KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 14.12.2011 
SEK(2011) 1575 wersja ostateczna 
  
WEWNĘTRZNY DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi 
Wniosek dotycz ący rozporz ądzenia Parlamentu Europejskiego i Rady  
w sprawie okre ślonych środków ochrony stad ryb stosowanych wzgl ędem państw 
niewspółpracujących 
{KOM(2011) 888 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 1576 wersja ostateczna}  
 
PL 2   PL WEWNĘTRZNY DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
Towarzysz ący dokumentowi 
Wniosek dotycz ący rozporz ądzenia Parlamentu Europejskiego i Rady  
w sprawie okre ślonych środków ochrony stad ryb stosowanych wzgl ędem państw 
niewspółpracujących 
1. OPIS PROBLEMU : NA CZYM DOK ŁADNIE POLEGA PROBLEM , KTO JEST NIM 
NAJBARDZIEJ DOTKNI ĘTY I DLACZEGO KONIECZNA JEST INTERWENCJA 
PUBLICZNA ? 
Zgodnie z Konwencj ą Narodów Zjednoczonych o prawie morza1, jak równie ż z umową 
Narodów Zjednoczonych o zasobach ryb2, państwa nadbrze żne oraz pa ństwa poławiające 
takie stada na s ąsiadujących morzach pe łnych maj ą obowiązek wspó łpracy w 
odpowiedzialnym zarz ądzaniu mi ędzystrefowymi i daleko migruj ącymi stadami ryb, aby 
zapewnić ich zrównowa żony charakter w perspektywie d ługoterminowej, na drodze 
wzajemnych konsultacji bezpo średnich lub poprzez odpowiednie regionalne organizacje 
ds. rybołówstwa. 
Może się zdarzyć, że państwo trzecie nie b ędzie wspó łpracować w zarządzaniu 
międzystrefowym i daleko migruj ącym stadem ryb, które jest równie ż przedmiotem 
zainteresowania UE, a co wa żniejsze, nastawienie takiego pa ństwa, poprzez dzia łanie lub 
zaniechanie, niesie ze sob ą ryzyko prze łowienia. W takim przypadku konieczne jest 
zastosowanie wszelkich mo żliwych środków w celu przekonania danego pa ństwa do 
zmiany tak ryzykownego post ępowania. Je żeli zwyczajowe kons ultacje i wymiana 
komunikatów technicznych nie odnios ą skutku, oczywistym wariantem by łoby 
wdrożenie ogranicze ń dotyczących handlu, ale UE nie dysponuje szybko dzia łającym 
mechanizmem pozwalaj ącym na podj ęcie takich dzia łań w czasie, w którym mog łyby 
być użyteczne. 
W chwili obecnej Unia stoi przed bezpo średnim zagro żeniem nadmiernego 
wykorzystania zasobów makreli z powodu środków zarz ądzania przyj ętych przez 
Islandię i Wyspy Owcze bez nale żytego uwzgl ędnienia praw innych pa ństw 
nadbrzeżnych oraz pa ństw UE. Im wcze śniej Unia b ędzie mog ła odpowiednio 
zareagowa ć, tym bardziej skuteczne b ędzie rozwi ązywanie tego i potencjalnych innych 
problemów. 
                                                 
1 Konwencja Narodów Zjednoczonych o prawie morza  z dnia 10 grudnia 1982 r. 
2 Porozumienie w sprawie wykonania postanowie ń Konwencji Narodów Zjednoczonych o Prawie 
Morza z dnia 10 grudnia 1982 roku, odnosz ących się do ochrony mi ędzystrefowych zasobów 
rybnych i zasobów rybnych masowo migruj ących i zarz ądzania nimi  (obowiązujące od dnia 11 
grudnia 2001 r.) 
 
PL 3   PL Problem prze łowienia spowodowanego brakiem wspó łpracy ze strony pa ństw trzecich 
niesie ze sob ą negatywne skutki dla niemal wszy stkich zainteresowanych podmiotów w 
branży rybołówstwa: 
Sektor po łowów , zarówno w perspektywie krótkoterminowej, jak i d ługoterminowej: 
konkurencja na ograniczonym rynku i spadek wydajno ści z powodu wyczerpania 
zasobów mo że prowadzi ć do znacz ących strat ekonomicznych i spadku liczby miejsc 
pracy. 
Przemysł przetwórczy  – w perspektywie krótkoterminowej dost ępność taniego surowca 
może być większa, ale w perspektywie średnio- i d ługoterminowej bran ża ta poniesie 
konsekwencje wyczerpania zasobów. 
Konsumenci  – raczej nie skorzystaj ą oni ze zwi ększonej poda ży w perspektywie 
krótkoterminowej, poniewa ż spadek cen zostanie pr awdopodobnie zneutralizowany 
przez wy ższe zarobki i wi ększą liczbę miejsc pracy w przemy śle przetwórczym i 
dystrybucji. Odczuj ą oni z kolei skutki spadku poda ży w perspektywie d ługoterminowej 
z powodu wy ższych cen. 
UE i administracje krajowe  – będą postrzegane, zarówno w perspektywie 
krótkoterminowej, jak i d ługoterminowej, jako niezdolne  do poradzenia sobie z tym 
problemem. Brak zaufania do instytucji pub licznych znajdzie odzwierciedlenie w 
badaniach opinii publicznej i mo że to mieć ważne konsekwencje dla polityki na innych 
polach. 
Odpowiedzialno ść za ochron ę interesów tych podmiotów w perspektywie 
długoterminowej ci ąży przede wszystkim na w ładzach publicznych. 
2. Analiza w kategoriach pomocniczo ści: czy dzia łanie UE jest uzasadnione pod 
względem zasady pomocniczo ści (konieczno ść działania i warto ść dodana 
interwencji UE)? 
Ostatecznym celem planowan ego instrumentu jest unikni ęcie nadmiernego 
wykorzystania niektórych mi ędzystrefowych i daleko migruj ących stad ryb w kontek ście 
wspólnej polityki rybo łówstwa UE, ale instrument ten (ograniczenie lub zakaz importu) 
objęty jest wspóln ą polityką handlow ą. Oba te obszary wchodz ą w zakres wy łącznych 
kompetencji Unii, zatem w tym przypadku zasada pomocniczo ści nie ma zastosowania.  
3. Cele inicjatywy UE: jakie s ą główne cele strategiczne? 
Ogólnym celem strategicznym tej inicjatywy jest wk ład w ochron ę zasobów ryb, która 
stanowi g łówny cel wspólnej polityki rybo łówstwa. Celem operacyjnym jest 
wyposażenie UE w instrument oparty na handlu, który przyczyni si ę do osiągnięcia tego 
celu ogólnego. 
4. Warianty strategiczne: które z wariantów rozpatrzono i które zosta ły ocenione 
szczegó łowo? 
Przeanalizowano pi ęć następujących wariantów:  
(1) brak działania; 
 
PL 4   PL (2) działania w formie instrumentów nie maj ących charakteru prawodawczego, 
takich jak mechanizmy wywierania presji, oznakowanie świadczące o zgodno ści 
z zasadami zrównowa żonego rozwoju czy ró żne formy interwencji 
dyplomatycznych; 
(3) stworzenie instrumentu prawnego dla wspólnej polityki rybo łówstwa 
umożliwiającego szybk ą reakcję na problem poprzez na łożenie zakazu handlu 
produktami z ryb z danego stada pochodz ącymi z zainteresowanego pa ństwa; 
(4) nałożenie częściowych ogranicze ń w handlu, obejmuj ących tylko łatwo 
identyfikowalne produkty rybne; 
(5) wydanie instrumentu prawnego umo żliwiającego zastosowanie „ środków 
zaradczych” w odpowiedzi na pope łnione przez inne pa ństwo „międzynarodowe 
nadużycia”. 
5. Ocena skutków: jakie s ą główne skutki gospodarcze, środowiskowe i spo łeczne 
każdego z wariantów, w szczególno ści pod wzgl ędem (kwantyfikowalnych / 
pieniężnych) korzy ści i kosztów (obejmuj ących szacunki dotycz ące obciążenia 
administracyjnego), inne koszty przestrzegania przepisów i koszty wdro żenia dla 
administracji publicznej 
Aby lepiej opisa ć skutki środowiskowe, gospodarcze i spo łeczne ka żdego z tych 
wariantów, przeprowadzono ich analiz ę na przyk ładzie makreli jako studium przypadku. 
Kwestia ta dotyczy tocz ącej się obecnie dyskusji na temat zarz ądzania stadami makreli 
na północno-wschodnim Atlantyku, gdzie  Islandia i Wyspy Owcze podj ęły działania bez 
należytego uwzgl ędnienia praw innych pa ństw nadbrze żnych, co zagra ża zrównowa żeniu 
rybołówstwa. Dost ępne dane i informacje na temat tych stad pozwalaj ą na 
przeprowadzenie analizy porównawczej wy żej wspomnianych wariantów. 
O ile to by ło możliwe, analiza obejmowa ła symulacj ę rozwoju rybo łówstwa przez 
następne 12 lat, przeprowadzon ą w oparciu o wyniki najnowszej naukowej oceny stada. 
W analizie zawarto równie ż oszacowania ad-hoc obci ążenia administracyjnego i innych 
okoliczno ści związanych z mo żliwymi zaletami i wadami. 
Wyniki analizy pokazuj ą, że:  
– Wariant 1 (wariant braku dzia łania) jest niemo żliwy do przyj ęcia. Unia powinna 
podjąć działania w omawianej kwestii. 
– Zastosowanie wariantu o charakterz e nieprawodawczym (wariant 2) mo że w 
niektórych przypadkach przynie ść efekty, ale wariant obejmuj ący zdecydowane 
działania prawne ma w wi ększości przypadków znaczn ą przewagę. Nawet gdyby jego 
zastosowanie okaza ło się lepsze tylko w niewielu przypadkach, usprawiedliwi łoby to 
przyjęcie koniecznych mechanizmów prawnyc h, tak, aby w tych nielicznych 
przypadkach mo żna było rzeczywi ście podjąć działanie. 
– Krótkie podsumowanie skutków zastosowania wariantów 3, 4 i 5 podano w poni ższej 
tabeli. 
 Wariant 3 Wariant 4 Wariant 5 
 
PL 5   PL • Bardzo szybka 
odbudowa zasobów 
do pożądanego 
poziomu 
• Brak ryzyka 
uszczuplenia (*) 
• Utrzymanie 
certyfikatu MSC 
• Większe zaufanie do 
kierownictwa 
• Wyższe płace po 
odbudowie zasobów 
• Niższe ceny dla 
konsumentów 
•  • Podobnie jak w 
wariancie 3, ale 
efekty mog ą 
wystąpić później • Podobnie jak w 
wariancie 3, by ć 
może skuteczniej Skutki środowiskowe, 
gospodarcze i spo łeczne 
  
 
  
 
  
 
  
OCENA 
1 2 1 
Duże: bardzo 
szczegółowe przepisy 
(identyfikowalno ść), 
monitorowanie wielu 
produktów Małe: prostsze przepisy, 
mniej produktów do monitorowania Większe niż w 
wariancie 1: bardziej szczegółowy zakres 
działań, kontrowersyjne 
przepisy, skomplikowane 
monitorowanie Obciążenia 
administracyjne 
 
 
  
OCENA 2 1 3 
• Trudności związane 
z określeniem, które 
produkty zawieraj ą 
dane gatunki 
• Konieczno ść 
wykazania 
przestrzegania zasady 
proporcjonalno ści i 
równości w 
działaniach • Brak powa żnych 
trudności. Łatwiej 
wykazać 
przestrzeganie zasady 
proporcjonalno ści i 
równości • Tak jak dla wariantu 
3, ale bardziej 
skomplikowany 
system dzia łań 
oznacza bardziej 
złożone problemy 
zgodności z prawem. Główne wady 
 
 
  
 
 OCENA 
2 1 3 
(*) W przypadku makreli – spadek biomasy stada tar łowego poni żej wartości granicznej 1,7 mln ton 
6. Porównanie wariantów: który z wariantów jest preferowany i na podstawie 
jakich kryteriów/argumentów? 
Efekty środowiskowe, gospodarcze i spo łeczne są ze sobą ściśle związane i w trzech 
wariantach bardzo podobne – jedynie w przypadku wariantu 4 oczekuje si ę późniejszego 
wystąpienia efektów, poniewa ż podejmowane środki nie maj ą tak surowego charakteru 
jak w wariantach 3 i 5. Mniejsz ą skuteczno ść wariantu 4 rekompen suje jednak znacznie 
większa łatwość jego zastosowania, zarówno pod wzgl ędem przygotowywania prawa, 
jak i jego egzekwowania w rzeczywisto ści. Sumaryczne oceny (5, 4, 7) nie ró żnią się aż 
tak radykalnie, żeby można było wybrać lub odrzuci ć któryś z wariantów. 
 
PL 6   PL Ponadto trudno jest rozszerzy ć przeprowadzon ą powyżej analizę dla makreli na inne 
przypadki w przysz łości. Mogą wystąpić sytuacje, w których zas tosowanie wariantu 3 
nie będzie możliwe – kiedy towary importowane wyprodukowane z omawianych 
gatunków zosta ły w dużym stopniu przetworzone lub przekszta łcone. W innych 
przypadkach nie b ędzie można zastosowa ć środków polityki handlowej (na przyk ład 
jeżeli dany gatunek nie jest przedmiotem ha ndlu), istnieje jednak pole dla takich środków 
zaradczych, dla których brakuje skuteczne go mechanizmu prawnego w ramach UE. 
Mając to na uwadze, przyj ęto wniosek, że najlepszym wariantem jest taki, którego 
elastyczno ść pozwala na wykorzystanie g łównych zalet trzech wy żej wymienionych 
wariantów oraz minimalizacj ę ich wad i kosztów administracyjnych. Taki wariant mo żna 
zrealizowa ć za pomoc ą instrumentu prawnego UE o nast ępujących cechach: 
a) opieraj ącego się przede wszystkim na art. 207 TFUE; mo żliwe są również inne 
podstawy prawne, je żeli przewidywane środki nie s ą związane z handlem; 
b) zakres stosowania dotyczy nast ępującej sytuacji: brak wspó łpracy w 
zarządzaniu rybo łówstwem i podejmowanie dzia łań, które daleko wykraczaj ą 
poza zwyczajow ą międzynarodow ą praktykę dzielenia si ę zasobami i zagra żają 
zrównowa żeniu; 
c) ustanawiaj ącego listę środków, które mo żna podjąć, od ogranicze ń w handlu po 
inne środki zaradcze ró żnego rodzaju; 
d) ustanawiaj ącego główne zasady i kryteria, które powinny by ć spełnione, aby 
można było podjąć te środki: skuteczno ść, proporcjonalno ść, równość, zgodność 
z prawem itd; 
e) nadaj ącego Komisji uprawnienia wykonawcze do podejmowania odpowiednich 
środków w celu osi ągnięcia odpowiedniego rozwi ązania, zgodnie z wy żej 
wymienionymi kryteriami; 
f) ustanawiaj ącego szczegó łowe mechanizmy kontroli przez pa ństwa 
członkowskie zgodnie z nowym rozporz ądzeniem dotycz ącym procedury 
komitetowej;  
g) obejmuj ącego jasne zasady automatycznego lub bardzo szybkiego zawieszania 
środków w przypadku, gdy pa ństwo niewspó łpracujące zastosuje odpowiednie 
środki naprawcze; 
h) Komisja mia łaby równie ż uprawnienia do tworzenia  w razie potrzeby nowych 
mechanizmów monitorowania w przypadkach, w których istniej ące 
mechanizmy okaza łyby się niewystarczaj ące. 
Przypadki obj ęte prawodawstwem dotycz ącym połowów NNN i innymi instrumentami 
prawnymi powinny by ć wyraźnie wyłączone z zakresu stosowania tego instrumentu. 
Lista dzia łań powinna mie ć charakter wystarczaj ąco uniwersalny, tak, aby nie 
wyklucza ła nowych, skutecznych i niekontrowersyjnych środków, gdyby takie 
możliwości się pojawiły. Zasady i kryteria opisane w lit. d) powinny z kolei by ć bardzo 
ścisłe, tak, aby pole manewru Komisji by ło wyraźnie określone. 
 
PL 7   PL 7. Monitorowanie i ocena: jakie s ą ustalenia s łużące okre śleniu rzeczywistych 
kosztów i korzy ści związanych z osi ągnięciem zamierzonych skutków  
Celem całego przedsi ęwzięcia (zob. sekcja 3) jest przyczynienie si ę do ochrony stad ryb i 
doprowadzenie ich liczebno ści do poziomu, który umo żliwia maksymalne 
podtrzymywalne po łowy. Wska źniki stosowane zazwyczaj do monitorowania stanu 
zasobów ryb to: biomasa stada tar łowego (SSB, ang. spawning stock biomass), czyli 
ilość ryb, które s ą gotowe do rozmna żania w okresie tar ła, oraz śmiertelno ść połowowa 
(F), czyli tempo ubywania ryb ze stada na skutek dzia łalności połowowej. Istniej ą też 
wskaźniki uzupe łniające, które ilustruj ą stopień, w jakim dzia łalność połowowa ma 
wpływ nie tylko na dane stada, ale równie ż na inne przypadkowo z łapane czy zniszczone 
ryby i organizmy morskie. 
Obecny system monitorowania jest zaawan sowany i oparty na naukowych podstawach 
oraz szybko dostarcza wyniki. Obejmuje  on zbieranie danych na temat dzia łalności 
połowowej, pobieranie próbek i zbieranie danych biologic znych, badania naukowe na 
morzu przy u życiu statków badawczych oraz ramy dla wspó łpracy międzynarodowej 
naukowców zajmuj ących się rybołówstwem, pozwalaj ące na porównywanie i wymian ę 
danych i informacji oraz prowadzenie ocen stad ryb, a tak że jest źródłem wsparcia 
naukowego dla zarz ądzania rybo łówstwem. W przypadku pó łnocno-wschodniego 
Atlantyku wi ększość tych dzia łań koordynuje Mi ędzynarodowa Rada Bada ń Morza 
(ICES). Podobne instytucje dzia łają w innych obszarach rybo łówstwa b ędących 
przedmiotem zainteresowania UE . 
Zbieranie danych do analiz naukowych w istniej ących ramach3 oraz uprawnienia 
Komitetu Naukowo-Techniczneg o i Ekonomicznego ds. Rybo łówstwa równie ż 
zapewniaj ą systematyczne dane ekonomiczne przydatne w monitorowaniu skuteczno ści 
planowanego dzia łania za pomoc ą wskaźników takich jak wyniki gospodarcze, obroty 
flot unijnych i ich zale żność od tego czy innego stada ryb. Rutynowym zadaniem jest 
również monitorowanie importu. Nie ma zat em powodu, aby w chwili obecnej tworzy ć 
nowe systemy monitorowania st anu zasobów ryb lub wzmacnia ć istniejące systemy. 
                                                 
3 Rozporządzenie Rady (WE) nr 199/2008  z dnia 25 lutego 2008 r. w sprawie ustanowienia 
wspólnotowych ram gromadzenia danych, zarz ądzania nimi i ich wykorzystywania w sektorze 
rybołówstwa oraz w sprawie wspierania doradztw a naukowego w zakresie wspólnej polityki 
rybołówstwa.