KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 22.6.2018 COM(2018) 487 final SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO Dwunaste sprawozdanie roczne za rok 2017 w sprawie realizacji pomocy wspólnotowej na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 389/2006 z dnia 27 lutego 2006 r. ustanawiającego instrument wsparcia finansowego w celu stymulowania rozwoju gospodarczego tureckiej wspólnoty cypryjskiej



SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA RADY I PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO Dwunaste sprawozdanie roczne za rok 2017 w sprawie realizacji pomocy wspólnotowej na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 389/2006 z dnia 27 lutego 2006 r. ustanawiającego instrument wsparcia finansowego w celu stymulowania rozwoju gospodarczego tureckiej wspólnoty cypryjskiej 1.Wprowadzenie Rozporządzenie Rady (WE) nr 389/2006 („rozporządzenie o pomocy”) stanowi podstawę udzielania pomocy na rzecz tureckiej wspólnoty cypryjskiej oraz nakłada wymóg składania rocznych sprawozdań dla Rady i Parlamentu Europejskiego. Niniejsze sprawozdanie dotyczy roku 2017. 2.Przygotowanie programu pomocy W okresie pomiędzy 2006 r. a końcem 2017 r. zaprogramowano kwotę 485 mln EUR na działania w ramach rozporządzenia o pomocy. Kwota przeznaczona w grudniu 2017 r. na program roczny na 2017 r. wyniosła 34 836 240 EUR . Wieloletnie ramy finansowe (WRF) na lata 2014–2020 zapewniają wieloletnią perspektywę dla programu i stabilne finansowanie roczne. Program pomocy ma jednak charakter tymczasowy, ponieważ jego celem jest ułatwienie zjednoczenia Cypru; zarówno rozporządzenie o pomocy, jak i rozporządzenie Rady nr 1311/213 określające WRF umożliwiają przeprowadzenie rewizji w przypadku zjednoczenia. 3.Mechanizmy wdrażania Program jest realizowany na tych obszarach Republiki Cypryjskiej, nad którymi rząd Republiki Cypryjskiej nie sprawuje faktycznej kontroli i na których stosowanie wspólnotowego dorobku prawnego jest tymczasowo zawieszone zgodnie z protokołem 10 do traktatu o przystąpieniu. Pomoc jest realizowana przede wszystkim w ramach zarządzania bezpośredniego przez Komisję Europejską; niektóre projekty podlegają jednak zarządzaniu pośredniemu przez Program Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP), Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOR) lub British Council. Komisja realizuje program w wyjątkowym kontekście politycznym, prawnym i dyplomatycznym. Konieczne są ustalenia doraźne umożliwiające kontynuację realizacji programu przy jednoczesnym poszanowaniu zasad należytego zarządzania finansami. W przypadku programów pomocy finansowanych przez UE rolę ram prawnych pomocy rozwojowej pełnią w zwykłych okolicznościach umowy z rządem państwa beneficjenta. W przypadku pomocy dla tureckiej wspólnoty cypryjskiej nie można zawrzeć takich umów. Zarządzanie nieodłącznym ryzykiem i jego ograniczanie stanowią odpowiedzialność Komisji, a przyjęte przez nią środki obejmują intensywne monitorowanie umów i udzielanie wsparcia beneficjentom, zmienione zasady płatności oraz ostrożne podejście do stosowania gwarancji bankowych. Znaczna część środków programu jest przeznaczona na dotacje, które wymagają istotnych nakładów na zarządzanie. Aby zapewnić powodzenie i stabilność realizacji w opisanych warunkach, turecka wspólnota cypryjska musi w pełni zaangażować się w przygotowanie do przyjęcia wspólnotowego dorobku prawnego po rozwiązaniu problemu cypryjskiego. Zespół programowy korzysta z pomieszczeń unijnego biura terenowego ds. programu (EUPSO) znajdującego się w północnej części Nikozji. Przedstawicielstwo Komisji na Cyprze organizuje również spotkania, seminaria i konferencje prasowe oraz pozostaje w kontakcie z cypryjską opinią publiczną na całej wyspie, między innymi w kwestiach dotyczących programu pomocy. Ponadto w ramach unijnego projektu Infopoint, finansowanego ze środków programu pomocy, prowadzonych jest szereg działań w zakresie komunikowania i eksponowania polegających na informowaniu o polityce, priorytetach i działaniach UE wspierających turecką wspólnotę cypryjską oraz na promowaniu europejskiej kultury. 4.Wdrażanie programu w okresie sprawozdawczym 4.1.Zarys ogólny Komisja nadal realizuje rozporządzenie o pomocy, mając na celu wspieranie zjednoczenia. Komisja jest gotowa dostosowywać program zgodnie z wszelkimi porozumieniami osiągniętymi w ramach rozmów na temat rozwiązania problemu cypryjskiego. Działania w 2017 r. obejmowały kontynuację szeregu ustanowionych i udanych projektów, takich jak stypendia unijne i środki budowy zaufania, polegające na wsparciu dla Komisji Osób Zaginionych i Komitetu Technicznego ds. Dziedzictwa Kulturowego. Zwiększono pomoc udzielaną najważniejszym sektorom gospodarki, które przygotowują się do rozwiązania problemu cypryjskiego, poprzez projekty na rzecz rozwoju sektora prywatnego oraz obszarów wiejskich, a także rozwoju zasobów ludzkich. Kontynuowano starania w kierunku osiągnięcia realnych postępów w zakresie zwalczania chorób zwierząt i bezpieczeństwa żywności. Nadal istnieją znaczne braki w zdolnościach beneficjentów do skutecznego wdrażania wspólnotowego dorobku prawnego – wiele tekstów prawnych wciąż nie zostało jeszcze przyjętych. Turecka wspólnota cypryjska obecnie lepiej rozumie jednak wyzwania związane z wdrożeniem tekstów prawnych zgodnych z normami UE. Zasadniczym elementem programu pozostają dotacje. W przypadku programu stypendialnego Komisja w dalszym ciągu korzystała z outsourcingu w celu zagwarantowania, aby dotacje trafiały do beneficjentów terminowo i w sposób efektywny. Od 2008 r. jednostka zarządzania projektem, którą ustanowiono zgodnie z umową o świadczenie usług pomocy technicznej, świadczy ponadto usługi na rzecz wspierania realizacji programów dotacji. Ta jednostka zarządzania projektem stanowi cenną pomoc dla Komisji w zakresie zwiększania efektywności i wiarygodności zarządzania operacyjnego programami dotacji oraz wdrażania i monitorowania tych programów.

Jedną z nierozwiązanych kwestii jest budowa sieci kanalizacji dla Famagusty, na którą umowa została rozwiązana przez Komisję w grudniu 2013 r. Spór z byłym wykonawcą skierowano do rozstrzygnięcia w drodze postępowania polubownego po wyczerpaniu wszystkich możliwości zawarcia ugody. Równocześnie powiązane prace naprawcze zostaną zlecone w drodze przetargu w 2018 r. Pod koniec roku w ramach programu obowiązywały łącznie 274 umowy. 4.2.Postępy w ramach poszczególnych celów Ogólnym celem programu pomocy jest ułatwienie zjednoczenia Cypru poprzez stymulowanie rozwoju gospodarczego tureckiej wspólnoty cypryjskiej, ze szczególnym uwzględnieniem integracji gospodarczej wyspy, poprawy kontaktów między obiema społecznościami oraz kontaktów z UE, a także przygotowania do stosowania wspólnotowego dorobku prawnego. W 2017 r. podejmowano następujące działania, aby osiągnąć każdy z celów określonych w rozporządzeniu o pomocy: 4.2.1.Cel 1: Rozwój i przebudowa infrastruktury W sektorze gospodarki wodnej ukończono projekt i dokumentację przetargową budowy nowego kolektora kanalizacyjnego odprowadzającego ścieki z terenu Nikozji do oczyszczalni ścieków służącej obu społecznościom w Nikozji. Rozpoczęcie przetargu na roboty budowlane przewiduje się na początek 2018 r. Studium wykonalności i projekt koncepcyjny systemu odprowadzania ścieków oczyszczonych z oczyszczalni służącej obu społecznościom znajdują się na zaawansowanym etapie i obecnie oczekują na ostateczne zatwierdzenie. Oczekuje się, że ostateczny, szczegółowy projekt i dokumentacja przetargowa związana z tym ważnym projektem służącym obu społecznościom będą gotowe w 2018 r. Sporządzono dokumentację przetargową dotyczącą niezbędnych prac związanych z naprawą sieci kanalizacyjnych Famagusty, a przetarg na prace budowlane ma zostać ogłoszony na początku 2018 r. Rozpoczęto działania przygotowawcze w związku z pierwszą fazą likwidacji starej oczyszczalni ścieków obsługującej teren Nikozji oraz w związku z budową ścieżki dla rowerzystów i pieszych wzdłuż rzeki Pedieos. W dalszym ciągu poprzez różne działania zapewniano wsparcie w sektorze odpadów stałych. W grudniu 2017 r. podpisano dwie umowy – umowę dotyczącą rozbudowy składowiska Koutsoventsis/Güngör i umowę dotyczącą odgazowania składowiska. Roboty budowlane mają zostać ukończone do grudnia 2018 r. W 2017 r. ukończono również projekt i wdrażanie bazy danych dotyczących gospodarowania odpadami stałymi, opartej na europejskim katalogu odpadów stałych. Odpowiedzialne organy ds. ochrony środowiska obecnie testują tę bazę danych, którą jednak już uznano za sukces. Po kilku opóźnieniach montaż nowego obiektu sterylizacji niebezpiecznych odpadów medycznych znów jest realizowany zgodnie z planem i ma zostać ukończony w połowie 2018 r. Realizację tego projektu dodatkowo wsparto projektem na rzecz rozwoju zdolności technicznych obejmującym zaprojektowanie i wdrożenie zrównoważonego systemu gospodarowania odpadami medycznymi. Po raz drugi ogłoszono przetarg dotyczący utworzenia systemu gromadzenia, przewozu i centralnego przetwarzania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, które są najbardziej niebezpieczne dla zdrowia ludzi i zwierząt. W odpowiedzi nie wpłynęły jednak żadne ważne oferty. Po dopracowaniu dokumentacji przetargowej przetarg na realizację projektu zostanie ponownie ogłoszony na początku 2018 r. Gospodarka odpadami stałymi również została uwzględniona w ramach programów dotacji wspierających społeczeństwo obywatelskie i lokalne społeczności. Programy te obejmują utworzenie stacji przeładunku odpadów stałych oraz gospodarowanie odpadami zielonymi zgodnie ze spójnym, opracowanym przez UE planem zintegrowanego gospodarowania odpadami stałymi. Ponadto w 2017 r. zatwierdzono projekty mające na celu udoskonalenie systemów monitorowania jakości powietrza i wody oraz sporządzono specyfikacje techniczne. Oczekuje się, że przetarg zostanie przeprowadzony w połowie 2018 r. Sfinalizowano umowę dotyczącą pomocy technicznej w realizacji programu bezpieczeństwa drogowego. Sporządzono plan działania dotyczący wydawania prawa jazdy, rejestracji pojazdu i badań technicznych pojazdu, przy czym realizacja tego planu i poprawa bezpieczeństwa drogowego nadal wymaga pomocy i wsparcia ze strony beneficjenta. 4.2.2.Cel 2: Wspieranie rozwoju społeczno-gospodarczego Termin realizacji projektu pomocy technicznej na rzecz sektora prywatnego (TAPS), który uruchomiono w listopadzie 2015 r., przełożono na wrzesień 2018 r. Celem tego projektu jest wspieranie wzrostu w sektorze prywatnym i tworzenia miejsc pracy. W ramach tego projektu organy lokalne otrzymują pomoc techniczną, aby przygotować się do stosowania wspólnotowego dorobku prawnego w obszarach związanych z rozwojem sektora prywatnego. Wsparcie jest udzielane w formie badań analitycznych i przygotowania strategii, w tym np. sfinalizowania strategii i planu działania na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw. W ramach tego projektu pomoc otrzymują również mikroprzedsiębiorstwa oraz małe i średnie przedsiębiorstwa (MMŚP), które przygotowują się do stosowania wspólnotowego dorobku prawnego, poprzez wspieranie instytucji wsparcia biznesu, które wzmacniają zdolności organizacyjne i zdolności w zakresie świadczenia usług wspomnianych przedsiębiorstw. Na początku 2017 r. na podstawie pojedynczej umowy zewnętrzny ekspert sporządził wytyczne dotyczące wykonalności strategii innowacyjności zgodnie z programem „Horyzont 2020” i koncepcją inteligentnego wzrostu. Co więcej, o dodatkowe 0,8 mln EUR zwiększono środki przekazywane na podstawie umowy o delegowaniu zadań z EBOR dotyczącej przyznania tureckim przedsiębiorstwom cypryjskim dostępu do środków kredytowych oraz udzielenia miejscowym doradcom biznesowym wsparcia w zakresie budowania zdolności. Przedsiębiorstwa uzyskują również wsparcie bezpośrednie w postaci dotacji. Wszystkie pozostałe dotacje przyznawane bezpośrednio przedsiębiorstwom w ramach programu dotacji Rozwój MŚP: unowocześnianie produktów i usług sfinalizowano w 2017 r. W ramach tego programu z powodzeniem zrealizowano łącznie 36 projektów.

Jeżeli chodzi o rozwój obszarów wiejskich, udzielono pomocy technicznej, aby rozwijać usługi doradcze dla rolników, co obejmuje szkolenia dla miejscowych doradców. Spośród 39 projektów, na które przyznano w 2013 r. finansowanie w ramach trzeciego programu dotacji na rozwój obszarów wiejskich, w 2017 r. z powodzeniem zakończono kolejne sześć projektów. W 2017 r. w ramach projektu pomocy technicznej na rzecz przygotowania wsparcia i wdrożenia zwalczania chorób zwierząt (projekt rozpoczęty w połowie 2015 r.) kontynuowano budowanie zdolności służb weterynaryjnych w zakresie planowania i realizacji programów na rzecz monitorowania i zwalczania chorób zwierząt oraz w zakresie umacniania systemu identyfikacji i rejestracji zwierząt. Pomoc dotyczyła również ciągłej poprawy wyników działalności i jakości wyników laboratorium weterynaryjnego. Na przełomie lat 2016 i 2017 w północnej części Cypru po raz pierwszy przeprowadzono zakrojone na szeroką skalę badania zwierząt, aby ustalić status priorytetowych chorób zwierząt (takich jak bruceloza i gruźlica). Powszechnie informowano miejscowych rolników o celu i długoterminowych korzyściach eliminacji ważnych chorób zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność. Dzięki temu zwiększono świadomość wśród rolników i zapewniono ich wsparcie w zakresie eliminacji istotnych chorób zwierząt na tym obszarze. W ramach projektu na rzecz rozwoju zdolności metrologicznych tureckiej wspólnoty cypryjskiej zorganizowano szkolenia w zakresie technik analitycznych związanych z wymogami UE dotyczącymi norm bezpieczeństwa żywności. Zdolności tureckiej wspólnoty cypryjskiej pod względem realizacji programów ochrony zdrowia zwierząt i bezpieczeństwa żywności wzmocniono dodatkowo przez udzielenie czterech zamówień na dostawy sprzętu i materiałów zużywalnych do laboratoriów weterynaryjnych i laboratoriów badających bezpieczeństwo żywności – łączna wartość zamówień to 0,5 mln EUR. W ramach czwartego zaproszenia do składania wniosków o dotacje na rozwój społeczności lokalnych udzielono pięciu umów o udzielenie dotacji na łączną kwotę 3 mln EUR. Cztery projekty koncentrują się na poprawie skuteczności i jakości usług na rzecz społeczności lokalnych, takich jak gospodarowanie odpadami i ochrona środowiska naturalnego. Celem jednego projektu jest utworzenie ośrodka pomocy dla ofiar przemocy domowej. W sektorze edukacji w 2017 r. kontynuowano wdrażanie 15 dotacji przyznanych w 2016 r. w ramach programu dotacji o wartości 1,5 mln EUR na rzecz innowacji i zmian w edukacji VI. Spośród 15 projektów 9 jest wdrażanych w szkołach, a 6 — w organizacjach, które prowadzą działania w zakresie uczenia się przez całe życie. Głównym przedmiotem tych projektów jest zwiększenie zdolności nauczania / uczenia się w szkołach poprzez wprowadzenie programów zajęć dodatkowych i umiejętności miękkich, a także budowa laboratoriów naukowych i szklarni na potrzeby rolnictwa ekologicznego. Z drugiej strony projekty na rzecz uczenia się przez całe życie koncentrują się na poprawie kwalifikacji zawodowych architektów i inżynierów oraz wprowadzeniu kursów szkoleniowych w zakresie przedsiębiorczości i uczenia się przez całe życie w celu poprawy szans na zatrudnienie wśród młodzieży. Uruchomiony w pierwszej połowie 2016 r. nowy program dotacji o wartości 1,5 mln EUR na rzecz innowacji i zmian w edukacji VII obejmuje te same cele co poprzednie zaproszenie do składania wniosków. Obecnie trwa ocena wniosków projektowych. Kontynuowano działania w ramach uruchomionego w listopadzie 2015 r. drugiego projektu pomocy technicznej na rzecz rozwoju kształcenia, szkolenia zawodowego i rynku pracy (VETLAM II). W 2017 r. pomoc techniczna koncentrowała się głównie na przeglądzie i aktualizacji ram kwalifikacji, rozwoju strategii na rzecz szkół zawodowych, rozwoju aktywnych instrumentów rynku pracy na potrzeby trzech wybranych grup defaworyzowanych (młodzież, kobiety i osoby z niepełnosprawnościami) oraz na budowaniu zdolności służb zatrudnienia. Opracowano również procedury oceny programów uczenia się opartego na pracy i przygotowania zawodowego oraz stworzono lokalną grupę oceniających. Zakończenie projektu planuje się na listopad 2018 r. Drugi etap programu monitorowania ekonomicznego, prowadzonego przez Bank Światowy, opierał się na wynikach wcześniejszych prac analitycznych i zapewnił dodatkową dogłębną analizę i pomoc techniczną w ważnych dziedzinach. W programie skupiono się na analizie podatkowej, stabilnych finansowo organach administracji publicznej, gospodarczych i związanych z handlem skutkach zjednoczenia, rozwoju sektora prywatnego i włączenia społecznego oraz monitorowaniu makroekonomicznym. Zgodnie z priorytetami politycznymi przyjętymi w ramach programu pomocy w 2017 r. zakontraktowano dodatkową pulę 4,8 mln EUR na dalszy okres zaangażowania Banku Światowego, aby opierać się na dotychczasowych pracach analitycznych i doradczych oraz nadal zapewniać porady i ukierunkowane wsparcie tureckiej wspólnocie cypryjskiej do grudnia 2020 r. 4.2.3.Cel 3: Wspieranie pojednania, środki budowy zaufania oraz wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego Komisja Osób Zaginionych wspierana przez program pomocy za pośrednictwem porozumienia z UNDP w sprawie zarządzania pośredniego kontynuowała swoje prace w terenie i prace laboratoryjne. Do końca 2017 r. spośród łącznej liczby 2002 osób zaginionych Komisja Osób Zaginionych ekshumowała 1 194 szczątków, przy czym 831 zidentyfikowano genetycznie i zwrócono rodzinom. W grudniu 2017 r. rozszerzono umowę o delegowaniu zadań zawartą z UNDP, tak aby zapewnić środki finansowe na rzecz działalności Komisji Osób Zaginionych na rok 2018 w kwocie 2,6 mln EUR. Ogólnie rzecz biorąc, w latach 2006–2018 UE wniosła wkład łącznie w wysokości 22 mln EUR, co stanowi 80 % całkowitej kwoty środków przekazanych Komisji Osób Zaginionych. Z czasem coraz trudniej jest uzyskać precyzyjne informacje w celu ustalenia dokładnych miejsc pochówku. Obecnie stanowi to kluczowe wyzwanie, któremu należy sprostać, ułatwiając realizację etapów dochodzenia, prac wykopaliskowych i ekshumacji, podejmując ponowne wysiłki w zakresie przeszukania archiwów cywilnych i wojskowych oraz wykorzystując w większym stopniu narzędzia informatyczne. W tym celu w grudniu 2017 r. w obu społecznościach zorganizowano kampanię billboardową mającą zachęcić ich członków do zgłaszania wszelkich informacji, jakie mogą posiadać. Ponadto w maju 2017 r. członkowie Komisji Osób Zaginionych bezpośrednio badali archiwa ONZ w Nowym Jorku. Ochrona dziedzictwa kulturowego za pośrednictwem Komitetu Technicznego ds. Dziedzictwa Kulturowego, w którym reprezentowane są obie społeczności, stanowiła nadal kluczowy element działań na rzecz pojednania i budowania zaufania objętych wsparciem w ramach programu pomocy. W latach 2011–2017 na program ochrony dziedzictwa kulturowego przeznaczono 14,7 mln EUR ze środków finansowych UE, które są wykorzystywane na poprawę ochrony 71 miejsc mających znaczenie dla dziedzictwa kulturowego na terenie całej wyspy. Działania te obejmują 5 projektów realizowanych na dużą skalę, 30 – na średnią skalę i 26 – na małą, a także 10 projektów będących na etapie opracowywania. Do największych osiągnięć w 2017 r. zaliczyć można ukończenie w maju prac konserwacyjnych w klasztorze Agios Panteleimonas oraz we wrześniu w bastionie Martinengo i na części muru Famagusty. Również w 2017 r. zakończono prace konserwacyjne w kościele maronickim w Agia Marina / Gurpinar znajdującym się na terenie wojskowym. Podejmowane są działania w celu zapewnienia odpowiedniej ochrony odrestaurowanych miejsc i dbania o nie przez wspólnoty beneficjentów. W odpowiedzi na inicjatywę obu przywódców cypryjskich w zakresie nowych środków budowy zaufania Komisja podjęła w 2015 r. szybkie działanie w celu realokacji zasobów niezbędnych do otwarcia nowych przejść granicznych w miejscowościach Deryneia i Lefka-Apliki. Na początku 2016 r. podpisano z UNDP umowę o delegowaniu zadań w zakresie prac na północ od zielonej linii, które ukończono w 2017 r. Na wniosek Republiki Cypryjskiej w 2017 r. Komisja i UNDP podpisały addendum do umowy o delegowaniu zadań w zakresie prac na odcinkach w strefie buforowej. Oczekuje się, że prace te zostaną ukończone w 2018 r. W 2017 r. kontynuowano wsparcie dla społeczeństwa obywatelskiego. W 2017 r. w dalszym ciągu zapewniano pomoc techniczną (Civic Space) w celu budowania zdolności organizacji społeczeństwa obywatelskiego i pobudzania tworzenia sieci kontaktów i wspólnych działań z Grekami cypryjskimi i innymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego UE. W działaniach skupiono się początkowo na tworzeniu środowiska sprzyjającego rozwojowi społeczeństwa obywatelskiego i zachęcaniu do aktywnego podejmowania inicjatyw obywatelskich poprzez mechanizm „Grow Civic”. Ponadto w 2017 r. realizowano 18 umów udzielonych w ramach programów dotacji społeczeństwo obywatelskie w działaniu IV i społeczeństwo obywatelskie w działaniu V. Dzięki tym dotacjom sfinansowano wiele różnych działań w dziedzinach ochrony środowiska, praw człowieka, sztuki i sportu, które zachęcają do zaangażowania obywateli i wymian między społecznościami. W połowie 2017 r. opublikowano szóste zaproszenie do składania wniosków w ramach programu dotacji społeczeństwo obywatelskie w działaniu, w ten sposób stwarzając organizacjom społeczeństwa obywatelskiego szanse na poprawę zdolności, intensyfikację działań i uściślenie współpracy oraz zmiany z korzyścią dla wszystkich. Co trzy miesiące zwoływano Forum Społeczeństwa Obywatelskiego – platformę, w ramach której organizacje społeczeństwa obywatelskiego mogą wyrażać swoje oczekiwania oraz priorytety. Forum działało jako katalizator w odniesieniu do rzecznictwa i promowało aktywne obywatelstwo. Po raz drugi odbył się trwający cały miesiąc cykl działań organizacji społeczeństwa obywatelskiego pod tytułem „Festiwal Drzwi Otwartych”, który trwał cały październik i miał na celu przekazanie opinii publicznej informacji na temat działań zrealizowanych w przeszłości i prowadzonych obecnie oraz promować wolontariat wśród osób w każdym wieku. W festiwalu uczestniczyło ponad 60 stowarzyszeń, fundacji, platform, inicjatyw i działaczy, którzy zorganizowali wydarzenia typu „drzwi otwarte” i przemierzali północną część Cypru, aby spotykać się z ludźmi i tworzyć sieć kontaktów z innymi organizacjami społeczeństwa obywatelskiego.

