UZASADNIENIE

Zgodnie z art. 395 ust. 1 dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (zwanej dalej „dyrektywą VAT”) Rada, stanowiąc jednomyślnie na wniosek Komisji, może upoważnić każde państwo członkowskie do wprowadzenia szczególnych środków stanowiących odstępstwo od przepisów wspomnianej dyrektywy w celu upraszczania poboru VAT lub zapobiegania niektórym formom uchylania się od opodatkowania lub unikania opodatkowania.

W piśmie, które wpłynęło do Komisji w dniu 5 sierpnia 2021 r., Rzeczpospolita Polska wystąpiła z wnioskiem o upoważnienie do stosowania odstępstwa od art. 218, 226 i 232 dyrektywy VAT, tak by miała możliwość wprowadzenia obowiązkowego fakturowania elektronicznego.

Następnie pismem zarejestrowanym przez Komisję w dniu 9 lutego 2022 r. Polska zmieniła swój wniosek. Zgodnie z nim Polska zwraca się o upoważnienie do stosowania odstępstwa wyłącznie od art. 218 i 232 dyrektywy VAT i precyzuje, że obowiązkowe fakturowanie elektroniczne miałoby zastosowanie wyłącznie do podatników mających siedzibę na terytorium Polski.

Zgodnie z art. 395 ust. 2 dyrektywy VAT pismem z dnia 21 października 2021 r. Komisja poinformowała pozostałe państwa członkowskie o wniosku złożonym przez Polskę. Pismem z dnia 22 października 2021 r. Komisja powiadomiła Polskę, że posiada wszystkie informacje konieczne do rozpatrzenia wniosku.

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Polska złożyła wniosek o odstępstwo na podstawie art. 395 dyrektywy VAT w celu upoważnienia jej do wdrożenia obowiązku wystawiania faktur elektronicznych przetwarzanych za pośrednictwem Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) w odniesieniu do wszystkich transakcji, które wymagają wystawienia faktury zgodnie z polskimi przepisami dotyczącymi VAT. Pismem z dnia 8 lutego 2022 r. zakres szczególnego środka ograniczono do podatników mających siedzibę na terytorium Polski.

Ponadto podatnicy będą musieli przekazywać do KSeF konkretne informacje dotyczące pewnych transakcji, które nie muszą być udokumentowane fakturami wystawionymi zgodnie z polskimi przepisami dotyczącymi podatku VAT, takich jak wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów i transgraniczne świadczenie usług. Ponieważ transakcje te nie wymagają wystawienia faktury zgodnie z polskimi przepisami dotyczącymi VAT, ten ostatni obowiązek nie pociąga za sobą odstępstwa od dyrektywy VAT.

Polska uważa, że wprowadzenie ogólnego obowiązku wystawiania faktur elektronicznych przyniesie znaczne korzyści w zakresie zwalczania oszustw związanych z VAT i uchylania się od płacenia podatku VAT przy jednoczesnym uproszczeniu poboru podatków. Wdrożenie środka przyspieszy cyfryzację sektora publicznego. Przyczyni się to również do zwiększenia automatyzacji procesów dla podatników, upraszczając tym samym przestrzeganie obowiązków podatkowych. Na przykład informacje uzyskane za pośrednictwem fakturowania elektronicznego umożliwią wstępne wypełnianie deklaracji VAT i informacji podsumowujących oraz przyspieszenie zwrotu podatku VAT.

Art. 218 dyrektywy VAT nakłada na państwa członkowskie obowiązek uznawania za faktury wszystkich dokumentów lub not, zarówno w formie papierowej, jak i elektronicznej. Polska chciałaby zatem uzyskać odstępstwo od wyżej wspomnianego artykułu dyrektywy VAT, tak aby polskie organy podatkowe mogły uznawać za faktury wyłącznie dokumenty w formie elektronicznej .

Jak stanowi art. 232 dyrektywy VAT, stosowanie faktury elektronicznej podlega akceptacji odbiorcy. W związku z tym wprowadzenie obowiązku fakturowania elektronicznego w Polsce wymaga zastosowania odstępstwa od tego artykułu, tak aby wystawca nie musiał już uzyskiwać zgody odbiorcy na przesłanie faktury z pominięciem formy papierowej.

Polska twierdzi, że obowiązkowe fakturowanie elektroniczne w połączeniu z przekazywaniem dodatkowych danych dotyczących transakcji znacznie poprawi zdolności analityczne administracji podatkowej. Doprowadzi to do skuteczniejszego zapobiegania nieprawidłowościom i ich wykrywania, co pomoże w zwalczaniu oszustw związanych z VAT i uchylania się od płacenia podatku VAT. W szczególności umożliwi to polskiej administracji podatkowej automatyczną weryfikację spójności między zadeklarowanym a zapłaconym podatkiem VAT. Umożliwi to również sprawniejsze i dokładniejsze weryfikowanie wniosków o zwrot podatku VAT składanych przez podatników. Ponadto będzie stanowić uzupełnienie innych środków wprowadzonych przez Polskę w celu zwalczania oszustw związanych z VAT i uchylania się od płacenia podatku VAT oraz modernizacji systemu VAT, takich jak Jednolity Plik Kontrolny do celów VAT, mechanizm podzielonej płatności, elektroniczny system analizowania przepływów środków pieniężnych (STIR) lub internetowy system kas fiskalnych służący do monitorowania sektora detalicznego.

Obowiązek fakturowania elektronicznego obejmie wszystkie transakcje dokonywane przez podatników mających siedzibę na terytorium Polski, które to transakcje wymagają obecnie wystawienia faktury zgodnie z polską ustawą o VAT. Ponadto do KSeF przekazywane będą szczegółowe informacje na temat pewnych transakcji, które nie wymagają wystawienia faktury. Ma to miejsce w przypadku wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i transgranicznego świadczenia usług, w którym to nabywca lub usługobiorca są zobowiązani do rozliczenia podatku VAT w Polsce. Ponieważ transakcje te nie wymagają wystawienia faktury zgodnie z polskimi przepisami dotyczącymi VAT, ten ostatni obowiązek nie pociąga za sobą odstępstwa od dyrektywy VAT. Przekazanie tych informacji umożliwi przygotowanie wstępnie wypełnionych deklaracji VAT i informacji podsumowujących.

Obowiązek wystawiania faktur elektronicznych za pośrednictwem KSeF będzie miał zastosowanie do wszystkich podatników mających siedzibę na terytorium Polski, prowadzących działalność wymagającą wystawienia faktury na tym terytorium zgodnie z polskimi przepisami dotyczącymi podatku VAT. Obejmuje to podatników korzystających ze zwolnienia dla małych przedsiębiorstw, o którym mowa w art. 282 dyrektywy VAT. Wdrożenie obowiązkowego modelu fakturowania elektronicznego nie będzie jednak miało wpływu ani na podatników zagranicznych, którzy nie są zobowiązani do zarejestrowania się do celów VAT w Polsce w związku ze swoimi transakcjami wewnątrzwspólnotowymi lub transgranicznymi dostawami usług, ani na podatników zarejestrowanych do celów VAT w Polsce, ale nie mających siedziby na jej terytorium. Nie wpłynie ono również w takich przypadkach na prawo klientów do otrzymywania faktur papierowych.

Podatnicy będą mogli wystawiać i udostępniać ustrukturyzowane faktury elektroniczne za pośrednictwem KSeF. W tym celu polskie Ministerstwo Finansów bezpłatnie udostępni kilka narzędzi, takich jak aplikacja internetowa „e-mikrofirma”, dostępna za pośrednictwem smartfona i formularza internetowego dla każdego podatnika zalogowanego do e-Urzędu (e-Office). Przedsiębiorstwa będą również mogły sporządzać ustrukturyzowane faktury elektroniczne w swoim oprogramowaniu finansowym i księgowym oraz przesyłać je do KSeF za pomocą interfejsu programowania aplikacji, po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia. W tym celu podatnicy lub osoby przez nich upoważnione będą musieli uwierzytelniać się za pomocą jednego z publicznie dostępnych środków.

Faktury elektroniczne będą musiały być zatwierdzane przez KSeF. Po zatwierdzeniu faktura elektroniczna zostanie uznana za otrzymaną i będzie automatycznie dostępna dla odbiorcy do odczytu lub pobrania. W przypadku awarii systemu KSeF na stronie internetowej pojawi się komunikat o niedostępności systemu. Aby zaradzić takim sytuacjom i zapewnić sprawne przetwarzanie faktur przez podatników, przewidziano procedurę nadzwyczajną. W tym celu przedsiębiorstwa będą mogły wystawiać faktury we własnym oprogramowaniu księgowym.