UZASADNIENIE

1.Przedmiot wniosku

Niniejszy wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na posiedzeniach Rady i Zgromadzenia Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego w związku z przewidywanym przyjęciem i wdrożeniem przepisów dotyczących eksploatacji zasobów mineralnych na obszarze (ISBA/25/C/WP.1) oraz odnośnych norm i wytycznych.

2.Kontekst wniosku

2.1.Projekty przepisów dotyczących eksploatacji zasobów mineralnych na obszarze

Projekty przepisów dotyczących eksploatacji zasobów mineralnych na obszarze („przepisy”) mają na celu umożliwienie wykonawcom przejścia od poszukiwania zasobów mineralnych na obszarze do ich eksploatacji. Projekty przepisów przygotowane przez Komisję Prawno-Techniczną Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego zostały rozesłane w marcu 2019 r. i są obecnie negocjowane przez Radę Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego. Przepisy zostały opracowane zgodnie z częścią XI Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) oraz porozumieniem w sprawie wykonania części XI konwencji UNCLOS. Projekty przepisów wymagają, aby niektóre kwestie były rozpatrywane zgodnie z normami i wytycznymi, które mają zostać opracowane przez Międzynarodową Organizację Dna Morskiego, lub z uwzględnieniem tych norm i wytycznych. Normy będą prawnie wiążące dla wykonawców i Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego, natomiast wytyczne będą miały charakter rekomendacyjny. Unia Europejska jest stroną UNCLOS. Zgodnie z art. 2 decyzji Rady 98/392/WE z dnia 23 marca 1998 r. Unia i jej państwa członkowskie uzgadniają stanowiska, jakie będą zajmować w organach Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego, zgodnie z procedurą przewidzianą w załączniku III.

2.2.Posiedzenia Rady Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego

Rada jest organem wykonawczym Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego. To właśnie w ramach Rady Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego przepisy są negocjowane, a następnie przyjmowane, zanim zostaną przedłożone Zgromadzeniu Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego – które jest najwyższym i politycznym organem składającym się ze 167 członków oraz Unii Europejskiej – w celu wydania ostatecznego zatwierdzenia. Rada Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego będzie stosować przepisy tymczasowo, do czasu zatwierdzenia ich przez Zgromadzenie. Jako strona Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza UE jest automatycznie członkiem Zgromadzenia Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego oraz obserwatorem w Radzie Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego, w której skład wchodzi 36 członków wybranych przez Zgromadzenie. Co do zasady podejmowanie decyzji w Radzie Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego powinno odbywać się w drodze konsensusu. Jeżeli wszystkie środki zmierzające do podjęcia decyzji w drodze konsensusu zostały wyczerpane, decyzje w kwestiach proceduralnych podejmowane są większością głosów członków obecnych i głosujących, a decyzje w kwestiach merytorycznych podejmowane są większością dwóch trzecich głosów obecnych i głosujących członków. Jako obserwator w Radzie Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego UE nie ma prawa głosu. UE ma jednak prawo uczestnictwa i prawo głosu w Zgromadzeniu Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego.

2.3.Planowane tymczasowe przyjęcie przepisów przez Radę Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego

Pierwszy projekt przepisów został przedstawiony na 23. posiedzeniu Rady Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego w sierpniu 2017 r. Komisja Prawno-Techniczna Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego oraz Rada uzgodniły harmonogram, który ma na celu zakończenie negocjacji w sprawie przepisów do 2020 r., jednak ze względu na pandemię COVID-19 26. posiedzenie Rady, zaplanowane na lipiec 2020 r., zostało odroczone do odwołania.

Planowane przepisy będą prawnie wiążące dla stron zgodnie z Konwencją Narodów Zjednoczonych o prawie morza i porozumieniem z 1994 r. w sprawie wykonania części XI UNCLOS.

2.4 Planowane przyjęcie przepisów przez Zgromadzenie Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego

Gdy Rada Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego zakończy negocjacje w sprawie przepisów i będzie mogła je tymczasowo przyjąć, przepisy zostaną przedłożone Zgromadzeniu Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego do rozpatrzenia i ostatecznego zatwierdzenia.

3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii

Planowane przepisy dotyczą również kwestii materialnych, w odniesieniu do których Unia ma kompetencję zewnętrzną na mocy art. 3 ust. 2 TFUE.

W szczególności UE posiada kompetencje w zakresie tych części przepisów, które dotyczą ochrony środowiska morskiego. Zgodnie ze strukturą art. 3 ust. 2 TFUE UE posiada kompetencję zewnętrzną osobno dla każdego przypadku. Po pierwsze dlatego, że postanowienia UNCLOS dotyczące środowiska morskiego są przewidziane w akcie ustawodawczym zawierającym tę konwencję w imieniu Unii. Po drugie dlatego, że działanie Unii w sprawie przepisów jest konieczne, aby umożliwić jej wykonywanie swoich kompetencji wewnętrznych, jak w przypadku nabytych kompetencji w dziedzinie środowiska. Ponadto UE posiada kompetencje zewnętrzne, ponieważ niektóre przepisy mogą wpływać na wspólne zasady lub zmieniać ich zakres. W tym przypadku dorobek prawny UE (w szczególności w odniesieniu do prawodawstwa wtórnego UE w dziedzinie środowiska i innych umów międzynarodowych, których UE jest pełnoprawną stroną) jest lub może być objęty częściami projektów przepisów (lub związanymi z nimi normami i wytycznymi), przyznając kompetencje UE w odniesieniu do tych konkretnych części, z których część jest wyłączna.

W związku z tym UE jest uprawniona do zajęcia stanowiska na forum Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego w odniesieniu do odpowiednich części przepisów, które przedstawiono w niniejszym stanowisku, oraz odnośnych norm i wytycznych. Ponadto zasada lojalnej współpracy wymaga, aby państwa członkowskie działały w określony sposób w ramach prac Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego.

Proponuje się, aby stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii na posiedzeniach Rady i Zgromadzenia Międzynarodowej Organizacji Dna Morskiego, zostało ustalone zgodnie z podejściem dwupoziomowym. W decyzji Rady określone zostaną zasady przewodnie i kierunki stanowiska Unii, a następnie będzie ono dostosowywane przed każdym posiedzeniem za pomocą dokumentów roboczych przygotowywanych przez Komisję, które będą omawiane na forum grupy roboczej Rady.