PL    PL PL 
 
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 3.11.2010 
SEK(2010) 1290 wersja ostateczna 
  
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
  
Dokument uzupe łniający 
  
zmieniony wniosek dotycz ący DYREKTYWY RADY (Euratom) 
 
w sprawie post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami 
promieniotwórczymi  
KOM(2010) 618 
SEK(2010) 1289 
 
PL 2   PL DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW 
  
Dokument uzupe łniający 
  
zmieniony wniosek dotycz ący DYREKTYWY RADY (Euratom) 
 
w sprawie post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami 
promieniotwórczymi  
1. W
PROWADZENIE  
Ocena skutków towarzyszy zmienionemu wnioskowi dotycz ącemu aktu prawodawczego w 
sprawie post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi w 
Unii Europejskiej, który zosta ł ujęty w programie prac Komisji na 2010 r.  Wypalone paliwo 
nuklearne i odpady promieniotwórcze powsta łe w następstwie cywilnych dzia łań w dziedzinie 
energii jądrowej są regulowane w Unii Europejskiej postanowieniami Traktatu Euratom.  
W 2003 r. Komisja zaproponowa ła dyrektyw ę Rady (Euratom) odnosz ącą się do 
postępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi, a w 2004 r. 
przedłożyła zmieniony wniosek Radzie. Po d ługotrwałych dyskusjach Rada wezwa ła – w 
swoich wnioskach w sprawie bezpiecze ństwa jądrowego i bezpiecznego post ępowania z 
wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami radioaktywnymi z czerwca 2004 r. – do 
przeprowadzenia „szeroko zakrojonych konsultac ji” z zainteresowanymi stronami przed 
kontynuowaniem procesu legislacyjnego dotycz ącego tej kwestii na podstawie Traktatu 
Euratom.  
W odpowiedzi na wezwanie Rady Komisja podj ęła zatem szeroko zakrojone konsultacje w 
ramach ró żnych inicjatyw ogólnounijnych. Przeprowadzi ła konsultacje z przedstawicielami 
rządów, krajowych organów regulac yjnych, organizacjami zajmuj ącymi się postępowaniem z 
odpadami promieniotwórczymi, podmiotami wytwarzaj ącymi odpady promieniotwórcze oraz 
innymi zainteresowanymi stronami w pa ństwach cz łonkowskich. Konsultacje obj ęły również 
inne instytucje UE, organizacje pozarz ądowe oraz inne podmioty. Uwzgl ędniono 
szczegółowy wkład ze strony europejskiej grupy organów regulacyjnych ds. bezpiecze ństwa 
jądrowego (ENSREG). Mia ło to kluczowe znaczenie, bior ąc pod uwag ę szczególne 
kompetencje ENSREG reprezentuj ącej krajowe organy w łaściwe w sprawach bezpiecze ństwa 
instalacji nuklearnych i post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami 
promieniotwórczymi, zarówno w pa ństwach cz łonkowskich posiadaj ących programy energii 
jądrowej, jak i w pa ństwach cz łonkowskich nieposiadaj ących takich programów. 
Jednocześnie szczególn ą uwagę poświęcono wymiarowi spo łecznemu, przeprowadzaj ąc 
różne konsultacje spo łeczne, w tym specjalne badania Eurobarometru oraz otwarte 
konsultacje spo łeczne. Odpady promieniotwórcze budz ą poważne zaniepokojenie w śród 
obywateli UE. Znaczna ich wi ększość opowiada si ę za prawodawstwem unijnym. 
 
PL 3   PL 2. O KREŚLENIE PROBLEMU  
Odpady promieniotwórcze powstaj ą we wszystkich pa ństwach cz łonkowskich. Odpady 
promieniotwórcze i wypalone paliwo j ądrowe są konsekwencj ą realizacji wielu po żytecznych 
rodzajów dzia łalności, takich jak produkcja energii elektrycznej w elektrowniach j ądrowych 
czy też liczne zastosowania izotopów prom ieniotwórczych w medycynie, przemy śle, 
rolnictwie i badaniach. W ponad po łowie państw członkowskich dzia łają elektrownie 
jądrowe. Pewna liczba reaktorów j ądrowych znajduje si ę na etapie budowy, inne s ą w stanie 
likwidacji, a ponadto istniej ą plany wybudowania nowych obiektów. Odpady 
promieniotwórcze, w tym wypalone paliwo j ądrowe uznane za odpady, musz ą być szczelnie 
zabezpieczone i odizolowane od ludzi oraz ich środowiska życia przez d ługi okres czasu.  
Bez wzgl ędu na przysz łe zastosowania zwi ązane bądź niezwiązane z energi ą jądrową, 
niezbędne jest zapewnienie unieszkodliwiani a odpadów w odpowiednich obiektach jako 
końcowego etapu procesu post ępowania z wszelkimi istniej ącymi i przysz łymi odpadami 
przemysłowymi w celu zapewnienia bezpiecze ństwa w perspektywie d ługoterminowej. Tego 
obowiązku nie mo żna scedowa ć na przysz łe pokolenia. Na ca łym świecie panuje zgoda co do 
faktu, że pod wzgl ędem technicznym przechowywanie wypalonego paliwa j ądrowego i 
odpadów promieniotwórczych, w tym przechowywanie d ługoterminowe, stanowi rozwi ązanie 
tymczasowe, wymagaj ące czynnej i nieustannej kontroli. Nie stanowi ono alternatywy dla 
składowania z jego naturalnymi w łaściwościami w zakresie bezpiecze ństwa biernego.  
Pomimo istniej ącej zgody i post ępów poczynionych w ramach UE, Mi ędzynarodowej 
Agencji Energii Atomowej (M AEA) i Agencji Energii J ądrowej, kluczowe decyzje dotycz ące 
postępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi a ż do etapu 
końcowego s ą nadal często odkładane. W wielu pa ństwach głównym problemem jest polityka 
zakładająca jedynie oczekiwanie na rozwój wypadków. Aby odwróci ć tę sytuację, niezbędne 
są zaangażowanie polityczne, informowanie spo łeczeństwa i jego udzia ł w procesie 
decyzyjnym, a tak że odpowiednie zasoby naukowe, techniczne i finansowe. 
3. A NALIZA ZASADY POMOCNICZO ŚCI 
Kwestia post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi 
stanowi bezspornie dziedzin ę, w której ustawodawstwo krajowe nale ży uzupe łnić 
prawodawstwem na poziomie UE z uwagi na wzgl ędy transgraniczne zwi ązane z 
bezpiecze ństwem. Jednocze śnie wymogi zwi ązane z rynkiem wewn ętrznym nak ładają na 
Komisję obowiązek zapewnienia równych szans w celu unikni ęcia zakłócenia konkurencji. 
Obecne prawodawstwo unijne nie obejmuje wszystkich dzia łań i obiektów maj ących związek 
z postępowaniem z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi w 
perspektywie d ługoterminowej, nie uwzgl ędnia ono równie ż polityki poszczególnych pa ństw 
i jej realizacji ani informowania spo łeczeństwa i jego udzia łu w procesie decyzyjnym. 
Wskutek powy ższego obecne instrumenty na poziomie UE nie reguluj ą tej dziedziny w 
wystarczaj ących sposób. 
Po przyjęciu dyrektywy 2009/71/Euratom ustanawiaj ącej wspólnotowe ramy bezpiecze ństwa 
jądrowego obiektów j ądrowych, przy poparciu wszystkich 27 pa ństw członkowskich UE i 
Parlamentu Europejskiego, kolejnym logicznym  etapem jest opracowanie prawodawstwa 
wtórnego UE dotycz ącego post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami 
radioaktywnymi. 
 
