Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie środków strukturalnych zwiększających odporność instytucji kredytowych UE /* COM/2014/043 final - 2014/0020 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU W odpowiedzi na kryzys finansowy Unia Europejska („Unia”) i państwa członkowskie rozpoczęły gruntowny przegląd systemu regulacji i nadzoru w sektorze finansowym. W obszarze bankowości Unia zainicjowała szereg reform mających na celu stworzenie bezpieczniejszego, lepiej działającego, bardziej przejrzystego i odpowiedzialnego systemu finansowego, który służyłby całej gospodarce i społeczeństwu. Unijny sektor bankowy ma jednak w dalszym ciągu bardzo duże rozmiary w kategoriach bezwzględnych (42,9 bilionów euro) i względnych (reprezentuje blisko 350 procent unijnego PKB). Wielkość największych unijnych banków w ujęciu indywidualnym odpowiada mniej więcej PKB państwa ich pochodzenia lub jest zbliżona do tej wartości. Banki te pozostają zbyt duże, by upaść i jednocześnie zbyt duże, aby można je było uratować, oraz zbyt złożone z punktu widzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W tym kontekście w listopadzie 2011 r. komisarz Michel Barnier ogłosił powołanie grupy ekspertów wysokiego szczebla pod przewodnictwem Erkki Liikanena, prezesa fińskiego banku centralnego, której zlecono ocenę konieczności przeprowadzenia strukturalnej reformy unijnego sektora bankowego[1]. W października 2012 r. przedstawiono sprawozdanie stwierdzające, że w celu uzupełnienia dotychczasowych reform konieczna jest restrukturyzacja banków, i zalecające obowiązkowe wyodrębnienie handlu na własny rachunek oraz innych działań handlowych obarczonych wysokim ryzykiem do oddzielnego podmiotu prawnego w ramach grupy bankowej. Wyodrębnienie to byłoby obowiązkowe tylko dla banków, w przypadku których tego typu handel stanowi znaczną część działalności[2]. W dniu 3 lipca 2013 r. Parlament Europejski (PE) przyjął zdecydowaną większością głosów sprawozdanie z własnej inicjatywy w sprawie reformy unijnego sektora bankowego[3], w którym przyjął z zadowoleniem reformy strukturalne na szczeblu unijnym, aby uregulować kwestie związane z istnieniem banków „zbyt dużych, by upaść” (ang. too-big-to-fail, „TBTF”)[4]. Niniejszy wniosek stanowi kluczowy element działań Unii mających na celu rozwiązanie problemu TBTF. Ma on na celu zapobieganie urzeczywistnieniu się w systemie bankowym Unii rezydualnych ryzyk, które nie były dotąd kontrolowane. Ograniczy on sztuczny wzrost sumy bilansowej banków, zwłaszcza wzrost napędzany działalnością o czysto spekulacyjnym charakterze, zapobiegając w ten sposób konieczności pokrywania kosztów ratowania upadających banków przez podatników oraz zmniejszy koszty ewentualnych procedur restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji i ułatwi ich przeprowadzenie. Wniosek ten stanowi także ważne uzupełnienie dyrektywy ustanawiającej ramy na potrzeby prowadzenia działań naprawczych oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji w odniesieniu do instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych (dyrektywa BRRD)[5]. Reforma strukturalna nie była do tej pory objęta międzynarodowym programem reform uzgodnionym przez grupę G–20. Wiele państw na całym świecie przyjęło już jednak środki mające na celu rozwiązanie powyższych problemów lub przedstawiło projekty takich środków. W ostatnich latach inicjatywy reformatorskie podjęła pewna liczba państw członkowskich (Niemcy, Francja, Zjednoczone Królestwo i Belgia). Stany Zjednoczone przyjęły niedawno tzw. zasadę Volckera, zakazującą bankom prowadzenia handlu na własny rachunek. Również organizacje międzynarodowe wezwały do globalnej debaty na temat bankowych struktur i modeli biznesowych. Z uwagi na coraz większą liczbę inicjatyw dotyczących reform tego sektora i w celu zapobiegania nakładaniu się lub niespójności środków mających wpływ na banki prowadzące działalność międzynarodową, podczas ostatniego szczytu w Sankt Petersburgu przywódcy grupy G–20 wezwali Radę Stabilności Finansowej do oceny spójności strukturalnych reform bankowych w kontekście transgranicznym i ich skutków dla globalnej stabilności finansowej. Niniejszy wniosek uwzględnia nowe międzynarodowe działania koordynacyjne i uznaje potrzebę zapobiegania arbitrażowi regulacyjnemu. Niniejszemu wnioskowi towarzyszy bezpośrednio związany z nim wniosek ukierunkowany na inny mechanizm rozprzestrzeniania się problemów finansowych, a mianowicie wzajemne powiązania między uczestnikami rynku, w tym bankami o znaczeniu systemowym, w postaci nieprzezroczystych więzi handlowych w ramach transakcji finansowania papierów wartościowych. W zielonej księdze w sprawie równoległego systemu bankowego, przedstawiona przez Komisję 19 marca 2012 r.[6] stwierdzono, że zaostrzenie regulacji bankowych może doprowadzić do przeniesienia znacznej części działalności bankowej poza granice tradycyjnej bankowości, w kierunku równoległego systemu bankowego, zdefiniowanego jako „system pośrednictwa pożyczkowego, który obejmuje podmioty i działania znajdujące się poza normalnym systemem bankowym”[7]. W dniu 20 listopada 2012 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję w sprawie równoległego systemu bankowego[8], w której podkreślił potrzebę zwiększenia przejrzystości struktur i działalności instytucji finansowych oraz potrzebę posiadania przez organy nadzoru wiedzy na temat skali działalności prowadzonej w ramach równoległego systemu bankowego, takiej jak umowy odkupu i udzielanie pożyczek papierów wartościowych. W dniu 4 września 2013 r., Komisja podkreśliła w swoim komunikacie w sprawie równoległego systemu bankowego[9], że wzmocnienie przejrzystości transakcji finansowania papierów wartościowych, takich jak umowy odkupu i udzielanie pożyczek papierów wartościowych, inne równoważne transakcje oraz lombardowanie, ma zasadnicze znaczenie dla monitorowania ryzyk związanych z wzajemnymi powiązaniami, nadmiernym wykorzystywaniem dźwigni finansowej oraz zachowaniami procyklicznymi. Pozostała część niniejszego uzasadnienia ogranicza się do przedstawienia niniejszego wniosku dotyczącego strukturalnego wyodrębnienia instytucji kredytowych. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW Konsultacje z zainteresowanymi stronami były przeprowadzane kilkakrotnie. Podczas swoich prac grupa wysokiego szczebla spotkała się z wieloma różnymi zainteresowanymi stronami i przeprowadziła konsultacje społeczne skierowane do banków, klientów korporacyjnych i klientów detalicznych oraz ich stowarzyszeń[10]. Komisja zorganizowała również publiczne konsultacje z zainteresowanymi stronami w października 2012 roku[11]. Reforma strukturalna banków i potrzeba skoordynowanego działania na szczeblu unijnym jest również przedmiotem dyskusji z państwami członkowskimi. W trakcie opracowywania oceny skutków Komisja przeprowadziła wiosną 2013 r. dodatkowe konsultacje społeczne z zainteresowanymi podmiotami, zachęcając banki do modelowania skutków różnych wariantów reform strukturalnych[12]. 500 otrzymanych odpowiedzi na konsultacje unaoczniło rozbieżne stanowiska banków z jednej strony oraz konsumentów i niebankowych instytucji finansowych z drugiej strony. Ta pierwsza grupa respondentów była zdecydowanie przeciwna strukturalnemu wyodrębnieniu, podczas gdy druga w większości je popierała. Opinie innych grup respondentów były bardziej zrównoważone. W marcu 2013 r. ustanowiono grupę sterującą ds. reform strukturalnych w sektorze bankowym, w której skład weszli przedstawiciele Dyrekcji Generalnych COMP, ECFIN, EMPL, ENTR, JUST, MARKT, SG, SJ, TAXUD oraz JRC. Grupa sterująca odbyła posiedzenia w marcu, kwietniu oraz wrześniu 2013 r., wspierając prace nad oceną skutków. Projekt oceny skutków przedstawiono Radzie ds. Ocen Skutków przy Komisji Europejskiej w dniu 19 września 2013 r. i omówiono go w dniu 16 października 2013 r. Rada ds. Ocen Skutków przedstawiła swoje zalecenia dotyczące zmian w dniu 18 października 2013 r. Główne zalecenia dotyczyły poprawy: (i) opisu problemu i scenariusza odniesienia; (ii) opisu i wyjaśnienia wariantów reform; (iii) oceny skutków i opisu skuteczności wyselekcjonowanych wariantów reform; (iv) sposobu przedstawienia opinii zainteresowanych stron; oraz (v) dodania glosariusza. Służby Komisji przedstawiły ponownie zmienioną oceną skutków 18 grudnia 2013 r. wraz z odrębnym dokumentem wyjaśniającym Radzie ds. Oceny Skutków, w jaki sposób uwzględniono jej zalecenia. Rada ds. Oceny Skutków wydała następnie pozytywną opinię w dniu 15 stycznia 2014 r. i przedstawiła zalecenia dotyczące dalszych ulepszeń, prosząc w szczególności o lepszą analizę uzasadnienia proponowanych środków, alternatywnych wariantów reform, wpływu, a także o opinie zainteresowanych stron na temat środków dotyczących przejrzystości, które zostały wprowadzone dopiero w ponownie przedłożonej ostatecznej ocenie skutków. Rada ds. Oceny Skutków zaleciła również dodatkowe poprawienie prezentacji wariantów reform strukturalnych oraz oceny skutków i skuteczności wyselekcjonowanych wariantów reform. W ostatecznej wersji oceny skutków rozszerzono znacznie analizę środków i reform w zakresie przejrzystości oraz uwzględniono dwa pozostałe zalecenia Rady ds. Oceny Skutków. Całkowite koszty i korzyści związane z niniejszym wnioskiem zostały zbadane w ocenie skutków za pomocą analizy jakościowej i ilościowego modelowania. Ocena skutków doprowadziła do wniosku, że dorozumiane dotacje są znaczące i zależą od wielkości banku oraz skali jego wzajemnych powiązań. Niniejszy wniosek bierze wprawdzie pod uwagę wyraźne korzyści płynące z różnorodności modeli bankowych w Europie, ale ma na celu zapewnienie utrzymania delikatnej równowagi między zapobieganiem ryzykom systemowym a finansowaniem trwałego wzrostu gospodarczego. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU 3.1. Podstawa prawna i zasada pomocniczości Podstawą prawną niniejszego rozporządzenia jest art. 114 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) umożliwiający przyjęcie środków służących zbliżeniu przepisów krajowych, których celem jest ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Jednolite przepisy dotyczące struktur banków zwiększą stabilność finansową w Unii, przyczynią się do mocniejszej integracji rynków finansowych, ułatwią procesy naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji grup, usprawnią transgraniczne świadczenie usług i prowadzenie działalności w innych państwach członkowskich, ograniczą zakłócenia konkurencji i będą zapobiegać arbitrażowi regulacyjnemu. Niektóre państwa członkowskie zaproponowały lub już przyjęły środki mające na celu reformy strukturalne ich krajowych systemów bankowych. Niespójne przepisy krajowe, które nie dążą do tych samych celów politycznych w sposób zgodny i równoważny z mechanizmami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu, mogą zaburzać przepływy kapitału i decyzje inwestycyjne. W przypadku braku ogólnounijnego podejścia banki zostaną zmuszone do dostosowywania swoich struktur i działalności w zależności od prawa krajowego, co zwiększy jeszcze bardziej złożoność oraz nasili rozdrobnienie sektora bankowego. Różnice pomiędzy przepisami krajowymi zahamowałyby również działania mające na celu zapewnienie stosowania jednolitego zbioru przepisów na całym obszarze rynku wewnętrznego i stworzenie rzeczywistej unii bankowej, ponieważ zmniejszyłyby skuteczność jednolitego mechanizmu nadzorczego (SSM)[13] i przyszłego jednolitego mechanizmu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (SRM)[14]. Niespójne przepisy utrudniają ponadto zarządzanie instytucjami transgranicznymi i zwiększają jego koszty. Przewidziana w niniejszym rozporządzeniu harmonizacja na poziomie unijnym może zapewnić, aby unijne grupy bankowe działające w kilku państwach członkowskich podlegały wspólnym ramom regulującym wymogi strukturalne, co zagwarantuje równość szans, zmniejszy złożoność regulacji, zapobiegnie nieuzasadnionym kosztom przestrzegania przepisów w przypadku działalności transgranicznej, wesprze dalszą integrację rynku w Unii oraz przyczyni się do wyeliminowania arbitrażu regulacyjnego. Zgodne z celami dotyczącymi przyczynienia się do funkcjonowania rynku wewnętrznego, państwo członkowskie, które przyjęło wcześniej przepisy zakazujące instytucjom kredytowym przyjmującym depozyty od osób fizycznych i MŚP dokonywania inwestycji na własny rachunek oraz utrzymywania aktywów przeznaczonych do obrotu, może zwrócić się do Komisji o udzielenie odstępstwa od przepisów określonych w rozdziale III („wyodrębnienie niektórych rodzajów działalności handlowej”) na rzecz instytucji kredytowej podlegającej przepisom krajowym, które są zgodne z przepisami tego rozdziału. Pozwoliłoby to państwom członkowskim, które już wdrożyły całkowicie równoważne środki, uniknąć kosztownego dostosowania obowiązujących, skutecznych przepisów krajowych do przepisów rozdziału III. Aby wpływ tych przepisów krajowych nie zagrażał celowi rynku wewnętrznego lub jego funkcjonowaniu, cele prawa krajowego muszą być identyczne z celami określonymi w niniejszym wniosku, a krajowe rozwiązania prawne, nadzorcze i wykonawcze muszą zapewniać przestrzeganie przez instytucję kredytową prawnie wiążących wymogów, które są równoważne z niniejszym wnioskiem. Niniejszy wniosek uwzględnia szybko zmieniające się rynki i innowacje finansowe oraz zmiany unijnych ram regulacyjnych i nadzorczych. W celu zapewnienia skutecznego i spójnego nadzoru oraz stworzenia jednolitego zbioru przepisów w sektorze bankowym, niniejszy wniosek powierza ważną rolę Europejskiemu Organowi Nadzoru Bankowego („EUNB”). EUNB będzie konsultowany przez właściwe organy przy podejmowaniu decyzji określonych w niniejszym wniosku i będzie przygotowywać projekty regulacyjnych i wykonawczych standardów technicznych oraz składać sprawozdania Komisji. Zadania te mają szczególne znaczenie w sytuacjach określonych w art. 9, 10, 13 i 21. 3.2. Zasada proporcjonalności Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej, zakres i forma działania Unii nie mogą wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów określonych w Traktatach. Proponowane rozporządzenie zakazuje dużym unijnym instytucjom kredytowym i grupom bankowym prowadzenia handlu na własny rachunek oraz niektórych powiązanych rodzajów działalności. Wyodrębnienie struktur własności może stać się najskuteczniejszym narzędziem reformy strukturalnej, jeśli chodzi o osiągnięcie następujących szczegółowych celów: ułatwienie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz ograniczenie pokusy nadużycia, konfliktów interesów, a także niewłaściwej alokacji kapitału i zasobów. Potencjalne korzyści wynikające z zakazu handlu na własny rachunek byłyby szczególnie znaczące, jeżeli chodzi o ograniczanie ryzyk, złożoności, wzajemnych powiązań i konfliktów interesów. Ze względu na trudności z odróżnieniem handlu na własny rachunek od innych podobnych rodzajów działalności handlowej, w szczególności działalności animatora rynku, proporcjonalność niniejszego środka jest zapewniona dzięki wąskiemu zdefiniowaniu działalności podlegającej zakazowi. Wyłączenie mniejszych banków spod zakazu jest uzasadnione z uwagi na nieproporcjonalne skutki, jakie zakaz ten mógłby pociągnąć za sobą wobec tych banków w przypadku, gdyby zostały one zmuszone do zbycia części swoich portfeli. Proponowane rozporządzenie wymaga również od właściwego organu przeprowadzania systematycznego przeglądu niektórych innych rodzajów działalności, a mianowicie działalności animatora rynku, inwestowania w programy sekurytyzacji i pełnienia roli jednostki sponsorującej w ramach takich programów, a także obrotu niektórymi instrumentami pochodnymi. Zostały one określone jako rodzaje działalności, w przypadku których istnieje największa groźba omijania zakazu prowadzenia handlu na własny rachunek, oraz które mogą stwarzać zagrożenie dla stabilności podstawowej instytucji kredytowej i systemu finansowego Unii. Właściwy organ otrzymuje uprawnienie do nakazania wyodrębnienia. Prawo nakazania wyodrębnienia nie zostało jednak ustanowione jako środek ogólny: właściwy organ może kierować się własnym osądem, korzystając z zestawu zharmonizowanych wskaźników. Właściwy organ ma obowiązek egzekwować wyodrębnienie tylko w określonych przypadkach, gdy ryzyka przekraczają poziomy, które zostaną określone za pomocą zharmonizowanych wskaźników. Podejście to jest uznawane za proporcjonalne, ponieważ nakaz wyodrębnienia działalności jest wydawany tylko wówczas, gdy spełnione są pewne warunki, i po dokonaniu szczegółowej analizy wpływu tej działalności na profil ryzyka oraz zachowanie podstawowej instytucji kredytowej. Proponowane rozporządzenie jest ukierunkowane na duże instytucje kredytowe i grupy bankowe. Biorąc pod uwagę fakt, że głównym celem wniosku jest ograniczenie rezydualnych ryzyk systemowych utrzymujących się w systemie finansowym Unii, rozszerzenie środków przewidzianych we wniosku na wszystkie instytucje kredytowe byłoby nieproporcjonalne i mogłoby prowadzić do nieuzasadnionych kosztów, w szczególności w przypadku mniejszych instytucji kredytowych. Instytucje kredytowe, które nie osiągają progów określonych w proponowanym rozporządzeniu, nie podlegają przewidzianym środkom strukturalnym. Oznacza to, że państwa członkowskie lub właściwe organy mogą decydować o nałożeniu podobnych środków także na mniejsze instytucje kredytowe. Proponowane rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, zwłaszcza w zakresie prawa do ochrony danych osobowych, swobody prowadzenia przedsiębiorstwa, prawa własności, prawa do skutecznego środka odwoławczego i rzetelnego procesu, oraz musi być wdrażane zgodnie z tymi prawami i zasadami. 3.3. Szczegółowe omówienie wniosku W niniejszej sekcji omówiono skrótowo główne elementy niniejszego rozporządzenia. 3.3.1. Cele i przedmiot strukturalnego wyodrębnienia Proponowane rozporządzenie ma na celu zwiększenie stabilności finansowej w Unii poprzez reformę strukturalną dużych banków i uzupełnienie w ten sposób finansowych reform regulacyjnych przeprowadzonych wcześniej na poziomie Unii. Art. 1 określa cel i założenia leżące u podstaw reformy. Art. 2 określa przedmiot rozporządzenia, którym jest ustanowienie przepisów dotyczących strukturalnych przekształceń banków TBTF poprzez nałożenia zakazu handlu na własny rachunek i wprowadzenie możliwości nakazania wyodrębnienia niektórych rodzajów działalności handlowej. 3.3.2. Zakres stosowania Art. 3 stanowi, że proponowane rozporządzenie stosuje się do banków, które spełniają określone kryteria i przekraczają określone progi. (1) Wymogi mają zastosowanie do banków europejskich, które zostały określone jako banki mające globalne znaczenie systemowe. (2) Wymogi mają zastosowanie do banków, które przez trzy kolejne lata przekraczają następujące progi: a) łączne aktywa banku przekraczają 30 mld euro;[15] oraz b) aktywa przeznaczone do obrotu i zobowiązania banku ogółem przekraczają 70 mld euro lub 10 procent jego łącznych aktywów. Artykuły 22 i 23 określają bardziej szczegółowo, w jaki sposób należy obliczać „działalność handlową” (do celów dokonywanego przez właściwy organ przeglądu prowadzącego do ewentualnego wyodrębnienia z instytucji kredytowej). Biorąc pod uwagę fakt, że reforma strukturalna skupia się na działalności bankowej, art. 23 ust. 2 stanowi, że w przypadku konglomeratów finansowych działalność zakładów ubezpieczeń i przedsiębiorstw niefinansowych nie może być uwzględniana w obliczeniach. Proponowane rozporządzenie będzie stosowane w odniesieniu do unijnych instytucji kredytowych, ich unijnych jednostek dominujących, ich jednostek zależnych i oddziałów, w tym w państwach trzecich. Wniosek dotyczy również unijnych oddziałów i jednostek zależnych banków mających siedzibę w państwach trzecich. Tak szeroki terytorialny zakres stosowania jest uzasadniony, aby zapewnić równe szanse oraz zapobiec przenoszeniu działalności poza Unię w celu obejścia wymogów. Zagraniczne jednostki zależne unijnych banków i unijne oddziały zagranicznych banków mogą zostać wyłączone z zakresu obowiązywania, jeżeli są one objęte równoważnymi przepisami dotyczącymi wyodrębnienia (art. 4 i 27). Art. 4 ust. 2 przewiduje kolejne potencjalne odstępstwo: organy nadzoru otrzymały uprawnienie do wyłączenia spod wymogu wyodrębnienia zagranicznych jednostek zależnych grup mających autonomiczną, zdecentralizowaną geograficznie strukturę, w ramach skoordynowanej strategii restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (gdy organ lub organy nadzoru podejmują skoordynowane działania wobec różnych części grupy). Poprzez stosowanie obowiązku wyodrębnienia działalności wobec całej globalnej grupy spółek, niezależnie od umiejscowienia geograficznego poszczególnych jednostek, zapobiega się możliwości obchodzenia tego obowiązku za pomocą przenoszenia określonych rodzajów działalności poza Unię. Uzupełnienie szerokiego terytorialnego zakresu stosowania przez ustanowienie systemu równoważności przepisów obowiązujących w państwach trzecich pozwala także zapobiec ewentualnym zastrzeżeniom państw trzecich dotyczącym kwestii eksterytorialnych. Poprzez wymaganie od banków zagranicznych wyodrębnienia pewnych rodzajów ich działalności prowadzonych w Unii zapewnia się także równość szans na rynku wewnętrznym, a przez to ogranicza się do minimum ryzyko nieuczciwej konkurencji. 3.3.3. Zakaz handlu na własny rachunek (rozdział II) Art. 6 ust. 1 proponowanego rozporządzenia stanowi, że instytucja kredytowa i podmioty należące do tej samej grupy nie mogą angażować się w prowadzenie na własny rachunek handlu instrumentami finansowymi i towarami. Na poziomie Unii brakuje wprawdzie odpowiedniej ilości spójnych danych dotyczących poszczególnych rodzajów działalności bankowej, ale dostępne dowody wskazują, że handel na własny rachunek nie stanowi dużej części bilansów banków[16]. Te same dane pokazują jednak, że ten typ działalności był bardzo rozpowszechniony przed kryzysem i że w przypadku braku interwencji regulacyjnej nie ma gwarancji, że jego skala nie wzrośnie w przyszłości. Zdefiniowanie handlu na własny rachunek i jego odróżnienie od działalności animatora rynku nie jest proste. Zgodnie z art. 5 ust. 4, który definiuje handel na własny rachunek w wąski sposób, zakazana byłaby działalność komórek organizacyjnych, jednostek, działów lub pojedynczych handlowców, którym są wyraźnie przypisane zadania polegające na zajmowaniu pozycji w celu osiągania zysku na własny rachunek, bez jakiegokolwiek związku z działalnością klienta lub zabezpieczaniem podmiotu przed ryzykiem. Art. 6 ust. 2 precyzuje, że w przypadku gdy instytucje kredytowe objęte zakresem proponowanego rozporządzenia, jak określono w art. 3 i 4, utrzymują specjalne struktury zajmujące się kupnem i sprzedażą instrumentów rynku pieniężnego do celów zarządzania środkami pieniężnymi, zakaz ten nie dotyczy tych struktur. Obrót unijnymi obligacjami skarbowymi jest również wyłączony spod zakazu (art. 6 ust. 2 lit. a)), aby zapobiec niekorzystnemu wpływowi na te niezwykle ważne rynki. Wyłączenie to odzwierciedla wyłączenie przewidziane dla obrotu obligacjami skarbowymi w kontekście oceny działalności (art. 8 ust. 2). Chociaż zakaz handlu na własny rachunek może w zasadzie obejmować wszystkie banki, proponuje się, aby był on stosowany wyłącznie do banków, o których mowa w art. 3. W celu uniemożliwienia bankom obchodzenia zakazu np. przez nabywanie funduszy hedgingowych lub inwestowanie w takie fundusze art. 6 ust. 1 lit. b) stanowi, że bankom podlegającym zakazowi handlu na własny rachunek nie wolno także inwestować w fundusze hedgingowe lub podmioty angażujące się w handel na własny rachunek lub pełniące rolę instytucji sponsorującej fundusz hedgingowy, ani posiadać udziałów w tych funduszach lub podmiotach (a także certyfikatów czy też instrumentów pochodnych związanych z tymi udziałami). Niestosujące dźwigni finansowej fundusze typu zamkniętego, głównie fundusze private equity, venture capital i europejskie fundusze na rzecz przedsiębiorczości społecznej, są wyłączone spod tego zakazu ze względu na ich funkcję przyczyniającą się do finansowania realnej gospodarki (art. 6 ust. 3). Instytucje kredytowe objęte tymi zakazami będą mogły w dalszym ciągu świadczyć usługi bankowe i powiernicze na rzecz funduszy hedgingowych. 3.3.4. Potencjalne wyodrębnienie niektórych rodzajów działalności handlowej (rozdział III) Banki angażują się w szereg innych typów działalności handlowej i inwestycyjnej, w tym działalność animatora rynku, pożyczki na rzecz funduszy venture capital i private equity, inwestycje w sekurytyzacje wiążące się z wysokim ryzykiem i pełnienie roli jednostki sponsorującej w ramach takich programów sekurytyzacji, sprzedaż instrumentów pochodnych i obrót tymi instrumentami itp. Grupy bankowe będą mogły otrzymać zezwolenie na dalsze prowadzenie tych innych typów działalności zgodnie z decyzją uznaniową właściwego organu, który będzie miał obowiązek dokonywać przeglądu działalności handlowej i będzie miał prawo (a w pewnych okolicznościach także obowiązek) wyodrębnić podzbiór działalności (działalność animatora rynku, sekurytyzacje wiążące się z wysokim ryzykiem, złożone instrumenty pochodne) w przypadku przekroczenia określonych wskaźników. Przepis ten ma na celu zapobieganie obchodzeniu przez banki zakazu ustanowionego w art. 6 przez prowadzenie ukrytego handlu na własny rachunek, a także nadmiernemu rozrostowi działalności handlowej nieobjętej zakazem lub stosowaniu w jej ramach dużej dźwigni finansowej. Podstawowa zasada przyjęta w proponowanym rozporządzeniu stanowi, że wchodzące w skład grupy bankowej „podmioty przyjmujące depozyty” mogą angażować się w taką działalność dopóki właściwy organ nie stwierdzi, iż musi być ona prowadzona w ramach odrębnej „jednostki handlowej”. 3.3.4.1. Zakres działalności podlegającej wyodrębnieniu W art. 8 zdefiniowano działalność handlową szeroko, stwierdzając, że oznacza ona działalność inną niż np. przyjmowanie depozytów kwalifikujących się do objęcia ich systemem ubezpieczania depozytów, udzielanie kredytów, detaliczne usługi płatnicze oraz pewna liczba innych rodzajów działalności. Art. 8 ust. 2 wyłącza ponadto unijne obligacje skarbowe spod wymogu dotyczącego dokonywania przeglądu oraz spod uprawnień dotyczących wyodrębnienia. Takie odstępstwo jest zgodne z obecną praktyką zerowych wag ryzyka przyjętą w rozporządzeniu i dyrektywie w sprawie wymogów kapitałowych[17] („CRR”/„CRD IV”). Niemniej jednak art. 8 ust. 3 stanowi, że Komisja może rozszerzyć zakres wyłączenia, w drodze aktów delegowanych, na pozaunijne obligacje skarbowe, które spełniają pewne warunki. 3.3.4.2. Obowiązek dokonywania przeglądu działalności Proponowane rozporządzenie nałoży na właściwy organ obowiązek dokonywania przeglądu działalności handlowej banków, która przekracza odpowiednie progi, w tym w szczególności trzech typów działalności, które są szczególnie zbliżone do handlu na własny rachunek i w związku z tym istnieje groźba, że będą wykorzystywane do ukrytego prowadzenia handlu na własny rachunek (działalność animatora rynku) lub odegrały istotną rolę w powstaniu kryzysu finansowego (np. inwestowanie w sekurytyzacje wiążące się z wysokim ryzykiem i pełnienie roli jednostki sponsorującej w ramach takich programów, a także obrót instrumentami pochodnymi innymi niż wyraźnie dopuszczone do celów ostrożnego zarządzania ryzykiem). Właściwe organy będą dokonywać oceny tej działalności w świetle niektórych wskaźników, które są dostosowywane przy użyciu danych znajdujących się w posiadaniu organów nadzoru. Wskaźniki te określają względną wielkość, dźwignię finansową, złożoność, rentowność, ryzyko rynkowe oraz wzajemne powiązania z innymi podmiotami (art. 9 ust. 2). W celu zapewnienia spójności pomiarów tych wskaźników i ich stosowania art. 9 ust. 4 powierza EUNB opracowanie wiążącego wykonawczego standardu technicznego, który zostanie przyjęty przez Komisję. 3.3.4.3. Uprawnienia dotyczące wyodrębnienia Zgodnie z art. 10 ust. 1 właściwe władze muszą nakazać wyodrębnienie, jeśli stwierdzą, że działalność handlowa banków (działalność animatora rynku, inwestowanie w sekurytyzacje wiążące się z wysokim ryzykiem i pełnienie roli jednostki sponsorującej w ramach takich programów, a także obrót niektórymi instrumentami pochodnymi) oraz związane z nią ryzyka przekraczają określone progi i spełniają określone warunki powiązane ze wskaźnikami. Jeżeli bank wykaże w sposób zadowalający właściwy organ, że działalność ta nie stanowi zagrożenia dla stabilności finansowej Unii, biorąc pod uwagę cele proponowanego rozporządzenia, właściwy organ może odstąpić od wyodrębnienia działalności. Zgodnie z art. 10 ust. 2 właściwy organ może żądać wyodrębnienia określonego rodzaju działalności handlowej, jeśli uzna, że dana działalność zagraża stabilności finansowej banku lub Unii, biorąc pod uwagę cele proponowanego rozporządzenia. Właściwy organ powinien skonsultować się z EUNB przed podjęciem decyzji, o których mowa w art. 10, i powiadomić EUNB o swojej ostatecznej decyzji. Art. 10 ust. 5 upoważnia Komisję do przyjęcia aktu delegowanego określającego nieprzekraczalny poziom każdego wskaźnika oraz warunki, w tym liczbę przekroczonych wskaźników, które muszą zostać spełnione, aby istniały podstawy do nakazania wyodrębnienia. Ponadto Komisja będzie uprawniona do określenia, jakie typy sekurytyzacji nie są uważane za zagrożenie dla stabilności finansowej zgodnie z wykazem określonych kryteriów, i w związku z tym są dozwolone dla podstawowych instytucji kredytowych. 3.3.4.4. Zarządzanie ryzykiem własnym banków („zarządzaniem zasobami finansowymi”) W przypadku dokonania wyodrębnienia art. 11 ust. 1 precyzuje, że bank przyjmujący depozyty ma nadal możliwość zarządzania własnym ryzykiem. Ponieważ jednak zarządzanie zasobami finansowymi może prowadzić do handlu na własny rachunek oraz z uwagi na fakt, że zarządzanie płynnością wiąże się z zajmowaniem pozycji spekulacyjnych, tego typu działalność powinna podlegać określonym mechanizmom zabezpieczającym. 3.3.4.5. Świadczenie usług zarządzania ryzykiem na rzecz klientów Art. 12 wyjaśnia, że podstawowa instytucja kredytowa może w dalszym ciągu sprzedawać niektóre produkty w zakresie zarządzania ryzykiem (tj. instrumenty pochodne) na rzecz klientów niefinansowych, niebędących bankami. Sprzedaż instrumentów pochodnych na rzecz klientów naraża jednak bank na większą liczbę ryzyk, co może w szczególności utrudnić proces jego restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, i w związku z tym będzie podlegać różnorodnym mechanizmom zabezpieczającym i kontrolnym. W celu ograniczenia tych ryzyk stwierdza się, że instrumenty pochodne bazujące na stopach procentowych, kursach walutowych, kredytach, uprawnieniach do emisji i towarach, które kwalifikują się do rozliczania za pośrednictwem partnera centralnego, mogą być sprzedawane przez podstawową instytucję kredytową na rzecz jej klientów niefinansowych, zakładów ubezpieczeń i instytucji zapewniających pracownicze świadczenia emerytalne, ale wyłącznie w celu zabezpieczenia się przed ryzykiem związanym ze stopami procentowymi, kursami walutowymi, kredytami, towarami i uprawnieniami do emisji, oraz wprowadza się limity ryzyka wynikającego z takich pozycji. Uznawanie niektórych instrumentów pochodnych zachęca dodatkowo banki do standaryzacji instrumentów pochodnych i w związku z tym jest zgodne z celami politycznymi rozporządzenia w sprawie infrastruktury rynku europejskiego („EMIR”)[18]. 3.3.4.6. Przepisy dotyczące wyodrębnienia działalności handlowej Jeżeli właściwe organy wymagają rozdzielenia opisanej powyżej działalności handlowej, to aby działalność ta mogła pozostać w obrębie grupy bankowej, musi zostać przeniesiona do odrębnego podmiotu prawnego („jednostki handlowej”). Prawne, gospodarcze, zarządcze i operacyjne powiązania tego podmiotu z pozostałą częścią grupy musiałyby zostać ograniczone w celu zapewnienia faktycznego wyodrębnienia. Art. 13 ust. 3 stanowi, że w przypadku wyodrębnienia struktura grupy musi przybrać formę jednolitych podgrup funkcjonalnych, w których skład wchodzą, odrębnie, podstawowe instytucje kredytowe albo jednostki handlowe. Art. 13 ust. 5–13 proponowanego rozporządzenia określa warunki, które będą mieć zastosowanie w celu zapewnienia ścisłego wyodrębnienia w kategoriach prawnych, ekonomicznych, zarządczych i operacyjnych. Po dokonaniu wyodrębnienia wymogi ostrożnościowe określone w tych przepisach powinny mieć zastosowanie, w ujęciu indywidualnym lub subskonsolidowanym, do odpowiednich podgrup. Ponadto w art. 13 ust. 11 przewiduje się odstępstwa od przepisów CRR nakładających określone wymogi w celu zapewnienia, aby wymogi ostrożnościowe (dotyczące funduszy własnych, płynności i ujawniania informacji) miały zastosowanie na zasadzie subskonsolidowanej do odpowiednich podgrup. Grupy, które kwalifikują się jako towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielnie, instytucje oszczędnościowe lub podobne, angażują się w działalność handlową związaną z wysokim ryzykiem i w związku z tym podlegają wymogom określonym w niniejszym rozporządzeniu. Instytucje te mają jednak bardzo szczególne struktury własnościowe i modele działalności gospodarczej oraz odgrywają ważną rolę w finansowaniu gospodarki na poziomie lokalnym i regionalnym. Zastosowanie wobec nich pewnych przepisów dotyczących wyodrębnienia może wymagać daleko idących ingerencji w strukturę organizacyjną tych podmiotów. Środki te mogłyby być niewspółmierne w stosunku do korzyści, jeżeli wymagałyby od tych podmiotów kompletnej zmiany ich tożsamości korporacyjnej. W związku z tym właściwy organ może zdecydować o zezwoleniu podstawowym instytucjom kredytowym spełniającym wymogi określone w art. 49 ust. 3 lit. a) lub b) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 na utrzymywanie instrumentów kapitałowych lub praw głosu w jednostce handlowej, jeśli uzna że utrzymywanie takich instrumentów kapitałowych lub praw głosu jest nieodzowne dla funkcjonowania grupy i że podstawowa instytucja kredytowa podjęła wystarczające środki w celu odpowiedniego ograniczenia ryzyk. Kolejnym niezwykle ważnym elementem gospodarczego wyodrębnienia jednostki handlowej z podstawowej instytucji kredytowej jest nałożenie limitów dużych ekspozycji. Art. 14-17 ustanawiają odpowiednie przepisy w tym zakresie. Przepisy te dotyczą limitów na poziomie wewnątrzgrupowym i poza grupą, a także w ujęciu indywidualnym i zbiorczym. 3.3.4.7. Plan wyodrębnienia działalności Przed dokonaniem wyodrębnienia działalności handlowej odpowiedni bank ma obowiązek przedstawić właściwym organom „plan wyodrębnienia działalności”. Art. 18 stanowi, że plan ten powinien zostać zatwierdzony przez właściwy organ, przy czym organ ten ma możliwość żądać wprowadzenia stosownych zmian do planu lub określić własny plan wyodrębnienia działalności w przypadku, gdy bank nie podejmie odpowiednich działań. 3.3.4.8. Współpraca między właściwymi organami a organami ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji Dyrektywa BRRD przewiduje, że organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji może żądać od banków przeprowadzenia zmian strukturalnych (dotyczących np. struktury prawnej i organizacyjnej), jeżeli uważa, że są one konieczne, aby usunąć przeszkody utrudniające skuteczną restrukturyzację i uporządkowaną likwidację. Chociaż proponowane rozporządzenie dotyczy szerokiego zakresu celów wykraczających poza samą restrukturyzację i uporządkowaną likwidację, konieczne jest zapewnienie współpracy pomiędzy odpowiednimi organami. W związku z tym art. 19 stanowi, że jeśli właściwy organ zdecyduje się nakazać wyodrębnienie działalności, musi o tym powiadomić organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji (art. 19 ust. 1) oraz uwzględnić oceny możliwości skutecznego przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji, które są aktualnie prowadzone lub zostały przeprowadzone przez te organy zgodnie z art. 13 i 13a dyrektywy BRRD. Analogicznie, organ ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji przeprowadzający ocenę możliwości skutecznego przeprowadzenia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji musi uwzględnić w tej ocenie decyzję o wyodrębnieniu działalności, o której został powiadomiony przez właściwy organ. 3.3.4.9. Działalność zakazana dla jednostki handlowej Art. 20 stanowi, że istnieją pewne rodzaje działalności, których nie wolno prowadzić jednostce handlowej. Są to: przyjmowanie depozytów kwalifikujących się do objęcia systemem gwarantowania depozytów i świadczenie detalicznych usług płatniczych zgodnie z definicją w dyrektywie o usługach płatniczych[19]. 3.3.4.10. Odstępstwa Chociaż proponowane rozporządzenie określa jednolite zasady dotyczące celu, założeń i instrumentów reformy strukturalnej banków na rynku wewnętrznym, art. 21 dopuszcza ewentualne odstępstwo od określonych w rozdziale III wymogów dotyczących wyodrębnienia na rzecz instytucji kredytowych objętych przepisami krajowymi mającymi równoważne skutki z przepisami rozdziału III. Odstępstwo to będzie udzielane przez Komisję na wniosek zainteresowanego państwa członkowskiego, po uzyskaniu przez to państwo pozytywnej opinii właściwego organu odpowiedzialnego za nadzór nad bankami będącymi beneficjentami wnioskowanego odstępstwa. Aby kwalifikować się do celów odstępstwa, krajowe prawo pierwotne musiało zostać przyjęte przed dniem 29 stycznia 2014 r. i musi spełniać kryteria określone w art. 21 ust. 1. Oznacza to, że cel prawa krajowego, jego zakres przedmiotowy oraz przepisy dotyczące prawnego, gospodarczego i zarządczego wyodrębnienia podmiotu przyjmującego depozyty muszą być podobne do tych w proponowanym rozporządzeniu. 3.3.5. Przestrzeganie przepisów: podmioty oraz właściwe organy (rozdział V) Większość banków objętych art. 3 prowadzi działalność w wielu państwach, poprzez oddziały i jednostki zależne. Są one nadzorowane przez szereg różnych organów, zarówno w państwie pochodzenia (jednostka dominująca, jednostki zależne w różnych państwach członkowskich), jak i w państwie przyjmującym (oddziały). W celu zapewnienia sprawnego i skutecznego wdrożenia reformy strukturalnej na poziomie grupy, art. 26 nadaje rozstrzygające uprawnienia decyzyjne w sprawie strukturalnego wyodrębnienia głównemu organowi nadzoru, który odpowiada za skonsolidowaną grupę. Takie podejście zostało przyjęte także w niektórych krajowych planach reform. Przed podjęciem jakichkolwiek decyzji główny organ nadzoru powinien skonsultować się z organami nadzoru w państwach pochodzenia jednostek zależnych, które należą do grupy i mają istotne znaczeni. 3.3.6. Relacje z państwami trzecimi (rozdział VI) Art. 27 przewiduje przyjęcie aktów delegowanych w celu uznania reform strukturalnych państw trzecich za równoważne, jeśli spełniają one pewne warunki. 3.3.7. Sankcje i środki administracyjne (rozdział VII) Rozdział VIII odzwierciedla aktualną politykę horyzontalną w sektorze usług finansowych w zakresie sankcji i środków. Określa on wspólne podejście do poważnych naruszeń proponowanego rozporządzenia oraz sankcje i środki administracyjne, które właściwe organy powinny mieć prawo stosować w przypadku poważnych naruszeń. 3.3.8. Sprawozdanie i przegląd (rozdział VIII) Po przyjęciu niniejszego wniosku ustanowiony zostanie pierwszy zbiór przepisów dotyczących strukturalnego wyodrębnienia mający zastosowanie do banków na poziomie Unii. Istotne jest zatem dokonanie oceny, czy opisane wyżej zasady okazały się skuteczne i wydajne w osiągnięciu celu i założeń reformy strukturalnej. W tym celu w ostatnim rozdziale przedstawiono szereg obszarów, w odniesieniu do których Komisja dokona przeglądu ram w ujęciu ogólnym i szczegółowym (art. 34). Przeglądy będą się koncentrować np. na stosowaniu progów, nakładaniu i skuteczności zakazu przewidzianego w art. 6, zakresie działań podlegających przeglądowi oraz na kwestiach adekwatności wskaźników i ich stosowania. 3.3.9. Ramy czasowe Poniżej określono główne daty dotyczące przyjęcia i wdrożenia głównych przepisów niniejszego wniosku, przy założeniu, że ostateczny tekst rozporządzenia zostanie przyjęty przez Parlament Europejski i Radę do czerwca 2015 r.: · do dnia 1 stycznia 2016 r. Komisja przyjmuje wymagane akty delegowane w celu wdrożenia głównych przepisów; · w dniu 1 lipca 2016 r. zostaje opublikowany wykaz banków objętych zakresem obowiązywania rozporządzenia i banków, którym udzielono odstępstwa; wykazy te są następnie publikowane co roku; · zakaz handlu na własny rachunek wchodzi w życie w dniu 1 stycznia 2017 r.; · przepisy dotyczące wyodrębnienia działalności handlowej z instytucji kredytowych wchodzą w życie w dniu 1 lipca 2018 r. 4. Wpływ na budżet: Wpływ wniosku na finanse i budżet przedstawiono w załączonej ocenie skutków finansowych regulacji. 2014/0020 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie środków strukturalnych zwiększających odporność instytucji kredytowych UE (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[20], uwzględniając opinię Europejskiego Banku Centralnego[21], po zasięgnięciu opinii Europejskiego Inspektora Ochrony Danych[22], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) System finansowy Unii obejmuje ponad 8 000 banków, które różnią się rozmiarami, strukturami korporacyjnymi i modelami biznesowymi; pewna liczba tych banków działa w formie dużych grup bankowych prowadzących bardzo szeroką działalność. Grupy te obejmują złożoną sieć podmiotów prawnych i powiązań wewnątrzgrupowych. Ich wzajemne powiązania poprzez pożyczki międzybankowe i rynki instrumentów pochodnych są bardzo silne. Skutki ewentualnego upadku takiego dużego banku mogą być bardzo poważne i mieć daleki zasięg. (2) Kryzys finansowy unaocznił silne powiązania pomiędzy bankami Unii i związane z tym ryzyko dla systemu finansowego. W związku z tym dotychczas przeprowadzane restrukturyzacje i likwidacje były bardzo skomplikowane, obejmowały całe grupy bankowe (a nie tylko jednostki, które utraciły wypłacalność) i były finansowane głównie ze środków publicznych. (3) W odpowiedzi na kryzys finansowy Unia i państwa członkowskie rozpoczęły gruntowny przegląd systemu regulacji i nadzoru w sektorze bankowym, podejmując m.in. pierwsze działania w celu utworzenia unii bankowej. Z uwagi na głęboki charakter kryzysu i konieczność umożliwienia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji każdego rodzaju banku, należało ocenić, czy wymagane jest podjęcie dodatkowych działań w celu zapobieżenia ryzyku upadku największych i najbardziej złożonych banków i ograniczenia potencjalnych skutków takiego zdarzenia. Zadanie to powierzono grupie ekspertów wysokiego szczebla pod przewodnictwem Erkki Liikanena, prezesa fińskiego banku centralnego. W przypadku największych i najbardziej złożonych banków grupa ekspertów wysokiego szczebla zaleciła obowiązkowe wyodrębnienie działalności handlowej na własny rachunek i innych działań handlowych obarczonych wysokim ryzykiem do oddzielnego podmiotu prawnego w ramach grupy bankowej. (4) Wdrażany obecnie program reformy regulacyjnej sektora bankowego znacząco zwiększy odporność zarówno poszczególnych banków, jak i całego sektora bankowego. Pomimo to, pewna liczba największych i najbardziej złożonych unijnych grup bankowych nadal pozostaje zbyt duża, by upaść i jednocześnie zbyt duża, aby można je było uratować, oraz zbyt złożona z punktu widzenia zarządzania, nadzoru, a także restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Reforma strukturalna stanowi zatem ważne uzupełnienie pozostałych inicjatyw i środków regulacyjnych, ponieważ umożliwia bardziej bezpośrednie zajęcie się problemami złożonych struktur wewnątrzgrupowych, dotacji udzielanych wewnątrz grupy i zachęt do podejmowania nadmiernego ryzyka. Szereg państw członkowskich już przyjęło środki w celu wprowadzenia reform strukturalnych swoich systemów bankowych albo rozważa ich przyjęcie. (5) W dniu 3 lipca 2013 r., Parlament Europejski wezwał Komisję do ustanowienia podejścia opartego na zasadach w odniesieniu do reformy strukturalnej europejskiego sektora bankowego. (6) Podstawą prawną niniejszego rozporządzenia jest art. 114 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) umożliwiający przyjęcie środków służących zbliżeniu przepisów krajowych, których celem jest ustanowienie i funkcjonowanie rynku wewnętrznego. (7) Niespójne przepisy krajowe, które nie dążą do tych samych celów politycznych w sposób zgodny i równoważny z mechanizmami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu, mogą mieć niekorzystny wpływ na decyzje uczestników rynku dotyczące przepływu kapitału, w przypadku gdy obowiązujące rozbieżne zasady i praktyki poważnie zwiększą koszty operacyjne dla instytucji kredytowych prowadzących działalność transgraniczną, zmniejszając w ten sposób efektywność alokacji zasobów i kapitału w porównaniu z sytuacją, gdy przepływ kapitału podlega zbliżonym i spójnym przepisom. Z tych samych względów brak jednorodności i spójności przepisów będzie wpływać niekorzystnie również na decyzje uczestników rynku dotyczące tego, gdzie i w jaki sposób będą świadczyć transgraniczne usługi finansowe. Rozbieżne i niespójne przepisy mogą także w niezamierzony sposób zachęcać do arbitrażu geograficznego. Przepływ kapitału i świadczenie usług transgranicznych mają kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania unijnego rynku wewnętrznego. W przypadku braku ogólnounijnego podejścia instytucje kredytowe zostaną zmuszone do dostosowywania swoich struktur i działalności do rynków krajowych, co zwiększy jeszcze bardziej ich złożoność oraz nasili rozdrobnienie rynku wewnętrznego. (8) Różnice pomiędzy przepisami krajowymi hamują również działania mające na celu zapewnienie stosowania jednolitego zbioru przepisów na całym obszarze rynku wewnętrznego. Tego typu sytuacja zmniejszyłaby ponadto skuteczność jednolitego mechanizmu nadzorczego[23] (SSM), ponieważ Europejski Bank Centralny (EBC) musiałby wówczas stosować wobec instytucji kredytowych będących pod jego nadzorem wiele różnych i niespójnych przepisów krajowych, co zwiększyłoby koszty i utrudniłoby zadania nadzorcze. Niespójność przepisów utrudnia również zarządzanie transgranicznymi instytucjami kredytowymi i zwiększa jego koszty, w szczególności jeśli chodzi o zapewnienie przestrzegania różnorodnych i potencjalnie niespójnych wymogów. Na analogicznej zasadzie jednolity mechanizm restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji[24] (SRM) musiałby zapewniać restrukturyzację i uporządkowaną likwidację instytucji kredytowych podlegających krajowym wymogom dotyczących ich struktury organizacyjnej i operacyjnej, które mogą się różnić. (9) Harmonizacja na poziomie unijnym może zapewnić podleganie przez unijne grupy bankowe działające w kilku państwach członkowskich wspólnym ramom regulującym wymogi strukturalne, co pozwoli uniknąć zakłóceń konkurencji, zmniejszy złożoność regulacji, zapobiegnie nieuzasadnionym kosztom przestrzegania przepisów w przypadku działalności transgranicznej, wesprze dalszą integrację rynku w Unii oraz przyczyni się do wyeliminowania arbitrażu regulacyjnego. (10) Zgodne z celami dotyczącymi przyczynienia się do funkcjonowania rynku wewnętrznego, należy umożliwić przyznanie na rzecz instytucji kredytowej odstępstwa od przepisów dotyczących wyodrębnienia niektórych rodzajów działalności handlowej w przypadku, gdy państwo członkowskie przyjęło przed dniem 29 stycznia 2014 r. krajowe prawo pierwotne (w tym przyjęte później prawo wtórne) zakazujące instytucjom kredytowym, które przyjmują depozyty od osób fizycznych oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP), dokonywania inwestycji na własny rachunek i utrzymywania aktywów przeznaczonych do obrotu. Państwo członkowskie powinno mieć w związku z tym prawo do zwrócenia się do Komisji z wnioskiem o udzielenie odstępstwa od przepisów dotyczących wyodrębnienia niektórych rodzajów działalności handlowej wobec instytucji kredytowej, która podlega prawu krajowemu zgodnemu z tymi przepisami. Pozwoliłoby to państwom członkowskim, które posiadają już istniejące prawo pierwotne zapewniające skutki równoważne i zgodne z niniejszym rozporządzeniem, uniknąć konieczności dostosowania obowiązujących, skutecznych przepisów. Aby wpływ tych przepisów krajowych oraz późniejszych środków wykonawczych nie zagrażał celowi rynku wewnętrznego lub jego funkcjonowaniu, cele tego prawa krajowego i powiązanych z nim rozwiązań nadzorczych i wykonawczych muszą być w stanie zapewnić przestrzeganie przez instytucje kredytowe, które przyjmują kwalifikujące się depozyty od osób fizycznych i od MŚP, prawnie wiążących wymogów, które są równoważne i zgodne z przepisami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. Właściwy organ nadzorujący instytucję kredytową podlegającą prawu krajowemu, o którym mowa, powinien przedstawić opinię, która zostanie załączona do wniosku o udzielenie odstępstwa. (11) Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. i) rozporządzenia Rady (UE) nr 1024/2013[25] EBC jest uprawniony do realizowania zadań nadzorczych w odniesieniu do strukturalnych zmian wymaganych od instytucji kredytowych w celu zapobieżenia trudnościom finansowym lub upadłości, gdy zadania te są wyraźnie przewidziane w unijnym prawie dla właściwych organów. (12) Niniejsze rozporządzenie ma na celu ograniczenie następujących problemów: podejmowania nadmiernego ryzyka, niekontrolowanego wzrostu sumy bilansowej, trudności z restrukturyzacją i uporządkowaną likwidacją oraz z monitorowaniem, konfliktów interesów, zakłóceń konkurencji oraz niewłaściwej alokacji kapitału. Ma ono również na celu ochronę instytucji, które prowadzą działalność wartą objęcia jej publiczną siecią bezpieczeństwa, przed stratami netto ponoszonymi w wyniku innego rodzaju działalności. Niezbędne przepisy powinny zatem przyczyniać się do tego, aby banki ponownie skupiły się na swojej podstawowej funkcji, którą jest działalność na rzecz gospodarki realnej, i powinny zapobiegać alokacji nadmiernej ilości kapitału banków na cele działalności handlowej, kosztem akcji kredytowej na rzecz gospodarki niefinansowej. (13) Niniejsze rozporządzenie będzie miało zastosowanie tylko do instytucji kredytowych i grup prowadzących działalność handlową, która osiąga progi określone w rozporządzeniu. Jest to zgodne z przyjętym wyraźnie założeniem, że przepisy niniejszego rozporządzenia skupiają się na ograniczonej liczbie największych i najbardziej złożonych instytucji kredytowych i grup, które – pomimo obowiązujących innych przepisów – są nadal zbyt duże, by upaść i jednocześnie zbyt duże, aby można je było uratować, oraz zbyt złożone z punktu widzenia zarządzania, nadzoru, a także restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. Przepisy niniejszego rozporządzenia powinny zatem mieć zastosowanie jedynie do tych unijnych instytucji kredytowych i grup, którym przypisuje się globalne znaczenie systemowe albo które przekraczają określone, względne i bezwzględne progi w kategoriach rachunkowości, dotyczące działalności handlowej lub wielkości bezwzględnej. Państwa członkowskie lub właściwe organy mogą decydować o nałożeniu podobnych środków także na mniejsze instytucje kredytowe. (14) Terytorialny zakres stosowania niniejszego rozporządzenia powinien być szeroki, aby zapobiec zakłóceniom konkurencji i obchodzeniu przepisów. Jeśli jednak jednostki zależne unijnych jednostek dominujących mające siedzibę w państwie trzecim lub unijne oddziały instytucji kredytowych mających siedzibę w państwie trzecim, które są objęte zakresem stosowania niniejszego rozporządzenia, podlegają środkom, które w opinii Komisji mają skutki równoważne ze środkami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu, powinny one zostać spod niego wyłączone. Właściwe organy powinny mieć możliwość wyłączenia spod zakresu obowiązywania niniejszego rozporządzenia zagranicznych jednostek zależnych grup, na czele których stoi unijna jednostka dominująca, jeżeli są to jednostki autonomiczne i jeżeli ich upadłość miałaby niewielki wpływ na całą grupę. (15) Instytucje kredytowe i podmioty należące do tej samej grupy powinny mieć zakaz kupna i sprzedaży instrumentów finansowych lub towarów na własny rachunek, ponieważ tego typu działalność przyczynia się do dobra publicznego tylko w niewielkim stopniu albo wcale i wiąże się nieodłącznie z ryzykiem. (16) Handel na własny rachunek trudno jest odróżnić od działalności animatora rynku. Aby uniknąć związanych z tym trudności, zakaz handlu na własny rachunek powinien ograniczać się do komórek organizacyjnych, jednostek, działów lub pojedynczych handlowców, którym są wyraźnie przypisane zadania polegające na handlu na własny rachunek. Banki nie powinny być w stanie obchodzić zakazu przy pomocy kierowanych przez nie podmiotów niebędących bankami, zajmujących się handlem na własny rachunek, ani czerpać korzyści z inwestycji w takie podmioty. (17) Aby podmioty podlegające zakazowi handlu na własny rachunek mogły w dalszym ciągu przyczyniać się do finansowania gospodarki, należy zezwolić im na inwestowanie w pewną ograniczoną liczbę funduszy. Wykaz tych funduszy powinien mieć wyczerpujący i zamknięty charakter i powinien obejmować niestosujące dźwigni finansowej alternatywne fundusze inwestycyjne (AFI) typu zamkniętego, europejskie fundusze venture capital, europejskie fundusze na rzecz przedsiębiorczości społecznej i europejskie długoterminowe fundusze inwestycyjne. Aby zapobiec ryzyku dla prawidłowego funkcjonowania i dobrej kondycji finansowej inwestujących instytucji kredytowych, niestosujące dźwigni finansowej AFI typu zamkniętego, w które instytucje kredytowe nadal mogą inwestować, muszą być kierowane przez zarządzających AFI posiadających zezwolenie i podlegających nadzorowi zgodnie z odpowiednimi przepisami dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE[26] i muszą posiadać siedzibę na terytorium Unii lub – jeżeli nie posiadają siedziby w Unii – muszą być wprowadzane do obrotu w Unii zgodnie z przepisami tej dyrektywy. (18) Podmioty podlegające zakazowi handlu na własny rachunek powinny mieć prawo używać kapitału własnego do dokonywania inwestycji w ramach zarządzania środkami pieniężnymi. Zarządzanie środkami pieniężnymi powinno stanowić działalność mającą na celu utrzymanie wartości kapitału własnego przy jednoczesnym rozproszeniu ryzyka kredytowego wśród większej liczby kontrahentów i uzyskaniu jak największej płynności kapitału własnego. Zarządzając własnymi środkami pieniężnymi, podmioty podlegające zakazowi handlu na własny rachunek nie powinny dążyć do uzyskania stóp zwrotu wyższych niż stopy rynku pieniężnego, przy czym jako wartość referencyjną należy przyjąć rentowność trzymiesięcznych obligacji skarbowych o wysokiej jakości. (19) Aktywa stanowiące ekwiwalenty środków pieniężnych są to instrumenty, które są zazwyczaj przedmiotem obrotu na rynku pieniężnym, takie jak bony skarbowe i komunalne, certyfikaty depozytowe, papiery dłużne przedsiębiorstw, akcepty bankowe, obligacje krótkoterminowe, czy też jednostki uczestnictwa lub udziały w regulowanych funduszach rynku pieniężnego. W celu wprowadzenia zakazu krótkiej sprzedaży instytucja kredytowa, która chce sprzedać aktywa stanowiące ekwiwalenty środków pieniężnych, powinna najpierw wejść w ich posiadanie. (20) Polityka wynagrodzeń zachęcająca do podejmowania nadmiernego ryzyka może osłabiać należyte i skuteczne zarządzanie ryzykiem w bankach. Dzięki uzupełnieniu odpowiednich unijnych przepisów już obowiązujących w tym obszarze, przepisy dotyczące wynagrodzeń powinny przyczynić się do zapobiegania obchodzeniu zakazu handlu na własny rachunek. Powinny one również zapobiec prowadzeniu przez podstawowe instytucje kredytowe resztkowego lub ukrytego handlu na własny rachunek pod pozorem zarządzania ryzykiem. (21) Organ zarządzający podmiotów podlegających zakazowi handlu na własny rachunek powinny zapewniać przestrzeganie tego zakazu. (22) Oprócz prowadzenia handlu na własny rachunek duże instytucje kredytowe angażują się w wiele innych rodzajów działalności handlowej, takich jak działalność animatora rynku, emisyjna, inwestycyjna i gwarantowanie emisji w związku z programami sekurytyzacyjnymi wysokiego ryzyka, bądź też strukturyzowanie, organizowanie lub przeprowadzanie złożonych transakcji pochodnych. Działalność handlowa tego rodzaju dotyczy często działalności klienta, ale mimo to daje powody do niepokoju. Z uwagi jednak na potencjalnie pożyteczny charakter tej działalności nie należy jej bezpośrednio zakazywać. Należy zachować wymóg oceny ex post przez właściwy organ i, w zależności od jej wyników, powinna istnieć możliwość nakazania wyodrębnienia tej działalności z pozostałej działalności grup. (23) Jeżeli przy dokonywaniu oceny działalności handlowej właściwy organ stwierdza, że działalność ta przekracza niektóre wskaźniki dotyczące względnej wielkości, dźwigni finansowej, złożoności, rentowność, związanego z nią ryzyka rynkowego oraz wzajemnych powiązań z innymi podmiotami, właściwy organ powinien nakazać jej wyodrębnienie z podstawowej instytucji kredytowej, chyba że podstawowa instytucja kredytowa jest w stanie wykazać w sposób zadowalający właściwemu organowi, że ta działalność handlowa nie stanowi zagrożenia dla stabilności finansowej podstawowej instytucji kredytowej ani dla całego systemu finansowego Unii. (24) Szczególne powody do niepokoju daje działalność animatora rynku. Skuteczne przeprowadzenie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banku może być utrudnione, jeżeli w obrębie dużej grupy bankowej występuje działalność handlowa i aktywa przeznaczone do obrotu, ponieważ indywidualne pozycje portfela handlowego są traktowane w ramach restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji jednakowo, niezależnie od tego, czy służyły działalności animatora rynku na zamówienie klienta, czy też spekulacjom. Ponadto pomiędzy animatorami rynku a innymi dużymi grupami bankowymi istnieje sieć wzajemnych powiązań. Animatorzy rynku mogą być narażeni na znaczące ryzyko kontrahenta, a ich działalność może się różnić w praktyce, w zależności od instrumentów finansowych i modeli rynkowych. W związku z tym działaniom tym należy poświęcić szczególną uwagę przy dokonywaniu oceny przez właściwy organ. (25) Za pomocą niektórych rodzajów działalności związanej z sekurytyzacją instytucje kredytowe są w stanie w szybkim tempie kumulować ryzyko, koncentrować ryzyko w sektorach korzystających z dźwigni finansowej, utrwalać zależność pośredników finansowych od krótkoterminowego finansowania dłużnego i zacieśniać wzajemne powiązania pomiędzy pośrednikami finansowymi. O ile sekurytyzacja nie spełnia określonych minimalnych kryteriów, wymaganych, aby można ją było uznać za sekurytyzację wysokiej jakości, instytucje kredytowe są w dalszym ciągu narażone na znaczne ryzyko płynności. Oprócz tego inwestycje w ryzykowne produkty sekurytyzowane mogą prowadzić do powstawania wzajemnych powiązań pomiędzy instytucjami finansowymi, które utrudniają szybkie przeprowadzenie restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji. W związku z tym działaniom tym należy poświęcić szczególną uwagę przy dokonywaniu oceny przez właściwy organ. (26) W celu zapewnienia faktycznego wyodrębnienia w kategoriach prawnych, gospodarczych, zarządczych i operacyjnych, podstawowe instytucje kredytowe i jednostki handlowe powinny spełniać wymogi dotyczące kapitału, płynności i dużych ekspozycji na zasadzie funkcjonalnych podgrup. Powinny one posiadać silne, niezależne struktury ładu korporacyjnego i odrębne organy zarządzające. (27) Grupy, które kwalifikują się jako towarzystwa ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielnie, instytucje oszczędnościowe lub podobne, mają szczególne struktury własnościowe i modele działalności gospodarczej. Zastosowanie wobec nich pewnych przepisów dotyczących wyodrębnienia może wymagać daleko idących ingerencji w strukturę organizacyjną tych podmiotów, których koszty mogą być niewspółmierne w stosunku do korzyści. W zakresie, w którym grupy te są objęte zakresem obowiązywania rozporządzenia, właściwy organ może zdecydować o zezwoleniu podstawowym instytucjom kredytowym spełniającym wymogi określone w art. 49 ust. 3 lit. a) lub b) rozporządzenia (UE) nr 575/2013 na utrzymywanie instrumentów kapitałowych lub praw głosu w jednostce handlowej, jeśli uzna że utrzymywanie takich instrumentów kapitałowych lub praw głosu jest nieodzowne dla funkcjonowania grupy i że podstawowa instytucja kredytowa podjęła wystarczające środki w celu odpowiedniego ograniczenia ryzyka. (28) Limity dużych ekspozycji mają na celu ochronę instytucji kredytowych przed ryzykiem strat z powodu nadmiernej koncentracji ekspozycji wobec jednego klienta lub grupy powiązanych klientów. Stosowanie tych ograniczeń wobec wyodrębnionych części instytucji kredytowej lub grupy, jak również wobec podstawowej instytucji kredytowej i zewnętrznych podmiotów prowadzących działalność handlową stanowi integralny element niniejszego rozporządzenia. Pomimo stosowania indywidualnych limitów ekspozycji, łączny poziom dużych ekspozycji może być jednak nadal znaczący. Limitom indywidualnym powinien zatem towarzyszyć łączny limit dużych ekspozycji. W celu ograniczenia stosowania bezpieczeństwa publicznego netto do działań podlegających wyodrębnieniu i w celu jasnego wyodrębnienia działalności podmiotu handlowego instytucji kredytowej, jednostki handlowe powinien obowiązywać zakaz przyjmowania depozytów kwalifikujących się do objęcia ich systemem ubezpieczania depozytów. Zakaz ten nie powinien uniemożliwiać wymiany zabezpieczeń ściśle związanej z ich działalnością handlową. Aby jednak nie pozbawiać gospodarki dodatkowych źródeł kredytu, jednostka handlowa powinna mieć prawo udzielania kredytów wszystkim klientom. Ponadto, o ile świadczenie przez jednostkę handlową usług płatności hurtowych, usług rozliczeniowych i rozrachunkowych może być uzasadnione, to nie powinna się ona angażować w detaliczne usługi płatnicze. (29) Pomimo wyodrębnienia działalności handlowej podstawowa instytucja kredytowa powinna nadal być w stanie zarządzać własnym ryzykiem. Należy w związku z tym dopuścić niektóre rodzaje działalności handlowej w zakresie, w którym mają one na celu ostrożne zarządzanie kapitałem, płynnością i finansowaniem podstawowej instytucji kredytowej i nie stanowią zagrożenia dla jej stabilności finansowej. Analogicznie, podstawowe instytucje kredytowe muszą być w stanie świadczyć na rzecz swoich klientów niezbędne usługi zarządzania ryzykiem. Nie mogą jednak narażać przy tym podstawowej instytucji kredytowej na niepotrzebne ryzyko ani stwarzać zagrożenia dla jej stabilności finansowej. Działalność hedgingowa uznawana do celów ostrożnego zarządzania ryzykiem własnym i świadczenia usług zarządzania ryzykiem na rzecz klientów może, ale nie musi, kwalifikować się jako rachunkowość zabezpieczeń zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej. (30) W celu zwiększenia skuteczności procedury decyzyjnej przewidzianej w niniejszym rozporządzeniu, a także zapewnienia maksymalnej spójności pomiędzy środkami nakładanymi na podstawie niniejszego rozporządzenia, rozporządzenia Rady (UE) nr 1024/2013, dyrektywy [BRRD] oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE[27] właściwe organy i odpowiednie organy ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji powinny współpracować ze sobą ściśle w każdych okolicznościach, korzystając ze wszystkich uprawnień przyznanych im w obowiązujących przepisach prawa unijnego. Obowiązek współpracy powinien obejmować wszystkie etapy procedury prowadzącej do wydania przez właściwy organ ostatecznej decyzji o nałożeniu środków strukturalnych. (31) Wyodrębnienie ma poważny wpływ strukturę prawną, organizacyjną i operacyjną grup bankowych. Aby zapewnić skuteczne i sprawne przeprowadzanie operacji wyodrębnienia działalności i zapobiec dzieleniu grup według kryteriów geograficznych, decyzje dotyczące wyodrębnienia powinny być podejmowane na poziomie grupy przez organ sprawujący nadzór skonsolidowany, w stosownych przypadkach po konsultacji z organami właściwymi dla jednostek zależnych o istotnym znaczeniu. (32) W celu zwiększenia przejrzystości i pewności prawa z korzyścią dla wszystkich uczestników rynku, Europejski Urząd Nadzoru Bankowego (EUNB) powinien publikować i utrzymywać na swojej stronie internetowej aktualny wykaz instytucji kredytowych i grup, które podlegają wymogom związanym z zakazem handlu na własny rachunek i wyodrębnieniem określonych rodzajów działalności handlowej. (33) W zakresie, w którym ujawnianie informacji do celów nadzoru ostrożnościowego oraz stosowania niniejszego rozporządzenia wiąże się z przetwarzaniem danych osobowych, dane te powinny być objęte pełną ochroną na podstawie unijnych ram prawnych. W szczególności, dane osobowe są zatrzymywane przez właściwy organ jedynie przez okres, który jest konieczny zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie danych[28]. (34) Wyodrębnienie działalności wiąże się dla grup bankowych ze zmianami struktury prawnej, organizacyjnej i operacyjnej, które są kosztowne. Aby ograniczyć ryzyko przenoszenia tych kosztów na klientów i dać instytucjom kredytowym czas niezbędny do wykonania decyzji o wyodrębnieniu w sposób uporządkowany, przepisy dotyczące wyodrębnienia nie powinny być stosowane natychmiast po wejściu w życie niniejszego rozporządzenia, lecz od dnia [dokładna data do wstawienia przez UP, 18 miesięcy po opublikowaniu niniejszego rozporządzenia]. (35) Wykonywanie wszystkich lub niektórych usług inwestycyjnych albo rodzajów działalności inwestycyjnej w formie regularnej działalności zawodowej lub gospodarczej przez różne podmioty wskazane w niniejszym rozporządzeniu, w wyniku zmian strukturalnych nakazanych dużym, złożonym i wzajemnie powiązanym instytucjom kredytowym, powinno być zgodne z przepisami dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[29]. Jeżeli niniejsze rozporządzenie przewiduje dalej idące ograniczenia zdolności tych podmiotów do wykonywania usług inwestycyjnych niż przepisy dyrektywy 2004/39/WE, obowiązują przepisy niniejszego rozporządzenia. Aby moc wykonywać te usługi inwestycyjne lub działalność inwestycyjną, wymagane jest uprzednie uzyskanie zezwolenia zgodnie z przepisami dyrektywy 2004/39/WE, z wyjątkiem instytucji kredytowych, które posiadają zezwolenie na podstawie dyrektywy 2013/36/UE. (36) Komisja powinna współpracować z organami państw trzecich w celu wypracowania rozwiązań korzystnych dla wszystkich zainteresowanych stron, tak aby zapewnić spójność przepisów niniejszego rozporządzenia i wymogów określonych przez państwa trzecie. W tym celu Komisja powinna być uprawniona do stwierdzenia równoważności ram prawnych państwa trzeciego z niniejszym rozporządzeniem, również w zakresie stosowanych przez to państwo trzecie rozwiązań prawnych, nadzorczych i wykonawczych. (37) Aby zapewnić przestrzeganie obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia przez podmioty objęte jego zakresem obowiązywania i podobne traktowanie tych podmiotów na całym obszarze Unii, sankcje i środki administracyjne powinny być skuteczne, proporcjonalne i odstraszające. W związku z tym sankcje i środki administracyjne określone niniejszym rozporządzeniem powinny spełniać określone podstawowe wymogi w odniesieniu do: podmiotów tych sankcji i środków; kryteriów, które należy uwzględniać przy ich stosowaniu; podawania informacji o sankcjach i środkach do wiadomości publicznej; zasadniczych uprawnień do nakładania sankcji i środków, jak również w odniesieniu do wysokości administracyjnych kar finansowych. (38) W celu szczegółowego określenia wymogów ustanowionych niniejszym rozporządzeniem należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 TFUE w odniesieniu do następujących elementów innych niż istotne: rozszerzenia kategorii obligacji skarbowych, które nie powinny być zakazane na mocy art. 6 i których właściwe organy nie muszą poddawać przeglądowi ani analizie pod kątem potrzeby wyodrębnienia działalności; określenia odpowiednich limitów i warunków, w przypadku wystąpienia których właściwy organ powinien przyjąć, że określone rodzaje działalności handlowej muszą zostać wyodrębnione; rozszerzenia wykazu instrumentów, które są dozwolone do celów zarządzania ryzykiem własnym instytucji kredytowej; rozszerzenia wykazu instrumentów, którymi instytucja kredytowa może obracać w ramach zarządzania ryzykiem klientów; obliczania limitu, powyżej którego instrumenty pochodne nie mogą być sprzedawane przez podstawową instytucję kredytową ani ujmowane w jej bilansie; dużych ekspozycji i zakresu uznawania technik ograniczania ryzyka kredytowego; zmiany elementów składowych pojęcia „działalności handlowej” używanego do celu ustalenia warunków dotyczących zakresu obowiązywania rozdziałów II i III niniejszego rozporządzenia; określenia typów sekurytyzacji, które nie zagrażają stabilności finansowej podstawowej instytucji kredytowej ani systemowi finansowemu Unii; kryteriów służących do oceny równoważności ram prawnych i nadzorczych państwa trzeciego. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazywanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (39) Aby zapewnić jednolite warunki wykonania niniejszego rozporządzenia, w szczególności w odniesieniu do przepisów zawartych w art. 21 i 27, Komisji należy powierzyć uprawnienia wykonawcze. (40) Standardy techniczne w zakresie usług finansowych powinny zapewniać spójną harmonizację oraz należytą ochronę deponentów, inwestorów i konsumentów w całej Unii. Ponieważ EUNB charakteryzuje wysoki poziom wiedzy specjalistycznej, efektywne i właściwe jest powierzenie mu opracowania projektów regulacyjnych standardów technicznych i wykonawczych standardów technicznych, które nie rozstrzygają kwestii politycznych. Opracowując projekty standardów technicznych, EUNB powinien zapewnić skuteczność procesów administracyjnych i sprawozdawczych. (41) Komisja powinna przyjąć regulacyjne standardy techniczne opracowane przez EUNB w dziedzinie metodyki zgodnych pomiarów i jednolitego stosowania wskaźników dotyczących obliczeń progu, powyżej którego należy dokonać wyodrębnienia działalności handlowej, w drodze aktów delegowanych na podstawie art. 290 TFUE oraz zgodnie z art. 10–14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010[30]. Komisja oraz EUNB powinny zapewnić, aby wspomniane standardy mogły być stosowane przez wszystkie zainteresowane instytucje w sposób proporcjonalny do charakteru, skali i stopnia złożoności tych instytucji oraz ich działalności. (42) Komisję należy upoważnić do przyjęcia wykonawczych standardów technicznych opracowanych przez EUNB w odniesieniu do metodyki obliczania wartości obrotu w ramach działalności handlowej prowadzonej przez instytucje kredytowe i grupy, jednolitego wzoru do celów ujawniania łącznej wartości i struktury działalności handlowej instytucji kredytowych i spółek dominujących oraz ustalenia procedur i form wymiany z EUNB informacji dotyczących sankcji, w drodze aktów wykonawczych na podstawie art. 291 TFUE oraz zgodnie z art. 15 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010. (43) Zgodnie z zasadą proporcjonalności ustanowienie przepisów dotyczących zakazu handlu na własny rachunek oraz wyodrębnienia określonych rodzajów działalności handlowej jest konieczne i właściwe, aby osiągnąć cel polegający na zapobieganiu ryzyku systemowemu, napięciom finansowym lub upadłości dużych, złożonych i powiązanych instytucji kredytowych. Niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów, zgodnie z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej. (44) Na mocy art. 16 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (dalej „Karta”) uznaje się wolność prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwem i praktykami krajowymi. Każda osoba na terytorium Unii ma prawo rozpocząć lub kontynuować działalność gospodarczą i nie można wobec niej stosować dyskryminacji ani niepotrzebnych ograniczeń w związku z tą działalnością gospodarczą. Własność udziałów i akcji jest chroniona jako prawo własności zgodnie z art. 17 Karty. Udziałowcom i akcjonariuszom przysługuje prawo do władania swoim mieniem, używania go i rozporządzania nim; nie mogą oni zostać pozbawieni swojej własności wbrew ich woli. Zakaz handlu na własny rachunek oraz wymóg wyodrębnienia określonych rodzajów działalności handlowej przewidziane w niniejszym rozporządzeniu mogą mieć wpływ na wolność prowadzenia działalności gospodarczej oraz na prawa własności udziałowców i akcjonariuszy, którzy w takiej sytuacji nie mogą swobodnie dysponować swoim mieniem. (45) Ograniczenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej i praw akcjonariuszy powinny być zgodne z art. 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Ingerencja w te prawa nie powinna być nieproporcjonalna. W związku z tym zakaz prowadzenia działalności handlowej lub jej wyodrębnienie powinny być wymagane tylko wówczas, gdy leży to w interesie publicznym i przyczyni się do prawidłowego funkcjonowania rynku bankowego i stabilności finansowej w Unii. Zainteresowanym akcjonariuszom i udziałowcom nie powinno się uniemożliwiać korzystania z innych przysługujących im praw, takich jak prawo do skutecznego środka prawnego i dostępu do bezstronnego sądu. (46) Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych oraz respektuje zasady uznane w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w tym prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawo do ochrony danych osobowych, wolność prowadzenia działalności gospodarczej, prawo własności, prawo do skutecznego środka prawnego, rzetelnego procesu sądowego i do obrony, oraz respektuje zasadę ne bis in idem. Niniejsze rozporządzenie należy stosować zgodnie z tymi prawami i zasadami. (47) Ponieważ podmioty, których dotyczy zakaz handlu na własny rachunek, będą potrzebować odpowiedniego czasu na jego wdrożenie, niniejsze rozporządzenie przewiduje, że zakaz ten stosuje się od dnia [dokładna data do wstawienia przez UP 18 miesięcy po opublikowaniu niniejszego rozporządzenia]. Także procedury przewidziane w niniejszym rozporządzeniu w kontekście decyzji właściwego organu o konieczności wyodrębnienia działalności handlowej z podstawowej instytucji kredytowej oraz procedury stosowane wobec grup po przyjęciu takiej decyzji mają złożony charakter, w związku z tym potrzebny jest czas nie tylko na ich przeprowadzenie, ale również na wdrożenie tych środków w odpowiedzialny i trwały sposób. Właściwe jest zatem, aby przepisy te były stosowane [dokładna data do wstawienia przez UP 36 miesięcy po opublikowaniu niniejszego rozporządzenia]. PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Rozdział I Przepisy ogólne Artykuł 1 Cele Niniejsze rozporządzenie ma na celu zapobieżenie ryzyku systemowemu, napięciom finansowym lub upadłości dużych, złożonych i powiązanych podmiotów systemu finansowego, w szczególności instytucji kredytowych, oraz służy osiągnięciu następujących celów: (a) ograniczeniu podejmowania nadmiernego ryzyka przez instytucję kredytową; (b) zlikwidowaniu istotnych konfliktów interesów między poszczególnymi częściami instytucji kredytowej; (c) uniknięciu niewłaściwej alokacji zasobów i zachęceniu do akcji kredytowej na rzecz gospodarki realnej; (d) przyczynieniu się do zapewnienia warunków niezakłóconej konkurencji dla wszystkich instytucji na rynku wewnętrznym; (e) ograniczeniu wzajemnych powiązań w systemie finansowym prowadzących do ryzyka systemowego; (f) ułatwieniu sprawnego zarządzania instytucją kredytową, monitorowania instytucji kredytowej oraz nadzoru nad nią; (g) ułatwieniu restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji oraz działań naprawczych w odniesieniu do grupy. Artykuł 2 Przedmiot W niniejszym rozporządzeniu ustanawia się przepisy dotyczące: (a) zakazu handlu na własny rachunek; (b) wyodrębnienia określonych rodzajów działalności handlowej; Artykuł 3 Zakres 1. Niniejsze rozporządzenie stosuje się do następujących podmiotów: (a) instytucji kredytowych lub unijnych jednostek dominujących, w tym wszystkich ich oddziałów i jednostek zależnych, niezależnie od ich umiejscowienia, jeśli zostały one zidentyfikowane jako globalne instytucje o znaczeniu systemowym zgodnie z art. 131 dyrektywy 2013/36/UE; (b) następujących podmiotów, jeżeli przez trzy kolejne lata posiadają one łączne aktywa w wysokości co najmniej 30 mld EUR i prowadzą działalność handlową, której wartość wynosi co najmniej 70 mld EUR lub stanowi równowartość 10 procent jej łącznych aktywów: (i) instytucji kredytowych mających siedzibę w Unii, niebędących jednostką dominującą ani jednostką zależną, w tym wszystkich ich oddziałów, niezależnie od ich umiejscowienia; (ii) unijnych jednostek dominujących, w tym wszystkich ich oddziałów i jednostek zależnych, niezależnie od ich umiejscowienia, jeśli jeden z podmiotów należących do grupy jest instytucją kredytową mającą siedzibę w Unii; (iii) unijnych oddziałów instytucji kredytowych mających siedzibę w państwach trzecich. Artykuł 4 Wyłączenie z zakresu stosowania 2. Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do: (a) unijnych oddziałów instytucji kredytowych mających siedzibę w państwach trzecich, jeżeli podlegają one ramom prawnym uznanym za równoważne zgodnie z art. 27 ust. 1; (b) jednostek zależnych unijnych jednostek dominujących mających siedzibę w państwach trzecich, jeżeli podlegają one ramom prawnym uznanym za równoważne zgodnie z art. 27 ust. 1; (c) podmiotów, o których mowa w art. 2 ust. 5 pkt 2–23 dyrektywy 2013/36/UE. 3. Obok jednostek wskazanych w przepisach ust. 1 lit. b), właściwy organ może zwolnić z wymogów określonych w rozdziale III jednostki zależne unijnych jednostek dominujących mających siedzibę w państwach trzecich, w przypadku gdy nie istnieją przepisy uznane za równoważne z art. 10–16 i art. 20, jeśli właściwy organ jest przekonany, że: (a) istnieje strategia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji uzgodniona pomiędzy organem ds. restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji na poziomie grupy z Unii a organem z przyjmującego państwa trzeciego; (b) strategia restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji dotycząca jednostki zależnej unijnej jednostki dominującej mającej siedzibę w państwie trzecim nie pociąga za sobą niekorzystnych skutków dla stabilności finansowej państwa członkowskiego lub państw członkowskich, w których mają siedzibę unijna jednostka dominująca i pozostałe podmioty należące do grupy. Artykuł 5 Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1. „instytucja kredytowa” oznacza instytucję kredytową zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013[31]; 2. „grupa” oznacza jednostkę dominującą i jej jednostki zależne; 3. „restrukturyzacja i uporządkowana likwidacja” oznacza restrukturyzację i uporządkowaną likwidację zgodnie z definicją w art. 2 pkt 1 dyrektywy w sprawie naprawy oraz restrukturyzacji i uporządkowanej likwidacji banków [BRRD]; 4. „handel na własny rachunek” oznacza wykorzystywanie kapitału własnego lub pożyczonych środków do zajmowania pozycji w transakcjach kupna, sprzedaży bądź nabycia lub zbycia w inny sposób, których przedmiotem są instrumenty finansowe lub towary, wyłącznie w celu osiągnięcia zysku na własny rachunek i bez żadnego związku z faktyczną lub przewidywaną działalnością na rzecz klienta albo w celu zabezpieczenia (hedgingu) ryzyka podmiotu wynikającego z faktycznej lub przewidywanej działalności klienta, za pomocą komórek organizacyjnych, jednostek, działów lub pojedynczych handlowców, którym są wyraźnie przypisane zadania polegające na zajmowaniu takich pozycji i osiąganiu zysku, w tym poprzez dedykowane internetowe platformy służące do handlu na własny rachunek; 5. „unijna jednostka dominująca” oznacza jednostkę dominującą w państwie członkowskim, która nie jest jednostką zależną w stosunku do innej jednostki w dowolnym państwie członkowskim; 6. „jednostka zależna” oznacza jednostkę zależną zgodnie z definicją w art. 2 pkt 10 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/34/UE[32]; 7. „właściwy organ” oznacza właściwy organ zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 40 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, w tym EBC zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) nr 1024/2013; 8. „instytucja” oznacza instytucję zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; 9. „jednostka dominująca” oznacza jednostkę dominującą zgodnie z definicją w art. 2 pkt 9 dyrektywy 2013/34/UE, w tym instytucję, finansową spółkę holdingową, finansową spółkę holdingową o działalności mieszanej i holding mieszany; 10. „instrumenty finansowe” oznaczają instrumenty finansowe zgodnie z definicją w sekcji C załącznika I do dyrektywy 2004/39/WE; 11. „organ zarządzający” oznacza organ zarządzający zgodnie z definicją w art. 3 ust. 1 pkt 7 dyrektywy 2013/36/UE lub równoważny organ w przypadku gdy dany podmiot nie jest instytucją; 12. „działalność animatora rynku” oznacza zobowiązanie instytucji finansowej do regularnego i stałego zapewniania płynności rynku poprzez wystawianie ofert kupna–sprzedaży określonego instrumentu finansowego lub poprzez realizowanie – w ramach swojej zwykłej działalności – zleceń inicjowanych przez klientów lub w odpowiedzi na oferty złożone przez klientów, przy czy żadna z tych metod nie może się wiązać z istotnym ryzykiem rynkowym; 13. „jednostka sponsorująca” oznacza jednostkę sponsorującą zdefiniowaną w art. 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; 14. „sekurytyzacja” oznacza sekurytyzację zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; 15. „obrót instrumentami pochodnymi” oznacza kupno lub sprzedaż instrumentów pochodnych; 16. „podstawowa instytucja kredytowa” oznacza instytucję kredytową, której działalność obejmuje co najmniej przyjmowanie depozytów kwalifikujących się do objęcia systemem gwarantowania depozytów zgodnie z dyrektywą 94/19/WE[33]; 17. „towar” oznacza towar zgodnie z definicją w art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1287/2006[34]; 18. „jednostka należąca do grupy” oznacza podmiot prawny, który jest częścią grupy; 19. „podmiot finansowy” oznacza podmiot należący do jednej z następujących kategorii: – podmiot sektora finansowego zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 27 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; – niestosujące dźwigni finansowej alternatywne fundusze inwestycyjne (AFI) typu zamkniętego, zgodnie z definicją w dyrektywie 2011/61/UE, jeśli AFI te mają siedzibę w Unii lub – w przypadku gdy nie mają siedziby w Unii – jeśli są wprowadzane do obrotu w Unii zgodnie z art. 35 lub 40 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/61/UE[35]; kwalifikowalne fundusze venture capital zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 345/2013[36]; kwalifikowalne fundusze na rzecz przedsiębiorczości społecznej zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 346/2013[37] oraz AFI posiadające zezwolenie na prowadzenie działalności jako europejski długoterminowy fundusz inwestycyjny (ELTIF) zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr [XXX/XXXX][38]]; – UCITS zgodnie z definicją w art. 1 ust. 2 dyrektywy 2009/65/WE[39]; – jednostkę specjalnego przeznaczenia do celów sekurytyzacji zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 pkt 66 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; 20. „MŚP” oznacza przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 250 pracowników i którego roczny obrót nie przekracza 50 mln EUR lub całkowita roczna kwota bilansowa nie przekracza 43 mln EUR; 21. „działalność inwestycyjna na własny rachunek” oznacza: kupno, sprzedaż, subskrypcję lub gwarantowanie emisji papierów wartościowych lub dokonywanie inwestycji opartych na umowach, na własny rachunek; 22. „organ sprawujący nadzór skonsolidowany” oznacza właściwy organ odpowiedzialny za sprawowanie nadzoru nad unijną jednostką dominującą i jej jednostkami zależnymi na zasadzie skonsolidowanej zdefiniowanej w art. 4 ust. 1 pkt 48 rozporządzenia (UE) nr 575/013. Rozdział II Zakazana działalność Artykuł 6 Zakaz określonych rodzajów działalności handlowej 1. Podmiotom, o których mowa w art. 3, nie wolno: (a) prowadzić handlu na własny rachunek; (b) prowadzić następującej działalności, z wykorzystaniem kapitału własnego lub pożyczonych środków, wyłącznie w celu osiągnięcia zysku na własny rachunek: (i) nabywać lub utrzymywać jednostek uczestnictwa lub udziałów w AFI zgodnie z definicją w art. 4 ust. 1 lit. a) dyrektywy 2011/61/UE; (ii) inwestować w instrumenty pochodne, certyfikaty inwestycyjne, indeksy lub inne instrumenty finansowe, których notowania są powiązane z jednostkami lub udziałami w AFI; (iii) posiadać jednostek uczestnictwa lub udziałów w podmiocie, który prowadzi handel na własny rachunek lub nabywa jednostki uczestnictwa lub udziały w AFI. 2. Zakaz, o którym mowa w ust. 1 lit. a), nie dotyczy: (a) instrumentów finansowych emitowanych przez rządy centralne państw członkowskich lub przez podmioty wymienione w art. 117 ust. 2 i art. 118 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; (b) sytuacji, w której podmiot, o którym mowa w art. 3, spełnia wszystkie poniższe warunki: (i) wykorzystuje własny kapitał w ramach swoich procedur zarządzania środkami pieniężnymi; (ii) utrzymuje, kupuje, sprzedaje albo w inny sposób nabywa lub zbywa wyłącznie środki pieniężne lub aktywa stanowiące ekwiwalenty środków pieniężnych. Aktywa stanowiące ekwiwalenty środków pieniężnych muszą być inwestycjami o wysokiej płynności, utrzymywanymi w walucie bazowej będącej walutą kapitału własnego i łatwo wymienialnymi na określoną kwotę środków pieniężnych, musi im być przypisane bardzo niskie ryzyko zmiany wartości, ich okres zapadalności nie może przekraczać 397 dni, a ich rentowność nie może być wyższa niż stopa zwrotu z trzymiesięcznych obligacji skarbowych o wysokiej jakości. 3. Ograniczenie określone w ust. 1 lit. b) nie ma zastosowania do: niestosujących dźwigni finansowej AFI typu zamkniętego, zgodnie z definicją w dyrektywie 2011/61/UE, jeśli AFI te mają siedzibę w Unii lub – w przypadku gdy nie mają siedziby w Unii – jeśli są wprowadzane do obrotu w Unii zgodnie z art. 35 lub 40 dyrektywy 2011/61/UE; kwalifikowalnych funduszy venture capital zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 345/2013; kwalifikowalnych funduszy na rzecz przedsiębiorczości społecznej zgodnie z definicją w art. 3 lit. b) rozporządzenia (UE) nr 346/2013; ani do AFI posiadających zezwolenie na prowadzenie działalności jako europejski długoterminowy fundusz inwestycyjny (ELTIF) zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr [XXX/XXXX]. 4. Organ zarządzający każdego podmiotu, o którym mowa w art. 3, zapewnia, aby wymogi określone w ust. 1 zostały spełnione. 5. Wymogi określone w ust. 1–4 stosuje się od dnia [dokładna data do wstawienia przez UP 18 miesięcy po opublikowaniu niniejszego rozporządzenia]. 6. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 36 w celu wyłączenia spod zakazu określonego w ust. 1 lit. a): (a) instrumentów finansowych innych niż instrumenty, o których mowa w art. 2 lit. a), emitowanych przez rządy państw trzecich stosujące środki nadzorcze i regulacyjne co najmniej równoważne ze środkami stosowanymi w Unii, ekspozycjom wobec których przypisuje się wagę ryzyka wynoszącą 0 procent, zgodnie z art. 115 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; (b) instrumentów finansowych emitowanych przez samorządy regionalne państw członkowskich, ekspozycjom wobec których przypisuje się wagę ryzyka wynoszącą 0 procent, zgodnie z art. 115 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Artykuł 7 Zasady dotyczące wynagrodzeń Bez uszczerbku dla zasad dotyczących wynagrodzeń określonych w dyrektywie 2013/36/UE, polityka wynagrodzeń podmiotów, o których mowa w art. 3, musi być określana i wdrażana w taki sposób, aby nie zachęcała – bezpośrednio lub pośrednio – członków personelu do prowadzenia działalności zakazanej w art. 6 ust. 1, ani nie nagradzała ich za to, bezpośrednio lub pośrednio. Rozdział III Wyodrębnienie określonych rodzajów działalności handlowej Artykuł 8 Zakres działalności 1. Do celów niniejszego rozdziału działalność handlowa obejmuje działalność inną niż: (a) przyjmowanie depozytów kwalifikujących się do objęcia systemem gwarantowania depozytów zgodnie z dyrektywą 94/19/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[40]; (b) udzielanie kredytów, w tym kredyty konsumenckie, umowy kredytowe dotyczące nieruchomości, faktoring z regresem lub bez, finansowanie transakcji handlowych (w tym forfeiting); (c) leasing finansowy; (d) usługi płatnicze zgodnie z definicją w art. 4 ust. 3 dyrektywy 2007/64/WE Parlamentu Europejskiego i Rady[41]; (e) emisja innych środków płatności, takich jak czeki podróżne i czeki bankierskie, oraz administrowanie nimi, o ile działalność ta nie jest objęta lit. d); (f) pośrednictwo na rynku pieniężnym, przechowywanie papierów wartościowych i administrowanie nimi; (g) usługi w zakresie opiniowania kredytobiorców; (h) przechowywanie w sejfach; (i) emisja pieniądza elektronicznego. 2. Wymogi określone w niniejszym rozdziale nie mają zastosowania do kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych emitowanych przez rządy centralne państw członkowskich lub przez podmioty wymienione w art. 117 ust. 2 i art. 118 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. 3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 w celu wyłączenia instrumentów finansowych: (a) innych niż instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2, emitowanych przez rządy państw trzecich stosujące środki nadzorcze i regulacyjne co najmniej równoważne ze środkami stosowanymi w Unii, ekspozycjom wobec których przypisuje się wagę ryzyka wynoszącą 0 procent, zgodnie z art. 115 rozporządzenia (UE) nr 575/2013; (b) emitowane przez samorządy regionalne państw członkowskich, ekspozycjom wobec których przypisuje się wagę ryzyka wynoszącą 0 procent, zgodnie z art. 115 rozporządzenia (UE) nr 575/2013. Artykuł 9 Obowiązek dokonywania przeglądu działalności 1. Właściwy organ ocenia działalność handlową (w tym w szczególności: działalność animatora rynku, inwestycje w sekurytyzacje i pełnienie roli jednostki sponsorującej w ramach programów sekurytyzacji oraz obrót instrumentami pochodnymi innymi niż instrumenty pochodne dozwolone na podstawie art. 11 i 12) realizowaną przez następujące podmioty: (a) podstawową instytucję kredytową mającą siedzibę w Unii, niebędącą jednostką dominującą ani jednostką zależną, w tym wszystkie jej oddziały, niezależnie od ich umiejscowienia; (b) unijną jednostkę dominującą, w tym wszystkie jej oddziały i jednostki zależne, niezależnie od ich umiejscowienia, jeśli jeden z podmiotów należących do grupy jest podstawową instytucją kredytową mającą siedzibę w Unii; (c) unijne oddziały instytucji kredytowych mających siedzibę w państwach trzecich. 2. Dokonując oceny, o której mowa w ust. 1, właściwy organ stosuje następujące wskaźniki: (a) względną wielkość aktywów przeznaczonych do obrotu, mierzoną ilorazem aktywów przeznaczonych do obrotu i aktywów ogółem; (b) dźwignię finansową dla aktywów przeznaczonych do obrotu mierzoną ilorazem aktywów przeznaczonych do obrotu i kapitału podstawowego Tier I; (c) względną wielkość ryzyka kredytowego kontrahenta, mierzoną ilorazem wartości godziwej instrumentów pochodnych i aktywów przeznaczonych do obrotu ogółem; (d) względny stopień złożoności instrumentów pochodnych przeznaczonych do obrotu, mierzony ilorazem aktywów stanowiących instrumenty pochodne przeznaczone do obrotu, kwalifikujących się do poziomów 2 i 3, oraz aktywów przeznaczonych do obrotu; (e) względną rentowność działalności handlowej, mierzoną ilorazem dochodów z działalności handlowej i dochodów netto ogółem; (f) względną wielkość ryzyka rynkowego, mierzoną jako iloraz: obliczonej różnicy pomiędzy aktywami przeznaczonymi do obrotu a zobowiązaniami, wyrażonej jako wartość bezwzględna, i średniej arytmetycznej aktywów przeznaczonych do obrotu i zobowiązań przeznaczonych do obrotu; (g) wzajemne powiązania, mierzone za pomocą metodyki, o której mowa w art. 131 ust. 18 dyrektywy 2013/36/UE; (h) ryzyko kredytowe i ryzyko płynności, których źródłem są zobowiązania podjęte i gwarancje udzielone przez podstawową instytucję kredytową. 3. Właściwy organ zakończy swoją ocenę do dnia [do wprowadzenia przez UP 18 miesięcy od daty opublikowania niniejszego rozporządzenia], a następnie przeprowadza oceny w regularnych odstępach czasu, co najmniej raz w roku. 4. EUNB opracuje projekt regulacyjnych standardów technicznych wskazujących, w jaki sposób należy mierzyć wskaźniki oraz, w stosownych przypadkach, określających szczegółowo wskaźniki, o których mowa w ust. 2, a także sposób ich pomiaru za pomocą danych, którymi dysponują organy nadzorcze. Projekt regulacyjnych standardów technicznych będzie ponadto wskazywać właściwemu organowi metodykę zgodnych pomiarów i jednolitego stosowania wskaźników. EUNB przedstawia Komisji projekty tych regulacyjnych standardów technicznych do dnia [do wstawienia przez UP – 1 miesiąc od dnia opublikowania niniejszego rozporządzenia]. Komisja jest uprawniona do przyjmowania projektów regulacyjnych standardów technicznych, o których mowa w akapicie pierwszym, zgodnie z art. 10-14 rozporządzenia (UE) nr 1093/2010. Artykuł 10 Uprawnienia właściwego organu dotyczące zakazu prowadzenia określonej działalności przez podstawową instytucję kredytową 1. W przypadku gdy właściwy organ stwierdza, po dokonaniu oceny, o której mowa w art. 9 ust. 1, że spełnione zostały limity i warunki powiązane ze wskaźnikami wskazanymi w art. 9 ust. 2 lit. a)-h) i określonymi w aktach delegowanych, o których mowa w ust. 5, i w związku z tym uznaje, że istnieje zagrożenie dla stabilności finansowej podstawowej instytucji kredytowej lub dla całego systemu finansowego Unii, w świetle celów, o których mowa w art. 1, wszczyna – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od zakończenia swojej oceny – procedurę prowadzącą do wydania decyzji zgodnie z ust. 3 akapit drugi. 2. W przypadku gdy limity i warunki, o których mowa w ust. 1, nie są spełnione, właściwy organ może pomimo to wszcząć procedurę prowadzącą do wydania decyzji zgodnie z ust. 3, jeśli stwierdzi, po dokonaniu oceny, o której mowa w art. 9 ust. 1, że prowadzenie przez podstawową instytucję kredytową jakiejkolwiek działalności handlowej, z wyjątkiem obrotu instrumentami pochodnymi innymi niż dozwolone na mocy art. 11 i 12, stanowi zagrożenie dla stabilności finansowej podstawowej instytucji kredytowej lub dla całego systemu finansowego Unii, w świetle celów, o których mowa w art. 1. 3. Właściwy organ powiadamia podstawową instytucję kredytową o wnioskach, o których mowa w ust. 1 lub 2, i umożliwia jej przedstawienie uwag w formie pisemnej w terminie dwóch miesięcy od daty powiadomienia. O ile podstawowa instytucja kredytowa nie wykaże w terminie wskazanym w akapicie pierwszym, w sposób wymagany przez właściwy organ, że założenia prowadzące do jego wniosków nie są uzasadnione, właściwy organ przyjmuje decyzję skierowaną do podstawowej instytucji kredytowej, w której zakazuje jej prowadzenia działalności handlowej określonej w tych wnioskach. Właściwy organ uzasadnia swoją decyzję i podaje to uzasadnienie do wiadomości publicznej. Do celów ust. 1, jeśli właściwy organ postanawia zezwolić podstawowej instytucji kredytowej na prowadzenie takiej działalności handlowej, również w tym przypadku uzasadnia swoją decyzję i podaje to uzasadnienie do wiadomości publicznej. Do celów ust. 2, w przypadku gdy właściwy organ postanawia zezwolić podstawowej instytucji kredytowej na prowadzenie działalności handlowej, przyjmuje odpowiednią decyzję skierowaną do podstawowej instytucji kredytowej. Przed przyjęciem którejkolwiek z decyzji, o której mowa w niniejszym ustępie, właściwy organ konsultuje się z EUNB w sprawie okoliczności stanowiących podstawę planowanej decyzji oraz w sprawie potencjalnego wpływu tej decyzji na stabilność finansową Unii i na funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Właściwy organ powiadamia EUNB także o swojej ostatecznej decyzji. Właściwy organ podejmuje ostateczną decyzję w ciągu dwóch miesięcy od otrzymania pisemnych uwag, o których mowa w akapicie pierwszym. 4. Decyzje, o których mowa w ust. 3 akapit drugi, podlegają przeglądowi przez właściwy organ co 5 lat. 5. Komisja przyjmuje do dnia [dokładna data do wstawienia przez UP w ciągu 6 miesięcy od publikacji niniejszego rozporządzenia] akty delegowane zgodnie z art. 35 w celu: (a) określenia, w odniesieniu do wskaźników: (a) odpowiedniego limitu każdego wskaźnika określonego w art. 9 ust. 1 lit. a)–h), powyżej którego poziom ryzyka związanego z daną działalnością handlową jest uznawany za indywidualnie znaczący; (ii) warunków, w tym liczby i kombinacji wskaźników przekraczających odpowiedni limit, które muszą być spełnione, aby właściwy organ mógł rozpocząć procedurę, o której mowa w art. 10 ust. 1. (iii) Wykaz warunków, o których mowa w ppkt (ii), zawiera informacje dotyczące poziomu zagregowanego ryzyka znaczącego związanego z daną działalnością handlową, wynikającego z przekroczenia odpowiednich limitów, o których mowa w ppkt (i), przez więcej niż jeden wskaźnik; (b) określenia typu sekurytyzacji, który nie jest uważany za zagrożenie dla stabilności finansowej podstawowej instytucji kredytowej lub dla całego systemu finansowego Unii, w odniesieniu do każdego z następujących aspektów: (i) cechy strukturalne, takie jak wbudowana transformacje terminów zapadalności i prostota struktury; (ii) jakość aktywów bazowych i charakterystyka związanych z nimi zabezpieczeń; (iii) wprowadzanie do obrotu i przejrzystość programów sekurytyzacji i ich aktywów bazowych; (iv) solidność i jakość procedur gwarantowania emisji. Artykuł 11 Ostrożne zarządzanie ryzykiem własnym 1. Podstawowa instytucja kredytowa, w stosunku do której wydano decyzję, o której mowa w art. 10 ust. 3, może prowadzić działalność handlową wyłącznie w celu ostrożnego zarządzania jej kapitałem, płynnością i finansowaniem. W ramach ostrożnego zarządzania swoim kapitałem, płynnością i finansowaniem podstawowa instytucja kredytowa może wykorzystywać do zabezpieczania swojego łącznego ryzyka bilansowego tylko instrumenty pochodne bazujące na stopach procentowych, kursach walutowych i kredytach, które kwalifikują się do rozliczania za pośrednictwem partnera centralnego. Podstawowa instytucja kredytowa wykazuje wobec właściwego organu nadzoru, że działalność hedgingowa ma na celu ograniczenie identyfikowalnych ryzyk szczególnych z tytułu pojedynczych lub zbiorczych pozycji podstawowej instytucji kredytowej i że faktycznie – w możliwy do udowodnienia sposób – ogranicza je lub znacznie zmniejsza. 2. Bez uszczerbku dla zasad dotyczących wynagrodzeń określonych w dyrektywie 2013/36/UE, polityka wynagrodzeń personelu podstawowej instytucji kredytowej, który angażuje się w działalność hedgingową musi: (a) mieć na celu zapobieganie prowadzeniu resztkowego lub ukrytego handlu na własny rachunek, pod pozorem zarządzania ryzykiem lub w inny sposób; (b) odzwierciedlać autentyczne potrzeby hedgingowe całej podstawowej instytucji kredytowej i zapewniać, aby wymiar przyznawanego wynagrodzenia nie zależał bezpośrednio od wysokości zysków generowanych przez taką działalność, tylko uwzględniał jej ogólną skuteczność w ograniczaniu lub zmniejszaniu ryzyka. Organ zarządzający zapewnia, aby polityka wynagrodzeń podstawowej instytucji kredytowej była zgodna z przepisami określonymi w akapicie pierwszym, działając zgodnie z opinią komitetu ds. ryzyka, jeżeli taki komitet został powołany zgodnie z art. 76 ust. 3 dyrektywy 2013/36/UE. 3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zgodnie z art. 35 niniejszego rozporządzenia w celu uzupełnienia wykazu instrumentów finansowych określonego w ust. 1 poprzez dodanie innych instrumentów finansowych, w tym innych typów instrumentów pochodnych, w szczególności instrumentów podlegających wymogom określonym