W 2000 r. na szczycie Organizacji Narodów Zjednoczonych darczyńcy, a wśród nich UE i jej państwa członkowskie, uzgodnili osiem MCR, których ostatecznym celem było wyeliminowanie ubóstwa do roku 2015. Od momentu ustanowienia MCR UE zaangażowała się w udzielanie pomocy w ich osiągnięciu i wytyczała kierunek ich włączenia do swojej polityki i praktyki w zakresie rozwoju. Unia Europejska i jej państwa członkowskie razem wnoszą największy wkład w osiągnięcie MCR pod względem finansowym, który od 2000 r. wynosi około połowy światowej oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA). Ponadto UE bierze udział w koordynacji działań różnych darczyńców. Dzięki swojemu ponadnarodowemu wymiarowi UE może wyznaczać ambitne wspólne cele i opracowywać kompleksowe rozwiązania globalnych wyzwań w dziedzinie rozwoju. Unia Europejska jest obecna w ponad 130 państwach na świecie, posiada szeroką wiedzę ekspercką i wyjątkową wiarygodność, jeżeli chodzi o prawa człowieka, obserwację wyborów, sprawowanie rządów i reagowanie kryzysowe. Ponadto UE dysponuje masą krytyczną umożliwiającą jej reagowanie na globalne wyzwania. Działalność rozwojowa UE jest skoordynowana z podejmowanymi przez nią działaniami w innych dziedzinach, takich jak: pomoc humanitarna, środowisko, zmiana klimatu, bezpieczeństwo i polityka handlowa. Jeżeli chodzi o rozwój społeczny, UE w dalszym ciągu zobowiązuje się do przeznaczania 20 % pomocy, jakiej udziela w ciągu całego okresu wieloletnich ramach finansowych 2014–2020, na podstawowe usługi społeczne, koncentrując się na zdrowiu, kształceniu i ochronie socjalnej.

Co istotne, chociaż środki finansowe rozdysponowane w ramach instrumentu pomostowego w okresie od dnia 1 stycznia 2014 r. do dnia 28 lutego 2015 r. uwzględniono w ramach 11. EFR, dostępne zasoby były ograniczone i nie można ich porównywać ze środkami dostępnymi w ramach pełnej wersji 11. EFR. Realizacja 11. EFR nabierze pełnej prędkości dopiero pod koniec 2016 r., w związku z czym stan realizacji funduszu przedstawiony w niniejszym pierwszym sprawozdaniu rocznym powinien należycie uwzględniać warunki początkowej realizacji 11. EFR.

W odniesieniu do wydatków pomocniczych przewidziano odrębne sprawozdania ad hoc przedstawiane co dwa lata (art. 6 ust. 1 umowy wewnętrznej). Wykorzystanie zasobów EFR przez Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) oraz przez kraje i terytoria zamorskie z pozoru podlega sprawozdawczości szczegółowej .

NACISK NA PRIORYTETY KOMISJI

Unijna polityka rozwoju i prace Komisji w zakresie realizacji tej polityki w dużym stopniu wynikają z dwóch głównych priorytetów określonych przez przewodniczącego Komisji Jean-Claude'a Junckera: „Silniejsza pozycja UE na arenie międzynarodowej” oraz „W kierunku nowej polityki w dziedzinie migracji”. Prowadzona polityka stanowi ponadto istotny wkład w realizację następujących priorytetów: „Pobudzenie zatrudnienia, wzrostu i inwestycji” oraz „Stabilna unia energetyczna z perspektywiczną polityką w kwestii zmiany klimatu”.

Silniejsza pozycja UE na arenie międzynarodowej w regionie państw AKP

Unia Europejska musi wypełniać swoją rolę polegającą na skutecznym reagowaniu na globalne wyzwania, planowaniu swoich wartości i współudziale w osiąganiu pokoju i dobrobytu na świecie.

Podstawowym priorytetem UE jest budowanie pokojowo nastawionych społeczeństw i eliminacja ubóstwa w państwach niestabilnych i dotkniętych konfliktami. Unia Europejska wspiera wysiłki krajów partnerskich na całym świecie w zakresie zapewniania trwałego pokoju, promowania stabilności politycznej tych państw lub odbudowy społeczeństw i infrastruktury po wystąpieniu sytuacji kryzysowych. Priorytety UE w tej dziedzinie polegają na: promowaniu dobrych rządów, ustanowieniu praworządności, zwalczaniu przestępczości i poprawie skuteczności ścigania przestępstw.

W ramach przyjęcia w 2015 r. celów zrównoważonego rozwoju, które zastąpiły milenijne cele rozwoju, oraz przyjęcia agendy ONZ „Przekształcamy nasz świat: program działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030” wyznaczono nowe ramy dotyczące globalnych działań na rzecz eliminacji ubóstwa i osiągnięcia zrównoważonego rozwoju do roku 2030. Unia Europejska zobowiązała się do pełnej realizacji programu działań na rzecz zrównoważonego rozwoju do roku 2030 w ramach różnego rodzaju obszarów zarówno polityki wewnętrznej, jak i polityki zewnętrznej. Zakres, ambicje i uniwersalność przedmiotowego nowego programu – w przypadku którego UE od samego początku odgrywała wiodącą i istotną rolę – stanowi prawdziwe dokonanie w zasadniczo trudnym czasie multilateralizmu. Rok 2015 to również rok, w którym w wyniku prowadzonych negocjacji w sprawie finansowania rozwoju przyjęto plan działania z Addis Abeby. W Addis Abebie UE odegrała kluczową rolę w zapewnieniu przyjęcia wielostronnej umowy, której wszystkie strony uzgodniły środki wykonawcze Agendy rozwoju po 2015 roku. Unia Europejska wniosła istotny wkład, w tym w ramach oficjalnej pomocy rozwojowej (ODA), przy założeniu ambitnego wspólnego zobowiązania do osiągnięcia celu ONZ wynoszącego 0,7 % w ramach nowej agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030.

W 2015 r. Komisja Europejska wraz z ESDZ rozpoczęły szeroko zakrojone konsultacje dotyczące przyszłego partnerstwa między UE a państwami AKP, aby zgromadzić informacje na potrzeby przyszłego wniosku dotyczącego polityki w 2016 r. W tym celu utworzono specjalną grupę zadaniową. Wspomniana grupa zadaniowa, we współpracy z Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, przeprowadziła serię obrad okrągłego stołu z udziałem szerokiego grona zainteresowanych stron i sporządziła wspólny dokument konsultacyjny dotyczący przedmiotowego partnerstwa (06/10/2015 JOIN(2015) 33 final). Konsultacje społeczne zakończono na początku 2016 r., a następnie udostępniono sprawozdanie z ich wyników. Przeprowadzone konsultacje będą stanowiły cenny materiał, na podstawie którego – w połączeniu z wewnętrznymi refleksjami i dokładną analizą dużej liczby przeprowadzonych ocen – będzie można określić dalsze działania, jakie należy podjąć w ramach procesu. Równolegle odbywały się regularne posiedzenia Rady i Parlamentu Europejskiego, które miały przyczynić się do wypracowania europejskiego stanowiska w wielu różnych aspektach przedmiotowego partnerstwa. W 2017 r. w drodze komunikatu zostanie przedstawiony wniosek dotyczący ram w okresie po wygaśnięciu umowy z Kotonu. Wniosek ten będzie oparty na dokumentach roboczych służb Komisji zawierających analizę i ocenę skutków.

Fundusze powiernicze to narzędzia na rzecz rozwoju, w ramach których gromadzi się zasoby przekazane przez różnych darczyńców w celu umożliwienia szybkiego elastycznego wspólnego i wielowymiarowego reagowania na szczeblu UE w sytuacji nadzwyczajnej. W rozporządzeniu finansowym mającym zastosowanie do 11. EFR (art. 42) wprowadza się dwa rodzaje funduszy powierniczych na podstawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu UE :

fundusze powiernicze na potrzeby działań w sytuacjach nadzwyczajnych lub w następstwie takich sytuacji; fundusze te dotyczą wszelkiego rodzaju kryzysów, co umożliwia Komisji podejmowanie decyzji w sprawie procedur szybkiego przyznania środków finansowych i zastosowanie tego rodzaju procedur oraz delegowanie zadań wykonawczych, jeżeli jest to podyktowane względami wydajności;

fundusze powiernicze na potrzeby działań tematycznych, dzięki którym Komisja może bezpośrednio realizować wymagane działania w ramach swoich standardowych procedur.

Unia Europejska nadal aktywnie angażowała się w prace rad i komitetów globalnych inicjatyw, a mianowicie: Globalnego Funduszu na rzecz Walki z AIDS, Gruźlicą i Malarią, Globalnego Sojuszu na rzecz Szczepionek i Szczepień (GAVI) i Globalnego Partnerstwa na rzecz Edukacji. Głównym celem wspomnianych globalnych inicjatyw jest eliminacja poważnych wyzwań, z którymi zmaga się wiele krajów partnerskich w ramach działań prowadzonych w celu osiągnięcia MCR i celów zrównoważonego rozwoju w dziedzinie zdrowia i kształcenia, takich jak działania związane z trzema chorobami w przypadku globalnego funduszu i działania zapewniające równy dostęp i poprawę efektów uczenia się w przypadku Globalnego Partnerstwa na rzecz Edukacji. W ramach aktywnego uczestnictwa w radach globalnego funduszu, GAVI i Globalnego Partnerstwa na rzecz Edukacji UE odegrała istotną rolę, poprawiając zarządzanie, usprawniając nadzór programowy i osiągając bardziej skuteczny przydział i programowanie zasobów na rzecz krajów ubogich. Członkostwo w radach wspomnianych inicjatyw umożliwiło UE zabranie istotnego głosu w międzynarodowej debacie na temat polityki w dziedzinie zdrowia i kształcenia, a także zapewnienie platformy na rzecz wsparcia postępów w zakresie skuteczności pomocy i rozwoju oraz odpowiedzialności krajów za własny rozwój. Ponadto UE bardzo aktywnie wspiera państwa dotknięte kryzysem związanym z epidemią gorączki Ebola.