PL    PL  
 KOMISJA 
EUROPEJSKA  
Strasburg, dnia 5.2.2013 r. 
SWD(2013) 22 final 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi: 
Wniosek dotycz ący dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie 
przeciwdzia łania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieni ędzy z 
uwzględnieniem finansowania terroryzmu 
 
oraz 
 
Wniosek dotycz ący rozporz ądzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie 
informacji o p łatnikach, które towarzysz ą transferom środków pieni ężnych 
{COM(2013) 44 final} 
{COM(2013) 45 final} 
{SWD (2013 ) 21 final }  
 
2 
 WPROWADZENIE – KONIECZNO ŚĆ ZAKTUALIZOWANIA ISTNIEJ ĄCYCH RAM 
PRZECIWDZIA ŁANIA PRANIU PIENI ĘDZY I FINANSOWANIU TERRORYZMU  
Unia Europejska posiada rozbudowane ramy zwalczania prania pieni ędzy i finansowania 
terroryzmu. Z biegiem lat dosz ło do rozwoju zasad i rozszerzenia ich zakresu, przy czym 
każda zmiana mia ła na celu likwidacj ę wszelkich mo żliwych luk, które mog łyby zosta ć 
wykorzystane przez przest ępców i terrorystów. 
Mimo istniej ącego systemu stale wyst ępują jednak przypadki przypominaj ące, że żadne ramy, 
bez wzgl ędu na ich solidno ść, nie zapewniaj ą pełnej ochrony przed praniem pieni ędzy. 
Niedawny przypadek przyznania si ę do prania pieni ędzy przez bank HS BC jest jedynie 
najnowszym przyk ładem tego, co mo że się stać, gdy ustaje czujno ść, a mechanizmy kontroli 
są niewystarczaj ące. Coraz wi ększe kary nak ładane przez organy regulacyjne w takich 
okoliczno ściach są zarówno potwierdzeniem mi ędzynarodowych stanowczych d ążeń do 
zapewnienia egzekwowania przepisów, jak i ostrze żeniem dla innych zainteresowanych stron 
o możliwych konsekwencjach wszelkich braków w ich systemach.  
Organy regulacyjne i decydenci polityczni nie mog ą ignorowa ć ryzyka. Przest ępcy 
nieustannie poszukuj ą nowych s łabości, które mog ą wykorzysta ć. Wielkość dochodów z 
przestępstwa, które próbuje si ę wprowadzi ć do systemu finansowego, ukrywaj ąc ich 
nielegalne pochodzenie, jest zatrwa żająca. W ramach niedawnego badania przeprowadzonego 
przez Organizacj ę Narodów Zjednoczonych oszacowano, że kwota środków dost ępnych do 
celów prania pieni ędzy wynosi rocznie oko ło 1,6 bln USD, co odpowiada 2,7 % światowego 
PKB. Oszacowano jednak równie ż, że organy ścigania przechwytuj ą mniej niż 1 % środków 
finansowych, które próbuje si ę w ten sposób zalegalizowa ć, przy czym faktycznie zajmuje si ę 
mniej niż 0,2 % tych środków. 
Z tych powodów trwaj ą prace maj ące na celu aktualizacj ę i wzmocnienie obowi ązujących 
standardów mi ędzynarodowych. Grupa Specjalna ds. Przeciwdzia łania Praniu Pieni ędzy 
(FATF) wyda ła w lutym 2012 r. nowy zbiór zmienionych standardów, a w ko ńcu 2013 r. 
rozpocznie proces oceny zgodno ści jurysdykcji krajowych. Nowe standardy umo żliwią 
organom krajowym podejmowanie skuteczniejszych dzia łań przeciwko praniu pieni ędzy i 
finansowaniu terroryzmu na wszystkich poziomach –  od identyfikacji klientów banków 
otwierających rachunek po prowadzenie dochodze ń i postępowań karnych oraz zajmowanie 
mienia. Pozwol ą one równie ż na lepsze uwzgl ędnienie kwestii pr ania dochodów z 
przestępstw korupcyjnych i podatkowych, zwi ększenie wymogów w odni esieniu do sytuacji 
podwyższonego ryzyka oraz przyj ęcie przez pa ństwa bardziej ukierunkowanego podej ścia 
opartego na ryzyku. 
Równolegle z tym procesem Komisja Europejska realizowa ła własny przegl ąd ram unijnych i 
w kwietniu opublikowa ła sprawozdanie dotycz ące stosowania trzeciej dyrektywy w sprawie 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy1. 
Ze wspomnianych prac wynika, że ramy unijne b ędzie należało rozwinąć i dostosowa ć do 
zmian z uwzgl ędnieniem wi ększego nacisku na skuteczno ść systemów w przeciwdzia łaniu 
praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu, wi ększej jasno ści i spójno ści zasad w pa ństwach 
członkowskich oraz rozszerzonego zakresu w celu uwzgl ędnienia nowych zagro żeń i słabości. 
                                                 
