PL Dziennik Urzędowy Unii Europejskiej C 374/2

OPINIA EUROPEJSKIEGO BANKU CENTRALNEGO

z dnia 6 listopada 2012 r.

w sprawie projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 223/2009 w sprawie statystyki europejskiej

(CON/2012/84)

2012/C 374/02

Wprowadzenie i podstawa prawna

W dniu 15 maja 2012 r. Europejski Bank Centralny (EBC) otrzymał wniosek Rady Unii Europejskiej o wydanie opinii w sprawie projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 223/2009 w sprawie statystyki europejskiej (1) (zwanego dalej „projektem rozporządzenia”).

Właściwość EBC do wydania opinii wynika z art. 127 ust. 4 oraz art. 282 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z uwagi na to, że projekt rozporządzenia leży w zakresie kompetencji EBC. Rada Prezesów wydała niniejszą opinię zgodnie ze zdaniem pierwszym art. 17 ust. 5 Regulaminu Europejskiego Banku Centralnego.

Uwagi ogólne

Statystyka europejska jest opracowywana, tworzona i rozpowszechniana przez Europejski System Statystyczny (ESS) oraz Europejski System Banków Centralnych (ESBC), które działają na mocy odrębnych, ale uzupełniających się ram prawnych oraz ścisle współpracują przy realizacji swoich funkcji statystycznych (2). EBC z zadowoleniem przyjmuje zatem zmiany ram prawnych ESS zwiększające jego efektywność, a w szczególności umożliwiające mu osiągnięcie podobnego poziomu niezależności, jaki posiada ESBC. EBC popiera zwłaszcza cel wzmocnienia zarządzania ESS poprzez: a) wzmocnienie roli krajowych urzędów statystycznych (KUS) w zakresie koordynacji działalności statystycznej innych organów krajowych dotyczącej statystyki europejskiej będącej w wyłącznej kompetencji ESS (3); b) wzmocnienie niezależności zawodowej Prezesów KUS oraz Prezesa Eurostatu (4); c) wspieranie wdrażania kodeksu praktyk statystyki europejskiej poprzez zobowiązanie państw członkowskich do podjęcia konkretnych działań na podstawie „zobowiązania dotyczącego zaufania do statystyki”; postęp prac w tym zakresie monitorowany będzie przez Komisję (5); oraz d) rozszerzenie dostępu KUS do danych administracyjnych oraz zwiększenie zakresu wykorzystania tych danych (6).

1. Wzmocnienie roli koordynującej KUS w ramach ESS oraz współpraca z ESBC

1.1. Zgodnie z projektem rozporządzenia KUS „działa … jako jedyny punkt kontaktowy Komisji (Eurostatu) w sprawach dotyczących statystyki” (7) oraz „odpowiada w szczególności na poziomie krajowym za koordynację programu statystycznego i sprawozdawczości statystycznej, kontroli jakości, metodologii, przekazywania danych oraz powiadamiania o działaniach ESS w dziedzinie statystyki” (8). EBC z zadowoleniem przyjmuje proponowane wzmocnienie zakresu odpowiedzialności KUS na poziomie krajowym, ponieważ będzie to sprzyjać kompletnemu i spójnemu tworzeniu statystyki europejskiej. Jednocześnie EBC rozumie, że takie rozszerzone uprawnienia koordynacyjne dotyczyć będą „statystyki europejskiej opracowywanej, tworzonej i rozpowszechnianej przez ESS” (9). EBC przypomina, że krajowe banki centralne (KBC) będące członkami ESBC: a) tworzą statystykę europejską na mocy art. 3 i 5 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego oraz zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2533/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczącym zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny (10) oraz b) nie uczestniczą w tworzeniu statystyki europejskiej na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 223/2009, chociaż w określonych warunkach dane tworzone przez KBC mogą być wykorzystywane przez KUS, inne organy statystyczne oraz organ statystyczny Unii do tworzenia statystyki europejskiej (11). Koordynatorem w sprawie zadań statystycznych KBC realizowanych poprzez ESBC jest Rada Prezesów EBC. Jej rola obejmuje, miedzy innymi, określanie podziału zadań w ramach ESBC dotyczących zbierania i weryfikacji informacji statystycznych oraz egzekwowania obowiązków sprawozdawczości statystycznej (12). W rezsultacie EBC oczekuje, że uprawnienia KUS w zakresie koordynacji nie będą dotyczyć statystyki europejskiej tworzonej przez ESBC na mocy art. 3 i 5 Statutu ESBC oraz rozporządzenia Rady (WE) nr 2533/98.

1.2. Mimo że członkowie ESS i ESBC realizują swoje własne zadania statystyczne, to ściśle współpracują, szczególnie w obszarach, za które są wspólnie odpowiedzialne, takich jak tworzenie rachunków narodowych i statystyka bilansu płatniczego (13). W tych obszarach statystyki europejskiej, za które ESS i ESBC ponoszą wspólną odpowiedzialność, istotne jest utrzymywanie i wzmacnianie istniejących procedur dotyczących ścisłej współpracy wdrażanych na poziomie Unii poprzez Komitet ds. statystyki monetarnej, finansowej i bilansu płatniczego (14), jak również odpowiednich rozwiązań dotyczących współpracy istniejących na poziomie krajowym i odzwierciedlających podział zadań w przypadkach indywidualnych.

1.3. Zgodnie z projektem rozporządzenia „podejmowanie decyzji w sprawie procesów, metod statystycznych, standardów i procedur, jak również w sprawie treści i terminów wydawania komunikatów i publikacji statystycznych odnoszących się do całej statystyki europejskiej, należy do wyłącznych obowiązków prezesów KUS” (15). EBC z zadowoleniem przyjmuje proponowane wzmocnienie niezależności zawodowej prezesów KUS w zakresie działań podejmowanych w ramach ESS na poziomie krajowym, jednak EBC rozumie, że ta wzmocniona rola koordynująca nie jest sprzeczna z wykonywaniem zadań statystycznych przez KBC wynikających ze Statutu ESBC i rozporządzenia (WE) nr 2533/98, niezależność przy wykonywaniu których zagwarantowana jest w art. 130 Traktatu i art. 7 Statutu ESBC.

1.4. W związku z powyższym EBC zaleca doprecyzowanie proponowanych zmian, aby zapewnić uwzględnienie w projekcie rozporządzenia rozdzielności instytucjonalnej pomiędzy ESS a ESBC. Powinien on ponadto potwierdzać potrzebę właściwej współpracy pozwalającej obu systemom na jak najlepszą realizację ich komplementarnych funkcji w zakresie opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej (16).

2. Rozszerzenie dostępu KUS do rejestrów administracyjnych i zwiększenie zakresu ich wykorzystania

2.1. Zgodnie z projektem rozporządzenia KUS, inne organy statystyczne i Komisja (Eurostat) „mają prawo do szybkiego i bezpłatnego dostępu do wszystkich rejestrów administracyjnych, do korzystania z nich na podobnej zasadzie oraz do scalania tych rejestrów administracyjnych z danymi statystycznymi w zakresie niezbędnym do opracowywania, tworzenia i rozpowszechniania statystyki europejskiej” (17). EBC zwraca uwagę, że wprowadzone pojęcia „rejestrów administracyjnych” (zwanych poprzednio „źródłami danych administracyjnych” (18)) oraz „szybkiego i bezpłatnego dostępu” mogą wymagać dodatkowych wyjaśnień. Zgodnie ze wcześniejszą uwagę EBC (19) dostęp do rejestrów publicznych powinien podlegać zasadom przyjętym przez państwa członkowskie i Komisję w zakresie ich kompetencji (20).

2.2. W dalszej części projekt rozporządzenia stanowi, że „przeprowadza się konsultacje z KUS i Komisją (Eurostatem) w sprawie początkowej koncepcji, dalszej rozbudowy oraz zaprzestania prowadzenia rejestrów administracyjnych przygotowanych i prowadzonych przez inne organy oraz włącza się KUS i Komisję (Eurostat) w powyższe działania” oraz że „KUS i Komisja (Eurostat) mają prawo do koordynowania działalności normalizacyjnej dotyczącej rejestrów administracyjnych istotnych dla tworzenia danych statystycznych” (21). EBC z zadowoleniem przyjmuje proponowane zmiany, które – zastosowane zgodnie z ogólnymi zasadami wynikającymi z Traktatu, w tym zgodnie z zasadą pomocniczości i proporcjonalności (22) – umożliwią ESS lepsze wykorzystanie źródeł danych administracyjnych w celu osiągnięcia wzrostu wydajności, zmniejszenia obciążenia sprawozdawczego oraz poprawy jakości statystyki europejskiej tworzonej przez ESS. EBC zwraca jednak uwagę, że proponowane zmiany nie powinny być sprzeczne z zasadą niezależności banku centralnego, wynikającą z art. 130 Traktatu i art. 7 Statutu ESBC, ani z obowiązkiem przestrzegania tajemnicy służbowej, określonym w art. 37 Statutu ESBC. Niezbędne jest zatem sprecyzowanie zasad potencjalnego dostępu KUS i Komisji do rejestrów administracyjnych prowadzonych przez członków ESBC, a szczególnie rejestrów administracyjnych związanych z realizacją zadań ESBC (23).

Propozycje zmian w projekcie rozporządzenia wraz z ich uzasadnieniem zostały zawarte w załączniku.

Sporządzono we Frankfurcie nad Menem dnia 6 listopada 2012 r. Mario DRAGHI Prezes EBC

(1) COM(2012) 167 final.

