KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 14.12.2020 COM(2020) 802 final 2020/0354(NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii na posiedzeniach stron Umowy o środkach stosowanych przez państwo portu w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania



UZASADNIENIE 1.Przedmiot wniosku Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na posiedzeniach stron Umowy o środkach stosowanych przez państwo portu w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania. 2.Kontekst wniosku 2.1.Umowa o środkach stosowanych przez państwo portu w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania Umowa o środkach stosowanych przez państwo portu w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania („umowa”) stanowi pierwszą wiążącą umową międzynarodową, która dotyczy nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów („połowy NNN”). Jej głównym celem jest zapobieganie połowom NNN oraz ich powstrzymywanie i eliminowanie poprzez uniemożliwianie statkom, które prowadzą połowy NNN, korzystania z portów i wprowadzania połowów do obrotu. Dzięki temu umowa pozwala zniechęcać takie statki do kontynuowania działalności, jak również blokować dostęp produktów rybołówstwa pochodzących z połowów NNN do rynków krajowych i międzynarodowych. W efekcie skuteczne wprowadzenie w życie umowy przyczynia się do długoterminowej ochrony i zrównoważonej eksploatacji żywych zasobów morskich i ekosystemów morskich. Postanowienia umowy mają zastosowanie do statków rybackich, które występują o zezwolenie na wejście do portu państwa innego niż ich państwo bandery. Umowę wynegocjowano w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), której Unia Europejska jest członkiem. Na swojej trzydziestej szóstej sesji w dniu 22 listopada 2009 r. konferencja FAO zatwierdziła umowę rezolucją nr 12/2009 na mocy art. XIV ust. 1 umowy założycielskiej FAO. Umowa weszła w życie w dniu 5 czerwca 2016 r. i liczy obecnie 67 stron. Unia Europejska, która przystąpiła do umowy w 2011 r., była jedną z pierwszych jej stron. 2.2.Posiedzenie stron Posiedzenie stron jest organem decyzyjnym w ramach umowy, który zbiera się co dwa lata lub częściej, jeżeli tak postanowi. Ponadto art. 24 ust. 2. umowy stanowi, że cztery lata od wejścia w życie umowy FAO zwołuje posiedzenie Stron w celu dokonania przeglądu i oceny skuteczności umowy pod kątem realizacji jej celów. W razie potrzeby strony decydują następnie o zwołaniu kolejnych posiedzeń. Ponadto można zwoływać specjalne posiedzenia stron w innych terminach, jeśli strony uznają to za konieczne lub na pisemny wniosek którejkolwiek ze stron. 2.3.Decyzje podejmowane przez posiedzenie stron Posiedzenie stron jest uprawnione do przyjęcia środków w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania. Środki te są wiążące dla umawiających się stron. Co do zasady strony podejmują decyzje merytoryczne w drodze konsensusu, ale jeżeli przewodniczący stwierdzi, że wyczerpano wszystkie środki na rzecz osiągnięcia konsensusu, decyzję podejmuje się większością zwykłą oddanych głosów. Zmiany do regulaminu wewnętrznego posiedzeń stron można przyjmować w drodze konsensusu, a jeżeli nie można osiągnąć konsensusu, decyzję podejmuje się większością dwóch trzecich oddanych głosów, pod warunkiem że większość ta stanowi ponad połowę wszystkich stron. Unia ma prawo uczestnictwa i prawo głosu. 3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Proponuje się, aby stanowisko, jakie należy zająć w imieniu Unii na posiedzeniach stron, zostało ustalone na zasadzie dwupoziomowości. Decyzja Rady określi podstawowe zasady i kierunki stanowiska Unii w perspektywie wieloletniej; podlegać ono będzie następnie dostosowaniu na potrzeby każdego posiedzenia w drodze nieoficjalnych dokumentów Komisji, które mają być przedmiotem dyskusji w ramach grupy roboczej Rady.

Podejście to jest obecnie stosowane również w regionalnych organizacjach ds. zarządzania rybołówstwem (RFMO) oraz w odniesieniu do stanowiska, które należy zająć w imieniu Unii podczas tych posiedzeń. W niniejszej decyzji uwzględniono zasady i kierunki działań wspólnej polityki rybołówstwa (WPRyb) ustanowione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1380/2013, jak również założenia wspólnotowego systemu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania, ustanowionego rozporządzeniem (WE) nr 1005/2008. W decyzji uwzględniono przepisy: rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 ustanawiającego unijny system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów WPRyb, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2403 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie zrównoważonego zarządzania zewnętrznymi flotami rybackimi, rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1241 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie zachowania zasobów rybnych i ochrony ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych oraz rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 404/2011 ustanawiającego szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa . Ponadto w niniejszej decyzji uwzględniono zobowiązania międzynarodowe UE w ramach: Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza z dnia 10 grudnia 1982 r. (UNCLOS), porozumienia Narodów Zjednoczonych w sprawie ochrony międzystrefowych zasobów rybnych i zasobów rybnych masowo migrujących i zarządzania nimi z dnia 4 sierpnia 1995 r. (porozumienie Narodów Zjednoczonych o zasobach rybnych), porozumienia Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa o wspieraniu przestrzegania przez statki rybackie międzynarodowych środków ochrony i zarządzania na pełnym morzu z dnia 24 listopada 1993 r. (porozumienie FAO), a także innych odpowiednich umów wielostronnych i dwustronnych. Niniejsza decyzja odzwierciedla cele określone w komunikacie Komisji w sprawie zewnętrznego wymiaru WPRyb i w związanych z nim konkluzjach Rady, w konkluzjach Rady w sprawie oceanów i mórz, w konkluzjach Rady w sprawie wspólnego komunikatu Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa oraz Komisji pt. „Międzynarodowe zarządzanie oceanami – program działań na rzecz przyszłości oceanów”, w tym w odniesieniu do współpracy z państwami trzecimi w celu wdrożenia umowy o środkach stosowanych przez państwo portu. Uwzględniono w niej również aspekty dotyczące połowów NNN zawarte w strategii Unii Europejskiej w zakresie bezpieczeństwa morskiego oraz zmienionym planie działania dotyczącym jej realizacji. Ponadto decyzja odwołuje się do stwierdzenia Komisji zawartego w jej komunikacie w sprawie Zielonego Ładu, że będzie ona stosować podejście zerowej tolerancji dla nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów, co zostało następnie potwierdzone w dwóch komunikatach Komisji pt. „Unijna strategia na rzecz bioróżnorodności 2030” oraz „Strategia »od pola do stołu« na rzecz sprawiedliwego, zdrowego i przyjaznego dla środowiska systemu żywnościowego”. 4.Podstawa prawna 4.1.Proceduralna podstawa prawna 4.1.1.Zasady Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje decyzje ustalające „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które wywierają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”. 4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Posiedzenie stron to organ ustanowiony umową, mianowicie Umową o środkach stosowanych przez państwo portu w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania. Akty, które mają zostać przyjęte przez posiedzenie stron, stanowią akty mające skutki prawne. Planowane akty posiedzenia stron będą wiążące na mocy prawa międzynarodowego i mogą w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów UE, a mianowicie na: ·rozporządzenie Rady (WE) nr 1005/2008 ustanawiające wspólnotowy system zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania; ·rozporządzenie Rady (WE) nr 1224/2009 ustanawiające unijny system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa; ·rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2403 z dnia 12 grudnia 2017 r. w sprawie zrównoważonego zarządzania zewnętrznymi flotami rybackimi; ·rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1241 z dnia 20 czerwca 2019 r. w sprawie zachowania zasobów rybnych i ochrony ekosystemów morskich za pomocą środków technicznych; ·rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 404/2011 ustanawiające szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa. Planowane akty jednak nie uzupełniają ani nie zmieniają ram instytucjonalnych umowy. W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2.Materialna podstawa prawna 4.2.1.Zasady Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma być zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy. 4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Główny cel i treść planowanych aktów prawnych odnoszą się do rybołówstwa. Rozporządzenie (UE) nr 1380/2013 stanowi podstawę prawną określającą zasady, które mają znaleźć odzwierciedlenie w tym stanowisku. Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 43 ust. 2 TFUE. 4.3.Wniosek Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 43 ust. 2 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE. 2020/0354 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie należy zająć w imieniu Unii na posiedzeniach stron Umowy o środkach stosowanych przez państwo portu w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 43 ust. 2 w związku z jego art. 218 ust. 9, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Umowa o środkach stosowanych przez państwo portu w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania („umowa”), wynegocjowana pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO), której Unia jest członkiem, została zatwierdzona przez Unię decyzją Rady (UE) 2011/443. Umowa weszła w życie w dniu 5 czerwca 2016 r. (2)Posiedzenie stron jest organem decyzyjnym w ramach umowy i jest uprawnione do przyjęcia środków w celu zapobiegania nielegalnym, nieraportowanym i nieuregulowanym połowom oraz ich powstrzymywania i eliminowania; środki te są wiążące dla umawiających się stron. Posiedzenie stron zbiera się co dwa lata lub częściej, jeżeli tak postanowi. (3)Ponadto art. 24 ust. 2. umowy stanowi, że cztery lata od wejścia w życie umowy FAO zwołuje posiedzenie stron w celu dokonania przeglądu i oceny skuteczności umowy pod kątem realizacji jej celów. W razie potrzeby strony decydują następnie o zwołaniu kolejnych posiedzeń. Ponadto można zwoływać specjalne posiedzenia stron w innych terminach, jeśli strony uznają to za konieczne lub na pisemny wniosek którejkolwiek ze stron. (4)Należy ustalić stanowisko, jakie powinno być zajęte w imieniu Unii na posiedzeniu stron umowy stanowiącym pierwsze posiedzenie dotyczące przeglądu umowy, o którym mowa w jej art. 24 ust. 2 umowy, oraz na trzech kolejnych codwuletnich posiedzeniach stron oraz na wszelkich powiązanych posiedzeniach międzysesyjnych organizowanych po przyjęciu aktualnego stanowiska, ponieważ środki w ramach umowy będą wiążące dla Unii i mogą mieć decydujący wpływ na treść prawa Unii, a mianowicie na rozporządzenia Rady (WE) nr 1005/2008 i (WE) nr 1224/2009, rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2403 oraz rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 404/2011 ustanawiające szczegółowe przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (WE) nr 1224/2009 ustanawiającego wspólnotowy system kontroli w celu zapewnienia przestrzegania przepisów wspólnej polityki rybołówstwa.