rynkach komercyjnych i rządowych, w celu zapewnienia jedności stanowiska Europy i postępowania według uzgodnionej strategii;

10. zgadza się z Radą, co do tego, że współpraca międzynarodowa w zakresie przestrzeni kosmicznej musi służyć interesom Europy i mając na uwadze ten cel, powinna przyczyniać się do realizacji globalnych inicjatyw; podkreśla, jak ważne jest zapewnienie Europie politycznej, technologicznej i operacyjnej autonomii;

11. przypomina Radzie i Komisji o wyrażonym przez nie zamiarze przedłożenia Parlamentowi — w kontekście planu realizacji europejskiej polityki kosmicznej i z uwzględnieniem charakteru czterech obszarów priorytetowych — szczegółowych zaleceń lub propozycji dotyczących:

— przestrzeni kosmicznej i zmian klimatycznych,

— wkładu europejskiej polityki kosmicznej w strategię lizbońską,

— przestrzeni i bezpieczeństwa w oparciu o rezolucję z dnia 10 lipca 2008 r.,

— badania przestrzeni kosmicznej, w tym z udziałem ludzi i załogowych lotów kosmicznych;

12. podkreśla znaczenie opracowania polityki przemysłowej dotyczącej przestrzeni kosmicznej, której decydującym elementem są ramy prawne oraz program normalizujący, który przyczynia się do powstania nowych europejskich rynków wtórnych, oraz przypomina, że rozporządzenie w sprawie Galileo stanowi wzorzec dla zaangażowania małych i średnich przedsiębiorstw w europejską politykę przemysłową dotyczącą przestrzeni kosmicznej;

13. uznaje wyjątkową rolę programów dotyczących przestrzeni kosmicznej, które pozwalając na globalne i długoterminowe obserwacje dostarczają ważnych danych dla badań w dziedzinie zmian klimatycznych, a także stanowią podstawę naukową dla podejmowania kluczowych decyzji dotyczących polityki środowiska naturalnego;

14. uznaje, że przestrzeń kosmiczna może przyczynić się do osiągnięcia celów lizbońskich, pozwalając spełnić ekonomiczne, edukacyjne, społeczne i związane ze środowiskiem naturalnym ambicje Unii i oczekiwania jej obywateli;

15. uznaje, że Unia powinna podjąć praktyczne działania, które ograniczą zależność Europy w zakresie niektórych decydujących technologii, komponentów i operacji kosmicznych;

16. uważa, że Europa powinna wypracować wspólną wizję i długofalowy strategiczny plan badania kosmosu, aby odgrywać ważną rolę w międzynarodowych programach (takich jak światowa strategia badań kosmosu) dotyczących załogowych i bezzałogowych badań przestrzeni kosmicznej, w tym możliwości załogowej ekspedycji na Marsa;

17. wzywa do rozpatrzenia możliwości włączenia do budżetu Unii nowej specjalnej pozycji budżetowej dotyczącej europejskiej polityki kosmicznej w celu odzwierciedlenia silnego zaangażowania Unii w europejską politykę kosmiczną oraz zwiększenia jasności i przejrzystości tej polityki, w przypadku gdyby przepisy traktatu lizbońskiego dotyczące polityki kosmicznej weszły w życie;

18. wzywa Komisję i państwa członkowskie do promowania inwestycji w naukę i technologię z zakresu przestrzeni kosmicznej;

19. wzywa Komisję do podjęcia stosownych inicjatyw na rzecz rozwoju wykorzystania przestrzeni kosmicznej do gromadzenia i rozpowszechniania informacji oraz podkreśla potrzebę promowania osiągnięć technologicznych w dziedzinie nadzoru i obserwacji przestrzeni kosmicznej;

20. wzywa Komisję do podjęcia kroków niezbędnych do uniknięcia zanieczyszczenia przestrzeni kosmicznej;

21. wzywa Komisję do opracowania analizy skutków turystyki kosmicznej oraz odnoszących się do niej, niezbędnych, odpowiednich ram obronności, bezpieczeństwa i ram prawnych;

22. wzywa Radę i Komisję do zapoczątkowania szeroko zakrojonych rozważań na temat badań kosmosu, określenia, jakie powinno być miejsce Europy w przyszłych światowych przedsięwzięciach badawczych oraz jakie fundusze należy przeznaczyć na ten cel; w tym kontekście wyraża chęć ścisłego włączenia się w zbliżającą się konferencję wysokiego szczebla na temat badań, zaproponowaną przez Komisję;

23. podkreśla, że badania kosmiczne mogą w istotny sposób zainspirować młodych Europejczyków do wyboru kariery naukowej i zawodów związanych z techniką oraz do zwiększania potencjału badawczego w Europie;

24. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiej Agencji Kosmicznej, rządom i parlamentom państw członkowskich oraz sekretarzowi generalnemu Organizacji Narodów Zjednoczonych.

(1) Dz.U. C 268 z 23.10.2008, s. 1.

(2) Teksty przyjęte, P6_TA(2008)0365.

(3) Dz.U. C 96 E z 21.4.2004, s. 136.

(4) Dz.U. C 136 z 20.6.2007, s. 1.