Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii /* COM/2014/05 final - 2014/0032 (COD) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Przepisy zootechniczne Unii mają na celu promowanie wolnego handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem genetycznym z uwzględnieniem zrównoważonego charakteru programów hodowlanych i zachowania zasobów genetycznych. Obecnie na przepisy te składają się cztery akty podstawowe (pionowe), ustanawiające fundamentalne zasady oddzielnie dla poszczególnych gatunków zwierząt hodowlanych: bydła, świń, owiec, kóz i zwierząt z rodziny koniowatych. Są to dyrektywy Rady, stanowiące podstawy prawne do przyjęcia przez Komisję szczegółowych środków dotyczących: – zatwierdzania lub uznawania organizacji hodowlanych, zrzeszeń hodowców i prywatnych przedsiębiorstw i sporządzania ich wykazów, – rejestracji i klasyfikacji zwierząt w księgach hodowlanych, księgach stadnych oraz – w przypadku mieszańców świń – w rejestrach, – oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz – treści i formatu świadectw zootechnicznych dla zwierząt hodowlanych, ich nasienia, komórek jajowych i zarodków. Wymagania techniczne tego samego rodzaju w odniesieniu do dopuszczania zwierząt hodowlanych do hodowli są jednak obecnie regulowane przez trzy dyrektywy Rady i decyzję Komisji. Ponadto nie przyjęto żadnych środków wykonawczych do dyrektywy Rady 91/174/EWG w odniesieniu do zasad handlu zwierzętami hodowlanymi czystorasowymi innych gatunków. Dyrektywa horyzontalna, uzupełniona aktami wykonawczymi, określa zasady przywozu z państw trzecich zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu. Specjalna decyzja Rady określa natomiast zasady wyznaczania ośrodka referencyjnego ds. hodowli bydła. Niniejszy wniosek obejmuje dwanaście rozdziałów oraz pięć załączników technicznych. Rozdziały I-VIII wniosku stanowią połączenie przepisów dyrektyw Rady 2009/157/WE (bydło), 88/661/EWG (świnie hodowlane czystorasowe i mieszańce świń), 89/361/EWG (owce i kozy), 90/427/EWG (koniowate), 91/174/EWG (pozostałe zwierzęta), oraz 94/28/WE (przywóz), jak podano w tabeli korelacji. W szczególności rozdział III zawiera przepisy dotyczące relacji między hodowcami a związkami hodowców oraz rozstrzygania sporów z uwzględnieniem procedur określonych obecnie w decyzji Komisji 92/354/EWG. Rozdział IV zawiera natomiast przepisy dotyczące dopuszczania zwierząt hodowlanych do celów hodowlanych oraz sztucznego unasienniania, obecnie określone w dyrektywach Rady 87/328/EWG (bydło), 90/118/EWG (świnie czystorasowe) i (90/119/EWG) (mieszańce świń), jak wskazano w tabeli korelacji, a także w decyzji Komisji 90/257/EWG (owce i kozy). W rozdziale V dotyczącym oceny wartości użytkowej zawarto przepisy decyzji Rady 96/463/WE wyznaczającej organ referencyjny dla metod badania w odniesieniu do bydła czystorasowego. W rozdziałach IX i X określono podstawę prawną dla przeprowadzania kontroli urzędowych w dziedzinie zootechniki oraz dla współpracy między właściwymi organami, z uwzględnieniem ogólnych zasad mających zastosowanie do takich kontroli. Przepisy te włączono z myślą o nowym prawodawstwie w dziedzinie zdrowia zwierząt oraz wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych. Ze względu na te inicjatywy prawne przepisy w sprawie kontroli zwierząt i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu w handlu wewnątrzunijnym (dyrektywa Rady 90/425/EWG) oraz przepisy dotyczące przywozu z państw trzecich (dyrektywa Rady 91/496/EWG) i współpracy między właściwymi organami (dyrektywa Rady 89/608/EWG) przestaną mieć zastosowanie do aspektów zootechnicznych. W tekście będącym przedmiotem wniosku wzorowano się na wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych, w szczególności na jego tytule II o kontrolach urzędowych, tytule IV o pomocy administracyjnej, tytule VI o kontrolach przeprowadzanych przez Komisję i tytule VII o działaniach egzekucyjnych. Rozdział XI jest efektem wejścia w życie traktatu lizbońskiego, w którym znajduje się wymóg, by przepisy upoważniające w aktach podstawowych unijnego prawodawstwa zootechnicznego były dostosowane do art. 290 i 291 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Do tego celu niezbędne jest, w odniesieniu do każdego środka, który ma zostać przyjęty na podstawie uprawnień przewidzianych w aktach podstawowych, określenie potrzebnych przekazanych uprawnień zgodnie z art. 290 TFUE lub uprawnień wykonawczych zgodnie z art. 291 TFUE. Rozdział XII zawiera postanowienia końcowe w sprawie uchylenia i dat wejścia w życie oraz rozpoczęcia stosowania. Załącznik I (szczegółowe kryteria uznawania związków hodowców i zatwierdzania programów hodowlanych) zawiera przepisy, które obecnie są określone w załącznikach do decyzji Komisji 84/247/EWG (bydło), 89/501/EWG (świnie hodowlane czystorasowe), 89/504/EWG (mieszańce świń), 90/257/EWG (owce i kozy) oraz 92/353/EWG (koniowate). Załącznik II (szczegółowe kryteria wpisywania zwierząt hodowlanych do ksiąg hodowlanych) zawiera przepisy, które obecnie są określone w decyzjach Komisji 84/419/EWG (bydło), 89/502/EWG (świnie hodowlane czystorasowe), 89/505/EWG (mieszańce świń), 90/255/EWG (owce i kozy) oraz 96/78/WE (koniowate). Załącznik III (szczegółowe kryteria przeprowadzania oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej) obejmuje przepisy obecnie zawarte w decyzjach Komisji 2006/427/WE (bydło), 89/507/EWG (świnie hodowlane czystorasowe i mieszańce świń) oraz 90/256/EWG (owce i kozy). Załącznik IV (funkcje i obowiązki ośrodków referencyjnych UE) jest odzwierciedleniem załącznika II do decyzji Rady 96/463/WE. Załącznik V (świadectwo zootechniczne) obejmuje podstawowe wymogi dotyczące informowania, które obecnie są określone w załącznikach do decyzji Komisji 2005/379/WE (bydło), 89/503/EWG (świnie hodowlane czystorasowe), 89/506/EWG (mieszańce świń), 90/258/EWG (owce i kozy), 96/79/WE (koniowate), 96/509/WE (przywóz nasienia zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunków bydła, świń, owiec i kóz) oraz 96/510/WE (przywóz zwierząt hodowlanych, nasienia, komórek jajowych i zarodków). 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW Podstawowe reguły i główne zasady unijnego prawodawstwa zootechnicznego okazały się odpowiednie i wystarczająco dostosowane do rozwoju technicznego w dziedzinie hodowli zwierząt, dlatego zostały zachowane we wniosku. Ponieważ jednak dotychczasowe unijne prawodawstwo w dziedzinie zootechniki jest zorganizowane pionowo według gatunków, niemal identyczne przepisy uproszczono, doprecyzowano, uspójniono pod względem językowym i zawarto w akcie w formie rozporządzenia, aby uniknąć przeszkód w handlu wynikających z transpozycji do prawa krajowego. W ciągu ostatnich dwudziestu lat Komisja odbywała regularne spotkania z państwami członkowskimi, aby przedyskutować kwestie zootechniczne w ramach Stałego Komitetu ds. Zootechniki, w wyniku czego wspólnie opracowano odnośne prawodawstwo. Działalność transgraniczna zatwierdzonych związków hodowców pozostaje kwestią kontrowersyjną, ponieważ niektóre państwa członkowskie wskazywały na różnice w transpozycji dyrektyw bazowych do prawa krajowego. Sytuacja ta uległa zmianie dopiero podczas ostatniego posiedzenia grupy roboczej ds. zootechniki w lutym 2012 r., kiedy to przedstawiono i omówiono najważniejsze aspekty treści, strukturę oraz nowe elementy wniosku. Ponadto Komisja miała do czynienia z licznymi problemami poruszonymi przez hodowców, związki hodowców i właściwe organy ze względu na różnice w interpretacji obowiązujących przepisów przez właściwe organy w państwach członkowskich. Komisja jest w związku z tym w pełni świadoma potrzeb sektora hodowli i nadzorujących właściwych organów. Proponowane przepisy w sprawie kontroli urzędowych w dziedzinie zootechniki są w pełni zgodne, po niezbędnych dostosowaniach, z przepisami zaproponowanymi przez Komisję, po intensywnych konsultacjach z zainteresowanymi stronami, w rozporządzeniu w sprawie kontroli urzędowych i czynności urzędowych w dziedzinie weterynarii. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Rozporządzenie będące przedmiotem wniosku określa jednolite ramy prawne dla zasad dotyczących: uznawania organizacji hodowlanych, zrzeszeń hodowców i prywatnych przedsiębiorstw oraz sporządzania ich wykazów; zatwierdzania ich programów hodowlanych; wpisywania zwierząt do ksiąg hodowlanych i stadnych oraz ich klasyfikacji według cech; wpisywania mieszańców świń do rejestrów; oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej, a także treści świadectw zootechnicznych dla zwierząt hodowlanych, ich nasienia, komórek jajowych oraz zarodków. Rozporządzenie określa ponadto zasady przywozu z państw trzecich zwierząt hodowlanych, ich nasienia, komórek jajowych i zarodków oraz wyznaczania ośrodków referencyjnych ds. hodowli zwierząt. W rozporządzeniu zawarto również przepisy dotyczące przeprowadzania kontroli urzędowych i zootechnicznych oraz rozstrzygania sporów powstających w sytuacji, gdy w wyniku kontroli zootechnicznych ujawniona zostanie niegodność z wymogami zootechnicznymi. Przepisy zawarte w rozporządzeniu odzwierciedlają jednak przepisy określone we wniosku Komisji dotyczącym nowego rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych, które jest obecnie przedmiotem dyskusji w Parlamencie Europejskim i w Radzie. Aby zapobiec niespójności tych dwóch tekstów oraz zapewnić zharmonizowane podejście w dziedzinie kontroli, Komisja będzie uważnie śledzić przebieg dyskusji nad oboma tekstami i w stosownym czasie złoży niezbędne wnioski, aby zapewnić włączenie przepisów w sprawie kontroli urzędowych w dziedzinie zootechniki do przyszłego rozporządzenia w sprawie kontroli urzędowych. Rozporządzenie będące przedmiotem wniosku stanowi podstawę prawną do przyjmowania aktów delegowanych i wykonawczych zgodnie z art. 290 i 291 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. 4. WPŁYW NA BUDŻET Brak 5. ELEMENTY FAKULTATYWNE Brak 2014/0032 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 42 i art. 43 ust. 2, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej[1], po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[2], po uzyskaniu opinii Komitetu Regionów[3], stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1) Hodowla zwierząt gospodarskich gatunków bydła, świń, owiec, kóz i koniowatych oraz w mniejszym stopniu hodowla zwierząt innych gatunków odgrywają ważną rolę w unijnym rolnictwie i są źródłem dochodów dla ludności wiejskiej. Hodowla zwierząt tych gatunków jest stymulowana najlepiej, gdy wykorzystuje się do niej zwierzęta hodowlane czystorasowe lub mieszańce świń o udowodnionej najwyższej jakości genetycznej. (2) Państwa członkowskie starają się zatem, w ramach swojej polityki rolnej oraz czasami poprzez inwestycje publiczne, stale promować produkcję zwierząt gospodarskich o szczególnych cechach genetycznych, spełniających określone normy w zakresie wartości użytkowej. Rozbieżności między tymi normami mogą prowadzić do powstania barier technicznych w handlu w Unii zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz w ich przywozie do Unii. (3) Ramy prawne przepisów Unii w zakresie hodowli zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków bydła, świń, owiec, kóz i koniowatych oraz mieszańców świń zostały określone w następujących aktach prawnych: dyrektywie Rady 88/661/EWG z dnia 19 grudnia 1988 r. w sprawie norm zootechnicznych mających zastosowanie do zwierząt hodowlanych z gatunku świń[4], dyrektywie Rady 89/361/EWG z dnia 30 maja 1989 r. dotyczącej owiec i kóz hodowlanych czystorasowych[5], dyrektywie Rady 90/427/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. w sprawie zootechnicznych i genealogicznych warunków handlu wewnątrzwspólnotowego koniowatymi[6], dyrektywie Rady 91/174/EWG z dnia 25 marca 1991 r. ustanawiającej wymogi zootechniczne i rodowodowe przy wprowadzaniu do obrotu zwierząt czystorasowych oraz zmieniającej dyrektywy 77/504/EWG oraz 90/425/EWG[7], dyrektywie Rady 94/28/WE z dnia 23 czerwca 1994 r. ustanawiającej zasady odnoszące się do warunków genealogicznych i zootechnicznych stosowanych w przywozie z państw trzecich zwierząt, ich nasienia, komórek jajowych i zarodków oraz zmieniającej dyrektywę 77/504/EWG w sprawie zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła[8] oraz dyrektywie Rady 2009/157/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła[9]. Celem tych dyrektyw jest rozwój hodowli zwierząt gospodarskich w Unii oraz uregulowanie handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii, a w rezultacie utrzymanie konkurencyjności unijnego sektora hodowli zwierząt i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu. (4) Dyrektywę Rady 87/328/EWG z dnia 18 czerwca 1987 r. w sprawie dopuszczania zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła do celów hodowlanych[10], dyrektywę Rady 90/118/EWG z dnia 5 marca 1990 r. w sprawie dopuszczania do hodowli czystorasowych świń hodowlanych[11] oraz dyrektywę Rady 90/119/EWG z dnia 5 marca 1990 r. w sprawie dopuszczenia do hodowli mieszańców świń hodowlanych[12] przyjęto, aby zapobiec sytuacji, w której krajowe przepisy dotyczące dopuszczania do celów hodowli zwierząt hodowlanych gatunków bydła i świń oraz wytwarzania i wykorzystywania ich nasienia, oocytów i zarodków stanowiłyby zakaz lub ograniczenie handlu wewnątrzunijnego lub przeszkodę w tym handlu w odniesieniu do krycia naturalnego, sztucznego unasienniania bądź pobierania nasienia, oocytów lub zarodków. (5) Na podstawie dyrektyw, o których mowa w motywie 3, po konsultacji z państwami członkowskimi w ramach Stałego Komitetu ds. Zootechniki ustanowionego decyzją Rady 77/505/EWG z dnia 25 lipca 1977 r. ustanawiającą Stały Komitet ds. Zootechniki[13], Komisja przyjęła szereg decyzji określających, w odniesieniu do poszczególnych gatunków, kryteria zatwierdzania lub uznawania organizacji hodowlanych i zrzeszeń hodowców (zwanych dalej „związkami hodowców”), wpisywania zwierząt hodowlanych do ksiąg hodowlanych i stadnych (zwanych dalej „księgami hodowlanymi”), dopuszczania owiec i kóz czystorasowych do hodowli i sztucznego unasienniania, oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej bydła, świń, owiec i kóz hodowlanych oraz ustanawiania świadectw hodowlanych dla handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu. (6) Komisja ustanowiła również wykaz podmiotów zajmujących się hodowlą w państwach trzecich oraz wzory świadectw hodowlanych do celów przywozu do Unii zwierząt hodowlanych, ich nasienia, oocytów i zarodków. (7) Przepisy Unii w dziedzinie hodowli zwierząt przyczyniają się również do zachowania zwierzęcych zasobów genetycznych, ochrony bioróżnorodności genetycznej oraz produkcji typowych produktów regionalnych wysokiej jakości w oparciu o szczególne dziedziczne cechy lokalnych ras zwierząt gospodarskich. (8) Dyrektywy 88/661/EWG, 89/361/EWG, 90/427/EWG, 91/174/EWG, 94/28/WE i 2009/157/WE są do siebie bardzo podobne pod względem struktury i treści. Do kilku z nich wprowadzono z czasem zmiany. W celu uproszczenia i uspójnienia przepisów Unii należy uprościć unijne zasady ustanowione w tych dyrektywach. (9) W ciągu minionych dwudziestu lat Komisja musiała odpowiadać na znaczną liczbę skarg ze strony hodowców i organizacji hodowlanych w odniesieniu do krajowej transpozycji i interpretacji prawa Unii w dziedzinie hodowli zwierząt w różnych państwach członkowskich. Przepisy Unii w zakresie zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii należy ustanowić w rozporządzeniu, aby zapewnić jednolite stosowanie unijnych zasad hodowli zwierząt oraz uniknąć przeszkód w handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu wynikających z rozbieżności w krajowej transpozycji dyrektyw. (10) Ponadto doświadczenie wykazało, że aby ułatwić stosowanie zasad przewidzianych we wspomnianych dyrektywach, w wielu przepisach należy doprecyzować sformułowania i uspójnić terminologię. W celu zachowania jasności i spójności przepisów Unii należy również przewidzieć więcej definicji. (11) Termin „rasa” powinien jednak pozostać niedookreślonym pojęciem prawnym, co umożliwi związkom hodowców opisanie grupy zwierząt wystarczająco zbliżonych do siebie pod względem genetycznym, którą uznają za odróżniającą się od innych zwierząt tego gatunku, i wpisanie takich zwierząt oraz informacji o ich znanych przodkach do ksiąg hodowlanych w celu odtworzenia ich dziedzicznych cech poprzez rozród, wymianę i selekcję w ramach ustalonego programu hodowlanego. (12) W niniejszym rozporządzeniu należy ustanowić zasady handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz zasady ich przywozu do Unii w celu promowania trwałych programów hodowlanych ukierunkowanych na ulepszenie ras oraz w celu zachowania bioróżnorodności genetycznej zwierząt gospodarskich. (13) W związku z powyższym ustanowione w niniejszym rozporządzeniu zasady dotyczące zwierząt hodowlanych czystorasowych powinny mieć na celu umożliwienie dostępu do handlu w oparciu o uzgodnione reguły mające zastosowanie do uznawania związków hodowców zajmujących się rasami oraz zatwierdzania ich odpowiednich programów hodowlanych. W niniejszym rozporządzeniu należy również określić kryteria regulujące wpisywanie zwierząt hodowlanych czystorasowych do różnych klas sekcji głównej księgi hodowlanej, zasady przeprowadzania oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz kryteria dopuszczania zwierząt hodowlanych do hodowli, a także treść świadectw zootechnicznych. (14) Podobnie zasady dotyczące mieszańców świń ustanowione w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć na celu umożliwienie dostępu do handlu w oparciu o uzgodnione reguły mające zastosowanie do uznawania przedsiębiorstw hodowlanych zajmujących się różnymi krzyżówkami mieszańców świń oraz zatwierdzania ich odpowiednich programów hodowlanych. W niniejszym rozporządzeniu należy również określić kryteria regulujące wpisywanie mieszańców świń do sekcji głównej rejestrów, zasady dotyczące oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz kryteria dopuszczania mieszańców świń do hodowli, a także treść świadectw zootechnicznych. (15) Państwa członkowskie nie mogą na poziomie krajowym osiągnąć w wystarczający sposób celu niniejszego rozporządzenia, tj. zapewnienia zharmonizowanego podejścia do handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym przeznaczonym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii, a także do niezbędnych kontroli urzędowych w zakresie programów hodowlanych realizowanych przez związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane, w związku z czym, ze względu na skutek, złożoność, transgraniczny i międzynarodowy charakter tego celu, cel ten można lepiej realizować na poziomie Unii, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości, o której mowa w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zakres niniejszego rozporządzenia jest ograniczony do środków niezbędnych do realizacji jego celów, jest ono więc również zgodne z zasadą proporcjonalności, o której mowa w art. 5 ust. 4 przedmiotowego Traktatu. (16) Jakość usług świadczonych przez związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane oraz sposób, w jaki oceniają one i klasyfikują zwierzęta, mają wpływ na wartość rynkową zwierząt hodowlanych. W związku z tym należy określić zasady uznawania związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych w oparciu o zharmonizowane kryteria unijne oraz zasady ich nadzorowania przez właściwe organy państw członkowskich w celu zagwarantowania, by ustanowione przez nie zasady nie prowadziły do różnic między programami hodowlanymi i normami hodowlanymi, a w rezultacie do powstawania barier w handlu wewnątrzunijnym. (17) W niniejszym rozporządzeniu należy przewidzieć procedury podobne do procedur ustanowionych w dyrektywach 88/661/EWG, 89/361/EWG, 90/427/EWG, 91/174/EWG, 94/28/WE i 2009/157/WE w odniesieniu do zamieszczania w wykazach uznanych związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych, w tym procedury w zakresie aktualizacji, przekazywania i publikowania tych wykazów. (18) Prawo do otrzymania uznania przez związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane spełniające określone kryteria jest fundamentalną zasadą unijnych przepisów zootechnicznych. Ochrona działalności gospodarczej istniejącego uznanego związku hodowców nie powinna już uzasadniać odmowy uznania przez właściwy organ kolejnego związku hodowców w odniesieniu do tej samej rasy. To samo dotyczy zatwierdzenia geograficznego rozszerzenia programu hodowlanego realizowanego dla tej samej rasy lub dla zwierząt hodowlanych, które mogą zostać pozyskane z populacji hodowlanej istniejącego związku hodowców. Właściwy organ powinien jednak dysponować podstawą prawną umożliwiającą odmowę uznania lub zatwierdzenia, w przypadku gdy istnieje uzasadnione ryzyko, że takie uznanie lub zatwierdzenie zagrażałoby zachowaniu rzadkiej rasy lub utrudniałoby ochronę różnorodności genetycznej. (19) Ochrona rzadkich ras wiąże się z zakładaniem i uznawaniem związków hodowców posiadających w swoich księgach hodowlanych ograniczoną liczbę zwierząt, dlatego liczba zwierząt wpisanych do księgi hodowlanej zasadniczo nie powinna stanowić podstawowego warunku uznania związku hodowców i zatwierdzenia jego programu hodowlanego, tym bardziej że uznawanie dokonywane jest na poziomie krajowym, podczas gdy odpowiednie zwierzęta hodowlane mogły zostać wpisane do ksiąg hodowlanych w innych państwach członkowskich lub państwach trzecich. (20) Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane uznane w jednym państwie członkowskim powinny mieć możliwość wdrażania swoich zatwierdzonych programów hodowlanych w innych państwach członkowskich, tak aby zapewnić optymalne wykorzystanie zwierząt hodowlanych o wysokiej wartości genotypowej jako ważnego czynnika produkcji w Unii. W tym celu prosta procedura powiadamiania powinna zapewniać poinformowanie właściwego organu w innym państwie członkowskim o planowanej działalności. (21) Aby zapobiec konfliktom między związkami hodowców chcącymi świadczyć usługi na rzecz hodowców a organami odmawiającymi uznania nowych związków hodowców stanowiących konkurencję dla istniejących związków, niezbędne było oddzielenie oficjalnego uznania związku hodowców lub organizacji hodowlanej od zatwierdzenia planowanego programu hodowlanego. (22) Różnorodne skargi, które Komisja musiała rozpatrywać w ciągu minionych lat, wskazują na to, iż niniejsze rozporządzenie powinno określać jasne zasady dotyczące relacji między związkiem hodowców zakładającym księgę stadną filialną dla określonej rasy zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych a związkiem hodowców, który twierdzi, że założył księgę hodowlaną pochodzenia dla tej rasy. (23) Komisja powinna zostać uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych zmieniających załącznik I, aby dostosować kryteria uznawania związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych oraz zatwierdzania programów hodowlanych do zmian w sektorze hodowlanym. (24) Należy precyzyjniej określić relacje między hodowcami a związkami hodowców i przedsiębiorstwami hodowlanymi, w szczególności w celu zagwarantowania prawa hodowców do członkostwa w związkach hodowców i przedsiębiorstwach hodowlanych oraz prawa do uczestniczenia w programie hodowlanym na obszarze geograficznym, na którym jest on realizowany. Związki hodowców powinny posiadać zasady zapobiegające dyskryminacji hodowców ze względu na ich pochodzenie i muszą świadczyć minimalny zakres usług. (25) Doświadczenie zdobyte w szczególności w wyniku stosowania dyrektywy 90/427/EWG oraz w mniejszym zakresie dyrektyw 89/361/EWG i 2009/157/WE wskazuje, że należy uściślić zasady skutecznego rozstrzygania sporów między hodowcami z jednej strony a związkami hodowców z drugiej strony w oparciu o jasno określony regulamin wewnętrzny oraz opis praw i obowiązków członków. Cel ten można najlepiej osiągnąć, jeśli spory będą rozstrzygane w ramach systemu prawnego państwa członkowskiego, w którym powstały. Komisja powinna natomiast angażować się jedynie w spory, które powstały między podmiotami znajdującymi się w różnych państwach członkowskich i których nie można skutecznie rozstrzygnąć w ramach systemów prawnych państw członkowskich, w których powstały. (26) Związki hodowców, które zakładają i prowadzą księgi hodowlane dla zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków bydła, świń, owiec, kóz i koniowatych, oraz przedsiębiorstwa hodowlane, które zakładają i prowadzą rejestry dla mieszańców świń, powinny wpisywać zwierzęta hodowlane do swoich ksiąg i rejestrów, nie stosując dyskryminacji ze względu na państwo członkowskie pochodzenia tych zwierząt lub ich właścicieli, oraz klasyfikować te zwierzęta zgodnie z ich cechami, w przypadku gdy przewidziano