KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 8.11.2021 COM(2021) 685 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY COSME





















Program na rzecz konkurencyjności przedsiębiorstw oraz na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw na lata 2014–2020









Sprawozdanie monitorujące za 2018 r.



Spis treści 1. Wprowadzenie 2. Działania i wyniki w 2018 r. 2.1 Cel A: Dostęp do finansowania 2.2 Cel B: Dostęp do rynków 2.3 Cel C: Poprawa ramowych warunków i konkurencyjności 2.4 Cel D: Promocja przedsiębiorczości i kultury przedsiębiorczości 3. Środki wsparcia i wydatki administracyjne 4. Wkład w realizację celu dotyczącego uwzględniania kwestii klimatu 5. Podsumowanie 6. Załącznik



1.Wprowadzenie COSME to program UE mający na celu poprawę konkurencyjności przedsiębiorstw, zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Został on stworzony na bazie Programu na rzecz przedsiębiorczości i innowacji (ang. Entrepreneurship and Innovation Programme, EIP) ustanowionego na lata 2007–2013 w ramach Programu ramowego na rzecz konkurencyjności i innowacji. Ma on na celu optymalizację synergii z innymi unijnymi programami wydatków, w szczególności z europejskimi funduszami strukturalnymi i inwestycyjnymi i z programem „Horyzont 2020” obejmującym działania z zakresu innowacji, które wcześniej stanowiły część EIP. Program COSME wnosi wartość dodaną poprzez podejmowanie kwestii ponadnarodowych oraz eliminowanie niedoskonałości rynku w następujących czterech kluczowych obszarach: 1.poprawa dostępu MŚP do finansowania w formie instrumentów kapitałowych i dłużnych (co najmniej 60 % całkowitego budżetu);

2.poprawa dostępu do rynków w Unii i poza jej granicami (21,5 %); 3.poprawa ramowych warunków dla przedsiębiorstw i konkurencyjności przedsiębiorstw, w tym MŚP (11 %); 4.promowanie przedsiębiorczości (2,5 %). Obok 28 państw członkowskich UE w 2018 r. w programie COSME wzięły również udział następujące państwa: Islandia, Albania, Bośnia i Hercegowina, Kosowo*, Czarnogóra, Macedonia Północna, Serbia, Turcja, Armenia, Mołdawia i Ukraina. Komisja odpowiada za całościową realizację programu COSME. Pierwszy cel jest realizowany przy wykorzystaniu instrumentów finansowych, które zostały powierzone Europejskiemu Funduszowi Inwestycyjnemu (EFI). Działania w ramach celów 2, 3 i 4 zostały powierzone głównie Agencji Wykonawczej Europejskiej Rady ds. Innowacji i ds. MŚP (EISMEA) (dawniej „EASME”). W przypadku niektórych działań analitycznych i porównawczych przewidziano również zarządzanie pośrednie przez organizacje międzynarodowe. Niniejsze sprawozdanie zawiera przegląd wykonania budżetu programu COSME w 2018 r. zgodnie z wymogami rozporządzenia. Ze względu na wieloletni charakter wielu projektów, podjęto decyzję o opóźnieniu publikacji, aby umożliwić uwzględnienie w sprawozdaniu kompleksowych wyników i danych. Sprawozdanie uwzględnia środki wsparcia, wydatki administracyjne i działania w ramach projektów rozpoczętych w 2017 i 2018 r., jak wskazano w odpowiednich kartach projektów. 2.Działania i wyniki w 2018 r. Całkowity planowany budżet programu COSME na lata 2014–2020 (7 lat) wynosi 2,3 mld EUR, wliczając koszty administracyjne. Zobowiązania finansowe mają rosnąć stopniowo do 2020 r. (ostatni rok realizacji programu). Roczny program prac wraz z towarzyszącymi środkami wsparcia jest uzgadniany co roku. Budżet programu COSME realizowany jest w ramach czterech linii budżetowych obejmujących środki określone w odpowiedniej zmienionej decyzji w sprawie finansowania na rok 2018 oraz w decyzji w sprawie finansowania środków wsparcia. Po uwzględnieniu wkładów pochodzących od państw trzecich, niewykorzystanych środków z poprzedniego okresu programowania oraz różnych przesunięć, budżet dostępny na rok 2018 przedstawiał się następująco: a) linia budżetowa 02 01 04 01 na wydatki administracyjne: 4 441 204 EUR b) linia budżetowa 02 01 06 01 na funkcjonowanie agencji EASME: 9 914 421 EUR c) linia budżetowa 02 02 01 na wszystkie pozostałe wydatki operacyjne: 143 007 469 EUR d) linia budżetowa 02 02 02 na dostęp do finansowania wydatków operacyjnych: 277 117 505 EUR Decyzja w sprawie finansowania środków wsparcia przewiduje wkład w wysokości 8 538 223 EUR, objęty linią budżetową 02 02 01 budżetu ogólnego UE na rok 2017. Średnio, realizację 81 % wszystkich działań w ramach programu COSME przewidzianych w budżecie operacyjnym (z wyjątkiem dostępu do finansowania) powierzono EASME . Ogółem wykorzystano 97 % spośród 434 mln EUR udostępnionych środków. W odniesieniu do płatności wskaźnik wykonania wyniósł średnio 82 %. 2.1 Cel A: Dostęp do finansowania Rozporządzenie w sprawie COSME stanowi, że co najmniej 60 % całkowitego budżetu (1,4 mld EUR) na lata 2014–2020 należy przeznaczyć na instrumenty finansowe. W 2018 r. dostęp do finansowania stanowił 64 % puli środków finansowych programu COSME.

Na instrumenty finansowe i działania towarzyszące przeznaczono 277 mln EUR, wliczając wkład państw EFTA i państw trzecich. Na instrument gwarancji kredytowych (LGF) przeznaczono 220 mln EUR, a na instrument kapitałowy na rzecz wzrostu gospodarczego (EFG) – 28 mln EUR. W 2017 r. przeznaczono 0,9 mln EUR na działania towarzyszące, w tym badanie dotyczące dostępu MŚP do finansowania (570 272,46 EUR), informacje dla MŚP na temat dostępu do finansowania UE (149 607,50 EUR) oraz warsztaty na temat unii bankowej i unii rynków kapitałowych (15 000 EUR). Instrument kapitałowy na rzecz wzrostu gospodarczego (EFG) Liczba operacji: 7 – podpisanych przez EFI (3 w 2017 r., 4 w 2018 r.) głównie w celu utworzenia funduszy na rzecz firm na etapie wzrostu i ekspansji, ale również funduszy wieloetapowych, przy czym na koniec 2018 r. przeprowadzono łącznie 15 operacji (10 w przypadku funduszy na rzecz wzrostu i ekspansji, 4 w przypadku funduszy wieloetapowych działających w połączeniu z instrumentem kapitałowym InnovFin na rzecz wczesnego etapu rozwoju ustanowionym w ramach programu „Horyzont 2020”). Całkowita przewidywana kwota inwestycji dla kwalifikujących się odbiorców ostatecznych: ponad 771 mln EUR (do końca 2018 r. 38 kwalifikujących się ostatecznych odbiorców w 12 państwach otrzymało 289 704 756 EUR). W tym okresie z EFG wsparto również paneuropejski fundusz funduszy (VentureEU), który uruchomiono w celu rozwiązania problemu wąskich gardeł w dziedzinie finansowania kapitału wysokiego ryzyka w UE. Głównym odbiorcą była grupa partnerska Axon. BCB Medical: przedsiębiorstwo wsparte finansowaniem w ramach COSME EFG BCB Medical działa na styku technologii dużych zbiorów danych i sektora opieki zdrowotnej. Przedsiębiorstwo to opracowało oprogramowanie do monitorowania i analizowania leczenia ponad 80 grup chorób, umożliwiające świadczeniodawcom oferowanie lepszych rozwiązań medycznych. Oprogramowanie to gromadzi dane medyczne od pacjentów przed rozpoczęciem leczenia, w jego trakcie i po jego zakończeniu, wykorzystując od 500 do 3 000 pól danych w przypadku każdego pacjenta. Im większa będzie baza danych, tym dokładniejsze będą wspólne modele, tak więc ekspansja i umiędzynarodowienie przedsiębiorstwa miały zasadnicze znaczenie. Aby ułatwić ten proces, BCB Medical otrzymało w 2017 r. znaczną inwestycję ze strony Standout Capital, wspieranej przez EFI firmy działającej na niepublicznym rynku kapitałowym i specjalizującej się w przedsiębiorstwach technologicznych w fazie wzrostu. Dodatkowe informacje na temat przedsiębiorstwa można uzyskać tutaj . Instrument gwarancji kredytowych (LGF) (poniższe informacje dotyczą lat 2017 i 2018) Do końca 2018 r. podpisano 117 umów w sprawie gwarancji z 93 pośrednikami finansowymi (w 2017 r. podpisano 23 nowe umowy, a w 2018 r. – 24) w 28 państwach (24 z UE i 4 państwa trzecie) na łączną kwotę 1,2 mld EUR; w ramach LGF już udostępniono około 22,8 mld EUR na rzecz 414 739 MŚP w 27 państwach. W odniesieniu do 117 operacji podpisanych do końca 2018 r. dla MŚP udostępnionych ma zostać ponad 36 mld EUR. Opus Online: przedsiębiorstwo wsparte kredytem z instrumentu gwarancji kredytowych programu COSME (COSME LGF) Przedsiębiorstwo Opus Online powstało w 2009 r., w odpowiedzi na przeszkody napotykane przez wiele organizacji w budowaniu i utrzymywaniu swojej pozycji w internecie w dzisiejszym, coraz bardziej cyfrowym świecie. Przedsiębiorstwo rozpoczęło projektowanie i rozwijanie nowoczesnych stron internetowych i aplikacji mobilnych, aby pomóc firmom przekształcać ich pomysły w skuteczne rozwiązania. W celu rozszerzenia działalności Opus zwróciło się do KredEx, pośrednika finansowego EFI, i uzyskało kredyt wspierany przez UE i EFI w ramach planu inwestycyjnego dla Europy, którego celem jest generowanie nowych inwestycji poprzez ułatwienie MŚP dostępu do finansowania. Dodatkowe informacje na temat przedsiębiorstwa można uzyskać tutaj . Działania towarzyszące (poniższe informacje dotyczą lat 2017 i 2018) W ramach badania SAFE gromadzone są informacje na temat sytuacji finansowej MŚP, ich potrzeb w zakresie finansowania, dostępu do finansowania oraz oczekiwań. Wyniki są publikowane w internecie i mogą być wykorzystywane przez państwa członkowskie, analityków, środowiska akademickie itp. W 2017 r. badaniem objęto łącznie 17 532 firm z 34 państw, a w 2018 r. – 17 848 firm z 36 państw. Komisja kontynuowała również aktualizowanie i promowanie strony internetowej Acces2Finance , która zawiera informacje dla MŚP na temat dostępu do finansowania w ramach 10 różnych programów UE w 42 krajach. Na stronie tej MŚP mogły również poszukiwać unijnego wsparcia finansowego na rzecz czystych technologii i klimatu, zgodnie z celami programu COSME w zakresie zmiany klimatu. Liczba wyświetleń tej strony internetowej wyniosła 640 000 w 2017 r. i 631 000 w 2018 r. Ponadto za sukces uznano warsztaty na temat unii bankowej i unii rynków kapitałowych, które odbyły się w 2018 r. Uczestniczyło w nich ponad 20 ekspertów, którzy pomogli w sformułowaniu listy zaleceń. 2.2Cel B: Dostęp do rynków

