SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie systemów krępujących bydło przez umieszczanie w położeniu odwrotnym lub wszelkich innych nienaturalnych położeniach

1.Kontekst

Art. 27 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1099/2009 w sprawie ochrony zwierząt podczas ich uśmiercania stanowi, że „Nie później niż dnia 8 grudnia 2012 r. Komisja składa Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie na temat systemów stosowanych do krępowania bydła przez umieszczanie w położeniu odwrotnym lub wszelkich innych nienaturalnych położeniach. Sprawozdanie to jest oparte na wynikach badania naukowego porównującego te systemy z systemami, w których bydło pozostaje w położeniu pionowym, i bierze pod uwagę aspekty dobrostanu zwierząt oraz konsekwencje społeczno-ekonomiczne, w tym również akceptowalność w społecznościach religijnych i bezpieczeństwo użytkowników. Sprawozdaniu będą towarzyszyć, jeżeli będzie to zasadne, wnioski legislacyjne mające na celu zmianę niniejszego rozporządzenia, dotyczące systemów stosowanych do krępowania bydła przez umieszczanie w położeniu odwrotnym lub wszelkich innych nienaturalnych położeniach”.

Aby przygotować to sprawozdanie, Komisja zleciła badanie (dalej zwane „badaniem BoRest”).

Ze względu na specyfikę i złożoność tego badania jego przygotowanie i wykonanie zajęło dużo więcej czasu niż zakładano (w szczególności w związku z gromadzeniem danych technicznych i naukowych w rzeźniach). Spowodowało to opóźnienie w przyjęciu niniejszego sprawozdania.

2.Systemy krępujące bydło poddawane ubojowi bez ogłuszenia

2.1.Zarys problemu

Przed ogłuszeniem w rzeźni, zazwyczaj przy użyciu pistoletu bolcowego penetrującego, zwierzęta unieruchamia się w pozycji pionowej w boksie do unieruchamiania bydła.

Art. 4 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 przewiduje, że wymagania dotyczące ogłuszania określone w art. 4 ust. 1 i w załączniku I do tego rozporządzenia nie mają zastosowania, jeśli ubój odbywa się według szczególnych metod wymaganych przez obrzędy religijne, pod warunkiem że ubój ma miejsce w rzeźni. Pod tymi warunkami prawo UE wyjątkowo dopuszcza metody uboju bez ogłuszania, takie jak wykrwawianie zwierząt bez uprzedniego ogłuszania, w tym ubój rytualny zgodnie z rytuałem żydowskim bądź muzułmańskim. Do tych celów zaprojektowano specjalne systemy krępujące bydło, służące do odwrócenia zwierzęcia do góry nogami lub na bok (klatki obrotowe), aby ułatwić rzeźnikowi wykonanie cięcia. Takie systemy krępowania bydła mogą być używane wyłącznie w przypadku uboju zwierząt bez ogłuszania.

W sprawozdaniu z 2004 r. w sprawie aspektów dobrostanu zwierząt w procesie ich ogłuszania i uśmiercania naukowcy z Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) opowiedzieli się za stosowaniem systemów unieruchamiających zwierzęta w położeniu pionowym w przypadku uboju bez ogłuszania. Opinia ta była oparta na publikacji z 1990 r. porównującej dwa rodzaje klatek (utrzymujące w położeniu pionowym i obrotowe).

W czasie prac nad przyjęciem rozporządzenia (WE) nr 1099/2009 argumentowano jednak, że klatki obrotowe obecnie używane w Europie znacznie różnią się od modelu opisanego w publikacji z 1990 r. Ponadto niektóre wspólnoty religijne wyraziły obawę, że położenie pionowe może być niezgodne z ich rytuałami religijnymi.

2.2.Ogólna sytuacja

W 2012 r. w UE poddano ubojowi łącznie 25 milionów zwierząt, z czego ok. 2,1 mln (8,5 %) poddano ubojowi bez ogłuszania, przy czym prawie we wszystkich przypadkach (97 %) ubój bez ogłuszania miał miejsce w sześciu państwach członkowskich.

Z tych 2,1 mln zwierząt ponad 1,6 mln poddano ubojowi w urządzeniu obrotowym (78 % zwierząt poddanych ubojowi bez ogłuszenia), natomiast pozostałe (22 %) w urządzeniu utrzymującym w położeniu pionowym.

W 2012 r. urządzenia obrotowe nie były używane na Łotwie, w Portugalii, w Rumunii, Słowacji i Zjednoczonym Królestwie. Położenie pionowe było obowiązkowe w Zjednoczonym Królestwie.

Stopień, w jakim wykorzystuje się klatki utrzymujące w położeniu pionowym i klatki obrotowe, różni się w poszczególnych państwach członkowskich: od 100 % przypadków uboju w położeniu pionowym (w Zjednoczonym Królestwie ze względu na obowiązujące tam przepisy) do zastosowania klatek obrotowych w 90 % przypadków (Francja). W pozostałych krajach proporcje te przybierają wartości pośrednie.

Klatki obrotowe używane są na różne sposoby. W większości rzeźni (80 %) używa się ich w położeniu odwróconym o 180° (do góry nogami), a w pozostałych obraca się je o 90° (na bok).

2.3.Urządzenia obrotowe