to w programie hodowlanym. (27) Związkom hodowców należy również zezwolić na ustanawianie sekcji dodatkowych w celu podniesienia w swoim programie hodowlanym statusu tych zwierząt, które nie spełniają kryteriów dla zwierząt hodowlanych czystorasowych danej rasy. (28) Należy jednak zezwolić związkom hodowców prowadzącym księgi hodowlane dla niektórych zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych na dalsze ustanawianie kryteriów wpisywania zwierząt czystorasowych z rodziny koniowatych do tych ksiąg ze względu na potrzebę regulowania wpisywania takich koniowatych w przypadku, gdy pochodzą one z produkcji metodami sztucznego rozrodu. (29) Zwierzęta hodowlane czystorasowe, z wyjątkiem koniowatych, wpisywane do ksiąg hodowlanych są identyfikowane zgodnie z przepisami Unii dotyczącymi zdrowia zwierząt w sprawie identyfikacji. W przypadku zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych związki hodowców przeprowadzają również identyfikację koni i osłów, które wpisują lub rejestrują do wpisania w swoich księgach hodowlanych, oraz wydają dokumenty identyfikacyjne (paszporty). Świadczą one zatem usługę nie tylko na rzecz hodowców, lecz także właściwego organu odpowiedzialnego za identyfikację i rejestrację zwierząt utrzymywanych w warunkach fermowych. System ten doprowadził jednak do powstania wielu jednostek wydających paszporty, co skomplikowało urzędowe kontrole zgodności z przepisami Unii dotyczącymi higieny żywności i leków weterynaryjnych w przypadkach, gdy właściwe organy weterynaryjne miały utrudniony dostęp do podstawowych informacji (na przykład ze względu na brak centralnej bazy danych), nie przestrzegano wspólnych wysokich standardów jakości dokumentów identyfikacyjnych i brakowało urzędowego nadzoru. Niezbędne jest zatem wprowadzenie wymogu, by także zwierzęta hodowlane czystorasowe z rodziny koniowatych były wpisywane do swoich odpowiednich ksiąg hodowlanych na podstawie swojej identyfikacji zgodnie z przepisami dotyczącymi zdrowia zwierząt, oraz zapewnienie właściwym organom weterynaryjnym możliwości przekazania uznanym związkom hodowców, pod pewnymi warunkami, upoważnienia do urzędowego wydawania dokumentów identyfikacyjnych dla zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych. (30) Aby zapewnić możliwość dostosowania warunków wpisywania zwierząt hodowlanych czystorasowych do ksiąg hodowlanych i mieszańców świń do rejestrów do zmian w sektorze hodowli, należy uprawnić Komisję do przyjęcia aktów delegowanych w celu odpowiedniej zmiany załącznika II. (31) Dopuszczanie zwierząt hodowlanych do celów hodowlanych, krycia naturalnego lub wspomaganego rozrodu należy uregulować na poziomie Unii, aby zapobiec przeszkodom w handlu, w szczególności jeżeli takie zwierzęta hodowlane poddano ocenie wartości użytkowej lub ocenie genetycznej przeprowadzonym zgodnie z zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu, a w szczególności w jego załączniku III. (32) O ile zasady dotyczące oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej zwierząt hodowlanych gatunków bydła, świń, owiec i kóz ocenianych pod kątem ograniczonej liczby cech określono na poziomie Unii, o tyle zróżnicowanie wymogów dla różnych ras, sposobów wykorzystania i selekcji zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych uniemożliwiało jak dotąd ich harmonizację. Zasady dotyczące oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej są obecnie ustalane odrębnie dla każdej rasy w księdze stadnej pochodzenia danej rasy. (33) Komisja powinna zostać uprawniona do określenia warunków dotyczących oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej także w odniesieniu do zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych oraz do zmiany dotychczasowych warunków w załączniku III, aby uwzględnić postęp techniczny i naukowy lub zmiany w przepisach prawnych mające wpływ na takie badanie i ocenę, np. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych („rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku”)[14], lub aby włączyć, na wniosek państw członkowskich, warunki dotyczące oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych. (34) Ocenę wartości użytkowej i ocenę genetyczną mogą przeprowadzać instytucje wyznaczone przez związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane. Takie wyznaczone instytucje współpracują z ośrodkami referencyjnymi Unii Europejskiej wyznaczonymi przez Komisję. Komisja powinna zatem zostać uprawniona do wyznaczenia w drodze aktów wykonawczych ośrodków referencyjnych Unii Europejskiej oraz otrzymać niezbędne uprawnienia do przyjęcia aktów delegowanych określających obowiązki i funkcje tych ośrodków, w stosownych przypadkach poprzez zmianę załącznika IV. Takie ośrodki referencyjne kwalifikują się do otrzymania pomocy Unii zgodnie z decyzją Rady 2009/470/WE z dnia 25 maja 2009 r. w sprawie wydatków w dziedzinie weterynarii[15]. W przypadku bydła hodowlanego czystorasowego ocena wartości użytkowej i ocena genetyczna przeprowadzane są przez związki hodowców przy wsparciu Interbull Centre, organu referencyjnego Unii Europejskiej wyznaczonego decyzją Rady 96/463/WE z dnia 23 lipca 1996 r. wyznaczającą organ referencyjny odpowiedzialny za współpracę w zakresie ujednolicania metod badania i oceny wyników w odniesieniu do czystorasowych zwierząt hodowlanych z gatunku bydła[16]. (35) Ponieważ w niniejszym rozporządzeniu ustanowiono szczegółowe przepisy dotyczące jedynie hodowli bydła, świń, owiec, kóz i koniowatych, Komisja musi zostać uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych w sprawie uznawania związków hodowców, zatwierdzania programów hodowlanych, wpisywania zwierząt hodowlanych do ksiąg hodowlanych, oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz dopuszczania do hodowli, a także do przyjęcia aktów wykonawczych dotyczących świadectw zootechnicznych dla handlu zwierzętami hodowlanymi innych gatunków i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz dla ich przywozu do Unii, jeżeli jest to wymagane w celu usunięcia przeszkód w handlu. (36) Przywóz zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu ma kluczowe znaczenie dla europejskiego rolnictwa. Przywóz taki powinien zatem odbywać się w warunkach ściśle odpowiadających warunkom stosowanym w handlu między państwami członkowskimi. Zwierzęta hodowlane i ich materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu powinny jednak kwalifikować się do wpisania do sekcji głównej księgi hodowlanej lub rejestru w Unii, jeśli poziom kontroli urzędowych przeprowadzanych w państwie trzecim wywozu daje tę samą pewność w odniesieniu do informacji dotyczących rodowodu oraz wyników oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej jak w Unii. Ponadto podmioty zajmujące się hodowlą w państwach trzecich powinny dopuszczać na zasadzie wzajemności zwierzęta hodowlane i ich materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu pochodzące z odpowiedniego związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego uznanego w Unii. (37) Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej[17] stanowi, że Komisja ustanawia nomenklaturę towarową, tj. „Nomenklaturę scaloną” lub w skrócie „CN”, która spełnia jednocześnie wymogi Wspólnej Taryfy Celnej, statystyk w dziedzinie handlu zewnętrznego Wspólnoty i innych polityk Unii dotyczących przywozu lub wywozu towarów. W załączniku I do tego rozporządzenia znajduje się wykaz kodów CN dla zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków bydła, świń, owiec, kóz i koniowatych oraz nasienia bydła, a także wskazanie, że są one zwolnione z konwencyjnych stawek celnych. W takim przypadku zwierzętom tym oraz ich materiałowi biologicznemu wykorzystywanemu do rozrodu powinno towarzyszyć stosowne świadectwo zootechniczne potwierdzające ich klasyfikację jako zwierząt hodowlanych czystorasowych lub materiału biologicznego takich zwierząt wykorzystywanego do rozrodu. (38) Po wprowadzeniu na terytorium Unii zwierzęta hodowlane i ich materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu przechodzą kontrole weterynaryjne zgodnie z dyrektywą Rady 91/496/EWG z dnia 15 lipca 1991 r. ustanawiającą zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnych zwierząt wprowadzanych na rynek Wspólnoty z państw trzecich i zmieniającą dyrektywy 89/662/EWG, 90/425/EWG oraz 90/675/EWG[18] oraz dyrektywą Rady 97/78/WE z dnia 18 grudnia 1997 r. ustanawiającą zasady regulujące organizację kontroli weterynaryjnej produktów wprowadzanych do Wspólnoty z państw trzecich[19]. Ponadto towary te powinny również przejść niezbędne kontrole zootechniczne przewidziane w niniejszym rozporządzeniu. (39) Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin, materiału przeznaczonego do reprodukcji roślin i środków ochrony roślin, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 999/2001, 1829/2003, 1831/2003, 1/2005, 396/2005, 834/2007, 1099/2009, 1069/2009, 1107/2009, rozporządzenia (UE) nr 1151/2012, [….]/2013 oraz dyrektywy 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE, 2008/120/WE i 2009/128/WE (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych)[20]. Rozporządzenie to ma uchylić rozporządzenie (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt[21] oraz dyrektywę Rady 90/425/EWG z dnia 26 czerwca 1990 r. dotyczącą kontroli weterynaryjnych i zootechnicznych mających zastosowanie w handlu wewnątrzwspólnotowym niektórymi żywymi zwierzętami i produktami w perspektywie wprowadzenia rynku wewnętrznego[22], a także dyrektywy 91/496/EWG i 97/78/WE oraz włączyć niektóre zasady określone w tych aktach z niezbędnymi dostosowaniami. Do zakresu tego rozporządzenia nie planuje się jednak włączenia zootechnicznych i genealogicznych warunków dotyczących handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii. Zasady dotyczące kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych w odniesieniu do zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu należy zatem określić w niniejszym rozporządzeniu. (40) Aby ustanowione w niniejszym rozporządzeniu unijne zasady dotyczące zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu były skutecznie stosowane, właściwe organy państw członkowskich muszą w razie potrzeby współpracować ze sobą i udzielać sobie nawzajem pomocy administracyjnej. Zgodnie z powyższym w niniejszym rozporządzeniu należy określić ogólne zasady pomocy i współpracy administracyjnej, podobne do zasad określonych w tytule IV rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, z niezbędnymi dostosowaniami. (41) Jeżeli w wyniku kontroli urzędowych w państwach członkowskich lub kontroli przywozu do Unii zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu ujawniona zostanie niezgodność z zootechnicznymi i genealogicznymi wymogami określonymi dla takiego przywozu w niniejszym rozporządzeniu, która może spowodować zakłócenia w handlu w Unii zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu, Komisja powinna zostać uprawniona na mocy niniejszego rozporządzenia do przyjęcia szczególnych środków w celu ograniczenia konsekwencji takiej niezgodności. (42) Właściwe organy państw członkowskich powinny również posiadać uprawnienia niezbędne do egzekwowania unijnych zasad zootechnicznych i genealogicznych dotyczących zwierząt hodowlanych i określonych w niniejszym rozporządzeniu, w tym zapisów o zawieszeniu zatwierdzenia programu hodowlanego lub cofnięciu uznania związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego w przypadku niezgodności z zootechnicznymi i genealogicznymi zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu. (43) W stosownych przypadkach oraz w szczególności w świetle wyników kontroli urzędowych przeprowadzanych przez państwa członkowskie Komisja powinna przeprowadzać kontrole w państwach członkowskich w celu zapewnienia stosowania zootechnicznych i genealogicznych zasad określonych w niniejszym rozporządzeniu we wszystkich państwach członkowskich. (44) W stosownych przypadkach Komisja powinna zostać uprawniona do przeprowadzania w imieniu Unii kontroli w państwach trzecich w celu ustanawiania wykazów państw trzecich, z których powinien być dozwolony przywóz do Unii zwierząt hodowlanych, ich nasienia, oocytów i zarodków, określania warunków takiego przywozu, uzyskiwania informacji na temat funkcjonowania umów dwustronnych oraz, jeżeli jest to uzasadnione, ze względu na poważne naruszenie warunków takiego przywozu określonych w niniejszym