UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Niniejszy wniosek wprowadza zmianę do przepisów dotyczących lotnictwa w unijnym systemie handlu emisjami (EU ETS) w celu wdrożenia powiadamiania przez państwa członkowskie linii lotniczych z siedzibą w UE o kompensacji za rok 2021 w ramach mechanizmu kompensacji i redukcji CO2 dla lotnictwa międzynarodowego (CORSIA) Organizacji Międzynarodowego Lotnictwa Cywilnego (ICAO).

Celem jest wdrożenie tego powiadamiania w sposób ograniczający do minimum obciążenia administracyjne dla organów krajowych i operatorów linii lotniczych oraz zapewniający pewność prawa w odniesieniu do kompensacji CORSIA przez linie lotnicze z siedzibą w państwach członkowskich.

Mechanizm CORSIA ICAO to mechanizm kompensacji, w ramach którego państwa powinny dopilnować, aby linie lotnicze z siedzibą w tych państwach kompensowały emisje CO2 przekraczające odpowiedni poziom bazowy, wykorzystując międzynarodowe jednostki emisji. W wyniku pandemii COVID-19 Rada ICAO zdecydowała w czerwcu 2020 r., że w okresie 2021–2023 jako poziom bazowy zamiast średniej emisji z lat 2019–2020 należy wykorzystywać emisje z 2019 r. W 2022 r. przegląd CORSIA pozwoli przeanalizować różne aspekty skutków COVID-19 dla CORSIA.

UE zamierza wdrożyć mechanizm CORSIA, z zastrzeżeniem różnic zgłoszonych w 2018 r. i sposobu w jaki Parlament Europejski i Rada zmienią unijne przepisy. W związku z tym aby spełnić wymogi kompensacji CORSIA, linie lotnicze z siedzibą w UE powinny w stosownych przypadkach zwrócić jednostki emisji w odniesieniu do swoich emisji z 2021 r. Jak przewidziano w normach i zalecanych praktykach CORSIA, państwa członkowskie UE powinny do dnia 30 listopada 2022 r. obliczyć i poinformować linie lotnicze o ich kompensacji w odniesieniu do emisji z 2021 r., a następnie do dnia 31 stycznia 2025 r. te linie lotnicze powinny anulować odpowiednią liczbę jednostek emisji.

Z powodu pandemii COVID-19 w 2020 r. emisje ETS CO2 z lotnictwa spadły o 64 % w porównaniu do 2019 r.. W listopadzie 2020 r. Europejska Organizacja ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (Eurocontrol) opublikowała swoją prognozę odbudowy europejskiego sektora lotnictwa na lata 2020–2024. Opisano w niej wpływ pandemii COVID-19 na ruch lotniczy. Zgodnie z prognozą nawet w najbardziej optymistycznym scenariuszu poziomy emisji z 2019 r. nie zostaną osiągnięte przed 2024 r., a w najgorszym scenariuszu przewiduje się takie ożywienie dopiero w 2029 r.

Chociaż szacunki nie przewidują żadnych realnych wymogów dotyczących kompensacji emisji w ramach CORSIA w okresie 2021–2023, niemniej prawo Unii powinno określać zobowiązanie prawne dla państw członkowskich do notyfikowania liniom lotniczym z siedzibą w UE danych dotyczących kompensacji emisji do dnia 30 listopada 2022 r. w odniesieniu do emisji w 2021 r. W świetle powyższych faktów na temat 2020 r. i pierwszej połowy 2021 r., prawdopodobieństwo aktywowania jakichkolwiek realnych wymogów dotyczących kompensacji CORSIA w odniesieniu do 2021 r. jest minimalne, a w odniesieniu do 2022 r. bardzo małe. W związku z tym niniejszy wniosek przewiduje, że kiedy stanie się jasne, ile wynosi dodatkowa kwota kompensacji w odniesieniu do 2021 r. (najprawdopodobniej zero), w ciągu 2022 r. państwa członkowskie poinformują o tym linie lotnicze. Niniejszy wniosek powinien zostać przyjęty przez Parlament Europejski i Radę, w momencie gdy będą już znane dane dotyczące emisji za 2021 r., tj. po 1 stycznia 2022 r.

W przypadku gdy odpowiednie wnioski „Gotowi na 55” nie zostaną jeszcze przyjęte, to samo podejście będzie stosowane w odniesieniu do kolejnych lat.

Obowiązki linii lotniczych z siedzibą w UE w zakresie ETS pozostają w mocy zgodnie z prawem Unii na podstawie dyrektywy 2003/87/WE. Obejmują one obowiązek monitorowania i raportowania ich emisji, w tym związanych z lotami między EOG a państwami trzecimi.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Przegląd przepisów dotyczących lotnictwa w ramach ETS stanowi nieodłączną część pakietu „Gotowi na 55”. Przegląd obejmuje wdrożenie mechanizmu CORSIA za pośrednictwem dyrektywy w sprawie EU ETS.

Niniejszy wniosek jest jedyną zmianą związaną z CORSIA, która powinna zostać wprowadzona do dnia 30 listopada 2022 r., tak by do tego czasu można było powiadomić o zerowej dodatkowej kompensacji. Inne zmiany związane z wdrożeniem mechanizmu CORSIA obejmują: przepisy dotyczące wykorzystywania międzynarodowych jednostek emisji w odniesieniu do lotów poza EOG; obowiązek zwrotu w odniesieniu do lotów poza EOG; traktowanie linii lotniczych z siedzibą poza UE w odniesieniu do lotów pozaeuropejskich; traktowanie linii lotniczych z siedzibą w UE na trasach, na których mechanizm CORSIA nie jest stosowany w ten sam sposób; oraz objęcie zakresem dyrektywy lotów unijnych linii lotniczych między dwoma państwami trzecimi. Te pozostałe zmiany dotyczące wdrożenia mechanizmu CORSIA ujęto w szerszym wniosku w sprawie dyrektywy zmieniającej dyrektywę 2003/87/WE w odniesieniu do wkładu lotnictwa w unijny cel redukcji emisji w całej gospodarce i właściwego wdrożenia globalnego środka rynkowego.

•Spójność z innymi politykami Unii

Ten konkretny wniosek nie budzi żadnych zastrzeżeń pod względem jego spójności z innymi politykami Unii.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna