Blisko połowa pomocy humanitarnej udzielonej przez Komisję na obszarze Syrii została przeznaczona na bezpośrednie ratunkowe i kryzysowe działania humanitarne. Pomoc obejmowała także dostawy bezpiecznej wody pitnej, środków sanitarnych i higienicznych oraz żywności, a także ochronę dzieci i podstawowe artykuły na wypadek sytuacji krytycznych. W Jordanii i Libanie środki finansowe UE przeznaczone na pomoc humanitarną przyczyniły się do zapewnienia pomocy pieniężnej uchodźcom najbardziej wymagającym szczególnego traktowania, specjalistycznej opieki zdrowotnej ratującej życie, kształcenia pozaformalnego, schronienia oraz wody i środków higienicznych i sanitarnych. Wysiłki koncentrowały się również na zdecydowanym poparciu na szczeblu międzynarodowym na rzecz niezakłóconego dostępu do pomocy humanitarnej, ochrony uchodźców i poszanowania międzynarodowego prawa humanitarnego.

W związku z tymi dramatycznymi wydarzeniami budżet UE na pomoc humanitarną w 2016 r. należał jak do tej pory do najwyższych i wynosił 1,8 mld EUR.

Podobnie jak w poprzednich latach kolejnym istotnym elementem unijnej pomocy humanitarnej była reakcja na kryzysy humanitarne w Afryce, ze szczególnym uwzględnieniem złożonych sytuacji kryzysowych w Sahelu i Rogu Afryki, a także w regionie jeziora Czad, gdzie na kryzysy bezpieczeństwa żywnościowego nakładało się wiele przedłużających się konfliktów. Ogólnie Komisja przeznaczyła 747 mln EUR na kryzysy w Afryce Subsaharyjskiej. Z tego największe środki skierowano do Sudanu i Sudanu Południowego

(192 mln EUR) oraz do Rogu Afryki (203 mln EUR), a także do Afryki Zachodniej (140 mln EUR). Zarówno w Rogu Afryki, jak i w Sahelu głównym założeniem strategii Komisji było zapewnienie ścisłego powiązania z unijną pomocą rozwojową w celu wsparcia odporności społeczności dotkniętych kryzysami. UE pozostała bardzo aktywnym darczyńcą pomocy humanitarnej w Republice Środkowoafrykańskiej, zgodnie z utrzymującym się zaangażowaniem UE we wsparcie na rzecz Republiki Środkowoafrykańskiej, zapewniając krótko- i długoterminowe wsparcie oraz pomagając w budowaniu odporności ofiar konfliktu w samym kraju i uchodźców w państwach sąsiadujących.

Irak, szeroko rozumiany Bliski Wschód i Afryka Północna

UE odgrywała kluczową rolę w zapewnianiu wsparcia na rzecz ofiar konfliktu w Iraku (159 mln EUR) i miała największy udział w międzynarodowych działaniach rzeczniczych (m.in. za pośrednictwem wydarzenia wysokiego szczebla zorganizowanego w siedzibie Zgromadzenia Ogólnego ONZ przez komisarza Christosa Stylianidesa). UE pomogła również w uruchomieniu i skoordynowaniu wsparcia rzeczowego ze strony państw członkowskich UE za pośrednictwem Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności w kontekście konfliktu w okolicach Mosulu.

Ponadto UE w dalszym ciągu zapewniała istotne wsparcie na rzecz działań humanitarnych w Jemenie (70 mln EUR), gdzie sytuacja pogarszała się zarówno pod względem podstawowych potrzeb humanitarnych, jak i poszanowania międzynarodowego prawa humanitarnego, a także w Palestynie (25 mln EUR). W dalszym ciągu zapewniano wsparcie w Afryce Północnej, aby pomóc w realizowaniu potrzeb humanitarnych uchodźców saharyjskich oraz ludności dotkniętej konfliktem w Libii.

Ukraina

UE jest cały czas jednym z największych darczyńców pomocy humanitarnej w kryzysie na Ukrainie, zapewniając żywność, schronienie, usługi z zakresu opieki zdrowotnej i wsparcie psychologiczne na rzecz ludzi cierpiących w wyniku konfliktu we wschodniej Ukrainie, którzy najbardziej wymagają szczególnego traktowania. Ogółem

w ramach unijnej reakcji humanitarnej na kryzys uruchomiono kwotę 28,4 mln EUR.

