Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie utworzenia programu rejestrowania podróżnych /* COM/2013/097 final - 2013/0059 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU · Podstawa i cele wniosku Możliwości uzyskane dzięki nowym technologiom w dziedzinie zintegrowanego zarządzania granicami są szczegółowo analizowane na poziomie UE od 2008 r., kiedy Komisja opublikowała swój komunikat „Przygotowanie kolejnych etapów rozwoju zarządzania granicami w Unii”[1]. W swoim komunikacie Komisja zaproponowała utworzenie programu rejestrowania podróżnych (RTP) dla często podróżujących obywateli państw trzecich, którzy przeszli wstępne weryfikacje, by ułatwić im przekraczanie granic. Program rejestrowania podróżnych został zatwierdzony w ramach programu sztokholmskiego[2] przyjętego przez Radę Europejską w grudniu 2009 r. W czerwcu 2011 r. Rada Europejska wezwała do „szybkiej realizacji prac nad inteligentnymi granicami”. Komisja, w ramach początkowych działań stanowiących odpowiedź na to wezwanie, opublikowała w dniu 25 października 2011 r. komunikat[3] dotyczący wdrażania wariantów systemu wjazdu/wyjazdu i programu rejestrowania podróżnych. Niniejszy wniosek przedkłada się wraz z wnioskiem w sprawie utworzenia systemu wjazdu/wyjazdu (EES) i wnioskiem dotyczącym zmiany wspólnotowego kodeksu zasad regulujących kontrolę na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych oraz nadzór nad granicami zewnętrznymi (kodeks graniczny Schengen)[4] do celów funkcjonowania tych dwóch nowych systemów. Dla każdego systemu przedstawiono ocenę skutków. Niniejszy wniosek nie ma wpływu na kontrole celne, tj. kontrolę towarów. · Kontekst ogólny Na potrzeby ustanowienia warunków, kryteriów i przepisów szczegółowych regulujących kontrolę na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych oraz nadzór nad granicami zewnętrznymi, w dniu 15 marca 2006 r. przyjęto kodeks graniczny Schengen. Zgodnie z art. 7 wszystkie osoby podlegają kontroli granicznej na granicach zewnętrznych. Zazwyczaj przeprowadza się szczegółową kontrolę graniczną obywateli państw trzecich i minimalną kontrolę graniczną obywateli UE oraz innych osób korzystających z prawa do swobodnego przemieszczania się[5]. Obowiązujące przepisy obejmujące obywateli państw trzecich można jednak nazwać podejściem „uniwersalnym”, skoro tę samą kontrolę stosuje się niezależnie od różnic w ryzyku, jakie przypisuje się różnym podróżnym, lub częstotliwości, z jaką podróżują. Dzieje się tak, ponieważ obecne prawodawstwo nie przewiduje wyjątków od zasady szczegółowej kontroli granicznej z wyjątkiem tych kategorii obywateli państw trzecich, które zostały wyraźnie wymienione w kodeksie granicznym Schengen lub w rozporządzeniu w sprawie małego ruchu granicznego[6], takie jak głowy państw, pracownicy transgraniczni i mieszkańcy strefy przygranicznej. Jedynie niewielka część osób przekraczających granicę zewnętrzną może skorzystać z wyżej wymienionych odstępstw: w przybliżeniu dwa miliony odpowiadające 0,2 % łącznej liczby podróżujących pasażerów. Można założyć, że liczba ta pozostanie w znacznym stopniu niezmienna, przy niewielkim wzroście wynikającym z powszechniejszego wprowadzania przepisów dotyczących małego ruchu granicznego. Do końca 2010 r. państwa członkowskie wydały 110 000 zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego. Aby spełnić wymogi kodeksu granicznego Schengen, straż graniczna musi przy każdym wjeździe obywatela państwa trzeciego sprawdzić, czy spełnia on wszystkie wymogi wjazdu do UE (cel pobytu w UE, posiadanie wystarczających środków utrzymania i zamiar powrotu do państwa pochodzenia). Dokonuje się tego w drodze rozmowy z podróżnym i weryfikacji niezbędnych dokumentów, takich jak potwierdzenie zakwaterowania oraz potwierdzenie rezerwacji biletu powrotnego na samolot, prom, pociąg. Straż graniczna powinna również monitorować dozwolony okres pobytu na terytorium Schengen, co jest obecnie dokonywane w drodze obliczeń opartych na stemplach w dokumencie podróży. Uwzględniając przewidywany wzrost przepływów pasażerów na granicach zewnętrznych, należy zapewnić alternatywną procedurę kontroli granicznej dla często podróżujących obywateli państw trzecich; w tym celu należałoby odejść stopniowo od podejścia „skoncentrowanego na państwie” w kierunku podejścia „skoncentrowanego na osobie”. W praktyce program rejestrowania podróżnych funkcjonowałby na granicach w następujący sposób: zarejestrowany podróżny otrzymałby token w postaci karty służącej do odczytu elektronicznego zawierającej jedynie niepowtarzalny numer identyfikacyjny (tj. numer wniosku), która jest odczytywana w automatycznych bramkach na granicy z chwilą przyjazdu i odjazdu. W bramce odczytane zostałyby token i dokument podróży (i w stosownych przypadkach numer naklejki wizowej) oraz odciski palców podróżnych, a następnie porównane z danymi przechowywanymi w centralnym repozytorium i innych bazach danych, w tym w wizowym systemie informacyjnym (VIS) dla posiadaczy wizy. Jeżeli wszystkie kontrole zakończą się powodzeniem, podróżny może przejść przez automatyczną bramkę. W przypadku jakiegokolwiek problemu podróżny uzyskałby pomoc straży granicznej. Ułatwienie przekraczania granic odnosiłoby się również do niezautomatyzowanej kontroli granicznej, ponieważ straż graniczna nie miałaby konieczności zadawania „dodatkowych” pytań zarejestrowanym podróżnym, dotyczących takich kwestii jak cel podróży i istnienie wystarczających środków utrzymania. Utworzenie systemu wjazdu/wyjazdu (EES) obejmującego lub nieobejmującego dane biometryczne, w którym na granicach zewnętrznych zapisywano by wjazdy i wyjazdy obywateli państw trzecich, którym zezwolono na krótkotrwały pobyt, byłby warunkiem wstępnym pełnego zautomatyzowania kontroli granicznej zarejestrowanych podróżnych, jak opisano powyżej. System wjazdu/wyjazdu pozwoliłby na wyeliminowanie obowiązku stemplowania dokumentu podróży przewidzianego na podstawie kodeksu granicznego Schengen, ponieważ ręczne stemplowanie zostałoby zastąpione zautomatyzowanym zapisywaniem i obliczaniem długości pobytu. Z chwilą zniknięcia obowiązku stemplowania obligatoryjny stałby się wgląd do systemu wjazdu/wyjazdu na granicy zewnętrznej, w celu upewnienia się, że obywatel państwa trzeciego nie przekroczył okresu przyznanego mu prawnie zezwolenia na pobyt na terytorium Schengen. Wgląd ten mógłby być dokonywany w sposób zautomatyzowany przy użyciu pola przeznaczonego do odczytu maszynowego w dokumencie podróży lub odcisków palców. Program rejestrowania podróżnych wraz z systemem wjazdu/wyjazdu przyczyni się w znacznym stopniu do lepszego zarządzania przepływami podróżnych i większej kontroli tych przepływów na granicy, umożliwiając sprawniejsze przekraczanie granicy podróżnym spoza UE, którzy przeszli wstępne kontrole i którzy odbywają częste podróże. Ocena skutków finansowych załączona do niniejszego wniosku opiera się na badaniu kosztów EES i RTP przeprowadzonym przez wykonawcę zewnętrznego. Na podstawie wyżej wymienionych względów celem niniejszego wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady jest: – ustanowienie procedur i warunków dostępu do programu rejestrowania podróżnych, – określenie celu, funkcji i zadań w zakresie korzystania z tokena[7] w połączeniu z centralnym repozytorium jako systemu przechowywania danych dotyczących zarejestrowanych podróżnych oraz – powierzenie Agencji do Spraw Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości[8] („Agencji”) zadania polegającego na rozwijaniu i zarządzaniu operacyjnym systemem centralnym oraz opracowaniu specyfikacji technicznych dotyczących tokena. Niniejsze rozporządzenie stanowi zasadniczy instrument tworzący ramy prawne programu rejestrowania podróżnych. Aby uzupełnić te ramy prawne, konieczna jest również zmiana kodeksu granicznego Schengen w odniesieniu do ułatwionego przekraczania granic przez obywateli państw trzecich, którą przedstawia się równocześnie z niniejszym wnioskiem. Ponadto przedstawia się jednocześnie wniosek dotyczący systemu wjazdu/wyjazdu, w którym zapisuje się wjazdy i wyjazdy obywateli państw trzecich. · Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Rozporządzenie (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające wspólnotowy kodeks zasad regulujących przepływ osób przez granice (kodeks graniczny Schengen). Rozporządzenie (WE) nr 1931/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiające przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich i zmieniające postanowienia konwencji z Schengen. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 dotyczące wizowego systemu informacyjnego (VIS) oraz wymiany danych między państwami członkowskimi na temat wiz krótkoterminowych (rozporządzenie VIS). Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 ustanawiające wspólnotowy kodeks wizowy. Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1077/2011 ustanawiające Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości. 2. KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW · Konsultacje z zainteresowanymi stronami W ocenie skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi zostały opisane konsultacje zainteresowanych stron. · Ocena skutków Pierwsza ocena skutków[9] została przeprowadzona w 2008 r. podczas przygotowywania komunikatu Komisji na ten temat, natomiast druga została zakończona w 2013 r.[10]. W pierwszej ocenie przeanalizowano warianty strategiczne i ich najbardziej prawdopodobne skutki i stwierdzono, że powinien zostać ustanowiony program rejestrowania podróżnych dla obywateli państw trzecich. Po przeprowadzeniu konsultacji i dokonaniu wstępnego przeglądu w ostatniej ocenie skutków poddano analizie najważniejsze warianty wdrażania. Po analizie wariantów i podwariantów, za najbardziej realistyczny wariant gwarantujący sprawne przepływy pasażerów przez granice zewnętrzne bez obniżenia poziomu bezpieczeństwa w UE uznano program rejestrowania podróżnych oparty na opłatach, dla często podróżujących obywateli państw trzecich, którzy przeszli wstępne kontrole i weryfikacje, obejmujący dane (dane biometryczne, dane alfanumeryczne i niepowtarzalny numer identyfikacyjny) przechowywane w centralnym repozytorium i niepowtarzalny identyfikator (numer wniosku) przechowywany w tokenie. Wariant ten minimalizuje wykorzystanie danych osobowych w systemie informatycznym UE, ponieważ straż graniczna w czasie kontroli pierwszej linii nie pobiera żadnych danych osobowych, a ponadto ograniczone zostają główne wady systemu opartego wyłącznie na tokenie związane z bezpieczeństwem. Aby zapewnić odpowiednią ochronę danych w przypadku preferowanego wariantu, byłoby niezbędne zastosowanie tych samych przepisów dotyczących ochrony danych, które obowiązują w przypadku wizowego systemu informacyjnego (VIS), oraz obecnie obowiązujących unormowań, w tym dotyczących zatrzymywania informacji na najwyżej pięć lat. Dane osobowe zgromadzone w centralnym repozytorium (dane biometryczne i alfanumeryczne zawarte we wnioskach) powinny być przechowywane nie dłużej niż jest to wymagane na użytek programu rejestrowania podróżnych. Stosowne jest, by dane były przechowywane przez najwyżej okres pięciu lat, by umożliwić uwzględnienie danych zawartych we wcześniejszych wnioskach do oceny następnych wniosków RTP, odnowienia dostępu do RTP oraz także uwzględnienie ponownego użycia odcisków palców przechowywanych w repozytorium (59 miesięcy). Ponadto pięcioletni okres zatrzymywania danych umożliwiłby przyznawanie dostępu do RTP na pięć lat bez konieczności składania nowego wniosku. Pierwotny dostęp do programu rejestrowania podróżnych powinien być przyznany na jeden rok. Dostęp może być przedłużony na okres dwóch lat, po którym następują kolejne dwa lata bez konieczności składania nowego wniosku. Złożenie nowego wniosku byłoby konieczne w celu odnowienia dostępu z chwilą upływu pięcioletniego okresu ważności. Byłoby to analogiczne do wydawania wiz wielokrotnego wjazdu podróżnym (maksymalnie okres pięciu lat), których dane są przechowywane w wizowym systemie informacyjnym przez pięć lat. Aby dokładna weryfikacja zarejestrowanego podróżnego na przejściu granicznym na granicy zewnętrznej. była możliwa, w centralnym repozytorium powinny być przechowywane cztery odciski palców. Przechowywanie odcisków czterech palców gwarantuje, że w każdej sytuacji dostępna będzie wystarczająca ilość danych, a jednocześnie, że ilość przechowywanych danych będzie zasadna. Przechowywanie jedynie jednego lub dwóch odcisków palców może być przyczyną problemów dla podróżnych lub organów granicznych na granicach zewnętrznych, ponieważ odciski palców mogą być rozmazane, zniekształcone lub niekompletne. Jest to szczególnie istotne w przypadku programu rejestrowania podróżnych, ponieważ dostęp jest przyznawany na pięć lat i można ponownie użyć tych samych odcisków palców (59 miesięcy) w przypadku złożenia przez zarejestrowanego podróżnego nowego wniosku. Dane przechowywane w centralnym repozytorium byłyby dostępne dla straży granicznej jedynie podczas oceny wniosku, cofnięcia/przedłużenia dostępu do RTP, utraty lub kradzieży tokena lub w przypadku pojawienia się jakichkolwiek problemów z ułatwieniem przekraczania granic przez zarejestrowanych podróżnych. W czasie kontroli granicznej straż graniczna otrzymałaby jedynie informacje mówiące o istnieniu lub nieistnieniu wpisu w centralnym repozytorium. W preferowanym wariancie przewiduje się zatem proporcjonalną równowagę między bezpieczeństwem, ułatwieniami i ochroną danych. Aby zagwarantować łatwy dostęp do programu rejestrowania podróżnych, obywatele państw trzecich powinni mieć możliwość złożenia wniosku o objęcie RTP w konsulacie każdego państwa członkowskiego lub na każdym przejściu granicznym na granicy zewnętrznej. Zagwarantowałoby to dużą liczbę uczestników programu, pomagając tym samym państwom członkowskim w zarządzaniu przepływami pasażerów na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych. Wnioski powinny być weryfikowane na podstawie tych samych kryteriów, jakie są stosowane w przypadku wydawania wiz wielokrotnego wjazdu. Jednak weryfikacja wniosków złożonych przez członków rodzin obywateli Unii powinna być przeprowadzana przy zastosowaniu tych samych kryteriów, jakie są używane w przypadku weryfikacji ich wniosków o wizę wjazdową. Państwa członkowskie mogą zdecydować, czy będą stosować i czy zainstalują systemy automatycznej kontroli granicznej na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych. Jest oczywiste, że całkowity wpływ połączenia kryteriów weryfikacji, takich jak w przypadku wiz wielokrotnego wjazdu, oraz w pełni automatycznej kontroli granicznej wywrze największy skutek w zakresie ułatwienia przekraczania granic przez zarejestrowanych podróżnych. Ponadto zachowany zostaje wysoki poziom bezpieczeństwa, przy jednoczesnym przestrzeganiu praw podstawowych. Jest to także najmniej kosztowne podejście, biorąc pod uwagę koszty związane z bardziej rygorystyczną procedurą weryfikacji i częściowo zautomatyzowaną kontrolą graniczną. Pełna automatyzacja byłaby narzędziem racjonalnym pod względem kosztów, zwłaszcza na najbardziej obciążonych przejściach granicznych, na których już teraz istnieją problemy związane z obsługą i pojawiają się kolejki. Każde państwo członkowskie musiałoby jednak dokonać oceny każdego pojedynczego przejścia granicznego pod kątem tego, czy system automatycznej kontroli granicznej zwiększyłby przepustowość przejść granicznych i tym samym zmniejszył czas przekraczania granicy przez podróżnych, odciążył zasoby ludzkie i zapewnił temu państwu członkowskiemu narzędzie zarządzania rosnącymi przepływami pasażerów. Niezależnie od tego, czy wykorzystuje się urządzenia automatycznej kontroli granicznej, ułatwienie w zakresie przekraczania granicy powinno mieć zastosowanie do wszystkich przejść granicznych na granicach zewnętrznych wobec obywateli państw trzecich, którym przyznano dostęp do programu rejestracji podróżnych. Aby zapewnić wiarygodną weryfikację wnioskodawców, niezbędne będzie przetwarzanie danych biometrycznych (odciski palców) w centralnym repozytorium i weryfikacja danych biometrycznych na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych[11]. Rada ds. Oceny Skutków (IAB) oceniła projekt oceny skutków i wydała opinię w dniu 14 marca 2012 r. Zalecenia dotyczące ulepszeń zostały uwzględnione w ostatecznej wersji sprawozdania. W szczególności dokonano następujących zmian: doprecyzowano i wyjaśniono scenariusz odniesienia; rozszerzono definicję problemów, w tym uwzględniono doświadczenia z tworzeniem i rozwijaniem innych dużych wielkoskalowych systemów informatycznych oraz doświadczenia z wdrożonymi w państwach członkowskich i państwach spoza UE systemami automatycznej kontroli granicznej i krajowymi programami rejestrowania podróżnych; udoskonalono powiązania z załącznikami i z oceną skutków z 2008 r.; przedstawiono opinie zainteresowanych stron w najszerszym możliwym zakresie, biorąc pod uwagę, że opinie wyrażone przez zainteresowane strony były dosyć ogólne; rozszerzono wyjaśnienia dotyczące metody obliczania kosztów i przedstawiono bardziej szczegółowo oczekiwane koszty i korzyści dla różnych zainteresowanych stron; wyjaśniono ponowne oddelegowanie straży granicznej, biorąc pod uwagę oczekiwany wzrost przepływów podróżnych; i ostatecznie dodano przegląd opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU · Krótki opis proponowanych działań Należy określić cel i funkcje programu rejestrowania podróżnych, w tym wariant tokena w połączeniu z centralnym repozytorium, oraz zadania w tym zakresie. Ponadto konieczne jest upoważnienie Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości do rozwijania, utworzenia i zarządzania operacyjnego centralnym repozytorium oraz określenia specyfikacji technicznej tokena na podstawie uprzedniej definicji wymagań biznesowych. Powinno się ustanowić procedury i warunki sprawdzania wniosków RTP i przechowywania danych dotyczących zarejestrowanych podróżnych. Szczegółowy opis każdego artykułu wniosku można znaleźć w odrębnym dokumencie roboczym Służb Komisji. · Podstawa prawna Postawę prawną niniejszego wniosku stanowi art. 74, art. 77 ust. 2 lit. b) i d) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Artykuł 77 ust. 2 lit. b) i d) przewiduje odpowiednią podstawę prawną dla dokładniejszego określenia środków dotyczących przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich oraz opracowania norm i procedur, których powinny przestrzegać państwa członkowskie przy dokonywaniu kontroli osób na tych granicach. Artykuł 74 stanowi właściwą podstawę prawną utworzenia i eksploatacji RTP oraz stworzenia procedur wymiany informacji między państwami członkowskimi, zapewniających współpracę między właściwymi organami państw członkowskich oraz między tymi organami i Komisją w dziedzinach objętych tytułem V Traktatu. · Zasada pomocniczości Zgodnie z art. 74, art. 77 ust. 2 lit. b) i d) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Unia ma prawo do przyjmowania środków dotyczących kontroli osób i skutecznego monitorowania przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich. Konieczna jest zmiana obecnych przepisów UE dotyczących przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich, umożliwiająca uwzględnienie rosnących przepływów pasażerów i możliwości, które dają nam nowe technologie. Niezbędny jest wspólny system w celu ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących ułatwień w przekraczaniu granic przez zarejestrowanych podróżnych, tak by ułatwienia miały zastosowanie do wszystkich przejść granicznych strefy Schengen, bez odrębnej weryfikacji i bez obniżenia poziomu bezpieczeństwa. Dlatego też cele wniosku nie mogą być w wystarczającym stopniu osiągnięte przez państwa członkowskie. · Zasada proporcjonalności Artykuł 5 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że działanie UE nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatu. Forma wybrana dla tego działania UE musi zatem umożliwić osiągnięcie celów wniosku i jego wprowadzenie w życie w jak najskuteczniejszy sposób. Proponowana inicjatywa stanowi dalsze rozwinięcie dorobku Schengen w celu zapewnienia jednakowego stosowania wspólnych przepisów na granicach zewnętrznych we wszystkich państwach członkowskich. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą proporcjonalności. · Wybór instrumentów Proponowane instrumenty: rozporządzenie. Inne instrumenty byłyby niewłaściwe z następujących względów: Niniejszy wniosek określa przepisy dotyczące kontroli granicznej na granicach zewnętrznych, które są jednolite dla wszystkich państw członkowskich. W konsekwencji jako instrument prawny można wybrać jedynie rozporządzenie. · Prawa podstawowe Zaproponowane rozporządzenie może mieć wpływ na prawa podstawowe, zwłaszcza dotyczące ochrony danych osobowych (art. 8 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej) i prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 karty). Wniosek zawiera zabezpieczenia, w szczególności na podstawie art. 15 i 16 - w przypadku gdy odmówiono dostępu do RTP lub taki dostęp cofnięto, które przewidują prawo do skutecznego środka prawnego, a także na podstawie art. 48 i 49, które dotyczą prawa do informacji, dostępu do danych, poprawienia i usunięcia danych wykorzystanych do celów rozporządzenia, w stosunku do czego przewidziano również prawo do skutecznego środka prawnego w art. 51. 4. WPŁYW NA BUDŻET Wniosek Komisji dotyczący kolejnych wieloletnich ram finansowych zawiera wniosek opiewający na kwotę 4,6 mld EUR dla Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego na lata 2014–2020. We wniosku przeznaczono szacunkową kwotę 1,1 mld EUR na rzecz rozwoju systemu wjazdu/wyjazdu i programu rejestrowania podróżnych, przy założeniu że koszty prac rozwojowych ponoszone będą począwszy od 2015 r.[12]. To wsparcie finansowe obejmie nie tylko koszty głównych elementów przez cały okres objęty wieloletnimi ramami finansowymi (na poziomie UE, zarówno rozwój, jak i koszty operacyjne), ale także koszty rozwoju na szczeblu państw członkowskich w zakresie krajowych elementów tych dwóch systemów, w ramach dostępnych zasobów. Zapewnienie wsparcia finansowego na krajowe koszty prac rozwojowych zagwarantowałoby, że trudne warunki gospodarcze na poziomie krajowym nie zagrożą projektom lub ich nie opóźnią. . Obejmuje to kwotę 145 mln EUR na poczet kosztów na szczeblu krajowym związanych z hostingiem systemów informatycznych, pomieszczeniami służącymi do przechowywania sprzętu użytkowników końcowych oraz pomieszczeniami przeznaczonymi na biura operatorów. Obejmuje to również kwotę 341 mln EUR na poczet kosztów na szczeblu krajowym związanych z konserwacją sprzętu i licencjami na oprogramowanie. Po uruchomieniu nowych systemów przyszłe koszty operacyjne w państwach członkowskich mogłyby być pokrywane w ramach ich programów krajowych. Proponuje się, aby państwa członkowskie mogły wykorzystać 50 % przydzielonych środków w ramach programów krajowych na pokrycie kosztów operacyjnych systemów informatycznych służących do zarządzania przepływami migracyjnymi przez granice zewnętrzne Unii. Koszty te mogą obejmować koszty zarządzania systemem VIS, SIS i nowymi systemami utworzonymi w przedmiotowym okresie, koszty personelu, koszty obsługi, wynajmu zabezpieczonych pomieszczeń itp. Dlatego też przyszły instrument zapewniłby ciągłość finansowania w stosownych przypadkach. Koszty automatyzacji różniłyby się znacznie w zależności od liczby automatycznych bramek, które zostałyby zainstalowane. 5. INFORMACJE DODATKOWE · Uczestnictwo Niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie dorobku Schengen, ponieważ dotyczy przekraczania granic zewnętrznych. Z tego względu należy rozważyć następujące skutki wniosku dla różnych protokołów i umów z państwami stowarzyszonymi. Dania: Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Dania nie uczestniczy w przyjęciu przez Radę środków na mocy tytułu V części trzeciej TFUE. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia decyzję, czy wdroży niniejsze rozporządzenie do swojego prawa krajowego. Zjednoczone Królestwo i Irlandia: Zgodnie z art. 4 i 5 Protokołu włączającego dorobek Schengen w ramy Unii Europejskiej oraz z decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz z decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen, Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w przyjęciu rozporządzenia w sprawie utworzenia programu rejestrowania podróżnych i nie są nim związane ani go nie stosują. Islandia i Norwegia: Obowiązują procedury określone w układzie o stowarzyszeniu, zawartym przez Radę z Republiką Islandii i Królestwem Norwegii, dotyczącym włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, ponieważ niniejszy wniosek oparty jest na dorobku Schengen, zgodnie z załącznikiem A do wspomnianego układu[13]. Szwajcaria Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku prawnego Schengen w rozumieniu Umowy podpisanej przez Unię Europejską, Wspólnotę Europejską i Konfederację Szwajcarską oraz Republikę Islandii i Królestwo Norwegii w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[14]. Liechtenstein: Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku prawnego Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[15]. Cypr: Niniejsze rozporządzenie stanowi akt rozwijający dorobek Schengen lub w inny sposób powiązany z tym dorobkiem w rozumieniu art. 3 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2003 r. Bułgaria i Rumunia: Niniejsze rozporządzenie stanowi akt rozwijający dorobek Schengen lub w inny sposób powiązany z tym dorobkiem w rozumieniu art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r. 2013/0059 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie utworzenia programu rejestrowania podróżnych PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 74 i art. 77 ust. 2 lit. b) i d), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej[16], po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[17], uwzględniając opinię Komitetu Regionów[18], po konsultacji z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Kontrola graniczna musi zapewniać wysoki poziom bezpieczeństwa przy jednoczesnym maksymalnym skróceniu czasu oczekiwania. Zwiększające się przepływy podróżnych przez granice zewnętrzne przyczyniają się do konieczności znalezienia nowych rozwiązań, które pozwolą spełnić te cele. Większe zróżnicowanie kontroli granicznych pozwoli państwom członkowskim na stosowanie uproszczonych kontroli obywateli państw trzecich, którzy zostali ocenieni jako osoby stanowiące niskie ryzyko. (2) Systemy automatycznej kontroli granicznej mogą być stosowane przez obywateli UE i już dowiodły swojej skuteczności w przyspieszaniu kontroli granicznej. Należy również umożliwić ich wykorzystanie przez obywateli państw trzecich, co przyczyni się do skrócenia czasu oczekiwania przy zapewnieniu wysokiego poziomu bezpieczeństwa. (3) W komunikacie Komisji z dnia 13 lutego 2008 r. zatytułowanym „Przygotowanie kolejnych etapów rozwoju zarządzania granicami w Unii Europejskiej”[19] zarysowano konieczność utworzenia programu rejestrowania podróżnych (RTP) dla często podróżujących obywateli państw trzecich oraz wprowadzenia urządzeń automatycznej kontroli granicznej, by ułatwić przekraczanie granic zewnętrznych; jest to element europejskiej strategii zintegrowanego zarządzania granicą. (4) Rada Europejska w dniach 19 i 20 czerwca 2008 r. podkreśliła znaczenie kontynuowania prac nad opracowywaniem strategii zintegrowanego zarządzania granicą UE, w tym lepszego wykorzystania nowoczesnych technologii na rzecz sprawniejszego zarządzania granicami. (5) W komunikacie Komisji z dnia 10 czerwca 2009 r. zatytułowanym „Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w służbie obywateli”[20] podkreślono potrzebę utworzenia RTP, by zapewnić sprawny wjazd na terytorium Unii. (6) Na szczycie Rady Europejskiej w dniach 23 i 24 czerwca 2011 r. wezwano do przyspieszenia prac, by osiągnąć szybki postęp w zakresie „inteligentnych granic”. W następstwie tego apelu, jako pierwsze działanie, Komisja opublikowała w dniu 25 października 2011 r. komunikat „Inteligentne granice – możliwe warianty i kierunki”. (7) Program rejestrowania podróżnych powinien mieć na celu ułatwienie przekraczania granic zewnętrznych Unii przez często podróżujących obywateli państw trzecich, którzy przeszli wstępne kontrole i weryfikacje. (8) Przepisy dotyczące RTP powinny być wspólne dla wszystkich państw członkowskich, by umożliwić zarejestrowanym podróżnym skorzystanie z ułatwionej kontroli granicznej na przejściach granicznych na granicy zewnętrznej we wszystkich państwach członkowskich, bez potrzeby przeprowadzania odrębnej wstępnej kontroli i weryfikacji przez każde pojedyncze państwo członkowskie. (9) Niezbędne jest dokładne określenie przeznaczenia RTP, jego struktury technicznej, ustanowienie zasad jego funkcjonowania i użytkowania oraz określenie zadań systemu, kategorii danych podlegających wprowadzeniu do systemu, celów, dla jakich dane te mają być wprowadzane, kryteriów ich wprowadzania, organów mających prawo dostępu do danych oraz dalszych zasad przetwarzania danych i ochrony danych osobowych. (10) Za rozwinięcie scentralizowanego systemu składającego się z centralnego repozytorium, centralnego repozytorium zapasowego, jednolitych interfejsów w każdym państwie członkowskim, punktów dostępu do sieci, infrastruktury łączności między centralnym repozytorium a punktami dostępu do sieci i operacyjne zarządzanie tym systemem powinna być odpowiedzialna Agencja ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości ustanowiona rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1077/2011 z dnia 25 października 2011 r. ustanawiającym Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości[21] (zwana dalej „Agencją”). Ponadto Agencja powinna być odpowiedzialna za określenie specyfikacji technicznych dotyczących tokena, by zagwarantować interoperacyjność RTP w całej Unii. Państwa członkowskie powinny być odpowiedzialne za rozwijanie swoich własnych krajowych systemów i operacyjne zarządzanie nimi. (11) Centralne repozytorium powinno być połączone z krajowymi systemami państw członkowskich, by umożliwić właściwym organom państw członkowskich przetwarzanie danych związanych z wnioskami o objęcie RTP. (12) Aby zapewnić wiarygodną weryfikację zarejestrowanego podróżnego, konieczne jest przechowywanie niepowtarzalnego identyfikatora (numer wniosku), danych biometrycznych (odciski palców) i danych alfanumerycznych, które pobrane zostały z wniosków, w centralnym repozytorium, przechowywanie niepowtarzalnego numeru identyfikacyjnego w tokenie oraz weryfikowanie danych biometrycznych na granicach zewnętrznych. Dane alfanumeryczne i odciski palców powinny być przechowywane w odrębnych jednostkach centralnego repozytorium i nie powinny być ze sobą skojarzone. Skojarzenie danych alfanumerycznych i odcisków palców powinno być możliwe jedynie w drodze użycia niepowtarzalnego identyfikatora. (13) Obywatele państw trzecich, którzy chcą uczestniczyć w RTP, powinni uzasadnić potrzebę lub zamiar odbywania częstych lub regularnych podróży, zwłaszcza ze względu na ich sytuację zawodową lub rodzinną, np. gdy są przedsiębiorcami, urzędnikami służby cywilnej mającymi stałe kontakty służbowe z państwami członkowskimi i instytucjami Unii, przedstawicielami organizacji społeczeństwa obywatelskiego, osobami podróżującymi w celu uczestnictwa w szkoleniach, seminariach i konferencjach, naukowcami, osobami prowadzącymi działalność gospodarczą, członkami rodziny obywatela Unii, członkami rodziny obywatela państwa trzeciego, który ma miejsce pobytu zgodnie z prawem w państwie członkowskim. (14) Obywatelom państw trzecich posiadającym wizę wielokrotnego wjazdu lub wizę kategorii D ważną przez co najmniej rok lub posiadaczom dokumentu pobytowego wydanego przez państwo członkowskie powinien co do zasady zostać przyznany dostęp do RTP, jeżeli wystąpią z takim żądaniem. (15) W przypadku gdy obywatel państwa trzeciego ubiega się o wizę wielokrotnego wjazdu i o dostęp do RTP, odpowiednie organy mogą zadecydować o zweryfikowaniu obu wniosków w tym samym czasie na podstawie tej samej rozmowy i tych samych dokumentów uzupełniających. (16) Członkom rodzin obywateli Unii należy, co do zasady, przyznawać dostęp do RTP. Członkowie rodzin obywateli Unii powinni również móc skorzystać z RTP, nawet jeżeli nie mają miejsca pobytu na terytorium Unii, ale często podróżują do państwa członkowskiego, by towarzyszyć danemu obywatelowi Unii lub do niego dołączyć. Kontrola członków rodzin obywateli Unii przekraczających granice zewnętrzne powinna przebiegać zgodnie z przepisami dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie prawa obywateli Unii i członków ich rodzin do swobodnego przemieszczania się i pobytu na terytorium państw członkowskich[22]. (17) W przypadku weryfikacji wniosków złożonych przez członków rodzin obywateli Unii należy stosować te same kryteria, jakie stosuje się w przypadku weryfikacji wniosków o wizę złożonych przez członków rodzin obywateli Unii. Byłoby to zgodne z obecną polityką zarządzania granicami. (18) Konieczne jest określenie właściwych organów państw członkowskich, których należycie upoważniony personel będzie miał dostęp do RTP w celu wprowadzania, zmiany, usuwania, wyszukiwania lub przeszukiwania danych, w konkretnych celach związanych z RTP, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i w zakresie niezbędnym do wykonywania swoich zadań. (19) Wszelkiego rodzaju przetwarzanie danych z RTP przechowywanych w centralnym repozytorium powinno być proporcjonalne do zamierzonych celów i niezbędne do wykonania zadań przez właściwe organy. Korzystając z RTP, właściwe organy powinny zapewnić poszanowanie godności ludzkiej i integralności osób, od których pobrano danych, i nie powinny dyskryminować osób ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. (20) Należy wprowadzić plany ewentualnościowe i te plany powinny zostać wyjaśnione podróżnym, liniom lotniczym/przewoźnikom i wszystkim organom prowadzącym działania na przejściach granicznych. W przypadku gdy zarejestrowany podróżny na przykład, z jakiegokolwiek powodu, nie może skorzystać z systemu automatycznej kontroli granicznej i zostaje ponownie skierowany do niezautomatyzowanej kontroli granicznej, należy zwrócić należytą uwagę na to, by zastosowane procedury były w pełni zgodne z prawami podstawowymi. (21) Dane osobowe zgromadzone w centralnym repozytorium (biometryczne i alfanumeryczne) nie powinny być przechowywane dłużej niż jest to wymagane na użytek RTP. Dane należy przechowywać przez okres maksymalnie pięciu lat, by umożliwić uwzględnienie danych alfanumerycznych z poprzednich wniosków w ocenie następnych wniosków dotyczących RTP, a także by uwzględnić ponowne wykorzystanie odcisków palców przechowywanych w repozytorium (59 miesięcy). Krótszy okres nie byłby wystarczający do tych celów. Dane powinny być usunięte po upływie okresu pięciu lat, chyba że wystąpiły podstawy dla ich wcześniejszego usunięcia. Maksymalny okres ważności dostępu do RTP powinien wynosić pięć lat. (22) W celu ułatwienia procedury dotyczącej kolejnych wniosków powinna istnieć możliwość kopiowania odcisków palców z pierwszego wpisu do centralnego repozytorium przez okres 59 miesięcy. Po tym terminie należy ponownie pobrać odciski palców. (23) Aby ułatwić procedurę składania wniosków, wnioskodawca powinien mieć możliwość złożenia wniosku o dostęp do RTP w konsulacie każdego państwa członkowskiego lub na każdym przejściu granicznym na granicy zewnętrznej. Każde państwo członkowskie powinno być w stanie zweryfikować wniosek sporządzony na podstawie wspólnego formularza wniosku oraz wspólnych przepisów i kryteriów dotyczących kwalifikowalności oraz podjąć decyzję w jego sprawie. Co do zasady należy przeprowadzić rozmowę. (24) Ze względu na rejestrację danych biometrycznych w centralnym repozytorium, osobiste stawiennictwo wnioskodawcy – przynajmniej w przypadku pierwszego wniosku – powinno być podstawowym wymogiem zweryfikowania wniosku o dostęp do RTP i związanych z tym decyzji. (25) W ramach automatycznej kontroli granicznej weryfikacja