UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Od 2009 r. Komisja dąży do ograniczenia fragmentacji rynku interfejsów ładowania telefonów komórkowych i podobnych urządzeń. Takie inicjatywy przynoszą jednak jedynie skutek w postaci dobrowolnych programów, które nie są prawnie wiążące, a zatem nie zapewniają spójnego i jednolitego stosowania.

W czerwcu 2009 r., w następstwie przedstawienia przez Komisję wniosku najwięksi producenci telefonów komórkowych zgodzili się podpisać protokół ustaleń dotyczący harmonizacji ładowarek telefonów komórkowych z funkcją transmisji danych sprzedawanych w UE. Sygnatariusze zgodzili się na opracowanie uniwersalnej specyfikacji opartej na interfejsie USB 2.0 micro-B, co umożliwiłoby pełną kompatybilność ładowania wprowadzanych do obrotu telefonów komórkowych.

Protokół ustaleń przyczynił się do ograniczenia fragmentacji rynku i niemal ogólnoświatowego ujednolicenia. Jego wdrożenie doprowadziło do skutecznego zmniejszenia liczby rozwiązań w zakresie ładowania telefonów komórkowych z 30 do zaledwie trzech. W protokole ustaleń dopuszczono jednak stosowanie własnych interfejsów ładowania, a jedno z takich rozwiązań nadal było (i jest) wykorzystywane przez dużego producenta telefonów komórkowych, co uniemożliwia osiągnięcie pełnej interoperacyjności. Ponadto w protokole ustaleń nie podniesiono kwestii środowiskowych związanych z kontynuacją stosowania tych różnych interfejsów ładowania i protokołów komunikacyjnych w zakresie ładowania.

Zgodnie z oczekiwaniami, jeżeli UE nie podjęłaby działań, taka fragmentacja rynku interfejsów ładowania i protokołów komunikacyjnych w zakresie ładowania utrzymałaby się, tak jak jej wpływ na środowisko.

Od czasu wygaśnięcia protokołu ustaleń w 2014 r. (po dwóch pismach w sprawie przedłużenia jego obowiązywania) Komisja Europejska próbuje wspierać przyjęcie nowego dobrowolnego porozumienia. W marcu 2018 r., po kilku turach rozmów między odpowiednimi producentami i wymian opinii z udziałem Komisji branża zaproponowała nowy protokół ustaleń dotyczący przyszłego uniwersalnego rozwiązania w zakresie ładowania smartfonów. Komisja nie uznała jednak, aby nowy protokół ustaleń był zadowalający, ponieważ nie jest on zgodny z unijnymi celami dotyczącymi harmonizacji, polegającymi na dążeniu do ograniczenia fragmentacji rozwiązań w zakresie ładowania (zarówno interfejsów ładowania, jak i protokołów komunikacyjnych w zakresie ładowania) telefonów komórkowych i podobnych urządzeń radiowych. W proponowanym nowym protokole ustaleń nadal dopuszczano rozwiązania własne (złącza właściwe dla danego dostawcy), czego Komisja nie uważa już za uzasadnione, biorąc pod uwagę zalety techniczne związane z wprowadzeniem interfejsu USB typu C.

W tym kontekście w 2018 r. Komisja zainicjowała ocenę skutków dotyczącą ewentualnego wniosku mającego na celu wdrożenie uniwersalnego rozwiązania w zakresie ładowania telefonów komórkowych (a potencjalnie również urządzeń radiowych należących do innych, podobnych kategorii lub klas). Chociaż pierwotnym celem tej inicjatywy była poprawa wygody konsumenta, w wyniku badania ustalono, że narzucenie uniwersalnego interfejsu ładowania i uniwersalnego protokołu komunikacyjnego w zakresie ładowania po stronie urządzeń radiowych (smartfonów, ale potencjalnie także tabletów, aparatów, czytników itp.) przy jednoczesnym zachęceniu do rozdzielenia lub wymuszeniu go (tj. dostarczania użytkownikowi końcowemu urządzenia radiowego bez urządzenia ładującego), byłoby korzystne dla konsumentów i ograniczyłoby ilość odpadów elektronicznych. Stwierdzono, że sama harmonizacja interfejsów ładowania (w przypadku urządzeń radiowych ładowanych za pomocą ładowania przewodowego tym interfejsem jest gniazdo ładowania) nie zapewniłaby pełnej interoperacyjności ładowania. W rzeczywistości występują różne protokoły komunikacyjne w zakresie ładowania i – w przypadku zastosowania urządzenia ładującego innej marki – nie wszystkie z nich zapewniają taką samą wydajność ładowania. Co więcej, na podstawie badania stwierdzono, że posiadanie uniwersalnego urządzenia ładującego dla różnych rodzajów urządzeń radiowych prawdopodobnie zwiększyłoby ogólną wygodę konsumentów. W kontekście ładowania bezprzewodowego (tj., ogólnie rzecz biorąc, technologii ładowania innej niż ładowanie przewodowe) w badaniu stwierdzono, że jeżeli miałoby dojść do jakiegokolwiek przełomu w technologii ładowania bezprzewodowego, mogłoby to podważyć przesłanki do stosowania uniwersalnego rozwiązania w zakresie złączy, ponieważ istotnie ograniczyłoby ogólne znaczenie przewodowych rozwiązań w zakresie ładowania. W świetle tych wniosków w październiku 2020 r. Komisja rozpoczęła dwa badania uzupełniające dotyczące oddzielenia telefonów komórkowych i podobnych przenośnych urządzeń elektronicznych od bezprzewodowych technologii ładowania, aby wzmocnić bazę dowodową wniosku.

W styczniu 2020 r. Parlament Europejski przyjął rezolucję, w której wezwał do pilnego przyjęcia normy dotyczącej uniwersalnej ładowarki do telefonów komórkowych w celu uniknięcia dalszej fragmentacji rynku wewnętrznego. W szczególności w rezolucji wezwano Komisję, aby w razie potrzeby przyjęła środek ustawodawczy w celu wprowadzenia uniwersalnej ładowarki. Ponaglono także Komisję, żeby zapewniła, aby konsumenci nie musieli już kupować nowych ładowarek z każdym nowym urządzeniem radiowym, i wraz z uniwersalnym rozwiązaniem w zakresie ładowania wprowadziła środki na rzecz rozdzielenia (polegające na dostarczaniu użytkownikowi końcowemu urządzenia radiowego bez urządzenia ładującego), ponieważ w przeciwnym razie nie uda się osiągnąć celu, jakim jest zmniejszenie liczby produkowanych co roku urządzeń ładujących, a co za tym idzie ograniczenia ilości odpadów elektronicznych.