KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 26.11.2019 COM(2019) 604 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Sprawozdanie roczne z 2019 r.















w sprawie wdrażania instrumentów Unii Europejskiej na rzecz finansowania działań zewnętrznych w 2018 r. {SWD(2019) 409 final}



Zobowiązania globalne W kontekście przedłużających się konfliktów na całym świecie, strategicznych sporów między światowymi potęgami, zmiany klimatu i transformacji cyfrowej w naszych społeczeństwach, UE poszukiwała wielostronnych rozwiązań dla wspólnych problemów. W 2018 r. UE wykorzystała wszystkie dostępne jej instrumenty i narzędzia polityczne, w tym środki dyplomatyczne, środki bezpieczeństwa, handlu, rozwoju i pomocy humanitarnej, aby zapewnić bardziej pokojową, zrównoważoną i pomyślną przyszłość. UE wspiera dialog dotyczący wartości i ogólnoświatowych wyzwań z kluczowymi partnerami na całym świecie. Pokój i bezpieczeństwo, prawa człowieka, równouprawnienie płci oraz wsparcie dla kobiet mają zasadnicze znaczenie we wszystkich dziedzinach polityki UE. W niniejszym sprawozdaniu przedstawiono wydatki UE na rozwój międzynarodowy, pomoc humanitarną, politykę zagraniczną i rozszerzenie w 2018 r. oraz opisano, w jaki sposób UE, będąca największym na świecie blokiem handlowym i darczyńcą, poprawiła życie milionów ludzi w ponad 120 krajach. W 2018 r. UE zainwestowała 74,4 mld EUR w oficjalną pomoc rozwojową, z czego kwotą 13,2 mld EUR zarządzała Komisja Europejska. Jest to więcej, niż reszta świata razem, i odpowiada ponad połowie łącznej kwoty globalnie przydzielonej na ten cel. Silna pozycja UE na arenie międzynarodowej UE kontynuowała wdrażanie globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, wzmacniając obronę i bezpieczeństwo Unii i jej państw członkowskich. W swoich międzynarodowych działaniach UE kładzie obecnie większy nacisk na szkolenia i wiedzę fachową w ramach budowania zdolności. Zgodnie z tym podejściem pierwsze budowanie zdolności w zakresie inicjatyw dotyczących bezpieczeństwa i rozwoju włączono do misji Unii w Republice Środkowoafrykańskiej, Mali i Somalii. Na wsparcie stabilności w regionie Sahelu przeznaczono 8 mld EUR. UE i nigerska prezydencja Grupy Pięciu na rzecz Sahelu zorganizowały w lutym konferencję państw Grupy Pięciu na rzecz Sahelu, co stanowiło ważny krok w przygotowaniu połączonych sił do stawienia czoła wyzwaniom, takim jak terroryzm, przestępczość zorganizowana, zmiana klimatu i wzrost demograficzny. Unia Europejska promowała cyberbezpieczeństwo i łączność poprzez uruchomienie globalnego panelu technicznego (Global Tech Panel), który pomaga w uzgadnianiu wspólnych rozwiązań w odpowiedzi na wyzwania związane z technologią. Opublikowana w lutym 2018 r. strategia Komisji dla Bałkanów Zachodnich znacząco wzmocniła europejskie aspiracje tego regionu. Osiągnięto znaczące postępy w realizacji najważniejszych elementów porozumienia paryskiego, Agendy ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, porozumienia jądrowego z Iranem oraz globalnego porozumienia ONZ w sprawie migracji. UE objęła również wiodącą rolę w promowaniu swobodnego i uczciwego handlu oraz we wspieraniu reformy Światowej Organizacji Handlu. Bardzo ważnym punktem było zaangażowanie UE w Forum Polityczne Wysokiego Szczebla ONZ oraz Forum Finansowania Rozwoju, a oprócz tego UE ogłosiła odnowienie partnerstwa UE–ONZ w zakresie rozwoju. UE udzieliła również zdecydowanego poparcia dla reform systemu na rzecz rozwoju ONZ. Realizacja Agendy 2030 i Europejskiego konsensusu w sprawie rozwoju Agenda na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 stanowi trzon polityki UE w zakresie współpracy międzynarodowej i rozwoju; w 2015 r. przyjęły ją wszystkie państwa członkowskie ONZ. Jest to plan na rzecz pokoju i dobrobytu dla ludzi i planety, który obejmuje 17 celów zrównoważonego rozwoju. Europejski konsensus w sprawie rozwoju z 2017 r. określa wspólną wizję oraz wspólne ramy polityczne współpracy UE i jej państw członkowskich na rzecz rozwoju. Konsensus dostosowuje politykę rozwojową UE do Agendy 2030. Przyczynia się on do realizacji celów i zasad działań zewnętrznych UE określonych w Traktacie z Lizbony, a także wspiera globalną strategię na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Sojusz Afryka–Europa W 2018 r. UE utworzyła sojusz Afryka–Europa na rzecz zrównoważonych inwestycji i tworzenia miejsc pracy. Podejście to stanowi istotną zmianę w kontekście partnerstwa UE z Afryką. Sojusz opiera się na zobowiązaniach podjętych na szczycie Unii Afrykańskiej (UA) i UE w 2017 r. i ma na celu stymulowanie inwestycji, przyciągnięcie większej liczby inwestorów prywatnych, poszerzenie zakresu handlu, poprawę warunków prowadzenia działalności gospodarczej oraz wspieranie edukacji i podnoszenia kwalifikacji na potrzeby zatrudnienia. Zasady funkcjonowania sojuszu w radykalny sposób odchodzą od relacji darczyńca-odbiorca na rzecz partnerskiej równości. Wieloletnie ramy finansowe W ramach przygotowań do kolejnych wieloletnich ram finansowych Komisja przyjęła w czerwcu 2018 r. wniosek dotyczący Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR). ISWMR usprawni strukturę działań zewnętrznych UE i zwiększy elastyczność, spójność i skuteczność instrumentów finansowych. Przeznaczy również największą część środków na działania zewnętrzne UE, z budżetem w wysokości 89,2 mld EUR na lata 2021–2027. Trwają negocjacje z Radą Europejską i Parlamentem Europejskim. Lepsza współpraca z państwami członkowskimi UE

UE i jej państwa członkowskie wspólnie dążą do przyjęcia europejskiego podejścia do współpracy na rzecz rozwoju w ramach Europejskiego konsensusu w sprawie rozwoju i celów zrównoważonego rozwoju. Główne cechy tego podejścia to wspólne programowanie, wspólne ramy wyników i wspólne wdrażanie. Do 2018 r. istniały 23 wspólne dokumenty programowe, a wspólne programowanie było w toku w kolejnych 17 krajach partnerskich. Europejski plan inwestycji zewnętrznych Europejski plan inwestycji zewnętrznych to ambitna inicjatywa ukierunkowana na zwiększenie inwestycji w całej Afryce i regionie sąsiadującym z UE, tak aby przynieść korzyści zarówno Europie, jak i krajom partnerskim. Celem planu jest ponadto przyczynienie się do realizacji celów zrównoważonego rozwoju oraz rozszerzenie zrównoważonych inwestycji publicznych i prywatnych w rozwój gospodarczy i społeczny, z położeniem szczególnego nacisku na godną pracę. Oczekuje się, że dzięki wkładowi UE w wysokości 4,5 mld EUR do 2020 r. Europejski plan inwestycji zewnętrznych przyciągnie inwestycje o wartości 44 mld EUR. Spójność polityki na rzecz rozwoju UE uwzględnia cele współpracy na rzecz rozwoju we wszystkich obszarach polityki, w tym w Agendzie 2030, realizując w ten sposób proces „spójność polityki na rzecz rozwoju”. Ogranicza on do minimum sprzeczne cele i powielanie założeń strategii politycznych, zwiększając jednocześnie skuteczność współpracy na rzecz rozwoju. Ze szczególną uwagą traktowana będzie spójność między polityką UE w zakresie rozwoju zewnętrznego a unijną polityką przemysłową i polityką dotyczącą MŚP. Globalny zasięg Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej wyznacza kierunek działań podejmowanych przez UE w odpowiedzi na globalne wyzwania. W tej sekcji omówiono, w jaki sposób UE wzmocniła swoją pozycję jako zjednoczony i wiarygodny partner. Podsumowano w niej również działania UE na rzecz zmniejszenia ubóstwa i zapewnienia zrównoważonego rozwoju, przy jednoczesnym promowaniu demokracji, pokoju i bezpieczeństwa. Afryka UE i Afryka skupiły się na wdrażaniu wyników szczytu UA-UE z 2017 r., na którym UE wyraziła poparcie dla Agendy 2063 Unii Afrykańskiej oraz integracji gospodarczej kontynentu afrykańskiego za pośrednictwem kontynentalnej strefy wolnego handlu (ACFTA). Wszystko to połączono z utworzeniem Sojuszu Afryka–Europa. Odnotowano również postępy w zakresie promowania międzynarodowego zarządzania oceanami oraz Światowego paktu na rzecz środowiska, który określi luki w międzynarodowym prawie ochrony środowiska i instrumentach związanych z ochroną środowiska. Zrealizowano wiele inicjatyw na szczeblu kontynentalnym, regionalnym i krajowym (np. konferencja darczyńców na rzecz wsparcia przejścia do