KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 16.5.2018 COM(2018) 302 final 2018/0152(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 767/2008, rozporządzenie (WE) nr 810/2009, rozporządzenie (UE) 2017/2226, rozporządzenie (UE) 2016/399, rozporządzenie XX/2018 [rozporządzenie w sprawie interoperacyjności] i decyzję 2004/512/WE oraz uchylające decyzję Rady 2008/633/WSiSW



{SEC(2018) 236 final}

{SWD(2018) 195 final}

{SWD(2018) 196 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU ·Kontekst wniosku Od 2011 r. wizowy system informacyjny (VIS) stanowi rozwiązanie technologiczne ułatwiające procedurę rozpatrywania wniosków o wydanie wiz krótkoterminowych oraz pomagające organom wizowym, granicznym, azylowym i do spraw migracji w szybkim i skutecznym sprawdzaniu niezbędnych informacji na temat obywateli państw trzecich, którzy potrzebują wizy, aby podróżować do UE. VIS łączy konsulaty państw członkowskich na całym świecie i wszystkie przejścia graniczne na ich granicach zewnętrznych. System ten pozwala na kojarzenie danych biometrycznych, przede wszystkim odcisków palców, do celów identyfikacji i weryfikacji. Jak stwierdzono w komunikacie w sprawie dostosowania wspólnej polityki wizowej do nowych wyzwań, wspólna polityka wizowa UE jest kluczowym elementem dorobku Schengen. Polityka wizowa jest – i powinna pozostać – narzędziem wspomagającym turystykę i ułatwiającym prowadzenie działalności gospodarczej, które jednocześnie pozwala zapobiegać ryzyku związanemu z bezpieczeństwem oraz ryzyku migracji nieuregulowanej do UE. Choć podstawowych zasad rozpatrywania wniosków wizowych nie poddano przeglądowi od czasu wejścia w życie kodeksu wizowego w 2010 r. i VIS w 2011 r., środowisko funkcjonowania polityki wizowej zmieniło się diametralnie. Wyzwania w zakresie migracji i bezpieczeństwa, które pojawiły się w ostatnich latach, zmieniły debatę polityczną dotyczącą obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych ogółem, a szczególnie polityki wizowej, i skłoniły UE do ponownej oceny równowagi między obawami związanymi z migracją i bezpieczeństwem, względami gospodarczymi a stosunkami zewnętrznymi w ujęciu ogólnym. W komunikacie dotyczącym utrzymania i wzmocnienia strefy Schengen Komisja stwierdziła już, że w strefie, w której nie ma kontroli na granicach wewnętrznych, zagrożenia transgraniczne wpływające na porządek publiczny lub bezpieczeństwo wewnętrzne leżą w obszarze wspólnego zainteresowania. Zniesieniu kontroli na granicach wewnętrznych towarzyszyły środki w dziedzinie granic zewnętrznych, polityki wizowej, Systemu Informacyjnego Schengen, ochrony danych, współpracy policyjnej, współpracy wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych oraz polityki antynarkotykowe. Jednocześnie znaczny postęp technologiczny zapewnia nowe możliwości w zakresie ułatwienia rozpatrywania wniosków wizowych zarówno w odniesieniu do osób ubiegających się o wizę, jak i konsulatów. Ponieważ VIS stanowi ważny element ram leżących u podstaw polityki wizowej, niniejszy wniosek uzupełnia niedawny wniosek zmieniający kodeks wizowy przedstawiony przez Komisję w dniu 14 marca 2018 r. VIS stanowi integralną część podejścia Komisji do zarządzania danymi dotyczącymi ochrony granic, bezpieczeństwa i migracji. Jego celem jest zapewnienie, aby funkcjonariusze straży granicznej, funkcjonariusze organów ścigania, urzędnicy zajmujący się kwestiami imigracyjnymi i organy sądowe dysponowali informacjami, których potrzebują do celów lepszej ochrony granic zewnętrznych UE, zarządzania migracją i poprawy bezpieczeństwa wewnętrznego wszystkich obywateli. W grudniu 2017 r. Komisja przedstawiła wniosek dotyczący przepisów w zakresie interoperacyjności między systemami informacyjnymi UE, który miał na celu umożliwienie ich inteligentniejszej i skuteczniejszej współpracy. W 2016 r. w rozporządzeniu ustanawiającym system wjazdu/wyjazdu ustalono, że system wjazdu/wyjazdu i VIS mogą być w pełni interoperacyjne, tak aby umożliwić uzyskanie pełnego obrazu historii wniosków wizowych składanych przez obywateli państw trzecich dzięki dodaniu informacji o tym, w jaki sposób osoby te korzystały ze swoich wiz. Wniosek dotyczący ustanowienia ram interoperacyjności między systemami informacyjnymi UE w obszarze granic i polityki wizowej zmienia rozporządzenie w sprawie VIS, aby ustanowić VIS, wraz z systemem wjazdu/wyjazdu i europejskim systemem informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż (ETIAS), jako część jednolitej platformy, na której będzie się opierała interoperacyjność. Wprowadzony we wniosku w sprawie interoperacyjności moduł wykrywający multiplikację tożsamości ułatwi wykrywanie multiplikacji tożsamości i zwalczanie oszustw dotyczących tożsamości. Moduł ten automatycznie poinformuje organ wizowy rozpatrujący wniosek wizowy, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o wizę jest znana pod różnymi tożsamościami, tak aby organ ten mógł podjąć właściwe działania. Po uruchomieniu nowych systemów informacyjnych i zapewnieniu interoperacyjności między nimi znacznie zwiększą się możliwości przeprowadzania przez funkcjonariuszy zajmujących się rozpatrywaniem wniosków wizowych szybkiego podstawowego sprawdzenia osób ubiegających się o wizę. Europejski portal wyszukiwania umożliwi pojedyncze wyszukiwanie w celu uzyskania wyników z różnych systemów. Pomoże to zwiększyć bezpieczeństwo obszaru bez kontroli na granicach wewnętrznych. Aby osiągnąć ten cel, należy zmienić przepisy dotyczące rozpatrywania wniosków wizowych. Zmiany powinny w szczególności obejmować nałożenie na organy wizowe obowiązku automatycznego korzystania z modułu wykrywającego multiplikację tożsamości, jak również z innych baz danych podczas przeprowadzania ocen bezpieczeństwa i migracji w odniesieniu do obywateli państw trzecich ubiegających się o wizę krótkoterminową. Stwierdzono lukę informacyjną na poziomie UE w odniesieniu do dokumentów, które pozwalają obywatelom państw trzecich przebywać w strefie Schengen przez ponad 90/180 dni: wiz długoterminowych, dokumentów pobytowych i kart pobytowych (sprawozdanie końcowe grupy ekspertów wysokiego szczebla ds. systemów informacyjnych i interoperacyjności z maja 2017 r.). Rada zwróciła się do Komisji o przeprowadzenie studium wykonalności dotyczącego utworzenia centralnego unijnego repozytorium zawierającego informacje na temat wiz długoterminowych, kart pobytowych i dokumentów pobytowych. Studium, które zostało ukończone we wrześniu 2017 r., zawiera wniosek, że repozytorium w ramach VIS byłoby najbardziej wykonalnym rozwiązaniem pod względem bezpieczeństwa informatycznego, łatwości wdrażania i opłacalności. Przeprowadzono dalsze studium na temat konieczności i proporcjonalności rozszerzenia zakresu VIS o dane dotyczące wiz długoterminowych i dokumentów pobytu. Oprócz prac w zakresie interoperacyjności, które rozpoczęto w kwietniu 2016 r. w celu utworzenia sprawniejszych i bardziej inteligentnych systemów informacyjnych do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa, w 2016 r. przeprowadzono ogólną ocenę VIS. W ramach tej oceny zbadano w szczególności przydatność tego systemu do założonego celu oraz jego efektywność, skuteczność i wartość dodaną dla UE. Stwierdzono, że VIS spełnia swoje cele i funkcje oraz pozostaje jednym z najbardziej zaawansowanych systemów tego rodzaju, lecz nowe wyzwania w zakresie zarządzania wizami, granicami i migracjami wymagają dalszego rozwoju tego systemu w szeregu konkretnych obszarów. W dniu 17 kwietnia 2018 r. Komisja przedstawiła wniosek w sprawie zwiększenia bezpieczeństwa kart pobytowych obywateli państw trzecich będących członkami rodziny obywatela Unii. W świetle niniejszego wniosku włączenie do VIS tych kart pobytowych nie jest konieczne. ·Obowiązujące przepisy w dziedzinie, której dotyczy wniosek VIS został ustanowiony decyzją 2004/512/WE, a jego cel, funkcje i obowiązki określono w rozporządzeniu (WE) nr 767/2008 („rozporządzenie w sprawie VIS”). W rozporządzeniu (WE) nr 810/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. („kodeks wizowy”) określono przepisy dotyczące rejestrowania identyfikatorów biometrycznych w VIS. Decyzja Rady 2008/633/WSiSW z dnia 23 czerwca 2008 r. określa warunki, na których wyznaczone organy państw członkowskich oraz Europol mogą uzyskać dostęp do systemu VIS do celów jego przeglądania, w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania i ścigania. Niniejszy wniosek nie narusza przepisów dyrektywy 2004/38/WE. Wniosek ten nie zmienia w żaden sposób dyrektywy 2004/38/WE. ·Cele wniosku Ogólne cele niniejszej inicjatywy są zgodne z opartymi na Traktacie celami dotyczącymi poprawy bezpieczeństwa w UE i na jej granicach, ułatwiania osobom podróżującym zgodnie z prawem korzystania z prawa do przekraczania granicy zewnętrznej oraz do swobodnego przemieszczania się i pobytu na obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych, a także ułatwienia zarządzania granicami zewnętrznymi strefy Schengen. Cele te opisano bardziej szczegółowo w Europejskim programie w zakresie migracji i wydanych w jego następstwie komunikatach, w tym w komunikacie dotyczącym utrzymania i wzmocnienia strefy Schengen, Europejskiej agendzie bezpieczeństwa, sprawozdaniach Komisji z postępu prac nad stworzeniem rzeczywistej i skutecznej unii bezpieczeństwa oraz w komunikacie dotyczącym dostosowania wspólnej polityki wizowej do nowych wyzwań. Szczegółowe cele niniejszego wniosku są następujące: 1)uproszczenie procedury składania wniosków wizowych; 2)ułatwienie i wzmocnienie odpraw na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych państw członkowskich i na terytorium państw członkowskich;

3)zwiększenie bezpieczeństwa wewnętrznego w strefie Schengen dzięki ułatwieniu wymiany informacji między państwami członkowskimi na temat obywateli państw trzecich będących posiadaczami wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych. Niniejszy wniosek ma również szereg celów dodatkowych: 4)ułatwienie kontroli tożsamości obywateli państw trzecich na terytorium państw członkowskich przez organy do spraw migracji i organy ścigania; 5)ułatwienie identyfikacji osób zaginionych; 6)pomoc w procesie identyfikacji i powrotu osób, które mogą nie spełniać warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich lub też przestały spełniać te warunki; 7)pomoc organom ścigania w dostępie do danych osób ubiegających się o wizy krótkoterminowe i posiadaczy wiz krótkoterminowych (co jest już możliwe na podstawie obowiązujących przepisów) oraz rozszerzenie tego dostępu na posiadaczy wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych, jeżeli jest to konieczne do celów zapobiegania poważnej przestępczości i terroryzmowi, prowadzenia postępowań przygotowawczych w ich sprawie, wykrywania ich i ścigania, przy jednoczesnym zapewnieniu wysokich standardów ochrony danych i prywatności; 8)gromadzenie statystyk w celu wsparcia kształtowania polityki migracyjnej Unii Europejskiej w oparciu o dane naukowe. 2.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW ·Oceny ex post / kontrole sprawności obowiązującego prawodawstwa W 2016 r. przeprowadzono ocenę REFIT VIS, która doprowadziła do sformułowania szeregu zaleceń mających na celu poprawę funkcjonowania tego systemu. Zalecenia te stanowiły podstawę dla niniejszego wniosku. Ogólnie rzecz biorąc, ocena VIS wykazała, że system ten jest skuteczny w realizacji założonych celów. Dowiodła ona jednak, że konieczny jest dalszy rozwój VIS, aby lepiej reagować na nowe wyzwania w zakresie polityki wizowej oraz polityki w dziedzinie granic i bezpieczeństwa. Można to osiągnąć dzięki wzajemnemu połączeniu z istniejącymi i powstającymi systemami informatycznymi oraz zbadaniu sposobów rejestrowania w VIS informacji na temat wiz długoterminowych, w tym danych biometrycznych. Ocena wykazała również potrzebę poprawy, w szczególności w odniesieniu do monitorowania jakości danych i tworzenia statystyk. Większość kwestii wskazanych w ocenie miała charakter techniczny i służyła dalszemu dostosowaniu systemu do nowych wniosków ustawodawczych w tej dziedzinie. Dotyczą one głównie: 1) poprawy jakości danych; 2) zintegrowania z VIS funkcji VIS Mail; 3) centralizacji funkcji wglądu i przedstawicielstwa; 4) zapewnienia wsparcia w rozpoznawaniu wizerunku twarzy lub wykorzystywaniu obrazów śladu oraz 5) utworzenia mechanizmu sprawozdawczości i statystyk opartego na danych VIS. W okresie od października 2016 r. do lipca 2017 r. eu-LISA przeprowadziła badanie dotyczące wszystkich przewidywanych skutków technicznych wynikających z oceny VIS. Szczegółowa ocena skutków tych usprawnień technicznych nie była zatem konieczna. Szereg problemów stwierdzonych w ramach oceny wymagało jednak nie tylko analizy technicznej, lecz także dalszej analizy pod kątem ewentualnych rozwiązań tych problemów oraz ich skutków: ·trudności w dopełnianiu procedur powrotu migrantów o nieuregulowanym statusie do ich krajów pochodzenia w przypadku braku dokumentów podróży;

·ryzyko migracji nieuregulowanej i oszustw wizowych, w szczególności handlu ludźmi i innych form nadużyć z udziałem dzieci poniżej 12 roku życia, przy ubieganiu się o wizę; ·trudności napotykane przez organy graniczne lub do spraw migracji przy weryfikacji wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych oraz ich posiadaczy; ·luka informacyjna w zakresie kontroli pod kątem ryzyka migracji nieuregulowanej i ryzyka związanego z bezpieczeństwem podczas rozpatrywania wniosków wizowych; ·konieczność rozważenia możliwości automatycznego korzystania z innych baz danych w dziedzinie bezpieczeństwa i granic podczas rozpatrywania wniosków wizowych. Należy przy tym uwzględnić zmiany, które nastąpiły od czasu oceny w 2016 r. w odniesieniu do systemów informacyjnych UE do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa, oraz zagwarantować zgodność z niedawno przyjętymi wnioskami Komisji (system wjazdu/wyjazdu) oraz z proponowanymi nowymi zmianami i systemami (przekształcony wniosek w sprawie Eurodac, ETIAS, ECRIS-TCN, interoperacyjność). ·Konsultacje z zainteresowanymi stronami Szczegółowy opis konsultacji z zainteresowanymi stronami znajduje się w załączniku 2 do oceny skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi. Komisja zleciła przeprowadzenie trzech niezależnych ekspertyz: jednego studium dotyczącego wykonalności, konieczności i proporcjonalności obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci w procedurze wizowej, oraz przechowywania kopii dokumentu podróży osób ubiegających się o wizę w VIS, a także dwóch studiów dotyczących wykonalności oraz konieczności i proporcjonalności rozszerzenia VIS o dane dotyczące wiz długoterminowych i dokumentów pobytu (tj. dokumentów pobytowych i kart pobytowych). Studia te obejmowały również ukierunkowane konsultacje ze wszystkimi zainteresowanymi stronami, w tym z organami krajowymi mającymi możliwość wprowadzania, zmiany, usuwania lub przeglądania danych w VIS, organami krajowymi odpowiedzialnymi za migrację i powrót, organami odpowiedzialnymi za ochronę dzieci, policją i organami ds. zwalczania handlu ludźmi, organami odpowiedzialnymi za sprawy konsularne oraz organami krajowymi odpowiedzialnymi za odprawy na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych. Przeprowadzono również konsultacje z różnymi organami spoza UE i organizacjami pozarządowymi zajmującymi się prawami dziecka. W latach 2017–2018 Komisja dwukrotnie przeprowadziła otwarte konsultacje publiczne: po raz pierwszy w dniach 17 sierpnia 2017 r. – 9 listopada 2017 r. w sprawie obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci w procedurze wizowej, a po raz drugi w dniach 17 listopada 2017 r. – 9 grudnia 2018 r. w sprawie rozszerzenia VIS o dane dotyczące wiz długoterminowych i dokumentów pobytu. W dniu 9 listopada 2017 r. Europejski Inspektor Ochrony Danych przedstawił swoją opinię na temat obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci, a w dniu 9 lutego 2018 r. – na temat rozszerzenia VIS o dane dotyczące wiz długoterminowych i dokumentów pobytu. EIOD i Agencja Praw Podstawowych Unii Europejskiej przedstawili swoje poglądy na temat różnych aspektów wniosku podczas ukierunkowanych wywiadów w ramach konsultacji z zainteresowanymi stronami przeprowadzonych w trakcie przygotowywania oceny skutków. ·Ocena skutków W 2018 r. przeprowadzono ocenę skutków, koncentrując się na kwestiach wymagających dalszej oceny w celu opracowania niniejszego wniosku. Ocena ta opierała się na trzech niezależnych ekspertyzach zleconych przez Komisję i wykonanych w latach 2017 i 2018. Uwzględniono również ustalenia sformułowane w ramach studium wykonalności technicznej dotyczącego wszystkich możliwych zmian w VIS, które eu-LISA przeprowadziła w listopadzie 2016 r. i lutym 2017 r., oraz studium wykonalności dotyczącego zintegrowanego zarządzania granicami w odniesieniu do osób niezarejestrowanych w systemie wjazdu/wyjazdu (studium ETIAS). W ocenie skutków rozważono warianty dotyczące następujących kwestii: ·włączenia do VIS cyfrowej kopii dokumentu podróży (w sposób scentralizowany lub zdecentralizowany), z uwzględnieniem dwóch podwariantów: przechowywania jedynie strony personalizacyjnej albo przechowywania wszystkich wykorzystywanych stron dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę; ·obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci, z uwzględnieniem dwóch podwariantów: obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców, do sześciu lat albo obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców, tak aby obejmował osoby w każdym wieku; ·włączenia do VIS danych dotyczących wiz długoterminowych i dokumentów pobytu wraz z wariantami ustawodawczymi obejmującymi dalszą harmonizację i zabezpieczenie dokumentów pobytowych długoterminowych i dokumentów pobytu; utworzenia wzajemnego połączenia między krajowymi bazami danych, które umożliwiłoby wszystkim państwom członkowskim przeszukiwanie odpowiednich krajowych baz danych innych państw członkowskich; włączenia do VIS dokumentów z danymi dotyczącymi odrzuconych wniosków wizowych albo bez tych danych; ·zapewnienia zautomatyzowanej kontroli pod kątem migracji i bezpieczeństwa, przeprowadzanej w dostępnych bazach danych. Niniejszy wniosek jest zgodny z preferowanymi wariantami przedstawionymi w ocenie skutków w odniesieniu do pierwszego (przechowywanie strony personalizacyjnej dokumentu podróży), drugiego (obniżenie wieku, od jakiego można pobierać odciski palców, do sześciu lat) oraz czwartego z powyższych środków. Jeżeli chodzi o włączenie do VIS dokumentów pobytu i wiz długoterminowych, informacje na temat kart pobytowych wydawanych członkom rodziny obywateli Unii mającym prawo do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa Unii nie została uwzględniona w niniejszym wniosku ze względu na prawa tych obywateli państw trzecich wynikające z więzi rodzinnej z obywatelem Unii. Ponadto wniosek przedstawiony przez Komisję w dniu 17 kwietnia 2018 r. zwiększył bezpieczeństwo takich kart pobytowych. Rada ds. Kontroli Regulacyjnej dokonała przeglądu projektu oceny skutków i pozytywnie zaopiniowała ten projekt w dniu 23 kwietnia 2018 r. 3.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ ·Krótki opis proponowanych działań

Należy dokładniej określić cel, funkcje i obowiązki VIS, aby uwzględnić rozszerzenie systemu o dane dotyczące posiadaczy wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych. Należy również rozszerzyć VIS tak, aby kategorie danych dotyczące wniosków o wizy krótkoterminowe obejmowały przechowywanie kopii dokumentów podróży, a także włączyć do niego nowe funkcje, takie jak repozytorium na potrzeby sprawozdawczości i statystyk lub VIS Mail. Oznacza to, że należy zmienić przepisy kodeksu wizowego określające procedurę rozpatrywania wniosków wizowych. Dostęp organów ścigania państw członkowskich i Europolu do VIS został ustanowiony decyzją Rady 2008/633/WSiSW. Decyzja ta poprzedzała Traktat z Lizbony i regulowała dostęp organów ścigania w ramach dawnego tak zwanego trzeciego filaru Traktatu o Unii Europejskiej. Ponieważ ten trzeci filar nie istnieje już jako taki w obecnych Traktatach, Komisja uważa, że niniejszy wniosek stanowi okazję do włączenia treści tej decyzji do rozporządzenia w sprawie VIS. W związku z tym, że VIS zostanie rozszerzony o informacje na temat wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych, niezbędny dalszy rozwój systemu i zarządzanie operacyjne systemem zostaną powierzone agencji ds. zarządzania operacyjnego wielkoskalowymi systemami informatycznymi w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości (eu-LISA). W konsekwencji konieczne będzie wprowadzenie zmian do rozporządzenia (WE) nr 810/2009 (kodeks wizowy), rozporządzenia (WE) nr 767/2008, rozporządzenia (UE) 2017/2226 (rozporządzenie ustanawiające system wjazdu/wyjazdu), rozporządzenia (UE) XX [rozporządzenie w sprawie interoperacyjności] oraz rozporządzenia (UE) 2016/399 (kodeks graniczny Schengen). Główne cele wniosku można podsumować następująco: Likwidowanie pozostałych luk informacyjnych w zakresie granic i bezpieczeństwa: włączenie do VIS dokumentów pobytu i wiz długoterminowych W sprawozdaniu końcowym grupy ekspertów wysokiego szczebla stwierdzono istnienie na poziomie UE luki informacyjnej dotyczącej dokumentów, która pozwala obywatelom państw trzecich przebywać na terytorium danego państwa członkowskiego UE przez okres dłuższy niż 90 dni w każdym okresie wynoszącym 180 dni. Obecnie nie gromadzi się danych na temat tych dokumentów i ich posiadaczy; danych tych nie można zweryfikować w żadnym z wielkoskalowych systemów informatycznych UE w dziedzinie granic i bezpieczeństwa (poza SIS – w ograniczonym stopniu). Państwa członkowskie uważają, że obecny sposób zarządzania tymi dokumentami może utrudniać przekraczanie granicy obywatelom państw trzecich i ich późniejsze swobodne przemieszczanie się na obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych. Obywatele państw trzecich przybywający do UE na pobyt długoterminowy stanowią jedyną kategorię obywateli państw trzecich nieobjętych żadnym z wielkoskalowych systemów informatycznych UE (zob. rysunek poniżej). Uwzględnienie wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych w VIS zapewniłoby włączenie informacji o tych dokumentach i ich posiadaczach do jednego z wielkoskalowych systemów informatycznych UE i to na podstawie tych samych przepisów, które dotyczą dokumentów wydawanych tym osobom na warunkach bezwizowych (dane już znajdujące się w ETIAS i systemie wjazdu/wyjazdu) oraz w ramach obowiązku wizowego (obywatele państw trzecich przybywający na pobyt krótkoterminowy, których dane już znajdują się w VIS i systemie wjazdu/wyjazdu). Umożliwi to organom państw członkowskich innym niż organ wydający skontrolowanie tego dokumentu i jego posiadacza na granicach lub na terytorium państw członkowskich. Ułatwiając systematyczną i lepszą wymianę informacji między państwami członkowskimi na temat obywateli państw trzecich posiadających wizy długoterminowe i dokumenty pobytowe, VIS przyczyniłby się do zwiększenia bezpieczeństwa wewnętrznego w strefie Schengen. Jeżeli dane dotyczące wiz długoterminowych lub dokumentów pobytowych zostaną umieszczone w systemie centralnym i udostępnione wszystkim odpowiednim organom państw członkowskich, każde państwo członkowskie będzie w stanie dokonywać bardziej precyzyjnej i bezstronnej oceny ryzyka związanego z bezpieczeństwem na podstawie danych znajdujących się w systemie podczas kontroli posiadaczy dokumentów na przejściach granicznych i na terytorium państw członkowskich. Ponadto włączenie tych dokumentów do scentralizowanego systemu pomoże wykrywać oszustwa związane z uzyskiwaniem autentycznych dokumentów na podstawie fałszywych dokumentów umożliwiających ustalenie tożsamości. Ułatwienie lepszej i systematycznej wymiany informacji między państwami członkowskimi zminimalizowałoby również obciążenie administracyjne i przezwyciężyło barierę językową w kontaktach z innym państwem członkowskim w celu weryfikacji autentyczności dokumentu przedstawionego przez obywatela państwa trzeciego. Przy podejmowaniu decyzji o wydaniu lub przedłużeniu wizy długoterminowej lub dokumentu pobytowego przeprowadzana będzie pewna liczba zautomatyzowanych kontroli z wykorzystaniem elementów interoperacyjności (europejski portal wyszukiwania) w celu wykrycia, czy baza danych UE lub Interpolu zawiera jakiekolwiek dowody na to, że dana osoba może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa jednego z państw członkowskich. Państwo członkowskie wydające dokument będzie musiało w przypadku każdego trafienia podjąć działania następcze zgodnie z obowiązującym prawem Unii i prawem krajowym. Zaostrzenie kontroli podczas rozpatrywania wniosków wizowych z wykorzystaniem interoperacyjności Zgodnie z obowiązującymi przepisami konsulaty są zobowiązane do sprawdzania informacji na temat podróżnych objętych obowiązkiem wizowym jedynie w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS), aby stwierdzić, czy w odniesieniu do osoby ubiegającej się o wizę ma zastosowanie zakaz wjazdu. Obecnie nie ma obowiązku sprawdzania informacji o osobach ubiegających się o wizę w innych dostępnych bazach danych UE (np. w Eurodac) lub w bazie zawierającej dane skradzionych lub utraconych dokumentów podróży (SLTD) Interpolu oraz w bazie danych TDAWN. Europejski portal wyszukiwania, kiedy zostanie uruchomiony, umożliwi właściwym organom – w tym organom rozpatrującym wnioski wizowe – przeprowadzanie jednego wyszukiwania pozwalającego uzyskać wyniki ze wszystkich systemów, do dostępu do których organy te są upoważnione (w tym Eurodac, systemu wjazdu/wyjazdu i ECRIS-TCN), bez konieczności przeszukiwania każdego systemu oddzielnie. Europejski portal wyszukiwania ułatwi wykrywanie ryzyka związanego z bezpieczeństwem i migracją nieuregulowaną w procedurze wizowej poprzez umożliwienie urzędnikom wydającym wizy przeprowadzanie szybkiego i skutecznego podstawowego sprawdzenia osób ubiegających się o wizę. Wniosek w sprawie interoperacyjności ma również ułatwić wykrywanie multiplikacji tożsamości i zwalczanie oszustw dotyczących tożsamości. Korzystanie z tej cechy interoperacyjności umożliwi automatyczne poinformowanie organu wizowego rozpatrującego wniosek wizowy, w przypadku gdy osoba ubiegająca się o wizę jest znana pod różnymi tożsamościami, oraz umożliwi mu podjęcie właściwych działań. Ponieważ VIS stanowi również część ram prawnych ustanawiających interoperacyjność, pojawiły się techniczne możliwości zapewnienia praktycznej komunikacji między różnymi bazami danych przez upoważnionych użytkowników w sposób szybki, sprawny i systematyczny. Umożliwienie organom wizowym przeprowadzania zautomatyzowanych kontroli z użyciem innych baz danych za pomocą europejskiego portalu wyszukiwania sprawia, że ramy interoperacyjności są po raz pierwszy stosowane w praktyce. Podczas weryfikacji i oceny informacji przedłożonych przez osoby ubiegające się o wizę VIS automatycznie sprawdzi każdy wniosek w każdym z powyższych systemów. Oprócz zautomatyzowanych zapytań w innych bazach danych przy rozpatrywaniu wniosków wizowych będą wykorzystywane szczegółowe wskaźniki ryzyka. Wskaźniki te będą obejmowały zasady analizy danych, jak również konkretne wartości podane przez państwa członkowskie oraz statystyki pochodzące z innych odpowiednich baz danych dotyczących zarządzania granicami i bezpieczeństwa. Udoskonaliłoby to ocenę ryzyka i pozwoliłoby na stosowanie metody analizy danych. Wskaźniki ryzyka nie zawierałyby żadnych danych osobowych i opierałyby się na dostarczanych przez państwa członkowskie statystykach i informacjach na temat zagrożeń, odbiegających od normy odsetków odmów wydania zezwolenia lub przekroczeń dozwolonego okresu pobytu przez niektóre kategorie obywateli państw trzecich oraz zagrożeń dla zdrowia publicznego. Wprowadzenie systematycznych kontroli w zakresie bezpieczeństwa i migracji w związku z danymi VIS opiera się na korzyściach wynikających z ram interoperacyjności.

Ułatwienie identyfikacji osób zaginionych Mogą występować sytuacje, w których osoby należy zidentyfikować w ich własnym interesie – w przypadku gdy osoby te zagubiły się, zaginęły lub zostały uznane za ofiary handlu ludźmi. W ramach interoperacyjności przewidziano możliwość zidentyfikowania osoby przez organ policji na podstawie danych biometrycznych tej osoby pobranych podczas kontroli tożsamości, jeżeli zezwala na to prawo krajowe. Taki dostęp nie byłby jednak wystarczająco skuteczny w szczególnych okolicznościach, takich jak sytuacje opisane powyżej. W tym celu należy zapewnić organom ścigania szybki dostęp do danych VIS, aby umożliwić szybką i wiarygodną identyfikację osób bez konieczności spełnienia wszystkich warunków wstępnych i zapewnienia dodatkowych gwarancji dotyczących dostępu do celów egzekwowania prawa. Niwelowanie pozostałych luk informacyjnych w rozpatrywaniu wniosków o wydanie wiz krótkoterminowych: obniżenie wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od osób ubiegających się o wizę, i przechowywanie kopii dokumentów podróży w VIS na potrzeby wsparcia procedur powrotu ·Obniżenie wieku, od jakiego można pobierać odcisków palców od dzieci ubiegających się o wizę, z 12 do 6 lat Środek ten umożliwi urzędnikom weryfikację tożsamości dziecka w ramach procedury składania wniosków wizowych oraz umożliwi kontrolę przy przekraczaniu granicy zewnętrznej. Ponadto dzięki umożliwieniu jednoznacznej identyfikacji dzieci środek ten zapewni lepszą ochronę dzieci i będzie pomocny w zwalczaniu handlu ludźmi i migracji nieuregulowanej, stawiając jednocześnie na pierwszym miejscu interes dziecka. Wprowadza się w prawie dodatkowe gwarancje w celu zapewnienia ochrony interesu dziecka w toku całej procedury rozpatrywania wniosków wizowych oraz podczas wszelkiego późniejszego wykorzystywania danych dzieci. Odciski palców będą pobierane od każdej osoby ubiegającej się o wizę w wieku od sześciu lat, co powiększy grupę osób ubiegających się o wizę krótkoterminową o grupę wiekową 6–11 lat. W momencie przyjmowania rozporządzenia (WE) nr 810/2009 uznano, że kwestia wystarczającej wiarygodności odcisków palców pobieranych od dzieci poniżej 12 roku życia do celów identyfikacji i weryfikacji, a zwłaszcza to, jak odciski palców zmieniają się z wiekiem, będzie musiała zostać uwzględniona na późniejszym etapie. W związku z tym w 2013 r. Wspólne Centrum Badawcze (JRC) Komisji Europejskiej sporządziło ekspertyzę mającą na celu ustalenie, czy zautomatyzowane rozpoznawanie odcisków palców w przypadku dzieci może zapewnić wskaźniki rozpoznawania na podobnym poziomie jak w przypadku dorosłych. W ekspertyzie JRC stwierdzono, że rozpoznawanie odcisków palców dzieci w wieku 6–12 lat jest możliwe do osiągnięcia z zadowalającą dokładnością pod pewnymi warunkami. Jednym z takich warunków jest na przykład zapewnienie, aby osoby pobierające odciski palców posiadały odpowiedni poziom wyszkolenia pozwalający na uzyskiwanie obrazów wysokiej jakości. Druga ekspertyza potwierdziła to ustalenie i dostarczyła dalszych informacji na temat wpływu wieku na jakość odcisków palców. Komisja wykonała dalszą ekspertyzę dotyczącą konieczności i proporcjonalności obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci w ramach procedury wizowej. W ekspertyzie tej stwierdzono, że obniżenie wieku, od jakiego można pobierać odciski palców, pomogłoby lepiej osiągnąć cele VIS, w szczególności w odniesieniu do ułatwienia zwalczania oszustw dotyczących tożsamości oraz usprawnienia odpraw na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych. Stwierdzono również, że obniżenie wieku, od jakiego można pobierać odciski palców, mogłoby przynieść dodatkowe korzyści poprzez skuteczniejsze zapobieganie naruszaniu praw dziecka i zwalczanie naruszania tych praw, w szczególności poprzez umożliwienie identyfikacji lub weryfikacji tożsamości dzieci będących obywatelami państw trzecich, które znajdują się na terytorium państw członkowskich w sytuacji, w której ich prawa mogą być lub zostały naruszone (np. dzieci będące ofiarami handlu ludźmi, zaginione dzieci lub osoby nieletnie pozbawione opieki ubiegające się o azyl). ·Przechowywanie kopii strony personalizacyjnej dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę w VIS na potrzeby wsparcia procedur powrotu Wniosek wprowadza nową kategorię danych, które mają być przechowywane w VIS przy składaniu wniosku wizowego. Obecnie państwa członkowskie sporządzają kopie dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę. Nie istnieją jednak przepisy UE określające jednolite warunki zatrzymywania lub wymiany tych informacji między państwami członkowskimi. Zatrzymanie kopii dokumentu podróży umożliwi lepszą kontrolę tych dokumentów i zwiększy efektywność procedur powrotu. Wykorzystanie VIS do wdrożenia tego środka wspomagałoby realizację unijnej polityki powrotowej. Właściwe organy ds. identyfikacji (lub weryfikacji w obrębie terytorium) i powrotu – mianowicie organy ds. migracji i powrotu – które mają już dostęp do wyszukiwania w systemie z wykorzystaniem odcisków palców obywatela państwa trzeciego, byłyby w stanie wyszukać tę kopię, z zastrzeżeniem rygorystycznych zasad dostępu. Zgodnie z art. 2 lit. e) rozporządzenia w sprawie VIS jednym z celów VIS jest zapewnianie „pomocy w identyfikacji osób, które mogą nie spełniać warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich lub też przestały spełniać te warunki”. Art. 31 ust. 2 umożliwia państwom członkowskim przekazanie lub udostępnienie ograniczonego zbioru tych danych państwu trzeciemu w celu udowodnienia tożsamości obywateli państw trzecich do celów powrotów. VIS został dodatkowo udoskonalony dzięki temu środkowi, aby wspomagać identyfikację i powrót migrantów o nieuregulowanym statusie. Udoskonalenie innych elementów technicznych VIS Z VIS zintegrowany jest mechanizm VIS Mail służący do konsultacji w celu usprawnienia wymiany informacji między centralnym systemem VIS a systemami krajowymi. Konfiguracja systemu centralnego jest tak dostosowana, aby umożliwiać lepsze reagowanie na potrzebę szybkiego i skutecznego zapewnienia dostępności w okresach zakłóceń (tj. system rezerwowy przekształcony w aktywny / konfigurację aktywną). Aby poprawić jakość danych rejestrowanych w VIS, na poziomie wniosku wprowadzono wskaźniki braków w jakości danych. Rolę zarządzania kontrolami jakości danych w VIS powierzono eu-LISA. Wprowadzono funkcję zapewniającą odrzucenie przez VIS wniosku o wgląd w dane do momentu prawidłowego wprowadzenia wszystkich odpowiednich informacji. Inna funkcja umożliwia rozróżnienie między przypadkami, w których odciski palców nie są wymagane z przyczyn prawnych, a przypadkami, w których nie można zapewnić odcisków palców. W celu rozwiązania problemów gromadzenia danych biometrycznych, a zwłaszcza kwestii wpływających na jakość wizerunków twarzy, wprowadzone zostaną alternatywne standardy, takie jak gromadzenie zdjęć bezpośrednio (tj. uzyskiwanie obrazu twarzy na żywo). Przewiduje się scentralizowane rozwiązanie techniczne w zakresie wglądu, przedstawicielstwa i późniejszego powiadomienia, umożliwiające państwom członkowskim zarządzanie własnymi informacjami dotyczącymi tych funkcji i ich aktualizację. ·Podstawa prawna Podstawę prawną niniejszego rozporządzenia stanowią następujące artykuły Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej: art. 16 ust. 2, art. 77 ust. 2 lit. a), b), d) i e), art. 78 ust. 2 lit. d), e) i g), art. 79 ust. 2 lit. c) i d), art. 87 ust. 2 lit. a) oraz art. 88 ust. 2 lit. a). Na podstawie art. 77 ust. 2 lit. a), b), d) i e) TFUE Parlament Europejski i Rada mogą przyjmować środki dotyczące wspólnej polityki w zakresie wiz i innych dokumentów uprawniających do krótkiego pobytu, kontroli, którym podlegają osoby przekraczające granice zewnętrzne, wszelkich środków niezbędnych do stopniowego wprowadzania zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi oraz braku jakiejkolwiek kontroli osób, niezależnie od ich obywatelstwa, przy przekraczaniu przez nie granic wewnętrznych. Jest to główna podstawa prawna niniejszego wniosku dotyczącego rozporządzenia. Zgodnie z art. 16 ust. 2 TFUE Unia jest uprawniona do przyjmowania środków na rzecz ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz przez państwa członkowskie w wykonywaniu działań wchodzących w zakres zastosowania prawa Unii, a także zasad dotyczących swobodnego przepływu takich danych. To postanowienie Traktatu stanowi również ważną podstawę prawną niniejszego wniosku. Dodatkowym celem niniejszego wniosku jest umożliwienie krajowym organom ścigania oraz Europolowi dostępu do danych VIS na ściśle określonych warunkach na potrzeby ścigania przestępstw. Niniejszy wniosek opiera się zatem również odpowiednio na art. 87 ust. 2 lit. a) i art. 88 ust. 2 lit. a) TFUE. Obie te dodatkowe podstawy prawne wymagają tej samej zwykłej procedury ustawodawczej, która ma zastosowanie na podstawie art. 77 ust. 2.

Niniejszy wniosek służy osiągnięciu szeregu dalszych celów dodatkowych, takich jak: wniesienie wkładu w procedurę dublińską i procedurę rozpatrywania wniosków o udzielenie azylu, które to procedury są środkami opracowanymi na podstawie art. 78 ust. 2 lit. d), e) i g) TFUE; wspomaganie identyfikacji i powrotu obywateli państw trzecich w ramach środków opracowanych na podstawie art. 79 ust. 2 lit. c) TFUE oraz wspieranie identyfikacji ofiar i zwalczanie handlu ludźmi w ramach środków opracowanych na podstawie art. 79 ust. 2 lit. d) TFUE. Te dodatkowe podstawy prawne są również zgodne z głównymi podstawami prawnymi. ·Zasada pomocniczości W art. 77 ust. 2 lit. a) TFUE nadaje się Unii uprawnienie do przyjmowania środków dotyczących „wspólnej polityki w zakresie wiz i innych dokumentów uprawniających do krótkiego pobytu”. Niniejszy wniosek mieści się w granicach określonych tym postanowieniem. Celem wniosku jest dalsze rozwijanie i udoskonalanie przepisów dotyczących elektronicznego przetwarzania wniosków o wydanie wizy na planowane pobyty na terytorium państw członkowskich nieprzekraczające 90 dni w dowolnym 180-dniowym okresie. Cel ten nie może zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez same państwa członkowskie, ponieważ zmiana istniejącego aktu prawnego Unii (rozporządzenia w sprawie VIS) może zostać dokonana wyłącznie przez Unię. Swoboda przemieszczania się na obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych wymaga, aby granice zewnętrzne tego obszaru były skutecznie zarządzane w celu zapewniania bezpieczeństwa. Państwa członkowskie uzgodniły zatem, że wspólnie stawią czoła tym wyzwaniom, przede wszystkim poprzez przekazywanie informacji za pośrednictwem scentralizowanych unijnych systemów w dziedzinach wymiaru sprawiedliwości i spraw wewnętrznych. Potwierdzają to liczne konkluzje przyjęte zarówno przez Radę Europejską, jak i Radę, zwłaszcza od 2015 r. Brak kontroli na granicach wewnętrznych wymaga prawidłowego zarządzania granicami zewnętrznymi, w ramach którego każde państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone ma obowiązek kontrolować granicę zewnętrzną w imieniu pozostałych państw. Żadne państwo członkowskie nie może samodzielnie rozwiązać problemu migracji nieuregulowanej i przestępczości transgranicznej. Obywatele państw trzecich, którzy przybywają na obszar bez kontroli na granicach wewnętrznych, mogą swobodnie podróżować na tym obszarze. Na obszarze bez granic wewnętrznych należy prowadzić wspólne zwalczanie imigracji nieuregulowanej oraz przestępczości międzynarodowej i terroryzmu, w tym przez wykrywanie oszustw dotyczących tożsamości, co może być skutecznie realizowane jedynie na szczeblu UE. Zgodnie z art. 77 ust. 2 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej Unia ma prawo przyjmować środki dotyczące kontroli osób i skutecznego nadzoru przy przekraczaniu granic zewnętrznych państw członkowskich. Obecne prawo Unii w zakresie procedury wizowej należy zmienić, aby uwzględnić przepływ obywateli państw trzecich ubiegających się o wizę krótkoterminową, w szczególności ostatnie przepisy dotyczące systemu wjazdu/wyjazdu znoszące wymóg stemplowania i ustanawiające rejestr wjazdu i wyjazdu obywateli państw trzecich, którym udzielono zezwolenia na pobyt krótkoterminowy, umożliwiając w ten sposób organom państw członkowskich ocenę zgodnego z prawem korzystania z poprzednich pobytów krótkoterminowych na obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych. W odniesieniu do wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych art. 21 konwencji z Schengen przewiduje ich wzajemne uznawanie jako dokumentów umożliwiających ich posiadaczom swobodne przemieszczanie się w obrębie strefy Schengen przez 90 dni w każdym okresie wynoszącym 180 dni (tj. podobnie jak w przypadku wizy krótkoterminowej), pod warunkiem że spełniają oni warunki określone w art. 6 ust. 1 lit. a), c) i e) rozporządzenia (UE) 2016/399 (kodeks graniczny Schengen). W różnych konkluzjach Rady wezwano do wprowadzenia nowych środków w celu zlikwidowania luk informacyjnych w dziedzinie zarządzania granicami i ścigania przestępstw w odniesieniu do przekraczania granic przez posiadaczy wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych, potencjalnie dzięki utworzeniu unijnego repozytorium takich danych. Włączenie danych dotyczących tych dokumentów, tak aby możliwa była wymiana tych danych między państwami członkowskimi, a dokumenty posiadacza mogły być sprawdzane na granicach zewnętrznych lub na terytorium UE przez państwa członkowskie inne niż państwo, które wydało dokument, oraz w celu sprawdzenia, czy dana osoba mogłaby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa jednego z państw członkowskich, odpowiada celom określonym w art. 77 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Ten cel wniosku nie może zatem zostać osiągnięty w wystarczającym stopniu przez same państwa członkowskie, a możliwe jest jego lepsze osiągnięcie na poziomie Unii. ·Zasada proporcjonalności Jak wyjaśniono w ocenie skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi dotyczącemu zmienionego rozporządzenia, decyzje polityczne zawarte w niniejszym wniosku uznaje się za proporcjonalne. Nie wykraczają one poza to, co jest konieczne do osiągnięcia uzgodnionych celów. Art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej stanowi, że działanie Unii nie może wykraczać poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatu. Forma wybrana dla tego działania UE musi zatem umożliwić osiągnięcie celów wniosku i jego wprowadzenie w życie w jak najskuteczniejszy sposób. Proponowana inicjatywa stanowi rozwinięcie przepisów dotyczących podróżowania bez granic i ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania wspólnych przepisów na granicach zewnętrznych we wszystkich państwach członkowskich, które zniosły kontrole na granicach wewnętrznych. Opiera się ona ponadto na instrumencie zapewniającym Unii Europejskiej informacje na temat obywateli państw trzecich. Kodyfikuje i poprawia dostęp istniejących organów ścigania do informacji VIS na temat tych kategorii obywateli państw trzecich, co stanowi szybki, dokładny, bezpieczny i opłacalny sposób identyfikacji obywateli państw trzecich podejrzanych o prowadzenie działalności terrorystycznej lub o popełnienie poważnego przestępstwa (lub będących ofiarami terroryzmu lub poważnego przestępstwa) oraz umożliwia organom uzyskanie wglądu w historię wniosków wizowych składanych przez obywateli państw trzecich podejrzanych o popełnienie tego rodzaju przestępstw (lub będących ofiarami takich przestępstw). Wniosek opracowano zgodnie z zasadami uwzględnienia ochrony danych już w fazie projektowania i jest proporcjonalny pod względem prawa do ochrony danych osobowych, ponieważ nie przewidziano w nim obowiązku gromadzenia i przechowywania większej ilości danych przez okres dłuższy, niż jest to absolutnie konieczne do funkcjonowania systemu i osiągnięcia jego celów. Ponadto we wniosku zostaną przewidziane i wdrożone wszystkie gwarancje i mechanizmy niezbędne, by zapewnić skuteczną ochronę praw podstawowych podróżnych, a w szczególności przysługującego im prawa do ochrony życia prywatnego i danych osobowych. Zapewnienie funkcjonowania systemu nie będzie wymagało żadnych dodatkowych procedur ani harmonizacji na szczeblu UE. Proponowany środek jest zatem proporcjonalny, ponieważ nie wykracza on poza to, co jest konieczne, by działanie podejmowane na szczeblu UE umożliwiło osiągnięcie wyznaczonych celów. Preferowany wariant jest również proporcjonalny pod względem kosztów, biorąc pod uwagę korzyści w zakresie zarządzania wspólną granicą zewnętrzną oraz korzyści pod względem postępów umożliwiających wypracowanie wspólnej polityki migracyjnej UE, jakie wdrożenie systemu przyniesie wszystkim państwom członkowskim. Wniosek jest zatem zgodny z zasadą proporcjonalności. ·Wybór instrumentu Niniejszy wniosek opiera się na istniejącym scentralizowanym systemie, w ramach którego państwa członkowskie współpracują ze sobą i który wymaga wspólnej architektury i wspólnych zasad funkcjonowania. Ponadto we wniosku ustanawia się jednolite dla wszystkich państw członkowskich przepisy dotyczące odprawy granicznej na granicach zewnętrznych oraz przepisy regulujące kwestie związane z dostępem do systemu na potrzeby ścigania przestępstw. W konsekwencji jako instrument prawny można wybrać jedynie rozporządzenie. ·Prawa podstawowe Proponowane rozporządzenie wywiera wpływ na prawa podstawowe, w szczególności na prawo do godności (art. 1 Karty praw podstawowych Unii Europejskiej); prawo do wolności i bezpieczeństwa osobistego (art. 6 karty), prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego (art. 7 karty), prawo do ochrony danych osobowych (art. 8 karty), prawo do azylu i ochrony w kontekście zasady non-refoulement (art. 18 i 19 karty), prawo do ochrony w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji (art. 19 karty), prawo do niedyskryminacji (art. 21 karty), prawa dziecka (art. 24 karty) oraz prawo do skutecznego środka prawnego (art. 47 karty). W rozporządzeniu w sprawie VIS z 2008 r. ustanowiono rygorystyczne zasady dostępu do VIS i niezbędne zabezpieczenia. Przewidziano w nim również prawa osób fizycznych do dostępu do danych, ich poprawiania i usuwania oraz do środków dochodzenia roszczeń (tj. sprostowania, usunięcia i środków ochrony prawnej w rozumieniu ogólnego rozporządzenia o ochronie danych), w szczególności prawo do środka ochrony prawnej przed sądem i nadzorowanie operacji przetwarzania przez niezależne organy publiczne. W niniejszym wniosku wprowadza się dodatkowe gwarancje w celu uwzględnienia szczególnych potrzeb w odniesieniu do nowych kategorii danych, przetwarzania danych i osób, których dane dotyczą i które będą objęte VIS. W związku z powyższym niniejszy wniosek jest w pełni zgodny z Kartą praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności w zakresie prawa do ochrony danych osobowych, a także jest zgodny z art. 16 TFUE, który gwarantuje każdemu prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych.

