KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.3.2022 COM(2022) 144 final 2022/0094(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i uchylające rozporządzenie (UE) nr 305/2011 (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2022) 167 final} - {SWD(2022) 87 final} - {SWD(2022) 88 final} - {SWD(2022) 89 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 („rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych”) określa zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych. Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych zapewnia sprawne funkcjonowanie jednolitego rynku i swobodny przepływ wyrobów budowlanych w UE. Zapewnia to dzięki zharmonizowanym specyfikacjom technicznym, w których przewidziano wspólny język techniczny dotyczący sposobów badania i informowania o właściwościach użytkowych wyrobów budowlanych (np. w zakresie reakcji na ogień, przewodnictwa cieplnego właściwego lub izolacyjności akustycznej). Stosowanie norm jest obowiązkowe, jeśli są one przywoływane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wyroby budowlane objęte takimi normami muszą posiadać oznakowanie CE, które wskazuje, że są one zgodne z deklarowanymi właściwościami użytkowymi. Wówczas wyroby takie mogą być przedmiotem swobodnego obrotu w obrębie jednolitego rynku. Państwa członkowskie UE nie mogą wymagać żadnych dodatkowych znaków, certyfikatów ani badań. W rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych nie określono wymogów dotyczących wyrobów. Państwa członkowskie UE są odpowiedzialne za wymogi w zakresie bezpieczeństwa, ochrony środowiska i energii mające zastosowanie do budynków i prac inżynierii lądowej. W sprawozdaniu Komisji z wykonania rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych z 2016 r. wskazano pewne uchybienia w jego wdrażaniu oraz znaczącą liczbę problemów związanych m.in. z normalizacją, uproszczeniem dla mikroprzedsiębiorstw, nadzorem rynku i egzekwowaniem przepisów, co wymaga dalszej analizy i dyskusji. W ocenie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych, opiniach platformy REFIT, jak również w informacjach zwrotnych od państw członkowskich i zainteresowanych stron wyraźnie wskazano na niedociągnięcia w ramach prawnych, które utrudniają funkcjonowanie jednolitego rynku wyrobów budowlanych, a tym samym nie pozwalają na osiągnięcie celów rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. W komunikacie „Czysta energia dla wszystkich Europejczyków” z listopada 2016 r. podkreślono potrzebę uwolnienia potencjału w zakresie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia poprzez poprawę funkcjonowania wciąż rozdrobnionego jednolitego rynku wyrobów budowlanych. W komunikacie dotyczącym Europejskiego Zielonego Ładu, Planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym oraz w komunikacie dotyczącym fali renowacji podkreślono rolę rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych jako elementu starań na rzecz energooszczędnych i zasobooszczędnych budynków i renowacji oraz w rozwiązywaniu kwestii zrównoważonego charakteru wyrobów budowlanych. We wniosku dotyczącym zmienionej dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków podkreślono znaczenie emisji gazów cieplarnianych w cyklu życia budynków i materiałów budowlanych do celów obliczania współczynnika globalnego ocieplenia dla nowych budynków od 2030 r. W strategii leśnej UE oraz w komunikacie dotyczącym zrównoważonego obiegu węgla ogłoszono, w kontekście rewizji rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych, opracowanie standardowej, solidnej i przejrzystej metodyki ilościowego określania korzyści dla klimatu wynikających z wyrobów budowlanych oraz wychwytywania i utylizacji dwutlenku węgla. Ponadto zarówno Parlament Europejski, jak i Rada wezwały do podjęcia działań promujących obieg zamknięty wyrobów budowlanych, do usunięcia barier na jednolitym rynku wyrobów budowlanych oraz do przyczynienia się do realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu i Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym. W związku z tym dwa ogólne cele rewizji rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych to: 1) stworzenie sprawnie funkcjonującego jednolitego rynku wyrobów budowlanych oraz 2) przyczynienie się do realizacji celów ekologicznej i cyfrowej transformacji, w szczególności nowoczesnej, zasobooszczędnej i konkurencyjnej gospodarki. Jest to inicjatywa w ramach programu sprawności i wydajności regulacyjnej (REFIT), ponieważ wniosek jest zgodny z celami programu REFIT, które polegają na uproszczeniu i ukierunkowaniu prawa Unii oraz ułatwieniu jego przestrzegania. Niniejszy wniosek ma na celu rozwiązanie następujących problemów: Problem nr 1: Nie stworzono jednolitego rynku wyrobów budowlanych. Proces normalizacji, stanowiący istotę rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych, nie przyniósł oczekiwanych rezultatów. W ostatnich latach projekty norm zharmonizowanych opracowane przez europejskie organizacje normalizacyjne rzadko mogły być przywoływane w Dzienniku Urzędowym, głównie ze względu na braki prawne. Brak przywoływania aktualnych norm zharmonizowanych dotyczących wyrobów budowlanych stanowi kluczowy czynnik zakłócający sprawne funkcjonowanie jednolitego rynku, stwarzający bariery handlowe oraz powodujący dodatkowe koszty i obciążenia administracyjne dla podmiotów gospodarczych. Przestarzałe normy zharmonizowane oznaczają również, że nie zawsze są one dostosowane do potrzeb rynku, ponieważ proces aktualizacji nie nadąża za zmianami w sektorze. Ponadto obecna sytuacja nie pozwala na zaspokojenie potrzeb regulacyjnych państw członkowskich. Z powodu tych niedociągnięć państwa członkowskie stosują krajowe znaki, certyfikaty i homologacje. Stanowi to naruszenie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych i jest niezgodne z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Ponadto, biorąc pod uwagę niezadawalające funkcjonowanie konwencjonalnej ścieżki normalizacji, stopniowo wzrasta obciążenie pracą w zakresie alternatywnej ścieżki uzyskiwania oznakowania CE za pośrednictwem europejskich dokumentów oceny. Ten wzrost obciążenia pracą spowodował, że Komisja potrzebuje więcej czasu na przeprowadzenie ocen, co może nawet grozić paraliżem systemu. Problem nr 2: Wyzwania związane z wdrażaniem na poziomie krajowym. Kwestie te również powodują większą złożoność ram prawnych i przyczyniają się do tego, że działania w zakresie nadzoru rynku są bardzo zróżnicowane (pod względem jakości i skuteczności) w poszczególnych państwach członkowskich. Ogólnie rzecz biorąc, nieskuteczny nadzór rynku i nieskuteczne egzekwowanie przepisów ograniczają zaufanie do ram prawnych, a tym samym zniechęcają przedsiębiorstwa do przestrzegania przepisów. W sprawozdaniu z wdrażania zidentyfikowano niedociągnięcia związane z funkcjonowaniem jednostek notyfikowanych, co wskazuje, że odpowiednie przepisy rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych powinny być bardziej precyzyjne, np. dotyczące wymogów dla tych jednostek (art. 43 rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych), obowiązków operacyjnych tych jednostek (art. 52) oraz ich koordynacji (art. 55). Problem nr 3: Złożoność ram prawnych / nie dokonano ich uproszczenia. Zharmonizowane specyfikacje techniczne zapewniają wspólny język techniczny dotyczący sposobów badania i informowania o właściwościach użytkowych wyrobów budowlanych (np. z zakresie reakcji na ogień, przewodnictwa cieplnego właściwego lub izolacyjności akustycznej). Oznakowanie CE zgodnie z rozporządzeniem w sprawie wyrobów budowlanych jest związane z oceną właściwości użytkowych wyrobu budowlanego, a nie z jego zgodnością z wymogami dotyczącymi wyrobów, gdyż te nie są określone w rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych. Ponieważ jest to sytuacja wyjątkowa w porównaniu z innymi przepisami nowych ram prawnych, znaczenie oznakowania CE jest często błędnie rozumiane i interpretowane. Inne przepisy rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych są niewystarczająco jasne albo nakładają się na siebie w obrębie samych ram prawnych (np. pokrywanie się informacji wymaganych w deklaracji właściwości użytkowych i w oznakowaniu CE) lub między rozporządzeniem w sprawie wyrobów budowlanych a innymi przepisami UE (potencjalnie równoległe drogi do uzyskania oznakowania CE dla niektórych wyrobów budowlanych na podstawie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych i dyrektywy w sprawie ekoprojektu). Ponadto wprowadzanie przepisów upraszczających zawartych w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów, skierowanych głównie do MŚP, było ograniczone ze względu na brak wiedzy o tych przepisach i brak jasności tych przepisów. Największe obciążenia administracyjne spoczywają na najmniejszych przedsiębiorstwach. Pokrywanie się przepisów i ich niespójność prowadzi do nieefektywności. Ponadto nie istnieją przepisy szczegółowe dotyczące udostępniania informacji w formacie cyfrowym. Stanie się to wyzwaniem, zwłaszcza że wiarygodne informacje o wyrobie, od momentu jego wyprodukowania do montażu w budynku i rozbiórki, będą niezbędne w kontekście cyfrowych dzienników budynków, unijnych ram zrównoważonego budownictwa lub innych narzędzi służących do oceny i sprawozdawczości na temat efektywności budynków pod względem zrównoważonego rozwoju. Problem nr 4: Za pomocą rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych nie można zrealizować szerszych priorytetów politycznych, takich jak ekologiczna i cyfrowa transformacja oraz bezpieczeństwo wyrobów.

