UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

W rozporządzeniu Rady (WE) nr 539/2001 wymieniono państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizę podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich, oraz państwa trzecie, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu. Rozporządzenie (WE) nr 539/2001 jest stosowane przez wszystkie państwa członkowskie z wyjątkiem Irlandii i Zjednoczonego Królestwa.

Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 509/2014 zmieniono rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 przez przeniesienie 19 państw do załącznika II zawierającego wykaz państw trzecich, których obywatele są zwolnieni z obowiązku wizowego. Tymi 19 państwami są: Dominika, Grenada, Kiribati, Kolumbia, Mikronezja, Nauru, Palau, Peru, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Samoa, Timor Wschodni, Tonga, Trynidad i Tobago, Tuvalu, Vanuatu, Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. Przy odniesieniu do każdego z tych państw w załączniku II zamieszczony jest przypis stwierdzający, że: „zwolnienie z obowiązku wizowego ma zastosowanie od dnia wejścia w życie umowy o zwolnieniu z obowiązku wizowego, która zostanie zawarta z Unią Europejską”.

Rozporządzenie (UE) nr 509/2014 zostało przyjęte w dniu 20 maja 2014 r. i weszło w życie w dniu 9 czerwca 2014 r. W lipcu 2014 r. Komisja przedstawiła zalecenie dotyczące decyzji Rady upoważniającej Komisję do rozpoczęcia negocjacji w sprawie umów o zniesieniu wiz z każdym z następujących 17 państw: Dominika, Grenada, Kiribati, Mikronezja, Nauru, Palau, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Samoa, Timor Wschodni, Tonga, Trynidad i Tobago, Tuvalu, Vanuatu, Wyspy Marshalla, Wyspy Salomona oraz Zjednoczone Emiraty Arabskie. W dniu 9 października 2014 r. Rada wydała wytyczne negocjacyjne dla Komisji.

Pierwsze umowy o zniesieniu wiz zostały podpisane w dniach 6 maja 2015 r. (Zjednoczone Emiraty Arabskie), 26 maja 2015 r. (Timor Wschodni) i 28 maja 2015 r. (Dominika, Grenada, Saint Lucia, Saint Vincent i Grenadyny, Samoa, Trynidad i Tobago oraz Vanuatu) i są tymczasowo stosowane od dnia ich podpisania do czasu ich wejścia w życie.

Negocjacje w sprawie umowy o zniesieniu wiz z Tonga rozpoczęły się w dniu 19 listopada 2014 r. w Brukseli. Podczas tego posiedzenia przeanalizowano cały tekst projektu i osiągnięto porozumienie we wszystkich kwestiach. Po odbyciu szeregu nieformalnych rozmów umowa została parafowana w drodze wymiany listów między głównymi negocjatorami w dniach 29 maja 2015 r. (Tonga) i 10 czerwca 2015 r. (Unia). Państwa członkowskie zostały odpowiednio poinformowane podczas posiedzenia Grupy Roboczej ds. Wiz działającej przy Radzie, które odbyło się w dniu 15 czerwca 2015 r.

2.PODSTAWA PRAWNA

Dla Unii podstawą prawną umowy jest art. 77 ust. 2 lit. a) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) w związku z jego art. 218.

Załączony wniosek stanowi instrument prawny umożliwiający zawarcie umowy. Rada podejmie decyzję kwalifikowaną większością głosów po podpisaniu umowy w imieniu Unii przez osobę wyznaczoną przez prezydencję Rady i po uzyskaniu zgody Parlamentu Europejskiego zgodnie z art. 218 ust. 6 akapit drugi lit. a) TFUE.

3.WYNIK NEGOCJACJI

Komisja uważa, że cele wyznaczone przez Radę w jej wytycznych negocjacyjnych zostały osiągnięte i że projekt umowy dotyczącej zniesienia wiz może zostać przyjęty przez Unię.

Ostateczną treść umowy można podsumować następująco:

Cel

Umowa przewiduje, że obywatele Unii Europejskiej i obywatele Tonga mogą podróżować bez wiz na terytorium drugiej umawiającej się strony przez okres nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym.

W celu zapewnienia równego traktowania wszystkich obywateli UE w umowie zawarto postanowienie, że Tonga może zawiesić stosowanie umowy lub wypowiedzieć umowę wyłącznie w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej i że także Unia może zawiesić stosowanie umowy lub wypowiedzieć umowę wyłącznie w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich.

Szczególną sytuację Zjednoczonego Królestwa i Irlandii uwzględniono w preambule.

Zakres

Zwolnienie z obowiązku wizowego obejmuje wszystkie kategorie osób (posiadaczy paszportów zwykłych, dyplomatycznych, służbowych/urzędowych i specjalnych) podróżujących we wszelkiego rodzaju celach z wyjątkiem prowadzenia działalności zarobkowej. W przypadku tej ostatniej kategorii każde państwo członkowskie, jak również Tonga mają swobodę nałożenia wymogów wizowych na obywateli drugiej strony zgodnie z obowiązującym prawem unijnym lub krajowym. W celu zapewnienia jednolitego wprowadzania w życie umowy dołączono do niej wspólną deklarację w sprawie wykładni kategorii osób podróżujących w celu prowadzenia działalności zarobkowej.