PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 25.3.2009 r.  
SEC(2009) 356 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
 
Dokument uzupe łniający 
Wniosek 
 
DECYZJA RAMOWA RADY 
 
w sprawie zwalczania seksualnego wykorzys tywania i niegodziwego traktowania dzieci 
w celach seksualnych oraz pornografii dzieci ęcej, uchylaj ąca decyzj ę ramową 
2004/68/WSiSW  
  
 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
 
 
 
{COM(2009) 135} 
{SEC(2009) 355} 
PL 2   PL STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
1. NA CZYM POLEGA PROBLEM ? 
Seksualne wykorzystywanie dzieci i ich nieg odziwe traktowanie w cel ach seksualnych to 
szczególnie gro źne przestępstwa, poniewa ż skierowane s ą przeciwko dzieciom, które maj ą 
prawo do specjalnej ochrony i opiek i. W rezultacie tych przest ępstw ofiary ponosz ą 
długotrwałe szkody fizyczne, psychologiczne i spo łeczne, a ich sta łe występowanie zagra ża 
najważniejszym warto ściom nowoczesnego spo łeczeństwa dotycz ącym specjalnej ochrony 
dzieci i zaufania pok ładanego w odpowiednich instytucjach pa ństwowych. Mimo braku 
dokładnych i wiarygodnych statystyk badania wskazuj ą, że znaczna cz ęść dzieci w Europie 
mogła paść ofiarą napaści o tle seksualnym w swoim dzieci ństwie, ponadto skala tego 
zjawiska nie zmniejsza si ę z upływem czasu, a w przypadku niektórych form przemocy 
seksualnej nawet wzrasta. 
Główną przyczyn ą tego, że dzieci padaj ą ofiarą tych przest ępstw, jest ich podatno ść na 
zagrożenie wynikaj ąca z szeregu czynników. Do wyst ępowania tego zjawiska przyczyniaj ą 
się niewystarczaj ące działania ze strony wymiaru sprawiedliwo ści, a dodatkowe trudno ści 
wynikają z faktu, że pewne rodzaje przest ępstw mają charakter transgraniczny. Pokrzywdzeni 
niechętnie zgłaszają przestępstwa ze wzgl ędu na wstyd lub obaw ę przed konsekwencjami; 
zróżnicowanie krajowego prawa i procedur karnych mo że powodowa ć różnice w sposobie 
dochodzenia i ścigania przest ępstw w poszczególnych pa ństwach; a skazani przest ępcy mogą 
być nadal gro źni po odbyciu kary. Rozwój tec hnologii informatycznych przyczyni ł się do 
zaostrzenia tych problemów, poniewa ż obecnie łatwiej jest produkowa ć i dystrybuowa ć 
zdjęcia zawieraj ące sceny wykorzystywania seksua lnego dzieci przy zachowaniu 
anonimowo ści przestępców. Równocze śnie krajowe systemy prawne musz ą poradzić sobie z 
dużą liczbą osób zaanga żowanych w tego typu dzia łalność, w równym stopniu za ni ą 
odpowiedzialnych i dzia łających w ró żnych jurysdykcjach. Łatwość podróżowania i ró żnice 
w dochodach nap ędzają tzw. dzieci ęcą turystykę seksualn ą – w rezultacie pedofile cz ęsto 
popełniają przestępstwa za granic ą, unikając kary. Obok trudno ści dotyczących ścigania tych 
przestępstw istotnym czynnikiem jest fakt, że przestępczość zorganizowana mo że przynosi ć 
w tej dziedzinie znaczne zyski przy niewielkim ryzyku. 
2. JAKIE JEST UZASADNIENIE DLA DZIA ŁANIA ZE STRONY UE? 
Krajowe ustawodawstwa reguluj ą te problemy w ró żnym stopniu. Nie s ą one jednak 
dostatecznie silne lub spójne, aby zapewni ć energiczn ą społeczną odpowied ź na rozwój tego 
niepokojącego zjawiska. Na poziomie UE decyzja ramowa Rady 2004/68/WSiSW 
wprowadza minimalne zbli żenie systemów prawnych pa ństw członkowskich w celu 
kryminalizacji najgro źniejszych form seksualnego w ykorzystywania dzieci i ich 
niegodziwego traktowania w celach seks ualnych, rozszer zenia jurysdykcji s ądów krajowych i 
zapewnienia pokrzywdzonym minimum pomocy. Mimo że wymogi wynikaj ące z decyzji 
zostały ogólnie rzecz bior ąc wdrożone, decyzja ramowa ma szereg mankamentów. Umo żliwia 
ona zbliżenie systemów prawnych tylko w przypadku ograniczonej liczby przest ępstw, nie 
rozwiązuje problemu nowych form wykorzystywan ia i niegodziwego traktowania bazuj ących 
na technologiach informatycz nych, nie usuwa przeszkód uniemo żliwiających ściganie 
przestępstw poza terytorium krajowym, nie zaspokaja wszystkich szczególnych potrzeb 
pokrzywdzonych dzieci i nie zawiera odpowiednich środków umo żliwiających zapobieganie 
przestępstwom. 
PL 3   PL Realizowane obecnie inicjatywy w zakresie wspó łpracy policyjnej i s ądowej mog ą przynieść 
pewne rezultaty, je żeli chodzi o zwalczanie tego typu przest ępstw. Ponadto w 2007 r. zosta ła 
przyjęta konwencja Rady Europy CETS nr 201 o ochronie dzieci przed seksualnym 
wykorzystywaniem i niegodziwym traktowani em w celach seksualnych; wprowadza ona 
prawdopodobnie najostrzejsze jak dotychczas standardy dotycz ące ochrony dzieci przed 
seksualnym wykorzystywaniem i niegodziw ym traktowaniem. Gdyby wszystkie pa ństwa 
członkowskie wprowadzi ły w życie konwencj ę CETS nr 201 osi ągnięto by znaczny post ęp. 
Nie ma jednak żadnej gwarancji, że wszystkie pa ństwa członkowskie ratyfikuj ą konwencj ę w 
najbliższej przysz łości ze wzgl ędu na długotrwałe krajowe procedury i brak harmonogramu 
ratyfikacji Konwencja nie mo że też wprowadzi ć efektywnego mechanizmu monitorowania w 
celu zapewnienia jej w łaściwego wdro żenia 
Z tych powodów zainteresowane podmioty opowiadaj ą się zdecydowanie za bardziej 
skutecznymi i konkretnymi dzia łaniami 
3. JAKIE SĄ CELE PROGRAMU ? 
Ogólnym celem politycznym Unii w tej dziedzinie , na podstawie art. 29 Traktatu o Unii 
Europejskiej, jest zapobieganie przest ępstwom pope łnianym na szkod ę dzieci i zwalczanie 
tych przest ępstw, co obejmuje seksualne wykorzy stywanie dzieci i ich niegodziwe 
traktowanie w celach seksualnych. 
Ten ogólny cel mo żna osiągnąć poprzez dzia łania zmierzaj ące do realizacji nast ępujących 
szczegółowych i operacyjnych celów:  
A. Cel szczegó łowy: skuteczne ścigania tych przest ępstw  
Cele operacyjne:  
A.1 Wprowadzenie skutecznych, proporcjonalnych i odstraszaj ących kar dla 
przestępców, którzy pope łniają przestępstwa polegaj ące na seksualnym wykorzystywaniu 
dzieci i ich niegodziwym trak towaniu w celach seksualnych 
A.2 Ułatwienie dochodzenia przest ępstw i wszczynania post ępowań karnych  
A.3 Skuteczne ściganie wykorzystywania i niegodziwego traktowania , które mia ło 
miejsce zagranic ą. 
A.4 Usunięcie przeszkód utrudniaj ących wspó łpracę międzynarodow ą i wspieranie 
wykorzystania narz ędzi dochodzeniowych przynosz ących efekty w sprawach dotycz ących 
przestępczości zorganizowanej i sprawach transgranicznych 
B. Cel szczegó łowy: ochrona praw pokrzywdzonych  
Cele operacyjne:  
B0.1 Ułatwienie pokrzywdzonym dost ępu do środków ochrony prawnej i odpowiedniej 
ochrony specjalistycznej. 
PL 4   PL B0.2 Zagwarantowanie, że ofiary  wykorzystywania seksualne go dzieci i ich niegodziwego 
traktowania nie ponios ą żadnej szkody  w wyniku udzia łu dochodzeniu i post ępowaniu 
karnym. 
C Cel szczegó łowy: zapobieganie seksualnemu wykorzystywaniu dzieci i ich 
niegodziwemu traktowaniu  
Cele operacyjne:  
C0.1 Promowanie dostępu do  programów i środków interwencyjnych  w celu 
zapobiegania zarówno kolejnym, jak i pope łnianym po raz pierwszy przest ępstwom 
przeciwko dzieciom. 
C0.2 Zagwarantowanie, że podjęte zostan ą środki zabezpieczaj ące w stosunku do 
sprawców przest ępstw seksualnych na szkod ę dzieci, którzy nadal stanowi ą zagrożenie po 
zwolnieniu z wi ęzienia, oraz że środki te b ędą skutecznie wykonywane  w całej UE. 
C.3 Techniczne b lokowanie lub utrudnianie dost ępu do pornografii dzieci ęcej oraz jej 
rozpowszechniania , szczególnie w Internecie.  
D. Cel szczegó łowy: ustanowienie skutecznych systemów monitorowania  
Cel operacyjny:  
D.1 Stworzenie zharmonizowanyc h mechanizmów krajowych w celu badania skali takiej 
przestępczości oraz w celu monitorowania skuteczno ści polityki  zwalczania seksualnego 
wykorzystywania dzieci oraz ic h niegodziwego traktowania. 
4. DOSTĘPNE WARIANTY POLITYCZNE  
Przeanalizowane zosta ły różne warianty polityczne, maj ące służyć osiągnięciu tego celu. 
• Wariant strategiczny nr 1: Brak nowych dzia łań ze strony UE  
UE nie podj ęłaby żadnych nowych dzia łań (prawodawczych, za pomoc ą narzędzi 
niepolitycznych, za po średnictwem wsparcia finansowego)  w celu zwalczania seksualnego 
wykorzystywania dzieci oraz ich nie godziwego traktowania, podczas gdy pa ństwa 
członkowskie mog łyby kontynuowa ć proces podpisywania i ra tyfikacji konwencji Rady 
Europy CETS nr 201. 
• Wariant strategiczny nr 2: Uzupe łnienie obowi ązujących przepisów środkami 
nieprawodawczymi  
Obowiązujące przepisy unijne, w tym w szczególno ści decyzja ramowa 68/2004/WSiSW nie 
uległyby zmianie. Zamiast tego realizowane by łyby środki nieprawodawcze w celu wsparcia 
skoordynowanego wdra żania przepisów krajowych. Dzia łania te obejmowa łyby wymian ę 
informacji i do świadczeń w dziedzinie ścigania przest ępstw, ochrony pokrzywdzonych lub 
zapobiegania przest ępstwom, podnoszenie świadomości, współpracę z sektorem prywatnym 
oraz zach ęcanie do samoregulacji lub ustanowieni e mechanizmów zbierania danych.  
PL 5   PL • Wariant strategiczny nr 3: Nowe przepisy dotycz ące ścigania przest ępców, ochrony 
pokrzywdzonych i zapobiegania przest ępstwom  
Przyjęta zostałaby nowa decyzja ramowa, przejmuj ąca przepisy obowi ązującej decyzji 
ramową, niektóre postanowienia konwencji CETS nr 201 oraz dodatkowe elementy nie 
wchodzące w skład żadnego z tych aktów prawnyc h. Decyzja ta przewidywa łaby na przyk ład 
kryminalizacj ę groźnych rodzajów seksualnego w ykorzystywania dzieci oraz ich 
niegodziwego traktowa nia, które nie s ą obecnie uwzgl ędniane, jak np. przest ępstw 
popełnianych w środowisku informatycznym. Wprowadzono by przepisy maj ące na celu 
pomoc przy dochodzeniu i wnoszeniu aktów oskar żenia, jak równie ż normy umo żliwiające 
rozszerzenie zakresu krajowej  jurysdykcji, przepisy maj ące na celu ochron ę i wspieranie 
pokrzywdzonych post ępowaniu karnym, oraz środki maj ące zapobiec powrotowi do 
przestępstwa i zablokowa ć dostęp do pornografii dzieci ęcej. 
• Wariant strategiczny nr 4: Nowe kompl eksowe przepisy prawne w celu lepszego ścigania 
przestępców, ochrony pokrzywdzonych i zapobiegania przest ępstwom (jak w wariancie 3) 
oraz środki nieprawodawcze (jak w wariancie 2)  
Obowiązujące przepisy decyzji ramowej 68/2004/WSiSW zosta łyby uzupe łnione dzia łaniami 
UE na rzecz zmian w prawie karnym mate rialnym i procesowym, ochrony pokrzywdzonych 
oraz zapobieganiu przest ępstwom jak w wariancie 3, jak równie ż środkami 
nieprawodawczymi wskazanymi w wariancie 2 maj ącymi na celu popraw ę wdrożenia 
przepisów krajowych w sprawach karnych b ędących wynikiem wprowadzonych zmian i 
zapewnienie narz ędzi umożliwiających prowadzenie dochodze ń, ściganie przest ępców, 
ochronę i zapobieganie wykraczaj ących poza dziedzin ę prawa karnego. 
5. PORÓWNANIE POSZCZEGÓLNYCH WARIANTÓW POLITYCZNYCH  
Wariant 1 (utrzymanie status quo ) może przynie ść znaczne post ępy jeżeli państwa 
członkowskie podpisz ą, ratyfikuj ą i wprowadz ą w życie konwencj ę CETS nr 201 - a wydaje 
się, że mają one taki zamiar. Jednak powolne krajowe procedury ratyfikacyjne, brak prawnie 
wiążących ram unijnych i brak skutecz nych mechanizmów nadzoru oznaczaj ą, że nie ma 
pewności co do tego, kiedy i w jakim stopniu us prawnienia zawarte w konwencji zostan ą 
wprowadzone w życie. Wariant 2 oznacza łby bardziej skuteczne wdro żenie istniej ących ram 
prawnych, ale by łby niewystarczaj ący, jeżeli chodzi o skuteczniejsze ściganie przest ępstw w 
wielu dziedzinach, gdzie potrzebna jest szczególna podstawa prawna. 
Wariant 3 oznacza łby popraw ę sytuacji w porównaniu do st anu obecnego. Udoskonaleniu 
uległyby przepisy w dziedzinach obecnie obj ętych przepisami UE dotycz ącymi ścigania 
przestępców i ochrony pokrzywdzonych dzieci. Wariant ten oznacza łby także wprowadzenie 
środków prewencyjnych, poprawiaj ących ochron ę dzieci w ogóle. Oczekuje si ę, że koszt 
finansowy wariantu zostanie z nawi ązką wyrównany przez spo łeczne i gospodarcze korzy ści 
wynikające z bardziej skutecznego zwalczania przest ępstw tego typu. Tak że korzyści z 
lepszej ochrony podstawowych praw przewy ższałyby potencjalne koszty ingerencji w 
przepisy krajowe, czego wymaga łyby niektóre dzia łania. 
Wariant 4 zwi ększyłby skuteczno ść działań przewidzianych w wariantach 2 i 3 dzi ęki ich 
połączeniu oraz zach ęceniu pa ństw członkowskich do wspó łpracy maj ącej na celu 
wprowadzenie narz ędzi i popraw ę wdrożenia wprowadzanych bardziej kompleksowych ram 
prawnych. 
PL 6   PL Analiza wp ływu na gospodark ę, skutków spo łecznych i wp ływu na prawa podstawowe, 
wskazuje, że warianty 3 i 4 stanowi ą najlepsze podej ście do tych problemów i najlepiej 
umożliwiają osiągnięcie celów niniejszego wnios ku. Preferowanym wariantem by łby wariant 
4, wariant 3 by łby drugi w kolejno ści.