KOMISJA EUROPEJSKA Strasburg, dnia 16.4.2019 JOIN(2019) 6 final WSPÓLNY KOMUNIKAT DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY Unia Europejska, Ameryka Łacińska i Karaiby: partnerska współpraca na rzecz wspólnej przyszłości











Wspólny komunikat do Parlamentu Europejskiego i Rady:

Unia Europejska, Ameryka Łacińska i Karaiby: partnerska współpraca na rzecz wspólnej przyszłości W szerzej pojętym obszarze atlantyckim Unia będzie rozszerzać współpracę i budować silniejsze partnerstwa z Ameryką Łacińską i Karaibami w oparciu o wspólne wartości i interesy. - Globalna strategia na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej 1. Wprowadzenie Unia Europejska (UE), Ameryka Łacińska i Karaiby, które łączy historia i wiele wspólnych wartości, mogą poszczycić się długoletnim udanym partnerstwem. Od 1999 r. UE, Amerykę Łacińską i Karaiby wiąże partnerstwo strategiczne oparte na zobowiązaniu do poszanowania podstawowych wolności, zrównoważonego rozwoju i solidnego międzynarodowego porządku opartego na zasadach. Od ponad dwudziestu lat partnerstwo to stanowi platformę wzajemnie korzystnej współpracy. Jest ono siłą napędową zmian i inkubatorem nowych pomysłów. W ciągu ostatnich dziesięcioleci integracja między UE a Ameryka Łacińską i Karaibami osiągnęła bezprecedensowy poziom. UE podpisała umowy o stowarzyszeniu, umowy o wolnym handlu lub umowy o dialogu politycznym i współpracy z 27 z 33 państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów. UE i państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów mają często zgodne stanowisko na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych i ściśle ze sobą współpracują w zakresie porozumienia klimatycznego z Paryża i Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Blisko sześć milionów osób z UE, Ameryki Łacińskiej i Karaibów mieszka i pracuje po drugiej stronie Atlantyku, a ponad jedna trzecia studentów z Ameryki Łacińskiej i Karaibów studiujących zagranicą wybrała uczelnie w UE. Gospodarki są ze sobą mocno powiązane. UE jest trzecim co do wielkości partnerem handlowym Ameryki Łacińskiej i Karaibów; całkowita wartość handlu towarami między regionami wzrosła z 185,5 mld EUR w 2008 r. do 225,4 mld EUR w 2018 r., a wartość handlu usługami między nimi wyniosła w 2017 r. blisko 102 mld EUR. UE jest pierwszym inwestorem w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach: w 2017 r. wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych wyniosła 784,6 mld EUR, natomiast wartość bezpośrednich inwestycji zagranicznych Ameryki Łacińskiej i Karaibów w UE w ostatnich latach znacznie wzrosła do 273 mld EUR w 2017 r. UE jest największym udzielającym pomocy w ramach współpracy na rzecz rozwoju w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach: 3,6 mld EUR w formie dotacji na programy dwustronne i regionalne w latach 2014–2020. W ciągu ostatnich 20 lat UE przekazała ponad 1,2 mld EUR na pomoc humanitarną dla ofiar sytuacji kryzysowych wywołanych przez człowieka lub klęsk żywiołowych w tym regionie. Europejski Bank Inwestycyjny (EBI) inwestuje w osiąganie celów zrównoważonego rozwoju w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, z uwzględnieniem łagodzenia zmiany klimatu i przystosowywania się do niej. W latach 2014–2018 całkowita kwota pożyczek wyniosła 3,4 mld EUR. W tym kontekście w niniejszym komunikacie zaproponowano wzmocnienie partnerstwa politycznego UE z Ameryką Łacińską i Karaibami, przedstawiono wizję silniejszego i nowoczesnego partnerstwa między tymi regionami — w świetle zmieniających się warunków globalnych i regionalnych. W komunikacie nakreślono strategiczny kierunek działania zewnętrznego UE z Ameryką Łacińską i Karaibami, zgodnie z zasadami określonymi w globalnej strategii na rzecz polityki zagranicznej i bezpieczeństwa Unii Europejskiej, z Europejskim konsensusem w sprawie rozwoju, Agendą na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, komunikatem w sprawie strategii „Handel z korzyścią dla wszystkich” i wytycznymi negocjacyjnymi na potrzeby umowy o partnerstwie między UE i grupą państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (AKP). Dzisiejsza szybko ewoluująca sytuacja geopolityczna rodzi nowe wyzwania i stwarza możliwości dla partnerstwa, przemawiając jeszcze mocniej za skuteczniejszą współpracą regionalną i dwustronną, nowoczesnym partnerstwem skoncentrowanym na handlu, inwestycjach i współpracy sektorowej. Te globalne zmiany w obu regionach wymagają ambitnego i innowacyjnego podejścia wykraczającego poza tradycyjną logikę darczyńca-beneficjent oraz w duchu Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Wartość wymiany handlowej między Chinami a Ameryką Łacińską i Karaibami wzrosła z 10 mld USD w 2000 r. do 244 mld USD w 2017 r. Chiny rywalizują z UE jako drugi partner handlowy Ameryki Łacińskiej, a w szerszym ujęciu stały się partnerem o rosnącym znaczeniu dla tego regionu. Z czasem tradycyjna rola i wpływ Stanów Zjednoczonych w tym regionie również uległy zmianie. Jednocześnie Ameryka Łacińska i Karaiby stają w obliczu nowej dynamiki, takiej jak konieczność reagowania na potrzeby cyfrowej i zintegrowanej gospodarki światowej, presja związana z potrzebą ochrony środowiska i wspierania wzrostu gospodarczego, a przy tym zapewnienie sprawiedliwych wyników społecznych lub obawa związana z utrzymaniem długofalowej tendencji polegającej na konsolidacji demokracji i zrównoważonego rozwoju. Za sprawą swojego modelu regionalnej integracji gospodarczej i łączności UE może być ważnym partnerem Ameryki Łacińskiej i Karaibów w stawianiu czoła tym wyzwaniom. UE udziela pełnej pomocy dyplomatycznej, humanitarnej i gospodarczej na rzecz rozwiązywania bieżących kryzysów w niektórych państwach Ameryki Łacińskiej i Karaibów oraz będzie nadal propagować zasady demokracji i poszanowanie praw człowieka w stosunkach z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów. W szerszym ujęciu UE oraz Ameryka Łacińska i Karaiby powinny współpracować na rzecz zachowania wielostronności i ładu globalnego opartego na zasadach, łącząc siły w celu realizacji ambitnych programów. Partnerstwo powinno koncentrować się na czterech wzajemnie powiązanych priorytetach, jakimi są: dobrobyt, demokracja, odporność i skuteczne globalne zarządzanie. W ramach każdego z tych priorytetów w komunikacie proponuje się szereg obszarów i konkretnych inicjatyw na rzecz realizacji tego programu, wdrażanych za sprawą bardziej strategicznego i ukierunkowanego zaangażowania UE w tym regionie. 2. Obrona wspólnych wartości i interesów 2.1 Partnerstwo na rzecz dobrobytu Aby ożywić gospodarkę i wspierać wzrost gospodarczy, konieczne będą ukierunkowane i zdecydowane działania. UE powinna kontynuować współpracę z krajami Ameryki Łacińskiej i Karaibów w ich wysiłkach, aby rozwiązać utrzymujące się problemy makroekonomiczne w regionie, oraz zróżnicować i zaktualizować różne modele gospodarcze, tak aby były odpowiednie w warunkach globalizacji. Osiągnięcie trwałych rezultatów zależy również od połączenia sił w celu zmniejszenia nierówności społeczno-ekonomicznych dzięki tworzeniu godnych miejsc pracy, dopilnowaniu, aby globalizacja była korzystna dla wszystkich, a także przejściu na zieloną gospodarkę o obiegu zamkniętym.

Zgodnie z tymi zasadami UE powinna bardziej zaangażować się w partnerstwo z Ameryką Łacińską i Karaibami w następujących obszarach: Ułatwianie handlu i inwestycji wewnątrz regionu i między regionami. W ramach współpracy UE powinna w pierwszej kolejności zakończyć negocjacje w sprawie umów o stowarzyszeniu, handlu i partnerstwie gospodarczym, ratyfikować je i w pełni wprowadzić w życie. Należy podjąć niezbędne kroki w celu poprawy otoczenia biznesowego i warunków inwestycyjnych w regionie. Należy wykorzystać możliwości wynikające z tych umów: bardziej skuteczne zamówienia rządowe, lepszy dostęp do rynku, innowacyjność i konkurencyjność, handel wewnątrz regionu oraz integracja z globalnymi łańcuchami dostaw. Efektywna i zrównoważona ochrona praw własności intelektualnej zwiększa możliwości w zakresie współpracy badawczej oraz sprzyja konkurencyjności i innowacyjności. Jednocześnie umowy handlowe powinny sprzyjać zrównoważonemu rozwojowi, przestrzeganiu praw człowieka i dobrym rządom: UE powinna współpracować z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów na rzecz sprawniejszego wykonywania postanowień dotyczących kwestii społecznych, prawa pracy i ochrony środowiska w istniejących umowach, zgodnie z ich wspólnym zobowiązaniem do realizacji Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030, a także powinna promować odpowiedzialne zarządzanie globalnymi łańcuchami dostaw. Aby stworzyć lepszy kontekst dla wspierania handlu i inwestycji między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami, UE oraz Ameryka Łacińska i Karaiby powinny wspólnie promować większą przejrzystość, w szczególności w czasie negocjowania nowych lub zmienionych umów handlowych oraz przez wspieranie udziału społeczeństwa obywatelskiego w realizacji tych umów. Umowy powinny być również instrumentem promowania zbieżności przepisów w kwestiach sanitarnych i fitosanitarnych w celu ułatwienia wymiany towarów między państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów a UE oraz wspierania wysokich standardów w zakresie bezpieczeństwa żywności, zdrowia zwierząt i zdrowia roślin. W odniesieniu do zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe w ramach podejścia „Jedno zdrowie” bieżące działania zapewnią państwom Ameryki Łacińskiej i Karaibów wsparcie w opracowywaniu i wdrażaniu ich krajowych planów działania „Jedno zdrowie” na rzecz zwalczania oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Aby pobudzić handel wewnątrzregionalny i ułatwić inwestycje, UE powinna wspierać wysiłki na rzecz integracji w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, takie jak Sojusz Pacyfiku, m.in. przez dzielenie się swoimi doświadczeniami w zakresie znoszenia barier pozataryfowych w handlu oraz promowania zbieżności i harmonizacji przepisów. Należy kontynuować reformę systemu rozstrzygania sporów między inwestorem a państwem w ramach Komisji Narodów Zjednoczonych do spraw Międzynarodowego Prawa Handlowego w celu ustanowienia stałego wielostronnego trybunału inwestycyjnego. UE rozważa również możliwość zawarcia umów o ochronie inwestycji z kluczowymi partnerami. UE powinna zachęcać do ratyfikacji i wykonania umowy Światowej Organizacji Handlu (WTO) o ułatwieniach w handlu jako siły napędowej handlu transgranicznego. UE powinna również zachęcać partnerów do przystąpienia do Porozumienia w sprawie zamówień rządowych. Wspieranie transformacji w kierunku zielonej gospodarki. Regiony powinny odgrywać wiodącą rolę w przejściu na bardziej zrównoważoną produkcję i konsumpcję. Szczególnie obiecująco przedstawia się współpraca i wzajemne uczenie się w zakresie energii ze źródeł odnawialnych, zasobooszczędności i efektywności energetycznej oraz gospodarki o obiegu zamkniętym. Unijne badania, technologia i wiedza ekspercka, m.in. w zakresie wykorzystania prywatnego finansowania na rzecz zrównoważonego wzrostu, mogłyby pomóc państwom Ameryki Łacińskiej i Karaibów uwolnić ich ogromny potencjał w zakresie zrównoważonej energii wodnej, wiatrowej, słonecznej, oceanicznej i geotermalnej i jednocześnie wzmocnić odporność energetyczną oraz tworzyć miejsca pracy i możliwości biznesowe. Współpraca w zakresie obliczeń wielkiej skali mogłaby przyczynić się do modernizacji przemysłu energetycznego. Z uwagi na szczególne podatności wysp karaibskich na zagrożenia UE powinna promować zewnętrzny wymiar inicjatywy „Czysta energia dla wysp w UE” oraz wspierać i przyciągać inwestycje w energię z odnawialnych źródeł i efektywność energetyczną. Europejski Bank Inwestycyjny mógłby przyczynić się do tych przemian, zapewniając długoterminowe finansowanie i odpowiednią wiedzę techniczną. Promowanie niebieskiej gospodarki. Ściślejsza współpraca na rzecz niebieskiej gospodarki i zrównoważone wykorzystywanie zasobów morskich, m.in. przez utworzenie morskich obszarów chronionych na Oceanie Południowym, stworzyłyby sprzyjające warunki dla wzrostu, zwłaszcza w społecznościach zamieszkujących obszary przybrzeżne i wyspiarskie, oraz przyczyniłyby się do przystosowania się do zmiany klimatu i jej łagodzenia. Wspólne normy i otwarty dostęp do danych dotyczących oceanów mają kluczowe znaczenie dla rozwoju niebieskiej gospodarki i poprawy zarządzania oceanami. Ułatwianie przejścia na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Solidna i oparta na dowodach polityka środowiskowa i normy środowiskowe mają kluczowe znaczenie dla trwałego wzrostu gospodarczego. Szczególną uwagę należy zwrócić na tworzywa sztuczne, odpady morskie i zrównoważone gospodarowanie chemikaliami i odpadami. Zapewnienie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi może zapewnić długoterminowy dobrobyt regionów. Obie strony skorzystałyby na kontynuowaniu dialogu i współpracy w zakresie surowców, aby znaleźć trwałe rozwiązanie w obliczu rosnącego popytu na surowce. Podstawę tej współpracy stanowi stworzona w 2017 r. cyfrowa platforma rozwoju minerałów. Oba regiony mogłyby połączyć siły w promowaniu odpowiedzialnych łańcuchów wartości w przemyśle, aby pomóc przedsiębiorstwom w przestrzeganiu norm w zakresie odpowiedzialnego prowadzenia działalności gospodarczej, które przyczyniają się do zrównoważonego rozwoju. Promowanie zrównoważonych i inteligentnych miast. Z uwagi na fakt, że zdecydowana większość mieszkańców obu regionów mieszka w miastach, niezmiennie ważne jest promowanie zrównoważonych miast i działanie na szczeblu lokalnym. UE oraz Ameryka Łacińska i Karaiby mogą skorzystać z wymiany badań i doświadczeń w obszarze zrównoważonej urbanizacji, np. z rozwiązań opartych na środowisku naturalnym, niskoemisyjnych rozwiązań w zakresie mobilności lub odbudowy miejskich ekosystemów. Można by zwiększyć zakres udanej współpracy między miastami w zakresie zrównoważonego rozwoju obszarów miejskich, czego