[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 1.9.2007

KOM(2007) 511 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie publiczno-prywatnego dialogu w zakresie badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa

{SEK(2007) 1138}{SEK(2007) 1139}

KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

w sprawie publiczno-prywatnego dialogu w zakresie badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa

Wprowadzenie

Zagrożenia dla bezpieczeństwa, przed którymi staje Europa, są wielopłaszczyznowe, wzajemnie powiązane, złożone i w coraz większym stopniu ponadnarodowe w swoich skutkach, a zagadnienia bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego coraz trudniej jest od siebie oddzielić[1]. Żadne z państw członkowskich nie jest w stanie samo zapewnić sobie bezpieczeństwa. Blisko 90% obywateli Unii Europejskiej (UE) uważa, że kwestie bezpieczeństwa powinny być poruszane nie tylko na poziomie danego kraju, ale również na poziomie całej UE[2]. W tym kontekście jednym z głównych celów Europy jest zachowanie jej wartości otwartego społeczeństwa i wolności obywatelskich jednocześnie odpowiadając na zwiększone zagrożenie bezpieczeństwa. Europa musi również zabezpieczyć swoją gospodarkę i jej konkurencyjność przed zwiększoną groźbą zakłócenia jej podstawowej infrastruktury gospodarczej, w tym majątku przemysłowego oraz sieci transportowych, energetycznych i informatycznych.

Realizacja skutecznej polityki bezpieczeństwa w Europie wymaga kompleksowego zestawu instrumentów związanych z egzekwowaniem prawa, działalnością wywiadowczą oraz aspektami sądowniczymi, gospodarczymi, finansowymi i technologicznymi. W stale zmieniającym się i coraz bardziej opartym na technologii świecie, zagwarantowanie bezpieczeństwa bez wspierania się wiedzą i technologią jest prawie niemożliwe. Badania i innowacje w dziedzinie bezpieczeństwa dostarczają praktycznych środków i rozwiązań dla wsparcia realizacji polityki. Innowacyjne rozwiązania w dziedzinie bezpieczeństwa powinny umożliwić zwiększenie bezpieczeństwa obywateli nie nakładając dodatkowych niepotrzebnych obciążeń w ich codziennym życiu.

Technologia ułatwia wykrywanie niebezpiecznych materiałów znajdujących się w obrocie handlowym To samo dotyczy kontroli granicznych i działań mających na celu uniemożliwienie nielegalnym imigrantom, handlarzom ludźmi, handlarzom narkotyków i terrorystom wykorzystywanie faktu, iż na wewnętrznych granicach obszaru Schengen zlikwidowano kontrole paszportowo-celne Innowacyjne i kompleksowe rozwiązania i systemy pomogą unikać fałszowania dokumentów tożsamości, m.in. poprzez wykorzystanie danych biometrycznych w wizach, paszportach, dokumentach pobytowych i innych dokumentach.

Komisja znacząco zwiększyła środki przeznaczone na badania i innowacje w dziedzinie bezpieczeństwa. Siódmy program ramowy UE na rzecz badań i rozwoju technologicznego (PR7) zawiera ważny obszar poświęcony bezpieczeństwu, którego celem jest opracowanie technologii potrzebnych do zapewnienia obywatelom ochrony przed zagrożeniami takimi, jak terroryzm czy przestępczość, katastrofy naturalne i wypadki przemysłowe, przy równoczesnym poszanowaniu podstawowych praw człowieka i uwzględnieniu aspektów społecznych. Pomoże on również usystematyzować i koordynować europejskie i krajowe wysiłki w dziedzinie badań naukowych. Ramowy program finansowy „Bezpieczeństwo i ochrona swobód” dotyczący sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa poświęcony jest operacyjnej współpracy i badaniom w ramach polityki w obszarze zapobiegania przestępczości i terroryzmowi oraz zwalczania tych zagrożeń. Inwestycje publiczne mają fundamentalne znaczenie dla sektora bezpieczeństwa. Docelowymi użytkownikami rozwiązań i technologii związanych z bezpieczeństwem będą często organizacje publiczne i rządowe. W ogólnym ujęciu sektor publiczny musi być bardziej aktywnie zaangażowany w rozwój zorganizowanego i skutecznego rynku bezpieczeństwa.

Sektor prywatny ma również ważną rolę do odegrania: rozwinięcie właściwych zdolności w zakresie bezpieczeństwa wymaga silnej i konkurencyjnej bazy przemysłowej, która z kolei zależy od określenia z jak największą precyzją potrzeb klientów, dla których tworzone są nowe produkty, systemy i usługi. Istnieje kilka powiązanych ze sobą obszarów polityki, którymi trzeba się zająć z myślą o opracowaniu takiej konkurencyjnej bazy przemysłowej i zaspokojeniu potrzeb sektora publicznego i obywateli w zakresie bezpieczeństwa. Obejmuje to poprawę sposobu, w jaki systemy współdziałają i łączą się ze sobą, głównie poprzez stworzenie wspólnych standardów, wymianę dobrych praktyk oraz wymianę poglądów na temat ulepszenia istniejących procedur zamówień, koordynowanie europejskich i krajowych programów badań w dziedzinie bezpieczeństwa, promowanie zaangażowania MŚP w łańcuch dostaw, angażowanie użytkowników docelowych oraz opracowywanie międzynarodowej strategii współpracy.

