[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 22.7.2008

KOM(2008) 481 wersja ostateczna

KOMUNIKAT KOMISJI EUROPEJSKIEJ DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU EKONOMICZNO-SPOŁECZNEGO ORAZ KOMITETU REGIONÓW

Ósmy komunikat w sprawie stosowania art. 4 i 5 dyrektywy 89/552/EWG „Telewizja bez granic”, zmienionej dyrektywą 97/36/WE, w latach 2005-2006 [SEC(2008) 2310]

1. WPROWADZENIE

Niniejszy komunikat opracowano zgodnie z przepisami art. 4 ust. 3 dyrektywy Rady 89/552/EWG z dnia 3 października 1989 r. w sprawie koordynacji niektórych przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych państw członkowskich dotyczących wykonywania telewizyjnej działalności transmisyjnej[1], zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 97/36/WE z dnia 30 czerwca 1997 r.[2] (dyrektywa „Telewizja bez granic” zwana dalej dyrektywą). W komunikacie Komisja przedstawia sprawozdanie – po raz ósmy od czasu przyjęcia dyrektywy – na temat stosowania jej art. 4 i 5, przy czym obecne sprawozdanie obejmuje lata 2005-2006. Oparte jest ono na przedstawionych przez państwa członkowskie zestawieniach statystycznych dotyczących osiągnięcia proporcji, o których mowa w wymienionych artykułach, przez poszczególne programy telewizyjne podlegające ustawodawstwu każdego państwa członkowskiego; ponadto sprawozdanie przedstawia opinię Komisji na temat stosowania wymienionych przepisów, w tym również główne wnioski wypływające ze sprawozdań państw członkowskich.

Cel tych przygotowywanych co dwa lata sprawozdań jest dwojaki. Po pierwsze, Komisja zwraca w nich uwagę państw członkowskich, Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Społeczno-Ekonomicznego i Komitetu Regionów na zestawienia statystyczne przedstawione przez inne państwa członkowskie. Po drugie, sprawozdania służą sprawdzeniu, czy środki przyjęte w celu promowania produkcji europejskich i niezależnych były prawidłowo stosowane w państwach członkowskich.

W obecnym sprawozdaniu po raz pierwszy ujęto zestawienia statystyczne dziesięciu państw członkowskich, które weszły do Unii Europejskiej (UE) z dniem 1 maja 2004 r., i poddano je ocenie w odniesieniu do całego okresu objętego sprawozdaniem (2005-2006).[3] Ponadto należy odnotować, że art. 4 i 5 (w szczególności art. 4) są z powodzeniem stosowane w zmieniającym się otoczeniu audiowizualnym: kanały nadające w systemie Digital Video Broadcasting-Handheld (DVB-H) zostały uwzględnione po raz pierwszy w sprawozdaniu jednego z państw członkowskich[4].

Dodatkowe szczegółowe informacje można znaleźć w dziewięciu dokumentach włączonych do dokumentu roboczego służb Komisji towarzyszącego niniejszemu komunikatowi. Dokument roboczy zawiera także dane statystyczne za okres objęty sprawozdaniem, przedstawione przez dwa nowe państwa członkowskie, które przystąpiły do UE w dniu 1 stycznia 2007 r., tj. Bułgarię i Rumunię.[5] Mimo że państwa te nie były zobowiązane do przedstawienia sprawozdań za okres objęty niniejszym sprawozdaniem, postanowiły dobrowolnie przedłożyć swoje zestawienia statystyczne.

2. OPINIA KOMISJI NA TEMAT STOSOWANIA ART. 4 I 5

2.1. Uwagi ogólne

2.1.1. Artykuły 4 i 5 w kontekście rozwoju europejskich mediów audiowizualnych

Europejski sektor audiowizualny stale się rozwija. Każdego roku na europejskim rynku pojawia się coraz więcej nadawców i kanałów, przez co widownia staje się coraz bardziej rozdrobniona. Liczba kanałów wchodzących w zakres art. 4 i 5[6] w UE wzrosła z 584 w 2003 r. do 765 w 2004 r., a następnie do 949 w 2005 r. i 1096 w 2006 r.[7] Oznacza to wzrost o 512 kanałów, czyli 88 % ich łącznej liczby, w okresie czterech lat (2003-2006). Tej tendencji nie można wytłumaczyć wyłącznie rozszerzeniem UE w 2004 r. (w wyniku którego w 2004 r. przybyło 111 nowych kanałów; liczba ta wzrosła następnie do 155 w 2006 r.): również w UE-15 odnotowano znaczny wzrost – od 2003 r. przybyło 357 nowych kanałów, co oznacza wzrost o 61 %.[8] Obrazuje to stały rozwój europejskiego programu telewizyjnego, a tym samym trwałą witalność europejskiego sektora audiowizualnego.[9]

Omawiana tendencja wiąże się jednocześnie z coraz większym rozdrobnieniem widowni w Europie. Udział „głównych” kanałów w widowni kurczy się przy jednoczesnym spadku liczby kanałów zdolnych przyciągnąć znaczną część widowni. Pogłębiające się rozdrobnienie dosięga w pierwszej kolejności dużych rynków krajowych takich jak rynek niemiecki, francuski, włoski i brytyjski.[10]

2.1.2. Stosowane przez państwa członkowskie metody wdrażania i monitorowania dyrektywy

Poszczególne państwa członkowskie stosują znacząco różne metody i monitorują stosowanie dyrektywy z różną intensywnością[11], poczynając od zwykłych szacunków i sondaży, a kończąc na regularnym monitorowaniu programu i kontrolach. W niektórych państwach członkowskich za gromadzenie i analizę danych odpowiadają niezależne organy regulacyjne lub resorty w rządzie, natomiast w innych zadanie to powierzane jest prywatnym firmom badawczym. W dość znacznej liczbie państw członkowskich organy monitorujące opierają się na zestawieniach statystycznych przedkładanych przez nadawców, ograniczając się do weryfikacji tych informacji na podstawie dostępnych danych.

W okresie objętym sprawozdaniem większość państw członkowskich przekazała Komisji kompleksowe informacje. Po uzyskaniu wyjaśnień od właściwych organów Komisja była w stanie skompilować wymagane dane. Nastąpiła znaczna poprawa jakości składanych sprawozdań, widoczna również w liczbie uwzględnionych kanałów.

Mimo to niektóre państwa członkowskie zgłaszały dość znaczną liczbę (dziesięć lub więcej) kanałów, dla których nie przedstawiono danych na temat utworów europejskich lub produkcji niezależnych, lub obu tych kategorii.[12] Komisja podkreśla raz jeszcze, że obowiązek sprawozdawczy wynikający z art. 4 ust. 3 dyrektywy dotyczy „każdego z programów telewizyjnych podlegających ustawodawstwu danego państwa członkowskiego”, niezależnie od trybu nadawania i udziału w widowni.[13] Każde państwo członkowskie jest zobowiązane do przedstawienia kompleksowego wykazu i pełnych danych na temat wszystkich kanałów wchodzących w zakres art. 4 i 5 dyrektywy, chyba że przedstawi szczegółowe i uzasadnione powody niedokonania tego.

Pomiędzy państwami członkowskimi nadal występują znaczące różnice w sposobie stosowania art. 4 i 5 dyrektywy. Dla przykładu, minimalna proporcja utworów niezależnych, wymagana zgodnie z art. 5 dyrektywy, bywa rozumiana albo jako proporcja czasu antenowego nadawców, albo jako proporcja ich budżetu programowego, przy czym państwa członkowskie mają tutaj swobodę wyboru podejścia.[14] Można również zaobserwować pewne rozbieżności w zakresie pojęcia „kwalifikującego się czasu nadawania”: większość państw członkowskich bezpośrednio wdrożyła do prawa krajowego „negatywną” definicję zawartą w art. 4 i 5, jednak niektóre z nich wyłączyły z tej definicji dalsze kategorie programów bądź wprowadziły „pozytywną” definicję kwalifikujących się programów, przez co osiągnięcie wymaganych proporcji stało się trudniejsze. Wiele państw członkowskich wprowadziło ponadto bardziej szczegółowe lub rygorystyczne zasady w omawianej dziedzinie.[15]

Te i inne rozbieżności dopuszczane przez dyrektywę utrudniają obiektywną ocenę ilościową zestawień statystycznych przekazanych przez państwa członkowskie. Niemniej jednak przedstawione poniżej ustalenia umożliwiają Komisji wyciągnięcie ze sprawozdań krajowych wiarygodnych wniosków co do faktycznego stanu wdrożenia art. 4 i 5.

2.1.3. Narzędzia analizy i oceny

Na mocy art. 4 ust. 3 dyrektywy Komisja zapewnia stosowanie art. 4 i 5 zgodnie z postanowieniami Traktatu WE. Aby ułatwić państwom członkowskim wypełnianie swojego zobowiązania do składania sprawozdań, sporządzono wytyczne zawierające definicje niektórych terminów i wyjaśniające główne pojęcia z zakresu stosowania art. 4 i 5.[16] Oprócz tego określono szereg wskaźników[17] w celu ustalenia obiektywnych punktów odniesienia dla analizy sprawozdań składanych przez państwa członkowskie.

Powyższe uwagi stanowią kontekst dla opinii Komisji przedstawionej w niniejszym komunikacie, który opisuje ogólne tendencje w zakresie stosowania środków przewidzianych w dyrektywie z myślą o promowaniu produkcji i dystrybucji europejskich programów telewizyjnych na poziomie unijnym.[18]

2.1.4. Stosowanie art. 4

W tej sekcji przedstawiono analizę przestrzegania obowiązku przeznaczenia większości łącznego czasu nadawania na utwory europejskie, wtedy gdy jest to możliwe do zrealizowania i za pomocą odpowiednich środków, zgodnie z art. 4 dyrektywy.

Średnia proporcja czasu nadawania przeznaczonego na utwory europejskie przez wszystkie kanały objęte sprawozdaniem we wszystkich 25 państwach członkowskich UE wyniosła 63,52 % w 2005 r. i 65,05 % w 2006 r., co oznacza wzrost o 1,53 punktu procentowego w okresie objętym sprawozdaniem. W porównaniu do okresu objętego ostatnim sprawozdaniem (65,18 % w 2003 r. i 63,32 % w 2004 r.), średnia proporcja czasu nadawania przeznaczonego na utwory europejskie spadła nieznacznie o -0,13 punktu procentowego w ciągu czterech kolejnych lat (2003-2006). W okresie sześcioletnim (66,95 % w 2001 r. i 66,10 % w 2002 r.) średnia proporcja spadła o -1.90 punktu procentowego.

Widać zatem, że w średnim okresie liczby wykazują lekką tendencję spadkową. Należy jednak zwrócić uwagę na kilka zastrzeżeń dotyczących wiarygodności tego porównania. Po pierwsze, w sprawozdaniu za lata 2001-2003 ujęto tylko kraje UE-15. Ostatnie sprawozdanie za lata 2003-2004 zawierało zestawienia statystyczne państw członkowskich, które dołączyły do UE w maju 2004 r., przy czym zestawienia te obejmowały jedynie okres kilku miesięcy. Średnia proporcja czasu nadawania przeznaczonego w tych krajach na utwory europejskie w okresie objętym sprawozdaniem (2005-2006) wyniosła 64,15 % w 2005 r. i 67,30 % w 2006 r., podczas gdy w okresie bezpośrednio po przystąpieniu (od maja do grudnia 2004 r.) państwa te miały znacznie niższą średnią wynoszącą 61,77 %. Biorąc pod uwagę to, że nowe państwa członkowskie potrzebowały jeszcze pewnego czasu na dostosowanie się do wymogów dyrektywy, ich wynik zasługuje na uznanie. Jest on dużo lepszy niż proporcje osiągnięte przez państwa EU-15 (1,05 punktu procentowego więcej niż w UE-15 w 2005 r. i 3,75 punktu więcej w 2006 r.). Innymi słowy, pomyślne wdrożenie art. 4 w tych państwach członkowskich, czego zapowiedź było już widać w poprzednim sprawozdaniu, zostało obecnie potwierdzone. Te optymistyczne wyniki pozwalają mieć nadzieję, że pozytywny trend w UE-10 zrekompensuje ewentualną stagnację w UE-15.

Po drugie należy pamiętać, że, poczynając od ostatniego sprawozdania, w wyliczaniu średnich proporcji utworów europejskich uwzględnia się wszystkie kanały, a nie tylko kanały z udziałem w widowni wynoszącym co najmniej 3 %.[19] W wyniku postępującego rozdrobnienia sektora pojawiła się znaczna liczba małych, niszowych kanałów, które początkowo mogą mieć problemy z uzyskaniem większościowej proporcji utworów europejskich. Wreszcie należy również podkreślić, że liczby utrzymywały się na stosunkowo stałym poziomie, który średnio był znacznie wyższy niż pięćdziesięcioprocentowe minimum, co świadczy o ogólnie prawidłowym stosowaniu art. 4 w całej UE.

Na poziomie poszczególnych państw członkowskich średnia proporcja czasu nadawania wahała się od 47,31 % (Słowenia) do 81,14 % (Dania) w 2005 r., i od 45,44 % (Szwecja) do 81,07 % (Polska) w 2006 r. Tendencja jeśli chodzi o średnią proporcję czasu nadawania przeznaczaną na utwory europejskie w okresie objętym sprawozdaniem była pozytywna w piętnastu państwach członkowskich i negatywna w dziesięciu. W średnim okresie, z uwzględnieniem okresu poprzedniego sprawozdania i dalszego rozwoju sytuacji, wyniki były zróżnicowane: trzynaście państw członkowskich nie zrobiło żadnych postępów w realizacji celu, jakim jest 50 % udział utworów europejskich, natomiast dwanaście państw zwiększyło średnią proporcję, czy to w okresie czteroletnim (2003-2006), czy też od momentu, kiedy zaczęły one sporządzać sprawozdania w 2004 r. (UE-10). Ten pozornie mniej zadowalający wynik wygląda jednak lepiej, jeśli uwzględni się fakt, że w dziewięciu państwach członkowskich w okresie czteroletnim wyniki pogorszyły się o zaledwie pięć punktów procentowych lub mniej. Jedynie trzy państwa członkowskie miały problemy z osiągnięciem w roku 2005 lub 2006 większościowej proporcji wymaganej zgodnie z art. 4.[20]

Jeśli chodzi o łączną liczbę kanałów przestrzegających większościowej proporcji wymaganej zgodnie z art. 4, ich średni odsetek w łącznej liczbie kanałów we wszystkich państwach członkowskich wyniósł 68,60 % w 2005 r. i 72,88 % w 2006 r. Stanowi to wzrost o 4,28 punktu procentowego w okresie objętym sprawozdaniem, i o 4,60 punktu procentowego w latach 2003-2006 (68,28% w 2003 r. i 72,80 % w 2004 r.). Biorąc pod uwagę rozdrobnienie sektora, któremu towarzyszy wzrost liczby kanałów tematycznych i niszowych, trzeba stwierdzić, że pozytywne zmiany zaobserwowane już w ostatnim sprawozdaniu mają trwały charakter, o czym świadczą liczby dotyczące poziomu przestrzegania wymogu, utrzymujące się na względnie wysokim poziomie. Na poziomie poszczególnych państw członkowskich odsetek spełniających wymogi kanałów objętych sprawozdaniami w 2005 r. wahał się od 30 % (Słowenia) do 100 % (Łotwa, Malta i Słowacja). W 2006 r. oscylował między 41 % (Słowenia i Szwecja) a 100% (Estonia, Malta i Słowacja). W okresie objętym sprawozdaniem odsetek ten wzrósł w dwunastu państwach członkowskich, pozostał niezmieniony w pięciu i spadł w ośmiu.

Powyższe wyniki składają się na ogólnie pozytywny obraz sytuacji, jeśli chodzi o cele art. 4. Państwa członkowskie ogółem, w tym nowe państwa członkowskie, osiągnęły większościową proporcję wymaganą w art. 4, przy czym średnia proporcja ustabilizowała się na dość wysokim poziomie przekraczającym 63 %, czyli znacznie powyżej pięćdziesięcioprocentowego minimum określonego w dyrektywie, a poziom przestrzegania przepisów stale wzrastał. Jednocześnie, jak wynika z danych dobrowolnie przedstawionych przez Bułgarię i Rumunię,[21] objęcie tych nowych państw członkowskich przepisami dyrektywy w następnym okresie sprawozdawczym nie powinno spowodować żadnych problemów, jeśli chodzi o promowanie europejskich utworów.

2.1.5. Stosowanie art. 5

W drugiej części komunikatu przedstawiono ocenę przestrzegania minimalnych wymogów wynikających z art. 5 dyrektywy.

Średnia proporcja europejskich utworów twórców niezależnych (niezależnych produkcji) ze wszystkich kanałów objętych sprawozdaniem we wszystkich państwach członkowskich UE wyniosła 36,44 % w 2005 r. i 37,59 % w 2006 r., co oznacza wzrost o 1,15 punktu procentowego w okresie objętym sprawozdaniem. Nastąpiła zatem poprawa w stosunku do okresu poprzedniego sprawozdania (2003-2004), kiedy to odnotowano jedynie niewielki wzrost o 0,11 punktu procentowego (31,39 % w 2003 r. i 31,50 % w 2004 r.). W okresie czteroletnim (2003-2006) średnia proporcja wzrosła zatem o 6,20 punktu procentowego. W okresie sześcioletnim (2001-2006) widoczna jest tendencja stabilizacyjna, ponieważ po okresie znacznego spadku o -6,25 punktu procentowego w latach 2001-2004, proporcja wzrosła ponownie do poziomu (37,59 %) porównywalnego z poziomem odnotowanym w 2001 r. (37,75 %). Nadawców w państwach członkowskich należy zatem zachęcać do utrzymania tego dobrego rezultatu. Jednocześnie trzeba pamiętać, że od maja 2004 r. obowiązek składania sprawozdań obejmuje powiększoną grupę 25 państw członkowskich. Jest naturalne, że nadawcy w dziesięciu nowych państwach członkowskich mogą mieć trudności z inwestowaniem w niezależne produkcje, ponieważ nie mają oni jeszcze dużego doświadczenia ze stosowaniem art. 5 dyrektywy. Średnie dane z dziesięciu nowych państw członkowskich (30,54 % w 2005 r. i 31,64 % w 2006 r.) są poniżej średnich osiągniętych przez kraje UE-15 (40,38 % w 2005 r. i 41,55 % w 2006 r.). Jednak ogólne proporcje w ogromnej większości państw członkowskich utrzymują się znacznie powyżej dziesięcioprocentowego minimum ustanowionego w dyrektywie: 18 państw członkowskich dało radę ustabilizować swoje wyniki w zakresie niezależnych utworów na poziomie znacznie przewyższającym 25 %, czyli jedną czwartą, łącznego kwalifikującego się czasu nadawania. Tylko jedno państwo członkowskie musi poprawić swoje wyniki, aby osiągnąć wymagane dziesięcioprocentowe minimum.[22]

Na poziomie unijnym średni odsetek kanałów we wszystkich państwach członkowskich, które przestrzegają przepisów w omawianym zakresie, wyniósł 75,92% w 2005 r. i 79,20% w 2006 r., co stanowi poprawę o 3,28 punktu procentowego w okresie objętym sprawozdaniem. W porównaniu do okresów dwóch poprzednich sprawozdań (90,67% w 2001 r., 89,13% w 2002 r., 78,40 % w 2003 r. i 81,92% w 2004 r.), odsetek kanałów wypełniających wymóg wzrósł o 0,80 punktu procentowego w ciągu czterech lat (2003-2006), ale spadł o -11,47 punktu procentowego w okresie sześcioletnim (2001-2006). Ten znaczny spadek jest niemniej jednak zrozumiały, jeśli wziąć pod uwagę to, że w liczbach tych są obecnie ujęte dane z dziesięciu nowych państw członkowskich. Trzeba zauważyć, że w okresie objętym obecnym sprawozdaniem odsetek kanałów przestrzegających przepisów poprawił się, pomimo względne słabszych wyników nowych państw członkowskich oraz zmiany metodyki w stosunku do ostatniego sprawozdania.

W poszczególnych państwach członkowskich średni odsetek kanałów wypełniających wymogi wahał się od 20% (Cypr i Republika Czeska) do 100% w pięciu państwach członkowskich (Estonia, Irlandia, Łotwa, Malta i Słowacja) w 2005 r., oraz od 20% (Cypr) do 100% w sześciu państwach członkowskich (Estonia, Irlandia, Łotwa, Malta, Słowacja i Finlandia) w 2006 r. Średni odsetek kanałów wypełniających wymogi wzrósł w dziesięciu państwach członkowskich, pozostał niezmieniony w dziewięciu i spadł w sześciu. W porównaniu do wyników w ostatnim sprawozdaniu potwierdza to pozytywną tendencję w odniesieniu do przestrzegania przepisów art. 5 dyrektywy.

Średni udział nowych utworów niezależnych producentów (nowe utwory[23]) w UE wyniósł 68,65 % wszystkich niezależnych utworów europejskich (nowych i starych) w 2005 r. i 66,75 % w 2006 r., co stanowi niewielki spadek o -1,90 punktu procentowego w okresie objętym sprawozdaniem. W porównaniu do poprzednich okresów (61,78% w 2001 r., 61,96 % w 2002 r., 71,66 % w 2003 r. i 69,09 % w 2004 r.), odnotowano spadek o -4,91 punktu procentowego w ciągu czterech lat (2003-2006), ale wzrost o 4,97 punktu procentowego w ciągu sześciu lat. Jest to może mniej imponujące niż zmiana między 1999 r. a 2004 r., kiedy to odnotowano wzrost o prawie 30%, ale oznacza, że po okresie szybkich postępów, udział nowych utworów ustabilizował się na bardzo zadowalającym poziomie.

Na poziomie państw członkowskich średni odsetek wahał się w 2005 r. między 26,13 % (Estonia) a 100 % (Cypr i Słowacja), oraz między 24,80 % (Irlandia) a 100 % (Słowacja) w 2006 r. Jeśli chodzi o średni udział nowych utworów, w dziesięciu państwach członkowskich odnotowano pozytywny trend, w jednym sytuacja pozostała bez zmian, natomiast w piętnastu państwach członkowskich nastąpiła zmiana negatywna. Warto przy tym zauważyć, że proporcja czasu nadawania przeznaczana na nowe utwory niezależnych producentów utrzymywała się powyżej 25 % łącznego kwalifikującego się czasu nadawania (25,02% w 2005 r. i 25,09% w 2006 r.). Potwierdza to pozytywny trend w odniesieniu do udziału nowych utworów w programie, który wzrósł o 2,59 punktu procentowego w okresie czterech lat (2003-2006).[24]

Powyższe wyniki pokazują, że cele art. 5 dyrektywy dotyczące obecności niezależnych produkcji, w tym odpowiedniej proporcji nowych utworów, w programie telewizyjnym zostały bez problemów zrealizowane na poziomie Wspólnoty. Dane przedstawione dobrowolnie przez Bułgarię i Rumunię[25] pozwalają mieć nadzieję, że w okresie objętym kolejnym sprawozdaniem kraje te będą w stanie przyczynić się do osiągnięcia celów art. 5.

3. WNIOSEK

Z zestawień statystycznych przedstawionych przez państwa członkowskie wynika, że na poziomie Wspólnoty proporcja utworów europejskich w programie wzrosła w okresie objętym obecnym sprawozdaniem, po spadku odnotowanym w okresie poprzednim. W okresie ostatnich czterech lat tendencja była dość stabilna, natomiast w ciągu ostatnich sześciu lat (2001-2006) odnotowano niewielki spadek. Ogólnie proporcja europejskich utworów nadawanych w UE utrzymuje się na dość wysokim poziomie powyżej 63 %. Należy jednak pamiętać o czterech czynnikach, które utrudniają dokonanie w pełni spójnej oceny. Po pierwsze, poczynając od ostatniego sprawozdania, w danych uwzględniane są zestawienia statystyczne dziesięciu państw członkowskich, które dołączyły do UE w 2004 r. Po drugie, zmieniono metodę kalkulacji w stosunku do poprzedniego sprawozdania, tj. w średnich uwzględniono dane dotyczące kanałów, których udział w widowni jest mniejszy niż 3%. Po trzecie, pogłębiające się rozdrobnienie sektora powoduje presję ekonomiczną i zapotrzebowanie na tanią i łatwo dostępną treść, tym samym stwarzając trudniejsze warunki dla inwestowania w europejskie utwory i umieszczania ich w programie. Po czwarte zaś, spadła liczba kanałów, dla których nie przedstawiono danych.

Mimo to stabilna tendencja dotycząca obecności europejskich utworów w programie jest faktem, który dodatkowo potwierdza pozytywną tendencję, jeśli chodzi o średni poziom przestrzegania przepisów przez kanały objęte sprawozdaniem. W omawianym okresie wzrósł on o ponad cztery punkty procentowe, a co więcej, kształtował się również pozytywnie w czteroletnim okresie od 2003 do 2006 r. Reasumując, ogólna sytuacja w zakresie nadawania utworów europejskich w kanałach telewizyjnych w UE jest zadowalająca, chociaż w niektórych państwach członkowskich wiele można jeszcze poprawić. Obecność europejskich utworów w programie telewizyjnym na poziomie europejskim utrzymuje się na stałym poziomie powyżej 60%, w przyszłości zaś możliwa do utrzymania będzie proporcja wynosząca 65 % lub więcej. Ta pozytywna ocena odnosi się w równym stopniu do dziesięciu nowych państw członkowskich, których wyniki w okresie objętym sprawozdaniem są wręcz lepsze niż wyniki „starych” członków Unii, co pokazuje, że wysiłek podjęty przez te państwa w początkowym okresie w celu wypełnienia przepisów art. 4 przyniósł rezultaty.

Pozytywną tendencję zaobserwowano również w odniesieniu do wdrożenia art. 5 dyrektywy: po znaczącym spadku o -6,25 punktu procentowego w latach 2001-2004, w 2006 r. omawiana proporcja ustabilizowała się na poziomie porównywalnym z poziomem odnotowanym w roku 2001 (37,59 %, w porównaniu do 37,75 %). Oznacza to, że w ciągu czterech lat średnia proporcja wzrosła znacząco, bo o 6,20 punktu, pomimo oddziaływania wymienionych wyżej czynników. Warto odnotować, że ogromnej większości państw członkowskich udało się ustabilizować swoje wyniki, jeśli chodzi o proporcję produkcji niezależnych na poziomie znacznie wyższym niż 25 %, czyli jedna czwarta, łącznego kwalifikującego się czasu nadawania.

W odniesieniu do nowych utworów twórców niezależnych sytuacja jest również bardzo zadowalająca: pomimo niewielkiego spadku w okresie objętym niniejszym sprawozdaniem i w ciągu ostatnich czterech lat, wyniki są lepsze niż sześć lat temu. W okresie objętym obecnym sprawozdaniem na nowe utwory przeznaczono ponad 25% łącznego kwalifikującego się czasu nadawania.

Wyniki te, sformułowane na podstawie szczegółowej analizy sprawozdań krajowych poszczególnych państw członkowskich[26], pokazują, że cele art. 4 i 5 dyrektywy zostały w omawianym okresie zrealizowane bez trudu, zarówno na poziomie Wspólnoty, jak i poszczególnych państw członkowskich.

[pic]

[1] Dz.U. L 298 z 17.10.1989.

[2] Dz.U. L 202 z 30.7.1997.

[3] W ostatnim (siódmym) komunikacie (COM(2006) 459 wersja ostateczna) informacje na temat przestrzegania art. 4 i 5 w dziesięciu nowych państwach członkowskich dotyczyły jedynie części okresu objętego sprawozdaniem, tzn. okresu od 1 maja do 31 grudnia 2004 r.

[4] W sprawozdaniu Włoch wymieniono cztery takie kanały. Zob. dokument 4 w dokumencie roboczym służb Komisji towarzyszącym niniejszemu komunikatowi, SEC (wersja ostateczna) XYZ, (zwany dalej dokumentem roboczym), s. 88.

[5] Zob. dokument 5 dokumentu roboczego.

[6] Zob. wskaźnik 1 w dokumencie 1 dokumentu roboczego.

[7] Zob. dokument 2 dokumentu roboczego, wykres 1.

[8] Zob. dokument 2 dokumentu roboczego, tabela 1.

[9] Zob. dokument 2 dokumentu roboczego, wykres 1.

[10] Zob. dokument 4 dokumentu roboczego.

[11] Ibid.

[12] W sprawozdaniu Republiki Czeskiej wymieniono 13 kanałów, dla których nie dostarczono danych na temat proporcji utworów europejskich, i 20 kanałów, dla których brakowało danych na temat produkcji niezależnych w 2005 r. W przypadku Włoch w 2006 r. problem dotyczył danych na temat obu kategorii dla 10 kanałów. W sprawozdaniu Francji zabrakło danych na temat produkcji niezależnych w latach 2005 i 2006 w odniesieniu do 18 kanałów, natomiast w sprawozdaniu Słowenii wymieniono 11 takich kanałów.

[13] Jak potwierdzono w Sugerowanych wytycznych na temat monitorowania i wdrożenia art. 4 i 5 dyrektywy „Telewizja bez granic” z 11 czerwca 1999 r., „[…] jeśli nadawca nadaje więcej niż jeden kanał, proporcje (utworów europejskich i niezależnych) muszą być w zasadzie podawane dla każdego kanału”; dokument dostępny pod adresem:http://ec.europa.eu/avpolicy/docs/reg/tvwf/eu_works/controle45_en.pdf.

[14] Do niedawna Francja była jedynym państwem członkowskim, które poinformowało Komisję o stosowaniu tej drugiej możliwości. We Francji proporcję niezależnych produkcji oblicza się na podstawie obrotu w przypadku cyfrowych kanałów naziemnych oraz na podstawie budżetu programowego w przypadku kanałów kablowych i satelitarnych. Zob. dokument 4 dokumentu roboczego, s. 83. Obecnie w ślady Francji poszły Włochy, zastępując wymóg przeznaczania co najmniej 10 % czasu nadawania na produkcje niezależnie wymogiem inwestowania co najmniej 10 % przychodu danego kanału w takie produkcje. Zob. dokument 4 dokumentu roboczego, s. 97.

[15] Na co wyraźnie zezwala art. 3 ust. 1 dyrektywy. Z możliwości tej skorzystało kilka państw członkowskich, np. zobowiązując niektórych lub wszystkich nadawców do przestrzegania wyższych wymogów procentowych niż przewidziane w dyrektywie.

[16] Zob. przypis 13.

[17] Zob. dokument 1 dokumentu roboczego.

[18] Szczegółowe informacje na temat stosowania takich środków w poszczególnych państwach członkowskich przedstawiono w dokumencie 4 dokumentu roboczego.

[19] Stosowana poprzednio metoda polegająca na wyłączeniu z zakresu sprawozdań kanałów o udziale w widowni mniejszym niż 3 % miała to uzasadnienie, że dawała bardziej wyważone wyniki. Przyjęto ją w czasie, kiedy kanały, których udział w widowni był mniejszy niż 3 %, uznawano za marginalne. Z uwagi na znaczny wzrost liczby kanałów założenie to straciło swoje uzasadnienie. Mimo to, aby podkreślić względną wagę „głównych” kanałów, w dokumencie 7 dokumentu roboczego pokazano proporcje czasu nadawania przeznaczonego na utwory europejskie w kanałach, których udział w widowni jest wyższy niż 3 %.

[20] Na Litwie w 2006 r. nadawano średnio 46,98 % utworów europejskich, w Słowenii w 2005 r. – 47,31 %, a w Szwecji w 2006 r. – 45,44 %.

[21] Średnia proporcja czasu nadawania przeznaczonego na utwory europejskie w Bułgarii wyniosła 67,65 % w 2005 r. i 72,83 % w 2006 r. Dane dla Rumunii wyniosły 51,08 % i 57,95 % odpowiednio w latach 2005 i 2006.

[22] Na Cyprze na europejskie utwory niezależnych producentów przeznaczono 9,70 % czasu nadawania w 2005 r. i 6,48 % w 2006 r.

[23] Tzn. utwory nadawane w okresie pięciu lat od daty ich produkcji.

[24] Zob. dokument 2 dokumentu roboczego, wykres 2.

[25] W Bułgarii na utwory niezależne przeznaczono w latach 2005 i 2006 odpowiednio 17,42 % i 14,94 % czasu; w Rumunii natomiast udział tych utworów wyniósł 36,22 % i 38,62 %.

[26] Zob. dokument 3 dokumentu roboczego.