W 2019 i 2020 r. eksperci CESNI przygotowali projekt normy ES-RIS 2021/1. Będzie to pierwsza edycja normy RIS opracowanej przez CESNI i będzie stanowić podstawę dla przyszłych wersji normy ES-RIS. Norma ES-RIS 2021/1 obejmuje specyfikacje techniczne w dziedzinach regulowanych dyrektywą 2005/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 września 2005 r. w sprawie zharmonizowanych usług informacji rzecznej (RIS) na śródlądowych drogach wodnych we Wspólnocie oraz aktami wykonawczymi przyjętymi przez Komisję na podstawie art. 5 tej dyrektywy. Specyfikacje techniczne zawarte w aktach wykonawczych opierają się na zasadach technicznych określonych w załączniku II do dyrektywy 2005/44 i uwzględniają prace przeprowadzone w tej dziedzinie przez odpowiednie organizacje międzynarodowe (np. CKŻR, EKG ONZ). W pierwszej edycji normy ES-RIS nie wprowadzono żadnych zmian w treści specyfikacji technicznych. Odpowiednie normy zostały powtórzone w częściach i załącznikach do normy ES-RIS, a nie jedynie poprzez odesłanie do dokumentów opublikowanych przez EKG ONZ. Ponadto norma ES-RIS 2021/1 obejmuje normę testową dla sprzętu AIS śródlądowego (Test Standard Inland AIS 2021/3.0), która została przyjęta przez CESNI w dniu 13 października 2020 r. i była przedmiotem decyzji Rady (UE) 2020/1508.

Stanowisko Unii jest wymagane ze względu na fakt, że przedmiot planowanych aktów dotyczy dziedziny, która wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji Unii, i konieczne jest zapewnienie odpowiedniego uwzględnienia interesów UE przy podejmowaniu decyzji dotyczących ustanowienia norm dla zharmonizowanych usług informacji rzecznej (RIS). Zgodnie z art. 3 ust. 2 TFUE Unia ma wyłączną kompetencję zewnętrzną w dziedzinach objętych przedmiotowymi normami, ponieważ mogą one mieć wpływ na wspólne przepisy Unii. W rzeczywistości państwa członkowskie tworzą RIS zgodnie z art. 4 dyrektywy 2005/44, uwzględniając specyfikacje techniczne zawarte w aktach wykonawczych przyjętych przez Komisję na podstawie art. 5 tej dyrektywy. Treść przedmiotowych projektów norm ma być w pełni dostosowana do norm obecnie uwzględnionych w wiążących specyfikacjach technicznych UE przyjętych na podstawie dyrektywy 2005/44 oraz zawartych w rozporządzeniach wykonawczych (UE): 2018/2032, 2018/1973, 2019/838 i 2019/1744. Normy te odnoszą się do specyfikacji technicznych dla zharmonizowanych usług informacji rzecznej, które w świetle motywu 3 dyrektywy 2005/44/WE powinny być uwzględniane przy przyjmowaniu wiążących specyfikacji technicznych na podstawie art. 5 tej dyrektywy.

Podczas posiedzenia w dniu 13 października 2020 r. CESNI postanowiła o przedłożeniu do przyjęcia normy ES-RIS 2021/1 na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2021 r. Przed posiedzeniem w dniu 15 kwietnia 2021 r. oczekuje się wprowadzenia jedynie nieznacznych zmian w projektach norm. Norma ES-RIS 2021/1 zostanie opublikowana na specjalnej stronie internetowej (cesni.eu). Wszystkie państwa członkowskie UE mają (zabezpieczony) dostęp do projektów wyżej wymienionych norm.

4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Zarówno CESNI, jak i CKŻR są instytucjami utworzonymi na mocy umowy międzynarodowej.

Mimo że przepisy przyjęte przez CESNI nie są wiążące same w sobie, staną się wiążące dla członków CKŻR po zmodyfikowaniu przez CKŻR jej ram regulacyjnych związanych ze specyfikacjami technicznymi RIS poprzez odesłanie do norm przyjętych przez CESNI i nadanie im statusu obowiązkowego w ramach stosowania poprawionej Konwencji o żegludze na Renie. Wiążący charakter regulacji dotyczących Renu w stosunku do członków CKŻR wynika z postanowień konwencji z Mannheim z dnia 17 października 1868 r.

Co więcej, norma ES-RIS 2021/1 oraz jej przyszłe wersje to akty wywołujące skutki prawne do celów stosowania art. 218 ust. 9 TFUE, ponieważ mogą mieć decydujący wpływ na treść prawa Unii. Art. 5 dyrektywy 2005/44 uprawnia Komisję do przyjmowania wytycznych technicznych i specyfikacji technicznych na potrzeby RIS oraz zapewnienia interoperacyjności tych usług. W motywie 3 dyrektywy stwierdza się, że ze względów bezpieczeństwa oraz w interesie ogólnoeuropejskiej harmonizacji treść takich wspólnych wymagań i specyfikacji technicznych powinna opierać się na dorobku wypracowanym w tej dziedzinie przez właściwe organizacje międzynarodowe, takie mianowicie jak Centralna Komisja Żeglugi na Renie (CCNR) oraz Europejska Komisja Gospodarcza Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ).

Norma ES-RIS 2021/1 będzie obejmować specyfikacje techniczne odpowiadające tym, które do tej pory zostały przyjęte w trybie art. 5 dyrektywy 2005/44. Specyfikacje techniczne mające zastosowanie do RIS na mocy konwencji z Mannheim zostaną dostosowane do specyfikacji przyjętych w ramach dyrektywy 2005/44, a wszelkie przyszłe wersje normy ES-RIS 2021/1 będą miały bezpośredni wpływ na dorobek prawny Unii w tej dziedzinie.

Rezolucja, która ma zostać przyjęta przez CKŻR, zmieniająca regulacje CKŻR w celu włączenia odesłania do normy ES-RIS 2021/1, będzie prawnie wiążącym aktem w odniesieniu do stron CKŻR. Nie uzupełni ona jednak ani nie zmieni ram instytucjonalnych konwencji z Mannheim.

Należy zatem ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach CESNI i CKŻR w kwestii przyjęcia norm w zakresie zharmonizowanych usług informacji rzecznej.

W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma zostać zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Główny cel i treść planowanych aktów dotyczą wspólnej polityki transportowej.

Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 91 ust. 1 TFUE.

4.3.Podsumowanie

Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być zatem art. 91 ust. 1 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

2021/0061 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej na forum Europejskiego Komitetu ds. Opracowywania Norm w Żegludze Śródlądowej oraz na forum Centralnej Komisji ds. Żeglugi na Renie, w kwestii przyjęcia norm dotyczących zharmonizowanych usług informacji rzecznej