1.Wprowadzenie

Projekt budżetu korygującego (PBK) nr 6 na 2016 r. dotyczy uruchomienia z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (FSUE) kwoty 31 475 125 EUR w postaci środków na zobowiązania i środków na płatności. Uruchomienie środków dotyczy powodzi w Niemczech.

2. Uruchomienie Funduszu Solidarności Unii Europejskiej

Pod koniec sierpnia 2016 r. Komisja otrzymała wniosek o pomoc finansową z FSUE dotyczącą klęsk żywiołowych w Niemczech (powodzie w maju i czerwcu 2016 r.).

Służby Komisji przeprowadziły dokładną analizę wniosku zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2012/2002 ustanawiającym FSUE (dalej „rozporządzenie”), a w szczególności jego art. 2, 3 i 4.

Poniżej przedstawiono najważniejsze elementy tej analizy.

2.1 Niemcy – powodzie letnie

(1)W maju i czerwcu 2016 r. powiat Rottal-Inn w Dolnej Bawarii został dotknięty szeregiem bardzo intensywnych, krótkotrwałych, a często także gwałtownych powodzi, które spowodowały zniszczenia infrastruktury publicznej i prywatnej, prywatnych domów oraz straty w rolnictwie.

(2)W omawianym przypadku chodzi o powódź będącą klęską żywiołową, która jest objęta głównym zakresem zastosowania FSUE.

(3)Wniosek Niemiec wpłynął do Komisji w dniu 19 sierpnia 2016 r., w wymaganym terminie 12 tygodni od odnotowania pierwszej szkody w dniu 28 maja 2016 r.

(4)Niemcy nie wystąpiły o wypłatę zaliczki.

(5)Władze niemieckie oszacowały łączną wartość szkód bezpośrednich spowodowanych klęską na kwotę 1 259,005 mln EUR. Kwota ta stanowi 38 % progu dla poważnych klęsk żywiołowych wymaganego do uruchomienia środków z FSUE, który w odniesieniu do Niemiec w 2016 r. wynosi 3 312,242 mln EUR (tj. 3 mld EUR w cenach z 2011 r.).

(6)Jako że łączna wartość szkód bezpośrednich pozostaje poniżej progu interwencji Funduszu Solidarności w przypadku poważnych klęsk żywiołowych, wniosek przedłożono i rozpatrzono na podstawie kryteriów stosowanych w odniesieniu do tak zwanych „regionalnych klęsk żywiołowych”, określonych w art. 2 ust. 3 rozporządzenia, w którym „regionalną klęskę żywiołową” definiuje się jako każdą klęskę żywiołową skutkującą, w regionie na poziomie NUTS 2 kwalifikującego się państwa, bezpośrednią szkodą przekraczającą 1,5 % produktu krajowego brutto (PKB) tego regionu. Wniosek władz niemieckich dotyczy jednego regionu na poziomie NUTS 2, mianowicie „Niederbayern (DE22)”. Wartość zgłoszonych szkód bezpośrednich wynosi 1 259,005 mln EUR i stanowi 3,03 % PKB tego regionu (41 522 mln EUR na podstawie danych z 2014 r.), a zatem przekracza próg 1,5 % określony w art. 2 ust. 3 rozporządzenia. Wniosek władz niemieckich kwalifikuje się zatem do objęcia pomocą z Funduszu Solidarności.

(7)Jeśli chodzi o wpływ i konsekwencje klęski żywiołowej, powiat Rottal-Inn w Dolnej Bawarii został nią dotknięty najpoważniej. W szczególności miasto Simbach am Inn zostało w dniu 1 czerwca prawie całkowicie zniszczone. W powiecie Rottal-Inn zalany został obszar wielkości ok. 430 km², na którym znajdowało się ok. 5 000 domów. W chwili składania wniosku ponad 2 000 osób wciąż nie mogło wrócić do swoich domów i musiało szukać tymczasowego zakwaterowania. Na skutek powodzi w czerwcu ucierpiała również gmina miejska Waldkirchen (powiat Freyung-Grafenau), gdzie zalanych zostało 90 domów. Musiano częściowo wstrzymać pracę miejscowego szpitala. Klęska żywiołowa w Dolnej Bawarii dotknęła w sumie ponad 47 000 osób, a siedem osób straciło życie. Wydarzenia spowodowały znaczne szkody dla przedsiębiorstw i straty w rolnictwie. Ponadto odnotowano poważne szkody w podstawowej infrastrukturze: nieprzejezdne były trasy komunikacyjne, takie jak linie kolejowe, drogi krajowe i lokalne, co doprowadziło do poważnych zakłóceń ruchu. Przerwane zostały dostawy wody i usługi kanalizacyjne, uszkodzona została sieć elektroenergetyczna. W mieście Simbach am Inn lokalna sieć wodociągowa nie działała przez trzy tygodnie. Oprócz wysiłków podejmowanych przez liczne organizacje humanitarne do akcji ratunkowych oddelegowano łącznie ponad 12 000 osób, w tym około 5 700 strażaków i 1 000 funkcjonariuszy bawarskiej policji.

(8)Władze niemieckie oszacowały koszt niezbędnych działań nadzwyczajnych kwalifikujących się do objęcia pomocą na podstawie art. 3 ust. 2 rozporządzenia na kwotę 94,196 mln EUR, którą przedstawiono w rozbiciu na poszczególne rodzaje działań. Największa część kosztów działań nadzwyczajnych (ponad 52,227 mln EUR) dotyczy działań związanych z odbudową w dziedzinie transportu. Druga co do wielkości część kosztów dotyczy działań związanych z porządkowaniem terenu i wynosi 21,083 mln EUR.

(9)W ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych (2014–2020) region dotknięty klęską żywiołową uznaje się za „region lepiej rozwinięty”. Władze niemieckie nie poinformowały Komisji o zamiarze realokacji środków z programu w ramach europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych na działania związane z odbudową.

(10)Jeśli chodzi o wdrażanie przepisów Unii w zakresie zapobiegania ryzyku klęsk żywiołowych i zarządzania nim, nie toczy się obecnie żadne postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego. Ponadto wniosek władz niemieckich zawiera szczegółowy przegląd istniejących środków zapobiegawczych. Na przykład w 2014 r. bawarskie ministerstwo spraw wewnętrznych, budownictwa i transportu opracowało ze wszystkimi zainteresowanymi stronami specjalny program inwestycyjny na rzecz ochrony przeciwpowodziowej, w którym w ciągu czterech lat (2015–2018) zostaną zrealizowane inwestycje o łącznej wartości 25 mln EUR. Jeśli chodzi o lokalne plany przeciwpowodziowe i mobilizacyjne, ministerstwo przekazało organom odpowiedzialnym za ochronę ludności i gminom wytyczne dotyczące opracowywania planów przeciwpowodziowych i mobilizacyjnych, a następnie przeprowadziło liczne sesje informacyjne i szkoleniowe.

(11)Na dzień złożenia wniosku wobec Niemiec nie toczyło się żadne postępowanie w sprawie naruszenia przepisów prawa unijnego związanych z charakterem klęski żywiołowej.

(12)Władze niemieckie podkreśliły, że koszty kwalifikowalne nie są objęte ubezpieczeniem, z wyjątkiem tych zidentyfikowanych już przez nie w wysokości 0,131 mln EUR.