Istnieją również obawy związane ze składem i z funkcjonowaniem Najwyższej Rady Sądownictwa. Sytuacja, w której całkowita liczba sędziów wybieranych przez osoby na równorzędnych stanowiskach nadal nie stanowi większości, pozostaje niezmieniona . Ponadto, jak wyjaśniono w poprzednim akapicie, Prokurator Generalny nadal odgrywa decydującą rolę w Izbie Prokuratorów oraz ma duży wpływ na Zgromadzenie Plenarne i potencjalnie również na Izbę Sędziów , ponieważ niebędący sędziami członkowie Izby Sędziów wybierani przez parlament mogą także pochodzić z korpusu prokuratorów . Praktyka głosowania pokazuje ograniczony wpływ na podejmowanie decyzji ze strony sędziów w NRS wybieranych przez osoby na równorzędnych stanowiskach oraz potencjalny wpływ Prokuratora Generalnego na NRS. Pomimo postępów poczynionych dzięki wcześniejszym reformom sytuacja NRS nadal budzi niepokój Rady Europy i różnych zainteresowanych stron . Chociaż w wyniku reform skład NRS stał się bardziej zrównoważony , zaangażowanie prokuratorów, a w szczególności Prokuratora Generalnego, w zarządzanie sędziami nadal budzi obawy . Próba wprowadzenia do konstytucji poprawek zmieniających skład NRS, które przedstawiono we wrześniu 2020 r., miała na celu częściowe rozwianie tych obaw. Zajęcie się kwestią składu NRS stało się pilniejszym problemem, ponieważ obowiązujący system miałby wpływ na przyszłe wybory członków NRS ze względu na zbliżające się wygaśnięcie ich obecnych mandatów, a także na inne ważne stanowiska w sądownictwie. Jeżeli chodzi o funkcjonowanie NRS, pozytywną zmianą było wprowadzenie internetowego rejestru stanowisk zajętych przez NRS, w tym jej Zgromadzenie Plenarne i obie izby, wobec zagrożeń dla niezależności sądów. Rejestr obejmuje jednak wyłącznie te przypadki, w których NRS lub inne organy władzy sądowniczej zajęły stanowisko, a nie wszystkie przypadki ataków na niezależność sądów, co niektóre zainteresowane strony uważają za niewystarczające. Ponadto zainteresowane strony zwróciły również uwagę na przypadki, w których niektóre ze stanowisk zajętych przez NRS są określane jako sprzeczne z poglądami samych pracowników wymiaru sprawiedliwości.

Nowa ustawa dotycząca rozliczalności i odpowiedzialności karnej Prokuratora Generalnego i jego zastępców została uznana za niezgodną z konstytucją i nadal istnieją w tym zakresie pewne wyzwania. Brak możliwości przeprowadzenia skutecznego śledztwa dotyczącego Prokuratora Generalnego i jego zastępców stanowi od dawna kwestię podnoszoną nie tylko przez Komisję Europejską , lecz także przez Europejski Trybunał Praw Człowieka i Radę Europy . Połączenie uprawnień Prokuratora Generalnego z jego pozycją w Najwyższej Radzie Sądownictwa skutkuje znaczącym wpływem w prokuraturze, potencjalnie w Najwyższej Radzie Sądownictwa (zarówno w Izbie Prokuratorów, jak i na Zgromadzeniu Plenarnym) oraz w sądownictwie. W dniu 29 stycznia 2021 r. parlament zatwierdził ustawę dotyczącą wykonania wyroku Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Kolevi, w której ustanawia się nowe ramy wszelkich śledztw przeciwko Prokuratorowi Generalnemu lub jego zastępcom. W ramach nowego mechanizmu powierzono prokuratorowi specjalnemu prowadzenie wszelkich śledztw przeciwko Prokuratorowi Generalnemu lub jego zastępcom. Każda decyzja o odmowie wszczęcia śledztwa przez prokuratora specjalnego podlegałaby kontroli sądowej przed Szczególnym Sądem Karnym w pierwszej instancji. Zgodnie z niektórymi sugestiami Rady Europy nowa ustawa przewidywała powoływanie prokuratora specjalnego przez Zgromadzenie Plenarne Najwyższej Rady Sądownictwa, a nie przez jej Izbę Prokuratorów. Dnia 10 lutego 2021 r. Prezydent Republiki zakwestionował konstytucyjność nowej ustawy przed Trybunałem Konstytucyjnym. W związku z tym Zgromadzenie Plenarne NRS podjęło decyzję o zawieszeniu procedury wyboru prokuratora specjalnego w oczekiwaniu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego. W dniu 11 maja 2021 r. Trybunał Konstytucyjny wydał orzeczenie, w którym uznał za niezgodne z konstytucją przepisy zakwestionowane przez Prezydenta Republiki, a tym samym orzekł o niezgodności z konstytucją całego mechanizmu. Ponadto, zgodnie z zaleceniem Komisji, w dniu 23 lutego 2021 r. władze bułgarskie zwróciły się do Komisji Weneckiej o wydanie nowej opinii na temat tej ustawy. Ze względu na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego oczekiwana opinia nie zostanie jednak wydana. Rada Europy wskazała szereg innych problemów dotyczących tej ustawy. Wynikają one z wyżej wspomnianego znacznego wpływu Prokuratora Generalnego, który to wpływ może prowadzić do kontroli nad kandydaturami na prokuratora specjalnego i nad jego powołaniem. W dniu 11 marca 2021 r. Komitet Ministrów Rady Europy podkreślił znaczenie ograniczenia wpływu Prokuratora Generalnego w prokuraturze, wszelkich potencjalnych wpływów w NRS oraz w sądownictwie, tak aby umożliwić wdrożenie skutecznego mechanizmu śledczego, w tym przez rozszerzenie kontroli sądowej na wszelkie decyzje prokuratorskie o odmowie wszczęcia śledztwa.

Poziom postrzeganej niezależności sądów w Bułgarii pozostaje niski wśród ogółu społeczeństwa i średni wśród przedsiębiorstw, przy czym nieznacznie spadł w porównaniu z 2020 r. Zaledwie 31 % ogółu społeczeństwa uznaje go za „dość dobry lub bardzo dobry”. Wśród przedsiębiorstw poziom postrzeganej niezależności pozostaje średni – 43 % uważa go za „dość dobry lub bardzo dobry” . W ciągu ostatnich pięciu lat poziom postrzeganej niezależności sądów utrzymywał się na niskim poziomie wśród ogółu społeczeństwa. Wśród przedsiębiorstw poziom postrzeganej niezależności sądów był bardzo niski do 2019 r., a od tego czasu pozostaje średni, pomimo niewielkich wahań.

W 2007 r., wraz z przystąpieniem Bułgarii do Unii Europejskiej, wprowadzono mechanizm współpracy i weryfikacji (MWiW) jako środek przejściowy mający ułatwić temu państwu dalsze działania na rzecz reformy sądownictwa i wzmocnienia walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną . Zgodnie z decyzją ustanawiającą mechanizm i jak to zostało podkreślone przez Radę, MWiW będzie stosowany do czasu, gdy w zadowalający sposób osiągnięte zostaną wszystkie cele referencyjne odnoszące się do Bułgarii . W ostatnim sprawozdaniu MWiW, przyjętym przez Komisję w październiku 2019 r., odnotowano, że Bułgaria podjęła szereg dalszych zobowiązań, oraz stwierdzono, że postępy poczynione w ramach MWiW są wystarczające do wypełnienia zobowiązań podjętych przez Bułgarię w chwili przystąpienia do UE. Jak również podkreśliła Komisja, Bułgaria będzie musiała konsekwentnie kontynuować prace nad tym, aby zobowiązania określone w sprawozdaniu znajdowały odzwierciedlenie w konkretnych przepisach i były w dalszym ciągu realizowane. Wszelkie decyzje dotyczące zakończenia MWiW będą należycie uwzględniały stanowisko wyrażone przez Radę i Parlament Europejski .

Jeżeli chodzi o mechanizmy kontroli i równowagi, ograniczone wykorzystanie oceny skutków i konsultacji publicznych w procesie legislacyjnym pozostaje powodem do niepokoju, w szczególności w przypadku projektów ustaw proponowanych przez parlament. Podobne obawy budzi również praktyka wprowadzania istotnych zmian w drodze zmian innych, niepowiązanych aktów prawnych, przez co obchodzi się wymogi w zakresie konsultacji publicznych i oceny skutków. Nadal obowiązuje stan wyjątkowy związany z pandemią COVID-19. Zwiększono zasoby krajowych instytucji praw człowieka. Zaniechano prac nad projektem ustawy o zagranicznym finansowaniu organizacji pozarządowych, ale przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego w państwie pozostaje ograniczona.

Konsekwentnie wdrażano reformy instytucjonalne mające na celu walkę z korupcją. Zatwierdzono nową strategię antykorupcyjną na lata 2021–2027 obejmującą nowy zestaw priorytetów, tj. wzmocnienie zdolności do zwalczania korupcji, zwiększenie rozliczalności władz lokalnych oraz stworzenie środowiska antykorupcyjnego zdolnego do szybkiego reagowania. Nadal istnieją poważne wyzwania dotyczące skuteczności środków związanych z uczciwością zawodową w administracji publicznej, lobbingiem i ochroną sygnalistów, których to obszarów nie regulują specjalne przepisy. Pomimo wzmożenia działalności dochodzeniowej i zwiększenia dostępnych zasobów liczba prawomocnych wyroków skazujących w głośnych sprawach o korupcję pozostaje niska i nie osiągnięto jeszcze w tym zakresie solidnych wyników w postaci prawomocnych wyroków skazujących.

Istnieją ograniczone dowody na skuteczność środków związanych z uczciwością zawodową w administracji publicznej. Za egzekwowanie kodeksu postępowania urzędników służby cywilnej odpowiedzialne są instytucjonalne komisje dyscyplinarne działające w ramach każdej służby publicznej. Opracowanie norm etycznych postępowania urzędników wyższego szczebla (w tym ministrów i burmistrzów), systemy weryfikacji uczciwości zawodowej oraz pomoc w ich wdrażaniu leżą w gestii Komisji Antykorupcyjnej. Przepisy dotyczące etyki obowiązujące członków parlamentu są ustanowione w regulaminie organizacyjnym i proceduralnym Zgromadzenia Narodowego , za którego wdrażanie odpowiada komisja Zgromadzenia Narodowego. Istnieją wprawdzie przepisy prawne, ale brak jest faktycznych dowodów na ich wdrożenie lub skuteczność . Jeżeli chodzi o pracowników wymiaru sprawiedliwości, nie ma dowodów na to, że przeprowadzono szkolenie antykorupcyjne ani że powołano komitet doradczy do spraw związanych z etyką. Jeżeli chodzi o siły policyjne, od 2021 r. inspektorat Ministerstwa Spraw Wewnętrznych wprowadził nowy system rejestracji wideo działań funkcjonariuszy bezpieczeństwa i patroli drogowych. Dowody potwierdzające naruszenia zasad uczciwości zawodowej, w tym korupcji, zgromadzone za pomocą urządzenia do rejestracji wideo, były wykorzystywane do dyscyplinowania, karania lub skazywania funkcjonariuszy policji z różnych departamentów .

W marcu 2021 r. przyjęto nową strategię antykorupcyjną na lata 2021–2027. Na podstawie wniosków wyciągniętych z poprzedniej strategii ustanowiono nowe priorytety w odniesieniu do sektorów wysokiego ryzyka, w tym wzmocnienie zdolności do zwalczania korupcji; zwiększenie rozliczalności władz lokalnych oraz stworzenie środowiska antykorupcyjnego zdolnego do szybkiego reagowania. Strategia obejmuje również wykaz odpowiednich celów, wskaźników skuteczności działania oraz odpowiedzialnych podmiotów wykonawczych.

W następstwie kompleksowej reformy w latach 2017 i 2018 Bułgaria utworzyła Komisję ds. Zwalczania Korupcji i Przepadku Nielegalnego Majątku (zwaną dalej „Komisją Antykorupcyjną”). Komisja ta odpowiada głównie za działania prewencyjne w odniesieniu do korupcji na wysokim szczeblu i działania mające na celu zwalczanie jej, prowadzenie rejestru publicznego oświadczeń o stanie majątkowym i zarządzanie tym rejestrem, monitorowanie i doradztwo w kwestiach związanych z konfliktem interesów, a także konfiskatę nielegalnie nabytego mienia. Przeprowadza również oceny instytucjonalnego ryzyka korupcji w celu opracowania dostosowanych do potrzeb instytucji planów działania na rzecz uczciwości zawodowej. W następstwie tej oceny zalecenia przekazane instytucjom publicznym są wiążące, a działania następcze mają być regularnie zgłaszane Komisji Antykorupcyjnej. Kompetencje w zakresie spraw dotyczących korupcji na wysokim szczeblu przeniesiono do Szczególnego Sądu Karnego, natomiast śledztwa w takich sprawach toczą się pod nadzorem Prokuratury Specjalnej.

W drodze nowych przepisów zmieniono system mający zastosowanie do kancelarii prawnych. W lutym 2021 r. wprowadzono zmiany w ustawie o adwokaturze umożliwiające zakładanie jednoosobowych kancelarii adwokackich oraz zniesiono zakaz pełnienia przez adwokatów funkcji kierowników i dyrektorów wykonawczych w spółkach handlowych. Zmiany te stwarzają możliwość zakładania większej liczby kancelarii prawnych, co z kolei zwiększyłoby konkurencję między prawnikami i mogłoby umożliwić szerszy dostęp do prawników praktyków.

Wprowadzono zmiany w celu umożliwienia wykorzystania wideokonferencji w postępowaniu cywilnym, administracyjnym i karnym. W dniu 17 grudnia 2020 r. przyjęto zmiany w kodeksie postępowania cywilnego, kodeksie postępowania administracyjnego oraz kodeksie postępowania karnego. Umożliwiają one wykorzystanie wideokonferencji w postępowaniu cywilnym i administracyjnym oraz w postępowaniu karnym – w celu przeprowadzania dowodu. W praktyce okazuje się jednak, że system ten nie został jeszcze wdrożony. Dalsze usprawnienia zapowiedziano w ramach dwóch projektów w kontekście krajowego planu odbudowy i zwiększania odporności Bułgarii. Niezależnie od tych reform i planów obecnie pracownicy sądów i sędziowie nie mają możliwości bezpiecznej pracy zdalnej, a bezpieczna łączność elektroniczna jest dostępna wyłącznie w przypadku komunikacji między sądami, ale nie z innymi przedstawicielami zawodów prawniczych. O ile możliwy jest dostęp do akt w formie elektronicznej spraw w toku i spraw zakończonych oraz otrzymywanie przez internet informacji o opłatach sądowych, o tyle nadal nie jest możliwe wszczęcie postępowania przez internet, złożenie wniosku o pomoc prawną przez internet oraz doręczanie oficjalnych pism sądowych drogą elektroniczną . Projekt finansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (2016–2020 r.) „Opracowanie modelu optymalizacji mapy sądownictwa bułgarskich sądów i prokuratur oraz jednolitego systemu informacyjnego dla sądów” obejmuje łącznie siedem działań, w tym dwa konkretnie związane z cyfryzacją i e-sprawiedliwością. Wyrażono obawy dotyczące wdrożenia Jednolitego Systemu Informacji Sądowej (UCIS) wobec braku pełnego procesu cyfryzacji . Pandemia COVID-19 ukazała braki krajowego systemu sądowego w obszarze cyfryzacji wymiaru sprawiedliwości. W trakcie stanu nadzwyczajnego zawieszono na miesiąc rozpoznawanie spraw sądowych z wyjątkiem spraw pilnych . Po ogłoszeniu stanu nadzwyczajnego przez Radę Ministrów w dniu 13 marca 2020 r. Kolegium Sędziów NRS przyjęło nową organizację pracy w sądach w celu ograniczenia możliwości zarażenia. Rozprawy na odległość były jednak prowadzone w bardzo ograniczonej liczbie przypadków z inicjatywy konkretnych sądów, a praca zdalna stanowiła wyjątek.

Obniżono opłaty sądowe w przypadku spraw wnoszonych drogą elektroniczną. Zmiany w kodeksie postępowania cywilnego przewidywały obniżenie o 15 % należnej opłaty w przypadku złożenia wniosku o udzielenie ochrony i pomocy drogą elektroniczną. Środek ten nie był jednak dotąd w stanie doprowadzić do znaczącego obniżenia opłat sądowych za wszczęcie postępowania , ponieważ dotyczy on jedynie spraw wnoszonych drogą elektroniczną, a nie wszystkich spraw. Ponadto środek ten nie ma wpływu na próg uprawniający do uzyskania pomocy prawnej ani nie zwalnia beneficjentów pomocy prawnej z opłat sądowych . Wpływ reformy jest również ograniczony z powodu braku cyfryzacji. Ponadto Komitet ONZ ds. Likwidacji Dyskryminacji Kobiet zgłosił szczególne obawy dotyczące ograniczonego dostępu kobiet i dziewcząt do wymiaru sprawiedliwości.

System awansu funkcjonariuszy wymiaru sprawiedliwości nadal budzi zastrzeżenia. Funkcjonariusze wymiaru sprawiedliwości awansują zazwyczaj po pomyślnym przejściu przez konkurs na dane stanowisko. W praktyce jednak od ponad trzech lat żadna procedura konkursowa umożliwiająca awans sędziów nie została zakończona . Oprócz normalnego procesu awansu w drodze konkursu istnieje możliwość awansu niebędących sędziami członków NRS po zakończeniu ich mandatu. Zgromadzenie Plenarne Najwyższego Sądu Kasacyjnego zakwestionowało konstytucyjność nowej ustawy przed Trybunałem Konstytucyjnym , stwierdzając, że jest to przypadek automatycznego awansu. W dniu 11 maja 2021 r. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że ustawa przewidująca awans niebędących sędziami członków NRS po wygaśnięciu ich mandatu jest zgodna z konstytucją, ponieważ NRS nadal uczestniczy w podejmowaniu decyzji. Zainteresowane strony skrytykowały brak regularnych konkursów umożliwiających awans i mechanizm awansu członków NRS. Brak regularnych konkursów spowodował wzrost liczby oddelegowań. W szczególności zainteresowane strony poinformowały, że od 2017 r. wzrasta liczba sędziów delegowanych, jak również liczba długoterminowych oddelegowań (za zgodą), niekiedy na okres 90–100 miesięcy lub dłuższy, w celu obsadzenia wyższych stanowisk. W normach europejskich zwraca się uwagę, że awans powinien być oparty na kryteriach merytorycznych, a oddelegowanie powinno odbywać się za zgodą i na czas określony oraz powinno być stosowane jedynie w wyjątkowych okolicznościach. Sytuacja, w której nie ma regularnych awansów opartych na kryteriach merytorycznych, może mieć negatywny wpływ na niezależność sądów. Obawy wyrażono również w kontekście planowanej reformy mapy sądownictwa, w ramach której sędziowie z sądów rejonowych, które stałyby się częścią sądów okręgowych, zostaliby automatycznie awansowani na wyższe stanowiska.Ponieważ dyskusje są na wczesnym etapie, istnieje możliwość przeprowadzenia szeroko zakrojonych konsultacji na temat reformy mapy sądownictwa. Ponadto istotne jest, aby każda reforma mapy sądownictwa opierała się na dokładnej ocenie jej prawdopodobnych skutków oraz aby zachowane zostały niezależność sądów i dostęp do wymiaru sprawiedliwości.

Nadal obowiązuje stan nadzwyczajny związany z pandemią COVID-19. Po przyjęciu systemu dotyczącego „stanu nadzwyczajnego” obowiązującego w dniach 13 marca – 13 maja 2020 r. , w dniu 12 maja 2020 r. przyjęto poprawkę do ustawy o zdrowiu , w której wprowadzono nowy system dotyczący stanu nadzwyczajnego („nadzwyczajna sytuacja epidemiologiczna”) . W dniu 13 maja 2020 r. Rada Ministrów, na wniosek Ministra Zdrowia, zdecydowała o ogłoszeniu nadzwyczajnej sytuacji epidemiologicznej na czas jednego miesiąca, którą kilkakrotnie przedłużano i która nadal obowiązuje do dnia [31 lipca 2021 r.]. Trybunał Konstytucyjny dokonał przeglądu nowego systemu dotyczącego stanu nadzwyczajnego i orzekł dnia 23 lipca 2020 r., że system ten jest zgodny z konstytucją .

W niedawno przeprowadzonym badaniu potwierdzono ograniczone wykorzystanie konsultacji publicznych i oceny skutków, szczególnie w przypadku przepisów proponowanych przez członków parlamentu. Krajowe Centrum ds. Badań Parlamentarnych wchodzące w skład Zgromadzenia Narodowego przeprowadziło badanie stanowienia prawa przez Zgromadzenie Narodowe w okresie od kwietnia 2017 r. do marca 2021 r. Główne ustalenia potwierdzają wzrost liczby projektów ustaw proponowanych przez członków parlamentu bez przeprowadzenia obowiązkowych konsultacji z zainteresowanymi stronami, oceny skutków ani kontroli zgodności z przepisami UE mającymi zastosowanie do projektów ustawy proponowanych przez rząd. Władze zobowiązały się przestrzegać niedawno wzmocnionych zasad i nadal stosować praktykę, zgodnie z którą rząd przedkłada do parlamentu projekty ustaw wraz z pełną lub częściową oceną skutków . Te starania na rzecz poprawy jakości oceny skutków i konsultacji publicznych nie obejmują jednak projektów ustaw proponowanych przez członków parlamentu. Ponadto, chociaż od 2016 r. sporządzenie oceny skutków stanowi obowiązkowy etap procesu legislacyjnego, jedynie w przypadku ograniczonej liczby projektów interwencja legislacyjna odbywa się na podstawie wiedzy naukowej. Aby temu zaradzić, władze zobowiązały się rozpocząć przeprowadzanie oceny skutków ex post w odniesieniu do najważniejszych przepisów; w dniu 3 grudnia 2020 r. Rada Ministrów przyjęła wytyczne dotyczące tych ocen. Co więcej, konsultacje publiczne i informacje zwrotne przekazywane przez zainteresowane strony również stanowią integralną część procesu. Większość proponowanych projektów ustaw nie zawiera jednak żadnych informacji na temat konsultacji publicznych ani debat zorganizowanych przez członków parlamentu lub rząd w celu określenia problemów i podstaw do przyjęcia projektu ustawy. Ponadto powody przyjęcia ustawy obejmujące opinie niektórych lub wszystkich zainteresowanych stron podano w przypadku bardzo niewielu proponowanych projektów ustaw.

Plan działania przyjęty w odpowiedzi na sprawozdanie na temat praworządności z 2020 r. obejmuje środki mające na celu sprostanie pewnym zidentyfikowanym wyzwaniom związanym z mechanizmami kontroli i równowagi. Środki te służą m.in. zwiększeniu finansowania krajowych instytucji praw człowieka (NHRI) oraz udoskonaleniu procesu podejmowania decyzji. Jeżeli chodzi o ten ostatni cel, przewidziano dwie inicjatywy: stworzenie wytycznych dotyczących oceny skutków ex post oraz przeprowadzenie ocen skutków ex post w odniesieniu do najważniejszych przepisów.

Warunki pracy i bezpieczeństwo dziennikarzy nadal budzą obawy . Dostęp do publicznych informacji wciąż jest trudny, a dziennikarze nadal doświadczają nacisków politycznych i są zmuszeni do stosowania autocenzury . Od czasu ostatniego sprawozdania na platformie Rady Europy propagującej ochronę dziennikarstwa i bezpieczeństwa dziennikarzy zarejestrowano sześć nowych wpisów dotyczących ataków na dziennikarzy i ich nękania. Jeden z wpisów dotyczył sprawy dziennikarza, którego policja rzekomo pobiła i zatrzymała na 24 godziny, w której to sprawie prokuratura odmówiła wszczęcia dochodzenia. Pozostałe wpisy dotyczyły ataków na dziennikarzy, nękania dziennikarzy i innych podmiotów ze środowiska mediów, a także nadużywania drogi sądowej. Ponadto pandemia COVID-19 doprowadziła do zawieszenia prac nad planem działania przesłanym w marcu 2020 r. do bułgarskich władz przez Reporterów bez Granic i mającym na celu odniesienie się do obaw dotyczących wolności prasy w Bułgarii, w tym takich aspektów jak bezpieczeństwo dziennikarzy, dostęp do informacji, przydział reklam państwowych i finansowania na rzecz mediów.

Przyjęto nowe ustawodawstwo w celu wzmocnienia niezależności organu regulacyjnego ds. mediów – Rady ds. Mediów Elektronicznych – oraz podjęto działania w celu zwiększenia jego zasobów. W grudniu 2020 r. Zgromadzenie Narodowe przyjęło ustawę o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji w celu transpozycji zmienionej dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych. Zwiększy to niezależność Rady ds. Mediów Elektronicznych, w szczególności dzięki zapewnieniu, by kierowała się ona interesem publicznym i podejmowała działania na rzecz ochrony wolności słowa i wolnego dostępu do informacji oraz pluralizmu wypowiedzi i informacji, a także niezależności dostawców usług medialnych. Przewidziane w budżecie państwa na 2021 r. zwiększenie budżetu Rady ds. Mediów Elektronicznych o 574 867 EUR (1,12 mln BGN) ma na celu rozwianie obaw wyrażonych w sprawozdaniu na temat praworządności z 2020 r., które dotyczyły braku zasobów niezbędnych do skutecznego wykonywania zadań przez Radę ds. Mediów Elektronicznych . Chociaż jest to pozytywna zmiana, ostatnio w marcu i kwietniu 2021 r. rząd zmniejszył budżet organu regulacyjnego. Ponadto dopiero okaże się, czy planowane zwiększenie budżetu będzie odpowiednie, z uwagi na dodatkowe zadania związane z wdrożeniem zmienionej dyrektywy o audiowizualnych usługach medialnych .

Bułgarskie ramy prawne oparte są na zbiorze gwarancji konstytucyjnych i środków legislacyjnych takich jak ustawa o radiofonii i telewizji . Ustawa w sprawie dostępu do informacji publicznych reguluje dostęp do informacji publicznych i ponowne wykorzystywanie informacji sektora publicznego. Organ regulacyjny ds. mediów – Rada ds. Mediów Elektronicznych – został powołany na mocy ustawy o radiofonii i telewizji i działa zgodnie z tą ustawą.

Władze wdrożyły określone środki w celu przeciwdziałania ryzyku korupcji związanemu ze środkami wprowadzonymi w celu walki z pandemią COVID-19. Środki te obejmują sektory obarczone wysokim ryzykiem korupcji, takie jak opieka zdrowotna i udzielanie zamówień publicznych. Zastosowano tryb pilny postępowań o udzielenie zamówienia, przy czym w znacznym stopniu wykorzystano procedury negocjacyjne bez uprzedniej publikacji ogłoszenia o zamówieniu oraz procedury uproszczone (tj. z jednym sprzedawcą lub sprzedawcą, który nie ma wcześniejszego udokumentowanego doświadczenia ani potencjału korporacyjnego do realizacji konkretnego zamówienia). W ramach podejścia politycznego do walki z pandemią COVID-19 przedstawiciele Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, Ministerstwa Zdrowia i organów kontrolnych spotykają się okresowo w celu wymiany informacji operacyjnych i podejmowania decyzji o środkach, które należy wdrożyć, w tym o przeciwdziałaniu ryzyku korupcji. W Dyrekcji Generalnej ds. Zwalczania Przestępczości Zorganizowanej działającej w ramach Ministerstwa Spraw Wewnętrznych utworzono odrębną jednostkę, której zadaniem jest przeciwdziałanie korupcji w sektorze opieki zdrowotnej.

Nowy projekt ustawy dotyczący zwiększonej przejrzystości zagranicznego finansowania organizacji pozarządowych nie był dalej realizowany. W dniu 3 lipca 2020 r. przedstawiono projekt ustawy , której celem było wdrożenie nowych obowiązków dla organizacji nienastawionych na zysk, która to ustawa wzbudziła wśród zainteresowanych stron obawy co do zgodności z prawem Unii . Po opublikowaniu sprawozdania na temat praworządności z 2020 r. nie podjęto dalszych dyskusji na temat projektu ustawy. Przestrzeń społeczeństwa obywatelskiego pozostaje jednak ograniczona, a w niektórych sytuacjach wydaje się, że jego członkowie odczuwają naciski wywierane za pośrednictwem kampanii oszczerstw, zastraszania i negatywnej narracji. W listopadzie 2020 r. przy okazji powszechnego okresowego przeglądu praw człowieka Bułgaria otrzymała szereg zaleceń związanych z koniecznością poprawy przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego i zaradzenia zastraszaniu i groźbom.





Załącznik I: Wykaz źródeł w porządku alfabetycznym*

* Wykaz odpowiedzi otrzymanych w kontekście konsultacji dotyczących sprawozdania na temat praworządności z 2021 r. można znaleźć na stronie internetowej https://ec.europa.eu/info/policies/justice-and-fundamental-rights/upholding-rule-law/rule-law/rule-law-mechanism/2021-rule-law-report-targeted-stakeholder-consultation .

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2020), „Coronavirus COVID-19 outbreak in the EU Fundamental Rights Implications” ( https://fra.europa.eu/sites/default/files/fra_uploads/bulgaria-report-covid-19-april-2020_en.pdf ).

Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej (2021), „Legal environment and space of civil society organisations in supporting fundamental rights in Bulgaria”.

Biuro Regionalne dla Europy OHCHR ONZ (2021), uwagi przekazane przez Biuro Regionalne dla Europy OHCHR ONZ na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

Bułgarski Komitet Helsiński (2021), uwagi przekazane przez Bułgarski Komitet Helsiński na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

Bułgarskie Centrum na rzecz Prawa Sprzyjającego Non Profit (2021), uwagi przekazane przez Bułgarskie Centrum na rzecz Prawa Sprzyjającego Non Profit na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

Bułgarskie Forum Darczyńców (2021), uwagi przekazane przez Bułgarskie Forum Darczyńców na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

Centrum ds. Pluralizmu i Wolności Mediów (2021), monitor pluralizmu mediów z 2021 r. – sprawozdanie na temat Bułgarii.

CEPEJ (2013), „Revised Guidelines on the Creation of Judicial Maps to Support Access to Justice within a Quality Judicial System” ( https://rm.coe.int/european-commission-for-the-efficiency-of-justice-cepej-revised-guidel/168078c492 ).

CEPEJ (2020), „Study on the functioning of the judicial systems in the EU Member States”.

Civicus, Monitor tracking civic space – Bułgaria ( https://monitor.civicus.org/country/bulgaria/ ).

Departament Skarbu Stanów Zjednoczonych (2021), aktualizacja wykazu specjalnie wyznaczonych obywateli – 2 czerwca 2021 r. ( https://home.treasury.gov/policy-issues/financial-sanctions/recent-actions/20210602 ).

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2019), badanie Eurobarometr Flash 482:opinia przedsiębiorców na temat korupcji w UE.

Dyrekcja Generalna ds. Komunikacji (2020), specjalne badanie Eurobarometr 502: korupcja.

Europejska Sieć Rad Sądownictwa (2019), „Independence and Accountability of the Judiciary – ENCJ Survey on the independence of judges”.

Fundacja Bułgarskiego Instytutu Inicjatyw Prawnych (2021), uwagi przekazane przez Fundację Bułgarskiego Instytutu Inicjatyw Prawnych na potrzeby sprawozdania na temat praworządności z 2021 r.

GRECO (2015), Fourth Evaluation Round – Evaluation report on Bulgaria on corruption prevention in respect of members of parliament, judges and prosecutors: ( https://rm.coe.int/CoERMPublicCommonSearchServices/DisplayDCTMContent?documentId=09000016806c983f ).