P6_TA(2006)0273

Nasilenie przemocy powodowanej rasizmem i homofobią w Europie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie nasilenia przemocy powodowanej rasizmem i homofobią w Europie

Parlament Europejski,

- uwzględniając międzynarodowe instrumenty praw człowieka, zakazujące dyskryminacji na tle pochodzenia rasowego lub etnicznego, a zwłaszcza Międzynarodową konwencję w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji rasowej i Europejską konwencję o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (ECHR), podpisane przez wszystkie państwa członkowskie i wiele państw niebędących członkami UE,

- uwzględniając art. 2, 6, 7 i 29 Traktatu o Unii Europejskiej i art. 13 Traktatu WE, które zobowiązują UE i jej państwa członkowskie do utrzymania praw człowieka i wolności podstawowych oraz zapewniają europejskie środki walki z rasizmem, ksenofobią i dyskryminacją,

- uwzględniając Europejską Kartę Praw Podstawowych, zwłaszcza jej art. 21,

- uwzględniając działania Unii Europejskiej w zakresie walki z rasizmem, ksenofobią, antysemityzmem i homofobią, a zwłaszcza dyrektywy antydyskryminacyjne: 2000/43/WE wprowadzającą w życie zasadę równego traktowania osób bez względu na pochodzenie rasowe lub etniczne [1] oraz 2000/78/WE ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy [2], a także projekt ramowej decyzji w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii [3],

- uwzględniając wcześniejsze rezolucje w sprawie rasizmu, ksenofobii, antysemityzmu, homofobii, ochrony mniejszości, polityk antydyskryminacyjnych i sytuacji Romów w UE,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że rasizm, ksenofobia, antysemityzm i homofobia są powodowane nieracjonalnymi przyczynami i niekiedy związane z marginalizacją społeczną, wykluczeniem i bezrobociem, a także odmową traktowania różnorodności naszych społeczeństw jako źródła bogactwa,

B. mając na uwadze, że kilka państw członkowskich doświadczyło gwałtownych wydarzeń lub zabójstw powodowanych nienawiścią na tle rasizmu, ksenofobii i antysemityzmu, podczas gdy w UE i poza nią utrzymują się inne bezpośrednie i pośrednie formy rasizmu, ksenofobii, antysemityzmu i homofobii,

C. mając na uwadze, że władze Rosji zakazały marszu równości i tolerancji społeczności GLBT, planowanego na 27 maja 2006 r. w Moskwie, łamiąc prawo do pokojowego gromadzenia się i demonstracji gwarantowane przez ECHR, podczas gdy władze polityczne i religijne były zaangażowane w oczernianie oraz nawoływały do mających następnie miejsce aktów przemocy i uczestniczyły w nich,

D. mając na uwadze, że działacze polityczni na szczeblu europejskim, krajowym i regionalnym są zobowiązani do dawania dobrego przykładu poprzez propagowanie tolerancji, zrozumienia, szacunku i pokojowego współistnienia,

E. mając na uwadze, że partie polityczne, w tym sprawujące władzę w wielu krajach lub silnie reprezentowane na szczeblu lokalnym, rozmyślnie umieszczają w centrum swoich programów kwestie związane z nietolerancją na tle rasowym, etnicznym, narodowym i religijnym oraz wobec osób homoseksualnych, umożliwiając przywódcom politycznym stosowanie języka nawołującego do nienawiści rasowej i innej oraz podsycającego ekstremizmy w społeczeństwie,

F. mając na uwadze, że w związku z planami przeprowadzenia w Warszawie marszu na rzecz praw osób homoseksualnych od członka partii rządzącej w Polsce wyszły wezwania do otwartej przemocy o charakterze homofobicznym,

G. mając na uwadze, że państwa członkowskie przewidziały różne środki wymierzone przeciw partiom politycznym, które promują programy i działania sprzeczne z wartościami gwarantowanymi przez ECHR, łącznie z wycofaniem publicznego finansowania,

H. mając na uwadze, że niegodne i poważne ataki rasistowskie mają miejsce podczas meczy piłkarskich oraz że istnieje obawa, iż podobne wydarzenia mogą nastąpić podczas trwających Mistrzostw Świata,

I. mając na uwadze, że edukacja, zwłaszcza na poziomie podstawowym, jest kluczowym elementem polityki "oddolnego" zwalczania postaw rasistowskich i uprzedzeń w późniejszym życiu, oraz mając na uwadze, że decydenci powinni zwrócić należytą uwagę na korzyści płynące z państwowej edukacji podstawowej opartej na przemieszaniu społecznym i etnicznym,

J. mając na uwadze, że media odgrywają istotną i znaczącą rolę w postrzeganiu przemocy na tle rasowym przez społeczeństwo, zaś w niektórych państwach członkowskich mają one tendencję do przedstawiania jednowymiarowych i stronniczych opisów przemocy, ponosząc w ten sposób odpowiedzialność za rozpowszechnianie błędnych informacji o rasizmie i ksenofobii,

K. mając na uwadze, że istnienie licznych domowych stron internetowych będących głównym źródłem informacji o grupach rasistowskich i podsycających nienawiść rodzi obawy co do możliwości przeciwdziałania temu problemowi bez łamania wolności wypowiedzi,

L. mając na uwadze, że systemy policyjne i sądownicze w państwach członkowskich mają decydujące znaczenie dla ścigania przemocy na tle rasowym i zapobiegania jej; mając jednakże na uwadze, że niekiedy nie udaje im się ochronić obywateli przed przemocą na tle rasowym oraz odwieść ekstremistów od popełniania tego typu przestępstw, w związku z czym państwa członkowskie powinny rozważyć, czy ich siły policyjne i systemy sądownicze nie są dotknięte "rasizmem instytucjonalnym"; mając na uwadze, że w niektórych krajach przemoc ze strony policji jest szczególnie wymierzona w mniejszości etniczne, rasowe i seksualne i bezpośrednio narusza ich prawo do wolności gromadzenia się,

M. mając na uwadze, że w państwach członkowskich brakuje danych statystycznych na temat rasizmu, ksenofobii, antysemityzmu i homofobii, a zwłaszcza przemocy i dyskryminacji w związku z tymi zjawiskami;

N. mając na uwadze, że po pięciu latach negocjacji Rada nadal nie przyjęła wniosku Komisji dotyczącego ramowej decyzji w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii, skłaniając Komisję do zapowiedzi jego wycofania, oraz mając na uwadze, że narzędzie to byłoby użyteczne w zajmowaniu się sprawcami przestępstw powodowanych nienawiścią rasową i w ich karaniu,

O. mając na uwadze, że cztery państwa członkowskie - Niemcy, Luksemburg, Austria i Finlandia - zostały zgłoszone do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, ponieważ nie spełniły wymogów dyrektywy 2000/43/WE;

1. wyraża ubolewanie, że Rada nie była w stanie przyjąć decyzji ramowej Rady w sprawie zwalczania rasizmu i ksenofobii, i pilnie wzywa przyszłą fińską prezydencję Rady do ponownego rozpoczęcia prac nad nią oraz apeluje do Rady o osiągnięcie porozumienia w sprawie wyraźnego rozszerzenia tej decyzji na przestępstwa na tle homofobii, antysemityzmu, islamofobii i inne przestępstwa powodowane fobią lub nienawiścią ze względu na pochodzenie etniczne, rasę, orientację seksualną, religię lub z innych irracjonalnych powodów; wzywa państwa członkowskie do wzmocnienia środków prawa karnego mających na celu zbliżenie kar za takie przestępstwa w całej UE; wzywa wszystkie państwa członkowskie do skutecznego wdrożenia dyrektyw antydyskryminacyjnych oraz apeluje do Komisji o pociągnięcie do odpowiedzialności przez Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości tych państw członkowskich, które temu uchybią, oraz o przedstawienie w pierwszej połowie 2007 r. nowych narzędzi prawnych obejmujących wszystkie podstawy do dyskryminacji określone w art. 13 Traktatu WE i mających ten sam zakres, co dyrektywa 2000/43/WE;

2. stanowczo potępia wszelkie ataki rasistowskie i akty nienawiści wzywając jednocześnie wszystkie władze krajowe do podjęcia wszelkich wysiłków na rzecz ukarania winnych i walki z klimatem bezkarności w odniesieniu do tych ataków; solidaryzuje się z wszystkimi ofiarami takich ataków i ich rodzinami, w tym:

- zabójstwo z premedytacją czarnej kobiety narodowości malijskiej oraz belgijskiego dziecka, którego była opiekunką, popełnione w Antwerpii w dniu 12 maja 2006 r. przez młodego belgijskiego ekstremistę prawicowego, który wcześniej poważnie ranił kobietę tureckiego pochodzenia, usiłując ją zabić;

