UZASADNIENIE

KONTEKST WNIOSKU

Dyrektywa w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFID), obowiązująca od listopada 2007 r., jest głównym filarem integracji rynku finansowego UE. Dyrektywa ta, przyjęta zgodnie z „procedurą Lamfalussy’ego”[1], składa się z dyrektywy ramowej (dyrektywa 2004/39/WE)[2], dyrektywy wykonawczej (dyrektywa 2006/73/WE)[3] oraz rozporządzenia wykonawczego (rozporządzenie nr 1287/2006)[4]. Dyrektywa MiFID ustanawia ramy regulacyjne dotyczące świadczenia usług inwestycyjnych w zakresie instrumentów finansowych (takich jak usługi maklerskie, doradztwo, operacje dealerskie, zarządzanie portfelem, gwarantowanie emisji itp.) przez banki i firmy inwestycyjne oraz prowadzenia rynków regulowanych przez podmioty zarządzające rynkiem. Określa ona także uprawnienia i obowiązki właściwych organów krajowych w odniesieniu do tych rodzajów działalności.

Nadrzędnym celem jest wzmacnianie integracji, konkurencyjności oraz efektywności rynków finansowych UE. Konkretnie rzecz ujmując, dyrektywa zniosła możliwość formułowania przez państwa członkowskie wymogu, aby cały obrót instrumentami finansowymi odbywał się na konkretnych giełdach, oraz umożliwiła ogólnoeuropejską konkurencję między tradycyjnymi giełdami i alternatywnymi systemami obrotu. Ponadto dała ona bankom i firmom inwestycyjnym rozszerzony „paszport” umożliwiający świadczenie usług inwestycyjnych na obszarze całej UE pod warunkiem spełnienia wymogów zarówno organizacyjnych, jak i sprawozdawczych oraz przestrzegania kompleksowych przepisów mających na celu zapewnienie ochrony inwestorów.

Efektem 3,5-letniego okresu obowiązywania dyrektywy jest wzmożona konkurencja między systemami obrotu instrumentami finansowymi, jak również, z punktu widzenia inwestorów, większy wybór usługodawców i dostępnych instrumentów finansowych, przy czym postępy te zostały spotęgowane dzięki postępowi technicznemu. Ogólnie rzecz biorąc, zmalały koszty transakcyjne, a zwiększył się stopień integracji[5].

Pojawiły się jednak pewne problemy. Po pierwsze, silniejsza konkurencja na rynku przyniosła nowe wyzwania. Korzyści wynikające z nasilonej konkurencji nie stały się udziałem wszystkich uczestników rynku w równym stopniu i nie zawsze były odczuwane przez inwestorów końcowych, tak detalicznych, jak i hurtowych. Rozproszenie rynku wywołane konkurencją spowodowało również większą złożoność otoczenia obrotu, zwłaszcza w zakresie gromadzenia danych na temat obrotu. Po drugie, rozwój rynku oraz technologii wyprzedził różne przepisy zawarte w MiFID. Istnieje ryzyko osłabienia wspólnego zainteresowania systemów obrotu i firm inwestycyjnych istnieniem przejrzystych i równych reguł gry. Po trzecie, kryzys finansowy obnażył słabości regulacji w zakresie instrumentów innych niż akcje, będących przedmiotem obrotu przede wszystkim wśród profesjonalnych inwestorów. Nie mają już zastosowania wcześniejsze założenia mówiące o tym, że efektywnemu funkcjonowaniu rynku w większym stopniu sprzyja minimalny stopień przejrzystości, nadzoru i ochrony inwestorów w związku z takim obrotem. I wreszcie, gwałtowny rozwój innowacji oraz rosnąca złożoność instrumentów finansowych wskazują na dużą wagę istnienia aktualnego, wysokiego poziomu ochrony inwestorów. Kompleksowe przepisy dyrektywy MiFID, których słuszność została w dużym stopniu potwierdzona w okresie kryzysu finansowego, wymagają ukierunkowanych, lecz ambitnych udoskonaleń.

Przegląd dyrektywy MiFID stanowi więc integralny element reform mających na celu stworzenie bezpieczniejszego, lepiej działającego, bardziej przejrzystego i odpowiedzialnego systemu finansowego sprzyjającego całej gospodarce i całemu społeczeństwu w okresie po kryzysie finansowym, jak również zapewnienie bardziej zintegrowanego, efektywnego i konkurencyjnego rynku finansowego UE[6]. Jest to także podstawowy sposób realizacji zobowiązania przyjętego przez państwa grupy G-20[7] do zajęcia się słabiej uregulowanymi i mniej przejrzystymi elementami systemu finansowego oraz do doskonalenia organizacji, przejrzystości i nadzoru różnych segmentów rynku, szczególnie w przypadku instrumentów będących przede wszystkim przedmiotem obrotu na rynku pozagiełdowym[8], w uzupełnieniu wniosku ustawodawczego w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu na rynku pozagiełdowym, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji[9].

Konieczne są także ukierunkowane udoskonalenia dla poprawy nadzoru i przejrzystości rynków towarowych instrumentów pochodnych, aby zapewnić ich funkcję w zakresie zabezpieczania (hedging) i ustalania poziomu cen równowagi na podstawie czynników podaży i popytu, jak również – w świetle zmian struktury rynków i technologii – aby zapewnić uczciwą konkurencję i sprawne funkcjonowanie rynków. Ponadto konieczne są określone zmiany ram ochrony inwestorów, przy uwzględnieniu zmieniających się praktyk postępowania oraz dla wzmacniania zaufania inwestorów.

I wreszcie, zgodnie z zaleceniami grupy de Larosière’a oraz konkluzjami Rady ECOFIN[10], UE zobowiązała się do zminimalizowania, gdzie jest to stosowne, uznaniowości dostępnej państwom członkowskim w ramach dyrektyw UE w sprawie usług finansowych. Jest to wspólny wątek dla wszystkich obszarów objętych przeglądem dyrektywy MiFID, który przyczyni się do ustanowienia jednolitego zbioru przepisów dla rynków finansowych UE, pomoże w dalszym ciągu rozwijać równe reguły gry dla państw członkowskich i uczestników rynku, pozwoli udoskonalić nadzór i egzekwowanie przepisów, zmniejszyć koszty dla uczestników rynku i poprawić warunki dostępu oraz wzmocnić globalną konkurencyjność branży finansowej UE.

W efekcie wniosek w sprawie zmiany dyrektywy MiFID został podzielony na dwie części. Rozporządzenie określa wymogi w zakresie podawania do publicznej wiadomości danych dotyczących przejrzystości obrotu oraz ujawniania danych transakcyjnych właściwym organom, usuwając bariery utrudniające niedyskryminacyjny dostęp do systemów rozliczeń, regulując obowiązkowy obrót instrumentami pochodnymi w systemach zorganizowanych, szczególne działania nadzorcze w zakresie instrumentów finansowych oraz pozycji w instrumentach pochodnych, jak również świadczenie usług przez firmy z państw trzecich nieposiadające oddziału. Dyrektywa zmienia szczególne wymogi dotyczące świadczenia usług inwestycyjnych, zakresu wyłączeń z obecnej dyrektywy, wymogów organizacyjnych oraz wymogów dotyczących prowadzenia działalności dla firm inwestycyjnych, wymogów organizacyjnych dla systemów obrotu, autoryzacji oraz bieżących obowiązków mających zastosowanie do dostawców usług w zakresie danych, jak również zmienia przepisy dotyczące uprawnień dostępnych właściwym organom, sankcji oraz przepisy mające zastosowanie do firm mających siedzibę w państwach trzecich, prowadzących działalność za pośrednictwem oddziału.

WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW

Inicjatywa jest wynikiem szeroko zakrojonego i ciągłego dialogu oraz konsultacji ze wszystkimi głównymi zainteresowanymi stronami, w tym z organami regulacyjnymi w zakresie papierów wartościowych, z różnymi uczestnikami rynku, w tym emitentami i inwestorami detalicznymi. Uwzględnia ona poglądy wyrażone w trakcie konsultacji społecznych w okresie od 8 grudnia 2010 r. do 2 lutego 2011 r.[11], wysłuchania publicznego z udziałem dużej liczby uczestników w dniach 20-21 września 2010 r.[12], a także opinie zebrane w trakcie licznych spotkań z szerokim gronem zainteresowanych grup w okresie od grudnia 2009 r. Wreszcie, wniosek uwzględnia obserwacje i analizy zawarte w dokumentach i poradach technicznych opublikowanych przez Komitet Europejskich Organów Nadzoru nad Rynkiem Papierów Wartościowych (CESR), obecnie działający jako Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW)[13].

Ponadto zatrudniono zewnętrznych konsultantów, którym zlecono wykonanie dwóch prac studialnych[14] w celu przygotowania przeglądu MiFID. Pierwsza z nich, zlecona firmie PriceWaterhouseCoopers dnia 10 lutego 2010 r., a otrzymana dnia 13 lipca 2010 r., koncentrowała się na zagadnieniu gromadzenia danych o działalności rynkowej oraz innych zagadnieniach dotyczących MiFID. Druga praca, zlecona Europe Economics dnia 21 lipca 2010 r. w wyniku otwartego zaproszenia do składania ofert, a otrzymana dnia 23 czerwca 2011 r., koncentrowała się na analizie kosztów i korzyści dla różnych wariantów polityki rozważanych w kontekście przeglądu dyrektywy MiFID.

Zgodnie ze swoją polityką w zakresie lepszych uregulowań prawnych, Komisja przeprowadziła ocenę skutków wariantów polityki. Warianty polityki oceniono pod kątem różnych kryteriów, takich jak: przejrzystość funkcjonowania rynku dla organów regulacyjnych i uczestników rynku, ochrona inwestorów i zaufanie, równe reguły gry dla systemów działających na rynku i systemów obrotu w UE oraz oszczędność, tzn. w jakim zakresie przy każdym wariancie możliwe jest osiągnięcie postawionych celów oraz ułatwień w działaniu rynków papierów wartościowych w sposób oszczędny i efektywny. Ogólnie rzecz biorąc, szacuje się, że przegląd MiFID pociągnie za sobą jednorazowe koszty przestrzegania przepisów w kwocie od 512 do 732 milionów EUR oraz koszty bieżące wynoszące od 312 do 586 milionów EUR. Są to jednorazowe i bieżące skutki w postaci kosztów wynoszące odpowiednio 0,10 % do 0,15 % oraz 0,06 % do 0,12 % całkowitych kosztów operacyjnych w sektorze bankowym UE. Są to wielkości znacznie niższe niż koszty powstałe w momencie wprowadzenia MiFID. Jednorazowe skutki w postaci kosztów wprowadzenia MiFID oszacowano na 0,56 % (banki detaliczne i oszczędnościowe) oraz 0,68 % (banki inwestycyjne) całkowitych kosztów operacyjnych, natomiast bieżące koszty przestrzegania przepisów oszacowano na 0,11 % (banki detaliczne i oszczędnościowe) do 0,17 % (banki inwestycyjne) całkowitych kosztów operacyjnych.

ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

Podstawa prawna

Wniosek opiera się na art. 114 ust. 1 TFUE, który stanowi podstawę prawną dla rozporządzenia tworzącego jednolite przepisy ukierunkowane na funkcjonowanie rynku wewnętrznego.

O ile dyrektywa dotyczy głównie dostępu do działalności gospodarczej przedsiębiorstw i opiera się na art. 53 TFUE, potrzeba istnienia jednolitego zbioru zasad określających sposób prowadzenia tej działalności gospodarczej uzasadnia zastosowanie innej podstawy prawnej, umożliwiającej stworzenie rozporządzenia.

Rozporządzenie jest konieczne, aby powierzyć EUNGiPW szczególne bezpośrednie kompetencje w obszarach interwencji produktowej i uprawnień w zakresie zarządzania pozycjami. W dziedzinach takich jak przejrzystość obrotu i zgłaszanie transakcji stosowanie zasad często zależy od progów liczbowych i konkretnych kodów identyfikacyjnych. Wszelkie odstępstwa na szczeblu krajowym prowadziłyby do zakłóceń rynku i arbitrażu regulacyjnego, uniemożliwiając kształtowanie się równych reguł gry. Przyjęcie rozporządzenia zapewnia bezpośrednie stosowanie tych wymogów w stosunku do firm inwestycyjnych i sprzyja kształtowaniu równych reguł gry, przeciwdziałając różnicowaniu się krajowych wymogów w wyniku transpozycji dyrektywy.

Proponowane rozporządzenie wskazywałoby również, że firmy inwestycyjne w dużym stopniu przestrzegają, na wszystkich rynkach UE, tych samych zasad wynikających z jednolitych ram prawnych, co zwiększy pewność prawną i znacząco ułatwi firmom działalność w różnych jurysdykcjach. Rozporządzenie umożliwi również UE szybsze wdrażanie zmian w przyszłości, gdyż zmienione przepisy mogą być stosowane niemal natychmiast po ich przyjęciu. Pozwoliłoby to UE dotrzymywać terminów wdrożenia uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym oraz uwzględniać istotne zmiany na rynku.

Pomocniczość i proporcjonalność

Zgodnie z zasadą pomocniczości (art. 5 ust. 3 TFUE), działania na szczeblu UE należy podejmować wyłącznie wtedy, gdy państwa członkowskie samodzielnie nie mogą w dostatecznym stopniu osiągnąć przewidzianych celów, a tym samym cele te mogą być w większym stopniu osiągnięte przez UE ze względu na skalę lub efekty proponowanych działań.

