[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 2.9.2009

KOM(2009) 456 wersja ostateczna

2009/0127 (COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniająca decyzję nr 573/2007/WE ustanawiającą Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców na lata 2008–2013 jako część programu ogólnego Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi oraz uchylającą decyzję Rady 2004/904/WE

{KOM(2009) 447 wersja ostateczna}{SEK(2009) 1127}{SEK(2009) 1128}

UZASADNIENIE

Wraz z niniejszym wnioskiem Komisja przyjmuje Komunikat w sprawie ustanowienia wspólnego unijnego programu przesiedleń (COM (2009)). W komunikacie uzasadniono utworzenie wspólnego unijnego programu przesiedleń, omówiono jego cele, kontekst i zasady działania. Niniejsze uzasadnienie należy zatem odczytywać w powiązaniu ze wspomnianym komunikatem. W celu uniknięcia niepotrzebnych powtórzeń poniższy tekst zawiera odesłania do tego komunikatu.

1. KONTEKST WNIOSKU

- Podstawa i cele wniosku

Niniejszy wniosek ma na celu dostosowanie decyzji ustanawiającej Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców w związku z utworzeniem wspólnego unijnego programu przesiedleń. Jeśli chodzi o cele niniejszego wniosku, nawiązuje się do Komunikatu w sprawie ustanowienia wspólnego unijnego programu przesiedleń (COM (2009)).

- Kontekst ogólny: nowe wyzwania w dziedzinie polityki azylowej i utworzenie wspólnego unijnego programu przesiedleń.

Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców (EFU) został utworzony decyzją nr 573/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 maja 2007 r. ustanawiającą Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców na lata 2008–2013 jako część programu ogólnego „Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi” oraz uchylającą decyzję Rady 2004/904/WE[1] na podstawie art. 63 ust. 2 lit b) Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Niniejszy wniosek dotyczący decyzji Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców na lata 2008–2013 oraz Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego dotyczący ustanowienia wspólnego unijnego programu przesiedleń są częścią działań podejmowanych przez Unię Europejską, które zmierzają do ustanowienia wspólnego unijnego programu przesiedleń. Oba te dokumenty stanowią odpowiedź na wezwanie Rady do przedstawienia wniosku w sprawie utworzenia wspólnego unijnego programu przesiedleń.

Jeśli chodzi o kontekst, ostatnie wydarzenia oraz wady obecnej sytuacji, nawiązuje się do Komunikatu w sprawie ustanowienia wspólnego unijnego programu przesiedleń (COM (2009)).

- Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek

Niniejszy wniosek ma na celu dostosowanie decyzji ustanawiającej Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców w związku z utworzeniem wspólnego unijnego programu przesiedleń. Obowiązująca decyzja dotycząca III Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców zawiera przepisy odnoszące się do przesiedleń.

- Spójność z innymi obszarami polityki

Wniosek jest w pełni zgodny ze strategią i celami w zakresie azylu określonymi przez UE w ostatnich kilku latach. W przyjętym przez Komisję we wrześniu 2005 r. Komunikacie w sprawie regionalnych programów ochrony wskazano, że kwestia przesiedleń powinna być jednym z najważniejszych elementów pomocy niesionej krajom trzecim oraz wspomniano, oraz że Komisja rozważy celowość przedstawienia wniosku w sprawie bardziej usystematyzowanego podejścia do kwestii przesiedleń. W planie polityki azylowej, który został przyjęty w dniu 17 czerwca 2008 r., Komisja stwierdziła, że przesiedlenia będą w dalszym ciągu wspierane, jak również staną się efektywnym instrumentem ochrony, który UE będzie mogła wykorzystywać w celu sprostania potrzebom uchodźców w krajach trzecich oraz okazania solidarności z krajami trzecimi pierwszego azylu. W konkluzjach z dnia 24 lipca 2008 r. Rada z zadowoleniem przyjęła przedstawiony przez Komisję plan polityki azylowej, w którym zapowiedziano wniosek w sprawie utworzenia wspólnego unijnego programu skierowanego na zasadzie dobrowolności do wszystkich państw członkowskich. W dniu 16 października 2008 r. Rada Europejska przyjęła Europejski pakt o imigracji i azylu. Zaznaczono w nim, że oprócz nowych inicjatyw zmierzających do pełnego ustanowienia wspólnego europejskiego systemu azylowego, należy zacieśnić współpracę z Wysokim Komisarzem ONZ ds. Uchodźców, aby zapewnić lepszą ochronę osobom, które składają wniosek poza terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej poprzez: „dobrowolne wprowadzanie rozwiązania polegającego na osiedlaniu się na terytorium Unii Europejskiej osób objętych ochroną przez Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców”.

2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENA SKUTKÓW

W wyniku szerokich konsultacji w dziedzinie polityki azylowej przeprowadzonych z zainteresowanymi podmiotami przy okazji opublikowania w czerwcu 2007 r. Zielonej księgi w sprawie przyszłego wspólnego europejskiego systemu azylowego[2], które pokazały szerokie poparcie dla centralnej roli przesiedleń w zewnętrznej polityce azylowej UE, w planie polityki azylowej[3] wskazano, że przesiedlenia będą zatem w dalszym ciągu wspierane, jak również staną się efektywnym instrumentem ochrony stosowanym przez UE.

Niniejszy wniosek był przedmiotem osobnych konsultacji przeprowadzonych przez Komisję ze wszystkimi państwami członkowskimi i innymi zainteresowanymi podmiotami (Wysokim Komisarzem ONZ ds. Uchodźców – UNHCR, Międzynarodową Organizacją ds. Migracji – IOM, Europejską Rada ds. Uchodźców i Wychodźców – ECRE oraz organizacjami pozarządowymi). Na konsultacje składały się: formularz rozesłany do państw członkowskich, specjalne spotkanie z grupą zainteresowanych podmiotów, które odbyło się w grudniu 2008 r., posiedzenie Komitetu ds. Imigracji i Azylu w marcu 2009 r. oraz pisemne informacje przekazane przez UNHCR, IOM i ECRE.

Przeprowadzono ocenę skutków niniejszego wniosku, w której poddano analizie trzy warianty strategiczne i dwa podwarianty, a także dokonano oceny wpływu tych wariantów z punktu widzenia skuteczności, skutków, politycznej wykonalności i proporcjonalności. W ocenie skutków zawarto szczegółowy wykaz stron biorących udział w konsultacjach.

3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU

- Krótki opis proponowanych działań

Proponowane środki mają na celu zmianę decyzji w sprawie utworzenia Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców w taki sposób, aby zapewnić dodatkową pomoc finansową na rzecz przesiedleń tych osób, które w danym roku należeć będą do kategorii uznanej na mocy decyzji Komisji za należącą do wspólnych priorytetów UE w zakresie przesiedleń. Określanie priorytetów przebiegać będzie w oparciu o orientacyjne prognozy dotyczące potrzeb w zakresie przesiedleń, które dostarczane będą wiosną każdego roku (w połowie marca) przez Biuro UNHCR po ścisłych konsultacjach z ekspertami z państw członkowskich zajmującymi się zagadnieniem przesiedleń, Wysokim Komisarzem ONZ ds. Uchodźców oraz innymi zainteresowanymi podmiotami. W tym celu organizowane będzie doroczne spotkanie z udziałem wymienionych ekspertów. Na podstawie rezultatów takiego spotkania Komisja opracowywać będzie projekt wniosku w sprawie decyzji określającej wspólne priorytety UE w zakresie przesiedleń, który następnie przedstawi do konsultacji Komitetowi Zarządzającemu programem ogólnym „Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi”, który zarządza również III Europejskim Funduszem na rzecz Uchodźców. W terminie dwudziestu dni kalendarzowych od przyjęcia przez Komisję decyzji w sprawie priorytetów UE w zakresie przesiedleń, państwa członkowskie będą przekazywać Komisji dane dotyczące liczby osób, które są skłonne przesiedlić w kolejnym roku kalendarzowym zgodnie ze wspólnymi priorytetami na dany rok. W oparciu o tak podjęte zobowiązanie państwom członkowskim będzie przyznawana dodatkowa pomoc finansowa w wysokości 4000 EUR na jedną osobę przesiedlaną. Przesiedlenie określonych kategorii osób zgodnie ze wspólnymi dorocznymi priorytetami UE musi być przeprowadzane na wniosek UNHCR.

- Podstawa prawna

Podstawę dla niniejszego wniosku stanowi art. 63 pkt. 2 lit. b) Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską, który był podstawą prawną zmienianej decyzji.

- Zasada pomocniczości i zasada proporcjonalności

Zaangażowanie Wspólnoty w kwestie związane z azylem opiera się na potrzebie solidarności między państwami członkowskimi w podejmowaniu wyzwania, z którym pojedyncze państwo w UE bez granic wewnętrznych nie jest sobie w stanie skutecznie poradzić. W związku z powyższym Wspólnota przyjęła szereg aktów prawnych w dziedzinie azylu, opierając się na specjalnych podstawach prawnych przewidzianych w Traktacie.

Potrzeba podjęcia działań dotyczących wspólnego europejskiego systemu azylowego została przeanalizowana w niedawnych sprawozdaniach w sprawie oceny skutków, a w szczególności w ocenie skutków dotyczącej planu polityki azylowej, w której bezpośrednio wskazano na konieczność ustanowienia wspólnego unijnego programu przesiedleń. Rada Europejska oraz Parlament Europejski wielokrotnie wzywały do utworzenia takiego programu, który miałby również wymiar zewnętrzny. Instytucje UE dążące do polepszenia stosowania obowiązujących przepisów w dziedzinie azylu jasno wyraziły opinię, że do kwestii priorytetowych należy wzmocnienie praktycznej współpracy między państwami członkowskimi, a także wzmocnienie jej wymiaru zewnętrznego.

Charakter wyznaczonych celów, do których należą wzmocnienie strategicznego wykorzystania przesiedleń oraz rozwijanie zewnętrznej polityki azylowej, wymaga podjęcia działań na poziomie UE. Do osiągnięcia pozostałych celów ogólnych również konieczne jest działanie na poziomie UE. Ustanowienie wspólnego unijnego planu przesiedleń będzie mieć kluczowe znaczenie dla zapewnienia uczestnictwa większej ilości państw członkowskich w przesiedleniach oraz dla okazania większej solidarności z krajami trzecimi w kwestii przyjmowania uchodźców.

Zgodność niniejszego wniosku z zasadą proporcjonalności została przeanalizowana w ocenie skutków. Oceniano, jak dalece zakrojone powinny być działania podejmowane przez UE oraz czy przewidywane środki są proporcjonalne względem wytyczonych celów. Niniejszy wniosek stanowi skuteczny środek do osiągnięcia wyznaczonych celów przy zachowaniu zasady proporcjonalności.

4. WPłYW NA BUDżET

Niniejszy wniosek pozostaje w zgodności ze środkami i programowaniem programu ogólnego „Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi” do roku 2013. Ponadto, zgodnie z tym, co wskazano we wniosku z dnia 18 lutego 2009 r. dotyczącym zmiany decyzji ustanawiającej Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców w związku z utworzeniem Europejskiego Urzędu Wsparcia w dziedzinie Azylu[4], niniejszy wniosek w sprawie zmiany decyzji ustanawiającej Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców nie zmienia celów ogólnych Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców ani jego programowania finansowego do roku 2013.

Niniejszy wniosek pociąga za sobą bardzo nieznaczne dodatkowe koszty związane z wydatkami administracyjnymi (zob. załącznik).

5. SZCZEGÓłOWE WYJAśNIENIE WNIOSKU

Artykuł 13 ust. 4 i 5

Artykuł 13 ust. 4 i 5 przewiduje, że w ramach dodatkowej pomocy finansowej państwa członkowskie otrzymają stałą kwotę 4 000 EUR na każdego uchodźcę faktycznie przesiedlonego w danym roku kalendarzowym, w którym należy on do jednej ze szczególnych kategorii określanych dorocznie w drodze decyzji Komisji jako wspólne roczne priorytety UE. Jeśli ten sam uchodźca będzie należeć do więcej niż jednej szczególnej kategorii, państwa członkowskie otrzymają tę ustaloną kwotę na jednego uchodźcę tylko raz. Priorytety roczne mogą odnosić się do regionów geograficznych, narodowości lub szczególnych kategorii uchodźców, którzy mają zostać przesiedleni.

Artykuł 13 ust. 6

Artykuł 13 ust. 6 stanowi, że te wspólne roczne priorytety UE będą ustanawiane co roku w drodze decyzji Komisji przyjmowanej po konsultacji z Komitetem Zarządzającym programem ogólnym „Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi”.

Artykuł 13 ust. 7

Ustęp ten ustanawia nowy termin, który obowiązuje państwa członkowskie w odniesieniu do dostarczenia Komisji szacunkowej liczby osób, jakie planują przesiedlić w kolejnym roku kalendarzowym zgodnie z tymi wspólnymi priorytetami UE.

Artykuł 13 ust. 8

Artykuł 13 ust. 8 stanowi, że wyniki oraz skutki pomocy finansowej na działania związane z przesiedleniem przeprowadzane zgodnie ze wspólnymi rocznymi priorytetami UE powinny zostać ujęte w śródokresowych i końcowych sprawozdaniach z realizacji Europejskiego Funduszu na rzecz Uchodźców przez państwa członkowskie i Komisję.

Artykuł 20 ust. 2, 3 i 5 zdanie trzecie

Ustępy te przewidują stworzenie harmonogramu składania zobowiązań dotyczących liczby przesiedlanych osób, koniecznych do obliczenia rocznego przydziału dla poszczególnych państw członkowskich, terminu przedkładania programów rocznych Komisji oraz terminu przyjmowania przez Komisję decyzji o finansowaniu. W porównaniu do terminów przewidzianych w obecnie obowiązujących przepisach, nowe terminy zostały przedłużone w związku z nową procedurą dotyczącą przyjmowania wspólnych rocznych priorytetów UE w zakresie przesiedleń, która poprzedzać będzie obliczanie rocznego przydziału dla poszczególnych państw członkowskich.

Artykuł 35 ust. 5

Ustęp ten ustala zasady kwalifikowalności do otrzymania stałej sumy w wysokości 4 000 EUR na jedną faktycznie przesiedloną osobę zgodnie z wspólnymi rocznymi priorytetami UE. Ta stała kwota jest ryczałtową kwotą 4 000 EUR za każdą faktycznie przesiedloną osobę w danym roku kalendarzowym.

2009/0127 (COD)

Wniosek

DECYZJA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

zmieniająca decyzję nr 573/2007/WE ustanawiającą Europejski Fundusz na rzecz Uchodźców na lata 2008–2013 jako część programu ogólnego Solidarność i zarządzanie przepływami migracyjnymi oraz uchylającą decyzję Rady 2004/904/WE

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 63 ust. 2 lit. b),

uwzględniając wniosek Komisji,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego[5],

uwzględniając opinię Komitetu Regionów[6],

stanowiąc zgodnie z procedurą określoną w art. 251 Traktatu[7],

a także mając na uwadze, co następuje:

(1) W związku z ustanowieniem wspólnego unijnego programu przesiedleń, mającego na celu wzmocnienie skutków unijnych działań związanych z przesiedleniami w ramach zapewniania ochrony uchodźcom, a także osiągnięcie jak największego strategicznego wpływu działań przesiedleńczych poprzez lepsze ich ukierunkowanie na osoby, w przypadku których przesiedlenie jest najbardziej konieczne, istnieje konieczność regularnego ustalania na poziomie UE wspólnych priorytetów w zakresie przesiedleń.

(2) Wskazane jest zatem, aby Komisja co roku podejmowała decyzję w sprawie wspólnych priorytetów UE w odniesieniu do regionów geograficznych i narodowości, a także szczególnych kategorii uchodźców, którzy mają zostać przesiedleni.

(3) Uwzględniając potrzeby w zakresie przesiedleń określone w decyzji Komisji w sprawie wspólnych rocznych priorytetów w zakresie przesiedleń, konieczne jest również dodatkowe wsparcie finansowe wsparcie na działania przesiedleńcze przeznaczone dla szczególnych rejonów geograficznych oraz narodowości, a także szczególnych kategorii uchodźców, którzy mają być przesiedleni, w przypadkach gdy przesiedlenia uważane są za najlepsze rozwiązanie z uwagi na ich szczególne potrzeby.

(4) W związku z powyższym wskazane jest dostosowanie harmonogramu dotyczącego terminu przekazywania danych koniecznych do obliczenia rocznego przydziału dla poszczególnych państw członkowskich, terminu przedkładania programów rocznych Komisji oraz terminu przyjmowania przez Komisję decyzji o finansowaniu.

(5) Konieczne jest również ustalenie zasad kwalifikowalności wydatków na dodatkowe wsparcie finansowe na rzecz przesiedleń,

PRZYJMUJĄ NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Artykuł 1

W decyzji nr 573/2007/WE Parlamentu Europejskiego i Rady wprowadza się następujące zmiany:

1. Artykuł 13 ust. 3 przyjmuje oznaczenie art. 13 ust. 4 oraz brzmienie:

„Państwa członkowskie otrzymują ustaloną kwotę w wysokości 4 000 EUR na każdą przesiedloną osobę należącą do kategorii określonej we wspólnych rocznych priorytetach UE, ustanowionych zgodnie z art. 13 ust. 6 w odniesieniu do regionów geograficznych i narodowości, a także szczególnych kategorii uchodźców, którzy mają zostać przesiedleni.”

2. Artykuł 13 ust. 4 przyjmuje oznaczenie art. 13 ust. 5 oraz brzmienie:

„W przypadku, gdy państwo członkowskie przesiedla osobę należącą do więcej niż jednej z kategorii, o których mowa we wspólnych rocznych priorytetach UE w zakresie przesiedleń, ustanowionych zgodnie z art. 13 ust. 6, otrzymuje ono stałą kwotę za daną osobę tylko raz.”

3. Artykuł 13 ust. 5 otrzymuje oznaczenie art. 13 ust. 3.

4. Artykuł 13 ust. 6 otrzymuje brzmienie:

„Komisja określa wspólne roczne priorytety UE w zakresie przesiedleń zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 52 ust. 2.”

5. W art. 13 wprowadza się ust. 7 w brzmieniu:

„W terminie dwudziestu dni kalendarzowych od dnia doręczenia decyzji Komisji decyzji w sprawie ustanowienia wspólnych rocznych priorytetów UE zgodnie z art. 13 ust. 6, państwa członkowskie przekazują Komisji szacunkową liczbę osób, które przyjmą w kolejnym roku kalendarzowym zgodnie z tymi wspólnymi priorytetami na dany rok. Komisja przekazuje te informacje Komitetowi, o którym mowa w art. 52.”

6. W art. 13 wprowadza się ust. 8 w brzmieniu:

„Wyniki oraz skutki pomocy finansowej na działania związane z przesiedleniem przeprowadzane zgodnie ze wspólnymi rocznymi priorytetami UE komunikowane są przez państwa członkowskie w formie sprawozdania, o którym mowa w art. 50 ust. 2, oraz przez Komisję w formie sprawozdania, o którym mowa w art. 50 ust. 3.”

7. Artykuł 20 ust. 2 otrzymuje brzmienie:

„Do dnia 1 września każdego roku Komisja przedstawia państwom członkowskim szacunkowe kwoty, które zostaną im przydzielone na następny rok kalendarzowy z ogólnej kwoty środków przydzielonych w ramach rocznej procedury budżetowej, obliczone zgodnie z art. 13.”

8. Artykuł 20 ust. 3 otrzymuje brzmienie:

„Do dnia 1 grudnia każdego roku państwa członkowskie przedstawiają Komisji projekt programu rocznego na następny rok sporządzony zgodnie z programem wieloletnim i zawierający następujące elementy:

a) ogólne zasady wyboru projektów, które mają być finansowane w ramach programu rocznego;

b) opis działań, które mają być wspierane w ramach programu rocznego;

c) proponowany finansowy podział wkładu Funduszu na różne działania w ramach programu; oraz wskazanie wnioskowanej kwoty na pokrycie kosztów pomocy technicznej w ramach art. 16, służącej realizacji programu rocznego.”

9. Artykuł 20 ust. 5 zdanie trzecie otrzymuje brzmienie:

„Komisja przyjmuje decyzję w sprawie finansowania zatwierdzającą program roczny do dnia 1 kwietnia danego roku. W decyzji określa się kwotę przydzieloną danemu państwu członkowskiemu oraz okres, w którym wydatki są kwalifikowalne.”

10. W art. 35 wprowadza się ust. 5 w brzmieniu:

„Państwa członkowskie otrzymują stałą kwotę w wysokości 4 000 EUR na każdą przesiedloną osobę, która jest przyznawana jako kwota ryczałtowa na każdą faktycznie przesiedloną osobę.”

Artykuł […]

Niniejsza decyzja wchodzi w życie […] dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej .

Artykuł […]

Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich zgodnie z Traktatem ustanawiającym Wspólnotę Europejską.

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.

W imieniu Parlamentu Europejskiego W imieniu Rady

ZAŁĄCZNIK Dodatkowe koszty w zakresie wydatków na administrację związanych z niniejszym wnioskiem mln EUR (do 3 miejsc po przecinku) |

2010 | 2011 | 2012 | 2013 | RAZEM |

18 01 02 11 01 – Podróże służbowe | 0,009 | 0,009 | 0,010 | 0,010 | 0,038 |

18 01 02 11 02 – Spotkania i konferencje |

18 01 02 11 03 – Komitety | 0,030 | 0,030 | 0,030 | 0,030 | 0,120 |

18 01 02 11 04 – Badania i konsultacje |

18 01 02 11 05 – Systemy informatyczne |

2. Inne wydatki na zarządzanie ogółem (18 01 02 11) | 0,039 | 0,039 | 0,040 | 0,040 | 0,158 |

[1] Dz.U. L 144 z 6.6.2007, s. 1-21.

[2] Zielona księga w sprawie przyszłego wspólnego europejskiego systemu azylowego, COM(2007) 301 wersja ostateczna.

[3] Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów: Plan polityki azylowej: zintegrowana strategia ochrony na całym obszarze UE, COM(2008)360 wersja ostateczna.

[4] COM(2009) 67 wersja ostateczna.

[5] Dz.U. C […] z […], s. […].

[6] Dz.U. C […] z […], s. […].

[7] Dz.U. C […] z […], s. […].