- zabójstwo 16-letniego chłopca w styczniu 2006 r. oraz 17-letniego chłopca w kwietniu 2006 r. w Brukseli, wyrażając jednocześnie oburzenie sposobem relacjonowania tych zabójstwo przez media, prowadzącym w niektórych przypadkach do bezpodstawnego przypisywania cech przestępczych całym społecznościom w oczach ogółu społeczeństwa;

- porwanie, tortury i zabójstwo Ilana Halimiego w lutym 2006 r. we Francji przez gang złożony z 22 osób różnego pochodzenia, wyrażając głębokie zaniepokojenie antysemickim wymiarem tej zbrodni;

- zabójstwo Chaiba Zehafa w marcu 2006 r. we Francji z powodu jego pochodzenia etnicznego;

- brutalną napaść na niemieckiego obywatela pochodzenia etiopskiego, Kevina K., w miejscowości Poemmelte w Saksonii-Anhalt w dniu 9 stycznia 2006 r., powodowaną głównie motywami rasowymi;

- okrutne tortury i morderstwo Gisberty, transseksualnej kobiety mieszkającej w portugalskim mieście Oporto, popełnione w lutym 2006 r. przez grupę niepełnoletnich nastolatków;

- napaść na Michaela Schudricha, Naczelnego Rabina Polski, która miała miejsce w Warszawie, oraz deklaracje jednego z czołowych członków Ligi Polskich Rodzin nawołujące do przemocy wobec społeczności GLBT w związku z marszem tolerancji i równości;

- atak w sobotę 8 kwietnia 2006 r. na Fernando Ujiguilete, Portugalczyka pochodzącego z Gwinei, w hiszpańskiej miejscowości Castellar del Vallès. W rezultacie napadu, który miał podłoże rasistowskie, Ujiguilete spędził kilka dni w szpitalu,

- wzrost liczby ataków, okrzyków i śpiewów rasistowskich na stadionach piłkarskich wśród kibiców wyznających ideologię neonazistowską;

3. z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w masowej demonstracji w Antwerpii i Paryżu, wyrażającej oburzenie społeczeństwa tymi wydarzeniami oraz poparcie społeczne dla walki z rasizmem, wzięły udział tysiące osób; przyjmuje ponadto z zadowoleniem demonstrację na rzecz tolerancji w Polsce, a zwłaszcza ciepłe przyjęcie parady gejowskiej w 2006 r. w Warszawie;

4. jest poważnie zaniepokojony ogólnym wzrostem nietolerancji powodowanej rasizmem, ksenofobią, antysemityzmem i homofobią w Polsce, co jest częściowo wywołane przez takie platformy religijne, jak Radio Maryja, krytykowane także przez Watykan za antysemickie wypowiedzi; uważa, że UE powinna podjąć odpowiednie środki dla wyrażenia swych obaw, a zwłaszcza zajęcia się kwestią udziału w rządzie Ligi Polskich Rodzin, której przywódcy nawołują do nienawiści i przemocy; przypomina Polsce o jej zobowiązaniach w świetle Traktatów, zwłaszcza art. 6 Traktatu UE, oraz o możliwych sankcjach w razie ich niespełnienia; w tym kontekście wzywa rząd Polski do ponownego rozważenia kwestii likwidacji urzędu pełnomocnika ds. równego statusu kobiet i mężczyzn; zwraca się do Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii o przeprowadzenie badania na temat narastającego klimatu nietolerancji powodowanej rasizmem, ksenofobią i homofobią w Polsce oraz zwraca się do Komisji o sprawdzenie, czy działania i deklaracje polskiego ministra edukacji są zgodne z art. 6 Traktatu UE;

5. stanowczo potępia decyzję władz Rosji w sprawie zakazu pierwszej parady gejowskiej w Moskwie w dniu 27 maja 2006 r. oraz fakt, że nie zdołały one zapewnić bezpieczeństwa uczestnikom pokojowej demonstracji i działaczom praw człowieka; przypomina ponadto władzom Rosji, że wolność gromadzenia się jest podstawowym prawem człowieka, zagwarantowanym w art. 31 konstytucji Federacji Rosyjskiej; wyraża głębokie zaniepokojenie rolą rosyjskich polityków i organizacji religijnych w podsycaniu przemocy i nienawiści wobec społeczności GLBT; wyraża nadzieję, że podobne wydarzenia nie będą miały miejsca w przyszłości, i zachęca władze Rosji do udzielenia zgody na paradę gejowską w 2007 r. i zapewnienia bezpieczeństwa jej uczestnikom;

6. wyraża głębokie rozczarowanie faktem, że przywódcy UE nie podnieśli tej kwestii na szczycie UERosja w dniu 26 maja2006 r.;

7. wyraża również rozczarowanie faktem, iż podczas spotkania Przewodniczącego Barroso oraz komisarzy Frattiniego i Spindli z europejskimi przywódcami religijnymi w dniu 30 maja 2006 r. nie potępiono aktywnego udziału rosyjskich duchownych prawosławnych w gwałtownym marszu antygejowskim i neonazistowskim w Moskwie w dniu 27 maja 2006 r.;

8. wyraża zdumienie i zaniepokojenie reakcją na wydarzenia w Moskwie Przewodniczącego Parlamentarnego Zgromadzenia Rady Europy, który pogratulował Rosji jej osiągnięć w zakresie praw człowieka, zamiast potępić złamanie podstawowych praw człowieka w dniu 27 maja 2006 r.;

9. wzywa przedstawicieli UE na nadchodzącym szczycie G8, aby poruszyli pilną kwestię praw człowieka w Rosji, a zwłaszcza prawa do pokojowych demonstracji;

10. wzywa instytucje Unii Europejskiej, państwa członkowskie i wszystkie europejskie demokratyczne partie polityczne, by potępiły wszelkie akty nietolerancji i podżegania do nienawiści rasowej, a także akty prześladowania lub przemocy rasistowskiej;

11. wyraża ubolewanie, że w kilku państwach członkowskich wzrasta poparcie dla partii ekstremistycznych oraz grup, których program ma wyraźnie ksenofobiczny, rasistowski, antysemicki i homofobiczny charakter, a które w ostatnim czasie znalazły się w polskim rządzie, i podkreśla potrzebę zajęcia się korzeniami tego zjawiska, takimi jak marginalizacja, wykluczenie i bezrobocie;

12. wzywa pilnie wszystkie państwa członkowskie do rozpatrzenia co najmniej możliwości wycofania finansowania publicznego dla partii politycznych, które nie respektują praw człowieka i wolności podstawowych, demokracji i rządów prawa, określonych w Karcie Praw Podstawowych, i wzywa państwa dysponujące tą możliwością do jej niezwłocznego zastosowania;

13. zwraca się do państw członkowskich o zainicjowanie kampanii i projektów na wszystkich poziomach i we wszystkich sektorach, zwłaszcza w mediach i szkołach, w celu promowania różnorodności kulturowej jako formy bogactwa i dynamiki gospodarczej, równości płci, zwalczania dyskryminacji, tolerancji, dialogu i integracji, na przykład w kontekście Europejskiego Roku Równości Szans dla Wszystkich (2007) i Dialogu Międzykulturowego (2008);

14. wzywa państwa członkowskie do zwrócenia odpowiedniej uwagi na zwalczanie rasizmu, seksizmu, ksenofobii i homofobii zarówno we wzajemnych relacjach, jak i w stosunkach dwustronnych z krajami trzecimi;

15. wzywa Komisję do dalszego rozwoju polityki antydyskryminacyjnej równolegle z powstającą polityką integracji; uważa, że do osiągnięcia równości potrzebne jest należyte uwzględnienie środków integracji i innych środków o charakterze nielegislacyjnym, takich jak promocja interakcji i partycypacji;

16. podkreśla potrzebę wspierania inicjatyw antyrasistowskich i antyksenofobicznych w odniesieniu do trwających Mistrzostw Świata w Niemczech i zwraca się do władz o ścisły nadzór, ściganie i karanie sprawców aktów rasizmu;

17. przypomina o potrzebie solidnych i jasnych definicji i statystyk dotyczących rasizmu i ksenofobii, a zwłaszcza związanej z nimi przemocy, jako środków skutecznego zwalczania tych zjawisk, jak zaznaczono w rocznym sprawozdaniu Europejskiego Centrum Monitorowania Rasizmu i Ksenofobii z 2005 r., które podkreśla brak rejestrów statystycznych przemocy na tle rasowym we Włoszech, Portugalii i Grecji;

18. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom państw członkowskich, Radzie Europy i rządowi Federacji Rosyjskiej.

[1] Dz.U. L 180 z 19.7.2000, str. 22.

[2] Dz.U. L 303 z 2.12.2000, str. 16.

[3] Dz.U. C 75 E z 26.3.2002, str. 269.

--------------------------------------------------