Większość zagadnień objętych zmienioną wersją przepisów zostało już uwzględnionych w obecnych ramach prawnych MiFID. Ponadto rynki finansowe mają w swojej istocie, i w coraz większym stopniu, charakter transgraniczny. Warunki, na których firmy i podmioty mogą w tym kontekście konkurować – pod względem zasad przejrzystości przed- i potransakcyjnej, ochrony inwestorów lub oceny i kontroli ryzyka przez uczestników rynku – muszą być wspólne dla różnych krajów i stanowią już zasadniczy trzon MiFID. Obecnie konieczne są działania na szczeblu europejskim dla dokonania aktualizacji i modyfikacji ram regulacyjnych ustanowionych w MiFID, aby uwzględnić zmiany na rynkach finansowych od wdrożenia MiFID. Osiągnięta już dzięki dyrektywie poprawa w zakresie integracji i efektywności rynków i usług finansowych w Europie zostałaby tym samym zwiększona dzięki odpowiednim korektom zapewniającym osiągnięcie celów solidnych ram regulacyjnych dla jednolitego rynku. Ze względu na tę integrację odrębne interwencje krajowe byłyby znacznie mniej efektywne i skutkowałyby rozproszeniem rynków, prowadząc do arbitrażu regulacyjnego i zakłóceń konkurencji. Na przykład różne poziomy przejrzystości rynku lub ochrony inwestorów w państwach członkowskich prowadziłyby do rozproszenia rynków, osłabienia płynności i efektywności, a także do szkodliwego arbitrażu regulacyjnego.

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW) powinien również odgrywać kluczową rolę we wdrażaniu nowych wniosków dotyczących aktów prawnych. Jednym z celów powołania tego europejskiego organu jest dalsze wzmocnienie funkcjonowania jednolitego rynku w zakresie rynków papierów wartościowych; potrzebne są nowe przepisy na szczeblu Unii, aby nadać EUNGiPW wszystkie stosowne uprawnienia.

Wniosek w pełni uwzględnia zasadę proporcjonalności i jest odpowiedni dla osiągnięcia wyznaczonych celów, bez wykraczania poza to, co konieczne. Jest on zgodny z zasadą proporcjonalności, uwzględniając właściwą równowagę między interesem publicznym a opłacalnością proponowanego środka. Wymogi nakładane na różne strony zostały starannie zróżnicowane. W szczególności, przy opracowywaniu tych wymogów kierowano się kompleksową potrzebą zapewnienia równowagi między ochroną inwestorów, efektywnością rynków i kosztami dla branży. Na przykład w odniesieniu do nowych zasad przejrzystości, które mogłyby mieć zastosowanie do rynków obligacji i instrumentów pochodnych, w wersji zmienionej opowiedziano się za starannie zróżnicowanym systemem, który uwzględni specyfikę każdej klasy aktywów i ewentualnie każdego typu instrumentów pochodnych.

Zgodność z art. 290 i 291 TFUE

W dniu 23 września 2009 r. Komisja przyjęła wnioski dotyczące rozporządzeń ustanawiających Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB), Europejski Urząd Nadzoru Ubezpieczeń i Pracowniczych Programów Emerytalnych (EUNUiPPE) i Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW). W tym względzie Komisja pragnie przypomnieć oświadczenia dotyczące art. 290 i 291 TFUE sformułowane w ramach procesu przyjmowania rozporządzeń ustanawiających europejskie urzędy nadzoru, o następującej treści: „Jeżeli chodzi o proces przyjmowania standardów regulacyjnych, Komisja podkreśla szczególny charakter sektora usług finansowych, wynikający ze struktury Lamfalussy’ego i wyraźnie stwierdzony w deklaracji nr 39 do TFUE. Komisja ma jednak poważne wątpliwości co do tego, czy ograniczenie jej roli w przyjmowaniu aktów delegowanych i środków wykonawczych jest zgodne z art. 290 i 291 TFUE”.

Szczegółowe omówienie wniosku

Uwagi ogólne – równe reguły gry

Zasadniczym celem niniejszego wniosku jest zapewnienie, aby cały zorganizowany obrót był realizowany w ramach regulowanych systemów obrotu: rynków regulowanych, wielostronnych platform obrotu (MTF) oraz zorganizowanych platform obrotu (OTF). Do wszystkich tych systemów będą stosowane identyczne wymogi w zakresie przejrzystości przed- i potransakcyjnej. Analogicznie, wymogi w zakresie aspektów organizacyjnych i nadzoru rynku mające zastosowanie do wszystkich trzech systemów są niemal identyczne. Zapewni to równe reguły gry tam, gdzie prowadzona jest działalność podobna pod względem funkcjonalnym, związana z kojarzeniem deklaracji gotowości do zawarcia transakcji, składanych przez osoby trzecie. Co istotne, wymogi w zakresie przejrzystości zostaną zróżnicowane dla różnych typów instrumentów, w szczególności dla akcji, obligacji i instrumentów pochodnych, a także dla różnych rodzajów obrotu, w szczególności systemów sesyjnych prowadzonych w oparciu o arkusze zleceń i systemów kierowanych kwotowaniami cen.

We wszystkich trzech systemach podmiot prowadzący platformę jest neutralny. Rynki regulowane oraz wielostronne platformy obrotu (MTF) charakteryzuje realizacja transakcji na zasadach niemających charakteru uznaniowego. Oznacza to, że transakcje są na nich realizowane zgodnie z przyjętym wcześniej regulaminem. Podmioty takie konkurują także pod względem oferowania dostępu szerokiej bazie uczestników pod warunkiem spełnienia przejrzystego zbioru kryteriów.

Z kolei podmiot prowadzący OTF dysponuje pewnym stopniem uznaniowości co do sposobu realizacji transakcji. Tym samym podmiot taki podlega wymogom w zakresie ochrony inwestorów, prowadzenia działalności oraz zapewniania jak najlepszej realizacji w stosunku do klientów korzystających z danej platformy. Tak więc o ile zasady dostępu i metody realizacji transakcji przez OTF muszą być przejrzyste i jasne, pozwalają one podmiotowi prowadzącemu OTF na świadczenie klientom usług, które są jakościowo, jeśli nie funkcjonalnie, odmienne od usług świadczonych przez rynki regulowane i MTF na rzecz ich członków i uczestników. Aby jednak zapewnić neutralność podmiotu prowadzącego OTF w odniesieniu do zawieranych transakcji, jak i zapewnić, aby obowiązki wobec klientów kojarzonych w ten sposób nie były zagrożone ze względu na możliwość osiągnięcia zysku ich kosztem, należy zakazać podmiotom prowadzącym OTF prowadzenia obrotu w oparciu o swój własny kapitał.

Wreszcie, obrót zorganizowany może również odbywać się w drodze zawierania transakcji wewnętrznych. Podmiot systematycznie internalizujący transakcje może realizować transakcje klienta w oparciu o własny kapitał. Taki podmiot nie może jednak kojarzyć deklaracji gotowości do zawarcia transakcji kupna lub sprzedaży, składanych przez osoby trzecie, w sposób funkcjonalnie taki sam jak rynek regulowany, MTF lub OTF, a tym samym nie jest systemem obrotu. Zastosowanie miałyby zasady najlepszej realizacji oraz inne zasady prowadzenia działalności gospodarczej, a klient wiedziałby dokładnie, kiedy prowadzi obrót z firmą inwestycyjną, a kiedy z osobami trzecimi. Do podmiotów systematycznie internalizujących transakcje stosują się konkretne wymogi w zakresie przejrzystości przedtransakcyjnej i dostępu. Również i w tym przypadku wymogi w zakresie przejrzystości zostaną zróżnicowane dla różnych typów instrumentów, w szczególności akcji, obligacji oraz instrumentów pochodnych i będą stosowane poniżej określonych progów. Tym samym transakcje zawierane na własny rachunek przez firmy inwestycyjne z klientami, w tym z innymi firmami inwestycyjnymi, są traktowane jako obrót pozagiełdowy. Działalność handlowa na rynku pozagiełdowym, która nie spełnia kryteriów definicji działalności podmiotu systematycznie internalizującego transakcje, która to definicja ma zostać ujęta szerzej w drodze zmian do przepisów wdrażających, będzie musiała mieć charakter niesystematyczny i nieregularny.

Rozszerzenie zasad przejrzystości na instrumenty analogiczne do akcji oraz na wykonywalne deklaracje zainteresowania (tytuł II, rozdział 1 – art. 3–6)

Głównym uzasadnieniem wymogu przejrzystości jest zapewnienie inwestorom dostępu do informacji o bieżących możliwościach handlowych, ułatwienie kształtowania cen oraz pomoc firmom inwestycyjnym w możliwie jak najlepszej realizacji transakcji na rzecz klientów. W MiFID ustanowiono zasady przejrzystości, w aspekcie zarówno przed-, jak i potransakcyjnym, które mają zastosowanie do akcji dopuszczonych do obrotu na rynkach regulowanych, w tym również w przypadkach, gdy akcje te są przedmiotem obrotu na MTF lub na rynku pozagiełdowym.

Proponowane przepisy po raz pierwszy rozszerzają zasady przejrzystości stosowane do tych akcji na instrumenty analogiczne do akcji, takie jak kwity depozytowe, fundusze inwestycyjne typu ETF, certyfikaty i inne podobne instrumenty finansowe emitowane przez spółki. Instrumenty te są podobne do akcji, a tym samym powinny podlegać temu samemu zbiorowi zasad w zakresie przejrzystości. Rozszerzenie wymogów w zakresie przejrzystości obejmie również wykonywalne deklaracje zainteresowania. Pozwoli to uniknąć wykorzystywania wykonywalnych deklaracji zainteresowania do przekazywania informacji grupie uczestników rynku przy jednoczesnym wykluczeniu innych.

Większa spójność w stosowaniu zwolnień z obowiązku zapewnienia przejrzystości przedtransakcyjnej dla rynków akcji (art. 4)

Proponowane przepisy mają na celu zwiększenie spójności i konsekwencji w stosowaniu zwolnień z obowiązku zapewnienia przejrzystości przedtransakcyjnej. Przyczyny stosowania zwolnień z obowiązku publikowania bieżących zleceń i kwotowań w czasie rzeczywistym nadal się utrzymują, na przykład operacje o dużej skali zasługują na specjalne traktowanie, aby przeciwdziałać nadmiernemu wpływowi realizacji takich operacji na rynek. Należy jednak udoskonalić zwolnienia pod względem ich zróżnicowania dla konkretnych typów instrumentów, rzeczywistej treści i spójności stosowania. Proponowane przepisy będą więc zobowiązywały właściwe organy do informowania EUNGiPW o stosowaniu zwolnień na swoich rynkach, a EUNGiPW wyda opinię na temat zgodności zwolnienia z wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu i w przyszłych aktach delegowanych.

Rozszerzenie zasad przejrzystości na obligacje, strukturyzowane produkty finansowe oraz instrumenty pochodne (tytuł II, rozdział 2 – art. 7–10)

Przepisy rozszerzają zasady przejrzystości stosowane dotychczas w odniesieniu do rynków akcji na obligacje, strukturyzowane produkty finansowe, uprawnienia do emisji oraz instrumenty pochodne. Rozszerzenie to jest uzasadnione tym, że dotychczasowy poziom przejrzystości tych produktów, będących w większości przypadków przedmiotem obrotu na rynku pozagiełdowym, nie zawsze jest uznawany za dostateczny.

Przepisy ustanawiają nowe wymogi w zakresie przejrzystości zarówno przedtransakcyjnej, jak i potransakcyjnej dla tych czterech grup instrumentów. Wymogi w zakresie przejrzystości będą identyczne dla trzech systemów obrotu, czyli rynków regulowanych, MTF i OTF, jednak zostaną one zróżnicowane dla poszczególnych instrumentów będących przedmiotem obrotu. Zwolnienia zostaną określone w aktach delegowanych.

W przypadku rynków regulowanych wymogi w zakresie przejrzystości zostaną rozszerzone na obligacje, strukturyzowane produkty finansowe, uprawnienia do emisji oraz instrumenty pochodne dopuszczone do obrotu. W przypadku MTF i OTF zostaną one rozszerzone na obligacje i strukturyzowane produkty finansowe dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub takie, dla których opublikowano prospekt emisyjny oraz na uprawnienia do emisji i instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na MTF i OTF.

Jeżeli chodzi o wymogi przejrzystości przedtransakcyjnej, właściwe organy będą po raz pierwszy miały możliwość zastosowania zwolnienia dla szczególnych typów instrumentów w oparciu o model rynku, płynność lub inne istotne kryteria. Będą również miały możliwość zastosowania zbioru różnych zwolnień celem wyłączenia niektórych transakcji z obowiązku stosowania wymogów w zakresie przejrzystości. W obu przypadkach, tak jak w przypadku akcji, właściwe organy będą miały obowiązek powiadomienia EUNGiPW o zamiarze zastosowania zwolnień, a EUNGiPW wyda opinię na temat zgodności zwolnienia z wymogami prawnymi. Format i poziom szczegółowości podawanych informacji przedtransakcyjnych oraz wyjątki i zwolnienia ze stosowania tych wymogów zostaną określone w aktach delegowanych.

W odniesieniu do przejrzystości potransakcyjnej proponowane przepisy ustalają możliwość odroczonej publikacji w określonych przypadkach, w zależności od wielkości i typu transakcji. Analogicznie do danych przedtransakcyjnych, zakres informacji oraz warunki odroczonej publikacji zostaną określone w aktach delegowanych.

Zwiększony zakres i większa efektywność konsolidacji danych (tytuł II, rozdział 3 – art. 11, 12)

Obszar danych rynkowych pod względem jakości, formatu, kosztu i możliwości konsolidacji ma kluczowe znaczenie dla zachowania naczelnej zasady MiFID w zakresie przejrzystości, konkurencji i ochrony inwestorów. W tym obszarze proponowane przepisy rozporządzenia i dyrektywy przynoszą szereg zasadniczych zmian.

Przepisy rozporządzenia przyczynią się do obniżenia kosztu danych dzięki sformułowaniu wymogu, aby systemy obrotu, czyli rynki regulowane, MTF lub OTF, bezpłatnie udostępniały informacje potransakcyjne 15 minut po zrealizowaniu transakcji, oferowały dane przed- i potransakcyjne osobno, a także dzięki zapewnieniu Komisji możliwości doprecyzowania, w drodze aktów delegowanych, czym są właściwe zasady handlowe.

Niniejsze rozporządzenie zawiera również wymóg, aby firmy inwestycyjne upubliczniały transakcje realizowane poza systemami obrotu za pośrednictwem zatwierdzonych podmiotów publikujących (APA), których działalność będzie z kolei regulowana w dyrektywie. Powinno to znacząco poprawić jakość danych dotyczących obrotu pozagiełdowego, a w konsekwencji ułatwić ich konsolidację.

Przejrzystość dla firm inwestycyjnych zawierających transakcje na rynku pozagiełdowym, w tym podmiotów systematycznie internalizujących transakcje (tytuł III, art. 13–20)

Aby utrzymać równe reguły gry, wspierać ujawnianie cen na całym rynku oraz chronić inwestorów detalicznych, proponuje się szczególne zasady przejrzystości dla firm inwestycyjnych występujących w charakterze podmiotów systematycznie internalizujących transakcje. Dotychczasowe zasady w zakresie przejrzystości dotyczące podmiotów systematycznie internalizujących transakcje będą stosowane do akcji i instrumentów analogicznych do akcji, natomiast wprowadzane nowe przepisy będą dotyczyć obligacji, strukturyzowanych produktów finansowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym lub takich, dla których opublikowano prospekt emisyjny, uprawnień do emisji oraz instrumentów pochodnych kwalifikujących się do rozliczeń lub dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym lub będących przedmiotem obrotu na MTF lub na OTF. Ponadto w przypadku akcji i instrumentów analogicznych do akcji wprowadza się minimalną wielkość kwotowania i wymagane jest kwotowanie obustronne. Proponuje się, aby zasady dotyczące przejrzystości potransakcyjnej identyczne z tymi, które mają zastosowanie do transakcji zawieranych wewnątrz danego systemu, były stosowane do wszystkich akcji, w tym instrumentów analogicznych do akcji, jak również do obligacji i strukturyzowanych produktów finansowych, dla których opublikowano prospekt emisyjny, do uprawnień do emisji oraz do instrumentów pochodnych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym lub będących przedmiotem obrotu na MTF lub OTF, jak również instrumentów pochodnych kwalifikujących się do rozliczeń lub zgłoszonych do repozytorium transakcji.

Zgłaszanie transakcji (tytuł IV, art. 21–23)

Zgłaszanie transakcji zgodnie z MiFID pozwala organom nadzoru monitorować działalność firm inwestycyjnych i zapewniać przestrzeganie przepisów MiFID oraz monitorować przypadki nadużyć zgodnie z dyrektywą w sprawie nadużyć na rynku (MAD). Zgłaszanie transakcji jest również przydatne do celów ogólnego monitorowania rynku. Przedstawiane przepisy poprawią jakość zgłaszania transakcji pod różnymi względami.

Wszystkie transakcje na instrumentach finansowych będą podlegały zgłaszaniu właściwym organom, z wyjątkiem transakcji na instrumentach finansowych niebędących przedmiotem obrotu zorganizowanego, które nie są podatne na nadużycia na rynku i nie mogą być wykorzystywane do nadużyć. Właściwe organy będą miały pełny dostęp do zapisów na wszystkich etapach procesu realizacji zlecenia, od początkowej decyzji o przystąpieniu do transakcji aż do jej zrealizowania.

Po pierwsze, w ramach proponowanych zmian, na rynki regulowane, MTF i OTF nakłada się nowy obowiązek przechowywania danych dotyczących zleceń w sposób dostępny dla organów nadzoru przez przynajmniej 5 lat. Pozwoli to właściwym organom monitorować próby nadużyć oraz manipulacje arkuszem zleceń. Przechowywane informacje będą musiały zawierać wszystkie informacje wymagane także w przypadku zgłaszanych transakcji, w szczególności wskazanie klienta oraz osób odpowiedzialnych za realizację transakcji, na przykład uczestników rynku czy algorytmy komputerowe.

Po drugie, zakres zgłaszania transakcji, który dotychczas był ograniczony do instrumentów finansowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym, w tym transakcji na takich instrumentach zrealizowanych poza rynkiem, zostanie znacząco poszerzony, a tym samym dostosowany do przepisów regulujących przypadki nadużyć na rynku. Jedynymi instrumentami nieobjętymi tym wymogiem będą: (i) instrumenty niedopuszczone do obrotu ani niebędące przedmiotem obrotu na MTF lub OTF, (ii) instrumenty, których wartość nie zależy od wartości instrumentu finansowego dopuszczonego do obrotu lub będącego przedmiotem obrotu na MTF lub OTF, (iii) instrumenty, obrót którymi nie może wywierać wpływu na instrument dopuszczony do obrotu ani będący przedmiotem obrotu na MTF lub OTF.

Po trzecie, przepisy poprawią jakość zgłaszania informacji, ponieważ, z jednej strony, przewidują lepszą identyfikację klientów, w imieniu których firma inwestycyjna zrealizowała transakcję, oraz osób odpowiedzialnych za jej realizację, a z drugiej strony zawierają wymóg, aby rynki regulowane, MTF i OTF zgłaszały szczegóły transakcji zrealizowanych przez firmy niepodlegające ogólnym obowiązkom zgłaszania danych. Ponadto, w odniesieniu do jakości, proponowane przepisy będą zawierać wymóg, aby zgłaszanie odbywało się za pośrednictwem mechanizmów sprawozdawczych zatwierdzonych, zgodnie z dyrektywą, przez właściwe organy.

Aby zgłoszenia transakcji oraz przechowywane informacje o zleceniach umożliwiały identyfikację klienta oraz tych, którzy są odpowiedzialni za zrealizowanie transakcji, w tym algorytmów komputerowych, firmy inwestycyjne będą musiały przekazywać te informacje przy przesyłaniu zlecenia do innej firmy. Będą one również miały możliwość zgłoszenia zlecenia tak, jak gdyby była to transakcja, o ile nie chcą przekazywać tych informacji innym firmom.

Po czwarte, celem ograniczenia kosztów i zwiększenia efektywności należy unikać podwójnego zgłaszania transakcji, czyli zgłaszania ich zgodnie z MiFID oraz zgodnie z niedawno zaproponowanymi wymogami zgłaszania informacji do repozytoriów transakcji (EMIR). Tym samym repozytoria transakcji będą zobowiązane do przekazywania zgłoszeń do właściwych organów.

Wreszcie, jeżeli zmiany te okażą się niedostateczne dla uzyskania pełnego i poprawnego przeglądu działalności handlowej i poszczególnych pozycji, klauzula przeglądowa stanowi, że 2 lata po wejściu w życie rozporządzenia Komisja może wprowadzić środki, na mocy których informacje zgłaszane przez firmy inwestycyjne będą obowiązkowo kierowane do systemu wskazanego przez EUNGiPW.

Obrót instrumentami pochodnymi (tytuł V, art. 24–27)

W ramach trwających istotnych wysiłków zmierzających do poprawy stabilności, przejrzystości i nadzoru pozagiełdowych rynków instrumentów pochodnych, G-20 uzgodniła, że obrót standaryzowanymi instrumentami pochodnymi na rynkach pozagiełdowych należy przenieść na giełdy lub elektroniczne platformy obrotu, gdzie jest to stosowne.

Przy zachowaniu spójności z wymogami zaproponowanymi już przez Komisję (EMIR) w zakresie zwiększenia zakresu centralnego rozliczania instrumentów pochodnych w obrocie pozagiełdowym, proponowane w niniejszym rozporządzeniu przepisy zawierają wymóg, aby obrót odpowiednio skonstruowanymi instrumentami pochodnymi odbywał się jedynie na uprawnionych platformach, czyli na rynkach regulowanych, MTF lub OTF. Obowiązek ten zostanie nałożony zarówno na kontrahentów finansowych, jak i niefinansowych przekraczających próg rozliczeń w EMIR. Przepisy pozostawiają w gestii Komisji oraz EUNGiPW, za pośrednictwem standardów technicznych, zadanie ustalenia wykazu instrumentów pochodnych kwalifikujących się do takiego obowiązku, przy uwzględnieniu płynności konkretnych instrumentów.

N iedyskryminacyjny dostęp do rozliczania (tytuł VI, art. 28–30)

Oprócz wymogów zawartych w dyrektywie 2004/39/WE, które uniemożliwiają państwom członkowskim bezpodstawne ograniczanie dostępu do infrastruktury potransakcyjnej, jak na przykład ustaleń dotyczących partnera centralnego czy rozrachunków, konieczne jest, aby niniejsze rozporządzenie wyeliminowało różne inne bariery handlowe, które mogą być wykorzystywane do wykluczania konkurencji w zakresie rozliczania instrumentów finansowych. Bariery mogą wynikać z faktu nieświadczenia usług rozliczeniowych przez partnerów centralnych na rzecz niektórych systemów obrotu, niedostarczania przez systemy obrotu strumieni danych do potencjalnych nowych agentów rozliczeniowych lub niedostarczania informacji o wskaźnikach lub indeksach do agentów rozliczeniowych lub systemów obrotu.

Proponowane przepisy zakazują praktyk dyskryminacyjnych i przeciwdziałają barierom, które mogą uniemożliwiać konkurencję w zakresie rozliczania instrumentów finansowych. Zwiększy to konkurencję w zakresie rozliczania instrumentów finansowych celem obniżenia kosztów inwestycji i finansowania zewnętrznego, wyeliminowania braku wydajności oraz promowania innowacyjności na rynkach europejskich.

Nadzór produktów i pozycji (tytuł VII, art. 31–35)

Zgodnie z konkluzjami Rady w sprawie wzmocnienia nadzoru finansowego w UE (z dnia 10 czerwca 2009 r.), panuje ogólna zgoda, że należy zwiększyć skuteczność nadzoru i egzekwowania przepisów oraz że należy wyposażyć właściwe organy w szczególne nowe uprawnienia w następstwie kryzysu, zwłaszcza w zakresie umożliwienia im weryfikacji oferowanych produktów i usług.

Po pierwsze, proponowane zmiany w dużym stopniu zwiększą nadzór nad produktami i usługami poprzez, z jednej strony, umożliwienie właściwym organom wprowadzania trwałych zakazów dla produktów finansowych lub rodzajów działalności finansowej lub praktyk w koordynacji z EUNGiPW, a z drugiej strony umożliwią również EUNGiPW wprowadzanie tymczasowych zakazów dla produktów, praktyk i usług. Zakaz może polegać na zabronieniu lub ograniczeniu marketingu lub sprzedaży instrumentów finansowych lub dotyczyć określonych praktyk bądź osób prowadzących konkretny rodzaj działalności. W przepisach ustanawia się szczególne warunki dla aktywowania obu tych zakazów, co może mieć miejsce w szczególności w przypadku obaw dotyczących ochrony inwestorów lub zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania rynków finansowych lub stabilności systemu finansowego.

Po drugie, w uzupełnieniu uprawnień proponowanych w zmienionej dyrektywie, umożliwiających właściwym organom zarządzanie pozycjami, w tym ustalanie limitów dla pozycji, proponowane w rozporządzeniu przepisy wprowadzają dla EUNGiPW rolę polegającą na koordynacji środków podejmowanych na szczeblu krajowym. EUNGiPW powierza się także szczególne uprawnienia w zakresie zarządzania lub ograniczania pozycji zajmowanych przez uczestników rynku. Proponowane przepisy określają dokładne warunki skorzystania z tych uprawnień, w szczególności w przypadku zagrożenia dla prawidłowego funkcjonowania rynków lub sposobów dostawy surowców naturalnych lub dla stabilności systemu finansowego Unii.

