PL    PL  KOMISJA WSPÓLNOT  EUROPEJSKICH 
Bruksela, dnia 29.07.2004 
COM(2004)536 ko ńcowy 
  
KOMUNIKAT KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO 
RAPORT ROCZNY 2004 DOTYCZ ĄCY POLITYKI ROZWOJU I POMOCY 
ZEWNĘTRZNEJ WE 
  
{SEC(2004)1027} 
 
PL 2   PL SPIS TRE ŚCI 
A. Przedmowa................................................................................................................... 3 
1. Zaanga żowanie WE we wspó łpracę na rzecz rozwoju ................................................ 5 
1.1. Zwi ązek pomiędzy handlem i rozwojem ..................................................................... 6 
1.2. Integracja i wspó łpraca regionalna............................................................................... 6 
1.3. Wspieranie polityki makroekonomicznej i równy dost ęp do usług socjalnych........... 6 
1.4. Transport ................................................................................................................. ..... 7 
1.5. Bezpiecze ństwo żywnościowe i zrównowa żony rozwój obszarów wiejskich............. 8 
1.6. Rz ądy, rozwijanie zdolno ści instytucjonalnych oraz pa ństwo prawa.......................... 8 
1.7. Wspó łpraca naukowa i technologiczna na rzecz wspierania rozwoju ......................... 8 
1.8. Inne wspólnotowe dzia łania w ramach wspó łpracy..................................................... 9 
2. Skuteczno ść Współpracy WE ...................................................................................... 9 
3. Aktywno ść WE na świecie: osi ągnięcia roku 2003 w poszczególnych regionach...... 9 
4. Czynnik o Szczególnym znaczeniu: Pokój jako priorytet.......................................... 13 5. Za łączniki................................................................................................................... 13  
 
PL 3   PL A. P RZEDMOWA  
Oto czwarty, i ostatni sporz ądzony przez Komisj ę Europejsk ą pod przewodnictwem Prodiego, 
Raport Roczny Komisji dotycz ący polityki rozwoju i pomocy zewn ętrznej. Wytyczono w nim 
cele na rok 2003 i przedstawiono post ępy poczynione na drodze do re alizacji tych celów.  
Unia Europejska odgrywa kluczow ą rolę w skali światowej w wymiarach gospodarczym, 
handlowym i rozwojowym. Z niej pochodzi 55 % globalnych środków pomocowych – tj. 
około 30 miliardów EUR rocznie – z czego ponad jedn ą piątą zarządza Komisja. Pomoc 
udzielana jest ponad 160 krajom, te rytoriom i organizacjom na ca łym świecie. Stanowi to 
namacalny dowód zaanga żowania Komisji w Milenijne Cele Rozwoju, koncentruj ące się na 
zmniejszeniu biedy. Od 2000 r. g łównym celem wspólnotowej polityki rozwoju jest 
zmniejszanie i ostateczne wyeliminowanie biedy. Poprzez pomoc zewn ętrzną Unia 
Europejska wspiera upowszechnianie i umacnianie warto ści uniwersalnych, takich jak 
demokracja i prawa cz łowieka. 
W roku 2003 Komisja postanowi ła poprawi ć globalne partnerstwo pomi ędzy Północą i 
Południem, szczególnie poprzez wywi ązanie się ze zobowi ązań podjętych na konferencji 
ONZ w Monterrey po święconej finansowaniu rozwoju i na konferencji w Johannesburgu 
poświęconej zrównowa żonemu rozwojowi (obie odby ły się w 2002 r.) oraz poprzez 
wdrażanie ustale ń ramowych Porozumienia z Cotonou1, wyrażając tym samym solidarno ść 
Europy z Afryk ą. Ponadto za cel obrano d ążenie do równego podzia łu, między krajami i w 
poszczególnych krajach, pozytywnych skutków globalizacji, z uwzgl ędnieniem ró żnorodności 
kulturowej i dziedzictwa środowiskowego, oraz d ążenie do sprawiedliwszej dystrybucji 
zasobów pomi ędzy Północ i Południe. 
Rok 2003 by ł też rokiem znacz ącym pod wzgl ędem poprawy spójno ści oraz wp ływu pomocy 
zewnętrznej UE. Komisja kontynuowa ła zmiany sposobu wyznaczania priorytetów, 
organizacji oraz wdra żania swoich programów, co zaczyna przynosi ć konkretne rezultaty.  
W roku 2003 zobowi ązania i płatności zarówno bud żetowe, jak i Europejskiego Funduszu 
Rozwoju osi ągnęły rekordowy poziom. Przekazanie do de legacji podejmowania codziennych 
decyzji uczyni ło unijne programy pomocy zewn ętrznej bardziej dopasowanymi do potrzeb 
krajów partnerskich, a inni dawcy zwracaj ą uwagę na znacznie polepszon ą koordynacj ę. 
Zadanie przekazania odpowiedzialno ści zostanie w du żym stopniu uko ńczone do po łowy 
roku 2004. Znacz ąco poprawi ła się również jakość dokumentów strategicznych, które s łużą 
do analizy sytuacji w kraju partnerskim i w yboru sektorów, w któr ych pomoc powinna si ę 
koncentrowa ć. 
W 2003 r. poczyniono wa żny krok w kierunku gruntownej modyfikacji unijnej Wspólnej 
Polityki Rolnej w celu zmniejszenia jej zniekszta łcającego wp ływu na handel 
międzynarodowy oraz propagowania bardzi ej rozwojowo zorientowanego podej ścia i lepszej 
spójności pomiędzy unijn ą polityką rolną a polityk ą rozwoju, zgodnie z ambicjami programu 
rozwoju z Doha WTO. Przygotowywane s ą kolejne reformy w sektorach do tej pory nimi 
nieobjętych, w szczególno ści w sektorach bawe łny, tytoniu, oliwy z oliwek i cukru. 
                                                 
1 Wielostronne porozumienie w sprawie handlu, wspó łpracy na rzecz rozwoju i dialogu politycznego 
pomiędzy UE i 78 krajami Afryki Subsaharyjskiej, Karaibów i Pacyfiku, podpisane w roku 2000. 
 
PL 4   PL Stosunki UE z jej najbli ższymi sąsiadami nabra ły w 2003 r. nowego rozp ędu, zostały one 
również jaśniej zdefiniowane. W grudni u Rada Europejska ustali ła zasady nowych ram 
polityki oferuj ących tym krajom partnerstwo maj ące na celu dzielenie wszystkiego oprócz 
instytucji. Europejska polityka s ąsiedztwa (European Neighbourhood Policy) pozwoli unikn ąć 
po rozszerzeniu UE kolejnych linii podzia łu tego rozdartego wojnami kontynentu na „tych, 
którzy maj ą” i „tych, którzy nie maj ą”. 
W roku 2003 nast ąpił również nowatorski post ęp, jeśli chodzi o wk ład Wspólnoty w 
budowanie pokoju w Afryce. Komisja przeka że 250 milionów EUR Afryka ńskiej Organizacji 
na rzecz Pokoju (African Peace Facility). Pomoc b ędzie się opierać na następujących 
zasadach: i) w łasności, tj. wspieraniu umiej ętności społeczeństw Afryki radzenia sobie z 
konfliktami afryka ńskimi; ii) solidarno ści wyrażającej się poprzez finansowe wk łady 
wszystkich krajów afryka ńskich; oraz iii) post ępu, przy za łożeniu, że bez pokoju i stabilno ści 
postęp w Afryce jest niemo żliwy.  
C. PATTEN. Cz łonek Komisji Europejskiej odpowiedzialny za stosunki zewn ętrzne. 
Przewodnicz ący Rady Biura Wspó łpracy EuropeAid. 
P. NIELSON. Cz łonek Komisji Europejskiej odpowiedzia lny za rozwój. Dyrektor Rady Biura 
Współpracy EuropeAid. 
G. VERHEUGEN. Cz łonek Komisji Europejskiej odpow iedzialny za rozszerzenie. Cz łonek 
Rady Biura Wspó łpracy EuropeAid. 
P. LAMY. Cz łonek Komisji Europejskiej odpowiedzialny za handel. Cz łonek Rady Biura 
Współpracy EuropeAid. 
J. ALMUNIA. Cz łonek Komisji Europejskiej odpowiedzialny za sprawy gospodarcze i 
monetarne. Cz łonek Rady Biura Wspó łpracy EuropeAid. 
________________________________________________________________________ 
 
PL 5   PL 1. Z AANGAŻOWANIE WE  WE WSPÓ ŁPRACĘ NA RZECZ ROZWOJU  
Niniejszy Raport Roczny zawiera ogól ny opis strategicznych inicjatyw i dzia łań 
Wspólnoty Europejskiej dotycz ących wspó łpracy na rzecz rozwoju i pomocy 
zewnętrznej w 2003 r. Celem raportu jest dot arcie do szerokiego grona odbiorców, w 
tym do instytucji europejskich, w ładz Państw Członkowskich, innych agencji 
zaangażowanych w rozwój i pomoc zewn ętrzną, krajów partnerskich, europejskich 
organizacji pozarz ądowych oraz obywateli, którzy jako podatnicy umo żliwiają 
podejmowanie tak wa żnych wysi łków. 
Pomoc finansowa ma zasadnicze znaczenie dla osi ągnięcia ambitnych celów 
obranych przez kraje rozwijaj ące się i społeczność darczyńców. Unia Europejska 
jako całość jest najwi ększym na świecie dawc ą na potrzeby rozwoju, jej pomoc w 
tym wzgl ędzie, która wynios ła w 2003 r. ponad 30 miliardów EUR, stanowi w skali 
światowej ponad po łowę środków pomocowych.  
Ponad jedna pi ąta całkowitego bud żetu pomocowego Unii Europejskiej jest 
zarządzana przez Komisj ę Europejsk ą w imieniu Wspólnoty Europejskiej. Fundusze 
te pochodz ą z budżetu Wspólnoty oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju (EFR).  
Również zakres geograficzny wspólnotowych programów pomocowych jest 
światowy – od bezpo średnich s ąsiadów UE po ma łe wyspy na Pacyfiku. Niniejszy 
raport przedstawia bilans środków, które zosta ły przyznane – tj. 7,8 miliarda EUR, 
oraz środków, które zosta ły wypłacone w roku 2003 – tj. 5,8 miliarda EUR. 
Celem prowadzonej przez Wspólnot ę Europejsk ą polityki wspó łpracy na rzecz 
rozwoju jest wspieranie zrównowa żonego rozwoju, który przyczyni si ę do likwidacji 
ubóstwa w krajach partnerskich, oraz integracja tych krajów w gospodarce 
światowej. Mo żna to osiągnąć jedynie poprzez prowadzenie polityki propaguj ącej 
demokracj ę, państwo prawa, dobre rz ądy oraz poprzez respektowanie praw 
człowieka. 
Kluczem do sukcesu jest posiadanie takich  strategii przez kraje partnerskie – poprzez 
umacnianie systemu demokratycznego i zwi ększające się uczestnictwo wszystkich 
grup spo łeczeństwa. Wspólnota przywi ązuje wielk ą wagę do jako ści dialogu z 
każdym z krajów partnerskich, co ma zapewni ć spójność polityki prowadzonej przez 
dany kraj i dzia łań wspierających Wspólnoty. 
Raport zawiera uaktualniane informacje na temat post ępów w realizowaniu 
strategicznych celów wyzn aczonych przez WE oraz osi ągnięć w latach poprzednich. 
Strategiczne cele WE opieraj ą się na Milenijnych Celach Rozwoju, uzgodnionych 
przez światowych przywódców w czasie szczytu milenijnego we wrze śniu 2000 r., 
którym przy świecała idea przewodnia, aby do roku 2015 ograniczy ć zakres ubóstwa 
o połowę. 
WE przyczynia si ę do osiągnięcia Milenijnych Celów Ro zwoju poprzez skupienie 
swojej pomocy na sze ściu głównych obszarach, w których mo że ona być szczególnie 
wartościowa. Raport analizuje wi ęc postęp w tych w łaśnie obszarach, którymi s ą: 
związek pomi ędzy handlem i rozwojem; integracja i wspó łpraca regionalna, 
wspieranie polityki makroekonomicznej i równy dost ęp do us ług socjalnych, 
transport, bezpiecze ństwo żywnościowe i zrównowa żony rozwój obszarów wiejskich 
 
PL 6   PL oraz rozwijanie zdolno ści instytucjonalnych, w szczególno ści dobrych rz ądów i 
zasad państwa prawa. Propagowanie praw cz łowieka, równouprawnienie m ężczyzn i 
kobiet, trwa ły rozwój środowiska oraz zapobieganie konfliktom to problemy 
krzyżowe, które nale ży integrowa ć na każdym etapie oraz w ramach wszystkich 
wspólnotowych programów pomocowych. 
1.1. Zwi ązek pomi ędzy handlem i rozwojem 
W listopadzie 2002 r. Rada Ministrów przyj ęła wnioski dotycz ące komunikatu 
Komisji w sprawie handlu i rozwoju2, dając w ten sposób pocz ątek serii inicjatyw 
WE w analizowanym roku. G łównym celem Komisji jest zapewnienie, aby kraje 
rozwijające się, szczególnie te najbardziej podatne na ró żnego rodzaju napi ęcia, 
uzyskały znaczące korzyści z uczestnictwa w systemie światowego handlu. W 
konsekwencji Komisja pracowa ła nad popraw ą spójności nowych zasad WTO i 
celów polityki rozw oju. Oceny oddzia ływania na trwa łość są regularnie stosowane w 
celu określenia potencjalnego wp ływu ekonomicznego, spo łecznego i na środowisko, 
jaki mają porozumienia handlowe wielostronne , dwustronne lub regionalne.  
1.2. Integracja i wspó łpraca regionalna 
Polityka UE uznaje regionaln ą integracj ę krajów rozwijaj ących się za ważny etap na 
drodze do ich inte gracji z gospodark ą światową. Integracja regionalna stanowi ła więc 
główny aspekt pomocy UE na rzecz inicjatywy Mercosur, Wspólnego Rynku 
Ameryki Środkowej oraz Wspólnoty Andyjskiej, natomiast wysi łki w ramach 
współpracy regionalnej zosta ły wzmożone w Azji Po łudniowo-Wschodniej. 
W 2003 r. WE aktywnie upowszechnia ła koncepcj ę ściślejszej wspó łpracy 
regionalnej w krajach Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP), obj ętych Porozumieniem 
z Cotonou. Do po łowy 2003 r. uzgodniono strate gie wsparcia dla sze ściu regionów 
grupy AKP, a wszystkie te strategie uwzgl ędniały regionaln ą integracj ę oraz handel 
jako sektor o g łównym znaczeniu. 
Europejska polityka s ąsiedztwa wyra ża nowe znaczenie, jakie nadano partnerstwu 
pomiędzy UE a Rosj ą, zachodnimi krajami Wspólnoty Niepodleg łych Państw 
(WNP) oraz dziesi ęcioma krajami śródziemnomorskimi. W 2003 r. Komisja 
opracowa ła koncepcj ę programów s ąsiedzkich (Neighbourhood Programmes), które 
łączą zarówno wewn ętrzne, jak i zewn ętrzne finansowanie w nowy zharmonizowany 
sposób.  
1.3. Wspieranie polityki makroekonomicznej i równy dost ęp do usług socjalnych 
Ze znacz ącym sukcesem stosowano w 2003 r. zasad ę bezpośredniego wsparcia 
budżetowego w celu pomocy krajom we wdra żaniu ich strategii ograniczania 
ubóstwa. Wsparcie bud żetowe oraz pomoc na poziomie makroekonomicznym to 
dwie różne kluczowe metody ograniczaj ące ubóstwo, wspomagaj ące wydatki 
publiczne na us ługi zdrowotne i edukacyjne oraz mierz ące ich praktyczne rezultaty. 
                                                 
2 Wniosek Komisji dotycz ący polityki, skierowany do Pa ństw Członkowskich UE oraz Parlamentu 
Europejskiego [COM(2002)513]. 
 
PL 7   PL W 2003 r. ogó łem 770 milionów EUR zosta ło przyznane, a 390 milionów EUR 
wypłacone jako wsparcie bud żetowe dla krajów grupy AKP, aby wspomóc 
wdrażanie przez rz ądy krajów partnerskich w łasnych strategii ograniczania ubóstwa, 
aby zapewni ć postęp w prowadzeniu programów reform publicznego zarz ądzania 
finansami oraz aby zach ęcić rządy do skupienia si ę na wynikach. 
Odnośnie do „edukacji” w ramach polityki rozwoju WE praca wykonana w 2003 r. 
była pochodn ą strategii zdefiniowanej w komunikacie Edukacja i szkolenia w 
kontekście ograniczania ubóstwa w krajach rozwijaj ących się z marca 2002 r. 
Komisja uczestniczy ła aktywnie w planowaniu i inicjowaniu mi ędzynarodowego 
partnerstwa na rzecz przy śpieszonej inicjatywy „edukacja dla wszystkich” 
(Education for All Fast-Track Initiative ), której celem jest szybszy post ęp w 
upowszechnianiu szkolnictwa podstawowego w krajach rozwijaj ących się. 
Zaangażowanie w konkretne krajowe progr amy i projekty edukacyjne osi ągnęło w 
2003 r. ogó łem około 250 milionów EUR, z czego oko ło 135 milionów EUR dla 
krajów z grupy AKP. Te konkretne kraj owe programy i projekty edukacyjne 
obejmują programy w zakresie szkolni ctwa podstawowego, zawodowego i 
wyższego, ka żdy z nich jest w łączony w program rozwoju danego kraju 
partnerskiego i monitorowany za pomoc ą zestawu wska źników uzgodnionych z 
rządem partnerskim. 
Komisja Europejska odnotowa ła postępy w realizowaniu Milenijnych Celów 
Rozwoju zwi ązanych z kwestiami zdrowotnymi, takimi jak umieralno ść dzieci, 
zdrowie matek oraz choroby zaka źne – traktuj ąc te kwestie priorytetowo w ramach 
swojej polityki. WE zobowi ązała się również do przekazania kwoty 460 milionów 
EUR do Globalnego Funduszu na rzecz Walki z AIDS, Gru źlicą i Malarią. Wkład 
WE (WE oraz Pa ństwa Członkowskie) stanowi jak dot ąd ponad po łowę wszystkich 
środków do tej pory wp łaconych do Funduszu. 
1.4. Transport 
Transport to us ługa istotna dla poprawy dost ępu do zdrowia, edukacji, 
bezpiecze ństwa żywności i wody. Jest on jednym z sze ściu priorytetów 
wspólnotowej wspó łpracy na rzecz rozwoju i sekt orem o zasadniczym znaczeniu w 
32 programach narodowych AKP i trzech programach regionalnych AKP w ramach dziewiątego Europejskiego Funduszu Rozwoju; w ramach tego funduszu w roku 
2003 zaanga żowanie w programy transportowe w krajach i regionach AKP osi ągnęło 
ogółem około 500 milionów EUR, co wi ązało się ze wsparciem reform politycznych 
i strategicznych oraz inwe stycji sieciowych, g łównie w sektorze drogowym. 
Transport stanowi równie ż jeden z priorytetów programu TACIS
3 oraz programów 
regionalnych Azji Środkowej i zachodnich Ba łkanów. Poprzez dzia łania zwane 
TRACECA Komisja wspiera tworzenie ws pólnego korytarza tr ansportowego z 
Europy do Azji Środkowej: w 2003 r. okre ślono jedena ście projektów, których 
łączny budżet wyniós ł 12 milionów EUR. W roku 2003 uko ńczono równie ż studium 
                                                 
3 Program TACIS świadczy finansowan ą subsydiami pomoc techniczn ą dla 12 krajów Europy 
Wschodniej i Azji Środkowej (Armenia, Azerbejd żan, Białoruś, Gruzja, Kazachstan, Kirgizja, 
Mołdawia, Rosja, Tad żykistan, Turkmenia, Ukraina i Uzbekistan). 
 
PL 8   PL regionalnej infrastruktury Ba łkanów oraz ocen ę potrzeb w ramach Bezpiecze ństwa 
Lotniczego i Kontroli Ruchu Lotniczego w pi ęciu krajach obj ętych CARDS. 
1.5. Bezpiecze ństwo żywnościowe i zrównowa żony rozwój obszarów wiejskich 
Ubóstwo na obszarach wiejskich pozostaje dominuj ącą cechą pod wzgl ędem 
zarówno zasi ęgu jak i stopnia ubóstwa w krajach rozwijaj ących się. W 2003 r. 
Komisja przewodniczy ła grupie zadaniowej Pa ństw Członkowskich UE, 
opracowuj ącej nową politykę gruntow ą w ramach wsparcia krajów rozwijaj ących 
się. Polityka ta ustanawia podstawy pod zrównowa żone, partycypuj ące i przyjazne 
biednym polityki gruntowe oraz systemy administracji ziemi ą, tworzone na 
podstawie rozpoznania istniej ących praw oraz lokalnych kultur i spo łeczeństw.  
W roku 2003 Komisja wnios ła wkład w ustanowienie światowej platformy 
darczyńców na rzecz rozwoju obsza rów wiejskich (Global D onor Platform for rural 
development), w której uczestniczyli najwa żniejsi bilateralni i multilateralni dawcy. 
WE podj ęła się również utworzenia strategiczne go partnerstwa z wielkimi 
organizacjami Narodów Zjednoczonyc h, takimi jak Organizacja ds. Wy żywienia i 
Rolnictwa (Food and Agriculture Organisation, FAO) oraz Światowy Program 
Żywnościowy (World Food Programme). 
Komisja przekaza ła 440,6 miliona EUR, poprzez specjaln ą linię budżetową UE, na 
bezpiecze ństwo żywnościowe i pomoc żywnościową na rzecz 32 priorytetowych 
krajów, g łównie z Afryki, oraz na kluczowe organizacje mi ędzynarodowe. 
1.6. Rz ądy, rozwijanie zdolno ści instytucjonalnych oraz pa ństwo prawa 
Dobre rz ądy i upowszechnianie demokracji zosta ły uznane przez spo łeczność 
międzynarodow ą, w tym Uni ę Europejsk ą, za czynniki wyj ątkowo wa żne w 
osiąganiu Milenijnych Celów Rozwoj u. Polityka WE w zakresie rz ądów, rozwijania 
zdolności instytucjonalnych i zasad pa ństwa prawa zosta ła omówiona w niedawnym 
komunikacie o rz ądach i rozwoju. Ma on charak ter praktyczny, przedstawia ró żne 
sytuacje, tj. trudne partne rstwa, sytuacje po zaistnieniu konfliktów i efektywne 
partnerstwa. 
Kontynuuj ąc w roku 2003 udzielanie wsparcia dla „skutecznych wykonawców”, co 
ma być sposobem na zwi ększenie efektywno ści pomocy, WE obra ła linię polityki, 
która zak łada, że ludność krajów mniej efektywnie wykorzystuj ących pomoc nie 
powinna p łacić za to, że ma złych przywódców. Maj ąc na wzgl ędzie solidarno ść, 
bezpiecze ństwo i d ługookresow ą efektywno ść pomocy komunikat zamiast 
całkowitego wycofania si ę z tych krajów proponuje zn alezienie alternatywnych 
obszarów zaanga żowania i sposobów wspó łpracy. 
1.7. Wspó łpraca naukowa i technologiczna  na rzecz wspierania rozwoju 
Szósty Program Ramowy na rzecz Bada ń i Rozwju Technologicznego (2002–2006) 
zawiera cz ęść „badania rozwojowe”, w ca łości oparte na wspó łpracy z krajami 
rozwijającymi się. 
 
PL 9   PL 1.8. Inne wspólnotowe dzia łania w ramach wspó łpracy 
Główne punkty omawianego roku obejmuj ą wkład WE w inicjatywy o wymiarze 
światowym i post ęp poczyniony na konferencjach po święconych zrównowa żonemu i 
sprawiedliwemu rozwojowi, które odby ły się w Monterrey i Johannesburgu oraz w 
ramach programu rozwoju z Doha , prowadzonego przez WTO. W za łącznikach do 
niniejszego dokumentu opisano sk utki niedawnego rozszerzenia Unii Europejskiej w 
kategoriach zwi ększenia si ę społeczności darczyńców i roli nowych s ąsiadów. 
W roku 2003 zako ńczono mi ędzyokresowe oceny (Mid-Term Reviews – MTRs) 
dokumentów strategicznych dotycz ących regionów śródziemnomorskich, 
azjatyckich, latynoameryka ńskich, z obszarów TACIS (E uropa Wschodnia i Azja 
Środkowa) oraz CARDS (zachodnie Ba łkany) oraz zapocz ątkowano proces na rzecz 
państw AKP. Celem wspomnianych ocen mi ędzyokresowych jest zachowanie 
adekwatno ści i wspomaganie szybkiego reagowania na zmieniaj ące się okoliczno ści.  
2. S KUTECZNO ŚĆ WSPÓŁPRACY WE 
Wdrażanie procesu reform dotycz ących pomocy zewn ętrznej, rozpocz ętych w 2000 
r., kontynuowano po rok 2003. Zaawansowany je st proces przenoszenia uprawnie ń 
zarządczych na przedstawicielstwa WE  w krajach beneficjenckich; g łówny akcent 
przeniesiono z nak ładów na rezultaty; skutkiem refo rmy jest uproszczenie procedur i 
większy nacisk na planowanie strate giczne i programowanie pomocy zewn ętrznej. 
Zdolności zarządcze Biur Wspó łpracy EuropeAid stale si ę zwiększają, szczególny 
nacisk kładzie się na popraw ę jakości i ulepszanie systemów informacji zarz ądczych. 
Do istotnych cz ęści procesu reform nale żą koordynacja mi ędzy partnerami 
działalności na rzecz rozwoju, harmonizacja po lityk, programy, procedury, praktyki 
oraz maksymalizacja  rozwoju wydajno ści zasobów pomocowych. Wspólnota 
aktywnie promuje wdra żanie koncepcji „trzech k”: koordynacja, komplementarno ść, 
koherencja (spójno ść).  
3. A KTYWNO ŚĆ WE  NA ŚWIECIE : OSIĄGNIĘCIA ROKU 2003  W POSZCZEGÓLNYCH 
REGIONACH  
Wspólnota Europejska aktywnie niesie pomoc w 140 krajach w sze ściu 
następujących regionach świata: zachodnie Ba łkany, Europa Wschodnia i Azja 
Środkowa, kraje śródziemnomorskie, kraje Afryki , Karaibów i Pacyfiku (AKP) i 
kraje i terytoria zamorskie, Azja oraz Ameryka Łacińska. Szczegó łowe informacje 
zawierające dane finansowe i kwoty zaanga żowania w 2003 r. znajduj ą się w 
załącznikach. 
Zachodnie Ba łkany 
Strategicznym celem dzia łań Wspólnoty na zachodnich Ba łkanach, wyra żonym w 
programie CARDS, pozostaje wspieranie pr ocesu stabilizacji i stowarzyszenia. Rok 
2003 przyniós ł potwierdzenie zwrotu w dzia łalności Wspólnoty: od odbudowy i 
stabilizacji instytucji demokrat ycznych do innych dziedzin, bli żej związanych z 
programem reformy SAP, takich jak rozwój zdolno ści administracyjnych i 
 
PL 10   PL instytucjonalnych, rozwój ekonomiczny i spo łeczny, wymiar sprawiedliwo ści i 
sprawy wewn ętrzne oraz bli ższe dostosowanie do acquis  WE. 
Ogółem w 2003 r. dla regionu zachodnich Ba łkanów przyznano 620 milionów EUR, 
a wypłacono 425  milionów EUR. 
 
PL 11   PL Europa Wschodnia i Azja Środkowa  
Z perspektywy rozszerzenia Unii w maju 2004 r. g łównym priorytetem na rok 2003 
była bliższa wspó łpraca na zewn ętrznych granicach Unii. Nowy program 
strategiczno-indykatywny na lata 2004–2006, przyj ęty w listopadzie 2003 r., dla 
programu wspó łpracy transgranicznej TACIS, wyznacza sposób wdra żania takiej 
polityki po obu stronach wschodnich granic poszerzonej UE: w ko ńcu 2003 Komisja 
przystąpiła do pracy nad rewizj ą rozporządzenia dotycz ącego TACIS. Wa żne jest, 
aby uwzgl ędnić społeczne konsekwencje zmian, zaj ąć się sprawą koniecznego 
zwiększenia bezpiecze ństwa przemys łu nuklearnego i zapewni ć dobre dostosowanie 
programu TACIS do pojawiaj ących się priorytetów europejskiej polityki s ąsiedztwa. 
Ogółem w 2003 r. dla regionu Europy Wschodniej i Azji Środkowej przyznano 504 
milionów EUR, a wyp łacono 420  milionów EUR. 
Kraje śródziemnomorskie oraz Bliskiego i Środkowego Wschodu  
Działania w tym regionie wdra żane w ramach programu MEDA wyp ływają z 
procesu barcelo ńskiego oraz polityk ę sąsiedztwa WE. 
W 2003 r. Wspólnota w dalszym ci ągu wspiera ła inicjatywy skierowane na 
wzmacnianie integracji subregionalnej w takich dziedzinach jak handel, sieci 
infrastrukturalne, polityka migracji, z godnie z wytycznymi Arabskiej Unii Mahghreb 
oraz procesu Agadir. Wspieran ie inwestycji w krajach po łudniowej cz ęści regionu 
Morza Śródziemnego równie ż stanowi wielkie wyzwanie. W tym wzgl ędzie w 
listopadzie 2003 r. Rada Ecofin zaproponowa ła dalszy rozwój Wk ładu Wspólnoty do 
Instrumentu Inwestycyjnego i Partnerstwa Euro śródziemnomorskiego. 
Na konferencji nepalskiej w grudniu 2003 r. zatwierdzono utworzenie fundacji 
eurośródziemnomorskiej, która ma wspiera ć dialog mi ędzykulturowy. Na polu 
edukacji rozszerzenie programu Tempus na kraje śródziemnomorskie wzmocni 
współpracę w zakresie szkolnictwa wy ższego i szkole ń zawodowych. Na koniec 
należy powiedzie ć, że rozpocz ęto współpracę w zakresie wymiaru sprawiedliwo ści i 
spraw wewn ętrznych, a na etapie wdra żania są konkretne projekty dotycz ące szkoleń 
i współpracy policji, szkole ń i współpracy sądowniczej, jak równie ż danych 
analitycznych o przep ływach ludno ści na obszarze krajów śródziemnomorskich. 
Ogółem w 2003 r. na region Morza Śródziemnego oraz Bliskiego i Środkowego 
Wschodu przyznano 600 milionów EUR, a wyp łacono 498  milionów EUR. 
Kraje Afryki, Karaibów i Pacyfi ku/Kraje i terytoria zamorskie 
Polityczny dialog WE–AKP , rozpocz ęty Porozumieniem z Cotonou, wskazywa ł 
obszary wspólnego zainter esowania, w tym post ępy we wprowadzaniu praw 
człowieka i zasad demokratycznych. WE wnios ła wkład w wysi łki na rzecz pokoju, 
czynione przez Uni ę Afrykańską oraz Gospodarcz ą Wspólnot ę Państw Zachodniej 
Afryki. 
Głównymi sektorami, w których interw eniowano w ramach programów wspó łpracy 
bilateralnej, by ły: transport, integracja regional na, rozwój obszarów wiejskich, 
wspomaganie sektora makroekonomicznego i socjalnego, inne obszary o centralnym 
 
PL 12   PL znaczeniu, wymienione w sekcji I. Wk ład WE w inicjatywy globalne, takie jak 
program dla g łęboko zad łużonych krajów ubogich i Gl obalny Fundusz na rzecz 
Walki z AIDS, Gru źlicą i Malarią, przysporzy ł korzyści szczególnie ubogim krajom 
Afryki Subsaharyjskiej. 
Odnośnie do handlu rozpocz ęto negocjacje z grupami regionalnymi w sprawie 
zawarcia umów o partnerstw ie gospodarczym, pierwsz ą grupą była Afryka 
Środkowa i Zachodnia. Celem jest utworzen ie po roku 2008 nowego systemu handlu 
z krajami AKP. Inn ą poważną inicjatyw ą WE rozpocz ętą w 2003 r. jest program 
wodny Unii Europejskiej, z bud żetem 500 milionów EUR, który to program jest 
odpowiedzi ą na fakt, że prawie 40 % ludno ści Afryki Subsahar yjskiej nie ma dost ępu 
do wody pitnej ani do odpowiednich warunków sanitarnych. 
W roku 2003 zaistnia ła również możliwość zastanowienia si ę nad dalszym rozwojem 
stowarzyszenia krajów i terytoriów zamorskich z WE. Dwana ście krajów i 
terytoriów zamorskich, które otrzyma ły indywidualne wsparcie bud żetowe do 2007 
r., przedłożyły do końca roku projekty dokume ntów programowych. 
Dane dotycz ące wyników Europejskiego Funduszu Rozwoju okaza ły się szczególnie 
zadowalaj ące, przy dynamicznym wzro ście zaanga żowania (ogó łem 3,7 miliarda 
EUR) oraz rekordowych poziomach podpisany ch kontraktów (3 miliardy EUR) i 
dokonanych p łatnościach (2,5 miliarda EUR). 
Azja 
Podobnie jak strategia wspó łpracy Unii Europejskiej z krajami Azji, praktyczna 
współpraca skupia ła się w następujących obszarach: handel i inwestycje, podej ście 
sektorowe na rzecz ogra niczania ubóstwa, dobre rz ądy, prawa cz łowieka oraz 
demokracja i radzenie sobie z konf liktami. Stosunki gospodarcze z Azj ą zostały 
wzmocnione na drodze dialogu na poziomi e regionalnym i bilateralnym oraz by ły 
wspierane przez programy wspó łpracy na poziomie ogólnoazjatyckim i Pomoc 
Związaną z Handlem. 
Strategia WE w coraz wi ększym stopniu skupia si ę na rozwoju zdolno ści 
instytucjonalnych poprzez świadczenie zwi ązanej z handlem pomocy, zgodnie z 
programem rozwoju z Doha WTO,  w tym pomocy w zakresie zarz ądzania finansami 
publicznymi. Dobrymi przyk ładami jest tu pi ęć ogólnoazjatyckich programów, 
skoncentrowanych na kluczowych obszar ach, tj. gospodarce inwestycyjnej i 
udogodnieniach w handlu; zagospodarowani u obszarów miejskich; kontaktach i 
stypendiach w ramach szkolnictwa wy ższego; zwi ększonym  stosowaniu technologii 
informatycznych i komunikacyjnych; promocji rozwi ązań technologicznych 
przyjaznych środowisku. 
Ogółem w 2003 r. w regionie Azji przyznano 558 milionów EUR, a wyp łacono 470  
milionów EUR. 
Ameryka Łacińska 
Współpraca WE z Ameryk ą Łacińską w 2003 r. opiera si ę na konkluzjach szczytu 
madryckiego, który odby ł się w 2002 r. W ramach wspó łpracy w 2003 r. w 
uprzywilejowany sposób potraktowano trzy obszary dzia łań: wzmocnienie 
 
PL 13   PL mechanizmów instytucjonalnych i demokratycznych, modernizacja pa ństwa i 
podejścia do praw cz łowieka, rozwój spo łeczny, rozwój s łabiej prosperuj ących 
regionów, pomoc zwi ązana z handlem i inte gracja regionalna. 
W roku 2003 Komisja Europejska kontynuowa ła negocjacje z krajami Mercosur, 
podpisała porozumienia o polity cznym dialogu i wspó łpracy z sze ścioma krajami 
Ameryki Środkowej oraz ze Wspólnot ą Andyjsk ą oraz wdra żała Porozumienie o 
partnerstwie gospodarczym, politycznej wspó łpracy i wspó łpracy z Meksykiem i 
Układ o stowarzyszeniu z Chile. 
Ogółem w 2003 r. w regionie Ameryki Łacińskiej przyznano 329 milionów EUR, a 
wypłacono 280  milionów EUR. 
4. C ZYNNIK O SZCZEGÓLNYM ZNACZENIU : POKÓJ JAKO PRIORYTET  
Załącznik do niniejszeg o raportu szczególn ą uwagę przywiązuje do kwestii, która 
została potraktowana w sposób wyj ątkowy przez spo łeczność działającą na rzecz 
rozwoju, a mowa o zwi ązku między rozwojem a rz ądami, pokojem i 
bezpiecze ństwem. Za łącznik prezentuje dok ładną analizę tej wspó łzależności i 
wprowadza opis kroków podejmowanych prz ez WE celem ulepszania standardów 
rządzenia i bezpiecze ństwa, co ma prowadzi ć do zapewnienia stabilnego i 
pokojowego środowiska dla skutecznego rozwoju.  
5. Z AŁĄCZNIKI (WEWNĘTRZNY DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI : SEC(2004)1027) 
Załączniki, poprzez analiz ę postępu działań skierowanych na Milenijne Cele 
Rozwoju, podsumowuj ą postępy dokonane w zakresie harmonizacji procedur 
finansowych i administracji, wymieniaj ąc komunikaty dotycz ące polityki 
rozwojowej i pomocy zewn ętrznej sporz ądzone przez WE w trakcie roku. 
Podsumowuj ąc, należy powiedzie ć, że zawarte w za łącznikach finansowych tabele 
DAC (Development Assistance Committee OECD – Komitet Pomocy Wspieraj ącej 
Rozwój) pokazuj ą klasyfikacj ę zaangażowania i p łatności dokonanych w 2003 r. 
Ponadto wszystkie zaanga żowania roku 2003 s ą wykazane wed ług regionów, 
zgodnie z geograficznymi i tematycznymi liniami bud żetowymi.