[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 29.10.2009

KOM(2009)594 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI

„ELECTRA”O konkurencyjny i zrównoważony przemysł elektrotechnicznyw Unii Europejskiej

KOMUNIKAT KOMISJI

„ELECTRA”O konkurencyjny i zrównoważony przemysł elektrotechnicznyw Unii Europejskiej

WPROWADZENIE

Podczas posiedzenia Rady ds. Konkurencyjności[1] w maju 2009 r. uznano, że przemysł elektrotechniczny (ang. electrical engineering industry - EEI)[2] jest jednym z kluczowych elementów konkurencyjnej i silnej bazy przemysłowej w Unii Europejskiej (UE).

Przemysł elektrotechniczny stanowi jeden z największych sektorów przemysłowych na świecie. Jego produkcja obejmuje zarówno proste towary konsumpcyjne jak i bardzo zaawansowane technologicznie turbiny przemysłowe, sieci energetyczne i elektrownie. W UE przemysł ten liczy około 200 000 przedsiębiorstw, głównie MŚP, i zatrudnia około 2,8 miliona osób. W 2008 r. wartość jego łącznej produkcji wyniosła 411 mld EUR, EEI osiągnął nieznaczną nadwyżkę w bilansie handlowym, a jego udział w eksporcie UE wyniósł 10 %[3].

UE zajmuje drugie miejsce w światowej produkcji EEI z udziałem wynoszącym 21 %, za Chinami (30 %), a przed USA i Japonią (po 19 %). Pod względem wartości dodanej zajmuje drugie miejsce za USA, a przed Japonią i Chinami. Wyroby europejskiego EEI cieszą się dobrą opinią ze względu na ich jakość i niezawodność. Konkurenci nadrabiają jednak straty, podczas gdy UE nie zdołała jeszcze zmniejszyć luki konkurencyjnej jaka dzieli ją od USA. Konieczne jest stworzenie dostosowanej do konkretnych potrzeb wizji EEI, aby utrzymać i poprawić jego konkurencyjność w skali światowej.

Przyszłość europejskiego EEI, jako producenta technologii o szerokim zakresie zastosowań, uzależniona jest od wykorzystania wysokiego potencjału wzrostu określonych rynków, między innymi w zakresie infrastruktury zaopatrzenia w energię, energooszczędnych budynków, sieci transportowych, produkcji przemysłowej oraz rozwoju inteligentnych technologii w celu zaspokojenia istniejących i przyszłych potrzeb społecznych.

Niniejszy komunikat nakreśla krótko- i długoterminowy potencjał wzrostu tych rynków i wymienia działania oraz instrumenty niezbędne do utrzymania konkurencyjności EEI, przy jednoczesnym wyzwoleniu jego potencjału, aby mógł się on przyczynić się do realizacji celów UE w zakresie zmian klimatu do roku 2020. Komunikat opiera się na zaleceniach sprawozdania powstałego w ramach inicjatywy Electra[4] i łączy je z bieżącymi i przyszłymi działaniami UE. Uwzględnia on również Europejski plan naprawy gospodarczej[5] ukierunkowany na krótkookresowe przetrwanie przedsiębiorstw i utrzymanie miejsc pracy w Europie.

ZMIENIć WYZWANIA W MOżLIWOśCI

Badania, rozwój i innowacje

Przemysł elektrotechniczny nie ma dostępu do badań i rozwoju technologicznego (BRT)/innowacji i ich finansowania. Główną tego przyczyną jest duży udział MŚP w tym sektorze. Rynki i instytucje finansowe zazwyczaj z ostrożnością podchodzą do inwestycji w projekty w dziedzinie BRT, zwłaszcza w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Szereg programów UE wspiera BRT i innowacje, ale należy je lepiej zsynchronizować[6] i skoordynować, biorąc po uwagę zarówno podaż, jak i popyt.

Partnerzy sieci Enterprise Europe Network[7] i organizacji klastrów[8] muszą doskonalić swoje usługi wsparcia, zwiększyć ich fachowość oraz lepiej integrować innowacyjne MŚP. Klastry zazwyczaj zaspokajają potrzeby EEI, ponieważ zapewniają lub ukierunkowują charakterystyczne dla danego sektora i dopasowane do niego usługi wspierające działalność gospodarczą[9]. Obejmuje to ułatwianie współpracy między MŚP i instytutami badawczymi, wspieranie prawa własności intelektualnej[10] oraz transferu technologii. Takie usługi powinny uwzględniać zalecenie Komisji w sprawie zarządzania własnością intelektualną w działaniach związanych z przekazywaniem wiedzy oraz kodeks postępowania dla uniwersytetów i innych publicznych instytucji badawczych[11]. Same przedsiębiorstwa sektora EEI muszą być bardziej aktywne we wspieraniu inicjatyw w zakresie klastrów i łączenia się w klastry.

Badania i innowacje można również wspierać instrumentami finansowymi, np. poprzez ulgi podatkowe lub kupony innowacyjności (ang. innovation vouchers ), oraz poprzez poprawę warunków inwestowania kapitału podwyższonego ryzyka, np. w przypadku aniołów biznesu lub transgranicznych funduszy typu venture capital .

Obawy dotyczące potencjału innowacyjnego miały zasadnicze znaczenie przy wyborze EEI w ramach monitorowania rynku produktowego i poszczególnych sektorów Trwające dochodzenie zmierza do określenia nieprawidłowości poprzez badanie przypadków i ich analizę w szerszej perspektywie. Dochodzenie oceni, w jaki sposób można zwiększyć innowacyjność, aby wyeliminować te niedociągnięcia[12].

Europejskie platformy technologiczne (EPT) stanowią cenny wskaźnik trendów technologicznych, intensyfikując działalność badawczą istotną dla przemysłu i określając plany działania w zakresie rozwoju technologii. Poszczególne EPT odnoszą się do potrzeb i wyzwań, jakie występują w ich obszarach technologii i powinny odnieść sukces na etapie przedkonkurencyjnym (we wczesnej fazie rozwoju). Wiele z nich ma szczególne znaczenie dla EEI[13].

Strategiczny plan w dziedzinie technologii energetycznych (EPSTE)[14] zmierza do przyspieszenia badań nad technologiami niskoemisyjnymi oraz ich prezentacją i wprowadzaniem poprzez współpracę między przemysłem, instytucjami badawczymi i rządami. Plan ten ustanawia ramy prawne dotyczące wychwytywania i składowania dwutlenku węgla oraz innych zasadniczych wyzwań technologicznych, przed którymi stoi UE, aby umożliwić realizację celów UE w zakresie zmian klimatu do roku 2020. Wiele z tych propozycji ma bezpośredni związek z urządzeniami i technologiami EEI.

Europejski plan naprawy gospodarczej obejmuje „inteligentne inwestycje” w badania wspierające innowacje w sektorach wytwórczym, budowlanym i samochodowym, szczególnie dotkniętych kryzysem i stojących w obliczu istotnych wyzwań w trakcie przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną. Ze względu na interes publiczny ustanawia się trzy partnerstwa publiczno-prywatne o wartości ponad 3,2 mld EUR, przy zaangażowaniu przemysłu i jego wiodącej roli w określaniu strategicznej działalności badawczej w tych trzech sektorach. EEI powinien odnieść korzyści, ponieważ wytwarza wiele z objętych inwestycjami technologii.

Konieczność kształtowania umiejętności i ich utrzymania

Poważnym problemem wpływającym negatywnie na rozwój EEI, szczególnie na jego osiągnięcia w zakresie BRT i innowacji, jest brak inżynierów i innych wysoko wykwalifikowanych pracowników zajmujących się projektowaniem i wytwarzaniem zaawansowanych technologii. Aby utrzymać prymat techniczny UE, sytuację tę należy naprawić.

W perspektywie krótkoterminowej państwa członkowskie muszą wprowadzić lub zintensyfikować programy szkoleniowe lub stypendialne, by podczas kryzysu ekonomicznego nie tylko zapobiec utracie umiejętności pracowników, ale doskonalić je w oczekiwaniu na ożywienie gospodarcze. Przyszła konkurencyjność sektora inżynieryjnego i jego zdolność do dostarczania technologii istotnych dla celów UE związanych ze zmianami klimatu będzie w dużym stopniu uzależniona od wpływu kryzysu na jego obecnych pracowników.

W dłuższej perspektywie wyzwaniem dla przemysłu, partnerów społecznych, organów krajowych oraz systemów kształcenia i szkolenia[15] jest zapewnienie, najlepiej poprzez współpracę, wysoko wykwalifikowanych i dobrze wykształconych pracowników, posiadających odpowiednią wiedzę i praktyczne umiejętności[16].

W tym celu UE wspiera różne działania, takie jak inicjatywę „Nowe umiejętności w nowych miejscach pracy”[17], model elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity)[18], uczenie się przez całe życie[19] oraz e-umiejętności[20]. UE rozważa obecnie możliwość ustanowienia ogólnoeuropejskich i ogólnosektorowych rad ds. umiejętności i zatrudnienia, w celu stworzenia platformy wymiany informacji i dobrych praktyk pomiędzy podmiotami reprezentującymi określony sektor, organami krajowymi oraz władzami odpowiedzialnymi za kształcenie i szkolenie zawodowe. Także europejscy partnerzy społeczni zauważyli wyzwanie, jakim jest zapewnienie dobrze wykształconych pracowników. Komisja będzie wspierać sektorowy dialog społeczny w UE jako narzędzie właściwego zarządzania także w sektorze EEI, aby promować rozwój umiejętności i ich lepsze dostosowanie. Inne sektory stojące w obliczu podobnych wyzwań, takie jak europejskie sektory gazu i energii elektrycznej mogą się podzielić pozytywnymi doświadczeniami w tej dziedzinie.

Utrzymującymi się przeszkodami dla mobilności wewnątrz UE, w szczególności dla naukowców i osób wysoko wykwalifikowanych, zajmuje się między innymi funkcjonujące od niedawna europejskie partnerstwo na rzecz naukowców, które stanowi element europejskiej przestrzeni badawczej (European Research Area - ERA). ERA pozwala Europie prezentować spójne stanowisko na forach międzynarodowych i w kontaktach z najważniejszymi partnerami międzynarodowymi. Organy władzy publicznej wszystkich szczebli wspólnie propagują spójność swoich działań w ramach współpracy badawczo-rozwojowej i rozwijają wspólne inicjatywy, dzięki którym Europa przoduje w reagowaniu na globalne wyzwania i w realizowaniu celów zrównoważonego rozwoju[21]. W tym kontekście ciągle nierozwiązanym problemem pozostaje brak wzajemnego uznawania kwalifikacji inżynierów w całej UE.

Innym istotnym środkiem jest dyrektywa w sprawie błękitnej karty[22], która ma stanowić odpowiedź na zmieniające się potrzeby rynku pracy UE, stwarzając procedurę szybkiego i elastycznego przyjmowania wysoko wykwalifikowanych specjalistów spoza UE.

Przeciwdziałanie zmianom klimatu i poprawa efektywności energetycznej

EEI jest głównym producentem wydajnych i sprzyjających środowisku technologii. Wniesienie istotnego wkładu do celów dotyczących zmian klimatu do roku 2020 umożliwiłoby mu zwiększenie przyszłej konkurencyjności i potwierdzenie prymatu technologicznego[23]. Najlepszym rozwiązaniem jest zmierzanie do efektywności energetycznej we wszystkich segmentach rynku przy pełnym wykorzystaniu istniejących już technologii. Bezpośrednie zużycie energii energetycznej w budynkach, przemyśle i transporcie stanowi obecnie nawet 23 % łącznego zużycia energii w UE[24]. Pełny potencjał oszczędności energii do 2020 r. (w porównaniu z 2005 r.) wynosi od 25 % do 30 %[25]. Ponieważ około 80 % użytkowanych obecnie produktów wykorzystujących energię będzie nadal używanych w 2020 r.[26], nie wystarczy zastąpienie produktów zużytych produktami bardziej efektywnymi: obecnie używane produkty muszą być unowocześnione, aby wykorzystywały bardziej energooszczędne technologie.

Cztery główne rynki, na których technologie EEI mogą już teraz wpływać na zaopatrzenie w energię i popyt na energię, to:

- zasilanie energią

- zastosowania przemysłowe

- transport

- budynki.

To głównie przemysł powinien opracowywać i ulepszać produkty i procesy, aby przyjęły się na rynku, ale władze publiczne muszą zapewnić odpowiednie ramy, usuwając przeszkody regulacyjne, podnosząc świadomość, mobilizując aktywa i instrumenty finansowe, pobudzając siły rynkowe oraz wspierając rozwój technologiczny, badania i innowacje. Pomimo obecnego kryzysu ekonomicznego należy nadać szczególny priorytet publicznym i prywatnym inwestycjom koniecznym do osiągnięcia znacznych oszczędności energii.

Unijny system handlu uprawnieniami do emisji (Emission Trading System - ETS)[27], którego celem jest zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, może zwiększyć konkurencyjność EEI jako producenta technologii ograniczających emisje CO2. Programowanie ETS zgodnie z zasadami zrównoważonego rozwoju może przyczynić się do zmniejszenia emisji CO2, rozwoju innowacyjnych technologii ( technology pull ), stworzenia większej liczby miejsc pracy oraz uniknięcia „wyprowadzania produkcji” w UE i „ucieczki emisji” poza UE. Ponadto od 2013 r. dochody państwa z ETS — jeżeli są one bezpośrednio wykorzystywane, zgodnie z przepisami dotyczącymi pomocy państwa — mogłyby stanowić istotne źródło współfinansowania inwestycji o najwyższym wpływie na środowisko, ograniczając również ryzyko delokalizacji emitentów CO2.

Wytwarzanie, przesyłanie i dystrybucja energii

Elektrownie wykorzystujące paliwa kopalne produkują większość energii w UE-27 - w 2006 r. wytworzyły one 53,6 % energii elektrycznej brutto[28]. Jednak średnia efektywność wytwarzania energii elektrycznej w tych elektrowniach jest niższa niż 40 %[29]. Prawie 60 % energii traci się w procesie produkcji, a dalszych 5 % do 10 % w trakcie jej przesyłu i dystrybucji, tak więc zaledwie 30 % energii trafia do odbiorców jako ostatecznie dostępna energia elektryczna[30]. Skoncentrowanie się na poprawie średniej wydajności wytwarzania energii poprzez unowocześnianie urządzeń może podnieść średnią wydajność z 40 % do 60 %, a w przypadku produkcji energii elektrycznej połączonej z produkcją ciepła[31], nawet do 85 %[32]. Jeżeli uda się osiągnąć te wyniki, może powstać międzynarodowy popyt na takie elektrownie, szczególnie w gospodarkach wschodzących, takich jak Chiny, Indie i Brazylia. Ponieważ urządzenia te instalowane są zwykle na okres co najmniej 20-30 lat kwestia czasu ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia zamierzonych wyników.

Odnawialne źródła energii coraz częściej postrzegane są jako alternatywa dla paliw kopalnych. Ich większe wykorzystanie mogłoby przyczynić się do wzrostu znaczenia EEI i wpłynąć na stabilność sieci, ale wymagałby rozwoju dynamicznego magazynowania energii na szeroką skalę. Oczekuje się, że dyrektywa w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych[33] pomoże przyspieszyć przyjęcie tych technologii przez rynek.

Konieczna jest modernizacja sieci energetycznych w UE, aby dostosować je do wykorzystywania zdecentralizowanych odnawialnych źródeł energii oraz poprawić ich wydajność[34]. Utrzymanie i ulepszenie niezawodnych i wydajnych sieci, które mają zasadnicze znaczenie dla współczesnego społeczeństwa i dla bezpieczeństwa energetycznego UE, będzie wymagało znacznych inwestycji[35] w inteligentne systemy pomiarowe i inteligentne sieci, które umożliwiłyby zarządzanie zmieniającymi się w czasie i przestrzeni źródłami energii.

Państwa członkowskie powinny przyśpieszyć zatwierdzanie dużych inwestycji w zakresie infrastruktury i udzielanie pozwoleń na ich rozpoczęcie oraz koordynować takie procesy w przypadku planowanych połączeń transgranicznych.

Straty energii podczas przesyłu można ograniczyć dokonując konwersji prądu zmiennego na stały przy transporcie na duże odległości, ponieważ prąd zmienny jest bardziej odpowiedni przy krótszych odległościach. Prąd stały jest szczególnie wskazany, jeżeli miejsca produkcji energii są oddalone od ośrodków jej odbioru oraz w przypadku operacji podwodnych, np. połączeniu elektrowni wiatrowych na morzu z sieciami lądowymi. W sytuacji, gdyby przemysł nie zdołał osiągnąć porozumienia w sprawie samoregulacji Komisja rozważa zaproponowanie, na mocy dyrektywy dotyczącej PWE[36], środków wykonawczych w odniesieniu do niektórych wykorzystywanych w infrastrukturze produktów o wysokim zużyciu energii. W tym kontekście Komisja bada możliwość wprowadzenia wymagań dla transformatorów i związanych z nimi urządzeń.

Linie napowietrzne wzbudziły zaniepokojenie społeczne w związku z narażeniem na pola elektromagnetyczne niskiej częstotliwości i wywołały debatę na temat ochrony środowiska. W niektórych sytuacjach można stosować kable podziemne[37], ale rozwiązanie to nie jest szeroko rozpowszechnione. Aspekt ten powinien stanowić integralną część europejskiej strategii w zakresie sieci transportowych, tworząc synergię, zmniejszając koszty i skracając terminy.[38] Konieczne jest również uwzględnienie kwestii ochrony środowiska związanych z przepisami dotyczącymi sieci „Natura” (ochrona przyrody).

Ogólnie rzecz biorąc, w dziedzinie produkcji, przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej siły rynkowe UE są nadal zbyt słabe i utrzymują się bariery prawne. Zasadniczym warunkiem zwiększenia konkurencji na rynku energii elektrycznej jest w pełni zliberalizowany rynek wewnętrzny energii.

Zastosowania przemysłowe

Przemysł zużywa 30 % końcowego zapotrzebowania na energię w UE[39]. Modyfikując pewne procesy produkcyjne można zaoszczędzić 30 %, a nawet 65 % energii[40]. Aby w pełni zbadać całkowity potencjał oszczędności cały przemysł UE musi postrzegać inwestycje w energooszczędne rozwiązania jako strategiczną decyzję w sprawie zarządzania, wykorzystując np. model zarządzania ISO[41].

Znaczne oszczędności energii można osiągnąć w dwóch głównych procesach produkcyjnych:

- Silniki elektryczne zużywają do 70 % energii elektrycznej zużywanej w zastosowaniach przemysłowych, a połowa z nich mogłaby być zmodernizowana poprzez dodanie napędu bezstopniowego umożliwiającego zaoszczędzenie do 50 % energii. Ponadto tylko 12 % z nich jest sterowanych elektronicznie. Zasadnicze znaczenie będzie tu miał środek wykonawczy z lipca 2009 r.[42] na mocy dyrektywy dotyczącej PWE, mający na celu poprawę efektywności energetycznej i ekologiczności silników elektrycznych.

- Większość ciepła odpadowego z procesów przemysłowych mogłaby być odzyskiwana i wykorzystywana do lokalnego wytwarzania energii elektrycznej przez turbiny parowe.

Dodatkowo cały przemysł UE mógłby zwiększyć swoją efektywność energetyczną optymalnie wykorzystując energooszczędne urządzenia o wysokiej wydajności, takie jak systemy oświetleniowe, silniki, kondensatory energoelektryczne, transformatory i kable, poprzez odpowiednią automatyzację i sterowanie. W tym względzie ważne są również procedury i narzędzia monitorowania działania i utrzymywania systemów.

Transport

Sektor transportu zużywa około 30 % końcowego zapotrzebowania na energię w UE[43]. Potencjalne oszczędności energii są znaczne — około 26 % do 2020 r. w porównaniu z 2005 r.[44]. Istotną poprawę efektywności energetycznej może przynieść optymalizacja logistyki transportu oraz zarządzanie ruchem. Innowacyjne technologie EEI pomagają w oszczędzaniu energii i zmniejszaniu emisji CO2.

Plany naprawcze państw członkowskich mające na celu złagodzenie skutków kryzysu dla przemysłu motoryzacyjnego[45] wpływają nie tylko na oszczędności energii i emisje CO2, ale także na związane z tym sektorem zatrudnienie w przemyśle elektrotechnicznym.

Inicjatywa na rzecz ekologicznych samochodów w ramach Europejskiego planu naprawy gospodarczej umożliwia oddziaływanie zarówno na technologie stosowane w pojazdach jak i na infrastrukturę dystrybucji i zaopatrzenie w energię. Jest to zestaw środków ukierunkowanych na zwalczanie skutków kryzysu w europejskim przemyśle samochodowym. Jej podstawą jest elektryfikacja transportu drogowego i miejskiego i związane z nią różne rodzaje działań badawczych wspieranych przez EPT, takie jak europejski komitetu doradczy ds. badań w dziedzinie transportu drogowego ERTRAC (ang. European Road Transport Research Advisory Council) i europejska platforma technologiczna integracji systemów inteligentnych EpoSS (ang. European Technology Platform on Smart Systems Integration). Inicjatywa ta obejmuje pożyczki udzielane przez EBI producentom i dostawcom samochodów w celu finansowania innowacji oraz finansowanie projektów badawczych siódmego programu ramowego w partnerstwach publiczno-prywatnych (przy łącznych wydatkach na badania w wysokości 1 mld EUR); Niektóre państwa członkowskie wprowadziły również środki zwiększające popyt, aby pobudzić sprzedaż nowych pojazdów i ułatwić złomowanie pojazdów starszych.

Biorąc pod uwagę znaczenie zmniejszenia emisji dwutlenku węgla generowanej przez transport drogowy oraz cenę i bezpieczeństwo zaopatrzenia w ropę naftową, alternatywę dla samochodów wyposażonych w tradycyjne silniki spalinowe wykorzystujące paliwa kopalne mogą stanowić pojazdy elektryczne. W dłuższej perspektywie masowa produkcja pojazdów elektrycznych ułatwi producentom samochodów osiągnięcie docelowych poziomów emisji CO2 dla samochodów osobowych we Wspólnocie[46] i przyczyni się do ogólnego celu zmniejszenia emisji CO2, pod warunkiem, że energia elektryczna będzie pochodzić z odnawialnych lub niskoemisyjnych źródeł energii. Poza niskim poziomem emisji gazów cieplarnianych pojazdy te nie emitują zanieczyszczeń takich jak cząstki stałe i tlenki azotu oraz cechuje je niski poziom hałasu. Pojazdy elektryczne mogłyby być potencjalnie wykorzystywane do magazynowania energii w rozproszonym systemie energetycznym i mogą się w ten sposób przyczynić do wyeliminowania obciążeń szczytowych w sieci. Według śródokresowego sprawozdania grupy CARS21[47], w perspektywie krótko- do średnioterminowej technologie hybrydowe (pojazdy hybrydowe i pojazdy hybrydowe podłączane do sieci) będą prawdopodobnie używane równolegle z silnikami spalinowymi. W perspektywie średnio- do długoterminowej pojazdy w pełni elektryczne i pojazdy napędzane wodorem stanowią najbardziej obiecujące rozwiązania. Konieczne są jednak nadal zdecydowane wysiłki, aby pojazdy elektryczne stały się rozwiązaniem opłacalnym z handlowego punktu widzenia. Istotną przeszkodę stanowi cena pojazdów elektrycznych związana z kosztem baterii o wysokiej gęstości mocy, stałe inwestowanie w badania i rozwój oraz niewielkie korzyści skali na wczesnych etapach wprowadzania na rynek. Praktycznym problemem dla konsumentów jest mały zasięg tych pojazdów i słabo rozwinięta infrastruktura ich ładowania. Konieczne jest wreszcie zapewnienie odpowiedniego funkcjonowania rynku wewnętrznego pojazdów elektrycznych poprzez przyjęcie zharmonizowanie wymagań w zakresie homologacji.

Budynki

Udział budynków handlowych, publicznych i mieszkalnych stanowi około 40 % całkowitego końcowego zapotrzebowania na energię, z czego ponad 27 % stanowi energia elektryczna[48]. Do 2020 r. potencjalne oszczędności energii mogą wynieść 30 % w porównaniu z 2005 r.[49]. Większa część tej energii zużywana jest na ogrzewanie (kotły, ogrzewacze wody) i oświetlenie. Efektywność energetyczna oświetlenia objęta jest dwoma środkami[50] na mocy dyrektywy dotyczącej PWE, a nowe zasady dotyczące minimalnej efektywności energetycznej i oznakowania dla kotłów i ogrzewaczy wody powinny zostać przyjęte w najbliższych miesiącach. Publiczny i prywatny sprzęt oświetleniowy i systemy oświetleniowe zużywają 20 % całkowitego końcowego zapotrzebowania na energię elektryczną. Potencjał przemysłu oświetleniowego w zakresie oszczędzania energii wynosi od 30 % do 65 %[51]. Nowe technologie, takie jak diody elektroluminescencyjne (LED) pozwoliłyby zaoszczędzić 30 % obecnego zużycia energii do 2015 r., a do 2025 r. oszczędność wyniosłaby do 50 %[52].

Systemy zarządzania energią mogą znacznie ograniczyć poziom emisji CO2 budynków. Najważniejszym wyzwaniem jest wypracowanie rozwiązań obejmujących obecne budynki, ponieważ nawet 80 % z nich może być nadal użytkowanych w 2020 r. Największe znaczenie dla właścicieli i ich lokatorów będzie miał zwrot z inwestycji. Inwestor często nie jest użytkownikiem budynku, co oznacza, że wydatek pierwotny jest dla niego bardziej istotny niż efektywność energetyczna budynku przez cały okres jego eksploatacji. Należy edukować specjalistów z tej branży, informować klientów, zachęcać do renowacji i izolacji budynków prywatnych, zobowiązać władze publiczne do poprawy efektywności energetycznej budynków publicznych oraz do przyjęcia odpowiednich regulacji lub kodeksów w tej dziedzinie. W tym kontekście dyrektywa w sprawie charakterystyki energetycznej budynków wraz ze zmianami jest najważniejszym wspólnotowym instrumentem służącym rozwiązywaniu kwestii związanych z efektywnością energetyczną budynków.

Wyniki można osiągnąć poprzez stosowanie wysokowydajnych i elastycznych produktów oraz systemów (sprzęt gospodarstwa domowego, ogrzewanie, wentylacja, itp.), optymalne wykorzystanie obciążenia transformatorów i napędu bezstopniowego, wykrywanie obecności w celu włączania pomp i wentylatorów w centrach handlowych oraz stosowanie systemów automatyzacji i sterowania. Umożliwiłoby to nie tylko optymalizację systemów technicznych budynku przy jednoczesnym oszczędzaniu energii, ale zwiększyłoby również bezpieczeństwo i poziom ochrony. Do osiągnięcia tego celu przyczynią się działania uświadamiające, programy szkoleniowe, zamówienia publiczne i środki podatkowe promujące najbardziej ekologiczne produkty[53]. Istniejące budynki stwarzają największe możliwości poprawy, ale mają także słabe punkty, dotyczące między innymi bezpieczeństwa. Komisja zleci przeprowadzenie analizy, żeby ocenić w jaki sposób można poprawić bezpieczeństwo instalacji elektrycznych w budynkach, przy jednoczesnym zwiększeniu ich efektywności energetycznej i umożliwieniu bezpiecznej integracji odnawialnych źródeł energii oraz nowych usług, takich jak ładowanie pojazdów elektrycznych.

W czasie obecnego kryzysu zdecydowane pierwszeństwo powinny otrzymać inwestycje państw członkowskich w zakresie poprawy efektywności energetycznej budynków publicznych, takich jak biura, szpitale i szkoły. Dotychczasowe środki podejmowane przez państwa członkowskie dla wsparcia inwestycji w zakresie poprawy efektywności energetycznej, skupiające się zwłaszcza na obniżeniu zużycia energii w budynkach, obejmują w okresie 2009-10 zachęty podatkowe na kwotę około 20 mld EUR, lub 0,16 % PKB UE[54].

Zaspokajanie potrzeb społecznych — rozwijające się rynki

Obecne i przyszłe potrzeby obywateli UE wynikają między innymi ze zmian demograficznych spowodowanych starzeniem się społeczeństwa, wymagających sprawnych i niezawodnych systemów opieki zdrowotnej, budowy infrastruktury umożliwiającej stosowanie inteligentnych rozwiązań i wykorzystywanie nowoczesnych technologii w służbie osobom starszym oraz większego nacisku na kwestie bezpieczeństwa. EEI ma zatem szerokie możliwości rozwoju innowacyjnych technologii dla przyszłej infrastruktury i zastosowań, aby odpowiedzieć na te potrzeby społeczne w stosunkowo krótkim czasie.

Następujące zastosowania pozwalają zaspokoić te potrzeby, mają mocną bazę technologiczną i przemysłową w Europie oraz w większym stopniu niż inne rynki są uzależnione od stworzenia korzystnych warunków ramowych poprzez wprowadzenie konkretnych środków publicznych.

Sprzęt elektromedyczny

Rośnie zapotrzebowanie na dobrą opiekę zdrowotną i terapię zaawansowaną. Duże znaczenie będą miały elektroniczne systemy opieki zdrowotnej (e-zdrowie), ponieważ pozwalają one na lepszą wymianę informacji między specjalistami oraz lepsze informowanie pacjentów, tworząc tym samym usługi zdrowotne bardziej przyjazne dla pacjentów. Rozwijając systemy e-zdrowia EEI nie tylko pomoże pacjentom, ale także uzyska silną pozycję konkurencyjną w skali globalnej. Komisja jest zdecydowana wspierać nowe systemy komunikacyjne e-zdrowia, np. poprzez wprowadzanie standardowych rozwiązań.

Budynki, w których wykorzystuje się inteligentne rozwiązania i nowoczesne technologie w służbie osobom starszym

Do rozwoju tego rynku przyczynią się zarówno rosnące koszty energii jak i zwiększenie liczby gospodarstw jednoosobowych oraz osób pracujących w domu. Czynniki te spowodują rozwój technologii takich jak interoperacyjny zdalny dostęp i sterowanie oraz budowę bardziej ekologicznych budynków przy wykorzystaniu zarówno aktywnych, jak i pasywnych energooszczędnych technologii.

Bezpieczeństwo

UE stoi w obliczu rosnących zagrożeń bezpieczeństwa w postaci ataków terrorystycznych i nielegalnej migracji. EEI UE może wnieść w tym zakresie swój wkład jako producent rozwiązań technicznych niezbędnych[55] do zwiększenia bezpieczeństwa obywateli, infrastruktury i obiektów użyteczności publicznej, na granicach UE oraz w ramach zarządzania kryzysowego[56].

Rynek wewnętrzny i standaryzacja

System rynku wewnętrznego z jednolitym podejściem regulacyjnym znacznie ułatwia swobodny przepływ urządzeń gospodarstwa domowego. Wprowadzone niedawno nowe ramy prawne (NLF) w celu harmonizacji prawodawstwa wspólnotowego dotyczącego produktów powinny znacznie ułatwić EEI i innym sektorom przemysłu wprowadzanie ich produktów na rynek. W ramach tego procesu do 2010 r. Komisja opracuje projekt wniosku dotyczącego obowiązków podmiotów gospodarczych i roli jednostek notyfikowanych w celu zwiększenia spójności prawodawstwa w tym zakresie. Inny element NLF, rozporządzenie 765/2008 w sprawie akredytacji i nadzoru rynku (RAMS), które wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2010 r., powinien wzmocnić systemy nadzoru rynku dla produktów. Środki te powinny również wzmocnić wiarygodność oznakowania CE.

Standaryzacja jest warunkiem wstępnym dla skutecznych przepisów UE dotyczących produktów elektrycznych. Dobrowolne normy i specyfikacje techniczne uzupełniają wymagania prawa unijnego. Dzięki pomocy europejskich organizacji normalizacyjnych (EON), w tym CENELEC[57], nowe technologie są rozpowszechniane poprzez wdrażanie norm elektrotechnicznych, zapewniając otwarty dostęp do innowacji.

EON muszą w dalszym ciągu opracowywać normy potrzebne do ułatwienia wprowadzania na rynek energooszczędnych i sprzyjających środowisku systemów i produktów, w szczególności sprzętu elektrycznego, elektronicznego, mechanicznego i informacyjno-komunikacyjnego. W tym celu muszą one pogłębić integrację aspektów środowiskowych i związanych z efektywnością energetyczną w procesie normalizacji[58] oraz ustalić priorytety w powiązanych programach prac i mandatach. Działania normalizacyjne muszą być również ściślej związane z projektami BRT w ramach programów ramowych.

WNIOSKI I DALSZE DZIAłANIA

W niniejszym komunikacie przedstawiono obszary o potencjale rozwojowym, do których EEI może wnieść znaczny wkład. W szczególności polityka UE w dziedzinie klimatu i energii powinna być postrzegana jako szansa dla EEI na rozwój nowych przedsiębiorstw, nowych gałęzi przemysłu i tworzenie nowych miejsc pracy, zwłaszcza w czasie recesji. Pełne wdrożenie opisanych poniżej środków powinno zachęcić do długoterminowych inwestycji w infrastrukturę energetyczną i zapewnić wysoko wykwalifikowany kapitał ludzki, zwiększając w ten sposób bazę technologiczną UE.

Należy także zauważyć, że w ramach agendy lizbońskiej Komisja prowadzi monitoring rynku produktowego i poszczególnych sektorów wynikający z przeglądu jednolitego rynku[59], obejmujący urządzenia radiowe, telewizyjne i komunikacyjne oraz duży sprzęt gospodarstwa domowego, a także sprzedaż detaliczną elektrycznego sprzętu gospodarstwa domowego, odbiorników radiowych i telewizyjnych. Do tego szczegółowego badania sektorowego wybrano EEI, jako jeden z sektorów o dużym znaczeniu gospodarczym lub istotnych dla poprawy zdolności dostosowawczej gospodarki UE, w których występują problemy w funkcjonowaniu rynku. Ostateczne wyniki tego badania spodziewane są przed końcem 2009 r.

Należy podjąć następujące konkretne działania:

Przemysł powinien: zwiększyć wysiłki w zakresie badań naukowych i rozwoju, np. aby poprawić efektywność energetyczną urządzeń sieci elektroenergetycznych i elektrowni, zwłaszcza tych, w których wykorzystuje się paliwa kopalne; inwestować w automatyzację i technologie informacyjno-komunikacyjne wykorzystywane w zastosowaniach przemysłowych; uczestniczyć w dobrowolnych porozumieniach dotyczących efektywności energetycznej produktów, jeżeli działania takie mogą spowodować szybsze lub mniej kosztowne osiągnięcie celów polityki niż wprowadzenie wymagań obowiązkowych i nie stoją w sprzeczności z prawem UE; rozwijać harmonizację inteligentnych systemów sterowania domem, w tym inteligentnych systemów pomiarowych, umożliwiających łączenie sprzętu gospodarstwa domowego w sieć i lepszą kontrolę obciążenia elektrycznego i temperatury. Dobrym tego przykładem jest wspierany przez Komisję projekt „inteligentny dom”[60]. Służby użyteczności publicznej zachęca się do: aktywnej modernizacji sieci elektroenergetycznych umożliwiającej integrację różnych metod produkcji energii elektrycznej, włącznie ze źródłami scentralizowanymi i zdecentralizowanymi[61], oraz urządzeń w elektrowniach, aby ograniczyć emisje CO2 i pierwotne zapotrzebowanie na energię, w celu zapewnienia odpowiedniego funkcjonowania wewnętrznego rynku energetycznego i bezpieczeństwa dostaw. Wzywa się państwa członkowskie do: ułatwienia wprowadzania nowych międzynarodowych połączeń energetycznych pozwalających na lepsze wykorzystanie istniejącego potencjału, przy założeniu, że odpowiedzialny jest przemysł i opierając się na jego koncepcjach. Należy przy tym zwrócić uwagę na wprowadzanie podziemnych systemów przesyłu energii; wspierania rozwiązań zachęcających konsumentów do wyboru energooszczędnych technologii w istniejących i nowych budynkach, włącznie z zachętami do wymiany starych urządzeń na bardziej energooszczędne; zapewnienia zgodności wprowadzanych na rynek produktów z obowiązującymi przepisami. Komisja: wspólnie z EON oceni potrzebę objęcia pracami normalizacyjnymi wymogów dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków oraz ułatwienia wdrożenia innych przepisów w zakresie efektywności energetycznej, takich jak dyrektywa w sprawie ekoprojektu, dyrektywa w sprawie etykiet efektywności energetycznej oraz rozporządzenie w sprawie oznakowania ekologicznego; będzie nadal wspierać model ISO zarządzania energią[62], który pozwoli organizacjom i przedsiębiorstwom uwzględnić w ich praktykach zarządzania powszechnie uznawane ramy efektywności energetycznej budynków; zainicjuje badanie, żeby ocenić w jaki sposób można poprawić bezpieczeństwo instalacji elektrycznych w budynkach, przy jednoczesnym zwiększeniu ich efektywności energetycznej i umożliwieniu bezpiecznej integracji odnawialnych źródeł energii oraz innych nowych zastosowań. |

4. Komisja będzie uważnie monitorować te działania, środki i ich skutki, we współpracy z zainteresowanymi stronami, które powinny informować o postępach w ich wdrażaniu. Zgodnie z konkluzjami posiedzenia Rady ds. Konkurencyjności w maju 2009 r. Komisja w 2012 r. złoży sprawozdanie dotyczące wdrożenia proponowanych środków.

Załącznik I Inicjatywy polityczne UE istotne dla EEI

Inicjatywy polityczne UE najbardziej istotne dla EEI:

- Pakiet klimatyczno-energetyczny, włącznie z systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) i dyrektywą 2009/31/WE w sprawie geologicznego składowania dwutlenku węgla[63].

- Rynek wewnętrzny energii elektrycznej[64], komunikat „Europejska polityka energetyczna”[65], decyzja 1364/2006/WE ustanawiająca szereg wytycznych dla transeuropejskich sieci energetycznych oraz zielona księga o europejskiej sieci energetycznej[66], jako część Drugiego strategicznego przeglądu sytuacji energetycznej[67], przedstawionego w listopadzie 2008 r.

- „Plan działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej”[68], który ma na celu poprawę wydajności energetycznej i ekologiczności produktów poprzez zachęty (np. zamówienia publiczne lub środki podatkowe) promujące najbardziej ekologiczne produkty.

- Dyrektywa dotycząca ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię (PWE)[69] i szereg wydanych na jej podstawie środków wykonawczych w odniesieniu do niektórych produktów. „Plan działania na rzecz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz zrównoważonej polityki przemysłowej” zawiera propozycje rozszerzenia zakresu dyrektywy PWE, zmiany rozporządzenia w sprawie oznakowania ekologicznego, zmiany rozporządzenia w sprawie wspólnotowego systemu ekozarządzania i audytu oraz przyjęcia komunikatu w sprawie ekologicznych zamówień publicznych.

- Plan działania na rzecz racjonalizacji zużycia energii (EEAP)[70], który obejmuje 85 środków legislacyjnych lub innych wprowadzanych od 2007 do 2012 r., dotyczących produktów, urządzeń, budynków, transportu, przetwarzania energii, finansowania, zachęt, itp. Plan ten zostanie poddany przeglądowi w 2009 r. W listopadzie 2008 r. Komisja przyjęła komunikat w sprawie efektywności energetycznej[71] wraz z wnioskami dotyczącymi zmiany dyrektywy w sprawie etykiet efektywności energetycznej i przekształcenia dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków.

- Drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej[72], przyjęty w listopadzie 2008 r., który aktualizuje i rozwija rozwiązania, które mają zastosowanie do EEI i innych gałęzi przemysłu.

- Plan działań na rzecz technologii dla środowiska (ETAP)[73], który dotyczy ekologicznych i zaawansowanych technologii środowiskowych i produktów, które należy uwzględniać w decyzjach dotyczących inwestycji i zakupu. Plan ten przewiduje również możliwości finansowania.

- Polityka spójności na lata 2007-2013, zgodnie z którą państwa członkowskie mogą udzielać EEI wsparcia finansowego proponowanego w niniejszym komunikacie. Strategiczne wytyczne Wspólnoty przyznają priorytet innowacji, wsparciu MŚP i zrównoważonemu rozwojowi. W odpowiedzi na kryzys finansowy i gospodarczy polityka spójności umożliwia państwom członkowskim przyspieszenie i zwiększenie wsparcia udzielanego niskoemisyjnym usługom i technologiom[74]. Na przykład proponowana zmiana rozporządzenia EFRR pozwala państwom członkowskim przeznaczyć do 4 % całkowitej kwoty środków przydzielanych im z EFRR na inwestycje w budownictwie mieszkaniowym związane z efektywnością energetyczną i energią odnawialną.

- Wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie emisji przemysłowych (IPPC)[75], który przekształca siedem istniejących dyrektyw w jeden jasny i spójny instrument legislacyjny. Pozwoli on osiągnąć znaczne korzyści dla środowiska i zdrowia ludzkiego poprzez ograniczenie szkodliwych emisji przemysłowych w całej UE, w szczególności poprzez lepsze stosowanie najlepszych dostępnych technik.

- Aktualnie prowadzone studium wykonalności dotyczące powołania na szczeblu europejskim sektorowych rad ds. zatrudnienia i umiejętności, które potencjalnie mogłoby prowadzić do utworzenia takich rad dla EEI, jeżeli przedstawiciele tego sektora wesprą taką inicjatywę.

Załącznik II Finansowanie działań EEI z funduszy UE |

Następujące instrumenty są potencjalnym źródłem dotacji, pożyczek, gwarancji udzielonych na zabezpieczenie pożyczki, kapitału venture , funduszy private equity , pomocy technicznej, dopłat do oprocentowania lub kapitału podwyższonego ryzyka:

- Fundusze polityki spójności: w okresie 2007-2013 państwa członkowskie planują wykorzystać ponad 10 mld EUR z tych środków, żeby wesprzeć projekty dotyczące zrównoważonej energii, np. infrastruktury, kogeneracji, energii odnawialnych, efektywności energetycznej oraz szkolenia i usług, w tym audytów energetycznych. Środki te będą uzupełnione krajowym finansowaniem ze środków publicznych, a w niektórych przypadkach także prywatnych, które w przybliżeniu może je podwoić.Poza tym polityka spójności zapewnia największe wsparcie UE dla MŚP - około 55 mld EUR, które obejmuje dostęp do kapitału, zaawansowane usługi dla przedsiębiorstw, kapitał na rozruch, inicjatywy dotyczące klastrów, środki stymulujące BRT, ekologiczne technologie i procesy itp. Środki te mają być również uzupełniane publicznym i prywatnym kapitałem krajowym.

- Siódmy program ramowy na rzecz badań i rozwoju[76]: 2,35 mld EUR w okresie 2007-2013 na energię niejądrową, np. na wytwarzanie energii odnawialnej, technologie wychwytywania i składowania CO2, technologie czystego spalania węgla, inteligentne sieci energetyczne, efektywność energetyczną i energooszczędność oraz wiedzę w zakresie kształtowania polityki energetycznej.

- Program na rzecz konkurencyjności i innowacji (PKI)[77]: 700 mln EUR w ramach programu operacyjnego Inteligentna Energia - Europa w okresie 2007-2013 przeznaczony jest na wsparcie środków w obszarach technologii niskoemisyjnych, technologii innowacyjnych, efektywności energetycznej i odnawialnych źródeł energii, racjonalnego wykorzystywania zasobów energetycznych oraz przepisów dotyczących energii.

- Transeuropejskie sieci energetyczne TEN-E[78]: 155 mln EUR w okresie 2007-2013 na promowanie połączeń transgranicznych oraz interoperacyjności infrastruktury elektroenergetycznej i gazowej.

- Wspólna polityka rolna[79]: 3 mld EUR na inwestycje przyjazne klimatowi w ramach rozwoju obszarów wiejskich., takie jak uprawa wieloletnich roślin energetycznych, elektrownie bioenergetyczne, zwiększanie efektywności energetycznej maszyn lub odnawialne źródła energii do użytku lokalnego lub w gospodarstwie[80].

- Europejski Fundusz Społeczny[81] na rozwijanie zdolności i szkolenie zawodowe w celu ograniczenia niedoboru wykwalifikowanych pracowników w sektorze energooszczędnych i ekologicznych technologii.

Dodatkowe źródła, które można wykorzystać:

- Wiele państw członkowskich zachęca konsumentów do zakupu energooszczędnych produktów oferując między innymi premie dla nabywców lub ulgi podatkowe. Jeżeli pomoc taką przyznaje się bez względu na pochodzenie produktu, nie stanowi ona z reguły pomocy państwa. Pomoc państwa na wsparcie technologii przyjaznych dla środowiska lub oszczędności energii może zostać przyznana na warunkach określonych w Wytycznych wspólnotowych w sprawie pomocy państwa na ochronę środowiska[82] przyjętych jako część pakietu klimatycznego w styczniu 2008 r. Pomoc państwa na wsparcie realizacji projektów BRT i innowacji, klastrów, działań na rzecz innowacji oraz czasowe zatrudnienie wysoko kwalifikowanych pracowników można przyznać MŚP i dużym przedsiębiorstwom na warunkach określonych we wspólnotowych zasadach ramowych dotyczących pomocy państwa na działalność badawczą, rozwojową i innowacyjną[83].

- Ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych („GBER”)[84] daje państwom członkowskim szerokie możliwości przyznawania pomocy na wsparcie ochrony środowiska w sposób łatwy i bezpośredni bez konieczności powiadamiania Komisji.

- Zwięzłe streszczenie przepisów dotyczących możliwości wspierania MŚP, nie tylko w celu ochrony środowiska, ale także na przykład w celu pobudzenia działań w dziedzinie BRT i innowacji, klastrów lub środków pomocy z wykorzystaniem kapitału podwyższonego ryzyka zamieszczono w „Przewodniku po wspólnotowych przepisach w dziedzinie pomocy państwa dla MŚP”[85].

- Inną formą pomocy państwa są gwarancje zachęcające do prywatnego finansowania[86].

- W dniu 17 grudnia 2008 r. Komisja przyjęła tymczasowe ramy prawne w zakresie pomocy państwa upoważniające państwa członkowskie do uproszczenia dostępu do finansowania dla przedsiębiorstw poprzez gwarancje dotowane i subwencje kredytowe na inwestycje w wyroby spełniające z zapasem unijne normy w zakresie ochrony środowiska. Ramy te wspierają technologie ekologiczne i efektywność energetyczną[87].

[1] Dok. 10082/09.

[2] Wykaz znajduje się pod adresem: http://ec.europa.eu/enterprise/electr_equipment/electrareport_annex1.pdf.

[3] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page?_pageid=0,1136217,0_45571467&_dad=portal&_schema=PORTAL .

[4] http://ec.europa.eu/enterprise/electr_equipment/electra.htm. Sprawozdanie powstałe w ramach inicjatywy ELECTRA sporządzono korzystając z pomocy Komisji, ale niekoniecznie odzwierciedla ono opinię Komisji.

[5] COM (2008) 800.

[6] Małe badanie „Synergies between EU instruments supporting innovation”, czerwiec 2008.

