P6_TA(2005)0259

Badania nad bezpieczeństwem

Rezolucja Parlamentu Europejskiego w sprawie "Badań nad bezpieczeństwem — następny etap" (2004/2171(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, podpisany w Rzymie w dniu 29 października 2004 r.,

- uwzględniając Europejską Strategię Bezpieczeństwa zatytułowaną "Bezpieczna Europa w lepszym świecie", przyjętą przez Radę Europejską w dniu 12 grudnia 2003 r.,

- uwzględniając komunikat Komisji zatytułowany "Badania nad bezpieczeństwem — następny etap" (COM(2004)0590) oraz wcześniejsze komunikaty Komisji (COM(2003)0113 i COM(2004)0072),

- uwzględniając komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego zatytułowany "Budowanie naszej wspólnej przyszłości — wyzwania polityczne i środki budżetowe w rozszerzonej Unii w latach 2007-2013" (COM(2004)0101), a także komunikat Komisji zatytułowany "Nauka i technologia — kluczowe dziedziny dla przyszłości Europy — Kierunki polityki wspierania badań naukowych w Unii Europejskiej" (COM(2004)0353),

- uwzględniając komunikaty Komisji dla Rady i Parlamentu Europejskiego w sprawie zapobiegania i zwalczania finansowania terroryzmu poprzez środki mające na celu usprawnienie wymiany informacji, zwiększenie przejrzystości i wykrywalności transakcji finansowych (COM(2004)0700), "Gotowość i radzenie sobie z konsekwencjami w walce z terroryzmem"(COM(2004)0701), "Zapobieganie, przygotowanie oraz odpowiedź na ataki terrorystyczne"(COM(2004)0698),

- uwzględniając swoje rezolucje z dnia 15 maja 1997 r. [1], 28 stycznia 1999 r. [2] i 10 kwietnia 2002 r. [3] w sprawie europejskiego przemysłu związanego z obronnością,

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 30 listopada 2000 r. w sprawie ustanowienia wspólnej europejskiej polityki bezpieczeństwa i obrony po szczytach w Kolonii i Helsinkach [4],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 10 kwietnia 2003 r. w sprawie nowej architektury bezpieczeństwa i obrony w Europie — priorytety i wady [5],

- uwzględniając swoją rezolucję z dnia 20 listopada 2003 w sprawie polityki UE dotyczącej wyposażenia obronnego [6],

- uwzględniając projekt Białej Księgi w sprawie obronności europejskiej przedstawiony przez Europejski Instytut Studiów nad Bezpieczeństwem w maju 2004 r.,

- uwzględniając sprawozdanie w sprawie Doktryny Bezpieczeństwa Ludzi dla Europy przedstawione Wysokiemu Przedstawicielowi UE do spraw Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa dnia 15 września 2004 r.,

- uwzględniając sprawozdanie Grupy Osobistości w zakresie badań nad bezpieczeństwem zatytułowane "Badania naukowe na rzecz bezpiecznej Europy", z dnia 15 marca 2004 r.,

- uwzględniając art. 45 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Spraw Zagranicznych oraz opinię Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, a także Komisji Wolności Obywatelskich, Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A6-0103/2005),

A. mając na uwadze, że w wyniku niedawnych zmian geopolitycznych, społecznych i technologicznych oraz ostatnich wydarzeń na skalę światową takich, jak ataki terrorystyczne z 11 września 2001 r. w Stanach Zjednoczonych oraz z 11 marca 2004 r. w Madrycie, bezpieczeństwo stało się kwestią jeszcze pilniejszą i zważywszy, że Państwa Członkowskie UE powinny być lepiej przygotowane, aby stawić czoła nowym formom zagrożenia bezpieczeństwa poprzez skuteczniejsze wykorzystywanie swojej wiedzy i umiejętności,

B. mając na uwadze, że rozszerzenie do liczby dwudziestu pięciu Państw Członkowskich stwarza nowe rodzaje wyzwań w zakresie bezpieczeństwa dla nowej Europy, która obecnie graniczy z bardziej zagrożonymi regionami,

