KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 2.10.2018 COM(2018) 664 final 2018/0339(NLE) Wniosek DECYZJA RADY dotycząca stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w grupie ekspertów ds. Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ



UZASADNIENIE 1.Przedmiot wniosku Niniejszy wniosek dotyczy decyzji w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach grupy ekspertów ds. AETR Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ) w związku z przewidywaną zmianą Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) odnośnie do połączenia z systemem Tachonet Umawiających się Stron AETR spoza UE. 2.Kontekst wniosku 2.1.AETR Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (zwana dalej „umową”) ma na celu harmonizację ram prawnych Umawiających się Stron umowy w zakresie czasu prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku dla kierowców zawodowych, a także odpowiednich wymagań technicznych dotyczących budowy i instalacji tachografu. Przedmiotowa umowa weszła w życie w dniu 5 stycznia 1976 r. Wszystkie państwa członkowskie są stronami tej umowy. 2.2.Grupa ekspertów ds. AETR Grupa ekspertów ds. AETR jest grupą techniczną utworzoną przez Komitet ds. Transportu Lądowego EKG ONZ w celu opracowania propozycji zmian do umowy. Propozycje zmian do umowy są przyjmowane jednomyślnie przez ekspertów z grupy, a następnie przedkładane SC.1 (Grupie Roboczej EKG ONZ ds. Transportu Drogowego) do przyjęcia zwykłą większością głosów Umawiających się Stron obecnych i głosujących. 2.3.Planowany akt grupy ekspertów ds. AETR W dniu 15 października 2018 r., na swoim 19. posiedzeniu, grupa ekspertów ds. AETR podejmie decyzję w sprawie przedłożenia SC.1 propozycji zmiany AETR dotyczącej połączenia z systemem Tachonet Umawiających się Stron AETR spoza UE („planowany akt”). Celem planowanego aktu jest określenie wymogów technicznych dotyczących połączenia Umawiających się Stron AETR spoza UE z systemem Tachonet za pośrednictwem platformy eDelivery opracowanej przez Komisję Europejską. Planowany akt stanie się wiążący dla stron zgodnie z art. 13 ust. 1 umowy, który przewiduje: „Wszystkie nowe postanowienia niniejszej umowy, w tym jej załącznika oraz jego suplementów1B i 2 odnoszące się do wprowadzenia cyfrowego przyrządu kontrolnego, staną się obowiązkowe dla krajów będących Umawiającymi się Stronami niniejszej umowy najpóźniej po czterech latach od wejścia w życie odpowiednich zmian wynikających z procedury określonej w art. 21”. 3.Stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Tachonet jest europejskim systemem elektronicznej wymiany informacji dotyczących kart do tachografów między państwami członkowskimi. Jest to podstawowe narzędzie służące egzekwowaniu przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i odpoczynku w transporcie drogowym określonych w rozporządzeniu (UE) nr 561/2006. Tachonet służy przede wszystkim do sprawdzania, czy różne państwa członkowskie nie wydały temu samemu kierowcy więcej niż jednej karty. Państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia połączenia z systemem Tachonet zgodnie z art. 31 ust. 2 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 oraz wymogami technicznymi określonymi w rozporządzeniu (UE) nr 2016/68. Przepisy dotyczące czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku mają zastosowanie również do Umawiających się Stron AETR (Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe) spoza UE. W celu zapewnienia egzekwowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu i odpoczynku w tych krajach konieczne jest zatem, aby one również połączyły się z systemem Tachonet. Umawiające się Strony AETR spoza UE nie mogą jednak bezpośrednio łączyć się z systemem Tachonet. Bezpośrednie połączenia tworzone są za pośrednictwem sieci TESTA (transeuropejska telematyczna sieć komunikacyjna między administracjami), do której dostęp jest zarezerwowany dla organów i instytucji UE, państw członkowskich UE, państw EOG, Szwajcarii oraz państw przystępujących do UE. Państwa trzecie, które nie przystępują do UE lub które nie należą do EOG, muszą być połączone z systemem Tachonet za pośrednictwem państwa już połączonego z TESTA, tj. za pośrednictwem połączenia pośredniego. Takie pośrednie połączenia opierają się na umowach dwustronnych zawartych między Umawiającymi się Stronami AETR spoza UE a państwem, które zapewnia połączenie. Andora, Armenia, Azerbejdżan, Bośnia i Hercegowina, Gruzja, Liechtenstein, Mołdawia, Serbia i Ukraina są 9 Umawiającymi się Stronami AETR spoza UE, które obecnie są pośrednio połączone z Tachonet za pośrednictwem węzłów udostępnionych przez Francję, Chorwację, Polskę, Rumunię i Szwajcarię. Problem techniczny, który należy rozwiązać oraz proponowane rozwiązanie

Dyrekcja Generalna ds. Informatyki Komisji Europejskiej (DIGIT) uznała niedawno, że połączenia pośrednie nie spełniają minimalnych norm bezpieczeństwa wymaganych przez Komisję. Wynika to z faktu, że odcinek sieci między państwem członkowskim a stroną trzecią nie musi być zabezpieczony. Ponadto wystąpienie jakiegokolwiek rodzaju ataku na tę część sieci potencjalnie nie jest widoczne dla Komisji. Zwiększa to ryzyko naruszenia systemu bezpieczeństwa. Z tego względu połączenia pośrednie muszą zostać usunięte i zastąpione alternatywnym narzędziem umożliwiającym Umawiającym się Stronom AETR spoza UE połączenie z systemem Tachonet. Takie połączenie może być zapewnione poprzez eDelivery – nadrzędną platformę finansowaną z instrumentu „Łącząc Europę”. Umożliwia ona połączenie przez internet przy wykorzystaniu standardowych technologii bezpieczeństwa, takich jak infrastruktura klucza publicznego (PKI), w celu zagwarantowania autentyczności, integralności i poufności wymienianych informacji. Zapewnia ona zatem wzajemne zaufanie przy elektronicznej wymianie informacji. Usługa eDelivery świadczona jest przez DIGIT. Platforma eDelivery była już z powodzeniem wykorzystywana do świadczenia szeregu ogólnounijnych usług, takich jak PEPPOL (paneuropejski system publicznych zamówień online) oraz e-Codex (elektroniczne połączenie między przedstawicielami zawodów prawniczych w całej UE). System ten można dostosować do Tachonet. Mimo że DIGIT nie podała żadnych konkretnych terminów dotyczących zamknięcia połączeń pośrednich, szacuje się, że dostosowanie eDelivery do Tachonet może zająć około jednego roku. Konieczne jest zatem wprowadzenie zmian do AETR w jak najkrótszym czasie, aby platforma eDelivery zaczęła funkcjonować jak najszybciej. Obowiązki organów krajowych w zakresie stosowania Tachonet Korzystanie z eDelivery w celu połączenia z systemem Tachonet wymaga, aby połączone strony przyjęły na siebie pewne obowiązki w celu zagwarantowania właściwego korzystania z systemu oraz wymiany informacji z ich odpowiednikami. Obowiązki te dotyczą: a) bezpieczeństwa Organy krajowe muszą chronić prywatne klucze i odpowiadające im certyfikaty cyfrowe poprzez: – unikanie nieuprawnionego użycia kluczy prywatnych; – powstrzymywanie się od przekazywania lub ujawniania swoich kluczy prywatnych osobom trzecim; – zapewnianie poufności, integralności i dostępności kluczy prywatnych wygenerowanych, przechowywanych i używanych na potrzeby systemu Tachonet; – powstrzymywanie się od korzystania z klucza prywatnego po upływie okresu ważności lub unieważnieniu certyfikatu; – niszczenie kluczy po wygaśnięciu ich ważności; – zapobieganie niewłaściwemu wykorzystywaniu kluczy prywatnych, poprzez zwrócenie się o unieważnienie powiązanego certyfikatu klucza publicznego w przypadku narażenia na szwank bezpieczeństwa kluczy prywatnych lub danych dotyczących aktywacji klucza prywatnego. b) ochrony danych Należy zapewnić ochronę danych osobowych. Biorąc pod uwagę, że Umawiające się Strony AETR spoza UE nie są związane europejskimi przepisami dotyczącymi ochrony danych, konieczne jest zagwarantowanie zgodności z Konwencją o ochronie osób w związku z automatycznym przetwarzaniem danych osobowych. Konwencja ta stanowi międzynarodowe ramy odniesienia w dziedzinie ochrony danych osobowych. c) aspektów technicznych Połączone strony muszą przeprowadzić określoną serię testów przed ustanowieniem połączenia. Muszą również gwarantować minimalny poziom obsługi w taki sposób, aby system Tachonet nie został zakłócony z powodu awarii na poziomie krajowym.

Instrument prawny Wymogi techniczne dotyczące połączenia Umawiających się Stron AETR spoza UE z systemem Tachonet powinny być określone we właściwych ramach międzynarodowych, tj. w umowie AETR. Obecnie prowadzone są negocjacje w ramach grupy ekspertów ds. AETR Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ w związku ze zmianą umowy, w szczególności w celu zapewnienia stosowania prawodawstwa UE dotyczącego inteligentnych tachografów przez Umawiające się Strony AETR spoza UE oraz umożliwienia UE przystąpienia do umowy AETR. Wymogi techniczne i prawne odnoszące się do połączenia Umawiających się Stron AETR spoza UE z systemem Tachonet powinny zostać oficjalnie przedstawione przez UE sekretariatowi AETR jako nowy dodatek do umowy. Ten nowy dodatek zostanie omówiony na następnym posiedzeniu grupy ekspertów ds. AETR i w ramach Grupy Roboczej ds. Transportu Drogowego wraz z elementami stanowiska UE, które przekazano już sekretariatowi AETR w 2016 r. 4.Podstawa prawna 4.1.Proceduralna podstawa prawna 4.1.1.Zasady Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewiduje decyzje ustalające „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Art. 218 ust. 9 TFUE ma zastosowanie niezależnie od tego, czy Unia jest członkiem organu czy też stroną danej umowy. Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”. 4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Grupa ekspertów ds. AETR jest organem utworzonym przez Komitet ds. Transportu Lądowego EKG ONZ. Akt, który grupa ekspertów ds. AETR ma przedstawić SC.1, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt będzie wiążący na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 13 AETR. Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy. W związku z tym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE. 4.2.Materialna podstawa prawna 4.2.1.Zasady Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma być zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy. 4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Główny cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do transportu. Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 91 TFUE.

4.3.Podsumowanie Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 91 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE. 2018/0339 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY dotycząca stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w grupie ekspertów ds. Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 91 w związku z art. 218 ust. 9, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) weszła w życie w dniu 5 stycznia 1976 r. (2)Europejska Komisja Gospodarcza Organizacji Narodów Zjednoczonych powołała w ramach AETR grupę ekspertów. Jest to organ uprawniony do opracowania i przedstawienia proponowanych zmian umowy AETR Grupie Roboczej ds. Transportu Drogowego. (3)Na swoim 19. posiedzeniu, które odbędzie się w dniu 15 października 2018 r., grupa ekspertów ds. AETR ma przyjąć decyzję w sprawie przedłożenia Grupie Roboczej EKG ONZ ds. Transportu Drogowego propozycji zmiany AETR. (4)Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach grupy ekspertów ds. AETR, ponieważ zmiana AETR będzie dla Unii wiążąca. (5)W swoim wyroku z dnia 31 marca 1971 r. (sprawa 22/70 AETR) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej potwierdził, że dziedzina pracy załóg pojazdów w transporcie drogowym wchodzi w zakres zewnętrznych kompetencji Unii. Kompetencje te były od tego czasu realizowane za pośrednictwem szeregu aktów prawnych przyjętych przez prawodawcę Unii, w tym rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014. Ponieważ przedmiot AETR wchodzi w zakres rozporządzenia (WE) nr 561/2006, Unia posiada wyłączną kompetencję do negocjowania i zawarcia tej umowy oraz dokonywania jej modyfikacji. (6)Następne posiedzenie grupy ekspertów ds. AETR odbędzie się w dniu 15 października 2018 r., a posiedzenie Grupy Roboczej ds. Transportu Drogowego odbędzie się w dniu 16 października 2018 r. Przy tej okazji grupa ekspertów i grupa robocza mają przeanalizować propozycje przedstawione przez Umawiające się Strony, które pod warunkiem akceptacji przez grupę ekspertów mogą doprowadzić do zmian w umowie AETR, po wszczęciu i sfinalizowaniu procedury rewizji umowy AETR. Po przyjęciu propozycji przez grupę ekspertów państwa członkowskie Unii jako Umawiające się Strony AETR są zobowiązane do współpracy w celu uruchomienia mechanizmu rewizji umowy AETR zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) 2829/77 oraz zgodnie z obowiązkiem lojalnej współpracy wynikającym z art. 4 ust. 3 TUE, z zastrzeżeniem odpowiednio decyzji Rady zgodnie z art. 218 ust. 6. Proponowane zmiany w AETR staną się skuteczne dopiero po zakończeniu procedury rewizji AETR. (7)Na mocy rozporządzenia (UE) nr 165/2014 państwa członkowskie są zobowiązane do wzajemnego połączenia swoich elektronicznych rejestrów kart kierowcy za pomocą systemu informacyjnego Tachonet lub, w przypadku korzystania z systemu kompatybilnego, do zapewnienia możliwości wymiany danych elektronicznych ze wszystkimi pozostałymi państwami członkowskimi za pomocą systemu informacyjnego Tachonet. System Tachonet stanowi platformę wymiany informacji na temat kart kierowcy między państwami członkowskimi, aby zagwarantować, że kierowcy nie posiadają więcej niż jednej karty kierowcy. (8)W celu osiągnięcia ogólnoeuropejskiej harmonizacji w dziedzinie elektronicznej wymiany informacji dotyczących kart kierowcy konieczne jest wykorzystanie systemu Tachonet jako jednej platformy przez wszystkie Umawiające się Strony AETR. (9)Podłączenie do systemu informacyjnego Tachonet jest obecnie możliwe albo bezpośrednio poprzez transeuropejską telematyczną sieć komunikacyjną między administracjami („TESTA”) albo pośrednio przez państwo członkowskie już podłączone do sieci TESTA. Zważywszy, że TESTA jest usługą, która jest ograniczona do państw członkowskich i instytucji Unii, Umawiające się Strony AETR spoza UE są zobowiązane do korzystania z systemu TACHOnet w sposób pośredni.