Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) /* COM/2013/0521 final - 2013/0247 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Przedłużenie okresu stosowania odstępstwa dotyczącego stosowania zwiększonych stawek współfinansowania przez państwa członkowskie zagrożone poważnymi trudnościami związanymi z ich stabilnością finansową · Uzasadnienie i cele wniosku Podczas gdy państwa członkowskie kontynuują działania polityczne na rzecz konsolidacji budżetowej, utrzymujący się kryzys finansowy i gospodarczy wywiera presję na krajowe zasoby finansowe. W tym kontekście duże znaczenie ma zagwarantowanie pełnego realizacji programów rozwoju obszarów wiejskich. Realizacja programów jest często utrudniona, zwłaszcza z powodu wynikających z konsolidacji budżetowej problemów związanych z płynnością finansową. Ma to miejsce szczególnie w przypadku państw członkowskich najbardziej dotkniętych przez kryzys finansowy i korzystających z pomocy finansowej w ramach programu dostosowawczego. Do tej pory siedem państw otrzymało pomoc finansową oraz uzgodniło z Komisją program dostosowań makroekonomicznych. Państwa te to Cypr, Węgry, Rumunia, Łotwa, Portugalia, Grecja i Irlandia (zwane dalej „państwami objętymi programem”). Węgry, Rumunia i Łotwa nie są już objęte programem dostosowawczym. Aby zagwarantować, że te państwa członkowskie (i pozostałe państwa członkowskie, które mogą korzystać z tego rodzaju programów pomocowych w przyszłości) kontynuować będą wdrażanie programów rozwoju obszarów wiejskich w terenie oraz wydatkowanie środków na projekty, niniejszy wniosek zawiera przepisy, które umożliwią tym państwom członkowskim stosowanie zwiększonych stawek współfinansowania bez zmiany całkowitej sumy przyznanych im w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich środków finansowych na lata 2007–2013. Zapewni to dodatkowe środki finansowe państwom członkowskim znajdującym się w sytuacji krytycznej oraz ułatwi im dalszą realizację programów w terenie. · Ogólny kontekst i obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek W art. 70 ust. 4c rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 określono, że w drodze odstępstwa od pułapów określonych w ust. 3, 4 i 5 stawka wkładu z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) może zostać zwiększona maksymalnie do 95 % kwalifikowalnych wydatków publicznych w regionach, które mogą być objęte celem konwergencji, regionach najbardziej oddalonych oraz na mniejszych wyspach Morza Egejskiego oraz do 85 % kwalifikowalnych wydatków publicznych w innych regionach. Odstępstwo to dotyczy obecnie wyłącznie wydatków poniesionych przez agencje płatnicze do dnia 31 grudnia 2013 r. · Spójność z pozostałymi obszarami polityki i celami Unii Wniosek jest spójny z innymi wnioskami i inicjatywami przyjętymi przez Komisję w odpowiedzi na kryzys finansowy. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW · Konsultacje z zainteresowanymi stronami Nie przeprowadzono konsultacji z zainteresowanymi podmiotami zewnętrznymi · Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy specjalistycznej Nie zaistniała potrzeba skorzystania z pomocy ekspertów zewnętrznych. · Ocena skutków Państwa członkowskie objęte pomocą finansową mogą zwrócić się do Komisji z wnioskiem o zmianę swojego programu rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 oraz skorzystać z odstępstwa umożliwiającego stosowanie wyższych niż zwykle stawek współfinansowania. Obecnie z odstępstwa korzystają Grecja, Irlandia i Portugalia, ale nie we wszystkich przypadkach z najwyższej możliwej stawki. Ponieważ całkowity przydział środków finansowych z EFRROW na ten okres na rzecz państw członkowskich i przedmiotowych programów nie ulegnie zmianie, wyższe stawki współfinansowania przez UE z zasady obniżają całkowitą kwotę publicznych środków dostępnych dla programów rozwoju obszarów wiejskich w danym okresie programowania. W ramach obecnych programów rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 możliwość zwiększenia stawek wkładu z EFRROW przez państwa członkowskie objęte pomocą finansową dotyczy wyłącznie wydatków poniesionych do dnia 31 grudnia 2013 r. (w okresie, w którym państwo członkowskie było objęte pomocą finansową) i w związku z tym nie obejmuje całego okresu do końcowego terminu kwalifikowalności wydatków w dniu 31 grudnia 2015 r. Zgodnie z art. 22 rozporządzenia (UE) nr …/… [rozporządzenie ustanawiające wspólne przepisy] w odniesieniu do wydatków poniesionych w ramach nowego okresu programowania 2014-2020 stawkę wkładu z EFRROW można podnieść o 10 punktów procentowych powyżej stawki współfinansowania mającej zastosowanie do poszczególnych środków EFRROW. W porównaniu z obecnym systemem na mocy art. 70 ust. 4c rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 ten nowy system, polegający na jednolitych dopłatach uzupełniających do wszystkich środków, może w niektórych sytuacjach oznaczać mniejsze, a w innych – większe zmiany stawek wkładu z EFRROW. W razie ograniczenia przewidzianej w art. 70 ust. 4c rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 możliwości stosowania w ramach obecnego programu rozwoju obszarów wiejskich wyższych niż normalne stawek wkładu do końca 2013 r. i tylko do okresu, w którym państwo członkowskie było objęte pomocą finansową, istnieje ryzyko, że maksymalne i optymalne wykorzystanie funduszy z EFRROW na odpowiednie programy rozwoju obszarów wiejskich zostanie poważnie zaburzone zanim pojawi się możliwość dopłat uzupełniających w ramach nowych programów. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU · Krótki opis proponowanych działań Proponuje się wprowadzenie zmian w art. 70 ust. 4c rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, aby umożliwić państwom członkowskim, które otrzymują pomoc finansową, korzystanie z podwyższonej 10-procentowej stawki tylko w odniesieniu do otwartych zobowiązań budżetowych w okresie programowania 2007-2013, do końca okresu kwalifikowalności w dniu 31 grudnia 2015 r., oraz składanie wniosków o płatność salda końcowego nawet w przypadku, gdy pomoc finansowa nie jest już udzielana. · Podstawa prawna Artykuły 42 i 43 TFUE. · Zasada pomocniczości Wniosek jest zgodny z zasadą pomocniczości w zakresie, w jakim ma na celu zapewnienie za pośrednictwem EFRROW większego wsparcia dla niektórych państw członkowskich, które doświadczają poważnych trudności, szczególnie w odniesieniu do wzrostu gospodarczego i stabilności finansowej czy też w związku z pogłębiającym się deficytem i zadłużeniem, także z powodu międzynarodowej sytuacji gospodarczej i finansowej. W tym kontekście konieczne jest ustanowienie na poziomie Unii mechanizmu tymczasowego, który umożliwi odstąpienie od normalnych stawek współfinansowania przez EFRROW. · Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności: Rozszerzenie zakresu stosowania zwiększonych stawek współfinansowania jest proporcjonalne w odniesieniu do trwałego kryzysu gospodarczego i innych wysiłków podejmowanych w celu udzielenia wsparcia tym państwom członkowskim. · Wybór instrumentów Proponowany instrument: zmiana obecnego rozporządzenia. Komisja przeanalizowała możliwości działania określone w ramach prawnych i uważa za konieczne, w świetle dotychczasowych doświadczeń, przedstawić wniosek w sprawie zmiany rozporządzenia (WE) nr 1698/2005. 4. WPŁYW NA BUDŻET Brak jest wpływu na środki na zobowiązania, ponieważ nie proponuje się zmiany maksymalnych kwot finansowania ze środków EFRROW przewidzianych w programach operacyjnych w okresie programowania 2007-2013. Jeżeli jednak państwa członkowskie będą stale stosować zwiększone stawki współfinansowania, zapotrzebowanie na środki na płatności w budżecie na 2014 r. może zwiększyć się o 90 mln EUR. W świetle wniosków państw członkowskich o możliwość skorzystania z tego działania oraz biorąc pod uwagę sytuację w zakresie przedkładania płatności okresowych, Komisja przeanalizuje sytuację oraz, jeśli będzie to konieczne, zaproponuje odpowiednie działania. 