[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 7.3.2007

SEK(2007) 291 wersja ostateczna

Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Łotwy na lata 2006-2009

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Informacje ogólne

Pakt na rzecz stabilności i wzrostu, który wszedł w życie dnia 1 lipca 1998 r., opiera się na dążeniu do zapewnienia solidnych finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy. Przeprowadzona w 2005 r. reforma paktu potwierdziła jego przydatność w zakresie utrzymywania dyscypliny budżetowej, a jednocześnie miała na celu wzmocnienie jego skuteczności i podstaw gospodarczych oraz ochronę stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.

Stanowiące część Paktu na rzecz stabilności i wzrostu rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że państwa członkowskie muszą przedstawiać Radzie i Komisji programy stabilności lub konwergencji oraz ich coroczne zaktualizowane wersje (państwa członkowskie, które przyjęły jednolitą walutę, przedstawiają (zaktualizowane) programy stabilności, a te, które jej jeszcze nie przyjęły, przedstawiają (zaktualizowane) programy konwergencji). Pierwszy program konwergencji Łotwy przedstawiono w maju 2004 r. Zgodnie z rozporządzeniem Rada zaopiniowała go w dniu 5 lipca 2004 r. na podstawie zalecenia Komisji i po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Zgodnie z tą samą procedurą zaktualizowane programy stabilności i konwergencji są oceniane przez Komisję i badane przez wyżej wymieniony Komitet, przy czym istnieje również możliwość zbadania programów przez Radę.

Podstawy oceny zaktualizowanego programu

Komisja zbadała przedstawioną w dniu 12 stycznia 2007 r. najnowszą, zaktualizowaną wersję programu konwergencji Łotwy i przyjęła zalecenie dotyczące opinii Rady w sprawie przedmiotowego programu (główne aspekty podlegające ocenie przedstawiono w ramce).

W celu określenia kontekstu, w którym dokonywana jest ocena strategii budżetowej przedstawionej w zaktualizowanej wersji programu konwergencji, poniżej przedstawiono podsumowanie:

1. wyników gospodarczych i budżetowych w okresie ostatnich dziesięciu lat;

2. najnowszej oceny sytuacji kraju w odniesieniu do części prewencyjnej Paktu na rzecz stabilności i wzrostu (podsumowanie opinii Rady dotyczącej poprzedniej aktualizacji programu konwergencji); oraz

3. dokonanej przez Komisję oceny krajowego programu reform przedstawionego w październiku 2006 r.

Najnowsze wyniki gospodarcze i budżetowe

Łotwa jest krajem na dorobku, przechodzącym transformację strukturalną przy bardzo wysokim wzroście gospodarczym i szybko zmniejszającym dystans dzielący go od średniego dla UE-25 dochodu na mieszkańca. Inflacja jest stosunkowo wysoka za sprawą procesu konwergencji, ograniczeń na rynkach produktowych i rynku czynników produkcji, a ostatnio także coraz wyraźniejszego przegrzania gospodarki. Bezrobocie spadło (choć w niektórych regionach pozostaje na wysokim poziomie), a w kluczowych sektorach pojawiły się niedobory kadrowe. Wskaźnik zatrudnienia jest niski. W sytuacji presji popytowej istniejące ograniczenia podaży siły roboczej, do których zaostrzenia przyczynia się dodatkowo znaczna emigracja oraz postępujący spadek liczby ludności w wieku produkcyjnym, doprowadziły do presji na wzrost płac. W rezultacie mimo wzrostu wydajności pracy, jednostkowe koszty pracy rosną w szybszym tempie niż u głównych partnerów handlowych Łotwy, co pogarsza pozycję konkurencyjną kraju. Wysoki deficyt obrotów towarowych jest jedynie częściowo równoważony przez nadwyżki w sektorze usług. Za deficyt bilansu płatniczego odpowiedzialna jest strukturalna nierównowaga między oszczędnościami i inwestycjami w sektorze prywatnym: wzrost oszczędności w tym sektorze nie nadąża za wzrostem inwestycji, który jest większy i szybszy. Znaczna nierównowaga bilansu płatniczego wiąże się z uzależnieniem od odpowiednio dużego napływu środków finansowych, głównie w postaci kredytów bankowych, których skala doprowadziła do wzrostu stosunku zadłużenia zagranicznego brutto do PKB do bardzo wysokiego poziomu. Z punktu widzenia długoterminowej stabilności stan finansów publicznych Łotwy wydaje się dobry, biorąc pod uwagę niski wskaźnik zadłużenia publicznego i stosunkowo wysoki wzrost produktu potencjalnego w długim okresie. Jednak z perspektywy stabilności finansowej, choć nominalny deficyt sektora general government pozostawał w ostatnich latach na umiarkowanym poziomie, to kryje się za nim znaczny wzrost popytu w związku z wydatkami finansowanymi z funduszy UE, a w obecnej sytuacji ewidentnego przegrzania gospodarki związany z tym procykliczny charakter polityki budżetowej jest bardzo niepokojący.

Ocena zawarta w opinii Rady dotyczącej poprzedniego programu

W dniu 14 lutego 2006 r. Rada przyjęła opinię w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Łotwy na lata 2005-2008. Wobec „konieczności zagwarantowania trwałej konwergencji, w tym także poprzez zmniejszenie nierównowagi w handlu zagranicznym i ograniczenie inflacji, Rada zachęca Łotwę do osiągnięcia ambitniejszych pozycji budżetowych niż obecnie planowane, także w 2006 r., poprzez zbliżenie się do zaplanowanego w programie celu średniookresowego, utrzymanie go w trakcie okresu trwania programu, a także unikanie procyklicznej polityki fiskalnej w czasach dobrej koniunktury”.

Dokonana przez Komisję ocena krajowego programu reform z października 2006 r.

Sprawozdanie z realizacji krajowego programu reform Łotwy zostało przedstawione w dniu 17 października 2006 r. w kontekście zaktualizowanej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia. W przedstawionym przez Łotwę krajowym programie reform za najważniejsze kwestie uznano zagwarantowanie stabilności makroekonomicznej, stymulowanie rozwoju wiedzy i innowacji, zapewnienie korzystnych i atrakcyjnych warunków do inwestowania i podejmowania pracy, wspieranie wzrostu zatrudnienia oraz poprawę systemu kształcenia ogólnego i zawodowego.

Z dokonanej przez Komisję oceny programu (przyjętej w ramach rocznego sprawozdania Komisji z postępów w realizacji strategii lizbońskiej z grudnia 2006 r.[2]) wynika, że Łotwa realizuje krajowy program reform, zwłaszcza w obszarze mikroekonomii i zatrudnienia. Natomiast działania polityczne na rzecz rozwiązania najważniejszych kwestii makroekonomicznych są mniej kompleksowe.

W świetle wskazanych mocnych i słabych stron Łotwie zalecono zacieśnienie polityki budżetowej, podjęcie działań w dziedzinach badań i rozwoju oraz innowacji, a także dążenie do zwiększenia podaży siły roboczej i wydajności pracy poprzez poprawę mobilności oraz systemu kształcenia ogólnego i zawodowego.

