ECB-PUBLIC  
2 wzajemnych zobowi ązań i należności lub (iv) instytucji kredytowej lub banku zagranicznego. 
W odniesieniu do rozlicze ń przeprowadzanych przez inny bank lub w drodze bezpo średniej 
wymiany zleca ń płatniczych pomi ędzy bankami w projekcie zarz ądzenia okre ślono minimalne 
wymogi dotycz ące treści umów zawieranych pomi ędzy bankami. 
1.4. W projekcie zarz ądzenia zdefiniowano rozrachunek mi ędzybankowy jako przemieszczenie 
środków pieni ężnych pomi ędzy prowadzonymi przez banki rachunkami banków lub pomi ędzy 
rachunkami banków a rachunkami w łasnymi banków prowadz ących rachunki banków w celu 
wykonania zobowi ązania powsta łego w wyniku przeprowadzenia rozliczenia mi ędzybankowego. 
W projekcie zarz ądzenia wskazano, że (i) rozrachunek w z łotych mo że być przeprowadzany przez 
NBP w systemie SORBNET2 lub w oddzia łach okręgowych NBP prowadz ących rachunki banków 
w złotych, lub te ż przez pozosta łe banki prowadz ące rachunki innych banków w z łotych, oraz że 
(ii) rozrachunek w euro mo że być przeprowadzany przez NBP w systemie TARGET2-NBP lub 
przez pozosta łe banki prowadz ące rachunki innych banków w euro. 
1.5. W projekcie zarz ądzenia zawarto ogólne wymogi dotycz ące uczestnictwa w systemach p łatności 
wysokokwotowych prowadzonych przez NBP, tzn. systemie SORBNET2 (w z łotych) 
i TARGET2-NBP (w euro), w tym wskazano podmioty, które mog ą być uczestnikami takich 
systemów oraz okre ślono warunki, jakie uczestnicy musz ą spełniać. W odniesieniu do systemu 
SORBNET2 w projekcie rozporz ądzenia wskazano, że jego uczestnikami mog ą być: (i) NBP, 
(ii) banki inne ni ż NBP, pod warunkiem spe łniania przez nie okre ślonych przez NBP warunków 
otwierania i prowadzenia rachunków banków; (iii) podmiot zarz ądzający systemem zewn ętrznym, 
pod warunkiem uzyskania przez niego zgody na otwarcie i prowadzenie rachunku w NBP oraz spełniania przez niego warunków dotycz ących takich rachunków; (iv) bank centralny innego 
państwa, pod warunkiem uzyskania przez niego zgody Prezesa NBP na otwarcie i prowadzenie 
rachunku w NBP, (v) Krajowa Spó łdzielcza Kasa Oszcz ędnościowo-Kredytowa, pod warunkiem 
spełniania przez ni ą określonych przez NBP warunków otwierania i prowadzenia rachunków 
banków oraz (vi) Bankowy Fundusz Gwarancyjny, pod warunkiem spe łniania przez niego 
określonych przez NBP warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków. W odniesieniu do 
systemu TARGET2-NBP w projekcie rozporz ądzenia wskazano, że jego uczestnikami mog ą być: 
(i) NBP, (ii) banki inne ni ż NBP, pod warunkiem spe łniania przez nie okre ślonych przez NBP 
warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków; (iii) podmiot zarz ądzający systemem 
zewnętrznym, pod warunkiem uzyskania przez niego zgody na otwarcie i prowadzenie rachunku 
w NBP oraz spe ł
niania przez niego warunków dotycz ących takich rachunków; oraz (iv) Krajowa 
Spółdzielcza Kasa Oszcz ędnościowo-Kredytowa, pod warunkiem spe łniania przez ni ą określonych 
przez NBP warunków otwierania i prowadzenia rachunków banków. 
1.6. W projekcie zarz ądzenia okre ślono dok ładną chwilę, z któr ą zlecenie p łatnicze zostaje 
wprowadzone do systemu, oraz moment, od którego takie zlecenie nie mo że być odwołane 
i z którym staje si ę ostateczne. W przypadku systemu SORBNET2 zlecenie p łatnicze uznaje si ę za 
wprowadzone do systemu z chwil ą jego zarejestrowania. Staje si ę ono ostateczne i nieodwo łalne 
od chwili jego wykonania, tzn. od momentu obci ążenia rachunku w systemie SORBNET2 
wskazanego w zleceniu p łatniczym. W przypadku systemu TARGET2-NBP zlecenie p łatnicze 
uznaje si ę za wprowadzone do systemu TARGET2-NBP z chwil ą obciążenia w systemie 
ECB-PUBLIC  
3 TARGET2 rachunku uczestnika wskazanego w zleceniu p łatniczym, i mo że być ono odwo łane do 
momentu jego wprowadzenia do systemu TARGET2-NBP. Zlecenie p łatnicze uj ęte w algorytmie, 
o którym mowa w umowie dotycz ącej systemu TARGET2-NBP, nie mo że zostać odwołane 
w okresie dział ania algorytmu. 
1.7. Ponadto w projekcie zarz ądzenia uregulowano ogólne kwestie zwi ązane z rozrachunkiem 
międzybankowym przeprowadzanym w drodze bezpo średniej wymiany zlece ń płatniczych 
pomiędzy bankami, a tak że wynikaj ące z niego kwestie zwi ązane z obliczaniem pozycji 
rozrachunkowych netto. 
1.8. Zgodnie z uzasadnieniem projektu zarz ądzenia potrzeba w łączenia w zakres jego regulacji kwestii 
rozliczeń międzybankowych wynika z pojawienia si ę w Polsce w ostatnim czasie nowych, 
nienadzorowanych mechanizmów rozlicze ń mię dzybankowych, które nie maj ą charakteru 
systemów p łatnoś ci i nie podlegaj ą nadzorowi Prezesa NBP, a które stwarzaj ą okreś lone ryzyka 
dla bezpiecze ństwa i sprawno ści rozlicze ń międzybankowych w Polsce. Zgodnie z uzasadnieniem 
projektu zarz ądzenia polskie banki, przez krótki okres w przesz łości, korzysta ły dla celów 
rozliczenia mi ędzybankowego zarówno z istniej ący ch systemów p łatności podlegaj ących 
nadzorowi NBP, jak i z po średnictwa firm oferuj ących dokonywanie p łatności pomiędzy bankami 
przy wykorzystaniu swoich rachunków bankowych prowadzonych w ró żnych bankach. Mechanizmy 
te wiążą się z chwilowym wchodzeniem przez po średników świadczących takie usł ugi 
w posiadanie przekazywanych środków pieni ężnych, co skutkuje potencjalnym ryzykiem ich 
utraty, w przypadku gdyby firma po średnicząca nie przekaza ła ich do banku beneficjenta, i brakiem 
rozrachunku mi ędzybankowego. Takie ryzyko jest odpowiednio łagodzone dzi ęki nadzorowi NBP 
nad rozrachunkiem przeprowadzanym przez typowe izby rozliczeniowe. Aktualnie polskie banki 
zaprzesta ły korzystania z niepodlegaj ących regulacji po średniczących osób trzecich w celu 
wymiany mię dzybankowych zlece ń rozrachunku, jednak zmiany przewidziane w projekcie 
zarzą dzenia maj ą na celu zapobieganie ponownemu powzi ęciu przez nie takich praktyk 
w przysz łości. 
 
2 Uwaga ogólna 
EBC zauwa ża, że w odniesieniu do rozrachunków mi ędzybankowych projekt zarz ądzenia stanowi 
wersję przekszta łconą zarządzenia Prezesa Narodowego Banku Polskiego nr 13/20133. 
W projekcie zarz ądzenia wprowadzono zmiany w stosunku do zarz ądzenia nr 13/2013 oraz 
rozszerzono jego zakres o rozliczenia mi ędzybankowe. EBC nie otrzyma ł wniosku o wydanie opinii 
w sprawie zarz ądzenia nr 13/2013.  
 3 Uwagi szczegó łowe 
Rozliczenia mi ędzybankowe 
3.1 Organizowanie rozlicze ń pieniężnych jest jednym z obowi ązków nałożonych na NBP
4. Prezes NBP 
                                                 
3  Zarządzenie nr 13/2013 Prezesa Narodowego Banku Centralnego z dnia 24 maja 2013 r. w sprawie sposobu 
przeprowadzania rozrachunków mi ędzybankowych. Dost ępne pod adresem: 
http://www.nbp.pl/en/system platniczy/regulation-13-2013.pdf . 
4  Art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o Narodowym Banku Polskim z dnia 29 sierpnia 1997 r., ustawa dost ępna pod adresem: 
https://www.nbp.pl/en/aktyprawne/the act on the nbp.pdf . 
ECB-PUBLIC  
4 jest odpowiedzialny za nadzór nad systemami p łatności oraz schematami p łatniczymi. 
W szczególno ści prowadzenie systemów p łatności lub schematów p łatniczych wymaga zgody 
Prezesa NBP, który mo że wydan ą zgodę uchylić, a także jest uprawniony do otrzymywania 
informacji dotycz ących funkcjonowania systemów p łatności lub schematów p łatniczych5.  
3.2 EBC rozumie, że celem projektu zarz ądzenia jest wprowadzenie katalogu dopuszczalnych 
sposobów dokonywania rozlicze ń w Polsce, tak aby wyeliminowa ć stosowanie mechanizmów 
rozliczenia mi ędzybankowego opartych na korzystaniu z us ług firm po średniczących dokonuj ących 
rozliczenia p łatności za pomoc ą środków w łasnych, jako że takie mechanizmy nie stanowi ą 
systemów p łatności podlegaj ących nadzorowi NBP. EBC z zadowoleniem przyjmuje fakt, że celem 
projektu zarz ądzenia jest wzmocnienie znaczenia nadzoru NBP w obszarze rozlicze ń 
międzybankowych oraz że projekt zarz ądzenia przyczynia si ę do ograniczenia ryzyka kontrahenta 
w sektorze finansowym. Projekt zarz ądzenia powinien umo żliwić NBP skorzystanie z uprawnie ń, 
o których mowa w art. 68 ust. 1 ustawy Prawo bankowe, w celu wspierania sprawnego 
funkcjonowania systemów rozlicze ń oraz systemów p łatności w Polsce we wszystkich ich 
aspektach. Ponadto projekt zarz ądzenia nie narusza ram polityki Eurosystemu w zakresie 
nadzoru6, jako że ogranicza on sposoby przeprowadzania rozlicze ń międzybankowych oraz 
rozrachunku mi ędzybankowego do systemów p łatności podlegaj ących nadzorowi oraz uzgodnie ń 
pomiędzy bankami-korespondentami, które podlegaj ą nadzorowi bankowemu oraz monitorowaniu 
w ramach funkcji nadzorczej Eurosystemu. 
 
Rozrachunek mi ędzybankowy  
3.3 W odniesieniu do postanowie ń projektu zarz ądzenia dotycz ących rozrachunku mi ędzybankowego 
EBC zauwa ża, że postanowienia te stanowi ą powtórzenie zasad okre ślonych w dokumentacji 
dotyczącej systemów SORBNET2 oraz TARGET2-NBP. Przyk ładowo, zgodnie z art. 6 ust. 1 
ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. w sprawie ostateczno ści rozrachunku w systemach p łatności 
i systemach rozrachunku papierów warto ściowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami, 
zlecenie rozrachunku, które zosta ło wprowadzone do systemu, nie mo że być odwołane przez 
uczestnika ani przez osob ę trzecią od momentu okre ślonego przez zasady funkcjonowania tego 
systemu. Powi ązane zasady dotycz ące ostateczno ści rozrachunku s ą określone w dokumentacji 
dotyczącej systemów SORBNET2 i TARGET2-NBP. EBC rozumie, że celem projektu zarz ądzenia 
w tym zakresie jest okre ślenie ogólnych zasad dotycz ących systemów rozrachunku w oficjalnym 
akcie prawnym NBP wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie Prawo 
bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ponadto projekt zarz ądzenia jest ogólnym instrumentem 
prawodawczym NBP, stanowi ącym podstaw ę dla wzorów umów uczestnictwa w systemach 
SORBNET2 i TARGET2-NBP. W odniesieniu do systemu TARGET2-NBP EBC rozumie, że 
powtórzenie w projekcie zarz ądzenia zasad dotycz ących wprowadzania zlece ń do systemu oraz 
                                                 
5  Art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o ostateczno ści rozrachunku w systemach p łatności i systemach 
rozrachunku papierów warto ściowych oraz zasadach nadzoru nad tymi systemami, ustawa dost ępna pod adresem: 
https://www.nbp.pl/en/system_platniczy/angust.pdf . Art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 19 wrze śnia 2011 r. o us ługach 
płatniczych, ustawa dost ępna pod adresem: http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20140000873 .  
6  Zob. „ Eurosystem Oversight Policy Framework ” z lipca 2016 r., dokument dost ępny na stronie internetowej EBC pod 
adresem: www.ecb.europa.eu. 
ECB-PUBLIC  
5 ich nieodwo łalności określonych w art. 22 zharmonizowanych warunków uczestnictwa w TARGET2 
(załącznik II do wytycznych Europejskiego Banku Centralnego EBC/2012/277) jest konieczne w 
celu zapewnienia pewno ści prawnej w zakresie nieodwo łalności rozrachunku w systemie 
TARGET2-NBP zgodnie z polskim prawem. Co do zasady EBC zgadza si ę z takim podej ściem. 
NBP powinien jednak uwa żnie przyjrze ć się projektowi zarz ądzenia oraz dokumentacji dotycz ącej 
systemów p łatności wysokokwotowych prowadzonych przez NBP i powinien w szczególno ści 
dokonać przeglądu przyjętych przez EBC zmian do wytycznych EBC/2012/27 w celu zapewnienia 
ich pełnej zgodno ści oraz unikni ęcia potencjalnych rozbie żności pomiędzy różnymi maj ącymi 
zastosowanie aktami. Ponadto, zgodnie ze zdaniem drugim art. 3 ust. 3 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 98/26/WE
8, jeżeli w prawie krajowym, któremu podlega system, istniej ą 
warunki okre ślające moment wprowadzenia zlece ń do systemu, to zasady funkcjonowania tego 
systemu musz ą być zgodne z takimi warunkami. 
3.4 EBC z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w projekcie zarz ądzenia rozszerzono kryteria uczestnictwa 
w systemach SORBNET2 oraz TARGET2-NBP, które s ą generalnie otwarte dla banków, 
obejmując nimi podmioty zarz ądzające systemami zewn ętrznymi, Bankowy Fundusz Gwarancyjny 
oraz Krajow ą Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytow ą. EBC rozumie, że zmiany te s ą 
konieczne w celu zagwarantowania, aby podmioty te spe łniały odpowiednie wymogi uczestnictwa 
w systemach SORBNET2 oraz TARGET2-NBP. Zmiany te s ą szczególnie istotne w kontek ście 
wniosków o otwarcie rachunku oraz wymogów technicznych okre ślonych w umowie 
o uczestnictwo. Odno śnie do Krajowej Spó łdzielczej Kasy Oszcz ędnościowo-Kredytowej istotne 
jest zapewnienie, aby NBP ocenia ł jej sytuacj ę finansow ą w sposób podobny do tego, w jaki 
dokonuje oceny sytuacji finansowej banków. 
3.5 EBC zauwa ża, że projekt zarz ądzenia eliminuje podmioty spoza Europejskiego Obszaru 
Gospodarczego (EOG) z grona uczestników systemu SORBNET2 z uwagi na fakt, że nie 
przewiduje si ę uczestnictwa takich podmiotów w niedalekiej przysz łości. EBC rozumie, że pomimo 
to NBP pozostawia otwart ą kwestię rozważenia uczestnictwa podmiotów spoza EOG na zasadzie 
indywidualnej, pod warunkiem dokonania pomy ślnej oceny prawnej przepisów prawnych maj ących 
zastosowanie do takich uczestników. 
 
Niniejsza opinia zostanie opublikowana na stronie internetowej EBC.  
Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 20 wrze śnia 2017 r. 
 
[podpis] 
 Mario DRAGHI 
Prezes EBC  
                                                 
7  Wytyczne Europejskiego Banku Centralnego EBC/2012/27 z dnia 5 grudnia 2012 r. w sprawie transeuropejskiego 
automatycznego b łyskawicznego systemu rozrachunku brutto w czasie rzeczywistym (TARGET2) (Dz.U. L 30 
z 30.1.2013, s. 1). 
8  Dyrektywa 98/26/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 19 maja 1998 r. w sprawie zamkni ęcia rozlicze ń 
w systemach p łatności i rozrachunku papierów warto ściowych (Dz.U. L 166 z 11.6.1998, s. 45).