PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 13.10.2004 
COM(2004) 675 ko ńcowy 
  
BIAŁA KSIĘGA 
dotycząca przegl ądu rozporz ądzenia 4056/86, stosowanie regu ł konkurencji WE do 
transportu morskiego 
(przedstawiony przez Komisj ę) 
     
{SEC(2004) 1254}
 
PL 2   PL 1. WSTĘP 
1.1. Cel niniejszej Bia łej Księgi 
1. Celem niniejszej Bia łej Księgi jest przedstawienie pr opozycji w zakresie konkurencji 
w transporcie morskim. Ksi ęga w szczególno ści poddaje analizie kwesti ę 
ewentualnego utrzymania, zmiany b ądź uchylenia obecnie obowi ązujących 
postanowie ń rozporządzenia 4056/86. Ponadto, poddaje dyskusji kwesti ę, czy 
właściwe byłoby zastąpienie obecnego wy łączenia grupowego dla konferencji linii 
żeglugowych, okre ślonego w rozporz ądzeniu 4056/86, innymi instrumentami 
Wspólnoty (takimi jak na przyk ład inne wy łączenie grupowe lub zbiór wytycznych), 
obejmującymi wszelkie nowe ramy gospodarcze dotycz ące współpracy pomi ędzy 
podmiotami świadczącymi usługi w zakresie żeglugi liniowej w zakresie handlu do i 
z UE (jako uzupe łnienie już istniejących form wspó łpracy, takich jak konsorcja i 
sojusze). 
1.2. Rozporządzenie Rady 4056/86 
2. Rozporządzenie Rady 4056/86, stosuj ące art. 81 i 82 Traktatu do transportu 
morskiego (zwane dalej: „rozporz ądzeniem 4056/86”),1 miało początkowo spe łniać 
podwójną funkcję. Po pierwsze, zawiera ło postanowienia proceduralne, 
dostarczaj ące Komisji praktycznych narz ędzi dla poznania faktów i egzekwowania 
reguł konkurencji WE w sektorze transpor tu morskiego. Po drugie, zawiera ło kilka 
rozstrzygaj ących dla sektora morskiego postanowie ń. Najważniejszym z nich by ło 
grupowe wy łączenie z zakazu, zawartego w art.  81 ust. 1 Traktatu, dotycz ącego 
stosowania przez konferencje linii żeglugowych pewnych kategorii porozumie ń, 
decyzji i uzgodnionych praktyk. Pierwsza funkcja rozporz ądzenia 4056/86 zosta ła 
anulowana z dniem 1 maja 2004 r., po wej ściu w życie rozporz ądzenia Rady 1/2003, 
uchylającego przepisy proceduralne rozporz ądzenia 4056/86 i tym samym 
ustanawiaj ącego wspólne przepisy wykonawcze z zakresu konkurencji dla 
praktycznie wszystkich sektorów, wraz z sektorem transportu morskiego (z 
nielicznymi szczególnymi wyj ątkami).2 Zasadnicze postanowienia rozporz ądzenia 
4056/86 nie zosta ły jednak zmienione do dnia  dzisiejszego. Po zako ńczeniu 
obowiązywania szczególnego systemu procedur alnego w zakresie konkurencji dla 
transportu morskiego, kolejnym, l ogicznym krokiem jest dokonanie przegl ądu w celu 
stwierdzenia, czy w sytuacji obecnie panuj ącej na rynku, istnieje nadal uzasadnienie 
dla pozosta łych, konkretnych postanowie ń rozstrzygaj ących w sektorze transportu 
morskiego. 
1.3. Przegląd 
3. Przeglądu należałoby dokona ć w kontek ście całej UE. W marcu 2000 roku3, Rada 
Europejska na posiedzeniu w Lizbonie zwróci ła się z prośbą do Komisji o 
„przyśpieszenie liberalizacji w obszarach, takich jak gaz, elektryczno ść, usługi 
pocztowe i transport” . Ponadto, przegl ąd został również zainspirowany raportem 
Sekretariatu OECD, opublikowanych w kwietniu 2002 roku, w którym zalecano rozważenie usuni ęcia wykluczenia antytrustowego dla ustalenia cen i dyskusji o 
stawkach.
4 
 
