·zakaz stosowania ogólnych twierdzeń dotyczących ekologiczności w marketingu skierowanym do konsumentów, w przypadku gdy nie można wykazać wysokiej efektywności środowiskowej produktu lub przedsiębiorcy zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 66/2010 (oznakowanie ekologiczne UE), oficjalnie uznanymi systemami oznakowania ekologicznego w państwach członkowskich lub innymi obowiązującymi przepisami unijnymi, odpowiednimi dla danego twierdzenia;

·dopilnowanie, aby przedsiębiorcy nie wprowadzali konsumentów w błąd co do wpływu na środowisko i społeczeństwo, trwałości i możliwości naprawy produktów;

Z wyjątkiem pewnych odstępstw, dwie dyrektywy dotyczące prawa ochrony konsumentów, zmienione niniejszym wnioskiem, mają zastosowanie do wszystkich sektorów gospodarki. Ze względu na swój ogólny zasięg mają one zastosowanie do wielu aspektów umów zawieranych między przedsiębiorcami i konsumentami, które mogą być również objęte innymi, bardziej szczegółowymi przepisami prawa UE w różnych dziedzinach. Wzajemne oddziaływanie pomiędzy poszczególnymi instrumentami prawa Unii reguluje zasada lex specialis. Zgodnie z tą zasadą ogólne dyrektywy w sprawie prawa konsumentów mają zastosowanie w przypadku, gdy odpowiednie aspekty umów zawieranych między przedsiębiorcami i konsumentami nie są regulowane przez bardziej szczegółowe przepisy prawa Unii. Tak więc ogólne dyrektywy w sprawie prawa konsumentów służą jako zabezpieczenie, zapewniając możliwość utrzymania wysokiego poziomu ochrony konsumentów we wszystkich sektorach poprzez uzupełnianie i wypełnianie luk w przepisach prawa Unii dotyczących konkretnych sektorów.

Niniejszy wniosek zwiększy przejrzystość gwarancji handlowych dla konsumentów, a tym samym zachęci również producentów do oferowania handlowych gwarancji trwałości dłuższych niż dwa lata poprzez zobowiązanie przedsiębiorców do dostarczania w punkcie sprzedaży informacji na temat istnienia (lub braku w przypadku towarów wykorzystujących energię) i czasu trwania handlowych gwarancji trwałości udzielanych przez producentów.

Ogólne zasady zawarte w dyrektywie o nieuczciwych praktykach handlowych dotyczące praktyk wprowadzających w błąd mogą być stosowane do praktyk pseudoekologicznego marketingu, jeśli mają one negatywny wpływ na konsumentów, przy zastosowaniu indywidualnej oceny każdego przypadku. Jednak ani w dyrektywie, ani w załączniku I do niej (czarna lista) nie ma szczegółowych przepisów, które określałyby takie praktyki jako nieuczciwe w każdych okolicznościach. Niedawne kontrole stron internetowych przeprowadzone przez organy sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta w celu wykrycia wprowadzających w błąd twierdzeń dotyczących ekologiczności potwierdziły potrzebę wzmocnienia przepisów w celu ułatwienia egzekwowania prawa w tej dziedzinie. Ponadto w przeprowadzonym niedawno przez Komisję badaniu oceniono 150 twierdzeń dotyczących ekologiczności i stwierdzono, że znaczna część z nich (53,3 %) zawiera niejasne, wprowadzające w błąd lub bezpodstawne informacje na temat właściwości środowiskowych produktów w całej UE i w wielu grupach produktów (zarówno w reklamie, jak i na produkcie).

Ponadto dyrektywa nie zawiera szczegółowych wymogów dotyczących przekazywania konsumentom informacji na temat możliwości naprawy towarów. Wymaga natomiast, aby informacje o „usługach posprzedażnych” były podawane „w przypadku gdy ma to zastosowanie”. Informacji tych, które pomogłyby w propagowaniu naprawy towarów, a tym samym byłyby szczególnie cenne w umożliwianiu konsumentom przyczyniania się do rozwoju gospodarki o obiegu zamkniętym, w dużej mierze brakuje w punkcie sprzedaży. Z ostatnich badań wynika, że aż 80 % konsumentów w UE twierdzi, że ma trudności ze znalezieniem informacji o tym, jak łatwo jest naprawić dany produkt.

