Zasada równości i zakaz dyskryminacji to ogólne zasady prawa międzynarodowego, europejskiego i krajowego, wiążące dla UE i jej państw członkowskich we wszystkich kwestiach podlegających ich kompetencji. Niniejsza dyrektywa przyczynia się do osiągnięcia tego celu oraz zwalczania dyskryminacji, która nie jest z nim zgodna.

W niniejszej dyrektywie za towary uważa się te w znaczeniu zgodnym z przepisami traktatu WE, odnoszącymi się do swobodnego przepływu towarów. Za usługi uważa się te w znaczeniu zgodnym z art. 50 tego traktatu WE.

Niniejsza dyrektywa uwzględnia również dyskryminację wieloraką. Ponieważ dyskryminacja może mieć dwie przyczyny wymienione w art. 12–13 traktatu WE lub ich większą liczbę, wprowadzając w życie zasadę równego traktowania zgodnie z art. 3 ust. 2 i art. 13 traktatu WE, Wspólnota dąży do wyeliminowania nierówności ze względu na płeć, pochodzenie rasowe lub etniczne, niepełnosprawność, orientację seksualną, religię, światopogląd, wiek lub połączenie tych przyczyn i do wspierania równego traktowania, niezależnie od kombinacji cech danej osoby odnoszących się do wyżej wymienionych czynników. Niezbędne są skuteczne procedury prawne, aby radzić sobie z sytuacjami, w których występuje dyskryminacja wieloraka. W szczególności krajowe procedury prawne powinny umożliwiać osobie skarżącej podniesienie wszystkich aspektów zarzutu dyskryminacji wielorakiej w ramach jednej procedury.

Czynniki aktuarialne oraz czynniki ryzyka związane z niepełnosprawnością i wiekiem stosowane są w zakresie ubezpieczeń, usług bankowych i innych usług finansowych. W przypadku wykazania, że czynniki te mają decydujące znaczenie dla oceny ryzyka, nie powinny być one postrzegane jako dyskryminacyjne, a także jeżeli usługodawca może wykazać znacznie wyższe ryzyko w oparciu o zasady aktuarialne, na podstawie danych statystycznych lub danych medycznych. Dane te powinny być dokładne, aktualne i użyteczne, a także być udostępniane na żądanie. Czynniki aktuarialne i czynniki ryzyka powinny odzwierciedlać pozytywne zmiany w średniej długości życia i w procesie aktywnego starzenia się, jak również w wyższym stopniu mobilności i dostępności dla osób niepełnosprawnych. Uznaje się, że dane medyczne ograniczają się do medycznych faktów obiektywnych i zweryfikowanych oraz do bezspornej wiedzy medycznej, a także są zgodne ze standardami gromadzenia danych medycznych.

Za organizację i treść kształcenia odpowiedzialne są państwa członkowskie. Powinny one gwarantować skuteczną ochronę przed dyskryminacją ze względu na religię lub światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Komunikat Komisji w sprawie kompetencji na XXI wiek: agenda dotycząca europejskiej współpracy szkół podkreśla konieczność poświęcenia szczególnej uwagi dzieciom znajdującym się w niekorzystnej sytuacji oraz mającym specjalne potrzeby edukacyjne. W dostępie do instytucji edukacyjnych państwa członkowskie mogą dopuszczać – jedynie w obiektywnie uzasadnionych przypadkach – różnice oparte na religii lub światopoglądzie, jeżeli wymaga się od jednostki postępowania w dobrej wierze oraz zgodnie z zasadą lojalności wobec etosu instytucji, pod warunkiem że nie usprawiedliwia to dyskryminacji z jakiegokolwiek innego powodu oraz że w pobliżu znajdują się inne instytucje edukacyjne stanowiące rozsądną alternatywę, co ma zapobiegać dyskryminacji pośredniej . Państwa członkowskie dbają o to, aby nie oznaczało to odmowy prawa do edukacji .

dyskryminacja pośrednia ma miejsce w przypadku, gdy z pozoru neutralny przepis, kryterium lub praktyka może doprowadzić do szczególnej niekorzystnej sytuacji dla osób określonej religii lub światopoglądu, osób o określonej niepełnosprawności, w określonym wieku lub o określonej orientacji seksualnej, osób przebywających lub takich, co do których można przypuszczać, że przebywają z takimi osobami, w stosunku do innych osób, chyba że taki przepis, kryterium lub praktyka są obiektywnie uzasadnione słusznym celem, a środki mające służyć ich osiągnięciu są właściwe i konieczne.

7 Bez uszczerbku dla ust. 2, w zakresie usług finansowych proporcjonalne różnice w traktowaniu, jeżeli w stosunku do danego produktu odniesienie do wieku lub niepełnosprawności jest czynnikiem decydującym w ocenie ryzyka opartej na odpowiednich zasadach aktuarialnych, dokładnych danych statystycznych lub wiedzy medycznej, nie stanowią dyskryminacji do celów niniejszej dyrektywy. Dane te powinny być dokładne, aktualne i użyteczne, a także być z łatwością udostępniane na żądanie. Czynniki aktuarialne i czynniki ryzyka powinny odzwierciedlać pozytywne zmiany w średniej długości życia i w procesie aktywnego starzenia się, jak również w wyższym stopniu mobilności i dostępności dla osób niepełnosprawnych. Usługodawca musi być w stanie obiektywnie wykazać istnienie znacznie wyższego ryzyka oraz zapewnić obiektywne i racjonalne uzasadnienie różnic w traktowaniu ze względu na słuszny cel oraz zadbać o to, aby środki realizacji tego celu były proporcjonalne, konieczne i skuteczne.

3 Niniejsza dyrektywa nie narusza odpowiedzialności państw członkowskich za treść nauczania, działalność i organizację ich systemów kształcenia, łącznie z zapewnieniem kształcenia integracyjnego . W dostępie do instytucji edukacyjnych państwa członkowskie mogą przewidzieć różnice w traktowaniu, oparte na religii lub światopoglądzie.