[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 31.1.2006

KOM(2006) 16 wersja ostateczna

2006/0006 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

(przedstawiony przez Komisję)

KONTEKST WNIOSKU |

Podstawa i cele wniosku W art. 89 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. przewidziano, że późniejsze rozporządzenie ustanowi procedurę wprowadzenia w życie niniejszego rozporządzenia. |

Kontekst ogólny Zasady koordynacji krajowych systemów zabezpieczenia społecznego wpisują się w zagadnienia swobodnego przepływu osób i powinny przyczyniać się do poprawy poziomu życia i warunków zatrudnienia obywateli europejskich przemieszczających się wewnątrz UE. Koordynacja jest obecnie zapewniona poprzez rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 i jego rozporządzenie wykonawcze (EWG) nr 574/72. Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 ma zastąpić rozporządzenie (EWG) nr 1408/71. Jednakże stosowanie nowych zasad koordynacji zawartych w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 będzie mogło mieć miejsce dopiero wtedy, gdy odpowiednie rozporządzenie wykonawcze zostanie przyjęte, zastępując rozporządzenie (EWG) nr 574/72. W kwestii formy, system prawodawczy będący przedmiotem wniosku odpowiada systemowi obecnie istniejącemu. W zakresie treści, celem jest unowocześnienie i uproszczenie istniejących zasad. |

Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek Rozporządzenie (EWG) nr 574/72 w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 ostatnio zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 647/2005 z dnia 13 kwietnia 2005 r., Dz.U. L 117 z dnia 4 maja 2005 r. Podobieństwo : zarówno rozporządzenie (EWG) nr 574/72 jak i niniejszy wniosek mają na celu wykonanie rozporządzenia koordynującego systemy zabezpieczenia społecznego Różnica : celem wniosku jest uproszczenie i unowocześnienie przepisów rozporządzenia (EWG) nr 574/72 w szczególności poprzez wzmocnienie współpracy między instytucjami zabezpieczenia społecznego i poprzez ulepszenie metod wymiany danych między instytucjami zabezpieczenia społecznego. |

Spójność z innymi politykami i celami Unii Nie dotyczy |

KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA WPłYWU |

Konsultacje z zainteresowanymi stronami |

Metody konsultacji, główne sektory objęte konsultacjami i ogólny profil respondentów Wniosek dotyczący rozporządzenia wykonawczego ma przede wszystkim za cel konkretne zdefiniowanie procedur niezbędnych do wykonania zasad rozporządzenia podstawowego dla użytkowników rozporządzenia, obywateli i instytucji zabezpieczenia społecznego Państw Członkowskich. Dla przykładu w dziedzinie świadczeń z tytułu starości, należy określić jakie kroki ma przedsięwziąć osoba ubezpieczona, aby zwrócić się z wnioskiem o ustalenie wysokości świadczenia, w której instytucji ma ona złożyć swój wniosek, jeżeli pracowała w wielu Państwach Członkowskich, w jaki sposób instytucje będą wymieniać się informacjami między sobą, aby uwzględnić całkowitą karierę zawodową osoby zainteresowanej oraz w jaki sposób będą wyliczać należne świadczenie, każda w dotyczącym ją zakresie. Aby opracować konkretne propozycje dotyczące najskuteczniejszego zorganizowania codziennej współpracy między instytucjami na korzyść beneficjentów rozporządzenia (WE) nr 883/2004, odbyło się wiele konsultacji ekspertów w dziedzinie zabezpieczenia społecznego w Państwach Członkowskich. Ich celem było przede wszystkim poszukiwanie wiedzy fachowej na najbardziej odpowiednim poziomie, a w szczególności na poziomie instytucji zabezpieczenia społecznego. W tym celu stworzono kilka grup roboczych, odpowiednio do poszczególnych elementów ryzyka objętych systemami zabezpieczenia społecznego: choroba, wypadki przy pracy, choroby zawodowe, inwalidztwo, starość, bezrobocie, świadczenia rodzinne. Ponadto służby Komisji pełniące funkcje sekretariatu Komisji Administracyjnej do spraw zabezpieczenia społecznego pracowników migrujących (CASSTM) oraz Komisji Technicznej i Komisji Obrachunkowej w ramach CASSTM, są w ścisłym i stałym kontakcie z ekspertami wyznaczonymi przez Państwa Członkowskie w zakresie stosowania zasad koordynacji. |

Streszczenie odpowiedzi oraz sposób, w jaki były one uwzględniane Grupy robocze ekspertów zostały zwołane. Grupa horyzontalna, odpowiedzialna w szczególności za opracowanie wniosków w zakresie struktury i ogólnego brzmienia rozporządzenia wykonawczego złożyła nieformalne sprawozdanie zbiorcze, zawierające pewne kierunki działania. Kierunki te zostały przyjęte w dużej większości w treści wniosku. |

Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy fachowej |

Dziedziny nauki i wiedzy specjalistycznej, których dotyczy wniosek Zabezpieczenie społeczne |

Zastosowana metodologia Grupy robocze składające się z ekspertów w dziedzinie zabezpieczenia społecznego w poszczególnych działach: choroba, wypadki przy pracy, choroby zawodowe, inwalidztwo, starość, bezrobocie, świadczenia rodzinne. |

Główne organizacje/eksperci, z którymi się skonsultowano Odbyło się wiele konsultacji z ekspertami w dziedzinie zabezpieczenia społecznego w Państwach Członkowskich. Ich celem było przede wszystkim poszukiwanie wiedzy fachowej na najbardziej odpowiednim poziomie, a w szczególności na poziomie instytucji zabezpieczenia społecznego. W tym celu stworzono kilka grup roboczych, odpowiednio do poszczególnych elementów ryzyka objętych systemami zabezpieczenia społecznego: choroba, wypadki przy pracy, choroby zawodowe, inwalidztwo, starość, bezrobocie, świadczenia rodzinne. |

Streszczenie otrzymanych i wykorzystanych opinii Nie zostały zasygnalizowane żadne potencjalnie poważne zagrożenia, które mogłyby mieć nieodwracalne skutki. |

Konieczność uproszczenia procedur dla użytkowników rozporządzenia, instytucji zabezpieczenia społecznego, właściwych organów, pracodawców i osób ubezpieczonych, pracowników najemnych i osób wykonujących działalności na własnych rachunek oraz wyjaśnienia praw i obowiązków tych poszczególnych stron w zakresie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. |

Środki wykorzystane do publicznego udostępnienia ekspertyz Biorąc pod uwagę poziom techniczności zagadnienia oraz nieformalny charakter otrzymanych ekspertyz sprawozdania nie będą udostępnianie publicznie |

Ocena wpływu Rozporządzenie wykonawcze jest elementem, które pozwoli korzystać obywatelom z postępów przewidzianych w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004. Trzeba będzie poczekać aż system prawny składający się z rozporządzenia podstawowego i jego rozporządzenia wykonawczego zostanie przyjęty, żeby unowocześnione przepisy mogły przyczynić się do unowocześnienia, uproszczenia i poprawy praw obywateli. Obecnie obowiązujące rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 oraz 574/72 zostaną zatem zastąpione rozporządzeniem (WE) nr 883/2004 i jego rozporządzeniem wykonawczym. Instrumenty te nie powinny mieć szczególnego negatywnego wpływu w porównaniu z obecną sytuacją w zakresie obciążenia pracą i kosztami instytucji zabezpieczenia społecznego, organów administracji, pracowników lub pracodawców. Przeciwnie, celem tych nowych przepisów jest poprawa funkcjonowania koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uproszczenie procedur na korzyść wszystkich użytkowników rozporządzenia, ich przyjęcie jest zatem dla nich korzystne w porównaniu z przepisami obecnie stosowanymi. Na tym etapie trudno byłoby wzrost wydajności które będą skutkiem nowych przepisów dla instytucji zabezpieczenia społecznego, pracodawców, w szczególności małych i średnich przedsiębiorstw oraz dla osób ubezpieczonych, pracowników najemnych oraz osób wykonujących działalność na własny rachunek. Proponowane środki mają na celu poprawę jakości usług świadczonych dla obywateli Przewidując środki służące skróceniu czasu oczekiwania na wyliczenie i wypłatę emerytury osób, które pracowały w kilku Państwach Członkowskich, niniejszy wniosek przyczynia się do poprawy warunków swobodnego przepływu osób w Unii. Ponadto, wymienione propozycje wpisują się w ramy e-administracji, ponieważ stosowanie środków elektronicznych do wymiany informacji między instytucjami zabezpieczenia społecznego ma istotne znaczenie dla przyspieszenia procedur. Znaczenie stosowania narzędzi elektronicznych w celu wymiany danych między instytucjami jest zresztą uznane przez wszystkie Państwa Członkowskie w kontekście ostatnio przyjętego przez CASSTM planu działania. |

ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU |

Krótki opis proponowanych działań Celem wniosku dotyczącego rozporządzenia wykonawczego do rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji krajowych systemów zabezpieczenia społecznego jest dokończenie procesu unowocześnienia i uproszczenia aktualnie obowiązujących przepisów: rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 oraz jego rozporządzenia wykonawczego (EWG) nr 574/72. Akt ten jest istotnym elementem przyczyniającym się do swobodnego przepływu osób w Unii. Celem rozporządzenia jest zdefiniowanie procedur konkretnego wprowadzenia w życie przepisów rozporządzenia (WE) nr 883/2004 dla wszystkich zainteresowanych podmiotów: osób ubezpieczonych, instytucji zabezpieczenia społecznego i właściwych organów w Państwach Członkowskich. Wniosek uzupełnia proces unowocześniania, którego dokonano w ramach rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i dąży do poprawy obecnie stosowanych procedur poprzez ich uproszczenie oraz sprecyzowanie przepisów istniejących w wielu dziedzinach. Z tego względu, w ramach procedur, które należy zastosować, celem wniosku jest jaśniejsza prezentacja praw i obowiązków poszczególnych stron. Niniejszy wniosek ma również jako cel wyciągnięcie wszystkich konsekwencji z pogłębiania się współpracy pomiędzy poszczególnymi stronami, o których mowa w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004. Ponieważ rozporządzenie (WE) nr 883/2004 dotyczy obecnie wszystkich obywateli europejskich - obejmuje ono również osoby nieaktywne zawodowo - konieczne jest unowocześnienie sposobów i procedur współpracy między instytucjami zabezpieczenia społecznego Państw Członkowskich, Konkretnie rzecz ujmując chodzi o ułatwienie procedur dla osób ubezpieczonych i przyspieszenie terminu oczekiwania na odpowiedź oraz rozpatrywania sytuacji transgranicznych przez instytucje w poszczególnych działach zabezpieczenia społecznego: choroba, wypadki przy pracy, choroby zawodowe, inwalidztwo, emerytura, bezrobocie, świadczenia rodzinne. Cel ten zakłada, że szczególny nacisk zostanie położony na stosowanie nowoczesnych metod wymiany informacji. Elektroniczna wymiana danych między instytucjami wydaje się konieczna, aby ułatwić przekazywanie informacji potrzebnych do funkcjonowania koordynacji i w szczególności do określenia i wyliczenia praw osób ubezpieczonych. |

Podstawa prawna Artykuły: 42 i 308 TWE. |

Zasada pomocniczości Zasada pomocniczości ma zastosowanie o ile wniosek nie dotyczy dziedziny wchodzącej w wyłączny zakres kompetencji Wspólnoty. |

Cele wniosku nie mogą zostać zrealizowane w sposób wystarczający poprzez działania Państw Członkowskich z następujących względów: |

Przewidywany cel, czyli przyjęcie zasad wykonywania w celu zapewnienia środków koordynacji zabezpieczenia społecznego, nie może być zrealizowany w sposób wystarczający przez Państwa Członkowskie, jak to zostało wyraźnie podkreślone w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 (motyw 45). Zgodnie bowiem z artykułem 42 Traktatu WE, w dziedzinie zabezpieczenia społecznego Rada przyjmuje środki niezbędne w celu zapewnienia swobodnego przepływu pracowników. Postanowienia te przyjęły formę rozporządzenia w sprawie koordynacji, którego zakres zastosowania został stopniowo rozszerzony na osoby prowadzące działalność na własny rachunek, studentów, osoby na emeryturze, urzędników służby cywilnej i obecnie na wszystkie osoby ubezpieczone. Rozporządzenie to ze swej natury ma wyłącznie na celu określenie niezbędnych środków dla osób objętych ubezpieczeniem będących w podróży, w trakcie pobytu lub zamieszkania w innym Państwie Członkowskim, bez utraty prawa do zabezpieczenia społecznego. Aby zapewnić zachowanie praw, rozporządzenie przewiduje rozmaite sposoby, które odpowiadają szczególnym potrzebom w poszczególnych działach zabezpieczenia społecznego Zawiera jednak zasady ogólne, które umożliwiają funkcjonowanie koordynacji. Do tych zasad wliczają się jedność prawodawstwa wykonawczego, integracja faktów oraz równość traktowania. Państwa Członkowskie są zobowiązane do przestrzegania tych zasad, są jednak jedynymi właściwymi w zakresie zdefiniowania, zorganizowania i finansowania własnego krajowego systemu zabezpieczenia społecznego. |

W przypadku sytuacji transgranicznych, żadne Państwo nie może działać samodzielnie. Istniejące umowy dwustronne zostały zastąpione rozporządzeniem w sprawie koordynacji, które umożliwiło uproszczenie i równe traktowanie osób ubezpieczonych zgodnie z każdym stosowanym krajowym ustawodawstwem zabezpieczenia społecznego. |

Cele wniosku mogą zostać lepiej zrealizowane poprzez działanie na szczeblu wspólnotowym z następujących względów: |

Koordynacja krajowych systemów zabezpieczenia społecznego ma sens tylko na poziomie Wspólnoty: jej podstawa i uzasadnienie wynikają z zasady swobodnego przepływu ludzi w Unii. |

Przepisy te dotyczą każdego obywatela europejskiego, przemieszczającego się wewnątrz Unii, z dowolnego powodu. |

Państwa Członkowskie posiadają wyłączne kompetencje w zakresie określenia, zorganizowania i finansowania własnych krajowych systemów zabezpieczenia społecznego. |

Wniosek jest zatem zgodny z zasadą pomocniczości. |

Zasada proporcjonalności Wniosek jest zgodny z zasadą proporcjonalności z następujących względów: |

Państwa Członkowskie, właściwe organy i instytucje zabezpieczenia społecznego są jedynymi odpowiedzialnymi za zorganizowanie i finansowanie własnego krajowego systemu zabezpieczenia społecznego. |

Poprawa procedur i wyjaśnienie praw i obowiązków poszczególnych zaangażowanych stron mogą przyczynić się do oszczędności w zakresie kosztów przetwarzania administracyjnego (zwrot wierzytelności między instytucjami zabezpieczenia społecznego) i skutecznej odpowiedzi na potrzeby obywateli (poprawa terminów zwrotów lub płatności świadczeń). Wzmocnienie współpracy między instytucjami jest istotnym czynnikiem walki przeciwko oszustwom i nadużyciom. |

Wybór instrumentów |

Proponowany instrument: rozporządzenie. |

Inne instrumenty byłyby nieadekwatne z następujących względów. Unowocześnienie istniejącego instrumentu prawnego, czyli rozporządzenia (EWG) nr 574/72, będącego rozporządzeniem wykonawczym do rozporządzenia (EWG) nr 1408/71, które zostanie zastąpione rozporządzeniem, (WE) nr 883/2004. Dla przypomnienia, rozporządzenie (EWG) nr 1408/71 jest rozporządzeniem w sprawie koordynacji a nie rozporządzeniem w sprawie harmonizacji, ponieważ Państwa Członkowskie są jedynymi właściwymi w zakresie zorganizowania i finansowania własnego systemu zabezpieczenia społecznego. Wybór rozporządzenia w sprawie koordynacji, aby zachować prawa do zabezpieczenia społecznego osób ubezpieczonych, którzy korzystają z gwarantowanego Traktatem prawa do swobodnego przepływu osób, jest proporcjonalne do oczekiwanego celu, określonego przez prawodawcę w artykule 42 Traktatu. |

KONSEKWENCJE DLA BUDżETU |

Wniosek nie powoduje żadnych konsekwencji finansowych dla budżetu Wspólnoty. |

INFORMACJE DODATKOWE |

Symulacja, faza pilotażowa i okres przejściowy |

Wniosek był lub będzie objęty okresem przejściowym. |

Uproszczenie |

Wniosek wprowadza uproszczenie ram prawnych, uproszczenie procedur administracyjnych mających zastosowanie do władz publicznych (krajowych lub europejskich), uproszczenie procedur administracyjnych dotyczących organów i osób fizycznych. |

Odciążenie wniosku, anulowanie załączników. |

Wykorzystanie metody elektronicznej wymiany danych i praca na dokumentach elektronicznych, aby ułatwić tę wymianę. |

Wzmocnienie współpracy między instytucjami zabezpieczenia społecznego, aby unikać zbytniego obciążenia osób ubezpieczonych procedurami. Wyjaśnienie roli poszczególnych stron. |

Europejski Obszar Gospodarczy Niniejszy projekt aktu prawnego podlega dziedzinie objętej Porozumieniem EOG. Jego zakres powinien zatem zostać rozszerzony na Europejski Obszar Gospodarczy. |

Szczegółowe wyjaśnienie wniosku, w podziale na rozdziały lub artykuły Wniosek dotyczący rozporządzenia wykonawczego ma układ zgodny ze strukturą rozporządzenia (WE) nr 883/2004, tytuł I: „Przepisy ogólne”, tytuł II: „określenie właściwego prawodawstwa”: następnie tytuł III który zawiera przepisy szczególne dotyczące różnych kategorii świadczeń: świadczenia z tytułu choroby, macierzyństwa i równoważne świadczenia dla ojca, świadczenia z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej; świadczenia z tytułu śmierci; świadczenia z tytułu inwalidztwa, starości i dla osób pozostałych przy życiu; świadczenia z tytułu bezrobocia; świadczenia rodzinne; tytuł IV „Przepisy finansowe”; tytuł V „Przepisy różne, przejściowe i końcowe”. Niniejsze rozporządzenie wykonawcze pozwoli na wejście w życie rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Biorąc jednak pod uwagę konieczność poinformowania wszystkich stron objętych niniejszym rozporządzeniem i uniknięcia trudności w szczególności w zakresie ustalenia rachunków między instytucjami, przewiduje się okres trwający co najmniej sześć miesięcy na wejście w życie nowych przepisów w sprawie koordynacji wspólnotowej systemów zabezpieczenia społecznego. |

1. 2006/0006 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego

(Tekst mający znaczenie dla EOG i Szwajcarii)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jegoart. 42 i 308,

uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 883/2004[1] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego[2], w szczególności jego art. 89,

uwzględniając wniosek Komisji[3],

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[4],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[5],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 unowocześnia zasady koordynacji krajowych systemów zabezpieczenia społecznego Państw Członkowskich poprzez określenie niezbędnych środków i procedur wprowadzenia w życie i mając wzgląd na ich uproszczenie na korzyść wszystkich zainteresowanych podmiotów. Należy ustanowić szczegółowe zasady wykonania.

(2) Zorganizowanie skuteczniejszej i ściślejszej współpracy między instytucjami zabezpieczenia społecznego jest istotnym czynnikiem, aby osoby objęte rozporządzeniem (WE) nr 883/2004 mogły korzystać ze swoich praw w najlepszych możliwych terminach i warunkach.

(3) Stosowanie środków elektronicznych jest dostosowane do szybkiej i rzetelnej wymiany danych między instytucjami Państw Członkowskich. Elektroniczne przetwarzanie tych danych wpłynie korzystnie na przyspieszenie procedur dotyczących zainteresowanych osób. Powinny one ponadto korzystać ze wszystkich dostępnych gwarancji przewidzianych w przepisach wspólnotowych dotyczących ochrony osób fizycznych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych i do swobodnego przepływu tych danych.

(4) Udostępnienie danych teleadresowych, również elektronicznych, poszczególnych organów Państw Członkowskich mogących uczestniczyć w wykonaniu rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w formie umożliwiającej ich aktualizację w czasie rzeczywistym ułatwi wymiany między instytucjami Państw Członkowskich. Podejście takie, podkreślające istotność informacji czysto faktograficznych oraz kwestię ich natychmiastowej dostępności dla obywateli stanowi ważne uproszczenie, które zostaje wprowadzone niniejszym rozporządzeniem.

(5) Wzmocnienie niektórych procedur przyniesie użytkownikom rozporządzenia (WE) nr 883/2004 więcej bezpieczeństwa prawnego i przejrzystości. W szczególności ustalenie wspólnych terminów na wykonanie niektórych obowiązków lub zakończenie niektórych etapów administracyjnych przyczyni się do wyjaśnienia i nadania odpowiedniej struktury relacjom między osobami ubezpieczonymi i instytucjami.

(6) Państwa Członkowskie, ich właściwe organy lub instytucje zabezpieczenia społecznego powinny mieć możliwość ustanowienia między sobą uproszczonych procedur i uzgodnień administracyjnych, które uznają za bardziej skuteczne i bardziej dostosowane w kontekście własnego systemu zabezpieczenia społecznego. Jednakże takie uzgodnienia nie mogą wpływać na prawa osób objętych rozporządzeniem (WE) nr 883/2004.

(7) Złożoność właściwa dla dziedziny zabezpieczenia społecznego sprawia, iż potrzebny jest szczególny wysiłek ze strony wszystkich instytucji Państw Członkowskich na rzecz osób ubezpieczonych, aby nie narażać na szkodę zainteresowanych osób, które nie przekazały swoich wniosków lub niektórych informacji instytucji uprawnionej do przetwarzania wniosku zgodnie z zasadami i procedurami przewidzianymi w rozporządzeniu (WE) nr 883/2004 i w niniejszym rozporządzeniu.

(8) W celu określenia właściwiej instytucji, czyli tej, której ustawodawstwo stosuje się lub tej, na którą przypada płatność niektórych świadczeń, potrzebna jest analiza obiektywnej sytuacji osoby ubezpieczonej i jej członków rodziny przez instytucje kilku Państw Członkowskich. Aby zapewnić ochronę osoby zainteresowanej w czasie trwania tych koniecznych wymian między instytucjami, należy przewidzieć jej tymczasowe przypisanie do jednego ustawodawstwa w zakresie zabezpieczenia społecznego.

(9) Celem wielu środków i procedur przewidzianych niniejszym rozporządzeniem jest większa przejrzystość kryteriów, które instytucje Państw Członkowskich stosują w ramach rozporządzenia (WE) nr 883/2004. To uszczegółowienie wynika z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich, decyzji Komisji Administracyjnej oraz z ponadtrzydziestoletniego doświadczenia w stosowaniu koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w ramach podstawowych wolności przewidzianych w Traktacie.

(10) Rozszerzenie zakresu stosowania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 na wszystkie osoby ubezpieczone, włącznie z osobami nieaktywnymi, wymaga pewnych szczególnych zasad i procedur dla tych osób, w szczególności w celu określenia właściwego ustawodawstwa, aby uwzględnić okresy poświęcone na wychowywanie dzieci przez osoby, które nigdy nie wykonywały pracy zawodowej ani nie prowadziły działalności na własny rachunek w poszczególnych Państwach Członkowskich, w których zamieszkiwały.

(11) Niektóre procedury powinny ponadto odzwierciedlać konieczność zrównoważonego rozmieszczenia obciążeń między Państwa Członkowskie. W szczególności w zakresie działu chorobowego, procedury te powinny uwzględniać z jednej strony sytuację Państw Członkowskich, które ponoszą koszty przyjęcia osób ubezpieczonych poprzez udostępnienie im systemu zdrowotnego oraz z drugiej strony, Państw Członkowskich, których instytucje ponoszą koszty świadczeń rzeczowych otrzymanych przez osoby objęte ich ubezpieczeniem w innym Państwie Członkowskim niż Państwo, w którym te osoby zamieszkują.

(12) W szczególnych ramach rozporządzenia (WE) nr 883/2004 należy wyjaśnić warunki ponoszenia kosztów świadczeń rzeczowych w przypadku choroby w ramach „planowanych świadczeń zdrowotnych”, czyli świadczeń, z których dana osoba korzysta w innym Państwie Członkowskim niż państwo, w którym jest ubezpieczona lub w którym zamieszkuje. Obowiązki osoby ubezpieczonej dotyczące wcześniejszego złożenia wniosku są sprecyzowane jak i obowiązki instytucji względem pacjenta w zakresie warunków udzielenia zgody. Należy również określić konsekwencje dotyczące ponoszenia kosztów finansowych za świadczenia zdrowotne otrzymane w innym Państwie Członkowskim na podstawie udzielonej zgody.

(13) Aby zachować zaufanie w zakresie wymiany danych i odpowiedzieć na konieczność skutecznego zarządzania wymaganego od systemów zabezpieczenia społecznego Państw Członkowskich, koniecznym wydaje się wprowadzenie bardziej restrykcyjnych procedur w celu skrócenia terminów płatności wierzytelności między instytucjami Państw Członkowskich. Należy więc wzmocnić procedury dotyczące przetwarzania wierzytelności w kontekście świadczeń z tytułu choroby i bezrobocia.

(14) Ponieważ systemy zabezpieczenia społecznego objęte rozporządzeniem (WE) nr 883/2004 opierają się na idei solidarności wszystkich osób ubezpieczonych, należy przewidzieć mechanizmy służące skuteczniejszemu dochodzeniu wierzytelności związanych ze świadczeniami nienależnymi lub niezapłaconymi przez te osoby. Procedury wzajemnej pomocy między instytucjami powinny zostać określone w oparciu o przepisy przewidziane w dyrektywie Rady 76/308/EWG[6] z dnia 15 marca 1976 r w sprawie wzajemnej pomocy przy dochodzenia należności dotyczących niektórych składek, opłat, podatków i innych obciążeń.

(15) Informowanie osób ubezpieczonych na temat ich praw i obowiązków jest istotnym elementem relacji opartej na zaufaniu z właściwymi organami i instytucjami Państw Członkowskich.