PL 3   PL 4. Najważniejszą kwestią przeglądu jest obecne wykluczenie grupowe dla pewnych 
praktyk ograniczaj ących stosowanych przez konferencje linii żeglugowych. Przegl ąd 
obejmuje równie ż kilka innych postanowie ń zawartych w rozporz ądzeniu 4056/86, 
tj. wyłączenie pewnych us ług morskich (kabota ż <tj. przybrze żną żeglugę krajową> i 
usługi trampowe < żeglugę nieregularn ą>) z przepisów wykonawczych z zakresu 
konkurencji, postanowienie w sprawie um ów technicznych i postanowienie w 
sprawie kolizji praw. 
5. W ciągu 18 lat od przyj ęcia rozporz ądzenia 4056/86, rynek żeglugi liniowej uleg ł 
zmianie. W szczególno ści wzrosło znaczenie przewo źników oferuj ących usługi w 
zakresie żeglugi liniowej poza konferencj ą (podmioty niezale żne) na wi ększości tras 
do i z UE. Ponadto, zwi ększyła się liczba operacyjnych form wspó łpracy pomi ędzy 
przewoźnikami (nie dotycz ących ustalania cen), takich jak konsorcja i sojusze. 
Odnotowano równie ż znaczny wzrost indywidualnych, poufnych kontraktów 
pomiędzy przewo źnikami i spedytorami, ja k np. indywidualne umowy o świadczeniu 
usług. Taki rozwój sytuacji, nasuwa pytanie, czy wy łączenie grupowe konferencji 
linii żeglugowych z ustalania ce n i decydowania o zdolno ści przepustowej pozostaje 
nadal uzasadnione zgodnie z art. 81 ust. 3 Traktatu. 
6. Wspólnie z Krajami Cz łonkowskimi5 ustalono, że przegl ąd jest  
procesem trzyetapowym, sk ładającym się z 1) poznania faktów, 2) ksi ęgi  
Komisji i 3) propozycji ustawodawczej. Proces przegl ądu rozpocz ął się w  
marcu 2003 roku od publikacji ksi ęgi konsultacyjnej (zwanej dalej:  
„Księgą Konsultacyjn ą z 2003 r.), dost ępną na stronie: 
http://europa.eu.int/comm/competition/ antitrust/legislation/maritime/en.pdf . W sumie 
wpłynęło 36 uwag od oferentów us ług w zakresie żeglugi liniowej (przewo źników), 
użytkowników transportu (spedytorów), Pa ństw Członkowskich, stowarzysze ń 
konsumenckich i innych. Na zlecenie Komisji, zespó ł ekonomistów z Uniwersytetu 
im. Erazmusa w Rotterdamie s łużył pomocą w udzielaniu odpowiedzi. Odpowiedzi 
na Księgę Konsultacyjn ą i raport ko ńcowy Erazmusa zosta ły zamieszczone na 
stronie internetowej Komisji. W ślad za badaniem opinii publicznej, które mia ło 
miejsce w grudniu 2003 roku, DG ds. Konkurencji omówi ła wynik procesu 
konsultacji i jego wst ępną analizę w księdze dyskusyjnej (zwanej dalej: „Ksi ęgą 
Dyskusyjn ą”). Księga Dyskusyjna by ła podstaw ą do dyskusji z Pa ństwami 
Członkowskimi w maju 2004 roku i zosta ła opublikowana na stronie internetowej: 
http://europa.eu.int/comm/co mpetition/antitrust/others/ . 
1.4. Przedmiot dyskusji 
7. Przegląd rozporz ądzenia 4056/86 porusza przede wszystkim nast ępujące kwestie: 
(a) Czy w sytuacji obecnie panuj ącej na rynku, istnieje na dal uzasadnienie dla 
wyłączenia grupowego konferencji linii żeglugowych w zakresie ustalania 
stawek przewozowych, regulacji poda ży i rynku zgodnie z art. 81 ust. 3 
Traktatu? 
(b) Jeżeli nie, to czy konieczne i w łaściwe byłoby przyj ęcie innych instrumentów 
wspólnotowych (takich jak, na przyk ład, inne wy łączenie grupowe lub zbiór 
wytycznych) obejmuj ących wszelkie nowe ramy gospodarcze, dotycz ące 
współpracy pomi ędzy podmiotami świadczącymi usługi w zakresie żeglugi 
 
PL 4   PL liniowej w zakresie handlu do i z UE (jako uzupe łnienie już istniejących form 
współpracy, takich jak k onsorcja i sojusze)? 
(c) Czy istnieje nadal uzasadnienie dla wy łączenia usług trampowych i kabota żu z 
zakresu wdra żania reguł konkurencji zawartych w rozporz ądzeniu 1/2003? 
(d) Czy nadal istnieje istotny powód  dla utrzymania szczególnych wyj ątków 
czysto technicznych porozumie ń w rozporz ądzeniu 4056/86? 
(e) Czy nadal istnieje istotn y powód dla utrzymania postanowie ń w sprawie kolizji 
prawa w rozporz ądzeniu 4056/86? 
2. WYŁĄCZENIE GRUPOWE DLA KONFERENCJI LINII ŻEGLUGOWYCH 
8. Rozporządzenie 4056/86, w ramach us talonych warunków i obowi ązków, dotyczy 
tzw. wyłączenia grupowego dla porozumie ń, decyzji i uzgodnionych praktyk 
wszystkich lub cz ęści członków jednej lub wi ęcej konferencji linii żeglugowych, 
zgodnie z definicj ą zawartą w art. 1 ust. 3 lit. b) rozporz ądzenia 4056/86, których 
celem jest ustalenie stawek i warunków przewozu, i które obejmuj ą jedną lub więcej 
z następujących form wspó łpracy: 
– koordynacja rozk ładów rejsów, dat wyj ścia i zawini ęć; 
– określenie częstotliwości wyjść i zawinięć; 
– koordynacja lub podzia ł wyjść bądź zawinięć między członkami 
konferencji; 
– uregulowanie zdolno ści przewozowej oferowanej przez ka żdego członka; 
– podział ładunków lub przychodów mi ędzy członków. 
9. „całkowicie wyj ątkowe”  wyłączenie grupowe6 zawarte w rozporz ądzeniu 4056/86 
wynika z samego rozporz ądzenia, praktyki decyzyjnej Komisji i orzecznictwa 
Trybunału Sprawiedliwo ści, poniewa ż wyklucza ono ustalanie cen i uregulowanie 
zdolności przepustowej, które normalnie uwa żane są za zasadnicze ograniczenia7, na 
czas nieokre ślony i nie zawiera żadnych progów udzia łu rynkowego. 
Rozporządzenie mo żna rzeczywi ście zinterpretowa ć wyłącznie w kontek ście 
historycznym. 
10. Konferencje linii żeglugowych poszukiwa ły ogólniejszej interpretacji wy łączenia 
grupowego. W szczególno ści uznały, że porozumieniao niewykorzystaniu zdolno ści 
przepustowej8 i ustalanie cen śródlądowych9 podlegałyby wyłączeniu grupowemu. 
Taka interpretacja nie zosta ła jednak zaakceptowana przez Komisj ę, ani przez 
Trybunał Sprawiedliwo ści. Wyłączenie grupowe, w rzeczywisto ści, odstępuje od art. 
81 ust. 1 Traktatu i z tego wzgl ędu powinno by ć interpretowane w zaw ężonym 
zakresie10. Cele, do których d ążą inne postanowienia Traktatu, mo żna rozwa żyć 
wyłącznie w zakresie, w którym mog ą one zosta ć uwzględnione w ramach czterech 
warunków art. 81 ust. 3 Traktatu.11 
 
