PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 11.6.2008 
SEK(2008) 2012 wersja ostateczna 
  
Zalecenie 
OPINIA RADY 
w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2007-2010 
przedstawionego przez Polsk ę 
(przedstawiona przez Komisj ę) 
PL 2   PL UZASADNIENIE  
1. I NFORMACJE OGÓLNE  
Pakt na rzecz stabilno ści i wzrostu opiera si ę na dążeniu do zapewnienia solidnych finansów 
państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilno ści cen oraz silnego, trwa łego 
wzrostu, sprzyjaj ącego tworzeniu nowych miejsc prac y. Przeprowadzona w 2005 r. reforma 
paktu potwierdzi ła jego przydatno ść w zakresie utrzymywania dyscypliny bud żetowej, a 
jednocześnie miała na celu wzmocnienie jego skuteczno ści i podstaw gospodarczych oraz 
ochronę stabilności finansów publicznych w perspektywie d ługoterminowej. 
Stanowiące część Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu rozporz ądzenie Rady (WE) nr 1466/97 
w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji bud żetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk 
gospodarczych1 stanowi, że państwa członkowskie musz ą przedstawia ć Radzie i Komisji 
programy stabilno ści lub konwergencji or az ich coroczne zaktu alizowane wersje. Pa ństwa 
członkowskie, które przyj ęły jednolit ą walutę, przedstawiaj ą (zaktualizowane) programy 
stabilności, a te, które jej jeszcze nie przyj ęły, przedstawiaj ą (zaktualizowane) programy 
konwergencji. Pierwszy program konwergencji Polski przedstawiono w maju 2004 r. Zgodnie 
z rozporz ądzeniem Rada zaopiniowa ła go w dniu 5 lipca 2004 r.  na podstawie zalecenia 
Komisji i po zasi ęgnięciu opinii Komitetu Ekonomi czno-Finansowego. Rozporz ądzenie 
przewiduje, że zaktualizowane programy stabilno ści i konwergencji s ą oceniane przez 
Komisję i badane przez Komitet, a w razie potrzeby mog ą zostać zbadane przez Rad ę, 
zgodnie z przedstawion ą powyżej procedur ą. 
2. P ODSTAWY OCENY ZAKTUALIZOWANEGO PROGRAMU  
Komisja zbada ła przedstawion ą w dniu 26 marca 2008 r. najnowsz ą, zaktualizowan ą wersję 
programu konwergencji Polski i przyj ęła zalecenie dotycz ące opinii Rady w sprawie 
przedmiotowego programu (g łówne aspekty podlegaj ące ocenie przedstawiono w ramce). 
W celu okre ślenia kontekstu, w którym dokonyw ana jest ocena strategii bud żetowej 
przedstawionej w zaktualizowanej wersji programu konwergencji, poni żej przedstawiono 
podsumowanie: 
(1) sytuacji kraju w odniesieniu do cz ęści naprawczej Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu 
(procedury nadmiernego deficytu); 
(2) najnowszej oceny sytuac ji kraju w odniesieniu do cz ęści prewencyjnej Paktu na rzecz 
stabilności i wzrostu (podsumowanie opinii Rady dotycz ącej poprzedniej aktualizacji 
programu konwergencji); 
(3) zaktualizowanych w maju 2008 r. ogólnych wytycznych polityki gospodarczej dla 
poszczególnych krajów w dziedzinie polityki bud żetowej; 
                                                 
1 Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. Rozporz ądzenie zmienione rozporz ądzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 
174 z 7.7.2005, s. 1). Dokumenty przytoczone w niniejszym tek ście są dostępne pod adresem: 
 http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. 
PL 3   PL (4) dokonanej przez Komisj ę oceny przedstawionego w pa ździerniku 2007 r. 
sprawozdania z realizacji krajowego programu reform. 
2.1. Procedura nadmiernego defi cytu w stosunku do Polski 
W dniu 5 lipca 2004 r. Rada z godnie z art. 104 ust. 6 przyj ęła decyzję stwierdzaj ącą istnienie 
nadmiernego deficytu w Polsce, której podstaw ę stanowił stwierdzony w 2003 r. deficyt 
sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowych w wysoko ści 4,1% PKB. Jednocze śnie, 
zgodnie z art. 104 ust. 7, Rada wyda ła zalecenie s łużące korekcie nadmiernego deficytu. W 
szczególno ści Polsce zalecono podj ęcie działań w perspektywie średniookresowej celem 
zmniejszenia deficytu do roku 2007 poni żej 3 % PKB w sposób wiarygodny i trwa ły, zgodnie 
z opinią Rady w sprawie przedstawionego w ma ju 2004 programu konwergencji. W podj ętej 
w listopadzie 2006 r. decyzji Rada stwierdzi ła, że działania podj ęte przez w ładze Polski s ą 
niewystarczaj ące. W lutym 2007 r. Rada wyda ła nowe zalecenie, w którym potwierdzi ła 
termin korekty deficytu do roku 2007. W ładzom polskim zalecono zagwarantowanie poprawy 
salda strukturalnego o co najmniej 0,5 punktu procentowego PKB w 2007 r. w stosunku do 
roku 2006. W listopadzie 2007 r. Komisja przekaza ła Radzie komunikat, w którym dzia łania 
podjęte przez Polsk ę w odpowiedzi na zalecenie Rady zosta ły ocenione jako zgodne z 
zaleceniem. W odniesieniu do okresu 2008-2009 Komisja wyrazi ła jednak w ątpliwości co do 
trwałego charakteru korekty nadmiernego defi cytu, który stanowi warunek uchylenia 
procedury nadmiernego deficytu. Za równo Komisja, jak i Rada wezwa ły władze polskie do 
jak najszybszego przed łożenia zaktualizowanego programu k onwergencji, w którym powinny 
określić średniookresow ą strategię na całą kadencj ę, zgodną z celem trwa łej korekty 
nadmiernego deficytu i przewiduj ącą dalsze post ępy na drodze do osi ągnięcia celu 
średniookresowego. 
Wraz z niniejszym zaleceniem dotycz ącym opinii Rady Komisja zaleca Radzie podj ęcie 
decyzji o uchyleniu procedury nadmierne go deficytu w stosunku do Polski, poniewa ż na 
podstawie ca łościowej oceny Komisja stwierdza, że w Polsce dokonano korekty nadmiernego 
deficytu. W 2007 r. deficyt sektora general government  wyniósł 2,0 % PKB, czyli jest ni ższy 
od warto ści referencyjnej wynosz ącej 3 % PKB. Prognoza gospodarcza s łużb Komisji 
przedstawiona wiosn ą 2008 r. wskazuje, że w latach 2008 i 2009 deficyt powinien utrzyma ć 
się poniżej powyższej warto ści referencyjnej. 
2.2. Ocena zawarta w opinii Rady dotycz ącej poprzedniej aktualizacji 
W swojej opinii z dnia 27 lutego 2007 r. Rada nast ępująco podsumowa ła swoją ocenę 
poprzedniej aktualizacji prog ramu konwergencji, obejmuj ącej lata 2006-2009. „Program 
przewiduje skorygowanie nadmiernego deficy tu do roku 2007, zgodnie z przepisami art. 2 
ust. 7 rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1467/97, ale Rada przypomina, że ani podj ęte dotąd 
działania, ani planowane środki nie wydaj ą się wystarczaj ące do osi ągnięcia tego celu. W 
kolejnych latach przewi dziano odpowiednie post ępy na drodze do osi ągnięcia celu 
średniookresowego w kontek ście perspektyw znacz ącego wzrostu gospoda rczego, istniej ą 
jednak powa żne zagrożenia związane z realizacj ą celów bud żetowych i z trwa łością korekty.”  
Uwzględniając nowe zalecenie dla Polski dotycz ące likwidacji nadmiernego deficytu, które 
zostało przyjęte przez Rad ę w dniu 27 lutego 2007 r. na pods tawie art. 104 ust. 7 Traktatu, 
Rada wezwa ła Polskę do „i) zapewnienia korekty nadmiernego deficytu do roku 2007, 
zgodnie z nowym zaleceniem na mocy art. 104 ust. 7; ii) wykorzystania okresu dobrej koniunktury, w tym wszelkich dodatkowych dochodów w celu obni
żenia deficytu, i 
zwiększenia tempa dzia łań dostosowawczych zmierzaj ących do osi ągnięcia przyjętego w 
PL 4   PL programie celu średniookresowego po przeprowadzeniu korekty nadmiernego deficytu, 
poprzez przygotowanie  i realizacj ę dodatkowych środków (zw łaszcza po stronie wydatków) 
niezbędnych do osi ągnięcia przewidywanego dostosowania; iii) utrzymania wyników reformy 
systemu emerytalnego”. 
2.3. Zaktualizowane w maju 2008 r. ogólne wytyczne polityki gospodarczej dla 
poszczególnych krajów w dziedzinie polityki bud żetowej 
Dnia 14 maja 2008 r. Rada przyj ęła zalecenie w sprawie planowan ej na rok 2008 aktualizacji 
ogólnych wytycznych polityki gospodarczej pa ństw członkowskich i Wspólnoty oraz w 
sprawie realizacji polityki  zatrudnienia przez pa ństwa członkowskie2. W dziedzinie polityki 
budżetowej Polsce zalecono „kontynuowa ć działania zmierzaj ące do konsolidacji bud żetowej 
i do uzupe łnienia zasady utrzymywania nominalnej „kotwicy bud żetowej" (pu łapu deficytu) o 
dalsze mechanizmy pozwalaj ące zwiększyć kontrolę nad wydatkami”.  
2.4. Dokonana przez Komisj ę ocena przedstawionego w pa ździerniku 2007 r. 
sprawozdania z realizacji krajowego programu reform 
W dniu 11 grudnia 2007 r. Komisja przyj ęła sprawozdanie strategiczne na temat odnowionej 
strategii lizbo ńskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, które zawiera ocen ę 
przedstawionego w pa ździerniku 2007 r. sprawozdania z realizacji krajowego programu 
reform Polski3. Ocenę tę można podsumowa ć następująco: 
W krajowym programie reform przedstawionym przez Polsk ę za najwa żniejsze kwestie 
uznano: konsolidacj ę finansów publicznych i lepsze nimi zarz ądzanie; rozwój 
przedsiębiorczości; zwiększenie udzia łu innowacji w dzia łalności przedsi ębiorstw; 
modernizacj ę i rozwój infrastruktury; zapewnienie sprzyjaj ących konkurencji warunków 
ramowych w sieciowych sektorach gospodark i; tworzenie nowych miejsc pracy i 
utrzymywanie zatrudnienia, a tak że zmniejszenie bezrobocia; popraw ę zdolności 
dostosowawczych pracowników i przedsi ębiorstw. 
Według oceny Komisji, w latach 2005-2007 Polska dokona ła ograniczonych post ępów w 
realizacji krajowego programu reform.  
W świetle wskazanych mocnych i s łabych stron oraz dokonanych post ępów Komisja zaleci ła 
Polsce podj ęcie działań w następujących dziedzinach: konsolidacja bud żetowa (mechanizmy 
kontroli wydatków); konkurencja w sieciow ych sektorach gospodarki; badania naukowe 
finansowane ze środków publicznych oraz wsparcie dzia łalności badawczo-rozwojowej w 
sektorze prywatnym; model „flexicurity”, w tym akty wna polityka na rynku pracy; 
świadczenia socjalne; system o światy oraz uczenie si ę przez całe życie. 
Polskę zachęcono równie ż do położenia nacisku na nast ępujące kwestie: infrastruktura 
transportu; procedury zwi ązane z podejmowaniem dzia łalności gospodarczej; administracja 
elektroniczna, transpozycja przepisów z zakresu rynku wewn ętrznego; placówki opieki nad 
dziećmi. 
                                                 
2 Dz.U. L 139 z 29.5.2008, s. 57. 
3 Komunikat Komisji do Rady Europejskiej „Sprawozdanie strategiczne na temat odnowionej strategii 
lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia: rozpocz ęcie nowego etapu (2008-2010)” z 
11.12.2007, COM(2007)803. 
PL 5   PL W oparciu o strategiczne sprawozdanie Komisji Rada przyj ęła w dniu 14 maja 2008 r. 
zalecenie w sprawie planowanej na rok 2008 aktualizacji ogólnyc h wytycznych polityki 
gospodarczej pa ństw członkowskich, w tym Polski.  
Ramka: G łówne aspekty podlegaj ące ocenie  
Zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1 (w przypadku programów stabilno ści) i art. 9 ust. 1 (w przypadku 
programów konwergencji) rozporz ądzenia Rady (WE) nr 1466/97, ocena obejmuje nast ępujące 
kwestie: 
• czy założenia ekonomiczne, na których opiera si ę program, s ą realistyczne; 
• czy przedstawiony przez dane pa ństwo członkowskie średniookresowy cel bud żetowy oraz 
prowadząca do niego ścieżka dostosowania s ą odpowiednie; 
• czy podejmowane i/albo proponowane dzia łania maj ące na celu przestrzeganie ścieżki 
dostosowania wystarcz ą, by osiągnąć średniookresowy cel bud żetowy w trakcie cyklu; 
• w ramach oceny ścieżki dostosowania prowadz ącej do średniookresowego celu bud żetowego: czy 
podejmowane dzia łania koryguj ące są intensyfikowane w okresach dobrej koniunktury, podczas 
gdy w okresach dekoniunktury mog ą być ograniczane, oraz – w przypadku strefy euro oraz pa ństw 
członkowskich nale żących do systemu ERM II – czy dane pa ństwo realizuje coroczn ą poprawę 
salda dostosowanego cyklicznie bez uwzgl ędnienia środków jednorazowych i tymczasowych o 
referencyjn ą wartość 0,5 % PKB, pozwalaj ącą na osi ągnięcie średniookresowego celu 
budżetowego; 
• w ramach definiowania ścieżki dostosowania prowadz ącej do średniookresowego celu 
budżetowego (w przypadku pa ństw członkowskich, które jeszcze go nie osi ągnęły) lub pozwolenia 
na czasowe odej ście od niego (w przypadku pa ństw, które tego dokona ły): realizacj ę kluczowych 
reform strukturalnych, przynosz ących bezpo średnie oszcz ędności w perspektywie d ługoterminowej 
(między innymi poprzez zwi ększanie dynamiki potencjalnego wzrostu), a tym samym maj ących 
konkretny wp ływ na d ługoterminow ą stabilno ść finansów publicznych (pod warunkiem 
zachowania odpowiedniego marginesu bezpiecze ństwa odno śnie do referencyjnej warto ści 3 % 
PKB oraz spodziewanego powrotu sytuacji bud żetowej do celu średniookresowego w okresie 
objętym programem), ze szczególnym uwzgl ędnieniem reform systemu emerytalnego 
wprowadzaj ących struktur ę wielofilarow ą, obejmuj ącą obowiązkowy filar kapita łowy; 
• czy prowadzona przez dane pa ństwo członkowskie polityka gospodar cza jest zgodna z ogólnymi 
wytycznymi polityki gospodarczej. 
Wiarygodno ść założeń makroekonomicznych programu ocenia si ę w odniesieniu do prognozy s łużb 
Komisji z wiosny 2008 r., z zastosowaniem mi ędzy innymi powszechnie przyj ętej metodyki 
szacowania produktu potencjalnego i sald dostosowywanych cyklicznie. 
W ramach oceny zbadano równie ż: 
• zmiany wska źnika zadłużenia oraz d ługoterminow ą perspektyw ę stabilności finansów publicznych, 
którym zgodnie ze sprawozdaniem Rady z dnia  20 marca 2005 r. w sprawie „Poprawy wdra żania 
Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu” nale ży poświęcić „należytą uwagę w procesie nadzoru nad 
sytuacją budżetu”; podej ście do oceny d ługoterminowej stabilno ści przedstawiono w komunikacie 
Komisji z dnia 12 pa ździernika 2006 r.4; 
                                                 
4 Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego „D ługoterminowa stabilno ść finansów 
publicznych w UE” z 12.10.2006 , COM (2006) 574 wersja ostateczna, oraz Komisja Europejska, 
Dyrekcja Generalna ds. Gospodarczych i Finansowyc h (2006), „The long-term sustainability of public 
finances in the European Union”, European Economy nr 4/2006. 
5 „Szczegó łowe zasady wdra żania Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu oraz wytyczne dotycz ące formy i 
treści programów stabilno ści i konwergencji”, zatwierdzone przez Rad ę ECOFIN dnia 11 pa ździernika 
2005 r. 
PL 6   PL • stopień spójności z krajowym programem reform, przedstawianym przez pa ństwa członkowskie w 
kontekście strategii lizbo ńskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, oraz przedstawione 
w październiku 2007 r. sprawozdanie z jego rea lizacji; w skierowanym do Rady Europejskiej 
piśmie przewodnim z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie ogólnych wytycznych polityki 
gospodarczej na lata 2005-2008 Rada ECOFIN stwierdzi ła, że krajowe programy reform powinny 
być zgodne z programami stabilno ści i konwergencji;  
• zgodność z kodeksem post ępowania5, w którym mi ędzy innymi okre ślono jednolit ą strukturę i 
jednolite tabele danych dla programów konwergencji i stabilno ści. 
PL 7   PL Zalecenie 
OPINIA RADY 
 
w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji na lata 2007-2010 
przedstawionego przez Polsk ę 
RADA UNII EUROPEJSKIEJ, 
uwzględniając Traktat ustanawiaj ący Wspólnot ę Europejsk ą, 
uwzględniając rozporz ądzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie 
wzmocnienia nadzoru pozycji bud żetowych oraz nadzor u i koordynacji polityk 
gospodarczych6, w szczególno ści jego art. 9 ust. 3, 
uwzględniając zalecenie Komisji, 
po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego, 
PRZEDSTAWIA NINIEJSZ Ą OPINIĘ: 
(1) W dniu [8 lipca 2008 r.] Rada zbada ła zaktualizowany program konwergencji Polski 
na lata 2007-20107. 
(2) W związku z przyspieszeniem tempa wzrostu realnego PKB ze średnio 4½ % w latach 
2003-2005 do ponad 6 % w latach 2006-2007 Polska szybko zmniejsza ła w ostatnich 
latach dystans dziel ący ją od średniego dla UE poziomu dochodu. Wzrost produkcji 
pracochłonnej przyczyni ł się do znacznej poprawy sytuacji na rynku pracy – stopa 
bezrobocia obni żyła się z niemal 20 % w roku 2003 do 9½ % w 2007 r. Spadek 
bezrobocia odzwierciedla jednak nie tylko na dzwyczaj wysoki wzrost zatrudnienia, ale 
również mniejsz ą na skutek emigracji liczb ę ludności w wieku aktywno ści 
zawodowej. Zwi ększone w wyniku du żej emigracji zak łócenia w zakresie zach ęt do 
podejmowania pracy prowadz ą ponadto do braku pracowników w wielu sektorach 
gospodarki. Coraz bardziej napi ęta sytuacja na rynku pracy prowadzi do presji 
płacowej, co ma negatywny wp ływ na inflacj ę HICP, która – po okresie 
umiarkowanego spadku od roku 2005 do pierwszej po łowy 2007 r. – znacznie wzros ła 
pod koniec 2007 r. Deficyt sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowych, który w 
roku 2003 osi ągnął rekordowy poziom 6¼ % PKB, zmniejsza ł się następnie corocznie 
                                                 
6 Dz.U. L 209 z 2.8.1997, s. 1. Rozporz ądzenie zmienione rozporz ądzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 
174 z 7.7.2005, s. 1). Dokumenty przytoczone w niniejszym tek ście są dostępne na stronie internetowej: 
 http://ec.europa.eu/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm. 
7 W zwi ązku z tworzeniem w listopadzie nowego rz ądu po październikowych wyborach powszechnych, 
zaktualizowana wersja programu zosta ła przedstawiona 16 tygodni po up ływie terminu przewidzianego 
w kodeksie post ępowania, przypadaj ącego na dzie ń 1 grudnia. 
PL 8   PL o średnio wi ęcej niż 1 punkt procentowy i w 2007 r. wyniós ł 2 %. W ostatnich latach 
wyniki bud żetowe by ły na ogó ł lepsze ni ż oczekiwano dzi ęki niespodziewanie 
wysokiemu wzrostowi gospodarczemu, który prowadzi ł do dodatkowych dochodów 
budżetowych, a tak że ze wzgl ędu na niepe łne wykonanie planów wydatków. Dalsza 
konsolidacja bud żetowa będzie w du żym stopniu zale żeć od reformy systemu 
świadczeń socjalnych (g łównie wcze śniejszych emerytur oraz re nt inwalidzkich) oraz 
wzrostu liczby ludno ści aktywnej zawodowo. 
(3) Scenariusz makroekonomiczny b ędący podstaw ą programu przewiduje, że wzrost 
realnego PKB zmniejszy si ę stopniowo z 6,5 % w 2007 r. do średnio 5,2 % w 
pozostałym okresie obj ętym programem. Z dost ępnych obecnie informacji wynika8, że 
scenariusz ten jest oparty na realistycznych za łożeniach dotycz ących wzrostu 
gospodarczego. Prognozy programu dotycz ące inflacji wydaj ą się być zaniżone, 
ponieważ są oparte na nieco optymistycznych za łożeniach dotycz ących cen importu 
oraz stosunkowo niskim wzro ście płac nominalnych na zatrudnionego. 
(4) W 2007 r. deficyt sektora general government  wyniósł 2,0 % PKB, w porównaniu z 
prognozą 3,4 % PKB zawart ą w programie konwergencji z listopada 2006 r. G łówną 
tego przyczyn ą był dużo wyższy niż zakładano w listopadzie 2006 r. realny i 
nominalny wzrost PKB, ale równie ż ograniczenie wydatków. W szczególno ści 
wysoka rentowno ść przedsiębiorstw pozwoli ła ograniczy ć wzrost dotacji, a znaczny 
spadek bezrobocia oraz wymuszony planem Hausnera9 brak indeksacji umo żliwiły 
zahamowanie wzrostu świadczeń socjalnych. Równie ż wynagrodzenia pracowników 
sektora publicznego by ły niższe od planowanych. Podobna sytuacja wyst ąpiła w 
przypadku inwestycji publicznych, co by ło wynikiem ni ższego ni ż zakładano 
wykorzystania funduszy UE. W sumie wska źnik stosunku wydatków do PKB by ł o 
1,5 punktu procentowego ni ższy niż prognozowano w listopadzie 2006 r. Po stronie 
dochodów wp ływy z podatków po średnich i sk ładek na zabezpieczenia spo łeczne 
okazały się wyższe niż zakładano w listopadzie 2006 r., g łównie na skutek du żo 
wyższego wzrostu zatrudnienia i p łac. Te niespodziewane pozytywne wyniki zosta ły 
zneutralizowane gorszymi rezultatami w przypadku innych pozycji dochodów (np. 
podatków bezpo średnich na skutek podwy ższenia progów podatkowych). W sumie 
wskaźnik dochodów by ł nieznacznie ni ższy od prognozowanego. Uwzgl ędniając 
poprawę salda strukturalnego o oko ło 1½ punktu procentowego, wykonanie bud żetu w 
2007 r. oznacza ło realizacj ę z nadwy żką zaleceń zawartych w opinii Rady z dnia 27 
lutego 2007 r. w sprawie poprzedniej aktualizacji programu konwergencji10. 
(5) Głównym celem strategii bud żetowej jest trwa ła redukcja strukturalnego deficytu 
sektora instytucji rz ądowych i samorz ądowych (deficytu dostosowanego cyklicznie, 
bez uwzgl ędnienia środków jednorazowych i innych środków tymczasowych), s łużąca 
osiągnięciu średniookresowego ce lu dla sytuacji bud żetowej, jakim jest deficyt 
strukturalny w wysoko ści 1 % PKB, w roku 2011, czyli rok po zako ńczeniu okresu 
                                                 
8 Ocena uwzgl ędnia w szczególno ści prognoz ę służb Komisji z wiosny 2008 r. oraz dokonan ą przez 
Komisję ocenę przedstawionego w pa ździerniku 2007 r. sprawozdania z realizacji krajowego programu 
reform. 
9 Przedstawiony w 2003 r. plan stanowi najbardziej obszern ą i konkretn ą próbę zreformowania 
wydatków, a jego celem je st ograniczenie wydatków  publicznych na ochron ę socjalną, administracj ę i 
pomoc publiczn ą. Plan Hausnera przewiduje mi ędzy innymi, że zamiast co roku indeksacja jest 
dokonywana dopiero wówczas, gdy skumulowana inflacja przekroczy 5 %, najpó źniej jednak po 
upływie trzech lat. 
10 Dz.U. C 72 z 29.3.2007, s. 13. 
PL 9   PL objętego programem. Odpowiada  to poprzedniemu program owi konwergencji, który 
przewidywa ł osiągnięcie celu średniookresowego „po roku 2010”. Po wzro ście o 0,5 
punktu procentowego do 2,5 % PKB w roku 2008, deficyt zasadniczy powinien zmniejszy ć się do 2010 r. do 1,5 %. Scenariusz w przypadku salda pierwotnego jest 
podobny – wzro śnie ono z -0,2 % PKB w 200 8 r. do 0,8 % PKB w roku 2010. W 
kontekście spowolnienia wzrost u gospodarczego przewiduje si ę bardziej wyra źne 
zmiany salda strukturalnego obliczanego zgodnie z powszechnie przyj ętą metodyk ą – 
deficyt strukturalny powinien zmniejszy ć się z około 2¾ % PKB w 2008 r. do 
nieznacznie powy żej 1% w 2010 r. Dostosowanie bud żetowe ma nast ąpić po stronie 
wydatków, g łównie w latach 2009-2010. W roku 2008 zwi ększenie deficytu wynika 
głównie ze znacznego wzrostu wska źnika inwestycji, a tak że wyraźnego obni żenia 
składek na zabezpieczenia spo łeczne (które cz ęściowo zostanie zrównowa żone 
wzrostem innych dochodów). W la tach 2009-2010 konsolidacja nast ąpi zasadniczo 
przez ograniczenia wynagrodze ń pracowników, świadczeń socjalnych oraz spo życia 
pośredniego. W latach 2007-2009 zak ładane jest wprawdzie wolniejsze tempo 
redukcji deficytu ni
ż w poprzedniej aktualizacji program u, lepsza jest jednak sytuacja 
wyjściowa (2007 r.), a nowe warto ści docelowe okre ślone w zaktualizowanym 
programie konwergencji z marca 2008 r. s ą bardziej ambitne ni ż te przestawione w 
aktualizacji z listopada 2006 r. Ryzyko zwi ązane z przedstawionymi w programie 
prognozami bud żetowymi wydaje si ę być zasadniczo zrównowa żone na rok 2008, ale 
wyniki bud żetowe w kolejnych latach mog ą okazać się gorsze od zak ładanych w 
programie. Okre ślona w programie docelowa warto ść deficytu w 2008 r. pokrywa si ę 
z wiosenn ą prognozą służb Komisji z 2008 r. (2,5 % PKB). Dane w uj ęciu kasowym 
dla budżetu centralnego w pierwszy m kwartale 2008 r. wskazuj ą na dochody wy ższe 
od prognoz bud żetowych, ale program zak łada nieco wy ższy wzrost w 2008 r. ni ż 
wiosenna prognoza Komisji, a rosn ąca presja p łacowa w sektorze publicznym stanowi 
zagrożenie dla finansów publicznych. Z drugiej za ś strony wy ższa niż zakładano w 
programie inflacja doprowadzi w 2008 r. do zmniejszenia wska źnika wydatków, 
ponieważ są one w wi ększości określone w warto ściach nominalnych. Wy ższa inflacja 
w roku 2008 mog łaby jednak prowadzi ć w 2009 r. do wzrostu p łac w sektorze 
publicznym oraz wy ższych ni ż założono w programie emerytur i świadczeń 
socjalnych; takiemu rozw ojowi sytuacji sprzyja łaby ponadto reforma mechanizmu 
indeksacji, który od 2008 r. wi ąże poziom świadczeń nie tylko z cenami 
konsumenckimi, ale cz ęściowo równie ż z płacami. Podczas gdy Sejm uchwali ł już 
środki prowadz ące do zwi ększenia deficytu (obni żenie stawek podatku dochodowego), 
środki kompensuj ące pozostaj ą mgliste, a ich wp ływ na bud żet niepewny (wyj ątek 
stanowią podwyżki akcyzy zwi ązane z harmonizacj ą na poziomie UE, które nie w 
pełni jednak skompensuj ą cięcia w podatku dochodowym od osób fizycznych). Je śli – 
w przeciwie ństwie do za łożeń rządu – nie uda si ę utrzyma ć wysokiego wzrostu 
zatrudnienia, kontynuacja konsolidacji bud żetowej opartej jak w latach 2006-2007 na 
wzroście gospodarczym wynikaj ącym ze wzrostu zatrudnienia mo że okazać się 
trudna. Z drugiej jednak strony odnotowa ć należy sukcesy osi ągane w przypadku salda 
sektora general government : dochody cz ęsto okazywa ły się wyższe niż zakładano, a 
plany wydatków by ły nie w pe łni wykonywane. 
(6) W świetle powy ższej oceny ryzyka nakre ślony w programie kurs polityki bud żetowej 
wydaje si ę zgodny z zalecon ą przez Rad ę trwałą korektą nadmiernego deficytu do 
2007 r. W okresie obj ętym programem nie zostanie jednak zapewniony margines 
bezpiecze ństwa chroni ący przed naruszeniem progu deficytu w wysoko ści 3 % PKB. 
Ponadto przedstawiony w programie kurs polityki bud żetowej mo że okazać się 
niewystarczaj ący do zapewnienia osi ągnięcia celu średniookresowego do 2011 r., tak 
PL 10   PL jak to przewidziano w programie. W obli czu korzystnych warunków dla wzrostu 
gospodarki okre ślone w programie tempo dzia łań dostosowawczych prowadz ących do 
osiągnięcia celu średniookresowego jest niewystarczaj ące i musi zosta ć zwiększone w 
2008 r., tak by spe łnić wymogi Paktu na rzecz stabilno ści i wzrostu. Nast ępnie 
dotychczasowe osi ągnięcia powinny zosta ć wsparte odpowiednimi środkami. W 
przypadku urzeczywistnienia si ę presji inflacyjnej i p łacowej mo że być także 
konieczne prowadzenie bardziej restrykcyjnej polityki fiskalnej ni ż przewidziana w 
programie, tak by unikn ąć przegrzania gospodarki. 
(7) Wydaje si ę, że zagrożenia dla stabilno ści finansów publicznych Polski kszta łtują się 
na niskim poziomie. Zgodnie z dokonanym i w 2005 r. na podstawie jednolitej 
metodyki prognozami, d ługoterminowy wp ływ starzenia si ę społeczeństwa na bud żet 
należy do najni ższych w UE. Pocz ąwszy od 2008 r. świadczenia socjalne b ędą jednak 
indeksowane przy pomocy mechanizmu uwzgl ędniającego nie tylko ceny 
konsumenckie, ale cz ęściowo równie ż płace, co w d łuższej perspektywie b ędzie 
prowadzić do wzrostu wydatków. Sytuacja bud żetowa w 2007 r. z niewielkim 
strukturalnym deficyte m pierwotnym, mimo i ż jest lepsza od sytuacji wyj ściowej 
poprzedniego programu, stanowi zagro żenie dla stabilno ści finansów publicznych, 
nawet bez uwzgl ędnienia d ługoterminowego wp ływu na bud żet związanego ze 
starzeniem si ę społeczeństwa. Dalsza konsolidacja finansów publicznych, w tym 
zapowiedziana w programie konwer gencji reforma systemu wcze śniejszych emerytur 
(wprowadzenie „emerytur pomosto wych” celem ograniczenia wcze śniejszego 
przechodzenia na emerytur ę do wykonuj ących okre ślone zawody wi ążące się ze 
szczególnie ci ężkimi warunkami pracy), przyczyni łaby się zarówno do pobudzenia 
aktywności zawodowej, jak i do zmniejszenia zagro żeń dla stabilno ści finansów 
publicznych. 
(8) Program konwergencji wydaje si ę być spójny z przedstawionym w pa ździerniku 2007 
r. sprawozdaniem z realizacji kraj owego programu reform. W szczególno ści w obu 
programach przedstawiono plany reform obejmuj ące systemy wcze śniejszych 
emerytur i rent inwalidzkich, system ubezpiecze ń społecznych dla rolników, system 
opieki zdrowotnej, reorganizacj ę i decentralizacj ę finansów publicznych oraz 
wieloletnie planowanie bud żetowe. Program konwergencji nie zawiera jednak 
jakościowej oceny ogólnego wp ływu przedstawionego w pa ździerniku 2007 r. 
sprawozdania z realizacji krajowego programu reform w ramach średniookresowej 
strategii bud żetowej (np. omówienia wp ływu na potencjalny wzrost i zatrudnienie). 
Znajdują się w nim natomiast systematyczne informacje o bezpo średnich kosztach 
budżetowych zwi ązanych z g łównymi reformami przewidzianymi w krajowym 
programie reform.  
(9) Przewidziana w programie konwergencji strategia bud żetowa jest cz ęściowo zgodna z 
ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej dla Polski zawartymi w zintegrowanych wytycznych w dziedzinie polityki bud żetowej, wydanych w kontek ście strategii 
lizbońskiej. W programie za łożono wprawdzie kontynuacj ę konsolidacji bud żetowej, 
nie wymieniono jednak żadnych dodatkowych mechanizmów s łużących polepszeniu 
kontroli wydatków. 
(10) Co do wymaga ń odnośnie do danych, okre ślonych w kodeksie post ępowania 
dotyczącym programów stabilno ści i konwergencji, w programie odnotowano brak 
pewnych danych opcjonalnych. 
PL 11   PL Podsumowuj ąc należy stwierdzi ć, że po korekcie deficytu sektora general government  w roku 
2007 oraz utrzymaniu deficytu i wska źnika zadłużenia poni żej wartości referencyjnych 
wynoszących odpowiednio 3% i 60% PKB, program zak łada pogorszenie salda sektora 
general government  o 0,5 punktu procentowego PKB w 200 8 r. i dopiero w kolejnych latach 
dalsze post ępy na drodze do osi ągnięcia celu średniookresowego, przy korzystnych 
perspektywach wzrostu gospodarczego. Pr ognozowane na rok 2008 pogorszenie salda 
strukturalnego o niemal ½ punktu procentowego PKB jest sprzeczne z Paktem na rzecz 
stabilności i wzrostu. Bior ąc pod uwag ę zagrożenia dla osi ągnięcia celów bud żetowych 
począwszy od 2009 r., wynikaj ące głównie z braku konkretnych środków, cel 
średniookresowy mo że nie zosta ć osiągnięty do roku 2011 jak za łożono w programie. 
Ponadto w przypadku pojawienia si ę presji inflacyjnej mo że być konieczne prowadzenie 
bardziej restrykcyjnej polityki fiskalnej ni ż przewidziana w programie. Zagro żenia dla 
długoterminowej stabilno ści finansów publicznych Polski kszta łtują się na niskim poziomie, 
ale konieczna jest reforma systemu wcze śniejszych emerytur. 
W świetle powy ższej oceny i konieczno ści zapewnienia stabilno ści finansów publicznych 
Polskę wzywa si ę do wykorzystania korzystnych warunków wzrostu gospodarczego do 
przyspieszenia tempa dostosowa ń strukturalnych zmierzaj ących do osi ągnięcia celu 
średniookresowego, w szczególno ści w celu zahamowania mo żliwej presji inflacyjnej, 
poprzez przeznaczenie wszelkich dodatkowyc h dochodów oraz niewykorzystanych zasobów 
na obniżenie deficytu w 2008 r., a tak że poprzez przygotowanie i realizacj ę w kolejnych 
latach odpowiednich środków, zw łaszcza po stronie wydatków.  
PL 12   PL Porównanie g łównych prognoz makroekonomicznych i bud żetowych 
   2006 2007 2008 2009 2010 
PK marzec 2008  6,2 6,5 5,5 5,0 5,0 
KOM kwiecie ń 2008  6,2 6,5 5,3 5,0 n.d. Realny PKB 
(zmiana w %)  
PK listopad 2006  5,4 5,1 5,1 5,6 n.d. 
PK marzec 2008  1,3 2,6 3,5 2,9 2,5 
KOM kwiecie ń 2008  1,3 2,6 4,3 3,4 n.d. Inflacja HICP 
(%) 
PK listopad 2006  1,4 2,1 2,5 2,5 n.d. 
PK marzec 2008  0,5 1,1 0,7 −0,2 −0,9 
KOM kwiecie ń 20082 0,6 1,2 0,5 −0,7 n.d. Luka produktowa1 
(% potencjalnego 
PKB)  PK listopad 2006  0,5 0,5 0,3 0,4 n.d. 
PK marzec 2008  −2,6 −2,6 −3,5 −4,2 −4,6 
KOM kwiecie ń 2008  −2,5 −2,6 −2,3 −3,6 n.d. Wierzytelno ści/zadłuż
enie netto wobec 
reszty świata 
(% PKB)  PK listopad 2006  −1,6 −1,8 −2,2 −2,7 n.d. 
PK marzec 2008  −3,8 −2,0 −2,5 −2,0 −1,5 
KOM kwiecie ń 2008  −3,8 −2,0 −2,5 −2,6 n.d. Saldo sektora 
instytucji rz ądowych i 
samorządowych 
(% PKB)  PK listopad 2006  −3,9 −3,4 −3,1 −2,9 n.d. 
PK marzec 2008  −1,1 0,2 −0,2 0,3 0,8 
KOM kwiecie ń 2008  −1,1 0,6 0,2 0,1 n.d. Saldo pierwotne  
(% PKB)  
PK listopad 2006  −1,5 −1,0 −0,7 −0,6 n.d. 
PK marzec 2008  −4,0 −2,4 −2,8 −1,9 −1,1 
KOM kwiecie ń 2008  −4,0 −2,5 −2,7 −2,3 n.d. Saldo dostosowane 
cyklicznie1 
(% PKB)  PK listopad 2006  −4,1 −3,6 −3,2 −3,0 n.d. 
PK marzec 2008  −4,0 −2,4 −2,8 −1,9 −1,1 
KOM kwiecie ń 2008  −4,0 −2,5 −2,7 −2,3 n.d. Saldo strukturalne3 
(% PKB)  PK listopad 2006  −4,1 −3,6 −3,2 −3,0 n.d. 
PK marzec 2008  47,6 44,9 44,2 43,3 42,3 
KOM kwiecie ń 2008  47,6 45,2 44,5 44,1 n.d. Dług publiczny brutto
(% PKB)  
PK listopad 2006  48,9 50,0 50,3 50,2 n.d. 
Uwagi :             
1 Podane w programie warto ści luki produktowej oraz salda dostosowanego cyklicznie zosta ły przeliczone przez 
służby Komisji na podstawie info rmacji zawartych w programach.  
2 W oparciu o szacowany potencjalny wzrost w wysoko ści – odpowiednio – 5,2 %, 5,9 %, 6,0 % i 6,2 % w latach 
2006-2009.  
3 Saldo dostosowane cyklicznie z wy łączeniem środków jednorazowych i innych środków tymczasowych. W 
najnowszym programie or az w jesiennej prognozie s łużb Komisji nie uwzgl ędniono żadnych środków 
jednorazowych ani tymczasowych.  
              
Źródło:             
Program konwergencji (PK), prognozy gospodarcze s łużb Komisji z wiosny 2008 r. (KOM), obliczenia s łużb 
Komisji.