P6_TA(2005)0034

Główne kierunki polityki gospodarczej

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie sytuacji gospodarki europejskiej — sprawozdanie przygotowawcze dotyczące głównych kierunków polityki gospodarczej (2004/2269(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 24 kwietnia 2003 r. w sprawie głównych kierunków polityki gospodarczej Państw Członkowskich i Wspólnoty (na lata 2003-2005) (COM(2003)0170),

- uwzględniając zalecenie Komisji z dnia 7 kwietnia 2004 r. dotyczące aktualizacji w roku 2004 głównych kierunków polityki gospodarczej Państw Członkowskich i Wspólnoty (na lata 2003-2005) (COM (2004)0238),

- uwzględniając przewidywania gospodarcze Komisji na jesień 2004 r. dla strefy euro i reszty krajów Unii Europejskiej (lata 2004-2006),

- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 2 lutego 2005 r. na wiosenny szczyt Rady Europejskiej "Wspólna praca na rzecz wzrostu i zatrudnienia — nowy początek dla strategii lizbońskiej" (COM (2005)0024),

- uwzględniając wnioski Prezydencji z Rady Europejskiej w Lizbonie w dniach 23 i 24 marca 2000 r., Rady Europejskiej w Goeteborgu w dniach 15 i 16 czerwca 2001 r. oraz Rady Europejskiej w Barcelonie w dniach 15 i 16 marca 2002 r.,

- uwzględniając wnioski Prezydencji z Rady Europejskiej w Brukseli w dniach 20 i 21 marca 2003 r., 16 i 17 października 2003 r., 25 i 26 marca 2004 r. oraz 4 i 5 listopada 2004 r.,

- uwzględniając sprawozdanie "Podjąć wyzwanie" Grupy Wysokiego Szczebla pod przewodnictwem Wima Koka,

- uwzględniając komunikat Komisji z dnia 11 listopada 2003 r. pt. "Europejska inicjatywa na rzecz wzrostu gospodarczego — Inwestowanie w sieci i wiedzę dla pobudzenia wzrostu gospodarczego i zatrudnienia — Końcowe sprawozdanie Rady Europejskiej" (COM(2003)0690),

- uwzględniając opinię Komitetu Ekonomiczno-Społecznego z dnia 30 października 2003 r. w sprawie podsumowania zebranych przez ww. Komitet doświadczeń dla oceny wpływu reform podjętych w Unii na rozwój gospodarczy, społeczny oraz w odniesieniu do zatrudnienia [1],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 12 marca 2003 r. w sprawie sytuacji gospodarki europejskiej — sprawozdanie przygotowawcze do zalecenia Komisji w sprawie głównych kierunków polityki gospodarczej [2], swoją rezolucję z dnia 15 maja 2003 r. w sprawie zalecenia Komisji w sprawie głównych kierunków polityki gospodarczej Państw Członkowskich i Wspólnoty (na lata 2003-2005) [3] oraz swoją rezolucję z dnia 23 października 2003 r. w sprawie wyników Rady Europejskiej z dnia 16 i 17 października 2003 r. z Brukseli [4],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie sytuacji gospodarki europejskiej — sprawozdanie przygotowawcze w sprawie głównych kierunków polityki gospodarczej [5] oraz swoją rezolucję z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie zalecenia Komisji dotyczącego aktualizacji w roku 2004 głównych kierunków polityki gospodarczej Państw Członkowskich i Wspólnoty (na lata 2003-2005) [6],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 26 lutego 2004 r. o przygotowaniach do wiosennego szczytu 2004 [7],

- uwzględniając art. 99 ust. 2 Traktatu WE,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Gospodarczej i Monetarnej (A6-0026/2005),

A. mając na uwadze, że wzrost gospodarczy w strefie euro i na obszarze UE 25 nie osiąga w trwały sposób swego potencjalnego poziomu i pozostaje słaby; że poziom konsumpcji gospodarstw domowych pozostaje niski, zaś perspektywy ekonomiczne na lata 2005 i 2006 skromne, w ten sposób przyczyniając się do utrzymania wysokiej stopy bezrobocia, które będzie się zmniejszało powoli; mając na uwadze, że pomimo najniższych stóp procentowych od czasu II wojny światowej nie ma zbyt dużej gotowości do inwestowania i przynajmniej w najbliższym okresie nie zanosi się na zmianę tej sytuacji; że reformy strukturalne, mimo iż powszechnie uznane za konieczne, nie zostały wprowadzone z należytą troską we wszystkich Państwach Członkowskich i że reformy na poziomie wspólnotowym następują powoli,

B. mając na uwadze, że strategia z Lizbony wymaga mobilizacji wszystkich istniejących instrumentów, szczególnie głównych kierunków polityki gospodarczej (GKPG) oraz odpowiedniej realizacji perspektyw finansowych,

C. mając na uwadze, że dążenie do trwałego rozwoju gospodarczego powinno być oparte na politykach: społecznej, zatrudnienia i ochrony środowiska naturalnego, uwzględniających odpowiedzialność w stosunku do przyszłych pokoleń i potrzebę wzmocnienia spójności społecznej; mając na uwadze, że spójność społeczna może być wzmocniona tylko z zachowaniem odpowiedniego poziomu ochrony społecznej i wysokiego poziomu zatrudnienia, zgodnie z celami wyznaczonymi w Traktacie, zaś trwałość systemów emerytalnych będzie zapewniona jedynie wtedy, gdy zwiększy się konkurencyjność gospodarki europejskiej w stopniu zapewniającym wzrost gospodarczy, zwiększenie inwestycji i tworzenie nowych przedsiębiorstw,

D. mając na uwadze, że nadmierne deficyty budżetowe w niektórych Państwach Członkowskich są odzwierciedleniem braku reform strukturalnych i że istnieje korzystny związek między wzrostem gospodarczym a dyscypliną budżetową; mając na uwadze, że utrzymujące się niskie stopy procentowe wynikające z takiej dyscypliny budżetowej wytwarzają wiarę w długotrwałą stabilność cen, która jest niezwykle istotna dla uczestników życia gospodarczego w ten sposób tworząc niezbędne podstawy wzrostu gospodarczego i zatrudnienia,

E. mając na uwadze, że najniższe w historii stopy procentowe nie przywróciły wiary przedsiębiorstw w użyteczność inwestycji,

1. wyraża żal z powodu nawarstwienia się znaczących opóźnień we wprowadzaniu w życie strategii z Lizbony, zwłaszcza w zakresie reform strukturalnych i uzdrowienia finansów publicznych w licznych Państwach Członkowskich, które związane są częściowo z różnorodnością celów; dlatego z zadowoleniem przyjmuje określenie przez grupę, której przewodniczy Wim Kok, kluczowych priorytetów; wzywa Państwa Członkowskie do aktywnego działania w celu wdrożenia kluczowych priorytetów; prosi Komisję o skoncentrowanie wysiłków na tym obszarze działania; ocenia, że główne kierunki wyznaczone w GKPG 2003-2005 nie zostały w wystarczającym stopniu wprowadzone do polityk gospodarczych Państw Członkowskich; zachęca Komisję do przeanalizowania sytuacji Państw Członkowskich osiągających najlepsze wyniki i do wyciągnięcia z tego wniosków; zaleca zwrócenie większej uwagi na wzrost gospodarczy i tworzenie stanowisk pracy za pomocą zwiększenia konkurencji i konkurencyjności w ramach strategii lizbońskiej;

2. przypomina, że stabilność finansowa, uzdrowienie finansów publicznych i niskie stopy procentowe wynikające z polityki stabilizacyjnej Europejskiego Banku Centralnego, stanowią podstawowe fundamenty strategii lizbońskiej; podziela pogląd Komitetu Polityki Gospodarczej zawarty w "Rocznym raporcie na temat reform strukturalnych 2005", że "niezbędne są ramy makroekonomiczne sprzyjające stabilności i wzrostowi" oraz że "pod względem wzrostu i zatrudnienia rządy będą w pełni korzystać z reform strukturalnych jedynie w odpowiednim środowisku makroekonomicznym";

3. zaleca uproszczenie i poprawę łączenia różnorodnych narzędzi, którymi dysponuje Unia; zaleca zmniejszenie liczby sprawozdań i programów istniejących jednocześnie na poziomie wspólnotowym, jak i krajowym, w celu zabezpieczenia większego zaangażowania się Państw Członkowskich; zwraca się do Komisji o zwiększenie wysiłków mających na celu ukończenie tworzenia rynku wewnętrznego w sektorach, w których wciąż występują bariery protekcjonistyczne i ograniczenia handlu; zwraca się również do Komisji o nie zaprzestawanie wysiłków mających na celu zabezpieczenie we wszystkich sektorach uczciwych warunków konkurencji;

4. w pełni popiera niezależność Europejskiego Banku Centralnego i ocenia, że wpływ organów wytyczających cele polityki gospodarczej na politykę monetarną stoi w sprzeczności z traktatem i stanowiłby kres wspomnianej niezależności; sugeruje harmonizację przewidywań gospodarczych stanowiących podstawę do opracowania budżetu i harmonogramów budżetowych Państw Członkowskich strefy euro, biorąc pod uwagę kalendarz sporządzania GKPG i główne założenia w zakresie zatrudnienia;

