GLOSARIUSZ

Analiza SWOT : analiza mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń. Ma ona na celu opracowanie, przegląd i aktualizację strategii i planowania z uwzględnieniem potrzeb zainteresowanych stron i dostępnych zasobów

CMEF : wspólne ramy monitorowania i oceny

Działanie 122 : działanie w ramach rozwoju obszarów wiejskich na rzecz podwyższania wartości gospodarczej lasów

Działanie : podstawowa jednostka zarządzania programem, składająca się z podobnych operacji i mająca ściśle określony budżet

EFRROW : Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. EFRROW jest głównym instrumentem finansowym polityki rozwoju obszarów wiejskich. Wraz z EFRG (Europejskim Funduszem Rolniczym Gwarancji) EFRROW jest jednym z dwóch instrumentów finansowych WPR.

Gospodarstwo leśne : co najmniej jedna działka terenów leśnych i innych terenów zalesionych, która stanowi pojedynczą jednostkę z punktu widzenia gospodarki lub wykorzystania

Operacja : projekt inwestycyjny wybrany zgodnie z kryteriami i realizowany przez beneficjenta

Oś tematyczna : spójna grupa działań, których wdrożenie prowadzi bezpośrednio do realizacji szczegółowych celów i przyczynia się do osiągnięcia jednego celu lub większej liczby celów wsparcia na rzecz rozwoju obszarów wiejskich

Polityka ROW : polityka rozwoju obszarów wiejskich

Potrzeba : szansa lub trudność istotna dla zainteresowanych grup lub regionów, na którą ukierunkowana jest interwencja publiczna. W ramach oceny ex ante dokonuje się weryfikacji, czy potrzeby przedstawione w celu uzasadnienia interwencji są autentyczne.

PROW : program rozwoju obszarów wiejskich. Dokument przygotowany przez państwo członkowskie lub region i zatwierdzony przez Komisję w celu zaplanowania realizacji polityki ROW.

Przemysłowe drewno okrągłe : całość drewna pozyskanego z lasu, która nie została wykorzystana na opał. Obejmuje ono dwa główne typy botaniczne, mianowicie gatunki iglaste i nieiglaste (liściaste).

SFC : Stały Komitet ds. Leśnictwa

UE : Unia Europejska

WPR : wspólna polityka rolna

STRESZCZENIE

I. W UE ogólna powierzchnia lasów i innych terenów zalesionych wynosi 177,8 mln hektarów, a leśnictwo i końcowe etapy działalności wytwórczej zapewniają zatrudnienie milionom osób. W latach 2007–2013 z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich finansowany jest szereg działań mających na celu wsparcie rozwoju i eksploatacji lasów.

II. W ramach działania "Podwyższanie wartości gospodarczej lasów" (działanie 122) pomoc finansowa udzielana jest w przypadku lasów będących własnością właścicieli prywatnych lub ich stowarzyszeń bądź gmin lub ich stowarzyszeń i ma na celu wsparcie operacji na rzecz podwyższenia wartości gospodarczej lasów, dotyczących inwestycji na poziomie "gospodarstwa leśnego".

III. Łączna kwota wsparcia przewidziana dla tego działania w ramach EFRROW wynosi 534,72 mln euro w latach 2007–2013. Proponuje się, aby w następnym okresie programowania, obejmującym lata 2014–2020, utrzymano wsparcie na podobnym poziomie.

IV. Głównym celem kontroli była ocena, czy zarządzanie wsparciem rozwoju obszarów wiejskich przeznaczonym na podwyższanie wartości gospodarczej lasów jest wydajne i skuteczne. W tym celu Trybunał ocenił a) czy koncepcja działania jest odpowiednia, b) czy proces realizacji jest właściwy oraz c) czy ocena skuteczności działania jest zadowalająca.

V. Kontrola obejmowała zarówno Komisję, jak i wybrane państwa członkowskie (Hiszpania (Galicja), Włochy (Toskania), Węgry, Austria i Słowenia), na które przypada ponad 50% całkowitych zadeklarowanych wydatków.

VI. Trybunał stwierdza, że Komisja i państwa członkowskie nie zarządzały skontrolowanymi aspektami wsparcia na rzecz podwyższania wartości gospodarczej lasów w sposób wydajny i skuteczny.

VII. Przeprowadzona przez Trybunał kontrola ujawniła niedociągnięcia w koncepcji działania, która znacznie utrudnia jego pomyślną realizację. Sytuacja w sektorze leśnictwa w UE nie została szczegółowo przeanalizowana na szczeblu Komisji, tak aby uzasadnić propozycję szczególnego wsparcia finansowego na rzecz podwyższania wartości gospodarczej lasów należących do właścicieli prywatnych lub gmin. Ponadto w przepisach prawa nie zdefiniowano najważniejszych aspektów działania, co dotyczy zwłaszcza znaczenia pojęć "wartość gospodarcza lasów" i "gospodarstwo leśne". Państwa członkowskie ustaliły także bardzo różne rozmiary gospodarstw leśnych, powyżej których wymagany jest plan urządzenia lasu.

VIII. Na szczeblu państw członkowskich potrzeby nie zostały odpowiednio opisane w PROW, a kilka państw członkowskich przerwało realizację działania lub realokowało większość przyznanych kwot na rzecz innych działań.

IX. Trybunał ustalił również, że pod niektórymi względami proces realizacji nie był właściwy. W zależności od podejścia państwa członkowskiego wiele finansowanych w związku z tym projektów nie jest zgodnych z przepisami dotyczącymi działania. Ponadto w ramach działania 122 państwa członkowskie wspierały operacje, które nie odpowiadają celom działania i które można by w sposób bardziej odpowiedni sfinansować za pomocą innych działań o innych wymogach kwalifikowalności i innych, zazwyczaj niższych stawkach finansowania pomocy. Ponieważ nie wszystkie inwestycje automatycznie zwiększają wartość gospodarczą lasów, nieodłączne powiązanie między przyznawaną pomocą a ewentualnym podwyższeniem wartości gospodarczej lasów różni się w zależności od typologii inwestycji.

X. Trybunał uważa, że ocena skuteczności wsparcia nie była zadowalająca. Państwa członkowskie nie określiły wartości obszarów leśnych przed inwestycjami i po nich ani nie wymagały tego od beneficjentów.

XI. Jeśli chodzi o monitorowanie, wspólne ramy monitorowania i oceny (CMEF) nie nadają się do oceny wpływu wsparcia finansowego w ramach działania 122, ponieważ wskaźniki skuteczności działania i pytania oceniające zawarte w CMEF nie umożliwiają ustalenia, czy sfinansowane inwestycje spowodowały podwyższenie wartości gospodarczej lasów, w których zostały przeprowadzone.

XII. Trybunał ustalił, że tylko kilka skontrolowanych projektów spowodowało znaczne podwyższenie wartości gospodarczej lasów, albo poprzez podwyższenie wartości gruntów (budowa traktów i dróg leśnych), albo poprzez podwyższenie wartości drzewostanów (operacje leśne, takie jak przycinanie gałęzi lub trzebież).

XIII. W związku z powyższymi wnioskami oraz z propozycją utrzymania skontrolowanego wsparcia w następnym okresie programowania, obejmującym lata 2014–2020, Trybunał zaleca, aby:

- Komisja Europejska:

(i) określiła i oceniła potrzeby UE w zakresie podwyższenia wartości gospodarczej lasów;

(ii) jasno określiła najważniejsze aspekty, które zapewniłyby ukierunkowanie wsparcia UE na te potrzeby, co pozwoliłoby na wniesienie unijnej wartości dodanej;

- państwa członkowskie:

(i) w swoich PROW odpowiednio opisały konkretne potrzeby i szanse gospodarcze różnych rodzajów obszarów leśnych i beneficjentów;

(ii) położyły większy nacisk na gospodarkę leśną poprzez doprowadzenie do opracowania planów urządzenia lasu dla większości gospodarstw leśnych i promowanie certyfikacji obszarów leśnych;

- państwa członkowskie:

(i) ustaliły odpowiednie wymogi w celu zapewnienia spójności wsparcia na rzecz leśnictwa w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich, jego zgodności z przepisami dotyczącymi pomocy państwa i maksymalizacji jego skuteczności;

(ii) wprowadziły odpowiednie procedury w celu zapewnienia skuteczności wsparcia pod względem faktycznego podwyższania wartości gospodarczej obszarów leśnych, na których przeprowadzane są inwestycje;

- Komisja ulepszyła monitorowanie działania w celu zapewnienia jego realizacji przez państwa członkowskie zgodnie z wyznaczonymi celami szczegółowymi. Konkretnie państwa członkowskie powinny wymagać od beneficjentów przedstawienia szczegółowych informacji na temat wartości obszarów leśnych zarówno przed przeprowadzeniem inwestycji, na które przyznano pomoc, jak i po ich przeprowadzeniu, a organy zarządzające powinny być zobowiązane do sprawdzenia tych wartości.

WSTĘP

LEŚNICTWO W UE

1. W UE ogólna powierzchnia lasów i innych terenów zalesionych wynosi 177,8 mln hektarów, co stanowi około 40% całkowitej powierzchni gruntów w UE. Wartość ta jest zbliżona do powierzchni gruntów wykorzystywanych do celów rolniczych [1] (183,9 mln hektarów). W Niemczech, Hiszpanii, Francji, Finlandii i Szwecji znajduje się łącznie ponad trzy piąte terenów zalesionych w UE. Na wykresie 1 przedstawiono rozkład terenów zalesionych w UE oraz ich wielkość w porównaniu z gruntami rolnymi w poszczególnych państwach członkowskich.

WYKRES 1

TERENY LEŚNE I INNE TERENY ZALESIONE W PORÓWNANIU Z GRUNTAMI ROLNYMI W UE-27

+++++ TIFF +++++

Źródło: Eurostat.