PL 5   PL 2.1. Ocena 
11. Reguły konkurencji WE opieraj ą się na założeniu, że konkurencja zapewnia 
konsumentowi najlepsze us ługi po najbardziej atrakc yjnych cenach. Dlatego te ż, 
punktem wyj ścia w ramach Traktatu jest fakt, i ż konkurencji nie nale ży fałszywie 
przedstawia ć i wszelkie odst ępstwa od tej regu ły wymagaj ą stosownego 
uzasadnienia. Porozumienia ograniczaj ące konkurencj ę w znaczeniu art. 81 ust. 1 
Traktatu (takie jak porozumienia ustalaj ące ceny i reguluj ące zdolno ści przepustowe) 
mogłyby zosta ć wyłączone jedynie, je śli spełniałyby cztery łączne warunki określone 
w art. 81 ust. 3 Traktatu, a mianowicie: 
1) umowa powinna przyczynia ć się do poprawy produkcji lub dystrybucji 
towarów b ądź promowania post ępu technicznego lub gospodarczego 
(skuteczno ść), 
2) konsumenci powinni otrzymywa ć odpowiedni ą część odniesionych 
korzyści (przekazanie), 
3) ograniczenia musz ą być niezbędne dla osi ągnięcia tych celów 
(niezbędność), 
4) umowa nie powinna umo żliwiać stronom wyeliminowania konkurencji w 
odniesieniu do znacz ącej części produktów, o których mowa (brak 
eliminacji konkurencji). 
12. Zastosowanie art. 81 ust. 3 Trakta tu do kategorii umów w drodze rozporz ądzenia o 
wyłączeniu grupowym oparte jest na za łożeniu, że porozumienia ograniczaj ące 
objęte zakresem rozporz ądzenia, spe łniają każdy z czterech warunków okre ślonych 
w art. 81 ust. 3 Traktatu. 
13. Uzasadnienie wy łączenia grupowego konferencji linii żeglugowych zawarte jest w 
akapicie 8 preambu ły rozporz ądzenia 4056/86, kt óra zasadniczo zak łada, że 
konferencje zapewniaj ą stabilno ść gwarantuj ąc wiarygodne us ługi, co by łoby 
niemożliwe do osi ągnięcia przy zastosowaniu mniej restrykcyjnych środków. W tej 
kwestii S ąd Pierwszej Instancji orzek ł, że „Rada nie stwierdzi ła (i w zasadzie nie 
mogła stwierdzi ć), iż stabilność jest ważniejsza od konkurencji.”12 
14. Należy podkreślić, iż uzasadnienie zawarte w akapicie 8 rozporz ądzenia 4056/86 nie 
zostało oparte na do świadczeniu Komisji w zastosowaniu art. 81 ust. 3 do 
konferencji linii żeglugowych13. W tej kwestii, zasadni cze pytanie postawione w 
trakcie przegl ądu to, czy w świetle łącznych warunków zawartych w art. 81 ust. 3 
Traktatu, uzasadnienie us talania cen i regulacji poda ży przez konferencje linii 
żeglugowych w rozporz ądzeniu 4056/86 mog łyby (nadal) by ć uznane za 
obowiązujące w świetle obecnej sytuacji na rynku. Je żeli nie, wówczas nie istnia łoby 
już prawne uzasadnienie wy łączenia grupowego, które w konsekwencji musia łoby 
zostać zniesione b ądź zmienione. W zwi ązku z tym, strony zosta ły poproszone o 
dostarczenie materia łu dowodowego. 
15. Jak szczegó łowo wyja śniono w Za łączniku, po konsultacjach wydaje si ę, że cztery 
łączne warunki maj ące uzasadni ć wyłączenie konferencji linii żeglugowych w 
 
