[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 23.8.2005

COM(2005) 378 końcowy

2003/0282 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów

2003/0282 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie baterii i akumulatorów oraz zużytych baterii i akumulatorów

1. KONTEKST

Data przekazania wniosku Komisji do PE i Rady (dokument COM(2003) 723 końcowy 2003/0282(COD)): | 24. 11. 2003 |

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: | 28. 4. 2004 |

Data wydania opinii przez Komitet Regionów: | 22. 5. 2004 |

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, pierwsze czytanie: | 20. 4. 2004 |

Data przyjęcia wspólnego stanowiska : | 18. 7. 2005 |

2. CEL WNIOSKU KOMISJI

Wniosek Komisji dotyczący nowej dyrektywy w sprawie baterii i akumulatorów ma na celu:

- utworzenie systemu zamkniętego obiegu dla wszystkich baterii i akumulatorów, aby uniknąć spalania lub usuwania na składowiska zużytych baterii i akumulatorów. Na bazie systemu zamkniętego obiegu wszystkie baterie musiałyby być zbierane i poddawane recyklingowi, a zawarte w nich metale ponownie wprowadzone do obiegu gospodarczego;

- ustanowienie minimalnych przepisów dotyczących funkcjonowania krajowych systemów zbierania i recyklingu, w celu wzmocnienia właściwego funkcjonowania rynku wewnętrznego oraz zagwarantowania równych warunków wszystkim podmiotom związanym z cyklem życia baterii i akumulatorów.

3. UWAGI DO WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1. Uwagi ogólne

Komisja mogła przyjąć większość poprawek zaproponowanych przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu. Poprawki te zawierają przydatne uściślenia techniczne lub uzupełnienia definicji proponowanych we wniosku Komisji. Komisja odrzuciła większość poprawek odnoszących się do zakazu substancji, ponieważ rozszerzona ocena wpływu pokazała, że proponowany system zamkniętego obiegu zapewniłby równorzędny poziom ochrony środowiska przy niższych kosztach. W szczególności:

- Komisja w całości przyjęła poprawki 4, 5, 11, 12, 14, 21, 24, 46, 47, 50, 51, 52, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 64, 78, 79, 80, 81, 103 i 112, łącznie 26 poprawek.

- Komisja przyjęła 16 poprawek w części lub zasadniczo. Poprawki 10, 29 i 35 mogą zostać zasadniczo przyjęte przez Komisję po przeredagowaniu i/lub wyjaśnieniu. Poprawki 16, 20, 22, 23, 27, 28, 40, 43, 44, 48, 53, 99 i 109 zostały przyjęte w części.

- Poprawki 1, 2, 6, 7, 8, 9, 18, 19, 25, 26, 30, 32, 33, 34, 36, 37, 38, 39, 41, 45, 49, 54, 55, 63, 65, 66, 67, 68, 69, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 85, 92, 95, 82, 100, 101, 108 i 120, łącznie 44 poprawki, zostały odrzucone przez Komisję.

Rada w dużej mierze uwzględniła poprawki Parlamentu i dokonała szeregu dalszych zmian. Rada uznała, że proponowany system zamkniętego obiegu byłby trudny do realizacji w praktyce oraz pociągałby za sobą wysokie koszty i obciążenia administracyjne dla Państw Członkowskich. Z tego powodu Rada preferowała częściowy zakaz stosowania kadmu w bateriach przenośnych zamiast dodatkowego celu zbierania przenośnych baterii kadmowych, który wymagałby monitorowania strumienia odpadów.

Komisja podtrzymuje swoją rozszerzoną ocenę wpływu (por. również oświadczenie komisji w pkt. 4), ale przyznaje zarazem, że dostępne są obecnie nowe informacje wskazujące, że proponowany system zamkniętego obiegu może pociągać za sobą większe koszty i obciążenia administracyjne niż szacowano początkowo, tj. większe koszty dla Państw Członkowskich. Dlatego Komisja może przyjąć środki polityczne inne niż te zaproponowane w jej pierwotnym wniosku, o ile ich ambicje w zakresie środowiska przynajmniej dorównują wnioskowi Komisji, w szczególności w odniesieniu do celów zbierania i recyklingu.