przykładem jest Światowe Porozumienie Burmistrzów w sprawie Klimatu i Energii. Promowanie godnej pracy oraz konkurencyjnych i odpowiedzialnych przedsiębiorstw. Priorytetem współpracy muszą pozostać propagowanie godnej pracy i poszanowanie norm pracy i środowiska, w szczególności zgodność z konwencjami Międzynarodowej Organizacji Pracy. Oba regiony przyczyniły się do przyjęcia międzynarodowych norm pracy i powinny teraz wspólnie działać na rzecz ich wdrożenia, m.in. wolności zrzeszania się i eliminowania pracy dzieci. W drodze wymiany najlepszych praktyk UE mogłaby podzielić się swoimi pozytywnymi doświadczeniami związanymi z dialogiem z partnerami społecznymi. Kluczowym wyzwaniem w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, gdzie zatrudnienie nieformalne stanowi ponad 40 % całkowitego zatrudnienia nierolniczego, jest przejście na gospodarkę formalną. Ściślejsza współpraca powinna zwiększyć wydajność mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw (MMŚP). Konkretne działania w tym kierunku zapewniające korzyści zarówno konsumentom, jak i producentom po obu stronach obejmują pełne wykorzystanie postanowień umów o stowarzyszeniu, handlu i partnerstwie gospodarczym między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami. Należy kontynuować wspólne prace nad propagowaniem uzgodnionych na szczeblu międzynarodowym norm dotyczących społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i odpowiedzialnego prowadzenia działalności w regionach, w tym Wytycznych Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) dla przedsiębiorstw wielonarodowych i Wytycznych Organizacji Narodów Zjednoczonych (ONZ) dotyczących biznesu i praw człowieka. Współpraca w tej dziedzinie będzie opierać się na realizowanych obecnie z powodzeniem programach, wspieraniu wywiadu gospodarczego, sieci MMŚP i przedsiębiorstwach typu start-up w obu regionach. UE powinna również zachęcać do współpracy między mikroprzedsiębiorstwami oraz małymi i średnimi przedsiębiorstwami w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach a Europejską Siecią Przedsiębiorczości. Klastry i sieci przedsiębiorstw Ameryki Łacińskiej i Karaibów mogłyby skorzystać z Europejskiej Platformy Współpracy Klastrów. Inwestowanie w wiedzę, innowacje i kapitał ludzki. Oba regiony powinny wykorzystać możliwości, jakie stwarza program „Horyzont 2020” i proponowany przyszły program „Horyzont Europa”, promujące mobilność, szkolenie i rozwój kariery naukowców w ramach działania „Maria Skłodowska-Curie”, doskonałość naukową oraz wspierające wspólne rozwiązania globalnych wyzwań we wspólnej przestrzeni badawczej. UE mogłaby nadal dzielić się swoim doświadczeniem w zakresie: kontaktów między środowiskiem naukowym a sektorem prywatnym, transferu technologii i pomysłów z bazy badawczej do przedsiębiorstw typu start-up i przemysłu oraz promowania inteligentnej specjalizacji i innowacji na szczeblu regionalnym. UE jest gotowa podjąć wspólne działania i rozwijać kapitał ludzki niezbędny do sprostania wymogom szybko zmieniających się technologii, cyfryzacji i przedsiębiorczości. Oba regiony powinny kontynuować współpracę w obszarze edukacji wyższej, wykorzystując program Erasmus+, angażując się w więcej wymian w ramach szkolnictwa wyższego i w budowanie zdolności, a także zacieśniając dialog regionalny między środowiskiem akademickim a podmiotami kształtującymi politykę. Mogłyby one pogłębić współpracę w dziedzinie kształcenia i szkolenia zawodowego, aby odpowiedzieć na związane z przeobrażającą się gospodarką światową zapotrzebowanie na umiejętności oraz aby włączyć się we współpracę przyczyniającą się do godnego zatrudnienia, dywersyfikacji i konkurencyjności strategicznych sektorów gospodarki. Rozwój gospodarki cyfrowej. Współpraca cyfrowa powinna mieć zasadnicze znaczenie, gdyż pomoże gospodarkom w obu regionach czerpać korzyści z nowych technologii i jednocześnie wspierać innowacje i cyfryzację. Należy wspierać dostosowanie regulacyjne zgodnie z długoterminową wizją jednolitego rynku cyfrowego w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, w takich obszarach jak m.in. 5G, internet rzeczy, sztuczna inteligencja, normalizacja technologii na potrzeby transformacji cyfrowej, europejskie globalne systemy nawigacji satelitarnej i program Copernicus oraz ich zastosowania przemysłowe, a także inwestycje w infrastrukturę danych o dużej prędkości. Unijny jednolity rynek cyfrowy dostarcza modele, które mogłyby być interesujące dla regionu Ameryki Łacińskiej i Karaibów, m.in. w zakresie bezpieczeństwa danych i identyfikacji elektronicznej. Do pozostałych obiecujących obszarów współpracy należy cyberbezpieczeństwo, administracja elektroniczna, handel elektroniczny, platformy cyfrowe, płatności transgraniczne i zarządzanie internetem. Ponadto ważne jest, aby zwiększyć konwergencję między UE a państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów w zakresie ochrony danych osobowych, jako sposób na dalsze ułatwienie przepływu danych i współpracy między właściwymi organami. Nowy podwodny kabel światłowodowy, zbudowany przy wsparciu UE i inwestorów prywatnych, połączy Amerykę Łacińską z Europą i zapewni szybką łączność szerokopasmową oraz pobudzi wymianę gospodarczą, naukową i edukacyjną między tymi dwoma regionami. Należy sprawdzić możliwości polepszenia łączności w Ameryce Centralnej i na Karaibach. Poprawa jakości sieci połączeń poprzez lotnictwo i inne rodzaje transportu. Negocjowanie nowych kompleksowych umów o transporcie lotniczym nie tylko poprawi dostęp do rynku, ale stworzy również nowe możliwości rynkowe i zapewni sprawiedliwe i przejrzyste warunki rynkowe w oparciu o jasne ramy regulacyjne. Takie umowy zapewniłyby także większą liczbę połączeń i lepsze ceny dla pasażerów oraz ułatwiłyby dalszą współpracę w obszarach takich jak bezpieczeństwo lotnicze, ochrona lotnictwa, kwestie społeczne i środowisko. Można by rozważyć współpracę w zakresie innych rodzajów transportu, takich jak transport kolejowy i morski oraz zrównoważone i inteligentne systemy mobilności w miastach. Wykorzystanie technologii kosmicznych. Przestrzeń kosmiczna to rozwijający się obszar współpracy o wciąż niewykorzystanym potencjale. Obecnie operacyjne są dwa europejskie globalne systemy nawigacji satelitarnej: Galileo i EGNOS. Powiązany łańcuch wartości jest w stanie zapewnić najnowszą wiedzę fachową, know-how i technologię, którymi można się dzielić. Copernicus, unijny program obserwacji Ziemi, może również pomóc w rozwiązywaniu problemów społecznych, począwszy od ochrony środowiska i zmiany klimatu po rolnictwo i rozwój miast. Na zasadzie wzajemności można by w pełni wykorzystać umowy dotyczące współpracy w ramach programu Copernicus, które zapewniają swobodny, pełny i otwarty dostęp do danych.

