[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 31.8.2010

KOM(2010) 449 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

Sprawozdanie w sprawie sytuacji finansowej w latach 2006-2008 wspólnotowego systemu ubezpieczenia na wypadek bezrobocia byłych pracowników zatrudnionych na czas określony i personelu kontraktowego, którzy stali się bezrobotni w momencie zakończenia służby w instytucji Unii Europejskiej

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY

Sprawozdanie w sprawie sytuacji finansowej w latach 2006-2008 wspólnotowego systemu ubezpieczenia na wypadek bezrobocia byłych pracowników zatrudnionych na czas określony i personelu kontraktowego, którzy stali się bezrobotni w momencie zakończenia służby w instytucji Unii Europejskiej

STRESZCZENIE

Art. 28a ust. 11 i art. 96 ust. 11 warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich - WZIP - stanowią, że w dwuletnich odstępach czasowych Komisja przedstawia Radzie sprawozdanie z sytuacji finansowej wspólnotowego systemu ubezpieczenia na wypadek bezrobocia i Specjalnego Funduszu dla Bezrobotnych. Niniejsze sprawozdanie przedstawia sytuację w latach 2006-2008, ale w celu zapewnienia porównywalności z poprzednim sprawozdaniem regularnie przytacza się dane z 2005 r.

Obecna sytuacja finansowa Funduszu dla Bezrobotnych jest satysfakcjonująca z punktu widzenia rachunkowości, ponieważ skumulowane kapitały rezerwowe wzrosły z 9 205 000 EUR na koniec 2005 r. do 16 160 000 EUR na koniec 2008 r.

Tymczasem nowe WZIP, które weszły w życie z dniem 1 maja 2004 r. wraz ze stworzeniem statusu personelu kontraktowego, znacznie zmieniły zasady wkładu do funduszu, populację nim objętą oraz kryteria kwalifikowalności. Wynika z tego, że w latach 2005-2008 system znajdował się w fazie przejściowej i że nie wydaje się, aby na koniec tego okresu osiągnął stały poziom operacyjny, w szczególności jeśli chodzi o zmianę liczby przyszłych beneficjentów. Należy zatem prowadzić stały monitoring.

W związku z powstaniem statusu personelu kontraktowego i zwiększeniem liczby agencji europejskich składki na rzecz Funduszu dla Bezrobotnych i wypłaty z tego funduszu wzrosły dwukrotnie w 2008 r. w porównaniu z rokiem 2005. Dochody wzrosły znacząco w 2006 r., a następnie w latach 2007 i 2008 wzrastały bardziej stopniowo. Natomiast wydatki wzrosły w szczególności w latach 2007 i 2008. Rozbieżność ta spowodowała zwiększenie nadwyżki rocznej z 755 000 EUR w 2005 r. do 3 410 000 EUR w 2006 r. i 2 275 000 EUR w 2007 r.; nadwyżka przekształciła się następnie w 2008 r. w deficyt wynoszący 330 000 EUR.

RAMY PRAWNE

Opis systemu

Wejście w życie z dniem 1 maja 2004 r. nowego regulaminu pracowniczego zakończyło funkcjonowanie dawnego systemu obowiązującego od 1985 r. do kwietnia 2004 r.

Przewidywał on ubezpieczenie na wypadek bezrobocia dla pracowników zatrudnionych na czas określony (AT) po zakończeniu służby. Wspólnotowy zasiłek dla bezrobotnych ma charakter uzupełniający w stosunku do krajowych świadczeń społecznych, o które może ubiegać się były pracownik. Pracownicy zatrudnieni na czas określony, którzy przepracowali co najmniej 6 miesięcy, są uprawnieni do zasiłku przez okres 24 miesięcy. Określono maksymalny i minimalny poziom uzupełniającego wspólnotowego zasiłku dla bezrobotnych. Kwoty te nie były nigdy dostosowywane. Za objęcie wspólnotowym systemem ubezpieczenia zdrowotnego (5,1 % podstawowego wynagrodzenia referencyjnego dla bezrobotnych) odpowiada fundusz dla bezrobotnych.

Na wniosek AT, dawny system obowiązuje podczas okresu przejściowego w przypadku osób już bezrobotnych i umów zawartych przed dniem 1 maja 2004 r., które wygasły po tym terminie.

Nowy system – obowiązujący od maja 2004 r. – przewiduje również ubezpieczenie na wypadek bezrobocia dla nowej kategorii pracowników – personelu kontraktowego (AC).

Obecnie okres, w którym byłemu pracownikowi przysługuje prawo do pobierania zasiłku dla bezrobotnych nie może jednak przekraczać jednej trzeciej okresu przepracowanego jako AT lub AC i nie może być dłuższy niż 36 miesięcy. Maksymalny poziom zasiłku (mający zastosowanie wyłącznie od siódmego miesiąca bezrobocia), a w przypadku AT – minimalny poziom zasiłku zostały dostosowane. Maksymalny i minimalny poziom zasiłku istnieje również w przypadku AC, ale różni się on od poziomów dla AT. Będą one dostosowywane co roku (por. dostosowanie wynagrodzeń).

Podstawa prawna

- Artykuł 28a warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich (WZIP), wprowadzony na mocy art. 33 rozporządzenia Rady nr 2799/85 z dnia 27 września 1985 r. (Dz.U. L 265 z 8.10.1985), zmieniony rozporządzeniem Rady nr 723/2004 z dnia 22 marca 2004 r. (Dz.U. L 124 z 27.4.2004).

- Rozporządzenie Komisji nr 91/88 z dnia 13 stycznia 1988 r. ustanawiające przepisy wykonawcze do art. 28a warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 11 z 15.1.1989).

- Zasady Komisji z dnia 14 lipca 1988 r., za wspólnym porozumieniem stwierdzonym przez prezesa Trybunału Sprawiedliwości dnia 4 lipca 1989 r., określające szczegółowe zasady stosowania przepisów dotyczących przyznawania zasiłków dla bezrobotnych pracownikom zatrudnionym na czas określony na mocy art. 28a ust. 10 Warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich.

- Art. 96 i art. 5 załącznika do warunków zatrudnienia innych pracowników Wspólnot Europejskich (WZIP), wprowadzone na mocy rozporządzenia Rady nr 723/2004 z dnia 22 marca 2004 r. (Dz.U. L 124 z 27.4.2004).

- Coroczne rozporządzenia w sprawie dostosowania wynagrodzeń, emerytur i innych świadczeń.

SYTUACJA FINANSOWA FUNDUSZU DLA BEZROBOTNYCH

Sytuację funduszu dla bezrobotnych przedstawiono poniżej na dwa różne sposoby. W pierwszym punkcie („Stan księgowy”) dane przedstawiono w takiej formie, w jakiej znajdują się w księgach rachunkowych: operację finansową przypisano do roku, w którym zapisano ją w księgach rachunkowych („Stan księgowy”). Niektóre dochody i wydatki odnoszą się jednak do operacji, które pochodzą z roku poprzedzającego zapis. W drugim punkcie („Sytuacja finansowa”) dane liczbowe przedstawiono zgodnie z zasadą rachunkowości memoriałowej. Zgodnie z tą zasadą poszczególne zapisy należy przypisać do roku, z którego pochodzą operacje.

Stan księgowy: wyniki bieżące i saldo skumulowane w latach 2005-2008

Tabela 1 przedstawia zestawienie dochodów i wydatków zapisanych w księgach oraz wynikające z nich saldo bieżące.

Kwoty ujęte w pozycji „zasiłki dla bezrobotnych” obejmują zasadniczo podstawowy zasiłek dla bezrobotnych, wszystkie dodatki rodzinne i kwoty wynikające z zastosowania wskaźnika korygującego (wyłącznie w przypadku starego systemu). Potrąca się wszelkie świadczenia społeczne z krajowego systemu ubezpieczeniowego (zasiłki dla bezrobotnych, dodatki rodzinne, świadczenia chorobowe, świadczenia macierzyńskie, itp.).

