[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 14.9.2005

COM(2005) 400 końcowy

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW

Podejście rynkowe do zarządzania widmem w Unii Europejskiej

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY, PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW

Podejście rynkowe do zarządzania widmem w Unii Europejskiej (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SPIS TREŚCI

1. Streszczenie 3

2. Efektywne wykorzystanie widma – potrzeba zmiany 4

3. W jaki sposób rynki widma poprawią efektywność? 5

4. Wymiar unijny rynków widma 6

5. Kluczowe kwestie do rozważenie przy wprowadzaniu europejskich rynków widma 7

5.1. Porozumienie co do celów 7

5.2. Zakresy częstotliwości 8

5.3. Kwestie przejściowe 9

5.4. Definicja praw do częstotliwości 9

5.5. Koordynacja informacji 10

5.6. Neutralność usług i technologii 10

6. Następne etapy ustanawiania rynków widma 10

7. Wnioski 12

1. STRESZCZENIE

Uzależnienie współczesnego społeczeństwa od zawansowanej łączności elektronicznej przyczynia się do stałego wzrostu popytu na częstotliwości radiowe, które są dostępne w ograniczonej ilości. Korzystanie z widma jest istotną częścią naszego codziennego życia, poczynając od telefonii ruchomej, poprzez bezprzewodowy dostęp do internetu, aż po telewizję. Tradycyjne podejście do rozwiązywania problemu dużego zapotrzebowania na częstotliwości opiera się na planowaniu, kto ma prawo do wykorzystania widma i w jaki sposób, przy czym czynione są starania mające na celu uwzględnienie szerokiego wachlarza celów politycznych.

Obecnie z uwagi na szybki rozwój technologii i konwergencję telekomunikacji, zasobów multimedialnych i urządzeń elektronicznych powstaje dynamiczne środowisko, w którym widmo staje się coraz ważniejszym zasobem. Zarządzanie widmem nie nadąża za tymi procesami, i jeśli nie nastąpi zmiana, istnieje coraz większe ryzyko, że tradycyjne podejście pozbawi społeczeństwo możliwości czerpania korzyści z tego nowego dynamicznego środowiska. Europie, będącej światowym liderem rozwoju łączności komórkowej, grozi obecnie utrata roli innowatora i zejście na pozycję jedynie użytkownika technologii stworzonych gdzie indziej. Z tego powodu Państwa Członkowskie dokonają przeglądu polityki wykorzystania widma radiowego. Jednym z możliwych rozwiązań jest zastosowanie podejścia rynkowego dającego uczestnikom rynku więcej swobody w decydowaniu o sposobie wykorzystania widma i obniżającego bariery dostępu do praw korzystania z widma poprzez umożliwienie odsprzedaży tych praw.

Istnieje również ryzyko, że niedopasowanie przepisów prawnych do dynamiki rynku połączonych usług łączności radiowej uniemożliwi efektywne wykorzystanie widma i w ten sposób powstrzyma realizację celów polityki UE takich jak rozwój rynku wewnętrznego, konkurencja, innowacja i wzrost. Fragmentaryczne podejście do reformy wykorzystania widma utrudni osiągnięcie tych celów. Uwzględniając powyższe fakty i po przeprowadzeniu debaty publicznej i konsultacji, Komisja proponuje skoordynowane wprowadzenie rynków widma w całej UE.

Propozycja ta ma być bodźcem wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, ponadto stanowi ona konkretny krok w kierunku realizacji celów wznowionej agendy lizbońskiej. Jest ona również częścią strategii efektywnego zarządzania widmem przedstawionej w inicjatywie i2010, opierającej się na wizji wspólnego i skoordynowanego usuwania ograniczeń w wykorzystaniu widma we wszystkich Państwach Członkowskich w celu wspierania otwartej i konkurencyjnej gospodarki cyfrowej. Obywatele Europy powinni bezpośrednio skorzystać na szybszym dostępie do nowych technologii i niższych cenach za łączność.

Znacząca części widma, obejmującej około jednej trzeciej widma częstotliwości poniżej 3 GHz (częstotliwości najlepiej nadające się do łączności ziemskiej) mogłaby być przedmiotem odsprzedaży praw i elastycznego wykorzystania do 2010 r. Ten Komunikat zamierza ustanowić ramy dynamicznego i elastycznego wykorzystania widma.

Niezależnie od wprowadzenia podejścia rynkowego do widma, podejście tradycyjne będzie w dalszym ciągu odgrywać rolę tam, gdzie w grę wchodzić będzie ważny interes publiczny (np. obronność i lotnictwo lub usługi badawcze takie jak radioastronomia czy satelity obserwacyjne Ziemi). Innym podejściem jest model bezlicencyjny , który zapewnia jeszcze większą elastyczność zezwalając na wolny dostęp z pewnymi ograniczeniami technicznymi. Każdy z modeli zarządzania jest przydatnym narzędziem, a dla osiągnięcia celów polityki UE[1]istotne będzie stworzenie ich właściwej kombinacji.

Aby rozpocząć ten proces w sposób skoordynowany w UE, Komisja proponuje ustanowienie rynków widma i zmierza do uzyskania porozumienia politycznego w odniesieniu do następujących celów:

W okresie do 2010 r., wprowadzenie w życie na poziomie UE:

- Prawa odsprzedaży indywidualnych praw wykorzystania częstotliwości w wybranych zakresach częstotliwości przeznaczonych dla usług ziemskiej łączności elektronicznej;

- Prawo wykorzystania tych częstotliwości w sposób elastyczny.

Komisja zamierza zaproponować uregulowania prawne niezbędne do realizacji tego celu w ramach przeglądu ram prawnych dotyczących usług łączności elektronicznej, który rozpocznie się w połowie 2006 r. Równolegle, w celu ułatwienia szybkiego tworzenia rynków widma, Komisja zainicjuje proces koordynacji w celu uniknięcia opóźnień i kosztownego rozdrobnienia szkodliwego dla jednolitego rynku w okresie przed wprowadzeniem rozwiązań w całej UE.

2. EFEKTYWNE WYKORZYSTANIE WIDMA – POTRZEBA ZMIANY

Wszystkie urządzenia radiowe wykorzystują widmo radiowe do przesyłania lub odbierania informacji, co w połączeniu z rosnąca liczbą zastosowań wykorzystujących widmo doprowadziło do wzrostu zapotrzebowania, które trudno zaspokoić przy obecnych nieelastycznych uregulowaniach w dziedzinie zarządzania. Widmo postrzegane jest jako zasób deficytowy. Dostępność widma ma kluczowe znaczenie nie tylko dla telefonii ruchomej, dystrybucji mediów i bezprzewodowego dostępu do internetu, lecz także dla wielu innych zastosowań np. prognozowania pogody, astronomii oraz bezpieczeństwa lotniczego i morskiego. Jest również niezbędna dla kluczowych służb publicznych, takich jak służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo i obronność, oraz urządzeń codziennego użytku takich jak urządzenia zdalnego sterowania czy aparaty słuchowe. Zapotrzebowanie na widmo radiowe dramatycznie wzrosło.

Tradycyjny model rozdziału widma polegał na przydzielaniu indywidualnych praw do zakresu częstotliwości i przeznaczaniu różnych zakresów częstotliwości dla określonych kategorii usług, przy czym zasadniczym celem było unikanie zakłóceń. Wielkość widma i warunki wykorzystania często zawężają użytkownikom możliwość wyboru do konkretnych technologii, np. GSM dla niektórych zakresów „ruchomych” lub telewizji dla części zakresów „radiodyfuzyjnych”. Dlatego prawa indywidualne wprost lub pośrednio uniemożliwiają stosowanie innych technologii lub dostarczanie innych usług.

