Część zainteresowanych stron RMSR wyraziło zaniepokojenie wspomnianą zmianą. W odpowiedzi w projekcie podjęto próbę ustosunkowania się do tego, co według RMSR zainteresowane strony chciały osiągnąć wyrażając swoje zaniepokojenie w kwestii wiarygodności. Opis wiernego odzwierciedlenia zawarty w projekcie jest zasadniczo taki sam jak opis wiarygodności w ramach koncepcyjnych przed 2010 r. W projekcie opisano całkowicie wierne odzwierciedlenie jako kompletne, neutralne i pozbawione błędów. W zawartym w projekcie poszerzonym omówieniu wyjaśniono czynniki umożliwiające użytkownikom korzystanie z informacji finansowych, aby zapewnić wierne odzwierciedlenie tego, co takie informacje mają w założeniu przedstawiać. W związku z tym ponowne wprowadzanie pojęcia „wiarygodność” jest zdaniem RMSR niepotrzebne.

Przed 2010 r. w ramach koncepcyjnych określano wiarygodność jako cechę użytecznej informacji finansowej. W 2010 r. RMSR zastąpiła jednak pojęcie wiarygodności koncepcją, że użyteczne informacje finansowe powinny wiernie odzwierciedlać to, co w założeniu mają odzwierciedlać („wierne odzwierciedlenie”).

W swoim piśmie z uwagami EFRAG z zadowoleniem przyjęła decyzję RMSR o ponownym wprowadzeniu zasady ostrożności do ram koncepcyjnych i zgodziła się z jej uzasadnieniem wniosków stwierdzających, że ostrożność może prowadzić do asymetrii w ujmowaniu aktywów / przychodów i pasywów / wydatków bez wprowadzania jakiejkolwiek niepożądanej stronniczości w sprawozdawczości finansowej. Zdaniem EFRAG wnioski te powinny być jednak wyrażone precyzyjniej i powinny zostać potwierdzone w ramach koncepcyjnych.

W projekcie zaproponowano ponowne wprowadzenie zasady ostrożności do ram koncepcyjnych. Ostrożność opisano jako wykazanie rozwagi w wydawaniu osądów w warunkach niepewności. Przyznano, że zasada ostrożności może prowadzić do asymetrii w ujmowaniu aktywów / przychodów i zobowiązań / wydatków. Mimo że pojęcie „ostrożność” zostało usunięte z ram koncepcyjnych w 2010 r., warto zauważyć, że RMSR utrzymywała, że zasada ostrożności ma swoje odzwierciedlenie w jej standardach.

W grudniu 2015 r. RMSR opublikowała na potrzeby konsultacji publicznych propozycje zmian istniejącego standardu dotyczącego umów ubezpieczeniowych (MSSF 4) w celu rozwiązania problemu tymczasowych skutków związanych z różnymi terminami wejścia w życie MSSF 9 „Instrumenty finansowe” (data wejścia w życie 1 stycznia 2018 r.) i nowego standardu dotyczącego umów ubezpieczeniowych (który zastąpi MSSF 4 i wejdzie w życie w późniejszym terminie). W tym względzie niektóre przedsiębiorstwa wystawiające umowy ubezpieczeniowe wyraziły zastrzeżenia co do konieczności wdrożenia dwóch istotnych zmian w rachunkowości w różnych terminach. Podkreśliły także, że w rachunku zysków i strat mogłaby pojawić się potencjalna zwiększona zmienność księgowa, gdyby nowe wymogi dotyczące instrumentów finansowych były stosowane przed nowymi wymogami dotyczącymi umów ubezpieczeniowych. W związku z tym propozycje RMSR w tym zakresie mają na celu rozwiązanie wspomnianych problemów i znalezienie równowagi między tymi względami a potrzebami użytkowników sprawozdań finansowych. Propozycje RMSR przewidują:

Po pierwszym roku pracy nowa rada EFRAG przeprowadziła przegląd własnych wyników i skuteczności działania, zwracając się również o informacje zwrotne do swoich organizacji członkowskich. Przegląd, który obejmował szereg kwestii strategicznych, zarządczych i operacyjnych, wykazał, że w sumie nowa struktura zarządzania działa dobrze, co spowodowało wzrost wiarygodności organizacji. Przyjęto kilka zaleceń w celu dalszej poprawy efektywności działań EFRAG w przyszłości. W szczególności wzmocniono rolę oficjalnych obserwatorów (Europejskich Urzędów Nadzoru oraz Europejskiego Banku Centralnego) w procesie podejmowania decyzji przez radę.

Reforma zarządzania EFRAG, która została wdrożona w dniu 31 października 2014 r. dała tej organizacji większą legitymację i zwiększyła jej reprezentatywność oraz przyczyniła się do bardziej spójnego uczestnictwa UE w procesie ustanawiania standardów. Warto podkreślić, że EFRAG sformułowała wszystkie swoje wnioski w 2015 r. na podstawie konsensusu bez konieczności odwoływania się do głosowania.

We wniosku o sformułowanie zaleceń w sprawie zatwierdzenia MSSF 9 „Instrumenty finansowe” Komisja, po konsultacji z członkiem Komitetu Regulacyjnego Rachunkowości, ustaliła szereg kwestii szczegółowych, w tym kwestie dobra publicznego, które wymagają przeanalizowania przez EFRAG. W szczególności Komisja zwróciła się o ocenę wspomnianego standardu w kontekście zasady ostrożności. Zwróciła się również o ocenę wykorzystania wartości godziwej, w tym w kontekście potrzeb inwestorów długoterminowych, oraz kwestii, czy dokonane zmiany mogłyby mieć szkodliwe skutki dla stabilności finansowej. We wrześniu 2015 r. EFRAG przedłożyła Komisji swoje zalecenia w sprawie zatwierdzenia MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. W zaleceniach EFRAG w sprawie zatwierdzenia stwierdzono, że MSSF 9 służy europejskiemu dobru publicznemu, z wyjątkiem skutków dla branży ubezpieczeniowej stosującej MSSF 9 przed zakończeniem prac nad przyszłym standardem dotyczącym umów ubezpieczeniowych. Ponadto EFRAG stwierdziła, że stosowanie MSSF 9 będzie skutkować prowadzeniem księgowości przy zachowaniu zasady ostrożności.

EFRAG zapewnia swój wkład przez cały czas trwania procesu opracowywania standardów, zgłaszając uwagi co do regulacji RMSR oraz aktywnie uczestnicząc w pracach, aby ożywić w Europie debatę na temat ważnych kwestii związanych z rachunkowością. Uwagi oraz aktywny udział są niezbędne dla zapewnienia odpowiedniego i przejrzystego formułowania europejskich poglądów na temat rozwoju sprawozdawczości finansowej w procesie opracowywania standardów, aby powstające standardy odpowiadały na potrzeby Europy.

Opracowując projekt, RMSR doszła do wniosku, że pakiet wniosków zawarty w projekcie zapewnia wystarczające narzędzia umożliwiające RMSR odpowiednie uwzględnianie zarówno potrzeb inwestorów długoterminowych w zakresie informacji, jak i sposobu, w jaki jednostka powinna rozliczać inwestycje długoterminowe. Komisja z zadowoleniem przyjmuje wyraźne uwzględnienie tego tematu przez RMSR i będzie zwracać uwagę na to, czy inwestorzy długoterminowi podzielają podejście RMSR do tej sprawy.

W dniu 30 czerwca 2016 r. Komisja mianowała Jeana-Paula Gauzèsa, byłego posła do Parlamentu Europejskiego, na stanowisko przewodniczącego rady EFRAG. Nominacja ta została wcześniej zatwierdzona przez Parlament Europejski i Radę. Jean-Paul Gauzès został formalnie powołany dnia 1 lipca 2016 r. przez zgromadzenie ogólne EFRAG. Oczekuje się, że pod jego kierownictwem zreformowana organizacja otrzyma nowy impuls do działania.

W sprawozdaniu Maystadta zachęcono EFRAG do poczynienia wysiłków w celu opracowywania ocen skutków odpowiadających potrzebom użytkowników i europejskiego ustawodawcy. W tym względzie EFRAG poczyniła znaczne postępy w zwiększaniu swojego potencjału w zakresie oceny skutków począwszy od 2016 r. Służby Komisji wspierają EFRAG w tym procesie poprzez wymianę doświadczeń w tej dziedzinie. Ocena skutków dotycząca MSSF 16 „Leasing”, która zostanie zawarta w zaleceniach w sprawie zatwierdzenia tego standardu, zostanie wykorzystana jako przypadek pilotażowy służący dalszemu budowaniu zdolności EFRAG i zdobywaniu przez nią doświadczeń w tej dziedzinie.

