Dyrektywa ECN+ ma zostać transponowana do dnia 4 lutego 2021 r. Komisja będzie monitorować proces transpozycji i wspierać państwa członkowskie w transponowaniu dyrektywy do prawa krajowego w ciągu dwuletniego okresu wdrażania, począwszy od momentu opublikowania dyrektywy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Dyrektywa ECN+ zagwarantuje, że stosując te same przepisy, tj. unijne zasady ochrony konkurencji, krajowe organy ochrony konkurencji dysponują skutecznymi narzędziami egzekwowania prawa oraz zasobami niezbędnymi do wykrywania i karania przedsiębiorstw, które łamią unijne reguły konkurencji. Dyrektywa zapewni im również możliwość podejmowania decyzji w sposób całkowicie niezależny, na podstawie faktów i przepisów prawa. Nowe reguły wnoszą wkład w osiągnięcie celu, jakim jest stworzenie prawdziwego jednolitego rynku przyczyniają się bowiem do realizacji ogólnego celu polegającego na rozwijaniu konkurencyjnych rynków, tworzeniu miejsc pracy i zwiększaniu wzrostu gospodarczego.

W grudniu 2018 r. Komisja opublikowała zaktualizowane wytyczne dla przedsiębiorstw w odniesieniu do tajemnic handlowych i innych poufnych informacji w trakcie postępowania dotyczącego ochrony konkurencji, a także wytyczne i wzory dotyczące korzystania z tzw. kręgów osób zaufanych w celu uzyskania dostępu do akt. Udostępnienie przedsiębiorstwom informacji zawartych w aktach Komisji jest podstawowym etapem proceduralnym w sprawach z zakresu ochrony konkurencji. Obydwa te nowe dokumenty z wytycznymi są elementem stale prowadzonych przez Komisję prac na rzecz zwiększenia terminowości i wydajności postępowań dotyczących konkurencji, a zarazem gwarantują sprawiedliwość proceduralną i prawo przedsiębiorstw do obrony. Stanowią uzupełnienie wcześniejszych wytycznych Komisji dotyczących najlepszych praktyk w zakresie biur danych , wytycznych dotyczących wniosków o poufne traktowanie na potrzeby procesu sporządzania ogólnodostępnych wersji jej decyzji , a także zaleceń dotyczących wykorzystania dokumentów przekazanych elektronicznie .

Od samego początku w UE obowiązują postanowienia Traktatu , które uprawniają Komisję do ochrony uczciwej, niezakłóconej konkurencji na rynku wewnętrznym. W unijnych regułach konkurencji ustanowiono należycie zdefiniowane ramy prawne określające zakres działalności gospodarczej przedsiębiorstw na rynku wewnętrznym, umożliwiając przedsiębiorstwom każdej wielkości uczciwą konkurencję. Wspomniane ramy prawne ewoluowały w ciągu ostatnich sześciu dziesięcioleci, ale zdecydowanie przestrzega się w nich zasady rządów prawa pod ścisłą kontrolą europejskich sądów. Komisja rygorystycznie stosuje zasadę niedyskryminacji, sprawiedliwości proceduralnej, przejrzystości, przewidywalności, prawa do bycia wysłuchanym oraz ochrony poufności w codziennej praktyce egzekwowania przepisów. Ze względu na przewidywalność i wiarygodność unijnego systemu Komisja stała się jednym z czołowych i najbardziej wpływowych organów ochrony konkurencji na świecie.

Ponadto w dniu 18 września 2018 r. Komisja wszczęła szczegółowe postępowanie wyjaśniające w sprawie możliwej zmowy producentów samochodów dotyczącej opracowania technologii układów oczyszczania spalin przeznaczonych do samochodów osobowych. W październiku 2017 r. Komisja przeprowadziła kontrole w siedzibach BMW, Daimler, Volkswagena i Audi w Niemczech w ramach wstępnego dochodzenia w tej sprawie. Komisja bada, czy przedsiębiorstwa te uzgodniły, że nie będą ze sobą konkurować w zakresie opracowywania i wdrażania układów sterowania emisją w samochodach sprzedawanych w EOG. Przedmiotowe układy sterowania emisją to układy selektywnej redukcji katalitycznej (SCR), które redukują poziom emisji tlenku azotu (NOx) przez samochody osobowe z silnikami Diesla, oraz filtry cząstek stałych (OPF), które redukują poziom emisji cząstek stałych przez samochody osobowe z silnikami benzynowymi. Formalne otwarcie postępowania nie przesądza o wyniku dochodzenia.

W sektorze motoryzacyjnym Komisja nałożyła sankcje w dwóch kolejnych sprawach kartelowych. Jedna z nich dotyczyła świec zapłonowych (samochodowych urządzeń elektrycznych), w odniesieniu do których dostawcy Bosch (Niemcy) i NGK (Japonia) byli w zmowie z Denso (Japonia). Kartel działał od 2000 r. do 2011 r. i miał na celu uniknięcie konkurencji przez wzajemne szanowanie swoich stałych klientów i utrzymywanie istniejącego status quo w branży świec zapłonowych w EOG. Denso ujawniło istnienie kartelu, dzięki czemu uzyskało pełne zwolnienie z grzywny, która mogła wynieść około 1 mln EUR. Druga decyzja Komisji dotyczyła dwóch naruszeń w dziedzinie układów hamulcowych. Pierwszy kartel, który działał od lutego 2007 r. do marca 2011 r., dotyczył dostaw hydraulicznych układów hamulcowych i uczestniczyły w nim firmy TRW (USA; obecnie ZF TRW, Niemcy), Bosch (Niemcy) i Continental (Niemcy). Drugie naruszenie trwało od września 2010 r. do lipca 2011 r. i dotyczyło dostaw elektronicznych układów hamulcowych, a uczestniczyły w nim firmy Bosch i Continental. W przypadku obu naruszeń dostawcy części samochodowych dążyli do koordynacji swoich zachowań rynkowych przez wymianę informacji szczególnie chronionych, w tym dotyczących elementów praktyki cenowej. Z racji ujawnienia istnienia kartelu TRW i Continental uzyskały pełne zwolnienie z grzywny, która mogła wynieść odpowiednio około 54 mln EUR i około 22 mln EUR.

Przez blisko sześć lat, od października 2006 r. do września 2012 r., pięciu przewoźników (chilijski przewoźnik morski CSAV, japońscy przewoźnicy „K” Line, MOL i NYK oraz norwesko-szwedzki przewoźnik WWL-EUKOR) tworzyło kartel na rynku transportu dalekomorskiego nowych samochodów osobowych, samochodów ciężarowych i innych dużych pojazdów na różnych trasach między Europą a innymi kontynentami. Przewoźnicy uzgodnili, że utrzymają status quo na rynku i będą wzajemnie szanować tradycyjną działalność prowadzoną przez poszczególnych członków kartelu na niektórych trasach lub współpracę z niektórymi klientami, podając sztucznie zawyżone ceny lub nie podając ich wcale w przetargach ogłaszanych przez producentów pojazdów. Działalność kartelu wywarła wpływ na importerów samochodów, producentów pojazdów (jako eksporterów) oraz odbiorców końcowych na terenie Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). W trakcie postępowania wyjaśniającego Komisja współpracowała z kilkoma organami ochrony konkurencji na całym świecie, w tym w Australii, Japonii, Kanadzie i USA. To MOL ujawnił istnienie kartelu, dzięki czemu uzyskał pełne zwolnienie z grzywny, która mogła wynieść około 203 mln EUR.

W 2018 r. Komisja, zgodnie ze swoimi wytycznymi w sprawie lepszego stanowienia prawa, rozpoczęła ocenę zasad pomocy państwa przyjętych w ramach pakietu na rzecz unowocześnienia polityki w dziedzinie pomocy państwa, a także wytycznych dotyczących transportu kolejowego oraz krótkoterminowego ubezpieczenia kredytu eksportowego. Ocena przybiera formę „oceny adekwatności” służącej sprawdzeniu, czy zasady istotnie funkcjonują zgodnie z założeniami i czy są adekwatne do potrzeb. Będzie ona stanowić dla Komisję podstawę do podejmowania w przyszłości decyzji w sprawie dalszego przedłużenia okresu obowiązywania lub aktualizacji przepisów.

Im większa przejrzystość stosowania pomocy państwa, tym większe prawdopodobieństwo, że egzekwowanie prawa będzie skuteczniejsze. Mając to na względzie, służby Komisji ułatwiają przestrzeganie przepisów dotyczących przejrzystości zawartych w pakiecie na rzecz unowocześnienia polityki w dziedzinie pomocy państwa przez opracowanie, we współpracy z państwami członkowskimi, modułu przejrzystości przyznawania pomocy państwa – narzędzia informatycznego do przekazywania i publikowania danych na temat przypadków przyznania pomocy państwa w kwocie powyżej 500 000 EUR. Do końca 2018 r. do modułu przejrzystości przyznawania pomocy państwa dołączyły 25 państwa członkowskie. 25 państw członkowskich i Islandia opublikowały informacje o ponad 43 000 przypadków przyznania pomocy państwa.

W ciągu ostatnich sześciu dziesięcioleci istnienia europejskiej polityki konkurencji na rynkach dokonały się istotne zmiany. W szczególności cyfryzacja gospodarki dogłębnie zmieniła zachowanie konsumentów i sposób funkcjonowania rynków.

Szczególne wyzwanie dotyczy danych w kontekście coraz większego znaczenia algorytmów. Algorytmy potrzebują danych, żeby się uczyć: im więcej danych, tym inteligentniejsze stają się algorytmy. Kolejną kwestią wymagającą uwagi jest coraz większa władza rynkowa platform cyfrowych, które pełnią podwójną rolę – zapewniają kanał dystrybucji dla innych podmiotów, a jednocześnie wprowadzają na rynek własne produkty. Aby jak najlepiej wykorzystać potencjał i możliwości, jakie niesie ze sobą technologia cyfrowa, Europa potrzebuje autentycznie połączonego jednolitego rynku cyfrowego. Polityka konkurencji stanowi integralny element tworzenia dobrze funkcjonującego jednolitego rynku cyfrowego.

W epoce cyfrowej na pierwszy plan wysunęli się także zupełnie nowi uczestnicy rynku. Niektórzy z nich rozwinęli się bardzo szybko i stali się istotnymi dostawcami technologii. Innowacje wprowadzone przez te odnoszące sukcesy przedsiębiorstwa, które dominują na wielu niedawno powstałych i pojawiających się rynkach cyfrowych, ułatwiają życie obywatelom i przedsiębiorstwom, istotne jest jednak, aby uniemożliwić im wykorzystywanie swojej pozycji do osłabienia konkurencji ze strony innych przedsiębiorstw. Aby zagwarantować, że rynki w Europie służą konsumentom, a nie odwrotnie, wprowadzono już rozporządzenie dotyczące przepisów o ochronie danych , a Rada i Parlament analizują obecnie rozporządzenie w sprawie propagowania obowiązku zachowania przejrzystości przez platformy internetowe .

W 2018 r. Komisja rozpoczęła debatę nad tym, w jaki sposób polityka konkurencji może najlepiej służyć europejskim konsumentom w szybko zmieniającym się świecie. W tym celu Komisja powołała profesor Heike Schweitzer, profesora Jacques'a Crémera i adiunkta Yves-Alexandre'a de Montjoye na specjalnych doradców ds. przyszłych wyzwań związanych z cyfryzacją na potrzeby polityki konkurencji . Sprawozdanie specjalnych doradców pt. „Polityka konkurencji w erze cyfrowej” opublikowano 4 kwietnia 2019 r. W sprawozdaniu tym specjalni doradcy (i) wskazują, jakie są ich zdaniem główne cechy charakterystyczne rynków cyfrowych; (ii) przedstawiają swoje poglądy na temat celów unijnego prawa konkurencji w erze cyfrowej; oraz (iii) omawiają kwestię stosowania reguł konkurencji w odniesieniu do platform i danych cyfrowych, a także znaczenia kontroli połączeń dla ochrony konkurencji i innowacji. Sprawozdanie ma stanowić wkład w prowadzoną przez Komisję debatę nad tym, w jaki sposób polityka konkurencji może najlepiej służyć europejskim konsumentom w szybko zmieniającym się świecie.

Egzekwowanie zasad ochrony konkurencji w obronie innowacji na rynkach cyfrowych

W dniu 18 lipca 2018 r. Komisja wydała decyzję , w której stwierdziła, że Google nadużyło swojej pozycji dominującej, i ukarała przedsiębiorstwo grzywną w wysokości 4,34 mld EUR za ograniczenia antykonkurencyjne, które Google nakładało od 2011 r. na producentów urządzeń przenośnych i operatorów sieci, aby utrwalić swoją pozycję dominującą w obszarze wyszukiwarek ogólnych.

Sprawa Google Android: przywracanie europejskim konsumentom korzyści wynikających z efektywnej konkurencji w sferze technologii mobilnych Wyszukiwarka Google jest sztandarowym produktem przedsiębiorstwa, który generuje roczne przychody z reklam przekraczające kwotę 95 mld USD, głównie dzięki zwiększonemu wykorzystaniu inteligentnych urządzeń przenośnych. Obecnie mobilny internet odpowiada za ponad połowę światowego ruchu internetowego. Ponadto około 80 % inteligentnych urządzeń przenośnych w Europie i na świecie działa na systemie operacyjnym Android, co daje łącznie ponad 2,2 mld urządzeń. Decyzja Komisji dotyczy trzech rodzajów ograniczeń, które Google nałożyło na producentów urządzeń przenośnych i operatorów sieci, aby zapewnić kierowanie ruchu do wyszukiwarki Google: – Po pierwsze, Google wymagało od producentów preinstalacji aplikacji wyszukiwarki i przeglądarki Google na urządzeniach działających na mobilnym systemie operacyjnym Android. Producenci musieli się dostosować, jeśli chcieli mieć możliwość sprzedawania urządzeń ze sklepem z aplikacjami Google. – Po drugie, Google płaciło producentom i operatorom sieci, aby mieć pewność, że na takich urządzeniach będzie preinstalowana tylko wyszukiwarka Google. – Po trzecie, Google utrudniało rozwój konkurencyjnych mobilnych systemów operacyjnych. Systemy te mogły stanowić platformę umożliwiającą zwiększenie ruchu w konkurencyjnych wyszukiwarkach internetowych. Komisja stwierdziła w decyzji, że wspomniane trzy rodzaje nadużyć stanowią element ogólnej strategii Google mającej na celu utrwalenie dominacji w obszarze wyszukiwarek ogólnych w czasie, gdy znaczenie mobilnego internetu istotnie rosło.

Pozycja dominująca sama w sobie nie jest nielegalna w świetle unijnych zasad ochrony konkurencji, niemniej przedsiębiorstwa dominujące są jednak w sposób szczególny odpowiedzialne za nienadużywanie swojej silnej pozycji rynkowej przez ograniczanie konkurencji, czy to na rynku, na którym dominują, czy też na odrębnych, ale powiązanych, rynkach. Swoim postępowaniem Google pozbawiło inne przedsiębiorstwa możliwości konkurowania w oparciu o merytoryczne zalety oraz wprowadzania innowacji, a zatem dopuściło się naruszenia unijnych zasad ochrony konkurencji. A co najważniejsze – pozbawiło europejskich konsumentów korzyści wynikających z efektywnej konkurencji w istotnej sferze technologii mobilnych.