4.WPŁYW NA BUDŻET W następstwie analizy technicznej przeprowadzonej przez eu-LISA w 2016 r., która dotyczyła technicznej modyfikacji VIS w wyniku inicjatywy REFIT oraz oceny skutków, w niniejszym wniosku uwzględniono wariant polegający na rozszerzeniu VIS w celu uwzględnienia danych dotyczących wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych, przeprowadzania zautomatyzowanych kontroli z wykorzystaniem baz danych UE i Interpolu na potrzeby bezpieczeństwa oraz, w stosownych przypadkach, kontroli pod kątem migracji nieuregulowanej, a także obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci, oraz przechowywania w VIS kopii strony personalizacyjnej dokumentu podróży osób ubiegających się o wizę. W ramach tej analizy oszacowano, że będzie to wymagało nakładu w wysokości 182 mln EUR. Faza rozwoju ma nastąpić w latach 2021–2023, tak więc niezbędne środki zostaną pokryte z przydzielonej kwoty w ramach kolejnego budżetu UE. Jeżeli niniejszy wniosek zostanie przyjęty przed przyjęciem następnych ram finansowych, niezbędne środki (szacowane na 1,5 mln EUR) zostaną sfinansowane z linii budżetowej „Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego – granice i wizy”, a kwoty te zostaną odliczone od środków przeznaczonych na lata 2021–2023. Kwota 1,5 mln EUR zostałaby wykorzystana na rozpoczęcie prac przygotowawczych mających na celu wdrożenie środków określonych w niniejszym wniosku, takich jak środki związane z przygotowaniem aktów wykonawczych i uruchomieniem umów w sprawie zamówień publicznych. Jeżeli porozumienie polityczne w sprawie niniejszego wniosku zostanie osiągnięte do marca 2019 r. (tj. w ramach obecnej kadencji), celem jest wdrożenie wniosku do końca 2021 r. Zasoby wymagane do sfinansowania niniejszego wniosku (zarówno w odniesieniu do Funduszu Zarządzania Granicami, jak i do każdej z odnośnych agencji) są zgodne z wnioskiem Komisji z dnia 2 maja 2018 r. dotyczącym wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027. Koszty związane z wdrożeniem niniejszego wniosku kształtują się następująco: –105 mln EUR na rzecz eu-LISA (zarządzanie pośrednie); –45 mln EUR na rzecz państw członkowskich, przeznaczone na określony cel w ich programach krajowych (zarządzanie dzielone); –2 mln EUR na rzecz Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej (zarządzanie pośrednie); –30 mln EUR na rzecz Europolu (zarządzanie pośrednie). Zastosowany model kosztów objaśniono w załączniku 3 – „Kogo dotyczą skutki i w jaki sposób”, sekcji 2 – „Podsumowanie kosztów i korzyści” oraz w załączniku 4 „REFIT” do oceny skutków, a także poddano bardziej dogłębnej analizie w ekspertyzach „Wykonalność i skutki obniżenia wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci”, „Przechowywanie zeskanowanej kopii dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę w wizowym systemie informacyjnym”, „Studium wykonalności dotyczące włączenia do repozytorium dokumentów wiz długoterminowych, dokumentów pobytowych i zezwoleń na przekraczanie granicy w ramach małego ruchu granicznego” oraz „Analiza prawna konieczności i proporcjonalności rozszerzenia zakresu wizowego systemu informacyjnego (VIS) o dane dotyczące wiz długoterminowych i dokumentów pobytu”, które uzupełniają ocenę skutków. 5.INFORMACJE DODATKOWE ·Plany wdrożenia oraz monitorowanie, ocena i sprawozdawczość Komisja zapewni monitorowanie funkcjonowania VIS i oceni związane z nim główne cele polityki. Cztery lata po rozpoczęciu stosowania zmienionego rozporządzenia w sprawie VIS, a następnie co cztery lata Komisja przedłoży sprawozdanie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie. W sprawozdaniu tym przedstawiona zostanie ogólna ocena funkcjonowania systemu, w tym jego bezpośrednich i pośrednich skutków oraz jego wdrożenia w praktyce w odniesieniu do praw podstawowych. W sprawozdaniu tym należy zbadać osiągnięte rezultaty pod kątem przyjętych uprzednio celów i ocenić postępy w odniesieniu do czterech głównych obszarów problemowych, jak również ocenić aktualność przesłanek dla wprowadzenia przyszłych wariantów i wszelkie konsekwencje tych wariantów. Wdrażanie VIS jest również oceniane za pomocą mechanizmu oceny Schengen zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) nr 1053/2013 bez uszczerbku dla roli Komisji jako strażnika Traktatów (art. 17 ust. 1 TUE). ·Europa o zmiennej geometrii Niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie dorobku Schengen w dziedzinie granic zewnętrznych i wiz, ponieważ dotyczy przekraczania granic zewnętrznych i wydawania wiz krótkoterminowych. Ma to następujące skutki dla protokołów do Traktatu i umów o uczestnictwie w dorobku Schengen: Dania: Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu (nr 22) w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej (TUE) i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), Dania nie uczestniczy w przyjęciu przez Radę środków zaproponowanych na podstawie części trzeciej tytuł V TFUE. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania musi – w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia – podjąć decyzję, czy dokona jego transpozycji do swego prawa krajowego. Zjednoczone Królestwo i Irlandia: Zgodnie z art. 4 i 5 Protokołu w sprawie dorobku Schengen włączonego w ramy Unii Europejskiej, decyzją Rady 2000/365/WE z dnia 29 maja 2000 r. dotyczącą wniosku Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej oraz decyzją Rady 2002/192/WE z dnia 28 lutego 2002 r. dotyczącą wniosku Irlandii o zastosowanie wobec niej niektórych przepisów dorobku Schengen, rozporządzenia (WE) nr 767/2008 (rozporządzenie w sprawie VIS) ani żadnych innych instrumentów prawnych potocznie określanych jako „dorobek Schengen”, tj. instrumentów prawnych regulujących i wspierających działania na rzecz zniesienia kontroli na granicach wewnętrznych oraz środków wspierających związanych z kontrolami na granicach zewnętrznych, nie stosuje się wobec Zjednoczonego Królestwa i Irlandii. Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie tego dorobku; Zjednoczone Królestwo i Irlandia nie uczestniczą w związku z tym w jego przyjęciu i nie są nim związane ani go nie stosują. Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-482/08 Zjednoczone Królestwo przeciwko Radzie fakt, że podstawę prawną niniejszego rozporządzenia stanowią – obok art. 77 ust. 2 lit. b) i d) – również art. 87 ust. 2 lit. a) i art. 88 ust. 2 lit. a) TFUE, nie wywiera wpływu na powyższe stwierdzenie, ponieważ przepisy dotyczące dostępu do danych na potrzeby ścigania przestępstw stanowią uzupełnienie przepisów dotyczących ustanowienia wizowego systemu informacyjnego. Islandia i Norwegia: Obowiązują procedury określone w Umowie zawartej przez Radę i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, ponieważ niniejszy wniosek stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z załącznikiem A do wspomnianej umowy.

Szwajcaria: Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen. Liechtenstein: Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu w sprawie przystąpienia Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen. Chorwacja, Cypr, Bułgaria i Rumunia: Polityka wizowa obejmująca VIS stanowi część dorobku Schengen, który nie ma jeszcze zastosowania do państw członkowskich, które zgodnie z ich aktami przystąpienia nie stosują jeszcze w pełni tego dorobku . Zgodnie z decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 565/2014/UE wprowadzono uproszczony system kontroli osób na granicach zewnętrznych. System ten opiera się na jednostronnym uznawaniu przez Bułgarię, Chorwację, Cypr i Rumunię niektórych dokumentów, w szczególności wiz Schengen wydawanych przez państwa członkowskie stosujące w pełni dorobek Schengen, za równorzędne z ich wizami krajowymi na przejazd tranzytem przez ich terytorium lub planowany pobyt na ich terytorium nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym. Decyzja Rady (UE) 2017/1908 dodatkowo umożliwia Bułgarii i Rumunii dostęp do danych VIS, w formacie „tylko do odczytu” (read-only), do celów przeglądania, bez prawa do wprowadzania, zmiany lub usuwania danych w VIS, aby ułatwić ich krajowe procedury składania wniosków wizowych oraz zapobiegać oszustwom i nadużyciom związanym z wizami Schengen poprzez sprawdzanie ich ważności i autentyczności w stosunku do danych przechowywanych w VIS; aby ułatwić – w odniesieniu do obywateli państw trzecich posiadających wizę krótkoterminową – odprawy na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych i na terytorium państw członkowskich; aby wzmocnić determinację państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrywanie wniosków o udzielenie ochrony międzynarodowej; aby ułatwić rozpatrywanie takich wniosków i aby podnieść poziom bezpieczeństwa wewnętrznego na terytorium państw członkowskich poprzez ułatwianie walki z poważną przestępczością i terroryzmem. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie tego dorobku w rozumieniu rozszerzenia zakresu wglądu do VIS i wymiany informacji VIS o wizy długoterminowe i dokumenty pobytowe, które są również uznawane przez te państwa członkowskie za równorzędne z ich wizami krajowymi na przejazd tranzytem przez ich terytorium lub planowany pobyt na ich terytorium, Bułgaria i Rumunia powinny mieć dostęp do wglądu w wizy długoterminowe i dokumenty pobytowe do takich samych celów, jakie określono w decyzji Rady (UE) 2017/1908. 2018/0152 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY zmieniające rozporządzenie (WE) nr 767/2008, rozporządzenie (WE) nr 810/2009, rozporządzenie (UE) 2017/2226, rozporządzenie (UE) 2016/399, rozporządzenie XX/2018 [rozporządzenie w sprawie interoperacyjności] i decyzję 2004/512/WE oraz uchylające decyzję Rady 2008/633/WSiSW



PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 16 ust. 2, art. 77 ust. 2 lit. a), b), d) i e), art. 78 ust. 2 lit. d), e) i g), art. 79 ust. 2 lit. c) i d), art. 87 ust. 2 lit. a) oraz art. 88 ust. 2 lit. a), uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Wizowy system informacyjny (VIS) został ustanowiony decyzją Rady 2004/512/WE jako rozwiązanie technologiczne służące wymianie danych wizowych między państwami członkowskimi. W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2008 określono cel i funkcje VIS oraz związane z nim obowiązki, a także warunki i procedury wymiany danych dotyczących wiz krótkoterminowych między państwami członkowskimi, aby ułatwić rozpatrywanie wniosków o wydanie wizy krótkoterminowej i podejmowanie związanych z tym decyzji. W rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 810/2009 określono przepisy dotyczące rejestrowania identyfikatorów biometrycznych w VIS. W decyzji Rady 2008/633/WSiSW określono warunki, na których wyznaczone organy państw członkowskich oraz Europol mogą uzyskać dostęp do systemu VIS do celów jego przeglądania, w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym i innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania i ścigania. (2)Ogólnym celem VIS jest poprawa realizacji wspólnej polityki wizowej, poprawa współpracy konsularnej i procesu konsultacji pomiędzy centralnymi organami wizowymi poprzez ułatwienie wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi o wnioskach i związanych z nimi decyzjach, aby: uprościć procedurę składania wniosków wizowych; zapobiegać zjawisku „visa shopping”; ułatwić walkę z oszustwami dotyczącymi tożsamości; ułatwić odprawy na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych państw członkowskich i na terytorium państw członkowskich; pomóc w identyfikacji osób, które mogą nie spełniać warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich lub też przestały spełniać te warunki; ułatwić stosowanie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 oraz przyczynić się do zapobiegania zagrożeniom bezpieczeństwa wewnętrznego każdego z państw członkowskich. (3)W komunikacie Komisji z dnia 6 kwietnia 2016 r. „Sprawniejsze i bardziej inteligentne systemy informacyjne do celów zarządzania granicami i zapewnienia bezpieczeństwa” zarysowano potrzebę wzmocnienia i udoskonalenia przez UE jej systemów informatycznych, architektury danych i wymiany informacji w obszarze zarządzania granicami, ścigania przestępstw i walki z terroryzmem oraz podkreślono potrzebę poprawy interoperacyjności systemów informatycznych. W komunikacie tym dostrzeżono także potrzebę zlikwidowania luk informacyjnych, w tym w odniesieniu do obywateli państw trzecich posiadających wizy długoterminowe. (4)W dniu 10 czerwca 2016 r. Rada zatwierdziła plan działania na rzecz intensyfikacji wymiany informacji i udoskonalenia zarządzania nimi. Aby wyeliminować istniejącą lukę informacyjną w odniesieniu do dokumentów wydawanych obywatelom państw trzecich, Rada zwróciła się do Komisji o dokonanie oceny możliwości ustanowienia centralnego repozytorium dokumentów pobytowych i wiz długoterminowych wydawanych przez państwa członkowskie, po to by przechowywać informacje o tych dokumentach, w tym informacje o dacie ważności i ewentualnym cofnięciu. Art. 21 konwencji wykonawczej do układu z Schengen przewiduje prawo do swobodnego przemieszczania się na terytorium państw będących stronami układu przez okres nie dłuższy niż 90 dni w każdym okresie wynoszącym 180 dni dzięki ustanowieniu wzajemnego uznawania dokumentów pobytowych i wiz długoterminowych wydawanych przez te państwa.

(5)W konkluzjach Rady z dnia 9 czerwca 2017 r. w sprawie dalszych prac nad usprawnieniem wymiany informacji i zapewnieniem interoperacyjności unijnych systemów informacyjnych Rada uznała, że mogą być potrzebne nowe środki w celu zlikwidowania obecnych luk informacyjnych w dziedzinie zarządzania granicami i ścigania przestępstw w odniesieniu do przekraczania granic przez posiadaczy wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych. Rada zwróciła się do Komisji o wykonanie w trybie priorytetowym studium wykonalności dotyczącego utworzenia centralnego unijnego repozytorium zawierającego informacje na temat wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych. Na tej podstawie Komisja przeprowadziła dwa studia: w pierwszym studium wykonalności stwierdzono, że utworzenie repozytorium byłoby technicznie wykonalne oraz że najlepszym rozwiązaniem technicznym byłoby ponowne wykorzystanie struktury VIS, natomiast w ramach drugiego studium przeprowadzono analizę konieczności i proporcjonalności oraz stwierdzono, że konieczne i proporcjonalne byłoby rozszerzenie zakresu danych VIS o wyżej wspomniane dokumenty. (6)W komunikacie Komisji z dnia 27 września 2017 r. w sprawie realizacji Europejskiego programu w zakresie migracji stwierdzono, że wspólna polityka wizowa UE jest nie tylko zasadniczym narzędziem ułatwiającym uprawianie turystyki i prowadzenie działalności gospodarczej, lecz także stanowi kluczowe narzędzie zapobiegania zagrożeniom dla bezpieczeństwa i zagrożeniom związanym z migracją nieuregulowaną do UE. W komunikacie tym uznano potrzebę dalszego dostosowania wspólnej polityki wizowej do obecnych wyzwań z uwzględnieniem nowych rozwiązań IT i zrównoważenia korzyści wynikających z uproszczonego ruchu wizowego z ulepszonym zarządzaniem migracjami, bezpieczeństwem i granicami. W komunikacie stwierdzono, że ramy prawne VIS zostaną zmienione w celu dalszej poprawy procedur wizowych, w tym aspektów związanych z ochroną danych i dostępem dla organów ścigania, dalszego zwiększenia wykorzystywania VIS w odniesieniu do nowych kategorii i zastosowań danych, a także wykorzystywania w pełni instrumentów interoperacyjności. (7)W komunikacie Komisji z dnia 14 marca 2018 r. „Dostosowanie wspólnej polityki wizowej do nowych wyzwań” potwierdzono, że ramy prawne VIS zostaną zmienione, co będzie częścią szerszej refleksji nad interoperacyjnością systemów informatycznych. (8)W momencie przyjmowania rozporządzenia (WE) nr 810/2009 uznano, że kwestia wystarczającej wiarygodności odcisków palców pobieranych od dzieci poniżej 12 roku życia do celów identyfikacji i weryfikacji, a zwłaszcza to, jak odciski palców zmieniają się z wiekiem, będzie musiała zostać uwzględniona na późniejszym etapie na podstawie analizy zleconej przez Komisję. W ekspertyzie przeprowadzonej w 2013 r. przez Wspólne Centrum Badawcze stwierdzono, że rozpoznawanie odcisków palców dzieci w wieku 6–12 lat jest możliwe do osiągnięcia z zadowalającą dokładnością pod pewnymi warunkami. Druga ekspertyza przeprowadzona w grudniu 2017 r. potwierdziła to ustalenie i dostarczyła dalszych informacji na temat wpływu wieku na jakość odcisków palców. Na tej podstawie Komisja wykonała w 2017 r. dalszą ekspertyzę dotyczącą konieczności i proporcjonalności obniżenia do sześciu lat wieku, od jakiego można pobierać odciski palców od dzieci w ramach procedury wizowej. W ekspertyzie tej stwierdzono, że obniżenie wieku, od jakiego można pobierać odciski palców, przyczyniłoby się do lepszego osiągnięcia celów VIS, w szczególności w odniesieniu do ułatwienia zwalczania oszustw dotyczących tożsamości oraz usprawnienia odpraw na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych, oraz mogłoby przynieść dodatkowe korzyści poprzez skuteczniejsze zapobieganie naruszaniu praw dziecka i zwalczanie naruszania tych praw, w szczególności poprzez umożliwienie identyfikacji/weryfikacji tożsamości dzieci będących obywatelami państw trzecich, które znajdują się na terytorium strefy Schengen w sytuacji, w której ich prawa mogą być lub zostały naruszone (np. dzieci będące ofiarami handlu ludźmi, zaginione dzieci lub osoby nieletnie pozbawione opieki ubiegające się o azyl). (9)W odniesieniu do wszystkich procedur przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu państwa członkowskie biorą pod uwagę przede wszystkim interes dziecka. Dobro i bezpieczeństwo dziecka oraz jego poglądy należy uwzględniać i traktować z należytą powagą, stosownie do wieku i dojrzałości dziecka. VIS jest w szczególności istotny, jeżeli zachodzi ryzyko, że dziecko jest ofiarą handlu ludźmi. (10)Dane osobowe przekazane przez osobę ubiegającą się o wizę krótkoterminową powinny być przetwarzane w VIS, w celu oceny, czy wjazd tej osoby na terytorium Unii może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego w Unii, a także w celu oceny ryzyka migracji nieuregulowanej związanego z tą osobą. W odniesieniu do obywateli państw trzecich, którzy otrzymali wizę długoterminową lub dokument pobytowy, kontrole te powinny ograniczać się do oceny tożsamości posiadacza dokumentu, autentyczności i ważności wizy długoterminowej lub dokumentu pobytowego, jak również tego, czy wjazd obywatela państwa trzeciego do Unii mógłby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego lub zdrowia publicznego w Unii. Kontrole te nie powinny kolidować z żadną decyzją w sprawie wiz długoterminowych lub dokumentów pobytowych. (11)Oceny takiego ryzyka nie można przeprowadzić bez przetwarzania danych osobowych dotyczących tożsamości danej osoby, dokumentu podróży oraz – w zależności od przypadku – członka rodziny rozdzielonej lub, jeśli osoba ubiegająca się o wizę jest osobą nieletnią, tożsamości osoby odpowiedzialnej. Każdy element danych osobowych we wnioskach powinien zostać porównany z danymi znajdującymi się we wpisie, pliku lub ostrzeżeniu zarejestrowanym w systemie informacyjnym (Systemie Informacyjnym Schengen (SIS), wizowym systemie informacyjnym (VIS), danych Europolu, bazie Interpolu zawierającej dane skradzionych lub utraconych dokumentów podróży (SLTD), systemie wjazdu/wyjazdu (EES), Eurodac, systemie ECRIS-TCN w odniesieniu do wyroków skazujących za przestępstwa terrorystyczne lub inne formy poważnych przestępstw lub bazie danych dokumentów podróży powiązanych z notami Interpolu (baza danych TDAWN Interpol)), na listach ostrzegawczych lub w odniesieniu do szczegółowych wskaźników ryzyka. Kategorie danych osobowych wykorzystywanych do porównania powinny być ograniczone do kategorii danych stosowanych w przeszukiwanych systemach informacyjnych, liście ostrzegawczej lub szczegółowych wskaźnikach ryzyka. (12)Interoperacyjność między systemami informacyjnymi UE została ustanowiona [rozporządzeniem (UE) XX w sprawie interoperacyjności], tak aby te unijne systemy informacyjne i zawarte w nich dane mogły się wzajemnie uzupełniać, aby poprawić zarządzanie granicami zewnętrznymi, przyczynić się do zapobiegania nielegalnej migracji i jej zwalczania oraz zapewnić wysoki poziom bezpieczeństwa w ramach unijnej przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w tym utrzymanie bezpieczeństwa publicznego i porządku publicznego, oraz aby chronić bezpieczeństwo na terytoriach państw członkowskich. (13)Interoperacyjność między unijnymi systemami informacyjnymi umożliwia tym systemom wzajemne uzupełnianie się, aby ułatwić w ten sposób poprawną identyfikację osób, przyczynić się do zwalczania oszustw dotyczących tożsamości, poprawić i zharmonizować wymagania dotyczące jakości danych w odpowiednich unijnych systemach informacyjnych, ułatwić wdrożenie istniejących i przyszłych unijnych systemów informacyjnych przez państwa członkowskie od strony technicznej i operacyjnej, wzmocnić i uprościć gwarancje bezpieczeństwa danych i ochrony danych regulujące odpowiednie systemy informacyjne UE, usprawnić dostęp organów ścigania do systemu wjazdu/wyjazdu, VIS, [ETIAS] i Eurodac oraz wspierać realizację celów systemu wjazdu/wyjazdu, VIS, [ETIAS], Eurodac, SIS i [ECRIS-TCN]. (14)Elementy interoperacyjności obejmują system wjazdu/wyjazdu, VIS, [ETIAS], Eurodac, SIS i [ECRIS-TCN] oraz dane Europolu, aby umożliwić jednoczesne ich przeszukiwanie przy użyciu tych systemów informacyjnych UE, a zatem należy wykorzystać te elementy do celów zautomatyzowanej kontroli oraz przy uzyskiwaniu dostępu do VIS na potrzeby ścigania przestępstw. Do tego celu należy wykorzystywać europejski portal wyszukiwania, aby umożliwić szybki, sprawny, wydajny, systematyczny i kontrolowany dostęp do systemów informacyjnych UE, danych Europolu i baz danych Interpolu koniecznych do pełnienia funkcji przez organy zgodnie z ich prawami dostępu, a także aby wspierać realizację celów VIS. (15)Porównywanie z innymi bazami danych powinno odbywać się w sposób zautomatyzowany. W każdym przypadku, kiedy takie porównanie wskazuje na powiązanie („trafienie”) z jakimikolwiek danymi osobowymi lub połączeniem tych danych we wnioskach oraz we wpisie, pliku lub ostrzeżeniu zawartych w wyżej wymienionych systemach informacyjnych, lub z danymi osobowymi na liście ostrzegawczej, wniosek powinien zostać rozpatrzony ręcznie przez operatora w organie odpowiedzialnym. Ocena przeprowadzona przez organ odpowiedzialny powinna prowadzić do podjęcia decyzji o wydaniu lub odmowie wydania wizy krótkoterminowej. (16)Odmowa wydania wizy krótkoterminowej nie powinna opierać się wyłącznie na zautomatyzowanym przetwarzaniu danych osobowych zawartych we wnioskach. (17)Osoby ubiegające się o wizę, którym odmówiono wydania wizy krótkoterminowej na podstawie informacji uzyskanych w wyniku przetwarzania danych VIS, powinny mieć prawo do odwołania się od takiej decyzji. Postępowanie odwoławcze powinno być prowadzone w państwie członkowskim, które podjęło decyzję w sprawie wniosku, zgodnie z prawem krajowym tego państwa członkowskiego. Zastosowanie powinny mieć istniejące gwarancje i przepisy dotyczące odwołań zawarte w rozporządzeniu (WE) nr 767/2008. (18)Do analizy pliku danych dotyczących wniosku o wizę krótkoterminową należy stosować szczegółowe wskaźniki ryzyka odpowiadające uprzednio zidentyfikowanemu ryzyku w zakresie bezpieczeństwa, migracji nieuregulowanej lub zdrowia publicznego. Kryteria stosowane przy definiowaniu szczegółowych wskaźników ryzyka nie powinny w żadnym wypadku opierać się wyłącznie na płci lub wieku danej osoby. W żadnym wypadku kryteria te nie mogą opierać się na informacjach ujawniających rasę, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, religię lub przekonania filozoficzne, przynależność do związków zawodowych, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność lub orientację seksualną. (19)Ciągłe pojawianie się nowych form zagrożeń dla bezpieczeństwa, nowych modeli migracji nieuregulowanej oraz zagrożeń zdrowia publicznego wymaga skutecznej reakcji oraz nowoczesnych środków przeciwdziałania tym zjawiskom. Z uwagi na fakt, że środki te wiążą się z przetwarzaniem znacznych ilości danych osobowych, powinny zostać wprowadzone stosowne gwarancje, aby ograniczyć ingerencję w prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz prawo do ochrony danych osobowych do minimum koniecznego w demokratycznym społeczeństwie. (20)Należy zapewnić, aby wobec osób ubiegających się o wizę krótkoterminową lub obywateli państw trzecich, którzy otrzymali wizę długoterminową lub dokument pobytowy, stosowany był co najmniej podobny poziom kontroli jak w przypadku obywateli państw trzecich zwolnionych z obowiązku wizowego. W tym celu ustanawia się również listę ostrzegawczą zawierającą informacje dotyczące osób, które są podejrzane o popełnienie poważnego przestępstwa lub aktu terrorystycznego lub co do których istnieją przesłanki faktyczne lub uzasadnione podstawy, aby sądzić, że popełnią poważne przestępstwo lub akt terrorystyczny. Lista ta powinna być także wykorzystywana do celów weryfikacji w odniesieniu do tych kategorii obywateli państw trzecich. (21)W celu wypełniania swojego obowiązku wynikającego z konwencji wykonawczej do układu z Schengen przewoźnicy międzynarodowi powinni mieć możliwość weryfikowania, czy obywatele państw trzecich posiadający wizę krótkoterminową, wizę długoterminową lub dokument pobytowy posiadają wymagane ważne dokumenty podróży. Weryfikację tę należy umożliwić poprzez codzienne pobieranie danych VIS do oddzielnej bazy danych przeznaczonej wyłącznie do odczytu, pozwalającej na pobranie minimalnego niezbędnego podzbioru danych umożliwiającego dokonanie zapytania prowadzącego do odpowiedzi „OK / NOT OK”. (22)W niniejszym rozporządzeniu należy wskazać organy państw członkowskich, które mogą zostać upoważnione do dostępu do VIS polegającego na wprowadzaniu, zmianie, usuwaniu lub przeglądaniu danych dotyczących wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych w konkretnych celach określonych w VIS w odniesieniu do tej kategorii dokumentów i ich posiadaczy oraz w zakresie koniecznym do wykonywania powierzonych im zadań. (23)Wszelkie przetwarzanie danych VIS dotyczących wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych powinno być proporcjonalne do wyznaczonych celów i niezbędne do wykonywania przez właściwe organy powierzonych im zadań. Korzystając z VIS, właściwe organy powinny zapewnić poszanowanie godności ludzkiej i integralności osoby, od której pozyskiwane są dane, i nie powinny dyskryminować osób ze względu na płeć, kolor skóry, pochodzenie etniczne lub społeczne, cechy genetyczne, język, religię lub przekonania, poglądy polityczne lub wszelkie inne poglądy, przynależność do mniejszości narodowej, majątek, urodzenie, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. (24)Organom ścigania zajmującym się zwalczaniem przestępstw terrorystycznych i innych poważnych przestępstw należy zapewnić dostęp do najbardziej aktualnych informacji, aby mogły one skutecznie wywiązywać się z powierzonych im zadań. Dostęp organów ścigania państw członkowskich i Europolu do VIS został ustanowiony decyzją Rady 2008/633/WSiSW. Treść tej decyzji powinna zostać włączona do rozporządzenia w sprawie VIS, aby dostosować je do obecnych ram traktatowych.

(25)Użyteczność dostępu do danych VIS na potrzeby ścigania przestępstw została już dowiedziona w zakresie identyfikowania osób, które zmarły gwałtowną śmiercią, lub umożliwiania śledczym poczynienia istotnych postępów w sprawach dotyczących handlu ludźmi, terroryzmu lub nielegalnego obrotu środkami odurzającymi. W związku z tym dane VIS powinny być również dostępne dla wyznaczonych organów państw członkowskich i Europejskiego Urzędu Policji (Europolu), z zastrzeżeniem warunków określonych w niniejszym rozporządzeniu. (26)Europol, wspierając ogólnounijne działania na rzecz zapobiegania przestępstwom, ich analizowania i prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych, odgrywa kluczową rolę we współpracy między organami państw członkowskich w postępowaniach przygotowawczych dotyczących przestępczości transgranicznej. W związku z tym obecny dostęp Europolu do VIS w ramach jego zadań powinien zostać skodyfikowany i ułatwiony, z uwzględnieniem ostatnich zmian ram prawnych takich jak rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/794. (27)Dostęp do VIS do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania lub prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych stanowi ingerencję w prawa podstawowe do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego oraz do ochrony danych osobowych osób, których dane są przetwarzane w VIS. Wszelka ingerencja tego rodzaju musi być zgodna z prawem, które musi zostać sformułowane na tyle precyzyjnie, aby zainteresowane osoby miały możliwość dostosowania swojego zachowania, oraz musi zapewnić tym osobom ochronę przed arbitralnością, a także dostatecznie jasno określić zakres przysługującej właściwym organom swobody uznania i sposób, w jaki mają one korzystać z tej swobody. W społeczeństwie demokratycznym wszelkie ingerencje muszą być konieczne do ochrony uzasadnionych i proporcjonalnych interesów oraz proporcjonalne w stosunku do uzasadnionego celu, którego osiągnięciu mają służyć. (28)[Rozporządzenie 2018/XX w sprawie interoperacyjności] przewiduje możliwość identyfikacji osoby przez organ policyjny państwa członkowskiego, który został do tego upoważniony na mocy krajowych środków ustawodawczych, na podstawie danych biometrycznych tej osoby pobranych podczas kontroli tożsamości. Mogą jednak zaistnieć szczególne okoliczności, w których identyfikacja osoby jest konieczne w interesie tej osoby. Przypadki takie obejmują sytuacje, w których dana osoba została znaleziona po jej zaginięciu, uprowadzeniu lub uznaniu za ofiarę handlu ludźmi. W takich przypadkach należy zapewnić organom ścigania szybki dostęp do danych VIS, aby umożliwić szybką i wiarygodną identyfikację danej osoby bez konieczności spełnienia wszystkich warunków wstępnych i zapewnienia dodatkowych gwarancji dotyczących dostępu do celów egzekwowania prawa. (29)Porównywanie danych na podstawie obrazu śladu będącego śladem daktyloskopijnym, który mógł zostać pozostawiony na miejscu popełnienia przestępstwa, ma zasadnicze znaczenie w kontekście współpracy policyjnej. Możliwość porównania obrazu śladu z danymi daktyloskopijnymi przechowywanymi w VIS w przypadku, gdy istnieją uzasadnione podstawy by przypuszczać, że sprawca lub ofiara przestępstwa mogą być zarejestrowani w VIS, powinna stanowić bardzo użyteczne narzędzie dla organów ścigania państw członkowskich, które mogą korzystać z takiej możliwości w celu zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania i prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych na przykład w sytuacji, gdy obrazy śladu stanowią jedyny dowód znaleziony na miejscu przestępstwa. (30)Niezbędne jest wyznaczenie właściwych organów państw członkowskich oraz centralnego punktu dostępu, za pośrednictwem którego można będzie składać wnioski o uzyskanie dostępu do danych VIS, a także prowadzenie wykazu jednostek operacyjnych, które działają w strukturach wyznaczonych organów i które są uprawnione do występowania z wnioskami o uzyskanie takiego dostępu do konkretnych celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania lub prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych. (31)Wnioski o uzyskanie dostępu do danych przechowywanych w systemie centralnym powinny być przekazywane przez jednostki operacyjne, działające w strukturach wyznaczonych organów, do centralnego punktu dostępu, oraz powinny być należycie uzasadnione. Jednostki operacyjne, które działają w strukturach wyznaczonych organów i które są uprawnione do występowania z wnioskami o uzyskanie dostępu do danych VIS, nie powinny pełnić funkcji organu weryfikującego. Centralne punkty dostępu powinny działać niezależnie od wyznaczonych organów i powinny odpowiadać za zapewnienie, w sposób niezależny, ścisłego przestrzegania warunków dostępu określonych w niniejszym rozporządzeniu. W wyjątkowo pilnych przypadkach, gdy zapewnienie szybkiego dostępu jest niezbędne w celu zareagowania na konkretne i realne zagrożenie związane z przestępstwami terrorystycznymi lub innymi poważnymi przestępstwami, centralny punkt dostępu powinien mieć możliwość natychmiastowego przetworzenia wniosku i dokonania weryfikacji tego wniosku dopiero po jego przetworzeniu. (32)Aby zapewnić ochronę danych osobowych i wykluczyć możliwość systematycznego przeszukiwania systemu przez organy ścigania, przetwarzanie danych VIS powinno odbywać się wyłącznie w określonych przypadkach i wtedy, gdy jest to niezbędne do celów zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania lub prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych. Wyznaczone organy i Europol powinny zwracać się z wnioskiem o uzyskanie dostępu do VIS tylko wówczas, gdy istnieją uzasadnione podstawy, by przypuszczać, że dzięki takiemu dostępowi zdobędą informacje, które w istotny sposób ułatwią im zapobieganie przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywanie lub prowadzenie w ich sprawie postępowań przygotowawczych. (33)Dane osobowe posiadaczy dokumentów pobytowych zgromadzone w VIS powinny być przechowywane nie dłużej, niż jest to konieczne do celów VIS. Dane dotyczące obywateli państw trzecich należy przechowywać przez pięć lat, aby umożliwić uwzględnienie tych danych przy ocenie wniosków o wydanie wizy krótkoterminowej, wykrywanie osób przekraczających dozwolony okres pobytu po upływie okresu ważności wizy oraz przeprowadzanie oceny bezpieczeństwa w odniesieniu do obywateli państw trzecich, którzy uzyskali wizę. Dane dotyczące wcześniejszych przypadków korzystania z danego dokumentu mogłyby ułatwić wydawanie wiz krótkoterminowych w przyszłości. Krótszy okres przechowywania danych nie byłby wystarczający do zapewnienia określonych celów. Dane powinny być usunięte po upływie pięciu lat, chyba że zaistniały podstawy dla ich wcześniejszego usunięcia. (34)Do przetwarzania danych osobowych przez państwa członkowskie w ramach stosowania niniejszego rozporządzenia ma zastosowanie rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. Przetwarzanie danych osobowych przez organy ścigania do celów zapobiegania przestępczości, prowadzenia postępowań przygotowawczych, wykrywania i ścigania czynów zabronionych i wykonywania kar jest regulowane dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/680. (35)Zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/1624 członkowie zespołów Europejskiej Straży Granicznej i Przybrzeżnej oraz zespołów składających się z personelu realizującego zadania w dziedzinie powrotów są uprawnieni przez przyjmujące państwo członkowskie do korzystania z europejskich baz danych, jeżeli jest to niezbędne do realizacji zadań operacyjnych określonych w planie operacyjnym w odniesieniu do odprawy granicznej, ochrony granicy i powrotów. W celu ułatwienia takiego korzystania oraz umożliwienia zespołom skutecznego dostępu do danych wprowadzonych do VIS Europejska Agencja Straży Granicznej i Przybrzeżnej powinna otrzymać dostęp do VIS. Dostęp ten powinien być zgodny z warunkami i ograniczeniami dostępu mającymi zastosowanie do organów państw członkowskich właściwych w odniesieniu do każdego konkretnego celu, dla którego można przeglądać dane VIS. (36)Powrót obywateli państw trzecich, którzy nie spełniają lub przestali spełniać warunki wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/115/WE, stanowi zasadniczy element kompleksowych działań na rzecz zwalczania migracji nieuregulowanej oraz ważny powód leżący w istotnym interesie publicznym. (37)Państwa trzecie będące państwami powrotu często nie są objęte decyzjami stwierdzającymi odpowiedni stopień ochrony przyjmowanymi przez Komisję na podstawie art. 45 rozporządzenia (UE) 2016/679 lub na podstawie przepisów krajowych przyjętych w celu transpozycji art. 36 dyrektywy (UE) 2016/680. Ponadto szeroko zakrojone wysiłki Unii w dziedzinie współpracy z głównymi krajami pochodzenia nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich podlegających zobowiązaniu do powrotu nie były w stanie zapewnić systematycznego wypełniania przez te państwa trzecie obowiązku readmisji własnych obywateli ustanowionego prawem międzynarodowym. Umowy o readmisji, zawarte lub negocjowane przez Unię lub państwa członkowskie i przewidujące odpowiednie zabezpieczenia w zakresie przekazywania danych państwom trzecim na podstawie art. 46 rozporządzenia (UE) 2016/679 lub na podstawie przepisów krajowych przyjętych w celu transpozycji art. 37 dyrektywy (UE) 2016/680, obejmują ograniczoną liczbę takich państw trzecich, a nie ma pewności, czy zostanie zawarta jakakolwiek nowa umowa. W takich sytuacjach dane osobowe mogłyby być przetwarzane z organami państw trzecich na podstawie niniejszego rozporządzenia do celów realizacji unijnej polityki powrotowej, o ile spełnione byłyby warunki określone w art. 49 ust. 1 lit. d) rozporządzenia (UE) 2016/679 lub w przepisach krajowych transponujących art. 38 lub 39 dyrektywy (UE) 2016/680. (38)Państwa członkowskie powinny udostępniać odpowiednie dane osobowe przetwarzane w VIS, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami o ochronie danych i jeżeli jest to konieczne w poszczególnych przypadkach do realizacji zadań wynikających z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) .../... [rozporządzenie ustanawiające unijne ramy przesiedleń], [Agencji Unii Europejskiej ds. Azylu] oraz odpowiednim organom międzynarodowym, takim jak: Wysoki Komisarz Narodów Zjednoczonych ds. Uchodźców, Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji oraz Międzynarodowy Komitet Czerwonego Krzyża, na potrzeby operacji dotyczących uchodźców i przesiedleń w odniesieniu do obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców kierowanych przez nie do państw członkowskich w ramach wykonywania rozporządzenia (UE) .../... [rozporządzenia ustanawiającego unijne ramy przesiedleń]. (39)Do działań instytucji lub organów Unii wykonujących swoje zadania z zakresu zarządzania operacyjnego VIS stosuje się rozporządzenie (WE) nr 45/2001 Parlamentu Europejskiego i Rady. (40)Zgodnie z art. 28 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 45/2001 przeprowadzono konsultacje z Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, który wydał opinię w dniu [...] r. (41)Aby zacieśnić współpracę państw trzecich w zakresie readmisji migrantów o nieuregulowanym statusie oraz ułatwić powrót nielegalnie przebywających obywateli państw trzecich, których dane mogą być przechowywane w VIS, kopie dokumentów podróży osób ubiegających się o wizę krótkoterminową powinny być przechowywane w VIS. W przeciwieństwie do informacji pochodzących z VIS kopie dokumentów podróży są dowodem potwierdzającym obywatelstwo szerzej uznawanym przez państwa trzecie. (42)Korzystanie z wykazu dokumentów podróży, które uprawniają posiadacza do przekraczania granic zewnętrznych i mogą być wizowane, ustanowionego decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1105/2011/UE, jest obowiązkowym elementem procedury rozpatrywania wniosków wizowych. Organy wizowe powinny systematycznie wypełniać ten obowiązek, dlatego też wykaz ten powinien zostać włączony do VIS, aby umożliwić automatyczną weryfikację uznania dokumentu podróży osoby ubiegającej się o wizę. (43)Bez uszczerbku dla obowiązku państw członkowskich dotyczącego zapewnienia dokładności danych wprowadzanych do VIS eu-LISA powinna być odpowiedzialna za podniesienie jakości danych poprzez wprowadzenie centralnego narzędzia monitorowania jakości danych oraz za przekazywanie państwom członkowskim sprawozdań w regularnych odstępach czasu. (44)Aby umożliwić lepsze monitorowanie wykorzystania VIS do celów analizy tendencji związanych z presją migracyjną i zarządzaniem granicami, eu-LISA powinna mieć możliwość rozwijania nowoczesnych zdolności w zakresie prowadzenia sprawozdawczości statystycznej wobec państw członkowskich, Komisji i Europejskiej Agencji Straży Granicznej i Przybrzeżnej bez naruszania integralności danych. Należy zatem utworzyć centralne repozytorium statystyczne. Żadne tworzone statystyki nie powinny zawierać danych osobowych.

