(2)Na skutki pandemii szczególnie narażone są państwa trzecie, w których instytucje są mało wydolne. Doprowadzi / prowadzi to do wzrostu zapotrzebowania na natychmiastowe, skuteczne, efektywne i spójne działania podmiotów świadczących pomoc humanitarną, m.in. w zakresie wsparcia lokalnych społeczności w państwach trzecich. Unijna strategia reagowania powinna stanowić kompleksową, spójną i zintegrowaną odpowiedź na wyzwania w zakresie zdrowia publicznego i kwestii społeczno-gospodarczych, a także wyzwania humanitarne. Szczególnie zagrożone są państwa i populacje podatne na zagrożenia i to one najbardziej potrzebują wsparcia, doraźnej pomocy i ochrony.

1.4.Uzasadnienie wniosku/inicjatywy

1.4.1.Potrzeby, które należy zaspokoić w perspektywie krótko- lub długoterminowej, w tym szczegółowy terminarz przebiegu realizacji inicjatywy

Wniosek dotyczący ukierunkowanej zmiany rozporządzenia w sprawie pomocy humanitarnej przedstawia się w ramach zmienionego wniosku dotyczącego wieloletnich ram finansowych (na lata 2021–2027), obejmującego Europejski Instrument na rzecz Odbudowy. Ten nowy instrument zapewni, obok innych programów, środki finansowe na pomoc humanitarną, przekraczające przez ograniczony okres pułapy środków na zobowiązania i środków na płatności przewidziane w WRF, w postaci zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w rozumieniu art. 21 rozporządzenia finansowego. Wdrażanie odpowiednich działań w ramach pomocy humanitarnej ma służyć wspieraniu państw trzecich w przezwyciężaniu negatywnych skutków pandemii COVID-19 oraz w promowaniu odporności.

1.4.2.Wartość dodana z tytułu zaangażowania Unii Europejskiej (może wynikać z różnych czynników, na przykład korzyści koordynacyjnych, pewności prawa, większej efektywności lub komplementarności). Na potrzeby tego punktu „wartość dodaną z tytułu zaangażowania Unii” należy rozumieć jako wartość wynikającą z unijnej interwencji, wykraczającą poza wartość, która zostałaby wytworzona przez same państwa członkowskie.

1) Rozprzestrzenianie się choroby koronawirusowej („COVID-19”), które w dniu 11 marca 2020 r. zostało uznane przez Światową Organizację Zdrowia za pandemię, stanowi ogromne obciążenie dla państw trzecich, w szczególności tych, w których mają miejsce konflikty lub inne kryzysy. Ponadto w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się choroby państwa trzecie zastosowały szereg bezprecedensowych środków. Spowodowały one istotne zakłócenia działalności gospodarczej, stanowiące dodatkowe wyzwanie dla już osłabionych systemów w niektórych państwach. W szczególności środki te spowodowały zakłócenia w łańcuchach dostaw i produkcji oraz nieobecności w miejscu pracy. W szerszym ujęciu doprowadziły one już lub doprowadzą do poważnego pogorszenia sytuacji finansowej wielu przedsiębiorstw w państwach trzecich. 2) Kryzys rozprzestrzenił się szybko na terytorium Unii i w państwach trzecich. W 2020 r. przewiduje się na całym świecie gwałtowny spadek tempa wzrostu gospodarczego, który może trwać do 2021 r. Może to mieć szczególnie dotkliwe skutki dla państw trzecich i ich ludności lub słabszych grup społecznych (np. uchodźców), szczególnie w połączeniu z innymi wyzwaniami, jak konflikty, klęski żywiołowe lub załamanie systemów ochrony zdrowia w państwach trzecich. 3) W tej wyjątkowej sytuacji konieczne jest spójne i jednolite podejście na szczeblu Unii w celu zapobieżenia dalszemu pogarszaniu się sytuacji gospodarczej oraz pobudzenia zrównoważonej odbudowy działalności gospodarczej, przy zapewnieniu ciągłości i zwiększenia inwestycji na rzecz transformacji ekologicznej i cyfrowej. Ponadto, ze względu na poważne konsekwencje dla państw trzecich lub słabszych grup społecznych doświadczających innych zagrożeń, np. wskutek konfliktów, ubóstwa lub klęsk żywiołowych, konieczne jest ustanowienie Instrumentu UE na rzecz Odbudowy w celu zaradzenia skutkom pandemii COVID-19 lub zaspokojenia pilnych potrzeb finansowych w celu uniknięcia jej ponownego pojawienia się. 5) Oprócz wsparcia gospodarek zarówno w UE, jak i w państwach trzecich, a także prowadzonych w Unii działań badawczo-innowacyjnych w dziedzinie zdrowia i klimatu, instrument powinien wzmocnić wsparcie, które UE może zapewniać w przypadku potrzeb humanitarnych. 6) Ogólna sytuacja humanitarna w krajach sąsiadujących i rozwijających się oraz stosunki handlowe i gospodarcze z nimi mają duże znaczenie dla gospodarki w Unii. Z tego względu, zgodnie z globalną rolą i odpowiedzialnością Unii, a także jej wartościami, środki finansowe przekazywane z Instrumentu UE na rzecz Odbudowy za pośrednictwem ISWMR powinny być również wykorzystywane w celu wspierania wysiłków tych państw w zwalczaniu i przezwyciężaniu skutków pandemii COVID-19. Środki te powinny również być wykorzystywane w ramach pomocy humanitarnej w celu niesienia wsparcia humanitarnego ludności znajdującej się w trudnej sytuacji, co obejmuje bardzo potrzebne wsparcie dla służby zdrowia państw trzecich.

1.4.3.Główne wnioski wyciągnięte z podobnych działań

Doświadczenia z wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020 pokazują, że roczne przydziały w ramach pomocy humanitarnej okazały się niewystarczające w obliczu wielu długotrwałych lub nowo pojawiających się kryzysów humanitarnych na świecie. Z tego powodu konieczne było znaczne zwiększenie środków poprzez wykorzystanie rezerwy na pomoc nadzwyczajną i innych źródeł. Niniejszy wniosek stanowi reakcję na dodatkowe nieprzewidziane potrzeby związane z COVID-19 poprzez zwiększenie dostępności dodatkowych zasobów wykraczających poza kwoty przewidziane w WRF na lata 2021–2027.

1.4.4.Spójność z innymi właściwymi instrumentami oraz możliwa synergia

Oprócz synergii z ISWMR, obecna inicjatywa w kontekście zmienionego wniosku w sprawie WRF tworzy silne synergie między pomocą humanitarną a nowym Europejskim Instrumentem na rzecz Odbudowy, ustanowionym w proponowanym rozporządzeniu (UE) XXX/XX. Instrument ten umożliwi przez ograniczony czas przekazywanie środków finansowych na odnośne programy sektorowe powyżej pułapów określonych w WRF w wyniku komplementarności celów i funkcjonowania tych instrumentów oraz w świetle uzasadnienia i wartości dodanej przedstawionych w sekcji 1.4.2 powyżej.

1.5.Okres trwania wniosku/inicjatywy i jego wpływ finansowy

◻ Ograniczony czas trwania

–◻ Okres trwania wniosku/inicjatywy: od [DD/MM]RRRR r. do [DD/MM]RRRR r.

–◻ Okres trwania wpływu finansowego: od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na zobowiązania oraz od RRRR r. do RRRR r. w odniesieniu do środków na płatności.

X Nieograniczony czas trwania