KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.9.2022 COM(2022) 469 final 2022/0284(NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Niderlandów {SWD(2022) 292 final}



2022/0284 (NLE) Wniosek DECYZJA WYKONAWCZA RADY w sprawie zatwierdzenia oceny planu odbudowy i zwiększania odporności Niderlandów RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/241 z dnia 12 lutego 2021 r. ustanawiające Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, w szczególności jego art. 20, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Pandemia COVID-19 ma destrukcyjny wpływ na gospodarkę Niderlandów. W 2019 r. produkt krajowy brutto (PKB) na mieszkańca Niderlandów wyniósł 149,8 % średniej unijnej. Realny PKB Niderlandów zmniejszył się o 3,9 % w 2020 r. i wzrósł o 0,8 % łącznie w latach 2020 i 2021. Kwestie długoterminowe mające wpływ na wyniki gospodarcze w średnim okresie obejmują zakłócenia równowagi makroekonomicznej związane z wysokim zadłużeniem sektora prywatnego i wysoką nadwyżką obrotów bieżących, zakłócenia na rynku mieszkaniowym, starzenie się społeczeństwa, wyzwania związane z energią i środowiskiem oraz segmentację rynku pracy. (2)9 lipca 2019 r., 20 lipca 2020 r. i 12 lipca 2022 r. Rada skierowała do Niderlandów zalecenia w kontekście europejskiego semestru. Rada zaleciła Niderlandom ograniczenie skłonności gospodarstw domowych do zadłużania się i zakłóceń na rynku mieszkaniowym, zapewnienie większej przejrzystości drugiego filaru systemu emerytalnego, jego międzypokoleniowej sprawiedliwości i większej odporności na wstrząsy oraz wdrożenie strategii mających na celu zwiększenie dochodu do dyspozycji gospodarstw domowych. Ponadto zalecono Niderlandom ograniczenie zachęt do samozatrudnienia w przypadku osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników, przy jednoczesnym upowszechnianiu odpowiedniej ochrony socjalnej na rzecz samozatrudnionych, zwalczanie fikcyjnego samozatrudnienia i ograniczenie zachęt do korzystania z elastycznego i tymczasowego zatrudnienia. Niderlandom zalecono również wzmocnienie kompleksowego uczenia się przez całe życie, złagodzenie wpływu kryzysu związanego z COVID-19 na zatrudnienie i sytuację społeczną, rozwiązanie problemu niedoboru siły roboczej i wykwalifikowanej kadry oraz zwiększenie możliwości w zakresie podnoszenia i zmiany kwalifikacji, w szczególności w przypadku osób znajdujących się na marginesie rynku pracy i osób biernych zawodowo. Niderlandom zalecono koncentrację inwestycji publicznych i prywatnych na wstępie, wspieranie ich oraz ukierunkowanie inwestycji na zieloną i cyfrową transformację (w szczególności w odniesieniu do umiejętności cyfrowych). Rada zaleciła ponadto zwiększenie uzupełniających inwestycji w infrastrukturę sieci energetycznej i dalsze usprawnienie procedur wydawania pozwoleń na projekty dotyczące energii odnawialnej, poprawę efektywności energetycznej, w szczególności w budynkach, oraz przyspieszenie inwestycji w zrównoważony transport i zrównoważone rolnictwo. Ponadto Niderlandom zalecono zapewnienie odporności systemu ochrony zdrowia, w tym przez zlikwidowanie niedoborów personelu medycznego oraz wprowadzanie odpowiednich narzędzi e-zdrowia. Zalecono również zapewnienie skutecznego nadzoru i egzekwowania ram przeciwdziałania praniu pieniędzy. Niderlandom zalecono, by kontynuowały wspierający kurs polityki fiskalnej w 2022 r. Ponadto wezwano Niderlandy do zapewnienia, aby wzrost wydatków bieżących finansowanych ze środków krajowych w 2023 r. był zgodny z ogólnie neutralnym kursem polityki, przy uwzględnieniu dalszego tymczasowego i ukierunkowanego wsparcia dla gospodarstw domowych i przedsiębiorstw najbardziej narażonych na podwyżki cen energii oraz dla osób uciekających z Ukrainy. Po dokonaniu oceny stanu wdrożenia tych zaleceń krajowych na chwilę przedłożenia planu odbudowy i zwiększania odporności („RRP”) Komisja stwierdza, że zalecenie dotyczące kursu polityki fiskalnej w 2022 r. zostało w pełni wdrożone. Poczyniono znaczne postępy w odniesieniu do zaleceń dotyczących inwestycji w badania naukowe zorientowane na konkretne zadania, agresywnego planowania podatkowego, a także łagodzenia gospodarczych i społecznych skutków kryzysu związanego z COVID-19. (3)23 maja 2022 r. Komisja opublikowała szczegółową ocenę sytuacji dla Niderlandów na podstawie art. 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1176/2011. W wyniku analizy Komisja doszła do wniosku, że w Niderlandach występują zakłócenia równowagi makroekonomicznej, w szczególności podatność na zagrożenia wiążące się z wysokim zadłużeniem sektora prywatnego oraz dużą nadwyżką obrotów bieżących, które to kwestie mają znaczenie transgraniczne. (4)W zaleceniu Rady w sprawie polityki gospodarczej w strefie euro wezwano państwa członkowskie będące członkami strefy euro do podjęcia działań, w tym poprzez ich plany odbudowy i zwiększania odporności, m.in. do dalszego stosowania i koordynowania krajowych polityk fiskalnych w celu skutecznego wspierania trwałej odbudowy gospodarczej sprzyjającej włączeniu społecznemu. W zaleceniu Rady zalecono również państwom członkowskim należącym do strefy euro promowanie polityk przeciwdziałających agresywnemu planowaniu podatkowemu, zapewnienie skutecznej aktywnej polityki rynku pracy, wzmocnienie wysokiej jakości systemów kształcenia i szkolenia sprzyjających włączeniu społecznemu, opracowanie i, w razie potrzeby, dostosowanie systemów ochrony socjalnej, monitorowanie skuteczności pakietów środków z zakresu polityki wspierających przedsiębiorstwa oraz wzmacnianie krajowych ram instytucjonalnych w celu wyeliminowania wąskich gardeł utrudniających inwestycje i realokację kapitału. Ponadto w zaleceniu Rady zalecono zapewnienie stabilności makrofinansowej, utrzymanie kanałów kredytowych oraz kontynuowanie prac nad unią bankową oraz cyfrowym euro. (5)8 lipca 2022 r. Niderlandy przedstawiły Komisji swój krajowy plan odbudowy i zwiększania odporności, zgodnie z art. 18 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2021/241. Plan ten złożono po przeprowadzeniu procesu konsultacji zgodnie z krajowymi uregulowaniami, z udziałem władz lokalnych i regionalnych, partnerów społecznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, organizacji młodzieżowych i innych odpowiednich zainteresowanych stron. Poczucie odpowiedzialności krajowej za plany odbudowy i zwiększania odporności jest podstawą ich pomyślnej realizacji oraz ich trwałego wpływu na szczeblu krajowym i wiarygodności na szczeblu europejskim. Na podstawie art. 19 rozporządzenia (UE) 2021/241 Komisja oceniła adekwatność, skuteczność, efektywność oraz spójność RRP, zgodnie z wytycznymi dotyczącymi oceny określonymi w załączniku V do tego rozporządzenia. (6)Plany odbudowy i zwiększania odporności powinny służyć realizacji ogólnych celów Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności ustanowionego rozporządzeniem (UE) 2021/241 („Instrument”) oraz Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy ustanowionego rozporządzeniem Rady (UE) 2020/2094 w celu wspierania odbudowy po kryzysie wywołanym COVID-19. Powinny one promować spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną Unii poprzez przyczynianie się do realizacji sześciu filarów, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (UE) 2021/241. (7)Realizacja planów odbudowy i zwiększania odporności państw członkowskich będzie wymagać skoordynowanego wysiłku obejmującego reformy i inwestycje w całej Unii. Dzięki skoordynowanej i jednoczesnej realizacji oraz wdrożeniu projektów transgranicznych i dotyczących wielu krajów te reformy i inwestycje będą wzajemnie się wzmacniać i generować pozytywne efekty zewnętrzne w całej Unii. W związku z tym około jedna trzecia wpływu Instrumentu na wzrost gospodarczy i tworzenie miejsc pracy w państwach członkowskich będzie wynikać z efektów zewnętrznych pochodzących z innych państw członkowskich. Wyważona reakcja przyczyniająca się do realizacji sześciu filarów

(8)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. a) i kryterium 2.1 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 RRP stanowi w dużym stopniu (rating A) kompleksową i odpowiednio wyważoną reakcję na sytuację gospodarczą i społeczną, tym samym przyczyniając się odpowiednio do realizacji wszystkich z sześciu filarów, o których mowa w art. 3 tego rozporządzenia, z uwzględnieniem szczególnych wyzwań dotyczących danego państwa członkowskiego oraz alokacji finansowej na jego rzecz. (9)RRP obejmuje działania, które przyczyniają się do realizacji wszystkich sześciu filarów, a szereg komponentów dotyczy kilku filarów jednocześnie. Takie podejście pomaga zapewnić kompleksowe i spójne podejścia do każdego filaru. W RRP duży nacisk kładzie się na zieloną transformację za pośrednictwem działań związanych z energią i klimatem. Oczekuje się, że działania mające na celu stymulowanie rozwoju zrównoważonej energii, w tym zwiększenie produkcji zielonego wodoru oraz usunięcie przeszkód dla rozwoju morskiej energii wiatrowej, przyspieszą zieloną transformację. Przyczyni się do tego również rozwój i eksploatacja statków bezemisyjnych oraz rozwój neutralnego dla klimatu transportu lotniczego. Celem RRP jest również przywrócenie różnorodności biologicznej i ograniczenie depozycji azotu, co jest jednym z głównych wyzwań środowiskowych, przed którymi stoją Niderlandy. Oczekuje się, że RRP wniesie kompleksowy wkład w filar cyfrowy, dzięki środkom na rzecz innowacyjnych technologii i umiejętności cyfrowych. Transformację cyfrową przyspieszy modernizacja technologii informacyjnej w administracji publicznej, w tym w sądownictwie, w połączeniu ze środkami w zakresie edukacji cyfrowej i e-zdrowia. (10)Niektóre elementy RRP mogą przyczynić się do wspierania inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego, zgodnie z europejską strategią przemysłową. RRP zawiera szereg działań, w tym reformy rynku mieszkaniowego i rynku pracy, które mają zwiększyć produktywność i wzrost w średnim i długim okresie. W RRP przewidziano wzmacnianie spójności społecznej poprzez wprowadzenie środków strukturalnych na rynku pracy, jak również w systemach edukacyjnym i emerytalnym. Odpowiednie środki w dziedzinie kształcenia i szkolenia obejmują działania zwiększające znaczenie szkolnictwa podstawowego i średniego, w szczególności dzięki wykorzystaniu zasobów cyfrowych. Aby złagodzić niekorzystne wstrząsy i lepiej reagować na kryzysy, w RRP zawarto środki, które mają przyczynić się do poprawy odporności systemu ochrony zdrowia, w tym złagodzenia ryzyka poważnego niedoboru zasobów ludzkich w sektorze opiekuńczym. Sprostanie wszystkim wyzwaniom wskazanym w zaleceniach krajowych lub znacznej części tych wyzwań (11)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. b) i kryterium 2.2 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 RRP ma przyczynić się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom lub znacznej części wyzwań (rating A), które zostały wskazane w skierowanych do Niderlandów zaleceniach krajowych, w tym w zakresie ich aspektów fiskalnych, i w zaleceniach sformułowanych na podstawie art. 6 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011, lub