PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, 06.07.2004 
COM(2004)457 ko ńcowy  
 
SPRAWOZDANIE KOMISJI 
W sprawie prawnej transpozycji d ecyzji Rady z dnia 28 lutego 2002 roku 
ustanawiaj ącej Eurojust w celu zintensyfikowania walki z powa żną przestępczością 
{SEC(2004)884} 
 
PL 2   PL 1. WSTĘP 
Zgodnie z art. 31 ust. 2 Traktatu ustanawiaj ącego Uni ę Europejsk ą (TUE) 
zmienionego Traktatem z Nicei Rada wspiera wspó łpracę za pośrednictwem 
Eurojust, w szczególno ści przez umo żliwienie mu w łaściwej koordynacji dzia łań 
między krajowymi organami ścigania. Eurojust stanowi istotny element przestrzeni 
wolności, bezpiecze ństwa i sprawiedliwo ści (art. 29 TUE). 
Eurojust zosta ł utworzony jako instytucja  Unii Europejskiej decyzj ą Rady z dnia 28 
lutego 2002 roku1 (dalej zwanej „decyzj ą w sprawie Eurojust”) w celu stymulowania 
i poprawy koordynacji dochodzenia i ścigania w Pa ństwach Cz łonkowskich, 
poprawy wspó łpracy mi ędzy właściwymi w ładzami krajowymi oraz do ich 
wspierania. 
Decyzja w sprawie Eurojust sama w sobie nie ma na celu zbli żenia krajowych 
ustawodawstw, w przeciwie ństwie do decyzji ramowej wynikaj ącej z art. 34 ust. 2 
lit. b) Traktatu ustanawiaj ącego Uni ę Europejsk ą (TUE). Mo że się jednak okaza ć 
konieczne, aby niektóre Pa ństwa Członkowskie wprowadzi ły zmiany do swego 
prawa krajowego w celu doprowadzenia go do zgodno ści z decyzj ą. Zgodnie z art. 
42 decyzji w sprawie Eurojust ma to nast ąpić „przy pierwszej okazji i nie pó źniej niż 
dnia 6 wrze śnia 2003 r.” 
Zarówno Rada Europejska i Rada kilkakrotnie podkre ślały istotną rolę, jaką Eurojust 
odgrywa w walce z terroryzmem. Przyk ład stanowi decyzja Rady z dnia 19 grudnia 
2002 roku przewiduj ąca ustanowienie krajowych odpowiedników Eurojustu do walki 
z terroryzmem.2  
Po atakach terrorystycznych 11 marca 2004 roku w Hiszpanii Rada Europejska w 
dniu 25 marca 2004 roku w swojej deklar acji w sprawie walki z terroryzmem 
ponownie podkre śliła zasadnicz ą rolę Eurojustu. Wezwa ła ona Pa ństwa 
Członkowskie do podj ęcia wszelkich środków, jakie s ą jeszcze konieczne do pe łnego 
wdrożenia decyzji w sprawie Eurojust w te rminie do czerwca 2004 roku oraz „do 
zapewnienia optymalnego i jak najbardzie j efektywnego wykorzystania istniej ących 
instytucji UE, szczególnie Europolu i Eurojustu, do upowszechniania wspó łpracy w 
walce z terroryzmem” or az do „maksymalnego wykorzystania” Eurojustu w tym 
celu.3 Oprócz szczególnego obszaru walki z terroryzmem Eurojust stanowi 
zasadnicze zaplecze do stosowania wielu ogólnych instrumentów UE w sprawie 
współpracy sądowej, co w szczególno ści odzwierciedla art.  16 decyzji ramowej w 
sprawie europejskiego nakazu aresztowania.4  
Z art. 41 i 42 decyzji w sprawie Eurojust wynika, i ż brak jest ogólnej zasady 
obowiązującej wszystkie Pa ństwa Cz łonkowskie stwierdzaj ącej, które 
postanowienia, w jaki sposób i w jakim zakresie winny by ć przetransponowane do 
ustawodawstwa krajowego. Od Pa ństw Członkowskich zale ży zbadanie w łasnego 
                                                 
1 Dz.U. L 63 z 6.3.2002, str. 1. 
2 Dz.U. L 16 z 22.1.2003, str. 68. 
3 Dokument Rady 7906/04 JAI 100 itd.., str. 4 i n., 16.  
4 Dz.U. L 190 z 18.7.2002, str. 1. 
 
PL 3   PL prawa krajowego w celu wskazania ewentualnych problemów ze stosowaniem 
decyzji oraz podj ęcie niezbędnych środków. Niektóre z nich b ędą musiały przyjąć 
szczególne przepisy w sprawie Eurojust, podczas gdy innym mo że wystarczy ć 
dostosowanie pewnych przepisów w łasnego prawa dotycz ących wspó łpracy sądowej 
i/lub ochrony danych, lub wr ęcz może nie by ć konieczne podejmowanie 
jakichkolwiek kroków ustawodawczych. 
Przyjmując decyzję w sprawie Eurojust Rada za łożyła, że co do zasady środki 
konieczne do jej nale żytego stosowania winny by ć podjęte niezwłocznie. Wynika to 
jednoznacznie ze wspomnianego powy żej kontekstu, szczególnie z konkluzji Rady w 
sprawie wydarze ń z 11 wrze śnia 2001 roku, wed ług których Eurojust powinien 
„rozpocząć działalność operacyjn ą na początku 2002 roku”.  
Taka interpretacja wynika te ż wyraźnie z brzmienia art. 42 i 41 ust. 2 decyzji: na 
zasadzie wyj ątku, art. 41 ust. 2 pozwoli ł Państwom Cz łonkowskim na tymczasowe 
zawieszenie stosowania pewnych przepisów najpó źniej do 6 wrze śnia 2003 roku na 
podstawie o świadczenia w sprawie braku zgodno ści prawa krajowego z decyzj ą w 
sprawie Eurojust. W razie braku takiego o świadczenia decyzja w sprawie Eurojust 
miała być w pełni stosowana pocz ąwszy od dnia jej wej ścia w życie, tzn. od 6 marca 
2002 roku. W rezultacie, Pa ństwo Członkowskie, które nie wyda ło oświadczenia 
zgodnie z art. 41 ust. 2 decy zji i mimo wszystko zachowa ło niezgodne przepisy 
prawa krajowego, narusza ło począwszy od dnia 6 marca 2002 roku decyzj ę i TUE. 
W związku z powy ższym, oświadczenia wynikaj ące z art. 41 ust. 2 decyzji w 
sprawie Eurojust SA istotna wskazówk ą konieczno ści dostosowania ustawodawstwa 
krajowego przez Pa ństwo Członkowskie, aczkolwiek fakt, i ż Państwo Członkowskie 
nie wyda ło takiego o świadczenia nie pozwala na stwierdzenie braku konieczno ści 
podjęcia środków ustawodawczych. Jednak że nie wszystkie Pa ństwa Członkowskie, 
które powinny dostosowa ć swoje prawo krajowe do d ecyzji w sprawie Eurojust 
wydały wspomniane o świadczenia. 
2. CEL SPRAWOZDANIA I METODA OCENY  
Pomimo, i ż Komisja nie ma obowi ązku opublikowania sprawozdania na temat 
transpozycji decyzji, postanowi ła jednak to zrobi ć, poniewa ż znaczna liczba Pa ństw 
Członkowskich musi dostosowa ć swoje prawo krajowe i poniewa ż Eurojust odgrywa 
bardzo wa żną rolę w sądownictwie karnym zarów no w UE jak i we wspó łpracy 
sądowej z pa ństwami trzecimi. 
W czerwcu 2003 roku Komisja zwróci ła się do Państw Członkowskich o 
dostarczenie stosownych informacji. W grudniu 2003 roku rozes łano przypomnienia. 
Większość Państw Członkowskich, cho ć niestety nie wszy stkie, odpowiedzia ła na 
przypomnienia. Ocena opiera si ę głównie na tych odpowiedziach oraz na 
oświadczeniach wynikaj ących z art. 41 ust. 2. Ponadto Komisja uwzgl ędniła 
nieformalne informacje zebrane przez w łoskie ministerstwo sprawiedliwo ści, które w 
ramach projektu finansowanego z programu ramowego UE w sprawie wspó łpracy 
 
PL 4   PL policji i s ądowej w sprawach karnych (AGIS) 5 przesłało kwestionariusze do Pa ństw 
Członkowskich.  
W związku z powy ższym, Komisja zak łada jedynie, i ż środki ustawodawcze s ą 
konieczne, w przypadku gdy w łaściwe organy Pa ństw Członkowskich tak 
stwierdziły, chyba że istnieją wyraźne przesłanki istnienia takiej konieczno ści. 
Ustawodawstwo krajowe (pie rwotne i/lub wtórne) mo że być jednak równie ż 
pożądane w interesie przejrzysto ści i pewno ści prawnej, jako że Eurojust mo że 
należycie pracowa ć tylko wówczas, gdy istniej ą wyraźne i jednoznaczne przepisy. 
Zgodnie z dost ępnymi informacjami trzy Pa ństwa Członkowskie (AT, DE, FR) 
przyjęły ustawodawstwo w sprawie Eurojustu po up ływie terminu transpozycji 
określonego w art. 42 decyzji.6 Sprawozdanie uwzgl ędnia wszelkie odpowiedzi 
Państw Członkowskich i inne informacje, jakie Komisja otrzyma ła do 31 marca 2004 
roku. Sprawozdanie jednak nie bada sytuacji w nowych Pa ństwach Cz łonkowskich. 
3. WNIOSKI  
Stan wdra żania decyzji w sprawie Eurojust pozostawia wiele do życzenia. Do 
upływu terminu (wrzesie ń 2003 roku) tylko jedno Pa ństwo Członkowskie (PT) 
przyjęło pełne ustawodawstwo konieczn e do zastosowania si ę do decyzji w sprawie 
Eurojust. Mimo, że do kwietnia 2004 roku trzy kolejne Pa ństwa Członkowskie 
przyjęły stosowne ustawy (AT, DE, FR), w pi ęciu Państwach Cz łonkowskich nie ma 
przepisów wykonawczych wymaganych zgodni e z ich prawem krajowym (BE, EL, 
ES, IT, LU). W co najmniej jednym z nich do momentu sporz ądzenia sprawozdania 
(marzec/kwiecie ń 2004 r.) nie przedstawiono na wet krajowemu parlamentowi 
rządowego projektu ustawy. Poniewa ż Finlandia wdro żyła jedynie cz ęść decyzji, w 
sumie sze ść Państw Członkowskich nadal musi dostosowa ć swoje przepisy krajowe 
do decyzji. Maj ąc na uwadze centraln ą rolę i wielkie znaczenie Eurojustu zarówno w 
walce z terroryzmem jak i dla wspó łpracy w sprawach karnych w ogóle, oraz ró żne 
oświadczenia Rady Europejskiej i Rady, sytuacja jest rozczarowuj ąca. 
Pozostałe Państwa Członkowskie stwierdzi ły, że nie musz ą zmieniać swojego prawa 
krajowego. Komisja nie ma podstaw do kwes tionowania tych wniosków, niemniej 
długi czas, jaki jest konieczny w niektórych Pa ństwach Cz łonkowskich na zbadanie 
potrzeby ustawodawstwa pokazuje, i ż sytuacja prawna nie zawsze jest ca łkiem jasna. 
Ponadto sprawne funkcjonowanie Eurojustu i jego wspó łpraca z organami 
krajowymi mo że być jedynie osi ągnięta dzięki przejrzystym, wyra źnym zasadom 
gwarantuj ącym pewno ść prawną. Dlatego nawet w przypadku gdy ustawodawstwo 
nie jest niezb ędne, powinno si ę przyjąćwytyczne lub okólniki obja śniające pewne 
zasadnicze kwestie. Jednak że tylko jedno Pa ństwo Członkowskie (SE) przekaza ło 
Komisji taki akt, dekret Prokuratora Generalnego. Na tej podstawie trudno jest 
                                                 