Opracowanie i realizacja efektywnej strategii badań nad bezpieczeństwem wymaga więc uczestnictwa wszystkich zainteresowanych stron w sektorze prywatnym i publicznym, zarówno na poziomie krajowym, jak i ogólnoeuropejskim.

W tym kontekście szczegółowe cele polityki w ramach dialogu prywatno-publicznego w zakresie badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa są następujące:

- zebranie wszystkich powiązanych zainteresowanych stron w celu przedyskutowania kwestii stanowiących przedmiot wspólnej troski, ułatwienie oceny zróżnicowanych mocnych stron i zasobów poszczególnych uczestników oraz identyfikacja obszarów mogących stanowić przedmiot synergii lub wspólnego programowania;

- ustalenie propozycji stworzenia strategicznego programu badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa, angażującego zainteresowane strony z danych krajów i całej Europy oraz przedstawiającego wspólny, jasny obraz potrzeb i priorytetów europejskich badań w dziedzinie bezpieczeństwa;

- dzielenie się pomysłami, opiniami i najlepszymi praktykami w celu lepszego wykorzystania istniejących możliwości oraz zwiększenia zakresu stosowania technologii w obszarach powiązanych z bezpieczeństwem, m.in. jak najlepszego wykorzystania różnych instrumentów finansowania w bieżącym okresie programowania finansowego.

Komisja spodziewa się, że utworzenie forum na rzecz rozwoju dialogu publiczno-prywatnego (DPP) w obszarze wspólnotowych badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa odegra kluczową rolę w osiągnięciu tych celów. To Europejskie forum badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa (ESRIF) powinno oprzeć się na pracy wcześniej wykonanej przez Grupę Osobistości[3] i Europejski Komitet Konsultacyjny ds. Badań nad Bezpieczeństwem (ESRAB)[4].

Celem niniejszego Komunikatu jest podkreślenie zasad europejskiego programu badań nad bezpieczeństwem i zwrócenie uwagi na to, jak ważny jest rzetelny dialog publiczno-prywatny w obszarze europejskich badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa. W ten sposób Komisja stara się stworzyć fundament wzajemnego zaufania i utorować drogę bliższej integracji inicjatyw wspólnotowych w zakresie bezpieczeństwa.

1. KONIECZNOść WYPRACOWANIA WSPÓLNEGO, JASNEGO OBRAZU POTRZEB I PRIORYTETÓW EUROPEJSKICH BADAń W DZIEDZINIE BEZPIECZEńSTWA

Unia Europejska odpowiedziała na potrzebę rozszerzenia badań w zakresie bezpieczeństwa poprzez dwa siedmioletnie programy ramowe[5] w obszarze bezpieczeństwa, na które przeznaczono fundusze w łącznej kwocie 2,135 mld euro w okresie 2007-2013. Są to: PR7, który zawiera obszar bezpieczeństwa, oraz program ramowy UE „Bezpieczeństwo i ochrona swobód”. Dąży się do zastosowania spójnego podejścia w ramach tych dwóch programów, tak by zapewnić komplementarność różnych rodzajów działań badawczych. Obecnie można wyróżnić dwa rodzaje działań w dziedzinie bezpieczeństwa:

Celem dysponującego budżetem w wysokości 1,4 mld euro obszaru bezpieczeństwa w ramach PR7 jest opracowanie technologii pozwalającej na stworzenie wymaganego potencjału ochrony przeciwko terroryzmowi i przestępczości, przeprowadzania kontroli granicznych, ochronie krytycznej infrastruktury oraz zarządzania kryzysowego. Obszar bezpieczeństwa został oparty na zaleceniach „Grupy Osobistości”[6] i Europejskiego Komitetu Konsultacyjnego ds. Badań nad Bezpieczeństwem (ESRAB)[7]. Sam ESRAB został oparty na filozofii dialogu publiczno-prywatnego, który obejmował użytkowników docelowych i pomógł opracować działania badawcze w ramach PR7. Przedsięwzięcie to jest wynikiem trzyletniego „Planu przygotowawczego w dziedzinie badań nad bezpieczeństwem” (PASR) rozpoczętego przez Komisję w 2004 r. i dysponującego łącznym budżetem w wysokości 45 mln euro.

Znaczące działania w zakresie badań nad bezpieczeństwem podejmowane są również w ramach obszaru PR pod nazwą Technologie informatyczne i komunikacyjne (ICT). Budżet przeznaczony na badania w dziedzinie bezpieczeństwa ICT w PR6 wyniósł 150 mln euro, natomiast w pierwszych dwóch latach PR7 na działania te przeznaczono już 90 mln euro.

Działania związane z bezpieczeństwem są teraz ujęte w programie ramowym dotyczącym „Bezpieczeństwa i ochrony swobód” , który obejmuje dwa szczegółowe programy, tj.:

- Zapobieganie, gotowość i zarządzanie ryzykiem związanym z terroryzmem i innymi rodzajami zagrożeń dla bezpieczeństwa

oraz

- Zapobieganie i zwalczanie przestępczości

Budżet przeznaczony dla tych programów na lata 2007-2013 wynosi 745 mln euro.

Krótkoterminowe, ukierunkowane na obszar polityki badania zostały przeprowadzone w ramach instrumentów finansowania dostępnych w obszarach polityki związanych z bezpieczeństwem. Dotyczyły one w przeszłości programu AGIS wspierającego współpracę w sprawach przestępczości i walki z nią pomiędzy organizacjami zajmującymi się egzekwowaniem prawa, władzą sądowniczą i branżowymi specjalistami z państw członkowskich UE i krajów ubiegających się o członkostwo. Badania trwały od 2003 do końca 2006 r., a ich budżet wynosił ok. 59 mln euro.

- Współpraca międzynarodowa

Europejskie badania w dziedzinie bezpieczeństwa mają kontekst globalny, co oznacza, że Europa musi być otwarta na dialog z państwami trzecimi w zakresie badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa.

PR7 przewiduje rozszerzoną współpracę badaczy i instytucji badawczych ze wszystkich krajów partnerskich w ramach współpracy międzynarodowej i krajów uprzemysłowionych, z ograniczeniami w odniesieniu do niektórych aspektów poufności.

Dodatkowo w badaniach w dziedzinie bezpieczeństwa PR7 mogą uczestniczyć podmioty prawne z krajów stowarzyszonych, przy czym obejmują je takie same prawa i obowiązki, jak ma to miejsce w przypadku państw członkowskich[8].

Uczestnictwo państw trzecich zapewni różnorodność poglądów oraz spójność pomiędzy wspólnym programem badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa oraz działaniami w dziedzinie badań nad bezpieczeństwem w innych częściach świata.

Wejście w życie dwóch programów ramowych UE znacząco zwiększa środki przeznaczone na bezpieczeństwo i badania w dziedzinie bezpieczeństwa oraz wzmocni współpracę i synergię. |

2. BADANIA W DZIEDZINIE BEZPIECZEńSTWA PRZYCZYNIAJąCE SIę DO UMACNIANIA WSPÓLNOTOWEGO OBSZARU SPRAWIEDLIWOśCI, WOLNOśCI I BEZPIECZEńSTWA

Jednym z głównych celów polityki UE w dziedzinie bezpieczeństwa jest zapobieganie, wykrywanie i reagowanie na zagrożenia bezpieczeństwa wobec terytorium UE, jej mieszkańców i kluczowych elementów infrastruktury, a także likwidowanie skutków tych zagrożeń. UE prowadzi kilka związanych z bezpieczeństwem działań w różnych obszarach polityki, takich jak sprawiedliwość, wolność i bezpieczeństwo, badania, transport i energia, społeczeństwo informacyjne, środowisko naturalne, zdrowie i ochrona konsumentów oraz stosunki zewnętrzne. Chroniąc prawo obywateli UE do bezpieczeństwa, Unia propaguje i chroni prawo wyboru miejsca pracy i swobody podróżowania na terenie UE, przestrzeganie prawa, wolność wypowiedzi i stowarzyszania się, prawo do prywatności i ochronę danych oraz prawo do rzetelnego procesu sądowego. Badania nad bezpieczeństwem mogą przyczynić się zarówno do zapewnienia bezpieczeństwa, jak i ochrony danych. Dialog publiczno-prywatny w obszarze badań nad bezpieczeństwem może mieć szczególne znaczenie dla następujących obszarów.

- Podniesienie bezpieczeństwa infrastruktury i obiektów użyteczności publicznej

Wyzwanie polega na ochronie krytycznej infrastruktury i systemów użyteczności publicznej przed uszkodzeniem, zniszczeniem lub zakłóceniem jej działania na skutek umyślnych aktów terroryzmu, klęsk żywiołowych, zaniedbań, wypadków lub piractwa komputerowego, działalności przestępczej i działania w złej wierze. Konieczne jest opracowanie skutecznych rozwiązań technologicznych. Dnia 12 grudnia 2006 r. Komisja Europejska przyjęła komunikat w sprawie Europejskiego programu ochrony infrastruktury krytycznej (EPCIP)[9] i wniosek dotyczący dyrektywy Rady w sprawie rozpoznania i wyznaczenia europejskiej infrastruktury krytycznej.

- Przestępczość zorganizowana i terroryzm

W celu wykrywania i śledzenia terrorystów i przestępczości zorganizowanej konieczne jest opracowanie bezpiecznych środków wymiany informacji i finansowania. Dotyczy to bezpiecznych środków komunikacji i uregulowanie funkcjonowania infrastruktury informacyjnej, m.in. Internetu. W odniesieniu do broni terrorystycznej, priorytetem jest wykrywanie, śledzenie, namierzanie, identyfikacja i neutralizacja substancji i materiałów wybuchowych o charakterze chemicznym, biologicznym, radiologicznym i nuklearnym oraz broni wykorzystującej fale radiowe. Operatorzy publiczni i prywatni muszą pracować w celu zwiększenia bezpieczeństwa produkowanych zgodnie z prawem materiałów wybuchowych, tak by uniemożliwić terrorystom stosowanie zaimprowizowanych materiałów wybuchowych. Komisja przyjmie wkrótce plan działań UE na rzecz bezpieczeństwa i nadzoru nad materiałami wybuchowymi i detonatorami.

- Bezpieczeństwo i społeczeństwo

Technologia jest ważnym narzędziem w zapobieganiu potencjalnym zagrożeniom bezpieczeństwa europejskich społeczeństw, reagowaniu na nie, zarządzaniu nimi i ich ograniczaniu. Jednak funkcjonuje ona tylko w połączeniu z odpowiednimi procedurami organizacyjnymi i przy pomocy człowieka. Stąd też badania zorientowane na technologię muszą być uzupełniane badaniami poświęconymi zagadnieniom politycznym, społecznym i ludzkim.

Systemy przetwarzania danych są tworzone po to, aby służyły obywatelom. Muszą one, niezależnie od obywatelstwa czy miejsca stałego zamieszkania osób, szanować ich podstawowe prawa i wolności, szczególnie prawo do prywatności, oraz przyczyniać się do postępu gospodarczego i społecznego, rozwoju handlu oraz dobrobytu jednostek. Przyszły postęp technologiczny powinien poprawić ochronę danych osobowych i prywatności, zapewniając równocześnie środki dla przejrzystego i odpowiedzialnego egzekwowania prawa. W tej dziedzinie rozwój technologii ochrony prywatności[10] stanowi drogę, którą należy podążać w ramach dialogu publiczno-prywatnego.

- Inteligentna obserwacja i poprawa kontroli granicznych

Kwestia bezpieczeństwa granic musi być podejmowana w kontekście zintegrowanego zarządzania granicami, tak by zapewnić zgodny z prawem handel i przepływ osób w ramach wspierania systemu Schengen, a także wysiłków organów władz państwowych i europejskiej agencji ds. współpracy na granicach zewnętrznych (FRONTEX). Należy w dalszym ciągu rozwijać zbieżność systemów zarządzania informacjami, interoperacyjność, szkolenia oraz przekazywanie najlepszych doświadczeń. Kluczowe znaczenie ma połączenie tych kwestii ze standaryzacją, regulowaniem i legislacją oraz z powiązanymi z nimi testami, ewaluacją i certyfikacją. W odniesieniu do nielegalnej imigracji, celem jest opracowanie nowatorskich, niezawodnych i elastycznych rozwiązań umożliwiających identyfikację nielegalnego przepływu osób bez nadmiernego ograniczania przepływu dużej większości legalnie przemieszczających się osób i pojazdów.

W odniesieniu do handlu narkotykami, bronią i nielegalnymi substancjami, celem jest zlikwidowanie istniejących sieci poprzez zwrócenie uwagi na śledzenie historii produktów, bezpieczeństwo łańcuchów dostaw i standaryzację sieci logistycznych, tańsze trwałe rozwiązania, a także szukanie sposobów zmniejszenia kosztów jednostkowych i czasu przeznaczonego na kontrole.

Istniejąca technologia ogranicza obserwację w niektórych częściach granic zewnętrznych, np. na obszarach przybrzeżnych i nie jest odpowiednia do wykrywania i śledzenia małych statków, które są wykorzystywane do przemycania osób, narkotyków itd. do obszaru Schengen. Badania i rozwój technologiczny powinny skupić się na narzędziach technicznych służących obserwacji (np. bezzałogowych statkach powietrznych i satelitach).

- Przywracanie bezpieczeństwa w okresie kryzysu

Musimy dopilnować, by rządy, służby ratunkowe i społeczeństwo były lepiej przygotowane na radzenie sobie z nieprzewidywalnymi katastrofami przy pomocy nowych, innowacyjnych i niedrogich rozwiązań. Wyzwaniem jest również udoskonalenie narzędzi, infrastruktury, procedur i ram organizacyjnych służących szybszemu i skuteczniejszemu reagowaniu zarówno w trakcie, jak i po zaistniałym wydarzeniu, a także przywracaniu sytuacji sprzed takiej katastrofy.

3. KONKURENCYJNOść PRZEMYSłU EUROPEJSKIEGO W OBSZARZE BADAń W DZIEDZINIE BEZPIECZEńSTWA

Rynek bezpieczeństwa jest złożonym i niejednorodnym rynkiem, o zastosowaniach zarówno cywilnych jak i wojskowych. Technologie i rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa są z natury rzeczy elementem szerokiego wachlarza branż przemysłowych, takich jak transport, energia, środowisko naturalne, społeczeństwo informacyjne, telekomunikacja, zdrowie, a co za tym idzie są w ich ramach opracowywane. Umożliwi to również MŚP zaangażowanie się w powstający rynek bezpieczeństwa.

Technologie i rozwiązania z zakresu bezpieczeństwa są same w sobie różnorodne i obejmują takie zagadnienia, jak lokalizacja, uwierzytelnianie, ocena ryzyka i świadomość sytuacyjna. Skuteczna polityka przemysłowa wspierająca rynek bezpieczeństwa powinna uwzględniać uregulowania prawne, standaryzację, dostęp do kapitału podwyższonego ryzyka oraz spójną strategię badań i stabilne finansowanie.

Standaryzacja, przeprowadzona zgodnie z odpowiednimi zasadami dotyczącymi konkurencji[11], okazała się już być skutecznym narzędziem spójnego i skutecznego stosowania europejskiego prawodawstwa w ramach różnych dziedzin polityki UE.

Normy są skutecznym narzędziem dla wszystkich powiązanych zainteresowanych stron, w tym sektora publicznego odgrywającego rolę nabywcy towarów i usług, ponieważ zapewniają interoperacyjność i trwałość pozwalającą zaspokoić wymagania użytkowników docelowych. Jako narzędzie wykorzystywane w zamówieniach, normy stanowią kluczowy element w tworzeniu rynku w obszarze bezpieczeństwa na poziomie europejskim i międzynarodowym.

Europejski Komitet Normalizacyjny, CEN, utworzył grupę roboczą ds. „Ochrony i bezpieczeństwa obywatela” (BT/WG161), skupiającą się na:

- koordynacji działań standaryzacyjnych w tym obszarze, w szczególności z ISO;

- możliwych nowych działaniach standaryzacyjnych;

- odpowiadaniu na zapytania zainteresowanych stron, w szczególności instytucji UE.

ESRIF może pomóc w określeniu priorytetowych obszarów w zakresie ustalania norm na poziomie europejskim, biorąc pod uwagę potrzebę dostępności norm dla MŚP. ESRIF powinno stworzyć również mapę całego łańcucha dostaw technologii z dziedziny bezpieczeństwa cywilnego i przeanalizować ekonomikę bezpieczeństwa, promując inicjatywy mające na celu zidentyfikowanie i ustalenie wymiernych celów.

Wspólny program w dziedzinie badań nad bezpieczeństwem obejmujący wszystkie publiczne i prywatne zainteresowane strony, zarówno po stronie popytu, jak i podaży, napędzany przy tym przez użytkowników, stworzy szanse bardziej spójnego programowania i finansowania badań, co powinno prowadzić do lepszych osiągnięć w dziedzinie innowacji. Program taki powinien również pobudzić inwestycje sektora prywatnego w realizację priorytetów strategicznych, które uzupełniłyby inwestycje publiczne. Ponadto, program taki zgodny jest z ogólnym celem utworzenia prawdziwej europejskiej przestrzeni badawczej, w szczególności poprzez promowanie większej spójności pomiędzy inwestycjami w badania i rozwój dokonywanymi na poziomie regionalnym, krajowym i europejskim[12]. To ostatecznie wzmocni rynek bezpieczeństwa UE i konkurencyjność przemysłu oraz innych dostarczycieli technologii i rozwiązań.

Silniejszy i spójniejszy rynek bezpieczeństwa przyczyni się do wzrostu gospodarczego i wzmocni działania w zakresie strategii lizbońskiej.

4. POTRZEBA WłąCZENIA PUBLICZNYCH I PRYWATNYCH ZAINTERESOWANYCH STRON DO BADAń NAD BEZPIECZEńSTWEM

Należy poruszyć w tym miejscu kilka kwestii:

- Dialog pomiędzy stroną popytu a stroną podaży technologii i rozwiązań w dziedzinie bezpieczeństwa musi zostać wzmocniony w celu uzyskania wspólnego, jasnego obrazu potrzeb i priorytetów europejskich badań nad bezpieczeństwem.

- Środki na badania nad bezpieczeństwem są rozproszone na poziomie europejskim, krajowym i regionalnym, a także pomiędzy podmiotami publicznymi i prywatnymi: dobra koordynacja pomoże optymalnie wykorzystać istniejące możliwości i zwiększoną wymianę informacji, tak by uniknąć niepotrzebnego podwajania prowadzonych działań oraz aby zwiększyć współpracę, np. w kwestiach transgranicznych, takich jak bezpieczeństwo na lotniskach, wykrywanie płynnych materiałów wybuchowych, itd.

- Istnieje potrzeba szerszej współpracy międzynarodowej w niektórych obszarach.

- Istnieje potrzeba współpracy z takimi europejskimi organami jak Europol, FRONTEX, Europejska Agencja Obrony, a także z organizacjami międzynarodowymi (np. UNICRI).

- Należy poprawić synergię pomiędzy różnymi elementami bezpieczeństwa europejskiego (polityka, wdrażanie, standaryzacja, badania i inne powiązane działania) na poziomie europejskim i krajowym.

- Użytkownicy końcowi są czasami angażowani tylko na końcowych etapach projektów badawczych: badania powinny być wielodyscyplinarne i angażować użytkowników końcowych i dostawców od samego początku.

- Rozpowszechnianie i wykorzystywanie wyników badań musi zostać poprawione.

- Dostępność wysokiej jakości badań i możliwość ich wykorzystywania powinny zostać poprawione na poziomie UE.

- Badania w dziedzinie bezpieczeństwa doprowadzą do opracowania nowych systemów i procesów. Bodźcem dla nich będzie opracowywanie europejskich norm, dla których powinny zostać wystawione europejskim organizacjom normalizacyjnym, tam gdzie to będzie właściwe, upoważnienia normalizacyjne.

- Cele te powinny zostać jasno określone w formie mapy drogowej, uzyskać duże poparcie polityczne i odpowiednią widoczność.

Stosowanie istniejących baz danych, takich jak CORDIS – Wspólnotowy Serwis Informacyjny Badań i Rozwoju (http://cordis.europa.eu), szybko umożliwi wsparcie celów ESRIF w zakresie wymiany pomysłów, rozpowszechniania informacji oraz propagowania wyników badań.

Badania nad bezpieczeństwem mogą stanowić znaczący wkład w agendę na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, jako że przemysł europejski ma szansę stać się poważnym graczem na światowym rynku bezpieczeństwa.

Istnieje potrzeba zbliżenia do siebie stron popytu i podaży technologii i rozwiązań, instytucji UE oraz państw członkowskich, tak aby zająć się kilkoma konkretnymi kwestiami i problemami w zakresie badań nad bezpieczeństwem. |

5. ŁąCZENIE SIł: UTWORZENIE EUROPEJSKIEGO FORUM W ZAKRESIE BADAń I INNOWACJI W DZIEDZINIE BEZPIECZEńSTWA (ESRIF)

1. Misja i cele

- Celem ESRIF jest wspieranie tworzenia polityki bezpieczeństwa cywilnego odpowiednią technologią i bazą naukową poprzez ustanawianie i realizowanie średnio- i długoterminowego wspólnego programu badań nad bezpieczeństwem , który obejmie wszystkie europejskie zainteresowane strony, w tym z krajów stowarzyszonych z PR7, zarówno ze strony podaży, jak i popytu, przemysłu, uczelni itd. Program ten powinien zawierać mapę drogową badań opartą na przyszłych potrzebach publicznych i prywatnych użytkowników docelowych oraz najnowocześniejszych technologiach z zakresu bezpieczeństwa. Jego realizacja powinna być obserwowana z bliska przez wszystkie zainteresowane strony. Zbliżając do siebie strony podaży i popytu badań nad bezpieczeństwem, forum będzie miało za zadanie dopilnować, by badania były użyteczne i wykorzystywane w czasie tworzenia polityki bezpieczeństwa. Oczekuje się również, iż posłuży ono jako wspólna podstawa dla działań badawczych, w szczególności poprzez programy krajowe i wspólnotowe. Rola ESRIF będzie wyłącznie konsultacyjna. Jest to zgodne z zaleceniami ESRAB.

ESRIF powinno prowadzić swoją działalność przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych, w szczególności w odniesieniu do ochrony danych osobowych, oraz przepisów dot. bezpieczeństwa wprowadzonych decyzją Komisji 2001/844/WE, EWWiS, Euratom (w tym również decyzją 2006/548/WE, Euratom w sprawie bezpieczeństwa przemysłowego).

- Dokładniej rzecz ujmując, celem ESRIF będzie wspieranie europejskiego sektora bezpieczeństwa poprzez:

- wzmacnianie i podkreślanie wagi dialogu publiczno-prywatnego w obszarze europejskich badań nad bezpieczeństwem, zbliżanie do siebie stron popytu i podaży technologii bezpieczeństwa, ukazywanie nowych perspektyw dla wykorzystywania technologii i tworzenie atmosfery wspólnego zaufania i współpracy;

- zachęcanie do myślenia innowacyjnego w celu walki z pojawiającym się zagrożeniem i zachęcanie do rozwijania przyszłych możliwości i postępów w nauce, technologii i innych dziedzinach (socjologia, kultura, ekonomia itd.);

- ciągłe analizowanie przyszłych potrzeb w zakresie zdolności do zapewnienia bezpieczeństwa w świetle istniejących i przyszłych zagrożeń, w oparciu o systematyczne oceny stopnia narażenia, oraz w świetle zdolności strony podaży do dostarczenia właściwych technologii i rozwiązań. W odpowiednich przypadkach powinno to również prowadzić do określenia potrzeb zwykłych użytkowników (zarówno publicznych, jak i prywatnych);

- promowanie integracji wszystkich łańcuchów dostaw innowacyjnych rozwiązań w całej Europie (użytkownicy, środowisko naukowe, przemysł, w tym MŚP). Kwestią kluczową będzie utworzenie skutecznych mechanizmów śledzenia rozwoju technologii w celu włączenia najbardziej właściwych, oszczędnych technologii do rozwiązań w dziedzinie bezpieczeństwa.

2. Struktura

ESRIF zostanie utworzone w porozumieniu z państwami członkowskimi i zorganizowane przez zainteresowane strony z różnych państw członkowskich.

Będzie posiadało jedno zgromadzenie plenarne , w którym w równym stopniu reprezentowane będą wszystkie zainteresowane strony badań nad bezpieczeństwem, z sektora publicznego i prywatnego, tj. przemysłu, jednostek badawczych, publicznych i prywatnych użytkowników docelowych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego, instytucji europejskich, w szczególności Parlamentu Europejskiego, oraz organizacji europejskich[13].

Po utworzeniu, ESRIF określi pewną liczbę grup roboczych liczących łącznie ok. 200-300 członków, przy czym tworzone będą ad-hoc mniejsze grupy zajmujące się poszczególnymi zadaniami;

Może zostać utworzona grupa towarzysząca procesowi na poziomie politycznym na pewnych etapach, w szczególności w czasie przygotowywania ostatecznego sprawozdania ESRIF.

Europejskie forum badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa będzie miało na celu opracowanie wspólnego unijnego programu badań nad bezpieczeństwem oraz jego realizację. Przyczyni się ono również do europejskiej debaty publicznej w sprawach bezpieczeństwa, technologii i innowacji. |

6. WNIOSKI I KLUCZOWE DZIAłANIA

1. Rzetelny dialog publiczno-prywatny dotyczący europejskich badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa ma kluczowe znaczenie dla wytworzenia klimatu zaufania wśród wszystkich zainteresowanych stron . Dialog ten dostarczyłby odpowiednią podstawę dla zapewnienia długoterminowych rozwiązań w dziedzinie bezpieczeństwa z korzyścią dla obywateli UE.

Głównym instrumentem służącym do osiągnięcia tych celów powinno być ESRIF, czyli forum na rzecz rozwoju dialogu publiczno-prywatnego (DPP) w obszarze wspólnotowych badań i innowacji w dziedzinie bezpieczeństwa.

2. Inauguracyjne posiedzenie ESRIF zaplanowane jest na wrzesień 2007 r., przy czym oczekuje się, że Forum będzie w pełni operacyjne do końca bieżącego roku. Zostanie ono utworzone na ograniczony okres czasu, tj. do końca 2009 r.

3. Komisja będzie aktywnie uczestniczyć w działaniach prowadzonych przez Forum. ESRIF przedstawi sprawozdanie z postępów poczynionych w 2008 r., a Komisja dokona bilansu tych pierwszych wyników i odpowie na nie w formie komunikatu jesienią 2008 r.

4. ESRIF ma zaprezentować wspólny program badań nad bezpieczeństwem pod koniec 2009 r. Będzie on zawierał, w stosownych przypadkach, zalecenia dla organów publicznych.

5. ESRIF powinno stać się pierwszym krokiem w procesie dialogu publiczno-prywatnego, którego zadaniem jest połączenie zainteresowanych stron w dziedzinie bezpieczeństwa w bardziej trwały i usystematyzowany sposób.

ANNEX The Security theme under FP7 and security activities under the EU Framework Programme on ‘Security and Safeguarding Liberties’

1. In March 2004, the Commission launched a three-year “Preparatory Action” in the field of Security Research. With three annual budgets of € 15 million, the Preparatory Action was a first step towards the Security theme of FP7.

Participants included companies in the aerospace, information & communication technologies, system integrators and defence sectors. Under the Preparatory Action, 39 projects have been launched covering the areas of situation awareness, protection of networked systems, protection against terrorism, crisis management and interoperability of control and communications systems.

The Security theme in FP7 will develop the technologies for building capabilities needed to ensure the security of citizens from threats such as terrorism and crime, natural disasters and industrial accidents, while having due regard for fundamental human rights and societal aspects. It will also be an instrument to structure and coordinate European and national research efforts. Its budget is € 1.4 billion over seven years (2007-2013).

The Security theme work programme is based on the ESRAB report[14]. It is structured on the basis of four security missions of high political relevance which relate to specific security threats.

Missions:

1. Security of citizens

2. Security of infrastructures and utilities

3. Intelligence surveillance and border security

4. Restoring security and safety in a crisis

Three domains of cross-cutting interest were selected as well:

Cross cutting:

5. Security systems integration, interconnectivity and interoperability

6. Security and society

7. Security research coordination and structuring

The governance of the FP7 Security theme is organised in close cooperation between Member States' authorities and the Commission. On this basis, mutual information on national security research activities and results can be exchanged and common strategies developed.

2. The EU Framework Programme on ‘Security and Safeguarding Liberties’

AGIS (2003-2006) was set up to help legal practitioners, law enforcement officials and representatives of victim assistance services from the EU Member States and Candidate Countries to set up Europe-wide networks, as well as to exchange information and best practices. It also aimed at encouraging Member States to step up co-operation with applicant and third countries.

The EU Framework Programme on ‘Security and Safeguarding Liberties’ (2007-2013) consists of two financial instruments encompassing the following specific programmes: "Prevention of and Fight against Crime"[15] and "Prevention, Preparedness and Consequence management of Terrorism and other Security related risks"[16].

Budget 2007-2013

Total amount over the 2007-2013 period |

Framework programme: Security and safeguarding Liberties Including: | € 745.00 million |

- Specific programme: Prevention of and fight against crime | € 597.60 million |

- Specific programme: Prevention, Preparedness and Consequence Management of Terrorism and other Security related risks | € 137.40 million |

As a follow-up to AGIS, the framework programme is concerned with effective operational co-operation in the fight against, and prevention of, crime and terrorism.

The objectives of the Specific programme: Prevention of and fight against crime are:

8. to stimulate, promote and develop horizontal methods and tools necessary for strategically preventing and fighting crime and guaranteeing security and public order, such as the work carried out in the European Union Crime Prevention Network, public-private partnerships, best practices in crime prevention, comparable statistics, applied criminology and an enhanced approach towards young offenders;

9. to promote and develop coordination, cooperation and mutual understanding among law enforcement agencies, other national authorities and related Union bodies in respect of the priorities identified by the Council, in particular as set out by Europol's Organised Crime Threat Assessment;

10. to promote and develop best practices for the protection of and support for witnesses;

11. to promote and develop best practices for the protection of crime victims.

The objectives of the Specific programme: Prevention, Preparedness and Consequence Management of Terrorism and other Security related risks are to stimulate, promote and develop measures on prevention, preparedness and consequence management based, inter alia , on comprehensive threat and risk assessments, subject to supervision by Member States and with due regard for existing Community competence in that matter, and aiming to prevent or reduce risks linked with terrorism and other security related risks.

The most recent examples of research projects financed by AGIS include:

- Police Detention in Europe: a comparative study of the provision of services for problematic drug and alcohol users

- Implementation study for an international child sexual exploitation image database

- Optimisation of methods for identifying persons in photographs (photo identification): a contribution to combating and preventing crime in Europe

- Study on Corruption within the Public Sector

- Cyber crime Investigation (developing an international training programme for the future / delivering an intermediate level accredited modular international training programme (two projects)

- Training in efficient amphetamine comparison using a harmonised methodology and sustainable database.