(2) Zob. motywy 7–10 i art. 9 rozporządzenia (WE) nr 223/2009, art. 5 Statutu Europejskiego Systemu Banków Centralnych i Europejskiego Banku Centralnego (zwanego dalej „Statutem ESBC”), art. 2a i 8a rozporządzenia Rady (WE) nr 2533/98 z dnia 23 listopada 1998 r. dotyczącego zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny (Dz.U. L 318 z 27.11.1998, s. 8) oraz motyw 8 rozporządzenia Rady (WE) nr 951/2009 z dnia 9 października 2009 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 2533/98 dotyczące zbierania informacji statystycznych przez Europejski Bank Centralny (Dz.U. L 269 z 14.10.2009, s. 1). Porównaj pkt 1.1 opinii EBC CON/2007/35 z dnia 14 listopada 2007 r. wydanej na wniosek Rady Unii Europejskiej w sprawie projektu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyki europejskiej (Dz.U. C 291 z 5.12.2007, s. 1).

(3) Zob. art. 5 rozporządzenia (WE) nr 223/2009, zmieniony art. 1 ust. 2 projektu rozporządzenia.

(4) Patrz nowy art. 5a dodany do rozporządzenia (WE) nr 223/2009 przez art. 1 ust. 3 projektu rozporządzenia. Por. art. 3 i 7 decyzji Komisji 2012/504/UE z dnia 17 września 2012 r. w sprawie Eurostatu (Dz.U. L 251 z 18.9.2012, s. 49).

(5) Zob. nowy ust. 3 dodany do art. 11 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 przez art. 1 ust. 5 projektu rozporządzenia.

(6) Zob. nowy art. 17a dodany do rozporządzenia (WE) nr 223/2009 przez art. 1 ust. 8 projektu rozporządzenia.

(7) Zob. pierwszy akapit art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 zmieniony przez art. 1 ust. 2 projektu rozporządzenia.

(8) Zob. drugi akapit art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 zmieniony przez art. 1 ust. 2 projektu rozporządzenia.

(9) Zob. motyw 6 projektu rozporządzenia.

(10) Dz.U. L 318 z 27.11.1998, s. 8. Por. pkt 1.2 opinii EBC CON/2007/35.

(11) Zob. motyw 9 rozporządzenia (WE) nr 223/2009. W określonych przypadkach prawo krajowe może powierzyć indywidualnym KBC, w zakresie w jakim jest to zgodne z realizacją ich zadań w ramach ESBC, tworzenie danych statystycznych określonych w europejskich programach statystycznych i zbieranych zazwyczaj przez ESS na mocy rozporządzenia (WE) nr 223/2009.

(12) Zob. motyw 11 rozporządzenia (WE) nr 2533/98.

(13) Zob. art. 6 rozporzadzenia Rady (WE) nr 2223/96 z dnia 25 czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie (Dz.U. L 310 z 30.11.1996, s. 1). Zob. również motyw 9 rozporządzenia (WE) nr 184/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 stycznia 2005 r. w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich (Dz.U. L 35 z 8.2.2005, s. 23). Zob. również wytyczne EBC/2004/15 z dnia 16 lipca 2004 r. w sprawie wymogów sprawozdawczości statystycznej Europejskiego Banku Centralnego w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowej pozycji inwestycyjnej oraz płynnych aktywów i pasywów w walutach obcych (Dz.U. L 354 z 30.11.2004, s. 34).

(14) Zob. decyzja Rady 91/115/EWG ustanawiająca Komitet ds. Statystyki Monetarnej, Finansowej i Bilansu Płatniczego (Dz.U. L 59 z 6.3.1991, s. 19).

(15) Zob. nowy art. 5a dodany do rozporządzenia (WE) nr 223/2009 przez art. 1 ust. 3 projektu rozporządzenia.

(16) Zob. zmiany nr 1–2 i nr 4–6 w załączniku do niniejszej opinii.

(17) Zob. nowy art. 17a ust. 1 dodany do rozporządzenia (WE) nr 223/2009 przez art. 1 ust. 8 projektu rozporządzenia.

(18) Zob. art. 24 rozporządzenia (WE) nr 223/2009 skreślony przez art. 1 ust. 10 projektu rozporządzenia.

(19) Zob. pkt 1.4 opinii EBC CON/2007/35.

(20) Wymagane obecnie na mocy drugiego akapitu art. 24 rozporządzenia Rady (WE) nr 223/2009. Zob. zmiany nr 3 i nr 7 w załączniku do niniejszej opinii.

(21) Zob. nowy art. 17a ust. 2 dodany do rozporządzenia (WE) nr 223/2009 przez art. 1 ust. 8 projektu rozporządzenia.

(22) Zob. art. 5 ust. 3–4 Traktatu o Unii Europejskiej.

(23) Zob. zmianę nr 7 w załączniku do niniejszej opinii.