PL 
 
 
 
OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO  
z dnia 2 sierpnia 2006 r. 
wydana na wniosek Marsza łka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie projektu ustawy 
zmieniającej ustaw ę o Narodowym Banku Polskim 
(CON/2006/39) 
 
Wprowadzenie i podstawa prawna  
W dniu 14 czerwca 2006 r. Europejski  Bank Centralny (EBC) otrzyma ł wniosek Marsza łka Sejmu 
Rzeczypospolitej Polskiej o wydanie opinii w sprawie projektu ustawy (dalej „projektowana ustawa”) 
zmieniającej ustaw ę o Narodowym Banku Polskim z dnia 29 sierpnia 19971 (dalej „ustawa o NBP”). 
Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 105 ust. 4 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę 
Europejsk ą oraz trzeciego i szóstego tiret art. 2 ust. 1 decyzji Rady 98/414/WE z dnia 29 czerwca 1998 r. 
w sprawie konsultacji Europejskie go Banku Centralnego udzielanych w ładzom krajowym w sprawie 
projektów przepisów prawnych2, jako że projektowana ustawa dotyczy krajowego banku centralnego, to 
znaczy Narodowego Banku Polskie go (NBP), oraz przepisów odnosz ących się do instytucji finansowych 
w zakresie, w jakim wywieraj ą one istotny wp ływ na stabilno ść instytucji i rynków finansowych. Zgodnie 
ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego, Rada Prezesów 
wydała niniejsz ą opinię.  
 1.  Założenia projektowanej ustawy 
Projektowana ustawa przewiduje zmian ę ustawy o NBP poprzez modyfikacj ę składu Komisji  
Nadzoru Bankowego, b ędącej obecnie siedmioosobowym organem kolegialnym, dzia łającym pod 
przewodnictwem Prezesa NBP oraz wspieranym przez pracowników NBP
3. Zgodnie z projektowan ą 
ustawą: 
(i)  skład Komisji mia łby ulec poszerzeniu poprzez w łączenie do niego, obok obecnych cz łonków, 
trzech przedstawicieli Sejmu oraz przedstawiciela Prezesa Rady Ministrów; oraz  
                                                 
1  Tekst jed. Dz. U. z 2005 r. Nr 1, poz. 2, ze zm. 
2  Dz. U. L 189, z 3.7.1998 r., str. 42. 
3  Aktualny sk ład Komisji Nadzoru Bankowego: (i) Prezes NBP jako Przewodnicz ący Komisji; (ii) Minister Finansów lub 
delegowany sekretarz lub podsekretarz sta nu w Ministerstwie Finansów (jako zast ępca Przewodnicz ącego Komisji); 
(iii) przedstawiciel Prezydenta Rzeczy pospolitej Polskiej; (iv) Prezes Zarz ądu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego; 
(v) Przewodnicz ący Komisji Papierów Warto ściowych i Gie łd lub jego zast ępca; (vi) przedstawiciel Ministra Finansów; 
oraz (vii) Generalny Inspektor Nadzoru Ba nkowego (art. 26 ust.  1 ustawy o NBP). 
2 (ii) stanowisko Przewodnicz ącego Komisji przys ługiwałoby przedstawicielowi Prezesa Rady 
Ministrów, zamiast – jak to jest obecnie – Prezesowi NBP4.  
 2. Uwagi ogólne 2.1 Projektowana ustawa zaproponowana zosta ła równolegle z innym projektem legislacyjnym, 
wprowadzaj ącym dalej id ącą reformę organizacji nadzoru bankowego w Polsce, tj. projektowan ą 
ustawą o nadzorze nad rynkiem finansowym
5 (której wcze śniejsza wersja by ła przedmiotem opinii 
EBC CON/2006/156). W obecnej wersji projektowana usta wa o nadzorze nad rynkiem finansowym 
przewiduje, i ż z dniem 1 stycznia 2008 r. nast ąpi przejęcie zadań z zakresu nadzoru bankowego 
przez skonsolidowany organ na dzoru finansowego pod nazw ą Komisja Nadzoru Finansowego 
(KNF)7. W okresie przej ściowym przed 1 stycznia 2008 r. Komisja Nadzoru Bankowego ma 
działać pod przewodnictwem Przewodnicz ącego KNF, powo łanego przez Prezesa Rady 
Ministrów8.  
2.2 EBC przyjmuje, i ż tylko jeden z powy ższych projektów legislacyjnych – tj. projektowana ustawa 
będąca przedmiotem niniejszej opinii albo projektowana ustawa o nadzorze nad rynkiem 
finansowym – b ędzie przedmiotem dalszych prac legislacyjnych. Niezale żnie przy tym od 
ostatecznej decyzji polskiego ustawodawcy, EBC pragnie potwierdzi ć swoją bardzo pozytywn ą 
ocenę obecnego modelu relacji instytucjonalnych w zakresie nadzoru ostro żnościowego w Polsce, 
w którym efektywnie wykorzystywane s ą możliwości wzajemnego wspierania si ę w swych 
działaniach przez Komisj ę Nadzoru Bankowego oraz NBP. EBC stwierdza przy tym – podobnie 
jak inne komentuj ące tę kwestię instytucje mi ędzynarodowe9 – iż każda podejmowana w tym 
zakresie reforma powinna mie ć na celu utrzymanie efektywno ści polskiego systemu nadzorczego 
oraz zapewnienie sprawnego wspó łdziałania pomi ędzy odpowiednimi w ładzami. Zachowanie 
kontynuacji dzia łań nadzorczych oraz makroekonomicznych bada ń ostrożnościowych niezb ędne 
                                                 
4  Art. 1 projektowa nej ustawy, zmieniaj ący art. 26 ust. 1 ustawy o NBP. 
5  Projekt ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, przyj ęty przez Sejm w dniu 21 lipca 2006 r. (dokument sejmowy nr 
802) i przekazany Senatowi. 
6  Opinia EBC z dnia 9 marca 2006 r. wydana na wniosek Mini stra Finansów Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie projektu 
ustawy o nadzorze nad instytuc jami finansowymi (CON/2006/15). 
7  Proponowany sk ład KNF: (i) Przewodnicz ący Komisji, powo ływany przez Prezesa Rady Ministrów na pi ęcioletnią 
kadencję; (ii) dwóch Zast ępców Przewodnicz ącego, powo ływanych i odwo ływanych przez Prezesa Rady Ministrów na 
wniosek Przewodnicz ącego Komisji; (iii) minister w łaściwy do spraw instytucji fina nsowych albo jego przedstawiciel; 
(iv) minister w łaściwy do spraw zabezpieczenia spo łecznego albo jego przedstawiciel; (v) Prezes NBP albo delegowany 
Wiceprezes NBP; oraz (vi) przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolite j Polskiej (art. 5 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1, art. 68 
i art. 69 ust. 2 projektowanej ustawy o nadzorze nad rynki em finansowym). 
8  Art. 80 ust. 2 projektowanej ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym. Jednocze śnie, na skutek zniesienia Komisji 
Papierów Warto ściowych i Gie łd ustanie cz łonkostwo jej Przewodnicz ącego w Komisji Nadzoru Bankowego. 
9  Zob. Mi ędzynarodowy Fundusz Walutowy, „Uwagi ko ńcowe misji konsultacyjnej pr zeprowadzonej w 2006 r. na 
podstawie art. IV przepisów statutowych MFW” ( Concluding Statement of the 2006 Article IV Consultation Mission ), 
22 maja 2006 r., ust. 13 (dokument opublikowany na str onach internetowych MFW: www.imf.org); zob. te ż: Organizacja 
Współpracy Gospodarczej i Rozwoju, „Studium warunków  gospodarczych w Polsce przeprowadzone w 2006 r.” 
(Economic Survey of Poland, 2006 ), 28 czerwca 2006 r., str. 4 (dokument opub likowany na stronach internetowych 
Organizacji: www.oecd.org). 
3 jest zwłaszcza w zwi ązku z przeprowadzan ą obecnie implementacj ą znowelizowanej dyrektywy o 
wymogach kapita łowych10. 
2.3 Nale ży przy tym zauwa żyć, iż EBC konsekwentnie opowiada si ę za zagwarantowaniem udzia łu 
banków centralnych w wykonywaniu nadzoru ostro żnościowego. Jak to podniesiono w opinii EBC 
CON/2006/15 oraz we wcze śniejszych opiniach EBC11, bliski udzia ł krajowych banków 
centralnych w wykonywaniu nadzoru ostro żnościowego stanowi istotny warunek po temu, aby 
możliwe było należyte przyczynianie si ę przez Eurosystem do monitorowania zagro żeń dla 
stabilności finansowej w strefie euro, zgodnie z wymogami art. 105 ust. 5 Traktatu; udzia ł taki 
przyczynia si ę również do zapewnienia odpowiedniej koordynacji pomi ędzy funkcjami banku 
centralnego wykonywanymi na poziomie Eurosystemu a funkcjami nadzorczymi wykonywanymi na poziomie krajowym.  
 
3. Niezale żność operacyjna organu nadzoru bankowego 
3.1 W sk ładzie Komisji Nadzoru Bankowego proponowanym przez projektowan ą ustawę, członkowie 
Komisji wykonuj ący swój mandat z urz ędu, tj. w wyniku powo łania na okre ślone stanowisko 
publiczne, znajdowaliby si ę w mniejszo ści (członkami takimi byliby: Prezes NBP
12, Generalny 
Inspektor Nadzoru Bankowego13, Prezes Zarz ądu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego14 oraz 
Przewodnicz ący Komisji Papierów Warto ściowych i Gie łd15, jak równie ż Minister Finansów w 
przypadku jego bezpo średniego uczestnictwa w pracach Komisji). Pozosta łych sześciu członków, 
w tym Przewodnicz ący Komisji, by łoby przedstawicielami nominuj ących ich instytucji, przy czym 
przyznany im w tym zakresie mandat móg łby być w każdym czasie odwo łany16. EBC zauwa ża 
ponadto, i ż projektowana ustawa nie wymaga odpowie dniej wiedzy specjalistycznej od takich 
członków Komisji, jak równie ż nie zapewnia ochrony przed wyst ępowaniem konfliktu interesów.  
                                                 
10  Dyrektywa 2006/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie adekwatno ści 
kapitałowej firm inwestycyjnych i instytucji kredytowych (w ersja przeredagowana) (Dz.  U. L 177, z 30.6.2006 r., 
str. 201). Zob. te ż ust. 6.1 opinii EBC CON/2006/15. 
11  Zob. ust. 2.1.2 opinii EBC C ON/2006/15; ust. 4 opinii EBC CON/2001/10 z dnia 25 maja 2001 r. na wniosek 
austriackiego Minister stwa Finansów w sprawie projektu ustawy federalnej o ustanowie niu i organizacji urz ędu nadzoru 
nad rynkiem finansowym [tytu ł opinii skrócony]; ust. 5 opinii EBC CON/ 2001/35 z dnia 8 listopada 2001 r. na wniosek 
niemieckiego Ministerstwa Finansów w sprawie projektu ustawy ustanawiaj ącej zintegrowany organ nadzoru 
finansowego. 
12  Prezes NBP jest powo ływany (na sze ścioletnią kadencj ę) i odwo ływany przez Sejm na wniosek Prezydenta 
Rzeczypospolitej Polskiej (art. 9 ust. 1 ustawy o NBP). 
13  Prezes NBP powo łuje i odwo łuje Generalnego Inspektora Nadzoru Bankow ego w uzgodnieniu z Ministrem Finansów 
(art. 29 ust. 3 ustawy o NBP). 
14  Rada Funduszu powo łuje i odwo łuje Prezesa Zarz ądu Bankowego Funduszu Gwarancyjnego na trzyletni ą kadencję (w 
powoływaniu cz łonków Rady Funduszu uczestnicz ą Prezes Rady Ministrów, Minister Finansów, Prezes NBP oraz 
Związek Banków Polskich; art. 9 ust. 1 i ust. 3-5, art. 6 ust. 1-3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu 
Gwarancyjnym, tekst jed. Dz. U. z 2000 r. Nr 9, poz. 131, ze zm.). 
15  Prezes Rady Ministrów powo łuje na pięcioletnią kadencję Przewodnicz ącego Komisji Papierów Warto ściowych i Gie łd, 
działając na wniosek ministra w łaściwego do spraw instytucji finansowych w porozumieniu z Prezesem NBP (art. 8 
ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 200 5 r. o nadzorze nad rynkiem kapita łowym, Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz. 1537). 
16  Status taki mieliby nast ępujący członkowie Komisji: przedstawiciel Prezesa Rady Ministrów jako Przewodnicz ący 
Komisji, przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej Polski ej, trzech przedstawicieli Sejmu oraz osoba lub osoby 
delegowane przez Ministra Finansów. 
4 3.2 EBC zaleca aby przyjmowane przepisy prawne okre ślające ramy instytucjonalne dla nadzoru 
ostrożnościowego przewidywa ły w odniesieniu do cz łonków organu nadzoru odpowiednie kryteria 
