KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 25.5.2016 COM(2016) 283 final 2016/0148(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SWD(2016) 164 final}

{SWD(2016) 165 final}



UZASADNIENIE Artykuł 21a rozporządzenia nr 2006/2004 w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów”) stanowi, że Komisja ocenia skuteczność i mechanizmy operacyjne tego rozporządzenia oraz dogłębnie analizuje możliwość włączenia do załącznika do tego rozporządzenia dodatkowych przepisów prawnych, które chronią interesy konsumentów. W następstwie tej oceny Komisja w stosownych przypadkach sporządza wniosek ustawodawczy w sprawie zmiany rozporządzenia. Komisja rozpoczęła prace w 2012 r. od przygotowania zewnętrznej oceny funkcjonowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Następnie odbyły się konsultacje społeczne (w latach 2013–2014) i szczyt konsumencki w 2013 r. oraz opublikowano dwa sprawozdania obejmujące okres dwuletni, w latach 2009 i 2012, a także sprawozdanie Komisji z 2014 r. z funkcjonowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. W 2015 r. przeprowadzono ocenę skutków, aby ocenić potrzebę przedstawienia wniosku ustawodawczego. Komisja zleciła także ekspertyzy prawne i ekonomiczne mające pomóc w ocenie rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Sfinalizowanie przeglądu tego rozporządzenia, pierwotnie planowane na koniec 2014 r., przełożono, aby uwzględnić również priorytety polityczne obecnej Komisji. W strategii jednolitego rynku cyfrowego, przyjętej przez Komisję w dniu 6 maja 2015 r., zapowiedziano, że Komisja przedstawi wniosek dotyczący przeglądu rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, aby stworzyć bardziej efektywne mechanizmy współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie unijnych przepisów prawa konsumenckiego. W strategii jednolitego rynku, przyjętej przez Komisję w dniu 28 października 2015 r., potwierdzono ponadto, że Komisja zapewni lepsze egzekwowanie unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów przez organy krajowe, dokonując reformy rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. W sprawozdaniu Komisji opracowanym na podstawie art. 21a rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, uwzględniającym sprawozdanie z oceny skutków przygotowane w 2015 r., przedstawiono wyniki oceny skuteczności przedmiotowego rozporządzenia i zawartych w nim mechanizmów operacyjnych . W sprawozdaniu stwierdzono, że obecne rozporządzenie musi zostać zastąpione nowym, aby możliwe było zareagowanie na wyzwania związane z gospodarką cyfrową i rozwojem transgranicznego handlu detalicznego w UE. Wspomniane sprawozdanie Komisji zostaje przyjęte wraz z wnioskiem Komisji w sprawie rozporządzenia, które zastąpi obecne rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Niniejszy wniosek dotyczący zaktualizowanego rozporządzenia stanowi część programu prac Komisji na 2016 r. i opiera się na doświadczeniach zdobytych za pośrednictwem sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta, a dotyczących egzekwowania przepisów od 2007 r. W niniejszym uzasadnieniu określono przyczyny wniosku, skupiając się na jego głównych elementach, a w szczególności na proponowanych nowych instrumentach współpracy. 1.KONTEKST WNIOSKU 1.1.Kontekst polityczny: potrzeba ustanowienia formalnego mechanizmu współpracy w zakresie transgranicznego egzekwowania przepisów W rozporządzeniu w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów ujednolicono ramy współpracy między organami krajowymi w UE, tak aby ich działania służące egzekwowaniu przepisów prawnych mogły obejmować pełny wymiar jednolitego rynku. Głównym celem rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów jest zapewnienie pewności prawa na jednolitym rynku przez spójne egzekwowanie podstawowych przepisów unijnego dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów, które wymieniono w załączniku do tego rozporządzenia. Istniejące rozwiązania krajowe w zakresie egzekwowania unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów nie są wystarczające w kontekście transgranicznym. Niezbędna jest zatem skuteczna ogólnounijna współpraca między organami publicznymi w zakresie transgranicznego egzekwowania przepisów. Umożliwi ona zapobieganie wykorzystywaniu przez przedsiębiorców, którzy nie przestrzegają przepisów, luk, a także terytorialnych lub innych ograniczeń wpływających negatywnie na zdolność poszczególnych państw członkowskich do egzekwowania prawa. Współpraca ta obecnie odbywa się za pośrednictwem mechanizmu ostrzegania i mechanizmu wzajemnej pomocy, uzupełnionych o zbiór minimalnych uprawnień niezbędnych organom krajowym do prowadzenia skutecznej i prawnie uzasadnionej współpracy transgranicznej. Funkcjonuje również mechanizm walki z nadużyciami dotyczącymi więcej niż dwóch państw, w ramach którego państwa członkowskie z pomocą Komisji wspólnie rozwiązują kwestie będące przedmiotem wspólnego zainteresowania. 1.2.Ocena funkcjonowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów W 2012 r. Komisja zleciła przeprowadzenie oceny rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. W ocenie stwierdzono, że rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów przynosi korzyści właściwym organom, konsumentom i przedsiębiorcom, oraz potwierdzono stosowność i istotność jego celów. Zwrócono również uwagę, że wspomniane cele nie zostały w pełni osiągnięte oraz że nie wykorzystano w pełni potencjału rozporządzenia . Główne ustalenia dotyczą: zakresu stosowania rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów: w sprawozdaniu z oceny zaproponowano przeanalizowanie potrzeby aktualizacji załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów w celu zapewnienia spójności między prawodawstwem sektorowym i horyzontalnym, które jest obecnie wymienione w załączniku, w szczególności w sektorach transportu i usług finansowych; ograniczeń wynikających z różnic w krajowych przepisach prawa procesowego i uprawnieniach do egzekwowania przepisów prawnych: w sprawozdaniu z oceny zaproponowano zbadanie możliwości włączenia minimalnych standardów proceduralnych do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów oraz poszerzenie minimalnych uprawnień organów odpowiedzialnych za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów w zakresie prowadzenia dochodzeń oraz uprawnień do egzekwowania przepisów prawnych, aby przezwyciężyć pewne trudności pod względem skuteczności współpracy; funkcjonowania sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta i wspólnych działań oraz roli Komisji i innych podmiotów: w sprawozdaniu z oceny zwrócono uwagę, że problemu powszechnych naruszeń, występujących jednocześnie w kilku państwach członkowskich, nie można w pełni rozwiązać na mocy obecnego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Wskazano na konieczność zapewnienia sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta dalszych wytycznych dotyczących sposobu stosowania wspólnych działań służących egzekwowaniu przepisów prawnych oraz koordynowania tych działań, w tym wyjaśnienia roli Komisji w tych działaniach. 1.3.Przyczyny i cele wniosku Wdrożenie rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów spowodowało, że egzekwowanie przepisów w tej dziedzinie w całej UE jest skuteczniejsze. Jednak na głównych rynkach konsumenckich utrzymuje się wysoki poziom nieprzestrzegania podstawowych unijnych przepisów w dziedzinie ochrony konsumentów. Obecne ramy prawne nie zapewniają zdecydowanego i jednakowego egzekwowania tych przepisów w całej Unii, które jest niezbędne do utrzymania dynamiki jednolitego rynku cyfrowego. Wysoki poziom nieprzestrzegania podstawowych unijnych przepisów w dziedzinie ochrony konsumentów Obecny wskaźnik nieprzestrzegania przez przedsiębiorstwa przepisów unijnego dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów wskazuje na to, że przepisy nie są dostatecznie egzekwowane. Skoordynowane kontrole stron internetowych przedsiębiorstw zajmujących się handlem elektronicznym za pośrednictwem internetu („akcje kontrolne”) prowadzone przez organy odpowiedzialne za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów od 2007 r. wykazują, że na skontrolowanych rynkach wskaźnik nieprzestrzegania podstawowych przepisów w dziedzinie ochrony konsumentów wynosi 32–69 %. Wyniki te potwierdzają dane pochodzące z Europejskich Centrów Konsumenckich: dwie trzecie spośród 37 000 indywidualnych skarg, które centra te otrzymały w 2014 r., dotyczą transgranicznych zakupów internetowych. Ponadto zachowawcze szacunki oparte na reprezentatywnej próbie pięciu sektorów internetowych (odzieżowego, towarów elektronicznych, rekreacji, kredytów konsumenckich i imprez turystycznych) pokazują, że w 2014 r. 37 % unijnych przedsiębiorstw zajmujących się handlem elektronicznym nie przestrzegało unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów. Szacuje się, że w samych tylko badanych sektorach prowadzi to do szkód w wysokości ok. 770 mln EUR rocznie dla konsumentów dokonujących transgranicznych zakupów internetowych. Niezbędny jest zatem wniosek ustawodawczy, z pomocą którego usunięte zostaną stwierdzone niedociągnięcia w rozporządzeniu w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Ogólnym celem wniosku jest opracowanie nowoczesnych, efektywnych i skutecznych mechanizmów współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, które zmniejszą szkody ponoszone przez konsumentów wskutek powszechnie występujących, transgranicznych naruszeń unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów. W szczególności chodzi o ograniczenie liczby przypadków, w których poważne, i powszechnie występujące naruszenia w kontekście transgranicznym nie są wykrywane ani w wystarczający sposób uwzględniane za pośrednictwem ram w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, oraz zapewnienie, aby organy ochrony konsumentów osiągały podobne wyniki w odniesieniu do tych samych nadużyć.

1.4.Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Komisja proponuje zaktualizowanie obecnego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów przez pogłębienie stopnia harmonizacji. Pomoże to w rozwiązaniu powyższych problemów i poprawi transgraniczne egzekwowanie unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów na jednolitym rynku. We wniosku rozwija się zasady istniejącego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów w tych obszarach, które wymagają wzmocnienia ze względu na coraz większy wymiar i coraz większą skalę naruszeń na jednolitym rynku, w szczególności w jego części internetowej. Jednym z takich obszarów jest współpraca na rzecz zwalczania powszechnie występujących naruszeń. Wśród innych instrumentów proponuje się ustanowienie wspólnej procedury na poziomie unijnym na potrzeby zwalczania istotnych szkodliwych naruszeń, które dotyczą co najmniej 3/4 państw członkowskich o łącznej liczbie mieszkańców wynoszącej co najmniej 3/4 ludności UE. Proponuje się, aby Komisja podejmowała decyzję o rozpoczęciu wspólnej procedury i odgrywała w tej procedurze obowiązkową rolę koordynacyjną. Udział w tym wspólnym działaniu będzie również obowiązkowy dla państw członkowskich, których ono dotyczy. Proponowane narzędzia stanowią znaczący krok naprzód we współpracy w zakresie egzekwowania przepisów pod względem skutecznego, efektywnego i proporcjonalnego reagowania na powszechnie występujące naruszenia o wymiarze unijnym, przynoszące znaczne szkody konsumentom i jednolitemu rynkowi. Z uwagi na różnorodność proponowanych zmian Komisja proponuje – zgodnie z zasadami lepszego stanowienia prawa – zastąpienie obecnie obowiązującego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów nowym rozporządzeniem, w którym znajdą się wszystkie te zmiany. 1.5.Spójność z innymi politykami Unii Wniosek jest w pełni spójny i zgodny z istniejącymi obszarami polityki Unii, w tym w sektorze transportu, w którym zasady odszkodowania dla konsumentów określone są w szczegółowych przepisach dotyczących praw pasażerów. Uzupełnia on ustalenia dotyczące współpracy (wymiany informacji między organami) dostępne w instrumentach sektorowych objętych rozporządzeniem w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. We wniosku nie powiela się obowiązujących przepisów sektorowych w tym prawodawstwie Unii. Obowiązujące przepisy będą miały zastosowanie do odszkodowania dla konsumentów w przedmiotowych sektorach również w kontekście współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, w szczególności w przypadku obliczania kwoty odszkodowania (np. w lotniczym transporcie pasażerskim). We wniosku uzupełniono się te przepisy, przewidując uprawnienia i procedury współpracy na potrzeby zwalczania wewnątrzunijnych i rozpowszechnionych naruszeń. Rozporządzenie jest spójne z mechanizmami współpracy transgranicznej funkcjonującymi na podstawie dyrektywy w sprawie rachunków płatniczych i dyrektywy w sprawie kredytów hipotecznych, których przepisy są objęte rozporządzeniem w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. W świetle obowiązujących mechanizmów współpracy w zakresie naruszeń wewnątrzunijnych na mocy tych dyrektyw rozdział III (mechanizm wzajemnej pomocy) nie będzie miał zastosowania do wewnątrzunijnych naruszeń tych dyrektyw. Rozdział IV będzie w pełni miał zastosowanie do rozpowszechnionych naruszeń tych dyrektyw. Dla zapewnienia spójności działań w dziedzinie usług finansowych, o skoordynowanych i wspólnych działaniach na mocy rozdziału IV części I i II rozporządzenia powinien być informowany Europejski Urząd Nadzoru Bankowego, w zakresie, w jakim działania te dotyczą naruszeń tych dwóch dyrektyw (rola obserwatora). 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ 2.1.Podstawa prawna Podstawą prawną wniosku, podobnie jak podstawą obowiązującego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, jest art. 114 TFUE. Wniosek ma na celu usunięcie zakłóceń konkurencji i wyeliminowanie przeszkód na rynku wewnętrznym (art. 26 TFUE) oraz zachowanie i zwiększenie skuteczności i efektywności systemu transgranicznego egzekwowania unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów. 2.2.Pomocniczość Ochrona konsumentów należy do obszaru kompetencji dzielonych między UE i państwa członkowskie. Zgodnie z art. 169 TFUE Unia przyczynia się m.in. do ochrony interesów gospodarczych konsumentów, jak również wspierania ich prawa do informacji i edukacji w celu zachowania ich interesów. Ponadgraniczny charakter technologii cyfrowych stwarza wyzwania dla organów publicznych egzekwujących unijne prawa konsumentów; ich działania są bowiem ograniczone krajowymi granicami ich jurysdykcji. Przedsiębiorcy internetowi wdrażają natomiast swoje modele i praktyki biznesowe w całej Unii, a nawet na całym świecie, bez żadnych granic. Konieczne jest w związku z tym zapewnienie zharmonizowanych przepisów w celu koordynowania działań w zakresie publicznego egzekwowania przepisów. Pozwoli to na konsekwentne egzekwowanie przepisów prawa ochrony konsumentów w całej Unii oraz skuteczne zwalczanie naruszeń unijnych przepisów dotyczących ochrony konsumentów, które występują w kilku państwach członkowskich jednocześnie. W przypadku braku unijnych ram współpracy państwa członkowskie musiałyby polegać na dużej liczbie umów dwustronnych albo na długiej i uciążliwej wymianie dowodów i dokumentów przez organy sądowe lub konsularne. Ponadto decyzje podjęte wobec przedsiębiorcy znajdującego się w innym państwie członkowskim nie zawsze byłyby możliwe do wyegzekwowania na drodze prawnej. W rezultacie egzekwowanie przepisów prawa w sprawach transgranicznych byłoby powolne i często nieskuteczne oraz powodowałoby ogromne opóźnienia i luki w egzekwowaniu. Co więcej, taki system zachęcałby przedsiębiorców do przenoszenia działalności w obrębie Unii i unikania tym samym konieczności stosowania się do decyzji dotyczących egzekwowania przepisów prawa, które podjęto w jednym państwie członkowskim. To z kolei zakłócałoby równe szanse i konkurencję na jednolitym rynku i zmniejszałoby zaufanie konsumentów do transakcji transgranicznych. Wszystkie środki zawarte w niniejszym wniosku dotyczą sytuacji transgranicznych lub powszechnych naruszeń mających miejsce w kilku państwach członkowskich. Aspekty transgraniczne unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów nie mogą zostać uwzględnione w sposób wystarczający, jeżeli państwa członkowskie będą działać indywidualnie. Państwa członkowskie nie są, działając samodzielnie, w stanie zapewnić skutecznej współpracy i koordynacji swoich działań w zakresie egzekwowania przepisów. Spójność wyników egzekwowania przepisów musi być zapewniona zwłaszcza w kwestiach dotyczących kilku państw członkowskich lub całej Unii, gdyż działania w tym zakresie opierają się na unijnym prawie ochrony konsumentów, które zawiera przede wszystkim przepisy służące jak największej harmonizacji. W związku z tym, w szczególności w odniesieniu do tych zagadnień, które mają skutki ogólnounijne (powszechnie występujące naruszenia o wymiarze unijnym, w przypadku gdy naruszenie ma wpływ na co najmniej 21 państw członkowskich), do podjęcia roli koordynatora najlepiej przygotowana jest Komisja, biorąc pod uwagę skalę i zakres problemu oraz potrzebę koordynowania wielu organów i zapewnienia spójnych wyników dla konsumentów i przedsiębiorców. W tym kontekście działanie na poziomie Unii przyniosłoby wyraźne korzyści (w porównaniu z indywidualnymi działaniami państw członkowskich) pod względem poprawy skuteczności i efektywności dla wszystkich zainteresowanych podmiotów. Jednocześnie w odniesieniu do powszechnie występujących naruszeń, które nie osiągają progu pozwalającego na uznanie ich za naruszenia o wymiarze unijnym, przewidziano we wniosku – zgodnie z zasadą pomocniczości, że skoordynowane działania byłyby koordynowane głównie przez państwa członkowskie. Przewidziana zostałaby opcja zaangażowania w takie działania Komisji jako koordynatora, w stosownych przypadkach – biorąc pod uwagę skalę i zakres naruszeń. Ponadto, podobnie jak obowiązujące rozporządzenie w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, wniosek obejmuje wewnątrzunijne naruszenia, a także, co stanowi nowy element, powszechne naruszenia, które mają wspólne cechy i występują w kilku lub we wszystkich państwach członkowskich. Nie obejmuje on naruszeń krajowych, które mają miejsce w obrębie tylko jednego państwa członkowskiego. Harmonizacja uprawnień właściwych organów wynikających z niniejszego rozporządzenia jest ograniczona do wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń, w przypadku których nie można wykorzystać większej części uprawnień dostępnych organom publicznym w prawie krajowym, ponieważ ich stosowanie jest ograniczone wyłącznie do spraw krajowych. Proponowane minimalne uprawnienia do współpracy w kontekście transgranicznym nie mogą być wprowadzone indywidualnie przez poszczególne państwa członkowskie, ponieważ w przypadkach, które mają wpływ na konsumentów w innych państwach członkowskich, granice jurysdykcji nie pozwoliłyby na korzystanie z tych uprawnień ponad granicami krajowymi. Na przykład dowody zebrane w ramach takich uprawnień indywidualnie dostępnych na poziomie krajowym nie mogłyby zostać wykorzystane w innym państwie członkowskim, ponieważ nie byłyby uzyskane zgodnie z prawem w tym państwie członkowskim. Minimalne uprawnienia, które miałyby być stosowane w kontekście transgranicznym, muszą zatem wynikać z instrumentu na poziomie Unii, wykraczającego poza krajowe ograniczenia jurysdykcyjne. Te ograniczenia jurysdykcyjne działań służących egzekwowaniu przepisów prawnych podejmowanych przez poszczególne państwa członkowskie są już uwzględnione w motywach 2, 5, 6, 7 i 18 obowiązującego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. 2.3.Proporcjonalność

Wniosek nie wpływa na kompetencje państw członkowskich w zakresie egzekwowania prawa. W przypadku niektórych państw członkowskich konieczne może być jednak dostosowanie ich krajowych przepisów prawa procesowego, co pozwoli na zapewnienie, aby ich organy odpowiedzialne za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów mogły skutecznie korzystać z uaktualnionych minimalnych uprawnień w kontekście transgranicznym na potrzeby współpracy oraz zwalczania wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń. We wniosku, podobnie jak w obowiązującym rozporządzeniu w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, przewidziano wspólny zbiór minimalnych uprawnień dla wszystkich właściwych organów w państwach członkowskich w kontekście wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń. Wybrany poziom harmonizacji jest niezbędny do osiągnięcia sprawnej współpracy i wymiany dowodów między właściwymi organami oraz do poprawienia obecnej sytuacji, w której pewnych części unijnego dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów nie można egzekwować w sposób konsekwentny i spójny w obrębie jednolitego rynku, ponieważ właściwe organy w niektórych państwach członkowskich nie mają uprawnień potrzebnych do dochodzenia i zwalczania takich naruszeń. Nie wykracza on jednak poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu. Wniosek spowoduje zatem poprawę współpracy w zakresie egzekwowania przepisów, nie powodując nieproporcjonalnego lub nadmiernego obciążenia organów państw członkowskich. 2.4.Wybór instrumentu Podobnie jak w przypadku obowiązującego rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów jedynym odpowiednim instrumentem do osiągnięcia powyższych celów jest rozporządzenie. Dyrektywa lub dyrektywa ramowa nie pozwalałyby osiągnąć tych celów, gdyż po transpozycji dyrektywy nadal istniałyby granice jurysdykcji, a więc i konflikty jurysdykcyjne. 3.WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI, OCENY SKUTKÓW ORAZ SPRAWOZDANIA Z OCENY ROZPORZĄDZENIA W SPRAWIE WSPÓŁPRACY W DZIEDZINIE OCHRONY KONSUMENTÓW 3.1.Konsultacje z zainteresowanymi stronami W okresie od października 2013 r. do lutego 2014 r. Komisja przeprowadziła internetowe konsultacje społeczne dotyczące ewentualnej reformy rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Zainteresowane strony poproszono o wyrażenie opinii na temat sposobów poprawy funkcjonowania i skuteczności rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, przy czym skupiono się na trzech obszarach: (i) metodach identyfikowania tendencji i naruszeń na rynkach; (ii) potrzebie wprowadzenia dodatkowych uprawnień w zakresie współpracy oraz wspólnych standardów proceduralnych dla organów egzekwowania prawa; oraz (iii) ze względu na ograniczone budżety publiczne – czy i w jaki sposób skoordynowane egzekwowanie prawa na poziomie Unii mogłoby przyczynić się do skuteczniejszego zwalczania powszechnie występujących naruszeń unijnych przepisów prawa ochrony konsumentów, przynoszących szkody konsumentom i przedsiębiorcom w całej Europie. Otrzymano łącznie 222 odpowiedzi, które były ogólnie wystarczająco reprezentatywne dla wszystkich stron bezpośrednio zainteresowanych rewizją rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Wszystkie zainteresowane strony (organy publiczne, organizacje konsumenckie, Europejskie Centra Konsumenckie, przedsiębiorstwa i indywidualni konsumenci) opowiedziały się za dodatkowymi minimalnymi uprawnieniami, w szczególności uprawnieniami do dokonywania zakupów testowych w celach dochodzeniowych; wyraźnym uprawnieniem (na określonych warunkach) do podawania nazw przedsiębiorców naruszających przepisy; uprawnieniem do nakładania kar pieniężnych w celu odzyskania osiągniętych nielegalnie zysków oraz uprawnieniem do wymagania środków tymczasowych w oczekiwaniu na zakończenie pełnego postępowania. Uprawnienia te otrzymały ponad 50 % poparcia w każdej grupie zainteresowanych stron. Jeżeli chodzi o dochodzenie roszczeń przez konsumentów, głównymi zwolennikami tych środków były organy z Niemiec, Austrii i Zjednoczonego Królestwa. Niektóre inne państwa członkowskie (państwa Europy Wschodniej, Włochy, Irlandia i Luksemburg) były bardziej niechętnie nastawione do tych środków, ponieważ obawiały się, że takie środki mogłyby być kosztowne dla organów. Inne organy były w tej kwestii neutralne. Stowarzyszenia przedsiębiorców również w mniejszym stopniu popierały ten środek. Organizacje konsumenckie natomiast zdecydowanie opowiedziały się za tym środkiem (wszystkie 34 organizacje, które udzieliły odpowiedzi w konsultacjach społecznych, jednogłośnie poparły ten środek). Jeżeli chodzi o standardy postępowania z naruszeniami w ramach rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, mające na celu rozwiązanie problemu istniejących różnic w krajowych przepisach proceduralnych, 88 % respondentów poparło możliwość wprowadzenia wspólnych kryteriów/standardów proceduralnych. Obszary, w których wprowadzenie standardów zostało uznane za szczególnie istotne i uzyskało poparcie więcej niż 55 % respondentów, obejmowały: publikowanie decyzji dotyczących egzekwowania przepisów prawa; dostęp do dokumentów; gromadzenie dowodów; badanie stron internetowych; oraz akceptowanie wyników dochodzenia przez organ partnerski. Prawie wszyscy respondenci (odpowiedzi na to pytanie udzieliło 190 podmiotów) uznali, że rozpowszechnione naruszenia wymagają konkretnego działania. Ponad połowa organów egzekwowania prawa byłaby zainteresowana jednolitą unijną procedurą zwalczania takich naruszeń; inne organy ogólnie uznają, że skuteczne zwalczanie takich naruszeń wymaga lepszej koordynacji. Organizacje przedsiębiorców popierają rozwój koordynacji egzekwowania przepisów na poziomie Unii, ponieważ wyraźnie dostrzegają korzyści, jakie przyniosłyby im pojedynczy punkt kontaktowy i jednolite zasady działalności. Procedurę współpracy w zakresie egzekwowania przepisów na poziomie Unii również zdecydowanie popierają organizacje konsumenckie. Praktycznie wszystkie organy egzekwowania prawa co do zasady opowiedziały się za ulepszeniem mechanizmu nadzoru. Europejskie Centra Konsumenckie (83 %), organizacje konsumenckie (75 %) i przedsiębiorstwa (62 %) zaapelowały również o zapewnienie im większych możliwości wpływania na ustalenie priorytetów egzekwowania prawa oraz sygnalizowania naruszeń poprzez mechanizm ostrzegania. Do możliwości angażowania osób trzecich w mechanizm nadzoru rynku z rezerwą odniosły się organy publiczne, które obawiały się, że może to negatywnie wpłynąć na poufność prowadzonych przez nie dochodzeń. Wyniki te zostały uwzględnione we wniosku dotyczącym zastąpienia rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. 3.2.Sprawozdanie Komisji na podstawie art. 21a rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów Zgodnie z art. 21a rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów wraz z niniejszym wnioskiem Komisja przyjmuje sprawozdanie zawierające ocenę skuteczności tego rozporządzenia. W sprawozdaniu przedstawiono wyniki przeglądu i potwierdzono, że wykonanie rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów w 2007 r. doprowadziło do utworzenia skutecznych publicznych środków ochrony interesów zbiorowych konsumentów w obrębie UE. W sprawozdaniu tym określono także wyzwania w zakresie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Potwierdzono w nim główne problemy związane ze skutecznością mechanizmów operacyjnych współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, uwypuklone już w ocenie zewnętrznej. W sprawozdaniu tym stwierdzono, że należy zaktualizować załącznik w celu rozszerzenia zakresu stosowania rozporządzenia na ważne unijne przepisy dotyczące ochrony konsumentów, których obecnie rozporządzenie nie obejmuje. Proponuje się włączenie następujących przepisów Unii do załącznika do rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów: dyrektywy w sprawie kredytów hipotecznych, dyrektywy w sprawie rachunków płatniczych, rozporządzenia dotyczącego praw pasażerów w ruchu kolejowym, rozporządzenia w sprawie praw osób niepełnosprawnych oraz osób o ograniczonej sprawności ruchowej podróżujących drogą lotniczą, dotyczących cen przepisów rozporządzenia w sprawie przewozów lotniczych oraz art. 20 dyrektywy usługowej. W sprawozdaniu podkreślono potrzebę zwiększenia szybkości, sprawności i spójności współpracy w dziedzinie egzekwowania przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów, a tym samym zwiększenia ochrony konsumentów, w szczególności w środowisku internetowym. 3.3.Ocena skutków

