Zalecenie

ZALECENIE RADY

w sprawie wdrażania ogólnych wytycznych dotyczących polityki gospodarczej państw członkowskich, których walutą jest euro

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 136 w związku z art. 121 ust. 2,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1], w szczególności jego art. 5 ust. 2,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011 z dnia 16 listopada 2011 r. w sprawie zapobiegania zakłóceniom równowagi makroekonomicznej i ich korygowania[2], w szczególności jego art. 6 ust. 1,

uwzględniając zalecenie Komisji Europejskiej[3],

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej,

uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

uwzględniając opinię Komitetu Polityki Gospodarczej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Obecna sytuacja gospodarcza w strefie euro charakteryzuje się stopniowym, choć wciąż niestabilnym, ożywieniem koniunktury. W 2013 r. i na początku 2014 r. inflacja w strefie euro wyraźnie spadła, a jej wzrost w okresie objętym prognozą ma być powolny wskutek zastoju, a także w wyniku korekt cen względnych w gospodarkach najbardziej narażonych i stałego wzrostu kursu wymiany euro. Co więcej, mimo że ożywienie daje się zauważyć na coraz większym obszarze, rozbieżności między państwami strefy euro są nadal znaczne.

(2) Strefa euro jest czymś więcej niż tylko sumą tworzących ją państw. Kryzys gospodarczy i finansowy wyraźnie pokazał łączące je bliskie powiązania i uwypuklił konieczność wprowadzenia ściślejszej koordynacji polityki budżetowej, finansowej i strukturalnej członków strefy euro, tak aby zapewnić spójny kurs polityki dla całej strefy. Podpisując w dniu 2 marca 2012 r. Traktat o stabilności, koordynacji i zarządzaniu w unii gospodarczej i walutowej, państwa członkowskie strefy euro zobowiązały się do wprowadzenia pakietu dalekosiężnych reform oraz koordynacji polityki. Wejście w życie w 2013 r. rozporządzeń wchodzących w skład dwupaku przyczyniło się do zacieśnienia koordynacji polityki budżetowej i gospodarczej w strefie euro. Członkowie strefy euro ponoszą szczególną odpowiedzialność za skuteczne wdrożenie nowych zasad zarządzania. Wymaga to większej presji ze strony innych członków, sprzyjającej wdrażaniu reform krajowych i ostrożnej polityce budżetowej, dokładniejszej oceny tych reform z perspektywy strefy euro, ograniczenia ewentualnych skutków ubocznych dla innych państw strefy oraz wspierania polityk mających szczególne znaczenie dla dobrze funkcjonującej UGW.

(3) Ze względu na wysoki stopień powiązania między państwami członkowskimi strefy euro, takie skutki uboczne związane z wdrożeniem reform strukturalnych mogą być istotne i należy je brać pod uwagę, aby zapewnić optymalny kształt polityki i jej wdrożenia zarówno w poszczególnych państwach strefy euro, jak i na całym jej obszarze. Na przykład większa zgodność działań związanych z wdrażaniem reform ułatwiłaby zapewnienie niezbędnej konwergencji między państwami członkowskimi. Kluczowe znaczenie w tym względzie mają prowadzone na wczesnym etapie dyskusje na temat planów reform w państwach członkowskich strefy euro na podstawie istniejących praktyk, a także skuteczne wdrożenie procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej.

(4) Jednym z kluczowych wyzwań politycznych, przed którymi stoi strefa euro, jest obniżenie długu publicznego poprzez zróżnicowaną, sprzyjającą wzrostowi politykę budżetową połączoną ze stymulowaniem potencjału wzrostu strefy euro. Dzięki wysiłkom konsolidacyjnym włożonym w ostatnich latach sytuacja budżetowa w strefie euro poprawiła się, ale w przypadku szeregu jej członków należy kontynuować korektę budżetową, aby obniżyć bardzo wysokie zadłużenie. Wszystkie państwa strefy euro powinny podnieść jakość finansów publicznych w celu zwiększenia wydajności i zatrudnienia.

(5) Inwestycje w strefie euro wyraźnie spadły w początkowej fazie kryzysu, a ich poziom nie powrócił jeszcze do długoterminowej średniej. Słaby wzrost inwestycji wynika z połączonego wpływu zmniejszania zadłużenia w sektorze prywatnym, rozdrobnienia rynku finansowego i niezbędnej konsolidacji budżetowej, która doprowadziła do zmniejszenia inwestycji publicznych. Zwiększenie inwestycji w infrastrukturę i umiejętności jest niezbędne, aby utrzymać ożywienie koniunktury i wesprzeć potencjalny wzrost gospodarczy. Duża część tych inwestycji musi pochodzić z sektora prywatnego, ale organy władz publicznych mogą odegrać istotną rolę w zapewnieniu sprzyjających warunków.

(6) Przepływ kredytowy do gospodarki realnej w strefie euro jest wciąż zduszony, a rozdrobnienie rynku finansowego – nadal wysokie pomimo niższej presji na dług publiczny. Dostęp do finansowania, szczególnie dla MŚP, wciąż jest utrudniony w wielu państwach członkowskich, co może być zagrożeniem dla ożywienia koniunktury. Konieczne są zatem inicjatywy zmierzające do przywrócenia przepływu kredytowego, pogłębienia rynków kapitałowych i wzmocnienia finansowania gospodarki w perspektywie długoterminowej. Takie działania jak ukończenie naprawy bilansów banków, dalsze wzmacnianie buforów kapitałowych, tam gdzie to jest nadal potrzebne, oceny jakości aktywów i testy warunków skrajnych pomagają we wskazaniu istniejących nadal słabych punktów i zwiększeniu zaufania do całego sektora. W tworzeniu unii bankowej dokonano znacznych postępów, takich jak ustanowienie jednolitego mechanizmu nadzorczego oraz porozumienie w sprawie jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

(7) Kryzys finansowy odsłonił pewne luki w strukturze unii gospodarczej i walutowej. W dniu 28 listopada 2012 r. Komisja przedstawiła plan działania na rzecz pogłębionej i rzeczywistej unii gospodarczej i walutowej, aby zapoczątkować tym samym europejską debatę w tej sprawie. W dniu 5 grudnia 2012 r. przewodniczący Rady Europejskiej, w ścisłej współpracy z przewodniczącym Komisji Europejskiej, przewodniczącym Eurogrupy i prezesem Europejskiego Banku Centralnego, przedstawił sprawozdanie oparte na szeregu punktów planu działania Komisji, określające ramy czasowe oraz etapy procesu tworzenia unii gospodarczej i walutowej. Parlament Europejski wypowiedział się na ten temat w rezolucji z dnia 20 listopada 2012 r. Od tego czasu poczyniono znaczne postępy. Dalszy rozwój UGW będzie wymagał stopniowej realizacji działań, łączącej dyscyplinę i solidarne podejście. W przepisach przyjętych w ramach sześciopaku i dwupaku przewidziano pierwszy przegląd ich wdrażania jeszcze przed końcem 2014 r.,

NINIEJSZYM ZALECA państwom członkowskim strefy euro podjęcie, indywidualnie lub wspólnie, nie naruszając kompetencji Rady w odniesieniu do koordynacji polityki gospodarczej państw członkowskich, ale w szczególności w kontekście koordynacji polityki gospodarczej w ramach Eurogrupy, następujących działań w latach 2014–2015:

1. Wspieranie i monitorowanie, w ścisłej współpracy z Komisją, wdrażania reform strukturalnych w tych obszarach, które są najistotniejsze dla sprawnego funkcjonowania strefy euro, tak aby wesprzeć konwergencję, korektę nierównowagi wewnętrznej i zewnętrznej. Ocenę i wspieranie postępów we wdrażaniu reform w państwach członkowskich strefy euro, które borykają się z nadmiernymi zakłóceniami, a także w tych państwach członkowskich strefy euro, w których występują zakłócenia równowagi makroekonomicznej wymagające zdecydowanych działań, w celu ograniczenia negatywnych skutków ubocznych w pozostałej części strefy euro oraz aby zachęcić do kontynuowania właściwej polityki w państwach odnotowujących dużą nadwyżkę, tak aby zmaksymalizować pozytywne skutki uboczne. Regularne odbywanie dyskusji merytorycznych na temat polityki strukturalnej mogącej przynieść istotne skutki uboczne, przy skoncentrowaniu się na zmniejszeniu wysokiego klina podatkowego w odniesieniu do opodatkowania pracy i reformie rynków usług.

2. Koordynację polityki budżetowej w państwach członkowskich strefy euro, w ścisłej współpracy z Komisją, w szczególności podczas opracowywania projektów planu budżetowego, tak aby zapewnić spójny i sprzyjający wzrostowi kurs polityki budżetowej w całej strefie euro. Poprawę jakości i stabilności finansów publicznych poprzez zwiększenie inwestycji materialnych i niematerialnych na poziomie krajowym i unijnym. Dopilnowanie, by zostały wzmocnione krajowe przepisy budżetowe, w tym rola krajowych rad budżetowych.

3. Zapewnienie odporności systemu bankowego, przede wszystkim przez podjęcie niezbędnych działań w następstwie oceny jakości aktywów i testów warunków skrajnych, a także przez wdrożenie przepisów dotyczących unii bankowej, w tym dotyczących dalszych prac przewidzianych na okres przejściowy jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Stymulowanie inwestycji w sektorze prywatnym oraz zwiększenie przepływu kredytowego do gospodarki poprzez działania służące poprawie dostępu MŚP do kredytów, pogłębieniu rynków kapitałowych, odbudowie rynku sekurytyzacji, zgodnie z propozycjami i terminami określonymi w komunikacie Komisji w sprawie finansowania długoterminowego gospodarki europejskiej.

4. Kontynuowanie prac nad pogłębieniem unii gospodarczej i walutowej oraz przyczynienie się do poprawy ram nadzoru ekonomicznego w ramach przeglądu przewidzianego na koniec 2014 r.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1.

[2] Dz.U. L 306 z 23.11.2011, s. 25.

[3] COM(2014) 401 final.