Takie rozwiązanie nie wydaje się już właściwym dla usług łączności elektronicznej w świecie przyspieszonego rozwoju technicznego, gdzie ścisłe trzymanie się podziałów na poszczególne usługi staje się coraz trudniejsze w świetle ich konwergencji . Przejście na systemy cyfrowe oznacza, że jedna technologia może umożliwiać świadczenie kombinacji usług łączności takich jak telewizja, telefonia i dostęp szerokopasmowy. Ponadto rozwój techniczny obniża koszty dostosowania urządzeń do pracy na różnych częstotliwościach. Model tradycyjny nie jest wystarczająco dynamiczny i elastyczny, aby umożliwić społeczeństwu czerpanie korzyści z tych osiągnięć. W rezultacie możliwości w zakresie konkurencyjności, rozwoju przemysłowego i tworzenia miejsc pracy, innowacji i wyboru usług dla obywateli pozostają niewykorzystane. Obecnie wiele części widma jest słabo wykorzystywanych. Części widma o niskich częstotliwościach są wciąż zajmowane przez stare, mniej efektywne technologie, podczas gdy nowe technologie mają dostęp jedynie do wyższych zakresów częstotliwości o ograniczonej propagacji i wyższych kosztach związanych z rozwinięciem działalności.

Kontekst polityczny

Komisja Europejska jest zdania, że efektywność zarządzania widmem można znacznie poprawić. W inicjatywie i2010 zapoczątkowanej w czerwcu 2005 r. Komisja wytypowała reformę zarządzania widmem jako jedną z kwestii strategicznych. Podjęła również w związku z tą kwestią szereg innych inicjatyw, w tym obszerne studium na temat możliwości odsprzedaży praw do częstotliwości[2], konsultacje publiczne, warsztaty oraz działania mające na celu ułatwianie dyskusji na wysokim szczeblu politycznym.

W listopadzie 2004 r. w odpowiedzi na prośbę Komisji Zespół ds. Polityki Widma Radiowego (RSPG) [3] przygotował opinię na temat odsprzedaży praw do widma radiowego, w której sformułował wniosek, że „ odsprzedaż praw może być korzystna w pewnych zakresach widma, pod warunkiem wdrożenia wystarczających zabezpieczeń” oraz „że istnieje potrzeba pewnej jednolitości podejścia do odsprzedaży praw pomiędzy Państwami Członkowskimi RSPG stwierdził również, że „korzystnie byłoby zdefiniować te (licencyjne) warunki wykorzystania częstotliwości jak najogólniej to możliwe w celu zapewnienia neutralności technologicznej i elastyczności wykorzystania widma w przyszłości”.

Sprawozdanie z konsultacji[4] złożone Radzie we wrześniu 2004 r. przez Niderlandy, sprawujące w tym czasie prezydencję UE, zawierało wniosek dotyczący „przejścia na nowy elastyczny model przeznaczeń częstotliwości: UE pilnie potrzebuje uelastycznienia sztywnego modelu przeznaczeń częstotliwości”. Rada w konkluzjach z grudnia 2004 r. stwierdziła, że należy „prowadzić dalszą ocenę różnych modeli zarządzania widmem w celu elastyczniejszego i bardziej efektywnego wykorzystania widma na poziomie europejskim i globalnym, uwzględniając rozwój nowych i innowacyjnych technologii jak również metodologii wykorzystujących mechanizmy rynkowe.” [5]

3. W JAKI SPOSÓB RYNKI WIDMA POPRAWIą EFEKTYWNOść?

Można oczekiwać, że pozostawienie rynkowi decyzji co do wykorzystania i dystrybucji widma przeznaczonego dla połączonych usług łączności znacznie zwiększy efektywność wykorzystania widma – główny cel polityki w ramach prawnych dotyczących łączności elektronicznej. Efektywne wykorzystanie widma ma również kluczowe znaczenie dla celów innych polityk UE, szczególnie innowacyjności oraz wzrostu, i ma pośredni wpływ na funkcjonowanie jednolitego rynku.

Korzyści

Badania wykazują, że zastosowanie podejścia rynkowego przyniosłoby istotne korzyści ekonomiczne i znacznie rozszerzyłoby wybór oraz dostęp obywateli do nowych technologii i usług po niskich cenach.