1 Dyrektywa 2005/60/WE w sprawie przeciwdzia łania korzystaniu z systemu finansowego w celu prania pieni ędzy oraz 
finansowania terroryzmu.  
 
3 
 1. O KREŚLENIE PROBLEMU  
Problemy zwi ązane z praniem pieni ędzy i finansowaniem terroryzmu – kogo dotycz ą i w jaki 
sposób. 
Na całym świecie i w śród różnych ugrupowa ń politycznych istnieje zgodno ść co do faktu, że 
brak wystarczaj ącej ochrony systemów finansowych przed nadu życiami ze strony 
przestępców i terrorystów mo że prowadzi ć do ogromnych szkód. Systemy, które nie s ą w 
stanie zapobiec praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu, s ą w szczególno ści narażone na 
następujące elementy ryzyka:  
• ryzyko spo łeczne wynikaj ące ze zwrotnego zasilania dzia łalności przestępczej i 
terrorystycznej środkami finansowymi pochodz ącymi z przest ępstw i dzia łań 
terrorystycznych; 
• negatywne skutki gospodarcze wynikaj ące z zak łóceń w międzynarodowych 
przepływach kapita łu, ograniczenia inwestycji i mniejszego wzrostu gospodarczego; 
• niestabilno ść rynku finansowego wynikaj ącą z niech ęci innych po średników 
finansowych do anga żowania si ę w działalność gospodarcz ą, utraty wiarygodno ści, 
spadku zaufania i ryzyka ostro żnościowego. 
Pranie pieni ędzy i finansowanie terroryzmu w ró żny sposób dotycz ą wielu zainteresowanych 
stron, takich jak: 
• podmioty zobowi ązane , od których oczekuje si ę zapewnienia bezpiecze ństwa 
systemu poprzez dokonywanie weryfikacji i kontroli, a które ponosz ą konsekwencje w 
przypadku stwierdzenia nieodpow iedniego stanu ich systemów; 
• organy publiczne , które musz ą egzekwowa ć przepisy i chroni ć system przed 
nadużyciami ze strony przest ępców i terrorystów; 
• klienci  podmiotów zobowi ązanych, którzy musz ą ponieść obciążenia związane ze 
zwiększoną kontrolą i możliwością ograniczonego dost ępu do niektórych us ług; 
• środowisko biznesu , które ponosz ą obciążenia związane z kontrol ą i ograniczeniami, 
ale korzystaj ą na sprawnym i bezpiecznym systemie finansowym; 
• sprawcy  czynów polegaj ących na praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu, ci ągle 
dążący do wykorzystywania s łabości systemu, przed czym nale ży ich 
powstrzymywa ć; 
• obywatele i spo łeczeństwo  UE, którym nale ży zapewni ć ochronę przed aktami 
terrorystycznymi lub przed szkodami powsta łymi w wyniku zwi ększonej 
przestępczości zasilanej dochodami z przest ępstw, lub te ż przed utrat ą dobrobytu 
wynikającą z uchylania si ę od opodatkowania i szkód w odniesieniu do uczciwo ści lub 
zaufania na rynku; 
• społeczeństwa i rządy państw trzecich, je żeli system UE jest wykorzystywany w celu 
przesyłania nielegalnych dochodów pochodz ących z korupcji i przest ępczości w tych 
państwach.  
 
Unijny system przeciwdzia łania 
Unia Europejska posiada ramy, których cele m jest ochrona systemu finansowego przed 
praniem pieni ędzy i finansowaniem terroryzmu. Ramy te w znacznym zakresie opieraj ą się na 
międzynarodowych standardach przyj ętych przez FATF, której Komisja Europejska jest 
 
4 
 członkiem za łożycielem. Unijne ramy zawieraj ą przepisy wymagaj ące od instytucji 
finansowych oraz innych podmiotów i osób zobowi ązanych podj ęcia środków 
przeciwdzia łających wykorzystaniu ich w celu prania pieni ędzy i finansowania terroryzmu.  
 
Czynniki b ędące źródłem problemów 
Ponieważ czynniki ryzyka dla syst emu finansowego wynikaj ące z dzia łań osób 
zaangażowanych w pranie pieni ędzy lub finansowanie terroryzmu stale si ę zmieniaj ą, ramy 
służące przeciwdzia łaniu tym czynnikom musz ą być solidne, elastyczne i aktualne. S łużby 
Komisji zidentyfikowa ły następujące trzy główne obszary, w których obecne ramy wymagaj ą 
zmiany: 
1. Obowiązujące przepisy s ą niespójne z niedawno zmienionymi standardami w 
zakresie przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu. Podczas 
wzajemnych ocen pa ństw członkowskich (dokonanych przez Grup ę Specjaln ą ds. 
Przeciwdzia łania Praniu Pieni ędzy lub MONEYVAL) wykryto pewne niespójno ści 
pomiędzy trzeci ą dyrektyw ą w sprawie przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i 
zaleceniami FATF. FATF wprowadzi ła szereg rozszerze ń istniejących zalece ń, które 
powodują, że część istniejących ram staje si ę nieaktualna. Na przyk ład wymogi trzeciej 
dyrektywy w sprawie przeciwdzia łania praniu pieni ędzy dotycz ące uproszczonych 
środków nale żytej staranności  wobec klienta zosta ły poddane krytyce w 
sprawozdaniach z wzajemnej oceny jako nieaktualne w stosunku do zalece ń FATF. 
FATF rozszerzy ła również zakres swoich zalece ń w celu szerszego uj ęcia kategorii 
osób zajmuj ących eksponowane stanowis ka polityczne. Brak zgodno ści ze standardami 
międzynarodowymi ma wp ływ na wiarygodno ść państw członkowskich i ca łej Unii 
Europejskiej;  
2. Obowiązujące przepisy UE s ą różnie interpretowane w pa ństwach cz łonkowskich. 
Podczas procesu przegl ądu prowadzonego przez Komisj ę ujawniono kilka obszarów, w 
których obowi ązujące przepisy s ą różnie interpretowane. Przyk ładem tej sytuacji mo że 
być wymóg identyfikacji bene ficjenta rzeczywistego podmiotu prawnego oraz spójno ść 
danych statystycznych. Fakt te n stanowi ryzyko dla rynku wewn ętrznego i stwarza 
trudności w zakresie zgodno ści dla przedsi ębiorstw prowadz ących dzia łalność 
transgraniczn ą; 
3. W obecnych przepisach UE wyst ępują niedociągnięcia i luki. Biorąc pod uwag ę 
rozwój czynników ryzyka w zakresie prania pieni ędzy i finansowania terroryzmu, 
ważne jest, aby ramy unijne by ły w stanie reagowa ć na te czynniki w stanowczy, lecz 
jednocześnie elastyczny sposób. Podczas procesu przegl ądu prowadzonego przez 
Komisję ujawniono problemy dotycz ące zakresu obecnej dyrektywy w odniesieniu do 
usług hazardowych i podmiotów prowadz ących handel towarami o du żej wartości, w 
przypadku których przepisy  uznano za niewystarczaj ąco restrykcyjne. Zaostrzenie 
przepisów b ędzie krokiem w kierunku uwzgl ędnienia tych czynników ryzyka, co 
sprawi, że prawodawstwo UE wyprzedzi mi ędzynarodowe standardy. 
 
Scenariusz odniesienia 
 
5 
 Wciąż zmieniaj ący się charakter zagro żeń ze strony prania pieni ędzy i finansowania 
terroryzmu wymaga reakc ji proporcjonalnej do wyst ępujących zagro żeń. Jeżeli nie podj ęto by 
żadnych dzia łań, wystąpiłyby następujące konsekwencje: 
1. ramy UE nie by łyby zgodne z mi ędzynarodowymi standardami. Bior ąc pod uwag ę 
ryzyko, że państwa członkowskie otrzymywa łyby niskiej jako ści sprawozdania z 
wzajemnej oceny, mog łyby one sk łaniać się do dostosowania swoich w łasnych ram, co 
skutkowa łoby fragmentacj ą i brakiem konwergencji; 
2. niepewno ść wynikaj ąca z różnego stosowania przepisów na szczeblu krajowym 
utrzymywa łaby się, osłabiając rynek wewn ętrzny; 
3. brak lepszego ukierunkowania zas obów na czynniki ryzyka zwi ązanego z praniem 
pieniędzy i finansowaniem terroryzmu powodowa łby narażenie UE na powstaj ące 
zagrożenia.  
2. A NALIZA ZASADY POMOCNICZO ŚCI 
Przepływy brudnych pieni ędzy i finansowanie terroryzmu mog ą szkodzić stabilno ści i 
wiarygodno ści sektora finansowego i zagra żać rynkowi wewn ętrznemu. Wszelkie środki 
przyjęte jedynie na szczeblu pa ństw członkowskich mog łyby mieć jednak niekorzystny 
wpływ na jednolity rynek UE i powodowa ć rozdrobniony charakter reakcji. Dzia łanie UE jest 
uzasadnione w celu uwzgl ędnienia ogólnego zagro żenia związanego z praniem pieni ędzy i 
finansowaniem terroryzmu oraz zap ewnienia równych warunków dzia łania w ca łej UE.  
3. C ELE INICJATYWY UE 
Najważniejszym celem przegl ądu ram przeciwdzia łania praniu pieni ędzy jest ochrona 
systemu finansowego i je dnolitego rynku przed nadu życiami ze strony przest ępców, którzy 
usiłują zalegalizowa ć nielegalne dochody, lub te rrorystów, którzy staraj ą się sfinansowa ć 
działania lub grupy terrorystyczn e. Komisja zidentyfikowa ła cztery cele ogólne, a mianowicie 
wzmocnienie rynku wewn ętrznego poprzez zmniejszenie z łożoności transgranicznych, 
zabezpieczenie interesów spo łeczeństwa przed przest ępczością i aktami terrorystycznymi, 
zabezpieczenie dobrobytu gospodarczego Un ii Europejskiej poprzez zapewnienie 
efektywnego otoczenia biznesowego, wniesienie wk ładu w stabilno ść finansow ą poprzez 
ochronę solidności, prawid łowego funkcjonowania i integralno ści systemu finansowego. Poza 
tymi celami okre ślono równie ż szczegółowe cele polityki zwi ązane z popraw ą skuteczno ści 
systemów przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu i utrzymaniem 
wiarygodno ści systemu finansowego UE. Cele operacyjne powi ązane z czynnikami 
powodującymi problemy stanowi ą uzupełnienie ram, w których rozwa żano różne warianty 
zmiany prawodawstwa. 
4. W ARIANTY STRATEGICZNE  
Jeżeli chodzi o warianty strategiczne, w ocenie skutków przeanalizowano szereg 
środków/wymiarów maj ących na celu realizacj ę trzech nast ępujących celów operacyjnych 
polityki:  
1. w odniesieniu do zapewnienia spójno ści z międzynarodowymi standardami 
rozważa się rożne warianty odno śnie do nast ępujących kwestii:  
 
6 
 • uwzględnienia przest ępstw podatkowych w ramach unijnych; 
• wprowadzenia podej ścia opartego na analizie ryzyka; 
• podejścia dotycz ącego równowa żności/braku równowa żności w systemach 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy w państwach trzecich; 
• wprowadzenia nadzoru opartego na ryzyku; 
• wprowadzenia nowych wymogów dotycz ących osób zajmuj ących eksponowane 
stanowiska polityczne na szczeblu krajowym/pracuj ących w organizacjach 
międzynarodowych; 
• najlepszego sposobu poprawy dost ępności informacji na temat beneficjentów 
rzeczywistych; 
• dostosowania rozporz ądzenia w sprawie transferów środków pieni ężnych do 
nowych standardów mi ędzynarodowych (uwzgl ędnienia informacji na temat 
beneficjenta, wy łączeń z zakresu stosowania).  
2. w odniesieniu do zapewnienia spójno ści między przepisami krajowymi i w 
stosownych przypadkach elastyczno ści w ich wdra żaniu poprzez zaostrzenie i 
wyjaśnienie obecnych wymogów  rozważa się rożne warianty odno śnie do 
następujących kwestii:  
• poprawy gromadzenia i przekazywania danych statystycznych; 
• wyjaśnienia zamierzonego sposobu stosowan ia progu 25 % w celu identyfikacji 
beneficjenta rzeczywistego; 
• wprowadzenia nowych przepisów w celu wyja śnienia, że oddziały i jednostki 
zależne znajduj ące się w innych pa ństwach cz łonkowskich ni ż siedziba maj ą 
stosować przepisy obowi ązujące w państwie przyjmuj ącym oraz wzmocnienia 
mechanizmów wspó łpracy między organami nadzoru w pa ństwie pochodzenia i w 
państwie przyjmuj ącym; 
• zaostrzenia sankcji administracyjnych. 
  
3. w odniesieniu do  zapewnienia ukierunkowania za sad na czynniki ryzyka i ich 
dostosowania do nowo powstaj ących zagro żeń rozważa się rożne warianty odno śnie do 
następujących kwestii: 
• rozszerzenia zakresu stosowania  dyrektywy poza kasyna, aby obj ąć sektor gier 
hazardowych; 
• wyjaśnienia wzajemnych oddzia ływań między wymogami dotycz ącymi 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu a wymogami 
dotyczącymi ochrony danych; 
 
7 
 • uwzględnienia słabości sektora towarów o du żej wartości; 
• zwiększenia uprawnie ń FIU i wzmocnienie wspó łpracy między nimi. 
5. O CENA SKUTKÓW  
Nie jest mo żliwe przedstawienie dok ładnego ilo ściowego oszacowania korzyści posiadania 
aktualnych, zgodnych na poziomie mi ędzynarodowym zasad, które s ą spójne w ramach rynku 
wewnętrznego. Bank Światowy opisuje jednak korzy ści w nast ępujący sposób: „[…] 
skuteczne ramy przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i zwalczania fina nsowania terroryzmu 
niosą istotne korzy ści dla danego pa ństwa zarówno na poziomie krajowym, jak i 
międzynarodowym.  Korzyści te obejmuj ą niższe poziomy przest ępczości i korupcji, 
zwiększoną stabilno ść instytucji i rynków fina nsowych, pozytywny wp ływ na rozwój 
gospodarczy i wiarygodno ść w społeczności światowej, ulepszone techniki zarz ądzania 
ryzykiem dla instytucji finansowych danego pa ństwa oraz wi ększą integralno ść rynku”2. 
Oczekuje si ę, że dostosowanie ram do bardzi ej rygorystycznych standardów 
międzynarodowych w po łączeniu z dodatkowymi zmianami proponowanymi w wyniku 
własnego procesu przegl ądu przeprowadzonego przez Komisj ę będą stanowi ć znaczne 
wzmocnienie ram ogólnych. Przewidziane zmiany powinny oznacza ć co następuje: 
• szerszy zakres b ędzie uwzgl ędniał dodatkowe obszary ryzyka;  
• należało będzie zwiększyć zgodność w wymiarze transgranicznym;  
• osiągnięta zostanie wi ększa spójno ść pomiędzy przepisami krajowymi;  
• bardziej ukierunkowane i uwzgl ędniające ryzyko przepisy powinny skutkowa ć 
większą skuteczno ścią. 
Jeśli chodzi o skutki pod wzgl ędem kosztów , w ocenie skutków potwierdzono, że skutki 
będą bardzo zró żnicowane w zale żności od sytuacji ró żnych zainteresowanych stron. 
Najbardziej znacz ącymi czynnikami kosztowymi zwi ązanymi ze zgodno ścią w zakresie 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy są te powiązane z jednorazowymi kosztami pocz ątkowymi 
towarzysz ącymi wprowadzaniu nowych systemów, szkole ń, konsultacji itp. Na podstawie 
poprzedniego badania przeprowadzonego przez Komisj ę3 wiadomo ju ż, że prawdopodobna 
wysokość tych kosztów b ędzie w bardzo du żej mierze zale żała od rodzaju strategii przyj ętej 
w celu zapewnienia zgodno ści (np. ukierunkowanie na procesy zautomatyzowane w 
przeciwie ństwie do r ęcznie sterowanych). B ędzie ona tak że zależała od stopnia ryzyka 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu zwi ązanego z charakterem 
każdej działalności. Nie przewiduje si ę, aby istniej ące podmioty zobowi ązane ulega ły 
nienależnemu wp ływowi przewidywanych zmian, poniewa ż dokonały one ju ż inwestycji 
systemowych, które powinny by ć względnie łatwe do dostosowania bez konieczno ści nowych 
obciążających inwestycji. Nie mo żna niestety stwierdzi ć tego samego w odniesieniu do 
podmiotów, które dotychczas znajdowa ły się poza zakresem stosowania ram przeciwdzia łania 
praniu pieni ędzy, lecz w przysz łości będą musiały stosowa ć przepisy w zakresie 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu. Sytuacja ta wyst ępuje 
szczególnie w przypadku sektora gier hazar dowych, w którym w pewnej liczbie pa ństw 
członkowskich jedynie „tradycyjne” kasyna s ą obecnie obj ęte zakresem stosowania przepisów 
                                                 
2  Reference Guide to Anti-Money Laundering and Combating th e Financing of Terrorism Second Edition and Supplement on 
Special Recommendation IX, Bank Światowy/MFW, 2006 r. 
3  Europe Economics: Study on the Cost of Complian ce with Selected FSAP Measures, 5 stycznia 2009 r. 
 
8 
 krajowych4. W przypadkach, w których rozszerza si ę zakres istniej ących środków (np. w 
przypadku osób zajmuj ących eksponowane stanowiska polityczne), dodatkowe zasoby b ędą 
konieczne w celu przeprowadzenia niezb ędnych kontroli. Organy nadzoru b ędą również 
musiały sprostać większym obci ążeniom w wyniku rozsze rzenia zakresu.  
Nadanie wi ększego znaczenia podej ściu opartemu na ryzyku b ędzie miało skutki dla rz ądów 
(które będą musiały zorganizowa ć oceny ryzyka), w łaściwych organów oraz osób i 
podmiotów zobowi ązanych. Koszty te powinny by ć jednak zrównowa żone przez bardziej 
ukierunkowane i skuteczniejsze środki maj ące na celu przeciwdzia łanie ryzyku prania 
pieniędzy i finansowania terroryzmu, co b ędzie oznacza ło, że nie przeznacza si ę czasu i 
zasobów na zgodno ść techniczn ą, która mo że nie być ukierunkowana na faktyczne czynniki 
ryzyka. Nie jest prawdopodobne, aby zmiany bezpo średnio wp łynęły na klientów, chocia ż 
nastąpią zmiany w ilo ści informacji, które b ędą musieli podawa ć (np. czy s ą osobami 
zajmującymi eksponowane stanowiska polityczne lub czy s ą klientami jednego z nowych 
podmiotów obj ętych zakresem stosowania ram). 
Jeśli chodzi o inne skutki , w ocenie skutków szczegó łowo rozwa żono sposób, w jaki 
przewidywane środki wpłynęłyby na:  
• zainteresowane strony – zarówno te obj ęte zakresem stosowania istniej ących ram, jak 
i inne zainteresowane strony, na które zmienione przepisy maj ą wpływ; 
• prawa podstawowe, w przypadku których szczególnie wa żne jest zapewnienie 
właściwej równowagi mi ędzy skuteczno ścią środków przeciwdzia łania praniu 
pieniędzy i finansowaniu terroryzmu a pos zanowaniem ochrony danych i prywatno ści;  
• MŚP, w przypadku których rozró żnia się skutki dla M ŚP objętych zakresem 
stosowania ram przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu oraz 
skutki dla M ŚP w ogóle; 
• środowisko, w odniesieniu od kt órego nie przewiduje si ę żadnych istotnych skutków; 
• wymiar mi ędzynarodowy, gdzie w szczególno ści należy dostosowa ć obecne podej ście 
do uznawania równowa żności państw trzecich do podej ścia opartego na ryzyku, co 
powinno w konsekwencji oznacza ć, że w przysz łości lokalizacja geograficzna b ędzie 
tylko jednym z czynników szerszej  oceny ryzyka prania pieni ędzy i finansowania 
terroryzmu. 
6. P ORÓWNANIE WARIANTÓW  
Jeśli chodzi o decyzje dotycz ące polityki, w ocenie skutków stwierdzono, że właściwe będzie 
spójne podej ście UE do wdra żania międzynarodowych standardów, przy jednoczesnym 
wprowadzeniu dodatkowych elementów harmonizacji w celu poprawy spójno ści na całym 
rynku wewn ętrznym z wystarczaj ącą elastyczno ścią umożliwiającą państwom cz łonkowskim 
reagowanie na nowe i powstaj ące zagrożenia.  
Jeśli chodzi o szczegó łowe decyzje dotycz ące polityki, w ocenie skutków rozwa żono szereg 
obszarów polityki odpowiadaj ących zidentyfikowanym czynnikom powoduj ącym problemy 
jak następuje: 
1. obowiązujące przepisy s ą niespójne z niedawno zmienionymi standardami 
międzynarodowymi w zakresie przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i finansowaniu 
                                                 
