DOKUMENT ROBOCZY SŁUŻB KOMISJI

Streszczenie oceny skutków

Towarzyszący dokumentowi:

Komunikat Komisji

Wytyczne UE w sprawie stosowania reguł pomocy państwa w odniesieniu do szybkiej budowy/rozbudowy sieci szerokopasmowych

Uwaga

Niniejsze streszczenie obowiązuje jedynie służby Komisji zaangażowane w przygotowanie dokumentu i nie przesądza o ostatecznej formie decyzji podjętej przez Komisję.

1. Opis problemu 1.1. Zasadniczy problem: niedopasowanie poziomu płynności i potrzeba ochrony konkurencji

Utworzenie infrastruktury sieci szerokopasmowych o wysokiej wydajności jest uznawane za istotny czynnik przyczyniający się do rozwoju gospodarczego na świecie. Dostęp do szybkiego internetu umożliwia przedsiębiorstwom, w szczególności małym, utrzymanie konkurencyjności oraz pozwala konsumentom na korzystanie z wielu zaawansowanych usług internetowych, które podnoszą poziom ich życia.

Publikując „Europejską agendę cyfrową”[1] w 2010 r., Komisja podkreśliła, że Europa potrzebuje powszechnego, szybkiego i bardzo szybkiego dostępu do internetu o konkurencyjnych cenach. W agendzie cyfrowej ponownie potwierdzono cel polegający na udostępnieniu podstawowych sieci szerokopasmowych wszystkim Europejczykom do 2013 r. oraz określono cele, zgodnie z którymi do 2020 r.:

Ø wszyscy Europejczycy mają uzyskać dostęp do o wiele szybszego internetu powyżej 30 Mb/s, oraz

Ø 50% lub więcej gospodarstw domowych w Europie powinno mieć dostęp do połączeń internetowych o szybkości powyżej 100 Mb/s.

Szacuje się, że koszt osiągnięcia tych celów wyniesie do 60 mld EUR w przypadku pierwszego etapu i 270 mld EUR w przypadku drugiego[2].

Mimo że najbardziej niezbędne inwestycje związane z osiągnięciem celów Europejskiej agendy cyfrowej będą, jak wspomniano powyżej, przeprowadzane przez spółki prywatne, istnieją obszary, w których inwestycje rynkowe nie przynoszą zysku. Ze względu na cechy gospodarcze charakteryzujące ten sektor, same inwestycje prywatne nie wystarczą, aby osiągnąć tak ambitne cele jeśli chodzi o zasięg, i rządy krajowe będą musiały także podjąć pewne działania, inteligentnie (i w sposób sprzyjający konkurencji) wykorzystując środki publiczne w celu rozszerzenia zasięgu sieci internetowej o dużej i bardzo dużej szybkości z dostępem nowej generacji („NGA”) na te obszary, w których podmioty rynkowe raczej nie będą inwestować na warunkach rynkowych. W dążeniu do osiągnięcia ambitnych celów dotyczących rozwoju infrastruktury należy uwzględnić fakt, że efektywna konkurencja będzie miała miejsce również między różnymi rodzajami infrastruktury oraz w ramach samej infrastruktury. Efektywna konkurencja przyczyni się do zapewnienia jak największego dobrobytu konsumentów poprzez obniżenie cen i zwiększenie wyboru usług wyższej jakości dla obywateli i przedsiębiorstw europejskich.

Aby udzielić wskazówek, w jaki sposób inwestycje publiczne mogą doprowadzić do pogodzenia tych sprzecznych celów, w 2009 r. Komisja przyjęła wytyczne dotyczące sieci szerokopasmowych[3]. Wytyczne te mają przyczynić się do osiągnięcia celu polityki, jakim jest zwiększenie zasięgu sieci szerokopasmowych poprzez należyte ukierunkowanie dotacji publicznych. Wytyczne są uzupełnieniem działań sprzyjających prywatnym inwestycjom poprzez stosowne regulacje oraz innych działań pobudzających niewystarczający popyt. W przypadkach, kiedy inne polityki regulacyjne nie odniosą skutku, jeśli chodzi o stymulowanie prywatnych inwestycji z uwagi na niedoskonałość rynku, organy publiczne mogą podjąć decyzję o finansowaniu infrastruktury sieci szerokopasmowych, aby osiągnąć cele dotyczące zasięgu ustalone na szczeblu europejskim, a tym samym pobudzić wzrost gospodarczy i rozwój. Wytyczne przyjęto w celu ukierunkowania inwestycji publicznych w sposób najbardziej sprzyjający konkurencji.

