Glosariusz

Analiza porównawcza Ilościowe i jakościowe porównanie realizacji interwencji z realizacją uznaną za najlepszą w tej samej dziedzinie lub w dziedzinie pokrewnej.

Skuteczność Stosunek uzyskanych efektów do pierwotnie wyznaczonych celów.

Europejski Fundusz Społeczny (EFS) Jeden z funduszy strukturalnych, z którego środki przeznaczane są na działania służące zapobieganiu bezrobociu i jego zwalczaniu, rozwojowi zasobów ludzkich oraz integracji społecznej na rynku pracy w celu wsparcia wysokiego poziomu zatrudnienia, równości mężczyzn i kobiet, zrównoważonego rozwoju, a także spójności gospodarczej i społecznej.

Oceny Ocena ex ante Kluczowy element w przygotowaniu programów. Za ocenę ex ante odpowiedzialne są organy wyznaczone przez państwa członkowskie. Sprowadza się ona przede wszystkim do oceny mocnych i słabych stron, jak również potencjału danego państwa członkowskiego, regionu lub sektora, a także oceny spójności strategii i wybranych celów ze specyfiką odnośnych regionów i obszarów, z uwzględnieniem tendencji demograficznych i oczekiwanego oddziaływania zaplanowanych działań priorytetowych.

Ocena śródokresowa Ocena przeprowadzana w połowie okresu programowania, sprawdzająca początkowe rezultaty udzielonego wsparcia, ich znaczenie oraz stopień osiągnięcia wyznaczonych celów. Za przeprowadzenie tej oceny odpowiedzialna jest, we współpracy z Komisją, instytucja zarządzająca danym programem.

Ocena ex post Ocena przeprowadzana przez niezależnych ekspertów, pod kontrolą Komisji i we współpracy z państwami członkowskimi i instytucjami zarządzającymi, najpóźniej w ciągu trzech lat od zakończenia okresu programowania. Obejmuje ona wykorzystanie zasobów, skuteczność i wydajność wsparcia oraz jego oddziaływanie. W wyniku tej oceny, po zbadaniu czynników powodzenia bądź niepowodzenia interwencji oraz stopnia osiągnięcia rezultatów, formułowane są wnioski na temat polityki w dziedzinie spójności gospodarczej i społecznej.

• :

Równouprawnienie płci Założenie, zgodnie z którym wszyscy ludzie mają prawo swobodnie rozwijać swoje osobiste umiejętności i dokonywać wyborów nieograniczonych przez ściśle określone role związane z ich płcią; zakłada się, że różne potrzeby kobiet i mężczyzn traktuje się i ceni na równi oraz że sprzyja się im w ten sam sposób.

Wskaźniki Wskaźnik produktu Narzędzie służące do pomiaru produktów fizycznych (np.: liczba osób uczestniczących w szkoleniu), które świadczą o postępach w zakresie realizacji finansowanych działań.

Wskaźnik rezultatu Narzędzie służące do pomiaru natychmiastowych efektów finansowanych działań, odczuwanych przez bezpośrednich beneficjentów (np.: liczba uczestników, którzy uzyskali wymagane kwalifikacje).

Wskaźnik oddziaływania Narzędzie służące do pomiaru długoterminowych skutków społeczno-ekonomicznych finansowanych działań, wykraczających poza natychmiastowe efekty odczuwane przez bezpośrednich beneficjentów (np.: liczba osób, które znalazły zatrudnienie w ciągu 12 miesięcy od zakończenia szkolenia).

Instytucja zarządzająca Instytucja wyznaczona przez państwo członkowskie do zarządzania interwencją (program operacyjny /jednolity dokument programowy).

Program operacyjny (PO) oraz jednolity dokument programowy (JDP) – w niniejszym sprawozdaniu zwane "programami" Wspólnotowe ramy wsparcia – obejmujące strategię i priorytety działań finansowanych z funduszy strukturalnych i realizowanych przez państwa członkowskie, szczegółowe cele, wkład funduszy oraz inne środki finansowe – wdrażane są za pomocą różnych programów operacyjnych. PO to dokument przygotowywany na szczeblu centralnym lub regionalnym w państwie członkowskim, a następnie zatwierdzany przez Komisję; zawiera on spójny zestaw priorytetów obejmujących działania wieloletnie. Projekty, które mają być współfinansowane z funduszy strukturalnych, muszą mieścić się w zakresie danego działania. W niektórych wypadkach wspólnotowe ramy wsparcia oraz program operacyjny mogą zostać ze sobą scalone w formie tzw. "jednolitego dokumentu programowego".

Okres programowania Wieloletnie ramy planowania i realizacji wydatków z funduszy strukturalnych.

Promotor projektu Osoba fizyczna lub organizacja (np. władze lokalne, stowarzyszenia, przedsiębiorstwa itp.), która może wystąpić z propozycją projektów i wnioskiem o wsparcie z funduszy strukturalnych.

Podział (wertykalny i horyzontalny) na rynku pracy Różnice pomiędzy mężczyznami a kobietami pod względem ich udziału w różnych sektorach (podział horyzontalny) oraz zajmowanych przez nich stanowisk decyzyjnych (podział wertykalny).

Fundusze strukturalne Podstawowy instrument UE służący realizacji polityki na rzecz określonych w Traktacie celów w dziedzinie spójności gospodarczej i społecznej.

Szkolenie zawodowe Wszelka forma kształcenia przygotowująca do zdobycia dyplomu uprawniającego do wykonywania danego zawodu, fachu lub pracy, bądź też umożliwiająca zdobycie umiejętności koniecznych do wykonywania tego zawodu, fachu lub pracy.

Streszczenie

I. Jednym z zadań funduszy strukturalnych jest wspieranie równości szans dla mężczyzn i kobiet na rynku pracy. Głównym instrumentem, jakim dysponuje Wspólnota w celu wspierania takiej równości szans, jest Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W niniejszym sprawozdaniu omówiono działania w zakresie szkolenia zawodowego kobiet, współfinansowane z EFS w okresie programowania 2000–2006. Szacuje się, że w okresie tym na działania w zakresie szkolenia zawodowego przeznaczono 3 mld euro.

II. Kontrola Trybunału skoncentrowana była na następujących dwóch pytaniach:

a) Czy selekcja działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet oparta była na klarownej analizie priorytetów związanych z rynkiem pracy?

b) Czy informacje uzyskane w wyniku monitorowania tych działań były wystarczające, by umożliwić ich ocenę pod kątem osiągnięcia wyznaczonych celów?

III. Kontrolę przeprowadzono w Komisji oraz w pięciu państwach członkowskich (Niemcy, Hiszpania, Francja, Zjednoczone Królestwo i Włochy), które otrzymały 76% wszystkich środków wydatkowanych w tym obszarze. Wnioski z kontroli przedstawione w niniejszym sprawozdaniu oparte są na badaniu procesu ustanowienia programów oraz wybranej próby zakończonych projektów.

IV. Jeśli chodzi o wyznaczenie i selekcję działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet, zasadniczo stwierdzono, że działania szkoleniowe przewidziane w programach objętych kontrolą nie wynikały bezpośrednio z analiz istniejących potrzeb na rynku pracy, a ustanowione środki na ogół pozwalały na podejmowanie szerokiego spektrum różnych działań, co sprawiło, że nie skoncentrowano się w odpowiednim stopniu na konkretnych grupach docelowych.

V. Ponadto kryteria selekcji projektów w skontrolowanych państwach członkowskich nie odzwierciedlały w wystarczającym stopniu wspomnianych analiz rynku pracy, ani też nie zapewniły zgodności celów wybranych projektów z ogólnymi założeniami programowymi.

VI. Trybunał zaleca, aby przyszłe programy operacyjne były ustanawiane przy uwzględnieniu wyników analizy rynku pracy, a rodzaj szkoleń i wyznaczone cele wynikały wprost z tej analizy. Poza tym konieczne jest wdrożenie skutecznej procedury selekcji projektów w celu zatwierdzania projektów, które pozwolą najskuteczniej rozwiązać problemy, na które zwrócono uwagę w analizie.

VII. W kwestii oceny osiągnięcia celów Trybunał ustalił, że informacje uzyskane w wyniku monitoringu nie umożliwiły takiej oceny, gdyż ustanowione wskaźniki były zbyt zawężone, cele były często pomijane, a same informacje niewiarygodne i niepełne. W rezultacie Trybunał uważa, że ani instytucje zarządzające w państwach członkowskich, ani Komisja nie były w stanie ocenić, w jakim stopniu osiągnięto wyznaczone cele.

VIII. Trybunał uznał, iż Komisja powinna w dalszym ciągu monitorować, czy państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie i realistyczne wskaźniki, a także czy gromadzone dane są na tyle wiarygodne, że pozwalają formułować przydatne wnioski na temat wydajności i skuteczności współfinansowanych działań.

Wstęp

Wprowadzenie

1. Zgodnie z art. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską wspieranie równości mężczyzn i kobiet jest jednym z jej podstawowych zadań. W rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2081/93 [1] stwierdzono, że realizacja zasady równych szans dla mężczyzn i kobiet na rynku pracy stanowi cel Wspólnoty i że w związku z tym należy podjąć odpowiednie działania strukturalne. Równouprawnienie płci daje kobietom na równi z mężczyznami możliwość udziału i bycia reprezentowanym w gospodarce, na stanowiskach decyzyjnych oraz w życiu społecznym, kulturalnym i obywatelskim [2]. Komisja co roku przygotowuje sprawozdania na temat sytuacji dotyczącej równości kobiet i mężczyzn, przedstawiając w nich zaobserwowane trendy w obszarach, gdzie występują największe różnice w traktowaniu płci, widoczne np. w poziomie zatrudnienia i wynagrodzenia, w segregacji sektorowej i zawodowej oraz w odsetku kobiet na stanowiskach kierowniczych [3]. Diagram 1 ilustruje, jak kształtowały się w ciągu ostatnich lat różnice w poziomie zatrudnienia mężczyzn i kobiet. Chociaż różnicę tę można zaobserwować we wszystkich państwach członkowskich, w większości krajów UE-27 zmniejszyła się ona w latach 2001–2007.

Rysunek 1

Różnica absolutna we wskaźnikach zatrudnienia (kobiet i mężczyzn w wieku od 15 do 64 lat) w państwach członkowskich UE w 2001 i 2007 r. (Różnica między wskaźnikami zatrudnienia mężczyzn i kobiet)

+++++ TIFF +++++

Źródło: Eurostat, ankieta na temat siły roboczej UE (LFS), średnie roczne, UE-27.

Uwaga: Wskaźnik zatrudnienia mężczyzn we wszystkich krajach był wyższy niż wskaźnik zatrudnienia kobiet

2. W niniejszym sprawozdaniu omówiono działania w zakresie szkolenia zawodowego kobiet, współfinansowane z EFS w okresie programowania 2000–2006. Działania te stanowią najważniejsze finansowane z EFS konkretne środki wspierania równości szans dla mężczyzn i kobiet na rynku pracy [4]. Oprócz działań współfinansowanych przez UE państwa członkowskie mogą także realizować krajowe i regionalne programy lub działania bez udziału UE.

3. W przypadku okresu programowania 2000–2006 przyjęto dwutorowe podejście do korzystania ze środków EFS na rzecz osiągnięcia celów związanych z równością. Obejmowało ono konkretne działania oraz inicjatywę, którą określa się jako "włączenie problematyki płci do głównego nurtu polityki". Jest to proces analizowania implikacji dla kobiet i mężczyzn wszelkich zaplanowanych działań w takich dziedzinach, jak: tworzenie prawa, realizacja polityk lub programów we wszystkich obszarach i na wszystkich poziomach [5].

4. Szczegółowe działania mające na celu zwiększenie dostępu kobiet do rynku pracy i poszerzenie ich udziału w nim obejmują działania w zakresie szkolenia zawodowego, wiążące się z rozwojem ich kariery, zapewnieniem im nowych możliwości pracy, rozpoczęciem przez nie działalności gospodarczej oraz ograniczeniem na rynku pracy wertykalnych i horyzontalnych podziałów uzależnionych od płci. W przypadku okresu programowania 2000–2006 na "działania na rzecz kobiet na rynku pracy" z EFS przeznaczono 4 mld euro [6]. Najistotniejsze spośród tych szczegółowych działań dotyczyły szkolenia zawodowego, na które w odniesieniu do UE-25 [7] przeznaczono szacunkową kwotę 3 mld euro. W przypadku okresu programowania 2007–2013 budżet przeznaczony na szczegółowe działania zmniejszył się znacznie w stosunku do poprzedniego okresu, gdyż większy nacisk położono na włączenie problematyki płci do głównego nurtu polityki.

5. W kontekście działań na rzecz kobiet na rynku pracy należy postanowić, w jaki sposób najlepiej zadbać o równouprawnienie płci na rynku pracy. Z jednej strony, aby szkolenie można było uznać za udane, zazwyczaj powinno ono prowadzić do stworzenia realnej możliwości otrzymania pracy, a zatem oferowane szkolenie powinno być dostosowane do warunków panujących na rynku pracy, takich jak określone niedobory w zakresie kwalifikacji. Z drugiej strony należy przewidzieć pewne szczególne wymagania kobiet jako potencjalnych pracowników, takie jak konieczność zapewnienia odpowiedniej opieki nad dziećmi oraz elastyczne godziny pracy. Są to kwestie, które należy wziąć pod uwagę, jeżeli działania na rzecz kobiet mają doprowadzić do osiągnięcia celów polegających na poprawie i zwiększeniu aktywności zawodowej kobiet.

Zakres odpowiedzialności przy realizacji współfinansowanych działań

6. Na diagramie 2 przedstawiono w uproszczony sposób programowanie oraz pewne aspekty procesu realizacji współfinansowanych z EFS działań w obszarze szkoleń zawodowych dla kobiet [8].

7. Projekty współfinansowane z EFS wdrażane są poprzez wieloletnie programy (które mogą przyjąć formę programów operacyjnych (PO) lub jednolitych dokumentów programowych (JDP)). Programy te przewidują listę priorytetów, z których każdy ma przyporządkowaną listę określonych środków. Do środków tych mogą należeć szkolenia zawodowe dla kobiet.

8. Programy opracowywane są przez państwa członkowskie po przeprowadzeniu konsultacji z Komisją (DG ds. Zatrudnienia), władzami regionalnymi, lokalnymi i innymi uprawnionymi organami, jak również z partnerami gospodarczymi i społecznymi. Komisja ocenia i zatwierdza programy.

9. Kluczową rolę w tym przygotowaniu, a w szczególności przy wyznaczaniu celów i przydzielaniu środków finansowych na poszczególne priorytety i działania, odgrywa ocena ex ante mocnych i słabych stron, jak również potencjału danego państwa członkowskiego, regionu lub sektora. Za jej przeprowadzenie odpowiedzialne są organy wyznaczone przez państwa członkowskie, a jednym z jej zadań jest ocena stosowności strategii i wybranych celów przy jednoczesnym uwzględnieniu specyfiki odnośnych regionów lub obszarów.

10. Państwa członkowskie odpowiadają za realizację programów i we współpracy z Komisją muszą zadbać o to, by środki wspólnotowe były wykorzystywane z zachowaniem zasad należytego zarządzania finansami. Komisja jednakże ponosi ogólną odpowiedzialność za realizację budżetu.

Diagram 2

Zadania różnych podmiotów

+++++ TIFF +++++

11. Poszczególne projekty zgłaszane są przez promotorów projektów – których uznaje się za beneficjentów w kontekście wsparcia otrzymywanego z EFS na organizację szkoleń – a następnie zatwierdzane są przez wyznaczone władze krajowe, regionalne lub lokalne. Promotorzy mają obowiązek dostarczyć właściwym instytucjom zarządzającym uzyskane w wyniku monitoringu informacje na temat postępów w realizacji projektów oraz osiągniętych celów. Komisja otrzymuje raz do roku zagregowane dane z monitoringu.

12. W przypadku okresu programowania 2000–2006 ocena śródokresowa każdego programu musiała być przeprowadzana przez niezależnego eksperta pod kierunkiem instytucji zarządzającej działającej we współpracy z Komisją. Na ocenę tę składały się m.in. następujące istotne elementy:

a) sprawdzenie, czy analiza mocnych i słabych punktów oraz potencjału, przeprowadzona w ramach oceny ex ante, jest nadal aktualna;

b) ocena, czy strategia jest nadal istotna;

c) ocena kwantyfikacji celów;

d) ocena efektywności, wydajności i prawdopodobnego oddziaływania;

e) ocena jakości realizacji i ustaleń dotyczących monitoringu.

13. Podczas oceny śródokresowej okazało się, że analiza wydajności, skuteczności oraz prawdopodobnego oddziaływania była utrudniona z powodu opóźnionego lub powolnego uruchamiania wielu programów, gdyż nieliczne produkty były dostępne do połowy 2003 r. Podkreślono również problemy z systemami monitorującymi, które nie zapewniały pełnych i wiarygodnych informacji [9].

14. Ponadto wspólnotowa pomoc strukturalna podlega ocenie ex post pod względem wykorzystania zasobów oraz skuteczności i wydajności udzielonej pomocy. Za ocenę tę, przeprowadzaną przez niezależnych ekspertów, odpowiedzialność ponosi Komisja działająca we współpracy z państwami członkowskimi i instytucjami zarządzającymi. Ocena ta ma m.in. pozwolić odpowiedzieć na pytanie, czy realizacja projektu zakończyła się powodzeniem, a także czy osiągnięto cele i jakie uzyskano rezultaty.

Zakres kontroli I podejście kontrolne

15. W okresie programowania 2000–2006 75% zrealizowanych "działań na rzecz kobiet na rynku pracy" stanowiły szczegółowe działania w dziedzinie szkolenia zawodowego. Celem prowadzonej przez Trybunał kontroli było sprawdzenie, w jakim stopniu finansowane z EFS działania w zakresie szkolenia zawodowego kobiet były właściwie ukierunkowane i odpowiednio monitorowane. Trybunał postawił następujące pytania:

a) Czy selekcja działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet oparta była na klarownej analizie priorytetów związanych z rynkiem pracy?

b) Czy informacje uzyskane w wyniku monitorowania tych działań były wystarczające, by umożliwić ich ocenę pod kątem osiągnięcia wyznaczonych celów?

16. Kontrolę przeprowadzono w Komisji oraz w pięciu państwach członkowskich (Niemcy, Hiszpania, Francja, Zjednoczone Królestwo i Włochy), należących do największych odbiorców środków pieniężnych pochodzących z EFS, przyznawanych w ramach działu "działania na rzecz kobiet na rynku pracy"; państwa te otrzymują w sumie 76% wszystkich środków wydawanych w tym zakresie na rzecz UE-25. W każdym z tych państw wybrano po jednym programie w zależności od względnego znaczenia działań w zakresie szkoleń zawodowych w ramach danego środka (w czterech przypadkach wielkość ta wyniosła co najmniej 75%). Skontrolowano pięć programów: Saksonia--Anhalt (Niemcy), Andaluzja (Hiszpania), Szkocja (Zjednoczone Królestwo), Lombardia (Włochy) oraz region Ile-de-France (Francja) [10]

17. Szacuje się, że na te pięć programów przyznano 490 mln euro, co stanowi 12% wszystkich wydatków przeznaczonych na "działania na rzecz kobiet na rynku pracy". W ramach tej kwoty blisko 380 mln euro przekazano na działania w zakresie szkolenia zawodowego.

18. Do kontroli na miejscu wyselekcjonowano po osiem projektów z każdego kraju, w zależności od ich wagi finansowej oraz właściwej reprezentacji różnych typów projektów finansowanych w ramach danego działania. Skontrolowane projekty można uznać zatem za typowe dla danego programu, jak również dla programów należących do obszaru działań w zakresie szkolenia zawodowego dla kobiet.

19. Analizę procedury selekcji oraz informacji uzyskanych w wyniku monitoringu przeprowadzono w instytucjach odpowiedzialnych za realizację programów oraz podczas kontroli projektów na miejscu.

Uwagi

Czy dokonano właściwej selekcji działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet?

Wprowadzenie

20. W celu wyznaczenia priorytetów na okres programowania 2000–2006 państwa członkowskie musiały przeprowadzić oceny ex ante, których zadaniem było wykazanie, czy wybrana strategia jest właściwa oraz uzasadnienie proponowanego podziału środków finansowych. Oznacza to, że wskazanie szkoleń jako priorytetu oraz celów, które mają być dzięki szkoleniom osiągnięte, powinno zależeć od zapotrzebowania na umiejętności, od szkoleń i innych wymogów wynikających z sytuacji na rynku pracy.

21. Zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1260/1999 ocena ex ante opracowanych planów powinna zawierać ocenę sytuacji pod względem równości kobiet i mężczyzn, mechanizmów wdrażania programów oraz oczekiwanego oddziaływania strategii i wsparcia [11]. Ostatecznie wybrana strategia i wynikające z niej priorytety programowe powinny być spójne z wynikami analizy stanowiącej część oceny ex ante. Komisja udostępniła szczegółowe wytyczne dotyczące analizy zatrudnienia i tendencji na rynku pracy, która to analiza powinna zostać włączona do oceny ex ante [12] .

22. Należało wdrożyć odpowiednie procedury selekcji projektów i konsekwentnie je stosować w celu zapewnienia spójności szkoleniowych celów wybranych projektów z ogólnymi założeniami programowymi [13].

23. Wobec powyższego Trybunał zbadał,

a) czy podczas ustanawiania programów władze regionalne bądź organy centralne danego państwa członkowskiego przeprowadziły analizę różnych rynków pracy oraz czy cele leżące u podstaw skontrolowanych szczegółowych działań w zakresie szkolenia zawodowego wyznaczano na podstawie wyników tej analizy oraz

b) czy wybór zarówno projektów, jak i uczestników oparty był na kryteriach ustalonych w zależności od priorytetów wyróżnionych na danym rynku pracy i określonych celów programowych.

Cele nieoparte na analizach

24. W wyniku przeprowadzonych analiz sporządzono listę zasadniczych barier uniemożliwiających kobietom wejście na rynek pracy oraz różnic w traktowaniu obu płci pod kilkoma istotnymi względami, takimi jak: liczba zatrudnionych, poziom samozatrudnienia, zajmowane stanowiska decyzyjne oraz podział na rynku pracy.

25. Najważniejszym uchybieniem wskazanym podczas kontroli jest jednak brak jasnego związku pomiędzy wynikami analiz a proponowanymi celami szkoleń. Nie opracowano klarownego uzasadnienia podjętych decyzji co do wyboru rodzaju szkolenia zawodowego czy też co do skoncentrowania się na konkretnych umiejętnościach lub sektorach działalności (zob. przykłady w ramce 1).

26. Działania opracowywane w następstwie procesu analitycznego w większości przypadków obejmowały szerokie działania nastawione ogólnie na udział kobiet. Nie przewidywały one jednak ściśle ukierunkowanych działań, które uwzględniałyby najlepsze metody poczynienia postępów w dziedzinie równouprawnienia płci na konkretnych rynkach pracy. W trzech spośród pięciu skontrolowanych programów odnotowano bardzo nieznaczne różnice między działaniami w zakresie szkoleń przeznaczonych wyłącznie dla kobiet a działaniami w zakresie szkoleń dostępnych zarówno dla kobiet, jak i mężczyzn. Zwiększono jedynie liczbę miejsc dostępnych dla kobiet. W przeciwieństwie do opisanych wyżej praktyk w ramce 2 przedstawiono przykład właściwego ukierunkowania działań.

Ramka 1

W Lombardii nie przeprowadzono szczegółowej analizy obszarów, w których kobiety są reprezentowane w stopniu niewystarczającym, mimo iż jednym z celów działania było zmniejszenie podziałów horyzontalnych i wertykalnych.

W programie realizowanym we Francji uwzględniono sektory zapewniające możliwości zatrudnienia bez uprzedniego przeprowadzenia analizy ich potencjału stworzenia szans zatrudnienia dla kobiet. Jednym z celów tego działania było priorytetowe potraktowanie szkoleń, które zwiększałyby szansę wzrostu zatrudnienia, ale działanie to jak dotąd na ogół nie obejmowało kobiet. Nie przedyskutowano także, jaki rodzaj działań powinien zostać zaklasyfikowany do tej kategorii.

27. Brak wyraźnego związku pomiędzy analizą rynków pracy a sformułowanymi następnie celami programowymi mógłby zostać częściowo zrekompensowany na poziomie projektu, gdyż promotorzy projektu mieli obowiązek wykazać, w jakim stopniu w ich poszczególnych projektach uwzględnione zostały cechy miejscowych rynków pracy. Jednakże zakres, w jakim rekompensata ta mogła mieć miejsce, zależał od poziomu informacji, do której promotorzy mieli dostęp (zob. ramka 3), a także od jakości procedury selekcji projektów (zob. pkt 29).

28. Uchybienia odnotowane w skontrolowanych programach i opisane w pkt 25 i 26 były już dobrze znane. W komunikacie Komisji z 2002 r. [14] stwierdzono, w kontekście strategii w dziedzinie równouprawnienia płci, że w większości programów występuje istotny rozdźwięk pomiędzy analizą a strategią programową. Podkreślono w nim następnie, że rzadko przeprowadzano analizę przypadków nierównego traktowania kobiet i mężczyzn, wynikającego z zróżnicowanych warunków społeczno-ekonomicznych. Jeśli zaś taka analiza była przeprowadzana, strategia mająca na celu przezwyciężenie istniejących różnic nie zawsze była z tą analizą zbieżna. Pomimo posiadania już na wczesnym etapie okresu programowania wiedzy na temat sytuacji, Komisja nie podjęła w odniesieniu do kwestii takich jak selekcja projektów żadnych działań mających na celu usunięcie stwierdzonych niedociągnięć.

Ramka 2

Program Saksonia-Anhalt ukierunkowany był na konkretne grupy kobiet, które miały zostać objęte programami szkoleniowymi: kobiety bezrobotne od dłuższego czasu, które ukończyły 45. rok życia lub samotne matki, które odbyły wcześniej szkolenie, ale nadal pozostawały bezrobotne w okresie od 3 do 12 miesięcy od zakończenia szkolenia.

Ramka 3

W przypadku programu realizowanego w Lombardii promotorzy projektu zobowiązani byli do wykazania spójności pomiędzy wybranymi kwalifikacjami a – między innymi – ustalonymi priorytetami dla regionu. Jednakże informacji na temat priorytetów regionalnych nie zawarto ani w programie, ani w zaproszeniu do składania wniosków.

Przy wyborze projektu nie wzięto w wystarczającym stopniu pod uwagę analiz rynków pracy oraz celów programowych

29. W przypadku trzech z pięciu skontrolowanych programów kryteria selekcji nie zagwarantowały uwzględnienia w wystarczającym stopniu kwestii wynikających z analizy rynku pracy, ani też nie dały solidnych podstaw do osiągnięcia celów programowych (zob. ramka 4). W jednym przypadku zaproszenia do składania wniosków projektowych nie były powiązane z konkretnym działaniem, a projekty zaliczono do "działań na rzecz kobiet na rynku pracy" jedynie na podstawie przewidywanej wartości procentowej udziału kobiet w szkoleniach. W innym przypadku, chociaż kryteria selekcji były oparte na najważniejszych celach działania, kryterium pozwalające określić związek z priorytetami rynku pracy nie było czynnikiem decydującym przy zatwierdzaniu bądź odrzucaniu projektów.

Ramka 4

Jednym z celów najważniejszego działania realizowanego w ramach programu w Andaluzji na rzecz działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet było uwzględnienie warunków lokalnego rynku pracy przy organizowaniu szkoleń. Na mocy decyzji ministra [15] ustanowiono pięć kryteriów selekcji, spośród których trzy były związane z warunkami lokalnymi. Dwa z nich – "zobowiązanie, aby przyjmować osoby wyszkolone" oraz "zapewnienie staży w firmach" – nie zostały uwzględnione w większości wniosków projektowych. Dane dotyczące trzeciego kryterium, a mianowicie "wskaźnika zatrudnienia wśród uczestników poprzednich kursów", często także nie były brane pod uwagę.

Z oceny śródokresowej programu realizowanego w Lombardii wynika, że w procedurze selekcji projektów nie uwzględniono w sposób satysfakcjonujący działań szkoleniowych potrzebnych w sektorach, w których nierówne traktowanie obu płci było najbardziej dominujące. Stwierdzono także, że nie przywiązano odpowiedniej wagi do różnych form dyskryminacji oraz różnic w traktowaniu kobiet i mężczyzn, jeśli chodzi o dostęp do rynku pracy.

Chociaż skontrolowane działanie w ramach programu w Lombardii ukierunkowane było wyłącznie na kobiety, z danych wynika, że 27% uczestników szkoleń stanowili mężczyźni.

30. Jednym z głównych celów działań było udzielenie wsparcia kobietom w sektorach, w których były one w przeszłości niedostatecznie reprezentowane. Pomimo to w przypadku trzech skontrolowanych programów w dalszym ciągu koncentrowano się na dziedzinach tradycyjnie łączonych z zatrudnianiem kobiet, takich jak: kultura, zdrowie i sprzątanie.

31. Brak konkretnych grup docelowych oznaczał, że wybierani kandydaci nie zawsze byli osobami najbardziej potrzebującymi wsparcia w procesie wchodzenia lub powrotu na rynek pracy. Problem ten ilustrują przykłady przytoczone w ramce 5.

Ramka 5

Ocena śródokresowa programu w Lombardii wykazała, że szkolenia zapewniono przede wszystkim osobom, które posiadały już "mocną" pozycję na rynku pracy (np. ludzie dobrze wykształceni i/lub młodzi, którzy mogli znaleźć pracę bez konieczności dalszego szkolenia).

W przypadku największego działania w ramach programu realizowanego w Andaluzji, z oceny śródokresowej, której wyniki zostały udostępnione w 2005 r., wynika, że działanie w zakresie szkolenia nie było dopasowane do potrzeb kobiet z największymi trudnościami, gdyż – z jednej strony – wymagany poziom wykształcenia wykluczał kobiety, które ukończyły tylko szkoły podstawowe, a – z drugiej strony – godziny szkoleń nie były dostosowane do kobiet, które miały obowiązki rodzinne.

Czy na podstawie informacji uzyskanych w wyniku monitoringu możliwa jest ocena działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet pod kątem wyznaczonych celów?

Wprowadzenie

32. Zmierzenie wyników działań w zakresie szkoleń jest trudnym zadaniem, ponieważ:

a) szereg czynników niezwiązanych z działaniami w zakresie szkoleń może odegrać zasadniczą rolę, jeśli chodzi o możliwość zatrudnienia jednostek (np. zmiany popytu na pracę i jej podaży wynikające z ogólnej sytuacji ekonomicznej);

b) działania współfinansowane z EFS stanowią tylko część szerszego pola działań realizowanych na terenie państw członkowskich, mających wpływ na sytuację zatrudnienia oraz

c) niektóre rezultaty są trudne do zmierzenia w kontekście osiągniętych celów programów, ale przynoszą korzyść w szerszym kontekście społecznym (np. przystosowanie się na nowo do rutyny, w tym do wynikających z niej ograniczeń czasowych, odbudowanie wiary w siebie itp.).

33. Pomimo tych trudności niektóre z krótko- lub średnioterminowych osiągnięć można zmierzyć. Można było ustanowić wskaźniki odnoszące się do wyznaczonych celów oraz określić odpowiednie wartości docelowe za pomocą analizy porównawczej lub innych punktów odniesienia dotyczących wyników, rezultatów i oddziaływania. W ten sposób uzyskano by podstawy do przeprowadzania w dalszej kolejności monitoringu i oceny środków oraz działań, a co za tym idzie – oceny ich skuteczności.

34. Następujące wskaźniki stanowią konieczne minimum do przeprowadzenia oceny działań w zakresie szkolenia zawodowego [16]:

a) wskaźniki produktu: liczba uczestniczek, liczba zorganizowanych szkoleń;

b) wskaźniki rezultatu: liczba uczestników, którzy ukończyli szkolenia, liczba uczestników, którzy uzyskali wymagane kwalifikacje oraz

c) wskaźniki oddziaływania: liczba kursantów, którzy odbyli kolejne szkolenia, liczba kursantów, którzy znaleźli pracę i którzy byli nadal zatrudnieni w przewidzianym okresie (np. 6 lub 12 miesięcy) od zakończenia szkolenia.

35. Trybunał zbadał,

a) czy ustalono odpowiednie wskaźniki i określono wartości docelowe służące do zmierzenia produktu, rezultatów i oddziaływania, o czym mowa w pkt 34;

b) czy dane odnoszące się do tych wskaźników, uzyskane w wyniku monitoringu i zgromadzone przez organy wdrażające te działania, były wiarygodne oraz

c) czy, na tyle, na ile można to stwierdzić na podstawie dostępnych danych z monitoringu, wspomniane wartości docelowe zostały osiągnięte.

Wskaźniki zbyt zawężone

36. Wskaźniki produktu zostały wyznaczone dla wszystkich skontrolowanych programów, jednak jeśli chodzi o wskaźniki rezultatu i oddziaływania, sytuacja była zróżnicowana. W jednym przypadku oba typy wskaźników istniały, podczas gdy w innym nie ustanowiono żadnego z nich. W pozostałych trzech programach istniał albo wskaźnik rezultatu, albo wskaźnik oddziaływania, ale nigdy oba naraz. Zwrócono uwagę na następujące kwestie:

a) stan zatrudnienia w okresie od 6 do 12 miesięcy po zakończeniu szkolenia nie był wykorzystany jako wskaźnik na poziomie działania w przypadku czterech programów, chociaż w niektórych przypadkach informacje te były dostępne na poziomie poszczególnych projektów (zob. ramka 6). Ponadto inne kwestie takie jak długość okresu zatrudnienia (tj. krótkoterminowe lub długoterminowe zatrudnienie) oraz poziom pracy (pod względem jakości i płacy) nie były brane pod uwagę;

b) jeden z programów nie miał wystarczającego zakresu wskaźników, które umożliwiłyby przeprowadzenie przydatnej analizy; natomiast w innym przypadku rodzaj ustanowionych wskaźników nie nadawał się do pomiaru osiągnięć zrealizowanych działań szkoleniowych (zob. ramka 7).

Ramka 6

W Lombardii władze zbadały próbę projektów pod względem statusu zatrudnienia kursantów 12 miesięcy po zakończeniu działań szkoleniowych; takie postępowanie Trybunał uznał za przykład "dobrej praktyki".

W Andaluzji ustanowiono wskaźnik dotyczący osiągnięcia lub nieosiągnięcia przez kursantów sukcesu w poszukiwaniu pracy po zakończeniu szkoleń. Odnotowano jednakże pewne uchybienia w odniesieniu do gromadzenia danych, np. w przypadku jednego z działań, na które przeznaczono 35% całkowitych wydatków przyznanych na dany środek, stosowne informacje były dostępne tylko na temat 42% z badanych w próbie szkoleń.

Ramka 7

W Andaluzji wskaźnik "liczba stanowisk pracy uzyskana w ciągu sześciu miesięcy od zakończenia działań" nie był odpowiedni do specyfiki współfinansowanych działań. W związku z tym, że 40% wydatków przeznaczono na akcje przygotowawcze i przedszkoleniowe, bardziej trafnym wskaźnikiem byłaby liczba osób podejmujących dalsze szkolenie lub zgłaszających się jako osoby poszukujące pracy. Ponadto 20% kursantów było już zatrudnionych i w związku z tym ich odpowiedzi wypaczyły wyniki uzyskane dzięki temu wskaźnikowi.

Niektóre wskaźniki ustanowione dla programu realizowanego w Szkocji ujęte były w zbyt szerokiej perspektywie i dlatego nie okazały się wystarczająco przydatne przy mierzeniu rezultatu działań szkoleniowych, np. "liczba kobiet/osób, które uzyskały częściowe/pełne kwalifikacje". W kategoriach wskaźnika pomyślne zaliczenie jednostki materiału szkoleniowego na drodze do uzyskania pełnych kwalifikacji odpowiadało uzyskaniu pełnych kwalifikacji, mimo iż efektu szkoleniowego w obu tych przypadkach nie można było w żaden sposób uznać za porównywalny.

Nieokreślenie wartości docelowych dla niektórych działań

37. Nie określono wartości docelowych dla wszystkich skontrolowanych działań [17]: w dwóch przypadkach w ogóle ich nie skwantyfikowano, a w innym przypadku, chociaż podano liczbę wskaźników produktu i rezultatu, jedyną skwantyfikowaną wartością docelową była "liczba uczestników".

38. W przypadku dwóch działań, dla których ustalono wartości docelowe, nie wyjaśniono, w jaki sposób zostały one określone, a w jednym przypadku wartości te trzeba było w znacznym stopniu skorygować przy okazji oceny śródokresowej (zob. ramka 8).

Dane uzyskane w wyniku monitoringu – niewiarygodne I czasami niepełne

39. Stwierdzono, że na dwa z pięciu programów wskaźniki produktu dotyczące liczby uczestników nie są wiarygodne. W przypadku czterech z tych programów podobny wniosek odnosi się do wskaźników rezultatu, takich jak liczba uczestników, którzy ukończyli szkolenia i zdobyli kwalifikacje.

Ramka 8

W przypadku programu realizowanego w Szkocji skwantyfikowane wartości docelowe zostały określone w sposób przedstawiony w poniższej tabeli. Pomimo dociekań ze strony Trybunału nie udało się ustalić, w jaki sposób określono punkty odniesienia do analizy porównawczej oraz jak wyliczono początkowe i skorygowane wartości docelowe.

Wskaźnik | Wartość docelowa (początkowa) | Wartość docelowa (skorygowana) | Punkty odniesienia |

Kobiety, które uzyskały zatrudnienie | 31 % | 5,51 % | 25–40 % |

Kobiety, które uczęszczały na dalsze szkolenia | 42 % | 17,56 % | 20–30 % |

40. Odnotowano następujące niedociągnięcia dotyczące podstawowych danych:

a) niepełne dane, w szczególności jeśli chodzi o pytanie, czym zajmowały się przeszkolone osoby od 6 do 12 miesięcy po zakończeniu szkolenia (zob. też pkt 36);

b) problemy z definicjami i ich interpretacją, np. w Szkocji oświadczenie o zamiarze uczęszczania na kolejne szkolenie interpretowano jako fakt, że takie szkolenie faktycznie miało miejsce. Ponadto w Szkocji i we Francji kursantów, którzy uczęszczali na szkolenia wieloletnie liczono kilkakrotnie, np. raz w każdym roku uczestnictwa;

c) rozbieżności dotyczące przedstawionych danych, np. wyniki ankiety na temat zajęcia osób, które ukończyły szkolenia, były zgodne z rezultatami przedstawionymi w sprawozdaniach tylko w przypadku połowy skontrolowanych projektów, a w sprawozdaniu na temat realizacji projektu za 2006 r. podana liczba osób, które zostały przeszkolone, wynosiła 14371, podczas gdy całkowita liczba zarejestrowanych uczestników wyniosła 11972.

41. Wyciągnięcie miarodajnych wniosków na temat korzyści osiągniętych dzięki współfinansowanym projektom zależy od wiarygodnych i pełnych danych z monitoringu, przekazanych przez promotorów projektu. Podczas kontroli odnotowano, że w większości wypadków instytucje zarządzające i organy oddelegowane do przeprowadzenia kontroli nie uwzględniły oceny przekazanych przez promotorów danych pochodzących z monitoringu.

42. Komisja zaś, która otrzymuje roczne sprawozdania z realizacji projektów, nie odniosła się ani do nieścisłości pojawiających się w tych sprawozdaniach, ani do braku wskaźników oddziaływania (takich jak "stan zatrudnienia kursantów "x" miesięcy od zakończenia szkolenia"). Ponadto nie sprawdziła wiarygodności danych z monitoringu podczas prowadzonych przez siebie kontroli na miejscu [18], pomimo iż oceny śródokresowe w odniesieniu do każdego programu wykazały uchybienia w zakresie monitoringu i sprawozdawczości.

Utrudniona ocena ze względu na brak określenia wartości docelowych, punktów odniesienia analizy porównawczej oraz wiarygodnych danych na temat rezultatów I oddziaływania

43. Wszelka ocena tego, czy współfinansowane działania szkoleniowe były skuteczne, była utrudniona ze względu na braki w zakresie wskaźników i wartości docelowych (zob. pkt 36–38) oraz z powodu problemów związanych z wiarygodnością danych (zob. pkt 39–40).

44. W przypadku dwóch spośród skontrolowanych programów instytucje zarządzające próbowały ocenić, czy dane szkolenie było odpowiednio ukierunkowane, ustalając, czy uzyskane po szkoleniu stanowiska pracy są powiązane z rodzajem szkolenia, na które uczęszczano. Z przeprowadzonych analiz wyciągnięto różnorodne wnioski. W Lombardii 77% uczestników, którzy znaleźli pracę, potwierdziło, że zdobyte przez nich kwalifikacje były wymagane przez ich pracodawcę. Natomiast w przypadku jednego z większych działań zrealizowanych w Andaluzji tylko 28% osób spośród tych, które znalazły zatrudnienie, miało poczucie, że ich praca była związana z odbytymi szkoleniami.

Wnioski I zalecenia

45. Kontrola działań współfinansowanych z EFS w okresie 2000–2006, związanych ze szkoleniem zawodowym kobiet, wykazała szereg uchybień dotyczących ustanowienia działań i selekcji projektów w ramach skontrolowanych przez Trybunał programów. Wystąpiły również niedociągnięcia na etapie monitorowania realizacji programów.

Selekcja działań w zakresie szkolenia zawodowego

46. Jeśli chodzi o wskazanie i selekcję działań w zakresie szkolenia zawodowego kobiet, Trybunał stwierdził, że chociaż w programach operacyjnych wymieniono główne przeszkody uniemożliwiające kobietom wchodzenie na rynek pracy, a także przedstawiono różnice w traktowaniu płci, działania szkoleniowe przewidziane w programach objętych kontrolą nie wynikały bezpośrednio z analizy istniejących potrzeb na rynku pracy (zob. pkt 24–28).

47. Środki podjęte przez państwa członkowskie i zatwierdzone przez Komisję na ogół pozwalały na podejmowanie szerokiego spektrum różnych działań, przez co w efekcie nie skoncentrowano się w wystarczającym stopniu na konkretnych grupach docelowych (zob. pkt 29–31).

48. W skontrolowanych programach pozostawiono promotorom projektów zadanie łączenia w sposób zadowalający proponowanych szkoleń z rzeczywistymi potrzebami na rynkach pracy. Podczas selekcji projektów właściwe organy nie weryfikowały w odpowiedni sposób uzasadnień przedkładanych przez promotorów projektów (zob. pkt 27).

49. Część projektów o określonym celu wspierania zatrudnienia kobiet w sektorach, w których były one słabo reprezentowane, w dalszym ciągu koncentrowała się na szkoleniach w zakresie tradycyjnych zawodów kobiecych (zob. pkt 30). W przypadku niektórych skontrolowanych projektów wybrani kandydaci nie byli koniecznie osobami najbardziej potrzebującymi wsparcia, aby móc wejść na rynek pracy (zob. pkt 31).

50. W świetle powyższych uwag Trybunał formułuje następujące zalecenia:

a) Przyszłe programy operacyjne opracowywane przez państwa członkowskie i zatwierdzane przez Komisję powinny być ustanawiane przy uwzględnieniu wyników analizy warunków panujących na rynku pracy, zarówno pod kątem niedoborów kwalifikacyjnych, którym trzeba zaradzić, jak również konkretnych działań, których podjęcie jest konieczne, aby ułatwić dostęp kobiet do rynku pracy i ich udział w tym rynku; ponadto rodzaj szkolenia oraz wyznaczone cele muszą wynikać wprost ze wspomnianej analizy;

b) Należy we właściwy sposób wdrożyć w państwach członkowskich odpowiednio opracowaną procedurę selekcji projektów, dzięki której zatwierdzane będą te projekty, które pozwolą najskuteczniej rozwiązać problemy na rynku pracy, wskazane we wspomnianej wyżej analizie, a tym samym zapewnić optymalną wartość dodaną podjętych środków.

Osiąganie celów

51. Dostępne informacje z monitoringu skontrolowanych programów nie pozwalają na stwierdzenie, czy dzięki działaniom w zakresie szkolenia zawodowego kobiet osiągnięto wyznaczone cele, gdyż:

a) ustalone wskaźniki nie były wystarczające pod względem zakresu cech podlegających pomiarowi (zob. pkt 36);

b) wartości docelowe nie zawsze były określone (zob. pkt 37);

c) informacje uzyskane w wyniku monitoringu były niewiarygodne i niepełne, i w związku z tym nie pozwalały na wyciągnięcie rzetelnych wniosków ogólnych (zob. pkt 39 i 40).

52. W konsekwencji ani instytucje wdrażające w państwach członkowskich, ani Komisja nie są w stanie ocenić, do jakiego stopnia osiągnięte zostały cele realizowane poprzez poszczególne działania.

53. Wobec powyższego Trybunał zaleca, aby Komisja w dalszym ciągu monitorowała, czy państwa członkowskie ustanawiają odpowiednie i realistyczne wskaźniki, a także czy gromadzone dane są na tyle wiarygodne, że pozwalają formułować przydatne wnioski na temat wydajności i skuteczności współfinansowanych działań.

Niniejsze sprawozdanie zostało przyjęte przez Trybunał Obrachunkowy w Luksemburgu na posiedzeniu w dniu 12 listopada 2009 r.

W imieniu Trybunału Obrachunkowego

+++++ TIFF +++++

Vítor Manuel da Silva Caldeira

Prezes

[1] Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2081/93 zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 2052/88 (Dz.U. L 193 z 31.7.1993, s. 5).

[2] Komunikat Komisji do Rady, Parlamentu Europejskiego, Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów Towards a Community framework strategy on gender equality (2001–2005) (Ku wspólnotowej strategii ramowej w sprawie równości płci (2001–2005)), COM(2000) 335 wersja ostateczna.

[3] Najnowsze sprawozdanie (COM(2008) 10 wersja ostateczna) Komisji dla Rady, Parlamentu Europejskiego, Komitetu Społeczno-Ekonomicznego i Komitetu Regionów nosi datę 23.1.2008.

[4] Rozporządzenie Rady (EWG) nr 2084/93 zmieniające rozporządzenie (EWG) nr 4255/88 (Dz.U. L 193 z 31.7.1993, s. 39) dotyczące okresu programowania 1994–1999, w szczególności jego art. 1 ust. 1 lit. d) oraz rozporządzenie (WE) nr 1784/1999 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. L 213 z 13.8.1999, s. 5) dotyczące okresu programowania 2000–2006, w szczególności jego art. 2 ust. 1 lit. b) i e).

[5] Wnioski uzgodnione przez Radę Ekonomiczno-Społeczną (Ecosoc) 1997/2 w sprawie włączenia problematyki płci do głównego nurtu wszystkich polityk i programów w systemie Narodów Zjednoczonych.

[6] Omówione pod kategorią kodu 25 w ramach klasyfikacji interwencji przedstawionych w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 438/2001 dotyczącym zarządzania i systemów kontroli pomocy udzielanej w ramach funduszy strukturalnych (Dz.U. L 63 z 3.3.2001, s. 21).

[7] W odniesieniu do wydatków na działania w zakresie szkolenia zawodowego kobiet nie ma osobnego kodu do celów sprawozdawczych. W związku z tym wysokość całkowitej kwoty przeznaczonej na te działania może być tylko oszacowana na podstawie informacji przekazanych przez skontrolowane państwa członkowskie.

[8] Przedstawiony proces podstawowy ma zastosowanie do każdego działania współfinansowanego z EFS.

[9] Więcej informacji na ten temat można znaleźć w sprawozdaniu specjalnym nr 1/2007 dotyczącym realizacji procedur śródokresowych w zakresie funduszy strukturalnych na lata 2000–2006 (Dz.U. C 124 z 5.6.2007).

[10] 1)Niemcy: PO Saksonia-Anhalt Cel 1 – 1999DE161PO003Wybrany priorytet 4, działanie 4.51 (szczegółowe działania na rzecz kwalifikacji i integracji kobiet);2)Hiszpania: PO Andaluzja Cel 1 – 2000ES161PO003Wybrany priorytet 45, działania 45.16 (zwiększenie szans kobiet na rynku pracy) i 45.17 (wspieranie działalności gospodarczej kobiet);3)Francja: (JDP) Francja Cel 3 – 1999FR053DO001Wybrany priorytet 5, działanie 8/9 (rozszerzenie dostępu i udziału kobiet w rynku pracy, sprzyjanie godzeniu życia osobistego i zawodowego oraz profesjonalizacja uczestników);4)Zjednoczone Królestwo: PO Szkocja Cel 3 – 1999GB053PO002Wybrany priorytet 5, działanie 5.1 (przeciwdziałanie nierówności płci: wspieranie działań pozytywnych);5)Włochy: PO Lombardia Cel 3 – 1999IT053PO010Wybrany priorytet E, działanie E1 (wspieranie dostępu kobiet do rynku pracy i ich w nim udziału).

[11] Art. 41 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Rady (WE) nr 1260/1999 z dnia 21 czerwca 1999 r. ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych (Dz.U. L 161 z 26.6.1999, s. 1), który w sposób wyraźny określa wymóg przeprowadzenia oceny ex ante sytuacji pod względem równości kobiet i mężczyzn w zakresie ich szans na rynku pracy i równego traktowania w pracy, z uwzględnieniem szczególnych ograniczeń każdej grupy, a także przygotowania prognozy przewidywanego oddziaływania strategii i pomocy, zwłaszcza oddziaływania na integrację kobiet i mężczyzn na rynku pracy, edukację i kształcenie zawodowe, zakładanie przedsiębiorstw przez kobiety oraz pogodzenie życia rodzinnego z aktywnością zawodową.

[12] Ocena ex ante interwencji w ramach funduszy strukturalnych. Dokument przeznaczony dla władz krajowych, regionalnych i lokalnych odpowiedzialnych za programowanie wspólnotowych interwencji strukturalnych w okresie 2000–2006.

[13] Art. 41 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1260/1999, w którym sprecyzowano, że ocena ex ante służy do weryfikacji przydatności kryteriów selekcji wtedy, gdy wykaże ona spójność środków w ramach programu z celami odpowiednich priorytetów.

[14] Komunikat Komisji w sprawie włączenia problematyki płci do dokumentów programowych związanych z funduszami strukturalnymi na lata 2000–2006, COM(2002) 748 wersja ostateczna z 20.12.2002.

[15] Decyzja ministra (BOJA nr 146 z dnia 19 grudnia 2000 r., s. 18 647).

[16] Wskaźniki te określono na podstawie przeprowadzonego przez Trybunał przeglądu skontrolowanych programów, wytycznych wydanych przez Komisję Europejską w 1999 r. (w ramach programu "MEANS" w celu poprawy metod oceny polityki strukturalnej) oraz wydanych w tym samym roku przez Komisję specjalnych wytycznych dotyczących systemów monitorowania i oceny pomocy w ramach EFS w latach 2000–2006 (Guidelines for systems and evaluation of ESF assistance in the period 2000–2006).

[17] Podobny wniosek sformułowany został już w sprawozdaniu specjalnym Trybunału nr 7/2003 (Dz.U. C 174 z 23.7.2003) na temat realizacji programów pomocowych w okresie 2000–2006 w ramach funduszy strukturalnych. W pkt 89 tego sprawozdania stwierdzono, że wskaźniki nie były w dalszym ciągu odpowiednio skwantyfikowane lub stosowne.

[18] Trybunał odniósł się już do tej kwestii, w szczególności w pkt 120 sprawozdania specjalnego nr 10/2006 dotyczącego ocen ex post programów celu 1 i 3 na lata 1994–1999 (Dz.U. C 302 z 12.12.2006): "W celu poprawy procesu oceny Komisja powinna wprowadzić i skutecznie stosować lepsze procedury kontroli jakości, tak aby problemy napotykane w badanych obecnie ocenach nie powtarzały się w przyszłych ocenach ex post. Procedury takie powinny zapewnić: a) systematyczne gromadzenie odpowiednich i wiarygodnych danych, a także ich dostępność na każdym etapie procesu oceny [...]".

--------------------------------------------------