[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 21.12.2006

KOM(2006) 870 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Europejski program działań na rzecz rozwiązania poważnego niedoboru pracowników służby zdrowia w krajach rozwijających się (2007–2013)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Europejski program działań na rzecz rozwiązania poważnego niedoboru pracowników służby zdrowia w krajach rozwijających się (2007–2013)

1. KONTEKST PROGRAMOWY I ZAKRES PROGRAMU DZIAłAń

W grudniu 2005 r. Komisja Europejska (KE) przyjęła komunikat zatytułowany „Strategia UE w zakresie przeciwdziałania kryzysowi zasobów ludzkich służby zdrowia w krajach rozwijających się” – COM (2005) 642, podkreślając skalę i złożoność kryzysu w sferze pracowników ochrony zdrowia oraz przytaczając argumenty za kompleksową i spójną reakcją UE.

Na posiedzeniu w dniach 10-11 kwietnia 2006 r. Rada ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych (GAERC) przyjęła wnioski na temat strategii działania UE. Rada wezwała KE oraz państwa członkowskie do opracowania skoordynowanej reakcji UE wspierającej wysiłki podejmowane na szczeblu krajowym na rzecz rozwiązania kryzysu zasobów ludzkich w służbie zdrowia (1) (wszystkie przypisy znajdują się w załączniku 2) . Rada przyjęła również wspólne oświadczenie UE w sprawie kryzysu zasobów ludzkich w służbie zdrowia, w którym czytamy, że:

„Europa jest oddana sprawie wspierania międzynarodowych działań na rzecz rozwiązania problemu globalnego niedoboru pracowników służby zdrowia oraz kryzysu zasobów ludzkich służby zdrowia w krajach rozwijających się ”.

Niniejszy program działań (PD) jest odpowiedzią na wnioski Rady i efektem konsultacji z państwami członkowskimi UE, uwzględniając analizę globalną przedstawioną w Światowym Raporcie Zdrowia 2006. Grupa robocza ds. zasobów ludzkich, utworzona na wniosek Rady w celu opracowania programu działań, określiła działania na poziomie krajowym, regionalnym i globalnym, które zostaną zaproponowane przez UE (KE oraz państwa członkowskie), jak również przez podmioty utrzymywane bezpośrednio przez KE.

2. DZIAłANIA UE NA POZIOMIE KRAJOWYM

UE udziela wsparcia celem wzmocnienia zdolności pracowników służby zdrowia poprzez dwustronne programy prowadzone w wielu krajach. Jednakże biorąc pod uwagę skalę problemu potrzebne jest zwiększenie ilości i jakości wsparcia oraz bardziej systematyczna ocena ograniczeń zasobów ludzkich w służbie zdrowia mających wpływ na rozwój systemu ochrony zdrowia. Podczas gdy wsparcie zasobów ludzkich w służbie zdrowia jest częścią programów sektorowych i jest dostosowane do priorytetów krajowych, pozostaje potrzeba większej koordynacji i bardziej efektywnego zaangażowania wszystkich strategicznych podmiotów na poziomie krajowym, w tym sektora prywatnego i społeczeństwa obywatelskiego w celu wsparcia wyraźnej reakcji na poziomie krajowym. UE, we współpracy z innymi agencjami finansującymi i technicznymi, podejmie wspólny wysiłek na rzecz dostosowania wsparcia na poziomie krajowym do narodowych strategii i priorytetów, wspierając aktywne zaangażowanie wszystkich kluczowych zainteresowanych stron.

Istniejące programy wsparcia są finansowane na różne sposoby, poczynając od wsparcia budżetu ogólnego i budżetu sektorowego, poprzez wspólne finansowanie podejścia sektorowego, do finansowania poprzez wielostronne agencje oraz poprzez mechanizmy finansowania projektów. UE będzie wspierać zacieśnianie koordynacji działań pomiędzy UE i innymi ofiarodawcami w celu wsparcia krajowych programów na rzecz ochrony zdrowia.

Państwa członkowskie UE oraz KE udzielą zwiększonego wsparcia wysiłkom podejmowanym na poziomie krajowym w celu wzmocnienia narodowych systemów ochrony zdrowia, wspierając opracowywanie kompleksowych i całościowych strategii narodowych na rzecz zwiększenia zdolności i wydajności pracowników służby zdrowia. Wzmocnienie zdolności krajowych zostanie osiągnięte poprzez następujące działania:

2.1. Dialog i planowanie polityczne i programowe na poziomie krajowym

1. UE podniesie kwestię zasobów ludzkich służby zdrowia jako bariery dla osiągnięcia milenijnych celów rozwoju nr 4, 5 i 6 w dialogu dotyczącym narodowej polityki w sprawie ograniczania ubóstwa oraz w dyskusjach na temat wzmocnienia zarządzania socjalnego. Ten dialog polityczny zostanie pogłębiony poprzez uwzględnienie wiedzy fachowej Komisji Europejskiej i państw członkowskich oraz dzięki współpracy z odpowiednimi agencjami technicznymi i ekspertami w celu zapewnienia poważnej bazy dowodowej dla dialogu politycznego. Warunkami koniecznymi dla bardziej sprawiedliwej i sprawnej opieki zdrowotnej są takie czynniki, jak wzmocnione zarządzanie, zwiększona odpowiedzialność rządów za postępy w osiąganiu MCR, zwiększona przejrzystość w odniesieniu do celów i finansowania usług oraz wspieranie szerokiego dialogu międzysektorowego między właściwymi ministerstwami zjednoczonymi w staraniach, aby zreformować i wzmacniać administrację publiczną. Rozpatrzone zostaną następujące związane z tym kwestie: efektywne zatrudnienie; równouprawnienie kobiet i mężczyzn w procesie naboru; bardziej efektywne rozmieszczenia i świadczenia usług; akredytacja i uznawanie kwalifikacji w medycynie, promowanie godnej pracy i ochrony socjalnej, migracja ekonomiczna i rozwój, odsprzedaż praw do wykonywania usług medycznych oraz rola, jaką ma uwzględnienie tych czynników w kontekście zasobów ludzkich na krzewienie zdrowia i ograniczenie ubóstwa.

2. UE będzie kontynuowała rozpoczętą pracę związaną z opracowywaniem mechanizmu kontraktowania MCR, służącemu bliższemu powiązaniu długoterminowego wsparcia budżetowego z postępami w osiąganiu MCR. Zasoby ludzkie stanowią długoterminowe koszty stałe i skuteczne planowanie może mieć miejsce jedynie, jeżeli istnieje rozsądna gwarancja długoterminowego, trwałego i przewidywalnego finansowania. UE będzie wspierać wysiłki, aby zwiększyć wielkość, czas trwania i przewidywalność międzynarodowego pomocy na rzecz rozwoju. Ponadto UE będzie prowadzić dialog z rządami i międzynarodowymi instytucjami finansowymi na temat możliwości zwiększania przestrzeni fiskalnej dla inwestycji sektora socjalnego.

3. UE będzie wspierać wysiłki na poziomie krajowym, aby oszacować, zaplanować i realizować rozwój zdolności zasobów ludzkich oraz aby skutecznie zaangażować społeczeństwo obywatelskie i sektor prywatny do działań na poziomie krajowym. Wspierane będzie ujednolicanie pomiaru i monitorowania polityki w zakresie zasobów ludzkich w służbie zdrowia z wykorzystaniem zestawu wskaźników opracowywanych przez sieć pomiarów zdrowia oraz z wykorzystaniem popartych dowodami ram analizy i działań w zakresie zasobów ludzkich w służbie zdrowia opracowywanych przez WHO oraz Globalny Sojusz na rzecz Pracowników Służby Zdrowia (GHWA). Udzielone zostanie wsparcie na badania służące rozpoznaniu zagadnień związanych z zatrzymaniem i utrzymaniem pracowników służby zdrowia w oparciu o opracowania dotyczące motywacji pracowników. Udzielone zostanie wsparcie na wzmocnienie zarządzania i planowania w zakresie zasobów ludzkich, w oparciu o uzgodnione w skali globalnej dobre praktyki, czerpiąc z umiejętności i kompetencji sektora prywatnego. Dialog z organizacjami zawodowymi, związkami zawodowymi lekarzy i pielęgniarek, instytucjami badawczymi oraz innymi przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego będzie miał znaczenie decydujące dla powodzenia tego procesu. UE będzie wspierać budowanie konsultacji i konsensusu w celu zapewnienia, że głos społeczeństwa obywatelskiego dociera na etapie planowania zasobów ludzkich w służbie zdrowia. W ramach programów zdrowia publicznego, zarówno tych opracowywanych przez Komisję jak i europejskich, zasoby ludzkie w służbie zdrowia będą traktowane jako zagadnienie przekrojowe, które należy należycie potraktować we wszystkich wspieranych przez UE interwencjach w zakresie zdrowia publicznego.

2.2. Rozwijanie zdolności

4. UE będzie wspierać badania prowadzone celem rozpoznania skutecznych i innowacyjnych sposobów zwiększenia zdolności zasobów ludzkich służby zdrowia, w tym oceny odpowiedniej równowagi między zakresem, rangą i płcią pracowników, potrzebnej do przezwyciężenia poważnych niedoborów. Badania będą obejmować oceny bieżącego obciążenia pracą, rozpoznając, że wielu pracowników służby zdrowia już wykonuje prace wykraczające poza ich funkcje i obowiązki. Analizie zostaną poddane potencjalne zadania i funkcje techników średniego szczebla, pracowników pomocniczych i wspólnotowych oraz ocena przyspieszonych szkoleń służących szybkiemu rozszerzeniu dostępu do usług.

