Kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji obejmuje zatem – w charakterze członków uprawnionych do głosu – nie tylko członków kolegium organów nadzoru przewidzianego w zmienionym EMIR, organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji CCP i wszelkich interoperacyjnych CCP oraz organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji członków rozliczających CCP z trzech państw członkowskich wnoszących największy wkład do jego funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania, lecz również – w charakterze obserwatorów:

Celem wniosku jest zapewnienie, aby zarówno CCP, jak i organy krajowe w UE były przygotowane na scenariusz kryzysu i dysponowały narzędziami umożliwiającymi im zdecydowane działanie w przypadku takiego scenariusza. Proponowane rozporządzenie opiera się na trzech filarach: gotowości (plany naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, uprawnienia pozwalające na poprawę możliwości przeprowadzenia skutecznej restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji), uprawnieniach do prowadzenia wczesnej interwencji oraz zharmonizowanym zestawie instrumentów przeznaczonym dla organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Nowe przepisy pozwolą na zapewnienie zachowania funkcji krytycznych CCP przy jednoczesnym utrzymaniu stabilności finansowej i przyczynieniu się do uniknięcia sytuacji, w której kosztami restrukturyzacji lub uporządkowanej likwidacji CCP znajdujących się na progu upadłości obarcza się podatników.

Upadłość CCP jest bardzo mało prawdopodobna, lecz miałaby znaczący wpływ na stabilność finansową. Aby ograniczyć potencjalne ryzyka na wypadek upadłości CCP, Komisja w dniu 28 listopada 2016 r. przyjęła wniosek ustawodawczy dotyczący działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do CCP. Wniosek stanowi uzupełnienie rozporządzenia w sprawie infrastruktury rynku europejskiego (EMIR) i opiera się na koncepcyjnych ramach dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków. Pozwoli on na transpozycję do prawa Unii norm międzynarodowych określonych w kluczowych atrybutach i wytycznych Rady Stabilności Finansowej, do których przestrzegania UE zobowiązała się w ramach grupy G-20.

–metody stosowanej do obliczania i utrzymywania kwoty dodatkowych własnych zasobów celowych wniesionych z góry, przeznaczonych do stosowania przez CCP objętego procesem naprawy, oraz procedur – w przypadku gdy takie zasoby własne nie są dostępne – umożliwiających CCP żądanie wkładów od członków rozliczających wykonujących zobowiązania, a następnie dokonywanie zwrotów na rzecz takich członków rozliczających;

Uznaje się, że stanowi to złoty środek między umożliwieniem każdemu członkowi kolegium składania takiego wniosku do ESMA, na przykład zgodnie z mechanizmem przewidzianym w dyrektywie w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków, a wymaganiem większości wynoszącej dwie trzecie uprawnionych do głosowania członków, jak ma to miejsce w przypadku EMIR. Powinno to pozwolić odpowiednim kolegiom na skuteczną pracę, co przyczyni się do podejmowania na etapie przygotowawczym takich decyzji, które odzwierciedlają interesy członków kolegiów, przy jednoczesnej możliwości skorzystania z mechanizmu mediacji w najtrudniejszych sytuacjach.

W porozumieniu politycznym przewidziano, że organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powiadamiają ex ante kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji o działaniach w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które zamierzają podjąć, oraz o tym, czy działania te odbiegają od planu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Powiadomienie ex post uzupełnia ramy w celu wskazania kolegium ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przyczyn wszelkich odstępstw tak szybko, jak to możliwe z praktycznego punktu widzenia, po podjęciu działania w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Na podstawie porozumienia politycznego wprowadzono dodatkową warstwę zasobów własnych CCP – tj. drugie zaangażowanie środków własnych, poprzedzające zastosowanie przez CCP jakichkolwiek wezwań do wniesienia środków pieniężnych lub redukcji wartości aktywnych zmiennych depozytów zabezpieczających (VMGH) w ramach działań naprawczych. Drugie zaangażowanie środków własnych ustalono na poziomie od 10 % do 25 % wymogów kapitałowych CCP opartych na analizie ryzyka zgodnie z EMIR. Metodę obliczania drugiego zaangażowania środków własnych oraz warunki utrzymywania tego zaangażowania zostaną określone w akcie delegowanym Komisji w oparciu o regulacyjny standard techniczny opracowany przez ESMA z uwzględnieniem:

Rozporządzeniem w sprawie infrastruktury rynku europejskiego wprowadzono warstwę zasobów własnych CCP w mechanizmach podziału strat CCP, które należy wykorzystać tuż przed wniesieniem przez członków rozliczających wykonujących zobowiązania wkładu do funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania. To pierwsze zaangażowanie środków własnych ustalono na poziomie 25 % wymogów kapitałowych CCP i ma ono na celu zapewnienie, aby właściciele i akcjonariusze CCP dokonywali odpowiedniego nadzoru nad działalnością oraz praktykami z zakresu zarządzania ryzykiem CCP.

Szerzej zakrojona polityki inwestycyjna przyznana zgodnie z warunkami, które ESMA opracuje w regulacyjnym standardzie technicznym, może pociągać za sobą dodatkowe ryzyka płynności. W związku z tym w przypadku gdy aktywa, w które zainwestowano drugie zaangażowanie środków własnych, nie są niezwłocznie dostępne, aby pokryć straty, porozumienie polityczne umożliwia CCP przystąpienie do podziału tych aktywów między członków rozliczających zgodnie z planami naprawy tych CCP w celu zagwarantowania ciągłości krytycznych usług rozliczeniowych. CCP będą musieli następnie zwrócić członkom rozliczającym kwotę o maksymalnej wysokości odpowiadającej drugiemu zaangażowaniu środków własnych.

(ii) Redukcja wartości aktywnych zmiennych depozytów zabezpieczających (VMGH) i wezwania do wniesienia środków pieniężnych w przypadku działań naprawczych

W porozumieniu politycznym przewidziano zastosowanie redukcji wartości aktywnych zmiennych depozytów zabezpieczających w stosownych przypadkach i w zależności od działalności CCP oraz wezwań do wniesienia środków pieniężnych w przypadku działań naprawczych. Odzwierciedla to aktualną praktykę większości CCP i ma na celu poprawę ochrony podatników. Jednocześnie na podstawie porozumienia politycznego wzmacnia się przejrzystość środków naprawczych dla zainteresowanych stron oraz ich zaangażowanie w opracowywanie planów naprawy. Ponadto porozumienie to reguluje wykorzystanie środków naprawczych poprzez wprowadzenie kilku elementów monitorowania i kontroli przez właściwe organy.

(iii) Inne: udział klientów w aukcjach, ograniczenie wynagrodzeń

Porozumienie polityczne obejmuje uprawnienie do prowadzenia wczesnej interwencji pozwalające właściwemu organowi na rozszerzenie zakresu aukcji dostępnych dla klientów oraz umożliwienie im składania ofert w odniesieniu do pozycji członków rozliczających niewykonujących zobowiązań. Właściwy organ wymagałby od CCP zalecenia członkom rozliczającym, by zaprosili swoich klientów do bezpośredniego udziału w aukcjach organizowanych przez CCP. Możliwość ta istnieje pod warunkiem, że charakter aukcji uzasadnia taki wyjątkowy udział oraz że dany klient jest w stanie wykazać CCP, iż ustanowił odpowiedni stosunek umowny z członkiem rozliczającym w celu dokonywania i rozliczania transakcji, które mogą wyniknąć z aukcji.

Właściwe organy mają również prawo do ograniczenia lub zakazania wszelkiego wynagrodzenia z tytułu kapitału własnego, w tym wypłat dywidend i skupu akcji własnych przez CCP, oraz do ograniczenia, zakazania lub zamrożenia wszelkich wypłat zmiennych składników wynagrodzenia na rzecz kadry kierowniczej wyższego szczebla.

C. Instrumenty restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

(i) Wezwania do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji

W porozumieniu politycznym potwierdzono kwestię wezwań do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji zarezerwowanych dla organów ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jako uzupełnienia wezwań do wniesienia środków pieniężnych przewidzianych w środkach naprawczych dotyczących CCP. Maksymalna ekspozycja członków rozliczających wynikająca z ich dodatkowych zobowiązań finansowych wzrosła do poziomu dwukrotności ich wkładu do prowadzonego przez CCP funduszu na wypadek niewykonania zobowiązania. To podejście pozostaje spójne z EMIR (art. 43 ust. 3), w którym to rozporządzeniu zawarto wymóg, aby członkowie rozliczający CCP mieli ograniczoną ekspozycję względem CCP. W porozumieniu politycznym wyjaśniono również kwestie wykorzystania wezwań do wniesienia środków pieniężnych na potrzeby restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w przypadku zdarzeń niezwiązanych z niewykonaniem zobowiązania oraz określenia kapitalizacji, w przypadku gdy CCP prowadzą wiele funduszy na wypadek niewykonania zobowiązania.

(ii) Redukcja wartości początkowego depozytu zabezpieczającego

W porozumieniu politycznym opowiedziano się za zamkniętym wykazem instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz wyraźnie wykluczono zastosowanie redukcji wartości początkowego depozytu zabezpieczającego. Podejście to uznaje się za spójne z EMIR (art. 45 ust. 4), w którym przewidziano, że CCP nie może korzystać z depozytów zabezpieczających wniesionych przez wykonujących zobowiązanie członków rozliczających do pokrycia strat wynikających z niewykonania zobowiązania przez innego członka rozliczającego. Dodatkowo ułatwia ono egzekwowanie działań w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w jurysdykcjach głównych państw trzecich, w których początkowe depozyty zabezpieczające są wyraźnie wyłączone z postępowań upadłościowych zgodnie z lokalnymi przepisami ustawodawczymi i wykonawczymi.

D. Zabezpieczenie związane z zasadą niepogarszania sytuacji wierzycieli względem ich sytuacji w przypadku likwidacji

Zabezpieczenie związane z zasadą niepogarszania sytuacji wierzycieli ma na celu ochronę praw podstawowych akcjonariuszy CCP, członków rozliczających oraz innych wierzycieli w przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji.

Zgodnie z międzynarodowymi wytycznymi wydanymi przez Radę Stabilności Finansowej w porozumieniu politycznym porównano straty poniesione przez akcjonariuszy, członków rozliczających i innych wierzycieli CCP w przypadku restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji ze stratami, które by realistycznie ponieśli, jeżeli CCP poddano by likwidacji w toku normalnego postępowania upadłościowego, po pełnym wykonaniu jego wiążących zobowiązań umownych i innych ustaleń zawartych w jego zasadach operacyjnych.

Jeżeli chodzi o wyceny, w porozumieniu politycznym przewidziano wymóg, zgodnie z którym scenariusz alternatywny związany z zasadą niepogarszania sytuacji wierzycieli musi uwzględniać uzasadnione ekonomicznie szacunki bezpośrednich kosztów odtworzenia poniesionych przez członków rozliczających celem ponownego otwarcia porównywalnych pozycji netto na rynku. Ponadto wymaga się, aby CCP korzystał z własnej metody ustalania cen w celu oszacowania wspomnianych strat, chyba że taka metoda ustalania cen nie odzwierciedla faktycznych warunków rynkowych.

W porozumieniu politycznym wprowadzono również pojęcie „umownej zasady symetrii” oznaczające rozszerzenie na klientów ochrony wynikającej z zabezpieczenia związanego z zasadą niepogarszania sytuacji wierzycieli. Przewidziano w nim, że jeżeli ustalenia umowne zezwalają członkom rozliczającym na przenoszenie na ich klientów negatywnych skutków instrumentów restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, wówczas takie ustalenia umowne muszą również zawierać – w sposób równoważny i proporcjonalny – prawo klientów do wszelkiego odszkodowania otrzymanego przez członków rozliczających w zakresie, w jakim kwoty te dotyczą pozycji poszczególnych klientów. Postanowienie to ma również zastosowanie do pośrednich usług rozliczeniowych.

E. Odszkodowanie dla członków rozliczających wykonujących zobowiązania

W porozumieniu politycznym potwierdzono możliwość nałożenia przez organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na CCP wymogu zrekompensowania członkom rozliczającym wykonującym zobowiązania strat, jakie oni ponieśli w wyniku zastosowania instrumentów podziału strat, jeżeli straty te przewyższają straty, jakie członkowie rozliczający wykonujący zobowiązania ponosiliby zgodnie z zasadami operacyjnymi CCP.

Takie odszkodowanie ograniczałoby się do przypadków, w których członek rozliczający wykonujący zobowiązania byłby uprawniony do roszczenia związanego z zasadą niepogarszania sytuacji wierzycieli.

Mogłoby ono przyjąć formę instrumentów właścicielskich, instrumentów dłużnych lub instrumentów uznających roszczenie z tytułu przyszłych zysków CCP.