(45)Niniejsze rozporządzenie pozostaje bez uszczerbku dla stosowania dyrektywy 2004/38/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. (46)Ponieważ cele niniejszego rozporządzenia nie mogą zostać osiągnięte w sposób wystarczający przez państwa członkowskie, natomiast ze względu na konieczność zapewnienia wdrażania wspólnej polityki wizowej, wysokiego poziomu bezpieczeństwa na obszarze bez kontroli na granicach wewnętrznych oraz stopniowego tworzenia zintegrowanego systemu zarządzania granicami zewnętrznymi możliwe jest ich lepsze osiągnięcie na poziomie Unii, może ona podjąć działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej. Zgodnie z zasadą proporcjonalności, określoną w tym artykule, niniejsze rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne do osiągnięcia tych celów. (47)W niniejszym rozporządzeniu ustanowiono rygorystyczne zasady dostępu do VIS oraz niezbędne gwarancje. Przewidziano w nim również prawa osób fizycznych do dostępu, sprostowania i usunięcia danych oraz do środków prawnych, w szczególności prawo do skorzystania ze środka ochrony prawnej przed sądem i nadzorowanie operacji przetwarzania przez niezależne organy publiczne. Niniejsze rozporządzenie wprowadza dodatkowe gwarancje w celu uwzględnienia szczególnych potrzeb związanych z nowymi kategoriami danych, które będą przetwarzane w VIS. Niniejsze rozporządzenie nie narusza zatem praw podstawowych i przestrzega zasad uznanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej, w szczególności prawa do godności człowieka, prawa do wolności i bezpieczeństwa osobistego, poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, ochrony danych osobowych, prawa do azylu i ochrony w kontekście zasady non-refoulement oraz ochrony w przypadku usunięcia z terytorium państwa, wydalenia lub ekstradycji, prawa do niedyskryminacji, praw dziecka oraz prawa do skutecznego środka prawnego. (48)Przepisy szczegółowe powinny mieć zastosowanie do obywateli państw trzecich, którzy podlegają obowiązkowi wizowemu, będących członkami rodziny obywatela Unii, do których ma zastosowanie dyrektywa 2004/38/WE, lub członkami rodziny obywatela państwa trzeciego korzystającego z prawa do swobodnego przemieszczania się na podstawie prawa Unii, i którzy nie posiadają karty pobytowej, o której mowa w dyrektywie 2004/38/WE. Art. 21 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej stanowi, że każdy obywatel Unii ma prawo do swobodnego przemieszczania się i przebywania na terytorium państw członkowskich, z zastrzeżeniem ograniczeń i warunków ustanowionych w Traktatach i aktach prawnych przyjętych w celu ich wykonania. Odnośne ograniczenia i warunki zawarte są w dyrektywie 2004/38/WE. (49)Jak potwierdził Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, tacy członkowie rodzin mają nie tylko prawo do wjazdu na terytorium danego państwa członkowskiego, lecz także prawo do otrzymania w tym celu wizy wjazdowej. Państwa członkowskie muszą zapewnić takim osobom wszelkie ułatwienia w celu uzyskania przez nie niezbędnych wiz, które winny być wydawane nieodpłatnie, w najkrótszym możliwym terminie i w drodze procedury przyspieszonej. (50)Prawo do uzyskania wizy nie jest bezwarunkowe, gdyż tym członkom rodziny, którzy stanowią zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego czy zdrowia publicznego zgodnie z dyrektywą 2004/38/WE, można odmówić wydania wizy. W kontekście powyższego dane osobowe członków rodziny można weryfikować tylko wtedy, gdy dane te odnoszą się do ich identyfikacji i statusu jedynie w zakresie, w jakim dane te są istotne dla oceny zagrożenia dla bezpieczeństwa, jakie te osoby mogłyby stanowić. Podobnie rozpatrywanie wniosków wizowych tych osób powinno odbywać się wyłącznie z uwzględnieniem kwestii bezpieczeństwa, a nie kwestii związanych z ryzykiem migracji. (51)Zgodnie z art. 1 i 2 Protokołu nr 22 w sprawie stanowiska Danii, załączonego do Traktatu o Unii Europejskiej i do Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, Dania nie uczestniczy w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. Ponieważ niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, zgodnie z art. 4 tego protokołu Dania – w terminie sześciu miesięcy po przyjęciu przez Radę niniejszego rozporządzenia – podejmie decyzję, czy dokona jego transpozycji do prawa krajowego. (52)Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, które nie mają zastosowania do Zjednoczonego Królestwa zgodnie z decyzją Rady 2000/365/WE; Zjednoczone Królestwo nie uczestniczy w związku z tym w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związane ani go nie stosuje. (53)Niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen, który nie ma zastosowania do Irlandii zgodnie z decyzją Rady 2002/192/WE; Irlandia nie uczestniczy w związku z tym w przyjęciu niniejszego rozporządzenia i nie jest nim związana ani go nie stosuje. (54)W odniesieniu do Islandii i Norwegii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy zawartej przez Radę Unii Europejskiej i Republikę Islandii oraz Królestwo Norwegii dotyczącej włączenia tych dwóch państw we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji Rady 1999/437/WE. (55)W odniesieniu do Szwajcarii niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2008/146/WE i z art. 3 decyzji Rady 2008/149/WSiSW. (56)W odniesieniu do Liechtensteinu niniejsze rozporządzenie stanowi rozwinięcie przepisów dorobku Schengen w rozumieniu Protokołu między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską, Konfederacją Szwajcarską i Księstwem Liechtensteinu o przystąpieniu Księstwa Liechtensteinu do Umowy między Unią Europejską, Wspólnotą Europejską i Konfederacją Szwajcarską dotyczącej włączenia Konfederacji Szwajcarskiej we wprowadzanie w życie, stosowanie i rozwój dorobku Schengen, które wchodzą w zakres obszaru, o którym mowa w art. 1 lit. A decyzji 1999/437/WE w związku z art. 3 decyzji Rady 2011/350/UE i z art. 3 decyzji Rady 2011/349/UE. (57)Niniejsze rozporządzenie, z wyjątkiem art. 22r, jest aktem stanowiącym rozwinięcie dorobku Schengen lub w inny sposób z nim związanym w rozumieniu, odpowiednio, art. 3 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2003 r., art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2005 r. i art. 4 ust. 2 Aktu przystąpienia z 2011 r., z wyjątkiem przepisów, które na mocy decyzji Rady (UE) 2017/1908 mają zastosowanie do Bułgarii i Rumunii, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: Artykuł 1 W rozporządzeniu (WE) nr 767/2008 wprowadza się następujące zmiany: 1)w art. 1 dodaje się ustępy w brzmieniu: „Niniejsze rozporządzenie ustanawia również procedury wymiany informacji między państwami członkowskimi na temat wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych, w tym na temat pewnych decyzji w sprawie wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych. Poprzez przechowywanie danych potwierdzających tożsamość, danych dokumentów podróży i danych biometrycznych we wspólnym repozytorium danych umożliwiających identyfikację ustanowionym na mocy art. 17 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/XX* [rozporządzenie 2018/XX w sprawie interoperacyjności] VIS przyczynia się do ułatwienia i wspomagania poprawnej identyfikacji osób zarejestrowanych w VIS.”. _______

* Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady 2018/XX* [rozporządzenie 2018/XX w sprawie interoperacyjności] (Dz.U. L).”; 2)art. 2 otrzymuje brzmienie: „Artykuł 2



Cel VIS 1. Celem VIS jest poprawa realizacji wspólnej polityki wizowej, poprawa współpracy konsularnej i procesu konsultacji pomiędzy centralnymi organami wizowymi poprzez ułatwienie wymiany danych między państwami członkowskimi o wnioskach i związanych z nimi decyzjach, aby: a) uprościć procedurę składania wniosków wizowych; b) zapobiegać omijaniu kryteriów służących do określania, które państwo członkowskie odpowiada za rozpatrzenie wniosku; c) ułatwić walkę z oszustwami; d) ułatwić odprawy na przejściach granicznych na granicach zewnętrznych państw członkowskich i na terytorium państw członkowskich; e) pomóc w identyfikacji i powrocie osób, które mogą nie spełniać warunków wjazdu, pobytu lub zamieszkania na terytorium państw członkowskich lub też przestały spełniać te warunki; f) pomóc w identyfikacji osób zaginionych; g) ułatwić stosowanie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013* oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE**; h) przyczynić się do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania i prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych; i) przyczynić się do zapobiegania zagrożeniom bezpieczeństwa wewnętrznego każdego z państw członkowskich; j) zapewnić poprawną identyfikację osób; k) wspierać cele Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) związane z wpisami dotyczącymi obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu, osób poszukiwanych w celu aresztowania, wydania lub ekstradycji, osób zaginionych, osób, których obecność jest wymagana do celów postępowania sądowego oraz osób, wobec których prowadzone są kontrole niejawne lub kontrole szczególne. 2. W odniesieniu do wiz długoterminowych i dokumentów pobytowych celem VIS jest ułatwienie wymiany danych pomiędzy państwami członkowskimi o związanych z nimi decyzjach, aby: a) utrzymywać wysoki poziom bezpieczeństwa dzięki ułatwieniu oceny, czy osoba ubiegająca się o wizę jest uważana za osobę stanowiącą zagrożenie dla porządku publicznego, bezpieczeństwa wewnętrznego lub zdrowia publicznego, przed przybyciem tej osoby na przejścia graniczne na granicach zewnętrznych; b) zwiększyć skuteczność odpraw granicznych i kontroli na terytorium danego państwa; c) przyczynić się do zapobiegania przestępstwom terrorystycznym lub innym poważnym przestępstwom, ich wykrywania i prowadzenia w ich sprawie postępowań przygotowawczych; d) zapewnić poprawną identyfikację osób;

e) ułatwić stosowanie rozporządzenia (UE) nr 604/2013 i dyrektywy 2013/32/UE; f) wspierać cele Systemu Informacyjnego Schengen (SIS) związane z wpisami dotyczącymi obywateli państw trzecich, którym odmówiono wjazdu, osób poszukiwanych w celu aresztowania, wydania lub ekstradycji, osób zaginionych, osób, których obecność jest wymagana do celów postępowania sądowego oraz osób, wobec których prowadzone są kontrole niejawne lub kontrole szczególne.”. * Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 604/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie ustanowienia kryteriów i mechanizmów ustalania państwa członkowskiego odpowiedzialnego za rozpatrzenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej złożonego w jednym z państw członkowskich przez obywatela państwa trzeciego lub bezpaństwowca (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 31). ** Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz.U. L 180 z 29.6.2013, s. 60).”; 3)uchyla się art. 3; 4)w art. 4 dodaje się punkty w brzmieniu: 12)„»dane VIS« oznaczają wszystkie dane przechowywane w systemie centralnym VIS i wspólnym repozytorium danych umożliwiających identyfikację zgodnie z art. 9–14 i art. 22c–22f; 13)»dane dotyczące tożsamości« oznaczają dane, o których mowa w art. 9 pkt 4 lit. a) i aa); 14)»dane daktyloskopijne« oznaczają dane odnoszące się do odcisków palców przechowywane w pliku VIS; 15)»wizerunek twarzy« oznacza cyfrowy wizerunek twarzy; 16)»dane Europolu« oznaczają dane osobowe przetwarzane przez Europol w celu, o którym mowa w art. 18 ust. 2 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)