SPIS TREŚCI

1........... Wstęp. 3

2........... Dochody przeznaczone na EFRG.. 3

3........... Uwagi na temat dotychczasowego wykonania budżetu EFRG na rok 2013. 4

4........... Wykorzystanie dochodów przeznaczonych na EFRG.. 7

5........... Wnioski 8

załącznik 1: || Dotychczasowe wykorzystanie środków EFRG – stan do dnia 31/03/2013

1. Wstęp

W załączniku 1 przedstawiono poziom rzeczywistego wykonania budżetu w stosunku do profilu wydatków przewidzianego wskaźnikiem i ustalonego na podstawie przepisów art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005[1], za okres od dnia 16 października 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r.

2. Dochody przeznaczone na EFRG

Zgodnie z przepisami art. 34 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej dochody z tytułu korekt finansowych dokonanych na mocy decyzji wynikających z kontroli zgodności rozliczeń, z tytułu nieprawidłowości oraz opłat wyrównawczych w sektorze mleka uznaje się za dochody przeznaczone na finansowanie wydatków w ramach EFRG. Zgodnie z tymi zasadami dochody przeznaczone na określony cel mogą być wykorzystywane na finansowanie dowolnych wydatków w ramach EFRG. W przypadku gdy część tych dochodów nie zostanie wykorzystana, zostanie ona automatycznie przeniesiona na następny rok budżetowy[2].

W budżecie EFRG na 2013 r. uwzględniono zarówno ostatnie szacunki Komisji dotyczące potrzeb w zakresie finansowania planowanych wydatków na środki rynkowe i pomoc bezpośrednią, jak również szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, która ma wpłynąć w trakcie analizowanego roku budżetowego, a także przeniesioną kwotę salda dochodów przeznaczonych na określony cel pozostałą do wykorzystania z poprzedniego roku budżetowego. We wniosku dotyczącym kwoty środków EFRG w budżecie na 2013 r. Komisja uwzględniła całkowitą szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, a wielkość środków na 2013 r. obliczono, odejmując szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel od kwoty przewidywanego zapotrzebowania. Władza budżetowa przyjęła nowy budżet EFRG, w którym uwzględniono szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel.

W chwili opracowywania budżetu na 2013 r. Komisja szacowała, że dostępne dochody przeznaczone na określony cel wyniosą 1 533 mln EUR. Mianowicie:

– według szacunków przewidywana kwota dochodów przeznaczonych na określony cel zebranych w roku budżetowym 2013 ma wynieść 628 mln EUR; z tytułu korekt wynikających z kontroli zgodności rozliczeń oraz nieprawidłowości spodziewano się uzyskać odpowiednio 389 mln EUR i 161 mln EUR; wpływy z opłat wyrównawczych za mleko oszacowano na 78 mln EUR;

– kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, która prawdopodobnie zostanie przeniesiona z roku budżetowego 2012 na 2013, oszacowano na 905 mln EUR (w tym pozostałe saldo Funduszu restrukturyzacji sektora cukru szacowane na 675 mln EUR).

W budżecie na rok 2013 Komisja przeznaczyła te dochody, szacowane początkowo na kwotę 1 533 mln EUR, na dwa systemy. Mianowicie:

– 500 mln EUR przeznaczono na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw, a

– 1 033 mln EUR przeznaczono na system płatności jednolitych.

Władza budżetowa ostatecznie przegłosowała przeznaczenie na te dwa systemy środków wynoszących odpowiednio 267 mln EUR i 30 635 mln EUR, zgodnie z wnioskiem Komisji. Suma zatwierdzonych środków i dochodów przeznaczonych na określony cel, o których mowa powyżej, odpowiada całkowitej szacowanej sumie dostępnych środków w kwocie 767 mln EUR na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw oraz w kwocie 31 668 mln EUR na system płatności jednolitych.

W załączniku 1, w którym przedstawiono dotychczasowe wykonanie budżetu na 2013 r. za okres do 31 marca 2013 r., zatwierdzone środki dla dwóch wyżej wymienionych systemów są ujęte w środkach budżetowych na poziomie danego artykułu dla sektora owoców i warzyw i dla pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji, które wynoszą odpowiednio 611 mln EUR i 38 076 mln EUR, bez uwzględnienia wyżej wymienionych dochodów przeznaczonych na określony cel. Przy uwzględnieniu dochodów przeznaczonych na określony cel w tych sektorach całkowite przewidziane środki w budżecie na 2013 r. wynoszą 1 111 mln EUR dla sektora owoców i warzyw oraz 39 109 mln EUR na pomoc bezpośrednią niezwiązaną z wielkością produkcji.

3. Uwagi na temat dotychczasowego wykonania budżetu EFRG na rok 2013

Poziom dotychczasowego wykonania budżetu za okres od dnia 16 października 2012 r. do dnia 31 marca 2013 r. przedstawiono w załączniku 1. Został on porównany do profilu wydatków opartego na wskaźniku, który został ustanowiony na podstawie przepisów art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005. Poniżej przedstawiono krótki komentarz dotyczący niektórych artykułów budżetu, które wykazują najbardziej znaczące rozbieżności między faktycznym a przewidywanym poziomem wykonania budżetu na rok 2013.

3.1. Środki rynkowe

Zgodnie z poziomem wskaźnika określonym na dzień 31 marca 2013 r. poziom wykorzystania środków na interwencje na rynkach rolnych przewyższył poziom środków przegłosowanych w budżecie o 95,4 mln EUR. Rozbieżność ta jest efektem netto schematów wykonania przede wszystkim w sektorze owoców i warzyw oraz w programach żywnościowych.

3.1.1. Programy żywnościowe (–45,6 mln EUR)

Środki na program pomocy osobom najbardziej potrzebującym były wykorzystywane wolniej niż przewidziano zgodnie z poziomem wskaźnika ze względu na powszechną niepewność co do przyszłości tego programu. W związku z tym większość państw członkowskich odłożyła wdrażanie programu przewidzianego na 2013 r. na późniejszą część roku. W samych państwach członkowskich występują oczywiście naciski na pełne wykonanie budżetu w 2013 r., jako że jest to ostatni rok wdrażania tego programu; dlatego też zdaniem Komisji ta rozbieżność jest przejściowa.

3.1.2. Owoce i warzywa (+172,8 mln EUR w porównaniu do zatwierdzonych środków)

Jeśli chodzi o zatwierdzone środki, poziom wykonania wynika głównie z wydatków na fundusze operacyjne dla organizacji producentów, które finansowane są zarówno z zatwierdzonych środków budżetowych, jak i z dochodów przeznaczonych na systemy organizacji producentów w budżecie na 2013 r. (Uwaga: szczegółowe informacje znajdują się w pkt 2 powyżej). Wspomniany poziom wykonania jest wynikiem zastosowania wskaźnika dla okresu kończącego się dnia 31 marca 2013 r. w odniesieniu do zatwierdzonych środków budżetowych, które nie obejmują dochodów przeznaczonych na ten sektor.

Na obecnym etapie Komisja uważa, że całkowita kwota środków przewidzianych dla tego sektora wystarczy do pokrycia wydatków, które mają ponieść państwa członkowskie w 2013 r.

Przypis * w tabeli dotychczasowego wykonania budżetu w załączniku 1 pokazuje, jaka byłaby sytuacja, gdyby wskaźnik na dzień 31 marca 2013 r. został zastosowany do całości środków, które mają być dostępne na finansowanie tego sektora. Jak wskazano w pkt 2 powyżej, całkowite finansowanie przewidziane dla tego sektora składa się z zatwierdzonych środków budżetowych w wysokości 611 mln EUR oraz dochodów przeznaczonych na ten sektor, szacowanych na 500 mln EUR. Dlatego też zastosowanie wskaźnika do całkowitej kwoty finansowania przewidzianego dla tego sektora, czyli 1 111 mln EUR, doprowadziłoby do przekroczenia kwoty dostępnych środków o 16,9 mln EUR. Można to wytłumaczyć stałym większym wykorzystaniem środków dostępnych na pomoc dla grup producentów w zakresie wstępnego uznania. Komisja nadal uważnie śledzi wykonanie budżetu na podstawie przedmiotowego artykułu.

3.2. Pomoc bezpośrednia

Poziom wykorzystania środków budżetowych na pomoc bezpośrednią w porównaniu z poziomem wskaźnika na dzień 31 marca 2013 r. był wyższy o 1 326,2 mln EUR.

3.2.1. Pomoc bezpośrednia niezwiązana z wielkością produkcji (+1 221,2 mln EUR w porównaniu z zatwierdzonymi środkami)

W odniesieniu do zatwierdzonych środków w ramach systemu płatności jednolitych odnotowano wyższe niż zakładane wykorzystanie środków, które wynika z zastosowania wskaźnika za okres do 31 marca 2013 r. do zatwierdzonych środków budżetowych, które nie obejmują dochodów przeznaczonych na ten sektor. Na dzień 31 marca 2013 r. system płatności jednolitych nadal wykonywany był w nieco przyspieszonym rytmie: 97,5 % w porównaniu z 97 % w 2012 r. Z drugiej strony wykorzystanie środków dostępnych na system jednolitej płatności obszarowej (SAPS) oraz inne systemy w tym sektorze było wolniejsze niż wskazywałby na to poziom wskaźnika. Do tej pory państwa członkowskie wypłaciły na system jednolitej płatności obszarowej już ok. 92,6 % szacowanego zapotrzebowania z budżetu w porównaniu z 94,9 % w analogicznym okresie dla kwot wypłaconych w 2012 r. za rok 2011[3].

Przypis * w tabeli dotychczasowego wykonania budżetu w załączniku 1 pokazuje, jaka byłaby sytuacja, gdyby wskaźnik na dzień 31 marca 2013 r. został zastosowany do całości środków, które mają być dostępne na finansowanie pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji. Jak wskazano w pkt 2 powyżej, całkowite finansowanie przewidziane dla pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji składa się z zatwierdzonych środków budżetowych w wysokości 38 076 mln EUR oraz dochodów przeznaczonych na pomoc bezpośrednią niezwiązaną z wielkością produkcji, szacowanych na kwotę 1 033 mln EUR. Dlatego też zastosowanie wskaźnika do całkowitej kwoty finansowania przewidzianego dla pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji, czyli 39 109 mln EUR, spowodowałoby, że obserwowane wyższe od zakładanego wykorzystanie środków wyniosłoby 234,4 mln EUR. Rozbieżność ta wynika z faktu, że wskaźnik dla systemu płatności jednolitych opiera się na średniej rytmu płatności w latach 2010–2012, i kwocie odpowiadającej 96,9 %, podczas gdy faktyczne wykonanie do dnia 31 marca 2013 r. wyniosło 97,5 %.

W porównaniu ze stanem z dnia 28 lutego 2013 r. rytm płatności w ramach systemu płatności jednolitych uległ spowolnieniu, a różnica między faktycznym wykonaniem a poziomem wskaźnika znacznie się zmniejszyła. Mając powyższe na uwadze, obecnie Komisja uważa, że to wyższe od zakładanego wykorzystanie środków w przypadku pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji można uznać za przejściowe, a dostępne środki i dochody przeznaczone na określony cel wystarczą do celów faktycznego wykonania przedmiotowego artykułu.

3.2.2. Inne rodzaje pomocy bezpośredniej (+105,6 mln EUR)

Szybsze wykorzystanie zatwierdzonych środków na inne rodzaje pomocy bezpośredniej jest efektem netto szybszego rytmu płatności w porównaniu z poziomem wskaźnika na dzień 31 marca 2013 r. w przypadku niektórych programów, w szczególności premii z tytułu krów mamek. Z drugiej strony, wykonanie programu wsparcia specjalnego związanego z wielkością produkcji na podstawie art. 68 jest nieco wolniejsze niż zakładano zgodnie z poziomem wskaźnika. Na tym etapie Komisja uważnie śledzi sytuację w zakresie wdrażania innych rodzajów pomocy bezpośredniej.

3.3. Kontrola wydatków na rolnictwo 3.3.1. Kontrola zgodności rozliczeń rachunków z poprzednich lat (+66,0 mln EUR)

Do dnia 31 marca 2013 r. państwa członkowskie nie zgłosiły żadnych korekt z tytułu rozliczenia rachunków, ponieważ Komisja nie podjęła żadnej decyzji w sprawie kontroli zgodności rozliczeń. Obecny poziom wykorzystania środków wynika z poziomu odpowiedniego wskaźnika na dzień 31 marca 2013 r.

Należy wskazać, że w liście w sprawie poprawek na 2013 r. Komisja zaproponowała korekty opiewające na kwotę –56 mln EUR. Propozycję tę przedstawiono na podstawie przeciętnego wykonania w poprzednich latach, jako że tego rodzaju korekty są nieprzewidywalne. W nowym projekcie budżetu opracowanym w listopadzie w związku z niepowodzeniem pierwszego postępowania pojednawczego, kwota ta została zwiększona do –100 mln EUR. W końcu, w wyniku postępowania pojednawczego z dnia 5 grudnia 2012 r. władza budżetowa przyjęła budżet na 2013 r., w którym kwota ta została ostatecznie ustalona na –200 mln EUR.

Na obecnym etapie Komisja uważa, że przewidywane korekty wynikające z decyzji dotyczących rozliczania rachunków i nieprzestrzegania terminów wypłaty pomocy przez państwa członkowskie nie wystarczą na pokrycie podwyższonej kwoty –200 mln EUR. W ten sposób powstanie niedobór w postaci ujemnych środków budżetowych, który ostatecznie Komisja będzie musiała pokryć z dodatnich środków budżetowych, w celu zamknięcia tej pozycji budżetu w roku 2013.

3.4. Obszary polityki 11 i 17 3.4.1. Rynki rybołówstwa (–21,6 mln EUR)

Poziom wskaźnika dla tych pozycji budżetu został ustalony na podstawie wstępnego planowania zobowiązań w tym sektorze, które miały zostać zaciągnięte w marcu 2013 r. Jednakże z powodu drobnych problemów z realizacją harmonogramu niektóre zobowiązania zostały ukończone dopiero w kwietniu 2013 r., więc wymieniona różnica ma niewątpliwie przejściowy charakter.

4. Wykorzystanie dochodów przeznaczonych na EFRG

Tabela w załączniku 1 wykazuje, że do dnia 31 marca 2013 r. uzyskano dochody przeznaczone na określony cel w wysokości 272 mln EUR. Mianowicie:

– dochody z korekt wynikających z decyzji dotyczących kontroli zgodności w wysokości 107,9 mln EUR, przy czym do końca roku budżetowego spodziewane są dodatkowe kwoty;

– dochody z nieprawidłowości w wysokości ok. 84,6 mln EUR, przy czym do końca roku budżetowego spodziewane są również dodatkowe kwoty, oraz

– do chwili obecnej wpłynęła większość wpływów z opłat wyrównawczych w sektorze mleka w kwocie około 79,5 mln EUR.

Wreszcie kwota dochodów przeznaczonych na określony cel, przeniesiona ostatecznie z 2012 r. na 2013 r., wyniosła 1 245,6 mln EUR, obejmując saldo tymczasowego Funduszu restrukturyzacji sektora cukru, pozostałe po dokonaniu wszystkich płatności należnych w ramach Funduszu i wynoszące ok. 755 mln EUR. Kwota ta jest o wiele wyższa od kwoty szacowanej początkowo na 905 mln EUR.

W związku z tym kwota dochodów przeznaczonych na określony cel dostępna na finansowanie wydatków EFRG na dzień 31 marca 2013 r. wynosi 1 517,6 mln EUR. Na tym etapie Komisja szacuje, że nieuzyskana jeszcze kwota dochodów przeznaczonych na określony cel wynosi 356 mln EUR (w budżecie na 2013 r. przewidziano, że pozyskana zostanie szacunkowa kwota dochodów przeznaczonych na określony cel w wysokości 628 mln EUR, z czego do tej pory pozyskano 272 mln EUR).

5. Wnioski

Dotychczasowe wykorzystanie środków budżetowych EFRG na 2013 r. w okresie do 31 marca 2013 r. wskazuje, że miesięczne kwoty zwrócone państwom członkowskim przekroczyły o ok. 1 439,2 mln EUR profil wykonana wydatków budżetowych ustanowiony na podstawie wskaźnika. Spowodowane to było głównie ogólnym zezwoleniem udzielonym przez Komisję na wcześniejsze wypłacenie pomocy bezpośredniej od dnia 16 października 2012 r., co było przyczyną szybszego tempa wypłat tej pomocy. Oczekuje się, że tempo to spadnie, gdyż zbliża się ostateczny termin płatności tej pomocy, przypadający na dzień 30 czerwca 2013 r.

Dostępne dochody przeznaczone na określony cel wynoszą 1 517,6 mln EUR a w 2013 r. według szacunków zebrana zostanie ponadto kwota w wysokości 356 mln EUR. Na tym etapie Komisja spodziewa się, że kwota dostępnych dochodów przeznaczonych na określony cel oraz kwota tych dochodów, która zostanie jeszcze udostępniona w trakcie bieżącego roku, zostanie wykorzystana do sfinansowania funduszy operacyjnych dla organizacji producentów oraz systemu płatności jednolitych –– zgodnie z pierwotnymi założeniami poczynionymi podczas ustalania budżetu na 2013 r.

[1] Dz.U. L 209 z 11.8.2005, s. 1.

[2] Artykuł 14 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 966/2012 w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii stanowi, że wewnętrzne dochody przeznaczone na określony cel są przenoszone tylko przez jeden rok. W związku z tym, w celu zapewnienia należytego zarządzania budżetem, dochody przeznaczone na określony cel są zasadniczo wykorzystywane w pierwszej kolejności, przed wszelkimi zatwierdzonymi środkami przedmiotowego artykułu budżetowego.

[3] Poziom wykonania w odniesieniu do pomocy bezpośredniej niezwiązanej z wielkością produkcji oblicza się jako odsetek ujętych w budżecie potrzeb. W przypadku systemu płatności jednolitych uwzględnia się kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel.