PL    PL 
 
 
 KOMISJA  
EUROPEJSKA   
Bruksela, dnia 8.5.2015 r.  
COM(2015) 191 final  
  
SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, 
EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO -SPOŁECZNEGO I KOMITETU 
REGIONÓW  
Sprawozdanie ze stosowania Karty praw podstawowych UE za 2014 r.  
{SWD(2015) 99 final}   
 
2 
 1. Wprowadzenie  
W niniejszym  piątym sprawozdaniu  rocznym  dokonano  przeglądu realizacji  Karty  praw  
podstawowych  Unii Europejskiej  (zwanej  dalej  „Kartą”) przez  Unię Europejsk ą (UE)  i państwa 
członkowskie  w 2014  r. 
Karta  jest prawnie  wiążąca od dnia 1 grudnia  2009  r. Jest wiążąca dla instytucji  UE przy 
przyjmowaniu  nowych  środk ów. Karta  jest wiążąca dla państw członkowskich,  kiedy  działają 
w zakresie  stosowania  prawa  UE. Karta  jest nowym  źródłem prawa  i stopniowo  zdobywa  znaczenie  
prawne.  W 2014  r. w 210 orzeczeniach  sądów UE1 powołano się na Kartę,2 w 2011  r. — 43, w 2012  r. 
— 87, a w 2013  r. — 114. 
Komisja  w nowym  składzie  pod przewodnictwem  Jeana -Claude'a  Junckera  objęła urząd w listopadzie  
2014  r. Przewodnicz ący Juncker  zobowiązał się: „wykorzysta ć prerogatywy  Komisji  do 
podtrzymywania,  w zakresie  przydzielonych  (...) uprawnień, (...) wspólnych  wartości i praw  
podstawowych,  zapewniaj ąc przy tym należyte poszanowanie  różnorodnych  tradycji  konstytucyjnych  
i kulturowych  28 państw członkowskich ”.3 Przewodnicz ący powierzył odpowiedzialno ść za obszar  
praw  podstawowych  pierwszemu  wicepr zewodnicz ącemu  Fransowi  Timmermansowi.  
Komisja  uwzględnia problematyk ę Karty  we wszystkich  dziedzinach  swojej  polityki.  Ściśle 
współpracuje  z organizacjami  krajowymi,  europejskimi  i międzynarodowymi  w celu propagowania  
praw  podstawowych.   
Podczas  przesłuchania przed  Parlamentem  Europejskim  pierwszy  wiceprzewodnicz ący Timmermans  
zobowiązał się organizowa ć doroczne  seminarium  na temat  aktualnej  sytuacji  w zakresie  praw  
podstawowych  w UE, aby poprawić współpracę i wzmocnić zaangażowanie  polityczne  na rzecz  
propagowania  i ochrony  praw  podstawowych.  Podczas  tego seminarium  państwa członkowskie,  
instytucje  i zainteresowane  strony  będą prowadzić dyskusję, mając na względzie określenie  
i opracowanie  środk ów z zakresu  polityki  dotyczącej praw  podstawowych.  Pierwsze  seminarium,  
które odbędzie się w październiku  2015  r., będzie dotyczyć propagowania  tolerancji  i szacunku,  
szczeg ólnie w celu zapobiegania  nienawiści o charakterze  antysemickim  i antymuzu łmańskim  oraz 
zwalczania  tej nienawiści. Seminarium  poprzedzaj ą konsul tacje  ze społeczeństwem  obywatelskim  
                                                            
1 Sąd, Sąd do spraw  Służby  Publicznej  i Trybunał  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej.  
2 Zob. przegląd  orzecznictwa  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 2014  r., które  zawiera  bezpośrednie  
cytaty  z Karty  lub odwołania  do niej w załączniku  I do dokumentu  roboczego  służb  Komisji.  
3 Zob. Jean-Claude  Juncker,  „Wytyczne  polityczne  na następną kadencję  Komisji  Europejskiej”  na stronie:  
http://ec.europa.eu/priorities/docs/pg_pl.pdf , s. 8.  
 
3 oraz zainteresowanymi  stronami,  w tym dwa dialogi  na wysokim  szczeblu  — z przyw ódcami  
religijnymi  oraz z przedstawicielami  organizacji  niewyznaniowych.  
Niniejsze  sprawozdanie  zawiera  przegląd stosowania  Karty  przez  instytucje  unijne  i państwa 
członkowskie  oraz wobec  tych instytucji  i państw — w szczeg ólności w odniesieniu  do Komisji  
Europejskiej.  Podkreślono w nim znaczenie  Konwencji  o ochronie  praw  człowieka  i podstawowych  
wolności (EKPC)  i przedstawiono  aktualne  inform acje na temat  przystąpienia  UE do tej konwencji.  
Sprawozdanie  po raz pierwszy  zawiera  rozdział na temat  jednego  z nowych  aktualnych  problem ów: 
w tym roku są to „prawa  podstawowe  w otoczeniu  cyfrowym ”. 
2. Stosowanie  Karty  przez  Unię Europejsk ą i odnośnie do UE we 
wszystkich  dziedzinach  jej polityki.  
Instytucje  unijne  są zobowiązane do przestrzegania  Karty  we wszystkich  swoich  działaniach.   
2.1 Działania legislacyjne  
Podczas  procesu  legislacyjnego  niezbędne są systematyczne  kontrole  w zakresie  przestrzegania  praw  
podstawowych,  aby zagwarantowa ć zgodność projekt ów aktów prawnych  z Kartą. W 2011  r. Komisja  
opublikowa ła „Wytyczne  operacyjne  w sprawie  uwzględniania  praw  podstawowych  w ocenach  
skutk ów przeprowadzany ch przez  Komisję”4. W 2014  r. Komisja  zobowiązała się dokonać przeglądu 
swoich  wytycznych  w sprawie  oceny  skutk ów i przeprowadzi ła konsultacje  społeczne5. 
Sprawa  Digital  Rights  Ireland6 unaoczniła potrzebę przeprowadzania  kontroli  projekt ów aktów 
prawnych  w zakresie  przestrzegania  praw  podstawowych.  Trybunał orzekł, że dyrektywa  w sprawie  
zatrzymywania  danych7 jest nieważna w zakresie  naruszania  podstawowego  prawa  do prywatno ści 
oraz podstawowego  prawa  do ochrony  danych  osobowych  zagwarantowanych  w art. 7 i 8 Karty.  
W wyroku  wyjaśniono,  że do prawa  wtórnego  UE należy włączyć szczeg ólne gwarancje  ochrony  praw  
podstawowych,  w tym przepisy  w zakresie  odstępstw  dotyczących  tajemnicy  służbowej  oraz 
wcześniejszej  kontroli  administracyjnej  lub sądowej,  które nie mogą pozostawa ć w zakresie  swobody  
uznania  ustawodawcy  krajowego.  Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  orzekł, że 
zatrzymywanie  danych  służy uzasadnionemu  celowi  leżącemu  w interesie  ogólnym,  mianowicie  walce  
z poważną przestępczością zorganizowan ą, oraz że stanowi  odpowiedni  środek  do osiągnięcia tego 
celu.  Trybunał orzekł jednak  również, że ingerencja  dyrektywy  w prawa  podstawowe  do 
                                                            
4 SEC(2011)  567 final z 6.5.2011.  
5 http://ec.europa.eu/smart -regulation/impact/consultation_2014/index_pl.htm . 
6 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 8.4.2014  w sprawach  C-293/12  i C-594/12  Digital  
Rights  Ireland  i Kaertner  Landesregie rung.  
7 Dyrektywa  2006/24/WE,  Dz.U.  L 105, s. 54. 
 
4 poszanowania  życia prywatnego  i do ochrony  danych  osobowych  nie była ograniczona  do tego,  co 
ściśle niezbędne.  
Niniejszy  wyrok  ma znaczenie  dla wszystkich  instytucji  UE biorących  udział w procesie  
legislacyjnym.  W grudniu  2014  r. Rada  zaktualizowa ła swoje  wytyczne  w sprawie  metodologicznych  
działań podejmowanych  w celu sprawdzenia  przestrzegania  praw  podstawowych  w organach  
przygotowawczych  Rady8. Przeprowadzi ła również szkolenia  swoich  pracownik ów, aby wdrożyć te 
wytyczne.  
2.2 Zarządzanie  środkami  UE 
Zarządzając środkami  UE, instytucje,  organy  i jednostki  organizacyjne  Unii muszą przestrzega ć praw  
podstawowych  zagw arantowanych  w Karcie.  Podobny  obowiązek dotyczy  państw członkowskich  
wtedy,  gdy wdrażają prawo  Unii.   
W sprawie  Liivimaa  Lihaveis  MTÜ9 Trybunał potwierdzi ł wcześniejsze  orzecznictwo  stanowiące, że 
wdrażanie prawa  Unii wymaga  istnienia  powiązania  określonego stopnia  wykraczaj ącego  poza  
bliskość danych  dziedzin  lub pośredni  wpływ jednej  dziedziny  na drugą10. W tej sprawie  prawo  UE 
zobowiązywało dwa państwa członkowskie  zaangażowane  w program  operacyjny  do jego wdrożenia.  
Po pierwsze,  państwa członkowskie  zostały zobowiązane do powołania komitetu  monitoruj ącego,  
zgodnie  z art. 63 ust. 1 i 2 rozporządzenia  nr 1083/2006.  Po drugie,  wszystkie  środki  niezbędne do 
wdrożenia tego programu  musiały być zgodne  z rozporządzeniami  nr 1083/2006  i 1080/2006.  
Trybunał Sprawi edliwości Unii Europejskiej  orzekł, że przyjęcie przez  komitet  monitoruj ący 
przewodnika  programowego  stanowi  wdrożenie prawa  UE w rozumieniu  art. 51 ust. 1 Karty.  
Przewodnik  programowy  wykluczy ł możliwość sprawowania  kontroli  sądowej  nad decyzjami  
komitetu  monitoruj ącego  odmawiaj ącymi  finansowania;  Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  
orzekł, że stanowi  to naruszenie  prawa  do skutecznego  środka  odwoławczego  na podstawie  art. 47 
Karty.  
W maju  2014  r. Europejski  Rzecznik  Praw  Obywatelskich  wszczął docho dzenie  w sprawie  
przestrzegania  praw  podstawowych  w polityce  spójności UE11. W odpowiedzi  z dnia 29 października  
2014  r.12 Komisja  zobowiązała się podjąć działania służące poprawie  znajomości Karty  w państwach  
członkowskich  w kontekście zarządzania  europejsk imi funduszami  strukturalnymi  i inwestycyjnymi.  
                                                            
8 Sekretariat  Generalny  Rady,  ST 5377  2015  INIT.  
9 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 12.9.2014  w sprawie  C-562/12  Liivimaa  Lihaveis  MTi. 
10 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 29.05.1997  w sprawie  C-299/95  Kremzow , pkt 16. 
11 http://www.ombudsman.europa.eu/pl/press/release.faces . 
12 http://www.ombudsman.europa.eu/pl/cases/correspondence.faces .  
 
5 Komisja  oficjalnie  przypomnia ła państwom  członkowskim  o obowiązku przestrzegania  Karty.  Oferuje  
również pomoc  z europejskich  fundusz ów strukturalnych  i inwestycyjnych  do celów wspierania  
procedury  odwoławczej . Komisja  przyczyni  się do upowszechniania  dobrych  praktyk  oraz opublikuje  
wytyczne  dla państw członkowskich  dotyczące przestrzegania  Karty  w kontekście zarządzania  
europejskimi  funduszami  strukturalnymi  i inwestycyjnymi  w 2015  r. 
Komisja  wskazała na możliwe naruszenie  ochrony  praw  podstawowych  w tymczasowym  ośrodku  
detencyjnym  dla nielegalnych  migrant ów; Trybunał Obrachunkowy  potwierdzi ł ocenę Komisji  
w sprawozdaniu  specjalnym  w 2014  r. Koszty  wynajmu  ośrodka  zostały włączone  do programu  
krajowego  w ramach  Funduszu  Granic  Zewnętrznych;  Komisja  nie zaakceptowa ła związanych  z tym 
koszt ów, kiedy  program  został zakończony.  Trybunał Obrachunkowy  stwierdził, że to państwo  
członkowskie  nie zastosowa ło się do zakazu  poniżającego  traktowania  (art. 4 Karty)  ani do zasady 
godności człowieka  (art. 1 Karty)  z powodu  złych warunk ów, w jakich  przetrzymywano  nielegalnych  
migrant ów.  
2.3 Aspekt  praw  człowieka  w działaniach  zewnętrznych  UE 
Artykuł 21 Traktatu  o Unii Europejskiej  (TUE)  określa zasady  dotyczące działań zewnętrznych  Unii.  
Potwierdza  rolę UE w propagowaniu  demokracji,  praworządności, powszechno ści i niepodzielno ści 
praw  człowieka  oraz poszanowania  zasad  Karty  Narod ów Zjednoczonych  i prawa  
międzynarodowego.  Kraje,  które chcą przystąpić do UE, muszą przestrzega ć praw człowieka.  
Wszystkie  umowy  o handlu  i współpracy  z państwami  trzecimi  określają prawa  człowieka13 jako 
niezbędny element  stosunk ów między stronami.  
W 2014  r. Europejska  Służba Działań Zewnętrznych  i Komisja  oceniły Plan działania dotyczący praw  
człowieka  i demokracji  (2012–14)14. Plan działania określa 97 konkretnych  działań. Przykładem  są 
wytyczne  UE dotyczące wolności wypowiedzi  w internecie  i poza  nim przyjęte przez  Radę w maju  
2014  r. Wytyczne  te zawierają definicje  i wskaz ówki odnoszące się do ochrony  wolności wypowiedzi  
we wszystkich  jej formach,  w tym do prawa  do posiadania  niezależnej opinii,  prawa  do poszukiwania  
i otrzymywania  informacji  oraz prawa  do rozpowszechniania  wszelkiego  rodzaju  informacji  i idei 
poprzez  dowolne  medium  i bez względu na granice.   
                                                            
13 Termin  „prawa  podstawowe”  jest stosowany  w UE w znaczeniu  pojęcia  „prawa  człowieka”  w ramach  
szczególnego  unijnego  kontekstu  wewnętrzne go. Tradycyjnie  termin  „prawa  podstawowe”  stosuje  się 
w kontekście  konstytucyjnym,  a termin  „prawa  człowieka”  — w prawie  międzynarodowym.  
14 http://eeas.europa.eu/human_rights/index_pl.htm . 
 
6 Opracowany  zostanie  nowy  plan działania na lata 2015–19 dotyczący szczeg ólnie spójności 
wewnętrznej  i zewnętrznej  polityki  dotyczącej praw  człowieka,  zwłaszcza  w zakresie  walki  
z terroryzmem,  migracji  i mobilności oraz handlu.  
Aby osiągnąć cele art. 21 TUE,  Unia  Europejska  stosuje  środki  ograniczaj ące15, które często nadają 
skuteczno ść wiążącym rezolucjom  Rady  Bezpiecze ństwa ONZ  na podstawie  art. 41 lub 42 Karty  
Narod ów Zjednoczonych,  ale które mogą być również autonomicznymi  środkami  UE. Niekt óre ze 
środk ów ograniczaj ących  wiążą się z zamrożeniem  środk ów finansowych  i zasob ów gospodarczych  
niekt órych osób fizycznych  i podmiot ów. Dla przedmiotowych  osób fizycznych  i podmiot ów 
zasadnicze  znaczenie  ma prawo  do dobrej  administracji,  skutecznego  środka  odwoławczego  
i rzetelnego  procesu  sądowego  (art. 41 i 47 Karty  praw  podstawowych  Unii Europejskiej).  W 2014  r. 
do Trybunału Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  wniesiono  sprawy  dotyczące procedury  nakładania  
środk ów ograniczaj ących  na osoby  fizyczne  i podmioty.  Spośród ponad  30 orzeczeń wydanych  w 
2014  r. w sprawie  legalności nałożonych  środk ów ograniczaj ących  Trybunał utrzymał te środki  
jedynie  w jednej  czwartej  spraw;  we wszystkich  innych  sprawach  stwierdzono  nieważność decyzji  
nakładających  środki.  
Jedna  sprawa — wyrok  w sprawie  Yusefa16 — dotyczyła środk ów ograniczaj ących  nałożonych  na 
podstawie  rozporządzenia  Rady  (WE)  nr 881/200217. Rozporządzenie  to służy wykonaniu  rezolucji  
Rady  Bezpiecze ństwa ONZ  dotyczącej zamrożenia aktyw ów osób fizycznych,  podmiot ów i grup, 
które Komitet  Sankcji  ONZ  uznał za stowarzyszone  z Al-Kaidą. Sąd orzekł, że Komisja  zaniechała 
podjęcia działania,  nie zaradzając uchybieniom  formalnym  i nieprawid łowościom  merytorycznym,  
które wpłynęły na zamrożenie środk ów Haniego  El Sayyeda  Elsebai a Yusefa.  Sąd wezwał Komisję do 
wypełniania  swoich  obowiązków dotyczących  starannego  i bezstronnego  badania  zasadności 
zamrożenia aktyw ów, w stosownych  przypadkach  w ramach  „skutecznej  współpracy” z Komitetem  
Sankcji  ONZ18. Komisja  dokonuje  przeglądu powod ów zamrożenia aktyw ów we współpracy  
z właściwymi  organami  ONZ.   
                                                            
15 Zob. art. 215 TFUE.  
16 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 21.3.2014  w sprawie  T-306/10  Hani  El Sayyed  Elsebai  
Yusef  przeciwko  Komisji  Europejskiej . 
17 Rozporządzenie  nr 881/2002,  Dz.U.  L 139, s. 9. 
18 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 21.3.2014  w sprawie  T-306/10  Hani  El Sayyed  Elsebai  
Yusef  przeciwko  Komisji  Europejskiej , pkt 102. 
 
7 Większość spraw19, w przypadku  których Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  stwierdził 
nieważność środk ów ograniczaj ących  nałożonych  na podmioty  lub osoby  fizyczne,  dotyczyła decyzji  
i rozporządzeń Rady,  w których dowody  lub informacje  uzasadniaj ące nałożenie środk ów 
ograniczaj ących  nie były wystarczaj ące, przy czym  Rada  nie została zwolniona  z ciężaru dowodu  
spoczywaj ącego  na niej na podstawie  art. 47 Karty,  zgodnie  z wykładnią w sprawie  Kadi II20. 
W innych  sprawach  Trybunał stwierdził nieważność ze względów proceduralnych21.  
W ramach  polityki  handlowej  dnia 1 stycznia  2014  r. zaczęło obowiązywać zrewidowane  
jednostronne  porozumienie  w sprawie  ogólnego  systemu  preferencji  taryfowych  (GSP  Plus),  które 
zobowiązuje do przestrzegania  podstawowych  konwencji  w dziedzinie  praw  człowieka.  W znaczący 
spos ób wzmocniono  mechanizm  monitorowania,  aby beneficjenci  GSP Plus przestrzegali  swoich  
zobowiązań, w szczeg ólności w zakresie  ratyfikacji  i wdrażania 27 konwencji  międzynarodowych  
dotyczących  praw  człowieka  i innych  kwestii.  Parlament  Europejski  i Rada  również przeprowadzaj ą 
ściślejszą kontrolę tych kwestii.  
3. Stosowanie  Karty  przez  państwa  członkowskie  i wobec  państw 
członkowskich.  
Komisja  nadzoruj e przestrzeganie  Karty  przez  państwa członkowskie  przy wdrażaniu prawa  UE pod 
kontrolą Trybunału Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej.  Komisja  może wszcząć postępowanie  
o naruszenie,  jeżeli stwierdzi,  że do naruszenia  doszło. Sędziowie  krajowi  są świadomi  roli Karty  jako 
narzędzia zapewniaj ącego  przestrzeganie  praw  podstawowych  przez  państwa członkowskie.  Do 
przepis ów prawa  UE i przepis ów prawa  krajowego  opartych  na prawie  UE należy stosować wykładnię 
zgodną z obowiązkami  wynikającymi  z Karty,  aby nadawać skuteczność prawom  zagwarantowanym  
na jej mocy.  Jeśli sąd krajowy  ma wątpliwości co do zastosowania  Karty  lub prawidłowej  wykładni jej 
przepis ów, może — a w przypadku  krajowego  sądu najwyższej instancji  musi  — zwrócić się do 
Trybunału Sprawiedliwo ści Unii Euro pejskiej  o wydanie  orzeczenia  w trybie  prejudycjalnym.  
Odpowied ź Trybunału umożliwia  sądowi  krajowemu  wydanie  wyroku.  Sędziowie  krajowi  regularnie  
korzystają z tej procedury.  Przyczynia  się ona do rozwoju  orzecznictwa  związanego  z Kartą i umacnia  
rolę sędziów krajowych  w jego przestrzeganiu.  W roku 2014  sędziowie  krajowi  zwrócili się do 
                                                            
19 Na przykład  wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 3.07.2014  w sprawie  T-565/12  National  
Iranian  Tanker  Company  przeciwko  Radzie ; Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  
z 9.12.2014  w sprawie  T-439/11  Sport -pari przeciwko  Radzie.  
20 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 18.07.2013  w sprawie  C-584/10  P Komisja  i in. 
przeciwko  Kadi  (Kadi  II), odwołanie  od wyroku  w sprawie  T-85/09  Kadi  przeciwko  Komisji  (Kadi  I). 
21 Zob. na przykład  Tygrysy  – Wyzwoliciele  Tamilskiego  Ilamu  przeciwko  Radzie , T-208/11  i T-508/11.  Niniejszy  
wyrok  jest obecnie  rozpatrywany  w postępowaniu  odwoławczym  – C-599/14  P. 
 
8 Trybunału o orzeczenie  w trybie  prejudycjalnym  w 43 sprawach,22 czyli  nieznacznie  częściej niż 
w latach  poprzednich23. 
3.1 Postępowanie  o naruszenie  
W roku 2013  do Karty  odnos zono  się w pięciu przypadkach  postępowania  o naruszenie;  w roku 2014  
Komisja  odnosiła się do Karty  w 11 przypadkach  takiego  postępowania  na podstawie  art. 258–260 
TFUE.  Karta  jest skierowana  do państw członkowskich  wyłącznie  w zakresie,  w jakim  stosują one 
prawo  Unii.  Postępowanie  o naruszenie  dotyczące Karty  musi  więc odnosić się do przepisu  prawa  
Unii,  który uzasadnia  zastosowanie  Karty  w danej  sprawie.  
Pięć z 11 przedmiotowych  spraw  dotyczy  kwestii  azylu  i migracji24.  
Postępowanie  o naruszenie  w dziedzin ie azylu  i migracji  
W 2014  r. Komisja  wszczęła postępowanie  w sprawie  uchybienia  zobowiązaniom  państwa 
członkowskiego  dotyczące dyrektywy  w sprawie  powrot ów25, w którym przedstawione  zostały 
zastrzeżenia dotyczące czasu  zatrzymania  w ośrodku  detencyjnym,  materialnych  warunk ów takiego  
zatrzymania,  braku  bezpłatnej  pomocy  prawnej  w ośrodkach  detencyjnych  dla osób powracających  
oraz braku  kontroli  sądowej  aktów orzekających  o zatrzymaniu  w ośrodku  detencyjnym  przed  
upływem  sześciu miesięcy, jak również odnośnie do ograniczonej  kontroli  decyzji  o przedłużeniu 
czasu  zatrzymania  w ośrodku  detencyjnym  na okres  dłuższy niż sześć miesięcy (art. 4, 6 i 47 Karty).  
Wszczęto również postępowanie  w sprawie  uchybienia  zobowiązaniom  państwa członkowskiego  
dotyczące nieprawid łowego  stosowania  dyrektywy  w sprawie  warunk ów przyjmowania26 oraz 
dyrektywy  w sprawie  procedur  azylowych27. Komisja  przedstawi ła zastrzeżenia dotyczące czasu  
trwania  procedury  azylowej,  skuteczno ści środk ów odwoławczych  w przypadku  decyzji  odmownych  
w spraw ie wniosku  o azyl,  braku  bezpłatnej  pomocy  prawnej,  zatrzymywania  w ośrodku  detencyjnym  
niekt órych kategorii  osób ubiegających  się o azyl,  co wydaje  się następować automatycznie,  bez 
                                                            
22 Zob. załącznik  II do dokumentu  roboczego  służb  pt. „Przegląd  wniosków  złożonych  w 2014  r. o wydanie  
orzeczenia  w trybie  prejudycjalnym,  które  zawierają  odniesienie  do Karty”.  
23  W roku 2013  i w roku 2012  do Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  wpłynęło  41 wniosków,  które 
zawierały  odniesienie  do Karty.  
24 Więcej  informacji  można  znaleźć  w dokumencie  roboczym  służb  Komisji  załączonym  do niniejszego  
sprawozdania.  
25 Dyrektywa  2008/115/WE,  Dz.U.  L 348, s. 98. 
26 Dyrektywa  2003/9/WE,  Dz.U.  L 31, s. 18. 
27 Dyrektywa  2005/85/WE,  Dz.U.  326, s. 12. 
 
9 dokonywania  indywidualnej  oceny,  prawa  do skutecznego  środka  odwoławczego  od decyzji  
o zatrzymaniu  oraz bezpłatnej  pomocy  prawnej  w ośrodkach  detencyjnych  (art. 6 i 47).  
W 2014  r. Komisja  zbadała, jak państwa członkowskie  stosowały się do postanowie ń Karty  podczas  
wdrażania przepis ów UE na granicach  zewnętrznych  Unii,  w szczeg ólności odnośnie do zasady  non-
refoulement  (art. 4, 6, 18 i 19). Kwestiami  problematycznymi  są zatrzymywanie  w ośrodku  
detencyjnym  i czas zatrzymania  w takim  ośrodku,  warunki  w nim panujące, szczeg ólna sytuacja  
małoletnich,  bezpłatna pomoc  prawna  oraz skuteczne  środki  odwoławcze  w trakcie  procedury  
azylowej  w niekt órych państwach  członkowskich  (art. 6, 24 i 47 Karty).  
Wspólnotowy  kodeks  wizowy  i odwołanie  od odmowy  wydania  wizy  
Pod koniec  roku 2014  Komisja  wezwała pięć państw członkowskich  do podjęcia działań mających  na 
celu zapewnienie,  aby odwołania od decyzji  o odmowie  wydania  wizy,  jej unieważnieniu  lub 
cofnięciu obejmowa ły dostęp do organu  sądowego.   
Rozporządzenie  ustanawiaj ące kodeks  wizowy28 określa procedury  i warunki  wydawania  wiz na 
pobyt  krótki i loty tranzytowe.  Zobowiązuje ono państwa członkowskie  do ustanowienia  prawa  do 
odwołania od odmowy  wydania  wizy,  jej unieważnienia  lub cofnięcia. Art. 47 Karty  przyznaje  
jednostkom  prawo  do skutecznego  środka  prawnego  przed  sądem,  w przypadku  gdy ich praw a 
i wolności zagwarantowane  przez  prawo  Unii zostały naruszone.  Prawo  krajowe  w danych  państwach  
członkowskich  przewidywa ło jednak  wyłącznie  możliwość odwołania przed  pozasądowymi  organami  
administracyjnymi.  Komisja  uznała, że nie spełnia to standardu  niezawisłego sądu określonego  w art. 
47. 
Segregacja  dzieci  romskich  w edukacji  
We wrześniu 2014  r. Komisja  wszczęła postępowanie  w sprawie  uchybienia  zobowiązaniom  państwa 
członkowskiego  dotyczące dyskryminacji  dzieci  romskich  w edukacji,  która stanowi  narusze nie 
dyrektywy  w sprawie  równości rasowej29. Podczas  dyskusji  z Komisją państwo  członkowskie  
uzasadniło swoje  działanie,  odnosząc się do orzecznictwa  Trybunału Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej  dotyczącego  Karty.  W związku z tym Komisja  uznała za niezbędne uściślenie  wykładni 
tego orzecznictwa  w wezwaniu  do usunięcia uchybienia,  w szczeg ólności odnosząc się do art. 21 
Karty,  który zakazuje  dyskryminacji  ze względu na rasę i pochodzenie  etniczne.  
                                                            
28 Rozporządzenie  810/2009/WE,  Dz.U.  L 243, s. 1. 
29 Dyrektywa  2000/43/WE,  Dz.U.  L 180, s. 22. 
 
10 3.2 Wskaz ówki udzielane  państwom  członkowskim  przez  Trybunał 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  (orzeczenia  w trybie  prejudycjalnym)  
Odpowiadaj ąc na wnioski  o wydanie  orzeczeń w trybie  prejudycjalnym,  Trybunał Sprawiedliwo ści 
Unii Europejskiej  w 2014  r. nadal  udzielał sędziom  krajowym  wskaz ówek dotyczących  zastosowa nia 
Karty  i wykładni jej przepis ów. 
Godność  ludzka  osób  ubiegających  się o azyl  
W grudniu  2014  r. Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  orzekł na temat  zagadnień 
przekazanych  przez  holendersk ą Radę Państwa w sprawie  A, B, C przeciwko  Staatssecretaris  van 
Veiligheid  en Justitie  30 dotyczących  wykładni przepis ów UE w zakresie  azylu  odnośnie do metod  
stosowanych  w celu oceny  wiarygodno ści deklarowanej  orientacji  seksualnej  osób ubiegających  się 
o azyl.  Osoby  ubiegające się o azyl oświadczyły, że boją się prześladowania  ze względu na swój 
homoseksualizm  w swoich  państwach  pochodzenia.  Sąd krajowy  zwrócił się do Trybunału 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  z wnioskiem  o stwierdzenie,  czy prawo  UE określa ograniczenia  
odnośnie do sprawdzania  orientacji  seksualn ej osób ubiegających  się o azyl.  Trybunał orzekł, że 
dyrektywa  w sprawie  kwalifikowania31 oraz Karta  określają takie  ograniczenia:  metody  stosowane  
przez  organy  krajowe  muszą uwzględniać prawa  podstawowe,  takie  jak prawo  do poszanowania  
godności człowieka  (art. 1) oraz prawo  do poszanowania  życia prywatnego  i rodzinnego  (art. 7). Od 
osób ubiegających  się o azyl nie można wymagać niczego,  co uchybiłoby godności człowieka  lub 
podważyłoby integralno ść osoby,  na przykład poddawania  się inwazyjnym,  poniżającym badaniom  
medycznym  lub pseudomedycznym  i przechodzenia  natarczywych  przesłuchań; nie można też od nich 
wymagać ani przyjmowa ć fotograficznych  lub filmowych  środk ów dowodowych  dokumentuj ących  
praktyki  seksualne.  Wyrok  ten umożliwia  organom  krajowym  dokonywani e oceny  wniosk ów 
o udzielenie  azylu  w spos ób bardziej  spójny, przy pełnym poszanowaniu  praw  podstawowych.  
Równość  stron  w dziedzinie  ochrony  konsumentów  
Sprawa  Sancheza  Morcilla32 odnosząca się do art. 47 dotyczy  praw  procesowych  konsument ów 
w postępowaniu  w kwestii  egzekucji  wierzytelno ści zabezpieczonej  hipoteką, w którym Trybunał 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  podkreślił znaczenie  równości stron.  Trybunał orzekł, że prawo  
krajowe  jest sprzeczne  z dyrektyw ą w sprawie  nieuczciwych  warunk ów w umowach  kons umenckich  
                                                            
30 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 2.12.2014  w połączonych  sprawach  C-148/13,  C-
140/13  i C-150/13  A, B, C przeciwko  Staatssecretaris  van Veiligheid  en Justitie.  
31 Dyrektywa  2004/83/WE,  Dz.U.  L 304, s. 12. 
32 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 17.7.2014  w sprawie  C-169/14  Sanchez  Morcillo . 
 
11 33 oraz z art. 47 Karty  w przypadkach,  w których nie zapewnia  konsumentom  prawa  do odwołania,  
natomiast  wierzyciel  może skorzysta ć z takiego  prawa  w sytuacji  odwrotnej.  
Trybunał podkreślił również słabą pozycję konsument ów narażonych  na utratę domu. W sprawie  
Kušionovej34 Trybunał orzekł, że na mocy  prawa  UE prawo  do poszanowania  domu  jest prawem  
podstawowym  zagwarantowanym  w art. 7; sądy krajowe  muszą to uwzględnić, stosując dyrektyw ę 
w sprawie  nieuczciwych  warunk ów w umowach  konsumenckich.  
Ne bis in idem  w konwencji  wykonawczej  do układu  z Schengen   
W sprawie  Zorana  Spasica35 Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  ocenił zgodność przesłanki 
wykonania  określonej  w konwencji  wykonawczej  do układu z Schengen  z zasadą ne bis in idem  
określoną w Karc ie (art. 50). 
Konwencja  wykonawcza  do układu z Schengen  stanowi,  że osoba,  której proces  zakończył się 
wydaniem  prawomocnego  wyroku  w jednym  państwie,  nie może być ponownie  sądzona  za ten sam 
czyn  w innym  państwie  (ne bis in idem ). Konwencja  precyzuje  jednak, że zasadę tę należy stosować 
wyłącznie  w przypadku,  kiedy  kara za czyn  została wykonana,  jest w trakcie  wykonywania  lub nie 
może już być wykonana  na mocy  przepis ów prawnych  skazującego  państwa („przesłanka  
wykonania ”). Artykuł 50 Karty  nie odnosi  się jednak  wyraźnie do takiej  przesłanki.  Trybunał 
Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  orzekł, że przesłanka  wykonania  określona w konwencji  
wykonawczej  do układu z Schengen  nie jest sprzeczna  z Kartą. 
3.3. Orzecznictwo  krajowe  powołujące  się na Kartę  
Sędziowie  krajowi  odgrywaj ą kluczową rolę, stojąc na straży praw  podstawowych  oraz państwa 
prawa.  Badania  przeprowadzone  przez  Agencję Praw  Podstawowych36 potwierdzaj ą, że w 2014  r. 
sądy najwyższe państw członkowskich  nadal  odnosiły się do Karty  w poszukiwaniu  wskaz ówek 
i inspiracji,  nawet  w przypadku  spraw  wykraczaj ących  poza  zakres  prawa  UE. 
Komisja  promuje  dialog  i współpracę pomiędzy sędziami.  Nowa  europejska  sygnatura  orzecznictwa37 
ułatwi zrozumienie  wykładni instrument ów UE krajowym  sądom najwyższym,  przy czym  dzięki niej 
                                                            
33 Dyrektywa  93/13/EWG,  Dz.U.  L 95, s. 29. 
34 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 10.9.2014  w sprawie  C-34/13  Monika  Kušionová  
przeciwko  SMART  Capital  a.s. 
35 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 18.7.2014  w sprawie  C-129/14  PPU Zoran  Spasic . 
36 Roczne  sprawozdanie  Agencji  Praw  Podstawowych  za rok 2014  r., które  zostanie  opublikowane  dnia 22 maja  
2015  r. 
37 https://e -justice.europa.eu/content_european_case_law_identifier_ecli -175-pl.do . 
 
12 zyskuje  się dane  dotyczące stosowania  tych instrument ów przez  sądy krajowe.  W ramach  innego  
projektu  współfinansowanego  przez  UE — „Europejska  współpraca  sądowa  w praktyce  sądów 
krajowych  dotyczącej praw  podstawowych ” — wydano  podręcznik  dla sędziów na temat  technik  
interakcji  sądowej  oraz prowadzi  się bazę danych  przedstawiaj ącą wyroki  sądów krajowych  ułożone 
według przepis ów Karty38. 
3.4 Podnoszący się poziom  znajomości Karty.  
Przeprowadzone  w lutym  2015  r. badanie  Eurobarometru39 pokazało, że poziom  znajomości Karty  
nieznacznie  się podni ósł: tylko  14 % ankietowanych  wiedziało, czego  dotyczy  Karta  (11 % w roku 
2012  i 8 % w roku 2007).  Około 51 % ankietowanych  słyszało o Karcie,  ale nie wiedziało dokładnie,  
czym  jest (53 % w roku 2012  i 48 % w roku 2007).  Badanie  Eurobarometru  podkreśla również 
potrzebę zwiększenia  świadomości społecznej  na temat  podmiot ów, do których można się zwracać 
w kwestiach  związanych  z prawami  podstawowymi.  Projekt  „JASNOŚĆ” (ang.  „CLARITY  project”)40 
Agencji  Praw  Podstawow ych ma na celu wskazywanie  obywatelom  organ ów, do których mogą się 
zwrócić w przypadku  zagrożenia praw  podstawowych  (krajowa  instytucja  praw  człowieka,  organ  ds. 
równości lub rzecznik  praw  obywatelskich).  Prace  nad innym  nowym  projektem  — „Nie pukaj  
w niewłaściwe drzwi:  CharterClick!  Łatwe  w obsłudze narzędzie wykrywaj ące naruszenia  będące 
w zakresie  stosowania  Karty  praw  podstawowych  Unii Europejskiej41 — rozpoczęto w lutym  2015  r.; 
projekt  jest współfinansowany  przez  program  „Prawa  podstawowe  i obywatelstw o”. 
W grudniu  2014  r. podczas  konferencji  „Karta  praw  podstawowych  Unii Europejskiej:  Ocena  
i reagowanie  na potrzeby  szkoleniowe  prawnik ów i funkcjonariuszy  publicznych ” (ang.  „The Charter  
of Fundamental  Rights  of the European  Union:  assessing  and respondi ng to the training  needs  of legal  
practitioners  and public  officials”)42 dyskutowano  o potrzebie  pogłębiania  świadomości istnienia  
i treści Karty,  a także o potrzebie  identyfikacji  konkretnych  potrzeb  szkoleniowych  i najlepszych  
praktyk  organ ów publicznych.  Uczestnicy  zasugerowali  uporządkowanie  strategii  szkoleniowych,  
doświadczeń i narzędzi w celu poprawy  znajomości Karty  oraz wspierania  jej stosowania  na szczeblu  
lokalnym,  regionalnym,  krajowym  oraz unijnym;  podkreślili również zasadnicz ą rolę społeczeństwa 
                                                            
38http://www.eui.eu/Projects/CentreForJudicialCooperation/Projects/EuropeanJudicialCooperationinFR/Docume
nts.aspx . 
39 Eurobaro metr 416, „Karta  praw  podstawowych  Unii Europejskiej”,  badania  w terenie  przeprowadzone  
w okresie  od 16 do 18 lutego  2015  r. we wszystkich  28 państwach  członkowskich  UE, dostępny  na stronie  
http://ec.europa.eu/public_opinion/archives/flash_arch_420_405_en.htm#416  
40 http://fra.europa.eu/en/ project/2013/clarity -complaints -legal -assistance -and-rights -information -tool-you.  
41 http://www.eui.eu/Projects/CentreForJudicialCooperation/ Projects/CharterClick/Charterclick.aspx . 
42  http://ec.europa.eu/justice/events/fundamental -rights -charter -training -2014/index_en.htm .  
 
13 obywatelskiego  i krajowych  organ ów ds. praw  człowieka.  Unia  Europejska  finansuje  szkolenia  
organ ów publicznych  dotyczące Karty  i nadal  będzie je finansowa ć w latach  2014–2043.  
4. Europejska  konwencja  praw  człowieka  
Dnia  18 grudnia  2014  r. Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  wydał opinię na temat  projektu  
porozumienia  w sprawie  przystąpienia  UE do EKPC.  Trybunał określił problemy  związane z jego 
zgodnością z prawem  UE; orzekł, że projekt  porozumienia  w sprawie  przystąpienia  jest niezgodny  
z art. 6 ust. 2 TUE  i z powiązanym  protokołem nr 8. Trybunał wezwał do wprowadzenia  zmian  
w następujących  kwestiach:  nadrzędność prawa  Unii w związku z możliwościami  przyznanymi  na 
podstawie  art. 53 Karty  dotyczącymi  praw  podstawowych  zapewniaj ących  wyższy poziom  ochrony  
zapisanych  w konstytucjach  państw członkowskich;  wzajemne  zaufanie  państw członkowskich,  
szczeg ólnie w przestrzeni  wolności, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści; związek z nowym  protokołem 
dodatkowym  nr 16 do EKPC;  zachowanie  wyłącznej  właściwości Trybunału Sprawiedliwo ści Unii 
Europejskiej  w odniesieniu  do spor ów pomiędzy państwami  członkowskimi  dotyczących  wykładni 
lub zastosowania  traktat ów; niekt óre aspekty  postępowania  przed  Europejskim  Trybunałem Praw  
Człowieka  dotyczące UE; ochrona  sądowa  w zakresie  wspólnej polityki  zagranicznej  
i bezpiecze ństwa.   
Komisja  pozostaje  w pełni zdecydowana  na przystąpienie  UE do EKPC.  Przystąpienie  wzmocni  
podstawowe  wartości, zwiększy skuteczno ść prawa  UE i wzmocni  spójność ochrony  praw  
podstawowych  w Europie.  Przystąpienie  do EKPC  pozostaje  kwestią najwyższej wagi.  Ponadto  
instytucje  UE są prawnie  zobowiązane do podejmowania  starań w zakresie  przygotowania  
porozumienia  w sprawie  przystąpienia,  które jest zgodne  z wymogami  określonymi  w traktatach,  
szczeg ólnie w protokole  nr 8 do Traktatu  z Lizbony.  Obecnie  Komisja  opracowuje  najlepszy  spos ób 
działania na przyszłość.  
Niezależnie od daty przystąpienia  wszystkie  instytucje  UE i państwa członkowskie  są zobowiązane 
stosować wykładnię Karty  zgodną z orzecznictwem  Europejskiego  Trybunału Praw  Człowieka.  Art. 
52 ust. 3 Karty  zawiera  zobowiązanie  prawne  do nadawania  takiego  samego  rozumienia  i zakresu  
stosowania  prawom  określonym  w Karcie  oraz prawom  określonym  w EKPC  w zakresie,  w jakim  
prawa  określone w Karcie  odpowiad ają prawom  określonym  w EKPC.  Wyjaśnienia  dotyczące Karty  
                                                            
43  Szkolenie  prawników  praktyków  dotyczące  Karty  i działania  informacyjne  na temat  jej zastosowania  są 
priorytetami  w zaproszeniu  do składania  wniosków  w ramach  programu  „Prawa  podstawowe  
i obywatelstwo”.  W wyniku  zaproszenia  do składania  wniosków  w roku 2013  na projek ty w tej dziedzinie  
przeznaczono  około  2,8 mln EUR  (25 %  całkowitego  budżetu);  w roku 2012  — 1,9 mln EUR  z 20,9 mln 
EUR  (9 % całkowitego  budżetu).  W ramach  perspektywy  finansowej  na lata 2014–20 szkolenie  organów  
sądowych  i prawników  praktyków  dotyczące  Karty będzie  objęte  programem  „Sprawiedliwość”  (2014–20). 
Ponadto  w ramach  programu  „Prawa,  równość  i obywatelstwo”  (2014–20) – ukierunkowanego  na prawa  
indywidualne  – będą wspierane  szkolenie  oraz działania  poprawiające  znajomość  Karty.  
 
14 praw  podstawowych44 zawierają wykaz  artykułów Karty,  w przypadku  których zarówno rozumienie,  
jak i zakres  stosowania  są takie  same,  jak w odpowiednich  artykułach EKPC,  oraz takich,  
w przypadku  których rozumienie  jest takie  samo,  ale zakres  jest szerszy.  Mimo  że w Karcie  nie 
wskazuje  się na istnienie  zobowiązania  prawnego  do dostosowania  wykładni do traktat ów Organizacji  
Narod ów Zjednoczonych,  Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  odwołuje się do instrument ów 
ONZ,  dokonując wykładni praw  określonych  w prawie  UE. Przykładem  takiej  sytuacji  jest 
zdefiniowanie  pojęcia „niepełnosprawno ść”, w przypadku  którego Trybunał, w sprawie  Kaltoft45, 
inspirowa ł się brzmieniem  Konwencji  o prawach  osób niepełnospraw nych,  do której UE przystąpiła, 
przy dokonywaniu  oceny  czy otyłość ciężka może stanowić „niepełnosprawno ść” do celów dyrektywy  
dotyczącej równego  traktowania  w zakresie  zatrudnienia46. 
5. Rozdział specjalny:  prawa  podstawowe  i europejska  agenda  
cyfrowa  
Rewo lucja  cyfrowa  stworzyła wiele  możliwości dla społeczeństwa,  obywateli  i działalności 
gospodarczej.  Budzi  również obawy  dotyczące skutecznej  ochrony  praw  podstawowych  w ramach  
tego środowiska.  Gwałtowny  wzrost  poziomu  gromadzenia,  wykorzystywania  i rozpowsz echniania  
danych  osobowych  stanowi  tylko  jeden  z wielu  przykładów nowej  cyfrowej  rzeczywisto ści. 
W połączeniu  z doniesieniami  o globalnych  programach  nadzoru  pokazuje  on konieczno ść 
ustanowienia  skuteczniejszych  gwarancji  praw  podstawowych,  szczeg ólnie prawa do ochrony  
prywatno ści i danych  osobowych.   
Komisja  uważnie śledzi  globalne  działania47 dotyczące praw  podstawowych  w społeczeństwie  
cyfrowym,  takie  jak przewodnik  na temat  praw  człowieka  dla użytkownik ów internetu  przygotowany  
przez  Radę Europy48. W przewodniku  poruszono  między innymi  kwestię potrzeby  równego  dostępu 
                                                            
44 2007/C  303/02,  Dz.U. C 303, s.17. 
45 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 18.12.2014  w sprawie  C-354/13  Kaltoft.  
46 Dyrektywa  2000/78/WE,  Dz.U.  L 303, s. 16. 
47 Zob. na przykład  bieżące  dyskusje  o „dużych  zbiorach  danych”  przedstawione  w raporcie  Białego  Domu  
dotyczącym  dużych  zbiorów  danych  i prywatności  
(http://www.whitehouse.gov/sites/default/files/docs/big_data_privacy_report_5.1.14_final_print .pdf), raport  
francuskiej  Rady  Państwa  (Conseil  d’Etat)  dotyczący  technologii  cyfrowej  i praw  podstawowych  
(http://www.conseil -
etat.fr/content/download/33163/287555/version/1/file/Digital%20technology%20and%20fundamental%20rig
hts%20and%20freedoms.pdf ) lub projekt  włoskiej  deklaracji  praw  internetowych  autorstwa  komitetu  
badawczego  ds. praw  i obowią zków  internetowych  Izby Deputowanych  Włoch  (Commissione  per i diritti  
e i doveri  in Internet  costituita  presso  la Camera  dei deputati;  
http://www.camera.it/application/xmanager/projects/leg17/attachments/upload_file/upload_files/000/000/189/
dichiarazione_dei_diritti_internet_inglese.pdf ). 
48 Zob. http://www.coe.int/en/web/internet -users -rights/guide . 
 
15 do internetu,  zagrożenia dyskryminacj ą osób fizycznych  przez  profilowanie  oraz asymetrii  władzy  
między tymi,  którzy przechowuj ą dane,  a tymi,  którzy umyślnie albo nieumyślnie ich dostarczaj ą. 
Nowe  zagadnienia  dotyczą praw  własności intelektualnej  i obowiązków platform  internetowych  
w zakresie  zapobiegania  terroryzmowi  i przestępczości zorganizowanej  oraz zwalczania  tych zjawisk.  
Ochrona  danych  osobowych  zagwarantowana  przez  art. 8 Karty  zyskuj e na znaczeniu  w świecie  
cyfrowym.  W styczniu  2012  r. Komisja  opublikowa ła wnioski  dotyczące ogólnego  rozporządzenia  
o ochronie  danych49 oraz dyrektywy  o ochronie  danych  dla policji  i organ ów sądownictwa  karnego50. 
W pierwszym  czytaniu  dnia 12 marca  2014  r. Parlament  Europejski  potwierdzi ł swoje  poparcie  dla 
tych wniosk ów51. Komisja  nadal  prowadziła negocjacje  ze swoimi  amerykańskimi  partnerami  na 
temat  umowy  ramowej  w celu ochrony  danych  osobowych  przesyłanych  pomiędzy UE a Stanami  
Zjednoczonymi  do celów egzekwowania  prawa  oraz na temat  warunk ów nowego  programu  
„Bezpieczna  przystań” (ang.  Safe Harbor)  dotyczących  przesyłania danych  do Stan ów 
Zjednoczonych.  
Trybunał Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  podkreślił potrzebę ochrony,  ale również znalezienia  
odpowiedn iej równowagi  w odniesieniu  do praw  podstawowych  w otoczeniu  cyfrowym.  W sprawie  
Digital  Rights  Ireland  Trybunał potwierdzi ł obowiązki instytucji  UE w zakresie  przestrzegania  Karty  
w swojej  działalności, zwłaszcza  w przypadkach,  kiedy  ich działania wpływają na prawo  do 
prywatno ści, prawo  do życia prywatnego  oraz prawo  do ochrony  danych  osobowych.  Orzekł, że 
dyrektywa  w sprawie  zatrzymywania  danych  jest nieważna, ponieważ nieproporcjonalnie  ogranicza  
prawo  do prywatno ści i prawo  do ochrony  danych  osobowych  zagwarantowane  przez  Kartę. 
Dyrektywa  zobowiązywała państwa członkowskie  do dopilnowania,  aby dostawcy  usług 
telekomunikacyjnych  zachowywali  dane  o ruchu  i dane  dotyczące lokalizacji  swoich  klient ów przez  
okres  od sześciu miesięcy do dwóch lat oraz aby udos tępniali  te dane,  na żądanie,  organom  ścigania  
do celów prowadzenia  dochodze ń w sprawie  poważnych  przestępstw  i terroryzmu,  ich wykrywania  
i ścigania.  W sprawie  Google52 Trybunał wyjaśnił, że Google,  jako administrator  mający siedzibę 
w UE, jest zobowiązana przestrzega ć przepis ów UE o ochronie  danych  (art. 7 i 8 Karty);  w związku 
                                                            
49 Wniosek  dotyczący  rozporządzenia  w sprawie  ochrony  osób fizycznych  w związku  z przetwarzaniem  danych  
osobowych  i swobodnym  przepływem  takich  danych,  COM(2012)  11 final.  
50 Wniosek  dotyczący  dyrektywy  w sprawie  ochrony  osób fizycznych  w zakresie  przetwarzania  danych  
osobowych  przez  właściwe  organy  do celów  zapobiegania  przestępstwom,  prowadzenia  dochodzeń  w ich 
sprawie,  wykrywania  ich lub ścigania  albo wykonywania  kar krymi nalnych  oraz swobodnego  przepływu  tych 
danych,  COM(2012)  10 final.  
51 Rezolucja  ustawodawcza  Parlamentu  Europejskiego  z dnia 12 marca  2014  r. (COM(2012)  0010  — C7-
0024/2012  – 2012/0010(COD)).  
52 Wyrok  Trybunału  Sprawiedliwości  Unii Europejskiej  z 13.5.2014  w sprawie  C-131/12  Google  Spain  i Google . 
 
16 z tym musi  stosować się do wezwań do usunięcia linków do pewnych  danych  osobowych  w pewnych  
okoliczno ściach  („prawo  do bycia  zapomnianym  ”). 
W wytycznych  swojej  polityki  przedstawio nych  Parlamentowi  Europejskiemu  przewodnicz ący Jean-
Claude  Juncker  wezwał do rozbicia  istniejących  sztywnych  struktur  krajowych  w takich  obszarach,  
jak regulacja  rynku  telekomunikacyjnego,  przepisach  dotyczących  praw  autorskich  i ochrony  danych,  
w zarządzaniu falami  radiowymi  i stosowaniu  prawa  konkurencji.53 Strategia  jednolitego  rynku  
cyfrowego  jest jedną z inicjatyw  przewodnich  Komisji.  Zaufanie  obywateli  jest kluczowym  filarem  tej 
strategii  oraz ważnym warunkiem  wstępnym  w pełni funkcjonuj ącego  jednolitego  rynku  cyfrowego.  
Wiąże się to z silną i skuteczną ochroną praw  podstawowych  w internecie.  Ponadto  zapewnienie  
pełnego  korzystania  z praw  w ramach  jednolitego  rynku  cyfrowego  wymaga  zaspokojenia  potrzeb  
osób niepełnosprawnych.  
Zgodnie  z wymagani ami Karty  Komisja  nieustannie  śledzi  prace  rozwojowe  w zakresie  ochrony  praw  
podstawowych  we wszystkich  obszarach  polityki.  Główną funkcją praw  podstawowych  nie jest 
zwiększanie  poziomu  bezpiecze ństwa lub promocja  polityki  rynkowej.  Prawa  podstawowe  same  
w sobie  odgrywaj ą kluczową rolę, przyczyniaj ąc się do rozkwitu  otwartego  społeczeństwa 
demokratycznego.  
 
6. Podsumowanie  
Komisja  zobowiązała się do wysokiego  poziomu  ochrony  praw  podstawowych  w Unii Europejskiej.  
Podejmuje  starania,  aby wszystkie  jej wniosk i ustawodawcze  i działania były w pełni zgodne  z Kartą. 
W swoim  podejściu do kwestii  bezpiecze ństwa w świetle  narastających  zagrożeń dla naszego  
społeczeństwa Komisja  będzie w pełni przestrzega ć praw  podstawowych  i je propagowa ć. Dokonuje  
też aktualizacji  polityki  dotyczącej praw  podstawowych  w świetle  nowych  okoliczno ści, w zakresie  
obejmującym europejsk ą agendą cyfrową aż po wyzwania  związane z migracją, zgodnie  
z orzecznictwem  Trybunału Sprawiedliwo ści Unii Europejskiej  i Europejskiego  Trybunału Praw  
Człowieka.  
Karta  ma zastosowanie  do instytucji  UE, ale także do państw członkowskich  wówczas,  gdy stosują 
one prawo  UE. Komisja  egzekwuje  przestrzeganie  Karty  przez  państwa członkowskie.  
                                                            
53 Zob. Jean-Claude  Juncker,  „Wytyczne  polityczne  na następną  kadencję  Komisji  Europejskiej”  na stronie:  
http://ec.europa.eu/priorities/docs/pg_pl.pdf . 
 
17 Komisja  ma zamiar  propagowa ć prawa  podstawowe  w całej Unii,  szczeg ólnie podczas  pierwszego  
dorocznego  seminarium  w sprawie  praw  podstawowych  w październiku  2015  r.