KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 3.4.2017 COM(2017) 149 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Realizacja trzeciego wspólnotowego programu działań w dziedzinie zdrowia w 2014 r. {SWD(2017) 119 final}



Spis treści

Wstęp Działanie roku – temat przewodni na 2014 r.: choroby przewlekłe 1.1 Projekt PATHWAYS – Tworzenie zdrowych miejsc pracy i strategie nastawione na włączanie osób chorujących przewlekle w sektor pracy Inicjatywy, które bezpośrednio przyczyniają się do wdrożenia prawa UE 1.2 Zamówienie usługi – wdrożenie dyrektywy 2011/24/UE w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej Wykonanie budżetu 1.3 Budżet 1.4 Priorytety na 2014 rok i mechanizmy finansowania 1.5 Wykonanie budżetu operacyjnego według mechanizmów finansowania 1.6 Umowy z organizacjami międzynarodowymi o udzieleniu dotacji bezpośrednich 1.7 Zamówienia (zamówienia publiczne na usługi) 1.8 Inne działania 1.9 Wykorzystanie budżetu w 2014 r. 1.10 Rodzaj beneficjentów Podsumowanie





Wstęp W niniejszym sprawozdaniu omówiono realizację trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia w 2014 r. Był to pierwszy rok realizacji trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia na podstawie rozporządzenia (UE) nr 282/2014 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2014 r.. Rozporządzenie to stosuje się od dnia 1 stycznia 2014 r. w odniesieniu do programu trwającego siedem lat, do dnia 31 grudnia 2020 r. Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Komisja musi składać komitetowi ds. programu działań w dziedzinie zdrowia sprawozdania na temat realizacji wszystkich działań finansowanych w ramach programu oraz informować Parlament Europejski i Radę. Niniejsze sprawozdanie jest realizacją tego wymogu. Zawiera ono szczegółowe informacje na temat budżetu na rok 2014 i jego wykonania. W załączniku 1 w dokumencie roboczym służb Komisji podano przykłady najważniejszych działań wieloletnich, współfinansowanych w ramach drugiego programu w dziedzinie zdrowia, w przypadku których ostateczne wyniki stały się dostępne w 2014 r. Opisano w nim również przykłady działań finansowanych w ramach programu prac na 2014 r. w obszarach dodatkowych, takich jak ocena i upowszechnianie. W załącznikach 2–10 można z kolei znaleźć tabele ze wszystkimi współfinansowanymi działaniami i umowami. Trzeci program działań w dziedzinie zdrowia dysponuje łącznym budżetem w wysokości 449 400 000 EUR. Ma on cztery cele szczegółowe: 1.promocja zdrowia, profilaktyka chorób i tworzenie warunków sprzyjających prowadzeniu zdrowego stylu życia, z uwzględnieniem zasady „zdrowie we wszystkich politykach”; 2.ochrona obywateli Unii przed poważnymi transgranicznymi zagrożeniami zdrowotnymi; 3.zwiększanie innowacyjności, efektywności i stabilności systemów opieki zdrowotnej; 4.ułatwianie obywatelom Unii dostępu do lepszej i bezpieczniejszej opieki zdrowotnej. Program określa wskaźniki postępu w odniesieniu do każdego celu. Aby osiągnąć te cele, program może korzystać z szerokiej gamy instrumentów finansowania. Są to: działania współfinansowane z organami państw członkowskich („wspólne działania”); projekty oraz dotacje na działalność na wsparcie szczególne dla organizacji i sieci pozarządowych; umowy bezpośrednie z organizacjami międzynarodowymi, zamówienia publiczne oraz inne działania. Zgodnie z wieloletnim planem sporządzonym w 2013 r. roczny program prac na 2014 r. koncentrował się na chorobach przewlekłych. W związku z tym w 2014 r. współfinansowano szereg działań w zakresie chorób przewlekłych; jedno z nich opisano szczegółowo w niniejszym sprawozdaniu. W ramach programu współfinansowano również inicjatywy wspierające wdrażanie prawa UE. W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono dwa przykłady sukcesów programu w tej dziedzinie w 2014 r.

Perspektywy W pierwszym roku trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia dzięki współfinansowaniu wsparto i rozpoczęto szereg ważnych inicjatyw, w tym osiem wspólnych działań. Zgodnie z wnioskami z oceny ex post drugiego programu działań w dziedzinie zdrowia Komisja zapewnia ścisłe monitorowanie wdrożenia trzeciego programu w dziedzinie zdrowia i upowszechnianie wyników na szerszą skalę. Komisja nadal zachęca wszystkie państwa członkowskie i państwa uczestniczące w programie do udziału we współfinansowanych działaniach oraz próbuje osiągnąć synergie z innymi programami finansowania w UE. Działanie roku – temat przewodni na 2014 r.: choroby przewlekłe Priorytetowym tematem rocznego programu prac na rok 2014 były choroby przewlekłe. Łącznie opublikowano trzy zaproszenia do składania wniosków poświęconych projektom dotyczącym różnych aspektów zapobiegania chorobom przewlekłym i ich leczenia; łącznie współfinansowano pięć projektów. Ukończono wspólne działania w zakresie odżywiania i aktywności fizycznej oraz w zakresie demencji oraz sześć projektów w dziedzinie aktywnego starzenia się w dobrym zdrowiu. Dobrym przykładem jest opisany poniżej projekt PATHWAYS. Dotyczy on ważnej kwestii udziału pacjentów z chorobami przewlekłymi w rynku pracy. Jest on w pełni zgodny z programem Komisji na rzecz zatrudnienia i wzrostu gospodarczego. 1.1Projekt PATHWAYS – Tworzenie zdrowych miejsc pracy i strategie nastawione na włączanie osób chorujących przewlekle w sektor pracy 1.1.1Informacje ogólne PATHWAYS – Tworzenie zdrowych miejsc pracy i strategie nastawione na włączanie osób chorujących przewlekle w sektor pracy – to jeden z projektów współfinansowanych w 2014 r. w ramach tematu tego roku, czyli chorób przewlekłych. Projekt PATHWAYS rozpoczął się latem 2015 r., będzie trwał 36 miesięcy i otrzyma do 969 379,00 EUR współfinansowania. Bierze w nim udział 12 partnerów z 10 państw europejskich (Austria, Belgia, Grecja, Hiszpania, Niemcy, Norwegia, Polska, Republika Czeska, Słowenia i Włochy) – wszyscy partnerzy dysponują obszerną wiedzą w dziedzinie chorób przewlekłych i psychicznych w kontekście zatrudnienia. 1.1.2Krótki opis Osoby z chorobami przewlekłymi i zaburzeniami psychicznymi często doświadczają problemów na rynku pracy: bezrobocie, absencja, ograniczona wydajność i stygmatyzacja w miejscu pracy. Coraz częstsze występowanie chorób przewlekłych i zaburzeń psychicznych w połączeniu z oszczędnościami budżetowymi wymaga innowacyjnych strategii, aby pomóc tym ludziom w uczestnictwie w rynku pracy. Brakuje nam jednak wiedzy o dostępnych strategiach i ich skuteczności. Musimy również określić, jakie są potrzeby osób z chorobami przewlekłymi i zaburzeniami psychicznymi w kontekście rynku pracy. Program PATHWAYS w odpowiedzi na te pytania określi strategie integracji i reintegracji dostępne w Europie i poza jej granicami oraz oceni ich skuteczność. Ocenione zostaną również szczególne potrzeby osób z chorobami przewlekłymi i zaburzeniami psychicznymi w kontekście rynku pracy. Opracowane zostaną także wytyczne, które będą służyć wdrażaniu skutecznych strategii integracji i reintegracji zawodowej. Jedną z zastosowanych metod będą konsultacje z zainteresowanymi stronami. 1.1.3Oczekiwane wyniki W ramach projektu PATHWAYS powstanie szereg sprawozdań, w tym: porównanie dostępnych strategii w oparciu o pięć kategorii modeli opieki społecznej i zdrowotnej w Europie oraz sprawozdanie na temat niezrealizowanych potrzeb osób z chorobami przewlekłymi na rynku pracy wraz z zaleceniami, w jaki sposób rozwiązać wskazane problemy. Powstanie baza danych z dostępnymi danymi na temat skuteczności obecnych strategii integracji i reintegracji na rynku pracy wobec osób cierpiących na choroby przewlekłe; zebrane dowody zostaną opisane w dokumencie podsumowującym. Ponadto projekt PATHWAYS zakończy się przedstawieniem rekomendacji politycznych – strategii integracyjnych na drodze do stworzenia bardziej sprzyjającego włączeniu społecznemu rynku pracy, w którym uczestniczyć będą mogły w istotny sposób osoby z chorobami przewlekłymi i zaburzeniami psychicznymi. Inicjatywy, które bezpośrednio przyczyniają się do wdrożenia prawa UE Program w dziedzinie zdrowia finansuje usługi świadczone przez wykonawców zewnętrznych, którzy wspierają Komisję we wdrażaniu decyzji i dyrektyw w dziedzinie zdrowia. Poniżej przedstawiono jeden przykład takich usług z 2014 r.