W ramach badania na temat odsprzedaży praw do częstotliwości przeprowadzonego dla Komisji oszacowano, że wprowadzenie możliwości odsprzedaży praw w połączeniu z elastycznym wykorzystaniem praw do częstotliwości przyniosłoby Państwom Członkowskim UE i EOG zysk netto wynoszący 8-9 miliardów EUR rocznie. Zwiększona innowacyjność została wskazana jako najsilniejszy czynnik przynoszący zyski; następny w kolejności czynnik to zwiększona konkurencyjność. Szacunkowe korzyści płynące z połączenia możliwości odsprzedaży praw oraz elastyczności wykorzystania były dziesięciokrotnie wyższe niż w przypadku przyjęcia samej możliwości odsprzedaży praw bez elastyczności. Według innego badania[6] reforma wykorzystania widma w USA dałaby konsumentom roczny zysk sięgający 77 miliardów dolarów w wyniku obniżenia cen na usługi telefonii komórkowej. Mimo, że kwoty te należy traktować jedynie jako wskazówki co do rzędu wielkości, to jednak w sposób oczywisty wskazują one na potrzebę działań na poziomie europejskim.

Podejście zrównoważone

Doświadczenia z wdrożenia różnych podejść do zarządzania widmem odsłonią silne i słabe strony każdego z tych alternatywnych modeli i pomogą określić, w jakich zakresach częstotliwości najlepiej stosować każdy z nich. Istnieje obecnie potrzeba wsparcia rozwoju rynków widma w UE po to, aby uniknąć rozdrobnienia warunków rządzących tymi rynkami w trakcie ich powstawania.

4. WYMIAR UNIJNY RYNKÓW WIDMA

Widmem radiowym zarządzają głównie Państwa Członkowskie na szczeblu krajowym i w ramach koordynacji międzynarodowej. W związku z rosnącą świadomością wpływu, jaki poszczególne decyzje mogą mieć na polityki Wspólnoty, wprowadzono już pewne uregulowania prawne na szczeblu UE[7]. Ramy prawne[8] uznają rynkowe zarządzanie widmem jako opcję i zezwalają Państwom Członkowskim na wprowadzenie możliwości odsprzedaży praw do częstotliwości pod pewnymi warunkami[9].

Zwiększenie efektywności wykorzystania widma jest głównym powodem, dla którego szereg państw z i spoza UE wprowadziło reformę rynkową lub jest na wczesnym etapie przygotowań do takich reform[10].

Wspólne działania w przyszłości

Harmonizacja wykorzystania widma na szczeblu UE została wprowadzona z powodzeniem w odniesieniu do niektórych zakresów częstotliwości, zapewniając szybkie wdrożenie nowych technologii i umożliwiając czerpanie korzyści z efektu skali. Jednak większość częstotliwości nie jest skoordynowana na szczeblu UE, a rozbieżne polityki Państw Członkowskich w dalszym ciągu ograniczają rozwój wspólnego rynku.

Wprowadzenie rynków widma w sposób skoordynowany w UE może zmniejszyć te problemy i umożliwić faktyczną harmonizację wykorzystania widma w sposób bardziej efektywny. W badaniu przeprowadzonym dla Komisji analizowano skutki rozbieżnych polityk w zakresie wprowadzania odsprzedaży praw i elastyczności. Badanie to wykazało, że jeśli jeden kraj zdecyduje się nie reformować swojej polityki zarządzania widmem poprzez przyjęcie omawianych środków, spowoduje to podniesienie kosztów ponoszonych przez inne państwa, natomiast gdy jedno państwo postanowi przyłączyć się do programu reform, przyniesie to dodatkowy zysk innym. 60-70% zysku można przypisać reformom krajowym, natomiast 30-40% wzrostu będzie rezultatem wprowadzenia zmiany we wszystkich państwach UE. Rozumowanie jakościowe leżące u podstaw tych modeli obliczeń zakłada powstawanie tego samego typu efektu, jakiego UE doświadczyła przy tworzeniu rynku wewnętrznego.

Wprowadzenie możliwości odsprzedaży praw na szczeblu UE przyniosłoby jednolite warunki usług po obu stronach granic dzięki zastosowaniu jednolitych zasad w całej Wspólnocie, i stworzyłby jeden z największych na świecie rynków usług wykorzystujących widmo radiowe. Poprawiłoby to szybko pozycję konkurencyjną UE i dało silny impuls dla innowacji.

