KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.5.2018 COM(2018) 382 final 2018/0206(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) {SEC(2018) 273 final}

{SWD(2018) 289 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Europa znajduje się w kluczowym momencie, w którym jej znaczenie i sukces w nadchodzących dziesięcioleciach będzie uzależniony od jej zdolności do utrzymania konkurencyjnej pozycji w światowej gospodarce oraz zapewnienia wysokiego poziomu zatrudnienia, kształcenia i szkolenia, opieki zdrowotnej, włączenia społecznego i aktywnego uczestnictwa w społeczeństwie. Aby Europa była w przyszłości konkurencyjna, spójna i odporna, należy teraz inwestować w ludzi: w kształcenie i szkolenie, umiejętności, kreatywność, przedsiębiorczość i innowacyjność oraz zdrowie. Niektóre problemy nadal stanowią poważne wyzwanie. Pomimo poprawy sytuacji walka z bezrobociem i utrzymującymi się wysokimi wskaźnikami ubóstwa to priorytetowe zadanie dla całej UE. Kwestie społeczne i te związane z zatrudnieniem są bardzo istotne dla obywateli europejskich, którzy oczekują od Unii większego zaangażowania w tej dziedzinie. Dodatkowe wyzwania, z jakimi zmaga się Unia, związane są z: ·niedoborem umiejętności, ·niedostateczną realizacją celów przez aktywną politykę rynku pracy i systemy edukacji, ·wyzwaniami wynikającymi z nowych technologii, takich jak automatyzacja i powiązane z nią nowe formy pracy, ·wykluczeniem społecznym grup zmarginalizowanych, w tym Romów i migrantów, ·niewielką mobilnością pracowników. Potrzeba zarówno inicjatyw politycznych, jak i ukierunkowanych działań wspierających, aby uporać się z tymi wyzwaniami. W odpowiedzi na apel obywateli o zwiększenie wymiaru socjalnego Unii Parlament Europejski, Rada i Komisja w dniu 17 listopada 2017 r. wspólnie proklamowały Europejski filar praw socjalnych. Ważne jest teraz, aby instytucje Unii Europejskiej i państwa członkowskie wspólnie realizowały zasady i prawa zapisane w tym filarze. W dniu 2 maja 2018 r. Komisja przyjęła wniosek w sprawie kolejnych wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027. Wniosek ten odzwierciedla bieżącą sytuację społeczną i gospodarczą i stanowi konkretną odpowiedź na apel europejskiej opinii publicznej o bardziej socjalną Europę i więcej inwestycji w kapitał ludzki w Unii Europejskiej. W tym kontekście niniejszy wniosek dotyczy Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) jako najważniejszego instrumentu UE służącego inwestowaniu w ludzi i wdrażaniu Europejskiego filaru praw socjalnych. EFS+ łączy następujące fundusze i programy: –Europejski Fundusz Społeczny (EFS) i Inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych; –Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD); –Program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz –Program działań Unii w dziedzinie zdrowia. Cel połączenia wyżej wymienionych funduszy jest trojaki:

–Zapewnić spójność i efekt synergii różnych uzupełniających się unijnych instrumentów, które udzielają znaczącego wsparcia obywatelom i mają na celu poprawę ich poziomu życia, przez opracowywanie bardziej zintegrowanych podejść do programowania i wdrażania. –Zwiększyć elastyczność i pozwolić funduszom lepiej reagować na wyzwania wskazane w toku cyklu zarządzania gospodarczego i uwzględniać priorytety polityczne na poziomie UE. –Umożliwić uproszczenie procesu programowania i zarządzania funduszami, a przez to ograniczyć obciążenie administracyjne dla władz i beneficjentów. EFS+ przyczyni się zatem do budowania wspierającej obywateli, socjalnej Europy oraz do spójności gospodarczej, społecznej i terytorialnej zgodnie z art. 174 TFUE, co jest warunkiem koniecznym należytego funkcjonowania UE jako stabilnej i realnej unii gospodarczej i politycznej. Niniejszy wniosek przewiduje jako datę rozpoczęcia stosowania 1 stycznia 2021 r. i jest przedstawiany Unii składającej się z 27 państw członkowskich, zgodnie z notyfikacją o zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej i Euratomu przekazaną przez Zjednoczone Królestwo na podstawie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej, otrzymaną przez Radę Europejską w dniu 29 marca 2017 r. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki EFS+ wspiera obszary polityki i priorytety, których celem jest dążenie do pełnego zatrudnienia, poprawa jakości i wydajności pracy, zwiększenie mobilności geograficznej i zawodowej pracowników wewnątrz Unii, usprawnienie systemów kształcenia i szkolenia oraz promowanie włączenia społecznego i zdrowia. Nadrzędnym celem politycznym rozporządzenia w sprawie EFS+ jest pomoc w tworzeniu lepiej funkcjonującej i bardziej odpornej „socjalnej Europy” oraz wdrożenie Europejskiego filaru praw socjalnych, a także priorytetów społecznych i priorytetów w dziedzinie zatrudnienia wyznaczonych w procesie europejskiego zarządzania gospodarczego. EFS+ przyczyni się do wdrażania zintegrowanych wytycznych, przyjętych zgodnie z art. 121 i art. 148 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), oraz odpowiednich zaleceń dla poszczególnych krajów, przyjętych w ramach europejskiego semestru, a także do osiągnięcia ogólnego celu, jakim jest zapewnienie na okres po 2030 r. inteligentnego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu (cele zrównoważonego rozwoju ONZ) oraz pozytywnej konwergencji społeczno-gospodarczej. Ponadto EFS+ pomoże poprawić możliwości zatrudnienia, poziom życia i stan zdrowia oraz zwiększyć mobilność pracowników i spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną, zgodnie z TFUE i Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej. EFS+ ma też na celu przyczynienie się do realizacji europejskiego programu na rzecz umiejętności oraz integracji obywateli państw trzecich. Przydzielenie do EFS+, jako jednego z funduszy strukturalnych objętych zarządzaniem dzielonym, minimalnych przydziałów i kwot sprawi, że opisane wyżej priorytety UE będą odpowiednio odzwierciedlone w wielkości inwestycji przynoszących bezpośrednie korzyści obywatelom Unii. •Spójność z innymi politykami Unii Celem EFS+ jest poprawa spójności i efektu synergii z innymi funduszami inwestującymi w rozwój kapitału ludzkiego. EFS+ powinien w szczególności zapewniać komplementarność i efekt synergii z Europejskim Funduszem Rozwoju Regionalnego, Funduszem Spójności, Europejskim Funduszem Morskim i Rybackim, Europejskim Funduszem Dostosowania do Globalizacji (EFG), programem Erasmus i Europejskim Korpusem Solidarności, Funduszem Azylu i Migracji (FAM), a także programami „Horyzont Europa” i „Cyfrowa Europa” oraz programem wspierania reform, w tym Narzędziem Realizacji Reform. EFS+ i EFG w dalszym ciągu będą się uzupełniać, ponieważ z EFS+ nadal wspierane będą środki zapobiegawcze i wyprzedzające, natomiast EFG pozostanie funduszem reagowania na sytuacje nadzwyczajne, nieobjętym WRF. Obszary działania EFS+ i Erasmus są podobne, w szczególności jest to pomoc w nabywaniu nowych umiejętności, poprawie umiejętności w odpowiedzi na zapotrzebowanie sektorów przemysłowych, doskonaleniu umiejętności cyfrowych oraz podnoszeniu jakości kształcenia i szkolenia. Wzmocniona zostanie zatem współpraca między EFS+ i Erasmus. Dokładny charakter tej współpracy zostanie następnie szczegółowo określony w programach prac i przewodnikach po programach EFS+ i Erasmus, aby umożliwić skuteczną i efektywną synergię. Z EFS+ w dalszym ciągu wspierana będzie średnio- i długoterminowa integracja obywateli państw trzecich, zaś z Funduszu Azylu i Migracji (FAM) pokrywane będą potrzeby krótkoterminowe. Komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym nadal będzie częścią polityki spójności i będzie głównie uregulowany rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów. Zastosowanie będą więc miały takie same przepisy dotyczące zarządzania, programowania, monitorowania, audytu itp., jakie mają zastosowanie do większości innych funduszy objętych zarządzaniem dzielonym. Programy w państwach członkowskich nadal będą mogły łączyć finansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR) z finansowaniem z EFS+ za pomocą programów wielofunduszowych. W przypadku komponentu „Zdrowie” odpowiednia struktura zarządzania zapewni wytyczne strategiczne i wiedzę techniczną dotyczące środków wspierania i wdrażania tego komponentu. Przyczyni się też do koordynacji uzupełniających się linii wsparcia funduszy w obszarach badań naukowych, rynku cyfrowego, rozwoju regionalnego, spójności i innych. We wniosku Komisji dotyczącym wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 ustalono bardziej ambitny cel uwzględniania kwestii klimatu we wszystkich programach UE – docelowy poziom unijnych wydatków przyczyniających się do wypełniania celów klimatycznych ma wynieść 25 %. Wkład niniejszego programu w osiągnięcie tego celu ogólnego będzie śledzony za pomocą unijnego systemu wskaźników klimatycznych na odpowiednim poziomie dezagregacji, w tym przy użyciu, w miarę dostępności, bardziej precyzyjnych metod. Komisja nadal będzie przedstawiała informacje pod kątem środków na zobowiązania w ujęciu rocznym, w kontekście rocznego projektu budżetu. Aby wspierać pełne wykorzystanie potencjału programu w realizacji celów klimatycznych, Komisja postara się wskazywać odpowiednie działania podczas procesów przygotowania, wdrażania, oceny i ewaluacji programu. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna

Podstawę prawną środków objętych niniejszym wnioskiem stanowią tytuły IX (zatrudnienie), X (polityka społeczna) i XIV (zdrowie publiczne) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), a w szczególności art. 46, 149, 153, 162–166, 168, 174, 175 i 349 TFUE. EFS+ obejmuje trzy komponenty. Komponent pierwszy, realizowany według metody zarządzania dzielonego, obejmuje dawny EFS, mający za podstawę prawną art. 162 i 164 TFUE, oraz podstawową pomoc materialną dla osób najbardziej potrzebujących, na podstawie art. 175 ust. 3 TFUE. Komponent drugi, realizowany według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego, obejmuje działania na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) na podstawie art. 175 ust. 3 TFUE. Komponent trzeci, realizowany według metody zarządzania bezpośredniego, obejmuje środki zachęcające, które mają na celu ochronę i poprawę stanu zdrowia ludzi, na podstawie art. 168 TFUE. W niniejszym wniosku określono cele ogólne EFS+ oraz zakres wsparcia, który przekłada się na cele szczegółowe. Określono też wspólne przepisy mające zastosowanie do wszystkich trzech komponentów oraz przepisy szczegółowe dla każdego komponentu. Dodatkowo, w dniu 29 maja 2018 r. Komisja przyjęła wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów, aby usprawnić koordynację i zharmonizować realizację wsparcia objętego zarządzaniem dzielonym, mając na celu przede wszystkim uproszczenie wdrażania polityki. Komponent EFS+ podlegający zarządzaniu dzielonemu wchodzi w zakres tych wspólnych przepisów. Różne fundusze objęte zarządzaniem dzielonym dążą do komplementarnych celów i mają ten sam tryb zarządzania, dlatego rozporządzenie (UE) nr [rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów] określa zestaw wspólnych ogólnych celów i zasad takich jak partnerstwo i wielopoziomowy system zarządzania. Rozporządzenie to zawiera również wspólne elementy strategicznego planowania i programowania, w tym przepisy dotyczące umów o partnerstwie zawieranych z każdym państwem członkowskim, a także określa wspólne podejście zakładające nastawienie na realizację celów funduszy. Zawiera zatem warunki podstawowe, przegląd realizacji celów oraz zasady monitorowania, sprawozdawczości i oceny. Określono także wspólne przepisy regulujące zasady kwalifikowalności oraz specjalne rozwiązania dotyczące instrumentów finansowych, stosowania Funduszu InvestEU w projektach rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność oraz zarządzania finansami. Wspólne dla wszystkich funduszy są też niektóre ustalenia dotyczące zarządzania i kontroli. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) W obszarach polityki społecznej i polityki zatrudnienia oraz zdrowia publicznego UE dzieli kompetencje z państwami członkowskimi (art. 4 TFUE) bądź posiada kompetencje do określenia zasad, w ramach których państwa te muszą koordynować swoje działania (art. 5 TFUE), lub kompetencje do przeprowadzania działań celem wspierania, koordynowania lub uzupełnienia działań państw członkowskich (art. 6 TFUE). Komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym opiera się na zasadzie pomocniczości. W ramach zarządzania dzielonego Komisja powierza strategiczne zadania związane z programowaniem i wdrażaniem państwom członkowskim UE i regionom. Ogranicza też unijne działania do tego, co jest niezbędne do osiągnięcia celów, zgodnie z Traktatami. Celem zarządzania dzielonego jest zapewnienie, by decyzje zapadały jak najbliżej obywateli, a unijne działania były uzasadnione w świetle możliwości i specyficznych warunków na poziomie krajowym, regionalnym lub lokalnym. Zarządzanie dzielone przybliża Europę obywatelom i łączy lokalne potrzeby z unijnymi celami. Zwiększa też odpowiedzialność za cele UE, bowiem państwa członkowskie i Komisja dzielą się prawem do podejmowania decyzji i odpowiedzialnością. Zasada pomocniczości jest też podstawą dwóch komponentów objętych zarządzaniem bezpośrednim i pośrednim. Komponent EaSI skupiać się będzie na projektach o wymiarze innowacyjnym i wyraźnej wartości dodanej UE, która oznacza, że działania na poziomie UE są bardziej skuteczne niż działania podejmowane na poziomie krajowym, regionalnym czy lokalnym, aby osiągnąć masę krytyczną i ograniczyć obciążenie administracyjne. Komponent „Zdrowie” uwzględnia unijny wymiar zdrowia oraz uzupełnia i wspiera politykę zdrowotną państw członkowskich przy jednoczesnym poszanowaniu ich kompetencji w tym obszarze, zgodnie z art. 168 TFUE. •Proporcjonalność Zgodnie z zasadą proporcjonalności niniejszy wniosek nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia jego celów. Zasada proporcjonalności przyświeca wnioskowi Komisji, ponieważ proponuje się w nim dalsze uproszczenie zgodnie z zaleceniami grupy wysokiego szczebla ds. monitorowania uproszczenia dla beneficjentów europejskich funduszy strukturalnych i inwestycyjnych. Wniosek jest proporcjonalny, ponieważ jednoczy i konsoliduje przepisy oraz łączy fundusze, dzięki czemu ogranicza obciążenie dla beneficjentów. Obciążenie administracyjne dla Unii i władz krajowych zostało ograniczone do tego, co jest niezbędne, aby Komisja mogła wykonywać swoje obowiązki związane z wykonaniem budżetu Unii. •Wybór instrumentu Proponowanym instrumentem jest rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie ustanowienia Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post / oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa –Europejski Fundusz Społeczny (EFS) Mocne strony: W ocenach ex post EFS za lata 2000–2006 i 2007–2013 uznano inwestycje z EFS za przydatne, skuteczne i efektywne. Fundusz był skuteczny w docieraniu do dużej liczby obywateli UE, zwłaszcza do osób najbardziej potrzebujących wsparcia. Było to możliwe, ponieważ EFS zapewniał znaczne środki finansowe na rozwiązywanie problemów w dziedzinie zatrudnienia i problemów społecznych w państwach członkowskich oraz rozszerzał zakres prowadzonych działań przez wspieranie obszarów polityki lub grup, które w innym wypadku nie otrzymałyby wsparcia. Wsparcie z EFS przeznaczano również na innowacje lokalne i regionalne, które są następnie wprowadzane na poziomie krajowym. W latach 2014–2020 logika interwencji programów stała się bardziej zdecydowana – jaśniej określono cele szczegółowe, zdefiniowano bardziej standardowe wskaźniki i wyznaczono rozsądniejsze poziomy bazowe i cele. Słabe strony: –Dostosowanie do polityki: choć powiązanie EFS z europejskim semestrem znacznie się poprawiło w okresie programowania 2014–2020, to wciąż jeszcze nie jest optymalne.

–Programowanie: z zebranych dowodów wynika, że w latach 2014–2020 poprawiło się nastawienie na wyniki, ale ramy wykonania okazały się niewystarczającą zachętą dla państw członkowskich. Wymogi programowania krytykowano za zbytnie obciążenia administracyjne. –Realizacja programu: z badań wynika, że pomimo pewnych postępów zarządzanie EFS i jego funkcjonowanie jest zbyt złożone. Pomimo poprawy w latach 2014–2020 nie dokonało się w pełni przejście z logiki opartej na nakładach do podejścia nastawionego na wyniki. –Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych Mocne strony: Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych zwiększyła widzialność polityki w zakresie zatrudnienia ludzi młodych i w szeregu państw członkowskich była czynnikiem napędzającym reformy polityki w kontekście tworzenia i wdrażania systemów gwarancji dla młodzieży. Według państw członkowskich inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych ma zasadnicze znaczenie dla zasięgu i modelu polityki zatrudnienia w tych państwach. Słabe strony: Główne problemy związane są z zarządzaniem finansowym (środki pochodzą z dwóch źródeł – specjalnego przydziału na inicjatywę na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i z EFS) oraz dodatkowymi wymogami w zakresie sprawozdawczości w ramach tej inicjatywy. Beneficjenci i organy wykonawcze postrzegają te elementy jako zwiększające obciążenie administracyjne. –Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD) Mocne strony: Wstępne wyniki oceny śródokresowej FEAD, w tym wyniki konsultacji z zainteresowanymi stronami, wskazują, że wspierane z funduszu żywność, pomoc materialna i środki włączenia społecznego przynoszą rezultaty odczuwalne przez osoby najbardziej potrzebujące, w tym osoby, które w innym razie mogłyby zostać pominięte przez zwykłą pomoc społeczną, lub osoby wymagające natychmiastowego wsparcia. Słabe strony: Ramy regulacyjne UE i ich interpretacja oraz wymogi krajowe mogą utrudniać wdrażanie funduszu. Trudności te obejmują opóźnienia etapu początkowego programu i przeszkody natury administracyjnej związane głównie z krajowymi strategiami udzielania zamówień publicznych oraz dodatkowymi wymogami, takimi jak rejestrowanie danych lub informacji dotyczących operacji i odbiorców końcowych na potrzeby monitorowania, a także zbyt rozbudowanymi i czasochłonnymi procedurami. –Program Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) Mocne strony: Ocena śródokresowa wskazuje, że w latach 2014–2016 program EaSI w sposób skuteczny i efektywny przyczyniał się do zwiększania świadomości społecznej na temat roli polityki UE w obszarze włączenia społecznego i walki z ubóstwem. Z oceny wynika również, że program ten poprawił transgraniczne możliwości zatrudnienia, przyczynił się do szybkiego testowania i wdrażania innowacyjnych środków oraz zwiększył dostęp do kredytów mikrofinansowych i wsparcia na rzecz przedsiębiorczości. EaSI wspierał także zmianę polityki przez upowszechnianie wiedzy komparatywnej i analitycznej, budowanie zdolności, wzajemne uczenie się oraz pomoc różnym zainteresowanym stronom w wywieraniu wpływu na kształtowanie i wdrażanie polityki społeczno-gospodarczej. Słabe strony: Można by poprawić przydatność i wpływ EaSI. W przypadku osi PROGRESS należy usprawnić działania dotyczące przeprowadzania eksperymentów w ramach polityki społecznej, dokonując przeglądu procedur oceny i wyboru projektów oraz tworząc warunki umożliwiające ich realizację na większą skalę. W przypadku EURES dłuższy okres realizacji w połączeniu ze środkami ograniczającymi obciążenie administracyjne może umożliwić zainteresowanym stronom odpowiednie opracowanie, wdrożenie, pomiar efektywności i zapewnienie trwałości projektów.

–Program UE w dziedzinie zdrowia Mocne strony: Ocena śródokresowa potwierdziła europejską wartość dodaną działań, zwłaszcza w postaci: zwiększonych zdolności w państwach członkowskich do przeciwdziałania transgranicznym zagrożeniom zdrowia, specjalistycznych wytycznych i zaleceń dotyczących zapobiegania chorobom nowotworowym, HIV/AIDS i gruźlicy, dodatkowego wsparcia dla unijnego prawodawstwa w zakresie produktów leczniczych i wyrobów medycznych, a także działań sieci e-zdrowie i oceny technologii medycznych. W ocenie uznano także wartość dodaną narzędzi kontroli zakażeń związanych z opieką zdrowotną oraz wspierania skoordynowanych działań w walce z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe, a także szeroko zakrojonych prac prowadzonych w drodze wspólnych działań w celu identyfikacji i transferu najlepszych praktyk w zakresie zapobiegania chorobom i zarządzania nimi. Doceniono też pozytywny wkład działań zwiększających międzyoperacyjną i standardową wymianę transgraniczną danych dotyczących zdrowia oraz działań w zakresie tworzenia unijnej infrastruktury cyfrowej służącej tym celom. Słabe strony: W obszarach nieustawodawczych, w których działania mogą być bardziej otwarte lub szerzej zdefiniowane, ocena śródokresowa wskazała na ryzyko, iż działania są mniej skoncentrowane. Istnieje pole do usprawnienia kryteriów wartości dodanej, aby skupić je na trzech najważniejszych obszarach: transgranicznych zagrożeniach zdrowia, poprawie korzyści skali oraz ułatwianiu wymiany i wdrażania najlepszych praktyk. Stwierdzono również pewne niedociągnięcia i słabości w zakresie monitorowania danych dotyczących realizacji, które mogą utrudniać menadżerom projektów bieżące śledzenie osiągnięć programu. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Konsultacje z zainteresowanymi stronami oparto na analizie identyfikującej zainteresowane strony, którą objęto najważniejsze organizacje i instytucje w UE aktywne w dziedzinie polityki społecznej i polityki zatrudnienia oraz powiązanych inwestycji – organy publiczne na wszystkich szczeblach rządowych, partnerów społecznych, organizacje społeczeństwa obywatelskiego, beneficjentów finansowania oraz użytkowników końcowych, a także obywateli w całej UE. W konsultacjach z zainteresowanymi stronami zastosowano różne metody i narzędzia, aby dotrzeć do odpowiednio zróżnicowanej i dużej liczby zainteresowanych stron oraz zweryfikować opinie. Na proces konsultacji złożyło się kilka otwartych konsultacji publicznych przeprowadzonych w ramach WRF, oceny ex post EFS, oceny śródokresowej FEAD oraz oceny śródokresowej EaSI. Konsultacje objęły także konferencje i spotkania zainteresowanych stron, grupy dyskusyjne, wywiady, ukierunkowane konsultacje internetowe oraz analizy stanowisk negocjacyjnych. Więcej informacji na temat konsultacji z zainteresowanymi stronami znajduje się w ocenie skutków. W wyniku konsultacji z zainteresowanymi stronami sformułowano następujące najważniejsze wnioski: –Wartość dodana funduszy związana jest ze wspieraniem skutecznych i efektywnych inwestycji publicznych, usprawnianiem wymiany wiedzy między państwami i regionami, poprawą integracji społecznej i tworzeniem bardziej sprzyjającej włączeniu społecznemu Europy, wspieraniem eksperymentów politycznych i innowacji, ograniczaniem różnic między regionami i ułatwianiem konwergencji. Fundusze wnoszą wartość dodaną także przez stymulujący wpływ polityki spójności na inwestycje publiczne i prywatne. –Za główną przeszkodę w udanym osiąganiu celów przez fundusze uznano złożone procedury. –Zaapelowano o uproszczenie i ograniczenie obciążeń administracyjnych dla beneficjentów, w tym o mniej uciążliwe wymogi dotyczące gromadzenia danych od uczestników.

–Istnieje potrzeba wzmocnienia wymiaru socjalnego. –Należy dostosować przepisy dotyczące różnych funduszy U|E. –Zaapelowano także o zwiększenie efektu synergii i unikanie powielania i nakładania się działań różnych instrumentów UE. Za najpewniejszy sposób osiągnięcia tego celu uznano połączenie funduszy, pod warunkiem, że przyczyni się to do ich uproszczenia. –W dokumentach programowych widać duże zainteresowanie usprawnieniem powiązań między funduszami i europejskim semestrem. –Obecnym problemom w dziedzinie zdrowia publicznego można skutecznie zaradzić tylko w drodze współpracy na poziomie UE. Wartość dodaną stanowi podejmowanie na poziomie UE wspólnych wyzwań, takich jak nierówności w zakresie zdrowia, migracja, starzenie się społeczeństwa, bezpieczeństwo pacjentów, wysokiej jakości opieka zdrowotna oraz zagrożenia zdrowia, w tym choroby niezakaźne i zakaźne oraz oporność na środki przeciwdrobnoustrojowe. Poniżej przedstawiono najważniejsze propozycje będące odpowiedzią na uwagi zainteresowanych stron: –Aby zwiększyć efekt synergii i unikać nakładania się działań instrumentów finansowania, których celem jest inwestowanie w ludzi i zaspokajanie ich potrzeb, EFS, Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, FEAD, EaSI i program UE w dziedzinie zdrowia zostaną połączone w jeden fundusz EFS+. Ułatwi to beneficjentom dostęp do finansowania, pomoże łączyć różne rodzaje środków oraz uprości zarządzanie finansowe. –W odpowiedzi na apel o wzmocnienie wymiaru socjalnego: ·Zakres wsparcia z EFS+ dostosowano zgodnie z Europejskim filarem praw socjalnych. Połączenie różnych instrumentów w ramach EFS+ umożliwi lepsze łączenie zasobów i dzielenie kosztów podczas wdrażania zasad filaru. ·Aspekt włączenia społecznego EFS+ zostanie wzmocniony dzięki połączeniu FEAD i EFS. Umożliwi to łatwiejsze łączenie zapewniania pomocy żywnościowej i materialnej ze wsparciem na rzecz włączenia społecznego i aktywnymi środkami. ·Co najmniej 25 % krajowych zasobów EFS+ zostanie wydzielone na wspieranie włączenia społecznego i zwalczanie ubóstwa. Ponadto państwa członkowskie mają przeznaczyć co najmniej 2 % swoich zasobów EFS+ na środki skierowane do osób najbardziej potrzebujących. W ten sposób zapewnia się minimalną kwotę środków na rzecz najbardziej potrzebujących. –W rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów zawarto kilka przepisów, które pozwolą uprościć wdrażanie EFS+, ograniczyć obciążenie administracyjne dla beneficjentów oraz przenieść nacisk na osiąganie wyników. Rozporządzenie w sprawie EFS+ również przewiduje środki zwalczające deprywację materialną – w odpowiedzi na wniosek zainteresowanych stron o wprowadzenie mniej surowych wymogów w przypadku tego rodzaju pomocy – a także uproszczenie gromadzenia danych oraz wymogów dotyczących monitorowania i sprawozdawczości. –Aby zapewnić większą zgodność z procesem europejskiego semestru, odpowiednia kwota z krajowych zasobów EFS+ zostanie przeznaczona na działania dotyczące wyzwań zidentyfikowanych w procesie europejskiego semestru. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy fachowej W procesie decyzyjnym Komisja polega na wiedzy fachowej pozyskanej z różnych badań, a także na sprawozdaniach państw członkowskich z wdrażania EFS. W badaniach wykorzystuje się różne metody, w tym przeglądy literatury przedmiotu, ankiety, wywiady, grupy dyskusyjne i modelowanie ekonomiczne. Wykorzystane sprawozdania i badania wymieniono w ocenie skutków. We wniosku w sprawie EFS+ uwzględniono zalecenia wynikające z tych badań, proponując: zwiększenie efektu synergii i komplementarności między funduszami, wzmocnienie powiązania z priorytetami politycznymi UE przy jednoczesnym zwiększeniu elastyczności, a także wprowadzenie środków ograniczających obciążenie administracyjne, takich jak ulepszone i uproszczone rozliczanie kosztów oraz uproszczone wymogi w zakresie monitorowania i sprawozdawczości. •Ocena skutków Niniejszemu wnioskowi towarzyszy ocena skutków. W dniu 25 kwietnia 2018 r. odbyło się spotkanie wyjaśniające Rady ds. Kontroli Regulacyjnej, na którym w odniesieniu do oceny skutków wydano pozytywną opinię z zastrzeżeniami. W poniższej tabeli przedstawiono najważniejsze otrzymane uwagi oraz zmiany wprowadzone do oceny skutków w odpowiedzi na te uwagi. Najważniejsze kwestie poruszone przez Radę ds. Kontroli Regulacyjnej Zmiany do sprawozdania z oceny skutków 1) przypisanie działań do priorytetów politycznych nie jest jasne, w szczególności w odniesieniu do Europejskiego filaru praw socjalnych i możliwości ograniczenia finansowania. W tekście wyjaśniono, że możliwości ograniczenia finansowania miałyby wynikać ze zmniejszenia zakresu EFS+ w obszarze reform administracyjnych oraz ze zwiększenia poziomu współfinansowania krajowego. 3) W sprawozdaniu nie wykazano w wystarczający sposób, że system monitorowania i oceny jest sprawny i dostarczy niezbędnych informacji w terminowy sposób. Dodatkowe informacje dotyczące systemu monitorowania i oceny dodano w sekcji 5. Dalsze uwagi i wymogi dostosowawcze 1) Wdrożone doświadczenia i wnioski powinny w większym zakresie opierać się na najważniejszych ogólnych i specyficznych dla danego funduszu wyzwaniach wskazanych w opublikowanych ocenach i wstępnych wynikach ocen. W opublikowanych ocenach, wstępnych wynikach ocen i konsultacjach z zainteresowanymi stronami wskazano specyficzne wyzwania dla każdego funduszu. Z ich analizy wynika, że można by je podzielić na cztery ogólne grupy wyzwań dla WRF, tj. interakcje i efekt synergii między funduszami, dostosowanie do polityki i elastyczność, uproszczenie oraz nastawienie na realizację celów i rezultaty. Przekrojowe wyzwania dla WRF mają zatem przełożenie dla każdego z funduszy (sekcja 2.1.2.2). 2) Wyjaśnić najważniejszy powód połączenia funduszy oraz ryzyko związane z tym połączeniem. Dodano wyjaśnienie dotyczące powodów połączenia właściwych funduszy oraz niewłączania EFG do tego nowego funduszu. Ponadto najważniejsze ryzyko wymienione przez zainteresowane strony, że połączony fundusz spowoduje zwiększenie obciążenia administracyjnego, zostało złagodzone, ponieważ rodzaj środków dawniej wchodzących w zakres FEAD i EaSI w dalszym ciągu będzie podlegał prostszym przepisom (sekcja 4.1.1). 3) Wartość bazowa programu EFS+ powinna uwzględniać wpływ brexitu. Wartość bazową na okres po brexicie włączono do tekstu w sekcji 2.1.1. 4) Większa przejrzystość co do priorytetów EFS+. Wyjaśnić najważniejsze zmiany w priorytetach politycznych EFS+, w tym dotyczące powiązania z Europejskim filarem praw socjalnych. Wyjaśnić, czy i w jaki sposób EFS+ będzie obejmował swym zakresem wszystkie lub niektóre z obszarów filaru. Lepiej wyjaśnić powiązanie między reformami strukturalnymi a procesem europejskiego semestru. W tekście sprawozdania wyjaśniono, że połączony fundusz jako taki nie zmieni priorytetów instrumentu finansowania, który jest wynikiem zagregowania poprzednio częściowo pokrywających się priorytetów politycznych różnych funduszy. EFS+ wspierać będzie realizację priorytetów politycznych Europejskiego filaru praw socjalnych, które stanowią część zakresu jego działania. W tekście wyjaśniono też, które prawa i zasady zawarte w filarze wchodzić będą w zakres EFS+. Odpowiedź na pytanie o wyznaczanie priorytetów znajduje się na stronach 30–31. 5) Wyjaśnić, czy i w jakim stopniu EFS+ będzie dotyczył reformy administracji publicznej. Odnieść się do możliwego przyszłego wsparcia z innych programów finansowania (np. programu wspierania reform strukturalnych). W tekście wyjaśniono zakres EFS+ w odniesieniu do reformy administracji publicznej, na tyle na ile jest to możliwe, biorąc pod uwagę, że w momencie sporządzania niniejszej oceny skutków zakres przyszłego programu wspierania reform nie jest jeszcze znany. 6) Wskazać najważniejsze zmiany w mechanizmie wdrażania EFS+. Proponowane zmiany w mechanizmie wdrażania programu dotyczą różnych kwestii, w związku z czym mają różny charakter. Pod względem programowania na przykład główną zmianą jest dostosowanie finansowania i polityki przez usprawnienie dokumentów programowych. Pod względem wdrażania najważniejszą zmianą jest stosowanie w bardziej elastyczny sposób przepisów terytorialnych dla EFS i wprowadzenie ciągłych zasad warunkowości (sekcja 4). 8) Wyjaśnić spójność między EFS+ a EFRR i Erasmus+. Aspekty spójności między programami EFS+, EFRR i Erasmus+ uwzględniono w głównej części sprawozdania. Dodatkowe informacje zawarto w załączniku 4. 9) Wyjaśnić, w jaki sposób w systemie monitorowania uwzględnione zostaną krytyczne uwagi zgłoszone w okresie 2007–2013. Planowanie ocen powinno obejmować ocenę śródokresową każdego funduszu. Wyjaśnić, w jaki sposób uwzględniono uwagi zainteresowanych stron. Jeżeli chodzi o monitorowanie i ocenę, zob. najważniejsze kwestie, pkt. 3. Uwagi zainteresowanych stron streszczono w głównej części sprawozdania (sekcja 1.2.2), a w bardziej szczegółowy sposób przedstawiono w załączniku 2, zob. zwłaszcza sekcja 6.2, w której wyjaśniono w jaki sposób wzięto pod uwagę opinie zainteresowanych stron. W ocenie skutków analizowano najlepszy sposób na zmaksymalizowanie wsparcia udzielanego na poziomie UE i na poprawę efektu synergii między różnymi instrumentami, zwłaszcza w celu skuteczniejszego wdrażania zasad Europejskiego filaru praw socjalnych. Ocenie poddano następujące warianty:

Wariant 1: połączenie EFS, Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, FEAD, EaSI i programu UE w dziedzinie zdrowia. –Był to wariant preferowany, zarówno na podstawie wyników ocen, jak i konsultacji z zainteresowanymi stronami. W opinii instytucji zarządzających szeroka integracja funduszy pomoże usprawnić ich interwencje strategiczne w we wszystkich obszarach polityki społecznej. Zwiększy też elastyczność podczas planowania interwencji oraz ułatwi wdrażanie zasad Europejskiego filaru praw socjalnych. Beneficjenci potwierdzili, że istnieją wciąż niewykorzystane możliwości zwiększenia efektu synergii między programami i finansowanymi projektami. Wariant 2: połączenie EFS, Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych, FEAD, EaSI, programu UE w dziedzinie zdrowia oraz EFG. –Ten wariant oznaczałby jedynie sztuczną redukcję liczby funduszy. Włączenie EFG do EFS+ oznaczałoby, że EFG zatraci swoje specyficzne cele, dobrą polityczną widzialność i budżetową elastyczność. Potwierdziły to zainteresowane strony w procesie konsultacji. Wariant 3: połączenie funduszy objętych zarządzaniem dzielonym (tj. z wyłączeniem EaSI i programu UE w dziedzinie zdrowia, ale z włączeniem EFG). –Ten wariant oznaczałby poświęcenie dobrej widzialności EFG jako unijnego instrumentu stosowanego w sytuacjach nadzwyczajnych w celu złagodzenia negatywnych skutków globalizacji. Utracono by też potencjalną elastyczność i efekt synergii, jakie można uzyskać przez włączenie EaSI do EFS+. Wariant 4: utrzymanie FEAD jako odrębnego funduszu, ale połączenie pomocy materialnej i włączenia społecznego w ramach programów FEAD. –Ten wariant pozwoliłby na zwiększenie efektu synergii między rodzajami wsparcia na podstawową pomoc materialną a środkami włączenia społecznego przy zachowaniu obecnych zasad wdrażania. Nie zapewniłby jednak odpowiedniego rozgraniczenia między tymi środkami a środkami EFS+ na rzecz włączenia społecznego. Wariant 5: Połączenie wszystkich funduszy ESI. –Ten wariant utrudniłby realizację polityki, ponieważ nie byłoby możliwe dostosowanie zasad wdrażania do specyficznych wymogów danego obszaru polityki. Nie uzyskano by zwiększenia efektu synergii i spójności z innymi funduszami inwestującymi w kapitał ludzki. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów (wspólne dla wielu obszarów polityki objętych zarządzaniem dzielonym) zapewni uproszczenie objętego zarządzaniem dzielonym komponentu Funduszu przez zastosowanie wspólnych i uproszczonych przepisów dotyczących programowania, monitorowania i oceny, zarządzania i kontroli, informacji i komunikacji oraz zarządzania finansowego. W rozporządzeniu tym znajdą się przepisy ułatwiające korzystanie z uproszczonego rozliczania kosztów, a także nowa opcja stosowania finansowania niepowiązanego z kosztami. Usprawnione zostanie podejście do audytu, aby dobór próby audytowej był w większym stopniu oparty na analizie ryzyka oraz aby zapewnić poszanowanie zasady pojedynczego audytu. Bardziej wyraźnie określono zadania i odpowiedzialność różnych organów w systemie zarządzania i kontroli. Większa będzie też elastyczność, ponieważ początkowo programowanie obejmie tylko pierwsze 5 lat. Przydział środków na ostatnie 2 lata zostanie określony na podstawie gruntownej i dogłębnej oceny śródokresowej prowadzącej do odpowiedniego przeprogramowania w 2025 r. Treść programów zostanie usprawniona i bardziej strategiczna. •Prawa podstawowe Rozporządzenie w sprawie EFS+ nie narusza praw podstawowych i jest zgodne z zasadami uznanymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. Państwa członkowskie muszą stosować niniejsze rozporządzenie z poszanowaniem tych praw i zasad. 4.WPŁYW NA BUDŻET Łączna pula środków finansowych przydzielonych EFS+ na lata 2021–2027 wynosi 101 mld EUR (w cenach bieżących), z czego 100 mld EUR na komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym. Pula środków finansowych na komponenty EFS+ objęte zarządzaniem bezpośrednim wynosi 1 174 mln EUR w cenach bieżących, z czego 761 mln EUR na „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz 413 mln EUR na „Zdrowie”. Szczegóły dotyczące potrzeb finansowych i kadrowych można znaleźć w ocenie skutków finansowych regulacji EFS+. W niniejszym wniosku ustala się minimalną kwotę dla EFS+ w celu zapewnienia odpowiedniej kwoty finansowania na inwestycje w kapitał ludzki w Unii.

5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania W ramach zarządzania dzielonego cele dotyczące wspólnych wskaźników produktu i rezultatu, a w razie potrzeby także specyficznych dla programu wskaźników produktu i rezultatu zostaną określone na poziomie programu. Organy państw członkowskich będą przekazywać Komisji drogą elektroniczną dane dotyczące wskaźników produktu i rezultatu sześć razy w roku. Spójność tych danych będzie sprawdzana. Wiarygodność systemu gromadzenia, rejestracji i przechowywania danych do celów monitorowania, oceny, zarządzania finansami i weryfikacji zostanie poddana audytowi. Aby uprościć gromadzenie danych i zminimalizować obciążenie dla uczestników i beneficjentów, organy będą mogły, na ile to możliwe, gromadzić dane do monitorowania z istniejących rejestrów administracyjnych. Dane wrażliwe nie będą pozyskiwane bezpośrednio od uczestników, lecz będą gromadzone z wykorzystaniem rejestrów lub danych szacunkowych opartych na wiedzy. Ocena pozostanie wspólną odpowiedzialnością państw członkowskich i Komisji. Oprócz ocen przeprowadzanych przez państwa członkowskie Komisja przeprowadzi ocenę śródokresową i retrospektywną komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym przy wsparciu państw członkowskich. W ramach zarządzania bezpośredniego i pośredniego opracowane zostaną ramy wykonania, w oparciu o właściwe praktyki poprzednich ram EaSI i programu w dziedzinie zdrowia, aby zapewnić skuteczne i efektywne gromadzenie danych na czas. Komisja oceni komponenty objęte zarządzaniem bezpośrednim i pośrednim, tak aby wnioski z tej oceny zostały wykorzystane w różnych procesach decyzyjnych. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku Znaczna część zasad realizacji i wdrażania komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym wchodzi w zakres rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów. Najważniejsze elementy niniejszego rozporządzenia należy zatem odczytywać w związku z rozporządzeniem w sprawie wspólnych przepisów. Rozporządzenie w sprawie EFS+ ma następującą strukturę: Część I – Przepisy ogólne (mające zastosowanie do wszystkich komponentów) Ta część obejmuje przedmiot, definicje, cele ogólne, metody wdrażania i cele szczegółowe. Zawiera również przepisy dotyczące zasad równości płci, równości szans i niedyskryminacji, których Komisja i państwa członkowskie muszą przestrzegać podczas wdrażania EFS+. Ma zastosowanie do wszystkich komponentów EFS+. Cele szczegółowe, których osiąganie ma wspierać EFS+, opierają się na zasadach określonych w Europejskim filarze praw socjalnych. Część II – Wdrażanie w ramach komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym W tej części określono przepisy mające zastosowanie do komponentu objętego zarządzaniem dzielonym, w skład którego wchodzą dawne programy: EFS, Inicjatywa na rzecz zatrudnienia ludzi młodych i FEAD. Przepisy te stanowią uzupełnienie przepisów określonych w rozporządzeniu w sprawie wspólnych przepisów. Rozdział I: Wspólne przepisy dotyczące programowania (w ramach zarządzania dzielonego) Rozdział ten określa szczegółowo spójność i koncentrację tematyczną komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym. W szczególności przewiduje: –Przepisy zwiększające zgodność z europejskim semestrem – w celu zacieśnienia powiązania z europejskim semestrem w rozporządzeniu zawarto nowy przepis, zgodnie z którym, jeżeli państwo członkowskie otrzymało zalecenie wchodzące w zakres komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym, państwo to powinno przydzielić odpowiednią kwotę środków z tego komponentu na realizację tego zalecenia. –Wymogi koncentracji tematycznej:

Walka z ubóstwem i promowanie włączenia społecznego: Nierówności społeczne w dalszym ciągu stanowią poważny problem. Dlatego co najmniej 25 % zasobów EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym zostanie przydzielonych na wspieranie włączenia społecznego, aby zapewnić należytą realizację wymiaru socjalnego Europy zgodnie z zasadami zapisanymi w Europejskim filarze praw socjalnych oraz zagwarantować minimalną kwotę środków na pomoc osobom najbardziej potrzebującym. Ponadto państwa członkowskie powinny przydzielić minimalną kwotę zasobów na środki zwalczające deprywację materialną. Lepsze możliwości zatrudnienia dla osób młodych: Choć stopa bezrobocia osób młodych w UE zmniejszyła się – z najwyższego poziomu 24 % w styczniu 2013 r. do 15,6 % w marcu 2018 r. – to wciąż jest wysoka i jest ponad dwukrotnie wyższa od ogólnej stopy bezrobocia (15,9 % w porównaniu z 7,1 % w lutym 2018 r.). Co istotne, we wszystkich regionach najbardziej oddalonych bezrobotnych jest 40 % młodych ludzi. Odsetek młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się (NEET) jest również bardzo wysoki i w 2017 r. wyniósł 13,4 %. Z tego względu państwa członkowskie, w których odsetek NEET (grupa wiekowa 15–29) przekracza określony próg, powinny przeznaczyć 10 % swoich zasobów z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na ukierunkowane działania i reformy strukturalne wspierające młodych ludzi. W przypadku regionów najbardziej oddalonych, w których odsetek NEET przekracza wartość progową, przydział ten jest zwiększony do 15 %. Rozdział II: Ogólne wsparcie z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym Rozdział ten ma zastosowanie do całego wsparcia z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym, z wyjątkiem wsparcia dotyczącego deprywacji materialnej. Określono w nim przepisy dotyczące kwalifikowalności i monitorowania, uzupełniające w stosunku do rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów. Zawarto w nim także przepis dotyczący działań innowacyjnych, w którym zachęca się państwa członkowskie do wspierania innowacji społecznych i eksperymentów społecznych, które wzmacniają podejścia oddolne oparte na partnerstwie. Rozdział III: Wsparcie z EFS+ na zwalczanie deprywacji materialnej Rozdział III skupia się wyłącznie na pomocy materialnej objętej dawnym programem FEAD. Uzasadnieniem tego jest fakt, że te rodzaje operacji mają niższe progi uczestnictwa i dlatego mniej obciążeń administracyjnych. Zainteresowane strony zaapelowały o utrzymanie tego podejścia i nienakładanie bardziej wymagających przepisów EFS (np. dotyczących zgłaszania danych na temat wskaźników czy zasad dotyczących ścieżki audytu). Rozdział ten określa zasady wsparcia, przepisy dotyczące sprawozdawczości, kwalifikowalności, wskaźników i audytu. Część III – Wdrażanie w ramach zarządzania bezpośredniego i pośredniego Rozdział I: przepisy szczegółowe dotyczące komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” Rozdział ten skupia się na komponencie objętym zarządzaniem bezpośrednim i pośrednim i związanym z komponentem „Zatrudnienie i innowacje społeczne”. Zawiera przepisy dotyczące celów operacyjnych, działań kwalifikowalnych i kwalifikujących się osób i podmiotów. Rozdział II: przepisy szczegółowe mające zastosowanie do komponentu „Zdrowie” Rozdział ten skupia się na komponencie objętym zarządzaniem bezpośrednim i związanym z komponentem „Zdrowie”. Zawiera przepisy dotyczące celów operacyjnych, działań kwalifikowalnych, kwalifikujących się osób i podmiotów oraz zarządzania. Rozdział III: Wspólne przepisy mające zastosowanie do komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” Rozdział ten zawiera przepisy mające zastosowanie do obu komponentów objętych zarządzaniem bezpośrednim, dotyczące: stowarzyszonych państw trzecich, form unijnego finansowania i metod wdrażania, programów prac, monitorowania i sprawozdawczości, oceny, ochrony interesów finansowych Unii, audytów, informacji, komunikacji i promocji. Część IV – Przepisy końcowe W części IV zawarto przepisy mające zastosowanie do wszystkich komponentów, dotyczące: wykonania przekazanych uprawnień, procedury komitetowej dla EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym, Komitetu ustanowionego na podstawie art. 163 TFUE, przepisów przejściowych i daty wejścia w życie. Załączniki –Załącznik I – Wspólne wskaźniki dotyczące ogólnego wsparcia z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym

–Załącznik II – Wspólne wskaźniki dotyczące wsparcia z EFS+ na zwalczanie deprywacji materialnej –Załącznik III – Wskaźniki dotyczące komponentu „Zdrowie” 2018/0206 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 46 lit. d), art. 149, art. 153 ust. 2 lit. a), art. 164, art. 168 ust. 5, art. 175 ust. 3 i art. 349, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W dniu 17 listopada 2017 r. Parlament Europejski, Rada i Komisja wspólnie proklamowały Europejski filar praw socjalnych jako odpowiedź na wyzwania społeczne w Europie. Dwadzieścia najważniejszych zasad filaru pogrupowano według trzech kategorii: równe szanse i dostęp do zatrudnienia; uczciwe warunki pracy; ochrona socjalna i włączenie społeczne. Te dwadzieścia zasad Europejskiego filaru praw socjalnych powinno przyświecać działaniom prowadzonym w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+). Aby przyczynić się do wdrażania Europejskiego filaru praw socjalnych, EFS+ powinien wspierać inwestycje w kapitał ludzki i systemy w obszarach polityki dotyczących zatrudnienia, edukacji i włączenia społecznego, a tym samym wspierać spójność gospodarczą, społeczną i terytorialną zgodnie z art. 174 TFUE. (2)Na poziomie Unii europejski semestr na rzecz koordynacji polityki gospodarczej zapewnia ramy określania krajowych priorytetów w zakresie reform oraz monitorowania ich realizacji. Państwa członkowskie opracowują swoje własne krajowe wieloletnie strategie inwestycyjne na rzecz tych priorytetów reform. Strategie te powinny być przedstawiane wraz z rocznymi krajowymi programami reform jako sposób na określenie i koordynowanie priorytetowych projektów inwestycyjnych, które mają być wspierane ze środków krajowych lub unijnych. Powinny też służyć wykorzystywaniu unijnego finansowania w spójny sposób oraz maksymalizowaniu wartości dodanej wsparcia finansowego pochodzącego w szczególności z programów wspieranych przez Unię w stosownych przypadkach z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, Europejskiego Instrumentu Stabilizacji Inwestycji oraz InvestEU. (3)Rada Europejska z [...] przyjęła zmienione wytyczne dotyczące polityki zatrudnienia państw członkowskich, aby dostosować ich treść do zasad Europejskiego filaru praw socjalnych celem poprawy konkurencyjności Europy i uczynienia jej lepszym miejscem do inwestowania, tworzenia miejsc pracy i wspierania spójności społecznej. Aby zapewnić pełną zgodność EFS+ z celami tych wytycznych, w szczególności jeżeli chodzi o zatrudnienie, edukację, szkolenia i walkę z wykluczeniem społecznym, ubóstwem i dyskryminacją, EFS+ powinien wspierać państwa członkowskie, biorąc pod uwagę właściwe zintegrowane wytyczne i zalecenia dla poszczególnych krajów przyjęte zgodnie z art. 121 ust. 2 TFUE i art. 148 ust. 4 TFUE, a także, w stosownych przypadkach, na poziomie krajowym – krajowe programy reform poparte krajowymi strategiami. EFS+ powinien także przyczyniać się do odpowiednich aspektów realizacji najważniejszych inicjatyw i działań Unii, w szczególności europejskiego programu na rzecz umiejętności oraz europejskiego obszaru edukacji, właściwych zaleceń Rady i innych inicjatyw, takich jak gwarancja dla młodzieży, ścieżki poprawy umiejętności oraz integracja osób długotrwale bezrobotnych. (4)W dniu 20 czerwca 2017 r. Rada przyjęła dokument dotyczący zrównoważonej przyszłości Europy, stanowiący odpowiedź Unii na „Agendę ONZ na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030”. Rada podkreśliła znaczenie dążenia do zrównoważonego rozwoju w trzech wymiarach (gospodarczym, społecznym i środowiskowym) w wyważony i zintegrowany sposób. Konieczne jest uwzględnianie zrównoważonego rozwoju we wszystkich obszarach polityki wewnętrznej i zewnętrznej Unii oraz prowadzenie ambitnej polityki dotyczącej globalnych wyzwań. Rada pozytywnie przyjęła komunikat Komisji pt. „Kolejne kroki w kierunku zrównoważonej przyszłości Europy” z dnia 22 listopada 2016 r. jako pierwszy krok w procesie włączania celów zrównoważonego rozwoju do wszystkich obszarów unijnej polityki i traktowania zrównoważonego rozwoju jako naczelnej zasady kierującej polityką Unii we wszystkich obszarach, w tym za pomocą instrumentów finansowych. (5)Unia stoi przed wyzwaniami strukturalnymi wynikającymi z globalizacji gospodarki, przepływów migracyjnych i rosnących zagrożeń dla bezpieczeństwa, procesu przechodzenia na czystą energię, przemian technologicznych, coraz starszej siły roboczej oraz rosnących niedoborów umiejętności i siły roboczej w niektórych sektorach i regionach, odczuwanych zwłaszcza przez MŚP. Uwzględniając zmieniające się realia świata pracy, Unia powinna być przygotowana na bieżące i przyszłe wyzwania i inwestować w odpowiednie umiejętności, zapewniać, by wzrost gospodarczy w większym stopniu sprzyjał włączeniu społecznemu, oraz usprawniać politykę zatrudnienia i politykę społeczną, w tym z uwagi na mobilność pracowników. (6)Rozporządzenie (UE) nr [...] ustanawia ramy działania Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR), Europejskiego Funduszu Społecznego Plus (EFS+), Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego (EFMR), Funduszu Azylu i Migracji (FAM), Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego (FBU) oraz Instrumentu na rzecz Zarządzania Granicami i Wiz (IZGW) stanowiącego część Funduszu Zintegrowanego Zarządzania Granicami (FZZG) i określa, w szczególności, cele polityki i przepisy dotyczące programowania, monitorowania i oceny, zarządzania i kontroli w odniesieniu do funduszy Unii wdrażanych według metody zarządzania dzielonego. Konieczne jest zatem określenie ogólnych celów EFS+ oraz przepisów szczegółowych dotyczących rodzaju działań, które mogą być finansowane przez EFS+.

