UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej „dyrektywą w sprawie VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 8 kwietnia 2015 r., Łotwa wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do stosowania środka stanowiącego odstępstwo od ogólnych zasad regulujących prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT odnoszącego się do niektórych samochodów osobowych. Wraz z wnioskiem o przedłużenie Łotwa przedstawiła sprawozdanie na temat stosowania decyzji wykonawczej Rady 2013/191/UE, który obejmuje przegląd stawki procentowej przewidzianej na ograniczenie prawa do odliczenia. Wniosek i sprawozdanie zostały uzupełnione w dniu 30 lipca 2015 r.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy w sprawie VAT, pismami z dnia 21 i 24 sierpnia 2015 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Łotwę. Pismem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Komisja zawiadomiła Łotwę, że posiada wszystkie informacje, które uznaje za niezbędne w celu rozpatrzenia wniosku.

Kontekst ogólny

W art. 168 dyrektywy w sprawie VAT stanowi się, że podatnik jest uprawniony do odliczenia podatku VAT nałożonego na towary lub usługi wykorzystywane na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika. Zgodnie z wymogami art. 26 ust. 1 lit. a) tej dyrektywy użycie towarów stanowiących część majątku przedsiębiorstwa do celów prywatnych uznawane jest za odpłatne świadczenie usług, jeśli VAT od takich towarów podlegał odliczeniu. System ten pozwala na odzyskanie pierwotnie odliczonego podatku VAT w odniesieniu do towarów wykorzystywanych do celów prywatnych.

W przypadku samochodów osobowych system ten jest trudny do stosowania, w szczególności w związku z tym, że trudno jest rozdzielić wykorzystywanie do celów prywatnych i do celów działalności gospodarczej. Jeśli prowadzona jest dokumentacja, stanowi to dodatkowe obciążenie zarówno dla przedsiębiorstwa, jak i dla administracji, związane z jej prowadzeniem i kontrolą, nawet w przypadku, gdy Łotwa skorzystałaby z możliwości przewidzianej w art. 168a dyrektywy w sprawie VAT, aby ograniczyć odliczenia na wydatki związane z samochodami firmowymi do odsetka rzeczywistego wykorzystania do celów działalności gospodarczej podatnika.

W celu uproszczenia poboru podatku VAT i zwalczania uchylania się od opodatkowania Łotwa zwróciła się w 2011 r. o indywidualne odstępstwo umożliwiające jej ograniczenie do 80 % prawa do odliczenia w odniesieniu do niektórych samochodów osobowych. Wniosek o odstępstwo został zatwierdzony przez Radę decyzją 2013/191/UE z dnia 22 kwietnia 2013 r., która wygasa z dniem 31 grudnia 2015 r. Niektóre kategorie pojazdów zostały wyraźnie wyłączone z tego ograniczenia, takie jak samochody zakupione w celu odsprzedaży, wynajmu lub leasingu; samochody wykorzystywane do przewozu pasażerów (takie jak taksówki) lub towarów, samochody wykorzystywane do nauki jazdy, samochody wykorzystywane do świadczenia usług dozoru lub ratunkowych, samochody wykorzystywane jako demonstracyjne w ramach działalności polegającej na sprzedaży samochodów. Równocześnie przedsiębiorcy zwolnieni są z obowiązku rozliczania się z VAT do celów prywatnych.

Zgodnie z art. 6 lit. b) powyższej decyzji Łotwa przedstawiła sprawozdanie na temat stosowania przedmiotowej decyzji, zawierające przegląd ograniczenia procentowego.

Z informacji dostarczonych przez Łotwę wynika, że wskaźnik ograniczenia w wysokości 80 % nie odpowiada już rzeczywistości i stawka ta powinna zostać obniżona do 50 %. Łotwa popiera nowe ograniczenia procentowe danymi statystycznymi dotyczącymi specjalnego podatku od lekkich pojazdów będących własnością lub znajdujących się w posiadaniu podmiotów handlowych i wykorzystywanych do celów prywatnych i działalności gospodarczej. Według informacji przedstawionych przez Łotwę specjalny podatek opłacono od 79 % wszystkich zdatnych do ruchu drogowego lekkich pojazdów będących własnością lub znajdujących się w posiadaniu osób prawnych. Władze łotewskie także stwierdzają, że odsetek osób prawnych posiadających co najmniej jeden zarejestrowany lekki pojazd, które płaciły specjalny podatek od lekkich pojazdów, wyniósł 87,6 % w 2012 r., 92,5 % w 2013 r. i 86,2 % w 2014 r. Ponadto 99,6 % przedsiębiorstw zarejestrowanych na Łotwie to małe i średnie przedsiębiorstwa. Łotwa jest zdania, że na podstawie tych danych statystycznych, które obejmują większość podatników, można stwierdzić, iż ogółem wykorzystywanie samochodów osobowych do celów prywatnych kształtuje się na poziomie 50 %. Nowe ograniczenie należy zatem ustalić na poziomie 50 %.

W dalszym ciągu obowiązują wszystkie pozostałe warunki odstępstwa. Nowy system będzie miał zatem zastosowanie do wszystkich samochodów osobowych posiadających maksymalnie osiem miejsc siedzących oprócz siedzenia kierowcy i o określonej dopuszczalnej masie, które nie są wykorzystywane wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Podobnie samochody osobowe, które są używane do pewnych konkretnych rodzajów działalności, byłyby wyłączone z ograniczenia prawa do odliczenia podatku i podlegałyby zwykłym przepisom: samochody zakupione w celu odsprzedaży, wynajmu lub leasingu; samochody wykorzystywane do przewozu pasażerów (takie jak taksówki) lub towarów, samochody wykorzystywane do nauki jazdy, samochody wykorzystywane do świadczenia usług dozoru lub ratunkowych, samochody wykorzystywane jako demonstracyjne w ramach działalności polegającej na sprzedaży samochodów.

Z uwagi na zmianę wskaźnika procentowego nowe odstępstwo jest bardziej odpowiednie niż przedłużenie obowiązywania istniejącego odstępstwa. Obowiązywanie nowego odstępstwa należy jednak ograniczyć w czasie do dnia 31 grudnia 2018 r., aby można było ocenić, czy warunki, na których opiera się odstępstwo, nadal występują. Do ewentualnego wniosku o przedłużenie należy dołączyć sprawozdanie obejmujące przegląd stosowanego wskaźnika procentowego i przedłożyć je służbom Komisji wraz z wnioskiem do dnia 31 marca 2018 r.