tożsamości na granicy zewnętrznej powinna być dokonywana na podstawie danych biometrycznych przechowywanych w centralnym repozytorium. Weryfikacja powinna być możliwa jedynie w drodze jednoczesnego faktycznego okazania tokena i odczytu odcisków palców. W ramach automatycznej i niezautomatyzowanej kontroli granicznej weryfikacja przyznanego dostępu powinna się odbywać na podstawie danych alfanumerycznych przechowywanych w centralnym repozytorium w drodze faktycznego okazania tokena na granicach. Straż graniczna przeprowadzająca kontrolę pierwszej linii powinna otrzymać w następstwie weryfikacji tożsamości i przyznanego dostępu jedynie wyniki mówiące o istnieniu lub nieistnieniu wpisu. (26) Należy przyjąć stosowne środki pozwalające monitorować i oceniać niniejsze rozporządzenie. Skuteczne monitorowanie stosowania niniejszego rozporządzenia wymaga regularnego dokonywania ocen. (27) Dane statystyczne stanowią cenną pomoc w monitorowaniu procedur kontroli granicznej i mogą posłużyć jako skuteczne narzędzie zarządzania. W związku z tym należy systematycznie gromadzić takie dane we wspólnym formacie. (28) W odniesieniu do przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie w ramach stosowania niniejszego rozporządzenia stosuje się dyrektywę 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych i swobodnego przepływu tych danych[23]. Należy jednak bardziej szczegółowo wyjaśnić pewne kwestie związane z legalnością przetwarzania danych osobowych, odpowiedzialnością za przetwarzanie danych, zabezpieczeniem praw osoby, której dane dotyczą, oraz nadzorem nad ochroną danych. (29) Do działań instytucji lub organów Unii wykonujących swoje zadania z zakresu zarządzania jako podmiotów odpowiedzialnych za zarządzanie operacyjne tokenem w połączeniu z repozytorium stosuje się rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2000 r. o ochronie osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych przez instytucje i organy wspólnotowe i o swobodnym przepływie takich danych[24]. Należy jednak bardziej szczegółowo wyjaśnić pewne kwestie związane z legalnością przetwarzania danych osobowych, odpowiedzialnością za przetwarzanie danych oraz nadzorem nad ochroną danych. (30) Organy nadzorcze ustanowione zgodnie z art. 28 dyrektywy 95/46/WE powinny monitorować zgodność przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie z prawem, zaś Europejski Inspektor Ochrony Danych, powołany rozporządzeniem (WE) nr 45/2001, powinien monitorować działania instytucji i organów unijnych w zakresie przetwarzania danych osobowych, biorąc pod uwagę ograniczenia nałożone na działania instytucji i organów unijnych w zakresie samych danych. (31) Europejski Inspektor Ochrony Danych oraz organy nadzorcze powinny ze sobą aktywnie współpracować, by zapewnić skoordynowany nadzór nad RTP. (32) Państwa członkowskie powinny określić zasady dotyczące kar obowiązujących w przypadku naruszeń przepisów niniejszego rozporządzenia i zapewnić, by były one stosowane. (33) W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[25]. (34) Aby przyjąć zmiany techniczne w załącznikach, należy przekazać Komisji uprawnienie do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do zmian technicznych w załącznikach zgodnie z art. 58. Szczególnie ważne jest, by w czasie prac przygotowawczych Komisja przeprowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (35) Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i przestrzega zasad uznanych w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, zwłaszcza dotyczących ochrony danych osobowych (art. 8) i prawa do skutecznego środka prawnego (art. 51) i powinno być stosowane zgodnie z tymi prawami i zasadami. (36) W związku z tym, że utworzenie wspólnego RTP i ustanowienie wspólnych obowiązków, warunków i procedur przechowywania danych dotyczących zarejestrowanych podróżnych, nie może być osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie działające samodzielnie, oraz że z uwagi na skalę i skutek tego działania może ono zostać lepiej zrealizowane na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia tego celu. (37) Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania podejmuje w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia decyzję, czy wdroży niniejsze rozporządzenie do swojego prawa krajowego. (38) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej o zastosowanie wobec niego niektórych przepisów dorobku Schengen[26]; Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy zatem w jego przyjęciu, nie jest nim związane ani go nie stosuje. (39) Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen[27]. Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jego przyjęciu i nie jest nim związana ani go nie stosuje. (40) W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej oraz Republikę Islandii i Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[28], które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie niektórych warunków stosowania tej umowy[29]. (41) W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[30], które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE[31]. (42) W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen zgodnie z Protokołem zawartym między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy zawartej między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen[32], które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji Rady 1999/437/WE z dnia 17 maja 1999 r. w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE[33]. (43) W odniesieniu do Cypru niniejsze rozporządzenie jest aktem opartym na dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związanym w rozumieniu art. 3 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2003 r. (44) Niniejsze rozporządzenie jest aktem opartym na dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związanym w rozumieniu art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r. (45) Ponieważ zarejestrowani podróżni zostali poddani wszystkim niezbędnym wstępnym kontrolom i weryfikacjom przeprowadzonym przez państwa członkowskie realizujące w pełni dorobek Schengen i nie stanowią żadnego ryzyka dla Bułgarii, Rumunii i Cypru, te ostatnie państwa członkowskie mogą uznać jednostronnie przynależność zarejestrowanych podróżnych do RTP, by skorzystać z ułatwień kontroli granicznej na granicach zewnętrznych. PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: ROZDZIAŁ I Przepisy ogólne Artykuł 1 Zakres przedmiotowy Niniejsze rozporządzenie określa warunki i procedury udzielania dostępu do programu rejestrowania podróżnych (RTP) i określa cel, funkcje oraz zadania w odniesieniu do systemu składającego się z tokena w połączeniu z centralnym repozytorium, jako systemu przechowywania danych dotyczących zarejestrowanych podróżnych w RTP. Artykuł 2 Utworzenie RTP 1. Program rejestrowania podróżnych działa na podstawie systemu przechowywania danych dotyczących zarejestrowanych podróżnych, który opiera się na tokenach posiadanych przez każdego podróżnego, z jednej strony, i na centralnym repozytorium, centralnie zlokalizowanym miejscu fizycznego przechowywania danych RTP, z drugiej strony; rozwiązanie to łącznie określa się jako „token w połączeniu z centralnym repozytorium”. 2. Strukturę techniczną tokena w połączeniu z centralnym repozytorium określa się dalej w art. 21. 3. Niniejszym powierza się Agencji ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości (zwanej dalej „Agencją”) zadanie rozwijania centralnego repozytorium, jednolitego interfejsu w każdym państwie członkowskim, punktów dostępu do sieci oraz infrastruktury łączności pomiędzy centralnym repozytorium a punktami dostępu do sieci i operacyjnego zarządzania nimi. Agencja odpowiada również za określenie specyfikacji technicznych dotyczących tokena. Artykuł 3 Definicje Dla celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1) „program rejestrowania podróżnych” (RTP) oznacza program umożliwiający obywatelom państw trzecich, którzy zostali poddani wstępnej kontroli i którym przyznano dostęp do RTP, korzystanie z ułatwień w zakresie kontroli granicznej na granicy zewnętrznej Unii; 2) „zarejestrowany podróżny” oznacza obywatela państwa trzeciego, któremu przyznano dostęp do RTP zgodnie z niniejszym rozporządzeniem; 3) „Agencja” oznacza Europejską Agencję ds. Zarządzania Operacyjnego Wielkoskalowymi Systemami Informatycznymi w Przestrzeni Wolności, Bezpieczeństwa i Sprawiedliwości ustanowioną rozporządzeniem (UE) nr 1077/2011; 4) „centralne repozytorium” oznacza centralnie zlokalizowane miejsce fizycznego przechowywania danych RTP; 5) „token” oznacza urządzenie używane do przechowywania niepowtarzalnego identyfikatora, nadanego zarejestrowanemu podróżnemu. Niepowtarzalny identyfikator kojarzy podróżnego z jego danymi wprowadzonymi do centralnego repozytorium; 6) „zarządzanie operacyjne” oznacza wszystkie zadania niezbędne w celu zapewnienia funkcjonowania wielkoskalowych systemów informatycznych, łącznie z odpowiedzialnością za wykorzystywaną przez nie infrastrukturą łączności; 7) „rozwój” oznacza wszystkie zadania niezbędne w celu utworzenia wielkoskalowego systemu informatycznego, łącznie z wykorzystywaną przez system infrastrukturą łączności; 8) „właściwe organy” oznaczają organy wizowe i graniczne w rozumieniu art. 4 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008[34] i organy, którym na podstawie prawa krajowego powierzono dokonywanie kontroli osób na przejściach granicznych na granicy zewnętrznej zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 562/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady[35]; 9) „obywatel państwa trzeciego” lub „podróżny z państwa trzeciego” oznacza każdą osobę, która nie jest obywatelem Unii w rozumieniu art. 20 Traktatu, lub obywatela państwa trzeciego, który na podstawie umów między Unią a jej państwami członkowskimi, z jednej strony, a tymi państwami trzecimi, z drugiej strony, korzysta z praw do swobodnego przemieszczania się równoważnych z prawami obywateli Unii; 10) „formularz wniosku” oznacza jednolity formularz wniosku o dostęp do RTP określony w załączniku 1; 11) „dane biometryczne” oznaczają odciski palców; 12) „dokument podróży” oznacza paszport lub inny równoważny dokument, który upoważnia jego posiadacza do przekraczania granic zewnętrznych i w którym może być umieszczona wiza; 13) „weryfikacja” oznacza proces porównywania zestawów danych w celu stwierdzenia autentyczności podawanej tożsamości (kontrola jeden do jednego); 14) „dane alfanumeryczne” oznaczają dane wyrażone literami, cyframi, znakami specjalnymi, odstępami i znakami przestankowymi; 15) „system krajowy” oznacza sprzęt komputerowy, oprogramowanie i krajową infrastrukturę łączności, mające na celu połączenie urządzeń użytkowników końcowych właściwych organów określonych w art. 23 ust. 2 z punktami dostępu do sieci w każdym państwie członkowskim; 16) „token w połączeniu z centralnym repozytorium” oznacza system przechowywania danych dotyczących zarejestrowanych podróżnych składający się z centralnego repozytorium i tokena; 17) „odpowiedzialne państwo członkowskie” oznacza państwo członkowskie, które wprowadziło dane do centralnego repozytorium; 18) „wspólny ośrodek przyjmowania wniosków” oznacza ośrodek określony w art. 41 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 810/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady[36]; 19) „organ nadzorczy” oznacza organ nadzorczy utworzony zgodnie z art. 28 dyrektywy 95/46/WE. ROZDZIAŁ II Procedury i warunki składania wniosków o dostęp do RTP Artykuł 4 Organy i państwa członkowskie właściwe do rozpatrywania wniosku o dostęp do RTP i podejmowania decyzji w tej sprawie Organami właściwymi do rozpatrywania wniosku o dostęp do RTP i do podejmowania decyzji w tej sprawie są należycie upoważnieni pracownicy organów wizowych i granicznych każdego z państw członkowskich. Artykuł 5 Złożenie wniosku 1. Obywatel państwa trzeciego może złożyć wniosek o dostęp do RTP w każdym konsulacie państwa członkowskiego, w każdym wspólnym ośrodku przyjmowania wniosków lub na każdym przejściu granicznym na granicy zewnętrznej. Jeżeli dostępny jest formularz wniosku online, może być on przyjmowany w takiej formie. 2. Wnioskodawca może być zobowiązany do umówienia się na spotkanie w celu złożenia wniosku. Spotkanie odbywa się co do zasady w terminie dwóch tygodni od dnia złożenia wniosku o spotkanie. 3. W przypadku gdy wnioskodawca ubiega się o dostęp do RTP po raz pierwszy wymaga się jego osobistego stawiennictwa w celu złożenia przez niego odcisków palców, odbycia z nim rozmowy i sprawdzenia dokumentu podróży. 4. W przypadku gdy wnioskodawca składa wniosek online lub jest objęty ust. 5, pobiera się dane biometryczne, sprawdza się dokument podróży i przeprowadza rozmowę, w razie potrzeby, kiedy decyzja dotycząca wniosku została podjęta a token wydany. 5. Bez uszczerbku dla art. 8, właściwe organy mogą odstąpić od wymogu, o którym mowa w ust. 3, jeżeli wnioskodawca jest posiadaczem dokumentu pobytowego lub karty pobytowej lub jeżeli wnioskodawca jest im znany jako osoba rzetelna i wiarygodna. 6. Składając wniosek, wnioskodawca: a) ma ukończone co najmniej 12 lat; b) przedstawia wniosek na formularzu, o którym mowa w art. 6; c) przedstawia dokument podróży, o którym mowa w art. 7; d) pozwala pobrać odciski swoich palców zgodnie z art. 8; e) przedstawia, w stosownych przypadkach, dokumenty uzupełniające, o których mowa w art. 9 i załączniku II; f) uiszcza opłatę, o której mowa w art. 10. 7. Wnioskodawca może wycofać swój wniosek w każdym czasie przed podjęciem decyzji w jego sprawie. Artykuł 6 Formularz wniosku 1. Każdy wnioskodawca składa wypełniony i podpisany formularz wniosku. Małoletni składają wniosek na formularzu podpisanym przez osobę sprawującą władzę rodzicielską lub opiekuna prawnego. 2. Państwa członkowskie udostępniają wnioskodawcom formularz wniosku bezpłatnie i dbają, by był on powszechnie i łatwo dostępny. 3. Formularz wniosku jest dostępny przynajmniej w następujących językach: języku lub językach urzędowych danego państwa członkowskiego, języku lub językach urzędowych państwa trzeciego lub państw trzecich, w których wniosek może zostać złożony, oraz języku lub językach urzędowych sąsiadujących państw trzecich, w stosownych przypadkach. 4. Państwo członkowskie informuje wnioskodawcę, w jakim(-ch) języku(-ach) można wypełniać formularz wniosku. Artykuł 7 Dokument podróży Wnioskodawca przedstawia dokument podróży do odczytu maszynowego (MRTD) lub elektroniczny dokument podróży do odczytu maszynowego (eMRTD), który jest ważny co najmniej przez wnioskowany okres dostępu do RTP i który został wydany w okresie ostatnich pięciu lat. Do dokumentu podróży musi być dołączona wymagana wiza lub wymagany dokument pobytowy lub karta pobytowa do odczytu maszynowego. W stosownych przypadkach wnioskodawca może również złożyć wniosek o wizę w tym samym czasie, w którym złożył wniosek o dostęp do RTP. Artykuł 8 Dane biometryczne 1. W przypadku gdy wnioskodawca nie ubiegał się uprzednio o dostęp do RTP, państwa członkowskie pobierają od wnioskodawców dane biometryczne obejmujące płaski odcisk jego czterech palców i rejestrują je cyfrowo zgodnie z zabezpieczeniami określonymi w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności przyjętej przez Radę Europy, w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej oraz w Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawach dziecka. 2. Jeżeli nie jest możliwe pobranie odcisków czterech palców, należy pobrać maksymalną liczbę odcisków. Państwa członkowskie zapewniają wprowadzenie odpowiednich procedur gwarantujących poszanowanie godności wnioskodawcy w sytuacji, gdy wystąpią problemy z pobraniem odcisków palców. 3. Jeżeli odciski palców pobrane od wnioskodawcy jako część jego wcześniejszego wniosku zostały wprowadzone do centralnego repozytorium po raz pierwszy mniej niż 59 miesięcy przed dniem wpłynięcia nowego wniosku, mogą zostać one skopiowane do kolejnego wniosku. W przypadku gdy zachodzi jednak uzasadniona wątpliwość dotycząca tożsamości wnioskodawcy lub nie można bezzwłocznie potwierdzić, że odciski palców zostały pobrane w okresie określonym w ustępie pierwszym, właściwe organy pobierają od wnioskodawcy odciski palców. 4. Komisja podejmuje zgodnie z art. 37 decyzję w sprawie specyfikacji dotyczących rozdzielczości i wykorzystania odcisków palców do weryfikacji biometrycznej w RTP. 5. Odciski palców pobierane są przez wykwalifikowany i należycie upoważniony personel właściwych organów. 6. Odciski palców nie są skojarzone z danymi alfanumerycznymi i są przechowywane w odrębnych jednostkach centralnego repozytorium. Artykuł 9 Dokumenty uzupełniające 1. Składając wniosek o dostęp do RTP, wnioskodawca przedstawia: a) dokumenty wskazujące cele podróży; b) dowód posiadania dostatecznych środków utrzymania na podróż i zakwaterowanie w czasie dwóch następnych wizyt; c) dokumenty wykazujące jego sytuację zawodową i rodzinną, na przykład gdy są przedsiębiorcami, urzędnikami służby cywilnej mającymi stałe kontakty służbowe z państwami członkowskimi i instytucjami Unii, przedstawicielami organizacji społeczeństwa obywatelskiego, osobami podróżującymi w celu uczestnictwa w szkoleniach, seminariach i konferencjach, osobami uczestniczącymi w działalności gospodarczej, członkami rodziny obywatela Unii, członkami rodziny obywatela państwa trzeciego, który ma miejsce pobytu zgodnie z prawem w państwie członkowskim. 2. W przypadku gdy wnioskodawca jest członkiem rodziny obywatela Unii korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się, od wnioskodawcy wymaga się jedynie przedstawienia karty pobytowej wydanej przez państwo członkowskie, w stosownych przypadkach, i dowodu potwierdzającego jego tożsamość, obywatelstwo i więzi rodzinne z obywatelem Unii, do którego ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE. 3. W przypadku gdy obywatel państwa trzeciego składa wniosek o wizę wielokrotnego wjazdu i wniosek o dostęp do RTP w tym samym czasie i miejscu, wymaga się jedynie jednego zestawu dokumentów uzupełniających. 4. W przypadku gdy posiadacz wizy wielokrotnego wjazdu składa wniosek dotyczący RTP w tym samym miejscu, w którym została wydana wiza wielokrotnego wjazdu, ale dokonuje tego późniejszym czasie, dokumenty uzupełniające dołączone do wniosku o wizę wielokrotnego wjazdu mogą być wykorzystane przy ocenie wniosku dotyczącego RTP. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości odnośnie do aktualności uprzednio dostarczonych dokumentów uzupełniających państwo członkowskie może zażądać nowych dokumentów uzupełniających w okresie dziesięciu dni roboczych. Niewyczerpujący wykaz dokumentów uzupełniających, których właściwe organy mogą wymagać od wnioskodawców, został przedstawiony w załączniku II. 5. Państwa członkowskie mogą wymagać od wnioskodawcy wypełnienia formularza opracowanego przez dane państwo członkowskie jako dowodu pokrycia kosztów pobytu przez inną osobę lub zakwaterowania prywatnego. Takiego dowodu można żądać w odniesieniu do maksymalnie dwóch następnych wizyt. W formularzu tym podaje się w szczególności: a) okres, pokrywania kosztów pobytu lub zakwaterowania przez inną osobę; b) czy jest wypełniany w celu udowodnienia pokrywania kosztów pobytu przez inną osobę lub zakwaterowania; c) czy przyjmujący jest osobą fizyczną, spółką czy organizacją; d) dane identyfikujące przyjmującego i jego dane kontaktowe; e) zaproszonego(-ych) wnioskodawcę (-ów); f) adres zakwaterowania; g) ewentualne więzi rodzinne z przyjmującym. Poza językiem(-ami) urzędowym(-i) państwa członkowskiego formularz jest sporządzany co najmniej w jednym języku urzędowym instytucji Unii Europejskiej. W formularzu zawiera się informacje dla osoby podpisującej taki formularz, które zostały określone w art. 48 ust. 1. Wzór formularza przekazuje się Komisji. 6. Właściwe organy mogą odstąpić od wymogu lub wymogów określonych w ust. 1, jeżeli wnioskodawca posiada dokument pobytowy lub jeżeli wnioskodawca jest im znany jako osoba rzetelna i wiarygodna. Artykuł 10 Opłata rejestracyjna 1. Wnioskodawca uiszcza opłatę rejestracyjną określoną w załączniku III. 2. Wysokość opłaty rejestracyjnej jest regularnie weryfikowana, by odzwierciedlała ona koszty administracyjne. Komisja jest upoważniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących dostosowania opłaty rejestracyjnej zgodnie z art. 59. 3. Opłatę rejestracyjną pobiera się w euro, walucie krajowej danego państwa trzeciego lub w walucie zwykle używanej w państwie trzecim, w którym złożono wniosek; opłata nie podlega zwrotowi niezależnie od wyniku rozpatrzenia wniosku czy też jego wycofania. 4. Jeżeli opłatę rejestracyjną pobiera się w walucie innej niż euro, wysokość tak pobieranej opłaty rejestracyjnej jest określana i regularnie weryfikowana według referencyjnego kursu wymiany euro ogłaszanego przez Europejski Bank Centralny. Pobieraną opłatę rejestracyjną można zaokrąglić do góry. 5. Wnioskodawca otrzymuje potwierdzenie uiszczenia opłaty rejestracyjnej w formie papierowej lub elektronicznej. ROZDZIAŁ III Rozpatrywanie wniosku i podejmowanie decyzji w jego sprawie Artykuł 11 Dopuszczalność 1. Właściwy organ sprawdza, czy: – wnioskodawca ukończył co najmniej 12 lat; – wniosek zawiera elementy, o których mowa w art. 5 ust. 6 lit. b), c) i e); – pobrano dane biometryczne wnioskodawcy; – pobrano opłatę. 2. Jeżeli właściwe organy stwierdzą, że warunki określone w ust. 1 zostały spełnione, uznają wniosek za dopuszczalny i: – stosują procedury opisane w art. 24; – przystępują do dalszego rozpatrywania wniosku. 3. Jeżeli właściwe organy stwierdzą, że warunki, o których mowa w ust. 1, nie zostały spełnione, wniosek uznaje się za niedopuszczalny, właściwe organy nie rozpatrują wniosku i niezwłocznie: – zwracają wnioskodawcy wniosek i wszystkie złożone przez niego dokumenty, – niszczą pobrane dane biometryczne. Artykuł 12 Rozpatrzenie wniosku 1. Rozpatrywanie wniosków i, w stosownych przypadkach, rozmowy przeprowadzane są jedynie przez właściwe organy, o których mowa w art. 4. 2. W toku rozpatrywania wniosku właściwy organ weryfikuje: a) czy wnioskodawca spełnia warunki wjazdu określone w art. 5 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 562/2006; b) czy przedstawiony dokument podróży wnioskodawcy, jego wiza, w stosownych przypadkach dokument pobytowy lub karta pobytowa, jest ważny i nie jest fałszywy, podrobiony lub przerobiony; c) czy wnioskodawca dowiódł potrzeby lub uzasadnił zamiar częstego lub regularnego podróżowania; d) czy wnioskodawca nie przekroczył uprzednio dopuszczalnego okresu dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich i czy dowiódł swojej rzetelności i wiarygodności, w szczególności rzeczywistego zamiaru opuszczenia terytorium w należytym czasie; e) uzasadnienie wnioskodawcy dotyczące celu i warunków planowanego pobytu; f) czy wnioskodawca udokumentował swoją sytuację finansową w państwie pochodzenia lub pobytu i posiada wystarczające środki, tak na pokrycie kosztów utrzymania przez okres planowanego pobytu(-ów), jak i na pokrycie kosztów powrotu do państwa pochodzenia lub pobytu, lub że może takie środki zdobyć zgodnie z prawem; g) czy wnioskodawcy nie dotyczy ostrzeżenie umieszczone w systemie informacyjnym Schengen (SIS); h) czy wnioskodawca nie jest uważany za osobę stanowiącą zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych któregokolwiek z państw członkowskich, a w szczególności, czy w krajowych bazach danych państw członkowskich nie umieszczono ostrzeżenia do celów odmowy wjazdu na tej samej podstawie; i) czy wnioskodawcy przyznano uprzednio dostęp do RTP, odmówiono dostępu, przedłużono go lub cofnięto. W toku weryfikacji, czy wnioskodawca spełnia warunki wjazdu określone w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 562/2006, szczególną uwagę należy zwrócić na ocenę, czy wnioskodawca stanowi zagrożenie pod względem nielegalnej imigracji lub zagrożenie dla bezpieczeństwa państw członkowskich oraz czy zamierza opuścić terytorium państw członkowskich przed upływem dozwolonego pobytu. 