1.2. Dlaczego rozważane jest podjęcie działań przez Komisję?

Obecnie obowiązujące wytyczne dotyczące sieci szerokopasmowych stanowią, że trzy lata po wejściu w życie należy dokonać ich przeglądu, aby uwzględnić główne zmiany technologiczne i regulacyjne. W szczególności, jako że wytyczne weszły w życie w 2009 r., poprzedzają one przyjęcie agendy cyfrowej i dlatego też obecnie obowiązujące przepisy nie są w pełni zgodne z celami tej agendy.

1.3. Problemy wykryte w trakcie procesu konsultacji

Przy stosowaniu reguł pomocy państwa w sektorze sieci szerokopasmowych za istotne uznano następujące kwestie:

· kierowanie pomocy państwa do obszarów, w których jest ona konieczna szczegółowe mapy i analiza zasięgu

· zapewnienie konkurencji poprzez stosowanie skutecznej procedury przetargowej

· oferta najkorzystniejsza ekonomicznie: określenie prawidłowych kryteriów regulujących procedurę wyboru

· zapewnienie skutecznego dostępu hurtowego

· ustalanie cen dostępu

· większe zaangażowanie krajowych organów regulacyjnych

· związek między przepisami dotyczącymi znaczącej pozycji rynkowej i przepisami z zakresu pomocy państwa

· programy ramowe

· lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury

· mechanizm wycofania pozwalający na uniknięcie nadmiernej rekompensaty

2. Analiza pomocniczości

Unijna kontrola pomocy państwa należy do wyłącznej kompetencji Komisji zgodnie z art. 107 i 108 TFUE. Komisja musi ocenić środek na mocy Traktatu, w przypadku gdy państwo członkowskie zgłosi pomoc, lecz również postępując z urzędu.

3. Cele

Ogólnym celem wytycznych dotyczących sieci szerokopasmowych, jak wyjaśniono w części sprawozdania dotyczącej kontekstu i w samych wytycznych, jest zwiększenie wzrostu i dobrobytu konsumentów poprzez szeroko zakrojoną i szybką budowę/rozbudowę szybkich i bardzo szybkich sieci szerokopasmowych w konkurencyjnych warunkach rynkowych. Ten ogólny cel można podzielić na następujące cele szczegółowe:

1. Stworzenie infrastruktury na obszarach obsługiwanych w mniejszym stopniu:

i. dostosowanie do Europejskiej agendy cyfrowej

ii. przyspieszenie uruchomienia sieci NGA

iii. unikanie powielania infrastruktury

2. Unikanie nadmiernych zakłóceń konkurencji

i. naśladowanie mechanizmu rynkowego poprzez stosowanie procedury przetargowej

ii. zwiększenie przejrzystości

iii. zapewnienie otwartego dostępu

iv. ograniczenie pomocy do minimum

3. Zminimalizowanie obciążeń administracyjnych

i. zachęcanie do przyjmowania programów ramowych

ii. uproszczenie obowiązków wynikających z przepisów oraz obowiązków dotyczących pomocy państwa

iii. zwiększenie zaangażowania krajowych organów regulacyjnych

4. Warianty strategiczne

Jak wspomniano powyżej, szybka budowa/rozbudowa sieci szerokopasmowych nie będzie możliwa bez wykorzystania środków publicznych. Mając to na uwadze, sporządzono trzy następujące warianty strategiczne.

4.1. Scenariusz odniesienia: Wariant 1: przedłużenie obowiązywania obecnych wytycznych na kolejne trzy lata

Obecne wytyczne zobowiązują Komisję do dokonania ich przeglądu w ciągu trzech lat od ich przyjęcia. Po przewidzianym przeglądzie Komisja mogłaby stwierdzić, że nie ma potrzeby dokonywania zmian obecnego tekstu, który w ciągu ostatnich trzech lat był konsekwentnie stosowany z zadowalającym wynikiem.

4.2. Wariant 2: zmiana wytycznych, aby zapewnić szybką i konkurencyjną budowę/rozbudowę infrastruktury szerokopasmowej

W trakcie oceny obecnej polityki wykazano szereg kwestii, które należałoby doprecyzować bez dokonywania całkowitej zmiany podejścia przyjętego w obecnych wytycznych. Możliwe są różne podwarianty:

Pierwszy podwariant (poziom minimalny): lepsze wykorzystanie zasobów

Ten podwariant obejmuje: przyjęcie przepisów dotyczących dostępu do infrastruktury finansowanej ze środków publicznych, sprecyzowanie przepisów dotyczących przetargów publicznych, surowsze przepisy w zakresie korzystania z obecnej infrastruktury, zaangażowanie krajowych organów regulacyjnych w proces wdrażania, większą przejrzystość (w tym przedkładanie sprawozdań ex post), łagodniejszy mechanizm wycofania.

W obecnych wytycznych przewiduje się obowiązek udzielenia efektywnego dostępu hurtowego do dotowanej sieci w zamian za otrzymane dotacje. Przepis ten można doprecyzować poprzez nałożenie wymogu stworzenia neutralnej i otwartej infrastruktury dla bardzo szybkich sieci, które zazwyczaj przybierają formę naturalnych monopoli, a w przypadku bardziej oddalonych obszarów obowiązek udzielenia dostępu może zależeć od kryterium proporcjonalności.

Aby zapewnić konkurencyjność na rynku, szereg innych zmian dotyczy wyboru najbardziej korzystnej ekonomicznie oferty (pod względem zasięgu geograficznego oraz skutków dla konkurencji), dostępu hurtowego oraz cen dostępu. W celu zmniejszenia obciążeń administracyjnych spoczywających na organach przyznających dotacje, można przewidzieć podwyższenie progu pomocy, od którego stosuje się mechanizm wycofania, z 1 mln do 10 mln EUR.

Zgodnie z obecnymi wytycznymi dotyczącymi sieci szerokopasmowych jeżeli państwo członkowskie przyzna pomoc na sieci szerokopasmowe, ma ono obowiązek przeprowadzenia konsultacji z właściwymi krajowymi organami regulacyjnymi. Niniejszy wariant zakłada, że w nowych wytycznych pozycja krajowych organów regulacyjnych zostanie sprecyzowana i wzmocniona.

W obecnych wytycznych duży nacisk położono na przejrzystość programów pomocy państwa na sieci szerokopasmowe, niemniej jednak stosowne przepisy utrzymywane są na poziomie ogólnym i nie zawierają szczegółowych regulacji. W obszarze tym można dokonać poprawy poprzez a) uwzględnienie bardziej szczegółowych informacji na temat obowiązków dotyczących przejrzystości, b) włączenie wymogu utrzymywania przez państwa członkowskie scentralizowanej bazy danych zawierającej informacje o infrastrukturze i prowadzonych przetargach.

Drugi podwariant (poziom średni): dostosowanie wytycznych do postępu technologicznego

Drugi podwariant opiera się na pierwszym, lecz dodatkowo uwzględnia dostosowanie do zmian technologicznych. W obecnych wytycznych dostęp nowej generacji określono jako technologię opartą głównie na połączeniach przewodowych. Jako że działanie platform technologicznych (technologii przewodowych, ruchomych, satelitarnych itp.) systematycznie ulega poprawie, definicję tę można zmienić poprzez dodanie innych platform, jeżeli cechują je możliwości, jakie zapewniają sieci NGA.

Istniejące ramy pojęciowe wytycznych (sieci podstawowe/sieci NGA, obszary białe/szare/czarne) nie ulegną zmianie. Niemniej jednak zasady będące podstawą ram pojęciowych można doprecyzować poprzez wprowadzenie pojęcia „skokowej zmiany”.