wyzwaniom wskazanym w innych stosownych dokumentach formalnie przyjętych przez Komisję w ramach europejskiego semestru. (12)RRP obejmuje działania wspierające inwestycje w zieloną i cyfrową transformację, dzięki czemu przyczynia się do wykonania stosownych zaleceń krajowych. W odniesieniu do transformacji cyfrowej RRP obejmuje działania promujące badania naukowe i innowacje, których celem jest pobudzanie inwestycji prywatnych w sztuczną inteligencję (AI) i technologie kwantowe. RRP zawiera również działania mające na celu ułatwienie inwestycji w zieloną transformację, w tym poprzez usunięcie przeszkód dla budowy farm wiatrowych na morzu, wsparcie na rzecz zielonego wodoru oraz poprzez wspieranie upowszechniania pomp ciepła. Ponadto tworzenie dodatkowych zdolności w zakresie produkcji energii z odnawialnych źródeł ułatwia „ustawa – Prawo energetyczne”, kompleksowa reforma stwarzająca ramy prawne dla niezbędnych inwestycji operatorów systemów w modernizację sieci, aby dostosować ją do oczekiwanego wzrostu przesyłu energii wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii. Przejście na czyste i efektywne wytwarzanie i wykorzystywanie energii dodatkowo ułatwia pakiet reform w zakresie ekologizacji systemu fiskalnego, które mają wpłynąć na zachowania obywateli i przedsiębiorstw w taki sposób, aby przyczyniali się do zielonej transformacji. Ponadto znaczną pulę środków finansowych przeznaczono na środki służące poprawie efektywności energetycznej budynków. (13)RRP obejmuje dwie inwestycje, które są bezpośrednio poświęcone łagodzeniu skutków emisji azotu i zaradzeniu ich przyczynom. Oczekuje się, że środki te będą miały korzystny wpływ na odbudowę różnorodności biologicznej i przyczynią się do przejścia na bardziej zrównoważone rolnictwo w Niderlandach. RRP zawiera ponadto istotne inwestycje i reformy wspierające zrównoważony transport drogowy, kolejowy, lotniczy i wodny. Oczekuje się, że RRP zwiększy podaż mieszkań w celu ograniczenia ich niedoboru, w szczególności w zakresie przystępnych cenowo lokali mieszkalnych. Reforma systemu emerytalnego zawarta w RRP ma na celu wyeliminowanie głównych słabości drugiego filaru systemu emerytalnego w zakresie jego międzypokoleniowej sprawiedliwości, przejrzystości i odporności na wstrząsy. (14)RRP zawiera szereg środków mających wzmocnić rynek pracy, co oznacza, że uwzględniono odpowiednie zalecenia krajowe. Po pierwsze, oczekuje się, że do ograniczenia zachęt dla osób pracujących na własny rachunek niezatrudniających pracowników oraz do wyrównania szans osób samozatrudnionych i pracowników przyczyni się połączenie szeregu reform rynku pracy, w tym wprowadzenie obowiązkowego ubezpieczenia rentowego, oraz działań służących rozwiązaniu problemu fikcyjnego samozatrudnienia. Po drugie, RRP obejmuje inwestycje, które mają przyczynić się do zwiększenia możliwości w zakresie podnoszenia i zmiany kwalifikacji. Po trzecie, RRP przyczyni się do rozwiązania problemu niedoboru specjalistów w dziedzinie technologii informacyjno-komunikacyjnych (ICT) dzięki inwestycjom w cyfrowe zdolności nauczycieli i uczniów na różnych poziomach systemu edukacji, a także poprzez finansowanie badań podyplomowych i podoktoranckich w zakresie sztucznej inteligencji i technologii kwantowej. RRP obejmuje również inwestycje, które mają przyczynić się do zmniejszenia niedoboru zasobów ludzkich w sektorze opiekuńczym w czasach kryzysu zdrowotnego, takie jak utworzenie krajowej puli rezerwowej byłych pracowników służby zdrowia oraz zwiększenie możliwości w zakresie intensywnej opieki medycznej. Ponadto inne działania mają na celu umożliwienie zdalnej opieki zdrowotnej poprzez wykorzystanie e-usług oraz usprawnienie wymiany danych między instytucjami ochrony zdrowia i do celów badań. (15)W RRP zawarto szereg reform służących skuteczniejszemu zwalczaniu agresywnego planowania podatkowego, w szczególności poprzez wprowadzenie podatku u źródła od dywidend, odsetek i należności licencyjnych wypłacanych do krajów o niskich stawkach podatkowych oraz w sytuacjach, które stanowią nadużycie podatkowe w rozumieniu niderlandzkich przepisów w zakresie zwalczania nadużyć. W uzupełnieniu do niedawno wprowadzonych środków w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy w RRP uwzględniono środki mające dodatkowo utrudniać przestępcom pranie pieniędzy oraz zwiększyć możliwości w zakresie prowadzenia dochodzeń i ścigania tych przestępstw. (16)RRP stanowi solidną podstawę dla dalszych reform rynku mieszkaniowego i rynku pracy oraz dodatkowych inwestycji w rozwój umiejętności, w tym umiejętności cyfrowych, w szczególności na rzecz osób znajdujących się na marginesie rynku pracy i biernych zawodowo. (17)Zalecenia dotyczące natychmiastowej reakcji na pandemię środkami polityki fiskalnej można uznać za wykraczające poza zakres holenderskiego RRP, niezależnie od faktu, że Niderlandy zasadniczo adekwatnie i wystarczająco zareagowały na potrzebę natychmiastowego wsparcia gospodarki za pomocą środków fiskalnych w latach 2020, 2021 i 2022, zgodnie z ogólną klauzulą wyjścia paktu stabilności i wzrostu. (18)RRP obejmuje obszerny zestaw wzajemnie wzmacniających się reform i inwestycji, które przyczyniają się do skutecznego sprostania wszystkim wyzwaniom gospodarczym i społecznym przedstawionym w zaleceniach dla poszczególnych krajów skierowanych do Niderlandów przez Radę w ramach europejskiego semestru w latach 2019, 2020 i 2022, lub znacznej części tych wyzwań, zwłaszcza w obszarze zielonej i cyfrowej transformacji oraz transformacji energetycznej, systemu emerytalnego, rynku pracy, rynku mieszkaniowego, agresywnego planowania podatkowego i opieki zdrowotnej. (19)Oczekuje się, że dzięki ukierunkowaniu na powyższe wyzwania RRP przyczyni się również do skorygowania zakłóceń równowagi określonych w zaleceniach wydanych na podstawie art. 6 rozporządzenia (UE) nr 1176/2011 w latach 2019, 2020, 2022, których to zakłóceń doświadczają Niderlandy, w szczególności dotyczących podatności na zagrożenia związanych z wysokim zadłużeniem sektora prywatnego oraz dużą nadwyżką obrotów bieżących. Przyczynienie się do potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy oraz odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej (20)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. c) i kryterium 2.3 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma mieć duży wpływ (rating A) na wzmocnienie potencjału wzrostu gospodarczego, tworzenie miejsc pracy oraz zwiększenie odporności gospodarczej, społecznej i instytucjonalnej Niderlandów, przyczyniając się do realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych, w tym poprzez promowanie polityki na rzecz dzieci i młodzieży, oraz na złagodzenie skutków gospodarczych i społecznych kryzysu związanego z COVID-19, wzmacniając przez to spójność i konwergencję gospodarczą, społeczną i terytorialną w Unii. (21)Z symulacji przedstawionych przez służby Komisji wynika, że RRP wraz z pozostałymi środkami Instrumentu Unii Europejskiej na rzecz Odbudowy może przyczynić się do zwiększenia PKB Niderlandów do 2026 r. o wartość wynoszącą od 0,4 % do 0,6 %, bez uwzględnienia ewentualnych pozytywnych skutków reform strukturalnych, które mogą być znaczące. RRP powinien również przyczynić się w ograniczonym stopniu do wzrostu zatrudnienia. Oczekuje się, że w perspektywie średnio- i długoterminowej najbardziej znaczące i trwałe pozytywne skutki dla wzrostu gospodarczego i wydajności przyniosą działania związane z kształceniem, badaniami i rozwojem oraz cyfryzacją gospodarki niderlandzkiej, a także reformy rynków energii i pracy. (22)W ramach RRP zaproponowano pakiet reform i inwestycji w dziedzinie edukacji, a także nowe przepisy dotyczące rynku pracy. Mają one zaradzić pewnym wyzwaniom w tych obszarach, przyczyniając się na różne sposoby do wdrożenia Europejskiego filaru praw socjalnych. W szczególności oczekuje się, że reformy rynku pracy pomogą wyrównać szanse między pracownikami najemnymi a osobami samozatrudnionymi dzięki działaniom mającym ograniczyć fikcyjne samozatrudnienie oraz poprawić dostęp do ochrony socjalnej osób samozatrudnionych. Zgodnie z oczekiwaniami dodatkowe środki na edukację mają przynieść korzyści osobom młodym, dzięki inwestycjom służącym poprawie umiejętności cyfrowych uczniów i nauczycieli oraz opracowaniu rozwiązań z zakresu sztucznej inteligencji wspomagających proces uczenia się. Oczekuje się również, że dzięki reformom rynku mieszkaniowego określonym w RRP oraz inwestycjom w przystępne cenowo mieszkania i efektywność energetyczną wzrośnie spójność społeczna. (23)Działania na rzecz zielonej i cyfrowej transformacji mają przyczynić się do zwiększenia odporności oraz pobudzenia innowacji i zrównoważonego rozwoju w Niderlandach. W szczególności oczekuje się, że do zwiększenia odporności przyczynią się inwestycje w dalszą cyfryzację administracji publicznej i logistyki. Reformy zachęcające do obniżenia emisyjności gospodarki oraz inwestycje w produkcję energii odnawialnej i efektywność energetyczną mają zgodnie z oczekiwaniami przyspieszyć zieloną transformację i zmniejszyć podatność na zagrożenia wynikającą z uzależnienia od energii pochodzącej z paliw kopalnych z zagranicy, przyczyniając się tym samym do zwiększenia odporności. Oczekuje się, że reforma drugiego filaru systemu emerytalnego zwiększy odporność funduszy emerytalnych na wstrząsy. Ponadto działania mające na celu rozwiązanie kwestii dotyczących agresywnego planowania podatkowego oraz skuteczne zwalczanie prania pieniędzy zapewnią wsparcie odporności instytucjonalna. (24)Oczekuje się, że działania służące poprawie infrastruktury cyfrowej i mobilności zgodnej z zasadami zrównoważonego rozwoju zwiększą konwergencję i spójność terytorialną. Inwestycje w koleje i inteligentną mobilność obejmują całe terytorium i mają zwiększyć integrację sieci transportowych. Oczekuje się, że inwestycje w poprawę umiejętności cyfrowych wzmocnią spójność terytorialną, umożliwiając większej liczbie członków społeczeństwa czerpanie korzyści z rozwiązań w zakresie organizacji pracy, które nie wiążą się już z fizycznymi przestrzeniami biurowymi w miastach. Zasada „Nie czyń poważnych szkód”

(25)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. d) i kryterium 2.4 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 plan odbudowy i zwiększania odporności ma przyczynić się do zapewnienia, aby żadne z działań służących realizacji reform i projektów inwestycyjnych ujętych w RRP nie czyniło poważnych szkód dla celów środowiskowych (rating A) w rozumieniu art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/852 (zasada „nie czyń poważnych szkód”). (26)Zgodnie z wytycznymi technicznymi zawartymi w zawiadomieniu Komisji pt. „Wytyczne techniczne dotyczące stosowania zasady »nie czyń poważnych szkód« na podstawie rozporządzenia ustanawiającego Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności” Niderlandy przedstawiły wyjaśnienie, że żadne środki zawarte w ich RRP nie czynią poważnych szkód dla jakichkolwiek celów środowiskowych. Szczególną uwagę zwrócono na działania, których wpływ na cele środowiskowe uzasadnia ścisłą kontrolę. W tym względzie Niderlandy przedstawiły mocne