Rozporządzenie w sprawie COSME stanowi, że na ułatwienie dostępu do rynków należy przeznaczyć 21,5 % całkowitego budżetu. W 2018 r. na umiędzynarodowienie MŚP przeznaczono 75 mln EUR. Europejska Sieć Przedsiębiorczości (ang. Enterprise Europe Network, EEN) (poniższe informacje dotyczą lat 2017 i 2018) Cel: zapewnić zintegrowane usługi wsparcia biznesowego firmom, które chcą być innowacyjne, rozwijać się i szukać możliwości w ramach jednolitego rynku i na rynkach państw trzecich. Wyniki ·usługi EEN w zakresie budowania partnerstw pomogły klientom MŚP ze wszystkich krajów należących do sieci zawrzeć ponad 5 700 międzynarodowych umów o partnerstwie z zagranicznymi przedsiębiorstwami; ·usługi EEN w zakresie wsparcia doradczego pomogły około 4 000 klientów poprawić konkurencyjność i innowacyjność na szczeblu europejskim; ·usługi świadczono na rzecz ponad 200 000 MŚP rocznie; ·usługi cyfrowe dotarły do 16,8 mln MŚP; ·poprawiła się jakość, wydajność i przydatność usług świadczonych na rzecz europejskich MŚP. Dalsze działania: utrwalenie dotychczasowych postępów; przygotowanie do kolejnego etapu po 2021 r. SiMAX W Europie żyje około 1 mln osób niesłyszących i 50 mln osób słabosłyszących. Upowszechnienie języka migowego sprawiło, że o wiele więcej takich osób może korzystać z treści wizualnych. Przy wsparciu ze strony Europejskiej Sieci Przedsiębiorczości austriacka firma z sektora MŚP poszła o krok dalej, tworząc na ekranie awatar, który za pomocą inteligentnych algorytmów może przekształcić informacje na język migowy. Koncepcja ta, o nazwie „SiMAX”, jest oprogramowaniem, które tłumaczy tekst źródłowy za pomocą bazy słownictwa, a następnie generuje awatar, który dokonuje ostatecznego tłumaczenia na ekranie. „Dla osób niesłyszących język migowy jest ich językiem ojczystym” – powiedział prezes SignTime, dr Georg Tschare. „Nie nadążają oni często za tekstem pisanym, więc SiMAX tłumaczy wypowiedziane słowa na język, który znają”. Film o projekcie można obejrzeć tutaj . Inne działania (poniższe informacje dotyczą lat 2017 i 2018) Dzięki projektowi IPA4SME ponad 400 MŚP skorzystało już z usług związanych ze wstępną diagnostyką w zakresie własności intelektualnej oraz z poprawy dostępu innowacyjnych unijnych MŚP do ochrony patentowej. Jedną z takich usług jest darmowa wstępna diagnostyka w zakresie własności intelektualnej przeprowadzona przez uznanego eksperta ds. własności intelektualnej, który oferuje dostosowane do indywidualnych potrzeb sprawozdanie na temat strategii biznesowej w zakresie własności intelektualnej oraz zalecenia dotyczące skutecznego i bezpiecznego wykorzystywania tych aktywów. Usługa ta jest dostępna dla MŚP zarejestrowanych w Austrii, Danii, Francji, Niemczech, Grecji, Irlandii, we Włoszech, na Łotwie, w Niderlandach, Hiszpanii i Szwecji. Około 90 % MŚP, które skorzystały z tej usługi, stwierdziło, że sprawozdanie ze wstępnej diagnostyki w zakresie własności intelektualnej jest użytecznym zasobem służącym określeniu i wdrożeniu ich strategii ochrony i waloryzacji własności intelektualnej, a ponad 90 % stwierdziło, że poleci tę usługę innym innowacyjnym MŚP. Aby wspierać tworzenie otoczenia biznesowego sprzyjającego innowacjom i ogólnej konkurencyjności gospodarki europejskiej, w ramach projektu InnoBroker opracowano model biznesowy brokera zamówień publicznych na innowacje (ang. Innovation Procurement Broker, IPB), który pośredniczy w zamówieniach na innowacyjne towary i usługi poprzez kojarzenie instytucji zamawiających, dostawców innowacji (ze szczególnym uwzględnieniem MŚP i przedsiębiorstw typu start-up), inwestorów i naukowców. Model biznesowy IPB i główne ustalenia z projektów pilotażowych zostały przedstawione online w dniu 30 lipca 2020 r. Nagranie jest dostępne pod adresem: è www.innobrokers.eu oraz è https://innovation-procurement.org/innobrokers/ .

Punkty informacyjne IPR (poniższe informacje dotyczą lat 2017 i 2018) Własność intelektualna ma zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności unijnych przedsiębiorstw na arenie międzynarodowej. Sektory intensywnie korzystające z praw własności intelektualnej (ang. Intellectual Property Rights, IPR) odpowiadają za większość handlu UE z resztą świata i generują nadwyżkę handlową dla unijnej gospodarki. Międzynarodowe punkty informacyjne IPR dla MŚP osiągnęły cele działania, prowadząc bardzo popularną infolinię dotyczącą własności intelektualnej (odpowiadając na 3 202 pytania), opracowując i aktualizując wiele przyjaznych dla biznesu publikacji dotyczących własności intelektualnej, prowadząc udany program szkoleń z pomocą izb handlowych i innych pośredników biznesowych oraz oferując unijnym MŚP wsparcie w zakresie własności intelektualnej na potrzeby wizyt studyjnych i targów handlowych. Centrum UE-Japonia ds. Współpracy Przemysłowej Centrum to powstało, aby zachęcać do współpracy między UE a Japonią w dziedzinie przemysłu, handlu i inwestycji oraz pomagać w prowadzeniu dyplomacji gospodarczej w relacjach UE z Japonią. Działanie to ma na celu poprawę dostępu europejskich MŚP do rynku oraz zwiększenia ich konkurencyjności i przedsiębiorczości. W latach 2018–2019 centrum zorganizowało 17 seminariów w Japonii i UE, 34 seminaria internetowe dotyczące wsparcia technicznego, 21 misji wspierających oraz 2 fora biznesowe UE-Japonia. Centrum opracowało również zalecenia i sprawozdania na temat możliwości rynkowych dla unijnych MŚP w japońskiej gospodarce. Zorganizowano również 12-miesięczne staże w Japonii dla 60 europejskich studentów. W bazie danych Centrum jest zarejestrowanych ponad 35 000 przedsiębiorstw. Komisja finansuje działalność Centrum w drodze nowej umowy o udzielenie dotacji, która obowiązuje od dnia 1 kwietnia 2020 r. do dnia 31 marca 2022 r. Zamówienia publiczne na innowacje Ponieważ sektor publiczny może odegrać istotną rolę, pomagając przedsiębiorstwom, zwłaszcza MŚP, w znalezieniu nabywców innowacyjnych produktów i usług, współfinansowane projekty powinny znacznie zwiększyć odsetek europejskich MŚP mających dostęp do zamówień publicznych na innowacje w UE. Projekty te powinny również przyczynić się do zwiększenia świadomości na temat korzyści płynących z zamawiania innowacyjnych produktów i usług dla stale rosnącej liczby nabywców publicznych. Dwie obowiązujące umowy w tym zakresie zostały zainicjowane w dniu 16 stycznia 2020 r. i będą obowiązywały przez, odpowiednio, 40 miesięcy i 42 miesiące. 2.3Cel C: Poprawa ramowych warunków i konkurencyjności Rozporządzenie w sprawie COSME stanowi, że na poprawę ramowych warunków i konkurencyjności należy przeznaczyć 11 % całkowitego budżetu. W 2018 r. na ten cel przeznaczono 33 mln EUR. Przegląd wyników MŚP Jest to jedno z głównych narzędzi Komisji służących do monitorowania i oceny w skali roku postępów poszczególnych krajów w realizacji programu Small Business Act (SBA). Zgodnie ze środkami określonymi w programie działania SBA w ramach przeglądu gromadzone są kompleksowe informacje na temat wyników MŚP w krajach UE i w innych krajach partnerskich. Przegląd obejmuje ogólne sprawozdanie i zestawienia aktualnych informacji z poszczególnych krajów na temat efektywnego gospodarowania zasobami przez MŚP i ich produktów ekologicznych. Wyniki tego działania są dostępne tutaj na portalu DG GROW. Klastry Rozwój większej liczby światowej klasy klastrów w Europie pomógłby w poprawie konkurencyjności, zrównoważonego rozwoju i efektywnego gospodarowania zasobami w przedsiębiorstwach, zwłaszcza MŚP. Celem europejskiego programu współpracy klastrów jest intensyfikacja współpracy między klastrami z różnych regionów i sektorów oraz ułatwienie MŚP dostępu do klastrów i pomoc w umiędzynarodowieniu ich działalności poprzez utworzenie centrum, które obejmuje forum dyskusyjne, platformę współpracy, wydarzenia służące nawiązywaniu kontaktów, seminaria internetowe na rzecz budowania zdolności, wydarzenia polityczne, informacje na temat dobrych praktyk i polityk itp. Celem programu jest również zacieśnienie współpracy, tworzenie sieci kontaktów oraz uczenie się organizacji klastrów i ich członków od siebie nawzajem, tak aby wyspecjalizowane i dostosowane do indywidualnych potrzeb usługi wsparcia biznesowego kierowane do MŚP stały się bardziej profesjonalne. Pomoże to wzmocnić więzi między regionami i sektorami w celu stworzenia trwałych, międzyregionalnych partnerstw i strategicznej współpracy w wyspecjalizowanych obszarach związanych z modernizacją przemysłu i poprawą otoczenia biznesowego. Projekt w dziedzinie innowacji i technologii przemysłu lekkiego (ELIIT) Projekt ELIIT pomaga tworzyć udane partnerstwa między MŚP z branży włókienniczej, odzieżowej, skórzanej i obuwniczej oraz dostawcami i właścicielami nowatorskich technologii. Celem jest promowanie stosowania gotowych technologicznie rozwiązań służących do poprawy wydajności, integracji łańcucha wartości, efektywnego gospodarowania zasobami oraz tworzenia nowych niszowych produktów i usług o wysokiej wartości dodanej. Projekt obejmuje platformę i stronę internetową z aktywną społecznością (204 MŚP z 28 państw i 180 dostawców technologii z 24 krajów). Dzięki wsparciu finansowemu i dostosowanemu do potrzeb doradztwu wsparto 15 projektów partnerskich, a powodzenie tych partnerstw przekroczyło wszelkie oczekiwania.

