2009
DZIAŁANIA INFORMACYJNE 
I PROMOCYJNE DOTYCZĄCE PRODUKTÓW ROLNYCHEUROPEJSKI 
TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
Sprawozdanie specjalne  nr 10
PL
ISSN 1831-0923

DZIAŁANIA INFORMACYJNE 
I PROMOCYJNE DOTYCZĄCE PRODUKTÓW ROLNYCHSprawozdanie specjalne  nr 10   2009
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY(przedstawione na mocy art. 248 ust. 4 akapit drugi traktatu WE)
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych2
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWY
12, rue Alcide De Gasperi
1615 Luksemburg
LUKSEMBURG
Tel.: +352 4398-45410
Faks: +352 4398-46410
E-mail: euraud@eca.europa.eu
Internet: http://www.eca.europa.eu
Sprawozdanie specjalne  nr 10  2009
Wiele informacji o Unii Europejskiej znajduje się w portalu Europa (http://europa.eu).
Dane katalogowe znajdują się na końcu niniejszej publikacji.Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej, 2009ISBN 978-92-9207-371-8doi:10.2865/52456
© Wspólnoty Europejskie, 2009
Powielanie materiałów dozwolone pod warunkiem podania źródła.
Printed in Belgium
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych3
SPIS TREŚCI
Punkty
 GLOSARIUSZ
I–XI STRESZCZENIE
1–10  WSTĘP
1–4  OGÓLNE RAMY
5–7  PROWADZONE W OSTATNIM OKRESIE DZIAŁANIA INFORMACYJNE I PROMOCYJNE
8–10  OGÓLNY PRZEGLĄD SYSTEMU ZARZĄDZANIA
11–15  ZAKRES KONTROLI I PODEJŚCIE KONTROLNE
16–52  UWAGI
16–29  ODDZIAŁYWANIE POLITYKI JEST OBECNIE TRUDNE DO ZMIERZENIA
16–18 CELE I WSKAŹNIKI WYKONANIA
19–23 OGRANICZENIA OCZEKIWANEGO ODDZIAŁYWANIA POLITYKI
24–29 TRUDNOŚCI Z OCENĄ ODDZIAŁYWANIA RÓŻNYCH PROGRAMÓW
30–40   POZIOM WYMAGAŃ STAWIANYCH NA ETAPIE WYBORU I ZATWIERDZANIA PROPOZYCJI PROGRAMÓW 
ULEGŁ POPRAWIE, LECZ WYMAGA JESZCZE UGRUNTOWANIA
31–33 WSTĘPNY WYBÓR PROGRAMÓW PROPONOWANYCH PRZEZ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE
34–40 WZROST POZIOMU WYMAGAŃ ZE STRONY KOMISJI
41–52   PRZEPROWADZANE KONTROLE DOTYCZĄCE REALIZACJI PROGRAMÓW WYMAGAJĄ DALSZEGO UDOSKONALENIA
41–43 WYBÓR ORGANÓW WDRAŻAJĄCYCH44–46 WZMOCNIONE MONITOROWANIE WYDATKÓW PRZEZ KOMISJĘ
47–52 UTRZYMUJĄCE SIĘ UCHYBIENIA W ZAKRESIE KONTROLI W NIEKTÓRYCH PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH
53–57  WNIOSKI I ZALECENIA
 ZAŁĄCZNIK I – ZESTAWIENIE ROZPORZĄDZEŃ OBOWIĄZUJĄCYCH W KONTROLOWANYM OKRESIE ZAŁĄCZNIK II – WYKAZ TEMATÓW, PRODUKTÓW I KRAJÓW, KTÓRE MOGĄ ZOSTAĆ OBJĘTE DZIAŁANIAMI
 ODPOWIEDZI KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych4
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych5
GLOSARIUSZ
Grupa monitorująca : Realizacja programów monitorowana jest przez grupę monitorującą, 
składającą się z przedstawicieli Komisji, zaangażowanych państw członkowskich oraz orga-nizacji inicjujących.
Kraj, który może zostać objęty działaniami : Jeżeli wybrany zostanie kraj spoza Wspólnoty, 
musi on znajdować się w wykazie kwalifikujących się krajów trzecich lub obszarów, sporzą-
dzanym przez Komisję zgodnie z art. 4 rozporządzenia (WE) nr 3/2008.
Obecnie wykaz ten znajduje się w załączniku II do rozporządzenia (WE) nr 501/2008.
Organ wdrażający : Po przeprowadzeniu odpowiedniej procedury konkursowej organizacja 
inicjująca dokonuje wyboru organów, które realizują działania związane z programem (art. 11 
rozporządzenia (WE) nr 3/2008).
Chodzi głównie o agencje zajmujące się komunikacją i reklamą.
Organizacja inicjująca : Termin ten określa „organizacje odpowiedzialne za realizację dzia-
łań informacyjnych i promocyjnych” opisane w art. 6 rozporządzenia Rady (WE) nr 3/2008 
(Dz.U. L 3 z 5.1.2008, s. 1). Chodzi o organizacje branżowe lub międzybranżowe reprezen-tujące zainteresowany(-e) sektor(-y) w co najmniej jednym państwie członkowskim lub na szczeblu wspólnotowym, opracowujące propozycje programów.
Program : Różne działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych są reali-
zowane w ramach programu informacji i promocji (art. 1 rozporządzenia (WE) nr 3/2008).
Tematy i produkty, które mogą stanowić przedmiot działań : Produkty i tematy mogące 
stanowić przedmiot współfinansowanego programu określone są ogólnie w art. 3 rozporzą-dzenia (WE) nr 3/2008. W tym celu Komisja sporządza wykazy kwalifikujących się tematów i produktów, podlegające przeglądowi co dwa lata. Obecnie wykazy te znajdują się w załącz-nikach I i II do rozporządzenia (WE) nr 501/2008.
Wytyczne : Do celów promocji na rynku wewnętrznym Komisja musi dla każdego z wyodręb-
nionych sektorów lub produktów ustanowić wytyczne określające założenia strategii obowią-
zującej dla proponowanych programów, podając ogólne wskazówki dotyczące zamierzonych zadań i celów, tematów, rodzajów działań, czasu trwania programów, a także wstępnego 
podziału wspólnotowego udziału finansowego. Obecnie wytyczne te znajdują się w załącz-
niku I do rozporządzenia Komisji (WE) nr 501/2008 (Dz.U. L 147 z 6.6.2008, s. 3), a orientacyjny 
budżet w załączniku III do tego rozporządzenia.
Do celów promocji w krajach trzecich Komisja może określić wytyczne dla każdego z wyod-
rębnionych sektorów lub produktów.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych6
STRESZCZENIE
I.
Unia Europejska realizuje i współfinansuje  
działania promocyjne dotyczące produktów 
rolnych od początku lat 80. Od roku 1999  
rozmaite istniejące mechanizmy zostały  
zgrupowane w ramach jednego mechanizmu, 
wspólnego dla wszystkich kwalifikujących się produktów. Dla większości programów trwa-
jących od jednego do trzech lat działania  
promocyjne współfinansowane są do wyso-
kości 50% przez Unię Europejską, zarówno  w odniesieniu do rynku wewnętrznego, jak i krajów trzecich.
II.
Komisja przeprowadza obecnie pogłę-bioną analizę tego mechanizmu. Analiza ta mogłaby w szczególności doprowadzić do  
istotnego zwiększenia budżetu przeznaczo-nego na informację i promocję.
III.
Przeprowadzona przez Trybunał kontrola  dotyczyła skuteczności działań informacyj-
nych i promocyjnych, a także prawidłowości 
poniesionych wydatków. Kontrolę przepro-wadzono zarówno w Komisji, jak i w trzech 
spośród najważniejszych zainteresowanych 
państw członkowskich.
IV.
Trybunał stwierdził, że Komisja od kilku lat 
udoskonala mechanizm zarządzania i kon-
troli wydatków związanych z działaniami  
informacyjnymi i promocyjnymi dotyczą-
cymi produktów rolnych. Proces ten pozwolił już na osiągnięcie pozytywnych rezultatów 
w niektórych dziedzinach, lecz wymaga jesz-cze dalszego ugruntowania i pogłębienia.V.
Trybunał stwierdził także, że oddziaływa-
nie polityki, choć prawdopodobnie pozy-
tywne, jest obecnie trudne do zmierzenia.  
Brak jest konkretnych celów, wynikających 
z jasno określonej strategii, w stosunku do 
których można by ocenić skuteczność poli-tyki. Wytyczenie brakującej dziś strategii  
oraz brakujących konkretnych celów wydaje 
się więc wstępnym warunkiem do określe-
nia odpowiednich wskaźników. Oczekiwane oddziaływanie mechanizmu jest jednak od  początku ograniczone przez budżet, stosun-
kowo skromny w porównaniu z mnogością  produktów oraz obszarów geograficznych,  które należy objąć, a także z powodu braku procedury gwarantującej komplementarność 
w stosunku do różnych krajowych lub pry-
watnych działań promocyjnych. Ponadto,  choć dostępne dane pozwalają spodziewać 
się pozytywnego oddziaływania, to jednak  
ograniczony ich zakres sprawia, że trudno  
jest zmierzyć skuteczność każdego ze współ-
finansowanych programów, a tym bardziej  
ogólną skuteczność polityki.
VI.
Wobec powyższego Trybunał zaleca sprecy-
zowanie celów polityki, przy jednoczesnym 
skorelowaniu poczynionych założeń i przy-
znanych środków. Cele te powinny zostać  wyrażone jako cele SMART, czyli takie, które 
są zdefiniowane, wymierne, osiągalne, odpo-
wiednie i określone w czasie (z ang. SMART  
od Specific, Measurable, Achievable, Relevant  
and Timely ). Umożliwiłoby to określenie  
i monitorowanie odpowiednich wskaźników 
wykonania. Należy w sposób sformalizowany wprowadzić procedurę konsultacji z ogó-
łem zainteresowanych stron, począwszy od etapu określenia strategii aż do wdrożenia procedur, co umożliwi zagwarantowanie  komplementarności w stosunku do różnych istniejących działań promocyjnych.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych7
VII.
Z powodu braku skutecznego sposobu  
pomiaru oddziaływania, docelowa skutecz-
ność opiera się głównie na trafności wyboru 
proponowanych programów. O ile zatem  
kontrola przeprowadzana w tym zakresie  
przez państwa członkowskie jest jeszcze  czasem zbyt ograniczona, o tyle Komisja  
jest już pod tym względem dużo bardziej  
wymagająca i wybiórcza. To, czy poprawa  
faktycznie nastąpiła, wymaga jednak jeszcze potwierdzenia.
VIII.
Trybunał zaleca zatem kontynuację ulep-szeń wprowadzonych w procedurze wyboru, w szczególności w zakresie wymogów  w dziedzinie informacji na temat docelo-
wego oddziaływania programu oraz sposobu jego pomiaru. Państwa członkowskie muszą 
być ponadto coraz bardziej wybiórcze, mię-
dzy innymi poprzez weryfikowanie informa-
cji pozwalających na zapewnienie trafności 
proponowanych programów.
IX.
Kontrola wyboru organów wdrażających,  
pełniących kluczową rolę w realizacji progra-
mów, jest zbyt ograniczona. Natomiast pro-
wadzony w dalszej kolejności przez Komisję 
monitoring wydatków został już w znacznym stopniu wzmocniony. Z kolei w Hiszpanii  
i we Włoszech nadal występują istotne uchy-
bienia w zakresie kontroli, mimo iż problem 
ten sygnalizowano już w przeszłości wielo-
krotnie. Choć ostatecznie w obu państwach 
członkowskich powzięto kroki zmierzające  
do naprawy tych nieprawidłowości, to jed-nak podczas kontroli było jeszcze zbyt wcze-
śnie, by można było potwierdzić skuteczność wprowadzonych zmian. Potwierdzenie takie trzeba będzie zatem uzyskać w przyszłości.STRESZCZENIE
X.
Trybunał zaleca, aby kontrola wyboru orga-
nów wdrażających została wzmocniona  
oraz aby uchybienia ujawnione w pań-
stwie członkowskim w zakresie kontroli  
były przedmiotem monitoringu, który  
pozwali na zapewnienie szybkiej naprawy  niedociągnięć.
XI.
Potencjalny wpływ zaleceń sformułowanych w niniejszym sprawozdaniu należy rozpa-
trywać w powiązaniu z wysokością budżetu przeznaczonego na mechanizm promocyjny. Komisja przeprowadza obecnie pogłębioną analizę tego mechanizmu. Analiza ta mogłaby doprowadzić w szczególności do zgłoszenia propozycji znacznego zwiększenia budżetu przeznaczonego na działania promocyjne  i informacyjne. Dlatego też Trybunał zaleca jak najszybsze wprowadzenie wymienionych ulepszeń.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych8
WSTĘP
OGÓLNE RAMY
 1.  Unia Europejska realizuje i współfinansuje działania promocyjne doty-
czące produktów rolnych od początku lat 80. Do 1999 r. działania te 
prowadzone były osobno dla poszczególnych sektorów, na podstawie 
rozmaitych przepisów właściwych dla różnych wspólnych organizacji 
rynku.
 2.  W 1999 r. przepisy te zostały zharmonizowane i zastąpione przez jeden 
mechanizm oparty na dwóch rozporządzeniach Rady1, regulujących 
kwestie promocji odpowiednio w krajach trzecich oraz na rynku  
wewnętrznym. Te dwa rozporządzenia zostały na początku 2008 r.  
scalone w jedno rozporządzenie Rady (WE) nr 3/20082, które regu-
luje odtąd całość polityki w zakresie promowania produktów rolnych, nie różniąc się przy tym w istotny sposób od dwóch poprzednich  tekstów.
 3.  Według obowiązujących przepisów działania, o których mowa, muszą 
obejmować okres od jednego roku do trzech lat i mogą być działaniami 
związanymi z kreowaniem wizerunku firmy, promocją lub reklamą,  
muszą podkreślać zalety produktów UE, szczególnie w zakresie jakości, 
higieny i bezpieczeństwa żywności, wartości odżywczych, etykietowa-
nia, dobrostanu zwierząt i poszanowania środowiska. Działania mogą także dotyczyć uczestnictwa w pokazach i targach, prowadzenia kam-
panii informacyjnych na temat wspólnotowego systemu chronionych 
nazw pochodzenia (AOP), chronionych oznaczeń geograficznych (IGP), 
tradycyjnych specjalności gwarantowanych (STG), win gatunkowych 
produkowanych w określonych regionach (v.q.p.r.d., czyli „win o kon-trolowanej jakości, posiadających geograficzne oznaczenie miejsca pochodzenia”) lub też rozpowszechniania informacji na temat unij-nych systemów jakości i etykietowania oraz produkcji ekologicznej. W odniesieniu do krajów trzecich można także przeprowadzać badania rynkowe w poszukiwaniu nowych rynków zbytu.
 4.  Poza wyjątkami programy finansowane są do wysokości 50% przez Unię 
Europejską. Pozostałą część pokrywają zgłaszające je organizacje  
branżowe i międzybranżowe (w co najmniej 20%) oraz zaintereso-
wane państwa członkowskie.1 Rozporządzenie Rady (WE) 
nr 2702/1999 z dnia 14 grudnia 
1999 r. w sprawie działań 
informacyjnych i promocyjnych 
w państwach trzecich, 
dotyczących produktów rolnych (Dz.U. L 327 z 21.12.1999, s. 7) 
oraz rozporządzenie Rady (WE) 
nr 2826/2000 z dnia 19 grudnia 
2000 r. w sprawie działań 
informacyjnych i promocyjnych 
dotyczących produktów rolnych na 
rynku wewnętrznym (Dz.U. L 328 z 23.12.2000, s. 2).
2 Rozporządzenie Rady (WE) 
nr 3/2008 z dnia 17 grudnia 2007 r. 
w sprawie działań informacyjnych 
i promocyjnych dotyczących 
produktów rolnych na rynku wewnętrznym i w krajach trzecich 
(Dz.U. L3 z 5.1.2008, s. 1).
Kalendarium różnych przepisów 
wykonawczych, obowiązujących 
w okresie podlegającym kontroli przedstawiono w załączniku I .
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych9
PROWADZONE W OSTATNIM OKRESIE DZIAŁANIA 
INFORMACYJNE I PROMOCYJNE
 5.  Roczne środki budżetowe przeznaczone na działania informacyjne i pro-
mocyjne dotyczące produktów rolnych wzrosły znacząco w ciągu  
ostatnich lat, z 17 mln euro w 2002 r. do 50 mln euro od 2007 r.  
(zob. wykres 1 ).
 6.  Główna część wydatków odpowiada udziałowi UE w programach współ-
finansowanych. W okresie 2007–2008 realizowanych było około  200 programów, angażujących 23 różne państwa członkowskie, nie-kiedy w ramach programów wielonarodowych, współfinansowanych jednocześnie przez kilka państw członkowskich.
 7.  Komisja przeprowadza obecnie pogłębioną analizę tego mechanizmu, 
głównie w odniesieniu do krajów trzecich, między innymi w odpowie-
dzi na wniosek ze strony posłów europejskich. Reforma ta mogłaby 
w szczególności doprowadzić do znaczącego wzrostu budżetu prze-znaczonego na informację i promocję oraz dawałaby pierwszeństwo 
programom ukierunkowanym na kraje trzecie.
ROCZNE ŚRODKI (PŁATNOŚCI) PRZEZNACZONE  
NA DZIAŁANIA INFORMACYJNE I PROMOCYJNEWYKRES 1
0102030405060
2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009Mln euro
Programy wspólfinansowane Płatności bezpośrednie
Źródło : Budżety ogólne Unii Europejskiej 2002–2009.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych10
OGÓLNY PRZEGLĄD SYSTEMU ZARZĄDZANIA
 8.  Programy są zazwyczaj zgłaszane przez „organizacje inicjujące”. Państwa 
członkowskie, po dokonaniu oceny zgodności, stosowności oraz sto-
sunku jakości do ceny, przekazują Komisji propozycje programów,  
które godzą się współfinansować. Komisja zaś, po przeanalizowaniu 
i ewentualnym zgłoszeniu zmian, wybiera programy, które będzie  
współfinansować.
 9.  Programy te są następnie realizowane przez „organy wdrażające”, któ-
rych wyboru musi dokonać organizacja inicjująca „po przeprowadze-
niu odpowiedniej procedury konkursowej”. Państwo członkowskie  
jest odpowiedzialne za kontrolę warunków, w jakich dokonano tego wyboru, i informuje o tym Komisję.
 10.  W ramach zarządzania dzielonego państwo członkowskie jest także odpo-
wiedzialne za monitoring prawidłowej realizacji programów, płat-
ności na rzecz beneficjentów oraz związane z tym kontrole. Grupa  monitorująca, której przewodniczy zainteresowane państwo człon-
kowskie i której w praktyce towarzyszy jeden przedstawiciel Komisji, 
zbiera się regularnie, aby monitorować stan zaawansowania różnych 
programów.
Źródło : Association 5 al día.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych11
 11.  Głównym powodem, dla którego przeprowadzono tę kontrolę, jest fakt, 
że budżet przeznaczony na działania informacyjne i promocyjne doty-
czące produktów rolnych, choć nadal stosunkowo skromny, od kilku lat stale wzrasta. W przyszłości może on wzrosnąć jeszcze bardziej, 
zwłaszcza że działania promocyjne mieszczą się w „kategorii zielo-
nej” będącej przedmiotem negocjacji ze Światową Organizacją Han-
dlu (WTO). Parlament Europejski pod koniec 2007 r. wystąpił zresztą 
z wnioskiem w tej sprawie
3.
 12.  Przeprowadzona przez Trybunał kontrola dotyczyła skuteczności dzia-
łań informacyjnych i promocyjnych oraz prawidłowości poniesionych wydatków. Sformułowano następujące pytania kontrolne:
Czy istniejący system zarządzania i monitorowania pozwala Komi- a) 
sji na wykazanie lub zmierzenie skuteczności działania?
Czy istniejący system zarządzania i kontroli pozwala uzyskać  b) 
wystarczającą pewność, że wybór programów jest prawidłowy  
i przejrzysty oraz że oparty jest na odpowiednich kryteriach  
i danych?
Czy istniejący system zarządzania i kontroli pozwala uzyskać  c) 
wystarczającą pewność w zakresie legalności/prawidłowości  
wydatków?
 13.  Kontrole przeprowadzono w okresie między czerwcem a październikiem 
2008 r. w Komisji oraz w Hiszpanii, we Francji i we Włoszech. Jak  
przedstawiono na wykresie 2 , są to trzy z pięciu głównych państw  
członkowskich objętych tym działaniem. Przekazane im na ten cel  środki stanowiły 45% wydatków, a największym beneficjentem były Włochy.3 Zob. uzasadnienie do 
„Sprawozdania w sprawie wniosku 
dotyczącego rozporządzenia Rady 
w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących 
produktów rolnych na rynku 
wewnętrznym i w krajach trzecich 
(COM(2007) 268 – C6-0203/2007 – 
2007/0095(CNS))”.ZAKRES KONTROLI
I PODEJŚCIE KONTROLNE
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych12
 14.  Kontrola objęła głównie okres od 2006 r. do końca pierwszej połowy 
2008 r. Ze względu na fakt, że programy promocyjne są programami 
wieloletnimi, przegląd wybranych programów z tego okresu wiązał się czasem z badaniem wcześniejszej dokumentacji.
 15.  Podejście kontrolne polegało na przeprowadzeniu oceny ustanowio-
nych przez Komisję oraz państwa członkowskie procedur związanych z realizacją polityki. Prace kontrolne opierały się głównie na analizie, 
dokumentacji i ocenie procedur i systemów stosowanych na poszcze-gólnych etapach przez:
Komisję (wybór programów, monitorowanie i kontrola wydatków,  —
monitorowanie realizacji i oddziaływania programów),
państwa członkowskie (zaproszenie do składania ofert, wstępny  —
wybór programów, kontrola wyboru organów wdrażających,  
zarządzanie realizacją programów i płatnościami oraz ich  
kontrolowanie).
  W każdym państwie członkowskim kontrolerzy, w ramach wykonanej 
pracy, skontrolowali także co najmniej jedną organizację inicjującą 
wraz z odpowiednim organem wdrażającym.
GŁÓWNE PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE – BENEFICJENCI ( 2007–2008)WYKRES 2
WłochyFrancjaHiszpaniaInne
Niemcy
Grecja
Źródło : Komisja Europejska.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych13
ODDZIAŁYWANIE POLITYKI JEST OBECNIE 
TRUDNE DO ZMIERZENIA
CELE I WSKAŹNIKI WYKONANIA
 16.  Celem działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów 
rolnych jest promowanie europejskich produktów rolnych. Obecny  mechanizm jest efektem połączenia wcześniejszych rozwiązań wywo-
dzących się z różnych wspólnych organizacji rynku. Nie określono  jednak ani jednej wspólnej strategii, ani tez celów SMART
4.
 17.  Wobec braku opartych na jasnej strategii celów SMART, w stosunku do 
których można by ocenić skuteczność polityki, wskaźniki monitoro-wane i rozpowszechniane przez Komisję (zob. ramka 1 ) są jedynie  
danymi statystycznymi „uczestnictwa”, które nie pozwalają zmierzyć 
rezultatów czy oddziaływania polityki.
 18.  W obecnym stanie rzeczy takie dane statystyczne nie są zadowalające, 
lecz do czasu lepszego zdefiniowania celów właściwsze ich określenie 
wydaje się trudne.4 Art. 27 ust. 3 rozporządzenia 
Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. 
w sprawie rozporządzenia 
finansowego mającego 
zastosowanie do budżetu 
ogólnego Wspólnot Europejskich 
(Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1) 
stanowi że:  „Zdefiniowane, 
wymierne, osiągalne, odpowiednie 
i określone w czasie cele [z ang. 
SMART] powinny być wyznaczone 
we wszystkich obszarach 
działalności objętych budżetem”.
DANE STATYSTYCZNE MONITOROWANE PRZEZ KOMISJĘ
Liczba uwzględnionych produktów.• 
Liczba włączonych państw lub obszarów geograficznych.• 
Liczba propozycji programów przedłożonych Komisji oraz odsetek akceptacji.• RAMKA 1UWAGI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych14
OGRANICZENIA OCZEKIWANEGO ODDZIAŁYWANIA POLITYKI
 19.  Mimo znacznego wzrostu od 2002 r. budżet wspólnotowy poświęcony na 
działania promocyjne i informacyjne pozostaje stosunkowo ograni-
czony w porównaniu z mnogością produktów, obszarów geograficz-
nych oraz tematów, które powinien objąć. Wytyczne Komisji odnoszą 
się w rzeczywistości do większości produkcji rolnej i zawierają wykaz 
krajów uwzględniający znaczną część światowego rynku (zob. załącz-
nik II ). Ponadto istnieje wiele oznaczeń AOP, IGP oraz innych oznaczeń 
jakości, które mogłyby zostać objęte promocją. Wobec tych celów  porównanie z wydatkami promocyjnymi innych uczestników krajo-wych lub prywatnych potwierdza skromność zaangażowanych środ-
ków (zob. ramka 2 ).
 20.  Zatem ze względu na ograniczony budżet prowadzone działania nie mogą 
same mieć a priori  znaczącego wpływu na osiągnięcie celów.
PRZEDSTAWIENIE PORÓWNAWCZE BUDŻETU UE PRZEZNACZONEGO  
NA INFORMACJĘ I PROMOCJĘ
Budżet UE przeznaczony na informację i promocję
2002: 17 mln euro• 
2005: 32 mln euro• 
2008: 50 mln euro• 
Przykłady innych budżetów przeznaczonych na promocję
W samym tylko budżecie federalnym Szwajcarii przewidziano w 2008 r. 36 mln euro na pomoc • 
w promowaniu sprzedaży różnych szwajcarskich produktów rolnych, a tego samego rodzaju wydatki 
realizowane są także na poziomie kantonalnym.
Budżet samej tylko Międzybranżowej Rady Win z Bordeaux (• Conseil Interprofessionnel du Vin de 
 Bordeaux , CIVB) w 2008 r. przekraczał 21 mln euro.
Władze włoskie wyznaczyły sobie za cel na 2013 r. wydanie dodatkowych 100 mln euro jedynie na • 
promocję win włoskich.RAMKA 2
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych15
 21.  Aby osiągnąć cele, działania te muszą przynajmniej – zgodnie z moty-
wami rozporządzenia (WE) nr 3/2008 (zob. ramka 3 ) – skutecznie  
wpisywać się w szersze ramy działań krajowych i prywatnych, w szcze-gólności poprzez realizację koncepcji komplementarności i efektu  
mnożnikowego.
 22.  Nie istnieje jednak instrument pozwalający na zagwarantowanie bądź 
zmierzenie z jednej strony spójności lub komplementarności z róż-
nymi strategiami krajowymi lub prywatnymi w dziedzinie promocji, a z drugiej strony efektu mnożnikowego mającego wpływ „na inicja-tywy krajowe lub prywatne”. Poza tym Komisja do dziś wciąż nie dys-
ponuje kompletnymi i wiarygodnymi informacjami na temat różnych 
budżetów lub podobnych działań realizowanych w każdym państwie 
członkowskim.
Źródło : Fancy Food Show (New York, July 2006).
FRAGMENTY DRUGIEGO I CZWARTEGO MOTYWU  
ROZPORZĄDZENIA (WE) NR 3/2008
„[…] opracować spójną całościową politykę informacyjną i promocyjną […]”.• 
„Polityka taka korzystnie uzupełnia i wzmacnia działania prowadzone przez państwa  • 
członkowskie […]”.
„Ten rodzaj działalności, pomagając w zdobywaniu nowych rynków zbytu w krajach trzecich, może • 
też wywierać efekt mnożnikowy na inicjatywy krajowe lub prywatne”.RAMKA 3
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych16
FRAGMENTY SPRAWOZDAŃ Z OCENY , DOTYCZĄCE OGRANICZEŃ  
W ZAKRESIE KOORDYNACJI I EFEKTU SYNERGII
Przepisy nie wspierają w sposób wyraźny i jednoznaczny efektu synergii pomiędzy współfinanso-• 
wanymi programami, niezależnie od tego, czy dotyczy to jednego czy też wielu krajów. Taki sam 
wniosek sformułowano w odniesieniu do efektu synergii pomiędzy programami współfinansowanymi a programami państw członkowskich lub sektora prywatnego.
Ani w przepisach odnoszących się do programów, ani też w odpowiedniej dokumentacji nie wspo-
• 
mina się, w jaki sposób uzyskać można efekt synergii. Nie ma także dowodów na to, że którakolwiek 
kampania w sposób skuteczny zachęciła do współpracy na poziomie Unii. […] Pomiędzy współfinan-sowanymi programami nie zaobserwowano żadnego efektu synergii ani też nie stwierdzono istnienia 
specjalnego narzędzia koordynacji […].
Jedynie władze krajowe i organizacje inicjujące mogą zapewnić komplementarność pomiędzy 
• 
europejskimi, krajowymi i prywatnymi inicjatywami promocyjnymi. Choć udało się uniknąć działań 
powielanych i wzajemnie sprzecznych, stwierdzono niewielki efekt synergii […]. Niejednorodność 
wspieranych programów nie sprzyja komplementarności pomiędzy programami europejskimi.RAMKA 4 23.  W dostępnych sprawozdaniach z oceny5, choć przyznano, że współfinan-
sowanie wspólnotowe mogło przynieść pozytywne skutki, to podkreś-
lono także brak narzędzia koordynacji oraz słabo zauważalny efekt synergii i komplementarności (zob. ramka 4 ).
TRUDNOŚCI Z OCENĄ ODDZIAŁYWANIA 
RÓŻNYCH PROGRAMÓW
 24.  Aby ustalić, w jakim stopniu dostępne sprawozdania z działalności, 
o których mowa w rozporządzeniach6, umożliwiają Komisji wykaza-
nie lub zmierzenie oddziaływania każdego z programów, kontrole-
rzy Trybunału zbadali próbę 30 programów ukończonych w okresie 
2006–2007.
 25.  Z przeprowadzonego badania wynika, że Komisja nie dysponuje sfor-
malizowaną procedurą analizy tych sprawozdań. W skontrolowanej 
dokumentacji nie zawsze można było wskazać ślady takiej analizy,  
a czasami brakowało wszystkich sprawozdań lub innych wymaganych elementów.5 Za okres 2006–2007 Komisja 
zleciła przeprowadzenie siedmiu 
ocen zewnętrznych, dotyczących 
różnych tematów i obszarów geograficznych. Oceny te oparte 
były miedzy innymi na badaniu 
prób programów zrealizowanych 
od 2002 lub 2003 r.
6 Art. 13 i 14 rozporządzenia 
Komisji (WE) nr 1071/2005 
(Dz.U. L 179 z 11.7.2005, s. 1) oraz 
art. 14 i 15 rozporządzenia Komisji 
(WE) nr 1346/2005 (Dz.U. L 212 
z 17.8.2005, s. 16) przewidują 
sporządzanie przez beneficjentów sprawozdań zawierających 
między innymi „podsumowanie 
wykonanych prac” oraz […] ocenę 
„osiągniętych wyników […]”.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych17
 26.  Dane na temat „podsumowania wykonanych prac” są w większości przy-
padków7 wystarczająco szczegółowe, aby umożliwić zrozumienie  
sposobu wydatkowania pieniędzy, a także to, jakie działania zostały zrealizowane, oraz upewnić się, że były one spójne z realizowanym 
celem promocyjnym. Z kolei, choć odnotowano pewną poprawę,  
jakość dostępnych danych dotyczących „oceny osiągniętych wyni-
ków” pozostaje w niewielkim stopniu zadowalająca (zob. ramka 5 ).
Prawie wszystkie sprawozdania zawierają jakościową ocenę  a) 
oddziaływania, ale w większości przypadków nie jest ona udoku-
mentowana ani nawet uargumentowana i nie umożliwia dokonania rzeczywistej oceny wpływu działań.7 W zbadanej próbie kontrolerzy 
znaleźli jednak sześć przypadków, 
w których nie było to prawdą.
PRZYKŁAD OCENY JAKOŚCIOWEJ NIEUDOKUMENTOWANEJ  
W ZBADANYM SPRAWOZDANIU Z DZIAŁALNOŚCI
W części jednego ze zbadanych sprawozdań, zatytułowanej „Ocena oddziaływania projektu”, stwierdzono: 
nawet jeśli brak jest absolutnie precyzyjnych wskaźników, to z pełnym spokojem i przekonaniem można 
zapewnić, że trzyletnia kampania, zrealizowana przez firmę XX, przyniosła znakomite rezultaty, zgodne 
z przewidywaniami określonymi w zatwierdzonym programie, a nawet je przewyższające […].
PRZYKŁAD WSKAŹNIKA NIEODPOWIADAJĄCEGO W PEŁNI CELOM OKREŚLONYM W PROGRAMIE
Celem jednego z programów było poinformowanie konsumentów o szczególnych zaletach produktów mlecznych AOP. Choć w sprawozdaniu z wykonania programu podano liczbę kontaktów, które zostały 
nawiązane w ramach różnych działań, to nie zawarto w nim analizy oddziaływania tych kontaktów na poziom poinformowania konsumentów.
Analiza taka zawarta była za to w sprawozdaniu z wykonania jednego ze skontrolowanych programów 
pt. „Mięso drobiowe”.
PRZYKŁAD WSKAŹNIKÓW PRZEWIDZIANYCH W PROGRAMACH, LECZ NIEBĘDĄCYCH 
PRZEDMIOTEM JAKIEGOKOLWIEK MONITORINGU
W programie pt. „Owoce i warzywa” przewidziano jasne cele wyrażone liczbowo (osiągnąć średnie spo-życie owoców i warzyw na osobę dziennie wynoszące 6,2; osiągnąć średni poziom spożycia czterech 
jabłek na osobę tygodniowo; kiwi: osiągnąć wskaźnik penetracji rynku na poziomie 60%), stwierdzając 
przy tym wyraźnie, że zmiany w stosunku do tych celów będą corocznie monitorowane.
Skontrolowane sprawozdania nie zawierały jednak żadnego wskaźnika odpowiadającego zapowiedzia-
nemu monitoringowi.
W jednym z programów pt. „Wino” przewidziano nawiązanie 10 mln kontaktów, jednak stosowne spra-
wozdania nie zawierały żadnego odniesienia do tego wskaźnika.RAMKA 5
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych18
Większość zawiera wskaźniki ilościowe, jednak najczęściej takie, jak b) 
np. „liczba wygenerowanych kontraktów”. Choć ten rodzaj wskaź-
nika może pomóc w ocenie wpływu działań, to jednak często jest niewystarczający wobec rzeczywistych celów programów, które 
dotyczą wzrostu sprzedaży lub poprawy wiedzy konsumentów.
Niektóre sprawozdania c) 
8 nie zawierają wskaźników oddziaływania, 
choć wskaźniki takie były przewidziane na etapie zatwierdzania programu.
 27.  Uwaga Trybunału dotycząca trudności z oceną oddziaływania różnych pro-
gramów na podstawie dostępnych danych potwierdzona jest w części 
przez wspomniane już różne oceny.
 28.  Istotnie, choć w większości ocen odnotowano pozytywne efekty  
(zob. pkt 29), podkreślono tam także, że zasadniczo skuteczność nie 
jest mierzona lub zmierzenie jej sprawia trudność oraz że problem 
stanowi na przykład ustalenie bezpośredniej zależności między pro-gramami a zaobserwowanymi ewentualnie zmianami sprzedaży lub 
popytu. Wskazuje się także na trudność dokonania pomiaru wydajno-
ści programów (współczynnik koszt–oddziaływanie) (zob. ramka 6 ).8 W zbadanej próbie stwierdzono 
trzy przypadki.
FRAGMENTY SPRAWOZDAŃ Z OCENY WSKAZUJĄCE NA OGRANICZENIA  
W ZAKRESIE POMIARU WYDAJNOŚCI
W przypadku większości programów nie jest obecnie możliwe sformułowanie wniosków dotyczących • 
stosunku kosztu i oddziaływania środków lub działań. […] Ponieważ liczne czynniki zewnętrzne 
wpływają na popyt, nie można ustalić żadnego związku przyczynowego pomiędzy programami informacyjnymi i promocyjnymi a zmianą wspólnotowego popytu na owoce i warzywa. Trudno jest także ustalić związek z popytem na owoce i warzywa w ogóle.
Metody wykorzystywane do oceny stosunku kosztu do realizacji są często subiektywne (mało wiary-
• 
godne i prawdopodobnie tendencyjne) oraz mało dokładne […]; brak precyzyjnych danych ilościo-
wych podczas realizacji [programów] nie pozwala na wydanie uzasadnionego osądu, dotyczącego 
wydajności specjalnych działań lub stosunku kosztu do oddziaływania w przypadku programów […]. Nie przeprowadzono żadnej pogłębionej analizy, dotyczącej rezultatów lub oddziaływania progra-
mów, która dostarczyłaby danych na temat grup docelowych.
Zasadniczo brakuje narzędzia pomiaru skuteczności działań dotyczących poprawy wizerunku pro-
• 
duktów i tematów wspólnotowych, a także popytu na produkty ekologiczne. Poza tym nie istnieje 
żadna norma, która pozwalałaby ocenić zmiany w tej dziedzinie.RAMKA 6
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych19
 29.  Mimo tych trudności oceny wskazują na istnienie pozytywnych efektów 
różnych działań, głównie w zakresie wizerunku lub rozwoju kontaktów 
branżowych na rzecz krajów trzecich. Stosunek kosztów do realizacji różnych działań jest w zasadzie oceniany wręcz pozytywnie w porów-
naniu do standardów obowiązujących w tym sektorze, w szczególności 
jeżeli chodzi o rynek wewnętrzny.
POZIOM WYMAGAŃ STAWIANYCH NA ETAPIE WYBORU 
I ZATWIERDZANIA PROPOZYCJI PROGRAMÓW ULEGŁ POPRAWIE, LECZ WYMAGA JESZCZE UGRUNTOWANIA
 30.  Wobec braku celów i wskaźników pozwalających na potwierdzenie oraz 
zmierzenie oddziaływania polityki skuteczność mechanizmu opiera się w znacznym stopniu na trafności wyboru współfinansowanych  
programów.
WSTĘPNY WYBÓR PROGRAMÓW PROPONOWANYCH 
PRZEZ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE
 31.  W rozporządzeniu przewidziano, że państwo członkowskie ocenia zgod-
ność, stosowność oraz stosunek jakości do ceny dla każdego zapro-
ponowanego programu, a także przekazuje Komisji propozycje tych 
programów, które godzi się współfinansować.
ODSETEK PROPOZYCJI ZATWIERDZONYCH PRZEZ PAŃSTWA CZŁONKOWSKIE  
I UZNANYCH NASTĘPNIE PRZEZ KOMISJĘ ZA NIEKWALIFIKOWALNE
W zbadanej na poziomie Komisji próbie na 30 propozycji programów przekazanych przez państwa 
członkowskie w 2007 r. 10 zostało przez nią odrzuconych z powodu niekwalifikowalności.RAMKA 7
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych20
 32.  Do niedawna jednak liczne państwa członkowskie przekazywały większość 
otrzymanych propozycji po dokonaniu ograniczonej selekcji wstępnej. 
Znalazło to odzwierciedlenie w bardzo niewielkiej liczbie propozycji nieprzekazanych do Komisji, a także w dużej liczbie propozycji prze-
kazanych przez państwa członkowskie, ale ostatecznie odrzuconych 
przez Komisję ze względu na brak kwalifikowalności (zob. ramka 7 ). 
Co więcej, postępowanie państw członkowskich opiera się czasami na dostarczonych przez organizację inicjującą danych, których nie  poddano wystarczającej weryfikacji.
 33.  Aby zachęcić państwa członkowskie do większej wybiórczości, Komisja 
stopniowo precyzowała kryteria, które należy uwzględniać podczas 
oceny propozycji programów. Kryteria te mają na celu określenie ocze-kiwanego poziomu szczegółowości propozycji, rodzaju kontroli, które należy przeprowadzić, oraz niektórych czynników sukcesu wyróżnio-nych przede wszystkim na podstawie wniosków wysnutych z różnych 
przytoczonych tu prac kontrolnych. Proces ten jest jednak jeszcze  
w toku i potwierdzenie jego skuteczności wymagać będzie czasu.
ZATWIERDZONE PROGRAMY , KTÓRE NIE MOGŁY ZOSTAĆ ZREALIZOWANE
Na 81 programów zamkniętych w okresie 2006–2007 (zatwierdzonych między 2003 a 2006 r.) w 17 wyko-rzystano mniej niż 70% przewidzianego początkowo budżetu, przy czym w 11 z nich – mniej niż 40%.
We Włoszech jeden z programów został przerwany po roku i po wykorzystaniu poniżej 20% budżetu, 
a przy realizacji zaplanowanych działań od początku borykano się z problemami prawnymi w docelo-
wych krajach trzecich.
W Hiszpanii największy kiedykolwiek zatwierdzony projekt został zrealizowany do wysokości zaledwie 
34% początkowego budżetu, z powodu problemu z finansowaniem stowarzyszenia, które nie dyspo-
nowało wystarczającymi zasobami.RAMKA 8
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych21
WZROST POZIOMU WYMAGAŃ ZE STRONY KOMISJI
 34.  Z przeprowadzonego przez kontrolerów przeglądu a posteriori  wynika, 
że znacząca liczba programów zatwierdzonych przez Komisję na okres 
2003–2005 nie została doprowadzona do końca, rodząc tym samym pytanie o trafność ich wyboru. Kontrola w państwach członkowskich wykazała liczne przypadki, w których niewątpliwie można by było od 
samego początku przewidzieć te niepowodzenia, gdyby tylko pań-
stwa członkowskie lub Komisja przeprowadziły bardziej szczegółowe badania (zob. ramka 8 ).
 35.  Trybunał stwierdza jednak, że Komisja jest wyraźnie bardziej wybiórcza 
przy zatwierdzaniu projektów, niż miało to miejsce na początku reali-zacji mechanizmu: odsetek zatwierdzeń, przy jednoczesnym wzroście 
liczby otrzymanych propozycji, spadł więc ze 100% w latach 2001–2002 
do niespełna 50% w okresie 2006–2008 (zob. wykres 3 ).
LICZBA PROGRAMÓW ZATWIERDZONYCH/ODRZUCONYCH PRZEZ KOMISJĘWYKRES 3
2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 20080255075100125150
Zatwierdzone Odrzucone
Źródło : Komisja Europejska.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych22
 36.  Oprócz tej analizy kontrolerzy Trybunału wyselekcjonowali próbę 30 pro-
pozycji: zatwierdzonych (15) lub odrzuconych (15) w okresie 2006–
2007 w celu zbadania dostępnej dokumentacji dotyczącej dokonanych wyborów.
 37.  Badanie tej próby wykazało przede wszystkim, że począwszy od 2006 r., 
proces wyboru był oparty na rzetelnej i zasadniczo dobrze udoku-
mentowanej, sformalizowanej procedurze. Wskazane byłoby jednakże wprowadzenie jeszcze pewnych udoskonaleń:
Istniejąca procedura nie pozwala na porównanie między sobą  a) 
wszystkich otrzymanych propozycji na podstawie jednolitego  
zestawu obiektywnych kryteriów. Komisja sama zatem nie stosuje zasady, której stosowania wymaga od państw członkowskich na etapie dokonywanego przez nie wyboru.
Kontrola wykazała także, że monitorowanie problemów poruszo- b) 
nych podczas rozpatrywania wniosków oraz otrzymanych ewentu-
alnie odpowiedzi nie zawsze jest wystarczająco sformalizowane. 
Niektóre propozycje mogą więc zostać odrzucone bez wystar-czającego udokumentowania faktu, że otrzymane odpowiedzi są 
niesatysfakcjonujące, podczas gdy inne propozycje mogą zostać 
zatwierdzone bez udokumentowania otrzymanych odpowiedzi
9. 
Taka sytuacja stanowi ryzyko dla ostatecznego wyboru. Podczas 
kontroli wydano jednak nowe instrukcje, bezpośrednio odnoszące 
się do tego punktu.9 W trzech przypadkach 
z przebadanej próby wykryto po 
jednym z tych dwóch problemów.
FRAGMENTY CELÓW WYZNACZONYCH DLA ZBADANYCH PROGRAMÓW
W programie pt. „Rolnictwo ekologiczne” w następujący sposób sformułowano cele ogólne:
[…] informować i zainteresować ogół społeczeństwa, a przede wszystkim przypadkowego konsumenta. 
Główne cele to: zwiększenie wiedzy na temat specyfiki i zalet; przyczynienie się to wzrostu spożycia 
produktów „bio”; zwiększenie rozpoznawalności znaków firmowych.
W programie pt. „Produkty mleczne” sformułowane cele to: zmiana nawyków żywieniowych lub wpro-
wadzenie większej ilości produktów mlecznych do diety młodzieży.
W obu przypadkach nie sprecyzowano żadnego celu wyrażonego liczbowo ani też nie określono stanu 
początkowego.RAMKA 9
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych23
 38.  W tym samym okresie Komisja istotnie zwiększyła poziom wymagań 
dotyczących szczegółów, które muszą znaleźć się w propozycjach  
programów. Wciąż jednak występują uchybienia dotyczące wymaga-nych informacji na temat oczekiwanego oddziaływania programów 
oraz sposobu jego pomiaru. W rzeczywistości w większości prze-
badanych zatwierdzonych propozycji nie przewidziano celów i/lub  wskaźników wystarczających do zmierzenia oddziaływania programów (zob. ramka 9 ). Uwaga ta w kontekście programów łączy się z uwagą 
sformułowaną w kontekście polityki, którą skrytykowano za brak kon-
kretnych celów oraz odpowiednich wskaźników.
 39.  Tak jak w przypadku polityki jako całości, skuteczność każdego z pro-
gramów jest trudna do zmierzenia, o ile uprzednio nie zostaną okreś-lone precyzyjne cele i wskaźniki, mające za punkt odniesienia jasno przedstawiony stan początkowy.
 40.  W niektórych z przytoczonych wcześniej sprawozdań z oceny podkreślono 
już występujące w różnych programach uchybienia wynikające z braku strategii oraz konkretnych, wymiernych celów (zob. ramka 10 ).
FRAGMENTY SPRAWOZDAŃ Z OCENY DOTYCZĄCE UCHYBIEŃ W PROGRAMACH  
W ZAKRESIE OKREŚLENIA STRATEGII I KONKRETNYCH, WYMIERNYCH CELÓW
Programy wybrane z próby są zgodne z przepisami. […] Ich projekty zawierają jednak niedociągnię-• 
cia, polegające na tym, że cele rzadko wyrażone są ilościowo i nie są uporządkowane pod względem 
ważności. Co więcej, strategie, na których opierają się projekty, są źle opisane.
[…] określenie celów programów przez organizacje inicjujące traktowane jest często jak formalność, • 
a nie rzeczywista próba opracowania odpowiedniej strategii.RAMKA 10
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych24
PRZEPROWADZANE KONTROLE DOTYCZĄCE 
REALIZACJI PROGRAMÓW WYMAGAJĄ 
DALSZEGO UDOSKONALENIA
WYBÓR ORGANÓW WDRAŻAJĄCYCH
 41.  Organ wdrażający odgrywa kluczową rolę w realizacji programu, tak 
że każde uchybienie na etapie kontroli procesu wyboru może mieć konsekwencje zarówno w kwestii prawidłowości, jak i skuteczności 
a także oszczędności. Ryzyko to jest szczególnie duże wtedy, gdy  
część współfinansowania przez organizacje inicjujące jest niewielka 
i ogranicza bezpośredni wkład finansowy beneficjentów dokonujących 
wyboru wykonawcy.
 42.  Kontrola wyboru organu wdrażającego przez organizację inicjującą spo-
czywa głównie na państwie członkowskim. W trzech skontrolowanych 
państwach członkowskich, w szczególności w Hiszpanii i we Włoszech, 
kontrola ta nie była oparta na wystarczająco sformalizowanych i sys-tematycznych procedurach, które dawałyby pewność, że dokonany  
wybór był faktycznie wynikiem „odpowiedniej procedury konkurso-
wej”. W odniesieniu do czwartego z państw członkowskich Trybunał 
wykrył przypadek, w którym dostępne dane wskazywały, że organiza-
cja inicjująca nie przestrzegała zasad wyboru, do których respekto-
wania się zobowiązała. Dane te podawały w wątpliwość przejrzystość 
dokonanego wyboru końcowego. Żadna z tych kwestii nie została  jednak podniesiona w czasie rozpatrywania wniosków.
PRZEDSTAWIENIE WARUNKÓW WYBORU NIEKTÓRYCH ORGANÓW WDRAŻAJĄCYCH
Kontrolerzy stwierdzili, że we Włoszech średni termin między przesłaniem do potencjalnych wykonaw-
ców zaproszenia do składania propozycji a ostatecznym wyborem organu wdrażającego wynosił mniej 
niż 10 dni roboczych.
Przepisy hiszpańskie przewidują, że termin na otrzymywanie ofert od wykonawców w ramach procedury 
zamówień publicznych wynosi 15 dni.
W przypadku wielu zbadanych programów w różnych państwach członkowskich organy wdrażające były 
wybierane po rozpatrzeniu jednej tylko oferty na usługi.RAMKA 11
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych25
 43.  W odniesieniu do zasad wyboru wykonawcy odnotowano bardzo krótkie 
terminy na składanie ofert, co mogło utrudniać złożenie ofert przy 
zapewnieniu odpowiednich warunków. W niektórych przypadkach  wykonawca mógł nawet zostać wybrany na podstawie jednej tylko  
otrzymanej oferty (zob. ramka 11 ).
WZMOCNIONE MONITOROWANIE WYDATKÓW PRZEZ KOMISJĘ
 44.  W ciągu ostatnich dwóch lat Komisja ustanowiła lub wzmocniła swoje pro-
cedury i narzędzia służące do bieżącego monitorowania programów 
i wniosków o płatności ze strony państw członkowskich. Pozwoliło jej 
to wykryć pewną liczbę istniejących już od jakiegoś czasu nieprawidło-wości administracyjnych i rozpocząć ich naprawę: bardziej systema-tyczne otrzymywanie dokumentów wymaganych przepisami, formalne zamknięcie programów od wielu lat już zakończonych, wykrycie błę-
dów, na skutek których państwa członkowskie zaliczały na poczet  
niektórych programów wnioski o płatności wyższe niż zatwierdzone 
kwoty.
 45.  Pomimo tych bezspornych postępów istniejące narzędzia są w dalszym 
ciągu ulepszane. Toteż podczas kontroli wykryto pewne nadal utrzy-
mujące się problemy, podobne do tych opisanych w poprzednim  
punkcie. Zasada zatwierdzania budżetów rocznych na podstawie daty 
przypadającej w rocznicę rozpoczęcia każdego programu10 pozostaje 
przeszkodą w przeprowadzaniu skutecznej corocznej kontroli zaksię-gowanych wydatków w odniesieniu do roku budżetowego.
PRZYKŁADY SUBIEKTYWNYCH ELEMENTÓW, KTÓRE NALEŻY  
UWZGLĘDNIĆ W CHARAKTERZE PRZESŁANIA
W programie pt. „Drób” wykorzystano materiał promocyjny przedstawiający informacje przewidziane 
przepisami, lecz większość wydatków została przeznaczona na reklamy radiowe i telewizyjne bez związku 
z „istotnymi cechami danego produktu lub jego właściwościami” ani nawet z celami lub głównymi prze-
słaniami wytycznych „mięso drobiowe”.
W dwóch kolejnych programach pt. „Wino” prezentowano hasła oraz reklamy wizualne o konotacji 
wybitnie komercyjnej i bez związku z „istotnymi cechami danego produktu lub jego właściwościami”.RAMKA 1210 Na przykład wydatki dla 
dwuletniego programu 
rozpoczynającego się 14 kwietnia roku N zostaną 
zatwierdzone na dwa okresy, 
począwszy od 17 kwietnia roku N 
do 16 kwietnia roku N+1 (rok 1) 
oraz od 17 kwietnia roku N+1 
do 16 kwietnia roku N+2 (rok 2); 
okresy te nie odpowiadają ani latom budżetowym EFOGR, 
ani latom budżetowym innych 
programów.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych26
 46.  Odnośnie do faktycznej zawartości programów przepisy regulujące kryte-
ria kwalifikowalności są czasami przedmiotem interpretacji. Rozporzą-
dzenia11 stanowią w szczególności, że „każde przesłanie informacyjne 
lub promocyjne […] jest oparte na istotnych cechach danego pro-
duktu lub jego właściwościach”, a to kryterium pozostawia szerokie 
możliwości interpretacji. Trudno jest zatem czasami ustalić możliwy do zaakceptowania poziom równowagi pomiędzy przesłaniami odpo-wiadającymi wprost wymaganiom rozporządzenia a bardziej komer-
cyjnymi technikami promocyjnymi (zob. ramka 12 ).