5. UE będzie wspierać rozwój zdolności szkoleniowych na poziomie krajowym, w tym zdolności szkoleniowych w zakresie zarządzania zasobami ludzkimi. UE zbada również potencjał powiązań między instytucjami w celu wzmocnienia rozwoju zdolności w dłuższej perspektywie czasu oraz w celu rozwijania wspólnot edukacyjnych południe-południe oraz północ-południe . Rozwój zdolności wymaga uwzględnienia indywidualnych potrzeb szkoleniowych poprzez rozbudowę obiektów szkoleniowych, jak również rozwój zdolności organizacyjnych i instytucjonalnych, wsparcie dla pracowników służby zdrowia oraz zarządzanie nimi. Przeanalizowania zostanie również możliwość przeprowadzenia badań nad skutecznością przesuwania zadań w celu zwiększenia liczby stanowisk poprzez rozszerzenie roli zawodowych i pomocniczych pracowników służby zdrowia. Elementy, jakie można uwzględnić w programach powiązań, obejmują pracę w zakresie szkoleń i akredytację wspólnotowych pracowników służby zdrowia; wymianę zadań, nakreślanie kombinacji kompetencji i umiejętności pracowników służby zdrowia; promowanie innowacyjnych podejść do szkoleń, takich jak skracanie czasu szkoleń; wspólne wykorzystanie zdolności oraz optymalizacja wykorzystania infrastruktury; oraz rozwój ram umożliwiających państwom ocenę i rozwijanie zdolności szkoleniowych instytucji. Zasadnicze znaczenie będzie miał również rozwój nauki przez całe życie, która będzie stanowić uzupełnienie szkoleń początkowych oraz formalnego szkolenia podyplomowego.

6. Wspierane będą programy powiązań między organami zawodowymi i agencjami regulacyjnymi , które będą służyć rozwojowi zdolności tych podmiotów oraz wzmacniać rolę zrzeszeń zawodowych w zarządzaniu i zapewnianiu wysokiej jakości usług służby zdrowia .

2.3. Reforma służby cywilnej oraz promowanie warunków świadczenia usług

Rozwój całościowych pakietów motywacyjnych, obejmujących zwiększone pensje i świadczenia oraz ulepszone środowisko pracy, powiązanych z wyraźną i wymierną strategią poprawy usług oraz promocją godnej pracy, będzie stanowił ważny czynnik reakcji pracowników służby zdrowia w wielu krajach . Należy również rozważyć zachęty do pracy w obsługiwanych obszarach w celu zwiększenia dostępu do usług dla osób biednych i wyrzuconych na margines. UE będzie wspierać konieczne prace analityczne w celu rozwiązania tych kwestii w kontekście wyboru na poziomie krajowym odpowiednich rozwiązań w zakresie zasobów ludzkich w służbie zdrowia. Zachęty pozapłacowe, w tym poprawa środowiska pracy oraz wydajności usług, uznaje się za ważne czynniki zatrzymania pracowników w służbie zdrowia. Wspierane będą innowacyjne pakiety wsparcia, które obejmują dostęp do tanich kredytów, dodatki edukacyjne dla dzieci pracowników służby zdrowia oraz zwiększone możliwości rozwoju zawodowego. Zachęty płacowe oraz inne zachęty finansowe muszą być opracowywane przy uwzględnieniu bardziej ogólnych planów dotyczących reformy służby cywilnej lecz również przy uznaniu specjalnych potrzeb sektora służby zdrowia. UE będzie wspierać przygotowywanie analizy lub opracowanie w zakresie rynku pracy, w tym oszacowania siatki i warunków płac w sektorach publicznym, prywatnym i pozarządowym oraz związku tych czynników z odpowiednią jakością opieki zdrowotnej w celu ustalenia realistycznych wartości odniesienia dla pensji pracowników służby zdrowia . Zwiększone finansowanie pracowników służby zdrowia powinno być powiązane z wyraźnymi i wymiernymi celami dotyczącymi poprawy świadczonych usług (wydajności), takimi jak wyższy stopień wykorzystania usług, zmniejszona absencja pracowników oraz zwiększona satysfakcja klientów.

2.4. Przeciwdziałanie HIV/AIDS, gruźlicy (TB) i malarii

Epidemia HIV/AIDS oraz zwiększające się obciążenie związane z gruźlicą i malarią spowodowały nasilenie się kryzysu w sferze pracowników służby zdrowia, zwiększając obciążenie systemu już znacznie obciążonego. Potwierdza się, że szczególnym wyzwaniem dla pracowników służby zdrowia jest ustalenie, czy są nosicielami HIV, oraz przystąpienie do terapii antyretrowirusowej, uwzględniając tu strach przed napiętnowaniem. UE będzie wspierać włączanie strategii „Leczyć, Szkolić, Zatrzymać” opracowanej przez WHO w ramach krajowych strategii służby zdrowia oraz krajowych strategii przeciwdziałania HIV/AIDS . Dialog programowy będzie miał na celu zapewnienie, aby kryzys w sferze pracowników służby zdrowia został uznany w ramach planowania sektora służby zdrowia. UE będzie w dalszym ciągu wspierać Globalny Fundusz na rzecz walki z AIDS, gruźlicą i malarią, aby zapewnić że mechanizm koordynacji krajowej łączy krajowe działania w odniesieniu do HIV/AIDS, gruźlicy i malarii z potrzebą utworzenia skutecznego systemu służby zdrowia mogącego radzić sobie z określonymi w danym kraju priorytetami opieki zdrowotnej.

2.5. Promowanie równouprawnienia kobiet i mężczyzn w świadczeniu usług zdrowotnych

UE będzie wspierała politykę uznającą i uwzględniającą różnice i nierówności między kobietami i mężczyznami w rozwoju zasobów ludzkich w ramach strategii służby zdrowia. Wspierane będą mechanizmy promowania roli kobiet w ramach personelu służby zdrowia, kładąc szczególną uwagę na kwestie równości kobiet i mężczyzn w dziedzinie edukacji i szkoleń, rekrutacji, płac, rozwoju kariery zawodowej oraz stanowisk decyzyjnych.

2.6. Wspieranie i wzmacnianie społeczności lokalnych

UE będzie wspierać politykę zachęcającą zarówno służby rządowe i pozarządowe do popierania opieki i pomocy pochodzącej ze społeczności lokalnych, w ramach krajowych strategii zasobów ludzkich. Niedobór pracowników służby zdrowia doprowadził do zwiększonego obciążenia opieką społeczności lokalnych, w szczególności kobiet, zarówno tych wykonujących dobrowolną pracę w społecznościach, jak również tych zajmujących się nieformalną opieką w rodzinach.

2.7. Europejska wiedza techniczna

UE będzie zwiększać koordynację swojej pomocy technicznej (PT) wspierającej programowanie na poziomie krajowym, wskazując wiedzę w zakresie planowania zasobów ludzkich służby zdrowia. UE będzie wspierać większą koordynację dostępu do pomocy technicznej UE, sprzyjając rozwojowi zasobów PT zarządzanych przez odbiorców, co pozwoli państwom na czerpanie z najlepszych doświadczeń. Użyte będą takie mechanizmy, jak wspólne programowanie, monitorowanie i sprawozdawczość w celu osiągnięcia optymalnego wykorzystania wspólnotowego „ know-how ” we wspieraniu planowania i programowania na poziomie krajowym.

2.8. Państwa niestabilne lub w sytuacji po zakończeniu konfliktu

W krajach ogarniętych konfliktem lub w państwach niestabilnych, gdzie rządy mają ograniczone możliwości skutecznego planowania na potrzeby związane z krajowymi zasobami ludzkimi, UE będzie w coraz większym stopniu działać poprzez mechanizmy ukrytych dostosowań w celu zapewnienia bardziej przewidywalnego, długoterminowego i skoordynowanego wsparcia powiązanego z postępem w osiąganiu MCR. Europejskie Biuro Pomocy Humanitarnej, w stosownych przypadkach, będzie pomagać we wspieraniu koordynacji wysiłków poprzez aktywną analizę sytuacji w sferze pracowników służby zdrowia w trakcie programowania pomocy humanitarnej . Jeśli kontekst danego kraju na to pozwala, rozwijane będę w dalszym ciągu mechanizmy budowania krajowych zdolności zasobów ludzkich, np. poprzez zlecanie wykonywania usług organizacjom pozarządowym (NGO) i budowanie krajowych zdolności w zakresie zlecania usług, co w wersji pilotażowej przeprowadzono w Afganistanie. Efektywna analiza kwestii związanych z zasobami ludzkimi dotyczących przejścia od pomocy humanitarnej do długoterminowej pomocy na rzecz rozwoju stanowi kluczową część procesu powiązania pomocy humanitarnej z odbudową i rozwojem i będzie wskazywana jako priorytet w państwach będących w okresie przejściowym.

3. DZIAłANIA UE NA POZIOMIE REGIONALNYM

Obecnie podejmuje się starania w celu określenia priorytetowych działań na poziomie regionalnym, jakie należy podjąć w Afryce, Azji, Ameryce Łacińskiej / na Karaibach. Mimo iż Afryka będzie priorytetowym celem działań UE, problemy związane z zasobami ludzkimi w służbach zdrowia są bardzo poważne również w innych regionach, a zatem UE w swoich działaniach weźmie pod uwagę wymiar globalny, gdzie uwzględnione są zróżnicowane potrzeby na poziomie regionalnym. UE będzie wspierać opisywanie, analizowanie oraz techniczny i polityczny dialog w zakresie zasobów ludzkich, które są konieczne dla skutecznego promowania i działania . W czasie posiedzenia w Oslo dotyczącego zasobów ludzkich (2) zaproponowano, aby działania globalne oraz regionalne były koordynowane przez „platformy działania”, skupiające kluczowe zainteresowane strony i informowane przez globalne i regionalne ośrodki obserwacji. Utworzono Regionalną platformę ds. zasobów ludzkich służby zdrowia w Afryce (3) i zainicjowano Azjatycką sieć nauczania działań w zakresie zasobów ludzkich (4) . Badaniu zostanie poddana potrzeba istnienia platform regionalnych w innych regionach.

3.1. Przywództwo polityczne w Afryce

Mając na uwadze nieproporcjonalny wpływ, jaki ma na Afrykę kryzys w sferze pracowników służby zdrowia, globalna reakcja na kryzys w sferze zasobów ludzkich powinna uwzględniać potrzeby Afryki. UE będzie współpracowała z UA/NEPAD, regionalnymi wspólnotami gospodarczymi, agencjami ONZ, regionalnymi sieciami organizacji pozarządowych oraz organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w celu wzmocnienia głosu Afryki w globalnej reakcji na kryzys w sferze zasobów ludzkich służby zdrowia. Wsparcie UE w zakresie zasobów ludzkich służby zdrowia w Afryce jest przewidziane w kontekście nadrzędnej Strategii UE na rzecz Afryki (5). Częścią strategicznego wsparcia dla UA będzie wspieranie przez KE wzmocnionego przywództwa UA/NEPAD w zakresie działań regionalnych. Regionalne działania będą korzystać z technicznych sieci stworzonych dzięki pracy WHO oraz Globalnego Sojuszu na rzecz Pracowników Służby Zdrowia i będą przyczyniać się do tworzenia regionalnej platformy działania.

3.2. Wsparcie dla regionów Afryki

UE wraz z regionami Afryki przedyskutuje, jak radzić sobie z kryzysem w sferze zasobów ludzkich poprzez środki powiązane z procesem regionalnej integracji gospodarczej oraz poprzez umowę o partnerstwie gospodarczym. Przedyskutowane zostaną związane z tym kwestie migracji gospodarczej oraz migracji południe-południe. Celem dyskusji będzie wzmocnienie regionalnego rynku zasobów ludzkich i zarządzanie nimi w celu zminimalizowania negatywnych skutków drenażu mózgów – oraz zamienienie drenażu mózgów na „przepływ wiedzy” i „pozyskanie mózgów” ( brain gain ) poprzez regionalne porozumienia dotyczące dzielenia się umiejętnościami oraz ich migracji i rozwoju.

3.3. Wsparcie dla regionalnych ośrodków obserwacji zasobów ludzkich

UE będzie wspierać rozwój regionalnego ośrodka obserwacji dla Afryki , który będzie nadzorował przestrzeganie regionalnych dobrych praktyk, gromadził, archiwizował, analizował dane i rozpowszechniał informacje oraz proponował politykę w oparciu o krajowe informacje dotyczące zasobów ludzkich. Praca ta powinna obejmować określenie wartości odniesienia dotyczących zdolności zasobów ludzkich oraz porównywanie wyników poszczególnych krajów. Uprawnienia i mandat w odniesieniu do tych działań spoczywają na WHO.

3.4. Rozwój regionalnych zasobów szkoleniowych, tworzenie sieci doskonałości oraz rozwój elektronicznej służby zdrowia (eZdrowia)

7. UE będzie popierać opisywanie regionalnych zdolności szkoleniowych i badać warianty sprostania potrzebom krajowym przy wykorzystaniu tych zdolności regionalnych. Siódmy ramowy program na rzecz badań i rozwoju (2007-2013) oraz szczególne działania w ramach współpracy międzynarodowej (SICA) będą wspierały działania mające na celu poszerzenie potencjału szkoleniowego. UE będzie wspierać rozwój sieci nauczania w ramach regionów i pomiędzy regionami. Zbadane zostaną powiązania północ-południe oraz południe-południe służące budowaniu „sieci doskonałości” wspierających rozwój zdolności w zakresie umiejętności, wiedzy i badań związanych ze służbą zdrowia. KE w dalszym ciągu będzie wspierać regionalne zgromadzenia służące określaniu obszarów, w ramach których działania regionalne mogą przynieść wartość dodaną i spowodują powstanie między państwami powiązań służących nabywaniu doświadczeń, przykładem może tu być planowanie przez KE utworzenia sieci wymiany informacji na temat zasobów ludzkich między państwami, w których mówi się po portugalsku. Rozważane będą również inne podobne inicjatywy.

8. Zbadany będzie potencjał technologii informatycznych w zakresie poprawy komunikacji między poziomami świadczenia usług, wspierania kształcenia medycznego, pracy i nauki na odległość oraz poprawy jakości i wydajności danego środowiska pracy. Komisja, we współpracy z Europejską Agencją Kosmiczną oraz WHO, utworzyła dla Afryki grupę roboczą ds. eZdrowia. Grupa robocza będzie badać możliwości ulepszonych technik telekomunikacyjnych w celu zmniejszenia różnic pomiędzy pracownikami służby zdrowia w obszarach wiejskich a pracownikami i specjalistami zamieszkujących na innych obszarach, oraz w zakresie wspierania telekonsultacji jak również szkoleń oraz rozwoju zdolności w sektorze służby zdrowia w Afryce. Komisja zapewniła finansowanie serii spotkań grupy roboczej, która zakończona będzie konferencją dla zainteresowanych podmiotów z Afryki. Wyniki pracy tej grupy roboczej będą odzwierciedlać rozwój pomocy UE na rzecz ściślejszych „wzajemnych powiązań” w Afryce – kluczowego elementu Strategii UE na rzecz Afryki.

3.5. Zwiększanie regionalnych zdolności badawczych

Budowanie zdolności badawczych odgrywa decydujące znaczenie w pozyskiwaniu akademickich i klinicznych zdolności badawczych oraz w zapobieganiu drenażowi mózgów. UE w dalszym ciągu będzie wspierała rozwój zdolności badawczych, uwzględniając tu pomoc KE na rzecz rozwoju klinicznych zdolności badawczych poprzez partnerstwo państw europejskich i krajów rozwijających się w zakresie prób klinicznych (EDCTP) na rzecz Afryki subsaharyjskiej. Wspierane będą angażowanie społeczności lokalnych w działania badawcze oraz wzmacnianie synergii miedzy badaniami oraz działaniami związanymi z opieką zdrowotną na poziomie lokalnym i regionalnym.

4. DZIAłANIA UE NA POZIOMIE GLOBALNYM

UE, która zobowiązała się do przekazania do roku 2015 0,7 % wspólnotowego dochodu narodowego brutto w ramach pomocy na rzecz rozwoju, do 2010 r. przekaże ponad 60 % pomocy na rzecz globalnego rozwoju. Wspólnotowa koordynacja pomoże maksymalizować korzyści tej zwiększonej wartości pomocy oraz wzmocnić międzynarodowe starania zmierzające do większej harmonizacji i dostosowania pomocy. UE uznaje potrzebę większej globalnej koordynacji międzynarodowej reakcji na kryzys w sferze pracowników służby zdrowia i zobowiązuje się do wspierania godnej pracy dla wszystkich, jak zostało to określone w dokumencie COM (2006) 249.

4.1. Wewnętrzne działania UE: wzmocnienie wspólnotowego planowania w zakresie pracowników służby zdrowia oraz wspieranie przepływu wykwalifikowanych pracowników

9. W nadchodzących latach Unia Europejska stanie wobec problemu zwiększającego się wewnętrznego niedoboru pracowników służby zdrowia, co opisano w komunikacie Komisji na temat kontynuacji procesu refleksji na wysokim szczeblu w sprawie mobilności pacjentów oraz przemian opieki zdrowotnej w Unii Europejskiej (6). Przy pełnym poszanowaniu zasady pomocniczości opracowana zostanie uzgodniona europejska strategia, obejmująca takie sprawy, jak monitorowanie, szkolenie, nabór oraz warunki pracy odpowiedniej liczby personelu służby zdrowia, aby zagwarantować, że Unia jako całość będzie w stanie sprostać celowi zapewnienia wysokiej jakości opieki zdrowotnej, bez pogłębiania kryzysu w sferze zasobów ludzkich w krajach rozwijających się.

10. Komisja zwołała grupę wysokiego szczebla ds. usług służby zdrowia a lekarska grupa robocza ds. pracowników służby zdrowia została poproszona o rozpatrzenie procedury naboru pracowników na terenie Unii Europejskiej. W tym kontekście opracowany zostanie zestaw zasad dotyczących naboru pracowników służby zdrowia na terenie Unii oraz naboru pracowników z państw trzecich, które będą dążyły do minimalizacji negatywnego wpływu na zdolności pracowników służby zdrowia w państwach trzecich . UE będzie wspierać wyrażone w rezolucji Światowego Zgromadzenia Zdrowia wezwanie do opracowania globalnego kodeksu etycznego postępowania w zakresie naboru pracowników.

11. Komunikat Komisji Europejskiej w sprawie migracji i rozwoju wskazuje, że państwa członkowskie zostaną wezwane do zintensyfikowania dialogu z diasporami. Wspierane będzie budowanie relacji pomiędzy diasporami i krajami ich pochodzenia. UE będzie badać sposoby konstruktywnego łączenia wielu małych inicjatyw diaspor w działania o charakterze bardziej strategicznym i skoordynowanym . Zbadane zostaną możliwości finansowania fazy zalążkowej takich form współpracy, udzielanego na zasadach konkurencji.

12. UE opracuje mechanizmy i wytyczne dotyczące wspierania migracji pracowników służby zdrowia o charakterze cyrkulacyjnym i zbada kwestie takie, jak możliwości przenoszenia praw emerytalnych oraz ochrona praw pobytowych w UE członków diaspor uczestniczących w programach powrotów czasowych. Rozpatrzone zostaną również kwestie dotyczące uznawania kwalifikacji i możliwości odsprzedaży praw do wykonywania usług służby zdrowia. UE rozważy wsparcie dla uzależnionych od zapotrzebowania systemów wolontariatu oraz skupi się na rozwoju zdolności i transferze umiejętności.

13. Unia Europejska rozważy możliwość wspierania nawiązywania partnerstw pomiędzy instytucjami medycznymi w UE i krajach rozwijających się, sprzyjających rozwojowi zdolności i zainteresowani i umożliwiających pracownikom służby zdrowia pracę w dwóch instytucjach partnerskich.

4.2. Mobilizowanie finansowania na poziomie globalnym na rzecz rozwoju zdolności zasobów ludzkich

W międzynarodowych debatach UE będzie promować znaczenie długoterminowego i przewidywalnego finansowania mającego na celu radzenie sobie z kryzysem w sferze pracowników służby zdrowia, w ramach międzynarodowych starań zmierzających do zwiększenia funduszy na osiąganie MCR. UE będzie kontynuowała dialog z MFW i Bankiem Światowym w celu zidentyfikowania sposobów przezwyciężania ograniczeń makroekonomicznych na poziomie krajowym, które mogą ograniczać inwestycje w służbie zdrowia. KE oraz państwa członkowskie UE w dalszym ciągu będą aktywnie uczestniczyć w organach globalnych instrumentów finansujących mających na celu zapewnienie zwiększonego dostosowania krajowych priorytetów, aby zwiększać przestrzeń fiskalną na konieczne inwestycje w rozwój zdolności. Fundusze, takie jak Globalny Fundusz na rzecz walki z AIDS, gruźlicą i malarią oraz Globalne Porozumienie na rzecz Inicjatywy związanej ze Szczepieniami już teraz są nakierowane na finansowanie w taki sposób, aby wspierały rozwój ogólnych zdolności systemowych, przy jednoczesnym przyśpieszeniu działań w odniesieniu do najważniejszych chorób.

5. DALSZE DZIAłANIA

5.1. Finansowanie

14. W Światowym Raporcie Zdrowia 2006 szacuje się, że aby sprostać kosztom inwestycji w wyszkolenie zwiększonej liczby pracowników służby zdrowia w okresie 20 lat, przeciętne państwo cierpiące na niedobór zasobów musiałoby zwiększyć swój ogólny poziom wydatków na służbę zdrowia w ujęciu per capita o około 1,60 USD rocznie. Do roku 2025 w sektorze służby zdrowia wymagany byłby minimalny wzrost o 8,30 USD per capita w celu pokrycia wynagrodzeń dla zwiększonej liczby pracowników tego sektora.

15. Kluczowym wyzwaniem w kontekście finansowania odpowiedniej liczby pracowników służby zdrowia będzie stworzenie przestrzeni fiskalnej potrzebnej dla inwestycji długoterminowych poprzez zapewnienie zwiększonej wartości długoterminowej i przewidywalnej pomocy. W tym celu potrzebne będą skuteczne środki dostosowawcze, mieszczące się w ramach istniejących ograniczeń makroekonomicznych oraz środki takie jak wyłączenie ograniczeń płacowych dotyczących pracowników służby zdrowia z grupy innych pracowników służby cywilnej. Istnieje potrzeba, aby w ściślejszy sposób powiązać proponowane zwiększenie inwestycji z osiąganymi wynikami w ujęciu zwiększonego dostępu oraz wzrostu jakości usług. Możliwość włączenia wskaźników dotyczących pracowników służby zdrowia do mechanizmu MCR zostanie przedstawiona międzyagencyjnej grupie ekspertów ds. wskaźników MCR, odpowiedzialnej za przygotowanie danych, przeprowadzenie analizy i monitorowanie postępów w osiąganiu MCR, co umożliwi lepsze monitorowanie postępów w zachowaniu ciągłości pomiędzy finansowaniem, inwestycjami w zasoby ludzkie w służbie zdrowia oraz postępem w osiąganiu MCR. Komisja zwiększy część finansowania udzielanego jako finansowanie wsparcia budżetowego, a celem UE będzie zapewnienie bardziej przewidywalnego finansowania z dłuższą perspektywą czasu, powiązanego z postępami w osiąganiu MCR, poprzez opracowanie mechanizmu kontraktowania MCR. W celu monitorowania realizacji zobowiązań UE do zwiększenia wsparcia finansowego dla poprawy sytuacji w zakresie zasobów ludzkich w służbach zdrowia, Komisja do końca 2007 r. opracuje ramy zdobywania i regularnego aktualizowania działań uzupełniających podejmowanych przez państwa członkowskie i KE w zakresie zasobów ludzkich, finansowanych w ramach zarówno multilateralnych jak i bilateralnych kanałów oraz porówna poziomy wsparcia finansowego UE z innymi ofiarodawcami jak i międzynarodowymi instytucjami finansowymi.