(16) Ponieważ cel proponowanych działań, a mianowicie przyjęcie środków w sprawie koordynacji, których celem jest rzeczywiste zapewnienie swobodnego przepływu osób, nie może być w wystarczającym stopniu osiągnięty przez Państwa Członkowskie i działając w ten sposób może, ze względu na zakres i wyniki przewidywanych działań, zostać lepiej osiągnięty na poziomie wspólnotowym, Wspólnota może przyjąć środki, zgodnie z zasadą pomocniczości, określoną w art. 5. traktatu. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wychodzi poza to, co jest niezbędne dla osiągnięcia tych celów.

(17) Niniejsze rozporządzenie zastępuje rozporządzenie Rady (EWG) nr 574/72 z dnia 21 marca 1972 r. w sprawie wykonywania rozporządzenia (EWG) nr 1408/71 w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych osób prowadzących działalność na własny rachunek i członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie[7].

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Tytuł I - Przepisy ogólne

Rozdział I - Definicje

Artykuł 1 Definicje

1. Do celów niniejszego rozporządzenia, stosuje się definicje rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

2. Poza definicjami, o których mowa w ust. 1:

a) „punkt dostępu” oznacza organ wyznaczony przez właściwy organ danego Państwa Członkowskiego, którego zadaniem jest wysyłanie lub otrzymywanie drogą elektroniczną danych koniecznych do wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 oraz niniejszego rozporządzenia przy użyciu wspólnej sieci, w której te dane są wymieniane między właściwymi instytucjami tego Państwa Członkowskiego a właściwymi instytucjami i/lub punktem dostępu innych Państw Członkowskich;

b) „instytucja łącznikowa” oznacza organ wyznaczony przez właściwy organ danego Państwa Członkowskiego dla jednego lub wielu działów zabezpieczenia społecznego, o których mowa w art. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, która może odpowiedzieć na wnioski o udzielenie informacji i o pomoc instytucji Państw Członkowskich oraz do której te instytucje mogą się zwrócić w szczególności w ramach tytułu IV niniejszego rozporządzenia;

c) „dokument” oznacza zbiór danych, niezależnie od jego nośnika, zidentyfikowanych przez Komisję Administracyjną, które mogą zostać wymienione drogą elektroniczną i których przekazanie jest niezbędne dla funkcjonowania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i niniejszego rozporządzenia;

d) „standardowa wiadomość elektroniczna” oznacza każdy dokument o strukturze zgodnej z określonym przez Komisję Administracyjną formatem służącym wymianie informacji między instytucjami Państw Członkowskich;

e) „przekaz drogą elektroniczną” oznacza przekaz za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania danych (włącznie z kompresją cyfrową) z wykorzystaniem przesyłu kablowego, transmisji radiowej, technologii optycznej lub każdego innego środka elektromagnetycznego;

f) „Komisja Techniczna” oznacza komisję o której mowa w art. 73 rozporządzenia (WE) nr 883/2004;

g) „Komisja Obrachunkowa” oznacza komisję o której mowa w art. 74 rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

Rozdział II – Przepisy dotyczące współpracy i wymiany danych

Artykuł 2 Zakres i warunki wymiany między instytucjami

1. Instytucje Państw Członkowskich przekazują sobie wszystkie dane niezbędne do ustanowienia i określenia praw i obowiązków osób objętych rozporządzeniem (WE) nr 883/2004 i w szczególności do ustanowienia prawidłowej kwoty świadczeń oraz składek zabezpieczenia społecznego.

2. Jeżeli osoba ubezpieczona błędnie przekazała informacje, dokumenty lub wnioski innej instytucji niż wyznaczona instytucja zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, wspomniane informacje, dokumenty i wnioski są przez pierwszą instytucję niezwłocznie przekazane z powrotem wyznaczonej instytucji zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, ze wskazaniem daty, w której zostały one pierwotnie zarejestrowane. Jest to data obowiązująca dla tej ostatniej instytucji.

3. Przekazanie danych między instytucjami Państw Członkowskich odbywa się pomiędzy nimi lub za pośrednictwem punktu dostępu lub instytucji łącznikowej.

4. Jeżeli przekazanie danych odbywa się za pośrednictwem punktu dostępu lub instytucji łącznikowej, uznaje się ten punkt dostępu lub instytucję łącznikową jako spełniającego rolę i zadania instytucji wymaganej w danym Państwie Członkowskim w zakresie terminu na odpowiedź na złożone wnioski.

Artykuł 3 Zakres i warunki wymiany między beneficjentami a instytucjami

1. Każda osoba objęta rozporządzeniem (WE) nr 883/2004 zobowiązana jest do przekazania właściwiej instytucji wszystkich informacji lub dokumentów dowodowych niezbędnych do określenia jej sytuacji lub sytuacji jej rodziny oraz jej praw i obowiązków, do zachowania tych praw i obowiązków, oraz do ustalenia, które ustawodawstwo ma zastosowanie wobec niej oraz jakie są jej zobowiązania względem tej osoby.

W szczególności jeżeli na podstawie przepisów ustawodawstwa danego Państwa Członkowskiego kwotę świadczeń ustala się uwzględniając istnienie członków rodziny innych niż dzieci, osoba ubezpieczona zobowiązana jest do przedstawienia zaświadczenia dotyczącego członków swojej rodziny zamieszkujących na terytorium innego Państwa Członkowskiego niż państwo, w którym znajduje się instytucja odpowiedzialna za wyliczenie świadczeń, aby ci członkowie rodziny zostali uwzględnieni.

2. Państwo Członkowskie, które zbiera dane na mocy własnego ustawodawstwa lub w sytuacji, o której mowa w art. 52 zapewnia zainteresowanym osobom prawo do dostępu i modyfikacji tych danych, zgodnie z przepisami wspólnotowymi w zakresie ochrony osób fizycznych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych i do swobodnego przepływu tych danych.

3. Instytucje właściwego Państwa Członkowskiego przekazują informacje i dostarczają niezbędne dokumenty osobom ubezpieczonym.

4. Właściwa instytucja Państwa Członkowskiego, która bezpośrednio przesyła dokument zawierający decyzję w sprawie praw danej osoby zamieszkującej lub przebywającej na terytorium innego Państwa Członkowskiego, występuje z wnioskiem o potwierdzenie odbioru niezależnie od nośnika i przyjętego sposobu wysyłki. Potwierdzenia odbioru można udzielić na dowolnym nośniku lub dowolnym sposobem.

5. W razie braku dowodu wysłania decyzji, o której mowa w ust. 4, terminy odnoszące się do przedawnienia lub utraty praw nabytych na mocy rozporządzenia (WE) nr 883/2004 nie mogą być stosowane w odniesieniu do beneficjentów.

6. Kiedy data wysłania decyzji, o której mowa w ust. 4 jest należycie określona, decyzję właściwej instytucji uznaje się za możliwą do zastosowania w odniesieniu do osoby zainteresowanej w terminie miesiąca po tej dacie. Jednakże jeżeli ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, które podjęło decyzję, przewiduje dłuższy termin, należy ten termin zastosować.

7. W każdym wypadku, osobie zainteresowanej przysługują możliwości odwołania się i procedury przewidziane przez ustawodawstwo stosowane przez instytucję, która podjęła decyzję.

8. Komisja Administracyjna określa warunki praktycznego wprowadzenia w życie niniejszego przepisu dla przypadków, w których decyzja jest przekazana zainteresowanej osobie drogą elektroniczną.

Artykuł 4 Format i sposób wymiany danych

1. Komisja Administracyjna ustala zawartość dokumentów i strukturę standardowych wiadomości elektronicznych.

2. Przekazywanie danych między instytucjami, punktami dostępu lub instytucjami łącznikowymi odbywa się drogą elektroniczną w ramach wspólnej bezpiecznej sieci zapewniającej poufność i ochronę wymiany danych.

3. W ramach komunikacji z beneficjentami, właściwe instytucje preferują zastosowanie technik elektronicznych.

Artykuł 5 Wartość prawna dokumentów i dowodów potwierdzających wydanych w innym Państwie Członkowskim

1. Dokumenty wydane przez instytucję danego Państwa Członkowskiego, które są poświadczeniem sytuacji danej osoby w celu wykonania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i niniejszego rozporządzenia, oraz dowody potwierdzające wydane przez organ innego Państwa Członkowskiego, włącznie z organami podatkowymi, stosują się w odniesieniu do instytucji pozostałych Państw Członkowskich tak długo, jak te dokumenty lub dowody nie zostaną wycofane lub uznane za nieważne przez właściwy organ lub instytucję Państwa Członkowskiego, w którym zostały wydane.

2. W razie wątpliwości w odniesieniu do zasadności dokumentu lub prawdziwości faktów, które leżą u podstaw informacji w nim zawartych, instytucja Państwa Członkowskiego, która otrzymuje dokument, może zwrócić się do instytucji, która ten dokument wydała, aby uzyskać niezbędne wyjaśnienia i, jeśli właściwe, wycofanie danego dokumentu.

3. W przypadku braku zgody zawartej między zainteresowanymi instytucjami w terminie miesiąca po dacie wniesienia wniosku przez instytucję, która otrzymała dokument, można zwrócić się do Komisji Administracyjnej zgodnie z art. 76, ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, w celu uzgodnienia poglądów w terminie sześciu miesięcy po odwołaniu się do niej.

Artykuł 6 Tymczasowe stosowanie ustawodawstwa i zaliczkowa wypłata świadczeń

1. Jeżeli niepewność dotycząca identyfikacji stosowanego ustawodawstwa wymaga kontaktu między właściwymi instytucjami lub organami dwóch lub więcej Państw Członkowskich, zainteresowana osoba podlega tymczasowo następującemu ustawodawstwu:

a) ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym zamieszkuje, jeżeli wykonuje w nim część swojej działalności zawodowej lub gdy nie jest zatrudniona ani nie prowadzi działalności na własny rachunek;

b) w pozostałych przypadkach ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym najpierw złożono wniosek o przystąpienie do ubezpieczenia.

2. W przypadku różnicy zdań między właściwymi instytucjami lub organami dwóch lub więcej Państw Członkowskich w sprawie wskazania instytucji, która ma wypłacać świadczenia, osoba zainteresowana, która mogłaby ubiegać się o świadczenia, gdyby nie zaistniał spór, korzysta z zaliczkowej wypłaty świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo stosowane przez instytucję w miejscu zamieszkania lub, jeżeli osoba zainteresowana nie zamieszkuje na terytorium jednego z wymienionych Państw Członkowskich, korzysta ona z zaliczkowej wypłaty świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo stosowane przez instytucję, do której najpierw wpłynął wniosek.

3. Jeżeli okaże się, że ustawodawstwo stosowane nie jest ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, do którego osoba zainteresowana została tymczasowo przypisana lub, że instytucja, które dokonała zaliczkowej wypłaty świadczeń nie jest właściwą instytucją, uznaje się, że instytucja, którą uznano za właściwą jest właściwa od daty tymczasowego przypisania lub od pierwszej zaliczkowej wypłaty świadczeń.

4. W razie konieczności, właściwa instytucja ustala sytuację finansową zainteresowanej osoby w odniesieniu do składek i świadczeń zgodnie z warunkami przewidzianymi w art. 71-71 oraz, jeżeli właściwe, art. 73 -82.

Artykuł 7 Obowiązek tymczasowego wyliczenia

1. Instytucja, która nie dysponuje wszystkimi informacjami pozwalającymi na ostateczne wyliczenie wysokości świadczenia lub składki przystępuje do tymczasowego wyliczenia tego świadczenia lub tej składki.

2. Nowe wyliczenie świadczenia lub składki winno zostać wykonane kiedy tylko dokumenty dowodowe zostaną przekazane instytucji, której to dotyczy.

Rozdział III – Inne ogólne przepisy wykonawcze rozporządzenia (WE) nr 883/ 2004

Artykuł 8 Ustalenia administracyjne między dwoma lub więcej Państwami Członkowskimi

1. Przepisy niniejszego rozporządzenia zastępują przepisy uzgodnień dotyczących wykonania konwencji, o których mowa w art. 8 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, z wyjątkiem przepisów uzgodnień dotyczących konwencji, o których mowa w załączniku II rozporządzenia (WE) nr 883/2004, o ile przepisy wymienionych uzgodnień zostały wpisane do załącznika 1 niniejszego rozporządzenia.

2. Państwa Członkowskie mogą między sobą zawierać, jeżeli konieczne, uzgodnienia dotyczące wykonania konwencji, o których mowa w art. 8, ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, o ile wymienione uzgodnienia nie naruszają praw beneficjentów.

Artykuł 9 Inne procedury między instytucjami

1. Dwa lub więcej Państw Członkowskich, lub ich właściwe organy lub instytucje, mogą uzgodnić inne procedury niż przewidziane w przepisach tytułów II do IV, o ile wymienione procedury nie mają wpływu na prawa beneficjentów.

2. Umowy zawarte w tym celu są podane do wiadomości komisji administracyjnej i wymienione w załączniku 1 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 10 Zakaz kumulacji świadczeń

Kiedy świadczenia należne z tytułu prawodawstwa dwóch lub więcej Państw Członkowskich ulegają wzajemnemu zmniejszeniu, zawieszeniu lub zniesieniu, kwoty, które nie byłyby wypłacone w przypadku ścisłego zastosowania klauzul zmniejszenia, zawieszenia lub zniesienia przewidzianych w ustawodawstwie zainteresowanych Państw Członkowskich, są podzielone przez liczbę świadczeń podlegających zmniejszeniu, zawieszeniu lub zniesieniu.

Artykuł 11 Informacje służące określeniu miejsca zamieszkania

1. Aby rozwiązać trudności między instytucjami wielu Państw Członkowskich w zakresie określenia miejsca zamieszkania danej osoby objętej rozporządzeniem (WE) nr 883/2004, instytucje te zgodnie ustalają centrum zainteresowania tej osoby, biorąc pod uwagę informacje zawarte w następujących faktach:

a) długość trwania i ciągłość pobytu ;

b) sytuacja rodzinna, w szczególności miejsce uczęszczania do szkoły dzieci oraz powiązania rodzinne;

c) w przypadku pracownika, fakt posiadania stałej pracy ;

d) wola osoby, wynikająca z wszystkich okoliczności, w szczególności z przyczyn, które spowodowały zmianę miejsca zamieszkania;

e) Państwo Członkowskie, w którym dana osoba podlega obowiązkowi podatkowemu względem wszystkich swoich dochodów, niezależnie od ich źródła;

2. Jeżeli zastosowanie poszczególnych kryteriów wymienionych w ust. 1 nie umożliwia instytucjom osiągnięcia porozumienia w tej kwestii, wola wyrażona przez daną osobę jest uznawana za rozstrzygającą w celu ustalenia jej miejsca zamieszkania.

Artykuł 12 Sumowanie okresów

1. W celu wykonania przepisów art. 6 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, właściwa instytucja zwraca się do instytucji Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu podlegała wcześniej osoba ubezpieczona, aby otrzymać informacje dotyczące okresów ubezpieczenia, zatrudnienia, działalności na własny rachunek lub zamieszkania, ukończonych w ramach tego ustawodawstwa.

2. Do okresów ubezpieczenia lub zamieszkania ukończonych w ramach ustawodawstwa danego Państwa Członkowskiego dodaje się okresy ubezpieczenia lub zamieszkania ukończone w ramach ustawodawstwa dowolnego innego Państwa Członkowskiego, o ile konieczne jest odwołanie się do tych okresów w celu nabycia, zachowania lub odzyskania prawa do świadczeń, pod warunkiem, że te okresy nie pokrywają się.

3. Jeżeli okres ubezpieczenia lub zamieszkania ukończony z tytułu ubezpieczenia obowiązkowego w ramach ustawodawstwa Państwa Członkowskiego zbiega się z okresem ubezpieczenia ukończonym z tytułu ubezpieczenia dobrowolnego lub fakultatywnego kontynuowanego zgodnie z ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego, uwzględnia się jedynie okres ukończony z tytułu ubezpieczenia obowiązkowego.

4. Jeżeli okres ubezpieczenia lub zamieszkania, inny niż okres równoważny ukończony zgodnie z ustawodawstwem danego Państwa Członkowskiego, zbiega się z okresem równoważnym na mocy ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, uwzględnia się jedynie okres inny niż okres równoważny.

5. Każdy okres równoważny na mocy ustawodawstwa dwóch lub więcej Państw Członkowskich jest uwzględniany jedynie przez instytucję ostatniego Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu osoba ubezpieczona podlegała obowiązkowo przed wymienionym okresem. W przypadku gdyby osoba ubezpieczona nie podlegała obowiązkowo ustawodawstwu Państwa Członkowskiego przed wymienionym okresem, okres ten jest uwzględniany przez instytucję pierwszego Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu ta osoba podlegała po wspomnianym okresie.

6. W przypadku gdy nie można ściśle określić czasu, w którym ukończono niektóre okresy ubezpieczenia lub zamieszkania zgodnie z ustawodawstwem danego Państwa Członkowskiego, przyjmuje się, że okresy te nie pokrywają się z okresami ubezpieczenia lub zamieszkania, ukończonymi zgodnie z ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego i uwzględnia się te okresy jedynie w tej mierze, w jakiej mogą być użytecznie uwzględnione.

Artykuł 13 Zasady przeliczania okresów ubezpieczenia

Jeżeli okresy ubezpieczenia ukończone zgodnie z ustawodawstwem danego Państwa Członkowskiego są wyrażane w jednostkach innych niż te, które są stosowane w ustawodawstwie innego Państwa Członkowskiego, przeliczenie niezbędne w celu sumowania okresów dokonuje się zgodnie z następującymi zasadami:

a) jeden dzień jest równoważny z ośmioma godzinami i odwrotnie;

b) pięć dni jest równoważnych z jednym tygodniem i odwrotnie;

c) dwadzieścia dwa dni jest równoważnych z jednym miesiącem i odwrotnie;

d) trzy miesiące lub trzynaście tygodni, lub sześćdziesiąt sześć dni jest równoważnych z jednym kwartałem i odwrotnie;

e) do celów przeliczania tygodni na miesiące i odwrotnie, tygodnie i miesiące są przeliczane na dni;

f) w wyniku zastosowania lit. a) do e), liczba okresów ubezpieczenia ukończonych w ciągu jednego roku kalendarzowego nie może przekroczyć dwustu sześćdziesięciu czterech dni lub pięćdziesięciu dwóch tygodni lub dwunastu miesięcy lub czterech kwartałów.

Jeżeli okresy ubezpieczenia ukończone zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego są wyrażane w miesiącach, dni, które stanowią ułamek miesiąca są uznawane za cały miesiąc, zgodnie z zasadami przeliczania wymienionymi w ust. 1

Tytuł II - Określenie właściwego ustawodawstwa

Artykuł 14 Szczegóły odnoszące się do art. 12 i 13 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

1. W celu wykonania przepisów art. 12, ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 stosowanym kryterium, aby określić czy działalność, w związku z którą osoba prowadząca działalność na własny rachunek wyjeżdża do innego Państwa Członkowskiego jest „podobna” do działalności na własny rachunek normalnie prowadzonej jest kryterium obejmujące rzeczywistą naturę działalności, a nie fakt jej zakwalifikowania jako pracę najemną lub na własny rachunek przez to inne Państwo Członkowskie.

2. W celu wykonania przepisów art. 13, ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 „znaczna część działalności polegającej na pracy najemnej lub na własny rachunek” jest wykonywana w danym Państwie Członkowskim jeżeli część istotna ilościowo całkowitej działalności osoby wykonującej prac najemną lub na własny rachunek jest tam wykonywana, przy czym nie musi to być koniecznie największa część tej działalności. Część wykonywanej działalności w danym Państwie Członkowskim nie jest w żadnym wypadku uznawana za istotną, jeżeli obejmuje mniej niż 25% całkowitej działalności wykonywanej przez danego pracownika wyrażonej w wartości obrotu, czasu pracy, wynagrodzenia lub zysku z pracy.

3. W celach stosowania przepisów art. 13 ust. 2 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, „centrum zainteresowania” działalności osoby wykonującej pracę na własny rachunek określa się uwzględniając wszystkie elementy składające się na jej działalność zawodową, w szczególności miejsce, w którym znajduje się stała siedziba działalności osoby zainteresowanej, zwyczajowy charakter lub okres trwania wykonywanej działalności, Państwo Członkowskie, w którym osoba zainteresowana podlega obowiązkowi podatkowemu względem wszystkich swoich dochodów niezależnie od ich źródła, oraz wolę osoby zainteresowanej wynikającą ze wszystkich okoliczności.

4. W przypadku, gdy dana osoba wykonuje pracę najemną w dwóch lub więcej Państwach Członkowskich dla pracodawcy, którego siedziba znajduje się poza terytorium Unii oraz gdy wymieniona osoba zamieszkuje w Państwie Członkowskim nie wykonując tam istotnej działalności, podlega ona ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, w którym zamieszkuje.

Artykuł 15 Procedura wykonania przepisów art. 11 ust. 3 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004

Kiedy urzędnik służby cywilnej wykonuje działalność w innym Państwie Członkowskim niż właściwe państwo, właściwa instytucja informuje o tym uprzednio instytucję wyznaczoną w tym innym Państwie Członkowskim.

Artykuł 16 Procedura wykonywania przepisów art. 12 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

1. Pracodawca, który w zastosowaniu art. 12 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, deleguje pracownika do pracy najemnej w swoim imieniu w innym Państwie Członkowskim, informuje o tym uprzednio w miarę możliwości właściwą instytucję Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma nadal zastosowanie. Instytucja ta informuje instytucję wyznaczoną w Państwie Członkowskim, do którego pracownik został oddelegowany.

2. Osoba wykonująca pracę na własny rachunek, która w zastosowaniu art. 12 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, wyjeżdża wykonywać działalność w innym Państwie Członkowskim, informuje o tym uprzednio w miarę możliwości właściwą instytucję Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma nadal zastosowanie Instytucja ta informuje instytucję wyznaczoną w Państwie Członkowskim do którego wyjeżdża osoba wykonująca działalność na własny rachunek.

Artykuł 17 Procedura wykonywania przepisów art. 13 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

1. Osoba, która wykonuje pracę w dwóch lub w kilku Państwach Członkowskich informuje o tym fakcie odpowiednią wyznaczoną instytucję Państwa Członkowskiego swojego miejsca zamieszkania. Instytucja ta podaje ten fakt do wiadomości wyznaczonych instytucji każdego z Państw Członkowskich, na terytorium których osoba ta wykonuje pracę.

2. W przypadkach określonych w art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, wyznaczone instytucje zainteresowanych Państw Członkowskich określają, w drodze umowy, ustawodawstwo mające zastosowanie do osoby zainteresowanej biorąc pod uwagę przepisów art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 oraz art. 14 ust. 2 i 3 niniejszego rozporządzenia.

3. Określenie mającego zastosowanie prawodawstwa następuje w okresie miesiąca od daty poinformowania wyznaczonej instytucji miejsca zamieszkania przez osobę ubezpieczoną, zgodnie z przepisami ust. 1.Do czasu określenia mającego zastosowanie ustawodawstwa, zainteresowany tymczasowo podlega ustawodawstwu, które zostało określone zgodnie z przepisami art. 6 ust. 1.Właściwa instytucja Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo zostało przez instytucje przyjęte w ramach ust. 2 jako ustawodawstwo mające zastosowanie w danym przypadku, niezwłocznie informuje o tym fakcie zainteresowanego.

Artykuł 18 Procedura wykonywania przepisów art. 15 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

Członkowie personelu pomocniczego wykonują prawo wyboru, przewidziane w art. 15 rozporządzenia nr 883/2004, w chwili zawierania umowy o pracę. Władza uprawniona do zawierania umowy powiadamia wyznaczoną instytucję Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo wybrał członek personelu pomocniczego.

Artykuł 19 Powiadamianie ubezpieczonych

1. Instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo ma zastosowanie, informuje daną osobę oraz, w przypadku gdy ma to zastosowanie, jego pracodawcę lub pracodawców o zobowiązaniach jakie nakłada na nich to ustawodawstwo. Instytucja ta udziela im niezbędnej pomocy w wypełnianiu formalności przewidzianych przez te ustawodawstwo.

2. Na wniosek zainteresowanego lub pracodawcy, instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo stosuje się na mocy przepisów tytułu II rozporządzenia (WE) nr 883/2004, poświadcza stosowanie danego ustawodawstwa oraz, w przypadku gdy ma to zastosowanie, wskazuje przez jaki okres i na jakich warunkach ma ono zastosowanie.

Artykuł 20 Współpraca między instytucjami

1. Instytucje, o których mowa w art. 17 ust. 1, przekazują instytucji właściwej Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo stosuje się w odniesieniu do danej osoby, wszelkie informacje niezbędne do ustalenia składek, jakie ubezpieczony oraz jego pracodawca lub pracodawcy mają obowiązek uiszczać na podstawie stosowanego ustawodawstwa.

2. Instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo będzie stosowane w odniesieniu do danej osoby, informuje o tym fakcie instytucję Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu osoba ta ostatnio podlegała i wskazuje datę rozpoczęcia stosowania ustawodawstwa.

Artykuł 21 Obowiązki pracodawcy

1. Pracodawca zatrudniający danego pracownika zobowiązany jest wypełniać obowiązki wynikające z ustawodawstwa mającego zastosowanie do tego pracownika, w szczególności obowiązek płacenia składek przewidzianych przez to ustawodawstwo.

2. Pracodawca nie mający siedziby w Państwie Członkowskim, którego ustawodawstwo ma zastosowanie oraz pracownik najemny mogą uzgodnić między sobą, iż spoczywający na pracodawcy obowiązek uiszczania składek jest wypełniany w jego imieniu przez pracownika najemnego. Pracodawca powiadamia o takich ustaleniach instytucję właściwą tego Państwa Członkowskiego.

Tytuł III – Przepisy szczególne dotyczące różnych kategorii świadczeń

Rozdział I - Świadczenia z tytułu choroby, macierzyństwa i równoważne świadczenia dla ojca

Artykuł 22 Ogólne zasady stosowania

1. Właściwe organy zapewniają, aby ubezpieczeni byli odpowiednio poinformowani o procedurach i warunkach ponoszenia kosztów świadczeń rzeczowych, w przypadku gdy świadczenia te są udzielane na terytorium innego Państwa Członkowskiego niż państwo instytucji właściwej lub miejsca zamieszkania.

2. Przepisy art. 25 i 26 pozostają bez uszczerbku dla stosowania krajowych przepisów Państw Członkowskich, które przewidują, w przypadkach, o których mowa w ust. 1, ponoszenie kosztów świadczeń rzeczowych bardziej korzystne finansowo niż ponoszenie na mocy przepisów rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

3. Dwa lub więcej Państw Członkowskich lub właściwe organy tych państw mogą uzgodnić inne procedury i zasady wykonywania przepisów art. 25, 26 i 27. Jednakże takie umowy nie mogą mieć niekorzystnego wpływu na warunki ponoszenia kosztów świadczeń rzeczowych, udzielanych zainteresowanym osobom, i kwoty do jakich są one ponoszone, wynikające ze stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia. Komisja Administracyjna jest powiadamiana o takich umowach.

4. W przypadku gdy krajowe ustawodawstwo uzależnia prawo do świadczeń, o których mowa w niniejszym rozdziale od posiadania statusu emeryta/rencisty, uwzględnia się wyłącznie emeryturę/rentę wypłacaną przez instytucję tego Państwa Członkowskiego.

Artykuł 23 System mający zastosowanie w przypadku istnienia wielu systemów w Państwie Członkowskim miejsca zamieszkania lub pobytu

Jeżeli ustawodawstwo miejsca zamieszkania lub pobytu przewiduje kilka systemów ubezpieczenia na wypadek choroby, macierzyństwa lub na rzecz ojca, na mocy przepisów art. 17, art. 19 ust. 1, oraz art. 20, 22, 24, 26 i 27 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 stosuje się przepisy ustawodawstwa dotyczące systemu ogólnego mającego zastosowanie do pracowników najemnych.

Artykuł 24 Miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie

1. Do celów stosowania art. 17 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, ubezpieczony lub członkowie jego rodziny mają obowiązek zarejestrowania się w instytucji swojego miejsca zamieszkania, przedstawiając dokument potwierdzający posiadanie prawa do świadczeń rzeczowych na koszt właściwego Państwa Członkowskiego.Dokument ten wydaje instytucja właściwa, w przypadku gdy ma to zastosowanie, na podstawie informacji dostarczonych przez pracodawcę. Jeżeli ubezpieczony lub członkowie jego rodziny nie przedstawią takiego dokumentu, instytucja miejsca zamieszkania zwraca się do instytucji właściwej o udzielenie niezbędnych informacji.

2. Instytucja miejsca zamieszkania powiadamia instytucję właściwą o każdej rejestracji, dokonanej zgodnie z przepisami ust. 1.

3. Przepisy niniejszego artykułu stosuje się z uwzględnieniem niezbędnych zmian do osób, o których mowa w art. 22, 24, 25 i 26 rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

Artykuł 25 Pobyt w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie

A) Procedura i zakres prawa

1. Do celów stosowania przepisów art. 19 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, przed opuszczeniem terytorium Państwa Członkowskiego, w którym zamieszkuje, ubezpieczony występuje do instytucji właściwej tego państwa o wydanie dokumentu poświadczającego posiadanie prawa do świadczeń rzeczowych.Emeryci i renciści lub członkowie ich rodzin, o których mowa w art. 27 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 zwracają się do instytucji miejsca zamieszkania, która, w przypadku gdy ma to zastosowanie, przekazuje taki wniosek instytucji odpowiedzialnej za koszt świadczeń rzeczowych udzielanych emerytowi/renciście w Państwie Członkowskim, w którym ma on miejsce zamieszkania.

2. Zgodnie z przepisami art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, jeśli w trakcie pobytu ubezpieczonego w Państwie Członkowskim udzielenie świadczeń rzeczowych okaże się niezbędne z powodów medycznych, ubezpieczony przedstawia świadczeniodawcy Państwa Członkowskiego, w którym przebywa, dokument, o którym mowa w ust. 1, a świadczeniodawca stosuje w stosunku do ubezpieczonego przepisy ustawodawstwa, które miałyby zastosowanie w przypadku gdyby podlegał on systemowi Państwa Członkowskiego, w którym przebywa, określonego w art. 23 niniejszego rozporządzenia.Jeżeli ubezpieczony nie posiada takiego dokumentu, instytucja miejsca pobytu zwraca się do instytucji właściwej o udzielenie niezbędnych informacji.

3. Świadczenia rzeczowe, o których mowa w art. 19 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 obejmują świadczenia rzeczowe, których należy udzielić ubezpieczonemu w Państwie Członkowskim miejsca pobytu, zgodnie z jego ustawodawstwem, aby nie był on zmuszony do powrotu do swojego miejsca zamieszkania w celu poddania się leczeniu, jakiego wymaga stan jego zdrowia przed końcem planowego pobytu.

4. Przepisy ust. 1-3 stosuje się z uwzględnieniem niezbędnych zmian do członków rodziny ubezpieczonego.

B) Procedura i zasady ponoszenia kosztów świadczeń rzeczowych i zwrotu takich kosztów

5. Jeśli ubezpieczony rzeczywiście poniósł całość lub część kosztów świadczeń rzeczowych, udzielonych w ramach art. 19 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, kieruje on swój wniosek o zwrot kosztów do instytucji miejsca pobytu. Instytucja ta zwraca bezpośrednio ubezpieczonemu poniesione koszty takich świadczeń według stosowanych stawek i na warunkach przewidzianych w ustawodawstwie krajowym.

6. Jeśli osoba ubezpieczona nie wystąpiła o zwrot kosztów bezpośrednio do instytucji miejsca pobytu, poniesione koszty zwracane są zainteresowanemu przez właściwą instytucję według stawek stosowanych przez instytucję miejsca pobytu.Instytucja miejsca pobytu na wniosek instytucji właściwej udziela jej niezbędnych informacji dotyczących tych stawek.Jeśli w ustawodawstwie Państwa Członkowskiego miejsca pobytu nie określono takich stawek, instytucja właściwa może dokonać zwrotu kosztów według własnych stawek, bez konieczności wyrażenia zgody przez ubezpieczonego.

7. W drodze odstępstwa od przepisów ust. 6 akapit pierwszy, instytucja właściwa może dokonać zwrotu poniesionych kosztów według stawek przez nią stosowanych, pod warunkiem, że ubezpieczony udzielił zgody na objęcie go tym przepisem oraz że w ustawodawstwie przewidziano możliwość zwrotu takich kosztów.

8. W przypadku gdy poniesione koszty były znaczące, instytucja właściwa może wypłacić ubezpieczonemu odpowiednią zaliczkę natychmiast po otrzymaniu jego wniosku o zwrot kosztów.

Artykuł 26 Planowane świadczenia zdrowotne

A) Procedura zezwoleń

1. W przypadku emerytów/rencistów i członków ich rodzin, których nie obejmują przepisy art. 27 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, za instytucję właściwą do wydawania zezwoleń, o których mowa w art. 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 uważa się instytucję Państwa Członkowskiego odpowiedzialną za koszt świadczeń rzeczowych udzielanych w Państwie Członkowskim miejsca zamieszkania.

2. Do celów stosowania przepisów art. 20 ust. 1 oraz art. 27 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 jeśli miejsce zamieszkania osoby nie znajduje się na terytorium właściwego Państwa Członkowskiego, instytucja miejsca zamieszkania zwraca się do instytucji właściwej o wydanie zezwolenia, o którym mowa w art. 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Instytucja miejsca zamieszkania podaje powody wniosku o wydanie zezwolenia dla danej osoby, a w szczególności powody, o których mowa w art. 20 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. W przypadku braku odpowiedzi w ciągu 15 dni kalendarzowych od dnia wysyłki, przyjmuje się, iż instytucja właściwa udzieliła zgody.Instytucja miejsca zamieszkania wydaje w imieniu instytucji właściwej zezwolenie osobie zainteresowanej.W trakcie całej procedury przyznawania zezwolenia instytucja właściwa zachowuje prawo do zlecenia przeprowadzenia badania zainteresowanego przez wybranego przez nią lekarza w Państwie Członkowskim miejsca pobytu lub zamieszkania.

3. Procedura, o której mowa w ust. 2 nie stosuje się jeśli udzielane świadczenia rzeczowe są świadczeniami służącymi ratowaniu życia W tym przypadku instytucja miejsca zamieszkania wydaje w imieniu instytucji właściwej uprzednie zezwolenie, o którym mowa w art. 20 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004; instytucja państwa miejsca zamieszkania niezwłocznie informuje o tym fakcie instytucję właściwą.Instytucja właściwa zobowiązana jest przyjąć ustalenia i wybrane formy leczenia w zakresie niezbędnych świadczeń służących ratowaniu życia przyjęte przez lekarzy uprawnionych przez instytucję miejsca zamieszkania, która wydaje zezwolenie.

4. Zainteresowany przekazuje zezwolenie instytucji miejsca pobytu. Instytucja miejsca pobytu informuje instytucję miejsca zamieszkania osoby ubezpieczonej o zmianach zaistniałych w jej stanie zdrowia, jeśli z medycznego punktu widzenia konieczne jest dodatkowe leczenie. Instytucja miejsca zamieszkania przekazuje niezwłocznie te informacje instytucji właściwej.

B) Ponoszenie finansowych kosztów świadczeń rzeczowych w ramach planowanych świadczeń zdrowotnych.

5. Jeśli zostało wydane zezwolenie, koszt świadczeń ponosi instytucja właściwa przy zastosowaniu najwyższej stawki. W związku z powyższym, jeśli dla danych świadczeń rzeczowych stawki stosowane przez instytucję miejsca pobytu są niższe od stawek stosowanych przez instytucję właściwą, ubezpieczony może wystąpić do instytucji właściwej o wypłacenie mu dodatku w granicach stosowanych przez tę instytucję stawek.

C) Ponoszenie kosztów podróży i pobytu związanych z planowanymi świadczeniami zdrowotnymi.

6. W przypadku gdy instytucja właściwa wydała zezwolenie, koszty podróży i pobytu danej osoby i, jeśli istnieje taka konieczność, osoby towarzyszącej, ściśle związane z leczeniem danej osoby, ponoszone są przez instytucje właściwą, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem.

D) Członkowie rodziny

7. Przepisy ust. 1-6 stosuje się z uwzględnieniem niezbędnych zmian do członków rodziny ubezpieczonego.

Artykuł 27 Świadczenia pieniężne z tytułu niezdolności do pracy w przypadku pobytu lub zamieszkania w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie

A) Procedura postępowania osoby ubezpieczonej

1. Aby móc korzystać ze świadczeń pieniężnych z tytułu niezdolności do pracy na mocy art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, ubezpieczony zapewnia, aby lekarz w Państwie Członkowskim miejsca zamieszkania, który ocenił jego stan zdrowia, wypełnił dokument poświadczający jego niezdolność do pracy.

2. W ciągu trzech dni roboczych od stwierdzenia przez lekarza niezdolności do pracy, ubezpieczony przekazuje wypełniony dokument:

a) instytucji miejsca zamieszkania, jeśli wykonuje tam działalność zawodową;

b) instytucji właściwej w pozostałych przypadkach.

3. Przekazanie dokumentu, o którym mowa w ust. 1 i 2 nie zwalnia ubezpieczonego z obowiązków wynikających z mającego zastosowanie ustawodawstwa, w szczególności obowiązków wobec swojego pracodawcy.

4. Z chwilą powrotu do pracy ubezpieczony powiadamia o tym fakcie instytucję właściwą, która, w stosownych przypadkach, przekazuje tę informację instytucji miejsca zamieszkania.

B) Procedura postępowania instytucji Państwa Członkowskiego miejsca zamieszkania

5. Na wniosek instytucji właściwej i w przypadkach, o których mowa w ust. 2 lit. a) instytucja miejsca zamieszkania przeprowadza, w razie potrzeby, badanie lekarskie ubezpieczonego, tak jak gdyby był w niej ubezpieczony. Instytucja miejsca zamieszkania przekazuje instytucji właściwej wnioski z orzeczenia lekarza przeprowadzającego badanie, w szczególności prawdopodobny okres niezdolności do pracy, w terminie trzech dni roboczych, licząc od daty badania.

6. Instytucja miejsca zamieszkania przeprowadza następnie, w razie potrzeby, kontrolę administracyjną lub badanie lekarskie ubezpieczonego, tak jak gdyby był w niej ubezpieczony. Z chwilą gdy stwierdzi, że jest on zdolny powrócić do pracy, powiadamia o tym niezwłocznie pracownika oraz instytucję właściwą, podając datę ustania niezdolności do pracy. Nie naruszając przepisów ust. 10 zawiadomienie osoby zainteresowanej traktowane jest jak podjęcie decyzji w imieniu instytucji właściwej.

7. Na wniosek instytucji właściwej, badanie lekarskie ubezpieczonego, przeprowadzane przez instytucję miejsca zamieszkania, wykonywane jest przez lekarza wskazanego przez instytucję właściwą.