stabilnego, demokratycznego rządu). Kontynuowano negocjacje w sprawie odnowionego partnerstwa z grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku w ramach starań o pomyślne wykonanie umowy z Kotonu w 2020 r. Region objęty procesem rozszerzenia Strategia Komisji dla Bałkanów Zachodnich z lutego 2018 r. znacząco wzmocniła europejskie aspiracje tego regionu i ponownie potwierdziła przyszłość Bałkanów Zachodnich jako integralnej części UE. Na szczycie UE-Bałkany Zachodnie zorganizowanym w Sofii w maju 2018 r. przywódcy UE ponownie wyrazili jednoznaczne poparcie dla perspektywy europejskiej regionu, a partnerzy z Bałkanów Zachodnich ponowili zobowiązanie do realizacji tej perspektywy jako swojego trwałego wyboru strategicznego. W kwietniu 2018 r. Komisja przyjęła roczny pakiet „rozszerzenie” i zaleciła otwarcie negocjacji z Albanią i Macedonią Północną w sprawie przystąpienia. Za pomocą unijnego Instrumentu Pomocy dla Uchodźców w Turcji nadal udzielano wsparcia uchodźcom i społecznościom przyjmującym. Pierwsza transza środków finansowych w wysokości 3 mld EUR jest wydawana na realizację 72 projektów. W 2018 r. Komisja rozpoczęła zaciąganie zobowiązań w ramach kolejnych 3 mld EUR na lata 2018–2019. Region objęty europejską polityką sąsiedztwa W ramach europejskiej polityki sąsiedztwa UE nadal wspierała i wzmacniała stabilność, bezpieczeństwo i dobrobyt w swoim sąsiedztwie oraz rozwijała silne partnerstwa z państwami na wschodzie i południu. Na wschodzie realizacja 20 oczekiwanych do roku 2020 rezultatów przebiegała sprawnie w 2018 r. Kontynuowane są prace z sześcioma krajami partnerskimi, w szczególności w zakresie reformy sądownictwa i zapewnienia sprzyjających warunków dla społeczeństwa obywatelskiego. Gruzja, Mołdawia i Ukraina pracowały nad wdrożeniem układów o stowarzyszeniu, natomiast Komisja przyjęła jednolite ramy wsparcia dla Azerbejdżanu (2018–2020) oraz pakiet środków specjalnych dla Białorusi. Kontynuowano także przekazywanie pomocy humanitarnej dla Ukrainy. Komisja rozpoczęła również wdrażanie Kompleksowej i wzmocnionej umowy o partnerstwie między UE a Armenią z listopada 2017 r. Na południu UE nadal wspierała program społeczno-gospodarczy i praworządność w całym regionie we współpracy ze wszystkimi krajami partnerskimi, dążąc jednocześnie do większej integracji w regionie Morza Śródziemnego. UE starała się również sprostać wyzwaniom humanitarnym i politycznym związanym z różnymi sytuacjami kryzysowymi, w szczególności w Syrii i Libii. Wiązało się to ze wspieraniem uchodźców syryjskich i społeczności przyjmujących (zwłaszcza w Libanie, Jordanii i Turcji) za pośrednictwem regionalnego funduszu powierniczego UE w odpowiedzi na kryzys w Syrii. Za pośrednictwem północnoafrykańskiego segmentu kryzysowego funduszu powierniczego UE dla Afryki Unia przyczyniła się do przeprowadzenia tysięcy wspomaganych, dobrowolnych powrotów i ewakuacji z Libii, a także do wdrożenia konkretnych środków ochrony osób wymagających szczególnej troski, będących ofiarami konfliktu, a równocześnie przyczyniała się do zwalczania nielegalnej migracji. UE i Tunezja uzgodniły priorytety strategiczne na lata 2018–2020, a UE przyjęła jednolite ramy wsparcia dla Algierii (2018–2020). Przygotowano pierwsze projekty priorytetów partnerstw zawartych z Palestyną i Izraelem, a plany działania zostały przedłużone o trzy lata. Azja, Azja Środkowa i region Pacyfiku W ramach dialogu Azja–Europa przeprowadzonego w 2018 r. przywódcy uzgodnili, że należy poprawić współpracę w zakresie handlu, bezpieczeństwa i środowiska. Ponownie wyrazili poparcie dla opartego na zasadach porządku międzynarodowego i otwartej gospodarki światowej. Azja Środkowa jest słabo połączona z głównymi skupiskami ludności w Europie i Azji, a swobodny przepływ osób, towarów, usług i idei jest ograniczony. Fizyczna infrastruktura jest zazwyczaj niskiej jakości, a łączność cyfrowa jest słaba. Strategia UE dotycząca łączenia Europy i Azji na 2018 r. ma na celu poprawę łączności w całej Azji Środkowej. Strategia ta wykracza poza infrastrukturę i obejmuje działania na rzecz usunięcia barier regulacyjnych w przepływie.

UE wykazała się aktywną obecnością w sektorze bezpieczeństwa i zaangażowaniem w Azji na szczeblu dwustronnym, regionalnym i globalnym; w dalszym ciągu angażowała się też w bieżące wysiłki dyplomatyczne na rzecz denuklearyzacji Koreańskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej, zarówno poprzez rozmowy z partnerami, jak i sankcje. W Mjanmie/Birmie UE nadal udzielała pomocy uchodźcom z mniejszości Rohingya. Wspierała również wysiłki pokojowe w Afganistanie. UE wspierała działania na rzecz promowania niebieskiej gospodarki i ochrony środowiska w ramach partnerstwa morskiego UE-Pacyfik, którego celem jest wzmocnienie odporności wysp Pacyfiku na zmianę klimatu. Ameryka Łacińska i Karaiby UE, Ameryka Łacińska i Karaiby odbyły posiedzenie ministerialne w lipcu 2018 r. i kontynuowały prace zmierzające do dywersyfikacji przyszłego partnerstwa, kładąc nacisk na handel, inwestycje, badania, innowacje, edukację, agendę cyfrową i wspólne wartości. Unijny regionalny instrument na rzecz rozwoju w okresie przejściowym stanowi odpowiedź na wyzwania rozwojowe, przed którymi stoją państwa przechodzące na wyższy poziom dochodów. UE nadal wspierała realizację porozumienia pokojowego w Kolumbii, jednocześnie monitorując klimat społeczno-gospodarczy i polityczny panujący w Wenezueli, a także z całych sił dążąc do modernizacji układów o stowarzyszeniu z Chile i Meksykiem. UE starała się również doprowadzić do zawarcia układu o stowarzyszeniu z Mercosurem. Prace na rzecz ochrony środowiska w ramach wspólnej przestrzeni badawczej UE-CELAC (Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów) koncentrowały się na wspólnej pracy nad przekształcaniem bioodpadów, promowaniem badań na rzecz zrównoważonych miast i organizowaniem możliwości wymiany naukowców. Cele zrównoważonego rozwoju W 2018 r. UE wspierała realizację Agendy 2030 i określonych w niej celów, które zapewniają wspólne podejście do polityki rozwojowej. Na kolejnych stronach podsumowano wkład UE w realizację celów zrównoważonego rozwoju, w tym niektóre istotne wyniki działań i partnerstw finansowanych przez UE. #1 Koniec z ubóstwem Skrajne ubóstwo zmniejsza się, ale niewystarczająco szybko. Bez szeroko zakrojonych zmian politycznych do 2030 r. liczba osób żyjących w skrajnym ubóstwie wyniesie 480 mln. UE kontynuowała prace mające na celu wyeliminowanie wielu podstawowych przyczyn ubóstwa, w tym nierówności społecznych i niedostatecznej edukacji, opieki zdrowotnej i ochrony socjalnej. W szczególności UE pomogła osłabić związek między ubóstwem, konfliktami, niestabilnością i przymusowymi wysiedleniami. W 2018 r. wysiedlono ponad 68 mln ludzi – UE starała się zapobiec temu, by przymusowe wysiedlenia stały się zjawiskiem długoterminowym, a jednocześnie pomagała wysiedleńcom zmniejszyć ich zależność od pomocy. UE prowadzi 270 programów wsparcia budżetowego na 90 terytoriach, aby pomóc w zwalczaniu ubóstwa. Są one w pełni zgodne z politykami, priorytetami, celami i systemami krajów partnerskich, zgodnie z zasadami realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Wsparcie budżetowe UE w coraz większym stopniu koncentruje się na krajach o niskim dochodzie. Obejmuje to wsparcie krajów niestabilnych w odbudowie podstawowych funkcji państwa oraz poprawie ich odporności. Jako główny uczestnik dwóch nowych Globalnych porozumień ONZ w sprawie uchodźców i migracji UE odegrała kluczową rolę w mobilizowaniu społeczności międzynarodowej do zajęcia się przyczynami ubóstwa. Pomoc UE otrzymało 1,5 mln migrantów, osób przymusowo wysiedlonych i członków społeczności przyjmujących (2018 r.). #2 Zero głodu Zjawisko skrajnego głodu narasta po latach spadku, głównie z powodu konfliktów, klęsk żywiołowych i zmiany klimatu. UE zwiększyła pomoc finansową na rzecz bezpieczeństwa żywnościowego o 14,7 % (2014–2018) i jest na dobrej drodze do wypełnienia swoich zobowiązań żywieniowych, ponieważ przydzielono już 71 % kwoty docelowej, wynoszącej 3,5 mld EUR, w wyniku czego do 2025 r. uda się zapobiec zahamowaniu rozwoju 4,7 mln dzieci. UE i jej państwa członkowskie współpracowały ze swoimi partnerami w celu wyeliminowania wszelkich form głodu, częściowo poprzez promowanie zrównoważonego i odpornego rolnictwa, które może być potężną siłą napędową wzrostu gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i ograniczania ubóstwa. W 2018 r. UE uruchomiła 140 mln EUR na promowanie zrównoważonego rolnictwa. Wsparcie UE otrzymało ponad 12 mln osób dotkniętych brakiem bezpieczeństwa żywnościowego (2018 r.).

#3 Dobre zdrowie i jakość życia Zdrowsze społeczeństwa są szczęśliwsze, bardziej produktywne i zamożniejsze. Dlatego też UE i jej państwa członkowskie promują zdrowie we wszystkich obszarach polityki i działają we wszystkich sektorach na rzecz poprawy jakości, zasięgu i przystępności cenowej opieki zdrowotnej. UE nadal przekazywała 2,6 mld EUR przydzielone na środki ochrony zdrowia na lata 2014–2020. Komisja przeznaczyła 475 mln EUR na Globalny Fundusz na rzecz Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią na lata 2017–2020. Do 2018 r. środki te pomogły 11,5 mln ludzi uzyskać dostęp do ratującego życie leczenia HIV, pomogły zdiagnozować i wyleczyć 5 mln przypadków gruźlicy, rozdać 197 mln moskitier i wyleczyć 108 mln przypadków zachorowań na malarię. Ponadto Komisja przyznała Światowej Organizacji Zdrowia dotację w wysokości 28 mln EUR na lata 2016–2018 w celu wsparcia programu partnerstwa na rzecz powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego, aby poprawić koordynację darczyńców, skuteczność pomocy i systemy opieki zdrowotnej w 28 krajach partnerskich. Dzięki wsparciu ze strony UE prawie 64 mln dzieci w wieku 1 roku otrzymało komplet szczepień (2018 r.). #4 Dobra jakość edukacji Edukacja stanowi podstawę niezależnego, zdrowego i zrównoważonego stylu życia. UE i jej państwa członkowskie wnoszą największy wkład w Globalne Partnerstwo na rzecz Edukacji wspierające szkolnictwo podstawowe w krajach ubogich i dotkniętych kryzysem. UE powiększyła obecną kwotę zobowiązań wynoszącą 375 mln EUR na lata 2014–2020 o dodatkowe 100 mln EUR. W maju 2018 r. Komisja wydała komunikat w sprawie edukacji w sytuacjach nadzwyczajnych i w czasie przedłużających się kryzysów, w którym zaapelowała o skoordynowaną organizację pomocy humanitarnej i rozwojowej. Priorytetami politycznymi nadal były: edukacja w sytuacjach nadzwyczajnych i zobowiązanie do niepozostawiania nikogo samemu sobie. W 2018 r. UE zwiększyła budżet na edukację w sytuacjach nadzwyczajnych do poziomu 8 % pomocy humanitarnej (tj. ponad 90 mln EUR). UE kontynuuje realizację programu Erasmus+, w ramach którego pomaga krajom partnerskim zwiększyć możliwości kształcenia i zatrudnienia ich obywateli. W latach 2015–2017 ponad 120 tys. studentów i pracowników akademickich przemieszczało się między Europą a krajami partnerskimi w ramach programu Erasmus+. W 2018 r. w Tbilisi powstała pierwsza Szkoła Europejska Partnerstwa Wschodniego w ramach szerzej zakrojonych działań mających na celu zaspokojenie potrzeb edukacyjnych młodych ludzi w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa. Dzięki wsparciu ze strony UE edukację rozpoczęło ponad 10 mln dzieci (2018 r.). #5 Równość płci Kobiety i dziewczęta na całym świecie nadal doświadczają dyskryminacji i przemocy. W 2018 r. Komisja przybliżyła się do osiągnięcia celu polegającego na wspieraniu równouprawnienia płci za pośrednictwem 85 % swoich projektów do 2020 r. Wśród szczególnych osiągnięć należy wymienić inicjatywę UE i ONZ „Spotlight” na rzecz wyeliminowania przemocy ze względu na płeć, na której realizację przeznaczono 500 mln EUR (2017–2019), oraz osiem nowych programów eliminowania przemocy ze względu na płeć w Afryce (220 mln EUR). W ramach Unii dla Śródziemnomorza UE stworzyła system monitorowania postępów w zakresie równouprawnienia płci w krajach południowego sąsiedztwa. Na poprawie sytuacji w zakresie równouprawnienia płci do 2025 r. gospodarka światowa mogłaby zyskać 10,6 bln EUR. UE dąży do tego, aby wszyscy obywatele bez względu na płeć mogli realizować swój pełny potencjał, i dlatego wspierała nowe projekty, których celem jest promowanie zatrudnienia wśród kobiet, ochrona uchodźczyń oraz wsparcie dla kobiet i dziewcząt w regionach dotkniętych konfliktem. Trzy działania w ramach Instrumentu Partnerstwa pomogły zwiększyć zaangażowanie pracodawców we wspieranie równouprawnienia płci. Nowe działania prowadzone w państwach trzecich, wspierane w ramach Instrumentu na rzecz Przyczyniania się do Stabilności i Pokoju, promowały również rolę kobiet w działaniach pokojowych. W ramach realizowanej wspólnie z ONZ inicjatywy „Spotlight” 500 mln EUR przeznaczono na wyeliminowanie przemocy wobec kobiet i dziewcząt na całym świecie. #6 Czysta woda i warunki sanitarne Na naszej planecie zaczyna brakować czystej wody.