5. KLUCZOWE KWESTIE DO ROZWAżENIE PRZY WPROWADZANIU EUROPEJSKICH RYNKÓW WIDMA

Istnieją pewne wyzwania, które trzeba podjąć wprowadzając rynki widma, i z którymi można sobie poradzić jedynie poprzez obejmujące całą UE porozumienie co do celów polityki oraz przez położenie nacisku na pewne kluczowe aspekty wdrożeniowe.

5.1. Porozumienie co do celów

Porozumienie polityczne powinno skupić się na ustanowieniu funkcjonujących rynków widma do 2010 r., ze znacznymi częściami widma podlegającymi możliwości odsprzedaży i elastycznemu wykorzystaniu. Umożliwiłoby to wszystkim zainteresowanym uczestnikom przygotowanie się do działania w nowym środowisku zarządzania widmem oraz gładkie przejście do rynków usług wykorzystujących widmo.

5.2. Zakresy częstotliwości

Aby osiągnąć wyżej wymieniony cel możliwość odsprzedaży musiałaby dotyczyć znacznych części widma. Podejście stopniowe skupiające się na kilku „próbnych zakresach częstotliwości” nie może zapewnić zwiększonej konkurencji i innowacji. Wprowadzenie możliwości odsprzedaży jedynie dla ograniczonych zakresów częstotliwości doprowadziłoby do powstania zachowań antykonkurencyjnych polegających na trzymaniu się stanu posiadania, i ograniczyłoby możliwość uczenia się na podstawie doświadczeń.

Widmo wykorzystywane do celów publicznych, takich jak obronność i usługi naukowe, lub zarządzane na szczeblu globalnym, np. dla potrzeb lotnictwa czy łączności satelitarnej, nie wchodzą w zakres niniejszej propozycji.

Przyjmuje się powszechnie, a potwierdzają to badania i konsultacje społeczne, że zakresy częstotliwości wykorzystywane do ziemskich usług łączności elektronicznej mogą przynieść największe korzyści po wprowadzeniu podejścia rynkowego. Zakresy te w dużym stopniu odpowiadają zakresom początkowo wybranym przez niektóre Państwa Członkowskie w ich krajowym podejściu do rynków widma,[11] i to na nich skupiają się prace RSPG dotyczące strategicznego podejścia do konwergencji.

Komisja proponuje wprowadzenie rynków dla częstotliwości aktualnie wykorzystywanych do celów wymienionych poniżej , po to aby zapewnić efektywną koordynację prowadzącą do namacalnych rezultatów na szczeblu Wspólnoty, na przykład:.

- usługi łączności ziemskiej ruchomej, obejmujące np. częstotliwości dla publicznych usług ruchomych takich jak GSM i 3G oraz częstotliwości wykorzystywane przez zamknięte grupy użytkowników takie jak PMR i PAMR;

- usługi stałej ziemskiej łączności radiowej, obejmujące np. częstotliwości dla bezprzewodowych pętli lokalnych, szerokopasmowego bezprzewodowego dostępu do internetu oraz łączy mikrofalowych;

- usługi telewizji i radiofonii naziemnej , obejmujące np. częstotliwości nadawania lokalnego, regionalnego i krajowego.

Wybór konkretnych zakresów częstotliwości będzie musiał zostać zatwierdzony w procesie koordynacji, a konkretne wnioski legislacyjne muszą być oparte na ocenach oddziaływania. W tym kontekście koszt dla małych i średnich przedsiębiorstw powinien być wzięty uważnie pod uwagę.

Można oczekiwać, że wymienione zakresy częstotliwości będą funkcjonować na zasadach rynkowych w krótkiej perspektywie czasowej. Są one często już przydzielone w ramach indywidualnych praw do wykorzystywania określonych „bloków częstotliwościowych” w konkretnych obszarach geograficznych, a posiadacze praw są także często odpowiedzialni za planowanie własnej sieci i mają doświadczenie w unowocześnianiu technologii i współdziałania z rynkami. Ponowny przydział częstotliwości zwolnionej dzięki dywidendzie cyfrowej będzie dodatkowym stymulatorem efektywnego wykorzystania tych zakresów częstotliwości (choć można podjąć decyzję o wprowadzeniu innych modeli zarządzania dla części dywidendy)[12].

Specjalny charakter publicznych usług nadawczych musi zostać wzięty pod uwagę, ale jednocześnie należy pamiętać, że możliwość odsprzedaży częstotliwości i użytkowania ich w sposób bardziej elastyczny jest opcjonalna a nie obowiązkowa. Być może trzeba będzie ponownie ocenić założenie, że usługi nadawcze jako usługa publiczna automatycznie wymaga widma ziemskiego, ponieważ w warunkach rosnącej konwergencji i wielości platform coraz częściej wymogi dotyczące zasięgu można spełnić nie tylko przez zastosowanie ziemskiej transmisji radiowej. Nie stoi to w sprzeczności z celem, jakim jest zapewnienie publicznej usługi nadawczej, ani innymi celami polityki publicznej.

Przewidywana ilość zakresów częstotliwości objętych możliwością odsprzedaży ograniczyłaby ryzyko nieuzasadnionego przetrzymywania praw do widma, ponieważ operatorzy nie mieliby zasobów, ani zachęt do zdobywania pozycji dominującej. Jeśli wystąpiłyby problemy dotyczące konkurencyjności, prawodawstwo w dziedzinie konkurencji w zasadzie zapewnia odpowiednie i wystarczające środki zaradcze. W przypadku, gdyby wskutek niepotrzebnych ograniczeń związanych z prawem do wykorzystania widma powstały bariery wejścia na rynek, odpowiednim środkiem zaradczym będzie zniesienie tych ograniczeń.

5.3. Kwestie przejściowe

Oczekuje się, że wprowadzenie rynków widma wpłynie na wartość obowiązujących zbywalnych i niezbywalnych licencji jak również na związane z nimi inwestycje. Może to mieć różne skutki dla posiadaczy różnych praw. W każdym przypadku wpływ ten będzie odbiciem aktualnych i przyszłych warunków przyznawania licencji oraz poziomu konkurencyjności we Wspólnocie.

Organizując przejście na podejście rynkowe Państwa Członkowskie powinny wziąć pod uwagę uzasadnione interesy posiadaczy praw, zapewniając jednocześnie zgodność z wymogami prawa konkurencji oraz ogólnymi zasadami prawa Wspólnoty. Aby aktualni posiadacze praw nie ucierpieli w wyniku wprowadzenia zmian, konieczne może być na przykład przydzielenie im zwiększonych uprawnień w zakresie wykonywania ich praw i usunięcie nieuzasadnionych ograniczeń korzystania z tych praw. Należy to uczynić stopniowo i w sposób niedyskryminujący, w miarę jak rozwijać się będzie wartość rynkowa praw do widma.

5.4. Definicja praw do częstotliwości

Należałoby w przybliżeniu określić niektóre aspekty zbywalnych praw, takie jak wspólny format (dokument lub „tytuł”) oraz ewentualnie materialne zasady określające swobodę użytkownika w zakresie wykorzystania lub odsprzedaży praw. Ograniczyłoby to koszty transakcji, wzmocniło przejrzystość rynku i zwiększyło pewność prawną w całej UE. Ułatwiłoby to również zmianę własności i zachęcało do efektywnego wykorzystania widma, przyczyniając się do innowacji na dużą skalę i ułatwiając osiągnięcie efektu skali.

5.5. Koordynacja informacji

Dla funkcjonowania rynków widma istotna jest łatwa dostępność wiarygodnych informacji. Obecnie takie informacje są przechowywanie w różnych formatach w krajowych bazach danych. W przyszłości powinny być przedstawiane w skoordynowany sposób, co ułatwi porównywanie praw do częstotliwości i umożliwi kupującym znajdowanie potencjalnych sprzedających w całej UE. Dlatego konieczne jest stworzenie jednego portalu zbiorczego dla całej UE, zapewniającego dostęp do informacji na temat alokacji częstotliwości, przyznanych praw do częstotliwości (rejestry krajowe), dostępności zbywalnych częstotliwości, które pozostają nieprzyznane, lub częstotliwości, które w przewidywalnym czasie w przyszłości staną się zbywalne, oraz odpowiednich uregulowań i ustawodawstwa krajowego. Można to ułatwić rozbudowując lub rozszerzając istniejące struktury, takie jak bazy danych EFIS w Europejskim Biurze Radiokomunikacyjnym (European Radiocommunications Office).

5.6. Neutralność usług i technologii

Ponieważ ograniczenia dotyczące technologii i rodzaju usług coraz trudniej pogodzić z konwergencją, należy zbadać sposoby łączenia odsprzedawalnych praw z elastycznością, tj. prawem użytkownika częstotliwości do wykorzystania jej w dowolnej usłudze, o ile spełnione są wymogi techniczne.

Neutralność technologiczna jest zasadą ugruntowaną w aktualnych ramach prawnych na szczeblu UE i powinna być definiowana w odniesieniu do widma w sposób minimalizujący ograniczenia i zapewniający, że sprawy dotyczące zakłóceń będą należycie traktowane. Należy jednak zdać sobie sprawę, że w niektórych przypadkach niezbędne zarządzanie zakłóceniami narzuca ograniczenia, które w praktyce stawiają niektóre technologie w korzystniejszej sytuacji. Neutralność usług oznacza, że wyboru usługi oferowanej w ramach wykorzystywania praw do częstotliwości dokonuje posiadacz tych praw. Ograniczanie usług, do świadczenia których może być wykorzystywane widmo, jest ogólnie rzecz biorąc nieuzasadnione z punktu widzenia technicznego zarządzania widmem. Istnieją jednak obszerne kategorie zdefiniowane na szczeblu Międzynarodowego Związku Telekomunikacyjnego (ITU) poprzez Regulamin Radiokomunikacyjny, w których narzuca się zasady unikania interferencji transgranicznych. W dziedzinie ziemskiej łączności elektronicznej kategorie te szybko wychodzą z użycia.

Być może istnieją przypadki, w których można dowieść i uzasadnić korzyści płynące z ograniczenia usług (np. w celu osiągnięcia interoperacyjności usług), oraz przykłady, gdzie takie podejście było bardzo skuteczne w rozwijaniu rynków usług i zaspakajaniu popytu konsumentów. Dlatego należy określić kryteria ustalania wyjątków, w odniesieniu do których ograniczenia usług mogą być uzasadnione przy przydziale praw do wykorzystania widma, a w pozostałych przypadkach przyjąć zasadę neutralności usług.

6. NASTęPNE ETAPY USTANAWIANIA RYNKÓW WIDMA

Zasadniczym celem tego komunikatu jest dążenie do osiągnięcia porozumienia politycznego na szczeblu UE w sprawie ogólnego celu, jakim jest ustanowienie rynków widma do 2010 r.

Aby to osiągnąć Komisja zamierza rozwinąć następujące zasadnicze aspekty podejścia UE do kwestii możliwości odsprzedaży praw do zakresu częstotliwości:

Możliwość odsprzedaży

- Prawo odsprzedaży indywidualnych praw do wykorzystania częstotliwości w określonych zakresach częstotliwości dla usług łączności elektronicznej.

- zdefiniowanie procesu włączania zakresów częstotliwości do możliwości odsprzedaży

- opracowanie początkowego wyboru zakresów częstotliwości

Neutralność technologiczna

- zdefiniowanie neutralności technologicznej poprzez ustalenie możliwie jak najmniej restrykcyjnych ograniczeń

Neutralność usług

- zdefiniowanie szczegółowych warunków dostarczania usług, które w przyszłości mogą być związane z wykorzystywaniem zakresów częstotliwości

Prawa do widma

- określenie praw do wykorzystania częstotliwości; wspólny format, następnie wspólne definicje różnych materialnych aspektów praw określających swobodę użytkownika do wykorzystywania i odsprzedaży swoich praw

