KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 25.1.2021 COM(2021) 39 final 2021/0023(NLE) Wniosek ZALECENIE RADY Zalecenie Rady w sprawie tymczasowego ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE oraz ewentualnego zniesienia takiego ograniczenia, zmieniające zalecenie Rady (UE) 2020/912



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Przyczyny i cele wniosku W dniu 10 marca 2020 r. szefowie państw lub rządów UE podkreślili potrzebę wypracowania wspólnego europejskiego podejścia w kontekście pandemii COVID-19. W dniu 16 marca 2020 r. Komisja przyjęła komunikat zalecający tymczasowe ograniczenie innych niż niezbędne podróży z państw trzecich na obszar UE+. W dniu 17 marca 2020 r. przywódcy UE uzgodnili, na podstawie zalecenia Komisji, podjęcie skoordynowanych działań na granicach zewnętrznych. W następstwie tej umowy wszystkie państwa członkowskie UE (z wyjątkiem Irlandii) i państwa stowarzyszone w ramach Schengen (zwane dalej „państwami członkowskimi”) podjęły wewnętrzne decyzje o wprowadzeniu ograniczeń podróży. Od tego czasu okres obowiązywania tych ograniczeń był kilkakrotnie przedłużany. W dniu 11 czerwca 2020 r. Komisja przyjęła komunikat, w którym zaleciła przedłużenie ograniczeń podróży do dnia 30 czerwca 2020 r. oraz określiła podejście prowadzące do stopniowego znoszenia ograniczeń dotyczących innych niż niezbędne podróży do UE począwszy od dnia 1 lipca 2020 r. W dniu 26 czerwca Komisja przyjęła wniosek dotyczący zalecenia Rady w sprawie ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE. Rada przyjęła to zalecenie w dniu 30 czerwca 2020 r. Od tego czasu zalecenie to było pięciokrotnie zmieniane, w dniach 16 lipca, 30 lipca, 7 sierpnia, 22 października i 17 grudnia 2020 r., w celu zaktualizowania w załączniku I wykazu państw trzecich, w odniesieniu do których można znieść ograniczenie dotyczące innych niż niezbędne podróży do UE. 8 państw zostało usuniętych z pierwotnego wykazu 15 państw, a jedno państwo – Singapur – dodano, co oznacza, że całkowita liczba państw, z których obecnie powinny być możliwe inne niż niezbędne podróże do UE, powinna obecnie wynosić 8 państw (oraz 2 specjalne regiony administracyjne jednego kraju). Jednocześnie jesienią sytuacja epidemiologiczna w Unii Europejskiej pogorszyła się i stała się jeszcze bardziej niestabilna wraz z pojawieniem się wariantów COVID-19. Pierwszą reakcją Komisji na tę zmianę było przyjęcie zalecenia Komisji z dnia 22 grudnia 2020 r. w sprawie skoordynowanego podejścia do podróży i transportu w odpowiedzi na wariant SARS-COV-2 zaobserwowany w Zjednoczonym Królestwie. Jak zauważono w komunikacie Komisji z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie jednolitego frontu walki z COVID-19,

dzięki pionierskim pracom naukowym i niezwykłym staraniom politycznym i wysiłkom przemysłu w dziesięć miesięcy osiągnięto to, co zajęłoby normalnie dziesięć lat, i w wyniku wdrożenia szybkich, masowych szczepień miliony Europejczyków otrzyma wkrótce szczepionkę przeciwko COVID-19. Dopóki jednak rośnie liczba zakażeń i dopóki stan zaszczepienia nie osiągnie skali koniecznej do odwrócenia tendencji wzrostowej pandemii, niezbędne jest jednak zachowanie stałej czujności, stosowanie środków powstrzymujących rozprzestrzenianie się koronawirusa i prowadzenie kontroli zdrowia publicznego. UE i państwa członkowskie muszą działać już teraz, aby ograniczyć ryzyko pojawienia się potencjalnie poważniejszej trzeciej fali zakażeń charakteryzującej się nowymi, bardziej zakaźnymi wariantami wirusa, które są już obecne w całej Europie. Te nowe warianty wirusa są prawdziwym i poważnym powodem do niepokoju. Chociaż obecnie nie ma żadnych dowodów na to, aby powodowały one poważniejszy przebieg choroby, wydaje się, że warianty te są w 50–70 % bardziej zakaźne. Oznacza to, że wirus może łatwiej i szybciej się rozprzestrzeniać, zwiększając obciążenie i tak już przeciążonych systemów opieki zdrowotnej. Jest to jedna z możliwych przyczyn znacznego wzrostu zakażeń w większości państw członkowskich w ostatnich tygodniach. W związku z powyższym podróżowanie będzie w dalszym ciągu szczególnym wyzwaniem. Należy zdecydowanie zniechęcać do wszelkich podróży innych niż niezbędne, szczególnie do obszarów o wysokim stopniu ryzyka i z takich obszarów, aż do momentu znacznej poprawy sytuacji epidemiologicznej. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Celem zalecenia jest wdrożenie przepisów obowiązujących w przedmiotowym obszarze polityki, a mianowicie w obszarze prowadzenia kontroli osób i skutecznego monitorowania przekraczania granic zewnętrznych. •Spójność z innymi politykami Unii Niniejsze zalecenie jest zgodne z innymi politykami Unii, w tym z politykami odnoszącymi się do stosunków zewnętrznych i zdrowia publicznego. Kryteria zawarte w zaleceniu z dnia 15 czerwca 2020 r. odnoszą się do średniego 14-dniowego wskaźnika łącznych zgłoszonych przypadków w UE, natomiast w zaleceniu Rady w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19, przyjętym w dniu 13 października 2020 r., zastosowano dodatkowe kryteria, mianowicie wskaźnik przeprowadzonych testów i wskaźnik dodatnich wyników testów. Kryteria zastosowane w zaleceniu Rady z dnia 13 października 2020 r. odzwierciedlają najnowsze opinie naukowe, a zalecenie Rady w sprawie innych niż niezbędne podróży do UE powinno również zostać poddane przeglądowi w świetle tych opinii. Różnice między prawem do swobodnego przemieszczania się obywateli UE i rezydentów długoterminowych UE a podróżami z państw trzecich nie pozwalają na automatyczne stosowanie progów określonych w zaleceniu Rady z dnia 13 października. Kryteria i procedury określone w zaleceniu Rady z dnia 13 października mogą jednak być cenną inspiracją również w obecnym kontekście.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit b) i e) oraz art. 292 zdania pierwsze i drugie. •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Na podstawie art. 292 TFUE Rada jest uprawniona do przyjmowania zaleceń. Zgodnie ze zdaniem pierwszym tego postanowienia Rada przyjmuje zalecenia, a zgodnie ze zdaniem drugim Rada stanowi na wniosek Komisji we wszystkich przypadkach, gdy Traktaty przewidują przyjmowanie aktów przez Radę na wniosek Komisji. Ma to zastosowanie w obecnej sytuacji, ponieważ spójne podejście na granicach zewnętrznych wymaga przyjęcia wspólnego rozwiązania. W art. 77 ust. 2 lit. b) TFUE przewidziano środki na potrzeby kontroli, którym podlegają osoby przekraczające granice zewnętrzne, natomiast art. 77 ust. 2 lit. e) TFUE przewiduje brak jakiejkolwiek kontroli osób, niezależnie od ich obywatelstwa, przy przekraczaniu przez nie granic wewnętrznych. Środki na podstawie art. 77 ust. 2 TFUE są przyjmowane przez Parlament Europejski i Radę, stanowiące zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą. Na podstawie art. 289 ust. 1 TFUE zwykła procedura ustawodawcza ma miejsce na wniosek Komisji. •Proporcjonalność Niniejszy wniosek uwzględnia zmieniającą się sytuację epidemiologiczną i wszystkie stosowne dostępne dowody. Za wykonanie będącego przedmiotem wniosku zalecenia Rady odpowiadają władze państw członkowskich i państw stowarzyszonych w ramach Schengen. W związku z tym wniosek jest odpowiedni do osiągnięcia zamierzonego celu i nie wykracza poza to, co jest konieczne i proporcjonalne. •Wybór instrumentu Celem niniejszego wniosku jest zmiana zalecenia Rady 2020/912. Cel ten wymaga przyjęcia innego zalecenia Rady. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Nie dotyczy. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami i oceny skutków Niniejszy wniosek uwzględnia dyskusje z państwami członkowskimi prowadzone od czasu pierwszego wprowadzenia tymczasowych ograniczeń. Nie przeprowadzono oceny skutków, jednak we wniosku uwzględniono zmieniającą się sytuację epidemiologiczną i wszystkie stosowne dostępne dowody. •4.WPŁYW NA BUDŻET brak. 2021/0023 (NLE)

Wniosek ZALECENIE RADY Zalecenie Rady w sprawie tymczasowego ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE oraz ewentualnego zniesienia takiego ograniczenia, zmieniające zalecenie Rady (UE) 2020/912 RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 77 ust. 2 lit. b) i e) oraz art. 292 zdania pierwsze i drugie, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W dniu 30 czerwca 2020 r. Rada przyjęła zalecenie (UE) 2020/912 w sprawie tymczasowego ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE oraz ewentualnego zniesienia takiego ograniczenia. (2)Kryteria określone w zaleceniu Rady (UE) 2020/912 odnoszą się do średniego unijnego 14-dniowego wskaźnika łącznych zgłoszonych przypadków z dnia 15 czerwca 2020 r. W zaleceniu Rady w sprawie skoordynowanego podejścia do ograniczania swobodnego przepływu w odpowiedzi na pandemię COVID-19, przyjętym w dniu 13 października 2020 r., zastosowano dodatkowe kryteria odzwierciedlające najnowsze opinie naukowe. Nowe warianty wirusa SARS COV-2 są poważnym powodem do obaw. Wydaje się, że warianty te są w 50–70 % bardziej zakaźne, co zwiększa obciążenie systemów opieki zdrowotnej. Należy zatem zaktualizować kryteria i progi określone w rozporządzeniu (UE) 2020/912. (3)W dniu 22 grudnia 2020 r. Komisja odpowiedziała na pojawienie się jednego z takich wariantów, przyjmując zalecenie w sprawie skoordynowanego podejścia do podróży i transportu w odpowiedzi na wariant SARS-COV-2 zaobserwowany w Zjednoczonym Królestwie. (4)W dniu 19 stycznia 2021 r. w swoim komunikacie w sprawie jednolitego frontu walki z COVID-19 Komisja wezwała do podjęcia pilnych działań, aby ograniczyć ryzyko pojawienia się potencjalnie poważniejszej trzeciej fali zakażeń. (5)W tym samym komunikacie Komisja podkreśliła również, że należy zdecydowanie zniechęcać do wszelkich podróży innych niż niezbędne, szczególnie do obszarów o wysokim stopniu ryzyka i z takich obszarów, aż do momentu znacznej poprawy sytuacji epidemiologicznej. (6)W dniu 21 stycznia 2021 r. Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób opublikowało najnowszą ocenę ryzyka związanego z rozprzestrzenianiem się nowych budzących obawy wariantów SARS-CoV-2 w UE/EOG, w której zaleca przyjęcie bardziej rygorystycznych środków oraz wskazówek dotyczących unikania podróży innych niż niezbędne, czego celem ma być spowolnienie przywożenia i rozprzestrzeniania budzących obawy wariantów SARS-CoV-2. Oprócz zaleceń dotyczących podróży innych niż niezbędne oraz ograniczeń w podróżowaniu osób zakażonych należy utrzymać środki dotyczące podróży, takie jak testowanie i objęcie kwarantanną podróżnych, w szczególności w odniesieniu do osób podróżujących z obszarów, na których częstotliwość występowania budzących obawy wariantów jest większa. Jeżeli sekwencjonowanie – zgodnie z wytycznymi Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób dotyczącymi sekwencjonowania genomu – jest nadal niewystarczające, aby wykluczyć możliwość większej częstotliwości występowania nowych wariantów, należy również rozważyć proporcjonalne środki dotyczące podróży z obszarów, w których utrzymuje się wysoki poziom przenoszenia zakażenia w społeczności. (7)W ustnych konkluzjach sporządzonych po wideokonferencji członków Rady Europejskiej, która odbyła się 21 stycznia 2021 r., przewodniczący Rady Europejskiej stwierdził, że aby powstrzymać rozprzestrzenianie się wirusa, mogą być potrzebne środki ograniczające podróże inne niż niezbędne do UE oraz na terenie UE, i wezwał Radę do dokonania przeglądu jej zaleceń co do podróży wewnątrzunijnych oraz podróży innych niż niezbędne do UE z uwagi na ryzyko związane z nowymi wariantami wirusa. (8)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do TFUE, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego zalecenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 wspomnianego protokołu Dania – w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego zalecenia – podejmuje decyzję, czy je zrealizuje. (9)Niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE; Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w jego przyjęciu i nie jest nim związana ani go nie stosuje. (10)W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Układu zawartego przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącego włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji Rady 1999/437/WE. (11)W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia tego państwa we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE.

(12)W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze zalecenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które to przepisy wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 pkt A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji 2011/350/UE. PRZYJMUJE NINIEJSZE ZALECENIE: W zaleceniu Rady 2020/912 w sprawie tymczasowego ograniczenia innych niż niezbędne podróży do UE oraz ewentualnego zniesienia takiego ograniczenia wprowadza się następujące zmiany: 1.pkt 1 akapit drugi otrzymuje brzmienie: „Aby określić państwa trzecie, w przypadku których należy znieść obecne ograniczenie dotyczące innych niż niezbędne podróży do UE, należy uwzględnić sytuację epidemiologiczną w odnośnych państwach trzecich oraz dalsze kryteria określone w niniejszym zaleceniu.”; 2.pkt 2 otrzymuje brzmienie: „W odniesieniu do sytuacji epidemiologicznej zastosowanie powinny mieć następujące kryteria: –»14-dniowy wskaźnik łącznych zgłoszonych przypadków COVID-19«, tj. całkowitą liczbę nowo zgłoszonych przypadków COVID-19 na 100 000 mieszkańców w ciągu ostatnich 14 dni; –»wskaźnik przeprowadzonych testów«, tj. liczba testów w kierunku zakażenia COVID-19 na 100 000 mieszkańców, przeprowadzonych w ciągu ostatnich siedmiu dni; –„wskaźnik dodatnich wyników testów”, tj. odsetek dodatnich wyników testów wśród wszystkich testów w kierunku zakażenia COVID-19 przeprowadzonych w ciągu ostatnich siedmiu dni; –charakter wirusa występującego w danym państwie, w szczególności to, czy wykryto nowe budzące obawy warianty wirusa. Budzące obawy warianty to warianty zidentyfikowane jako takie przez Europejskie Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) lub przez organy państw członkowskich w skoordynowany sposób. Aby zostać włączone do załącznika I, państwa trzecie powinny osiągnąć następujące progi: 14-dniowy wskaźnik łącznych zgłoszonych przypadków COVID-19 nieprzekraczający 25, wskaźnik przeprowadzonych testów powyżej 300 oraz wskaźnik dodatnich wyników testów nieprzekraczający 4 %.”; 3.w pkt 4 wprowadza się następujące zmiany: a)akapit drugi otrzymuje brzmienie: „Ograniczenia dotyczące podróży mogą zostać całkowicie lub częściowo zniesione lub przywrócone w odniesieniu do danego państwa trzeciego już wymienionego w wykazie w załączniku I, stosownie do zmian dotyczących niektórych z warunków określonych powyżej i w rezultacie zmian w ocenie sytuacji epidemiologicznej. Szybkie podejmowanie decyzji powinno być stosowane w przypadku, gdy sytuacja w państwie trzecim szybko się pogarsza, a w szczególności w przypadku wykrycia dużej częstotliwości występowania budzących obawy wariantów wirusa.”; b)dodaje się nowy akapit w brzmieniu: „W celu zniesienia tymczasowego ograniczenia dotyczącego innych niż niezbędne podróży do UE w odniesieniu do państw trzecich wymienionych w załączniku I, państwa członkowskie powinny, indywidualnie dla każdego przypadku, uwzględniać zasadę wzajemności przyznaną obszarowi UE+.”; 4.po pkt 4 dodaje się punkt w brzmieniu: „Państwa członkowskie powinny zdecydowanie zniechęcać do innych niż niezbędne podróży z obszaru UE+ do państw innych niż wymienione w załączniku I.”. 5.Numerację kolejnych punktów odpowiednio dostosowuje się.