[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 21.10.2009

KOM(2009)547 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

Drugie sprawozdanie finansowe z realizacji finansowej Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)Rok bud żetowy 2008

SPIS TREŚCI

1. Procedura budżetowa i monitorowanie budżetu 3

2. Zarządzanie środkami a realizacja finansowa 5

2.1. Środki na zobowiązania 5

2.1.1. Środki na zobowiązania na programy operacyjne rozwoju obszarów wiejskich 5

2.1.2. Środki na zobowiązania dostępne na pomoc techniczną 6

2.2. Środki na płatności 6

2.2.1. Środki dostępne na programy operacyjne rozwoju obszarów wiejskich 6

2.2.2. Środki dostępne na pomoc techniczną 11

3. Wskaźnik wykonania programów EFRROW (% przydziałów EFRROW 2007 r. oraz 2008 r. wypłaconych przez Komisję) w podziale na państwa członkowskie 14

PROCEDURA BUDżETOWA I MONITOROWANIE BUDżETU

W dniu 2 maja 2007 r. Komisja przyjęła wstępny projekt budżetu (PDB) na rok 2008. Władzy budżetowej zaproponowano PDB na rzecz EFRROW wraz z następującymi środkami finansowymi (w EUR):

Pozycja w budżecie | Środki na zobowiązania | Środki na płatności |

05.040501 (Programy rozwoju obszarów wiejskich) | 12.542.462.561,00 | 9.396.700.000,00 |

05.040502 (Pomoc techniczna) | 22.089.328,00 | 10.000.000,00 |

Rozporządzenie Rady (WE) nr 378/2007 w sprawie modulacji płatności bezpośrednich zostało przyjęte w dniu 27 marca 2007 r. Jego bezpośrednim skutkiem dla budżetu EFRROW jest wzrost środków na zobowiązania o kwotę 362 000 000, 00 EUR.

W związku z tym Parlament Europejski przyjął budżet ogólny na 2008 r. w drugim czytaniu, w dniu 13 grudnia 2007 r., przeznaczając na EFRROW następujące kwoty:

Pozycja w budżecie | Środki na zobowiązania | Środki na płatności |

05.040501 (Programy rozwoju obszarów wiejskich) | 12 904 462 561,00 | 9 396 700 000,00 |

05.040502 (Pomoc techniczna) | 22 089 328,00 | 10 000 000,00 |

Do Konica 2007 r. zaledwie 54 programy z 94 programów EFRROW zostały zatwierdzone przez Komisję. Pozostałe 40 programów zostało zatwierdzone w 2008 r. w następujący sposób:

- 25 programów EFRROW zostało zatwierdzonych na początku 2008 r., korzystając z nieautomatycznego przeniesienia środków na zobowiązania z 2007 r. na rok 2008, na łączną kwotę 1 360 517 165, 00 EUR;

- 15 programów EFRROW, w odniesieniu do których do Konica 2007 r. Komisja nie zakończyła prac związanych z oceną, zostało przeprogramowanych, jako transza 2007 na lata 2008-2013 zgodnie z pkt 48 porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie dyscypliny budżetowej.

W odniesieniu do tych 15 programów EFRROW anulowano środki zapisane w budżecie 2007 w ramach transzy rocznej 2007, a w maju 2008 r. władza budżetowa zatwierdziła budżet korygujący na dodatkową kwotę 370 376 764, 00 EUR środków na zobowiązania, odpowiadającą części 2008 r. przeprogramowanej transzy rocznej 2007 r..

Należy podkreślić, że zastosowanie pkt 48 porozumienia międzyinstytucjonalnego wymagało również zmiany perspektywy finansowej rozwoju obszarów wiejskich i zmiany decyzji Rady nr 2006/493/WE ustanawiającej kwotę wsparcia wspólnotowego na rzecz rozwoju obszarów wiejskich na okres 2007-2013 oraz jej podział na poszczególne lata, jak również zmiany decyzji nr 2006/636/WE ustalającej podział na poszczególne lata kwoty na rzecz rozwoju obszarów wiejskich według państw członkowskich na ten sam okres.

W wyniku opisanej sytuacji, kwota środków na zobowiązania dostępnych ostatecznie w ramach pozycji budżetowej programów operacyjnych EFRROW (z wyłączeniem pomocy technicznej) wynosi 14 635 356 490, 00 EUR.

Należy podkreślić, że środki na płatności pozostały w 2008 r. na tym samym poziomie jak w budżecie przyjętym w dniu 13 grudnia 2007 r. w drugim czytaniu przez Parlament Europejski, z wyjątkiem przeniesienia łącznej kwoty 82 995 000, 00 EUR, którego dokonano na koniec roku w celu zasilenia pozycji budżetowych Sekcji Orientacji EAGGF. Poniższa tabela przedstawia sytuację w podziale na pozycje budżetowe (w EUR):

Instrument finansowy / pozycja w budżecie | Podwyższenie („+”) lub obniżka („-”) dostępnych środków na płatności (w EUR) |

EFRROW (05.040501) | - 82 995 000,00 |

EAGGF-O Cel 1 (05.04.02.01) oraz EAGGF-O Leader+ (05.040206) | + 82 995 000,00 |

Zmiana łącznie (podwyższenie, obniżka) środków na rzecz rozwoju obszarów wiejskich | 0,00 |

Wykorzystanie tych środków opisano w kolejnym rozdziale.

ZARZąDZANIE śRODKAMI A REALIZACJA FINANSOWA

Środki na zobowiązania

Środki na zobowiązania na programy operacyjne rozwoju obszarów wiejskich

Wykorzystano wszystkie środki na zobowiązania dostępne dla transzy 2008 (14 635 356 490, 00 EUR) tj. wskaźnik realizacji finansowej wyniósł 100 %. Poniższa tabela przedstawia kwoty faktycznie wydane w 2008 r. na programy EFRROW w podziale na państwa członkowskie (w EUR):

Państwo członkowskie: | Wykorzystanie środków na zobowiązania 2008 r. |

AT | 594 709 669,00 |

BE | 63 957 784,00 |

BG | 581 200 565,00 |

CY | 24 772 842,00 |

CZ | 392 638 892,00 |

DE | 1 186 941 705,00 |

DK | 128 937 144,00 |

EE | 95 569 377,00 |

ES | 1 548 539 790,00 |

FI | 318 959 772,00 |

FR | 959 359 146,00 |

GR | 463 470 078,00 |

HU | 537 525 661,00 |

IE | 355 014 220,00 |

IT | 1 616 756 298,00 |

LT | 248 836 020,00 |

LU | 13 661 411,00 |

LV | 300 635 734,00 |

MT | 23 962 147,00 |

NL | 72 638 338,00 |

PL | 1 932 933 351,00 |

PT | 587 531 051,00 |

RO | 1 146 687 683,00 |

SE | 277 225 207,00 |

SI | 139 868 094,00 |

SK | 286 531 906,00 |

UK | 736 492 605,00 |

Łącznie | 14 635 356 490,00 |

Środki na zobowiązania dostępne na pomoc techniczną

W art. 69 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 stanowi się, że 0, 25 % całkowitej kwoty wsparcia wspólnotowego na rozwój obszarów wiejskich przeznacza się na pomoc techniczną, którą zarządza Komisja. W budżecie na 2008 r. dostępna na ten cel kwota wyniosła 22 089 328, 00 EUR środków na zobowiązania. Do końca 2008 r., wykorzystano 5 250 376, 94 EUR środków na zobowiązania.

Poniższa tabela przedstawia wykorzystanie tych środków na zobowiązania. W 2008 r. przeważającą część środków na zobowiązania przeznaczono na działania związane ze stworzeniem europejskiej sieci na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz z rozwojem systemu informatycznego SFC2007.

[pic]

Środki na płatności

Środki dostępne na programy operacyjne rozwoju obszarów wiejskich

W budżecie na 2008 r. środki na płatności na programy EFRROW wyniosły 9 396 700 000, 00 EUR. Sumę 82 995 000, 00 EUR z tej dostępnej kwoty przeniesiono w listopadzie i w grudniu 2008 r. na wzmocnienie pozycji 05.040201 oraz 05.040206 w budżecie (odpowiednio programy celu 1 oraz Leader + na okres programowania 2000-2006 w ramach Sekcji Orientacji EFOGR).

Z końcem 2008 r. wykorzystano 8 538 840 673,98 EUR środków na płatności, które zostały przeznaczone na następujące wydatki:

Wypłacone zaliczki: | 2.475 706 914,50 EUR |

Zwroty czwarty kwartał 2006 r. | 21 697 817,73 EUR |

Zwroty trzeci kwartał 2007 r. | 116 058 716,24 EUR |

Zwroty czwarty kwartał 2007 r. | 1 697 255 282,24 EUR |

Zwroty pierwszy kwartał 2008 r. | 1 120 239 109,02 EUR |

Zwroty drugi kwartał 2008 r. | 1 303 099 545,58 EUR |

Zwroty trzeci kwartał 2008 r. | 1 804 783 288,67 EUR |

Wykorzystanie w 2008 r. łącznie | 8 538 840 673,98 EUR |

Zwroty za drugi i trzeci kwartał 2008 r. dla niektórych programów (zob. wykaz poniżej) całkowicie lub częściowo czekały na wykonanie pod koniec roku, ponieważ zobowiązania na 2007 r. i 2008 r. dla tych programów zostały już całkowicie wykorzystane na wpłaty zaliczek i na wcześniejsze zwroty. Poniższa tabela przedstawia sytuację programów, w odniesieniu do których całkowicie wykorzystano środki na zobowiązania i do początku 2009 r. wstrzymano płatności (w EUR):

Program EFRROW - nr CCI | Q2 2008 (drugi kwartał) | Q3 2008 (trzeci kwartał) | Razem |

Vlaanderen (2007BE06RPO001) | 2 634 830,50 | 2 634 830,50 |

Nordrhein-Westfalen (2007DE06RPO015) | 10 345 809,87 | 10 345 809,87 |

Aragon (2007ES06RPO002) | 12 299 213,27 | 16 291 566,28 | 28 590 779,54 |

Asturias (2007ES06RPO003) | 1 100 082,61 | 1 100 082,61 |

La Rioja (2007ES06RPO016) | 1 046 530,71 | 1 046 530,71 |

Ireland National (2007IE06RPO001) | 95 219 252,45 | 95 219 252,45 |

Razem | 12 299 213,27 | 126 638 072,42 | 138 937 285,68 |

Różnica między całkowitą dostępną kwotą środków na płatności a wykorzystanymi środkami na płatności, wraz z kwotą przeniesioną na wzmocnienie dwóch pozycji w odniesieniu do poprzedniego okresu programowania, wyniosła 774 864 326, 02 EUR. Oznacza to niepełne wykorzystanie środków, wynoszące 8,2 %, w porównaniu z całkowitą kwotą dostępną w budżecie. Niepełne wykorzystanie środków wynika przede wszystkim z faktu, że deklaracja wydatków za trzeci kwartał była niższa w porównaniu z prognozami, które państwa członkowskie wcześniej zgłosiły. Decyzją Komisji SEC(2009) 164 z dnia 13 lutego 2009 r. środki te przeniesiono na rok budżetowy 2009, jako środki C2 (środki przeniesione nieautomatycznie na mocy decyzji Komisji, które należy zaangażować do dnia 31 grudnia 2009 r.).

Poniższy wykres przedstawia wykorzystanie środków na płatności w poszczególnych miesiącach 2008 r. Na rytm wykorzystywania wpływają terminy wysyłki czterech deklaracji płatności w ciągu roku (31 stycznia, 30 kwietnia, 31 lipca, 10 listopada odpowiednio w odniesieniu do deklaracji Q4 2007, Q1 2008, Q2 2008, Q3 2008).

[pic]

Poniższa tabela przedstawia kwoty wypłacone przez Komisję w roku kalendarzowym 2008 r., w podziale na państwa członkowskie, z tytułu wypłaconych zaliczek oraz zwrotu kosztów poniesionych przez agencje płatnicze odpowiednio w okresach od dnia 16 października do dnia 31 grudnia 2007 r. (Q4 2007), od dnia 1 stycznia 2008 r. do dnia 31 marca 2008 r. (Q1 2008), od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 30 czerwca 2008 r. (Q2 2008), od dnia 1 lipca 2008 r. do dnia 15 października 2008 r. (Q3 2008).

Kwoty odnoszące się do wydatków w Q4 2006 zadeklarowanych przez państwa członkowskie na mocy przepisów przejściowych rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, wypłacane są po ostatecznym przyjęciu przez Komisję przedmiotowych programów, w związku z czym w 2008 r. nadal dokonywano płatności. Płatności te dotyczą programów, które nie zostały zatwierdzone do końca roku budżetowego 2007 r. i zostały przeprogramowane (art. 48 porozumienia międzyinstytucjonalnego) lub nieautomatycznie przeniesione, jako środki na zobowiązania z 2007 r. na 2008 r.

Kwoty odnoszące się do Q3 2007 (poniesione od dnia 1 lipca 2007 r. do dnia 15 października 2007 r.) dotyczą programów, które całkowicie wykorzystały środki na zobowiązania na 2007 r. i zostały opłacone ze środków na rok 2008.

[pic]

W 2008 r. całkowita kwota zwrotów (płatności pośrednich) wyniosła 6 063 133 759,48 EUR, natomiast zaliczki wyniosły 2 475 706 914,50 EUR.

Jeżeli chodzi o zmiany w porównaniu z 2007 r., poniższa tabela wyraźnie wykazuje znaczący wzrost (+ 40, 43%) płatności dokonanych na rzecz państw członkowskich. Wzrost ten wynika z faktu, że w 2008 r. ponad dwukrotnie wzrosły zwroty (+ 155, 21%), podczas gdy kwota zaliczek zmalała w dużo mniejszym stopniu (- 33, 18%). Obniżka zaliczek wynika z faktu, że ponad połowa z nich została już wypłacona w 2007 r. Z kolei znaczący wzrost zwrotów wskazuje na stopniowe wdrażanie programów rozwoju obszarów wiejskich w państwach członkowskich.

[pic]

Środki dostępne na pomoc techniczną

W budżecie 2008, początkowo dostępna na ten cel kwota wyniosła 10 000 000, 00 EUR środków na płatności. Podczas ogólnego przesunięcia środków z 2008 r. przez DG BUDG, kwotę 2 000 000,00 EUR przeniesiono do innej pozycji budżetowej, niezwiązanej z rozwojem obszarów wiejskich. Do końca 2008 r. wykorzystano 3 455 471, 11 EUR środków na płatności.

Poniższa tabela przedstawia wypłacone kwoty w podziale na pozycje budżetowe oraz najważniejsze dokonania, w szczególności europejską sieć na rzecz rozwoju obszarów wiejskich oraz ośrodek monitorowania obszarów wiejskich.

[pic]

Należy zauważyć, że część środków na płatności wykorzystanych w 2008 r. w ramach pozycji budżetowej obejmującej rozwój systemu informatycznego SFC 2007 (316 624 EUR), została zaangażowana w ciągu 2007 r.

ANALIZA KWOT ZADEKLAROWANYCH PRZEZ AGENCJE PŁATNICZE PAŃSTW CZŁONKOWSKICH KWOT, W PODZIALE NA OSI I DZIAŁANIA EFRROW

Poniższa tabela przedstawia wydatki zadeklarowane przez państwa członkowskie w podziale na działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich w 2007 r. (od Q4 2006 do Q3 2007), w 2008 (od Q4 2007 do Q3 2008), ich zestawienie z podobnymi wydatkami od rozpoczęcia programów (Q4 2006 do Q3 2008), a także z kwotami uwzględnionymi w planach finansowania na lata 2007-2013 (w mln EUR). Porównanie to wykazuje, w jakim stopniu praktyczna realizacja w terenie odpowiada prognozom sporządzanym w programach.

Z tabeli wynika, że w odniesieniu do 2008 r. 21, 3 % tych kwot dotyczyło wydatków na działania z tytułu osi 1; 75, 0 % na działania z tytułu osi 2 i jedynie 1, 9 % na działania z tytułu osi 3. Podział ten znacznie się różni od planu finansowania, który obowiązywał w końcu grudnia 2008 r. dla całego okresu 2007-2013 r. (34 % z tytułu osi 1; 43, 7 % z tytułu osi 2 i 13, 4 % z tytułu osi 3).

Sytuacja ta w dużej mierze wynika z charakteru działań z tytułu osi 2, gdzie wypłat często dokonuje się albo na podstawie umów obowiązujących podczas poprzedniego okresu programowania albo z tytułu płatności rocznych. Natomiast względne opóźnienie osi 1 i 3 wynika z faktu, że procedury zatwierdzania projektów inwestycyjnych wymagają więcej czasu (publikacja warunków zatwierdzania, przyjmowanie wniosków od potencjalnych beneficjentów, procedura selekcji itp.), podobnie jak potem ich realizacja.

Równowaga między poszczególnymi osiami przewidziana w strategii rozwoju w odniesieniu do każdego programu zostanie stopniowo osiągnięta w miarę postępów we wdrażaniu programów EFRROW. W praktyce porównanie odsetków z roku 2008 z rokiem 2007 już wskazuje na zmiany w tym kierunku; np. wydatki dla osi 2 zadeklarowane w 2007 r. wyniosły 81,6 %, natomiast w 2008 r. spadły do 75,0 % i odwrotnie dla osi 1 wydatki wzrosły z 16,0 % w 2007 r. do 21,3 % w 2008 r.

[pic]

WSKAźNIK WYKONANIA PROGRAMÓW EFRROW (% PRZYDZIAłÓW EFRROW 2007 R. ORAZ 2008 R. WYPłACONYCH PRZEZ KOMISJę) W PODZIALE NA PAńSTWA CZłONKOWSKIE

Wykres na następnej stronie przedstawia poziom płatności EFRROW od początku okresu programowania, w tym kwot wypłaconych przez państwa członkowskie z tytułu ostatniego kwartału 2008 r. (i zwróconych przez Komisję, czyli obciążających budżet z 2009 r.), w porównaniu z przydziałem na lata 2007 i 2008. Dla wszystkich programów EFRROW poziom ten wynosi 71,7 %.

Z wykresu wynika, że, na poziomie państw członkowskich, na wszystkie programy z wyjątkiem czterech (maltańskiego, litewskiego, bułgarskiego i łotewskiego) wydano ponad 50 % łącznej kwoty na zobowiązania na lata 2007 i 2008.

Z drugiej strony pięć państw (Irlandia, Francja, Luksemburg, Austria i Belgia) zadeklarowały wydatki, które przekroczyły łączną kwotę transz na lata 2007 i 2008; nadwyżka ta musiała zostać wypłacona z obciążeniem zobowiązań na rok 2009.

[pic]