SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

na temat pracy komitetów w roku 2021

1.Wprowadzenie

Zgodnie z art. 10 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 182/2011 ustanawiającego przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję (zwanego dalej „rozporządzeniem dotyczącym procedury komitetowej”) Komisja niniejszym przedstawia sprawozdanie roczne na temat pracy komitetów w roku 2021.

W sprawozdaniu dokonano przeglądu zmian dokonanych w 2021 r. w systemie procedury komitetowej, która dotyczy komitetów pełniących rolę organów doradczych Komisji w sprawie projektów aktów wykonawczych. Komitety tworzą przedstawiciele wszystkich państw członkowskich oraz przewodnicząca im Komisja. W zależności od aktu podstawowego komitety pracują w oparciu o różne procedury operacyjne (zob. tabela II).

Sprawozdanie zawiera podsumowanie działań komitetów i towarzyszy mu dokument roboczy służb Komisji, zawierający szczegółowe dane statystyczne na temat prac poszczególnych komitetów w każdym z sektorów polityki. W sprawozdaniu podkreślono główne zmiany i trendy, które można było zaobserwować na przestrzeni roku, a także przedstawiono ogólne liczby dotyczące posiedzeń, procedur, wydanych opinii (tj. pozytywnych, negatywnych lub braku opinii) oraz przyjętych aktów. Sprawozdanie zawiera również przegląd spraw przekazanych do komitetu odwoławczego oraz sprzeciwów wniesionych przez Parlament Europejski oraz Radę.

2.Przegląd zmian w systemie procedury komitetowej w 2021 r.

2.1.Sytuacja ogólna

W 2021 r. komitety procedury komitetowej prowadziły swoją działalność zgodnie z procedurami określonymi w rozporządzeniu dotyczącym procedury komitetowej, tzn. procedurą doradczą (art. 4) i procedurą sprawdzającą (art. 5) oraz procedurą regulacyjną połączoną z kontrolą określoną w art. 5a decyzji w sprawie procedury komitetowej.

Przedłużająca się pandemia COVID-19 oraz środki przedsięwzięte w celu jej powstrzymania stale ograniczały możliwość odbywania stacjonarnych posiedzeń komitetów ustanowionych zgodnie z rozporządzeniem dotyczącym procedury komitetowej. Większość posiedzeń komitetów odbywała się zatem nadal zdalnie (online). Posiedzenia zdalne traktowano jako regularne posiedzenia komitetów, w tym na potrzeby rejestru dokumentów procedury komitetowej. Wpisano je do wykazu jako posiedzenia, a w sprawozdaniu podsumowującym zaznaczono, że odbyły się zdalnie.

Jeżeli chodzi o inne obszary poza funkcjonowaniem komitetów procedury komitetowej, w pkt 27 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa z 13 kwietnia 2016 r. przypomniano o potrzebie dostosowania aktów, które w dalszym ciągu odsyłają do procedury regulacyjnej połączonej z kontrolą, do nowych ram prawnych wprowadzonych Traktatem z Lizbony. Kontynuowano negocjacje międzyinstytucjonalne w sprawie dostosowania pozostałych aktów podstawowych, na podstawie wniosku Komisji z 2019 r. (tj. dyskusje o charakterze ogólnym oraz dotyczące obszaru wymiaru sprawiedliwości). W 2021 r. nie poczyniono postępów w negocjacjach ze względu na ograniczenia związane z COVID-19.

Wciąż trwają negocjacje w sprawie wniosku Komisji z dnia 14 lutego 2017 r. dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 182/2011. We wniosku tym przedstawiono szereg ukierunkowanych zmian w funkcjonowaniu komitetu odwoławczego w celu zaradzenia sytuacjom, w których brak jest opinii we wrażliwych obszarach. Postęp w tym zakresie w 2021 r. nie był możliwy z powodu różniących się stanowisk współprawodawców.

Komisja kontynuuje publikację projektów ważnych aktów delegowanych i wykonawczych przez okres czterech tygodni, umożliwiając zainteresowanym stronom zgłoszenie uwag. W 2021 r. na portalu Komisji „Wyraź swoją opinię” opublikowano 85 takich projektów aktów wykonawczych celem zebrania opinii na ich temat.

2.2.Zmiany w orzecznictwie

Odnośnie do orzecznictwa w dziedzinie procedury komitetowej w wyroku z 27 stycznia w sprawie Rzeczpospolita Polska przeciwko Komisji Europejskiej Sąd Unii Europejskiej dokonał wykładni przepisów przejściowych dotyczących głosowania większością kwalifikowaną w związku z przejściem od zasad głosowania określonych w Traktacie z Nicei do tych określonych w Traktacie z Lizbony. Na mocy art. 3 ust. 2 protokołu 36 przedmiotowych Traktatów w trakcie okresu przejściowego aż do 31 marca 2017 r. każde państwo członkowskie ma prawo złożyć wniosek o zastosowanie ważenia głosów, który to system był stosowany zgodnie z warunkami określonymi w Traktacie z Nicei. Sąd Unii Europejskiej był zdania, że większość kwalifikowana wprowadzona w Traktacie z Nicei (na mocy art. 3 ust. 3 protokołu 36) powinna nadal mieć zastosowanie, jeśli państwo członkowskie złożyło o to wniosek przed 31 marca 2017 r., a głosowanie nad aktem odbywa się po tej dacie.

W sprawie przekazanej do Sądu Komisja odrzuciła wniosek Polski w sprawie zastosowania systemu ważenia głosów, ponieważ głosowanie nad decyzją miało się odbyć po 31 marca 2017 r. Sąd Unii Europejskiej unieważnił decyzję wykonawczą Komisji i polecił jej przyjąć nową decyzję wykonawczą w miejsce tej unieważnionej zgodnie z zasadami dotyczącymi większości kwalifikowanej wprowadzonej w Traktacie z Nicei. Nowa decyzja, na której wdrożenie Sąd dał Komisji 12 miesięcy od daty ogłoszenia wyroku, została przyjęta 30 listopada 2021 r.

3.Przegląd działalności

3.1.Liczba komitetów

W niniejszym sprawozdaniu skoncentrowano się wyłącznie na komitetach procedury komitetowej ustanowionych przez prawodawcę w celu wspierania Komisji w wykonywaniu uprawnień wykonawczych przyznanych jej na podstawie podstawowych aktów prawnych. Inne podmioty, w szczególności grupy ekspertów utworzone przez samą Komisję, nie zostały uwzględnione w niniejszym sprawozdaniu.