PL 4   PL Normy bezpiecze ństwa opracowane i przyj ęte przez MAEA we wspó łpracy z innymi 
organizacjami nie s ą prawnie wi ążące, a ich uwzgl ędnienie w przepisac h krajowych odbywa 
się na zasadzie dobrowolno ści. Wspólna konwencja bezpiecze ństwa w post ępowaniu z 
wypalonym paliwem j ądrowym i bezpiecze ństwa w post ępowaniu z odpadami 
promieniotwórczymi, zawarta pod auspicjami MAEA, stanowi najwa żniejszy traktat 
międzynarodowy w dziedzinie post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami 
promieniotwórczymi. Wszystkie pa ństwa członkowskie UE (z wyj ątkiem Malty) i Europejska 
Wspólnota Energii Atomowej s ą umawiaj ącymi się stronami wspomnianej konwencji. We 
wspólnej konwencji ni e przewidziano jednak żadnych sankcji w z tytu łu nieprzestrzegania jej 
postanowie ń. Oznacza to w skrócie, że zasady i wymogi, które zosta ły określone w normach 
MAEA oraz wspólnej konwencji i przyj ęte na forum mi ędzynarodowym, nie gwarantuj ą 
jednolitego podej ścia na poziomie UE ze wzgl ędu na brak środków wykonawczych. 
Postępowanie z wypalonym paliwem i odpadami promieniotwórczymi pozostaje zatem 
obecnie w zakresie odpowiedzialno ści państw członkowskich. W przypadku wi ększości 
państw członkowskich niezb ędne jest usprawnienie dzia łań podejmowanych na poziomie 
krajowym w celu zapewnien ia odpowiedzialnego post ępowania z wypalonym paliwem 
jądrowym i odpadami promieniotwórczymi.  
4. C ELE DZIA ŁANIA UE 
Ogólnym celem politycznym niniejszego wniosku jest zatem ustanowienie ram prawnych UE 
w zakresie post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi, 
stanowiących nieod łączny element bezpiecznego wykorzystania energii j ądrowej do 
produkcji energii elektrycznej oraz zastosowa ń promieniowania jonizuj ącego w medycynie, 
przemyśle, rolnictwie, badaniach i edukacji. Pos zczególne cele w ramach realizacji ogólnego 
celu politycznego obejmuj ą: 
– zapewnienie ochrony pracowników i ludno ści przed zagro żeniami wynikaj ącymi z 
promieniowania jonizuj ącego – obecnie, w przysz łości i poza granicami pa ństw;  
– wdrożenie najwy ższych standardów bezpiecze ństwa w zakresie post ępowania z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem j ądrowym; 
– zapobieganie nak ładaniu na przysz łe pokolenia nadmiernych obci ążeń; 
– wypracowanie trwa łego zobowi ązania politycznego w odniesieniu do post ępowania z 
wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi w perspektywie 
długoterminowej; 
– zapewnienie transpozycji decyzji politycznych do jasno okre ślonych przepisów 
dotyczących wdro żenia wszystkich etapów post ępowania z odpadami promieniotwórczymi 
i wypalonym paliwem j ądrowym – od ich wytworzenia a ż do składowania; 
– osiągnięcie i utrzymanie ci ągłej poprawy systemu post ępowania w oparciu o etapowe 
podejmowanie decyzji i akceptacj ę społeczną; 
– zapewnienie wystarczaj ących i zarz ądzanych w przejrzysty sposób środków finansowych, 
dostępnych w razie potrzeby zgodnie z zasad ą „zanieczyszczaj ący płaci”. 
5. W ARIANTY STRATEGICZNE  
Szczegółowej analizie poddano trzy  warianty strategiczne. 
 
PL 5   PL Wariant strategiczny 0 polega na zach owaniu bez zmian aktualnej sytuacji 
(„niepodejmowanie żadnych dzia łań”).  
Wariant strategiczny 1 polega na wzmocnieniu na poziomie UE przyj ętych na szczeblu 
międzynarodowym zasad i wymogów w zakresie post ępowania z odpadami 
promieniotwórczymi i wypalonym paliwem j ądrowym,  określonych w normach 
bezpiecze ństwa Międzynarodowej Agencji Energii Atom owej oraz we wspólnej konwencji 
poprzez nadanie im prawnie wi ążącego charakteru i zapewnienie ich wykonalno ści na 
szczeblu UE. 
Powyższe podej ście uwzgl ędnia: 
– ustanowienie wspólnotowych ram okre ślających ogólne zasady reguluj ące postępowanie z 
wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi w UE; 
– ustanowienie ram krajowych dotycz ących post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym 
i odpadami promieniotwórczymi okre ślających obowi ązki i zapewniaj ących koordynacj ę 
pomiędzy odpowiednimi organami pa ństwowymi w perspektywie d ługoterminowej. 
Wariant strategiczny 2 wykracza poza za łożenia wariantu strategicznego 1, 
ustanawiaj ąc dodatkowo szczególne wymogi odno śnie do krajowych programów 
postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem j ądrowym w 
państwach cz łonkowskich.  
Wspomniane wymogi obejmuj ą zakres, tre ść i przeglądy krajowych programów post ępowania 
z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi. 
6. O CENA SKUTKÓW  
Wariant strategiczny 0  wymagałby z biegiem czasu podejmowania coraz wi ększych stara ń 
w celu zapewnienia bezpiecze ństwa i zachowania wiedzy. Ponadto wariant ten oznacza łby 
wzrost niepewno ści i zagro żeń dotyczących deklaracji politycznych, finansowania, 
stopniowego zanikania wiedzy sp ecjalistycznej, konfliktów spo łecznych itp., co mog łoby 
doprowadzi ć do zakłóceń, jeśli chodzi o kwestie  bezpiecznej eksploatacji obiektów s łużących 
do długoterminowego przechowywania i zapewnienia unieszkodliwiania. Wariant 
strategiczny 0 z up ływem czasu poci ąga zatem za sob ą ewentualne negatywne skutki dla 
środowiska, gospodarki i spo łeczeństwa, w tym nadmierne obci ążenia dla przysz łych pokole ń 
i potencjalne zak łócenia konkurencji na rynku energii elektrycznej.  
Wariant strategiczny 1  przyczynia łby się do osiągnięcia jednolitego wysokiego poziomu 
bezpiecze ństwa w zakresie post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym na poziomie UE 
w perspektywie krótkoterminowej. Przyniós łby zatem pozytywne skutki dla środowiska, 
gospodarki i spo łeczeństwa, które by łyby jednak zapewnione jedynie w perspektywie 
krótkoterminowej. W wa riancie tym nie by łoby możliwe zagwarantowanie pozytywnych 
skutków w perspektywie d ługoterminowej, poniewa ż byłyby one uzale żnione od 
terminowego zaplanowania i zapewnienia przez pa ństwa członkowskie unieszkodliwienia ich 
odpadów radioaktywnych oraz wypalonego paliwa j ądrowego uznanego za odpady.  
Wariant strategiczny 2  pozwoli łby na osi ągnięcie jednolitego wysokiego poziomu 
bezpiecze ństwa w post ępowaniu z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami 
promieniotwórczymi na szczeblu UE w perspektywie d ługoterminowej, bez nak ładania na 
 
PL 6   PL przyszłe pokolenia nadmiernych obci ążeń ani ograniczania zdolno ści przyszłych pokole ń do 
zaspokajania w łasnych potrzeb. Jedynie w tym wariancie powstaj ą pozytywne 
długoterminowe skutki dla środowiska, gospodarki i spo łeczeństwa. 
7. P ORÓWNANIE WARIANTÓW  
Wariant strategiczny 0 nie zapewnia zmiany polityki zak ładającej jedynie oczekiwanie na 
rozwój wypadków bez podejmowania dzia łań. Państwa członkowskie, instytucje europejskie, 
najważniejsze zainteresowane strony oraz spo łeczeństwo podzielaj ą pogląd, że 
„niepodejmowanie żadnych dzia łań” nie jest realnym wariantem. 
Realizacja wariantu strategicznego 1 przyczyni łaby się do poprawy post ępowania z 
wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi na poziomie UE w 
perspektywie krótkoterminowej, poniewa ż zasady i wymogi dotycz ące postępowania z 
odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem j ądrowym sta łyby się prawnie wi ążące 
i wykonalne na poziomie UE. W perspektywie d ługoterminowej nie by łoby jednak mo żliwe 
wyeliminowanie w ramach tego wariantu strategicznego nieuzasadnionych opó źnień procesu 
decyzyjnego i przej ściowego przechowywania d ługoterminowego. Powy ższy wariant nie 
gwarantuje zatem d ługoterminowego bezpiecze ństwa post ępowania z wypalonym paliwem 
jądrowym i odpadami promieniotwórczymi. 
Jedynie w wariancie strategicznym 2 mo żliwe byłoby zagwarantowanie bezpiecze ństwa, 
zwiększenie przejrzysto ści procesu decyzyjnego w perspektywie d ługoterminowej, a tym 
samym zapewnienie zrównowa żonego post ępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i 
odpadami promieniotwórczymi. Wariant ten cieszy si ę zdecydowanym poparciem 
zainteresowanych stron i spo łeczeństwa, a tak że jest w najwi ększym stopniu zgodny ze 
stanowiskiem Rady i Parlament Europejskiego. 
W kontek ście powy ższych ustale ń wariant strategiczny 2 wydaje si ę wariantem 
preferowanym, poniewa ż gwarantuje realizacj ę ogólnego celu politycznego. Jest on równie ż 
najbardziej skutecznym wariantem, je śli chodzi o unikni ęcie zakłóceń konkurencji. 
8. M ONITOROWANIE I OCENA  
Wskaźniki postępów w realizacji celu politycznego to: 
– stan wdro żenia wymogów w zakresie ustanowienia ram krajowych dotycz ących 
postępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi, 
określających obowi ązki i zapewniaj ących koordynacj ę pomiędzy odpowiednimi organami 
państwowymi w perspektywie d ługoterminowej, oraz 
– stan wdro żenia wymogów odno śnie do zakresu, tre ści i przegl ądów krajowych programów 
postępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi. 
Państwa członkowskie sk ładałyby Komisji sprawozdania z wdra żania powy ższych 
wymogów, korzystaj ąc z cykli przegl ądowych i sprawozdawczych  w ramach wspólnej 
konwencji. W oparciu o sprawozdania pa ństw członkowskich Komisja przed łoży Radzie i 
Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie z post ępów.  
Państwa członkowskie b ędą poddawa ć swoje ramy krajowe i pr ogramy krajowe wzajemnej 
ocenie na szczeblu mi ędzynarodowym, maj ąc na wzgl ędzie ciągłą poprawę w zakresie 
 
PL 7   PL postępowania z wypalonym paliwem j ądrowym i odpadami promieniotwórczymi. Rezultaty 
wszelkich wzajemnych ocen zostan ą przekazane pa ństwom cz łonkowskim i Komisji.