KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 13.8.2018 COM(2018) 581 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące realizacji i wyników programu „Perykles 2020” w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem w 2017 r.



SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące realizacji i wyników programu „Perykles 2020” w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem w 2017 r. 1.Uwagi ogólne Program „Perykles 2020” (dalej zwany „programem”) jest programem wymiany, pomocy i szkoleń w dziedzinie ochrony euro przed fałszowaniem. Zastępuje on program „Perykles” ustanowiony w 2001 r. i realizowany w latach 2002–2013. Program został ustanowiony na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 331/2014 z dnia 11 marca 2014 r.. Rozporządzeniem Rady (UE) 2015/768 z dnia 11 maja 2015 r. rozszerzono zakres jego stosowania na nieuczestniczące państwa członkowskie. Rozporządzenie (UE) nr 331/2014 stanowi, że program będzie obowiązywał do dnia 31 grudnia 2020 r. W art. 13 ust. 3 rozporządzenia zobowiązano Komisję do corocznego przedstawiania Parlamentowi Europejskiemu i Radzie informacji o wynikach programu. Przedstawiając niniejsze sprawozdanie roczne, Komisja spełnia ten wymóg w odniesieniu do 2017 r. 2.Roczny program prac na 2017 r. a.Wdrażanie rocznego programu prac w 2017 r. Roczny budżet na realizację programu w 2017 r. ustalono na poziomie 1 047 500 EUR i sfinansowano z linii budżetowej 01. 02 04 00 budżetu ogólnego Unii Europejskiej na 2017 r. W 2017 r. zaciągnięto zobowiązania na łączną kwotę 1 047 477,62 EUR. Program jest realizowany poprzez działania współfinansowane (dotacje) zgłaszane przez właściwe organy państw członkowskich i w ramach „działań Komisji” organizowanych bezpośrednio przez Komisję. Program odzwierciedla zaangażowanie państw członkowskich i Komisji w ochronę euro przed fałszowaniem. Dzięki dyskusjom na temat wieloletniej strategii na posiedzeniach Grupy Ekspertów ds. Fałszowania Euro (ECEG) w 2017 r. możliwe było zaciągnięcie zobowiązań na 99,99 % łącznego budżetu. Zważywszy na jakość i liczbę wniosków otrzymanych w 2017 r. konieczne było przesunięcie kwoty 152 000 EUR z „działań Komisji” na dotacje. W 2017 r. w ramach programu sfinansowano łącznie 13 projektów. W sumie na podstawie wniosków złożonych przez właściwe organy państw członkowskich udzielono 10 dotacji. Oznacza to wzrost w stosunku do 2016 r., w którym udzielono 9 dotacji. Ponadto sfinansowano 3 działania Komisji, w porównaniu z 4 działaniami Komisji w roku poprzednim. W 2017 r. zrealizowano 4 działania, a pozostałe 9 jest w trakcie realizacji lub zostanie zrealizowanych w 2018 r. lub później. Wykresy I i II: Rodzaj finansowanych działań i liczba działań w podziale na państwa członkowskie (działania, na które przeznaczono środki w 2017 r. – zob. załącznik I)

Uczestnikami programu w 2017 r. jest sześć państw członkowskich, a mianowicie Włochy, Hiszpania, Rumunia, Chorwacja, Portugalia i Austria. Wynika to w pewnym stopniu z tego, że ze środków z programu „Perykles” częściej korzystają państwa najbardziej narażone na fałszowanie euro. Portugalia, Austria i Rumunia uczestniczą w programie po raz pierwszy. Działania, na które przeznaczono środki w 2017 r., obejmują 6 seminariów/konferencji, 2 szkolenia techniczne, 4 wymiany pracowników oraz dokonanie 1 zakupu sprzętu. Działania odbywają się zarówno w UE, jak i poza nią, w zależności od konkretnych potrzeb w zakresie ochrony euro przed fałszowaniem. Od czasu powstania program przyczynił się do ugruntowania podejścia regionalnego dzięki realizacji działań obejmujących regiony świata szczególnie narażone na problem fałszowania euro. Szczególny nacisk kładzie się na Amerykę Łacińską (3 działania zorganizowane przez Hiszpanię i 1 działanie Komisji) i Europę Południowo-Wschodnią (po 1 działaniu zorganizowanym przez Włochy, Rumunię i Chorwację). Na wykresach III i IV przedstawiono podział uczestników programu według pochodzenia i profilu zawodowego: Wykresy III i IV: Pochodzenie i profil zawodowy uczestników (działania, na które przeznaczono środki w 2017 r. – zob. załącznik I) Szacuje się, że w działaniach w ramach programu, na które przeznaczono środki w 2017 r., wzięło udział 756 ekspertów. Uczestnicy pochodzą z 57 krajów. Większość uczestników szkoleń (73 %) to osoby z Europy: 36 % pochodzi z państw członkowskich strefy euro, podczas gdy 17 % stanowią uczestnicy z krajów europejskich nienależących do UE, natomiast 20 % z państw członkowskich spoza strefy euro; 16 % uczestników pochodzi z Ameryki Łacińskiej, co stanowi znaczny spadek w stosunku do poprzedniego roku . Ponadto 3 % uczestników pochodzi z Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, a 1 % z Azji. Jeśli chodzi o profil zawodowy uczestników, 42 % ogółu stanowią przedstawiciele służb policyjnych. Ta znacząca obecność wynika z faktu, że organy policji są na pierwszej linii walki z fałszowaniem euro, a wśród przedstawicieli policji znajdują się zarówno oficerowie śledczy, jak i personel techniczny. Realizacja programu w 2017 r. wskazuje jednak na utrzymującą się pozytywną tendencję, która polega na tym, że profile zawodowe uczestników są z roku na rok coraz bardziej zróżnicowane. 2017 r. jest drugim z rzędu rokiem, w którym funkcjonariusze policji nie stanowią bezwzględnej większości uczestników. Na inne kategorie uczestników przypada 58 % ogólnej liczby, co stanowi nieznaczny spadek w porównaniu z 63 % w roku poprzednim. Udział banków centralnych pozostał na niemal niezmienionym wysokim poziomie (24 %) ; utrzymuje się też wysoki udział przedstawicieli wymiaru sprawiedliwości (8 %) . Na szczególną uwagę zasługuje znaczna liczba uczestników z mennic (4 %), organów celnych (4 %), ministerstw finansów (3 %) i instytucji finansowych (3 %), co świadczy o tym, że reprezentowane są wszystkie profile zawodowe. Realizacja działania Komisji „pierwsze spotkanie platformy 1210” zaowocowała licznym udziałem przedstawicieli branży zajmującej się urządzeniami do weryfikacji monet (4 %). Udział tej branży jest wysoki już drugi rok z rzędu, co potwierdza znaczącą rolę sektora prywatnego w walce z fałszowaniem pieniądza. Dzięki temu realizacja programu ma wymiar transnarodowy i multidyscyplinarny, o którym mowa w przepisach rozporządzenia (UE) nr 331/2014. b.Przegląd działań w ramach rocznego programu prac na 2017 r. Kompleksowy przegląd działań przewidzianych w programie „Perykles”, na które przeznaczono środki w ramach rocznego programu prac na 2017 r., znajduje się w załączniku I. Poniżej wskazano najważniejsze działania: Regionalna współpraca międzynarodowa W ramach programu w 2017 r. udało się utrzymać, a nawet wzmocnić ścisłą regionalną współpracę międzynarodową:

·w Ameryce Łacińskiej miały lub będą miały miejsce cztery działania skupiające ekspertów z wielu państw Ameryki Łacińskiej, w tym Argentyny, Brazylii, Kolumbii, Kostaryki, Chile, Ekwadoru, Salwadoru, Gwatemali, Hondurasu, Meksyku, Nikaragui, Panamy, Paragwaju, Peru, Republiki Dominikańskiej i Urugwaju; ·cztery działania odbyły lub odbędą się w Europie Południowo-Wschodniej, co pozwoli utrzymać ścisłą współpracę z tym regionem. Internet/ukryta sieć Niektóre działania, na które przeznaczono środki w 2017 r., dotyczyły zagrożenia, jakie w walce z fałszowaniem pieniądza stanowią internet i ukryta sieć; skupiały się one na skuteczności technik dochodzeniowych oraz potrzebie skoordynowanej reakcji na to zagrożenie: ·w październiku 2018 r. w Wiedniu odbędzie się współfinansowana konferencja „ICIT – Śledztwa dotyczące ukrytej sieci – Ochrona euro”, zorganizowana przez austriackie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych (BMI); ·ponadto problematyki tej dotyczyły również konferencja zorganizowana przez UCAMP zatytułowana „Wspólnotowa strategia ochrony euro w regionie Morza Śródziemnego” oraz konferencja zorganizowana przez BIBE „Curso de Formación sobre Falsificación de Moneda para Expertos de Paises Iberoamericanos”, a także zorganizowana przez Bank Chorwacji „3. konferencja: Bałkańska sieć na rzecz ochrony euro”. Warsztaty poświęcone sposobom realizacji programu W marcu 2018 r. Komisja zorganizowała „warsztaty poświęcone sposobom realizacji programu »Perykles 2020«” jako działanie Komisji. Prośbę o takie warsztaty zgłosiło kilka właściwych organów krajowych podczas posiedzeń Grupy Ekspertów ds. Fałszowania Euro (ECEG). Stanowiły one też odpowiedź na zalecenie zawarte w ocenie śródokresowej programu dotyczące zachęcania właściwych organów krajowych do większego uczestnictwa. Warsztaty były skierowane do urzędników odpowiedzialnych za przygotowywanie wniosków o dotacje i miały na celu objaśnienie poszczególnych etapów procedury składania wniosków, wytycznych finansowych oraz wszystkich dokumentów potwierdzających. Właściwe organy krajowe ubiegające się o środki po raz pierwszy Przydziały środków w ramach programu na 2017 r. odzwierciedlają także dalszą dywersyfikację właściwych organów krajowych państw członkowskich ubiegających się o środki w ramach programu. Wnioski o środki w ramach programu „Perykles” złożyły po raz pierwszy policje Rumunii, Austrii i Portugalii. Tendencja ta jest zgodna z zaleceniem zawartym w ocenie śródokresowej programu dotyczącym zachęcania właściwych organów krajowych do większego uczestnictwa. 3.Realizacja działań w 2017 r., na które przeznaczono środki w ramach poprzednich budżetów programu W 2017 r. zrealizowano 10 działań, na które przeznaczono środki w ramach poprzednich budżetów programu . 6 z tych działań zgłosiły właściwe organy krajowe państw członkowskich – Francji, Hiszpanii, Niemiec, Chorwacji i Włoch – natomiast 4 działania uruchomiono z inicjatywy Komisji. Obejmowały one 4 seminaria, 2 szkolenia techniczne, 2 wymiany pracowników, 1 zakup sprzętu oraz badanie naukowe. Szczególny nacisk położono na obszary Europy Południowo-Wschodniej, Chin i Ameryki Łacińskiej oraz na problematykę ukrytej sieci i weryfikacji autentyczności monet euro. W tym kontekście należy wspomnieć spotkanie/seminarium w ramach platformy UE-Chiny poświęcone ochronie walut przed fałszowaniem, które odbyło się w listopadzie 2017 r. w Brukseli (Belgia). W spotkaniu uczestniczyły chińskie organy właściwe do spraw walki z fałszowaniem pieniądza, instytucje unijne oraz przedstawiciele państw członkowskich szczególnie narażonych na problem fałszowania euro. Dzięki temu działaniu udało się ustanowić platformę współpracy w zakresie ochrony euro łączącą właściwe instytucje europejskie i organy chińskie; podczas spotkania omówiono takie tematy jak wymiana najlepszych praktyk dotyczących likwidacji i wykrywania nielegalnych drukarni pieniędzy i mennic, dystrybucja fałszywych pieniędzy w internecie i w ukrytej sieci, kanały wymiany informacji operacyjnych oraz europejskie i chińskie ramy prawne ochrony walut przed fałszowaniem. 4.Wnioski i dalsze działania Program „Perykles 2020” jest nadal znaczącym i skutecznym instrumentem służącym zwalczaniu fałszowania pieniądza, o czym świadczy fakt, że zaciągnięto zobowiązania na całą kwotę środków budżetowych dostępnych na rok 2017. Program stanowi podstawę wsparcia badań, utrzymania i rozwoju współpracy oraz wymiany najlepszych praktyk między wszystkimi podmiotami zaangażowanymi w walkę z fałszowaniem euro.