Zalecenie

ZALECENIE RADY

mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego w Rumunii

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 7,

uwzględniając zalecenie Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Zgodnie z art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej państwa członkowskie są zobowiązane unikać nadmiernego deficytu budżetowego.

(2)Pakt stabilności i wzrostu opiera się na dążeniu do zapewnienia zdrowych finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu gospodarczego sprzyjającego tworzeniu miejsc pracy.

(3)W dniu [17 marca] 2020 r. Rada podjęła decyzję, zgodnie z art. 126 ust. 6 TFUE, o istnieniu nadmiernego deficytu budżetowego w Rumunii.

(4)Zgodnie z art. 126 ust. 7 TFUE oraz art. 3 ust. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1467/97 Rada zobowiązana jest również skierować do danego państwa członkowskiego zalecenia mające na celu likwidację nadmiernego deficytu w oznaczonym terminie. W zaleceniu określa się termin nie dłuższy niż sześć miesięcy na podjęcie przez dane państwo członkowskie skutecznych działań zmierzających do skorygowania nadmiernego deficytu. W zaleceniu dotyczącym skorygowania nadmiernego deficytu Rada powinna również wezwać do osiągnięcia rocznych celów budżetowych, które – w oparciu o prognozę stanowiącą podstawę zalecenia – są spójne z minimalną roczną poprawą salda strukturalnego – tj. salda w ujęciu uwzględniającym zmiany cykliczne, po skorygowaniu o działania jednorazowe i tymczasowe – o co najmniej 0,5 % PKB, co stanowi wartość odniesienia.

(5)W prognozie Komisji z zimy 2020 r., uzupełnionej o zmienne budżetowe do 2022 r., przewidziano, że wzrost realnego PKB wyniesie 3,9 % w 2019 r. Przy założeniu kontynuacji dotychczasowej polityki Komisja prognozuje, że dynamika wzrostu realnego PKB spowolni, ale pozostanie silna: 3,8 % w 2020 r. i 3,5 % w 2021 r. i 2022 r. Z jednej strony, znaczny bodziec fiskalny aktualnej polityki może nadal w pewnym stopniu napędzać spożycie prywatne. Z drugiej jednak strony, stałe zwiększanie się deficytu budżetowego może podważyć zaufanie konsumentów i inwestorów do trwałości wzrostu gospodarczego. Oczekuje się w związku z tym, że inwestycje osłabną, gdyż inwestorzy prywatni wezmą pod uwagę rosnące zakłócenia równowagi makroekonomicznej. Przewiduje się, że w okresie objętym prognozą wkład eksportu netto wciąż będzie ujemny, gdyż słaby popyt zewnętrzny nadal wywiera negatywny wpływ na eksport, a spożycie prywatne sprzyja importowi. To z kolei jeszcze bardziej pogorszy wysoki deficyt obrotów bieżących.

(6)W dniu 10 grudnia 2019 r. rząd przyjął i przesłał parlamentowi strategię fiskalno-budżetową na lata 2020–2022 („strategia fiskalna”), określającą skorygowany docelowy deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych na poziomie 3,8 % PKB w 2019 r. – wyższym od wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB. Podstawą tej korekty – z początkowo planowanego 2,8 % PKB w 2019 r. – były dane dotyczące wykonania budżetu od początku roku. Strategię fiskalną uchwalono w dniu 18 grudnia 2019 r.

(7)W prognozie Komisji z zimy 2020 r., uzupełnionej o zmienne budżetowe do 2022 r., przewidziano, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych utrzyma się powyżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB przez cały okres objęty prognozą. Komisja przewiduje, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 4,0 % PKB w 2019 r., 4,9 % w 2020 r., 6,9 % w 2021 r. i 7,7 % w 2022 r., przy założeniu kontynuacji dotychczasowego kursu polityki. Deficyt strukturalny ma natomiast zwiększyć się o 1,0 % PKB w 2019 r., kolejne 1,9 % PKB w 2021 r. i kolejne 0,8 % w 2022 r. Głównym źródłem tego prognozowanego przez Komisję wzrostu deficytu są znaczne podwyżki emerytur uchwalone latem 2019 r. Wyższe wydatki na emerytury przyczynią się do wzrostu deficytu: o 0,9 p.p. PKB w 2020 r., 1,7 p.p. PKB w 2021 r. i 1,1 p.p. PKB w 2022 r. Szacuje się, że mające wejść w życie w sierpniu 2020 r. podwojenie świadczenia na dziecko spowoduje roczne koszty budżetowe w wysokości 0,6 % PKB. W strategii fiskalnej rząd prognozuje, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 3,6 % PKB w 2020 r., 3,4 % w 2021 r. i 2,8 % w 2022 r. Z szacunków rządu wynika, że doprowadziłoby do korekty strukturalnej wynoszącej 0,3 % w 2020 r., 0,2 % w 2021 r. i 0,6 % w 2022 r. Korekta w strategii fiskalnej opiera się głównie na wydatkach. W szczególności prognozuje się, że wydatki na koszty związane z zatrudnieniem, towary i usługi oraz wydatki kapitałowe niewspółfinansowane przez UE spadną jako udział PKB. Prognozowany w strategii fiskalnej niższy deficyt w porównaniu z prognozą Komisji wynika z bardziej optymistycznych prognoz makroekonomicznych przyjętych w strategii fiskalnej oraz z faktu, że strategia ta nie uwzględnia wpływu budżetowego niektórych przyjętych środków, podczas gdy planowane ograniczenie wydatków bieżących nie znajduje pełnego potwierdzenia w środkach uchwalonych lub zapowiedzianych w wiarygodny sposób i w związku z tym nie mogło zostać w pełni uwzględnione w prognozie Komisji.

(8)W 2018 r. dług sektora instytucji rządowych i samorządowych Rumunii wyniósł 34,7 % PKB. W prognozie Komisji przewidziano, że dług ten wzrośnie do 46,6 % PKB w 2022 r., utrzymując się tym samym poniżej wartości referencyjnej określonej w Traktacie.

(9)Zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 korektę nadmiernego deficytu należy osiągnąć w roku następującym po roku jego stwierdzenia (czyli w tym przypadku do 2021 r.), chyba że zaistnieją szczególne okoliczności. Ścieżkę dostosowania należy określić zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1467/97, uwzględniając sytuację gospodarczą i budżetową danego państwa członkowskiego.

(10)Takie szczególne okoliczności występują w omawianym przypadku Rumunii. Korekta nadmiernego deficytu do 2021 r. wymagałaby zbyt gwałtownej korekty budżetowej i doprowadziłaby do znacznego zmniejszenia produkcji. Dłuższa ścieżka dostosowania, chociaż wciąż wymagać będzie znacznych rocznych korekt, miałaby bardziej stopniowy wpływ na wzrost i uwzględniałaby fakt, że rok budżetowy 2020 już się zaczął. Reformy strukturalne prowadzone równolegle do konsolidacji budżetowej przyczynią się do zapewnienia trwałej korekty nadmiernego deficytu. W związku z tym, uwzględniając też sytuację gospodarczą i budżetową w Rumunii, uzasadnione jest wyznaczenie terminu korekty nadmiernego deficytu na 2022 r.