Równocześnie infrastruktura cyfrowa, od której zależy gospodarka cyfrowa, musi być solidna, odporna i zdolna do przystosowywania się do zmieniających się zagrożeń. Inaczej zostanie zachwiane zaufanie ludności oraz przedsiębiorstw, co będzie hamowało rozwój gospodarki cyfrowej.

Zasadniczą kwestią jest to, aby unijne przedsiębiorstwa wykorzystywały możliwości, jakie stwarza technologia cyfrowa, do zachowywania konkurencyjności na poziomie globalnym, aby start-upy z UE były w stanie szybko zwiększyć skalę działania, w pełni wykorzystując procesy przetwarzania w chmurze, technologię dużych zbiorów danych, robotyki i szybkiego, szerokopasmowego internetu, tworząc tym samym nowe miejsca pracy oraz zwiększając produktywność, zasobooszczędność i zrównoważony charakter działalności. Zapewnianie i wykorzystywanie rozwiązań z zakresu administracji elektronicznej przynoszą również olbrzymie korzyści ludności, przedsiębiorstwom i administracji publicznej, otwierają nowe możliwości działań transgranicznych, zwłaszcza dzięki wykorzystaniu podpisów elektronicznych.

Decydującą rolę, jaką odegra cyfryzacja w przekształceniu Europy, podkreślono również w białej księdze w sprawie przyszłości Europy. Technologia cyfrowa wpływa na każdy aspekt polityki UE: na to, jak wytwarzamy i zużywamy energię, jak przemieszczamy się z jednego miejsca do drugiego, jak przepływa przez Europę kapitał. Wkrótce ludzie będą mogli podróżować po całej UE, nie martwiąc się o opłaty roamingowe ani o utratę dostępu do muzyki, gier, filmów, wydarzeń sportowych i seriali, za które już zapłacili.

Taki był cel strategii jednolitego rynku cyfrowego. Strategia owa oznacza otwarty rynek, na którym przedsiębiorstwom i obywatelom łatwo jest działać w dowolnym miejscu Europy równie skutecznie jak na rynku lokalnym, dzięki poprawie dostępu oraz sprawiedliwym warunkom. Na przestrzeni dwóch lat, jakie upłynęły od przyjęcia strategii, Komisja sformułowała wnioski w zakresie wszystkich 16 określonych kluczowych środków działania. Skupiają się one na dziedzinach, w których UE może przynieść konkretną wartość dodaną, szczególnie w zakresie europejskich projektów cyfrowych, których zakres i skala uniemożliwiają ich realizację przez pojedyncze państwa. Jest absolutnie niezbędne, aby wszystkie strony zadbały o przyjęcie, pełne wdrożenie oraz skuteczne egzekwowanie wspomnianych określonych środków działania, w odpowiednich ramach czasowych, to jest mając na uwadze szybki rozwój gospodarki cyfrowej. Komisja wykorzysta pełne spektrum instrumentów politycznych oraz możliwości finansowania, aby pomóc w urzeczywistnieniu powyższego, lecz pełne poparcie ze strony państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego, Rady oraz zainteresowanych stron pozostaje sprawą zasadniczą; inaczej jednolity rynek cyfrowy po prostu nie stanie się faktem.

Społeczeństwa i przedsiębiorstwa UE z samej swojej istoty pod wieloma względami dysponują potencjałem do odniesienia korzyści z jednolitego rynku cyfrowego. Jednym z aspektów owego potencjału jest silna baza produkcyjna oraz szybko rosnący ekosystem start-upów, które, w połączeniu z niedawno objętymi cyfryzacją procesami przemysłowymi oraz wykwalifikowaną siłą roboczą, mogą w przewidywalnej przyszłości stymulować wzrost. Aby w pełni wyzwolić potencjał gospodarki opartej na danych, UE musi także wykorzystać powyższe zasoby do jak największej cyfryzacji europejskich sektorów usług, w szczególności ochrony zdrowia i opieki, energii, transportu oraz finansów.

Aby nadal stymulować aktualne inwestycje w rozwój szybkich sieci szerokopasmowych, UE mobilizuje europejskie fundusze strukturalne i inwestycyjne (ok. 6 mld EUR do 2020 r., aby zapewnić dostęp do szybkich sieci szerokopasmowych dla ponad 14,5 mln gospodarstw domowych) oraz narzędzia takie jak Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (inwestycje publiczne i prywatne w wysokości ok. 3,2 mld EUR) i instrument „Łącząc Europę”. Fundusz na rzecz sieci szerokopasmowych oparty na instrumencie „Łącząc Europę” (ang. A Connecting Europe Broadband Fund) prywatnym inwestorom połączenie ich wysiłków w zakresie wsparcia infrastruktury sieci cyfrowych na słabo pokrytych nimi obszarach oraz pozwoli na uruchomienie do 2021 r. dodatkowych inwestycji w wysokości do 1,7 mld EUR. Działania te będą również stymulowane dzięki szybkiemu przyjęciu oraz wdrożeniu wniosku legislacyjnego wspierającego bezpłatną dla użytkowników łączność internetową w społecznościach lokalnych (inicjatywa WiFi4EU). Pozwoli to ponad 8 000 społeczności lokalnych skorzystać do 2020 r. z finansowania w łącznej wysokości 120 mln EUR. Należy zwrócić w tym kontekście uwagę, iż Komisja regularnie zatwierdza krajowe programy państwowej pomocy na rzecz sieci szerokopasmowych, i to także stanowi istotne działanie na poziomie UE stymulujące inwestycje.

Państwa członkowskie podejmą skoordynowane działania zmierzające do udostępnienia wysokiej jakości pasma 700 MHz na potrzeby szerokopasmowego bezprzewodowego dostępu do internetu - w celu dalszego upowszechnienia dostępu i rozwoju nowych usług od 2020 r. Transgraniczna koordynacja w zakresie widma jest sprawą kluczową. Bez niej nie będą mogły skutecznie działać sieci 5G ani świadczone dzięki nim nowe usługi, takie jak połączone z internetem samochody, zdalna opieka zdrowotna, inteligentne miasta czy strumieniowe transmisje wideo w trakcie przemieszczania się. Aby UE została w pełni wyposażona w szybkie sieci telekomunikacyjne o wysokiej jakości, absolutnie konieczne jest to, aby państwa członkowskie nadal prezentowały skoordynowane podejście do polityki w zakresie widma.

We wspólnej deklaracji w sprawie priorytetów legislacyjnych UE podkreślono polityczną odpowiedzialność instytucji unijnych w kwestii zakończenia prac nad kluczowymi elementami prawodawstwa w ramach jednolitego rynku cyfrowego do końca 2017 r.. Opóźnienia sprawiłyby, że społeczeństwo byłoby słabiej chronione; nie mogłoby korzystać z lepszych, szybszych i tańszych połączeń; nie miałoby wreszcie dostępu do większej ilości treści internetowych.

Świat cyfrowy to z definicji szybko zmieniające się otoczenie, w którym politykę należy dostosowywać do zmieniających się warunków. W miarę jak upowszechniają się nowe technologie, mogą one przynosić ogromne korzyści gospodarce oraz w naszym życiu codziennym. Konieczne jest jednak objęcie dziedziny nowych technologii zestawem przepisów, aby zwiększyć zaufanie konsumentów i przedsiębiorców. Oznacza to rozszerzenie strategii jednolitego rynku cyfrowego, aby umożliwić nadążanie za pojawiającymi się tendencjami i wyzwaniami, takimi jak te związane z platformami internetowymi, gospodarką opartą na danych i bezpieczeństwem cybernetycznym.

Od czasu uruchomienia w maju 2015 r. strategii jednolitego rynku cyfrowego Komisja podjęła działania w zakresie wszystkich kluczowych środków, przedstawiając w sumie 35 wniosków. Jak dotąd jeden z nich został przyjęty przez współprawodawców. Komisja nawołuje do szybkiego osiągnięcia przez Parlament Europejski i Radę porozumień w sprawie wniosków w ramach strategii jednolitego rynku cyfrowego, a wszystkie strony - do zapewnienia szybkiego przyjmowania i wdrażania proponowanych rozwiązań, tak aby społeczeństwa i przedsiębiorstwa w UE w pełni korzystały z funkcjonalnego jednolitego rynku cyfrowego.

Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (GDPR) stanowi zasadnicze narzędzie ochrony prawa podstawowego osób fizycznych do ochrony danych osobowych w epoce cyfrowej. Oferuje ono przedsiębiorstwom uproszczone przepisy, stwarza nowe możliwości biznesowe i stanowi zachętę do innowacji. Komisja ściśle współpracuje z państwami członkowskimi, z niezależnymi organami nadzoru odpowiedzialnymi za ochronę danych oraz z przedsiębiorstwami i społeczeństwem obywatelskim w ramach przygotowań do stosowania rozporządzenia od dnia 25 maja 2018 r.

Komisja przeprowadziła badanie na temat praktyk handlowych pomiędzy platformami a przedsiębiorcami. W świetle wstępnych wyników niektóre platformy internetowe stosują praktyki handlowe, które są potencjalnie szkodliwe dla ich użytkowników zawodowych, takie jak usuwanie („wycofywanie z obrotu na platformie”) produktów lub usług bez stosownego powiadomienia lub bez żadnej możliwości skutecznego zakwestionowania decyzji platformy. Istnieją powszechne obawy, że niektóre platformy mogą faworyzować własne wyroby i usługi, dyskryminując różnych dostawców i sprzedawców oraz ograniczając zarówno dostęp do danych osobowych i nieosobowych, jak i korzystanie z tych danych, w tym danych bezpośrednio generowanych poprzez działania danego przedsiębiorstwa na tychże platformach. Za kluczowe problemy uznano również brak przejrzystości, np. w rankingach czy w wynikach wyszukiwania, czy niejasność w odniesieniu do pewnych obowiązujących przepisów albo polityki. Znaczna część sporów między użytkownikami zawodowymi a platformami internetowymi pozostaje nierozwiązana, co może negatywnie wpływać na zainteresowane przedsiębiorstwa. Ogólny brak dostępnych mechanizmów dochodzenia roszczeń, które pozwalałyby korzystającym z platform przedsiębiorstwom na szybkie i skuteczne reagowanie, na bieżąco, na występujące problemy, także stanowi istotną cechę obrazu współpracy pomiędzy platformami a przedsiębiorstwami, co uwidaczniają pojawiające się dowody.

Rozważając możliwe rozwiązania tych potencjalnych problemów, Komisja przyjmuje za nadrzędny cel swojej polityki zapewnienie sprawiedliwego, przewidywalnego, zrównoważonego i ogólnie budzącego ufność otoczenia biznesowego w gospodarce cyfrowej.

Zwalczanie nielegalnych treści publikowanych w internecie

Aby zwalczyć rozpowszechnianie nielegalnych treści w internecie, potrzebne są zdecydowane działania wszystkich zainteresowane stron. Należy jednocześnie zabezpieczyć takie prawa podstawowe jak wolność słowa i zachęcać do innowacji. Komisja zobowiązała się do utrzymania wyważonego i przewidywalnego systemu odpowiedzialności dla platform internetowych i do stosowania sektorowego podejścia ukierunkowanego na rozwiązywanie problemów w zakresie zwalczania nielegalnych treści publikowanych w internecie.

Aby pomóc w dalszej budowie zaufania do treści online, Komisja zobowiązała się do przeprowadzania oceny zapotrzebowania na formalny, unijny mechanizm oznaczania i usuwania nielegalnych treści („zgłaszanie i usuwanie”) oraz potrzeby opracowania wytycznych w sprawie zasad odpowiedzialności oraz wsparcia dla platform, które proaktywnie podejmują dobrowolne środki w celu zwalczania nielegalnych treści. Na podstawie odnotowywanego ostatnio postępu i skutecznych działań w zakresie wielu dialogów z platformami w obrębie jednolitego rynku cyfrowego Komisja uważa, iż istnieją możliwości lepszej koordynacji trwających inicjatyw - z myślą o spójności i skoordynowanym monitoringu w przyszłości, a także w celu wzmocnienia wpływu wspomnianych dialogów. Elementem przyszłej współpracy Komisji z platformami będzie omawianie aspektów proceduralnych oraz zasad usuwania nielegalnych treści. Chodziłoby o kwestie takie jak minimalne wymogi proceduralne dotyczące procedur „zgłaszania i usuwania” stosujące się do pośredników internetowych, na przykład w odniesieniu do kryteriów jakościowych dla zgłoszeń, do procedur odpowiadania na zgłoszenia, obowiązków sprawozdawczych, konsultacji z osobami trzecimi, systemów rozstrzygania sporów i koordynacji z podmiotami sektora publicznego, a także środków wobec osób dopuszczających się wielokrotnych naruszeń i zgłoszeń dokonanych w złej wierze lub stanowiących nadużycie. Powinno to odbywać się w synergii z już toczącymi się dialogami oraz pracami rozpoczętymi w innych obszarach, na przykład w ramach Europejskiej agendy bezpieczeństwa, i bez wpływu na te dialogi i prace. Dalsze prace w tym zakresie mogłyby również dotyczyć promowania najlepszych praktyk sektorowych, na przykład oficjalnych programów oznaczania treści.