Partnerstwo na rzecz dobrobytu: ·ułatwianie zrównoważonego handlu i inwestycji między regionami i wewnątrz regionu, dokończenie tworzenia sieci umów handlowych i inwestycyjnych, a także zapewnienie ich szybkiej ratyfikacji i pełnego wdrożenia, w tym przepisów dotyczących kwestii społecznych, prawa pracy i ochrony środowiska; ·wspieranie wysiłków na rzecz integracji regionalnej przez uruchomienie konkretnej współpracy w zakresie wspólnych celów z inicjatywami takimi jak Sojusz Pacyfiku; ·promowanie zielonej gospodarki, m.in. przez wspieranie przechodzenia na gospodarkę niskoemisyjną w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, a także przez wspólne działania na rzecz rozwoju niebieskiej gospodarki oraz zrównoważonego i odpowiedzialnego gospodarowania zasobami naturalnymi, w tym surowcami; ·wspieranie lepszych warunków pracy i wzrostu wydajnych i odpowiedzialnych mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, praca na rzecz zwiększenia zgodności z międzynarodowymi normami pracy oraz promowanie społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw; ·zwiększenie inwestycji w wiedzę, innowacje i kapitał ludzki, działania na rzecz utworzenia wspólnej przestrzeni badawczej UE, Ameryki Łacińskiej i Karaibów w ramach programu „Horyzont 2020” i jego następcy (programu „Horyzont Europa”); ·rozwój gospodarki cyfrowej i łączności między tymi dwoma regionami, ściślejsza współpraca i promowanie dostosowania regulacyjnego w kluczowych obszarach oraz wspieranie rozwoju infrastruktury w ramach szybkiej łączności szerokopasmowej; ·rozszerzenie zakresu współpracy w obszarze transportu lotniczego i morskiego, systemów mobilności w miastach zgodnych z zasadami zrównoważonego rozwoju, przestrzeni kosmicznej i obserwacji Ziemi. 2.2. Partnerstwo na rzecz demokracji Demokracja i prawa człowieka leżą u podstaw partnerstwa UE oraz Ameryki Łacińskiej i Karaibów. UE będzie w dalszym ciągu bronić demokratycznych zasad i praworządności oraz propagować je w stosunkach z Ameryką Łacińską i Karaibami. Partnerstwo między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami powinno opierać się na wartościach i odpowiadać na wezwanie obywateli do zapewnienia skuteczniejszego dobrego rządzenia. Priorytetem polityki zewnętrznej UE pozostanie propagowanie demokratycznych systemów politycznych, które spełniają oczekiwania obywateli. Braki w zakresie zarządzania, demokracji, praw człowieka i praworządności, równouprawnienia płci, korupcja lub zmniejszające się możliwości udziału ogółu społeczeństwa i społeczeństwa obywatelskiego stanowią podstawowe wyzwanie dla skuteczności działań na rzecz rozwoju podejmowanych przez społeczeństwo. Oba regiony skorzystają na współpracy na rzecz silniejszych instytucji demokratycznych, wzmocnionej praworządności, większej przejrzystości i odpowiedzialności instytucji publicznych oraz lepszej ochrony praw człowieka. W tym celu w stosunkach z Ameryką Łacińską i Karaibami UE powinna skoncentrować się na: Zwiększeniu poszanowania praw człowieka, ze szczególnym naciskiem na: wolność wyrażania opinii i zrzeszania się; równouprawnienie płci i wzmocnienie pozycji dziewcząt i kobiet; niedyskryminację, w tym w odniesieniu do mniejszości, takich jak lesbijki, geje, osoby biseksualne, transpłciowe i interseksualne (LGBTI), ludy tubylcze i osoby niepełnosprawne; dzieci i młodzież, prawa gospodarcze, społeczne i kulturalne, w tym prawa do ziemi, wody i urządzeń sanitarnych, prawa mieszkaniowe i prawa pracownicze; bezstronność sądownictwa i skuteczność systemów wymiaru sprawiedliwości; zaprzestanie stosowania tortur i zniesienie kary śmierci. UE powinna zatem kontynuować bliską współpracę z odpowiednimi organami Organizacji Państw Amerykańskich oraz z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów w celu wzmocnienia międzynarodowego systemu praw człowieka. Wzmocnieniu pozycji społeczeństwa obywatelskiego jako jednego z fundamentów każdego systemu demokratycznego oraz przeciwdziałaniu ograniczeniom i zagrożeniom dla przestrzeni społeczeństwa obywatelskiego, praw człowieka i obrońców środowiska, dziennikarzy i działaczy związków zawodowych, m.in. przez promowanie sprzyjającego otoczenia prawnego i politycznego, które pozwoli im na swobodne i bezpieczne działanie, oraz przez umożliwienie im w większym stopniu konstruktywnego udziału w podejmowaniu decyzji, dostępu do wymiaru sprawiedliwości i informacji. Promowaniu równości płci i wzmocnieniu pozycji wszystkich kobiet i dziewcząt, obejmującym ochronę, wykonywanie i promowanie praw politycznych, społecznych i gospodarczych kobiet oraz uwzględnienie kwestii równości płci we wszystkich formach współpracy między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami. W ramach partnerstwa należy w pierwszej kolejności zająć się alarmująco wysokim poziomem przemocy ze względu na płeć, w oparciu o doświadczenia zdobyte między innymi w ramach inicjatywy „Spotlight” rozpoczętej przez UE i Organizację Narodów Zjednoczonych w 2018 r. Zapewnieniu wiarygodnych i przejrzystych instytucji demokratycznych i procesów wyborczych sprzyjających włączeniu społecznemu. UE powinna nadal organizować obserwacje wyborów i wizyty ekspertów oraz będzie wspierać – na każde żądanie – działania wzmacniające systemy wyborcze partnerów we współpracy z Organizacją Państw Amerykańskich. UE oraz Ameryka Łacińska i Karaiby powinny zintensyfikować współpracę i wymianę doświadczeń we wszystkich tych obszarach, również w zakresie zagrożeń wynikających z dezinformacji. Wzmacnianiu praworządności oraz walce z korupcją, praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. W celu aktualizacji i unowocześnienia przepisów oraz wzmocnienia instytucji nadzoru można służyć wiedzą fachową i udostępniać zdolność techniczną. UE powinna we współpracy z partnerami z Ameryki Łacińskiej i Karaibów promować ratyfikację i skuteczne wdrażanie odpowiednich umów międzynarodowych. Problem korupcji występuje zarówno w UE, jak i w państwach Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Ambitne przepisy w zakresie przejrzystości i zwalczania korupcji są częścią procesu modernizacji układów o stowarzyszeniu z Chile i Meksykiem oraz negocjacji z Mercosurem. Wspieraniu skutecznych instytucji publicznych przez łączenie wysiłków na rzecz zwiększenia skuteczności instytucji publicznych, lepszej mobilizacji dochodów krajowych, przeprowadzenia reform fiskalnych i zapewnienia służby publicznej opartej na wynikach. Priorytetowo należy traktować wzmocnienie pozycji władz lokalnych, modernizację administracji i poprawę świadczenia usług. Partnerstwo na rzecz demokracji: ·priorytetowe traktowanie większego poszanowania praw człowieka i zasad demokratycznych przez wzmocnienie współpracy na szczeblu regionalnym i dwustronnym oraz współpracę z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów w celu koordynowania działań na rzecz praw człowieka w odpowiednich organach ONZ; ·wspieranie prężnie działającego społeczeństwa obywatelskiego, m.in. przez opowiadanie się za większą przestrzenią publiczną dla dziennikarzy i obrońców praw człowieka oraz obrońców środowiska naturalnego, a także domaganie się ich znaczącego udziału w podejmowaniu decyzji; ·zmniejszenie niedopuszczalnie wysokiego poziomu przemocy ze względu na płeć, współpraca z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów w zakresie promowania praw politycznych, społecznych i gospodarczych kobiet i dziewcząt oraz wspieranie wysiłków, aby położyć kres przemocy wobec nich; ·zwiększenie wsparcia na rzecz funkcjonowania demokratycznych, odpowiedzialnych i przejrzystych instytucji oraz organizowania sprawiedliwych i wolnych procesów wyborczych w formie doradztwa ekspertów i obserwacji wyborów; ·zintensyfikowanie wspólnych prac na rzecz zwalczania korupcji, prania pieniędzy i finansowania terroryzmu i zapewnienie pomocy technicznej, wymiany najlepszych praktyk oraz promowanie ratyfikacji i wdrażania stosownych umów międzynarodowych. 2.3. Partnerstwo na rzecz odporności Spójność społeczna jest stale zagrożona w kontekście globalizacji, nierówności społecznych, szybkiej urbanizacji, zmiany klimatu, degradacji środowiska, powtarzających się i nasilających się klęsk, przepływów migracyjnych i przymusowych wysiedleń. Wszystkie te wyzwania stwarzają konkretne problemy dla państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i mogą być przedmiotem wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk między tymi dwoma regionami. Aby utrzymać postęp w zakresie rozwoju, UE proponuje wielowymiarowe i dostosowane do potrzeb podejście do kwestii odporności państwa, społeczeństwa i ekosystemów w stosunkach między tymi dwoma regionami. Zgodnie z celami zrównoważonego rozwoju współpraca UE z Ameryką Łacińską i Karaibami powinna koncentrować się na następujących zagadnieniach: Program w zakresie odporności na zmianę klimatu mający na celu zarządzanie ryzykiem związanym ze zmianą klimatu, zwłaszcza w małych rozwijających się państwach wyspiarskich na Karaibach, oraz promowanie podejścia ekosystemowego wspierającego przechodzenie na gospodarkę niskoemisyjną. Przyszła współpraca może opierać się na podejściu zastosowanym w programie EUROCLIMA+ oraz na finansowaniu przez EBI projektów inwestycyjnych przyczyniających się do działań w dziedzinie klimatu i ochrony środowiska. Dla obu regionów korzystne powinno okazać się zapewnienie spójności przepływów finansowych ze ścieżką prowadzącą do niskiej emisji gazów cieplarnianych i rozwoju odpornego na zmianę klimatu, na przykład dzięki ustanowieniu przepisów dotyczących inwestycji w technologie niskoemisyjne.

