P6_TA(2005)0177

Zmiany klimatyczne

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie Seminarium Ekspertów Rządowych na temat zmian klimatycznych

Parlament Europejski,

- uwzględniając Protokół z Kioto do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatycznych (UNFCCC) z dnia 11 grudnia 1997 r., a także przepisy proceduralne do jego wdrażania przyjęte na Konferencjach Stron w Bonn (lipiec 2001 r.), w Marrakeszu (listopad 2001 r.), w New Delhi (listopad 2002 r.), w Mediolanie (grudzień 2003 r.) i w Buenos Aires (grudzień 2004 r.),

- uwzględniając decyzję Dziesiątej Konferencji Stron o zwołaniu w maju 2005 r. Seminarium Ekspertów Rządowych w celu promowania nieformalnej wymiany informacji na temat działań łagodzących i dostosowawczych, służących jako wsparcie dla Stron w ich wysiłkach na rzecz znalezienia właściwych rozwiązań w związku ze zmianami klimatycznymi, a także na temat działań podejmowanych przez ich rządy w zakresie wdrażania przyjętych przez nie zobowiązań w kontekście UNFCCC i Protokołu z Kioto,

- uwzględniając własne rezolucje w sprawie zmian klimatycznych, a w szczególności rezolucję z dnia 13 stycznia 2005 r. w sprawie wyników Konferencji z Buenos Aires w sprawie zmian klimatycznych [1],

- uwzględniając art. 108 ust. 5 Regulaminu,

A. mając na uwadze, że zmiany klimatyczne są jednym z podstawowych wyzwań XXI wieku i że mają w skali światowej niekorzystny wpływ na środowisko naturalne, jak również negatywne skutki gospodarcze i społeczne oraz że przewiduje się, iż wpłyną one niekorzystnie na zrównoważony rozwój i warunki życiowe milionów ludzi na całym świecie,

B. mając na uwadze, że UNFCC, która weszła w życie dnia 21 marca 1994 r. i została ratyfikowana przez 189 Stron, ustanawia ramy działań zmierzających do stabilizacji koncentracji gazów cieplarnianych w atmosferze w celu zapobieżenia ich "niebezpiecznej antropogenicznej ingerencji" w system klimatyczny,

C. mając na uwadze, że Protokół z Kioto do UNFCC wszedł w życie 16 lutego 2005 r., po jego ratyfikowaniu przez 146 państw oraz regionalnych organizacji integracji gospodarczej, które reprezentują 61,6 % emisji gazów cieplarnianych z 1990 r. przedstawionych w Załączniku I,

D. mając na uwadze, że Protokół z Kioto ustanawia obowiązujące cele zmniejszania emisji na lata 2008-2012 dla państw wyszczególnionych w Załączniku I; mając na uwadze, że Protokół zawiera również postanowienie, że rozpatrywanie zobowiązań na następne lata należy rozpocząć przynajmniej na siedem lat przed zakończeniem pierwszego okresu zobowiązań,

E. mając na uwadze, że na spotkaniu Dziesiątej Konferencji Stron (COP-10) w Buenos Aires w grudniu 2004 r. podjęto decyzję o zwołaniu w maju 2005 r. Seminarium Ekspertów Rządowych w celu promowania wymiany informacji między Stronami na temat działań łagodzących i dostosowawczych oraz strategii politycznych i środków na rzecz wdrażania istniejących już zobowiązań,

F. mając na uwadze, że kraje rozwinięte ponoszą główną odpowiedzialność za emisje gazów cieplarnianych i z tego powodu powinny odgrywać wiodącą rolę w procesie zmniejszania emisji; mając na uwadze, że Parlament Europejski systematycznie wzywał Unię Europejską do utrzymania tej wiodącej roli,

G. mając na uwadze, że cele przyjęte w Protokole z Kioto stanowią istotny warunek globalnej strategii dotyczącej zmian klimatycznych, jednakże należy wyznaczyć dalsze cele na okres po roku 2012, tak by zapewnić inwestycje w zakresie źródeł energii o niskiej emisji dwutlenku węgla, technologii o niskiej emisji gazów cieplarnianych oraz energii odnawialnej, a także unikać inwestowania w niedostosowaną infrastrukturę energetyczną; mając na uwadze, że przeciwdziałanie zmianom klimatycznym stwarza także możliwości i bodźce do wprowadzania innowacji zgodnych z celami przyjętymi w Strategii Lizbońskiej,

H. mając na uwadze, że do Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie Zmian Klimatycznych i Protokołu z Kioto należy także włączyć cel utrzymania średniego światowego wzrostu temperatur o maksymalnie 2°C powyżej poziomu z okresu sprzed industrializacji,

I. mając na uwadze, że zgodnie z ostatnimi raportami naukowymi, istnieje w przybliżeniu 85 % ryzyko przekroczenia limitu +2°C, w przypadku, gdy koncentracja gazów cieplarnianych utrzymana zostanie na poziomie 550 ppm (równoważnik CO2) i ryzyko 50 % przy założeniu, że poziom ten wyniesie 450 ppm; mając jednakże na uwadze, że w raportach tych podkreślono, że świat może mieć znacznie mniej czasu, niż zakładano poprzednio, by uniknąć przekroczenia średniego wzrostu temperatur w skali światowej o 2°C powyżej poziomu z okresu sprzed industrializacji i w ten sposób zapobiec niebezpiecznym zmianom klimatu; mając na uwadze, że może zaistnieć konieczność bardziej radykalnego zmniejszenia emisji w niedalekiej przyszłości przez wszystkie większe podmioty emitujące gazy cieplarniane i podkreślając w związku tym istotne znaczenie zwiększenia wysiłków w skali światowej;

1. z zadowoleniem przyjmuje podjętą w Buenos Aires decyzję o zorganizowaniu Seminarium Ekspertów Rządowych; wyraża jednak żal, że pomimo starań czynionych przez delegację UE, Dziesiąta Konferencja Stron przyznała jedynie niewielki zakres uprawnień uczestnikom tego spotkania;

2. jest głęboko przekonany, że Unia Europejska powinna utrzymać swoją wiodącą rolę w międzynarodowych wysiłkach na rzecz przeciwdziałania zmianom klimatycznym; podkreśla, że niezbędne jest prowadzenie polityki UE w tym zakresie na trzech płaszczyznach: redukcja energochłonności gospodarki UE rzędu 2-2,5 % rocznie, znaczne zwiększenie udziału alternatywnych źródeł energii w całkowitym użytkowaniu energii, a także znaczne zwiększenie wsparcia dla badań naukowych w zakresie trwałości zaopatrzenia w energię; podkreśla, że sektor transportu stanowi największe wyzwanie i dlatego należy wprowadzić nowych, innowacyjnych polityk w celu zmniejszenia emisji gazów wytwarzanych w transporcie drogowym, lotniczym i morskim; wzywa Komisję do przedstawienia propozycji opłacalnych działań zmierzających do rozwiązania tych problemów;

3. z zadowoleniem przyjmuje konkluzje Rady Europejskiej przyjęte w Brukseli w dniach 22- 23 marca 2005 r., a w szczególności fakt uzgodnienia celów zmniejszenia emisji rzędu 15-30 % do roku 2020 dla grupy państw wysoko rozwiniętych; wyraża jednak ubolewanie, że Rada Europejska nie dała żadnych wskazówek w zakresie celów zmniejszenia emisji w perspektywie długoterminowej oraz sugeruje, by wprowadzić wymóg takich redukcji rzędu 60-80 % do 2050 roku;

4. wzywa Komisję i Państwa Członkowskie, by w imieniu Unii Europejskiej przedstawiły na zbliżającym się Seminarium Ekspertów Rządowych propozycję dotyczącą przyszłego systemu, który będzie spójny z wyznaczonym przez UE celem utrzymania średniego światowego wzrostu temperatur na poziomie nie przekraczającym 2°C powyżej poziomów z okresu sprzed industrializacji, przy założeniu, że globalna emisja gazów cieplarnianych osiągnie najwyższy poziom w nadchodzących dwóch dziesięcioleciach i w którym przestrzegane będą zasady równości, trwałości, odpowiedzialności i zdolności do działania;

5. wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do przedstawienia propozycji przyszłej strategii stanowiącej kontynuację postanowień przyjętych w Protokole z Kioto i opartej o innowacje ekologiczne oraz rozwój technologii w zakresie ochrony środowiska, koncentrującej się głównie na sektorach energii i transportu, a także do przyznania jej priorytetowego znaczenia w niektórych inicjatywach politycznych, takich jak Plan Działania na rzecz technologii w zakresie środowiska naturalnego, Siódmy Program Ramowy Badań Naukowych, itp.; należy zacieśnić współpracę z wieloma państwami, a zwłaszcza z państwami wysoko rozwiniętymi;

6. nalega, by Seminarium Ekspertów Rządowych skoncentrowało swe prace wokół metod umożliwiających podjęcie skutecznych i właściwych działań w odpowiedzi na zmiany klimatyczne w kontekście UNFCCC i Protokołu z Kioto po roku 2012; zwraca się o opublikowanie pisemnego sprawozdania przedstawiającego wyniki Seminarium, które zostanie uwzględnione w oficjalnych negocjacjach w sprawie zobowiązań na okres po roku 2012, które rozpoczną się w 2005 r.;

7. uważa, że przyszły system powinien opierać się na wspólnej, ale zróżnicowanej odpowiedzialności, na kontynuacji i intensyfikacji działań zmierzających do zmniejszenia emisji oraz na zaangażowaniu w te działania większej liczby państw, w szczególności z jednej strony Stanów Zjednoczonych, a z drugiej Indii, Chin i innych dynamicznie rozwijających się krajów; dlatego ponagla Komisję i Państwa Członkowskie do podkreślenia konieczności ochrony klimatu w dialogach prowadzonych z partnerami międzynarodowymi, w szczególności z USA, Chinami i Indiami;

8. uważa, że przedsiębiorstwa konkurujące na scenie międzynarodowej, szczególnie w energochłonnych dziedzinach przemysłu, muszą przyjąć stanowiska sektorowe wobec przyszłych międzynarodowych celów zmniejszania emisji, by zapewnić jednolitą płaszczyznę działania na poziomie międzynarodowym; wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do przyjęcia w debatach takiego właśnie podejścia sektorowego;

9. przyznaje, że istnieje potencjalne zagrożenie przeniesienia środka ciężkości emisji CO2 do krajów rozwijających się o najbardziej zaawansowanej gospodarce;

10. wzywa kraje, które nie ratyfikowały Protokołu z Kioto, aby uczyniły to jak najszybciej; nakłania USA i Australię, by rozważyły podjęte przez nie decyzję o nieprzystąpieniu do Protokołu i by w pierwszym etapie dotrzymały swoich zobowiązań dotyczących zmniejszenia emisji do poziomu z roku 1990, przyjętych w ramach UNFCCC;

11. wzywa Komisję do uwzględnienia w analizach kosztów i korzyści dotyczących polityki przeciwdziałania zmianom klimatycznym możliwości przyjęcia granicznych środków dostosowawczych w handlu kompensujących korzyści w zakresie konkurencyjności, z jakich mogliby korzystać producenci w krajach uprzemysłowionych nie podlegających ograniczeniom w zakresie emisji CO2.

12. podkreśla konieczność zwiększenia pomocy finansowej na działania dostosowawcze w krajach rozwijających się, ze szczególnym uwzględnieniem krajów najbardziej opóźnionych w rozwoju; dodatkowo podkreśla, że rozwój gospodarczy jest prawem wszystkich krajów rozwijających się; przyznaje jednakże, że kraje rozwijające się nie powinny powielać złych praktyk krajów uprzemysłowionych w zakresie zanieczyszczania środowiska i dlatego UE powinna opracować solidne mechanizmy, np. poprzez agencje Państw Członkowskich UE udzielające kredytów eksportowych, by pomóc krajom rozwijającym się w dokonaniu skoku technologicznego w sektorze energii i transportu, w celu popierania stosowania metod rozwojowych o niskim zużyciu węgla;

13. wzywa Komisję i Państwa Członkowskie do dokonania wymiernego postępu w kierunku gospodarki o niewielkim zużyciu węgla; zachęca Państwa Członkowskie, by wymieniały się swoimi doświadczeniami i dobrymi praktykami między sobą oraz je z państwami z innych części świata;

14. wzywa nadchodzącą Prezydencję Brytyjską i Austriacką do zapewnienia, że rytm prac nad problematyką zmian klimatycznych zostanie utrzymany, a nawet przyspieszony, a jednocześnie zwiększony zostanie zakres zobowiązań i liczba partnerów międzynarodowych zaangażowanych w ten proces;

15. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom Państw Członkowskich oraz Sekretariatowi UNFCCC, z prośbą o rozpowszechnienie go wśród umawiających się stron spoza UE.

[1] Teksty przyjęte, P6_TA(2005)0005.

--------------------------------------------------