Od dziesięcioleci wzrasta zapotrzebowanie na zasoby wodne, do czego przyczynia się m.in. wzrost liczby ludności i uprzemysłowienie. Corocznie UE przeznacza około 200 mln EUR na poprawę dostępu do bezpiecznej wody pitnej w czasie kryzysów humanitarnych, co czyni ją największym darczyńcą, jeśli chodzi o działania humanitarne w sektorze zasobów wodnych oraz warunków sanitarnych i higienicznych. W 2018 r. w konkluzjach w sprawie dyplomacji wodnej Rada wezwała instytucje Unii i państwa członkowskie do nadania tej kwestii priorytetowego znaczenia. W odpowiedzi UE zainwestowała w infrastrukturę dla osób najbardziej narażonych na zagrożenia, równocześnie promując zrównoważoną gospodarkę wodna, włączając użytkowników wody do procesu decyzyjnego i wspierając wymianę wiedzy fachowej. Dzięki wsparciu ze strony UE 723 tys. osób uzyskało dostęp do czystszej wody lub ulepszonych urządzeń sanitarnych (2018 r.). #7 Czysta i dostępna energia Pokonywanie większości wyzwań na świecie, w tym tych związanych z zatrudnieniem, bezpieczeństwem, zmianą klimatu i produkcją żywności, wiąże się z dostępem do energii. W 2018 r. Unia Afrykańska wspólnie z UE ustanowiły platformę wysokiego szczebla na rzecz inwestycji w dziedzinie zrównoważonej energii na potrzeby rozwoju tego sektora, a UE udzieliła dalszego wsparcia dla Afrykańskiej Inicjatywy na rzecz Energii Odnawialnej (AREI), wnosząc wkład w wysokości 1,5 mld EUR. Celem AREI jest osiągnięcie co najmniej 10 gigawatów nowej, dodatkowej zdolności produkcji energii ze źródeł odnawialnych do 2020 r. i co najmniej 300 gigawatów do 2030 r. Priorytetami Partnerstwa Wschodniego pozostały: bezpieczeństwo energetyczne i efektywność energetyczna, a w ramach programu EU4Energy przeznaczono 16,7 mln EUR na program zrównoważonych warunków inwestycyjnych i łańcuchów wartości. W ramach inicjatywy wysokiego szczebla na rzecz efektywności energetycznej kontynuowano reformy oraz inwestycje sprzyjające efektywności energetycznej w regionach sąsiadujących i regionach objętych procesem rozszerzenia, a równocześnie realizowano cel zrównoważonego rozwoju #7, prowadząc działania na rzecz czystej i dostępnej energii w ramach Instrumentu Partnerstwa UE. Dzięki wsparciu ze strony UE ponad 16,8 mln osób uzyskało dostęp do energii elektrycznej (łącznie w latach 2014–2018) #8 Wzrost gospodarczy i godna praca U podstaw globalnego dobrobytu leżą możliwości podjęcia godnej pracy i zrównoważony wzrost gospodarczy. W 2018 r. UE przeznaczyła 16,7 mln EUR na program zrównoważonych warunków inwestycyjnych i łańcuchów wartości propagujący włączenie społeczne pod względem finansowym i poprawę otoczenia inwestycyjnego w krajach partnerskich. Ponadto kwotę 19,2 mln EUR przeznaczono na poprawę warunków pracy i norm środowiskowych w przemyśle odzieżowym. Na Bałkanach Zachodnich UE przyjęła nowe działanie regionalne, przeznaczając 19,8 mln EUR na pomoc partnerom we wdrażaniu krajowych programów reform gospodarczych, rozwój konkurencyjnego sektora prywatnego i wprowadzenie regionalnego obszaru gospodarczego. W 2018 r. UE wprowadziła zestaw instrumentów w zakresie kształcenia i szkolenia zawodowego, aby kształcenie i szkolenie zawodowe były ściślej powiązane z sektorem prywatnym w krajach rozwijających się. UE uruchomiła również inicjatywę wspierającą przedsiębiorczość i upodmiotowienie ekonomiczne kobiet. Dzięki wsparciu ze strony UE 1,1 mln osób uzyskało dostęp do usług finansowych (2018 r.). #9 Innowacyjność, przemysł, infrastruktura Obecnie ponad połowa ludzi na świecie mieszka w miastach, co sprawia, że transport zbiorowy, odnawialne źródła energii i technologie cyfrowe odgrywają większą rolę niż kiedykolwiek przedtem.

UE nadal przeznaczała środki finansowe na multimodalne korytarze transportowe (trasy tranzytowe obejmujące kilka rodzajów transportu i zapewniające dostęp dla pieszych). W 2018 r. wkład UE w poprawę transportu na potrzeby ludności wiejskiej wyniósł 91 mln EUR. Dzięki temu finansowaniu zdołano pozyskać 688 mln EUR w ramach inwestycji przeznaczonych na tworzenie sieci połączeń w Afryce i modernizację połączeń transportowych na potrzeby ludności wiejskiej. Wsparcie w ramach partnerstwa AKP–UE uzyskało ponad 350 ośrodków badań naukowych, instytucji szkolnictwa wyższego i partnerów w dziedzinie innowacji. Na Bałkanach Zachodnich zrealizowano pakiet na rzecz jakości sieci połączeń obejmujący 11 projektów w dziedzinie transportu, w ramach których udzielono dotacje na łączną kwotę 190 mln EUR i pozyskano inwestycje o wartości 1 mld EUR dokonane przez partnerskie międzynarodowe instytucje finansowe przy zastosowaniu ram inwestycyjnych dla Bałkanów Zachodnich. UE uruchomiła 200 mln EUR na zwiększenie wykorzystania technologii cyfrowych (2018 r.). #10 Mniej nierówności Poziom ubóstwa na świecie spada, ale nadal obserwuje się znaczne nierówności, w tym dysproporcje płacowe i nierówny dostęp do usług. W wielu krajach, szczególnie w krajach rozwijających się, nierówności dochodowe utrzymują się na wysokim poziomie. Kraje, w których te nierówności są największe, według pomiaru na podstawie współczynnika Giniego, znajdują się w Ameryce Łacińskiej i Afryce Subsaharyjskiej. Podjęte działania koncentrowały się na ograniczeniu nierówności dochodowych, zwiększeniu dostępu do zerowych stawek celnych w odniesieniu do wywozu z krajów najsłabiej rozwiniętych i krajów rozwijających się oraz pomocy dla krajów najsłabiej rozwiniętych i małych rozwijających się państw wyspiarskich. Należy jednak zwiększyć tempo zmian, aby rozwiązać problem pogłębiających się różnic w poszczególnych krajach i między nimi. W 2018 r. UE kontynuowała współpracę z krajami partnerskimi w zakresie eliminowania wszelkich form nierówności. Koncentrowano się głównie na udoskonaleniu systemów ochrony socjalnej, wsparciu powszechnego dostępu do wysokiej jakości usług publicznych oraz realizacji polityki przeciwdziałania dyskryminacji i przeprowadzeniu stopniowych reform fiskalnych. Przykładowo na koniec 2018 r. w regionach Rogu Afryki, Jeziora Czad, Afryki Północnej i Sahelu w ramach funduszu powierniczego UE dla Afryki zatwierdzono 187 projektów (o wartości 3,6 mld EUR) ukierunkowanych na poprawę zarządzania migracjami i rozwój społeczno-ekonomiczny. Dzięki wsparciu ze strony UE ponad 1 mln osób skorzystało ze szkoleń zawodowych lub szkoleń z zakresu konkretnych umiejętności (w latach 2013–2018). #11 Zrównoważone miasta i społeczności W miastach powstaje 80 % produktu krajowego brutto, ale również 70 % emisji dwutlenku węgla. Niniejszy cel koncentruje się m.in. na zrównoważonym i przystępnym cenowo mieszkalnictwie i transporcie, ograniczeniu wpływu miast na środowisko, a także zapewnieniu połączeń między miastami i obszarami wiejskimi. Program partycypacyjny poprawy warunków życia w slumsach stanowi wspólne przedsięwzięcie UE, grupy państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP) i Programu Narodów Zjednoczonych ds. Osiedli Ludzkich. Program przyczyni się do poprawy warunków życia 2 mln osób w 160 miastach. W Tunezji w ramach trzech kolejnych programów UE we współpracy z partnerami pomogła odnowić 180 nieformalnych dzielnic miejskich. Komisja jest również jednym z partnerów, którzy ustanowili Światowe Porozumienie Burmistrzów, dzięki któremu roczne emisje CO2 mają zostać ograniczone o 1,3 mld ton do 2030 r. W sprawozdaniu z 2018 r. Komisja podkreśliła konieczność stawienia czoła wyzwaniom wynikającym z urbanizacji, a także wykorzystania związanych z nią możliwości. Komisja opublikowała ponadto zaproszenie do składania wniosków w celu objęcia wsparciem około 20 partnerstw między miastami na rzecz zrównoważonej urbanizacji w krajach partnerskich. Co więcej, rozwojowi dyplomacji w zakresie zagadnień klimatycznych i miejskich w ramach agendy miejskiej i porozumienia paryskiego będzie sprzyjał Międzynarodowy program współpracy miejskiej UE. Dzięki wsparciu ze strony UE 91 państw opracowywało lub realizowało strategie przeciwdziałania zmianie klimatu lub strategie na wypadek klęsk żywiołowych (2018 r.). #12 Odpowiedzialna konsumpcja i produkcja Obywatele chcą mieć pewność, że kupowane przez nich towary i usługi zostały wyprodukowane i są świadczone w odpowiedzialny sposób. W ramach współpracy z przedsiębiorstwami UE promuje działania państw trzecich na rzecz zrównoważonych praktyk konsumpcyjnych i gospodarki o obiegu zamkniętym oraz działania sektora prywatnego. Wsparcie ze strony UE obejmuje wiele sektorów i łańcuchów wartości, w tym wyroby włókiennicze, minerały, towary rolne, odpady i turystykę.