C. mając na uwadze, że te nowe zagrożenia wykorzystują nowe technologie i istnieją niezależnie od granic między państwami, wykorzystując otwartość i przejrzystość związaną z nowoczesnymi technologiami i demokratycznymi społeczeństwami europejskimi oraz zagrażają bezpieczeństwu Państw Członkowskich zarówno z zewnątrz, jak i na terytorium Unii Europejskiej, jeszcze bardziej utrudniając rozróżnienie między bezpieczeństwem wewnętrznym i zewnętrznym,

D. mając na uwadze, że Unia Europejska powinna zapewnić ochronę swoim obywatelom, przyczynić się do stabilizacji kontynentu europejskiego oraz obszarów sąsiadujących, a także przyczynić się do zachowania pokoju i bezpieczeństwa międzynarodowego zgodnie z zasadami Karty Narodów Zjednoczonych i celami Wspólnej Polityki Zagranicznej i Bezpieczeństwa,

E. mając na uwadze, że trudno jest realizować wiarygodną politykę bezpieczeństwa i obrony oraz stworzyć bardziej bezpieczną Europę bez zaawansowanych technologicznie instrumentów i możliwości, które wykorzystują najnowocześniejszą technikę, aby zmniejszyć do minimum ryzyko w dziedzinie bezpieczeństwa,

F. mając na uwadze, że — mimo unijnego potencjału w zakresie badań naukowych i rozwoju technologii związanych z bezpieczeństwem, brak szczegółowych ram dla badań nad bezpieczeństwem na poziomie unijnym oraz wysoki stopień rozdrobnienia i powielania systemów badań nad bezpieczeństwem i infrastruktury stwarzają istotne przeszkody w dostarczeniu opłacalnych rozwiązań,

G. mając na uwadze, że łączne inwestycje Stanów Zjednoczonych w bezpieczeństwo wewnętrzne są średnio cztery razy większe niż inwestycje Europy i inwestycje te, które nie obejmują badań nad technologiami podwójnego zastosowania finansowanymi przez Departament Obrony USA, są rozłożone na wiele departamentów USA, dzięki czemu możliwe jest całościowe podejście do badań nad bezpieczeństwem;

H. mając na uwadze, że na inwestycje w badania naukowe i rozwój w sektorze obrony w Państwach Członkowskich przeznacza się około pięć razy mniej niż na te same inwestycje w USA, co zwiększa ryzyko, że UE będzie pod tym w tej dziedzinie coraz bardziej narażona i zależna,

I. mając na uwadze, że rozróżnienie pomiędzy badaniami cywilnymi i wojskowymi staje się coraz mniej wyraźne,

J. mając na uwadze, że badania nad bezpieczeństwem mogłyby odgrywać strategiczną rolę w podnoszeniu konkurencyjności przemysłowej Europy oraz we wzmacnianiu jej bazy naukowej i technologicznej, zgodnie z celami określonymi w Lizbonie i Barcelonie;

1. z zadowoleniem przyjmuje projekt Komisji dotyczący Europejskiego Programu Badań nad Bezpieczeństwem (EPBB); podkreśla potrzebę rozwoju ustrukturalizowanego i skutecznego programu badań nad bezpieczeństwem na poziomie unijnym w celu sprostania obecnym i przyszłym wyzwaniom oraz jasno zdefiniowanym wymogom europejskim z zakresu bezpieczeństwa, i zwiększenia bezpieczeństwa obywateli europejskich oraz zagwarantowania wiarygodności i skuteczności Europy w działaniach ESDP, przy równoczesnym przyczynianiu się do wzrostu i konkurencyjności gospodarki europejskiej;

2. uważa, że skuteczny program badań nad bezpieczeństwem powinien się opierać na skoordynowanych ramach bazowych, obejmujących odpowiednie organizacje działające w obszarze badań nad bezpieczeństwem oraz odpowiednim i racjonalnym finansowaniu, a także powinien korzystać z istniejącego doświadczenia Wspólnoty w zarządzaniu wspólnymi programami badawczymi;

3. podkreśla, że wszystkie aspekty badań nad bezpieczeństwem są istotne z punktu widzenia interesu publicznego, i dlatego wzywa do zapewnienia programom i projektom w tej dziedzinie odpowiedniej stabilności i powiązania alokacji środków budżetowych z rozwojem produktu krajowego brutto w celu zapewnienia jak największej ciągłości czasowej i najlepszych wyników.

Europejski Program Badań nad Bezpieczeństwem (EPBB) i jego finansowanie

4. zwraca uwagę na projekt Komisji, aby rozwijać EPBB jako część Siódmego Ramowego Programu Badań UE; podkreśla, że EPBB powinien uwzględniać szczególny charakter badań nad bezpieczeństwem, biorąc pod uwagę poszczególne elementy takie, jak przepisy dotyczące praw własności intelektualnej, postępowania z informacjami niejawnymi, ochrony bezpiecznego transferu informacji i technologii; podkreśla, że podstawą działań w ramach EPBB powinna być procedura współdecyzji;

5. zaleca Komisji wzięcie pod uwagę faktu, że art. 29 opinii Grupy Roboczej ds. Ochrony Danych ustanowiono jako zalecenie dla Komisji w zakresie wszelkich środków wspólnotowych dotyczących praw i wolności osób fizycznych w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych oraz ochrony prywatności;

6. zachęca Radę i Komisję we współpracy z Parlamentem Europejskim aby, zanim przyznają jakiekolwiek fundusze na badania, jasno określiły w ramach ich organów i pomiędzy nimi cele i priorytety, jakie powinny być realizowane w obszarze badań nad bezpieczeństwem oraz rolę, jaka przypadnie na każdym etapie Państwom Członkowskim oraz zaangażowanym agencjom europejskim;

7. wzywa Radę i Komisję do ustalenia priorytetów wynikających z ramowego programu operacyjnego dla wdrożenia Programu Haskiego dotyczącego zwalczania terroryzmu w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego oraz dla Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa w zakresie bezpieczeństwa zewnętrznego;

8. zaleca, by wśród priorytetów przyszłego EPBB znalazła się walka z terroryzmem, monitoring środowiska, obrona cywilna, kontrola zewnętrznych granic Unii oraz inne obszary, w których działanie wspólnotowe umożliwia uzyskanie wartości dodanej bez uszczerbku dla kompetencji Państw Członkowskich;

9. stwierdza, że jednym z głównych celów Programu powinna być ochrona zewnętrznych granic Unii oraz ochrona infrastruktury strategicznej, na przykład sieci transeuropejskich i elektrowni atomowych;

10. wzywa Komisję do wykorzystania w ramach planu przygotowawczego, mającego na celu potwierdzenie obszarów priorytetowych, doświadczeń zdobytych przy pierwszej procedurze przetargowej; uważa, że w celu umożliwienia szerszej wymiany danych pomiędzy Państwami Członkowskimi należy zwrócić większą uwagę na badania dotyczące społecznej akceptacji badań nad bezpieczeństwem oraz na postępowanie z danymi niejawnymi;

11. podziela pogląd, że EPBB powinien szczególnie, lecz nie wyłącznie, koncentrować się na działaniach i obszarach technologicznych ze wspólną wartością dodaną, aby przewidywać, monitorować i redukować nowe wyzwania w zakresie bezpieczeństwa, takie jak związane z bioterroryzmem, przestępczością cybernetyczną i innymi formami współczesnej przestępczości zorganizowanej, pozwalając na rzeczywiste wypełnienie misji bezpieczeństwa UE oraz minimalizowanie ofiar;

12. nalega, aby stworzenie programu badań nad bezpieczeństwem było połączone z dokładną analizą regularnych potrzeb w zakresie bezpieczeństwa w celu określenia głównych technologicznych i nietechnologicznych instrumentów wymaganych do rozwiązania problemów wynikających ze zmieniającej się sytuacji w zakresie bezpieczeństwa po okresie zimnej wojny;

13. popiera, równolegle do badań stymulowanych rozwojem technologicznym, skoncentrowanie się na rozwoju wspólnych umiejętności modelowania oraz analizy zagrożeń przy wykorzystaniu porównywalnych zalet Państw Członkowskich w każdej z dziedzin;

14. zwraca uwagę, że w niektórych przypadkach zaproponowane projekty będą zawierać podwójne elementy bezpieczeństwa i ochrony, które w związku z tym powinny być ściśle powiązane ze sobą; podkreśla, że wymóg, aby badania realizowane w ramach EPBB zajmowały się wyłącznie aspektami bezpieczeństwa, przyniesie odwrotny skutek; w związku z tym proponuje bardziej zintegrowane podejście i koordynację działań EPBB i innych działań z zakresu badań nad bezpieczeństwem w ramach Siódmego Ramowego Programu Badań UE; zaleca, aby w ramach EPBB dokonano możliwie jak najwyraźniejszego rozróżnienia między badaniami wojskowymi i nie wojskowymi;

15. zauważa, że komunikat Komisji kładzie akcent na badania technologiczne; wzywa do bardziej zrównoważonych interakcji między badaniami z zakresu nauk przyrodniczych i technologii oraz innych dziedzin nauki, szczególnie zaś nauk politycznych, społecznych i humanistycznych;

16. uważa, że w celu zlikwidowania przepaści między zastosowaniami badawczymi i rzeczywistymi oraz w celu włączenia do użytku codziennego udoskonaleń technologicznych należy poświęcić więcej uwagi badaniom operacyjnym (BO), analizie systemów (AS) oraz symulacji;

17. zwraca uwagę na fakt, że w celu rozwiązania problemu istotnych słabości i porażek Państw Członkowskich w obszarze systemów C4ISR (dowodzenia, kontroli, komunikacji, komputerowe, wywiadowcze, nadzorujące i rozpoznawcze), należy dążyć do większego postępu w dziedzinie technologii systemów czujników, biotechnologii, technologii przestrzeni kosmicznej i informatyki;

18. zwraca uwagę na fakt, że zastosowania i usługi związane z przestrzenią powietrzną i kosmiczną w takich obszarach jak pozycjonowanie globalne, obserwacja światowa i gromadzenie danych mogą odgrywać istotną rolę i ich znaczenie powinno zostać podkreślone w EPBB;

19. wzywa Komisję do oparcia się na opublikowanym przez Grupę Osobistości sprawozdaniu "Badanie na rzecz bezpiecznej Europy" w dziedzinie badań nad bezpieczeństwem oraz na sprawozdaniu końcowym grupy eksperckiej ds. przestrzeni kosmicznej i bezpieczeństwa w celu rozszerzenia współdziałania i współpracy w zakresie badań nad bezpieczeństwem na krajowe inicjatywy satelitarne, które jest niezbędne dla zmaksymalizowania wydajności systemów cywilnych, wojskowych i podwójnego przeznaczenia oraz dla sprostania potrzebom i wymogom operacyjnym Unii;

20. zauważa, że dla spójnego i skutecznego programu badań nad bezpieczeństwem konieczne będzie dodatkowe i właściwsze finansowanie; uważa w związku z tym, że kwota finansowania na poziomie 1 mld EUR rocznie, zaproponowana w sprawozdaniu Grupy Osobistości, może zostać osiągnięta poprzez wykorzystanie środków z Ramowego Programu Badań oraz ze źródeł alternatywnych;

21. jest zdania, że równolegle z tym poziomem finansowania Unia powinna zracjonalizować i doprowadzić do efektywniejszego wykorzystania istniejących zasobów oraz wyeliminować bieżące rozdrobnienie wydatków;

22. podkreśla jednakże, że zwiększone inwestycje w badania nad bezpieczeństwem nie powinny prowadzić do cięć na poziomie wydatków na badania cywilne;

23. wzywa Radę i Komisję do rozpatrzenia systemu zrównoważonego podziału wydatków z dodatkowych zasobów, które powinny zostać uruchomione poza zasobami przewidzianymi we wspólnotowym planie badań w celu zapewnienia, aby ciężar kosztów badań uwzględniał znaczenie gospodarcze poszczególnych Państw Członkowskich, w oparciu o procent PKB oraz rozłożenia zobowiązań wynikających z tego systemu na okres kilkuletni, umożliwiający niezawodne programowanie.