UTRZYMUJĄCE SIĘ UCHYBIENIA W ZAKRESIE KONTROLI 
W NIEKTÓRYCH PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH
 47.  Kontrole przeprowadzone w Hiszpanii i we Włoszech dały Trybunałowi 
możliwość prześledzenia problemów z zarządzaniem i kontrolą,  
które Komisja podnosiła od wielu lat i które doprowadziły już do  
licznych korekt finansowych w następstwie procedur rozpoczętych 
w 2005 r. Okazało się, że w obu państwach członkowskich praktyki  
administracyjne były nadal niewystarczające, aby zapewnić zgodność zarządzania programami oraz ich kontroli z wymogami określonymi 
w przepisach. Stwierdzono przede wszystkim nieprawidłowości tego 
samego typu co te wykryte przez Komisję w 2005 r. (istotne uchybie-
nia w zakresie kontroli, nieprzestrzeganie obowiązujących terminów, 
przypadki przekroczenia maksymalnego 50-procentowego udziału  
wspólnotowego).
 48.  W Hiszpanii zadania związane z kontrolą administracyjną nie były doku-
mentowane w stopniu wystarczającym, aby można było je uwzględnić, 
a poza tym często nie przestrzegano także terminów. Same władze hiszpańskie stwierdzały wielokrotnie, że istniejący system kontroli do 
chwili obecnej nie był w stanie zagwarantować zgodności wydatków 
z ramami prawnymi.
 49.  We Włoszech kontrole przewidziane w rozporządzeniach wspólnotowych 
często nie były przez władze przeprowadzane, a stosowane prak-
tyki administracyjne nie pozwalały zagwarantować przestrzegania  
możliwych do przyjęcia terminów płatności. Stwierdzono uchybienia 
w zakresie kontroli wewnętrznej na poziomie organizacji inicjujących 
oraz organów wdrażających w odniesieniu do ich zdolności do zapew-nienia identyfikowalności wydatków oraz zadowalającego poziomu 
informacji.11 Art. 4 rozporządzeń: 
(WE) nr 1071/2005 oraz 
(WE) nr 1346/2005.
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych27
 50.  W tych dwóch państwach stwierdzono także, że skuteczność kontroli 
mogła być dodatkowo ograniczona w przypadku istotnego udziału  
podwykonawców lub pośredników. W niektórych z tych przypadków kontrolerzy Trybunału nie mieli dostępu do wszystkich dokumentów 
poświadczających, o które wnioskowali.
 51.  W Hiszpanii, podobnie jak we Włoszech, podjęto jednak działania zmie-
rzające do rozwiązania problemów, które są znane od ponad czte-rech lat. Podczas kontroli było jednak zbyt wcześnie na sprawdzenie 
skuteczności wprowadzonych zmian. Potwierdzenie to trzeba będzie 
zatem uzyskać w przyszłości.
 52.  Kontrola przeprowadzona we Francji pozwoliła zaobserwować praktyki, 
które, gdyby udało się je jeszcze pod pewnymi względami udosko-
nalić i uporządkować, w znacznie większym stopniu byłyby zgodne 
z oczekiwaniami.
Źródło : Centre d'Information des Viandes (CIV).
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych28
 53.  Komisja od kilku lat ulepsza mechanizm zarządzania i kontroli wydatków 
związanych z działaniami informacyjnymi i promocyjnymi dotyczą-
cymi produktów rolnych. Proces ten pozwolił już na osiągnięcie pozy-tywnych rezultatów w niektórych dziedzinach, lecz wymaga jeszcze 
dalszego ugruntowania i pogłębienia, w szczególności wobec per-
spektywy wzrostu budżetu przeznaczonego na ten mechanizm.
 54.  Trybunał stwierdził, że istniejący system nie pozwala zmierzyć sku-
teczności działania. Oddziaływanie polityki, choć prawdopodobnie  
pozytywne, jest obecnie trudne do zmierzenia, szczególnie z powodu 
braku konkretnych celów, wynikających z jasno określonej strategii, 
w stosunku do których można by ocenić skuteczność polityki oraz  
monitorować odpowiednie wskaźniki (zob. pkt 16 i 18). Oczekiwane oddziaływanie mechanizmu jest jednak ograniczone przez budżet,  
stosunkowo skromny w porównaniu z mnogością produktów oraz  
obszarów geograficznych, które należy uwzględnić, a także wobec  
braku procedury odpowiedniej do zapewnienia komplementarności 
w stosunku do różnych krajowych lub prywatnych działań promocyj-
nych (zob. pkt 19–23). Odnosząc się do powyższych kwestii, Trybunał 
zaleca  zatem, co następuje:
Należy sprecyzować cele polityki, dbając jednocześnie o skorelo- a) 
wanie poczynionych założeń i przyznanych środków.
Cele te powinny zostać wyrażone jako cele zdefiniowane, wymierne, b) 
osiągalne, odpowiednie i określone w czasie (z ang. SMART), co umożliwi określenie i monitorowanie odpowiednich wskaźników wykonania.
Należy w sposób sformalizowany ustanowić procedurę konsultacji c) 
z ogółem zainteresowanych stron, począwszy od etapu określenia 
strategii aż do wdrożenia procedur, co umożliwi zagwarantowanie komplementarności w stosunku do różnych istniejących działań 
promocyjnych. W tym samym celu Komisja powinna także skło-
nić państwa członkowskie do systematycznego informowania jej 
o rozmaitych formach pomocy i działań promocyjnych istniejących 
na poziomie krajowym.
 55.  W ostatnich latach Komisja była wyraźnie bardziej wybiórcza w kwestii 
wyboru współfinansowanych programów (zob. pkt 34–38). Należy  
jednak zadbać o kontynuowanie tych postępów, zarówno na poziomie 
Komisji (zob. pkt 37–40), jak i państw członkowskich (zob. pkt 31–33). Wobec powyższego Trybunał zaleca , co następuje:WNIOSKI
I ZALECENIA
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych29
Należy kontynuować ulepszenia wprowadzone w procedurze doko- a) 
nywanego przez Komisję wyboru, w szczególności w odniesieniu do 
wymogów w dziedzinie informacji na temat oczekiwanego oddzia-ływania programu oraz sposobu pomiaru tego oddziaływania.
Państwa członkowskie powinny być coraz bardziej wybiórcze, mię- b) 
dzy innymi poprzez weryfikowanie informacji pozwalających na zapewnienie trafności propozycji programów.
 56.  W odniesieniu do realizacji programów oraz legalności/prawidłowości 
wydatków kontrola wyboru organów wdrażających, pełniących klu-
czową rolę, jest jeszcze zbyt ograniczona (zob. pkt 41–43). Komisja 
znacząco wzmocniła przeprowadzany w dalszej kolejności monitoring wydatków (zob. pkt 44–46), jednak w niektórych państwach człon-
kowskich nadal występują istotne uchybienia w zakresie kontroli  
(zob. pkt 47–52). Trybunał zaleca  więc, co następuje:
Należy wzmocnić kontrolę wyboru organów wdrażających. a) 
Uchybienia ujawnione w państwie członkowskim w zakresie kon- b) 
troli powinny stać się przedmiotem monitoringu pozwalającego 
na zapewnienie szybkiej naprawy niedociągnięć.
 57.  Rozważając oczekiwany skutek zastosowania zaleceń Trybunału, należy 
wziąć pod uwagę wysokość budżetu przeznaczonego na mechanizm promocyjny. Komisja przeprowadza obecnie pogłębioną analizę tego mechanizmu, która doprowadzić może w szczególności do zgłosze-
nia propozycji znacznego zwiększenia budżetu przeznaczonego na  
działania promocyjne i informacyjne. Dlatego też Trybunał zaleca jak 
najszybsze wprowadzenie wymienionych ulepszeń.
  Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Trybunał Obrachunkowy 
w Luksemburgu na posiedzeniu w dniu 11 czerwca 2009 r.
W imieniu Trybunału Obrachunkowego
Vítor Manuel da Silva Caldeira
Prezes
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych30
ZAŁĄCZNIK I
ZESTAWIENIE ROZPORZĄDZEŃ OBOWIĄZUJĄCYCH W KONTROLOWANYM OKRESIE
 Rodzaj 
działaniaRada Komisja
2008Rynek 
wewnętrznyRozporządzenie Rady (WE) 
nr 3/2008 z dnia 17 grudnia 2007 r. 
w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na  rynku 
wewnętrznym i w krajach trzecich 
(Dz.U. L 3 z 5.1.2008, s. 1).
Uwaga: połączenie dwóch 
poprzednich rozporządzeń bez wprowadzania istotnych zmian.Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 501/2008 z dnia 5 czerwca 2008 r. 
ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 3/2008 w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na rynku wewnętrznym i w krajach trzecich (Dz.U. L 147 z 6.6.2008, s. 3).Kraje trzecie
Przed 
2008 r.Rynek 
wewnętrznyRozporządzenie Rady (WE) 
nr 2826/2000 z dnia 19 grudnia 
2000 r. w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na rynku wewnętrznym  
(Dz.U. L 328 z 23.12.2000, s. 2).
(Zmienione rozporządzeniem 
Rady (WE) nr 2060/2004 (Dz.U. L 357 z 2.12.2004, s. 3) oraz rozporządzeniem Rady (WE) nr 1182/2007 (Dz.U. L 273 z 17.10.2007, s. 1)).Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 1071/2005 z dnia 1 lipca 2005 r. 
ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2826/2000 w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na  rynku wewnętrznym 
(Dz.U. L 179 z 11.7.2005, s. 1).
Rozporządzenie Komisji (WE) nr 94/2002 
z dnia 18 stycznia 2002 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2826/2000 w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych na  rynku wewnętrznym 
(Dz.U. L 17 z 19.1.2002, s. 20).
Kraje trzecieRozporządzenie Rady (WE) 
nr 2702/1999 z 14 grudnia 1999 r. 
w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych w  państwach 
trzecich , dotyczących produktów 
rolnych (Dz.U. L 327 z 21.12.1999, s. 7).
(Zmienione rozporządzeniem Rady 
(WE) nr 2060/2004).Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 1346/2005 z dnia 16 sierpnia 2005 r. 
ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2702/1999 w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych w  państwach trzecich 
(Dz.U. L 212 z 17.8.2005, s. 16).
Rozporządzenie Komisji (WE) 
nr 2879/2000 z dnia 28 grudnia 2000 r. 
ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 2702/1999 w sprawie działań informacyjnych i promocyjnych dotyczących produktów rolnych  w państwach trzecich 
(Dz.U. L 333 z 29.12.2000, s. 63).
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych31
WYKAZ TEMATÓW, PRODUKTÓW I KRAJÓW,  
KTÓRE MOGĄ ZOSTAĆ OBJĘTE DZIAŁANIAMI
LISTA TEMATÓW I PRODUKTÓW WYMIENIONYCH NA RYNKU WEWNĘTRZNYM
(Źródło : załącznik I do rozporządzenia (WE) nr 1071/2005)
Świeże owoce i warzywa• 
Przetworzone owoce i warzywa• 
Włókno lniane• 
Żywe rośliny i produkty ogrodnictwa ozdobnego• 
Oliwa z oliwek i oliwki deserowe• 
Oleje z nasion• 
Mleko i produkty mleczne• 
Świeże, schłodzone lub mrożone mięso, wyprodukowane zgodnie ze wspólnotowym lub krajowym • 
systemem jakości
Oznakowanie jaj przeznaczonych do konsumpcji• 
Miód i produkty pszczelarskie• 
Wina gatunkowe, wina stołowe ze wskazaniem regionu ich pochodzenia• 
Znak graficzny dla najbardziej odległych regionów ustanowiony w prawodawstwie rolnym• 
Chroniona nazwa pochodzenia produktu (AOP), chronione oznaczenie geograficzne (IGP) lub gwa-• 
rantowane tradycyjne specjalności (STG)
Rolnictwo ekologiczne• 
Mięso drobiowe• 
WYKAZ PAŃSTW TRZECICH, W KTÓRYCH MOŻNA  
PROWADZIĆ DZIAŁANIA PROMOCYJNE
(Źródło : załącznik do rozporządzenia (WE) nr 1346/2005)
A.  P AŃSTWA
Republika Południowej Afryki• 
Była Jugosłowiańska Republika Macedonii• 
Australia• 
Bośnia i Hercegowina• 
Bułgaria• 
Chiny• 
Korea Południowa• 
Chorwacja• 
Indie• 
Japonia• 
Norwegia• 
Nowa Zelandia• 
Rumunia• 
Rosja• 
Serbia i Czarnogóra, w tym Kosowo• 
Szwajcaria• 
Turcja• 
Ukraina• ZAŁĄCZNIK II
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych32
B.  O BSZARY  GEOGRAFICZNE
Afryka Północna• 
Ameryka Północna• 
Ameryka Łacińska• 
Azja Południowo-Wschodnia• 
Bliski i Środkowy Wschód• 
WYKAZ PRODUKTÓW MOGĄCYCH BYĆ PRZEDMIOTEM DZIAŁAŃ  
PROMOCYJNYCH W PAŃSTWACH TRZECICH
(Źródło : załącznik do rozporządzenia (WE) nr 1346/2005)
Świeża, schłodzona lub mrożona wołowina, cielęcina i wieprzowina; przetwory spożywcze oparte • 
na tych składnikach
Wysokiej jakości mięso drobiowe• 
Przetwory mleczne• 
Oliwa z oliwek i oliwki deserowe• 
Wina stołowe z oznaczeniem geograficznym, win gatunkowych produkowanych w określonych regio-• 
nach (v.q.p.r.d.)
Napoje spirytusowe z oznaczeniami geograficznymi lub o zastrzeżonym, tradycyjnym opisie• 
Świeże owoce i warzywa, a także przetwory owocowe i warzywne• 
Przetwory ze zbóż i ryżu• 
Włókno lniane• 
Żywe rośliny i produkty ogrodnictwa ozdobnego• 
Produkty objęte chronioną nazwą pochodzenia produktu (AOP), chronionym oznaczeniem geogra-• 
ficznym (IGP) lub gwarantowane tradycyjne specjalności (STG)Produkty ekologiczne
• ZAŁĄCZNIK II
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych33
ODPOWIEDZI KOMISJI
STRESZCZENIE
I.
Od 1999 r. Unia Europejska rozwija globalną 
i spójną politykę informacyjną i promocyjną 
dotyczącą produktów rolnych i sposobów ich 
wytwarzania, a także produktów żywnościo-wych na bazie produktów rolnych. Współfi-nansowane przez nią kampanie informacyjne i promocyjne mogą być prowadzone na rynku 
wewnętrznym UE lub w krajach trzecich.
V.
W trosce o prawidłowe zarządzanie i w poszu-kiwaniu dalszych usprawnień w realizacji tej 
polityki Komisja zleciła w latach 2006–2008 
przeprowadzenie łącznie 8 zewnętrznych  opracowań oceniających, z których uzyskano 
wnioski i zalecenia operacyjne.
W tych 8 opracowaniach oceniających pro-
gramy promocyjne skierowane na rynek  wewnętrzny i do krajów trzecich oraz  
2 odnoś nych sprawozdaniach podsumo-
wujących zwrócono uwagę zarówno na  
pozytywne oddziaływanie programów pro-
mocyjnych w odniesieniu do celów opisa-nych poniżej (zob. pkt 28), jak i na znaczenie tego systemu.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 3/2008 roz-
wija globalną i spójną politykę informacyjną 
i promocyjną dotycząca produktów rolnych. 
W motywie 4 tego rozporządzenia ustala się cztery jasne cele:
uzupełnianie i wzmacnianie dzia- —
łań prowadzonych przez państwa  
członkowskie;
promocja wizerunku tych produktów   —
wśród konsumentów we Wspólnocie  i w krajach trzecich, w szczególno-ści w odniesieniu do jakości, wartości  odżywczych i bezpieczeństwa artykułów spożywczych oraz metod ich produkcji;
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych34
przyczynianie się do otwierania nowych  —
rynków zbytu w krajach trzecich;
wywieranie efektu mnożnikowego na ini- —
cjatywy krajowe lub prywatne.
Ponadto w załączniku I do rozporządzenia  
Komisji (WE) nr 501/2008 określono szczegó-łowe i właściwe cele dla każdego z różnych przedmiotowych produktów.
Jeśli chodzi o ograniczony budżet, należy  
pamiętać, że ma on wyłącznie uzupełniać  
i wzmacniać, zgodnie z zasadą pomocni-
czości, działania prowadzone przez państwa 
członkowskie.
VI.
Cztery cele określone w rozporządzeniu Rady 
(WE) nr 3/2008, jak również cele określone 
w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 501/2008, 
są uznawane przez Komisję za cele SMART  
i muszą być uwzględniane we wszystkich  
odnośnych programach.
Komisja opiera się również na 8 trwających 
ocenach zewnętrznych dotyczących polityki promocyjnej. Dokument AGRI/63454/2007  został przyjęty i rozesłany dnia 2 paździer-
nika 2007 r. do państw członkowskich w celu 
oceny wyników, które powinny zostać osiąg-nięte w przyszłości w ramach programów.
Komisja utrzymuje już regularne kontakty  
z wszystkimi podmiotami zainteresowa-nymi polityką promocyjną w ramach grupy 
konsultacyjnej ds. promocji produktów rol-
nych. Odpowiada ona na wezwania formuło-
wane w ramach grup roboczych, konferencji 
i seminariów organizowanych przez główne 
zainteresowane podmioty. Komisja uczest-
niczy ponadto aktywnie w pracach różnych 
grup monitorujących
1. Bez wątpienia bieżące 
rozważania wewnątrz Komisji w sprawie pro-mocji produktów rolnych zapewnią dalszy  wkład w tym zakresie.
1 Te grupy monitorujące przewiduje art. 12 ust. 1 
rozporządzenia (WE) nr 3/2008.VII.
Programy promocyjne miały i mają skuteczny 
wpływ na promocję europejskich produk-
tów rolnych, jak wynika z 8 zleconych przez Komisję opracowań oceniających.
Brak selektywności i kontroli podczas wstęp-
nego wyboru przez państwa członkowskie  sprawia, że Komisji przedstawiane są pro-
gramy o niewielkiej skuteczności. Jednakże 
dyscyplina stosowania rozporządzenia
2 
przez służby Komisji znacząco ogranicza  
ryzyko wyboru tego typu programów przez Komisję.
Komisja zachęca państwa członkowskie do  
podniesienia poziomu wymagań przy ocenie 
i wyborze proponowanych programów.
VIII.
W celu osiągnięcia usprawnień, zwłaszcza  
w odniesieniu do wymogów dotyczących  
informowania o oczekiwanym oddziaływaniu 
programu i sposobie pomiaru tego oddziały-
wania, służby Komisji opracowały trzy nastę-pujące dokumenty:
wytyczne, które należy wziąć pod uwagę  —
podczas oceny programów współfinanso-wania dotyczących promocji wspólnoto-wych produktów rolnych oraz zarządzania 
nimi (dokument AGRI/60787/2007);
dokument dotyczący kwestii związanych  —
z oceną (dokument AGRI/63454/2007);
jednorodna siatka oceny, dzięki której   —
Komisja może stosować obiektywne  i wymierne kryteria oceny programów  (dokument AGRI/64046/2008).
2 Art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 501/2008.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych35
IX.
Jeśli chodzi o powtarzające się uchybienia 
w Hiszpanii i we Włoszech, po postępowa-
niach przeprowadzonych przez Komisję  w 2004 i 2005 r., które doprowadziły do  znaczących korekt finansowych, Komisja roz-
poczęła postępowania monitorujące w 2007 
i 2008 r. Trzecia kontrola na miejscu jest  przewidziana we Włoszech w 2009 r.
W odniesieniu do tych dwóch państw człon-
kowskich Komisja bada wszystkie lata budże-
towe przedmiotowego środka od 2003 r.  i związane z nim zarządzanie zdecentrali-
zowane prowadzone dotychczas przez te  
kraje. Środki naprawcze przyjęte przez te  
państwa członkowskie są również analizo-
wane w ramach postępowania dotyczącego 
rozliczenia rachunków.
Uwagi Trybunału zostaną również uwzględ-
nione w ramach rozliczenia rachunków.
X.
Kontrola wyboru organów wdrażających  
została wzmocniona w szczególny sposób  dla tych spośród nich, które zostały wybrane po przyjęciu decyzji Komisji w sprawie zaak-ceptowanych programów.
W rezultacie podręcznik dotyczący proce-
dur monitorowania programów przewiduje obecnie w pkt 1.4 i 2 wzmocnioną kontrolę 
przekazywanej przez państwa członkowskie 
dokumentacji dotyczącej krajowych proce-
dur wyboru.
XI.
Kiedy zakończone zostaną wewnętrzne roz-
ważania na temat strategii dotyczącej poli-
tyki promocyjnej współfinansowanej przez 
Unię Europejską, służby Komisji wprowadzą 
w życie wynikające z nich wytyczne.UWAGI
16.
Rozporządzenie Rady (WE) nr 3/2008 roz-
wija globalną i spójną politykę informacyjną 
i promocyjną dotycząca produktów rolnych. W motywie 4 tego rozporządzenia ustala się cztery cele, określane przez Komisję poję-
ciem SMART:
uzupełnianie i wzmacnianie dzia- —
łań prowadzonych przez państwa  
członkowskie;
promocja wizerunku tych produktów   —
wśród konsumentów we Wspólnocie  
i w krajach trzecich, w szczególno-
ści w odniesieniu do jakości, wartości  
odżywczych i bezpieczeństwa artykułów 
spożywczych oraz metod ich produkcji;
przyczynianie się do otwierania nowych  —
rynków zbytu w krajach trzecich;
wywieranie efektu mnożnikowego na ini- —
cjatywy krajowe lub prywatne.
Ponadto w załączniku I do rozporządzenia  
Komisji (WE) nr 501/2008 w odniesieniu do rynku wewnętrznego określono szczegółowe i właściwe cele dla każdego z różnych przed-miotowych produktów.
17.
Komisja opiera się również na 8 trwających 
ocenach zewnętrznych dotyczących polityki 
promocyjnej. Dokument AGRI/63454/2007  
został przyjęty i rozesłany dnia 2 paździer-nika 2007 r. do państw członkowskich w celu oceny wyników, które powinny zostać osiąg-nięte w przyszłości w ramach programów.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych36
18.
Dokument AGRI/63454/2007 opracowany  
przez Komisję na podstawie wyników  zewnętrznych opracowań oceniających doty-
czy 5 głównych tematów
3. Systematyczne  
stosowanie wskaźników we wszystkich pro-gramach zatwierdzonych przez Komisję  umożliwi większe ujednolicenie całej poli-
tyki promocyjnej i podniesienie wymierności 
realizowanych celów.
19.
Wciąż stosunkowo ograniczony charakter  
budżetu wspólnotowego przeznaczonego na 
działania promocyjne i informacyjne uzasad-nia częściowo fakt, iż uzupełnia on jedynie 
i wzmacnia użytecznie działania prowadzone 
przez państwa członkowskie.
Programy promocyjne i informacyjne są  
współfinansowane przez organizacje inicju-
jące, państwa członkowskie i Unię Europej-ską. Taki system współfinansowania pozwala 
na skuteczne egzekwowanie odpowiedzial-
ności różnych zainteresowanych podmiotów 
i użyteczne stosowanie do tej polityki zasady 
pomocniczości.
Odpowiedź do ramki 2 jako całości
Proponowane porównanie powinno uwzględ-niać, iż cele i mechanizmy wymienionych  programów promocyjnych nie są porówny-
walne do celów i mechanizmów wspólnoto-
wej polityki promocyjnej.
3 Spójność między realizowanymi środkami i celami 
rozporządzenia, działania i wykorzystywane kanały 
informacyjne oraz ich opłacalność, zakres i zawartość 
programów, oddziaływanie i skuteczność działań, a także 
komplementarność programów państw członkowskich i programów przedstawianych przez organizacje branżowe.20.
Od momentu wprowadzenia tej polityki  
promocyjnej i informacyjnej (1999 r.) liczne organizacje branżowe reprezentujące pro-
dukty i sektory odnotowały pewien wpływ  
swoich działań w odniesieniu do celów.  Można to sprawdzić w ramach 8 opracowań oceniających zleconych przez Komisję.
22.–23.
Służby Komisji są świadome niedociągnięć  zauważonych przez Trybunał i uwzględ-nionych w opracowaniach oceniających.  W Komisji trwają obecnie rozważania mające na celu poprawę sposobu definiowania, jak i realizacji programów, jeśli chodzi o efekty 
synergii i komplementarność działań pro-
mocyjnych, a także w odniesieniu do innych 
problemów dostrzeżonych przez kontrole-
rów zewnętrznych.
Programy promocyjne i informacyjne są  
współfinansowane przez organizacje ini-
cjujące, państwa członkowskie i Unię Euro-
pejską. Stosując art. 9 rozporządzenia (WE) 
nr 501/2008, państwa członkowskie powinny 
zapewnić spójność z innymi programami  i inicjatywami w ramach swoich obowiązków 
dotyczących należytej realizacji wybranych programów.
Odpowiedź do ramki 4
Tiret pierwsze i drugie
Art. 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 3/2008  przyznaje pierwszeństwo programom  
zaproponowanym przez kilka państw człon-
kowskich i Komisja będzie nadal zachęcać  
reprezentatywne organizacje branżowe do  zgłaszania programów wielonarodowych  i generujących efekty synergii.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych37
Tiret trzecie 
W celu osiągnięcia większych efektów syner-
gii między programami kwestia grupy robo-czej została podniesiona podczas spotkania 
grupy konsultacyjnej ds. promocji w dniu  
12 stycznia 2009 r. Ta grupa robocza mogłaby składać się z organizacji reprezentatywnych na szczeblu ogólnoeuropejskim, jak również 
z przedstawicieli państw członkowskich.
25.
Przeważająca większość programów przed-
stawionych jako przykłady przez Trybu-
nał Obrachunkowy to programy wybrane  
przez państwa członkowskie przed 2005 r.  Programy te nie podlegały zatem różnym  
usprawnieniom wprowadzonym w przepi-
sach wykonawczych
4.
Nawet jeszcze przed ogłoszeniem wyników 
kontroli Trybunału Obrachunkowego Komi-
sja zwracała uwagę państw członkowskich na wszystkie dokumenty, w tym sprawozdania, 
które muszą zostać przeanalizowane.
W wyniku kontroli wewnętrznej w Komi-
sji podręcznik procedur dla podmiotów  zarządzających, które analizują otrzymane  
programy, został wzmocniony w sposób  wskazany przez Trybunał, a nawet bardziej rygorystycznie.
W rezultacie nowe zasady zawarte w tym  
podręczniku procedur zwracają większą  uwagę na analizę odpowiedzi otrzymanych 
od państw członkowskich dotyczących mate-
riałów promujących produkty, sprawozdań  
kwartalnych i rocznych, ocen rocznych i koń-cowych, umów, tzw. template actions, płat-ności okresowych i końcowych oraz stron  internetowych.
4 W następstwie opracowania dokumentu 
AGRI/60787/2007 i AGRI/63454/2007.26.
W wyniku analizy pierwszych zleconych przez 
Komisję zewnętrznych opracowań oceniają-cych problemy te zostały wykryte.
W celu rozwiązania tych problemów dnia  
2 października 2007 r. Komisja rozesłała  do wszystkich państw członkowskich sze-reg wskaźników służących przyszłej ocenie 
wszystkich programów promocyjnych
5.
a)
Skutki działań będzie można przeanalizować 
na programach zatwierdzonych od grudnia 
2008 r.
Większość programów przedstawionych  
przez Trybunał Obrachunkowy jako przy-
kłady w tym punkcie to programy wybrane 
przed 2005 r. Programy te nie podlegały  
zatem różnym usprawnieniom wprowadzo-
nym w przepisach wykonawczych6.
b)
Zob. odpowiedź do pkt 26.
c)
Uwagi zgłoszone przez Trybunał Obrachun-kowy zostały już uwzględnione przez służby Komisji od dnia 2 października 2007 r. Nowe zasady zawarte w podręczniku procedur  zmierzają w tym kierunku i od tego momentu 
szczególna uwaga zostanie zwrócona na  
analizę informacji otrzymanych od państw  członkowskich.
5 Dokument AGRI/63454/2007.
6 Dokumenty AGRI/60787/2007 i AGRI/63454/2007.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych38
Odpowiedź do ramki 5 jako całości
Większość programów przedstawionych  
przez Trybunał Obrachunkowy jako przy-kłady w tym punkcie to programy wybrane 
przed 2005 r. Programy te nie podlegały  
zatem różnym usprawnieniom wprowadzo-nym w przepisach wykonawczych
7.
W wyniku analizy sprawozdań przesłanych  
przez państwa członkowskie Komisja wykryła te różne problemy i zareagowała bezzwłocz-
nie w celu ich rozwiązania, przestrzegając  
cały czas zasady pomocniczości mającej  
zastosowanie do tej polityki
8.
Ponadto nowe zasady zawarte w podręczniku 
procedur Komisji zmierzają w tym kierunku, 
i od tego momentu szczególna uwaga zosta-
nie zwrócona na analizę informacji otrzyma-
nych od państw członkowskich.
Przykład wskaźnika nieodpowiadającego  
bezpośrednio zakładanym celom  
programu
Nowe zasady zawarte w podręczniku proce-
dur Komisji zmierzają w tym kierunku, i od 
tego momentu szczególna uwaga zostanie  zwrócona na analizę informacji otrzymanych 
od państw członkowskich.
Przykład wskaźników ogłoszonych  
w programach, lecz nie objętych  monitorowaniemNowe zasady zawarte w podręczniku proce-dur Komisji zmierzają w tym kierunku, i od tego momentu szczególna uwaga zostanie  zwrócona na analizę informacji otrzymanych od państw członkowskich.
7 Dokumenty AGRI/60787/2007 i AGRI/63454/2007.
8 Z tego powodu komitet zarządzający ds. promocji 
produktów rolnych, którego posiedzenie odbyło się w dniu 
2 października 2007 r., rozesłał do wszystkich państw 
członkowskich dokument AGRI/63454/2007, aby ułatwić 
im lepszy wybór i ocenę skuteczności zarządzanych, 
kontrolowanych i współfinansowanych przez nie programów. W tej kwestii należy odnieść się do pkt 17 
niniejszego dokumentu.28.–29.
Znaczenie i pozytywne oddziaływanie tej  
polityki można łatwo zilustrować, powołu-jąc się na inne części tego samego rozdziału 
cytowanych opracowań oceniających, np.:
„Współfinansowanie z UE umożliwia organi-
zacjom inicjującym prowadzenie ambitnych programów na dużą skalę, skierowanych  do szerokiego kręgu odbiorców przy jed-noczesnym zapewnieniu ich znacznego  oddziaływania […]. Bez współfinansowania z UE niektóre kampanie nie zostałyby prze-prowadzone”, a także „Współfinansowanie  z UE przynosi efekty mnożnikowe głów-nie poprzez ułatwienie realizacji innych  
kampanii i […] promocję współpracy mię-
dzy państwami członkowskimi na szczeblu  
ogólnoeuropejskim”
9.
Inny fragment wskazuje, że: „Kampanie te  
poprawiają wizerunek (promowanych pro-duktów) wśród liderów opinii i zaznajamiają 
opinię publiczną z szerszym asortymentem 
produktów niż wcześniej” oraz „[…] Współ-
finansowanie z UE było wyraźną zachętą  
dla grup branżowych do współdziałania  i poprawy stopnia integracji sektora […].  
W szczególności drobni producenci poczuli się zachęceni do organizowania własnych  kampanii promocyjnych poza swoimi regio-nami produkcji
10.
Ponadto „[…] Oświadczają oni również, że  
bez współfinansowania programy nie byłyby 
realizowane w ogóle lub na ograniczoną  
skalę”11.
9 Sektor owoców i warzyw, listopad 2007 r.
10 Sektor wina, kwiecień 2007 r.
11 Produkty sektora organicznego, listopad 2006 r.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych39
Ponadto nawet przed rozpoczęciem kon-
troli Trybunału Obrachunkowego (4 kwiet-nia 2008 r.) i jeszcze przed końcem cyklu  
zewnętrznych opracowań oceniających zle-
conych przez Komisję (grudzień 2008 r.) na podstawie wniosków i zaleceń zawartych  w dostępnych opracowaniach oceniają-
cych służby Komisji opracowały dokument  
AGRI/63454/2007 dotyczący kwestii zawar-tych w ocenie.
Odpowiedź do ramki 6
Jeśli chodzi o owoce i warzywa, szczegó- —
łowe wytyczne zawarte w rozporządze-niu (WE) nr 501/2008
12 pokazują, że cele 
wspólnotowej polityki informacyjnej  i promocyjnej są dużo szersze i bardziej złożone i z pewnością wykraczają poza  zwykłe ilościowe ujęcie konsumpcji.
  Ewidentnym przykładem takiego wie-
lowymiarowego i złożonego charakteru 
współfinansowanych programów jest  
program „Food Dudes”, który w 2006 r. 
uhonorowano nagrodą Światowej Orga-
nizacji Zdrowia za starania w walce z oty-
łością u dzieci.
12 Zgodnie z wytycznymi rozporządzenia (WE) nr 501/2008 
głównymi celami współfinansowanych programów 
w sektorze owoców i warzyw świeżych jest „poprawa wizerunku tych produktów jako »świeżych« i »naturalnych«, 
zachęcenie do ich regularnej konsumpcji oraz obniżenie 
średniego wieku konsumentów. Ten ostatni cel można 
osiągnąć poprzez zachęcanie młodzieży do konsumpcji 
świeżych owoców i warzyw, w szczególności dzieci i młodzieży w placówkach szkolnych”.
 Jeśli chodzi o owoce i warzywa przetworzone, zgodnie 
z głównym celem określonym w wytycznych rozporządzenia 
(WE) nr 501/2008 „wizerunek tych produktów powinien 
zostać unowocześniony i odmłodzony poprzez dostarczenie 
informacji niezbędnych do zachęcania do konsumpcji”.Służby Komisji zaproponowały środki   —
naprawcze w odniesieniu do negatyw-nych uwag przedsiębiorstw prowadzą-
cych oceny zewnętrzne po otrzymaniu  
ich sprawozdań.
  Służby Komisji zwróciły szczególną  
uwagę na kwestię metod wykorzystanych 
do oceny stosunku kosztu do realizacji  na podstawie oceny programów dotyczą-
cych rynku wewnętrznego
13.
  System monitorowania został znacząco 
ulepszony, dzięki czemu Komisja, otrzy-mując sprawozdania roczne dla każdego programu, zwraca szczególną uwagę na ocenę państw członkowskich w odnie-
sieniu do wprowadzonych środków.
Służby Komisji zaproponowały środki   —
naprawcze w odniesieniu do negatyw-nych uwag przedsiębiorstw prowadzą-
cych oceny zewnętrzne po otrzymaniu  
ich sprawozdań.
30.
Skutki działań będzie można przeanalizować 
na programach zatwierdzonych od grudnia 2008 r.
Zob. odpowiedź dotyczącą pkt 26 a).32.
Brak selektywności i kontroli podczas wstęp-
nego wyboru przez państwa członkowskie  
sprawia, że Komisji przedstawiane są pro-
gramy o niewielkiej skuteczności. Jednakże dyscyplina stosowania rozporządzenia
14 
przez służby Komisji znacząco ogranicza  ryzyko wyboru tego typu programów przez Komisję.
13 Z dnia 15 lutego 2009 r.
14 Art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 501/2008.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych40
Komisja stara się zachęcać państwa człon-
kowskie do podniesienia poziomu wyma-gań przy ocenie i wyborze proponowanych 
programów.
33.
Trybunał odnosi się do dokumentu  AGRI/63454/2007 z dnia 2 października  2007 r. Od tego czasu programy są oceniane m.in. na podstawie kryteriów określonych  w tym dokumencie.
Jak wskazano już w pkt 18, dokument  
AGRI/63454/2007 opracowany przez Komi-sję na podstawie wyników zewnętrznych  badań oceniających, dotyczy spójności  realizowanych środków z celami rozporzą-
dzenia, informacyjnych działań i kanałów  
wykorzystywanych oraz ich opłacalności,  
zakresu i zawartości programu, oddziaływa-
nia i skuteczności działań oraz komplemen-tarności programów państw członkowskich 
i programów przedstawionych przez organi-
zacje branżowe.
Proces ten został zastosowany w odnie-
sieniu do 2009 r. na podstawie wybranych  
przez Komisję programów dotyczących rynku wewnętrznego; programy wybrane wstępnie 
przez państwa członkowskie zostały prze-słane do Komisji w dniu 15 lutego 2009 r.
34.
Służby Komisji w dniu 5 września 2006 r.  
przeprowadziły gruntowne sprawdzenie  
wszystkich programów realizowanych w tym 
terminie. Komisja stwierdziła dzięki temu,  że znaczna liczba programów nie została  dokończona. Komisja podjęła niezwłocznie działania w stosunku do odnośnych państw 
członkowskich i wprowadziła konieczne  
środki naprawcze.Odpowiedź do ramki 8 jako całości
Niektóre niedokończone programy były  
w pełni zgodne z kryteriami wyboru okreś-lonymi przez poszczególne państwa człon-
kowskie, kiedy przekazywały je one Komisji. 
Na podstawie dokumentacji przesłanej przez państwa członkowskie – w szczególności  chodzi o kartę identyfikacyjną – Komisja  
nie wykryła wystarczających elementów  
do odrzucenia przedmiotowych progra-mów w kontekście właściwych przepisów  
rozporządzenia.
Niektóre wskazane przez Trybunał problemy 
dotyczą nieprzewidywalnych kwestii, których nie można było przewidzieć w momencie  
wyboru programów przez państwa człon-
kowskie ani w momencie ich zatwierdzania 
przez Komisję.
Trzeba jednak podkreślić, że większość uwag 
Trybunału Obrachunkowego dotyczy pro-gramów już zakończonych. Obecnie średni  
wskaźnik realizacji programów wynosi 85% 
od początku obowiązywania środka.
Taki wzrost wskaźnika wykonania wynika  
głównie z nowych przepisów i narzędzi  wprowadzonych przez Komisję w celu moni-torowania programów od czerwca 2006 r.,  zwłaszcza monitorującego programu infor-matycznego MPP (Management Promotion  
Programme) oraz przekazanych państwom  
członkowskim wzorów do celów regularnego zgłaszania działań do realizacji i związanych 
z nimi płatności.
37.
a)Od dnia 7 listopada 2008 r. służby Komisji  opracowały jednorodną siatkę oceny
15, która 
stanowi część podręcznika procedur. Siatka 
ta umożliwia Komisji obiektywną ocenę  wszystkich programów.
15 Dokument AGRI/64046/2008.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych41
b)
Trybunał uznał, iż po przeprowadzeniu kon-
troli w dniu 2 października 2008 r. wpro-wadzono formalną procedurę obejmującą  
nowe instrukcje dotyczące monitorowa-
nia ujawnionych problemów i odpowiedzi  otrzymywanych ostatecznie przez państwa członkowskie.
38.
Nadal możliwe są usprawnienia w zakre-sie definicji i realizacji programów pro-mocyjnych
16.
Zob. odpowiedź dotyczącą pkt 17.39.
Programy informacyjne i promocyjne są oce-
niane od dnia 15 lutego 2009 r. na podstawie 
ich skuteczności, która jest weryfikowana  
zgodnie z nową siatką oceny.
40.
Służby Komisji są świadome niedociągnięć, 
które sygnalizowane są w opracowaniach  
oceniających. Obecnie trwają rozważa-
nia mające na celu poprawę definicji, jak  i realizacji programów, jeśli chodzi o efekty 
synergii i komplementarność działań pro-mocyjnych, lecz również w odniesieniu do  innych problemów dostrzeżonych przez kon-trolerów zewnętrznych.
41.
Zatwierdzanie i kontrola wyboru organu  
wdrażającego leży w gestii państwa  
członkowskiego
17.
16 Dokument AGRI/63454/2007 wszedł w życie.
17 Motyw 8 i art. 12 rozporządzenia (WE) 501/2008.Komisja stwierdza, że dyscyplina wyboru  programów przez służby Komisji ogranicza ryzyko negatywnego wpływu wszelkich nie-
dociągnięć w zakresie weryfikacji wyboru  
organów wdrażających na regularność, sku-teczność i opłacalność współfinansowanych programów.
42.
W szczególnym przypadku dotyczącym orga-nów wdrażających wybranych po przyjęciu decyzji Komisji w pkt 1.4 i 2 obowiązującego obecnie podręcznika procedur przewiduje  się wzmocnienie kontroli wyboru organów  wdrażających, gdyż państwa członkowskie  
muszą przekazać Komisji całą dokumen-
tację związaną z procedurą wyboru tych  
organów.
43.–44.
Podczas wyboru programów służby Komi-sji sprawdzają, czy organy wdrażające były 
objęte procedurami przetargowymi zgod-
nymi z zasadami konkurencji. Jest to jedna 
z pozycji wykazu kontrolnego dla organizacji 
inicjujących odpowiedzialnych za weryfika-cję kwalifikowalności przetargów.
W trakcie prowadzonych postępowań Komi-
sja wykryła nieprawidłowości dotyczące  procedur przetargowych dla organów  wdrażających. Zgodnie z zasadą pomocni-
czości państwa członkowskie muszą zapew-nić przestrzeganie przepisów dotyczących  
konkurencyjności zawartych w rozporządze-
niu. Komisja nałożyła korekty finansowe na 
państwa członkowskie, w których wykryto  uchybienia w zakresie przestrzegania tych  przepisów.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych42
45.
W Komisji trwają obecnie rozważania mające 
na celu znalezienie odpowiedniego rozwią-zania, dzięki któremu każdy etap programu 
będzie mógł być dostosowany do roku  
budżetowego EFRG bez zbytniego usztyw-niania systemu lub bez nadmiernego ograni-czania możliwości realizacji programów.
46. oraz ramki
Bez uszczerbku dla stosowania zasady pomoc-niczości służby Komisji zwracają szczególną uwagę na kwestię wyboru przesłania w celu zapewnienia właściwej równowagi między  aspektami informacyjnymi i komercyjnymi  kampanii promocyjnych.
Stosowana przez służby Komisji procedura  
wyboru
18 zapewnia jednorodne i bezstronne 
traktowanie wszystkich programów.
W toku prowadzonych postępowań Komisja 
wykryła pewne niedociągnięcia w przepisach 
dotyczących promocji produktów i infor-
mowania o nich w związku z ich istotnymi  
cechami lub ich właściwościami. Zgodnie  
z zasadą pomocniczości państwa człon-kowskie muszą zapewnić przestrzeganie  
zatwierdzonych przez Komisję przepisów  dotyczących przesłania promocyjnego. Komi-sja nałożyła korekty finansowe na państwa członkowskie, w których wykryto uchybienia w zakresie przestrzegania tych przepisów.
18 Wyznaczenie do każdego programu pierwszego 
czytającego i drugiego czytającego, sprawdzenie wszystkich 
programów przez komitet oceniający oraz uczestnictwo 
ekspertów zewnętrznych w procesie wyboru.47.–52.
Komisja wszczęła postępowania monitoru-
jące w 2007 i 2008 r. w następstwie zna-czących korekt nałożonych na Hiszpanię  
i Włochy po postępowaniach w 2005 r. Komi-
sja objęła Włochy ponowną analizą ryzyka, a w 2009 r. planuje się trzecie postępowanie (kontrolę na miejscu)
19 obejmujące wydatki 
w 2008 i 2009 r., a w razie konieczności rów-
nież późniejsze.
W odniesieniu do tych dwóch państw człon-
kowskich Komisja bada wszystkie lata budże-
towe przedmiotowego środka od 2003 r.  
i związane z nim zarządzanie zdecentrali-zowane prowadzone dotychczas przez te  kraje.
W ramach tych audytów monitorujących  
dotyczących Włoch
20 i Hiszpanii21 Komisja  
zażądała od tych państw członkowskich  
m.in. poinformowania o przyjętych środ-kach naprawczych, procedurach kontrolnych 
i instrukcjach przekazanych właściwym orga-
nom kontrolnym.
Istnienie i wpływ zmian zgłoszonych przez 
te państwa członkowskie są obecnie anali-
zowane w ramach trwających postępowań  monitorujących dotyczących rozliczenia  
rachunków.
Oprócz korekt Komisja skierowała zalecenia 
do tych państw członkowskich, aby zaostrzyły najważniejsze kontrole i usunęły niedociąg-
nięcia dotyczące podwykonawstwa.
Komisja podziela opinię Trybunału, zgodnie 
z którą praktyki Francji były znacznie bar-dziej zgodne z oczekiwanymi praktykami,  podkreśla jednak, że wystosowała wobec  Francji szereg zaleceń mających na celu  ulepszenie tych praktyk.
Uwagi Trybunału zostaną również uwzględ-
nione w ramach rozliczenia rachunków.
19 LA/2009/006/IT.
20 LA/2007/020/IT.
21 LA/2008/007/ES.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych43
WNIOSKI 
I ZALECENIA
54.
Od 1999 r. Unia Europejska rozwija globalną 
i spójną politykę informacyjną i promocyjną dotyczącą produktów rolnych i sposobów ich wytwarzania, a także produktów żywnościo-
wych na bazie produktów rolnych. Współfi-
nansowane przez nią kampanie informacyjne i promocyjne mogą być prowadzone na rynku 
wewnętrznym UE lub w krajach trzecich.
W trosce o należyte zarządzanie i w poszuki-
waniu dalszych ulepszeń w realizacji tej poli-tyki Komisja zleciła między 2006 a 2008 r.  przeprowadzenie 8 zewnętrznych opracowań oceniających, które wykazały znaczenie tego 
systemu i jego pozytywnego oddziaływania 
(zob. pkt 28). Sformułowano już wnioski  
i zalecenia operacyjne.
Wspomniane 8 opracowań oceniających  
programy informacyjne i promocyjne oraz  
dwa odnośne sprawozdania podsumowujące 
zlecone przez Komisję również podkreślają 
pozytywne oddziaływanie programów pro-
mocyjnych w odniesieniu do czterech kon-
kretnych celów tej strategii określonych  w przedmiotowych przepisach. Ze względu 
na ograniczenia budżetowe nie można zapo-minać, że celem jest uzupełnienie i wzmoc-nienie działań państw członkowskich.
a)
Wymienione 4 cele polityki promocyjnej  
określone w pkt V są jednoznaczne.Ponadto w załączniku I do rozporządzenia  
Komisji
22 określono szczegółowe cele dla  
każdego z różnych przedmiotowych produk-tów. Celom tym towarzyszy ogólna analiza sytuacji, która doprowadziła do wprowadze-
nia działań promocyjnych i informacyjnych dotyczących przedmiotowych produktów,  
grup docelowych, głównych przesłań,  
głównych instrumentów oraz czasu trwania 
i zakresu programów. Prowadzone wewnątrz 
Komisji rozważania umożliwią wprowadzenie dalszych usprawnień w tym zakresie.
b)
Cztery cele określone w rozporządzeniu Rady 
(WE) nr 3/2008, jak również cele określone 
w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 501/2008, 
są uznawane przez Komisję za cele SMART  i muszą być uwzględniane we wszystkich  
odnośnych programach.
Dokument AGRI/63454/2007 opracowany  
przez Komisję na podstawie wyników  
zewnętrznych opracowań oceniających doty-
czy 5 głównych tematów. Systematyczne  stosowanie wskaźników we wszystkich pro-
gramach zatwierdzonych przez Komisję  umożliwi korzystne ujednolicenie całej poli-tyki promocyjnej i podniesienie wymierności 
realizowanych celów.
22 Rozporządzenie Komisji (WE) nr 501/2008 ustanawiające 
szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia (WE) 
nr 3/2008.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych44
c)
Komisja utrzymuje już regularne kontakty  
z wszystkimi podmiotami zainteresowa-nymi polityką promocyjną w ramach grupy 
konsultacyjnej ds. promocji produktów rol-
nych. Odpowiada ona na wezwania formuło-wane w ramach grup roboczych, konferencji i seminariów organizowanych przez główne 
zainteresowane podmioty. Komisja uczest-
niczy ponadto aktywnie w pracach różnych grup monitorujących
23.
Prowadzone wewnątrz Komisji rozważania  
umożliwią wprowadzenie dalszych uspraw-
nień w tym zakresie.
55.
a)
Służby Komisji będą nadal usprawniać pro-
cedurę wyboru, podkreślając konieczność  
istnienia odpowiedniej metodologii oceny  
w każdym programie, ściśle opartej na doku-mencie AGRI/63454/2007.
b) 
Służby Komisji zgadzają się z tymi zale-
ceniami.
56.
Komisja przywiązuje ogromną wagę do  przestrzegania przez organy wdrażające  zasad procedury wyboru, zapewniając właś-
ciwe stosowanie art. 11 rozporządzenia  
Rady (WE) nr 3/2008 w sprawie procedur  przetargowych.
Komisja stwierdza, że dyscyplina wyboru  
programów przez służby Komisji ogranicza ryzyko negatywnego wpływu wszelkich nie-dociągnięć w zakresie weryfikacji wyboru  organów wdrażających na regularność, sku-
teczność i opłacalność współfinansowanych 
programów.
23 Te grupy monitorujące przewiduje art. 12 ust. 1 
rozporządzenia (WE) nr 3/2008.Kontrole przeprowadzane są na etapie  
wyboru programów i już po wybraniu  organu wdrażającego. Podobne kontrole  
będą przeprowadzane na późniejszym etapie 
wyboru organu wdrażającego i w grupach  monitorujących.
a)
W przypadku organów wdrażających wybra-nych po przyjęciu decyzji Komisji w pkt 1.4 
i 2 obowiązującego obecnie podręcznika  
procedur przewiduje się wzmocnienie kon-
troli wyboru organów wdrażających, gdyż  
państwa członkowskie muszą przekazać  Komisji całą dokumentację związaną z pro-cedurą wyboru tych organów.
b)
W państwach członkowskich, w których  
wykryto uchybienia w systemie kontroli  
i w odniesieniu do których Komisja zasto-sowała znaczące korekty finansowe, służby 
odpowiedzialne za rozliczanie rachunków  
prowadzą stałe monitorowanie.
57.
Kiedy zakończone zostaną wewnętrzne roz-
ważania na temat strategii dotyczącej poli-tyki promocyjnej współfinansowanej przez 
Unię Europejską, służby Komisji wprowadzą w życie wynikające z nich wytyczne.
ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych45

ODPOWIEDZI
KOMISJI
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009 – Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych47
Europejski Trybunał Obrachunkowy
Sprawozdanie specjalne nr 10/2009
Działania informacyjne i promocyjne dotyczące produktów rolnych
Luksemburg: Urząd Publikacji Unii Europejskiej2009 — 44 str. — 21 x 29,7 cmISBN 978-92-9207-371-8doi:10.2865/52456

Jak otrzymać publikacje UE
Publikacje płatne:
• w EU Bookshop (internetowa księgarnia UE) – http://bookshop.europa.eu• w księgarniach (podając tytuł, wydawcę lub numer ISBN)•  bezpośrednio u naszych przedstawicieli handlowych
Dane kontaktowe przedstawicieli handlowych można uzyskać na stronie http://bookshop.europa.eu lub wysyłając faks na numer +352 2929-42758.
Publikacje bezpłatne:• w EU Bookshop (internetowa księgarnia UE) – http://bookshop.europa.eu•  w przedstawicielstwach lub delegaturach Komisji Europejskiej
Dane kontaktowe przedstawicielstw i delegatur można uzyskać na stronie http://ec.europa.eu lub wysyłając faks na numer +352 2929-42758.
W NINIEJSZYM SPRAWOZDANIU TRYBUNAŁ ANALIZUJE ZARZĄDZANIE 
DZIAŁANIAMI INFORMACYJNYMI I PROMOCYJNYMI DOTYCZĄCYMI PRODUKTÓW ROLNYCH, W CELU SPRAWDZENIA SKUTECZNOŚCI 
REALIZOWANEJ W TEJ DZIEDZINIE POLITYKI, JAK RÓWNIEŻ  
PRAWIDŁOWOŚCI PONIESIONYCH WYDATKÓW.W SPRAWOZDANIU ODNOTOWANO CZYNIONE OBECNIE POSTĘPY W DZIEDZINIE ZARZĄDZANIA TYM MECHANIZMEM, PODKREŚLAJĄC PRZY TYM JEDNAKŻE INNE ASPEKTY WYMAGAJĄCE ULEPSZEŃ. UWAGI DOTYCZĄ W SZCZEGÓLNOŚCI TRUDNOŚCI ZWIĄZANYCH Z DOKONANIEM POMIARU ODDZIAŁYWANIA WSPOMNIANEGO MECHANIZMU, A TAKŻE STWIERDZONYCH W NIEKTÓRYCH PAŃSTWACH CZŁONKOWSKICH UCHYBIEŃ W ZAKRESIE KONTROLI.W SPRAWOZDANIU SFORMUŁOWANO WOBEC TEGO SZEREG  
ZALECEŃ, KTÓRYCH WPŁYW MOŻE BYĆ JESZCZE WIĘKSZY ZE 
WZGLĘDU NA PRAWDOPODOBIEŃSTWO ZWIĘKSZENIA BUDŻETU PRZEZNACZONEGO NA DZIAŁANIA INFORMACYJNE I PROMOCYJNE 
DOTYCZĄCE PRODUKTÓW ROLNYCH, O ILE PROWADZONA OBECNIE 
PRZEZ KOMISJĘ ANALIZA SKŁONI JĄ DO ZAPROPONOWANIA TAKIEGO 
WŁAŚNIE ROZWIĄZANIA.
EUROPEJSKI TRYBUNAŁ OBRACHUNKOWYQJ-AB-09-009-PL-C
eQb:IQiIQiqbIhbTI: