[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 28.1.2009

KOM(2009) 34 wersja ostatecznaTom I

Realizacja reform strukturalnych zawartych w strategii lizbońskiej w kontekście europejskiego planu naprawy gospodarczej – roczne oceny poszczególnych krajów:Zalecenie dotyczące

ZALECENIA RADY

w sprawie planowanej na rok 2009 aktualizacji ogólnych wytycznych dotyczących polityki gospodarczej państw członkowskich i Wspólnoty oraz w sprawie realizacji polityki zatrudnienia przez państwa członkowskie

Realizacja reform strukturalnych zawartych w strategii lizbońskiej w kontekście europejskiego planu naprawy gospodarczej – roczne oceny poszczególnych krajów:Zalecenie dotyczące

ZALECENIA RADY

w sprawie planowanej na rok 2009 aktualizacji ogólnych wytycznych dotyczących polityki gospodarczej państw członkowskich i Wspólnoty oraz w sprawie realizacji polityki zatrudnienia przez państwa członkowskie

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską, w szczególności jego art. 99 ust. 2 i art. 128 ust. 4,

uwzględniając zalecenie Komisji,

uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej z dnia […],

uwzględniając opinię Komitetu Zatrudnienia,

a także mając na uwadze, co następuje:

1. W lipcu 2005 roku Rada przyjęła zalecenie w sprawie ogólnych wytycznych dotyczących polityki gospodarczej państw członkowskich i Wspólnoty (2005–2008)[1] oraz decyzję w sprawie wytycznych odnośnie polityki zatrudnienia realizowanej przez poszczególne państwa członkowskie[2], które razem tworzą zintegrowane wytyczne w sprawie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia. Wezwano państwa członkowskie, aby podczas opracowywania krajowych programów reform (KPR) kierowały się zintegrowanymi wytycznymi w sprawie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.

2. Na wiosennych szczytach w 2006, 2007 i 2008 r. Rada Europejska określiła cztery priorytetowe obszary działań (badania i rozwój oraz innowacje, otoczenie biznesu, możliwości zatrudnienia oraz zintegrowana polityka energetyczna i infrastrukturalna), które stanowią filary odnowionej strategii lizbońskiej. W odniesieniu do każdego z tych obszarów Rada Europejska ustaliła szereg konkretnych działań i wezwała państwa członkowskie do ich zakończenia przed upływem określonych terminów.

3. Co roku państwa członkowskie przedstawiają roczne sprawozdania z realizacji krajowych programów reform (sprawozdania z realizacji).

4. Na podstawie analizy dokonanej przez Komisję w 2007 i 2008 roku przedstawiono poszczególnym państwom członkowskim szereg zaleceń[3].

5. Aby umożliwić spójną i zintegrowaną realizację strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, zalecenia te zostały przyjęte w formie jednego instrumentu. Podejście to odzwierciedla zintegrowaną strukturę KPR i sprawozdań z ich realizacji oraz pozwala zapewnić niezbędną spójność wytycznych w sprawie polityki zatrudnienia z ogólnymi wytycznymi dotyczącymi polityki gospodarczej, o których mowa w art. 99 ust. 2, zgodnie z tym co podkreślono w art. 128 ust. 2.

6. Na wiosennym szczycie w 2008 r. Rada Europejska zainaugurowała drugi cykl odnowionej strategii lizbońskiej, który zostanie zakończony w 2010 r. W maju 2008 r. Rada przyjęła zalecenie w sprawie ogólnych wytycznych dotyczących polityki gospodarczej państw członkowskich i Wspólnoty (2010–2008)[4] oraz decyzję w sprawie wytycznych odnośnie polityki zatrudnienia realizowanej przez poszczególne państwa członkowskie [5], które razem tworzą zintegrowane wytyczne w sprawie wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.

7. Następnie państwa członkowskie potwierdziły, zaktualizowały lub sporządziły nowe wersje KPR, które dostarczyły Komisji do października 2008 r., razem ze sprawozdaniem z realizacji. W celu wzmocnienia koordynacji reform i usprawnienia procesu wielostronnej kontroli w Radzie, na wiosennym szczycie w 2008 r. Rada Europejska zwróciła się do państw członkowskich z prośbą o przedstawienie, w jakiej formie skierowane do nich zalecenia znajdą odzwierciedlenie w strategii politycznej, a także o załączenie harmonogramów działań („planów działań”).

8. W związku z obecnym spowolnieniem gospodarczym Komisja przedstawiła europejski plan naprawy gospodarczej (dalej zwany „planem naprawy gospodarczej”[6]), który został zaakceptowany przez Radę Europejską w grudniu 2008 r.

9. W planie przewidziano wprowadzenie skoordynowanych bodźców budżetowych w ramach paktu na rzecz stabilności i wzrostu, umożliwiających zwiększenie popytu i odbudowę zaufania, uwzględniających pozycję wyjściową każdego z państw członkowskich i działania podjęte przez nie w odpowiedzi na trudności gospodarcze. W planie naprawy gospodarczej przewidziano połączenie bodźca budżetowego z przyspieszeniem realizacji reform strukturalnych wywodzących się ze strategii lizbońskiej, tak aby jednocześnie stymulować gospodarkę i zwiększać długoterminowy potencjał wzrostu Unii, w szczególności poprzez promowanie przejścia na gospodarkę niskoemisyjną opartą na wiedzy. W planie naprawy gospodarczej uzgodnionym przez Radę Europejską wzywa się państwa członkowskie do przedkładania zaktualizowanych programów stabilności lub konwergencji, które Komisja poddała ocenie, uwzględniając należycie potrzebę naprawy finansów publicznych, lepszego kształtowania polityki budżetowej oraz zapewnienia długoterminowej stabilności finansów publicznych.

10. Należy zaktualizować zalecenia przedstawione poszczególnym krajom, biorąc pod uwagę zasady przedstawione w planie naprawy gospodarczej oraz postępy poczynione w ich realizacji od momentu przyjęcia planu. Reformy te należy realizować szybko. Komisja zapewni pomoc w ramach partnerstwa lizbońskiego, nadzór i regularne sprawozdania z poczynionych postępów.

11. Aby pełna realizacja strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia była możliwa, niniejsze zalecenie powinno zawierać również zalecenia szczegółowe, skierowane do państw członkowskich należących do strefy euro.

12. Parlament Europejski przyjął rezolucję dotyczącą niniejszego zalecenia,

NINIEJSZYM ZALECA, aby państwa członkowskie podjęły działania, kierując się wytycznymi określonymi w załączniku.

Sporządzono w Brukseli,

W imieniu Rady

Przewodniczący

ZAŁĄCZNIK

SPIS TREŚCI

ZAŁĄCZNIK 5

BELGIA 8

BUłGARIA 9

REPUBLIKA CZESKA 12

DANIA 14

NIEMCY 16

ESTONIA 18

IRLANDIA 20

GRECJA 22

HISZPANIA 24

FRANCJA 26

WłOCHY 28

CYPR 30

ŁOTWA 32

LITWA 35

LUKSEMBURG 37

WęGRY 39

MALTA 41

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW 43

AUSTRIA 45

POLSKA 47

PORTUGALIA 49

RUMUNIA 51

SłOWENIA 53

SłOWACJA 55

FINLANDIA 57

SZWECJA 59

ZJEDNOCZONE KRÓLESTWO 60

PAńSTWA CZłONKOWSKIE STREFY EURO 62

BELGIA

1. W 2008 r. nastąpiło wyraźne spowolnienie tempa wzrostu PKB do 1,3 %. Wynikło to z osłabienia popytu zewnętrznego oraz niskiego popytu wewnętrznego, co w znacznym stopniu wiązało się z wysoką inflacją i skutkami kryzysu finansowego. Przewiduje się, że w 2009 r. sytuacja gospodarcza w dalszym ciągu będzie się znacznie pogarszać. Według szacunków inflacja w 2008 r. wyniosła ok. 4,5 %, niemal dwukrotność stopy odnotowanej w 2007 r., czego istotną przyczyną był wzrost cen krajowej energii. Spadek światowych cen energii powinien przyczynić się do spadku inflacji w 2009 r. Przewidywany deficyt finansów publicznych w 2008 r. wynosi ok. 0,9% PKB, natomiast przewidywany dług publiczny brutto w 2008 r. wynosi ok. 88 % PKB. Nadwyżka na rachunku obrotów bieżących zmalała w 2008 r., w 2009 r. spodziewany jest jej dalszy spadek.

2. W 2008 r. nastąpił wzrost poziomu zatrudnienia, zaś stopa bezrobocia spadła do 6,9 %. Jednak perspektywy na 2009 r. są znacznie mniej optymistyczne: przewiduje się wzrost bezrobocia. Kryzys finansowy najbardziej odbije się na przemyśle motoryzacyjnym i stalowym, jak również na sektorze finansowym.

3. W odpowiedzi na kryzys gospodarczy oraz w ramach realizacji skoordynowanego podejścia UE, Belgia przyjęła środki wsparcia sektora finansowego w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to przyczynić się również do poprawy dostępu do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, a także zwiększyć stabilność makroekonomiczną. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Belgia ogłosiła niedawno podjęcie działań obejmujących wsparcie finansowe dla MŚP.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Belgię w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Belgia w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Ogłoszono środki mające na celu dalsze zmniejszenie opodatkowania związanego z zatrudnieniem poprzez podwyższenie kwoty przychodu zwolnionego od podatku dla osób o niskich i przeciętnych dochodach, chociaż konieczne mogą się okazać dalsze działania. Konieczne są dalsze starania zmierzające do poprawy wydajności rynku pracy, zwłaszcza w odniesieniu do starszych pracowników i grup społecznych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, do zapewnienia długoterminowej stabilności finansów publicznych, zwiększenia konkurencji na rynkach gazu i energii elektrycznej, a także poprawy osiągnięć w sektorze badań i rozwoju.

6. Gospodarka belgijska nastawiona jest na eksport, dlatego tak ważne jest utrzymanie jej konkurencyjności. W związku z tym kluczowe znaczenie ma to, aby rozwój jednostkowych kosztów pracy przebiegał podobnie, jak u najważniejszych partnerów handlowych. Jednak w roku 2008 konkurencyjność kosztowa uległa pogorszeniu. Korzystny wpływ miałaby wyższa konkurencyjność na rynkach gazu i energii elektrycznej. Z punktu widzenia przyspieszenia tempa wzrostu produkcyjności i promowania konkurencyjności bardzo ważne jest utrzymanie inwestycji w obszarze badań i rozwoju, a także pozyskiwania umiejętności. Niski udział w rynku pracy, rosnące wydatki związane ze starzeniem się społeczeństwa oraz wysoki dług publiczny zagroziły długoterminowej stabilności finansów publicznych, podkreślając konieczność zwiększenia nadwyżek pierwotnych i wprowadzenia w życie polityki wspierającej wzrost gospodarczy i zatrudnienie. Zintegrowane podejście do przeprowadzenia reform strukturalnych mogłoby przyspieszyć osiągnięcie pozytywnych wyników w Belgii. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny poczynionych postępów, Rada zaleca Belgii kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- dalsze ograniczanie obciążeń podatkowych związanych z zatrudnieniem, w szczególności poprzez zmniejszanie klina podatkowego dla pracowników o niskich dochodach, natomiast w średniej perspektywie czasowej zwiększenie ograniczeń wydatków w celu wspierania konsolidacji fiskalnej;

- poprawę warunków konkurencyjności na rynku gazu i energii elektrycznej poprzez przyjęcie ram prawnych bardziej sprzyjających konkurencyjności, ustanowienie w pełni niezależnych i skutecznych organów regulacyjnych i kontynuację starań dotyczących operatorów zajmujących się przesyłem i dystrybucją energii;

- przyspieszenie wprowadzenia w życie skoordynowanych środków zmierzających do poprawy wydajności rynku pracy, dokonanie przeglądu świadczeń dla bezrobotnych w celu ułatwienia szybkiego powrotu bezrobotnych na rynek pracy, zwiększenie udziału w rynku pracy (szczególnie w przypadku starszych pracowników i osób wywodzących się ze środowisk imigracyjnych), zmniejszanie różnic między regionami i zwiększanie poziomu uczestnictwa w strategii uczenia się przez całe życie, realizowanej we wszystkich regionach – działania te powinny być podejmowane w ramach w ramach zintegrowanej koncepcji modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity).

BUłGARIA

1. Na skutek silnego popytu wewnętrznego, w ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy 2008 r. stopa wzrostu PKB Bułgarii wzrosła do 7 %; tym samym PKB na mieszkańca wzrósł do ok. 40 % średniej wartości w EU. Zgodnie z oczekiwaniami stopa wzrostu nieznacznie spadnie w 2009 r., ponieważ zaostrzone warunki udzielania kredytów powodują spadek inwestycji krajowych i konsumpcji prywatnej. Stopa inflacji osiągnęła w 2008 r. rekordową wysokość 12 %, na co wpływ miał popyt wewnętrzny i duże podwyżki płac, które znacznie przewyższyły wzrost wydajności. Inflacja prawdopodobnie utrzyma się na poziomie przewyższającym średnią UE. Sytuacja budżetowa jest w dalszym ciągu dobra. Na skutek zarówno korzystnej struktury wzrostu, jak i poprawy ściągalności podatków nadwyżka budżetowa przekroczyła w 2008 r. 3 % PKB. Jednak silny popyt wewnętrzny spowodował pogorszenie znaczących już zaburzeń równowagi makroekonomicznej. Deficyt na rachunku obrotów bieżących utrzymuje się na wysokim poziomie - niemal 25 % PKB, a prawdopodobieństwo, że znacząco zmaleje, jest niewielkie ze względu na perspektywy światowe i słabnącą konkurencyjność Bułgarii.

2. Stopa zatrudnienia wzrosła w 2008 r. o ponad 3 %, jednak w ciągu nadchodzących dwóch lat tempo wzrostu ulegnie spowolnieniu. Bezrobocie spadło w 2008 r. do 6 %, lecz na 2009 r. przewiduje się jego nieznaczny wzrost. Niedawne pogorszenie warunków dla przedsiębiorczości i spadek popytu w kilku sektorach, szczególnie w sektorze wytwórczym, budowlanym i w handlu detalicznym, mogą spowodować znaczny spadek stopy zatrudnienia we wspomnianych sektorach i w związanych z nimi gałęziach gospodarki.

