1.WYPEŁNIANIE MIĘDZYNARODOWYCH ZOBOWIĄZAŃ UNII EUROPEJSKIEJ

Przestawienie wizji neutralności klimatycznej do 2050 r.

W listopadzie 2018 r. Komisja Europejska przedstawiła swoją wizję strategiczną „Czysta planeta dla wszystkich”. Strategia ta pokazuje, w jaki sposób Europa może przewodzić w dążeniu do osiągnięcia neutralności klimatycznej poprzez inwestycje w realistyczne rozwiązania technologiczne, wzmocnienie pozycji obywateli i dostosowanie działań politycznych w ważnych obszarach, takich jak polityka przemysłowa, finanse lub badania naukowe, gwarantując jednocześnie zachowanie sprawiedliwości społecznej na potrzeby sprawiedliwej transformacji. Na rys. 1 przedstawiono jedną wykonalną ścieżkę prowadzącą do osiągnięcia zerowej emisji gazów cieplarnianych w 2050 r.

Strategiczna wizja Komisji jest zaproszeniem dla wszystkich instytucji Unii, parlamentów narodowych, sektora przedsiębiorstw, organizacji pozarządowych, miast i gmin, a także dla obywateli, zwłaszcza młodzieży, do udziału w zapewnianiu, aby UE mogła nadal być wzorem i zachęcać innych partnerów międzynarodowych do naśladowania. W przeciągu 2019 r. wizja strategiczna Komisji była szeroko omawiana w instytucjach UE i wśród zainteresowanych stron. Ta starannie przygotowana debata stanowi krok w kierunku przyjęcia długoterminowej ambitnej strategii do początku 2020 r. i jej przedstawienia na forum Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu (UNFCCC),, zgodnie z wymogami porozumienia paryskiego.

W 2018 r. emisje gazów cieplarnianych zmniejszyły się o 2,0 %, podczas gdy gospodarka UE nadal się rozwijała

Ze wstępnych danych (zob. wykres 2) wynika, że w 2018 r. wielkość emisji gazów cieplarnianych w UE (w tym w lotnictwie międzynarodowym) spadła o 23 % w porównaniu z poziomem z 1990 r. W związku z tym UE jest na dobrej drodze do osiągnięcia celu wyznaczonego w Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu, polegającego na ograniczeniu emisji gazów cieplarnianych o 20 % do 2020 r. W 2018 r. poziom emisji był o 2,0 % niższy niż w roku 2017. W ten sposób emisje gazów cieplarnianych w UE osiągnęły najniższy poziom od 1990 r. W latach 1990–2018 łączny PKB Unii Europejskiej wzrósł o 61 %. Intensywność emisji gazów cieplarnianych w gospodarce, definiowana jako stosunek emisji do PKB, spadła do 303 g ekwiwalentu CO2 / EUR, czyli do mniej niż połowy poziomu z 1990 r.

Emisje z instalacji stacjonarnych objętych unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS), które stanowią większość emisji pochodzących z produkcji energii elektrycznej i cieplnej oraz przemysłu, zmniejszyły się w latach 2017–2018 o 4,1 %. Ograniczenie to nastąpiło głównie w produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Wynik ten jest zgodny z tendencją obserwowaną na przestrzeni ostatnich pięciu lat, kiedy to nastąpiło znacznie zmniejszenie emisji z tych sektorów. Sytuacja ta wynika w szczególności ze zmian paliw stosowanych do produkcji ciepła i energii elektrycznej, w tym większego wykorzystania odnawialnych źródeł energii.

Emisje nieobjęte systemem EU ETS (takie jak emisje pochodzące z transportu, budynków, rolnictwa i odpadów) zmniejszyły się o 0,9 % w latach 2017–2018. Zmniejszenie to nastąpiło po trzech latach nieznacznego wzrostu emisji z tych sektorów i wynikało głównie ze zużycia energii w budynkach. Emisje z rolnictwa również nieznacznie się zmniejszyły, podczas gdy emisje z transportu wzrosły nieznacznie w porównaniu z 2017 r.

Ponadto emisje pochodzące z lotnictwa międzynarodowego nadal rosły w 2018 r., a ich poziom podniósł się o 19 % w ciągu ostatnich pięciu lat. Emisje te są zasadniczo objęte EU ETS w zakresie ograniczonym obecnie do lotów na Europejskim Obszarze Gospodarczym (EOG).

UE wprowadziła w życie przepisy umożliwiające osiągnięcie swojego celu na 2030 r.

W ramach porozumienia paryskiego Unia zakomunikowała ustalony na poziomie krajowym wkład polegający na ograniczeniu do 2030 r. krajowych emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % w stosunku do poziomu z 1990 r. UE wprowadziła w życie przepisy, jak pokazano na rys. 3, które umożliwią jej wywiązanie się z tego zobowiązania. Skuteczna realizacja wszystkich celów w dziedzinie klimatu, energii i mobilności określonych w prawie Unii mogłaby doprowadzić do redukcji gazów cieplarnianych w UE-28 nawet do około 45 % w 2030 r. w porównaniu z rokiem 1990.

Współpraca z Norwegią i Islandią ukierunkowana na osiągnięcie celu na 2030 r.

Norwegia i Islandia zgodziły się na współpracę z UE ukierunkowaną na osiągnięcie przez nie do 2030 r. celów w zakresie obniżenia emisji gazów cieplarnianych o co najmniej 40 % w stosunku do poziomów z 1990 r. W kontekście Porozumienia EOG Norwegia i Islandia od 2021 r. zaczną wdrażanie rozporządzenia w sprawie wspólnego wysiłku redukcyjnego i rozporządzenia w sprawie LULUCF. Norwegia i Islandia uczestniczą w EU ETS już od 2008 r.