Konsultacje i współpraca z interesariuszami

24. z zadowoleniem przyjmuje sugerowane utworzenie Rady Doradczej ds. Europejskich Badań nad Bezpieczeństwem; uważa, że biorąc pod uwagę obecny brak nadrzędnej struktury budowania polityk, istnieje potrzeba jaśniejszego informowania, czy Rada Doradcza okaże się ciałem wystarczającym i będzie gotowa do udzielania skutecznych rad w sprawie przedmiotu badań nad bezpieczeństwem oraz rozwiązywania problemów operacyjnych związanych z programem; podkreśla, że Parlament Europejski powinien być reprezentowany w Radzie Doradczej ds. Europejskich Badań nad Bezpieczeństwem przez pięciu posłów, włączając Przewodniczących właściwych komisji (Komisji Spraw Zagranicznych, podkomisji ds. bezpieczeństwa i obrony, Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych) lub ich przedstawicieli;

25. podkreśla wartość dodaną konsultacji i współpracy z ekspertami ze wszystkich zainteresowanych organizacji w ramach Rady Doradczej ds. Europejskich Badań nad Bezpieczeństwem; nalega jednakże na zrównoważone włączenie przedstawicieli przemysłu, sponsorów badań oraz klientów prywatnych i publicznych, organizacji badawczych, instytucji publicznych i organizacji zajmujących się ochroną wolności obywatelskich;

26. zwraca się z wnioskiem, aby działania i metody pracy Rady Doradczej ds. Europejskich Badań nad Bezpieczeństwem były bardziej przejrzyste i kontrolowane przez Parlament Europejski;

27. podkreśla, że utworzenie Rady Doradczej ds. Europejskich Badań nad Bezpieczeństwem powinno unikać powielania w strukturze badań nad bezpieczeństwem;

28. podziela pogląd, że w celu zlikwidowania wysokich kosztów powielania i rozdrobnienia w obecnych strukturach i programach z zakresu bezpieczeństwa, należy zachęcać do zwiększonej i ściślejszej współpracy i koordynacji między działaniami w dziedzinie europejskich badań nad bezpieczeństwem i wysiłkami podejmowanymi przez Państwa Członkowskie, innymi działaniami badawczymi UE oraz działaniami innych organizacji międzynarodowych, których zakres odpowiedzialności wiąże się z globalnymi lub regionalnymi kwestiami bezpieczeństwa;

29. zaleca, aby w ramach stosunków transatlantyckich europejskie badania nad bezpieczeństwem europejskim obejmowały konieczne wysiłki w celu uniknięcia działań powielających i wspierania interoperacyjności, przy równoczesnym poszanowaniu specyfiki unijnego krajobrazu badań w tym zakresie; podkreśla jednak, że unijny budżet przeznaczony na badania nad bezpieczeństwem powinien służyć rozwojowi wspólnych interesów UE.

Tworzenie instytucji

30. nalega na zaangażowanie Parlamentu Europejskiego w rozwój działań z zakresu europejskich badań nad bezpieczeństwem nie tylko poprzez regularne informowanie go o postępie, ale przede wszystkim poprzez wcześniejsze zasięganie jego opinii w sprawie wdrożenia planowanego programu;

31. wzywa Komisję do bezzwłocznego przedstawienia Parlamentowi strategicznych kierunków działań oraz wskazówek odnośnie do zasad i mechanizmów wdrożenia EPBB, konkretnych propozycji dotyczących zasad uczestnictwa, rodzajów umów i instrumentów finansowania działalności badawczej w ramach EPBB, a także niezbędnych reguł dotyczących własności intelektualnej i transferu technologii opracowanych wspólnie z Radą Doradczą ds. Badań nad Bezpieczeństwem;

32. zwraca się do właściwego dla tej sprawy Komisarza o złożenie sprawozdania w Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii przed wdrożeniem EPBB;

33. podkreśla potrzebę wytyczenia bardziej spójnych politycznych i instytucjonalnych ram w celu propagowania współpracy i skutecznej koordynacji między EPBB, nową Europejską Agencją Obrony (EDA) oraz odpowiednimi unijnymi politykami związanymi z zagadnieniami bezpieczeństwa i obronności;

34. uważa, że należy określić bardziej szczegółowo określone dane i parametry dotyczące działań nowej Europejskiej Agencji Obrony, a szczególnie działań z zakresu badań nad bezpieczeństwem oraz jej stosunków roboczych z EPBB;