3. Na potrzeby oceny środków utrzymania na planowany pobyt uwzględnia się długość i cel pobytu oraz ich relację do średnich cen przystępnego zakwaterowania i wyżywienia w odnośnym(-ych) państwie(-ach) członkowskim(-ich) przyjętych na podstawie kwot referencyjnych ustalonych przez państwa członkowskie w myśl art. 34 kodeksu granicznego Schengen. Dowód na posiadanie wystarczających środków utrzymania mogą stanowić również oświadczenia dotyczące pokrywania kosztów pobytu przez inną osobę lub zakwaterowania prywatnego. 4. Podstawowe znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku ma to, czy przedstawione dokumenty są autentyczne i wiarygodne oraz czy oświadczenia złożone przez wnioskodawcę są prawdziwe i wiarygodne. Jeżeli państwo członkowskie, które jest odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku, ma wątpliwości dotyczące wnioskodawcy, jego oświadczeń lub dokumentów uzupełniających, które zostały przedstawione, może zwrócić się do innych państw członkowskich przed podjęciem jakiejkolwiek decyzji dotyczącej wniosku. 5. W toku rozpatrywania wniosku właściwe organy mogą, w zasadnych przypadkach, zażądać dodatkowych dokumentów określonych w art. 9. 6. Wcześniejsza odmowa przyznania dostępu do RTP nie powoduje automatycznie odrzucenia nowego wniosku. Nowy wniosek jest oceniany na podstawie wszystkich dostępnych informacji. 7. W przypadku rozpatrywania wniosków złożonych przez członków rodzin obywateli Unii należy stosować te same kryteria, jakie stosuje się w przypadku rozpatrywania ich wniosków o wizę. Artykuł 13 Decyzja w sprawie wniosku 1. Właściwe organy podejmują decyzję w sprawie wniosku, który jest dopuszczalny, na podstawie art. 11 w okresie 25 dni kalendarzowych od dnia jego złożenia. 2. O ile wniosek nie został uznany za niedopuszczalny lub wycofany przez wnioskodawcę, podejmuje się decyzję o: a) przyznaniu dostępu do RTP zgodnie z art. 14, lub b) odmowie przyznania dostępu do RTP zgodnie z art. 15. ROZDZIAŁ IV Przyznanie dostępu do RTP, jego przedłużenie, odmowa i uchylenie Artykuł 14 Przyznanie dostępu do RTP i jego przedłużenie 1. Początkowy dostęp do RTP przyznaje się na rok. Dostęp może być przedłużony na żądanie o dwa lata, a następnie na dalsze dwa lata, bez konieczności składania nowego wniosku w przypadku podróżnych, którzy przestrzegali przepisów i regulacji dotyczących przekraczania granicy zewnętrznej i pobytu na terytorium Schengen. Przyznany okres dostępu nie przekracza okresu ważności dokumentu(-ów) podróży, wizy, w stosownych przypadkach, dokumentu pobytowego lub karty pobytowej, i opiera się na analizie przeprowadzonej zgodnie z art. 12. 2. Dostęp do RTP przyznaje się bez dalszych wymogów proceduralnych, z zastrzeżeniem spełnienia materialnych wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu, osobom posiadającym wizę wielokrotnego wjazdu lub wizę kategorii D ważną przynajmniej rok lub którym takie wizy wydano, osobom posiadającym dokument pobytowy i członkom rodzin obywateli Unii. 3. Dane określone w art. 26 wpisuje się do centralnego repozytorium, kiedy podjęto decyzję przyznającą dostęp do RTP. 4. Dane określone w art. 27 umieszcza się w tokenie, kiedy podjęto decyzję przyznającą dostęp do RTP. 5. Dane określone w art. 30 wpisuje się do centralnego repozytorium, kiedy podjęto decyzję przedłużającą dostęp do RTP. Artykuł 15 Odmowa dostępu do RTP 1. Odmawia się dostępu do RTP, jeżeli wnioskodawca: a) przedstawia dokument podróży, który nie jest ważny lub jest fałszywy, podrobiony lub przerobiony; b) nie posiada ważnego dokumentu pobytowego, karty pobytowej lub wizy, jeżeli jest wymagana zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 539/2001[37] i nie spełnia wymogów, by taki dokument mógł mu zostać wydany; c) nie dowiódł potrzeby lub nie uzasadnił zamiaru częstego lub regularnego podróżowania; d) przekroczył uprzednio dopuszczalny okres dozwolonego pobytu na terytorium państw członkowskich i nie dowiódł swojej rzetelności i wiarygodności, w szczególności rzeczywistego zamiaru opuszczenia terytorium w należytym czasie; e) nie przedstawia uzasadnienia dotyczącego celów i warunków planowanego pobytu lub pobytów; f) nie udokumentował swojej sytuacji finansowej w państwie pochodzenia lub pobytu i nie posiada wystarczających środków, tak na pokrycie kosztów utrzymania przez okres planowanego pobytu(-ów), jak i na pokrycie kosztów powrotu do państwa pochodzenia lub pobytu, lub nie może takich środków zdobyć zgodnie z prawem; g) jest osobą, której dotyczy ostrzeżenie w SIS; h) uważany jest za osobę stanowiącą zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego, zdrowia publicznego lub stosunków międzynarodowych któregokolwiek z państw członkowskich, a w szczególności umieszczono ostrzeżenie w krajowych bazach danych państw członkowskich do celów odmowy wjazdu na tej samej podstawie; lub i) jeżeli autentyczność dokumentów uzupełniających przedstawionych przez wnioskodawcę lub prawdziwość ich treści bądź wiarygodność oświadczeń złożonych przez wnioskodawcę budzą poważne wątpliwości. 2. Decyzję w sprawie odmowy oraz powody odmowy przedstawia się wnioskodawcy na standardowym formularzu określonym w załączniku IV. 3. Bez uszczerbku dla prawa do kontroli sądowej, zgodnie z prawem proceduralnym państwa członkowskiego, które podjęło ostateczną decyzję w sprawie wniosku, wnioskodawca, któremu odmówiono dostępu do RTP ma prawo do zaskarżenia odmowy lub sprostowania ewentualnych błędów na podstawie prawa do skutecznego środka prawnego[38]. Postępowanie odwoławcze jest prowadzone przeciwko państwu członkowskiemu, które podjęło decyzję w sprawie wniosku, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie udzielają wnioskodawcom informacji dotyczących trybu postępowania w przypadku odwołania, jak określono w załączniku IV. 4. W przypadku negatywnego rozpatrzenia wniosku o dostęp do RTP, dane wprowadza się do centralnego repozytorium zgodnie z art. 28. Artykuł 16 Cofnięcie 1. Dostęp do RTP zostaje cofnięty: a) kiedy staje się oczywiste, że warunki przyznania dostępu do RTP nie zostały spełnione; b) kiedy staje się oczywiste, że warunki przyznania dostępu do RTP już nie są spełnione; c) na żądanie zarejestrowanego podróżnego. 2. Właściwe organy każdego państwa członkowskiego mogą w każdym czasie cofnąć dostęp zgodnie z ust. 1. 3. Jeżeli organy inne niż właściwe organy mają dowody wskazujące na to, że dostęp do RTP powinien zostać cofnięty zgodnie z ust. 1, niezwłocznie informują o tym właściwe organy. 4. Decyzję w sprawie cofnięcia dostępu do RTP oraz powody takiej decyzji przedstawia się zarejestrowanemu podróżnemu na standardowym formularzu określonym w załączniku IV. 5. Bez uszczerbku dla prawa do kontroli sądowej, zgodnie z prawem proceduralnym państwa członkowskiego, które cofnęło dostęp do RTP, zarejestrowany podróżny, którego dostęp do RTP został cofnięty, ma prawo do zaskarżenia decyzji o cofnięciu lub do sprostowania ewentualnych błędów na podstawie prawa do skutecznego środka prawnego[39], chyba że dostęp został cofnięty na żądanie zarejestrowanego podróżnego zgodnie z ust. 1 lit. c). Postępowanie odwoławcze jest prowadzone przeciwko państwu członkowskiemu, które podjęło decyzję w sprawie cofnięcia, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego. Państwa członkowskie udzielają wnioskodawcom informacji dotyczących trybu postępowania w przypadku odwołania, jak określono w załączniku IV. 6. W przypadku gdy cofa się dostęp do RTP, do centralnego repozytorium wprowadza się dane zgodnie z art. 29. 7. W przypadku gdy cofnięcie dostępu zostało dokonane na żądanie zarejestrowanego podróżnego, ma on prawo zażądać bezzwłocznego usunięcia swoich danych. Państwa członkowskie informują zarejestrowanych podróżnych o tym prawie. ROZDZIAŁ V Zarządzanie administracyjne i organizacja Artykuł 17 Administracja 1. Właściwe organy prowadzą archiwa wniosków. Każdy rejestr wniosku indywidualnego podróżnego zawiera formularz wniosku, kopie odnośnych dokumentów uzupełniających, informację o przeprowadzonych kontrolach oraz numer przyznanego dostępu do RTP, tak aby personel mógł w razie potrzeby odtworzyć podstawy decyzji podjętej w sprawie wniosku. 2. Rejestr wniosku indywidualnego podróżnego przechowuje się przez okres, na który został przyznany dostęp do RTP. 3. W przypadku gdy odmawia się dostępu do RTP lub się go cofa, rejestry wniosków przechowuje się przez okres maksymalnie dwóch lat. Okres ten rozpoczyna się w dniu wydania decyzji właściwego organu o odmowie dostępu lub o jego cofnięciu. Wnioski wycofane przez wnioskodawców usuwa się bez zwłoki. Państwa członkowskie mogą przechowywać rejestry wniosku, w tym dokumenty uzupełniające, w formie elektronicznej. Artykuł 18 Zasoby umożliwiające rozpatrywanie wniosków, wydawanie tokenów, monitorowanie i prowadzenie statystyk 1. Każde państwo członkowskie odpowiada za opracowanie procedur związanych ze składaniem i rozpatrywaniem wniosków, jak również z wydawaniem tokenów. 2. Państwa członkowskie oddelegowują wystarczającą liczbę stosownych pracowników do wykonywania zadań związanych z rozpatrywaniem wniosków, tak aby zapewnić odpowiednią i jednolitą jakość świadczonych publicznie usług. 3. Właściwe organy zapewniają odpowiednie szkolenia personelu i odpowiadają za przekazanie personelowi pełnych, dokładnych i aktualnych informacji na temat odpowiedniego prawa unijnego i krajowego. 4. Właściwe organy zapewniają częste i odpowiednie monitorowanie przebiegu rozpatrywania wniosków, wydawania tokenów oraz podejmują działania zaradcze w przypadku wykrycia odstępstw od przepisów i procedur niniejszego rozporządzenia. 5. Państwa członkowskie opracowują, zgodnie z tabelą przedstawioną w załączniku V, roczne statystyki na temat RTP. Statystyki te przedstawia się Agencji do dnia 1 marca każdego roku. Agencja je publikuje. Artykuł 19 Zachowanie personelu 1. Właściwe organy zapewniają wnioskodawcom uprzejmą obsługę. 2. Właściwe organy wykonują swoje obowiązki służbowe z poszanowaniem godności ludzkiej. Wszelkie podejmowane działania muszą być współmierne do zamierzonych celów. 3. Wypełniając obowiązki służbowe, właściwe organy nie dyskryminują wnioskodawców lub zarejestrowanych podróżnych ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, wiarę lub wyznanie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Artykuł 20 Informowanie ogółu społeczeństwa Państwa członkowskie podają do publicznej wiadomości wszystkie istotne informacje związane ze składaniem wniosków o dostęp do RTP, a zwłaszcza o: a) kryteriach, warunkach i procedurach obowiązujących przy składaniu wniosku; b) terminach rozpatrywania wniosków; c) opłacie; d) miejscach, w których wnioski można składać ROZDZIAŁ VI Struktura techniczna tokena w połączeniu z centralnym repozytorium, kategorie danych i wprowadzanie danych przez właściwe organy Artykuł 21 Architektura techniczna tokena w połączeniu z centralnym repozytorium Token w połączeniu z centralnym repozytorium składa się z: a) centralnego repozytorium obejmującego główne repozytorium oraz zapasowe repozytorium, które jest w stanie przejąć wszystkie funkcje głównego repozytorium w przypadku awarii tego ostatniego; b) jednolitego interfejsu w każdym państwie członkowskim opartego na wspólnych technicznych specyfikacjach i identycznego dla wszystkich państw członkowskich; c) punktów dostępu do sieci, które są częścią jednolitego interfejsu i krajowymi punktami dostępu łączącymi krajowy system określony w art. 3 ust. 15 każdego państwa członkowskiego z centralnym repozytorium; d) infrastruktury łączności między centralnym repozytorium i punktami dostępu do sieci; oraz e) tokena opartego na wspólnych normach technicznych. Artykuł 22 Kategorie danych w tokenie w połączeniu z centralnym repozytorium 1. W centralnym repozytorium zapisuje się jedynie następujące kategorie danych: a) dane alfanumeryczne, o których mowa w art. 25 ust. 1–4, art. 26 oraz art. 28, 29 i 30, dotyczące wnioskodawcy i przyznania dostępu, odmowy jego cofnięcia i przedłużenia; b) dane biometryczne, o których mowa w art. 25 ust. 5. Dane alfanumeryczne i dane biometryczne zapisuje się w odrębnych jednostkach w centralnym repozytorium. 2. W tokenie, o którym mowa w art. 27, zapisuje się jedynie niepowtarzalny identyfikator. Artykuł 23 Wprowadzanie danych, ich zmienianie, usuwanie, wyszukiwanie oraz przeszukiwanie 1. Dostęp do centralnego repozytorium i tokena w celu wprowadzania, zmieniania, usuwania, wyszukiwania lub przeszukiwania danych, o których mowa w art. 22 ust. 1, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, jest zastrzeżony wyłącznie dla należycie upoważnionego personelu właściwych organów dla celów określonych w niniejszym rozporządzeniu. Dostęp tych organów ogranicza się do zakresu wymaganego do wykonania zadań zgodnie z tymi celami i jest on współmierny do zamierzonych celów. 2. Każde państwo członkowskie wyznacza właściwe organy, których należycie upoważniony personel ma dostęp umożliwiający wprowadzanie, zmienianie, usuwanie, wyszukiwania lub przeszukiwania danych zapisanych w centralnym repozytorium lub w tokenie. Każde państwo członkowskie niezwłocznie przekazuje Agencji wykaz tych organów, w tym organów, o których mowa w art. 52 ust. 4, oraz wszelkie zmiany tego wykazu. 3. W okresie 4 miesięcy od wejścia w życie niniejszego rozporządzenia Agencja opublikuje ujednolicony wykaz organów, o których mowa w ust. 2, w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W przypadku wprowadzenia zmian w wykazie Agencja publikuje każdego roku zaktualizowany ujednolicony wykaz. Artykuł 24 Procedury wprowadzania danych zawartych we wniosku 1. W przypadku gdy wniosek jest dopuszczalny zgodnie z art. 11, właściwy organ niezwłocznie tworzy rejestr wniosku, wprowadzając do centralnego repozytorium dane, o których mowa w art. 25, o ile dane te są wymagane od wnioskodawcy. 2. W przypadku gdy określone dane nie są wymagane ze względów prawnych, w pole (pola) przeznaczone na te dane wpisuje się „nie dotyczy”. Artykuł 25 Dane podlegające wprowadzeniu z chwilą złożenia wniosku o dostęp do RTP Do rejestru wniosku właściwy organ wprowadza następujące dane: 1) niepowtarzalny numer wniosku; 2) informację o statusie wskazującą, że został złożony wniosek o dostęp do RTP; 3) organ, w którym złożono wniosek, w tym jego adres; 4) poniższe dane, pochodzące z formularza wniosku: a) nazwisko; imiona; b) nazwisko rodowe (poprzednie nazwisko lub nazwiska), państwo urodzenia, obywatelstwo lub obywatelstwa; oraz płeć; c) datę urodzenia, miejsce urodzenia; d) rodzaj i numer dokumentu(-ów) podróży, organ, który wydał dokument, oraz datę wydania i datę upływu ważności dokumentu; e) miejsce i datę złożenia wniosku; f) w stosownych przypadkach, zgodnie z art. 9 ust. 5, szczegóły dotyczące osoby odpowiedzialnej za poniesienie kosztów utrzymania wnioskodawcy podczas pobytu, czyli: (i) w przypadku osoby fizycznej – nazwisko, imię, adres tej osoby oraz numer telefonu; (ii) w przypadku spółki lub innej organizacji – nazwę i adres spółki lub innej organizacji, nazwisko i imię osoby, z którą należy się kontaktować w tej spółce lub w tej organizacji oraz numer telefonu; g) główne cele podróży; h) adres zamieszkania wnioskodawcy oraz numer telefonu; i) w stosownych przypadkach – numer naklejki wizowej; j) w stosownych przypadkach – numer dokumentu pobytowego lub karty pobytowej; k) obecnie wykonywany zawód i nazwę pracodawcy; w przypadku studentów – nazwę placówki, w której odbywa się kształcenie; l) w przypadku małoletnich – nazwisko i imię (imiona) ojca i matki lub opiekuna prawnego wnioskodawcy; 5) odciski palców zgodnie z art. 8. Artykuł 26 Dane podlegające wprowadzeniu do centralnego repozytorium wraz z przyznaniem lub cofnięciem dostępu do RTP 1. W przypadku wydania decyzji o przyznaniu dostępu do RTP, właściwy organ, który przyznał dostęp, wprowadza do rejestru wniosku następujące dane: a) informację o statusie wskazującą, że został przyznany dostęp do RTP; b) nazwę i adres organu, który przyznał dostęp; c) miejsce, w którym została wydana decyzja o przyznaniu dostępu do RTP, oraz datę decyzji; d) datę rozpoczęcia i zakończenia okresu dostępu. 2. W przypadku gdy wniosek został wycofany przez wnioskodawcę przed podjęciem decyzji o przyznaniu dostępu do RTP, właściwy organ odnotowuje, że rozpatrywanie wniosku zostało zakończone z wspomnianego powodu, datę, kiedy zakończono rozpatrywanie wniosku i usuwa dane z rejestru wniosku. Artykuł 27 Dane podlegające wprowadzeniu do tokena wraz z przyznaniem dostępu do RTP 1. W przypadku gdy podjęto decyzję o przyznaniu dostępu do RTP, właściwy organ, który przyznał dostęp, wprowadza do tokena niepowtarzalny numer identyfikacyjny. Niepowtarzalny numer identyfikacyjny jest taki sam jak numer wniosku. 2. Token przekazuje się wnioskodawcy. Artykuł 28 Dane podlegające wprowadzeniu do centralnego repozytorium przy odmowie dostępu do RTP 1. W przypadku wydania decyzji o odmowie dostępu do RTP właściwy organ, który odmówił dostępu, wprowadza do rejestru wniosku następujące dane: a) informację o statusie wskazującą, że odmówiono dostępu do RTP; b) nazwę i adres organu, który odmówił dostępu do RTP; c) miejsce i datę wydania decyzji o odmowie dostępu do RTP. 2. W rejestrze wniosku wskazuje się co najmniej jedną przesłankę odmowy przyznania dostępu do RTP wymienioną w art. 15 ust. 1. Artykuł 29 Dane podlegające wprowadzeniu do centralnego repozytorium przy cofnięciu dostępu do RTP 1. Jeżeli została podjęta decyzja o cofnięciu dostępu do RTP, właściwy organ, który podjął decyzję, dodaje następujące dane do rejestru wniosku: a) informację o statusie wskazującą, że cofnięto dostęp do RTP; b) nazwę i adres organu, który cofnął dostęp; c) miejsce i datę wydania decyzji o cofnięciu dostępu do RTP. 2. W rejestrze wniosku wskazuje się co najmniej jedną przesłankę cofnięcia dostępu do RTP – wymienioną w art. 16 ust. 1 lub żądanie zarejestrowanego podróżnego, by cofnąć dostęp do RTP. Artykuł 30 Dane podlegające wprowadzeniu do centralnego repozytorium przy przedłużeniu dostępu do RTP W przypadku podjęcia decyzji o przedłużeniu dostępu do RTP właściwy organ, który podjął decyzję, wprowadza do rejestru wniosku następujące dane: a) informację o statusie wskazującą, że przedłużono dostęp do RTP; b) nazwę i adres organu, który przedłużył dostęp; c) miejsce i datę wydania decyzji; d) datę rozpoczęcia i wygaśnięcia przedłużonego okresu. ROZDZIAŁ VII Wykorzystanie danych Artykuł 31 Wykorzystanie danych w związku z rozpatrzeniem wniosku, w związku z zagubieniem lub kradzieżą tokena lub problemami związanymi z ułatwieniem przekraczania granicy przez zarejestrowanych podróżnych 1. Właściwy organ ma wgląd do centralnego repozytorium do celów rozpatrzenia wniosków i decyzji odnoszących się do tych wniosków, w tym decyzji cofających lub przedłużających dostęp do RTP. Ponadto właściwe organy mają wgląd do centralnego repozytorium w przypadku zagubienia lub kradzieży tokena lub jakichkolwiek problemów z ułatwianiem przekraczania granicy przez zarejestrowanych podróżnych. 2. Do celów, o których mowa w ust. 1, właściwy organ wyszukuje dane na podstawie jednej lub kilku poniższych danych: a) niepowtarzalnego numeru wniosku; b) danych, o których mowa w art. 25 ust. 4 lit. a), b) i c); c) danych dotyczących dokumentu podróży, o których mowa w art. 25 ust. 4 lit. d); d) w stosownych przypadkach – naklejki wizowej, numeru dokumentu pobytowego lub karty pobytowej. 3. Jeżeli wyszukiwanie za pomocą jednej lub kilku danych wymienionych w ust. 2 wskazuje, że dane dotyczące wnioskodawcy są zapisane w centralnym repozytorium, właściwy organ otrzymuje dostęp do rejestru wniosku, ale nie do odrębnej jednostki zawierającej dane biometryczne. 4. Właściwy organ przeszukuje odrębną jednostkę centralnego repozytorium zawierającą dane biometryczne, gdy przedłuża dostęp do RTP, oraz jeżeli pojawiają się jakieś problemy z ułatwianiem przekraczania granicy przez zarejestrowanych podróżnych, jedynie gdy zarejestrowany podróżny okaże jednocześnie token i odciski palców. Jeżeli wyszukiwanie wskazuje, że dane dotyczące zarejestrowanego podróżnego są zapisane w centralnym repozytorium, właściwy organ otrzymuje dostęp do rejestru wniosku, w tym do danych biometrycznych. 5. Właściwy organ przeszukuje odrębną jednostkę centralnego repozytorium zawierającą wyłącznie dane biometryczne, bez tokena, jedynie w celu rozpatrzenia wniosków, w toku podejmowania decyzji o cofnięciu dostępu do RTP i w przypadku zagubienia lub kradzieży tokena. Jeżeli wyszukiwanie wskazuje, że dane dotyczące wnioskodawcy są zapisane w centralnym repozytorium, właściwy organ otrzymuje dostęp do rejestru wniosku, w tym do danych biometrycznych. Artykuł 32 Wykorzystanie danych na potrzeby kontroli granicznej na przejściach granicznych na granicy zewnętrznej 1. Do celów ułatwienia przekraczania granicy przez zarejestrowanych podróżnych za pomocą weryfikacji tożsamości zarejestrowanych podróżnych i weryfikacji, że został przyznany dostęp do RTP lub weryfikacji, czy warunki wjazdu na terytorium państw członkowskich lub wyjazdu z niego zgodnie z kodeksem granicznym Schengen zostały spełnione, właściwy organ ma dostęp do wyszukiwania w centralnym repozytorium za pomocą niepowtarzalnego numeru identyfikacyjnego (tokena) i numeru dokumentu podróży, by zweryfikować, że przyznano dostęp do RTP, w połączeniu z weryfikacją tożsamości zarejestrowanego podróżnego w drodze sprawdzenia odcisków palców zarejestrowanego podróżnego. 2. Jeżeli wyszukiwanie za pomocą danych wymienionych w ust. 1 wskazuje, że dane dotyczące zarejestrowanego podróżnego są zapisane w centralnym repozytorium, właściwy organ otrzymuje informacje o istnieniu lub nieistnieniu wpisu. 3. W przypadku gdy przeprowadza się niezautomatyzowaną kontrolę graniczną, bez uszczerbku dla ust. 1, weryfikacji tożsamości zarejestrowanego podróżnego można dokonać ręcznie w drodze wzrokowego sprawdzenia dokumentu podróży. Artykuł 33 Wykorzystywanie danych do sporządzania sprawozdań i statystyk Właściwe organy mają wgląd do poniższych danych wyłącznie do celów sporządzania sprawozdań i statystyk, w sposób uniemożliwiający zidentyfikowanie poszczególnych wnioskodawców. Są to: 1) informacje o statusie; 2) obecne obywatelstwo wnioskodawcy; 3) miejsce i data złożenia wniosku; 4) rodzaje i przesłanki decyzji dotyczącej dostępu do RTP; 5) rodzaje dokumentów podróży i państwo wydające dokumenty; 6) właściwy organ, w tym jego adres, w którym podjęto decyzję o przyznaniu dostępu do RTP, o odmowie dostępu, o cofnięciu dostępu lub jego przedłużeniu oraz data decyzji; 7) cele podróży; 8) zagubione lub skradzione tokeny. ROZDZIAŁ VIII Okres zatrzymywania danych, zmiana danych oraz zgubiony lub skradziony token Artykuł 34 Okres zatrzymywania danych 1. Każdy rejestr wniosku indywidualnego podróżnego przechowywany jest w centralnym repozytorium maksymalnie przez okres pięciu lat, bez uszczerbku dla możliwości usuwania danych, o której mowa w art. 16 ust. 7, art. 26 ust. 2 i art. 35, oraz możliwości prowadzenia rejestru, o którym mowa w art. 45. Z Okres ten rozpoczyna się: a) w dniu, w którym wygasa przyznany lub przedłużony dostęp do RTP; b) w dniu utworzenia rejestru wniosku w centralnym repozytorium, jeżeli wniosek został wycofany; c) w dniu podjęcia decyzji przez właściwy organ, jeżeli odmówiono dostępu do RTP lub go cofnięto. 2. chwilą wygaśnięcia okresu, o którym mowa w ust. 1, z centralnego repozytorium automatycznie usuwa się dany rejestr wniosku. 3. Zarejestrowany podróżny może zatrzymać token. Artykuł 35 Zmiana danych i wcześniejsze usuwanie danych 1. Jedynie odpowiedzialne państwo członkowskie ma prawo do zmiany danych, które wprowadziło do centralnego repozytorium, poprzez poprawienie lub usunięcie takich danych. 2. Jeżeli odpowiedzialne państwo członkowskie ma dowody na to, że dane przetworzone w centralnym repozytorium są niedokładne lub dane te zostały przetworzone w centralnym repozytorium niezgodnie z niniejszym rozporządzeniem, sprawdza odnośne dane i, w stosownych przypadkach, niezwłocznie poprawia je lub usuwa. Można tego również dokonać na wniosek zarejestrowanego podróżnego. 3. Jeżeli państwo członkowskie inne niż odpowiedzialne państwo członkowskie ma dowody na to, że dane przetworzone w centralnym repozytorium są niedokładne lub dane te zostały przetworzone w centralnym repozytorium niezgodnie z niniejszym rozporządzeniem, informuje o tym niezwłocznie odpowiedzialne państwo członkowskie. Odpowiedzialne państwo członkowskie sprawdza przedmiotowe dane oraz, w stosownych przypadkach, niezwłocznie poprawia je lub usuwa. 4. W przypadku gdy przed upływem okresu, o którym mowa w art. 34 ust. 1, wnioskodawca uzyskał obywatelstwo państwa członkowskiego, właściwy organ państwa członkowskiego, którego obywatelstwo zostało uzyskane, usuwa niezwłocznie rejestry wniosku z centralnego repozytorium. 5. Jeżeli sąd lub organ odwoławczy stwierdza nieważność odmowy dostępu do RTP, państwo członkowskie, które odmówiło dostępu do RTP, usuwa dane, o których mowa w art. 28, bezzwłocznie po uprawomocnieniu się orzeczenia lub decyzji stwierdzającej nieważność odmowy dostępu do RTP. Właściwy organ rozpatruje ponownie, biorąc pod uwagę opinię sądu lub organu odwoławczego, poszczególne wnioski podlegające orzeczeniu sądu lub decyzji organu odwoławczego wymienionego powyżej. Artykuł 36 Zgubiony lub skradziony token 1. Zarejestrowany podróżny informuje organ wydający, jeżeli token został zgubiony lub skradziony. 2. W przypadku gdy strona trzecia informuje właściwe organy o zgubieniu lub kradzieży tokena, właściwe organy blokują dostęp do RTP i informują państwo członkowskie, które przyznało dostęp. Odpowiedzialne państwo członkowskie informuje zarejestrowanego podróżnego o zgubionym lub skradzionym tokenie telefonicznie, przesyłając faks, pocztą lub pocztą elektroniczną. 3. W przypadku gdy o zgubionym lub skradzionym tokenie informuje zarejestrowany podróżny, odpowiedzialne państwo członkowskie weryfikuje, czy został przyznany dostęp do RTP. Odpowiedzialne państwo członkowskie na wniosek zarejestrowanego podróżnego wydaje nowy token. W przeciwnym razie dostęp zostaje zablokowany. 4. Zarejestrowany podróżny ponosi koszty wydania nowego tokena. ROZDZIAŁ IX Rozwój, funkcjonowanie i obowiązki Artykuł 37 Przyjęcie środków wykonawczych przez Komisję 1. Komisja przyjmuje środki konieczne do rozwoju centralnego repozytorium, jednolitych interfejsów i infrastruktury łączności, wdrożenia w nich rozwiązań technicznych i wprowadzania zmian, dotyczących w szczególności: a) specyfikacji rozdzielczości odcisków palców i ich wykorzystania do weryfikacji biometrycznej w RTP zgodnie z art. 8; b) projektu struktury fizycznej systemu łącznie z infrastrukturą łączności; c) wprowadzania danych zgodnie z art. 24; d) dostępu do danych zgodnie z art. 31, 32 i 33; e) przechowywania, poprawiania, usuwania i wcześniejszego usuwania danych zgodnie z art. 34 i 35; f) blokowania przyznanego dostępu w przypadku zgubienia lub kradzieży tokena zgodnie z art. 36; g) prowadzenia rejestrów i dostępu do nich zgodnie z art. 45; h) wymogów dotyczących wydajności; i) definicji wymogów biznesowych, w tym planu tokena. Przedmiotowe akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 57. Artykuł 38 Rozwój i zarządzanie operacyjne 1. Agencja odpowiada za rozwój głównego repozytorium, zapasowego repozytorium, jednolitych interfejsów, w tym punktów dostępu do sieci, infrastruktury łączności między systemami krajowymi i punktami dostępu do sieci i za specyfikacje techniczne dotyczące tokena jak najszybciej po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia i przyjęciu przez Komisję środków przewidzianych w art. 37. Agencja przyjmuje specyfikacje techniczne dotyczące tokena i centralnego repozytorium, jednolitych interfejsów i infrastruktury łączności z zastrzeżeniem pozytywnej opinii Komisji. Rozwój obejmuje opracowanie i wdrożenie specyfikacji technicznych, etap testowania oraz ogólną koordynację projektu. Agencja przeprowadza szeroko zakrojone testy centralnego repozytorium łącznie z państwami członkowskimi. Komisja informuje o wynikach testów Parlament Europejski. 2. Agencja odpowiada za zarządzanie operacyjne głównym repozytorium, zapasowym repozytorium i jednolitymi interfejsami. Zapewnia ona, we współpracy z państwami członkowskimi, stosowanie przez cały czas najlepszej dostępnej technologii, z zastrzeżeniem analizy kosztów i korzyści. Agencja odpowiada również za zarządzanie operacyjne infrastrukturą łączności między centralnym repozytorium i punktami dostępu do sieci. Zarządzanie operacyjne centralnym repozytorium obejmuje wszystkie zadania niezbędne do zagwarantowania funkcjonowania centralnego repozytorium przez całą dobę, siedem dni w tygodniu, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, w szczególności prace konserwacyjne i techniczne konieczne dla zapewnienia zadowalającego poziomu jakości działania systemu, zwłaszcza w zakresie czasu, którego placówki konsularne i przejścia graniczne potrzebują na dokonanie wglądu do centralnego repozytorium i który powinien być możliwie najkrótszy. 3. Bez uszczerbku dla art. 17 regulaminu pracowniczego urzędników Unii Europejskiej, Agencja stosuje właściwe reguły tajemnicy zawodowej lub nakłada inne równoważne obowiązki dotyczące zachowania poufności na wszystkich swoich pracowników zobowiązanych do pracy z danymi RTP. Zobowiązania te ciążą na tych pracownikach także po odejściu ze stanowiska lub z pracy bądź po zakończeniu przez nich swojej działalności. Artykuł 39 Obowiązki na szczeblu krajowym 1. Każde państwo członkowskie odpowiada za: a) rozwój systemu krajowego, podłączenie do centralnego repozytorium, wydawanie tokenów; b) organizację, zarządzanie, funkcjonowanie i utrzymanie swojego systemu krajowego; c) zarządzanie i ustalenia dotyczące dostępu właściwych organów do centralnego repozytorium zgodnie z niniejszym rozporządzeniem oraz sporządzenie wykazu takiego personelu wraz z jego profilami oraz jego regularną aktualizację; 2. Każde państwo członkowskie wyznacza organ krajowy, który zapewnia dostęp właściwych organów do centralnego repozytorium, i gwarantuje połączenie organu krajowego z punktami dostępu do sieci. 3. Każde państwo członkowskie przestrzega zautomatyzowanych procedur przetwarzania danych. 4. Personel organów mający prawo dostępu do centralnego repozytorium lub do korzystania z niego zostaje odpowiednio przeszkolony w zakresie bezpieczeństwa danych i przepisów ochrony danych, zanim otrzyma upoważnienie do przetwarzania danych przechowywanych w centralnym repozytorium. 5. Koszty związane z systemami krajowymi, jak również koszty utrzymania interfejsu krajowego, pokrywa się z budżetu Unii. Artykuł 40 Odpowiedzialność za wykorzystanie danych 1. Każde państwo członkowskie zapewnia, by dane były przetwarzane zgodnie z prawem oraz w szczególności, by wyłącznie odpowiednio upoważniony personel miał dostęp do danych przetwarzanych w centralnym repozytorium w celu wykonywania swoich zadań, zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Odpowiedzialne państwo członkowskie zapewnia w szczególności: a) gromadzenie danych zgodnie z prawem; b) przekazywanie danych do centralnego repozytorium zgodnie z prawem; c) rzetelność i aktualność danych w momencie ich przesyłania do centralnego repozytorium. 2. Agencja zapewnia, by centralne repozytorium funkcjonowało zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i środkami wykonawczymi do niego, o których mowa w art. 37. Agencja w szczególności: a) podejmuje środki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa centralnego repozytorium oraz infrastruktury łączności pomiędzy centralnym repozytorium a punktami dostępu do sieci, bez uszczerbku dla obowiązków każdego z państw członkowskich; b) zapewnia, by do danych przetwarzanych w centralnym repozytorium w celu wykonania zadań Agencji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem mieli dostęp jedynie odpowiednio upoważnieni pracownicy. 3. Agencja informuje Parlament Europejski, Radę i Komisję o środkach podjętych przez nią zgodnie z ust. 2 w celu rozpoczęcia działalności RTP. Artykuł 41 Przechowywanie danych w aktach krajowych 1. Państwo członkowskie może przechowywać w swoich aktach krajowych dane alfanumeryczne, które wprowadziło do centralnego repozytorium, zgodnie z celami RTP i zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa, w tym dotyczącymi ochrony danych. 2. Danych w aktach krajowych nie przechowuje się dłużej niż wynosi okres ich przechowywania w centralnym repozytorium. 3. Wszelkie przypadki wykorzystywania danych w sposób niezgodny z ust. 1 uznaje się za nadużycie zgodnie z prawem krajowym każdego państwa członkowskiego. 4. Niniejszego artykułu nie można interpretować jako wprowadzającego wymóg jakiegokolwiek technicznego dostosowania centralnego repozytorium. Państwa członkowskie mogą przechowywać dane zgodnie z niniejszym artykułem jedynie na swój własny koszt, swoje własne ryzyko i za pomocą swoich własnych środków technicznych. Artykuł 42 Przekazywanie danych państwom trzecim lub organizacjom międzynarodowym Dane przetwarzane w centralnym repozytorium lub w toku rozpatrywania wniosków zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w żadnych okolicznościach nie są przekazywane bądź udostępniane państwom trzecim lub organizacjom międzynarodowym. Artykuł 43 Bezpieczeństwo danych 1. Odpowiedzialne państwo członkowskie zapewnia bezpieczeństwo danych przed ich transmisją do punktu dostępu do sieci i w trakcie ich transmisji. Każde państwo członkowskie zapewnia bezpieczeństwo danych otrzymanych z centralnego repozytorium. 2. Każde państwo członkowskie, z myślą o swoim systemie krajowym, przyjmuje niezbędne środki, w tym również plan bezpieczeństwa, w celu: a) zapewnienia fizycznej ochrony danych, w tym poprzez sporządzanie planów ewentualnościowych służących ochronie najważniejszej infrastruktury; b) uniemożliwienia jakiejkolwiek nieupoważnionej osobie dostępu do krajowych obiektów, w których państwo członkowskie przeprowadza operacje zgodnie z celami RTP (kontrole przy wejściu do obiektu); c) zapobiegania nieupoważnionemu odczytywaniu, kopiowaniu, zmienianiu lub usuwaniu nośników danych (kontrola nośników danych); d) zapobiegania nieupoważnionemu wprowadzaniu danych oraz nieupoważnionemu kontrolowaniu, zmienianiu lub usuwaniu przechowywanych danych osobowych (kontrola przechowywania); e) uniemożliwienia nieuprawnionego przetwarzania danych w centralnym repozytorium oraz dokonywania wszelkich nieuprawnionych zmian i usuwania danych przetworzonych w centralnym repozytorium (kontrola wprowadzania danych); f) zapewnienia, aby osoby mające dostęp do centralnego repozytorium miały dostęp jedynie do danych objętych ich upoważnieniem w drodze dostępu za pomocą indywidualnych i niepowtarzalnych profilów identyfikacyjnych oraz poufnych haseł (kontrola dostępu do danych); g) zapewnienia, aby wszystkie organy mające prawo dostępu do centralnego repozytorium opracowywały profile opisujące funkcje i zakres obowiązków osób upoważnionych do wprowadzania danych, ich zmieniania, usuwania, wyszukiwania lub przeszukiwania oraz aby niezwłocznie udostępniały te profile organom nadzorczym, o których mowa w art. 52, na ich żądanie (profile pracowników); h) zapewnienia możliwości weryfikacji i ustalenia, jakim organom można przekazywać dane osobowe za pośrednictwem sprzętu do przekazywania danych (kontrola przekazywania danych); i) zapewnienia możliwości sprawdzenia i określenia, jakiego rodzaju dane, kiedy, przez kogo i w jakim celu zostały przetworzone w centralnym repozytorium (kontrola zapisu danych); j) uniemożliwienia nieuprawnionego odczytu, kopiowania, zmieniania lub usuwania danych osobowych w trakcie przekazywania danych osobowych do lub z centralnego repozytorium lub podczas transportu nośników danych, w szczególności za pomocą odpowiednich technik szyfrowania (kontrola przekazywania danych); k) monitorowania skuteczności środków bezpieczeństwa, o których mowa w niniejszym ustępie, a także podjęcia niezbędnych działań organizacyjnych związanych z kontrolą wewnętrzną w celu zagwarantowania przestrzegania niniejszego rozporządzenia (audyt wewnętrzny). 3. Agencja podejmuje środki niezbędne do osiągnięcia celów określonych w ust. 2 w odniesieniu