Propagowanie zrównoważonej konsumpcji stanowi element wszystkich odpowiednich unijnych instrumentów finansowania zewnętrznego. W 2018 r. dzięki wsparciu ze strony UE 6 500 mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstwa stosowało zrównoważone praktyki konsumpcji i produkcji. Takie wsparcie zapewniono w ramach Instrumentu Finansowania Współpracy na rzecz Rozwoju, w ramach którego sfinansowano m.in. inicjatywy „SWITCH to Green”, Europejskiego Funduszu Rozwoju, Instrumentu Partnerstwa oraz Instrumentu na rzecz Przyczyniania się do Stabilności i Pokoju. Od 2008 r. ze środków programów regionalnych realizowanych w Azji, Afryce i regionie Morza Śródziemnego w ramach inicjatywy „SWITCH to Green” sfinansowano ponad 150 projektów na rzecz ekologicznych przedsiębiorstw o wartości przekraczającej 250 mln EUR, co przyczyniło się do poprawy praktyk w około 90 tys. MMŚP i umożliwiło utrzymanie 350 tys. miejsc pracy. #13 Działania w dziedzinie klimatu Zmiana klimatu to jeden z największych problemów naszych czasów. UE jest zdecydowana przeznaczać 20 % budżetu na wsparcie działań istotnych z punktu widzenia problematyki zmiany klimatu w latach 2014–2020. Cel ten dotyczy również unijnych działań zewnętrznych. W tym zakresie UE pomogła rozwijającym się krajom partnerskim w wywiązaniu się z zobowiązań wynikających z porozumienia paryskiego przez skoncentrowanie się na łagodzeniu zmiany klimatu i przystosowaniu się do niej. UE systematycznie uwzględnia kwestie związane ze zmianą klimatu w poszczególnych sektorach w ramach prowadzonej współpracy. Około 55 % wkładu UE w działania w dziedzinie klimatu w latach 2014–2017 wynikało z uwzględnienia takich działań w prowadzonej polityce rolnej, polityce bezpieczeństwa żywnościowego i polityce energetycznej. Program EU4Climate realizowany w ramach Partnerstwa Wschodniego nadal obejmował wsparcie w rozwoju i wdrażaniu strategii klimatycznych przez partnerów wschodnich, przyczyniając się do redukcji emisji, zwiększenia odporności na zmianę klimatu i realizacji zobowiązań w ramach porozumienia paryskiego. Według stanu z sierpnia 2019 r. zrealizowano 111 projektów obejmujących swoim zakresem 310 mln beneficjentów Zielonego Funduszu Klimatycznego, który ustanowiono w ramach UNFCCC (Ramowa konwencja ONZ w sprawie zmian klimatu) w celu wsparcia krajów rozwijających się w przeciwdziałaniu zmianie klimatu dzięki praktykom łagodzenia zmiany klimatu i przystosowania się do niej. Dzięki wsparciu ze strony UE ograniczono emisje gazów cieplarnianych o 18,4 mln ton (łącznie w latach 2014–2018). #14 Życie pod wodą Skutkiem działalności człowieka i jej wpływu na tempo zachodzącej zmiany klimatu jest coraz mniejsza różnorodność biologiczna, zakłócenia typów pogody i wzrost poziomu mórz i oceanów. W 2018 r. UE przeznaczyła 10 mln EUR na działania w Trójkącie Koralowym w Azji Południowo-Wschodniej. Realizowane tam projekty będą obejmować wsparcie w zakresie zarządzania ekosystemami, przystosowania się do zmiany klimatu oraz rozszerzenia i umocnienia sieci chronionych obszarów morskich oraz zarządzania nią, a także wsparcie zrównoważonego rybołówstwa na małą skalę. Nowy program wsparcia o wartości 35 mln EUR, realizowany wspólnie z państwami AKP, ma na celu ochronę różnorodności biologicznej w krajach rozwijających się i zarządzanie nią. Kwota 17 mln EUR zostanie przeznaczona na pomoc krajom Pacyfiku w opracowaniu programów gospodarowania odpadami i sprostaniu wyzwaniom w zakresie zdrowia, odpadów morskich i różnorodności biologicznej. W regionie Morza Śródziemnego przyjęto program GreenMed III (48 mln EUR) w celu propagowania zasobooszczędności oraz zrównoważonej konsumpcji i produkcji oraz działań związanych z oczyszczaniem. Dzięki pomocy udzielonej w ramach inicjatyw UE ochroną objęto 2 700 km2 obszarów morskich (2018 r.). #15 Życie na lądzie Ludzkość odczuwa poważne konsekwencje alarmującego spadku różnorodności biologicznej, któremu towarzyszy znaczna degradacja ekosystemów lądowych . W 2018 r. UE nadal realizowała swoje zobowiązania dotyczące zrównoważonego gospodarowania zasobami naturalnymi i ich zrównoważonego wykorzystania. Realizując plan działań na rzecz egzekwowania prawa, zarządzania i handlu w dziedzinie leśnictwa, UE udzieliła pomocy 24 państwom w zakresie poprawy zrównoważonej gospodarki leśnej, udoskonalenia systemów prawnych, budowania zdolności na szczeblu krajowym i lokalnym, wzmocnienia organizacji społeczeństwa obywatelskiego (szczególnie tych zajmujących się obroną ludów tubylczych) i poprawy sytuacji pod względem przestrzegania przepisów krajowych przez przedstawicieli sektora prywatnego. UE przeznaczyła 43,5 mln EUR na walkę z przestępstwami w dziedzinie leśnictwa i przestępstwami przeciwko dzikiej przyrodzie, a jednocześnie kontynuowała działania mające na celu ochronę różnorodności biologicznej. Dzięki inicjatywom UE ochroną objęto ekosystemy o powierzchni prawie 7 mln hektarów (2018 r.).