Wniosek DECYZJA RADY w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Chorwacji /* COM/2013/0903 final - 2013/0437 (NLE) */





2013/0437 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie istnienia nadmiernego deficytu w Chorwacji RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 126 ust. 6, uwzględniając wniosek Komisji, uwzględniając uwagi przedstawione przez Chorwację, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Zgodnie z art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) państwa członkowskie unikają nadmiernego deficytu budżetowego. (2) Pakt stabilności i wzrostu opiera się na dążeniu do zapewnienia dobrego stanu finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu gospodarczego, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy. (3) Procedura nadmiernego deficytu określona w art. 126 TFUE oraz wyjaśniona w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1467/97 w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu[1] (które jest częścią paktu stabilności i wzrostu), przewiduje podjęcie decyzji w sprawie istnienia nadmiernego deficytu. Załączony do Traktatu Protokół w sprawie procedury dotyczącej nadmiernego deficytu zawiera dalsze postanowienia dotyczące stosowania procedury nadmiernego deficytu. Szczegółowe przepisy i definicje w zakresie stosowania postanowień tego protokołu określono w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2009[2]. (4) Zgodnie z art. 126 ust. 5 TFUE, jeżeli Komisja uzna, że w państwie członkowskim istnieje nadmierny deficyt lub że taki deficyt może wystąpić, kieruje opinię do danego państwa członkowskiego i informuje o tym odpowiednio Radę. Uwzględniwszy swoje sprawozdanie sporządzone zgodnie z art. 126 ust. 3 TFUE oraz opinię Komitetu Ekonomiczno-Finansowego wydaną zgodnie z art. 126 ust. 4 TFUE, Komisja stwierdziła, że w Chorwacji istnieje nadmierny deficyt. W związku z tym Komisja skierowała do Chorwacji stosowną opinię i poinformowała o tym Radę w dniu 10 grudnia 2013 r.[3]. (5) Zgodnie z art. 126 ust. 6 TFUE Rada powinna rozważyć ewentualne uwagi danego państwa członkowskiego przed podjęciem decyzji o istnieniu nadmiernego deficytu, którą powinno poprzedzać dokonanie ogólnej oceny. W przypadku Chorwacji ta ogólna ocena prowadzi do poniższych wniosków. (6) Zgodnie ze zmianą budżetu na 2013 r. i projektem budżetu na 2014 r.[4] przyjętym przez rząd i przesłanym do parlamentu w dniu 14 listopada 2013 r., władze Chorwacji planują, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych wyniesie 5,5 % PKB w 2013 r. (po tym gdy w 2012 r. wyniósł 5 % PKB) i oczekują następnie, że utrzyma się na niezmienionym poziomie w 2014 r., a w latach 2015 i 2016 będzie się stopniowo obniżał. Opublikowana w dniu 5 listopada prognoza Komisji z jesieni 2013 r. przewiduje, że deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczy znacznie wartość referencyjną określoną w Traktacie na poziomie 3% PKB już w 2013 r., a w latach 2013-2015 wzrośnie do ponad 6 % PKB, o ile nie zostaną podjęte środki zaradcze. Jak wskazano w sprawozdaniu Komisji sporządzonym zgodnie z art. 126 ust. 3 TFUE, zarówno deficyt planowany przez rząd, jak i deficyt prognozowany przez Komisję przekraczają wartość referencyjną i nie są zbliżone do tej wartości. Przekroczenie wartości referencyjnej może być uznane za wyjątkowe w rozumieniu paktu na rzecz stabilności i wzrostu. W szczególności, wynika ono ze znacznego pogorszenia koniunktury gospodarczej w rozumieniu paktu stabilności i wzrostu. Szacuje się, że poziom działalności gospodarczej obniżył się o niemal 12 % od szczytowego poziomu, który odnotowano w 2008 r. Prognozy przewidują, że realny PKB będzie w dalszym ciągu spadał w 2013 r., a trend ten zacznie się powoli odwracać dopiero w 2014 r. Wzrost produktu potencjalnego – szacowany przez służby Komisji zgodnie ze wspólnie uzgodnioną metodyką – zatrzymał się w 2009 r., a w 2010 roku przyjął wartość ujemną i od tej pory pozostaje ujemny. Obliczona luka produktowa (która odnotowywała wartość ujemną od 2009 r.) ma się stopniowo domykać w okresie objętym prognozą, ale pozostanie ujemna jeszcze przez cały rok 2015, co potwierdza, że recesja ma głęboki charakter i przedłuża się. Planowane przekroczenie wartości referencyjnej nie może być jednak uznane za tymczasowe w rozumieniu paktu na rzecz stabilności i wzrostu. Zgodnie z prognozami władz Chorwacji i prognozą Komisji z jesieni 2013 r., deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych pozostanie na poziomie znacznie przekraczającym wartość referencyjną także w latach 2014 i 2015. Przewidziane w Traktacie kryterium dotyczące deficytu nie jest zatem spełnione. (7) W projekcie budżetu na 2014 r. rząd przewiduje wzrost relacji długu do PKB z 58,1 % w 2013 r. do 62 % w 2014 r., a następnie do 64,1 % w 2015 r. i 64,7 % w 2016 r. Dane te są nieznacznie wyższe od danych prognozowanych przez rząd w wytycznych dotyczących polityki gospodarczej i budżetowej z września 2013 r., zgodnie z którymi wskaźnik długu wyniesie 56,6 % w 2013 r., 60,6 % w 2014 r., 63,4 % w 2015 r. i 65,3% w 2016 r. W prognozie służb Komisji z jesieni 2013 r. poziom wskaźnika długu sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2013 r. przewidziano na 59,7 %. Przy założeniu kontynuacji dotychczasowego kursu polityki przewiduje się, że w 2014 r. wskaźnik zadłużenia będzie wyższy niż 60 %, przekraczając tym samym wartość referencyjną określoną w Traktacie na poziomie 60 % PKB. Zgodnie z obecnie dostępnymi informacjami, za sprawą przeprowadzonej w listopadzie 2013 r. emisji obligacji denominowanych w USD wskaźnik długu sektora instytucji rządowych i samorządowych przekroczy próg 60 % PKB jeszcze przed końcem 2013 r. Art. 2 ust. 1a rozporządzenia 1467/97 przewiduje, że wymóg w ramach kryterium długu uznaje się również za spełniony, jeżeli prognozy budżetowe Komisji wskazują na to, że wymagane zmniejszenie różnicy względem wartości referencyjnej będzie miało miejsce na przestrzeni trzech lat obejmujących dwa lata następujące po ostatnim roku, dla którego są dostępne dane. Prognozy władz Chorwacji, a także prognozy Komisji wskazują na tendencję wzrostową wskaźnika zadłużenia; wzrost ten wynika z utrzymującego się wysokiego deficytu i słabej koniunktury gospodarczej i przewiduje się, że tendencja ta utrzyma się przez cały okres objęty prognozą. Oznacza to, że nie osiągnięto zgodności z wartością odniesienia dotyczącą długu ani z zapisanym w Traktacie wymogiem dotyczącym kryterium długu. (8) Zgodnie z postanowieniami Traktatu, w swoim sprawozdaniu przygotowanym zgodnie z art. 126 ust. 3 TFUE Komisja przeanalizowała także „istotne czynniki”. Zgodnie z art. 2 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1467/97, w przypadku krajów, których wskaźnik zadłużenia przekracza wartość referencyjną, „istotne czynniki” mogą zostać uwzględnione w procesie podejmowania decyzji w sprawie spełnienia kryterium deficytu wyłącznie wtedy, gdy deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych pozostaje bliski wartości referencyjnej i gdy przekroczenie przez niego tej wartości ma charakter tymczasowy – w przypadku Chorwacji warunek ten nie jest spełniony. Istotne czynniki, w szczególności głęboka i trwająca od dłuższego czasu recesja w powiązaniu z niesprzyjającymi warunkami zewnętrznymi, zostały uwzględnione przy ocenie dotyczącej zgodności z kryterium dotyczącym długu. Czynniki te nie wpłynęły na wniosek, zgodnie z którym określone w Traktacie kryterium dotyczące długu nie jest spełnione, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Z ogólnej oceny wynika, że w Chorwacji istnieje nadmierny deficyt. Artykuł 2 Niniejsza decyzja jest skierowana do Republiki Chorwacji. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 6. [2] Dz.U. L 145 z 10.6.2009, s. 1-9. [3] Wszystkie dokumenty związane z procedurą nadmiernego deficytu dotyczącą Chorwacji dostępne są na następującej stronie internetowej: http://ec.europa.eu/economy_finance/economic_governance/sgp/deficit/countries/croatia_en.htm. [4] Projekt budżetu nie został przygotowany zgodnie z metodologią ESA95. Szacowany zgodnie z ESA95 deficyt w latach 2009-2012 będzie od 1,5 do 3,3 punktu procentowego wyższy niż deficyt zgłoszony na podstawie metodologii krajowej. Różnice te wynikają głównie z faktu, że dotyczące deficytu dane opracowane zgodnie z ESA95 obejmują także określone płatności z tytułu gwarancji, założenia dotyczące długu oraz spłatę długu wobec emerytów i rencistów.