Trzeci podwariant (poziom zaawansowany): dostosowanie wytycznych do agendy cyfrowej

Trzeci podwariant obejmuje środki omówione w ramach mniej rozbudowanych podwariantów 1) i 2) oraz dodatkowo specjalną sekcję dotyczącą kompatybilności w odniesieniu do sieci bardzo szybkich.

Aby przyczynić się do osiągnięcia celów agendy cyfrowej, w dodatkowej sekcji wprowadzono możliwość finansowania infrastruktury NGA ze środków publicznych na obszarach czarnych według kryterium NGA, pod warunkiem, że spełnione zostaną surowe wymogi oraz wprowadzone zostaną zabezpieczenia prokonkurencyjne. Aby utrzymać skłonność do inwestowania na niezmienionym poziomie, należy chronić prywatne inwestycje przed nadmierną obecnością infrastruktury finansowanej ze środków publicznych.

4.3. Wariant 3: bardziej radykalna zmiana wytycznych polegająca na nadaniu priorytetowego znaczenia celom Europejskiej agendy cyfrowej

Trzeci wariant polega na radykalnej zmianie dotychczas stosowanego podejścia oraz istotnym przekształceniu obecnie obowiązujących wytycznych, tak aby sprostać potrzebie jak najszybszego wprowadzenia sieci szerokopasmowych oraz osiągnięcia celów Europejskiej agendy cyfrowej. Należy zauważyć, że nawet radykalnych zmian nie można przeprowadzić na taką skalę, by całkowicie zmienić obecne podejście (na przykład pod względem obszarów docelowych), ponieważ byłoby to sprzeczne z celem ogólnym, jakim jest utrzymanie otwartego rynku i niedopuszczenie do wyparcia inwestycji prywatnych.

W związku z tym trzeci wariant zostanie utrzymany w tych granicach poprzez zaproponowanie wprowadzenia w tekście nowych koncepcji i definicji, jak również nowych wymogów dotyczących testu zgodności. W szczególności: cele Europejskiej agendy cyfrowej zostaną włączone do pojęć zdefiniowanych w wytycznych, ograniczone zostaną wymogi dotyczące obowiązku zapewnienia dostępu, a ponadto złagodzone zostaną wymogi związane z proporcjonalnością.

5. Analiza skutków

Uwzględniając fakt, że Komisja nie ma możliwości niepodjęcia interwencji w tym sektorze (tj. nieprzeprowadzenia oceny danego środka w oparciu o przepisy dotyczące pomocy państwa) oraz że istnieje już spójna praktyka oraz odpowiednie wytyczne, wyszczególnione zostaną jedynie zmiany odnośnych czynników oddziaływania w każdym wariancie.

5.1. Wariant 1: scenariusz podstawowy: przedłużenie obowiązywania obecnych wytycznych na kolejne trzy lata

Korzyścią tego wariantu jest szybkość, z jaką można go wprowadzić, jednak nie uwzględniałby on wszystkich szczególnych celów objętych przeglądem. Ponadto niemal wszystkie zainteresowane podmioty i państwa członkowskie opowiedziały się – w różnym stopniu – za dostosowaniem obecnie obowiązujących wytycznych. Dlatego też scenariusz podstawowy, zgodnie z którym jedynie przedłużono by okres obowiązywania obecnych wytycznych, nie uzyskał poparcia w procesie konsultacji.

5.2. Wariant 2: zmiana wytycznych, aby zapewnić szybką i konkurencyjną budowę/rozbudowę infrastruktury szerokopasmowej

Ten scenariusz opiera się na obecnej polityce Komisji i wprowadza natychmiastowe działania mające na celu rozwiązanie problemów wynikających ze zmian regulacyjnych i technologicznych, stosowanej praktyki, konsultacji z zainteresowanymi podmiotami oraz sprawozdań ekspertów. Zasadniczo utrzymane zostanie obecne podejście koncepcyjne zawarte w wytycznych, co zapewni korzyści płynące ze spójności i pewności prawa.