PL 6   PL zakresie ustalania cen, regulacji poda ży i rynku nie s ą już spełniane. Nie istnieje 
żaden rozstrzygaj ący dowód ekonomiczny na to, że założenia, na podstawie których 
uzasadniano wy łączenie grupowe w momencie przyj ęcia rozporz ądzenia w 1986 
roku, są nadal uzasadnione w sytuacji obecnie panuj ącej na rynku i na podstawie 
czterech łącznych warunków art. 81 ust. 3 Traktatu. 
3. INNE FORMY WSPÓ ŁPRACY W ZAKRESIE ŻEGLUGI LINIOWEJ 
3.1. Wstęp 
16. Konferencje nie stanowi ą jedynej formy organizacji żeglugi liniowej. Us ługi w 
zakresie żeglugi liniowej mog ą być również świadczone przez konsorcja i sojusze. 
Działania konsorcjów s ą wyłączone grupowo, zgodnie z art.  81 ust. 3 Traktatu, w 
ramach ustalonych warunków i obowi ązków, okre ślonych w rozporz ądzeniu 
823/2000. Przewo źnicy mog ą również decydowa ć się na łączenie swoich dzia łań, co 
musiałyby zosta ć ocenione pod k ątem stosownych (krajowy ch lub wspólnotowych) 
zasad kontroli fuzji. 
3.2. Porozumienia dyskusyjne 
17. Inną formą współpracy w zakresie żeglugi liniowej, odr ębną od tych ju ż dostępnych 
w handlu do i z UE by łyby na przyk ład tak zwane porozumienia dyskusyjne. 
Porozumienia dyskusyjne istniej ą w szczególno ści w handlu w Stanach 
Zjednoczonych i do i z Australii.14 Porozumienie dyskusyjne jest rodzajem 
porozumienia ramowego, na podstawie którego przewo źnicy będący członkami 
konferencji i przewo źnicy zewn ętrzni mog ą elastycznie koordynowa ć swoje 
działania konkurencyjne na r ynku w zakresie stawek przewozowych i innych 
warunków świadczenia us ług. Zakres i tre ść takich porozumie ń mogą być 
różnorodne. Porozumienia dyskusyjne dotycz ą zwykle wymiany poufnych 
informacji gospodarczych pomi ędzy konkurentami i dlatego powinny respektowa ć 
ustalone orzeczenia Trybuna łu Sprawiedliwo ści dotycz ące wymiany informacji. 
Ponadto, do świadczenia Stanów Zjednoczonych wskazuj ą, iż wrodzona elastyczno ść 
porozumie ń dyskusyjnych sprawia, że są one atrakcyjne dla tradycyjnie niezale żnych 
linii. Z tego wzgl ędu porozumienia dyskusyjne mog łyby w zakresie polityki 
konkurencji okaza ć się gorsze od konferencji, poniewa ż mogą prowadzi ć do 
eliminacji skutecznej, zewn ętrznej konkurencji konferencji. 
18. Jak ustalono, mo żliwe są również inne formy wspó łpracy pomi ędzy właścicielami 
statków pod warunkiem, że będą one zgodne z prawem konkurencji WE. 
3.3. Propozycja ELAA 
19. Stowarzyszenie ds. Europejskiej Żeglugi Liniowej (ELAA) przedstawi ło Komisji 
propozycj ę nowej „struktury regulacyjnej” dla us ług w zakresie żeglugi liniowej 
świadczonych do i z UE15, która jego zdaniem mog łaby zastąpić rozporządzenie 
4056/86.16 Komisja przyj ęła propozycj ę ELAA z zainteresowaniem i pragnie 
podkreślić, że nie jest ona wynikiem jakic hkolwiek negocjacji lub umowy pomi ędzy 
ELAA a Komisj ą. Propozycja odzwierciedl a jedynie to, co ELAA uwa ża za 
 