Komisja: ·przygotuje działania ukierunkowane na rozwiązanie problemów związanych z niesprawiedliwymi klauzulami umownymi i praktykami handlowymi zaobserwowanymi w relacjach między platformami a przedsiębiorcami, z uwzględnieniem rozstrzygania sporów, kryteriów uczciwych praktyk i przejrzystości. Działania te mogą, na podstawie oceny skutków i informacji pozyskanych w drodze przeprowadzenia zorganizowanego dialogu z państwami członkowskimi i zainteresowanymi stronami, przyjąć formę instrumentu prawnego. Prace te zostaną zrealizowane do końca 2017 r. W odpowiednich przypadkach Komisja będzie nadal korzystała ze swoich uprawnień w zakresie egzekwowania prawa konkurencji; ·zapewni lepszą koordynację dialogów z platformami w obrębie jednolitego rynku cyfrowego, z naciskiem na mechanizmy i rozwiązania techniczne w zakresie usuwania nielegalnych treści, w celu zwiększenia ich skuteczności, w pełnym poszanowaniu praw podstawowych. W stosownych przypadkach celem powinno być uzupełnienie tych mechanizmów wytycznymi dotyczącymi spójnych aspektów proceduralnych, np. zgłaszania i usuwania nielegalnych treści, przy jednoczesnym zapewnieniu przejrzystości i niezbędnych mechanizmów kontroli i równowagi chroniących prawa podstawowe, unikając przy tym nadmiernego usuwania legalnych treści. Komisja zapewni także wytyczne w zakresie zasad odpowiedzialności oraz wspierania platform w kwestii podejmowanych przez nie dobrowolnie środków, kiedy platformy te proaktywnie starają się usuwać nielegalne treści, działając w dobrej wierze. Pierwsze konkretne wyniki tych prac powinny zostać przedstawione do końca 2017 r.

3.2 Rozwój europejskiej gospodarki opartej na danych

Gospodarka oparta na danych może pomóc europejskim przedsiębiorstwom w rozwoju, w modernizacji usług publicznych i upodmiotowieniu obywateli. Aby tak się stało, dane muszą być stale dostępne oraz móc swobodnie przepływać w obrębie jednolitego rynku, przy niezbędnej do ich analizy wysokiej wydajności systemów obliczeniowych.

Przy założeniu, że polityka oraz ramy legislacyjne odpowiednie dla gospodarki opartej na danych zostaną wprowadzone na czas, wartość gospodarki opartej na danych wzrośnie do 2020 r. do 739 mld EUR, co będzie stanowiło 4 % całkowitego unijnego PKB (dwa razy więcej niż dziś), a liczba specjalistów ds. danych wzrośnie od 6 milionów w roku 2016 do ponad 10 milionów do roku 2020, według szacunków dla scenariusza szybkiego tempa wzrostu.

Prawodawstwo UE zabrania ograniczania swobodnego przepływu danych osobowych w obrębie Unii Europejskiej ze względu na ochronę danych osobowych. Ogólne rozporządzenie o ochronie danych nie obejmuje jednak innych typów ograniczeń. Co więcej, obecne przepisy nie dotyczą danych nieosobowych.

Do danych nieosobowych należą dowody podatkowe takie jak faktury, dokumenty księgowe czy dokumenty wspierające rejestrację spółki. Inne przykłady to dane związane z rolnictwem precyzyjnym (pomagające w monitorowaniu i optymalizacji zużycia pestycydów, substancji odżywczych i wody) czy dane z czujników przekazujących zapisywane przez nie dane takie jak temperatura albo dane o wietrze, choćby w przypadku turbin wiatrowych, bądź dane o potrzebach obsługowych robotów przemysłowych, na przykład kiedy skończy się im farba.

Aby zapewnić skuteczny i niezawodny transgraniczny swobodny przepływ danych nieosobowych, państwa członkowskie oraz przemysł powinny się kierować zasadą swobodnego przepływu danych w obrębie UE. Wymagania w zakresie lokalizacji danych dotyczące przechowywania i przetwarzania danych na określonych terytoriach będą uzasadnione jedynie w ograniczonych przypadkach, na przykład ze względów bezpieczeństwa narodowego.

W celu wypracowania wspólnych stanowisk, Komisja uruchomiła konsultacje społeczne, a także szczegółową dyskusję z państwami członkowskimi, na temat ram współpracy w zakresie swobodnego przepływu danych w UE, w obrębie jednolitego rynku cyfrowego. Ramy te, wraz z zasadą swobodnego przepływu danych w obrębie UE, mogłyby uwzględniać uzasadnione interesy państw członkowskich w zakresie bezpiecznego przechowywania, a jednocześnie zapewniać transgraniczną dostępność danych w celach przewidzianych prawem, na przykład dla kontroli podatkowej, i przy tym zabezpieczać korzyści gospodarcze oraz inne wypływające ze swobodnego przepływu danych nieosobowych. Komisja rozważa dalsze działania uzupełniające w celu objęcia takimi inicjatywami umów dotyczących usług w chmurze dla przedsiębiorstw i zmiany dostawców usług w chmurze w oparciu o Europejską inicjatywę dotyczącą przetwarzania w chmurze .

Komisja mogłaby również wszcząć postępowanie o naruszenie, jeśli znajdzie dowody na to, iż obowiązujące przepisy w zakresie swobodnego przepływu usług nie są należycie wykonywane. Dodatkowo, Komisja będzie dokładnie monitorowała sposób stosowania przez państwa członkowskie zapisów specyfikacyjnych zawartych w ogólnym rozporządzeniu o ochronie danych, na przykład odnoszących się do danych genetycznych, danych biometrycznych i danych dotyczących zdrowia, celem zapewnienia, by swobodny przepływ danych w obrębie Unii nie był w niewłaściwy sposób ograniczany.

O ile istnieją zharmonizowane przepisy dotyczące danych osobowych, ponowne wykorzystywanie oraz dostęp do danych nieosobowych w relacjach między przedsiębiorstwami odbywają się każdorazowo na uzgodnionych przez nie zasadach umownych. Opierając się na konsultacjach społecznych przeprowadzonych po wydaniu komunikatu o budowaniu europejskiej gospodarki opartej na danych, Komisja obecnie ocenia, czy brak jasnych ram w zakresie dostępu do danych nieosobowych tłumi innowacje i wzrost, szczególnie w przypadku MŚP, i czy istnieje potrzeba inicjatyw zmierzających do zapewnienia sprawiedliwego i zrównoważonego dostępu do danych oraz ich wykorzystywania. Prace Komisji w dziedzinie dostępu do danych oraz ich wykorzystania obejmą także rozważenie uwolnienia kolejnych danych publicznych oraz publicznie finansowanych, jako że stanowią one ważne źródło danych dla innowacyjnych usług oraz badań naukowych. Komisja dodatkowo przyjrzy się kwestii dostępu do danych prywatnych dla administracji publicznej, na ściśle określonych warunkach, w celu wykonywania przez nią jej istotnych dla interesu publicznego zadań.

Rozwój internetu rzeczy przynosi nowe znaczące wyzwania w zakresie bezpieczeństwa podłączonych do sieci systemów, produktów i usług, jak również odpowiedzialności przedsiębiorstw. Wadliwe czujniki, wrażliwe oprogramowanie czy niestabilność połączeń mogą utrudniać ustalenie, kto w sensie technicznym odpowiada i kto ponosi odpowiedzialność prawną za ewentualne szkody. Komisja rozważy ewentualną potrzebę dostosowania obecnych ram prawnych do rozwoju nowych technologii (w tym robotyki, sztucznej inteligencji oraz drukowania przestrzennego), szczególnie pod kątem odpowiedzialności cywilnej oraz wyników trwającej obecnie oceny dyrektywy w sprawie odpowiedzialności za produkty wadliwe i dyrektywy w sprawie maszyn. Kluczową sprawą dla rozwoju internetu rzeczy jest potwierdzona normami przewidywalność w dostępie do technologii chronionych patentami (patenty konieczne do spełnienia norm), jako że wiele sektorów wprowadzi normy w zakresie łączności mobilnej. Komisja prowadzi obecnie ocenę skutecznych środków zapewnienia zrównoważonych ram udzielania zezwoleń na korzystanie z tejże własności intelektualnej, z poszanowaniem interesów zarówno twórców, jak i użytkowników technologii.