KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 14.12.2018 COM(2018) 843 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY dotyczące wykonania rozporządzenia (UE) nr 1260/2013 w sprawie statystyk europejskich w dziedzinie demografii



1.Wprowadzenie W rozporządzeniu (UE) nr 1260/2013 w sprawie statystyk europejskich w dziedzinie demografii (zwanym dalej także „rozporządzeniem”) ustanowiono wspólne ramy prawne opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyk europejskich dotyczących ludności i zdarzeń ruchu naturalnego. Państwa członkowskie wcześniej od wielu lat dobrowolnie przedkładały takie dane, lecz ponieważ dane te opierały się na różnych demograficznych definicjach, pojęciach i metodach, istniało ryzyko heterogeniczności, nieporównywalności, niespójności i braku aktualności. Celem wspólnych ram było zaspokojenie zapotrzebowania na wysokiej jakości roczne statystyki w dziedzinie demografii, których znaczenie dla formułowania i oceniania polityki w szerokim zakresie dziedzin, ze szczególnym uwzględnieniem kwestii społecznych i gospodarczych na poziomie krajowym i regionalnym, jest zasadnicze. Jest to szczególnie istotne, ponieważ statystyki dotyczące ludności i zdarzeń ruchu naturalnego są ważnym wspólnym elementem wielu wskaźników politycznych. Przepisy art. 11 rozporządzenia zobowiązują Komisję do przedłożenia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie pierwszego sprawozdania dotyczącego wykonania rozporządzenia do dnia 31 grudnia 2018 r., a drugiego – do dnia 31 grudnia 2023 r. Niniejszy dokument stanowi wspomniane pierwsze sprawozdanie. W sekcji 2 niniejszego sprawozdania zawarto przegląd statystyk europejskich w dziedzinie demografii, a w szczególności wymogów określonych w rozporządzeniu oraz powiązanego środka wykonawczego przyjętego przez Komisję. W sekcji 3 podsumowano wykonanie rozporządzenia w odniesieniu do ustalonych kryteriów jakości dotyczących europejskich statystyk, obejmujących porównywalność oraz obciążenia dla dostawców danych i respondentów w państwach członkowskich. W sekcji 4 opisano wykorzystane metody gromadzenia danych i metody estymacji, w tym te, które wykorzystano do oszacowania liczby ludności ogółem (art. 4 rozporządzenia). W sekcji 5 znajduje się sprawozdanie na temat głównych wyników studiów wykonalności dotyczących definicji „miejsca zamieszkania” oraz jej wdrażania przez państwa członkowskie (art. 8). W sekcji 6 przyjrzano się natomiast kwestiom, które należy rozważyć w celu ulepszenia wspólnych ram w świetle wniosków sformułowanych we wcześniejszych sekcjach. 2.Przegląd objętych rozporządzeniem statystyk w dziedzinie demografii Najważniejsze obszary statystyk uregulowane w rozporządzeniu (UE) nr 1260/2013 obejmują: ·ludność według wieku, płci i regionu zamieszkania; ·urodzenia żywe według płci, miesiąca urodzenia, kolejności urodzenia, wieku matki, roku urodzenia matki, kraju urodzenia matki, kraju obywatelstwa matki i regionu zamieszkania matki; ·zgony według wieku, płci, roku urodzenia, regionu zamieszkania, kraju urodzenia, kraju obywatelstwa i miesiąca zgonu; oraz ·ogólną liczbę „ludności zamieszkującej” na konkretne potrzeby Unii. W rozporządzeniu określono podstawę prawną gromadzenia danych wymaganych w przypadku: Øszczegółowych statystyk w dziedzinie demografii dotyczących ludności, urodzeń żywych i zgonów na poziomie krajowym i regionalnym (art. 3); oraz Øprowadzenia pomiarów liczby ludności ogółem na potrzeby głosowania większością kwalifikowaną w Radzie, w szczególności zgodnie z wymogami art. 238 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 4). Jeżeli chodzi o art. 3, chociaż państwa członkowskie mają obowiązek dostarczyć dane dotyczące ich „ludności zamieszkującej”, dopuszcza się pewną elastyczność – państwa członkowskie mogą przedstawić dane dotyczące liczby „ludności formalnie zamieszkującej” lub „zameldowanej” oraz powiązanych zdarzeń ruchu naturalnego (urodzeń żywych i zgonów). W szczególności rozporządzenie (art. 2 lit. d)) stanowi, że w przypadku gdy nie można ustalić okoliczności miejsca zamieszkania, wówczas za „miejsce zamieszkania” można uznać miejsce formalnego zamieszkania lub miejsce zameldowania.

Aby ułatwić wykonanie rozporządzenia, Komisja (Eurostat) ściśle współpracuje z organami krajowymi uczestniczącymi w tworzeniu i dostarczaniu stosownych danych. W istocie Komisja prowadziła takie działania przez wiele lat, w ciągu których dane były dostarczane na zasadzie dobrowolności. Statystyki są dostarczane Eurostatowi przez krajowe urzędy statystyczne. Aby określić praktyczne ustalenia dotyczące podziałów danych, terminów przekazywania danych oraz ich zmian, Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 205/2014 zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia (UE) nr 1260/2013. W jego wyniku państwa członkowskie dodatkowo przekazują Eurostatowi: ·tymczasowe dane roczne dotyczące liczby ludności ogółem, liczby urodzeń żywych ogółem oraz liczby zgonów ogółem na poziomie krajowym (w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia każdego roku odniesienia); oraz ·tymczasowe dane miesięczne dotyczące liczby urodzeń żywych ogółem i liczby zgonów ogółem za co najmniej pierwsze sześć miesięcy roku odniesienia (do dnia 30 listopada tego roku). Poza danymi, które państwa członkowskie przekazują na podstawie rozporządzenia, przesyłają one dobrowolnie określoną liczbę tabel, np. informacje na temat zgonów według wieku, płci i poziomu wykształcenia, które to dane wykorzystuje się do obliczania średniego trwania życia według poziomu wykształcenia. Poprzez ścisłe monitorowanie (w oparciu o rozbudowane metadane) przestrzegania pojęcia i definicji „miejsca zamieszkania” rozporządzenie zapewnia, aby dane dotyczące ludności sporządzone na potrzeby głosowania większością kwalifikowaną (art. 4) były porównywalne między państwami członkowskimi. 3.Jakość przekazywanych danych W niniejszej sekcji przedstawiono ocenę wykonania rozporządzenia na podstawie standardowych kryteriów jakości zgodnych z zasadami określonymi w Europejskim kodeksie praktyk statystycznych oraz w art. 12 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 w sprawie statystyki europejskiej. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 1260/2013 państwa członkowskie są zobowiązane gromadzić, opracowywać, przetwarzać i przekazywać zharmonizowane statystyki dotyczące ludności i zdarzeń ruchu naturalnego. Mają obowiązek zapewnienia wysokiej jakości danych – stosując w tym celu kryteria jakości, takie jak terminowość i dokładność (zob. poniżej) – które muszą zgłaszać do Eurostatu. Eurostat dokonuje przeglądu jakości metadanych i ocen państw członkowskich i na swojej stronie internetowej publikuje statystyki w formie wielowymiarowych tabel lub artykułów analitycznych, którym towarzyszą stosowne metadane. Przed wejściem w życie rozporządzenia państwa członkowskie przekazywały już dobrowolnie większość danych, których wymagają jego przepisy. W związku z nową podstawą prawną dostępność i kompletność danych uległa jednak znacznej poprawie. Ogólna poprawa jakości danych doprowadziła do większej dokładności, spójności i porównywalności danych. Państwa członkowskie zapewniły lepszą jakość źródeł danych stanowiących podstawę statystyk oraz metodyki, a także narzędzi statystycznych stosowanych do opracowywania danych, czego wynikiem jest szerszy zakres i bardziej terminowe przesyłanie danych. Umożliwiło to Komisji skrócenie czasu potrzebnego na rozpowszechnianie danych, ułatwiło ich terminowe udostępnianie, a także zwiększyło dostępność tych danych dla użytkowników; np. lepszej jakości metadanych i danych zharmonizowanych (zob. sekcja 3.4 poniżej). Ponadto gromadzenie danych połączono z gromadzeniem danych wymaganych na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) nr 862/2007 w sprawie statystyk Wspólnoty z zakresu migracji i ochrony międzynarodowej, aby osiągnąć spójność między różnymi podziałami ludności oraz – na ile to możliwe – spójność bilansów ludności między ludnością, zdarzeniami ruchu naturalnego i przepływami migracyjnymi. Połączono również metadane przesłane przez państwa członkowskie. 3.1. Przydatność Komisja wykorzystuje statystyki w dziedzinie demografii do opracowywania regularnych sprawozdań, wniosków w sprawie polityki, sprawozdań z wykonania, których wymagają przepisy UE, a także analiz polityki. Przykładowo w jej sprawozdaniach na temat spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej oraz w specjalnym dodatku na temat trendów demograficznych Kwartalnego przeglądu dotyczącego zatrudnienia i sytuacji społecznej w UE wykorzystano regionalne i krajowe informacje na temat ludności i zdarzeń ruchu naturalnego. Jednym z bezpośrednich zastosowań danych przekazywanych zgodnie z rozporządzeniem są trzyletnie demograficzne prognozy Eurostatu dotyczące ludności, które pokazują, w jaki sposób wielkość i struktura populacji mogłyby ulec zmianie, gdyby pewne założenia dotyczące płodności, śmiertelności i migracji pozostały aktualne. Prognozy te wykorzystuje się także w sprawozdaniu na temat starzenia się społeczeństwa w celu oceny długoterminowego wpływu starzenia się społeczeństwa na budżet i gospodarkę. Ponadto statystyki mają kluczowe znaczenie w procesie decyzyjnym UE, ponieważ liczba ludności decyduje o wadze głosowania większością kwalifikowaną państw członkowskich w Radzie. Statystyki tworzone na podstawie rozporządzenia są również regularnie wykorzystywane przez administracje krajowe, organizacje międzynarodowe, pracowników naukowych i grupy społeczeństwa obywatelskiego zajmujące się wieloma kwestiami, a także do celów planowania, monitorowania i oceny programów w wielu obszarach polityki społecznej i gospodarczej. Wykorzystuje się je na przykład do: ·analizy starzenia się społeczeństwa i wpływu tego zjawiska na stabilność i dobrobyt; ·oceny płodności jako części kontekstu polityki rodzinnej; oraz ·obliczeń danych statystycznych na mieszkańca. Spośród wszystkich danych statystycznych rozpowszechnianych przez Eurostat dane dotyczące liczby ludności są jednymi z najczęściej wykorzystywanych. W znajdującej się na stronie internetowej Eurostatu sekcji „Ludność” przedstawiono dostępne statystyki, odnośne przepisy UE (w szczególności rozporządzenie (UE) nr 1260/2013) oraz metody gromadzenia danych. Od połowy 2016 r. jest to sekcja tematyczna, która znajduje się na pierwszym miejscu pod względem liczby korzystających użytkowników, przy czym roczna liczba wyświetleń strony oscyluje w granicach pół miliona. W latach 2015–2017 roczne dane dotyczące ludności na poziomie krajowym cieszyły się niezmiennie największą popularnością (między 11 % a 18 % wyświetleń rocznie), jeśli chodzi o tabele statystyk społecznych, i znajdowały się w gronie trzech najczęściej wyświetlanych tabel Eurostatu. Wśród użytkowników rośnie zainteresowanie danymi dotyczącymi przyrostu ludności. „Bilanse ludności i współczynniki urodzeń na poziomie krajowym” – w latach 2015–2017 liczba odsłon odnośnej strony internetowej wzrosła o 66 %, co umocniło jej pozycję jako jednego z najpopularniejszych zbiorów danych Eurostatu.