2. W 2009 r. produkcja drewna w UE stanowiła około 12% światowej produkcji drewna [2] – z terenów leśnych i zalesionych w UE pozyskano 392,9 mln m3 drewna. Leśnictwo, pozyskiwanie drewna i pokrewna działalność usługowa obejmują produkcję drewna, a także pozyskiwanie i zbieranie dziko rosnących produktów leśnych.Oprócz przemysłowego drewna okrągłego [3] leśnictwo produkuje drewno do wykorzystania na opał. W niektórych regionach istotnym źródłem lokalnych dochodów mogą być również produkty niedrzewne [4].

STRUKTURA WŁASNOŚCI LASÓW

3. Około 16 mln prywatnych właścicieli lasów tworzy kategorię stanowiącą w przybliżeniu 60% właścicieli lasów w UE. Średnia wielkość prywatnych gospodarstw leśnych wynosi13 hektarów, lecz powierzchnia większości lasów będących własnością prywatną nie przekracza pięciu hektarów [5]. Szacuje się, że osoby fizyczne i rodziny są właścicielami około 80% obszarów leśnych będących własnością prywatną, a właścicielami pozostałej części są instytucje i przedsiębiorstwa prywatne [6]. W ostatnich latach powierzchnia lasów będących własnością prywatną zwiększyła się i nadal się zwiększa, przede wszystkim z powodu zalesiania gruntów rolnych, a w Europie Wschodniej także na skutek prywatyzacji wcześniej znacjonalizowanych terenów leśnych [7].

4. Z drugiej strony około 40% obszarów leśnych w UE jest własnością publiczną. Lasy będące własnością publiczną należą do organów krajowych, regionalnych lub lokalnych, przedsiębiorstw państwowych i gmin. Szacuje się, że lasy gminne zajmują mniej niż 15% całkowitej powierzchni lasów będących własnością publiczną [8]. W latach 2000–2010 ogólna powierzchnia lasów będących własnością publiczną zmniejszyła się o mniej więcej 3%. W Bułgarii, Republice Czeskiej, Grecji i Polsce około 75% lasów stanowi własność publiczną. Na wykresie 2 przedstawiono udział lasów będących własnością publiczną i prywatną w poszczególnych państwach członkowskich [9].

WYKRES 2

STRUKTURA WŁASNOŚCI LASÓW W UE

+++++ TIFF +++++

Źródło: Eurostat.

UNIJNA POLITYKA LEŚNA I UNIJNE WSPARCIE NA RZECZ LEŚNICTWA – RYS HISTORYCZNY

5. Do 1992 r. działania UE związane z gospodarką leśną były powiązane z polityką rolną. Za najważniejszą kwestię uznawano wówczas rozwój i wykorzystanie leśnictwa w gospodarstwach rolnych, tak aby zapewnić alternatywną działalność i alternatywne dochody osobom zajmującym się rolnictwem [10]. Od 1992 r. wsparcie na rzecz leśnictwa jest dostępne nie tylko dla rolników, lecz również dla innych osób prywatnych i władz lokalnych [11].

6. W 1998 r. w rezolucji Rady w sprawie strategii leśnej dla Unii Europejskiej [12] ustanowiono strategiczne ramy działań związanych z gospodarką leśną w celu wsparcia zrównoważonej gospodarki leśnej i wielofunkcyjnej roli lasów na podstawie koordynacji polityki leśnej poszczególnych państw członkowskich i Unii.

7. W 2006 r. Komisja we współpracy z państwami członkowskimi przygotowała "Plan działań dotyczący gospodarki leśnej UE" [13], którego celem było stworzenie ram dla realizacji działań związanych z gospodarką leśną na szczeblu Unii i państw członkowskich. W planie tym przewidziano, że państwa członkowskie mogą zachęcać do inwestycji mających na celu podwyższenie wartości gospodarczej lasów w celu wzmocnienia konkurencyjności i ekonomicznej rentowności leśnictwa [14].

POLITYKA ROZWOJU OBSZARÓW WIEJSKICH W LATACH 2007–2013

8. Polityka ROW jest realizowana w wieloletnich okresach programowania [15] i koncentruje się na trzech podstawowych celach [16], zwanych "osiami tematycznymi", które należy realizować za pomocą szeregu środków wsparcia finansowego. Celami tymi są:

poprawa konkurencyjności sektora rolnictwa i leśnictwa ("Oś 1");

poprawa środowiska naturalnego i terenów wiejskich ("Oś 2");

poprawa jakości życia na obszarach wiejskich i popieranie różnicowania gospodarki wiejskiej ("Oś 3").

Działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, które dotyczą sektora leśnictwa, są uwzględnione głównie w osiach 1 i 2 [17].

DZIAŁANIE 122: PODWYŻSZANIE WARTOŚCI GOSPODARCZEJ LASÓW

9. Działanie 122 Podwyższanie wartości gospodarczej lasów [18] jest jedynym działaniem dotyczącym konkretnie leśnictwa określonym w ramach osi 1 (poprawa konkurencyjności sektora rolnego i leśnego). Działanie 122 jest zawarte w 49 programach rozwoju obszarów wiejskich sporządzonych przez 17 państw członkowskich [19]. Ogólne wsparcie przewidziane dla tego działania w ramach EFRROW wynosi 534,72 mln euro w latach 2007–2013, a płatności z EFRROW wyniosły 137,13 mln euro (szczegółowe informacje dotyczące przydziału środków finansowych na działanie 122 oraz rozmiaru obszarów leśnych będących własnością prywatną w poszczególnych państwach członkowskich przedstawiono w załączniku I).

10. Odpowiedzialność za należyte zarządzanie finansami w przypadku wydatków budżetowych na działanie "Podwyższanie wartości gospodarczej lasów" ponoszą wspólnie Komisja i państwa członkowskie.

11. W ramach tego działania wsparcie finansowe na rzecz inwestycji może zostać przyznane z EFRROW w przypadku lasów będących własnością właścicieli prywatnych lub ich stowarzyszeń bądź gmin lub ich stowarzyszeń [20]. Ze wsparcia wykluczone są lasy i inne tereny zalesione należące do władz centralnych lub regionalnych, lub do przedsiębiorstw państwowych lub lasy i inne tereny zalesione będące własnością państwa lub osób prawnych, których co najmniej 50% kapitału należy do tych podmiotów [21]. Oczekuje się, że z działania skorzysta około 88000 prywatnych właścicieli lasów lub gmin będących właścicielami lasów [22]. W dniu 31 grudnia 2011 r. liczba projektów inwestycyjnych zatwierdzonych przez 15 państw członkowskich wynosiła ogółem 20 662.

12. Zgodnie z podstawą prawną wspierane operacje mające na celu podwyższenie "wartości gospodarczej lasów" dotyczą inwestycji na poziomie "gospodarstw leśnych" i mogą obejmować inwestycje w "sprzęt do ścinania drzew", ze wsparcia wyłączone są natomiast działania związane z regeneracją po ostatecznym wyrębie drewna [23]. Inwestycje muszą być oparte na planach urządzenia lasu (w podstawie prawnej zwanych "planami zarządzania lasami") dla gospodarstw leśnych "powyżej określonego rozmiaru", określonego przez państwa członkowskie w ich programach. Wsparcie finansowe jest ograniczone do 50% kwoty kwalifikującej się inwestycji i podwyższone do 60% na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania [24].

ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE KONTROLNE

13. Kontrola koncentrowała się na koncepcji i realizacji wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w ramach działania 122 "Podwyższanie wartości gospodarczej lasów". Głównym celem kontroli była ocena, czy zarządzanie wsparciem rozwoju obszarów wiejskich przeznaczonym na podwyższanie wartości gospodarczej lasów jest wydajne i skuteczne.

14. Konkretnie podczas kontroli skupiono się na następujących kwestiach:

a) Czy koncepcja działania jest odpowiednia?

b) Czy proces realizacji jest właściwy?

c) Czy ocena skuteczności działania jest zadowalająca?

15. Kontrola obejmowała zarówno Komisję, jak i wybrane państwa członkowskie. Na szczeblu Komisji prace kontrolne objęły koncepcję przedmiotowego działania i jej działania w zakresie zarządzania, w tym zatwierdzanie PROW przedłożonych przez państwa członkowskie i monitorowanie wsparcia finansowego w ramach tego działania. Na szczeblu państw członkowskich kontrola przeprowadzona przez Trybunał obejmowała wizyty w Hiszpanii (Galicja), we Włoszech (Toskania), na Węgrzech, w Austrii i Słowenii. Na te państwa członkowskie przypadało ponad 50% całkowitych wydatków zadeklarowanych w przypadku działania 122 w bieżącym okresie programowania, obejmującym lata 2007–2013.

16. Prace kontrolne objęły rozmowy z właściwymi instytucjami zarządzającymi, przegląd PROW oraz odpowiednich krajowych lub regionalnych przepisów i procedur, w szczególności dotyczących wyboru projektów inwestycyjnych. Kontroli na miejscu poddano próbę 50 projektów objętych wsparciem, co miało na celu weryfikację skutków inwestycji (szczegółowe informacje przedstawiono w załączniku II).

17. Ponadto Trybunał przesłał kwestionariusze do dwóch państw członkowskich, które postanowiły nie realizować działania, pomimo że ich sektor leśnictwa jest bardzo istotny (Finlandia i Szwecja), oraz do trzech państw członkowskich, które do końca 2010 r. nie zadeklarowały żadnych wydatków lub zadeklarowały wydatki bardzo niewielkie, chociaż początkowo planowały znaczne kwoty wydatków w ramach działania (Bułgaria, Grecja i Rumunia).

UWAGI

ZNACZĄCE NIEDOCIĄGNIĘCIA W KONCEPCJI DZIAŁANIA

NIEDOCIĄGNIĘCIA W OGÓLNYM UZASADNIENIU DZIAŁANIA

18. W ramach kontroli zbadano, czy koncepcja działania i dotyczący go wniosek zostały odpowiednio uzasadnione.

19. W preambule rozporządzenia [25] stwierdzono, że lasy prywatne odgrywają ważną rolę w działalności gospodarczej na obszarach wiejskich i z tego względu pomoc UE jest istotna dla poprawy i poszerzenia ich wartości gospodarczej, zwiększenia zróżnicowania produkcji oraz zwiększenia możliwości rynkowych w sektorach takich jak sektor energii odnawialnej, przy jednoczesnym zachowaniu zrównoważonego zarządzania i wielofunkcyjnej roli lasów. W preambule rozporządzenia nie ma wyraźnie mowy o lasach będących własnością gmin.

20. W ramach kontroli ustalono, że Komisja nie przeprowadziła konkretnej analizy SWOT [26] w odniesieniu do sytuacji w sektorze leśnictwa na szczeblu UE, która uzasadniałaby zaproponowanie szczególnego wsparcia finansowego na rzecz podwyższania wartości gospodarczej lasów należących do właścicieli prywatnych i gmin lub określała interes publiczny, na który takie wsparcie powinno być ukierunkowane.

21. W celu uzasadnienia działania 122 służby Komisji następnie odwoływały się do opinii i sprawozdań Stałego Komitetu ds. Leśnictwa [27], które ich zdaniem uzasadniają zaproponowanie działania 122. Żadna z tych opinii nie była jednak dostępna dla Komisji przed skierowaniem do Rady wniosku [28] w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez EFRROW, co wskazuje na brak należytego przygotowania.

22. W niektórych przypadkach gminy mogą odpowiadać za gospodarowanie lasami będącymi własnością innych władz lokalnych. Na przykład w Toskanii region przekazał gminom zadanie gospodarowania lasami regionalnymi. Chociaż w praktyce dla gminy nie było różnicy między gospodarowaniem własnymi lasami a gospodarowaniem powierzonymi jej lasami regionalnymi, działania 122 nie można było zastosować w odniesieniu do lasów regionalnych, co świadczy o pewnej niespójności działania.

NAJWAŻNIEJSZE ASPEKTY, KTÓRYCH NIE ZDEFINIOWANO W WYSTARCZAJĄCY SPOSÓB

WARTOŚĆ GOSPODARCZA LASÓW

23. W rozporządzeniach nie określono definicji "wartości gospodarczej lasów", której podwyższenie jest celem działania 122, chociaż jasna definicja jest niezbędna, aby ocenić, czy finansowane projekty faktycznie podwyższyły wartość gospodarczą lasów wspieranych w ramach programu [29] (zob. pkt 49). Według Eurostatu [30] na wartość gospodarczą lasów składa się zasadniczo wartość gruntów i wartość rosnących na nich zasobów drzewnych. Ponieważ jednak najbardziej obiektywnym narzędziem pomiaru obu tych wartości jest cena rynkowa, cena rynkowa działki terenów zalesionych może się znacząco różnić w zależności od takich czynników jak żyzność gleby, skład gatunkowy drzew, wiek drzewostanu, położenie, dostęp i inne czynniki. Ponadto wartości takie nie są bezpośrednio dostępne.

WIELKOŚĆ GOSPODARSTWA LEŚNEGO W PORÓWNANIU Z OTRZYMYWANYM WSPARCIEM

24. Zgodnie z podstawą prawną operacje dotyczące podwyższenia wartości gospodarczej lasów dotyczą inwestycji na poziomie gospodarstw leśnych, lecz nie doprecyzowano pojęcia "gospodarstwo leśne". Zgodnie z definicją Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ) "gospodarstwo" oznacza co najmniej jedną działkę terenów leśnych i innych terenów zalesionych, która stanowi pojedynczą jednostkę z punktu widzenia gospodarki lub wykorzystania [31]. Biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał uważa, że wsparcie należy dostosować do konkretnych potrzeb beneficjenta z uwzględnieniem wielkości jego gospodarstwa leśnego. W ramach kontroli wykryto kilka przypadków (Węgry i Słowenia) wsparcia wypłaconego na nabycie nowych maszyn i urządzeń, których beneficjent nie był w stanie w pełni wykorzystać w swoim gospodarstwie leśnym (np. zob. pkt 33) [32].

WIELKOŚĆ BENEFICJENTA

25. Zgodnie z podstawą prawną w przypadku wsparcia w sektorze leśnictwa należy unikać negatywnych skutków dla konkurencji [33]. W przypadku innych działań dotyczących leśnictwa (takich jak element działania 123 dotyczący leśnictwa [34]) wsparcie ogranicza się do mikroprzedsiębiorstw [35]. Ponieważ warunku takiego nie przewidziano w przypadku działania 122, brak odgórnego ograniczenia pod względem wielkości, głównej działalności gospodarczej lub statusu prawnego beneficjenta mógłby wzmacniać pozycję rynkową dużych przedsiębiorstw [36].

PLANY URZĄDZENIA LASU

26. Zgodnie z podstawą prawną inwestycje są oparte na planach urządzenia lasu (w podstawie prawnej zwanych "planami zarządzania lasami") dla gospodarstw leśnych powyżej określonego rozmiaru, określonego przez państwa członkowskie w ich programach [37]. W ramach kontroli ustalono, że państwa członkowskie określiły bardzo różne rozmiary gospodarstw leśnych, powyżej których wymagany jest plan urządzenia lasu, a w jednym państwie członkowskim (Austria) 99% prywatnych właścicieli lasów zostało zwolnionych z tego obowiązku [38].

ŚCINANIE DRZEW I REGENERACJA PO OSTATECZNYM WYRĘBIE DREWNA

27. Zgodnie z przepisami prawa [39] wspierane operacje mające na celu podwyższenie wartości gospodarczej lasów dotyczą inwestycji na poziomie gospodarstw leśnych i mogą obejmować inwestycje w sprzęt do ścinania drzew, ze wsparcia wyłączone są natomiast działania związane z regeneracją po ostatecznym wyrębie drewna. Trybunał uważa, że wspieranie inwestycji w sprzęt do ścinania drzew z jednej strony i wykluczanie wsparcia na rzecz regeneracji po ostatecznym wyrębie drewna z drugiej strony wydaje się niespójne.

W PRZYPADKU SKONTROLOWANYCH PROGRAMÓW ANALIZA POCZĄTKOWA POPRZEDZAJĄCA ICH PRZYJĘCIE BYŁA NIEODPOWIEDNIA

28. EFRROW jest wdrażany w państwach członkowskich za pomocą PROW, które powinny zawierać ocenę ex ante i analizę sytuacji pod względem mocnych i słabych stron oraz określonych potrzeb, a także strategię wybraną w celu sprostania tym potrzebom i optymalnego przydziału środków.

29. W PROW pięciu skontrolowanych państw członkowskich [40] lub regionów określenie potrzeb w stopniu, w którym go dokonano, odnosiło się do całego sektora leśnictwa, co utrudnia ustalenie powiązań między konkretnymi potrzebami a działaniami.

30. W ramach kontroli ustalono, że w PROW ogólnie nie opisano takich potrzeb odpowiednio (zob. ramka 1). W szczególności w niewystarczającym stopniu przeanalizowano i uzasadniono priorytety różnych rodzajów obszarów leśnych i beneficjentów. Ponadto wymagany opis szans gospodarczych został przedstawiony tylko ogólnie lub nie przedstawiono go wcale.

RAMKA 1

PRZYKŁADY NIEJASNEGO OKREŚLENIA POTRZEB W PROW PAŃSTW CZŁONKOWSKICH

W Słowenii jako słabą stronę w sektorze leśnictwa wskazano niewielkie możliwości inwestycyjne, lecz nie przeprowadzono oddzielnej analizy potrzeb w odniesieniu do rodzajów beneficjentów – przedsiębiorstw posiadających osobowość prawną lub osób fizycznych. W związku z tym Trybunał ustalił, że również przedsiębiorstwa leśne o dużych możliwościach inwestycyjnych mogły skorzystać ze znacznych kwot wsparcia publicznego.

W Austrii PROW nie określa słabych stron sektora leśnictwa, na które ma być ukierunkowane działanie. Chociaż w PROW przedstawiono ilościowe oszacowanie obszarów, na które ukierunkowane jest wsparcie, nie wyjaśniono, dlaczego obszary te potrzebują finansowania publicznego.

31. Komisja zatwierdziła programy rozwoju obszarów wiejskich, chociaż nie określono w nich konkretnych potrzeb prywatnych właścicieli lasów w zakresie wsparcia finansowego na potrzeby podwyższenia wartości gospodarczej ich lasów.

32. Bułgaria, Rumunia i Grecja, pomimo że zaplanowały znaczne kwoty środków finansowych, do końca 2011 r. nie zadeklarowały żadnych wydatków (Grecja i Rumunia) lub zadeklarowały kwoty bardzo niewielkie (Bułgaria). Państwa te poinformowały Trybunał, że ich instytucje zarządzające postanowiły przesunąć kwoty środków finansowych zaplanowane na działanie 122 do innych działań (Bułgaria i Rumunia zmieniły przydział odpowiednio 80% i 33% początkowo zaplanowanych kwot), przeznaczyć je na późniejszą realizację działania w okresie programowania lub nawet przerwać realizację działania (Grecja).