Reakcja na klęski żywiołowe

Szybkie i skuteczne reagowanie na klęski żywiołowe stanowiło największy priorytet Komisji również w 2016 r. Jego podstawę stanowi zarówno zapewnianie pomocy humanitarnej za pośrednictwem organizacji partnerskich, jak i w ramach Unijnego Mechanizmu Ochrony Ludności, który ułatwia wsparcie rzeczowe ze strony państw członkowskich za pośrednictwem Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego (ERCC) i zapewnia jego koordynację.

W 2016 r. kluczowym priorytetem była reakcja na zjawisko El Niño, które wystąpiło w 2016 r. i pod względem skutków było jednym z najgorszych, jakie odnotowano do tej pory. Komisja przeznaczyła 298 mln EUR w formie kryzysowej pomocy humanitarnej na rzecz osób poszkodowanych przez El Niño.

Komisja wykazała również gotowość do zapewnienia wsparcia w razie nagłych katastrof. W szczególności UE zapewniła środki finansowe na rzecz wsparcia dla ofiar cyklonu tropikalnego Winston na Fidżi oraz suszy w Papui-Nowej Gwinei, a także pomoc dla osób poszkodowanych przez trzęsienie ziemi w Ekwadorze w 2016 r., udzielając im pomocy humanitarnej i uruchamiając europejską pomoc na rzecz ochrony ludności.

Zagadnienia przekrojowe

Edukacja w sytuacjach nadzwyczajnych

Jednym z głównych priorytetów Komisji w ostatnich latach było wspieranie edukacji w sytuacjach nadzwyczajnych. W 2016 r. Komisja przeznaczyła ponad 4 % swojego początkowego budżetu na pomoc humanitarną na programy edukacyjne w kryzysach humanitarnych zgodnie ze zobowiązaniami przyjętymi przez komisarza Stylianidesa na początku jego kadencji.

Światowy Szczyt Humanitarny

Komisja czynnie uczestniczyła w Światowym Szczycie Humanitarnym, który odbył się w dniach 23–24 maja 2016 r. w Stambule. UE podjęła ponad 100 zobowiązań. Obejmują one nową politykę opartą na rozwoju w odniesieniu do przymusowych wysiedleń, nowe wytyczne w zakresie ochrony humanitarnej, czynne uczestnictwo w działaniach i przyłączenie się do tzw. wielkiego układu (Grand Bargain) w celu poprawy skuteczności i efektywności pomocy, dalsze finansowanie edukacji w sytuacjach nadzwyczajnych z budżetu na pomoc humanitarną, a także podpisanie Karty na rzecz włączania osób niepełnosprawnych w działania humanitarne oraz Karty na rzecz rozwiązywania kryzysów w miastach .

Wielki układ

Komisja odegrała wiodącą rolę w negocjacjach wielkiego układu w ramach przygotowań do Światowego Szczytu Humanitarnego oraz w pierwszym roku wdrażania swoich zobowiązań. Zawierając wielki układ, darczyńcy i agencje wykonawcze zobowiązali się przyjąć pakiet działań, aby zwiększyć efektywność działań humanitarnych w duchu współdziałania i wzajemnych zobowiązań. Poza rolą podmiotu ułatwiającego wdrożenie całego wielkiego układu Komisja współprzewodniczy pracom w zakresie bezstronnych i kompleksowych ocen potrzeb humanitarnych. Prace te uważa się za niezwykle istotne, ponieważ stanowią one podstawę strategicznego planowania i finansowania oraz wdrożenia ukierunkowanych i skutecznych działań humanitarnych.

Powiązanie pomocy humanitarnej z rozwojową

Znaczenie powiązania pomocy humanitarnej z rozwojową było jednym z przewodnich tematów rozmów zarówno podczas wielu istotnych spotkań wielostronnych, jak i na szczeblu europejskim. W 2016 r. odnotowano postępy w tym względzie zarówno na szczeblu politycznym (np. zaktualizowany Europejski konsensus w sprawie rozwoju, Światowy Szczyt Humanitarny i wielki układ), jak i na szczeblu operacyjnym.