3. W odpowiedzi na zaburzenia równowagi makroekonomicznej Bułgaria zapowiedziała niedawno wprowadzenie środków obejmujących poprawę konkurencyjności w sektorze energetycznym i detalicznym.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Bułgarię w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu konwergencji z paktem stabilności i wzrostu. W tej sytuacji Bułgaria powinna utrzymać rygorystyczną politykę budżetową i podjąć szybką reakcję na zaburzenia równowagi makroekonomicznej. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Bułgaria w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform, chociaż postępy powoli osiąga. Ostatnio na skutek zamierzonych decyzji rządu, przyspieszono działania w tym zakresie. Bułgaria kontynuuje wdrażanie ostrożnej polityki fiskalnej, chociaż ciągle jeszcze istnieje potrzeba zwiększenia efektywności wydatków publicznych. Podjęto również działania mające na celu ulepszenie organizacji i jakości kształcenia, jednak w celu poprawy zarządzania kształceniem i jego wyników konieczna jest dalsza modernizacja. Dalszych starań wymaga znacząca poprawa wydajności i skuteczności administracji publicznej; opóźnienie zapowiadanego przeglądu dotyczącego działania, którego Bank Światowy gotów był się podjąć, spowalnia realizację reform. Wiele zostało również do zrobienia pod względem ograniczania biurokracji, zwiększenia nakładów na rozwój umiejętności oraz reformy publicznego sektora badań i rozwoju.

6. W związku ze światowym kryzysem finansowym i gospodarczym, Bułgaria powinna pilnie zająć się pokonywaniem swoich słabych punktów w obszarze makroekonomii (wysoka inflacja i duży deficyt na rachunku obrotów bieżących), utrzymując surową politykę budżetową i przyspieszając reformy strukturalne; dzięki temu będzie w stanie zwiększyć swoją konkurencyjność. Aby Bułgaria zdołała przekształcić swoja gospodarkę, która opiera się przede wszystkim na przewadze kosztowej, w bardziej wydajną gospodarkę opartą na wiedzy, konieczne będzie zwiększenie tempa realizacji reform. W obecnej sytuacji ekonomicznej i finansowej reformy te są również niezbędne do utrzymania konkurencyjności gospodarki bułgarskiej. Skuteczna realizacja wymaganych reform zależy w znacznym stopniu od zdolności Bułgarii do szybkiej poprawy wydajności i skuteczności administracji publicznej. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Bułgarię postępów, Rada zaleca jej kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- pilne działania na rzecz dalszego zwiększania wydajności i skuteczności administracji publicznej, w szczególności poprzez koncentrowanie się na kluczowych funkcjach rządowych, m.in. na organach ds. konkurencji, organach nadzoru i organach regulacyjnych, a także na wymiarze sprawiedliwości, jak również przez dalsze podejmowanie wszelkich środków niezbędnych do zapewnienia skutecznych kontroli finansowych i prawidłowego zarządzania funduszami strukturalnymi;

- kontynuację rygorystycznej polityki budżetowej, poprawę jakości i wydajności wydatków publicznych, utrzymywanie tempa wzrostu płac na równi z tempem wzrostu wydajności pracy oraz zwiększanie skutecznej konkurencji;

- szybkie przyjęcie i wdrożenie nowych działań w celu znacznego ograniczenia biurokracji na szczeblu centralnym i lokalnym oraz redukowanie opóźnień proceduralnych w celu poprawy funkcjonowania otoczenia biznesu, co pomoże również w walce z korupcją;

- skoncentrowanie się na podniesieniu jakości podaży siły roboczej oraz zwiększeniu wskaźnika zatrudnienia poprzez poprawę wydajności, skuteczności i ukierunkowania aktywnej polityki rynku pracy w ramach zintegrowanego podejścia opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity), a także dalsze modernizowanie i dostosowanie zarządzania edukacją, tak aby podnieść poziom umiejętności w sposób lepiej odpowiadający potrzebom rynku pracy oraz zmniejszyć liczbę osób zbyt wcześnie porzucających naukę.

REPUBLIKA CZESKA

1. Przewiduje się, że stopa wzrostu PKB uległa w 2008 r. spowolnieniu do około 4,2 %, a w 2009 r. spodziewane jest dalsze spowolnienie. W połowie 2008 r. stopa inflacji osiągnęła wartość szczytową zbliżoną do 6,3 %, jednak przewiduje się jej spadek ze względu na słabnący efekt wcześniejszych podwyżek progów podatkowych i niższych cen energii elektrycznej. W ciągu ostatnich kilku lat udało się ograniczyć deficyt budżetowy, tak że w 2008 r. osiągnął wartość 1,2 % PKB. Deficyt na rachunku obrotów bieżących wyniósł w 2008 r. około 1 % PKB, odnotowano również znaczną nadwyżkę handlową.

2. Od 2005 r. stopa zatrudnienia wzrastała o ponad 1 punkt procentowy w skali roku, osiągając w 2008 r. poziom 66,6 %. Stopa bezrobocia spadła w trzecim kwartale 2008 r. do 4,3 %, osiągając tym samym najniższy poziom od 12 lat. Najnowsze prognozy przewidują nieznaczny spadek tempa wzrostu zatrudnienia oraz wzrost stopy bezrobocia. Zgodnie z przewidywaniami w świetle spadku popytu eksportowego bezrobocie szczególnie dotknie pracowników przemysłu motoryzacyjnego i innych branż nastawionych na eksport.

3. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Czechy w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu konwergencji z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 6 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

4. Czechy w dalszym ciągu realizują krajowy program reform. Przeprowadzono szereg reform mających na celu poprawę długoterminowej stabilności finansów publicznych, zwiększenie nakładów na badania i rozwój, reformę systemu edukacji, zapewnienie aktywności osób starszych oraz rozwój podejścia do reformy rynku pracy opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity). Konieczne są dalsze starania zmierzające do poprawy dostępu do środków finansowych, dalszego zwiększenia nakładów na badania i rozwój, wzmocnienia egzekwowania praw własności intelektualnej oraz włączenia grup znajdujących się w niekorzystnej sytuacji do rynku pracy.

5. Społeczeństwo czeskie należy do najszybciej starzejących się w Unii Europejskiej, co wywrze znaczący wpływ na system emerytalny i system opieki zdrowotnej. Główne wyzwania strukturalne obejmują więc zapewnienie długoterminowej stabilności finansów publicznych oraz działanie na rzecz przekształcenia w gospodarkę opartą na wiedzy. Sprostanie tym wyzwaniom strukturalnym spowoduje poprawę potencjału wzrostu, tworzenie nowych miejsc pracy i sprawi, że gospodarka będzie bardziej odporna na wstrząsy zewnętrzne. W związku z powyższym konieczne są reformy w sektorze badań i rozwoju, innowacji, edukacji i kształcenia, bardziej zintegrowane podejście do reformy rynku pracy opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity) , a także dalsza poprawa warunków prowadzenia działalności gospodarczej. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

6. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Czechy postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- polepszenie długoterminowej stabilności finansów publicznych oraz kontynuowanie reformy systemu emerytalnego i systemu opieki zdrowotnej;

- wzmożenie wysiłków zmierzających do polepszenia współpracy między podmiotami gospodarczymi, uczelniami wyższymi i publicznymi instytucjami badawczo-rozwojowymi, działanie na rzecz zwiększania zasobów ludzkich w sektorze badań i rozwoju, zwiększanie natężenia i skuteczności inwestycji w publiczny sektor badań i rozwoju, tak aby cele dotyczące wydatków na badania i rozwój mogły być zrealizowane;

- kontynuowanie modernizacji ochrony zatrudnienia, poprawienie efektywności i zapewnienie równych możliwości dostępu do systemu kształcenia i szkolenia, w szczególności dostosowanie systemu kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, wprowadzenie zachęt do inwestycji w szkolenia, w szczególności obejmujących pracowników w starszym wieku i nisko wykwalifikowanych – działania te powinny być podejmowane w ramach zintegrowanego podejścia opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity).

DANIA

1. W 2008 r. nastąpiło wyraźne spowolnienie tempa wzrostu PKB. Ujemna korekta cen nieruchomości spowodowała spadek popytu krajowego, tym samym osłabiając konsumpcję prywatną i działalność budowlaną. Zaostrzone warunki finansowania przedsięwzięć na rynku mieszkaniowym prawdopodobnie spowodują jeszcze gwałtowniejszy spadek cen nieruchomości, zaostrzając jednocześnie wpływ światowego spowolnienia gospodarczego na duńską gospodarkę. Inflacja, której sprzyjały wyższe ceny energii elektrycznej i żywności, wyniosła w 2008 r. średnio 3,5%, jej tempo zaczęło jednak spadać. . Nadwyżka budżetu państwa w 2008 r. mogła przekroczyć 3% PKB. W 2008 r. i 2009 r. Dania powinna odnotować niewielką nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących.

2. Zatrudnienie wzrosło w 2008 r. lecz – zgodnie z przewidywaniami – spadnie na przestrzeni 2009 r. Podobnie zakłada się, że stopa bezrobocia, która w 2008 r. wyniosła 3,5 %, wzrośnie w 2009 r. Mimo że w perspektywie krótkoterminowej powinno to złagodzić presję na rynek pracy, w dalszym ciągu ważne jest rozwiązanie utrzymującego się problemu niedoborów siły roboczej oraz dalsze ułatwianie przekształceń na rynku pracy. Średnioterminowe wyzwania związane z zatrudnieniem w dalszym ciągu obejmują zwiększanie łącznych zasobów siły roboczej i poprawę dopasowania jej umiejętności do potrzeb rynku, w perspektywie krótkoterminowej reforma podatkowa powinna podtrzymać starania w tym zakresie.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Dania przyjęła środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Dania ogłosiła niedawno podjęcie działań obejmujących inwestycje w transport ekologiczny i wsparcie finansowe dla gospodarstw domowych.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Danię w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu konwergencji z paktem stabilności i wzrostu.

5. Dania w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Poczyniono dalsze postępy w ramach zapoczątkowanych wcześniej planów reform, w szczególności dotyczących stymulowania podaży siły roboczej. W świetle starzenia się społeczeństwa opracowywane są dalsze plany reform systemu podatkowego i rynku pracy.

6. Potencjał wzrostu Danii jest uzależniony przede wszystkim od lepszego wykorzystania i wyższej jakości zasobów siły roboczej, zwiększenia wydajności pracy i zwiększenia zwrotów z inwestycji w kapitał ludzki, badania i innowacje. Starzenie się społeczeństwa zaczęło odbijać się na podaży siły roboczej, podkreślając tym samym potrzebę reform zachęcających do zwiększenia aktywności i liczby przepracowanych godzin. Kolejne wyzwanie polega na zwiększeniu konkurencji w celu obniżenia stosunkowo wysokiego poziomu cen detalicznych w Danii. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

NIEMCY

1. Tempo wzrostu PKB w Niemczech spadło w 2008 r. z 2,5 % odnotowanych w 2007 r. do 1,3 %, ponieważ światowe spowolnienie gospodarcze spowodowało gwałtowny spadek tempa wzrostu eksportu. Ponadto zaostrzone warunki finansowania inwestycji oraz gorsze perspektywy gospodarcze prawdopodobnie spowodują ograniczenie inwestycji. W związku z powyższym w 2009 r. spodziewane jest znaczne spowolnienie gospodarcze. W związku ze wzrostem cen surowców w pierwszej połowie 2008 r. inflacja osiągnęła szczytowy poziom około 3,2 %, przewiduje się jednak jej spadek w 2009 r. Budżet za rok 2008 był niemal zrównoważony, na 2009 r. przewiduje się jednak deficyt sięgający niemal 3 %. Dość znaczny wzrost konkurencyjności kosztowej w ostatnich latach przyczynił się do powstania w 2008 r. nadwyżki w wysokości ponad 7 % PKB.

2. Stopa zatrudnienia wzrosła w 2008 r. o 1,3 %, jednak przewiduje się, że spowolnienie gospodarcze odbije się na rynku pracy, powodując wzrost bezrobocia w 2009 r. Szczególnie zagrożone są sektory motoryzacyjny i budowlany. Ze względu na malejące zasoby siły roboczej oraz w wyniku zmian demograficznych, przedsiębiorstwa mogą podjąć próbę utrzymania pracowników wykwalifikowanych, dlatego zwolnienia mogą dotknąć głównie pracowników niewykwalifikowanych i tymczasowych.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Niemcy przyjęły środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Niemcy ogłosiły niedawno podjęcie działań obejmujących wsparcie dla gospodarstw domowych i MŚP oraz inwestycje w szkoły i infrastrukturę.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Niemcy w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Niemcy w dalszym ciągu realizują krajowy program reform. Podjęto szereg korzystnych działań mających na celu stworzenie społeczeństwa opartego na wiedzy, promowanie innowacji ekologicznych oraz reformę rynku pracy. Duże postępy poczyniono w odniesieniu do średnioterminowych celów budżetowych oraz jakości finansów publicznych. Konieczne są dalsze działania w zakresie promowania konkurencji w sektorze usługowym, poprawy otoczenia biznesu oraz ograniczenia bezrobocia strukturalnego.

6. Poprawa wzrostu wydajności oraz rozwiązanie problemu wysokiego bezrobocia wśród osób o niskich kwalifikacjach, szczególnie na wschodzie, powinny pomóc w utrzymaniu dobrych wyników gospodarczych Niemiec w przyszłości. Pod tym względem przydatne będą dalsze postępy w sektorze badań i rozwoju oraz innowacji. Jednak do jeszcze większego wzrostu potencjału gospodarczego Niemiec przyczyniłaby się poprawa funkcjonowania rynków usług, w szczególności usług specjalistycznych, sektora energetycznego, usług kolejowych, a także poprawa otoczenia biznesu. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Niemcy postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- poprawę warunków konkurencji w sektorze usług poprzez udoskonalenie procedur zamówień publicznych, dalsze rozluźnienie surowych przepisów obowiązujących w ramach sektorów i usług regulowanych oraz zapewnienie skutecznego rozdzielenia infrastruktury kolejowej i usług transportowych;

- kontynuowanie planowanych działań wspierających wydajność i skuteczność usług pośrednictwa pracy oraz promowanie integracji zawodowej nisko wykwalifikowanych osób, długotrwale bezrobotnych, w ramach podejścia opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity) , łączącego ułatwienia w zdobywaniu kwalifikacji z lepszymi zachętami do podejmowania pracy.

ESTONIA

1. Po tym, jak wzrost PKB osiągnął wartość 6,3 % w 2007 r., gospodarka uległa spowolnieniu w 2008 r. W 2009 r. przewiduje się dalsze spowolnienie. Tendencja ta wynika ze spadku konsumpcji prywatnej i inwestycji w związku z wysoką inflacją i zaostrzeniem warunków udzielania kredytów. Inflacja spada wraz ze spadkiem tempa wzrostu wynagrodzeń oraz spadkiem międzynarodowych cen surowców. Znacząco spadł poziom finansów publicznych i pomimo istotnych cięć wydatków, po nadwyżce w wysokości 2,7 % PKB w 2007 r., w 2008 r. odnotowano deficyt budżetowy. Deficyt na rachunku obrotów bieżących wyraźnie zmalał do 10 % PKB w 2008 r., zgodnie z prognozami powinien ulec dalszemu zmniejszeniu.

2. Spowolnienie gospodarcze odbija się na rynku pracy w postaci gwałtownie rosnącego bezrobocia. Najnowsze prognozy przewidują wzrost stopy bezrobocia w 2009 r. w stosunku do około 5 % odnotowanych w 2008 r. Najbardziej zagrożone sektory obejmują branżę budowlaną, mieszkaniową i handel detaliczny. Przewiduje się wyraźny spadek tempa wzrostu wynagrodzeń oraz możliwe obniżki wynagrodzeń w sektorze prywatnym. Warunki na rynku pracy są szczególnie ciężkie dla pracowników w starszym wieku oraz osób młodych.

3. W odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Estonia ogłosiła niedawno podjęcie działań obejmujących m.in. inwestycje w infrastrukturę i rozwijanie umiejętności.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Estonię w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu konwergencji z paktem stabilności i wzrostu. W tej sytuacji Estonia powinna kontynuować konsolidację fiskalną.. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Estonia w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Podjęto szereg działań zmierzających do poprawy wyników w sektorze badań i rozwoju oraz innowacji, wzmocnienia konkurencji i propagowania strategii uczenia się przez całe życie. Reakcja polityczna była bardziej zróżnicowana w odniesieniu do polityki fiskalnej i reform strukturalnych mających na celu ułatwienie dostosowania rynku pracy (w szczególności aktywnej polityki dotyczącej rynku pracy), które mogłoby wpłynąć na ograniczenie inflacji i inflacji wynagrodzeń . Biorąc pod uwagę istotne znaczenie funduszy strukturalnych dla finansowania środków przewidzianych w krajowym programie reform, realizacja programów wymaga wzmocnienia potencjału administracyjnego.

6. Ważnym elementem składowym ogólnych wyników gospodarczych kraju są wyniki działalności eksportowej. W celu wsparcia niezbędnej redystrybucji zasobów na rzecz sektorów eksportowych konieczne jest pilne przeprowadzenie reform strukturalnych. Niezbędne są również dalsze nakłady na badania i rozwój, innowacje i edukację, co pomoże zrekompensować utratę konkurencyjności kosztowej sektorów wymagających dużych nakładów siły roboczej i zapewnić średnio- i długoterminowy wzrost. Pogarszająca się sytuacja na rynku pracy będzie wymagała większego skupienia się na aktywnej polityce w dziedzinie zatrudnienia i strategii kształcenia przez całe życie, umożliwiającej odpowiednią reakcję na zmieniające się potrzeby rynku pracy. Kolejnym istotnym aspektem niezbędnym dla przywrócenia konkurencyjności jest dopilnowanie, aby rozwój płac został ściślej powiązany z rozwojem wydajności pracy. Jednak konieczne jest dalsze zmniejszenie ograniczeń rynku pracy. Poprawa stabilności makroekonomicznej wymaga stanowczej polityki fiskalnej, skutecznej polityki konkurencji i poprawy efektywności energetycznej. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Estonię postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- przyspieszenie wprowadzania w życie nowego pakietu prawa pracy i podwyższenie wydajności publicznych służb zatrudnienia, w szczególności poprzez odpowiednio ukierunkowaną aktywną politykę rynku pracy mającą na celu ułatwienie transformacji rynku pracy.

IRLANDIA

1. Szacuje się, że ze względu na pogorszenie sytuacji na rynku mieszkaniowym, spotęgowane kryzysem finansowym, stopa wzrostu PKB spadła w 2008 r. o 2 % (w porównaniu ze stopą wzrostu wynoszącą 6 % w 2007 r.). Ponadto Irlandia jest szczególnie narażona na niski wzrost, jaki przewiduje się u jej głównych partnerów handlowych; w 2009 r. oczekuje się zatem, że realny PKB dalej spadnie. Stopa inflacji, która w połowie 2008 r. osiągnęła niemal 4 %, obecnie spada. Sytuacja finansów publicznych pogorszyła się ze względu na wyraźnie niższe przychody z podatków połączone z korektą rynku nieruchomości i pogłębioną recesją. Po ostatnich niewielkich nadwyżkach, w 2008 r. deficyt budżetowy osiągnął 6 % PKB, istnieje też ryzyko jego znacznego pogłębienia w nadchodzących latach. Bilans płatniczy uległ pogorszeniu w ostatnich latach ze względu na utratę konkurencyjności kosztowej, prognozy przewidują deficyt na rachunku obrotów bieżących (sięgający ok. 6 % PKB) w 2008 r. i nieco mniejszy w 2009 r.

2. Najnowsze prognozy dotyczące rynku pracy przewidują spadek stopy zatrudnienia w 2008 r. oraz dalsze jej obniżenie w 2009 r. Stopa bezrobocia podniosła się w 2008 r. do 6 %, a w 2009 r. przewiduje się jej dalszy wzrost. Liczba osób zgłaszających się po świadczenia dla bezrobotnych wzrosła w 2008 r. o ponad 50 %. Wzrost bezrobocia najdotkliwiej odczują pracownicy sektora budowlanego, a zwłaszcza młodzi mężczyźni.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Irlandia przyjęła środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Irlandia ogłosiła niedawno podjęcie działań, które obejmują wsparcie dla gospodarstw branży mieszkaniowej oraz wspieranie dochodów osób znajdujących się w trudnej sytuacji.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Irlandię w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Irlandia w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Podjęto działania mające na celu zwiększenie dostępności miejsc w placówkach opieki nad dziećmi oraz podwyższanie umiejętności. Niezbędne są dalsze działania w zakresie reformy systemu emerytalnego. Zmiany na rynku mieszkaniowym wywarły bardziej negatywny wpływ na finanse publiczne i stopę wzrostu PKB niż przewidywano.

6. Główne wyzwania, przed którymi stoi obecnie Irlandia, wynikają ze skutków boomu mieszkaniowego oraz kryzysu finansowego. Jednak gospodarka irlandzka stała się również bardziej wrażliwa w miarę stopniowego pogarszania się jej pozycji konkurencyjnej. Istnieje pilna potrzeba zrównoważenia wzrostu i odbudowy konkurencyjności. W perspektywie średnioterminowej zapewnienie stabilności gospodarki wymaga przeprowadzenia dalszej reformy emerytalnej. Ponieważ znacznemu pogorszeniu uległa również sytuacja budżetowa, odzyskanie stabilności finansowej powinno mieć priorytetowe znaczenie. W połączeniu z rozważnym określeniem priorytetów w zakresie wydatków publicznych oraz promowaniem reform wspierających wzrost wydajności poprzez zwiększanie i doskonalenie kapitału rzeczowego i ludzkiego, przyczyni się to do zwiększenia zdolności gospodarki irlandzkiej do dostosowania się oraz stopniowego powrotu do zrównoważonego wzrostu w perspektywie średnioterminowej. W związku z powyższym konieczna jest wzmocniona konkurencja w sektorze detalicznym. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Irlandię postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- stopniowe przywracanie stabilności finansowej;

- wspieranie szybkiego dostosowania się do zrównoważonego wzrostu w perspektywie średnioterminowej.

GRECJA

1. Tempo wzrostu PKB uległo pewnemu spowolnieniu w 2008 r. osiągając niespełna 3 %, głównie ze względu na spadek popytu zewnętrznego. Zgodnie z przewidywaniami w 2009 r. tempo wzrostu PKB ma ulec dalszemu spowolnieniu na skutek ograniczeń w sektorze mieszkaniowym i spadku inwestycji. W 2008 r., ze względu na rosnące ceny energii i żywności, inflacja przekroczyła poziom 4 %; w 2009 r. przewiduje się jednak jej spowolnienie. Deficyt budżetowy osiągnął w 2008 r. poziom 3,4 % PKB ze względu na spadek dochodów oraz, choć w mniejszym stopniu, przekroczenie poziomu wydatków. W 2008 r. przewiduje się dług publiczny brutto na poziomie ok. 94 % PKB. Deficyt na rachunku obrotów bieżących w 2008 r. odnotuje 13,4 % PKB. Oczekuje się, że w 2009 r. deficyt zmaleje.

2. Stopa zatrudnienia w 2008 r. wzrosła, mimo że wzrost ten następował wolniej niż w roku poprzednim. Oczekuje się, że w 2009 r. wzrost stopy zatrudnienia będzie ujemny. Przewiduje się wzrost stopy bezrobocia do 9 % w 2009 r. Według prognoz kryzys finansowy najsilniej dotknie MŚP ze względu na zaostrzenie warunków uzyskania kredytów. Jego skutki są już odczuwalne w branży budowlanej i w sektorze transportu morskiego.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Grecja przyjęła środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Grecja ogłosiła niedawno podjęcie działań obejmujących wsparcie dla MŚP.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Grecję w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Grecja w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Podjęto szereg działań zmierzających do reformy systemu emerytalnego. Pogorszenie sytuacji fiskalnej w 2007 r. podkreśliło potrzebę kontynuacji konsolidacji fiskalnej rozpoczętej w 2004 r. Grecja położyła pożądany nacisk polityczny na reformę swojej administracji publicznej, której sukces zależy teraz od skutecznej realizacji tej reformy. Sprostanie wyzwaniom związanym z rynkiem pracy wymagać będzie od Grecji bardziej intensywnych starań politycznych, w szczególności w zakresie aktywnej polityki rynku pracy oraz działań zmierzających do rozwiązania problemu tzw. szarej strefy. Należy przyspieszyć realizację reform w dziedzinie kształcenia i szkolenia.

6. Niesprzyjające otoczenie międzynarodowe sprawia, że niezbędna staje się intensyfikacja działań zmierzających do rozwiązania kwestii zaburzeń równowagi makroekonomicznej i problemów strukturalnych gospodarki greckiej. Kontynuacja reformy strukturalnej jest niezbędna do zwiększenia konkurencyjności i potencjału wzrostu. W szczególności Grecja musi skoncentrować się na wprowadzaniu w życie polityki w zakresie inwestycji w kapitał ludzki, badań i rozwoju oraz innowacji, poprawy otoczenia biznesu, w tym poprzez tworzenie sieci punktów kompleksowej obsługi na potrzeby rejestracji nowych podmiotów gospodarczych, zwiększania wydajności administracji publicznej oraz pracy na rzecz zagwarantowania zrównoważonego środowiska makroekonomicznego. Kolejnym istotnym aspektem niezbędnym dla przywrócenia konkurencyjności jest dopilnowanie, aby rozwój płac został ściślej powiązany z rozwojem wydajności pracy. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Grecję postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- kontynuację konsolidacji fiskalnej w perspektywie średnioterminowej oraz poprawę wydajności wydatków pierwotnych, przyspieszenie prowadzonych reform administracji podatkowej i procedury budżetowej, zmniejszenie stosunku długu publicznego do PKB oraz szybkie przeprowadzenie reformy emerytalnej;

- podjęcie działań mających na celu zwiększenie konkurencji w sektorze usług profesjonalnych, realizację reform na rzecz zwiększenia nakładów na badania i rozwój; bardziej efektywne wykorzystanie funduszy strukturalnych w celu przyspieszenia projektów inwestycyjnych ukierunkowanych na wzrost;

- przeprowadzenie reformy administracji publicznej poprzez tworzenie efektywnych struktur regulacyjnych, kontrolnych i wykonawczych, z naciskiem na uproszczenie ram prawnych w zakresie przedsiębiorczości i ograniczenie biurokracji,

- modernizowanie ustawodawstwa dotyczącego ochrony zatrudnienia, ograniczanie kosztów pozapłacowych osób otrzymujących niskie wynagrodzenia, intensyfikowanie aktywnej polityki rynku pracy oraz przekształcanie pracy nierejestrowanej na zatrudnienie legalne – działania te powinny być podejmowane w ramach zintegrowanego podejścia opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity); ponadto przyspieszenie realizacji reform kształcenia i szkolenia, popularyzowanie strategii uczenia się przez całe życie i ułatwienie integracji z rynkiem pracy, szczególnie w przypadku osób młodych.

HISZPANIA

1. W 2008 r. stopa wzrostu realnego PKB Hiszpanii wyraźnie spadła do 1,2 %. W 2009 r. przewiduje się dalsze spowolnienie. Wynika to z utrzymującej się tendencji spadkowej w zakresie budownictwa mieszkaniowego, i zostało spotęgowane światowym kryzysem finansowym oraz zaostrzeniem warunków przyznawania kredytów, czego skutkiem był spadek popytu krajowego. Inflacja wzrosła, osiągając w 2008 r. 4%, jednak w 2009 r. przewiduje się jej zdecydowany spadek. W 2008 r. odnotowano deficyt budżetowy w wysokości 3,4 % PKB, co oznacza spadek o ponad 5 punktów procentowych w porównaniu z 2007 r. Deficyt na rachunku obrotów bieżących w 2008 r. osiągnął niemal 9,5 % PKB.

2. Stopa zatrudnienia w 2008 r. spadła i tendencja ta utrzyma się w 2009 r., mimo że zachowano wysoki poziom aktywności na rynku pracy, szczególnie wśród kobiet. Stopa bezrobocia wzrosła w 2008 r. do ponad 11 %, a w 2009 r. przewiduje się jej dalszy wzrost. Bezrobocie dotyka najsilniej imigrantów, osoby młode i nisko wykwalifikowane, szczególnie zagrożone są też sektor budownictwa mieszkaniowego i branża motoryzacyjna.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Hiszpania przyjęła środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Hiszpania ogłosiła niedawno podjęcie działań obejmujących inwestycje w roboty publiczne, ułatwianie finansowania MŚP oraz wsparcie dla bezrobotnych.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Hiszpanię w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Hiszpania w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Poczyniono postępy w zakresie lepszego stanowienia prawa oraz lepszego dostępu do placówek opieki na dziećmi, w zakresie odpowiedzi na wyzwanie, jakim jest poprawa funkcjonowania sektora energetycznego, w szczególności pod względem wzajemnych połączeń między krajami sąsiadującymi. Niezbędne są dalsze działania w zakresie reformy systemu edukacji.