Składki na wspólny program ubezpieczeń chorobowych (JSIS) są pokrywane w całości ze wspólnotowego systemu ubezpieczeń na wypadek bezrobocia (5,1 % podstawowego wynagrodzenia referencyjnego dla bezrobotnych). Od wspólnotowego zasiłku dla bezrobotnych nie odlicza się składek pracowników na wspólny program ubezpieczeń chorobowych.

[pic]

Fundusz dla bezrobotnych stosuje dwa instrumenty zarządzania wydatkami i dochodami: rachunek bieżący dla celów poboru dochodów i płatności zasiłków oraz szereg lokat terminowych dla celów inwestowania nadwyżek zgromadzonych na rachunku bieżącym.

Tabela 2 przedstawia w pierwszej części operacje na rachunku bieżącym, a w drugiej części wyniki osiągnięte na lokatach terminowych oraz przesunięcia między omawianymi dwoma rachunkami. Część trzecia przedstawia skumulowane nadwyżki skonsolidowane na przedmiotowych dwóch rachunkach.

[pic]

W 2006 r. nadwyżka wzrosła o 40 %, a w 2007 r. o 23 %; w 2008 r. zmalała o 1 %. Dzięki skumulowanej nadwyżce w wysokości blisko 16,2 mln EUR w 2008 r., obecna sytuacja finansowa Funduszu dla Bezrobotnych jest satysfakcjonująca z punktu widzenia rachunkowości.

Tabela 3 i wykres 1 ujmują również skumulowane salda pięcioletnie wspomniane w poprzednim sprawozdaniu i przedstawiają w ten sposób długoterminową ewolucję salda skumulowanego (1985-2008).

[pic]

[pic]

Sytuacja finansowa: wyniki bieżące w latach 2005-2008

Niektóre dochody pobrane i zapisane w księgach na początku roku N stanowią obniżenia wynagrodzeń na koniec roku N-1, niektóre płatności zasiłków dla bezrobotnych dokonane i zapisane na początku roku N obejmują okresy bezrobocia z końca roku N-1. Przy zastosowaniu zasady rachunkowości memoriałowej, przedmiotowe zapisy księgowe powinno się zaliczyć na poczet roku obrotowego N-1.

Tabela 4 i wykres 2 przedstawiają dochody i wydatki według tej koncepcji i pokazują w ten sposób roczną sytuację „finansową” dochodów i wydatków funduszu dla bezrobotnych.

[pic]

[pic]

W porównaniu z poprzednim rokiem w 2006 r. dochody znacznie wzrosły (36 %) i wzrastały nadal w latach 2007 (15 %) i 2008 (12 %). W 2006 r. wydatki zmalały (-5 %), natomiast znacznie wzrosły w latach 2007 (45 %) i 2008 (48 %). Z różnicy między dochodami i wydatkami wynikają istotne nadwyżki w latach 2006 i 2007, a w 2008 r. niewielki deficyt. Rekompensują go odsetki od ulokowanych środków. Wykres 3 przedstawia bieżące saldo oraz odsetki za lata 2005-2008.

[pic]Zmianę dochodów i wydatków można wytłumaczyć głównie stworzeniem nowych agencji i wprowadzeniem od 2004 r. nowej kategorii personelu: personelu kontraktowego zatrudnionego na czas określony (maksymalnie trzy lata). Zatrudnienie personelu kontraktowego w latach 2004-2007 przełożyło się na zwiększenie dochodów, nie mając bezpośredniego wpływu na wydatki, podczas gdy pierwsze wygaśnięcia umów i powstanie praw do zasiłku dla bezrobotnych spowodowały znaczny wzrost wydatków od 2007 r.

Sytuacja finansowa: rozbicie wydatków i dochodów na poszczególne instytucje i dla ogółu agencji w latach 2005-2008

Tabela 5 przedstawia rozbicie wydatków i dochodów na poszczególne instytucje i dla ogółu agencji.

W części pierwszej przedstawiono wartości bezwzględne, w części drugiej wartości procentowe dla każdej instytucji i dla ogółu agencji w stosunku do całkowitej wartości wydatków i dochodów.

[pic]