Główne aspekty podlegające ocenie Zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1 (w przypadku programów stabilności) i art. 9 ust. 1 (w przypadku programów konwergencji) rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97, ocena obejmuje następujące kwestie: czy założenia ekonomiczne, na których opiera się program, są realistyczne; czy przedstawiony przez dane państwo członkowskie średniookresowy cel budżetowy oraz prowadząca do niego ścieżka dostosowania są odpowiednie; czy podejmowane i/lub proponowane działania mające na celu przestrzeganie ścieżki dostosowania wystarczą, by osiągnąć średniookresowy cel budżetowy w trakcie cyklu; w ramach oceny ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego: czy podejmowane działania korygujące są intensyfikowane w okresach dobrej koniunktury, podczas gdy w okresach dekoniunktury mogą być ograniczane, oraz – w przypadku strefy euro oraz państw członkowskich należących do systemu ERM II – czy dane państwo realizuje coroczną poprawę salda dostosowanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych o referencyjną wartość 0,5 % PKB, pozwalającą na osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego; w ramach definiowania ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego (w przypadku państw członkowskich, które jeszcze go nie osiągnęły) lub pozwolenia na czasowe odejście od niego (w przypadku państw, które tego dokonały): realizację kluczowych reform strukturalnych, przynoszących bezpośrednie oszczędności w perspektywie długoterminowej (między innymi poprzez zwiększanie dynamiki potencjalnego wzrostu), a tym samym mających konkretny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych (pod warunkiem zachowania odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa odnośnie do referencyjnej wartości 3 % PKB oraz spodziewanego powrotu sytuacji budżetowej do celu średniookresowego w okresie objętym programem), ze szczególnym uwzględnieniem reform systemu emerytalnego wprowadzających strukturę wielofilarową, obejmującą obowiązkowy filar kapitałowy; czy prowadzona przez dane państwo członkowskie polityka gospodarcza jest zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej. Wiarygodność założeń makroekonomicznych programu ocenia się w odniesieniu do prognozy służb Komisji z jesieni 2006 r., z zastosowaniem między innymi powszechnie przyjętej metodyki szacowania produktu potencjalnego i sald dostosowywanych cyklicznie. Zgodność z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej ocenia się w odniesieniu do ogólnych wytycznych polityki gospodarczej w dziedzinie finansów publicznych, zawartych w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008. W ramach oceny zbadano również: zmiany wskaźnika zadłużenia oraz długoterminową perspektywę stabilności finansów publicznych, którym zgodnie ze sprawozdaniem Rady z dnia 20 marca 2005 r. w sprawie „Poprawy wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu” należy poświęcić „należytą uwagę w procesie nadzoru nad sytuacją budżetu”; podejście do oceny długoterminowej stabilności przedstawiono w komunikacie Komisji z dnia 12 października 2006 r.[3]; stopień integracji z krajowym programem reform, przedstawianym przez państwa członkowskie w kontekście strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia; w skierowanym do Rady Europejskiej piśmie przewodnim z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na lata 2005-2008 Rada ECOFIN stwierdziła, że krajowe programy reform powinny być zgodne z programami stabilności i konwergencji; zgodność z kodeksem postępowania[4], w którym między innymi określono jednolitą strukturę i jednolite tabele danych dla programów konwergencji i stabilności. |

- Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 9 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu konwergencji Łotwy na lata 2006-2009

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[5], w szczególności jego art. 9 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

4. W dniu [27 marca 2007 r.] Rada zbadała zaktualizowany program konwergencji Łotwy na lata 2006-2009[6].

5. Scenariusz makroekonomiczny będący podstawą programu przewiduje, że nastąpi „miękkie lądowanie” gospodarki, a realny wzrost PKB obniży się z 11,5 % w 2006 r. do średnio 8,0 % rocznie w pozostałym okresie objętym programem. Z dostępnych obecnie informacji wynika, że scenariusz ten jest oparty na realistycznych założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego. W związku ze znaczną nierównowagą bilansu płatniczego oraz z przegrzaniem łotewskiej gospodarki istnieje jednak znaczne prawdopodobieństwo o wiele mniej korzystnego rozwoju sytuacji makroekonomicznej. Przewidywania programu odnośnie do inflacji wydają się zaniżone.

6. W odniesieniu do 2006 r. w prognozie służb Komisji z jesieni 2006 r. deficyt sektora general government oszacowano na 1,0 % PKB, podczas gdy w poprzedniej zaktualizowanej wersji programu konwergencji zakładano, że osiągnie on 1,5 % PKB. W zaktualizowanym programie poziom deficytu oszacowano na 0,4 % PKB, co wobec wyższych niż przewidywano dochodów jest wartością realistyczną, pomimo skutków przyjętych w październiku 2006 r. poprawek budżetowych zwiększających wydatki o około 1,5 % PKB.