1.2Zamówienie usługi – wdrożenie dyrektywy 2011/24/UE w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej 1.2.1Kontekst W badaniu przeanalizowano skutki dyrektywy 2011/24/UE w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej. Jego ogólnym celem było przedstawienie informacji na temat wdrożenia dyrektywy przez państwa członkowskie, zgodnie z art. 20 ust. 1, oraz wskazanie niedociągnięć i ewentualnych możliwości ulepszeń. W badaniu oparto się na sytuacji na miejscu oraz na innych użytecznych źródłach zewnętrznych. Usługi te świadczone były przez KPMG Advisory N.V., Technopolis Group i Empirica GmbH, w ramach umowy ramowej SANCO/2012/02/011 — Lot 1. Umowa była realizowana od 21 lipca 2014 r. do 21 marca 2015 r. i jej koszt wyniósł 179 026 EUR. 1.2.2Krótki opis Oprócz badania źródeł wtórnych i przeglądu literatury korzystano ze szczegółowego przeglądu stron internetowych i powszechnie stosowanych partycypacyjnych metod badawczych. Korzystając ze wcześniejszych doświadczeń w badaniach, przeanalizowano wszystkie strony internetowe 32 krajowych punktów kontaktowych do spraw transgranicznej opieki zdrowotnej (KPK) (32 państwa lub terytoria – w przypadku Zjednoczonego Królestwa uwzględniono oddzielnie Szkocję, Walię, Anglię, Irlandię Północną i Gibraltar). Zastosowano metodę badawczą z udziałem „pseudopacjenta” w celu uwzględnienia perspektywy „użytkownika końcowego”. Badacze skontaktowali się z krajowymi punktami w 12 państwach członkowskich UE (Austria, Belgia, Francja, Niemcy, Węgry, Włochy, Litwa, Malta, Niderlandy, Słowenia, Hiszpania i Szwecja), telefonicznie lub za pośrednictwem poczty elektronicznej, przy użyciu trzech różnych scenariuszy. W krajach tych oraz na poziomie europejskim zgromadzono również subiektywne dane, oparte na opiniach, poprzez 59 wywiadów z zainteresowanymi stronami i ankietę internetową skierowaną do krajowych punktów kontaktowych w powyższych krajach. Około 50 % zainteresowanych stron, z którymi się skontaktowano, zgodziło się na wywiad przeprowadzany w ciągu czterech tygodni. Do grupy tej należeli: instytucje ubezpieczenia zdrowotnego, świadczeniodawcy opieki zdrowotnej, rzecznicy praw pacjentów, organy krajowe i regionalne, grupy pacjentów, organy audytowe, związki zawodowe oraz organizacje branżowe lekarzy pierwszego kontaktu. Wszystkie krajowe punkty kontaktowe wypełniły co najmniej część ankiety internetowej. Analiza SWOT (mocne strony, słabe strony, szanse i zagrożenia) poświęcona usługom dla pacjentów uzupełnia wyniki badania. 1.3.3 Wyniki szczegółowe Badanie jest częścią trwających prac mających na celu ocenę stanu bieżącego, który posłuży jako punkt odniesienia dla pomiaru i oceny transgranicznej opieki zdrowotnej w Unii. Ogólnie wszystkie zainteresowane strony potwierdziły, że liczba pacjentów korzystających z transgranicznej opieki zdrowotnej świadczonej na podstawie dyrektywy jest niska. Badanie stanowi istotny, głównie jakościowy wkład w ocenę wyjściową i dalsze działania oceniające zgodnie z zasadą „najpierw oceniaj”. Wyniki badania zostały opublikowane w maju 2015 r. na stronie internetowej Komisji Europejskiej i zostały przedstawione na spotkaniu krajowych punktów kontaktowych zorganizowanym przez Komisję Europejską w dniu 2 grudnia 2015 r., gdzie spotkały się z dużym zainteresowaniem. Oczekuje się, że metodyka badawcza wykorzystana w badaniu będzie nadal służyć zainteresowanym stronom i szerzej rozumianej społeczności naukowej. Badanie to nie jest jednak oceną formalną. W zakres badania nie wchodziły