Wyniki te potwierdzają przydatność danych zarówno dla użytkowników, jak i ogółu odbiorców. 3.2. Dokładność Zgodnie z zasadą pomocniczości państwa członkowskie mogą zgodnie z prawem krajowym i praktyką krajową swobodnie wybierać źródła danych, z których korzystają. W stosownych przypadkach można wykorzystywać dobrze udokumentowane i oparte na podstawach naukowych metody estymacji statystycznej (art. 7 rozporządzenia). Wraz z danymi podstawowymi Eurostat otrzymuje metadane w szczególności dotyczące dokładności danych i przedstawiające objaśnienia w zakresie m.in.: ·wykorzystanych źródeł danych i zastosowanych procedur; ·wszelkich szacunków lub technik modelowania zastosowanych względem danych; oraz ·ich możliwego wpływu na stopień zgodności z definicjami rozporządzenia. Od czasu wejścia w życie rozporządzenia poprawiła się weryfikacja danych, dzięki wprowadzeniu większej liczby dokładniejszych kontroli w kwestionariuszu. Państwa członkowskie przeprowadzają te kontrole przed przekazaniem danych, co prowadzi do poprawy ogólnej jakości danych. Na dalszą poprawę jakości wyników miały również wpływ udoskonalone zasady weryfikacji danych w bazie danych Eurostatu przed ich rozpowszechnieniem. Choć pod wieloma względami odnotowano poprawę, to nadal utrzymują się specyficzne problemy z dokładnością danych, mianowicie: ·niepełne pokrycie (np. gdy osoby nie rejestrują swojego miejsca pobytu); oraz ·nadmierne pokrycie (np. osoby nie wyrejestrowują się, ponieważ często nie mają takiego obowiązku ani motywacji). W tym kontekście Eurostat promuje wykorzystanie „przepływów lustrzanych” zgłaszanych przez partnerskie państwa członkowskie w celu rozwiązywania problemu błędów pokrycia spowodowanych brakiem rejestrowania i wyrejestrowywania. Eurostat monitoruje te działania poprzez szczegółową dyskusję prowadzoną z krajowymi urzędami statystycznymi oraz poprzez ułatwianie wymiany danych pochodzących z przepływów lustrzanych między państwami członkowskimi, biorąc przy tym pod uwagę przepisy o ochronie danych osobowych oraz różnice istniejące w przepisach krajowych. Eurostat i państwa członkowskie stale pracują wspólnie nad rozwiązaniem nierozstrzygniętych kwestii, a udoskonalenia omawia się i ustala podczas dorocznych posiedzeń grupy eksperckiej Komisji ds. statystyki populacji, podczas których reprezentowane są wszystkie krajowe urzędy statystyczne. 3.3. Aktualność i terminowość Główny termin na dostarczenie Eurostatowi masowych danych demograficznych wynosi 12 miesięcy po zakończeniu roku odniesienia, natomiast trzy niewielkie zbiory danych należy przekazać w terminie 6, 8 i 11 miesięcy od zakończenia roku odniesienia. Zaobserwowano znaczną poprawę pod względem terminowości dostarczania danych na podstawie rozporządzenia w porównaniu z przekazywaniem danych w ramach poprzedniego, dobrowolnego podejścia. Wynika to głównie z wprowadzenia przez państwa członkowskie automatycznego pozyskiwania danych z ich statystycznych baz danych w celu zastosowania się do wniosków Eurostatu o przekazanie danych i przestrzegania regularnego monitorowania zgodności przez Eurostat. Nadal nie rozwiązano pewnych sporadycznych, jednorazowych problemów, np. zaburzeń spowodowanych nieprawidłowym działaniem systemu komputerowego. Bardziej ustrukturyzowane i kompletne dostarczanie danych na podstawie rozporządzenia umożliwiło Eurostatowi wcześniejsze przygotowanie przetwarzania danych i tym samym przyczyniło się do zwiększenia tempa i skuteczności przetwarzania i rozpowszechniania danych. Okres między otrzymaniem i weryfikacją danych a następnie rozpowszechnieniem ich na stronie internetowej Eurostatu uległ skróceniu. Stopniowe wprowadzenie do kwestionariuszy automatycznych wewnętrznych procedur weryfikacji obejmujących zgłaszanie błędów krajowym dostawcom danych w jeszcze większym stopniu skróciło czas przetwarzania danych. 3.4. Dostępność i przejrzystość Dane państw członkowskich i dane zbiorcze na poziomie UE są powszechnie dostępne na stronie internetowej Eurostatu. Użytkownicy mogą uzyskać dostęp do unijnych statystyk w dziedzinie demografii za pośrednictwem trzech głównych kanałów: ·w dziale „Most popular tables” znajdują się uprzednio zdefiniowane dwuwymiarowe tabele, które zaspokajają najczęstsze potrzeby w zakresie danych w sposób łatwo dostępny dla użytkowników rzadziej z nich korzystających lub mniej wyspecjalizowanych;

·w dziale „Complete database” dostępne są wielowymiarowe tabele, które umożliwiają użytkownikom bardziej zaawansowane i szczegółowe wyszukiwanie. Na życzenie użytkownika Eurostat dostarcza zindywidualizowane wyciągi danych, aby odpowiedzieć na bardzo konkretne lub szczegółowe potrzeby w zakresie danych, natomiast ·regularnie aktualizowane artykuły umożliwiają łatwy wgląd w statystykę ludnościową, łącząc wykresy, tabele i analizy dotyczące wielu różnych zagadnień związanych z populacją. Dane demograficzne uwzględniono w publikacjach zbiorczych, takich jak Regionalny rocznik statystyczny Eurostatu, i w szczegółowych publikacjach skoncentrowanych na konkretnych tematach związanych z demografią. Kilka razy w roku publikacji danych towarzyszą szeroko rozpowszechniane komunikaty prasowe lub krótkie informacje. Eurostat promuje korzystanie z artykułów z cyklu Statistics explained, udostępniając więcej informacji na temat statystyk, tendencji i ich interpretacji. Takie artykuły opracowuje się w odniesieniu do znacznej liczby danych gromadzonych na podstawie rozporządzenia, a także regularnie je aktualizuje. 3.5. Porównywalność i spójność W statystykach europejskich w dziedzinie demografii stosuje się wysoki stopień harmonizacji w odniesieniu do pojęć, definicji, klasyfikacji i metodyki. Kwestie metodyki omawia się regularnie w ramach specjalnej grupy eksperckiej Komisji ds. statystyki populacji, która promuje również wymianę doświadczeń i wspólnych praktyk w UE i poza nią. Aby zapewnić porównywalność statystyk, Eurostat sprawdza, czy otrzymane dane są spójne wewnętrznie i na przestrzeni czasu oraz czy są porównywalnie między regionami i państwami członkowskimi, zgodnie z ramami zapewniania jakości Europejskiego Systemu Statystycznego. W odniesieniu do szczegółowych statystyk, o których mowa w art. 3 rozporządzenia, okazało się jednak, że najtrudniejszym do rozwiązania problemem jest rygorystyczne stosowanie pojęcia dotyczącego ludności – „miejsce zamieszkania”. Wciąż podejmowane są stosowne działania i wiele państw członkowskich może obecnie oszacować „miejsce zamieszkania” na podstawie swoich krajowych źródeł danych. Niektóre państwa członkowskie są jednak świadome istnienia luk, w odniesieniu do których nie mogą przedstawić wszystkich szczegółowych (a w szczególności regionalnych) poziomów danych wymaganych na mocy art. 3. Na przykład niektóre państwa członkowskie nie są w stanie stosować kryterium dwunastu miesięcy w odniesieniu do liczby ludności i zdarzeń ruchu naturalnego, często dlatego, że krajowy warunek statystyczny dotyczący włączenia danej osoby do ludności opiera się na kryteriach stałych dla obywateli lub na kryterium sześciomiesięcznym. W kilku przypadkach na porównywalność danych mają wpływ szczególne drobne problemy dotyczące stosowania wyłącznie pojęcia „stałego zameldowania”, bez kryteriów czasowych pobytów. Aby rozwiązać te problemy, konieczne są dalsze prace nad statystycznymi definicjami pojęcia „ludność”. Ogólnie rzecz biorąc, statystyki w dziedzinie demografii są porównywalne w czasie. Mogą nastąpić jednak braki ciągłości w przypadku, gdy państwa członkowskie dokonują ulepszeń swojej metodyki, zmieniają ją lub dostosowują jednostki terytorialne stosowane w statystykach. Takie braki ciągłości są odpowiednio opisane w tabelach służących rozpowszechnianiu danych, które znajdują się w bazie danych Eurostatu, oraz udokumentowane na potrzeby użytkowników poprzez metadane znajdujące się na stronie internetowej Eurostatu lub w stosownych publikacjach. 3.6. Środki służące poprawie jakości Eurostat nadal monitoruje sporadyczne przypadki nieprzestrzegania przepisów rozporządzenia, gdy dane były niekompletne, niskiej jakości lub nie przekazano ich w przewidzianych prawem terminach. Eurostat na bieżąco monitoruje i ocenia wspominane aspekty dostarczania danych oraz kontaktuje się z właściwymi państwami członkowskimi na szczeblu technicznym i administracyjnym, aby doprowadzić do rozwiązania tych problemów. 4.Gromadzenie danych i metody estymacji 4.1. Dane gromadzone na podstawie art. 3 rozporządzenia Państwa członkowskie zestawiają dane przy użyciu swoich własnych krajowych źródeł i praktyk, ale mają obowiązek zapewnienia jakości przekazywanych danych i metadanych oraz wykorzystywania źródeł danych i metodyki, które umożliwiają im zachowanie zgodności z wspólnie regulowanymi definicjami. Eurostat może dokonywać przeglądu praktyk krajowych, ponieważ państwa członkowskie muszą przekazywać temu urzędowi sprawozdania dotyczące wykorzystanych źródeł danych, definicji i metod estymacji oraz informować go o wszelkich zmianach. Aby przestrzegać przepisów rozporządzenia, państwa członkowskie poprawiły jakość statystyk przekazywanych Eurostatowi na podstawie art. 3 dzięki stosowaniu dodatkowych źródeł, np. rejestrów ubezpieczeń zdrowotnych, rejestrów podatkowych i spisu powszechnego z 2011 r. Ponadto w ostatnich latach zdecydowana większość państw członkowskich dokonała, planuje lub rozważa dokonanie znacznych zmian dotyczących źródeł danych oraz metod stosowanych w celu przeprowadzania spisów powszechnych ludności i mieszkań; najczęściej zmiany te dotyczą szerszego stosowania danych ze źródeł administracyjnych i odejścia od tradycyjnych metod przeprowadzania spisów powszechnych polegających na gromadzeniu danych osobiście lub za pośrednictwem poczty. Ma to duży wpływ na tworzenie rocznych statystyk w dziedzinie demografii, jak wyjaśniono poniżej w sekcjach 4.3 i 5. 4.2. Dane gromadzone na podstawie art. 4 rozporządzenia W art. 4 rozporządzenia nałożono na państwa członkowskie wymóg przekazywania Eurostatowi informacji o liczbie ludności ogółem na konkretne potrzeby Unii na podstawie ściśle rozumianego pojęcia „miejsca zamieszkania”. Państwa członkowskie mogą oszacować tę liczbę na podstawie liczby „ludności formalnie zamieszkującej” lub „zameldowanej” dzięki wykorzystaniu opierających się na podstawach naukowych, dobrze udokumentowanych i dostępnych publicznie metod estymacji statystycznej. Zgodnie z krajowymi plikami metadanych większość państw członkowskich szacuję liczbę „ludności zamieszkującej” ogółem, ponieważ nie są one w stanie zmierzyć jej bezpośrednio. Niektóre państwa członkowskie zgłosiły Eurostatowi, że szacują liczbę „ludności zamieszkującej”, stosując ogólną korektę liczby ludności krajowej, aby ustalić liczbę: ·niedoraportowanych przepływów migracyjnych (tj. osób, które nie zarejestrowały się w chwili wjazdu do państwa członkowskiego lub nie wyrejestrowały się w chwili opuszczania tego państwa); lub ·niedoraportowanych zdarzeń ruchu naturalnego (tj. niezgłoszonych lub zgłoszonych z pewnym opóźnieniem zdarzeń, które mają miejsce za granicą). Inne państwa członkowskie muszą dokonać korekt krajowych definicji pojęcia „długości pobytu”, aby być w stanie oszacować liczbę „ludności zamieszkującej” na podstawie kryterium dwunastomiesięcznej długości pobytu.

Eurostat nie odnotował żadnych nieprawidłowości w metodykach stosowanych w odniesieniu do plików metadanych i dokumentacji przekazanej przez państwa członkowskie ani żadnych problemów jakościowych w wynikach. 4.3. Koszty i obciążenia Art. 7 rozporządzenia ma na celu ograniczanie obciążenia dla stron odpowiedzialnych za dostarczanie danych statystycznych; dzięki temu państwa członkowskie mogą: ·wybierać źródła danych zgodnie z prawem krajowym i krajową praktyką oraz ·stosować odpowiednie metody estymacji statystycznej, o ile są one oparte na podstawach naukowych i dobrze udokumentowane. Zdecydowana większość państw członkowskich oświadcza w informacjach na temat metadanych, że do stworzenia statystyk w dziedzinie demografii wykorzystała administracyjne źródła danych, dzięki czemu na respondentach nie spoczywa żadne obciążenie. Obciążenie krajowych urzędów statystycznych ogranicza się do wyboru danych wymaganych na podstawie rozporządzenia i tworzenia odpowiednich tabel. Uznaje się, że jest to najmniejsze możliwe obciążenie. Dla krajowych urzędów statystycznych, które w swoich krajowych statystykach nie stosują kryterium „miejsca zamieszkania”, obciążenie dotyczące określenia liczby ludności (zgodnie z wymogiem art. 4) w pierwszym roku odniesienia można jednak uznać za większe, ponieważ urzędy te muszą opracować specjalną metodykę i zastosować metodę estymacji począwszy od 2014 r. 5.Studia wykonalności W art. 8 rozporządzenia nałożono na państwa członkowskie obowiązek przeprowadzenia studiów wykonalności dotyczących stosowania definicji „miejsca zamieszkania” w odniesieniu do ludności i zdarzeń ruchu naturalnego. Studia te obejmują analizę obecnych i potencjalnych źródeł danych, przetwarzania danych i możliwości szacowania niezbędnych statystyk. Ich celem jest głównie przeprowadzenie oceny możliwości poprawy porównywalności pojęć i definicji, a w efekcie osiągnięcie lepszej jakości i porównywalności danych. Państwa UE/EOG przeprowadziły studia wykonalności dotyczące stosowania definicji „miejsca zamieszkania” w odniesieniu do wszystkich podziałów ludności i zdarzeń ruchu naturalnego wymaganych zgodnie z rozporządzeniem w celu sprawdzenia, czy możliwe byłoby ustalenie takiej samej definicji pojęcia „ludność” dla wszystkich państw członkowskich i wszystkich danych. Wsparcia finansowego udzielono w formie