Przesunięcie na 2025 r. najpóźniejszej daty ukończenia tych systemów teleinformatycznych stoi w sprzeczności z art. 278 kodeksu, który zezwala na korzystanie ze środków wymiany i przechowywania informacji innych niż planowane systemy teleinformatyczne tylko do 2020 r. W związku z tym należy przedłużyć termin określony w art. 278 w odniesieniu do systemów, w przypadku których istnieje opóźnienie. Ponadto należy podjąć szybkie działania w celu zapewnienia pewności prawa; przedsiębiorstwa i administracje będą miały poważne problemy, jeżeli do 2020 r. niektóre systemy teleinformatyczne nie zostaną wdrożone, a przepisy prawa będą jednocześnie zakazywały dalszego korzystania z alternatywnych rozwiązań przejściowych.

Ze wszystkich tych powodów konieczne stało się wyznaczenie późniejszej daty dla pełnego ukończenia prac nad niektórymi systemami (najpóźniej 2025 r.). Termin ten zapewni sprawne wdrożenie większości systemów do 2020 r. i późniejsze wdrożenie pozostałych systemów, w odpowiedniej kolejności, w okresie od 2021 r. do 2025 r. Połowa systemów, których termin wdrożenia ma być przedłużony, już istnieje i jest poddawana jedynie modernizacji w ramach UKC, natomiast druga połowa to systemy nowe.

·kolejność prac. Przy planowaniu realistycznych terminów i kosztów należy zwrócić szczególną uwagę na wpływ proponowanych zmian teleinformatycznych na ekosystem ceł i handlu. Ponieważ systemy teleinformatyczne są ściśle ze sobą powiązane, ważne jest, aby wprowadzać je we właściwym porządku (kolejność), tak by zapewnić przestrzeganie wzajemnych powiązań i wprowadzanie zmian dla administracji i handlu w sposób uporządkowany i spójny.

·ogrom prac do wykonania w celu powiązania ze sobą siedemnastu systemów teleinformatycznych w całej UE oraz szczególna złożoność niektórych systemów teleinformatycznych. Elementy te stały się widoczne dopiero po rozpoczęciu prac nad funkcjonalnymi i technicznymi specyfikacjami dotyczącymi systemów. Mając pełny obraz sytuacji w następstwie prac nad specyfikacjami, Komisja i państwa członkowskie doszły do wniosku, że w niektórych przypadkach niezbędna jest zmiana docelowej daty ukończenia systemów. Tak jest w szczególności w przypadku tych systemów elektronicznych, w odniesieniu do których specyfikacje zostaną ukończone dopiero w 2018 r.;

·nieuniknione opóźnienie ukończenia projektowania systemów teleinformatycznych. Wyznaczając termin ukończenia na 2020 r, przewidywano, że zasady uzupełniające i wdrażające UKC (rozporządzenie delegowane do UKC, rozporządzenie wykonawcze do UKC i przejściowe rozporządzenie delegowane do UKC) zostaną przyjęte bardzo szybko po przyjęciu UKC w 2013 r., tak by ich przepisy mogły zostać wzięte pod uwagę podczas opracowywania systemów teleinformatycznych. Dyskusje nad nimi trwały jednak znacznie dłużej, niż oczekiwano, a wspomniane akty zostały przyjęte w ich ostatecznej formie dopiero pod koniec 2015 r./ na początku 2016 r. Opóźnienie to pociągnęło za sobą opóźnienie w tworzeniu funkcjonalnych i technicznych specyfikacji dla wielu systemów teleinformatycznych;

Komisja i państwa członkowskie są na dobrej drodze do terminowego ukończenia znacznej większości prac nad systemami teleinformatycznymi. W 2017 r. wdrożono trzy z siedemnastu systemów oraz ukończono pierwszy etap kolejnego systemu – wszystkie w zaplanowanym terminie. W rezultacie w tym terminie ukończone zostanie prawie osiemdziesiąt procent prac Komisji dotyczących transeuropejskich systemów przewidzianych w programie prac. Ostatnie etapy rozwoju systemów teleinformatycznych są jednak często najdłuższe, a zatem mimo iż większość systemów zostanie do 2020 r. ukończona, to niektóre będą ukończone tylko częściowo. Podczas tych prac mających na celu wdrożenie siedemnastu systemów teleinformatycznych zarówno Komisja, jak i państwa członkowskie napotykają wiele wyzwań. Wyzwania te, które w chwili wyznaczania terminu były niemożliwe do przewidzenia, obejmują:

Art. 278 kodeksu stanowi, że istniejące elektroniczne i oparte o dokumentację papierową systemy mogą być stosowane do procesów celnych w dalszym ciągu aż do momentu wdrożenia wszystkich nowych systemów teleinformatycznych przewidzianych na mocy kodeksu. W artykule tym określono, że stosowanie tych przejściowych uregulowań musi się zakończyć najpóźniej do końca 2020 r. Mając na uwadze ten termin, w programie prac ustanowiono etapowe plany ukończenia prac nad systemami teleinformatycznymi do roku 2020.

Ponieważ państwa członkowskie i przedsiębiorstwa potrzebują średnio dwóch lat na dokonanie uzgodnień w odniesieniu do każdego systemu teleinformatycznego, Komisja musi do 2018 r. zagwarantować pewność co do zmiany planowania w odniesieniu do niektórych systemów i powiązanego przedłużenia stosowania uregulowań przejściowych w okresie od 2020 r. do 2025 r.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Zmiana art. 278 kodeksu jest spójna z kalendarzem planowania teleinformatycznego w wieloletnim planie strategicznym (MASP), a program prac dotyczących kodeksu zostanie wkrótce na tej podstawie zaktualizowany przy pomocy nowej decyzji wykonawczej Komisji.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Podstawę prawną stanowią art. 33 i art. 207 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) (współpraca celna i wspólna polityka handlowa).

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych)

Niniejszy wniosek wchodzi w zakres wyłącznych kompetencji UE zgodnie z art. 3 ust. 1 lit. e) TFUE. •Proporcjonalność

Wniosek nie wiąże się z żadnymi nowymi zmianami polityki w stosunku do aktu ustawodawczego, który ma zmienić; zmienia on jeden przepis tego aktu ustawodawczego w celu przedłużenia terminu stosowania środków przejściowych w odniesieniu do niewielkiej liczby procedur celnych, tak by aktualny wybór polityczny (stopniowe przechodzenie do środowiska elektronicznego) mógł zostać zapewniony. Ponieważ kodeks jest aktem prawnym UE, można go zmienić jedynie w drodze przyjęcia równoważnego aktu prawnego. Państwa członkowskie nie mogą działać w tej dziedzinie indywidualnie.

•Wybór instrumentu

W celu rozwiązania wyżej wymienionego problemu Komisja proponuje zmianę art. 278 kodeksu, tak aby uregulowania przejściowe dotyczące wymiany i przechowywania informacji celnych (tj. istniejących systemów teleinformatycznych i opartych na dokumentacji papierowej) mogły być nadal stosowane po 2020 r. w odniesieniu do procedur celnych objętych systemami teleinformatycznymi, które nie zostaną wdrożone do 2020 r.

W proponowanej zmianie termin 2020 r. określony w art. 278 zostaje zachowany, ale jednocześnie wprowadza się przedłużenie terminu do 2025 r. w odniesieniu do procedur celnych objętych wspomnianymi wyżej systemami teleinformatycznymi, które nie zostaną wdrożone do 2020 r.

3.KONSULTACJE Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW

Konsultacje z zainteresowanymi stronami

Komisja przeprowadziła szeroko zakrojone konsultacje z państwami członkowskimi i wysłuchała ich obaw dotyczących potrzeby opracowania bardziej realistycznego harmonogramu dla opracowania systemów teleinformatycznych unijnego kodeksu celnego oraz związanej z tym konieczności dalszego stosowania uregulowań przejściowych w odniesieniu do wymiany i przechowywania informacji celnych po upływie obecnego terminu, tj. po 2020 r. Oprócz kilku konsultacji pisemnych i konsultacji dwustronnych kwestie te zostały szczegółowo omówione podczas spotkania Komisji z państwami członkowskimi w dniach 31 marca 2017 r. i 29–30 czerwca 2017 r. Komisja przesłała również do państw członkowskich szczegółową ankietę w celu uzyskania informacji na temat ich preferencji dotyczących systemów, których termin wdrażania powinien zostać przedłużony, jeżeli takie przedłużenie miałoby się okazać konieczne. Proponowany nowy termin i nowy harmonogram dla systemów teleinformatycznych uwzględniają odpowiedzi państw członkowskich w ramach tej ankiety.

Komisja zasięgnęła także opinii przedstawicieli sektora handlu na forum grupy ekspertów, które skupia przedstawicieli różnych stowarzyszeń branżowych, tj. Grupy Kontaktowej ds. Handlu , na posiedzeniach plenarnych w dniach 27 kwietnia 2017 r. i 12 lipca 2017 r. Przedsiębiorstwa potrzebują realistycznych harmonogramów i zgadzają się, że termin stosowania uregulowań przejściowych dotyczących wymiany i przechowywania informacji celnych należy przedłużyć w przypadku systemów teleinformatycznych, które będą gotowe po 2020 r.

Ocena skutków