rozporządzeniu. (45) Ponieważ dyrektywy 88/661/EWG, 89/361/EWG, 90/427/EWG, 94/28/WE i 2009/157/WE mają zostać uchylone i zastąpione niniejszym rozporządzeniem, konieczne jest również uchylenie aktów Komisji przyjętych na podstawie tych dyrektyw i zastąpienie ich aktami delegowanymi albo wykonawczymi przyjętymi na podstawie niniejszego rozporządzenia. W związku z powyższym Komisja powinna zostać uprawniona do przyjęcia tych aktów delegowanych i wykonawczych. (46) W celu zapewnienia odpowiedniego stosowania niniejszego rozporządzenia oraz uzupełniania go lub wprowadzania zmian do załączników I-V do niniejszego rozporządzenia Komisji należy przekazać uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w odniesieniu do stosowanych kryteriów i procedur oraz wymaganych warunków uznawania związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych, zatwierdzania programów hodowlanych, wpisywania zwierząt do ksiąg i rejestrów, dopuszczania zwierząt hodowlanych do hodowli oraz rozrodu naturalnego i wspomaganego, przeprowadzania oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej, określania zootechnicznych i genealogicznych wymogów dla handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym i ich przywozu z państw trzecich, a także określania obowiązków i funkcji ośrodka referencyjnego. (47) Należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów zgodnie z art. 290 Traktatu w odniesieniu do handlu zwierzętami hodowlanymi czystorasowymi gatunków innych niż bydło, świnie, owce, kozy i koniowate oraz ich produktami przeznaczonymi do rozrodu, a także w odniesieniu do ich przywozu do Unii, aby umożliwić państwom członkowskim reagowanie na zakłócenia w handlu, a przede wszystkim na reagowanie w sytuacji, gdy rzadka rasa jest bliska wyginięcia lub różnorodność genetyczna nie jest dostatecznie chroniona. (48) Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów. Przygotowując i opracowując akty delegowane, Komisja powinna zapewnić jednoczesne, terminowe i odpowiednie przekazanie stosownych dokumentów Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. (49) Aby zapewnić jednolite warunki wdrażania przepisów niniejszego rozporządzenia dotyczących sporządzania wykazów związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych, wyznaczania ośrodków referencyjnych w celu zapewnienia jednolitego stosowania metod oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej zwierząt hodowlanych, wzorów świadectw zootechnicznych towarzyszących zwierzętom hodowlanym i ich materiałowi biologicznemu wykorzystywanemu do rozrodu oraz niektórych zasad dotyczących przeprowadzania kontroli urzędowych, należy przyznać Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011 z dnia 16 lutego 2011 r. ustanawiającym przepisy i zasady ogólne dotyczące trybu kontroli przez państwa członkowskie wykonywania uprawnień wykonawczych przez Komisję[23]. (50) Zasady określone w dyrektywach Rady 87/328/EWG, 88/661/EWG, 89/361/EWG, 90/118/EWG, 90/119/EWG, 90/427/EWG, 91/174/EWG, 94/28/WE i 2009/157/WE oraz w decyzji Rady 96/463/WE mają zostać zastąpione zasadami określonymi w niniejszym rozporządzeniu oraz w aktach delegowanych i wykonawczych Komisji przyjętych na podstawie niniejszego rozporządzenia. W związku z powyższym należy uchylić wymienione akty prawne. (51) Decyzja Komisji 84/247/EWG z dnia 27 kwietnia 1984 r. ustanawiająca kryteria uznawania stowarzyszeń i organizacji hodowców, które prowadzą lub zakładają księgi zwierząt zarodowych dla zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła[24], decyzja Komisji 84/419/EWG z dnia 19 lipca 1984 r. ustanawiająca kryteria wpisywania bydła do ksiąg zwierząt zarodowych[25], decyzja Komisji 2006/427/WE z dnia 20 czerwca 2006 r. ustanawiająca metody oceny wartości użytkowej i metody oceny wartości genetycznej zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła[26], decyzja Komisji 89/501/EWG z dnia 18 lipca 1989 r. ustanawiająca kryteria zatwierdzania i nadzoru związków hodowców i organizacji hodowlanych, które zakładają lub prowadzą księgi zwierząt zarodowych świń hodowlanych czystorasowych[27], decyzja Komisji 89/502/EWG z dnia 18 lipca 1989 r. ustanawiająca kryteria regulujące dokonywanie wpisów do księgi zwierząt zarodowych świń hodowlanych czystorasowych[28], decyzja Komisji 89/504/EWG z dnia 18 lipca 1989 r. ustanawiająca kryteria zatwierdzania i nadzoru związków hodowców, organizacji hodowlanych i prywatnych przedsiębiorstw, które zakładają lub prowadzą rejestry świń hodowlanych mieszańców[29], decyzja Komisji 89/505/EWG z dnia 18 lipca 1989 r. ustanawiająca kryteria regulujące dokonywanie wpisów do rejestrów świń hodowlanych mieszańców[30], decyzja Komisji 89/507/EWG z dnia 18 lipca 1989 r. ustanawiająca metody monitoringu osiągnięć i oceny wartości genetycznej świń hodowlanych czystorasowych i mieszańców[31], decyzja Komisji 90/254/EWG z dnia 10 maja 1990 r. ustanawiająca kryteria zatwierdzania organizacji i stowarzyszeń hodowców, które zakładają lub prowadzą księgi zwierząt zarodowych owiec i kóz hodowlanych czystorasowych[32], decyzja Komisji 90/255/EWG z dnia 10 maja 1990 r. ustanawiająca kryteria regulujące dokonywanie wpisów do księgi hodowlanej owiec i kóz hodowlanych czystorasowych[33], decyzja Komisji 90/256/EWG z dnia 10 maja 1990 r. ustanawiająca metody monitoringu wydajności i oceny wartości genetycznej owiec i kóz hodowlanych czystorasowych[34], decyzja Komisji 90/257/EWG z dnia 10 maja 1990 r. ustanawiająca kryteria dopuszczenia do hodowli czystorasowych owiec i kóz hodowlanych oraz wykorzystania ich nasienia, komórek jajowych lub zarodków[35], decyzja Komisji 92/353/EWG z dnia 11 czerwca 1992 r. ustanawiająca kryteria zatwierdzania lub uznawania organizacji lub stowarzyszeń, które prowadzą lub zakładają księgi stadne dla zwierząt z rodziny koniowatych[36] oraz decyzja Komisji 96/78/WE z dnia 10 stycznia 1996 r. ustanawiająca kryteria wpisu i rejestracji zwierząt z rodziny koniowatych w księgach stadnych do celów hodowlanych[37] zostały przyjęte na podstawie aktów podstawowych, o których mowa w motywie 46, wraz z odrębnymi dla poszczególnych gatunków kryteriami zatwierdzania lub uznawania związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych, wpisywania zwierząt hodowlanych do ksiąg hodowlanych, dopuszczania do hodowli i sztucznego unasienniania oraz oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej. W niniejszym rozporządzeniu przewidziano zasady zastępujące zasady określone w wyżej wymienionych aktach Komisji. (52) W niniejszym rozporządzeniu określono również zasady podobne do zasad określonych w decyzji Komisji 92/354/EWG z dnia 11 czerwca 1992 r. ustanawiającej niektóre zasady dla zapewnienia koordynacji między organizacjami i zrzeszeniami, które prowadzą lub zakładają księgi stadne dla rejestrowanych koniowatych[38]. (53) Decyzję Komisji 89/503/EWG z dnia 18 lipca 1989 r. ustanawiającą świadectwo dla świń hodowlanych czystorasowych, ich nasienia, komórek jajowych i zarodków[39], decyzję Komisji 89/506/EWG z dnia 18 lipca 1989 r. ustanawiającą świadectwo dla świń hodowlanych mieszańców, ich nasienia, komórek jajowych i zarodków[40], decyzję Komisji 90/258/EWG z dnia 10 maja 1990 r. ustanawiającą świadectwa zootechniczne dla owiec i kóz hodowlanych czystorasowych, ich nasienia, komórek jajowych i zarodków[41], decyzję Komisji 96/79/WE z dnia 12 stycznia 1996 r. ustanawiającą świadectwa zootechniczne dotyczące nasienia, komórek jajowych i zarodków od rejestrowanych koniowatych[42], decyzję Komisji 2005/379/WE z dnia 17 maja 2005 r. w sprawie świadectw rodowodowych i danych szczegółowych dotyczących zwierząt hodowlanych czystorasowych z gatunku bydła oraz ich nasienia, komórek jajowych i zarodków[43], rozporządzenie Komisji (WE) nr 504/2008 z dnia 6 czerwca 2008 r. wykonujące dyrektywy Rady 90/426/EWG i 90/427/EWG w odniesieniu do metod identyfikacji koniowatych[44] oraz decyzję Komisji 96/509/WE z dnia 18 lipca 1996 r. ustanawiającą wymogi rodowodowe i zootechniczne w odniesieniu do przywozu nasienia niektórych zwierząt[45] przyjęto na podstawie aktów podstawowych, o których mowa w motywie 45. (54) W celu zapewnienia jasności prawa i uniknięcia powielania uchylenie aktów Rady powinno stać się skuteczne dopiero wtedy, gdy w drodze aktów delegowanych uchylone zostaną decyzje Komisji określające odrębne dla poszczególnych gatunków kryteria dotyczące zatwierdzania lub uznawania związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych, wpisywania zwierząt hodowlanych do ksiąg hodowlanych, dopuszczania do hodowli i sztucznego unasienniania oraz oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej, które to kryteria zostały włączone do niniejszego rozporządzenia, oraz gdy w drodze aktów wykonawczych ustanowione zostaną wzory świadectw zootechnicznych dotyczących handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz dotyczących przywozu do Unii zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu z państw trzecich. Konieczne jest zatem dopilnowanie, by niniejsze rozporządzenie było stosowane nie wcześniej niż osiemnaście miesięcy po dacie jego wejścia w życie, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: ROZDZIAŁ I Przepisy ogólne Artykuł 1 Przedmiot i zakres stosowania 1. W niniejszym rozporządzeniu określa się: a) zasady zootechniczne i genealogiczne dotyczące handlu zwierzętami hodowlanymi, ich nasieniem, oocytami i zarodkami oraz ich przywozu do Unii; b) zasady dotyczące członkostwa i rozstrzygania sporów w związkach hodowców i przedsiębiorstwach hodowlanych; c) ogólne zasady dotyczące przeprowadzania kontroli urzędowych w związkach hodowców i przedsiębiorstwach hodowlanych oraz kontroli urzędowych programów hodowlanych realizowanych przez nie w odniesieniu do zwierząt hodowlanych, w tym również z wykorzystaniem nasienia, oocytów i zarodków, w celu sprawdzenia zgodności z zasadami, o których mowa w lit. a), a także ogólne zasady dotyczące innych czynności urzędowych, pomocy i współpracy administracyjnej oraz egzekwowania prawa przez państwa członkowskie; d) ogólne zasady dotyczące przeprowadzania przez Komisję kontroli w państwach członkowskich i państwach trzecich. 2. Niniejszego rozporządzenia nie stosuje się do handlu zwierzętami hodowlanymi, ich nasieniem, oocytami i zarodkami ani do ich przywozu do Unii, jeśli są przeznaczone do wykorzystania w eksperymentach technicznych lub naukowych prowadzonych pod kontrolą właściwego organu. 3. Do czasu przyjęcia aktów delegowanych lub wykonawczych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu państwa członkowskie mogą nadal stosować krajowe przepisy zootechniczne i genealogiczne regulujące handel zwierzętami hodowlanymi, ich nasieniem, oocytami i zarodkami oraz ich przywóz do danych państw członkowskich, pod warunkiem że zasady przywozu nie są korzystniejsze niż zasady regulujące handel w Unii. Artykuł 2 Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: a) „zwierzę” oznacza zwierzę gospodarskie: (i) gatunku bydła (Bos taurus i Bubalus bubalis), gatunku świni (Sus scrofa), owcy (Ovis aries) lub kozy (Capra hircus); (ii) gatunku z rodziny koniowatych (Equus caballus i Equus asinus); (iii) gatunku innego niż wymienione w ppkt (i) i (ii), w odniesieniu do którego przyjęto akty delegowane na podstawie art. 35 ust. 1 lub art. 45 ust. 1; b) „zwierzę hodowlane” oznacza zwierzę hodowlane czystorasowe lub mieszańca świni; c) „materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu” oznacza nasienie, oocyty i zarodki pobrane od zwierząt hodowlanych lub wytworzone w wyniku pobrania od zwierząt hodowlanych do celów wspomaganego rozrodu; d) „związek hodowców” oznacza każdą organizację hodowlaną lub zrzeszenie hodowców, uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego zgodnie z art. 4 ust. 2 do celów realizacji programu hodowlanego w odniesieniu do zwierząt hodowlanych czystorasowych wpisanych do ksiąg hodowlanych prowadzonych lub założonych przez ten związek; e) „przedsiębiorstwo hodowlane” oznacza każdą organizację hodowlaną, zrzeszenie hodowców lub przedsiębiorstwo prywatne, uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego zgodnie z art. 4 ust. 2 do celów realizacji programu hodowlanego w odniesieniu do mieszańców świń wpisanych do rejestrów prowadzonych lub założonych przez to przedsiębiorstwo; f) „podmiot zajmujący się hodowlą” oznacza każdą organizację hodowlaną, zrzeszenie hodowców, prywatne