WYKAZ SKRÓTÓW I GLOSARIUSZ

EuropeAid : Biuro Współpracy Komisji Europejskiej

FAFA : Ramowa umowa finansowo-administracyjna zawarta pomiędzy Wspólnotą Europejską a ONZ

KE : Komisja Europejska

ONZ : Organizacja Narodów Zjednoczonych

SMART : zdefiniowane, wymierne, osiągalne, odpowiednie i określone w czasie

TFEU : Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej

UN : Unia Europejska

UNDP : Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju

UNRWA : Agencja Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie

Fundusz powierniczy : instrument finansowania, w ramach którego darczyńcy gromadzą zasoby

Koszty bezpośrednie : koszty bezpośrednio związane z działaniem

Koszty pośrednie : koszty, które nie są bezpośrednio związane z działaniem, np. koszty ogólne

Produkty : produkty, dobra kapitałowe i usługi będące wynikiem interwencji; także zmiany wynikające z interwencji, które są istotne dla osiągnięcia wyników

Rezultat : długoterminowy wpływ zwykle opisywany w kontekście szeroko rozumianych skutków społeczno-ekonomicznych

Skuteczność : realizacja określonych celów oraz osiąganie zaplanowanych rezultatów

Trwałość : rezultaty są utrzymane po ustaniu finansowania UE

Wkład : zasoby konieczne do przeprowadzenia danego działania np. realizacji projektu

Wydajność : najlepszy stosunek wykorzystanych zasobów do osiągniętych rezultatów

Zarządzanie wspólne : realizacja działań za pośrednictwem organizacji międzynarodowych

STRESZCZENIE

I. Komisja Europejska zintensyfikowała swoją współpracę z Organizacją Narodów Zjednoczonych, wypełniając częściowo swoje zobowiązanie dotyczące poprawy koordynacji pomocy. Kwota środków z EuropeAid przekazywanych za pośrednictwem organów Organizacji Narodów Zjednoczonych wzrosła z 114 mln euro w 2001 r. do 935 mln euro w 2009 r., przy czym najwięcej środków – ponad miliard euro – przekazano w 2006 r.

II. Kontrola ta jest drugim etapem kontroli składającej się z dwóch części. Ogólne pytanie kontrolne dotyczyło tego, czy Komisja osiąga efekt gospodarności przy przekazywaniu środków za pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych. W części pierwszej kontroli położono nacisk na podejmowanie decyzji i monitoring. Kontrola ta zakończyła się wnioskiem, iż z analizy procesu decyzyjnego w sprawie realizacji pomocy za pośrednictwem ONZ nie wynika, że jest to najbardziej wydajna i skuteczna opcja oraz że systemy monitoringu powinny być usprawnione. Sprawozdanie specjalne nr 15/2009 dotyczące pierwszego etapu kontroli zostało opublikowane w styczniu 2010 r.

III. W drugim etapie oceniono osiągnięcie celów. Uzupełnia on pierwszy etap o ocenę, czy przekazywanie środków UE za pośrednictwem organów ONZ stanowiło skuteczny, wydajny i trwały sposób dostarczania pomocy w krajach dotkniętych konfliktami. Kontrola polegała na zbadaniu próby projektów w Afganistanie, Iraku oraz Sudanie i objęła lata 2006–2008.

IV. Trybunał ustalił, że:

a) Kontrola próby projektów potwierdziła główny wniosek pierwszego etapu kontroli, że Komisja nie uzyskuje terminowo ze sprawozdań ONZ odpowiednich informacji. Duża część sprawozdań wciąż przekazywana jest ze znacznym opóźnieniem, nie jest wystarczająco szczegółowa oraz koncentruje się na działaniach, a nie na rezultatach.

b) W koncepcji projektów odnotowano częste uchybienia, które miały negatywne skutki dla realizacji i oceny projektów.

c) Przekazując środki za pośrednictwem ONZ, Komisja dostarcza pomoc do miejsc, do których bez zastosowania takiego rozwiązania dostarczenie pomocy byłoby bardzo trudne. Biorąc pod uwagę wysokie nieodłączne ryzyko w krajach dotkniętych konfliktami, finansowane działania miały ogólnie pozytywny wpływ w 10 spośród 19 projektów objętych próbą i osiągnęły wszystkie cele lub przynajmniej główne z nich.

d) W większości interwencji w Afganistanie, Iraku i Sudanie planowany okres realizacji został przedłużony, z reguły z powodu nierealistycznego harmonogramu założonego w umowach w sprawie wkładu finansowego, który nie uwzględniał w dostatecznym stopniu trudnej sytuacji w tych krajach. Cztery z 19 projektów zostały zrealizowane w założonym początkowo terminie, a w przypadku kilku projektów początkowo przewidziany okres został przedłużony ponaddwukrotnie.

e) Biorąc pod uwagę trudne warunki realizacji projektu, trwałość rezultatów jest z zasady trudna do zagwarantowania. Jednakże większość osiągniętych rezultatów została oceniona jako mająca dość duże szanse na trwałość.

f) Komisja nie położyła wystarczającego nacisku na aspekty związane z wydajnością: oceny kosztów były ograniczone i nie dokumentowano ich systematycznie. Ponadto Trybunał zidentyfikował niedociągnięcia w tym obszarze w prawie połowie projektów objętych próbą (dziewięć z 19), a w przypadku siedmiu projektów nie były dostępne wystarczające informacje.

V. Na podstawie sformułowanych przez siebie uwag Trybunał przedstawia następujące zalecenia mające jeszcze bardziej poprawić skuteczność i wydajność interwencji:

a) Umowy w sprawie wkładu finansowego powinny obejmować cele, które są odpowiednio dostosowane do szczególnych okoliczności, określone ilościowo wskaźniki w celu pomiaru stopnia osiągnięcia tych celów oraz, w miarę możliwości, realistyczne harmonogramy.

b) Należy dopracować sprawozdawczość na temat finansowanych działań, tak aby umożliwić Komisji terminową ocenę skuteczności i wydajności finansowanych projektów. Komisja powinna monitorować wszystkie przypadki, w których sprawozdawczość oceniana jest jako niezadowalająca.

c) Należy prowadzić systematyczną ocenę wydajności finansowanych projektów oraz opracować wartości referencyjne dla standardowych kosztów tam, gdzie to możliwe.

MAPA PRZEDSTAWIAJĄCA KRAJE OBJĘTE KONTROLĄ

+++++ TIFF +++++

Źródło: Eurostat.

WSTĘP

OBSZAR KONTROLI

1. Przez ostatnie 20 lat czyniono starania, aby skoordynować i zharmonizować współpracę na rzecz rozwoju z celem dalszego zwiększania skuteczności pomocy. Skoncentrowanie się na rezultatach najlepiej odzwierciedlają milenijne cele rozwoju z 2000 r.

2. Komisja kontynuowała tę politykę, zobowiązując się w 2005 r., w ramach deklaracji paryskiej w sprawie skuteczności pomocy oraz konsensusu europejskiego w sprawie rozwoju, do koordynowania pomocy w ścisłej współpracy z organizacjami międzynarodowymi, takimi jak ONZ.

3. W efekcie decyzji o intensyfikacji współpracy z ONZ oraz z powodu poważnego kryzysu w Afganistanie, Iraku i Sudanie pomoc Komisji realizowana za pośrednictwem struktur należących do ONZ znacznie się zwiększyła. W przypadku tylko komisyjnego Biura Współpracy EuropeAid (EuropeAid) środki przekazane za pośrednictwem ONZ wzrosły z 144 mln euro w 2001 r. do 935 mln euro w 2009 r., a w 2006 r. osiągnęły rekordową kwotę ponad miliarda euro (zob. wykres 1).

WYKRES 1

ŚRODKI PRZEKAZANE PRZEZ EUROPEAID ORGANOM ONZ W LATACH 2001–2009 (W MLN EURO)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Komisja Europejska.

RAMY POLITYKI

4. Metoda wykonania budżetu UE za pośrednictwem organizacji typu ONZ nazywana jest wspólnym zarządzaniem [1]. Podstawową zasadą wspólnego zarządzania jest delegowanie organizacjom międzynarodowym niektórych działań związanych z realizacją i opieranie się na ich systemach kontroli. Jednakże ogólna odpowiedzialność za zarządzanie budżetem i zapewnienie efektu gospodarności spoczywa wciąż na Komisji [2].

5. Środki UE przekazywane za pośrednictwem organów ONZ mogą być wykorzystane w następujący sposób:

a) jako wkład na rzecz konkretnych projektów pochodzący od jednego darczyńcy lub wniesiony wspólnie z innymi darczyńcami;

b) jako wkład w zbiorowy fundusz powierniczy darczyńców [3], który wykorzystywany jest z zasady w sytuacjach kryzysowych (w następstwie konfliktu lub katastrofy naturalnej). Podstawową ideą funduszu powierniczego jest to, że darczyńcy wnoszą wkład, nie przydzielając środków na konkretne działania lub cele (środki nie są przeznaczane na określony cel). Następnie określane są główne cele funduszu jako całości, które mogą przełożyć się na cele szczegółowe dla podlegających mu projektów lub działań. Około 26% środków przekazywanych organom ONZ przybiera formę zbiorowych funduszy powierniczych darczyńców [4]. Przykładem są interwencje w Afganistanie, a zwłaszcza w Iraku, gdzie Komisja do niedawna przekazywała środki niemal wyłącznie za pomocą zbiorowych funduszy powierniczych darczyńców;

c) jako wkład do budżetu ogólnego organu ONZ. To podejście jest wykorzystywane w przypadku Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA) na okupowanym terytorium Palestyny. Roczny wkład Komisji w wysokości 66 mln euro stanowi około jednej czwartej budżetu ogólnego UNRWA.

6. Wkład UE podlega wymienionym poniżej rozporządzeniom i umowom:

a) rozporządzeniu finansowemu Wspólnot Europejskich, które określa podstawowe zasady przekazywania funduszy za pośrednictwem organizacji międzynarodowych. Określa ono przypadki, w których może być wykorzystane wspólne zarządzanie oraz stwierdza, że warunkiem dla wspólnego zarządzania jest stosowanie przez organizacje międzynarodowe przyjętych międzynarodowych standardów rachunkowości, kontroli, kontroli wewnętrznej i udzielania zamówień;

b) Ramowej umowie finansowo-administracyjnej (FAFA) zawartej w 2003 r. pomiędzy Wspólnotą Europejską a ONZ oraz powiązanym z nią umowom, które stanowią przełożenie wymogów rozporządzenia finansowego na warunki umowne. FAFA ma zastosowanie do wszystkich umów finansowych zawieranych między Komisją a ONZ i określa zasady, których celem jest wzmocnienie współpracy poprzez umożliwienie organom ONZ zarządzania środkami zgodnie z ich własnymi procedurami;

c) dla każdego działania ONZ finansowanego przez Komisję zawierana jest umowa w sprawie wkładu finansowego, określająca kwotę finansowania, cele działania, jego elementy oraz harmonogram realizacji i wymogi związane ze sprawozdawczością.

ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE KONTROLNE

7. Przedmiotem kontroli była pomoc przekazywana przez Komisję za pośrednictwem organów ONZ. Jest to drugi etap kontroli podzielonej na dwie części [5].

8. Ogólnym pytaniem kontrolnym dla pierwszego i drugiego etapu było, czy Komisja osiąga efekt gospodarności przy przekazywaniu środków za pośrednictwem Organizacji Narodów Zjednoczonych.

9. W pierwszym etapie analizie poddano proces decyzyjny i systemy monitorowania. Główne ustalenia były następujące:

a) z analizy procesu decyzyjnego w sprawie realizacji pomocy za pośrednictwem ONZ nie wynika, że jest to najbardziej wydajna i skuteczna opcja;

b) przyjęte mechanizmy monitorowania nie pozwalają uzyskać odpowiednich informacji na temat solidności procedur finansowych oraz osiągania celów.

10. W drugim etapie podjęto się oceny stopnia osiągnięcia celów. Uzupełnia on pierwszy etap o sprawdzenie, czy przekazywanie środków UE za pośrednictwem organów ONZ stanowi skuteczny, wydajny i trwały sposób dostarczania pomocy w krajach dotkniętych konfliktami [6]. Nie oceniono w nim działań podjętych przez Komisję w celu rozwiązania kwestii podniesionych w pierwszym etapie.

11. Kontrola objęła w szczególności kraje dotknięte konfliktami, głównie ze względu na istotne znaczenie udzielanej im pomocy. Siedem z 10 krajów, które otrzymały najwięcej środków za pośrednictwem ONZ w okresie 2006–2008, to kraje dotknięte konfliktami: Irak, Palestyna, Afganistan, Sudan, Wybrzeże Kości Słoniowej, Somalia i Sri Lanka. Te siedem krajów otrzymało 39% łącznej pomocy, którą EuropeAid przekazało za pośrednictwem ONZ, a pozostałe 61% zostało rozdzielone na ponad 80 krajów (zob. wykres 2).

12. Odpowiedź na pytanie kontrolne starano się uzyskać, badając próbę projektów w Afganistanie, Iraku i Sudanie, realizowanych w latach 2006–2008. Te trzy kraje reprezentują prawie jedną czwartą wszystkich środków UE przekazywanych za pośrednictwem ONZ w tym okresie. Projekty zostały wybrane ze względu na ich istotność. Na rzecz tych projektów przeznaczono około 80% środków przekazanych tym trzem krajom w okresie 2006–2008 (zob. wykres 3).

13. Najczęstsze działania w ramach projektów objętych próbą stanowiły: operacje rozminowywania, wsparcie dla uchodźców, przygotowanie wyborów, odbudowa i rozwój instytucjonalny.

WYKRES 2

KRAJE, KTÓRE OTRZYMAŁY ŚRODKI UE ZA POŚREDNICTWEM ONZ W LATACH 2006–2008 (W MLN EURO I W %)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Komisja Europejska.

14. Kontrolę przeprowadzono na podstawie:

a) analizy ogólnej dokumentacji dotyczącej środków przekazywanych za pośrednictwem ONZ, w tym oceny Komisji w zakresie jej współpracy z ONZ;

b) przeglądu dokumentacji próby 23 płatności na rzecz 19 projektów (w tym trzech na rzecz funduszy powierniczych) na podstawie umów w sprawie wkładu finansowego, sprawozdań finansowych, sprawozdań z realizacji i sprawozdań z kontroli (zob. załącznik);

c) wywiadów z pracownikami Komisji i ONZ;

d) kontroli na miejscu w Sudanie;

e) spotkań w biurze zbiorowego funduszu powierniczego darczyńców UNDP w Nowym Jorku.

WYKRES 3

ŁĄCZNE ŚRODKI W LATACH 2006–2008 I WIELKOŚĆ PRÓBY

+++++ TIFF +++++

Źródło: Komisja Europejska.

15. Decyzja o finansowaniu projektów w krajach dotkniętych konfliktami pociąga za sobą istotny poziom ryzyka, które może zostać ograniczone tylko do pewnego stopnia. Kwestia, czy takie nieodłączne ryzyko jest dopuszczalne, zależy od decyzji politycznej i jako taka nie podlegała kontroli.

16. W dwóch z trzech wymienionych krajów (Irak i Afganistan) nie było możliwe przeprowadzenie kontroli na miejscu, gdyż kraje te w momencie kontroli znajdowały się w sytuacji niedawno zakończonego lub wciąż trwającego konfliktu. Ograniczyło to możliwość oceny skuteczności, wydajności, a w szczególności trwałości.

UWAGI

SYSTEMY MONITORINGU ORAZ KONCEPCJA PROJEKTU STANOWIĄ GŁÓWNE CZYNNIKI MAJĄCE WPŁYW NA SKUTECZNOŚĆ I WYDAJNOŚĆ

17. W tej części sprawozdania przedstawiono ustalenia kontroli odnoszące się do głównych aspektów wydajności, skuteczności i trwałości. Aby zapewnić ich osiągnięcie, konieczne jest zapewnienie niezbędnych podstaw, z których najważniejsze to solidna koncepcja projektu oraz odpowiednie monitorowanie i sprawozdawczość. Mają one wpływ na wszystkie etapy procesu, od samego początku aż do zapewnienia ciągłości finansowanych działań w przewidywalnej przyszłości.

18. Kwestia monitoringu była przedmiotem kontroli w pierwszym etapie i analizowano ją pod kątem oceny jakości ustanowionych systemów. Jak wspomniano w pkt 10, drugi etap kontroli stanowi uzupełnienie pierwszego.

MONITORING PROJEKTÓW WYMAGA POPRAWY

19. Decyzja Komisji o skierowaniu pomocy do krajów dotkniętych konfliktem oznacza akceptację istotnego poziomu nieodłącznego ryzyka pod względem rezultatów. Ponadto decyzja o interwencji w tych krajach często wymaga skorzystania z pośredników, takich jak ONZ, i pociąga za sobą ograniczone możliwości monitorowania na miejscu finansowanych interwencji. W większym stopniu niż w przypadku innych działań finansowanych przez UE Komisja musi polegać na informacjach przygotowywanych przez osoby trzecie i ma znikome możliwości potwierdzenia tych danych.

20. W tych okolicznościach Komisja musi w dużym stopniu polegać na sprawozdaniach ONZ. Zgodnie z FAFA sprawozdania dotyczące każdej umowy w sprawie wkładu finansowego muszą być sporządzane co najmniej raz w roku, a sprawozdanie końcowe powinno zostać dostarczone w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia okresu realizacji.

21. Informacje, które należy zamieścić w sprawozdaniu, są określone w umowie w sprawie wkładu finansowanego w przypadku każdego finansowanego działania [7]. W celu poprawy jakości sprawozdań ONZ w 2007 r. wprowadzono wytyczne dotyczące sprawozdawczości [8]. Zgodnie z tymi wytycznymi sprawozdania dotyczące projektów powinny skoncentrować się w większym stopniu na rezultatach niż na działaniach, tak aby umożliwić porównanie celów określonych w umowie w sprawie wkładu finansowego z faktycznymi osiągnięciami.

22. Próba projektów poddana ocenie w trakcie drugiego etapu kontroli potwierdziła główne ustalenia pierwszego etapu, gdyż większość sprawozdań:

a) była znacznie opóźniona;

b) przedstawiała działania, a nie pośrednie i końcowe rezultaty;

c) była niewystarczająco szczegółowa, aby umożliwić ocenę skuteczności i wydajności.

Zdjęcie 1 – Prace budowlane w kontekście projektu "Wzmocnienie potencjału władz stanu Chartum w formułowaniu i realizacji polityki zagospodarowania przestrzennego" (Sudan)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

RAMKA 1

UCHYBIENIA W SPRAWOZDAWCZOŚCI W OBJĘTYCH PRÓBĄ PROJEKTACH

Opóźnione sprawozdania

Wsparcie piątego spisu ludności w Sudanie:

Okres realizacji tego projektu w Sudanie to kwiecień 2006 r. – czerwiec 2009 r. W momencie kontroli jedyne dostępne sprawozdanie pochodziło z 2007 r., co oznacza, że ani sprawozdanie z 2008 r., ​ ani sprawozdanie końcowe, które miało być gotowe w grudniu 2009 r., nie zostały sporządzone.

Wsparcie infrastruktury kryzysowej dla ministerstwa spraw prawnych i rozwoju konstytucyjnego oraz sądownictwa w południowym Sudanie:

Sprawozdanie końcowe, które miało być gotowe we wrześniu 2009 r., w momencie kontroli wciąż nie było dostępne.

Niewystarczające informacje

Tymczasowy program rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji:

Sprawozdanie końcowe pokazuje istotne zmiany pod względem zakresu prac (wydatki zredukowane o ponad70%, niektóre działania nieprzeprowadzone), jednakże w poprzednich sprawozdaniach modyfikacje te nie zostały uwzględnione, nie ma też innych dowodów wskazujących, że Komisja była o tych zmianach poinformowana.

Rozwój instytucjonalny nowej administracji w południowym Sudanie:

65% wydatków w sprawozdaniu końcowym zostało zadeklarowanych jako "poprzednie wydatki" bez podania wyjaśnień dotyczących charakteru lub istoty poniesionych kosztów.

Dalsze wsparcie wyborów w Afganistanie:

Nie było dostępne żadne sprawozdanie, które dotyczyłoby konkretnie tego projektu, mimo iż wszystkie płatności zostały zrealizowane. Jedynymi dostępnymi dokumentami były ogólne sprawozdania dotyczące wyborów.

UCHYBIENIA W KONCEPCJI PROJEKTU OSŁABIAJĄ SKUTECZNOŚĆ I WYDAJNOŚĆ ORAZ ICH OCENĘ

23. Odpowiednia koncepcja projektu jest podstawą nie tylko skuteczności, ale także wydajności. Trybunał zbadał, czy:

- cele określone w umowie w sprawie wkładu finansowego były jasne i realistyczne;

- tam gdzie to możliwe, zostały określone wskaźniki;

- harmonogram był odpowiednio dostosowany do szczególnych okoliczności, a budżet wystarczająco szczegółowy do przeprowadzenia oceny, zwłaszcza wydajności [9].

24. Większość umów w sprawie wkładu finansowego w próbie (18 z 19) zawierała co najmniej jedno z następujących uchybień:

a) Niezdefiniowane cele: w takiej sytuacji nie można zmierzyć wyników, gdyż nie jest jasne, co należało osiągnąć. Odnosi się to również do celów, które są tak ogólne, że zawsze będą mogły zostać osiągnięte (z reguły charakteryzują się one sformułowaniami typu "wspierać"). Ponadto, jeżeli od początku nie jest jasne, jakie cele mają zostać osiągnięte, zwiększa się prawdopodobieństwo, że rezultaty, a w szczególności wpływ projektu, mogą być ograniczone.

b) Brakujące wskaźniki: przy braku wskaźników ani Komisja, ani ONZ nie mogą zmierzyć wyników i śledzić rezultatów, monitorować działań i szeroko rozumianych produktów w sposób adekwatny, a co się z tym wiąże, nie mogą podejmować działań naprawczych w terminie.

c) Brak podstawowych kryteriów: bez podstawowych kryteriów nie można zmierzyć poprawy, gdyż nie są dostępne informacje na temat sytuacji sprzed interwencji, a zatem nie ma punktu odniesienia do pomiaru wyników.

d) Słaby związek logiczny między działaniami a celami: fundusze wykorzystywane do finansowania działań projektowych powinny przyczyniać się do osiągnięcia celów projektu. Jednakże logiczny związek między działaniami a ogólnymi celami, w szczególności celami długoterminowymi, nie jest zawsze jasny. W konsekwencji, chociaż działania mogą być zakończone sukcesem, zamierzone oddziaływanie projektu może nie zostać uzyskane.

e) Nierealistyczny harmonogram: powoduje przedłużenie projektu na późniejszym etapie, co wymaga dodatkowych prac i zasobów ze strony Komisji i ONZ.

f) Niedoszacowane ryzyko: chociaż ryzyko jest szczególnie wysokie i trudne do oceny w krajach dotkniętych konfliktami, ważne jest, aby na etapie planowania poświęcono mu należytą uwagę.

SKUTECZNOŚĆ I TRWAŁOŚĆ FINANSOWANYCH DZIAŁAŃ

DZIAŁANIA FINANSOWANE PRZEZ KOMISJĘ OSIĄGNĘŁY CZĘŚCIOWO DOBRE REZULTATY W TRUDNYCH OKOLICZNOŚCIACH

25. Skuteczność w kontekście tej kontroli jest, zgodnie z rozporządzeniem finansowym, zdefiniowana jako osiągnięcie celów i uzyskanie rezultatów. Trybunał ocenił skuteczność 19 projektów objętych próbą, porównując cele planowane w umowie w sprawie wkładu finansowego z faktycznymi osiągnięciami. Skuteczność została oceniona jako:

Dobra | Jeżeli wszystkie cele dotyczące produktów i wyników zostały osiągnięte lub mają szanse zostać osiągnięte |

Drobne uchybienia | Jeżeli tylko główne cele mają szanse zostać osiągnięte |

Poważne uchybienia | Jeżeli projekt tylko częściowo osiągnie główne cele |

Niezadowalająca | Jeżeli główne cele nie zostały lub nie zostaną osiągnięte |

26. Współpraca z organami ONZ umożliwiła dostarczenie pomocy w bardzo trudnych warunkach operacyjnych. Dwa projekty osiągnęły zamierzone cele w pełni, a zatem zostały ocenione jako "dobre", w ośmiu stwierdzono "drobne uchybienia", a w pięciu "poważne uchybienia". Dwa projekty nie zostały w pełni zrealizowane z powodu wystąpienia szczególnych okoliczności, w wyniku których główne cele nie zostały osiągnięte, a zatem projekty te zostały sklasyfikowane jako "niezadowalające". Przykłady odnotowanych uchybień zostały przedstawione w ramce 2, a ogólny wynik na wykresie 4 i w załączniku.

27. Z powodu niewystarczających informacji rezultaty nie mogły zostać ocenione w następujących przypadkach:

a) w przypadku jednego projektu, mimo iż dokonano wszystkich płatności, brakowało szczegółowego sprawozdania dotyczącego finansowanego projektu;

b) jeden z dużych projektów obejmował fundusz powierniczy, którego cele określone w umowie w sprawie wkładu finansowego dotyczyły funduszu jako całości, a zatem miały charakter bardziej ogólny. Chociaż określono bardziej szczegółowe cele dla projektów objętych umową w sprawie wkładu finansowego, mogło nie być jasnego związku między osiągnięciem celów projektu a ogólnymi celami ujętymi w umowie w sprawie wkładu finansowego. W konsekwencji skuteczność można będzie ocenić dopiero wówczas, gdy fundusz zostanie zamknięty, co jeszcze nie nastąpiło w momencie kontroli.

WYKRES 4

SKUTECZNOŚĆ PROJEKTÓW OBJĘTYCH PRÓBĄ (W PODZIALE NA LICZBĘ PROJEKTÓW I ZAANGAŻOWANE KWOTY)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

RAMKA 2

PRZYKŁADY SKUTECZNOŚCI

Projekt ma szansę osiągnąć zamierzone rezultaty

Wsparcie powrotów i reintegracja osób powracających oraz uchodźców wewnętrznych w Iraku:

W momencie kontroli projekt był wciąż w toku realizacji. Jednakże według sprawozdania z września 2009 r. program był realizowany zgodnie z planem, kilka działań zostało już zakończonych (np. zapewnienie schronień i wody pitnej), a inne działania przekroczyły nawet zamierzone rezultaty.

Projekty, które nie osiągnęły zamierzonych rezultatów

Operacja rozminowywania w Afganistanie:

Projekt nie osiągnął zamierzonych rezultatów, gdyż rozminowano tylko1,6 km2 z26,6 km2 zadeklarowanych w umowie w sprawie wkładu finansowego.

Wsparcie infrastruktury kryzysowej dla ministerstwa spraw prawnych i rozwoju konstytucyjnego oraz sądownictwa w południowym Sudanie:

Projekt zakończył się w marcu 2009 r. bez uzyskania głównego produktu, tj. budowy budynku dla ministerstwa spraw prawnych i sądownictwa południowego Sudanu. Po kilku opóźnieniach i przedłużeniach umowy zatrudniona firma budowlana stała się niewypłacalna, a gwarancje bankowe okazały się sfałszowane. Kwota podlegająca odzyskaniu była wciąż przedmiotem dyskusji w momencie kontroli.

Projekt, którego oddziaływanie nie zostało jasno określone

Międzynarodowy Fundusz na rzecz Odbudowy Iraku:

Poza celem zmniejszenia o połowę wskaźnika umieralności noworodków, w przypadku którego określono wartości docelowe, a który według dostępnych informacji nie został osiągnięty, nie było możliwe ocenienie, w jakim stopniu inne długoterminowe cele zostały osiągnięte, gdyż nie określono wskaźników lub wartości wyjściowych; nie były też dostępne wiarygodne dane statystyczne.

28. W skontrolowanej próbie nie odnotowano związku między wielkością projektu lub rodzajem finansowania działania a jego skutecznością.

29. Poważne uchybienia odnotowane w kilku projektach były z reguły wynikiem niedociągnięć w koncepcji projektu oraz braku monitorowania na dalszym etapie.

Zdjęcie 2 – Budowa budynków biurowych w ramach projektu "Wsparcie infrastruktury kryzysowej dla ministerstwa spraw prawnych i rozwoju konstytucyjnego oraz sądownictwa w południowym Sudanie"

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

REZULTATY CZĘSTO NIE SĄ OSIĄGANE W ZAPLANOWANYM OKRESIE REALIZACJI

30. Harmonogram każdego projektu jest określony w umowie w sprawie wkładu finansowego. Przestrzeganie tego harmonogramu ma wpływ na skuteczność i wydajność, gdyż:

a) opóźnienia powodują przedłużenie projektów, co wymaga dodatkowego nakładu prac ze strony personelu Komisji;

b) przedłużenie czasu trwania powoduje wzrost niektórych kategorii kosztów, np. kosztów personelu, które muszą być pokrywane z ustalonego wkładu Komisji. W konsekwencji mniej środków będzie dostępnych na finansowanie głównych działań projektu. Jeżeli nie będzie dostępne finansowanie z innego źródła, działania projektowe będą musiały zostać ograniczone;

c) opóźnienia w realizacji prowadzą do utraty wzajemnego zaufania między zainteresowanymi stronami oraz mogą wpłynąć na wizerunek Komisji, jak zaobserwowano w przypadku dwóch projektów w Sudanie.

31. W ogromnej większości projektów objętych próbą początkowy okres realizacji znacznie się przedłużył. W dużym stopniu było to spowodowane niedoszacowaniem w umowach w sprawie wkładu finansowego czasu koniecznego do osiągnięcia pewnych rezultatów, gdyż nie poświęcono wystarczająco dużo uwagi trudnym warunkom w tych krajach.

32. Z 19 projektów cztery zostały zrealizowane z zachowaniem początkowego harmonogramu. W 12 przypadkach harmonogram nie był przestrzegany, a w przypadku pięciu z nich okres realizacji był dwukrotnie lub ponaddwukrotnie dłuższy. Dwa z tych czterech projektów zrealizowanych w określonym początkowo terminie były projektami w zakresie rozminowywania. Szczegółowe informacje dotyczące opóźnień zostały przedstawione w załączniku i na wykresie 5.

33. W przypadku pozostałych trzech projektów ocena terminowej realizacji ma mniejsze znaczenie z następujących powodów:

a) w dwóch z trzech funduszy powierniczych (w Sudanie i Iraku) okres realizacji określony w umowie w sprawie wkładu finansowego, chociaż był prawnie obowiązujący, nie miał praktycznego znaczenia, gdyż odnośne ramy czasowe dotyczyły funduszy jako takich;

b) w jednym projekcie ocena harmonogramu jest wciąż na etapie wstępnym, gdyż projekt ten jest na wczesnym etapie realizacji.

WYKRES 5

PRZEDŁUŻENIE POCZĄTKOWEGO OKRESU REALIZACJI W POSZCZEGÓLNYCH PROJEKTACH

+++++ TIFF +++++

(1) W przypadku tych dwóch funduszy powierniczych, mimo że okresy realizacji zostały określone w prawnie wiążących dokumentach, nie miały one prawie żadnego odzwierciedlenia w rzeczywistości.

(2) W czasie przeprowadzania kontroli realizacja tego projektu była wciąż na wstępnym etapie.

(3) W czasie przeprowadzania kontroli rozważano 12-miesięczne przedłużenia, które nie zostało jeszcze zatwierdzone.

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

WIĘKSZOŚĆ REZULTATÓW MA SZANSĘ NA TRWAŁOŚĆ

34. Na potrzeby tej kontroli trwałość została zdefiniowana jako stopień, w którym rezultaty są utrzymane po ustaniu finansowania ze strony Komisji.

35. Ponieważ większość projektów objętych próbą nie została jeszcze zamknięta, w trakcie kontroli badano prawdopodobną trwałość rezultatów projektów. Podstawą tej oceny był stopień spełnienia warunków koniecznych do uzyskania trwałości, tj. poczucia odpowiedzialności ze strony beneficjenta, dalszego finansowania, koniecznej wiedzy fachowej oraz sytuacji politycznej w kraju lub regionie. Trwałość została oceniona jako:

Dobra | Jeżeli rezultaty zostały utrzymane lub najprawdopodobniej zostaną utrzymane, gdyż wszystkie warunki uzyskania trwałości są spełnione |

Drobne uchybienia | Jeżeli nie wszystkie warunki uzyskania trwałości są spełnione, ale mimo to prawdopodobnie główne rezultaty będą trwałe |

Poważne uchybienia | Jeżeli kilka warunków lub bardzo ważne warunki trwałości nie są spełnione, a zatem istnieją uzasadnione wątpliwości co do trwałości głównych rezultatów projektu |

Niezadowalająca | W przypadku istnienia dowodów, ze rezultaty nie zostaną utrzymane |

36. Cztery projekty objęte próbą zostały ocenione jako "dobre" pod względem trwałości. W pięciu projektach stwierdzono "drobne uchybienia", w dwóch "poważne uchybienia", a jeden sklasyfikowano jako "niezadowalający". W przypadku siedmiu projektów niemożliwe było dokonanie oceny, gdyż były one we wczesnej fazie realizacji (trzy projekty), dostępne informacje nie były wystarczające (dwa projekty) lub też nie osiągnęły one głównych celów, a zatem nie było rezultatów, które mogłyby być trwałe (dwa projekty). Przegląd rezultatów jest dostępny w załączniku oraz na wykresie 6, a przykłady przedstawiono w ramce 3.

37. Próba skontrolowanych projektów pokazała, że warunki uzyskania trwałości różnią pod względem znaczenia. Te projekty, których cechą charakterystyczną było silne poczucie odpowiedzialności beneficjenta oraz stabilność polityczna, były w rzeczywistości projektami z największymi szansami na trwałość.

WYKRES 6

TRWAŁOŚĆ REZULTATÓW (W PODZIALE NA LICZBĘ PROJEKTÓW I ZAANGAŻOWANE KWOTY)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

RAMKA 3

PRZYKŁADY TRWAŁOŚCI

Projekty, które maja szansę na trwałość

Wsparcie piątego spisu ludności w Sudanie:

Chociaż nie było żadnej strategii wyjściowej, poczucie odpowiedzialności ze strony beneficjenta jest odpowiednie, a w budżecie przewiduje się dalsze finansowanie. Rezultaty okazały się zatem trwałe przynajmniej do czasu kontroli, która nastąpiła rok po zakończeniu okresu realizacji.

Wzmocnienie potencjału stanu Chartum w zakresie zapewnienia usług kształcenia zawodowego, Sudan:

Ośrodki szkoleniowe finansowane w ramach tego projektu jeszcze nie funkcjonują. Jest jednak prawdopodobne, że główne rezultaty zostaną utrzymane, w szczególności z uwagi na silne poczucie odpowiedzialności ze strony beneficjenta.

Projekty, w których stwierdzono uchybienia w zakresie trwałości

Fundusz powierniczy porządku publicznego, Afganistan:

Głównym celem funduszu powierniczego porządku publicznego jest wypłata wynagrodzeń policjantom w Afganistanie. Z powodu ograniczonych możliwości finansowych Afganistanu fundusz, w perspektywie średnio- do długoterminowej, będzie zależny od dalszego finansowania ze strony darczyńców, aby mógł kontynuować swoje działania.

Zdjęcie 3 – Wyposażenie ośrodka szkoleniowego finansowanego w ramach projektu "Wzmocnienie potencjału stanu Chartum w zakresie zapewnienia usług kształcenia zawodowego, Sudan"

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

WYDAJNOŚĆ FINANSOWANYCH DZIAŁAŃ

38. Jedną z zasad należytego zarządzania finansami, zgodnie z rozporządzeniem finansowym, jest wydajność [10]. Wydajność jest także jednym z celów uzgodnionych w "Konsensusie europejskim w sprawie rozwoju" [11].

39. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym wydajność w kontekście tej kontroli zdefiniowano jako najlepszy stosunek zaangażowanych zasobów do osiągniętych rezultatów.

40. Trybunał starał się ustalić, w jakim stopniu koszty dokonywanych przez Komisję ocen i monitoringu zapewniły racjonalność kosztów ujętych w budżetach i sprawozdaniach finansowych w stosunku do świadczonych usług. W tym kontekście Trybunał odnotował przykłady projektów, które wskazują, że stosunek koszt/rezultat nie jest optymalny, w szczególności przypadki wysokich kosztów administracyjnych.

NIEODPOWIEDNIA OCENA KOSZTÓW PROJEKTOWYCH

41. Poziom szczegółowości budżetu, określony w umowach w sprawie wkładu finansowego, jest często nieodpowiedni i nie pozwala ocenić racjonalności kosztów, co utrudnia ocenę wydajności.

42. Oceny kosztów prowadzone przez Komisję przez cały okres trwania projektu koncentrują się na kwalifikowalności kosztów, a mniej uwagi poświęca się w nich aspektom wydajności. Z reguły nie są one prowadzone systematycznie i odpowiednio udokumentowane.

43. Nie korzysta się w sposób systematyczny z dostępnych mechanizmów porównania kosztów, takich jak:

a) porównanie tych samych kategorii kosztów różnych projektów (np. kosztów personelu w odniesieniu do podobnych funkcji);

b) obliczenie i porównanie wskaźników kosztów (np. stosunek kosztów personelu międzynarodowego do ogólnych kosztów personelu, utrzymanie sprzętu);

c) porównanie z wartościami odniesienia (np. średnie koszty rozminowania pewnego obszaru oraz średni koszt per capita w przypadku spisu ludności). W projektach objętych próbą stwierdzono niedociągnięcia

44. W dziewięciu z 19 zbadanych projektów stwierdzono wysoki poziom kosztów bez dowodów, że przyczyniły się one do poprawy świadczonych usług (przykłady podano w ramce 4). W przypadku siedmiu projektów nie można było dokonać oceny, gdyż informacje dostępne w sprawozdaniach finansowych nie były wystarczające. Streszczenie wyników tych kontroli przedstawiono w załączniku oraz na wykresie 7.

WYKRES 7

WYDAJNOŚĆ PROJEKTÓW OBJĘTYCH PRÓBĄ (W PODZIALE NA LICZBĘ PROJEKTÓW I ZAANGAŻOWANE KWOTY)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

45. Przypadki wysokich kosztów zostały odnotowane w szczególności w następujących obszarach:

a) Koszty pośrednie: zgodnie z FAFA Komisja pokrywa do 7% kosztów pośrednich w odniesieniu do kosztów pośrednich ponoszonych przez organy ONZ. W art. 5 ust. 1 umowy FAFA wymaga się także, aby wykorzystanie podwykonawstwa nie prowadziło do zawyżenia kosztów. Jednakże w trakcie kontroli zidentyfikowano projekty, w których partnerzy wdrażający, często inne organy ONZ, naliczali koszty pośrednie, które przekraczały pułap 7% określony w umowie FAFA, a podwykonawcy byli zatrudniani bez udowodnienia, że nie prowadziło to do wyższych kosztów.

b) Zmniejszenie zakresu działań nieodzwierciedlone w kosztach: nieodpowiednie monitorowanie przypadków, w których problemy spowodowane były ograniczeniem zakresu działań lub przypadków niedoboru informacji w sprawozdaniach ONZ. W dwóch projektach zmniejszenie zakresu prac nie doprowadziło do odpowiedniego zmniejszenia wkładu UE.

Zdjęcie 4 – Biura wybudowane w ramach "Programu odbudowy zdolności produkcyjnych Sudanu"

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

RAMKA 4

PRZYKŁADY NIEDOCIĄGNIĘĆ W ODNIESIENIU DO KOSZTÓW PROJEKTOWYCH

Koszty pośrednie

Rozwój instytucjonalny nowej administracji w południowym Sudanie:

Ten fundusz powierniczy, do którego UE przekazała 1,9 mln euro, był realizowany przez organ ONZ, który otrzymał wkład w wysokości 3% kosztów pośrednich. Jednakże faktyczne (finansowe) zarządzanie projektem zostało powierzone firmie prywatnej, która naliczyła dodatkowe 10% łącznych kosztów, co dało łączne koszty administracyjne w wysokości ponad 13%.

Program odbudowy zdolności produkcyjnych Sudanu:

Poza 7% kosztów pośrednich wypłacono opłatę za zarządzanie (187338 USD) innemu organowi ONZ za usługi wyświadczone w kontekście tego projektu (np. budowa biur).

Zmniejszenie zakresu

Operacja rozminowywania w Afganistanie:

Chociaż okres realizacji został skrócony z 12 do trzech miesięcy, a projekt w rzeczywistości tylko częściowo osiągnął swoje cele, kwota, którą obciążono Komisję, nie zmniejszyła się.

Tymczasowy program rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji:

W sprawozdaniu końcowym odnotowano zmniejszenie zakresu prac oraz związane z tym obniżenie łącznych kosztów o 70%. Jednakże nie wpłynęło to na odpowiednią redukcję wkładu Komisji, który zmniejszył się tylko o 12% i stanowi obecnie 65% łącznych kosztów zamiast planowanych 20%.

Zdjęcie 5 – Centrum komunikacji i informacji w ramach "Programu odbudowy i modernizacji na poziomie gmin w Sudanie"

+++++ TIFF +++++

Źródło: Europejski Trybunał Obrachunkowy.

WNIOSKI I ZALECENIA

46. Obecność i działalność ONZ na obszarach dotkniętych konfliktami umożliwia Komisji przekazywanie pomocy w trudnych warunkach. Jednakże dostarcznie pomocy do obszarów dotkniętych konfliktami wiąże się ze szczególnymi trudnościami, z których tylko niektóre można pokonać. Ponieważ Komisja jest w stanie przeprowadzić ograniczoną liczbę kontroli na miejscu, trzeba w większym stopniu polegać na organach wdrażających, by zrekompensować brak bezpośredniego monitoringu z jej strony.

47. Trybunał stwierdza, że biorąc pod uwagę okoliczności, osiągnięto dobre rezultaty, a większość rezultatów projektów ma realne szanse na trwałość. Nieodpowiednia koncepcja projektów oraz niedociągnięcia w monitoringu i sprawozdawczości przyczyniły się jednak do uchybień stwierdzonych w projektach. Jeżeli chodzi o wydajność, Komisja nie koncentruje się w wystarczającym stopniu na tym elemencie ani nie dokłada wystarczających starań, by otrzymywać konieczne informacje zwrotne ze sprawozdań ONZ.

KONCEPCJA PROJEKTU

48. Koncepcja projektu jest ogólnie nieodpowiednia, gdyż w 18 z 19 zbadanych projektów wystąpiły niedociągnięcia w procesie planowania. W rezultacie nie było jasne, co należy osiągnąć oraz jak można ocenić powodzenie działań projektowych. Słaba koncepcja projektu była również czynnikiem powodującym uchybienia stwierdzone w badanym projekcie.

ZALECENIE 1

Komisja powinna dopilnować, by określano jasne praktyczne cele dla projektów, na które przeznacza ona swoje środki. Cele powinny być określone w sposób ilościowy, tam gdzie to możliwe, aby ułatwić realizację i monitoring projektów oraz zapewnić odpowiednie informacje zwrotne na potrzeby Komisji. Związek między działaniami projektowymi, celami projektów oraz szeroko zakrojonymi celami powinien być jasno określony.

Ponadto harmonogram określony w umowie w sprawie wkładu finansowego powinien być lepiej dostosowany do warunków realizacji projektu, tak aby na późniejszym etapie uniknąć czasochłonnych i kosztownych przedłużeń okresu realizacji.

Ponieważ poziom szczegółowości w budżecie stanowi podstawę późniejszych sprawozdań, powinien zawierać on wszelkie informacje konieczne do oceny zwłaszcza wydajności finansowanych działań.

SKUTECZNOŚĆ I TRWAŁOŚĆ

49. Jak wynika z informacji przedstawionych w załączniku, prawie połowa projektów osiągnęła przynajmniej główne cele oraz istnieje uzasadnione prawdopodobieństwo, że większość uzyskanych rezultatów będzie trwała, pod warunkiem że nic nie zagrozi bezpieczeństwu i sytuacji politycznej. Załącznik pokazuje jednak także, że większość uchybień odnotowano w konkretnych projektach. Najlepsze rezultaty osiągnięto w Sudanie, gdzie z uwagi na poprawę bezpieczeństwa Komisja jest w stanie odgrywać bardziej aktywną rolę w monitoringu finansowanych projektów. W ogromnej większości projektów objętych próbą początkowy okres realizacji znacznie się jednak przedłużył.

50. Ponieważ Komisja jest zazwyczaj zależna od ONZ w zakresie informacji na temat postępów i osiągnięć projektów, konieczne jest, aby sprawozdania były przygotowywane na czas oraz by zawierały wystarczające informacje, w szczególności w zakresie osiągania rezultatów. Jednakże w przypadku zbadanych projektów wiele sprawozdań było bądź opóźnionych, bądź też niepełnych.

ZALECENIE 2

Komisja powinna nalegać, by przekazywano jej niezbędne sprawozdania na czas oraz kontynuować starania, aby w sprawozdaniach tych znajdowały się informacje umożliwiające ocenę postępów i powodzenia w realizacji projektów.

Monitoring Komisji powinien być szybki, systematyczny, jasno udokumentowany oraz kompleksowy przez cały okres trwania projektu.

Z każdego projektu Komisja powinna wyciągać wnioski na potrzeby przyszłych interwencji, szczególnie jeśli chodzi o kwestię trwałości.

WYDAJNOŚĆ

51. Brak informacji w przypadku siedmiu z 19 projektów znacznie utrudnił dokonanie przez Trybunał oceny wydajności. W przypadku większości projektów nie było możliwe sprawdzenie, jakie działania podjęła Komisja, by ocenić wydajność, gdyż nie były one prowadzone systematycznie ani też odpowiednio udokumentowane. Nacisk położono raczej na kwalifikowalność kosztów, a nie na konieczność poniesienia niektórych z nich. Ponieważ poszczególne budżety związane z umowami w sprawie wkładu finansowego były niedostatecznie szczegółowe, zmniejszył się zakres, w jakim można było ocenić i monitorować zasadność kosztów. Informacje porównawcze w procesie oceny kosztów zostały wykorzystane w znikomym stopniu.

52. W dziewięciu z 19 projektów objętych próbą Trybunał odnotował przypadki ponoszenia wysokich kosztów bez przedstawienia dowodów, że przyczynią się one do wzrostu lub poprawy poziomu dostarczanych usług.

ZALECENIE 3

Należy przeprowadzać systematyczną ocenę kosztów, a rezultaty powinny być odpowiednio udokumentowane. Należy położyć większy nacisk na wydajność, a ocena kosztów nie powinna być ograniczona do kwestii kwalifikowalności. W miarę możliwości należy opracować standardy dla wspólnych jednostek kosztowych, aby ułatwić ocenę kosztów we wnioskach projektowych i sprawozdaniach finansowych.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Izbę III, której przewodniczył Jan KINŠT, członek Trybunału Obrachunkowego w Luksemburgu, na posiedzeniu w dniu 8 marca 2011 r.

W imieniu Trybunału Obrachunkowego

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Prezes

[1] Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1). Art. 163 tytułu IV odnoszącego się do działań zewnętrznych stanowi, że działania określone w tym tytule mogą być wykonywane na płaszczyźnie scentralizowanej, przez Komisję, albo na płaszczyźnie zdecentralizowanej, przez państwo lub państwa trzecie, ​lub też wspólnie z organizacjami międzynarodowymi.

[2] Art. 317 TFUE stanowi, że Komisja wykonuje budżet na własną odpowiedzialność i zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami.

[3] Według definicji UNDP zbiorowy fundusz powierniczy darczyńców to instrument finansowania, za pomocą którego darczyńcy gromadzą zasoby w celu wspierania krajowych priorytetów oraz ułatwienia organom ONZ pracy i dostarczania pomocy w ramach ścisłej współpracy i koordynacji. Zob. http://www.undp.org/mdtf/trustfunds.shtml.

[4] Komisja Europejska: Nota informacyjna dla Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego ​na temat zbiorowego funduszu powierniczego darczyńców wspieranego przez budżet ogólny Wspólnot Europejskich od 2003 r. ( 10.2.2009).

[5] Efektem pierwszego zakończonego etapu jest sprawozdanie specjalne opublikowane w styczniu 2010 r. (Europejski Trybunał Obrachunkowy, sprawozdanie specjalne nr 15/2009 "Pomoc UE realizowana za pośrednictwem organów należących do struktur Narodów Zjednoczonych: proces podejmowania decyzji i monitorowanie").

[6] Art. 27 rozporządzenia finansowego stwierdza, że środki budżetowe wykorzystuje się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a mianowicie zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności.

[7] Art. 2 ust. 1 umowy FAFA stanowi, że w umowach w sprawie wkładów finansowych określa się informacje, które należy przedstawić w sprawozdaniach przygotowywanych przez ONZ dla Komisji.

[8] Zob. wspólne wytyczne dotyczące wymogów sprawozdawczości w ramach FAFA. Celem tych wytycznych jest zapewnienie praktycznych wskazówek odnośnie do artykułów umowy FAFA.

[9] W art. 1 ust. 1 umowy FAFA stwierdza się, że przedłożone przez ONZ wnioski będą obejmować cele i wskaźniki ich realizacji, które zostaną uzgodnione w danych umowach w sprawie wkładu finansowego. Wskaźniki wykonania będą oparte na celach, które są zdefiniowane, wymierne, osiągalne, odpowiednie i określone w czasie.

[10] Art. 27 rozporządzenia finansowego stanowi, że "środki budżetowe wykorzystuje się zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a mianowicie zgodnie z zasadami gospodarności, efektywności i skuteczności".

[11] "Konsensus europejski w sprawie rozwoju" (Dz.U. C 46 z 24.2.2006) w pkt 25 stanowi, że poza pomocą na większą skalę, UE będzie również zapewniała pomoc lepszej jakości.

--------------------------------------------------

ANNEX

Numer | Tytuł | Skuteczność | Prawdopodobna trwałość | Przestrzeganie harmonogramu | Wydajność | Kwota (w mln euro) |

Afgan 1 | Zniszczenie min przeciwpiechotnych i zapasu amunicji | poważne uchybienia | drobne uchybienia | nie | stwierdzono niedociągnięcia | 6 |

Afgan 2 | Wsparcie zarządzania w Islamskiej Republice Afganistanu – Spis ludności | niezadowalająca | n/d (nie osiągnięto głównych celów) | nie | stwierdzono niedociągnięcia | 15 |

Afgan 3 | Dalsze wsparcie wyborów w Afganistanie | niewystarczające dowody | niewystarczające dowody | nie | niewystarczające dowody | 9 |

Afgan 4–6 | Fundusz Porządku Publicznego w Afganistanie (LOTFA) | poważne uchybienia | niezadowalająca | tak | niewystarczające dowody | 100 |

Afgan 7 | Operacja rozminowywania w Afganistanie | poważne uchybienia | dobra | tak | stwierdzono niedociągnięcia | 2 |

Afgan 8 | Program regionalny wspierający uchodźców afgańskich w Iranie i Pakistanie oraz osoby powracające do Afganistanu | drobne uchybienia | dobra | tak | niewystarczające dowody | 4 |

Afgan 9 | Wsparcie sektora działań na rzecz rozminowania w Afganistanie | drobne uchybienia | dobra | tak | niewystarczające dowody | 20 |

Irak 1–3 | Międzynarodowy Fundusz na rzecz Odbudowy Iraku (IRRFI) | niewystarczające dowody | drobne uchybienia | n/d (fundusz) | niewystarczające dowody | 198 |

Irak 4 | Wsparcie powrotu i reintegracji osób powracajacych oraz uchodzców wewnętrznych w Iraku | dobra | n/d (projekt wciąż na wstępnym etapie) | n/d (projekt wciąż na wstępnym etapie) | niewystarczające dowody | 6 |

Sudan 1 | Tymczasowy program rozbrojenia, demobilizacji i reintegracji (IDDRP) | poważne uchybienia | poważne uchybienia | nie | stwierdzono niedociągnięcia | 12 |

Sudan 2 | Rozwój zdolności instytucjonalnych w zakresie zarządzania pomocą i jej koordynacji | drobne uchybienia | drobne uchybienia | nie | nie stwierdzono niedociągnięć | 2 |

Sudan 3 | Wsparcie piątego spisu ludności w Sudanie | dobra | dobra | nie | niewystarczające dowody | 4 |

Sudan 4 | Wzmocnienie potencjalu wladz stanu Chartum w formulowaniu i realizacji polityki zagospodarowania przestrzennego | drobne uchybienia | drobne uchybienia | nie | nie stwierdzono niedociągnięć | 2 |

Sudan 5 | Rozwój instytucjonalny nowej administracji w południowym Sudanie | poważne uchybienia | niewystarczające dowody | n/d (fundusz) | stwierdzono niedociągnięcia | 2 |

Sudan 6 | Wzmocnienie potencjalu stanu Chartum w zakresie zapewnienia uslug ksztalcenia zawodowego | drobne uchybienia | drobne uchybienia | nie | nie stwierdzono niedociągnięć | 11 |

Sudan 7 | Kryzysowe wsparcie infrastrukturalne dla ministerstwa spraw prawnych i rozwoju konstytucyjnego oraz władz sądowniczych w południowym Sudanie | niezadowalająca | n/d (nie osiągnięto głównych celów) | nie | stwierdzono niedociągnięcia | 4 |

Sudan 8 | Operacja rozminowywania w południowym Sudanie | drobne uchybienia | poważne uchybienia | nie | stwierdzono niedociągnięcia | 5 |

Sudan 9 | Program odbudowy zdolności produkcyjnych Sudanu (SPCRP) | drobne uchybienia | n/d (projekt wciąż na wstępnym etapie) | nie | stwierdzono niedociągnięcia | 39 |

Sudan 10 | Programu odbudowy i modernizacji na poziomie gmin (RRP) | drobne uchybienia | n/d (projekt wciąż na wstępnym etapie) | nie | stwierdzono niedociągnięcia | 51 |

--------------------------------------------------