P6_TA(2005)0220

Ataki terrorystyczne: zapobieganie, przygotowanie i odpowiedź

Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady Europejskiej i Rady w sprawie zapobiegania, przygotowania i odpowiedzi na ataki terrorystyczne (2005/2043(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając projekt zalecenia dla Rady, przedstawiony przez Alexandra Nuno Alvaro w imieniu grupy ALDE, w sprawie całościowego podejścia na poziomie UE do zapobiegania różnego rodzaju zamachom terrorystycznym, przygotowania i odpowiedzi na te zamachy oraz radzenia sobie z ich skutkami (B6-0081/2005),

- uwzględniając Tytuł V Traktatu UE,

- uwzględniając Tytuł VI Traktatu UE, a w szczególności artykuły 29, 30, 31, 32, 34, 39 i 42,

- uwzględniając Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, a w szczególności jego artykuły I-43 oraz III-284,

- uwzględniając dwanaście Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w zakresie zwalczania terroryzmu,

- uwzględniając Statut Rzymski Międzynarodowego Trybunału Karnego, przyjęty 17 lipca 1998 r. na Konferencji Dyplomatycznej Pełnomocników Narodów Zjednoczonych,

- uwzględniając plan działań w zakresie zwalczania terroryzmu, przyjęty przez nadzwyczajną Radę Europejską w Brukseli dnia 21 września 2001 r.,

- uwzględniając oświadczenia złożone na nieformalnym posiedzeniu szefów państw i rządów w Gandawie w dniu 19 października 2001 r.,

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w Laeken z 14 i 15 grudnia 2001 r.,

- uwzględniając decyzję Rady 2002/187/WSiSW z dnia 28 lutego 2002 r., ustanawiającą Eurojust w celu zintensyfikowania walki z przestępczością [1],

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi [2],

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/475/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu [3],

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/465/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych [4],

- uwzględniając decyzję ramową 2003/577/WSiSW Rady z dnia 22 lipca 2003 w sprawie wykonywania w Unii Europejskiej postanowień o zabezpieczaniu mienia i środków dowodowych [5],

- uwzględniając konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w Brukseli z 25 i 26 marca 2004 r.,

- uwzględniając deklarację Rady Europejskiej w Brukseli z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie zwalczania terroryzmu,

- uwzględniając konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w Brukseli z 17 i 18 czerwca 2004 r.,

- uwzględniając znowelizowany plan działania Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu, przyjęty do wiadomości przez Radę na jej posiedzeniu w dniach 17 i 18 czerwca 2004 r.,

- uwzględniając konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w Brukseli, w dniach 4 i 5 listopada 2004 r.,

- uwzględniając Program Haski: konsolidacja wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Unii Europejskiej [6], przyjęty przez tę Radę Europejską,

- uwzględniając konkluzje Prezydencji z Rady Europejskiej w Brukseli, w dniach 16 i 17 grudnia 2004 r.,

- uwzględniając Komunikaty Komisji w sprawie zapobiegania i zwalczania finansowania terroryzmu poprzez środki mające na celu usprawnienie wymiany informacji, zwiększenie przejrzystości i wykrywalności transakcji finansowych (COM(2004)0700), "Gotowość i radzenie sobie z konsekwencjami w walce z terroryzmem" (COM(2004)0701) oraz "Ochrona infrastruktury strategicznej w walce z terroryzmem" (COM(2004)0702),

- uwzględniając Komunikat Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie określonych działań, jakie powinny zostać przedsięwzięte w zakresie zwalczania terroryzmu i innych ciężkich przestępstw, w szczególności w celu usprawnienia wymiany informacji (COM(2004)0221),

- uwzględniając projekt decyzji ramowej Rady w sprawie uproszczenia wymiany informacji i danych wywiadowczych między organami ścigania Państw Członkowskich Unii Europejskiej, w szczególności w odniesieniu do poważnych przestępstw, włącznie z aktami terrorystycznymi (10215/04),

- uwzględniając art. 114 ust. 3 oraz art. 94 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A6-0166/2005),

A. mając na uwadze, że priorytetem Unii Europejskiej w zakresie przygotowania i odpowiedzi na ataki terrorystyczne jest zdolność instytucji Wspólnoty i Państw Członkowskich do zapobiegania tymże atakom,

B. mając na uwadze, że aby stawić czoła terroryzmowi, nie wystarczy niekończąca się, ogólnikowa lista proponowanych działań,

C. mając na uwadze, że zwalczanie terroryzmu, poprzez odpowiedź na ataki terrorystyczne lub w innej formie, zawsze musi iść w parze z ochroną praw człowieka i poszanowaniem podstawowych swobód, będących głównym składnikiem i symbolem tożsamości naszych instytucji; podkreśla, że wszelkie nadzwyczajne środki legislacyjne muszą być zgodne z wymogami poszanowania praw człowieka, podstawowych swobód i wymogów ochrony danych,

D. mając na uwadze, że zwalczanie terroryzmu wymaga specjalnych strategii wobec poszczególnych organizacji terrorystycznych, dlatego też przy określaniu nowych metod tej walki należy uwzględnić strategię tych organizacji,

E. mając na uwadze, że rozproszony i nieprzewidywalny charakter działań organizacji terrorystycznych zawsze działa na ich korzyść, z uwagi na to, że nikt nie może z całą pewnością stwierdzić, jaki jest ich zasięg ani zakres poparcia społecznego, jakim się cieszą, istotne jest — w celu skutecznego ich zwalczania — poznanie tychże organizacji, a także zrozumienie kontekstu społecznego, w jakim powstają i który je wspiera,

F. mając na uwadze, że organizacje te nie są ograniczone granicami państw ani regionów geograficznych, często wykorzystują one brak przejrzystości w upadających państwach i są w stanie spowodować katastrofalne skutki w wielu państwach jednocześnie,

G. mając na uwadze, że w ocenie zagrożeń dla Unii terroryzm we wszystkich swoich przejawach jest zjawiskiem nowym i dlatego też jego struktura operacyjna, wybór momentu zamachów i ich częstotliwość są mało znane,

H. mając na uwadze, że stanowcze opowiadanie się za pluralizmem, różnorodnością, prawami człowieka i pokojowym dialogiem jest najlepszym sposobem i zapobiegania i zwalczania radykalizacji i szkodliwej polaryzacji społecznej, które często stanowią element i konsekwencję zjawiska terroryzmu,

I. mając na uwadze, że zapobieganie powinno opierać się na informowaniu, na nieustannej debacie publicznej na temat zagrożenia terroryzmem, na zbiorowym odrzuceniu terroryzmu jako strategii politycznej, na analizie przyczyn podawanych niektórych dla uzasadnienia odmowy odrzucenia terroryzmu, mając na uwadze, że należy zawsze starać się unikać wywoływania niepotrzebnego niepokoju i wypaczania prawdziwej natury zagrożenia,

J. mając na uwadze, że Parlament jest głównym europejskim forum dialogu ze społeczeństwem oraz między różnymi instytucjami Unii Europejskiej i dlatego powinien on udostępniać informacje dotyczące organizacji terrorystycznych i ich sposobu działania oraz wysiłków Unii w celu ich zwalczania,

K. mając na uwadze, że aby uporać się z terroryzmem UE powinna określić i zastosować w praktyce europejski projekt polityczny, który będzie łatwy do rozpoznania przez obywateli i będzie promował bezpieczeństwo zewnętrzne i wewnętrzne, a nie tylko ogólnikową listę działań,

L. mając na uwadze, że można mówić o odpowiedzi politycznej tylko jeżeli istnieje zapobieganie, ponieważ w przeciwnym wypadku reakcja na szczeblu europejskim będzie zawsze niewystarczająca i chaotyczna,

M. mając na uwadze, że polityki UE w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego powinny być zgodne, co winno znajdować odzwierciedlenie w funkcjonowaniu jej instytucji,

1. występuje do Rady z następującymi zaleceniami:

A) w zakresie zapobiegania, wnosi do Rady o:

a) przekształcenie aktualnej listy wyczerpujących i ogólnych inicjatyw wobec terroryzmu w pełny i spójny europejski projekt polityczny, mający na celu stawienie czoła terroryzmowi i jego korzeniom, zarówno w Unii, jak i poza nią,

b) pełne wsparcie dla obecnych wysiłków oraz — o ile jest to właściwe i konieczne — utworzenie nowych instrumentów i płaszczyzn dla ułatwiania i promowania diagnozy i wymiany informacji między odpowiednimi siłami policyjnymi i służbami wywiadowczymi na temat organizacji terrorystycznych i sposobu ich działania, przy poszanowaniu zasad ochrony danych,

c) monitorowanie roli instytucji finansowych w przekazywaniu pieniędzy, tak aby zapobiegać używaniu podejrzanych przepływów finansowych na finansowanie działalności terrorystycznej,

d) rozwijanie wszystkich niezbędnych instrumentów wymiany informacji o osobach podejrzanych o terroryzm i ich organizacjach z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, przy jednoczesnym poszanowaniu prywatności i zasad ochrony danych,

e) utworzenie forum wymiany informacji między wszystkimi instytucjami europejskimi, odbywającego dwa razy w roku posiedzenia służące wymianie informacji w tym przypadku nie tyle operacyjnych, co skierowanych na zaznajomienie się ze strategią i sposobem działania tych organizacji terrorystycznych oraz dotyczących wysiłków Unii na rzecz zwalczania tych organizacji,

f) przeprowadzenie szeroko zakrojonych działań zapobiegawczych, opartych na dialogu między kulturami i religiami, tak aby promować wzajemne poznanie i zrozumienie,

g) popieranie projektu pilotażowego, przedstawionego przez Parlament, mającego na celu ułatwienie wymiany informacji między organami policji przy uwzględnieniu ustawodawstwa Wspólnoty w zakresie ochrony danych,

h) zachęcanie do zwiększenia specjalizacji Europolu i Eurojustu w zwalczaniu terroryzmu, wzmocnienie ich roli w rozpoznawaniu i uruchamianiu europejskich mechanizmów wymiany informacji między organami policyjnymi Unii Europejskiej i Państw Członkowskich i wspieranie wzajemnego zaufania do europejskich mechanizmów wymiany informacji między organami policyjnymi Unii Europejskiej i Państw Członkowskich,

i) zapewnienie, aby szkolenia i specjalizacja w Europejskiej Akademii Policyjnej odpowiednio uwzględniało wszystkie formy terroryzmu, ze względu na ich poważne konsekwencje dla przyszłości Unii,

j) włączenie przedstawicieli Parlamentu do dzielenia się informacjami nieoperacyjnymi na odbywających sie dwa razy w roku posiedzeniach dyrektorów Strategicznego Komitetu ds. Imigracji, Granic i Azylu (SCIFA), Komitetu Art. 36 (CATS), Komisarzy EUROPOLU, EUROJUSTU, Europejskiej Agencji Zarządzania Współpracą Operacyjną na Zewnętrznych Granicach Państw Członkowskich Unii Europejskiej (EBA), Zespołu Operacyjnego Naczelników Organów Ścigania UE (CPTF) oraz Centrum Sytuacyjnego,

k) promowanie ustawodawstwa europejskiego, którego celem jest zapewnienie maksymalnej kontroli nad niewłaściwym użyciem i gromadzeniem prekursorów chemicznych, które mogą być wykorzystane do produkcji materiałów wybuchowych,

B) w kwestii odpowiedzi, wnosi do Rady o:

a) rozwijanie protokołów i środków, które byłyby stosowane w sposób automatyczny po dokonaniu zamachu,

b) dostarczenie Biuru Europejskiego Koordynatora Walki z Terroryzmem wszystkich potrzebnych środków do opracowania i koordynowania odpowiedzi na zamach terrorystyczny, co sprawi, że będzie ona możliwie najbardziej zintegrowana i efektywna; odpowiedź ta uwzględni też zapewnienie podstawowej opieki ofiarom i ich rodzinom.

c) popieranie następujących środków w odniesieniu do ofiar terroryzmu:

- utworzenie przy Komisji Europejskiej Europejskiego Jednostki Pomocy Ofiarom Terroryzmu, które byłoby punktem odniesienia oraz punktem kontaktowym z instytucjami UE,

- popieranie inicjatywy Komisji, mającej na celu umożliwienie korzystania w przypadku zamachów terrorystycznych z Funduszu Solidarności, który działałby jako instrument odszkodowawczy,

- wzmocnienie pilotażowego projektu pomocy ofiarom terroryzmu poprzez stworzenie stałej linii budżetowej,

d) wspieranie programów wspólnotowych, zapewniających ochronę świadkom aktów terrorystycznych,

2. zobowiązuje swego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie oraz tytułem informacji Komisji, rządom i parlamentom Państw Członkowskich, Radzie Europy i Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz ich wyspecjalizowanym agencjom.

[1] Dz.U. L 63 z 6.3.2002, str. 1.

[2] Dz.U. L 190 z 18.7.2002, str. 1.

[3] Dz.U. L 164 z 22.6.2002, str. 3.

[4] Dz.U. L 162 z 20.6.2002, str. 1.

[5] Dz.U. L 196 z 2.8.2003, str. 45.

[6] Dz.U. C 53 z 3.3.2005, str. 1.

--------------------------------------------------