skargi, naruszenia przepisów ani środki transpozycji. Z uwagi na niedawne przyjęcie dyrektywy oraz brak łatwo dostępnych danych dotyczących mobilności pacjentów formalna ocena dyrektywy byłaby przedwczesna. Wykonanie budżetu 1.3Budżet Budżet trzeciego programu w dziedzinie zdrowia 2014–2020 wynosi 449,4 mln EUR. Kwota ta obejmuje 33,48 mln EUR na funkcjonowanie Agencji Wykonawczej ds. Konsumentów, Zdrowia, Rolnictwa i Żywności (Chafea), która na wniosek Komisji zarządza programem w dziedzinie zdrowia na lata 2014–2020. Chafea zapewnia Komisji pomoc techniczną, naukową i administracyjną w realizacji programu działań w dziedzinie zdrowia od 2005 r.. Organizuje ona corocznie zaproszenia do składania wniosków, koordynuje ocenę wniosków oraz negocjuje i podpisuje umowy o udzieleniu dotacji i zarządza nimi. Jest również odpowiedzialna za szereg procedur zamówień publicznych. Budżet przewidziany w planie prac na 2014 r. wyniósł 58 579 000 EUR z następującym podziałem: wydatki operacyjne: 52 870 000 EUR, odpowiadające linii budżetowej 17 03 01 Wspieranie innowacji w ochronie zdrowia i zwiększanie stabilności systemów opieki zdrowotnej, poprawa zdrowia obywateli Unii i ochrona przed transgranicznymi zagrożeniami dla zdrowia; koszty administracyjne: EUR 1 500 000 – odpowiadające linii budżetowej 17 01 04 02 – wydatki pomocnicze na program „Zdrowie na rzecz wzrostu gospodarczego”. Łączny budżet operacyjny – w tym środki państw EFTA/EOG oraz środki odzyskane z poprzednich lat budżetowych - wyniósł 54 856 308,05 EUR, a łączny budżet administracyjny wyniósł 1 547 747,69 EUR.

W 2014 r. Chafea zarządzała kwotą 44 541 244,83 EUR w ramach tego budżetu, podczas gdy Komisja zarządzała kwotą 9 409 832,88 EUR obejmującą zamówienia publiczne, dotacje bezpośrednie i inne środki. 1.4Priorytety na 2014 rok i mechanizmy finansowania Priorytety na 2014 r. zostały określone w decyzji wykonawczej Komisji C(2014) 3383 z dnia 26 maja 2014 r. dotyczącej przyjęcia programu prac na rok 2014 i związanych z nim kryteriów. Do realizacji planu prac na 2014 r. wykorzystano kilka mechanizmów finansowania. Zostały one szczegółowo opisane poniżej. Przy wyborze inicjatyw do finansowania korzystano z konkurencyjnych procedur wyboru i przyznawania finansowania. Konkurencyjne procedury wyboru i przyznawania finansowania nie są wykorzystywane w przypadku wspólnych działań, umów o udzieleniu dotacji bezpośrednich i konferencji organizowanych przez prezydencje Rady, ponieważ w tych przypadkach procedury konkurencyjne są niedozwolone na mocy przepisów szczegółowych lub nie są stosowane w praktyce na przykład ze względu na istnienie monopolu. Wydatki administracyjne obejmowały wydatki na badania, spotkania ekspertów, koszty informacji i publikacji oraz pomoc techniczno-administracyjną w zakresie systemów informatycznych. 1.5Wykonanie budżetu operacyjnego według mechanizmów finansowania Rodzaj mechanizmu finansowania Wykonanie (w EUR) Udział mechanizmu w łącznym wykonanym budżecie Zaproszenia do składania wniosków 17 393 292,88 31,7 % Dotacje na projekty 12 677 193,08 23,1 % Dotacje na działalność 4 716 099,80 8,5 % Dotacje na wspólne działania 18 506 972,39 33,7 % Dotacje na konferencje dla państw członkowskich sprawujących przewodnictwo w UE 157 901,00 0,2 % Umowy o udzieleniu dotacji bezpośredniej 3 849 825,96 7 % Zarządzane przez CHAFEA 2 700 000,00 Zarządzane przez DG SANTE 1 149 825,96 Zamówienia (zamówienia publiczne na usługi) 12 769 292,44 23,3 % Zarządzane przez CHAFEA 5 283 078,56 9,7 % Zarządzane przez DG SANTE 7 486 213,88 13,6 % Inne działania 1 273 793,04 2,3 % Zarządzane przez CHAFEA 500 000,00 Zarządzane przez DG SANTE 773 793,04 Środki z budżetu wydane w 2014 r. 53 951 077,71 Dostępny budżet ogółem 54 856 307,05 Środki niewykorzystane przez CHAFEA 711 310,68 przez DG SANTE 193 918,66 Środki z budżetu wydane 98,3 % Tytułem porównania w poniższej tabeli przedstawiono odsetek dostępnych środków budżetowych wydanych według mechanizmu finansowania, przeciętnie w ramach drugiego programu w dziedzinie zdrowia i w roku 2014. O ile na projekty w 2014 r. wydany został niższy odsetek środków, o tyle więcej wydano na wspólne działania. Wartości procentowe są podobne w przypadku innych narzędzi finansowania. Rodzaj mechanizmu finansowania Udział mechanizmu w łącznym wykonanym budżecie w 2014 r. Udział mechanizmu w łącznym wykonanym budżecie w drugim programie w dziedzinie zdrowia Dotacje na projekty 23,1 % 36 % Dotacje na działalność 8,5 % 7 % Dotacje na wspólne działania 33,7 % 22 % Umowy o udzieleniu dotacji bezpośredniej 4,9 % 7 % Zamówienia (zamówienia publiczne na usługi) 23,0 % 25 % Inne działania 2,3 % 4 % Zaproszenia do składania wniosków Zaproszenia do składania wniosków – dotyczące projektów i dotacji na działalność – zostały opublikowane w dniu 6 czerwca 2014 r. na portalu dla uczestników programu „Horyzont 2020”, na portalu „zdrowia publicznego” na stronach EUROPA i na stronie internetowej Chafea. Większość wniosków wpłynęła od najważniejszych partnerów w państwach członkowskich UE-15; stanowiły one 86 % wniosków dotyczących projektów, 100 % wniosków o dotacje na działalność oraz 100 % wniosków o wspólne działania. 41 % wszystkich partnerów we wspólnych działaniach i 16 % partnerów w projektach pochodzi z państw UE-13. Chafea zorganizowała warsztaty dotyczące wspólnych działań w październiku 2014 r. oraz warsztaty poświęcone zapewnianiu jakości wspólnych działań w lutym 2015 r. Krajowe punkty kontaktowe programu działań w dziedzinie zdrowia również zorganizowały krajowe dni informacyjne w BG, HR, CZ, EL, HU, IE, IT, LT, NL, NO, PL, PT, RO, SK, ES i UK. W portalu dla uczestników zostały udostępnione wytyczne dla wnioskodawców. Chafea udzielała również zainteresowanym pomocy i praktycznego wsparcia. Wpłynęło w sumie 50 wniosków dotyczących projektów oraz 40 wniosków dotyczących dotacji na działalność na łączną kwotę 42 887 771 EUR. Wnioski były oceniane zgodnie z regułami i kryteriami określonymi w decyzji wykonawczej Komisji C (2014) 3383 oraz zaproszeniach do składania wniosków. W procesie oceny udział wzięło 37 ekspertów zewnętrznych z 18 krajów. Eksperci zostali wybrani z listy sporządzonej na podstawie zaproszenia do wyrażenia zainteresowania zatytułowanego „zaproszenie do wyrażenia zainteresowania w dziedzinie zdrowia publicznego”. Ocenę przeprowadzono w dwóch etapach. Na pierwszym etapie każdy z wniosków został poddany ocenie przez ekspertów zewnętrznych. Skonsolidowane sprawozdanie z oceny każdego z wniosków sporządzono na spotkaniu zorganizowanym przez Chafea. Na drugim etapie komisja oceniająca sprawdziła, czy osoby oceniające przestrzegały zasad i kryteriów. Następnie sporządzono ostateczne listy wniosków zarekomendowanych do sfinansowania wraz z listami rezerwowymi. Komisja oceniająca składała się z przedstawicieli Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności, Dyrekcji Generalnej ds. Badań Naukowych i Innowacji oraz Chafea. Chafea podejmowała decyzje o przyznaniu finansowania dla projektów i dotacji na działalność.