Bardzo ważna jest współpraca w zakresie rozwoju zrównoważonych systemów żywnościowych. Kluczowym elementem powinna pozostać konsolidacja środków dostosowawczych i łagodzących w sektorze rolnictwa. Unijny mechanizm ochrony ludności oraz Centrum Koordynacji Reagowania Kryzysowego mogą uzupełniać działania pomocowe w zakresie zmniejszania ryzyka związanego z klęskami żywiołowymi w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, m.in. przez wdrażanie ram z Sendai dotyczących ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030. Środowisko i bioróżnorodność. W Ameryce Łacińskiej i na Karaibach znajduje się 40 % różnorodności biologicznej na świecie i region ten plasuje się pod tym względem na siódmej pozycji pośród 25 kluczowych obszarów światowej różnorodności biologicznej. Do kluczowych wyzwań środowiskowych należy utrata różnorodności biologicznej, eksploatacja niezrównoważona, gospodarowanie zasobami naturalnymi oraz degradacja gruntów, lasów, środowiska wodnego i przybrzeżnego, co ma znaczący wpływ na usługi ekosystemowe i dobrostan grup szczególnie wrażliwych, w tym społeczności tubylczych i lokalnych. Popyt globalny na towary zwiększa presję na zasoby naturalne i prowadzi do poważnego wylesiania i degradacji środowiska naturalnego, co ma wpływ na źródła utrzymania i rozwój. Omawiane partnerstwo powinno wspierać zrównoważone gospodarowanie zasobami naturalnymi w tych regionach, m.in. gruntami, lasami i wodą, a także ochronę ekosystemów i zrównoważone łańcuchy dostaw produktów rolnych. Powinno ono także wspierać realizację planu działań krótkoterminowych w zakresie odbudowy ekosystemu, przyjętego w ramach Konwencji o różnorodności biologicznej (1992 r.), strategicznego planu na rzecz różnorodności biologicznej na lata 2011–2020 i ram różnorodności biologicznej po 2020 r., a także innych zobowiązań międzynarodowych i wielostronnych umów środowiskowych. Zwalczanie nierówności. Utrzymujące się nierówności utrudniają spójność społeczną, co prowadzi do utraconych możliwości w zakresie wzrostu gospodarczego, przestępczości i przemocy, a także obniża zaufanie do instytucji, a w ostatecznym rozrachunku prowadzi do osłabienia demokracji i praworządności. Współczynnik Giniego w Ameryce Łacińskiej malał: z 0,543 w 2002 r. do 0,466 w 2017 r., ale w ostatnich latach tempo spadku uległo spowolnieniu. W 2017 r. liczba osób żyjących w ubóstwie wyniosła 184 mln (30,2 % ludności), a odsetek osób żyjących w skrajnym ubóstwie nadal rósł (62 mln, 10,2 % ludności, co stanowi najwyższy odsetek od 2008 r.). W nadchodzących latach wspólne zaangażowanie na rzecz spójności społecznej powinno przełożyć się na ściślejszy dialog, w tym na wymianę dobrych praktyk w tym obszarze. Oba regiony powinny zacieśnić współpracę w zakresie sprawiedliwych i skutecznych systemów podatkowych i ochrony socjalnej jako podstawowych instrumentów wspierania wzrostu gospodarczego sprzyjającego włączeniu społecznemu i zwalczania nierówności. Byłaby to kontynuacja rodzącej się współpracy w zakresie dobrego zarządzania budżetem, która charakteryzuje się wysokim poziomem zaangażowania w walkę z oszustwami podatkowymi, uchylaniem się od opodatkowania i unikaniem opodatkowania. Przy pomocy takich programów jak EuroSOCIAL obie strony mogłyby wymieniać się doświadczeniami w zakresie opodatkowania, polityki redystrybucji i świadczenia usług społecznych, m.in. przez korzystanie z innowacyjnych środków w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach w obszarze cyfryzacji procesu przestrzegania przepisów prawa podatkowego. Oba regiony powinny rozpocząć dialog na temat spójności społecznej. Powinny kontynuować współpracę w celu zapewnienia wprowadzenia w przyszłości ewoluujących globalnych norm dotyczących przejrzystości i wymiany informacji, sprawiedliwego opodatkowania i minimalnych norm w zakresie przeciwdziałania erozji bazy podatkowej i przenoszeniu zysków. Bezpieczeństwo obywateli i walka z przestępczością zorganizowaną. Oba regiony powinny pogłębić dialog na temat bezpieczeństwa obywateli, gdyż pozwala on na wymianę doświadczeń oraz pomaga dostrzec możliwości dalszej współpracy, m.in. w obszarze konsekwencji humanitarnych przestępczości zorganizowanej. Taki dialog mógłby opierać się na seminariach UE-Wspólnota Państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów (CELAC) dotyczących bezpieczeństwa obywateli oraz na pozytywnych dwustronnych i regionalnych programach współpracy w dziedzinie narkotyków (np. program współpracy w dziedzinie polityki antynarkotykowej – COPOLAD, program dotyczący szlaku kokainowego) i międzynarodowej przestępczości zorganizowanej (np. EL PAcCTO). Ponadto, biorąc pod uwagę skalę tego problemu, należy rozpocząć współpracę w terenie między organami ścigania w obu regionach oraz agencjami, takimi jak EUROPOL, Agencja Unii Europejskiej ds. Szkolenia w Dziedzinie Ścigania (CEPOL), Wspólnota Sił Policyjnych Kontynentów Amerykańskich (AMERIPOL), Wspólnota Karaibska (CARICOM) i Karaibska Agencja Wykonawcza ds. Przestępczości i Bezpieczeństwa (IMPACS). Należy również kontynuować współpracę w zakresie zapobiegania czynnikom powodującym przestępczość, takim jak ubóstwo, wykluczenie społeczne i niewłaściwe zarządzanie zasobami naturalnymi. Migracja i mobilność. To ludzie tworzą silne więzi między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami. Jednocześnie oba regiony stoją w obliczu wyzwań związanych z migracją i mogłyby skorzystać z wymiany doświadczeń i dobrych praktyk. Kryzys w Wenezueli spowodował największe przemieszczenie się osób w najnowszej historii Ameryki Łacińskiej, w wyniku czego ponad trzy miliony Wenezuelczyków mieszkają obecnie za granicą, co pogłębiło tradycyjne tendencje związane z migracją na kontynencie. UE powinna dążyć do pogłębienia dialogu i współpracy dotyczącej takich zagadnień jak migracja i mobilność między oboma regionami, w szczególności aby zapobiegać migracji nieuregulowanej, handlowi ludźmi, zwiększyć liczbę powrotów i readmisji, wzmocnić zarządzanie granicami, bezpieczeństwo dokumentów, integrację migrantów na rynkach pracy i w społeczeństwach oraz zapewnić ochronę osobom potrzebującym. W oparciu o wiedzę fachową w obu regionach należy kontynuować współpracę międzyregionalną w zakresie wielostronnego zarządzania migracją i mobilnością, m.in. w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych. Odporność instytucji ma zasadnicze znaczenie dla dobrego zarządzania politycznego i gospodarczego oraz dla zapewnienia poszanowania praworządności. Kwestią odporności należy zająć się na wielu poziomach – na poziomie państwa, społeczeństwa i wspólnoty. Instytucje samorządowe na szczeblu lokalnym i społeczeństwo obywatelskie często stanowią podstawę, dzięki której odporność może zaistnieć i rozprzestrzenić się na poziomie wspólnoty. UE powinna usprawnić sektorowy dialog polityczny z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów poprzez wykorzystanie najlepszych praktyk UE w zakresie promowania odporności. Współpraca kulturalna może pomóc sprawić, aby wspólna różnorodność kulturowa i bogate dziedzictwo zarówno UE, jak i Ameryki Łacińskiej i Karaibów stały się źródłem zasobów potrzebnych dla rozwoju społecznego i wzrostu gospodarczego. UE proponuje stosowanie w polityce kulturalnej podejścia opartego na kontaktach międzyludzkich skierowanego do podmiotów działających w sektorze kultury oraz promowanie partnerstw, koprodukcji i wymian w ramach trzech filarów: (i) wspieranie kultury jako siły napędowej rozwoju społeczno-gospodarczego, (ii) promowanie kultury i dialogu międzykulturowego na rzecz pokojowych stosunków między społecznościami oraz (iii) wzmocnienie współpracy w zakresie dziedzictwa kulturowego. Pozwoli to regionom wykorzystać ich ogromny potencjał w sektorze kultury i sektorze kreatywnym, m.in. w projektowaniu, usługach cyfrowych, modzie, muzyce i sztukach audiowizualnych. Partnerstwo na rzecz odporności: ·promowanie zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi i ekosystemami i dalsze wspieranie wdrażania strategicznego planu na rzecz różnorodności biologicznej oraz ram dotyczących różnorodności na okres po 2020 r.; ·ułatwianie koordynacji i pogłębienie współpracy w zakresie zarządzania klęskami żywiołowymi i ochrony ludności; ·pogłębienie dialogu i współpracy w zakresie spójności społecznej, ochrony socjalnej, dobrego zarządzania w kwestiach podatkowych i regulacji systemu finansowego; ·zacieśnienie współpracy w dziedzinie bezpieczeństwa i walki z przestępczością zorganizowaną poprzez pogłębiony dialog międzyregionalny na temat bezpieczeństwa obywateli i poprzez współpracę między organami ścigania; ·nasilenie dialogu i współpracy w zakresie migracji i mobilności, m.in. w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych; ·promowanie współpracy kulturalnej przez wspieranie programów wymiany międzyludzkiej, prowadzenie dialogów międzykulturowych oraz wspieranie projektów dotyczących koprodukcji i partnerstw w sektorze kultury i sektorze kreatywnym. 2.4 Partnerstwo na rzecz skutecznego globalnego zarządzania Motywem przewodnim partnerstwa między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami powinno być nadal zachowanie, reforma i wzmocnienie skutecznego multilateralizmu. Oba regiony reprezentują łącznie prawie jedną trzecią członków ONZ, znaczną liczbę członków grupy G-20 i dwie trzecie członków OECD. Aby przyczynić się do skutecznego globalnego zarządzania i dalszego kształtowania agendy międzynarodowej, UE oraz Ameryka Łacińska i Karaiby mogłyby połączyć siły na szczeblu wielostronnym w następujących celach: Wzmocnienie wielostronnego systemu. UE oraz Ameryka Łacińska i Karaiby powinny nadal wspierać wysiłki Sekretarza Generalnego ONZ zmierzające do kompleksowej reformy systemu ONZ, w tym Rady Bezpieczeństwa, a także do restrukturyzacji Zgromadzenia Ogólnego i Rady Społeczno-Gospodarczej. Priorytetem powinno pozostać wsparcie dla Międzynarodowego Trybunału Karnego. Pogłębienie współpracy w zakresie pokoju i bezpieczeństwa. Historia przezwyciężania konfliktów między państwami sprawia, że UE jest naturalnym partnerem dla Ameryki Łacińskiej i Karaibów w propagowaniu pokojowego rozstrzygania sporów; wspólnie regiony te mogą działać na rzecz wspierania procesów mediacji i pojednania. UE powinna pozostać zaangażowana we współpracę na rzecz wykonania porozumienia pokojowego w Kolumbii. Państwa Ameryki Łacińskiej i Karaibów również odgrywają wiodącą rolę w zawieraniu umów w sprawie ram udziału, aby uczestniczyć w prowadzonych przez UE operacjach w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) (Chile i Kolumbia) oraz wnosić wkład w niektóre z tych operacji (Brazylia, Argentyna i Republika Dominikańska). Należy również bliżej współpracować nad szeregiem kwestii związanych z bezpieczeństwem, takich jak zagrożenia hybrydowe, bezpieczeństwo cybernetyczne, reforma sektora bezpieczeństwa, bezpieczeństwo granic, handel ludźmi, przestępczość zorganizowana i handel bronią, broni strzelecką i lekką oraz przeciwdziałanie radykalizacji postaw i terroryzmowi. Konieczne są dalsze wysiłki, aby wdrożyć ustalenia z sesji specjalnej Zgromadzenia Ogólnego ONZ w 2016 r. poświęconej problemowi narkotyków na świecie.

Decyzja państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów, aby stać się strefą wolną od broni jądrowej sprawia, że region ten jest kluczowym partnerem w osiąganiu celów Traktatu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej oraz w doprowadzeniu do ratyfikacji i wdrożenia traktatu o handlu bronią. Wspieranie wielostronnego zarządzania w zakresie klimatu i środowiska. UE oraz Ameryka Łacińska i Karaiby, odgrywające główną rolę w przyjęciu porozumienia klimatycznego z Paryża w 2015 r., muszą podjąć wspólne działania zmierzające do skutecznego wprowadzenia w życie porozumienia i do transformacji energetycznej na świecie. Regiony te powinny zmobilizować partnerów do rozwiązania kryzysowej sytuacji dotyczącej różnorodności biologicznej i współpracować na rzecz bardziej skutecznego wprowadzania w życie wielostronnych umów środowiskowych, m.in. celów z Aichi, strategicznego planu na rzecz różnorodności biologicznej oraz solidnych ram dotyczących różnorodności biologicznej na okres po roku 2020. Przyszła współpraca międzynarodowa może opierać się na doświadczeniach związanych z takimi inicjatywami, jak światowy sojusz na rzecz przeciwdziałania zmianie klimatu i partnerstwa strategiczne UE na rzecz wykonania porozumienia klimatycznego z Paryża. Wzmocnienie międzynarodowego zarządzania oceanami. Ściślejsza współpraca w zakresie skutecznego stosowania Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS) oraz umów wykonawczych do tej konwencji stworzyłaby warunki sprzyjające zrównoważonemu zarządzaniu oceanami i niebieskiej gospodarce. Ważna będzie współpraca na rzecz stałego rozwoju prawnie wiążącego międzynarodowego instrumentu w ramach Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza dotyczącego ochrony i zrównoważonego wykorzystywania morskiej różnorodności biologicznej na obszarach znajdujących się poza jurysdykcją krajową oraz w zakresie zwalczania nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów. Potrzebna jest wzmocniona współpraca w ramach organizacji regionalnych i wielostronnych związanych z oceanami, w tym w zakresie rybołówstwa, oraz wspieranie rozwoju wiedzy naukowej i doradztwa naukowego. Realizacja Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. UE, Ameryka Łacińska i Karaiby odegrały kluczową rolę w kształtowaniu tego wielostronnego programu na rzecz zrównoważonego rozwoju i powinny również odgrywać wiodącą rolę w jego realizacji. Jak określono w Programie działań z Addis Abeby, aby osiągnąć cele zrównoważonego rozwoju należy w pełni wykorzystać dostępne środki realizacji, w tym wewnętrzne przepływy inwestycyjne ze środków publicznych i prywatnych. Reforma Światowej Organizacji Handlu. W kontekście międzynarodowych tendencji protekcjonistycznych należy podwoić wspólne wysiłki, aby utrzymać otwarty, niedyskryminacyjny i oparty na zasadach wielostronny system handlowy, którego fundamentem jest silna i dobrze funkcjonująca WTO, w celu reformy funkcji tej organizacji związanych ze stanowieniem zasad, monitorowaniem i rozstrzyganiem sporów. Wzmocnienie odporności makroekonomicznej na świecie. Zasadnicze znaczenie dla zapewnienia mocnego, trwałego, zrównoważonego i sprzyjającego włączeniu społecznemu wzrostu gospodarczego na świecie ma pogłębiona wymiana poglądów na temat rozwoju sytuacji makroekonomicznej oraz odpowiednich strategii politycznych na całym świecie i w obu regionach. Partnerstwo na rzecz skutecznego globalnego zarządzania na szczeblu wielostronnym: ·Wspieranie dalszego udziału Ameryki Łacińskiej i Karaibów w misjach i operacjach UE w dziedzinie wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) oraz bliższa współpraca na rzecz bezpieczeństwa i pokoju na świecie; ·dążenie do pełnego wdrożenia reformy systemu ONZ na rzecz pokoju i bezpieczeństwa, zrównoważonego rozwoju i zarządzania; ·połączenie sił i domaganie się pełnego wdrożenia porozumienia klimatycznego z Paryża i uzyskanie globalnego wsparcia na rzecz przejścia na czystą energię oraz na rzecz solidnych ram dotyczących różnorodności biologicznej na okres po roku 2020; ·rozwijanie dalszej współpracy między dwoma regionami w zakresie zarządzania oceanami, w tym stosowanie Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza, oraz w zakresie zwalczania nielegalnych, nieraportowanych i nieuregulowanych połowów; ·odgrywanie wiodącej roli w realizacji Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030; ·opracowanie wspólnego programu na rzecz wzmocnienia wielostronnego systemu handlowego przez skuteczne wdrożenie porozumień WTO i reformę tej organizacji. 3. Przejście od wizji do działań Przekucie wizji na działania w celu skutecznego wdrożenia określonego powyżej programu wymagać będzie od UE oraz Ameryki Łacińskiej i Karaibów przedłużenia ich form zaangażowania. W nadchodzących latach UE, kierując się priorytetami określonymi w niniejszym komunikacie, będzie dążyć do przyjęcia bardziej strategicznego podejścia w stosunkach z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów, udoskonalając formę zaangażowania politycznego w tym regionie i korzystając z narzędzi handlu, inwestycji i współpracy. 3.1. Bardziej strategiczne zaangażowanie polityczne Działaniom zewnętrznym UE z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów powinien przyświecać wynikający z zasad pragmatyzm. Uniwersalne podejście do partnerstwa nie pasuje do różnych realiów panujących w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach; kraje partnerskie mają różne priorytety polityczne, potrzeby i środki. Utrzymując obecne poziomy zaangażowania – wielostronne, między dwoma regionami, subregionalne, dwustronne – UE powinna dążyć do pogłębienia współpracy z zainteresowanymi grupami regionalnymi i krajami, które pragną i są zdolne zwiększyć zaangażowanie na rzecz wspólnych celów. Stosunki UE z Ameryką Łacińską i Karaibami powinny w dalszym ciągu opierać się na dialogu politycznym UE z różnymi krajami i grupami regionalnymi w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach. Dialog ten powinien pomóc określić wspólne priorytety, interesy i nowe możliwości współpracy. Układy o stowarzyszeniu zawarte lub będące przedmiotem negocjacji z kilkoma krajami oraz umowa o dialogu politycznym i współpracy z Kubą, podpisana w 2016 r., umocowały dialog polityczny w wielu obszarach, zapewniając odpowiednie ramy instytucjonalne dla zacieśnienia współpracy w kwestiach dwustronnych i regionalnych. Priorytetem w stosunkach UE z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów powinno pozostać wspieranie integracji regionalnej, co wynika z przekonania i doświadczenia, że integracja wewnątrzregionalna przynosi większe poczucie bezpieczeństwa, korzyści gospodarcze i społeczne. Obejmuje to mechanizmy transregionalne takie jak CELAC, a także wysiłki subregionalne, takie jak Sojusz Pacyfiku, Mercosur, System Integracji Środkowoamerykańskiej (SICA) i Karaibskie Forum Państw AKP (CARIFORUM) / Wspólnotę Karaibską (CARICOM). Partnerstwo między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami powinno stać się bardziej widoczne na szczeblu światowym, a także lepiej chronić i dostarczać globalne dobra publiczne, w tym przez zajmowanie wspólnych stanowisk na forach wielostronnych. Należy w szerszym zakresie korzystać z nieformalnych konsultacjach między UE a państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibów przed ważnymi konferencjami międzynarodowymi. Współpraca wielostronna powinna stać się stałym punktem dialogu na wszystkich szczeblach z partnerami z Ameryki Łacińskiej i Karaibów. Zaangażowanie polityczne i wspólne podejścia obu regionów służą również wspieraniu demokracji, pokoju i bezpieczeństwa oraz rozwiązywaniu sytuacji kryzysowych. W latach 80-tych XX w. Ameryka Łacińska i Europa połączyły siły w ramach Grupy z Contadory, aby promować pokój w Ameryce Centralnej, kładąc podwaliny pod porozumienia pokojowe Esquipulas II. Międzynarodowa grupa kontaktowa ds. Wenezueli jest kolejnym przykładem inicjatywy zrzeszającej członków z tych dwóch regionów w celu promowania rozwiązań politycznych, demokratycznych i pokojowych w związku z kryzysową sytuacją w tym państwie, gdzie skutki kryzysu są odczuwalne daleko poza granicami Wenezueli. Grupa ta kieruje się wartościami wspólnymi dla UE oraz Ameryki Łacińskiej i Karaibów, a jej działania wiążą się z potrzebą utrzymania demokracji, praworządności i poszanowania praw człowieka w tych regionach. Reprezentuje ona wspólnie wypracowane podejście oparte na zasadach, które ucieleśnia politykę zagraniczną UE: współpracując z partnerami regionalnymi i międzynarodowymi, dąży do stworzenia warunków sprzyjających wypracowaniu rozwiązania politycznego w drodze wolnych i uczciwych wyborów i dostarczanie pomocy zgodnie z zasadami humanitarnymi. UE jest również gotowa, aby włączyć się do międzynarodowych działań na rzecz odbudowy instytucji i gospodarki tego państwa, jak tylko przywrócona zostanie demokracja. Należy promować wspólne działania dyplomatyczne oparte na wielostronnych i integracyjnych ramach jako narzędzie w stosunkach między obydwoma regionami, aby poradzić sobie z sytuacjami kryzysowymi. Mając świadomość, że w dzisiejszym świecie obecni są różni międzynarodowi gracze zabiegający o wpływy, obecność w gospodarce lub nawet modele polityczne i społeczne, UE powinna wyróżniać się za sprawą swojej polityki opartej na wartościach i promować zasadę komplementarności i wzajemnych korzyści. Wykluczająca wizja międzynarodowych stosunków, w której ktoś zyskuje kosztem drugiego, jest szkodliwa dla obu regionów; propozycja UE dla Ameryki Łacińskiej i Karaibów opiera się na otwartej regionalizacji i rozwiązaniach korzystnych dla wszystkich. UE powinna realizować odpowiedzialną politykę handlową i inwestycyjną w stosunkach z Ameryką Łacińską i Karaibami, korzystając z umów handlowych w celu promowania interesów gospodarczych UE oraz wartości międzynarodowych leżących u podstaw partnerstwa między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami, uczestnicząc we wspieraniu demokracji, dobrobytu i odporności oraz kształtowaniu bardziej sprzyjającej włączeniu społecznemu i zrównoważonej globalizacji. 3.2 Współpraca o dużej sile oddziaływania

Aby przełożyć wspólne cele na działania i pomóc wykorzystać potencjał partnerstwa między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami, UE powinna współpracować z partnerami z państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów w celu wdrożenia proponowanych w niniejszym komunikacie kompleksowych ram współpracy. Ramy te powinny odnosić się do przedstawionych powyżej czterech priorytetowych obszarów, jakimi są dobrobyt, demokracja, odporność i skuteczne globalne zarządzanie. Potwierdzają one konieczność podjęcia zdecydowanych działań w zakresie wspólnych interesów, w które to działania regiony angażują się jako równorzędni partnerzy. Nowe kompleksowe ramy powinny być: ·dostosowane do indywidualnych potrzeb, z uwzględnieniem różnych realiów w poszczególnych regionach; ·zgodne z priorytetami politycznymi, służące osiągnięciu wspólnych celów i interesów partnerstwa (partnerstw) między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami, jak postanowiono w trakcie dialogów politycznych odbywających się na różnych poziomach stosunków między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami oraz w drodze konsultacji z sektorem prywatnym i grupami społeczeństwa obywatelskiego; ·kompleksowe, wykorzystujące różne obszary polityki i instrumenty do reagowania na program partnerstwa o coraz szerszym zakresie i na coraz bardziej złożone wyzwania; ·spójne, gwarantujące, aby różne strategie polityczne i instrumenty działań zewnętrznych UE w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach przyczyniały się do osiągania coraz szerzej zakrojonych celów partnerstwa UE – Ameryka Łacińska i Karaiby. Kluczowym elementem nowych ram będzie współpraca w celu realizacji Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030 oraz innych wspólnych zobowiązań międzynarodowych, przy zaangażowaniu na szczeblu lokalnym, krajowym, regionalnym i globalnym, oraz z udziałem społeczeństwa obywatelskiego. Dobrym przykładem takiego zaangażowania jest dialog na temat zrównoważonego rozwoju ustanowiony na mocy umów zawartych z kilkoma krajami. W trakcie prac w ramach europejskiego konsensusu na rzecz rozwoju UE powinna nadal współpracować z państwami Ameryki Łacińskiej i Karaibami na różnych poziomach rozwoju w coraz bardziej zróżnicowany i dopasowany do potrzeb sposób, koncentrując się na państwach najbardziej potrzebujących, zwłaszcza na państwach najmniej rozwiniętych, znajdujących się w niepewnej sytuacji lub w stanie konfliktu, gdzie możliwość zebrania środków finansowych jest najmniejsza. Uznając utrzymujące się słabości i ograniczenia strukturalne, z którymi boryka się wiele krajów o średnim dochodzie dążących do osiągnięcia w nich zrównoważonego rozwoju, UE powinna dążyć do wykorzystania wzajemnych korzyści płynących ze współpracy i wspólnego dobrobytu. UE powinna kontynuować ukierunkowaną współpracę na rzecz rozwoju w stosownych przypadkach i angażować się w dialog polityczny, a także wymieniać się doświadczeniami i wiedzą fachową w takich kwestiach, jak eliminacja ubóstwa, rządzenie, kryzys uchodźczy i inne wspólne interesy. Dialogi i inicjatywy dotyczące współpracy w zakresie porządku publicznego i reformy publicznej będą uwzględniać różnorodność krajów partnerskich, wspierać wzajemne interesy oraz określać wspólne priorytety i wyzwania. UE uznaje również ważną rolę współpracy bardziej zaawansowanych państw rozwijających się w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach z innymi krajami rozwijającymi się, a także ich wpływu na globalne dobra publiczne i wyzwania. Państwa te potrzebują w mniejszym stopniu preferencyjnych form pomocy lub nie potrzebują ich wcale, dlatego UE powinna rozwijać z nimi innowacyjną współpracę w celu wdrożenia na świecie Agendy na rzecz zrównoważonego rozwoju 2030. Aby wspierać nowe ramy współpracy, UE powinna w pełni i w sposób komplementarny wykorzystywać szereg swoich instrumentów i programów, jednocześnie wprowadzając innowacyjne środki służące realizacji celów partnerstwa między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami. Szczególne znaczenie powinny mieć: ·dialogi polityczne na rzecz określenia i stymulowania wzajemnych oczekiwań UE i państw Ameryki Łacińskiej i Karaibów w zakresie krajowych reform, dwustronnej, regionalnej i wielostronnej współpracy; ·wymiana wiedzy i wiedzy fachowej w kwestiach będących przedmiotem wspólnego zainteresowania, w tym w zakresie polityki publicznej, wzmocnienia instytucjonalnego i otoczenia regulacyjnego; ·promowanie i wykorzystywanie finansowania publicznego i prywatnego w celu uwolnienia inwestycji o wysokim ekonomicznym, środowiskowym i społecznym zwrocie, w tym poprzez finansowanie mieszane i wsparcie inwestycji, a także poprzez zorganizowany dialog na rzecz poprawy klimatu inwestycyjnego skoncentrowany na krajach będących w najtrudniejszej sytuacji. ·współpraca trójstronna, która mobilizuje i zwiększa możliwości współpracy, w tym na rzecz osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju. Europejski Bank Inwestycyjny i instytucje finansowania rozwoju w państwach członkowskich odgrywają istotną rolę w finansowaniu zrównoważonego rozwoju w Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, w kontekście ograniczonych napływów oficjalnej pomocy rozwojowej. Współpraca między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami skorzystałaby na udoskonaleniu jej narzędzi dzięki uproszczonej strukturze instrumentów finansowania zewnętrznego i większej elastyczności w sprostaniu wyzwaniom i maksymalizacji możliwości wynikających z partnerstwa między obydwoma regionami. 3.3. Nasze społeczeństwa za sterem UE powinna w dalszym ciągu promować bliskie kontakty ze społeczeństwem obywatelskim, ośrodkami analitycznymi, samorządami lokalnymi, sektorem przedsiębiorstw, organizacjami pracodawców i pracowników, organizacjami kulturalnymi, środowiskiem akademickim i osobami młodymi. Takie zaangażowanie powinno nadal dostarczać informacji na potrzeby dialogu politycznego i dialogu dotyczącego konkretnych dziedzin polityki między UE a Ameryką Łacińską i Karaibami, zapewniając, aby odpowiadały one na obawy obywateli w obu regionach. Celem inicjatyw w zakresie współpracy powinna być niezmiennie zdolność społeczeństwa obywatelskiego do angażowania się w skuteczne działania wspierające i do opowiadania się za odpowiedzialnością i przejrzystością rządów. Ważną rolę odgrywa tutaj również Fundacja UE-Ameryka Łacińska i Karaiby.