W grudniu 2018 r. Rada ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych uzgodniła podejście ogólne do wniosku. Parlament Europejski przyjął swoje stanowisko w pierwszym czytaniu w kwietniu 2019 r. Komisja wzywa obu współprawodawców do jak najszybszego podjęcia międzyinstytucjonalnych negocjacji w sprawie tej priorytetowej inicjatywy mającej na celu usuwanie treści o charakterze terrorystycznym w internecie, z myślą o osiągnięciu szybkiego porozumienia w sprawie unijnych ram regulacyjnych zawierających jasne zasady i gwarancje.

Komisja zajęła się już realnym i wyraźnym zagrożeniem stwarzanym przez treści o charakterze terrorystycznym w internecie, przyjmując wniosek ustawodawczy zapowiedziany przez przewodniczącego Junckera w orędziu o stanie Unii z 2018 r. We wniosku proponuje się jasne i zharmonizowane ramy prawne zapobiegające wykorzystywaniu usług hostingowych do rozpowszechniania w internecie treści o charakterze terrorystycznym. Proponowane środki zobowiązywałyby platformy internetowe do usuwania treści o charakterze terrorystycznym w ciągu jednej godziny po otrzymaniu nakazu ich usunięcia ze strony właściwych organów w dowolnym państwie członkowskim. Ponadto na platformy nadużywane do rozpowszechniania treści o charakterze terrorystycznym nakładano by obowiązek zastosowania proaktywnych środków w celu wykrywania tych treści i zapobiegania ich ponownemu pojawianiu się – z jasnymi zasadami i gwarancjami. Organy państw członkowskich musiałyby powołać specjalne służby dysponujące uprawnieniami i zasobami umożliwiającymi skuteczne wykrywanie treści o charakterze terrorystycznym i wydawania nakazów ich usunięcia.

Atak w Christchurch w Nowej Zelandii w dniu 15 marca 2019 r. przypomniał w zatrważający sposób, jak internet może być wykorzystany do celów terrorystycznych, niezależnie od tego, czy pożywką terroryzmu jest dżihadyzm, prawicowy ekstremizm czy inna skrajna ideologia. Bezpośrednia relacja wideo z ataku w Christchurch obiegła internet tak szeroko i tak szybko, że nie ulega już wątpliwości, jak ważne jest zapewnienie platformom internetowym odpowiednich środków do powstrzymywania szybkiego rozpowszechniania takich treści.

·przedstawia aktualne informacje na temat postępów poczynionych od marca 2019 r. we wdrażaniu środków ustawodawczych w ramach unii bezpieczeństwa, przewidujących interoperacyjność systemów informacyjnych jako jeden z głównych priorytetów do szybkiego i pełnego wdrożenia przez państwa członkowskie;

Dzięki ścisłej współpracy między Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją UE poczyniła znaczne postępy we wspólnych działaniach na rzecz skutecznej i rzeczywistej unii bezpieczeństwa, wprowadzając szereg priorytetowych inicjatyw ustawodawczych i wdrażając szeroki wachlarz środków pozalegislacyjnych w celu wsparcia państw członkowskich i zwiększenia bezpieczeństwa wszystkich obywateli. Unia podjęła zdecydowane działania w celu zawężenia terrorystom i przestępcom pola działania, utrudniając terrorystom pozyskiwanie środków do przeprowadzenia ataków poprzez zakazy nabywania i wykorzystywania określonych rodzajów broni palnej i materiałów wybuchowych oraz ograniczanie dostępu do finansowania. Ponadto UE wzmocniła wymianę informacji między państwami członkowskimi oraz zamknęła luki informacyjne i martwe pola, walcząc jednocześnie z radykalizacją, chroniąc Europejczyków w internecie, zwalczając zagrożenia cybernetyczne i przestępczość wykorzystującą cyberprzestrzeń, umacniając zarządzanie zewnętrznymi granicami Unii oraz współpracę międzynarodową w dziedzinie bezpieczeństwa.

Aby poprawić dostęp organów ścigania do dowodów elektronicznych, Komisja wzywa Parlament Europejski do:

Równolegle Komisja pracuje nad poprawą i zapewnieniem niezbędnych zabezpieczeń w międzynarodowej wymianie dowodów elektronicznych w kontekście toczących się negocjacji nad drugim dodatkowym protokołem do budapeszteńskiej konwencji Rady Europy o cyberprzestępczości, a także ze Stanami Zjednoczonymi, zgodnie z mandatami negocjacyjnymi udzielonymi przez Radę na posiedzeniu Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w dniach 6–7 czerwca 2019 r.. W dniach 9–11 lipca 2019 r. Komisja uczestniczyła w ostatniej rundzie negocjacji w sprawie drugiego dodatkowego protokołu do budapeszteńskiej konwencji Rady Europy w sprawie cyberprzestępczości. Komisja i władze Stanów Zjednoczonych przygotowują obecnie na szczeblu technicznym formalne rozpoczęcie negocjacji w sprawie umowy między Unią Europejską a Stanami Zjednoczonymi w sprawie transgranicznego dostępu do dowodów elektronicznych.

Negocjacje w sprawie wniosków Komisji z kwietnia 2018 r. mających na celu poprawę dostępu organów ścigania do elektronicznego materiału dowodowego powinny zostać zakończone w możliwie najkrótszym terminie – ponad połowa wszystkich dochodzeń w sprawie przestępstw wiąże się obecnie z transgranicznym wnioskiem o dostęp do dowodów elektronicznych. Rada przyjęła swoje stanowisko negocjacyjne w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia mającego poprawić transgraniczny dostęp do elektronicznego materiału dowodowego w dochodzeniach oraz wniosku w sprawie dyrektywy ustanawiającej zharmonizowane przepisy dotyczące mianowania przedstawicieli prawnych w celu gromadzenia dowodów na potrzeby postępowań karnych. Z uwagi na kluczowe znaczenie, jakie skuteczny dostęp do elektronicznego materiału dowodowego ma dla prowadzenia dochodzeń i ścigania przestępstw transgranicznych takich jak terroryzm czy cyberprzestępczość, Komisja wzywa Parlament Europejski do poczynienia postępów w pracach nad odnośnym wnioskiem, aby umożliwić współprawodawcom jego szybkie przyjęcie.

UE podjęła dalsze działania, aby pozbawić terrorystów i przestępców środków do działania, utrudniając im dostęp do prekursorów materiałów wybuchowych, finansowanie działalności i podróżowanie bez bycia zauważonym.

Komisja nadal wspiera badania naukowe i innowacje związane z cyberbezpieczeństwem, udostępniając 135 mln EUR w obecnych wieloletnich ramach finansowych na projekty w obszarach takich jak cyberbezpieczeństwo w infrastrukturze krytycznej, inteligentne systemy zarządzania bezpieczeństwem i prywatnością oraz narzędzia przeznaczone specjalnie dla obywateli oraz małych i średnich przedsiębiorstw. W lipcu 2019 r. Komisja opublikowała nowe zaproszenie do składania wniosków w ramach instrumentu „Łącząc Europę”, udostępniając 10 mln EUR ze środków UE na finansowanie kluczowych podmiotów określonych w dyrektywie w sprawie bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych, takich jak europejskie zespoły reagowania na incydenty bezpieczeństwa komputerowego, operatorzy usług kluczowych (np. banki, szpitale, dostawcy usług użyteczności publicznej, linie lotnicze, dostawcy nazw domen) oraz różne organy publiczne. Po raz pierwszy europejskie organy ds. certyfikacji cyberbezpieczeństwa również kwalifikują się do ubiegania się o udział w tym programie, aby móc wdrożyć akt bezpieczeństwa cybernetycznego UE.

Parlament Europejski i Rada nadal muszą osiągnąć porozumienie w sprawie priorytetowej inicjatywy Komisji dotyczącej Europejskiego Centrum Kompetencji w dziedzinie Cyberbezpieczeństwa w kwestiach Przemysłu, Technologii i Badań Naukowych oraz sieci krajowych ośrodków koordynacji. Wniosek ten ma na celu wspieranie technologicznych i przemysłowych zdolności w dziedzinie cyberbezpieczeństwa oraz zwiększenie konkurencyjności unijnej branży cyberbezpieczeństwa. Obaj współprawodawcy przyjęli mandaty negocjacyjne w marcu 2019 r. Ponieważ zakończenie negocjacji międzyinstytucjonalnych nie było możliwe przed końcem poprzedniej kadencji Parlamentu Europejskiego, przyjął on formalnie stanowisko w pierwszym czytaniu. W międzyczasie trwają dyskusje między państwami członkowskimi w Radzie, ze szczególnym naciskiem na interakcję między proponowanym rozporządzeniem ustanawiającym europejskie centrum i sieć kompetencji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa z jednej strony a programami „Horyzont Europa” i „Cyfrowa Europa” z drugiej strony. Komisja wzywa obu współprawodawców do wznowienia i szybkiego zakończenia międzyinstytucjonalnych negocjacji w sprawie tej priorytetowej inicjatywy na rzecz zwiększenia cyberbezpieczeństwa.

Cyberbezpieczeństwo pozostaje jednym z głównych wyzwań w zakresie bezpieczeństwa. UE poczyniła wymierne postępy w zwalczaniu „klasycznych” zagrożeń sieciowych dotyczących systemów i danych, realizując działania określone we wspólnym komunikacie z września 2017 r. „Odporność, prewencja i obrona: budowanie solidnego bezpieczeństwa cybernetycznego Unii Europejskiej”. Obejmują one również akt UE w sprawie cyberbezpieczeństwa, który daje Agencji Unii Europejskiej ds. Cyberbezpieczeństwa stały mandat, wzmacnia jej rolę i ustanawia unijne ramy certyfikacji cyberbezpieczeństwa. Komisja poruszyła również kwestię wymogów sektorowych, na przykład poprzez swoje zalecenie w sprawie cyberbezpieczeństwa w sektorze energetycznym przyjęte w dniu 3 kwietnia 2019 r.. Jednak stały wzrost aktywności podmiotów działających w złych intencjach, atakujących różne cele i ofiary, oznacza, że wysiłki na rzecz zwalczania cyberprzestępczości i zwiększenia cyberbezpieczeństwa pozostają priorytetem działań UE.

W oparciu o wyniki krajowej oceny ryzyka organy ds. cyberbezpieczeństwa z poszczególnych państw członkowskich w grupie współpracy ds. bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych przygotują do dnia 1 października 2019 r. wspólny przegląd zagrożeń na szczeblu UE, który będzie stanowić drugi etap procesu zapoczątkowanego zaleceniem. Na tej podstawie w trzecim etapie grupa współpracy przygotuje do dnia 31 grudnia 2019 r. wspólny zestaw unijnych środków zaradczych w celu wyeliminowania zidentyfikowanych zagrożeń. Komisja oraz Agencja UE ds. Cyberbezpieczeństwa będą nadal wspierać wdrażanie zalecenia.

Jako pierwszy etap procesu zapoczątkowanego zaleceniem, do dnia 15 lipca 2019 r. wszystkie państwa członkowskie zakończyły swoją krajową ocenę ryzyka i przedstawiły swoje ustalenia Komisji i Agencji UE ds. Cyberbezpieczeństwa lub ogłosiły, że wkrótce to uczynią. Krajowe oceny ryzyka przeprowadzono według zbioru wytycznych i wspólnego wzoru sprawozdań z ustaleń, uzgodnionych przez państwa członkowskie i Komisję w celu promowania spójności i ułatwienia wymiany informacji na temat wyników krajowych na szczeblu UE. Parametry oceniane we wszystkich państwach członkowskich obejmowały:

W maju 2016 r. Komisja przedstawiła wniosek w sprawie rozszerzenia zakresu systemu Eurodac tak, aby obejmował on nie tylko identyfikację osób ubiegających się o azyl, ale także obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających w UE i przybywających do UE niezgodnie z prawem. Zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej z grudnia 2018 r. oraz komunikatem Komisji z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie postępów w realizacji Europejskiego programu w zakresie migracji Komisja wzywa współprawodawców do przyjęcia tego wniosku. Przyjęcie tych wniosków ustawodawczych jest konieczne, aby Eurodac mógł się stać częścią przyszłej struktury interoperacyjnych systemów informacyjnych UE i wzbogacić ją o istotne dane dotyczące obywateli państw trzecich nielegalnie przebywających na terytorium UE i przybywających do UE niezgodnie z prawem.

Jednocześnie współprawodawcy muszą podjąć dalsze działania w celu ukończenia prac nad silniejszymi i inteligentniejszymi systemami informacji na potrzeby zarządzania bezpieczeństwem, granicami i migracją. W ramach technicznego wdrażania europejskiego systemu informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż Komisja przedstawiła w dniu 7 stycznia 2019 r. dwa wnioski wprowadzające zmiany techniczne do odnośnego rozporządzenia, które są konieczne do pełnego wdrożenia systemu. Komisja wzywa współprawodawców do przyspieszenia prac nad wspomnianymi zmianami technicznymi w celu jak najszybszego osiągnięcia porozumienia, dzięki czemu możliwe będzie sprawne i terminowe wdrożenie systemu ETIAS oraz jego uruchomienie na początku 2021 r.

Po przyjęciu przepisów dotyczących interoperacyjności systemów informacyjnych, które pozwolą wyeliminować luki informacyjne i martwe pola, pomagając w wykrywaniu multiplikacji tożsamości i zwalczaniu oszustw dotyczących tożsamości, Komisja szybko uruchomiła szereg inicjatyw mających na celu wsparcie państw członkowskich w procesie ich wdrażania, w tym w razie potrzeby finansowanie, a także warsztaty służące wymianie wiedzy fachowej i najlepszych praktyk. Ścisła współpraca między agencjami UE, wszystkimi państwami członkowskimi i państwami stowarzyszonymi w ramach Schengen będzie miała zasadnicze znaczenie dla osiągnięcia do 2020 r. ambitnego celu pełnej interoperacyjności systemów informacyjnych UE służących do zarządzania bezpieczeństwem, granicami i migracją.

·dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych, w odniesieniu do której 2 państwa członkowskie nadal muszą zgłosić dokonanie transpozycji do prawa krajowego, a 5 państw członkowskich musi uzupełnić to zgłoszenie;

·dyrektywy w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni, w odniesieniu do której 12 państw członkowskich nadal musi zgłosić dokonanie transpozycji do prawa krajowego, zaś 8 państw członkowskich musi uzupełnić to zgłoszenie;

·dyrektywy w sprawie zwalczania terroryzmu, w przypadku której 2 państwa członkowskie nadal muszą zgłosić dokonanie jej transpozycji do prawa krajowego, zaś 1 państwo członkowskie musi uzupełnić to zgłoszenie;

·dyrektywy UE w sprawie danych dotyczących przelotu pasażera, w przypadku której 1 państwo członkowskie nadal musi zgłosić dokonanie jej transpozycji do prawa krajowego, a 1 państwo członkowskie musi uzupełnić to zgłoszenie;

Komisja wzywa państwa członkowskie do pilnego zastosowania niezbędnych środków służących pełnej transpozycji następujących dyrektyw do prawa krajowego oraz zawiadomienia o tym Komisji:

Państwa członkowskie miały dokonać transpozycji do prawa krajowego dyrektywy w sprawie bezpieczeństwa sieci i systemów informatycznych do dnia 9 maja 2018 r. Do chwili obecnej 26 państw członkowskich zgłosiło Komisji pełną transpozycję dyrektywy, a 2 państwa członkowskie dokonały częściowej transpozycji. Ponadto do dnia 9 listopada 2018 r., zgodnie z dyrektywą, państwa członkowskie były zobowiązane do identyfikacji operatorów usług kluczowych. Do dnia 9 maja 2019 r. Komisja miała przedłożyć Parlamentowi Europejskiemu i Radzie sprawozdanie oceniające spójność podejścia w zakresie identyfikacji operatorów usług kluczowych w państwach członkowskich. Ponieważ jednak kilka państw członkowskich nie przedłożyło jeszcze pełnych informacji na temat procesu identyfikacji, Komisja musiała przesunąć swoje sprawozdanie w czasie.

Termin transpozycji do prawa krajowego dyrektywy o ochronie danych w sprawach karnych upłynął w dniu 6 maja 2018 r. Do tej pory 20 państw członkowskich zgłosiło Komisji pełną transpozycję. Siedem państw członkowskich nadal nie zgłosiło przyjęcia krajowych środków w pełni transponujących dyrektywę, pomimo wszczętych w dniu 19 lipca 2018 r. przez Komisję postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego.

Termin wdrożenia unijnej dyrektywy w sprawie danych dotyczących przelotu pasażera upłynął w dniu 25 maja 2018 r. Do tej pory 25 państw członkowskich zgłosiło Komisji pełną transpozycję. Pomimo wszczętych w dniu 19 lipca 2018 r. postępowań w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego w dwóch państwach członkowskich pełna transpozycja nadal nie została przeprowadzona. Równocześnie Komisja w dalszym ciągu wspiera wszystkie państwa członkowskie w działaniach zmierzających do ukończenia tworzenia ich systemów zarządzania danymi dotyczącymi przelotu pasażera, między innymi poprzez ułatwianie wymiany informacji i najlepszych praktyk.

Pakiet zawiera ocenę potencjalnych połączeń między krajowymi scentralizowanymi rejestrami rachunków bankowych i systemów wyszukiwania danych w UE. Takie scentralizowane krajowe systemy umożliwiają identyfikację każdej osoby fizycznej lub prawnej posiadającej lub kontrolującej rachunki płatnicze, rachunki bankowe i skrytki depozytowe – taka informacja ma często kluczowe znaczenie dla właściwych organów w walce z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. Piąta dyrektywa w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy nakłada na państwa członkowskie obowiązek ustanowienia takich scentralizowanych systemów i zapewnienia bezpośredniego dostępu do nich swoim krajowym jednostkom analityki finansowej. Niedawno przyjęte przepisy mające na celu ułatwienie wykorzystywania informacji finansowych do zwalczania poważnych przestępstw zapewniają wyznaczonym organom ścigania i biurom ds. odzyskiwania mienia bezpośredni dostęp do ich odpowiednich krajowych scentralizowanych rejestrów rachunków bankowych. W oparciu o to, zgodnie z wymogami dyrektywy w sprawie przeciwdziałania praniu pieniędzy, sprawozdanie zawiera ocenę różnych rozwiązań informatycznych na szczeblu UE, które już funkcjonują lub są opracowywane, które mogą posłużyć jako model możliwego połączenia krajowych scentralizowanych systemów. Biorąc pod uwagę, że przyszła ogólnoeuropejska sieć połączeń między scentralizowanymi mechanizmami przyspieszyłaby dostęp do informacji finansowych i ułatwiłaby współpracę transgraniczną między właściwymi organami, Komisja zamierza przeprowadzić dalsze konsultacje z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, rządami oraz jednostkami analityki finansowej, organami ścigania i biurami ds. odzyskiwania mienia jako potencjalnymi „użytkownikami końcowymi” ewentualnego systemu wzajemnych połączeń.

Ochrona procesów demokratycznych i instytucji przed dezinformacją i związanymi z nią zakłóceniami jest poważnym wyzwaniem dla społeczeństw na całym świecie. Aby rozwiązać ten problem, UE wprowadziła solidne ramy skoordynowanych działań przeciwko dezinformacji, z pełnym poszanowaniem wartości europejskich i praw podstawowych. Jak stwierdzono we wspólnym komunikacie z dnia 14 czerwca 2019 r. w sprawie realizacji planu działania przeciwko dezinformacji, prace nad kilkoma uzupełniającymi się elementami pomogły zawęzić pole działania dla dezinformacji i zachować integralność wyborów do Parlamentu Europejskiego

Rada Europejska, w swoich konkluzjach z 21 czerwca 2019 r., z zadowoleniem przyjęła zamiar Komisji przeprowadzenia dogłębnej oceny realizacji zobowiązań podjętych przez platformy internetowe i innych sygnatariuszy na mocy kodeksu postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji i wezwała Komisję oraz Wysoką Przedstawiciel Unii Europejskiej do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa, aby w sposób ciągły oceniały i odpowiednio reagowały na „zmieniający się charakter zagrożeń, a także rosnące ryzyko złośliwych ingerencji i manipulacji w internecie, związane z rozwojem sztucznej inteligencji i technik gromadzenia informacji”.

Komisja i Wysoka Przedstawiciel będą kontynuować prace w tej dziedzinie zgodnie z konkluzjami Rady Europejskiej. W marcu 2019 r. Komisja i Wysoka Przedstawiciel utworzyły system wczesnego ostrzegania między instytucjami UE a państwami członkowskimi w celu ułatwienia wymiany informacji na temat kampanii dezinformacyjnych oraz koordynacji działań. Pierwsze spotkanie pomiędzy punktami kontaktowymi państw członkowskich po wyborach do Parlamentu Europejskiego odbyło się w Tallinie w dniach 3–4 czerwca 2019 r. W celu dalszego wzmocnienia systemu wczesnego ostrzegania Wysoka Przedstawiciel i Komisja, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, dokonają jesienią 2019 r. przeglądu funkcjonowania systemu wczesnego ostrzegania. Opracują one również wspólne metody analizy i reagowania na kampanie dezinformacyjne, a także wzmocnią partnerstwa z partnerami międzynarodowymi, takimi jak G7 i NATO.

Trwają również prace w ramach Europejskiej Sieci Współpracy w zakresie Wyborów, która w dniu 7 czerwca 2019 r. odbyła pierwsze posiedzenie w celu podsumowania wyborów do Parlamentu Europejskiego. Przemyślenia te, wraz z dalszymi informacjami od właściwych organów krajowych, partii politycznych i platform internetowych, przyczynią się do sporządzenia kompleksowego sprawozdania Komisji na temat wyborów do Parlamentu Europejskiego, które ma zostać przyjęte w październiku 2019 r. Państwa członkowskie wykorzystywały tę sieć w odniesieniu do innych wyborów niż do Parlamentu Europejskiego, co podkreśla jej szerszą przydatność do zapewnienia integralności demokracji w UE.

Komisja będzie również nadal monitorować i wspierać realizację zobowiązań podjętych przez platformy w kodeksie postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji.

Sprawozdania przedstawione przez Google, Twitter i Facebook w ramach kodeksu postępowania pokazują, że wszystkie platformy podjęły przed wyborami do Parlamentu Europejskiego działania, dokonując oznakowania reklam politycznych i udostępniając je publicznie za pośrednictwem przeszukiwalnych bibliotek reklamowych. Jednocześnie istnieją możliwości poprawy wskazane przez Europejską Grupę Regulatorów Audiowizualnych Usług Medialnych. W szczególności nadal brakuje dostępu do szczegółowych surowych danych niezbędnych do kompleksowego monitorowania. Ponadto platformy powinny zapewnić środowiskom badawczym rzeczywisty dostęp do danych zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych. Jeszcze w tym roku Komisja przeprowadzi kompleksową ocenę realizacji wszystkich zobowiązań wynikających z kodeksu postępowania w jego początkowym okresie trwającym 12 miesięcy. Na tej podstawie Komisja może rozważyć podjęcie dalszych działań, w tym o charakterze regulacyjnym, w celu poprawy długoterminowego reagowania UE na dezinformację.

3. Gotowość i ochrona

Wzmocnienie obrony i budowanie odporności na zagrożenia bezpieczeństwa to ważny aspekt działań na rzecz rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa. Obejmuje to wsparcie udzielane przez Komisję państwom członkowskim i władzom lokalnym w celu ochrony przestrzeni publicznej, jak również udzielane państwom członkowskim wsparcie w zakresie wzmocnienia gotowości na chemiczne, biologiczne, radiologiczne i jądrowe zagrożenia dla bezpieczeństwa, m.in. wdrożenia dwóch planów działań w tej dziedzinie i analizy potrzeb w zakresie potencjału reagowania, który ma zostać stworzony w ramach rescEU. Jeśli chodzi o zmieniające się zagrożenia chemiczne , Komisja we współpracy z państwami członkowskimi i w porozumieniu z partnerami międzynarodowymi opracowała wykaz substancji chemicznych stanowiących największe zagrożenie w przypadku wykorzystania do celów terrorystycznych. Wykaz UE stanowi podstawę dalszych prac mających na celu ograniczenie dostępności tych chemikaliów oraz współpracę z producentami w zakresie poprawy zdolności wykrywania.

Technologie w zakresie bezzałogowych statków powietrznych umożliwiają prowadzenie szerokiego zakresu możliwych operacji. W związku z szybkim rozwojem w ostatnich latach rynku systemów bezzałogowych statków powietrznych do celów wojskowych, cywilnych, handlowych i hobbystycznych, drony stanowią szansę, ale także coraz większe zagrożenie bezpieczeństwa dla infrastruktury krytycznej (w tym lotnictwa), przestrzeni publicznej i organizowanych imprez, podatnych na zagrożenia miejsc i osób fizycznych. W Europie wykorzystywano już drony do zakłócania operacji lotniczych i operacji egzekwowania prawa, do kontroli krytycznej infrastruktury oraz do przemytu do więzień oraz przez granice.

Komisja wspiera państwa członkowskie w przeciwdziałaniu rosnącemu zagrożeniu stwarzanemu przez drony dla obywateli i krytycznych funkcji społecznych, bez rezygnowania z ich praktycznego wykorzystywania, np. w operacjach reagowania kryzysowego. Komisja przyjęła niedawno wspólne ogólnounijne przepisy w sprawie bezpiecznego stosowania dronów w celu zmniejszenia ryzyka związanego z ich użyciem w złych zamiarach. Zasady te obejmują przepisy wymagające rejestracji operatorów i umożliwiające identyfikację na odległość. Ponadto Komisja wspiera państwa członkowskie, monitorując tendencje w zakresie zagrożenia stwarzanego przez drony, finansując odpowiednie projekty badawcze i środki budowania zdolności, oraz ułatwiając wymianę między państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi stronami. W celu zwiększenia tego wsparcia Komisja zorganizuje w dniu 17 października 2019 r. międzynarodową konferencję wysokiego szczebla poświęconą przeciwdziałaniu zagrożeniom stwarzanym przez drony.

Odpowiadając na potrzebę zajęcia szerszego stanowiska w sprawie polityki UE dotyczącej ochrony infrastruktury krytycznej, w dniu 23 lipca 2019 r. Komisja przedstawiła ocenę europejskiej dyrektywy w sprawie ochrony infrastruktury krytycznej , jako ram prawnych dla rozpoznawania i wyznaczania europejskiej infrastruktury krytycznej oraz oceny potrzeb w zakresie poprawy jej ochrony. W ocenie stwierdzono, że kontekst, w którym funkcjonują infrastruktury krytyczne w Europie, znacznie się zmienił od czasu wejścia w życie dyrektywy, w tym nastąpiły zmiany legislacyjne w sektorach szczególnie objętych dyrektywą, takich jak energetyka, oraz że przepisy dyrektywy są tylko częściowo adekwatne ze względu na zmiany sytuacji ogólnej. Jednocześnie państwa członkowskie nadal wspierają politykę UE w zakresie ochrony infrastruktury krytycznej, pod warunkiem że jest zgodna z zasadą pomocniczości i stanowi wartość dodaną.

4. Wymiar zewnętrzny

Ze względu na transgraniczny i globalny charakter większości zagrożeń dla bezpieczeństwa, przed którymi stoi Unia, współpraca z organizacjami międzynarodowymi i krajami partnerskimi spoza UE stanowi integralną część działań na rzecz rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa.

Wykorzystanie korzyści wynikających ze współpracy wielostronnej stanowi integralną część tych działań i obejmuje współpracę między UE a ONZ, co zostało niedawno wzmocnione podpisaniem w Nowym Jorku w dniu 24 kwietnia 2019 r. ram w sprawie zwalczania terroryzmu między ONZ a UE, przy okazji drugiego dialogu politycznego na wysokim szczeblu w sprawie zwalczania terroryzmu. Ramy te propagują współpracę w zakresie budowania zdolności w celu zwalczania terroryzmu oraz zapobiegania i przeciwdziałania brutalnemu ekstremizmowi w Afryce, na Bliskim Wschodzie i w Azji. Wyznaczają one priorytety i obszary współpracy ONZ-UE do roku 2020.

Współpraca w zakresie bezpieczeństwa z Bałkanami Zachodnimi jest szczególnym priorytetem regionalnym i realizuje szereg priorytetowych działań związanych z bezpieczeństwem określonych w strategii dla Bałkanów Zachodnich z 2018 r.. W tym celu w dniu 4 kwietnia 2019 r. Komisja zorganizowała pierwsze posiedzenie międzyagencyjnej grupy zadaniowej ds. Bałkanów Zachodnich, na którym przedstawiciele siedmiu agencji UE dzielili się swoimi doświadczeniami i zacieśnili współpracę operacyjną z partnerami w regionie, w tym w zwalczaniu przestępczości zorganizowanej, terroryzmu, broni palnej, narkotyków, przemytu migrantów i handlu ludźmi. Rozpoczęto badania hybrydowe zagrożeń z udziałem wszystkich sześciu krajów Bałkanów Zachodnich. Kolejnym konkretnym przykładem współpracy z tym regionem jest umowa o statusie Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej zawarta między UE a Albanią, która weszła w życie w dniu 1 maja 2019 r., po czym szybko wysłano zespoły Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej na granicę z Grecją. Jest to pierwsze takie porozumienie z państwem trzecim i rozmieszczenie europejskich zespołów w państwie trzecim. Podobne umowy powinny zostać wkrótce podpisane z innymi krajami regionu.

Ponadto w lipcu 2019 r. oddelegowano do Albanii oficera łącznikowego Europolu w celu dalszego wspierania władz albańskich w ich wysiłkach na rzecz zapobiegania przestępczości zorganizowanej i jej zwalczania. Aby zintensyfikować walkę z nielegalnym handlem bronią palną, w dniu 27 czerwca 2019 r. Komisja przedstawiła ocenę planu działania na lata 2015–2019 w zakresie zwalczania handlu bronią między UE a południowo-wschodnim regionem Europy. Ocena pokazuje wartość dodaną współpracy, ale podkreśla się w niej, że nadal konieczne są dalsze wysiłki, np. poprzez wprowadzenie skutecznych krajowych ośrodków koordynacji w dziedzinie broni palnej lub poprzez harmonizację zbierania informacji i zgłaszania przypadków konfiskaty broni palnej.

UE przyznaje równie wysoki priorytet rozwijaniu współpracy z państwami Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej w dziedzinie bezpieczeństwa. UE zainicjowała dialog dotyczący bezpieczeństwa z Tunezją i Algierią. UE i Tunezja odbyły w dniu 12 czerwca w Tunisie 3. dialog na temat bezpieczeństwa i walki z terroryzmem, natomiast w dniu 12 listopada 2018 r. w Algierze odbył się 2. dialog w sprawie bezpieczeństwa i walki z terroryzmem UE–Algieria. W następstwie niedawnego posiedzenia Rady Stowarzyszenia z dnia 27 czerwca, w którym UE i Maroko uznały znaczenie pogłębienia współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa, prowadzone są rozmowy mające na celu zainicjowanie zorganizowanego dialogu w sprawie bezpieczeństwa z Marokiem. Równolegle prowadzone są rozmowy mające na celu rozwinięcie zorganizowanego dialogu w sprawie bezpieczeństwa z Egiptem, co zostało również potwierdzone na ostatnim spotkaniu urzędników wyższego szczebla między UE a Egiptem, które odbyło się w dniu 10 lipca w Kairze.

Na mocy mandatu Rady Komisja rozpoczęła nieformalne rozmowy z większością krajów Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej w celu rozpoczęcia formalnych negocjacji w sprawie międzynarodowej umowy o wymianie danych osobowych między Agencją Unii Europejskiej ds. Współpracy Organów Ścigania (Europol) i odpowiednimi właściwymi organami w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej w celu zwalczania poważnej przestępczości i terroryzmu. W tym kontekście Komisja promuje również zawieranie porozumień roboczych bezpośrednio między Europolem a organami partnerskimi w krajach Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej, aby zapewnić formalne ramy regularnej współpracy na szczeblu strategicznym.

UE i Stany Zjednoczone są bliskimi i strategicznymi partnerami w stawianiu czoła wspólnym zagrożeniom i w zwiększaniu bezpieczeństwa. Na posiedzeniu ministrów sprawiedliwości i spraw wewnętrznych w dniu 19 czerwca 2019 r. UE i Stany Zjednoczone potwierdziły, że zwalczanie terroryzmu jest jednym z ich głównych priorytetów. Jeżeli chodzi o umowę w sprawie danych dotyczących przelotu pasażera między UE a USA , obie strony ponownie podkreśliły znaczenie tej umowy i zobowiązały się do rozpoczęcia we wrześniu 2019 r. wspólnej oceny jej wdrożenia, zgodnie z postanowieniami umowy. Obie strony zobowiązały się również do wzmożenia wspólnych wysiłków w walce z terroryzmem, w tym poprzez rozszerzenie do celów dochodzenia i ścigania wymiany informacji zgromadzonych w strefach operacyjnych.