Komisja zapewnia ścisłe monitorowanie wdrażania trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia i upowszechnianie wyników na szerszą skalę. Komisja nadal zachęca wszystkie państwa członkowskie i inne państwa uczestniczące w programie do kontynuowania udziału oraz dąży do osiągnięcia synergii z innymi programami finansowania w UE.

Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Komisja musi składać komitetowi ds. programu działań w dziedzinie zdrowia, a także Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, sprawozdania na temat realizacji wszystkich działań finansowanych w ramach programu. Niniejsze sprawozdanie jest realizacją tego wymogu. Zawiera ono szczegółowe informacje na temat budżetu na rok 2015 i jego rozdysponowania. Uwzględniono w nim również poprawkę do AWP 2015 mającą na celu skierowanie finansowania do państw członkowskich znajdujących się pod szczególną presją migracyjną, które wymagają wsparcia w działaniach podejmowanych w odpowiedzi na odnośne wyzwania w dziedzinie zdrowia.

Środki: przywiązuje się dużą wagę do wspólnego dokonywania ocen technologii medycznych oraz do prowadzenia dialogów na wczesnym etapie poświęconych uzyskanym wynikom oraz sposobom ich stosowania na skalę krajową. Wspomniane dialogi, a w szczególności równoległe konsultacje, zdobyły istotne uznanie przedsiębiorstw poszukujących porady na wczesnym etapie. Do maja 2018 r. partnerzy wspólnego działania otrzymali 29 wniosków o przeprowadzenie takich dialogów. W ramach HTA ocenia się także inne aspekty technologii medycznych, na przykład związane z nimi koszty ponoszone przez pacjenta oraz wpływ technologii na organizację systemów opieki zdrowotnej w ramach świadczenia usług zdrowotnych i dystrybucji zabiegów leczniczych. HTA jest wobec tego procesem interdyscyplinarnym, którego celem jest systematyczny przegląd kwestii medycznych, gospodarczych, organizacyjnych, społecznych i etycznych związanych z wykorzystaniem technologii medycznych.

Kontekst: nowe wspólne działanie w zakresie HTA stanowi składnik naukowo-techniczny współpracy UE w tym obszarze. Działanie zainicjowano w czerwcu 2016 r. i będzie ono trwało do 2020 r. W działanie zaangażowane są powołane przez rządy organizacje (z państw członkowskich UE, krajów przystępujących do UE, państw EOG i EFTA), liczne właściwe agencje regionalne oraz organizacje non-profit, które przeprowadzają lub przyczyniają się do przeprowadzania HTA w Europie.

W ramach AWP 2015 priorytetowym tematem dotyczącym zdrowia była ocena technologii medycznych (ang. health technology assessment, HTA) oraz innowacje w dziedzinie technologii medycznych. Temat ten realizowano w ramach szeregu działań finansowanych za pomocą poszczególnych mechanizmów finansowania, które to działania podpisano w pierwszym kwartale 2016 r., z czego większość na trzy lata, co oznacza, że ich wykonanie będzie trwało do końca 2018 r., a w niektórych przypadkach – do 2020 r. Są to:

4.Beneficjenci

W 2015 r. podpisano ponad 200 umów o udzielenie dotacji i umów o świadczenie usług z poszczególnymi beneficjentami i usługodawcami: organizacjami rządowymi i pozarządowymi, instytucjami szkolnictwa wyższego i przedsiębiorstwami prywatnymi. Kategoria „inne” obejmuje beneficjentów takich jak podmioty świadczące usługi opieki zdrowotnej oraz organizacje międzynarodowe. Na rysunku nr 3 przedstawiono przegląd poszczególnych grup beneficjentów.

Rys. 3: Rodzaje beneficjentów w ramach trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia w 2015 r.

POZOSTAŁE CECHY GŁÓWNE

Rok 2015 był drugim rokiem, w którym presja wywołana bezprecedensowym napływem uchodźców do Europy istotnie wpłynęła na trzeci Program działań Unii w dziedzinie zdrowia. Wspomniana sytuacja była sprawdzianem elastyczności programu i możliwości jego szybkiego dostosowania do nowych potrzeb związanych z polityką; była ona również sprawdzianem zdolności Chafea do odpowiedniego reagowania i wykonywania decyzji związanych z AWP. Chafea w rekordowo krótkim czasie zainicjowała powiązane dotacje bezpośrednie i ogłosiła zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów, a także doprowadziła do podpisania wybranych umów o udzielenie dotacji w terminie krótszym niż 3 miesiące od chwili wprowadzenia zmian do AWP 2015.

Pomocne w tym zakresie okazały się uproszczone procedury administracyjne wprowadzone w 2014 r., a także portal dla uczestników umożliwiający składanie wniosków przez internet, internetową ocenę umów o udzielenie dotacji oraz składanie pod nimi elektronicznego podpisu. Pomimo drobnych problemów w funkcjonowaniu systemu powyższe środki pozwoliły na skrócenie czasu potrzebnego na podpisanie dotacji.

Liczba uczestników zaangażowanych we wspólne działania była w dalszym ciągu stosunkowo wysoka – podobnie jak w przypadku drugiego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia oraz pierwszego roku trzeciego programu. W 2015 r. na jedno wspólne działanie przypadało od 10 do 45 partnerów (beneficjentów). Ze względu na to, że wszyscy partnerzy musieli podpisać umowę o udzielenie dotacji, ta wysoka liczba okazała się wyzwaniem w kontekście ogólnego zarządzania programem i jego koordynacji.

W wyniku zaleceń zawartych w ocenie ex post drugiego wspólnotowego programu działań w dziedzinie zdrowia (2008–2014) oraz ocenie śródokresowej trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia Chafea – w ścisłej współpracy z DG SANTE oraz siecią krajowych punktów kontaktowych dla Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia – zainwestowała istotną ilość zasobów w działania związane z informowaniem i rozpowszechnianiem. Chafea zorganizowała liczne warsztaty, pomagała w organizacji najważniejszych konferencji krajowych i międzynarodowych, a także była organizatorem pojedynczych wydarzeń we współpracy z krajowymi organami państw członkowskich. Szczegółowy opis działań związanych z rozpowszechnianiem podejmowanych w 2015 r. znajduje się w dokumencie roboczym służb Komisji załączonym do niniejszego sprawozdania.

Wykorzystując procesy i narzędzia wypracowane w ramach trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia, wprowadzono elektroniczne monitorowanie i raportowanie, które miały na celu zapewnienie oszczędności czasu zarówno po stronie beneficjenta, jak i Chafea. W rezultacie obie strony nie muszą się już posługiwać dokumentami w formie papierowej – szczególnie w przypadku dotacji. System CORDA, wdrożony przez wspólne centrum wsparcia europejskiego programu w zakresie badań naukowych i innowacji, skupia zgromadzone dane na temat wszystkich współfinansowanych działań objętych zarządzaniem Chafea i monitorowanych za pomocą narzędzi elektronicznych programu „Horyzont 2020”. Jest on kluczowym źródłem informacji zwrotnych dotyczących realizacji głównych celów i priorytetów programu oraz rodzajów działań i organizacji objętych współfinansowaniem.

W kolejnych latach planuje się wprowadzanie dalszych usprawnień, w tym wprowadzenie ulepszonego systemu elektronicznego monitorowania i raportowania oraz skuteczniejszego i bardziej ukierunkowanego rozpowszechniania. Ponadto podejmowane będą dalsze wysiłki na rzecz zwiększenia uczestnictwa organizacji i instytucji z krajów, które do tej pory były niedostatecznie reprezentowane wśród beneficjentów.

Określenie kluczowych obszarów priorytetowych w każdym roku realizacji programu pokazało wartością dodaną zapewnienia ciągłości między rocznymi programami prac. Dzięki temu osiągnięto ogólną spójność w obrębie trzeciego Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia i wykorzystano produkty i rezultaty poprzednich okresów finansowania.