Uprawnienia do emisji (art. 1)

W przeciwieństwie do obrotu instrumentami pochodnymi, rynki wtórne kasowe unijnych uprawnień do emisji (EUA) są w dużym stopniu nieuregulowane. Na rynkach kasowych miały miejsce przypadki nadużyć, które mogły podważyć zaufanie do systemu handlu emisjami (ETS), ustanowionego dyrektywą w sprawie ETS UE[15]. Równolegle ze środkami w ramach dyrektywy w sprawie ETS UE zmierzającymi do wzmocnienia systemu rejestrów EUA oraz warunków otwierania rachunku w celu dokonywania obrotu EUA, wniosek spowodowałby poddanie całego rynku EUA regulacjom dotyczącym rynków finansowych. Zarówno rynek kasowy, jak i rynek instrumentów pochodnych podlegałyby jednemu organowi nadzoru. Zastosowanie miałaby dyrektywa MiFID oraz dyrektywa 2003/6/WE w sprawie nadużyć na rynku, co kompleksowo podniosłoby bezpieczeństwo rynku bez ingerowania w jego cel, którym pozostaje ograniczenie emisji. Ponadto zapewniłoby to spójność z przepisami mającymi już zastosowanie do instrumentów pochodnych na bazie EUA oraz skutkowałoby zwiększeniem bezpieczeństwa, gdyż banki i firmy inwestycyjne, podmioty zobowiązane do monitorowania działalności handlowej pod kątem oszustw, nadużyć lub prania pieniędzy, przyjęłyby na siebie większą rolę w zakresie weryfikacji potencjalnych podmiotów dokonujących obrotu na rynku kasowym.

Świadczenie usług inwestycyjnych przez firmy z państw trzecich nieposiadające oddziału (tytuł VIII – art. 36–39)

Wniosek tworzy zharmonizowane ramy udzielania dostępu do rynków UE firmom i operatorom rynku mającym siedzibę w państwach trzecich w celu przezwyciężenia obecnego zróżnicowania systemów krajowych obowiązujących w odniesieniu do firm i podmiotów z państw trzecich i zapewnienia równych reguł gry wszystkim uczestnikom rynku usług finansowych na obszarze UE. Wniosek wprowadza system oparty na wstępnej ocenie przez Komisję równoważności jurysdykcji państw trzecich. Firmy z państw trzecich, dla których przyjęto decyzję w sprawie równoważności, mogłyby ubiegać się o świadczenie usług w Unii. Świadczenie usług na rzecz klientów detalicznych wymagałoby utworzenia oddziału; firma z państwa trzeciego powinna uzyskać uprawnienia w państwie członkowskim, w którym utworzony został jej odział, a oddział podlegałby wymogom UE w niektórych obszarach (wymogi organizacyjne, zasady prowadzenia działalności, konflikty interesów, przejrzystość i inne). Usługi świadczone na rzecz uprawnionych kontrahentów nie wymagałyby utworzenia oddziału; firmy z państw trzecich mogłyby je świadczyć pod warunkiem dokonania rejestracji w EUNGiPW. Podlegałyby one nadzorowi w państwie swojej siedziby. Konieczne byłoby podpisanie stosownych umów o współpracy między organami nadzoru w państwach trzecich oraz właściwymi organami krajowymi i EUNGiPW.

WPŁYW NA BUDŻET

Konkretny wpływ wniosku na budżet dotyczy zadania powierzonego EUNGiPW, co określono w ocenie skutków finansowych regulacji towarzyszącej niniejszemu wnioskowi. W ocenie skutków finansowych regulacji towarzyszącej niniejszemu wnioskowi oceniono również konkretny wpływ na budżet Komisji.

Wniosek ma wpływ na budżet Wspólnoty.

2011/0296 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie rynków instrumentów finansowych oraz zmieniające rozporządzenie [EMIR] w sprawie instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, partnerów centralnych i repozytoriów transakcji

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[16],

uwzględniając opinię Europejskiego Inspektora Ochrony Danych,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. Kryzys finansowy ujawnił niedociągnięcia w zakresie przejrzystości rynków finansowych. Zwiększenie przejrzystości jest więc jedną ze wspólnych zasad służących wzmocnieniu systemu finansowego, co zostało potwierdzone w deklaracji G-20 w Londynie dnia 2 kwietnia 2009 r. Aby zwiększyć przejrzystość i udoskonalić funkcjonowanie wewnętrznego rynku instrumentów finansowych, należy stworzyć nowe ramy ustanawiające jednolite wymogi w zakresie przejrzystości transakcji na rynkach instrumentów finansowych. Ramy te powinny zawierać kompleksowe przepisy dla szerokiego zakresu instrumentów finansowych . Powinny one uzupełniać wymogi w zakresie przejrzystości zleceń i transakcji w odniesieniu do akcji ustanowione dyrektywą 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r.

2. Grupa wysokiego szczebla ds. nadzoru finansowego w UE pod przewodnictwem Jacquesa de Larosière’a wezwała Unię do opracowania bardziej zharmonizowanego zbioru regulacji finansowych. W kontekście przyszłego europejskiego systemu nadzoru na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 18 i 19 czerwca 2009 r. również podkreślono potrzebę opracowania jednolitego zbioru przepisów UE obowiązującego wszystkie instytucje finansowe na jednolitym rynku.

3. Nowe prawodawstwo powinno więc składać się z dwóch różnych instrumentów prawnych: dyrektywy i niniejszego rozporządzenia. Oba instrumenty prawne powinny razem tworzyć ramy prawne regulujące wymogi mające zastosowanie do firm inwestycyjnych, rynków regulowanych oraz dostawców usług polegających na zgłaszaniu danych. Niniejsze rozporządzenie należy więc odczytywać razem z dyrektywą. Potrzeba ustanowienia wspólnego zbioru przepisów dla wszystkich instytucji w zakresie określonych wymogów oraz przeciwdziałania potencjalnemu arbitrażowi regulacyjnemu, jak również zapewnienia większej pewności prawnej i mniejszej złożoności przepisów regulacyjnych dla uczestników rynku uzasadnia zastosowanie podstawy prawnej umożliwiającej stworzenie rozporządzenia. Celem zlikwidowania utrzymujących się barier dla handlu oraz znaczących zakłóceń konkurencji wynikających z różnic między przepisami krajowymi, jak również celem zapobieżenia prawdopodobnym przyszłym barierom i znaczącym zakłóceniom konkurencji, jakie mogą wyniknąć z takich różnic, konieczne jest przyjęcie rozporządzenia ustanawiającego jednolite przepisy obowiązujące we wszystkich państwach członkowskich. Ten mający bezpośrednie zastosowanie akt prawny powinien przyczynić się w sposób decydujący do sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, a tym samym powinien on opierać się na postanowieniach art. 114 TFUE, interpretowanych zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

4. Dyrektywa 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanowiła zasady zapewniania przejrzystości obrotu akcjami dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym w aspekcie przed- i potransakcyjnym oraz zasady zgłaszania właściwym organom transakcji na instrumentach finansowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym; przekształcenie dyrektywy staje się konieczne celem należytego uwzględnienia zmian na rynkach finansowych oraz naprawienia niedociągnięć i zamknięcia luk, które między innymi zostały ujawnione w czasie kryzysu na rynkach finansowych.

5. Przepisy dotyczące wymogów w zakresie przejrzystości obrotu i przejrzystości regulacyjnej muszą przyjąć postać bezpośrednio stosowanego prawa mającego zastosowanie do wszystkich firm inwestycyjnych, które powinny przestrzegać jednolitych zasad na wszystkich rynkach Unii, aby zapewnić jednolite stosowanie wspólnych ram regulacyjnych , wzmocnić zaufanie do przejrzystości rynków w całej Unii, ograniczyć złożoność przepisów regulacyjnych oraz zmniejszyć koszty przestrzegania przepisów ponoszone przez firmy, zwłaszcza w przypadku instytucji finansowych prowadzących działalność transgraniczną, a także przyczynić się do wyeliminowania zakłóceń konkurencji . Przyjęcie rozporządzenia zapewniającego bezpośrednie stosowanie przepisów jest najlepszym sposobem osiągnięcia tych celów regulacyjnych i zapewnienia jednolitych warunków poprzez zapobiegnięcie zróżnicowaniu wymogów krajowych w wyniku transpozycji dyrektywy.

6. Należy wprowadzić i ściśle powiązać ze sobą definicje rynku regulowanego i MTF, aby uwzględnić fakt, że reprezentują one tę samą funkcjonalność obrotu. Z definicji należy wyłączyć systemy dwustronne, w ramach których firma inwestycyjna zawiera każdą transakcję na własny rachunek, nawet jako nieponoszący ryzyka kontrahent znajdujący się między nabywcą a zbywcą. Termin „system” oznacza wszystkie rynki obejmujące zbiór zasad oraz platformę obrotu, jak również rynki funkcjonujące jedynie na podstawie zbioru zasad. Rynki regulowane i MTF nie mają obowiązku prowadzenia „technicznego” systemu dla kojarzenia zleceń. Rynek składający się jedynie ze zbioru zasad określających aspekty dotyczące członkostwa, dopuszczania instrumentów do obrotu, obrotu między członkami, sprawozdawczości oraz, gdzie jest to stosowne, obowiązków w zakresie przejrzystości, jest rynkiem regulowanym lub MTF w rozumieniu dyrektywy, a transakcje zawierane zgodnie z tymi zasadami są uznawane za zawarte w systemach rynku regulowanego lub MTF. Określenie „deklaracje gotowości kupna i sprzedaży” należy rozumieć w szerokim sensie obejmującym zlecenia, kwotowania i deklaracje zainteresowania. Wymóg kojarzenia w systemie deklaracji gotowości na podstawie nieuznaniowych zasad ustalonych przez podmiot prowadzący dany system oznacza, że są one kojarzone zgodnie z zasadami systemu lub na podstawie protokołów systemu bądź wewnętrznych procedur operacyjnych (w tym wbudowanych procedur działających w ramach oprogramowania komputerowego). Określenie „nieuznaniowe zasady” oznacza, że zasady te nie pozostawiają firmie inwestycyjnej prowadzącej MTF żadnej swobody w zakresie sposobu wzajemnych interakcji między deklaracjami gotowości. Zgodnie z wymogami definicji, deklaracje gotowości powinny być kojarzone w taki sposób, aby doprowadzić do zawarcia umowy, co oznacza, że realizacja ma miejsce zgodnie z zasadami działania systemu lub na podstawie protokołów systemu bądź wewnętrznych procedur operacyjnych.

7. Celem zapewnienia większej przejrzystości na rynkach europejskich i wyrównania reguł gry dla różnych systemów oferujących usługi w zakresie obrotu, konieczne jest wprowadzenie nowej kategorii – zorganizowanej platformy obrotu (OTF). Ta nowa kategoria została zdefiniowana w sposób ogólny, aby mogła objąć – obecnie oraz w przyszłości – wszystkie typy zorganizowanych realizacji zleceń i organizacji obrotu, które nie odpowiadają funkcjonalnościom ani specyfikacjom regulacyjnym istniejących systemów. W związku z tym należy zastosować właściwe wymogi organizacyjne i zasady przejrzystości sprzyjające sprawnemu ujawnianiu cen. Nowa kategoria obejmuje maklerskie systemy łączenia popytu z podażą, które można opisać jako wewnętrzne elektroniczne systemy kojarzenia prowadzone przez firmę inwestycyjną, realizujące zlecenia jednych klientów na podstawie zleceń innych klientów. Ta nowa kategoria obejmuje również systemy umożliwiające obrót instrumentami pochodnymi kwalifikującymi się do rozliczania i posiadającymi dostateczną płynność. Nie obejmuje ona platform, w ramach których w systemie nie dochodzi do rzeczywistej realizacji obrotu ani organizacji, takich jak tablice ogłoszeń wykorzystywane do ogłaszania chęci zakupu lub sprzedaży, inne podmioty dokonujące agregacji lub zbierające deklaracje chęci zakupu i sprzedaży lub elektroniczne serwisy potwierdzające dokonanie zawartej transakcji.

8. Ta nowa kategoria zorganizowanej platformy obrotu będzie stanowić uzupełnienie istniejących rodzajów systemów obrotu. Rynki regulowane oraz wielostronne platformy obrotu charakteryzują się nieuznaniową realizacją transakcji, natomiast podmiot prowadzący zorganizowaną platformę obrotu powinien mieć swobodę decydowania o tym, w jaki sposób transakcja ma być realizowana. W związku z tym zasady prowadzenia działalności, obowiązki w zakresie najlepszego realizowania zleceń oraz obsługi zleceń klientów powinny mieć zastosowanie do transakcji zawieranych na OTF prowadzonych przez firmę inwestycyjną lub operatora rynku. Ponieważ jednak OTF stanowi autentyczną platformę obrotu, podmiot prowadzący taką platformę powinien zachowywać neutralność. Oznacza to, że podmiot prowadzący OTF nie powinien mieć możliwości realizowania w ramach OTF dowolnej transakcji na podstawie deklaracji gotowości zakupu i sprzedaży składanych przez wiele podmiotów, w tym zleceń klientów zbieranych w systemie, w oparciu o swój własny kapitał. Wyłącza to także wspomniane podmioty z możliwości występowania w roli podmiotów systematycznie internalizujących transakcje w ramach prowadzonej przez siebie OTF.

9. Cały obrót zorganizowany powinien odbywać się w systemach regulowanych i być w pełni przejrzysty, zarówno w aspekcie przed-, jak i potransakcyjnym. Wymogi w zakresie przejrzystości muszą więc stosować się do wszystkich rodzajów systemów obrotu oraz do wszystkich instrumentów finansowych będących przedmiotem obrotu w tych systemach.

10. Obrót kwitami depozytowymi, funduszami inwestycyjnymi typu ETF, certyfikatami, podobnymi instrumentami finansowymi i akcjami innymi niż te dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym odbywa się zasadniczo w ten sam sposób i służy prawie identycznemu celowi gospodarczemu jak obrót akcjami dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym. Należy więc objąć te instrumenty przepisami w zakresie przejrzystości mającymi zastosowanie do akcji dopuszczonych do obrotu na rynkach regulowanych.

