W celu promowania współpracy między KTZ, AKP/krajami sąsiednimi i regionami najbardziej oddalonymi sporządzono notę wytyczającą kierunki działania, by zachęcić do realizowania wspólnych projektów finansowanych ze środków EFR i Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR).

Wytyczne dotyczące wsparcia budżetowego UE (załącznik 10) zawierają szczegółowe, bardziej elastyczne wytyczne co do zatwierdzania operacji wsparcia budżetowego i zarządzania takimi operacjami w KTZ.

Podjęte konsultacje

Od chwili rozpoczęcia procesu programowania miały miejsce szeroko zakrojone konsultacje między KTZ i Komisją Europejską (zarówno w siedzibie głównej, jak i na poziomie delegatur).

Programowanie na rzecz KTZ rozpoczęto w trakcie 12. Forum KTZ–UE, które miało miejsce w grudniu 2013 r., po przyjęciu decyzji o stowarzyszeniu zamorskim i odnośnych ram finansowych. Komisja Europejska przedstawiła KTZ i państwom członkowskim, z którymi KTZ są związane, orientacyjne przydziały finansowe i instrukcje dotyczące programowania oraz zainicjowała konsultacje w kontekście porozumienia w sprawie ewentualnych sektorów współpracy.

Od tamtej pory Komisja Europejska czynnie wspiera KTZ w czasie całego procesu programowania i finansuje lub ułatwia organizowanie specjalnych seminariów, warsztatów i konferencji, aby zastanawiać się nad wspólnymi priorytetami i celami.

W oparciu o wyniki dwóch konferencji KTZ zorganizowanych dla KTZ regionu Pacyfiku (listopad 2014 r.) oraz KTZ regionu Karaibów (luty 2015 r.), które przyczyniły się do współpracy regionalnej z podmiotami nienależącymi do KTZ oraz umożliwiły KTZ postępy w identyfikacji kluczowych sektorów i podsektorów w ramach dwóch programów regionalnych (w zakresie zmiany klimatu i różnorodności biologicznej w odniesieniu do programu w regionie Pacyfiku, oraz zrównoważonej energii i różnorodności biologicznej mórz w odniesieniu do programu w regionie Karaibów), w 2016 r. zorganizowano szereg innych warsztatów i spotkań w celu ułatwienia dialogu między różnymi zaangażowanymi podmiotami i nadania tempa procesowi programowania.

W lutym i wrześniu 2016 r. odbyły się dwa spotkania konsultacyjne na poziomie regionalnym dla KTZ regionu Karaibów. Pozwoliły one zrobić postępy w fazie programu w regionie Karaibów dotyczącej identyfikacji, natomiast trzecie spotkanie konsultacyjne zaplanowane jest na początek 2017 r., a jego celem jest ostateczne sformułowanie założeń programu. Ponadto w lutym 2016 r. odbyły się warsztaty dotyczące programu tematycznego 11. EFR. Stanowiły one szansę dla KTZ na osiągnięcie ogólnego konsensusu w sprawie głównych obszarów priorytetowych w odniesieniu do dwóch sektorów koncentracji działań (w zakresie zrównoważonej energii i zmiany klimatu, w tym zmniejszenia ryzyka wystąpienia klęsk żywiołowych).

Przeprowadzono również zakrojone na szeroką skalę konsultacje między KTZ regionu Pacyfiku, co pozwoliło nie tylko na przyspieszenie procesu programowania, lecz również zastanowienie się nad możliwością poczynienia dalszych postępów w integracji regionalnej, oraz współpracę z sąsiednimi krajami AKP. Trwają konsultacje mające na celu dogłębniejsze zbadanie i określenie możliwych synergii między programem regionalnym krajów AKP i programem regionalnym KTZ w regionie Pacyfiku.

Ponadto w toku dialogów głębiej zastanowiono się nad strategicznymi priorytetami stowarzyszenia ustanowionego na mocy decyzji o stowarzyszeniu zamorskim. W 2016 r. zorganizowano na poziomie technicznym cztery spotkania trójstronne między Komisją, przedstawicielami KTZ i państwami członkowskimi, z którymi KTZ są powiązane, w toku których zaproponowano możliwość podjęcia dialogu między Komisją, przedstawicielami KTZ i państwami członkowskimi.

Ponadto w czerwcu 2016 r. powołano w ramach partnerstwa grupę roboczą ds. środowiska i zmiany klimatu, która skoncentrowała się na zrównoważonej energii, będącym jednym z zagadnień tematycznych. Tym samym potwierdzono silne zaangażowanie KTZ w tej dziedzinie. Grupa ta powstała przy okazji 2. szczytu poświęconemu zrównoważonej energii, a przy jej formowaniu uwzględniono wyniki rozmów na tym szczycie. Obecność ministrów ds. energii z KTZ zapewniła poparcie polityczne na wysokim szczeblu.

Na poziomie politycznym, w lutym 2016 r. odbyło się 14. Forum KTZ–UE. Uczestnicy, opierając się na wnioskach z poprzedniego 13. Forum KTZ–UE w 2015 r., podjęli ważne zagadnienia leżące w ich wspólnym interesie i po raz kolejny zaznaczyli swoje wzajemne zaangażowanie. Wśród tych zagadnień znalazły się: zmiana klimatu, inwestycje i możliwości wzrostu gospodarczego dla KTZ oraz konieczność wypracowania wspólnego podejścia do szukania rozwiązań. Tym samym bezpośrednio wniesiono wkład do tematycznych i regionalnych programów.

Podpisanie wspólnego oświadczenia między Unią Europejską i 22 krajami i terytoriami zamorskimi w sprawie wzmocnionej współpracy w dziedzinie zrównoważonej energii wzmocniło powiązania między zobowiązaniami krajów i terytoriów zamorskich w zakresie polityki energetycznej a wsparciem, którego mogłaby udzielić Unia Europejska w formie środków dostępnych w ramach 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju. W oświadczeniu ponownie podkreślono zdecydowane zaangażowanie KTZ w zakresie zrównoważonej energii, zgodnie z globalnym porozumieniem w sprawie zmiany klimatu osiągniętym na konferencji COP21. Zaangażowanie, o którym ponownie zapewniono podczas 2. szczytu ministrów KTZ ds. energii w czerwcu 2016 r.

Okazją do omówienia i rozwiązania ewentualnych kwestii związanych z programowaniem i wdrażaniem środków finansowych, i konkretnego planu przyszłych kroków na poziomie poszczególnych KTZ, jak i na szczeblu regionalnym były ponadto spotkania trójstronne między Komisją, terytorialnymi/regionalnymi urzędnikami zatwierdzającymi z KTZ i państwami członkowskimi, z którymi powiązane są KTZ, zorganizowane przy okazji 14. Forum KTZ-UE.

Sytuacja w 2016 r.

W 2015 r. określono strategiczne kierunki programów i zaproponowano kluczowe sektory dla wszystkich programów. Na tej podstawie udało się osiągnąć znaczne postępy w 2016 r. w zakresie identyfikacji i formułowania założeń programów.

W tym kontekście warto przypomnieć, że zaproponowane kluczowe sektory, które otrzymają przydziały terytorialne, są wyraźnie pogrupowane według najważniejszych tematów, które zasadniczo obejmują takie zagadnienia jak:

środowisko naturalne, zmiana klimatu, energia odnawialna i obniżenie ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi (zagadnienia te dotyczą pięciu spośród szesnastu KTZ i obejmują 21 % wszystkich orientacyjnych przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR);

rozwój społeczny (młodzież) lub zatrudnienie/integrację zawodową oraz edukację/szkolenia zawodowe (zagadnienia te dotyczą pięciu spośród szesnastu KTZ i stanowią 33 % orientacyjnych przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR);

turystyka zrównoważona (zagadnienie to dotyczy trzech spośród szesnastu KTZ i stanowi 26 % orientacyjnych przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR);

łączność i dostępność / rozwój cyfrowy (zagadnienia te dotyczą trzech spośród szesnastu KTZ i stanowią 20 % orientacyjnych przydziałów terytorialnych w ramach 11. EFR).

W przypadku programów regionalnych odnośne wnioski w sprawie kluczowych sektorów są następujące: