Rodzina Phalacrocoracidae (Kormorany) została już uwzględniona w załączniku 2 do porozumienia. Na podstawie ich statusu migracyjnego sześć spośród ośmiu gatunków rozmnażających się w zakresie geograficznym objętym porozumieniem zostało wymienione w załączniku 2. Dwa gatunki, które nie zostały ujęte w załączniku, to kormoran czubaty Phalacrocorax aristotelis i kormoran etiopski Phalacrocorax africanus.

Chorwacja i Włochy zaproponowały, aby Unia Europejska przedłożyła wniosek w sprawie zmiany załącznika 2 do porozumienia, w którym wymieniono gatunki objęte porozumieniem, polegającej na dodaniu gatunku kormorana czubatego (Phalacrocorax aristotelis) do załącznika 2.

Zgodnie z art. X ust. 2 i 3 porozumienia wszystkie wnioski o zmianę załączników do porozumienia przekazuje się do sekretariatu porozumienia nie mniej niż 150 dni przed otwarciem zebrania stron, tj. w dniu 7 lipca 2018 r.

Zebranie stron stanowi główny organ decyzyjny do celów Porozumienia. Jest uprawnione do prowadzenia przeglądów załączników do porozumienia i zbiera się co trzy lata.

Na mocy dyrektywy Rady 2009/147/WE w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (dyrektywa ptasia) do prawa Unii wprowadza się zobowiązania określone w porozumieniu. Dyrektywa ptasia odnosi się do ochrony wszystkich gatunków ptactwa występujących naturalnie w stanie dzikim na europejskim terytorium państw członkowskich, do którego stosuje się Traktat. Ma ona na celu ochronę tych gatunków, gospodarowanie nimi oraz ich kontrolę i ustanawia reguły ich eksploatacji.

Kormoran czubaty zamieszkuje atlantyckie wybrzeże Europy i Afryki Północnej od Maroka po północną Norwegię i Półwysep Kola, w tym Islandię, a także Morze Śródziemne i części wybrzeża Morza Czarnego (del Hoyo et al., 1992). Uznaje się trzy podgatunki: Ph. a. aristotelis na Atlantyku, Ph. a. desmarestii na Morzu Śródziemnym i Morzu Czarnym oraz Ph. a. riggenbachi z Maroka. Ogólnie rzecz biorąc, gatunek ten jest osiadły lub rozproszony, ale niektóre populacje są rzeczywiście populacjami migrującymi: populacje Ph. a. aristotelis występujące w najbardziej wysuniętych na północ regionach Norwegii i Rosji oraz adriatyckie populacje Ph. a desmarestii.

Globalną populację oszacowano na około 100 000 par w latach dziewięćdziesiątych XX wieku i na 75 000–81 000 par w 2004 r. (BirdLife International 2004). IUCN sklasyfikowała ten gatunek jako gatunek o najniższym stopniu zagrożenia („Least concern”) (BirdLife 2015). Ogólna tendencja wskazuje na spadek liczebności populacji, chociaż niektóre populacje mogą być stabilne (Wetlands International 2006). Odnotowano duże wahania liczebności populacji. Na przykład w latach 1969–1987 populacja w Zjednoczonym Królestwie wzrosła o 21 %, z 31 600 par w latach 1969–1970 do 47 300 par w latach 1985–1987, a następnie spadła o 27 % w latach 1998–2002 i o dodatkowe 26 % do 2011 (Balmer et al., 2013). Odnotowano również duże wahania liczebności populacji występującej w Norwegii. Liczebność populacji wędrownych występujących na najbardziej wysuniętych na północ regionach na Morzu Barentsa zmalała z 10 000 par w 1980 r. do około 1 000 w 1994 r., ale ponownie wzrosła do 5 000 w 2013 r. (Fauchald et al., 2015).

Liczebność podgatunku Ph. a. desmaresti oszacowano na 8 700–11 126 par lęgowych (Bazin i Imbert, 2012). W 2006 r. liczebność populacji oszacowano na około 10 000 osobników (Culioli, 2006). Spadek liczebności populacji odnotowano na Korsyce, gdzie dawniej stabilna populacja, licząca do 1 000 par w latach 1975–1983, zmalała o > 50 % do około 375 par do 1994 r., a następnie wzrosła (Dubois et al., 2008).

Podgatunek Ph. a. desmarestii jest gatunkiem chronionym w europejskiej części szlaku i w kilku państwach został wpisany do czerwonego wykazu, np. w Bułgarii sklasyfikowany jest jako „gatunek narażony”, a w Albanii jako „gatunek zagrożony”. Ph. a. aristotelis jest chroniony w części zasięgu jego występowania (Zjednoczone Królestwo). Ostatnio został usunięty z bursztynowego wykazu i wpisany do czerwonego wykazu w Zjednoczonym Królestwie (Eaton et al., 2015), natomiast w Rosji wpisany został do czerwonego wykazu ze względu na niewielką liczebność populacji. Zmniejszenie liczebności populacji o 15–30 % w ciągu 10 lat sprawia, że gatunek ten kwalifikuje się do zaliczenia go do kategorii „bliski zagrożenia” w Norwegii (Korneev et al., 2015).

Velando i Freire (2002) podkreślają, że skuteczna ochrona P. a. desmarestii powinna obejmować ochronę obszarów lęgowych oraz terenów żerowisk i odpoczynku, a także regulację połowów przydennych na obszarach żerowania. Według Velanda i Freire'a (2002) działania ochronne zaproponowane przez BirdLife w 2015 r. to: 1) identyfikacja ważnych obszarów na morzu, na których występuje ten gatunek; 2) późniejsze wyznaczenie ich jako chronionych obszarów morskich; 3) gospodarowanie kluczowymi siedliskami lęgowymi i zimowiskami, w tym zwalczanie inwazyjnych drapieżników; 4) pokładowe programy monitorowania statków rybackich w celu określenia obszarów wysokiego ryzyka, jeżeli chodzi o przyłowy za pomocą sieci skrzelowych; 5) w stosownych przypadkach wdrożenie środków zmniejszających ryzyko i środków ochronnych.

