PL    PL  
 KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 12.12.2011 
SEK(2011) 1541 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE PROJEKTU OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący rozporz ądzenia 
ustanawiaj ącego Program dzia łań na rzecz środowiska i klimatu (LIFE) 
{KOM(2011) 874 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1542 wersja ostateczna} {SEK(2011) 1543 wersja ostateczna} 
 
 
PL    PL Zastrzeżenie:  Niniejsze streszczenie stanowi zobowi ązanie wyłącznie służb Komisji 
zaangażowanych w jego przygotowanie i nie przes ądza o ostatecznym kszta łcie jakiejkolwiek 
decyzji, któr ą podejmie Komisja. 
 
 2   Niniejsza ocena skutków dotyczy wariantów zarz ądzania programem dzia łań na rzecz 
środowiska i klimatu (LIFE) w latach 2014-2020 (nast ępcy programu LIFE+). 
W komunikacie z dnia 29 czerwca 2011 r. ( komunikat w sprawie wieloletnich ram 
finansowych) Komisja przyj ęła stanowisko, w tym w odni esieniu do programu LIFE, 
dotyczące kolejnych wieloletnich ram finansowych na lata 2014-2020. G łówne zmiany 
obejmują: 
(i) utworzenie podprogramu dzia łań na rzecz klimatu (800 milionów EUR na okres obj ęty 
wieloletnimi ramami finansowymi) maj ącego trzy priorytety: łagodzenie skutków zmiany 
klimatu, dostosowywanie si ę do nich, zarz ądzanie i świadomość; 
(ii) lepsze zdefiniowanie struktury podprogramu dzia łań na rzecz środowiska (2,4 miliarda 
EUR na okres obj ęty wieloletnimi ramami finansowymi): ró żnorodność biologiczna, 
ochrona środowiska i zarz ądzanie; 
(iii)wprowadzenie projektów zintegrowanyc h jako projektów demonstracyjnych w celu 
realizacji celów w zakresie środowiska, w szczególno ści poprzez mobilizacj ę innych 
dostępnych funduszy krajowych i/lub unijnych. 
1. Kwestie proceduralne, konsultacje z zainteresowanymi stronami oraz opinia Rady 
ds. Ocen Skutków 
Niniejsza ocena skutków zosta ła opracowana przez Dyrekcj ę Generaln ą ds. Środowiska 
i Dyrekcję Generaln ą ds. Dzia łań w dziedzinie Klimatu ze wsparciem innych Dyrekcji 
Generalnych oraz Agencji Wykonawczej ds. Konkurencyjno ści i Innowacyjno ści. Opiera si ę 
ona na szerokiej analizie i konsultacjach, w szczególno ści na: 
- ocenie ex-post  (1996-2006) i ocenie śródokresowej (2007-2009) programu LIFE; 
- badaniach przeprowadzonych przez konsultantów zewn ętrznych: Combined impact 
assessment and ex-ante evaluation of th e review of the LIFE+ Regulation  („Łączna ocena 
skutków i ocena ex-ante  zmian rozporz ądzenia LIFE+”) oraz Climate Change in the 
future multiannual financial framework  („Zmiana klimatu w przysz łych wieloletnich 
ramach finansowych”); 
- otwartych konsultacjach na stronie internetowej „Twój g łos w Europie” ( Your Voice in 
Europe ); 
- konsultacjach przeprowadzonych przez Komitet Regionów, konsultacjach z cz łonkami 
Komitetu LIFE i attaché ds. środowiska pa ństw członkowskich, spotkaniu ad hoc 
z zainteresowanymi stronami i dwóch konferencjach. 
Zasadniczo uwa ża się, że program LIFE przynosi ogól nie dobre rezultaty w kontek ście 
ochrony środowiska i warto ści dodanej. Wszystkie zaint eresowane strony zdecydowanie 
opowiedzia ły się za kontynuacj ą programu LIFE i zasadniczo popar ły propozycje Komisji. 
Ocena skutków zosta ła przekazana Radzie ds. Ocen Skutków w dniu 29 lipca 2011 r. Po 
otrzymaniu opinii Rady z dnia 13 wrze śnia 2011 r. ocena skutków zosta ła odpowiednio 
zmieniona. 
2. Obecna struktura i dzia łanie programu LIFE 
Program LIFE jest jedn ą z flagowych inicjatyw w zakresie ochrony środowiska 
finansowanych przez Uni ę. W ramach programu sfinansowano realizacj ę 3115 projektów 
przy wkładzie na poziomie 2,7 miliarda EUR. 
 
 3   Zgodnie z obowi ązującym rozporz ądzeniem, w ramach programu LIFE dopuszcza si ę trzy 
formy interwencji: 1) dotacje na dzia łania (78 % bud żetu) zawieraj ące trzy komponenty: 
LIFE „Przyroda i ró żnorodność biologiczna” (NAT) obejmuj ący przynajmniej 50 % bud żetu 
dotacji na dzia łania, LIFE „Polityka i zarz ądzanie w zakresie środowiska” (ENV) oraz LIFE 
„Informacja i komunikacja” (INF); 2) dotac je operacyjne dla organizacji pozarz ądowych 
(NGO) (3 % bud żetu); 3) zamówienia publiczne na świadczenie us ług i badania (13 % 
budżetu) oraz pomoc techniczn ą przy wyborze, monitorowaniu i ocenie projektów i programu 
LIFE (6 % bud żetu). 
Oceny potwierdzi ły, że program LIFE stanowi udany instrument zapewniaj ący powstanie 
znacznej warto ści dodanej UE. Poza korzy ściami w uj ęciu ilościowym szacowanymi na oko ło 
600 milionów EUR rocznie, program LIFE doprowadzi ł do poprawy ochrony i restytucji 
terenów o powierzchni oko ło 4,7 miliona hektarów (odpowiadaj ących 6 % łącznej 
powierzchni obszarów l ądowych wyznaczonych w ramach sieci Natura 2000). Program LIFE 
zapewnił także wsparcie ulepsze ń w zakresie ochrony środowiska, w tym dotycz ących jako ści 
wody na powierzchni oko ło 3 milionów hektarów, jako ści powietrza wp ływającej na oko ło 
12 milionów ludzi, zmniejszenia ilo ści odpadów na poziomie oko ło 300 000 ton i recyclingu 
dodatkowego 1 miliona ton odpadów, a tak że ograniczenia emisji CO 2 na poziomie 
1,13 miliona ton rocznie. Program LIFE odgrywa równie ż istotną rolę w odniesieniu do 
podnoszenia świadomości, dobrego zarz ądzania i udzia łu społeczeństwa. Zainteresowane 
strony uwa żają, że elastyczno ść programu i sposób zarz ądzania nim stanowi ą podstawę jego 
sukcesu. 
3. Opis problemu i warto ść dodana dzia łania UE 
Działanie UE jest niezb ędne, poniewa ż większość problemów zwi ązanych ze środowiskiem 
i klimatem ma charakter transgraniczny i pa ństwa członkowskie nie s ą w stanie rozwi ązać ich 
samodzielnie. Poza tym, zasoby środowiska naturalnego cz ęsto mają charakter dobra 
publicznego, a ich dystrybucja w UE jest nierównomierna. 
Wartość dodana UE wynika ze zdolno ści programu LIFE do pe łnienia funkcji platformy 
umożliwiającej wymian ę praktyk i dzielenie si ę wiedzą, w sposób, który pozwala ró żnym 
podmiotom uczy ć się na podstawie do świadczeń innych stron i rozwi ązywać problemy 
środowiska naturalnego w bardziej skut eczny sposób. Program LIFE zapewnia tak że lepszy 
podział odpowiedzialno ści i solidarno ści w dziedzinie ochrony wspólnego dobra Unii, jakim 
jest środowisko naturalne. Dzia ła on jako katalizator, zapewniaj ąc inwestycje jednorazowe, 
eliminując początkowe bariery utrudniaj ące realizacj ę unijnej polityki ochrony środowiska 
i klimatu, a tak że testując nowe podej ścia pod kątem poszerzania ich zasi ęgu. 
Ocena i konsultacje pozwoli ły także na ustalenie, w jaki sposób ulepszy ć sam program i jego 
funkcjonowanie poprzez zaj ęcie się następującymi kwestiami: 
- brakiem podej ścia strategicznego i masy krytycznej. Priorytety polityki unijnej nie zosta ły 
w pełni odzwierciedlone w programie, w szczególno ści w odniesieniu do komponentów 
ENV i INF. Niewprowadzenie zmian wi ąże się z ryzykiem dalszego finansowania 
w ramach programu LIFE projektów bardzo dobrych, ale rozproszonych w systemie, przy 
niewielkiej mo żliwości uczenia si ę i rozpowszechniania do świadczeń do powielenia 
w danym sektorze i poprzez inne instrumenty UE; 
- konieczno ścią lepszego okre ślenia pewnych komponentów (ENV i INF) oraz zakresu 
terytorialnego. Komponent LIFE ENV powinien w wi ększym stopniu skupia ć się na 
realizacji i generowaniu efektu mno żnikowego. Ograniczenia w zakresie finansowania 
dotyczące działań poza UE obni żyły efektywno ść programu; 
 
