W odniesieniu do zidentyfikowanych niedociągnięć Komisja kieruje się zasadą pełnej przejrzystości. Są one przedstawiane w przejrzysty sposób w zastrzeżeniach poszczególnych dyrektorów generalnych w ich rocznych sprawozdaniach z działalności. W przypadku zgłoszenia zastrzeżeń dyrektor generalny ma także obowiązek każdorazowo stworzyć plan działania celem zaradzenia powiązanym niedociągnięciom. W kontekście zarządzania dzielonego stworzenie planów działania w związku z zastrzeżeniami zawartymi w rocznym sprawozdaniu z działalności danego dyrektora generalnego należy jednak do kompetencji państwa członkowskiego.

W odniesieniu do następnych wieloletnich ram finansowych Komisja zaproponowała położenie większego nacisku na wyniki we wszystkich programach przez wyznaczenie wyraźniejszych celów i skupienie się na mniejszej liczbie wskaźników wykonania zapewniających wyższą jakość. Ułatwi to monitorowanie i pomiar wyników oraz podjęcie odpowiednich działań.

Parlament Europejski i Rada wezwały Komisję do poprawy sprawozdawczości dotyczącej sposobu wykorzystania informacji o wynikach. Komisja przekazuje aktualne informacje o wynikach w swoich sprawozdaniach z wyników oraz zwiększa nacisk na jakość danych i sprawozdawczość w zakresie sposobu wykorzystania informacji o wynikach. Na przykład wnioski z audytów dotyczących wyników obecnych programów, monitorowania programów i ocen śródokresowych uwzględnionych w kompleksowym przeglądzie wydatków towarzyszącym wnioskom Komisji dotyczącym przyszłych wieloletnich ram finansowych i programów sektorowych mają na celu położenie większego nacisku na wyniki przyszłych programów. Wraz z przyjęciem rocznego sprawozdania z zarządzania i wyników w dniu 25 czerwca 2019 r. Komisja wdrożyła działania, aby w pełni zastosować się do wspomnianego wezwania.

Ponadto Komisja stale prowadzi dialog z Europejskim Trybunałem Obrachunkowym na temat możliwości poprawy metody oszacowywania i przedstawiania poziomów błędu, a także prezentacji wyników osiągniętych przez programy finansowane z budżetu UE.

W związku z wnioskiem złożonym zarówno przez Parlament Europejski, jak i Radę, dotyczącym zobowiązań warunkowych roczne sprawozdanie finansowe UE obejmuje szczegółowe informacje na temat istniejących zobowiązań, w tym ekspozycji budżetowej UE wynikającej z gwarancji budżetowych oraz gwarancji programów pomocy finansowej. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem finansowym z 2018 r. od 2021 r. Komisja będzie przedstawiała ocenę stabilności poziomu tych zobowiązań w specjalnym dokumencie roboczym dołączonym do projektu budżetu.

W odpowiedzi na wnioski Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące sprawozdawczości z zakresu finansowania związanego z kryzysem uchodźczym i migracyjnym oraz instrumentami finansowymi w lutym 2019 r. Komisja przesłała do Parlamentu Europejskiego i Rady Sprawozdanie z realizacji finansowania pozyskanego na potrzeby kryzysu migracyjnego i uchodźczego (2015–2017) i będzie to robiła regularnie.

W nawiązaniu do wniosku o udzielenie informacji na temat zamknięcia instrumentów finansowych ujętych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2007–2013 Komisja poinformuje o postępach poczynionych w kierunku zamknięcia programów operacyjnych na lata 2007–2013 zgodnie z obowiązującym prawodawstwem. Komisja przedstawi sprawozdanie dotyczące ostatecznych wyników zamknięcia okresu programowania w kontekście rocznych sprawozdań z działalności poszczególnych dyrekcji generalnych od roku sprawozdawczego 2018. Wspomniane sprawozdanie z zamknięcia okresu programowania obejmuje kwotę kwalifikowalną w chwili zamknięcia z podziałem na programy operacyjne, w tym w odniesieniu do instrumentów finansowych, jeżeli takie kwoty są dostępne. Zawiera ono również informacje na temat ewentualnych kwot odzyskanych z podziałem na programy operacyjne.

3.Absorpcja funduszy Unii Europejskiej

W swoim rocznym sprawozdaniu za 2017 r. Europejski Trybunał Obrachunkowy skupił się na zobowiązaniach pozostających do spłaty (fr. Reste à liquider), które stały się później ważną kwestią w debacie dotyczącej absolutorium. Zobowiązania pozostające do spłaty są to kwoty zaciągniętych zobowiązań, których jeszcze nie spłacono. Jest to automatyczna konsekwencja tego, że w wieloletnim budżecie zobowiązania są relatywnie równo rozłożone w czasie, natomiast płatności są skoncentrowane na etapie końcowym, ponieważ większość zobowiązań wiąże się z inwestycjami, na których ukończenie potrzeba czasu. W przypadku projektów, których realizacja trwa kilka lat, zwykle istnieje opóźnienie czasowe między pierwotnymi zobowiązaniami a rzeczywistą płatnością. Opóźnienie czasowe zależy głównie od czasu trwania finansowanych projektów i zasad mających zastosowanie do poszczególnych programów.

Parlament Europejski zwrócił uwagę na fakt, że zobowiązania pozostające do spłaty znacząco wzrosły m.in. z powodu późnego przyjęcia wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020, trudności we wdrożeniu nowych wymogów oraz zmiany zasad umarzania w ramach polityki spójności z N+2 na N+3. Powyższe czynniki oraz wzrost poziomów płatności zaliczkowych przyczyniły się do wolniejszej absorpcji środków unijnych na początku obecnych wieloletnich ram finansowych. Komisja uważa, że terminowe przyjęcie kolejnych wieloletnich ram finansowych jesienią 2019 r. będzie miało kluczowe znaczenie dla uniknięcia powtórzenia takich problemów.

Rada wyraziła obawy co do ryzyka, że dostępne środki na płatności nie wystarczą, aby rozliczyć wszystkie wnioski o płatność pomimo wzrostu elastyczności budżetu służącej zaspokojeniu potrzeb ostatnich lat aktualnych wieloletnich ram finansowych. Skłoniło to Komisję do stałego udoskonalania zarówno oszacowań płatności, jak i mechanizmów monitorowania na potrzeby zarządzania tym ryzykiem, przewidywania uporządkowanego dokonywania płatności i zapewnienia przewidywalności wkładów krajowych.

Komisja stale monitoruje zmieniające się potrzeby w zakresie płatności w celu poprawy przewidywalności budżetowej i zarządzania czynnikami ryzyka budżetowego. Od 2015 r. Komisja przedstawia roczne prognozy długoterminowych potrzeb UE, które to prognozy od 2018 r. przyjęły formę rocznego sprawozdania dotyczącego prognoz w zakresie przyszłych wpływów do budżetu UE i wypływów z niego. Sprawozdanie to prognozuje płatności konieczne do pokrycia pozostających do spłaty zobowiązań podpisanych przez UE oraz płatności na nowe zobowiązania, które dopiero zostaną zaciągnięte w 5-letnim okresie, zgodnie z rozporządzeniem finansowym z 2018 r.

Głównym czynnikiem mającym znaczenie dla wiarygodności i stabilności prognoz płatności jest wdrażanie polityki spójności, na realizację której przeznacza się obecnie około jedną trzecią budżetu UE i która stanowi największą politykę wydatków realizowaną za pomocą środków zróżnicowanych. Ponieważ jest ona wdrażana w trybie zarządzania dzielonego, tempo realizacji i prognozowania płatności zależy w dużej mierze od planowania państw członkowskich.

Celem Komisji w jej wniosku dotyczącym wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 było zapewnienie wystarczających pułapów płatności, a także bardziej stabilnego i przewidywalnego wykonywania rocznych budżetów. W szczególności pułapy płatności na lata 2021–2027 zaproponowano na poziomie wystarczającym, aby pokryć zobowiązania pozostające do spłaty z poprzednich lat oraz aby ograniczyć wzrost zobowiązań pozostających do spłaty, a także umożliwić płynne przejście na kolejną generację programów wydatków. W celu wsparcia bardziej stabilnego i przewidywalnego kształtowania się płatności Komisja zaproponowała dostosowanie konkretnych warunków realizacji polityki spójności (np. powrót do zasady umarzania N+2, niższy poziom płatności zaliczkowych, aby uniknąć kumulowania się odzyskanych środków i promować większe tempo wykonywania).

Komisja zaproponowała również utrzymanie mechanizmów łącznego marginesu na płatności i marginesu na nieprzewidziane wydatki, które można wykorzystać w ramach ogólnego pułapu płatności wieloletnich ram finansowych na ten okres, aby zaradzić możliwym wzrostom i spadkom potrzeb w zakresie płatności. Instrumenty te okazały się przydatne do zarządzania płatnościami w okresie ram finansowych już w latach 2014–2020.

Ponadto Komisja będzie nadal ściśle współpracowała z państwami członkowskimi, aby zapewnić terminową absorpcję środków unijnych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020, i w znacznym stopniu wspierała państwa członkowskie także pod względem pomocy technicznej i usług doradczych w celu dalszej poprawy ich zdolności do wykonywania środków unijnych. W programach doświadczających trudności w obecnym okresie uwzględniono wnioski wyciągnięte z działań grupy zadaniowej ds. lepszego wdrażania (ustanowionej w celu skuteczniejszego wdrażania funduszy ESI z poprzedniego okresu). W celu poprawy sytuacji prowadzony jest intensywny dialog z zainteresowanymi państwami członkowskimi.

4.Kwestie szczegółowe

4.1 Dochody

Parlament Europejski zwraca uwagę, że DG ds. Budżetu drugi rok z rzędu zgłosiła zastrzeżenie dotyczące kwoty tradycyjnych zasobów własnych zebranych przez Zjednoczone Królestwo z tego powodu, iż państwo to nie udostępniło budżetowi Unii nieuiszczonych należności celnych za wyroby włókiennicze i obuwie. Parlament Europejski przyjmuje z zadowoleniem postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego wszczęte przez Komisję w marcu 2018 r. w ramach działań następczych w odniesieniu do przypadku oszustw celnych.

Po podjęciu szeregu kroków prawnych i przeanalizowaniu odpowiedzi Zjednoczonego Królestwa otrzymanej w lutym 2018 r. Komisja przekazała sprawę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w marcu 2019 r.

Od października 2017 r. organy Zjednoczonego Królestwa zaczęły stopniowo wprowadzać pewne środki zaradcze, których wdrożenia zażądała Komisja, jednak nadal odmawiają one przekazania należnych kwot tradycyjnych zasobów własnych do budżetu UE.