5. ponawia swój uprzedni wniosek o przeprowadzenie reform na rynku pracy zapewniających zachowanie równowagi między elastycznością i poczuciem bezpieczeństwa, przypomina swoje przywiązanie do prowadzenia polityki sprzyjającej przedsiębiorczości i inicjatywom własnym, innowacjom i konkurencyjności przemysłowej i, w tym kontekście, popiera działania mające na celu uproszczenie procedur administracyjnych oraz usunięcie przeszkód związanych z opodatkowaniem przedsiębiorstw poprzez wdrożenie "Pakietu Montiego'" dotyczącego harmonizacji podatków; na koniec podkreśla, że powstawanie stanowisk wysokiej jakości pozwoli na poprawę wydajności pracy w Europie;

6. ocenia, że samo zwiększenie wydajności nie zapewni wzrostu gospodarczego niezbędnego dla sfinansowania wszystkich potrzeb gospodarczych i społecznych, jak też nie złagodzi konsekwencji zmian demograficznych, szczególnie w odniesieniu do systemu emerytalnego i ochrony zdrowia, co nieuchronnie spowoduje ogólny wzrost czasu pracy, oraz że wprowadzanie reform strukturalnych nie może zastąpić polityki makroekonomicznej;

7. wyraża zaniepokojenie wysokim poziomem bezrobocia i niewystarczającymi perspektywami wzrostu poziomu zatrudnienia zarówno w strefie euro, jak i w całej Unii; wzywa do podjęcia specjalnego wysiłku na rzecz zapewnienia porad i szkoleń przekwalifikujących dla osób pozostających bez pracy przez ponad sześć miesięcy; podkreśla wiodącą rolę małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) w tworzeniu stanowisk pracy i, w związku z tym, wyraża zaniepokojenie dużą liczbą bankructw MŚP w 2004 r. żałując, że MŚP nie korzystają w pełni, tak jak największe przedsiębiorstwa, z korzystnych warunków finansowych istniejących w ostatnich latach;

8. nalega na stworzenie środowiska sprzyjającego duchowi przedsiębiorczości i podejmowaniu ryzyka, ułatwiającej powstawanie nowych przedsiębiorstw poprzez zmniejszenie obciążeń administracyjnych, którym podlegają małe i średnie przedsiębiorstwa poprzez uproszczenie przepisów, zmniejszenie ogólnego poziomu opodatkowania w Unii Europejskiej i ułatwienie dostępu MŚP do źródeł finansowania, w szczególności kapitału wysokiego ryzyka; sugeruje przeprowadzenie reform mających na celu polepszenie warunków dla MŚP; zwraca uwagę na decydującą rolę mikro-kredytów, które mogłyby przyczynić się do powstawania nowych przedsiębiorstw i stanowisk pracy; wnosi o pogłębione zbadanie tych środków, ich uwzględnienie i wyeksponowanie na poziomie Wspólnoty;

9. ponawia życzenie, by Unia stopniowo przestała być zależna od dotychczasowych źródeł energii poprzez promowanie odnawialnych źródeł energii i zachęcanie do rozwoju źródeł alternatywnych, w tym wodoru; stwierdza, że chociaż wzrost cen ropy naftowej w 2004 r. nie powinien spowodować trwałego zwiększenia inflacji, będzie powodował brak zaufania, w szczególności poprzez bezpośrednie uszczuplanie siły nabywczej gospodarstw domowych i wprowadzanie niepewności przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych w momencie, gdy spodziewane jest zmniejszenie popytu zewnętrznego; ocenia jako konieczne zwiększenie wydajności klasycznych źródeł energii, szczególnie tych niestanowiących zagrożenia w kontekście celów Protokołu z Kioto;

10. zauważa we wszystkich krajach wysoko rozwiniętych ograniczenie konsumpcji bieżącej i dóbr przemysłowych, chociaż tańszych i lepszej jakości, na rzecz wydatków na zdrowie, transport i rozrywki, jak też znaczącą rolę sektora usług w europejskim PKB i w zakresie zatrudnienia; uznaje osłabienie wydajności w tym sektorze za istotny czynnik wpływający na słaby wzrost gospodarczy w Europie; w związku z tym wzywa do promowania w tym sektorze inwestycji i nowatorskich rozwiązań zwłaszcza w zakresie technologii informatycznych i komunikacyjnych, które odgrywają zasadniczą rolę w zwiększeniu jego wydajności; zaleca jego większe zbliżenie do podmiotów z sektora prywatnego i wspieranie ducha przedsiębiorczości w tym sektorze;

11. zdecydowanie wzywa Państwa Członkowskie do wsparcia przyszłych inwestycji, promowanie inwestowania i współzawodnictwa w zakresie badań naukowych, w tym badań podstawowych, i rozwoju, technologii high-tech, technologii przyjaznych dla środowiska, infrastruktury i sieci transeuropejskich oraz edukacji i szkolenia ustawicznego; zaleca zwiększenie finansowania publicznego w dziedzinach badań naukowych i w nauce; podkreśla wagę klimatu sprzyjającego promowaniu badań naukowych i rozwoju oraz lepszej integracji rynków towarowych, a także bardziej pozytywnego nastawienia rynków finansowych wobec inwestycji o większym stopniu ryzyka; ocenia, że inwestowanie w sektor socjalny, w tym opiekę nad dziećmi, stanowi podstawowy warunek zapewnienia prawdziwej równości kobiet i mężczyzn oraz wzrostu poziomu zatrudnienia kobiet; zwraca uwagę Komisji na niewykorzystanie licznych możliwości tworzenia nowych miejsc pracy w sektorze usług, które są tym cenniejsze, że mają charakter typowo lokalny, zarówno w sektorze prywatnym, jak i publicznym; kładzie nacisk na konieczność inwestowania i nadania wagi zatrudnieniu w sektorze usługowym, szczególnie edukacyjnym, w zakresie sąsiedzkiej pracy społecznej, opieki nad dziećmi i osobami w podeszłym wieku oraz pomocy w pracach domowych; uważa, że należy uwzględnić starzenie się ludności, ponieważ prowadzi to do nieuchronnego starzenia się ludności pracującej; zauważa, że starsi pracownicy często mają problemy z karierą zawodową i postrzegani są czasami jako za starzy i za drodzy, aby ich awansować lub szkolić; dlatego uważa, że istotne jest, aby istniały inicjatywy dostosowane do takich osób, takie jak doradztwo, poradnictwo oraz określone systemy szkoleń;

12. stwierdza, że handel wewnątrzwspólnotowy stanowi znaczącą część wymiany zagranicznej Państw Członkowskich Unii, i że w związku z tym niezbędne jest ukończenie tworzenia rynku wewnętrznego, tak aby wpłynąć na wzrost ekonomiczny, i w ten sposób, rozwój socjalny Unii; zauważa ponadto, że większość wymiany handlowej z krajami trzecimi dotyczy krajów rozwiniętych o wysokim poziomie kwalifikacji i porównywalnym poziomie wynagrodzeń do tych, które obowiązują w Państwach Członkowskich; stwierdza jednak, że wzrastająca ilość konkurentów, w tym Chin, Indii i Brazylii, dostarcza często towary i usługi porównywalnej jakości w konkurencyjnych cenach;

13. szacuje, że rozwój wolnego i sprawiedliwego handlu międzynarodowego na bazie równych szans w oparciu o zobowiązania z Doha, wpływa jednocześnie na rozwój ubogich krajów i tworzenie nowych rynków dla krajów rozwiniętych, oraz że jedynie wzrost gospodarczy krajów rozwijających się pozwoli na podniesienie poziomu dochodów ich ludności i osiągnięcie wyższych standardów społecznych i środowiskowych; wzywa Komisję do uwzględnienia powyższych uwag w przyszłych GKPG;

14. ponawia życzenie, aby zarówno parlamenty narodowe, jak i Parlament Europejski zostały w większym stopniu włączone do dyskusji nad GKPG; uznaje, że wynikiem tego będzie nie tylko lepsza kontrola demokratyczna, ale zwłaszcza większe poczucie przynależności Państw Członkowskich i, w konsekwencji, silniejsze zaangażowanie się w ich stosowanie;

15. ocenia, że dla prowadzenia polityki gospodarczej niezbędne są wiarygodne statystyki porównawcze i wzywa Komisję do zwiększenia środków dla Eurostatu na jego zadanie zbierania i kontroli danych z Państw Członkowskich, jak i na prace w ramach OECD i innych właściwych organizacji międzynarodowych w celu poprawy wiarygodności i stopnia porównywalności danych statystycznych na poziomie międzynarodowym; uważa, że obciążenia administracyjne i koszty związane ze zdobywaniem danych statystycznych nie powinny hamować konkurencyjności przedsiębiorstw; wzywa do skoncentrowania się na wskaźnikach pozwalających na ocenę ducha przedsiębiorczości;

16. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, rządom i parlamentom Państw Członkowskich oraz partnerom społecznym.

[1] Dz.U. C 32 z 5.2.2004, str. 103.

[2] Dz.U. C 61 E z 10.3.2004, str. 294.

[3] Dz.U. C 67 E z 17.3.2004, str. 295.

[4] Dz.U. C 82 E z 1.4.2004, str. 592.

[5] Dz.U. C 98 E z 23.4.2004, str. 162.

[6] Teksty przyjęte, P5_TA(2004)0378.

[7] Dz.U. C 98 E z 23.4.2004, str. 156.

--------------------------------------------------