Sztuczna inteligencja (AI): krytyczne zastosowania przemysłowe Projekt ten ma na celu określenie optymalnego zestawu środków z zakresu polityki przemysłowej (biznesu, finansów, inwestycji itp.), aby umożliwić rozwój i wykorzystanie zastosowań AI, a docelowo – czerpanie z nich korzyści finansowych przez europejskie MŚP. Projekt dotarł do większej liczby zainteresowanych stron, niż oczekiwano – na przykład zwiększono liczbę uczestników końcowej konferencji (która odbyła się w Brukseli w dniach 18–19 lutego 2020 r.) ze 100 do 190 (przy 300 zgłoszeniach) bez wpływu na budżet. Trzy sprawozdania z projektów dostępne są tutaj: → Analiza rynkowa, krytyczne zastosowania AI i ich wprowadzenie na rynek → Przewidywane scenariusze → Środki z zakresu polityki oraz zalecenia Turystyka Zaproszenie do składania wniosków w celu wsparcia turystyki tematycznej i wykorzystania powiązań między turystyką a sektorem kultury i sektorem kreatywnym zaowocowało współfinansowaniem siedmiu projektów. Projekty te napotkały przeszkody związane z kryzysem wywołanym COVID-19, nieuniknione były więc zmiany i odchylenia od planu. Agencja wykonawcza pozostaje w stałym kontakcie z partnerami projektu i ułatwia dostosowania (o ile jest to realistyczne i wykonalne). Koordynatorzy przedstawią sprawozdania końcowe na koniec okresu współfinansowania. Uczestniczące MŚP rozszerzyły swoją działalność gospodarczą, a niektóre z nich wykorzystały swoje umiejętności cyfrowe do stworzenia produktów związanych z celami poszczególnych projektów (takich jak gamifikacja w projektach TRAMES i MEDRYDIVE oraz technologia dotykowa w projekcie EU UNESCO4ALL TOUR); – projekt TRACES cieszył się zainteresowaniem przedsiębiorstw z innych miast kandydujących (np. Oulo w Finlandii); – w ramach projektu Fishfest stworzono konkretne produkty turystyczne w niszowych obszarach; – w ramach projektu MAPPAE stworzono ścieżki sensoryczne z wykorzystaniem leczniczych i aromatycznych roślin, zapachów i perfum; – w ramach projektu CHARM opracowano przewodnik na temat mniej znanych, ale malowniczych i atrakcyjnych wsi w Europie, aby zapewnić zrównoważoną turystykę. 2.4Cel D: Promocja przedsiębiorczości i kultury przedsiębiorczości Rozporządzenie w sprawie COSME stanowi, że na krzewienie przedsiębiorczości i kultury przedsiębiorczości należy przeznaczyć 2,5 % całkowitego budżetu. W 2018 r. na ten cel przeznaczono 12 mln EUR. Sieci innowacji społecznych na rzecz przedsiębiorczości społecznej Projekt ten dotyczył roli sieci społecznościowych w promowaniu przedsiębiorczości społecznej i pomógł przedsiębiorcom społecznym w uzyskaniu finansowania. Został on nieznacznie zmieniony zgodnie z priorytetami nowej Komisji i w związku z kryzysem wywołanym COVID-19, tak aby lepiej uwzględnić aspekty odbudowy związane z gospodarką społeczną. Wyniki projektu: 12 artykułów opracowanych przez uznanych międzynarodowych naukowców w dziedzinie gospodarki społecznej; wkład w plan działania na rzecz gospodarki społecznej, który zostanie przyjęty przez Komisję w drugiej połowie 2021 r.; duża wirtualna sieć naukowców akademickich, przedsiębiorców społecznych, inwestorów kapitału wysokiego ryzyka, decydentów i praktyków w całej Europie; oraz konferencja naukowa na temat gospodarki społecznej (24–25 listopada 2020 r.) związana z Europejskim Szczytem Gospodarki Społecznej. Komisja wspiera również kwestie społeczne w zamówieniach