11. Uznając zasadniczo potrzebę istnienia systemu zwolnień z obowiązku przejrzystości przedtransakcyjnej celem wspierania efektywnego funkcjonowania rynków, należy dokonać weryfikacji istniejących w tym zakresie przepisów dla akcji, stosowanych obecnie na podstawie dyrektywy 2004/39/WE i rozporządzenia (WE) nr 1287/2006 z dnia 10 sierpnia 2006 r. wprowadzającego środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do zobowiązań przedsiębiorstw inwestycyjnych w zakresie prowadzenia rejestrów, sprawozdań z transakcji, przejrzystości rynkowej, dopuszczania instrumentów finansowych do obrotu oraz pojęć zdefiniowanych na potrzeby tejże dyrektywy[17], pod kątem ich dalszej zasadności pod względem zakresu i stosowanych warunków. Aby zapewnić jednolite stosowanie zwolnień z obowiązku zachowania przejrzystości przedtransakcyjnej dla akcji, a ostatecznie również dla innych podobnych instrumentów i produktów niereprezentujących kapitału własnego, dla szczególnych modeli rynku oraz rodzajów i wielkości zleceń, Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (EUNGiPW) powinien oceniać indywidualne wnioski o zastosowanie zwolnienia pod kątem zgodności z niniejszym rozporządzeniem oraz z przyszłymi aktami delegowanymi. Ocena EUNGiPW powinna przyjąć formę opinii zgodnej z art. 29 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. Ponadto EUNGiPW powinien we właściwym czasie przeprowadzić przegląd dotychczasowych zwolnień dla akcji i, postępując zgodnie z tą samą opisaną wyżej procedurą, ocenić, czy są one nadal zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia i przyszłych aktów delegowanych.

12. Kryzys finansowy ujawnił szczególne słabości w sposobie udostępniania uczestnikom rynku informacji o możliwościach handlowych i cenach instrumentów finansowych innych niż akcje, a mianowicie w zakresie momentu udostępniania informacji, stopnia ich szczegółowości, zasady równego dostępu i rzetelności. Należy w związku z tym wprowadzić wymogi przejrzystości przed- i potransakcyjnej uwzględniające różne cechy i strukturę rynku konkretnych typów instrumentów innych niż akcje. Aby zapewnić solidne ramy przejrzystości dla wszystkich odnośnych instrumentów, należy zastosować je do obligacji i strukturyzowanych produktów finansowych mających prospekt emisyjny lub dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym bądź będących przedmiotem obrotu na wielostronnej platformie obrotu (MTF) lub na zorganizowanej platformie obrotu (OTF), do instrumentów pochodnych będących przedmiotem obrotu lub dopuszczonych do obrotu na rynkach regulowanych, MTF i OTF lub zakwalifikowanych do centralnego rozliczania, jak również – w przypadku przejrzystości potransakcyjnej – do instrumentów pochodnych zgłoszonych do repozytoriów transakcji. Obowiązkami w zakresie przejrzystości nie byłyby więc objęte jedynie instrumenty finansowe będące przedmiotem obrotu wyłącznie na rynku pozagiełdowym, uznawane za szczególnie niepłynne lub o specyficznej konstrukcji.

13. Konieczne jest wprowadzenie odpowiedniego poziomu przejrzystości obrotu na rynkach obligacji, strukturyzowanych produktów finansowych i instrumentów pochodnych, aby ułatwić wycenę produktów oraz podnieść efektywność kształtowania cen. Do strukturyzowanych produktów finansowych należy w szczególności zaliczyć papiery wartościowe oparte na aktywach, określone w art. 2 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 809/2004, obejmujące między innymi zobowiązania dłużne zabezpieczone innymi instrumentami.

14. Aby zapewnić stosowanie jednolitych warunków dla różnych systemów obrotu, w przypadku systemów różnego typu należy stosować te same wymogi w zakresie przejrzystości przed- i potransakcyjnej. Wymogi w zakresie przejrzystości należy zróżnicować w zależności od typów instrumentów, w tym akcji, obligacji oraz instrumentów pochodnych, a także w zależności od rodzajów obrotu, w szczególności systemów sesyjnych prowadzonych w oparciu o arkusze zleceń i systemów kierowanych kwotowaniami cen, jak również hybrydowych i głosowych systemów maklerskich, a ponadto należy uwzględnić emisje, wielkość transakcji i cechy rynków krajowych.

15. Aby zagwarantować, że obrót dokonywany na rynku pozagiełdowym nie stwarza zagrożenia dla efektywnego ujawniania cen ani dla przejrzystych, równych reguł gry w przypadku różnych sposobów prowadzenia obrotu, stosowne wymogi przejrzystości przedtransakcyjnej należy stosować do firm inwestycyjnych zawierających na własny rachunek transakcje na instrumentach finansowych na rynku pozagiełdowym w takim stopniu, w jakim prowadzą one obrót w charakterze podmiotu systematycznie internalizującego transakcje w odniesieniu do akcji, kwitów depozytowych, funduszy inwestycyjnych typu ETF, certyfikatów lub innych podobnych instrumentów finansowych, a także obligacji, strukturyzowanych produktów finansowych oraz kwalifikujących się do rozliczania instrumentów pochodnych.

16. Firmę inwestycyjną realizującą zlecenia klientów w oparciu o własny kapitał należy uznać za podmiot systematycznie internalizujący transakcje, chyba że transakcje realizowane są poza rynkami regulowanymi, MTF i OTF w sposób okazjonalny, doraźny i nieregularny. Podmioty systematycznie internalizujące transakcje należy zdefiniować jako firmy inwestycyjne, które zawierają transakcje na własny rachunek w sposób zorganizowany, częsty i systematyczny, realizując zlecenia klientów poza rynkiem regulowanym, MTF lub OTF. Dla zapewnienia obiektywnego i skutecznego stosowania tej definicji do firm inwestycyjnych, należy uwzględnić obrót dwustronny z klientami, a kryteria jakościowe należy uzupełnić kryteriami ilościowymi służącymi identyfikacji firm inwestycyjnych objętych wymogiem rejestracji w charakterze podmiotów systematycznie internalizujących transakcje, które to kryteria zostały ustanowione w art. 21 rozporządzenia Komisji nr 1287/2006 wprowadzającego środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE. O ile OTF jest systemem lub platformą, w ramach której kojarzone są deklaracje chęci zakupu lub sprzedaży wielu osób trzecich, o tyle podmiotowi systematycznie internalizującemu transakcje nie należy zezwalać na kojarzenie deklaracji chęci zakupu lub sprzedaży zgłaszanych przez osoby trzecie.

17. Podmioty systematycznie internalizujące transakcje mogą zadecydować o udzieleniu dostępu do swoich kwotowań wyłącznie klientom detalicznym, wyłącznie klientom profesjonalnym lub obu tym grupom. Nie należy umożliwiać tym podmiotom dyskryminowania w obrębie tych kategorii klientów. Podmioty systematycznie internalizujące transakcje nie są zobowiązane do publikowania gwarantowanych kwotowań cen w odniesieniu do transakcji powyżej standardowej wielkości rynkowej. Standardowa wielkość rynkowa dla dowolnej klasy instrumentu finansowego nie powinna być znacząco niewspółmierna dla jakiegokolwiek instrumentu finansowego należącego do tej klasy.

18. Niniejsze rozporządzenie nie zmierza do ustanowienia wymogu stosowania zasad przejrzystości przedtransakcyjnej dla transakcji dokonywanych na rynku pozagiełdowym, dla których charakterystyczne są cechy takie jak doraźność i nieregularność, udział kontrahentów hurtowych i które są realizowane w ramach stosunków handlowych obejmujących transakcje powyżej standardowej wielkości rynkowej, a transakcje są realizowane poza systemami zwyczajowo wykorzystywanymi przez zainteresowaną firmę do swojej działalności w charakterze podmiotu systematycznie internalizującego transakcje.

19. Dane rynkowe powinny być w łatwy sposób dostępne dla użytkowników w maksymalnie zdezagregowanej postaci, aby umożliwić inwestorom oraz obsługującym ich dostawcom usług w zakresie danych maksymalne zindywidualizowanie rozwiązań w zakresie danych. W związku z tym dane dotyczące przejrzystości przed- i potransakcyjnej należy udostępniać publicznie w postaci „niepogrupowanej”, aby obniżyć koszty zakupu danych przez uczestników rynku.

20. W odniesieniu do wymiany, przekazywania i przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie i EUNGiPW do celów niniejszego rozporządzenia, w szczególności tytułu IV, pełne zastosowanie powinny mieć przepisy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[18] oraz rozporządzenia (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[19].

21. Uwzględniając porozumienie osiągnięte przez strony szczytu G-20 w Pittsburghu dnia 25 września 2009 r. dotyczące przeniesienia obrotu standaryzowanymi kontraktami pochodnymi na rynku pozagiełdowym, gdzie jest to stosowne, na giełdy lub elektroniczne platformy obrotu, należy ustanowić formalną procedurę regulacyjną służącą jako podstawa obrotu między kontrahentami finansowymi i dużymi kontrahentami niefinansowymi w zakresie wszystkich instrumentów pochodnych kwalifikujących się do rozliczania i mających dostateczną płynność dla prowadzenia obrotu w ramach różnych systemów obrotu zgodnie z porównywalnymi regulacjami, umożliwiając uczestnikom prowadzenie obrotu z wieloma kontrahentami. Oceniając, czy poziom płynności jest dostateczny, należy uwzględniać cechy rynku na szczeblu krajowym, w tym elementy takie jak liczba i typ uczestników na danym rynku, oraz cechy transakcji takie jak wielkość i częstotliwość transakcji na tym rynku.

22. Uwzględniając porozumienie osiągnięte przez strony szczytu G-20 w Pittsburghu dnia 25 września 2009 r. dotyczące z jednej strony, gdzie jest to stosowne, przeniesienia obrotu standaryzowanymi kontraktami pochodnymi na rynku pozagiełdowym na giełdy lub elektroniczne platformy obrotu, a z drugiej strony stosunkowo niską płynność różnych instrumentów pochodnych w obrocie pozagiełdowym, właściwe jest zapewnienie odpowiedniej grupy uprawnionych systemów, w ramach których może odbywać się obrót zgodny z tym zobowiązaniem. Wszystkie uprawnione systemy powinny podlegać ściśle dostosowanym wymogom regulacyjnym pod względem aspektów organizacyjnych i operacyjnych, ustaleń służących ograniczeniu konfliktu interesów, nadzoru nad całością obrotu, zasad przejrzystości przed- i potransakcyjnej zróżnicowanych dla poszczególnych instrumentów finansowych, oraz możliwości kojarzenia deklaracji zainteresowania zawarciem transakcji zgłaszanych przez wiele osób trzecich. Należy jednak dla podmiotów prowadzących systemy przewidzieć, zgodnie z tym zobowiązaniem, możliwość kojarzenia transakcji między wieloma osobami trzecimi w sposób uznaniowy, aby poprawić warunki realizacji transakcji oraz stopień płynności.

23. Obowiązek obrotu ustanowiony dla tych instrumentów pochodnych powinien umożliwiać efektywną konkurencję między uprawionymi systemami obrotu. Tym samym systemy obrotu nie powinny mieć możliwości żądania prawa wyłączności w odniesieniu do instrumentów pochodnych podlegających temu obowiązkowi obrotu, co uniemożliwiałoby innym systemom obrotu oferowanie obrotu tymi instrumentami. Dla zapewnienia skutecznej konkurencji między systemami obrotu instrumentów pochodnych niezbędne jest zapewnienie systemom obrotu niedyskryminacyjnego i przejrzystego dostępu do partnerów centralnych. Niedyskryminacyjny dostęp do partnera centralnego powinien oznaczać, że system obrotu ma prawo do niedyskryminacyjnego traktowania w tym sensie, że kontrakty będące przedmiotem obrotu na jego własnej platformie są traktowane w sposób niedyskryminacyjny pod względem wymogów dotyczących zabezpieczenia, nettingu ekonomicznie równoważnych kontraktów oraz krzyżowego uzupełniania zabezpieczenia i rozliczania skorelowanych kontraktów przez tego samego partnera centralnego, jak również pod względem niedyskryminacyjnych opłat z tytułu rozliczeń.

24. Uprawnienia właściwych organów należy uzupełnić specjalnym mechanizmem wprowadzania zakazu lub ograniczenia marketingu, dystrybucji i sprzedaży wszelkich instrumentów finansowych powodujących poważne zagrożenia dla ochrony inwestorów, dla prawidłowego funkcjonowania i integralności rynków finansowych lub stabilności całego systemu finansowego lub części tego systemu, wraz z odpowiednimi uprawnieniami dla EUNGiPW w zakresie koordynacji i podejmowania działań w sytuacjach awaryjnych. Wykonywanie takich uprawnień powinno być uwarunkowane potrzebą spełnienia szeregu szczegółowych warunków.

25. Właściwe organy powinny powiadomić EUNGiPW o szczegółach wszystkich swoich żądań zredukowania pozycji w odniesieniu do kontraktów pochodnych, o wszystkich jednorazowych limitach, jak również o wszystkich limitach pozycji ex-ante , celem lepszej koordynacji i większej jednolitości w stosowaniu tych uprawnień. Podstawowe szczegóły dotyczące limitów pozycji ex-ante stosowanych przez właściwy organ należy podawać do publicznej wiadomości na stronach internetowych EUNGiPW.

26. EUNGiPW powinien mieć możliwość zwracania się do dowolnej osoby o informacje dotyczące jej pozycji w odniesieniu do kontraktu pochodnego, możliwość zażądania zredukowania tej pozycji, jak również ograniczenia osobom możliwości przystępowania do poszczególnych transakcji obejmujących towarowe instrumenty pochodne. EUNGiPW powinien następnie powiadomić odnośne właściwe organy o proponowanych środkach, a ponadto powinien również podać te środki do publicznej wiadomości.

27. Szczegóły transakcji na instrumentach finansowych należy zgłaszać właściwym organom, aby umożliwić im wykrywanie i badanie potencjalnych przypadków nadużyć na rynku, jak również monitorowanie uczciwego i prawidłowego funkcjonowania rynków oraz działalności firm inwestycyjnych. Zakres tego nadzoru obejmuje wszystkie instrumenty dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, MTF lub OTF, jak również wszystkie instrumenty, których wartość zależy od wartości tych instrumentów lub ma na nią wpływ. Aby uniknąć zbędnego obciążenia administracyjnego firm inwestycyjnych, instrumenty finansowe niebędące przedmiotem obrotu zorganizowanego i niepodatne na nadużycia powinny zostać wyłączone z obowiązku zgłaszania.

28. Aby zgłoszenia transakcji mogły spełnić swój cel jako narzędzie monitorowania rynku, powinny one zawierać wskazanie osoby, która podjęła decyzję inwestycyjną, jak również tych, którzy są odpowiedzialni za jej wykonanie. Właściwe organy muszą mieć również pełny dostęp do zapisów na wszystkich etapach procesu realizacji zlecenia, od początkowej decyzji o przystąpieniu do transakcji aż do jej zrealizowania. Firmy inwestycyjne mają więc obowiązek przechowywania zapisów wszystkich swoich transakcji na instrumentach finansowych, a podmioty prowadzące platformy obrotu mają obowiązek przechowywania zapisów wszystkich zleceń złożonych w ich systemach. EUNGiPW powinien koordynować wymianę informacji wśród właściwych organów celem zapewnienia, aby miały one dostęp do wszystkich zapisów transakcji i zleceń, w tym również tych wprowadzonych na platformach działających poza ich terytorium, a dotyczących instrumentów finansowych objętych ich nadzorem.

29. Należy unikać podwójnej sprawozdawczości obejmującej te same informacje. Sprawozdania składane do repozytoriów transakcji zarejestrowanych lub uznanych zgodnie z rozporządzeniem [EMIR] dla odnośnych instrumentów, które zawierają wszystkie informacje wymagane do celów zgłaszania transakcji, nie powinny podlegać zgłaszaniu do właściwych organów, lecz powinny być do nich przekazywane przez repozytoria transakcji. W rozporządzeniu [EMIR] należy wprowadzić zmianę w tym zakresie.

30. Każdy przypadek wymiany lub przekazywania informacji przez właściwe organy powinien być zgodny z przepisami dotyczącymi przekazywania danych osobowych ustanowionymi w dyrektywie 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[20]. Każdy przypadek wymiany lub przekazywania informacji przez EUNGiPW powinien być zgodny z przepisami dotyczącymi przekazywania danych osobowych ustanowionymi w rozporządzeniu (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[21], które powinno być w pełni stosowane do przetwarzania danych osobowych do celów niniejszego rozporządzenia.

31. Rozporządzenie [EMIR] określa kryteria, zgodnie z którymi klasy instrumentów pochodnych w obrocie pozagiełdowym powinny podlegać obowiązkowi rozliczania. Przeciwdziała ono także zakłóceniom konkurencji dzięki ustanowieniu wymogu zapewnienia niedyskryminacyjnego dostępu do partnerów centralnych oferujących rozliczanie instrumentów pochodnych w obrocie pozagiełdowym dla systemów obrotu oraz niedyskryminacyjny dostęp do strumieni danych o transakcjach wysyłanych przez systemy obrotu do partnerów centralnych oferujących rozliczanie instrumentów pochodnych w obrocie pozagiełdowym. Ponieważ instrumenty pochodne w obrocie pozagiełdowym są określane jako kontrakty na instrumentach pochodnych, których realizacja nie odbywa się na rynku regulowanym, istnieje potrzeba wprowadzenia podobnych wymogów dla rynków regulowanych na mocy niniejszego rozporządzenia. Instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu na rynkach regulowanych powinny również podlegać obowiązkowi rozliczania pod warunkiem, że EUNGiPW ogłosi, że mu podlegają.

32. Oprócz wymogów zawartych w dyrektywie 2004/39/WE, które uniemożliwiają państwom członkowskim bezpodstawne ograniczanie dostępu do infrastruktury potransakcyjnej, jak na przykład ustaleń dotyczących partnera centralnego czy rozrachunków, konieczne jest, aby niniejsze rozporządzenie wyeliminowało różne inne bariery handlowe, które mogą być wykorzystywane do wykluczania konkurencji w zakresie rozliczania instrumentów finansowych. Celem przeciwdziałania przypadkom dyskryminacji partnerzy centralni powinni przyjmować do rozliczania transakcje zrealizowane w innych systemach obrotu w zakresie, w jakim systemy te spełniają wymogi operacyjne i techniczne ustanowione przez partnera centralnego. Dostępu należy odmawiać wyłącznie w przypadku, gdy nie są spełnione określone kryteria dostępu ustanowione w aktach delegowanych.

33. Należy również ustanowić wymóg, aby systemy obrotu zapewniały dostęp, w tym strumienie danych, na niedyskryminacyjnych i przejrzystych zasadach partnerom centralnym pragnącym rozliczać transakcje zrealizowane w danym systemie obrotu. Należy również zapewnić partnerom centralnym i innym systemom obrotu, na zasadach niedyskryminacyjnych, licencje i dostęp do informacji na temat indeksów oraz innych wskaźników wykorzystywanych do określania wartości instrumentów finansowych. Wyeliminowanie barier i praktyk dyskryminacyjnych ma na celu zwiększenie konkurencji w zakresie rozliczania instrumentów finansowych i obrotu instrumentami finansowymi celem obniżenia kosztów inwestycji i finansowania zewnętrznego, wyeliminowania braku wydajności oraz promowania innowacyjności na rynkach Unii. Komisja powinna nadal ściśle monitorować rozwój infrastruktury potransakcyjnej i w razie potrzeby powinna interweniować, aby zapobiec zakłóceniom konkurencji na rynku wewnętrznym.

34. Świadczenie usług przez firmy z państw trzecich w Unii podlega systemom i wymogom krajowym. Systemy te są bardzo zróżnicowane, a firmy upoważnione do działania zgodnie z nimi nie cieszą się swobodą świadczenia usług i prawem przedsiębiorczości w państwach członkowskich innych niż państwo, na terytorium którego mają swoją siedzibę. Właściwe jest wprowadzenie wspólnych ram regulacyjnych na szczeblu Unii. System powinien zharmonizować istniejące rozproszone ramy, zagwarantować pewność oraz jednakowe traktowanie firm z państw trzecich w zakresie dostępu do rynku Unii, zapewniać przeprowadzenie przez Komisję oceny równoważności w odniesieniu do ram regulacyjnych i nadzorczych państw trzecich, a także powinien przewidywać porównywalny poziom ochrony dla inwestorów w UE otrzymujących usługi od firm z państw trzecich.

35. W przypadku świadczenia usług na rzecz klientów detalicznych zawsze należy wymagać utworzenia oddziału w Unii. Utworzenie oddziału w Unii wymaga uzyskania upoważnienia oraz podlega nadzorowi w Unii. Powinny istnieć właściwe ustalenia odnośnie do współpracy między zainteresowanym właściwym organem a właściwym organem w państwie trzecim. Świadczenie usług bez posiadania oddziału należy ograniczyć do uprawnionych kontrahentów. Powinno ono podlegać rejestracji przez EUNGiPW oraz nadzorowi w państwie trzecim. Powinny istnieć właściwe ustalenia odnośnie do współpracy między EUNGiPW a właściwymi organami w państwie trzecim.

36. Przepisy niniejszego rozporządzenia regulujące świadczenie usług w Unii przez firmy mające siedzibę w państwach trzecich nie powinny mieć wpływu na możliwość otrzymywania usług inwestycyjnych przez osoby mające swoją siedzibę w Unii od firmy z państwa trzeciego, ze swojej wyłącznej inicjatywy. Jeżeli firma z państwa trzeciego świadczy usługi wyłącznie z inicjatywy osoby mającej siedzibę w Unii, usługi nie powinny być uznawane za świadczone na obszarze Unii. W wypadku, gdy firma z państwa trzeciego pozyskuje klientów lub potencjalnych klientów w Unii bądź promuje lub reklamuje usługi inwestycyjne albo działalność wraz usługami dodatkowymi w Unii, nie należy uznawać takich przypadków za usługi świadczone z własnej wyłącznej inicjatywy klienta.

37. Na rynkach wtórnych kasowych prowadzących obrót uprawnieniami do emisji (EUA) miały miejsce przypadki nadużyć, które mogą podważyć zaufanie do systemów handlu emisjami określonych w dyrektywie 2003/87/WE, w związku z czym podejmowane są środki, aby wzmocnić system rejestrów EUA oraz zaostrzyć warunki otwierania rachunku na potrzeby obrotu EUA. Celem wzmocnienia integralności i ochrony sprawnego funkcjonowania tych rynków, w tym kompleksowego nadzoru nad obrotem, właściwe jest uzupełnienie środków podjętych na mocy dyrektywy 2003/87/WE poprzez pełne włączenie uprawnień do emisji do zakresu tej dyrektywy oraz dyrektywy 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2003 r. w sprawie wykorzystywania poufnych informacji i manipulacji na rynku (nadużyć na rynku), poprzez zaklasyfikowanie ich jako instrumenty finansowe.

38. Komisja powinna posiadać uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 290 TFUE. W szczególności należy przyjąć akty delegowane w odniesieniu do: szczegółów dotyczących definicji; szczegółowych wymogów w zakresie przejrzystości obrotu; szczegółowych warunków udzielania zwolnień z obowiązku przejrzystości przedtransakcyjnej; ustaleń w zakresie odroczonej publikacji danych potransakcyjnych; kryteriów warunkujących nakładanie obowiązku przejrzystości przedtransakcyjnej dla podmiotów systematycznie internalizujących transakcje; szczegółowych przepisów w zakresie kosztów dotyczących dostępności danych rynkowych; kryteriów udzielania i odmowy dostępu między systemami obrotu i partnerami centralnymi; a także dalszego określenia warunków, przy wystąpieniu których zagrożenia dla ochrony inwestorów, prawidłowego funkcjonowania i integralności rynków finansowych lub stabilności całego systemu finansowego Unii lub części tego systemu mogą uzasadniać podjęcie działań przez EUNGiPW.

39. Uprawnienia wykonawcze dotyczące przyjęcia decyzji w sprawie równoważności w zakresie ram prawnych i nadzorczych państwa trzeciego na potrzeby świadczenia usług przez firmy z państw trzecich należy wykonywać zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[22].

40. Aczkolwiek krajowe właściwe organy mają większe możliwości monitorowania zmian na rynku, całościowe skutki problemów związanych z przejrzystością obrotu, zgłaszaniem transakcji, obrotem instrumentami pochodnymi oraz zakazami dotyczącymi produktów i praktyk postępowania można w pełni dostrzec jedynie w kontekście całej Unii. Z tego powodu cele niniejszego rozporządzenia mogą być lepiej realizowane na szczeblu Unii; Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów.

41. Standardy techniczne usług finansowych powinny zapewnić właściwą ochronę deponentów, inwestorów i konsumentów w całej Unii. Skutecznym i właściwym krokiem jest powierzenie EUNGiPW, będącemu organem dysponującym wysokospecjalistyczną wiedzą, zadania opracowania projektów regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych, które nie przewidują wariantów polityki, celem ich przedłożenia Komisji.

42. Komisja powinna przyjąć projekt regulacyjnych standardów technicznych opracowanych przez EUNGiPW zgodnie z art. 23 w zakresie treści i specyfikacji zgłoszeń transakcji, art. 26 w zakresie kryteriów płynności dla instrumentów pochodnych, w stosunku do których ogłasza się obowiązek obrotu w zorganizowanych systemach obrotu, a także art. 36 w zakresie informacji, które firma z państwa trzeciego powinna przekazać do EUNGiPW we wniosku o rejestrację, w drodze aktów delegowanych zgodnie z art. 290 TFUE oraz zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010.

43. Komisja powinna także posiadać uprawnienia do przyjęcia wykonawczych standardów technicznych w drodze aktów wykonawczych zgodnie z art. 291 TFUE oraz zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. Należy powierzyć EUNGiPW zadanie opracowania projektu wykonawczych standardów technicznych celem ich przedłożenia Komisji w odniesieniu do art. 26, określających, czy klasa instrumentów pochodnych uznanych za podlegające obowiązkowi rozliczania na mocy rozporządzenia [ ] (EMIR) lub jej odnośny podzbiór powinny być przedmiotem obrotu wyłącznie w zorganizowanych systemach obrotu.

44. Stosowanie wymogów zawartych w niniejszym rozporządzeniu należy odroczyć, aby dostosować stosowanie niniejszego rozporządzenia do stosowania przepisów przekształconej dyrektywy po dokonaniu ich transpozycji oraz wprowadzić wszystkie niezbędne środki wykonawcze. Cały pakiet regulacyjny należy następnie stosować od tego samego momentu. Nie należy jedynie odraczać stosowania uprawnień w zakresie środków wykonawczych, aby umożliwić jak najwcześniejsze podjęcie niezbędnych kroków zmierzających do przygotowania projektu i przyjęcia tych środków wykonawczych.

45. Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i respektuje zasady określone w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, a zwłaszcza prawo do ochrony danych osobowych (art. 8), wolność prowadzenia działalności gospodarczej (art. 16), prawo do ochrony konsumentów (art. 38), prawo do skutecznego środka prawnego i do rzetelnego procesu sądowego (art. 47), a także zakaz ponownego sądzenia lub karania w postępowaniu karnym za ten sam czyn zabroniony pod groźbą kary (art. 50), i powinno być stosowane zgodnie z tymi prawami i zasadami,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

TYTUł I

PRZEDMIOT, ZAKRES I DEFINICJE

Artykuł 1 Przedmiot i zakres

46. W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się jednolite wymogi w odniesieniu do:

a) podawania danych o obrocie do wiadomości publicznej;

b) zgłaszania transakcji właściwym organom;

c) obrotu instrumentami pochodnymi w zorganizowanych systemach obrotu;

d) niedyskryminacyjnego dostępu do rozliczeń oraz niedyskryminacyjnego dostępu do obrotu wskaźnikami;

e) uprawnień właściwych organów oraz EUNGiPW w zakresie interwencji produktowej oraz uprawnień EUNGiPW w zakresie zarządzania pozycjami i limitów pozycji;

f) świadczenia usług inwestycyjnych lub prowadzenia działalności inwestycyjnej bez oddziału przez firmy z państw trzecich.

47. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do firm inwestycyjnych, instytucji kredytowych posiadających zezwolenie na mocy dyrektywy [nowa MiFID] w przypadku świadczenia jednego lub większej liczby rodzajów usług inwestycyjnych i/lub prowadzenia działalności inwestycyjnej i rynków regulowanych.

48. Tytuł V niniejszego rozporządzenia stosuje się również do wszystkich kontrahentów finansowych określonych w art. [2 ust. 6] oraz do wszystkich kontrahentów niefinansowych objętych przepisami art. [5 ust. 1 lit. b)] rozporządzenia [ ] (EMIR).

49. Tytuł VI niniejszego rozporządzenia stosuje się również do partnerów centralnych i osób posiadających prawa własności do wskaźników.

50. Artykuł 2 Definicje

51. Na potrzeby niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje:

1) „firma inwestycyjna” oznacza każdą osobę prawną, której podstawowe zajęcie lub działalność gospodarcza polega na świadczeniu jednej lub większej liczby usług inwestycyjnych na rzecz osób trzecich i/lub prowadzeniu jednego lub większej liczby rodzajów działalności inwestycyjnej na zasadach profesjonalnych.

Państwa członkowskie mogą włączyć do definicji firmy inwestycyjnej przedsiębiorstwa niebędące osobami prawnymi pod warunkiem, że:

a) ich status prawny zapewnia poziom ochrony interesów osób trzecich równoważny poziomowi zapewnianemu przez osoby prawne, oraz

b) podlegają one równoważnemu nadzorowi ostrożnościowemu odpowiedniemu do swojej formy prawnej.

Jeżeli jednak osoby fizyczne świadczą usługi polegające na przechowywaniu środków pieniężnych lub zbywalnych papierów wartościowych osób trzecich, osoby takie mogą być traktowane jak firmy inwestycyjne do celów niniejszego rozporządzenia oraz dyrektywy [nowa MiFID] wyłącznie wtedy, gdy – bez uszczerbku dla innych wymogów nałożonych przez dyrektywę [nowa MiFID], niniejsze rozporządzenie oraz dyrektywę [nowa CRD] – spełniają one następujące warunki:

a) prawa własności osób trzecich do instrumentów i środków pieniężnych muszą być zabezpieczone, szczególnie w przypadku niewypłacalności firmy lub jej właścicieli, zajęcia majątku, dokonania potrąceń wzajemnych wierzytelności lub podjęcia dowolnych innych działań przez wierzycieli firmy lub jej właścicieli;

b) firma musi podlegać przepisom mającym na celu monitorowanie wypłacalności firmy i jej właścicieli;

c) roczne sprawozdania finansowe firmy muszą być poddawane badaniu przez jedną lub więcej osób uprawnionych na mocy prawa krajowego do badania sprawozdań finansowych;

d) jeżeli firma ma tylko jednego właściciela, musi on zapewnić ochronę inwestorów na wypadek zaprzestania przez firmę prowadzenia działalności po jego śmierci, wskutek utraty zdolności prawnej lub innych zdarzeń o podobnym charakterze;

2) „instytucje kredytowe” oznaczają instytucje kredytowe określone w dyrektywie 2006/48/WE;

3) „podmiot systematycznie internalizujący transakcje” oznacza firmę inwestycyjną, która w sposób zorganizowany, częsty i systematyczny realizuje na własny rachunek zlecenia klientów poza rynkiem regulowanym bądź MTF lub OTF;

4) „operator rynku” oznacza osobę lub osoby zarządzające działalnością i/lub prowadzące działalność rynku regulowanego. Operatorem rynku może być rynek regulowany;

5) „rynek regulowany” oznacza wielostronny system prowadzony i/lub zarządzany przez operatora rynku, który kojarzy lub ułatwia kojarzenie wielu deklaracji gotowości zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych przez osoby trzecie – w systemie i zgodnie ze swoimi regułami niemającymi charakteru uznaniowego – w sposób skutkujący zawarciem kontraktu obejmującego instrumenty finansowe dopuszczone do obrotu zgodnie z jego regułami i/lub systemami oraz który posiada zezwolenie i funkcjonuje w sposób systematyczny, zgodnie z przepisami tytułu III dyrektywy [nowa MiFID];

6) „wielostronna platforma obrotu (MTF)” oznacza system wielostronny prowadzony przez firmę inwestycyjną lub operatora rynku, który kojarzy wiele deklaracji gotowości zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych przez osoby trzecie – w systemie i zgodnie ze swoimi regułami niemającymi charakteru uznaniowego – w sposób skutkujący zawarciem kontraktu, zgodnie z przepisami tytułu II dyrektywy [nowa MiFID];

7) „zorganizowana platforma obrotu (OTF)” oznacza każdy system lub platformę niebędące rynkiem regulowanym ani MTF, prowadzone przez firmę inwestycyjną lub operatora rynku, w ramach których umożliwia się kojarzenie w systemie wielu deklaracji gotowości zakupu i sprzedaży instrumentów finansowych przez osoby trzecie w sposób skutkujący zawarciem kontraktu, zgodnie z przepisami tytułu II dyrektywy [nowa MiFID];

8) „instrument finansowy” oznacza instrumenty określone w sekcji C załącznika I do dyrektywy [nowa MiFID];

9) „zbywalne papiery wartościowe” oznaczają te klasy papierów wartościowych, które są zbywalne na rynku kapitałowym, z wyjątkiem instrumentów płatniczych, takie jak:

a) akcje spółek oraz inne papiery wartościowe równoważne akcjom spółek kapitałowych, spółek osobowych lub innych podmiotów, a także kwity depozytowe dotyczące akcji;

b) obligacje i inne formy sekurytyzowanych wierzytelności, w tym kwity depozytowe dotyczące takich papierów wartościowych;

c) wszelkie inne papiery wartościowe dające prawo nabycia lub zbycia dowolnych zbywalnych papierów wartościowych lub powodujące rozliczenie pieniężne określane w odniesieniu do zbywalnych papierów wartościowych, walut, stóp procentowych lub stóp zwrotu, towarów i innych wskaźników lub mierników;

10) „kwity depozytowe” oznaczają papiery wartościowe zbywalne na rynku kapitałowym i reprezentujące prawo własności papierów wartościowych emitenta mającego siedzibę w innym państwie, które mogą zostać dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym oraz być przedmiotem obrotu niezależnie od papierów wartościowych emitenta mającego siedzibę w innym państwie;

11) „fundusze inwestycyjne typu ETF” oznaczają jednostki w tych otwartych programach zbiorowego inwestowania, które są swobodnie zbywalne na rynku kapitałowym i w większości przypadków naśladują wyniki indeksu;

12) „certyfikaty” oznaczają papiery wartościowe zbywalne na ryku kapitałowym, które – w przypadku spłaty inwestycji przez emitenta – mają pierwszeństwo przed akcjami, ale znajdują się za niezabezpieczonymi instrumentami obligacyjnymi oraz innymi podobnymi instrumentami;

13) „strukturyzowane produkty finansowe” oznaczają papiery wartościowe stworzone do celów sekurytyzacji i przenoszenia ryzyka kredytowego związanego z pulą aktywów finansowych i uprawniające posiadacza papieru wartościowego do otrzymywania regularnych płatności zależnych od przepływów pieniężnych z tytułu aktywów bazowych;

14) „instrumenty pochodne” oznaczają instrumenty finansowe określone w pkt 9 lit. c) i określone w sekcji C pkt 4–10 załącznika I do dyrektywy [nowa MiFID];

15) „towarowe instrumenty pochodne” oznaczają instrumenty finansowe określone w pkt 9 lit. c) dotyczące towaru lub instrumentu bazowego określonego w sekcji C pkt 10 załącznika I do dyrektywy [nowa MiFID] lub sekcji C pkt 5, 6, 7 i 10 załącznika I do dyrektywy [nowa MiFID];

16) „wykonywalna deklaracja zainteresowania” oznacza wiadomość pochodzącą od jednego uczestnika w systemie obrotu i przeznaczoną dla innego uczestnika, dotyczącą gotowości zawarcia transakcji i zawierającą wszystkie niezbędne informacje dla uzgodnienia transakcji;

17) „właściwy organ” oznacza organ wyznaczony przez każde z państw członkowskich zgodnie z art. 48 dyrektywy [nowa MiFID], o ile dyrektywa ta nie stanowi inaczej;

18) „zatwierdzony podmiot publikujący (APA)” oznacza osobę upoważnioną na mocy przepisów dyrektywy [nowa MiFID] do świadczenia usług polegających na upublicznianiu informacji dotyczących obrotu w imieniu firm inwestycyjnych zgodnie z art. [11 i 12] niniejszego rozporządzenia;

19) „dostawca informacji skonsolidowanych (CTP)” oznacza osobę upoważnioną na mocy przepisów dyrektywy [nowa MiFID] do świadczenia usług polegających na gromadzeniu informacji dotyczących obrotu dla instrumentów finansowych wymienionych w art. [5, 6, 11 i 12] niniejszego rozporządzenia z rynków regulowanych, MTF, OTF i APA i ich konsolidację w ciągły elektroniczny strumień danych bieżących, obejmujący dane o cenie i wolumenie dla poszczególnych instrumentów finansowych w czasie rzeczywistym;

20) „zatwierdzony mechanizm sprawozdawczy (ARM)” oznacza osobę upoważnioną na mocy przepisów dyrektywy [nowa MiFID] do świadczenia usług polegających na zgłaszaniu szczegółów transakcji właściwym organom lub EUNGiPW w imieniu firm inwestycyjnych;

21) „organ zarządzający” oznacza organ kierujący dostawcy usług polegających na zgłaszaniu danych, który obejmuje funkcje nadzorcze i zarządcze oraz posiada ostateczne uprawnienia decyzyjne i władzę ustalania strategii danego podmiotu, jego celów i ogólnego kierunku działań. W skład organu zarządzającego wchodzą osoby rzeczywiście kierujące działalnością gospodarczą danego podmiotu;

22) „funkcja nadzorcza” oznacza organ zarządzający występujący w swojej funkcji nadzorczej polegającej na nadzorowaniu i monitorowaniu procesu podejmowania decyzji przez kierownictwo;

23) „kadra kierownicza wyższego szczebla” oznacza osoby wykonujące funkcje kierownicze u dostawcy usług polegających na zgłaszaniu danych; zadaniem tych osób jest bieżące zarządzanie i ponoszą one odpowiedzialność z tego tytułu;

24) „wskaźnik” oznacza dowolny indeks dotyczący obrotu lub opublikowaną liczbę obliczoną poprzez zastosowanie wzoru do wartości jednego lub większej liczby aktywów bazowych lub cen, stanowiącą punkt odniesienia dla określenia kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego;

25) „system obrotu” oznacza każdy rynek regulowany, MTF lub OTF;

26) „partner centralny” oznacza partnera centralnego określonego w art. 2 pkt 1 rozporządzenia [ ] (EMIR);

27) „usługi inwestycyjne i działalność inwestycyjna” oznaczają usługi i rodzaje działalności określone w art. 4 ust. 1 i 2 dyrektywy [nowa MiFID];

28) „instytucja finansowa mająca siedzibę w państwie trzecim” oznacza podmiot mający siedzibę w państwie trzecim, posiadający zezwolenie lub licencję, zgodnie z prawem tego państwa trzeciego, na prowadzenie rodzajów działalności wymienionych w dyrektywie 2006/48/WE, dyrektywie [nowa MiFID], dyrektywie 2009/138/WE, dyrektywie 2009/65/WE, dyrektywie 2003/41/WE lub dyrektywie 2011/61/UE;

29) „produkt energetyczny sprzedawany w obrocie hurtowym” oznacza kontrakty i instrumenty pochodne określone w art. 2 ust. 4 rozporządzenia [REMIT].

