upoważniająca Austrię i Rumunię do wyrażenia zgody, w interesie Unii Europejskiej, na przystąpienie Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru do Konwencji haskiej z 1980 r. dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

W opinii 1/13 z dnia 14 października 2014 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że wyrażenie zgody na przystąpienie państwa trzeciego do Konwencji haskiej z 1980 r. dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę należy do wyłącznej kompetencji Unii Europejskiej.

Zapobieganie uprowadzaniu dzieci stanowi zasadniczą część unijnej polityki propagującej prawa dziecka, stąd też Unia Europejska podejmuje na szczeblu międzynarodowym działania zmierzające do poprawy stosowania postanowień konwencji z 1980 r. i zachęca państwa trzecie do przystąpienia do niej.

Z dyskusji przeprowadzonych na posiedzeniu ekspertów w dniu 24 kwietnia 2017 r. wynika, że na obecnym etapie państwa członkowskie nie mają zastrzeżeń odnośnie do wyrażenia przez Austrię i Rumunię zgody na przystąpienie Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru do konwencji z 1980 roku.

Austria i Rumunia, po konsultacjach z Komisją w sprawie ich gotowości do wyrażenia zgody na przystąpienie Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru do konwencji z 1980 r., wydały pozytywną opinię.

Niniejszy wniosek został sporządzony na wzór przyjętych już decyzji Rady w tej samej sprawie i nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest spójność działań UE w sprawach uprowadzenia dziecka za granicę, przez zagwarantowanie, że Austria i Rumunia zaakceptują przystąpienie Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru do konwencji haskiej z 1980 r. w wyznaczonym czasie.

Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszej decyzji i nie jest nią związana ani jej nie stosuje.

Warto również wspomnieć o powiązaniu z promowaniem korzystania z mediacji przy rozstrzyganiu transgranicznych sporów rodzinnych. Dyrektywa w sprawie niektórych aspektów mediacji w sprawach cywilnych i handlowych ma zastosowanie między innymi do prawa rodzinnego w ramach wspólnej europejskiej przestrzeni sądowej. Konwencja haska z 1980 r. również zachęca do polubownego rozwiązywania sporów rodzinnych. Jeden z przewodników dotyczących dobrych praktyk w ramach konwencji haskiej z 1980 r., opublikowany przez Haską Konferencję Prawa Prywatnego Międzynarodowego, poświęcony jest korzystaniu z mediacji przy rozwiązywaniu międzynarodowych konfliktów rodzinnych dotyczących opieki nad dzieckiem, które wchodzą w zakres konwencji. Z inicjatywy Komisji przewodnik ten został przetłumaczony na wszystkie języki UE inne niż angielski i francuski oraz na język arabski, aby wspierać dialog z krajami, które nie ratyfikowały jeszcze konwencji, oraz udzielić wsparcia w poszukiwaniu konkretnych sposobów rozwiązywania problemów z krajami, które nie ratyfikowały konwencji, w przypadku uprowadzenia dziecka za granicę.

W okresie od czerwca 2015 r. do grudnia 2016 r. przyjęto już dziesięć decyzji Rady w celu wyrażenia zgody na przystąpienie do konwencji haskiej z 1980 r. dotyczącej uprowadzenia dziecka 10 państw trzecich (Maroko, Singapur, Federacja Rosyjska, Albania, Andora, Seszele, Armenia, Kazachstan, Republika Korei i Peru) .

Jednym z głównych celów rozporządzenia jest zapobieganie uprowadzaniu dziecka z jednego państwa członkowskiego do innego dzięki ustanowieniu procedur gwarantujących szybki powrót dziecka do państwa jego zwykłego pobytu. W tym celu w art. 11 rozporządzenia Bruksela II bis wprowadzono procedurę ustanowioną w konwencji haskiej z 1980 r. i uzupełniono ją poprzez wyjaśnienie pewnych aspektów, w szczególności wysłuchania dziecka, terminu na wydanie orzeczenia od wniesienia wniosku o powrót dziecka oraz podstawy odmowy powrotu dziecka. Ponadto w rozporządzeniu wprowadza się przepisy regulujące sprzeczne orzeczenia zarządzające powrót dziecka i orzeczenia odmawiające zarządzenia powrotu dziecka wydane w różnych państwach członkowskich.

Biorąc pod uwagę, że konwencja weszła już w życie między 26 państwami członkowskimi a Panamą, a także z 25 państwami członkowskimi a Urugwajem, Kolumbią i Salwadorem, eksperci Komisji i państw członkowskich są zdania, że w takim przypadku nie ma potrzeby dokonywania szczegółowej oceny sytuacji w państwie trzecim.

Eksperci z państw członkowskich nie zgłosili żadnych problemów ze stosowaniem konwencji z 1980 roku w odniesieniu do Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru.

•Ocena skutków

Podobnie jak w przypadku dziesięciu decyzji Rady przyjętych w latach 2015 - 2016 dotyczących zgody na przystąpienie niektórych państw trzecich do konwencji haskiej z 1980 r., nie ma konieczności przeprowadzenia oceny skutków, zważywszy na charakter tego aktu ustawodawczego. W każdym razie przeprowadzenie szczegółowej oceny sytuacji w odniesieniu do Panamy, Urugwaju i Salwadoru zostało uznane za zbędne, biorąc pod uwagę zarówno to, że konwencja weszła już w życie z 26 lub 25 państwami członkowskimi UE, oraz fakt, że Austria i Rumunia są gotowe wyrazić zgodę na przystąpienie Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru.

4.WPŁYW NA BUDŻET

Decyzja będąca przedmiotem wniosku nie ma wpływu na budżet.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania

Jako że wniosek dotyczy jedynie upoważnienia Austrii i Rumunii do wyrażenia zgody na przystąpienie Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru do konwencji z 1980 r., monitorowanie jego realizacji ograniczono do przestrzegania przez Austrię i Rumunię treści deklaracji oraz terminu jej złożenia i poinformowania o tym fakcie Komisji zgodnie z decyzją Rady.

2017/0153 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

upoważniająca Austrię i Rumunię do wyrażenia zgody, w interesie Unii Europejskiej, na przystąpienie Panamy, Urugwaju, Kolumbii i Salwadoru do Konwencji haskiej z 1980 r. dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 81 ust. 3, w związku z art. 218,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Unia Europejska wyznaczyła jako jeden ze swoich celów wspieranie ochrony praw dziecka, zgodnie z treścią art. 3 Traktatu o Unii Europejskiej. Środki ochrony dzieci przed bezprawnym uprowadzeniem lub zatrzymaniem stanowią zasadniczą część tej polityki.

(2)Rada przyjęła rozporządzenie (WE) nr 2201/2003 (zwane dalej „rozporządzeniem Bruksela II bis”), którego celem jest ochrona dzieci przed szkodliwymi skutkami uprowadzenia lub bezprawnego zatrzymania i ustanowienie procedur zapewniających niezwłoczny powrót dziecka do państwa jego zwykłego pobytu, a także zapewnienie ochrony prawa do kontaktów z dzieckiem i do pieczy nad nim.