PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 7.5.2008 
SEK(2008) 1878 wersja ostateczna 
  
OPINIA KOMISJI 
w sprawie przyj ętego w dniu 22 kwietnia 2008 r. pr ojektu decyzji Parlamentu 
Europejskiego zmieniaj ącej decyzj ę Parlamentu 94/262/EWWiS, WE, Euratom z dnia 9 
marca 1994 r. w sprawie przepi sów i ogólnych warunków reguluj ących wykonywanie 
funkcji Rzecznika Praw Obywatelskich 
 
PL 3   PL UZASADNIENIE 
Artykuł 195 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą (Traktat WE) oraz art. 107d 
Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej (Traktat Euratom) 
stanowią, że przepisy i ogólne warunki reguluj ące wykonywanie funkcji Rzecznika Praw 
Obywatelskich ustanawia Parlament Europejski. Decyzja ustanawiaj ąca tego rodzaju przepisy 
i ogólne warunki, (zwana statutem rzecznika) zosta ła przyjęta przez Parlament Europejski w 
marcu 1994 r.1
 i zmieniona w 2002 r.2. 
W piśmie z dnia 11 lipca 2006 r., skierowanym do Parlamentu Europejskiego, rzecznik 
oświadczył, że statut w dalszym ci ągu stanowi adekwatn ą podstaw ę jego dzia łalności, 
niemniej jednak przedstawi ł kilka mo żliwych zmian, których wprowadzenie podnios łoby 
skuteczno ść jego pracy, z korzy ścią dla obywateli Europy. W zwi ązku z tym rzecznik zwróci ł 
się do Parlamentu Europejskiego z wnioskiem o wprowadzenie zmian do art. 1, 3, 4 i 5 
Statutu Rzecznika Pr aw Obywatelskich. 
Niektóre ze zmian zaproponow anych przez rzecznika maj ą czysto techniczny charakter, jako 
że dotyczą skreślenia odniesie ń do Europejskiej Wspólnoty W ęgla i Stali. Inne maj ą charakter 
zasadniczy i odnosz ą się do: prawa do udzia łu w post ępowaniu przed Trybuna łem 
Sprawiedliwo ści Wspólnot Europejskich; odmowy dost ępu do akt z nale życie uzasadnionych 
powodów do zachowania tajemnicy; sk ładania zezna ń przez urz ędników; informacji o 
ewentualnych dzia łaniach przest ępczych; oraz wspó łpracy w dziedzinie praw podstawowych. 
W piśmie z dnia 6 marca 2008 r. rzecznik o świadczył, że wycofuje wniosek dotycz ący prawa 
do udziału w postępowaniu przed Trybuna łem Sprawiedliwo ści Wspólnot Europejskich. 
Na sesji plenarnej w dniu 22 kwietnia  2008 r. Parlament Europejski przyj ął siedem zmian do 
Statutu Rzecznika Praw Obywatelskich na podstawie wniosku rzecznika.  
Następnie pismem z dnia 23 kwietnia 2008 r. Parlam ent, zgodnie z art. 195 ust. 4 Traktatu 
WE oraz art. 107d ust. 4 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej, 
zwrócił się do Komisji o wydanie opinii w sprawie odno śnych zmian. 
Komisja mo że zgodzić się na wprowadzenie zmian dotycz ących Europejskiej Wspólnoty 
Węgla i Stali, które maj ą czysto formalny charakter. Komisja mo że również zgodzić się na 
wprowadzenie zmiany dotycz ącej przesłuchań świadków, potwierdzaj ącej zasadę, że urzędnik 
występuje nie jako osoba prywatna, lecz jako urz ędnik i w zwi ązku z tym nadal zwi ązany jest 
odpowiednimi przepisami Regulaminu pracowniczego, w szczególno ści obowi ązkiem 
zachowania tajemnicy s łużbowej. 