ZNACZĄCE NIEDOCIĄGNIĘCIA W REALIZACJI DZIAŁANIA: NIEADEKWATNOŚĆ W STOSUNKU DO WYZNACZONYCH CELÓW

PRZYPADKI WSPARCIA PUBLICZNEGO NIEPROPORCJONALNIE WYSOKIEGO W PORÓWNANIU Z REALNYMI POTRZEBAMI

33. Jeśli chodzi o zależność między powierzchnią obszarów leśnych zadeklarowaną przez wnioskodawców a poziomem przyznanego wsparcia publicznego, w ramach kontroli ustalono, że niektóre państwa członkowskie (Węgry i Słowenia) – pomimo ustalenia stosunkowo wysokich pułapów wsparcia publicznego [41] – nie zapewniły proporcjonalności między powierzchnią obszarów leśnych deklarowaną przez wnioskodawców a poziomem wsparcia publicznego, które mogło zostać przyznane. W jednym państwie członkowskim (Słowenia) beneficjent, który zadeklarował trzy hektary obszarów leśnych, uzyskał zatwierdzenie inwestycji w kwocie 1,1 mln euro w odniesieniu do maszyn do ścinania drzewa i maszyn dodatkowych oraz otrzymał 375000 euro z EFRROW. Inne państwo członkowskie (Austria) do 2009 r. finansowało inwestycje w przetwarzanie biomasy dokonywane przez beneficjentów, którzy nie byli właścicielami lasów, i nie wymagało od nich zadeklarowania konkretnej powierzchni obszarów leśnych – na przykład beneficjent nieposiadający zadeklarowanych terenów leśnych został zatwierdzony do projektu o wartości 132000 euro i otrzymał 17000 euro z EFRROW.

34. Na Węgrzech instytucje zarządzające w 2010 r. zmieniły wymogi kwalifikowalności w celu zapewnienia proporcjonalności wsparcia względem wielkości zarejestrowanych obszarów leśnych i ograniczyły pomoc do maksymalnie 115500 euro.

INWESTYCJE UZNANE ZA NIEZGODNE Z PRZEPISAMI DOTYCZĄCYMI DZIAŁANIA

35. Chociaż wsparcie w ramach działania 122 może być udzielane wyłącznie na inwestycje, w trakcie kontroli wykryto przypadki wsparcia udzielonego na dobra nietrwałego użytku, takie jak materiały eksploatacyjne o krótkim okresie użytkowania (Toskania) [42], oraz operacyjne koszty produkcji (Austria) [43]. Trybunał uważa, że co do zasady nabycie takich dóbr nietrwałego użytku nie jest inwestycją. Za inwestycje nie można również uznać kosztów operacyjnych.

36. W niektórych państwach członkowskich (Węgry i Słowenia, zob. załącznik II) beneficjenci nie musieli być właścicielami ani dzierżawcami lasów, w których można stosować dotowane maszyny. Inwestycji dokonywanych przez wykonawców lub usługodawców nie można uznać za służące wyłącznie celom konkretnego gospodarstwa leśnego i jako takich nie można ich uznać za kwalifikujące się zgodnie z właściwym rozporządzeniem (zob. pkt 24).

NIEKTÓRE DZIAŁANIA FINANSOWANE W RAMACH DZIAŁANIA 122 BYŁYBY LEPIEJ DOFINANSOWANE W RAMACH INNYCH DZIAŁAŃ EFRROW

37. Wsparcie w ramach EFRROW jest realizowane za pomocą wielu różnych działań, których spójność [44] musi być zapewniona. Biorąc pod uwagę różnice w maksymalnych stawkach pomocy, której można udzielić w zależności od różnych działań, wybór działania, w ramach którego finansowana jest operacja, nie jest obojętny dla budżetu [45]. Należy zwrócić uwagę, że w ramach kontroli nie stwierdzono żadnego przypadku podwójnego finansowania tej samej operacji.

38. W trakcie kontroli wykryto jednak przypadki inwestycji wspieranych w ramach działania 122, które bardziej odpowiadają celowi działania 121 "Modernizacja gospodarstw rolnych" wspierającego inwestycje w gospodarstwa rolne w celu poprawy ich ogólnego funkcjonowania. Na przykład na Węgrzech w ramach działania 122 sfinansowano nabycie maszyn rolniczych. W Toskanii w ramach działania 122 sfinansowano zakup maszyn do suszenia kasztanów jadalnych, odnowę budynków gospodarczych znajdujących się poza terenami zalesionymi, przeznaczonych do wykorzystania podczas zbiorów do sortowania i tymczasowego składowania kasztanów jadalnych, oraz remont obiektów gospodarczych przeznaczonych do przechowywania narzędzi i maszyn.

39. We Włoszech, na Węgrzech i w Słowenii przedsiębiorstwom leśnym przyznano wsparcie z tytułu nabycia maszyn służących do wykonywania operacji, w których jako surowiec wykorzystywane jest drewno przed przemysłowym piłowaniem w tartakach (wyrąb drzew, okorowywanie, cięcie, transport), lub operacji przetwórczych (rozdrabnianie drewna, łupanie drewna, produkcja desek i palet). W Austrii wspierano budowę magazynów i suszarni oraz nabycie kontenerów transportowych. Trybunał uważa, że inwestycje te odpowiadają nie tyle celom działania 122, lecz celom działania "Zwiększanie wartości dodanej produktów leśnych" (działanie 123), ponieważ dotyczą drewna pozyskanego z lasu, a nie lasu, który składa się z żywych drzew.

NIE WSZYSTKIE INWESTYCJE AUTOMATYCZNIE ZWIĘKSZAJĄ WARTOŚĆ GOSPODARCZĄ LASÓW

40. Podczas kontroli ustalono, że większość inwestycji wspieranych w ramach działania można zgrupować w dwóch kategoriach – prace leśne i maszyny. W pierwszym przypadku (trzebież, przycinanie gałęzi itd.) Trybunał uważa, że zasadniczo prace takie podwyższają wartość rynkową drzewostanów leśnych. Produkcja drewna o wysokiej jakości jest ściśle powiązana z zagęszczeniem drzew, które poprawia się za pomocą trzebieży, a przycinanie gałęzi ma na celu zmniejszenie liczby sęków w deskach, co zwiększa wartość rynkową drewna (zob. ramka 2).

RAMKA 2

PRZYKŁADOWE SKUTKI PRAC LEŚNYCH FINANSOWANYCH W RAMACH DZIAŁANIA 122 (PO LEWEJ) W PORÓWNANIU Z OBSZARAMI NIEOBJĘTYMI GOSPODARKĄ LEŚNĄ (PO PRAWEJ)

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

41. Jeśli chodzi o inwestycje w maszyny, Trybunał uważa, że samo nabycie maszyny, której można używać na obszarze leśnym, lecz również na innych obszarach, takich jak obszary rolne, nie oznacza automatycznie podwyższenia wartości żadnego konkretnego obszaru leśnego należącego do właściciela maszyny. Podczas wizyt kontrolnych Trybunał ustalił, że wielu właścicieli lasów prowadzi również działalność rolniczą, a w wielu przypadkach w ramach działania 122 finansowano nabycie maszyn, które mogą być wykorzystywane również do celów rolniczych, takich jak samochody ciężarowe, ciągniki rolnicze, pługi, brony, rozsiewacze nawozów, koparki itd. (zob. ramka 3).

RAMKA 3

PRZYKŁADOWE MASZYNY ROLNICZE SFINANSOWANE W RAMACH DZIAŁANIA 122

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

+++++ TIFF +++++

OCENA SKUTECZNOŚCI WSPARCIA NIE BYŁA ZADOWALAJĄCA

WSKAŹNIKI, KTÓRE NIE MIERZĄ OSIĄGNIĘCIA CELÓW OPERACYJNYCH W ODPOWIEDNI SPOSÓB

42. Zgodnie z prawodawstwem [46]"wspólne ramy monitorowania i oceny" (CMEF) zostały sporządzone we współpracy Komisji z państwami członkowskimi. Rozporządzenie stanowi, że postępy, efektywność i skuteczność programów rozwoju obszarów wiejskich w odniesieniu do ich celów mierzy się za pomocą wskaźników odnoszących się do stanu wyjściowego, jak również do realizacji finansowej, produktów, rezultatów i oddziaływań programów [47].

43. Jeśli chodzi o działanie 122, Komisja wydała wytyczne określające jako wskaźniki produktu "liczbę gospodarstw leśnych, które otrzymały wsparcie inwestycyjne" oraz "całkowitą wartość inwestycji", a jako wskaźniki rezultatów "liczbę gospodarstw, które wprowadziły nowe produkty i/lub nowe technologie" oraz "wzrost wartości dodanej brutto we wspartych gospodarstwach".

44. Trybunał odnotowuje, że te wskaźniki produktu nie mierzą osiągnięcia żadnego celu operacyjnego, co w sposób nieunikniony wynika z braku jasnego określenia celów tego działania.

PYTANIA SŁUŻĄCE DO OCENY PODWYŻSZENIA WARTOŚCI GOSPODARCZEJ LASÓW POWINNY ZOSTAĆ DOPRECYZOWANE

45. We wspólnych ramach monitorowania i oceny przewiduje się również przeprowadzenie oceny okresowej przez niezależnych oceniających w 2010 r. W przypadku działania 122 pytania oceniające dotyczą zróżnicowania produkcji [48], zwiększenia dostępu do rynku i udziału w rynku, zrównoważonej gospodarki leśnej oraz konkurencyjności gospodarstw leśnych.

46. Trybunał uważa, że żadne z tych pytań nie umożliwia całościowej oceny, czy działanie spowodowało podwyższenie wartości gospodarczej lasu. Pytania dotyczące udziału w rynku i konkurencyjności gospodarstw leśnych nie są przydatne do oceny skuteczności działania w tych gospodarstwach będących beneficjentami, które nie prowadzą działalności handlowej. Ponadto sprawozdania z oceny z reguły odnoszą się do odpowiedzi beneficjentów na kwestionariusze lub odtwarzają ogólne dane statystyczne dotyczące sektora leśnictwa i nie przedstawiają konkretnych informacji na temat wpływu działania 122 na wartość gospodarczą lasów.

BRAK OKREŚLENIA WARTOŚCI OBSZARÓW LEŚNYCH PRZED INWESTYCJAMI I PO NICH

47. W ramach kontroli ustalono, że ani skontrolowane państwa członkowskie, ani skontrolowane regiony nie ustanowiły odpowiednich procedur służących do określania wpływu działań współfinansowanych z EFRROW na wartość gospodarczą obszarów leśnych (terenów leśnych i drzewostanów) objętych tymi działaniami, a beneficjenci nie musieli podawać tych informacji. Wartość obszarów leśnych przed inwestycjami nie została określona ani porównana z sytuacją po inwestycjach sfinansowanych w ramach działania. Wobec braku takiej wyceny, która nie jest bezpośrednio dostępna, trudno jest ustalić, czy osiągnięto cele działania.

SKUTECZNOŚĆ WIELU SKONTROLOWANYCH PROJEKTÓW JEST NIEWIELKA

48. Trybunał ocenił 50 projektów skontrolowanych podczas wizyt kontrolnych pod kątem osiągnięcia celów określonych w ramach działania (podwyższenie wartości gospodarczej lasów).

49. Trybunał ustalił, że tylko kilka projektów spowodowało podwyższenie wartości gospodarczej lasów, albo poprzez podwyższenie wartości gruntów (budowa traktów i dróg leśnych), albo poprzez podwyższenie wartości drzewostanów (operacje leśne, takie jak przycinanie gałęzi lub trzebież). W przypadku innych projektów Trybunał nie stwierdził wystarczających dowodów na ich adekwatność lub ich znaczący wkład w podwyższenie wartości lasów, ponieważ dotyczyły:

a) rolnictwa (kasztanów jadalnych [49], pastwisk, zagajników o krótkiej rotacji, maszyn rolniczych, budynków gospodarczych),

b) przetwórstwa drewna i wprowadzania go do obrotu (sprzętu do rozdrabniania drewna opałowego i późniejszego suszenia lub piłowania drewna, magazynów, kontenerów transportowych) oraz

c) kosztów operacyjnych produkcji drewna (ścinania drzew, rozdrabniania i suszenia, materiałów eksploatacyjnych jak kombinezony ochronne, obuwie i rękawice).

OKRES PROGRAMOWANIA 2014–2020

50. W październiku 2011 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w okresie programowania obejmującym lata 2014–2020 [50]. W projekcie rozporządzenia zaproponowano udzielanie wsparcia na rzecz inwestycji związanych "z podwyższaniem wartości gospodarczej lasów" dokonywanych przez "prywatnych właścicieli lasów, gminy i ich stowarzyszenia" [51]. Inwestycje muszą być przeprowadzane na poziomie gospodarstw leśnych oraz mogą obejmować inwestycje w maszyny leśne i praktyki oszczędzające gleby i zasoby.

51. We wniosku ponownie nie wskazano, dlaczego przepis dotyczy ogólnie właścicieli prywatnych, a nie konkretnych kategorii właścicieli lub konkretnych sytuacji określonych właścicieli prywatnych.

52. W opinii nr 1/2012 Trybunał zauważył, że chociaż w projekcie rozporządzenia jeden środek powinien obejmować wszystkie rodzaje wsparcia inwestycji w zakresie leśnictwa, a wszystkie odpowiednie poddziałania są wymienione w jednym artykule [52], każde z nich podlega specyficznym wymogom i przepisom.

53. Trybunał uważa, że w razie przyjęcia wniosku Komisji w niezmienionej formie problemy odnotowane w niniejszym sprawozdaniu mogą utrzymać się w następnym okresie programowania.

WNIOSKI I ZALECENIA

54. Działanie szczegółowe 122 "Podwyższanie wartości gospodarczej lasów" zostało wprowadzone w okresie programowania obejmującym lata 2007–2013. Kontrola przeprowadzona przez Trybunał ujawniła niedociągnięcia pod względem koncepcji, realizacji i monitorowania działania. W związku z tym Trybunał stwierdza, że Komisja i państwa członkowskie nie zarządzały skontrolowanymi aspektami wsparcia na rzecz podwyższania wartości gospodarczej lasów w sposób wydajny i skuteczny. Biorąc pod uwagę zwłaszcza propozycję utrzymania takiego wsparcia w następnym okresie programowania, obejmującym lata 2014–2020, Trybunał przedstawia poniżej swoje zalecenia.

Znaczące niedociągnięcia w koncepcji działania

55. W ramach kontroli stwierdzono niedociągnięcia w koncepcji działania, która znacznie utrudnia jego pomyślną realizację, jak wyjaśniono poniżej.

56. Komisja nie przeprowadziła szczegółowej analizy sytuacji w sektorze leśnictwa na szczeblu UE w celu uzasadnienia propozycji dotyczącej szczególnego wsparcia finansowego na rzecz podwyższania wartości gospodarczej lasów należących do właścicieli prywatnych i gmin lub określenia interesu publicznego, na który wsparcie takie powinno być ukierunkowane (zob. pkt 18–22).

57. W przepisach prawa nie zdefiniowano najważniejszych aspektów działania, a mianowicie znaczenia pojęć "wartość gospodarcza lasów" i "gospodarstwo leśne". Ponadto nie określono konkretnych warunków dotyczących wielkości, głównej działalności gospodarczej lub statusu prawnego potencjalnych beneficjentów, które miałyby zapobiegać potencjalnym zakłóceniom konkurencji (zob. pkt 23–25).

58. Państwa członkowskie określiły bardzo różne rozmiary gospodarstw leśnych, powyżej których wymagany jest plan urządzenia lasu – od niewielkich, mając na celu objęcie planami możliwie dużej powierzchni obszarów leśnych, aż do tak wysokiego progu, że w jednym państwie członkowskim (Austria) w praktyce 99% prywatnych właścicieli lasów zostało zwolnionych z tego obowiązku (zob. pkt 26).

59. Ponadto państwa członkowskie nie opisały odpowiednio potrzeb w PROW. W ramach kontroli wykryto szereg przypadków nieodpowiedniej analizy początkowej konkretnych potrzeb w odniesieniu do przedmiotowego działania lub ustalono, że działanie nie odpowiada na żadne konkretne lub pilne potrzeby w państwach członkowskich (zob. pkt 28–31). Kilka państw członkowskich przerwało realizację działania lub realokowało większość przyznanych kwot na rzecz innych działań (zob. pkt 32).

ZALECENIE 1

Komisja Europejska powinna:

- określić i ocenić potrzeby UE w zakresie podwyższenia wartości gospodarczej lasów;

- jasno określić najważniejsze aspekty, które zapewniłyby ukierunkowanie wsparcia UE na te potrzeby, co pozwoliłoby na wniesienie unijnej wartości dodanej.

ZALECENIE 2

Państwa członkowskie powinny:

- odpowiednio opisać w swoich PROW konkretne potrzeby i szanse gospodarcze różnych rodzajów obszarów leśnych i beneficjentów;

- położyć większy nacisk na gospodarkę leśną poprzez doprowadzenie do opracowania planów urządzenia lasu dla większości gospodarstw leśnych i promowanie certyfikacji obszarów leśnych.

ZNACZĄCE NIEDOCIĄGNIĘCIA W REALIZACJI DZIAŁANIA: NIEADEKWATNOŚĆ W STOSUNKU DO WYZNACZONYCH CELÓW

60. W ramach kontroli wykryto liczne niedociągnięcia w realizacji działania (zob. pkt 33–41). Trybunał wnioskuje zatem, że pod niektórymi względami proces realizacji nie był właściwy.

61. W szczególności Trybunał wykrył przypadki wsparcia publicznego, które było nieproporcjonalnie wysokie w porównaniu z realnymi potrzebami (zob. pkt 33–34). W zależności od podejścia państwa członkowskiego wiele finansowanych w związku z tym projektów nie jest zgodnych z przepisami dotyczącymi działania – na przykład wykryto przypadki wsparcia udzielonego z tytułu dóbr nietrwałego użytku i operacyjnych kosztów produkcji oraz pomocy faktycznie wspierającej wyrąb drzew (zob. pkt 35–36). Ponadto w ramach działania 122 państwa członkowskie wspierały operacje, które nie odpowiadają celom działania i które można by w sposób bardziej odpowiedni sfinansować za pomocą innych działań o innych wymogach kwalifikowalności i innych, zazwyczaj niższych stawkach finansowania pomocy (zob. pkt 37–39).

62. Nie wszystkie inwestycje automatycznie zwiększają wartość gospodarczą lasów. Nieodłączne powiązanie między przyznawaną pomocą a ewentualnym podwyższeniem wartości gospodarczej lasów różniło się w zależności od typologii inwestycji (zob. pkt 40–41).

ZALECENIE 3

Państwa członkowskie powinny:

- ustalić odpowiednie wymogi w celu zapewnienia spójności wsparcia na rzecz leśnictwa w ramach polityki rozwoju obszarów wiejskich, jego zgodności z przepisami dotyczącymi pomocy państwa i maksymalizacji jego skuteczności;

- wprowadzić odpowiednie procedury w celu zapewnienia skuteczności wsparcia pod względem faktycznego podwyższania wartości gospodarczej obszarów leśnych, na których przeprowadzane są inwestycje.

OCENA SKUTECZNOŚCI WSPARCIA NIE BYŁA ZADOWALAJĄCA

63. Na podstawie przeprowadzonej kontroli Trybunał uważa, że ocenę skuteczności wsparcia utrudniały poważne niedociągnięcia.

64. Wspólne ramy monitorowania i oceny (CMEF) nie nadają się do oceny wpływu wsparcia finansowego w ramach działania 122, ponieważ wskaźniki skuteczności działania i pytania oceniające zawarte w CMEF nie umożliwiają ustalenia, czy sfinansowane inwestycje spowodowały podwyższenie wartości gospodarczej lasów, w których zostały przeprowadzone (zob. pkt 42–46).

65. Państwa członkowskie nie określiły wartości obszarów leśnych przed inwestycjami i po nich ani nie wymagały tego od beneficjentów. Brak ocen skuteczności podwyższenia wartości lasów, w przypadku których wspierane były działania, na szczeblu państw członkowskich lub regionów utrudnia ocenę osiągnięcia głównego celu działania, a zatem również ocenę skuteczności wsparcia (zob. pkt 47).