dowody i przewidują wdrożenie środków łagodzących, aby uniknąć poważnych szkód, które to środki powinny być uwzględnione w odpowiednich kamieniach milowych i wartościach docelowych. Odnosi się to w szczególności do inwestycji „Zielona moc wodoru”, która dotyczy produkcji i wykorzystania zielonego wodoru, jak również inwestycji związanych ze statkami żeglugi śródlądowej i morskiej – „Morskie farmy wiatrowe” i „Transformacja energetyczna żeglugi śródlądowej, projekt »Usługi bezemisyjne«”. Przyczynienie się do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej (27)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. e) i kryterium 2.5 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 RRP zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do zielonej transformacji, w tym do różnorodności biologicznej, lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów klimatycznych stanowią kwotę wynoszącą 47,8 % łącznej alokacji w RRP, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VI do tego rozporządzenia. Zgodnie z art. 17 tego rozporządzenia RRP jest spójny z informacjami zawartymi w krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu na lata 2021–2030. (28)RRP zawiera inwestycje, które powinny znacząco przyczynić się do realizacji celów w zakresie obniżenia emisyjności i transformacji energetycznej, określonych w niderlandzkim krajowym planie w dziedzinie energii i klimatu, co będzie stanowić wkład w realizację celu klimatycznego Unii na 2030 r. RRP zakłada zwiększanie wykorzystania odnawialnych źródeł energii poprzez znaczne wsparcie inwestycyjne na rzecz usunięcia przeszkód dla budowy morskich farm wiatrowych. Działanie „Morskie farmy wiatrowe” skupia się na kosztach początkowych i kosztach integracji z siecią, które są warunkiem wstępnym budowy takich farm, np. dotyczących zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi, poprawy stanu środowiska i ochrony gatunków, a także integracji z siecią lądową i ekosystemem. W ramach RRP realizowane są również inwestycje w działania w zakresie badań i rozwoju oraz innowacji przyczyniające się do zwiększenia produkcji wodoru odnawialnego jako sposobu obniżenia emisyjności przemysłu i lotnictwa. Jeżeli chodzi o efektywność energetyczną, inwestycje w ograniczenie zużycia energii w budynkach oraz likwidowanie instalacji energetycznych i grzewczych zasilanych paliwami kopalnymi przyspieszają realizację celów w zakresie redukcji emisji CO2 w budynkach. Dzięki inwestycji „Odblokowywanie nowych projektów budowlanych” RRP pomaga uczynić dzielnice mieszkaniowe bardziej odpornymi na skutki zmiany klimatu. Jeżeli chodzi o transformację ekologiczną, oczekuje się, że RRP bezpośrednio przyczyni się do ochrony różnorodności biologicznej dzięki inwestycjom w odtwarzanie obszarów Natura 2000 w ramach „Programu ochrony przyrody” oraz „Programu pomocy na rzecz rekultywacji terenów gospodarstw chowu świń”. Wreszcie, RRP zawiera specjalne inwestycje wspierające przejście na czystą mobilność zgodną z zasadami zrównoważonego rozwoju dzięki inwestycjom m.in. w bezemisyjne statki żeglugi śródlądowej, inteligentne znaki drogowe oraz wdrożenie europejskiego systemu zarządzania ruchem kolejowym (ERTMS). (29)Inwestycje te uzupełnia i wspiera szeroki pakiet strukturalnych reform energetycznych mających zachęcić przedsiębiorstwa i gospodarstwa domowe do przejścia na bardziej zrównoważone źródła energii. „Ustawa – Prawo energetyczne” ma zapewnić niezbędne ramy prawne umożliwiające operatorom systemów inwestycje w modernizację sieci w celu dostosowania jej do rosnących dostaw energii odnawialnej. Ponadto oczekuje się, że ustawa ta usprawni procedury przyznawania pozwoleń na projekty dotyczące energii odnawialnej i procedury ich realizacji. Oczekuje się, że „ustawa – Prawo energetyczne” i „Wprowadzenie oraz obostrzenie opłaty za emisję CO2 przez przemysł” ułatwią obniżenie emisyjności przemysłu poprzez zniesienie zwolnień podatkowych dla wysoce emisyjnych sektorów oraz określenie minimalnej ceny za emisję CO2 przez przemysł, w przypadku gdy cena ustalona w ramach europejskiego systemu handlu emisjami (ETS) spadnie poniżej określonego progu. Inny zestaw reform ma na celu redukcję emisji CO2 z transportu drogowego i lotniczego. „Reforma opodatkowania samochodów”, która obejmuje wprowadzenie podatku od przejechanych kilometrów i stopniowe wycofywanie zwolnień z VAT dla samochodów dostawczych napędzanych paliwami kopalnymi, oraz „Podwyższenie podatku od transportu lotniczego” mają na celu ograniczenie mobilności opartej na paliwach kopalnych. Przyczynianie się do transformacji cyfrowej (30)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. f) i kryterium 2.6 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 RRP zawiera działania, które przyczyniają się w dużym stopniu (rating A) do transformacji cyfrowej lub do sprostania związanym z tym wyzwaniom. Działania wspierające realizację celów cyfrowych stanowią kwotę wynoszącą 25,6 % łącznej alokacji w ramach RRP, obliczoną zgodnie z metodyką określoną w załączniku VII do rozporządzenia (UE) 2021/241. (31)Działania przewidziane w RRP ułatwiają Niderlandom sprostanie wyzwaniom, jakie stoją przed nimi w związku z transformacją cyfrową. W szczególności, aby rozwiązać problemy związane z zatorami komunikacyjnymi, RRP obejmuje działania mające na celu modernizację systemów zarządzania ruchem, jak również cyfryzację procesów logistycznych. Jeżeli chodzi o strukturalny niedobór wykwalifikowanych specjalistów ICT, RRP zawiera działania mające zwiększyć zdolności cyfrowe studentów i nauczycieli na różnych