6. Głównym wyzwaniem w perspektywie średnioterminowej jest kontynuacja reform strukturalnych w celu utrzymania potencjału wzrostu, poprawy wysokiego deficytu na rachunku obrotów bieżących oraz ułatwienia restrukturyzacji sektora budownictwa mieszkaniowego. Najważniejsze w tym zakresie jest wyzwanie polegające na poprawie konkurencyjności poprzez sprzyjanie innowacjom, wzmacnianie konkurencji, szczególnie w sektorze usług, poprawę uregulowań prawnych dotyczących rynku najmu oraz zwiększenie jakości kapitału ludzkiego poprzez strategię uczenia się przez całe życie i dalszą reformę systemu oświaty. Kolejnym istotnym aspektem niezbędnym dla przywrócenia konkurencyjności jest dopilnowanie, aby rozwój płac został ściślej powiązany z rozwojem wydajności pracy, co powinno dokonać się w formie dialogu społecznego. Restrukturyzacja wydatków publicznych na rzecz pozycji sprzyjających zwiększeniu wydajności, takich jak badania, rozwój i innowacje, ułatwiłaby utrzymanie zatrudnienia i działalności gospodarczej. Zwiększona konkurencja w sektorze usług pomogłaby utrzymać niską stopę inflacji i zwiększyć konkurencyjność kosztową eksportu. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny poczynionych postępów, Rada zaleca Hiszpanii kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- promowanie szybkiego przejścia od etapu nauki do zatrudnienia, dalsze propagowanie mobilności, podwyższanie umiejętności i ograniczanie rozdrobnienia rynku pracy;

- zapewnianie skutecznej realizacji reformy szkolnictwa, również na poziomie regionalnym, której głównym celem powinno być zmniejszanie liczby osób przedwcześnie przerywających naukę oraz zwiększanie odsetka osób pomyślnie kończących edukację na poziomie wyższym;

- poprawę konkurencyjności poprzez zwiększenie konkurencji w sektorze usług i w sektorze energetycznym, w drodze kontynuacji działań na rzecz eliminacji dumpingowych taryf detalicznych i sieciowych energii elektrycznej oraz kontynuacji starań na rzecz zwiększenia wydajności w sektorze badań i rozwoju.

FRANCJA

1. Tempo wzrostu PKB Francji uległo wyraźnemu spowolnieniu w 2008 r. osiągając 0,7 %, głównie ze względu na słaby popyt zewnętrzny. Wzrost inwestycji kapitałowych i mieszkaniowych utrzymuje się na niskim poziomie z powodu pogarszających się prognoz gospodarczych i zaostrzonych warunków udzielania kredytów. Przewiduje się, że niski wzrost gospodarczy utrzyma się w 2009 r. Inflacja wzrosła, osiągając w 2008 r. 3,2 %, jednak w 2009 r. jej tempo spadnie. Deficyt budżetowy w 2008 r. osiągnął 3,2 % PKB. Globalne spowolnienie gospodarcze odbija się na eksporcie, przyczyniając się tym samym do przewidywanego powiększenia deficytu na rachunku obrotów bieżących do około 3,8 % PKB w 2008 r.; zgodnie z przewidywaniami tendencja ta utrzyma się.

2. Zatrudnienie w 2008 r. praktycznie nie uległo zmianie, jednak przewiduje się, że w 2009 r. tempo zatrudnienia spadnie. W 2008 r. stopa zatrudnienia utrzymała się na poziomie około 8 %, lecz powinna wzrosnąć w 2009 r. Obecne spowolnienie gospodarcze zaczęło wywierać wyraźny wpływ na rynek pracy w sektorze przemysłowym, fale zwolnień dotknęły szczególnie przemysł motoryzacyjny i budowlany.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Francja przyjęła środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Francja ogłosiła niedawno podjęcie działań obejmujących inwestycje infrastrukturę, efektywność energetyczną i produkcję energii, a także wsparcie dla MŚP oraz sektora budowlanego.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Francję w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Francja w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. W ramach kompleksowego programu reform podjęto szereg działań, w szczególności w dziedzinie wsparcia dla MŚP, wykorzystania technologii informacyjno-komunikacyjnych, wyników działalności badawczo-rozwojowej, polityki w zakresie ochrony środowiska, działań dotyczących reformy rynku pracy oraz poprawy dialogu społecznego. Poprawa konsolidacji budżetowej w perspektywie średnioterminowej, konkurencji w sektorach energetycznym i transportu kolejowego, a także w dziedzinie zawodów regulowanych wymaga dodatkowych działań zmierzających do dalszej modernizacji prawa pracy i poszerzenia możliwości szkolenia zawodowego.

6. Do głównych wyzwań stojących przed Francją w perspektywie średnioterminowej należą: kontynuacja modernizacji rynku pracy w celu poprawy jego funkcjonowania i ograniczenia rozdrobnienia rynku pracy, a także kontynuacja udoskonalania warunków konkurencji w sektorze usług, w tym w sektorze handlu detalicznego. Wyzwaniom tym należy stawić czoła utrzymując jednocześnie ogłoszony przez rząd cel zerowego wzrostu wydatków państwowych. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Francję postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- przyspieszenie tempa konsolidacji budżetowej i ograniczania zadłużenia w perspektywie średnioterminowej poprzez utrzymanie progów wydatków, a w szczególności przestrzeganie zerowego wzrostu wydatków państwowych. W celu zapewnienia długoterminowej stabilności wydatków publicznych powinno temu towarzyszyć dalsze doskonalenie systemu emerytalnego;

- dalsze działanie na rzecz poprawy ogólnych warunków konkurencji, ze szczególnym naciskiem na: sektory sieciowe (gaz, energię elektryczną i transport kolejowy); rozluźnienie surowych przepisów obowiązujących w odniesieniu do zawodów regulowanych, w szczególności w sektorze usług i handlu detalicznego; wzmocnienie uprawnień organu ds. konkurencji i regulatora kolejowego;

- dalsze modernizowanie ochrony zatrudnienia w celu ograniczenia rozdrobnienia rynku pracy na różne rodzaje umów, a także wspieranie wejścia na rynku pracy - w szczególności ludzi młodych – oraz przemian na tym rynku; powinno to odbywać się w ramach zintegrowanego podejścia opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity); lepsze dopasowanie możliwości uczenia się przez całe życie do potrzeb rynku pracy.

WłOCHY

1. W 2008 r. gospodarka włoska uległa spowolnieniu o około 0,6 %. Wysoka inflacja, negatywny efekt bogactwa oraz wzrost niepewności spowodowały spadek konsumpcji prywatnej, natomiast na skutek spadku popytu i zaostrzenia warunków udzielania kredytów obniżył się poziom inwestycji. Malejąca konkurencyjność kosztowa i osłabienie światowego popytu odbiły się również na eksporcie. Zgodnie z przewidywaniami w 2009 r. wzrost PKB osłabnie o 2 %. W trzecim kwartale 2008 r. inflacja osiągnęła wartość szczytową i według prognoz zmniejszy się. Po tym jak deficyt budżetowy spadł w 2007 r. do poziomu 1,6 % PKB, znowu rośnie. Zgodnie z przewidywaniami dług publiczny wzrósł w 2008 r. przekraczając 105 % PKB, a w latach 2009 i 2010 dalej będzie się podnosić. Deficyt na rachunku obrotów bieżących wyniósł w 2008 r. około 2 % PKB, jednak w 2009 r. i 2010 r. powinien utrzymać się na tym samym poziomie.

2. Mimo że według przewidywań wzrost stopy zatrudnienia był w 2008 r. dodatni, w 2009 r. przewiduje się wartości ujemne. Ponieważ przyrost siły roboczej następuje w tempie szybszym niż wzrost zatrudnienia, stopa bezrobocia wzrosła w 2008 r. po raz pierwszy od dziesięciu lat; zgodnie z przewidywaniami tendencja ta utrzyma się w 2009 r. Do grup najbardziej narażonych na wpływ kryzysu należą pracownicy nisko wykwalifikowani i pracownicy zatrudnieni na podstawie nietypowych umów.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Włochy przyjęły środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Włochy podjęły niedawno działania mające na celu podtrzymanie konsumpcji prywatnej, w szczególności poprzez wspieranie gospodarstw domowych wykazujących niskie dochody.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Włochy w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Włochy w dalszym ciągu realizują krajowy program reform. Najbardziej widoczne postępy poczyniono w dziedzinie dostosowania budżetowego. Podjęto działania zmierzające do poprawy otoczenia biznesu. Podjęto wstępne kroki w kierunku wprowadzenia podejścia opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity), przyszłość pokaże jaki wpływ będą miały nowe działania na sektor edukacji i badań. Niezbędne są dodatkowe działania na rzecz dalszego zwiększania konkurencji.