66. Trybunał ustalił, że tylko kilka skontrolowanych projektów spowodowało podwyższenie wartości gospodarczej lasów, albo poprzez podwyższenie wartości gruntów (budowa traktów i dróg leśnych), albo poprzez podwyższenie wartości drzewostanów (operacje leśne, takie jak przycinanie gałęzi lub trzebież).

ZALECENIE 4

Komisja powinna ulepszyć monitorowanie działania w celu zapewnienia zgodności jego realizacji przez państwa członkowskie z wyznaczonymi celami szczegółowymi. Konkretnie państwa członkowskie powinny wymagać od beneficjentów przedstawienia szczegółowych informacji na temat wartości obszarów leśnych zarówno przed przeprowadzeniem inwestycji, na które przyznano pomoc, jak i po ich przeprowadzeniu, a organy zarządzające powinny być zobowiązane do sprawdzenia tych wartości.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę I, której przewodniczył Ioannis SARMAS, członek Trybunału Obrachunkowego, na posiedzeniu w Luksemburgu w dniu 12 czerwca 2013 r.

W imieniu Trybunału Obrachunkowego

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Prezes

[1] DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, Agriculture in the EU – Statistical and Economic information 2011 [Rolnictwo w UE – informacje statystyczne i gospodarcze za 2011 r.], marzec 2012.

[2] Powszechnie stosowaną miarą jest ilość pozyskanego drewna.

[3] "Przemysłowe drewno okrągłe" to całość drewna pozyskanego z lasu, która nie została wykorzystana na opał.

[4] Lasy są źródłem m.in. następujących produktów: żywicy, taniny, paszy, roślin leczniczych, jagód, orzechów, korzeni, grzybów, nasion i miodu.

[5] DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, dział H4, Report on the implementation of forestry measures under the rural development Regulation 1698/2005 for the period 2007–2013 [Sprawozdanie z realizacji działań w zakresie leśnictwa na podstawie rozporządzenia nr 1698/2005 w sprawie rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007–2013], marzec 2009 r. Inne źródło wskazuje, że w dziewięciu badanych państwach członkowskich 61% wszystkich prywatnych gospodarstw leśnych ma powierzchnię mniejszą niż 1 hektar, a 86% wszystkich gospodarstw należy do klas wielkości do 5 hektarów (Prospects for market supply of wood and other forest products from areas with fragmented forest-ownership structures – Final study report [Perspektywy na dostarczanie na rynek drewna i innych produktów leśnych z obszarów o rozdrobnionej strukturze własności lasów – sprawozdanie końcowe z badania], uniwersytet BOKU, Wiedeń 2010).

[6] Jednostka łącznikowa konferencji ministerialnej w sprawie ochrony lasów w Europie (MCPFE) w Warszawie, EKG ONZ, FAO, State of Europe’s forests 2007. The MCPFE report on sustainable forest management in Europe [Stan lasów europejskich w 2007 r. Sprawozdanie MCPFE w sprawie zrównoważonej gospodarki leśnej], Warszawa 2007, s. 81.

[7] EKG ONZ, FAO, Geneva timber and forest study paper 20.European forest sector outlook study [Genewska analiza sektora drzewnego i leśnego nr 20. Analiza przyszłości europejskiego sektora leśnego], Genewa 2005, s. 115.

[8] Jednostka łącznikowa MCPFE w Warszawie, EKG ONZ, FAO, State of Europe’s forests 2007.The MCPFE report on sustainable forest management in Europe [Stan lasów europejskich w 2007 r. Sprawozdanie MCPFE w sprawie zrównoważonej gospodarki leśnej], Warszawa 2007, s. 81: "Największa część lasów publicznych jest własnością państwa (85%), pozostała część jest własnością głównie miast, powiatów, gmin i samorządów lokalnych".

[9] Malta nie posiada terenów zalesionych.

[10] Rozporządzenie Rady (EWG) nr 4256/88 z dnia 19 grudnia 1988 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dla rozporządzenia nr 2052/88 w zakresie Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), Sekcja Orientacji (Dz.U. L 374 z 31.12.1988, s. 25), rozporządzenie Rady (EWG) nr 1610/89 z dnia 29 maja 1989 r. ustanawiające przepisy wykonawcze dla rozporządzenia (EWG) nr 4256/88 w odniesieniu do systemu rozwoju i optymalnego wykorzystania terenów leśnych na obszarach rolnych we Wspólnocie (Dz.U. L 165 z 15.6.1989, s. 3), rozporządzenie Rady (EWG) nr 2328/91 z dnia 15 lipca 1991 r. w sprawie poprawy efektywności struktur rolniczych (Dz.U. L 218 z 6.8.1991, s. 1).

[11] Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2080/92 z dnia 30 czerwca 1992 r. ustanawiające wspólnotowy program pomocy dla działań w zakresie leśnictwa w rolnictwie (Dz.U. L 215 z 30.7.1992).

[12] Rezolucja Rady z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie strategii leśnej dla Unii Europejskiej (Dz.U. C 56 z 26.2.1999, s. 1).

[13] COM(2006) 302 final z dnia 15 czerwca 2006 r.

[14] COM(2006) 302 final, s. 6.

[15] Państwa członkowskie odpowiadają za sporządzenie programów rozwoju obszarów wiejskich i przedłożenie ich Komisji do zatwierdzenia. Państwa członkowskie odpowiadają również za zarządzanie każdym programem rozwoju obszarów wiejskich w sposób wydajny i skuteczny, a zwłaszcza za wybór operacji do finansowania. Komisja musi zatwierdzić programy rozwoju obszarów wiejskich oraz sprawdzić, czy systemy zarządzania i kontroli istnieją i właściwie funkcjonują w państwach członkowskich (art. 75 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 277 z 21.10.2005, s. 1).

[16] Art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

[17] Działania nr 122, 123, 124, 125, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, przewidziane w załączniku II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 368 z 23.12.2006, s. 15).

[18] Art. 27 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

[19] Bułgaria, Republika Czeska, Niemcy (1), Estonia, Hiszpania (7), Francja (5), Włochy (20), Łotwa, Litwa, Luksemburg, Węgry, Austria, Portugalia (3), Zjednoczone Królestwo, Słowenia, Słowacja, Wielka Brytania (2).

[20] Art. 27 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

[21] Art. 30 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1974/2006.

[22] DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, dział H4, Report on the implementation of forestry measures under the rural development Regulation 1698/2005 for the period 2007–2013 [Sprawozdanie z realizacji działań w zakresie leśnictwa na podstawie rozporządzenia nr 1698/2005 w sprawie rozwoju obszarów wiejskich w latach 2007–2013], marzec 2009.

[23] Art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1974/2006.

[24] Załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, "Kwoty i stawki wsparcia".

[25] Motyw 22 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

[26] Analiza SWOT: analiza mocnych i słabych stron oraz szans i zagrożeń. Ma ona na celu opracowanie, przegląd i aktualizację strategii i planowania z uwzględnieniem potrzeb zainteresowanych stron i dostępnych zasobów.

[27] Opinie SFC uzasadniające szczególne potrzeby w zakresie wsparcia inwestycyjnego w ramach działania 122: a) opinia SFC w sprawie zmiany klimatu i leśnictwa; b) opinia SFC w sprawie pozyskiwania drewna; c) opinia SFC w sprawie wyceny i metod finansowania niedrzewnych produktów leśnych i usług; oraz d) opinia SFC w sprawie działań w zakresie leśnictwa w rozwoju obszarów wiejskich.

[28] COM(2004) 490 final z dnia 14 lipca 2004 r.

[29] Ponadto sprawę w nieodłączny sposób komplikuje to, że konkretne rezultaty większości inwestycji leśnych można potwierdzić dopiero w perspektywie długoterminowej, kiedy wartość lasów może w mniejszym stopniu zależeć od przeprowadzonych inwestycji niż od innych okoliczności lub czynników rynkowych.

[30] Eurostat, The European Framework for integrated Environmental and Economic Accounting for Forests – IEEAF [Europejskie ramy podawania zintegrowanych informacji środowiskowych i gospodarczych na temat lasów], Urząd Oficjalnych Publikacji Wspólnot Europejskich, Luksemburg 2002.

[31] Źródło: EKG ONZ/FAO Temperate and Boreal Forest Resource Assessment 2000 (TBFRA-2000) Database [baza danych dotyczących oceny zasobów lasów klimatu umiarkowanego i lasów borealnych w 2000 r.].

[32] Według definicji EKG ONZ kilka odrębnych działek zarządzanych w ramach jednej strategii przedsiębiorstwa mogłoby stanowić gospodarstwo leśne i w związku z tym otrzymywać takie wsparcie publiczne, lecz taka sytuacja nie istniała w przypadkach skontrolowanych na Węgrzech i w Słowenii.

[33] Motyw 32 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005: "Wsparcie to (w leśnictwie) powinno unikać zakłócania konkurencji i być neutralne w stosunku do rynku".

[34] Działanie "Zwiększanie wartości dodanej produktów rolnych i leśnych" (działanie 123), art. 28 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005: "W przypadku leśnictwa wsparcie ogranicza się do mikroprzedsiębiorstw".

[35] To jest przedsiębiorstw zatrudniających mniej niż dziesięć osób, których całkowite roczne obroty lub roczna suma bilansowa nie przekraczają 2 mln euro.

[36] W udzielonej Trybunałowi odpowiedzi na pytanie o przyczyny nierozpoczęcia realizacji tego działania władze szwedzkie wyjaśniły, że nie należy udzielać wsparcia w celu zwiększenia produkcji lub wartości nieruchomości, ponieważ mogłoby ono zakłócić konkurencję między właścicielami lasów. Wsparcie jest natomiast udzielane wyłącznie w celach ochrony środowiska naturalnego.

[37] Art. 27 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005. Plany zarządzania lasami, odpowiadające rozmiarowi i wykorzystaniu obszarów leśnych, powinny być oparte na właściwym ustawodawstwie krajowym oraz na istniejących planach użytkowania gruntów i odpowiednio obejmować zasoby leśne (art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1974/2006).

[38] W jednym państwie członkowskim (Hiszpania) powierzchnię tę ustalono na niskim poziomie wynoszącym 15 hektarów, w celu objęcia planami możliwie dużej powierzchni obszarów leśnych, natomiast w innym (Austria) w programie rozwoju obszarów wiejskich określono tak wysoki próg, po którego przekroczeniu sporządzenie planu urządzenia lasu jest obowiązkowe (1000 ha), że w praktyce 99% prywatnych właścicieli lasów zostało zwolnionych z obowiązku przedstawienia takiego planu przy ubieganiu się o pomoc w ramach działania 122.

[39] Art. 18 rozporządzenia (WE) nr 1974/2006.

[40] Galicja (Hiszpania), Toskania (Włochy), Węgry, Austria i Słowenia.

[41] 500000 euro (Słowenia); 735000 euro (Węgry – w 2008 r.).

[42] Wyposażenie ochrony osobistej, takie jak kombinezony ochronne, hełmy, obuwie, rękawice, apteczki pierwszej pomocy itd.

[43] Wsparcie przyznawano z tytułu częściowego zwrotu kosztów operacyjnych w przypadku działań związanych z przygotowaniem biomasy, takich jak transport, suszenie i przechowywanie.

[44] Art. 2 ust. 1 lit b) rozporządzenia (WE) nr 1974/2006.

[45] Na przykład maksymalna stawka w przypadku działania 122 jest o 10% wyższa niż maksymalna stawka pomocy w przypadku działania 121 (Modernizacja gospodarstw rolnych) lub działania 123 (Zwiększanie wartości dodanej produktów leśnych), zob. załącznik do rozporządzenia (WE) nr 1698/2005. Podstawowa stawka w przypadku inwestycji w ramach działania 122 wynosi 50%, natomiast w przypadku działań 121 i 123 – jedynie 40%.

[46] Art. 80 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

[47] Art. 81 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005.

[48] Jednym z celów działania 122 jest przyczynienie się do zróżnicowania produkcji (zob. motyw 22 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005). Zróżnicowanie w leśnictwie oznacza utworzenie nowych źródeł dochodów z leśnictwa, w tym zwłaszcza z produkcji towarów niedrzewnych, takich jak owoce, grzyby, nasiona, miód itd., oraz świadczenia usług oferowanych na rynku, takich jak pozwolenia łowieckie. Produkcję drewna opałowego również można uznać za zróżnicowanie w lasach eksploatowanych tradycyjnie na potrzeby produkcji przemysłowego drewna okrągłego i odwrotnie.

[49] Zob. pkt 38.

[50] COM(2011) 627 final/2 z dnia 19 października 2011 r.

[51] Art. 27 COM(2011) 627 final z dnia 12 października 2011 r., s. 55.

[52] Art. 22.

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK I

PRZYDZIAŁ ŚRODKÓW FINANSOWYCH NA DZIAŁANIE 122 W ZESTAWIENIU Z POWIERZCHNIĄ OBSZARÓW LEŚNYCH BĘDĄCYCH WŁASNOŚCIĄ PRYWATNĄ W POSZCZEGÓLNYCH PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH

+++++ TIFF +++++

Źródło: Opracowanie własne ETO na podstawie danych liczbowych podanych przez DG ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich i danych statystycznych dotyczących leśnictwa podanych przez Eurostat w 2011 r. rapporterades av Eurostat 2011.

Państwo członkowskie | Wkład z EFRROW na działanie 122 planowany w pierwszej wersji PROW na lata 2007–2013 | Wkład z EFRROW na działanie 122 planowany w PROW wg stanu na dzień 31.12.2011 | Planowane wydatki publiczne na działanie 122 ogółem wg stanu na dzień 31.12.2011 | Wkład z EFRROW na nowe zastosowania w okresie programowania 2007–2013 wg stanu na dzień 31.12.2011. Płatności z EFRROW | Wydatki publiczne na nowe zastosowania w okresie programowania 2007–2013 ogółem wg stanu na dzień 31.12.2011 | Tereny leśne i inne tereny zalesione | Lasy będące własnością prywatną (w tys. ha) |

(w tys. EUR) | (w tys. ha) |

Bułgaria | 19278 | 9278 | 11597 | 4800 | 6000 | 3927 | 519 |

Republika Czeska | 19158 | 20658 | 27543 | 11438 | 15250 | 2697 | 616 |

Niemcy | 1400 | 635 | 847 | 236 | 315 | 11076 | 5368 |

Estonia | 15565 | 15506 | 20674 | 4016 | 5355 | 2350 | 1345 |

Grecja | 10630 | 0 | 0 | 0 | 0 | 6539 | 845 |

Hiszpania | 42850 | 51185 | 85533 | 13520 | 25373 | 27747 | 12838 |

Francja | 36220 | 34965 | 67553 | 14904 | 29147 | 17572 | 11841 |

Włochy | 103454 | 96201 | 205976 | 22343 | 48996 | 10916 | 6076 |

Łotwa | 34066 | 14395 | 19431 | 2169 | 2762 | 3467 | 1696 |

Litwa | 15375 | 11031 | 14708 | 4276 | 5702 | 2240 | 784 |

Luksemburg | 795 | 795 | 3977 | 50 | 250 | 88 | 46 |

Węgry | 8831 | 19289 | 27125 | 9472 | 12806 | 2029 | 861 |

Austria | 26222 | 19817 | 38726 | 14955 | 31693 | 4006 | 2482 |

Portugalia | 99244 | 64026 | 76915 | 12451 | 16304 | 3611 | 3382 |

Rumunia | 158692 | 108692 | 133699 | 0 | 0 | 6733 | 2097 |

Słowenia | 18704 | 19454 | 25939 | 12370 | 16495 | 1274 | 962 |

Słowacja | 30720 | 30720 | 41445 | 7987 | 10655 | 1933 | 958 |

Zjednoczone Króelstwo | 11683 | 18081 | 25136 | 2149 | 4118 | 2901 | 1922 |

OGÓŁEM | 652887 | 534729 | 826824 | 137137 | 231221 | 111106 | 54638 |

--------------------------------------------------

ZAŁĄCZNIK II

WYKAZ PROJEKTÓW INWESTYCYJNYCH PODDANYCH PRZEGLĄDOWI

Państwo | Numer projektu | Charakter projektu | Zadeklarowana/ zagospodarowana powierzchnia lasu (w ha) | Inwestycje ogółem (w EUR) | Wydatki publiczne ogółem (w EUR) | Wkład z EFRROW ogółem (w EUR) | Kontrola na miejscu |

ES | 1 | Działania leśnicze w lasach liściastych i innych | 50,00 | 104524,44 | 56726,18 | 32651,59 | Tak |

2 | Działania leśnicze w drzewostanach eukaliptusa | 33,84 | 51517,76 | 25758,90 | 14826,82 | Tak |

3 | Trzebież i przycinanie gałęzi w drzewostanach iglastych | 50,00 | 92384,00 | 55430,40 | 31905,74 | Tak |

4 | Trzebież i przycinanie gałęzi w drzewostanach iglastych | 50,00 | 99524,00 | 59714,42 | 34371,62 | Tak |

5 | Trzebież drzewostanów iglastych | 50,00 | 87584,00 | 52550,40 | 30248,01 | Tak |

6 | Program dotyczący całościowego podwyższenia wartości i promowania wielofunkcyjności | 969,10 | 53632,59 | 26816,30 | 15435,46 | Nie |

7 | Działania mające na celu określenie wartości lasów i promowanie ich wielofunkcyjnej roli | 947,00 | 152913,02 | 74615,98 | 42948,96 | Nie |

8 | Opracowanie planów technicznych w zakresie gospodarowania terenami zalesionymi | 3555,06 | 90000,00 | 60000,00 | 34536,00 | Nie |

9 | Opracowanie planów technicznych w zakresie gospodarowania terenami zalesionymi | 6002,00 | 150000,00 | 90000,00 | 51804,00 | Nie |

10 | Program dotyczący całościowego podwyższenia wartości i promowania wielofunkcyjności | 1410,00 | 112916,76 | 70150,06 | 40378,37 | Nie |

IT | 1 | Przycinanie gałęzi i szczepienie kasztanowców do celów produkcji kasztanów jadalnych | 20,57 | 159785,99 | 95871,59 | 42183,5 | Tak |

2 | Ścinanie zarośli, przycinanie gałęzi i szczepienie kasztanowców do celów produkcji owoców | 1,36 | 5066,64 | 3039,98 | 1337,59 | Tak |

3 | Ścinanie zarośli, przycinanie gałęzi i szczepienie kasztanowców do celów produkcji owoców, nabycie kosy do zarośli i piły łańcuchowej | 1,42 | 15980,14 | 9580,14 | 4218,76 | Tak |

4 | Przycinanie gałęzi i szczepienie kasztanowców do celów produkcji owoców, nabycie maszyn do prac leśnych i pierwotnej obróbki kłód | 5,81 – kasztanowce, 59,63 – inne drzewa | 74476,24 | 44685,74 | 19661,73 | Tak |

5 | Przycinanie gałęzi i szczepienie kasztanowców do celów produkcji owoców, nabycie maszyn do prac leśnych | 7,05 – kasztany jadalne, 59,63 – inne drzewa | 132117,05 | 79270,23 | 34878,9 | Tak |

6 | Remont pomieszczenia w obiektach gospodarczych do celów sortowania i tymczasowego przechowywania kasztanów jadalnych; nabycie narzędzi i maszyn do pielęgnacji kasztanów jadalnych. | 3,54 | 58184,32 | 34910,59 | 15360,66 | Tak |

7 | Nabycie maszyn do prac leśnych i pierwotnej obróbki drewna (przyczepa, dźwignica, ciągnik, koparka, rozdrabniacz) oraz wyposażenia ochrony osobistej (kombinezony ochronne, hełmy, obuwie, rękawice, apteczki pierwszej pomocy) | 243,06 | 224108,29 | 134465,04 | 59164,62 | Tak |

8 | Nabycie ciągnika leśnego, przycinanie gałęzi sosen (pinus pinea) | 32,88 | 286439,11 | 171862,75 | 75619,361 | Tak |

9 | Odtworzenie zagajników dębu korkowego (usuwanie zarośli i drzew, przycinanie gałęzi) | 94 | 389568,91 | 230103,57 | 101246,27 | Tak |

10 | Odtworzenie zagajników dębu korkowego (usuwanie zarośli i drzew, przycinanie gałęzi), nabycie maszyn do prac leśnych (koparka, ciągnik, kosa do zarośli, dźwignica, piły łańcuchowe) | 5,00 przywróconych dębów korkowych, 931,00 innych drzew na terenach zalesionych | 331348,17 | 198808,90 | 43737,96 | Tak |

IT | 11 | Trzebież sztucznych zagajników sosny czarnej o zaawansowanym wieku na rzecz rodzimej jodły pospolitej oraz w celu promowania naturalnej odnowy lasu składającego się pierwotnie z drzew iglastych i drzew o twardym drewnie | 15,32 | 37646,46 | 22587,88 | 9938,67 | Tak |

12 | Odtworzenie uprawy kasztanowców (przygotowanie terenu, przycinanie gałęzi, szczepienie), częściowa odbudowa budynku gospodarczego, nabycie i instalacja suszarki do kasztanów w budynku, opracowanie planu urządzenia lasu. | 5,00 kasztanowców, 64,00 inne drzewa | 19603,65 | 10835,57 | 4767,65 | Tak |

13 | Trzebież upraw sosny czarnej w wieku około 50 lat w celu wsparcia naturalnego odnowienia gatunkami liściastymi; nabycie maszyn (koparka, rozdrabniacz, łuparka do drewna) | 6,47 | 99509,57 | 57121,65 | 25133,53 | Tak |

14 | Trzebież upraw sosny czarnej w wieku około 50 lat w celu wsparcia naturalnego odnowienia gatunkami liściastymi; nabycie przyczepy i wyciągarki. | 5,52 | 47698,00 | 28618,80 | 12592,27 | Tak |

15 | Budowa i wyposażenie tartaku do produkcji desek i palet | 20 | 182854,26 | 109712,57 | 48273,53 | Tak |

16 | Nabycie koparki | 105,33 | 104950,00 | 62970,00 | 27706,80 | Tak |

17 | Nabycie dźwignicy leśnej i przyczepy | 105,33 | 45208,33 | 27125,00 | 11935,00 | Tak |

18 | Nabycie ciągnika leśnego | 105,33 | 35500,00 | 21300,00 | 9372,00 | Tak |

19 | Nabycie maszyn (rozdrabniacz, kosa do zarośli, piły łańcuchowe, wyciągarka) oraz wyposażenia ochrony osobistej (kombinezony ochronne, hełmy, obuwie, rękawice) | 45 | 13360,00 | 8016,00 | 3527,04 | Tak |

HU | 1 | Maszyny – ciągnik, samochód ciężarowy, przyczepa, pług, rozsiewacz do nawozów | 68,41 | 667904,00 | 333952,00 | 248093,00 | Tak |

2 | Maszyny – ciągnik, dźwignica, ciągnik do nasiębiernej zrywki drewna krótkiego (forwarder), przyczepa | 586,91 | 747435,00 | 373718,00 | 277635,00 | Tak |

3 | Maszyny – rozdrabniacz do drewna, ciągnik, dźwignica, ciągnik do nasiębiernej zrywki drewna krótkiego (forwarder), przyczepa | 868,03 | 1424309,00 | 712154,00 | 529059,00 | Tak |

4 | Maszyny – ciągnik, przyczepa, pług, brona | 124,52 | 443795,00 | 221897,00 | 164847,00 | Tak |

5 | Maszyny – ciągnik, pług | 94,30 | 183007,00 | 91504,00 | 45423,00 | Tak |

6 | Maszyny – ciągnik, brona, przyczepa | 301,73 | 168373,00 | 84186,00 | 62542,00 | Tak |

7 | Maszyny – ciągnik, pług, brona | 116,97 | 837792,00 | 418896,00 | 311198,00 | Nie |

8 | Maszyny – ciągnik, brona, pług, przyczepa | 51,60 | 429535,00 | 214768,00 | 159551,00 | Nie |

9 | Maszyny – ciągnik, dźwignica, ciągnik do nasiębiernej zrywki drewna krótkiego (forwarder) | 2632,48 | 656168,00 | 328084,00 | 243734,00 | Nie |

10 | Maszyny – ciągnik, pług, brona | 66,14 | 827713,00 | 413853,00 | 307451,00 | Nie |

11 | Maszyny – ciągnik, pług, brona, przyczepa | 107,75 | 220776,00 | 110388,00 | 82007,00 | Nie |

12 | Maszyny – ciągnik, brona, rozsiewacz do nawozów | 625,30 | 268519,00 | 134259,00 | 99741,00 | Nie |

13 | Maszyny – ciągnik, rozdrabniacz do drewna | 89,68 | 430259,00 | 215129,00 | 159819,00 | Nie |

14 | Maszyny – ciągnik, pług, brona, przyczepa | 162,86 | 159228,00 | 79614,00 | 59145,00 | Nie |

AT | 1 | Sadzenie wierzb i topoli na gruntach rolnych w celu utworzenia zagajników o krótkiej rotacji (o czasie rotacji od 3 do 4 lat) | 0,39 | 1170,00 | 585,00 | 284,84 | Tak |

2 | Sadzenie gatunków liściastych w lasach iglastych zniszczonych przez burzę | 10,40 | 62400,00 | 31200,00 | 15150,72 | Tak |

3 | Trzebież drzewostanów iglastych o wysokości do 15 metrów | 7,90 | 7260,00 | 3630,00 | 1767,45 | Tak |

4 | Sadzenie gatunków liściastych w lasach iglastych zniszczonych przez burzę | 17,47 | 53077,59 | 26536,00 | 12889,84 | Tak |

5 | Nabycie dźwignicy ciągnionej | 6400,00 | 44166,67 | 15458,00 | 7506,40 | Tak |

6 | Opracowanie planu urządzenia lasu | 1000,00 | 36667,67 | 18333,00 | 8902,50 | Tak |

7 | Trzebież drzewostanów iglastych o wysokości do 15 metrów | 20,00 | 30000,00 | 15000,00 | 7303,50 | Tak |

8 | Urządzenia suszące do zrębków | Nie dotyczy [1] | 132443,07 | 36000,00 | 17481,60 | Tak |

9 | Rozdrabnianie i suszenie topoli z zagajników o krótkiej rotacji utworzonych na gruntach rolnych (czas rotacji wynoszący od 3 do 4 lat) | 2,20 | 1900,20 | 950,00 | 462,55 | Tak |

AT | 10 | Sadzenie topoli na gruntach rolnych w celu utworzenia zagajników o krótkiej rotacji (o czasie rotacji od 3 do 4 lat) | 0,62 | 1560,00 | 780,00 | 379,78 | Tak |

11 | Nabycie kontenera transportowego na zrębki | Nie dotyczy [1] | 19600,00 | 3920,00 | 1908,65 | Tak |

12 | Trzebież drzewostanów liściastych o wysokości do 18 metrów | 20,00 | 30000,00 | 15000,00 | 7303,50 | Tak |

13 | Budowa magazynu na zrębki | Nie dotyczy [1] | 124650,67 | 24930,00 | 12138,42 | Tak |

14 | Sadzenie uzupełniające naturalną odnowę, trzebież drzewostanów liściastych o wysokości do 18 metrów oraz drzewostanów iglastych o wysokości do 15 metrów | 26,50 | 22419,40 | 11209,00 | 5443,09 | Tak |

15 | Ścinanie i rozdrabnianie topoli i wierzb z zagajników o krótkiej rotacji utworzonych na gruntach rolnych (czas rotacji wynoszący od 3 do 4 lat) | 21,80 | 20736,66 | 10368,00 | 5048,18 | Tak |

SI | 1 | Trakt leśny | 38,15 | 15641,00 | 7965,00 | 5973,00 | Tak |

2 | Maszyny – ciągnik | 23,70 | 69510,00 | 34550,00 | 25913,00 | Tak |

3 | Droga leśna | 19,82 | 66170,00 | 31521,00 | 23641,00 | Tak |

4 | Droga leśna | 261,15 | 40564,00 | 20282,00 | 15211,00 | Nie |

5 | Maszyny – ciągnik, kombajn | 3,49 | 230890,00 | 138534,00 | 103901,00 | Tak |

6 | Maszyny – przyczepa | 45,63 | 45449,00 | 5500,00 | 4125,00 | Nie |

7 | Droga leśna | 24,00 | 50654,00 | 21106,00 | 15829,00 | Nie |

8 | Maszyny – kombajn, ciągnik, ciągnik do nasiębiernej zrywki drewna krótkiego (forwarder), samochód ciężarowy z dźwignicą/wysięgnikiem | 3,30 | 1157730,00 | 500000,00 | 375000,00 | Tak |

9 | Trakt leśny | 15350,00 | 21752,00 | 10876,00 | 8157,00 | Nie |

10 | Maszyny – ciągnik | 1,70 | 79099,00 | 39550,00 | -29662,00 | Nie |

[1] Austria dofinansowywała inwestycje związane z przetwarzaniem biomasy bez określenia obowiązku zadeklarowania przez beneficjentów konkretnych powierzchni obszarów leśnych.

--------------------------------------------------