Dostępne zharmonizowane metody oceny właściwości użytkowych wyrobów budowlanych obejmują tylko niektóre elementy związane z wpływem na środowisko, takie jak zanieczyszczenie, ale nie zostały one ustalone w odniesieniu do zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych. Ponadto rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych nie pozwala na ustanowienie w odniesieniu do wyrobów budowlanych wymogów w zakresie ochrony środowiska, funkcjonalności i bezpieczeństwa, co utrudnia rozwiązywanie problemów niezwiązanych z właściwościami użytkowymi. Aby jednak pobudzić zachęty i popyt na niskoemisyjne i składujące dwutlenek węgla wyroby budowlane, potrzebne są spójne i przejrzyste informacje na temat wpływu wyrobów budowlanych na klimat, środowisko i zrównoważony rozwój, a także możliwość regulowania nieodłącznych cech wyrobów, takich jak trwałość lub możliwość naprawy. Wzmocnienie obiegu zamkniętego wyrobów budowlanych wzmocni również odporność UE w zakresie dostępu do materiałów budowlanych. Ponadto informacje cyfrowe dotyczące wyrobów budowlanych nie są dostępne w stopniu wystarczającym do realizacji celów obiegu zamkniętego i zrównoważonego rozwoju oraz do zapewnienia informacji wymaganych przez inne powiązane przepisy (np. dyrektywę w sprawie charakterystyki energetycznej budynków lub rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów). Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych znacznie ogranicza możliwości sektora pod względem deklarowania w sposób spójny i zharmonizowany właściwości użytkowych jego wyrobów oraz różnicowania produktów ze względu na kontekst klimatu, środowiska i efektywności pod względem zrównoważonego rozwoju. Znacznie ograniczono w nim również możliwości państw członkowskich w zakresie określania krajowych wymogów dotyczących budynków lub uwzględniania w zamówieniach publicznych kryteriów dotyczących celów zrównoważonego rozwoju bez uszczerbku dla funkcjonowania jednolitego rynku. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Inicjatywa ta jest zgodna z zasadą „nie czyń poważnych szkód”, ponieważ przyczynia się do realizacji celów transformacji ekologicznej w ramach Europejskiego Zielonego Ładu (w szczególności fali renowacji) oraz Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym. Promuje bardziej ekologiczną produkcję, ponowne użycie, regenerację i recykling wyrobów budowlanych. Inicjatywa zapewnia przystosowanie się do zmiany klimatu. Stanowi ona wsparcie dla rewizji dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków dzięki dostarczaniu informacji na temat efektywności środowiskowej wyrobów budowlanych, co ułatwia obliczanie charakterystyki energetycznej budynków, ich współczynnika globalnego ocieplenia oraz możliwości pochłaniania dwutlenku węgla związanego ze składowaniem dwutlenku węgla. W Planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym ogłoszono inicjatywę dotyczącą zrównoważonych produktów, której celem jest dostosowanie produktów do gospodarki neutralnej dla klimatu, zasobooszczędnej i o obiegu zamkniętym, w szczególności wraz z przyjęciem rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów. W przypadku gdy przepisy UE dotyczące określonych wyrobów, takie jak niniejszy wniosek, regulują aspekty zrównoważoności środowiskowej i klimatycznej wyrobów, dalszy rozwój polityki i prawodawstwa powinien pozostać w ramach specjalnego instrumentu o takim samym poziomie restrykcyjności jak rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów. Przyczynia się to do większej spójności przepisów UE dotyczących określonych wyrobów i pozwala uniknąć obciążeń administracyjnych dla podmiotów gospodarczych, które w przeciwnym razie musiałyby spełniać wymogi określone w różnych aktach prawnych UE. W związku z tym, uwzględniając silne powiązania między strukturalnymi właściwościami użytkowymi wyrobów budowlanych a ich efektywnością środowiskową, uwzględniając aspekty dotyczące zdrowia i bezpieczeństwa, w niniejszym wniosku ustanawia się wymogi w zakresie zrównoważonego rozwoju w odniesieniu do wyrobów budowlanych. Szczególne okoliczności mogą jednak uzasadniać ukierunkowaną interwencję w zakresie wyrobów budowlanych w ramach rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów. Będzie to miało miejsce na przykład w przypadku wyrobów budowlanych związanych z energią, które są już regulowane na mocy obowiązującej dyrektywy w sprawie ekoprojektu, takich jak piece na paliwo stałe. W komunikacie „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” z marca 2020 r. przedstawiono plan, zgodnie z którym przemysł UE ma stać się liderem w dwojakiej transformacji – ekologicznej i cyfrowej, wykorzystując potencjał swoich tradycji, przedsiębiorstw i ludzi w celu zwiększenia konkurencyjności. Aby zrealizować te cele, opracowano podejście oparte na ekosystemie przemysłowym, które pozwoli lepiej połączyć potrzeby i wesprzeć kluczowych uczestników każdego łańcucha wartości. W komunikacie aktualizującym nową strategię przemysłową z 2020 r. wskazano sektor budowlany jako jeden z priorytetowych ekosystemów, które stoją przed najważniejszymi wyzwaniami związanymi z realizacją celów klimatycznych i zrównoważonego rozwoju oraz z transformacją cyfrową, i których konkurencyjność od tego zależy. W ramach zaktualizowanej strategii przemysłowej Komisja opracowuje ścieżkę przejściową dla ekosystemu sektora budowlanego w ramach procesu współtworzenia z udziałem samego sektora, zainteresowanych stron i państw członkowskich. W ramach tych prac Komisja opublikowała 15 grudnia 2021 r. dokument roboczy służb Komisji, w którym zaproponowano scenariusze, dzięki którym budownictwo stanie się bardziej ekologiczne, cyfrowe i odporne. Dostosowane do przyszłych wyzwań ramy wspomagające i prawne, które sprzyjają inwestycjom i budowaniu zaufania, mają kluczowe znaczenie dla odporności ekosystemu i są warunkiem koniecznym do przeprowadzenia dwojakiej transformacji. W strategii MŚP na rzecz zrównoważonej i cyfrowej Europy podkreślono istotną rolę MŚP w stymulowaniu transformacji ekologicznej i potwierdzono potrzebę wyposażenia MŚP w instrumenty pozwalające zrozumieć i ograniczyć ryzyka środowiskowe, w tym w sektorze budowlanym. W dokumencie „Unijna strategia w sprawie normalizacji: Ustanowienie światowych norm na rzecz odpornego, ekologicznego i cyfrowego jednolitego rynku UE” wskazano sektor budowlany jako jeden z najistotniejszych obszarów, w których normy zharmonizowane mogłyby przyczynić się do poprawy konkurencyjności i ograniczyć bariery rynkowe. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Wniosek sporządzono na podstawie art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFEU), ponieważ głównym celem rozporządzenia jest usunięcie przeszkód w obrocie wyrobami budowlanymi na jednolitym rynku. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Bez rozporządzenia UE niedociągnięć w rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych nie można usunąć za pomocą przepisów krajowych, ponieważ państwa członkowskie nie mają uprawnień do zmiany ram rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych ani do korygowania występujących w nim niedociągnięć za pomocą środków krajowych. Obecnie, wobec braku odpowiedniej normalizacji w UE, kwestie związane z właściwościami użytkowymi wyrobów budowlanych w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa są różnie traktowane na poziomie krajowym, co prowadzi do rozbieżności w wymaganiach stawianych podmiotom gospodarczym. Działanie na szczeblu UE jest zatem uzasadnione i konieczne. Tylko na szczeblu UE można ustalić warunki zapewniające swobodny obrót wyrobami budowlanymi, przy jednoczesnym zapewnieniu równych szans i realizacji celów zrównoważonego rozwoju. Jeśli chodzi o wartość dodaną działania na szczeblu UE, wniosek przyczyni się do poprawy ogólnego funkcjonowania jednolitego rynku wyrobów budowlanych dzięki zwiększeniu pewności prawa a także przewidywalności prawa, poprawie równych szans dla ekosystemu sektora budowlanego oraz uwzględnieniu aspektów klimatu, efektywności środowiskowej i obiegu zamkniętego w odniesieniu do wyrobów budowlanych, co można uczynić jedynie na szczeblu UE. •Proporcjonalność Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności, ponieważ nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia dobrze funkcjonującego jednolitego rynku wyrobów budowlanych, i jest proporcjonalny do zamierzonego celu. Celem wniosku jest uwzględnienie niedociągnięć zidentyfikowanych w rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych oraz celów Europejskiego Zielonego Ładu i Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym w odniesieniu do wyrobów budowlanych, przy jednoczesnym wykorzystaniu podstawowych zasad rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych (w tym norm zharmonizowanych opracowanych przez europejskie organizacje normalizacyjne). Podjęcie kwestii podstawowego funkcjonowania ram rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych, w szczególności procesu normalizacji, oraz jego usprawnienie ma zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia celów polityki. Niektóre z nowych funkcji, takie jak wymogi dotyczące wyrobów lub akty Komisji zawierające specyfikacje techniczne, będą stosowane tylko wtedy, gdy będą potrzebne dla określonych wyrobów. We wniosku proponuje się najbardziej efektywne i skuteczne sposoby rozwiązania wszystkich zidentyfikowanych problemów. Zaproponowano w nim dostosowane do przyszłych wyzwań i kompleksowe ramy regulacyjne, zintegrowano rozwiązania rezerwowe i nowe narzędzia regulacyjne, które można uruchomić w oparciu o szczegółową analizę, jeśli wymaga tego konkretna kategoria lub grupa wyrobów. Uwzględniając dużą różnorodność wyrobów budowlanych, tylko takie podejście może zapewnić skuteczną realizację celów wniosku bez tworzenia niepotrzebnych obciążeń dla podmiotów gospodarczych. •Wybór instrumentu

Niniejszy wniosek ma formę rozporządzenia, uchylającego obowiązujące obecnie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. Zapewnia on wspólne wdrożenie proponowanych przepisów w całej UE. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa W 2016 r. Komisja opublikowała badanie uzupełniające do celów oceny adekwatności dotyczące sektora budowlanego. W badaniu oceniono spójność wybranych aktów prawnych UE mających zastosowanie do sektora budowlanego oraz przeanalizowano nakładanie się przepisów prawnych między rozporządzeniem w sprawie wyrobów budowlanych a dyrektywą w sprawie ekoprojektu (2009) i dyrektywą w sprawie etykietowania energetycznego. Badanie potwierdziło również niespójność definicji, brak odniesień i pokrywanie się zakresów stosowania tych trzech aktów prawnych. W 2019 r. Komisja opublikowała ocenę rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. Nadrzędnymi kwestiami zidentyfikowanymi w tej ocenie, w kolejności ich istotności, były: (i) nieefektywny system normalizacji stanowiący podstawę rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych, (ii) nieskuteczny i znacznie różniący się (w poszczególnych państwach członkowskich) nadzór rynku oraz (iii) mniejsza niż oczekiwano skala uproszczenia osiągnięta dzięki rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych. Wnioski z obu dokumentów zostały uwzględnione w niniejszym wniosku. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami W trakcie prac nad wnioskiem przeprowadzono konsultacje z poszczególnymi zainteresowanymi stronami: państwami członkowskimi, europejskimi organami i stowarzyszeniami technicznymi, organami krajowymi, przedsiębiorstwami i producentami, importerami i dystrybutorami, organizacjami konsumenckimi, organami nadzoru rynku, organizacjami europejskimi i międzynarodowymi (stowarzyszeniami branżowymi), jednostkami notyfikowanymi, stowarzyszeniami pracowników i stowarzyszeniami zawodowymi oraz innymi stronami, takimi jak osoby fizyczne i inne organizacje pozarządowe. Zgodnie z wytycznymi UE dotyczącymi lepszego stanowienia prawa zorganizowano szereg konsultacji. Przedstawiono je pokrótce w poniższych punktach. ·Horyzontalne badanie internetowe (badanie dotyczące kwestii horyzontalnych) Badanie horyzontalne było ukierunkowane na wybranych ekspertów i miało na celu określenie sposobu rozwiązania poszczególnych kwestii horyzontalnych zidentyfikowanych podczas oceny rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych, aby zebrać dane, które zostaną wykorzystane do dalszego dopracowania wariantów strategicznych. ·W marcu i wrześniu 2020 r. odbyły się dwa specjalne spotkania z ekspertami z państw członkowskich poświęcone przeglądowi rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych Celem spotkań było omówienie procesu i dokumentu zawierającego dopracowane warianty orientacyjne, a także zebranie opinii państw członkowskich na następujące tematy: zakres i związek z innymi przepisami prawa UE, sfera zharmonizowana, prawo krajowe i potrzeby informacyjne, załącznik I (podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych) oraz wymogi środowiskowe. ·Badanie przedsiębiorstw Celem badania przedsiębiorstw była ocena oczekiwanego wpływu udoskonalonych orientacyjnych wariantów strategicznych na przedsiębiorstwa w europejskim sektorze wyrobów budowlanych. Badanie było skierowane do podmiotów gospodarczych działających w tym sektorze. ·Konsultacje publiczne Konsultacje publiczne wykazały, że wszystkie grupy zainteresowanych stron zdecydowanie odrzuciły uchylenie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych (wariant strategiczny E). W większości grup zainteresowanych stron największe grupy opowiadały się za utrzymaniem obecnego rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych (tj. podstawowego wariantu strategicznego A). Znaczna część grup zainteresowanych stron preferowała rewizję rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych (tj. warianty strategiczne B, C lub D). Ponadto badanie przedsiębiorstw wykazało, że chociaż podmioty gospodarcze zasadniczo popierają obecne rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych, to jednak zwróciły uwagę na szereg kwestii, które należało rozwiązać i które wymagały rewizji. Dotyczyło to przede wszystkim procesu normalizacji. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Ilościowa i jakościowa analiza skutków różnych wariantów została uzupełniona specjalną umową o wsparcie techniczne.