Calls for proposals for action and operating grants are regularly published for these specific programmes. Information is available at:

http://ec.europa.eu/justice_home/funding/intro/funding_security_en.htm

[1] Komisja będzie w dalszym ciągu analizować w jakim zakresie i w jakich warunkach wyniki działań prowadzonych w ramach niniejszego komunikatu mogą wspomóc zewnętrzne programy działań i właściwe instrumenty oraz jak je uzupełnić. Komisja przygotowuje obecnie Komunikat w sprawie lepszej koordynacji roli UE w zakresie zewnętrznego wspierania bezpieczeństwa.

[2] Specjalne wydanie Eurobarometru, „Rola Unii Europejskiej w obszarach polityki sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa”, badania przeprowadzone w terenie: czerwiec – lipiec 2006 r., publikacja: luty 2007 r.

[3] „Grupa Osobistości” została utworzona w 2003 r. W swoim końcowym sprawozdaniu (Badania na rzecz bezpiecznej Europy: Sprawozdanie Grupy Osobistości w zakresie badań nad bezpieczeństwem, 15 marca 2004 r., http://ec.europa.eu/enterprise/security/doc/gop_en.pdf.), Grupa Osobistości zaleciła uwzględnienie w PR7 obszaru badań nad bezpieczeństwem o minimalnym rocznym budżecie wynoszącym 1 mld euro, a także stworzenie „Europejskiego Komitetu Konsultacyjnego ds. Badań nad Bezpieczeństwem” (ESRAB).

[4] Komitet ESRAB został utworzony decyzją Komisji 2005/516/WE dnia 22 kwietnia 2005 r., a swoje sprawozdanie końcowe opublikował 22 września 2006 r. Zaleca on podjęcie wielodyscyplinarnych badań ukierunkowanych na realizację misji. Powinny one uwzględniać użytkowników docelowych i dostawców w opracowywaniu i realizacji projektu. Sprawozdanie określiło kilka obszarów, które powinny pobudzić innowacje i poprawić wykorzystanie badań w zamówionych produktach i usługach. Wreszcie, sprawozdanie ESRAB sugerowało również „stworzenie Europejskiej Rady Bezpieczeństwa w celu wsparcia szerszego dialogu i wymiany poglądów w odniesieniu do europejskich potrzeb w zakresie bezpieczeństwa. Rada powinna zgromadzić, w niebiurokratyczny sposób, wysokiej rangi cieszących się powszechnym autorytetem przedstawicieli ze środowisk publicznych i prywatnych w celu wspólnego opracowania strategicznego programu bezpieczeństwa i działania jako możliwy organ referencyjny dla realizacji istniejących programów i inicjatyw”.

[5] Program ramowy obejmuje różne programy finansowe UE powiązane z konkretnym zagadnieniem jako jedno wspólne przedsięwzięcie.

[6] Badania na rzecz bezpiecznej Europy: Sprawozdanie Grupy Osobistości w zakresie badań nad bezpieczeństwem, 15 marca 2004 r. „Badania nad bezpieczeństwem: Kolejne kroki”, 9 września 2004 r.

[7] Sprawozdanie ESRAB z 2006 r. zaleca podjęcie wielodyscyplinarnych badań ukierunkowanych na realizację misji. Powinny one uwzględniać użytkowników docelowych i dostawców w opracowywaniu i realizacji projektu. Sprawozdanie określiło kilka obszarów, które powinny pobudzić innowacje i poprawić wykorzystanie badań w zamówionych produktach i usługach.

[8] Dziewięć krajów stowarzyszonych z PR7 to obecnie: Chorwacja, Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Islandia, Izrael, Lichtenstein, Norwegia, Serbia, Szwajcaria i Turcja

[9] KOM(2004) 702.

[10] Zob. „Komunikat Komisji dla Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie lepszej ochrony danych z wykorzystaniem technologii na rzecz ochrony prywatności” - KOM(2007) 228.

[11] Zob. w szczególności Wytyczne Komisji dotyczące stosowania art. 81 Traktatu WE w odniesieniu do horyzontalnych porozumień o współpracy Dz.U. C 3 z 6.1.2001, str. 2, rozdział 6.

[12] Zielona Księga Komisji pt. „Europejska Przestrzeń Badawcza: Nowe perspektywy” z dnia 4 kwietnia 2007 r. sugeruje wykorzystanie procesu wspólnego programowania badań naukowych dotyczących wielu społecznych wyzwań przez państwa członkowskie, regiony i inne zainteresowane podmioty - KOM(2007) 161.

[13] Kandydatury pierwszych członków Forum zostały zaproponowane przez państwa członkowskie i kraje stowarzyszone w odpowiedzi na oficjalny wniosek Komisji.

[14] The ESRAB Board was created by Commission Decision 2005/516/EC on 22 April 2005 and published its final report on 22 September 2006.

[15] Council Decision 2007/125/JHA of 12 February 2007 establishing for the period 2007 to 2013, as part of General Programme on Security and Safeguarding Liberties, the Specific Programme ‘Prevention of and Fight against Crime’.

[16] Council Decision 2007/124/EC of 12 February 2007 establishing for the period 2007 to 2013, as part of General Programme on Security and Safeguarding Liberties, the Specific Programme ‘Prevention, Preparedness and Consequence Management of Terrorism and other Security related risks’.