OPINIA KOMISJI

w sprawie projektu decyzji Rady Europejskiej opowiadającej się za rozważeniem proponowanej zmiany Traktatów dotyczącej dodania Protokołu w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Republiki Czeskiej

KOMISJA EUROPEJSKA,

uwzględniając Traktat o Unii Europejskiej, a w szczególności jego art. 48 ust. 3,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 29 i 30 października 2009 r. szefowie państw i rządów, uwzględniając stanowisko zajęte przez Republikę Czeską, uzgodnili, że w momencie zawierania kolejnego traktatu akcesyjnego, Traktaty zostaną zmienione poprzez dołączenie Protokołu w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Republiki Czeskiej do Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) oraz do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Protokół ten powinien przewidywać zastosowanie Protokołu nr 30 w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Polski i Zjednoczonego Królestwa, również do Republiki Czeskiej. W związku z tym Rada Europejska przypomniała, że wejście w życie traktatu lizbońskiego wymaga ratyfikacji przez każde z 27 państw członkowskich zgodnie z ich odpowiednimi wymogami konstytucyjnymi oraz potwierdziła swoje zaangażowanie na rzecz doprowadzenia do wejścia traktatu w życie przed końcem 2009 r. Po ratyfikacji dokonanej przez Republikę Czeską w dniu 13 listopada 2009 r. traktat lizboński wszedł w życie w dniu 1 grudnia 2009 r.

(2) W dniu 5 września 2011 r. rząd czeski przedłożył Radzie, zgodnie z art. 48 ust. 2 TUE, propozycję zmiany Traktatów dotyczącą dodania Protokołu w sprawie stosowaniu Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Republiki Czeskiej.

(3) Przewodniczący Rady Europejskiej napisał do Komisji w dniu 25 października 2011 r. zwracając się o przedstawienie jej opinii na temat tej propozycji.

(4) Na mocy art. 6 ust. 1 akapit pierwszy TUE Karta praw podstawowych UE ma taką samą moc prawną jak Traktaty. W drugim akapicie art. 6 ust. 1 TUE wyjaśniono, że postanowienia karty w żaden sposób nie rozszerzają kompetencji Unii określonych w Traktatach. Zgodnie z jej preambułą, karta potwierdza, przy poszanowaniu kompetencji i zadań Unii oraz zasady pomocniczości, prawa wynikające zwłaszcza z tradycji konstytucyjnych i zobowiązań międzynarodowych wspólnych państwom członkowskim, europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, kart społecznych przyjętych przez Unię i Radę Europy oraz z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka.. Ma ona na celu wzmocnienie ochrony praw podstawowych czyniąc je bardziej widocznymi Zgodnie z art. 51 ust. 1 karty jej postanowienia „mają zastosowanie do instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii przy poszanowaniu zasady pomocniczości oraz do Państw Członkowskich wyłącznie w zakresie, w jakim stosują one prawo Unii”.

(5) Artykuł 1 ust. 1 protokołu nr 30 stanowi, że karta nie rozszerza kompetencji Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej ani żadnego sądu lub trybunału Polski lub Zjednoczonego Królestwa do uznania, że przepisy ustawowe, wykonawcze lub administracyjne, praktyki lub działania administracyjne Polski lub Zjednoczonego Królestwa są niezgodne z podstawowymi prawami, wolnościami i zasadami, które są w niej potwierdzone. Zgodnie z art. 1 ust. 2 protokołu nr 30 nic, co zawarte jest w tytule IV karty nie tworzy praw, które mogą być dochodzone na drodze sądowej, mających zastosowanie do Polski lub Zjednoczonego Królestwa, z wyjątkiem przypadków gdy te państwa członkowskie przewidziały takie prawa w swoim prawie krajowym. Ponadto art. 2 protokołu nr 30 przewiduje, że jeżeli dane postanowienie Karty odnosi się do ustawodawstw i praktyk krajowych, ma ono zastosowanie do Polski lub Zjednoczonego Królestwa wyłącznie w zakresie, w jakim prawa i zasady zawarte w tym postanowieniu są uznane przez ustawodawstwo lub praktyki tych państw członkowskich.

(6) Protokół nr 30 pozostaje bez uszczerbku dla innych zobowiązań Polski i Zjednoczonego Królestwa wynikających z Traktatu o Unii Europejskiej – w szczególności jego art. 6 ust. 3, Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz ogólnie pojętego prawa Unii, W związku z tym należy zwrócić uwagę na fakt, że karta jedynie potwierdza prawa wolności i zasady uznane w Unii oraz czyni je bardziej widocznymi. Protokół nr 30 ma wyjaśniać zastosowanie karty w odniesieniu do przepisów i działań administracyjnych tych państw członkowskich i usprawiedliwienie jej zastosowania w tych państwach członkowskich.

(7) Komisja zwraca uwagę, że porozumienie między szefami państw i rządów w sprawie zmiany Traktatów dotyczące dodania protokołu o stosowaniu Karty praw podstawowych UE do Republiki Czeskiej zostało osiągnięte w szczególnym kontekście.

NINIEJSZYM WYDAJE POZYTYWNĄ OPINIĘ:

w sprawie projektu decyzji Rady Europejskiej opowiadającej się za rozważeniem proponowanej zmiany Traktatów dotyczącej dodania Protokołu w sprawie stosowania Karty praw podstawowych Unii Europejskiej do Republiki Czeskiej

Niniejsza opinia skierowana jest do Rady Europejskiej.