P6_TA(2006)0065

Perspektywy dla Bośnii i Hercegowiny

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie perspektyw dla Bośni i Hercegowiny

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoje wcześniejsze rezolucje w sprawie Bośni i Hercegowiny, w szczególności rezolucję z dnia 14 kwietnia 2005 r. w sprawie stanu integracji regionalnej w zachodnich Bałkanach [1], rezolucję z dnia 17 listopada 2004 r. w sprawie operacji wojskowej Unii Europejskiej "Althea" w Bośni i Hercegowinie [2] i rezolucję z dnia 7 lipca 2005 r. w sprawie dziesięciu lat po Srebrenicy [3],

- uwzględniając komunikat Komisji dla Rady w sprawie postępów poczynionych przez Bośnię i Hercegowinę we wdrażaniu priorytetów określonych w "Studium wykonalności dotyczącym przygotowania Bośni i Hercegowiny do negocjacji w sprawie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu z Unią Europejską (COM(2003)0692)" (COM(2005)0529),

- uwzględniając decyzję Rady w sprawie zasad, priorytetów i warunków zawartych w europejskim partnerstwie z Bośnią i Hercegowiną (15267/2005), a mianowicie krótko- i średnioterminowych priorytetów wskazanych w kontekście wymagań politycznych,

- uwzględniając dokument strategiczny Komisji na 2005 r. w sprawie rozszerzenia (COM(2005)0561),

- uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany "Zachodnie Bałkany na drodze do UE: konsolidacja stabilności i wzrost dobrobytu" (COM 2006)0027),

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że agenda z Salonik wyznacza wyraźną perspektywę integracji europejskiej i jednoznacznie stwierdza, że po spełnieniu przez nie ustalonych kryteriów przyszłość zachodnich Bałkanów znajduje się w Unii Europejskiej i że Proces Stabilizacji i Stowarzyszenia stanowi fazę wstępną tego procesu,

B. mając na uwadze, że w dniu 25 stycznia 2006 r. UE rozpoczęła negocjacje z Bośnią i Hercegowiną w sprawie Układu o Stabilizacji i Stowarzyszeniu (USS), i że Unia Europejska w dalszym ciągu prezentuje się krajom sąsiedzkim jako wiarygodny partner, zaangażowany we wspieranie stabilnych demokracji i dobrze prosperujących gospodarek z myślą o włączeniu do UE, szczególnie w przypadku zachodnich Bałkanów,

C. mając na uwadze, że rozpoczęcie negocjacji wzmaga nacisk na przeprowadzenie reformy instytucjonalnej i stworzenie w pełni sprawnych, przejrzystych i stabilnych instytucji państwowych, mogących podejmować decyzje potrzebne do przyjmowania i wdrażania w prawodawstwie standardów i wartości UE,

D. uwzględniając pilną potrzebę rozwoju sprawnej administracji państwowej i wymiaru sprawiedliwości, stworzenia nowoczesnych, niesegregacjonistycznych systemów edukacyjnych i wsparcia środków społecznych i gospodarczych na rzecz integracji w Bośni i Hercegowinie powracających osób, i w ogólności potrzebę energicznego podejmowania dalszych wysiłków reformatorskich w celu uczynienia gospodarki bardziej konkurencyjną,

E. mając na uwadze, że mimo olbrzymiego postępu dokonanego w wielu dziedzinach w kraju nadal występują głębokie podziały etniczne i proces pojednawczy nie został zakończony,

F. mając na uwadze, że rozpoczęły się rozmowy między głównymi siłami politycznymi Bośni z myślą o zmianie konstytucji w następstwie rozmów w Brukseli w dniach 12- 14 listopada 2005 r. oraz deklaracji podjętej w Waszyngtonie w dniu 21 listopada 2005 r. w konsultacji z Instytutem USA na rzecz pokoju; mając na uwadze, że rozmowy te, mające się zakończyć do marca 2006 roku, muszą doprowadzić do modelu konstytucyjnego i instytucjonalnego, stopniowo odchodzącego od podziałów etnicznych i uznającego prawa indywidualne zamiast praw zbiorowych,

G. mając na uwadze, że przy swoich obecnych ramach instytucjonalnych Bośnia i Hercegowina nie byłyby w stanie przeprowadzić niezbędnego włączenia dorobku UE i włączenia się do UE, chociaż osiągnięto znaczny postęp, łącznie z utworzeniem nowych instytucji na szczeblu państwowym,