publicznych poprzez działanie na rzecz gromadzenia dobrych praktyk i podnoszenia świadomości w zakresie społecznie odpowiedzialnych zamówień publicznych oraz poprzez projekt dotyczący promowania kwestii społecznych w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych przedsiębiorstwom gospodarki społecznej. Dokument pdf z 22 przykładami dobrych praktyk z 12 krajów UE można pobrać tutaj: Buying for social impact – Good practice from around the EU (Kupowanie z myślą o wpływie społecznym – dobre praktyki z różnych części UE). Program „Erasmus” dla młodych przedsiębiorców Program ten umożliwia potencjalnym lub nowo utworzonym przedsiębiorstwom współpracę z doświadczonym przedsiębiorcą w innym państwie uczestniczącym w programie COSME. W latach 2017–2018 zrealizowano 32 projekty (w drodze 10 umów o udzielenie konkretnej dotacji i dwóch zaproszeń do składania wniosków), w ramach których od 1 000 do 1 500 początkujących przedsiębiorców mogło nawiązać kontakty z bardziej doświadczonymi przedsiębiorcami. Ponad 90 % uczestników uznało ten rodzaj wymiany za sukces. Przykłady udanych działań i relacje uczestników można znaleźć na stronie: https://www.erasmus-entrepreneurs.eu/index.php?lan=pl .

3.Środki wsparcia i wydatki administracyjne Środki wsparcia programu COSME finansowane są w ramach linii budżetowej 02.0201. W 2018 r. na środki wsparcia przeznaczono 7 mln EUR. Zorganizowano konferencje i spotkania z zainteresowanymi stronami w celu omówienia wyzwań stojących przed różnymi sektorami przemysłu. W odniesieniu do etapu II projektu dotyczącego zastępowania potencjalnie niebezpiecznych substancji chemicznych, uwzględniono zalecenia w „Strategii MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy” (10 marca 2020 r.) oraz w analizie „Safe and sustainable-by-design in chemicals strategy for Sustainability” (Uwzględniania bezpieczeństwa i zrównoważoności już na etapie projektowania w strategii w zakresie chemikaliów na rzecz zrównoważoności) (14 października 2020 r.). Kolejnym ważnym środkiem wsparcia było sprawozdanie w sprawie integracji jednolitego rynku i konkurencyjności za 2018 r. (Integration and Competitiveness Report 2018). Przeanalizowano w nim czynniki i przeszkody dla konkurencyjności i integracji jednolitego rynku, skupiając się na otoczeniu biznesowym MŚP, oraz dokonano przeglądu wyników mikroekonomicznych państw członkowskich. Sprawozdanie to stanowiło źródło informacji na potrzeby szeregu dokumentów pomocniczych wykorzystanych w ramach europejskiego semestru, które są dostępne tutaj . Powiązane opracowania pomocnicze opublikowano tutaj . Innym znaczącym działaniem jest platforma na rzecz przedsiębiorczości kobiet WEgate . Działanie to ma na celu ulepszenie e-platformy WEgate, tak aby ułatwić tworzenie sieci kontaktów i wymianę dobrych praktyk wśród kobiet-przedsiębiorców. Społeczność ta liczy 1814 członkiń z 43 krajów. Większość z nich pracuje w sektorach usług i ICT, ale niektóre działają również w sektorze produkcji (np. tekstylia i przetwórstwo spożywcze). Na platformie dostępnych jest obecnie pięć inspirujących historii dotyczących pracy kobiet-przedsiębiorców podczas kryzysu związanego z COVID-19. W 2018 r. wydatki administracyjne stanowiły 3 % budżetu. Obejmowały one badania, spotkania ekspertów oraz działania informacyjne i komunikacyjne, a także wydatki Komisji (DG GROW) (w wysokości 4 mln EUR) związane z