KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.8.2021 COM(2021) 496 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 39. sprawozdanie roczne Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie unijnych działań antydumpingowych, antysubsydyjnych i ochronnych oraz stosowania instrumentów ochrony handlu przez państwa trzecie wobec UE w 2020 r.









{SWD(2021) 234 final}



Streszczenie Niniejsze 39. sprawozdanie zgodnie z obowiązkami sprawozdawczymi Komisji zawiera informacje na temat unijnych działań antydumpingowych, antysubsydyjnych i ochronnych, a także działań w zakresie ochrony handlu prowadzonych przez państwa trzecie wobec UE w 2020 r. Unia Europejska zobowiązała się do otwartego handlu opartego na zasadach, wspieranego przez narzędzia służące ochronie przemysłu europejskiego przed nieuczciwymi praktykami handlowymi. Komisja zapewnia, aby w przypadkach, w których przemysł cierpi w wyniku nieuczciwych praktyk, takich jak przywóz towarów po cenach dumpingowych i subsydiowanych, mógł on polegać na unijnych instrumentach ochrony handlu w celu zapewnienia skutecznej reakcji. Pandemia COVID-19 w 2020 r. stanowiła test zdolności Komisji do stosowania instrumentów ochrony handlu, ponieważ nie można było już przeprowadzać kontroli na miejscu. Dzięki szybkiemu dostosowaniu swoich praktyk pracy Komisja zakończyła jednak dochodzenia w terminach zgodnych z przepisami, w pełni przestrzegając praw zainteresowanych stron oraz wywiązując się ze swoich obowiązków przewidzianych przepisami. Liczba spraw odpowiadała nadal poziomowi aktywności z lat ubiegłych, a pod koniec 2020 r. odnotowano wzrost liczby złożonych spraw. Skuteczne stosowanie unijnych instrumentów ochrony handlu przez Komisję potwierdzono w sprawozdaniu Europejskiego Trybunału Obrachunkowego w lipcu 2020 r. Kontrolerzy uznali, że postępowano zgodnie z procedurami, co doprowadziło do podjęcia rzetelnych i kompleksowych decyzji. W sprawozdaniu zawarto szereg zaleceń służących dalszemu wzmocnieniu reakcji Komisji na wyzwania związane z przywozem na nieuczciwych warunkach. W 2020 r. Komisja rozpoczęła wdrażanie szeregu tych zaleceń, takich jak poprawa monitorowania w celu zapewnienia skuteczności środków. Jednym z tych wyzwań jest konieczność reagowania na problem coraz bardziej skomplikowanych i nieprzejrzystych programów subsydiów przyznawanych przez państwa trzecie, które szkodzą europejskim producentom. W odpowiedzi na zmieniające się praktyki subsydiowania w 2020 r. Komisja po raz pierwszy wyrównała subsydia przyznane przez jedno państwo zakładom produkcyjnym z siedzibą w innym państwie, dokonującym wywozu do Unii. Uzasadniano to tym, że wkład finansowy zapewniony przez państwo trzecie można przypisać państwu wywozu. Stosowanie środków świadczy o zdolności Komisji do radzenia sobie z nowymi i innowacyjnymi formami subsydiowania oraz jej zaangażowaniu w tym zakresie. Kwestię subsydiów omówiono w oddzielnej części sprawozdania. Ponowny nacisk na egzekwowanie i skuteczność zasad handlu w 2020 r. oznaczał lepsze monitorowanie środków, w szczególności tych, z którymi wiązało się większe ryzyko obchodzenia przepisów. Stosowanie środków przeciwdziałających obejściu ceł, monitorowanie przywozu, pozyskiwanie od przemysłu informacji o rozwoju sytuacji rynkowej, jak również ostrzeganie organów celnych przed potencjalnie ryzykownym przywozem leżały u podstaw zaangażowania Komisji w skuteczną politykę ochrony handlu. Zmiana w nadzorze przywozu stali i aluminium w 2020 r. dostarczyła również rzeczywistych danych statystycznych, umożliwiających wcześniejsze określenie tendencji w przywozie, które mogłyby zaszkodzić unijnemu przemysłowi stali i aluminium. Zapewnienie producentom europejskim uczciwych warunków handlowych oznacza również reagowanie na działania na rzecz ochrony handlu podejmowane przez państwa trzecie w stosunku do Unii, których szczyt przypadł na 2020 r. Chociaż rok 2020 przyniósł nowe i wyjątkowe wyzwania w handlu światowym, Komisja przystosowała się zarówno do tych wyzwań, jak i wyzwań związanych z istniejącymi i nowymi nieuczciwymi praktykami handlowymi, reagowała na nie oraz w dalszym ciągu egzekwowała unijne instrumenty ochrony handlu.

1Stosowanie instrumentów ochrony handlu w 2020 r. 1.1Działania dochodzeniowe 1.1.1Zarys ogólny Pod koniec 2020 r. w UE obowiązywało 150 środków ochrony handlu: 99 ostatecznych środków antydumpingowych (które w 29 przypadkach wydłużono), 18 środków antysubsydyjnych (wydłużonych w 1 przypadku) oraz 3 środki ochronne. Oznacza to w porównaniu z końcem 2019 r. wzrost o 10 środków. Wzrastała nadal ilość pracy dochodzeniowej, a większe niż w 2019 r. obciążenie wynikało z większej liczby dochodzeń przeglądowych (54). Pod koniec 2020 r. toczyło się 47 dochodzeń. Niniejszemu sprawozdaniu towarzyszy dokument roboczy służb Komisji zawierający bardziej szczegółowe informacje i statystyki na temat rocznej działalności. Dokument roboczy służb Komisji zawiera załączniki odpowiadające częściom zawartym poniżej. 1.1.2Dochodzenia antydumpingowe i antysubsydyjne (zob. załączniki A–I) W 2020 r. Komisja wszczęła 15 nowych dochodzeń (12 antydumpingowych i 3 antysubsydyjne). Nałożyła cła tymczasowe w 6 postępowaniach i zakończyła 11 postępowań, wprowadzając cła ostateczne (8 antydumpingowych i 3 antysubsydyjne). Pięć dochodzeń zakończono bez wprowadzania środków. W porównaniu z 2019 r. wzrosła liczba wszczętych przeglądów. W 2020 r. Komisja wszczęła 21 przeglądów wygaśnięcia i 2 przeglądy okresowe, co skutkowało aktywnym prowadzeniem w tym okresie 54 dochodzeń przeglądowych. 7 przeglądów wygaśnięcia zakończono w 2020 r. potwierdzeniem cła. Zakończono 4 przeglądy okresowe, z których tylko 1 zakończył się zmianą ceł.

1.1.3Dochodzenie w sprawie środków ochronnych W 2020 r. nie wszczęto żadnych nowych dochodzeń w sprawie środków ochronnych. Jeżeli chodzi o unijny środek ochronny dotyczący stali wprowadzony w 2019 r. w odpowiedzi na środki Stanów Zjednoczonych zastosowane na podstawie sekcji 232, Komisja przeprowadziła drugi przegląd, w wyniku którego w dniu 1 lipca 2020 r. dokonano korekty pewnych aspektów środka. Obejmowały one wprowadzenie kwartalnego zarządzania wszystkimi kontyngentami taryfowymi (TRQ), wprowadzenie krajowego kontyngentu taryfowego w kategorii produktu 1 (stal walcowana na gorąco) oraz nowy system dostępu do rezydualnego kontyngentu taryfowego w ostatnim kwartale okresu. W dniu 30 października 2020 r. Komisja wszczęła kolejny przegląd w celu dostosowania wielkości kontyngentów w ramach środka ochronnego w związku z brexitem. Zmiany te weszły w życie w dniu 1 stycznia 2021 r. 1.1.4Weryfikacje w dochodzeniach Aby zapewnić dokładność informacji przedstawianych przez zainteresowane strony, stanowiących podstawę wprowadzania środka, Komisja przeprowadza wizyty na miejscu w celu zweryfikowania danych przedstawianych w trakcie dochodzeń w sprawie ochrony handlu. Ograniczenia związane z podróżą spowodowane pandemią COVID-19 sprawiły, że prowadzenie zwykłych procedur weryfikacji było niemożliwe przez nieomal cały 2020 rok, a środki bezpieczeństwa i powiązane ograniczenia wpływały na działalność przedsiębiorstw. W odpowiedzi Komisja dostosowała swoje praktyki pracy, aby zapewnić kontynuację dochodzeń przy jednoczesnym poszanowaniu rzetelności postępowania i wymogów przejrzystości oraz dotrzymaniu przewidzianych prawem terminów. Wiązało się to z przedłożeniem przez przedsiębiorstwa dostatecznie szczegółowych informacji do analizy, stworzeniem systemu zdalnej kontroli krzyżowej danych przez niezależne i weryfikowalne źródła, jak również zapewnieniem zainteresowanym stronom pewnej elastyczności pod względem terminów przekazywania danych. Komisja przeprowadziła łącznie 26 kontroli na miejscu i 83 zdalne kontrole krzyżowe. Chociaż system zdalnej kontroli krzyżowej zapewnił kontynuację wdrażania instrumentów ochrony handlu w 2020 r., jest on uciążliwy, wymagający i stanowi jedynie tymczasowe rozwiązanie. 1.2Skuteczne stosowanie i egzekwowanie instrumentów ochrony handlu 1.2.1Europejski Trybunał Obrachunkowy – Kontrole instrumentów ochrony handlu Unii W lipcu 2020 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy opublikował swoje sprawozdanie z badania polityki ochrony handlu Unii obejmujące lata 2016–2019, w którym uznał, że Komisja skutecznie egzekwuje tę politykę. W sprawozdaniu stwierdzono, że dochodzenia prowadzą do terminowego wprowadzania środków, Komisja postępowała zgodnie z procedurami, traktowała wszystkie strony w jednakowy sposób oraz że analizy leżące u podstaw decyzji były rzetelne i kompleksowe. Jednocześnie Europejski Trybunał Obrachunkowy stwierdził, że do końca 2021 r. Komisja powinna: a) dokumentować przeprowadzane przez siebie oceny dotyczące poufności dokumentów przedkładanych przez strony; b) poszukiwać dodatkowych kanałów komunikacji w celu zwiększania świadomości zainteresowanych stron; c) udoskonalić wytyczne na temat odpowiednich aspektów dotyczących konkurencji; d) lepiej ukierunkować działania monitorujące i prowadzić regularną ocenę skuteczności środków ochrony handlu; e) wszczynać więcej dochodzeń z własnej inicjatywy oraz f) stosować przejrzyste kryteria do określenia, które działania należy podejmować priorytetowo w odpowiedzi na środki wprowadzane przez państwa trzecie. Komisja zaakceptowała wszystkie zalecenia, z wyjątkiem lit. e) odnoszącej się do dochodzeń z urzędu, które to zalecenie Komisja zaakceptowała jedynie częściowo, ponieważ uważa, że stosuje już przepisy prawodawstwa w możliwie najszerszym zakresie. Komisja rozpoczęła wdrażanie zaleceń w wymaganym terminie, usprawniając działania monitorowania stosowanych środków, określając kryteria ustalania priorytetów w odpowiedzi na działania państw trzecich, a także badając sposoby zwiększenia świadomości na temat instrumentów ochrony handlu wśród sektorów przemysłu Unii. Realizacja wszystkich zaleceń będzie kontynuowana, a ocenę ogólnej skuteczności środków ochrony handlu przewidziano na 2023 r. 1.2.2Monitorowanie i egzekwowanie środków (zob. załączniki J, K, M i Q) Biorąc pod uwagę kluczową rolę egzekwowania środków handlowych w programie prac Komisji Ursuli von der Leyen, można zaobserwować większy nacisk na monitorowanie. W 2020 r. Komisja monitorowała 41 środków ochrony handlu, które wiązały się ze zwiększonym ryzykiem unikania cła. W stosownych przypadkach Komisja ostrzegała organy celne w państwach członkowskich, by zwróciły szczególną uwagę na przywóz określonych produktów. Ponadto gdy Komisja dysponowała informacjami wskazującymi na oszustwo związane z przywozem, zawiadamiała OLAF. Komisja utrzymywała ścisły kontakt z przemysłem Unii, aby uzyskiwać dodatkowe informacje o rozwoju sytuacji rynkowej i podejmować decyzje o najskuteczniejszych działaniach następczych. Komisja analizowała również obowiązujące zobowiązania cenowe w celu zapewnienia, aby producenci eksportujący w pełni przestrzegali swoich zobowiązań. Zgodnie ze swoim zobowiązaniem do zapewnienia skutecznego stosowania środków Komisja w 2020 r. wszczęła 3 dochodzenia w sprawie obejścia środków. Dochodzenia te dotyczyły różnego rodzaju obchodzenia środków, tj. obchodzenie poprzez działalność montażową w państwie trzecim oraz modyfikację produktu. Komisja w 2020 r. zakończyła 5 dochodzeń w sprawie obejścia środków. Przedłużyła obowiązywanie ceł w 4 przypadkach, aby objąć nimi przywozy z państw trzecich, w przypadku których stwierdzono, że miał miejsce przeładunek. 1.2.3Środki nadzoru Komisja może wprowadzić środki nadzoru w celu monitorowania tendencji w przywozie, jeżeli przywóz ten grozi wyrządzeniem szkody producentom unijnym . Istnieją dwa rodzaje tych środków: nadzór uprzedni i retrospektywny. W nadzorze uprzednim przywóz uzależnia się od przedstawienia pozwolenia na przywóz, a więc dostarczenia informacji o zamiarze przywozu. W przypadku nadzoru retrospektywnego statystyki dotyczące przywozu są dostępne piętnaście dni po zakończeniu miesiąca sprawozdawczego, podczas gdy dane Eurostatu są dostępne dopiero 6 tygodni po zakończeniu miesiąca sprawozdawczego.

Chociaż nadzór wprowadzany jest zwykle rozporządzeniem Komisji, nadzór retrospektywny można wprowadzić bez aktu prawnego, o ile nie ma konieczności tworzenia dodatkowych specjalnych kodów klasyfikacji celnej (10-cyfrowych kodów towarów TARIC). Na tej podstawie Komisja zastąpiła system uprzedniego nadzoru dla stali i aluminium, który wygasł 15 maja 2020 r., nadzorem retrospektywnym. Ponadto w listopadzie 2020 r. Komisja wprowadziła retrospektywny nadzór unijny nad przywozem bioetanolu do paliwa. Komisja co miesiąc publikuje dostępne informacje na temat nadzoru na dostępnej publicznie stronie internetowej DG ds. Handlu „nadzór/monitorowanie przywozu”. 1.2.4Ochrona europejskich małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) Biorąc pod uwagę, że MŚP borykają się z ograniczeniami w radzeniu sobie z ochroną handlu, Komisja zawsze podejmowała działania na rzecz zwiększenia ich świadomości na temat instrumentów ochrony handlu i dostępu do tych instrumentów. W 2020 r. za pośrednictwem specjalnego punktu pomocy Komisja kontynuowała wspieranie takich przedsiębiorstw dotkniętych nieuczciwymi praktykami handlowymi, zarówno w Unii, jak i w państwach trzecich. W trakcie korzystania z instrumentów ochrony handlu MŚP korzystały z mniej uciążliwych kwestionariuszy, a okresy objęte dochodzeniem – w miarę możliwości – dostosowano do ich roku obrotowego. Chociaż Komisja nadal udzielała pomocy MŚP za pośrednictwem swojej strony internetowej dla MŚP , punktu pomocy i przewodnika nt. instrumentów ochrony handlu, Europejski Trybunał Obrachunkowy zalecił Komisji zwiększanie świadomości na temat instrumentów wśród sektorów przemysłu, a w szczególności wśród MŚP. W 2020 r. Komisja rozpoczęła prace nad pakietem informacyjnym dostosowanym do potrzeb MŚP, wyjaśniającym poszczególne instrumenty i informującym, jak uzyskać do nich dostęp i jak przebiega postępowanie. Informacje będą przekazywane za pośrednictwem istniejących kanałów, takich jak Komitet Doradczy ds. Dostępu do Rynku, sieci MŚP w państwach członkowskich, a także stowarzyszenia branżowe. Zgodnie z harmonogramem zaproponowanym przez Europejski Trybunał Obrachunkowy działania te zostaną zrealizowane w 2021 r. Niektóre sektory wytwórcze w Unii, w których działają głównie MŚP, na przykład branża rowerowa, podmioty zajmujące się bieżnikowaniem opon, producenci pstrąga czy sektor ceramiki, z powodzeniem korzystają z ochrony w ramach unijnych instrumentów ochrony handlu. W odniesieniu do tych ostatnich środki antydumpingowe dotyczące ceramicznych zastaw stołowych oraz dochodzenie z urzędu w sprawie obejścia środków zakończone w 2019 r. świadczą o zaangażowaniu Komisji w zapewnienie skuteczności obowiązujących środków. Mając świadomość, że dalsze obchodzenie tych środków jest nadal możliwe, Komisja dokładnie zbadała czternaście wniosków chińskich eksporterów o status podmiotu traktowanego jako nowy producent eksportujący, które napłynęły w 2020 r., chcąc zapewnić, aby wnioskodawcy byli faktycznie nowymi producentami eksportującymi, którzy sprzedają swoje własne produkty, a nie przekierowują produkty innych chińskich producentów zastaw stołowych. Pod koniec 2020 r. sprawy te były nadal w toku. 1.3Zmiany w 2020 r. wynikające ze zmian legislacyjnych w 2017 i 2018 r. 1.3.1Normy społeczne i środowiskowe Zmiany w przepisach dotyczących ochrony handlu z grudnia 2017 r. i czerwca 2018 r. wprowadziły szereg obszarów, w których normy społeczne i środowiskowe powinny – w miarę możliwości – być uwzględniane w dochodzeniach antydumpingowych i antysubsydyjnych. W przypadku gdy Komisja stosuje nową metodę obliczania wartości normalnej, na potrzeby skonstruowania niezniekształconej wartości normalnej produktu wybiera odpowiedni reprezentatywny kraj. Jeżeli istnieje więcej niż jeden kraj dysponujący odpowiednimi dostępnymi danymi, Komisja powinna dokonać wyboru w oparciu o poziom ochrony socjalnej i ochrony środowiska w tych krajach. W dochodzeniach zakończonych w 2020 r. problem ten nie zaistniał, ponieważ w każdym przypadku odpowiednie dane były dostępne tylko dla jednego kraju. Przy ustalaniu podczas dochodzeń marginesu szkody koszty produkcji przemysłu Unii powinny obejmować koszty przestrzegania wielostronnych umów środowiskowych i konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy w okresie obowiązywania instrumentów ochrony handlu. Ponieważ koszty te są ponoszone przez przemysł Unii w okresie stosowania środka, mogą one znaleźć odzwierciedlenie w cenach docelowych/cenach niewyrządzające szkody przy obliczaniu marginesu szkody. W dochodzeniach dotyczących grubego papieru termicznego pochodzącego z Republiki Korei oraz