1.5.1Dotacje na projekty Dotacje na projekty były przyznawane działaniom z udziałem wielu partnerów, zazwyczaj instytucji zdrowia publicznego i organizacji pozarządowych. Maksymalny wkład UE wynosi 60 % kosztów kwalifikowalnych. Jednakże udział UE może wzrosnąć do 80 %, jeżeli wniosek spełnia kryteria wyjątkowej użyteczności. W 2014 r. dwa projekty spełniały kryteria wyjątkowej użyteczności. W odpowiedzi na zaproszenie złożono w sumie 50 wniosków dotyczących projektów. Na wstępnym etapie odrzucono sześć wniosków. Spośród pozostałych 44 wniosków: 12 wniosków zarekomendowano do finansowania, a cztery umieszczono na liście rezerwowej. Ostatecznie sfinansowano 13 projektów na łączną kwotę 11 567 617 EUR. Ich rozdział według celów programu był następujący: 1. promocja zdrowia: 3 535 947 EUR (5 projektów); 2. zagrożenia zdrowotne: brak projektów; 3. systemy opieki zdrowotnej: 8 031 670 EUR (7 projektów); 4. lepsza i bezpieczniejsza opieka zdrowotna: brak projektów. Załącznik zawiera wykaz wszystkich sfinansowanych projektów. 1.5.2Dotacje na działalność Dotacje na działalność przyznano organizacjom non-profit lub sieciom, które: są pozarządowe; nie działają dla zysku, są niezależne od przemysłu oraz interesów handlowych, gospodarczych lub innych; działają w obszarze zdrowia publicznego; odgrywają skuteczną rolę w procesach dialogu ze społeczeństwem obywatelskim na szczeblu Unii; realizują co najmniej jeden cel szczegółowy programu; są aktywne na szczeblu Unii oraz w co najmniej połowie państw członkowskich; oraz obejmują zrównoważonym zasięgiem geograficznym obszar Unii. Maksymalny wkład UE wynosi 60 % ich rocznych kosztów operacyjnych. Jednakże udział UE może wzrosnąć do 80 %, jeżeli wniosek spełnia kryteria wyjątkowej użyteczności. W 2014 r. tylko cztery dotacje na działalność spełniały kryteria wyjątkowej użyteczności.

Wraz z rozpoczęciem trzeciego programu w dziedzinie zdrowia, Chafea wprowadziła zaproszenia do składania wniosków o wieloletni instrument „partnerstwa ramowego”. Po podpisaniu trzyletniej umowy partnerstwa ramowego można się następnie ubiegać o współfinansowanie roczne. W odpowiedzi na zaproszenie złożono w sumie 40 wniosków dotyczących dotacji na działalność. Spośród tych wniosków 14 przyznano umowę partnerstwa ramowego (35 % otrzymanych wniosków). Wszystkie otrzymały roczną dotację na działalność w 2015 r. Łączne współfinansowanie wyniosło 4 716 099,80 EUR. Załącznik zawiera wykaz wszystkich dotacji na działalność. 1.5.3Wspólne działania Dotacje na wspólne działania przyznawano właściwym organom lub podmiotom sektora publicznego i organizacjom pozarządowym upoważnionym przez te właściwe organy. Maksymalny wkład UE wynosi 60 %. Jednakże udział UE może wzrosnąć do 80 %, jeżeli wniosek spełnia kryteria wyjątkowej użyteczności. W 2014 r. tylko dwa wspólne działania spełniały kryteria wyjątkowej użyteczności. Procedura w zakresie wspólnych działań uległa zmianie w trzecim programie w dziedzinie zdrowia. W celu zapewnienia większej przejrzystości i otwartości w pierwszym etapie państwa członkowskie i państwa uczestniczące w trzecim programie w dziedzinie zdrowia wyznaczają właściwe organy lub inne organy. Następnie wyznaczone organy otrzymują zaproszenie do złożenia wniosku w ramach procedury dotacji bezpośrednich. Współfinansowanie otrzymało osiem wspólnych działań na łączną kwotę 18 506 972,39 EUR. Ich rozdział według celów programu był następujący: 1. promocja zdrowia: 5 698 457,39 EUR (trzy wspólne działania); 2. zagrożenia zdrowotne: 3 499 873,00 EUR (jedno wspólne działanie); 3. systemy opieki zdrowotnej: 2 599 999,00 EUR (dwa wspólne działania) 4. lepsza i bezpieczniejsza opieka zdrowotna: 6 708 643,00 EUR (dwa wspólne działania). W każdym z tych działań uczestniczyło od 10 do 24 państw członkowskich i innych państw uczestniczących w programie; średnio 19 w jednym wspólnym działaniu. Tematami wspólnych działań były: niezrównoważone nawyki żywieniowe i brak aktywności fizycznej; poprawa profilaktyki i leczenia HIV i współzakażenia w regionach i grupach priorytetowych w Unii Europejskiej; skoordynowane działanie na rzecz poprawy sytuacji i możliwości zawodowych osób cierpiących na demencję; wysoce niebezpieczne i nowe czynniki chorobotwórcze; współpraca techniczna i naukowa w dziedzinie wyrobów medycznych i wyrobów medycznych do diagnostyki in vitro; wsparcie dla sieci e-Zdrowie; wdrożenie zalecenia Rady i komunikatu Komisji w sprawie chorób rzadkich oraz

monitorowanie i kontrola w zakresie przetaczania krwi i przeszczepiania tkanek i komórek. Załącznik zawiera wykaz wszystkich sfinansowanych wspólnych działań. 1.6Umowy z organizacjami międzynarodowymi o udzieleniu dotacji bezpośrednich Umowy o udzieleniu dotacji bezpośrednich z organizacjami międzynarodowymi zawierano z organizacjami międzynarodowymi aktywnymi w dziedzinie zdrowia publicznego. Dotacje bezpośrednie obejmują również umowy o gwarantowanym poziomie usług. Maksymalny wkład UE wynosi 60 %. Ogółem podpisano siedem umów o udzieleniu dotacji bezpośrednich na łączną kwotę 3 849 825,96 EUR, jak następuje: Cztery zostały podpisane przez Chafea, a mianowicie: 1)umowa o wkładzie finansowym z Radą Europy w sprawie integracji przepisów UE w dziedzinie substancji pochodzenia ludzkiego (500 000 EUR); 2)roczna umowa o udzieleniu dotacji bezpośredniej z Farmakopeą Europejską (1 100 000 EUR); 3)dwie umowy o udzieleniu dotacji bezpośredniej ze Światową Organizacją Zdrowia: monitorowanie polityk krajowych w dziedzinie odżywiania, aktywności fizycznej, nadwagi i otyłości, (600 000 EUR) oraz monitorowanie polityk krajowych w dziedzinie spożycia alkoholu i redukcji szkód (500 000 EUR). Trzy zostały podpisane przez DG SANTE, a mianowicie: 1)dwie dotacje bezpośrednie (wymienna subdelegacja/umowa o gwarantowanym poziomie usług) dla Eurostatu w zakresie statystyk zachorowalności na łączną kwotę 1 099 825,96 EUR oraz 2)jedna dotacja bezpośrednia dla Systemu Współpracy Inspekcji Farmaceutycznej na szkolenia w dziedzinie farmaceutycznych składników czynnych na kwotę 50 000 EUR. Załącznik zawiera wykaz wszystkich umów o udzieleniu dotacji bezpośrednich. 1.7Zamówienia (zamówienia publiczne na usługi) Zamówienia publiczne na usługi wykorzystywano do zakupu usług. Program w pełni pokrywa koszty zamówień. Umowy o świadczeniu usług dotyczyły potrzeb określonych w planie prac na 2014 r.: ocena i monitorowanie działań i polityki;

badania; doradztwo; dane i informacje w zakresie zdrowia; pomoc naukowo-techniczna; komunikacja; upowszechnianie informacji; działania informacyjne oraz aplikacje informatyczne wspierające realizację polityki. W 2014 r. DG SANTE podpisało szereg umów o świadczeniu usług oraz konkretnych zleceń w ramach obowiązujących umów ramowych. Większość tych umów i zleceń dotyczyła działań horyzontalnych, takich jak usługi komunikacyjne i informatyczne w utrzymaniu i funkcjonowaniu istniejących narzędzi informatycznych (np. baza danych EMP, EUDAMED, platforma polityki zdrowotnej itp.). Zamówienia publiczne obejmowały również umowy z ekspertami pracującymi w komitetach naukowych i przy badaniach w zakresie oceny i monitorowania. Całkowity budżet zamówień publicznych zarządzany przez DG SANTE wyniósł 7 486 213,88 EUR. W 2014 r. Chafea zarządzała 22 nowymi procedurami rynkowymi na zakup usług (cztery umowy w dziedzinie promocji zdrowia, cztery umowy w dziedzinie zagrożeń zdrowotnych, sześć umów w dziedzinie systemów opieki zdrowotnej, pięć umów w dziedzinie lepszej i bezpieczniejszej opieki zdrowotnej oraz trzy umowy w dziedzinie komunikacji horyzontalnej) na łączną kwotę 5 283 078,56 EUR. Kwoty według celów i organizacji zatwierdzających wydatki: Cel programu w dziedzinie zdrowia Zamówienia zarządzane przez DG SANTE (w EUR) Zamówienia zarządzane przez Chafea (w EUR) Promocja zdrowia 1 353 200,72 1 280 967,00 Zagrożenia zdrowotne: 0 1 802 209,40 Systemy opieki zdrowotnej 1 327 335,79 864 927,50 Lepsza i bezpieczniejsza opieka zdrowotna 733 684,35 1 213 163,00 Horyzontalne 4 071 993,02 121 811,66 OGÓŁEM 8 260 006,92 5 283 078,56 Załącznik zawiera wykaz wszystkich podpisanych umów o świadczeniu usług. 1.8Inne działania 2 184 000 EUR przeznaczono na inne działania w 2014 r. „Inne działania” obejmują wynagrodzenie ekspertów, na przykład: panelu ekspertów do spraw skutecznych metod inwestowania w zdrowie; ekspertów przeprowadzający kontrole systemowe składników farmaceutycznych; eksperci uczestniczący w konferencjach międzynarodowych poświęconych harmonizacji wymagań technicznych w rejestracji produktów leczniczych stosowanych u ludzi i u zwierząt. Kwota ta obejmuje również koszty umów administracyjnych ze Wspólnym Centrum Badawczym oraz opłatę za członkostwo Komisji w Europejskim Obserwatorium Polityki i Systemów Opieki Zdrowotnej. Więcej informacji na temat konkretnych działań objętych tytułem „inne działania” można znaleźć w załączniku. 1.9Wykorzystanie budżetu w 2014 r.

Łączny budżet operacyjny na 2014 r. został podzielony między cztery cele szczegółowe trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia w następujący sposób: 1.promocja zdrowia: 16 113 811.99 EUR (30,6 % budżetu operacyjnego w 2014 r.); 2.zagrożenia zdrowotne: 5 302 082,40 EUR (10,1 % budżetu operacyjnego w 2014 r.); 3.systemy opieki zdrowotnej: 16 537 850,33 EUR (31,4 % budżetu operacyjnego w 2014 r.); 4.lepsza i bezpieczniejsza opieka zdrowotna: 10 653 702,35 EUR (20,2 % budżetu operacyjnego w 2014 r.); 5.działania horyzontalne (IT, komunikacja): 4 193 804,68 EUR (7,8 % budżetu operacyjnego w 2014 r.); Wykres 1 – wykorzystanie budżetu operacyjnego w 2014 r. według celów trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia 1.10Rodzaj beneficjentów W 2014 r. podpisano niemal 400 różnych dotacji i umów z różnymi beneficjentami i usługodawcami: organizacjami rządowymi i pozarządowymi, instytucjami szkolnictwa wyższego i przedsiębiorstwami prywatnymi. Kategoria „inne” obejmuje beneficjentów takich jak podmioty świadczące usługi opieki zdrowotnej oraz organizacje międzynarodowe. Wykres 2 przedstawia przegląd poszczególnych grup beneficjentów. Wykres 2 – rodzaje beneficjentów w ramach trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia w 2014 r. Podsumowanie Rok 2014 był pierwszym rokiem trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia, przyjętego przez Parlament Europejski i Radę w dniu 11 marca 2014 r. Roczny program prac został przyjęty dwa miesiące później, w dniu 26 maja 2014 r., a zatem cały cykl realizacji był również opóźniony. W związku z tym większość umów o udzieleniu dotacji oraz szereg zamówień na usługi zostało podpisanych dopiero w pierwszym kwartale 2015 roku. Rozporządzenie w sprawie trzeciego programu działań w dziedzinie zdrowia wprowadza znaczne zmiany w porównaniu z drugim programem działań w dziedzinie zdrowia. Należą do nich: cele szczegółowe wraz ze wskaźnikami; jasna definicja „wartości dodanej UE” oraz