poziomach systemu kształcenia, jak również program stypendialny w dziedzinie sztucznej inteligencji. (32)Oczekuje się, że reformy i inwestycje zawarte w niderlandzkim RRP przyczynią się do transformacji cyfrowej również w innych obszarach. RRP przyczyni się do dalszej cyfryzacji administracji publicznej dzięki reformie mającej na celu zwiększenie przejrzystości instytucji rządowych na szczeblu centralnym i innych usług publicznych poprzez ułatwienie cyfrowego dostępu do dokumentów, a także poprzez inwestycje w cyfryzację systemu wymiaru sprawiedliwości i modernizację systemów informatycznych instytucji rządowych na szczeblu centralnym. Celem RRP jest ponadto przyspieszenie opracowywania zastosowań technologii kwantowej oraz utworzenie sieci poświęconej badaniom naukowym i działalności gospodarczej związanej z obliczeniami kwantowymi. Kolejne działania wspierające innowacyjne technologie obejmują inwestycje w szersze wykorzystanie systemów sztucznej inteligencji w gospodarce. (33)Transformację cyfrową traktuje się również jako temat przekrojowy poprzez wykorzystanie rozwiązań cyfrowych jako części działań zawartych w RRP mających pomóc w osiągnięciu celów klimatycznych, między innymi dzięki transformacji cyfrowej sektora transportu. Podobnie RRP obejmuje działania wspierające transformację cyfrową edukacji oraz transformację cyfrową w obszarze e-zdrowia. Trwały wpływ (34)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. g) i kryterium 2.7 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 RRP ma mieć trwały wpływ na Niderlandy w dużym stopniu (rating A). (35)W ramach RRP Niderlandy w sposób strukturalny odnoszą się do elementów swojego systemu podatkowego, które wykorzystano do agresywnego planowania podatkowego, rozszerzając zakres podatków u źródła na należności odsetkowe, licencyjne i dywidendy wypłacane do krajów o niskich stawkach podatkowych. Oczekuje się, że działania zawarte w cyfrowym komponencie RRP doprowadzą do trwałej poprawy efektywności usług publicznych. Działania zawarte w RRP są zgodne z programem rządu przedstawionym w umowie koalicyjnej na lata 2021–2025. Oczekuje się, że kluczowe reformy rynku pracy i energii, jak również systemu emerytalnego będą miały strukturalny wpływ na gospodarkę w okresie wykraczającym poza ramy czasowe RRF. (36)Oczekuje się, że inwestycje w ramach RRP ukierunkowane na obszary cyfrowy i technologiczny przyniosą korzyści niderlandzkiej gospodarce w perspektywie długoterminowej. Oczekuje się, że przyszłościowe inwestycje w cyfryzację niderlandzkiej gospodarki, na przykład w szersze wykorzystanie sztucznej inteligencji lub obliczeń kwantowych, będą miały długotrwały wpływ na konkurencyjność i produktywność, natomiast inwestycje wspierające rozwój umiejętności cyfrowych powinny przyczynić się do rozwiązania w perspektywie średnioterminowej problemu niedoboru specjalistów ICT w wielu sektorach gospodarki. Oczekuje się również, że inwestycje w zwiększenie podaży mieszkań w Niderlandach przyczynią się do poprawy sytuacji na rynku mieszkaniowym w ciągu najbliższej dekady. (37)RRP zawiera także reformy przynoszące korzyści niderlandzkiej gospodarce w perspektywie długoterminowej. Reforma systemu emerytalnego ma zapewnić obecnemu pokoleniu oraz przyszłym pokoleniom nieulegający dezaktualizacji i odporny na wstrząsy system emerytalny. Oczekuje się, że reforma „ustawy – Prawo energetyczne” będzie miała długoterminowy wpływ na zieloną transformację przez stworzenie ram prawnych dla niezbędnych inwestycji, aby dostosować się do oczekiwanego wzrostu przesyłu energii wytwarzanej z odnawialnych źródeł energii. Trwały wpływ RRP można również zwiększyć, wykorzystując synergię między planem a innymi programami, w tym programami finansowanymi z funduszy polityki spójności. Monitorowanie i realizacja (38)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. h) i kryterium 2.8 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w RRP są adekwatne (rating A), aby zapewnić skuteczne monitorowanie i realizację RRP, w tym planowanego harmonogramu działań, kamieni milowych i wartości docelowych oraz związanych z nimi wskaźników. (39)W RRP przedstawiono organizację administracyjną jego realizacji, zawarto przegląd przewidywanych ustaleń dotyczących monitorowania i sprawozdawczości oraz określono zaangażowane podmioty, ich role i obowiązki. Dyrekcja programowa ds. RRF w Ministerstwie Finansów działa jako podmiot koordynujący. Dyrekcje programowe we właściwych ministerstwach mają za zadanie wdrażanie i monitorowanie reform i inwestycji w swoich dziedzinach. Planowane jest ujęcie kamieni milowych i wartości docelowych dotyczących działań zawartych w RRP w załączniku do rocznych planów poszczególnych ministerstw. (40)Kamienie milowe i wartości docelowe towarzyszące reformom i działaniom inwestycyjnym zawartym w RRP są jasne i realistyczne, a zaproponowane wskaźniki dotyczące tych kamieni milowych i wartości docelowych są adekwatne, akceptowalne i wiarygodne. Działania uwzględnione w RRP są wsparte kamieniami milowymi i wartościami docelowymi rozłożonymi na cały okres wdrażania, chociaż wdrożenie szeregu istotnych reform zaplanowano dopiero na lata 2025 lub 2026, przy czym niektóre z największych inwestycji mają nabrać pełnego kształtu w latach 2025 i 2026. Kamienie milowe i wartości docelowe odnoszą się również do zakończonych już działań, które kwalifikują się zgodnie z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2021/241. Do uzasadnienia wniosku o wypłatę wymagane jest osiągnięcie w zadowalającym stopniu kamieni milowych i wartości docelowych.