2013/0247 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 42 i 43, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[1], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[2], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Niespotykany ogólnoświatowy kryzys finansowy i pogorszenie koniunktury gospodarczej miały istotny negatywny wpływ na wzrost gospodarczy i stabilność finansową oraz spowodowały znaczne pogorszenie sytuacji finansowej i gospodarczej wielu państw członkowskich. W szczególności niektóre państwa członkowskie doświadczają poważnych trudności lub są zagrożone takimi trudnościami. Są to przede wszystkim problemy związane z osiąganiem przez nie wzrostu gospodarczego i stabilności finansowej czy też z pogłębieniem deficytu i zadłużenia, również z powodu międzynarodowej sytuacji gospodarczej i finansowej. (2) Chociaż podjęto już zdecydowane działania w celu zrównoważenia negatywnych skutków kryzysu, włącznie ze zmianami ram prawnych, powszechnie zaczyna być odczuwany wpływ kryzysu finansowego na gospodarkę realną, a presja na krajowe zasoby finansowe zwiększa się. (3) W związku z faktem, że szereg państw członkowskich mierzy się z poważnymi trudnościami związanymi z ich stabilnością finansową, oraz aby ograniczyć negatywne skutki w okresie przejściowym między bieżącym a przyszłym okresem programowania poprzez umożliwienie maksymalnego wykorzystania dostępnych funduszy EFRROW, okres stosowania odstępstwa zwiększającego maksymalne stawki wkładu z EFRROW określone w art. 70 ust. 4c rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005[3] należy przedłużyć do końcowego terminu kwalifikowalności wydatków w okresie programowania 2007-2013 w dniu 31 grudnia 2015 r. (4) Możliwość podwyższenia płatności okresowych i płatności salda końcowego powyżej zwykłej stawki współfinansowania nie powinna ograniczać się do okresu otrzymywania przez państwo członkowskie pomocy finansowej zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 407/2010, rozporządzeniem (WE) nr 332/2002 lub Porozumieniem ustanawiającym europejski mechanizm stabilności, ponieważ nawet po zakończeniu udzielania pomocy finansowej państwo członkowskie ma nadal poważne trudności z zagwarantowaniem współfinansowania z budżetu krajowego. (5) Zgodnie z konkluzjami Rady z dnia 7-8 lutego 2013 r. i jak przewidziano w art. 22 [CPR], stawka współfinansowania podwyższona o 10 punktów procentowych będzie miała zastosowania w okresie programowania 2014-2020 do dnia 30 czerwca 2016 r., kiedy możliwość jej podniesienia zostanie poddana przeglądowi. Ze względu na fakt, że okresy programowania 2007-2013 i 2014-2020 częściowo się pokrywają, należy zagwarantować spójne i jednolite traktowania państw członkowskich otrzymujących pomoc finansową w obu tych okresach. W związku z tym państwa członkowskie otrzymujące pomoc finansową powinny mieć możliwość korzystania z podwyższonej stawki współfinansowania do końca okresu kwalifikowalności oraz uwzględniać tę podwyżkę we wnioskach o płatność salda końcowego nawet w przypadku, gdy pomoc finansowa nie jest już udzielana. (6) W związku z faktem, że termin określony w art. 70 ust. 4c jest zbieżny z końcem okresu programowania i odpowiednimi wymogami w zakresie programowania i wymogami proceduralnymi, niniejsze rozporządzenie powinno wejść w życie w dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. (7) Rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 powinno zatem zostać odpowiednio zmienione, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Article 1 W art. 70 ust. 4c rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 wprowadza się następujące zmiany: a) w akapicie pierwszym cześć wprowadzająca otrzymuje brzmienie: „W drodze odstępstwa od pułapów określonych w ust. 3, 4 i 5 stawka wkładu z EFRROW może zostać zwiększona maksymalnie do 95 % kwalifikowalnych wydatków publicznych w regionach, które mogą być objęte celem konwergencji, regionach najbardziej oddalonych oraz na mniejszych wyspach Morza Egejskiego oraz do 85 % kwalifikowalnych wydatków publicznych w innych regionach Stawki te stosuje się do wydatków kwalifikowalnych nowo zadeklarowanych w każdej poświadczonej deklaracji wydatków, w przypadku gdy po dniu [OPOCE please insert date of entry into force of this Regulation] r. państwo członkowskie spełnia jeden z następujących warunków: ”; b) akapit drugi otrzymuje brzmienie: „Państwo członkowskie, które chce skorzystać z odstępstwa przewidzianego w akapicie pierwszym, przedkłada Komisji wniosek o odpowiednią zmianę swojego programu rozwoju obszarów wiejskich. Odstępstwo stosuje się od chwili zatwierdzenia zmiany programu przez Komisję.”. Artykuł 2 Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie w dniu jego opublikowania w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady Przewodniczący Przewodniczący OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH REGULACJI OCENA SKUTKÓW FINANSOWYCH || AGRI/I1/2013/1278200 6.20.2013.6 || DATA: 17.05.2013 1. || POZYCJA W BUDŻECIE: 05 04 Rozwój obszarów wiejskich || 2. || TYTUŁ: Wniosek dotyczący ROZPORZĄDZENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) 3. || Podstawa prawna: Artykuł 43 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. 4. || CELE: Niniejsze rozporządzenie przedłuża do końca 2015 r. okres stosowania odstępstwa, zgodnie z którym państwa członkowskie objęte pomocą finansową mogą zwiększyć stawki wkładu z EFRROW maksymalnie do 95 % w regionach, które mogą być objęte celem konwergencji, regionach najbardziej oddalonych i na mniejszych wyspach Morza Egejskiego oraz do 85 % w innych regionach. 5. || SKUTKI FINANSOWE || OKRES 12 MIESIĘCY (w mln EUR) || BIEŻĄCY ROK BUDŻETOWY 2013 (w mln EUR) || NASTĘPNY ROK BUDŻETOWY 2014 (w mln EUR) 5.0 || WYDATKI - PONIESIONE Z BUDŻETU UE (REFUNDACJE/SKUP INTERWENCYJNY) - ORGANY KRAJOWE - INNE || || || CA: - PA: + 90 5.1 || DOCHODY - ZASOBY WŁASNE UE (OPŁATY/CŁA) - KRAJOWE || || || || || 2015 || 2016 || 2017 || 2018 5.0.1 || SZACOWANE WYDATKI || || || PA: - 90 || 5.1.1 || SZACOWANE DOCHODY || || || || 5.2 || METODA OBLICZENIOWA - 6.0 || CZY PROJEKT MOŻE BYĆ FINANSOWANY ZE ŚRODKÓW PRZEWIDZIANYCH W ODPOWIEDNIM ROZDZIALE BIEŻĄCEGO BUDŻETU? || n.d. 6.1 || CZY PROJEKT MOŻE BYĆ FINANSOWANY POPRZEZ PRZESUNIĘCIE POMIĘDZY ROZDZIAŁAMI BIEŻĄCEGO BUDŻETU? || n.d. 6.2 || CZY WYMAGANY BĘDZIE BUDŻET DODATKOWY? || NIE 6.3 || CZY BĘDZIE TRZEBA PRZEWIDZIEĆ ŚRODKI W KOLEJNYCH BUDŻETACH? || NIE UWAGI: W odniesieniu do środków na zobowiązania zmiana rozporządzenia nr 1698/2005 nie niesie ze sobą żadnych skutków finansowych, ponieważ ogólna pula środków finansowych na rozwój obszarów wiejskich pozostaje bez zmian, podobnie jak jej podział w skali roku. W odniesieniu do płatności przedłużenie okresu stosowania odstępstwa, które umożliwia stosowanie wyższych stawek współfinansowania, może spowodować wyższe zwroty dla zainteresowanych państw członkowskich. Wniosek nie będzie miał żadnego wpływu w 2013 r. W oparciu o najnowsze dostępne prognozy dotyczące płatności z państw członkowskich, potrzeby w zakresie dodatkowych płatności szacuje się na 90 mln EUR w 2014 r. (w porównaniu z sytuacją, w której stosowanie zwiększonych stawek zakończyłoby się w 2013 r.). Kwota ta zostanie zbilansowana w momencie zakończenia programów, najprawdopodobniej w 2017 r. W świetle wniosków państw członkowskich o możliwość skorzystania z tego działania oraz biorąc pod uwagę sytuację w zakresie przedkładania płatności okresowych, Komisja przeanalizuje sytuację oraz, jeśli będzie to konieczne, zaproponuje odpowiednie działania. [1] Dz.U. C […] z […], s. […]. [2] Dz.U. C […] z […], s. […]. [3] Dz.U. L 277 z 21.10.2005, s. 1.