Bruksela, dnia 15.12.2004

COM(2004) 803 końcowy

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

z wdrożenia rozporządzenia Rady (WE) nr 382/2001 dotyczącego wprowadzania w życie projektów wspierających współpracę i stosunki handlowe między Unią Europejską a uprzemysłowionymi państwami Ameryki Północnej, Dalekiego Wschodu i Australazji

WSTęP

Rozporządzenie Rady (WE) nr 382/2001 z dnia 28 lutego 2001 r. (zwane dalej „Rozporządzeniem”) ustanawia ramy prawne umożliwiające rozwój działań wspierających współpracę i wzmocnienie stosunków handlowych między Unią Europejską a następującymi krajami: Stanami Zjednoczonymi Ameryki, Kanadą, Japonią, Republiką Korei, Australią, Nową Zelandią.

Działania Wspólnoty dzielą się na dwa duże działy:

- Działania wspierające współpracę obejmują potencjalnie, dla każdego z sześciu krajów partnerskich, szeroki wachlarz dziedzin (edukację, informację, związki kulturowe i akademickie, środowisko, transport, energię, cła, naukę i technologię...). Ich ogólnym celem jest przyczynianie się do stworzenia klimatu sprzyjającego wzmocnieniu i rozwojowi stosunków między Unią Europejską a krajami partnerskimi w poszanowaniu celów ustalonych w różnych instrumentach dwustronnych (porozumieniach o współpracy, wspólnych deklaracjach politycznych, planach działań...) nadających strukturę stosunkom między Unią Europejską a każdym krajem partnerskim.

- Działania promujące stosunki handlowe dotyczą wyłącznie Japonii i Korei. Ich celem jest uzupełnianie inicjatyw podejmowanych przez Państwa Członkowskie w celu zwiększenia obecności handlowej i eksportu przedsiębiorstw europejskich na rynki japońskie i koreańskie.

Rozporządzenie weszło w życie w marcu 2001 r. i obowiązuje do końca 2005 r. Niniejsze sprawozdanie zdaje relację z jego wdrożenia w okresie 2001-2003.

ZARYS OGÓLNY

Przydział środków na zobowiązania w ramach linii budżetowej „Współpraca z uprzemysłowionymi krajami trzecimi” przez władzę budżetową w latach 2001-2003 przedstawiał się następująco:

w €

+++++ TABLE +++++

Przyjęcie Rozporządzenia umożliwiło scalenie programów promujących stosunki handlowe i całości różnych działań wspierających współpracę prowadzoną z krajami uprzemysłowionymi, realizowanych dotąd najczęściej w formie projektów pilotażowych bez szczególnej podstawy prawnej. Stosunek między działaniami wspierającymi współpracę a działaniami mającymi na celu promocję handlową (około 1:3) jest prawie jednakowy w porównaniu z sytuacją sprzed 2001 r.

Podział według lat budżetowych był następujący (w €):

+++++ TABLE +++++

Działania Wspólnoty w dziedzinie współpracy polegają najczęściej na pomocy udzielanej indywidualnym projektom, proponowanym, rozwijanym i współfinansowanym - w oparciu o wytyczne opracowane przez Komisję - przez organizacje i instytucje krajów partnerskich lub Unii Europejskiej we wspólnym interesie podmiotów (beneficjentów i Komisji) oraz partnerów (państw trzecich i Unii Europejskiej). Działania Komisji w dziedzinie promocji handlowej przybierają zwłaszcza formę programów zintegrowanych, których różne elementy są organizowane i koordynowane z pomocą usługodawców przez Komisję. W programach zintegrowanych mogą uczestniczyć przedsiębiorstwa oraz kadra kierownicza przedsiębiorstw europejskich po spełnieniu odpowiednich warunków kwalifikacyjnych.

Działania promujące stosunki handlowe

Rozporządzenie zachęca Komisję do zapewnienia finansowania kampanii „Wrota do Japonii” (zwanej dalej „Gateway to Japan”) i do dalszego finansowania „Programów Szkoleniowych Kadry Kierowniczej” (zwanych dalej „ETP”).

„Gateway to Japan”

Zakończenie drugiej edycji kampanii „Gateway to Japan”

Przy pomocy kampanii „Gateway to Japan” zostaje udzielane bezpośrednie wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw (MSP) europejskich przygotowujących swoje wejście na rynek japoński lub wzmocnienie tam swoich pozycji. Druga edycja kampanii skoncentrowana na dziesięciu sektorach gospodarczych miała miejsce w latach 1997-2001. W trakcie ostatniego roku programu, finansowanego w ramach budżetu 2001 w wysokości 2,2 milionów €, zorganizowano 6 misji handlowych o następujących wynikach:

+++++ TABLE +++++

Rozpoczęcie trzeciej edycji kampanii „Gateway to Japan”

Wdrożenie trzeciej edycji programu „Gateway to Japan” obejmie lata 2002-2006 w oparciu o 4 roczne cykle misji handlowych w 8 sektorach[1]. Celem jest wprowadzenie na rynek japoński łącznie około 880 MSP z Europy.

Całkowity budżet maksymalny (nie uwzględniając skutków rozszerzenia) dla tej kampanii wynosi około 14,2 milionów €, rozdzielonych na kilka lat. Kwota ta została określona w oparciu o wyniki przetargów organizowanych w celu wybrania wykonawców w Europie (promocja kampanii w Państwach Członkowskich oraz rekrutacja i przygotowanie uczestniczących przedsiębiorstw) i w Japonii (logistyka misji i organizacja public relations w Japonii) celem wdrożenia kampanii. Kwoty budżetowe wliczane do lat 2002 i 2003 umożliwią powstanie 19 misji handlowych:

+++++ TABLE +++++

200 MSP (na 380 ubiegających się) zostało wybranych i uczestniczyło w jednej z 8 pierwszych misji zrealizowanych w 2002/2003, w których wzięło udział 1.634 potencjalnych partnerów japońskich. Stopień zadowolenia uczestników europejskich mierzony jest z końcem każdej misji: 86% uczestników uważa się za zadowolonych lub bardzo zadowolonych, ponad 85% ma nadzieję na wzrost swojego eksportu do Japonii, 45% planuje nowe inwestycje dzięki nowym umowom zawartym w następstwie misji Gateway.

+++++ TABLE +++++

Jeśli chodzi o uczestnictwo, należy zaznaczyć, że do udziału w ETP 21 wybrano 43 pracowników kadry kierowniczej spośród 89 kandydatów, do ETP 22 - 38 pracowników kadry kierowniczej spośród 78 kandydatów i do ETP 23 - 37 pracowników kadry kierowniczej spośród 82 kandydatów, reprezentujących 14 z 15 Państw Członkowskich.

W 2003 r. badanie przeprowadzone wśród wszystkich byłych uczestników ETP (około 850) od momentu utworzenia programu wykazało pozytywny i trwały wpływ programu w zakresie rozwoju kariery, rozwoju osobistego i kompetencji zawodowych, a także poprawę wyników osiąganych ogólnie na rynku azjatyckim, a w szczególności na rynku japońskim.

ETP Korea

Rozpoczęty w 2001 r. ETP Korea został zainspirowany programem ETP Japonia. Aby zapewnić spójność obu programów ich promocja oraz rekrutacja i selekcja kandydatów organizowane są wspólnie. Natomiast organizacja części pedagogicznej programu następuje oddzielnie i miała następujące odzwierciedlenie w budżecie w okresie 2001-2003:

+++++ TABLE +++++

Do ETP1 wybrano 11 spośród 18 kandydatów. Do ETP2 zostało wybranych 10 z 19 ubiegających się pracowników kadry kierowniczej.

Działania współpracy

W zakresie współpracy z krajami partnerskimi Komisja dołożyła wszelkich starań, aby skoncentrować wsparcie wspólnotowe na ograniczonej ilości dziedzin i celów mogących wywierać maksymalny wpływ.

Wśród priorytetowych celów figuruje poprawa wizerunku i wiedzy o Unii Europejskiej w krajach partnerskich, a co za tym idzie, rozwój wśród nich zrozumienia Unii Europejskiej i stosunków dwustronnych między Unią Europejską a krajami partnerskimi.

W tym kontekście inicjatywa, dominująca nad działaniami współpracy z krajami objętymi Rozporządzeniem, dotyczy wzmocnienia i rozszerzenia sieci centrów informacyjnych UE założonych w państwach partnerskich. Pozostałe działania o mniejszym zasięgu mają charakter uzupełniający.

Centra informacyjne UE

Testowana w Stanach Zjednoczonych od 1998 r., instytucja centrów informacyjnych UE („EU Centres”) uzyskała trwałą pozycję w tym kraju, a następnie została rozszerzona na Kanadę, Australię, Nową Zelandię i ostatecznie Japonię w okresie 2001-2003. Miejscem funkcjonowania centrów informacyjnych UE są znaczące uniwersytety krajów partnerskich współfinansujacych działalność tych centrów. Ich celem jest promowanie lepszej wiedzy o Unii Europejskiej, jej instytucjach, historii oraz jej politykach w krajach partnerskich zwłaszcza poprzez:

- tworzenie i rozwój nauczania oraz stymulację badań skoncentrowanych na problematyce europejskiej;

- organizację seminariów, konferencji i innych działań informacyjnych oraz rozwój narzędzi informacyjnych na temat Unii Europejskiej;

- rozwój programów wizyt i wymian międzyuczelnianych.

W ramach tych działań utworzono ponad 250 nowych modułów i zajęć skoncentrowanych na problematyce europejskiej. Dzięki inicjatywie opublikowano także 1700 prac naukowych i ukończono 450 prac doktorskich. Liczba studentów, będących na etapie specjalizacji swoich studiów, którym umożliwiono poszerzenie swojej wiedzy o Unii Europejskiej dzięki centrom informacyjnym UE, przekracza 42.000.

Dotacje wspólnotowe otrzymało 15 centrów informacyjnych UE w Stanach Zjednoczonych, 5 w Kanadzie, 1 w Australii, 1 w Nowej Zelandii i 1 w Japonii. Poniższa tabela obrazuje wpływ ww. inicjatywy na budżet.

w €

+++++ TABLE +++++

Inne działania w ramach współpracy

Inne projekty korzystały z pomocy wspólnotowej między 2001 r. a 2003 r. w zależności od priorytetów współpracy lub terminarzy politycznych z każdym krajem partnerskim. Najbardziej znaczące spośród tych projektów dotyczą:

- wsparcia działań z zakresu dyplomacji publicznej (badań i prognoz politycznych, konferencji, sympozjów...) oraz wsparcia dialogów (między organizacjami konsumenckimi, związkami zawodowymi, partnerami społecznymi, środowiskiem biznesowym...) między Unią Europejską a krajami partnerskimi;

- rozwoju kontaktów międzyludzkich, zwłaszcza poprzez współpracę w dziedzinie szkolnictwa wyższego z Australią i Nową Zelandią.

Inne inicjatywy o mniejszym zasięgu, podyktowane szczegółowymi priorytetami (np. kampania informacyjna na temat euro, seminaria poświęcone rozszerzeniu UE...) uzupełniają wachlarz działań podejmowanych przez Wspólnotę. W poniższej tabeli przedstawiono ich wpływ na budżet w okresie 2001-2003.

+++++ TABLE +++++

Podsumowanie wykorzystania środków finansowych w okresie 2001-2003

+++++ TABLE +++++

OCENA DZIAłAń

W roku 2004 dokonano oceny programów obejmujących inicjatywę centrów informacyjnych UE, ETP i „Gateway to Japan”, a stanowiących łącznie 90% inicjatyw sfinansowanych przez Wspólnotę. Główne wnioski płynące z tej oceny są następujące:

- Centra informacyjne UE w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Australii i Nowej Zelandii:

- Całość inicjatyw dotyczących centrów informacyjnych UE rozwija się w sposób zadowalający i stanowi zwrot kosztownej inwestycji.

- Inicjatywa powinna być kontynuowana i, jeśli to możliwe, pomysł centrów informacyjnych UE należy rozszerzyć na inne kraje i regiony.

- Executive Training Programme i Gateway to Japan

- Oba programy są zgodne z celem zwiększenia eksportu europejskiego do Japonii i Korei, a ich skuteczność określana jest ogólnie jako satysfakcjonująca.

- Warunki i praktyki na rynkach japońskim i koreańskim uległy zmianie, ale w dalszym ciągu uzasadniają szczególne wsparcie przedsiębiorstw europejskich.

- Inicjatywy Wspólnoty uzupełniają inicjatywy istniejące na szczeblu Państw Członkowskich, a rozszerzenie Unii stwarza nowe możliwości rozwoju obu programów.

- Oba programy uważane są za właściwe i powinny być kontynuowane.

Komisja rozpoczęła wykonywanie zaleceń wynikających z oceny w zakresie kontynuacji i rozwoju programów i inicjatyw, o których mowa.

[1] Ochrona zdrowia (HC), Technologie ochrony środowiska (ET), Technologie informatyczne i komunikacyjne (ICT), Wystrój wnętrz (INT), Aktywność na świeżym powietrzu (OUT), Materiały budowlane (CM), Żywność i napoje (F&D) oraz Młodzi projektanci mody (5YFD).