Bruksela, dnia 27.01.2005

COM(2005) 18 końcowy

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

przedłużającej okres stosowania środków przewidzianych w decyzji 2002/148/WE w sprawie zakończenia konsultacji z Republiką Zimbabwe na mocy art. 96 Umowy o Partnerstwie AKP-WE

(przedstawiony przez Komisję)

UZASADNIENIE

1. Dnia 18 lutego 2002 r. Rada Unii Europejskiej podjęła decyzję o zastosowaniu „właściwych środków” przeciwko Zimbabwe[1] po zakończeniu procedury konsultacji zgodnie z art. 96 Umowy o Partnerstwie AKP-WE[2]. Środki te obejmowały zawieszenie finansowania wsparcia budżetowego oraz wsparcia projektów, jak również odstąpienie od podpisania Narodowego Programu Orientacyjnego w ramach dziewiątego EFR, jednakże nie miały zasadniczego wpływu na wkład do działań o charakterze humanitarnym oraz projektów polegających na bezpośrednim wspieraniu ludności, w szczególności dotyczących spraw socjalnych, demokratyzacji, poszanowania praw człowieka i praworządności. Obejmowały one również zawieszenie art. 12 załącznika 2 do Umowy o Partnerstwie AKP-WE, dotyczącego płatności bieżących i przepływu kapitału, w zakresie w jakim są one wymagane do zastosowania dalszych środków ograniczających, w szczególności zamrożenia funduszy.

2. Ważnym powodem zastosowania niniejszych środków były poważne naruszenia praw człowieka i wolności myśli, zrzeszania się oraz pokojowych zgromadzeń. Bezpośrednią przyczyną zastosowania środków były usiłowania rządu Zimbabwe mające na celu niedopuszczenie do wolnych i sprawiedliwych wyborów, zwłaszcza poprzez odmówienie dostępu do nich międzynarodowym obserwatorom oraz mediom.

3. Zgodnie z art. 2 ust. 3 decyzji z dnia 18 lutego 2002 r. środki stosuje się przez okres dwunastu miesięcy. Według tego samego przepisu, stosowane środki zostaną cofnięte wraz z zapanowaniem warunków zapewniających poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji oraz praworządności.

4. W związku z tym, że istotne elementy wspominane w art. 9 Umowy o Partnerstwie AKP-WE były stale naruszane przez rząd Zimbabwe, jak również sytuacja panująca w kraju nie zapewniała poszanowania praw człowieka, zasad demokracji oraz praworządności, Rada zadecydowała w dniu 18 lutego 2003 r. [3] i ponownie w dniu 19 lutego 2004 r. [4] o przedłużeniu stosowania właściwych środków przeciw Zimbabwe o dwa dodatkowe okresy dwunastomiesięczne do odpowiednio 20 lutego 2004 r. oraz 20 lutego 2005 r.

5. Od lutego 2004 r. nie osiągnięto żadnych postępów w odniesieniu do pięciu kwestii określonych podczas konsultacji zgodnie z art. 96. Rząd Zimbabwe nie zobowiązał się również w żaden sposób do naprawy zaistniałej sytuacji, ani nie okazał gotowości do zaakceptowania „wyznaczników” dotyczących wyżej wspomnianych kwestii, będących punktami odniesienia dla konstruktywnego dialogu oraz konkretnymi krokami w celu zmierzenia dokonanych postępów. W przeciwieństwie do powyższego, obecna sytuacja w Zimbabwe pozostaje poważnym problemem, a liczne sprawozdania szefów misji[5] w Harare dostrarczyły szczegółowych informacji na temat niezmienionej sytuacji, a nawet jej pogorszenia w niektórych kwestiach.

6. Obecny okres stosowania środków kończy się zaledwie miesiąc przed zbliżającymi się wyborami parlamentarnymi[6]. W związku z powyższym uzasadnione byłoby odroczenie przyjęcia przez UE jakiegokolwiek zasadniczego stanowiska do czasu po wyborach. Pozwoliłoby to na ocenę stanowiska UE na podstawie dogłębnej analizy sytuacji powyborczej oraz - jeśli zaistnieje taka potrzeba – doprowadziłoby do ponownego podjęcia konsultacji z rządem Zimbabwe.

7. Z uwagi na brak postępu i zobowiązań ze strony rządu Republiki Zimbabwe, podobnie jak w przypadku dwóch poprzednich weryfikacji w latach 2003 i 2004, przedłużenie o kolejne dwanaście miesięcy byłoby uzasadnione. Jednakże w związku z wyborami parlamentarnymi proponuje się przedłużenie stosowania decyzji Rady do dnia 31 lipca 2005 r. Uwzględniając, że proponowana decyzja dotyczy jedynie czasowego przedłużenia stosownych środków bez jakiejkolwiek modyfikacji ich treści, nie istnieje potrzeba ponownego podjęcia konsultacji z Republiką Zimbabwe zgodnie z art. 96 Umowy o Partnerstwie AKP-UE.

8. Decyzja ta będzie stale poddawana ocenie, a stosowane środki zostaną cofnięte wraz z zapanowaniem warunków zapewniających poszanowanie praw człowieka, zasad demokracji oraz praworządności.

Wniosek dotyczący

DECYZJI RADY

przedłużającej okres stosowania środków określonych w decyzji 2002/148/WE w sprawie zakończenia konsultacji z Zimbabwe na mocy art. 96 Umowy o Partnerstwie AKP-WE

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 300 ust. 2 akapit drugi,

uwzględniając decyzję 2000/771/WE[7] przedstawicieli rządów Państw Członkowskich, zebranych w Radzie, z dnia 18 września 2000 r. w sprawie tymczasowego stosowania Umowy wewnętrznej między przedstawicielami rządów Państw Członkowskich zebranych w Radzie, w sprawie przyjęcia środków i ustanowienia procedur dla stosowania Umowy o Partnerstwie AKP - WE podpisanej w Cotonou dnia 23 czerwca 2000 r. [8], w szczególności jej art. 3,

uwzględniając wniosek Komisji,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) Decyzją Rady 2002/148/WE[9] została zakończona procedura konsultacji z Zimbabwe zgodnie z art. 96 ust. 2 lit. c) Umowy o Partnerstwie AKP-WE oraz podjęte zostały właściwe środki, określone w załączniku do decyzji.

(2) Decyzją 2004/157/WE[10] okres zastosowania środków określonych w art. 2 decyzji 2002/148/WE, który został przedłużony do dnia 20 lutego 2004 r. zgodnie z art. 1 decyzji 2003/112/WE[11], został przedłużony na okres kolejnych dwunastu miesięcy. Zgodnie z art. 1 decyzji 2004/157/WE, środki przestaną być stosowane dnia 20 lutego 2005 r.

(3) Istotne elementy wymienione w art. 9 Umowy o Partnerstwie AKP-WE są stale naruszane przez rząd Zimbabwe, a obecna sytuacja w Zimbabwe nie zapewnia poszanowania praw człowieka, zasad demokracji oraz praworządności.

(4) Z tego względu okres zastosowania środków powinien zostać przedłużony.

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

Okres zastosowania środków określonych w art. 2 decyzji 2002/148/WE, który został przedłużony do dnia 20 lutego 2004 r. zgodnie z art. 1 decyzji 2003/112/WE oraz do dnia 20 lutego 2005 zgodnie z art. 1 decyzji 2004/157/WE, zostanie przedłużony do dnia 31 lipca 2005 r. Środki te będą stale poddawane ocenie.

List zamieszczony w załączniku do niniejszej decyzji jest kierowany do prezydenta Zimbabwe.

Artykuł 2

Niniejsza decyzja wchodzi w życie z dniem jej opublikowania w Dzienniku Urzędowym Wspólnot Europejskich .

Sporządzono w Brukseli,

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

Bruksela, dnia

LIST DO PREZYDENTA ZIMBABWE

Unia Europejska przywiązuje wyjątkową wagę do przepisów art. 9 Umowy o Partnerstwie AKP-WE. Poszanowanie praw człowieka, demokratycznych instytucji oraz praworządności, będących zasadniczymi elementami Umowy o Partnerstwie, stanowią podstawę naszych stosunków.

W liście z dnia 19 lutego 2002 r. Unia Europejska poinformowała Pana o decyzji zamknięcia konsultacji zgodnie z art. 96 Umowy o Partnerstwie AKP-WE oraz o decyzji zastosowania „właściwych środków” w rozumieniu art. 96 ust. 2 lit. c) wspomnianej umowy.

W listach z dnia 19 lutego 2003 r. i 19 lutego 2004 r. Unia Europejska poinformowała Pana o decyzjach nieodwołania zastosowania „właściwych środków” oraz przedłużenia okresu ich zastosowania do odpowiednio 20 lutego 2004 r. i 20 lutego 2005 r.

Obecnie, po dwunastu miesiącach, Unia Europejska uważa, że zasady demokracji w Zimbabwe w dalszym ciągu nie są przestrzegane oraz że rząd Zimbabwe nie poczynił żadnych postępów w zakresie pięciu kwestii wymienionych w decyzji Rady z dnia 18 lutego 2002 r. (zaprzestanie przemocy na tle politycznym, wolne i sprawiedliwe wybory, wolność środków masowego przekazu, nizawisłość sądownictwa, zaprzestanie nielegalnego zajmowania nieruchomości).

W związku z powyższym, Unia Europejska nie uważa, że właściwe środki mogą zostać cofnięte i podjęła decyzję o okresie ich zastosowania do czasu po wyborach parlamentarnych w Pańskim kraju przewidzianych na marzec 2005 r.

Unia Europejska pragnie podkreślić, iż przeprowadzenie wolnych i sprawiedliwych wyborów ma dla niej nadrzędne znaczenie. W związku z tym wyraża ona nadzieję, że Pan i Pański rząd poczynicie wszystko co w Waszej mocy, aby zapewnić sprzyjające warunki do przeprowadzenia wolnych i sprawiedliwych wyborów. Umożliwiłoby to nawiązanie dialogu w ramach Umowy o Partnerstwie AKP-WE, co mogłoby doprowadzić do cofnięcia odstąpienia od podpisania Narodowego Programu Orientacyjnego dla Zimbabwe w ramach dziewiątego EFR, otwierając w ten sposób możliwość pełnego wykorzystania instrumentów kooperacyjnych w najbliższej przyszłości.

z wyrazami szacunku,

W imieniu Komisji W imieniu Rady

[1] Por. decyzja Rady 2002/148/WE (Dz. U. WE L 50/64 z 21.2.2002. Ponadto (patrz konkluzje Rady do spraw ogólnych z dnia 18 lutego 2002 r.) Rada przyjęła celowe sankcje w ramach WPZiB (wspólne stanowisko Rady 2002/145/WPZiB oraz rozporządzenie Rady (WE) nr 310/2002 dotyczące niektórych środków ograniczających w odniesieniu do Zimbabwe; Dz. U. WE L50/1-12).

[2] Konsultacje zgodnie z art. 96 zostały zainicjowane z myślą o znalezieniu środków, jakie środki powinien podjąć rząd Zimbabwe w celu zaradzenia zaistniałej sytuacji, w szczególności w pięciu kwestiach (zaprzestanie oficjalnego tolerowania politycznej przemocy; wystarczająco wczesne zaproszenie międzynarodowych partnerów w celu udzielenia poparcia i pełnienia roli obserwatorów podczas zbliżających się wyborów oraz zapewnienia pełnego dostępu do nich; ochrona wolności środków masowego przekazu; niezawisłość sądownictwa i okazywanie respektu jego decyzjom oraz zaprzestanie nielegalnego zajmowania nieruchomości).

[3] Dz. U. UE, L 46 z 20. 2.2003, str. 25.

[4] Dz. U. UE, L 50 z 20.2.2004, str. 60.

[5] Por. sprawozdanie szefów misji z 25.5.2004 dotyczące sytuacji humanitarnej, sprawozdanie szefów misji z 25.5.2004 dotyczące wyborów w Zimbabwe, sprawozdanie szefów misji z 03.9.2004 dotyczące pozycji, jaką powinna przyjąć UE w świetle zbliżających się wydarzeń w Zimbabwe oraz sprawozdanie szefów misji z 2.12.2004 dotyczące ustawy o organizacjach pozarządowych w Zimbabwe.

[6] Wybory parlamentarne zostały zaplanowane na marzec 2005 r., nie zostały one jednak jeszcze oficjalnie rozpisane.

[7] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 376.

[8] Dz.U. L 317 z 15.12.2000, str. 375.

[9] Dz.U. L 50 z 21.2.2002, str. 64.

[10] Dz.U. L 50 z 20.2.2004, str. 60.

[11] Dz.U. L 46 z 20.2.2003, str. 25.