PL 
 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO 
z dnia 24 czerwca 2009 r. 
w sprawie zmian przepisów dotycz ących Krajowego Depozytu Papierów Warto ściowych 
(CON/2009/55) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 11 maja 2009 r. Europejski  Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Marsza łka Sejmu 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawi e projektu ustawy o zmianie ustawy o obrocie 
instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw1 (zwanego dalej „projektem ustawy”). 
Kompetencja EBC do wydania opinii wynika z art. 105 ust. 4 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę 
Europejsk ą oraz trzeciego, pi ątego i szóstego tiret art. 2 ust. 1 de cyzji Rady 98/415/WE z dnia 29 czerwca 
1998 r. w sprawie konsultacji Europejski ego Banku Centralnego udzielanych w ładzom krajowym w 
sprawie projektów przepisów prawnych2, z uwagi na to, że projekt ustawy dotyczy Narodowego Banku 
Polskiego (NBP), systemów p łatności i rozlicze ń oraz zasad odnosz ących się do instytucji finansowych w 
zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i rynków finansowych. Rada 
Prezesów wyda ła niniejsz ą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu 
Europejskiego Banku Centralnego.  
 
1.  Założenia projektu ustawy i zakres opinii 
1.1 Projekt ustawy jest powtórzeniem ustawy z dnia 4 wrze śnia 2008 r. o zmianie ustawy o obrocie 
instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw3 (zwanej dalej „ustaw ą z dnia 4 wrze śnia 
2008 r.”), której celem by ło wdrożenie szeregu dyrektyw wspólnotowych do polskiego porz ądku 
                                                 
1  Projekt ustawy dokonuje zmiany przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrume ntami finansowymi (Dz. U. 
z 2005 r., Nr 183, poz. 1538, z pó źn. zm.), ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczno ści rozrachunku w systemach 
płatności i systemach rozrachunku papierów warto ściowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami (Dz. U. z 2001 
r., Nr 123, poz. 1351, z pó źn. zm.), ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Praw o bankowe (t.j.  Dz. U. z 2002 r., Nr 72, poz. 
665, z pó źn. zm.), ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o nadzorze nad rynkiem kapita łowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 183, poz. 
1537, z pó źn. zm.) oraz ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2006 r., Nr 157, 
poz. 1119, z pó źn. zm.). 
2  Dz.U. L 189 z 3.7.1998, s. 42. 
3  Ustawa ta zosta ła przyjęta w pakiecie wraz z ustaw ą z dnia 4 wrze śnia 2008 r. o zmianie ustawy o ofercie publicznej i 
warunkach wprowadzania instrumentów finansow ych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spó łkach publicznych 
oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., Nr 231, poz. 1547), ustaw ą z dnia 4 wrze śnia 2008 r. o zmianie ustawy o 
funduszach inwestycyjnych, ustawy - Prawo bankowe oraz usta wy o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz. U. z 2008 
r., Nr 231, poz. 1546). 
2 prawnego4, jak równie ż wprowadzenie innych zmian w regulacjach dotycz ących polskiego rynku 
kapitałowego. Ustawa z dnia 4 wrze śnia 2008 r. przesz ła przez wszystkie etapy procesu 
legislacyjnego w Sejmie, nie wesz ła jednak w życie z powodu skierowania wniosku do Trybuna łu 
Konstytucyjnego o zbadanie zgodno ści z Konstytucj ą niektórych jej postanowie ń, dotyczących 
zobowiązania NBP do zbycia obecnie posiadanych  akcji Krajowego Depozytu Papierów 
Wartościowych (KDPW)5. Zgodnie z brzmieniem uzasadnienia do projektu ustawy6, celem 
projektu ustawy b ędącego przedmiotem niniejszej opinii jest ponowne uchwalenie tych 
postanowie ń ustawy z dnia 4 wrze śnia 2008 r., które nie stanowi ły przedmiotu wniosku do 
Trybunału Konstytucyjnego7. 
1.2 EBC wyda ł w przesz łości opinie CON/2008/20 i CON/2006/538 dotyczące projektów ustawy z 
dnia 4 wrze śnia 2008 r. w zakresie tych jej postanowie ń, które nie dokonywa ły wdrożenia 
dyrektyw wspólnotowych. W niniejszej opinii EBC odwo łuje się do tych wcze śniejszych opinii. W 
szczególno ści należy wskaza ć, że uwagi odnosz ące się do przepisów dotycz ących zbycia przez 
NBP obecnie posiadanych akcji KDPW (tj. postanowie ń ustawy z dnia 4 wrze śnia 2008 r. 
będących przedmiotem wniosku do Trybuna łu Konstytucyjnego) zawarte zosta ły w pkt 3.1 do 3.3 
opinii EBC CON/2008/20.  
 
2. Uwagi ogólne 2.1 EBC pragnie powtórzy ć niektóre z uwag zawartych w opiniach CON/2008/20 i CON/2006/53 w 
zakresie, w jakim nie zosta ły one uwzgl ędnione w brzmieniu ustawy z dnia 4 wrze śnia 2008 r. oraz 
w obecnym projekcie ustawy. Wspomniane uwagi EBC dotycz ą w szczególno ści: i) potrzeby 
dostosowania ustawowej definicji terminu „rozr achunek” do standardów wypracowanych przez 
Komitet do spraw Systemów P łatności i Rozrachunku Banku Rozlicze ń Międzynarodowych (BIS) 
                                                 
4 Projekt ustawy dokonuje wdro żenia nast ępujących dyrektyw wspólnotowych: i) dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu 
Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sp rawie rynków instrument ów finansowych zmieniaj ącej dyrektyw ę 
Rady 85/611/EWG i 93/6/EWG i dyrektyw ę 2000/12/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz uchylaj ącej dyrektyw ę 
Rady 93/22/EWG (Dz.U. L 145 z 30.4.2004, s. 1), ii) dyre ktywy 2006/48/WE Parlamentu Eu ropejskiego i Rady z dnia 
14 czerwca 2006 r. w sprawie pode jmowania i prowadzenia dzia łalności przez instytucje kredytowe (wersja 
przekszta łcona) (Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 1), iii) dyrektywy 2006/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 
czerwca 2006 r. w sprawie adekwatno ści kapita łowej firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych (wersja 
przekszta łcona) (Dz.U. L 177 z 30.6.2006, s. 201) oraz iv) dy rektywy Komisji 2006/73/WE z dnia 10 sierpnia 2006 r. 
wprowadzaj ącej środki wykonawcze do dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do 
wymogów organizacyjnych i warunków prowadzenia dzia łalności przez przedsi ębiorstwa inwestycyjne oraz poj ęć 
zdefiniowanych na potrzeby tej że dyrektywy (Dz.U. L 241 z 2.9.2006, s. 26). 
5  Zob. art. 19 ustawy z dnia 4 wrze śnia 2008 r., który jest przedmiotem wniosku Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej do 
Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 wrze śnia 2008 r. (sygnatura sprawy Kp 4/08). 
6 Zob. uzasadnienie do projektu ustawy, s. 2. 
7  Zob. także  wyrok Trybuna łu Sprawiedliwo ści Wspólnot Europejskich z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie C-143/08 
Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Rzeczpospolitej Polskiej stwierdzaj ący, że “[p]oprzez nieprzyj ęcie w 
przewidzianym terminie wszystkich przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych koniecznych do 
wykonania dyrektywy Komisji 2006/73/WE (…) Rzeczpospolita Polska uchybi ła zobowi ązaniom ci ążącym na niej na 
mocy wymienionej dyrektywy.” 
8  Opinie EBC s ą dostępne na stronie internetowej EBC pod adresem www.ecb.europa.eu.  
3 oraz EBC9; ii) potrzeby zapobie żenia przep ływom ryzyka od podmiotu świadczącego usługi 
partnera centralnego do podmiotu świadczącego usługi systemu rozrachunku papierów 
wartościowych10; iii) potrzeby przypisania zada ń odnoszących się do zapewnienia nale żytego 
przebiegu procesu rozliczenia i rozrachunku nie tylko KDPW, ale tak że innym maj ącym siedzib ę 
w Polsce podmiotom prowadz ącym systemy rozlicze ń i rozrachunku11; iv) potrzeby uzale żnienia 
uzyskania zezwolenia na prowadzenie systemu od przedk ładania przez podmioty prowadz ące 
systemy rozlicze ń i rozrachunku zasad dotycz ących środków zapewnienia ci ągłości działania oraz 
infrastruktury zast ępczej12; v) potrzeby wyra źnego rozszerzenia zakresu zastosowania przepisów 
dotyczących ostateczno ści rozrachunku na systemy rozliczeniowe13 oraz vi) potrzeby „przyznani[a] 
NBP zadania wykonywania nadzoru systemoweg o nad systemami rozliczenia i rozrachunku 
papierów warto ściowych, wraz z zapewnieniem NBP dost ępu do wszelkich informacji oraz danych 
niezbędnych do wykonywania jego funkcji nadzorczych”14. 
2.2 W szczególno ści EBC pragnie powtórzy ć uwagę zawartą w pkt 4 opinii CON/2008/20 dotycz ącą 
projektowanych przepisów przewiduj ących możliwość przekazywania wykonywania zada ń przez 
KDPW wy łącznie na rzecz spó łki akcyjnej b ędącej podmiotem zale żnym od KDPW15. W tym 
kontekście EBC wskaza ł, że – choć przepisy krajowe przewiduj ą niekiedy wymogi zezwolenia lub 
kontroli w wypadku przekazywania lub dokonywan ia outsourcingu na rzecz osób trzecich zada ń 
centralnego depozytu papierów warto ściowych prowadz ącego dzia łalność w zakresie rozrachunku 
– przepisy takie z regu ły nie wymagaj ą prawnej zale żności osób trzecich, którym przekazywane 
jest wykonywanie tych czynno ści, od centralnego depozytu papierów warto ściowych. Mo żna 
również wskazać, że dla centralnego depozytu papierów warto ściowych korzystne by łoby 
dysponowanie wi ększą elastyczno ścią w przekazywaniu wykonywania okre ślonych operacji 
technicznych na rzecz innych podmiotów, zachowuj ąc jednocze śnie możliwość zarządzania 
przekazanymi funkcjami i sprawowania nad nimi kontroli, tak aby rozwi ązania przyj ęte w tym 
zakresie nie stanowi ły bariery dla rozwoju infrastruktury obrotu papierami warto ściowymi w 
Polsce, dla jej integracji z europejsk ą infrastruktur ą obrotu papierami warto ściowymi oraz dla 
dalszej harmonizacji w tej dziedzinie.  
 
                                                 
9  Zob. pkt 2.3 opinii EBC CON/2006/53 oraz art. 45b ust. 2 us tawy o obrocie instrumentami finansowymi w brzmieniu 
uwzględniającym zmiany wprowadzone projektem ustawy. EBC odnotowuje jednak zmian ę definicji terminu 
„rozliczenie”, która – zgodnie z sugesti ą EBC – zosta ła poszerzona o inne elementy ni ż tylko ustalanie wysoko ści 
świadczeń pieniężnych i niepieni ężnych wynikaj ących z zawartych przez strony tr ansakcji dokonywane przez podmioty 
trzecie świadczące usługi na rzecz stron transakcji. 
10  Zob. pkt 2.4 opinii EBC CON/2006/53 oraz art. 68a ust. 11 ustawy o obrocie in strumentami finansowymi w brzmieniu 
uwzględniającym zmiany wprowadzone projektem ustawy. 
11  Zob. pkt 2.5 opinii EBC CON/2006/53 oraz art. 48 i 68a-68e  ustawy o obrocie instrumentami finansowymi w brzmieniu 
uwzględniającym zmiany wprowadzone projektem ustawy. 
12  Zob. pkt 2.6 opinii EBC CON/2006/53. 
13  Zob. pkt 2.10 opinii EBC CON/2006/53. 
14  Zob. pkt 3.5(i) opinii EBC CON/2008/20.  
15  Zob. art. 48 ust. 7 ustawy o obrocie in strumentami finansowy mi w brzmieniu uwzgl ędniającym zmiany wprowadzone 
projektem ustawy. 
4 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronach internetowych EBC. 
  Frankfurt nad Menem, 24 czerwca  2009 r. 
  
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET