UZASADNIENIE

W dniu 25 czerwca 2012 r. Cypr złożył wniosek o pomoc finansową z Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS). W dniu 25 kwietnia 2013 r. Rada przyjęła decyzję (2013/236/UE), zgodnie z którą Cypr zobowiązany jest rygorystycznie wdrażać program dostosowań makroekonomicznych dotyczący szczególnych zagrożeń, jakie sytuacja na Cyprze stwarza dla stabilności finansowej strefy euro, i którego celem jest szybkie ustabilizowanie sytuacji gospodarczej i finansowej na Cyprze. W związku z wejściem w życie rozporządzenia (UE) nr 472/2013 decyzja Rady 2013/236/UE została zastąpiona decyzją wykonawczą 2013/463/UE.

W dniu 24 kwietnia 2013 r. rada zarządzająca EMS podjęła decyzję o udzieleniu zasadniczo pomocy stabilizacyjnej Cyprowi oraz zatwierdziła protokół ustaleń dotyczący szczegółowych warunków w zakresie polityki gospodarczej (ang. Memorandum of Understanding on Specific Economic Policy Conditionality, zwany dalej „protokołem ustaleń”) oraz jego podpisanie przez Komisję w imieniu EMS. W dniu 8 maja 2013 r. zarząd EMS zatwierdził umowę pomocy finansowej. Trzyletni program obejmuje okres od połowy 2013 r. do dnia 31 marca 2016 r.

Celem programu dostosowań makroekonomicznych jest przywrócenie zaufania rynków finansowych i równowagi makroekonomicznej oraz umożliwienie gospodarce powrotu na ścieżkę trwałego wzrostu. Aby osiągnąć ten cel, w programie wyznaczono trzy obszary działania. Pierwszym z nich jest strategia dotycząca sektora finansowego przewidująca restrukturyzację i zmniejszenie instytucji finansowych oraz zaostrzenie nadzoru nad tym sektorem, a także działania służące zaradzeniu niedoborom kapitału i płynności. Drugi obszar działania stanowi – będąca kontynuacją działań konsolidacyjnych rozpoczętych w 2012 r. – ambitna strategia konsolidacji budżetowej, obejmująca w szczególności środki służące ograniczeniu bieżących wydatków pierwotnych, zwiększeniu dochodów rządowych, poprawie funkcjonowania sektora publicznego i utrzymaniu konsolidacji budżetowej w perspektywie średniookresowej. Celem strategii jest korekta nadmiernego deficytu sektora instytucji rządowych i samorządowych oraz trwałe zmniejszanie relacji długu publicznego brutto do PKB w średnim okresie. Władze zobowiązały się do obniżenia deficytu do poziomu nieprzekraczającego 3 % PKB w terminie do 2016 r. Należy przy tym utrzymać odpowiednie tempo wykorzystywania funduszy strukturalnych i innych funduszy unijnych, a także wdrażania unijnych inicjatyw politycznych służących pobudzeniu wzrostu gospodarczego i tworzeniu miejsc pracy. Przyczyni się to do wprowadzenia Cypru na ścieżkę długoterminowego wzrostu. Trzecim obszarem działania jest ambitny harmonogram reform strukturalnych służących wspieraniu konkurencyjności oraz trwałego i zrównoważonego wzrostu gospodarczego zgodnie ze skierowanymi w 2012 r. do Cypru zaleceniami Rady oraz umożliwiających likwidację zakłóceń równowagi makroekonomicznej. Zgodnie z zaleceniem Rady z dnia 22 kwietnia 2013 r. w sprawie ustanowienia gwarancji dla młodzieży należy zwiększyć możliwości i perspektywy zatrudnienia dla młodych ludzi.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 decyzji wykonawczej 2013/463/UE Komisja, w porozumieniu z EBC (oraz w stosownych przypadkach z MFW), dokonała szóstego przeglądu służącego ocenie postępów poczynionych we wdrażaniu uzgodnionych środków, a także ich skuteczności i wpływu na gospodarkę i społeczeństwo. W wyniku tego przeglądu uzgodniono aktualizację protokołu ustaleń na poziomie służb w obszarach reformy sektora finansowego, polityki budżetowej i reform strukturalnych. W sektorze finansowym, po całkowitym usunięciu ograniczeń o charakterze zewnętrznym w dniu 6 kwietnia 2015 r., władze zobowiązały się kontynuować ścisłe monitorowanie płynności sektora bankowego. Ponadto zgodnie ze zmienionym protokołem ustaleń konieczne są dodatkowe środki w celu zmniejszenia zadłużenia przedsiębiorstw i gospodarstw domowych oraz dalszego wzmocnienia ram długoterminowej zrównoważonej restrukturyzacji zadłużenia prywatnego, z uwzględnieniem celów w zakresie restrukturyzacji kredytów zagrożonych i analizy celowego ogłaszania niewypłacalności. Ponadto wymagane są środki mające na celu reformę nadzoru nad systemem emerytalnym i nad sektorem ubezpieczeniowym. W odniesieniu do nowych ram w zakresie niewypłacalności i egzekucji z nieruchomości zmieniony protokół ustaleń zobowiązuje władze do stałego monitorowania wdrażania ram prawnych i uzyskanych wyników, do zapewniania, by ramy te wspomagały realizację celów i zasad, a także do przyjmowania zmian, jeśli zajdzie taka potrzeba. Protokół obejmuje także dwa wcześniejsze działania, a mianowicie złożenie wniosku ustawodawczego umożliwiającego sprzedaż kredytów oraz wniosek ustawodawczy, zgodnie z którym wydane akty własności są niezwłocznie przenoszone na nabywców, przy jednoczesnym zabezpieczeniu przed nadużyciami.

Jeśli chodzi o politykę budżetową, docelowe saldo pierwotne na 2015 r. należy skorygować w górę do nadwyżki wynoszącej co najmniej 264 mln EUR (1,5 % PKB), tak by uwzględnić wyniki budżetowe w pierwszym kwartale 2015 r., a docelowa nadwyżka pierwotna na lata 2016-2018 powinna zostać dostosowana, również aby pozostawała zgodna ze ścieżką dostosowań określoną na podstawie paktu stabilności i wzrostu. W obszarze reform budżetowych o charakterze strukturalnym i pozostałych reform strukturalnych w zmienionym protokole ustaleń przewidziano wdrożenie krajowego systemu opieki zdrowotnej do 2017 r. W odniesieniu do organów skarbowych i kwestii przestrzegania przepisów podatkowych w protokole ustaleń przewidziano rozpoczęcie funkcjonowania nowego zintegrowanego urzędu podatkowego poprzez ustanowienie jednego procesu rejestracji i przyjęcie nowego kodeksu postępowania podatkowego. W zakresie reformy administracji publicznej w zmienionym protokole ustaleń, po przeglądzie horyzontalnym, zobowiązano do przyjęcia w 2015 r. planu reform dotyczących mechanizmu ustalania wynagrodzenia, wprowadzenia nowego systemu oceny i awansowania oraz poprawiono mobilność pracowników. Jeśli chodzi o reformę systemu zabezpieczenia socjalnego, zmieniony protokół ustaleń przewiduje przedstawienie jednego rejestru świadczeń, na podstawie którego jednostka ds. monitorowania przygotuje sprawozdanie z oceny dotyczące reformy systemu zabezpieczenia socjalnego. Nakłada on również na władze obowiązek przedłożenia wniosków dotyczących konsolidacji świadczeń dla osób niepełnosprawnych i studentów. W odniesieniu do regulacji rynku nieruchomości wprowadzono dalsze wymogi mające na celu przyspieszenie wydawania aktów własności. W dziedzinie turystyki przygotowana zostanie analiza stanowiąca wkład do krajowej strategii w dziedzinie turystyki w ramach planu działania na rzecz wzrostu gospodarczego. Z kolei w sektorze energetyki władze wybiorą preferowaną opcję dla uregulowań i organizacji rynku w sektorze gazu i energii elektrycznej zgodnie z rozwojem sytuacji w zakresie rozdzielenia cypryjskiej spółki energetycznej.

Proponowana decyzja zapewni pełną spójność między ustanowionymi w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) wielostronnymi ramami nadzoru Unii Europejskiej a politycznymi warunkami związanymi z programem dostosowań makroekonomicznych. W szczególności art. 10 rozporządzenia (UE) nr 472/2013 przewiduje spójność wymogów w zakresie sprawozdawczości i monitorowania.

2015/0122 (NLE)

Wniosek

DECYZJA WYKONAWCZA RADY

zmieniająca decyzję wykonawczą 2013/463/UE w sprawie zatwierdzenia programu dostosowań makroekonomicznych dla Cypru

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej,

uwzględniając rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 472/2013 z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru gospodarczego i budżetowego nad państwami członkowskimi należącymi do strefy euro dotkniętymi lub zagrożonymi poważnymi trudnościami w odniesieniu do ich stabilności finansowej, w szczególności jego art. 7 ust. 2 i 5,

uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej,

a także mając na uwadze, co następuje:

(1)Rozporządzenie (UE) nr 472/2013 stosuje się do państw członkowskich, które w chwili jego wejścia w życie otrzymują już pomoc finansową, w tym z Europejskiego Mechanizmu Stabilności (EMS).

(2)Rozporządzenie (UE) nr 472/2013 zawiera przepisy dotyczące zatwierdzania programów dostosowań makroekonomicznych dla państw członkowskich otrzymujących pomoc finansową, które muszą być spójne z postanowieniami Porozumienia ustanawiającego Europejski Mechanizm Stabilności (EMS).

(3)W odpowiedzi na złożony przez Cypr w dniu 25 czerwca 2012 r. wniosek o pomoc finansową z EMS Rada przyjęła w dniu 25 kwietnia 2013 r. decyzję 2013/236/UE, zgodnie z którą Cypr zobowiązany był rygorystycznie wdrażać program dostosowań makroekonomicznych.