Pierwszy podwariant (poziom minimalny): lepsze wykorzystanie zasobów

Kilka środków zaproponowanych w ramach pierwszego podwariantu dotyczy celów szczególnych związanych z unikaniem zakłóceń konkurencji. Udoskonalenie i doprecyzowanie warunków dostępu do infrastruktury szerokopasmowej finansowanej ze środków publicznych doprowadzi do dalszej poprawy prokonkurencyjnego charakteru zatwierdzonych środków. Lepsze warunki dostępu przyczyniają się do zwiększenia konkurencji w obrębie sieci, a tym samym do powstania bardziej różnorodnej oferty usług po niższych cenach. Operatorzy zasiedziali zasadniczo nie popierają zaostrzenia warunków dostępu, argumentując, że obowiązki związane z otrzymaniem pomocy państwa powinny być dostosowane do obowiązujących przepisów. Operatorzy alternatywni popierają natomiast lepsze warunki dostępu, jako że umożliwi im to konkurowanie w ramach obecnej infrastruktury. Konsumenci czerpaliby korzyści z tych środków, ponieważ skuteczniejsze wdrożenie wytycznych doprowadziłoby do powstania bardziej konkurencyjnej infrastruktury szerokopasmowej.

Jeśli chodzi o zaangażowanie krajowych organów regulacyjnych, niniejszy wariant doprowadzi do uwzględnienia kilku szczegółów pozwalających na lepsze określenie roli, jaką organy te mają odgrywać w procedurze udzielania pomocy państwa. Taka rola nie obejmuje oceny lub uznaniowych decyzji dotyczących polityki.

Lepsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury zwiększyłoby dostępność sieci szerokopasmowych i pozwoliłoby na skierowanie dostępnych zasobów do obszarów, na których taka infrastruktura nie istnieje.

Jeśli chodzi o cel szczegółowy polegający na zmniejszeniu obciążeń administracyjnych, w niniejszym podwariancie występują różne rozwiązania. Zwiększone zaangażowanie krajowych organów regulacyjnych mogłoby się wiązać z dodatkowymi kosztami administracyjnymi, zarówno dla rządów, jak i dla samych tych organów. Ten koszt administracyjny byłby jednak ograniczony. Również środki dotyczące przejrzystości będą miały różne oddziaływanie na obciążenia administracyjne. Z jednej strony stanowią one ograniczone obciążenie dla administracji, która musi publikować informacje na swojej stronie internetowej. Z drugiej strony dostępność takich danych zmniejsza koszty poszukiwania dla inwestorów prywatnych (operatorów zasiedziałych i operatorów alternatywnych) oraz ogranicza koszty administracyjne dla innych systemów administracji. Korzyści płynące ze zwiększonej przejrzystości powinny przeważyć nad związanymi z tym obciążeniami administracyjnymi.

Doprecyzowanie zasad wykorzystania istniejącej infrastruktury w procedurze przetargowej dotyczącej pomocy państwa powinno zapewnić operatorom alternatywnym lepszy dostęp do takiej infrastruktury przy sporządzaniu swoich ofert.

Drugi podwariant (poziom średni): dostosowanie wytycznych do postępu technologicznego

Skutki drugiego podwariantu mają charakter kumulatywny i w związku z tym będą takie same jak skutki pierwszego podwariantu, lecz dodatkowo obejmą kwestie związane z nową definicją NGA.

Rozszerzenie tej definicji wywrze dwa skutki dla konkurencji. Z jednej strony zwiększy ono liczbę platform i operatorów mogących uczestniczyć w przetargu publicznym dotyczącym sieci NGA finansowanych przez państwo. To powinno zwiększyć konkurencję w przetargach, a tym samym potencjalnie zmniejszyć niezbędną kwotę pomocy. Z drugiej strony różne technologie charakteryzują się różnymi wynikami pod względem jakości, w tym zdolnością techniczną w zakresie udzielania dostępu. Jeżeli wybrana zostanie platforma, która ze względów technologicznych może zapewnić jedynie dostęp gorszej jakości, konkurencyjne skutki nowej infrastruktury będą ograniczone.

Rozszerzenie definicji NGA ma kilka skutków na udostępnianie sieci szerokopasmowych. Po pierwsze może to zwiększyć liczbę obszarów, które są uznawane za szare lub czarne pod względem dostępu nowej generacji. Po drugie pobudzi to prywatne inwestycje w te technologie, ponieważ będą one objęte większą ochroną przed nadmierną obecnością innej sieci NGA finansowanej ze środków publicznych. Pierwszy skutek może doprowadzić do tego, że pomoc państwa nie będzie już przyznawana na niektórych obszarach. Nie jest pewne, czy miałoby to wpływ na ogólne inwestycje publiczne w sieci NGA.

Trzeci podwariant (poziom zaawansowany): dostosowanie wytycznych do agendy cyfrowej

W niniejszym wariancie ryzyko wyparcia inicjatyw prywatnych na obszarach przynoszących zysk zostanie zrównoważone potrzebą pobudzania rozwoju połączeń światłowodowych: korzystanie ze środków publicznych na tych obszarach będzie możliwe jedynie wtedy, gdy udowodnione zostanie, że istniejące inwestycje prywatne dotyczą jedynie marginalnych i tymczasowych ulepszeń, podczas gdy dotacje mają na celu pobudzanie stworzenia zasadniczo nowej infrastruktury. W trakcie konsultacji społecznych operatorzy zasiedziali i operatorzy kablowi przytoczyli argument, że prowadzone przez nich inwestycje w udoskonalenie ich własnej infrastruktury mogą być zagrożone przez interwencje publiczne. Mimo że takie inwestycje nie muszą być zbyt kapitałochłonne i nie muszą prowadzić do rozwoju nowej infrastruktury, to jednak należy je chronić, aby uniknąć zbytnich zakłóceń mechanizmu rynkowego. Z odpowiedzi zebranych w trakcie konsultacji społecznych wynika, że dobrym rozwiązaniem łagodzącym ten efekt może być tzw. „kontrola konkurencji”.

5.3. Wariant 3: bardziej radykalna zmiana wytycznych polegająca na nadaniu priorytetowego znaczenia celom Europejskiej agendy cyfrowej

Ten wariant pozwoliłby na ograniczenie niezbędnej kwoty pomocy, jako że wzrosłaby rentowność finansowanej sieci (beneficjent pomocy mógłby wykluczyć konkurentów poprzez korzystanie z nowo zbudowanej infrastruktury).

Nie jest jednak oczywiste, że to bardziej łagodne podejście rzeczywiście doprowadziłoby do zwiększenia inwestycji w sieci NGA i bardzo szybkie sieci NGA. Jako że większość infrastruktury została zbudowana przez inwestorów prywatnych, mogą oni podjąć decyzję o wstrzymaniu takich inwestycji, jeżeli wzrośnie dostrzegalne ryzyko nadmiernej obecności infrastruktury finansowanej publicznie (efekt wyparcia inwestycji prywatnych). Po drugie, środki publiczne byłyby wykorzystywane do finansowania operatorów posiadających dominującą pozycję na rynku (lub nawet będących monopolistami).

Wariant uwzględniający włączenie do wytycznych celów ilościowych Europejskiej agendy cyfrowej przyniósłby korzyści w postaci zwiększenia spójności dokumentów UE i przyczyniłby się do bardziej bezpośredniego dostosowania wytycznych do agendy cyfrowej. Ponadto wprowadziłby także bardzo jasny podział, który umożliwiłby zainteresowanym podmiotom (w szczególności niewielkim organom władzy lokalnej) lepsze zrozumienie celu interwencji publicznej, którą podejmują. Podejście to miałoby jednak również znaczne wady. Po pierwsze, podejście to jest jak dotąd niesprawdzone, i ani Komisja ani władze krajowe/lokalne nie posiadają doświadczenia w tym zakresie. W konsekwencji mogłoby to doprowadzić do niepewności wśród zainteresowanych podmiotów. Dodatkowo w rzeczywistości ocena może być bardziej skomplikowana, ponieważ z uwagi na wprowadzenie trzech kategorii („podstawowej”, „wolnego NGA” i „bardzo szybkiego NGA”) zamiast obecnie obowiązujących dwóch trzeba by było dokonać oceny większej liczby możliwych kombinacji. Należałoby stosować szczególne warunki zgodności dla różnych kategorii. Co więcej, definicje ilościowe narażone są na ryzyko szybkiej dezaktualizacji, co z kolei wymagałoby przeprowadzenia kolejnego przeglądu wytycznych w krótkim okresie, a przed przyjęciem nowych wytycznych Komisja byłaby nadal zobowiązana do stosowania nieaktualnych definicji.

Ograniczenie obowiązków udzielenia dostępu do zakresu obowiązków wynikających z regulacji sektorowych odniosłoby prawdopodobnie skutek w postaci zmniejszenia kosztów inwestycyjnych i niezbędnej kwoty pomocy na projekt. Ponadto ograniczyłoby to koszty dla istniejących operatorów, w szczególności operatorów zasiedziałych, oraz zwiększyłoby pewność prawa. Istnieje jednak wysokie ryzyko, że inwestycje mogłyby w ogóle nie dojść do skutku lub że środki publiczne przyczyniłyby się do powstania czy też wzmocnienia pozycji dominującej lub że organy publiczne mogłyby finansować z pieniędzy podatników rozwój „zamkniętych” struktur NGA. Ograniczyłoby to konkurencję w przyszłości w ramach dotowanej infrastruktury, a w wyniku tego doszłoby do podwyższenia cen i obniżenia jakości.

Zrezygnowanie z zaangażowania krajowych organów regulacyjnych w procesie udzielania pomocy przez państwo rozwiązałoby problemy wskazane przez niektóre państwa członkowskie, jeśli chodzi o formalne uprawnienia krajowych organów regulacyjnych do interweniowania w sprawach dotyczących pomocy państwa, oraz zmniejszyłoby obciążenia administracyjne. Z drugiej strony wiązałoby się to z utratą kontroli nad tym, w jaki sposób ustala się warunki dostępu do dotowanych sieci i stosowne taryfy, co z kolei mogłoby prowadzić do utraty spójności.

Złagodzenie wymogu przeprowadzenia konsultacji społecznych lub przetargu przyczyniłoby się do przyspieszenia planowania środka oraz szybszego wykonania harmonogramu prac, dzięki którym organy przyznające pomoc wdrożą te środki. Wadą tego rozwiązania jest jednak fakt, że operatorzy komercyjni mogą wstrzymywać lub przekładać na inny termin swoje inwestycje z powodu zwiększonych interwencji publicznych na tym obszarze, a fundusze publiczne i unijne mogą być wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem lub nieefektywnie. Komisja mogłaby zatem być narażona na dużą liczbę skierowanych przeciwko niej skarg i spraw sądowych.

6. Porównanie wariantów

Warianty || Skuteczność || Efektywność || Spójność

Scenariusz odniesienia: Przedłużenie obowiązywania obecnych wytycznych || - || +/- || -

Wariant 2: Przegląd wytycznych || || ||

Podwariant 1): || + || + || +/-

Podwariant 2): || + || + || +

Podwariant 3): || ++ || + || ++

Wariant 3: Radykalna zmiana wytycznych || - || - || +

7. Monitorowanie i ocena

Wszystkie państwa członkowskie, które przyjmują programy pomocy objęte wytycznymi dotyczącymi sieci szerokopasmowych, przedkładają Komisji roczne sprawozdania z takich programów. Ponadto nie można przeprowadzić szczegółowej oceny efektywności środków pomocy państwa dotyczących sieci szerokopasmowych, ponieważ nie jest dostępny podstawowy zbiór danych na temat tych środków. W związku z tym w nowych wytycznych proponuje się, aby podstawowy zbiór danych – takich jak nazwa beneficjenta pomocy, otrzymana kwota pomocy, intensywność pomocy i zastosowana technologia – był opublikowany na głównej stronie internetowej i udostępniony ogółowi społeczeństwa. Ponadto w nowych wytycznych wprowadzono mało dotkliwy obowiązek dotyczący składania sprawozdań ex post.

[1] COM(2010) 245

[2] Źródło: Tabela wyników w dziedzinie pomocy państwa: Sprawozdanie na temat wkładu pomocy państwa w realizację strategii „Europa 2020” – wiosna 2011

[3] Zob. http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=CELEX:52009XC0930(02):PL:NOT