[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 13.10.2010

KOM(2010) 577 wersja ostateczna

PROJEKT BUDŻETU KORYGUJĄCEGO nr 9 DO BUDŻETU OGÓLNEGO NA 2010 R.

ZESTAWIENIE WYDATKÓW WEDŁUG SEKCJISekcja III – Komisja

(przedstawiony przez Komisję)

PROJEKT BUDŻETU KORYGUJĄCEGO nr 9 DO BUDŻETU OGÓLNEGO NA 2010 R.

ZESTAWIENIE WYDATKÓW WEDŁUG SEKCJISekcja III – Komisja

Uwzględniając:

- Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 314, w związku z Traktatem ustanawiającym Europejską Wspólnotę Energii Atomowej, w szczególności jego art. 106a,

- rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich[1], w szczególności jego art. 37,

- budżet ogólny Unii Europejskiej na rok budżetowy 2010 przyjęty dnia 17 grudnia 2009 r.[2],

- budżet korygujący nr 1/2010 przyjęty dnia 19 maja 2010 r.[3],

- budżet korygujący nr 2/2010 przyjęty dnia 16 czerwca 2010 r.[4],

- budżet korygujący nr 3/2010 (częściowo poprzedni projekt budżetu korygującego nr 2/2010[5]) przyjęty 7 września 2010 r.,

- budżet korygujący nr 4/2010 (poprzedni projekt budżetu korygującego nr 5/2010[6]) przyjęty 21 września 2010 r.,

- budżet korygujący nr 5/2010 (poprzedni projekt budżetu korygującego nr 7/2010[7]) przyjęty 22 września 2010 r.,

- projekty budżetu korygującego nr 2/2010[8], 3/2010[9], 6/2010[10] oraz 8/2010[11].

Komisja Europejska niniejszym przedkłada władzy budżetowej projekt budżetu korygującego nr 9 do budżetu na 2010 r.

ZMIANY W ZESTAWIENIU DOCHODÓW I WYDATKÓW WEDŁUG SEKCJI

Zmiany w zestawieniu dochodów i wydatków według sekcji dostępne są na stronie EUR-Lex: (http://eur-lex.europa.eu/budget/www/index-pl.htm). Dla celów informacyjnych załączono wersję zmian w tym zestawieniu w języku angielskim w formie załącznika budżetowego.

SPIS TREŚCI

1. Wprowadzenie 4

2. Uruchomienie Funduszu Solidarności UE 4

2.1. Wyspa Madera – Portugalia: Osuwiska i powódź 4

2.2. Francja: Huragan Xynthia 6

3. Finansowanie 8

4. Zestawienie według działów ram finansowych 10

1. WPROWADZENIE

W projekcie budżetu korygującego (PBK) nr 9 na 2010 r. uwzględniono następujące zmiany:

- uruchomienie Funduszu Solidarności UE na kwotę 66,9 mln EUR w formie środków na zobowiązania i środków na płatności w związku ze skutkami osuwisk i powodzi, jakie dotknęły portugalską wyspę Madera oraz skutkami huraganu Xynthia we Francji.

- odpowiednie obniżenie środków na płatności w wysokości 66,9 mln EUR w pozycji budżetowej 06 04 14 03 — Projekty w dziedzinie energetyki wspomagające naprawę gospodarczą — Europejska sieć morskiej energii wiatrowej.

2. URUCHOMIENIE FUNDUSZU SOLIDARNOśCI UE

2.1. Wyspa Madera – Portugalia: Osuwiska i powódź

W lutym 2010 r. opady o nietypowej i anormalnej intensywności na wyspie Madera wywołały osuwiska i wielką powódź uszkadzając infrastrukturę państwową i prywatną, zarówno w sektorze przedsiębiorstw jak i w rolnictwie.

W wyniku tego Portugalia przedłożyła wniosek o pomoc finansową z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej.

Służby Komisji przeprowadziły dokładną analizę tego wniosku zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2012/2002[12], w szczególności z jego art. 2, 3 i 4. Najważniejsze elementy oceny podsumowano poniżej.

1. Komisja otrzymała wniosek w dniu 20 kwietnia 2010 r., w terminie 10 tygodni po odnotowaniu pierwszej szkody w dniu 20 lutego 2010 r. Na żądanie służb Komisji w dniu 15 lipca 2010 r. dostarczono dalszych informacji niezbędnych do dokonania oceny wniosku.

2. W omawianym przypadku chodzi o klęskę żywiołową. Władze portugalskie oceniły łączną wartość bezpośrednich szkód na kwotę 1,080 mld EUR. Kwota ta odpowiada 0,68 % dochodu narodowego brutto Portugalii.

3. Ponieważ szacowana łączna wartość szkód bezpośrednich przekracza próg 0,6 % DNB, powyżej którego Portugalia może się ubiegać o przyznanie pomocy z Funduszu Solidarności, klęskę można zakwalifikować do kategorii „poważnej klęski żywiołowej” i w związku z tym wchodzi ona w zasadniczy zakres stosowania rozporządzenia (WE) nr 2012/2002. Łączna wartość szkód bezpośrednich jest podstawą obliczenia kwoty pomocy finansowej. Pomoc ta może zostać wykorzystana wyłącznie w celu przeprowadzenia niezbędnych działań nadzwyczajnych określonych w art. 3 rozporządzenia.

4. Powodzie spowodowały poważne zniszczenia i szkody głównie w zakresie hydrologii, uszkadzając około 130 km dróg wodnych na rzekach i mniejszych ciekach wodnych, co stanowi 45 % całkowitych szkód. Także drogi, mosty, infrastruktura i sieci mediów, domy prywatne i inne nieruchomości uległy poważnemu uszkodzeniu. Szkody dotknęły około 800 budynków, z czego połowa została doszczętnie zniszczona oraz 700 osób, które musiano zakwaterować w mieszkaniach tymczasowych. Przedsiębiorstwa oraz sektor rolniczy poniosły bezpośrednie straty w wysokości 122 mln EUR. Skutki powodzi okazały się szczególnie poważne, ponieważ główna strefa zniszczeń objęła centrum stolicy Madery – Funchal, gdzie w wyniku porządkowania tysięcy metrów sześciennych gruzu nadbrzeżna część miasta będzie musiała zostać w całości odbudowana. Mimo że na mocy rozporządzenia (WE) nr 2012/2002 wyspiarski charakter oraz peryferyjne położenie Madery nie są same w sobie kryteriami w odniesieniu do „poważnej klęski żywiołowej”, czynników tych nie można pominąć przy ocenie skutków gospodarczych katastrofy.

5. Koszty działań kwalifikujących się do przyznania pomocy na mocy art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2012/2002 szacuje się na 165,24 mln EUR. Zostały one podzielone na 4 kategorie: A) natychmiastowe przywrócenie do działania infrastruktury, B) tymczasowe miejsca zamieszkania i służby ratownicze, C) infrastruktura prewencyjna i natychmiastowa ochrona dziedzictwa kulturowego, oraz D) oczyszczanie obszarów/stref dotkniętych klęską.

6. W ramach funduszy strukturalnych na lata 2007–2013 region ten kwalifikuje się jako „region objęty mechanizmem phasing-in”. Władze portugalskie poinformowały, że analizują możliwości sfinansowania części odbudowy wykraczającej poza zakres działań nadzwyczajnych za pośrednictwem odpowiednich programów operacyjnych współfinansowanych z funduszy strukturalnych.

7. Jeżeli chodzi o pokrycie kwalifikowalnych szkód z ubezpieczenia, władze portugalskie poinformowały, że w momencie złożenia wniosku nie miały możliwości ustalenia, czy koszty kwalifikowalne były objęte ubezpieczeniem. Jeżeli zawarto jakąkolwiek polisę ubezpieczeniową, objęte nią działania nie kwalifikują się do finansowania w ramach Funduszu Solidarności.

Zważywszy na przedstawioną wyżej argumentację, proponuje się uwzględnienie złożonego przez Portugalię wniosku w sprawie powodzi na Maderze w lutym 2010 r. jako dotyczącego „poważnej klęski” oraz uruchomienie Funduszu Solidarności.

2.2. Francja: Huragan Xynthia

W lutym 2010 r. nad większością obszaru Francji przetoczył się huragan Xynthia. Najbardziej dotknął on region wybrzeża atlantyckiego, mianowicie departamenty Charente-Maritime i Vendée. Podczas huraganu zginęły 53 osoby, a 80 odniosło obrażenia. W wyniku huraganu zalane zostały rozległe tereny łącznie z obszarami mieszkalnymi, a tamy i wały przeciwpowodziowe, infrastruktura publiczna i prywatna oraz sieci drogowe i kolejowe uległy poważnym uszkodzeniom, przez co sektor rolniczy i przedsiębiorstwa poniosły poważne straty.

W wyniku tego Francja przedłożyła wniosek o pomoc finansową z Funduszu Solidarności Unii Europejskiej.

Służby Komisji przeprowadziły dokładną analizę tego wniosku zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) nr 2012/2002[13], w szczególności z jego art. 2, 3 i 4. Najważniejsze elementy oceny podsumowano poniżej.

8. Komisja otrzymała wniosek w dniu 7 maja 2010 r., w terminie 10 tygodni po odnotowaniu pierwszej szkody w dniu 27 lutego 2010 r. W dniach 24 czerwca i 20 lipca francuskie władze przedłożyły dwa dodatkowe zestawy dokumentacji zawierające bardziej precyzyjną ocenę powstałych szkód oraz oszacowanie skutków gospodarczych klęski żywiołowej.

9. W omawianym przypadku chodzi o klęskę żywiołową, która jest objęta zakresem zastosowania Funduszu Solidarności.

10. Mimo że klęska żywiołowa objęła swym zasięgiem większą część Francji, powodując łączne szkody na kwotę około 2,4 mld EUR, władze francuskie ograniczyły zakres wnioskowanej pomocy do najbardziej dotkniętej strefy w obrębie dwóch departamentów, Charente-Maritime i Vendée, położonych bezpośrednio na wybrzeżu atlantyckim.

11. Władze francuskie oceniają łączną wartość szkód spowodowanych klęską w tym regionie na kwotę 1 425,43 mln EUR. Kwota ta stanowi 41,12 % normalnego progu stosowanego przy uruchamianiu Funduszu Solidarności w odniesieniu do Francji, który w 2010 r. wynosi 3 466,57 mln EUR (tj. 3 mld EUR w cenach z 2002 r.). W ujęciu bezwzględnym kwota ta znajduje się na drugim miejscu biorąc pod uwagę wszystkie wnioski o przyznanie pomocy z Funduszu Solidarności z powodu tak zwanej klęski żywiołowej o zasięgu regionalnym.

12. Jako że łączna kwota szkody pozostaje poniżej normalnego progu, wniosek został rozpatrzony na podstawie kryteriów stosowanych przy tak zwanych „klęskach nadzwyczajnych o zasięgu regionalnym”, ustalonych w art. 2 ust. 2, ostatni akapit rozporządzenia (WE) nr 2012/2002, który określa warunki uruchomienia Funduszu Solidarności „w wyjątkowych okolicznościach”. Według tych kryteriów region może także skorzystać z pomocy Funduszu, w przypadku gdy został on dotknięty klęską nadzwyczajną, głównie klęską żywiołową, dotykającą znaczną część jego ludności, z poważnymi i trwałymi skutkami dla warunków życia i stabilizacji gospodarczej tego regionu. W rozporządzeniu postuluje się zwrócenie szczególnej uwagi na regiony oddalone i odizolowane, takie jak regiony wyspiarskie i peryferyjne, o których mowa w art. 349 TFUE. Wyznaczony region nie zalicza się do tej kategorii. Zgodnie z rozporządzeniem wnioski przedstawione w ramach kryteriów dla nadzwyczajnych klęsk o zasięgu regionalnym mają być badane z „najwyższą dokładnością”.

13. W jednym z warunków uruchomienia Funduszu Solidarności w wyjątkowych okolicznościach, określonym w rozporządzeniu (WE) nr 2012/2002 przewiduje się, że klęska musi dotknąć znaczną część ludności regionu, którego dotyczy wniosek. Strefa objęta wnioskiem francuskim to spójny obszar składający się z 46 gmin położonych na wybrzeżu departamentów Charente-Maritime i Vendée. Dodatkowo na poziomie mikrogminnym strefa obejmuje niewielkie części miejskich La Rochelle i Rochefort. Wyznaczoną strefę zamieszkuje 101 336 mieszkańców, którzy znacznie ucierpieli na skutek huraganu. We wniosku opisano różne rodzaje skutków, jakie klęska wywarła na życie ludności, począwszy od szkód osobistych i przerwania działalności gospodarczej poprzez zakłócenia w funkcjonowaniu głównych sieci mediów i telekomunikacji aż do zakłóceń w ruchu drogowym itd. Wiele domów zostało zalanych i zniszczonych. Połączenia kolejowe, drogowe i promowe zostały przerwane, nastąpiły również zakłócenia na telefonicznych liniach stacjonarnych i komórkowych. Tamy, obiekty obronne znajdujące się na wybrzeżu oraz pozostała infrastruktura uległy poważnym zniszczeniom. Odnotowano również znaczne szkody w odniesieniu do gruntów uprawnych i hodowli ostryg. Na podstawie otrzymanych informacji można stwierdzić, że szkody dotknęły znaczną część ludności.

14. Aby zgodnie z wymogami uzasadnić, jak poważne i trwałe skutki klęska wywarła na warunki życia i stabilność gospodarczą w regionie, we wniosku podkreślono, że destabilizacji uległa działalność rolnicza, w szczególności na skutek długotrwałego zasolenia około 32 000 ha gruntów rolnych zalanych wodą morską oraz że w związku z tym przez kilka lat będzie się odnotowywać znaczne straty w zbiorach. W najważniejszym we Francji regionie hodowli ostryg i małż poniesiono znaczne straty, które dotknęły około 1050 producentów, których części grozi teraz bankructwo. W gospodarczo istotnym sektorze turystycznym również poniesiono straty na skutek zniszczonych plaż, instalacji nadbrzeżnych, pól namiotowych oraz na skutek zniszczenia przyczep kempingowych na wynajem i w związku z tym spadkiem liczby rezerwacji. Oczekuje się, że łączne straty w sektorze turystycznym przekroczą wartość rocznych dochodów w tym sektorze. We wniosku jest również mowa o silnym poczuciu braku bezpieczeństwa i bezbronności panującym wśród mieszkańców w odniesieniu do potęgi morza, szczególnie w obliczu faktu, że zabezpieczenia przeciwpowodziowe nie zostały jeszcze w pełni odbudowane. Niezbędne jest odnowienie około 200 km wałów przeciwpowodziowych, co wymaga przeprowadzenia znacznych robót budowlanych na przestrzeni kilku lat. Ponadto konieczność zainwestowania we wszelkie działania związane z powodzią znacznie odbije się na budżecie władz lokalnych, mając negatywny wpływ na świadczenie pozostałych usług obywatelom. Ogółem główne sektory gospodarki w regionie – turystyka, rolnictwo i produkcja ostryg – wyraźnie ucierpiały na skutek huraganu. Mimo że dwa główne ośrodki gospodarcze w regionie, miasta La Rochelle i Rochefort ucierpiały na skutek huraganu w stosunkowo niewielkim stopniu, mają one ograniczone znaczenie dla gospodarki terenów wiejskich i nie będą w stanie zrównoważyć działania wyżej wymienionych czynników destabilizujących.

15. Koszty działań kwalifikujących się do pomocy na mocy art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2012/2002 szacuje się na 473 842 mln EUR. Zostały one podzielone na 4 kategorie: A) natychmiastowe przywrócenie do działania infrastruktury, B) tymczasowe miejsca zamieszkania i służby ratownicze, C) infrastruktura prewencyjna, oraz D) oczyszczanie obszarów/stref dotkniętych klęską.

16. W ramach funduszy strukturalnych na lata 2007–2013 regiony te kwalifikują się jako regiony objęte celem „Konkurencyjność i zatrudnienie”.

17. Władze francuskie podkreśliły, że koszty kwalifikowalne nie są objęte ubezpieczeniem.

Zważywszy na przedstawioną argumentację, niniejszym proponuje się uwzględnienie wniosku Francji w sprawie klęski spowodowanej huraganem Xynthia jako dotyczącego „klęski nadzwyczajnej o zasięgu regionalnym” oraz uruchomienie Funduszu Solidarności.

3. FINANSOWANIE

Łączny roczny budżet Funduszu Solidarności wynosi 1 mld EUR. Ponieważ zasada solidarności była głównym uzasadnieniem utworzenia funduszu, Komisja jest zdania, że pomoc z funduszu powinna być udzielana stopniowo. Oznacza to, że zgodnie z uprzednio stosowaną praktyką część szkód, której wartość przekracza próg (wynoszący 0,6 % DNB lub 3 mld EUR w cenach z 2002 roku, w zależności od tego, która z tych kwot jest niższa), powinna być objęta pomocą o większej intensywności niż szkody do wartości progowej. Współczynnik stosowany w przeszłości do przydziału środków w związku z poważnymi klęskami wynosi 2,5 % wartości całkowitych szkód bezpośrednich poniżej progu uruchomienia funduszu oraz 6 % wartości szkód powyżej progu. Metoda obliczania pomocy z Funduszu Solidarności została określona w sprawozdaniu rocznym na temat Funduszu Solidarności (2002–2003) i zaakceptowana przez Radę oraz Parlament Europejski.

W omawianych przypadkach proponuje się zastosowanie tych samych stawek procentowych oraz udzielenie pomocy w następujących kwotach:

(EUR) |

Szkody bezpośrednie | Próg | Kwota wg współczynnika 2,5 % | Kwota wg współczynnika 6 % | Całkowita proponowana kwota pomocy |

Portugalia – Madera powódź 2010 | 1 080 000 000 | 958 406 000 | 23 960 150 | 7 295 640 |

Ogółem | 31 255 790 |

(w EUR) |

Szkody bezpośrednie | Próg | Kwota wg współczynnika 2,5 % | Kwota wg współczynnika 6 % | Całkowita proponowana kwota pomocy |

Francja - huragan Xynthia 2010 | 1 425 430 000 | 3 466 573 000 | 35 635 750 | - |

Ogółem | 35 635 750 |

Powyższa kwota odszkodowania pozwoli zachować przynajmniej 25 % środków Funduszu Solidarności UE, które będzie można przydzielić w ostatnim kwartale roku, zgodnie z wymogami art. 4 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 2012/2002.

Na obecnym etapie potrzeby w ramach pozycji budżetowej 06 04 14 03 kształtują się następująco: środki na płatności przeznaczone na „Projekty w dziedzinie energetyki wspomagające naprawę gospodarczą — Europejska sieć morskiej energii wiatrowej” w wysokości 66 891 540 EUR mogą być przesunięte do pozycji 13 06 01 na pokrycie odpowiednich potrzeb związanych z uruchomieniem Funduszu Solidarności UE. Taki stan pozycji budżetowej 06 04 14 03 został już ogłoszony w nocie informacyjnej ostrzeżenia dotyczącego stanu realizacji prognoz budżetowych z czerwca 2010 r. [14] i nie będzie miał on wpływu na końcową realizację programu.

4. ZESTAWIENIE WEDłUG DZIAłÓW RAM FINANSOWYCH

Ramy finansowe Dział/poddział | Ramy finansowe 2010 | Budżet na 2010 r. (w tym PBK 1 do 8/2010) | PBK 9/2010 | Budżet na 2010 r. (w tym PBK 1 do 9/2010) |

|Środki na zobowiązania |Środki na płatności |Środki na zobowiązania |Środki na płatności |Środki na zobowiązania |Środki na płatności |Środki na zobowiązania |Środki na płatności | | 1. TRWAŁY WZROST GOSPODARCZY | | | | | | | | | | 1a. Konkurencyjność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia |14 167 000 000 | |14 861 853 253 |11 342 270 803 | |-66 891 540 |14 861 853 253 |11 275 379 263 | |1b. Spójność na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia |49 388 000 000 | |49 387 592 092 |36 371 862 500 | | |49 387 592 092 |36 371 862 500 | | Ogółem | 63 555 000 000 | |64 249 445 345 |47 714 133 303 | |-66 891 540 |64 249 445 345 |47 647 241 763 | | Margines[15] | | |-194 445 345 | | | |-194 445 345 | | | 2. ZARZĄDZANIE ZASOBAMI NATURALNYMI I ICH OCHRONA | | | | | | | | | | W tym wydatki związane z rynkiem i płatności bezpośrednie |47 146 000 000 | |43 819 801 768 |43 701 207 586 | | |43 819 801 768 |43 701 207 586 | | Ogółem | 59 955 000 000 | |59 498 833 302 |58 135 640 809 | | |59 498 833 302 |58 135 640 809 | | Margines | | |456 166 698 | | | |456 166 698 | | | 3. OBYWATELSTWO, WOLNOŚĆ, BEZPIECZEŃSTWO I SPRAWIEDLIWOŚĆ | | | | | | | | | | 3a. Wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość |1 025 000 000 | |1 006 487 370 |738 570 370 | | |1 006 487 370 |738 570 370 | |3b. Obywatelstwo |668 000 000 | |681 022 500 |672 410 000 |+66 891 540 |+66 891 540 |747 914 040 |739 301 540 | | Ogółem | 1 693 000 000 | |1 687 509 870 |1 410 980 370 |+66 891 540 |+66 891 540 |1 754 401 410 |1 477 871 910 | | Margines[16] | | |18 512 630 | | | |18 512 630 | | | 4. UE JAKO PARTNER NA ARENIE MIĘDZYNARODOWEJ[17] |7 893 000 000 | | 8 160 182 000 |7 787 695 183 | | | 8 160 182 000 |7 787 695 183 | | Margines | | | -18 300 000 | | | | -18 300 000 | | | 5. ADMINISTRACJA[18] |7 882 000 000 | |7 918 504 785 |7 917 999 785 | | |7 918 504 785 |7 917 999 785 | | Margines | | | 43 495 215 | | | | 43 495 215 | | | OGÓŁEM | 140 978 000 000 |134 289 000 000 |141 514 475 302 |122 966 449 450 |+66 891 540 |0 |141 581 366 842 |122 966 449 450 | | Margines | | | 518 729 198 |11 651 432 550 | | |518 729 198 |11 718 324 090 | |

[1] Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1.

[2] Dz.U. L 64 z 12.3.2010.

[3] Dz.U. L 183 z 16.7.2010.

[4] Dz.U. L 206 z 6.8.2010.

[5] COM(2010) 108.

[6] COM(2010) 320.

[7] COM(2010) 383.

[8] COM(2010) 108.

[9] COM(2010) 149.

[10] COM(2010) 315.

[11] COM(2010) 533.

[12] Rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej, Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3.

[13] Rozporządzenie Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiające Fundusz Solidarności Unii Europejskiej, Dz.U. L 311 z 14.11.2002, s. 3.

[14] SEC(2010) 767/2

[15] Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji (EFG) nie jest uwzględniany przy obliczaniu marginesu w ramach działu 1a (500 mln EUR). Kwota 195 mln EUR powyżej pułapu finansowana jest poprzez uruchomienie instrumentu elastyczności.

[16] Kwota Funduszu Solidarności Unii Europejskiej (FSUE) jest ujęta poza odpowiednimi działami zgodnie z porozumieniem międzyinstytucjonalnym z dnia 17 maja 2006 r. (Dz.U. C 139 z 14.6.2006).

[17] Margines dla działu 4 na 2010 r. nie uwzględnia środków związanych z rezerwą na pomoc nadzwyczajną (248,9 mln EUR).

[18] Przy obliczaniu marginesu w ramach pułapu w dziale 5 uwzględniono kwotę 80 mln EUR na składki pracownicze na system emerytalno-rentowy z przypisu (1) ram finansowych na lata 2007–2013.