1. W kierunku nowej strategii UE na rzecz młodzieży

Osoby młode chętnie przejmują kontrolę nad swoim życiem, angażują się i wspierają innych. Wiele z nich ma jednak wątpliwości co do swojej przyszłości w związku z postępem technologicznym, trendami demograficznymi, dyskryminacją, wykluczeniem społecznym, fałszywymi informacjami i populizmem, których wpływ na miejsca pracy, umiejętności czy sposób funkcjonowania naszej demokracji jest jeszcze nieznany. Osoby młode bardziej niż kiedykolwiek muszą być odporne i zdolne do przystosowania się do tych wyzwań. Powinny one zdobywać niezbędne umiejętności, aby przyczynić się do powstania zamożnych, demokratycznych i spójnych społeczeństw w Europie i poza nią. W dzisiejszym wzajemnie powiązanym świecie wiele osób młodych jest zaniepokojonych kwestiami globalnymi, takimi jak zmiana klimatu, pokój i bezpieczeństwo.

Pomimo ożywienia gospodarczego i niższego bezrobocia nadal występują nierówności między pokoleniami. Po raz pierwszy od czasów drugiej wojny światowej istnieje realna groźba, że obecne pokolenie osób młodych będzie w gorszej sytuacji ekonomicznej niż ich rodzice . 29 % osób w wieku 16–29 lat jest zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, a 11,6 % osób w wieku 15–24 lat kształci się, nie pracuje ani nie szkoli (młodzież NEET) , podczas gdy 15,9 % osób młodych w tej grupie wiekowej jest bezrobotnych – wskaźnik ten jest dwa razy wyższy niż w przypadku ogółu społeczeństwa. Wykluczenie społeczno-ekonomiczne oraz wykluczenie z procesów demokratycznych idą ze sobą w parze . Młodzież znajdująca się w trudnych warunkach to zazwyczaj mniej aktywni obywatele, którzy mają mniejsze zaufanie do instytucji. W mniejszym stopniu korzystają oni również z doświadczeń w zakresie mobilności, w tym z programu Erasmus+.

Europa nie może pozwolić sobie na marnowanie talentów, wykluczenie społeczne czy malejące zaangażowanie wśród młodzieży. Osoby młode powinny nie tylko być architektami swojego życia, ale powinny również przyczyniać się do pozytywnych zmian w społeczeństwie. Nowy Europejski Korpus Solidarności jest wyrazem gotowości wielu młodych Europejczyków do okazywania solidarności z innymi ludźmi i miejscami, które są w potrzebie, co stanowi podstawową wartość leżącą u podstaw współpracy europejskiej.

Przywódcy UE poparli w 2016 r. potrzebę działania na rzecz wsparcia młodzieży . W Planie z Bratysławy zobowiązano się do stworzenia lepszych możliwości dla młodzieży, które to ambicje były od tego czasu realizowane, na przykład w ramach działań na rzecz europejskiego obszaru edukacji .

Aby młode osoby mogły w pełni korzystać z działań na szczeblu UE, działania te muszą odzwierciedlać ich aspiracje, kreatywność i talenty. Młodzież z kolei wzbogaca ambicje UE: pokolenie to jest najlepiej wykształconym pokoleniem w historii i jednym z najbardziej kreatywnych w korzystaniu z technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz mediów społecznościowych.

Już od 2002 r. UE prowadzi specjalną współpracę w zakresie unijnej polityki młodzieżowej, opartą na zasadach aktywnego uczestnictwa i równego dostępu do możliwości, w synergii z innymi politykami ukierunkowanymi na młodzież, takimi jak polityka edukacyjna i polityka zatrudnienia. Współpraca ta zaowocowała zmianami w polityce oraz w przepisach państw członkowskich oraz przyczyniła się do budowania zdolności organizacji młodzieżowych. W dalszym ciągu należy jednak stawić czoła istotnym wyzwaniom, jak angażowanie większej liczby osób młodych z bardziej różnorodnych środowisk, w tym osób o mniejszych szansach, oraz osiągnięcie szerszego zasięgu na poziomie lokalnym.

Przez angażowanie młodych kobiet i mężczyzn oraz wzmacnianie ich pozycji polityka młodzieżowa może przyczynić się do pomyślnego zrealizowania wizji kontynentu, na którym młodzież może korzystać z możliwości i odnosić się do wartości europejskich, zgodnie z komunikatem Komisji „Wzmocnienie tożsamości europejskiej dzięki edukacji i kulturze” .

Odnowiona unijna współpraca na rzecz młodzieży może pomóc w przezwyciężeniu obecnego paradoksu uczestnictwa. Osoby młode wykazują zainteresowanie polityką i są aktywne społecznie: 53 % angażuje się w zorganizowane działania, niemal jedna trzecia to aktywni wolontariusze, a inni udzielają wsparcia, wzbudzając zainteresowanie mediów lub dokonując wyborów konsumenckich. Mają one jednak tendencję do odwracania się od tradycyjnych form uczestnictwa. Młodzież zagrożona wykluczeniem społecznym jest niedostatecznie reprezentowana we wszystkich dziedzinach. Decydenci muszą sprawić, aby uczestnictwo stało się rzeczywistością dla wszystkich osób młodych: muszą zachować przejrzystość w odniesieniu do działań podejmowanych na ich korzyść, muszą docierać do nich i komunikować się z nimi w przystępny sposób za pomocą preferowanych przez nie kanałów (takich jak media społecznościowe) oraz muszą propagować ich zaangażowanie w podejmowanie decyzji.

Komisja zobowiązała się do zwiększenia uczestnictwa młodzieży po roku 2018 w swoim komunikacie z grudnia 2016 r. . Rada wezwała z kolei do tego, aby „podtrzymać i zacieśnić skuteczną europejską współpracę na rzecz młodzieży po roku 2018” .

W związku z tym Komisja proponuje nową strategię UE na rzecz młodzieży, aby zaznaczyć wspólne zaangażowanie Komisji i państw członkowskich w tę politykę z pełnym poszanowaniem zasady pomocniczości. W celu jeszcze skuteczniejszego dostosowania polityki młodzieżowej do unijnego finansowania wspierającego jej cele, strategia powinna obejmować okres do końca następnych wieloletnich ram finansowych. Jej priorytety opierają się na solidnych źródłach danych , ocenie zewnętrznej , stanowiskach wyrażonych przez instytucje europejskie i konsultacjach przeprowadzonych w 2017 r. w ramach „Roku Słuchania” oraz „Nowej narracji dla Europy” . Jednoznacznie podkreślają one, że unijna współpraca na rzecz młodzieży przynosi wymierne korzyści, i wskazują jej potencjał. Nowa strategia będzie opierać się na osiągnięciach poprzedniej, zwiększając jej dostępność, widoczność i wpływ, aby zapewnić większe uczestnictwo osób młodych.

Podsumowanie głównych działań: -zacieśnienie współpracy międzysektorowej we wszystkich obszarach polityki, w tym za pośrednictwem unijnego koordynatora ds. młodzieży, aby zapewnić młodzieży możliwość kształtowania polityki UE; -śledzenie wydatków UE na młodzież; -rozpoczęcie nowego i bardziej sprzyjającego włączeniu społecznemu dialogu z młodzieżą na szczeblu UE, z naciskiem na młodzież o mniejszych szansach; -usuwanie przeszkód i ułatwianie mobilności związanej z wolontariatem i solidarnością; -realizacja programu pracy z młodzieżą w celu zwiększenia uznawania uczenia się pozaformalnego; -wzmocnienie powiązania między unijną polityką młodzieżową a powiązanymi programami UE (Erasmus+ oraz Europejski Korpus Solidarności).

2. Angażowanie. Łączenie. Wzmacnianie pozycji.