16. Poza staraniami na rzecz mobilizacji środków na poziomie krajowym, w okresie 2007-20013 Komisja przeznaczy do 40,3 mln EUR z 1 060 mln EUR środków dostępnych w ramach całego programu tematycznego „Inwestowanie w ludzi” objętego instrumentem współpracy na rzecz rozwoju celem wsparcia globalnych i regionalnych działań katalitycznych w zakresie zasobów ludzkich w służbie zdrowia. Działania katalityczne, takie jak wzmocnienie przywództwa UA/NEPAD w opracowywaniu działań Afryki, wspieranie rozwoju regionalnych platform działania, wspieranie zaangażowania sektora prywatnego, społeczeństwa obywatelskiego i diaspor w opracowywaniu narodowych strategii w zakresie zasobów ludzkich służby zdrowia, w ramach procesu konkursowego, oraz na wspieranie koordynacji działań w skali globalnej poprzez działania Globalnego Sojuszu na rzecz Pracowników Służby Zdrowia, będzie brane pod uwagę w finansowaniu.

5.2. Monitorowanie i ocena

UE będzie wspierać rozwój ram monitorowania i oceny zasobów ludzkich służby zdrowia na poziomie krajowym, wykorzystując wskaźniki opracowywane przez sieć pomiarów zdrowia, oraz monitorować wspólne działania UE w zakresie rozwoju zasobów ludzkich służby zdrowia w ramach planowych sprawozdań dla Parlamentu i Rady w sprawie Europejskiego programu przeciwdziałania HIV/AIDS, malarii i gruźlicy poprzez działania zewnętrzne.

ZAŁĄCZNIK 1

Skróty

UA KE UE GHWA HR HRH HIV/AIDS MFW MCR NEPAD NGO PD PT TB ONZ WHO | Unia Afrykańska Komisja Europejska Unia Europejska Globalny Sojusz na rzecz Pracowników Służby Zdrowia zasoby ludzkie zasoby ludzkie w służbie zdrowia wirus zespołu nabytego braku odporności / zespół nabytego niedoboru odporności Międzynarodowy Fundusz Walutowy milenijne cele rozwoju Nowe Partnerstwo na rzecz Rozwoju Afryki organizacja pozarządowa program działań pomoc techniczna gruźlica Organizacja Narodów Zjednoczonych Światowa Organizacja Zdrowia |

ZAŁĄCZNIK 2

Przypisy

1. Rada Unii Europejskiej: Sekretariat Generalny; 10 kwietnia 2006 r. Dokument 8359/06. Strategia UE w zakresie przeciwdziałania kryzysowi zasobów ludzkich w służbie zdrowia w krajach rozwijających się: Wnioski Rady Unii Europejskiej i przedstawicieli rządów państw członkowskich zgromadzonych w ramach Rady; oraz Zobowiązanie UE w zakresie zasobów ludzkich w służbie zdrowia w krajach rozwijających się

2. Zasoby ludzkie w służbie zdrowia: Przezwyciężanie kryzysu: Sprawozdanie z konsultacji w Oslo: 24-25 lutego 2005 r.

3. Regionalne posiedzenie konsultacyjne dotyczące zaproponowania Agendy w sprawie zasobów ludzkich w służbie zdrowia na poziomie krajowym: 18-20 lipca 2005 r., Brazzaville, Kongo. Wnioski z posiedzenia

4. Warsztaty dotyczące Azjatyckiej sieci nauczania działań w zakresie zasobów ludzkich; 3-5 sierpnia, Bangkok, Tajlandia

5. COM (2005) z dnia 12 października 2005 r. Strategia UE na rzecz Afryki: Europejsko-afrykański pakt na rzecz przyspieszenia rozwoju Afryki

6. COM (2004) 301 z 20 kwietnia 2004 r. Kontynuacja procesu refleksji na wysokim szczeblu w sprawie mobilności pacjentów oraz przemian opieki zdrowotnej w Unii Europejskiej