Dyrektywa reguluje kwestię bezpieczeństwa i środowiskowe właściwości łodzi o długości kadłuba od 2,5 m do 24 m, przeznaczonych do celów sportowych lub rekreacyjnych przez ustanowienie wymagań w zakresie projektowania, budowy i emisji. Obejmuje ona również niektóre szczególne elementy wyposażenia, np. zabezpieczony przed zapłonem osprzęt silników stacjonarnych i silników z przekładnią typu „Z”.

Art. 51 akapit drugi dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających przewiduje wymóg przekazania przez Komisję Parlamentowi Europejskiemu i Radzie, do dnia 18 stycznia 2022 r. i następnie co 5 lat, sprawozdania na temat stosowania dyrektywy. Sprawozdanie to musi odnosić się do odpowiedzi udzielonych przez państwa członkowskie na pytania zawarte w kwestionariuszu przesłanym przez Komisję. Przedłożyły one swoje odpowiedzi i następnie będą proszone o udzielanie odpowiedzi na taką ankietę co 5 lat.

Państwa członkowskie UE i EOG („państwa członkowskie”) musiały dokonać transpozycji dyrektywy do prawa krajowego do dnia 18 stycznia 2016 r. i od tego dnia zaczęła ona obowiązywać we wszystkich tych państwach.

Kontrole wykazały, że państwa członkowskie w pełni i spójnie transponowały i wdrożyły dyrektywę. Nie stwierdzono żadnych istotnych problemów z transpozycją przepisów dyrektywy do ustawodawstwa krajowego. Odnosi się to w szczególności do przepisów w zakresie wprowadzania wyrobów do obrotu oraz związanych z tym obowiązków dotyczących: i) producentów i upoważnionych przedstawicieli; ii) państw członkowskich w odniesieniu do ich roli i odpowiedzialności; iii) procedur oceny zgodności; iv) jednostek notyfikowanych.

W art. 54 ust. 1 zobowiązano państwa członkowskie do przyjęcia i opublikowania do dnia 18 stycznia 2016 r. krajowych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych niezbędnych do wykonania dyrektywy, tak aby przepisy mogły być stosowane od tego dnia.

Jest to dozwolone, o ile przepisy te nie wymagają modyfikacji jednostek pływających, które są zgodne z tą dyrektywą, oraz o ile są one uzasadnione i proporcjonalne do zamierzonych celów.

W art. 49 ust. 1 dyrektywy przewidziano przyjęcie przez Komisję szczegółowych aktów wykonawczych w celu uwzględnienia postępu wiedzy technicznej i zapewnienia, aby dyrektywa była stosowana w sposób jednolity.

W styczniu 2017 r. na podstawie art. 49 ust. 1 lit. c) dyrektywy Komisja przyjęła rozporządzenie wykonawcze (UE) 2017/1. Ustanowiono w nim szczegółowe procedury identyfikacji jednostek pływających określonych w części A pkt 2.1 załącznika I do dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających, w tym sprecyzowano terminologię (mianowicie kod kraju i niepowtarzalny kod producenta) i przewidziano procedury przydzielania i ewidencji kodów producenta przyznawanych producentom mającym siedzibę poza UE. Ponadto stanowi ono, że inne cechy numeru identyfikacyjnego jednostki pływającej (takie jak jego struktura i umiejscowienie) są regulowane przez odpowiednie normy zharmonizowane.

W art. 47 dyrektywy powierzono Komisji uprawnienia do przyjmowania aktów delegowanych w celu zmiany przepisów szczegółowych dyrektywy. Jak dotąd Komisja nie przyjęła żadnych aktów delegowanych. W kwietniu 2018 r. Komisja przedłożyła Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie w sprawie wykonywania uprawnień do przyjmowania aktów delegowanych zgodnie z wymogiem określonym w art. 48 ust. 2 dyrektywy. Zgodnie z art. 48 ust. 2 zdanie trzecie dyrektywy przekazanie uprawnień zostało automatycznie przedłużone do dnia 17 stycznia 2024 r.

Po konsultacjach z organami państw członkowskich odpowiedzialnymi za transpozycję i egzekwowanie dyrektywy, a także z zainteresowanymi stronami reprezentującymi branżę i konsumentów, Komisja wydała w czerwcu 2018 r. wytyczne dotyczące dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających . Wytyczne dotyczące dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających opracowano, aby pomóc organom i sądom krajowym stosować dyrektywę w spójny i jednolity sposób. Zawarto w nich praktyczne wskazówki dotyczące jej najważniejszych pojęć i przepisów. Wytyczne dotyczące dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających są narzędziem, które państwa członkowskie uznały za najbardziej przydatne w promowaniu zgodności z dyrektywą.

Wdrażanie dyrektywy i jej stosowanie wspierają uznane sektorowe grupy robocze, w których uczestniczą przedstawiciele wszystkich właściwych podmiotów na szczeblu UE: państwa członkowskie, jednostki notyfikowane, organy normalizacyjne i zainteresowane strony z danej branży, organizacje konsumenckie i stowarzyszenia środowiskowe. Są to:

• Komitet ds. Harmonizacji Przepisów Krajowych dotyczących Rekreacyjnych Jednostek Pływających ustanowiony na podstawie art. 50 ust. 1 dyrektywy („komitet ds. dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających”);

• grupa ekspertów Komisji ds. rekreacyjnych jednostek pływających i skuterów wodnych („grupa ekspertów ds. dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających”), wcześniej działająca jako grupa robocza ds. dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających;

• grupa współpracy administracyjnej organów nadzoru rynku w obszarze dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających;

• grupa sektorowa ds. rekreacyjnych jednostek pływających – grupa koordynacyjna jednostek notyfikowanych w obszarze dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających).

4. Informacje przekazane przez państwa członkowskie w odpowiedzi na kwestionariusz Komisji z dnia 22 marca 2020 r. wydany na podstawie art. 51 akapit pierwszy dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających

Zgodnie z wymogiem określonym w art. 51 akapit pierwszy dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających w dniu 22 marca 2020 r. Komisja rozesłała do państw członkowskich UE i EOG kwestionariusz dotyczący stosowania dyrektywy. Termin przekazywania odpowiedzi wyznaczono na dzień 18 stycznia 2021 r. Następnie w dniu 2 stycznia 2021 r. wystosowano przypomnienie, przedłużając termin do dnia 1 marca 2021 r. Podczas posiedzenia grupy ekspertów ds. dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających, które odbyło się w dniu 1 marca 2021 r., pozostałe państwa członkowskie zostały wezwane do bezzwłocznego udzielenia odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu.

Do tej pory sześć państw członkowskich (a mianowicie Węgry, Litwa, Polska, Czechy, Grecja i Chorwacja) nie przedłożyło jeszcze swoich odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu.

Kwestionariusz składał się z 35 pytań na temat różnych aspektów stosowania i egzekwowania dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających, pogrupowanych na trzy części. Część pierwsza koncentrowała się na ogólnych kwestiach związanych z wdrażaniem i egzekwowaniem dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających w krajowych systemach prawnych. Część druga dotyczyła niektórych przepisów szczegółowych dyrektywy, które Komisja uznała za szczególnie złożone i w odniesieniu do których często otrzymywała pytania o wykładnię. W części trzeciej Komisja zwróciła się do państw członkowskich o poruszenie wszelkich innych istotnych kwestii związanych ze stosowaniem dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających oraz pytała o ewentualną harmonizację rejestracji jednostek pływających w UE/EOG.

Jeżeli chodzi o transpozycję i wdrożenie dyrektywy do krajowych systemów prawnych, żaden z respondentów nie wskazał poważnych luk ani nieprawidłowości w treści dyrektywy, które uniemożliwiałyby jej skuteczne egzekwowanie.

Wszystkie państwa członkowskie, skorzystawszy z możliwości, o której mowa w art. 5 dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających, dotyczącej ustanowienia przepisów krajowych w zakresie: i) żeglugi na niektórych wodach w celu ochrony środowiska, ii) budowy dróg wodnych oraz iii) zapewnienia bezpieczeństwa na drogach wodnych, potwierdziły, że takie przepisy krajowe nie wymagają modyfikacji jednostek pływających, które już są zgodne z dyrektywą. W tym kontekście państwa członkowskie potwierdziły, że przepisy krajowe w zakresie żeglugi są ogólnie zrozumiałe i skutecznie egzekwowane.

Wszystkie państwa członkowskie udzielające odpowiedzi na pytania zawarte w kwestionariuszu twierdzą, że działania na rzecz egzekwowania prowadzone w ich krajach są co do zasady skuteczne. Uważają one, że ich organy dysponują odpowiednimi sankcjami i środkami zaradczymi, a poziom przestrzegania przepisów jest wysoki. Pięć państw członkowskich podkreśliło jednak kwestię niedostatecznych zasobów na prowadzenie nadzoru rynku w tym sektorze, co uniemożliwia pełne egzekwowanie dyrektywy. Ponadto dwa państwa członkowskie (Włochy i Irlandia) zwróciły uwagę, że specyficzne cechy sektora (np. małe przedsiębiorstwa rodzinne, jednostki pływające produkowane w jednym egzemplarzu) są przeszkodą dla przyjęcia jednolitego podejścia do egzekwowania i stanowią wyzwanie dla zapewnienia pełnego zrozumienia i wdrożenia dyrektywy. Trzy inne państwa członkowskie (Włochy, Hiszpania i Belgia) wskazały, że najskuteczniejszym narzędziem egzekwowania jest rygorystyczne podejście do rejestracji jednostek pływających.

Państwa członkowskie zapytano również, czy ewentualna harmonizacja przepisów dotyczących rejestracji jednostek pływających w UE/EOG pomogłaby w osiągnięciu celów wyznaczonych w dyrektywie. Opinie na ten temat były różne. Ogólnie rzecz ujmując, większość państw członkowskich (także Islandia i Norwegia) nie była przeciwna temu pomysłowi. Zaznaczyły one jednak, że ostateczne stanowisko będzie musiało zostać przyjęte na podstawie konkretnego wniosku Komisji, po przeprowadzeniu gruntownej debaty z pozostałymi państwami członkowskimi. Pięć państw członkowskich (Austria, Belgia, Cypr, Niemcy i Malta) stwierdziło, że harmonizacja nie jest konieczna i nie pomoże w osiągnięciu celów wyznaczonych w dyrektywie. Respondenci ci zwrócili uwagę, że harmonizacja przepisów dotyczących rejestracji jednostek pływających wpłynęłaby na niektóre aspekty prawa podatkowego i prawa rzeczowego, które nie są objęte zakresem dyrektywy, ponieważ nie są związane z bezpieczeństwem produktów.

Większość państw nie zgłosiła żadnych trudności z przejrzystością i stosowaniem art. 2 ust. 1 i art. 2 ust. 2, określających zakres i wyłączenia. Kilku respondentów przyznało, że większość pytań na temat wykładni dyrektywy została omówiona w wytycznych dotyczących dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających lub udzielono na nie odpowiedzi podczas posiedzeń grupy współpracy administracyjnej organów nadzoru rynku w obszarze dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających i grupy sektorowej ds. rekreacyjnych jednostek pływających.

Siedem państw członkowskich wskazało jednak na pewne trudności z ustaleniem, czy pojawiające się na rynku jednostki pływające nowego typu wchodzą w zakres dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających. W związku z tym wydaje się, że pojawiła się sugestia, aby zakres ten lepiej odzwierciedlał pojawianie się produktów opartych na nowych technologiach. Pięć państw członkowskich zgłosiło brak pewności co do praktycznego stosowania dwóch definicji: „gruntowna modyfikacja silnika” i „gruntowna przeróbka jednostki”. Cztery inne państwa członkowskie zgłosiły wątpliwości dotyczące praktycznego zastosowania wyłączenia wynikającego z art. 2 ust. 2 w odniesieniu do wodolotu, które wymagałyby dalszych wytycznych lub włączenia wodolotów w zakres dyrektywy w sprawie rekreacyjnych jednostek pływających.