przedsiębiorstwo, organizację zajmującą się chowem lub urzędowe służby w państwie trzecim, które w odniesieniu do zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków bydła, świń, owiec, kóz lub koniowatych zostały dopuszczone przez urzędowe służby w państwie trzecim do celu przywozu do Unii zwierząt hodowlanych do hodowli; g) „właściwy organ” oznacza organ centralny państwa członkowskiego i każdy inny organ, na który nałożono taką odpowiedzialność, odpowiedzialny za: (i) uznawanie związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych oraz zatwierdzanie programów hodowlanych realizowanych przez nie w odniesieniu do zwierząt hodowlanych; (ii) organizację kontroli urzędowych związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 46 i w aktach delegowanych przyjętych na podstawie art. 52 ust. 1; (iii) pomoc innym państwom członkowskim i państwom trzecim w przypadku wykrycia niezgodności, jak określono w art. 53, 54, 55 i 56; (iv) organizację innych czynności urzędowych zgodnie z zasadami przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu; h) „uznanie” oznacza oficjalne i urzędowe oświadczenie właściwego organu, że poddany wcześniejszej ocenie związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane spełniają wymogi art. 4 ust. 2; i) „zwierzę hodowlane czystorasowe” oznacza zwierzę gospodarskie: (i) gatunku, o którym mowa w lit. a) ppkt (i), którego rodzice i dziadkowe zostali wpisani do sekcji głównej księgi hodowlanej tej samej rasy i które jest wpisane lub zarejestrowane i kwalifikujące się do wpisania w sekcji głównej takiej księgi hodowlanej zgodnie z art. 19; (ii) gatunku, o którym mowa w lit. a) ppkt (ii), którego rodzice zostali wpisani do sekcji głównej księgi hodowlanej tej samej rasy i które jest wpisane lub zarejestrowane i kwalifikujące się do wpisania do sekcji głównej takiej księgi hodowlanej zgodnie z art. 19; (iii) gatunku innego niż wymienione w ppkt (i) i (ii) niniejszej litery, w odniesieniu do którego szczegółowe zasady zootechniczne i genealogiczne dotyczące handlu tymi zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz zasady ich przywozu do Unii zostały ustanowione w aktach delegowanych przyjętych na podstawie, odpowiednio, art. 35 ust. 1 i art. 45 ust. 1; j) „mieszaniec świni” oznacza świnię wpisaną do rejestru, będącą wynikiem planowego krzyżowania: (i) świń hodowlanych czystorasowych pochodzących z różnych ras lub linii hodowlanych; (ii) świń hodowlanych będących wynikiem krzyżowania różnych ras lub linii hodowlanych; (iii) świń hodowlanych należących do jednej z kategorii, o których mowa w ppkt (i) lub (ii); k) „księga hodowlana” oznacza księgę hodowlaną, księgę stadną, dokumentację lub nośnik danych, utrzymywane przez związek hodowców, w których są wpisywane lub rejestrowane w celu wpisania zwierzęta hodowlane czystorasowe oraz szczegółowe informacje o ich przodkach i w stosownych przypadkach o ich cechach, w celu objęcia ich programem hodowlanym; l) „zatwierdzenie” oznacza pozwolenie udzielone związkowi hodowców lub przedsiębiorstwu hodowlanemu przez właściwy organ na realizację programu hodowlanego zgodnie z art. 8 ust. 1; m) „sekcja główna” oznacza część księgi hodowlanej, do której są wpisywane lub rejestrowane w celu wpisania zwierzęta hodowlane czystorasowe; n) „klasa” oznacza horyzontalną mniejszą jednostkę sekcji głównej, do której wpisywane są zwierzęta hodowlane w zależności od ich cech; o) „cecha” oznacza wymierną dziedziczną cechę zwierzęcia hodowlanego; p) „rejestr” oznacza dokumentację lub nośnik danych utrzymywane przez przedsiębiorstwo hodowlane, w których rejestrowane są mieszańce świń wraz z informacjami dotyczącymi ich przodków, w celu objęcia ich programem hodowlanym; q) „kontrola urzędowa” oznacza każdą formę kontroli przeprowadzanej przez właściwy organ lub Komisję w celu sprawdzenia zgodności z zasadami zootechnicznymi i genealogicznymi przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu; r) „inne czynności urzędowe” oznaczają wszelkie czynności inne niż kontrola urzędowa przeprowadzane przez właściwe organy zgodnie z niniejszym rozporządzeniem w celu zapewnienia stosowania zasad zootechnicznych i genealogicznych przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu; s) „świadectwo zootechniczne” oznacza urzędowe świadectwa hodowlane, urzędowe poświadczenia lub poświadczone dokumenty handlowe zawierające informacje dotyczące rodowodu, identyfikacji oraz w stosownych przypadkach oceny genetycznej zwierząt hodowlanych lub ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu, które muszą towarzyszyć zwierzętom hodowlanym lub ich materiałowi biologicznemu, gdy są one przemieszczane między państwami członkowskimi lub przywożone do Unii; t) „niepowtarzalny dożywotni numer” oznacza niepowtarzalny kod alfanumeryczny składający się z 15 znaków, zawierający informacje dotyczące konkretnego zwierzęcia z rodziny koniowatych oraz bazy danych i państwa, w którym informacje tego rodzaju są po raz pierwszy rejestrowane zgodnie z systemem kodowania Uniwersalnego Dożywotniego Numeru Konia[46] (UELN), na który składa się: (i) sześcioznakowy kod identyfikacyjny zgodny z UELN, odnoszący się do bazy danych prowadzonej przez organ wydający paszport, który wydał dokument identyfikacyjny zgodnie z przepisami Unii dotyczącymi zdrowia zwierząt oraz, w dalszej kolejności; (ii) dziewięcioznakowy indywidualny numer identyfikacyjny, przypisany do danego zwierzęcia z rodziny koniowatych; u) „przywóz” oznacza działanie polegające na sprowadzeniu zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu na jedno z terytoriów wymienionych w załączniku VI; v) „kontrola zootechniczna” oznacza kontrolę dokumentów i kontrolę tożsamości przeprowadzane w odniesieniu do zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu przywożonych do Unii, w celu sprawdzenia zgodności z warunkami zootechnicznymi przewidzianymi w art. 42 oraz zasadami zootechnicznymi i genealogicznymi określonymi w aktach delegowanych przyjętych na podstawie art. 45 ust. 1; w) „kontrola dokumentów” oznacza badanie świadectw urzędowych, poświadczeń urzędowych oraz innych dokumentów, w tym o charakterze handlowym, które muszą towarzyszyć przesyłkom: (i) zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu przywożonych do Unii, jak przewidziano w art. 39; (ii) zwierząt hodowlanych czystorasowych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu w przypadku ich przywozu do Unii, jak przewidziano w aktach delegowanych przyjętych na podstawie art. 45 ust. 1; x) „kontrola tożsamości” oznacza kontrolę wizualną mającą na celu sprawdzenie, czy zawartość i oznakowanie przesyłki, w tym oznaczenia na zwierzętach, plomby i środki transportu odpowiadają informacjom zawartym w świadectwach zootechnicznych, poświadczeniach urzędowych lub innych dokumentach towarzyszących przesyłce; y) „niezgodność” oznacza brak zgodności z zasadami zootechnicznymi i genealogicznymi przewidzianymi w niniejszym rozporządzeniu. Artykuł 3 Ogólne zasady zootechniczne i genealogiczne dotyczące handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz ich przywozu do Unii Handel zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu oraz przywóz tych zwierząt i materiału do Unii nie mogą być zakazywane, ograniczane ani utrudniane z przyczyn zootechnicznych lub genealogicznych innych niż przyczyny przewidziane w niniejszym rozporządzeniu. Zabroniona jest dyskryminacja ze względu na państwo pochodzenia zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu, ich właścicieli lub hodowców, związków hodowców, przedsiębiorstw hodowlanych lub podmiotów zajmujących się hodowlą. ROZDZIAŁ II Uznawanie związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych w państwach członkowskich oraz zatwierdzanie programów hodowlanych Sekcja 1 Uznawanie związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych Artykuł 4 Uznawanie związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych 1. Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane mogą zwrócić się do właściwego organu o uznanie zgodnie z ust. 2. 2. Właściwy organ uznaje każdy związek hodowców i każde przedsiębiorstwo hodowlane, które zwrócą się do niego o uznanie, pod warunkiem że spełniają następujące wymogi: a) mają główną siedzibę na terytorium państwa członkowskiego, w którym znajduje się właściwy organ; b) wykażą w swoim wniosku zgodność z wymogami określonymi w załączniku I część 1; c) określą w swoim wniosku: (i) charakter swojego programu hodowlanego, który musi mieć na celu: – ochronę rasy, lub – ulepszenie rasy lub krzyżówki; (ii) zakres swojego programu hodowlanego oraz zasady, które ustanowiły zgodnie z wymogami części 2 załącznika I oraz, w przypadku zwierząt czystorasowych z rodziny koniowatych, części 3 tego załącznika; (iii) terytorium geograficzne, na którym zamierzają realizować swój program hodowlany. 3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 71, dotyczących zmian w wymogach w zakresie uznawania związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych, określonych w części 1 załącznika I oraz, w przypadku zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych, w części 3 tego załącznika, w celu uwzględnienia różnorodności związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych, na które te wymogi maja wpływ. Artykuł 5 Odstępstwo od art. 4 ust. 2 lit. b) dotyczące uznawania związków hodowców 1. Na zasadzie odstępstwa od art. 4 ust. 2 lit. b) właściwy organ może odmówić uznania związku hodowców spełniającego wymogi określone w załączniku I część 1, jeśli program hodowlany tego związku hodowców mógłby zagrozić zachowaniu lub różnorodności genetycznej zwierząt hodowlanych czystorasowych wpisanych lub zarejestrowanych i kwalifikujących się do wpisania w księdze hodowlanej założonej dla tej rasy przez związek hodowców, który został wcześniej uznany w tym państwie członkowskim. 2. Do celów ust. 1 właściwy organ należycie uwzględnia następujące kryteria: a) liczbę związków hodowców uznanych dotychczas w odniesieniu do tej rasy w państwie członkowskim, w którym znajduje się związek hodowców wnioskujący o uznanie; b) wielkość populacji zwierząt hodowlanych czystorasowych tej rasy w danym państwie członkowskim; c) ewentualny wkład genetyczny ze strony innych związków hodowców, w odniesieniu do tej samej rasy, uznanych w innych państwach członkowskich lub w państwach trzecich. Artykuł 6 Odmowa uznania związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych 1. Jeżeli właściwy organ, o którym mowa w art. 4, zamierza odmówić uznania związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego, przekazuje temu związkowi lub przedsiębiorstwu uzasadnione wyjaśnienie dotyczące planowanej odmowy, przyznając mu jednocześnie prawo do odwołania się od planowanej odmowy w terminie 30 dni od daty otrzymania uzasadnionego wyjaśnienia. 2. Jeżeli w świetle odwołania, o którym mowa w ust. 1, właściwy organ podtrzyma swoją decyzję, przekazuje danemu związkowi hodowców lub przedsiębiorstwu hodowlanemu uzasadnione wyjaśnienie dotyczące decyzji o odmowie uznania w ciągu 30 dni od daty otrzymania odwołania, informując jednocześnie Komisję o swojej decyzji dotyczącej odmowy uznania, a także o jej powodach. Artykuł 7 Wykazy uznanych związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych 1. Państwa członkowskie sporządzają i aktualizują wykaz związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych uznanych przez ich właściwy organ zgodnie z art. 4 ust. 2 oraz udostępniają go do publicznej wiadomości. 2. Wykaz, o którym mowa w ust. 1, zawiera następujące informacje: a) nazwę, dane kontaktowe oraz adres strony internetowej związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego; b) rasę lub krzyżówkę, w odniesieniu do której zatwierdzono dany program hodowlany; c) w przypadku zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych – nazwę i dane kontaktowe związku hodowców, który prowadzi księgę hodowlaną pochodzenia rasy. 3. W wykazie przewidzianym w ust. 1 państwa członkowskie zamieszczają informację o zawieszeniu zatwierdzenia programu hodowlanego nakazanym zgodnie z art. 61 ust. 2 lit. f). 4. Państwa członkowskie niezwłocznie usuwają z wykazu przewidzianego w ust. 1 każdy związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane, w odniesieniu do którego cofnięto uznanie zgodnie z art. 61 ust. 2 lit. g). 5. Komisja może w drodze aktów wykonawczych sporządzić wzory formularzy do przekazywania przez państwa członkowskie do publicznej wiadomości informacji dotyczących wykazu uznanych związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych przewidzianego w ust. 1. Wspomniane akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 72 ust. 2. Sekcja 2 Zatwierdzanie programów hodowlanych Artykuł 8 Zatwierdzanie programów hodowlanych realizowanych przez związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane 1. Właściwy organ zatwierdza program hodowlany związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego, które uznał zgodnie z art. 4 ust. 2, pod warunkiem że dany związek hodowców lub dane przedsiębiorstwo hodowlane przedłoży wniosek o zatwierdzenie swojego programu hodowlanego, wykazując zgodność z wymogami przewidzianymi w art. 4 ust. 2 lit. c) i określonymi w części 2 załącznika I oraz, w przypadku zwierząt czystorasowych z rodziny koniowatych, w części 3 tego załącznika. 2. Właściwy organ, o którym mowa w art. 4, może zezwolić związkom hodowców i przedsiębiorstwom hodowlanym na zlecanie stronom trzecim technicznego zarządzania swoją księgą hodowlaną lub rejestrem oraz wykonywania innych zadań związanych z programem hodowlanym, pod warunkiem że: a) dane związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane będą nadal odpowiedzialne wobec właściwego organu za zapewnienie zgodności z wymogami przewidzianymi w art. 4 ust. 2 lit. c); b) nie zaistnieje konflikt interesów między daną stroną trzecią a działalnością gospodarczą hodowców uczestniczących w programie hodowlanym. 3. W celu uwzględnienia różnorodności programów hodowlanych realizowanych przez związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących zmian w wymogach w zakresie zatwierdzania programów hodowlanych, określonych w załączniku I część 2 oraz, w przypadku zwierząt czystorasowych z rodziny koniowatych, w części 3 tego załącznika, zgodnie z art. 71. Artykuł 9 Powiadamianie o programach hodowlanych realizowanych w państwach członkowskich innych niż państwo, w którym uznano związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane, i zatwierdzanie takich programów 1. Jeżeli zakres programu hodowlanego lub terytorium geograficzne, na którym ma być realizowany, wskazują, iż związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane zamierza realizować go w odniesieniu do zwierząt hodowlanych przebywających w innym państwie członkowskim, właściwy organ, o którym mowa w art. 8 ust. 1: a) powiadamia właściwy organ tego innego państwa członkowskiego co najmniej 90 dni kalendarzowych przed planowaną datą rozpoczęcia programu hodowlanego; b) wraz ze wspomnianym powiadomieniem przekazuje właściwemu organowi, o którym mowa w lit. a), kopię wniosku o zatwierdzenie programu hodowlanego przewidzianego w art. 8 ust. 1. 2. Właściwy organ, o którym mowa w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu, może w ciągu 90 dni od daty otrzymania powiadomienia, o którym mowa we wspomnianym ustępie, odmówić zatwierdzenia dotyczącego realizacji na jego terytorium programu hodowlanego przez związek hodowców uznany przez właściwy organ, o którym mowa w art. 8 ust. 1, jeśli: a) w danym państwie członkowskim realizowany jest już zatwierdzony program hodowlany w odniesieniu do zwierząt hodowlanych czystorasowych tej samej rasy; b) zatwierdzenie kolejnego programu hodowlanego doprowadziłoby do podziału populacji zwierząt hodowlanych czystorasowych dostępnych w tym państwie członkowskim do tego stopnia, że zagroziłoby to zachowaniu tej rasy lub jej różnorodności biologicznej. 3. Brak w ciągu 90 dni odpowiedzi właściwego organu, o którym mowa w ust. 1 lit a), na powiadomienie przewidziane w tym ustępie oznacza zatwierdzenie. 4. Właściwy organ państwa członkowskiego, w którym związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane są uznane lub w którym złożyli wniosek o uznanie zgodnie z art. 4, bez zbędnej zwłoki informuje dany związek hodowców lub dane przedsiębiorstwo hodowlane o rezultacie powiadomienia przewidzianego w ust. 1 lit. a) niniejszego artykułu. 5. Jeżeli właściwy organ, o którym mowa w ust. 1 lit. a), zamierza odmówić zatwierdzenia zgodnie z ust. 2, informuje Komisję o swoim zamiarze odmowy zatwierdzenia, przedstawiając uzasadnione wyjaśnienie. ROZDZIAŁ III Prawa i obowiązki hodowców, związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych Artykuł 10 Prawa hodowców uczestniczących w programach hodowlanych zatwierdzonych zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 1. Jeżeli w regulaminie związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego przewidziano członkostwo, hodowcy mogą ubiegać się o: a) członkostwo w takim związku hodowców lub przedsiębiorstwie hodowlanym; b) uczestnictwo w programie hodowlanym w zakresie i na obszarze geograficznym działalności zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9. 2. Jeżeli w regulaminie związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego nie przewidziano członkostwa, hodowcy uczestniczący w programie hodowlanym zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 mogą ubiegać się o: a) wpisanie swoich zwierząt hodowlanych czystorasowych do sekcji głównej księgi hodowlanej założonej dla danej rasy przez związek hodowców zgodnie z art. 17 ust. 1; b) wpisanie swoich zwierząt do sekcji dodatkowej księgi hodowlanej założonej dla danej rasy przez związek hodowców zgodnie z art. 17 ust. 3; c) zarejestrowanie swoich mieszańców świń w rejestrze założonym dla tej krzyżówki przez przedsiębiorstwo hodowlane zgodnie z art. 24; d) uczestnictwo w ocenie wartości użytkowej i ocenie genetycznej zgodnie z art. 27; e) otrzymanie świadectwa zootechnicznego zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2. 3. Hodowcy mają prawo wyboru księgi hodowlanej lub rejestru, do których chcą wpisać swoje zwierzęta hodowlane zgodnie z art. 19 i 24. Artykuł 11 Prawa hodowców kwestionujących decyzję związku hodowców 1. Hodowcy mogą zastosować środki przewidziane w art. 13, jeżeli uważają, że związek hodowców niesłusznie odmówił przyjęcia któregokolwiek z poniższych wniosków: a) wniosku zgodnie z art. 10 ust. 1; b) wniosku o wpisanie zwierzęcia hodowlanego czystorasowego do sekcji głównej księgi hodowlanej, jak przewidziano w art. 19; c) wniosku o wpisanie zwierzęcia do sekcji dodatkowej księgi hodowlanej, jak przewidziano w art. 20 ust. 3; d) dopuszczenia zwierzęcia hodowlanego czystorasowego w celu: (i) hodowli, jak określono w art. 21; lub (ii) sztucznego unasienniania, jak określono w art. 23 ust. 1; e) dopuszczenia zwierzęcia hodowlanego czystorasowego lub jego nasienia do urzędowej oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej, jak przewidziano w art. 23 ust. 2; f) przyjęcia wyników oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej przeprowadzonych zgodnie z art. 27. 2. Hodowcy mogą zastosować środki przewidziane w art. 13, jeżeli uważają, że związek hodowców nie przeprowadził oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zgodnie z art. 27. Artykuł 12 Prawa hodowców kwestionujących decyzję przedsiębiorstwa hodowlanego 1. Hodowcy mogą zastosować środki przewidziane w art. 13, jeżeli uważają, że przedsiębiorstwo hodowlane niesłusznie odmówiło przyjęcia któregokolwiek z poniższych wniosków: a) wniosku o wpisanie mieszańca świni do rejestru, jak przewidziano w art. 24; b) dopuszczenia mieszańca świni w celu sztucznego unasienniania, jak określono w art. 26 ust. 1; c) dopuszczenia mieszańca świni lub jego nasienia do oceny wartości użytkowej, jak określono w art. 26 ust. 2; d) przyjęcia wyników oceny wartości użytkowej przeprowadzonej zgodnie z art. 27. 2. Hodowcy mogą zastosować środki przewidziane w art. 13, jeżeli uważają, że przedsiębiorstwo hodowlane nie przeprowadziło oceny wartości użytkowej lub oceny genetycznej zgodnie z art. 27. Artykuł 13 Środki dostępne dla hodowców kwestionujących decyzję związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego 1. W przypadkach, o których mowa w art. 11 i 12, hodowcy mogą: a) uzyskać opinię niezależnego eksperta; b) odwołać się od decyzji o odmowie, o których mowa w art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1, lub od wyników oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej, o których mowa w art. 11 ust. 2 i art. 12 ust. 2, w ciągu 30 dni od daty otrzymania odmowy lub wyników od związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego. 2. W odwołaniu, o którym mowa w ust. 1 lit. b), hodowca opisuje fakty i przyczyny, w miarę możliwości oparte na opinii niezależnego eksperta, o którym mowa w ust. 1 lit. a), na podstawie których uważa, że: a) odmowa związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego jest niezgodna z przepisami art. 19, 21, 23, 27, 28, 30 lub 32; lub b) wyniki oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej nie zostały uzyskane zgodnie z art. 27. Artykuł 14 Rozstrzyganie sporów 1. Jeżeli związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane odrzuci odwołanie hodowcy przewidziane w art. 13 ust. 1 lit. b), powiadamia o tym hodowcę oraz właściwy organ, który uznał dany związek hodowców lub dane przedsiębiorstwo hodowlane zgodnie z art. 4 ust. 2, w ciągu 30 dni od decyzji o odrzuceniu odwołania. 2. Właściwy organ, o którym mowa w art. 8 ust. 1 lub art. 9, może uchylić decyzję związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego, jeśli uzna, że decyzja ta jest niezgodna z przepisami art. 19, 21, 23, 27, 28, 30 lub 32. 3. Państwa członkowskie zapewniają dostępność procedury odwoławczej i zapewniają, by decyzje związane z odwołaniami były wydawane w rozsądnym terminie. W tym celu właściwy organ może zdecydować o ustanowieniu specjalnego trybunału upoważnionego do anulowania decyzji związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego, jeżeli trybunał taki uzna, że odrzucenie odwołania hodowcy przez dany związek hodowców lub dane przedsiębiorstwo hodowlane było nieuzasadnione. Artykuł 15 Prawa związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych 1. W odniesieniu do programów hodowlanych zatwierdzonych zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 związkom hodowców i przedsiębiorstwom hodowlanym przysługują następujące prawa: a) realizacja programu hodowlanego w zakresie i na obszarze geograficznym działalności zdefiniowanych zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. c); b) niezależność pod względem definiowania i realizacji swoich programów hodowlanych, z zastrzeżeniem nadzoru ze strony właściwego organu w odniesieniu do zgodności z art. 4 ust. 2. 2. Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane, które przewidują członkostwo, mają prawo: a) odrzucić wniosek o członkostwo, jeśli dane zwierzęta hodowlane nie wchodzą w zakres programu hodowlanego lub obszaru geograficznego, o których mowa w art. 4 ust. 2 lit. c) ppkt (ii) i (iii); b) wykluczyć z członkostwa hodowców, którzy nie wypełniają swoich obowiązków określonych w regulaminie wewnętrznym zgodnie z załącznikiem I część 1 pkt 3 lit. e). Artykuł 16 Obowiązki związków hodowców i przedsiębiorstw hodowlanych 1. Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane, które przewidują członkostwo, określają prawa i obowiązki swoich członków w regulaminie wewnętrznym zgodnie z załącznikiem I część 1 pkt 3 lit. e). 2. W zakresie programu hodowlanego zatwierdzonego zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 związki hodowców wpisują do swoich ksiąg hodowlanych zwierzęta hodowlane czystorasowe, a przedsiębiorstwa hodowlane wpisują do rejestrów mieszańce świń, które są utrzymywane w gospodarstwach znajdujących się na obszarze geograficznym działalności zdefiniowanym zgodnie z art. 4 ust. 2 lit. c). 3. Na związkach hodowców i przedsiębiorstwach hodowlanych ciąży główna odpowiedzialność w zakresie zapobiegania sporom oraz w razie potrzeby rozstrzygania sporów, które mogą powstać między hodowcami oraz między hodowcami a związkiem hodowców lub przedsiębiorstwem hodowlanym w trakcie realizacji programów hodowlanych zatwierdzonych zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9, zgodnie z zasadami określonymi na podstawie art. 14 ust. 3 przez państwo członkowskie, w którym doszło do sporu, oraz zasadami określonymi w załączniku I część 1 pkt 3. ROZDZIAŁ IV Wpisywanie zwierząt hodowlanych do ksiąg hodowlanych i rejestrów oraz dopuszczanie do hodowli, sztucznego unasienniania i badań Sekcja 1 Wpisywanie zwierząt hodowlanych czystorasowych do ksiąg hodowlanych prowadzonych przez związki hodowców oraz dopuszczanie do hodowli, sztucznego unasienniania i badań Artykuł 17 Struktura ksiąg hodowlanych 1. Księgi hodowlane składają się z sekcji głównej, w której można wpisywać lub rejestrować w celu wpisania zwierzęta hodowlane czystorasowe spełniające wymogi określone w załączniku II część 1 rozdziały I i II. 2. Związki hodowców mogą podzielić sekcję główną na klasy, w których określa się różne kryteria lub procedury dotyczące wpisywania zwierząt hodowlanych czystorasowych do poszczególnych klas w zależności od ich cech. We wspomnianych kryteriach i procedurach można przewidzieć wymóg, by przed wpisaniem danego zwierzęcia hodowlanego czystorasowego do określonej klasy sekcji głównej poddać je ocenie wartości użytkowej lub ocenie genetycznej, jak przewidziano w art. 27 lub jak określono w akcie delegowanym przyjętym na podstawie art. 28 ust. 1, lub wszelkiej innej ocenie opisanej w programie hodowlanym zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9. Związki hodowców mogą wprowadzić dalszy podział klas ze względu na płeć i wiek. 3. Oprócz sekcji głównej przewidzianej w ust. 1 niniejszego artykułu związki hodowców mogą również ustanowić w księgach hodowlanych jedną lub więcej sekcji dodatkowych, przeznaczonych dla zwierząt tego samego gatunku, które nie kwalifikują się do wpisania do sekcji głównej, pod warunkiem że zwierzęta te spełniają wymogi art. 20 ust. 1, a w regulaminie związku hodowców zezwala się na wpisanie potomstwa tych zwierząt do sekcji głównej zgodnie z zasadami określonymi w: a) załączniku II część 1 rozdział III pkt 3 – w przypadku samic bydła, świń, owiec i kóz; b) załączniku II część 1 rozdział III pkt 4 – w przypadku samców i samic z rodziny koniowatych. 4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących zmian zasad określonych w załączniku II część 1 rozdział III pkt 3 i 4, na podstawie których potomstwo zwierząt wpisanych do sekcji dodatkowej może zostać wpisane do sekcji głównej, zgodnie z art. 71. Artykuł 18 Specjalna sekcja w księdze hodowlanej 1. Właściwy organ może zatwierdzić program hodowlany, w ramach którego na zasadzie odstępstwa od art. 17 ust. 2 wymagany jest wpis do specjalnej sekcji księgi hodowlanej w odniesieniu do niektórych hodowlanych czystorasowych świń, owiec i kóz, które: a) zostały wpisane do sekcji głównej księgi hodowlanej prowadzonej dla tej rasy przez związek hodowców w innym państwie członkowskim lub w państwie trzecim; b) posiadają charakterystyczne cechy odróżniające je od populacji tej samej rasy w państwie członkowskim, w którym program hodowlany został zatwierdzony. 2. Państwa członkowskie zamierzające skorzystać z odstępstwa przewidzianego w ust. 1 informują o tym wcześniej Komisję i pozostałe państwa członkowskie oraz przekazują uzasadnione wyjaśnienie. Artykuł 19 Wpisywanie zwierząt hodowlanych czystorasowych do sekcji głównej 1. Na wniosek hodowców związki hodowców wpisują lub rejestrują w celu wpisania do sekcji głównej wszystkie zwierzęta hodowlane czystorasowe należące do rasy objętej ich programem hodowlanym, które spełniają wymogi określone w załączniku II część 1. 2. Związki hodowców nie mogą odmówić wpisania zwierzęcia hodowlanego czystorasowego do sekcji głównej swoich ksiąg hodowlanych z takiego powodu, iż zwierzę to jest już wpisane do sekcji głównej księgi hodowlanej tej samej rasy lub, w przypadku programu krzyżowania, innej rasy, założonej przez związek hodowców uznany zgodnie z art. 4 ust. 2 w innym państwie członkowskim lub przez podmiot zajmujący się hodowlą zgodnie z art. 36 ust. 1 w państwie trzecim. 3. Jeżeli sekcja główna jest podzielona na klasy, zwierzęta hodowlane czystorasowe spełniające kryteria umożliwiające wpisanie ich do sekcji głównej są wpisywane przez związek hodowców w klasie odpowiadającej cechom tych zwierząt hodowlanych czystorasowych, bez dyskryminacji ze względu na ich pochodzenie z innego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego. 4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących zmian wymogów w zakresie wpisywania zwierząt hodowlanych czystorasowych do sekcji głównej ksiąg hodowlanych, określonych w załączniku II część 1 rozdziały I i II, zgodnie z art. 71. Artykuł 20 Wpisywanie zwierząt do sekcji dodatkowych 1. Na wniosek hodowców związki hodowców wpisują do odpowiedniej sekcji dodatkowej przewidzianej w art. 17 ust. 3 zwierzęta gatunków objętych ich programem hodowlanym, które nie kwalifikują się do wpisania do sekcji głównej, pod warunkiem że zwierzęta te spełniają warunki określone w załączniku II część 1 rozdział III pkt 1 i 2. 2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących zmian warunków wpisywania zwierząt do sekcji dodatkowych ksiąg hodowlanych, określonych w załączniku II część 1 rozdział III, zgodnie z art. 71. Artykuł 21 Dopuszczanie zwierząt hodowlanych czystorasowych do hodowli 1. Związki hodowców nie wykluczają ze względów zootechnicznych lub genealogicznych innych niż względy wynikające z zastosowania art. 19 wykorzystania zwierząt hodowlanych czystorasowych wpisanych do sekcji głównej ich ksiąg hodowlanych do hodowli z zastosowaniem następujących technik rozrodu: a) krycia naturalnego; b) pobrania i wykorzystania do celów hodowli oocytów i zarodków; c) pobrania nasienia od zwierząt hodowlanych, które przeszły w stosownych przypadkach ocenę wartości użytkowej i ocenę genetyczną zgodnie z art. 27 lub ocenę wartości użytkowej i ocenę genetyczną określone w akcie delegowanym przyjętym na podstawie art. 28 ust. 1; d) sztucznego unasienniania z wykorzystaniem nasienia, o którym mowa w lit. c); e) produkcji in vitro i wykorzystania do celów hodowlanych zarodków wytworzonych z oocytów, o których mowa w lit. b), i poczętych w wyniku wykorzystania nasienia, o którym mowa w lit. c). 2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 71, dotyczących kryteriów: a) dopuszczania przez związki hodowców zwierząt hodowlanych czystorasowych do hodowli; b) pobierania i stosowania materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu pozyskanego od zwierząt hodowlanych czystorasowych do celów hodowli. Artykuł 22 Metody sprawdzania tożsamości 1. Związki hodowców wymagają, by zwierzęta hodowlane czystorasowe gatunków bydła i samce hodowlane czystorasowe owiec i kóz ras mlecznych były identyfikowane poprzez analizę grupy krwi lub inną stosowną metodę zapewniającą co najmniej ten sam poziom pewności, jeżeli zwierzęta te są wykorzystywane do: a) pobierania nasienia do sztucznego unasienniania; b) pobierania oocytów i zarodków. 2. Uwzględniając postęp techniczny i zalecenia europejskich ośrodków referencyjnych, o których mowa w art. 31, Komisja może – w drodze aktów wykonawczych – zatwierdzić, na wniosek państwa członkowskiego lub europejskiego zrzeszenia związków hodowców zwierząt czystorasowych przedmiotowych gatunków, metody sprawdzania tożsamości zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków bydła oraz samców hodowlanych czystorasowych owiec i kóz ras mlecznych, zapewniające co najmniej ten sam poziom pewności co analiza grupy krwi tych zwierząt hodowlanych czystorasowych. Wspomniane akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 72 ust. 2. Artykuł 23 Dopuszczanie nasienia do celów sztucznego unasienniania i zapładniania in vitro oocytów oraz dopuszczanie zwierząt hodowlanych czystorasowych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu do badań 1. Związki hodowców nie zakazują wykorzystywania nasienia do sztucznego unasienniania samic hodowlanych czystorasowych lub zapładniania in vitro oocytów pobranych od samic hodowlanych czystorasowych, pod warunkiem że nasienie to pobrano od dawców będących zwierzętami hodowlanymi czystorasowymi: a) gatunków bydła, świń, owiec i kóz, dopuszczonymi do pobrania nasienia w celu sztucznego unasienniania lub zapładniania in vitro oocytów w państwie członkowskim na podstawie oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej przeprowadzonych zgodnie z art. 27 i załącznikiem III; b) gatunków z rodziny koniowatych, dopuszczonymi do pobrania nasienia w celu sztucznego unasienniania lub zapładniania in vitro oocytów na podstawie programu hodowlanego zatwierdzonego zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9. 2. Zwierzęta hodowlane czystorasowe i ich materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu, wpisane do sekcji głównej księgi hodowlanej założonej przez związek hodowców uznany w jednym państwie członkowskim, są dopuszczane do celów oceny wartości użytkowej i, w stosownych przypadkach, do oceny genetycznej przez związek hodowców realizujący program hodowlany dla tej samej rasy w innym państwie członkowskim na tych samych warunkach i z zastosowaniem tych samych ograniczeń ilościowych, które są stosowane w odniesieniu do zwierząt hodowlanych czystorasowych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu wpisanych do księgi hodowlanej założonej dla tej samej rasy przez związek hodowców uznany w państwie członkowskim, w którym wspomniana ocena wartości użytkowej i ocena genetyczna mają zostać przeprowadzone zgodnie z art. 27. 3. Do celów ust. 1 i 2 materiał biologiczny wykorzystywany do rozrodu pochodzący od zwierząt hodowlanych czystorasowych, o którym mowa w tych ustępach, jest pobierany, poddawany obróbce i przechowywany przez centrum pozyskiwania lub przechowywania nasienia lub przez zespół pozyskiwania lub produkcji zarodków urzędowo zatwierdzone do handlu wewnątrzunijnego tymi towarami zgodnie z przepisami Unii dotyczącymi zdrowia zwierząt. 4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 71, dotyczących warunków dopuszczania: a) zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków z rodziny koniowatych niektórych ras do sztucznego unasienniania i zapładniania in vitro oocytów; b) zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków z rodziny koniowatych niektórych ras i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu w celu przeprowadzenia oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej. Sekcja 2 Wpisywanie mieszańców świń do rejestrów prowadzonych przez przedsiębiorstwa hodowlane i dopuszczanie do hodowli, sztucznego unasienniania i badań Artykuł 24 Wpisywanie mieszańców świń do rejestrów 1. W stosownych przypadkach na wniosek swoich członków przedsiębiorstwa hodowlane wpisują do swojego rejestru każdego mieszańca świni tej samej krzyżówki, który spełnia wymogi określone w załączniku II część 2. 2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących zmian wymogów w zakresie wpisywania mieszańców świń do rejestrów, określonych w załączniku II część 2, zgodnie z art. 71. Artykuł 25 Dopuszczanie mieszańców świń do hodowli 1. Przedsiębiorstwa hodowlane nie wykluczają ze względów zootechnicznych lub genealogicznych innych niż względy wynikające z zastosowania art. 27 wykorzystania mieszańców świń wpisanych do ich rejestrów do hodowli z zastosowaniem następujących technik rozrodu: a) krycia naturalnego; b) pobrania i wykorzystania do celów hodowli oocytów i zarodków; c) pobrania i wykorzystania nasienia od zwierząt hodowlanych, które przeszły ocenę wartości użytkowej i ocenę genetyczną zgodnie z art. 27 lub ocenę wartości użytkowej i ocenę genetyczną określone w akcie delegowanym przyjętym na podstawie art. 28 ust. 1; d) sztucznego unasienniania z wykorzystaniem nasienia, o którym mowa w lit. c); e) produkcji in vitro i wykorzystania do celów hodowlanych zarodków wytworzonych z oocytów, o których mowa w lit. b), i poczętych w wyniku wykorzystania nasienia, o którym mowa w lit. c). 2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 71, dotyczących kryteriów: a) dopuszczania przez przedsiębiorstwa hodowlane mieszańców świń do hodowli; b) pobierania i wykorzystywania nasienia, oocytów lub zarodków mieszańców świń do celów hodowlanych. Artykuł 26 Dopuszczanie mieszańców świń do sztucznego unasienniania i badań 1. Przedsiębiorstwa hodowlane nie zakazują wykorzystywania nasienia do sztucznego unasienniania lub zapładniania in vitro oocytów pobranych od samic mieszańców świń, pod warunkiem że nasienie to pobrano od dawców będących mieszańcami świń, których linia została poddana ocenie wartości użytkowej i ocenie genetycznej zgodnie z art. 27 i załącznikiem III. 2. Samce mieszańców świń i ich nasienie, wpisane do rejestru założonego przez przedsiębiorstwo hodowlane uznane w jednym państwie członkowskim, są dopuszczane przez przedsiębiorstwo hodowlane realizujące program hodowlany dla tej samej krzyżówki w innym państwie członkowskim do oceny wartości użytkowej oraz w stosownych przypadkach do oceny genetycznej, na tych samych warunkach i z zastosowaniem tych samych ograniczeń ilościowych, które są stosowane w odniesieniu do samców mieszańców świń i ich nasienia wpisanych do rejestru założonego dla tej samej krzyżówki przez przedsiębiorstwo hodowlane uznane w państwie członkowskim, w którym ma zostać przeprowadzona ocena wartości użytkowej i ocena genetyczna zgodnie z art. 27. 3. Do celów ust. 1 i 2 nasienie, o którym mowa w tych ustępach, jest pobierane, poddawane obróbce i przechowywane przez centrum pozyskiwania lub przechowywania nasienia urzędowo zatwierdzone do handlu wewnątrzunijnego tymi towarami zgodnie z przepisami Unii dotyczącymi zdrowia zwierząt. 4. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących warunków dopuszczania mieszańców świń do sztucznego unasienniania i badań, zgodnie z art. 71. ROZDZIAŁ V Ocena wartości użytkowej, ocena genetyczna i świadectwa zootechniczne Artykuł 27 Metody oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej 1. Jeżeli program hodowlany zatwierdzony zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 wymaga przeprowadzenia oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej w celu zaklasyfikowania zwierząt hodowlanych czystorasowych gatunków bydła, świń, owiec i kóz w księgach hodowlanych oraz w celu dopuszczenia do hodowli samców hodowlanych tych gatunków oraz ich nasienia, związki hodowców zapewniają przeprowadzenie takiej oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej zgodnie z następującymi zasadami określonymi w załączniku III: a) w odniesieniu bydła hodowlanego czystorasowego – w części 1; b) w odniesieniu do świń hodowlanych czystorasowych – w części 2 rozdział I i w części 2 rozdział II pkt 1; c) w odniesieniu do owiec i kóz hodowlanych czystorasowych – w części 3. 2. Jeżeli program hodowlany zatwierdzony zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 wymaga przeprowadzenia oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej w celu zaklasyfikowania zwierząt hodowlanych czystorasowych z rodziny koniowatych w księgach hodowlanych oraz w celu dopuszczenia do hodowli samców hodowlanych z rodziny koniowatych oraz ich nasienia, związki hodowców zapewniają przeprowadzenie takiej oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej zgodnie z następującymi zasadami określonymi w załączniku I: a) część 2 pkt 1 lit. e); b) część 3 pkt 1 lit. a) ppkt (i) i lit. b) ppkt (i) oraz pkt 2 lit. b); 3. Jeżeli program hodowlany zatwierdzony zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 wymaga przeprowadzenia oceny genetycznej w celu zaklasyfikowania mieszańców świń w rejestrach oraz w celu dopuszczenia do hodowli samców mieszańców świń oraz ich nasienia, przedsiębiorstwa hodowlane zapewniają przeprowadzenie oceny genetycznej zgodnie z zasadami określonymi w załączniku III część 2 rozdział II pkt 2. Artykuł 28 Przekazane uprawnienia i uprawnienia wykonawcze dotyczące wymogów w zakresie oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej 1. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 71, dotyczących zasad oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz w stosownych przypadkach dotyczących zmiany załącznika III w celu uwzględnienia: a) postępu naukowego; b) rozwoju technicznego; c) funkcjonowania rynku wewnętrznego; lub d) potrzeby ochrony wartościowych zasobów genetycznych. 2. W świetle opinii niezależnego eksperta, o której mowa w art. 13 ust. 1 lit. a), Komisja może w drodze aktu wykonawczego ustanowić jednolite zasady dotyczące oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej oraz interpretacji ich wyników. Wspomniane akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 72 ust. 2. Artykuł 29 Instytucje wyznaczone do przeprowadzania oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej 1. Jeśli jest to niezbędne do realizacji programu hodowlanego zatwierdzonego zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9, związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane wyznaczają instytucję, która przeprowadza ocenę wartości użytkowej i ocenę genetyczną zwierząt hodowlanych przewidziane w art. 27. 2. Instytucje przewidziane w ust. 1 mogą: a) działać jako wyspecjalizowane jednostki podlegające związkowi hodowców lub przedsiębiorstwu hodowlanemu; albo b) być upoważnione przez właściwy organ, który zatwierdził program hodowlany. 3. Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane prowadzą aktualny wykaz instytucji wyznaczonych przez siebie zgodnie z ust. 1 i udostępniają go do publicznej wiadomości. Artykuł 30 Obowiązki instytucji wyznaczonych zgodnie z art. 29 ust. 1 1. Instytucje wyznaczone przez związki hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlane, jak przewidziano w art. 29 ust. 1, przekazują na wniosek właściwego organu następujące informacje: a) zapis wszystkich danych dotyczących przeprowadzonych ocen wartości użytkowej; b) dane identyfikacyjne wyznaczającego związku hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlanego oraz właściwego organu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 lit. b); c) szczegółowe informacje dotyczące metod zapisu cech; d) szczegółowe informacje dotyczące metodyki oceny wartości użytkowej wykorzystywanej do analizy wyników oceny wartości użytkowej; e) szczegółowe informacje dotyczące metody statystycznej wykorzystywanej do analizy wyników oceny wartości użytkowej dla każdej ocenianej cechy; f) szczegółowe informacje dotyczące parametrów genetycznych stosowanych dla każdej ocenianej cechy. 2. Instytucje wyznaczone przez związki hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlane, jak przewidziano w art. 29 ust. 1, udostępniają do wiadomości publicznej i aktualizują wyniki ocen genetycznych zwierząt hodowlanych, których nasienie jest wykorzystywane do sztucznego unasienniania. Artykuł 31 Wyznaczenie ośrodków referencyjnych Unii Europejskiej 1. Komisja w drodze aktów wykonawczych wyznacza ośrodki referencyjne Unii Europejskiej odpowiedzialne za współpracę ze związkami hodowców w zakresie ujednolicania metod oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej bydła hodowlanego czystorasowego. Wspomniane akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 72 ust. 2. 2. Komisja może w drodze aktów wykonawczych wyznaczyć ośrodki referencyjne Unii Europejskiej odpowiedzialne za harmonizację metod oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej zwierząt hodowlanych czystorasowych innych niż bydło. Wspomniane akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 72 ust. 2. Artykuł 32 Wymogi dotyczące ośrodków referencyjnych Unii Europejskiej, ich obowiązki i funkcje 1. Ośrodki referencyjne Unii Europejskiej wyznaczone zgodnie z art. 31: a) spełniają wymogi określone w załączniku IV pkt 1; b) wykonują obowiązki i funkcje określone w załączniku IV pkt 2; c) współpracują ze związkami hodowców i instytucjami wyznaczonymi przez związki hodowców zgodnie z art. 29 ust. 1 w celu ułatwienia jednolitego stosowania metod oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej zwierząt hodowlanych czystorasowych, jak określono w art. 27. 2. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 71, dotyczących zmian: a) wymogów dotyczących ośrodków referencyjnych Unii Europejskiej określonych w załączniku IV pkt 1; b)obowiązków i funkcji ośrodków referencyjnych Unii Europejskiej określonych w załączniku IV pkt 2. W aktach delegowanych przewidzianych w ust. 2 należycie uwzględnia się gatunki zwierząt hodowlanych czystorasowych, w odniesieniu do których metody oceny wartości użytkowej i oceny genetycznej mają zostać ujednolicone, a także postęp naukowy i techniczny w zakresie oceny genetycznej. 3. Komisja może przeprowadzić audyty w ośrodkach referencyjnych Unii Europejskiej wyznaczonych zgodnie z art. 31 ust. 1 lub 2 w celu sprawdzenia, czy: a) spełniają wymogi określone w załączniku IV pkt 1; b) wykonują obowiązki i funkcje określone w załączniku IV pkt 2. Jeżeli audyty takie wykażą, że ośrodek referencyjny Unii Europejskiej nie wykonuje swoich funkcji i obowiązków określonych w załączniku IV pkt 2, Komisja może zmniejszyć wkład finansowy Unii przyznany zgodnie z art. 31 decyzji Rady 2009/470/WE lub cofnąć wyznaczenie zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 72 ust. 2. Artykuł 33 Wydawanie, treść i format świadectw zootechnicznych dla wewnątrzunijnego handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu 1. Do celów wpisania zwierząt hodowlanych i ich materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu do ksiąg hodowlanych lub rejestrów związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane wydają świadectwa zootechniczne, które: a) zawierają informacje określone w załączniku V; b) są zgodne z odpowiednimi wzorami formularzy świadectw zootechnicznych przewidzianymi w aktach wykonawczych przyjętych na podstawie ust. 4. 2. Związki hodowców i przedsiębiorstwa hodowlane przeprowadzające ocenę wartości użytkowej i ocenę genetyczną zgodnie ze swoim programem hodowlanym zatwierdzonym zgodnie z art. 8 ust. 1 lub art. 9 podają w świadectwie zootechnicznym wydanym dla zwierzęcia hodowlanego lub jego materiału biologicznego wykorzystywanego do rozrodu: a) wszystkie dostępne wyniki ocen wartości użytkowej; b) aktualne wyniki oceny genetycznej; c) wszystkie szczególne cechy genetyczne i wady genetyczne danego zwierzęcia oraz jego rodziców i dziadków zgodnie z wymogami zatwierdzonego programu hodowlanego. 3. Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych dotyczących informacji wymaganych zgodnie z ust. 1 lit. a) oraz w stosownych przypadkach dotyczących zmian treści świadectw zootechnicznych przewidzianych w załączniku V, zgodnie z art. 71. 4. Komisja w drodze aktów wykonawczych sporządza wzory formularzy świadectw zootechnicznych dla zwierząt hodowlanych, ich nasienia, oocytów i zarodków. Wspomniane akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 72 ust. 2. Artykuł 34 Odstępstwa w kwestii wydawania, treści i formatu świadectw zootechnicznych dla wewnątrzunijnego handlu zwierzętami hodowlanymi i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu 1. Na zasadzie odstępstwa od art. 33 ust. 1 właściwe organy mogą zezwolić, by: a) świadectwa zootechniczne były wydawane przez centra pozyskiwania nasienia i zespoły pozyskiwania lub produkcji zarodków zatwierdzone do celów handlu tym materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu zgodnie z przepisami Unii dotyczącymi zdrowia zwierząt; b) informacje, które zgodnie z wymogami mają zostać włączone do świadectwa zootechnicznego, zostały zawarte w innych dokumentach towarzyszących zwierzętom hodowlanym czystorasowym gatunków bydła, hodowlanym czystorasowym świniom, owcom lub kozom oraz mieszańcom świń, pod warunkiem że związek hodowców lub przedsiębiorstwo hodowlane prowadzące księgę hodowlaną lub rejestr poświadczą treść tych innych dokumentów zgodnie z załącznikiem V część 1 pkt 2; c) informacje, które zgodnie z wymogami mają zostać włączone do świadectwa zootechnicznego, zostały zawarte w dokumencie identyfikacyjnym wydanym przez związek hodowców zgodnie z przepisami Unii dotyczącymi zdrowia zwierząt w zakresie identyfikacji zwierząt z rodziny koniowatych. 2. Na zasadzie odstępstwa od art. 33 ust. 2 lit. b), jeśli wyniki oceny genetycznej są publicznie dostępne w internecie, związki hodowców lub przedsiębiorstwa hodowlane mogą w danym świadectwie zootechnicznym odesłać do strony internetowej, na której wyniki te zostały udostępnione. ROZDZIAŁ VI Zootechniczne i genealogiczne zasady dotyczące handlu zwierzętami hodowlanymi czystorasowymi innych gatunków Artykuł 35 Przekazane uprawnienia i uprawnienia wykonawcze dotyczące zootechnicznych i genealogicznych zasad handlu zwierzętami hodowlanymi czystorasowymi, o których mowa w art. 2 lit. i) ppkt (iii), i ich materiałem biologicznym wykorzystywanym do rozrodu 1. Jeżeli jest to konieczne dla funkcjonowania rynku wewnętrznego albo dla ochrony wartościowych zasobów genetycznych, Komisja jest uprawniona do przyjęcia aktów delegowanych, zgodnie z art. 71, dotyczących zootechnicznych i genealogicznych zasad handlu zwierzętami hodowlanymi czystorasowymi, o których mowa w art. 2 lit. i) ppkt (iii), i ich mater