niektórych walcowanych na gorąco arkuszy i zwojów stali nierdzewnej podchodzących z Indonezji, Chińskiej Republiki Ludowej i Tajwanu Komisja dokonała korekty cen docelowych po dokonaniu oceny przyszłych kosztów wynikających z wielostronnych umów środowiskowych, których UE jest stroną. W rezultacie Komisja zwiększyła ceny niewyrządzające szkody o kwoty sięgające od 6 EUR do 10 EUR za tonę w przypadku papieru termicznego oraz o kwotę od 1,5 EUR do 6 EUR za tonę w przypadku arkuszy i zwojów stali. Kwestia ta nie została poruszona przez zainteresowane strony w innych sprawach zakończonych w 2020 r. 1.3.2Sprawozdanie o zakłóceniach w gospodarce Rosji Gdy w grudniu 2017 r. wprowadzono nową metodykę dumpingową, w myśl przepisów Komisja powinna sporządzać sprawozdania na temat znaczących zakłóceń opisujące okoliczności rynkowe w danym państwie lub sektorze. W tym kontekście w październiku 2020 r. Komisja opublikowała sprawozdanie na temat znaczących zakłóceń rynkowych w gospodarce rosyjskiej wywołanych działaniami rządu. To drugie takie sprawozdanie po publikacji sprawozdania z grudnia 2017 r., w którym opisano zakłócenia istniejące w Chinach. Rosję wybrano jako kraj o najwyższym – po Chinach – współczynniku zdarzeń związanych z działalnością antydumpingową w UE. Sprawozdanie to jest dokumentem technicznym opartym na faktach, przy którego opracowaniu bazowano na wielu źródłach, w szczególności rosyjskich przepisach oraz innych oficjalnych rejestrach publicznych w Rosji. Sprawozdanie ma charakter opisowy i dzieli się na trzy części. Pierwsza zawiera opis makroekonomiczny gospodarki rosyjskiej, druga – omówienie głównych czynników produkcji stosowanych we wszystkich procesach produkcyjnych (np. praca, energia), natomiast trzecia dotyczy określonych sektorów rosyjskiej gospodarki, a mianowicie sektora stali, aluminium i chemikaliów. 1.3.3Większa przejrzystość – zmiany dotyczące okresu wcześniejszego informowania W kontekście modernizacji instrumentów ochrony handlu w 2018 r. wprowadzono obowiązek wcześniejszego informowania. Komisja ma obowiązek zawiadomić zainteresowane strony z trzytygodniowym wyprzedzeniem o zamiarze wprowadzenia lub niewprowadzenia środków tymczasowych. Komisja w 2020 r. dokonała przeglądu tego przepisu na wniosek Parlamentu Europejskiego i Rady w celu zbadania, czy wcześniejsze informowanie doprowadziło do gromadzenia zapasów i dodatkowej szkody dla przemysłu Unii. Analiza wykazała, że tak się nie działo, a w rezultacie okres wcześniejszego informowania wydłużono w sierpniu 2020 r. do 4 tygodni.

1.4Kontrola sądowa prowadzona przez sądy UE (załącznik S) W 2020 r. Sąd i Trybunał Sprawiedliwości wydały 17 wyroków i postanowień dotyczących instrumentów ochrony handlu: Sąd wydał 12 orzeczeń, natomiast Trybunał wydał 4 orzeczenia w trybie prejudycjalnym i rozstrzygnął w przedmiocie jednego odwołania. Orzecznictwo z 2020 r. zawiera interesujące spostrzeżenia na temat ewentualnego bezpośredniego skutku prawa WTO w dziedzinie ochrony handlu. Trybunał podkreślił bardzo ograniczoną rolę sprawozdań organu apelacyjnego WTO, podkreślając, że nie są one istotne, jeżeli zostały wydane po przyjęciu zaskarżonego uregulowania. Sąd potwierdził orzecznictwo Rusal, uznając, że nie można powoływać się na protokół w sprawie przystąpienia Chin do WTO w celu podważenia zgodności z prawem zaskarżonego uregulowania. Większość ważnych wyroków opisano w dokumencie roboczym służb Komisji. W 2020 r. w odniesieniu do instrumentów ochrony handlu wniesiono 30 nowych spraw – w tym 23 do Sądu, a 7 do Trybunału, z czego 6 stanowiły odwołania, a 1 – wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. 1.5Reagowanie na działania w zakresie ochrony handlu prowadzone przeciwko UE Komisja monitoruje dochodzenia w ramach instrumentów ochrony handlu prowadzone przez państwa trzecie w stosunku do wywozu pochodzącego z Unii, prowadzi interwencje w tych dochodzeniach i pomaga eksporterom z Unii w opracowywaniu ich strategii obrony. Głównym celem Komisji jest zatrzymanie stosowania nieuzasadnionych środków ochrony handlu na wywóz unijny lub ograniczenie negatywnych skutków gospodarczych stosowanych środków, np. poprzez ograniczenie stawki cła lub w przypadku środków ochronnych – zastosowanie kontyngentów taryfowych zamiast stawki celnej ad valorem. Komisja interweniuje na szczeblu technicznym w formie pism skierowanych do organów dochodzeniowych państw trzecich, a także uczestnicząc w posiedzeniach wyjaśniających, jak również na szczeblu politycznym. W 2020 r. zarówno komisarz ds. handlu, jak i komisarz ds. rolnictwa omawiali poszczególne przypadki ze swoimi odpowiednikami w danym państwie trzecim, czy to podczas posiedzeń, czy w drodze korespondencji pisemnej. Komisja zabiera również głos w odpowiednich komitetach Światowej Organizacji Handlu (WTO). Wszystkie interwencje są ściśle koordynowane z przemysłem Unii i zainteresowanymi państwami członkowskimi, a przedmiotem koncentracji są sprawy o istotnych skutkach gospodarczych dla europejskiego przemysłu i skutkach systemowych. Komisja swoimi działaniami pragnie zapewnić, aby zasady WTO były stosowane prawidłowo, a błędy proceduralne i niespójności prawne były usuwane, co pozwoli przeciwdziałać nadużywaniu instrumentów ochrony handlu przez państwa trzecie. Poważnym powodem do zaniepokojenia jest ogólny brak przejrzystości, a w wielu przypadkach – niedostateczna analiza szkody i związku przyczynowego. Powtarzające się interwencje Komisji, uwypuklające niespójności prawne i wady systemowe, stanowiły ważny czynnik, który przyczyniał się do zapobiegania nieuzasadnionym środkom. Przykłady zakończonych pomyślnie interwencji w 2020 r.: ·Komisja interweniowała w dwóch dochodzeniach w sprawie środków ochronnych prowadzonych przez Ukrainę w odniesieniu do przywozu nawozów, co doprowadziło do zakończenia dochodzeń bez wprowadzania środków. Wartość wywozu unijnego przed dochodzeniem wynosiła 190 mln EUR. ·Komisja razem z przemysłem i państwami członkowskimi skutecznie interweniowała również w dochodzeniu antydumpingowym prowadzonym przez Radę Współpracy Państw Zatoki dotyczącym przywozu płytek ceramicznych. W rezultacie Hiszpanię, której wartość wywozu wynosiła ponad 200 mln EUR, wyłączono z zakresu dochodzenia. ·W odniesieniu do płytek ceramicznych Komisja interweniowała też w dwóch dochodzeniach w sprawie środków ochronnych prowadzonych przez Filipiny i Malezję. Obydwa państwa zakończyły dochodzenia bez wprowadzenia środków. Komisja interweniowała również w dochodzeniach antysubsydyjnych wymierzonych w unijne programy pomocy. ·W styczniu 2020 r. Stany Zjednoczone wszczęły dochodzenie antydumpingowe i antysubsydyjne w odniesieniu do przywozu z Niemiec i Włoch podzespołów, w których odbywa się proces przetłaczania cieczy. Dochodzenie antysubsydyjne było szczególne, ponieważ Stany Zjednoczone stwierdziły, że pewne bezpłatne uprawnienia przyznane w ramach europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS) europejskim przedsiębiorstwom dokonującym wywozu produktu do Stanów Zjednoczonych stanowiły subsydium stanowiące podstawę środków wyrównawczych. Pomimo naszych wysiłków interwencja ta nie doprowadziła do satysfakcjonującego rozstrzygnięcia. ·Drugą godną uwagi sprawą, która stanowi obecnie przedmiot procedury rozstrzygania sporów WTO, była sprawa dotycząca środków antysubsydyjnych Stanów Zjednoczonych wprowadzonych w sierpniu 2018 r. w odniesieniu do hiszpańskich dojrzałych oliwek. Dochodzenie to wymierzone było głównie w unijne środki wsparcia przewidziane wspólną polityką rolną, które uznaje się za niespecyficzne, niepowodujące zakłóceń w handlu i w związku z tym niestanowiące podstawy środków wyrównawczych. W grudniu 2020 r. przewodniczący zespołu orzekającego poinformował Organ Rozstrzygania Sporów, że ze względu na opóźnienia spowodowane globalną pandemią COVID-19 zespół ma przedstawić stronom swoje sprawozdanie końcowe do końca czerwca 2021 r. Pod koniec 2020 r. obowiązywało 178 środków ochrony handlu mających wpływ na wywóz z Unii, a więc było ich o 5 więcej niż w 2019 r., co stanowi najwyższą liczbę w dotychczasowej historii monitorowania prowadzonego przez Komisję. Oczekuje się, że poziom ten utrzyma się, przy czym w 2020 r. wszczęto wiele nowych dochodzeń, bo 43, podczas gdy w 2019 r. było ich 37. Instrumenty antydumpingowe pozostają najpowszechniej stosowanym instrumentem na świecie, jako że stanowią 133 ze 178 obowiązujących środków. 39 środków to środki ochronne (w 2019 r. było ich 37), zaś 6 – środki antysubsydyjne. Wszczęto 43 nowe dochodzenia, w tym 22 postępowania w sprawie środków ochronnych (w 2019 r. było ich 30), 20 dochodzeń antydumpingowych i jedno dochodzenie antysubsydyjne. Najwięcej, bo 38, środków wobec wywozu z UE stosują Stany Zjednoczone (w 2019 r. – 36), a kolejne miejsca zajmują Chiny (19), Turcja (16) i Indie (15). Spośród środków obowiązujących wobec Unii w 2020 r. największa ich liczba –70 ze 178 – dotyczy wyrobów ze stali, na którą to liczbę składają się 54 środki antydumpingowe, 3 środki antysubsydyjne i 13 środków ochronnych. Następne są produkty chemiczne – spośród 48 środków 42 stanowią środki antydumpingowe, a 6 – środki ochronne. Inne sektory, których często dotyczą środki ochrony handlu, to mrożone frytki, płytki ceramiczne lub papier.

1.6Działania w ramach WTO Ze względu na pandemię COVID-19 WTO odwołała kwietniowe posiedzenia komitetów ds. subsydiów i środków wyrównawczych, środków antydumpingowych i ochronnych, a w październiku 2020 r. przeprowadziła posiedzenia wirtualne. Nieformalna grupa ds. zwalczania obchodzenia środków i grupa robocza ds. wdrażania środków antydumpingowych nie zebrały się w 2020 r. Na forum Komitetu Antydumpingowego Unia podniosła temat szeregu prowadzonych przez państwa trzecie dochodzeń, które dotyczyły eksporterów unijnych. Należały do nich: dochodzenie przeglądowe w sprawie przywozu mrożonych frytek z Belgii i Niderlandów prowadzone przez Południowoafrykańską Unię Celną (SACU); przegląd środków dotyczących cukru rafinowanego pochodzącego z Danii, Niderlandów, Zjednoczonego Królestwa i Belgii prowadzony przez Kanadę i przegląd wstępnych ceł antydumpingowych wprowadzonych na przywóz wspólnych blach ze stopu aluminium pochodzących z siedmiu państw członkowskich UE prowadzony przez Stany Zjednoczone. W ramach Komitetu ds. Subsydiów i Środków Wyrównawczych Unia Europejska, Stany Zjednoczone i Japonia wspólnie przedstawiły wniosek o włączenie do porządku obrad debaty na temat roli subsydiów w tworzeniu nadwyżki mocy produkcyjnych w różnych sektorach działalności gospodarczej. Jest to aktywność o charakterze ciągłym, która ma pomóc w zrozumieniu roli, jaką odgrywają subsydia w przyczynianiu się do nadwyżki mocy produkcyjnych w różnych sektorach. W 2020 r. debata dotyczyła przede wszystkim sprawozdania OECD w sprawie pomiaru zakłóceń na rynkach międzynarodowych na przykładzie łańcucha wartości półprzewodników („Measuring distortions in international markets: The semiconductor value chain”), jak również bieżących prac globalnego forum ds. nadwyżki mocy produkcyjnych w przemyśle stalowym. W ostatniej kwestii UE wraz z innymi członkami WTO ponowiła swój apel do Chin o wznowienie uczestnictwa w forum w celu rozwiązania problemu nadwyżki mocy produkcyjnych w sektorze stali. Podczas posiedzenia Komitetu ds. Środków Ochronnych Unia Europejska wyraziła szereg obaw dotyczących następujących dochodzeń: Indonezja: artykuły odzieżowe i dodatki odzieżowe, Maroko: spawane rury i przewody rurowe z żeliwa lub stali, Republika Południowej Afryki: niektóre wyroby ze stali walcowane płaskie, Turcja: szczoteczki do zębów i Ukraina: materiały polimerowe, jak również przewody i kable. Unia broniła również swojego stanowiska dotyczącego środków ochronnych w odniesieniu do niektórych produktów stalowych, będących przedmiotem krytyki ze strony Indii, Chin, Rosji, Japonii, Szwajcarii i Korei. W przypadku gdy pomimo interwencji Komisji wprowadza się nieuzasadnione instrumenty ochrony handlu, Komisja może skorzystać z mechanizmu rozstrzygania sporów WTO, w szczególności jeżeli stwierdzono istotne problemy systemowe. Obecnie w toku są dwa postępowania w ramach procedury rozstrzygania sporów wszczęte przez Unię: jedno dotyczące kolumbijskich ceł antydumpingowych na mrożone frytki z Belgii, Niemiec i Niderlandów, a drugie – ceł antydumpingowych i antysubsydyjnych wprowadzonych przez Stany Zjednoczone w odniesieniu do przywozu dojrzałych oliwek z Hiszpanii. W styczniu 2020 r. Unia Europejska, Stany Zjednoczone i Japonia wydały oświadczenie ministerialne, w którym określiły, w jaki sposób w przyszłości należy wzmocnić zasady WTO dotyczące subsydiowania przemysłu. Inicjatywa ta jest ważna w kontekście wzmocnienia Porozumienia WTO w sprawie subsydiów i środków wyrównawczych, aby reagować na zmiany praktyk w dziedzinie subsydiów wśród członków tej organizacji. Proponowane zmiany dotyczą na przykład przejrzystości, identyfikacji szkodliwych subsydiów oraz definicji podmiotu publicznego. Unia nadal angażuje się w ten proces. 1.7Działania rzecznika praw stron W 2020 r. rzecznik praw stron otrzymał 24 wnioski o interwencję i przeprowadził 12 posiedzeń wyjaśniających. Podobnie jak wcześniej, w każdym przypadku złożenia przez strony wniosku o interwencję równocześnie z wnioskiem o posiedzenie wyjaśniające do służb Komisji odpowiedzialnych za dochodzenie, rzecznik praw stron podtrzymał swoje stanowisko, że zainteresowane strony powinny w pierwszej kolejności przedstawić swoje zastrzeżenia służbom Komisji. Rzecznik praw stron interweniowałby dopiero wówczas, gdyby nie znaleziono rozwiązania. W połowie przypadków podejście to umożliwiło zainteresowanym stronom znalezienie rozwiązania bezpośrednio z zespołami dochodzeniowymi. W dwóch przypadkach rzecznik praw stron przedłużył termin zgłaszania uwag. Kwestie poruszone podczas posiedzeń wyjaśniających dotyczyły dodatkowego ujawnienia, anonimowości i poufności. Pewien producent unijny podnosił również kwestię wpływu środków związanych z COVID-19 na postępowania w sprawie ochrony handlu. We wszystkich przypadkach osiągnięto porozumienie ze służbami zakładające przegląd spornych zagadnień lub przedstawienie wyjaśnień lub dodatkowych ujawnień. W 2020 r. liczba postępowań była podobna do tej z 2019 r. Termin składania wniosków odbiegał od normy ze względu na pandemię COVID-19, ale logistyka organizowania posiedzeń wyjaśniających wraz z wyeliminowaniem podróży stała się prostsza. 