Środki te są potrzebne do aktualizacji istniejącego prawa ochrony konsumentów, aby zapewnić im ochronę i umożliwić aktywny udział w transformacji ekologicznej. Dyrektywa w sprawie praw konsumentów nakłada obecnie na przedsiębiorców obowiązek udzielania konsumentom informacji o głównych cechach towarów i usług. Obejmuje on szczegółowe wymagania w zakresie informacji o istnieniu ustawowej gwarancji zgodności, a także dodatkowych gwarancji handlowych. Nie ma jednak wymogu udzielania informacji o braku handlowych gwarancji trwałości, dlatego dyrektywa nie zachęca w wystarczającym stopniu producentów do zapewniania konsumentom takich gwarancji. Badania pokazują, że w przypadku produktów konsumenckich oferowanych z gwarancją handlową, informacje na temat takich gwarancji handlowych oraz sposobu naliczania opłat konsumentom są często niejasne, nieprecyzyjne lub niepełne, co utrudnia konsumentom porównanie produktów i odróżnienie gwarancji handlowej od (obowiązkowej) ustawowej gwarancji. Niniejszy wniosek rozwiąże ten problem poprzez zapewnienie, aby konsumenci otrzymywali informacje na temat istnienia handlowej gwarancji trwałości przekraczającej dwa lata, obejmującej cały towar, w każdym przypadku gdy takie informacje są udostępniane przez producenta.

·zakaz formułowania twierdzeń dotyczących ekologiczności całego produktu, gdy w rzeczywistości odnoszą się one tylko do pewnego jego aspektu;

Oczekuje się również, że zakaz formułowania twierdzeń dotyczących ekologiczności w odniesieniu do całego produktu, gdy w rzeczywistości dotyczą one tylko pewnego jego aspektu, przyniesie znaczące korzyści konsumentom, jednocześnie precyzując zasady dla przedsiębiorców i zapewniając im równe szanse. Pozwoli to przedsiębiorcom na dalsze stosowanie twierdzeń dotyczących ekologiczności w odniesieniu do określonego aspektu produktu, o ile konsument będzie miał jasność, że twierdzenie odnosi się do określonego aspektu, a nie do całego produktu.

Oczekuje się, że zakaz stosowania ogólnych twierdzeń dotyczących ekologiczności w marketingu skierowanym do konsumentów przyniesie znaczące korzyści konsumentom, ograniczając jednocześnie obciążenia dla przedsiębiorców. Przedsiębiorcy mogą formułować ogólne twierdzenia dotyczące ekologiczności w przypadkach, gdy możliwe jest wykazanie wysokiej efektywności środowiskowej produktów lub przedsiębiorców zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 66/2010 (oznakowanie ekologiczne UE), w ramach oficjalnie uznanych w państwach członkowskich programów oznakowania ekologicznego zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 66/2010 lub zgodnie z innymi obowiązującymi przepisami unijnymi.

Wymóg przekazywania informacji o istnieniu handlowej gwarancji trwałości udzielanej przez producenta na okres dłuższy niż dwa lata jest konieczny tylko wówczas, gdy producent udostępnia te informacje przedsiębiorcy. Ponadto w przypadku towarów wykorzystujących energię konsumenci powinni być również informowani o tym, że producent nie udostępnił tych informacji. Przedsiębiorcy podlegają temu wymogowi jedynie w odniesieniu do towarów wykorzystujących energię, których trwałość można wiarygodnie oszacować i co do których konsumenci są w większości zainteresowani otrzymaniem tych informacji.

Środki przewidziane we wniosku są proporcjonalne do celów, którymi są: umożliwienie konsumentom podejmowania świadomych decyzji o zakupie, promowanie zrównoważonej konsumpcji, eliminowanie stosowanych przez przedsiębiorców nieuczciwych praktyk handlowych, które wyrządzają szkodę gospodarce zrównoważonej i zniechęcają konsumentów do dokonywania zrównoważonych wyborów konsumpcyjnych, a także zapewnienie lepszego i bardziej spójnego stosowania przepisów UE w zakresie ochrony konsumentów.

W przypadku braku działań na szczeblu UE inicjatywy krajowe, choć przynoszą pewne korzyści konsumentom i rynkom krajowym, mogą prowadzić do fragmentacji rynku wewnętrznego, co z kolei powoduje niepewność prawa i wzrost kosztów przestrzegania przepisów.

Wielkość i natężenie handlu transgranicznego w UE są wystarczająco wysokie, by uczynić sprawne funkcjonowanie rynku wewnętrznego bardziej podatnym na niespójne – lub choćby rozbieżne – decyzje dotyczące kształtu polityki w państwach członkowskich. Co więcej, przedsiębiorcy mogą docierać do konsumentów przez granice państw członkowskich. Może to powodować problemy, których krajowi ustawodawcy i organy regulacyjne nie są w stanie odpowiednio rozwiązać poprzez samodzielne działanie.

Ochrona konsumentów wchodzi w zakres wspólnych kompetencji („kompetencji dzielonych”) UE i jej państw członkowskich. Jak stwierdza się w art. 169 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), UE musi pomagać w ochronie interesów gospodarczych konsumentów oraz wspierać należne im prawo do informacji i edukacji, by zabezpieczyć ich interesy. Niniejszy wniosek opiera się na art. 114, który zgodnie z art. 169 ust. 2 lit. a) stanowi podstawę prawną do przyjmowania środków, które przyczyniają się do osiągnięcia celów art. 169 w kontekście urzeczywistnienia rynku wewnętrznego.

W konsultacjach tych – przeprowadzonych w celu rozszerzenia informacji zwrotnych zebranych w ramach internetowych otwartych konsultacji publicznych – prawie wszystkie zainteresowane strony (z wyjątkiem tych reprezentujących przemysł) zgodziły się z opinią, że konsumenci nie otrzymują lub nie mają wystarczającego dostępu do informacji na temat (i) wpływu produktów na środowisko, (ii) żywotności towarów, (iii) cech charakterystycznych produktów, które mogą prowadzić do przedwczesnej awarii oraz (iv) dostępności usług naprawczych, części zamiennych i aktualizacji/ulepszeń oprogramowania.

Ze względu na skupienie się na egzekwowaniu prawa i cyfryzacji nie sformułowano żadnych konkretnych wniosków na temat wkładu unijnego prawa ochrony konsumentów w zrównoważoną konsumpcję, która to kwestia zyskała jeszcze większe znaczenie polityczne kilka lat później wraz z ogłoszeniem Europejskiego Zielonego Ładu. Niemniej, gdy tylko było to możliwe i odpowiednie, w niniejszym dokumencie wykorzystano ustalenia i wnioski zebrane w trakcie badania przeprowadzonego w 2017 r.

Zebrano opinie na temat skali problemów ora przykłady skutecznych działań. Potwierdziły one wiele wniosków płynących z innych rodzajów konsultacji. W dużej mierze zgodzono się, że pseudoekologiczny marketing ma miejsce i że informacje na temat trwałości produktów mogą być trudne do uzyskania. Wyrażono wątpliwości, czy produkty są celowo projektowane tak, aby ulegały przedwczesnym awariom.

Badanie wykazało, że konsumenci wykazują chęć udziału w transformacji ekologicznej. Większość respondentów nie była skłonna zapłacić za informacje (np. za pośrednictwem aplikacji) na temat trwałości i możliwości naprawy „dóbr trwałego użytku”. Około połowa respondentów stwierdziła, że jest skłonna dopłacić do ceny początkowej za produkt, który będzie działał dłużej bez konieczności naprawy, a podobna liczba respondentów stwierdziła, że jest skłonna dopłacić do identycznego produktu, który będzie działał dłużej przy drobnych/rozsądnych naprawach. Jeszcze większa część respondentów stwierdziła, że byłaby skłonna zapłacić więcej za identyczny produkt objęty gwarancją handlową, która pokrywałaby koszty naprawy. „Postrzegana wyższa cena produktów przyjaznych dla środowiska” została uznana za główną przeszkodę uniemożliwiającą konsumentom bardziej zrównoważone zachowania, a „Podawanie lepszych informacji na temat trwałości/żywotności produktów” oraz „Podawanie konsumentom lepszych informacji na temat śladu ekologicznego i klimatycznego w cyklu życia produktu” zostały uznane za najskuteczniejsze opcje pomagające konsumentom w wyborze produktów bardziej zrównoważonych środowiskowo.

Oczekuje się, że połączenie preferowanych wariantów strategicznych zwiększy dobrobyt konsumentów o co najmniej 12,5–19,4 mld EUR w okresie 15 lat (średnio około 1 mld EUR rocznie). Przyniesie to również korzyści dla środowiska, przy częściowym oszacowaniu całkowitej oszczędności ekwiwalentu dwutlenku węgla wynoszącej 5–7 MtCO2e w okresie 15 lat. Jednocześnie przedsiębiorstwa będą musiały się dostosować, czego koszt szacuje się na 9,1–10,4 mld EUR. Odpowiada to średniemu jednorazowemu kosztowi na przedsiębiorstwo w wysokości 556–568 EUR, a następnie rocznemu kosztowi stałemu wynoszącemu od 64–79 EUR w rozpatrywanym okresie. Z drugiej strony przedsiębiorstwa odniosą również bardzo istotne korzyści związane z równymi warunkami działania, ponieważ przedsiębiorstwa, które obecnie wprowadzają konsumentów w błąd, musiałyby dostosować swoje praktyki do tych, które są rzeczywiście zrównoważone. Oczekuje się, że realizacja preferowanych wariantów przez administracje publiczne będzie kosztować średnio około 440 000–500 000 EUR rocznie na państwo członkowskie.

Preferowany wariant zapewniłby konsumentom lepszą ochronę przed towarami i usługami wprowadzanymi do obrotu bez ujawnienia, że zostały one zaprojektowane w taki sposób, aby starzały się szybciej, niż konsument mógłby się tego spodziewać.

W art. 6 ust. 1 dyrektywy 2005/29/WE zmieniono wykaz cech produktu, co do których przedsiębiorca nie powinien wprowadzać konsumenta w błąd, dołączając do tego wykazu „skutki środowiskowe lub społeczne”, „trwałość” i „możliwość naprawy”. W odniesieniu do praktyk handlowych, które uznaje się za działania wprowadzające w błąd, jeżeli powodują lub mogą spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej transakcji, której w przeciwnym razie by nie podjął, dodaje się w art. 6 ust. 2 dyrektywy 2005/29/WE dwie dodatkowe praktyki:

Art. 1 wniosku zmienia dyrektywę 2005/29/WE poprzez aktualizację wykazu cech produktu, co do których, jeżeli przedsiębiorca wprowadza konsumenta w błąd, można je uznać za działanie wprowadzające w błąd. Do wykazu działań, które należy uznać za wprowadzające w błąd, jeżeli powodują lub mogą spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej transakcji, której w przeciwnym razie by nie podjął, włączono również dwie nowe praktyki handlowe. Dodano nową pozycję do wykazu informacji, które należy uznać za istotne w przypadku szczególnych praktyk handlowych, których pominięcie może spowodować uznanie danej praktyki handlowej za wprowadzającą w błąd. Ponadto wykaz praktyk handlowych uznawanych za nieuczciwe w każdych okolicznościach rozszerzono na praktyki związane z postarzaniem produktów i pseudoekologicznym marketingiem.

We wniosku wprowadzono konkretne zmiany do dwóch istniejących dyrektyw, dlatego państwa członkowskie powinny albo przekazać Komisji tekst konkretnych zmian do przepisów krajowych, albo – w przypadku braku takich zmian – wyjaśnić, który konkretny przepis prawa krajowego wdraża już zmiany przewidziane we wniosku.

Wyjaśnienie, co stanowi nieuczciwą praktykę handlową w odniesieniu do formułowania twierdzeń dotyczących ekologiczności oraz stosowania oznakowań i narzędzi informacyjnych dotyczących zrównoważonego charakteru, a także postarzania produktów, przyczyni się do wdrożenia art. 16 Karty, który gwarantuje wolność prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z prawem Unii oraz ustawodawstwami i praktykami krajowymi.

Wniosek jest zgodny z art. 38 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, zgodnie z którym UE jest zobowiązana do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony konsumentów. Zostanie to zapewnione poprzez:

Art. 2 wniosku zmienia dyrektywę 2011/83/UE w odniesieniu do informacji udzielanych konsumentom przed zawarciem umowy w przypadku umów zawieranych na odległość i poza lokalem przedsiębiorstwa, a także umów innych niż umowy zawierane na odległość lub umowy zawierane poza lokalem przedsiębiorstwa, w szczególności w odniesieniu do informacji na temat trwałości i możliwości naprawy towarów.

–nakłanianie konsumenta do zastąpienia materiałów zużywalnych towaru wcześniej, niż byłoby to konieczne z przyczyn technicznych;

–formułowanie twierdzenia dotyczącego ekologiczności w odniesieniu do całego produktu, gdy w rzeczywistości twierdzenie to dotyczy tylko określonego aspektu produktu;

Dziesięć dodatkowych praktyk handlowych dodanych do załącznika I do dyrektywy 2005/29/WE, które należy uznać za nieuczciwe w każdych okolicznościach, to:

(1)W unijnym prawie konsumenckim należy wprowadzić szczegółowe przepisy w celu zwalczania nieuczciwych praktyk handlowych, które uniemożliwiają konsumentom dokonywanie zrównoważonych wyborów konsumpcyjnych, takich jak praktyki związane z postarzaniem towarów, wprowadzające w błąd twierdzenia dotyczące ekologiczności („pseudoekologiczny marketing”), nieprzejrzyste i niewiarygodne oznakowania lub narzędzia informacyjne dotyczące zrównoważonego charakteru. Umożliwiłoby to właściwym organom krajowym skuteczne przeciwdziałanie tym praktykom. Dzięki zapewnieniu, by twierdzenia dotyczące ekologiczności były uczciwe, konsumenci będą mogli wybierać produkty, które są rzeczywiście lepsze dla środowiska niż produkty konkurencji. Zachęci to do konkurowania o produkty bardziej zrównoważone pod względem środowiskowym, ograniczając negatywny wpływ na środowisko.

W odniesieniu do informacji udzielanych konsumentom przed zawarciem umowy w przypadku umów zawieranych na odległość lub umów zawieranych poza lokalem przedsiębiorstwa do wykazu zawartego w art. 6 ust. 1 dyrektywy 2011/83/UE dodaje się te same sześć pozycji (informacje przekazywane konsumentowi w jasny i zrozumiały sposób).

–istnienie i długość okresu, w którym dostawca zobowiązuje się do dostarczania aktualizacji oprogramowania do treści cyfrowych i usług cyfrowych;

(2)Nowe przepisy należy wprowadzić zarówno poprzez zmianę art. 6 i 7 dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady odnoszących się do tych praktyk handlowych, które należy uznać za wprowadzające w błąd, a zatem zakazane, na podstawie indywidualnej oceny każdego przypadku, jak również w drodze zmiany załącznika I do dyrektywy 2005/29/WE poprzez dodanie konkretnych praktyk wprowadzających w błąd, które we wszystkich okolicznościach uznaje się za nieuczciwe, a zatem zakazane.

(3)Aby zniechęcić przedsiębiorców do wprowadzania konsumentów w błąd co do skutków środowiskowych lub społecznych, trwałości lub możliwości naprawy produktów, w tym poprzez ogólną prezentację produktów, należy zmienić art. 6 ust. 1 dyrektywy 2005/29/WE poprzez dodanie skutków środowiskowych lub społecznych, trwałości i możliwości naprawy produktu do wykazu głównych cech produktu, w odniesieniu do których praktyki przedsiębiorcy można uznać za wprowadzające w błąd, po indywidualnej ocenie przypadku. Informacje przekazywane przez handlowców na temat zrównoważonego społecznie charakteru produktów, obejmujące warunki pracy, działalność charytatywną czy dbałość o dobrostan zwierząt, również nie powinny wprowadzać konsumentów w błąd.

(4)Twierdzenia dotyczące ekologiczności, w szczególności twierdzenia dotyczące klimatu, w coraz większym stopniu odnoszą się do przyszłej efektywności w postaci przejścia na neutralność emisyjną, neutralność klimatyczną lub podobnego celu w określonym terminie. Dzięki takim twierdzeniom przedsiębiorcy stwarzają wrażenie, że konsumenci, kupując ich produkty, przyczyniają się do gospodarki niskoemisyjnej. W celu zapewnienia uczciwości i wiarygodności takich twierdzeń należy zmienić art. 6 ust. 2 dyrektywy 2005/29/WE, aby zakazać ich po dokonaniu indywidualnej oceny, jeżeli nie są one poparte jasnymi, obiektywnymi i weryfikowalnymi zobowiązaniami i celami podanymi przez przedsiębiorcę. Takie twierdzenia powinny być również wspierane przez niezależny system monitorowania w celu śledzenia postępów przedsiębiorcy w realizacji zobowiązań i celów.

(5)Inną potencjalnie wprowadzającą w błąd praktyką handlową, którą należy dodać do konkretnych praktyk, o których mowa w art. 6 ust. 2 dyrektywy 2005/29/WE, są reklamowe korzyści dla konsumentów, faktycznie stanowiące powszechną praktykę na rynku właściwym. Na przykład, jeżeli brak substancji chemicznej jest powszechną praktyką na danym rynku produktowym, promocja tego braku jako cechy wyróżniającej produktu może stanowić nieuczciwą praktykę handlową.

(6)Porównywanie produktów na podstawie ich aspektów środowiskowych lub społecznych, w tym za pomocą narzędzi informacyjnych dotyczących zrównoważonego rozwoju, jest coraz powszechniejszą techniką marketingową. W celu zapewnienia, aby takie porównania nie wprowadzały konsumentów w błąd, należy zmienić art. 7 dyrektywy 2005/29/WE, wprowadzając wymóg, aby konsument był informowany o metodzie porównania, produktach, które są przedmiotem porównania, oraz o dostawcach tych produktów, a także o środkach służących aktualizowaniu informacji. Powinno to zapewnić podejmowanie przez konsumentów bardziej świadomych decyzji dotyczących transakcji przy korzystaniu z takich usług. Porównanie powinno być obiektywne, w szczególności poprzez porównanie produktów pełniących tę samą funkcję, z zastosowaniem wspólnej metody i wspólnych założeń, oraz zestawienie istotnych i możliwych do zweryfikowania cech porównywanych produktów.

(7)Umieszczanie oznakowań dotyczących zrównoważonego charakteru, które nie są oparte na systemie certyfikacji ani nie zostały ustanowione przez organy publiczne, powinno być zakazane poprzez włączenie takich praktyk do wykazu w załączniku I do dyrektywy 2005/29/WE. System certyfikacji powinien spełniać minimalne warunki przejrzystości i wiarygodności. Eksponowanie oznakowania dotyczącego zrównoważonego charakteru pozostaje możliwe bez systemu certyfikacji, jeżeli takie oznakowanie jest ustanawiane przez organ publiczny, lub w przypadku dodatkowych form wyrażania i prezentacji żywności zgodnie z art. 35 rozporządzenia (UE) nr 1169/2011. Przepis ten stanowi uzupełnienie pkt 4 załącznika I do dyrektywy 2005/29/WE, który zakazuje twierdzenia, że przedsiębiorca, praktyki handlowe przedsiębiorcy lub produkty zostały zatwierdzone, zaaprobowane lub otrzymały zezwolenie organu publicznego lub prywatnego, gdy jest to niezgodne z rzeczywistością, oraz zakazuje wysuwania takiego twierdzenia przy niespełnianiu warunków zatwierdzenia, aprobaty lub zezwolenia.

(8)W przypadkach gdy posługiwanie się oznakowaniem dotyczącym zrównoważonego charakteru wiąże się z przekazem handlowym, który sugeruje lub stwarza wrażenie, że produkt ma pozytywny wpływ na środowisko lub nie wywiera żadnego wpływu na środowisko, lub jest mniej szkodliwy dla środowiska niż produkty konkurencyjne, to takie oznakowanie dotyczące zrównoważonego charakteru również należy uznać za stanowiące twierdzenie dotyczące ekologiczności.

(9)Należy również zmienić załącznik I do dyrektywy 2005/29/WE, aby zakazać formułowania ogólnych twierdzeń dotyczących ekologiczności bez uznanej wysokiej efektywności środowiskowej, która jest istotna dla tego twierdzenia. Przykładami takich ogólnych twierdzeń dotyczących ekologiczności są: „przyjazne dla środowiska”, „eko-przyjazne”, „eko”, „zielone”, „przyjazne dla natury”, „ekologiczne”, „poprawne środowiskowo”, „przyjazne dla klimatu”, „łagodne dla środowiska”, „przyjazne pod względem emisji dwutlenku węgla”, „neutralne pod względem emisji dwutlenku węgla”, „korzystne pod względem emisji dwutlenku węgla”, „neutralne dla klimatu”, „efektywne energetycznie”, „biodegradowalne”, „oparte na surowcach pochodzenia biologicznego” lub podobne, a także szersze stwierdzenia, takie jak „świadome” lub „odpowiedzialne”, które sugerują lub stwarzają wrażenie wysokiej efektywności środowiskowej. Takie ogólne twierdzenia dotyczące ekologiczności powinny być zakazane w każdym przypadku, gdy nie wykazano uznanej wysokiej efektywności środowiskowej lub gdy specyfikacja twierdzenia nie została podana w jasny i widoczny sposób na tym samym nośniku, takim jak ten sam spot reklamowy, opakowanie produktu lub interfejs sprzedaży internetowej. Na przykład twierdzenie „biodegradowalne” w odniesieniu do produktu byłoby twierdzeniem ogólnym, natomiast twierdzenie, że „opakowanie ulega biodegradacji poprzez kompostowanie domowe w ciągu jednego miesiąca” byłoby twierdzeniem szczegółowym, które nie jest objęte tym zakazem.

(10)Wysoką efektywność środowiskową można wykazać poprzez zgodność z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 66/2010, poprzez oficjalnie uznane programy oznakowania ekologicznego w państwach członkowskich lub poprzez zgodność z najwyższym poziomem efektywności środowiskowej w odniesieniu do konkretnego aspektu środowiskowego zgodnie z innymi mającymi zastosowanie przepisami unijnymi, takimi jak klasa A zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1369. Przedmiotowa wysoka efektywność środowiskowa powinna być istotna dla twierdzenia. Na przykład ogólne stwierdzenie „efektywne energetycznie” można sformułować na podstawie wysokiej efektywności środowiskowej zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1369. Natomiast ogólne twierdzenie „biodegradowalne” nie może być oparte na wysokiej efektywności środowiskowej zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 66/2010, ponieważ w szczegółowych kryteriach oznakowania ekologicznego UE odnoszących się do danego produktu nie ma wymogów dotyczących biodegradowalności.

(11)Inna wprowadzająca w błąd praktyka handlowa, która powinna być zakazana w każdych okolicznościach, a tym samym dodana do wykazu w załączniku I do dyrektywy 2005/29/WE, polega na formułowaniu twierdzenia dotyczącego ekologiczności w odniesieniu do całego produktu, gdy w rzeczywistości dotyczy ono tylko określonego aspektu produktu. Ma to miejsce na przykład, gdy produkt jest wprowadzany do obrotu jako „wykonany z materiału pochodzącego z recyklingu”, co sprawia wrażenie, że cały produkt jest wykonany z takiego materiału, podczas gdy w rzeczywistości jedynie opakowanie wykonane jest z materiału pochodzącego z recyklingu.

(12)Plan działania UE dotyczący gospodarki o obiegu zamkniętym przewiduje potrzebę ustanowienia zasad odnoszących się do twierdzeń dotyczących ekologiczności przy użyciu metod oznaczania śladu środowiskowego produktów i organizacji. Dodatkowe wymogi odnoszące się do twierdzeń dotyczących ekologiczności będą musiały zostać określone w szczegółowych przepisach Unii. Te nowe wymogi przyczynią się do realizacji celu Zielonego Ładu, jakim jest umożliwienie nabywcom podejmowania bardziej zrównoważonych decyzji i ograniczenie ryzyka pseudoekologicznego marketingu dzięki wiarygodnym, porównywalnym i weryfikowalnym informacjom.

(13)Przedstawianie wymogów nałożonych przepisami prawa na wszystkie produkty w danej kategorii na rynku unijnym, w tym na produkty przywożone, jako wyróżniającej cechy oferty przedsiębiorcy powinno być również zakazane we wszystkich okolicznościach i dodane do wykazu w załączniku I do dyrektywy 2005/29/WE. Zakaz ten mógłby mieć zastosowanie na przykład gdy przedsiębiorca reklamuje, że dany produkt nie zawiera określonej substancji chemicznej, podczas gdy substancja ta jest już prawnie zakazana w Unii w odniesieniu do wszystkich produktów należących do tej kategorii. Zakaz nie powinien natomiast obejmować praktyk handlowych promujących zgodność produktów z wymogami prawnymi, które mają zastosowanie wyłącznie do niektórych produktów, ale nie do innych konkurencyjnych produktów tej samej kategorii na rynku unijnym, takich jak produkty pochodzące spoza UE, bądź przestrzeganie takich wymogów przez przedsiębiorców.

(14)Aby poprawić dobrobyt konsumentów, zmiany w załączniku I do dyrektywy 2005/29/WE powinny również dotyczyć szeregu praktyk związanych z przedwczesnym starzeniem się produktów, w tym praktyk celowego postarzania, rozumianych jako strategia handlowa polegająca na celowym planowaniu lub projektowaniu produktu o ograniczonym okresie użytkowania, tak aby produkt ten stał się przedwcześnie przestarzały lub niefunkcjonalny po pewnym czasie. Zakup produktów, co do których oczekuje się, że będą trwalsze, niż faktycznie są, wyrządza szkodę konsumentom. Ponadto praktyki postarzania produktów mają ogólnie negatywny wpływ na środowisko w postaci zwiększenia ilości odpadów surowcowych. W związku z tym zajęcie się tymi praktykami prawdopodobnie pozwoli zmniejszyć ilość odpadów, przyczyniając się do bardziej zrównoważonej konsumpcji.

(15)Należy zakazać nieinformowania konsumenta, że aktualizacja oprogramowania, w tym aktualizacja zabezpieczeń, będzie miała negatywny wpływ na korzystanie z towarów z elementami cyfrowymi lub na pewne cechy tych towarów, nawet jeżeli aktualizacja poprawi działanie innych funkcji. Na przykład zwracając się do konsumentów o aktualizację systemu operacyjnego na smartfonie, przedsiębiorca będzie musiał poinformować konsumenta, czy taka aktualizacja będzie miała negatywny wpływ na działanie którejkolwiek z funkcji smartfona.

(16)Należy również zakazać nieinformowania konsumenta o istnieniu cechy towaru wprowadzonej w celu ograniczenia jego trwałości. Na przykład taką funkcją może być oprogramowanie, które po upływie określonego czasu powoduje utratę lub spadek funkcjonalności towaru, lub może być to sprzęt zaprojektowany tak, by uległ awarii po upływie określonego czasu. Zakaz nieinformowania konsumentów o takich cechach towarów uzupełnia dostępne dla konsumentów środki ochrony prawnej i nie wpływa na nie, jeżeli cechy te stanowią brak zgodności na podstawie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/771. Aby taka praktyka handlowa mogła zostać uznana za nieuczciwą, nie powinno być konieczne wykazanie, że celem danej cechy jest skłonienie do wymiany danego towaru. Należy odróżnić stosowanie cech ograniczających trwałość towarów od praktyk wytwarzania z wykorzystaniem materiałów lub procesów o ogólnie niskiej jakości, skutkujących ograniczoną trwałością towarów. Brak zgodności towaru wynikający z zastosowania materiałów lub procesów niskiej jakości powinien nadal podlegać przepisom dotyczącym zgodności towarów określonym w dyrektywie (UE) 2019/771.

(17)Inną praktyką, która powinna być zakazana na podstawie załącznika I do dyrektywy 2005/29/WE, jest twierdzenie, że towar ma pewną trwałość, jeżeli jej nie ma. Miałoby to miejsce na przykład, gdy przedsiębiorca informuje konsumentów, że pralka powinna przetrwać określoną liczbę cykli prania, podczas gdy rzeczywiste użytkowanie pralki pokazuje, że tak nie jest.

(18)Ponadto należy również zmienić załącznik I do dyrektywy 2005/29/WE, aby zakazać przedstawiania produktów jako umożliwiających naprawę w przypadku, gdy taka naprawa nie jest możliwa, a także zakazać nieinformowania konsumentów, że naprawa towarów nie jest możliwa zgodnie z wymogami prawnymi.

(19)Zakaz stosowania tych praktyk w odniesieniu do trwałości i możliwości naprawy przewidziany w dyrektywie 2005/29/WE zapewniłby organom ochrony konsumentów w państwach członkowskich dodatkowe narzędzie egzekwowania prawa w celu lepszej ochrony interesów konsumentów w przypadkach, gdy przedsiębiorcy nie spełniają wymogów dotyczących trwałości i możliwości naprawy towarów określonych w unijnym prawodawstwie dotyczącym produktów.

(20)Inna praktyka związana z postarzaniem produktów, która powinna być zakazana i dodana do wykazu w załączniku I do dyrektywy 2005/29/WE, polega na nakłanianiu konsumenta do wymiany materiałów zużywalnych produktu wcześniej, niż byłoby to konieczne z przyczyn technicznych. Takie praktyki wprowadzają konsumenta w błąd co do tego, że towary przestaną funkcjonować, jeżeli nie zostaną wymienione ich materiały zużywalne, co skłania konsumentów do kupna większej ilości materiałów zużywalnych, niż jest to konieczne. Zakazana byłaby na przykład praktyka nakłaniania konsumenta, za pomocą ustawień drukarki, do wymiany wkładów atramentowych do drukarki, zanim staną się one faktycznie puste, aby zachęcić do zakupu dodatkowych wkładów atramentowych.

(21)Należy również zmienić załącznik I do dyrektywy 2005/29/WE, aby zakazać nieinformowania konsumenta, że towar zaprojektowano tak, aby ograniczyć jego funkcjonalność w przypadku korzystania z materiałów zużywalnych, części zamiennych lub wyposażenia dodatkowego, które nie są dostarczane przez pierwotnego producenta. Zabronione byłoby na przykład wprowadzanie do obrotu drukarek zaprojektowanych w taki sposób, aby ograniczyć ich funkcjonalność w przypadku stosowania wkładów atramentowych niedostarczonych przez pierwotnego producenta drukarki bez ujawnienia tych informacji konsumentowi. Praktyka ta mogłaby wprowadzać konsumentów w błąd i doprowadzić do zakupu alternatywnego wkładu atramentowego, który nie może być używany w danej drukarce, a tym samym mogłaby generować niepotrzebne koszty naprawy, strumienie odpadów lub dodatkowe koszty wynikające z obowiązku korzystania z materiałów zużywalnych od pierwotnego producenta, czego konsument nie mógł przewidzieć w momencie zakupu. Zabronione byłoby również wprowadzanie do obrotu urządzeń inteligentnych zaprojektowanych w celu ograniczenia ich funkcjonalności przy korzystaniu z ładowarek lub części zamiennych, które nie są dostarczane przez pierwotnego producenta, bez ujawnienia tych informacji konsumentowi.