[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 5.12.2007

KOM(2007) 766 wersja ostateczna

2007/0280 (COD)

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień publicznych na prace budowlane, dostawy i usługi w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa

(przedstawiona przez Komisję) {SEK(2007) 1598}{SEK(2007) 1599}

UZASADNIENIE

1) Kontekst wniosku

- Podstawa i cele wniosku

Stworzenie europejskiego rynku wyposażenia obronnego jest kluczowym czynnikiem wspierającym europejską politykę bezpieczeństwa i obrony (EPBiO). W dziedzinie zamówień publicznych konieczne są nowe europejskie ramy legislacyjne dopasowane do udzielania newralgicznych zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Niniejsza dyrektywa ma na celu ustalenie takich ram, wypełniając luki obowiązującego porządku prawnego, który został dokładnie przeanalizowany przez Komisję, po zasięgnięciu opinii wszystkich zainteresowanych stron.

Zamówienia publiczne udzielane w dziedzinach bezpieczeństwa i obronności wchodzą obecnie w zakres stosowania dyrektywy 2004/18/WE[1], z wyjątkiem sytuacji przewidzianych przez artykuły 30, 45, 46, 55 i 296 Traktatu.

Trybunał Sprawiedliwości konsekwentnie orzekał, że korzystanie z odstępstw od prawa wspólnotowego, w tym również odstępstw objętych art. 296 Traktatu, musi ograniczać się do przypadków wyjątkowych i jasno określonych. Jednakże w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa dyrektywa 2004/18/WE jest rzadko stosowana przez państwa członkowskie, które powołują się na zwolnienia przewidziane bądź w art. 296 Traktatu odnośnie do zamówień publicznych w dziedzinie obronności, bądź też w art. 14 dyrektywy odnośnie do zamówień publicznych w dziedzinie bezpieczeństwa. Dlatego też odstępstwa, które zgodnie z Traktatem i orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości powinny stanowić wyjątek, są w praktyce regułą.

W rezultacie większość wyposażenia w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa jest nabywana na podstawie krajowych przepisów i procedur o zamówieniach publicznych, które nie zostały skoordynowane. Przepisy te różnią się znacznie pod względem publikacji, składania ofert, kryteriów kwalifikacji i udzielania zamówień, itd. Ten brak jednolitości prawnej stanowi podstawową przeszkodę dla ustanowienia europejskiego rynku wyposażenia obronnego i otwiera drzwi do nieprzestrzegania zasad Traktatu, w szczególności zasad przejrzystości, niedyskryminacji i równego traktowania w znacznej części rynków obronnych w Europie.

Szerokie korzystanie z odstępstw wynika w znacznej części z faktu, że dyrektywa 2004/18/WE, pomimo udoskonaleń, które wniosła do obowiązujących wcześniej reguł koordynujących, nie uwzględnia w sposób odpowiedni specyficznych wymagań, jakie muszą spełniać niektóre zakupy towarów i usług w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa.

Celem Komisji jest więc ograniczenie stosowania zwolnień od postanowień Traktatu i dyrektywy 2004/18/CE do przypadków wyjątkowych, zgodnie z orzecznictwem Trybunału, respektując jednocześnie interesy bezpieczeństwa państw członkowskich w newralgicznych dziedzinach obronności i bezpieczeństwa.

Niniejszy wniosek ma również na celu wprowadzenie nowego instrumentu prawnego dostosowanego do specyfiki zakupów w tych, określanych jako „newralgiczne”, sektorach, w których udzielanie zamówień publicznych pociąga za sobą szczególne wymagania i środki ostrożności; państwa członkowskie będą więc dysponować wspólnym zbiorem zasad dotyczących udzielania zamówień, gwarantujących nie tylko stosowanie zasad Traktatu WE, ale uwzględniających również cechy szczególne tych zakupów, takie jak bezpieczeństwo informacji, bezpieczeństwo dostaw i konieczną elastyczność procedur.

- Kontekst ogólny

W latach 1996 i 1997 Komisja Europejska przedstawiła dwa komunikaty na temat sektorów przemysłowych związanych z obronnością w celu zachęcenia do restrukturyzacji i ustanowienia efektywnego europejskiego rynku wyposażenia obronnego. Wynikły z nich konkretne propozycje i działania w odniesieniu do niektórych z tych kwestii. Jeśli jednak chodzi o zasadnicze reformy, niektóre państwa członkowskie uznały za przedwczesne jakiekolwiek działania na poziomie europejskim.

Po zakończeniu okresu zmian, które dotyczyły tego sektora i ram instytucjonalnych Unii Europejskiej, a zwłaszcza zapoczątkowaniu prawdziwej europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony, Parlament Europejski w rezolucji z dnia_10 kwietnia 2002 r. zachęcił Komisję do podjęcia kwestii dotyczących uzbrojenia w nowym komunikacie.

Na jesieni 2002 r. Konwent Europejski utworzył pod przewodnictwem komisarza europejskiego Michela Barniera grupę roboczą ds. obronności. W raporcie przedstawionym przez grupę roboczą[2] podkreśla się w szczególności, że wiarygodność europejskiej polityki obrony opiera się na istnieniu i rozwoju potencjału europejskiego oraz na wzmocnieniu bazy przemysłowej i technologicznej sektora obronnego. W tym celu w lipcu 2004 r. została utworzona, początkowo przewidziana w projekcie Konstytucji Europejskiej, Europejska Agencja Obrony (EAO), która jest świadectwem determinacji państw członkowskich do rozwijania ich zdolności obronnych.

Równolegle do wysiłków państw członkowskich, w komunikacie z 2003 r. zatytułowanym: „ W kierunku polityki Unii Europejskiej w dziedzinie wyposażenia obronnego ”[3], Komisja zaproponowała siedem inicjatyw mających na celu ustanowienie bardziej efektywnego europejskiego rynku wyposażenia obronnego. W komunikacie tym Komisja podkreśliła konieczność zapoczątkowania refleksji na temat sposobów optymizacji zakupów wyposażenia obronnego i zapowiedziała przyjęcie komunikatu wyjaśniającego w sprawie zastosowania artykułu 296 Traktatu, a także opracowanie zielonej księgi, mającej służyć jako podstawa do dyskusji ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w celu wypracowania porozumienia na temat zasad obowiązujących przy udzielaniu zamówień publicznych w dziedzinie wyposażenia obronnego w zależności od stopnia jego newralgiczności.

W 2004 r. Komisja opublikowała zieloną księgę zatytułowaną „ Zamówienia publiczne w dziedzinie obronności ”[4]. W trakcie konsultacji Komisja otrzymała czterdzieści wkładów z szesnastu państw członkowskich, instytucji i przedsiębiorstw.

W 2005 r., po dokonaniu analizy tych wkładów i uwzględniając dialog prowadzony z zainteresowanymi środowiskami, Komisja opublikowała komunikat „ dotyczący wyników konsultacji rozpoczętych po opublikowaniu zielonej księgi w sprawie zamówień publicznych w dziedzinie obrony oraz przyszłych inicjatyw Komisji ”[5]. Wkłady te potwierdziły przydatność komunikatu wyjaśniającego w sprawie zastosowania art. 296 Traktatu – przyjętego w 2006 r.[6] – i ukazały konieczność ustalenia zasad wspólnotowych w zakresie udzielania zamówień publicznych w dziedzinie obronności, uwzględniających specyfikę niektórych zakupów dokonywanych w tym sektorze.

Konsultacje z zainteresowanymi podmiotami wykazały istnienie podobnych wymagań dla zakupów przeznaczonych dla sektora bezpieczeństwa, w odniesieniu do których konieczne jest udzielenie odpowiedzi legislacyjnej na poziomie europejskim. I jak stwierdziła to w 2003 r. Rada Europejska w Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa: „ Bezpieczna Europa w lepszym świecie ”, gwałtowne pojawienie się transnarodowych i asymetrycznych zagrożeń, takich jak terroryzm i przestępczość zorganizowana, prowadzi do zatarcia granicy między bezpieczeństwem zewnętrznym i wewnętrznym, wojskowym i niewojskowym oraz wymaga globalnej odpowiedzi. Ponadto w celu zwalczania tych zagrożeń siły bezpieczeństwa używają wyposażenia, które z punktu widzenia technologii jest często porównywalne do wyposażenia obronnego. W rezultacie zakupy dla sektora bezpieczeństwa mają coraz bardziej newralgiczny charakter, szczególnie pod względem złożoności i poufności, co upodabnia je do zakupów przeznaczonych dla sektora obronnego.

- Przepisy obowiązujące w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Kwestie dotyczące zamówień objętych niniejszym wnioskiem regulowane są obecnie dyrektywą 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi z dnia 31 marca 2004 r.

- Spójność z innymi politykami

Propozycja wpisuje się w ramy polityki rynku wewnętrznego i powinna wzmocnić EPBiO oraz europejską politykę przemysłową.

Wpisuje się ona również w ramy obejmujące siedem obszarów działań określonych przez Komisję w 2003 r. w komunikacie zatytułowanym: „ W kierunku polityki Unii Europejskiej w dziedzinie wyposażenia obronnego ”, a także uzupełnia inne inicjatywy Komisji związane z przemysłem i rynkiem wyposażenia obronnego.

2) Konsultacje z zainteresowanymi stronami i ocena SKUTKÓW

- Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Od początku inicjatywy dotyczącej zamówień publicznych w sektorze obronnym w roku 2003 Komisja podjęła ciągły dialog ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, co skutkuje niniejszą propozycją. Konsultacje odbywały się na poziomie bilateralnym, w ramach Komitetu Doradczego ds. Zamówień Publicznych (ACPC), poprzez EAO oraz w trakcie bilateralnych spotkań z państwami członkowskimi i przedstawicielami europejskiego sektora przemysłowego. Regularne kontakty były również utrzymywane z członkami Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów (IMCO) Parlamentu Europejskiego.

Zielona księga „ Zamówienia publiczne w dziedzinie obrony ” została opracowana w oparciu o ekspertyzy przygotowane jednocześnie przez państwa członkowskie i europejski sektor przemysłowy (patrz niżej). Księga ta zapoczątkowała szerokie konsultacje, w których udział wzięło czterdzieści podmiotów (państwa członkowskie, przedsiębiorstwa i inne podmioty). Opierając się na wynikach tych konsultacji, Komisja mogła kontynuować swoje prace.

Państwa członkowskie aktywnie uczestniczyły w przygotowaniu komunikatu wyjaśniającego przyjętego w grudniu 2006 r. i zostały zaproszone przez Komisję do skomentowania pierwszej wersji tekstu, który im został udostępniony w ramach ACPC. Jednocześnie wszystkie zainteresowane strony zostały ściśle włączone w opracowanie niniejszej propozycji, poprzez liczne spotkania multilateralne i bilateralne, a także poprzez przesyłanie pisemnych odpowiedzi na cztery dokumenty skierowane do członków ACPC. Co więcej, rządy i przedsiębiorstwa były konsultowane w ramach oceny skutków za pomocą pięciu analiz obejmujących wszystkie aspekty zamówień obronnych (popyt, podaż, ramy regulacyjne i produkty), zamówionych u zewnętrznych konsultantów.

- Uzyskanie i wykorzystanie ekspertyz

Od stycznia do kwietnia 2004 r. Komisja zorganizowała sześć sesji roboczych z grupami ekspertów reprezentujących rządy państw członkowskich i europejski sektor przemysłowy w celu zebrania informacji na temat aktualnych praktyk w dziedzinie zamówień obronnych. Sesje te dotyczyły „identyfikacji cech charakterystycznych i wymiaru ekonomicznego rynków obronnych”, „zasad w dziedzinie zamówień obronnych na poziomie krajowym, międzyrządowym i wspólnotowym” oraz „działań w celu stworzenia wspólnotowego instrumentu dotyczącego zamówień obronnych”.

- Ocena skutków

W trakcie przeprowadzania oceny skutków Komisja wzięła pod uwagę trzy opcje: niepodejmowanie żadnych działań wspólnotowych, podjęcie działań o charakterze pozalegislacyjnym oraz podjęcie działań legislacyjnych.

Brane pod uwagę działania o charakterze pozalegislacyjnym obejmowały komunikat wyjaśniający w sprawie zastosowania artykułu 14 dyrektywy 2004/18/WE w sektorze obronności, energiczniejszą politykę w sprawie naruszeń oraz program szkoleniowy dla instytucji zamawiających i pracowników Komisji w zakresie wniosków wynikających z komunikatu wyjaśniającego w sprawie zastosowania artykułu 296 Traktatu.

Rozważano następujące działania legislacyjne: rozporządzenie, dyrektywę sektorową mającą zastosowanie do wszystkich instytucji zamawiających w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, odrębną dyrektywę odnoszącą się do zamówień publicznych w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa oraz dyrektywę zmieniająca dyrektywę 2004/18/WE w celu wprowadzenia nowych zasad, specyficznych dla tych zamówień.

Komisja bardzo szybko odrzuciła opcję działań pozalegislacyjnych. Jakkolwiek przydatne, same w sobie nie byłyby one w stanie ograniczyć korzystania z odstępstw opartych na art. 296 Traktatu i art. 14 dyrektywy 2004/18/WE. Cel taki można osiągnąć jedynie, jeżeli prawo wspólnotowe w zakresie zamówień publicznych będzie zawierało zasady dostosowane do specyfiki newralgicznych zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Ponieważ w chwili obecnej takie reguły nie istnieją, należy je stworzyć, co wymaga podjęcia działań natury legislacyjnej.

