DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI oceniający jakość danych przedstawionych przez państwa członkowskie w 2012 r., dotyczących bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i bezpośrednich inwestycji zagranicznych /* COM/2013/0784 final */





DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI oceniający jakość danych przedstawionych przez państwa członkowskie w 2012 r., dotyczących bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i bezpośrednich inwestycji zagranicznych 1. Wstęp W art. 4 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 184/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie statystyki Wspólnoty w zakresie bilansu płatniczego, międzynarodowego handlu usługami i zagranicznych inwestycji bezpośrednich („rozporządzenie w sprawie bilansu płatniczego”)[1] przewidziano, że: „Jakość przekazywanych danych jest oceniana na podstawie raportów jakości przez Komisję wspomaganą przez Komitet ds. Bilansu Płatniczego, o którym mowa w art. 11 ust. 1. Ocena przeprowadzona przez Komisję jest przesyłana do wiadomości Parlamentu Europejskiego.” Niniejszy dokument roboczy zawiera ocenę jakości danych przedstawionych przez państwa członkowskie w 2012 r. Dokument ten opracowano z pomocą Komitetu ds. Bilansu Płatniczego, zgodnie z wymogami rozporządzenia w sprawie bilansu płatniczego. Oparto go na wynikach oceny jakości bilansu płatniczego przeprowadzonej przez Eurostat między styczniem a czerwcem 2013 r. W dokumencie przedstawiono najpierw krótki opis zasad stosowanych przy ocenie jakości statystyki publicznej i zwięzły zarys wyzwań pojawiających się przy zestawianiu danych bilansu płatniczego w warunkach globalizacji, a następnie analizę zgodności danych bilansu płatniczego z zasadami jakości, na których opiera się Europejski System Statystyczny (ESS). Przedmiotem niniejszego sprawozdania są przede wszystkim zobowiązania prawne państw członkowskich do zestawiania i przekazywania danych bilansu płatniczego oraz zakres, w jakim się z tych zobowiązań wywiązują. W sprawozdaniu zawarto również informacje istotne dla oceny jakości danych dotyczących bilansu płatniczego ze szczególnym uwzględnieniem ogólnych danych zagregowanych i najważniejszych składników potrzebnych do zestawiania danych zagregowanych. 2. Ocena jakości statystyki publicznej Ocena jakości bilansu płatniczego przeprowadzana jest corocznie przez Eurostat zgodnie z zasadami ustanowionymi rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1055/2008 w sprawie wykonania rozporządzenia (WE) nr 184/2005 w zakresie kryteriów jakości i sprawozdawczości jakościowej w dziedzinie statystyki bilansu płatniczego[2]. W ocenie jakości bilansu płatniczego sprawdza się zgodność ze wszystkimi kryteriami jakości ustanowionymi w art. 12 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 223/2009 z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie statystyki europejskiej[3], którymi są: przydatność, dokładność, aktualność, terminowość, dostępność i przejrzystość, porównywalność i spójność. Eurostat włożył wiele wysiłku w opracowanie metod zarządzania jakością i narzędzi wspomagających tworzenie wysokiej jakości statystyki europejskiej. Sprawozdania dotyczące jakości stanowią podstawę oceny jakości, która z kolei służy jako punkt wyjścia dla poprawy jakości. W podręczniku „ESS Handbook for Quality Reports” szczegółowo przedstawiono pełen wachlarz metod, które mogą być stosowane w ocenie statystyki publicznej[4] i które różnią się w zależności od rodzaju procesu statystycznego. Celem statystyki jest tworzenie danych szacunkowych dotyczących nieznanych wartości rzeczywistych; szacunki te nie są równe rzeczywistym wartościom z powodu zmienności i błędów systematycznych. Negatywny wpływ na statystykę wywiera szeroki zakres błędów próby i błędów niezwiązanych z próbą. W odniesieniu do statystyk opartych na badaniach reprezentacyjnych istnieje ugruntowana teoria sprawdzania dokładności, według której bada się zmienność estymatora wokół jego wartości oczekiwanej, wyrażoną jego wariancją, błędem standardowym, współczynnikiem zmienności lub przedziałem ufności. Dane dotyczące bilansu płatniczego, podobnie jak rachunki narodowe, są zestawiane jako agregaty różnych pierwotnych danych statystycznych, z których jedne są oparte na badaniach reprezentacyjnych, inne pochodzą z danych administracyjnych, a jeszcze inne otrzymuje się przy pomocy modeli. W przypadku statystyk zagregowanych takich jak bilans płatniczy dokładności nie można mierzyć w sposób bezpośredni. Dwa najważniejsze narzędzia, które według podręczników na temat jakości statystyki mogą być wykorzystywane do oceny jakości tego rodzaju statystyki, to analiza zmian i badanie błędów i pominięć[5]; oba te narzędzia uwzględniono w niniejszym sprawozdaniu. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) również opracował standardy oceny jakości statystyki, które wchodzą w skład ram oceny jakości danych (Data Quality Assessment Framework, DQAF). Jeden ze standardów DQAF poświęcono specjalnie bilansowi płatniczemu[6]. Sprawozdania dotyczące jakości bilansu płatniczego sporządzane przez Eurostat są opracowywane zgodnie ze standardami ustanowionymi dla ESS i określonymi w DQAF. Aby sprawozdania te lepiej nadawały się do uchwycenia różnych aspektów jakości danych, z czasem rozszerzono je pod względem treści, a w przyszłości będą one nadal poprawiane. Choć jakość statystyki zagregowanej nie jest prostą sumą jakości wszystkich danych pierwotnych, które leżą u podstaw tej statystyki, jakość danych bilansu płatniczego z pewnością zależy od jakości wszystkich wykorzystanych w nim źródeł danych. Sprawozdania dotyczące jakości sporządza się regularnie na temat międzynarodowego handlu towarami[7], który jest głównym składnikiem rachunku obrotów bieżących; niezwykle kosztowne i czasochłonne byłoby jednak ocenianie jakości każdego pojedynczego elementu, który składa się na dane bilansu płatniczego. 3. Wyzwania pojawiające się przy zestawianiu statystyki bilansu płatniczego Systemy zestawiania statystyki bilansu płatniczego początkowo powstawały jako produkty uboczne systemów kontroli dewizowej: banki mające status rezydenta gromadziły i przekazywały do organów odpowiedzialnych za sporządzanie bilansów płatniczych (na ogół krajowych banków centralnych) informacje na temat każdej indywidualnej transakcji w walucie obcej. To źródło informacji, zwane międzynarodowym systemem zgłaszania transakcji (International Transaction Reporting System, ITRS) lub „sprawozdawczością opartą na danych rozrachunkowych”, pozostaje głównym źródłem wykorzystywanym na potrzeby zestawiania statystyki bilansu płatniczego w wielu państwach poza Unią Europejską. Zniesienie ograniczeń dewizowych, rosnąca liczba i złożoność transgranicznych transakcji finansowych oraz zintegrowane zarządzanie płatnościami dokonywanymi przez przedsiębiorstwa wielonarodowe stopniowo ograniczało wszechstronność informacji gromadzonych z systemu rozrachunkowego. W przypadku UE użyteczność sprawozdawczości opartej na danych rozrachunkowych dla zestawiania statystyki bilansu płatniczego została jeszcze bardziej ograniczona na skutek działań na rzecz liberalizacji rynku usług finansowych w UE[8]. Jako że tradycyjne źródło danych wykorzystywane do zestawiania danych bilansu płatniczego stawało się coraz mniej użyteczne, europejscy statystycy bilansu płatniczego opracowali alternatywne źródła danych w sytuacji ograniczonych zasobów i rosnącego sprzeciwu wobec obciążeń statystycznych spoczywających na respondentach. Od 2000 r. organy odpowiedzialne za sporządzanie bilansu płatniczego w UE wprowadziły nowe systemy gromadzenia i zestawiania danych. Te nowe systemy, wdrożone już w większości państw członkowskich UE, opierają się na połączeniu różnych badań, niekiedy zintegrowanych z ograniczonymi informacjami nadal dostępnymi z międzynarodowego systemu zgłaszania transakcji. W większym stopniu wykorzystuje się informacje uzyskane bezpośrednio od przedsiębiorstw lub osób fizycznych. W szerszym zakresie stosuje się metody pobierania próby i szacowania. Ściślej monitoruje się spójność z innymi statystykami, np. dotyczącymi rachunków narodowych i handlu towarami, a na szczeblu UE i w strefie euro wypracowano wspólne narzędzia, aby bardziej ujednolicić proces zestawiania danych. Jednym z przykładów jest scentralizowana baza danych o papierach wartościowych, która pozwala zestawiać dane o inwestycjach portfelowych za pomocą analizy informacji o każdym z poszczególnych papierów wartościowych; inny przykład to sieć BIZ, która umożliwia wymianę danych jednostkowych na temat bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ). 4. Przydatność „Przydatność” oznacza stopień, w jakim dane statystyczne zaspokajają bieżące i potencjalne potrzeby użytkowników. W wyniku kryzysu finansowego dane dotyczące bilansu płatniczego (oraz międzynarodowej pozycji inwestycyjnej – MPI) budzą coraz większe zainteresowanie użytkowników. Statystyki bilansu płatniczego oraz MPI to podstawowe narzędzia służące analizie nierównowagi zewnętrznej, wykorzystywane również jako dane pierwotne dla trzech spośród jedenastu wskaźników wchodzących w skład tablicy wyników unijnej procedury dotyczącej zakłóceń równowagi makroekonomicznej[9]. W ocenie jakości bilansu płatniczego przydatność mierzona jest z punktu widzenia dostępności danych wymaganych zgodnie z rozporządzeniem w sprawie bilansu płatniczego dla użytkowników końcowych, przy założeniu że potrzeby użytkowników są dobrze odzwierciedlone w tym rozporządzeniu. Ponieważ potrzeby użytkowników zmieniają się w czasie, Komisja zmieniała wymogi w odniesieniu do danych bilansu płatniczego zgodnie z nowymi standardami międzynarodowymi. Ostatnie rozporządzenie Komisji zmieniające rozporządzenie w sprawie bilansu płatniczego w zakresie aktualizacji wymogów dotyczących danych oraz definicji[10] zostało opublikowane w Dzienniku Urzędowym w dniu 27 czerwca 2012 r. i będzie stosowane od dnia 1 stycznia 2014 r. W następstwie niedawnych problemów na rynkach finansowych użytkownicy jednak już teraz zwracają się o szczegółowe dane dotyczące bilansu płatniczego i MPI, które wykraczają poza treść zmienionego rozporządzenia w sprawie bilansu płatniczego. Użytkownicy potrzebowaliby na przykład bardziej szczegółowego podziału geograficznego i w miarę możliwości danych dwustronnych. Użytkownicy odpowiedzialni za negocjacje handlowe z państwami spoza UE ponownie zwrócili się o informacje dotyczące usług „w podziale na sposób świadczenia usługi”[11]. Eurostat naciska, aby państwa członkowskie przekazywały te dodatkowe informacje na zasadzie dobrowolności. 4.1. Dostępność danych Kryterium kompletności danych skupia się na dostępności danych wymaganych na podstawie rozporządzenia w sprawie bilansu płatniczego. Mierzy się ją jako stosunek liczby wartości rzeczywiście przekazanych do całkowitej liczby wartości wymaganych. W tabeli 1 przedstawiono ten wskaźnik w podziale na poszczególne państwa członkowskie i zbiory danych. W przypadku wskaźników euro w kwartałach odniesienia (III kw. 2011 r. – II kw. 2012 r.) wszystkie państwa członkowskie w pełni zaspokoiły wymogi rozporządzenia w sprawie bilansu płatniczego. Jeśli chodzi o kwartalny bilans płatniczy, dostępność danych była stabilna w ostatnich kwartałach i wynosiła średnio 98 % dla okresów odniesienia (III kw. 2011 r. – II kw. 2012 r.), co oznaczało wzrost z 95 % w poprzednich czterech kwartałach (III kw. 2010 r. – II kw. 2011 r.) dzięki większej szczegółowości danych przekazywanych przez Bułgarię, Francję (100% zgodność od I kw. 2012 r.) i Rumunię. W przypadku międzynarodowego handlu usługami dostępność danych zwiększyła się nieznacznie w porównaniu z poprzednim rokiem – z 97 % do 98 % dla wszystkich wymaganych komórek danych. W przypadku przepływów BIZ i stanów BIZ w okresie odniesienia 2011 (t + 9) średnia UE zmniejszyła się ze 100 % w roku poprzednim do odpowiednio: 98 % i 99 %. Ogólna dostępność danych dotyczących BIZ w podziale według rodzaju działalności i kryterium geograficznego dla roku odniesienia 2010 (t + 21) jednak się poprawiła: w przypadku przepływów BIZ wzrosła z 92 % do 95 %, a w przypadku stanów BIZ – z 95 % do 97 %. Dostępność danych jest bardzo wysoka w przypadku wszystkich obszarów bilansu płatniczego. Nieliczne dane, które nie są zgłaszane, dotyczą jedynie bardzo szczegółowych pozycji oraz podziałów według kryterium geograficznego i rodzaju działalności. Tabela 1: Kompletność danych || Wskaźniki euro (t + 2) || Kwartalny bilans płatniczy (t + 3) || Międzynarodowy handel usługami (t + 9) || Przepływy BIZ (t + 9) || Stany BIZ (t + 9) || Przepływy BIZ (t + 21) || Stany BIZ (t + 21) Belgia || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 96 % || 39 % || 100 % Bułgaria || 100 % || 93 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Republika Czeska || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Dania || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 99 % || 99 % Niemcy || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Estonia || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Irlandia || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 99 % || 99 % Grecja || 100 % || 100 % || 74 % || 100 % || 100 % || 70 % || 100 % Hiszpania || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Francja || 100 % || 92 % || 100 % || 93 % || 100 % || 100 % || 100 % Włochy || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 97 % || 100 % || 63 % Cypr || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Łotwa || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Litwa || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 95 % || 100 % Luksemburg || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Węgry || 100 % || 98 % || 100 % || 99 % || 96 % || 100 % || 100 % Malta || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Niderlandy || 100 % || 100 % || 92 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Austria || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Polska || 100 % || 74 % || 100 % || 59 % || 87 % || 76 % || 84 % Portugalia || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Rumunia || 100 % || 97 % || 95 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Słowenia || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Słowacja || 100 % || 94 % || 97 % || 100 % || 100 % || 95 % || 96 % Finlandia || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Szwecja || 100 % || 94 % || 98 % || 100 % || 100 % || 100 % || 100 % Zjednoczone Królestwo || 100 % || 100 % || 93 % || 99 % || 96 % || 91 % || 91 % Średnia UE || 100 % || 98 % || 98 % || 98 % || 99 % || 95 % || 97 % 5. Dokładność „Dokładność” wskazuje, w jakim stopniu dane szacunkowe są zbliżone do nieznanych wartości rzeczywistych. Choć w przypadku pierwotnych danych statystycznych można mierzyć dokładność za pomocą wskaźników statystycznych, takich jak błędy średnie i wariancja, podobnych wskaźników nie da się opracować w odniesieniu do statystyki makroekonomicznej, która jest wynikiem wielu różnych procesów gromadzenia i zestawiania danych. W sprawozdaniu dotyczącym jakości bilansu płatniczego dokładność mierzy się na podstawie wielkości dokonywanych zmian. Zakłada się, że każda zmiana przybliża zbiór danych do wartości rzeczywistej. Dokonywanie zmian nie oznacza, że popełniono „błędy”, ani że jakość danych spadała wraz z upływem czasu. Wprost przeciwnie, zmiany wprowadza się wtedy, gdy dostępne stają się nowe źródła danych i lepsze informacje. Ugruntowana i publicznie upowszechniana strategia dokonywania zmian jest oznaką siły danego systemu statystycznego. Wielkość zmian jest jednak miarą jakości pierwszej wersji danego zbioru danych w porównaniu z udostępnioną najnowszą wersją. Między aktualnością danych a wielkością zmian istnieje kompromis: im wcześniej następuje publikacja pierwszej wersji zbioru danych, tym większych zmian można się spodziewać w kolejnych wersjach tego samego zbioru danych. 5.1. Stabilność Bardzo wstępne szacunki kwartalnego bilansu płatniczego są dostępne po upływie 60 dni od okresu odniesienia („wskaźniki euro”), natomiast pierwsze kompletne szacunki są dostępne po upływie 90 dni od końca okresu odniesienia. Ostateczne dane szacunkowe są zazwyczaj dostępne po okresie wynoszącym trzy i pół roku (14 kwartałów), ale wprowadzanie zmian jest również możliwe po dłuższych okresach. W tabeli 2 przedstawiono przeciętne wartości zmian kwartalnego bilansu płatniczego między danymi dostępnymi po upływie 60 dni a danymi przekazanymi po 90 dniach, natomiast w tabelach 3 i 4 przedstawiono przeciętne wartości zmian między pierwszą a ostatnią daną szacunkową w okresie ostatnich 14 kwartałów odniesienia (I kw. 2009 r. – II kw. 2012 r.), wyrażone jako odsetek pierwotnej wartości. Wykres 1 pokazuje różnice między pierwszymi a ostatnimi danymi szacunkowymi dla rachunku obrotów bieżących ogółem UE-27. Zmiany dotyczące przychodów były największe w 2007 r., potem zmniejszały się aż do 2009 r., a następnie utrzymywały się na stałym poziomie. Zmiany danych krajowych z różnych państw często się równoważą. Z tego powodu dane szacunkowe dla agregatów UE-27 są raczej stabilne z biegiem czasu. Dokonywanie zmian przychodów i rozchodów w różnych kierunkach może prowadzić do znaczącej zmiany bilansu, nawet jeżeli bezwzględne wartości zmian są niewielkie. Wartości przeciętne zmian należy interpretować z zachowaniem ostrożności, gdyż mogą one przybierać wyjątkowo wysokie wartości, jeżeli wstępne dane szacunkowe były niskie. Wskaźniki odnoszące się do małych gospodarek są bardzo wrażliwe na wpływ tego czynnika: w kilku przypadkach notuje się wartości skrajne, mimo iż bezwzględne wielkości zarówno pierwszych danych szacunkowych, jak i dalszych zmian są bardzo niskie. Ogólnie rzecz biorąc, zaleca się ostrożność przy interpretacji również w przypadkach (np. instrumentów pochodnych), gdy pomiarowi poddaje się zmiany przepływów netto (rozchody minus przychody). W rachunku obrotów bieżących, na rachunku towarów odnotowano bardzo niewielkie zmiany zarówno po stronie przychodów, jak i rozchodów, natomiast na rachunku usług wartości zmian były na ogół nieco wyższe niż w przypadku towarów, przy czym najbardziej znaczące zmiany odnotowano w przypadku pozostałych usług. Zmiany mają największy wpływ na rachunek dochodów, przy czym w przypadku dochodów z inwestycji bezpośrednich często odnotowuje się bardzo wysokie wartości, ponieważ podmioty zestawiające dane mają trudności w oszacowaniu zysków przy przekazywaniu danych po raz pierwszy. Podczas zbadanych 14 kwartałów przeciętne zmiany były na ogół wyższe dla pozycji rachunku finansowego niż dla pozycji rachunku obrotów bieżących, co stanowiło odbicie różnic zarówno pod względem skali, jak i zmienności transgranicznych transakcji finansowych. W przypadku UE zmiany okazały się największe w przypadku wychodzących inwestycji bezpośrednich, pasywów inwestycji portfelowych oraz pochodnych instrumentów finansowych. Tabela 2: Przeciętne wartości zmian w przypadku wskaźników euro, I kw. 2009 r. – II kw. 2012 r., % pierwotnej wartości Państwo członkowskie || Towary || Usługi || Wynagrodzenia pracowników || Dochody z inwestycji bezpośrednich || Dochody z inwestycji portfelowych || Dochody z pozostałych inwestycji || Transfery bieżące Przychody || Rozchody || Przychody || Rozchody || Przychody || Rozchody || Przychody || Rozchody || Przychody || Rozchody || Przychody || Rozchody || Przychody || Rozchody BE || 0,9 || 1,2 || 3,3 || 3,9 || 0,6 || 12,3 || 16,3 || -56,5 || -1,9 || - || -2,8 || -8,5 || 20,4 || 7,3 BG || -0,9 || 0,1 || 2,8 || 3,8 || 4,5 || -33,4 || 98,4 || 17,7 || 23,9 || - || 12,5 || 22,7 || -0,5 || -9,6 CZ || 0,6 || 3,1 || 1,6 || 31,2 || 5,2 || -3,4 || 13,0 || 35,9 || 11,9 || - || -0,8 || -12,1 || 8,6 || 1,3 DK || 0,2 || 0,1 || 0,6 || 0,3 || 0,5 || 8,9 || 0,7 || 0,0 || -0,4 || - || 0,2 || 3,0 || 3,1 || 1,6 DE || 0,2 || 0,7 || 0,1 || -3,4 || 1,9 || 3,3 || 12,2 || 0,2 || -0,4 || - || 2,8 || 2,4 || 0,1 || -3,3 EE || 0,0 || 0,0 || 0,1 || 0,0 || -2,0 || 0,3 || -6,5 || -2,3 || -5,3 || - || 1,5 || 0,2 || 1,5 || 0,1 IE || 3,2 || 9,9 || 5,7 || -1,0 || 12,9 || -0,1 || 17,5 || 13,3 || 4,8 || - || -2,2 || -5,7 || 75,5 || 28,8 EL || -2,0 || -1,2 || -0,8 || -3,9 || -3,3 || -0,7 || 47,6 || -17,2 || -21,0 || - || -8,5 || -0,5 || -0,8 || 5,4 ES || 0,4 || -0,1 || 4,1 || 1,7 || 0,5 || 0,0 || 2,6 || 78,3 || -0,6 || - || -2,6 || -6,0 || -0,4 || -0,5 FR || -1,6 || -0,6 || -2,3 || -4,4 || 3,5 || 3,1 || 12,5 || 4,9 || 27,7 || - || -15,7 || -20,4 || 19,4 || 17,9 IT || 0,1 || 0,2 || 1,6 || 1,4 || 7,5 || 3,8 || -0,6 || -10,2 || -4,1 || - || 1,8 || 2,4 || 4,0 || 10,4 CY || 29,9 || 8,1 || 35,9 || 4,5 || 21,6 || 11,3 || 133,2 || 114,4 || -4,3 || - || 26,2 || 20,5 || 30,1 || 30,7 LV || -0,2 || -1,0 || -3,6 || -2,8 || 0,5 || -2,6 || -54,2 || -17,5 || 0,3 || - || -0,9 || -3,9 || -0,4 || -0,5 LT || 0,4 || 0,9 || 26,1 || 0,6 || 12,5 || 144,9 || -278,3 || 85,8 || 46,7 || - || 36,3 || 107,7 || 15,3 || 7,6 LU || 5,7 || 3,8 || 2,1 || 3,5 || -0,7 || -27,1 || 42,9 || 127,5 || 1,2 || - || 2,8 || -3,0 || 2,1 || -0,2 HU || -1,3 || -1,1 || -2,0 || -6,1 || 554,0 || -0,8 || 23,0 || 4,2 || -1,6 || - || 4,2 || 2,2 || 70,0 || 52,1 MT || 1,3 || 0,9 || 3,2 || 3,5 || 0,0 || 0,0 || -369,8 || 18,8 || 0,6 || - || -0,7 || -2,5 || c || c NL || -0,2 || 1,7 || 3,6 || -0,9 || -41,4 || -23,1 || -13,2 || -35,1 || 2,6 || - || -46,0 || -39,8 || -19,8 || -2,3 AT || 1,5 || 11,1 || 6,1 || 3,2 || 0,8 || 1,1 || 2,2 || 7,7 || 0,9 || - || 0,5 || 1,9 || -1,0 || 2,3 PL || 1,1 || 1,2 || 0,5 || 0,9 || -2,9 || 26,7 || -485,0 || 14,8 || -1,7 || - || -5,3 || 35,4 || 16,9 || -0,6 PT || 0,4 || 0,0 || 0,1 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || - || 0,3 || 7,0 || 17,8 || 26,0 RO || 0,0 || 0,1 || 3,9 || 2,1 || 4,5 || 2,7 || 189,3 || -11,0 || 4,7 || - || 19,3 || 2,0 || 1,7 || -0,6 SI || 2,7 || 6,9 || 20,1 || 12,9 || 0,0 || -0,9 || 1,0 || -3,3 || -0,2 || - || 0,2 || -0,1 || 1,9 || 2,1 SK || 3,3 || 0,5 || -6,6 || -6,4 || 79,1 || 25,7 || -252,3 || 83,9 || -7,4 || - || -13,1 || -15,9 || -7,4 || 65,6 FI || 1,2 || -1,8 || 0,2 || 0,3 || 0,2 || 1,0 || -2,5 || -57,3 || -0,2 || - || 0,1 || 0,0 || 17,8 || 4,5 SE || 0,0 || 0,0 || 0,0 || 0,0 || -0,6 || 0,0 || -36,3 || -50,8 || 0,0 || - || 0,0 || 0,0 || 8,8 || 6,0 UK || -0,8 || -0,5 || 0,1 || 0,6 || 2,7 || -2,5 || 125,2 || 2,0 || 2,5 || - || -5,6 || -4,2 || 23,9 || 4,1 UE || 0,1 || 0,7 || 1,8 || -0,4 || 0,7 || -2,2 || -1,3 || -12,7 || 3,8 || 3,5 || -7,4 || -7,8 || 0,6 || 4,5 Tabela 3: Przeciętne wartości zmian w przypadku głównych pozycji rachunku obrotów bieżących, I kw. 2009 r. – II kw. 2012 r. (%) P, cz, || Towary || Usługi || Transport || Podróże || Poz, usługi || Wynagrodzenia || Dochody z IB || Dochody z IP || Dochody z poz, inw, || Transfery bieżące P || R || P || R || P || R || P || R || P || R || P || R || P || R || P || R || P || R || P || R BE || 1,1 || 3,1 || 9,3 || 6,0 || 1,5 || 2,5 || 3,0 || 1,6 || 15,1 || 2,5 || 4,8 || 29,0 || 9,6 || -3,6 || 7,1 || - || -10,0 || -29,8 || 31,7 || 11,1 BG || -0,4 || 1,2 || 0,6 || -0,7 || -8,1 || -9,1 || 5,1 || 4,5 || 3,5 || 7,9 || 2,4 || 41,7 || -92,1 || -308,7 || 3,3 || - || 3,8 || 9,5 || 9,4 || -3,9 CZ || 2,1 || -3,2 || 1,0 || 11,3 || -8,5 || 2,3 || 12,9 || -8,4 || 0,2 || -1,2 || 0,5 || 6,2 || -54,1 || 12,7 || -4,1 || - || -6,9 || -1,0 || 11,3 || -10,6 DK || 0,8 || -1,5 || 4,4 || 2,9 || 3,9 || 6,4 || -6,5 || 1,2 || 9,1 || -3,1 || 30,5 || -0,6 || -0,1 || -52,9 || 4,4 || - || 1,6 || -1,4 || 3,2 || -0,7 DE || 1,6 || 1,9 || 3,5 || 1,8 || 2,7 || 1,6 || 0,2 || 0,7 || 4,4 || 2,6 || 7,5 || 17,0 || 53,5 || -8,7 || -2,1 || - || 8,6 || 9,8 || -0,3 || -7,6 EE || -1,6 || -1,8 || 0,3 || -1,1 || 0,5 || -5,4 || -0,3 || 4,0 || 0,2 || 0,6 || -6,8 || 0,1 || 14,7 || 995,4 || 2,4 || - || -0,7 || -1,5 || -11,2 || -5,1 IE || -1,4 || -0,2 || -1,9 || -0,7 || -0,1 || 0,1 || 13,6 || -9,7 || -2,5 || -0,1 || 13,7 || -4,4 || 5,9 || -6,7 || 5,3 || - || -8,5 || -8,7 || -1,3 || 2,5 EL || -1,3 || -0,7 || -0,2 || -0,7 || -0,2 || -0,6 || 0,0 || 0,0 || -1,3 || -1,7 || -1,4 || -0,7 || 312,8 || -75,8 || 0,0 || - || -2,7 || -1,4 || -0,5 || 0,5 ES || 0,5 || -0,3 || 1,3 || 1,9 || 1,8 || 5,5 || 3,0 || 0,5 || 0,6 || 0,5 || 1,9 || -1,1 || 39,5 || 17,6 || -0,5 || - || 0,8 || -0,3 || 2,9 || 1,2 FR || 0,0 || -1,2 || 23,1 || 12,0 || 3,7 || 3,8 || 4,4 || -0,1 || 42,4 || 29,4 || 16,1 || -5,7 || 31,8 || 34,0 || 0,0 || - || 4,8 || 0,1 || 34,9 || 40,2 IT || -0,3 || 0,6 || 8,0 || 5,6 || 0,1 || 0,5 || 0,7 || 0,1 || 21,7 || 12,7 || 245,7 || 67,9 || 158,1 || 34,9 || 0,6 || - || 21,7 || -1,0 || 33,9 || 8,5 CY || -24,5 || -7,1 || 3,1 || 7,3 || 1,2 || 5,2 || -4,5 || 10,2 || 5,8 || 8,7 || 12,0 || 6,1 || 51,0 || 53,5 || 0,5 || - || 4,3 || 5,6 || -6,3 || -2,6 LV || -0,6 || -0,1 || -0,5 || -1,6 || -0,3 || 2,5 || 0,2 || 0,0 || -1,4 || -3,6 || -3,2 || 2,5 || 50,5 || -21,9 || -5,7 || - || -1,0 || -2,0 || 0,1 || -0,2 LT || -0,1 || -1,4 || 2,1 || 6,0 || -0,1 || 1,1 || 13,5 || 25,3 || -4,2 || -3,0 || 24,2 || 26,0 || 195,3 || 16,6 || -8,2 || - || -3,0 || -29,6 || -6,1 || 17,9 LU || -0,8 || 1,0 || -7,3 || -0,8 || -0,4 || -2,2 || 14,4 || 0,9 || -7,9 || -3,4 || 0,3 || 11,3 || 11,9 || 13,9 || 0,1 || - || -10,9 || -21,9 || -2,2 || -0,7 HU || -5,6 || -0,2 || 2,6 || 0,1 || -1,0 || -1,4 || 0,0 || -13,2 || 4,7 || 3,5 || -3,6 || -17,6 || 61,0 || 46,1 || 1,7 || - || -0,4 || 1,5 || 9,4 || 0,5 MT || 17,8 || 17,9 || 4,0 || 30,2 || 1,3 || 10,1 || c* || c* || 16,4 || 45,3 || -0,8 || -4,7 || -122,6 || -630,7 || 0,1 || - || -0,1 || 0,2 || c* || c* NL || -1,2 || -1,0 || -0,1 || 2,1 || -0,1 || 0,8 || -1,8 || 0,0 || -0,1 || 2,6 || -0,5 || 63,9 || 31,1 || 27,5 || 2,3 || - || -1,5 || -5,1 || -21,3 || -6,2 AT || 0,7 || -1,0 || 1,8 || 0,4 || 1,6 || 1,1 || -0,5 || 0,7 || 2,8 || -0,3 || -0,2 || -5,9 || 24,7 || 56,4 || 2,4 || - || 0,5 || -0,2 || -0,8 || -2,3 PL || -0,5 || -1,4 || -1,2 || 0,8 || 1,3 || 2,4 || -2,8 || 5,7 || -0,9 || -2,0 || -22,7 || 203,1 || 163,1 || -22,2 || 8,0 || - || 0,0 || -0,3 || -34,4 || -14,2 PT || -0,4 || 0,0 || 0,3 || -0,1 || 0,1 || -1,6 || 0,0 || 0,3 || 1,1 || 0,7 || 0,1 || 8,5 || 21,2 || 2,2 || 0,4 || - || 15,3 || -4,0 || -8,5 || -10,7 RO || -0,1 || 1,3 || 2,3 || -8,9 || -5,4 || -22,5 || 2,7 || -0,2 || 5,6 || 2,6 || 4,6 || 1,4 || -662,5 || -277,7 || 0,3 || - || 22,7 || -4,4 || -0,5 || -4,2 SI || 0,3 || -0,1 || -7,2 || -1,9 || 6,1 || 0,1 || -0,4 || -6,5 || 0,7 || 3,6 || 91,3 || -8,7 || -137,7 || -26,2 || -1,2 || - || -0,2 || 2,3 || 3,6 || 17,5 SK || -0,4 || -0,5 || -1,8 || -1,0 || -0,9 || -5,0 || -3,9 || 6,5 || -2,6 || 0,6 || -12,3 || -29,6 || 186,5 || 118,9 || -1,0 || - || -1,0 || -3,1 || -20,5 || -20,6 FI || 1,0 || 0,7 || 10,8 || 18,7 || 12,3 || 4,1 || 3,2 || 2,0 || c* || c* || 0,3 || 6,2 || 13,2 || 506,3 || -4,7 || - || 0,3 || 3,2 || -1,9 || 7,0 SE || 0,2 || 0,5 || -1,3 || -0,1 || -0,9 || -3,9 || -5,9 || -2,8 || 0,1 || 1,9 || 2,0 || -3,6 || 7,7 || 51,4 || 3,0 || || -5,0 || -10,7 || -8,4 || 0,5 UK || 0,2 || -0,1 || 5,4 || 0,0 || 1,8 || -1,1 || 8,6 || 1,4 || 5,7 || -1,2 || 8,8 || -3,4 || -2,5 || 7,5 || 0,5 || - || 9,9 || 3,9 || 20,1 || 8,2 UE || 0,3 || 0,3 || 4,9 || 2,9 || 1,6 || 1,7 || 2,0 || 0,1 || 7,0 || 3,8 || 13,9 || 19,2 || 16,0 || 8,7 || -0,7 || -2,3 || 1,2 || -3,3 || 1,6 || 1,7 *c – dane poufne Tabela 4: Przeciętne wartości zmian w przypadku głównych pozycji rachunku finansowego, I kw. 2009 r. – II kw. 2012 r. KWARTALNY BILANS PŁATNICZY – ŚREDNIE WARTOŚCI NA RACHUNKU FINANSOWYM (%) P. cz. || Wychodzące IB || Przychodzące IB || IP aktywa || IP zobowiązania || Poz. inw. aktywa || Poz. inw. zobowiązania || Pochodne instrumenty finansowe BE || 33,2 || 1,6 || -90,5 || -13,2 || 30,5 || 8,2 || 132,4 BG || -182,6 || -154,4 || 59,1 || -7,5 || -920,6 || -45,7 || 6,7 CZ || -89,4 || 683,4 || -41,4 || 0,0 || -20,2 || -1802,9 || -14,0 DK || -3,1 || 180,0 || -40,2 || -10,9 || -4,7 || 0,7 || -14,7 DE || 141,7 || 32,0 || -2,5 || 15,9 || 45,3 || 2,8 || 35,6 EE || 38,3 || 110,3 || 3,4 || 66,9 || 2,3 || -94,6 || -13,3 IE || 47,1 || 38,2 || -35,4 || 87,9 || -14,7 || -3,8 || 18,0 EL || -557,7 || -131,7 || 54,4 || 0,4 || 1,2 || 1,3 || -1,1 ES || 207,2 || 48,7 || 25,0 || -3,8 || -3,1 || -14,7 || -29,6 FR || -7,5 || -17,6 || -30,7 || 4,5 || -29,4 || -29,4 || -359,2 IT || 161,8 || -23,7 || -156,0 || -1,9 || -1330,6 || 11,1 || 697,3 CY || 314,7 || 296,8 || -16,5 || -258,3 || -170,3 || -87,4 || -21,6 LV || -36,1 || -63,9 || -207,3 || 34,2 || -22,3 || 8,0 || 10,7 LT || -87,5 || 188,9 || -3,3 || -29,9 || 73,9 || 3,7 || -16,7 LU || -142,3 || 64,8 || -8,5 || -14,6 || 79,1 || -0,1 || 1721,6 HU || -84,9 || 52,4 || 46,2 || 4,0 || -2,0 || 33,4 || -2,8 MT || -9,1 || -101,3 || -5,1 || -49,4 || 0,2 || 2,1 || -3,2 NL || -51,7 || 121,8 || -5,3 || 10,1 || -257,4 || 34,7 || 14,8 AT || 114,9 || 52,7 || -2,7 || 5,9 || -7,3 || 16,8 || -225,7 PL || 275,5 || -34,4 || -50,4 || 1,2 || 66,1 || -17,5 || -2,3 PT || -364,4 || -94,3 || -15,2 || 39,8 || -39,5 || -14,5 || -9,4 RO || 473,5 || -131,2 || -167,0 || -18,5 || -41,3 || 42,5 || 40,1 SI || -23,5 || 35,3 || 5,3 || 12,0 || -20,3 || 43,8 || -2028,6 SK || 16,3 || 64,0 || 98,6 || 15,0 || -25,3 || 82,9 || -0,4 FI || 249,3 || -140,1 || 4,9 || 20825,7 || 9,9 || -3,1 || 23,7 SE || 87,6 || -51,4 || 7,2 || 17,1 || -148,4 || -34,1 || -38,2 UK || -3,6 || 32,6 || 159,9 || 8,8 || 1,5 || 87,6 || -14,4 UE || 35,2 || 9,0 || 4,0 || -32,1 || -3,7 || 10,9 || 70,5 Wykres 1: Różnice między pierwszymi a ostatnimi danymi szacunkowymi dla rachunku obrotów bieżących UE-27, I kw. 2005 r. – II kw. 2012 r., w mln EUR 6. Aktualność i terminowość Terminowość mierzy się pod względem zgodności z terminami przekazywania danych określonymi w rozporządzeniu w sprawie bilansu płatniczego. W tabeli 5 przedstawiono analizę terminowości statystyki bilansu płatniczego. Z tabeli tej wynika, że z bardzo nielicznymi wyjątkami państwa członkowskie dotrzymały terminów dla wszystkich zbiorów danych. Aktualność można natomiast mierzyć jako różnicę czasu między okresem odniesienia objętym zbiorami danych a momentem przekazania tych danych użytkownikom końcowym. Obecnie dane dotyczące bilansu płatniczego są przekazywane do Eurostatu w ciągu 90 dni od zakończenia okresu odniesienia. W zmienionym rozporządzeniu w sprawie bilansu płatniczego uwzględniono prośby użytkowników o bardziej aktualne statystyki i skrócono termin przekazywania danych z obecnych 90 dni do 85/82/80 dni, począwszy odpowiednio od roku 2014/2017/2019. Tabela 5: Terminowość przekazywania danych || Wskaźniki euro* || Kwartalny bilans płatniczy* || Międzynarodowy handel usługami || Bezpośrednie inwestycje zagraniczne – przepływy || Bezpośrednie inwestycje zagraniczne – stany Termin: || okres odniesienia + 2 miesiące || okres odniesienia + 3 miesiące || okres odniesienia + 9 miesięcy || okres odniesienia + 9 (lub 21) miesięcy** || okres odniesienia + 9 (lub 21) miesięcy** Belgia || -1 || -1 || 0 || -3 || 24 Bułgaria || -10 || -13 || 0 || -2 || -2 Republika Czeska || -2 || -9 || -8 || 11 || -6 Dania || -16 || -8 || 0 || -3 || -3 Niemcy || -7 || -6 || -3 || -5 || -17 Estonia || -1 || -20 || -35 || -21 || -21 Irlandia || -4 || -5 || -17 || -2 || -2 Grecja || -7 || -4 || -2 || -4 || -3 Hiszpania || 0 || -2 || -1 || -2 || -2 Francja || -3 || -3 || 0 || -3 || -3 Włochy || -1 || -4 || 0 || 0 || 0 Cypr || 0 || -1 || -1 || -3 || -3 Łotwa || 0 || -23 || -25 || -27 || -27 Litwa || -2 || -5 || 0 || -2 || -2 Luksemburg || -9 || -2 || -1 || -3 || 0 Węgry || -3 || -1 || 0 || -2 || -2 Malta || 0 || -4 || -10 || -3 || -3 Niderlandy || -15 || -9 || -3 || -5 || -3 Austria || -3 || -4 || -4 || -58 || -58 Polska || 0 || -2 || -3 || -3 || -2 Portugalia || -5 || -6 || -7 || -10 || -10 Rumunia || -1 || -6 || -2 || -4 || -4 Słowenia || -16 || -17 || -86 || -30 || -30 Słowacja || 0 || 0 || 0 || -5 || -5 Finlandia || -4 || -12 || -7 || -9 || -9 Szwecja || -2 || -9 || -1 || -2 || -2 Zjednoczone Królestwo || 0 || 1 || -1 || -2 || -2 * W przypadku wskaźników euro i kwartalnego bilansu płatniczego podano średnią terminowość z czterech transmisji danych (III kw. 2011 r. – II kw. 2012 r.). ** W przypadku BIZ (zarówno przepływów, jak i stanów) istnieją dwa odrębne wnioski o przekazanie danych, przy czym każdy ma inny termin: 9 miesięcy i 21 miesięcy od końca okresu odniesienia. Oba zbiory danych należy jednak przekazywać w tym samym dniu – na koniec września. 7. Dostępność i przejrzystość Dane dotyczące bilansu płatniczego dla państw członkowskich UE-27 są dostępne bezpłatnie na stronie internetowej Eurostatu (Eurobase) pod adresem: http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/statistics/search_database. Ich strukturę pokazano na rysunku 1. Rysunek 1: Dane dotyczące bilansu płatniczego dostępne w internecie dla wszystkich użytkowników Z biegiem czasu rośnie zarówno liczba jak i poziom szczegółowości danych dotyczących bilansu płatniczego dostępnych w internecie. Od lutego 2010 r. regularnie rozpowszechniane są dane dotyczące przekazów zarobków pracowników. Ze względu na rosnące zainteresowanie krajowymi danymi dotyczącymi bilansu płatniczego i MPI w 2011 r. rozpoczęto rozpowszechnianie dłuższych szeregów czasowych, dokładniejszych podziałów danych według kryterium geograficznego oraz bardziej kompletnych tabel. W 2011 r. stworzono nowe tabele dotyczące „głównego bilansu płatniczego i międzynarodowej pozycji inwestycyjnej, wyrażonych jako odsetek PKB” oraz „udziałów w rynku eksportowym” i zaczęto rozpowszechniać kwartalne dane dotyczące międzynarodowej pozycji inwestycyjnej. W kwietniu 2013 r. Eurostat rozpoczął rozpowszechnianie bardziej szczegółowych informacji dotyczących rachunku finansowego kwartalnego bilansu płatniczego. 8. Porównywalność „Porównywalność” odnosi się do różnic, które można zaobserwować, porównując dane statystyczne dotyczące tej samej dziedziny dla różnych obszarów geograficznych lub różnych okresów. W sprawozdaniu dotyczącym jakości bilansu płatniczego dokonuje się pomiaru porównywalności w przestrzeni poprzez analizę asymetrii. Eurostat regularnie przekazuje tabele przedstawiające główne utrzymujące się asymetrie dla każdego państwa i pozycji, zachęcając poszczególne państwa do wyeliminowania problemów będących przyczyną tych asymetrii w drodze kontaktów dwustronnych i wymiany bardziej szczegółowych informacji. Utworzono ponadto sieć bezpośrednich inwestycji zagranicznych (BIZ), aby umożliwić wymianę dwustronnych danych na temat BIZ, i oczekuje się, że z biegiem czasu doprowadzi ona do zmniejszenia asymetrii w zakresie BIZ. Na wykresie 2 porównano asymetrie UE-27 i całego świata. Choć asymetrie UE-27 nie są w żadnym razie nieistotne (stanowią prawie 0,8 % PKB UE), od 2004 r. są one stabilne. Różne inicjatywy podejmowane przez Eurostat w celu rozwiązania problemu asymetrii w bilansie płatniczym UE-27 najwyraźniej przynoszą efekty. Wykres 2: Asymetrie UE-27 i całego świata, rachunek obrotów bieżących ogółem, 1999-2012, w mln EUR 9. Spójność Kryterium to dotyczy spójności statystyk tworzonych dla różnych celów. W sprawozdaniu dotyczącym jakości bilansu płatniczego przedstawiono pomiar tego komponentu na podstawie zarówno spójności wewnętrznej (zgodność z zasadami integralności, spójność między danymi kwartalnymi a rocznymi oraz wielkość błędów i pominięć), jak i spójności zewnętrznej (spójność między danymi bilansu płatniczego a podobnymi statystykami z różnych systemów statystycznych). Spójność zewnętrzna danych na temat towarów w bilansie płatniczym oraz statystyki handlu zagranicznego (SHZ) (tworzonych przez Intrastat i Extrastat) podlega regularnemu monitorowaniu. 9.1. Spójność wewnętrzna Spójność wewnętrzna jest mierzona na podstawie wartości netto błędów i pominięć. Wartość netto błędów i pominięć stanowi pozycję wynikową bilansującą rozliczenia. Czasami jedne błędy w zestawieniu równoważą inne. W efekcie wartość tej pozycji wynikowej niekoniecznie stanowi jakąkolwiek oznakę ogólnej dokładności zestawienia. Błędy i pominięcia netto są ściśle monitorowane przez krajowe organy odpowiedzialne za sporządzanie bilansów płatniczych: wysokie wartości lub stałe wzrosty są oznaką problemów w systemach zestawiania danych; problemy te należy zidentyfikować i rozwiązać. W tabeli 6 przedstawiono średni błąd względny odnotowany przez państwa członkowskie w latach 2009-2011. Jest on równy średniej wartości bezwzględnej błędów i pominięć netto w danym okresie (mierzonej jako udział w średniej wartości przychodów i rozchodów rachunku bieżącego), odnotowanej w kwartalnym bilansie płatniczym państw członkowskich. W latach 2009-2011 pięć państw członkowskich (Włochy, Dania, Szwecja, Finlandia i Irlandia) odnotowało wartość tego wskaźnika wynoszącą około 10 %. W porównaniu z okresem 2008-2010 wielkość błędów i pominięć nieco się zmniejszyła w Bułgarii, Finlandii i Szwecji. We Włoszech wartości błędów i pominięć są w dalszym ciągu wysokie, a ich przyczyną jest przejście na zupełnie nowy system gromadzenia i zestawiania danych. W tabeli 7 przedstawiono skumulowaną względną sumę błędów i pominięć, obliczoną dla każdego okresu jako skumulowana suma błędów i pominięć podzielona przez rachunek bieżący ogółem (sumę przychodów i rozchodów). Wskaźnik ten pokazuje, na ile trwałe są znaki błędów i pominięć. Niższe wartości uzyskuje się w przypadku państw członkowskich, w których znaki błędów i pominięć są zmienne, co oznacza, że nie są to błędy i pominięcia systematyczne. W 2011 r. pięć państw członkowskich (Dania, Włochy, Polska, Słowacja i Finlandia) odnotowało wartość tego wskaźnika przekraczającą 10 %. Tabela 6: Średni błąd względny, lata 2009-2011 Belgia || 1 % || Francja || 8 % || Austria || 4 % Bułgaria || 6 % || Włochy || 12 % || Polska || 5 % Republika Czeska || 2 % || Cypr || 3 % || Portugalia || 2 % Dania || 10 % || Łotwa || 2 % || Rumunia || 5 % Niemcy || 4 % || Litwa || 1 % || Słowenia || 2 % Estonia || 2 % || Luksemburg || 0 % || Słowacja || 4 % Irlandia || 9 % || Węgry || 2 % || Finlandia || 9 % Grecja || 3 % || Malta || 4 % || Szwecja || 10 % Hiszpania || 3 % || Niderlandy || 4 % || Zjednoczone Królestwo || 4 % Tabela 7: Skumulowane względne błędy i pominięcia, 2011 r. Belgia || 1 % || Francja || 3 % || Austria || 0 % Bułgaria || 9 % || Włochy || -12 % || Polska || -17 % Republika Czeska || -4 % || Cypr || 2 % || Portugalia || -2 % Dania || -19 % || Łotwa || 4 % || Rumunia || -4 % Niemcy || 4 % || Litwa || 0 % || Słowenia || 0 % Estonia || -1 % || Luksemburg || 0 % || Słowacja || -12 % Irlandia || -5 % || Węgry || -5 % || Finlandia || -19 % Grecja || -2 % || Malta || 7 % || Szwecja || -1 % Hiszpania || -2 % || Niderlandy || -4 % || Zjednoczone Królestwo || 0 % 9.2. Spójność zewnętrzna Spójność zewnętrzna odnosi się do spójności między danymi bilansu płatniczego a podobnymi danymi statystycznymi z innych systemów statystycznych. Eurostat regularnie monitoruje spójność zewnętrzną w odniesieniu do towarów na podstawie danych bilansu płatniczego oraz statystyki handlu zagranicznego (SHZ). Porównując te dwa zbiory danych, należy wziąć pod uwagę różnice metodologiczne między bilansem płatniczym a SHZ. Główne różnice wynikają z faktu, że aby zarejestrować transakcję w bilansie płatniczym, wymagana jest zmiana właściciela, natomiast w SHZ odnotowuje się fizyczny transgraniczny przepływ towarów, a ponadto stosuje się odmienne metody wyceny[12]. Jednym z przykładów tej różnicy jest ujmowanie złota niemonetarnego, które zmienia właściciela, lecz nie jest fizycznie przenoszone do państwa nowego właściciela; takie złoto nie jest uwzględniane w SHZ, ale jest włączane do bilansu płatniczego. Ogólną spójność między SHZ a danymi bilansu płatniczego można szybko ocenić, analizując szereg czasowy różnic między wartościami dla przychodów/eksportu oraz rozchodów/importu dostępnych z dwóch systemów statystycznych i przedstawionych na wykresie 3 dla pozycji zagregowanej UE-27. W ostatnich latach spójność danych na temat towarów w bilansie płatniczym i w SHZ zdecydowanie się poprawiła, a różnice utrzymywały się na stosunkowo niskim poziomie. Wykres 3: Towary ─ różnica między SHZ a bilansem płatniczym, UE-27 i partnerzy spoza UE-27 (E-C = eksport – przychody, I-D = import – rozchody) 10. Wnioski Wejście w życie rozporządzenia w sprawie bilansu płatniczego doprowadziło do większej harmonizacji statystyki bilansu płatniczego w całej UE i poprawy dostępności danych dla użytkowników. Z niniejszego dokumentu roboczego wynika, że dane bilansu płatniczego wymagane przez Eurostat na podstawie rozporządzenia w sprawie bilansu płatniczego są przekazywane przez wszystkie państwa członkowskie i na ogół terminowo. Obecnie użytkownicy końcowi mają dostęp do znacznie większej liczby danych bilansu płatniczego, niż byłoby to możliwe do uzyskania pod koniec lat dziewięćdziesiątych XX w. Dostępnych jest więcej szczegółowych danych na temat transakcji i podziałów geograficznych, poprawiła się częstotliwość i aktualność danych, a na potrzeby analiz ekonomicznych zrekonstruowano dłuższe szeregi czasowe. W większym stopniu wykorzystuje się metody szacunkowe, co nadaje większe znaczenie sprawozdaniom dotyczącym jakości, które umożliwiają regularne monitorowanie stabilności i spójności danych. W wyniku kryzysu finansowego użytkownicy uważniej przyglądają się danym dotyczącym zarówno bilansu płatniczego jak i MPI. Eurostat i krajowe organy odpowiedzialne za zestawianie danych podejmują wszelkie starania, aby dane dotyczące bilansu płatniczego i MPI w pełni zaspokajały potrzeby szerokiego kręgu użytkowników. Kolejna ocena jakości bilansu płatniczego rozpocznie się w styczniu 2014 r. [1] Dz.U. L 35 z 8.2.2005, s. 23. [2] Dz.U. L 283 z 28.10.2008, s. 3. [3] Dz.U. L 87 z 31.3.2009, s. 164. [4] Zob. „ESS Handbook for Quality Reports”, Eurostat Working Papers, 2009. Zob. także „ESS Standard for Quality Reports”, Eurostat Working Papers, 2009. [5] Zob. „ESS Handbook for Quality Reports”, Eurostat, 2009, s. 65. [6] Zob. http://dsbb.imf.org/images/pdfs/dqrs_bop.pdf. [7] Zob. http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/product_details/publication?p_product_code=KS-RA-10-026. [8] Rozporządzeniem nr 2560/2001 w sprawie płatności transgranicznych w euro zwolniono wszystkie transakcje poniżej progu 12 500 EUR ze sprawozdawczości statystycznej. Przy okazji zmiany rozporządzenia 2560/2001 próg ten podniesiono do EUR 50 000 (art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 924/2009). [9] http://epp.eurostat.ec.europa.eu/portal/page/portal/excessive_imbalance_procedure/imbalance_scoreboard. [10] Rozporządzenie Komisji (UE) nr 555/2012 z dnia 22 czerwca 2012 r., Dz.U. L 166 z 27.6.2012, s. 22. [11] Oznaczałoby to dokonanie wyraźnego rozróżnienia między transakcjami w zależności od tego, czy: a) to usługa jest świadczona w sposób transgraniczny („sposób 1”), b) to konsument przekracza granicę („sposób 2”) lub c) to usługodawca przekracza granicę (tzw. „sposób 4”). Zob. „Manual on Statistics of International Trade in Services 2010”, Chapter V. [12] Import/rozchody w bilansie płatniczym są wyceniane według wartości FOB, natomiast w SHZ według CIF (koszt, ubezpieczenie i fracht).