Decyzja w sprawie siedziby Sekretariatu stanowi w rzeczy samej pierwszy istotny krok ku skutecznemu wdrożeniu traktatu. Sekretariat będzie odgrywał kluczową rolę we wspieraniu wdrażania traktatu, istotne jest zatem, by wkrótce zaczął działać w pełnym zakresie. W następstwie wstępnego porozumienia politycznego wszystkich partnerów w regionie, oraz pod warunkiem uzyskania zgody Unii Europejskiej, Rada Ministerialna prawdopodobnie osiągnie wymagany konsensus dotyczący wyboru Belgradu jako siedziby Sekretariatu, zgodnie z art. 21 lit. d) traktatu.

Wnioskuje się o poparcie wyboru Belgradu jako siedziby Stałego Sekretariatu. Wybór ten cieszy się szerokim poparciem wśród Stron z Europy Południowo-Wschodniej, a fakt, że miasto to znajduje się na terytorium jednej z tych Stron, może ułatwić pomyślne wdrożenie traktatu.

W tym względzie należy przypomnieć, że traktat stanowi jeden z elementów mogących przyczynić się do wzmocnienia współpracy regionalnej w obrębie Bałkanów Zachodnich, jak wyjaśniono we wniosku Komisji dotyczącym decyzji Rady w sprawie podpisania traktatu [COM(2017) 324 final, sekcja „Kontekst ogólny”].

Zgodnie z art. 21 lit. d) traktatu Rada Ministerialna podejmuje decyzję w sprawie siedziby Sekretariatu na zasadzie konsensusu. Unia jest stroną traktatu, stanowisko Unii jest zatem niezbędne.

4.PODSTAWA PRAWNA

4.1Proceduralna podstawa prawna

4.1.1 Zasady

W art. 218 ust. 9 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) przewidziano przyjmowanie przez Radę decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Pojęcie „akty mające skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na mocy prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”.

4.1.2 Zastosowanie w niniejszej sprawie

Rada Ministerialna jest organem utworzonym przez umowę, a mianowicie Traktat ustanawiający Wspólnotę Transportową.

Akt, który Rada Ministerialna ma przyjąć, stanowi akt mający skutki prawne. Planowany akt będzie wiążący na mocy przepisów prawa międzynarodowego zgodnie z art. 21 lit. d) traktatu.

Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych odnośnej umowy.

W związku tym proceduralną podstawę prawną wnioskowanej decyzji stanowi art. 218 ust. 9 TFUE.

4.2Materialna podstawa prawna

4.2.1.Zasady

Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma zostać zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie charakter pomocniczy, decyzja przyjęta na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy.

Jeżeli planowany akt ma jednocześnie wiele celów lub elementów składowych, które są nierozłącznie ze sobą związane, a żaden nie ma charakteru pomocniczego w stosunku do pozostałych, materialna podstawa prawna decyzji przyjętej na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE musi – na zasadzie wyjątku – obejmować różne, odpowiadające tym celom i elementom podstawy prawne.

4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie

Planowany akt dotyczący siedziby Sekretariatu ma charakter organizacyjny i jako taki jest niezbędny do właściwego funkcjonowania traktatu. Sam traktat służy realizacji różnych celów i zawiera elementy składowe z obszarów transportu drogowego, kolejowego i wodnego śródlądowego, to jest rodzajów transportu objętych art. 91 TFUE, jak również z obszaru transportu morskiego, to jest rodzaju transportu objętego art. 100 ust. 2 TFUE. Ze względu na swój horyzontalny charakter planowany akt dotyczy wszystkich tych elementów. Wszystkie te elementy są ze sobą nierozerwalnie związane, a żaden z nich nie ma charakteru pomocniczego w stosunku do pozostałych.