[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 24.2.2011

KOM(2011) 85 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY

Ocena wykonania decyzji Rady 2010/320/UE skierowanej do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanemu za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu

SEK(2011) 240 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO RADY

Ocena wykonania decyzji Rady 2010/320/UE skierowanej do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania Grecji do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanemu za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu

1. WPROWADZENIE

W niniejszym komunikacie poddano ocenie środki wdrożone przez Grecję w okresie od listopada 2010 r. do połowy lutego 2011 r. w celu zastosowania się do decyzji Rady 2010/320/UE[1]. Działania podjęte w okresie do listopada oceniono w komunikacie z dnia 9 grudnia 2010 r.[2] Niniejszy komunikat oraz towarzyszące mu sprawozdanie służb Komisji przygotowane wspólnie z EBC[3] stanowią również element oceny zgodności z Memorandum of Economic and Financial Policies (protokołem dotyczącym polityki gospodarczej i finansowej) i Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality (protokołem ustaleń w sprawie szczególnych wymogów polityki gospodarczej)[4], podpisanymi w kontekście umów pożyczki między Grecją a innymi państwami członkowskimi należącymi do strefy euro.

Ocena opiera się na sprawozdaniu przedłożonym Radzie i Komisji przez Grecję[5] oraz na wynikach misji przeprowadzonej przez służby Komisji Europejskiej wraz z MFW i EBC w kontekście programu dostosowań gospodarczych finansowanego w ramach pożyczek dwustronnych udzielonych przez państwa członkowskie strefy euro oraz w ramach promesy kredytowej MFW. W sprawozdaniu przedłożonym przez Grecję w dniu 12 lutego 2011 r. omówiono zarówno środki polityki budżetowej mające na celu obniżenie wskaźnika deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych w 2011 r., jak i szerzej zakrojone reformy strukturalne, które są obecnie uchwalane i wdrażane przez rząd Grecji.

2. DECYZJA RADY Z DNIA 8 CZERWCA 2010 R.

W dniu 8 czerwca 2010 r. Rada przyjęła na mocy art. 126 ust. 9 i art. 136 TFUE decyzję 2010/320/UE, skierowaną do Grecji celem wzmocnienia i pogłębienia nadzoru budżetowego oraz wezwania do zastosowania środków służących ograniczeniu deficytu uznanemu za niezbędne w celu likwidacji nadmiernego deficytu do 2014 r.

Decyzja Rady zobowiązuje Grecję do przyjęcia szeregu określonych środków zmierzających do utrzymania deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych poniżej następujących pułapów:

- 18 508 mln EUR (8,1 % PKB, biorąc za podstawę najnowsze dostępne dane oficjalne dotyczące PKB) w 2010 r.;

- 17 065 mln EUR (7,6 % PKB) w 2011 r.;

- 14 916 mln EUR (6,5 % PKB) w 2012 r.;

- 11 399 mln EUR (4,8 % PKB) w 2013 r. oraz

- 6 385 mln EUR (2,6 % PKB) w 2014 r.[6]

Decyzja ta została następnie zmieniona w dniu 7 września 2010 r. (decyzją 2010/486/UE)[7] oraz w dniu 20 grudnia 2010 r. (decyzją 2011/57/UE)[8]. Wyżej wymienione pułapy deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych nie uległy jednak zmianie.

3. WYKONANIE BUDżETU

Docelowa wartość deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg ESA) na rok 2010 została przekroczona. Szacuje się – przy pewnej niepewności co do dokładności tego wyniku – że w 2010 r. deficyt osiągnął 22 mld EUR (9,6 % PKB), podczas gdy pułap deficytu na tenże rok określony w decyzji Rady wynosił 18 mld EUR (8 % PKB). Wspomniana niepewność dotyczy głównie wyników przedsiębiorstw państwowych oraz funduszy pozabudżetowych klasyfikowanych jako część sektora instytucji rządowych i samorządowych, a także wyników funduszy zabezpieczenia społecznego i samorządów lokalnych, w przypadku których nie są jeszcze dostępne potwierdzone dane śródroczne. Istnieje również niepewność co do różnic między płatnościami pieniężnymi a leżącymi u ich źródła wydatkami. Pierwszy pełny zestaw rocznych danych wg ESA będzie dostępny najwcześniej z końcem marca 2011 r., a następnie musi zostać zatwierdzony i opublikowany przez Eurostat w kwietniu.

Pułap pierwotnych płatności państwa (w ujęciu kasowym) na koniec roku (ustalony we wspomnianych wyżej protokołach) nie został przekroczony. Płatności wyniosły 61,1 mld EUR, podczas gdy pułap wynosił 67 mld EUR. Lepszy niż zakładano wynik pod względem tego kryterium odzwierciedla niższe od planowanych wydatki, co w dużej mierze wynika z faktycznych oszczędności, ale częściowo również z opóźnienia płatności bądź przełożenia ich na później – informacje na temat nieuregulowanych płatności zaliczanych do wydatków rządowych są w dalszym ciągu niewystarczające. Według dostępnych informacji kwota zaległości zakumulowanych w 2010 r. wynosi ponad 1,5 mld EUR i będzie musiała zostać uregulowana w trakcie 2011 r.

Saldo pierwotne sektora instytucji rządowych i samorządowych (w ujęciu kasowym zgodnie z definicją zawartą w protokołach) wyniosło 5,5 mld EUR, natomiast pułap wynosił 5,7 mld EUR. W poprzednim komunikacie szacowano, że wartość docelowa zostanie przekroczona o maksymalnie 1,5 mld EUR (0,6 % PKB), przy założeniu, że nie dojdzie do żadnej akumulacji zaległych płatności.

Tabela 1: Wykonanie budżetu państwa

2009 | 2010 |

w ujęciu kasowym (w mln EUR) | styczeń-grudzień | zmiana (%) | plany z maja 2010 r. |

Dochody ogółem | 50531 | 54240 | 7,3 | 55715 |

Wpływy przed zwrotami | 53443 | 56147 | 5,1 | 57800 |

Zwroty podatku | 4952 | 4979 | 0,5 | 5100 |

Dochody kapitałowe | 2040 | 3072 | 50,6 | 3015 |

Wydatki ogółem | 81403 | 73694 | -9,5 | 75187 |

Wydatki pierwotne | 57992 | 51679 | -10,9 | 52633 |

Odsetki | 12325 | 13223 | 7,3 | 13209 |

Wydatki kapitałowe | 9588 | 8447 | -11,9 | 9000 |

Inne | 1498 | 345 | -77,0 | 345 |

Saldo budżetu państwa | -30872 | -19454 | -37,0 | -19472 |

Źródło: główny urząd rachunkowy Grecji. Uwaga: Tabela ta nie obejmuje płatności za zamówienia publiczne w dziedzinie obronności (1 mld EUR w 2010 r., co oznacza spadek o 30 % w porównaniu z rokiem 2009). |

Relacja długu sektora instytucji rządowych i samorządowych do PKB sięgnęła w 2010 r. 142,5 %, natomiast pierwotna wartość docelowa wynosiła 133 % PKB. Zasadniczo różnica ta wynika z zaklasyfikowania do sektora instytucji rządowych i samorządowych określonych podmiotów publicznych, które w związku z tym w 2009 r. po raz pierwszy zostały ujęte w rachunkach budżetowych, ale również z wyższego niż zakładano deficytu w 2010 r. Niemniej ustanowiony w decyzji pułap wzrostu długu sektora instytucji rządowych i samorządowych nie został przekroczony (pułap: 34 058 mln EUR, szacowany faktyczny wzrost zadłużenia: 28 870 mln EUR).

3. PROGNOZY NA ROK 2011 ORAZ NA LATA 2012–2014

RZąD GRECJI POTWIERDZIł SWOJE ZOBOWIąZANIE DO OSIąGNIęCIA CELU BUDżETOWEGO NA 2011 r. ustanowionego w decyzji Rady. W związku z wyższymi niż spodziewane wyjściowymi poziomami deficytu i zadłużenia oraz niższym niż oczekiwano PKB konieczne są większe wysiłki na rzecz konsolidacji budżetowej. Strategia budżetowa pozostaje związana ze ścieżką konsolidacji budżetowej, jaką przyjęto w maju 2010 r. Rząd Grecji podjął zatem decyzję o pełnym nadrobieniu straconego w 2010 r. dystansu, tak by szybko przywrócić stabilną sytuację budżetową, utrzymać swoje potrzeby finansowe w granicach określonych w programie oraz podbudować zaufanie na rynkach. Budżet na 2011 r., uchwalony przez parlament Grecji w dniu 22 grudnia 2010 r., obejmuje nowe środki służące redukcji deficytu o wartości 2¼ % PKB. Łącznie środki konsolidacji budżetowej w 2011 r., w tym środki przyjęte w maju, wyniosą zatem 5¾ % PKB. Około dwie trzecie nowych środków uzgodnionych w listopadzie dotyczy wydatków, a większość z nich ma charakter strukturalny. Charakter tymczasowy mają środki stanowiące 0,7 mld EUR, czyli 0,3 % PKB.

Większość środków budżetowych służących osiągnięciu docelowej wartości deficytu na rok 2011 została już uchwalona i rozpoczęto też ich wdrażanie. Środki te obejmują cięcia wydatków nieproduktywnych i nieukierunkowanych, ograniczenie umów krótkoterminowych w sektorze publicznym, lepsze ukierunkowanie powszechnych subsydiów dla gospodarstw domowych (jak np. dopłaty z tytułu kosztów ogrzewania i dodatki rodzinne) oraz lepsze zarządzanie aktywami państwowymi i lepsze ich wykorzystanie, w szczególności jeśli chodzi o pobór zaległych podatków. W budżecie na 2011 r. zaczęto również szukać rozwiązania dwóch głównych problemów strukturalnych: nadmiernych wydatków na opiekę zdrowotną i strat ponoszonych przez przedsiębiorstwa państwowe. Osiągnięcie celów budżetowych na rok 2011 wymaga wzrostu łącznych dochodów podatkowych o ponad 1,5 mld EUR (czyli około ¾ % PKB) w porównaniu z rokiem 2010, co stanowi niewątpliwe wyzwanie i zależy w dużej mierze od osiągnięcia wymiernych rezultatów w walce z uchylaniem się od opodatkowania oraz w ramach zwiększania wydajności mechanizmu poboru podatków.

Zgodnie z budżetem na rok 2011 deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg ESA95) miałby wynieść 16,8 mld EUR (7,6 % PKB). W oparciu o najnowsze dostępne informacje służby Komisji przewidują jednak, że deficyt wg ESA95 w roku 2011 może sięgnąć 18,8 mld EUR (datę graniczną tej prognozy stanowi 11 lutego 2011 r.). Jeżeli zatem nie zostaną podjęte żadne dodatkowe działania, deficyt w roku 2011 przekroczyłby wyznaczony pułap o ¾ punktu procentowego. W styczniu 2011 r. wykonanie budżetu państwa (w ujęciu kasowym) pozostawało w tyle w stosunku do miesięcznej wartości docelowej, głównie ze względu na utrzymujące się osłabienie po stronie dochodów; zakładana roczna luka budżetowa wynika zasadniczo z mniej korzystnych oczekiwań co do poszerzenia podstawy opodatkowania, zaktualizowanych szacunków dotyczących środków budżetowych, które mają zostać wdrożone w trakcie roku, jak również ze słabszej pozycji wyjściowej będącej skutkiem gorszych niż zakładano wyników, jakie osiągnięto w 2010 r. w różnych kategoriach dochodów. Spodziewać się można również wyższych niż zabudżetowane wydatków z tytułu odsetek.

Zgodnie z przepisami greckiego prawa budżetowego rząd powinien przygotować średniookresową strategię budżetową na lata 2012–2015. Rząd będzie opracowywał strategię budżetową, która miałaby być wdrażana w perspektywie średniookresowej, z myślą o ograniczeniu deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych do poziomu poniżej 3 % PKB w roku 2014 i w latach następnych. Szacunki służb Komisji pozwalają sądzić, że luka budżetowa między podstawowym scenariuszem zakładającym brak zmian w prowadzonej polityce a wartością docelową wyznaczoną w decyzji Rady na 2014 r. wynosi obecnie około 8 % PKB (zob. tabela 2), przy czym już w maju zapowiedziano środki budżetowe rzędu 2 % PKB, aczkolwiek nie można wykluczyć konieczności ponownej oceny wpływu tych środków na budżet.

Tabela 2: Rachunek deficytu: deficyt w kolejnych latach okresu 2009–2014 |

mln EUR | % PKB |

Skumulowane środki | Skumulowane środki |

2010-2014 | 2012- 2014 | 2010-2014 | 2012-2014 |

Deficyt w 2009 r. | 36150 | 15,4 |

Nominalny wzrost deficytu przy braku środków w 2010 r. | 3880 | 1,7 |

Środki wdrożone w 2010 r. | 18000 | 18000 | 7,8 | 7,8 |

Wpływ zmiany nominalnego PKB na wskaźnik deficytu | -- | 0,2 |

Deficyt w 2010 r. | 22030 | 9,6 |

Nominalny wzrost deficytu przy braku środków w 2011 r. | 9226 | 4,1 |

Środki wdrożone w 2011 r. | 12450 | 30450 | 5,5 | 13,5 |

Środki jeszcze nieokreślone | 1741 | 1741 | 0,7 | 0,7 |

Wpływ zmiany nominalnego PKB na wskaźnik deficytu | -- | 0,1 |

Deficyt w 2011 r. (wartość docelowa) | 17065 | 7,6 |

Nominalny wzrost deficytu przy braku środków w 2012 r. | 5455 | 2,4 |

Środki określone dla 2012 r.* | 5575 | 36025 | 5575 | 2,4 | 15,7 | 2,4 |

Środki jeszcze nieokreślone dla 2012 r. | 2029 | 3770 | 3770 | 0,9 | 1,6 | 1,6 |

Wpływ zmiany nominalnego PKB na wskaźnik deficytu | -- | -0,1 |

Deficyt w 2012 r. (wartość docelowa) | 14916 | 6,4 |

Nominalny wzrost deficytu przy braku środków w 2013 r. | 2218 | 0,9 |

Środki określone dla 2013 r.* | 575 | 36600 | 6150 | 0,2 | 15,5 | 2,6 |

Środki jeszcze nieokreślone dla 2013 r. | 5160 | 8931 | 8930 | 2,2 | 3,8 | 3,8 |

Wpływ zmiany nominalnego PKB na wskaźnik deficytu | -- | -0,2 |

Deficyt w 2013 r. (wartość docelowa) | 11399 | 4,8 |

Nominalny wzrost deficytu przy braku środków w 2014 r. | 491 | 0,2 |

Środki określone dla 2014 r.* | -1050 | 35550 | 5100 | -0,4 | 14,6 | 2,1 |

Środki jeszcze nieokreślone dla 2014 r. | 5573 | 14504 | 14504 | 2,3 | 5,9 | 5,9 |

Wpływ zmiany nominalnego PKB na wskaźnik deficytu | -- | -0,6 |

Deficyt w 2014 r. (wartość docelowa) | 6385 | 2,6 |

* Określone i wyrażone ilościowo w pierwotnym programie z maja 2010 r. środki na lata 2012, 2013 i 2014 podlegają weryfikacji. |

Deficyt w roku „t” równa się deficytowi w roku „t-1” powiększonemu o nominalny wzrost deficytu w roku „t” i pomniejszonemu o środki określone oraz środki nieokreślone dla danego roku (a w przypadku wskaźnika deficytu zostaje jeszcze uwzględniony wpływ zmiany nominalnego PKB). Wzrost deficytu przy braku środków oznacza wzrost poziomu deficytu, jaki nastąpiłby w razie niepodjęcia środków służących konsolidacji. Obejmuje on w szczególności strukturalny wzrost wydatków na emerytury, wzrost wydatków z tytułu odsetek oraz pozostałe uwarunkowane strukturalnie zwiększenia wydatków. Wzrost deficytu przy braku środków został obliczony przy założeniu zamrożenia płac i wdrożenia zasady zastępowania jedynie co piątej osoby odchodzącej ze stanowiska w sektorze publicznym. Odzwierciedla on również wzrost lub spadek dochodów wynikający ze zmian sytuacji w zakresie podstawy opodatkowania. |

6. POSTęPY W REALIZACJI REFORM STRUKTURALNYCH

Program reform strukturalnych w Grecji jest realizowany. Dokonano postępów we wdrażaniu strukturalnych reform budżetowych, chociaż w niektórych przypadkach postępują one wolniej niż zaplanowano. Rząd pracuje nad wzmocnieniem ram prawnych służących walce z uchylaniem się od opodatkowania oraz modernizacji organów skarbowych. Reformy instytucji budżetowych, w tym głównego urzędu rachunkowego, są w toku – rząd ustanowił pułapy wydatków dla podsektora centralnego oraz docelowe wartości deficytu dla całego sektora instytucji rządowych i samorządowych, a także poczynił postępy na drodze do zapewnienia terminowego udostępniania danych budżetowych, choć zarówno jakość, jak i zakres danych wymagają dalszej poprawy. Ulepszenia wymaga również zarządzanie budżetowe po stronie wydatków, zwłaszcza w odniesieniu do budżetu inwestycyjnego i zamówień publicznych w dziedzinie obronności. Osiągnięto postępy w reformie systemu opieki zdrowotnej – pierwszy pakiet reform został uchwalony w połowie lutego 2011 r. W przypadku niektórych środków budżetowych o charakterze strukturalnym doszło jednak do opóźnień, m.in. jeśli chodzi o uproszczenie systemu wynagrodzeń w sektorze publicznym oraz zapewnienie pełnej funkcjonalności centralnego urzędu odpowiedzialnego za wypłatę wynagrodzeń w sektorze publicznym. Wprawdzie z pewnym opóźnieniem, ale stopniowo widoczne są postępy w przygotowaniu funkcjonalnych przeglądów administracji centralnej i programów socjalnych.

Rząd zobowiązał się do opublikowania spisu składników majątkowych znajdujących się w posiadaniu skarbu państwa, obejmującego m.in. udziały w przedsiębiorstwach notowanych i nienotowanych na giełdzie oraz nieruchomości przedstawiające wartość handlową. Pozwoli to przyspieszyć proces prywatyzacji, w odniesieniu do którego rząd założył, że przychody w latach 2011–2015 sięgną nawet 50 mld EUR, z czego 15 mld EUR miałoby przypaść na lata 2011–2012.

W zakresie innych reform strukturalnych również można odnotować bieżące postępy, ale podobnie jak w przypadku reform budżetowych dochodzi do opóźnień. Wraz z przyjęciem w grudniu nowych przepisów prawa pracy oraz przedłożeniem wniosków legislacyjnych dotyczących ułatwienia dostępu do zawodów regulowanych Grecja zainicjowała kolejny etap reform strukturalnych. Jako pierwszy krok na drodze do reformy systemu edukacyjnego ustanowiona została niezależna grupa robocza złożona z ekspertów ds. oświaty. W najbliższym czasie oczekuje się przyjęcia aktów prawnych (bądź też są one właśnie w trakcie uchwalania) mających na celu usunięcie istniejących ograniczeń swobody świadczenia usług, zreformowanie sektora energetycznego, uproszczenie prawodawstwa i przyspieszenie procedur udzielania zezwoleń na prowadzenie przedsiębiorstwa, prowadzenie działalności przemysłowej i wykonywanie wolnego zawodu, jak również zmianę ram instytucjonalnych greckiego urzędu ds. konkurencji.

7. KOMPLETNOść WYMAGANYCH INFORMACJI

Sprawozdanie przedłożone przez Grecję oraz dane regularnie przekazywane Komisji zawierają większość informacji wymaganych na mocy decyzji Rady. W szczególności sprawozdanie zawiera szczegółowe informacje na temat konkretnych środków, które zostały (bądź zostaną) wdrożone celem zastosowania się do decyzji Rady, oraz ich wpływu na budżet.

Główny urząd rachunkowy Grecji terminowo przekazywał dane na temat miesięcznego wykonania budżetu państwa (ostatnie dane – za styczeń 2011 r. – zostały opublikowane w dniu 12 lutego 2011 r.). Ponadto w uzupełnieniu comiesięcznych aktualizacji publikowanych przez główny urząd rachunkowy przekazywane są również dane na temat miesięcznych zmian sytuacji w zakresie zaległych płatności podsektora centralnego oraz większości pozostałych podsektorów sektora instytucji rządowych i samorządowych. W przypadku tych ostatnich stopień szczegółowości danych rocznych uległ wprawdzie poprawie, jednak w dalszym ciągu niekompletne są miesięczne dane dotyczące wykonania budżetu przez fundusze zabezpieczenia społecznego, jednostki pozabudżetowe i samorządy lokalne. W sprawozdaniu przedstawiono zmiany liczby stałego personelu w sektorze publicznym od końca 2009 r., obejmującego osoby zatrudnione na stałe w administracji centralnej, podmiotach publicznych i samorządach lokalnych, personel państwowych osób prawnych utworzonych na mocy prawa prywatnego, organów bezpieczeństwa i sił zbrojnych, jak również duchowieństwo. Sprawozdanie zawiera wymagane informacje na temat emisji i spłat długu oraz sytuacji finansowej największych przedsiębiorstw państwowych. Sprawozdanie zawiera ponadto wiele informacji na temat wdrażania reform strukturalnych podjętych w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 16 lutego 2010 r.[9] i celem spełnienia wymogów określonych w Memorandum of Economic and Financial Policies i Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality.

8. WNIOSEK

Szacuje się, że określony w decyzji Rady pułap deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych (wg ESA95) na rok 2010 został przekroczony o około 4,1 mld EUR; tym samym zamiast 18,5 mld EUR (8 % PKB) deficyt ten wyniósł 22 mld EUR (9,6 % PKB). Oznacza to mimo wszystko zmniejszenie relacji deficytu do PKB o niemal 6 punktów procentowych w porównaniu z rokiem 2009. Szacuje się, że wskaźnik zadłużenia sektora instytucji rządowych i samorządowych wzrósł ze 127 % PKB na koniec 2009 r. do 141 % w 2010 r.

Uchwalony przez parlament budżet na 2011 r. jest zgodny z pułapami określonymi w decyzji Rady, aczkolwiek utrzymanie się w ich granicach będzie wymagało podjęcia dodatkowych działań. Rząd pracuje obecnie nad kolejnymi środkami o trwałym charakterze, które będą konieczne do dalszej redukcji deficytu w następnych latach. W szczególności rząd ogłosił już zarys średniookresowej strategii budżetowej, której projekt zostanie przedłożony do końca marca, a następnie do połowy kwietnia musi zostać przyjęty przez radę ministrów i do połowy maja zostać przegłosowany w parlamencie. W kontekście strategii średniookresowej konieczne są trwałe środki konsolidacji budżetowej w wysokości co najmniej 8 % PKB (przy czym środki odpowiadające 6 % PKB muszą dopiero zostać wskazane), które pozwolą zapewnić osiągnięcie docelowych wartości deficytu w latach do roku 2014 włącznie, a także trwale sprowadzić relację długu do PKB na ścieżkę spadkową. Rozszerzony plan prywatyzacji miałby przyczynić się do zmniejszenia wskaźnika zadłużenia o blisko 20 punktów procentowych w ciągu 5 lat.

Podsumowując, Grecja – mimo niezrealizowania celów budżetowych w roku 2010 – znajduje się na dobrej drodze do podjęcia niezbędnych działań i wdrożenia wymaganych środków polityki, pozwalających utrzymać kurs mający prowadzić do zlikwidowania nadmiernego deficytu budżetowego do roku 2014, zgodnie z decyzją Rady. Komisja uznaje zatem, że Grecja w zadowalający sposób stosuje się do decyzji Rady z dnia 10 maja 2010 r., odpowiada na zalecenie Rady z dnia 16 lutego 2010 r. oraz wdraża środki określone w zaktualizowanych Memorandum of Economic and Financial Policies i Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality z dnia 22 listopada 2010 r.

ZAŁĄCZNIK I: ŚRODKI, KTÓRE ZGODNIE Z DECYZJĄ RADY MIAŁY ZOSTAĆ PRZYJĘTE DO KOŃCA GRUDNIA 2010 R.

Środki (wymagane zgodnie z art. 2 ust. 3 decyzji Rady) | Stan zaawansowania |

Do końca grudnia 2010 r. Grecja przyjmuje następujące środki: |

a) ostateczne przyjęcie środków, o których mowa w ust. 2 lit. a); | Zrealizowano. |

b) przepisy służące wzmocnieniu ram budżetowych. Powinny one w szczególności obejmować ustanowienie średniookresowych ram budżetowych, utworzenie obowiązkowej rezerwy budżetowej odpowiadającej 5 % łącznych środków jednostek administracji centralnej, innych niż wynagrodzenia, emerytury i odsetki, stworzenie bardziej rygorystycznego mechanizmu monitorowania wydatków oraz powołanie agencji budżetowej przyłączonej do parlamentu; | Częściowo zrealizowano. Nowe prawo budżetowe przyjęte we wrześniu 2010 r. zostało już zastosowane przy uchwalaniu ustawy budżetowej na rok 2011. Do maja 2011 r. rząd przyjmie średniookresową strategię budżetową, która będzie stanowiła podstawę dla przygotowania budżetu na rok 2012. Przepisy dotyczące powołania agencji budżetowej przyłączonej do parlamentu zostały uchwalone, ale nie zostały jeszcze wdrożone. |

f) środki w celu znacznego zwiększenia wskaźnika absorpcji funduszy strukturalnych i spójności; | Zrealizowano. |

i) przepisy prawne służące uproszczeniu i przyspieszeniu procedur udzielania zezwoleń na prowadzenie przedsiębiorstw, działalności przemysłowej i wykonywanie wolnych zawodów; | Częściowo zrealizowano, z opóźnieniem. Ustawa o udzielaniu zezwoleń powinna zostać wkrótce poddana pod głosowanie w parlamencie. |

j) zmianę ram instytucjonalnych greckiego urzędu ds. konkurencji w celu zwiększenia jego niezależności, ustanowienia rozsądnych terminów na przeprowadzenie dochodzenia i wydanie decyzji oraz przyznanie mu kompetencji do odrzucania skarg; | W trakcie realizacji, z opóźnieniem. Projekt zostanie wkrótce przedłożony parlamentowi. |

k) lepsze zarządzanie aktywami publicznymi celem pozyskania co najmniej 7 mld EUR w latach 2011–2013, z których co najmniej 1 mld EUR w 2011 r., a przychody ze sprzedaży aktywów (nieruchomości i aktywów finansowych) przeznacza się na spłatę długu i nie ograniczą wysiłków na rzecz konsolidacji budżetowej, mających doprowadzić do utrzymania deficytu w granicach pułapów określonych w art. 1 ust. 2; | Zrealizowano. Rząd ogłosił wykaz aktywów, które zamierza sprywatyzować w latach 2011–2013. Plan prywatyzacji powinien zostać zweryfikowany, mając na uwadze zamiar zwiększenia przez rząd wpływów z prywatyzacji w latach 2011–2015 do 50 mld EUR. |

l) środki mające na celu zlikwidowanie istniejących ograniczeń dla swobody świadczenia usług; | W trakcie realizacji, z opóźnieniem. Wkrótce powinno nastąpić uchwalenie szeregu odpowiednich środków. |

m) dekret, który zabrania deficytów samorządom lokalnym co najmniej do roku 2014; zmniejszenie transferów na rzecz samorządów lokalnych, zgodnie z planami w zakresie oszczędności i przekazywania uprawnień; | Zrealizowano. |

n) opublikowanie tymczasowych prognoz długoterminowych dotyczących wydatków na emerytury do roku 2060 zgodnie z uchwaloną w lipcu 2010 r. reformą ustawodawczą dotyczącą głównych systemów emerytalnych (IKA, w tym system emerytalny urzędników służby cywilnej, OGA i OAEE); | Zrealizowano. |

o) wdrożenie jednolitego systemu recept elektronicznych; opublikowanie pełnego cennika leków znajdujących się na rynku; stosowanie wykazu leków nierefundowanych i wykazu leków dostępnych bez recepty; opublikowanie nowego wykazu leków refundowanych z wykorzystaniem nowego systemu cen odniesienia; wykorzystanie informacji uzyskiwanych z systemu recept elektronicznych i w drodze skanowania celem poboru rabatów od firm farmaceutycznych; wprowadzenie mechanizmu monitorowania umożliwiającego comiesięczne oszacowanie wydatków na farmaceutyki; egzekwowanie współpłatności w wysokości 5 EUR za regularne usługi ambulatoryjne i objęcie współpłatnością nieuzasadnionych wizyt na oddziałach ratownictwa medycznego; opublikowanie zweryfikowanych przez biegłych rewidentów sprawozdań finansowych szpitali i ośrodków zdrowia; oraz utworzenie niezależnej grupy zadaniowej złożonej z ekspertów w dziedzinie polityki zdrowotnej, której zadaniem będzie opracowanie do końca maja 2011 r. szczegółowego sprawozdania na temat kompleksowej reformy systemu opieki zdrowotnej celem poprawy jego wydajności i skuteczności; | W trakcie realizacji. Różne środki są obecnie w trakcie uchwalania lub wdrażania. |

q) dalsze ograniczenie wydatków operacyjnych o co najmniej 5 procent, przynoszące oszczędności w kwocie co najmniej 100 mln EUR; | Zrealizowano. |

r) dalsze ograniczenie transferów, przynoszące w całym sektorze publicznym oszczędności w kwocie co najmniej 100 mln EUR. Podmioty publiczne będące beneficjentami tych transferów zapewnią jednoczesne ograniczenie wydatków, aby nie doprowadzić do kumulacji zaległości; |

s) uzależnienie świadczeń rodzinnych od stanu majątkowego, począwszy od stycznia 2011 r., przynoszące oszczędności w kwocie co najmniej 150 mln EUR (po uwzględnieniu związanych z tym kosztów administracyjnych); | Zrealizowano. |

t) ograniczenie zakupów (dostaw) sprzętu wojskowego o co najmniej 500 mln EUR w porównaniu z obecnym poziomem w 2010 r.; | Planowane. Zostanie poddane ocenie do końca roku. |

u) ograniczenie wydatków funduszy zabezpieczenia społecznego na farmaceutyki o 900 mln EUR dzięki dodatkowemu obniżeniu cen leków i nowym procedurom zamówień; ograniczenie wydatków szpitali na farmaceutyki (włącznie z wydatkami na sprzęt i wyposażenie) o co najmniej 350 mln EUR; | Zrealizowano. |

v) zmiany w zarządzaniu przedsiębiorstwami publicznymi oraz w ich polityce cenowej i polityce wynagrodzeń, przynoszące oszczędności w kwocie co najmniej 800 mln EUR; | Zrealizowano. |

w) zrównanie poziomu opodatkowania oleju opałowego i oleju napędowego po dniu 15 października 2011 r. celem zwalczania nadużyć, przynoszące oszczędności w kwocie co najmniej 400 mln EUR w 2011 r. po uwzględnieniu szczególnych środków mających na celu ochronę uboższych grup społecznych; | Nie zrealizowano. Akt prawny dotyczący zrównania opodatkowania oleju opałowego i oleju napędowego nie został jeszcze uchwalony. Niższe opodatkowanie oleju opałowego, które ma zostać zniesione, obowiązuje jedynie jesienią i zimą, w związku z czym opóźnienie w przyjęciu aktu nie miało do tej pory istotnego wpływu na dochody podatkowe i wydatki podatkowe. |

x) podniesienie stawek obniżonych podatku VAT z 5,5 do 6,5 procent i z 11 do 13 procent, przynoszące co najmniej 880 mln EUR; obniżenie stawki podatku VAT stosowanej do leków i usług hotelowych z 11 do 6,5 procent, wiążące się z kosztem nieprzekraczającym 250 mln EUR po uwzględnieniu oszczędności, jakie obniżenie stawki VAT na leki przyniesie funduszom zabezpieczenia społecznego i szpitalom; | Zrealizowano. |

y) nasilenie walki z przemytem paliwa (co najmniej 190 mln EUR); |

z) podniesienie opłat sądowych (co najmniej 100 mln EUR); |

aa) wdrożenie planu działań na rzecz przyspieszenia poboru zaległości podatkowych (co najmniej 200 mln EUR); |

bb) przyspieszenie poboru kar podatkowych (co najmniej 400 mln EUR); |

cc) pobór dochodów będących następstwem wprowadzenia nowych zasad prowadzenia sporów podatkowych i postępowań sądowych w sprawach podatkowych (co najmniej 300 mln EUR); |

dd) dochody z przedłużenia wygasających licencji telekomunikacyjnych (co najmniej 350 mln EUR); |

ee) dochody z koncesji (co najmniej 250 mln EUR); |

ff) plan restrukturyzacji sieci transportu miejskiego w Atenach (OASA). Celem planu jest zmniejszenie strat operacyjnych przedsiębiorstwa i doprowadzenie go do rentowności. Plan obejmuje cięcia wydatków operacyjnych przedsiębiorstwa oraz podwyżki taryf. Niezbędne działania zostaną wdrożone do marca 2011 r.; | W trakcie realizacji. Przedłożono projekt planu biznesowego. |