dotacji. Wszystkie państwa przedłożyły Eurostatowi sprawozdania na temat wyników studiów w terminie określonym w rozporządzeniu (do dnia 31 grudnia 2016 r.). Ze sprawozdań tych wynika, że stosowanie definicji powodowałoby problemy w niektórych państwach członkowskich, w szczególności tych korzystających z administracyjnych źródeł danych w celu dostarczenia Eurostatowi danych na potrzeby statystyk w dziedzinie demografii i spisów ludności (które w kilku państwach członkowskich stanowią podstawę statystyk w dziedzinie demografii). Problem ten może stać się bardziej powszechny, ponieważ zwiększa się liczba państw członkowskich stosujących dane administracyjne. Na przykład trwające prace nad przygotowaniem spisów powszechnych ludności i mieszkań rundy 2021 wykazują, że 13 z 31 państw UE/EOG dostarczających dane na podstawie rozporządzenia planuje przeprowadzenie spisu powszechnego głównie na podstawie rejestru, 8 planuje tradycyjny spis powszechny, a 10 spis powszechny mieszany, oparty głównie na rejestrze ludności. Po spisie powszechnym rundy 2021 tendencja może w jeszcze większym stopniu zmienić się na korzyść rejestrów, ponieważ niektóre państwa członkowskie, które nadal przeprowadzają tradycyjne spisy powszechne, poszukują możliwych alternatywnych podejść opartych na danych administracyjnych. Reasumując, należy wskazać, że: ·niektóre państwa członkowskie corocznie szacują liczbę ludności przy użyciu zdarzeń demograficznych (urodzenia żywe, zgony, imigracja i emigracja) stosowanych w odniesieniu do danych ze spisu powszechnego z 2011 r.; ·inne państwa członkowskie szacują liczbę ludności na podstawie statystycznych rejestrów ludności; a ·kilka państw członkowskich stosuje – lub będzie stosować – wiele źródeł danych (zwykle administracyjnych), aby określić „miejsce zamieszkania”, szczególnie w kontekście zmian w spisach ludności. Główne problemy i trudności, o których państwa członkowskie wspominają w sprawozdaniach w odniesieniu do wykonalności koncepcji „miejsca zamieszkania”, można pogrupować w następujący sposób: ·stosowane są różne koncepcje „długości pobytu”: trzymiesięczna, sześciomiesięczna, dziewięciomiesięczna, dwunastomiesięczna lub nieograniczona czasowo. Zwykle państwa członkowskie są w stanie ustalić przybliżoną liczbę dwunastomiesięcznych pobytów, ale głównie stosując ogólną korektę na poziomie zagregowanym (tj. w odniesieniu do danych wymaganych na podstawie art. 4 rozporządzenia). Państwa członkowskie nie są jednak w stanie ustalić przybliżonej liczby pobytów dwunastomiesięcznych na poziomach szczegółowych wymaganych na podstawie art. 3; ·chociaż wyrejestrowanie i zarejestrowanie nowego miejsca pobytu jest często obowiązkowe, w kilku państwach członkowskich nie przeprowadza się tego działania lub przeprowadza się je z pewnym opóźnieniem; ·państwa członkowskie są zwykle w stanie obliczyć wyłącznie liczbę osób, których pobyt jest legalny lub zalegalizowany. W związku z tym nie można obliczyć liczby osób, których pobyt jest nieuregulowany, nawet jeżeli osoby te można by uważać za część ludności zamieszkującej; ·państwa członkowskie korzystające z rejestru ludności lub danych administracyjnych mogą napotykać trudności związane z określaniem „zamiaru przebywania”, co jest wymagane w przypadku definicji „miejsca zamieszkania”, w szczególności w odniesieniu do niektórych konkretnych grup społecznych (np. osób ubiegających się o azyl);