Jeśli chodzi o wskaźniki zbierania, Komisja z zadowoleniem przyjmuje podniesienie długoterminowych docelowych wartości w tym zakresie. Termin przewidziany dla osiągnięcia wskaźnika zbierania w wysokości 45% (8 lat po dacie transpozycji) mógłby być jednak bardziej ambitny.

Wobec powyższego Komisja może poprzeć wspólne stanowisko traktowane jako całość.

3.2. Uwagi szczegółowe

3.2.1. Poprawki Parlamentu przyjęte przez Komisję i włączone w całości, w części lub zasadniczo do wspólnego stanowiska

Poprawki 4, 10, 11, 12, 14, 16, 20, 21, 23, 24, 28, 35, 40, 43, 44, 46, 51, 52, 53, 56, 57, 59-62, 64, 78, 79-81, 99, 109 i 112, przyjęte przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu, zostały przyjęte w całości, w części lub zasadniczo przez Komisję. Zostały one również w całości, w części lub zasadniczo włączone do wspólnego stanowiska Rady.

Poprawki 4 i 52 zmieniają słowo „konsument” na „użytkownik końcowy”. Zostały one w całości przyjęte przez Komisję. Zostały one włączone do motywu 18 oraz tytułu art. 17 wspólnego stanowiska. Część poprawki 53 dotyczącej użytkowników końcowych została przyjęta przez Komisję i również częściowo włączona do art. 17 ust. 1 wspólnego stanowiska.

Poprawka 10 uściśla zakres dyrektywy i została zasadniczo przyjęta przez Komisję. Została ona włączona do art. 2 wspólnego stanowiska.

Poprawki 11, 12 i 14 zawierają przydatne uściślenia definicji pojęć „bateria”, „akumulator” oraz „zestaw baterii” i zostały w całości przyjęte przez Komisję. Zostały one włączone do art. 3 ust. 1, 2 i 3 wspólnego stanowiska.

Komisja przyjęła w części poprawkę 16, ponieważ Komisja pozytywnie ustosunkowała się do uściślenia, że również ogniwa okrągłe płaskie mogą być wykorzystywane jako zasilanie awaryjne. Została ona włączona do art. 3 ust. 4 wspólnego stanowiska.

Jeśli chodzi o zaproponowaną definicję producenta, poprawka 20 została w części przyjęta przez Komisję. Komisja zaproponowała następujące brzmienie art. 3 ust. 13 lit. b): „odsprzedaje baterie lub akumulatory pod własną marką pod warunkiem, że marka producenta nie pojawia się już na bateriach lub akumulatorach”. Dla poprawki odnoszącej się do litery c) Komisja zaproponowała następujące brzmienie: „(…) na rynek Wspólnoty z państw trzecich”. Definicja producenta stosowana przez Radę jest częściowo zgodna z poprawką 20, ponieważ obejmuje ona wszystkie baterie i akumulatory będące częścią urządzeń. Poza tym Rada uprościła definicję, w celu umożliwienia Państwom Członkowskim określenia odpowiedzialnego producenta na ich terytorium, przy jednoczesnym uniknięciu obaw związanych z rynkiem wewnętrznym.

Poprawka 21 dodaje definicję „dystrybutora”, która została w całości przyjęta przez Komisję. Została ona włączona do art. 3 ust. 13 wspólnego stanowiska.

Komisja przyjęła dwie pierwsze części poprawki 23, mianowicie, że art. 4 stosuje się bez uszczerbku dla dyrektywy 2000/53/WE oraz limit wagowy wynoszący 5 ppm dla baterii i akumulatorów rtęciowych, ponieważ obie zmiany odpowiadają wnioskowi Komisji. Rada przyjęła tę poprawkę w części, ponieważ art. 4 wspólnego stanowiska przewiduje zakaz kadmu z zastrzeżeniem wyjątków oraz przegląd.

