3.3.Ocena skutków

3.3.1.Uporządkowane zaprzestanie opracowywania finansowego wskaźnika referencyjnego

Komisja przeprowadziła ocenę skutków dotyczącą najlepszego sposobu uwzględnienia odziedziczonych umów, które zawierają odniesienia do powszechnie stosowanego wycofywanego wskaźnika referencyjnego stóp procentowych i które nie mogą być renegocjowane do końca 2021 r. („trudne odziedziczone umowy”). Po wydaniu pierwszej negatywnej opinii w dniu 15 maja 2020 r. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej pozytywnie zaopiniowała ocenę skutków w dniu 4 czerwca 2020 r.

Wszystkie warianty rozważane w ocenie skutków dotyczyły stworzenia stopy zastępczej w przypadku zaprzestania opracowywania powszechnie stosowanego wskaźnika referencyjnego stóp procentowych. Stopa zastępcza wynikałaby albo z zamiany wycofywanego wskaźnika referencyjnego na ograniczoną czasowo stopę zastępczą towarzyszącą likwidacji odziedziczonych umów, zatwierdzenia takiej stopy przez organ regulacyjny właściwy dla wycofywanego wskaźnika referencyjnego i publikacji stopy zastępczej w ramach wyłączenia ustawowego albo z upoważnienia do stałego zastąpienia wycofywanego wskaźnika referencyjnego.

Podejście wybrane w ocenie skutków polegało na zmianie rozporządzenia o wskaźnikach referencyjnych w celu przyznania organowi krajowemu, właściwemu dla administratora powszechnie stosowanego wycofywanego wskaźnika referencyjnego stóp procentowych, uprawnień regulacyjnych do zarządzania uporządkowaną likwidacją takiego wskaźnika referencyjnego, gdy nie jest on już w stanie odzwierciedlać sytuacji panującej na danym rynku lub realiów gospodarczych. Uprawnienia te obejmowałyby uprawnienie do zażądania od administratora takiego wycofywanego wskaźnika referencyjnego, aby zmienił on metodykę stanowiącą podstawę opracowywania danego wskaźnika w celu zagwarantowania, że wskaźnik ten pozostanie wystarczająco rzetelny i trwały do celów towarzyszenia likwidacji odziedziczonych umów, które odnoszą się do tego wskaźnika referencyjnego, w momencie, gdy właściwy organ regulacyjny stwierdzi utratę zdolności do pomiaru danego rynku lub danych realiów gospodarczych. Dzięki związanym z nowym wskaźnikiem referencyjnym „uprawnieniom do zamiany” właściwy organ regulacyjny mógłby domagać się zmiany metodyki, dopóki byłoby to konieczne dla ochrony konsumentów i stabilności finansowej w Unii.

Od czasu ukończenia oceny skutków szereg nowszych zastrzeżeń poczynionych przez organ regulacyjny LIBOR, czyli FCA, pozostawia jednak wątpliwości, czy uprawnienia do zamiany są skuteczne w odniesieniu do wszystkich przypadków, które musiałaby objąć stopa będąca wynikiem zamiany. Np. według FCA: „(...) działania regulacyjne mające na celu zmianę metody LIBOR mogą nie być wykonalne we wszystkich okolicznościach, np. gdy dane wejściowe niezbędne do zastosowania alternatywnej metody nie są dostępne w odpowiedniej walucie”.

Istnieje szereg kwestii związanych ze skutecznością, które mogą sprawić, że poleganie na uprawnieniach do zamiany będzie mniej efektywne:

Po pierwsze, korzystanie z uprawnień do zamiany może nie być możliwe w wszystkich okolicznościach i dla wszystkich walut LIBOR. Np. FCA zwraca uwagę, że uprawnienia do zamiany mogą być niewykonalne, gdy dane wejściowe niezbędne do zastosowania alternatywnej metodyki są niedostępne w odpowiedniej walucie.

Po drugie, zamiana może nie zawsze być możliwa ze względów prawnych lub praktycznych. Chociaż FCA przytacza przypadki, w których administrator może nie mieć dostępu do rzetelnych danych wejściowych w odpowiedniej walucie, kwestie dostępu mogą obejmować przypadki, w których pozyskiwanie i licencjonowanie tych danych wejściowych może wydawać się zbyt złożone lub kosztowne, aby uzasadnić wysiłek opracowania stopy zastępczej. W takim przypadku publikacja wycofywanego wskaźnika referencyjnego zakończyłaby się bez zastosowania stopy zastępczej.