C) Procedura postępowania instytucji właściwej

8. Instytucja właściwa wypłaca świadczenia pieniężne bezpośrednio osobie zainteresowanej i powiadamia o tym fakcie instytucję miejsca zamieszkania. Jednakże w przypadku gdy świadczenia pieniężne są wypłacane w imieniu instytucji właściwej przez instytucję miejsca zamieszkania, instytucja miejsca zamieszkania informuje zainteresowaną osobę o przysługujących jej prawach. Powiadamia ona instytucję miejsca zamieszkania o wysokości świadczeń pieniężnych, datach, w jakich należy je wypłacać oraz maksymalnym okresie, na jaki są one przyznawane, przewidzianym przez ustawodawstwo państwa właściwego.

9. Do celów stosowania przepisów art. 21 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 wpisy dokonane w zaświadczeniu o niezdolności do pracy ubezpieczonego, wydanego w innym Państwie Członkowskim na podstawie ustaleń lekarza prowadzącego są wiążące dla instytucji właściwej, z zastrzeżeniem zaistnienia nadużycia.

10. Jeżeli instytucja właściwa decyduje o odmowie udzielenia świadczeń pieniężnych z powodu niedopełnienia przez ubezpieczonego formalności przewidzianych przez ustawodawstwo Państwa Członkowskiego miejsca zamieszkania lub jeżeli w wyniku badania lekarskiego, przeprowadzonego przez wybranego przez siebie lekarza stwierdzi, że ubezpieczony jest zdolny do powrotu do pracy, powiadamia go o swojej decyzji i jednocześnie podaje ten fakt do wiadomości instytucji miejsca zamieszkania.

D) Procedura postępowania w przypadku pobytu w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie

11. Przepisy ust. 1-10 stosują się z uwzględnieniem niezbędnych zmian do osób ubezpieczonych, przebywających w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie.

Artykuł 28 Stosowanie przepisów art. 28 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

1. Przepisy art. 28 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 stosuje się także do osób otrzymujących rentę inwalidzką. „Kontynuacja opieki” oznacza opiekę aż do chwili zakończenia choroby.

2. Określenie „leczenie” oznacza wszelkie świadczenia zdrowotne mające na celu ochronę, zachowanie lub przywracanie zdrowia osób.

3. Przepisy art. 28 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 stosuje się z uwzględnieniem niezbędnych zmian do pracowników przygranicznych całkowicie bezrobotnych, jak również do członków jego rodziny, o ile właściwe Państwo Członkowskie nie jest wymienione w wykazie znajdującym się w załączniku III do rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

Artykuł 29 Składki obciążające emerytów i rencistów

1. Jeżeli instytucja, o której mowa w art. 30 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, uwzględnia, dla celów wykonania art. 5 wymienionego rozporządzenia, emerytury lub renty uzyskane na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku innych Państw Członkowskich, dla ustalenia podstawy obliczania składek bierze ona pod uwagę jedynie kwoty emerytur lub rent, które osoba zainteresowana rzeczywiście otrzymała.

2. Wysokość składek emerytów i rencistów nie może w żadnym przypadku być wyższa od składek, które byłyby należne przez osobę o takich samych dochodach uzyskanych w Państwie Członkowskim, o którym mowa w art. 30 rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

Artykuł 30 Stosowanie przepisów art. 34 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

1. Do celów stosowania przepisów art. 34 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, świadczenia z tytułu długotrwałej opieki nie są uważane za leczenie w rozumieniu art. 28 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, ale jako opieka pielęgnacyjna lub pomoc w życiu codziennym dla danej osoby w zależności od stopnia jej zależności.

2. Instytucja miejsca zamieszkania powiadamia daną osobę o istnieniu zakazu kumulacji świadczeń oraz warunkach jego stosowania do przedmiotowych świadczeń z tytułu długotrwałej opieki. Jednakże konieczne jest aby, w wyniku stosowania takich zasad, osoba, która nie zamieszkuje na terytorium właściwego Państwa Członkowskiego miała prawo do świadczeń, których wysokość jest co najmniej równa wysokości świadczeń, które otrzymywałaby gdyby to Państwo Członkowskie było jej miejscem zamieszkania.

3. W stosownych przypadkach Komisja Administracyjna przyjmuje środki wykonawcze przepisów niniejszego artykułu.

Artykuł 31 Szczególne środki wykonawcze

1. Przepisy tytułu III rozdział 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, które dotyczą świadczeń rzeczowych nie stosują się do osób uprawnionych do świadczeń rzeczowych wyłącznie na podstawie systemu specjalnego, któremu podlegają urzędnicy służby cywilnej jednego z Państw Członkowskich wymienionych w załączniku 2 do niniejszego rozporządzenia.

2. Nie naruszając przepisów ust. 1, przepisy art. 23 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 mają zastosowanie do każdej osoby, która równocześnie pobiera emeryturę lub rentę w ramach systemu dla urzędników służby cywilnej jednego z Państw Członkowskich wymienionych w załączniku 2 oraz emeryturę lub rentę na mocy ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego.

3. Komisja Administracyjna przyjmuje środki wykonawcze przepisów ust. 1 i 2.

Rozdział II - Świadczenia z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej

Artykuł 32 Prawo do świadczeń rzeczowych i pieniężnych w przypadku zamieszkania lub pobytu w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie

Do celów stosowania przepisów art. 36 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 stosuje się z uwzględnieniem niezbędnych zmian procedury określone w art. 24-27 niniejszego rozporządzenia.

Artykuł 33 Planowane świadczenia zdrowotne

Instytucja właściwa nie może odmówić wydania zezwolenia, o którym mowa w art. 20 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, pracownikowi najemnemu lub osobie prowadzącej działalność na własny rachunek, którzy ulegli wypadkowi przy pracy lub zapadli na chorobę zawodową, posiadającym prawo do korzystania ze świadczeń udzielanych na koszt tej instytucji, w przypadku gdy na terytorium Państwa Członkowskiego miejsca zamieszkania nie mogą one uzyskać – w terminie uzasadnionym z medycznego punktu widzenia, ze względu na ich aktualny stan zdrowia oraz prawdopodobny przebieg choroby – leczenia odpowiedniego do ich stanu zdrowia.

Artykuł 34 Współpraca między instytucjami w przypadku gdy wypadek przy pracy lub choroba zawodowa mają miejsce w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie

1. Jeżeli wypadek przy pracy wydarzył się lub choroba zawodowa została stwierdzona przez lekarza po raz pierwszy na terytorium innego Państwa Członkowskiego niż właściwe Państwo Członkowskie, zgłoszenie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej musi być dokonane zgodnie z ustawodawstwem państwa właściwego, bez uszczerbku, w stosownych przypadkach, dla ustawodawstwa obowiązującego w Państwie Członkowskim, na którego terytorium wydarzył się wypadek przy pracy lub stwierdzono po raz pierwszy chorobę zawodową, które mają zastosowanie w danym przypadku. Zgłoszenie to kieruje się do instytucji właściwej, a kopię przesyła do instytucji miejsca zamieszkania lub pobytu.

2. Instytucja Państwa Członkowskiego, na terytorium którego wydarzył się wypadek przy pracy lub nastąpiło pierwsze stwierdzenie choroby zawodowej przez lekarza, przekazuje instytucji właściwej zaświadczenia lekarskie, sporządzone na tym terytorium oraz, na wniosek tej ostatniej instytucji, wszelkie odpowiednie informacje.

3. Jeżeli w razie wypadku, który wydarzył się w drodze do pracy lub z pracy na terytorium innego Państwa Członkowskiego niż właściwe Państwo Członkowskie, konieczne jest przeprowadzenie dochodzenia na terytorium pierwszego Państwa Członkowskiego, instytucja właściwa może wyznaczyć w tym celu osobę przeprowadzającą wywiad, który powiadamia o tym władze tego Państwa Członkowskiego. Władze te współdziałają z przeprowadzającym wywiad, wyznaczając osobę powołaną do udzielania mu pomocy przy zapoznawaniu się z protokołami i innymi dokumentami dotyczącymi wypadku.

4. Po zakończeniu leczenia, szczegółowe orzeczenie wraz z zaświadczeniami lekarskimi dotyczącymi stałych skutków wypadku lub choroby, w szczególności obecnego stanu ofiary wypadku lub osoby cierpiącej na chorobę oraz wyleczenia lub stabilizacji urazów lub zmian chorobowych, przekazuje się instytucji właściwej. Stosowne należności wypłacane są przez instytucję miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu, zależnie od przypadku, według stawek stosowanych przez tę instytucję, na koszt instytucji właściwej.

5. Na wniosek instytucji miejsca zamieszkania lub pobytu, instytucja właściwa przekazuje do jej wiadomości, zależnie od przypadku, decyzję określającą datę wyleczenia lub stabilizacji urazów lub zmian chorobowych oraz, w odpowiednim przypadku, decyzję o przyznaniu renty.

Artykuł 35 Podważanie zawodowego charakteru wypadku lub choroby

1. Jeśli instytucja właściwa podważa zastosowanie ustawodawstwa dotyczącego wypadków przy pracy lub chorób zawodowych w ramach art. 36 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, powiadamia o tym niezwłocznie instytucję miejsca zamieszkania lub miejsca pobytu, udzielającą świadczeń rzeczowych, które są w związku z tym uznane za świadczenia z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby.

2. Jeżeli w takiej sprawie zapadnie decyzja ostateczna, instytucja właściwa powiadamia o niej niezwłocznie instytucję miejsca zamieszkania lub pobytu, która udzielała świadczeń rzeczowych. Wymieniona instytucja udziela nadal tych świadczeń rzeczowych z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby, jeżeli pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek mają do tego prawo, w przypadku gdy nie chodzi o wypadek przy pracy lub chorobę zawodową. W przeciwnym wypadku świadczenia rzeczowe, które osoba zainteresowana otrzymała z tytułu ubezpieczenia na wypadek choroby od chwili pierwszego stwierdzenia przez lekarza wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, uważa się za świadczenia z tytułu wypadku przy pracy lub choroby zawodowej.

Artykuł 36 Procedura postępowania w przypadku gdy pracownik był narażony na ryzyko choroby zawodowej w kilku Państwach Członkowskich

1. W przypadku określonym w art. 38 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, zgłoszenie choroby zawodowej przekazywane jest bądź instytucji właściwej w zakresie chorób zawodowych w państwie zgodnie z ustawodawstwem którego osoba cierpiąca na chorobę ostatnio wykonywała pracę mogącą spowodować daną chorobę, bądź instytucji miejsca zamieszkania, która z kolei przekazuje zgłoszenie wspomnianej instytucji właściwej.Jeśli ta instytucja właściwa stwierdza, że praca mogąca spowodować daną chorobę zawodową była wykonywana ostatnio zgodnie z ustawodawstwem innego Państwa Członkowskiego, przekazuje zgłoszenie i załączone dokumenty odpowiedniej instytucji tego Państwa Członkowskiego.

2. Jeżeli instytucja Państwa Członkowskiego, zgodnie z ustawodawstwem którego osobą cierpiąca na chorobę wykonywała ostatnio pracę mogącą spowodować daną chorobę zawodową, stwierdza, że osoba cierpiąca na chorobę lub osoby pozostałe przy życiu nie spełniają warunków przewidzianych w tym ustawodawstwie, przekazuje ona niezwłocznie instytucji Państwa Członkowskiego, zgodnie z ustawodawstwem którego osobą cierpiąca na chorobę wykonywała uprzednio pracę mogącą spowodować daną chorobę zawodową, zgłoszenie wraz z wszelkimi dołączonymi dokumentami, w tym ustalenia lekarza i orzeczenia lekarskie, jakich dokonała pierwsza instytucja oraz kopię decyzji, określonej w ust. 2.Zawiadamia ona jednocześnie ubezpieczonego o swojej decyzji, podając w szczególności powody uzasadniające odmowę świadczeń, środki i terminy odwołania oraz datę przekazania akt instytucji Państwa Członkowskiego zgodnie z ustawodawstwem którego wykonywał on uprzednio pracę mogącą spowodować daną chorobę zawodową.

3. W razie konieczności należy, stosując ten sam tryb postępowania, zwrócić się do odpowiedniej instytucji Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu podlegała osoba cierpiąca na chorobę wykonując po raz pierwszy pracę mogącą spowodować daną chorobę zawodową.

Artykuł 37 Wymiana informacji między instytucjami i wypłata zaliczek w przypadku wniesienia odwołania od decyzji odmownej

1. W przypadku wniesienia odwołania od decyzji odmownej, wydanej przez instytucję jednego z Państw Członkowskich, którego ustawodawstwu osoba cierpiąca na chorobę podlegała wykonując pracę mogącą spowodować daną chorobę zawodową, instytucja ta informuje o tym instytucję, do której wpłynęło zgłoszenie, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 36 ust. 2, oraz powiadamia ją następnie o podjętej decyzji ostatecznej.

2. Jeżeli prawo do świadczeń zostało nabyte na podstawie ustawodawstwa stosowanego przez instytucję, której zgłoszenie zostało przekazane, wypłaca ona zaliczki, których wysokość jest określana, w stosownych przypadkach, po konsultacji z instytucją, której decyzja jest przedmiotem odwołania. Ta ostatnia instytucja zwraca wypłacone zaliczki, jeżeli w wyniku odwołania zobowiązana zostaje do udzielania świadczeń. Wypłaconą kwotę potrąca się ze świadczeń należnych zainteresowanemu, zgodnie z procedurą określoną w art. 71.

Artykuł 38 Pogłębienie się choroby zawodowej

W przypadkach określonych w art. 39 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, wnioskodawca dostarcza instytucji Państwa Członkowskiego, w której ubiega się o przyznanie prawa do świadczeń, wszelkich informacji dotyczących świadczeń przyznanych uprzednio z tytułu danej choroby zawodowej. Instytucja ta może zwrócić się do każdej innej instytucji poprzednio właściwej o dostarczenie informacji, które uważa za niezbędne.

Artykuł 39 Ocena stopnia niezdolności w razie wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, które zaistniały w okresie poprzedzającym lub późniejszym

1. Do celów stosowania art. 40 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 jeżeli wcześniejsza lub późniejsza niezdolność do pracy została spowodowana przez wypadek zaistniały w czasie, gdy zainteresowany podlegał ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, które nie różnicuje przyczyn niezdolności do pracy, instytucja właściwa w odniesieniu do wcześniejszej lub późniejszej niezdolności do pracy lub organ wskazany przez właściwy organ zainteresowanego Państwa Członkowskiego dostarcza, na wniosek instytucji właściwej innego Państwa Członkowskiego, informacji o stopniu wcześniejszej lub późniejszej niezdolności do pracy oraz, w możliwym zakresie, informacji pozwalających na stwierdzenie, czy niezdolność ta zaistniała na skutek wypadku przy pracy w rozumieniu ustawodawstwa stosowanego przez instytucję drugiego Państwa Członkowskiego.

W tym przypadku instytucja właściwa, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem dotyczącym przyznawania prawa do świadczeń i ustalania ich wysokości, uwzględnia stopień niezdolności spowodowanej przez wcześniejsze lub późniejsze zdarzenia.

Artykuł 40 Składanie i rozpatrywanie wniosków rentowych i wniosków o zasiłki uzupełniające

1. Aby korzystać z renty lub z zasiłku uzupełniającego na podstawie ustawodawstwa danego Państwa Członkowskiego, pracownik najemny lub osoba prowadząca działalność na własny rachunek lub osoby pozostałe przy życiu, mające miejsce zamieszkania na terytorium innego Państwa Członkowskiego, składają wniosek bądź do instytucji właściwej, bądź do instytucji miejsca zamieszkania, która przekazuje wniosek instytucji właściwej. Do wniosku, sporządzonego zgodnie z przepisami ustawodawstwa stosowanego przez instytucję właściwą, należy załączyć wymagane dokumenty dowodowe.

2. Instytucja właściwa powiadamia wnioskodawcę o swojej decyzji bezpośrednio lub za pośrednictwem instytucji łącznikowej państwa właściwego; kopię decyzji przesyła instytucji łącznikowej Państwa Członkowskiego, na terytorium którego zamieszkuje wnioskodawca.

Artykuł 41 Szczególne środki wykonawcze

Przepisów tytułu III rozdział 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, które dotyczą świadczeń rzeczowych, nie stosuje się do osób uprawnionych do świadczeń rzeczowych wyłącznie na podstawie systemu specjalnego przeznaczonego dla urzędników służby cywilnej jednego z Państw Członkowskich wymienionych w załączniku 2 niniejszego rozporządzenia.

Rozdział III - Świadczenia z tytułu śmierci

Artykuł 42 Wnioski o świadczenia z tytułu śmierci

Do celów stosowania przepisów art. 42 i 43 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 wnioskujący kieruje wniosek o przyznanie świadczeń z tytułu śmierci do instytucji swojego miejsca zamieszkania.

Rozdział IV - Świadczenia z tytułu inwalidztwa, starości i dla osób pozostałych przy życiu

Artykuł 43 Ustalanie wysokości świadczenia

1. Przy obliczaniu teoretycznej oraz rzeczywistej wysokości świadczenia zgodnie z art. 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, stosuje się zasady przewidziane w art. 12 ust. 3, 4 i 5 niniejszego rozporządzenia.

2. Jeżeli na mocy przepisów art. 12 ust. 3 niniejszego rozporządzenia nie uwzględniono okresów ubezpieczenia dobrowolnego lub fakultatywnego kontynuowanego, instytucja Państwa Członkowskiego, na podstawie ustawodawstwa którego te okresy ubezpieczenia zostały spełnione, ustala odpowiadającą im wysokość świadczenia zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem. Kwotę świadczenia rzeczywiście należną, ustaloną na mocy przepisów art. 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, podwyższa się o kwotę odpowiadającą okresom ubezpieczenia dobrowolnego lub fakultatywnego kontynuowanego.

3. Instytucja każdego Państwa Członkowskiego ustala, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem, należną kwotę odpowiadającą okresom ubezpieczenia dobrowolnego lub fakultatywnego kontynuowanego, w odniesieniu do której, na mocy przepisów art. 53 ust. 3 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 883/2004 nie stosuje się klauzul zniesienia, zmniejszenia lub zawieszenia przewidzianych przez inne Państwo Członkowskie.

Uwzględnianie okresów przeznaczonych na wychowanie dziecka

Nie naruszając kompetencji Państw Członkowskich wynikających z przepisów rozdziału II rozporządzenia (WE) nr 883/2004, instytucja danego Państwa Członkowskiego, na terytorium którego osoba uprawniona zamieszkiwała najdłużej w ciągu dwunastu miesięcy od chwili narodzin dziecka, bierze pod uwagę okresy przeznaczone na wychowanie dziecka w innym Państwie Członkowskim, o ile ustawodawstwo innego Państwa Członkowskiego nie stosuje się do tej osoby ze względu na wykonywanie pracy zawodowej lub prowadzenie działalności na własny rachunek.

Artykuł 45 Wnioski o świadczenia

A) Składanie wniosku o świadczenia na mocy art. 44 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

1. Aby korzystać ze świadczeń na podstawie art. 44 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, wnioskujący składa wniosek do instytucji Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu podlegał w chwili wystąpienia niezdolności do pracy, po której nastąpiło inwalidztwo lub pogłębienie stanu inwalidztwa.

2. Jeżeli zostały przyznane świadczenia pieniężne z tytułu choroby, datę upływu okresu, w którym te świadczenia pieniężne były przyznawane, w stosownych przypadkach, uznaje się za datę wniesienia wniosku o emeryturę lub rentę.

3. W przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, instytucja, w której pracownik był ostatnio ubezpieczony, podaje do wiadomości instytucji pierwotnie zobowiązanej do wypłaty świadczeń, wysokość świadczeń oraz datę, od której są one należne zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem. Począwszy od tej daty, świadczenia należne przed pogłębieniem się stanu inwalidztwa zostają zniesione lub obniżone do wysokości dodatku, określonego w art. 47 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

B) Składanie innych wniosków o świadczenia

4. W przypadkach innych niż ten określony w art. 44 ust 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 wnioskodawca wnosi wniosek bądź do instytucji swojego miejsca zamieszkania, jeśli w jakimś okresie podlegał on stosowanemu przez tę instytucję ustawodawstwu, bądź do instytucji Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu podlegał on ostatnio w pozostałych przypadkach.

5. Data wniesienia wniosku jest obowiązująca dla wszystkich zainteresowanych instytucji.

6. W drodze odstępstwa od przepisów ust. 5, jeżeli wnioskodawca mimo wyraźnego zobowiązania go do podania takich informacji nie podał we wniosku wszystkich okresów ubezpieczenia lub zamieszkania, spełnionych zgodnie z ustawodawstwem innych Państw Członkowskich, datę uzupełnienia pierwszego wniosku lub złożenia nowego wniosku dotyczącego brakujących okresów uznaje się za datę wniesienia wniosku w odniesieniu do instytucji stosującej dane ustawodawstwo, chyba że przepisy tego ustawodawstwa są bardziej korzystne.

7. Wniosek o przyznanie świadczeń, wniesiony do instytucji jednego Państwa Członkowskiego, powoduje automatycznie jednoczesne ustalenie wysokości świadczeń na podstawie ustawodawstwa wszystkich zainteresowanych Państw Członkowskich, których warunki spełnia wnioskodawca.Jednakże takie jednoczesne ustalenie wysokości świadczeń nie zostaje wykonane jeżeli, zgodnie z art. 50 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, wnioskodawca wystąpił o odroczenie ustalenia świadczeń, do których byłyby uprawniony na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku Państw Członkowskich.

Artykuł 46 Dokumenty i informacje, które wnioskodawca powinien dołączyć do wnoszonego wniosku

1. Wnioskodawca składa wniosek zgodnie z przepisami ustawodawstwa stosowanego przez instytucję, o której mowa w art. 45 ust. 1 i 4 wraz z wymaganymi dokumentami dowodowymi. Wnioskodawca wskazuje instytucję lub instytucje właściwe w zakresie ubezpieczenia na wypadek inwalidztwa, starości lub śmierci (emerytury lub renty) każdego Państwa Członkowskiego, w którym dana osoba była ubezpieczona, bądź, jeżeli chodzi o pracownika najemnego, pracodawcę lub pracodawców, którzy go zatrudniali na terytorium każdego Państwa Członkowskiego, przedstawiając istotne posiadane świadectwa.

2. Wnioskodawca, który, zgodnie z przepisami art. 50 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, wystąpił o odroczenie ustalenia wysokości świadczeń z tytułu starości, które nabyłby na podstawie ustawodawstwa jednego lub kilku Państw Członkowskich, powinien wskazać na podstawie którego ustawodawstwa ubiega się o takie odroczenie.

Artykuł 47 Rozpatrywanie wniosków przez instytucje

A) Instytucja rozpatrująca

1. Wniosek o świadczenia rozpatrywany jest przez instytucję do której został on skierowany lub której został on przekazany zgodnie z przepisami art. 45 ust. 1 lub 4. Instytucja ta zwana jest dalej „instytucją rozpatrującą”.

B) Rozpatrywanie wniosków o świadczenia na mocy art. 44 rozporządzenia (WE) nr 883/2004

2. W przypadku, o którym mowa w art. 44 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, instytucja rozpatrująca przekazuje wszystkie dane dotyczące danej osoby instytucji, w której osoba ta była poprzednio ubezpieczona, która to instytucja rozpatruje wówczas akta tej osoby.

3. Przepisów art. 48-52 nie stosuje się do rozpatrywania wniosków, o których mowa w art. 44 rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

C) Rozpatrywanie innych wniosków o świadczenia

4. W przypadkach innych niż ten, o którym mowa w art. 44 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 instytucja rozpatrująca przekazuje natychmiast wszystkim zainteresowanym instytucjom wnioski o przyznanie świadczeń tak, aby mogły być one rozpatrywane jednocześnie i bezzwłocznie przez wszystkie te instytucje. Podaje ona do ich wiadomości okresy ubezpieczenia lub zamieszkania, spełnione zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem, załączając, w odpowiednim przypadku, świadectwa przedstawione przez wnioskodawcę.

5. Każda z pozostałych zainteresowanych instytucji informuje instytucję rozpatrującą o okresach ubezpieczenia lub zamieszkania, spełnionych zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem. Z wyjątkiem przypadku, o którym mowa w art. 46 ust. 2 niniejszego rozporządzenia, każda z instytucji informuje ją także o wysokości świadczenia niezależnego, o którym mowa w art. 52 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, jeśli prawo do świadczeń zostało nabyte wyłącznie na podstawie prawa krajowego.

6. Instytucja rozpatrująca przekazuje wszystkim zainteresowanym instytucjom wszelkie informacje jakie znajdują się w jej posiadaniu. Na tej podstawie każda z zainteresowanych instytucji oblicza teoretyczną i rzeczywistą wysokość świadczeń zgodnie z przepisami art. 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i podaje je do wiadomości instytucji rozpatrującej.

7. Z chwilą, gdy instytucja rozpatrująca stwierdza, na podstawie informacji określonych w ust. 5, że należy zastosować przepisy art. 46 ust. 2 lub art. 57 ust. 2 lub 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, powiadamia o tym fakcie pozostałe zainteresowane instytucje.

8. W celu umożliwienia wnioskodawcy wykonanie przysługującego mu prawa do odroczenia, przewidzianego w art. 50 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, instytucja rozpatrująca przekazuje mu wszystkie informacje, jakimi dysponuje, tak, aby znał on skutki jednoczesnego ustalenia wysokości świadczeń, o które może się ubiegać. Wnioskodawca kieruje ewentualny wniosek o odroczenie ustalenia świadczeń do instytucji rozpatrującej, która niezwłocznie przekazuje go zainteresowanej instytucji.

Artykuł 48 Powiadamianie wnioskodawcy o przyjętych decyzjach

1. Każda instytucja powiadamia wnioskodawcę, zgodnie ze stosowanymi przez nią przepisami, o podjętej decyzji dotyczącej ustalenia świadczeń. W każdej decyzji określone są mające zastosowanie środki i terminy odwołania. Kopia każdej decyzji przekazywana jest instytucji rozpatrującej. Po otrzymaniu wszystkich tych decyzji, instytucja rozpatrująca podaje je do wiadomości wnioskodawcy, w jego języku, w formie rozliczenia podsumowującego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 3 ust. 4. Przesyła ona także kopie takiego rozliczenia pozostałym zainteresowanym instytucjom.

2. Rozliczenie podsumowujące, przekazane wnioskodawcy zgodnie z art. 3 ust. 4, uznaje się za nową decyzję, która może być przedmiotem odwołania.

Artykuł 49 Określanie stopnia inwalidztwa

1. W przypadku gdy zastosowanie mają przepisy art. 46 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 instytucja rozpatrująca jest jedyną instytucją uprawnioną do wydawania decyzji dotyczących stanu inwalidztwa wnioskodawcy. Instytucja podejmuje taką decyzję z chwilą stwierdzenia, czy zostały spełnione warunki nabycia prawa, określone przez stosowane przez nią ustawodawstwo, uwzględniając, w odpowiednich przypadkach, przepisy art. 6 i 51 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. O decyzji powiadamia ona niezwłocznie inne zainteresowane instytucje.

Jeżeli nie są spełnione warunki nabycia praw ustanowione przez ustawodawstwo stosowane przez tę instytucję, inne niż te, które dotyczą stanu inwalidztwa, uwzględniając przepisy art. 6 i 51 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, instytucja rozpatrująca niezwłocznie powiadamia o tym fakcie instytucję właściwą Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu pracownik podlegał ostatnio. Ta instytucja uprawniona jest do podjęcia decyzji dotyczącej stanu inwalidztwa wnioskodawcy, jeżeli warunki uzyskania praw, określone przez stosowane przez nią ustawodawstwo, są spełnione; o swojej decyzji powiadamia ona bezzwłocznie inne zainteresowane instytucje.

W razie konieczności, w celu uzyskania praw, należy, stosując ten sam tryb postępowania, zwrócić się do instytucji właściwej w odniesieniu do inwalidztwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu pracownik podlegał po raz pierwszy.

2. W przypadku gdy nie mają zastosowania przepisy art. 46 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 każda instytucja zachowuje prawo do zlecenia badania wnioskodawcy przez wybranego przez siebie lekarza w celu określenia stopnia inwalidztwa. Jednakże instytucja każdego Państwa Członkowskiego uwzględnia dokumenty i orzeczenia lekarskie oraz informacje o charakterze administracyjnym, zebrane przez instytucje każdego innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby zostały one wydane w jej Państwie Członkowskim.

3. Jeżeli badanie lekarskie wykonywane jest w innym Państwie Członkowskim niż Państwo Członkowskie miejsca zamieszkania osoby zainteresowanej, związane z nim koszty podróży i pobytu ponosi instytucja, która zleciła wykonanie takiego badania.

Artykuł 50 Świadczenia tymczasowe oraz zaliczki na poczet świadczeń

1. Nie naruszając przepisów art. 7 niniejszego rozporządzenia, instytucja, która w trakcie rozpatrywania wniosku o świadczenia stwierdza, iż, zgodnie ze stosowanym przez nią ustawodawstwem, wnioskodawca jest uprawniony do świadczenia niezależnego, zgodnie z art. 52 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 883/2004 bezzwłocznie dokonuje wypłaty tego świadczenia. Wypłacona kwota uznawana jest za świadczenie tymczasowe jeśli wysokość przyznanej kwoty może ulec zmianie po zakończeniu procedury rozpatrywania wniosku.

2. Jeżeli wnioskodawcy nie można wypłacić żadnego świadczenia tymczasowego na podstawie ust. 1 ale, jak wynika z otrzymanych informacji, jest on uprawniony na mocy przepisów art. 52 ust. 1 lit b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, instytucja rozpatrująca wypłaca mu zaliczkę podlegającą zwrotowi, której kwota jest możliwie najbliższa tej, która zostanie prawdopodobnie ustalona zgodnie z art. 52 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

3. Instytucja zobowiązana do wypłaty świadczeń tymczasowych na podstawie ust. 1 lub 2, niezwłocznie powiadamia o tym wnioskodawcę, zwracając wyraźnie uwagę na tymczasowy charakter przyjętego środka oraz na fakt, iż wyłącznie przyszła decyzja dotycząca ustalenia świadczeń będzie mogła być przedmiotem odwołania.

Artykuł 51 Ponowne wyliczanie świadczeń

1. W przypadku ponownego ustalania wysokości świadczeń zgodnie z art. 48 ust. 3 i 4, art. 50 ust. 4 oraz art. 59 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, przepisy art. 50 niniejszego rozporządzenia stosuje się z uwzględnieniem niezbędnych zmian.

2. W przypadku ponownego ustalenia wysokości, zniesienia lub zawieszenia świadczenia, instytucja, która wydała decyzję, informuje o niej bezzwłocznie zainteresowanego zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 3 ust. 4-7 oraz każdą instytucję, w której zainteresowany ma uprawnienia.

Artykuł 52 Środki mające na celu przyspieszenie ustalenia świadczeń

1. W chwili zastosowania ustawodawstwa danego Państwa Członkowskiego do danej osoby, organ tego Państwa Członkowskiego, wyznaczony przez właściwy organ, przekazuje wyznaczonemu organowi w Państwie Członkowskim, którego obywatelstwo ta osoba posiada wszelkie informacje dotyczące jej tożsamości, w tym numer ubezpieczenia, nadany przez instytucję właściwą w zakresie emerytury/renty pierwszego Państwa Członkowskiego oraz nazwę tej instytucji. Przekazuje on również temu organowi wszelkie inne informacje, które mogą ułatwić i przyspieszyć ustalenie wysokości emerytur/rent.

2. Do celów stosowania ust. 1, bezpaństwowców i uchodźców jak również osoby, które nigdy nie podlegały ustawodawstwu Państwa Członkowskiego, którego są obywatelami, uważa się za obywateli Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu podlegali w pierwszej kolejności.

3. Na wniosek zainteresowanego lub instytucji, w której jest on w danej chwili ubezpieczony, zainteresowane instytucje odtwarzają przebieg jego ubezpieczenia, najpóźniej od daty poprzedzającej o rok datę, kiedy osiągnie wiek, uprawniający do nabycia prawa do emerytury/renty.

4. Komisja Administracyjna określa sposoby stosowania przepisów poprzednich ustępów.

Artykuł 53 Zasady koordynacji w Państwie Członkowskim

1. Jeśli ustawodawstwo krajowe określa zasady wyznaczania instytucji odpowiedzialnej za ustalanie wysokości emerytur/rent, zasady te stosują się jedynie z uwzględnieniem okresów ubezpieczenia, ukończonych na podstawie ustawodawstwa tego Państwa Członkowskiego.

2. Jeśli ustawodawstwo krajowe określa zasady koordynacji pomiędzy systemami specjalnymi dla urzędników służby cywilnej i systemami ogólnych dla pracowników najemnych, przepisy rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i niniejszego rozporządzenia nie naruszają tych zasad.

Rozdział V - Zasiłki dla bezrobotnych

Artykuł 51 Ustalanie wysokości świadczeń

1. Do celów stosowania przepisów art. 62 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwu dana osoba podlegała ostatnio, wykonując pracę zawodową lub prowadząc działalność na własny rachunek, na wniosek instytucji miejsca zamieszkania, przekazuje jej wszystkie elementy niezbędne do wyliczenia wysokości zasiłku z tytułu bezrobocia, w szczególności wysokość otrzymywanego wynagrodzenia lub dochodów z tytułu prowadzenia działalności.

2. Do celów stosowania przepisów art. 62 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w przypadku gdy pracownik, o którym mowa w art. 65 ust. 5 wymienionego rozporządzenia, niebędący pracownikiem przygranicznym, nigdy nie posiadał statusu pracownika najemnego, podlegającego ustawodawstwu Państwa Członkowskiego miejsca zamieszkania, wysokość zasiłku z tytułu bezrobocia ustalana jest na podstawie zwyczajowego wynagrodzenia w tym Państwie Członkowskim, odpowiadającego zatrudnieniu takiemu samemu lub podobnemu do tego, jakie wykonywał on ostatnio na terytorium innego Państwa Członkowskiego.

3. Do celów stosowania przepisów art. 62 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i nie naruszając przepisów art. 63 wymienionego rozporządzenia, instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo przewiduje, że wysokość świadczeń zmienia się w zależności od liczby członków rodziny, uwzględnia członków rodziny zainteresowanego, którzy zamieszkują na terytorium innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby zamieszkiwali na terytorium państwa właściwego. Niniejszego przepisu nie stosuje się, jeżeli, w Państwie Członkowskim miejsca zamieszkania członków rodziny, inna osoba ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych, przy obliczaniu którego uwzględnieni zostali członkowie rodziny.

Artykuł 55 Warunki i granice zachowania prawa do świadczeń, jeżeli bezrobotny udaje się do innego Państwa Członkowskiego

1. Aby korzystać z przepisów art. 64 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, bezrobotny udający się do innego Państwa Członkowskiego powiadamia przed wyjazdem instytucję właściwą i występuje o wydanie dokumentu poświadczającego, iż jest on nadal uprawniony do świadczeń na warunkach określonych w art. 64 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

Instytucja właściwa powiadamia bezrobotnego o jego obowiązkach i wydaje mu wymieniony dokument, w którym podano w szczególności:

a) datę, od której bezrobotny przestał być do dyspozycji urzędów zatrudnienia państwa właściwego;

b) okres czasu, określony zgodnie z art. 64 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004, na zarejestrowanie się jako poszukujący pracy w Państwie Członkowskim, do którego bezrobotny się udał;

c) maksymalny okres przez jaki zachowane zostaje prawo do świadczeń zgodnie z przepisami art. 64 ust. 1 lit c) rozporządzenia (WE) nr 883/2004;

d) zdarzenia, które mogą wpłynąć na zmianę prawa do świadczenia.

2. Bezrobotny rejestruje się jako osoba poszukująca pracy w służbach zatrudnienia Państwa Członkowskiego, do którego przybył zgodnie z przepisami art. 64 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (WE) nr 883/2004 i przekazuje instytucji tego Państwa Członkowskiego dokument, o którym mowa w ust. 1. Jeżeli nie przedstawił on takiego dokumentu, instytucja kraju, do którego udał się bezrobotny, zwraca się do instytucji właściwej w celu otrzymania niezbędnych danych.

3. Służby zatrudnienia Państwa Członkowskiego, do którego udał się bezrobotny w celu poszukiwania pracy powiadamiają go o jego obowiązkach.

4. Instytucja miejsca, do którego udał się bezrobotny, podaje niezwłocznie do wiadomości instytucji właściwej datę rejestracji bezrobotnego w służbach zatrudnienia oraz jego nowy adres.

W okresie gdy bezrobotny zachowuje prawo do zasiłku, instytucja ta co miesiąc przekazuje instytucji właściwej istotne informacje dotyczące zmian w sytuacji bezrobotnego, a w szczególności informuje, czy jest on nadal zarejestrowany w służbach zatrudnienia i stosuje się do przyjętych procedur kontroli.

5. Instytucja miejsca, do którego udał się bezrobotny, dokonuje lub poleca dokonać kontroli, tak jak gdyby chodziło o bezrobotnego pobierającego świadczenia na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa. Niezwłoczne powiadamia ona także instytucję właściwą o zaistnieniu każdego zdarzenia, o którym mowa w ust. 1 lit. d).

6. Właściwe organy lub właściwe instytucje dwóch lub kilku Państw Członkowskich mogą uzgodnić miedzy sobą zestaw środków sprzyjających poszukiwaniu pracy przez bezrobotnych, udających się do jednego z tych Państw Członkowskich zgodnie z przepisami art. 64 rozporządzenia (WE) nr 883/2004.

Artykuł 56 Bezrobotni, których miejsce zamieszkania znajduje się w innym Państwie Członkowskim niż właściwe Państwo Członkowskie

1. Jeśli bezrobotny decyduje się, zgodnie z przepisami art. 65 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004, zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy zarówno w Państwie Członkowskim miejsca zamieszkania jak i w Państwie Członkowskim, w którym wykonywał ostatnio pracę zawodową lub prowadził działalność na własny rachunek, powiadamia on o tym fakcie w pierwszej kolejności instytucję i służby zatrudnienia miejsca zamieszkania.

Na wniosek służb zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym bezrobotny wykonywał ostatnio pracę zawodową lub prowadził działalność na własny rachunek, służby zatrudnienia miejsca zamieszkania przekazują istotne informacje dotyczące zarejestrowanego bezrobotnego i poszukiwania przez niego pracy.

2. Jeżeli prawo do świadczeń jest uzależnione od spełnienia przez bezrobotnego pewnych wymogów, wynikających z ustawodawstwa Państwa Członkowskiego miejsca zamieszkania, bierze się pod uwagę ewentualne zobowiązania bezrobotnego wobec służb zatrudnienia innego Państwa Członkowskiego. Do obowiązków bezrobotnego należy powiadomienie instytucji swojego miejsca zamieszkania o harmonogramie i charakterze takich zobowiązań.

3. Do celów stosowania przepis