w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do zmian załączników do Umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) oraz przepisów załączonych do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu śródlądowymi drogami wodnymi towarów niebezpiecznych (ADN)

Rozwój drogowego i wodnego śródlądowego transportu towarów niebezpiecznych, zarówno w UE, jak i między UE a sąsiednimi państwami, stanowi kluczowy element europejskiej wspólnej polityki transportowej i zapewnia właściwe funkcjonowanie wszystkich gałęzi przemysłu produkujących lub stosujących towary sklasyfikowane jako niebezpieczne zgodnie z ADR i ADN. Dostosowanie tych umów do postępu naukowo-technicznego ma zatem zasadnicze znaczenie dla rozwoju transportu i powiązanych gałęzi przemysłu. Celem zmian jest dostosowanie ADR i ADN do przepisów modelowych ONZ, w tym nowych definicji, kryteriów klasyfikacji i numerów UN, wymagań w zakresie pakowania/etykietowania, aktualizacji mających zastosowanie norm i przepisów technicznych, jak również poprawek redakcyjnych.

Wyżej wymienione załączniki i przepisy, powszechnie znane jako załączniki do ADR oraz przepisy załączone do ADN, regulują międzynarodowy przewóz towarów niebezpiecznych odpowiednio drogą lądową i śródlądową drogą wodną pomiędzy członkami Europejskiej Komisji Gospodarczej Organizacji Narodów Zjednoczonych (EKG ONZ), które są także stronami ADR i ADN.

Wniosek dotyczy decyzji określającej stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu UE w odniesieniu do zmian załączników do Umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) oraz przepisów załączonych do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu śródlądowymi drogami wodnymi towarów niebezpiecznych (ADN), obowiązujących od dnia 1 stycznia 2023 r., w związku z planowanym końcem okresu zawieszenia, w którym umawiające się strony będące członkami grupy roboczej ds. transportu towarów niebezpiecznych (WP.15) i komitetu administracyjnego ADN mogą zgłosić sprzeciw wobec proponowanych zmian w wydaniu z 2023 r.

Międzynarodowe przepisy dotyczące transportu towarów niebezpiecznych zostały ustanowione przez różne organizacje międzynarodowe. Należą do nich Europejska Komisja Gospodarcza ONZ (EKG ONZ) i różne wyspecjalizowane organy Organizacji Narodów Zjednoczonych, takie jak Podkomitet Ekspertów ONZ ds. Przewozu Towarów Niebezpiecznych Rady Gospodarczej i Społecznej ONZ (ECOSOC). Ponieważ należy zachować zgodność między tymi przepisami, organizacje zaangażowane w te działania opracowały kompleksowy międzynarodowy system do celów koordynacji i harmonizacji. Przepisy są dostosowywane w dwuletnim cyklu.

Celem planowanych aktów jest zapewnienie bezpiecznego i pewnego transportu drogowego i śródlądową drogą wodną towarów niebezpiecznych poprzez aktualizację niektórych postanowień. Zmiany te obejmują między innymi wykaz towarów niebezpiecznych dopuszczonych do przewozu, instrukcje pakowania, wykaz mających zastosowanie norm oraz inne wymogi techniczne mające zastosowanie do różnych środków ograniczających rozprzestrzenianie.

Do dnia 30 września 2022 r. w przypadku ADN i do dnia 5 października 2022 r. ADR Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych, działający jako depozytariusz, może przyjmować sprzeciwy wobec zmian przyjętych podczas sesji, o których mowa powyżej.

Zmiany przyjęte przez komitet administracyjny ADN, przedstawione w dokumentach zawartych w załączniku do niniejszego wniosku, zostały przesłane do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych do zatwierdzenia przez umawiające się strony ADN w dniu 1 lipca 2022 r., zgodnie z procedurą określoną w art. 20 ADN. Są one również dostępne w internecie.

Zmiany przyjęte przez WP.15, przedstawione w dokumentach zawartych w załączniku do niniejszego wniosku, zostały przesłane do Sekretarza Generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, tak aby mogły zostać przedstawione do zatwierdzenia przez umawiające się strony ADR w dniu 6 lipca 2022 r., zgodnie z procedurą określoną w art. 14 ADR. Są one również dostępne w internecie.

W odniesieniu do ADR WP.15 podjęła decyzję w sprawie proponowanych zmian na każdej z sesji, o których mowa w sekcji 2.4 poniżej. W odniesieniu do ADN komitet administracyjny podjął decyzję w sprawie zmian na swojej 27. sesji w Genewie w dniu 28 stycznia 2022 r.

Unia Europejska stosowała przepisy ADR w odniesieniu do transportu drogowego towarów niebezpiecznych na terytorium UE od dnia 1 stycznia 1997 r., początkowo na mocy dyrektywy Rady 94/55/WE z dnia 21 listopada 1994 r. w sprawie zbliżenia ustawodawstw państw członkowskich w zakresie transportu drogowego towarów niebezpiecznych. W 2008 r. dyrektywa 94/55/WE została zastąpiona przez dyrektywę 2008/68/WE, która ma takie same cele jak poprzedzający ją akt prawny i obejmuje również międzynarodowy przewóz towarów niebezpiecznych śródlądową drogą wodną. Na podstawie tej dyrektywy od dnia 1 lipca 2009 r. Unia Europejska stosuje przepisy ADN w odniesieniu do transportu wodnego śródlądowego towarów niebezpiecznych.

O ile proponowane zmiany do przepisów załączonych do ADN nie zostaną uznane za odrzucone na podstawie art. 20 ust. 5 w terminie trzech miesięcy od daty powiadomienia, tj. w dniu 1 października 2022 r., zmiany te wejdą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.

Proponowane przez WP.15 i komitet administracyjny ADN akty stanowią akty mające skutki prawne. Zgodnie z warunkami opisanymi powyżej proponowane akty prawne będą wiążące na mocy prawa międzynarodowego zgodnie z art. 14 ADR i art. 20 ADN i mogą mieć decydujący wpływ na treść przepisów UE, a mianowicie na dyrektywę 2008/68/WE. Wynika to z faktu, że art. 1 dyrektywy 2008/68/WE przewiduje obowiązek stosowania tych przepisów w odniesieniu do transportu drogowego i transportu wodnego śródlądowego towarów niebezpiecznych w obrębie państw członkowskich i między nimi, a art. 4 wspomnianej dyrektywy dotyczący państw trzecich stanowi, że „transport towarów niebezpiecznych pomiędzy państwami członkowskimi a krajami trzecimi jest dozwolony pod warunkiem zgodności z przepisami ADR, RID lub ADN, o ile nie zastrzeżono inaczej w załącznikach”. Ponadto wspomniane powyżej zmiany będą miały wpływ na funkcjonowanie dyrektywy 2008/68/WE w świetle jej art. 8. Zgodnie z tym przepisem Komisja jest uprawniona do dostosowania sekcji I.1 załącznika I i sekcji III.1 załącznika III do dyrektywy 2008/68/WE do postępu naukowego i technicznego „w szczególności w celu uwzględnienia zmian w ADR, RID i ADN”.

Podstawą prawną proponowanej decyzji Rady powinien być art. 91 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE.

5.Publikacja planowanego aktu

Ze względu na przejrzystość i właściwe odniesienie, decyzje grupy roboczej ds. transportu towarów niebezpiecznych (WP.15) i komitetu ds. bezpieczeństwa ADN będą publikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ze wskazaniem daty ich wejścia w życie.

2022/0258 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

w sprawie stanowiska, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do zmian załączników do Umowy dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) oraz przepisów załączonych do Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu śródlądowymi drogami wodnymi towarów niebezpiecznych (ADN)

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 91 w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Umowa dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych („ADR”) weszła w życie w dniu 29 stycznia 1968 r. Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu śródlądowymi drogami wodnymi towarów niebezpiecznych („ADN”) weszła w życie w dniu 28 lutego 2008 r.

(2)Zgodnie z art. 14 ADR każda z umawiających się stron może zaproponować przynajmniej jedną zmianę załączników do tej umowy. Oznacza to, że grupa robocza ds. transportu towarów niebezpiecznych („WP.15”) może przyjąć zmiany do załączników do ADR. Zgodnie z art. 20 ADN komitet ds. bezpieczeństwa i komitet administracyjny mogą przyjmować zmiany do przepisów załączonych do ADN.

(3)Zmiany przyjęte przez WP.15 i komitet administracyjny ADN w dwuletnim okresie 2020–2022 dotyczące drogowego i wodnego śródlądowego transportu towarów niebezpiecznych zostały zgłoszone umawiającym się stronom ADR w dniu 6 lipca 2022 r. i ADN w dniu 1 lipca 2022 r.

(4)Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu UE w odniesieniu do tych zmian do ADR i ADN, gdyż będą one wiążące na podstawie prawa międzynarodowego i mogą mieć decydujący wpływ na treść prawa UE, a mianowicie na dyrektywę 2008/68/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Dyrektywa ta ustanawia wymagania dotyczące drogowego, kolejowego lub wodnego śródlądowego transportu towarów niebezpiecznych, które zgodnie z art. 1 obowiązują w obrębie państw członkowskich lub między nimi, poprzez odniesienie do ADR i ADN. Zgodnie z art. 4 tej dyrektywy transport towarów niebezpiecznych pomiędzy państwami członkowskimi a krajami trzecimi jest dozwolony pod warunkiem zgodności z przepisami ADR, RID lub ADN, o ile nie zastrzeżono inaczej w załącznikach. Ponadto zgodnie z art. 8 dyrektywy 2008/68/WE Komisja jest uprawniona do dostosowania sekcji I.1 załącznika I i sekcji III.1 załącznika III do dyrektywy 2008/68/WE do postępu naukowo-technicznego, w szczególności w celu uwzględnienia zmian w ADR, RID lub ADN.

(5)UE nie jest umawiającą się stroną ADR ani ADN. Jednakże fakt ten nie stanowi przeszkody w wykonywaniu przez nią kompetencji poprzez określenie, w ramach swoich instytucji, stanowiska, jakie ma być zajęte w jej imieniu w ramach organu utworzonego na mocy jednej z tych umów, zwłaszcza za pośrednictwem państw członkowskich będących stronami jednej z tych umów i działających wspólnie w interesie Unii.

(6)Wszystkie państwa członkowskie są umawiającymi się stronami ADR i stosują ją, a 13 państw członkowskich jest umawiającymi się stronami ADN i ją stosują.

(7)Planowane zmiany mają na celu zagwarantowanie bezpiecznego i efektywnego transportu towarów niebezpiecznych, uwzględniając jednocześnie postęp naukowo-techniczny w tym sektorze oraz opracowywanie nowych substancji i artykułów stwarzających zagrożenie podczas transportu. Rozwój drogowego i wodnego śródlądowego transportu towarów niebezpiecznych, zarówno w UE, jak i między UE a jej państwami sąsiadującymi, stanowi kluczowy element wspólnej polityki transportowej i zapewnia właściwe funkcjonowanie wszystkich gałęzi przemysłu produkujących lub stosujących towary sklasyfikowane jako niebezpieczne zgodnie z ADR lub ADN.

(8)Planowane zmiany zostały uznane za właściwe do celów bezpiecznego transportu materiałów niebezpiecznych w racjonalny pod względem kosztów sposób, a zatem można je poprzeć.

(9)Wszystkie proponowane zmiany są uzasadnione i korzystne, a zatem UE powinna je poprzeć.