1.4.Wnioski z Luksemburga

Luksemburg zaproponował przeniesienie wszystkich populacji następujących trzech gatunków do kolumny A tabeli 1 załącznika 3 do porozumienia: biegusa krzywodziobego (Calidris ferruginea), maskonura zwyczajnego (Fratercula arctica) i alki krzywonosej (Alca torda). Chociaż Luksemburg nie zaproponował żadnej konkretnej kategorii dla tych trzech gatunków, zgodnie z kryteriami ustalonymi w tabeli 1 załącznika 3 do porozumienia, biegus krzywodzioby (Calidris ferruginea) i alka krzywonosa (Alca torda) kwalifikują się do kategorii 4, zaś maskonur zwyczajny (Fratercula arctica) kwalifikuje się do kategorii 1b.

Wniosek przedłożony przez Luksemburg odnosi się do rezolucji 6.1 dotyczącej Porozumienia o ochronie afrykańsko-euroazjatyckich wędrownych ptaków wodnych uchwalonej podczas szóstego zebrania stron, w którego uznano sporządzone niedawno światowe czerwone wykazy gatunków takich jak: edredon zwyczajny (Somateria mollissima), głowienka zwyczajna (Aythya ferina), perkoz rogaty (Podiceps auritus), ostrygojad zwyczajny (Haematopus ostralegus), czajka zwyczajna (Vanellus vanellus), szlamnik zwyczajny (Limosa lapponica), biegus rdzawy (Calidris canutus), biegus krzywodzioby (Calidris ferruginea), mewa armeńska (Larus armenicus), maskonur zwyczajny (Fratercula arctica) i alka krzywonosa (Alca torda) oraz zwrócono uwagę na znaczenie uwzględniania skutków tych zmian w wykazach sporządzanych na potrzeby siódmego zebrania stron.

1.5.Analiza wniosków

W następstwie zmian do załączników 2 i 3 zaproponowanych przez Chorwację, Włochy i Luksemburg wszystkie populacje kormorana czubatego (Phalacrocorax aristotelis), biegusa krzywodziobego (Calidris ferruginea), maskonura zwyczajnego (Fratercula arctica) i alki krzywonosej (Alca torda) będą podlegać wymogowi określonemu w sekcji 2.1.1 załącznika 3 do porozumienia, ustanawiającej prawne środki ochrony gatunków mające zastosowanie do populacji gatunków wymienionych w kolumnie A tabeli 1 załącznika 3. W szczególności w odniesieniu do populacji wymienionych w kolumnie A tabeli 1 strony zapewniają ochronę tych populacji wymienionych zgodnie z art. III ust. 2 lit. a) porozumienia. Strony takie w szczególności, z zastrzeżeniem pkt 2.1.3 poniżej:

a) zakazują chwytania ptaków i zbierania jaj populacji występujących na ich terytorium;

b) zakazują rozmyślnego zakłócania, jeżeli takie zakłócanie miałoby wpływ na ochronę danej populacji; oraz

c) zakazują posiadania lub użytkowania, łącznie z handlem, ptaków lub jaj tych populacji, które zostały pozyskane z naruszeniem zakazów ustanowionych zgodnie z lit. a) powyżej, jak również posiadania lub użytkowania, łącznie z handlem, jakichkolwiek łatwo rozpoznawalnych części lub produktów pochodzących z tych ptaków i ich jaj.

W drodze wyjątku, w przypadku populacji wymienionych w kategoriach 2 i 3 w kolumnie A i oznaczonych gwiazdką oraz populacji wymienionych w kategorii 4 w kolumnie A, łowiectwo może być kontynuowane na zasadzie zrównoważonego użytkowania. To zrównoważone użytkowanie musi być prowadzone w ramach specjalnych przepisów międzynarodowego planu działania dotyczącego danego gatunku, za pośrednictwem którego strony będą dążyć do wdrożenia zasad dostosowawczego zarządzania odłowem. Takie użytkowanie podlega co najmniej takim samym środkom prawnym jak chwytanie ptaków z populacji wymienionych w kolumnie B tabeli 1, zgodnie z wymogiem określonym w pkt 2.1.2.

Wniosek włosko-chorwacki, jak również wnioski luksemburskie są zasadne. Są one zgodne z prawem Unii, w szczególności z dyrektywą ptasią, i stanowią jego uzupełnienie.

Po pisemnych konsultacjach z grupą ekspertów ds. dyrektyw w sprawie ochrony przyrody Komisja proponuje, aby Unia poparła powyższe wnioski, ponieważ mają one podstawy naukowe i są zgodne z zobowiązaniem Unii do międzynarodowej współpracy na rzecz ochrony różnorodności biologicznej. Wnioski w sprawie poprawek nie będą wymagały zmiany obowiązującego prawa Unii.

Wszystkie wnioski o zmianę załączników do porozumienia zostają przekazane do sekretariatu porozumienia nie wcześniej niż 150 dni przed otwarciem zebrania stron (por. art. X, ust. 2 i 3 porozumienia), tj. w dniu 7 lipca 2018 r.

W związku z tym konieczne jest, aby Rada pilnie podjęła w imieniu Unii Europejskiej decyzję w sprawie przekazania powyższego wniosku do sekretariatu porozumienia. Jest to stanowisko, które ma zostać przyjęte w imieniu Unii do celów art. 218 ust. 9 TFUE.

2018/0221 (NLE)