Jeśli jednak Komisja powstrzyma się od działania, to z pewnością nadal mieć będzie miejsce nadmierne stosowanie zwolnień ze stosowania przepisów rynku wewnętrznego w odniesieniu do zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. W oparciu o obowiązujące ramy prawne większość zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa nie zyska ani na przejrzystości, ani na otwarciu.

Motywy, jakimi Komisja kierowała się przy wyborze rodzaju instrumentu legislacyjnego, zostały dokładniej omówione w stosownej części („wybór instrumentów”).

Poza kwestią wyboru instrumentu, Komisja rozważyła liczne podopcje, dotyczące:

° zakresu stosowania nowych przepisów;

° ich treści, zwłaszcza jeśli chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa dostaw, bezpieczeństwa informacji i procedur udzielania zamówień;

Opcje odnoszące się do zakresu stosowania nowych reguł zostały ocenione w kontekście celu, którym jest ograniczenie stosowania odstępstw od wspólnotowych zasad do przypadków wyjątkowych, z poszanowaniem prawa państw członkowskich do niestosowania zasad wspólnotowych ze względów ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa.

Różne opcje dotyczące treści nowych przepisów, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa dostaw, bezpieczeństwa informacji i procedur udzielania zamówień, były oceniane pod względem celu, którym jest wprowadzenie jak największej przejrzystości, równego traktowania i niedyskryminacji w odniesieniu do zamówień newralgicznych dla obronności i bezpieczeństwa. Cel ten jednakże nie może godzić w uzasadnione interesy bezpieczeństwa państw członkowskich.

Niniejsza dyrektywa poprawi znacznie ramy regulacyjne dotyczące zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Pozwoli skoordynować ustawodawstwa krajowe w tej dziedzinie i zapewnić poszanowanie zasad przejrzystości, równego traktowania i niedyskryminacji.

Ocena skutków wykazała także bardzo ograniczone skutki finansowe dotyczące kosztów administracyjnych instytucji zamawiających i przedsiębiorstw. Ewentualny wzrost kosztów związanych z początkowym wprowadzeniem nowych zasad powinien być ograniczony i przynieść, w średnim lub długim okresie, obniżkę kosztów administracyjnych przedsiębiorstw, zwłaszcza w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw.

Większe otwarcie rynków obronnych i bezpieczeństwa powinno, z ekonomicznego punktu widzenia, poprawić szanse przedsiębiorstw na zdobycie zamówień w innych państwach członkowskich, co pozwoli najbardziej konkurencyjnym z nich na realizowanie oszczędności skali i rozwój działalności. Jednostkowe koszty produkcji zostaną zredukowane, co sprawi, że produkty europejskie staną się bardziej konkurencyjne na rynkach światowych. Zakupy dokonane przez instytucje zamawiające będą korzystniejsze z punktu widzenia ekonomicznego. W końcu wreszcie, pieniądze podatników będą skuteczniej wydawane, a obywatele Unii Europejskiej będą lepiej chronieni przed zagrożeniami dotyczącymi ich bezpieczeństwa.

Przepisy zawarte w niniejszym wniosku nie spowodują modyfikacji międzynarodowych stosunków handlowych, a zwłaszcza relacji transatlantyckich, w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Stosunki te regulują umowy zawarte w ramach Światowej Organizacji Handlu (WTO), a w szczególności Porozumienie w sprawie Zamówień Rządowych (GPA). Newralgiczne zamówienia publiczne udzielane przez instytucje zamawiające działające w sektorze obronności, tzn. zamówienia na dostawy broni, amunicji i materiałów wojskowych są wyłączone z zakresu stosowania tego porozumienia. Jeśli chodzi o zamówienia publiczne w dziedzinie bezpieczeństwa, to mogą być one zwolnione w konkretnych przypadkach ze stosowania tego porozumienia na podstawie artykułu XXIII. Instytucje zamawiające, których dotyczy niniejszy wniosek, zachowają więc prawo do zapraszania bądź niezapraszania wykonawców z krajów trzecich do składania ofert.

3) ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

- Krótki opis proponowanych działań

Niniejszy wniosek dotyczący dyrektywy ma zastosowanie do newralgicznych zamówień publicznych na dostawy, roboty budowlane i usługi w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Proponowane progi stosowania są takie same jak stosowane obecnie na poziomie wspólnotowym na mocy dyrektywy 2004/18/WE.

Niniejszy wniosek opiera się w dużej mierze na konstrukcji i filozofii dyrektywy 2004/18/WE, ale przedstawia pewną liczbę rozwiązań specyficznych dostosowanych do cech charakterystycznych newralgicznych zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Te specyficzne rozwiązania przewidują z jednej strony większą elastyczność dla instytucji zamawiających, a z drugiej konieczne zabezpieczenia, gwarantujące bezpieczeństwo informacji i dostaw. Kluczowe przepisy niniejszej propozycji dotyczą:

° procedur: procedura negocjacyjna z uprzednią publikacją ogłoszenia jest dozwolona bez szczególnego uzasadnienia, tak by zapewnić elastyczność konieczną do udzielania newralgicznych zamówień w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa. Procedura ograniczona i dialog konkurencyjny mogą być również stosowane. Jednakże procedura otwarta, przewidująca udostępnienie specyfikacji warunków zamówienia każdemu wykonawcy, który o to wystąpi, została uznana za nieodpowiednią w kontekście wymogów poufności i bezpieczeństwa informacji związanych z tymi zamówieniami.

° bezpieczeństwa dostaw: szczególne potrzeby państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa dostaw w przypadku newralgicznych zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa uzasadniają przyjęcie specyficznych rozwiązań zarówno na poziomie wymogów kontraktowych, jak i kryteriów kwalifikacji kandydatów.

° bezpieczeństwa informacji: podobnie, często poufny charakter informacji dotyczących newralgicznych zamówień publicznych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa, wymaga zabezpieczeń dotyczących samej procedury udzielania zamówienia, kryteriów kwalifikacji kandydatów oraz wymogów kontraktowych nakładanych przez instytucje zamawiające.

- Podstawa prawna

Podstawę prawną tworzą art. 47 ust. 2, art. 55 i 95 Traktatu WE, mające zapewnić, że procedury stosowane do zamówień publicznych na dostawy i usługi będą zgodne z zasadami swobodnego przepływu towarów, swobody przedsiębiorczości i swobodnego świadczenia usług.

- Zasada pomocniczości

Zgodnie z wynikami konsultacji prowadzonych w ciągu ostatnich lat, stwierdzono potrzebę podjęcia działań legislacyjnych na poziomie wspólnotowym, umożliwiających wprowadzenie dyrektywy koordynującej wspólnotowe procedury udzielania zamówień właściwych dla newralgicznych zakupów w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa.

Cel taki nie zostałby osiągnięty ani poprzez zaniechanie działań, ani poprzez działania ze strony państw członkowskich.

Inicjatywa legislacyjna jest więc konieczna, by położyć kres sytuacjom naruszenia prawa, których źródło leży w obowiązujących obecnie nieadekwatnych przepisach wspólnotowych koordynujących procedury udzielania zamówień publicznych.

- Zasada proporcjonalności

Wybranym środkiem jest dyrektywa, która pozostawia państwom członkowskim znaczny margines elastyczności w zakresie wdrożenia przepisów.

Przewidziane przepisy, jeśli chodzi o dziedziny, których dotyczy niniejszy wniosek, opierają się na dyrektywie 2004/18/WE. Z drugiej strony, przepisy zwracające szczególną uwagę na specyficzne właściwości sektorów obronności i bezpieczeństwa, pozostawiają państwom członkowskim i instytucjom zamawiającym spory margines oceny co do wyborów podejmowanych w celu udzielania swoich zamówień publicznych.

Pod warunkiem, że przepisy dyrektywy będą w pełni respektowane, ich stosowanie w prawie krajowym pozwoli każdemu państwu członkowskiemu uwzględnić specyfikę i właściwości newralgicznych zakupów dokonywanych przez nie w sektorach obronności i bezpieczeństwa.

- Wybór instrumentów

Jako że podstawę prawną stanowią art. 47 ust. 2 oraz art. 55 i 95 Traktatu WE, zastosowanie rozporządzenia do przepisów dotyczących zarówno zamówień publicznych na dostawy, jak i zamówień publicznych na usługi nie byłoby dozwolone przez Traktat. Proponowanym instrumentem jest więc dyrektywa.

Ponieważ celem jest poprawa funkcjonowania rynku wewnętrznego w przypadku zakupów o specyficznym charakterze, przy zachowaniu najnowszego wspólnotowego dorobku prawnego (dyrektywa 2004/18/WE) oraz dorobku orzecznictwa w odniesieniu do zakupów niemających tych samych ograniczeń i wymogów, propozycja autonomicznej dyrektywy wydaje się najlepszym rozwiązaniem. Zapewni ona ponadto większą przejrzystość i czytelność.

Podczas transpozycji państwa członkowskie mogą, jeśli zechcą, przewidzieć ustawodawstwo obejmujące wszystkie zamówienia publiczne, w tym zamówienia newralgiczne dla obronności i bezpieczeństwa

4) Skutki bud Ż ETOWE

TAK

Niniejsza dyrektywa będzie miała skutki budżetowe, co wynika z wielu serii zadań:

- codziennej publikacji ogłoszeń w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ,

- corocznego monitoringu wdrożenia dyrektywy,

- oceny średnioterminowej (nie przed upływem pięciu lat) skutków administracyjnych wdrożenia dyrektywy przez instytucje zamawiające i przedsiębiorstwa,

- ocena długoterminowej (nie przed upływem dziesięciu lat) skutków gospodarczych dyrektywy.

Wymienione wyżej czynności w zakresie sprawozdawczości i oceny mogą w części lub w całości spowodować konieczność zwrócenia się do zewnętrznych usługodawców w ramach umowy o pomoc techniczną, aktualnej umowy ramowej w zakresie oceny lub poprzez zaproszenie do składania ofert w procedurze ograniczonej lub otwartej.

Sprawozdanie finansowe załączone do wniosku dotyczącego dyrektywy wyszczególnia przedmiot i przewidywaną wysokość nakładów na działania mające skutki budżetowe.

5) INFORMACJE DODATKOWE

- Europejski Obszar Gospodarczy

Zaproponowany tekst ma znaczenie dla EOG, powinien więc mieć do niego zastosowanie.

2007/0280 (COD)

Wniosek

DYREKTYWA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie koordynacji procedur udzielania niektórych zamówień publicznych na prace budowlane, dostawy i usługi w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa (Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 47 ust. 2 oraz art. 55 i 95,

uwzględniając wniosek Komisji[7],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[8],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[9],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[10],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Postępujące kształtowanie europejskiego rynku wyposażenia obronnego jest nieodzowne do wzmocnienia bazy przemysłowej i technologicznej europejskiego sektora obronnego i do rozwoju zdolności wojskowych koniecznych do wprowadzenia europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony (EPBiO).

(2) Stworzenie europejskiego rynku wyposażenia obronnego musi być poprzedzone ustanowieniem odpowiednich ram legislacyjnych. W dziedzinie zamówień publicznych wymaga to koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych w celu wypełnienia wymogów bezpieczeństwa państw członkowskich i obowiązków wynikających z Traktatu.

(3) Zasady te powinny jednocześnie odzwierciedlać globalne podejście Unii Europejskiej do spraw bezpieczeństwa, co odpowiada ewolucjom środowiska strategicznego. Pojawianie się asymetrycznych i transnarodowych zagrożeń spowodowało progresywne zacieranie się granicy między bezpieczeństwem wewnętrznym a zewnętrznym, wojskowym a niewojskowym.

(4) Wyposażenie obronne i dotyczące bezpieczeństwa jest podstawowym elementem zarówno dla bezpieczeństwa, jak i suwerenności państw członkowskich oraz dla autonomii Unii Europejskiej. Dlatego też zakupy towarów i usług w sektorach obronności i bezpieczeństwa mają często charakter zakupów newralgicznych.

(5) Wynikają z tego szczególne wymogi, zwłaszcza w zakresie bezpieczeństwa dostaw i bezpieczeństwa informacji. Wymogi te dotyczą przede wszystkim zakupu broni, amunicji i materiałów wojennych (a także usług i robót budowlanych bezpośrednio z nimi związanych), przeznaczonych dla sił zbrojnych, ale także niektórych szczególnie newralgicznych zakupów w dziedzinie bezpieczeństwa niewojskowego.

(6) Udzielanie zamówień, na które w państwach członkowskich zawarte zostały umowy w imieniu państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub innych podmiotów prawa publicznego, podlega poszanowaniu zasad Traktatu, a w szczególności zasady swobodnego przepływu towarów, swobody przedsiębiorczości oraz swobody świadczenia usług, a także zasad z nich wynikających, takich jak: zasada równego traktowania, zasada niedyskryminacji, zasada wzajemnej uznawalności, zasada proporcjonalności oraz zasada przejrzystości., w przypadku zamówień publicznych powyżej pewnej wartości, wskazane jest opracowanie wspólnotowych przepisów koordynujących krajowe procedury udzielania takich zamówień, które będą oparte na tych zasadach w sposób umożliwiający ich skuteczne wdrożenie oraz zapewniający otwarcie zamówień publicznych na konkurencję. Wspomniane przepisy służące koordynacji powinny być zatem interpretowane zgodnie z wymienionymi powyżej regułami i zasadami oraz innymi postanowieniami Traktatu.