Przygotowane przez Komisję sprawozdanie z oceny skutków obejmuje aspekty związane z niniejszym wnioskiem. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej Komisji wydała w listopadzie 2015 r. pozytywną opinię z zastrzeżeniem uwag, które zostały należycie uwzględnione. Przeanalizowano pięć wariantów strategicznych. Preferowanym wariantem jest rewizja rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów w drodze rozszerzenia jego zakresu stosowania i wzmocnienia jego skuteczności. Ten wariant strategiczny jest wprowadzony w niniejszym wniosku. Chociaż preferowany wariant pociąga za sobą wyższe koszty niż warianty strategiczne oparte na „braku zmian” lub „prawie miękkim” (warianty 1 i 2), doprowadzi on do osiągnięcia wszystkich celów polityki, przy rozsądnych kosztach ponoszonych przez organy krajowe i Komisję, w szczególności w porównaniu z wariantami strategicznymi 4 i 5. Poprawi on skuteczność działań publicznych i zarządzania unijnymi transgranicznymi rynkami detalicznymi, które staną się uczciwsze i bardziej przejrzyste dla przedsiębiorców i konsumentów. Zmniejszą się koszty działań publicznych i koszty transakcji ponoszone przez podmioty gospodarcze. Poprawi to ogólną konkurencyjność gospodarki Unii. Wniosek nie zmienia kompetencji państw członkowskich w zakresie egzekwowania prawa. Państwa członkowskie pozostają odpowiedzialne za swoją strukturę instytucjonalną, jak również za wyznaczanie organów odpowiedzialnych za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów i za wyznaczanie innych podmiotów na mocy rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. Na kogo wpłynie wniosek i w jaki sposób Wniosek ma wpływ na konsumentów transgranicznie nabywających usługi i towary w środowisku internetowym i poza nim, ponieważ głównym celem wniosku jest zwiększenie ich ochrony na takich rynkach. Wniosek częściowo wyeliminuje ryzyko szkody, którą konsument może ponieść, gdy np. towary zakupione za granicą nie zostały mu dostarczone, gdy podano mu wprowadzające w błąd informacje na temat płatności lub gdy bez udzielenia wyraźnej zgody został obciążony opłatą w wyniku domyślnych ustawień. Konsumenci będą korzystać z wyższego poziomu ochrony w przypadku zakupów transgranicznych, szczególnie w internecie. Dla podzbioru pięciu rynków internetowych przeanalizowanych w ocenie skutków oszacowano, że spadek wskaźnika nieprzestrzegania przepisów (będącego obecnie na poziomie 37 %) o 10 punktów procentowych mógłby zmniejszyć szkody szacowane na około 770 mln EUR rocznie do ok. 539 mln EUR, tj. o 30 %. Nowe działanie w zakresie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów mające na celu zwalczanie powszechnie występujących naruszeń mogłoby znacznie ograniczyć szkody ponoszone przez konsumentów w całej UE. Faktyczne ograniczenie szkód ponoszonych przez konsumentów w przypadku danego działania będzie wprawdzie zależało od indywidualnych okoliczności każdego przypadku, oszacowano jednak, że na przykład skoordynowane działanie w zakresie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów wymierzone przeciwko wprowadzającemu w błąd marketingowi dotyczącemu zakupów wewnątrz aplikacji zmniejsza ponoszone przez konsumentów o 68 milionów EUR. Przedstawiciele interesów konsumentów i Europejskie Centra Konsumenckie (Sieć Europejskich Centrów Konsumenckich) mogą posiadać cenne informacje i wiedzę ekspercką, ale obecnie nie przekazują systematycznie tych danych organom odpowiedzialnym za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów. Zostaną o to poproszone w nowym rozporządzeniu. Pomogłoby to organom odpowiedzialnym za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów w identyfikowaniu obszarów priorytetowych w Unii lub służyłoby to ostrzeganiu tych organów o pojawiających się transgranicznych lub powszechnie występujących nadużyciach. Organy odpowiedzialne za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów oraz jednolite urzędy łącznikowe: obecnie ponoszą wyższe koszty administracyjne w wyniku nieefektywności współpracy transgranicznej (na przykład wyższych kosztów dochodzeń). Dzięki lepszej koordynacji egzekwowania prawa organy krajowe unikną powielania swoich działań. W szczególności oszczędności przyniesie łączenie zasobów w celu zwalczania rozpowszechnionych naruszeń: na przykład jedno skoordynowane działanie może zastąpić 28 działań krajowych, dając oszczędności netto w kwocie od ok. 180 000 EUR (w przypadku działania skoordynowanego zakończonego sukcesem) do ok. 815 000 EUR (w przypadku niepowodzenia działania). Może się okazać, że niektóre państwa członkowskie będą musiały dostosować swoje przepisy krajowe w celu umożliwienia swoim właściwym organom bezproblemowego korzystania z dowodów/wyników dochodzeń innych organów odpowiedzialnych za współpracę w dziedzinie ochrony konsumentów oraz w celu zapewnienia, aby z dodatkowych minimalnych uprawnień do współpracy w kontekście transgranicznym można było skutecznie korzystać zgodnie z krajowymi przepisami proceduralnymi. Szacuje się, że w perspektywie średnioterminowej oszczędności wynikające z koordynacji zrekompensują jednorazowe koszty dostosowania. Przedsiębiorcy: producenci, przedsiębiorcy, sprzedawcy, internetowe platformy handlowe, pośrednicy, zwłaszcza ci, którzy działają w więcej niż jednym państwie członkowskim w internecie i poza nim, borykają się z brakiem pewności i wyższymi kosztami wynikającymi ze złożoności i różnorodności 28 systemów egzekwowania prawa istniejących w UE. Rozbieżne podejścia do egzekwowania prawa w poszczególnych państwach członkowskich wymagają od takich przedsiębiorców uzyskania wiedzy fachowej w dziedzinie prawa na temat każdego z tych systemów. Ponadto wszyscy przedsiębiorcy doświadczają nieuczciwej konkurencji ze strony przedsiębiorców nieprzestrzegających przepisów, którzy opracowali modele biznesowe umożliwiające im omijanie prawa i działanie na szkodę konsumentów z innych państw. Wniosek zwiększy pewność prawa dla przedsiębiorców, a bardziej konsekwentne i spójne transgraniczne egzekwowanie przepisów poprawi konkurencyjność przedsiębiorców przestrzegających prawa i zapewni równe szanse na jednolitym rynku. We wniosku nie nakłada się na sektor przedsiębiorstw żadnych dodatkowych obowiązków prawnych. Powszechnie występujące naruszenia, które wywierają wpływ na konsumentów w całej Unii, wymagają zdecydowanej i spójnej odpowiedzi na poziomie Unii. Wzrośnie rola Komisji w ramach sieci współpracy w zakresie ochrony konsumenta, zwłaszcza w odniesieniu do koordynacji środków służących zwalczaniu powszechnie występujących naruszeń osiągających próg pozwalający na uznanie ich za naruszenia o wymiarze unijnym. 3.4.Prawa podstawowe Wniosek będzie miał pozytywne skutki dla praw podstawowych, ponieważ pozwoli wesprzeć prawa konsumentów, w szczególności wskutek sprawiedliwego i otwartego dostępu do produktów i usług w całej Unii. Zgodnie z art. 52 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej wszelkie ograniczenia w korzystaniu z praw podstawowych podlegają zasadom proporcjonalności i konieczności oraz skutecznym środkom prawnym dostępnym w sądach krajowych. Rozporządzenie zapewni również sprawiedliwość proceduralną, przejrzystość i prawo do obrony przedsiębiorcom, których mogą dotyczyć działania właściwych organów podejmowane na mocy rozdziału IV rozporządzenia w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. 4.WPŁYW NA BUDŻET Szacuje się, że rocznie odbędzie się około czterech wspólnych działań na rzecz zwalczania powszechnie występujących naruszeń o wymiarze unijnym. Spowoduje to dodatkowe obciążenie pracą Komisji; szacuje się, że będzie ono wymagało zatrudnienia dwóch urzędników w pełnym wymiarze czasu pracy do koordynowania tych wspólnych działań. Wspomniane zasoby zostaną pozyskane przez redystrybucję i przekierowanie obecnego personelu. Komisja będzie również ponosiła koszty dodatkowe związane z monitorowaniem funkcjonowania mechanizmu wzajemnej pomocy i mechanizmu ostrzegania. Całkowite koszty dodatkowe dla Komisji związane z jej większą rolą w zakresie koordynacji i monitorowania szacuje się na kwotę poniżej 300 000 EUR rocznie; koszty te zostaną pokryte dzięki wewnętrznemu przesunięciu zasobów. Wpływ na budżet jest już zatem przewidziany w istniejącym programie na rzecz konsumentów na lata 2014–2020 i zgodny z wieloletnimi ramami finansowymi. Szczegółowe dane znajdują się w ocenie skutków finansowych załączonej do niniejszego wniosku. 5.INNE ELEMENTY 5.1.Rozpoczęcie stosowania oraz baza danych dotyczących współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów We wniosku przewidziano opóźnienie rozpoczęcia stosowania rozporządzenia o jeden rok, aby umożliwić państwom członkowskim, właściwym organom i Komisji Europejskiej dokonanie niezbędnych praktycznych ustaleń i zmian legislacyjnych. W celu uwzględnienia zmian wprowadzonych wnioskiem zastąpione będą musiały zostać istniejące środki wykonawcze. Również w celu uwzględnienia zmian wprowadzonych wnioskiem będą musiały zostać zmienione: baza danych dotyczących współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów i platforma wymiany informacji. 5.2.Omówienie najważniejszych przepisów wniosku Wniosek składa się z 8 rozdziałów zawierających 53 artykułów i jednego załącznika. Rozdział I – Przepisy wstępne

W rozdziale tym określono zakres stosowania rozporządzenia oraz zdefiniowano główne pojęcia stosowane w rozporządzeniu. W porównaniu z obecnym rozporządzeniem zaktualizowano definicje, aby uwzględnić rozszerzenie stosowania rozporządzenia na powszechnie występujące naruszenia i zaniechane naruszenia (krótkotrwałe naruszenia, których zaniechano, zanim można było podjąć środki służące egzekwowaniu prawa, ale które później mogą przynosić szkody konsumentom, takie jak wprowadzające w błąd krótkie internetowe kampanie reklamowe). Aby zapewnić spójne i konsekwentne egzekwowanie przepisów w przypadku zaniechanych naruszeń oraz pewność prawa w kontekście transgranicznym, w rozporządzeniu wprowadzono termin przedawnienia w odniesieniu do możliwości nałożenia kar (wynoszący pięć lat od zaprzestania naruszenia) oraz określono zasady obliczania terminu przedawnienia i jego zawieszania. Rozdział II – Właściwe organy i ich uprawnienia W niniejszym rozdziale przedstawiono informacje na temat sposobu wyznaczania właściwych organów i jednolitych urzędów łącznikowych na potrzeby niniejszego rozporządzenia. W rozdziale tym na nowo określono role jednolitych urzędów łącznikowych. Wezwano również państwa członkowskie do zapewnienia sprawnej współpracy między wszystkimi członkami sieci egzekwowania prawa na ich terytorium. W tym celu państwa członkowskie muszą dopilnować, aby inne organy krajowe wspierały działania właściwych organów, ponieważ jest to niezbędne zwłaszcza w przypadkach, gdy powstrzymanie naruszenia wymaga podjęcia środków karnych. W rozdziale ustanowiono również minimalne uprawnienia właściwych organów, niezbędne do prowadzenia współpracy i egzekwowania unijnego dorobku prawnego w dziedzinie ochrony konsumentów w kontekście transgranicznym. W porównaniu z obecnym rozporządzeniem dodano dalsze minimalne uprawnienia, np. uprawnienie do dokonywania zakupów testowych oraz przeprowadzania badań metodą „tajemniczy klient”, uprawnienie do przyjmowania środków tymczasowych, uprawnienie do blokowania stron internetowych oraz uprawnienie do nakładania sankcji i zabezpieczania odszkodowania na rzecz konsumentów w kontekście transgranicznym. Niektóre istniejące uprawnienia minimalne zostały doprecyzowane, aby zapewnić porównywalny zakres ich obowiązywania i stosowania we wszystkich państwach członkowskich – dotyczy to np. uprawnienia do zwrócenia się o przekazanie informacji i dokumentów lub uprawnienia do przeprowadzania kontroli na miejscu. Państwa członkowskie zachowują możliwość decydowania o tym, czy właściwe organy będą mogły korzystać z przysługujących im minimalnych uprawnień bezpośrednio według własnego uznania, czy też będą musiały zwrócić się w tej sprawie do sądu. Rozdział III – Mechanizm wzajemnej pomocy Mechanizm wzajemnej pomocy składa się z dwóch instrumentów: wniosków o udzielenie informacji, które zapewniają właściwym organom możliwość pozyskania informacji i dowodów kontekście transgranicznym, oraz wniosków o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa, które zapewniają jednemu właściwemu organowi możliwość zwrócenia się do innego właściwego organu w innym państwie członkowskim z wnioskiem o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa. Mechanizm wzajemnej pomocy ma być wykorzystywany do eliminowania naruszeń wewnątrzunijnych, które wywierają wpływ na konsumentów w jednym państwie członkowskim, ale zawierają również element transgraniczny (np. odpowiedzialny przedsiębiorca ma swoją siedzibę w innym państwie członkowskim). W rozporządzeniu na nowo określa się wymóg, zgodnie z którym organ współpracujący ma obowiązek udzielić odpowiedzi na wniosek o wzajemną pomoc w terminie wyznaczonym w środkach wykonawczych. Poza uprawnieniami przewidzianymi w rozporządzeniu organ współpracujący może korzystać z innych przysługujących mu na mocy prawa krajowego uprawnień, by spowodować zaprzestanie naruszenia. Po otrzymaniu wniosku o wzajemną pomoc organ współpracujący podejmuje działania w imieniu konsumentów z państwa członkowskiego organu wnioskującego, tak jakby byli konsumentami z jego własnego państwa. Aby zapewnić państwom członkowskim stosującym systemy egzekwowania angażujące organizacje konsumenckie możliwość czerpania pełnych korzyści z mechanizmu wzajemnej pomocy, w rozporządzeniu określono rolę wyznaczonych podmiotów, którym właściwe organy mogą polecić podjęcie działań w celu spowodowania zaprzestania naruszenia lub pozyskanie niezbędnych dowodów. Mechanizm wzajemnej pomocy można wykorzystywać przy podejmowaniu działań na rzecz przeciwdziałania powszechnie występującym naruszeniom (rozdział IV), w szczególności jeżeli dowody znajdują się w państwie członkowskim, którego takie powszechnie występujące naruszenie nie wywiera wpływu. W rozporządzeniu zawarto nowe przepisy wzmacniające mechanizm rozstrzygania sporów między właściwymi organami korzystającymi z mechanizmu wzajemnej pomocy. Rola Komisji w mechanizmie wzajemnej pomocy została wzmocniona dzięki zapewnieniu jej możliwości systematycznego monitorowania sytuacji, udzielania wytycznych właściwym organom oraz przyjmowania opinii na wniosek właściwych organów lub z urzędu. Rozdział IV – Skoordynowany mechanizm nadzoru, prowadzenia dochodzeń i egzekwowania przepisów w przypadku powszechnie występujących naruszeń W rozdziale tym ustanowiono instrumenty zwalczania powszechnie występujących naruszeń. Obejmują one skoordynowane działania (sekcja I), wspólne działania na rzecz zwalczania powszechnie występujących naruszeń w wymiarze unijnym (sekcja II) oraz wspólnie uzgodnione dochodzenia na rynkach konsumenckich (art. 32). Sekcja I Skoordynowane działania na rzecz eliminowania powszechnie występujących naruszeń, które nie osiągnęły progów pozwalających uznać je za naruszenia o wymiarze unijnym, stanowią elastyczny instrument zapewniający właściwym organom możliwość wyboru spośród przewidzianych w rozporządzeniu tych środków, które będą najodpowiedniejsze do wyeliminowania powszechnie występujące naruszenia. Co do zasady, odpowiedzialność za koordynowanie działań w tym obszarze powinna spoczywać na właściwych organach. Komisja może pełnić funkcję koordynatora wyłącznie w przypadku, gdy będzie to konieczne z uwagi na skalę naruszenia, lub w przypadku wystąpienia ryzyka, że naruszenie w istotny sposób zaszkodzi interesom zbiorowym konsumentów. W omawianej sekcji przedstawiono warianty środków w obszarze prowadzenia skoordynowanych dochodzeń i środków służących egzekwowaniu prawa. W stosownych przypadkach wynik skoordynowanych dochodzeń i oceny sprawy zostanie przedstawiony we wspólnym stanowisku. Aby zapewnić zgodność z unijnym prawem ochrony konsumentów, właściwe organy mogą upoważnić jeden organ do podejmowania środków służących egzekwowaniu prawa w imieniu konsumentów w innych państwach członkowskich, na które dane naruszenie wywiera wpływ. Właściwe organy mogą również podejmować równoległe działania we wszystkich zainteresowanych państwach członkowskich lub w niektórych z nich. Choć delegowanie wyznaczonych podmiotów do udziału w skoordynowanym działaniu nie jest możliwe, podmiotom tym można polecić podjęcie następczych środków służących egzekwowaniu prawa w ramach skoordynowanego działania. Można to jednak zrobić wyłącznie po uzyskaniu zgody pozostałych właściwych organów i po zagwarantowaniu poszanowania tajemnicy zawodowej i handlowej zgodnie z niniejszym rozporządzeniem. Sekcja II W tej sekcji ustanowiono nowy instrument zapewniający możliwość eliminowania powszechnie występujących naruszeń o wymiarze unijnym, które mogą przynosić szkody konsumentom na znacznej części terytorium Unii. We wspomnianym instrumencie wyznaczono progi pozwalające ustalić, które domniemane naruszenia mają wymiar unijny. Wartość progu ustala się w oparciu o dwa kryteria – liczbę państw oraz liczbę ludności, na którą naruszenie wywiera wpływ; obydwa te kryteria muszą zostać spełnione. Komisja ustala, czy progi dotyczące wymiaru unijnego zostały osiągnięte, po czym wszczyna wspólne działanie na mocy decyzji. Komisja jest również zobowiązana do koordynowania dochodzeń i innych działań, które muszą zostać podjęte przez państwa członkowskie w celu powstrzymania naruszenia. Udział we wspólnym działaniu jest obowiązkowy dla właściwych organów w państwach członkowskich, na które dane naruszenie wywiera wpływ. W przedmiotowej sekcji wskazano również powody, dla których właściwe organy mogą odmówić udziału we wspólnym działaniu. Jeżeli spełnione są warunki pozwalające na zamknięcie działania, Komisja zamyka działanie , wydając odpowiednią decyzję. Najistotniejszym instrumentem w ramach wspólnego działania jest wspólne stanowisko zainteresowanych właściwych organów zawierające wynik dochodzenia. Wspólne stanowisko powinno zostać przekazane przedsiębiorcy odpowiedzialnemu za naruszenie; taki przedsiębiorca powinien mieć możliwość ustosunkowania się do wspólnego stanowiska.

Głównym celem wspólnego działania jest zakończenie naruszenia oraz – w stosownych przypadkach – zapewnienie konsumentom zadośćuczynienia poprzez zobowiązanie przedsiębiorcy odpowiedzialnego za naruszenie. Jeżeli prawdopodobieństwo przyjęcia zobowiązania przez przedsiębiorcę jest niewielkie (np. w przypadku, gdy sprawcami naruszeń są nieuczciwi przedsiębiorcy), właściwe organy mogą przejść bezpośrednio do stosowania środków służących egzekwowaniu prawa koniecznych do powstrzymania naruszenia. Właściwe organy muszą mieć możliwość zastosowania tej opcji; dzięki temu będą mogły dopilnować, aby przedsiębiorcy nie nadużywali opisanej procedury w celu obchodzenia procedury egzekwowania prawa. Jeżeli chodzi o następcze środki służące egzekwowaniu prawa, właściwe organy powinny wybrać jeden właściwy organ, który znajduje się w najlepszej pozycji do podejmowania środków służących egzekwowaniu prawa, celem powstrzymania naruszenia. Zawarcie umowy między właściwymi organami, na mocy której upoważniają one jeden właściwy organ do działania w imieniu pozostałych właściwych organów, pozwala takiemu organowi działać w imieniu konsumentów z innych państw członkowskich tak, jak gdyby byli konsumentami w jego własnym państwie. W stosownych przypadkach właściwe organy mogą również podejmować środki służące egzekwowaniu prawa równolegle. Sekcja III W tej sekcji przedstawiono wspólne przepisy dotyczące procedur w zakresie skoordynowanych i wspólnych działań, takie jak przepisy dotyczące prawa przedsiębiorców do bycia wysłuchanym, roli koordynatora, podejmowania decyzji i zasad wyboru języka. Ponadto określono w niej na nowo podstawę prawną wspólnie uzgodnionych dochodzeń na rynkach konsumenckich (akcje kontrolne UE). Rozdział V – Mechanizm nadzoru Nowy mechanizm nadzoru zastępuje funkcjonujący obecnie system ostrzeżeń ustanowiony zgodnie z rozporządzeniem w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. W ramach tego mechanizmu ostrzeżenia wydawane zgodnie z obowiązującym obecnie rozporządzeniem w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów połączono z szerzej rozumianą wymianą informacji, co ma istotne znaczenie i jest niezbędne dla terminowego wykrywania powszechnie występujących. Dzięki systemowi ostrzeżeń zewnętrznych w mechanizmie ostrzegania mogą uczestniczyć również inne podmioty. W mechanizm ostrzegania zaangażowane mogą być dwie kategorie podmiotów. Na mocy rozporządzenia w mechanizm ostrzegania zaangażowane są wyznaczone podmioty i Europejskie Centra Konsumenckie. Druga kategoria obejmuje podmioty wytypowane przez państwa członkowskie i przez Komisję spośród organizacji konsumenckich, stowarzyszeń branżowych i innych podmiotów dysponujących odpowiednią wiedzą fachową, które posiadają uzasadniony interes związany z ochroną konsumentów i które mogą uczestniczyć w mechanizmie ostrzegania. Dostęp wszystkich tych podmiotów do mechanizmu ostrzegania ogranicza się do publikowania „ostrzeżeń do celów informacyjnych”. Zgodnie z wymogami w zakresie tajemnicy zawodowej takie podmioty nie mogą mieć dostępu do innych informacji lub ostrzeżeń wymienianych między właściwymi organami. Rozdział VI – Inne działania ogólnounijne W rozdziale tym, podobnie jak w obowiązującym rozporządzeniu w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów, przewidziano środki w zakresie koordynacji, współpracy i wymiany informacji dotyczących innych działań związanych ze współpracą na rzecz egzekwowania przepisów. Rozdział VII – Tajemnica zawodowa i handlowa oraz inne ustalenia Tajemnica zawodowa ma kluczowe znaczenie nie tylko dla ochrony interesów osób trzecich, ale także dla zapewnienia skuteczności dochodzenia i zapobieżenia niszczeniu dowodów. W rozporządzeniu zapewniono ochronę tajemnic zawodowych i handlowych. Rozporządzenie stanowi również, że informacje gromadzone przy wykorzystaniu minimalnych uprawnień przewidzianych w rozporządzeniu będą wykorzystywane wyłącznie do zapewnienia zgodności z przepisami prawnymi, które chronią interesy konsumentów. W rozporządzeniu zagwarantowano również, że dowody i wyniki dochodzenia pozyskane z wykorzystaniem minimalnych uprawnień będą mogły być płynnie wykorzystywane w kontekście transgranicznym, w szczególności w przypadku konieczności wyeliminowania powszechnie występujących naruszeń. W niniejszym rozporządzeniu zastąpiono przewidziany w obecnym rozporządzeniu wymóg przedkładania sprawozdań raz na dwa lata wymogiem przedkładania raz na dwa lata krajowych planów w zakresie egzekwowania przepisów; powinno to zapewnić możliwość wyznaczenia priorytetów oraz wydajniejsze wykorzystywanie zasobów do walki z naruszeniami na jednolitym rynku. Biorąc pod uwagę transgraniczny charakter naruszeń będących przedmiotem niniejszego rozporządzenia, których zakres wykracza poza granice jurysdykcji pojedynczego państwa członkowskiego, w rozporządzeniu ustanowiono zasady nakładania sankcji z tytułu takich naruszeń. Załącznik W załączniku zawierającym wykaz przepisów prawnych, które chronią interesy konsumentów, określono podmiotowy zakres stosowania rozporządzenia. W porównaniu z aktualnie obowiązującym rozporządzeniem załącznik został zaktualizowany, aby usunąć z niego przepisy, które straciły już moc, oraz aby rozszerzyć zakres stosowania rozporządzenia na kolejne instrumenty unijnego prawa ochrony konsumentów. Rozszerzenie załącznika na dalsze instrumenty unijnego prawa ochrony konsumentów powinno obowiązywać jeszcze przed rozpoczęciem stosowania niniejszego rozporządzenia. 2016/0148 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów

(Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W rozporządzeniu (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady przewidziano zharmonizowane zasady i procedury w zakresie usprawniania współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów w kontekście transgranicznym. W art. 21a tego rozporządzenia przewidziano procedurę przeglądu skuteczności i mechanizmów operacyjnych tego rozporządzenia; na mocy tego artykułu Komisja stwierdziła, że rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 nie jest wystarczające do skutecznego działania w obliczu wyzwań w obszarze egzekwowania prawa na jednolitym rynku, a w szczególności na jednolitym rynku cyfrowym. (2)Jednym z priorytetów strategii jednolitego rynku cyfrowego przyjętej przez Komisję w dniu 6 maja 2015 r. była potrzeba zwiększenia zaufania konsumentów dzięki szybszemu, sprawniejszemu i spójniejszemu egzekwowaniu przepisów prawa w zakresie ochrony konsumentów. W strategii jednolitego rynku przyjętej przez Komisję w dniu 28 października 2015 r. ponownie podkreślono, że egzekwowanie unijnych przepisów w zakresie ochrony konsumentów powinno zostać dodatkowo wzmocnione rozporządzeniem w sprawie współpracy w dziedzinie ochrony konsumentów. (3)Odnotowywane obecnie nieskuteczne egzekwowanie naruszeń transgranicznych, w szczególności w otoczeniu cyfrowym, pozwala przedsiębiorcom unikać egzekwowania przepisów poprzez zmienianie miejsca prowadzenia działalności w Unii. Prowadzi to do zakłócenia konkurencji wobec uczciwych przedsiębiorców prowadzących działalność na rynku krajowym albo działalność transgraniczną i w rezultacie przynosi szkodę konsumentom oraz obniża zaufanie konsumentów do transakcji transgranicznych i do jednolitego rynku. Niezbędne jest zatem zwiększenie poziomu harmonizacji, pozwalające na realizowanie przez właściwe publiczne organy egzekwowania prawa skutecznej i efektywnej współpracy w obszarze egzekwowania prawa, która zaowocuje wykrywaniem naruszeń, a także umożliwi prowadzenie dochodzeń w ich sprawie i wydawanie nakazów zaprzestania dopuszczania się naruszeń wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń. (4)W rozporządzeniu (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady ustanowiono sieć właściwych organów publicznych na terytorium całej Unii. Należy zapewnić skuteczną współpracę poszczególnych właściwych organów wchodzących w skład sieci oraz innych organów publicznych na szczeblu państw członkowskich. Koordynacyjną rolę jednolitego urzędu łącznikowego należy powierzyć właściwemu organowi w każdym państwie członkowskim, który dysponuje wystarczającymi uprawnieniami i zasobami, aby należycie wywiązywać się z tej podstawowej roli w ramach sieci właściwych organów. (5)Konsumenci powinni również zostać objęci ochroną przed krótkotrwałymi naruszeniami wewnątrzunijnymi oraz przed powszechnie występującymi naruszeniami, które trwają krótko, ale których szkodliwe skutki wywierają wpływ przez długi czas po zaprzestaniu naruszenia. Właściwe organy powinny dysponować uprawnieniami niezbędnymi do prowadzenia dochodzeń w sprawie takich naruszeń oraz do wydawania nakazów zaprzestania takich naruszeń w przyszłości. (6)Właściwe organy powinny dysponować minimalnym zestawem uprawnień w zakresie prowadzenia dochodzeń i egzekwowania przepisów, który umożliwi im skuteczne stosowanie niniejszego rozporządzenia, prowadzenie wzajemnej współpracy oraz zniechęcanie przedsiębiorców do popełniania naruszeń wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń. Wspomniane uprawnienia powinny być adekwatne do wyzwań związanych z egzekwowaniem przepisów w obszarze handlu elektronicznego i w otoczeniu cyfrowym, ponieważ to właśnie w tych obszarach przedsiębiorcy najłatwiej jest zataić lub zmienić swoją tożsamość. Korzystanie z tych uprawnień powinno zagwarantować możliwość zgodnej z prawem wymiany dowodów między właściwymi organami, która pozwoli na skuteczne egzekwowanie przepisów na takim samym poziomie we wszystkich państwach członkowskich. (7)Państwa członkowskie mogą zdecydować, czy właściwe organy będą korzystały z tych uprawnień bezpośrednio w obrębie swoich kompetencji czy też w drodze wniosków składanych do właściwych sądów. Jeżeli państwa członkowskie uznają, że właściwe organy korzystają z przysługujących im uprawnień w drodze wniosków składanych do właściwych sądów, powinny one zapewnić możliwość skutecznego i terminowego korzystania z tych uprawnień oraz zagwarantować, aby koszt korzystania z tych uprawnień był proporcjonalny i aby nie utrudniał stosowania niniejszego rozporządzenia. (8)Odpowiadając na wnioski składane za pośrednictwem mechanizmu wzajemnej pomocy, właściwe organy powinny – w stosownych przypadkach – korzystać również z innych uprawnień lub środków przyznanych im na szczeblu krajowym, w tym z prawa do wszczynania postępowań karnych lub do występowania z żądaniem wszczęcia postępowania karnego. W tym kontekście ogromne znaczenie ma zagwarantowanie, aby sądy i inne organy – w szczególności organy biorące udział w postępowaniach karnych – dysponowały środkami i uprawnieniami niezbędnymi do prowadzenia skutecznej i terminowej współpracy z właściwymi organami. (9)Właściwe organy powinny mieć możliwość wszczynania postępowań z własnej inicjatywy w przypadku, gdy uzyskają informacje o naruszeniach wewnątrzunijnych lub powszechnie występujących naruszeniach ze źródeł innych niż skargi konsumentów. Zagwarantowanie takiej możliwości jest szczególnie konieczne na potrzeby zapewnienia skutecznej współpracy właściwych organów przy zwalczaniu powszechnie występujących naruszeń. (10)Właściwe organy powinny mieć dostęp do wszystkich niezbędnych dowodów, danych i informacji potrzebnych im do ustalenia, czy doszło do naruszenia wewnątrzunijnego lub do powszechnie występującego naruszenia, a w szczególności do dowodów, danych i informacji pozwalających im zidentyfikować odpowiedzialnego przedsiębiorcę, niezależnie od tego, jaki podmiot znajduje się w posiadaniu takich dowodów, danych i informacji, gdzie są one zlokalizowane i jaki jest ich format. Właściwe organy powinny mieć możliwość zwrócenia się o przekazanie wszystkich niezbędnych dowodów, danych i informacji bezpośrednio do osób trzecich w ramach cyfrowego łańcucha wartości. (11)Właściwe organy powinny mieć możliwość zweryfikowania zgodności z przepisami w zakresie ochrony konsumentów oraz pozyskania dowodów świadczących o dopuszczaniu się naruszeń wewnątrzunijnych lub powszechnie występujących naruszeń, a w szczególności tych naruszeń, których dopuszczono się podczas zakupu towarów i usług lub po nim. Z tego powodu właściwe organy powinny posiadać uprawnienia do dokonywania zakupów testowych oraz do nabywania towarów lub usług pod ukrytą tożsamością. (12)W szczególności w otoczeniu cyfrowym właściwe organy powinny mieć możliwość szybkiego i skutecznego eliminowania naruszeń, zwłaszcza jeżeli przedsiębiorca sprzedający towary lub usługi ukrywa swoją tożsamość lub przenosi miejsce prowadzenia działalności do innego państwa Unii lub do innego państwa trzeciego, aby uniknąć procedury egzekwowania przepisów. W przypadku gdy występuje ryzyko wyrządzenia konsumentom poważnych i nieodwracalnych szkód właściwe organy powinny mieć możliwość przyjęcia środków tymczasowych pozwalających zapobiec takim szkodom lub ograniczyć ich zakres, w tym – w stosownych przypadkach – możliwość zawieszenia strony internetowej, domeny lub podobnej cyfrowej strony, usługi lub konta. Ponadto właściwe organy powinny posiadać uprawnienia do zlikwidowania strony internetowej, domeny lub podobnej cyfrowej strony, usługi lub konta lub do zwrócenia się do dostawcy usług będącego osobą trzecią o zlikwidowanie takiej strony internetowej, domeny lub podobnej cyfrowej strony, usługi lub konta.

(13)Przepisy dotyczące sankcji przyjęte przez państwa członkowskie zgodnie z wymogami przepisów prawa Unii, które chronią interesy konsumentów, powinny być również stosowane w odniesieniu do naruszeń wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń, aby skutecznie zniechęcić przedsiębiorców do popełniania lub powtarzania naruszeń i aby zagwarantować, że nie będą oni czerpali zysków z takich naruszeń. Z tych samych względów konsumenci powinni mieć możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu szkód spowodowanych takimi naruszeniami. (14)Jeżeli chodzi o kwestie związane z dochodzeniem roszczeń przez konsumentów, właściwe organy powinny wybrać proporcjonalne, sprawiedliwe i zasadne środki zapobiegające ryzyku ponownego wystąpienia lub powtórzenia naruszeń bądź ograniczające takie ryzyko, biorąc pod uwagę w szczególności oczekiwane korzyści dla konsumentów oraz uzasadnione koszty administracyjne, które prawdopodobnie powstaną w związku z wdrażaniem tych środków. Jeżeli konsumenci, na których dane naruszenie wywiera wpływ, nie mogą zostać zidentyfikowani lub jeżeli ich zidentyfikowanie wiązałoby się z koniecznością poniesienia nadmiernych kosztów przez odpowiedzialnego przedsiębiorcę, właściwy organ może nakazać przekazanie zysków uzyskanych w rezultacie naruszenia na poczet skarbu państwa, na poczet beneficjenta wyznaczonego przez właściwy organ lub na poczet beneficjenta wyznaczonego zgodnie z ustawodawstwem krajowym. (15)Zwiększona powinna zostać skuteczność i efektywność mechanizmu wzajemnej pomocy. Żądane informacje powinny być terminowo przekazywane, a konieczne środki służące egzekwowaniu prawa powinny być terminowo podejmowane. W związku z tym Komisja powinna wyznaczyć wiążące terminy na ustosunkowanie się przez właściwe organy do wniosków o udzielenie informacji i wniosków o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa oraz wyjaśnić aspekty proceduralne i inne aspekty przetwarzania wniosków o udzielenie informacji i wniosków o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa, dokonując tego za pomocą środków wykonawczych. (16)Komisja musi mieć możliwość lepszego koordynowania i monitorowania funkcjonowania mechanizmu wzajemnej pomocy, a także wydawania wytycznych, sporządzania zaleceń i wydawania opinii skierowanych do państw członkowskich w przypadku wystąpienia problemów. Komisja musi również mieć możliwość skuteczniejszego i szybszego wspierania właściwych organów w rozstrzyganiu sporów dotyczących interpretacji obowiązków spoczywających na nich w ramach mechanizmu wzajemnej pomocy. (17)Należy przyjąć zharmonizowane przepisy ustanawiające procedurę koordynowania działań nadzorczych, dochodzeń oraz działań w zakresie egzekwowania przepisów w przypadku powszechnie występujących naruszeń. Skoordynowane działania skierowane przeciwko r powszechnie występującym naruszeniom powinny zagwarantować właściwym organom możliwość wyboru najodpowiedniejszych i najskuteczniejszych narzędzi pozwalających na powstrzymanie powszechnie występujących naruszeń i zapewnienie odszkodowań na rzecz konsumentów. (18)Skoordynowany przegląd stron internetowych handlu elektronicznego (akcje kontrolne) to kolejna forma koordynacji egzekwowania prawa, która okazała się skutecznym narzędziem w walce z naruszeniami i którą należy stosować i wzmacniać w przyszłości. (19)Powszechnie występujące naruszenia o wymiarze unijnym mogą przynieść poważne szkody większości konsumentów w Unii. Dlatego konieczna jest w ich przypadku szczególna procedura koordynacyjna na poziomie Unii, z Komisją w roli obowiązkowego koordynatora. Aby zagwarantować, że procedura będzie uruchamiana w terminowy, spójny i skuteczny sposób, a jej warunki będą jednolicie weryfikowane, Komisja powinna odpowiadać za sprawdzenie, czy spełnione zostały warunki konieczne do wprowadzenia procedury. Dowody i informacje zebrane podczas wspólnych działań powinny być w razie potrzeby bez utrudnień wykorzystywane w postępowaniach krajowych. (20)W kontekście powszechnie występujących naruszeń, także tych o wymiarze unijnym, należy przestrzegać przysługujących stosownym przedsiębiorcom praw do obrony. Wymaga to w szczególności uznania prawa przedsiębiorcy do bycia wysłuchanym oraz stosowania wybranego przez niego języka w toku postępowania. (21)Jeśli przedsiębiorca odpowiedzialny za powszechnie występujące naruszenie lub powszechnie występujące naruszenie o wymiarze unijnym nie zaniecha ich dobrowolnie, właściwe organy zainteresowanych państw członkowskich powinny wyznaczyć jeden właściwy organ, który podejmie działanie służące egzekwowaniu przepisów z zachowaniem praw konsumentów z innych państw członkowskich, których dotyczy naruszenie. Przy wyznaczaniu tego właściwego organu należy brać pod uwagę jego zdolność do podjęcia skutecznych działań przeciwko przedsiębiorcy, na przykład jeżeli przedsiębiorca ma siedzibę w państwie członkowskim właściwego organu. Wyznaczony właściwy organ powinien działać tak, jakby konsumenci innego państwa członkowskiego byli jego własnymi konsumentami. W razie potrzeby, aby uniknąć ekstraterytorialnego stosowania prawa niektóre lub wszystkie państwa członkowskie, których dotyczy naruszenie, powinny mieć możliwość jednoczesnego wprowadzenia środków służących egzekwowaniu prawa w celu ochrony własnych konsumentów lub konsumentów zamieszkałych w innych państwach członkowskich. Może być to konieczne na przykład w celu wyeliminowania naruszeń o podobnym charakterze popełnianych przez spółki zależne mające siedzibę w więcej niż jednym państwie członkowskim, jeżeli te naruszenia mają wpływ jedynie na konsumentów tych państw członkowskich, bez widocznego elementu transgranicznego (równoległe naruszenie). (22)Należy wzmocnić mechanizmy nadzoru i ostrzegania, tak aby zapewnić wczesne i skuteczne wykrywanie powszechnie występujących naruszeń. Należy doprecyzować informacje, które mają podlegać wymianie, oraz działania następcze wymagane w związku z wymianą informacji w celu zapewnienia należytego reagowania na ostrzeżenia wymagające działania i podejmowania odpowiednich działań. Funkcjonowanie mechanizmu nadzoru powinna koordynować Komisja. (23)Organizacje konsumenckie odgrywają ważną rolę w informowaniu konsumentów o ich prawach, w ich edukowaniu i zapewnianiu ochrony ich interesów, łącznie z rozstrzyganiem sporów. Należy zachęcać konsumentów do współpracy z właściwymi organami, wzmacniając tym samym stosowanie niniejszego rozporządzenia. Organizacje konsumenckie, w szczególności te, które na podstawie niniejszego rozporządzenia oraz na wniosek Europejskiego Centrum Konsumenckiego mogą zostać oddelegowane do zadań związanych z egzekwowaniem prawa, powinny mieć możliwość powiadamiania właściwych organów o podejrzeniu naruszeń i wymiany informacji koniecznych do wykrywania, dochodzenia i powstrzymywania wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń wspólnie ze wspomnianymi organami. (24)Sprawy dotyczące naruszeń, które powszechnie występują na terenie Unii, powinny być sprawnie i skutecznie wyjaśniane. W tym celu należy skoordynować ustalanie priorytetów oraz planowanie egzekwowania prawa na poziomie państw członkowskich oraz łączyć dostępne zasoby właściwych organów. Aby to osiągnąć, należy wdrożyć system sporządzanych co dwa lata planów w zakresie egzekwowania przepisów prawa. (25)Dane dotyczące skarg konsumentów mogą pomóc decydentom na poziomie krajowym i unijnym w ocenie funkcjonowania rynków konsumenckich oraz w wykrywaniu naruszeń. Mając na względzie ułatwienie wymiany wspomnianych danych na poziomie unijnym, Komisja przyjęła zalecenie w sprawie stosowania zharmonizowanej metodologii klasyfikacji i zgłaszania skarg i zapytań konsumentów. Zalecenie to powinno zostać wdrożone, aby w pełni wesprzeć współpracę w egzekwowaniu prawa oraz ułatwić wykrywanie wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń. (26)Wyzwania związane z egzekwowaniem przepisów wykraczają poza granice Unii; należy zapewnić ochronę interesów konsumentów unijnych przed nieuczciwymi przedsiębiorcami z państw trzecich. W tym celu należy przeprowadzić negocjacje w sprawie umów międzynarodowych z państwami trzecimi dotyczących wzajemnej pomocy w egzekwowaniu prawodawstwa chroniącego interesy konsumenta. W umowach międzynarodowych należy uwzględnić przedmiot niniejszego rozporządzenia; negocjacje powinny być prowadzone na szczeblu unijnym, aby zapewnić optymalną ochronę konsumentów w Unii oraz sprawną współpracę z państwami niebędącymi członkami UE. (27)Komisji należy przyznać uprawnienia wykonawcze. Pozwoli to na zapewnienie jednolitych warunków wdrożenia i wykonywania minimalnych uprawnień właściwych organów, wyznaczenie terminów i określenie innych szczegółowych elementów procedur w służących rozwiązywaniu problemu naruszeń wewnątrzunijnych i powszechnie występujących naruszeń, a także szczegółowych elementów mechanizmu nadzoru i współpracy administracyjnej między właściwymi organami. Uprawnienia te powinny być wykonywane zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011. (28)Przy przyjmowaniu aktów na podstawie art. 10, 11, 12, 13, 15, 20, 27, 31, 32, 34, 35, 36, 37, 39, 43 i 46 niniejszego rozporządzenia należy stosować procedurę sprawdzającą, zważywszy, że akty te mają charakter ogólny. (29)Niniejsze rozporządzenie stanowi uzupełnienie sektorowych przepisów Unii zapewniających współpracę regulatorów sektorowych oraz sektorowych przepisów dotyczących odszkodowania na rzecz konsumentów za szkodę wyrządzoną w wyniku naruszeń tych przepisów. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla innych systemów i sieci współpracy określonych w sektorowym prawodawstwie Unii. Niniejsze rozporządzenie wzmacnia współpracę i koordynację w obrębie sieci ochrony konsumentów oraz sieci organów regulacyjnych ustanowionych w sektorowym prawodawstwie Unii. (30)Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla obowiązujących przepisów unijnych dotyczących uprawnień krajowych organów regulacyjnych ustanowionych w sektorowym prawodawstwie Unii. W razie potrzeby i w miarę możliwości organy te powinny korzystać z uprawnień przyznanych im na mocy prawa Unii i prawa krajowego, aby powstrzymywać wewnątrzunijne naruszenia lub powszechnie występujące albo zakazywać tych naruszeń bądź udzielać pomocy w tych działaniach właściwym organom. (31)Na potrzeby obliczania wysokości odszkodowania za szkodę wyrządzoną zbiorowym interesom konsumentów należy stosować przepisy sektorowego prawodawstwa Unii dotyczącego pasażerów, np. rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia (WE) nr 1371/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia (WE) nr 1177/2010 Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenia (WE) nr 181/2011 Parlamentu Europejskiego i Rady. W przypadkach, gdy sektorowe prawodawstwo Unii nie obejmuje odszkodowania za szkodę wyrządzoną w wyniku wewnątrzunijnych lub powszechnie występujących naruszeń, wysokość odszkodowania powinna być ustalona na podstawie mającego zastosowanie prawa krajowego. (32)Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla roli i uprawnień właściwych organów oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego w zakresie ochrony zbiorowych interesów gospodarczych konsumentów w sprawach dotyczących usług rachunków płatniczych oraz umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE i dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/92/UE.

(33)W świetle obowiązujących mechanizmów współpracy na mocy dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/92/UE mechanizmy wzajemnej pomocy (rozdział III) nie mają zastosowania do wewnątrzunijnych naruszeń wymienionych dyrektyw. (34)Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla kar, które mają zastosowanie do krajowych naruszeń prawa oraz które ustanowiono w sektorowym prawodawstwie Unii oraz unijnych przepisach prawa ochrony konsumentów. Właściwe organy powinny w razie potrzeby stosować przepisy prawa krajowego wdrażającego wymienione przepisy, biorąc pod uwagę rzeczywistą skalę i zakres naruszenia oraz szkody przez nie wyrządzonej, poniesionej przez konsumentów w innych państwach członkowskich. (35)Niniejsze rozporządzenie nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w szczególności w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W związku z tym niniejsze rozporządzenie powinno być interpretowane i stosowane z uwzględnieniem tych praw i zasad. Wykonując minimalne uprawnienia określone w niniejszym rozporządzeniu właściwe organy powinny zachować odpowiednią równowagę między interesami, które są chronione przez prawa podstawowe, takimi jak: wysoki poziom ochrony konsumentów, wolność prowadzenia działalności gospodarczej oraz swobodny dostęp do informacji. (36)Ponieważ cel niniejszej dyrektywy, mianowicie ustanowienie współpracy między organami krajowymi odpowiedzialnymi za egzekwowanie prawa w zakresie ochrony konsumentów, nie może zostać osiągnięty w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, gdyż nie mogą one zapewnić współpracy i koordynacji, działając w pojedynkę, a cel ten ze względu na jego zakres terytorialny i podmiotowy może zostać w większym stopniu osiągnięty na poziomie unijnym, Unia może przyjąć środki zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest niezbędne do osiągnięcia tego celu. (37)Należy zatem uchylić rozporządzenie (WE) nr 2006/2004, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: ROZDZIAŁ I PRZEPISY WSTĘPNE Artykuł 1 Przedmiot Niniejsze rozporządzenie określa warunki, na jakich właściwe organy w państwach członkowskich wskazane jako odpowiedzialne za egzekwowanie przepisów prawnych, które chronią interesy konsumentów, będą współpracować ze sobą oraz z Komisją w celu zapewnienia przestrzegania tych przepisów oraz sprawnego funkcjonowania rynku wewnętrznego, a także w celu wzmocnienia ochrony interesów ekonomicznych konsumentów. Artykuł 2 Zakres 1. Niniejsze rozporządzenie ma zastosowanie do naruszeń wewnątrzunijnych, a także powszechnie występujących naruszeń zdefiniowanych w art. 3 lit. b) i c). 2. Niniejsze rozporządzenie ma również zastosowanie do krótkotrwałych naruszeń wewnątrzunijnych oraz powszechnie występujących naruszeń, nawet jeżeli zaprzestano ich, zanim rozpoczęło się egzekwowanie przepisów lub zanim takie egzekwowanie mogło zostać zakończone. 3. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla przepisów unijnych w dziedzinie prawa prywatnego międzynarodowego, w szczególności przepisów dotyczących jurysdykcji sądów oraz prawa właściwego. 4. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla stosowania w państwach członkowskich środków związanych ze współpracą sądową w sprawach karnych i cywilnych, w szczególności dla funkcjonowania Europejskiej Sieci Sądowej. 5. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla wypełniania przez państwa członkowskie wszelkich dodatkowych zobowiązań w zakresie wzajemnej pomocy wynikających z innych aktów prawnych, łącznie z umowami dwustronnymi lub wielostronnymi, także w sprawach karnych, w dziedzinie ochrony zbiorowych interesów ekonomicznych konsumentów. 6. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla roli i uprawnień właściwych organów oraz Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego określonych w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi oraz w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/92/UE z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie porównywalności opłat związanych z rachunkami płatniczymi, przenoszenia rachunku płatniczego oraz dostępu do podstawowego rachunku płatniczego.

7. Rozdział III niniejszego rozporządzenia nie ma zastosowania w sytuacji, gdy naruszenia wewnątrzunijne dotyczą przepisów następujących aktów prawnych: a)dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/17/UE z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie konsumenckich umów o kredyt związanych z nieruchomościami mieszkalnymi; b)dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/92/UE z dnia 23 lipca 2014 r. w sprawie porównywalności opłat związanych z rachunkami płatniczymi, przenoszenia rachunku płatniczego oraz dostępu do podstawowego rachunku płatniczego. 8. Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/22/WE. Artykuł 3 Definicje Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: a)„przepisy prawne, które chronią interesy konsumentów” oznaczają dyrektywy transponowane do wewnętrznych porządków prawnych państw członkowskich i rozporządzenia wymienione w załączniku; b)„naruszenie wewnątrzunijne” oznacza każde działanie lub zaniechanie, które trwa lub zostało zaprzestane, sprzeczne z przepisami prawnymi, które chronią interesy konsumentów, a które szkodziło, szkodzi lub może szkodzić interesom zbiorowym konsumentów zamieszkałych w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym miało miejsce dane działanie lub zaniechanie, w którym przedsiębiorca odpowiedzialny za działanie lub zaniechanie ma siedzibę lub w którym znajdują się dowody bądź aktywa przedsiębiorcy związane z tym działaniem lub zaniechaniem; c)„powszechnie występujące naruszenie” oznacza: (1)każde działanie lub zaniechanie sprzeczne z przepisami prawnymi, które chronią interesy konsumentów, a które szkodziło, szkodzi lub może zaszkodzić interesom zbiorowym konsumentów zamieszkałych w co najmniej dwóch państwach członkowskich innych niż państwo członkowskie, w którym miało miejsce działanie lub zaniechanie, w którym przedsiębiorca odpowiedzialny za działanie lub zaniechanie ma siedzibę, lub w którym znajdują się dowody bądź aktywa związane z tym działaniem lub zaniechaniem; niezależnie od tego, czy działanie lub zaniechanie trwa, czy zostało zaprzestane; lub (2)wszelkie działania lub zaniechania sprzeczne z przepisami prawnymi, które chronią interesy konsumentów, a które mają cechy wspólne, np. dotyczą tej samej bezprawnej praktyki, naruszają ten sam interes lub występują jednocześnie, co najmniej w dwóch państwach członkowskich; d)„organ wnioskujący” oznacza właściwy organ, który zwraca się z wnioskiem o wzajemną pomoc; e)„organ współpracujący” oznacza właściwy organ, który otrzymuje wniosek o wzajemną pomoc; f)„przedsiębiorca” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, niezależnie od tego, czy jest to podmiot prywatny czy publiczny, która działa w celach związanych z jej działalnością handlową, gospodarczą, rzemieślniczą lub wykonywaniem wolnego zawodu, w tym każdą osobę działającą w imieniu lub na rzecz przedsiębiorcy; g)„nadzór rynku” oznacza czynności i działalność wykonywane lub środki stosowane przez właściwy organ w celu wykrycia, czy miały lub mają miejsce naruszenia wewnątrzunijne lub powszechnie występujące naruszenia; h)„skarga konsumenta” oznacza oświadczenie poparte wiarygodnym dowodem, że przedsiębiorca dopuścił się lub może dopuścić się naruszenia przepisów prawnych, które chronią interesy konsumentów; i)„szkoda wyrządzona interesom zbiorowym konsumentów” oznacza faktyczną lub potencjalną szkodę wyrządzoną interesom określonej liczby konsumentów, których dotyczą naruszenia wewnątrzunijne lub powszechnie występujące naruszenia; uznaje się jej występowanie w szczególności w przypadkach, w których naruszenie potencjalnie lub faktycznie szkodziło, szkodzi lub może zaszkodzić znacznej liczbie konsumentów w podobnej sytuacji. Artykuł 4 Terminy przedawnienia naruszeń

1. Właściwe organy mogą przeprowadzać dochodzenia w sprawie naruszeń, o których mowa w art. 2, oraz zakazać przedsiębiorcom dopuszczania się takich naruszeń w przyszłości. Właściwy organ może nałożyć karę z tytułu tych naruszeń w ciągu pięciu lat od momentu zaprzestania danego naruszenia. 2. Bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do nakładania kary rozpoczyna się w dniu, w którym zaprzestano naruszenia. 3. Jakiekolwiek działanie podjęte przez właściwy organ na potrzeby dochodzenia lub postępowania egzekucyjnego dotyczącego naruszenia wstrzyma bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do nakładania kary do momentu przyjęcia ostatecznej decyzji w tej sprawie. Bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do nakładania kary zostaje wstrzymany, dopóki decyzja, zarządzenie lub inne działanie właściwego organu stanowi przedmiot postępowania toczącego się przed sądem. ROZDZIAŁ II WŁAŚCIWE ORGANY I ICH UPRAWNIENIA Artykuł 5 Właściwe organy i jednolite urzędy łącznikowe 1. Każde państwo członkowskie wyznacza jako właściwy organ organy publiczne ustanowione na szczeblu krajowym, regionalnym lub lokalnym posiadające szczególne obowiązki w zakresie egzekwowania przepisów prawnych, które chronią interesy konsumentów. 2. Właściwe organy wypełniają swoje obowiązki wynikające z niniejszego rozporządzenia, jakby działały na rzecz konsumentów w swoim własnym państwie członkowskim i z własnej inicjatywy. 3. Każde państwo członkowskie wyznacza jeden właściwy organ do pełnienia roli jednolitego urzędu łącznikowego. 4. Jednolity urząd łącznikowy jest odpowiedzialny za koordynację działań dochodzeniowych i działań w zakresie egzekwowania przepisów w kontekście naruszeń wewnątrzunijnych oraz powszechnie występujących naruszeń, które prowadzone są przez właściwy organ, inne organy publiczne określone w art. 6, wyznaczone podmioty określone w art. 13 oraz podmioty uczestniczące w mechanizmie ostrzegania określonym w art. 34. 5. Państwa członkowskie zapewniają właściwym organom oraz jednolitym urzędom łącznikowym odpowiednie środki niezbędne do stosowania niniejszego rozporządzenia oraz do skutecznego wykorzystywania ich uprawnień na mocy art. 8, w tym dostateczne zasoby budżetowe lub inne zasoby, wiedzę specjalistyczną, procedury oraz inne ustalenia. 6. Jeżeli na terytorium państwa członkowskiego istnieje więcej niż jeden właściwy organ, państwo członkowskie zapewnia, aby zakres ich obowiązków był jasno określony i aby organy te ściśle ze sobą współpracowały w sposób umożliwiający skuteczne wykonywanie odpowiednich przypisanych im obowiązków. Artykuł 6 Współpraca z innymi organami publicznymi oraz wyznaczonymi podmiotami 1. Każde państwo członkowskie może nałożyć na inne organy publiczne obowiązek pomocy właściwym organom w wypełnianiu ich zobowiązań. 2. Właściwy organ może żądać od innych organów publicznych, o których mowa w ust.1, aby podjęły wszelkie niezbędne środki służące egzekwowaniu prawa dostępne w ramach prawa krajowego w celu doprowadzenia do zaprzestania lub zakazu wewnątrzunijnych bądź powszechnie występujących naruszeń. 3. Państwa członkowskie zapewniają, aby wspomniane inne organy publiczne dysponowały środkami i uprawnieniami niezbędnymi do prowadzenia skutecznej współpracy z właściwymi organami w zakresie stosowania niniejszego rozporządzenia. Wspomniane inne organy publiczne regularnie informują właściwy organ o środkach podjętych w związku ze stosowaniem niniejszego rozporządzenia. 4. Każde państwo członkowskie może wyznaczyć podmioty mające uzasadniony interes w zaprzestaniu lub ustanowieniu zakazu naruszeń („wyznaczone podmioty”), które będą gromadziły niezbędne informacje i podejmowały niezbędne środki służące egzekwowaniu prawa dostępne im na mocy prawa krajowego w imieniu właściwego organu współpracującego. 5. Państwa członkowskie zapewniają współpracę między właściwymi organami i wyznaczonymi podmiotami, w szczególności w celu zapewnienia bezzwłocznego powiadamiania właściwych organów o naruszeniach, o których mowa w art. 2.

Artykuł 7 Informacje i wykazy 1. Każde państwo członkowskie bezzwłocznie przekazuje Komisji i pozostałym państwom członkowskim dane właściwych organów, jednolitego urzędu łącznikowego, wyznaczonych podmiotów określonych w art. 13 oraz podmiotów uczestniczących w mechanizmie ostrzegania określonym w art. 34, jak również wszelkie zmiany tych danych. 2. Komisja prowadzi na swojej stronie internetowej i aktualizuje publicznie dostępny wykaz jednolitych urzędów łącznikowych, właściwych organów, wyznaczonych podmiotów i innych podmiotów . Artykuł 8 Minimalne uprawnienia właściwych organów 1. Każdy właściwy organ posiada uprawnienia w zakresie dochodzenia oraz uprawnienia do egzekwowania przepisów prawnych niezbędne do stosowania niniejszego rozporządzenia i wykonuje je zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i prawem krajowym. 2. Każdy właściwy organ posiada co najmniej następujące uprawnienia i wykonuje je zgodnie z warunkami określonymi w art. 9: a)uprawnienia do dostępu do wszelkich istotnych dokumentów, danych lub informacji odnoszących się do naruszenia będącego przedmiotem niniejszego rozporządzenia, w dowolnej formie lub w dowolnym formacie i bez względu na nośnik, na którym są one przechowywane, ani na miejsce ich przechowywania; b)uprawnienia do żądania od dowolnej osoby fizycznej lub prawnej, w tym banków, dostawców usług internetowych, rejestrów domen i podmiotów rejestrujących oraz dostawców usług hostingowych, dostarczenia wszelkich istotnych informacji, danych lub dokumentów, w dowolnej formie lub w dowolnym formacie i bez względu na nośnik, na którym są one przechowywane, ani na miejsce ich przechowywania, na potrzeby m.in. identyfikowania i śledzenia przepływów środków finansowych i danych lub ustalenia tożsamości osób zaangażowanych w przepływy środków finansowych i danych, informacji o rachunkach bankowych i własności stron internetowych; c)uprawnienia do żądania od dowolnego publicznego organu, podmiotu lub agencji znajdujących się w państwie członkowskim, w którym siedzibę ma właściwy organ, dostarczenia wszelkich istotnych informacji, danych lub dokumentów, w dowolnej formie lub w dowolnym formacie i bez względu na nośnik, na którym są one przechowywane, ani na miejsce ich przechowywania, na potrzeby m.in. identyfikowania i śledzenia przepływów środków finansowych i danych lub ustalenia tożsamości osób zaangażowanych w przepływy środków finansowych i danych, informacji o rachunkach bankowych i własności stron internetowych; d)uprawnienia do przeprowadzania niezbędnych kontroli na miejscu, w tym w szczególności uprawnienia do wkraczania do wszystkich pomieszczeń i środków transportu oraz na wszystkie tereny lub zażądania tego od innych organów, w celu zbadania, zajęcia lub uzyskania informacji, danych lub dokumentów lub sporządzenia ich kopii, bez względu na nośnik, na którym są one przechowywane; uprawnienia do pieczętowania wszelkich pomieszczeń lub informacji, danych lub dokumentów na niezbędny okres i w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli; uprawnienia do żądania od przedstawicieli lub pracowników przedsiębiorcy wyjaśnień co do faktów, informacji lub dokumentów dotyczących przedmiotu kontroli oraz do rejestrowania odpowiedzi; e)uprawnienia do nabywania towarów lub usług jako zakupów testowych w celu wykrycia naruszeń będących przedmiotem niniejszego rozporządzenia i uzyskania dowodów; f)uprawnienia do nabywania towarów lub usług, posługując się ukrytą tożsamością, w celu wykrycia naruszeń i uzyskania dowodów; g)uprawnienia do przyjmowania środków tymczasowych pozwalających zapobiec ryzyku wyrządzenia konsumentom poważnych i nieodwracalnych szkód, w szczególności środków polegających na zawieszeniu strony internetowej, domeny lub podobnej cyfrowej strony, usługi lub konta; h)uprawnienia do wszczynania z własnej inicjatywy dochodzeń lub procedur w celu doprowadzenia do zaprzestania lub zakazu naruszeń wewnątrzunijnych lub powszechnie występujących naruszeń oraz w stosownych przypadkach uprawnienia do publikowania informacji na ten temat; i)uprawnienia do uzyskania od przedsiębiorcy odpowiedzialnego za naruszenie wewnątrzunijne lub powszechnie występującego naruszenia zobowiązania do zaprzestania naruszenia i w stosownych przypadkach do zapewnienia konsumentom odszkodowania za wyrządzoną szkodę; j)uprawnienia do żądania na piśmie, aby przedsiębiorca zaprzestał naruszenia; k)uprawnienia do doprowadzania do zaprzestania lub zakazu naruszenia; l)uprawnienia do zamykania strony internetowej, domeny lub podobnej cyfrowej strony, usługi lub konta lub ich części, w tym poprzez żądanie wdrożenia takich środków od osoby trzeciej lub innego organu publicznego;

