[pic] | KOMISJA EUROPEJSKA |

Bruksela, dnia 21.3.2011

KOM(2011) 137 wersja ostateczna

2008/0090 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji

UZASADNIENIE

1. W dniu 30 kwietnia 2008 r. Komisja przedstawiła wniosek o przekształcenie rozporządzenia (WE) nr 1049/2001[1]. Parlament Europejski przyjął w drodze głosowania sprawozdanie zawierające dużą liczbę zmian, ale podjął decyzję o nieprzeprowadzaniu głosowania nad dołączoną do niego rezolucją ustawodawczą. Parlament Europejski nie przyjął zatem stanowiska w pierwszym czytaniu.

2. Po wyborach do Parlamentu Europejskiego w czerwcu 2009 r. nowo wybrany Parlament ponownie podjął prace nad wnioskiem ustawodawczym zgodnie z art. 214 swojego regulaminu wewnętrznego. Zmieniony projekt sprawozdania przekazano Parlamentowi Europejskiemu w maju 2010 r. Komisja Spraw Konstytucyjnych i Komisja Petycji Parlamentu Europejskiego przedstawiły swoje opinie na temat wniosku Komisji, odpowiednio, w dniu 30 listopada i 1 grudnia 2010 r. Komisja Wolności Obywatelskich nie przyjęła jeszcze projektu sprawozdania. Nie wyznaczono jeszcze terminu przyjęcia stanowiska przez Parlament Europejski w pierwszym czytaniu.

3. W dniu 1 grudnia 2009 r. wszedł w życie traktat lizboński. Podstawę prawną publicznego dostępu do dokumentów stanowi obecnie art. 15 ust. 3 skonsolidowanej wersji Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Na mocy tego nowego przepisu rozszerzono prawo publicznego dostępu na dokumenty wszystkich instytucji, organów i jednostek organizacyjnych Unii Europejskiej. Trybunał Sprawiedliwości, Europejski Bank Centralny i Europejski Bank Inwestycyjny podlegają temu przepisowi jedynie w wykonywaniu swoich funkcji administracyjnych. Obecnie obowiązujące rozporządzenie stosuje się bezpośrednio tylko do Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji. Jego stosowanie rozszerzono jednak na agencje na mocy szczególnego przepisu przewidzianego w ich właściwych aktach założycielskich. Ponadto pewna grupa instytucji i organów dobrowolnie przyjęła przepisy dotyczące dostępu do ich dokumentów, które są identyczne z przepisami rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 lub do nich zbliżone.

4. W celu uwzględnienia tego rozszerzenia zakresu instytucjonalnego publicznego dostępu do dokumentów Komisja włączyła swój wniosek dotyczący przekształcenia rozporządzenia (WE) nr 1049/2001 z dnia 30 kwietnia 2008 r. do wydanego przez siebie komunikatu na temat konsekwencji wejścia w życie traktatu lizbońskiego dla trwających międzyinstytucjonalnych procedur decyzyjnych[2]. Współustawodawcy mogli zatem włączyć tę poprawkę do nowego traktatu w trakcie zwykłej procedury ustawodawczej.

5. Po upływie ponad roku od wejścia w życie traktatu lizbońskiego nadal nie ma planów przyjęcia nowego rozporządzenia dotyczącego publicznego dostępu do dokumentów, które zastąpiłoby rozporządzenie (WE) nr 1049/2001. Dyskusje w Parlamencie Europejskim i Radzie wykazały znaczne różnice zdań na temat zmiany rozporządzenia.

6. Nawet jeśli w praktyce większość instytucji, organów, urzędów i agencji Unii Europejskiej dobrowolnie stosuje rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 lub podobne przepisy, na mocy traktatu istnieje prawny obowiązek rozszerzenia prawa dostępu do nich.

7. Ponieważ większość instytucji, organów, urzędów i agencji Unii Europejskiej stosuje rozporządzenie lub podobne przepisy, instytucjonalny zakres stosowania obecnie obowiązującego rozporządzenia można rozszerzyć na wszystkie te instytucje, organy, urzędy i agencje z zastrzeżeniem ograniczeń przewidzianych przez traktat w odniesieniu do Trybunału Sprawiedliwości, Europejskiego Banku Centralnego i Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

8. Komisja uważa zatem, że należy niezwłocznie zmienić rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 w celu rozszerzenia jego instytucjonalnego zakresu stosowania zgodnie z nową podstawą prawną dostępu do dokumentów, przewidzianą w art. 15 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Zmiana ta nie narusza trwającej procedury w zakresie przekształcenia rozporządzenia nr 1049/2001 na podstawie wniosku Komisji z kwietnia 2008 r.

2008/0090 (COD)

Wniosek

ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 15 ust. 3,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą,

a także mając na uwadze, co następuje:

9. Ogólne zasady i ograniczenia na bazie publicznego lub prywatnego interesu rządzącego prawem publicznego dostępu do dokumentów określono w rozporządzeniu (WE) nr 1049/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 maja 2001 r. w sprawie publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji[3], przyjętym na podstawie art. 255 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

10. Zgodnie ze wspomnianym artykułem rozporządzenie (WE) nr 1049/2001 reguluje jedynie prawo publicznego dostępu do dokumentów Parlamentu Europejskiego, Rady i Komisji.

11. W następstwie wejścia w życie traktatu lizbońskiego art. 255 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską zastąpiono art. 15 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

12. Nowy przepis przyznaje każdemu obywatelowi Unii i każdej osobie fizycznej lub prawnej mającej miejsce zamieszkania lub siedzibę statutową w państwie członkowskim prawo dostępu do dokumentów instytucji, organów, urzędów i agencji Unii, niezależnie od ich formy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych przez ustawodawcę zgodnie z tym artykułem. Jeśli chodzi jednak o Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny i Europejski Bank Inwestycyjny, prawo publicznego dostępu do dokumentów ma zastosowanie jedynie do wykonywania ich funkcji administracyjnych.

13. Należy zatem odpowiednio zmienić rozporządzenie (WE) nr 1049/2001,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE:

Artykuł 1

W rozporządzeniu (WE) nr 1049/2001 wprowadza się następujące zmiany:

1. art. 1 lit. a) otrzymuje brzmienie:

„a) określenie zasad, warunków i ograniczeń na bazie publicznego lub prywatnego interesu rządzącego prawem publicznego dostępu do dokumentów instytucji Unii Europejskiej w rozumieniu art. 3 lit. c), przewidzianych w art. 15 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w taki sposób, by zapewnić możliwie najszerszy publiczny dostęp do tych dokumentów,”;

2. art. 2 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„3. Niniejsze rozporządzenie odnosi się do wszelkich dokumentów przechowywanych przez instytucje w rozumieniu art. 3 lit. c), tj. dokumentów sporządzanych lub otrzymywanych przez nie i pozostających w ich posiadaniu, we wszystkich obszarach działalności Unii Europejskiej. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Europejski Bank Centralny i Europejski Bank Inwestycyjny podlegają niniejszemu rozporządzeniu jedynie w wykonywaniu ich funkcji administracyjnych.”;

3. w art. 3 dodaje się lit. c) w brzmieniu:

„c) „instytucje” oznaczają instytucje, organy, urzędy i agencje Unii Europejskiej, w tym Europejską Służbę Działań Zewnętrznych.”.

Artykuł 2

Niniejsze rozporządzenie wchodzi w życie trzeciego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Niniejsze rozporządzenie wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.

Sporządzono w Brukseli dnia [...] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

Przewodniczący Przewodniczący

[1] COM(2008) 229

[2] COM(2009) 665

[3] Dz.U. L 145 z 31.5.2001, s. 43.