[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 26.9.2005

COM(2005) 455 końcowy

2003/0300 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO na mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WE dotyczący

wspólnego stanowiska Rady odnośnie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie w sprawie efektywności wykorzystania energii przez odbiorców końcowych oraz usług energetycznych

2003/0300 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJIDLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGOna mocy art. 251 ust. 2 akapit drugi Traktatu WEdotyczący

wspólnego stanowiska Rady odnośnie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie w sprawie efektywności wykorzystania energii przez odbiorców końcowych oraz usług energetycznych

1. KONTEKST

Data przekazania wniosku do PE i Rady (dokument COM(2003) 739 wersja ostateczna – C5-0642-03–2003/0300(COD)): | 11 grudnia 2003 r. |

Data wydania opinii przez Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny: | 28 października 2004 r. |

Data wydania opinii przez Parlament Europejski, pierwsze czytanie: | 7 czerwca 2005 r. |

Data przyjęcia wspólnego stanowiska: | 23 września 2005 r. |

2. CEL WNIOSKU KOMISJI

Niniejszy wniosek ma na celu promowanie i rozwijanie rynku efektywności wykorzystania energii przez odbiorców końcowych oraz usług energetycznych, przyczyniając się do zmniejszenia emisji dwutlenku węgla i do realizacji procesu lizbońskiego, i zarazem poprawiając bezpieczeństwo dostaw energii. Głównymi elementami wniosku są:

- ustanowienie dwóch rocznych celów: obowiązkowej i jednolitej oszczędności energii na okres 6 lat. Cele te są następujące: (1) łączny cel odpowiadający 1 % średniej ilości energii dystrybuowanej i/lub sprzedanej odbiorcom końcowym w trakcie wcześniejszego okresu (pięciu lat) oraz (2) podobny, ale ambitniejszy cel 1,5 % w odniesieniu do sektora publicznego.

- Poza tym Państwa Członkowskie będą nakładać na dostawców detalicznych i/lub przedsiębiorstwa zajmujące się dystrybucją energii obowiązek świadczenia swoim klientom usług energetycznych lub oferowania im audytów energetycznych.

- Wniosek ustanawia ramy dla zharmonizowanej metodologii, która ma pomóc Państwom Członkowskim w mierzeniu postępów dokonywanych w realizacji celów.

- Oprócz opisanych wyżej celów i obowiązków, wniosek ustanawia narzędzia w postaci specjalnych instrumentów finansowych w odniesieniu do wydajności energetycznej, wymagania dotyczące poprawy w zakresie pomiarów i naliczania opłat, a także informacji dostarczanej klientowi, oraz wymagania dotyczące certyfikacji dostawców usług energetycznych. Wniosek przewiduje również środki mające na celu poprawę w zakresie audytów energetycznych i zachęcenie organów regulacyjnych do opracowania opłat za dystrybucję energii i gazu, które promują efektywność energetyczną, zamiast systemów zachęty do zwiększonego zużycia energii.

Zakres zastosowania wniosku jest szeroki. Obejmuje on dystrybucję i sprzedaż większości rodzajów energii dostarczanej odbiorcom końcowym, w tym elektryczności, gazu, oleju opałowego i paliw transportowych, jak również większość odbiorców końcowych energii, z wyjątkiem tych, którzy należą do sektora handlu emisjami.

3. UWAGI DO WSPÓLNEGO STANOWISKA

3.1. Ogólne uwagi dotyczące wspólnego stanowiska

Komisja uważa, że wspólne stanowisko, które zostało przyjęte, zasadniczo oddaje charakter wniosku Komisji z dnia 10 grudnia 2003 r., z wyjątkiem (1) charakteru ogólnego celu oszczędności energii (który jest orientacyjny, a niewiążący) oraz (2) eliminacji celu oszczędności energii przewidzianego dla sektora publicznego. Wspólne stanowisko jest możliwe do przyjęcia jako istotny krok naprzód na drodze do realizacji ogólnego porozumienia w sprawie tego wniosku z Parlamentem Europejskim, ponieważ wspólne stanowisko ustanawia dopuszczalne kompromisy w niemal wszystkich innych obszarach wniosku i w ten sposób stanowi dobrą podstawę do drugiego czytania. Do rozstrzygnięcia pozostają oczywiście zagadnienia dotyczące celu i sektora publicznego.

Poza tym Komisja uważa, że wspólne stanowisko ulepsza pierwotny wniosek w wielu aspektach, uwzględniając przy tym liczne pomysły i zagadnienia zawarte w poprawkach przedstawionych przez Parlament Europejski.

Wprowadzenie nowych motywów, ulepszenie obowiązujących definicji oraz włączenie nowych definicji, wzmacniają spójność wniosku Komisji.

Na przykład rozszerzenie zakresu art. 6 (obowiązek dostawców energii do świadczenia swoim klientom usług energetycznych) ulepsza ten artykuł przewidując kilka dodatkowych rozwiązań dla spełnienia obowiązku. Wniosek przewiduje obecnie świadczenie usług energetycznych, audyty energetyczne, środki powodujące poprawę efektywności energetycznej lub udział w funduszu na rzecz efektywności energetycznej. Likwidacja darmowych audytów energetycznych również umożliwia przedsiębiorstwom funkcjonowanie w warunkach wolnego rynku.

Warunki przewidziane w artykułach odnoszących się do instrumentów finansowych, naliczania opłat, pomiarów i audytów energetycznych, zostały określone i dostosowane w większym stopniu do warunków Państw Członkowskich. Komitet, który został utworzony w celu wspomagania Komisji w rozwijaniu bardziej zharmonizowanego systemu pomiaru poprawy efektywności energetycznej, jest również przejawem poprawy sytuacji.

Wiele poprawek przedstawionych przez Parlament w pierwszym czytaniu i przyjętych przez Komisję zostało ujętych w całości, co do istoty, lub częściowo we wspólnym stanowisku. Zawierają one większość definicji, wprowadzenie procedury komitologii oraz poprawiają przepisy art. 6 w sprawie zobowiązania. Poza tym wiele aspektów systemu pomiaru poprawy efektywności energetycznej, znajdujących się w poprawkach Parlamentu, zostało już włączonych do wspólnego stanowiska. Są one również możliwe do przyjęcia przez Komisję. Zawierają one pojęcie obliczeń wstępujących (bottom-up) i wskaźników zstępujących (top-down), jak i analizy porównawcze, które używane są jako porównawczy wskaźnik zstępujący (top-down).

Z drugiej strony, wspólne stanowisko nie porusza pewnych zagadnień przedstawionych w poprawkach Parlamentu, pozostawiając je do dalszego rozpatrzenia i dyskusji. Dotyczą one obowiązkowego charakteru celów, ewentualnego wydłużenia okresu realizacji celu, ewentualnego ustalenia wyższych celów, oraz potrzeby ustalenia szczególnego celu w odniesieniu do sektora publicznego. Mimo że wiele z tych zagadnień będzie uwzględnionych w późniejszym terminie, Komisja musi podkreślić fakt, że nie może ona przyjąć proponowanej przez wspólne stanowisko zmiany 1 % ogólnego celu oszczędności energii z obowiązkowego na orientacyjny [1] . Z tych samych powodów Komisja nie przyjmuje osłabienia 1,5 % obowiązkowego celu dla sektora publicznego wymagając od Państw Członkowskich zapewnienia, że sektor publiczny podejmie środki w zakresie efektywności energetycznej[2]. Wreszcie w motywie 8a wspólnego stanowiska podkreślono, że cele indykatywne nie są prawnie wiążące. Poprawka ta również nie może zostać przyjęta przez Komisję, ponieważ podważa ona i obniża w jeszcze większym stopniu znaczenie zgodności z celami i ich przestrzeganie.

Wspólne stanowisko odracza na później dyskusję w sprawie szeregu poprawek Parlamentu Europejskiego. Niektóre z nich mogłyby zostać przyjęte w części lub zasadniczo przez Państwa Członkowskie i włączone do wspólnego stanowiska, jeśli byłoby wystarczająco dużo czasu na szczegółowe ich przedyskutowanie. Zamiast tego przyznano pierwszeństwo potrzebie konsolidacji i włączenia do wspólnego stanowiska kompromisów osiągniętych we wszystkich innych obszarach wniosku. Komisja jest zdania, że niektóre poprawki niewłączone do wspólnego stanowiska mogłyby zostać do niego włączone. (Patrz pkt 3.4 poniżej).

3.2. Poprawki przyjęte przez Komisję i włączone w całości lub w części do wspólnego stanowiska

Poprawka 1 (motyw 1) stanowi, że poprawa efektywności energetycznej ułatwia wprowadzenie energii odnawialnych, a większe wykorzystanie energii odnawialnych jest również istotnym wspólnotowym celem w zakresie energii. Ta dodatkowa korzyść z poprawy efektywności energetycznej jest często niedostrzegana.

Poprawka 3, odpowiednio sporządzona na nowo, zawiera wiele korzyści związanych z poprawą efektywności energetycznej. Bardziej ogólne odniesienie do strategii lizbońskiej wydaje się być bardziej właściwe niż odniesienia do Kok High-Level Group.

Poprawki 5 i 12 zostały włączone do motywu 9 (podaż usług energetycznych i popyt na nie), do motywu 12 (rola sektora publicznego we wzroście popytu na efektywne technologie energetycznie i usługi energetyczne) oraz do motywu 15a (komitologia), z których każdy jest istotny.

Poprawka 7 zostaje włączona w sposób zadowalający, z wyjątkiem części dotyczącej charakteru celu, który stał się orientacyjny we wspólnym stanowisku. Pominięcie tej części jest oczywiście nie do przyjęcia. Pominięcie odniesienia do standardów jest jednakże możliwe do przyjęcia, ponieważ, przynajmniej odnośnie do zbywalnych towarów, podlega ono obecnie kompetencji Komisji.

Poprawka 8 jest możliwa do przyjęcia w postaci, w jakiej została włączona. W art. 6.3 (o obowiązkach dostawców energii do oferowania swoim klientom usług energetycznych i innych środków powodujących poprawę efektywności energetycznej) sprecyzowano, że Państwa Członkowskie powinny zapewnić wszystkim zainteresowanym podmiotom działającym na rynku możliwość wejścia na rynek i korzystania z jednakowych reguł. Zasada regulacji i zakazu stosowania wzajemnego subsydiowania między sektorem energii a sektorem technologii wyrażona w poprawce 8, jest ważna i częściowo włączona do art. 6.3.

Poprawka 10, która skreśla motyw 12, jest możliwa do przyjęcia, ponieważ została ona w sposób zadowalający zastąpiona poprawką 5, w postaci, w jakiej została włączona.

Poprawka 11 dotycząca znaczenia, jakie należy przywiązywać do nowej technologii pomiarów, jest odzwierciedlona w motywie 13a wspólnego stanowiska. To samo dotyczy poprawki 13 w sprawie dyrektyw rynku wewnętrznego, obecnie włączonej w sposób zadowalający do motywu 4.

Poprawka 12 w sprawie procedury komitologii ma swoje odbicie w możliwy do przyjęcia sposób w motywie 15a wspólnego stanowiska.

Poprawka 14 została częściowo włączona w sposób zadowalający, co zostało odzwierciedlone w art. 2.2. Komisja przyjmuje wykluczenie sektora handlu uprawnieniami do emisji. Instalacje objęte dyrektywą IPPC są prawie takie same, jak te które są objęte dyrektywą dotyczącą handlu emisjami. Poza tym dyrektywa IPPC wyklucza odpady biodegradowalne, co powodowałoby niezgodność ze wspólnym stanowiskiem. Dlatego też Komisja również przyjmuje zniesienie wykluczenia przewidzianego przez dyrektywę IPPC. Do zagadnienia dotyczącego budynków i ich wykluczenia odnosi się art. 12.3, w którym audyty energetyczne wykorzystywane do certyfikacji budynków są uważane za obowiązkowe, co pośrednio umożliwia wykluczenie określone w tej poprawce.

Poprawka 15 w sprawie odpadów powstałych w wyniku konserwacji krajobrazu, nie zostaje włączona wprost do wspólnego stanowiska, ale jest ona nadal pośrednio i w sposób zadowalający uwzględniona w art. 3a, który stosuje definicję biomasy z dyrektywy 2001/77/WE.

Poprawki 16, 17, 21 i 22 w sprawie definicji (art. 3) zostały w sposób zadowalający włączone do definicji we wspólnym stanowisku. (Poprawki 21 i 22 proponują sporządzenie na nowo definicji „umowy o finansowaniu przez osoby trzecie” oraz „umowy o wydajności energetycznej”. Są one możliwe do przyjęcia przez Komisję.) Poprawka 23 zostaje włączona w niemieckiej wersji językowej.

Poprawka 26 w sprawie „umów o wydajności w zakresie oszczędności energii” nie została włączona wprost do wspólnego stanowiska, ponieważ uważa się, że definicja ta jest obecnie włączona do definicji „umów o wydajności energetycznej”, których definicja znajduje się we wspólnym stanowisku. Komisja uważa włączenie poprawki za wystarczające.

Poprawka 33 podkreśla fakt, że mogą już obowiązywać krajowe środki w zakresie efektywności energetycznej. Komisja zgadza się z potrzebą weryfikacji skutków obowiązujących środków krajowych, ponieważ mogą one przyczyniać się do realizacji celu oszczędności energii.

Poprawka 47 likwiduje świadczenie darmowych audytów w ramach wypełnienia obowiązku określonego w art. 6. Poprawka ta może być przyjęta, ponieważ wschodzący rynek świadczący audyty tego typu musi się rozwijać.

Poprawka 48 jest możliwa do przyjęcia w takiej postaci, w jakiej została włączona, ponieważ strona popytu jest równie ważna jak strona podaży w odniesieniu do rynku usług energetycznych, jak i do innych środków powodujących poprawę efektywności energetycznej. Obowiązkiem Państw Członkowskich powinno również być podjęcie niezbędnych środków, aby zapobiec wystąpieniu przeszkód na rynku.

Poprawka 49 przewiduje potrzebę ochrony prywatności i integralności osoby. Ten ważny aspekt został włączony w zadowalający sposób.

Poprawka 50 przewiduje, że Państwa Członkowskie zapewnią wszystkim podmiotom działającym na rynku udział w rynku usług energetycznych i w środkach powodujących poprawę efektywności energetycznej. Ten aspekt jest istotny i zostaje on wiernie włączony do wspólnego stanowiska.

Poprawka 57 jest możliwa do przyjęcia w takiej postaci, w jakiej została włączona, ponieważ Państwa Członkowskie muszą mieć na względzie drobnych klientów sektora gospodarstw domowych, gdzie koszty transakcji są wyższe.

Poprawka 58 jest włączona w sposób zadowalający, ponieważ fundusze wspierające efektywność energetyczną powinny być otwarte dla wszystkich dostawców usług energetycznych i środków powodujących poprawę efektywności energetycznej.

Poprawka 64, która stanowi, że informacje powinny być dostarczane regularne i z wystarczającą częstotliwością, aby klienci mogli regulować swoje zużycie energii, zostaje włączona w sposób zadowalający.

Poprawka 69 zostaje włączona w sposób zadowalający. Informacje powinny być przekazywane odbiorcom końcowym i innym organom, takim jak agencje ds. energii.

Poprawka 74 stanowi, że sprawozdanie Komisji powinno zostać opublikowane najpóźniej cztery lata po transpozycji dyrektywy. Poprawka ta zostaje częściowo włączona. Jednakże właściwe jest również włączenie do art. 14.1 proponowanego w poprawce wymogu wymiany informacji dotyczących najlepszych praktyk.

Poprawka 76 zostaje włączona do art. 16. Proponuje ona procedurę komitologii w celu wsparcia rozwoju zharmonizowanego systemu pomiaru poprawy efektywności energetycznej.

Poprawka 78 zostaje włączona w sposób prowadzący do sprecyzowania metody obliczania, zgodnie z rozpatrywaną poprawką.

Poprawka 79 zostaje włączona do załącznika I, chociaż stosuje się sześcioletni okres referencyjny. Uściślenie dotyczące metody obliczania celu oraz tego, że ten cel jest stały i niezależny od zmian w PKB w najbliższych latach, zostaje również włączone w zadowalający sposób.

Poprawki 82, 86, 88 i 90 proponują nowe przykłady kwalifikujących się środków powodujących poprawę efektywności energetycznej i zostają włączone do załącznika III w zadowalający sposób, ponieważ umożliwiają one uzupełnienie listy.

Poprawki 83, 84, 92, 93, 95 i 96 zostały przyjęte w części lub zasadniczo przez Komisję. Poprawki te zostały również w sposób zadowalający włączone do wspólnego stanowiska: Poprawki 83, 92 i 95 zostały częściowo włączone do nowego tekstu załącznika III pkt m) i n). Poprawka 93 została częściowo włączona do pkt f) (nowe urządzenia i systemy kontroli czasu umożliwiające optymalne zużycie energii) i pkt d) (cyfrowe systemy kontroli). Poprawka 84 zostaje również częściowo włączona do pkt f) (urządzenia produkujące łącznie ciepło i energię). Poprawka 96 zostaje częściowo włączona (pośrednio) do pkt p) (systemy znakowania energetycznego).

Poprawka 99 opisuje zharmonizowany system wstępujący (bottom-up) w odniesieniu do pomairu poprawy efektywności energetycznej. Poprawka ta została częściowo włączona w sposób zadowalający dla Komisji. Jednakże proponowane progi (2 % w odniesieniu do kosztów pomiaru i 40 mln kWh w odniesieniu do użycia uproszczonych wskaźników) powinny podlegać procedurze komitologii.

3.3. Poprawki odrzucone przez Komisję, lecz włączone do wspólnego stanowiska

Poprawki 80, 87 i 98 zostały odrzucone przez Komisję, lecz włączone do wspólnego stanowiska. Poprawka 80 zostaje włączona do wspólnego stanowiska w zakresie, w jakim wczesne środki muszą mieć „trwały skutek”. Komisja odrzuciła poprawkę 80 przede wszystkim dlatego, że skraca ona okres dopuszczenia „wczesnych działań” podjętych przez Państwa Członkowskie, przenosząc rok referencyjny na rok 2000 zamiast na rok 1995 (czy w niektórych przypadkach na rok 1991). Poprawki 87 i 98 (w załącznikach III i IV) zostały odrzucone przez Komisję, ponieważ były one już włączone gdzie indziej i w związku z tym zostały uznane za niepotrzebne. (Co mogłoby również oznaczać, że zostały one już włączone w sposób zadowalający, i powinny zatem znajdować się w pkt 3.2 powyżej).

3.4. Poprawki zatwierdzone przez Komisję, a niewłączone do wspólnego stanowiska

Poprawka 2 (nowy motyw 2a) oraz poprawka 4 są możliwe do przyjęcia przez Komisję, chociaż nie zostały one włączone do wspólnego stanowiska. Nie uznano za konieczne powtórzenia we wspólnym stanowisku, że zaproponowane cele nie mogą automatycznie powstrzymać wzrostu całkowitego zużycia energii. (Jednakże wartość bezwzględną i stałą ilości energii, która ma być oszczędzana można uważać za włączoną w zadowalający sposób do załącznika I.1 do wspólnego stanowiska).

Poprawka 6 w sprawie rocznej obniżki 2,5 % celu poprawy intensywności energetycznej przewidzianej w rezolucji Parlamentu z dnia 14 marca 2001 r. wskazuje znaczenie dla Parlamentu jakie ma jak najszybsza możliwa poprawa efektywności energetycznej i jest ona możliwa do przyjęcia, chociaż nie została ona włączona do wspólnego stanowiska.

Poprawka 9 jasno przewiduje możliwość wykorzystania funduszy w celu ożywienia rynku efektywności energetycznej, i jest ona zatem możliwa do przyjęcia, chociaż nie została włączona.

Kilka innych poprawek może zostać przyjętych przez Komisję, ale nie są one włączone do wspólnego stanowiska. Poniższe poprawki zasługują na przywołanie, ponieważ odnoszą się one do art. 4 i 5, które stanowią odpowiednio o celu ogólnym i o celu sektora publicznego.

Poprawka 28 jest zasadniczo możliwa do przyjęcia przez Komisję (pod warunkiem, że wyrażenie „środki powodujące poprawę efektywności energetycznej” zastępuje wyrażenie „środki w zakresie efektywności energetycznej” dążąc do zbieżności z definicjami wspólnego stanowiska). Poprawka ta jest istotna, ponieważ odzwierciedla ona punkt widzenia Parlamentu w odniesieniu do celów obowiązkowych i dłuższego okresu realizacji celu (dziewięć lat), podzielonego na trzy okresy, zamiast okresu sześciu lat.

Poprawka 29 jest również możliwa do przyjęcia przez Komisję, ponieważ dziewięcioletni okres realizacji celu jest możliwy do przyjęcia. Jednakże stopniowe zwiększanie rozmiaru trzech celów stwarza problem, ponieważ w trakcie tego trzyletniego okresu dokładniejszy system wstępujący (bottom-up) zostanie wprowadzony do użytku. Zazwyczaj dokładniejszy system wstępujący (bottom-up) dopuszcza niższy cel niż w przypadku celu mierzonego wyłącznie przez system zstępujący (top –down). Dzieje się tak, ponieważ margines błędu jest niższy w przypadku obliczeń wstępujących (bottom-up).

Poprawka 32 wymaga, by Państwa Członkowskie wdrożyły nowe środki, jeśli wskazują one w sprawozdaniu, że nie wypełniły celu. Poprawka ta jest możliwa do przyjęcia przy jej sporządzeniu na nowo, ponieważ wymóg pociąga za sobą natychmiastowe działanie ze strony Państw Członkowskich. Jednakże jej miejsce byłoby bardziej właściwe w artykule dotyczącym sprawozdań (art. 14).

Poprawka 39 (w sprawie celów sektora publicznego) proponuje trzy kolejne obowiązkowe cele rozłożone na okresy trzyletnie. Zasada ta jest możliwa do przyjęcia, chyba żeby nie została ona włączona do wspólnego stanowiska. Jednakże stopniowe powiększanie celu o 2 % rocznie nie jest zbieżne ze stopniowym rozwojem i wdrażaniem dokładniejszego systemu wstępującego (bottom-up), który powinien pozwolić na ustalenie stałego celu. Poza tym zaproponowany poziom przekracza poziom, jaki może być osiągnięty w niektórych Państwach Członkowskich. Poprawka 40 jest możliwa do przyjęcia z tego samego powodu, ponieważ odnosi się ona do trzech kolejnych celów rozłożonych na okresy trzyletnie.

Poprawka 41 ustanawia, oprócz celów obowiązkowych, obowiązkowe wytyczne dotyczące zamówień publicznych. Wytyczne takie stanowią najlepszy sposób na zagwarantowanie, że cel może być rzeczywiście osiągnięty.

Poprawka 43 wymaga, aby wytyczne Państw Członkowskich dotyczące zamówień publicznych były publikowane i sporządzano z nich sprawozdania, a następnie były one oceniane przez Komisję. Zapewniałoby to uczciwość, porównywalność i pewien stopień harmonizacji, przynajmniej jeśli chodzi o cel do osiągnięcia. Zasady te są również możliwe do przyjęcia przez Komisję.

Poprawka 45 w sprawie stosowania (dobrowolnych) umów mających na celu spełnianie wymogów znajduje się już w innych dyrektywach (np. w dyrektywie w sprawie charakterystyki energetycznej budynków), pod warunkiem wykazania ich równoważności. Poprawka ta jest tutaj również możliwa do przyjęcia, ponieważ jest ona wymieniona w art. 5.1.

Poprawka 85 w sprawie pasywnego systemu ogrzewania i chłodzenia jest ważna, ale nie zawarto jej w załączniku III do wspólnego stanowiska.

Oprócz wspomnianych wyżej poprawek Komisja przyjmuje również w pełni, w części lub zasadniczo następujące poprawki Parlamentu: 30-31, 34, 38, 40, 44, 46, 51-52, 54, 60, 63, 65-66, 71-72, 75, 78, 95 i 107-109. Poprawki te nie zostały włączone do wspólnego stanowiska z różnych przyczyn. W wielu przypadkach potrzebny byłby dodatkowy czas i dalsze rozmowy, aby poprawki zostały przyjęte przez Radę. Za przykład służą poprawki 30, 46 i 107 (oprócz części dotyczącej zróżnicowanych celów, które nie są możliwe do przyjęcia przez Komisję) oraz poprawka 108 (łącznie z systemem analiz porównawczych, który byłby możliwy do przyjęcia jako wskaźnik zstępujący, którego celem byłaby pomoc Państwom Członkowskim w wyborze sektorów opłacalnych w kontekście środków w zakresie efektywności energetycznej). Poprawka 31 dotyczy dziewięcioletniego okresu realizacji celu zamiast okresu sześciu lat, i prawdopodobnie mogłaby umożliwić zwiększenie elastyczności. Poprawki 38, 40 i 44 nie zostały włączone do wspólnego stanowiska, ponieważ rola i cel sektora publicznego zostały zmniejszone w stosunku do pierwotnego wniosku Komisji. Poprawki dotyczące art. 7 wspólnego stanowiska (poprawki 51, 52 i 54) mogłyby również być uwzględnione, chociaż charakter art. 7 zmienił się we wspólnym stanowisku. Poprawka 63 w sprawie zastąpienia liczników mogłaby również być przyjęta po dyskusji i drobnych zmianach. Poprawka 75 w sprawie sprawozdania Komisji dotyczącego analizy kosztów i korzyści mogłaby również zostać przyjęta, ale z innymi terminami i na innych warunkach. Poprawki 78 i 95 odnoszące się odpowiednio do załączników I i III z dużym prawdopodobieństwem mogłyby zostać przyjęte po dyskusji.

(Komisja odrzuciła następujące poprawki do załącznika III, które również nie zostały włączone do wspólnego stanowiska: poprawki 81, 89 i 91 dotyczące odpowiednio urządzeń umożliwiających zwiększenie wydajności energetycznej, zastępowania paliwa energią odnawialną i biopaliw. Wszystkie te poprawki nie wchodzą w zakres proponowanej dyrektywy).

3.5. Nowe elementy wprowadzone przez Radę

W porównaniu z wnioskiem przedstawionym przez Komisję, wspólne stanowisko zawiera dużo zmian, z których wiele jest zgodnych z poprawkami Parlamentu, jak to zostało opisane powyżej. Znaczącym wyjątkiem jest zmiana z celu obowiązkowego na cel orientacyjny (art. 4.1 i motyw 8a). Zlikwidowano także cel szczególny (wyższy) (1,5 %) w odniesieniu do sektora publicznego (art. 5.1). W miejsce tego celu Państwa Członkowskie zobowiązane są do podjęcia środków sprzyjających realizacji celu ogólnego (art. 4.1). W zamian do nowego załącznika V dodano orientacyjną listę środków powodujących poprawę efektywności energetycznej w odniesieniu do sektora publicznego.

Poza tym do wspólnego stanowiska włączono obecnie procedurę komitologii . Jej celem jest dalszy rozwój metody obliczania przedstawionej w załącznikach i dostosowanie jej do rozwoju technologicznego. Jest to zgodne z poprawkami Parlamentu Europejskiego. Ponadto włączono przepisy mające na celu dopuszczenie stosowania dobrowolnych umów i systemów tzw. „białych certyfikatów” jako instrumentów przyczyniających się do spełnienia obowiązku z art. 6 oraz do realizacji celu.

4. WNIOSKI

Komisja uważa, że wspólne stanowisko jednogłośnie przyjęte dnia 19 września 2005 r. dokładnie określa wiele zagadnień, poprawia definicje oraz przewiduje zadowalającą procedurę komitologii i ramy w odniesieniu do pomiaru poprawy efektywności energetycznej. Wprowadza ono również dodatkową elastyczność, aby dyrektywa mogła być wdrożona w Państwach Członkowskich w sposób opłacalny.

Pozostałe zagadnienia związane z zakresem procedury kwalifikacji dostawców usług energetycznych i innych środków powodujących poprawę efektywności energetycznej, oraz z promowaniem instrumentów finansowych mających na celu inwestycje w efektywność energetyczną, zostały również skutecznie rozpatrzone i poprawione. Komisja uznaje za możliwe do przyjęcia we wspólnym stanowisku stosowanie innowacyjnych struktur taryfowych, struktury funduszy wspierających efektywność, jak również i dostępność audytów energetycznych i zapewnianie ich jakości. Środki zmierzające do poprawy w zakresie pomiarów i elektronicznego naliczania opłat zostały sformułowane w sposób zadowalający tak, by znaleźć równowagę gwarantującą wdrożenie dyrektywy w sposób opłacalny.

Wspólne stanowisko, w dużej liczbie istotnych zagadnień, konsoliduje zatem porozumienia osiągnięte w Radzie włączając do motywów i do odnośnych artykułów wiele poprawek przyjętych przez Parlament.

Jednakże Komisja wyraża ubolewanie z powodu braku wspólnym stanowisku znaczących celów obowiązkowych, zarówno jeśli chodzi o cel ogólny jak i o cel w odniesieniu do sektora publicznego. Nie może ona również przyjąć motywu 8a, który powtarza i podkreśla niewiążący charakter proponowanego celu oszczędności energii. Komisja uważa zarazem, że osłabienie charakteru celu oraz motyw 8a zmniejszają znaczenie działań na rzecz poprawy efektywności energetycznej. Ponadto Komisja z przykrością odbiera osłabienie wymogów w odniesieniu do wytycznych dotyczących zamówień publicznych.

Komisja odnotowuje znaczenie, jakie Państwa Członkowskie przywiązywały i nadal przywiązują do poprawy efektywności energetycznej. W związku z tym Komisja jest świadoma szerokiego wsparcia ogólnego celu tego wniosku przez Państwa Członkowskie. Komisja zauważa pewną niespójność w niepokoju wyrażanym przez Państwa Członkowskie wobec procedur dochodzeniowych w przypadku braku realizacji celu oszczędzania energii (motyw 8a). W świetle tego Państwa Członkowskie powinny podjąć tylko działania opłacalne. Poza tym choć nieraz trudno wpłynąć na „zachowania związane ze zużyciem energii” u obywateli i w przedsiębiorstwach w pożądany sposób, na poprawą efektywności energetycznej w sektorze publicznym można silnie oddziaływać. Ten aspekt nie został wyraźnie określony we wspólnym stanowisku.

Ogólnie rzecz ujmując Komisja uważa, że jeśli nie realizuje się ogólnego celu oszczędności energii ustanowionego we wniosku, to Państwa Członkowskie i Komisja będą miały trudności w przestrzeganiu swoich zobowiązań wynikających z protokołu z Kyoto. Dzieje się tak, ponieważ co najmniej w połowie zobowiązanie to związane jest ze zwiększeniem oszczędności energii. Brak realizacji celów stanie na przeszkodzie realizacji celów Wspólnoty określonych w strategii lizbońskiej w zakresie konkurencyjności i celów zatrudnienia. Oznaczać to będzie również, że okazja do poprawy bezpieczeństwa dostaw energii w UE zostanie zaprzepaszczona.

Komisja uważa zatem, że wspólne stanowisko jest podstawą, na której można dalej budować, i z której można rozwiązać w drugim czytaniu kilka pozostałych zagadnień dotyczących potrzeby ustalenia znaczących celów oraz potrzeby uznania centralnej roli sektora publicznego.

Komisja wzywa Parlament Europejski do przyjęcia tego wspólnego stanowiska.

[1] Stanowisko Parlamentu Europejskiego w sprawie zachowania obowiązkowego celu jest zgodne ze stanowiskiem Komisji. Zostało to jasno przedstawione podczas głosowania na sesji plenarnej w dniu 7 czerwca. Głosowanie (458 za, 148 przeciw i 27 nieobecnych) pokazuje silne wsparcie dla celów obowiązkowych i daje wyraźny mandat w drugim czytaniu.

[2] Parlament Europejski nie tylko woli zachować szczególny cel w odniesieniu do sektora publicznego, ale również przyjął poprawkę zmierzającą do zwiększenia rozmiaru tego celu.