W odniesieniu do pozosta łych zmian Komisja przekazuje nast ępujące uwagi: 
                                                 
1 Decyzja Parlamentu Europejskiego 94/262/EWWiS, WE, Euratom z dnia 9 marca 1994 r. w sprawie 
przepisów i ogólnych warunków reguluj ących wykonywanie f unkcji Rzecznika Praw  Obywatelskich, 
(Dz.U. L 113 z 4.5.1994, s. 15). 
2 Decyzja Parlamentu Europejskiego z dnia 14 marca 2002 r. zmieniaj ąca decyzj ę 94/262/EWWiS, WE, 
Euratom w sprawie przepisów i ogólnych warunków reguluj ących wykonywanie funkcji Rzecznika 
Praw Obywatelskich (2002/262/WE, EWWiS, Euratom), (Dz.U. L 92 z 9.4.2002, s. 13). 
 
PL 4   PL Dostęp do akt  
Komisja podziela opini ę Parlamentu, że ważne jest wzmocnienie ufno ści obywateli w 
zdolność Rzecznika Praw Obywatelskich do prowadzenia szczegó łowego i bezstronnego 
dochodzenia w zg łaszanych przypadkach z łej administracji. Aby osi ągnąć ten cel, 
jednocześnie uwzgl ędniając przepisy dotycz ące publicznego dost ępu do dokumentów 
przechowywanych przez trzy instytucje3 oraz przepisy bezpiecze ństwa w zakresie ochrony 
informacji niejawnych stosuj ące się do Komisji 4
 i Rady5, potrzebna jest lepsza definicja 
warunków dost ępu Rzecznika Praw Obywatelskich i jego personelu do danych szczególnie 
chronionych i informacji niejawnych.  
W odniesieniu do dokumentów niej awnych Komisja popiera propozycj ę Parlamentu, aby 
Rzecznik Praw Obywatelskich stosowa ł dokładnie takie same uregulowania, jakie obowi ązują 
w danych instytucjach lub organach.  
W odniesieniu do innych informacji, obj ętych obowi ązkiem zachowania tajemnicy s łużbowej 
na mocy zasad prawa wspólnotowego, które zapewniaj ą szczególn ą ochronę informacji tego 
rodzaju, Komisja zgadza si ę z Parlamentem, że konieczne jest, aby Rzecznik Praw 
Obywatelskich i jego personel, rozpatruj ąc wnioski osób trzecich o dost ęp do dokumentów 
uzyskanych w trakcie dochodzenia, dzia łali zgodnie z warunkami i ograniczeniami 
określonymi w rozporz ądzeniu 1049/2001, w szczególno ści w art. 4 tego rozporz ądzenia. 
Komisja podziela równie ż pogląd Parlamentu, że Rzecznik mo że uzgodni ć z poszczególnymi 
instytucjami warunki uzyskiwania dost ępu do informacji i dokumentów. 
W związku z powy ższym Komisja mo że zaakceptowa ć cel wprowadzenia zmian dotycz ących 
dostępu do dokumentów, z zastrze żeniem przyj ęcia bardziej precyzyjnego, nast ępującego 
sformułowania: 
Artykuł 3 ustęp 2 akapit pierwszy: Instytucje i organy Wspólnoty s ą zobowiązane dostarczy ć 
Rzecznikowi Praw Obywatelskich wszelkich informacji, których za żąda, oraz umo żliwiają mu 
dostęp do właściwych akt. W zakresie dost ępu do informacji lub dokumentów niejawnych, w 
szczególno ści do dokumentów sensytywnych w rozumieniu art. 9 rozporz ądzenia (WE) 
1049/2001, obowiązują przepisy bezpiecze ństwa danej instytucji lub organu  i Rzecznik Praw 
Obywatelskich przestrzega dok ładnie takich samych uregulowa ń, jakie obowi ązują w danej 
instytucji lub organie. 
Artykuł 4 ust. 1: Rzecznik Praw Obywatelskic h i jego personel, do których stosuje si ę art. 287 
Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą oraz art. 194 Traktatu ustanawiaj ącego 
Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej, s ą zobowiązani do nierozpowszechniania 
informacji i dokumentów, z którymi zapoznali si ę w ramach prowadzonych dochodze ń. Osoby 
te są także w szczególno ści zobowiązane do nieujawniania wszelk ich informacji niejawnych 
lub dokumentów dostarczonych Rz ecznikowi Praw Obywatelskich w szczególno ści jako 
dokumenty sensytywne w rozumieniu art. 9 rozporz ądzenia (WE) nr 1049/2001 lub 
                                                 
3 Rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w 
sprawie publicznego dost ępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji, (Dz.U. L 145 
z 31.5.2001, s. 43). 
4 Decyzja Komisji z dnia 29 listopada 2001 r. zmieniaj ąca regulamin wewn ętrzny Komisji 
(2001/844/WE, EWWiS, Euratom), (Dz.U. L 317 z 3.12.2001 s. 1). 
5 Decyzja Rady z dnia 19 mar ca 2001 r. w sprawie przyj ęcia przepisów Rady dotycz ących 
bezpiecze ństwa (2001/264/WE), (Dz.U. L 101 z 11.4.2001 s. 1). 
 
PL 5   PL dokumenty, do których stosuje si ę prawodawstwo wspólnot owe o ochronie danych 
osobowych, jak równie ż wszelkich informacji, które mog łyby zaszkodzi ć skarżącemu lub 
każdej innej zainteresowanej osobie, z zastrze żeniem ust. 2. 
Rzecznik Praw Obywatelskich i jego personel rozpatruj ą wnioski stron trzecich o dost ęp do 
dokumentów otrzymanych przez Rzecznika w tr akcie dochodzenia zgodnie z warunkami i 
ograniczeniami, o których mowa w rozporz ądzeniu (WE) nr 1049/2001, a w szczególno ści z 
art. 4 tego rozporz ądzenia 
Informacje o ewentualnych dzia łaniach przest ępczych 
Odnośnie informacji o ewentualnych dzia łaniach przest ępczych, które Rzecznik Praw 
Obywatelskich uzyskuje w trakcie prowadz onego dochodzenia, rzecznik jest zdania, i ż art. 4 
ust. 2 statutu mo żna by interpretowa ć jako zobowi ązanie Rzecznika Praw Obywatelskich do 
działania w sposób, który móg łby utrudni ć prowadzenie dochodzenia przez Europejski Urz ąd 
ds. Zwalczania Nadu żyć Finansowych (OLAF) w ramach jego kompetencji, gdy ż Rzecznik 
jest zobowi ązany przekaza ć pozyskane informacje jedynie w ładzom krajowym, i to zanim 
OLAF jest w stanie to uczyni ć.  
Komisja zgadza si ę z Parlamentem, że Rzecznik powinien by ć w stanie powiadomi ć OLAF o 
wszelkich kwestiach wchodz ących w zakres jego kompetencji. Niemniej jednak Komisja jest 
zdania, iż zmiana zaproponowana przez Parlament nie do ko ńca spełnia zamierzony cel, 
ponieważ nie jest jasne, że pojęcie „właściwe instytucje i organy” obejmowa łoby OLAF. 
Jednocześnie już w obecnej wersji w nast ępnym zdaniu przewiduje si ę, że Rzecznik 
powiadomi instytucj ę lub organ, któremu podlega urz ędnik. Na koniec nale ży podkreślić, że 
OLAF powinien by ć powiadamiany jedynie o kwestiach nale żących do jego kompetencji.  
Aby zapobiec takim ewentualnym problemom, Komisja mog łaby zgodzi ć się na inne, podane 
poniżej sformu łowanie, które u ściśla, że Rzecznik, w przypadkach wchodz ących w zakres 
jego kompetencji, powinien niezw łocznie przekaza ć uzyskane informacje organom krajowym 
za pośrednictwem sta łych przedstawicielstw pa ństw członkowskich lub s łużb wspólnotowych 
odpowiedzialnych za zwalczanie narusze ń.  
Artykuł 4 ust. 2: Je żeli w ramach prowadzonego dochodzenia  Rzecznik Praw Obywatelskich 
powziął wiadomo ść o faktach, które jego zdaniem mog ą pociągać za sobą odpowiedzialno ść 
karną, Rzecznik, w przypadkach wchodz ących w zakres jego kompetencji  natychmiast 
informuje o tym w łaściwe organy krajowe za po średnictwem sta łych przedstawicielstw pa ństw 
członkowskich lub służb wspólnotowych odpowiedzialnych za zwalczanie narusze ń.W 
stosownym przypadku Rzecznik Praw Obywatelskich powiadamia równie ż instytucj ę 
wspólnotow ą lub organ wspólnotowy, którym podlega urz ędnik lub pracownik, którego 
dotyczy dana sprawa. Instytucja wspólnotowa mo że zastosowa ć art. 18 akapit drugi 
Protokołu w sprawie przywilejów i immunitetów Wspólnot Europejskich. Rzecznik Praw 
Obywatelskich mo że także poinformowa ć zainteresowan ą instytucję lub organ wspólnotowy o 
niewłaściwym z punktu widzenia dyscyplinarnego post ępowaniu jednego z podlegaj ących im 
urzędników lub pracowników. 
 
PL 6   PL Współpraca w dziedzinie praw cz łowieka 
Można uznać, że obecny Statut dawa ł Rzecznikowi odpowiedni ą podstawę do wspó łpracy z 
krajowymi rzecznikami praw obywatelskic h i podobnymi organami w krajach cz łonkowskich. 
Komisja wyra ża swoje pe łne poparcie dla tej praktyki. Jednak że na podstawie traktatów nie 
nadano Rzecznikowi kompetencji do zajmowania si ę prawami cz łowieka i prawami 
podstawowymi w ogóle.  
W związku ze zmian ą dotyczącą współpracy Rzecznika z instytucjami krajowymi i 
międzynarodowymi na rzecz upowszechniania i ochrony praw cz łowieka, Komisja jest 
zdania, że propozycja Parlamentu przekracza zakres  kompetencji przyznanych Rzecznikowi 
na podstawie traktatów. 
Według art. 302 i 303 Traktatu WE to Komisja,  jako przedstawiciel Wspólnoty, ustanawia 
wszelkie w łaściwe formy wspó łpracy ogólnie z organizacjami mi ędzynarodowymi oraz z 
Radą Europy w szczególno ści. Należy również zauważyć, że w 2007 r. Wspólnota Europejska 
i Rada Europy zawar ły umowę w sprawie ustanowienia wspó łpracy pomi ędzy Agencj ą Praw 
Podstawowych Unii Europejskiej a Rad ą Europy.  
Mając powyższe na uwadze, Komisja mog łaby jednak że wyrazi ć zgodę na inne 
sformułowanie, które odpowiada łoby wyra żonym powy żej intencjom, o nast ępującym 
brzmieniu:  
Art. 5  Na takich samych zasadach oraz w zakresie swoich funkcji, okre ślonych w art. 195 
Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą oraz art. 107d Traktatu ustanawiaj ącego 
Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej,  Rzecznik Praw Obywatelskich mo że 
współpracować z instytucjami i organami w pa ństwach cz łonkowskich odpowiedzialnymi  za 
upowszechnianie i ochron ę praw podstawowych. 
Reasumuj ąc, proponuje si ę, aby Komisja przyj ęła następujący projekt opinii. 
OPINIA KOMISJI 
w sprawie przyj ętego w dniu 22 kwietnia 2008 r. pr ojektu decyzji Parlamentu 
Europejskiego zmieniaj ącej decyzj ę 94/262/EWWiS, WE, Euratom z dnia 9 marca 1994 
r. w sprawie przepisów i ogólnych warunków reguluj ących wykonywanie funkcji 
Rzecznika Praw Obywatelskich 
Komisja, 
uwzględniając art. 195 ust. 4 Traktatu ustanawiaj ącego Wspólnot ę Europejsk ą i art. 107d ust. 
4 Traktatu ustanawiaj ącego Europejsk ą Wspólnot ę Energii Atomowej:  
WYDAJE NINIEJSZYM NAST ĘPUJĄCĄ OPINIĘ 
Obywatele musz ą wierzyć w zdolno ść Rzecznika Praw Obywatelskich do prowadzenia 
szczegółowego i bezstronnego dochodzenia w zg łaszanych przypadkach z łej administracji. 
Rzecznik potrzebuje jasnych, zwi ęzłych i skutecznych zasad. W zwi ązku z tym Komisja 
zasadniczo popiera zasady przyj ęte przez Parlament Europejski, z zastrze żeniem 
następujących uwag: 
 
PL 7   PL Komisja podziela opini ę Parlamentu, że ważne jest wzmocnienie ufno ści obywateli w 
zdolność Rzecznika Praw Obywatelskich do prowadzenia szczegó łowego i bezstronnego 
dochodzenia w zg łaszanych przypadkach z łej administracji. Aby osi ągnąć ten cel, przy 
jednoczesnym uwzgl ędnieniu przepisów dotycz ących publicznego dost ępu do dokumentów 
przechowywanych przez trzy inst ytucje oraz zasad bezpiecze ństwa odnosz ących się do 
ochrony informacji niejawnych, stosuj ących się do Komisji oraz Rady, potrzebna jest lepsza 
definicja warunków dost ępu do informacji niejawnych oraz innych rodzajów informacji 
objętych obowi ązkiem zachowania tajemnicy s łużbowej.  
Komisja podziela równie ż pogląd Parlamentu, że konieczne jest, aby Rzecznik Praw 
Obywatelskich i jego personel rozpatrywali wnioski stron trzecich dotycz ące dostępu do 
dokumentów uzyskanych w trakcie dochodzenia  zgodnie z warunkami i ograniczeniami, o 
których mowa w rozporz ądzeniu (WE) nr 1049/2001, w szczególno ści jego art. 4. 
W związku z powy ższym Komisja mo że zaakceptowa ć cel wprowadzenia zmian dotycz ących 
dostępu do akt i dokumentów. Komisja jest jednak zdania, że konieczne jest inne, bardziej 
precyzyjne sformu łowanie. 
Ponadto Komisja podziela pogl ąd Parlamentu, że Statut powinien stwarza ć Rzecznikowi 
możliwość przekazania Europejskiemu Urz ędowi ds. Zwalczania Nadu żyć Finansowych 
(OLAF) informacji wchodz ących w zakres jego kompetencji. Komisja opowiada si ę jednak za 
innym, bardziej precyzyjnym sformu łowaniem. 
Komisja, cho ć nie może zgodzić się na zmian ę dotyczącą współpracy w dziedzinie praw 
podstawowych w jej obecnej formie, jest jednak otwarta na sformu łowanie, które nie 
stwarzałoby wrażenia, że poszerza si ę kompetencje Rzecznika okre ślone w traktatach czy 
narusza prerogatywy instytucjonalne Komisji.  
Komisja mo że równie ż zaakceptowa ć cel wprowadzenia zmiany dotycz ącej zezna ń 
świadków, potwierdzaj ącej zasad ę, że urzędnicy nie wypowiadaj ą się jako osoba prywatna, 
lecz jako urz ędnik  
Na koniec o świadcza si ę, że zmiany odnosz ące się do Europejskiej Wspólnoty W ęgla i Stali 
mają czysto formalny charakter i nie wymagaj ą żadnych uwag.