H. mając na uwadze, że nowomianowany Specjalny wysłannikUE/Wysoki Przedstawiciel dla Bośni i Hercegowiny, znający kraj od wewnątrz, oświadczył, że przygotowanie Bośni i Hercegowiny do integracji europejskiej i skoncentrowanie się na rozwoju gospodarczym mają obecnie kluczowe znaczenie,

I. mając na uwadze, że misja Sił Stabilizacyjnych NATO (SFOR) zakończyła się sukcesem i że Unia Europejska przejęła dowództwo w dniu 2 grudnia 2004 r., rozpoczynając operację wojskową UE w Bośni i Hercegowinie (EUFOR Althea),

J. mając na uwadze, że prezydencja austriacka uczyniła z regionu zachodnich Bałkanów jeden ze swych priorytetów i zamierza przeprowadzić poważną dyskusję w sprawie zachodnich Bałkanów na nieformalnej konferencji ministrów spraw zagranicznych, która ma odbyć się w dniach 10 i 11 marca 2006 r. w Salzburgu,

1. z zadowoleniem przyjmuje rozpoczęcie negocjacji w sprawie USS i podkreśla, że tempo negocjacji zależeć będzie od umiejętności trzech głównych grup etnicznych kraju - Bośniaków, Serbów i Chorwatów - osiągnięcia porozumienia w sprawie harmonogramu reform oraz od zdolności kraju wprowadzenia ich w życie,

2. odnotowuje załamanie się, w połowie stycznia 2006 r., rozmów prowadzonych przez przywódców partii politycznych Serbów, Chorwatów i Bośniaków, rozpoczętych przez amerykańską organizację pozarządową, w sprawie dokonania gruntownych zmian pewnych mechanizmów konstytucyjnych, chociaż częściowo osiągnęli oni porozumienie w sprawie wzmocnienia uprawnień premiera i rozszerzenia władzy centralnej;

3. wzywa rząd, parlament i wszystkie partie w Bośni i Hercegowinie do dalszego czynnego brania udziału w dyskusjach, budując na dotychczasowych uzgodnieniach w zakresie możliwych reform instytucjonalnych, które powinny być skierowane na szerzenie wartości demokracji, praw człowieka i równości wśród obywateli Bośni i Hercegowiny, na uproszczenie struktur państwowych i konsolidację samowystarczalności państwa, pokonując podziały etniczne w duchu lokalnej własności;

4. wzywa Radę i Komisję do aktywniejszego wzięcia udziału we wspólnej refleksji nad reformami instytucjonalnymi poprzez udzielanie poparcia krajowym siłom politycznym i obywatelom w poszukiwaniu konsensusu;

5. z zadowoleniem przyjmuje decyzję Rady o mianowaniu Christiana Schwarz-Schillinga Specjalnym Przedstawicielem UE/Wysokim Przedstawicielem ds. Bośni i Hercegowiny i wzywa go i Komisję do znalezienia sposobu udzielenia bośniackim przywódcom niezbędnego wsparcia politycznego, technicznego i prawnego w ich wysiłkach zmierzających do zreformowania istniejących ram instytucjonalnych;

6. podkreśla, że tempo reform i ich wdrażanie będą zdeterminowane umiejętnością przejęcia odpowiedzialności i większej władzy nad procesem politycznym w kraju przez krajowe podmioty polityczne; wzywa nowego Specjalnego Przedstawiciela UE/Wysokiego Przedstawiciela, by korzystał ze swych uprawnień w sposób ograniczony w celu wspierania rozwoju prawdziwie silnych i demokratycznych instytucji krajowych;

7. przypomina o znaczeniu dla Bośni i Hercegowiny zdecydowanego przejścia od budowania pokoju do budowania państwa, czego element stanowi ewolucja konstytucyjna; przypomina, że tempo negocjacji SAA zależeć będzie w szczególności od postępu w tworzeniu właściwych ram prawnych i skutecznej administracji publicznej;

8. wzywa właściwe władze i instytucje krajowe, aby w szczególności dotrzymywały przyjętych zobowiązań wdrożenia i zakończenia reform w zakresie publicznych środków przekazu, policji, obronności i organów wywiadowczych, w uzgodnionym brzmieniu i terminach i by przyjęły i stosowały wszystkie potrzebne przepisy prawne;

9. ponownie potwierdza, że pełna współpraca z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii stanowi warunek wstępny bliższych stosunków z UE i podstawowy element pełnego pojednania między wszystkimi różnymi elementami społeczeństwa Bośni z myślą o zagojeniu ran niedawnej tragicznej przeszłości;

