PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 198/30

KOMUNIKAT KOMISJI

zmieniający komunikaty Komisji dotyczące Wytycznych UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych, Wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020, pomocy państwa przeznaczonej na filmy i inne utwory audiowizualne, Wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka oraz Wytycznych w sprawie pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych

(2014/C 198/02)

I. WPROWADZENIE

Jednym z głównych celów unowocześnienia unijnej polityki w dziedzinie pomocy państwa (1) jest umożliwienie Komisji skoncentrowania swoich działań na przypadkach najbardziej zakłócających konkurencję, a państwom członkowskim pozostawienie większej elastyczności w stosowaniu pomocy, która zakłóca konkurencję w mniejszym stopniu. W tym kontekście nowe ogólne rozporządzenie w sprawie wyłączeń blokowych (2), o szerszym zakresie stosowania, pozwala państwom członkowskim przyznawać pomoc w oparciu o wcześniej określone kryteria, bez konieczności powiadamiania Komisji. Pozwala to na oszczędności czasowe, zmniejszenie obciążeń administracyjnych i propaguje modele pomocy, która jest dobrze skonstruowana, ukierunkowana na zidentyfikowane niedoskonałości rynku i cele leżące we wspólnym interesie oraz wywołuje jak najmniej zakłóceń („właściwa pomoc”). Przejrzyste przyznawanie pomocy to kluczowy element unowocześnienia.

Przejrzystość sprzyja rozliczalności oraz powoduje, że obywatele są lepiej informowani o polityce publicznej. Gdy obywatele są lepiej poinformowani, łatwiej jest prowadzić dialog między nim a urzędnikami, co z kolei wpływa na podejmowanie lepszych decyzji politycznych. W ostatnich dziesięcioleciach społeczeństwa obywatelskie i rządy na całym świecie poczyniły ogromne postępy w zwiększaniu przejrzystości, zarówno na poziomie lokalnym, jak i krajowym. Wciąż jednak istnieje potrzeba bardziej znaczącego zaangażowania oraz większej odpowiedzialności, zwłaszcza w odniesieniu do sposobów przydzielania środków publicznych.

W dziedzinie pomocy państwa przejrzystość jest jeszcze bardziej istotna. Przejrzystość sprzyja stosowaniu przepisów, ogranicza niepewność i umożliwia przedsiębiorstwom sprawdzenie, czy pomoc przyznana ich konkurentom jest zgodna z prawem. Sprzyja zapewnieniu równych warunków działania we wszystkich państwach członkowskich i przedsiębiorstwach na rynku wewnętrznym, co w obecnej sytuacji gospodarczej nabiera jeszcze większego znaczenia. Przejrzystość ułatwia organom krajowym i regionalnym egzekwowanie przepisów, ponieważ wrasta świadomość społeczna na temat pomocy przyznawanej na poszczególnych poziomach, co z kolei gwarantuje skuteczniejszą kontrolę i sprawniejsze dalsze działania na poziomie krajowym i lokalnym. Większa przejrzystość umożliwia wreszcie ograniczenie obowiązków sprawozdawczych i obciążeń administracyjnych związanych ze sprawozdawczością.

Choć Komisja już ogłasza w swoich decyzjach nazwiska beneficjentów zgłoszonej pomocy indywidualnej oraz kwoty pomocy (3), nie ma wymogu publicznego informowania o beneficjentach pomocy przyznanej w ramach zgłoszonych programów lub programów objętych wyłączeniem blokowym (które stanowią prawie 90 % wszystkich wydatków w zakresie pomocy państwa w Unii (4)), z wyjątkiem znacznych dotacji pomocy regionalnej oraz pomocy na badania i rozwój (5).

Niektóre państwa członkowskie niedawno uruchomiły strony internetowe, na których można znaleźć informacje na temat przyznanej pomocy (6), lub mają obowiązek dostarczać społeczeństwu informacji takich jak informacje dotyczące wszystkich rodzajów wydatków publicznych lub też udostępniać informacje na temat wydatków publicznych na wniosek obywateli. Państwa członkowskie udzielają także wszelkich informacji na temat wydatków w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (7) oraz ich beneficjentów. W odniesieniu do pomocy przyznawanej w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych oraz aby uniknąć podwójnego gromadzenia informacji, strony internetowe poświęcone pomocy państwa, o których mowa w niniejszym komunikacie, mogłyby pozyskiwać stosowne informacje, korzystając z tych samych systemów, które wykorzystuje się przy składaniu sprawozdań dotyczących funduszy.

Państwa członkowskie już gromadzą informacje na temat wszystkich wydatków dotyczących pomocy państwa w ramach procesu składania sprawozdań rocznych zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 794/2004 (8). Informacje te (9) są następnie przekazywane Komisji do publikacji w corocznej tabeli wyników w dziedzinie pomocy państwa (10) oraz na stronie Eurostatu (11).

Aby zapewnić przejrzystość, państwa członkowskie stworzą, zgodnie ze stosownymi wytycznymi oraz jako warunek uzyskania pomocy, kompleksowe strony internetowe poświęcone pomocy państwa na poziomie regionalnym lub krajowym w celu publikowania informacji dotyczących środków pomocy i ich beneficjentów. Kolejnym etapem po wprowadzeniu standardowej praktyki publikowania informacji (12) będzie stosowanie standardowego formatu informacji, który ułatwi ich umieszczanie w internecie, wyszukiwanie oraz pobieranie. Wymóg przejrzystości stosuje się zasadniczo do całej pomocy państwa, z wyjątkiem pomocy o wartości poniżej 500 000 EUR.

Ponadto mając na względzie zapewnienie tajemnicy skarbowej oraz ochronę tajemnicy handlowej, nie wymaga się ujawniania informacji dotyczących podstawy opodatkowania przedsiębiorstw oraz dokładnych kwot przysługujących im ulg podatkowych. Jednak w związku z tym, że pomoc podatkowa stanowi selektywne odstępstwo i przynosi przedsiębiorstwom korzyść czyli jest formą pomocy państwa, należy przestrzegać zasady rozliczalności w odniesieniu do wykorzystania zasobów publicznych i kontrolowania pomocy państwa. Podobnie jeśli chodzi o pomoc przyznawaną w ramach programów fiskalnych i programów finansowania ryzyka, informacje na temat kwot pomocy mogą być przedstawiane w postaci przedziałów.

W celu zagwarantowania państwom członkowskim, które nie posiadają mechanizmów przejrzystości, wystarczającej ilości czasu na ich wprowadzenie ustala się dwuletni okres przejściowy. W związku z tym istniejące systemy informacyjne już wdrożone na poziomie krajowym, regionalnym i lokalnym w ramach składania sprawozdań dotyczących pomocy państwa (SARI (13)) będą w dalszym ciągu ulepszane, tak aby ułatwiać państwom członkowskim gromadzenie oraz przetwarzanie informacji, a następnie ich publikację na stronach internetowych państw członkowskich. Ponadto państwa członkowskie mogą korzystać z pomocy technicznej w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na warunkach określonych w art. 59 rozporządzenia (UE) nr 1303/2013.

Większa przejrzystość umożliwia uproszczenie obowiązków sprawozdawczych. Jako pierwszy etap Komisja proponuje usunięcie większości obecnie istniejących obowiązków sprawozdawczych przedstawionych w wytycznych w sprawie pomocy państwa oraz zmienionych w kontekście inicjatywy unowocześnienia unijnej polityki w dziedzinie pomocy państwa. Po uruchomieniu przez państwa członkowskie stron internetowych obowiązki sprawozdawcze określone w rozporządzeniu (WE) nr 794/2004 będą w dalszym ciągu upraszczane, przy jednoczesnym zapewnieniu równoważnego poziomu informacji za sprawą przejrzystości: w praktyce oznacza to, że jeśli państwa członkowskie opowiedzą się za większą przejrzystością (np. poprzez niższy próg pomocy, w odniesieniu do której konieczne będzie publikowanie informacji), inne obowiązki sprawozdawcze staną się niepotrzebne; ponadto można zakładać mniej systematycznie monitorowanie.

W ramach unowocześnienia unijnej polityki w dziedzinie pomocy państwa oraz aby nadal zapewniać ograniczanie zakłóceń konkurencji i handlu, Komisja może wymagać przeprowadzenia oceny niektórych programów. Warunek ten może mieć zastosowanie w szczególności do niektórych programów pomocy o budżecie większym niż ten przewidziany w art. 1 ust. 2 lit. a) nowego ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych. Wspomniane programy będą wyłączone na mocy tego rozporządzenia przez początkowy okres sześciu miesięcy, który Komisja będzie mogła przedłużyć po zatwierdzeniu zgłoszonego przez państwo członkowskie planu oceny. Po zgłoszeniu planu oceny Komisja oceni zgodność takich programów wyłącznie na podstawie planu oceny

II. ZMIANY KOMUNIKATÓW

II.1. Uzasadnienie zmian

Zasada przejrzystości została już opisana w wytycznych UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych (14), pomocy regionalnej na lata 2014–2020 (15), pomocy państwa przeznaczonej na filmy i inne utwory audiowizualne (16), pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka (17) oraz pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych (18).

Po przeprowadzeniu konsultacji społecznych na temat wytycznych (19) (20) oraz ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych (21) wymóg dotyczący przejrzystości powinien zostać dopasowany, w niniejszym komunikacie, aby ujednolicić przepisy dotyczące przejrzystości zawarte w zmienionych wytycznych w sprawie pomocy państwa, a tym samym zapewnić proporcjonalność, uniemożliwić ujawnianie informacji niedotyczących pomocy państwa oraz pozwolić państwom członkowskim na skorzystanie z przejściowej fazy wprowadzania w życie.

Ponadto w rezultacie wprowadzenia zasady przejrzystości wymóg przekazywania Komisji informacji na temat każdej indywidualnej pomocy, której wartość przekracza 3 miliony EUR, zawarty w Wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020, mógłby również zostać uproszczony za pośrednictwem niniejszego komunikatu.

Zasada oceny została już opisana w Wytycznych UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych, pomocy regionalnej na lata 2014–2020, pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka oraz pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych.

Po przyjęciu nowego ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń blokowych przepis dotyczący oceny powinien zostać zmieniony, na mocy niniejszego komunikatu, aby stanowić, że jeśli program pomocy zostanie wyłączony z rozporządzenia jedynie na podstawie jego dużego budżetu (zgodnie z art. 1 ust. 2 lit. a) rozporządzenia) i spełnia pozostałe warunki dotyczące wyłączenia określone w przedmiotowym rozporządzeniu, Komisja oceni jego zgodność wyłącznie na podstawie planu oceny zgłoszonego przez państwo członkowskie. Powyższe nie miałoby zastosowania do zmian w takich programach, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. b) rozporządzenia, ponieważ zmiany te muszą uwzględniać wyniki ocen.

II.2. Zmiany

a) Wytyczne UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych, Wytyczne w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020, komunikat Komisji w sprawie pomocy państwa przeznaczonej na filmy i inne utwory audiowizualne, Wytyczne w sprawie pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych

Zgodnie z niniejszym komunikatem następujące punkty:

— dwa pierwsze zdania pkt 78) lit. j) na s. 20 Wytycznych UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych,

— pkt 141 na s. 24 Wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020,

— pkt 52 ppkt 7) na s. 10 Komunikatu Komisji w sprawie pomocy państwa przeznaczonej na filmy i inne utwory audiowizualne,

— pkt 162 i 163 na s. 28 Wytycznych dotyczące pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych,

otrzymują brzmienie:

„Państwa członkowskie muszą zapewnić opublikowanie na kompleksowej stronie internetowej poświęconej pomocy państwa, na poziomie krajowym lub regionalnym, następujących informacji:

— pełnego tekstu zatwierdzonego programu pomocy lub decyzji o przyznaniu pomocy indywidualnej oraz przepisów wykonawczych do tego programu lub decyzji, lub odpowiedniego linku do tych informacji,

— nazwy organu(-ów) przyznającego(-ych) pomoc,

— nazwy poszczególnych beneficjentów, formy i wysokości pomocy przyznanej każdemu z beneficjentów, daty przyznania pomocy, rodzaju przedsiębiorstwa (MŚP/duże przedsiębiorstwo), regionu, w którym ma siedzibę beneficjent (na poziomie NUTS II), oraz głównego sektora gospodarki, w którym beneficjent prowadzi działalność (na poziomie grup NACE) (22).

Wymóg ten można znieść w odniesieniu do pomocy indywidualnej niższej niż 500 000 EUR. W odniesieniu do programów w formie korzyści podatkowych informacji na temat kwot pomocy (23) można udzielać z wykorzystaniem następujących przedziałów (w milionach EUR): [0,5–1]; [1–2]; [2–5]; [5–10]; [10–30]; [30 i więcej].

Takie informacje należy opublikować po podjęciu decyzji o przyznaniu pomocy i przechowywać przez co najmniej 10 lat, zapewniając do nich powszechny i nieograniczony dostęp (24). Państwa członkowskie nie mają obowiązku przedstawiania wymienionych wyżej informacji przed dniem 1 lipca 2016 r. (25).”.

Pkt 193 na s. 33 Wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020 zostaje skreślony. Załącznik VI na s. 45 zostaje skreślony.

b) Wytyczne Unii w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka

Na s. 32 Wytycznych Unii w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka (26),

pkt 166 ppkt (v)

zamiast: „Z takiego wymogu można zrezygnować w odniesieniu do MŚP, które nie dokonały żadnej komercyjnej sprzedaży na żadnym rynku, oraz w przypadku inwestycji o wartości poniżej 200 000 EUR w przedsiębiorstwie będącym beneficjentem końcowym;”,

otrzymuje brzmienie: „Z takiego wymogu można zrezygnować w odniesieniu do MŚP, które nie dokonały żadnej komercyjnej sprzedaży na żadnym rynku, oraz w przypadku inwestycji o wartości poniżej 500 000 EUR w przedsiębiorstwie będącym beneficjentem końcowym;”,

pkt 166 ppkt (vi)

zamiast: „kwotę otrzymanej korzyści podatkowej, jeżeli kwota ta przekracza 200 000 EUR. Taką kwotę można przedstawić w przedziale 2 mln EUR”,

otrzymuje brzmienie: „kwotę otrzymanej korzyści podatkowej, jeżeli kwota ta przekracza 500 000 EUR. Taką kwotę można przedstawić z wykorzystaniem następujących przedziałów (w milionach EUR): [0,5–1]; [1–2]; [2–5]; [5–10]; [10–30]; [30 i więcej].”,

a na końcu pkt 166 dodaje się tekst w brzmieniu:

„Państwa członkowskie nie mają obowiązku przedstawiania wymienionych wyżej informacji przed dniem 1 lipca 2016 r. (27).”.

c) Wytyczne UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych, Wytyczne w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020, Wytyczne dotyczące pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych, Wytyczne Unii w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka

— na końcu pkt 53) na s. 12 Wytycznych UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych,

— na końcu pkt 144 na s. 25 Wytycznych w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020,

— na końcu pkt 167 na s. 29 Wytycznych dotyczące pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych,

— na końcu pkt 172 na s. 32 Wytycznych Unii w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka,

dodaje się tekst w brzmieniu:

„W przypadku programów pomocy wyłączonych z zakresu rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych jedynie na podstawie ich dużego budżetu Komisja oceni ich zgodność wyłącznie na podstawie planu oceny.”.

(1) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów – Unowocześnienie unijnej polityki w dziedzinie pomocy państwa, COM(2012) 209 z 8.5.2012.

(2) Rozporządzenie Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznające niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.U. L 187 z 26.6.2014, s. 1).

(3) Komunikat Komisji w sprawie tajemnicy służbowej w decyzjach dotyczących pomocy państwa (Dz.U. C 297 z 9.12.2003, s. 6).

(4) Zob. http://ec.europa.eu/competition/state_aid/scoreboard/index_en.html

(5) Zob. http://ec.europa.eu/competition/state_aid/register/

(6) Działa to np. w Estonii http://www.fin.ee/riigiabi lub w Republice Czeskiej (w odniesieniu do badań i rozwoju) http://www.isvav.cz/index.jsp

(7) Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, s. 320).

(8) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 794/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 659/1999 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania art. 93 Traktatu WE (Dz.U. L 140 z 30.4.2004, s. 1).

(9) Informacje te są przekazywane w postaci zbiorczej, jeżeli chodzi o programy, a w odniesieniu do pomocy indywidualnej – w podziale na poszczególnych beneficjentów.

(10) Zob. http://ec.europa.eu/competition/state_aid/scoreboard/index_en.html

(11) Zob. np. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/tgm_comp/table.do?tab=table&plugin=1&language=en&pcode=comp_bex_sa_01

(12) Zob. np. dyrektywa 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.U. L 345 z 31.12.2003, s. 90) oraz dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/37/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. zmieniająca dyrektywę 2003/98/WE w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego (Dz.U. L 175 z 27.6.2013, s. 1).

(13) Narzędzie do składania sprawozdań dotyczących pomocy państwa (SARI).

(14) Komunikat Komisji, Wytyczne UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych (Dz.U. C 25 z 26.1.2013, s. 1).

(15) Komunikat Komisji, Wytyczne w sprawie pomocy regionalnej na lata 2014–2020 (Dz.U. C 209 z 23.7.2013, s. 1).

(16) Komunikat Komisji w sprawie pomocy państwa przeznaczonej na filmy i inne utwory audiowizualne (Dz.U. C 332 z 15.11.2013, s. 1).

(17) Komunikat Komisji, Wytyczne Unii w sprawie pomocy państwa na rzecz promowania inwestycji w zakresie finansowania ryzyka (Dz.U. C 19 z 22.1.2014, s. 4).

(18) Komunikat Komisji, Wytyczne dotyczące pomocy państwa na rzecz portów lotniczych i przedsiębiorstw lotniczych (Dz.U. C 99 z 4.4.2014, s. 3).

(19) http://ec.europa.eu/competition/consultations/2013_state_aid_rdi/index_en.html

(20) http://ec.europa.eu/competition/consultations/2013_state_aid_environment/index_pl.html

(21) http://ec.europa.eu/competition/consultations/2013_consolidated_gber/index_en.html

(26) Dz.U. C 19 z 22.1.2014, s. 4.