Poprawka 24 umacnia zobowiązanie producentów do starań na rzecz korzystnych dla środowiska właściwości baterii i akumulatorów oraz zobowiązanie Państw Członkowskich do wspierania badań naukowych w tej dziedzinie. Została ona w całości przyjęta przez Komisję. Została ona w części włączona do art. 19 ust. 3 lit. a) i d) wspólnego stanowiska.

Komisja w części przyjęła poprawkę 28, która inaczej formułuje wymagania dotyczące systemów zbierania dla przenośnych baterii i akumulatorów. Komisja uważa za przydatne uzupełnienie, że baterie mogą być również zbierane wspólnie ze zużytym sprzętem elektrycznym i elektronicznym, w ramach systemów, które zostały stworzone dla wdrożenia tej dyrektywy. Wspólne stanowisko włącza to uzasadnienie do art. 7 ust. 1 lit. c).

Komisja mogłaby zgodzić się zasadniczo z podejściem proponowanym w poprawce 35, że sama dyrektywa powinna w Załączniku ustanowić wykaz Państw Członkowskich, które mogą odstąpić od proponowanych wielkości docelowych w zakresie recyklingu. Rada preferowała ustanowienie uzgodnień przejściowych poprzez procedurę komitologii (por. art. 9 ust. 4 lit. a) wspólnego stanowiska).

Komisja przyjęła korektę błędu maszynowego w rozporządzeniu 259/93/EWG w poprawce 40. Rada włączyła ją razem z dodaniem słowa „recykling” do art. 12 wspólnego stanowiska.

Jeśli chodzi o poprawkę 43, Komisja przyjęła zmianę brzmienia w odniesieniu do recyklingu ołowiu i kadmu. Komisja odniosła się również pozytywnie do nowego akapitu stanowiącego, że minimalna efektywność recyklingu mogłaby zostać dostosowana poprzez procedurę komitologii w odpowiedzi na postęp naukowo-techniczny. Ta poprawka została włączona do art. 10 wspólnego stanowiska.

Komisja przyjęła w części poprawkę 14, mianowicie zastąpienie słowa „zorganizować” przez „zapewnić” jak również dodanie słów „zbieranie” oraz „środowiskowo”. Artykuł 13 wspólnego stanowiska włącza w części tę poprawkę poprzez dodanie słowa „zbieranie”.

Komisja przyjęła poprawkę 46 przewidującą, że w przypadku baterii będących nadal częścią innych produktów, takich jak samochody lub sprzęt elektryczny i elektroniczny, w momencie, w którym produkty te stają się odpadami, producenci baterii będą tylko odpowiedzialni za dalsze postępowanie z bateriami po odłączeniu ich od innych produktów. Wspólne stanowisko Rady ma na celu uniknięcie wzajemnego nakładania się na siebie różnych systemów finansowania i dlatego odpowiada celowi tej poprawki (por. art. 13 ust. 2 wspólnego stanowiska).

Poprawka 51 uściśla, że udział w takich systemach powinien być otwarty w sposób niedyskryminacyjny dla wszystkich podmiotów gospodarczych i została przyjęta przez Komisję. Cel tej poprawki został włączony do art. 7 ust. 2 wspólnego stanowiska.

Komisja przyjęła poprawkę 56, która zobowiązywałaby Państwa Członkowskie do podjęcia właściwych środków w celu zachęcenia użytkowników końcowych do udziału w systemach zbierania. Zostało to włączone do art. 17 ust. 1 lit. b) wspólnego stanowiska.

Poprawki 57, 59, 60, 61, 62, 78, 79, 80 i 81 przesuwają do artykułu szczegółowe wymagania dotyczące etykietowania zawarte w załączniku II do dyrektywy. Poprawka 59 pozbawia poza tym Komisję możliwości zmiany wymagań dotyczących etykietowania w związku z postępem technicznym poprzez procedurę komitologii. Poprawka 64 wprowadza możliwość dopuszczania przez Komisję wyjątków od wymagań dotyczących etykietowania poprzez procedurę komitologii. Komisja przyjęła wszystkie te poprawki i zostały one włączone do art. 18 oraz do załącznika II do wspólnego stanowiska.

Komisja przyjęła w części poprawkę 99, mianowicie usunięcie 10%-go odchylenia od wymagań dotyczących recyklingu oraz możliwość dokonywania adaptacji technicznych. Zostało to włączone do art. 10 ust. 1 lit. b) wspólnego stanowiska.

Komisja przyjęła część poprawki 109, która uściśla, że akumulatory samochodowe powinny być zbierane „od użytkowników końcowych lub z łatwo dostępnego miejsca w ich sąsiedztwie”. Zostało to włączone do art. 7 ust. 4 wspólnego stanowiska.

Poprawka 112 wyjaśnia, że wykazywanie opłat jest zakazane przy sprzedaży nowych produktów. Te poprawki zostały przyjęte przez Komisję i włączone do art. 13 ust. 3 wspólnego stanowiska.

3.2.2. Poprawki Parlamentu przyjęte przez Komisję w całości, w części lub zasadniczo, ale niewłączone do wspólnego stanowiska

Poprawki 5, 22, 27, 29, 47, 48, 50, 58, i 103 zostały przyjęte przez Komisję w całości, w części lub zasadniczo, jednakże nie zostały włączone do wspólnego stanowiska.

Poprawki 5 i 58 przewidują, że użytkownicy końcowi powinni być poinformowani o pojemności baterii, i że pojemność ta powinna być podana na opakowaniu baterii. Zostały one w całości przyjęte przez Komisję. Rada nie włączyła tych poprawek do wspólnego stanowiska, ponieważ uważała podawanie pojemności za niewłaściwe ze względów technicznych.

Komisja pozytywnie odniosła się do językowego uściślenia w poprawce 22, odnoszącej się do definicji systemów zamkniętego obiegu (trzecia „strona” zamiast „strony”). W przypadku poprawki 27 Komisja pozytywnie odniosła się do pierwszej części, która wyjaśnia, że Państwa Członkowskie powinny stworzyć system zamkniętego obiegu. Odniesienia do systemu zamkniętego obiegu nie są włączone do wspólnego stanowiska, ponieważ Rada uznała system zamkniętego obiegu za teoretyczną koncepcję trudną do zrealizowania w praktyce.

Komisja przyjęła zasadniczo poprawkę 29, która zobowiązuje użytkowników końcowych do dostarczania swoich zużytych baterii i akumulatorów do punktów zbierania. Komisja pozytywnie odniosła się również do poprawki 47, która zobowiązuje Państwa Członkowskie do zapewnienia, że użytkownicy końcowi zwracają swoje baterie do systemów zbierania baterii. Rada nie włączyła tych poprawek, ponieważ uznała takie zobowiązania użytkowników końcowych za trudne do wyegzekwowania.

Ponadto, Komisja przyjęła części poprawki 48, włączające nowe przepisy precyzujące zakres odpowiedzialności producenta i przewidujące, że wysokość gwarancji powinna zależeć od stopnia zagrożenia, które przedstawiają baterie. W celu uniknięcia luki w finansowaniu Rada postanowiła, że zasada odpowiedzialności producenta powinna mieć zastosowanie zarówno do producentów pojedynczych baterii, jak też do producentów urządzeń i samochodów, którzy wprowadzają baterie do obrotu, przy jednoczesnym unikaniu podwójnego obciążania (por. art. 3 ust. 12 i art. 13 wspólnego stanowiska).

Poprawki 50 i 103, część pierwsza, uściślają, że koszty zagospodarowania „historycznych” przenośnych baterii i akumulatorów powinny być poniesione przez producentów tych baterii i akumulatorów proporcjonalnie do udziału w rynku. Komisja uznała, że jest to przydatne uściślenie stosowania zasady odpowiedzialności producenta odpowiadające art. 8 ust. 3 dyrektywy w sprawie zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (WEEE). Rada uznała jednak, że w celu umożliwienia krajowym systemom pewnej elastyczności, nie było konieczne włączanie przepisów dotyczących finansowania „historycznych” odpadów.

3.2.3. Poprawki Parlamentu odrzucone przez Komisję i Radę i niewłączone do wspólnego stanowiska

Poprawki 2, 6, 9, 18, 19, 25, 32, 39, 41, 45, 49, 54, 55, 63, 65, 67, 68, 77, 92 i 101 zostały odrzucone przez Komisję i nie zostały włączone do wspólnego stanowiska Rady.

3.2.4. Poprawki Parlamentu odrzucone przez Komisję, lecz włączone do wspólnego stanowiska

Poprawki 1, 7, 8, 26, 30, 33, 34, 36, 37, 38, 66, 69, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 82, 85, 95, 100, 108 i 120 zostały odrzucone przez Komisję, ale włączone do wspólnego stanowiska.

3.2.5. Inne zmiany wprowadzone do wniosku przez Radę

Motywy

Zmiany dokonane przez Radę w motywach służą dostosowaniu tekstu w celu odzwierciedlenia zmian dokonanych w artykułach, w szczególności:

- Motywy 8 i 9 zawierają niewyczerpujący wykaz przykładów baterii przemysłowych i przenośnych oraz bezprzewodowych narzędzi elektrycznych, służący wyjaśnieniu definicji w art. 3 ust. 3, 6 i 16.

- Motyw 11 włącza wymagania art. 5 i art. 17 ust. 2 pierwotnego wniosku Komisji. Motyw 16 wyjaśnia, co należy rozumieć przez „najlepsze dostępne techniki” w art. 10 ust. 1 lit. a) wspólnego stanowiska.

- W przypadku finansowej odpowiedzialności producenta motyw 17 wyjaśnia, co należy rozumieć przez „koszty netto”, o których mowa w art. 13.

Artykuły

Główną zmianą dokonaną przez Radę w artykułach jest wprowadzenie ograniczonego zakazu stosowania kadmu w bateriach przenośnych (por. art. 4 wspólnego stanowiska), zamiast proponowanej wielkości docelowej zbierania przenośnych baterii kadmowych wynoszącej 80%, co wymaga monitorowania strumienia odpadów (por. art. 13 pierwotnego wniosku Komisji). Powinno się to przyczynić do stworzenia systemu zamkniętego obiegu (por. art. 3 ust. 14 pierwotnego wniosku Komisji). Na podstawie nowych informacji o dostępności materiałów zastępczych dla baterii kadmowych oraz kosztach monitorowania strumienia odpadów Rada uznała, że ograniczony zakaz byłby bardziej zrównoważoną opcją niż proponowany system zamkniętego obiegu. Zgodnie z tymi zmianami Rada usunęła także artykuł 3 ust. 14 oraz art. 6 pierwotnego wniosku Komisji oraz zmieniła brzmienie art. 8 pierwotnego wniosku Komisji (obecnie art. 6). Włączyła także wymaganie art. 25 ust. 2 pierwotnego wniosku Komisji. Odniesienie do wpływu transportu na środowisko zastępuje podobne wymagania w art. 9 ust. 2 oraz art. 15 ust. 1 akapit drugi pierwotnego wniosku Komisji.

W przypadku docelowych wartości w zakresie zbierania Rada, podobnie jak Parlament Europejski, wolała wyrazić wartości docelowe w procentach niż w gramach na mieszkańca, jak pierwotnie proponowała Komisja (por. art. 13 pierwotnego wniosku Komisji). Rada opowiedziała się za wartościami docelowymi wynoszącymi 25% i 45%, które mają zostać osiągnięte odpowiednio 4 i 8 lat po dacie transpozycji (por. art. 9 wspólnego stanowiska). Ponieważ wartości te nie są związane ze zużyciem krajowym, nie było potrzeby dalszego utrzymywania możliwości odstępstwa od wartości docelowych z powodu szczególnie niskiego stopnia wykorzystywania baterii (por. art. 14 ust. 2 pierwotnego wniosku Komisji). Zamiast tego Rada zaproponowała stworzenie możliwości przyjęcia uzgodnień przejściowych w oparciu o procedurę komitologii (por. art. 9 ust. 4 lit. a) wspólnego stanowiska).

W odniesieniu do odpowiedzialności producenta, Rada przyjęła nową definicję „producenta”, która pozwalałaby Państwom Członkowskim na określenie producenta na ich terytorium, w celu realizacji zasady finansowej odpowiedzialności producenta (por. art. 3 ust. 12 wspólnego stanowiska). W celu uniknięcia luki w finansowaniu zagospodarowania zużytych baterii pochodzących z urządzeń/samochodów, producenci urządzeń i samochodów są również objęci definicją „producenta” w tej dyrektywie, jeśli urządzenie bądź samochód posiada baterię w momencie wprowadzenia do obrotu. Artykuł 13 wspólnego stanowiska wymaga od Państw Członkowskich unikania podwójnego obciążania oraz wyjaśnia, że producenci muszą pokryć koszty netto związane z zagospodarowaniem zużytych baterii. Artykuł 14 wspólnego stanowiska (zastępujący art. 22 pierwotnego wniosku Komisji) nie wymaga już od producentów zapewnienia gwarancji w momencie wprowadzania baterii do obrotu. Artykuł 23 pierwotnego wniosku Komisji ustanawiający zasady finansowania „historycznych” odpadów został skreślony. Ponadto, Rada dodała możliwość przyjęcia zasad de minimis dotyczących finansowania i rejestracji w oparciu o procedurę komitologii (por. art. 15 wspólnego stanowiska).

Załączniki

Załącznik I wspólnego stanowiska zawiera tabelę monitorowania dostosowania do wartości docelowych zbierania i uwzględnia zmiany dokonane w art. 9 wspólnego stanowiska. Narzucone wymagania w zakresie etykietowania zostały przeniesione z załącznika II do art. 18 wspólnego stanowiska i dlatego załącznik II, podobnie jak w poprawkach Parlamentu Europejskiego wniesionych podczas pierwszego czytania, zawiera jedynie przewidziany symbol etykietowania (przekreślony pojemnik na śmieci). Szczegółowe wymagania dotyczące obchodzenia się oraz recyklingu zawarte w art. 15 ust. 2 i art. 19 ust. 1 pierwotnego wniosku Komisji zostały przeniesione do załącznika III do wspólnego stanowiska.

4. WNIOSEK

Wniosek Komisji w sprawie baterii ma w zakresie środowiska za cel zapobieganie spalaniu i usuwaniu na składowiska wszelkich zużytych baterii. Aby osiągnąć ten cel Komisja zaproponowała wysokie wartości docelowe w zakresie zbierania i recyklingu dla wszystkich baterii, ze szczególnie wysokimi wartościami w przypadku przenośnych baterii kadmowych, co miało służyć stworzeniu systemu zamkniętego obiegu.

We wspólnym stanowisku Rada preferowała inne strategiczne środki dla osiągnięcia celów wniosku Komisji. Ponieważ poziom ochrony środowiska we wspólnym stanowisku co najmniej odpowiada wnioskowi Komisji, Komisja może poprzeć cały pakiet.

Oświadczenie Komisji dotyczące oceny wpływu dokonanej przez Radę:

Komisja podkreśla wagę przeprowadzania ocen wpływu odpowiednio do uzgodnionych międzyinstytucjonalnych celów w zakresie lepszego stanowienia prawa w przyszłości. Kwestie te powinny być dalej rozważane przez trzy instytucje w bieżących pracach w ramach umowy międzyinstytucjonalnej, w celu osiągnięcia zgody co do metodologii tego rodzaju ocen wpływu.