4  Kwestia ta zosta ła dodatkowo zbadana w za łączniku V. 
 
9 
 terroryzmu:  konieczno ść zgodności ze standardami mi ędzynarodowymi wymaga 
reakcji uwzgl ędniającej specyfik ę jednolitego rynku. Bior ąc pod uwag ę powyższy 
wymóg, w ocenie skutków stwierdzono, że należy wprowadzi ć zmiany do obecnych 
ram odzwierciedlaj ące następuje elementy: 
 
• przestępstwa podatkowe – nale ży je dodać jako przest ępstwo źródłowe; 
• krajowe oceny ryzyka – nale ży ich wymaga ć, z możliwością uwzględnienia 
elementów ocen ponadnarodowych; 
• uproszczone i wzmocnione procedury dotycz ące należytej staranno ści wobec 
klienta – nale ży je zmieni ć w celu zapewnienia zgodno ści ze standardami 
międzynarodowymi; 
• równoważność państw trzecich – zostanie poddana przegl ądowi w celu 
szczególnego uwzgl ędnienia pa ństw trzecich, których dotyczy „brak 
równoważności”; 
• podejście do nadzoru uwzgl ędniające ryzyko – podej ściu temu nale ży nadać 
szczególne znaczenie, z mo żliwością zapewnienia wytycznych dotycz ących 
poszczególnych sektorów; 
• osoby zajmuj ące eksponowane stanowiska polityczne – proponuje si ę 
rozszerzenie w dyrektywie kategorii osób uwzgl ędnionych w jej zakresie 
stosowania; 
• informacje na temat beneficjenta rzeczywistego – zostan ą one udost ępnione 
właściwym organom i podmiotom zobowi ązanym; 
• elektroniczne transfery środków pieni ężnych – rozporz ądzenie 1781/2006 
zostanie zmienione w celu uwzgl ędnienia niedawnych zmian w standardach 
FATF i procesu przegl ądu przeprowadzonego przez Komisj ę.  
 
2.  obowiązujące przepisy UE s ą różnie interpretowane w pa ństwach cz łonkowskich: 
różne podej ścia przyj ęte przez pa ństwa cz łonkowskie w odniesieniu do 
obowiązującego prawodawstwa UE wskazuj ą na konieczno ść zwiększenia poziomu 
harmonizacji ram. Pe łna harmonizacja niekonieczne b ędzie jednak najstosowniejszym 
rozwiązaniem w celu uwzgl ędnienia czynników ryzyka w zakresie prania pieni ędzy i 
finansowania terroryzmu w UE. Bior ąc pod uwag ę konieczno ść wprowadzenia 
pewnego stopnia elastyczno ści w celu uwzgl ędnienia powstaj ących zagro żeń, we 
wniosku zawartym w ocen ie skutków stwierdzono, że należy zaproponowa ć 
następujące zmiany w dyrektywie: 
 
• dane statystyczne – konieczne s ą ulepszenia sposobu gromadzenia danych 
statystycznych w ca łej UE; 
• definicja „beneficjenta rzeczywistego” – zostanie wyja śniona; 
• obowiązki organów nadzoru w pa ństwie pochodzenia i w pa ństwie 
przyjmującym – zostan ą wyjaśnione; 
• dostępność sankcji administracyjnych – zostanie do pewnego stopnia 
zharmonizowana. 
 
3. obowiązujące przepisy nie odnosz ą się w odpowiedni sposób do nowych 
czynników ryzyka w zakresie prania pieni ędzy i finansowania terroryzmu: 
konieczno ść stanowczej, lecz jednocze śnie elastycznej reakcji na nowe i powstaj ące 
zagrożenia wymaga wprowadzenia środków w wi ększym stopniu opartych na ryzyku, 
 
10 
 lecz bez narzuconego poziomu szczegó łowości. W ocenie skutków stwierdzono, że 
właściwe jest w prowadzenie do prawodawstwa nast ępujących poprawek: 
 