PL 7   PL właściwe ramy gospodarcze dla wspó łpracy w zakresie żeglugi liniowej. W istocie, 
propozycja ELAA sprowadza si ę do17: 
– Wymiany opinii i dyskusji pomi ędzy liniami nt. ogólnego wykorzystania 
zdolności przepustowej i danych nt. wielko ści rynku wed ług handlu i na 
podstawie regionu/strefy do st refy/regionu (dane z miesi ęcznym opó źnieniem); 
– Wymiany, dyskusji i oceny rozwoju towaró w wg handlu (w oparciu o dane 
zgromadzone z miesi ęcznym opó źnieniem); 
– Dyskusji i oceny łącznych dostaw i danych nt. popytu wg handlu/towarów; 
prognozy popytowe wg handlu i towaru by łyby publikowane; 
– Linie otrzymaj ą swój własny udzia ł w rynku wg handlu, re gionu i portu (dane 
zbierane z miesi ęcznym opó źnieniem); 
– Indeks cenowy zró żnicowany wed ług typu sprz ętu (np. sterow niki kabinowe, 
suche) i/lub handel (zbierane z trzymiesi ęcznym opó źnieniem). Informacje te 
byłyby publicznie dost ępne. 
– Opłaty dodatkowe zostan ą oparte na powszechnie znanych, dost ępnych i 
przejrzystych formu łach; ich szczegó ły zostaną omówione przez spedytorów. 
3.4. Wstępne komentarze do propozycji ELAA 
20. Komisja z zadowoleniem przyjmuje gotowo ść przewoźników do zastanowienia si ę 
nad przysz łością organizacji żeglugi liniowej pod k ątem zmiany obecnego systemu 
konferencyjnego. W rzeczywisto ści, sami przedstawiciele przemys łu zwrócili uwag ę 
na fakt, że obecnie niektórzy z przewo źników nie zawsze s ą szczególnie 
zainteresowani dzia łaniami wy łączonymi w rozporz ądzeniu 4056/86 (tzn. ustalaniem 
cen oraz regulacj ą popytu i rynku), a raczej towarzysz ącym mu „procesem dyskusji”. 
Nie ulega w ątpliwości, iż wszelkie nowo zaproponowane ramy wspó łpracy 
pomiędzy spedytorami liniowymi b ędą musiały zostać dokładnie przeanalizowane 
pod kątem ich zgodno ści z regułami konkurencji WE. 
21. Komisja zdaje sobie spraw ę, iż przewoźnicy konferencyjni przyzwyczajeni s ą do 
przeprowadzania dzia łań, które w jakimkolwiek i nnym sektorze gospodarki by łyby 
zwyczajnie zabronione w ramach regu ł konkurencji WE. Ta uprzywilejowana 
pozycja przewo źników konferencyjnych mo że utrudnia ć niektórym z nich 
dostosowanie si ę do sytuacji, w której b ędą oni musieli dzia łać zgodnie z 
normalnymi regu łami konkurencji WE, tak jak w jakimkolwiek innym przemy śle. W 
tym świetle zrozumia ły jest równie ż fakt, że z ekonomicznego punktu widzenia, 
przewoźnicy będą starali si ę, by obecny system „zanik ł” lub przynajmniej, by 
pojawił się alternatywny system, zbli żony do obecnego, w którym zajmowaliby 
pozycję jak najbardziej zbli żoną do obecnej. Nale ży jednak pami ętać, że kontynuacj ę 
wszelkiego odmiennego trak towania w ramach regu ł konkurencji WE w przemy śle 
żeglugi liniowej, podobnyc h do innych kapita łochłonnych ga łęzi przemys łu o dużych 
kosztach sta łych i wahaniach popytu (jak na przyk ład transport lotniczy) nale ży 
przekonuj ąco uzasadni ć. Ponadto, nale ży także rozważyć wpływ alternatywnego 
systemu na cały przemysł żeglugi liniowej; trzeba wzi ąć pod uwag ę nie tylko same 
interesy przewo źników konferencyjnych, ale i inte resy ich konkurentów (podmioty 
 
PL 8   PL niezależne), klientów (spedyt orów) i konsumentów ko ńcowych. ELAA podkre śliło, 
że jego propozycja jest korzystna dla ca łego przemys łu żeglugi liniowej, nie tylko 
dla przewo źników, ale i dla klientów. W zwi ązku z tym, Komisja chcia łaby pozna ć 
opinie wszystkich zainteresowanych stron, zw łaszcza spedytorów, stowarzysze ń, 
takich jak ESC (European Shippers Council), a tak że indywidualnych spedytorów na 
temat różnych elementów propozycji. 
3.5. Wniosek 
22. Jeżeli obecne wy łączenie grupowe dla konferencji linii żeglugowych w zakresie 
ustalania cen i uregulowania zdolno ści przepustowej zostanie uchylone, konferencje 
linii żeglugowych w zakresie handlu  do i z UE, zgodnie z definicj ą zawartą w 
rozporządzeniu 4056/86, stan ą się niezgodne z art. 81 Traktatu.18 Powstaje zatem 
pytanie, jaki rodzaj wspólnot owego instrumentu prawnego by łby niezb ędny i 
pomocny przy stosowaniu art. 81 do innych form wspó łpracy w zakresie us ług 
żeglugi liniowej. Potrzeba i r odzaj instrumentu prawnego zale żałyby oczywi ście w 
dużym stopniu od tre ści proponowanych ram wspó łpracy. Nale żałoby zwłaszcza 
sprawdzić, czy powodowa łoby to ograniczenia konkurencji w rozumieniu art. 81 ust. 
1 Traktatu i je śli tak, czy warunki wy łączenia zgodnie z art. 81 ust. 3 Traktatu mo żna 
by uznać za spełnione. 
23. Komisja ch ętnie zapozna si ę z opiniami stron trzecich na temat potrzeby i 
ewentualnej formy instrumentu prawnego celem stworzenia ewentualnej nowej 
formy ram wspó łpracy gospodarczej pomi ędzy liniami żeglugowymi. 
4. USŁUGI W ZAKRESIE KABOTA ŻU I USŁUGI TRAMPOWE 
24. Międzynarodowe us ługi trampowe, zdefiniowane w art. 1 ust. 3 lit. a) rozporz ądzenia 
4056/86 i w zakresie trans portu morskiego, które świadczone s ą wyłącznie pomi ędzy 
portami tego samego Pastwa Cz łonkowskiego (kabota ż), zgodnie z art. 1 ust. 2 
rozporządzenia 4056/86 s ą obecnie wy łączone z zakresu wdro żenia wspólnotowych 
reguł konkurencji, zgodnie z art. 32 lit. a) i lit. b) rozporz ądzenia 1/2003.19, 20 
25. Jak szczegó łowo wyja śniono w Za łączniku, nie dostarczono wiarygodnego 
uzasadnienia, dlaczego przepisy wykonawcze w odniesieniu do tych us ług powinny 
odbiegać od przepisów, które Komisja zdecydowa ła się zastosowa ć do wszystkich 
sektorów gospodarki. Nie wyja śniono tak że jakie negatywne konsekwencje prawne 
miałyby takie zmiany proce duralne dla przemys łu. Na tej podstawie, Komisja 
proponuje, aby us ługi kabota żowe i trampowe zosta ły objęte zakresem ogólnych 
przepisów wykonawczych rozporz ądzenia 1/2003. W celu wsparcia przemys łu 
żeglugi trampowej przy dokonywaniu poprawnej oceny, zw łaszcza oceny jego 
„porozumie ń typu pool”, Komisja rozwa ży jednak wydanie pewnego rodzaju 
wytycznych w sposób, który zostanie okre ślony w terminie pó źniejszym. 
5. POROZUMIENIA TECHNICZNE 
26. Artykuł 2 rozporz ądzenia 4056/86 pozwala us ługodawcom transportu morskiego 
zawierać porozumienia, których wy łącznym celem i skutkiem jest wprowadzenie 
ulepszeń technicznych lub wspó łpraca. Porozumienia takie nie zosta ły uwzględnione 
w art. 81 ust. 1 Traktatu. Post anowienie zawiera pewne przyk łady, takie jak 
 