35. zwraca się do Rady i Komisji, by zapewniły wydajne i skuteczne relacje między EPBB i (EDA) w celu uniknięcia jakiegokolwiek powielania działań w zakresie badań i technologii;

36. zwraca się do Komisji o uwzględnienie znaczenia "interesu publicznego", jakie badania nad bezpieczeństwem mają zarówno dla Unii Europejskiej jak i dla Państw Członkowskich, w celu uniknięcia ryzyka finansowania projektów, które nie są zbieżne z priorytetami politycznymi lub niektórymi zobowiązaniami w zakresie interesu publicznego lub ochrony prywatności, z ochroną praw człowieka, wolności obywatelskich i życia prywatnego; podkreśla niezwykłą wagę zachowania przejrzystości przy udzielaniu zamówień publicznych;

37. wzywa do optymalizacji potencjalnych efektów synergii między badaniami wojskowymi i cywilnymi poprzez integrację zastosowań i transfer technologii przez oba sektory; jednocześnie wzywa do wyraźniejszego zdefiniowania specjalnych instrumentów, które mogłyby pomóc stawić czoła szczególnym problemom związanym z badaniami nad bezpieczeństwem.

Zarządzanie Europejskim Programem Badań nad Bezpieczeństwem

38. uważa, że dla zagwarantowania skutecznego zarządzania EPBB kluczową rolę powinno odgrywać doświadczenie zdobyte w odniesieniu do mechanizmów finansowania, metod i tworzenia instytucji podczas działań przygotowawczych;

39. nalega, aby zarządzanie EPBB podkreślało wartość dodaną interoperacyjności i łączności, aby poprawić współpracę transgraniczną, uniknąć niepotrzebnego powielania i poprawić spójność wysiłków podejmowanych przez Unię;

40. zdecydowanie broni rozwoju silnej wspólnej infrastruktury dla badań i rozwoju, propagowania współpracy pomiędzy laboratoriami na skalę unijną oraz rozwoju zasobów ludzkich w dziedzinie badań i technologii, co sprawi, że Europa stanie się atrakcyjniejsza dla uzdolnionych naukowców w tej dziedzinie;

41. podkreśla potrzebę promowania systematycznej współpracy oraz zbadania połączonych sił przemysłu i wspólnoty badawczej w celu podniesienia europejskiego wskaźnika innowacyjności do najwyższego poziomu światowego;

42. uważa, że EPBB powinien współgrać z utworzeniem otwartego, zintegrowanego i konkurencyjnego europejskiego rynku obrony oraz z wprowadzeniem innowacyjnych mechanizmów umożliwiających przemysłowi europejskiemu uzyskanie przewagi konkurencyjnej na rynkach światowych; zwraca uwagę, iż przejrzystość przy udzielaniu zamówień publicznych jest sprawą najwyższej wagi;

43. podkreśla korzyści, jakie większa konkurencyjność europejskiego przemysłu bezpieczeństwa, opartego na istniejących możliwościach przemysłu obronnego i innych wyspecjalizowanych obszarów związanych z infrastrukturą nowych technologii, może przynieść w zakresie wzmacniania wzrostu gospodarczego i ogólnej konkurencyjności gospodarki europejskiej, a także podkreśla jej pozytywne efekty dla społeczeństwa w Unii Europejskiej;

44. podkreśla, że unijne inicjatywy w zakresie badań nad bezpieczeństwem nie mogą prowadzić do osłabienia zasad i wartości Unii dotyczących praw człowieka, praw demokratycznych, wolności politycznych, wolności obywatelskich i etyki;

*

* *

45. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie, Komisji, rządom i parlamentom Państw Członkowskich oraz Sekretarzowi Generalnemu Rady Europy.

[1] Dz.U. C 167 z 2.6.1997, str.137.

[2] Dz.U. C 128 z 7.5.1999, str. 86.

[3] Dz.U. C 127 E z 29.5.2003, str. 582.

[4] Dz.U. C 228 z 13.8.2001, str. 173.

[5] Dz.U. C 64 E z 12.3.2004, str. 599.

[6] Dz.U. C 87 E z 7.4.2004, str. 518.

--------------------------------------------------