Przejrzystość

- dostęp do informacji niezbędnych dla rynków widma, w tym do informacji na temat przeznaczeń i przydzielonych praw do widma (rejestr krajowy), dostarczanych w sposób zharmonizowany poprzez jeden portal zbiorczy dla całej UE

Przegląd ram prawnych, który rozpocznie się w połowie 2006 r., obejmować będzie w szczególności środki dotyczące możliwości odsprzedaży, neutralności technologicznej i neutralności usług. Procesowi legislacyjnemu musi towarzyszyć ocena oddziaływania i aktywny dialog z Państwami Członkowskimi, jak również proces koordynacji, który może obejmować również kwestie nie ujęte w przeglądzie ramowym. Pozwoliłoby to na opracowanie praktycznych aspektów wdrożenia możliwości odsprzedaży i uniknięcie kosztownych opóźnień i fragmentacji w krótkiej perspektywie czasowej. Jeśli zajdzie taka potrzeba, Komisja może również wydać zalecenia. Należy najszybciej jak to możliwe powołać grupę koordynacyjną do pracy nad wymienionymi kluczowymi aspektami. Procesy koordynacji i legislacyjny powinny się wzajemnie wspomagać informacjami i nawzajem wzmacniać.

Procesowi przedstawionemu powyżej powinny towarzyszyć konsultacje publiczne na temat konkretnych propozycji. Komisja zamierza zdawać sprawę z osiągniętych postępów w swoim rocznym sprawozdaniu na temat polityki widma.

7. WNIOSKI

Zreformowanie zarządzania widmem w UE przez wprowadzenie podejścia rynkowego do dystrybucji widma stanowi duże wyzwanie. Warto je jednak podjąć, ponieważ efektywne wprowadzenie rynków widma byłoby:

- korzystne dla Europy pod względem wzrostu konkurencyjności, potencjału innowacyjnego i wzmocnienia rynku wewnętrznego jak również zwiększenia różnorodności usług oferowanych konsumentom wraz z pozytywnym skutkiem tworzenia miejsc pracy oraz dla handlu zewnętrznego;

- na czasie i konieczne, ponieważ zarządzanie widmem w dotychczasowym kształcie osiągnęło granice swoich możliwości ze względu na postęp technologiczny, wzrost zapotrzebowania na zasoby widma i prędkość zmian modeli biznesowych i sytuacji na rynku;

- wykonalne w proponowanych ramach czasowych

Komisja zwraca się do Parlamentu Europejskiego i Rady Ministrów o poparcie podejścia przedstawionego w niniejszym komunikacie.

[1] Komunikat COM(2005) 411 „Przyszłościowa polityka widma radiowego dla Unii Europejskiej: drugie sprawozdanie roczne” przedstawia ogólne podejście Komisji do tego tematu.

[2] Studium „Conditions and options in introducing secondary trading of radio spectrum in the European Community” http://europa.eu.int/information_society/policy/radio_spectrum/ref_info/studies/index_en.htm

[3] http://rspg.groups.eu.int

[4] „Rethinking the European ICT agenda: Ten ICT breakthroughs for reaching Lisbon goals”

[5] Rezolucja Rady z dnia 10.12.04, zob. 15472/04 (presse 345)

[6] „The economic costs of spectrum misallocation”, Jerry Ellig, maj 2005 r. http://cadep.ufm.edu.gt/telecom/ingles/interior.asp?menu=lecturas

[7] Decyzja o widmie radiowym 676/2002/WE

[8] Dyrektywa ramowa 2002/21/WE, Dyrektywa o zezwoleniach 2002/20/WE

[9] Regulacje dotyczące widma radiowego są również ważnym środkiem wpływającym na tworzenie jednolitego rynku sprzętu w połączeniu z dyrektywą RTTE, 1995/5/WE.

[10] W UE są to DK, IT, NL, HU, AT, PT, SK, SI, SE i UK.

[11] Komisja wie, że niektóre Państwa Członkowskie planują również włączyć inne zakresy częstotliwości do podejścia rynkowego.

[12] Zob. Komunikat o przyspieszeniu przechodzenia z nadawania analogowego na cyfrowe COM(2005) 204 i powiązane opracowanie robocze SEC(2005) 661, str. 10.