52. Definicje zawarte w ust. 1 stosują się również do dyrektywy [nowa MiFID].

53. Komisja może przyjąć w drodze aktów delegowanych, zgodnie z art. 41, środki określające elementy techniczne definicji zawartych w ust. 1 tak, aby dostosować je do zmian na rynku.

TYTUł II

ZASADY PRZEJRZYSTOśCI DLA SYSTEMÓW OBROTU

Rozdział 1

Zasady przejrzystości dla instrumentów udziałowych

Artykuł 3 Wymogi przejrzystości przedtransakcyjnej dla systemów obrotu w odniesieniu do akcji, kwitów depozytowych, funduszy inwestycyjnych typu ETF, certyfikatów i innych podobnych instrumentów finansowych

54. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF podają do publicznej wiadomości bieżące oferty i ceny ofertowe oraz poziom zainteresowania zawarciem transakcji po tych cenach, ogłaszanych za pośrednictwem ich systemów dla akcji, kwitów depozytowych, funduszy inwestycyjnych typu ETF, certyfikatów i innych podobnych instrumentów finansowych dopuszczonych do obrotu lub będących przedmiotem obrotu na MTF lub OTF. Wymóg niniejszy stosuje się również do wykonywalnych deklaracji zainteresowania. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF upubliczniają te informacje w sposób ciągły w normalnych godzinach handlu.

55. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF udostępniają, w oparciu o właściwe zasady handlowe i w sposób niedyskryminacyjny, ustalenia stosowane dla upubliczniania informacji określonych w ustępie pierwszym firmom inwestycyjnym mającym obowiązek publikowania swoich kwotowań w odniesieniu do akcji, kwitów depozytowych, funduszy inwestycyjnych typu ETF, certyfikatów i innych podobnych instrumentów finansowych zgodnie z art. 13.

Artykuł 4 Udzielanie zwolnień

56. Właściwe organy mogą zwolnić rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorów rynku prowadzących MTF lub OTF z obowiązku upubliczniania informacji, o których mowa w art. 3 ust. 1, w oparciu o model rynku lub rodzaj i wielkość zleceń w przypadkach określonych zgodnie z ust. 3. W szczególności właściwe organy mogą znieść ten obowiązek w odniesieniu do zleceń o dużej skali w porównaniu z normalną wielkością rynku dla akcji, kwitu depozytowego, funduszu inwestycyjnego typu ETF, certyfikatu lub innego podobnego instrumentu finansowego lub typu akcji, kwitu depozytowego, funduszu inwestycyjnego typu ETF, certyfikatu lub innego podobnego instrumentu finansowego, o którym mowa.

57. Przed udzieleniem zwolnienia zgodnie z ust. 1, właściwe organy powiadamiają EUNGiPW oraz inne właściwe organy o zamiarze zastosowania poszczególnych zwolnień oraz przedstawiają wyjaśnienie ich funkcjonowania. Powiadomienie o zamiarze udzielenia zwolnienia przekazywane jest przynajmniej na 6 miesięcy przed planowanym wejściem zwolnienia w życie. W terminie 3 miesięcy od otrzymania powiadomienia EUNGiPW wydaje właściwemu organowi opinię oceniającą zgodność każdego zwolnienia z wymogami ustanowionymi w ust. 1 i określonymi w akcie delegowanym przyjętym zgodnie z ust. 3 lit. b) i c). Jeżeli właściwy organ udziela zwolnienia, a właściwy organ innego państwa członkowskiego nie zgadza się z tą decyzją, organ ten może ponownie skierować sprawę do EUNGiPW, który może podjąć działania zgodne z uprawnieniami przyznanymi mu na mocy art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. EUNGiPW monitoruje stosowanie zwolnień i składa Komisji coroczne sprawozdanie o ich stosowaniu w praktyce.

58. Komisja przyjmuje w drodze aktów delegowanych, zgodnie z art. 41, środki określające:

a) zakres ofert i cen ofertowych lub kwotowań wyznaczonych animatorów rynku, a także poziom zainteresowania zawarciem transakcji po tych cenach, upublicznianych dla każdej klasy instrumentu finansowego, o którym mowa;

b) wielkość i rodzaj zleceń, dla których można udzielić zwolnienia z obowiązku podawania informacji przedtransakcyjnych zgodnie z ust. 1 dla każdej klasy instrumentu finansowego, o którym mowa;

c) model rynku, dla którego można udzielić zwolnienia z obowiązku podawania informacji przedtransakcyjnych zgodnie z ust. 1, a w szczególności możliwość stosowania tego obowiązku do metod obrotu stosowanych przez rynki regulowane zawierające transakcje zgodnie ze swoimi zasadami poprzez odniesienie do cen ustalanych poza rynkiem regulowanym lub poprzez okresowe jednolite notowanie dla każdej klasy instrumentu finansowego, o którym mowa.

59. Zwolnienia udzielone przez właściwe organy zgodnie z art. 29 ust. 2 i art. 44 ust. 2 dyrektywy 2004/39/WE oraz art. 18–20 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1287/2006 przed dniem rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia są poddawane przeglądowi przez EUNGiPW do [2 lata po dniu rozpoczęcia stosowania niniejszego rozporządzenia]. EUNGiPW wydaje opinię właściwemu organowi, o którym mowa, oceniając utrzymanie zgodności każdego z tych zwolnień z wymogami ustanowionymi w niniejszym rozporządzeniu oraz z dowolnym aktem delegowanym opartym na niniejszym rozporządzeniu.

Artykuł 5 Wymogi przejrzystości potransakcyjnej dla systemów obrotu w odniesieniu do akcji, kwitów depozytowych, funduszy inwestycyjnych typu ETF, certyfikatów i innych podobnych instrumentów finansowych

60. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF podają do publicznej wiadomości cenę, wolumen i czas transakcji zrealizowanych w odniesieniu do akcji, kwitów depozytowych, funduszy inwestycyjnych typu ETF, certyfikatów i innych podobnych instrumentów finansowych dopuszczonych do obrotu lub będących przedmiotem obrotu na MTF lub OTF. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF podają do publicznej wiadomości szczegóły wszystkich takich transakcji w czasie możliwie najbardziej zbliżonym do czasu rzeczywistego.

61. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF udostępniają, w oparciu o właściwe zasady handlowe i w sposób niedyskryminacyjny, ustalenia stosowane dla upubliczniania informacji określonych w ust. 1 firmom inwestycyjnym mającym obowiązek publikowania szczegółów swoich transakcji na akcjach, kwitach depozytowych, funduszach inwestycyjnych typu ETF, certyfikatach i innych podobnych instrumentach finansowych zgodnie z art. 19.

Artykuł 6 Zatwierdzenie odroczenia publikacji

62. Właściwe organy mogą zezwalać rynkom regulowanym na odroczenie publikacji szczegółów transakcji w oparciu o ich typ lub wielkość. W szczególności właściwe organy mogą zatwierdzić odroczenie publikacji w odniesieniu do transakcji o dużej skali w porównaniu z normalną wielkością rynku dla danej akcji, kwitu depozytowego, funduszu inwestycyjnego typu ETF, certyfikatu lub innego podobnego instrumentu finansowego lub danej klasy akcji, kwitu depozytowego, funduszu inwestycyjnego typu ETF, certyfikatu lub innego podobnego instrumentu finansowego. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF uzyskują wcześniejszą zgodę właściwego organu na proponowane warunki odroczenia publikacji informacji handlowych i wyraźnie ujawniają te ustalenia uczestnikom rynku i opinii publicznej. EUNGiPW monitoruje stosowanie tych ustaleń w odniesieniu do odroczonej publikacji informacji handlowych i przedstawia Komisji coroczny raport o ich stosowaniu w praktyce.

63. Komisja przyjmuje w drodze aktów delegowanych, zgodnie z art. 41, środki określające:

a) szczegóły, których podawanie jest obowiązkowe dla rynków regulowanych, firm inwestycyjnych, w tym podmiotów systematycznie internalizujących transakcje, a także firm inwestycyjnych i rynków regulowanych prowadzących MTF lub OTF w ramach informacji udostępnianych publicznie dla każdej klasy instrumentów finansowych, o których mowa;

b) warunki upoważnienia rynku regulowanego, firmy inwestycyjnej, w tym podmiotu systematycznie internalizującego transakcje lub firmy inwestycyjnej lub operatora rynku prowadzącego MTF lub OTF, do odroczenia publikacji informacji handlowych, a także kryteria stosowane przy podejmowaniu decyzji, dla których akcji, kwitów depozytowych, funduszy inwestycyjnych typu ETF, certyfikatów lub innych podobnych instrumentów finansowych – ze względu na ich wielkość lub rodzaj – dopuszczalna jest odroczona publikacja dla każdej klasy instrumentów finansowych, o których mowa.

Rozdział 2

Zasady przejrzystości dla instrumentów nieudziałowych

Artykuł 7 Wymogi przejrzystości przedtransakcyjnej dla systemów obrotu w odniesieniu do obligacji, strukturyzowanych produktów finansowych, uprawnień do emisji i instrumentów pochodnych

64. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF w oparciu o prowadzony system obrotu podają do publicznej wiadomości ceny i poziom zainteresowania zawarciem transakcji po tych cenach dla zleceń lub kwotowań ogłaszanych za pośrednictwem ich systemów dla obligacji i strukturyzowanych produktów finansowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym lub takich, dla których opublikowano prospekt emisyjny, dla uprawnień do emisji oraz instrumentów pochodnych dopuszczonych do obrotu lub będących przedmiotem obrotu na MTF lub na OTF. Wymóg niniejszy stosuje się również do wykonywalnych deklaracji zainteresowania. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF upubliczniają te informacje w sposób ciągły w normalnych godzinach handlu.

65. Rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorzy rynku prowadzący MTF lub OTF udostępniają, w oparciu o właściwe zasady handlowe i w sposób niedyskryminacyjny, ustalenia stosowane dla upubliczniania informacji określonych w ustępie pierwszym firmom inwestycyjnym mającym obowiązek publikowania swoich kwotowań dla obligacji, strukturyzowanych produktów finansowych, uprawnień do emisji oraz instrumentów pochodnych zgodnie z art. 17.

Artykuł 8 Udzielanie zwolnień

66. Właściwe organy mogą zwolnić rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorów rynku prowadzących MTF lub OTF z obowiązku upubliczniania informacji, o których mowa w art. 7 ust. 1, dla szczególnych grup produktów w oparciu o model rynku, szczególne cechy obrotu produktem oraz płynność w przypadkach określonych zgodnie z ust. 4.

67. Właściwe organy zwolnić rynki regulowane oraz firmy inwestycyjne i operatorów rynku prowadzących MTF lub OTF z obowiązku upubliczniania informacji, o których mowa w art. 7 ust. 1, w oparciu o rodzaj i wielkość zleceń oraz metodę obrotu zgodnie z ust. 4. W szczególności właściwe organy mogą znieść ten obowiązek w odniesieniu do zleceń o dużej skali w porównaniu z normalną wielkością rynku dla obligacji, strukturyzowanego produktu finansowego, uprawnienia do emisji lub instrumentu pochodnego lub typu obligacji, strukturyzowanego produktu finansowego, uprawnienia do emisji lub instrumentu pochodnego, o którym mowa.

68. Przed udzieleniem zwolnienia zgodnie z ust. 1 i 2 właściwe organy powiadamiają EUNGiPW oraz inne właściwe organy o zamiarze zastosowania zwolnień oraz przedstawiają wyjaśnienie ich funkcjonowania. Powiadomienie o zamiarze udzielenia zwolnienia przekazywane jest przynajmniej na 6 miesięcy przed planowanym wejściem zwolnienia w życie. W terminie 3 miesięcy od otrzymania powiadomienia EUNGiPW wydaje właściwemu organowi opinię oceniającą zgodność każdego wniosku o zwolnienie z wymogami ustanowionymi w ust. 1 i 2 i określonymi w akcie delegowanym przyjętym zgodnie z ust. 4 lit. b). Jeżeli właściwy organ udziela zwolnienia, a właściwy organ innego państwa członkowskiego nie zgadza się z tą decyzją, organ ten może ponownie skierować sprawę do EUNGiPW, który może podjąć działania zgodne z uprawnieniami przyznanymi mu na mocy art. 19 rozporządzenia (UE) nr 1095/2010. EUNGiPW monitoruje stosowanie zwolnień i składa Komisji coroczne sprawozdanie o ich stosowaniu w praktyce.

69. Komisja przyjmuje w drodze aktów delegowanych, zgodnie z art. 41, środki określające:

a) zakres zleceń lub kwotowań, ceny oraz poziom zainteresowania zawarciem transakcji po tych cenach, upubliczniane dla każdej klasy instrumentu finansowego, o którym mowa, zgodnie z art. 7 ust. 1;

b) warunki, zgodnie z którymi można znieść obowiązek przedtransakcyjnego ujawniania informacji dla każdej klasy instrumentu finansowego, o którym mowa, zgodnie z ust. 1 i 2, w oparciu o:

(i) model rynku;

(ii) szczególne cechy obrotu produktem;

(iii) profil płynności, w tym liczbę i typ uczestników rynku na danym rynku oraz inne odnośne kryter