sieciami informatycznymi i inną pomocą techniczną i administracyjną. Budżet na funkcjonowanie EASME wyniósł 9,9 mln EUR. 4.Wkład w realizację celu dotyczącego uwzględniania kwestii klimatu Wkład programu COSME w realizację celu dotyczącego uwzględniania kwestii klimatu, wyznaczonego w odniesieniu do wszystkich programów Komisji, oszacowano na 23,8 mln EUR, co stanowi 5 % środków finansowych przydzielonych w roku 2018. W przypadku niektórych działań w ramach programu COSME, takich jak instrument gwarancji kredytowych, trudno jest ustalić wysokość wkładu na rzecz uwzględniania kwestii klimatu bez nakładania dodatkowych obciążeń administracyjnych na pośredników finansowych i uczestniczących MŚP będących ostatecznymi odbiorcami. Jednak Europejska Sieć Przedsiębiorczości (EEN) – choć formalnie nie zakłada żadnych rezultatów w dziedzinie klimatu – aktywnie przyczynia się do większej zrównoważoności MŚP. W grupach ekspertów ds. zrównoważonego budownictwa, inteligentnej energii, ochrony środowiska i gospodarki o obiegu zamkniętym zaangażowanych jest ponad 200 pracowników EEN, a wiele z osiągnięć EEN ma związek z tymi dziedzinami (np. wyniki w zakresie umów partnerstwa i usług doradczych). Budżet przeznaczony na te działania szacuje się na około 14,5 mln EUR. W przeglądzie wyników MŚP za lata 2018–2019 zestawienia informacji na temat poszczególnych państw członkowskich zawierają regularnie aktualizowane wskaźniki dotyczące efektywnego gospodarowania zasobami przez MŚP i ich produktów ekologicznych. Ponadto w przypadku projektu dotyczącego regionalnych sieci współpracy na rzecz odrodzenia i modernizacji przemysłu szacuje się, że nawet 40 % działań przyczyniło się do osiągnięcia celów w zakresie zmiany klimatu, ponieważ współpraca koncentrowała się również na ekologicznych technologiach i strategiach regionalnych powiązanych ze strategią Komisji na rzecz Zielonego Ładu. Działania dotyczące zastępowania potencjalnie niebezpiecznych substancji chemicznych (etap II) były również w 100 % poświęcone uwzględnianiu kwestii klimatu. 5.Podsumowanie Zrealizowano pełną kwotę 97 % budżetu operacyjnego programu, wspierając dostęp do finansowania, dostęp do rynków oraz sprzyjające warunki dla przedsiębiorstw, konkurencyjności i przedsiębiorczości. Dzięki monitorowaniu dokonano realokacji środków z budżetu na najbardziej udane działania, w przypadku których zgłosiło się zbyt dużo chętnych, takie jak projekty z list rezerwowych oraz przede wszystkim na instrumenty finansowe. W 2018 r. głównym obszarem działania był dostęp do finansowania. W ramach instrumentu gwarancji kredytowych (LGF) w 2018 r. podpisano 24 nowe umowy (a w 2017 r. – 23) na łączną kwotę 1,2 mld EUR. Pośrednicy finansowi mieli siedziby w 28 krajach. 414 739 MŚP w 27 krajach otrzymało finansowanie w wysokości około 22,8 mld EUR. Dla MŚP udostępnionych ma zostać ponad 36 mld EUR. Popyt na rynku na gwarancje i kontrgwarancje w ramach COSME LGF nadal rośnie, a budżet tego programu na 2019 r. ma zostać zwiększony, częściowo poprzez realokację środków z budżetu EFG COSME, a częściowo poprzez dodatkowe finansowanie z EFIS. Podpisanie umów w ramach EFG trwa dłużej, ponieważ kwestie związane z udziałami kapitałowymi wymagają bardziej złożonych procesów w zakresie due diligence i pozyskiwania funduszy. Na koniec 2018 r. EFI zainwestował za pośrednictwem EFG w 14 funduszy na łączną kwotę 163,5 mln EUR.