PL 9   PL standardy lub typy statków i sprz ętu oraz koordynacja rozk ładów rejsów na 
łączących się szlakach. 
27. Jak szczegó łowo wyja śniono w Za łączniku, ten szczególny wyj ątek dla porozumie ń 
technicznych, zgodnie z potwierdzeniem Europejskiego Trybuna łu Sprawiedliwo ści 
ma wyłącznie charakter deklaracji i dlatego ksi ęga proponuje uchylenie tego 
postanowienia, tak jak zosta ło ono uchylone przez Rad ę wcześniej w tym roku dla 
transportu lotniczego. 
6. KOLIZJA PRAWA 
28. Artykuł 9 rozporz ądzenia 4056/86 przewiduje procedur ę, której nale ży przestrzega ć 
w przypadku, gdy stosowanie rozporz ądzenia spowodowa łoby kolizj ę z prawem 
kraju trzeciego. W takim przypa dku Komisja powinna skonsultowa ć się ze 
właściwymi w ładzami w krajach trzecich i zwróci ć się do Rady z pro śbą o 
upoważnienie do rozpocz ęcia negocjacji, je żeli będą one konieczne. Postanowienie 
to zawarto wówczas w rozporz ądzeniu 4056/86, poniewa ż sądzono, że ze wzgl ędu na 
szczególne cechy mi ędzynarodowego transportu morskiego, trzeba wzi ąć pod uwag ę 
fakt, że stosowanie rozporz ądzenia 4056/86 mo że spowodowa ć konflikt z prawem i 
zasadami niektórych pa ństw trzecich, a przez to mo że okazać się szkodliwe dla 
ważnych interesów handlowych i przewozowych Wspólnoty ( akapit 15  
rozporządzenia 4056/86). 
29. Jak wyjaśniono szczegó łowo wyja śniono w Za łączniku, kolizja prawa nie wyst ąpiła 
w przeszłości i istnieje ma łe prawdopodobie ństwo, że wystąpi w przysz łości, nawet 
jeżeli wyłączenie grupowe konferencji linii żeglugowych zostanie w pe łni uchylone. 
W związku z tym wydaje si ę, że utrzymanie tego postanowie nia jest nieu zasadnione. 
7. WNIOSKI 
30. Powyższe zapisy i kwestie prowadz ą do następujących wniosków: 
(a) Czy w obecnej sytuacji,  jaka panuje na rynk u, nadal istnieje 
uzasadnienie, zgodnie z art. 81 ust. 3 Traktatu dla wy łączenia grupowego 
konferencji żeglugi liniowych z ustalania cen i regulacji dostaw i rynku?  
Nie istnieje wymierny dowód ekonomiczny na to, że założenia, na 
podstawie których w czasie jego przyj ęcia w 1986 roku, uzasadniano 
wyłączenie grupowe, w obecnej sytuacji panuj ącej na rynku i na 
podstawie czterech łącznych warunków art. 81 ust. 3 Traktatu by łyby 
ono nadal uzasadnione. Na tej podstawie, Komisja rozwa ża wniosek o 
uchylenie obecnego wy łączenia grupowego dla konferencji linii 
żeglugowych. 
(b) Jeżeli nie, czy Komisja zaproponowa łaby zast ąpienie wy łączenia 
grupowego innym instrumentem prawnym dla us ług żeglugi liniowej, 
mającym zastosowanie w handlu do i z UE?  Komisja oceni odno śne 
sugestie przemys łu i uwagi zainteresowanych stron w celu przyj ęcia 
stanowiska w sprawie alternatywnych ram wspó łpracy pomi ędzy liniami, 
za pomoc ą właściwego instrumentu prawnego. ELAA przedstawi ła już 
konkretne propozycje dotycz ące wspominanych ram wspó łpracy. Przed 
 
PL 10   PL przystąpieniem do oceny tych propozyc ji, Komisja pragnie wezwa ć 
zainteresowane strony trzecie do przed łożenia swych uwag oraz 
propozycji alternatywnych opcji. 
(c) Czy nadal istnieje uzasadnienie dla wy łączenia us ług trampowych i 
kabotażu (tj. krajowych us ług morskich) z przepisów wykonawczych z 
zakresu konkurencji rozporz ądzenia 1/2003?  Nie przedstawiono żadnego 
wiarygodnego uzasadnienia dla zast osowania w odniesieniu do tych 
usług innych zasad wykonania ni ż te, które Rada zdecydowa ła się 
zastosowa ć dla innych sektorów. Nie wyja śniono równie ż, jakie 
negatywne konsekwencje prawne mog łyby takie proceduralne zmiany 
mieć dla przemys łu. Na tej podstawie Komisja rozwa ża włączenie 
kabotażu morskiego i us ług trampowych do zakresu rozporz ądzenia 
1/2003. Komisja wyda pewnego r odzaju wytyczne pomocne dla 
przemysłu żeglugi trampowej dotycz ące wdrożenia regu ł konkurencji 
odnośnie do tego sektora. 
(d) Czy istnieje istotny powód dla utrzymania szczególnego wyj ątku dla 
czysto technicznych porozumie ń? Postanowienie w sprawie porozumie ń 
technicznych, zawarte w art. 2 rozporz ądzenia 4056/86, zgodnie z 
potwierdzeniem Trybuna łu Sprawiedliwo ści ma wy łącznie charakter 
deklaracji, za ś Komisja rozwa ża propozycj ę uchylenia tego 
postanowienia, podobnie jak w przypadku porozumienia w sektorze transportu lotniczego, które zosta ło uchylone przez Rad ę na pocz ątku 
tego roku. 
(e) Czy istnieje istotny powód dla utrzymania postanowienia o kolizji prawa, 
zawartego w rozporz ądzeniu 4056/86 ? Konlizja prawa nie wyst ąpiła w 
przeszłości i wydaje si ę, że utrzymanie art. 9 rozporz ądzenia 4056/85 jest 
nieuzasadnione. Przed przyj ęciem stanowiska w tej sprawie, Komisja 
pragnie wezwa ć zainteresowane strony, zw łaszcza swoich 
międzynarodowych partnerów do przedstaw ienia swoich opinii na temat 
potrzeby utrzymania postanowienia o kolizji prawa. 
8. PROPONOWANE DZIA ŁANIE 
31. W świetle powy ższych wniosków, Komisja proponuje co nast ępuje: 
– rozważenie uchylenia obecnie obowi ązujących niezale żnych postanowie ń 
rozporządzenia 4056/86, a w szczególno ści wyłączenie grupowe dla konferencji 
linii żeglugowych i wyj ątek dla porozumie ń technicznych, 
– zbadanie, jaki rodzaj instrumentu by łby potrzebny do zast ąpienia rozporz ądzenia 
4056/86 i przygotowa ć właściwą propozycj ę w tym zakresie, maj ąc również na 
uwadze konkurencyjne stanowisko przemys łu żeglugi liniowej UE w kontek ście 
globalnym, 
– dokładne zbadanie propozycji ELAA w postaci uj ętej w niniejszej ksi ędze, w 
świetle uwag otrzymanych od zainter esowanych stron trzecich, a tak że inne 
propozycje, które mog ą napłynąć od przedstawicieli przemys łu i innych 
zainteresowanych stron, 
 
PL 11   PL – propozycj ę zmiany rozporz ądzenia 1/2003 w celu usuni ęcia z jej zakresu 
obecnego wy łączenia usług trampowych i kabota żu, 
– dokładne zbadanie, czy istniej ą powody dla utrzymania postanowienia o 
konflikcie praw. 
9. WEZWANIE DO PRZEDK ŁADANIA UWAG 
32. Komisja wzywa Pa ństwa Członkowskie, wszystkie inne inst ytucje i zainteresowane 
strony, do przedk ładania uwag na temat niniejszej Bia łej Księgi w ciągu dwóch 
miesięcy od daty jej publikacji, na nast ępujący adres: 
Uwagi prosimy nadsy łać listownie na nast ępujący adres: 
Dyrekcja Generalna ds. Konkurencji 
Komisja Europejska Jednostka D2 (transport) Biała Księga nt. przegl ądu transportu morskiego 
Rue Joseph II 70, 2/237 
1049 Bruxelles 
lub poczt ą elektroniczn ą na adres: 
COMP-D2-REVIEW4056@cec.eu.int  
Załącznik : Dokumenty referencyjne 
 