2Koncentracja na korzystaniu z subsydiów 2.1Tendencje w dziedzinie subsydiowania Liczba postępowań antysubsydyjnych w UE wszczętych w ciągu ostatnich dziesięciu lat wzrosła znacznie w porównaniu z poprzednią dekadą – z 24 do 32 wszczętych postępowań. Towarzyszy temu duża zmiana na liście państw, których w największym stopniu dotyczą te działania. W latach 2001–2010 większość wszczętych postępowań antysubsydyjnych w UE dotyczyła Indii, Indonezji i Stanów Zjednoczonych, przy czym tradycyjnie zdecydowanie na czele plasowały się Indie, których dotyczyło 10 (a więc 40 %) z łącznej liczby 24 wszczętych postępowań. W latach 2011–2020 za 14 z 32 wszczętych postępowań (44 %) odpowiadały Chiny, zaś Indie, Indonezja i Turcja odpowiadały zaledwie za ok. 10 % wszczętych postępowań. Liczba postępowań w sprawie Chin, których dotyczy większość wszczynanych postępowań antysubsydyjnych, jest widoczna jeszcze bardziej na szczeblu WTO, gdzie w ciągu ostatnich 10 lat Chin dotyczyło 55 % wszczętych postępowań antysubsydyjnych. Stanowi to odzwierciedlenie zakłócającego handel wpływu powszechnego i złożonego systemu subsydiowania przemysłu przez Chiny. W 2020 r. dwa z trzech dochodzeń antysubsydyjnych wszczętych przez Unię dotyczyły Chin, a wszystkie trzy wprowadzone ostateczne środki antysubsydyjne dotyczyły subsydiów przyznawanych przez Chiny – czy to w samym państwie czy w Egipcie. W związku z tym biorąc pod uwagę, że większość działalności antysubsydyjnej w 2020 r. dotyczyła subsydiów, które w rzeczywistości pochodziły z Chin, dalszą część tej sekcji poświęcono temu właśnie państwu. 1 2 2.1 2.2Kontekst wsparcia finansowego ze strony ChRL Rząd Chin udziela subsydiów swoim przedsiębiorstwom na szereg różnych sposobów, a brak przejrzystości oznacza, że zrozumienie ich stanowi wyzwanie. W 2006 r. Chiny wprowadziły pojęcie „lokalnych innowacji” w celu „[…] zwiększenia lokalnych zdolności innowacyjnych oraz uznania tego za kluczowy sposób dostosowania struktur gospodarczych, przekształcenia modelu wzrostu i poprawy konkurencyjności Chin”. W połączeniu z chińską polityką „Go Out” z 1999 r., której celem było promowanie chińskich inwestycji za granicą, stanowi to kontekst wielu rodzajów chińskiego wsparcia dla przemysłu. Strategia „Made in China 2025” (MIC2025) i plan działaniaopublikowany w 2015 r. są rozwinięciem celu Chin, jakim jest „lokalna innowacja”, a obejmują zarówno nowe i powstające gałęzie przemysłu, jak i tradycyjne gałęzie przemysłu wytwórczego. Koncepcja „Jeden pas i jeden szlak” uruchomiona w 2013 r. opiera się na chińskiej polityce „Go Out” poprzez rozwój szlaków handlowych i inwestowanie w projekty infrastrukturalne i przemysłowe na całym świecie. Strategie rządu są ściśle powiązane z szeregiem planów pięcioletnich, które określają kierunek chińskiej gospodarki, ustanawiając priorytety i cele dla rządów centralnych i lokalnych. 13. plan pięcioletni obejmował lata 2015–2020. Wsparcie finansowe dla przemysłu jest jednym ze sposobów realizacji celów planów pięcioletnich. Potwierdzono to, gdy Ludowy Bank Chin wraz z departamentami rządowymi opublikował kilka opinii na temat sposobu zapewnienia wydajniejszego wsparcia finansowego na rzecz wzrostu i dostosowania strukturalnego (2016 r.)oraz opinię przewodnią na temat wsparcia finansowego na rzecz budowy kraju z silnym sektorem wytwórczym (2017). Wsparcie może przybrać formę nieodpłatnych lub tanich pożyczek; nienaturalnie tanich surowców, komponentów, energii i gruntów; zwolnień podatkowych i wsparcia w zakresie badań i rozwoju oraz nabywania technologii. Subsydia te przyczyniły się do ogromnej nadwyżki światowych mocy produkcyjnych w sektorach obejmujących stal i aluminium. Doprowadziło to do wzrostu nieuczciwego wywozu z Chin, który skutkował spadkiem cen na całym świecie, co wyrządziło szkody wielu branżom w państwach przywozu, w tym państwach członkowskich UE. Reakcja Unii w 2020 r., podobnie jak w poprzednich latach, polegała na rozwiązaniu tego problemu poprzez wprowadzenie w uzasadnionych przypadkach środków wyrównawczych, w tym przyjęciu nowego podejścia do nowych problemów, co przedstawiono w następnej sekcji.