(7)Rozporządzenie (UE, Euratom) No [nowe FR] („rozporządzenie finansowe”) określa zasady wykonania budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień publicznych, wykonania pośredniego, pomocy finansowej i gwarancji budżetowych. Aby zapewnić spójność we wdrażaniu unijnych programów finansowania, rozporządzenie finansowe ma mieć zastosowanie do działań realizowanych według metody zarządzania bezpośredniego lub pośredniego w ramach EFS+. (8)Rodzaje finansowania i metody wdrażania na podstawie tego rozporządzenia powinny być wybierane w zależności od ich możliwości osiągnięcia szczegółowych celów działań i zapewnienia rezultatów, biorąc pod uwagę w szczególności koszty kontroli, obciążenie administracyjne oraz przewidywane ryzyko nieprzestrzegania przepisów. W przypadku dotacji pod uwagę należy wziąć korzystanie z płatności ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także formę finansowania niepowiązanego z kosztami, przewidzianego w art. 125 ust. 1 rozporządzenia finansowego. Do celów wdrażania środków związanych z integracją społeczno-ekonomiczną obywateli państw trzecich oraz zgodnie z art. 88 rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów Komisja może zwracać państwom członkowskim poniesione koszty przy użyciu uproszczonych form kosztów, w tym kwot ryczałtowych. (9)Aby usprawnić i uprościć finansowanie oraz stworzyć dodatkowe możliwości synergii przez zastosowanie podejść zintegrowanego finansowania, należy włączyć do jednego EFS+ działania, które były wspierane z Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym (FEAD), programu Unii Europejskiej na rzecz zatrudnienia i innowacji społecznych (EaSI) oraz Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia. EFS+ powinien zatem objąć trzy komponenty: komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym, komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz komponent „Zdrowie”. Powinno się to przyczynić do ograniczenia obciążenia administracyjnego związanego z zarządzaniem różnymi funduszami, zwłaszcza w państwach członkowskich, a jednocześnie umożliwić zachowanie prostszych przepisów w odniesieniu do prostszych operacji, takich jak dystrybucja żywności lub podstawowej pomocy materialnej. (10)W świetle tego szerszego zakresu EFS+ należy przewidzieć przepisy umożliwiające realizację celów zwiększenia efektywności rynków pracy, wspierania dostępu do dobrej jakości zatrudnienia, kształcenia i szkolenia, promowania włączenia społecznego i zdrowia oraz ograniczania ubóstwa nie tylko według metody zarządzania dzielonego, ale także według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w ramach komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i „Zdrowie” w przypadku działań wymaganych na poziomie Unii. (11)Włączenie Programu działań Unii w dziedzinie zdrowia do EFS+ stworzy też efekt synergii między rozwijaniem i testowaniem inicjatyw i strategii mających na celu poprawę efektywności, odporności i zrównoważonego charakteru systemów ochrony zdrowia, opracowywanych w ramach komponentu „Zdrowie” programu EFS+, a ich wdrażaniem w państwach członkowskich przy użyciu narzędzi zapewnianych przez pozostałe komponenty przewidziane w rozporządzeniu w sprawie EFS+. (12)Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych na EFS+. Część tej puli środków finansowych powinna być wykorzystana na działania realizowane według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w ramach komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie”. (13)EFS+ powinien mieć na celu wspieranie zatrudnienia za pomocą aktywnych interwencji umożliwiających (re)integrację na rynku pracy, w szczególności osób młodych, długotrwale bezrobotnych i biernych zawodowo, a także przez promowanie samozatrudnienia i gospodarki społecznej. Celem EFS+ powinno być usprawnienie funkcjonowania rynków pracy przez wspieranie modernizacji instytucji rynku pracy, takich jak publiczne służby zatrudnienia, aby poprawić ich zdolność do zapewniania intensywnych, odpowiednio ukierunkowanych usług poradnictwa pedagogiczno-psychologicznego i zawodowego w okresie szukania pracy i przechodzenia do etapu zatrudnienia, a także ich zdolność do stymulowania mobilności pracowników. EFS+ powinien promować uczestnictwo kobiet w rynku pracy za pomocą środków mających na celu zapewnienie, między innymi, lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym i lepszego dostępu do opieki nad dziećmi. EFS+ powinien też dążyć do zapewnienia zdrowego i dobrze dostosowanego środowiska pracy, aby skuteczniej reagować na zagrożenia zdrowia związane ze zmieniającymi się formami pracy i na potrzeby starzejącej się siły roboczej. (14)EFS+ powinien zapewniać wsparcie na poprawę jakości i efektywności systemów kształcenia i szkolenia oraz ich przydatności na rynku pracy, aby sprzyjać nabywaniu kompetencji kluczowych, zwłaszcza umiejętności cyfrowych, których każda osoba potrzebuje do osobistego rozwoju i spełnienia, a także zatrudnienia, włączenia społecznego i aktywnej postawy obywatelskiej. EFS+ powinien wspomagać systemy kształcenia i szkolenia oraz proces przechodzenia do zatrudnienia, wspierać uczenie się przez całe życie i możliwości zatrudnienia oraz przyczyniać się do konkurencyjności i innowacji społecznych i gospodarczych, udzielając wsparcia skalowalnym i trwałym inicjatywom w tych obszarach. Można to osiągnąć na przykład za pomocą uczenia się w miejscu pracy i przyuczania do zawodu, poradnictwa przez całe życie, przewidywania potrzeb w zakresie umiejętności we współpracy z przedsiębiorstwami, aktualnych materiałów szkoleniowych, prognozowania i monitorowania losów absolwentów, szkolenia edukatorów, walidacji efektów uczenia się oraz uznawania kwalifikacji. (15)Wsparcie za pośrednictwem EFS+ powinno być wykorzystywane do promowania równego dostępu dla wszystkich, zwłaszcza grup defaworyzowanych, do sprzyjającego włączeniu społecznemu systemu kształcenia i szkolenia, w którym nie ma segregacji, od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem poprzez ogólne i zawodowe kształcenie i szkolenie, po wykształcenie wyższe, a także do edukacji i uczenia się dorosłych, sprzyjając tym samym przenikaniu się sektorów edukacji i szkolenia, zapobiegając wczesnemu kończeniu nauki, podnosząc poziom kompetencji zdrowotnych, wzmacniając powiązania z kształceniem pozaformalnym i nieformalnym oraz ułatwiając mobilność edukacyjną dla wszystkich. W tym kontekście wspierać należy efekt synergii z programem Erasmus, w szczególności w celu ułatwienia uczestnictwa osób z grup defaworyzowanych w mobilności edukacyjnej. (16)EFS+ powinien promować elastyczne możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji dla wszystkich, zwłaszcza jeżeli chodzi o umiejętności cyfrowe i kluczowe technologie prorozwojowe, w celu wyposażenia ludzi w umiejętności dostosowane do cyfryzacji, transformacji technologicznej, innowacji i przemian społecznych i gospodarczych, ułatwienia im zmiany kariery i mobilności oraz wspierania w szczególności osób dorosłych o niskich kwalifikacjach lub słabo wykształconych, zgodnie z europejskim programem na rzecz umiejętności. (17)Efekt synergii z programem „Horyzont Europa” powinien umożliwić EFS+ upowszechnianie i rozwijanie innowacyjnych programów nauczania opracowanych przy wsparciu programu „Horyzont Europa”, aby wyposażać osoby uczące się w umiejętności i kompetencje potrzebne na stanowiskach pracy w przyszłości. (18)EFS+ powinien wspierać wysiłki państw członkowskich w walce z ubóstwem, aby przerwać cykl marginalizacji przekazywany z pokolenia na pokolenie oraz promować włączenie społeczne przez zapewnienie wszystkim równych szans, zwalczanie dyskryminacji i przeciwdziałanie nierównościom pod względem stanu zdrowia i dostępu do opieki zdrowotnej. Oznacza to zmobilizowanie szeregu strategii skierowanych do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, bez względu na wiek, w tym do dzieci, zmarginalizowanych społeczności, takich jak Romowie, oraz ubogich pracujących. EFS+ powinien promować aktywne włączenie osób pozostających daleko poza rynkiem pracy, aby zapewnić ich integrację społeczno-ekonomiczną. Należy również wykorzystać EFS+ do zwiększenia szybkiego i równego dostępu do przystępnych cenowo, trwałych i wysokiej jakości usług, takich jak opieka zdrowotna i opieka długoterminowa, zwłaszcza usług opieki rodzinnej i środowiskowej. EFS+ powinien się przyczyniać do modernizacji systemów zabezpieczenia społecznego, w szczególności celem zwiększenia ich dostępności. (19)EFS+ powinien się przyczyniać do ograniczenia ubóstwa przez wspieranie krajowych systemów mających na celu łagodzenie niedoboru żywności i deprywacji materialnej, a także promować integrację społeczną osób zagrożonych ryzykiem ubóstwa lub wykluczenia społecznego oraz osób najbardziej potrzebujących. Mając na uwadze cel, aby na poziomie Unii co najmniej 4 % środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym przeznaczano na wsparcie osób najbardziej potrzebujących, państwa członkowskie powinny przydzielić co najmniej 2 % swoich krajowych środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na zwalczanie form skrajnego ubóstwa, które mają największy wpływ na wykluczenie społeczne, takich jak bezdomność, ubóstwo dzieci i niedobór żywności. Z uwagi na charakter tych operacji i odbiorców końcowych konieczne jest zastosowanie prostszych przepisów do tego rodzaju wsparcia, które przeznacza się na zwalczanie deprywacji materialnej osób najbardziej potrzebujących. (20)W świetle nieustającej potrzeby zwiększenia wysiłków na rzecz usprawnienia zarządzania przepływami migracyjnymi w całej Unii oraz aby zapewnić spójne, mocne i konsekwentne wsparcie działaniom na rzecz solidarności i podziału odpowiedzialności, EFS+ powinien zapewniać wsparcie na rzez integracji społeczno-ekonomicznej obywateli państw trzecich w uzupełnieniu do działań Funduszu Azylu i Migracji. (21)EFS+ powinien wspierać reformy polityczne i systemowe w dziedzinie zatrudnienia, włączenia społecznego, ochrony zdrowia i opieki długoterminowej oraz kształcenia i szkolenia. Aby zwiększyć zgodność z europejskim semestrem, państwa członkowskie powinny przeznaczyć odpowiednią kwotę swoich środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wdrażanie właściwych zaleceń związanych z problemami strukturalnymi, które należy rozwiązywać za pomocą wieloletnich inwestycji wchodzących w zakres EFS+. Komisja i państwa członkowskie powinny zapewniać spójność, koordynację i komplementarność między komponentem objętym zarządzaniem dzielonym i komponentem „Zdrowie” EFS+ a programem wspierania reform, w tym Narzędziem Realizacji Reform i Instrumentem Wsparcia Technicznego. W szczególności Komisja i państwa członkowskie powinny zapewnić, na wszystkich etapach procesu, efektywną koordynację w celu zachowania spójności, komplementarności i synergii różnych źródeł finansowania, w tym pomocy technicznej. (22)Aby zapewnić należytą realizację wymiaru socjalnego Europy zgodnie z zasadami zapisanymi w Europejskim filarze praw socjalnych oraz zagwarantować minimalną kwotę środków na pomoc osobom najbardziej potrzebującym, państwa członkowskie powinny przydzielić co najmniej 25 % swoich krajowych środków z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wspieranie włączenia społecznego. (23)Zważywszy na utrzymujące się wysokie poziomy bezrobocia i bierności zawodowej osób młodych w szeregu państw członkowskich i regionów, w szczególności wśród młodzieży niekształcącej się, niepracującej ani nieszkolącej się, konieczne jest, aby te państwa nadal inwestowały wystarczające zasoby z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym w działania promujące zatrudnienie osób młodych, w tym za pomocą gwarancji dla młodzieży. W oparciu o działania wspierane z Inicjatywy na rzecz zatrudnienia ludzi młodych w okresie programowania 2014–2020, skierowane do indywidualnych osób, państwa członkowskie powinny dalej wspierać zatrudnienie, edukację, ścieżki reintegracji i działania środowiskowe dla młodych ludzi, w stosownych przypadkach priorytetowo traktując młode osoby długotrwale bezrobotne, bierne zawodowo i znajdujące się w niekorzystnej sytuacji, w tym za pomocą pracy z młodzieżą. Państwa członkowskie powinny też inwestować w środki mające na celu ułatwienie przejścia od etapu nauki szkolnej do etapu zatrudnienia, a także reformę i dostosowanie służb zatrudnienia, aby zapewniały młodym ludziom stosowną do potrzeb pomoc. Państwa te powinny zatem przydzielić co najmniej 10 % swoich krajowych zasobów z komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym na wsparcie zdolności do zatrudnienia młodych ludzi. (24)Państwa członkowskie powinny zapewnić koordynację i komplementarność działań wspieranych z tych funduszy. (25)Zgodnie z art. 349 TFUE i art. 2 protokołu nr 6 do Aktu przystąpienia z 1994 r. regiony najbardziej oddalone oraz północne słabo zaludnione regiony są uprawnione do specyficznych środków w ramach wspólnej polityki i programów UE. Z uwagi na stałe ograniczenia regiony te wymagają specjalnego wsparcia. (26)Sprawna i skuteczna realizacja działań wspieranych z EFS+ zależy od dobrego zarządzania i partnerstwa między wszystkimi podmiotami na właściwych szczeblach władzy terytorialnej a podmiotami społeczno-ekonomicznymi, w szczególności partnerami społecznymi i społeczeństwem obywatelskim. Niezbędne jest zatem, aby państwa członkowskie zachęcały partnerów społecznych i społeczeństwo obywatelskie do uczestnictwa we wdrażaniu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym.

(27)Aby lepiej przygotować politykę na zmiany społeczne oraz wspierać innowacje społeczne i do nich zachęcać, niezwykle istotne jest wsparcie dla innowacji społecznych. W szczególności testowanie i ocena innowacyjnych rozwiązań jeszcze przed zastosowaniem ich na dużą skalę ma kluczowe znaczenie dla poprawy skuteczności polityk, a zatem uzasadnia szczególne wsparcie ze strony EFS+. (28)Państwa członkowskie i Komisja powinny zapewnić, aby EFS+ przyczyniał się do promowania równości kobiet i mężczyzn zgodnie z art. 8 TFUE, aby zwiększać równe traktowanie i szanse kobiet i mężczyzn we wszystkich obszarach, w tym pod względem uczestnictwa w rynku pracy, zasad i warunków zatrudnienia oraz przebiegu kariery zawodowej. Powinny też zagwarantować, aby EFS+ wspierał równe szanse dla wszystkich bez dyskryminacji, zgodnie z art. 10 TFUE, oraz promował włączenie społeczne osób niepełnosprawnych na równi z innymi osobami, a także przyczyniał się do wdrożenia Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych ONZ. Zasady te należy brać pod uwagę we wszystkich wymiarach i na wszystkich etapach przygotowania, monitorowania, realizacji i oceny programów, w sposób terminowy i spójny, a jednocześnie zapewniać podejmowanie działań szczególnych promujących równość płci i równe szanse. EFS+ powinien też promować przechodzenie od opieki rezydencjalnej lub instytucjonalnej do opieki opartej na rodzinie i społeczności, zwłaszcza w przypadku osób, które spotykają się z dyskryminacją z wielu przyczyn jednocześnie. EFS+ nie powinien wspierać żadnych działań przyczyniających się do segregacji lub wykluczenia społecznego. Rozporządzenie (UE) nr [przyszłe rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów] przewiduje, że zasady kwalifikowalności wydatków mają być ustalane na szczeblu krajowym, z pewnymi wyjątkami wymagającymi określenia przepisów szczegółowych w odniesieniu do komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym. (29)Aby ograniczyć obciążenie administracyjne związane z gromadzeniem danych, w przypadkach gdy takie dane są dostępne w rejestrach, państwa członkowskie powinny pozwolić instytucjom zarządzającym na gromadzenie danych z rejestrów. (30)W odniesieniu do przetwarzania danych osobowych w ramach niniejszego rozporządzenia krajowi administratorzy danych wykonują swoje zadania do celów niniejszego rozporządzenia zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. (31)Eksperymenty społeczne polegają na testowaniu projektów o niewielkiej skali, co umożliwia zebranie dowodów sprawdzających wykonalność innowacji społecznych. Powinna istnieć możliwość rozwijania wykonalnych idei na szerszą skalę lub w innych kontekstach przy wsparciu finansowym z EFS+ oraz z innych źródeł. (32)W rozporządzeniu w sprawie EFS+ określono przepisy mające na celu umożliwienie pracownikom swobody przemieszczania się na niedyskryminacyjnych zasadach przez zagwarantowanie ścisłej współpracy centralnych służb zatrudnienia państw członkowskich oraz ich współpracy z Komisją. Europejska sieć służb zatrudnienia powinna promować lepsze funkcjonowanie rynków pracy przez ułatwianie transgranicznej mobilności pracowników i zapewnianie większej przejrzystości informacji na rynkach pracy. W zakres EFS+ wchodzi również rozwijanie i wspieranie ukierunkowanych programów mobilności mających na celu obsadzanie wolnych miejsc pracy w tych obszarach rynku, w których zidentyfikowano braki. (33)Brak dostępu do finansowania dla mikroprzedsiębiorstw, gospodarki społecznej i przedsiębiorstw społecznych jest jedną z głównych przeszkód dla zakładania przedsiębiorstw, w szczególności wśród osób najbardziej oddalonych od rynku pracy. W rozporządzeniu w sprawie EFS+ zawarto przepisy służące stworzeniu rynkowego ekosystemu w celu zwiększenia źródeł i dostępności finansowania dla przedsiębiorstw społecznych, a także zaspokojenia potrzeb osób, które tego najbardziej potrzebują, w szczególności osób bezrobotnych, kobiet i osób wymagających szczególnego traktowania, które chcą założyć lub rozwijać mikroprzedsiębiorstwo. Ten cel będzie również realizowany za pomocą instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych w ramach segmentu inwestycji społecznych i umiejętności Funduszu InvestEU. (34)Podmioty działające na rynku inwestycji społecznych, w tym organizacje charytatywne, mogą odgrywać decydującą rolę w osiąganiu kilku celów EFS+, ponieważ oferują one finansowanie, jak również innowacyjne i uzupełniające podejścia do walki z wykluczeniem społecznym i ubóstwem, ograniczając bezrobocie i przyczyniając się do wypełniania celów zrównoważonego rozwoju ONZ. Te podmioty charytatywne, takie jak fundacje i darczyńcy, powinny w stosownych przypadkach być zaangażowane w działania EFS+, zwłaszcza mające na celu rozwijanie ekosystemu rynku inwestycji społecznych. (35)Zgodnie z art. 168 TFUE przy określaniu i wdrażaniu wszystkich polityk i działań Unii należy zapewnić wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego. Unia ma uzupełniać i wspierać krajowe polityki zdrowotne, zachęcać do współpracy pomiędzy państwami członkowskimi i promować koordynację pomiędzy ich programami, przy zachowaniu pełnej odpowiedzialności państw członkowskich za kształtowanie własnej polityki zdrowotnej oraz organizację i świadczenie usług zdrowotnych i opieki medycznej. (36)Zapewnienie, aby ludzie byli dłużej zdrowi i aktywni, oraz umożliwienie im aktywnego dbania o własne zdrowie będzie miało pozytywny wpływ na zdrowie, zmniejszenie nierówności pod względem stanu zdrowia i dostępu do opieki zdrowotnej, jakość życia, wydajność, konkurencyjność i włączenie społeczne, a jednocześnie przyczyni się do ograniczenia presji na budżety krajowe. Komisja z zaangażowaniem pomaga państwom członkowskim w osiąganiu ich celów zrównoważonego rozwoju, w szczególności celu 3: „Zapewnienie zdrowego życia wszystkim ludziom w każdym wieku oraz promowanie dobrobytu”. (37)Dowody naukowe oraz wspólne wartości i zasady systemów ochrony zdrowia Unii Europejskiej przedstawione w konkluzjach Rady z dnia 2 czerwca 2006 r. powinny pomagać w procesie decyzyjnym dotyczącym planowania innowacyjnych, efektywnych i odpornych systemów ochrony zdrowia oraz zarządzania nimi, wspierając narzędzia zapewniające powszechny dostęp do dobrej jakości opieki zdrowotnej oraz dobrowolne wdrażanie na szerszą skalę najlepszych praktyk. (38)Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien się przyczyniać do profilaktyki zdrowotnej przez całe życie obywateli Unii i do promocji zdrowia przez działania dotyczące czynników ryzyka dla zdrowia, takich jak: palenie tytoniu i narażenie na wtórny dym tytoniowy, szkodliwe używanie alkoholu, stosowanie niedozwolonych środków odurzających, szkodliwe dla zdrowia skutki zażywania narkotyków, niezdrowe nawyki żywieniowe i brak aktywności fizycznej, a także wspierać środowisko sprzyjające zdrowemu stylowi życia, uzupełniając działania państw członkowskich zgodnie z właściwymi strategiami. Komponent „Zdrowie” EFS+ powinien upowszechniać efektywne modele zapobiegania chorobom, innowacyjne technologie i nowe modele i rozwiązania biznesowe, aby przyczyniać się do innowacyjnych, wydajnych i trwałych systemów ochrony zdrowia w państwach członkowskich i ułatwiać Europejczykom dostęp do lepszej i bardziej bezpiecznej opieki zdrowotnej. (39)Choroby niezakaźne są przyczyną ponad 80 % przypadków przedwczesnych zgonów w Unii; skuteczna profilaktyka zdrowotna ma wiele aspektów transgranicznych. Równolegle, Parlament Europejski i Rada podkreśliły potrzebę zminimalizowania skutków dla zdrowia poważnych zagrożeń transgranicznych, takich jak choroby zakaźne i inne zagrożenia biologiczne, chemiczne, środowiskowe i o nieznanym pochodzeniu, przez wspieranie budowania zdolności w zakresie gotowości i reagowania na sytuacje wyjątkowe. (40)Kluczowe znaczenie dla efektywności systemów opieki zdrowotnej i dla zdrowia obywateli ma ograniczenie problemu zakażeń wywołanych lekoopornymi drobnoustrojami oraz zakażeń związanych z opieką zdrowotną, a także zapewnienie dostępności skutecznych środków przeciwdrobnoustrojowych. (41)Komisja przedstawiła niedawno wniosek dotyczący oceny technologii medycznych, aby wesprzeć współpracę w zakresie oceny technologii medycznych na poziomie unijnym w celu poprawy dostępności innowacyjnych technologii medycznych dla pacjentów w całej UE, lepszego wykorzystania dostępnych zasobów i zwiększenia przewidywalności biznesowej. (42)Biorąc pod uwagę specyficzny charakter niektórych celów objętych komponentem „Zdrowie” EFS+ i rodzaj działań w ramach tego komponentu, właściwe organy państwa członkowskiego są najbardziej kompetentne, aby realizować takie działania. Te organy, wyznaczone przez same państwa członkowskie, powinny zatem zostać uznane za beneficjentów do celów art. [195] [nowego rozporządzenia finansowego] i organom tym należy przyznawać dotacje bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków. (43)Europejskie sieci referencyjne skupiają świadczeniodawców opieki zdrowotnej z całej Europy, aby wspólnie przeciwdziałać rzadkim, w niewielkim stopniu rozpowszechnionym i złożonym chorobom, które wymagają wysoce specjalistycznego leczenia i skoncentrowania wiedzy i zasobów. Europejskie sieci referencyjne są zatwierdzane przez Radę państw członkowskich europejskich sieci referencyjnych przy zastosowaniu procedury określonej przez Komisję w decyzji wykonawczej 2014/287/UE z dnia 10 marca 2014 r. Sieci te powinny zatem zostać uznane za beneficjentów do celów art. [195] [nowego rozporządzenia finansowego] i dotacje dla tych sieci należy przyznawać bez uprzedniego ogłaszania zaproszenia do składania wniosków. (44)Prawodawstwo UE w dziedzinie zdrowia ma bezpośredni wpływ na życie obywateli, efektywność i odporność systemów ochrony zdrowia oraz dobre funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Ramy prawne dotyczące produktów i technologii medycznych (produkty lecznicze, wyroby medyczne i substancje pochodzenia ludzkiego), a także prawodawstwo dotyczące wyrobów tytoniowych, praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej oraz poważnych transgranicznych zagrożeń zdrowia mają zasadnicze znaczenie dla ochrony zdrowia w UE. Podczas realizacji celów zdrowotnych rozporządzenie, jak również jego wdrożenie i egzekwowanie, muszą być dostosowane do innowacji i postępów naukowych, a także przemian społecznych w tym obszarze. Konieczne jest zatem nieustające rozwijanie podstaw naukowych potrzebnych do wdrażania prawodawstwa o tak naukowym charakterze. (45)W celu realizacji komponentu „Zdrowie”, aby maksymalnie zwiększyć skuteczność i efektywność działań na szczeblu unijnym i międzynarodowym, należy rozwijać współpracę z odpowiednimi organizacjami międzynarodowymi, takimi jak Organizacja Narodów Zjednoczonych i jej wyspecjalizowane agencje, w szczególności Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), jak również z Radą Europy i Organizacją Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD). (46)Mając na uwadze znaczenie przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, niniejsze rozporządzenie przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu w polityce Unii i do osiągnięcia celu ogólnego, w ramach którego wydatki na realizację celów klimatycznych w budżecie UE mają sięgnąć 25 %. Stosowne działania zostaną określone na etapie przygotowania i realizacji oraz ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej.

(47)Zgodnie z art. [94 decyzji Rady 2013/755/UE] osoby i podmioty mające siedzibę w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) kwalifikują się do finansowania z zastrzeżeniem zasad i celów komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i „Zdrowie” oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dane KTZ są powiązane. (48)Kraje trzecie będące członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą uczestniczyć w programach Unii w ramach współpracy ustanowionej na mocy Porozumienia EOG, które przewiduje wprowadzenie w życie programów w drodze decyzji wydanej na mocy tego porozumienia. Do niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić odpowiedni przepis szczegółowy przyznający niezbędne uprawnienia i prawa dostępu właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych oraz Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu, pozwalające im na całościowe wykonywanie ich odpowiednich kompetencji. (49)Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013, rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95, rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, zgodnie z rozporządzeniem finansowym i innymi mającymi zastosowanie przepisami, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne przestępstwo, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe w UE i inne przestępstwa naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu (ETO) oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa. (50)Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przepisy te, ustanowione rozporządzeniem finansowym, określają w szczególności procedurę ustanawiania i wykonania budżetu w drodze dotacji, zamówień, nagród i wykonania pośredniego oraz przewidują kontrole wykonywania obowiązków przez podmioty upoważnione do działań finansowych. Przepisy przyjęte na podstawie art. 322 TFUE dotyczą również ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, jako że poszanowanie praworządności jest niezbędnym warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami i skutecznego unijnego finansowania. (51)Ponieważ cel niniejszego rozporządzenia, mianowicie zwiększanie efektywności rynków pracy i wspieranie dostępu do dobrej jakości zatrudnienia, poprawa dostępu do kształcenia i szkolenia i ich jakości, promowanie włączenia społecznego i zdrowia oraz ograniczanie ubóstwa, a także działania w ramach komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności określoną w tym artykule niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. (52)W celu zmiany niektórych, innych niż istotne, elementów niniejszego rozporządzenia uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej należy przekazać Komisji w odniesieniu do zmiany i uzupełnienia załączników zawierających wskaźniki. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na poziomie ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. (53)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze. Uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do wzoru ustrukturyzowanego badania dotyczącego odbiorców końcowych z uwagi na charakter tego modelu powinny być wykonywane zgodnie z procedurą doradczą przewidzianą w art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 182/2011, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Część I Przepisy ogólne Artykuł 1 Przedmiot Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejski Fundusz Społeczny Plus (EFS+). Określa ono cele EFS+, budżet na lata 2021–2027, metody wdrażania, formy finansowania unijnego oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania. Artykuł 2 Definicje 1. Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1) „środki towarzyszące” oznaczają działania wykraczające poza dystrybucję żywności lub podstawowej pomocy materialnej, mające na celu zmniejszenie wykluczenia społecznego, takie jak kierowanie osób do służb świadczących usługi społeczne i świadczenie takich usług bądź udzielanie porad dotyczących gospodarowania budżetem domowym;

2) „państwo stowarzyszone” oznacza państwo trzecie, które jest stroną umowy z Unią, umożliwiającej jego udział w komponentach „Zatrudnienie i innowacje społeczne” oraz „Zdrowie” EFS+ zgodnie z art. 30; 3) „podstawowa pomoc materialna” oznacza towary, które zaspokajają podstawowe potrzeby człowieka i są niezbędne do godnego życia, takie jak odzież, środki higieny i materiały szkolne; 4) „działania łączone” oznaczają działania wspierane z budżetu Unii, w tym działania w ramach instrumentów łączonych zgodnie z art. 2 pkt 6 rozporządzenia finansowego, łączące bezzwrotne formy wsparcia lub instrumenty finansowe z budżetu Unii ze zwrotnymi formami wsparcia z instytucji finansowania rozwoju lub innych publicznych instytucji finansowych, a także z komercyjnych instytucji finansowych i od inwestorów; 5) „wspólne wskaźniki rezultatu bezpośredniego” oznaczają wspólne wskaźniki rezultatu, które mierzą skutki w okresie czterech tygodni od dnia zakończenia udziału w operacji przez uczestnika (data wyjścia); 6) „wspólne wskaźniki rezultatu długoterminowego” oznaczają wspólne wskaźniki rezultatu, które mierzą skutki po upływie sześciu miesięcy od dnia zakończenia udziału w operacji przez uczestnika; 7) „koszty zakupu żywności lub podstawowej pomocy materialnej” oznaczają rzeczywiste koszty związane z zakupem żywności lub podstawowej pomocy materialnej przez beneficjenta i nie są ograniczone do ceny żywności lub podstawowej pomocy materialnej; 8) „odbiorca końcowy” oznacza osobę lub osoby najbardziej potrzebujące, które otrzymują wsparcie określone w art. 4 ust. 1 ppkt (xi); 9) „kryzys zdrowotny” oznacza każdą sytuację kryzysową powszechnie uznaną za zagrożenie i posiadającą aspekt zdrowotny, która wymaga pilnego działania ze strony władz w warunkach niepewności; 10) „podmiot prawny” oznacza każdą osobę fizyczną lub osobę prawną utworzoną – i uznawaną za taką – na mocy prawa krajowego, unijnego lub międzynarodowego, która ma osobowość prawną i która może – działając w swoim własnym imieniu – wykonywać prawa i podlegać obowiązkom; 11) „mikrofinansowanie” obejmuje gwarancje, mikrokredyty, finansowanie kapitałowe i quasi-kapitałowe, połączone z towarzyszącymi usługami rozwoju biznesu, takimi jak doradztwo indywidualne, szkolenie i mentoring, przeznaczone dla osób i mikroprzedsiębiorstw mających trudności z dostępem do kredytów do celów działalności zawodowej lub przynoszącej dochody; 12) „mikroprzedsiębiorstwo” oznacza przedsiębiorstwo, które zatrudnia mniej niż 10 pracowników i którego obrót roczny lub bilans roczny wynosi mniej niż 2 000 000 EUR; 13) „osoby najbardziej potrzebujące” oznaczają osoby fizyczne, w tym osoby indywidualne, rodziny, gospodarstwa domowe lub grupy złożone z takich osób, których potrzeba uzyskania pomocy została stwierdzona na podstawie obiektywnych kryteriów określonych przez właściwe organy krajowe w konsultacji z odpowiednimi zainteresowanymi stronami, przy jednoczesnym unikaniu konfliktu interesów, i zatwierdzonych przez te właściwe organy krajowe oraz mogących zawierać elementy, które umożliwiają dotarcie do osób najbardziej potrzebujących na pewnych obszarach geograficznych; 14) „wartość odniesienia” oznacza wartość służącą określeniu celów w zakresie wspólnych i specyficznych dla programu wskaźników rezultatu, opartą na istniejących lub wcześniejszych podobnych interwencjach; 15) „przedsiębiorstwo społeczne” oznacza przedsiębiorstwo, niezależnie od formy prawnej, lub osobę fizyczną, które: a)zgodnie z umową spółki, statutem spółki lub jakimkolwiek innym dokumentem prawnym, który może skutkować odpowiedzialnością na podstawie przepisów państwa członkowskiego siedziby, ma za główny cel społeczny raczej osiąganie wymiernych, pozytywnych skutków społecznych, niż generowanie zysków do innych celów, oraz świadczy usługi lub wytwarza towary przynoszące korzyści społeczne, bądź stosuje metody produkcji towarów lub świadczenia usług, które urzeczywistniają cele społeczne; b)wykorzystuje swoje zyski przede wszystkim do osiągnięcia swojego podstawowego celu społecznego i posiada określone procedury i zasady dotyczące podziału zysków, które gwarantują, że taki podział nie wpływa negatywnie na podstawowy cel społeczny; c)jest zarządzane w przedsiębiorczy, odpowiedzialny i przejrzysty sposób, w szczególności przez zaangażowanie pracowników, klientów i zainteresowanych stron, których dotyczy działalność gospodarcza prowadzona przez przedsiębiorstwo; 16) „innowacje społeczne” oznaczają działania, które zarówno w odniesieniu do swych celów, jak i środków mają społeczny charakter, a w szczególności działania odnoszące się do rozwoju i realizacji nowych idei (dotyczących produktów, usług i modeli), które jednocześnie zaspokajają potrzeby społeczne i tworzą nowe relacje społeczne lub współpracę i w ten sposób przynoszą korzyści dla społeczeństwa oraz zwiększają jego zdolność do działania; 17) „eksperymenty społeczne” oznaczają interwencje w zakresie polityki, które zapewniają innowacyjne działania w odpowiedzi na potrzeby społeczne i są realizowane na małą skalę i w warunkach zapewniających możliwość oceny ich wpływu, zanim zostaną wdrożone w innych kontekstach lub w większej skali, jeżeli ich wyniki okażą się przekonujące; 18) „kompetencje kluczowe” oznaczają wiedzę, umiejętności i kompetencje niezbędne wszystkim ludziom, na każdym etapie życia, do osobistego rozwoju i spełnienia, zatrudnienia, włączenia społecznego i aktywnej postawy obywatelskiej. Kompetencje kluczowe to: umiejętność czytania i pisania; wielojęzyczność; nauki przyrodnicze, technologia, inżynieria i matematyka umiejętności cyfrowe; umiejętności personalne, społeczne i zdolność do uczenia się; postawa obywatelska; przedsiębiorczość; świadomość i ekspresja kulturalna;

19) „państwo trzecie” oznacza państwo, które nie jest członkiem Unii Europejskiej. 2. Definicje zawarte w art. [2] [przyszłego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów] mają również zastosowanie do komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym. Artykuł 3 Ogólne cele i metody wdrażania Celem EFS+ jest wspieranie państw członkowskich w dążeniu do wysokich poziomów zatrudnienia, sprawiedliwej ochrony socjalnej oraz wykwalifikowanej i odpornej siły roboczej przygotowanej na przyszły świat pracy, zgodnie z zasadami określonymi w Europejskim filarze praw socjalnych proklamowanym przez Parlament Europejski, Radę i Komisję w dniu 17 listopada 2017 r. EFS+ wnosi wartość dodaną oraz wspiera i uzupełnia politykę państw członkowskich w celu zapewnienia równych szans, dostępu do zatrudnienia, sprawiedliwych warunków pracy, ochrony socjalnej, włączenia społecznego i wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi. EFS+ jest wdrażany: a) według metody zarządzania dzielonego w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom szczegółowym wskazanym w art. 4 ust. 1 (komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym), oraz b) według metody zarządzania bezpośredniego i pośredniego w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom wskazanym w art. 4 ust. 1 i art. 23 (komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne”), oraz w odniesieniu do części pomocy, która odpowiada celom wskazanym w art. 4 ust. 1 i 3 i art. 26 (komponent „Zdrowie”). Artykuł 4 Cele szczegółowe 1. EFS+ wspiera następujące cele szczegółowe w obszarach polityki dotyczących zatrudnienia, edukacji, włączenia społecznego i zdrowia, przez co przyczynia się również do celu polityki – „Europa o silniejszym wymiarze społecznym – wdrażanie Europejskiego filaru praw socjalnych” – określonego w art. [4] [przyszłego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów]: (i) poprawa dostępu do zatrudnienia dla wszystkich osób poszukujących pracy, zwłaszcza osób młodych i długotrwale bezrobotnych, oraz dla osób biernych zawodowo, a jednocześnie promowanie samozatrudnienia i gospodarki społecznej; (ii) modernizacja instytucji i służb rynków pracy celem oceny i przewidywania zapotrzebowania na umiejętności oraz zapewnienia terminowej i odpowiednio dopasowanej pomocy i wsparcia na rzecz dostosowania umiejętności i kwalifikacji zawodowych do potrzeb rynku pracy, zmian w karierze zawodowej i mobilności; (iii) wspieranie uczestnictwa kobiet w rynku pracy; lepszej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym, w tym dostępu do opieki nad dziećmi; zdrowego i dobrze przystosowanego środowiska pracy, w którym przeciwdziała się czynnikom ryzyka dla zdrowia; dostosowania pracowników, przedsiębiorstw i przedsiębiorców do zmian oraz aktywnego i zdrowego starzenia się; (iv) poprawa jakości, efektywności i przydatności na rynku pracy systemów kształcenia i szkolenia w celu wspierania nabywania kompetencji kluczowych, w tym umiejętności cyfrowych; (v) wspieranie dostępności i możliwości ukończenia dobrej jakości kształcenia i szkolenia, sprzyjających włączeniu społecznemu, na równych zasadach dla wszystkich, zwłaszcza grup defaworyzowanych, od wczesnej edukacji i opieki nad dzieckiem przez ogólne i zawodowe kształcenie i szkolenie, po szkolnictwo wyższe, a także kształcenie i uczenie się dorosłych, w tym ułatwianie mobilności edukacyjnej dla wszystkich; (vi) wspieranie uczenia się przez całe życie, w szczególności elastycznych możliwości poprawy umiejętności i zmiany kwalifikacji dla wszystkich, z uwzględnieniem umiejętności cyfrowych, lepsze przewidywanie zmian i zapotrzebowania na nowe umiejętności na podstawie potrzeb rynku pracy, ułatwianie zmian kariery i promowanie mobilności zawodowej; (vii) wspieranie aktywnego włączenia społecznego, w tym w celu promowania równości szans i aktywnego uczestnictwa, oraz zwiększanie szans na zatrudnienie; (viii) wspieranie integracji społeczno-gospodarczej obywateli państw trzecich i społeczności marginalizowanych, takich jak Romowie;

(ix) zwiększanie równego i szybkiego dostępu do dobrej jakości, trwałych i przystępnych cenowo usług; modernizacja systemów zabezpieczenia społecznego, w tym wspieranie dostępu do ochrony socjalnej; poprawa dostępności, efektywności i odporności systemów ochrony zdrowia i usług opieki długoterminowej; (x) wspieranie integracji społecznej osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym osób najbardziej potrzebujących i dzieci; (xi) przeciwdziałanie deprywacji materialnej przez udzielanie pomocy żywnościowej lub podstawowej pomocy materialnej osobom najbardziej potrzebującym, w tym przy użyciu środków towarzyszących. 2. Przez działania realizowane w ramach komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym, mając na celu osiąganie celów szczegółowych, o których mowa w ust. 1, EFS+ przyczynia się także do innych celów polityki wymienionych w art. [4] [przyszłego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów], a w szczególności dotyczących: 1. bardziej inteligentnej Europy przez rozwijanie umiejętności na rzecz inteligentnej specjalizacji i kluczowych technologii prorozwojowych, transformację przemysłową, współpracę sektorową w zakresie umiejętności i przedsiębiorczości, szkolenie naukowców, tworzenie sieci kontaktów i partnerstw między instytucjami szkolnictwa wyższego, placówkami kształcenia i szkolenia zawodowego, ośrodkami badawczymi i technologicznymi oraz przedsiębiorstwami i klastrami, wsparcie dla mikroprzedsiębiorstw, małych i średnich przedsiębiorstw oraz na rzecz gospodarki społecznej; 2. bardziej przyjaznej dla środowiska niskoemisyjnej Europy przez usprawnianie systemów kształcenia i szkolenia niezbędnych do dostosowania umiejętności i kwalifikacji do potrzeb rynku pracy, poprawę umiejętności wszystkich, w tym siły roboczej, tworzenie nowych miejsc pracy w sektorach związanych ze środowiskiem, klimatem i energią oraz biogospodarce. 3. W ramach komponentu „Zdrowie” EFS+ wspiera promocję zdrowia i profilaktykę zdrowotną, przyczynia się do efektywności, dostępności i odporności systemów ochrony zdrowia, zwiększa bezpieczeństwo opieki zdrowotnej, ogranicza nierówności pod względem stanu zdrowia i dostępu do opieki zdrowotnej, chroni obywateli przed transgranicznymi zagrożeniami zdrowia oraz wspiera prawodawstwo UE w dziedzinie zdrowia. Artykuł 5 Budżet 1.Całkowita pula środków finansowych na EFS+ na lata 2021–2027 wynosi 101 174 000 000 EUR w cenach bieżących. 2.Część puli środków finansowych na komponent EFS+ objęty zarządzaniem dzielonym w ramach celu „Inwestycje na rzecz zatrudnienia i wzrostu” wynosi 100 000 000 000 EUR w cenach bieżących lub 88 646 194 590 EUR w cenach z 2018 r., z czego kwota 200 000 000 EUR w cenach bieżących lub 175 000 000 EUR w cenach z 2018 r. jest przydzielona na współpracę transnarodową na rzecz innowacyjnych rozwiązań, o której mowa w art. 23 pkt. (i), zaś kwota 400 000 000 EUR w cenach bieżących lub 376 928 934 EUR w cenach z 2018 r. jest przeznaczona jako dodatkowe finansowanie na rzecz regionów najbardziej oddalonych, wymienionych w art. 349 TFUE, oraz regionów na poziomie NUTS 2 spełniających kryteria określone w art. 2 Protokołu nr 6 do Aktu przystąpienia z 1994 r. 3.Pula środków finansowych na komponent „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i komponent „Zdrowie” na lata 2021–2027 wynosi 1 174 000 000 EUR w cenach bieżących. 4.Orientacyjny podział kwoty, o której mowa w ust. 3, jest następujący: a)761 000 000 EUR na wdrażanie komponentu „Zatrudnienie i innowacje społeczne”; b)413 000 000 EUR na wdrażanie komponentu „Zdrowie”. 5.Kwoty, o których mowa w ust. 3 i 4, mogą być również wykorzystane na pomoc techniczną i administracyjną w ramach realizacji programów, np. działania przygotowawcze, monitorowanie, kontrolę, audyt i ocenę, w tym na systemy informatyczne dla przedsiębiorstw. Artykuł 6 Równość mężczyzn i kobiet i równość szans oraz niedyskryminacja 1. Wszystkie programy realizowane w ramach komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym, jak również operacje wspierane z komponentów „Zatrudnienie i innowacje społeczne” i „Zdrowie” zapewniają równość mężczyzn i kobiet na wszystkich etapach przygotowania, realizacji, monitorowania i oceny. Wspierają także równe szanse dla wszystkich, bez dyskryminacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną, na wszystkich etapach przygotowania, realizacji, monitorowania i oceny.

2. Państwa członkowskie i Komisja wspierają również konkretne ukierunkowane działania promujące zasady, o których mowa w ust. 1, w ramach wszystkich celów EFS+, w tym celu dotyczącego przejścia od opieki rezydencjalnej lub instytucjonalnej do opieki opartej na rodzinie i społeczności. Część II – Wdrażanie w ramach komponentu EFS+ objętego zarządzaniem dzielonym Rozdział I Wspólne przepisy dotyczące programowania Artykuł 7 Spójność i koncentracja tematyczna 1. Państwa członkowskie koncentrują zasoby EFS+ objęte zarządzaniem dzielonym na interwencjach, które dotyczą wyzwań wskazanych w ich krajowych programach reform, europejskim semestrze i odpowiednich zaleceniach dla poszczególnych krajów, przyjętych zgodnie z art. 121 ust. 2 i art. 148 ust. 4 TFUE, oraz uwzględniają zasady i prawa określone w Europejskim filarze praw socjalnych. Państwa członkowskie, a w stosownych przypadkach Komisja, zwiększają efekt synergii oraz zapewniają koordynację i spójność EFS+ z innymi unijnymi funduszami, programami i instrumentami, takimi jak Erasmus, Fundusz Azylu i Migracji oraz program wspierania reform, w tym Narzędzie Realizacji Reform i Instrument Wsparcia Technicznego, zarówno na etapie planowania, jak i podczas wdrażania, oraz komplementarność wobec tych funduszy, programów i instrumentów. Państwa członkowskie, a w stosownych przypadkach Komisja, optymalizują mechanizmy koordynacji, aby uniknąć powielania działań, oraz zapewniają ścisłą współpracę między podmiotami odpowiedzialnymi za wdrażanie, aby realizować spójne i usprawnione działania wspierające. 2. Państwa członkowskie przydzielają odpowiednią kwotę swoich środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na działania związane z wyzwaniami wskazanymi we właściwych zaleceniach dla poszczególnych krajów przyjętych zgodnie z art. 121 ust. 2 i art. 148 ust. 4 TFUE oraz w europejskim semestrze, a wchodzące w zakres EFS+ określony w art. 4. 3. Państwa członkowskie przydzielają co najmniej 25 % swoich środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na cele szczegółowe polityki włączenia społecznego, określone w art. 4 ust. 1 ppkt (vii)–(xi), w tym na wspieranie integracji społeczno-ekonomicznej obywateli państw trzecich. 4. Państwa członkowskie przydzielają co najmniej 2 % swoich środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na cel szczegółowy dotyczący przeciwdziałania deprywacji materialnej, określony w art. 4 ust. 1 ppkt (xi). W należycie uzasadnionych przypadkach środki przydzielone na cel szczegółowy określony w art. 4 ust. 1 ppkt (x) i przeznaczone dla osób najbardziej potrzebujących mogą zostać uwzględnione przy sprawdzaniu zgodności z wynoszącym co najmniej 2 % minimalnym przydziałem środków, określonym w niniejszym ustępie, akapit pierwszy. 5. Państwa członkowskie, w których odsetek ludzi młodych w wieku od 15 do 29 lat niekształcących się, niepracujących ani nieszkolących się przekracza średnią unijną w 2019 r. według danych Eurostatu, przydzielają co najmniej 10 % swoich środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na lata 2021–2025 na ukierunkowane działania i reformy strukturalne mające na celu wspieranie zatrudnienia ludzi młodych, przechodzenia od nauki do zatrudnienia, ścieżek powrotu do nauki lub szkolenia oraz kształcenia wyrównawczego, zwłaszcza w kontekście wdrażania gwarancji dla młodzieży. Podczas programowania środków z EFS+ objętych zarządzaniem dzielonym na lata 2026 i 2027 w połowie okresu programowania zgodnie z art. [14] [przyszłego rozporządzenia w sprawie wspólnych przepisów] państwa członkows