gg) akt prawny ograniczający zatrudnianie w całym sektorze instytucji rządowych i samorządowych do współczynnika nie wyższego niż 1 nowo zatrudniany pracownik na 5 pracowników odchodzących na emeryturę lub w wyniku zwolnienia, bez wyjątków sektorowych, uwzględniając personel przenoszony z restrukturyzowanych przedsiębiorstw publicznych do podmiotów sektora publicznego; | Zrealizowano. |

hh) działania mające na celu wzmocnienie instytucji rynku pracy oraz ustanowienie następujących zasad: pierwszeństwo porozumień na szczeblu przedsiębiorstw wobec porozumień sektorowych i branżowych bez nieuzasadnionych ograniczeń; porozumienia zbiorowe na poziomie przedsiębiorstw nie są ograniczane wymogami dotyczącymi minimalnej wielkości przedsiębiorstw; wykluczenie rozszerzania porozumień sektorowych i branżowych na strony niereprezentowane w negocjacjach; przedłużenie okresu próbnego w nowej pracy; wyeliminowanie ograniczeń czasowych w korzystaniu z agencji pracy tymczasowej; usunięcie przeszkód w częstszym korzystaniu z umów na czas określony; usunięcie przepisów ustanawiających wyższe stawki godzinowe dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin; oraz zezwolenie na bardziej elastyczne zarządzanie czasem pracy, w tym na zatrudnianie w niepełnym wymiarze godzin i na pracę zmianową. | Częściowo zrealizowano. Ustawa 3899/2010 przewiduje, że przedsiębiorstwa i ich pracownicy mogą uzgadniać specjalne porozumienia zbiorowe na poziomie przedsiębiorstwa, które mogą odbiegać na niekorzyść pracowników od porozumień sektorowych. Obecnie konstytuuje się nowa rada OMED. Zrealizowano wymogi przedłużenia okresu próbnego w nowej pracy do jednego roku, wyeliminowania ograniczeń czasowych w korzystaniu z agencji pracy tymczasowej oraz usunięcia przepisów ustanawiających wyższe stawki godzinowe dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze godzin. Nie zrealizowano nałożonego wymogu wykluczenia rozszerzania porozumień sektorowych i branżowych na strony niereprezentowane w negocjacjach. Nie zrealizowano wymogu przyjęcia przepisów celem usunięcia przeszkód w częstszym korzystaniu z umów na czas określony oraz zezwolenia na bardziej elastyczne zarządzanie czasem pracy. |

[1] Dz.U. L 145 z 11.6.2010, s. 6-11.

[2] COM(2010) 739 wersja ostateczna.

[3] „The Economic Adjustment Programme for Greece – Third Review”, European Economy–Occasional Paper nr 77 , luty 2011 r. Dokument ten zawiera bardziej szczegółową ocenę rozwoju sytuacji makroekonomicznej, finansowej i budżetowej oraz pod względem realizacji reform strukturalnych.

[4] Memorandum of Economic and Financial Policies oraz Memorandum of Understanding of Specific Economic Policy Conditionality z dnia 3 maja 2010 r., zaktualizowane w dniu 22 listopada 2010 r.

[5] The Economic Adjustment Programme for Greece – Report submitted in accordance with Council Decision – February 2011 . Sprawozdanie to zostało przedłożone przez rząd Grecji w dniu 12 lutego 2011 r. Jest ono dostępne pod adresem: http://ec.europa.eu/economy_finance/eu/countries/greece_en.htm.

[6] Wskaźniki deficytu do PKB mają charakter orientacyjny. W decyzji Rady wskaźniki deficytu do PKB opierają się na danych dotyczących nominalnego PKB, które były dostępne w maju; dla kolejnych lat okresu 2010–2014 wynosiły one odpowiednio 8,0 %, 7,6 %, 6,5 %, 4,9 % oraz 2,6 % PKB. Ścieżka dostosowania określona w decyzji oznacza, że roczny wzrost skonsolidowanego długu brutto sektora instytucji rządowych i samorządowych nie powinien przekroczyć: 34 058 mln EUR w 2010 r.; 17 365 mln EUR w 2011 r.; 15 016 mln EUR w 2012 r.; 11 599 mln EUR w 2013 r. i 7 885 mln EUR w 2014 r. Uwzględniając uaktualnione dane liczbowe dotyczące długu na koniec 2009 r. oraz najnowsze prognozy dotyczące nominalnego PKB, odpowiada to relacji długu do PKB wynoszącej, odpowiednio, 145, 155, 159, 159 i 157 % PKB w kolejnych latach okresu 2010–2014.

[7] Dz.U. L 145 z 11.6.2010, s. 6.

[8] Dz.U. L 26 z 29.1.2011, s. 15.

[9] Zalecenie Rady dla Grecji z dnia 16 lutego 2010 r. mające na celu usunięcie niespójności z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej w Grecji oraz likwidację zagrożeń dla prawidłowego funkcjonowania unii gospodarczej i walutowej (2010/190/UE) (Dz.U. L 83 z 30.3.2010, s. 63).