Odpowiednie zasoby są warunkiem wstępnym należytego funkcjonowania organów ds. równości i wywiązywania się przez nie z powierzonych im zadań.

Przepis ten nakłada na państwa członkowskie ogólny obowiązek wyposażenia organów ds. równości w zasoby wystarczające do skutecznego wykonywania wszystkich zadań i kompetencji. Doprecyzowano w nim okoliczności lub obszary, które państwa członkowskie powinny wziąć pod uwagę przy określaniu środków finansowych: wszelkie przypadki rozszerzenia zakresu kompetencji lub zadań, konieczność posiadania specjalnej wiedzy fachowej umożliwiającej korzystanie ze zautomatyzowanych systemów w celu przeciwdziałania ewentualnemu ryzyku dyskryminacji, wystarczająca rezerwa na pokrycie trudnych do przewidzenia kosztów postępowań spornych oraz struktura organu ds. równości wchodzącego w skład większego organu, któremu powierzono zadania w różnych dziedzinach.

Artykuł 5 – Działania prewencyjne, promujące i zwiększające świadomość

Walka z dyskryminacją rozpoczyna się od wprowadzenia koniecznych środków mających jej zapobiegać. Mechanizmy ochrony przewidziane w obowiązujących dyrektywach równościowych mają zasadniczo charakter indywidualny i retrospektywny (uruchamiane są po wystąpieniu przypadku dyskryminacji) oraz koncentrują się na ofiarach. W dyrektywach tych nie przewidziano kompleksowych mechanizmów zapobiegawczych, a działania prewencyjne nie należały w wyraźny sposób do pierwotnych zadań organów ds. równości.

Jeżeli chodzi o promowanie równego traktowania, organy ds. równości nazywane były najpierw „organami wspierającymi równe traktowanie” w dyrektywie 2000/43/WE, a następnie „organami ds. promowania, analizowania, monitorowania i wspierania równego traktowania” w kolejnych dyrektywach równościowych. Ich rola w promowaniu równego traktowania była zatem zawsze oczywista, nigdy jednak nie określono jej wyraźnie w dyrektywach.

Przepis zawarty w niniejszym wniosku wyjaśnia obecnie rolę organów ds. równości w promowaniu równego traktowania i zapobieganiu dyskryminacji, które to działania są ściśle powiązane. Niniejsza dyrektywa służy zapewnieniu, by organy te ustanowiono jako podmioty publiczne odpowiedzialne za upowszechnianie wiedzy i budowanie zdolności podmiotów publicznych i prywatnych w kwestiach związanych z równym traktowaniem w celu zapobiegania przypadkom dyskryminacji.

Przepis ten ma również zapewnić, aby państwa członkowskie przyjęły odpowiednie strategie mające na celu rozwiązanie problemu niskiego poziomu wiedzy na temat praw związanych z równością i równym traktowaniem oraz usług świadczonych przez organy ds. równości, z uwzględnieniem specyfiki różnych grup docelowych.

Artykuł 6 – Pomoc ofiarom

Przepis ten określa, w jaki sposób organy ds. równości po otrzymaniu skargi mają pomagać ofiarom przez dostarczanie odpowiednich i ukierunkowanych informacji na temat ram prawnych, dostępnych środków prawnych, oferowanych przez siebie usług, mających zastosowanie zasad poufności, ochrony danych osobowych i możliwości uzyskania wsparcia psychologicznego (nawet jeśli same organy ds. równości nie są odpowiedzialne za udzielanie takiego wsparcia).

Organy ds. równości mogą gromadzić informacje przekazane dobrowolnie przez zaangażowane strony. Muszą dokonać wstępnej oceny wszystkich skarg oraz poinformować skarżącego o swojej ocenie i proponowanych działaniach następczych. W zależności od tego, jak oceniają sprawę, mogą wybrać i zaproponować skarżącemu działania następcze zgodnie z art. 7, 8 i 9.

Artykuł 7 – Ugoda

Artykuł ten zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia możliwości polubownego rozstrzygania sporów, pod przewodnictwem samego organu ds. równości lub innego istniejącego specjalnego podmiotu, za zgodą wszystkich stron na udział w takim procesie. Przepis ten pozostawia państwom członkowskim określenie zasad tego procesu zgodnie z prawem krajowym.

Artykuł 8 – Opinie i decyzje

Przepis ten umożliwia organom ds. równości dochodzenie – w następstwie skargi lub z własnej inicjatywy – możliwych przypadków dyskryminacji oraz wydawanie uzasadnionej opinii (niewiążącej) lub decyzji (wiążącej). Jeżeli dysponują wystarczającymi informacjami przekazanymi dobrowolnie przez zainteresowane strony, organy ds. równości mogą wydawać takie opinie lub decyzje bez zwracania się o dodatkowe informacje. Wszystkim stronom powinny przysługiwać odpowiednie prawa procesowe, w tym prawo do bycia wysłuchanym.

Do tej pory organy ds. równości były uprawnione do wydawania zaleceń dotyczących wszelkich kwestii związanych z dyskryminacją. Termin „zalecenie” został zachowany w niniejszej dyrektywie w odniesieniu do zaleceń dotyczących polityki wydawanych na podstawie art. 13, 14 i 15. Niektóre organy ds. równości wykorzystywały to uprawnienie, aby wydawać „zalecenia” w indywidualnych przypadkach. Aby rozróżnić te dwie sytuacje, w niniejszej dyrektywie posłużono się terminem „opinia” w odniesieniu do kompetencji organów ds. równości do przedstawiania oceny w indywidualnych przypadkach. Takie opinie nie są prawnie wiążące.

Na mocy przepisów krajowych niektóre organy ds. równości są uprawnione do wydawania wiążących decyzji, jeżeli tak postanowiły państwa członkowskie. Niniejsza dyrektywa nie ma na celu przyznania tego uprawnienia wszystkim organom ds. równości we wszystkich państwach członkowskich, odnosi się jednak do sytuacji, w których organy te posiadają takie uprawnienia na mocy przepisów krajowych, i służy zapewnieniu, by wiążące decyzje były egzekwowane.

Tam, gdzie doszło do dyskryminacji, wydawanie opinii i decyzji ma położyć kres przypadkom dyskryminacji, a także stanowi okazję do zapobieżenia podobnym sytuacjom. Oprócz środków szczególnych mających zaradzić danej sytuacji w stosownych przypadkach organy ds. równości zobowiązane są do ujęcia w swoich opiniach i decyzjach także środków zapobiegawczych.

Aby zachęcić do wdrażania opinii i decyzji oraz monitorować ten proces, państwa członkowskie zostały zobowiązane do wprowadzenia odpowiednich mechanizmów monitorowania wdrażania opinii, takich jak obowiązki w zakresie przekazywania informacji zwrotnych, oraz odpowiednich mechanizmów egzekwowania decyzji.

Artykuł 9 – Spory

Artykuł ten przyznaje organom ds. równości uprawnienia procesowe w celu zagwarantowania, że przestrzegana będzie zasada równego traktowania określona w dyrektywach 79/7/EWG, 2000/43/WE, 2000/78/WE i 2004/113/WE.