(7) Traktat przewiduje, w art. 30, 45, 46, 55 oraz 296, szczególne wyjątki od stosowania ustalonych zasad, a w konsekwencji od stosowania prawa wynikającego z tych zasad. Wynika stąd, że żaden przepis niniejszej dyrektywy nie może zabronić narzucenia ani stosowania środków, które byłyby konieczne do ochrony interesów uznanych za uzasadnione przez wyżej wymienione postanowienia Traktatu. Jednakże zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości możliwość zastosowania takich wyjątków należy interpretować w taki sposób, by nie rozciągać ich skutków ponad to, co jest ściśle konieczne do ochrony uzasadnionych interesów, które wspomniane artykuły Traktatu pozwalają chronić. Oznacza to, że niestosowanie dyrektywy musi być zarazem proporcjonalne do zamierzonych celów i stanowić środek, który w najmniejszym stopniu mógłby naruszyć swobodny przepływ towarów lub swobodę świadczenia usług.

(8) Zamówienia na broń, amunicję i materiały wojenne, udzielane przez instytucje zamawiające działające w sektorze obronności, są wyłączone z zakresu stosowania Porozumienia w sprawie Zamówień Rządowych zawartego w ramach Światowej Organizacji Handlu. Jeśli chodzi o inne zamówienia objęte niniejszą dyrektywą, to mogą być one wyłączone ze stosowania tego porozumienia na podstawie artykułu XXIII.

(9) Zamówienie można uznać za zamówienie publiczne na roboty budowlane tylko wtedy, jeśli jego przedmiotem jest dokładnie wykonywanie działalności objętych działem 45 „Wspólnego Słownika Zamówień” ustalonego rozporządzeniem (WE) nr 2195/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 5 listopada 2002 r. w sprawie Wspólnego Słownika Zamówień (CPV)[11] (zwanego dalej „CPV”), nawet jeśli zamówienie obejmuje inne usługi konieczne do realizacji tych działań. Zamówienia publiczne na usługi mogą, w pewnych przypadkach, obejmować roboty budowlane. Jednakże roboty te, jako dodatkowe, stanowią jedynie ewentualną konsekwencję lub uzupełnienie zasadniczego przedmiotu zamówienia i nie mogą uzasadniać klasyfikacji zamówienia jako zamówienia publicznego na roboty budowlane.

(10) Zamówienia publiczne w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa zawierają często informacje newralgiczne, które ze względów bezpieczeństwa należy chronić przed dostępem ze strony osób nieupoważnionych. W dziedzinie wojskowej istnieją w państwach członkowskich systemy klasyfikacji takich informacji. Natomiast w zakresie bezpieczeństwa niewojskowego sytuacja jest bardziej zróżnicowana. Zaleca się więc zastosowanie koncepcji, która wzięłaby pod uwagę różnorodność praktyk w państwach członkowskich i która pozwoliłaby objąć zarówno aspekty wojskowe, jak i niewojskowe. W każdym razie ewentualne udzielanie zamówień publicznych w tych dziedzinach nie powinno naruszać zobowiązań wynikających z decyzji Komisji 2001/844/WE z dnia 29 listopada 2001 r. zmieniającej jej wewnętrzny regulamin[12] lub decyzji Rady 2001/264/WE w sprawie przyjęcia przepisów Rady dotyczących bezpieczeństwa[13].

(11) Należy pozwolić instytucjom zamawiającym na zawieranie umów ramowych. Trzeba więc wprowadzić definicję umowy ramowej i zasady szczególne. Na mocy tych zasad, w przypadku gdy instytucja zamawiająca zawiera, zgodnie z przepisami niniejszej dyrektywy, umowę ramową odnoszącą się, w szczególności do ogłoszeń, terminów i warunków składania ofert, może ona udzielić zamówienia na podstawie takiej umowy ramowej w okresie jej obowiązywania, stosując warunki określone w umowie ramowej lub – jeśli nie wszystkie warunki zostały z góry określone w umowie ramowej – poprzez ponowne otwarcie zamówienia na konkurencję pomiędzy stronami umowy ramowej. Ponowne otwarcie zamówienia na konkurencję powinno odbyć się w sposób zgodny z określonymi przepisami, których celem jest zagwarantowanie koniecznej elastyczności oraz zagwarantowanie poszanowania zasad ogólnych, a w szczególności zasady równego traktowania. Z tych samych powodów okres obowiązywania umów ramowych powinien być ograniczony i nie powinien przekroczyć pięciu lat, z wyjątkiem przypadków odpowiednio uzasadnionych przez instytucje zamawiające.

(12) Należy umożliwić instytucjom zamawiającym korzystanie z elektronicznych technik dokonywania zakupów, pod warunkiem że ich wykorzystanie będzie zgodne z przepisami niniejszej dyrektywy oraz zasadami równego traktowania, niedyskryminacji i przejrzystości.

(13) Mnożenie liczby progów odnoszących się do stosowania przepisów koordynujących komplikuje sytuację instytucji zamawiających. Progi stosowania niniejszej dyrektywy powinny zatem odpowiadać progom, których instytucje zamawiające muszą już przestrzegać, stosując dyrektywę 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi[14]. W tym celu progi powinny zostać dostosowane do progów wynikających z dyrektywy 2004/18/WE przy okazji dokonywania korekty tych ostatnich.

(14) Do celów wdrożenia przepisów niniejszej dyrektywy oraz do celów monitorowania najlepszym sposobem określenia zakresu usług jest ich podział na kategorie odpowiadające niektórym kodom CPV.

(15) Należy ponadto przewidzieć sytuacje, w których nie stosuje się przepisów niniejszej dyrektywy z uwagi na zastosowanie zasad szczególnych dotyczących udzielania zamówień wynikających z umów międzynarodowych lub też właściwych organizacjom międzynarodowym.

(16) Może się zdarzyć, że siły zbrojne państw członkowskich będą prowadziły działania wojskowe poza granicami Unii Europejskiej. W takich okolicznościach należy zezwolić instytucjom zamawiających, które znajdują się na terenie operacji, do niestosowania przepisów niniejszej dyrektywy w czasie udzielania zamówień wykonawcom lokalnym.

(17) Specyfikacje techniczne sporządzone przez publicznych nabywców muszą umożliwiać otwarcie procesu udzielania zamówień publicznych na konkurencję. W tym celu musi istnieć możliwość składania ofert odzwierciedlających różnorodność rozwiązań technicznych. Należy zatem umożliwić sporządzanie specyfikacji technicznych na podstawie charakterystyki i wymagań funkcjonalnych. Z drugiej strony, w przypadku odniesienia do normy europejskiej – lub w przypadku jej braku do norm międzynarodowych lub krajowych, w tym norm właściwych dla dziedziny obronności – instytucje zamawiające muszą brać pod uwagę oferty oparte na równoważnych rozwiązaniach. Równoważność ta winna być w szczególności oceniana w stosunku do wymagań interoperacyjności i skuteczności operacyjnej. W celu wykazania równoważności należy umożliwić oferentom przedstawienie dowodów w dowolnej formie. Instytucje zamawiające muszą być w stanie uzasadnić każdą decyzję, w której stwierdzają brak równoważności w danym przypadku. Istnieją ponadto międzynarodowe porozumienia dotyczące standaryzacji, których celem jest zapewnienie interoperacyjności sił zbrojnych, i które mogą obowiązywać w państwach członkowskich. W przypadku gdy obowiązuje jedno z takich porozumień, instytucje zamawiające mogą wymagać, aby oferty byłyby zgodne z normami opisanymi w tych porozumieniach. Specyfikacje techniczne powinny być jasno sformułowane, aby wszyscy oferenci wiedzieli, jakie wymagania określone przez instytucje zamawiające należy spełnić.

(18) Zgodnie z tym, co przyjęte jest w państwach członkowskich, informacje dodatkowe dotyczące zamówień powinny zostać ujęte w specyfikacji warunków każdego zamówienia lub w innym równoważnym dokumencie.

(19) Wyposażenia obronne lub z dziedziny bezpieczeństwa są często włączane w struktury bardziej złożone (system lub system systemów). W takich przypadkach pewne specyfikacje techniczne dotyczące tej integracji mogą nie figurować w specyfikacji warunków zamówienia i zostać ujawnione dopiero oferentowi, którego oferta została wybrana, pod warunkiem, że wpływ tych specyfikacji technicznych na ofertę ogranicza się do takiego wyjaśnienia czy sprecyzowania, które nie zmienia przedmiotu zamówienia. W każdym przypadku instytucje zamawiające dostarczają tych samych informacji wszystkim oferentom i gwarantują im równość traktowania.

(20) Warunki realizacji zamówienia zgodne są z niniejszą dyrektywą pod warunkiem, że nie są one, bezpośrednio lub pośrednio, dyskryminujące oraz są przedstawione w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji warunków zamówienia.

(21) W szczególności, warunki realizacji zamówienia mogą zawierać wymogi ze strony instytucji zamawiających w zakresie bezpieczeństwa informacji i bezpieczeństwa dostaw. Wymogi te są szczególnie ważne ze względu na newralgiczny charakter wyposażenia, którego dotyczy niniejsza dyrektywa, i dotyczą całości łańcucha dostaw.

(22) Jeśli chodzi o bezpieczeństwo dostaw, wymogi instytucji zamawiającej w zakresie organizacji i lokalizacji łańcucha dostaw oferenta, obejmują na przykład wewnętrzne uregulowania przedsiębiorstwa między filią a głównym podmiotem w zakresie własności intelektualnej.

(23) W każdym przypadku żaden warunek realizacji zamówienia nie może zawierać wymogów innych niż te, które są związane z realizacją samego zamówienia.

(24) Ustawy, rozporządzenia i układy zbiorowe, zarówno na poziomie krajowym, jak i wspólnotowym, obowiązujące w zakresie warunków zatrudnienia oraz bezpieczeństwa pracy, stosowane są podczas realizacji zamówień publicznych, pod warunkiem że zarówno przepisy te, jak i ich stosowanie, zgodne są z prawem wspólnotowym. W sytuacjach transgranicznych, gdy pracownicy jednego państwa członkowskiego świadczą usługi w innym państwie członkowskim w celu realizacji zamówienia, dyrektywa 96/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 16 grudnia 1996 r. dotycząca delegowania pracowników w ramach świadczenia usług[15] określa warunki minimalne, które muszą być spełnione przez kraj goszczący w stosunku do takich oddelegowanych pracowników. Jeśli prawo krajowe zawiera regulacje w tym zakresie, nieprzestrzeganie tych obowiązków można uznać za poważne naruszenie lub wykroczenie wobec zasad etyki zawodowej przez danego wykonawcę, które może prowadzić do wykluczenia tego wykonawcy z udziału w procedurze udzielania zamówienia publicznego.

(25) Zamówienia publiczne, których dotyczy niniejsza dyrektywa, charakteryzują się szczególnymi wymogami w zakresie złożoności, bezpieczeństwa informacji i bezpieczeństwa dostaw. Spełnienie tych wymogów wymaga niejednokrotnie szczegółowych negocjacji w trakcie udzielania zamówienia. Tak więc, jeśli chodzi o zamówienia, których dotyczy niniejsza dyrektywa, instytucje zamawiające mogą stosować procedurę ograniczoną, jak również procedurę negocjacyjną z publikacją ogłoszenia o zamówieniu.

(26) W przypadku instytucji zamawiających, które realizują szczególnie złożone projekty, zdefiniowanie sposobów zaspokojenia ich potrzeb lub dokonanie oceny tego, co rynek może im zaoferować w kategoriach rozwiązań technicznych lub rozwiązań finansowych albo prawnych może okazać się obiektywnie niemożliwe, co nie jest wszakże żadną ich winą. Do takiej sytuacji może dojść w szczególności podczas wdrażania projektów zintegrowanych lub wymagających powiązania wielu możliwości technologicznych i operacyjnych, lub podczas realizacji projektów obejmujących złożone procesy finansowania o kompleksowej strukturze, których postaci finansowej ani prawnej nie można z góry zdefiniować. W takim wypadku zastosowanie procedury ograniczonej czy też procedury negocjacyjnej z publikacją ogłoszenia o zamówieniu nie jest możliwe ze względu na trudności związane z odpowiednio precyzyjnym określeniem zamówienia, umożliwiającym kandydatom sporządzenie ofert. Należy więc przewidzieć procedurę elastyczną, która będzie chroniła z jednej strony konkurencję pomiędzy wykonawcami, a z drugiej stwarzała dla instytucji zamawiających możliwość przedyskutowania wszystkich aspektów danego zamówienia z każdym kandydatem. Niemniej jednak procedury tej nie wolno stosować w sposób ograniczający lub zakłócający konkurencję, zwłaszcza przez zmianę podstawowych elementów ofert, nałożenie nowych, istotnych wymagań na oferenta, którego oferta została wybrana, lub poprzez zaangażowanie jakiegokolwiek innego oferenta, niż ten, który złożył ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie.

(27) Niektóre wyjątkowe okoliczności mogą uniemożliwić zastosowanie procedury z publikacją ogłoszenia o zamówieniu lub sprawić, że byłaby ona całkowicie nieodpowiednia. Instytucje zamawiające powinny więc mieć możliwość, w pewnych bardzo szczególnych przypadkach i okolicznościach, zastosowania procedury negocjacyjnej bez publikacji ogłoszenia o zamówieniu.

(28) Niektóre okoliczności powinny być częściowo takie same jak okoliczności przewidziane w dyrektywie 2004/18/WE. W tym względzie trzeba szczególnie brać pod uwagę fakt, że wyposażenie obronne i dotyczące bezpieczeństwa jest często bardzo złożone technicznie. Dlatego też niekompatybilność lub nieproporcjonalne trudności techniczne związane z ich stosowaniem i konserwacją, uzasadniające skorzystanie z procedury negocjacyjnej bez publikacji ogłoszenia w przypadku zamówień wyposażenia dla dostaw uzupełniających, powinny być oceniane w świetle tej właśnie złożoności i związanych z tym wymogów interoperacyjności oraz standaryzacji wyposażenia. Dotyczy to m.in. przypadku integracji nowych komponentów z istniejącymi systemami lub modernizacji tych systemów.

(29) Co więcej, specyfika zamówień podlegających niniejszej dyrektywie ukazuje konieczność przewidzenia nowych okoliczności, jakie mogą zaistnieć w dziedzinach objętych niniejsza dyrektywą.

(30) Tak więc siły zbrojne państw członkowskich mogą być na przykład wezwane do interwencji w sytuacji kryzysowej czy konfliktu zbrojnego. W czasie uruchamiania, lub w czasie trwania takiej interwencji, bezpieczeństwo państw członkowskich i ich sił zbrojnych może spowodować konieczność szybkiego udzielenia pewnych zamówień, co nie da się pogodzić ze zwykłymi terminami wymaganymi przez procedury udzielania zamówień ustanowione niniejszą dyrektywą. Takie sytuacje mogą również dotyczyć sił bezpieczeństwa, na przykład w przypadku ataku terrorystycznego na terytorium UE.

(31) Stymulowanie działalności badawczej i rozwoju technologicznego stanowi podstawowy środek wzmacniania obronnej bazy przemysłowej i technologicznej UE, a otwarcie zamówień publicznych będzie sprzyjać realizacji tego celu. Jednakże znaczenie badań naukowych w tej specyficznej dziedzinie usprawiedliwia maksymalną elastyczność udzielania zamówień, szczególnie by zachęcić państwa członkowskie do wspólnego inwestowania w ich przyszły potencjał.

(32) Handel bronią, amunicją i materiałami wojennymi między poszczególnymi rządami należy również do zamówień publicznych o specyficznym charakterze, które mogą być użyteczne w udoskonalaniu interoperacyjności.

(33) Biorąc pod uwagę postęp w dziedzinie nowych technologii informacyjnych i komunikacyjnych oraz ułatwień, jakie ze sobą niosą, należy uznać, że elektroniczne środki komunikacji powinny być traktowane na równi z tradycyjnymi środkami komunikacji i wymiany informacji. Wybrane środki i technologie powinny być w możliwie największym stopniu kompatybilne z technologiami wykorzystywanymi w innych państwach członkowskich.

(34) W celu zapewnienia rozwoju efektywnej konkurencji w dziedzinie zamówień publicznych, których dotyczy niniejsza dyrektywa, niezbędne jest, aby ogłoszenia o zamówieniach, sporządzane przez instytucje zamawiające państw członkowskich, publikowane były w całej Wspólnocie. Informacje zawarte w tych ogłoszeniach muszą umożliwiać wykonawcom ze Wspólnoty stwierdzenie, czy opublikowane zamówienia są dla nich interesujące. W tym celu należy im udostępnić odpowiednie informacje na temat przedmiotu zamówienia oraz związanych z nim warunków. Należy więc zapewnić lepszą przejrzystość ogłoszeń publicznych, stosując odpowiednie instrumenty, takie jak standardowe formularze ogłoszeń oraz CPV, który stanowi nomenklaturę odniesienia dla zamówień publicznych.

(35) Dyrektywa 1999/93/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 1999 r. w sprawie wspólnotowych ram w zakresie podpisów elektronicznych[16] oraz dyrektywa 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 8 czerwca 2000 r. w sprawie niektórych aspektów prawnych usług społeczeństwa informacyjnego, w szczególności handlu elektronicznego w ramach rynku wewnętrznego (dyrektywa o handlu elektronicznym)[17] powinny w kontekście niniejszej dyrektywy mieć zastosowanie do przesyłania informacji za pomocą środków elektronicznych. Procedury udzielania zamówień publicznych wymagają wyższego poziomu bezpieczeństwa i poufności niż wymagany na podstawie wymienionych dyrektyw. W związku z tym urządzenia do elektronicznego składania wniosków o dopuszczenie do udziału i ofert powinny spełniać określone wymogi dodatkowe. W tym celu zaleca się wykorzystywanie podpisów elektronicznych, w szczególności zaawansowanych podpisów elektronicznych, jeżeli istnieje taka możliwość. Co więcej, istnienie dobrowolnych systemów akredytacji mogłoby stanowić korzystne ramy dla podniesienia poziomu usług certyfikacyjnych świadczonych dla tych urządzeń.

(36) Wykorzystanie środków elektronicznych do przesłania ogłoszenia o zamówieniu prowadzi do oszczędności czasu. Należy zatem wprowadzić przepisy dotyczące skrócenia minimalnych terminów dla składania wniosków o dopuszczenie, z zastrzeżeniem, że stosowane środki elektroniczne są kompatybilne z określonym sposobem przesyłania przewidzianym na poziomie wspólnotowym.

(37) Weryfikacja predyspozycji i kwalifikacja oferentów powinny mieć charakter przejrzysty. W tym celu należy wskazać niedyskryminacyjne kryteria, które instytucje zamawiające mogą wykorzystać podczas kwalifikacji uczestników, oraz środki, które wykonawcy mogą stosować w celu udowodnienia spełnienia tych kryteriów. Mając na uwadze tę przejrzystość, instytucja zamawiająca, niezwłocznie po otwarciu danego zamówienia na konkurencję, musi wskazać kryteria kwalifikacji, które będzie stosowała oraz szczególny poziom kompetencji, jakiego może żądać od wykonawców w celu dopuszczenia ich do udziału w procedurze udzielenia zamówienia.

(38) Instytucja zamawiająca może ograniczyć liczbę kandydatów w procedurach ograniczonych lub negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia o zamówieniu oraz w przypadku dialogu konkurencyjnego. Ograniczenie liczby kandydatów odbywa się na podstawie obiektywnych kryteriów wskazanych w ogłoszeniu o zamówieniu. W przypadku kryteriów odnoszących się do podmiotowej sytuacji wykonawców, wystarczające może się okazać ogólne odniesienie w ogłoszeniu o zamówieniu do okoliczności określonych w art. 30.

(39) W przypadku dialogu konkurencyjnego oraz procedur negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia z uwagi na elastyczność, która może być wymagana, oraz wysoki poziom kosztów związanych z zastosowaniem takich metod udzielania zamówień, instytucje zamawiające powinny mieć prawo do przeprowadzania tej procedury etapami w celu stopniowego zmniejszenia, na podstawie przedstawionych wcześniej kryteriów udzielania zamówień, liczby ofert, które zostaną poddane dyskusji lub negocjacjom. W stopniu, w jakim pozwala na to liczba odpowiednich rozwiązań lub kandydatów, redukcja taka powinna zapewnić warunki prawdziwej konkurencji.

(40) Przepisy wspólnotowe dotyczące wzajemnego uznawania dyplomów, świadectw i innych dowodów posiadania formalnych kwalifikacji mają zastosowanie, gdy dowód posiadania konkretnych kwalifikacji wymagany jest w celu wzięcia udziału w procedurze udzielania zamówienia.

(41) Nie należy udzielać zamówień publicznych wykonawcom, którzy byli członkami organizacji przestępczej lub których uznano winnymi korupcji lub oszustwa ze szkodą dla interesów finansowych Wspólnot Europejskich, prania pieniędzy czy finansowania terroryzmu lub przestępstw terrorystycznych i związanych z terroryzmem. W stosownych przypadkach instytucje zamawiające powinny zwracać się do kandydatów lub oferentów o dostarczenie odpowiednich dokumentów oraz, w przypadku wątpliwości dotyczących podmiotowej sytuacji kandydata lub oferenta, mogą zwrócić się o współpracę do właściwych organów danego państwa członkowskiego. Wykluczenie takich wykonawców powinno nastąpić niezwłocznie po uzyskaniu przez instytucję zamawiającą informacji o prawomocnym wyroku w sprawie o takie wykroczenia, wydanego zgodnie z prawem krajowym. Jeżeli istnieją stosowne przepisy prawa krajowego, nieprzestrzeganie ustawodawstwa dotyczącego niezgodnych z prawem porozumień w ramach procedur udzielania zamówień publicznych, które stanowiło podmiot ostatecznego orzeczenia sądu lub decyzji mającej równoważny skutek, może zostać uznane za wykroczenie przeciwko etyce zawodowej wykonawcy lub za poważne naruszenie.

(42) Nieprzestrzeganie krajowych przepisów wykonujących dyrektywę Rady 2000/78/WE z dnia 27 listopada 2000 r. ustanawiającą ogólne warunki ramowe równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy [18] i dyrektywę Rady 76/207/EWG z dnia 9 lutego 1976 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równego traktowania kobiet i mężczyzn w zakresie dostępu do zatrudnienia, kształcenia i awansu zawodowego oraz warunków pracy[19], które było przedmiotem ostatecznego orzeczenia sądowego lub decyzji mającej równoważny skutek, może zostać uznane za wykroczenie przeciwko etyce zawodowej wykonawcy lub za poważne naruszenie.

(43) Ze względu na newralgiczny charakter sektora, zaufanie do wykonawców, którym udzielono zamówienia jest rzeczą kluczową. Zaufanie to zależy szczególnie od ich zdolności do sprostania wymogom instytucji zamawiającej w zakresie bezpieczeństwa dostaw i bezpieczeństwa informacji.

(44) Zamówienia powinny być udzielane na podstawie obiektywnych kryteriów, zapewniających zgodność z zasadami przejrzystości, niedyskryminacji, równego traktowania oraz gwarantujących, że oferty są oceniane w warunkach efektywnej konkurencji. W rezultacie należy dopuścić stosowanie tylko dwóch kryteriów udzielania zamówień, to znaczy: „najniższej ceny” i „oferty najkorzystniejszej ekonomicznie”.

(45) Aby zapewnić przestrzeganie zasady równego traktowania przy udzielaniu zamówień, należy wprowadzić – ustanowiony przez orzecznictwo – obowiązek zapewnienia niezbędnej przejrzystości, umożliwiający uzyskanie przez wszystkich oferentów wiarygodnych informacji na temat kryteriów i rozwiązań, które będą stosowane w celu wyłonienia oferty najkorzystniejszej ekonomicznie. Obowiązkiem instytucji zamawiających jest zatem określenie kryteriów udzielania zamówień wraz z przypisaną poszczególnym kryteriom wagą w czasie umożliwiającym oferentom ich uwzględnienie podczas sporządzania ofert. Instytucje zamawiające mogą odstąpić od określenia wagi kryteriów udzielania zamówień w należycie uzasadnionych przypadkach, których przyczyny muszą być w stanie udowodnić, jeżeli wagi takiej nie można ustalić z góry, w szczególności ze względu na złożoność zamówienia. W takich przypadkach muszą one wskazać kryteria w kolejności od najważniejszego do najmniej ważnego.

(46) W przypadku gdy instytucje zamawiające udzielają zamówienia na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie, dokonują one oceny ofert w celu wyłonienia oferty prezentującej najlepszą relację jakości do ceny. W tym celu określają one kryteria ekonomiczne i jakościowe, które, potraktowane łącznie, muszą umożliwić wyłonienie oferty najkorzystniejszej ekonomicznie dla instytucji zamawiającej. Określenie tych kryteriów uzależnione jest od przedmiotu zamówienia, gdyż muszą one umożliwić ocenę poziomu wykonania przedstawionego w każdej ofercie w świetle przedmiotu zamówienia, zdefiniowanego w specyfikacjach technicznych, oraz ocenę relacji jakości do ceny każdej z ofert.

(47) Niezbędne będzie przyjęcie niektórych warunków technicznych, a w szczególności tych związanych z ogłoszeniami i sprawozdaniami statystycznymi, jak również używanej nomenklatury oraz warunków stosowania odniesień do tej nomenklatury, a także wprowadzanie w nich stosownych zmian w świetle zmieniających się wymagań technicznych. W tym celu należy więc ustanowić procedurę elastycznego i sprawnego przyjmowania wspomnianych zmian.

(48) Środki niezbędne do wykonania niniejszej dyrektywy powinny zostać przyjęte zgodnie z decyzją Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającą warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji[20].

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DYREKTYWĘ:

SPIS TREŚCI

TYTUŁ I

Zakres zastosowania, definicje i przepisy ogólne

Artykuł 1 – Zakres zastosowania

Artykuł 2 – Definicje

Artykuł 3 – Zasady udzielania zamówień publicznych

TYTUŁ II

Przepisy dotyczące zamówień publicznych

ROZDZIAŁ I

P rzepisy ogólne

Artykuł 4 – Wykonawcy

Artykuł 5 – Poufność

ROZDZIAŁ II

Zakres zastosowania: progi i wyłączenia

Sekcja 1 – Progi

Artykuł 6 – Kwoty progowe dla zamówień publicznych

Artykuł 7 – Metody obliczania szacunkowych wartości zamówień publicznych i umów ramowych

Sekcja 2 – Zamówienia objęte wyłączeniem

Artykuł 8 – Zamówienia udzielane na podstawie procedur międzynarodowych

Artykuł 9 – Wyłączenia szczególne

ROZDZIAŁ III

Zasady szczególne dotyczące specyfikacji warunków zamówienia i dokumentów zamówienia

Artykuł 10 – Specyfikacje techniczne

Artykuł 11 – Oferty wariantowe

Artykuł 12 – Podwykonawstwo

Artykuł 13 – Warunki realizacji zamówień

Artykuł 14 – Bezpieczeństwo informacji

Artykuł 15 – Bezpieczeństwo dostaw

Artykuł 16 – Obowiązki związane z podatkami, ochroną środowiska, przepisami o ochronie zatrudnienia oraz warunkami pracy

ROZDZIAŁ IV

Procedury

Artykuł 17 – Stosowane procedury

Artykuł 18 – Procedura negocjacyjna z publikacją ogłoszenia o zamówieniu

Artykuł 19 – Dialog konkurencyjny

Artykuł 20 – Przypadki uzasadniające zastosowanie procedury negocjacyjnej bez publikacji ogłoszenia o zamówieniu

Artykuł 21 – Umowy ramowe

ROZDZIAŁ V

Zasady dotyczące ogłoszeń i przejrzystości

Sekcja 1 – Publikacja ogłoszeń

Artykuł 22 – Ogłoszenia

Artykuł 23 – Forma i sposób publikacji ogłoszeń

Sekcja 2 – Terminy

Artykuł 24 – Terminy składania wniosków o dopuszczenie do udziału oraz ofert

Sekcja 3 – Treść i sposób przekazywania informacji

Artykuł 25 – Zaproszenie do składania ofert, udziału w negocjacjach lub dialogu

Artykuł 26 – Informowanie kandydatów i oferentów

Sekcja 4 – Komunikacja

Artykuł 27 – Zasady dotyczące komunikacji

Sekcja 5 – Sprawozdania

Artykuł 28 – Treść sprawozdań

ROZDZIAŁ VI

Przeprowadzanie procedury

Sekcja 1 – Przepisy ogólne

Artykuł 29 – Weryfikacja predyspozycji kandydatów i kwalifikacja uczestników oraz udzielanie zamówień

Sekcja 2 – Kryteria kwalifikacji podmiotowej

Artykuł 30 – Podmiotowa sytuacja kandydata

Artykuł 31 – Predyspozycje do prowadzenia działalności zawodowej

Artykuł 32 – Zdolność ekonomiczna i finansowa

Artykuł 33 – Kwalifikacje techniczne lub zawodowe

Artykuł 34 – Normy zapewniania jakości

Artykuł 35 – Normy zarządzania środowiskiem

Artykuł 36 – Dokumenty i informacje dodatkowe

Sekcja 3 – Udzielanie zamówienia

Artykuł 37 – Kryteria udzielenia zamówienia

Artykuł 38 – Rażąco niskie oferty

TYTUŁ III

Obowiązki statystyczne, uprawnienia wykonawcze oraz przepisy końcowe

Artykuł 39 – Obowiązki statystyczne

Artykuł 40 – Treść sprawozdania statystycznego

Artykuł 41 – Komitet Doradczy

Artykuł 42 – Korekta progów

Artykuł 43 – Zmiany

Artykuł 44 – Zmiany w dyrektywie 2004/18/WE

Artykuł 45 – Transpozycja

Artykuł 46 – Wejście w życie

Artykuł 47 – Adresaci

Załączniki

Załącznik I – Usługi, o których mowa w artykule 1

Załącznik II – Definicje niektórych specyfikacji technicznych, o których mowa w art. 10

Załącznik III – Informacje, które należy zamieścić w ogłoszeniach, o których mowa w art. 22 (ogłoszenie o publikacji wstępnego ogłoszenia informacyjnego na profilu nabywcy, wstępne ogłoszenie informacyjne, ogłoszenie o zamówieniu, ogłoszenie o udzieleniu zamówienia)

Załącznik IV – Wymogi dotyczące publikacji

Załącznik V – Rejestry

Załącznik VI– Wymagania dotyczące urządzeń do elektronicznego składania wniosków o dopuszczenie do udziału oraz ofert

TYTUŁ I

Zakres zastosowania, definicje i przepisy ogólne

Artykuł 1

Zakres zastosowania

Niniejsza dyrektywa stosuje się do zamówień publicznych udzielanych w dziedzinach bezpieczeństwa i obrony, mających na celu:

a) dostawy broni, amunicji lub materiałów wojennych określonych przez decyzję Rady z dnia 15 kwietnia 1958 r.[21] oraz, w stosownych przypadkach, roboty budowlane i usługi ściśle związane z tymi dostawami;

b) dostawy części, składników lub zestawów przeznaczonych do wbudowania lub zamocowania na produktach wymienionych w lit. a) lub przeznaczonych do ich naprawy, odnowienia lub konserwacji;

c) dostawy wszystkich produktów przeznaczonych do szkolenia personelu lub testowania produktów wymienionych w lit. a);

d) roboty budowlane, dostawy lub usługi wymagające informacji newralgicznych, związane z nimi lub je zawierające, oraz których realizacja jest konieczna dla bezpieczeństwa UE i jej państw członkowskich w zakresie ochrony przed aktami terrorystycznymi lub zorganizowaną przestępczością, ochrony granic i misji kryzysowych.

Niniejszą dyrektywę stosuje się bez naruszenia art. 30, 45, 46, 55 oraz 296 Traktatu.

Artykuł 2 Definicje

1. Do celów niniejszej dyrektywy zastosowanie mają definicje określone poniżej:

1) „Wspólny Słownik Zamówień” ( Common Procurement Vocabulary , CPV): nomenklatura odniesienia stosowana w zamówieniach publicznych, przyjęta rozporządzeniem (WE) nr 2195/2002;

2) „zamówienia publiczne”: umowy o charakterze odpłatnym zawierane na piśmie pomiędzy jednym lub więcej wykonawcami oraz jedną lub więcej instytucjami zamawiającymi, których przedmiotem jest wykonanie robót budowlanych, dostawa produktów lub świadczenie usług w rozumieniu niniejszej dyrektywy;

3) „zamówienia publiczne na roboty budowlane”: zamówienia publiczne, których przedmiotem jest albo wykonanie, albo zarówno zaprojektowanie, jak i wykonanie robót budowlanych związanych z jedną z działalności określonych w dziale 45 CPV lub obiektu budowlanego, albo realizacja, za pomocą dowolnych środków, obiektu budowlanego odpowiadającego wymogom określonym przez instytucję zamawiającą;

4) „obiekt budowlany”: wynik całości robót budowlanych w zakresie budownictwa lub inżynierii lądowej i wodnej, który może samoistnie spełniać funkcję gospodarczą lub techniczną;

5) „zamówienia publiczne na dostawy”: zamówienia publiczne, inne niż zamówienia publiczne na roboty budowlane, których przedmiotem jest kupno, dzierżawa, najem lub leasing, z opcją lub bez opcji wykupu, produktów;

6) „zamówienia publiczne na usługi”: zamówienia publiczne, których przedmiotem jest świadczenie usług, o których mowa w załączniku I;

7) „informacje newralgiczne”: wszelkie informacje, zwłaszcza, wiedza, która może być przekazywana w dowolnej formie, lub materiały wymagające ochrony przed nieupoważnionym ujawnieniem ze względów bezpieczeństwa;

8) „terroryzm”: akty umyślne, które ze względu na swój charakter i kontekst mogą wyrządzić poważne szkody krajowi lub organizacji międzynarodowej, popełnione w celu poważnego zastraszenia ludności lub bezprawnego zmuszenia rządu lub organizacji międzynarodowej do podjęcia lub zaniechania działania lub w celu poważnej destabilizacji lub zniszczenia podstawowych politycznych, konstytucyjnych, gospodarczych lub społecznych struktur kraju lub organizacji międzynarodowej:

a) ataki na życie ludzkie, które mogą spowodować śmierć;

b) ataki na integralność cielesną osoby;

c) porwania lub branie zakładników;

d) spowodowanie rozległych zniszczeń obiektu rządowego lub obiektu użyteczności publicznej, systemu transportowego, obiektu infrastruktury, w tym zniszczenie systemu informacyjnego, stałej platformy umieszczonej na szelfie kontynentalnym, miejsca publicznego lub mienia prywatnego, mogące zagrozić życiu ludzkiemu lub mogące spowodować poważne straty gospodarcze;

e) zajęcie statku powietrznego, statków lub innych środków transportu publicznego lub transportu towarów;

f) wytwarzanie, posiadanie, nabywanie, przewożenie, dostarczanie lub używanie broni, materiałów wybuchowych lub broni jądrowej, biologicznej lub chemicznej, jak również badania i rozwój broni biologicznej i chemicznej;

g) uwalnianie substancji niebezpiecznych lub powodowanie pożarów, powodzi lub wybuchów, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;

h) zakłócenia lub przerwy w dostawach wody, energii elektrycznej lub wszelkich innych podstawowych zasobów naturalnych, których rezultatem jest zagrożenie życia ludzkiego;

i) grożenie popełnieniem czynów wymienionych w lit. a)-h);

9) „organizacja przestępcza”: stowarzyszenie mające własną strukturę, składające się z więcej niż dwóch osób, ustanowione w czasie i działające w sposób uzgodniony w celu popełnienia przestępstw podlegających karze pozbawienia wolności lub środka zabezpieczającego w postaci pozbawienia wolności na okres co najmniej czterech lat lub karze cięższej, które stanowią cel sam w sobie lub są sposobem zdobycia korzyści majątkowych oraz ewentualnie niewłaściwego wpływania na funkcjonowanie władz publicznych;

10) „sytuacja kryzysowa”: jakakolwiek sytuacja w państwie członkowskim lub w państwie trzecim spowodowana przez człowieka, stanowiąca poważne bezpośrednie zagrożenie fizyczne dla osób lub instytucji tego państwa;

11) „umowa ramowa”: umowa zawarta pomiędzy jedną lub więcej instytucjami zamawiającymi a jednym lub więcej wykonawcami, której celem jest określenie warunków dotyczących zamówień, które zostaną udzielone w danym okresie, w szczególności w odniesieniu do ceny oraz, o ile ma to zastosowanie, przewidywanych ilości;

12) „przedsiębiorca budowlany”, „dostawca” oraz „usługodawca”: każda osoba fizyczna lub prawna, podmiot publiczny lub grupa takich osób lub podmiotów, oferujących na rynku, odpowiednio, wykonanie robót lub obiektu budowlanego, dostawę produktów lub świadczenie usług;

13) „wykonawca”: przedsiębiorca budowlany, dostawca lub usługodawca. Termin „wykonawca” stosowany jest jedynie w celu uproszczenia tekstu;

14) „kandydat”: wykonawca ubiegający się o zaproszenie do udziału w procedurze ograniczonej lub negocjacyjnej, lub też w dialogu konkurencyjnym;

15) „oferent”: wykonawca, który złożył ofertę w procedurze ograniczonej lub negocjacyjnej, lub też w dialogu konkurencyjnym;

16) „instytucje zamawiające”: państwo, jednostki samorządu terytorialnego, podmioty prawa publicznego, związki złożone z jednej lub wielu takich jednostek lub z jednego lub wielu podmiotów prawa publicznego;

17) „podmiot prawa publicznego”: każdy podmiot:

a) ustanowiony w szczególnym celu zaspokajania potrzeb w interesie ogólnym, które nie mają charakteru przemysłowego ani handlowego;

b) posiadający osobowość prawną; oraz

c) finansowany w przeważającej części przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub inne podmioty prawa publicznego; albo taki, którego zarząd podlega nadzorowi ze strony tych podmiotów; albo taki w którym ponad połowa członków organu administrującego, zarządzającego lub nadzorczego została wyznaczona przez państwo, jednostki samorządu terytorialnego lub inne podmioty prawa publicznego;

18) „procedury ograniczone”: te procedury, w których o udział ubiegać się może każdy wykonawca oraz, w ramach których oferty mogą składać tylko wykonawcy zaproszeni przez instytucję zamawiającą;

19) „procedury negocjacyjne”: te procedury, w ramach których instytucje zamawiające konsultują się z wybranymi przez siebie wykonawcami i negocjują z nimi warunki zamówienia;

20) „dialog konkurencyjny”: procedura, w której o udział ubiegać się może każdy wykonawca oraz, w ramach której instytucja zamawiająca prowadzi dialog z dopuszczonymi do udziału kandydatami w celu wypracowania jednego lub większej liczby odpowiednich rozwiązań, spełniających jej wymogi, a na ich podstawie wybrani kandydaci są następnie zapraszani do składania ofert.

21) „zamówienie szczególnie złożone”: zdefiniowane na potrzeby zastosowania procedury dialogu konkurencyjnego zamówienie, w przypadku którego instytucje zamawiające:

- nie są obiektywnie w stanie określić środków technicznych, zgodnie z art. 10 ust. 3 lit. b), c) lub d), umożliwiających zaspokojenie ich potrzeb lub realizację celów, lub

- nie są obiektywnie w stanie określić struktury prawnej lub finansowej projektu;

22) „pisemne” lub „na piśmie”: każde wyrażenie złożone ze słów lub cyfr, które można odczytać, powielić, a następnie przekazać. Może ono obejmować informacje przekazywane i przechowywane za pomocą środków elektronicznych;

23) „środki elektroniczne”: środki wykorzystujące sprzęt elektroniczny w celu przetwarzania (w tym także kompresji cyfrowej) i przechowywania danych, które są przesyłane, przenoszone i odbierane za pomocą przewodów, fal radiowych, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych.

2. Zamówienie publiczne, którego przedmiotem jest dostawa produktów i które obejmuje dodatkowo ich rozmieszczenie i instalację, uznaje się za „zamówienie publiczne na dostawy”.

Zamówienie publiczne, którego przedmiotem są zarówno produkty, jak i usługi wskazane w załączniku I, uznaje się za „zamówienie publiczne na usługi”, jeżeli wartość tych usług przekracza wartość produktów objętych zamówieniem.

Zamówienie publiczne, którego przedmiotem są usługi w rozumieniu załącznika I, obejmujące działalności wskazane w dziale 45 CPV mające jedynie dodatkowy charakter w stosunku do głównego przedmiotu zamówienia, uznaje się za zamówienie publiczne na usługi.

Artykuł 3

Zasady udzielania zamówień publicznych

Instytucje zamawiające zapewniają równe i niedyskryminacyjne traktowanie wykonawców oraz działają w sposób przejrzysty.

TYTUŁ II

Przepisy dotyczące zamówień publicznych

ROZDZIAŁ I

P rzepisy ogólne

Artykuł 4

Wykonawcy

1. Kandydaci lub oferenci, którzy zgodnie z prawem państwa członkowskiego, w którym mają siedzibę, są uprawnieni do świadczenia danych usług, nie mogą zostać odrzuceni jedynie na podstawie tego, że zgodnie z prawem państwa członkowskiego, w którym zamówienie jest udzielane, wymagane byłoby posiadanie przez nich statusu osób fizycznych lub prawnych.

Niemniej jednak w przypadku zamówień publicznych na usługi i roboty budowlane, jak również zamówień na dostawy, obejmujących ponadto usługi lub prace dotyczące rozmieszczenia i instalacji, od osób prawnych można wymagać wskazania w ofercie lub wniosku o dopuszczenie do udziału nazwisk i odpowiednich kwalifikacji zawodowych osób, które będą odpowiedzialne za realizację danego zamówienia.

2. Grupy wykonawców mogą składać oferty lub wysuwać swoje kandydatury. Instytucje zamawiające nie mogą wymagać, aby grupy wykonawców przybierały określoną formę prawną w celu złożenia oferty lub wniosku o dopuszczenie do udziału; jednakże można wymagać, aby wybrana grupa podlegała wspomnianemu wymogowi, w przypadku gdyby udzielono jej zamówienia, w zakresie, w jakim zmiana taka niezbędna jest do zadowalającej realizacji zamówienia.

Artykuł 5

Poufność

Nie naruszając przepisów niniejszej dyrektywy, w szczególności przepisów dotyczących obowiązków związanych z udostępnianiem kandydatom i oferentom informacji wymienionych w art. 23 ust. 4 oraz w art. 27, a także zgodnie z prawem krajowym, któremu podlega instytucja zamawiająca, instytucja ta nie ujawnia informacji oznaczonych jako poufne przez wykonawców, którzy je przekazali; informacje takie obejmują, w szczególności, tajemnice techniczne lub handlowe oraz poufne aspekty ofert.

ROZDZIAŁ II

Zakres zastosowania: progi i wyłączenia

SEKCJA 1

Progi

Artykuł 6

Kwoty progowe dla zamówień publicznych

Niniejszą dyrektywę stosuje się do zamówień publicznych, których szacunkowa wartość, nieobejmująca podatku od wartości dodanej (VAT), jest równa lub wyższa od podanych poniżej progów:

a) 137 000 euro dla zamówień publicznych na dostawy i usługi udzielane przez centralne organy rządowe inne niż organy działające w dziedzinie obronności;

b) 211 000 euro dla następujących zamówień publicznych:

- zamówień publicznych na dostawy i usługi udzielanych przez instytucje zamawiające, które nie są centralnymi organami rządowymi, oraz przez centralne organy rządowe działające w dziedzinie obronności,

- zamówień publicznych na usługi udzielanych przez wszystkie instytucje zamawiające w odniesieniu do usług wymienionych w kategorii 8 załącznika I lub usług telekomunikacyjnych kategorii 5 tego samego załącznika, których pozycje w CPV stanowią odpowiednik numerów CPV 64228080-0, 64221000-1 oraz 64228000-0;

c) 5 278 000 euro dla zamówień publicznych na roboty budowlane.

Artykuł 7

Metody obliczania szacunkowych wartości zamówień publicznych i umów ramowych

1. Podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia publicznego jest całkowita kwota należna, bez VAT, oszacowana przez instytucję zamawiającą. W obliczeniu takim uwzględnia się całkowitą kwotę szacunkową, obejmującą także wszelkie opcje lub wznowienia zamówienia.

W przypadku gdy instytucja zamawiająca przewiduje nagrody lub wynagrodzenia dla kandydatów lub oferentów, uwzględnia je ona przy obliczaniu szacunkowej wartości zamówienia.

2. Oszacowana w ten sposób kwota musi być ważna w chwili wysłania ogłoszenia o zamówieniu, o którym mowa w art. 23 ust. 2, lub, w przypadku gdy ogłoszenie takie nie jest wymagane, w chwili rozpoczęcia przez instytucję zamawiającą procedury udzielania zamówienia.

3. Żaden projekt budowlany, ani żadne planowane nabycie pewnej ilości dostaw lub usług nie mogą być dzielone z zamiarem uniknięcia stosowania niniejszej dyrektywy.

4. W odniesieniu do zamówień publicznych na roboty budowlane podczas obliczania ich szacunkowej wartości uwzględnia się zarówno koszt robót, jak i szacunkową całkowitą wartość dostaw niezbędnych do ich wykonania oraz oddawanych do dyspozycji przedsiębiorcy budowlanego przez instytucje zamawiające.

5. a) W przypadku gdy przewidywany projekt lub nabycie usług może zostać udzielone w tym samym czasie w postaci odrębnych części, uwzględnia się całkowitą szacunkową wartość wszystkich takich części.W przypadku gdy łączna wartość części jest równa lub większa od wartości progowej określonej w art. 6, niniejszą dyrektywę stosuje się do udzielenia każdej z części zamówienia.Niemniej jednak instytucje zamawiające mogą odstąpić od stosowania niniejszej dyrektywy w odniesieniu do części, których szacunkowa wartość bez VAT wynosi mniej niż 80 000 euro dla usług lub 1 milion euro dla robót budowlanych, pod warunkiem że łączna wartość tych części wynosi nie więcej niż dwadzieścia procent całkowitej wartości wszystkich części;

b) Jeśli w przypadku zamiaru nabycia podobnych dostaw może dojść do zamówień udzielanych w tym samym czasie w różnych częściach, całkowita wartość szacunkowa wszystkich takich części jest uwzględniana przy stosowaniu art. 6 lit. a) i b).

W przypadku gdy łączna wartość części jest równa lub większa od wartości progowej określonej w art. 6, niniejszą dyrektywę stosuje się do udzielenia każdej z części zamówienia.

Niemniej jednak instytucje zamawiające mogą odstąpić od stosowania niniejszej dyrektywy w odniesieniu do części, których szacunkowa wartość bez VAT wynosi mniej niż 80 000 Euro dla usług, pod warunkiem że łączna wartość tych części wynosi nie więcej niż 20 % całkowitej wartości wszystkich części.

6. W odniesieniu do zamówień publicznych na dostawy, dotyczących dzierżawy, najmu lub leasingu produktów podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia jest:

a) w przypadku zamówień publicznych udzielanych na czas określony, gdy czas ich trwania jest równy lub mniejszy niż dziesięć lat, całkowita szacunkowa wartość zamówienia w okresie jego trwania, gdy zaś czas trwania przekracza dziesięć lat, całkowita wartość zamówienia łącznie z szacowaną pozostałą wartością;

b) w przypadku zamówień publicznych udzielanych na czas nieokreślony lub zamówień, których czas trwania nie może zostać określony, wartość miesięczna pomnożona przez 120.

7. W przypadku zamówień na dostawy lub usługi powtarzających się lub podlegających odnowieniu w oznaczonym czasie, podstawą obliczania szacunkowej wartości zamówienia jest:

a) albo rzeczywista łączna wartość kolejnych zamówień podobnego typu, udzielonych w ciągu poprzednich dziesięciu lat, dostosowana, tam gdzie to możliwe, do zmian w ilości lub w wartości, które mogą się pojawić w ciągu dziesięciu lat następujących od udzielenia pierwszego zamówienia;

b) albo szacunkowa całkowita wartość zamówień udzielanych kolejno przez dziesięć lat następujących po realizacji pierwszej dostawy lub przez okres budżetowy jeżeli jest on dłuższy od dziesięciu lat.

Wybór metody wykorzystywanej do obliczania szacunkowej wartości zamówienia publicznego nie może być dokonywany z zamiarem wyłączenia tego zamówienia z zakresu stosowania niniejszej dyrektywy.

8. W odniesieniu do zamówień publicznych na usługi, podstawę obliczania szacunkowej wartości zamówienia stanowią, odpowiednio:

a) dla następujących usług:

i) usług ubezpieczeniowych: należna składka oraz inne rodzaje wynagrodzenia,

ii) usług bankowych i innych usług finansowych: opłaty, prowizje, odsetki oraz inne rodzaje wynagrodzenia,

iii) zamówień na wykonanie projektu: należne opłaty, prowizje oraz inne rodzaje wynagrodzenia;

b) dla zamówień, które nie określają całkowitej ceny:

i) w przypadku zamówień na czas określony, gdy ten czas jest równy lub mniejszy niż 120 miesięcy: całkowita wartość szacunkowa zamówienia przez okres ich trwania;

ii) w przypadku zamówień na czas nieokreślony lub przekraczający 110 miesięcy: miesięczna wartość pomnożona przez 120.

9. W odniesieniu do umów ramowych, uwzględnieniu podlega maksymalna szacunkowa wartość, bez VAT, wszystkich zamówień, których udzielenia przewiduje się przez cały okres obowiązywania umowy ramowej.

SEKCJA 2

Zamówienia objęte wyłączeniem

Artykuł 8

Zamówienia udzielane na podstawie procedur międzynarodowych

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do zamówień publicznych podlegającym innym regułom proceduralnych i udzielanych na podstawie:

a) umowy międzynarodowej, zawartej zgodnie z Traktatem między państwem członkowskim a jednym lub wieloma państwami trzecimi oraz obejmującej dostawy lub roboty budowlane mające na celu wspólną realizację lub eksploatację obiektu przez państwa-sygnatariuszy albo usługi mające na celu wspólną realizację lub eksploatację projektu przez państwa-sygnatariuszy. O każdej takiej umowie należy poinformować Komisję, która za zgodą danego państwa członkowskiego czy państw członkowskich może skonsultować się z Komitetem Doradczym ds. Zamówień Publicznych, o którym mowa w art. 41;

b) na podstawie szczególnej procedury organizacji międzynarodowej.

Artykuł 9

Wyłączenia szczególne

Niniejsza dyrektywa nie ma zastosowania do następujących zamówień publicznych:

a) do zamówień publicznych na usługi mających na celu nabycie lub dzierżawę, bez względu na sposób finansowania, gruntu, istniejących budynków lub innych nieruchomości albo praw do nich;

b) do zamówień publicznych udzielonych w państwie trzecim lokalnym wykonawcom, mających na celu rozmieszczenie sił zbrojnych, prowadzenie lub wsparcie operacji wojskowej prowadzonej poza terytorium Unii Europejskiej.

ROZDZIAŁ III

Zasady szczególne dotyczące specyfikacji warunków zamówienia i dokumentów zamówienia

Artykuł 10

Specyfikacje techniczne

1. Specyfikacje techniczne, o których mowa w pkt 1) załącznika II, zamieszczane są w dokumentach zamówienia, takich jak ogłoszenia o zamówieniu, specyfikacje warunków zamówienia lub dokumenty dodatkowe.

Jeśli zamówienie publiczne zawiera newralgiczne specyfikacje techniczne, które mogą być udostępnione jedynie oferentowi, którego oferta została wybrana, mogą one nie figurować w ogłoszeniu o zamówieniu, w specyfikacji warunków zamówienia czy w dokumentach dodatkowych, jeśli znajomość wymienionych specyfikacji nie jest konieczna do przygotowania oferty.

W takim przypadku, przed wysłaniem specyfikacji warunków zamówienia do kandydatów, wymienione specyfikacje techniczne umieszczane są w sprawozdaniu, o którym mowa w art. 28.

Ten typ specyfikacji technicznych może dotyczyć jedynie uszczegółowienia lub sprecyzowania oferty, które nie wywrze znaczącego wpływu na rozwiązania techniczne ani na nakłady finansowe związane z przedmiotem zamówienia.

Po udzieleniu zamówienia z zastosowaniem kryteriów udzielenia zamówienia instytucja zamawiająca przedstawia oferentowi, którego oferta została wybrana, newralgiczne specyfikacje techniczne niesprecyzowane w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji warunków zamówienia lub dokumentach dodatkowych, tak by mógł on dostosować do nich swoją ofertę.

2. Specyfikacje techniczne powinny umożliwiać oferentom jednakowy dostęp i nie mogą powodować tworzenia nieuzasadnionych przeszkód w otwarciu zamówień publicznych na konkurencję.

3. Specyfikacje techniczne są określane:

a) albo przez odniesienie do specyfikacji technicznych określonych w załączniku II oraz, w kolejności preferencji, do krajowych norm transponujących normy europejskie, europejskich aprobat technicznych, wspólnych specyfikacji technicznych, norm międzynarodowych, innych systemów referencji technicznych ustanowionych przez europejskie organy normalizacyjne lub, w przypadku ich braku, do norm krajowych, krajowych aprobat technicznych lub krajowych specyfikacji technicznych odnoszących się do projektowania, obliczania i realizacji robót, a także wykorzystania produktów, czy też przez odniesienie do norm obronnych określonych w załączniku II pkt 3. Każdemu odniesieniu towarzyszą słowa „lub równoważny”;

b) albo w kategoriach charakterystyki lub wymagań w zakresie funkcjonalności; przy czym wymagania te mogą obejmować opis oddziaływania na środowisko. Parametry takie muszą być jednak dostatecznie precyzyjne, aby umożliwić oferentom ustalenie przedmiotu zamówienia, a instytucjom zamawiającym udzielenie zamówienia;

c) albo w kategoriach charakterystyki lub wymagań w zakresie funkcjonalności, o których mowa w lit. b), odnosząc się do specyfikacji wymienionych w lit. a), jako środka domniemanej zgodności z tymi charakterystykami lub wymogami;

d) albo przez odniesienie w przypadku niektórych charakterystyk do specyfikacji, o których mowa w lit. a), oraz przez odniesienie w przypadku innych charakterystyk do charakterystyki i wymagań w zakresie funkcjonalności, o których mowa w lit. b).

Jeśli specyfikacje techniczne są kompatybilne z prawem wspólnotowym, pierwszy akapit pozostaje bez uszczerbku dla obowiązujących krajowych norm technicznych i wymogów technicznych, jakie państwo członkowskie zgodnie z umowami międzynarodowymi musi spełnić, by zapewnić interoperacyjność wymaganą przez te umowy.

4. W przypadku gdy instytucja zamawiająca korzysta z możliwości odniesienia do specyfikacji wymienionych w ust. 3 lit. a), nie może ona odrzucić oferty na podstawie faktu, iż produkty i usługi będące przedmiotem oferty nie są zgodne ze specyfikacjami, do których się ona odnosi, jeżeli oferent za pomocą odpowiedniego środka udowodni w swojej ofercie w sposób zadowalający instytucję zamawiającą, że proponowane przez niego rozwiązania w równym stopniu spełniają wymagania określone w specyfikacjach technicznych.

Odpowiednim środkiem może być dossier techniczne producenta lub raport z testów sporządzony przez uznaną instytucję.

5. W przypadku gdy instytucja zamawiająca korzysta z opcji określonej w ust. 3 polegającej na określeniu charakterystyki i wymagań w zakresie funkcjonalności, nie może ona odrzucić oferty na roboty budowlane, produkty lub usługi zgodne z normą krajową przenoszącą normę europejską, z europejską aprobatą techniczną, wspólną specyfikacją techniczną, normą międzynarodową lub systemem referencji technicznych opracowanym przez europejską instytucję normalizacyjną, jeżeli specyfikacje te odpowiadają charakterystyce i wymaganiom w zakresie funkcjonalności określonym przez tę instytucję.

W swojej ofercie oferent musi uzasadnić za pomocą odpowiedniego środka w sposób zadowalający instytucję zamawiającą, że roboty budowlane, produkty lub usługi zgodne z normą spełniają wymagania dotyczące charakterystyki i funkcjonalności, określone przez instytucję zamawiającą.

Odpowiednim środkiem może być dossier techniczne producenta lub raport z testów sporządzony przez uznaną instytucję.

6. W przypadku gdy instytucje zamawiające określają sposób oddziaływania na środowisko w kategoriach charakterystyki i wymagań w zakresie funkcjonalności, o których mowa w ust. 3 lit. b), mogą one wykorzystać szczegółowe specyfikacje lub, jeżeli jest to konieczne, ich części, określone w ekoetykietach europejskich lub(wielo-)narodowych albo w jakichkolwiek innych ekoetykietach, pod warunkiem że:

- specyfikacje te umożliwiają odpowiednie zdefiniowanie dostaw lub usług będących przedmiotem zamówienia,

- wymagania dotyczące etykiet określa się na podstawie informacji naukowych,

- ekoetykiety przyjmowane są zgodnie z procedurą, w której mogą brać udział wszystkie zainteresowane podmioty, takie jak instytucje rządowe, konsumenci, producenci, dystrybutorzy oraz organizacje związane z ochroną środowiska, oraz

- są one dostępne dla wszystkich zainteresowanych stron.

Instytucje zamawiające mogą zaznaczyć, że produkty i usługi opatrzone ekoetykietami uznaje się za zgodne ze specyfikacjami technicznymi określonymi w specyfikacji warunków zamówienia; muszą one przyjąć wszelkie inne odpowiednie dowody, takie jak dossier techniczne producenta lub raport z testów sporządzany przez uznaną instytucję

7. „Uznane instytucje”, w rozumieniu niniejszego artykułu, oznaczają laboratoria testowe i kalibracyjne oraz instytucje ds. certyfikacji i inspekcji, które spełniają wymagania odpowiednich norm europejskich.

Instytucje zamawiające akceptują świadectwa wydane przez uznane instytucje działające w innych państwach członkowskich.

8. Jeżeli nie uzasadnia tego przedmiot zamówienia, specyfikacje techniczne nie mogą zawierać odniesienia do konkretnej marki ani do źródła, ani też do żadnego szczególnego procesu, znaku handlowego, patentu, typu, pochodzenia lub produkcji, które mogłyby prowadzić do uprzywilejowania lub wyeliminowania pewnych przedsiębiorstw albo produktów. Odniesienie takie jest dopuszczalne wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, gdy dostatecznie precyzyjny i zrozumiały opis przedmiotu zamówienia, zgodny z ust. 3 i 4, nie jest możliwy; odniesieniu takiemu towarzyszą słowa „lub równoważny”.

Artykuł 11

Oferty wariantowe

1. W przypadku gdy kryterium udzielenia zamówienia jest oferta najkorzystniejsza ekonomicznie, instytucje zamawiające mogą zezwolić oferentom na składanie ofert wariantowych.

2 Instytucje zamawiające zaznaczają w ogłoszeniu o zamówieniu, czy dozwolone jest składanie ofert wariantowych; bez takiej wzmianki składanie ofert wariantowych nie jest dopuszczalne.

3. Instytucje zamawiające dopuszczające składanie ofert wariantowych określają w specyfikacji warunków zamówienia minimalne wymagania, które muszą spełniać warianty oraz wszelkie szczególne wymagania dotyczące ich składania.

Rozpatrywane są jedynie oferty wariantowe spełniające minimalne wymagania określone przez instytucje zamawiające.

4. W ramach procedury udzielania zamówienia publicznego na dostawy lub usługi instytucje zamawiające, które dopuściły składanie ofert wariantowych, nie mogą odrzucić wariantu wyłącznie na podstawie tego, że prowadziłoby to do udzielenia zamówienia na usługi zamiast na dostawy lub zamówienia na dostawy zamiast na usługi.

Artykuł 12 Podwykonawstwo

W specyfikacji warunków zamówienia instytucja zamawiająca może żądać lub zostać zobowiązana przez państwo członkowskie do żądania od oferenta wskazania w jego ofercie tej części zamówienia, której wykonanie zamierza on zlecić stronom trzecim w ramach podwykonawstwa, a także do podania wszystkich proponowanych podwykonawców.

Wskazanie takie pozostaje bez uszczerbku dla kwestii odpowiedzialności głównego wykonawcy.

Artykuł 13 Warunki realizacji zamówień

Instytucje zamawiające mogą określić warunki szczególne związane z realizacją zamówienia, pod warunkiem że są one zgodne z prawodawstwem Wspólnoty oraz zostały wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji warunków zamówienia. Warunki te mogą w szczególności dotyczyć zapewnienia bezpieczeństwa informacji newralgicznych oraz bezpieczeństwa dostaw wymaganych przez instytucje zamawiające lub uwzględnienia względów społecznych i środowiskowych.

Artykuł 14 Bezpieczeństwo informacji

Jeśli chodzi o zamówienia publiczne wymagające informacji newralgicznych, związane z nimi lub je zawierające, instytucja zamawiająca określa w specyfikacji warunków zamówienia wszystkie środki i wymogi konieczne do zapewnienia bezpieczeństwa tych informacji na wymaganym poziomie.

W tym celu instytucja zamawiająca może wymagać od oferenta, by jego oferta zawierała w szczególności następujące elementy:

a) dowód, że podwykonawcy już zidentyfikowani posiadają kwalifikacje wymagane do ochrony poufności informacji newralgicznych, do których mają dostęp lub, które wytworzą w związku z realizacją ich działań w zakresie podwykonawstwa,

b) zobowiązanie do dostarczenia takich samych dowodów dotyczących nowych podwykonawców przewidywanych w czasie realizacji zamówienia,

c) zobowiązanie do utrzymania poufności wszystkich informacji newralgicznych w czasie całego okresu realizacji zamówienia oraz po rozwiązaniu lub wygaśnięciu umowy.

Artykuł 15

Bezpieczeństwo dostaw

Instytucja zamawiająca może określić wymogi zapewniające zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw, jeśli takie wymogi są zgodne z prawem wspólnotowym.

W tym celu instytucja zamawiająca może wymagać od oferenta, by jego oferta zawierała w szczególności następujące elementy:

a) dowód, że będzie on w stanie spełnić wymogi w zakresie wywozu, transferu lub tranzytu towarów związanych z zamówieniem, z zaangażowaniem zainteresowanego państwa członkowskiego lub zainteresowanych państw członkowskich włącznie,

b) dowód, że organizacja i lokalizacja łańcucha dostaw będą w stanie spełnić wymogi instytucji zamawiającej w zakresie bezpieczeństwa dostaw określone w specyfikacji warunków zamówienia,

c) zobowiązanie do sprostania ewentualnemu wzrostowi potrzeb instytucji zamawiającej w wyniku sytuacji nagłej, kryzysowej lub konfliktu zbrojnego,

d) zobowiązanie jego władz państwowych do niestawiania przeszkód zaspokojeniu ewentualnego wzrostu potrzeb instytucji zamawiającej, wynikających z sytuacji nagłej, kryzysowej lub konfliktu zbrojnego,

e) zobowiązanie do zapewnienia konserwacji, modernizacji lub adaptacji dostaw stanowiących przedmiot zamówienia,

f) zobowiązanie do informowania instytucji zamawiającej na czas o każdej zmianie, jaka zaszła w organizacji lub strategii przemysłowej oferenta, mogącej dotyczyć jego zobowiązań wobec instytucji zamawiającej.

Wymogi takie są określone w specyfikacji warunków zamówienia lub w innych dokumentach zamówienia.

Artykuł 16

Obowiązki związane z podatkami, ochroną środowiska, przepisami o ochronie zatrudnienia oraz warunkami pracy

1. Instytucja zamawiająca może określić lub zostać zobligowana przez państwo członkowskie do określenia w specyfikacji warunków zamówienia organu lub organów, od których kandydat lub oferent może uzyskać odpowiednie informacje na temat obowiązków związanych z podatkami, ochroną środowiska, a także przepisami o ochronie zatrudnienia oraz warunkach pracy obowiązującymi w danym państwie członkowskim, regionie lub miejscu, w którym zamówienie ma zostać zrealizowane oraz mającymi zastosowanie wobec robót budowlanych przeprowadzanych na danym terenie lub usług świadczonych podczas realizacji zamówienia.

2. Udzielając informacji, o których mowa w ust. 1, instytucja zamawiająca żąda od oferentów zaznaczenia, że podczas sporządzania swoich ofert uwzględnili oni obowiązki wynikające z przepisów o ochronie zatrudnienia i warunkach pracy obowiązujące w miejscu, w którym mają być realizowane roboty budowlane lub świadczone usługi.

Akapit pierwszy pozostaje bez uszczerbku dla stosowania przepisów art. 38 dotyczących rozpatrywania rażąco niskich ofert.

ROZDZIAŁ IV

Procedury

Artykuł 17

Stosowane procedury

Podczas udzielania zamówień publicznych instytucje zamawiające stosują krajowe procedury dostosowane do celów niniejszej dyrektywy.

Udzielają one zamówień publicznych, stosując procedurę ograniczoną, procedurę negocjacyjną z publikacją ogłoszenia o zamówieniu lub, w okolicznościach określonych w art. 19, dialog konkurencyjny.

W szczególnych przypadkach i okolicznościach, wyszczególnionych w art. 20, instytucje zamawiające mogą stosować procedurę negocjacyjną bez publikacji ogłoszenia o zamówieniu.

Artykuł 18

Procedura negocjacyjna z publikacją ogłoszenia o zamówieniu

1. W procedurach negocjacyjnych z publikacją ogłoszenia o zamówieniu instytucje zamawiające negocjują z oferentami złożone przez nich oferty w celu dostosowania ich do wymagań, określonych przez te instytucje w ogłoszeniu o zamówieniu, specyfikacji warunków zamówienia oraz ewentualnie w dokumentach dodatkowych, w celu wyłonienia najlepszej oferty zgodnie z art. 37.

2. Podczas negocjacji instytucje zamawiające zapewniają równe traktowanie wszystkich oferentów. W szczególności nie mogą one udzielać w sposób dyskryminacyjny informacji, które mogą dać niektórym oferentom przewagę nad innymi.

3. Aby ograniczyć liczbę ofert będących przedmiotem negocjacji, instytucje zamawiające mogą przewidzieć, że procedura toczyć się będzie w następujących po sobie etapach, stosując kryteria udzielania zamówienia wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub specyfikacji warunków zamówienia. Możliwość skorzystania z takiego rozwiązania instytucja zamawiająca wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub w specyfikacji warunków zamówienia.

Artykuł 19

Dialog konkurencyjny

1. W przypadku szczególnie złożonych zamówień, jeżeli instytucja zamawiająca uzna, że zastosowanie procedury ograniczonej lub procedury negocjacyjnej z publikacją ogłoszenia o zamówieniu nie pozwoli na udzielenie zamówienia, instytucja ta może skorzystać z procedury dialogu konkurencyjnego zgodnie z niniejszym artykułem.

Zamówienia publicznego udziela się wyłącznie na podstawie kryterium oferty najkorzystniejszej ekonomicznie.

2. Instytucje zamawiające publikują ogłoszenie o zamówieniu, określając swoje potrzeby i wymagania, które powinny zostać zdefiniowane w tym ogłoszeniu lub w dokumencie opisowym.

3. Instytucje zamawiające rozpoczynają z kandydatami wybranymi zgodnie z odpowiednimi przepisami art. 29-36 dialog, którego celem jest określenie i zdefiniowanie środków, które najlepiej zaspokoją ich potrzeby. W ramach dialogu mogą one omówić wszystkie aspekty zamówienia z wybranymi kandydatami.

Podczas prowadzenia dialogu konkurencyjnego instytucje zamawiające zapewniają wszystkim oferentom równe traktowanie. W szczególności nie mogą one udzielać, w sposób dyskryminacyjny, informacji, które pozwalałyby niektórym spośród oferentów na uzyskanie przewagi nad pozostałymi.

Instytucje zamawiające nie mogą ujawniać innym uczestnikom proponowanych rozwiązań ani innych informacji poufnych udzielanych przez kandydata biorącego udział w dialogu bez jego zgody.

4. Aby ograniczyć liczbę rozwiązań omawianych na etapie dialogu, instytucje zamawiające mogą przewidzieć, że procedura toczyć się będzie w następujących po sobie etapach, stosując kryteria udzielania zamówienia wskazane w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym. Możliwość skorzystania z takiego rozwiązania instytucja zamawiająca wskazuje w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym.

5. Instytucja zamawiająca prowadzi dialog do momentu, gdy jest w stanie wskazać, w razie potrzeby po przeprowadzeniu porównania, rozwiązanie lub rozwiązania, które mogą zaspokoić jej potrzeby.

6. Po oświadczeniu, iż dialog dobiegł końca oraz poinformowaniu o tym fakcie jego uczestników, instytucje zamawiające zapraszają uczestników do składania ostatecznych ofert, opierających się na rozwiązaniu lub rozwiązaniach przedstawionych i określonych podczas dialogu. Oferty te zawierają wszystkie elementy wymagane i niezbędne do realizacji projektu.

Oferty te mogą być wyjaśniane, precyzowane i dopracowywane na żądanie instytucji zamawiającej. Jednakże takie wyjaśnienie, sprecyzowanie, dopracowanie lub dodatkowe informacje nie mogą pociągać za sobą zmiany podstawowych właściwości oferty ani zaproszenia do składania ofert, co mogłoby spowodować zakłócenie konkurencji lub mogłoby mieć charakter dyskryminacyjny.

7. Instytucje zamawiające oceniają otrzymane oferty na podstawie kryteriów udzielenia zamówienia określonych w ogłoszeniu o zamówieniu lub dokumencie opisowym, a następnie zgodnie z art. 37 wybierają ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie.

Na żądanie instytucji zamawiającej oferent wyłoniony jako ten, który złożył ofertę najkorzystniejszą ekonomicznie, może zostać poproszony o udzielenie wyjaśnień dotyczących pewnych jej aspektów lub o potwierdzenie zobowiązań sformułowanych w ofercie, o ile działanie takie nie spowoduje modyfikacji zasadniczych aspektów oferty lub zaproszenia do składania ofert i nie niesie ryzyka zakłócenia konkurencji ani nie ma charakteru dyskryminacyjnego.

8. Instytucje zamawiające mogą przewidzieć nagrody lub płatności dla uczestników dialogu.

Artykuł 20

Przypadki uzasadniające zastosowanie procedury negocjacyjnej bez publikacji ogłoszenia o zamówieniu

1. Instytucje zamawiające mogą udzielać zamówień publicznych w drodze procedury negocjacyjnej bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu w przypadkach wymienionych w ust. 2-6.

Przepis akapitu pierwszego stosuje się również, gdy zamówienia są udzielane w ramach programu współpracy między dwoma lub więcej państwami członkowskimi.

2. W przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi procedura negocjacyjna bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu może być stosowana w następujących okolicznościach:

a) kiedy pilnej konieczności wynikającej z sytuacji kryzysowej czy konfliktu zbrojnego nie da się pogodzić z terminami wymaganymi dla procedury ograniczonej i negocjacyjnej z publikacją ogłoszenia o zamówieniu;

b) kiedy, z przyczyn technicznych lub związanych z ochroną praw wyłącznych, zamówienie może zostać udzielone jedynie określonemu wykonawcy.

3. W przypadku zamówień publicznych na usługi i dostawy, procedura negocjacyjna bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu może być stosowana do celów usług badawczych lub rozwojowych, jak również jeżeli przedmiotem zamówienia są produkty wytwarzane jedynie do celów prac badawczych, eksperymentalnych, naukowych lub rozwojowych, z wyjątkiem produkcji seryjnej mającej na celu osiągnięcie rentowności rynkowej lub zamortyzowanie kosztów badań i rozwoju.

4. W przypadku zamówień publicznych na dostawy, procedura negocjacyjna bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu może być stosowana przy następujących dostawach i zaopatrzeniu:

a) w przypadku dodatkowych dostaw realizowanych przez pierwotnego dostawcę, których celem jest częściowe wznowienie dostaw lub odnowienie instalacji bieżącego użytku lub zwiększenie dostaw czy rozbudowa instalacji istniejących, jeżeli zmiana dostawcy zobowiązywałaby instytucję zamawiającą do nabywania materiałów o innych właściwościach technicznych, co powodowałoby niekompatybilność lub nieproporcjonalnie duże trudności techniczne w użytkowaniu i utrzymaniu.Czas trwania takich zamówień, a także zamówień odnawialnych nie może zasadniczo przekraczać pięciu lat;

b) w przypadku dostaw broni, amunicji lub materiałów wojennych ze strony rządu jednego państwa członkowskiego na rzecz rządu innego państwa członkowskiego;

5. W przypadku zamówień publicznych na roboty budowlane i usługi, procedura negocjacyjna bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu może być stosowana w odniesieniu do dodatkowych robót budowlanych lub usług nieuwzględnionych we wstępnie rozpatrywanym projekcie lub w pierwotnej umowie, które jednak z powodu nieprzewidzianych okoliczności stały się niezbędne dla realizacji robót budowlanych lub usług opisanych w wyżej wskazanych dokumentach, pod warunkiem że zamówienia udziela się wykonawcy realizującemu te roboty budowlane lub usługi:

i) gdy takich dodatkowych robót budowlanych lub usług nie można oddzielić technicznie ani ekonomicznie od pierwotnego zamówienia bez przysporzenia poważnych niedogodności instytucjom zamawiającym,

lub

ii) gdy takie roboty budowlane lub usługi są absolutnie niezbędne dla zakończenia realizacji pierwotnego zamówienia, mimo iż można je z niej wyodrębnić.

.Łączna wartość zamówień udzielonych w celu realizacji dodatkowych robót budowlanych lub usług nie może jednak przekroczyć 50 % kwoty, na którą opiewa pierwotne zamówienie.

6. Procedura negocjacyjna bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu może być stosowana w odniesieniu do nowych robót budowlanych lub usług polegających na powtarzaniu podobnych robót lub usług powierzonych wykonawcy, któremu te same instytucje zamawiające udzieliły pierwotnego zamówienia, pod warunkiem że takie roboty lub usługi pozostają w zgodności z podstawowym projektem, na który udzielono pierwotnego zamówienia zgodnie z procedurą ograniczoną, procedurą negocjacyjną z publikacją ogłoszenia o zamówieniu lub dialogiem konkurencyjnym.Możliwość zastosowania tej procedury musi być wskazana w zaproszeniu do ubiegania się o realizację pierwszego projektu, a całkowita wartość zamówienia na kolejne roboty budowlane lub usługi jest uwzględniana przez instytucję zamawiającą w zakresie stosowania przez nią przepisów art. 6.Procedura ta może być stosowana wyłącznie w okresie pięciu lat od chwili zawarcia pierwotnej umowy.

Artykuł 21

Umowy ramowe

1. Państwa członkowskie mogą przewidzieć możliwość zawierania umów ramowych przez instytucje zamawiające.

2. W celu zawarcia umowy ramowej instytucje zamawiające przestrzegają reguł proceduralnych, o których mowa w niniejszej dyrektywie, na wszystkich etapach aż do udzielenia zamówienia na podstawie umowy ramowej. Strony umowy ramowej wybierane są poprzez zastosowanie kryteriów udzielenia zamówienia określonych zgodnie z art. 37.

Zamówień opartych na umowach ramowych udziela się zgodnie z procedurami określonymi w ust. 3 i 4. Procedury te mogą być stosowane wyłącznie pomiędzy instytucjami zamawiającymi i wykonawcami, którzy byli początkowo stronami umowy ramowej.

Podczas udzielania zamówień na podstawie umowy ramowej strony nie mogą w żadnym wypadku dokonywać istotnych zmian w warunkach określonych w danej umowie, w szczególności w przypadku, o którym mowa w ust. 3.

Okres obowiązywania umowy ramowej nie może przekroczyć pięciu lat, z wyjątkiem przypadków należycie uzasadnionych, w szczególności przedmiotem umowy ramowej.

Instytucje zamawiające nie mogą stosować umów ramowych w sposób nieodpowiedni ani też w sposób wykluczający, ograniczający lub zakłócający konkurencję.

3. W przypadku gdy umowę ramową zawiera się z jednym wykonawcą, zamówień opartych na takiej umowie udziela się na warunkach w niej określonych.

Dla potrzeb udzielania takich zamówień instytucje zamawiające mogą na piśmie konsultować się z wykonawcą będącym stroną umowy ramowej, żądając od niego uzupełnienia oferty, jeżeli okaże się to konieczne.

4. W przypadku gdy umowa ramowa zawierana jest z kilkoma wykonawcami, ich liczba nie może być mniejsza od trzech, o ile istnieje wystarczająca liczba wykonawców spełniających kryteria kwalifikacji lub dopuszczalnych ofert spełniających kryteria udzielania zamówień.

Zamówienia oparte na umowach ramowych zawartych z kilkoma wykonawcami mogą być udzielane poprzez zastosowanie warunków określonych w umowie ramowej bez ponownego poddawania zamówienia procedurze konkurencyjnej lub, w przypadku gdy nie wszystkie warunki określone zostały w umowie ramowej, po ponownym poddaniu zamówienia procedurze konkurencyjnej dla stron umowy na tych samych i, jeśli to konieczne, szczegółowiej sprecyzowanych warunkach oraz, w stosownych przypadkach, na innych warunkach wskazanych w specyfikacji warunków umowy ramowej.

W tym drugim przypadku stosuje się następującą procedurę:

a) w odniesieniu do każdego zamówienia, które ma zostać udzielone, instytucje zamawiające konsultują się na piśmie z wykonawcami zdolnymi do realizacji zamówienia;

b) instytucje zamawiające wyznaczają termin wystarczający, aby umożliwić złożenie ofert w odniesieniu do każdego zamówienia, uwzględniając czynniki takie, jak złożoność przedmiotu zamówienia oraz okres potrzebny do złożenia ofert;

c) oferty składa się na piśmie, zaś ich treść pozostaje poufna aż do upływu terminu przewidzianego na odpowiedź;

d) instytucje zamawiające udzielają zamówienia temu oferentowi, który złożył najlepszą ofertę w świetle kryteriów udzielania zamówień określonych w specyfikacji warunków umowy ramowej.

ROZDZIAŁ V

Zasady dotyczące ogłoszeń i przejrzystości

SEKCJA 1

Publikacja ogłoszeń

Artykuł 22

Ogłoszenia

1. Instytucje zamawiające podają do wiadomości za pomocą wstępnego ogłoszenia informacyjnego, publikowanego przez Komisję lub przez nie same na swoich „profilach nabywcy”, opisanych w załączniku IV pkt 2:

a) w odniesieniu do dostaw, szacunkową całkowitą wartość zamówień lub umów ramowych w podziale na grupy produktów, których zamierzają udzielić w ciągu następnych dwunastu miesięcy, w przypadku gdy szacunkowa całkowita wartość, z uwzględnieniem art. 6 i 7, jest równa lub większa niż 750 000 Euro.

Grupy produktów są określane przez instytucje zamawiające poprzez odniesienie do nomenklatury CPV;

b) w odniesieniu do usług, szacunkową całkowitą wartość zamówień lub umów ramowych w każdej z kategorii usług wymienionych w załączniku I, których zamierzają udzielić w ciągu następnych dwunastu miesięcy, w przypadku gdy szacunkowa całkowita wartość, z uwzględnieniem art. 6 i 7, jest równa lub większa niż 750 000 euro;

c) w odniesieniu do robót budowlanych, podstawowe cechy zamówień lub umów ramowych, których zamierzają udzielić, w przypadku gdy szacunkowa wartość jest równa lub większa niż próg określony w art. 6, z uwzględnieniem art. 7.

Ogłoszenia, o których mowa w lit. a) i b), przesyłane są Komisji lub publikowane na profilu nabywcy, tak szybko jak to możliwe, po rozpoczęciu roku budżetowego.

Ogłoszenie, o którym mowa w lit. c), przesyłane jest Komisji lub publikowane na profilu nabywcy, tak szybko jak to możliwe, po podjęciu decyzji zatwierdzającej plany zamówień lub umów ramowych na roboty budowlane, których instytucje zamawiające zamierzają udzielić.

Instytucje zamawiające, które publikują wstępne ogłoszenie infor