[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 20.10.2008 r.

KOM(2008) 659 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI

DZIEWIĘTNASTE SPRAWOZDANIE ROCZNE NA TEMAT REALIZACJI FUNDUSZY STRUKTURALNYCH (2007) {SEC(2008) 2649}

SPIS TREŚCI

1. Wstęp 3

2. Analiza realizacji funduszy strukturalnych 4

3. Spójność i koordynacja 8

4. Oceny 10

5. Kontrole 11

6. Komitety wspomagające Komisję 12

SPRAWOZDANIE KOMISJI

DZIEWIĘTNASTE SPRAWOZDANIE ROCZNE NA TEMAT REALIZACJI FUNDUSZY STRUKTURALNYCH (2007)

Niniejsze sprawozdanie przedstawione jest zgodnie z art. 45 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1260/1999 ustanawiającego przepisy ogólne w sprawie funduszy strukturalnych. Obejmuje ono działania związane z pomocą udzielaną w ramach funduszy strukturalnych 2000-2006 w 2007 r.

Informacje zawarte w niniejszym sprawozdaniu są przedstawione bardziej szczegółowo w dokumencie roboczym służb Komisji (stanowiącym załącznik do niniejszego sprawozdania).

1. Wstęp

Rok 2007 był ósmym rokiem realizacji w ramach okresu programowania 2000-2006, w którym kontynuowano prawidłowe i skuteczne zarządzanie programami i projektami funduszy strukturalnych. W 2007 r. [1] zarządzano łącznie 659 programami.

Cały czas dokładano znaczących starań, aby podnieść jakość projektów i programów współfinansowanych z funduszy strukturalnych. Do wspierania dobrego zarządzania współfinansowanymi programami i projektami przyczyniła się również poprawa zarządzania finansowego, kontroli i oceny. Model partnerstwa między Komisją a władzami krajowymi i regionalnymi w państwach członkowskich w celu realizacji programów okazał się wielkim sukcesem.

Państwa członkowskie i regiony, w których wskaźnik realizacji programów jest wysoki, mogły zacząć przygotowywać się do zakończenia działań pomocowych. Ogólne ramy zamknięcia pomocy z funduszy strukturalnych 2000-2006 zostały ustanowione w decyzji Komisji C(2006) 3424 przyjętej w 2006 r.

Poza realizacją programów i projektów funduszy strukturalnych na lata 2000-2006 oraz przygotowaniem ich zamknięcia, w 2007 r. służby Komisji brały aktywny udział w procesie planowania i programowania okresu 2007-2013. W ciągu roku zakończono negocjacje w sprawie 27 narodowych strategicznych ram odniesienia i 428 programów (311 w ramach EFRR, 117 w ramach EFS) [2].

W 2007 r. rozpoczęto ocenę ex post programów na lata 2000-2006 realizowanych w ramach Celu 1 i 2, aby móc wykazać wartość dodaną europejskiej polityki spójności. Podjęto również prace przygotowawcze nad ocenami ex post INTERREG i URBAN.

W ramach inicjatywy „Regiony na rzecz zmian gospodarczych” Komisja aktywnie działała na rzecz lepszej identyfikacji projektów dotyczących dobrej praktyki w różnych obszarach modernizacji gospodarczej za pomocą działań w ramach sieci oraz wspierania procesu upowszechniania projektów w głównych programach operacyjnych.

W październiku 2007 r. Komisja zorganizowała wspólnie z Komitetem Regionów DNI OTWARTE pod hasłem „Europejski tydzień regionów i miast”. W wydarzeniu „Czas na rezultaty: regiony źródłem wzrostu i zatrudnienia” wzięło udział ponad 5 500 osób z 34 krajów i 212 regionów.

W dniach 28–29 czerwca 2007 r. w Poczdamie odbyła się konferencja pt. „50. rocznica Europejskiego Funduszu Społecznego – przegląd i perspektywy”. Było to oficjalne wydarzenie upamiętniające 50. rocznicę powstania Europejskiego Funduszu Społecznego.

2. Analiza realizacji funduszy strukturalnych

2.1. Wykonanie budżetu

2.1.1. EFRR

Pod względem wykonania budżetu rok 2007 był wyjątkowy. Łączny wskaźnik realizacji środków na płatności w ramach EFRR wyniósł 99,9 %, podczas gdy poziom środków na płatności w odniesieniu do programów na lata 2000-2006 osiągnął najwyższą wartość w historii tj. 17,4 mld. W przypadku Celów 1 i 2 oraz inicjatyw wspólnotowych wykorzystano 100 % dostępnych środków na płatności. Ponadto w przypadku programów realizowanych w ramach Celu 1 zapotrzebowanie na zwrot kosztów okazało się większe niż pierwotnie przewidywano, równoważąc tym samym zaliczki na poczet nowych programów przyjętych w grudniu 2007 r. lub których przyjęcie przełożono na 2008 r.

Zobowiązania z poprzednich lat, dla których płatności są zaległe (RAL), na koniec 2007 r. wyniosły 27,7 mld EUR (w porównaniu do 45,8 mld EUR w 2006 r.).

W 2007 r. zasada automatycznego umorzenia („n+2”) okazała się po raz kolejny skutecznym narzędziem motywującym państwa członkowskie do przeznaczenia środków na terminową realizację programów europejskich i skupienia wysiłków na tym celu. Najnowsze prognozy wskazują, że ryzyko ewentualnego umorzenia nie powinno przekroczyć 0,7 % wartości zobowiązań za 2005 r. (ok. 140 mln EUR).

W 2007 r. wskaźnik wykorzystania środków z EFRR w odniesieniu do wszystkich państw członkowskich wyniósł 79 % łącznych przydziałów środków finansowych na lata 2000-2006. Nowe państwa członkowskie osiągnęły rekordowe wartości wskaźnika wykorzystania, otrzymując w 2007 r. 3 mld EUR, a więc prawie tyle samo, ile zostało im łącznie zwrócone w latach 2004, 2005 i 2006 (3,5 mld EUR). Przed końcem 2007 r. średnia wartość wykorzystania przydziałów środków finansowych w okresie 2004-2006 wyniosła 71 %, podczas gdy średni wskaźnik absorpcji środków z EFRR w 15 starych państwach członkowskich UE (lata 2000-2006) wyniósł 85 %.

2.1.2. EFS

Łączny wskaźnik realizacji środków na płatności EFS wyniósł 99,9 %, podczas gdy poziom środków na płatności był wyższy niż w poprzednim roku.

Łączne zobowiązania EFS dotyczące programów operacyjnych na lata 2007-13 wyniosły 10,486 mln EUR (99,88 %). Pozostałe środki (13 163 237 EUR), które nie zostały przydzielone w 2007 r. dotyczą francuskiego programu operacyjnego „Region Martyniki”, gdyż nie zakładano, że zostanie on przyjęty w 2007 r. Łącznie wykorzystano 1 513 mln EUR środków na płatności, co odpowiada 99,87 % rocznych środków na płatności (1 515 mln EUR). Różnica (1 957 184,5 EUR) odpowiada zaliczkom na poczet francuskiego programu operacyjnego „Region Martyniki” i zostanie wypłacona w 2008 r.

Pod koniec 2007 r. zasadę „n+2” zastosowano w stosunku do 12 programów i kwoty równej 92,2 mln EUR. Ryzyko ewentualnego umorzenia nie powinno przekroczyć 0,8 % od wartości zobowiązań za 2005 r.

Na koniec 2007 r. zaległe płatności zobowiązań sprzed 2007 r. wyniosły 12 mld EUR. Otwarte zobowiązania z okresu sprzed 2000 r. (RAL) wynoszą obecnie 179 mln EUR (w porównaniu do 204,6 mln EUR na koniec 2006 r.).

2.1.3. EFOGR

Łączna kwota wypłaconych środków w 2007 r. wyniosła 3,4 mld EUR. Wskaźnik finansowej realizacji środków na płatności EFOGR na poczet programów rozwoju obszarów wiejskich w latach 2000-2006 osiągnął 100 %.

W związku z tym, że programy operacyjne rozwoju obszarów wiejskich nie są zaliczane do funduszy strukturalnych w nowym okresie programowania 2007-2013, łączna wysokość kwot wypłaconych w 2007 r. była nieznacznie mniejsza w porównaniu z poprzednim rokiem (tj. 3,6 mld EUR).W celu zapewnienia pełnej realizacji finansowej, dokonano pewnych przesunięć wewnętrznych, w większości z nowego Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W 2007 r. nie przewidziano żadnych zobowiązań związanych z programami rozwoju obszarów wiejskich w okresie 2000-2006.

Zobowiązania z poprzednich lat, dla których płatności są zaległe (RAL), na koniec 2007 r. wyniosły 3,9 mld EUR w porównaniu do 7,3 mld EUR w 2006 r.

Jeżeli chodzi o zasadę „n+2” (zastosowaną na koniec 2007 r. w odniesieniu do zobowiązań z 2005 r. lub z wcześniejszego okresu), pierwsze szacunki wykazują, że ryzyko ewentualnego umorzenia w przypadku funduszy programów rozwoju obszarów wiejskich wynosi około 70 mln EUR.

2.1.4. IFOR

Wykonanie budżetu w 2007 r. było bardzo zadowalające. Zrealizowano 97,5 % środków na płatności. Wskaźnik płatności wyniósł 96,44 % w odniesieniu do regionów objętych działaniem Celu 1 oraz 99,96 % w odniesieniu do regionów nieobjętych działaniem Celu 1.

Łączna wartość otwartych zobowiązań (RAL) na koniec 2007 r. wyniosła 811 mln EUR (w porównaniu z 1 336 mln EUR w 2006 r.)

W odniesieniu do zastosowania zasady „n+2” szacunkowa wartość umorzeń kształtuje się na poziomie około 54 mln EUR za 2007 r.

2.2. Realizacja programów

2.2.1. Cel 1

Inwestycje w ramach programów Celu 1 koncentrowały się na projektach dotyczących podstawowej infrastruktury (41,4 %), a ponad połowa wszystkich nakładów w tej kategorii została spożytkowana na infrastrukturę transportową (53 %). Przeszło jedną trzecią (33,5 %) zasobów przydzielonych na realizację Celu 1 zainwestowano w działania produkcyjne, nadal koncentrując się na pomocy dla MŚP i branży rzemieślniczej (28,6 %). Projekty związane z zasobami ludzkimi wyniosły 23,2 % zasobów w regionach objętych Celem 1. Główne działania objęły w niemal równym stopniu politykę zatrudnienia (31,3 %), edukację i kształcenie zawodowe (31 %).

2.2.2. Cel 2

W regionach objętych działaniem Celu 2 programy nadal koncentrowały się głównie na środowisku produkcji – w tę kategorię zainwestowano ponad połowę wszystkich środków finansowych (55,8 %). W tej grupie przeważała pomoc dla MŚP i branży rzemieślniczej (56,6 %). Drugim co do ważności polem działania była infrastruktura, na którą wydano 39,6 % wszystkich zasobów Celu 2. W odróżnieniu od programów Celu 1 najważniejszym obszarem, jeśli chodzi o dofinansowanie, było planowanie i odnowa stref przemysłowych (45,4 %). W kategorii zasobów ludzkich (10,1 % wszystkich inwestycji w regionach objętych Celem 2), głównymi celami inwestycyjnymi były elastyczność pracowników, przedsiębiorczość, innowacje oraz technologie informacyjne i komunikacyjne (30,8 %).

2.2.3. Cel 3

W 2007 r. programy EFS nadal kierowane były głównie na wsparcie europejskiej strategii zatrudnienia, w szczególności na działania mające poprawić szanse zatrudnienia na rynku pracy (32 % wydatków), kształcenie przez całe życie (27 %) i równość szans (6 %). Ponadto w zakresie konkretnego wdrażania programów mierzonego finansową realizacją projektów nadal występowały duże różnice między państwami UE-15, w których dłużej działające programy były nadal wdrażane, a państwami UE-10, gdzie część państw członkowskich miała znaczne trudności z uruchomieniem niektórych projektów i działań.

2.2.4. Rybołówstwo poza Celem 1

W 2007 r. realizacja polityki strukturalnej w sektorze rybołówstwa uległa poprawie. Znalazło to odzwierciedlenie w realizacji finansowej programów operacyjnych IFOR, które przyczyniły się do osiągnięcia celów wspólnej polityki rybołówstwa.

2.2.5. Inicjatywy wspólnotowe

2.2.5.1. INTERREG

Do końca 2007 r. w ramach 81 programów w ramach programu sąsiedztwa INTERREG III wybrano około 13 000 projektów i sieci mających na celu zmniejszenie skutków granic krajowych, barier językowych oraz różnic kulturowych, a także rozwój obszarów granicznych, wsparcie rozwoju strategicznego i integracji terytorialnej większych obszarów Unii oraz lepszą integrację z państwami sąsiadującymi. Skuteczność polityk i instrumentów rozwoju regionalnego została również wzmocniona w wyniku dzielenia się dobrymi praktykami oraz wymiany doświadczeń.

W 2007 r. nadal odnotowywano duże postępy w zakresie realizacji programów – wskaźnik realizacji płatności wyniósł 68 %. Z uwagi na specyficzny i stanowiący duże wyzwanie charakter programów i projektów, w przypadku niektórych programów nie można było uniknąć umorzeń wynikających z zastosowania „zasady n+2”.

2.2.5.2. EQUAL

W 2007 r. nadal obserwowano duży postęp w zakresie wykonania 27 programów i ponad 3 300 projektów w ramach EQUAL. Jeżeli chodzi o realizację finansową, sześć państw członkowskich nie było w stanie wykorzystać części (od 8 % do 49 %) zobowiązań budżetowych na 2005 r. (zasada „n+2”).

W celu maksymalnego wykorzystania wyników programów i projektów EQUAL za pomocą polityki i praktyk kładących nacisk na informację, uwzględniając kształt krajowych i regionalnych programów EFS na okres programowania 2007-2013, Komisja i państwa członkowskie kontynuowały prace rozpoczęte w 2006 r. Dotyczyły one obszarów polityki odnoszących się do osób ubiegających się o azyl, różnorodności, wzmocnienia pozycji grup dyskryminowanych (ang. empowerment ), zatrudnienia młodzieży, (re)integracji byłych przestępców, gospodarki społecznej, tworzenia przedsiębiorstw integracyjnych, mediów i różnorodności oraz zasad zarządzania (partnerstwo, współpraca międzynarodowa, innowacja oraz uwzględnianie problematyki płci).

2.2.5.3. URBAN

W 2007 r. kontynuowano zarządzanie 71 programami operacyjnymi realizującymi inicjatywę wspólnotową URBAN w oparciu o analizę rocznych sprawozdań, komitety monitorujące oraz coroczne posiedzenia. Zapewniono aktywne działania następcze w ramach programu URBACT I, w tym uruchomienie dwóch sieci pilotażowych w ramach szybkiej ścieżki. Zatwierdzono i uruchomiono program URBACT II, jeden z głównych instrumentów realizacji inicjatywy „Regiony na rzecz zmian gospodarczych”. W ramach URBACT stworzono dwadzieścia sieci i sześć grup tematycznych oraz grupy robocze skupiające różne sieci wokół jednego tematu.

2.2.5.4. LEADER+

Inicjatywa wspólnotowa LEADER+ składa się z trzech działań: realizacji strategii rozwoju regionalnego za pomocą partnerstwa publiczno-prywatnego, współpracy między obszarami wiejskimi oraz tworzenia sieci kontaktów. Do realizacji w latach 2000-2006 zatwierdzono 73 programy LEADER+ dla UE-15. Państwa, które w ostatnim czasie przystąpiły do UE, miały możliwość włączenia działań w zakresie Leader+ do programów EFOGR w ramach Celu 1.

2.2.6. Działania innowacyjne

2.2.6.1. EFRR

Dyrekcja Generalna ds. Polityki Regionalnej zarządzała również 122 regionalnymi programami działań innowacyjnych (26 z nich zostało zakończonych w 2007 r.), które przyczyniają się do promowania innowacji w regionach na poziomie strategicznym poprzez wypróbowywanie różnych innowacyjnych metod i praktyk mających na celu podniesienie poziomu innowacji i jakości pomocy UE w trzech obszarach: wiedzy i innowacji technologicznych, społeczeństwa informacyjnego oraz zrównoważonego rozwoju.

2.2.6.2. EFS

W 2007 r. sfinalizowano sześć pozostałych projektów dotyczących zaproszenia do składania wniosków w ramach strategii lokalnego zatrudnienia i innowacji. DG EMPL zarządzała również 80 międzynarodowymi projektami wybranymi w trzech rundach ostatniego zaproszenia do składania wniosków w ramach „Innowacyjnych podejść do zarządzania zmianą” (22 projekty zostały sfinalizowane w 2007 r.). Projekty te wspierają opracowywanie i testowanie działań innowacyjnych, a ich wynikiem ma być możliwość przewidywania zmiany i zarządzania nią w dwóch obszarach priorytetowych: zarządzaniu restrukturyzacją i zarządzaniu zmianami demograficznymi. Ponadto trzynaście projektów (z których pięć zostało zamkniętych w 2007 r.) ma na celu skonsolidowanie wyników projektów wybranych wcześniej w ramach zaproszenia do składania wniosków pt. „Przekazywanie i rozpowszechnianie innowacji z projektów EFS realizowanych na podstawie art. 6”.

2.2.6.3. IFOR

Dyrekcja Generalna ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa zarządzała 29 projektami działań innowacyjnych (z których dwa ostatnie zostały zakończone w 2007 r.).

3. Spójność i koordynacja

3.1. Zgodność z innymi politykami Wspólnoty

3.1.1. Konkurencja

Na mocy przepisów rozporządzenia 1083/2006 podejście do kontrolowania kwestii związanych z pomocą państwa w nowych interwencjach funduszy strukturalnych znacznie różni się od podejścia przyjętego w okresie programowania 2000-2006. Zgodnie z nowymi ramami prawnymi pełna odpowiedzialność za zgodność operacji funduszy strukturalnych z przepisami dotyczącymi pomocy państwa spoczywa na państwie członkowskim, a w szczególności na instytucjach zarządzających. Nowe podejście nie wpływa jednak na możliwość podjęcia działań przez Komisję, w tym zbadania środków, które nie zostały rzekomo zgłoszone lub odzyskania niezgodnej z przepisami i niezgłoszonej kwoty pomocy współfinansowanej z funduszy strukturalnych.

3.1.2. Rynek wewnętrzny

Państwa członkowskie muszą również sprawdzać zgodność działań finansowanych z funduszy strukturalnych z dyrektywami UE dotyczącymi zamówień publicznych. Jeżeli Komisja zostanie powiadomiona o przypadku naruszenia prawodawstwa unijnego, a kontrole wykażą słuszność takiego podejrzenia, podejmuje się stosowne działania. Wprowadzono nowe ramy regulacyjne w zakresie zamówień publicznych oraz przyznawania koncesji w celu zwiększenia pewności prawnej w sektorze prywatnym i państwowym.

3.1.3. Ochrona środowiska

Aktualnie realizowane programy nadal koncentrują się na zwiększeniu zgodności ze wspólnotowym dorobkiem prawnym w dziedzinach związanych ze ściekami miejskimi, gospodarką wodną i zarządzaniem odpadami oraz na wspieraniu różnorodności biologicznej. Pozostałe ważne obszary inwestycji to innowacje w zakresie ekologii i odnowa zanieczyszczonej gleby. Nadal prowadzone są działania mające na celu wspieranie zrównoważonego rozwoju w ramach inwestycji w transport i energię przyjazne środowisku oraz uwzględnienia kryteriów środowiskowych wśród kryteriów, na podstawie których dokonuje się wyboru projektów, a także w ramach proaktywnego zapewniania zgodności projektów z prawodawstwem w zakresie ochrony środowiska.

3.1.4. Transport

Programy spójności są w dalszym ciągu głównym źródłem wsparcia ze strony Wspólnoty na rzecz realizacji priorytetów UE w sektorze transportu, które zostały określone w białej księdze „Europejska polityka transportowa na rok 2010: czas na decyzje” i jej przeglądzie średniookresowym, opublikowanym w 2006 r. W związku z tym środki z funduszy zostały wykorzystane do realizacji projektów TEN-T oraz projektów wspierających współmodalność, efektywność energetyczną w transporcie, inteligentne systemy transportowe i mobilność transportu miejskiego.