• gry hazardowe – zakres stosowania dyrektywy nale ży rozszerzy ć, aby 
obejmowa ł wszystkie rodzaje gier hazardowych; 
• przepisy dotycz ące ochrony danych – nale ży je wyja śnić w celu umo żliwienia 
prawidłowego stosowania przepis ów w zakresie przeciwdzia łania praniu 
pieniędzy i finansowaniu terroryzmu; 
• podmioty prowadz ące handel towarami – próg w łączenia do zakresu 
stosowania i wymogi nale żytej staranno ści wobec klienta zostan ą zmniejszone 
do 7 500 EUR; 
• współpraca pomi ędzy jednostkami analityki finansowej – zostanie wzmocniona 
w dyrektywie. 
7. M ONITOROWANIE I OCENA  
Komisja, stoj ąc na stra ży Traktatu, b ędzie monitorowa ć sposób wdra żania przez pa ństwa 
członkowskie zmian trzeciej dyrektywy w sprawie przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i 
rozporządzenia w sprawie transferów środków pieni ężnych. W stosownych przypadkach i na 
wniosek s łużby Komisji b ędą oferowały pomoc pa ństwom cz łonkowskim, przez ca ły okres 
wdrażania, we wdra żaniu zmian prawodawstwa w formie wa rsztatów na tema t transpozycji z 
udziałem wszystkich pa ństw członkowskich lub w formie spotka ń dwustronnych. W razie 
konieczno ści Komisja b ędzie postępować zgodnie z procedur ą określoną w art. 258 Traktatu 
w przypadku, gdy którekolwiek pa ństwo członkowskie uchybi swoim zobowi ązaniom 
dotyczącym wdra żania i stosowania prawa wspólnotowego.  
Komisja b ędzie wspó łpracować ze Wspólnym Komitetem Europejskich Urz ędów Nadzoru ds. 
przeciwdzia łania praniu pieni ędzy, który w szczególno ści sporządza sprawozdania z 
wdrażania trzeciej dyrektywy w sprawie zapobiegania praniu pieni ędzy w niektórych 
szczególnych obszarach w celu monitorowania stosowania nowych ram legislacyjnych. 
Komitet ds. Zapobiegania Praniu Pieni ędzy i Finansowaniu Terroryzmu mo że również pełnić 
funkcję forum służącego wymianie informacji na temat kwestii zwi ązanych ze stosowaniem 
przepisów. S łużby Komisji mog ą także wykorzysta ć ustalenia z bada ń przeprowadzonych 
przez zainteresowane strony lub pa ństwa członkowskie, a tak że informacje zwrotne ze 
spotkań z prywatnymi zainteresowanymi stronami. W razie potrzeby rozwa żona zostanie 
także możliwość zlecenia badania zewn ętrznego.  
Monitorowanie stosowania dyrektywy w sprawie przeciwdzia łania praniu pieni ędzy będzie 
odbywało się również pośrednio poprzez procesy wzajemnej oceny przeprowadzane w 
ramach FATF (15 pa ństw członkowskich UE jest cz łonkami tego organu) oraz MONEYVAL 
(pozostałe 12 państw członkowskich UE jest cz łonkami tego organu). Proces wzajemnej 
oceny jest zasadniczym i rygorystycznym procesem maj ącym na celu zapewnienie 
przestrzegania przez pa ństwa członkowskie, zarówno w przepisach  prawa, jak i w praktyce, 
międzynarodowych standardów FA TF, na których opiera si ę większość wymogów dyrektywy 
w sprawie przeciwdzia łania praniu pieni ędzy. Oceny odbywaj ą się co około 5–7 lat w 
odniesieniu do ka żdego państwa i mog ą być uzupełnione sprawozdaniami uzupe łniającymi 
sporządzanymi zwykle co 2 lata (lub cz ęściej, jeżeli wymagaj ą tego zidentyfikowane 
uchybienia).  
 
11 
  W NIOSEK  
Komisja uznaje, że preferowane warianty opisane i pr zeanalizowane w niniejszej ocenie 
skutków s ą proporcjonalne do celów. Poprzez zapewnienie dostosowanego do potrzeb i 
elastycznego podej ścia państwa członkowskie nie powinny zosta ć zniechęcone do 
przyjmowania środków i podejmowania dzia łań koniecznych w celu przeciwdzia łania 
istotnym zagro żeniom, które mog ą napotyka ć na szczeblu krajowym. W łączenie procesów na 
szczeblu UE w celu zapewnienia wi ększej koordynacji i rozwoju podej ścia ponadnarodowego 
wraz z dalsz ą harmonizacj ą w określonych obszarach powinno zapewni ć również realizację 
celów UE. Chocia ż zapewnienie skutecznego systemu przeciwdzia łania praniu pieni ędzy i 
finansowaniu terroryzmu powoduje znaczne koszty dla podmiotów zobowi ązanych, Komisja 
uznaje, że (trudniejsze do ilo ściowego okre ślenia) korzy ści związane z przeciwdzia łaniem 
praniu pieni ędzy i finansowaniu terroryzmu b ędą nadal przewy ższać koszty, w tym nowe 
koszty wynikaj ące ze zmian w ramach prawnych.