Po trzecie, nawet jeżeli jest to wykonalne, uprawnienia do zamiany mogą prowadzić do niejednorodnych rezultatów. Według FCA niektóre rynki, takie jak instrumenty pochodne, obligacje i duża część rynków kasowych preferują przejście na stopy EONIA skorygowane retrospektywnie na koniec odpowiedniego okresu odsetkowego. W trudnych odziedziczonych umowach kredytów konsumenckich lub eksportowych bazujących na 3-, 6- i 12-miesięcznych wskaźnikach referencyjnych LIBOR zastosowano natomiast perspektywiczną miarę oczekiwań w zakresie stóp procentowych. Zmiany metodyki nieodłącznie związane z wykonywaniem uprawnień do zamiany nie byłyby zatem w stanie dostarczyć wyników preferowanych przez wszystkich obecnych użytkowników LIBOR. Według FCA pożądane byłoby zatem, aby to branża uzgodniła ustalenia dotyczące stopy zastępczej, ponieważ istnieje większe prawdopodobieństwo, że obejmą one szerszy zakres umów.

Po czwarte, uprawnienia do zamiany opierają się na fakcie, że administrator wycofywanego wskaźnika referencyjnego i administrator wskaźnika referencyjnego, który otrzymano w wyniku zamiany, jest tym samym podmiotem prawnym. Taki wymóg ograniczyłby uprawnienia grup roboczych ds. stóp wolnych od ryzyka – które będą wydawać zalecenia dotyczące stopy zastępczej uzgodnionej w branży – do wydawania zaleceń dotyczących stopy zastępczej, która jest tworzona przez tego samego administratora co administrator wycofywanego wskaźnika referencyjnego. Taka sytuacja nie zawsze ma miejsce, zwłaszcza w sytuacjach transgranicznych, gdy grupa robocza ds. stóp wolnych od ryzyka działa w innej jurysdykcji niż administrator wycofywanego wskaźnika referencyjnego (np. LIBOR dla umów zawartych w USD). Ponadto wymóg taki narzuciłby niepotrzebne ograniczenia na stopę, którą grupa robocza ds. stóp wolnych od ryzyka mogłaby zalecić jako najbardziej odpowiedni zastępczy wskaźnik referencyjny.

W związku z powyższym wybrane podejście zostało zmodyfikowane, aby zagwarantować, by Komisja posiadała niezbędne uprawnienia prawne do zapewnienia wyznaczenia z wystarczającą elastycznością stopy zastępczej wskaźnika referencyjnego, w przypadku którego zaprzestanie opracowywania wywołałoby poważne zakłócenia w funkcjonowaniu rynków finansowych w Unii, w celu uwzględnienia wszystkich potencjalnych okoliczności.

Uprawnienia do zamiany zostały zatem zastąpione uprawnieniami Komisji Europejskiej do wyznaczenia następcy prawnego dla wskaźnika referencyjnego, w przypadku którego zaprzestanie opracowywania wywołałoby poważne zakłócenia w funkcjonowaniu rynków finansowych w Unii. Komisja Europejska, wykonując swoje uprawnienia w zakresie wyznaczania, będzie mogła uwzględnić uzgodnione przez branżę stopy zastępcze, które prawdopodobnie będą zalecane przez grupy robocze ds. stóp wolnych od ryzyka, zwołane przez banki centralne w kilku obszarach walutowych. Zmiana podejścia jest uzasadniona, aby zagwarantować, by odpowiednia uzgodniona z branżą stopa zastępcza była dostępna do zastosowania we wszystkich umowach zawieranych przez podmiot nadzorowany przez UE. Ta stopa zastępcza powinna być dostępna dla wszystkich odziedziczonych umów, niezależnie od potencjalnego wykorzystania lub ograniczeń czasowych, które mogą być związane z zastosowaniem stopy będącej wynikiem zamiany zleconej przez organ regulacyjny spoza Unii.