W dniu 13 kwietnia 2016 r. Komisja zaproponowała Radzie i Parlamentowi przedłużenie finansowania EFRAG na lata 2017–2020.

4.PIOB – zmiany w dywersyfikacji źródeł finansowania w 2014 r.

PIOB jest odpowiedzialna za nadzór nad przebiegiem procesu przyjmowania Międzynarodowych Standardów Rewizji Finansowej (MSRF) oraz za inne działania IFAC (Międzynarodowej Federacji Księgowych) prowadzone w interesie publicznym. W celu prawidłowego wykonywania tej ważnej funkcji w interesie publicznym rada ta powinna być finansowana w sposób służący zachowaniu jej niezależności. Odpowiednia dywersyfikacja źródeł finansowania pomogłaby nie tylko w zachowaniu ciągłości jej działania i zagwarantowaniu wspomnianej niezależności, ale także w utrwalaniu jej wizerunku organizacji niezależnej. Konieczność dywersyfikacji finansowania w dziedzinie międzynarodowych standardów rewizji finansowej została już dostrzeżona w ramach reformy IFAC z 2003 r. Reforma utorowała drogę do stworzenia PIOB, która zgodnie z tą zasadą ma być finansowana z różnych źródeł. Od tego czasu podejścia takiego zawsze broni Grupa Monitorująca, międzynarodowa organizacja odpowiedzialna za monitorowanie reformy zarządzania procesem ustanawiania międzynarodowych standardów rewizji finansowej.

Od utworzenia w 2005 r. aż do 2010 r., kiedy zaczął funkcjonować program finansowania przez Wspólnotę ustanowiony decyzją 716/2009/WE, PIOB, poza kilkoma przypadkami wkładów niepieniężnych, była finansowana wyłącznie przez IFAC. Wkład UE w latach 2010–2015 skłonił szereg darczyńców do przekazania własnych środków.

Fundusze udostępnione przez IFAC w danym roku stanowią maksymalny gwarantowany przez IFAC wkład, który zostaje udostępniony PIOB bez żadnych późniejszych ingerencji ze strony IFAC. Celem wkładów płynących spoza IFAC jest zastąpienie i tym samym ograniczenie wkładu IFAC w danym roku. W idealnej sytuacji zapewniana przez IFAC część finansowania całkowitych rocznych wydatków ponoszonych przez PIOB powinna kształtować się poniżej 50 %.

W roku 2015, jak pokazano na stronie 1 sprawozdania finansowego PIOB, przychody PIOB wyniosły 1 532 907 EUR. IFAC przekazała 930 154 EUR, co stanowi 60,67 % kwoty całkowitej. Komisja Europejska przekazała 312 000 EUR (w 2014 r. 272 000 EUR), co stanowi 20,35 % kwoty całkowitej. Abu Dhabi Accountability Authority (organ nadzoru z Abu Zabi) przekazał, podobnie jak w 2014 roku, 120 000 EUR, co stanowi 7,82 % kwoty całkowitej. IOSCO, również podobnie jak w 2014 r., przekazała 100 000 EUR, co stanowi 6,52 % kwoty całkowitej. Bank Rozrachunków Międzynarodowych zmniejszył, w porównaniu z 2014 r., swój udział do kwoty 23 000 EUR, co stanowi 1,50 % kwoty całkowitej. UK Financial Reporting Council (Rada ds. Sprawozdawczości Finansowej Zjednoczonego Królestwa) przekazała, podobnie jak w 2014 r., 40 000 EUR, co stanowi 2,60 % kwoty całkowitej. Pozostałą część przychodów stanowi dochód z odsetek w wysokości 7 753 EUR.

Wkład IFAC w wysokości 60,67 % całkowitej kwoty finansowania PIOB w 2015 roku jest nieco wyższy niż w 2014 r. (58,19 %). Wynika to przede wszystkim z braku wkładu Banku Światowego (35 832 EUR w 2014 r.) oraz zmniejszenia wkładu Banku Rozrachunków Międzynarodowych (23 000 EUR wobec 55 000 EUR w 2014 r.). Sytuacja ta jest odzwierciedleniem obecnych ogólnoświatowych tendencji do ograniczania finansowania ze środków publicznych z powodu utrzymujących się trudnych warunków gospodarczych.

W art. 9 ust. 5 rozporządzenia przewidziano, że jeżeli finansowanie przez IFAC w danym roku jest wyższe niż dwie trzecie całkowitego rocznego finansowania PIOB, Komisja proponuje ograniczenie jej rocznego wkładu na ten rok do maksymalnej kwoty 300 000 EUR. Sytuacja taka nie miała miejsca w 2015 r., ponieważ finansowanie IFAC nie osiągnęło progu krytycznego określonego w rozporządzeniu (66,66 %), a zatem Komisja nie musi zmieniać kwoty swojego rocznego wkładu na rzecz PIOB na rok 2015 r.

5.Wnioski

Fundacja MSSF

Dwa ważne standardy wydane przez RMSR w 2014 r., a mianowicie MSSF 9 „Instrumenty finansowe” i MSSF 15 „Przychody z umów z klientami”, są obecnie w trakcie zatwierdzania w UE po wydaniu pozytywnej oceny tych standardów przez EFRAG. W 2015 r. RMSR ukończyła kolejny ważny standardy, tj. MSSF 16 „Leasing”, który został opublikowany w styczniu 2016 r. Ponadto RMSR kontynuowała prace nad kilkoma innymi dużymi projektami, zwłaszcza nad projektami dotyczącymi umów ubezpieczeniowych, inicjatywy w zakresie ujawniania i ram koncepcyjnych.

W odniesieniu do kwestii tego, czy w MSSF:

• uwzględniono różne modele biznesowe: w MSSF 9 wyraźnie uznaje się znaczenie modeli biznesowych w procesie ustalania wyceny instrumentów finansowych, a MSSF 15 uznaje się za wystarczająco elastyczny, aby zaspokoić potrzeby różnych modeli biznesowych. W ramach koncepcyjnych zwrócono większą uwagę na modele biznesowe;

• odzwierciedlono faktyczne skutki transakcji gospodarczych: cel ten osiągnięto w MSSF 15, a w MSSF 16 za cel przyjęto również lepsze odzwierciedlenie rzeczywistych skutków transakcji gospodarczych i zapewnienie bardzo potrzebnej przejrzystości leasingowanych składników aktywów przedsiębiorstw i zobowiązań z tytułu leasingu. MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe”, obecnie finalizowany przez RMSR, ma także zapewnić rzeczywisty opis i lepszą porównywalność wyników finansowych branży ubezpieczeniowej w różnych obszarach. Ponadto ramy koncepcyjne wprowadzą zasadę przewagi treści nad formą, która jest ważna dla odpowiedniego zobrazowania transakcji gospodarczych;

• nie są nadmiernie skomplikowane: MSSF 9 jest skomplikowanym standardem, jednak wprowadził uproszczenia w rachunkowości instrumentów finansowych. W opinii EFRAG przedstawionej w zaleceniu w sprawie zatwierdzenia, MSSF 9 nie jest na tyle skomplikowany, aby ograniczać możliwość jego zrozumienia. MSSF 15 jest bardziej skomplikowany niż zastępowany przez niego standard, ale jest to uzasadnione, ponieważ poprzedni standard nie był już w stanie odpowiednio odzwierciedlić złożoności współczesnych transakcji handlowych;

• unika się sztucznych krótkoterminowych i zmiennych obciążeń: MSSF 15 zapewnia skuteczność w unikaniu wspomnianej zmienności, ponieważ zawarto w nim szczegółowe przepisy, które mają zastosowanie do przypadków, w których istnieje niepewność co do ujmowania przyszłych przychodów. W odniesieniu do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” EFRAG przeanalizuje ten aspekt podczas procesu zatwierdzania po opublikowaniu standardu przez RMSR.

Jeżeli chodzi o ramy koncepcyjne, Komisja ponawia poparcie dla ponownego wprowadzenia zasady ostrożności i będzie uważnie śledzić zmiany zachodzące w zrewidowanych ramach koncepcyjnych RMSR po okresie przewidzianym na przedstawianie uwag.

Wreszcie Komisja z zadowoleniem przyjmuje kompleksową analizę skutków, która towarzyszyła nowemu standardowi MSSF 16, oraz zachęca RMSR do dalszego opracowywania analizy skutków nowych lub zmienianych standardów.