z zakresu wiedzy specjalistycznej oraz un ikania konfliktu interesów, jak równie ż właściwą ochronę 
autonomii decyzyjnej przy wykonywaniu mandatu  nadzorczego. Przyjmowane przepisy prawne 
powinny zapewnia ć niezależność operacyjn ą organu nadzoru, w zgodno ści z międzynarodowymi 
standardami niezale żności operacyjnej organów nadzoru bankowego17.  
 4. Rola banku centralnego w zakresie ochrony stabilno ści finansowej 
4.1 Zgodnie z aktualnymi przepisami ustawy o NBP, Prezes NBP pe łni funkcj ę zarówno 
Przewodnicz ącego Komisji Nadzoru Bankowego, jak równie ż zwierzchnika Generalnego 
Inspektoratu Nadzoru Bankowego, stanowi ącego jednostk ę organizacyjn ą w ramach struktur NBP i 
funkcjonuj ącego – w ścisłej współpracy z odpowiednimi departamentami NBP – jako organ 
wykonawczy Komisji Nadzoru Bankowego
18. Jak to ju ż zostało wskazane w opinii EBC 
CON/2006/15, powy ższa struktura umo żliwia NBP wype łniane jego roli w zakresie ochrony 
stabilności finansowej oraz, bior ąc pod uwag ę punkt widzenia Eurosystemu, jest szczególnie 
dobrze przystosowana do tego, aby umo żliwiać przyczynianie si ę przez NBP do prowadzenia 
nadzoru ostro żnościowego nad instytucjami kredytowymi oraz do stabilno ści systemu finansowego, 
zgodnie z wymogami wskazywanymi, równie ż w kontek ście przygotowa ń do przyst ąpienia do 
strefy euro, przez art. 105 ust. 5 Traktatu19.  
4.2 Nale ży w związku z tym zauwa żyć, iż rola NBP w zakresie ochrony stabilno ści finansowej – 
wypełniana obecnie w ramach opisanych powy żej rozwiązań organizacyjnych – nie zosta ła 
szczegółowo okre ślona w ustawie o NBP20. Zakładając, iż dojdzie do przeprowadzenia reformy 
systemu nadzorczego os łabiającej aktualne powi ązania organizacyjne pomi ędzy NBP a organem 
nadzoru bankowego, EBC zaleca wprowadzenie zm iany ustawy o NBP w celu sprecyzowania, i ż 
jednym z formalnie okre ślonych zada ń NBP jest przyczynianie si ę do stabilno ści finansowej 
poprzez monitorowanie i ocenianie ca łego systemu finansowego, rozumiane jako funkcja odr ębna 
od sprawowania nadzoru indywidualnego i dzia łalności regulacyjnej21.  
 
                                                 
17  Zob. Bank Rozlicze ń Międzynarodowych, „Bazylejskie Zasady Kluczo we dla Skutecznego Nadzoru Bankowego” ( Core 
Principles for Effec tive Banking Supervision ), wrzesie ń 1997 r., zasada 1; zob. te ż „Dokument konsultacyjny w sprawie 
Bazylejskich Zasad Kluczowych dla Skutecznego Nadzoru Bankowego” ( Consultative Document on the Core Principles 
for Effective Banking Supervision ), kwiecie ń 2006 r., zasada 1 (dokumenty dost ępne na stronach internetowych Banku 
Rozliczeń Międzynarodowych: www.bis.org). 
18  Art. 29 ust. 1 i art. 25 ust. 1 ustawy o NBP. 
19  Zob. ust. 3.1.1 opinii EBC CON/2006/15. 
20  Przepisem prawnym, który aktualnie najbli ższy jest wskazaniu funkcji NB P w zakresie ochrony stabilno ści finansowej 
jest określenie jednego z ustawowych zada ń NBP jako „kszta łtowania warunków niezb ędnych dla rozwoju systemu 
bankowego” (art. 3 ust. 2 pkt 6 ustawy o NBP) . Por. ust. 2.2.1 opinii EBC CON/2006/15.  
21  Zob. ust. 2.2.2 opinii EBC CON/2006/15. 
5 Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC. 
  Sporządzono we Frankfurcie nad Menem, dnia 2 sierpnia 2006 r. 
 
[podpis] 
 
Prezes EBC 
Jean-Claude TRICHET