(41)Państwa członkowskie powinny zadbać o to, by informowano o wsparciu udzielonym w ramach Instrumentu i potwierdzano takie wsparcie zgodnie z art. 34 rozporządzenia (UE) 2021/241. W ramach Instrumentu Wsparcia Technicznego, ustanowionego rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/240, można wystąpić o wsparcie techniczne, służące pomocą państwom członkowskim w realizacji ich RRP. Kalkulacja kosztów (42)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. i) oraz kryterium 2.9 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 przedstawione w planie uzasadnienie kwoty szacunkowych łącznych kosztów planu odbudowy i zwiększania odporności jest w umiarkowanym stopniu (rating B) racjonalne i wiarygodne, zgodne z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalne do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo. (43)Niderlandy zasadniczo przedstawiły szczegółowe zestawienia indywidualnych szacunków kosztów wszystkich inwestycji i reform wraz z powiązanymi kosztami uwzględnionymi w RRP. Z oceny kosztów wynika, że koszty przedstawione w RRP są w większości racjonalne i wiarygodne. Dowody przedstawione w celu uzasadnienia szacunków kosztów w wiarygodny sposób wyjaśniają kluczowe czynniki wpływające na koszty proponowanych działań, chociaż stopień i szczegółowość dostarczonych dowodów różnią się w zależności od poszczególnych działań. W większości przypadków jako punkt odniesienia dla szacunków kosztów przedstawiono poprzednie projekty, prawdziwe dane przetargowe lub inne dane porównawcze dotyczące kosztów odnoszące się do głównych czynników kosztotwórczych. W niektórych przypadkach szczegółowe informacje na temat metodyki i założeń wykorzystanych do oszacowania kosztów są ograniczone, co utrudnia pełną pozytywną ocenę szacunkowych kosztów. Niderlandy dostarczyły również szczegółowe dokumenty uzupełniające w odniesieniu do większości działań w celu poparcia uzasadnienia i dowodów szacunków kosztów. Niemniej jednak w przypadku niektórych działań związek między uzasadnieniem a samym kosztem nie jest całkowicie jasny. Niderlandy przedstawiły wystarczające informacje i zapewnienia, aby zagwarantować, że koszty RRP nie będą pokrywane w ramach innego finansowania unijnego. Ponadto szacunkowy łączny koszt planu odbudowy i zwiększania odporności jest zgodny z zasadą efektywności kosztowej i proporcjonalny do spodziewanego wpływu na krajową gospodarkę i społeczeństwo. Ochrona interesów finansowych Unii (44)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. j) i kryterium 2.10 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 ustalenia zaproponowane w RRP oraz dodatkowe działania zawarte w niniejszej decyzji są adekwatne (rating A), aby zapobiegać korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów, a także aby je wykrywać i eliminować, podczas korzystania ze środków finansowych udostępnionych na podstawie tego rozporządzenia, i ustalenia te mają skutecznie zapobiegać podwójnemu finansowaniu na podstawie tego rozporządzenia i innych programów unijnych. Pozostaje to bez uszczerbku dla stosowania innych instrumentów i narzędzi służących propagowaniu i egzekwowaniu przestrzegania prawa Unii, w tym stosowanych w celu zapobiegania korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów oraz ich wykrywania i korygowania, a także w celu ochrony budżetu Unii zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2020/2092. (45)System kontroli i ustalenia zaproponowane w niderlandzkim RRP opierają się na solidnych procesach i strukturach stosowanych w istniejących ramach krajowych. W RRP wyraźnie określono poszczególne podmioty oraz ich role i obowiązki w zakresie wykonywania zadań dotyczących kontroli wewnętrznej. Planowane jest wyznaczenie specjalnej dyrekcji programowej ds. RRF w Ministerstwie Finansów jako podmiotu koordynującego i jako taka będzie ona odpowiedzialna za ochronę interesów finansowych Unii. Organy wykonawcze, takie jak ministerstwa, agencje lub konsorcja, potwierdzają za pomocą dodatkowych oświadczeń ochronę interesów finansowych Unii oraz ważność zgłoszonych danych dotyczących kamieni milowych i wartości docelowych. Te dodatkowe oświadczenia zostaną zweryfikowane i podpisane przez dyrekcje ds. finansowych i gospodarczych poszczególnych ministerstw. Instytucja audytowa – „Auditdienst Rijk”, niezależna służba w ramach Ministerstwa Finansów – ma przeprowadzać regularne audyty systemów zarządzania i kontroli, w tym badania bezpośrednie. (46)System kontroli i inne odpowiednie ustalenia, w tym dotyczące gromadzenia i udostępniania wszystkich standardowych kategorii danych określonych w art. 22 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/241, są adekwatne, aby – przy wykorzystywaniu środków finansowych – zapobiegać korupcji, nadużyciom finansowym i konfliktom interesów, a także aby je wykrywać i eliminować; ustalenia te mają skutecznie zapobiegać podwójnemu finansowaniu na podstawie rozporządzenia (UE) 2021/241 i innych programów unijnych. Ponadto należy ustanowić kamień milowy dotyczący utworzenia systemu centralnego repozytorium służącego do przechowywania wszystkich informacji związanych z osiąganiem kamieni milowych i wartości docelowych oraz gromadzeniem i przechowywaniem wszystkich danych określonych w art. 22 ust. 2 lit. d) rozporządzenia (UE) 2021/241 i dostępem do tych danych. Ten kamień milowy powinien zostać osiągnięty do czasu złożenia pierwszego wniosku o płatność. (47)Zdolności administracyjne służb centralnych odpowiedzialnych za realizację i koordynację RRP, a mianowicie dyrekcji programowej w Ministerstwie Finansów, organu audytowego i dyrekcji ds. finansowych i gospodarczych zaangażowanych ministerstw sektorowych, są adekwatne do pełnienia przewidzianych dla nich ról i zadań. Uwzględniono dwa kamienie milowe dotyczące formalnego przyjęcia mandatu prawnego podmiotu koordynującego i organu audytowego zaangażowanych we wdrażanie rozporządzenia (UE) 2021/241. Te kamienie milowe powinny zostać osiągnięte do czasu złożenia pierwszego wniosku o płatność. Spójność RRP (48)Zgodnie z art. 19 ust. 3 lit. k) i kryterium 2.11 załącznika V do rozporządzenia (UE) 2021/241 RRP zawiera w dużym stopniu (rating A) działania służące realizacji reform i projektów inwestycji publicznych, które stanowią spójne działania. (49)Niderlandzki RRP jest spójny, przewidziane w nim reformy i inwestycje są spójne i wzmacniają się wzajemnie, a między poszczególnymi komponentami istnieje synergia. RRP zawiera reformy i projekty inwestycji publicznych, które stanowią spójne działania. Sześć komponentów tworzy strukturę dla inwestycji i reform oraz dobrze ukazuje ich związek tematyczny i wzajemne powiązania. Zapewniono spójność w ramach komponentów – inwestycje są powiązane z odpowiednimi reformami – jak również spójność pomiędzy poszczególnymi komponentami RRP. Komponenty odzwierciedlają ogólne cele RRP w zakresie przyspieszenia dwojakiej transformacji w ramach wychodzenia z kryzysu związanego z COVID-19. Równość (50)RRP zawiera działania, które mają pomóc Niderlandom w sprostaniu wyzwaniom w obszarze równości płci i równych szans dla wszystkich. Komponent cyfrowy zawiera trzy działania, których celem jest poprawa równouprawnienia płci w sektorze przez ułatwienie uczestnictwa kobiet w rynku pracy. Instrumenty rynku pracy służące zmniejszaniu różnic instytucjonalnych między osobami samozatrudnionymi a pracownikami mają na celu wyrównanie warunków działania i przyczyniają się do wspierania równych szans. Działania ukierunkowane na eliminowanie nierówności w edukacji obejmują zwiększone wsparcie dla szkół, w których uczą się uczniowie ze środowisk znajdujących się w niekorzystnej sytuacji społeczno-gospodarczej, z myślą o nadrobieniu braków w nauce wywołanych pandemią COVID-19. Oczekuje się również, że wsparcie dla osób młodych, w tym z grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, przyczyni się do wyrównywania szans dzięki działaniom szkoleniowym i poradnictwu zawodowemu. Samoocena bezpieczeństwa (51)Niderlandy przedstawiły zwięzłą samoocenę bezpieczeństwa zgodnie z art. 18 ust. 4 lit. g) rozporządzenia (UE) 2021/241 w ramach działania służącego realizacji inwestycji „Przełomowe IT”. Działanie to dotyczy przeglądu wewnętrznych systemów komputerowych Ministerstwa Obrony. Obejmuje ono odpowiednie zabezpieczenia w zakresie cyberbezpieczeństwa zgodnie z prawem unijnym i krajowym. RRP nie obejmuje inwestycji w sieci 5G lub sieci o bardzo wysokiej przepustowości. Projekty transgraniczne i dotyczące wielu krajów (52)RRP zawiera szereg działań służących realizacji inwestycji o znaczącym wymiarze transgranicznym. Nie zawiera projektów realizowanych wspólnie z innymi krajami, ale oczekuje się, że szereg projektów wywoła pozytywne efekty zewnętrzne dla innych państw członkowskich, jak np. inwestycja „Transformacja lotnictwa”, której celem jest ograniczenie emisji z lotnictwa, oraz europejski system zarządzania ruchem kolejowym, który ma na celu dostosowanie kolejowego systemu monitorowania do normy europejskiej w zakresie ochrony i kontroli pociągów. Proces konsultacji (53)Pierwszą wersję RRP opublikowano 28 marca 2022 r. Następnie rozpoczęto proces konsultacji, w którym zebrano opinie i informacje od odpowiednich zainteresowanych stron. Obejmowało to spotkania z organami publicznymi (organami gminnymi, organami prowincji, radami ds. gospodarki wodnej (tj. organizacjami odpowiedzialnymi za gospodarkę wodną w Niderlandach)), partnerami społecznymi i organizacjami działającymi na rzecz promowania równości płci i równych szans dla wszystkich. Ponadto zorganizowano konsultacje internetowe, w których obywatele mogli wyrazić swoją opinię na temat pierwszej wersji niderlandzkiego RRP. W wyniku konsultacji z zainteresowanymi stronami wprowadzono pewne zmiany w RRP, takie jak zastąpienie działania „Upowszechnianie hybrydowych pomp ciepła” działaniem „Dotacja inwestycyjna na rzecz zrównoważonej energii i oszczędności energii (ISDE)” w odpowiedzi na uwagi zaangażowanych podmiotów. Aby zapewnić odpowiedzialność odpowiednich podmiotów, kluczowe znaczenie ma zaangażowanie wszystkich odpowiednich władz lokalnych i zainteresowanych stron, w tym partnerów społecznych, w całym okresie realizacji inwestycji i reform przewidzianych w planie.