UZASADNIENIE

1. Ostatnia decyzja Rady w sprawie wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności

Dnia 13 marca 2012 r. w drodze decyzji wykonawczej 2012/156/UE[1] Rada postanowiła wstrzymać zobowiązania z Funduszu Spójności dla Węgier w kwocie 495,2 mln ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2013 r., co stanowi 0,5 % PKB Węgier i 29 % przydziału z Funduszu Spójności dla tego państwa na 2013 r. Decyzję tę podjęto w oparciu o decyzję Rady 2012/139/UE[2] z dnia 24 stycznia 2012 r., w której stwierdzono, że Węgry nie podjęły skutecznego działania w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. w celu likwidacji nadmiernego deficytu w sposób wiarygodny i trwały do końca 2011 r.

Uzyskanie pomocy z Funduszu Spójności podlega określonym warunkom i jest uzależnione od unikania nadmiernego deficytu budżetowego, zgodnie z art. 126 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE)[3]. Warunki te mają na celu zwiększenie zachęt dla rządów krajowych do prowadzenia solidnej polityki budżetowej, pomagając w ten sposób stworzyć właściwe warunki makroekonomiczne konieczne do zapewnienia efektywnego wykorzystywania środków z Funduszu Spójności. W szczególności art. 4 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego Fundusz Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1164/94 stanowi, że Rada może na wniosek Komisji podjąć decyzję o wstrzymaniu całości albo części zobowiązań z funduszu wobec danego państwa członkowskiego, jeżeli: (i) w odniesieniu do danego państwa członkowskiego toczy się procedura nadmiernego deficytu oraz (ii) dane państwo nie podjęło skutecznego działania w odpowiedzi na zalecenie Rady wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE[4] w celu skorygowania nadmiernego deficytu w wyznaczonym terminie. Aktem decydującym o wstrzymaniu środków na zobowiązania jest zatem decyzja Rady przyjęta na podstawie art. 126 ust. 8 TFUE[5].

Decyzja w sprawie kwoty zobowiązań z Funduszu Spójności, która ma zostać wstrzymana, miała na celu zapewnienie zarówno skuteczności, jak i proporcjonalności wstrzymania, biorąc jednocześnie pod uwagę obecną ogólną sytuację gospodarczą w Unii Europejskiej i względne znaczenie Funduszu Spójności dla gospodarki danego państwa członkowskiego.

2. Warunki zniesienia wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności dla Węgier

Zgodnie z art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 Rada podejmuje niezwłocznie decyzję o zniesieniu wstrzymania przedmiotowych zobowiązań, jeżeli stwierdzi, że dane państwo członkowskie podjęło konieczne działanie korekcyjne.

W momencie przyjęcia decyzji wykonawczej Rady 2012/156/UE Komisja wydała następujące oświadczenie: „Aby ułatwić decyzję Rady, Komisja zobowiązuje się niezwłocznie przedstawić Radzie swoją ocenę tego, czy podjęte zostały skuteczne działania w wyniku przyjęcia przez rząd Węgier środków korygujących spełniających zalecenie Rady z dnia 13 marca 2012 r. wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE.” Ponadto w odpowiedzi na zobowiązanie rządu Węgier, że konieczne działanie korekcyjne zostanie odzwierciedlone w programie konwergencji Węgier przewidzianym na kwiecień 2012 r. i w innych odnośnych publicznie dostępnych dokumentach i decyzjach, Rada oświadczyła, że powróci do tej kwestii na posiedzeniu w dniu 22 czerwca 2012 r., aby znieść to wstrzymanie w przypadku spełnienia określonych warunków.

2.1. Zalecenie Rady z dnia 13 marca 2012 r. wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE w celu trwałej korekty nadmiernego deficytu budżetowego do 2012 r.

W swoim nowym (piątym) zaleceniu dla Węgier wydanym na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE Rada przyjęła odroczony na 2012 r. termin likwidacji nadmiernego deficytu w sposób wiarygodny i trwały. Konkretnie Rada wezwała władze Węgier do: (i) zapewnienia osiągnięcia w 2012 r. docelowej wartości deficytu na poziomie 2,5 % PKB, co w oparciu o prognozę śródokresową służb Komisji z lutego wymagałoby dodatkowej konsolidacji fiskalnej w wysokości co najmniej 0,5 % PKB, która powinna zostać osiągnięta poprzez dalsze doprecyzowanie i wdrożenie zaplanowanych już, jak również poprzez przyjęcie, w miarę potrzeb, dalszych środków konsolidacji o charakterze strukturalnym; (ii) przeznaczenia ewentualnych nadzwyczajnych zysków na poprawę salda nominalnego; (iii) podjęcia w miarę potrzeby niezbędnych dodatkowych środków o charakterze strukturalnym w celu zagwarantowania, że deficyt w 2013 r. utrzyma się znacznie poniżej progu 3 % PKB również po całkowitym zniesieniu dochodów jednorazowych o wartości około 1 % PKB; oraz (iv) włączenia do kolejnych ustaw budżetowych przepisów zapewniających wystarczający poziom rezerw. Jednocześnie Rada podkreśliła, że korekta budżetowa powinna przyczynić się do osiągnięcia tendencji spadkowej wskaźnika długu publicznego oraz że jest również konieczne, by była ona wspierana przez proponowane wzmocnienie ram zarządzania budżetem.

2.2. Przeprowadzona przez Komisję ocena podjętych działań

W oparciu o posiadane obecnie informacje wydaje się, że Węgry podjęły działania stanowiące odpowiedni postęp w kierunku korekty nadmiernego deficytu. W szczególności pomimo nieznacznego pogorszenia otoczenia makroekonomicznego, co przedstawiono w prognozie służb Komisji z wiosny 2012 r., przewiduje się, że deficyt budżetowy wyniesie w 2012 r. 2,5 % PKB, a w 2013 r. utrzyma się na poziomie znacznie poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB zgodnie z zaleceniem Rady wydanym w marcu. Nowe środki ogłoszone w kontekście programu konwergencji oznaczają w 2012 r. dodatkowe środki strukturalne w wysokości 0,3 % PKB i poprawę salda strukturalnego o ¼ % PKB w porównaniu z oceną stanowiącą podstawę zalecenia Rady z marca 2012 r. Jest to wynik nieco gorszy od zalecanej dodatkowej konsolidacji fiskalnej w wysokości 0,5 % PKB, ale można go uznać za zasadniczo możliwy do zaakceptowania, biorąc pod uwagę zmiany wzrostu potencjalnego PKB oraz fakt, że przewidywane dochody są niższe niż można by zazwyczaj oczekiwać na podstawie standardowych elastyczności podatkowych. Konieczne będzie jeszcze wykazanie wykorzystania nadzwyczajnych dochodów do poprawy docelowych wyników i uwzględnienia wystarczającego poziomu rezerw w przyszłych budżetach. Na podstawie prognozy z wiosny 2012 r. przewiduje się, że dług sektora instytucji rządowych i samorządowych obniży się do 78,5 % PKB w 2012 r., a w 2013 r. utrzyma tendencję spadkową. Co więcej, poczyniono pewne postępy w zakresie wzmocnienia ram zarządzania budżetem, ale przed końcem wiosennej sesji parlamentu muszą jeszcze zostać opracowane i przyjęte ważne reformy. W związku z powyższym, a także w świetle ostatnich, gorszych od przewidywanych wyników w zakresie wzrostu w pierwszym kwartale Komisja będzie nadal uważnie śledzić rozwój sytuacji budżetowej na Węgrzech zgodnie z Traktatem i paktem stabilności i wzrostu, w szczególności w świetle długiej historii tej procedury nadmiernego deficytu. W tym celu jednym ze źródeł informacji będą przedstawiane przez rząd półroczne sprawozdania w ramach procedury nadmiernego deficytu.

3. Wniosek w sprawie zniesienia wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności dla Węgier

Komisja, wziąwszy pod uwagę swoje oceny działań podjętych przez Węgry w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 13 marca 2012 r. wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE w celu likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego do końca 2012 r., jest zdania, że warunki zniesienia wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności zostały spełnione.

W związku z tym Komisja zwraca się z wnioskiem do Rady o zniesienie wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności ustanowionego w decyzji wykonawczej Rady 2012/156/UE.

Komisja będzie nadal ściśle monitorować rozwój sytuacji budżetowej na Węgrzech, jak przewidziano w art. 10 rozporządzenia (WE) nr 1467/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie przyspieszenia i wyjaśnienia procedury nadmiernego deficytu, w tym na podstawie półrocznych sprawozdań przedstawianych przez rząd w ramach procedury nadmiernego deficytu, jak również w kontekście nadzoru po zakończeniu programu po wygaśnięciu pomocy finansowej udzielonej zgodnie z decyzją Rady 2009/102/WE z dnia 4 listopada 2008 r. w sprawie udzielenia Węgrom średnioterminowej pomocy finansowej Wspólnoty[6] lub zgodnie z jakimkolwiek nowym programem pomocy finansowej dla Węgier przyjętym przez Radę. Jeżeli w dowolnym momencie przed uchyleniem przewidzianym w art. 126 ust. 12 TFUE podjęte działania okażą się niewystarczające, Komisja zaleci Radzie przyjęcie nowej decyzji na podstawie art. 126 ust. 8 i może zaproponować Radzie przyjęcie decyzji o wstrzymaniu zobowiązań z Funduszu Spójności.

2012/0144 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

w sprawie zniesienia wstrzymania zobowiązań z Funduszu Spójności dla Węgier

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1084/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające Fundusz Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1164/94[7], w szczególności jego art. 4 ust. 2,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 określono warunki mające zastosowanie do pomocy z Funduszu Spójności. Zgodnie z ust. 1 wspomnianego artykułu Rada może podjąć decyzję o wstrzymaniu całości albo części zobowiązań z funduszu wobec danego państwa członkowskiego ze skutkiem od dnia 1 stycznia roku następującego po podjęciu decyzji o wstrzymaniu, jeżeli stwierdziła, zgodnie z art. 126 ust. 8 TFUE, że dane państwo członkowskie nie podjęło skutecznego działania w odpowiedzi na zalecenie Rady wydane na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE[8].

(2) W dniu 5 lipca 2004 r., w drodze decyzji 2004/918/WE[9], Rada stwierdziła, zgodnie z art. 104 ust. 6 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), że na Węgrzech istnieje nadmierny deficyt. W dniu 5 lipca 2004 r. Rada przyjęła pierwsze zalecenie skierowane do Węgier, w dniu 8 marca 2005 r. – drugie zalecenie oraz w dniu 10 października 2006 r. – trzecie zalecenie, zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE. W dniu 7 lipca 2009 r. Rada przyjęła czwarte zalecenie dla Węgier zgodnie z art. 104 ust. 7 TWE (zwane dalej „zaleceniem Rady z dnia 7 lipca 2009 r.”) mające na celu likwidację nadmiernego deficytu budżetowego najpóźniej do końca roku 2011.

(3) W dniu 24 stycznia 2012 r. zgodnie z art. 126 ust. 8 TFUE Rada przyjęła decyzję 2012/139/UE[10], w której stwierdzono, że Węgry nie podjęły w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 7 lipca 2009 r. skutecznego działania w celu likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego w wyznaczonym w zaleceniu terminie.

(4) Dnia 13 marca 2012 r. w drodze decyzji wykonawczej 2012/156/UE[11] Rada podjęła decyzję o wstrzymaniu części zobowiązań z Funduszu Spójności dla Węgier ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2013 r., zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006. Decyzja w sprawie kwoty zobowiązań z Funduszu Spójności, która ma zostać wstrzymana, miała na celu zapewnienie zarówno skuteczności, jak i proporcjonalności wstrzymania, biorąc jednocześnie pod uwagę obecną ogólną sytuację gospodarczą w Unii Europejskiej i względne znaczenie Funduszu Spójności dla gospodarki danego państwa członkowskiego. Rada uznała za właściwe, by w przypadku pierwszego zastosowania art. 4 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006 do danego państwa członkowskiego ustalić kwotę na poziomie 50 % przydziału z Funduszu Spójności na 2013 r., nie przekraczając maksymalnego poziomu 0,5 % nominalnego PKB danego państwa członkowskiego prognozowanego przez służby Komisji. W konsekwencji Rada podjęła decyzję o wstrzymaniu zobowiązań z Funduszu Spójności dla Węgier w kwocie 495 184 000 EUR ze skutkiem od dnia 1 stycznia 2013 r.

(5) Tego samego dnia Rada wydała zmienione zalecenie dla Węgier zgodnie z art. 126 ust. 7 TFUE („zalecenie Rady z dnia 13 marca 2012 r.”) ustanawiające na 2012 r. termin likwidacji nadmiernego deficytu budżetowego. W szczególności Węgrom zalecono: (i) przeprowadzenie dodatkowej konsolidacji fiskalnej w wysokości co najmniej ½ % PKB, poprzez dalsze doprecyzowanie i wdrożenie środków konsolidacji o charakterze strukturalnym, w celu osiągnięcia docelowej wartości deficytu na 2012 r. na poziomie 2,5 %; (ii) przeznaczenie ewentualnych nadzwyczajnych zysków na poprawę salda nominalnego; (iii) podjęcie w miarę potrzeby niezbędnych dodatkowych środków o charakterze strukturalnym w celu zagwarantowania, że deficyt w 2013 r. utrzyma się znacznie poniżej progu 3 % PKB; oraz (iv) włączenia do kolejnych ustaw budżetowych przepisów zapewniających wystarczający poziom rezerw. Jednocześnie Rada podkreśliła, że korekta budżetowa powinna przyczynić się do osiągnięcia tendencji spadkowej wskaźnika długu publicznego oraz że jest również konieczne, by była ona wspierana przez proponowane wzmocnienie ram zarządzania budżetem.

(6) Dnia 23 kwietnia 2012 r. Węgry przedłożyły coroczną aktualizację programu konwergencji, w której przedstawiły swoją strategię budżetową w celu zapewnienia trwałej korekty nadmiernego deficytu do roku 2012. Oficjalne docelowe poziomy deficytu i planowana konsolidacja fiskalna są zgodne z zaleceniem Rady z dnia 13 marca 2012 r. wydanym na podstawie art. 126 ust. 7 TFUE. W programie potwierdzono wcześniejszy średniookresowy cel budżetowy w wysokości 1,5% PKB, którego osiągnięcie planuje się do 2013 r. Zgodnie z aktualizacją, dług publiczny ma być stale obniżany w całym okresie objętym programem do poziomu 77 % PKB w 2013 r. oraz poniżej 73 % PKB w 2015 r. W odniesieniu do reformy zarządzania budżetem, władze zapowiedziały, że będą one przedkładały Parlamentowi niezbędne poprawki podczas jego sesji wiosennej.

(7) W oparciu o dostępne publicznie informacje Komisja stwierdziła w swoim komunikacie z dnia 30 maja 2012 r.[12], że Węgry podjęły konieczne działania stanowiące odpowiedni postęp w kierunku korekty nadmiernego deficytu. W szczególności przewiduje się, że deficyt budżetowy wyniesie w 2012 r. 2,5 % PKB, a w 2013 r. utrzyma się na poziomie znacznie poniżej wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, zgodnie z zaleceniem Rady wydanym w marcu. W szczególności, biorąc również pod uwagę wszystkie publicznie dostępne informacje przekazane przez rząd od połowy marca, służby Komisji przewidują, że deficyt w 2013 r. wyniesie 2,7 % PKB. Biorąc również pod uwagę skutki związane z weryfikacją wzrostu potencjalnego PKB oraz przewidywanymi odchyleniami od standardowych elastyczności podatkowych, konsolidacja fiskalna w 2012 r. może być uznana za zasadniczo zgodną z tymi wymaganiami. Konieczne będzie jeszcze wykazanie wykorzystania nadzwyczajnych dochodów i uwzględnienia wystarczającego poziomu rezerw w przyszłych budżetach. Na podstawie prognozy z wiosny 2012 r. przewiduje się, że dług sektora instytucji rządowych i samorządowych obniży się do 78,5 % PKB w 2012 r., a w 2013 r. utrzyma nieznaczną tendencję spadkową. Co więcej, poczyniono pewne postępy w zakresie wzmocnienia ram zarządzania budżetem, ale przed końcem wiosennej sesji parlamentu muszą jeszcze zostać opracowane i przyjęte ważne reformy. W tym kontekście oraz również w świetle ostatnich, gorszych od przewidywanych wyników w zakresie wzrostu w pierwszym kwartale, Komisja będzie nadal uważnie śledzić rozwój sytuacji budżetowej na Węgrzech.

(8) Ogólnie Węgry podjęły konieczne działanie korekcyjne w odpowiedzi na zalecenie Rady z dnia 13 marca 2012 r. w celu skorygowania nadmiernego deficytu w terminie wyznaczonym przez Radę. Dlatego też należy uchylić decyzję wykonawczą Rady 2012/156/UE w sprawie wstrzymania części zobowiązań z Funduszu Spójności.

(9) Jeżeli w dowolnym momencie przed uchyleniem zgodnie z art. 126 ust. 12 TFUE decyzji stwierdzającej istnienie nadmiernego deficytu podjęte działania okażą się niewystarczające, Rada, na podstawie zalecenia Komisji, przyjmie nową decyzję na podstawie art. 126 ust. 8 TFUE. Rada może na wniosek Komisji przyjąć decyzję o wstrzymaniu zobowiązań z Funduszu Spójności,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Niniejszym zniesione zostaje częściowe wstrzymanie zobowiązań z Funduszu Spójności ustanowione w decyzji wykonawczej Rady nr 2012/156/UE.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja skierowana jest do Węgier.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Rady

Przewodniczący

[1] Dz.U. L 78 z 17.3.2012, s. 19.

[2] Dz.U. L 66 z 6.3.2012, s. 6.

[3] Artykuł zastępujący art. 104 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006.

[4] Artykuł zastępujący art. 104 ust. 7 TWE, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006.

[5] Artykuł zastępujący art. 104 ust. 8 TWE, o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006.

[6] Dz.U. L 37 z 6.2.2009, s. 5.

[7] Dz.U. L 210 z 31.7.2006, s. 79.

[8] Artykuł zastępujący art. 104 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), o którym mowa w art. 4 rozporządzenia (WE) nr 1084/2006.

[9] Dz.U. L 389 z 30.12.2004, s. 27.

[10] Dz.U. L 66 z 6.3.2012, s. 6.

[11] Dz.U. L 78 z 17.3.2012, s. 19.

[12] COM(2012) XXX LINK DO WSTAWIENIA W TYM MIEJSCU PO 30 MAJA