P6_TA(2005)0009

Wyniki wyborów na Ukrainie

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie wyników wyborów na Ukrainie

Parlament Europejski,

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 listopada 2003 r. [1] w sprawie "Szerszej Europy — Sąsiedztwo: Nowe ramy dla stosunków z naszymi sąsiadami ze Wschodu i Południa",

- uwzględniając swoje rezolucje dotyczące poprzednich tur wyborów prezydenckich na Ukrainie przyjęte w dniach 28 października 2004 r. [2] oraz 2 grudnia 2004 r. [3],

- uwzględniając Umowę o Partnerstwie i Współpracy pomiędzy Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi a Ukrainą [4], która weszła w życie z dniem 1 marca 1998 r.,

- uwzględniając Wspólną Strategię Rady Europejskiej 1999/877/WPZiB w sprawie Ukrainy [5], przyjętą przez Radę Europejską w Helsinkach w dniu 11 grudnia 1999 r.,

- uwzględniając oświadczenie końcowe oraz zalecenia Parlamentarnej Komisji Współpracy UE-Ukraina z dnia 16 i 17 lutego 2004 r.,

- uwzględniając komunikat Komisji Europejskiej z dnia 12 maja 2004 r. w sprawie Europejskiej Polityki Sąsiedztwa (COM(2004)0373),

- uwzględniając wspólne oświadczenie przyjęte na szczycie Unia Europejska-Ukraina w dniu 8 lipca 2004 r. w Hadze,

- uwzględniając oświadczenia oraz wstępne wnioski i konkluzje międzynarodowej misji obserwującej wszystkie tury wyborów prezydenckich na Ukrainie,

- uwzględniając decyzję Sądu Najwyższego Ukrainy o powtórzeniu drugiej tury wyborów prezydenckich w dniu 26 grudnia 2004 r., a także oświadczenie w sprawie ostatecznych wyników wyborów prezydenckich na Ukrainie wydane przez Centralną Komisję Wyborczą,

- uwzględniając rozstrzygnięcia Sądu Najwyższego Ukrainy w sprawie ważności powtórzonej tury wyborów prezydenckich w dniu 26 grudnia 2004 r.,

- uwzględniając konkluzje szczytu Rady Europejskiej w Brukseli z dnia 17 grudnia 2004 r.,

- uwzględniając art. 103 ust. 4 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że Europejska Polityka Sąsiedztwa uznaje europejskie aspiracje Ukrainy oraz znaczenie Ukrainy jako państwa silnie związanego historycznie, kulturowo i gospodarczo z Państwami Członkowskimi UE oraz mając na uwadze, że prawdziwe i zrównoważone partnerstwo może zostać rozwinięte wyłącznie w oparciu o wspólnie uznawane wartości, ze szczególnym uwzględnieniem demokracji, rządów prawa oraz poszanowania praw człowieka i obywatela,

B. mając na uwadze, że sytuacja związana z dwiema pierwszymi turami wspomnianych wyborów doprowadziła na Ukrainie do poważnego kryzysu politycznego, a nawet do zagrożenia rozpadem państwa,

C. mając na uwadze, że Unia Europejska i jej Państwa Członkowskie podjęły bezzwłoczne kroki wysyłając na miejsce mediatorów oraz mając na uwadze, że wiodąca rola Unii Europejskiej, a w szczególności Parlamentu Europejskiego, miała istotne znaczenie w łagodzeniu napięć i działaniu na rzecz zakończenia kryzysu wyborczego i politycznego,

D. mając na uwadze, że reforma konstytucyjna oraz związany z nią kompromis, osiągnięty w dniu 8 grudnia 2004 r., pomiędzy prezydentem Ukrainy Leonidem Kuczmą a opozycją na czele z Wiktorem Juszczenko zlikwidowały zagrożenie eskalacji napiętej sytuacji na Ukrainie, umożliwiły zażegnanie kryzysu politycznego oraz przygotowały podwaliny pod przeprowadzenie powtórzonej wolnej, sprawiedliwej i przejrzystej tury wyborów prezydenckich w dniu 26 grudnia 2004 r.,

E. mając na uwadze, że ponad 300 tysięcy Ukraińców i 12 tysięcy cudzoziemców obecnych było w okręgach wyborczych w charakterze obserwatorów procesu wyborczego w ramach Międzynarodowej Misji Obserwacji Wyborów prowadzonej przez OBWE,

F. mając na uwadze, że według słów obserwatorów wyborów oraz szefa ukraińskiej Centralnej Komisji Wyborczej nie zgłoszono żadnych istotniejszych problemów, a jedynie drobniejsze naruszenia nie mające wpływu na ważność i całościowy wynik wyborów,