5 Projekt Nr 189/2003 („Uprawnienia przedstawicieli krajowych w Euroju ście”) programu AGIS, 
ustanowionego decyzj ą Rady z 22.7.2002, Dz.U. L 203 z 1.8.2002, str. 5. 
6 Do ko ńca marca 2004 r., Niemcy poinformowa ły Komisj ę, że w ramach Komitetu Pojednawczego 
doszło do porozumienia  politycznego mi ędzy dwoma Izbami Parlamentu co do prawa krajowego (patrz: 
notatka prasowa Bundesrat nr 52/2004 z dnia 31.3.2004). W zwi ązku z powy ższym, pomimo i ż ustawa 
niemiecka nie zosta ła jeszcze formalnie uchwalona w tym terminie, jego tre ść można brać pod uwag ę w 
niniejszym sprawozdaniu. 
 
PL 5   PL uzyskać ogólny obraz i przeprowadzi ć szczegółową ocenę. Przyszłe doświadczenia 
wykażą, czy istniej ące przepisy w Pa ństwa Członkowskich wystarcz ą do pełnego 
wdrożenia decyzji w sprawie Eurojust i tego, by Eurojust sta ł się efektywnym i 
skutecznym narz ędziem. 
Zasadnicza kwestia, na któr ą należy zwróci ć bardziej szczegó łową uwagę w 
przyszłości, to wymiana informacji mi ędzy właściwymi organami krajowymi i 
Eurojust. Zgodnie z powy ższym, obecnie nie jest jeszcze ca łkowicie jasne, czy 
środki podj ęte przez Pa ństwa Członkowskie do tej pory zapewni ą w pełni, by 
krajowi przedstawiciele w Euroju ście uzyskiwali wszelkie informacje konieczne do 
realizacji ich zada ń i obowiązków. Przep ływ informacji powinien by ć sprawny a w 
sprawach pilnych dostatecznie szyb ki. Dlatego Komisja pragnie zwróci ć szczególn ą 
uwagę Państw Członkowskich na wdro żenie art. 9 ust. 4 i art. 13 ust. 1 decyzji w 
sprawie dost ępu krajowych przedstawicieli do informacji dotycz ących dochodzenia i 
ścigania. 
Komisja pragnie równie ż zachęcić Państw Członkowskie do powierzenia ich 
krajowym przedstawicielom w Euroju ście uprawnie ń sądowych i/lub śledczych, 
jakie zwykle powierza si ę prokuratorowi, s ędziemu czy oficerowi policji o 
podobnych kompetencjach w praw ie krajowym. Pomimo, i ż art. 9 ust. 3 pozostawia 
dokładny zakres tych uprawnie ń do uznania Pa ństw Członkowskich (oprócz kwestii 
dostępu do informacji), powinny mie ć one taki charakter, by Eurojust móg ł 
realizowa ć swoje zadania i by mo żna było zrealizowa ć cele decyzji. Nadmierna 
rozbieżność czy brak spójno ści uprawnie ń krajowych przedstawicieli mo że 
zaszkodzi ć efektywno ści i wiarygodno ści Eurojustu i utrudni ć współpracę z 
organami krajowymi. Dlatego nale ży zwrócić większą uwagę na kwesti ę spójności i 
zgodności krajowych uprawnie ń przedstawicieli. 
Od dnia 1 maja 2004 roku równie ż nowe Państwa Członkowskie s ą zobowiązane do 
podejmowania wszelkich koniecznych kroków w celu wdro żenia decyzji w sprawie 
Eurojust. Komisja rozwa ży opublikowanie w odpowiednim czasie dalszego 
sprawozdania obejmuj ącego nowe Pa ństwa Członkowskie. Maj ąc na uwadze 
powyższe Komisja wzywa wszystkie Pa ństwa Członkowskie do zapewnienia 
szybkiej i pe łnej transpozycji decyzji w sprawi e Eurojust oraz do informowania 
Komisji o wszelkich podejmowanych środkach, szczególnie w kwestiach 
omówionych powy żej.