 4   - potrzebą zwiększenia komplementarno ści i synergii z innymi funduszami UE; 
- potrzebą lepszego wykorzystania w yników projektu i usprawnienia transferu wiedzy, 
szczególnie na poziomie UE; 
- konieczno ścią uproszczenia procedur sk ładania i wyboru wniosków; 
- brakiem zapewnienia bardziej równom iernego rozmieszczenia projektów w ca łej UE 
poprzez krajowe przydzia ły finansowe. 
 
4. Cele przysz łego programu 
Program LIFE zapewnia rozwi ązania umo żliwiające osiągnięcie celów szczegó łowych 
polityki ochrony środowiska i klimatu, wspieraj ąc realizacj ę i rozwój polityki, a tak że 
przyczyniaj ąc się do uwzgl ędnienia tych kwestii w innych politykach. 
Cele ogólne nowego programu obejmuj ą: i) zapewnienie lepszego powi ązania z priorytetami 
polityki UE, obejmuj ącymi dzia łania na rzecz klimatu; ii) wsparcie wykorzystania projektów 
zintegrowanych; iii) rozwój synergii i komplementarno ści z innymi funduszami unijnymi; 
iv) wsparcie warto ści dodanej UE oraz solidarno ści/wspólnych stara ń; oraz v) uproszczenie 
programu. 
Program LIFE jest ściśle powiązany z innymi funduszami unijnymi, takimi jak fundusze 
zapewniaj ące wsparcie w ramach polityki spójno ści (EFS, EFRR, FS), fundusz na rzecz 
rozwoju obszarów wiejskich (EFRROW), czy fundusze rybo łówstwa (EFF). 
Komplementarno ść i spójność programu LIFE z takimi programami zosta ły wzmocnione 
w komunikacie dotycz ącym wieloletnich ram finansowych. Program LIFE nie tylko zapewni 
uzupełnienie zidentyfikowanyc h luk, ale jego celem b ędzie równie ż zapewnienie synergii 
i zorganizowanej wspó łpracy z tymi funduszami. 
 
5. Warianty strategiczne i ocena skutków  
Zwiększenie bud żetu przewidziane w komunikacie dotycz ącym wieloletnich ram 
finansowych powinno doprowadzi ć do proporcjonalnego podwy ższenia – w warto ściach 
bezwzględnych – wp ływu programu LIFE na środowisko, gospodark ę i społeczeństwo na 
poziomie od 750 do 1000 milionów EUR. Bior ąc pod uwag ę zwiększony przydzia ł środków 
na działania na rzecz klimatu, najbardziej znacz ącego wzrostu wp ływu można oczekiwa ć 
w dziedzinie łagodzenia skutków zmiany kl imatu i dostosowywania si ę do nich. Wy łączenie 
powielania rynkowego ekoi nnowacji z podprogramu dzia łań na rzecz środowiska mo że 
ograniczy ć ogólny wzrost korzy ści społecznych i gospodarczych, jednak takie dzia łania będą 
lepiej realizowane poprzez inne fundusze unijne. 
Przedstawione poni żej warianty uwzgl ędniają wyłącznie aspekty, które nie zosta ły 
rozstrzygni ęte w komunikacie dotycz ącym wieloletnich ram finansowych. 
A. Warianty dotycz ące planowania strategicznego i przydzia łu środków:  
A1: Wariant podstawowy – podej ście oddolne dla wszystki ch rodzajów projektów  
Priorytety tematyczne ustalane by łyby na ca ły okres programowania. Zaproszenia do 
składania wniosków w dalszym ci ągu określałyby priorytety w ramach poszczególnych 
tematów, ale bez wchodzenia w szczegó ły. Nie obowi ązywałyby żadne ograniczenia 
obszarów tematycznych dla projektów zint egrowanych. Problemy zidentyfikowane 
w obecnym okresie programowania, dotycz ące braku wyra źnego ukierunkowania 
i trudności w uzyskaniu masy krytyczn ej w pewnych sektorach, pozosta łyby nierozwi ązane. 
A2: Podej ście odgórne dla wszystkich rodzajów pr ojektów (z bardziej elastycznym podej ściem 
 
 5   odgórnym stosowanym do projektów tradycyjnych i sztywnym podej ściem odgórnym 
stosowanym do projektów zintegrowanych) 
Komisja sporz ądzałaby dwu lub trzyletnie plany prac okre ślające szczegó łowe priorytety, 
które nie by łyby wyczerpuj ące, jeśli chodzi o projekty tradyc yjne, aby nie zaniedbywa ć 
żadnego sektora środowiskowego, podczas gdy projekty zintegrowane skupia łyby się na 
obszarach priorytetowych. 
Zakładając popraw ę o 50 % w najmniej efektywnej cz ęści programu LIFE i popraw ę 
o 25 % w drugim najmniej efektywnym kwartylu, uzyskano by ogóln ą poprawę o 19 % 
i w związku z tym roczne zwi ększenie korzy ści dla środowiska o 150 milionów EUR. 
A3: Podej ście odgórne dla projektów zintegrowanych i podej ście oddolne dla interwencji 
wszelkiego innego rodzaju 
Komisja zastosowa łaby podej ście odgórne tylko dla projek tów zintegrowanych, tak aby 
zapewnić koncentracj ę na konkretnych priorytetach okre ślonych ex-ante  dla całego okresu 
programowania. Projekty tradycyjne mog łyby być przedstawiane we wszystkich obszarach 
priorytetowych. Brak bard ziej ukierunkowanego podej ścia do okre ślania priorytetów 
mógłby doprowadzi ć do wspierania projektów s łabo powi ązanych z rozwojem i realizacj ą 
polityki. Korekty w okresie programowania nie by łyby możliwe. 
 
B. Warianty dotycz ące koncentracji tematycznej projektów zintegrowanych  
B1: Wariant podstawowy – brak  koncentracji tematycznej 
Wnioski dotycz ące projektów zintegrowanych mog łyby być składane we wszystkich 
obszarach priorytetowych, tam gdzie by łoby to mo żliwe, czyli dotycz ących przyrody, wody, 
odpadów, powietrza i środowiska morskiego, a tak że łagodzenia skutków zmiany klimatu 
i dostosowywania si ę do nich. Ten wariant wi ązałby się z powtórzeniem aktualnych 
problemów zwi ązanych z „rozwodnieniem” środków. Projekty tradycyjne mog łyby nie by ć 
finansowane, gdyby program LIFE mia ł realizowa ć cele we wszystkich obszarach 
priorytetowych, w których mo żliwe są projekty zintegrowane. 
 
B2: Koncentracja tematyczna na konkretnych sektorach 
Biorąc pod uwag ę ograniczone środki programu LIFE i krytyczne uwagi dotycz ące braku 
strategicznego ukierunkowania, programy zintegrowane mog łyby skupia ć się na obszarach 
priorytetowych, w których mia łyby mo żliwość lepszego dzia łania. W przypadku 
podprogramu dzia łań na rzecz środowiska  możliwe są dwa podwarianty: 
- Koncentracja tematyczna na trzech sektorach (przyroda, woda i odpady):  zapewni łaby 
ona ukierunkowanie programu i zwi ększyła korzyści dla środowiska (o 30-40 % 
w porównaniu z wariantem podstawowym), jednocze śnie umo żliwiając finansowanie 
projektów tradycyjnych. Ryzyko niepow odzenia pozostaje niskie, poniewa ż te sektory 
odnoszą największe sukcesy w ramach LIFE. Powietrze i środowisko morskie mog łyby być 
częściowo uwzgl ędnione w innych sektorach. 
- Koncentracja tematyczna na czterech sektorach (przyroda, woda, odpady i powietrze):  
zwiększyłaby ona powi ązanie pomi ędzy priorytetami politycznymi a programem LIFE 
oraz wynikaj ące z programu LIFE ogólne korzy ści społeczne i gospodarcze (do 10 % 
mieszkańców UE mog łoby skorzysta ć na lepszej jako ści powietrza). Bior ąc pod uwag ę 
ograniczone środki, włączenie powietrza mo że oznacza ć, że liczba projektów tradycyjnych 
spadnie poni żej progu, lub cele zwi ązane z wod ą i odpadami zostan ą ograniczone. Je żeli 
chodzi o podprogram dzia łań na rzecz klimatu, priorytety by łyby wystarczaj ąco 
 
 6   ukierunkowane na łagodzenie skutków zmiany klimatu i dostosowywanie si ę do nich. 
C. Warianty dotycz ące przydzia łu środków dla ró żnych obszarów priorytetowych  
C1: Wariant podstawowy – przydzia ł finansowy zgodny z komunikatem w sprawie 
wieloletnich ram finansowych 
Przypisane zasoby s ą jednym z podstawowych elementów zwi ększenia ukierunkowania 
i osiągnięcia masy krytycznej w danym obszarze. Koncentracja na dzia łaniach na rzecz 
klimatu mo że zwiększyć korzyści dla środowiska o 50 % (z 135 milionów EUR do 
270 milionów EUR rocznie). Jednak w przypadku podprogramu dzia łań na rzecz 
środowiska, je śli nie dokona si ę wcześniejszego przydzia łu środków, komponent NAT 
utraci cech ę, która cz ęściowo przyczyni ła się do jego sukcesu w ramach LIFEII, III 
i LIFE+, co rozwodni łoby bezpo średnie korzy ści dla środowiska zapewniane przez ten 
komponent. 
C2: Przydzia ł finansowy zgodny z komunikatem w sprawie wieloletnich ram finansowych 
i 50 % środków dla podprogramu dzia łań na rzecz środowiska przeznaczonych na 
różnorodność biologiczn ą 
Pozytywne skutki dla środowiska wynikaj ące z wcze śniejszego przydzia łu środków dla 
podprogramu dzia łań na rzecz klimatu zwi ększą się dzięki wcześniejszemu przydzia łowi 
środków na ró żnorodność biologiczn ą. Można byłoby oczekiwa ć minimalnych 
dodatkowych korzy ści dla środowiska na poziomie 450-500 milionów EUR. Dodatkowe 
korzyści związane z programami zintegrowanymi s ą trudne do okre ślenia ilościowego. Ten 
wariant jest zgodny z opiniam i zainteresowanych stron. 
D. Warianty dotycz ące rozdzia łu geograficznego skutków (krajowych przydzia łów 
finansowych)  
D1: Wszystkie projekty wybierane z uwzgl ędnieniem aspektów merytorycznych 
Wszystkie rodzaje projektów wybierane by łyby z uwzgl ędnieniem aspektów 
merytorycznych. Nie przewiduje si ę żadnego klucza rozk ładu geograficznego. Istnieje 
ryzyko, że pewne kraje b ędą w dalszym ci ągu nadreprezentowane. Problem nierównego 
rozkładu zasobów środowiska naturalnego pomi ędzy państwami cz łonkowskimi wci ąż nie 
zostałby rozwiązany. 
D2: Wszystkie projekty wybierane z uwzgl ędnieniem aspektów merytorycznych, ale 
z zapewnieniem równowagi geograficzn ej dla projektów zintegrowanych 
Projekty tradycyjne w dalszym ci ągu byłyby wybierane w oparciu o aspekty merytoryczne. 
W przypadku projektów zint egrowanych utworzony zosta łby system zapewniaj ący 
równowag ę geograficzn ą, poniewa ż projekty te s ą ściślej związane z rozwojem strategii 
regionalnych lub l okalnych, realizacj ą i budowaniem potencja łu. Warunki dla pa ństw 
członkowskich realizuj ących projekt zintegrowany w jednym roku by łyby mniej korzystne 
w czasie pó źniejszym. Komisja zapewni łaby finansowanie przyna jmniej jednego projektu 
zintegrowanego w ka żdym państwie członkowskim w sektorach odpadów i przyrody, 
jednego projektu zintegrowanego na ka żdy transgraniczny obszar dorzeczy (np. Dunaju, 
Renu itp.) oraz dwóch projektów na region biogeograficzny. Pa ństwa członkowskie 
o bardziej ograniczonych mo żliwościach administracyjnych, maj ące ważne zasoby 
środowiska naturalnego, lub na  których terenie znajduj ą się transgraniczne obszary 
dorzeczy, by łyby uprzywilejowane. Programowanie strategiczne (wariant A2) pozwoli łby 
na korekty, gdyby pa ństwo członkowskie nie uzyska ło żadnego projektu zintegrowanego. 
 
 7   D3: Projekty tradycyjne wybierane wy łącznie z uwzgl ędnieniem aspektów merytorycznych 
i krajowe przydzia ły finansowe (okre ślone kwoty na poszczególne pa ństwa członkowskie) na 
projekty zintegrowane przez ca ły okres programowania 
Projekty tradycyjne by łyby wybierane wy łącznie w oparciu o aspekty merytoryczne, tak jak 
w wariancie D1. Dla projektów zi ntegrowanych usta nowiony zosta łby system 
orientacyjnych krajowych przydzia łów finansowych dla ka żdego państwa członkowskiego 
i obszaru. Ten wariant jest taki sam, jak D2, ale wcze śniejsze orientacyjne przydzia ły 
finansowe opieraj ą się na potrzebach w zakresie środowiska i klimatu, uzgodnionych 
z państwami cz łonkowskimi. 
E. Warianty dotycz ące zarządzania i podnoszenia świadomości 
E1: Wariant podstawowy – finansowanie organizacji pozarz ądowych (NGO), dzia łania 
w zakresie komunikacji podejmowane przez Komisj ę oraz zobowi ązania dotycz ące 
komunikacji/rozpowszec hniania informacji zwi ązane z projektami 
Kontynuowane b ędzie finansowanie operacyjne organizacji pozarz ądowych (NGO), 
ponieważ organizacje pozarz ądowe (NGO) przyczyniaj ą się do uczestnictwa spo łeczeństwa 
obywatelskiego w rozwoj u polityki, wspieraj ą realizacj ę i wzmacniaj ą bazę wiedzy oraz 
podnoszenie świadomości. Działania w zakresie komunikacji zwi ązane z projektami zostan ą 
wzmocnione poprzez bardziej zdecydowane podej ście strategiczne i wspieranie sieci 
podobnych projektów skupionych na tematach priorytetowych. 
E2: Finansowanie organizacji pozarz ądowych (NGO), dzia łania w zakresie komunikacji 
podejmowane przez Komisj ę, zobowi ązania dotycz ące komunikacji/rozpowszechniania 
informacji zwi ązane z projektami oraz specjalne kampanie komunikacyjne finansowane 
dotacjami 
Poza dzia łaniami w ramach E1, specjalne proj ekty finansowane dotacjami na dzia łania 
wspierałyby wybrane priorytety informacyjne. Z godnie z oczekiwaniami, pozytywne skutki 
wariantu E1 by łyby większe, gdyby zosta ły uzupełnione specjalnymi projektami 
informacyjnymi i komunikacyjnymi. 
F. Warianty dotycz ące uproszczenia  
F1: Wariant podstawowy – narz ędzia internetowe i wi ększe projekty 
Od 2012 roku dla celów przetwarzania apli kacji w internecie wykorzystywane b ędzie nowe 
narzędzie informatyczne pod nazw ą „eProposal”. Uproszczenie procedury sk ładania 
wniosków mog łoby zapewni ć oszczędności na poziomie oko ło 20 % kosztów 
przetargowych. Zak ładając wzrost efektywno ści pracowników administracyjnych o 50 % 
i pracowników technicznych o 10 %, „eProposal” móg łby przynie ść oszczędności na 
poziomie 7 %. Przy za łożeniu wzrostu na poziomie 50 % dla obu grup, mo żna byłoby 
oczekiwa ć zwiększenia oszcz ędności o 12 %. Przej ście do wi ększych projektów 
oznaczałoby obni żenie łącznej liczby zarz ądzanych projektów (z 230 projektów 
wybieranych rocznie do 100 projektów do ko ńca okresu programowania), a tym samym 
ograniczenie kosztów ogólnych i kosztów zarz ądzania programem LIFE. 
F2: Wariant podstawowy + uproszczone procedury wyboru i sprawozdawczo ści: procedura 
dwuetapowa i uproszczona sprawozdawczo ść dla projektów zintegrowanych, wybór 
organizacji pozarz ądowych (NGO) na wiele lat 
Możliwe byłoby wprowadzenie podej ścia dwuetapowego do  wyboru projektów 
zintegrowanych. Sprawozdawczo ść i zmiany programowania opiera łyby się na cyklu 
dwuletnim i harmonogramie p łatności dopasowanym tak, aby zapewni ć bardziej stopniowy 
 
 8   dopływ środków pieni ężnych do projektu. Takie uproszczenie zapewni łoby obni żenie 
kosztów sprawozdawczo ści o 25 %, co stanowi oszcz ędność na poziomie 178 500-357 000 
EUR rocznie. Poniewa ż projekty zintegrowane s ą około pięć razy większe niż projekty 
tradycyjne, liczba transakcji mog łaby zosta ć obniżona o 70 %. Wybór organizacji 
pozarządowych na kilka lat ograniczy łby obci ążenia administracyjne zwi ązane 
z procedurami wyboru o przynajmniej 50 %. 
F3: Wariant podstawowy + p łatności uzależnione od wyników a kwoty rycza łtowe; brak 
kwalifikowalno ści niektórych kosztów 
Szersze zastosowanie kwot rycza łtowych  (np. zastosowanie standardowych diet unijnych 
w odniesieniu od kosztów podró ży i standardowych kosztów osobowych) ograniczy łoby 
koszty sprawozdawczo ści. Ograniczenie kwalifikowalno ści pewnych kosztów trudnych pod 
względem sprawozdawczo ści i monitorowania (np. przez finansowanie w ramach kosztów 
osobowych jedynie pracowników dodatkowyc h zatrudnionych specjalnie dla celów 
projektu, uznanie VAT za kos zt niekwalifikowany) upro ściłoby te procedury, co wi ązałoby 
się z ograniczeniem kosztów kwalifikowanych o oko ło 5-10 % z tytu łu VAT i 20-40 % 
z tytułu kosztów osobowych. Mog łoby to zniech ęcić potencjalnych wnioskodawców. 
Zwiększenie poziomu wspó łfinansowania pomog łoby przewa żyć nad tymi negatywnymi 
skutkami. 
G. Warianty dotycz ące zlecania na zewn ątrz 
W komunikacie dotycz ącym wieloletnich ram fi nansowych Komisja uzna ła, że program 
LIFE powinien w dalszym ci ągu podlega ć zarządzaniu scentralizowanemu, ale zadania 
zarządcze mog łoby być przekazane w wi ększym zakresie istniej ącej agencji wykonawczej. 
W chwili obecnej pracownicy potrzebni do zarz ądzania programem LIFE, w tym 
wykonawcy zewn ętrzni i urz ędnicy UE, odpowiadaj ą około 125 równowa żnikom pe łnych 
etatów. Łączny koszt administracyj ny wynosi niewiele powy żej 15 milionów EUR, co 
odpowiada 6,2 % łącznego rocznego bud żetu programu. 
G1. Pełne zlecanie na zewn ątrz 
Zadania zarz ądcze zwi ązane z wyborem i monitorowaniem projektów, dotacjami 
operacyjnymi dla organizacji pozarz ądowych i dzia łaniami w zakresie komunikacji, 
zostałyby przekazane istniej ącej agencji, zarówno w odniesieniu do projektów 
tradycyjnych, jak i projektów zintegrowanych. Komisja wci ąż zajmowa łaby się 
zarządzaniem, nadzorem i ocen ą programu LIFE. Je śli chodzi o pomoc techniczn ą, możliwe 
jest zastosowanie wymienionych poni żej dwóch wariantów: 
- Zlecanie na zewn ątrz bez zast ępowania pomocy technicznej:  łączny koszt wyniós łby 6,3 % 
budżetu programu.  
- Zlecanie na zewn ątrz z zastąpieniem pomocy technicznej:  łączny koszt wyniós łby 6,0 % 
budżetu programu. 
G2. Rozwi ązanie mieszane: zlecanie na zewn ątrz projektów tradycyjnych, przy zachowaniu 
projektów zintegrowanych w ramach Komisji 
Zarządzanie projektami tradycyjnymi i dot acjami operacyjnymi dla organizacji 
pozarządowych (NGO) zosta łoby objęte zlecaniem na zewn ątrz i przekazane istniej ącej 
agencji, podczas gdy projekty zintegrowane w ramach podprogramu dzia łań na rzecz 
środowiska i zarz ądzanie programem pozosta łyby w gestii Komisji. G łównym 
uzasadnieniem jest zabezpieczenie in tegracji wyników projektu z polityk ą UE, zapewnienie 
odpowiedniego planowania projektów zintegrowanych, a tak że utrzymanie ścisłego 
 
 9   monitorowania i kontaktów z jednostkami tematycznymi. Łączny koszt kszta łtuje się na 
poziomie podobnym do wariantu G1 (bez zast ępowania lub z zast ąpieniem pomocy 
technicznej). 
Podsumowuj ąc, dobre strony wariantu z udzia łem agencji obejmuj ą niższe koszty osobowe, 
jednolitą jakość realizacji programów, dzia łania w zakresie komunikacji 
i rozpowszechniania informacji, takie jak w obecnej sytuacji, a tak że zwolnienie do 
19 stanowisk w Komisji. 
Istnieje jednak ryzyko, że wariant z agencj ą ograniczy łby zdolno ść do zapewnienia 
pożądanej warto ści dodanej dzia łania UE. W szczególno ści projekty zintegrowane 
wymagałyby starannego zaprojektowania we wspó łpracy z jednostkami merytorycznymi 
macierzystych dyrekcji generalnych i ścisłego monitorowania, aby zapewni ć ich sukces 
i powiązanie z realizacj ą, które uleg łoby osłabieniu w razie zarz ądzania programem przez 
agencję. 
 
6. Porównanie wariantów 
Powyższe warianty zosta ły ocenione i porównane, bior ąc pod uwag ę kryteria efektywno ści, 
spójności i wydajno ści. W zwi ązku z tym, preferowanym wariantem by łby program:  
- z priorytetami tematycznymi na ca ły okres programowania, dwu lub trzyletnim planem 
prac okre ślającym priorytety, które nie by łyby wyczerpuj ące, a także podejściem 
odgórnym dla wszystkich projektów (wariant A2); 
- z projektami zintegrowanymi koncentruj ącymi się głównie na ograniczonej liczbie 
obszarów (wariant B2a lub B2b); 
- z przydzia łem środków programu LIFE zgodnym z komunikatem w sprawie 
wieloletnich ram finansowych i 50 % środków dla podprogramu dzia łań na rzecz 
środowiska przeznaczonymi na ró żnorodność biologiczn ą (wariant C2); 
- z systemem wyboru projektów „tradycyjnych” z uwzgl ędnieniem aspektów 
merytorycznych i z systemem wyboru projektów zintegrowanych, aby zapewni ć 
równowag ę geograficzn ą (wariant D2); 
- wzmacniaj ący rolę organizacji pozarz ądowych w rozpowszechnianiu informacji i ze 
wzmocnionymi podej ściami do zarz ądzania i komunikac ji (wariant E1); 
- wprowadzaj ący mechanizmy narz ędzi informatycznych dla celów sk ładania wniosków 
oraz podej ście dwuetapowe dla projektów zintegrowanych ze zobowi ązaniami 
sprawozdawczymi w cyklu dwuletnim, a tak że rozszerzaj ący zastosowanie kwot 
zryczałtowanych i upraszczaj ący kwalifikowalno ść kosztów poprzez ograniczenie 
kwalifikowalno ści pewnych kosztów (po łączenie wariantów F); 
- ze zlecaniem na zewn ątrz zarządzania projektami tradycyjnymi do istniej ącej agencji 
przy zachowaniu zarz ądzania programem oraz zarz ądzania programami zintegrowanymi 
w podprogramie dzia łań na rzecz środowiska w macierzystych dyrekcjach generalnych. 
W oparciu o ocen ę śródokresow ą, zarządzanie takimi projektami mog łoby podlega ć 
stopniowemu zlecaniu na zewn ątrz (wariant G2). 
W ten sposób uwzgl ędnione zosta łyby główne zalecenia wynikaj ące z oceny programu LIFE, 
tj. lepsza priorytetyzacja tematów, uproszczenie i dobre zarz ądzanie. Synergie z innymi 
funduszami EU by łyby znaczne, zapewniaj ąc większy efekt mno żnikowy. Ten wariant 
mógłby wygenerowa ć korzyści dla środowiska na poziomie oko ło 900-1210 milionów EUR 
 
 10   rocznie i oszcz ędności na poziomie 7-12 % kosztów przetargowych, a tak że 25 % dla 
zobowiązań sprawozdawczych. 
 
7. Monitorowanie i ocena 
Proponowane ramy monitorowania opieraj ą się na dwóch poziomach: monitorowaniu 
wyników, rezultatów i skutków na poziomie projektu i programu, a tak że monitorowaniu 
przepływu wydatków na poziomie programu. 
Monitorowanie wyników, rezultatów i skutków  
Wnioski dotycz ące projektów b ędą zawierać tabele oczekiwanych wyników, stanowi ące 
podstawę monitorowania post ępów. Sprawozdania tematyczn e dla poszczególnych obszarów 
będą stanowić podstawę rozpowszechniania informacji i uj ęcia w polityce. Przeprowadzana 
byłaby ocena śródokresowa oraz ocena ex-post  programu LIFE. 
Monitorowanie wydatków na poziomie programu 
Aby zapewni ć potwierdzenie korzy ści, które oba podprogramy mog ą przynie ść dla 
poszczególnych priorytetów, takich jak dzia łanie na rzecz klimatu i dzia łanie na rzecz 
różnorodności biologicznej, a tak że lepiej zaprezentowa ć wydatki w programie LIFE na te 
priorytety, ramy monitorowania b ędą obejmowa ć także metodologi ę monitorowania 
wydatków dotycz ących dzia łań na rzecz klimatu i ró żnorodności biologicznej zgodnie 
z komunikatem w sprawie wielolet nich ram finansowych, na wzór metodologii OECD opartej 
na „wskaźnikach z Rio”.