W nawiązaniu do sprawozdania Stolojana i zgodnie z wymogami motywu 9 rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie nr 258/2014 przedstawiono również ocenę Komisji dotyczącą zarządzania tymi trzema organami, w szczególności jeśli chodzi o zapobieganie konfliktom interesów, przejrzystość, różnorodność ekspertów, różnorodność finansowania, odpowiedzialność publiczną i publiczny dostęp do dokumentów.

W 2018 r. nie wydano żadnego ważnego standardu, który wymagałby publikacji odrębnego sprawozdania z analizy skutków. Natomiast w wyżej wspomnianym projekcie zmian podręcznika należytej procedury z 2019 r. zaproponowano zmianę podręcznika należytej procedury Fundacji w taki sposób, by podkreślić fakt, że analizy skutków dokonywane przez RMSR powinny koncentrować się na usprawnieniu sprawozdawczości finansowej przy uwzględnieniu kosztów wdrożenia, a także tego, w jaki sposób większa przejrzystość może wpłynąć na stabilność finansową. W projekcie zmian zaproponowano również uwzględnienie analizy skutków w całym procesie stanowienia standardów. Jeżeli chodzi o szersze skutki gospodarcze nowych wymogów w zakresie sprawozdawczości finansowej, to w proponowanych zmianach wskazuje się, że oceny ilościowe są zasadniczo niewykonalne w praktyce, przy czym w stosownych przypadkach Rada może ocenić konkretne skutki gospodarcze. Omawiany projekt zmian nie jest w pełni zgodny z oczekiwaniem wyrażonym przez Komisję Europejską występującą jako członek organu nadzorczego, ponieważ nie może on w wystarczającym stopniu wypełnić luki między ograniczonym zakresem oceny skutków dokonywanej przez RMSR a kryteriami zatwierdzenia dotyczącymi europejskiego dobra publicznego, które określono w rozporządzeniu w sprawie międzynarodowych standardów rachunkowości (MSR).

Wymogi RMSR dotyczące należytej procedury zostały przedstawione w podręczniku należytej procedury. Jego stosowanie w praktyce nadzoruje specjalny komitet rady powierniczej Fundacji, tj. komitet ds. nadzoru nad należytą procedurą. W 2018 r. wymogi dotyczące należytej procedury nie uległy zmianie. W listopadzie 2017 r. komitet ds. nadzoru nad należytą procedurą rozpoczął jednak przegląd podręcznika należytej procedury, który ma zostać zakończony do 2020 r. Zakres przeglądu obejmuje odzwierciedlenie zmian w procesie analizy skutków. W kwietniu 2019 r. opublikowany został projekt zmian w celu skonsultowania proponowanych zmian. W ramach jednej ze zmian zawartych w projekcie zaproponowano, by umożliwić RMSR publikowanie materiałów objaśniających w celu rozwiązania kwestii związanych z wdrożeniem wydanego standardu jeszcze przed datą rozpoczęcia jego stosowania. Za cel przyjęto wsparcie spójnego wdrażania jeszcze przed datą wejścia w życie.

W marcu 2018 r. RMSR wydała zaktualizowane ramy koncepcyjne sprawozdawczości finansowej. Główne zmiany zostały przedstawione w sprawozdaniu rocznym Komisji za 2017 r. dotyczącym działalności Fundacji MSSF. Ramy koncepcyjne zawierają niewiążące wytyczne dla RMSR w zakresie opracowywania MSSF oraz ułatwiają podmiotom sporządzającym sprawozdania finansowe i biegłym rewidentom interpretację obowiązujących standardów. Nie zostały one przyjęte przez Unię Europejską, ponieważ już w MSR 1 Prezentacja sprawozdań finansowych stwierdza się, że zastosowanie Międzynarodowych Standardów Sprawozdawczości Finansowej i interpretacji [...], wraz z informacjami uzupełniającymi w uzasadnionych przypadkach, skutkuje tym, że sprawozdanie finansowe spełnia wymóg rzetelnej prezentacji. Stosownie do tego w 2003 r. Komisja Europejska oceniła, że przyjęcie ram koncepcyjnych nie jest konieczne.

W 2018 r. odnotowano spadek wkładów o 10,6 % (9,7 % po uwzględnieniu wpływu wahań kursowych). Najistotniejsze zmiany odnotowano w związku z międzynarodowymi sieciami biegłych rewidentów (-32 %), Chinami (+25 %) i USA (-13 %). Opis podziału finansowania według głównych obszarów geograficznych zawiera dodatek 2. Podkreślono w nim w szczególności, że pomimo równej reprezentacji UE i USA w radzie powierniczej (po 6 członków) i RMSR (po 4 członków Rady) wkład samego obszaru „Ameryki” stanowi jedynie do 6 % finansowania Fundacji, podczas gdy Europa i Azja z Oceanią wniosły odpowiednio 35,7 % i 32,7 % wszystkich wkładów. Względny udział budżetu unijnego i państw członkowskich wzrósł w porównaniu z 2017 r. (z 32,4 % do 35,7 %). Spadek odnotowanych wkładów ze strony międzynarodowych sieci biegłych rewidentów zostało częściowo zrekompensowany przez porozumienie handlowe skutkujące zwiększeniem przychodów z licencji.

Tylko trzech członków RMSR może być członkami RMSR pracującymi w niepełnym wymiarze godzin. Zgodnie ze statutem Fundacji MSSF członkowie RMSR pracujący w pełnym wymiarze godzin są zobowiązani do przerwania wszelkich stosunków pracy i powiązań, które mogłyby mieć wpływ na ich niezależność. Nie zezwala się na oddelegowanie przez pracodawcę i nie udziela się prawa do ponownego zatrudnienia u byłego pracodawcy.

Podstawową rolą EFRAG jest doradzanie Komisji Europejskiej w kwestii tego, czy nowe lub zmienione MSSF spełniają kryteria zatwierdzenia określone w rozporządzeniu w sprawie MSR dotyczącym stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości. Kryteria te powinny obejmować zachowanie wymogu „prawdziwego i rzetelnego obrazu” oraz europejskiego dobra publicznego. Znaczną część prac EFRAG dotyczących zatwierdzenia, prowadzonych w ramach oceny, czy dany standard jest korzystny dla europejskiego dobra publicznego, stanowią badania praktyczne, oceny skutków i działania informacyjne.

W 2018 r. EFRAG prowadziła działania związane z opinią w sprawie zatwierdzenia MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe. EFRAG przeprowadziła dogłębną ocenę skutków dotyczącą spodziewanych skutków MSSF 17, w tym szczegółowe studium przypadku obejmujące 11 towarzystw ubezpieczeniowych i uproszczone studium przypadku obejmujące 49 towarzystw ubezpieczeniowych, a także szczegółowe działania informacyjne adresowane do użytkowników.

Ponadto EFRAG zleciła przeprowadzenie badań ekonomicznych, aby uzyskać analizę ekonomiczną w takich dziedzinach jak trendy w branży, wszelkie potencjalne skutki dla konkurencji o kapitał i klientów oraz wszelkie potencjalne skutki dla oferowanych przez ubezpieczycieli produktów i usług. Badanie jest częścią analizy skutków EFRAG. W październiku 2018 r. Parlament Europejski przyjął projekt rezolucji w sprawie MSSF 17, w którym wyraził pewne obawy co do szerszych skutków MSSF 17 dla stabilności finansowej, inwestycji długoterminowych i europejskiego rynku ubezpieczeń, a ponadto zwrócił uwagę na szczególne kwestie techniczne, które należy uwzględnić w opinii w sprawie zatwierdzenia. EFRAG włączyła kwestie wskazane przez Parlament do swojego planu prac, aby rozważyć je w ramach projektu opinii w sprawie zatwierdzenia.

Zgodnie z pierwotnym harmonogramem EFRAG opinia miała zostać przedstawiona Komisji do końca 2018 r., ale realizacja projektu potoczyła się w inny sposób. W ramach studiów przypadków i działań informacyjnych EFRAG zidentyfikowano szereg problemów, a rada EFRAG postanowiła wystąpić do RMSR z pisemną prośbą o zwrócenie uwagi na niektóre aspekty MSSF 17, które – zdaniem EFRAG – zasługują na bardziej szczegółowe rozważenie. RMSR podjęła następnie wstępną decyzję o zmianie standardu i w czerwcu 2019 r. udostępniła projekt zmian uwzględniający niektóre z problemów zidentyfikowanych przez EFRAG. W lipcu 2019 r. EFRAG przyjęła projekt pisma z uwagami i rozpoczęła konsultacje publiczne w celu zasięgnięcia opinii zainteresowanych stron z Europy. W projekcie pisma z uwagami podkreślono w szczególności, że wymogi przejściowe zawarte w MSSF 17 oraz poziom agregacji zastosowany do wyceny umów ubezpieczeniowych wciąż wiążą się z istotnymi wyzwaniami operacyjnymi. Oba problemy wskazano w projekcie rezolucji Parlamentu Europejskiego z 2018 r. w sprawie MSSF 17.

W 2018 r. EFRAG uczestniczyła w procesie konsultacji RMSR i sporządziła pisma z uwagami po konsultacjach publicznych w sprawie wszystkich propozycji RMSR (projekty zmian i dokumenty otwierające debatę). W czerwcu 2019 r. EFRAG sporządziła końcowe pismo z uwagami w sprawie reformy wskaźników referencyjnych stóp procentowych, w którym zwrócono uwagę na pilną potrzebę zajęcia się jej skutkami dla powiązań ujmowanych w ramach rachunkowości zabezpieczeń w celu umożliwienia terminowego zatwierdzenia przez Unię Europejską. Pozostałe obszary zainteresowania obejmowały projekty RMSR dotyczące działań regulowanych stawkami, a także podstawowe sprawozdania finansowe.

3.1.2.Inne wnioski o opinię techniczną

W związku z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego w sprawie MSSF 9 i w odpowiedzi na wnioski Komisji dotyczące rozważenia potencjalnych skutków MSSF 9 dla inwestycji długoterminowych w instrumenty kapitałowe (które zostały również wskazane w planie działania Komisji w zakresie finansowania zrównoważonego wzrostu gospodarczego) EFRAG opublikowała do celów konsultacji publicznej dokument otwierający debatę pt. Instrumenty kapitałowe – utrata wartości i recykling. EFRAG przeprowadziła również przegląd literatury naukowej na temat MSSF 9 i inwestycji długoterminowych. W listopadzie 2018 r. EFRAG wydała opinię na temat podejścia księgowego do instrumentów kapitałowych zgodnie z MSSF 9, stwierdzając, że nie zgromadziła wystarczających dowodów świadczących o szkodliwym wpływie na decyzje w sprawie (długoterminowych) inwestycji kapitałowych, które uzasadniałyby zalecenie zmiany tego standardu w perspektywie krótkoterminowej. Jednocześnie jednak EFRAG rozpoczęła prace nad drugim wnioskiem Komisji o zbadanie możliwości zastosowania alternatywnego podejścia księgowego do wyceny wartości godziwej w odniesieniu do długoterminowych portfeli inwestycyjnych instrumentów kapitałowych i quasi-kapitałowych.

Również na wniosek Komisji, oraz zgodnie z harmonogramem przewidzianym w planie działania w zakresie finansowania zrównoważonego wzrostu gospodarczego z marca 2018 r., EFRAG utworzyła Europejskie Laboratorium Sprawozdawczości Przedsiębiorstw EFRAG (European Corporate Reporting Lab @ EFRAG) (Laboratorium Europejskie). Zadaniem Laboratorium Europejskiego jest stymulacja innowacyjności w zakresie sprawozdawczości przedsiębiorstw poprzez wymianę dobrych praktyk. Grupa sterująca ds. Laboratorium Europejskiego odbyła pierwsze posiedzenie w listopadzie 2018 r., potwierdzając pierwszy projekt dotyczący zgłaszania informacji związanych z klimatem. Po przeprowadzonym w grudniu naborze kandydatów utworzono pierwszą grupę zadaniową ds. zgłaszania informacji związanych z klimatem, która rozpoczęła pracę w lutym 2019 r. Decyzję w kwestii wpisania danego projektu do programu Laboratorium Europejskiego podejmuje grupa sterująca ds. Laboratorium Europejskiego, przy uwzględnieniu informacji uzyskanych od zainteresowanych stron w ramach konsultacji publicznych ogłaszanych w lipcu z terminem do 30 września 2019 r.

3.1.3.Działalność badawcza

W 2018 r. EFRAG przeprowadziła konsultacje publiczne dotyczące swojego programu badań w ramach dążenia do tego, by realizowane przez nią projekty badawcze były projektami o największym znaczeniu dla Europy. Konsultacje publiczne umożliwiły poznanie priorytetów europejskich zainteresowanych stron w odniesieniu do tej istotnej części działalności EFRAG. W wyniku przeprowadzonych konsultacji pod koniec 2018 r. EFRAG rozpoczęła realizację trzech nowych projektów badawczych: Lepsze informacje na temat aktywów niematerialnych i prawnych, Kryptoaktywa oraz Płatności zmienne i warunkowe. W ramach prowadzonej pracy badawczej EFRAG opublikowała również dokument otwierający debatę pt. Transakcje niewymienne: Rola dla korzyści społecznej?, a także kontynuowała prace dotyczące programów emerytalnych, prowadzone przy wsparciu ze strony własnej grupy doradczej ds. programów emerytalnych. Za pośrednictwem panelu naukowego i sieci akademickiej EFRAG zacieśniła współpracę ze środowiskiem naukowym.

W kontekście wpływu EFRAG na debatę dotyczącą międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej warto wspomnieć, że jeszcze przed wydaniem przez RMSR dokumentu otwierającego debatę pt. Instrumenty finansowe o cechach instrumentów kapitałowych sekretariat EFRAG przeprowadził na zasadzie pilotażowej analizę wczesnego etapu – w nawiązaniu do własnego wezwania, by oceny skutków przeprowadzane były w ciągu całego procesu stanowienia standardu, a nie jedynie na jego końcu. EFRAG prowadziła szerokie działania informacyjne z udziałem krajowych podmiotów stanowiących standardy oraz działania informacyjne adresowane do użytkowników w ramach konsultacji w sprawie projektu pisma z uwagami na potrzeby oceny szeroko rozumianych skutków i ewentualnych niezamierzonych konsekwencji zmian zasad dotyczących sprawozdawczości na temat instrumentów finansowych o cechach instrumentów kapitałowych w celu zmniejszenia ryzyka wystąpienia problemów w fazie przyjęcia, gdyby RMSR miała przystąpić do procedowania standardu. Pod koniec lutego 2019 r. sekretariat EFRAG opublikował dokument roboczy na temat analizy na wczesnym etapie.

3.2.Zarządzanie, przejrzystość i rozliczalność publiczna

3.2.1.Zarządzanie EFRAG po zaleceniach określonych w sprawozdaniu Maystadta

Reforma zarządzania EFRAG, która została wdrożona w dniu 31 października 2014 r., wzmocniła legitymację i reprezentatywność tej organizacji oraz wpłynęła na uspójnienie uczestnictwa UE w procesie stanowienia standardów przez RMSR.

Reforma zarządzania zakończyła się w lipcu 2016 r. oficjalnym powołaniem przez zgromadzenie ogólne EFRAG Jeana-Paula Gauzèsa, byłego posła do Parlamentu Europejskiego, na przewodniczącego rady EFRAG po nominacji Komisji oraz zatwierdzeniu przez Parlament Europejski i Radę. Z dniem 1 lipca 2019 r. mandat pana Gauzèsa został przedłużony na kolejną trzyletnią kadencję.

Europejskie Urzędy Nadzoru i Europejski Bank Centralny zdecydowały się zostać oficjalnymi obserwatorami z prawem zabierania głosu na forum rady EFRAG. Ich wkład został wnikliwie rozważony przy opracowywaniu propozycji EFRAG, a organy te przyczyniły się w istotny sposób do oceny skutków przeprowadzanej przez EFRAG, szczególnie w obszarze stabilności finansowej.

Warto wskazać, że w 2018 r. rada EFRAG przyjęła wszystkie swoje wnioski na podstawie konsensusu, bez konieczności poddania ich pod głosowanie. W 2017 r. nastąpiła pierwsza rotacja w radzie EFRAG, w wyniku której powołano nową radę. Stosownie do sprawozdania Maystadta utworzono miejsce dla europejskich organizacji reprezentujących prywatnych inwestorów („użytkowników końcowych”), uczestniczących w posiedzeniach w charakterze obserwatora.

Co roku rada EFRAG przeprowadza przegląd wyników i skuteczności własnych członków pod nadzorem zgromadzenia ogólnego EFRAG. Przegląd z 2018 r., który obejmował szereg kwestii dotyczących strategii, zarządzania i działalności operacyjnej, wykazał, że struktura zarządzania funkcjonowała na ogół dobrze, co zaowocowało wzrostem wiarygodności organizacji. Przyjęto szereg zaleceń w celu dalszej poprawy skuteczności działań EFRAG w przyszłości.

W 2017 r. EFRAG zleciła kontrolę dotyczącą widoczności i skuteczności EFRAG w odbiorze zewnętrznych zainteresowanych stron, którą przeprowadziła niezależna agencja FleishmanHillard. Opublikowane w marcu 2018 r. sprawozdanie końcowe potwierdziło pozytywny wpływ prac EFRAG na zainteresowane strony i postęp w kwestii widoczności i wiarygodności EFRAG osiągnięty przez zespół ds. komunikacji utworzony pod kierunkiem przewodniczącego rady EFRAG; ponadto wskazano w nim widoczność jako jeden z tych obszarów, które wymagają stałego usprawniania.

Nie odnotowano żadnych problemów w kwestii ewentualnych sytuacji konfliktu interesów. W wewnętrznym regulaminie EFRAG określono wymogi dotyczące konfliktu interesów, a rada EFRAG publikuje na stronie internetowej EFRAG politykę postępowania członków rady w zakresie konfliktu interesów. Celem tej polityki jest zapewnienie wiarygodności EFRAG jako organizacji działającej w europejskim interesie publicznym. W zamierzeniu polityka ta ma pozwolić na uniknięcie sytuacji, w których może dojść do konfliktu lub wrażenia konfliktu: zniechęcającego do swobodnej dyskusji; skutkującego decyzjami lub działaniami, które nie leżą w najlepszym interesie ogółu europejskiej opinii publicznej lub EFRAG; wywołującego wrażenie, że EFRAG działała w sposób nieprawidłowy. Członkowie rady EFRAG i pracownicy EFRAG podpisują co roku stosowne deklaracje.