7. Głównym celem średnioterminowej strategii budżetowej jest stopniowa poprawa perspektyw finansów publicznych oraz zrównoważenie budżetu do 2010 r. Osiągnięcie tego celu wymagać będzie znacznych wysiłków na rzecz konsolidacji po pogorszeniu wyniku o niemal 1½ punktu procentowego PKB w latach 2006 i 2007. Przewidywana korekta w latach 2008 i 2009 jest identyczna zarówno dla salda zasadniczego, jak i dla pierwotnego, i wynosi odpowiednio 0,4 i 0,5 punktu procentowego PKB. W porównaniu z poprzednim programem przedstawione w aktualizacji cele budżetowe są bardziej ambitne, lecz mimo bardziej korzystnego scenariusza makroekonomicznego korekta pozostaje opóźniona w czasie. Program przewiduje, że po znaczącym pogorszeniu wskaźnika relacji wydatków do PKB w 2007 r., w latach 2008 i 2009 ma nastąpić konsolidacja budżetu w drodze zwiększenia udziału dochodów w PKB o 0,4 punktu procentowego rocznie, przy zasadniczo stałym poziomie wskaźnika wydatków. Przewidywany wzrost udziału dochodów w PKB ma wynikać wyłącznie ze wzrostu „pozostałych” dochodów w następstwie zwiększonego napływu funduszy unijnych. Podobnie rośnie wskaźnik wydatków związanych z nakładami brutto na środki trwałe, a wzrost ten ma być po 2007 r. zasadniczo skompensowany przez spadek „pozostałych” wydatków (do których w programie zalicza się część wydatków na spożycie) o ¾ punktu procentowego w 2008 r. oraz transferów socjalnych o ½ punktu procentowego w 2009 r.

8. Przewiduje się pogorszenie salda strukturalnego (tj. salda dostosowywanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych), obliczanego zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką, od deficytu w wysokości 1 % PKB w 2006 r. do deficytu wynoszącego 1¾ % PKB w roku 2007, a następnie jego poprawę do nadwyżki w wysokości ¼ % do roku 2009. Przedstawionym w programie średniookresowym celem budżetowym jest osiągnięcie deficytu strukturalnego na poziomie 1 % PKB około roku 2008, czyli tak jak zakładano w poprzedniej aktualizacji programu. Ponieważ cel ten jest bardziej ambitny niż wymaga tego minimalna pośrednia wartość odniesienia (szacowana jako deficyt wynoszący około 2 % PKB), jego osiągnięcie powinno zapewnić margines bezpieczeństwa chroniący przed ryzykiem wystąpienia nadmiernego deficytu. Wyznaczony cel średniookresowy mieści się w zakresie określonym dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II w Pakcie na rzecz stabilności i wzrostu oraz w kodeksie postępowania, a także odpowiednio uwzględnia wskaźnik zadłużenia i średni wzrost produktu potencjalnego w perspektywie długoterminowej.

9. Ryzyko związane z przedstawionymi w programie prognozami budżetowymi wydaje się być zasadniczo zrównoważone w roku 2007, ale ze względu na zagrożenia dla realizacji scenariusza makroekonomicznego wyniki budżetowe począwszy od roku 2008 mogą okazać się gorsze od zakładanych w programie. Strategia budżetowa oparta jest na wzroście wskaźnika udziału dochodów w PKB oraz na zmniejszeniu wskaźników udziału w PKB transferów socjalnych i „pozostałych wydatków” (do których w programie zalicza się część wydatków na spożycie), co można było lepiej uzasadnić, biorąc pod uwagę, że zgodnie ze zaktualizowanym programem planuje się wprowadzenie od roku 2008 formalnych, średniookresowych ram planowania finansów publicznych i ich kontroli.

10. W świetle powyższej oceny ryzyka przedstawiony w programie kurs polityki budżetowej może okazać się nieodpowiedni, aby zapewnić przewidzianą w programie na rok 2008 realizację celu średniookresowego. Jednak wydaje się, że zapewnia on wystarczający margines bezpieczeństwa chroniący przed naruszeniem progu deficytu wynoszącego 3 % PKB przy zwykłych wahaniach makroekonomicznych w okresie objętym programem. Z wyjątkiem roku 2007 sugerowane w programie tempo działań dostosowawczych zmierzających do osiągnięcia celu średniookresowego jest zasadniczo zgodne z Paktem na rzecz stabilności i wzrostu, który stanowi, że dostosowanie powinno być większe w okresach dobrej koniunktury gospodarczej, a w okresach gorszej koniunktury może być mniejsze. Rok 2007 stanowi jednak wyraźnie okres odejścia od celu średniookresowego w okresie dobrej koniunktury, co jest sprzeczne z Paktem na rzecz stabilności i wzrostu. Celem wsparcia stabilnego procesu konwergencji makroekonomicznej oraz ograniczenia zagrożeń związanych z niezrównoważonym wzrostem gospodarczym wskazane byłoby przyjęcie ambitniejszej ścieżki dostosowania strukturalnego, z naciskiem na początkową część okresu objętego programem.

11. Zgodnie z Paktem na rzecz stabilności i wzrostu przy definiowaniu ścieżki dostosowania prowadzącej do celu średniookresowego należy uwzględnić „poważne reformy strukturalne”, których wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych jest możliwy do zweryfikowania. Przedstawiona w programie średniookresowa strategia budżetowa przewiduje tymczasowe odstępstwo od ścieżki dostosowania prowadzącej do celu średniookresowego w 2007 r. W programie odnotowano, że trwająca reforma systemu emerytalnego stopniowo doprowadzi do zmniejszenia udziału składek na ubezpieczenia społeczne w saldzie sektora general government , a wartość składek wpłacanych do programów emerytalnych drugiego filara wzrośnie z 0,4 % PKB w 2006 r. do 1,7 % PKB w 2009 r. W programie przewiduje się, że w następstwie stopniowego wprowadzania reformy emerytalnej nastąpi pogorszenie salda strukturalnego o ½ % PKB w 2007 r., a następnie jego poprawa o 1½ % w roku 2008 i o 1¼ % w 2009. Przy ocenie ścieżki dostosowania prowadzącej do celu średniookresowego można wprawdzie uwzględnić koszty netto reformy systemu emerytalnego, jednak nawet po ich uwzględnieniu dostosowanie w roku 2007 jest niezgodne z paktem. Z drugiej strony wymienionych w programie reform systemu opieki zdrowotnej i inwestycji publicznych nie można zakwalifikować do reform strukturalnych, mogących uzasadniać tymczasowe odstępstwo, ponieważ środki te nie zostały w programie opisane wystarczająco szczegółowo oraz nie wykazano ich znaczącego, korzystnego wpływu na długoterminową stabilność finansów publicznych.

12. Szacuje się, że w 2006 r. wskaźnik długu publicznego brutto osiągnął 10,7 % PKB, czyli znacznie poniżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej, która wynosi 60 %. W programie przewiduje się, że wskaźnik zadłużenia obniży się o 1,3 punktu procentowego PKB w okresie objętym programem i osiągnie 9,4 % PKB do 2009 r.

13. Długoterminowy wpływ starzenia się społeczeństwa na budżet jest na Łotwie niższy niż średnia UE, a według przewidywań poziom związanych z tym wydatków jako udział w PKB ma w najbliższych dziesięcioleciach spadać, na co wpłynie ograniczenie wydatków w następstwie reformy systemu emerytalnego. Obecny poziom zadłużenia brutto jest na Łotwie bardzo niski, a poprawa strukturalna sytuacji budżetowej zgodnie ze zaktualizowanym programem konwergencji przyczyniłaby się do zmniejszenia zagrożeń dla długoterminowej stabilności finansów publicznych. Generalnie wydaje się, że zagrożenia dla stabilności finansów publicznych Łotwy kształtują się na niskim poziomie.

14. Program konwergencji zawiera jakościową ocenę ogólnego wpływu przedstawionego w październiku 2006 r. sprawozdania z realizacji krajowego programu reform w ramach średniookresowej strategii budżetowej. Podano w nim również pewne informacje o bezpośrednich kosztach lub oszczędnościach budżetowych wynikających z najważniejszych reform przewidzianych w krajowym programie, a w przedstawionych prognozach budżetowych bezpośrednio uwzględniono skutki działań nakreślonych w krajowym programie reform dla finansów publicznych. Przedstawione w programie konwergencji środki w dziedzinie finansów publicznych wydają się zgodne z działaniami przewidzianymi w krajowym programie reform. W szczególności w obu programach przewiduje się znaczny wzrost inwestycji publicznych, a w programie konwergencji przedstawiono ponadto szczegółowy opis planowanych środków służących poprawie instytucjonalnej struktury finansów publicznych, w tym wprowadzenie wieloletnich ram budżetowych.

15. Przedstawiona w programie strategia budżetowa jest jedynie częściowo zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej zawartymi w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008. W szczególności przewidywany kurs polityki budżetowej w niewystarczający sposób przyczynia się do lepszego zrównoważenia bilansu płatniczego.

16. Co do wymagań odnośnie do danych, określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie przestawiono wszystkie dane obowiązkowe i większość opcjonalnych[7]. Istnieją jednak pewne niezgodności co do standardowej tabeli nr 2.

Podsumowując, pogorszenie sytuacji budżetowej w 2007 r. jest niezgodne z rozsądną polityką budżetową mającą na celu zapewnienie trwałej konwergencji, między innymi poprzez zmniejszanie nierównowagi bilansu płatniczego i opanowanie inflacji. W kolejnych latach przewidziano postępy na drodze do osiągnięcia celu średniookresowego w kontekście perspektyw znaczącego wzrostu gospodarczego, jednak cele budżetowe nie są ambitne i istnieją zagrożenia związane z ich realizacją począwszy od roku 2008.

W świetle powyższej oceny wzywa się Łotwę do:

(i) zmniejszenia zagrożeń dla stabilności makroekonomicznej poprzez realizację znacznie lepszych wyników budżetowych w 2007 r. oraz poprzez jak najszybsze przyjęcie – w ramach szerszej strategii reform – środków prowadzących do dalszej konsolidacji w kolejnych latach po osiągnięciu celu średniookresowego;

(ii) ustanowienia bardziej przejrzystych i wiążących średniookresowych ram planowania finansów publicznych i ich kontroli.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetow ych

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 |

Realny PKB (zmiana w %) | PK styczeń 2007 | 10,2 | 11,5 | 9,0 | 7,5 | 7,5 |

KOM listopad 2006 | 10,2 | 11,0 | 8,9 | 8,0 | n.d. |

PK listopad 2005 | 8,4 | 7,5 | 7,0 | 7,0 | n.d. |

Inflacja HICP (%) | PK styczeń 2007 | 6,9 | 6,6 | 6,4 | 5,2 | 4,2 |

KOM listopad 2006 | 6,9 | 6,7 | 5,8 | 5,4 | n.d. |

PK listopad 2005 | 6,9 | 5,6 | 4,3 | 3,5 | n.d. |

Luka produktowa (% potencjalnego PKB) | PK styczeń 20071 | 0,0 | 1,8 | 1,3 | -0,5 | -2,0 |

KOM listopad 20065 | -0,2 | 1,1 | 0,4 | -1,0 | n.d. |

PK listopad 20051 | 0,8 | 0,4 | -0,5 | -1,1 | n.d. |

Saldo sektora general government6 (% PKB) | PK styczeń 2007 | 0,1 | -0,4 | -1,3 | -0,9 | -0,4 |

KOM listopad 2006 | 0,1 | -1,0 | -1,2 | -1,2 | n.d. |

PK listopad 2005 | -1,5 | -1,5 | -1,4 | -1,3 | n.d. |

Saldo pierwotne6 (% PKB) | PK styczeń 2007 | 0,7 | 0,2 | -0,8 | -0,4 | 0,1 |

KOM listopad 2006 | 0,7 | -0,4 | -0,7 | -0,7 | n.d. |

PK listopad 2005 | -0,7 | -0,8 | -0,6 | -0,6 | n.d. |

Saldo dostosowane cyklicznie6 (% PKB) | PK styczeń 20071 | 0,1 | -0,9 | -1,7 | -0,8 | 0,2 |

KOM listopad 2006 | 0,2 | -1,3 | -1,3 | -0,9 | n.d. |

PK listopad 20051 | -1,7 | -1,6 | -1,3 | -1,0 | n.d. |

Saldo strukturalne2,6 (% PKB) | PK styczeń 20073 | 0,1 | -0,9 | -1,7 | -0,8 | 0,2 |

KOM listopad 20064 | 0,2 | -1,3 | -1,3 | -0,9 | n.d. |

PK listopad 2005 | -1,7 | -1,6 | -1,3 | -1,0 | n.d. |

Dług publiczny brutto (% PKB) | PK styczeń 2007 | 12,1 | 10,7 | 10,5 | 10,6 | 9,4 |

KOM listopad 2006 | 12,1 | 11,1 | 10,6 | 10,3 | n.d. |

PK listopad 2005 | 14,9 | 13,6 | 13,7 | 14,7 | n.d. |

Uwagi: 1 Obliczenia służb Komisji na podstawie danych zawartych w programie. 2 Saldo dostosowywane cyklicznie (jak w poprzednich wierszach) bez środków jednorazowych i innych środków tymczasowych. 3 W programie nie uwzględniono żadnych środków jednorazowych ani innych środków tymczasowych. 4 W prognozie służb Komisji z jesieni 2006 r. nie uwzględniono środków jednorazowych ani tymczasowych. 5 W oparciu o szacunkowy potencjalny wzrost w wysokości – odpowiednio – 9,3 %, 9,6 %, 9,6 % i 9,5 % w latach 2005-2008. 6 W deficycie uwzględniono koszty netto trwającej reformy systemu emerytalnego (wprowadzenie drugiego filara). Koszty te szacuje się na 0,3 % PKB w 2005 r., 0,4 % PKB w 2006 r., 0,6 % PKB w 2007 r., 1,3 % PKB w 2008 r. i 1,5 % PKB w 2009 r. W programie przewiduje się, że w następstwie stopniowego wprowadzania reformy emerytalnej nastąpi pogorszenie salda strukturalnego o 0,6 % PKB w 2007 r., a następnie jego poprawa o 1,6 % w roku 2008 i o 1,2 % w 2009. Źródło: Program konwergencji (PK), prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2006 r. (KOM), obliczenia służb Komisji. |

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Wszystkie dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Komunikat Komisji na wiosenny szczyt Rady Europejskiej „Realizacja odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – rok wyników” z 12.12.2006, KOM(2006) 816.

[3] Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego „Długoterminowa stabilność finansów publicznych w UE” z 12.10.2006, KOM(2006) 574, oraz Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Gospodarczych i Finansowych (2006), „The long-term sustainability of public finances in the European Union”, European Economy nr 4/2006.

[4] „Szczegółowe zasady wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu oraz wytyczne dotyczące formy i treści programów stabilności i konwergencji”, zatwierdzone przez Radę ECOFIN dnia 11 października 2005 r.

[5] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] W związku z utworzeniem w następstwie październikowych wyborów nowego rządu w listopadzie 2006 r., aktualizacja została przedstawiona sześć tygodni po wyznaczonym w kodeksie postępowania terminie 1 grudnia.

[7] W szczególności brak danych dotyczących składników korekty przepływów kapitału oraz niektórych elementów tabeli dotyczącej długoterminowej stabilności finansów publicznych.