W swojej decyzji Komisja zobowiązała Google do zaprzestania postępowania niezgodnego z prawem w ciągu 90 dni od daty wydania decyzji. Jako minimum Komisja wezwała Google do zaprzestania stosowania i do nienakładania ponownie trzech opisanych powyżej rodzajów ograniczeń. W decyzji zobowiązano również Google do powstrzymania się od wszelkich środków, których przedmiot lub skutek jest taki sam lub równoważny jak w przypadku tych praktyk. Komisja będzie bardzo uważnie monitorować przestrzeganie tej decyzji. Decyzja nie uniemożliwia przedsiębiorstwu Google wprowadzenia rozsądnego, uczciwego i obiektywnego systemu mającego na celu zapewnienie prawidłowego funkcjonowania urządzeń z systemem operacyjnym Android wykorzystujących zastrzeżone aplikacje i usługi Google, w taki jednak sposób, aby nie wpływało to na swobodę producentów do produkowania urządzeń opartych na forkach Androida.

W 2018 r. Komisja kontynuowała postępowanie wyjaśniające w sprawie ograniczeń, które Google nałożyło w odniesieniu do zdolności niektórych stron internetowych osób trzecich do wyświetlania w wynikach wyszukiwania reklam pochodzących od konkurentów przedsiębiorstwa (AdSense). W dniu 20 marca 2019 r. Komisja nałożyła na przedsiębiorstwo Google grzywnę w wysokości 1,49 mld EUR za wprowadzenie tych ograniczeń .

W dniu 24 stycznia 2018 r. Komisja nałożyła na Qualcomm grzywnę w wysokości 997 mln EUR za nadużycie pozycji dominującej w obszarze chipsetów pasma podstawowego zgodnych ze standardem LTE, co stanowi naruszenie unijnych zasad ochrony konkurencji. W swojej decyzji Komisja zobowiązała Qualcomm do powstrzymania się od wszelkich praktyk, których przedmiot lub skutek w przyszłości będzie taki sam lub równoważny. Rynek chipsetów pasma podstawowego zgodnych ze standardem LTE charakteryzuje się wysokimi barierami wejścia i jest rynkiem, na którym Qualcomm jest zdecydowanie największym dostawcą na świecie. W latach 2011–2016 Qualcomm dokonał znacznych wypłat na rzecz Apple, pod warunkiem że Apple będzie stosować wyłącznie chipsety Qualcomm w swoich urządzeniach iPhone oraz iPad. Wypłaty z tytułu wyłączności pozbawiły konkurentów możliwości konkurowania w oparciu o merytoryczne zalety, a europejskich konsumentów – rzeczywistego wyboru i dostępu do innowacji.

Skuteczne egzekwowanie prawa antykartelowego chroni konkurencyjne ceny komponentów do urządzeń cyfrowych

W dniu 21 marca 2018 r. Komisja nałożyła na ośmiu producentów kondensatorów (Elna, Hitachi Chemical, Holy Stone, Matsuo, NEC Tokin, Nichicon, Nippon Chemi-Con i Rubycon) grzywnę w wysokości 254 mln EUR za udział w funkcjonującym przez 14 lat kartelu dostawców kondensatorów elektrolitycznych. Kondensatory to komponenty elektryczne, które w sposób elektrostatyczny magazynują energię w polu elektrycznym, znajdujące zastosowanie w wielu produktach elektrycznych i elektronicznych.

Spotkania członków kartelu i kontakty między nimi odbywały się głównie w Japonii, ale kartel prowadził działalność na skalę globalną, w tym w EOG. Przedsiębiorstwa spotykały się regularnie i wymieniały między sobą szczególnie chronione informacje handlowe na temat przyszłych cen oraz przyszłych potrzeb w zakresie podaży i popytu. Miało to na celu koordynację dalszych działań i uniknięcie konkurencji cenowej. Dzięki ujawnieniu istnienia kartelu Sanyo Electric Co., Ltd. i jego jednostka dominująca Panasonic Corporation uzyskały pełne zwolnienie z grzywny.