3.1.5. Równość płci

Komisja pracowała nad realizacją „Planu działań na rzecz równości kobiet i mężczyzn”, który odzwierciedla zobowiązania Komisji w tym zakresie. W tym kontekście, równość płci oraz uwzględnianie problematyki równości płci stanowiły kwestie przekrojowe omawiane w odniesieniu do wszystkich programów w nowym okresie programowania polityki spójności 2007-2013. Podczas posiedzenia Grupy Wysokiego Szczebla ds. Uwzględniania Problematyki Płci w funduszach strukturalnych w czerwcu 2007 r. podkreślono znaczenie organów zajmujących się problematyką płci w przygotowywaniu i wdrażaniu programów.

3.2. Koordynacja instrumentów

3.2.1. Fundusze strukturalne i Fundusz Spójności

W latach 2000-2006 25 państw członkowskich korzystało ze wsparcia w ramach funduszy strukturalnych, a 13 państw członkowskich otrzymywało środki również z Funduszu Spójności, którego celem jest wspieranie mniej zamożnych krajów. Fundusze strukturalne zostały precyzyjnie skoordynowane między sobą i z Funduszem Spójności (zwłaszcza w przypadku EFRR) w celu uniknięcia powielania wspieranych projektów.

3.2.2. Fundusze strukturalne i EBI/EFI

W ramach inicjatywy JASPERS (wspólna inicjatywa wsparcia projektów w regionach europejskich) plany działania (programy pracy) zostały uzgodnione z UE-12 przed końcem pierwszej połowy roku.

W 2007 r. uruchomiono nową inicjatywę JEREMIE (wspólne zasoby europejskie dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw) mającą na celu poprawę dostępu do finansowania dla MŚP w regionach. Pierwszy rok jej realizacji był bardzo udany, ponieważ skorzystały z niej regiony, instytucje zarządzające, jak również przedsiębiorstwa i instytucje z sektora bankowego.

Inicjatywa JESSICA (wspólne europejskie wsparcie na rzecz trwałych inwestycji w obszarach miejskich), koncentrująca się na zrównoważonym inwestowaniu, wzroście i tworzeniu miejsc pracy na obszarach miejskich Europy, wprowadza kulturową zmianę sposobu zapewnienia wsparcia w ramach funduszy strukturalnych, promując odnawialne formy pomocy i odchodząc od wyłącznej zależności od dotacji.

4. OCENY

W 2007 r. Komisja przeprowadziła kolejne oceny w celu wsparcia procesu podejmowania decyzji w ramach polityki spójności i przyczyniła się do poprawy jakości programów w okresie 2007-2013.

W 2007 r., w ramach oceny przeprowadzono analizę skutków polityki spójności, badanie wzrostu potencjału oceny w państwach członkowskich oraz badanie skutków gospodarczych konwergencji. Komisja rozpoczęła również ocenę ex post Celu 1 i 2 w okresie 2000-2006 w postaci dwunastu wzajemnie powiązanych i podzielonych na etapy „pakietów zadań” w celu zbadania różnych aspektów skuteczności i wydajności polityki spójności. W odniesieniu do oceny ex post programów EFS 2000-2006 w 2007 r. szczegółowo zaplanowano dwa badania wstępne umożliwiające zgromadzenie niezbędnych informacji.

W celu przeprowadzenia oceny rzeczywistych wyników i skutków interwencji EFS, pod nadzorem służb Komisji ustanowiono na szczeblu krajowym nowe systemy monitorowania oraz procedury oceny. W 2007 r. nadal przeprowadzano ocenę inicjatywy wspólnotowej EQUAL, aby określić, które skuteczne innowacyjne praktyki mogłyby zostać uwzględnione w programach EFS.

5. Kontrole

5.1. EFRR

W okresie programowania 1994-1999 zakończono audyty zamykające w wybranej grupie 56 programów obejmujących UE-15 oraz program INTERREG obejmujący wszystkie państwa członkowskie UE-15. Zamknięto 18 kontrolnych postępowań wyjaśniających i zastosowano korekty w wysokości 23,9 mln EUR (dotyczy to również formalnej decyzji Komisji w sprawie 9,6 mln EUR).

Audyty przeprowadzone w okresie 2000-2006 składały się z dwóch etapów: z przeglądu systemów oraz audytu reprezentatywnej próbki projektów. Zaplanowane pierwotnie działania audytowe na miejscu zostały przeprowadzone do końca 2006 r. w przypadku UE-15 i do końca 2007 r. w przypadku UE-10. W 2007 r. przeprowadzono dodatkowe audyty 25 programów, aby rozszerzyć zakres kontroli lub rozwiązać kwestie dotyczące poszczególnych rodzajów ryzyka w przypadku, kiedy taką konieczność wskazały wyniki audytu lub w celu kontynuowania realizacji planów działań.

Do końca 2007 r. przeprowadzono 214 misji audytowych (z których 13 dotyczyło inicjatywy INTERREG) oraz audyt 95 programów, w przypadku których zaplanowany wkład z EFRR wynosił 61 %.

5.2. EFS

W odniesieniu do okresu programowania 1994-1999 w 2007 r. zamknięto siedem programów, z których jeden nie został skorygowany, a w stosunku do pięciu innych zastosowano łączną korektę w wysokości 3,4 mln EUR (BE, ES, FR, IT, i UK). W tym samym okresie uruchomiono cztery procedury dotyczące trzech państw członkowskich (BE, DE i UK) na kwotę 13 mln EUR.

W odniesieniu do okresu 2000-2006 zorganizowano 95 misji audytowych obejmujących audyt zarówno a) niezweryfikowanych do tej pory programów operacyjnych zidentyfikowanych w analizie ryzyka w 2007 r. oraz b) misji sprawdzających dotyczących wdrażania rekomendacji jednostki audytu EFS lub wyników audytów przeprowadzonych przez Europejski Trybunał Obrachunkowy. W 2007 r. przeprowadzono merytoryczne kontrole 433 projektów za pomocą kontroli dokumentowej oraz 270 wizyt na miejscu. Łączny zakres kontroli (w kwotach) w odniesieniu do okresu programowania 2000-2006, w tym dodatkowe audyty krajowe, osiągnął poziom 98,9 %. Na 2008 r. zaplanowano kontrolę 520 projektów w ramach 20 audytów.

5.3. EFOGR

W odniesieniu do okresu 1994-1999 program kontroli ex-post został zakończony już w 2006 r. W ciągu roku Komisja przyjęła cztery decyzje w sprawie korekt finansowych obejmujące dwanaście programów.

W 2007 r. przeprowadzono audyt 19 programów zrealizowanych w latach 2000-2006 (UE-25), stanowiących 18 % planowanych wydatków. Do końca roku audytowi poddano 87 z 152 programów zatwierdzonych w ramach sekcji orientacji EFOGR. Programy objęte audytem stanowiły 92 % planowanego wkładu z EFOGR oraz 57 % liczby programów. W ciągu roku Komisja przyjęła jedną decyzję w sprawie korekt finansowych obejmującą jeden program.

5.4. IFOR

W 2007 r. sektor kontroli ex post przeprowadził w sumie dziesięć kontroli na miejscu na potrzeby IFOR. Dziesięć audytów IFOR przeprowadzonych w 2007 r. w odniesieniu do dwunastu programów operacyjnych miało na celu sprawdzenie skuteczności funkcjonowania systemów zarządzania i kontroli w okresie 2000-2006 oraz przeprowadzenie działań następczych.

Audyty systemów DG MARE objęły łącznie 93,6 % łącznego wkładu IFOR w latach 2000-2006. W przypadku pozostałych programów, gwarancję stanowią inne działania audytowe dotyczące funduszy strukturalnych prowadzone przez Dyrekcję Generalną lub audyty krajowe.

5.5. OLAF

W 2007 r. OLAF przeprowadził 37 misji w państwach członkowskich w odniesieniu do środków współfinansowanych z funduszy strukturalnych. Dziewiętnaście spośród tych misji dotyczyło kontroli na miejscu[3] (w czasie których przeprowadzono 26 kontroli na miejscu, których przedmiotem były podmioty gospodarcze), a 18 misji przeprowadzono w celu zebrania informacji albo udzielenia pomocy krajowym organom administracji lub organom sądowym.

W 2007 r. państwa członkowskie powiadomiły Komisję, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1681/94[4], o około 3 740[5] przypadkach nieprawidłowości dotyczących kwoty w wysokości 717 431 387 EUR, które miały wpływ na współfinansowane działania w obu okresach programowania 1994-99 i 2000-2006. Okresu programowania 1994-1999 dotyczą 124 powiadomienia, których skutki finansowe wynoszą ok. 33 mln EUR. Państwa członkowskie poinformowały Komisję, że postępowania administracyjne lub sądowe zostały przeprowadzone na szczeblu krajowym w odniesieniu do dużej liczby przypadków i odzyskano tym samym kwotę w wysokości 153 465 848 EUR.

6. Komitety wspomagające Komisję

6.1. Komitet Koordynujący Fundusze (COCOF)

Powołano nowy komitet koordynujący fundusze (COCOF) w celu zapewnienia forum do przedstawiania i omawiania dokumentów interpretacyjnych Komisji, aby umożliwić wymianę poglądów z państwami członkowskimi. W 2007 r. głównymi tematami dyskusji były wydatki kwalifikowalne w okresie 2007-2013, europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej, liczne wskazówki w sprawie oceny strategii i zgodności audytu oraz badanie wydatków regionalnych EFRR i Funduszu Spójności.

6.2. Komitet EFS

Komitet EFS (zgodnie z art. 147 Traktatu) omówił wykonanie EFS, a w szczególności kwestię promowania wizerunku EFS, jak również rolę Komitetu EFS oraz oceny tematyczne w okresie 2000-2006 w sprawie zarządzania restrukturyzacją oraz budowania zdolności administracyjnej. Techniczna Grupa Robocza została poinformowana o stanie rzeczy dotyczącym przyjęcia programów operacyjnych w okresie 2007-2013. Grupa omówiła między innymi kwestie związane z audytem i kontrolą, oceną, zasadą „n+2” oraz aspekty uproszczenia, w tym zasadę zryczałtowania dotyczącą zgłaszania kosztów pośrednich oraz przetargów publicznych.

6.3. Komitet ds. Struktury Agrarnej i Rozwoju Obszarów Wiejskich (STAR)

Komitet STAR wydał pozytywną opinię na temat poprawki do jednego programu rozwoju obszarów wiejskich (program SAPARD dla CHORWACJI) zgodnie z art. 4 rozporządzenia Rady (WE) nr 1268/1999.

6.4. Komitet ds. Struktur Rybołówstwa i Akwakultury (CSFA)

W 2007 r. Komitet udzielił konsultacji w zakresie następujących kwestii: projektu rozporządzenia Komisji zmieniającego rozporządzenie Komisji (EWG) nr 3440/84 w odniesieniu do warunków dotyczących pewnych włoków w przypadku statków stosujących systemy pomp pokładowych; projektu decyzji Komisji w sprawie wkładu finansowego Wspólnoty w programy państw członkowskich w dziedzinie kontroli, inspekcji oraz nadzoru rybołówstwa na 2007 r. (druga rata); projektu rozporządzenia Komisji ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1966/2006 z dnia 21 grudnia 2006 r. w sprawie elektronicznej rejestracji i raportowania działalności połowowej oraz w sprawie środków teledetekcji; projektu rozporządzenia Komisji w sprawie procedur wyładunku i ważenia śledzia, makreli oraz ostroboka; decyzji Komisji wyznaczającej Wspólnotową Agencją Kontroli Rybołówstwa.

[1] 226 w ramach Celu 1 i 2, 47 w ramach Celu 3, 12 w ramach IFOR (poza Celem 1), 81 w ramach INTERREG, URBAN, 27 w ramach EQUAL, 73 w ramach LEADER+ oraz 122 programy działań innowacyjnych.

[2] Zobacz komunikat w sprawie wyników negocjacji dotyczących strategii i programów w okresie programowania 2007-2013.

[3] Rozporządzenie (WE) nr 2185/1996, Dz.U. L 292 z 15.10.1996, s. 2.

[4] Dz.U. L 178 z 12.07.1994, s. 43.

[5] 2006: liczba zgłoszonych przypadków: 2 988; łączna kwota dotycząca powiadomień: 516 697 561 EUR.