10. wzywa władze rządowe do podwojenia ich wysiłków w celu zakończeniu procesu powrotu uchodźców i osób wypędzonych, szczególnie z punktu widzenia realizowania warunków trwałego powrotu (bezpieczeństwo osób, dostęp do pomocy na rzecz odbudowy, zatrudnienie, ochrona zdrowia, emerytury, usługi komunalne i edukacja); wyraża w związku z tym zaniepokojenie sytuacją w regionie Posaviny i wnosi o udzielenie odpowiedniej pomocy tym, którzy chcą wrócić;

11. podkreśla, że reforma konstytucyjna nie stanowi jako taka warunku wstępnego i nie można jej narzucić, ale że zakończenie negocjacji USS wymagać będzie znacznego postępu w spełnieniu wszystkich warunków nałożonych w dokumencie o partnerstwie europejskim;

12. popiera inicjatywę powołania komisji prawdy i pojednania, nastawionej na pogodzenie się z niedawną przeszłością i zajęcie się problemami sprawiedliwości i zadośćuczynienia, z myślą o osiągnięciu pojednania między wszystkimi elementami składowymi społeczeństwa Bośni;

13. podkreśla, że nadchodzące wybory do parlamentu, zaplanowane na październik 2006 r., będą kluczowe dla przyszłości Bośni i Hercegowiny i postępu tego kraju na drodze ku integracji europejskiej i wzywa wszystkich jego przywódców politycznych, partie i władze do przygotowania i przyjęcia niezbędnych reform i podjęcia wszelkich środków celem ponownego zagwarantowania wolnych, sprawiedliwych i demokratycznych wyborów;

14. z zadowoleniem przyjmuje reformy w zakresie policji, obronności, podatku VAT i publicznych środków przekazu; podkreśla potrzebę kompleksowego planu działań na rzecz reformy administracji publicznej, mogącej zwiększyć zakres wdrażania reform; wzywa do przygotowania i wdrożenia odpowiedniego planu działań antykorupcyjnych i szybkiego wdrożenia reformy przepisów o podatku VAT i reformy policji;

15. wskazuje, że sfinansowany przez UE funkcjonalny przegląd pilnowania porządku publicznego potwierdził, że poziom klasycznych przestępstw jest w Bośni i Hercegowinie bardzo niski i że procent rozwikłanych przypadków przestępstw jest całkiem wysoki;

16. wzywa rząd do zwracania większej uwagi na specjalne potrzeby obszarów wiejskich i do współpracy z Komisją nad wdrażaniem reform, uznanych za niezbędne do prowadzenia sprawnej polityki w zakresie rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich.

17. z zadowoleniem przyjmuje nowy komunikat Komisji w sprawie zachodnich Bałkanów, mający na celu wspieranie handlu, rozwoju gospodarczego, przepływu osób, edukacji i badań, współpracy regionalnej i dialogu społeczeństwa obywatelskiego jako dalszego kroku naprzód w odniesieniu do integracji krajów tego regionu w strukturach europejskich;

18. ponawia swoje wezwania o ściślejszą współpracę z krajami regionu w zakresie kontroli granicznej, jako części szerszej strategii UE na rzecz sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w tym regionie i oczekuje stopniowego łagodzenia wymagań wizowych, które pociąga za sobą ten proces;

19. z zadowoleniem przyjmuje podpisane niedawno porozumienie pomiędzy Chorwacją, Bośnią i Hercegowiną oraz Serbią i Czarnogórą w sprawie powrotu uchodźców oraz odszkodowań za utracone mienie jako ważny krok w stronę rozwiązania problemu około trzech milionów uchodźców oraz osób przesiedlonych na terytorium kraju; wzywa Komisję Europejską oraz państwa członkowskie, by zaprzestały dalszego ograniczania swojego wkładu na rzecz odbudowy budynków mieszkalnych oraz projektów na rzecz stabilności gospodarczej, a także by w miarę możliwości uzależniały darowizny, kredyty i inwestycje od możliwości zatrudnienia stwarzanych dla powracających osób;

20. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom Państw Członkowskich, rządowi Bośni i Hercegowiny oraz rządom jej jednostek terytorialnych oraz Wysokiemu Przedstawicielowi Bośni i Hercegowiny.

[1] Dz.U. C 33 E z 9.2.2006, str. 565.

[2] Dz.U. C 201 E z 18.8.2005, str. 77.

[3] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0296.

--------------------------------------------------