[7] http://www.enterprise-europe-network.ec.europa.eu/index_en.htm.

[8] COM(2008)652.

[9] Europejska inicjatywa INNOVATM: http://www.europe-innova.org/index.jsp.

[10] http://www.ipr-helpdesk.org/.

[11] C(2008) 1329.

[12] http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication13083_en.pdf.

[13] Wykaz znajduje się pod adresem: http://cordis.europa.eu/technology-platforms/individual_en.html.

[14] COM(2007) 723.

[15] COM(2008) 865.

[16] http://ec.europa.eu/social/main.jsp?langId=en&catId=89&newsId=529&furtherNews=yes.

[17] COM(2008) 868.

[18] http://ec.europa.eu/social/main.jsp?catId=102&langId=pl

[19] http://ec.europa.eu/education/index_en.htm.

[20] COM(2007) 496; http://ec.europa.eu/enterprise/sectors/ict/e-skills/index_en.htm.

[21] http://ec.europa.eu/research/era/index_en.html.

[22] Dyrektywa Rady 2009/50/WE z 25 maja 2009 r., Dz.U. L 155 z 18.6.2009.

[23] http://ec.europa.eu/enterprise/electr_equipment/electrareport_annex3.pdf – od roku 2005 do 2020 wartości rynkowe zaopatrzenia w energię i automatyzacji miałyby wzrosnąć z 22 mld i 58 mld do odpowiednio 34 mld i 84 mld.

[24] COM (2005) 265.

[25] COM(2006) 545.

[26] http://ec.europa.eu/enterprise/electr_equipment/electrareport.pdf.

[27] Dok. 17271/1/08 — Konkluzje Prezydencji, grudzień 2008 r.

[28] http://ec.europa.eu/energy/publications/doc/statistics/part_2_energy_pocket_book_2009.pdf s.30.

[29] „Energy Technology Perspectives 2008” Międzynarodowa Agencja Energii.

[30] „Energy Technology Perspectives 2008” Międzynarodowa Agencja Energii.

[31] Dyrektywy 2004/8/WE i 2007/74/WE.

[32] „Energy Technology Perspectives 2008” Międzynarodowa Agencja Energii.

[33] Dyrektywa 2009/28/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 kwietnia 2009 r., Dz.U. L 140 z 5.6.2009, s. 16-62.

[34] Istniejący system sieci przesyłu jest zasadniczo przeznaczony do przesyłu energii elektrycznej w jednym kierunku.

[35] http://ec.europa.eu/enterprise/electr_equipment/electrareport_annex2.pdf.

[36] Dyrektywa 2005/32/WE dotycząca ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię (PWE); Dz.U. L 121 z 22.7.2005.

[37] Istnieją ograniczenia w zastąpieniu linii napowietrznych podziemnymi sieciami energetycznymi, związane głównie z ich dużym obciążeniem pojemnościowym, które musi być kompensowane co 50 km.

[38] COM(2007) 135.

[39] COM(2005) 265.

[40] http://ec.europa.eu/enterprise/electr_equipment/electra.htm.

[41] http://www.iso.org/iso/pressrelease.htm?refid=Ref1122.

[42] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 640/2009.

[43] Zielona księgą w sprawie racjonalizacji zużycia energii

[44] COM(2006) 545.

[45] http://ec.europa.eu/enterprise/automotive/pagesbackground/competitiveness/index.htm.

[46] Zgodne z rozporządzeniem (WE) nr 443/2009 określającym normy emisji dla nowych samochodów osobowych w ramach zintegrowanego podejścia Wspólnoty na rzecz zmniejszenia emisji CO2 z lekkich pojazdów dostawczych. Zob.: http://ec.europa.eu/environment/air/transport/co2/co2_home.htm.

[47] Konferencja wysokiego szczebla poświęcona przeglądowi śródokresowemu CARS 21 — konkluzje i sprawozdanie.

[48] Zielona księga w sprawie racjonalizacji zużycia energii.

[49] COM(2006) 545.

[50] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 244/2009 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 245/2009.

[51] Francuska Agencja ds. Ochrony Środowiska i Gospodarki Energetycznej.

[52] COM(2008) 241.

[53] COM(2008) 660.

[54] http://ec.europa.eu/economy_finance/publications/publication15666_en.pdf s. 57-63 i s. 72.

[55] http://ec.europa.eu/enterprise/electr_equipment/electrareport_annex3.pdf.

[56] Zob. również COM(2009) 149 w sprawie ochrony krytycznej infrastruktury informatycznej.

[57] http://www.cenelec.eu.

[58] Komunikat „Włączenie aspektów środowiska naturalnego w zakres normalizacji europejskiej” COM(2004) 130 wersja ostateczna.

[59] http://ec.europa.eu/citizens_agenda/docs/sec_2007_1517_en.pdf

[60] http://www.smartenergyhome.eu/ .

[61] COM(2008) 241 oraz zaktualizowany strategiczny przegląd sytuacji energetycznej.

[62] http://www.iso.org/iso/pressrelease.htm?refid=Ref1122.

[63] Dz.U. L 140 z 5.6.2009.

[64] COM(2007) 528.

[65] COM(2007) 1.

[66] COM(2008) 782.

[67] http://ec.europa.eu/energy/strategies/2008/2008_11_ser2_en.htm.

[68] COM(2008) 397.

[69] 2005/32/WE.

[70] COM(2006) 545.

[71] COM(2008) 772.

[72] http://ec.europa.eu/energy/strategies/2008/2008_11_ser2_en.htm.

[73] COM(2004) 38.

[74] COM(2008) 876 „Polityka spójności: inwestowanie w realną gospodarkę”.

[75] COM(2007)843 wersja ostateczna.

[76] http://cordis.europa.eu/fp7/home_pl.html.

[77] http://ec.europa.eu/cip/index_pl.htm; http://ec.europa.eu/energy/intelligent/index_en.html.

[78] Decision 1364/2006/EC.

[79] http://ec.europa.eu/agriculture/bioenergy/index_en.htm.

[80] Rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 i nr 1974/2006.

[81] http://ec.europa.eu/employment_social/esf/index_pl.htm.

[82] http://ec.europa.eu/comm/competition/state_aid/legislation/horizontal.html.

[83] Dz.U. C 323 z 30.12.2006, s. 1.

http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2006:323:0001:0026:PL:PDF.

[84] Rozporządzenie Komisji (WE) nr 800/2008 z dnia 6 sierpnia 2008 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne ze wspólnym rynkiem w zastosowaniu art. 87 i 88 Traktatu (ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych), Dz.U. L 214 z 9.8.2008, s. 3.

[85] http://ec.europa.eu/competition/state_aid/studies_reports/sme_handbook.pdf.

[86] 2008/C 155/02.

[87] COM(2008) 800 s.10, zmieniony w dniu 25 lutego 2009 r., Dz.U. 83 z 7.4.2009. Wersja skonsolidowana: http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:C:2009:083:0001:0015:PL:PDF