W ramach badania zebrano i uzupełniono dostępne dowody, aby przeanalizować warianty strategiczne i ocenić ich ewentualne skutki. Warianty strategiczne przeanalizowano w celu oceny preferencji i skutków głównie na podstawie wyników badań i konsultacji publicznych. Ponadto, dzięki odpowiednim sprawozdaniom, badaniom i spotkaniom z przedstawicielami państw członkowskich, stowarzyszeń przedsiębiorców, przedsiębiorstw, organów technicznych i jednostek badawczych, uzyskano dodatkową wiedzę fachową. •Ocena skutków Komisja przeprowadziła ocenę skutków rewizji rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. W następstwie ustosunkowania się do uwag Rady ds. Kontroli Regulacyjnej zawartych w jej pierwszej negatywnej opinii z dnia 26 lipca 2021 r., ocena skutków otrzymała w dniu 26 stycznia 2022 r. pozytywną opinię z zastrzeżeniami. Opinie Rady, jak również wersja ostateczna oceny skutków oraz jej streszczenie, są publikowane wraz z niniejszym wnioskiem. W ocenie skutków zbadano i porównano pięć wariantów strategicznych mających na celu rozwiązanie problemów związanych z rozporządzeniem w sprawie wyrobów budowlanych: Wariant A – Scenariusz bazowy (bez rewizji) Scenariusz bazowy zakładał brak rewizji rozporządzenia, tylko usprawnienie wdrażania w oparciu o wytyczne i inne środki prawa miękkiego. Scenariusz bazowy oznaczał zatem kontynuację systemu harmonizacji i jego wdrażania. Wariant B – Poprawienie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych Wariant B miał na celu rozwiązanie problemów podkreślonych w ocenie dzięki następującym działaniom: ·W odpowiedzi na wyzwania związane z systemem harmonizacji technicznej, w wariancie B wprowadza się uprawnienie dla Komisji do korzystania z przepisu awaryjnego w przypadku, gdy system normalizacji nie zapewnia norm na czas i o odpowiedniej jakości. ·Dalsze funkcjonowanie krajowych wymogów i oznaczeń zostanie złagodzone przez jasne określenie obszaru regulowanego na szczeblu UE. ·Stworzenie zharmonizowanych ram do oceny i informowania o efektywności środowiskowej wyrobów budowlanych. ·Utworzenie struktury cyfrowej zgodnej z cyfrowym paszportem wyrobu. ·Promowanie ponownego użycia wyrobów budowlanych. ·Wzmocnienie nadzoru rynku poprzez usprawnienie egzekwowania przepisów i ujednolicenie działań różnych organów nadzoru rynku oraz ewentualne ustalenie minimalnej liczby kontroli i minimalnego poziomu zasobów kadrowych, które należy zaangażować w nadzór rynku wyrobów budowlanych. ·Usprawnienie wspólnego procesu decyzyjnego wśród wszystkich organów i jednostek notyfikowanych. ·Zmniejszenie liczby przypadków pokrywania się przepisów rozporządzenia z innymi przepisami UE w drodze wprowadzenia zasad dotyczących kolizji przepisów i zapewnienia spójności. ·Wprowadzenie specjalnego oznakowania dla wyrobów budowlanych (European Construction Product – ECP [Europejski Wyrób Budowlany]), aby sprecyzować, że oznakowanie odnosi się do deklaracji właściwości użytkowych, a nie do deklaracji zgodności. ·Ukierunkowane przepisy oraz upoważnienie państw członkowskich do warunkowego zwolnienia niektórych mikroprzedsiębiorstw z obowiązków wynikających z rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. Wariant C – Ukierunkowanie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych

Wariant ten opiera się na elementach opisanych w wariancie B. Jednak w wariancie C zakres zastosowania rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych jest ograniczony do pewnych obszarów, w zależności od następujących trzech podwariantów, które można łączyć: ·Podwariant C1: normy zharmonizowane i akty Komisji zawierające specyfikacje techniczne obejmowałyby jedynie metody oceny na potrzeby ustalania właściwości użytkowych, bez ustalania na szczeblu UE wartości progowych właściwości użytkowych, klas lub innych wymogów. ·Podwariant C2: zakres rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych koncentrowałby się wyłącznie na podstawowych obszarach, zgodnie z potrzebami regulacyjnymi państw członkowskich, znaczeniem dla ochrony środowiska lub bezpieczeństwa wyrobów oraz znaczeniem dla rynku. ·Podwariant C3: państwa członkowskie miałyby możliwość zaoferowania alternatywnej ścieżki dostępu do rynku, opartej na przepisach krajowych, a nie na normach zharmonizowanych i aktach Komisji zawierających specyfikacje techniczne. Wariant D – Wzmocnienie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych Korzystając z wariantu B, można również wprowadzić wymagania dotyczące cech nieodłącznie związanych z wyrobem, aby chronić zdrowie publiczne, bezpieczeństwo i środowisko. Takie wymagania dotyczące konkretnych wyrobów można sformułować za pomocą trzech podwariantów/podejść (można byłoby połączyć D1 i D2): ·Podwariant D1: nowe podejście w ramach legislacyjnych do wymagań dotyczących wyrobów (opierające się na normalizacji opracowanej przez europejskie organizacje normalizacyjne). ·Podwariant D2: podejście oparte na wspólnych specyfikacjach technicznych (opracowanych przez Komisję lub pod jej nadzorem). ·Podwariant D3: połączenie hybrydowe wariantu D1 i D2. Wariant E – Uchylenie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych Rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych zostanie uchylone. Handel wyrobami budowlanymi opierałby się na wzajemnym uznawaniu. Wariant preferowany Wariant D uznano za wariant preferowany, ponieważ umożliwia on realizację celów i usunięcie głównych niedociągnięć ram rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych przy zachowaniu najwyższego stopnia skuteczności i spójności. Zapewnia to swobodny przepływ wyrobów budowlanych na jednolitym rynku i w pełni odpowiada celom wynikającym z Europejskiego Zielonego Ładu oraz Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym. Główne zmiany są następujące: ·Przedstawienie jaśniejszej definicji zakresu rozporządzenia i włączenia wyrobów budowlanych i domów prefabrykowanych, które są ponownie używane i drukowane przestrzennie. ·Wprowadzenie nowego uprawnienia dla Komisji do 1) przyjmowania specyfikacji technicznych w drodze aktów Komisji w przypadkach, gdy system normalizacji nie zapewnia terminowej realizacji i odpowiedniej jakości; 2) ustalania wymogów dotyczących wyrobów. ·Wprowadzenie w odniesieniu do wyrobów budowlanych wymogów w zakresie ochrony środowiska, funkcjonalności i bezpieczeństwa. ·Ustanowienie „strefy zharmonizowanej”, wyraźniejszego podziału ról między państwami członkowskimi oraz mechanizmu gromadzenia informacji na temat proaktywnej wymiany informacji o potrzebach lub środkach regulacyjnych państw członkowskich oraz rozwiązywania tych kwestii z uwzględnieniem celów jednolitego rynku. ·Wprowadzenie nowego obowiązku dostarczania przez producentów deklaracji zgodności (zgodności z wymogami dotyczącymi wyrobów) obok deklaracji właściwości użytkowych; możliwość przekazywania informacji drogą elektroniczną. ·Przedstawienie listy ogólnych wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju (które zostaną dokładniej zdefiniowane w odniesieniu do poszczególnych rodzin wyrobów w aktach prawnych Komisji lub normach zharmonizowanych). ·Wprowadzenie i udoskonalenie przepisów dotyczących uproszczeń i zwolnień dla mikroprzedsiębiorstw.

·Wzmocnienie uprawnień organów nadzoru rynku w zakresie egzekwowania przepisów. ·Rozszerzenie roli punktów kontaktowych ds. wyrobów budowlanych w celu wspierania podmiotów gospodarczych. ·Ustanowienie przez Komisję nowego systemu umożliwiającego każdej osobie fizycznej lub prawnej składanie skarg lub zgłoszeń dotyczących ewentualnych naruszeń przepisów rozporządzenia. ·Dostosowanie do rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów w zakresie klimatu i zrównoważenia środowiskowego oraz cyfrowego paszportu produktu. Wariant D przewidywał zastąpienie oznakowania CE nową etykietą (oznakowanie „European Construction Product” [Europejski wyrób budowlany] lub „ECP”). Istnieje jednak również ryzyko, że taka zmiana mogłaby zwiększyć, a nie zmniejszyć, brak przejrzystości dla podmiotów gospodarczych, zwłaszcza w okresie przejściowym, gdy wymagane byłyby dwa oznakowania. W związku z tym oznakowanie CE zostanie zachowane, a producenci będą musieli umieszczać je na wyrobach, w przypadku których sporządzili deklarację właściwości użytkowych lub deklarację zgodności. Chociaż w badaniu uzupełniającym ocenę skutków stwierdzono, że wariant D może prowadzić do dodatkowych kosztów dla podmiotów gospodarczych, głównie ze względu na wprowadzenie deklaracji informacji o efektywności środowiskowej, istniały pewne ograniczenia związane z wykorzystanymi danymi. Ze względu na dodatkowe uproszczenia wynikające z wariantu D, może on w rzeczywistości przynieść zmniejszenie obciążenia administracyjnego netto o około 180 mln EUR (zob. załącznik III do sprawozdania z oceny skutków). •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Wniosek przyczyni się do zminimalizowania kosztów przestrzegania przepisów dzięki sprawnie działającemu procesowi normalizacji, jaśniejszym przepisom, zachęcaniu do ponownego użycia wyrobów, mniejszej liczbie dodatkowych wymogów krajowych oraz stworzeniu we wszystkich państwach członkowskich równych szans dla wszystkich producentów, zwłaszcza dla MŚP. Ponadto planowany podział pracy i dostosowanie się pod kątem technicznym do rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów pozwolą uniknąć niepotrzebnych obciążeń dla przedsiębiorstw, zwłaszcza dla MŚP. We wniosku w maksymalnym stopniu wykorzystuje się potencjał transformacji cyfrowej w celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych, zważywszy, że rozporządzenie w sprawie wyrobów budowlanych nie przewiduje stosowania narzędzi cyfrowych. Dokumentacja i wszystkie informacje związane z wnioskiem mogą być przetwarzane w formie cyfrowej (np. cyfrowy paszport wyrobu) oraz przechowywane, udostępniane i dostępne w sposób trwały w systemie informatycznym. Doprowadzi to do większej przejrzystości w łańcuchach dostaw, umożliwi przechowywanie danych dotyczących wyrobów budowlanych w dziennikach budowy i wykorzystywanie ich do obliczeń wymaganych na mocy innych przepisów (np. dyrektywy w sprawie charakterystyki energetycznej budynków). Ułatwi to również nadzór rynku. Dalsze zmniejszenie obciążenia administracyjnego dla producentów zostanie osiągnięte dzięki eliminacji pokrywania się oznakowania CE i deklaracji właściwości użytkowych. Państwa członkowskie mogłyby również zwolnić mikroprzedsiębiorstwa, które nie prowadzą handlu transgranicznego, z obowiązków wynikających z rozporządzenia. Dzięki nowym uprawnieniom dla Komisji do wprowadzenia minimalnej liczby kontroli, które mają być przeprowadzane przez organy nadzoru rynku, wniosek ma na celu poprawę nierównomiernego stosowania przepisów rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych na rynku. Może to wymagać zwiększenia zdolności organów nadzoru rynku, ale pozwoli na lepsze wsparcie państw członkowskich w wypełnianiu ich obowiązków w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i zrównoważoności obiektów budowlanych. •Prawa podstawowe Niniejszy wniosek nie ma wpływu na ochronę praw podstawowych. 4.WPŁYW NA BUDŻET W związku z wnioskiem wymagane będą dodatkowe zasoby, aby skutecznie zarządzać ramami prawnymi rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych. Wnioskowane zwiększenie potrzeb kadrowych o 7 EPC jest proporcjonalne do celów. Personel Komisji będzie realizować następujące główne działania: ·opracowanie i wdrożenie rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych; ·opracowanie prawa wtórnego (akty wykonawcze i delegowane); ·opracowywanie zleceń normalizacji i aktów Komisji oraz zarządzanie nimi; ·ocena i cytowanie zharmonizowanych specyfikacji technicznych; ·opracowanie wspólnych specyfikacji technicznych;

·Współpraca z europejskimi organizacjami normalizacyjnymi w zakresie prac przednormalizacyjnych i normalizacji; ·współpraca w kwestiach technicznych z zainteresowanymi stronami; ·zapewnienie wsparcia organom państw członkowskich; ·prowadzenie szkoleń dla organów państw członkowskich, jednostek notyfikowanych i innych organów; ·zapewnienie wytycznych dla państw członkowskich i przedsiębiorstw. Działania te mają charakter prawny, techniczny i administracyjny i muszą być prowadzone w departamentach Komisji (lub, w niektórych przypadkach, pod ich nadzorem). W związku z tym należałoby zwiększyć liczbę pracowników odpowiedzialnych za zarządzanie obecnymi ramami prawnymi rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych oraz zapewnić im wsparcie ze strony innych departamentów Komisji (np. Wspólnego Centrum Badawczego) lub skorzystać z outsourcingu. W szczególności dla zapewnienia wsparcia naukowego i technicznego w przygotowywaniu aktów delegowanych i wykonawczych oraz w realizacji zadań horyzontalnych. Stopień, w jakim w ramach wniosku będzie możliwe realizacja tych celów, będzie w dużej mierze zależał od dostępnych zasobów Komisji. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Komisja będzie monitorować wdrażanie, stosowanie i zgodność z tymi nowymi przepisami w celu oceny ich skuteczności. Monitorowanie i ocena polityki związane z wnioskiem będą koncentrować się na głównych zagadnieniach, które mają być przedmiotem rewizji: funkcjonowaniu procesu normalizacji, dostępności informacji dotyczących środowiska i bezpieczeństwa produktów oraz wymogów w zakresie ochrony środowiska i bezpieczeństwa wyrobów zawartych w specyfikacjach technicznych oraz skutków dla funkcjonowania nadzoru rynku. Proponuje się, aby ocena wniosku miała miejsce nie wcześniej niż po upływie 8 lat od daty rozpoczęcia stosowania, co pozwoli na ukształtowanie się wyników i skutków nowych przepisów. •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw) Ponieważ instrument prawny jest rozporządzeniem, które ma bezpośrednie zastosowanie w państwach członkowskich, nie ma potrzeby sporządzania dokumentu wyjaśniającego. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Rozdział I niniejszego rozporządzenia zawiera przepisy ogólne. W art. 1 zawarto opis przedmiotowy, wyraźnie odnosząc się do właściwości użytkowych wyrobów budowlanych w zakresie środowiska, klimatu i bezpieczeństwa w odniesieniu do ich zasadniczych charakterystyk, jak również do wymogów środowiskowych, klimatycznych, funkcjonalnych i dotyczących bezpieczeństwa wyrobów. W art. 2 określono zakres rozporządzenia, między innymi wyroby budowlane, wyroby i usługi związane z drukowaniem przestrzennym, części kluczowe, części lub materiały na życzenie producenta, zestawy lub zespoły objęte zharmonizowaną specyfikacją techniczną lub europejskimi dokumentami oceny, prefabrykowane domy jednorodzinne. W określonych przypadkach rozporządzenie ma zastosowanie również do wyrobów używanych. W porównaniu z rozporządzeniem w sprawie wyrobów budowlanych zakres został zmieniony, aby uniknąć pokrywania się przepisów, np. z dyrektywą w sprawie wody pitnej i dyrektywą o ściekach komunalnych. W art. 3 określono definicje. W art. 4 określono podstawowe wstępne wymogi i sposoby ustalania zasadniczych charakterystyk wyrobów budowlanych (opartych na właściwościach użytkowych, np. zawartość materiałów z recyklingu). Zostaną one opracowane na podstawie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w części A załącznika I i, wraz z metodami oceny, będą stanowić część norm uznanych za obowiązujące do celów stosowania niniejszego rozporządzenia. Komisja jest również uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych określających progi i klasy właściwości użytkowych w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk. Ponadto w przypadku opóźnień lub braków w procesie normalizacji Komisja jest uprawniona do przyjmowania aktów delegowanych zawierających specyfikacje techniczne. Co więcej, Komisja jest uprawniona do zmiany części A załącznika I w drodze aktów delegowanych w związku z postępem technicznym lub w celu uwzględnienia nowych rodzajów ryzyka i aspektów środowiskowych. Art. 5 stanowi, że wszystkie wyroby objęte rozporządzeniem muszą spełniać ogólne, bezpośrednio stosowane wymogi oraz odpowiednie wymogi dotyczące rodziny lub kategorii wyrobów, określone w części D załącznika I. W artykule tym upoważniono również Komisję do przyjmowania aktów delegowanych określających bardziej szczegółowo wymogi dotyczące wyrobów zgodnie z częścią B, C i D załącznika I. Te akty delegowane mogą być dodatkowo uzupełnione dobrowolnymi normami zharmonizowanymi opracowanymi w ramach zlecenia normalizacji. Ponadto Komisja jest również uprawniona do zmiany części B, C i D załącznika I w drodze aktów delegowanych w związku z postępem technicznym lub w celu uwzględnienia nowych rodzajów ryzyka i aspektów środowiskowych. W art. 6 upoważniono Komisję do określenia właściwego systemu oceny i weryfikacji, w tym dodatkowych kroków niezbędnych do przeciwdziałania systematycznym niezgodnościom.

W art. 7 zdefiniowano „strefę zharmonizowaną” w odróżnieniu od obszarów, za które odpowiadają państwa członkowskie. Ponadto ustanowiono w nim mechanizm zaspokajania potrzeb regulacyjnych państw członkowskich w zakresie zdrowia, bezpieczeństwa lub ochrony środowiska, w tym klimatu. W art. 8 przewidziano uprawnienie do przyjmowania aktów delegowanych określających sposoby unikania podwójnej oceny wyrobów na podstawie niniejszego rozporządzenia i innych przepisów prawa Unii. W rozdziale II (art. 9-18) określono procedurę, deklaracje i oznakowanie. W art. 9–12 uregulowano kwestię deklaracji właściwości użytkowych i obowiązujących w niej zwolnień (w tym w odniesieniu do mikroprzedsiębiorstw, które nie prowadzą handlu transgranicznego, pod pewnymi warunkami: w przypadku wyrobów poddawanych regeneracji lub części obiektów budowlanych przygotowanych do ponownego użycia lub poddawanych regeneracji). W art. 13 i 14 określono zasady dotyczące deklaracji zgodności (DoC, zgodność z wymogami dotyczącymi wyrobów na podstawie art. 5). Aby zminimalizować obciążenia administracyjne, deklaracja zgodności jest łączona z deklaracją właściwości użytkowych. Zgodnie z art. 15 deklaracja właściwości użytkowych i deklaracja zgodności mogą być dostarczane w formacie elektronicznym lub za pośrednictwem odnośnika bezpośredniego. Należy je dostarczać w językach wymaganych przez państwa członkowskie, w których producent zamierza udostępnić wyrób. W art. 16–18 określono ogólne zasady i warunki dotyczące oznakowania CE oraz stosowania innych oznakowań. W rozdziale III (art. 19–33) określono prawa i obowiązki podmiotów gospodarczych. Określono w nim ogólne i szczegółowe obowiązki producentów, w tym dotyczące sposobu stosowania odpowiednich zharmonizowanych specyfikacji technicznych (norm zharmonizowanych i aktów delegowanych) w celu oceny i deklarowania właściwości użytkowych wyrobu. W szczególności w art. 22 określono obowiązki producentów w zakresie ochrony środowiska naturalnego, w tym obowiązek deklarowania obowiązkowych właściwości dotyczących zrównoważonego rozwoju określonych w załączniku I część A sekcja 2, współczynnika globalnego ocieplenia oraz wymogów opartych na właściwościach użytkowych lub minimalnej zawartości materiałów z recyklingu. Po przyjęciu aktów delegowanych dla danej rodziny wyrobów producenci są również zobowiązani do –projektowania i wytwarzania wyrobów i ich opakowań w taki sposób, aby ich ogólna zrównoważoność środowiskowa i klimatyczna osiągnęła poziom zgodny ze stanem wiedzy naukowej i technicznej; –przyznawania pierwszeństwa materiałom nadającym się do recyklingu i materiałom wyprodukowanym w wyniku recyklingu; –przestrzegania zobowiązań dotyczących minimalnej zawartości materiałów z recyklingu oraz innych wartości granicznych w zakresie zrównoważenia środowiskowego zawartych w zharmonizowanych specyfikacjach technicznych; –zapobiegania przedwczesnej utracie przydatności wyrobów, stosowania niezawodnych części i projektowania wyrobów w taki sposób, aby ich trwałość nie spadała poniżej średniej trwałości wyrobów w danej kategorii; –projektowania wyrobów w taki sposób, aby można je było łatwo naprawiać, odtwarzać i aktualizować. W kolejnych artykułach określono szczegółowe obowiązki upoważnionych przedstawicieli (art. 23), importerów (art. 24), takie jak zapewnienie bezpieczeństwa wyrobów będących pod ich kontrolą, sprawdzenie, czy producent wypełnił swoje ogólne obowiązki, dystrybutorów (art. 25), obowiązki dostawców usług realizacji zamówień, brokerów, rynków internetowych, sprzedawców internetowych i sklepów internetowych (tym samym włączając ich do struktury zapewniania zgodności) (art. 27) oraz dostawców usług drukowania przestrzennego (art. 28). Wprowadzono zatem przepisy umożliwiające uwzględnienie w ramach prawnych także nowych modeli biznesowych. Wprowadzono także nowe szczegółowe obowiązki podmiotów gospodarczych zajmujących się demontażem lub przetwarzaniem wyrobów używanych w celu ich ponownego użycia lub regeneracji (art. 29) oraz obowiązki dotyczące wyrobów podwójnego zastosowania i pseudo wyrobów (art. 31). Uregulowano sprzedaż wyrobów budowlanych online lub na odległość (art. 32). W rozdziale IV (art. 34–42) zawarto przepisy w zakresie norm dotyczących wyrobów budowlanych i europejskich dokumentów oceny. Uwzględniono w nim obowiązkowe stosowanie wszystkich wymogów dotyczących właściwości użytkowych i dobrowolne stosowanie wymogów nieodłącznie związanych z wyrobem. Ustanowiono w nim zasady dotyczące europejskich dokumentów oceny i ich powiązań z deklaracją właściwości użytkowych i deklaracją zgodności (art. 35), opracowywania, przyjmowania (art. 36) i publikowania europejskich dokumentów oceny (art. 38), wymagań dotyczących treści europejskich dokumentów oceny (art. 40) oraz reagowania na nieuzasadnione rozpowszechnianie europejskich dokumentów oceny (art. 36). W rozdziale tym uregulowano również zasady rozstrzygania sporów w przypadku braku porozumienia między jednostkami ds. oceny technicznej (JOT) (art. 39). W rozdziale V (art. 43–46) ustanowiono wymogi dotyczące organów wyznaczających zarządzających JOT oraz zasady wyznaczania, monitorowania i oceny tych organów. Wprowadzono w nim również uprawnienia Komisji do określania wymogów dla JOT w zakresie obsady kadrowej oraz do określania zadań koordynacyjnych JOT. W rozdziale VI (art. 47–63) opisano rolę organów notyfikujących (art. 48) oraz wymagania mające zastosowanie do tych organów (art. 49), w tym najważniejsze obowiązki operacyjne i obowiązki w zakresie informowania. Określono w nim wymagania dla jednostek notyfikowanych (art. 50), ich obowiązki operacyjne (art. 60) i obowiązki w zakresie informowania (art. 61) oraz wymieniono obowiązki jednostki notyfikowanej względem jej podwykonawcy lub spółki zależnej (art. 53). Określono w nim również zasady korzystania z urządzeń innych niż laboratorium badawcze jednostki notyfikowanej (art. 54). Przewiduje się procedurę zgłaszania przez państwa członkowskie i Komisję formalnych zastrzeżeń do norm zharmonizowanych dotyczących akredytacji (art. 52). W rozdziale VII (art. 64–67) przewidziano procedury uproszczone. W celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych, szczególnie w przypadku MŚP i mikroprzedsiębiorstw, w niniejszym rozdziale ustanowiono procedury uproszczone, w tym w art. 64 dotyczącym stosowania odpowiedniej dokumentacji technicznej, art. 65 umożliwiającym mikroprzedsiębiorstwom stosowanie łagodniejszego systemu weryfikacji, art. 66, w którym zmniejsza się wymagania dla nieseryjnych wyrobów wykonywanych na zamówienie, wbudowywanych w zidentyfikowanym pojedynczym obiekcie budowlanym, art. 67 dotyczącym uznawania oceny i weryfikacji przeprowadzonej przez inną jednostkę notyfikowaną. W rozdziale VIII (art. 68–76) określono zasady dotyczące nadzoru rynku i procedur ochronnych. W art. 68 upoważniono Komisję do stworzenia systemu umożliwiającego każdej osobie fizycznej lub prawnej składanie skarg lub sprawozdań dotyczących ewentualnych niezgodności z niniejszym rozporządzeniem.

W art. 70 określono sposób postępowania w przypadku niezgodności, a w art. 71 – unijną procedurę ochronną w przypadkach, w których państwa członkowskie mogą skutecznie powoływać się na nadrzędne względy w odniesieniu do zdrowia, bezpieczeństwa lub ochrony środowiska. W art. 72 określono zasady postępowania ze spełniającymi wymagania wyrobami stwarzającymi ryzyko. Art. 73 zawiera upoważnienie dla Komisji do określenia minimalnej liczby kontroli przeprowadzanych przez nadzór rynku oraz do określenia minimalnych zasobów ludzkich, jakie mają zostać zaangażowane przez organy nadzoru rynku do prac związanych z wyrobami budowlanymi. W art. 74 ustanowiono koordynację nadzoru rynku i grupę ds. współpracy administracyjnej (ADCO). Aby zwiększyć potencjał organów nadzoru rynku, przysługuje im prawo do odzyskania kosztów kontroli i badań od podmiotów gospodarczych (art. 75). Organy nadzoru rynkowego są zobowiązane do składania Komisji corocznych sprawozdań ze swojej działalności (art. 76). W rozdziale IX (art. 77–81) określono zasady dotyczące informacji i współpracy administracyjnej. Wprowadzono je w celu wzmocnienia całego systemu i stosowania rozporządzenia, aby uniknąć rozbieżnych decyzji, które mogłyby prowadzić do nierównych warunków działania. Zgodnie z tymi celami w art. 77 ustanawia się i utrzymuje system informacji i komunikacji w celu zapewnienia zharmonizowanej interpretacji i stosowania niniejszego rozporządzenia. W art. 78 upoważnia się Komisję do utworzenia unijnej bazy danych wyrobów budowlanych lub systemu informacji dotyczących wyrobów budowlanych w celu ułatwienia dostępu do informacji o wyrobach (w szczególności deklaracji właściwości użytkowych, deklaracji zgodności i instrukcji dotyczących stosowania). W art. 79 dokonano przeglądu przepisów dotyczących punktów kontaktowych ds. wyrobów budowlanych, aby lepiej wspierać podmioty gospodarcze. W art. 80 nakłada się na organy nadzoru rynku, punkty kontaktowe ds. wyrobów budowlanych, organy wyznaczające, JOT, organy notyfikujące i jednostki notyfikowane obowiązek stałego aktualizowania wiedzy w dziedzinie, którą się zajmują, oraz odbywania szkoleń w zakresie wspólnej interpretacji i stosowania przepisów. Nakłada się w nim również na Komisję obowiązek organizowania szkoleń co najmniej raz w roku. W art. 81 przewiduje się możliwość wspólnego wyznaczenia przez państwa członkowskie organów do wypełniania obowiązków wynikających z rozporządzenia oraz podziału zasobów i obowiązków. W rozdziale X (art. 82) określono warunki współpracy z państwami niebędącymi członkami UE, także w celu ograniczenia negatywnych skutków niezgodności podmiotów gospodarczych mających siedzibę w tych państwach na jednolitym rynku. W rozdziale XI (art. 83 i 84) poruszono kwestie zachęt stosowanych przez państwa członkowskie i zielonych zamówień publicznych. W art. 83 określono podejście, zgodnie z którym państwa członkowskie powinny zachęcać do stosowania bardziej zrównoważonych wyrobów budowlanych. W art. 84 upoważnia się Komisję do opracowania wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju na potrzeby zielonych zamówień publicznych na wyroby budowlane. W rozdziale XII (art. 85) upoważnia się Komisję do określenia, czy dany element jest wyrobem budowlanym. W rozdziale XIII (art. 86) wprowadzono zmiany do rozporządzenia (UE) 2019/1020, tak aby rozporządzenie (UE) 2019/1020 miało zastosowanie również do wyrobów budowlanych. W rozdziale XIV (art. 87–94) zawarto przepisy końcowe. W art. 87 określono warunki przyjmowania aktów delegowanych w rozporządzeniu. W art. 88 określono rolę Stałego Komitetu ds. Budownictwa. Na podstawie art. 91 państwa członkowskie ustanawiają przepisy dotyczące kar za naruszenie przepisów rozporządzenia. W art. 91 określono wymóg przeprowadzenia oceny rozporządzenia nie wcześniej niż po upływie ośmiu lat od daty rozpoczęcia jego stosowania. W art. 93 określono postanowienia przejściowe umożliwiające stopniowe przenoszenie wszystkich norm zharmonizowanych z rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych do nowego rozporządzenia, a tym samym sprawne wprowadzanie ich w życie przez podmioty gospodarcze. W art. 94 określono datę wejścia w życie i datę rozpoczęcia stosowania rozporządzenia. Podobnie jak w rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych, części normatywnej wniosku towarzyszy kilka załączników, a mianowicie: –załącznik I dotyczący podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych (część A), tak jak w rozporządzeniu w sprawie wyrobów budowlanych, oraz nowych elementów: wymogów dotyczących wyrobów opartych na właściwościach użytkowych (Część B), wymogów nieodłącznie związanych z wyrobem, szczególnie związanych z bezpieczeństwem i środowiskiem (Część C) oraz wymogów informacyjnych (Część D); –załącznik II dotyczący zawartości deklaracji właściwości użytkowych i deklaracji zgodności; –załącznik III dotyczący procedury przyjmowania europejskiego dokumentu oceny; –załącznik IV dotyczący obszarów wyrobów i wymagań dla jednostek ds. oceny technicznej (JOT); –załącznik V dotyczący systemów oceny i weryfikacji; –załącznik VI dotyczący zasadniczych charakterystyk, dla których nie jest wymagane odniesienie do stosownej zharmonizowanej specyfikacji technicznej w kontekście notyfikacji jednostek notyfikowanych; –załącznik VII dotyczący tabeli korelacji. 2022/0094 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych, zmieniające rozporządzenie (UE) 2019/1020 i uchylające rozporządzenie (UE) nr 305/2011 (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego ( 1), stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą ( 2), a także mając na uwadze, co następuje: (1)Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 przyjęto w kontekście rynku wewnętrznego w celu zharmonizowania warunków wprowadzania wyrobów budowlanych do obrotu oraz usunięcia przeszkód w handlu wyrobami budowlanymi między państwami członkowskimi. (2)Warunkiem wprowadzenia wyrobu budowlanego do obrotu jest sporządzenie przez producenta deklaracji właściwości użytkowych dla tego wyrobu. Producent bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność danego wyrobu z takimi deklarowanymi właściwościami użytkowymi. Przewidziane są pewne wyjątki od tego obowiązku. (3)Doświadczenia związane z wdrażaniem rozporządzenia nr 305/2011, ocena przeprowadzona przez Komisję w 2019 r. oraz sprawozdanie dotyczące Europejskiej Organizacji Aprobat Technicznych wykazały, że ramy te nie są wystarczająco skuteczne pod różnymi względami, w tym w odniesieniu do opracowywania norm i nadzoru rynku. Ponadto informacje zwrotne otrzymane w trakcie oceny wskazały na potrzebę ograniczenia nakładania się przepisów, sprzeczności i powtarzających się wymogów, w tym w odniesieniu do innych przepisów Unii, w celu zapewnienia większej jasności prawa i ograniczenia obciążeń administracyjnych dla podmiotów gospodarczych. Konieczne jest zatem ustanowienie bardziej konkretnych i szczegółowych zobowiązań prawnych dla podmiotów gospodarczych, jak również nowych przepisów, w tym dotyczących specyfikacji technicznych i nadzoru rynku, tak aby zwiększyć pewność prawa i uniknąć rozbieżnych interpretacji. (4)Konieczne jest ustanowienie sprawnie funkcjonujących przepływów informacji, w tym drogą elektroniczną, aby zapewnić dostępność spójnych i przejrzystych informacji o właściwościach użytkowych wyrobów budowlanych w całym łańcuchu dostaw. Oczekuje się, że zwiększy to przejrzystość i poprawi efektywność przekazywania informacji. Zapewnienie cyfrowego dostępu do kompleksowych informacji o wyrobach budowlanych przyczyniłoby się do transformacji cyfrowej całego sektora budowlanego, sprawiając, że ramy prawne byłyby dostosowane do ery cyfrowej. Dostęp do wiarygodnych i trwałych informacji oznaczałby również, że podmioty gospodarcze i inne podmioty nie przyczyniałyby się do naruszania przez siebie nawzajem przepisów. (5)W rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 10 marca 2021 r. w sprawie wykonania rozporządzenia (UE) nr 305/2011 z zadowoleniem przyjęto cel Komisji, jakim jest zapewnienie bardziej zrównoważonego charakteru sektora budowlanego poprzez uwzględnienie zrównoważonego charakteru wyrobów budowlanych w ramach rewizji rozporządzenia nr 305/2011, zgodnie z zapowiedzią zawartą w Planie działania dotyczącym gospodarki o obiegu zamkniętym. W konkluzjach Rady w sprawie gospodarki o obiegu zamkniętym w sektorze budowlanym z 28 listopada 2019 r. wezwano Komisję do wspierania obiegu zamkniętego wyrobów budowlanych podczas przeglądu rozporządzenia w sprawie wyrobów budowlanych (UE) nr 305/2011. W komunikacie Komisji „Nowa strategia przemysłowa dla Europy” podkreślono potrzebę zajęcia się kwestią zrównoważoności wyrobów budowlanych i zwrócono uwagę, że bardziej zrównoważone środowisko zbudowane ma zasadnicze znaczenie dla transformacji Europy w kierunku neutralności klimatycznej. W komunikacie Komisji „Aktualizacja nowej strategii przemysłowej z 2020 r. – tworzenie silniejszego jednolitego rynku sprzyjającego odbudowie Europy” wskazano sektor budowlany jako jeden z priorytetowych ekosystemów, które stoją przed najważniejszymi wyzwaniami związanymi z realizacją celów w zakresie klimatu i zrównoważonego rozwoju oraz z transformacją cyfrową, i od których zależy konkurencyjność sektora budowlanego. Należy zatem ustanowić przepisy dotyczące deklarowania efektywności środowiskowej i zrównoważonego charakteru wyrobów budowlanych, w tym możliwość ustanowienia odpowiednich progów i klas. (6)Podobnie w Unijnej strategii w sprawie normalizacji na 2022 r. wskazano sektor budowlany jako jeden z najistotniejszych obszarów, w których normy zharmonizowane mogłyby poprawić konkurencyjność i ograniczyć bariery rynkowe. (7)Realizacja celów środowiskowych, w tym walka ze zmianą klimatu, powoduje konieczność ustanowienia nowych obowiązków w zakresie ochrony środowiska naturalnego oraz stworzenia podstaw do opracowania i stosowania metody oceny służącej obliczaniu zrównoważenia środowiskowego wyrobów budowlanych. Z tego samego powodu konieczne jest poszerzenie kręgu regulowanych podmiotów gospodarczych, ponieważ dystrybutorzy, dostawcy i producenci mają do odegrania rolę w obliczaniu stopnia zrównoważenia środowiskowego w sektorze budowlanym. Zakres ten należy zatem poszerzyć w dwóch kierunkach: na niższym szczeblu od dystrybutorów do podmiotów gospodarczych zajmujących się ponownym użyciem i regeneracją wyrobów budowlanych oraz na wyższym szczeblu od producenta do dostawców produktów pośrednich lub surowców. Co więcej, niektóre podmioty brane pod uwagę w kontekście demontażu wyrobów używanych lub innych części obiektów budowlanych lub ich regeneracji i ponownego użycia muszą przyczynić się do zapewnienia bezpiecznego drugiego życia wyrobów budowlanych. (8)W celu zapewnienia bezpieczeństwa i funkcjonalności wyrobów budowlanych, a tym samym obiektów budowlanych, należy unikać wprowadzania do obrotu jako wyroby budowlane elementów, które nie zostały przewidziane przez ich producentów jako wyroby budowlane. Importerzy, dystrybutorzy i inne podmioty gospodarcze działające na rynku niższego szczebla powinni zatem dopilnować, aby te pseudo wyroby budowlane nie były sprzedawane jako wyroby budowlane. Ponadto niektórzy usługodawcy, tacy jak dostawcy usług realizacji zamówień lub dostawcy usług drukowania przestrzennego, nie powinni przyczyniać się do naruszania przepisów przez inne podmioty gospodarcze. W związku z tym konieczne jest wprowadzenie odpowiednich przepisów mających zastosowanie również do tych usług i ich dostawców. (9)Może zdarzyć się tak, że różne podmioty gospodarcze dostarczą zbiór danych 3D, maszynę lub formę do drukowania przestrzennego oraz materiał, który ma być w nich wykorzystany, co doprowadzi do sytuacji, w której żaden z tych podmiotów nie będzie odpowiedzialny za bezpieczeństwo i odpowiednią właściwość użytkową wyrobu wydrukowanego techniką drukowania przestrzennego. Aby uniknąć ewentualnego ryzyka dla bezpieczeństwa w tym względzie, konieczne jest zatem ustanowienie przepisów dotyczących zbiorów danych 3D, materiałów przeznaczonych do wykorzystania w druku przestrzennym oraz usług drukowania przestrzennego, które umożliwiają drukowanie przestrzenne wyrobów budowlanych, tak aby podmioty gospodarcze, przestrzegając tych przepisów, wspólnie osiągnęły poziom bezpieczeństwa podobny do tego, jaki jest zapewniony w przypadku zwykłych wyrobów budowlanych. (10)W celu zapewnienia bezpieczeństwa i ochrony środowiska oraz wypełnienia luki regulacyjnej, która istniałaby w przeciwnym razie, należy wyjaśnić, że wyroby budowlane produkowane na placu budowy w celu ich natychmiastowego wbudowania w obiektach budowlanych podlegają tym samym przepisom, co inne wyroby budowlane. Mikroprzedsiębiorstwa jednak często indywidualnie wytwarzają i instalują wyroby na miejscu. Poddanie tych mikroprzedsiębiorstw w każdych okolicznościach tym samym przepisom co innych przedsiębiorstw miałoby na nie niekorzystny wpływ. W związku z tym konieczne jest umożliwienie państwom członkowskim zwolnienia mikroprzedsiębiorstw z obowiązku sporządzania deklaracji właściwości użytkowych w określonych sytuacjach, gdy nie narusza to interesów innych państw członkowskich. (11)Zapewnienie swobodnego przepływu zestawów lub zespołów wyrobów budowlanych na rynku wewnętrznym przyniesie wymierne korzyści, zwłaszcza obywatelom, konsumentom i przedsiębiorstwom. Ze względu na pewność prawa ich skład powinien być jednak dokładnie określony w zharmonizowanych specyfikacjach technicznych lub europejskich dokumentach oceny.

(12)Stworzenie unijnego rynku małych prefabrykowanych domów jednorodzinnych może potencjalnie obniżyć ceny nieruchomości mieszkalnych i przynieść pozytywne skutki społeczne i gospodarcze. Priorytetem pozostaje uczciwość wobec konsumentów, w szczególności m.in. zapewnienie przystępności cenowej nieruchomości mieszkalnych w kontekście transformacji ekologicznej, zgodnie z wnioskiem dotyczącym zalecenia Rady w sprawie zapewnienia sprawiedliwej transformacji w kierunku neutralności klimatycznej, w szczególności z zaleceniami 7 a)–c). Konieczne jest zatem ustanowienie zharmonizowanych zasad dotyczących takich małych domów. Małe domy są jednak również obiektami budowlanymi, które podlegają kompetencji państw członkowskich. Z uwagi na fakt, że łączne uwzględnienie wszystkich wymogów krajowych dotyczących małych prefabrykowanych domów jednorodzinnych w przyszłych zharmonizowanych specyfikacjach technicznych może okazać się niemożliwe, państwa członkowskie powinny być uprawnione do odstąpienia od stosowania przepisów, które mają mieć zastosowanie do tych prefabrykowanych domów jednorodzinnych. (13)Zgodność wyrobów budowlanych z przepisami Unii często zależy od zgodności ich części kluczowych z tymi przepisami. Z uwagi jednak na fakt, że części kluczowe są często wbudowywane w różne wyroby budowlane, ochronę bezpieczeństwa i środowiska, w tym klimatu, można skuteczniej zapewnić, gdy te części kluczowe są poddawane ocenie na wyższym szczeblu, tj. gdy właściwości użytkowe i zgodność kluczowych części są poddawane ocenie na wcześniejszym etapie i niezależnie od oceny końcowego wyrobu budowlanego, w którym są wbudowywane. Nadzór rynku staje się również bardziej skuteczny, gdy można zidentyfikować i namierzyć części kluczowe niezgodne z wymaganiami. W związku z tym konieczne jest ustanowienie przepisów mających zastosowanie do części kluczowych wyrobów budowlanych. (14)Wyroby budowlane, które zostały wcześniej poddane ocenie i są ponownie użyte, nie powinny podlegać przepisom mającym zastosowanie do nowych wyrobów budowlanych. Używane wyroby budowlane, które nigdy wcześniej nie były wprowadzane do obrotu w Unii, powinny jednak podlegać takim samym przepisom jak nowe wyroby budowlane, z uwagi na fakt, że wyroby te nigdy nie zostały poddane ocenie. (15)Aby zapewnić ochronę bezpieczeństwa i funkcjonalności wyrobów budowlanych, zasady mające zastosowanie do nowych wyrobów budowlanych powinny mieć również zastosowanie do używanych wyrobów budowlanych, w przypadku których następuje zmiana zamierzonego zastosowania, z wyjątkiem zastosowania do celów dekoracyjnych, do używanych wyrobów budowlanych o niejasnym pierwotnym zamierzonym zastosowaniu, do używanych wyrobów budowlanych, które zostały poddane istotnemu procesowi przekształcenia oraz do używanych wyrobów budowlanych, w przypadku których podmiot gospodarczy deklaruje dodatkowe właściwości lub spełnienie wymogów dotyczących wyrobów. (16)Fakt, że używane wyroby budowlane nie powinny, co do zasady, być poddawane nowej ocenie, nie powinien uniemożliwiać podmiotowi gospodarczemu poddania tych wyrobów budowlanych ocenie, jeżeli pomoże to zwiększyć atrakcyjność wykorzystania tych używanych wyrobów budowlanych poprzez wykazanie, że te wyroby budowlane nadal mają określone właściwości lub spełniają obowiązujące wymogi dotyczące wyrobów. (17)Wyroby budowlane wprowadzane do obrotu w najbardziej oddalonych regionach Unii Europejskiej często przywozi się z państw sąsiednich, w związku z czym nie podlegają one wymogom określonym w prawie Unii. Objęcie tych wyrobów budowlanych takimi wymogami byłoby nieproporcjonalnie kosztowne. Jednocześnie wyroby budowlane produkowane w regionach najbardziej oddalonych praktycznie nie są wprowadzane do obrotu w innych państwach członkowskich. W związku z tym państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwolnienia z tych wymogów wyrobów budowlanych wprowadzanych do obrotu lub bezpośrednio montowanych w najbardziej oddalonych regionach Unii Europejskiej. (18)W celu osiągnięcia maksymalnej spójności przepisów niniejsze rozporządzenie powinno w jak największym stopniu opierać się na horyzontalnych ramach prawnych, w tym przypadku na rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1025/2012. Jest ono zgodne z najnowszą tendencją w prawodawstwie dotyczącym wyrobów, polegającą na opracowaniu rozwiązania awaryjnego w sytuacji, gdy europejskie organizacje normalizacyjne nie wydają norm zharmonizowanych, które można by przywołać w Dzienniku Urzędowym. Ze względu na to, że od końca 2019 r. w Dzienniku Urzędowym nie można było przywołać żadnych norm zharmonizowanych dotyczących wyrobów budowlanych, a od wejścia w życie rozporządzenia (UE) nr 305/2011 przywołano ich zaledwie kilkadziesiąt, nowe uprawnienia rezerwowe Komisji powinny być jeszcze bardziej kompleksowe i umożliwiać optymalizację ogólnej liczby specyfikacji technicznych, tak aby nadrobić opóźnienia w dostosowywaniu ich do postępu technicznego. (19)W przypadku gdy w normach zharmonizowanych określono zasady oceny właściwości użytkowych w odniesieniu do zasadniczych charakterystyk istotnych z punktu widzenia prawa budowlanego państw członkowskich, normy zharmonizowane powinny stać się obowiązkowe do celów stosowania niniejszego rozporządzenia, ponieważ tylko takie normy umożliwiają swobodny obrót wyrobami, zapewniając jednocześnie państwom członkowskim możliwość domagania się określenia właściwości wyrobu w zakresie bezpieczeństwa i ochrony środowiska, w tym właściwości związanych z klimatem, z uwzględnieniem ich szczególnej sytuacji krajowej. Te dwa cele, realizowane łącznie, zakładają konieczność oceny wyrobów za pomocą jednej metody oceny, a zatem metoda ta musi być obowiązkowa. Dobrowolne normy można jednak wykorzystać do jeszcze większego skonkretyzowania wymogów dotyczących wyrobów, określonych dla danej rodziny lub kategorii wyrobów w aktach delegowanych, zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 768/2008. Zgodnie z decyzją nr 768/2008 normy te powinny umożliwiać domniemanie zgodności z objętymi nimi wymaganiami. (20)Aby przyczynić się do realizacji celów Europejskiego Zielonego Ładu i Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym oraz aby zapewnić dostępność bezpiecznych wyrobów budowlanych, przy czym bezpieczeństwo jest jednym z celów, do których należy dążyć w ramach prawodawstwa opartego na art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), konieczne jest wprowadzenie nieodłącznych wymogów dotyczących wyrobów w zakresie bezpieczeństwa, funkcjonalności i ochrony środowiska, w tym klimatu. Przy określaniu tych wymagań Komisja powinna wziąć pod uwagę ich potencjalny wkład w osiągnięcie unijnych celów w zakresie klimatu, celów środowiskowych oraz celów w zakresie efektywności energetycznej. Wymagania te nie odnoszą się jedynie do właściwości użytkowych wyrobów budowlanych. W przeciwieństwie do poprzedniej dyrektywy 89/106/WE, w rozporządzeniu (UE) nr 305/2011 nie przewidziano możliwości ustanowienia takich wymogów nieodłącznie związanych z wyrobem. Niektóre normy zharmonizowane dotyczące wyrobów budowlanych zawierają jednak takie wymogi nieodłącznie związane z wyrobem, które mogą odnosić się do środowiska, bezpieczeństwa lub po prostu do dobrego funkcjonowania wyrobu. W normach tych wykazano, że istnieje praktyczna potrzeba wprowadzenia takich wymogów w zakresie bezpieczeństwa, środowiska lub po prostu funkcjonowania wyrobów. W art. 114 TFUE, stanowiącym podstawę prawną niniejszego rozporządzenia, nałożono również obowiązek dążenia do wysokiego poziomu ochrony środowiska, zdrowia i bezpieczeństwa ludzi. W niniejszym rozporządzeniu należy więc (ponownie) wprowadzić lub zatwierdzić wymogi nieodłącznie związane z wyrobem. Mimo że to prawodawca musi ustanowić te wymogi, istnieje potrzeba określenia ich dla ponad 30 rodzin wyrobów, z których każda obejmuje kilka kategorii. W związku z tym należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w celu określenia wymogów dla odpowiedniej rodziny lub kategorii wyrobów budowlanych. (21)Produkcja i dystrybucja wyrobów budowlanych staje się coraz bardziej złożona, co prowadzi do powstawania nowych wyspecjalizowanych podmiotów gospodarczych, takich jak dostawcy usług realizacji zamówień. Aby zapewnić przejrzystość, pewne ogólne obowiązki, w tym dotyczące współpracy z organami, powinny mieć zastosowanie do wszystkich podmiotów zaangażowanych w łańcuch dostaw, produkcję, dystrybucję, znakowanie własną marką, przepakowywanie lub handel na rynku wtórnym, montaż, demontaż w celu ponownego użycia lub regeneracji oraz samą regenerację wyrobów. Ponadto dostawcy powinni być zobowiązani do współpracy z organami nadzoru rynku do celów oceny zrównoważenia środowiskowego. Z tych względów oraz aby uniknąć powtarzania obowiązków, termin „podmiot gospodarczy” należy zdefiniować szeroko, tak aby obejmował wszystkie te podmioty i aby można było dla nich wszystkich ustanowić jednorazowo podstawowe obowiązki ogólne. (22)Aby zapewnić jednolite praktyki w państwach członkowskich, nawet w przypadku braku konsensusu co do tych praktyk, Komisja powinna być uprawniona do przyjmowania, w odniesieniu do ograniczonego zakresu kwestii, aktów wykonawczych dotyczących wykonania niniejszego rozporządzenia. Odpowiednie uprawnienia odnoszą się do definicji, obowiązków i praw podmiotów gospodarczych oraz obowiązków i praw jednostek notyfikowanych. (23)Aby poprawić pewność prawa i złagodzić fragmentację unijnego rynku wyrobów budowlanych wynikającą z istnienia wymogów i znaków krajowych, należy jasno określić obszar regulowany na szczeblu UE, tzw. strefę zharmonizowaną, w odróżnieniu od elementów pozostających w gestii krajowych organów regulacyjnych państw członkowskich. (24)Aby zachować równowagę między łagodzeniem fragmentacji rynku a prawnie uzasadnionymi interesami państw członkowskich w zakresie regulacji obiektów budowlanych, należy jednocześnie przewidzieć mechanizm pozwalający na lepsze uwzględnienie potrzeb państw członkowskich przy opracowywaniu zharmonizowanych specyfikacji technicznych. Z tego samego powodu należy ustanowić mechanizm umożliwiający państwom członkowskim ustanawianie, w oparciu o nadrzędne względy ochrony zdrowia, bezpieczeństwa lub środowiska, dodatkowych wymagań dotyczących wyrobów budowlanych. (25)Gospodarkę o obiegu zamkniętym, która stanowi kluczowy element Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, można promować poprzez obowiązkowe systemy zwrotu kaucji oraz obowiązek przyjmowania nieużywanych produktów. Państwa członkowskie powinny mieć zatem możliwość wdrożenia takich środków. (26)W celu zwiększenia jasności prawa i zmniejszenia obciążeń administracyjnych podmiotów gospodarczych należy unikać sytuacji, w których wyroby budowlane podlegają wielokrotnej ocenie w zakresie tego samego aspektu zdrowia, bezpieczeństwa lub ochrony środowiska, w tym klimatu, na podstawie różnych przepisów Unii. Potwierdzono to w ramach platformy REFIT, zalecając Komisji priorytetowe potraktowanie problemów związanych z nakładającymi się i powtarzającymi się wymogami. Komisja powinna więc być w stanie określić warunki, na jakich spełnienie obowiązków wynikających z innych przepisów prawa Unii powoduje również spełnienie niektórych obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia, w przypadku gdy skądinąd ten sam aspekt dotyczący zdrowia, bezpieczeństwa lub ochrony środowiska, w tym klimatu, byłby oceniany równolegle na podstawie niniejszego rozporządzenia i innych przepisów prawa Unii. (27)Ponadto, aby uniknąć stosowania przez państwa członkowskie i podmioty gospodarcze rozbieżnych praktyk, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w celu określenia, czy niektóre wyroby budowlane wchodzą w zakres definicji wyrobu budowlanego. (28)W szczególności w przypadku produktów związanych z energią, ujętych w planach prac dotyczących ekoprojektu, które to produkty są jednocześnie wyrobami budowlanymi, oraz w przypadku produktów pośrednich, z wyjątkiem cementu, pierwszeństwo w ustalaniu wymogów w zakresie zrównoważonego rozwoju będzie miało [rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów]. Powinno to dotyczyć na przykład źródeł ciepła, kotłów, pomp ciepła, urządzeń do ogrzewania wody i pomieszczeń, wentylatorów, systemów chłodzenia i wentylacji oraz produktów fotowoltaicznych, z wyjątkiem paneli fotowoltaicznych zintegrowanych z budynkiem. W razie potrzeby niniejsze rozporządzenie nadal może mieć charakter uzupełniający, głównie w odniesieniu do aspektów dotyczących bezpieczeństwa, przy jednoczesnym uwzględnieniu innych przepisów Unii dotyczących wyrobów, takich jak urządzenia gazowe, urządzenia niskiego napięcia i maszyny. W przypadku innych wyrobów, aby uniknąć niepotrzebnych obciążeń dla podmiotów gospodarczych, w przyszłości może pojawić się potrzeba określenia warunków, na jakich w wyniku spełnienia obowiązków wynikających z innych przepisów prawa Unii zostają również spełnione niektóre obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia. Komisja powinna posiadać uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w celu określenia takich warunków. (29)Aby stworzyć zachętę do przestrzegania przepisów, producent wyrobów budowlanych powinien ponosić odpowiedzialność za nieprawidłowe deklaracje właściwości użytkowych i deklaracje zgodności. (30)Zwiększone wykorzystanie wyrobów poddanych regeneracji jest częścią zmiany w kierunku gospodarki o bardziej zamkniętym obiegu oraz zmniejszenia śladu środowiskowego i węglowego wyrobów budowlanych. Ponadto rynek regeneracji wyrobów nie jest obecnie zbyt rozwinięty, a wymogi dotyczące wyrobów poddanych regeneracji znacząco różnią się w poszczególnych państwach członkowskich. W związku z tym, a także w celu poszanowania zasady pomocniczości, państwa członkowskie powinny mieć możliwość zwolnienia wyrobów poddanych regeneracji z obowiązku sporządzania dla nich deklaracji właściwości użytkowych. Takie zwolnienie nie powinno być jednak możliwe w przypadku wyrobów, które nie nadają się do regeneracji lub gdy w grę wchodzą interesy innych państw członkowskich. (31)Aby zwiększyć dostęp do łatwo dostępnych i wyczerpujących informacji o wyrobach budowlanych, a tym samym przyczynić się do zwiększenia ich bezpieczeństwa, funkcjonalności i zrównoważoności, należy dopilnować, by deklaracja właściwości użytkowych zawierała wszystkie informacje niezbędne dla użytkowników i organów. Ze względu na użyteczność dla użytkowników producenci powinni mieć możliwość umieszczania w takiej deklaracji dodatkowych informacji, pod warunkiem że deklaracje właściwości użytkowych pozostaną jednolite i łatwe do odczytania oraz że nie będą nadmiernie wykorzystywane do celów reklamowych.

(32)Aby jednak ponowne użycie i regeneracja wyrobów budowlanych oraz wykorzystanie nadwyżek wyrobów budowlanych były możliwe na dużą skalę, należy ustanowić w odniesieniu do tych wyrobów budowlanych złagodzoną procedurę sporządzania deklaracji właściwości użytkowych. W przypadku nadwyżek wyrobów budowlanych, jeżeli zmiana w wyniku ich użycia jest wykluczona, złagodzona procedura powinna ograniczać się do przypadków, w których pierwotny producent odmawia przyjęcia odpowiedzialności za nadwyżkę wyrobu budowlanego, ponieważ zawsze lepiej jest, gdy za wyroby budowlane, jeżeli nie uległy zmianie, odpowiedzialność ponosi pierwotny, kompetentny producent. (33)Aby zmniejszyć obciążenie dla podmiotów gospodarczych, a w szczególności producentów, podmioty gospodarcze wystawiające deklaracje właściwości użytkowych i deklaracje zgodności powinny dostarczać te deklaracje drogą elektroniczną, być upoważnione do ich dostarczania za pośrednictwem odnośnika bezpośredniego do dokumentu niepodlegającego modyfikacji lub umieszczać w tych deklaracjach odnośniki bezpośrednie do dokumentów niepodlegających modyfikacji. (34)Aby producenci mogli wykazać, że wyroby budowlane korzystające ze swobodnego przepływu towarów spełniają odpowiednie wymogi unijne, należy wprowadzić wymóg przedstawienia deklaracji zgodności uzupełniającej deklarację właściwości użytkowych, przyczyniając się tym samym do zapewnienia większej zgodności ram prawnych dotyczących wyrobów budowlanych z przepisami rozporządzenia (WE) nr 765/2008. Aby jednak zminimalizować potencjalne obciążenia administracyjne, deklarację zgodności i deklarację właściwości użytkowych należy połączyć i dostarczyć drogą elektroniczną. Obciążenia administracyjne dla MŚP należy dodatkowo zminimalizować poprzez wprowadzenie ukierunkowanych przepisów w zakresie uproszczenia, w tym dotyczących stosowania odpowiedniej dokumentacji technicznej zastępującej badania typu, umożliwiającej mikroprzedsiębiorstwom korzystanie z łagodniejszego systemu weryfikacji oraz ograniczającej wymogi dla nieseryjnych wyrobów wykonywanych na zamówienie, instalowanych w określonym pojedynczym obiekcie budowlanym. Państwa członkowskie powinny mieć również możliwość zwolnienia mikroprzedsiębiorstw, które nie prowadzą handlu transgranicznego, z obowiązku sporządzania deklaracji właściwości użytkowych. (35)W celu zapewnienia zgodności z innymi przepisami dotyczącymi wyrobów oraz zgodnie z ogólnymi zasadami rozporządzenia (WE) nr 765/2008 oznakowanie CE należy umieszczać na wyrobach budowlanych, dla których producent sporządził deklarację właściwości użytkowych lub deklarację zgodności. Producent bierze zatem na siebie odpowiedzialność za zapewnienie zgodności danego wyrobu z deklarowanymi właściwościami użytkowymi i obowiązującymi wymogami dotyczącymi wyrobów. (36)Aby zapewnić bezpieczeństwo, funkcjonalność i zrównoważoność wyrobów budowlanych, a tym samym obiektów budowlanych, wszystkie podmioty gospodarcze mające związek z łańcuchem dostaw i siecią dystrybucji powinny wprowadzić właściwe środki w celu zagwarantowania, że wprowadzają do obrotu lub udostępniają na rynku wyłącznie wyroby budowlane zgodne z obowiązującymi wymogami unijnymi. Aby zwiększyć jasność prawa, należy wyraźnie określić obowiązki podmiotów gospodarczych. (37)Producenci wyrobów budowlanych muszą w dokładny i jednoznaczny sposób określić typ wyrobu, aby zapewnić dokładną podstawę oceny zgodności takiego wyrobu z wymogami unijnymi. Jednocześnie, aby uniknąć obchodzenia obowiązujących wymogów, producentom należy zakazać tworzenia coraz nowszych typów wyrobów, jeśli są one identyczne pod względem podstawowych cech. (38)Aby uniknąć oświadczeń wprowadzających w błąd, wszelkie oświadczenia producentów wyrobów budowlanych powinny opierać się na metodzie oceny zawartej w zharmonizowanych specyfikacjach technicznych lub, jeśli taka metoda oceny nie istnieje, na metodach odzwierciedlających najlepsze dostępne techniki, w przypadku gdy nie istnieje taka metoda oceny przewidziana w zharmonizowanej specyfikacji technicznej. (39)Dokumentacja techniczna wyrobów budowlanych sporządzona przez producenta ułatwia organom i jednostkom notyfikowanym weryfikację tych wyrobów pod kątem zgodności z wymogami unijnymi. Aby zwiększyć dostęp do wyczerpujących informacji, taka dokumentacja techniczna powinna zawierać ocenę zrównoważenia środowiskowego danego wyrobu budowlanego. (40)Aby zapewnić przejrzystość dla użytkowników wyrobów budowlanych i uniknąć niewłaściwego stosowania tych wyrobów, producent powinien dokładnie określić te wyroby budowlane i ich zamierzone zastosowanie. Z tego samego powodu producent powinien wyraźnie zaznaczyć, czy wyroby budowlane są przeznaczone wyłącznie do użytku profesjonalnego, czy też do użytku przez konsumentów. Aby zapewnić identyfikowalność wyrobów budowlanych, na wyrobach należy umieścić informacje na temat producentów lub, jeśli nie jest to możliwe, np. ze względu na wielkość lub powierzchnię wyrobu, na jego opakowaniu lub, jeśli nie jest to możliwe, w dołączonym do niego dokumencie. (41)Aby zapewnić spełnienie wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu, producenci powinni aktywnie wyszukiwać, przechowywać i oceniać informacje oraz podejmować odpowiednie działania w przypadku potwierdzenia niezgodności lub osiągania niewystarczających wyników lub w przypadku wystąpienia ryzyka. (42)Aby zoptymalizować realizację celów określonych w ramach Europejskiego Zielonego Ładu i Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, producentów należy zobowiązać do osiągnięcia odpowiedniego poziomu zrównoważenia środowiskowego, zarówno w odniesieniu do ich wyrobów, jak i ich wytwarzania. Obowiązek ten wymaga podejmowania decyzji umożliwiających znalezienie kompromisu pomiędzy różnymi aspektami środowiskowymi oraz pomiędzy aspektami środowiskowymi i aspektami dotyczącymi bezpieczeństwa, przy czym zarówno aspekty środowiskowe, jak i aspekty dotyczące bezpieczeństwa mogą odnosić się do samego wyrobu lub do obiektów budowlanych. Aby zapewnić producentom pewność co do sposobu podejmowania decyzji umożliwiających znalezienie kompromisu, w niniejszym rozporządzeniu należy określić jasne przepisy dotyczące kompromisów. (43)Dążąc do zapewnienia zrównoważoności i trwałości wyrobów budowlanych, producenci powinni zagwarantować możliwość użytkowania wyrobów przez bardzo długi czas. Tak długie użytkowanie wymaga sporządzenia odpowiedniego projektu, stosowania niezawodnych części, zapewnienia możliwości naprawy wyrobów, dostępności informacji na temat napraw i dostępu do części zamiennych. (44)Aby wzmocnić obieg zamknięty wyrobów budowlanych zgodnie z celami określonymi w ramach Planu działania dotyczącego gospodarki o obiegu zamkniętym, producenci powinni propagować ponowne użycie, regenerację i recykling swoich wyrobów. Przygotowanie do ponownego użycia, ponowne użycie, regeneracja i recykling wymagają wdrożenia określonych rozwiązań projektowych, a mianowicie ułatwienia oddzielania części składowych i materiałów na późniejszym etapie recyklingu oraz unikania materiałów mieszanych, łączonych lub o skomplikowanym składzie. Ponieważ zwykłe instrukcje dotyczące stosowania nie zawsze docierają do podmiotów gospodarczych odpowiedzialnych za przygotowanie do ponownego użycia, ponowne użycie, regenerację i recykling, oprócz instrukcji dotyczących stosowania, w bazach danych o wyrobach lub systemach dotyczących wyrobów oraz na stronach internetowych producentów należy udostępnić niezbędne informacje w tym zakresie. (45)Aby dostarczać bezpieczne, funkcjonalne i zrównoważone pod względem środowiskowym wyroby budowlane, należy ustanowić kompleksowe obowiązki dla producentów w zakresie zrównoważoności i bezpieczeństwa. Ze względu na znaczenie tych obowiązków i osiągnięcie właściwej równowagi między funkcjonalnością, bezpieczeństwem i zrównoważonością, Komisja powinna posiadać uprawnienia do określania w drodze aktów delegowanych warunków, na jakich – w odniesieniu do konkretnej rodziny lub kategorii wyrobów – obowiązki te zostają spełnione lub zakłada się, że zostały spełnione. (46)Niektóre wyroby budowlane stają się odpadami, mimo że nigdy ich nie użyto. Aby uniknąć takiego marnotrawienia zasobów, producenci powinni zgodzić się na odzyskanie, bezpośrednio lub za pośrednictwem importerów i dystrybutorów, praw własności do wyrobów, których po dostarczeniu na plac budowy lub do użytkownika nie używano i które znajdują się w stanie odpowiadającym stanowi, w jakim zostały wprowadzone do obrotu. (47)Aby użytkownicy wyrobów budowlanych mogli dokonywać świadomych wyborów, należy ich dostatecznie dobrze poinformować o efektywności środowiskowej wyrobów, o ich zgodności z wymogami środowiskowymi oraz o stopniu realizacji przez producenta obowiązków w zakresie ochrony środowiska naturalnego w tym zakresie. Komisja posiada zatem uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych w celu ustanowienia szczegółowych wymogów dotyczących etykiet, które mogą obejmować łatwe do zrozumienia etykietowanie w formie „sygnalizacji świetlnej”. (48)Niektóre obowiązki producenta, takie jak ocena zrównoważenia środowiskowego lub przyznawanie pierwszeństwa materiałom nadającym się do recyklingu, są trudne do spełnienia w przypadku wyrobów używanych, poddanych regeneracji lub w przypadku nadwyżek wyrobów. Podmioty gospodarcze umożliwiające ponowne użycie lub zajmujące się regeneracją wyrobów należy zatem zwolnić z tych obowiązków, tym bardziej, że ponowne użycie i regeneracja wyrobów są korzystne dla środowiska. (49)Upoważnieni przedstawiciele są często jedynymi osobami, z którymi można się skontaktować w przypadku wyrobów przywożonych, natomiast producenci często powierzają im bardzo ograniczone zadania i nie przekazują im wszystkich informacji niezbędnych do skutecznego reprezentowania producentów. W związku z tym należy wyjaśnić oraz podkreślić rolę i obowiązki upoważnionych przedstawicieli. (50)Podmiot gospodarczy, który modyfikuje dany wyrób w sposób, który może mieć wpływ na jego właściwości użytkowe lub bezpieczeństwo, powinien podlegać obowiązkom producentów w celu sprawdzenia, czy właściwości użytkowe lub bezpieczeństwo wyrobu są nadal takie same. Obowiązku tego nie należy jednak nakładać na podmiot gospodarczy, który przepakowuje wyroby w celu udostępnienia ich w innym państwie członkowskim, ponieważ w przeciwnym razie handel na rynku wtórnym, a tym samym swobodny obrót wyrobami, byłby utrudniony, a przepakowywanie co do zasady nie powinno mieć wpływu na właściwości użytkowe ani na bezpieczeństwo wyrobu budowlanego. Aby jednak zachować właściwości użytkowe i zapewnić bezpieczeństwo wyrobów, podmiot gospodarczy zajmujący się przepakowywaniem powinien ponosić odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie tych czynności, aby zagwarantować, że dany wyrób nie zostanie uszkodzony, a użytkownicy nadal będą należycie informowani w języku określonym przez państwo członkowskie, w którym udostępnia się te wyroby. (51)Aby zwiększyć stopień przestrzegania przez producentów obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia oraz przyczynić się do usunięcia stwierdzonych uchybień i poprawy nadzoru rynku, należy upoważnić i zobowiązać usługodawców, internetowe platformy handlowe i brokerów do zweryfikowania niektórych łatwych do sprawdzenia cech wyrobów i ich producentów, takich jak określenie typu wyrobu i sporządzenie kompleksowej dokumentacji technicznej, powinni oni również brać czynny udział w zapewnianiu, by do użytkowników trafiały wyłącznie wyroby zgodne z wymogami.

(52)Aby uniknąć sytuacji, w której drukowanie przestrzenne wykorzystuje się do obchodzenia obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia, na dostawcach usług drukowania przestrzennego powinny spoczywać określone obowiązki w zakresie informowania. (53)Bezpieczne stosowanie wyrobów używanych i poddanych regeneracji często zależy od posiadania dokładnych informacji na temat ich pierwszego zastosowania. Podmiot gospodarczy zajmujący się demontażem wyrobów używanych w celu ich ponownego użycia lub regeneracji powinien zatem sporządzić protokoły dotyczące miejsca, warunków i przypuszczalnego czasu użytkowania zdemontowanego wyrobu. (54)Właściwości użytkowe i bezpieczeństwo wyrobów są również uzależnione od zastosowanych części składowych oraz usług świadczonych przez kalibratorów lub innych usługodawców w zakresie ich projektowania i wytwarzania. Z tego względu należy określić pewne obowiązki dla dostawców części składowych i usługodawców zaangażowanych w wytwarzanie wyrobów. W przypadku gdy niezgodność lub ryzyko mogły powstać z powodu dostarczonej przez dany podmiot gospodarczy części składowej lub świadczonej przez niego usługi, dostawca lub usługodawca powinien poinformować o tym fakcie pozostałych klientów, którzy otrzymali tę samą część składową, lub na rzecz których świadczono tę samą usługę, tak aby można było skutecznie przeciwdziałać niezgodnościom i ryzyku również w odniesieniu do innych wyrobów. (55)Niektóre elementy używane do celów budowlanych mają wiele potencjalnych zastosowań. Ich producenci powinni mieć swobodę decydowania, czy elementy te mają być używane do celów budowlanych, czy też nie, również po to, aby uniknąć konieczności poddawania ich ocenie właściwości użytkowych i zgodności, gdy nie jest to konieczne. Jeśli jednak zdecydują, że dany element nie jest przeznaczony do stosowania w celach budowlanych, choć mógłby być użyty do tego celu („pseudo wyrób”), producenci i inne podmioty gospodarcze powinni zadbać o to, aby nie był on używany w obiektach budowlanych. W przeciwnym razie niektóre elementy mogłyby zostać użyte do celów budowlanych, nie spełniając wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu. (56)Z tego samego powodu, jeżeli jednak producenci elementów, które ze względu na ich charakter mogą być używane zarówno do celów budowlanych, jak i do innych celów („wyroby podwójnego zastosowania”), nie wykluczają jednoznacznie ich użycia do celów budowlanych, powinni oni realizować obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do wszystkich elementów danego typu. (57)Aby wyjaśnić stosowanie niniejszego rozporządzenia do sprzedaży przez internet i innych rodzajów sprzedaży na odległość, należy określić, na jakich warunkach dany wyrób uznaje się za wyrób oferowany klientom w Unii. Z uwagi na to, że w handlu internetowym istnieje większe prawdopodobieństwo nieprzestrzegania przepisów, państwa członkowskie powinny dołożyć szczególnych starań i wyznaczyć jeden scentralizowany organ nadzoru rynku do wykrywania ofert sprzedaży na odległość skierowanych do klientów na swoim terytorium, tak aby właściwe organy nadzoru rynku mogły wprowadzić odpowiednie środki. Ponieważ do wykrywania takich ofert niezbędna jest wiedza specjalistów ds. badań lub specjalne oprogramowanie oparte na sztucznej inteligencji, zadanie to należy scentralizować i powierzyć jednemu organowi nadzoru rynku. (58)W szybkim tempie rozwijają się technologie cyfrowe, które mają znaczny potencjał w zakresie zmniejszania obciążeń administracyjnych i kosztów ponoszonych przez podmioty gospodarcze i organy publiczne, a jednocześnie sprzyjają powstawaniu innowacyjnych i nowych możliwości rynkowych i modeli biznesowych. Wykorzystanie technologii cyfrowych w znacznym stopniu przyczyni się również do osiągnięcia celów określonych w ramach fali renowacji, w tym celów dotyczących efektywności energetycznej, oceny cyklu życia i monitorowania zasobów budowlanych. W związku z tym Komisja powinna posiadać uprawnienia do wykorzystania dodatkowych możliwości, jakie stwarza cyfryzacja, w drodze aktów wykonawczych. (59)Ponieważ normy zharmonizowane opracowane w odniesieniu do wyrobów budowlanych (zwane dalej normami dotyczącymi wyrobów budowlanych) są w większości przypadków obowiązkowe, do celów zapewnienia pewności prawa normy te powinny być zgodne nie tylko z odpowiednimi zleceniami normalizacji i z niniejszym rozporządzeniem, lecz również z ogólnymi zasadami prawa Unii. (60)Aby zapewnić terminowe przytaczanie odniesień do norm dotyczących wyrobów budowlanych w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, Komisja Europejska powinna posiadać uprawnienia do ograniczania zakresu lub uchylania wadliwych norm do celów wywołania skutków prawnych na podstawie niniejszego rozporządzenia w drodze aktów delegowanych, zamiast odmawiania przywoływania odniesień do tych norm w Dzienniku Urzędowym. (61)Aby zapewnić spójność systemu, niniejsze rozporządzenie powinno opierać się na horyzontalnych ramach prawnych dotyczących normalizacji. W związku z tym rozporządzenie (UE) nr 1025/2012 powinno mieć zastosowanie w możliwym zakresie również do norm, które stały się obowiązkowe na podstawie niniejszego rozporządzenia. Rozporządzenie (UE) nr 1025/2012 ma zatem na celu określenie m.in. procedury wniesienia zastrzeżeń wobec norm zharmonizowanych dotyczących wyrobów budowlanych w przypadku, gdy normy takie nie spełniają w pełni wymogów określonych w odpowiednim zleceniu normalizacji lub innych wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu. (62)Ponieważ europejskie dokumenty oceny nie są aktami o powszechnym zastosowaniu, lecz stanowią pierwszy etap dwuetapowej procedury administracyjnej prowadzącej do uzyskania oznakowania CE, nie należy ich uznawać za zharmonizowane specyfikacje techniczne. Podstawowe zasady opracowywania norm zharmonizowanych, takie jak przejrzystość dla konkurentów, mogą i powinny mieć jednak zastosowanie również do europejskich dokumentów oceny. Ponadto europejskie dokumenty oceny należy przywoływać w procedurach oceny właściwości użytkowych i zgodności w taki sam sposób, jak normy zharmonizowane. Aby zatem uniknąć długotrwałego powtarzania przepisów, główne zasady dotyczące norm zharmonizowanych powinny mieć również zastosowanie do europejskich dokumentów oceny. Aby zapewnić przejrzystość dla konkurentów, europejskie dokumenty oceny należy udostępnić publicznie, a odniesienia do wszystkich europejskich dokumentów oceny opublikować w Dzienniku Urzędowym. (63)Obecnie istnieje ryzyko, że coraz większa liczba trudnych do odróżnienia europejskich dokumentów oceny, które często mają niewielką wartość dodaną w porównaniu z innymi dokumentami lub obowiązującymi normami zharmonizowanymi, spowolni ich publikację. Aby wyeliminować to ryzyko w sposób opłacalny, należy ustanowić lub skonkretyzować pewne zasady opracowywania i przyjmowania europejskich dokumentów oceny. Komisja powinna również wzmóc sprawowaną przez siebie kontrolę. (64)Wymogi mające zastosowanie do organów wyznaczających jednostki ds. oceny technicznej (JOT) nie powinny w znaczący sposób różnić się od wymogów mających zastosowanie do organów notyfikujących, z uwagi na podobieństwa między ich rolami. Z tego samego powodu JOT powinny być tak samo niezależne i sprawować taką samą kontrolę nad procesem decyzyjnym, jak jednostki notyfikowane. (65)W odpowiedzi na znaczny odsetek notyfikacji opartych na niekompletnych lub błędnych ocenach, w szczególności w przypadku notyfikacji podmiotów prawnych nieposiadających wewnętrznych kompetencji technicznych, należy zwiększyć zdolności organów notyfikujących w zakresie zasobów, mianowicie poprzez ustanowienie wymogów minimalnych; doprecyzować wymogi dotyczące jednostek notyfikowanych, mianowicie w odniesieniu do ich niezależności, delegowania zadań innym podmiotom prawnym oraz własnej zdolności do wykonywania zadań; wprowadzić wymóg zatrudniania w jednostkach notyfikowanych odpowiednio wykwalifikowanego personelu oraz sprawdzać kompetencje tego personelu – w tym celu najskuteczniejsze okazało się narzędzie w postaci struktury kwalifikacji; zapewnić, by to jednostka notyfikowana sprawowała faktyczną kontrolę nad personelem, przydzielaniem ekspertów zewnętrznych, procedurami, kryteriami i procesem decyzyjnym, a nie podwykonawca, spółka zależna lub inna spółka należąca do tej samej grupy spółek, oraz sprawdzić, czy ma to miejsce; oraz zwiększyć zakres dokumentacji, jaką mają dostarczyć jednostki przy składaniu wniosku o wyznaczenie na jednostkę notyfikowaną, aby zapewnić organom notyfikującym bardziej gruntowną i stosunkowo sprawiedliwą podstawę podejmowania decyzji. (66)Aby przeciwdziałać powszechnej, wadliwej praktyce stosowanej przez jednostki akredytujące, należy zadbać o to, aby jednostki akredytujące za podstawę akredytacji przyjmowały niniejsze rozporządzenie, a nie często odbiegające od niego normy. Należy również dopilnować, by jednostki akredytujące oceniały zdolności jednostki będącej wnioskodawcą, a nie grupy spółek, ponieważ to sama jednostka będąca wnioskodawcą musi kontrolować przyszłą certyfikację. (67)Aby zapewnić równe szanse i uniknąć niepewności prawa, należy jaśniej określić i doprecyzować obowiązki jednostek notyfikowanych zarówno w odniesieniu do ich działalności w zakresie oceny i weryfikacji, jak i powiązanych z nią aspektów. (68)Aby uniknąć powiązań między pracownikami jednostek notyfikowanych a producentami, jednostki notyfikowane powinny zapewnić rotację pracowników wykonujących różne zadania związane z oceną zgodności. (69)Organy państw członkowskich mogą mieć pytania, na które odpowiedzi może udzielić wyłącznie określona jednostka notyfikowana. W związku z tym jednostki notyfikowane powinny również odpowiadać na ewentualne pytania organów innych państw członkowskich. (70)Aby umożliwić wszystkim organom łatwiejsze wykrywanie niezgodności jednostek notyfikowanych, producentów i wyrobów oraz zapewnić równe szanse, jednostki notyfikowane powinny być uprawnione, a w przypadku gdy taką niezgodność można wyraźnie wykazać, nawet zobowiązane do aktywnego przekazywania informacji o niezgodnościach odpowiednim organom nadzoru rynku lub organom notyfikującym. Jednostki notyfikowane nie powinny jednak naruszać obowiązku w zakresie informowania poprzez prowadzenie dochodzeń wobec podmiotów innych niż ich klienci lub partnerzy. (71)Aby stworzyć równe szanse dla jednostek notyfikowanych i producentów, należy poprawić koordynację między jednostkami notyfikowanymi. Ponieważ tylko połowa obecnych jednostek notyfikowanych uczestniczy z własnej inicjatywy w działaniach istniejącej już grupy koordynacyjnej ds. jednostek notyfikowanych, udział w niej powinien stać się obowiązkowy.

(72)Próby ustanowienia w rozporządzeniu (UE) nr 305/2011 procedur uproszczonych dla małych i średnich przedsiębiorstw, a tym samym zmniejszenia obciążeń i kosztów ponoszonych przez MŚP i mikroprzedsiębiorstwa, nie były w pełni skuteczne i często pozostawały niezrozumiałe lub nie były stosowane z powodu braku świadomości lub niejasności co do ich zastosowania. Usuwając stwierdzone uchybienia i opierając się na wcześniej ustanowionych przepisach, należy wyjaśnić i ułatwić ich stosowanie, a tym samym osiągnąć cel, jakim jest wspieranie MŚP przy jednoczesnym zapewnieniu właściwości użytkowych, bezpieczeństwa i zrównoważenia środowiskowego wyrobów budowlanych. (73)Należy upowszechnić uznawanie wyników badań uzyskanych przez innego producenta, przewidzianych w art. 36 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 305/2011, aby zmniejszyć ogólne obciążenie podmiotów gospodarczych, a mianowicie producentów. Taki mechanizm uznawania jest szczególnie potrzebny, aby uniknąć wielokrotnego oceniania zrównoważenia środowiskowego surowców, produktów pośrednich i produktów końcowych. (74)Aby zagwarantować pewność prawa w przypadku problemów związanych z bezpieczeństwem lub właściwościami użytkowymi, na takie uznanie należy zezwolić tylko wtedy, gdy zarówno dwa zaangażowane podmioty gospodarcze, jak i dwie zaangażowane jednostki notyfikowane zobowiążą się do współpracy, a podmiot gospodarczy uzyskujący certyfikację będzie sprawował kontrolę techniczną nad danym wyrobem. (75)Ocena rozporządzenia (UE) nr 305/2011 wykazała, że działania w zakresie nadzoru rynku prowadzone na szczeblu krajowym są bardzo zróżnicowane pod względem jakości i skuteczności. Oprócz zapewnienia środków na rzecz lepszego nadzoru rynku określonych w niniejszym rozporządzeniu, należy ułatwić zapewnienie zgodności podmiotów gospodarczych, jednostek i wyrobów z niniejszym rozporządzeniem, również poprzez zaangażowanie osób trzeci