PL 12   PL  
                                                 
1  Rozporz ądzenie Rady (EWG) nr 4056/86 z dnia 22 grudnia 1986 r. okre ślające szczegó łowe zasady 
stosowania art. 85 i 86 Traktatu do transportu morskiego, Dz.U. L 378, z 31.12.1986, str. 24, ze zmianami rozporz ądzenia Rady 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. (Dz.U. L 1, z 4.1.2003, str. 1). 
2  Rozporz ądzenie Rady 1/2003 z dnia 16 grudnia 2002 r. (Dz.U. L 1, z 4.1.2003, str. 1). 
3  SN 100/1/100. 
4  Raport Sekretariatu OECD z kwie tnia 2002 r., Polityka konkurencji w żegludze liniowej, str. 74-80, 
dostępny na stronie internetowej: http:// www.oecd.org/dataoecd /13/46/2553902.pdf. 
5  Komitet Doradczy ad hoc  z dnia 25 marca 2002 r. 
6  Patrz, np. Sprawa T-86/95, Companie Générale Maritime , [2002] Zb. Orz. II-1011, pkt 254, 393 i 484. 
7  Zasadnicze ograniczenia s ą powszechnie uwa żane za ograniczenie  konkurencji uj ęte per se w art. 81 
ust. 1 Traktatu, które ogólnie nie spe łniają warunków dla wy łączenia zgodnie z art. 81 ust. 3 Traktatu. 
8  Patrz TAA, EATA, zmienione decyzje TACA z dnia 14 listopada 2002 r. (Dz.U. L 26, z 31.1.2003, str. 
53) i publikacja prasowa Komisji z 14.11.2002, IP/02/1677. 
9  Patrz TAA, FEFC, TACA, zmienione decyzje TACA z dnia 14 listopada 2002 r. (Dz.U. L 26, z 
31.1.2003, str. 53) i publikacja prasowa Komisji z 14.11.2002, IP/02/1677.  
10  Po łączone sprawy T-191/98 i T-212/98 do T-214/98 TACA  [2003] ECR – dot ąd nie raportowane, pkt 
568. 
11  Patrz nt. zw łaszcza pkt 139 Sprawy T-17/93, Matra, ECR [ 1994] II-595 i Sprawa 26/76, Metro (I), 
[1977] ECR 1875, pkt 43. 
12  Sprawa T-395/94, TAA [2002] ECR II-00875, pkt 261. 
13  Dla porównania, patrz na przyk ład rozporz ądzenie 823/2000 w sprawie konsorcjów (Dz.U. L 100, z 
20.4.2000 str. 24), rozporz ądzenie 1400/2002 w sprawie pojazdów silnikowych (Dz.U. L 203, z 
1.8.2002 str. 30) i rozporz ądzenie 2790/1999 w sprawie porozumie ń wertykalnych (Dz.U. L 336, z 
29.12.1999, str. 21), w których Komisja wyra źnie odnios ła się do doświadczenia zdobytego w sektorze, 
o którym mowa, co pomog ło zdefiniowa ć kategorie porozumie ń, które mog łyby zosta ć uznane za 
spełniające warunki okre ślone w art. 81 ust. 3. 
14  Dalszy opis sytuacji w tych jurysdykcjach, patrz Za łącznik do niniejszej ksi ęgi. 
15  Us ługi żeglugi liniowej zosta ły zdefiniowane przez ELAA w jego pr opozycji jako „oznacza przewóz 
towarów na zwyk łych zasadach, na okre ślonym szlaku żeglugowym lub szlakach żeglugowych mi ędzy 
portami oraz zgodnie z rozk ładami i datami rejsu statku wcze śniej ogłaszanymi i dost ępnymi nawet w 
sporadycznych przypadkach dla u żytkowników transportu w zamian za zap łatę oraz dzia łania 
dodatkowe” (por. art. 2 ust. 2 rozporz ądzenia 823/2000). 
16  Ostateczna propozycja ELAA z dnia 6 sierpnia 2004 r. jest dost ępna na stronie internetowej: 
http://europa.eu.int/comm/competition/antitrust/others/ maritime/elaa_proposal/elaa_proposal_6_august
_2004_en.pdf. 
17  Za łącznik zawiera bardziej szczegó łowy opis propozycji ELAA. 
 
PL 13   PL                                                                                                                                                          
18  Przynajmniej konferencja linio wa w znaczeniu grupy dwóch lub wi ęcej przewo źników eksploatuj ących 
statki do świadczenia us ług liniowych po jednolitych lub wspólnych stawkach przewozowych (por. 
definicję konferencji linii żeglugowej zawart ą w art. 1 ust. 3 lit. b) rozporz ądzenia 4056/86). 
19  Rozporz ądzenie 1/2003 zast ąpiło z dniem 1 maja 2004 r. przepisy proceduralne rozporz ądzenia 
4056/86. Od dnie 1 maja 2004 r. wy łączenie kabota żu i żeglugi trampowej z zakresu rozporz ądzenia 
4056/86 w praktyce nie ma znaczenia. 
20  W celu unikni ęca jakichkolwiek nieporozumie ń należy stwierdzi ć, że zasadnicze regu ły konkurencji 
(art. 81 i 82 WE) maj ą również zastosowanie do tych us ług. Wyłączenie jest ograniczone do przepisów 
wykonawczych , innymi s łowy, rozporz ądzenie 1/2003 nie ma zastosowania do żeglugi trampowej i 
kabotażu.