4.2.4.Cel 4: Zbliżenie tureckiej wspólnoty cypryjskiej do UE Zarządzanie stypendiami na pobyty w UE zostało zlecone British Council na lata akademickie 2014–2016. Program ten przedłużono na kolejne trzy lata na podstawie umowy o delegowaniu zadań podpisanej w grudniu 2016 r. z British Council, obejmującej lata akademickie 2017–2020. Kwota 1,92 mln EUR udostępniona w ramach zaproszenia z 2017 r. umożliwiła sfinansowanie 152 stypendiów na rok akademicki 2017/2018. Stypendia te stanowiły wsparcie dla studentów na pierwszym roku studiów pierwszego stopnia, studentów na studiach magisterskich lub doktoranckich oraz badaczy i wysoko wykwalifikowanych pracowników w dalszym rozwijaniu swoich umiejętności językowych i zawodowych we wszystkich państwach członkowskich UE w ramach kursów językowych lub programów staży. Od 2007 r. program stypendialny zapewnił dostęp do stypendiów dla ponad 1 000 studentów i wysoko wykwalifikowanych pracowników z tureckiej społeczności cypryjskiej. Ciągłość tego programu jest uważana za kluczową, w związku z czym zwiększone zostaną działania ukierunkowane na sprostanie potrzebom i eliminację braków w tureckiej wspólnocie cypryjskiej. W ramach działań w zakresie zarządzania programem stypendialnym British Council zorganizuje co roku dzień „Studiuj w Europie”, aby przekazywać studentom informacje o możliwościach studiowania w UE. Od kilku lat rozwijana jest sieć absolwentów w celu zacieśnienia kontaktów i stosunków zawodowych między absolwentami, który korzystali ze stypendium. British Council stale monitoruje skutki średnioterminowe, na przykład odsetek studentów wracających na Cypr i powodzenie w znalezieniu zatrudnienia. W 2017 r. turecka wspólnota cypryjska nadal wykazywała duże zapotrzebowanie na informacje na temat UE. Unijny projekt Infopoint, który jest zarządzany wraz z przedstawicielstwem Komisji Europejskiej na Cyprze, rozpoczął funkcjonowanie na początku 2015 r., a jego całkowity budżet na okres 30 miesięcy ustalono na 1 545 000 EUR. W lipcu 2017 r. realizację projektu przedłużono do stycznia 2020 r., a jego całkowity budżet ustalono na 3 mln EUR. Przyczynił się on do wysokiego poziomu widoczności UE, jej polityki i programu pomocy. Dotychczas w ramach unijnego projektu Infopoint zorganizowano różne panele/wydarzenia o różnej tematyce, w tym na temat środowiska (woda, energia, gospodarowanie odpadami, w tym recykling, różnorodność biologiczna, sprzątanie plaży i Zielony Tydzień), rolnictwa ekologicznego, zdrowia i bezpieczeństwa w pracy, bezpieczeństwa żywności, dobrostanu zwierząt i zdrowia zwierząt. Projekt obejmował również takie tematy jak prawa człowieka, prawa osób niepełnosprawnych, prawa dzieci, równouprawnienie płci, prawa osób LGBTQ oraz prawa konsumentów. W 2017 r. w ramach unijnego projektu Infopoint zorganizowano 49 wydarzeń (w tym 28 w Nikozji), w tym Dzień Europy, Europejski Tydzień Przeciwko Rasizmowi, Europejski Dzień Młodzieży i Międzynarodowy Tydzień Młodzieży, Europejską Noc Naukowców, Europejski Dzień Przeciwdziałania Handlowi Ludźmi, Tydzień Mobilności i Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, Europejski Tydzień Sportu i Europejski Tydzień MŚP. Wydarzenia te przyciągnęły ponad 4 849 uczestników, co wskazuje na wzrost zainteresowania ze strony społeczności (4 382 uczestników w wydarzeniach w 2016 r. i 2 383 uczestników w wydarzeniach w 2015 r.). W 2017 r. rozdystrybuowano 2 255 produktów informacyjnych i 10 biuletynów (od uruchomienia projektu Infopoint ich łączna liczba wyniosła odpowiednio 13 684 i 30). W 2017 r. w lokalnych mediach pojawiły się 343 artykuły prasowe i 33 spoty telewizyjne (odpowiednio 1 266 i 115 od powstania projektu). Ruch na stronie „Abbilgi” na Facebooku również potwierdził popularność działań (4 052 nowych polubień w 2017 r., co daje łączną liczbę 12 523 polubień od uruchomienia tej strony). W ramach unijnego projektu Infopoint wspierano również promocję wszystkich zaproszeń do składania wniosków oraz innych finansowanych z programu pomocy projektów i wydarzeń poprzez posty/przypomnienia na Facebooku, plakaty umieszczane na witrynach sklepowych, organizowanie wydarzeń i uruchamianie projektów w przestrzeni publicznej Infopoint. W ramach projektu nawiązano partnerstwa strategiczne z innymi projektami finansowanymi z UE i projektami pomocy technicznej w takich obszarach jak rozwój społeczeństwa obywatelskiego (Civic Space), rozwój sektora prywatnego, zwalczanie chorób zwierząt i gospodarowanie odpadami, a także z właściwymi departamentami i organizacjami społeczeństwa obywatelskiego w tureckiej wspólnocie cypryjskiej. 4.2.5.Cele 5–6: Przygotowanie tureckiej wspólnoty cypryjskiej do wprowadzenia i wdrożenia wspólnotowego dorobku prawnego Instrument pomocy technicznej i wymiany informacji Komisji Europejskiej (TAIEX) służy realizacji celów 5 i 6 rozporządzenia o pomocy, a tym samym pomaga w przygotowaniu tureckiej wspólnoty cypryjskiej do wdrażania wspólnotowego dorobku prawnego, mając na uwadze perspektywę wycofania jego zawieszenia po wejściu w życie kompleksowego rozwiązania problemu cypryjskiego. W 2017 r. pomoc utrzymano i wybrano nowych ekspertów w 17 głównych obszarach lub „sektorach” wspólnotowego dorobku prawnego. W 2017 r. zorganizowano łącznie 118 wydarzeń. Działania w ramach instrumentu TAIEX obejmowały między innymi misje ekspertów, warsztaty i wizyty studyjne. Zainteresowane strony z tureckiej wspólnoty cypryjskiej wykazały się znacznie większą wiedzą na temat wymogów wspólnotowego dorobku prawnego w aktywnych sektorach instrumentu TAIEX. Nadal wspierana była wymiana handlowa przez zieloną linię (rozporządzenie nr 866/2004). W 2017 r. niezależni eksperci prowadzili systematyczne inspekcje fitosanitarne ziemniaków i produktów cytrusowych, pobierali próbki miodu do analizy i przedstawili zaktualizowany wykaz statków, których połów może być przedmiotem wymiany handlowej przez zieloną linię. 4.3.Realizacja finansowa (zawieranie umów i dokonywanie płatności) 4.3.1.Zawieranie umów W 2017 r. Komisja podjęła zobowiązania prawne w wysokości 23,2 mln EUR. Całkowita wielkość zobowiązań wzrosła w porównaniu z poprzednim rokiem (15,5 mln EUR w 2016 r.). 4.3.2.Płatności W 2017 r. płatności wyniosły 17,2 mln EUR (21,4 mln EUR w 2016 r.). 4.4.Monitorowanie Komisja ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za realizację większości projektów (zarządzanie bezpośrednie). Pracownicy Komisji zapewniają bardzo wysoki poziom monitorowania, które obejmuje stały kontakt z wykonawcami, wizyty kontrolne na miejscu, a także spotkania na miejscu i działania komitetów sterujących. Jednostka zarządzania projektem w dalszym ciągu wspierała Komisję w monitorowaniu wdrażania umów/projektów dotyczących udzielenia dotacji społecznościom lokalnym na cele rozwojowe, MŚP i przedsiębiorstwom wiejskim, organizacjom społeczeństwa obywatelskiego, szkołom oraz organizacjom zajmującym się kształceniem i szkoleniem zawodowym, jednocześnie udzielając wsparcia beneficjentom dotacji w zakresie stosowania unijnych zasad wdrażania umów o udzielenie dotacji, w tym dotyczących zamówień wtórnych. Ponadto Komisja wykonuje szereg umów w trybie zarządzania pośredniego. Jednostki wdrażające, takie jak UNDP, EBOR i British Council, podlegają ocenie filarów i odpowiadają przed Komisją zgodnie z odpowiednimi umowami ramowymi. Komisja ściśle angażuje się w bieżące monitorowanie tych działań. Jeżeli chodzi o instrument TAIEX, wprowadzono nowy okres planowania, w którym prowadzone będą regularne posiedzenia grupy sterującej projektu w celu dokonania podsumowania, oceny postępów i dalszego planowania. Logistyka instrumentu TAIEX jest monitorowana za pośrednictwem internetowego systemu zarządzania instrumentem TAIEX.