m)uprawnienia do nakładania kar, w tym grzywien i kar pieniężnych, za naruszenia wewnątrzunijne i powszechnie występujące naruszenia oraz za niezastosowanie się do decyzji, zarządzenia, środka tymczasowego, zobowiązania lub innego środka, które przyjęto na podstawie niniejszego rozporządzenia; n)uprawnienia do nakazania przedsiębiorcy odpowiedzialnemu za naruszenie wewnątrzunijne lub rozpowszechnione naruszenie, aby zapewnił odszkodowanie konsumentom, którzy ponieśli szkodę w wyniku naruszenia, w tym między innymi odszkodowanie pieniężne, zaoferowanie konsumentom możliwości wypowiedzenia umowy lub inne środki zapewniające rekompensatę konsumentom, którzy ponieśli szkodę w wyniku naruszenia; o)uprawnienia do nakazywania restytucji zysków uzyskanych w rezultacie naruszenia, w tym przekazania tych zysków na poczet skarbu państwa lub na poczet beneficjenta wyznaczonego przez właściwy organ lub zgodnie z ustawodawstwem krajowym; p)uprawnienia do publikowania wszelkich ostatecznych decyzji, środków tymczasowych lub zarządzeń, w tym do publikowania informacji na temat tożsamości przedsiębiorcy odpowiedzialnego za naruszenie wewnątrzunijne lub powszechnie występujące naruszenie; q)uprawnienia do konsultowania się z konsumentami, organizacjami konsumenckimi, wyznaczonymi podmiotami i innymi zainteresowanymi osobami w kwestii skuteczności proponowanych zobowiązań dotyczących zaprzestania naruszenia i usunięcia szkód powstałych w jego wyniku. Artykuł 9 Wykonywanie minimalnych uprawnień 1. Właściwe organy wykonują uprawnienia określone w art. 8 zgodnie z niniejszym rozporządzeniem i prawem krajowym: a)bezpośrednio według własnego uznania; lub b)przez wniesienie powództwa do sądów właściwych do wydania niezbędnego orzeczenia, w tym, w stosownych przypadkach, przez wniesienie środka odwoławczego, jeżeli wniosek o wydanie niezbędnego orzeczenia został oddalony. 2. W zakresie, w jakim właściwe organy wykonują swoje uprawnienia przez wniesienie powództwa do sądów, sądy te są uprawnione do wydawania niezbędnych orzeczeń i działają w ramach niniejszego rozporządzenia. 3. Państwa członkowskie zapewniają, aby opłaty sądowe i inne koszty związane z wydawaniem przez sądy orzeczeń w postępowaniach wszczętych w zastosowaniu niniejszego rozporządzenia były proporcjonalne i nie utrudniały stosowania niniejszego rozporządzenia. Artykuł 10 Uprawnienia wykonawcze Komisja może przyjąć akty wykonawcze określające warunki wdrażania i wykonywania minimalnych uprawnień właściwych organów, o których to uprawnieniach mowa w art. 8. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 2. ROZDZIAŁ III MECHANIZM WZAJEMNEJ POMOCY Artykuł 11 Wnioski o przekazanie informacji

1. Na wniosek organu wnioskującego organ współpracujący przekazuje wszelkie istotne informacje niezbędne do ustalenia, czy nastąpiło naruszenie wewnątrzunijne, oraz do doprowadzenia do zaprzestania tego naruszenia. Organ współpracujący bezzwłocznie powiadamia Komisję o wniosku o przekazanie informacji oraz o swojej odpowiedzi. 2. Organ współpracujący wszczyna odpowiednie dochodzenia lub podejmuje wszelkie inne niezbędne lub odpowiednie środki w celu zebrania żądanych informacji. W stosownych przypadkach dochodzenia te przeprowadza się przy pomocy innych organów publicznych lub wyznaczonych podmiotów. 3. Na wniosek organu wnioskującego organ współpracujący może zezwolić właściwym urzędnikom organu wnioskującego na towarzyszenie urzędnikom organu współpracującego przy prowadzeniu ich dochodzeń. 4. Organ współpracujący udziela odpowiedzi na wniosek, postępując zgodnie z procedurą dotyczącą wniosków o udzielenie informacji i przestrzegając terminów określonych przez Komisję w akcie wykonawczym. 5. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające terminy, standardowe formularze i szczegóły procedur dotyczących wniosków o udzielenie informacji. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 2. Artykuł 12 Wnioski o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa 1. Na wniosek organu wnioskującego organ współpracujący podejmuje wszelkie niezbędne środki służące egzekwowaniu prawa mające na celu doprowadzenie do zaprzestania lub zakazu naruszenia wewnątrzunijnego, w tym nakłada kary i nakazuje lub ułatwia uiszczenie odszkodowania na rzecz konsumentów z tytułu szkody poniesionej wskutek naruszenia. 2. W celu wypełnienia obowiązków określonych w ust. 1 organ współpracujący wykonuje uprawnienia określone w art. 8 oraz wszelkie dodatkowe uprawnienia przyznane mu na mocy przepisów prawa krajowego. Organ współpracujący określa odpowiednie środki służące egzekwowaniu prawa, które należy podjąć w celu doprowadzenia do zaprzestania lub zakazu naruszenia wewnątrzunijnego w sposób proporcjonalny, skuteczny i efektywny. W stosownych przypadkach środki te ustala się i wdraża przy pomocy innych organów publicznych. 3. Organ współpracujący regularnie przekazuje organowi wnioskującemu informacje na temat podjętych kroków i środków i konsultuje się z nim w tej kwestii. Organ współpracujący bezzwłocznie powiadamia organ wnioskujący, właściwe organy innych państw członkowskich i Komisję, za pośrednictwem bazy danych określonej w art. 43, o podjętych środkach i ich skutkach w odniesieniu do naruszenia wewnątrzunijnego, w tym: a)czy nałożono środki tymczasowe; b)czy zaprzestano naruszenia; c)które kary zostały nałożone; d)w jakim zakresie konsumenci otrzymali odszkodowanie; e)czy podjęte środki zostały wdrożone. 4. Organ współpracujący udziela odpowiedzi na wniosek, postępując zgodnie z procedurami dotyczącymi wniosków o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa i przestrzegając terminów określonych przez Komisję w akcie wykonawczym. 5. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające terminy, standardowe formularze i szczegóły procedur dotyczących wniosków o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 2. Artykuł 13 Rola wyznaczonych podmiotów 1. Organ współpracujący może polecić wyznaczonemu podmiotowi zebranie niezbędnych informacji lub podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa niezbędnych do doprowadzenia do zaprzestania lub zakazu naruszenia. Organ współpracujący może uczynić to tylko w przypadku, gdy podmiot ten prawdopodobnie uzyska żądane informacje lub doprowadzi do zaprzestania lub zakazu naruszenia równie sprawnie i skutecznie jak organ współpracujący.

2. Organ współpracujący zapewnia, aby polecenie wydane wyznaczonemu podmiotowi nie doprowadziło do ujawnienia informacji, które podlegają przepisom dotyczącym poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej określonym w art. 41. 3. W przypadku gdy wyznaczony podmiot nie doprowadzi do zaprzestania lub zakazu naruszenia wewnątrzunijnego w terminie określonym zgodnie z art. 11 ust. 4 i art. 12 ust. 4, organ współpracujący sam podejmuje działanie w sprawie wniosku na podstawie art. 11 i 12. 4. Przed wydaniem polecenia wyznaczonemu podmiotowi właściwy organ współpracujący konsultuje się z organem wnioskującym w sprawie zamiaru wydania polecenia wyznaczonemu podmiotowi. Jeżeli organ wnioskujący nie wyraża zgody na wydanie polecenia wyznaczonemu podmiotowi, bezzwłocznie powiadamia o tym na piśmie organ współpracujący oraz podaje powody swojego sprzeciwu. W takim przypadku organ współpracujący nie wydaje polecenia wyznaczonemu podmiotowi i sam podejmuje działanie w sprawie wniosku. 6. Komisja przyjmuje akty wykonawcze określające terminy, standardowe formularze i szczegóły procedur dotyczących wyznaczonych podmiotów. Te akty wykonawcze przyjmuje się zgodnie z procedurą sprawdzającą, o której mowa w art. 48 ust. 2. Artykuł 14 Procedury dotyczące wniosków o wzajemną pomoc 1. Organ wnioskujący przekazuje we wnioskach o wzajemną pomoc informacje wystarczające do tego, aby umożliwić organowi współpracującemu zrealizowanie wniosku, w tym wszelkie niezbędne dowody możliwe do uzyskania jedynie w państwie członkowskim organu wnioskującego. 2. Organ wnioskujący przesyła wnioski do jednolitego urzędu łącznikowego państwa członkowskiego organu współpracującego oraz do jednolitego urzędu łącznikowego państwa członkowskiego organu wnioskującego w celach informacyjnych. Jednolity urząd łącznikowy państwa członkowskiego organu współpracującego bezzwłocznie przesyła wnioski odpowiedniemu właściwemu organowi. 3. Składanie wniosków o wzajemną pomoc i cała związana z nimi korespondencja odbywa się na piśmie z zastosowaniem standardowych formularzy oraz elektronicznie poprzez bazę danych ustanowioną na mocy art. 43. 4. Języki stosowane we wnioskach o wzajemną pomoc i całej związanej z nimi korespondencji są uzgadniane przez zainteresowane właściwe organy. 5. Jeżeli nie można osiągnąć porozumienia w sprawie języków, wnioski są przekazywane w języku urzędowym państwa członkowskiego organu wnioskującego, a odpowiedzi w języku urzędowym państwa członkowskiego organu współpracującego. W tej sytuacji każdy właściwy organ zapewnia niezbędne tłumaczenia wniosków, odpowiedzi i innych dokumentów, które otrzymuje od innego właściwego organu. 6. Organ współpracujący udziela odpowiedzi bezpośrednio organowi wnioskującemu oraz jednolitym urzędom łącznikowym państw członkowskich organu wnioskującego i organu współpracującego. Artykuł 15 Odmowa realizacji wniosku o wzajemną pomoc 1. Organ współpracujący może odmówić realizacji wniosku o przekazanie informacji, o którym mowa w art. 11, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z poniższych sytuacji: a) jego zdaniem, po konsultacji z organem wnioskującym, żądane informacje nie są niezbędne organowi wnioskującemu do ustalenia, czy miało miejsce naruszenie wewnątrzunijne lub czy istnieje uzasadnione podejrzenie, że może ono nastąpić; b) organ wnioskujący nie zgadza się, że informacje podlegają przepisom dotyczącym poufności oraz tajemnicy zawodowej i handlowej określonym w art. 41; c) przed organami sądowymi w państwie członkowskim organu współpracującego lub organu wnioskującego zostało już wszczęte dochodzenie lub postępowanie sądowe albo zostało wydane orzeczenie kończące postępowanie w sprawie tego samego naruszenia wewnątrzunijnego i przeciwko temu samemu przedsiębiorcy . 2. Organ współpracujący może odmówić realizacji wniosku o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa, o którym mowa w art. 12, po konsultacji z organem wnioskującym, jeżeli zachodzi co najmniej jedna z poniższych sytuacji: a) przed organami sądowymi w państwie członkowskim organu współpracującego lub organu wnioskującego zostało już wszczęte dochodzenie lub postępowanie sądowe albo zostało wydane orzeczenie kończące postępowanie w sprawie tego samego naruszenia wewnątrzunijnego i przeciwko temu samemu przedsiębiorcy ;

b) jego zdaniem, po przeprowadzeniu odpowiedniego dochodzenia przez organ współpracujący, naruszenie wewnątrzunijne nie miało miejsca; c) jego zdaniem organ wnioskujący nie udzielił wystarczających informacji zgodnie z art. 12 ust. 1. Nie można odmówić realizacji wniosku o podjęcie środków służących egzekwowaniu prawa, podając jako powód nieudzielenie