G. mając na uwadze, że ukraiński Sąd Najwyższy odrzucił wszystkie skargi wniesione przez pokonanego byłego premiera Janukowicza w celu unieważnienia wyborów z dnia 26 grudnia 2004 r.,

H. mając na uwadze, że w dniu 10 stycznia 2005 r. Centralna Komisja Wyborcza ogłosiła wyniki ostateczne w układzie Juszczenko 52 % głosów — Janukowicz 44 % głosów,

I. mając na uwadze, że społeczeństwo ukraińskie w sposób zdecydowany wykazało swoje przywiązanie do demokracji, rządów prawa oraz innych wartości stanowiących podstawę istnienia Unii Europejskiej,

J. mając na uwadze, że Ukraina jasno potwierdziła chęć bycia częścią Europy oraz integracji z Unią Europejską w ramach podstawowych zasad i kryteriów unijnych,

K. mając na uwadze, że pomiędzy siłami politycznymi osiągnięty został szeroki konsensus, a wewnętrzny kryzys polityczny rozwiązano z pełnym poszanowaniem zasad demokratycznych,

1. z zadowoleniem przyjmuje fakt przeprowadzenia co do zasady uczciwych wyborów w dniu 26 grudnia 2004 r., a także wyraża satysfakcję w związku z uznaniem i wprowadzeniem w życie prawa obywateli ukraińskich do wolnego wyboru prezydenta, co stanowi o zwycięstwie demokratycznych wartości, instytucji oraz procedur na Ukrainie;

2. ponownie podkreśla rolę mediatorów, w tym Wysokiego Przedstawiciela UE ds. WPZiB, prezydentów Polski i Litwy oraz misji Parlamentu Europejskiego, w doprowadzeniu do pomyślnego zakończenia ukraińskiego kryzysu;

3. z zadowoleniem przyjmuje ustalenia Międzynarodowej Misji Obserwacji Wyborów OBWE/BIDiPC wskazujące, iż powtórzona druga tura wyborów prezydenckich na Ukrainie "znacznie zbliżyła to państwo do spełnienia standardów międzynarodowych", a także przekazuje gratulacje narodowi ukraińskiemu, który bez użycia siły, dojrzale i w oparciu o instytucje oraz prawa miejscowe osiągnął rozwiązanie kryzysu politycznego i wprowadził kraj na drogę ku demokracji i prawowitemu miejscu w europejskiej wspólnocie narodów demokratycznych;

4. przekazuje gratulacje Wiktorowi Juszczence w związku z jego zwycięstwem w powtórzonej w dniu 26 grudnia 2004 r. turze wyborów prezydenckich, a także wzywa wszystkie strony do uznania wyników tychże wyborów; przekazuje również gratulacje narodowi ukraińskiemu oraz władzom państwowym w związku z działaniem w czasie kryzysu z grudnia 2004 r. w duchu obywatelskim i demokratycznym;

5. wzywa do szybkiego i sprawnego przekazania władzy, a także zwraca się do wybranego prezydenta o rychłe ustanowienie nowego rządu w celu zakończenia impasu politycznego;

6. wzywa nowe ukraińskie kierownictwo polityczne do wsparcia dążenia kraju do europejskich wartości i celów poprzez podjęcie kroków mających na celu promowanie demokracji, społeczeństwa obywatelskiego i rządów prawa, wznowienie reform wolnorynkowych oraz zniwelowanie podziałów politycznych;

7. wzywa nowo wybrane władze do zaangażowania się w szczególności w rozwój instytucji demokratycznych, zapewnienie wolności obywatelskich oraz stworzenie ram dla istnienia i właściwego funkcjonowania demokratycznej opozycji;

8. wyraża zaniepokojenie w związku z głębokimi podziałami w kraju oraz zaostrzonymi przez polityczny konflikt pomiędzy kandydatami rozłamami kulturowymi i regionalnymi wpływającymi na jedność państwa; wzywa wszystkich liderów politycznych, w tym także dawnych oponentów, do podjęcia starań w celu zmniejszenia rozdźwięków i zreformowania państwa; uznaje utrzymujące się w kraju zagrożenie separatyzmem za nieakceptowalne i wyraża swoje oddanie sprawie integralności terytorialnej Ukrainy; wzywa wspólnotę międzynarodową do poparcia tychże aspiracji;

9. podtrzymuje swoje nieustanne poparcie, pomoc i zaangażowanie na rzecz ustanowienia przez naród ukraiński wolnego i otwartego systemu demokratycznego, stworzenia zdrowej gospodarki rynkowej i zajęcia prawowitego miejsca we wspólnocie narodów demokratycznych;

10. przypomina o duchu demokratycznym, jakim naród ukraiński wykazał się w czasie kryzysu politycznego w grudniu 2004 r.; wzywa Radę, Komisję oraz Państwa Członkowskie do wzięcia pod uwagę przy przyszłych kontaktach z Ukrainą oczekiwań i nadziei wzbudzonych poprzez bliskie zaangażowanie Unii Europejskiej w rozwiązanie konfliktu;

11. z zadowoleniem przyjmuje wysuniętą przez Radę propozycję wczesnego zorganizowania posiedzenia Rady ds. Współpracy UE-Ukraina w celu doprowadzenia do bezzwłocznego przyjęcia Planu Działania UEUkraina; wzywa Radę oraz Komisję do zaangażowania się w szybkie wykonanie tego Planu, a także włączenie nowych środków zmierzających do wzmocnienia roli społeczeństwa obywatelskiego;

12. wzywa Radę oraz Komisję do jednoczesnego rozważenia zmian w Planie Działania dotyczącym Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, który winien uwzględniać nowo zaistniałą sytuację, dając tym samym rządowi Ukrainy możliwość renegocjacji Planu w świetle głębokich aspiracji kraju w zakresie integracji z Unią Europejską; wzywa Radę i Komisję do włączenia do niego dodatkowych ofert, takich jak organizacja konferencji darczyńców na rzecz Ukrainy, na wzór konferencji darczyńców na rzecz Gruzji zorganizowanej w dniach 16- 17 czerwca 2004 r.; wzywa Radę i Komisję do rozważenia ułatwień wizowych dla Ukrainy, niezwłocznego uznania Ukrainy za kraj o gospodarce rynkowej i poparcia dla przyjęcia Ukrainy do Światowej Organizacji Handlu w celu dalszego zacieśniania stosunków i wyjścia naprzeciw oczekiwaniom i nadziejom powstałym dzięki silnemu zaangażowaniu Unii Europejskiej w pokojowy przebieg pomarańczowej rewolucji;

13. wzywa Radę i Komisję do zaangażowania na rzecz niezależnych środków masowego przekazu, jak i ram prawnych, w których takie środki mogłyby funkcjonować;

14. wzywa Radę, Komisję oraz Państwa Członkowskie do rozważenia, poza środkami przewidzianymi w świetle Planu Działań dotyczącego Wspólnej Polityki Sąsiedztwa, innych form stowarzyszenia z Ukrainą, przedstawiając temu państwu jasną perspektywę europejską i odpowiadając na aspiracje wykazane przez ogromną większość narodu ukraińskiego, prowadząc być może w końcu do przystąpienia kraju do UE;

15. wzywa Radę, Komisję i Państwa Członkowskie do gospodarczego i administracyjnego wsparcia dla reform na Ukrainie za pomocą konkretnych programów i projektów, w tym wyraźnego wzrostu pomocy finansowej;

16. przypomina w tym kontekście postanowienia art. 49 Traktatu ustanawiającego Unię Europejską, stanowiące, iż członkostwo otwarte jest dla wszystkich państw europejskich spełniających odpowiednie warunki i zobowiązania; oczekuje na zrównoważony proces transformacji kraju zmierzającego do tego celu oraz zobowiązuje się do wspierania i wspomagania Ukrainy w tym procesie;

17. jest zdania, że wynikły na Ukrainie kryzys stanowi dla UE test z zakresu starań na rzecz promowania demokracji, praw człowieka i poszanowania zasad państwa prawa we wszystkich krajach sąsiedzkich; podkreśla wagę zachowania stosunków dobrosąsiedzkich ze wszystkimi sąsiadami;

18. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Parlamentowi i rządowi Ukrainy, Zgromadzeniom Parlamentarnym NATO i OBWE oraz Radzie Europy.

[1] Dz.U. C 87 E z 7.4.2004, str. 506.

[2] Teksty przyjęte, P6_TA(2004)0046.

[3] Teksty przyjęte, P6_TA(2004)0074.

[4] Dz.U. L 49 z 19.2.1998, str. 3.

[5] Dz.U. L 331 z 23.12.1999, str. 1. Wspólna Strategia zmieniona Wspólną Strategią 2003/897/WPZiB Rady Europejskiej z dnia 12 grudnia 2003 r. (Dz.U. L 333 z 20.12.2003, str. 96).

--------------------------------------------------