6. Słaby wzrost wydajności pracy i dług publiczny stale przekraczający wysokość PKB przez kilka lat powodowały stagnację gospodarki włoskiej. Wysoki dług publiczny stanowi poważne obciążenie dla stabilności fiskalnej. Najważniejsze działania polityczne, niezbędne w celu sprostania wyzwaniu, jakim jest zwiększenie wydajności, obejmują szerokie reformy strukturalne, w tym wzmocnienie warunków konkurencyjności, dalszą poprawę otoczenia biznesu poprzez ograniczenie biurokracji na wszystkich szczeblach administracji rządowej, poprawę funkcjonowania rynku pracy oraz promowanie badań i rozwoju. Należy przywiązać większą uwagę do kształtowania kapitału ludzkiego, znaleźć lepsze zastosowanie dla niewykorzystanego potencjału siły roboczej, szczególnie na południu. Kolejnym istotnym aspektem niezbędnym do przywrócenia konkurencyjności jest dopilnowanie, aby rozwój płac został ściślej powiązany z rozwojem wydajności pracy poprzez dalszą decentralizację mechanizmu ustalania płac. Aby skorzystać na reformach budżetowych przeprowadzonych w lipcu 2008 r. w perspektywie średnioterminowej ważne jest utrzymywanie finansów publicznych w równowadze, co przyczyni się do stworzenia bardziej korzystnych warunków dla inwestycji oraz zwiększenia nakładów na kapitał ludzki i infrastrukturę. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Włochy postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- kontynuowanie konsolidacji fiskalnej w perspektywie średnioterminowej w celu poprawy stabilności finansów publicznych, zwłaszcza poprzez ograniczenie wzrostu pierwotnych wydatków bieżących i jednoczesne zwiększenie wydajności wydatków, a także zapewnienie pełnej zgodności przyszłych ram federalizmu podatkowego z tym założeniem;

- pilne wprowadzenie i realizację reform zmierzających do: wzmocnienia warunków konkurencji na rynku produktów i usług, w szczególności w sektorze handlu detalicznego i dystrybucji paliwa, usług świadczonych w ramach wolnych zawodów i usług finansowych, dostaw gazu, transportu lotniczego i lokalnych usług użyteczności publicznej; ograniczenie biurokracji na wszystkich szczeblach administracji rządowej, zreformowanie organizacji administracji publicznej i poprawę jej wydajności;

- podjęcie wyzwania, jakim jest zwiększenie wydajności pracy, poprawę wydajności i skuteczności systemu edukacji, m.in. przez monitorowanie norm jakości przy jednoczesnym zwracaniu uwagi na kwestie równego dostępu;

- przeprowadzenie redystrybucji wydatków socjalnych, w celu stworzenia jednolitego systemu świadczeń dla bezrobotnych, zapewnienia wydajnego działania służb zatrudnienia i promowanie strategii uczenia się przez całe życie , a także dalszego pokonywania problemu zatrudnienia nierejestrowanego; powinno to odbywać się w ramach zintegrowanego podejścia opartego na modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity) oraz z myślą o zmniejszaniu dysproporcji regionalnych .

CYPR

1. Tempo wzrostu realnego PKB uległo w 2008 r. zaledwie nieznacznemu spowolnieniu do 3,6 %, ponieważ popyt wewnętrzny, a zwłaszcza konsumpcja prywatna, w dalszym ciągu stabilnie rosły. Zgodnie z przewidywaniami w 2009 r. tempo wzrostu znacząco spadnie, głównie ze względu na wpływ, jaki spowolnienie gospodarcze odnotowane u głównych partnerów handlowych Cypru będzie miało na turystykę oraz popyt zewnętrzny na nieruchomości . Przewiduje się, że rosnące zadłużenie gospodarstw domowych oraz niepewna sytuacja spowodują spadek konsumpcji prywatnej. Osiągnięta w 2008 r. stopa inflacji w wysokości 4,4 % stanowiła podwójną wartość tej z 2007 r., głównie z uwagi na wyższe ceny importowanej ropy naftowej i żywności. Oczekuje się, że w 2009 r. inflacja zmaleje Przewiduje się, że budżet zamknął się w 2008 r. nadwyżką w wysokości 1 % PKB. Stosunkowo wysoki wzrost wynagrodzeń odbił się negatywnie na konkurencyjności cypryjskiej gospodarki, co wraz ze spadkiem popytu zewnętrznego, niższymi przychodami z turystyki i relatywnie wyższymi cenami surowców, spowodowało wzrost deficytu na rachunku obrotów bieżących do ponad 13 % PKB w 2008 r. Na 2009 r. przewiduje się spadek deficytu do 12 %.

2. Aktualne prognozy dotyczące rynku pracy wykazują, że stopa wzrostu zatrudnienia wyniosła 2 % w 2008 r., a bezrobocie nieznacznie zmalało do 3,9 %. Przewiduje się spadek tempa wzrostu zatrudnienia w 2009 r., a co za tym idzie – wzrostu bezrobocia. Najnowsze tendencje na rynku pracy wskazują, że do sektorów najbardziej narażonych na wpływ kryzysu należą turystyka i sektor budowlany, zatrudniające znaczną liczbę pracowników nisko wykwalifikowanych pochodzących z innych krajów.

3. W odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Cypr ogłosił niedawno podjęcie działań obejmujących m.in. wsparcie dla gospodarstw domowych wykazujących niskie dochody.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Cypr w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Cypr w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Dobre wyniki, osiągnięte przez Cypr w roku 2008, wynikają w znacznej mierze z polityki makroekonomicznej zmierzającej do stworzenia społeczeństwa informacyjnego oraz warunków do zrównoważonego wzrostu, a także polityki dotyczącej integracji społecznej. Podjęto działania w celu zapewnienia długoterminowej stabilności budżetowej, w szczególności w dziedzinie emerytur. W celu przeprowadzenia reformy systemu opieki zdrowotnej poza wymienionymi działaniami konieczne są dalsze starania. Kolejne działania będą niezbędne, jeżeli Cypr chce poprawić osiągnięcia w sektorze badań i rozwoju. Cypr przyjął strategię uczenia się przez całe życie, którą musi obecnie zrealizować, między innymi za pośrednictwem dalszych działań zmierzających do reformy szkolnictwa technicznego i szkolnictwa zawodowego na poziomie średnim, a także możliwości przyuczania do zawodu. Na poziomie mikroekonomicznym niektóre z nowych działań ułatwiły rozwiązanie problemu niewystarczającej konkurencji w obszarze usług specjalistycznych.

6. Gospodarka cypryjska charakteryzuje się wysokim stopniem specjalizacji handlowej, która w połączeniu z otwartością kraju zwiększa jego wrażliwość na wstrząsy zewnętrzne. Tocząca się transformacja w kierunku bardziej zdywersyfikowanej gospodarki opartej na innowacjach jest ważna ze względu na podwyższenie odporności kraju na konkurencję ze strony gospodarek bardziej korzystnych kosztowo. Konieczne są działania zmierzające do zwiększenia wydajności pracy poprzez inwestycje w wiedzę, umiejętności, otoczenie biznesu oraz innowacje. Najpilniejszym wyzwaniem politycznym w 2009 r. będzie poprawa konkurencyjności kraju. Biorąc pod uwagę stosunkowo duże zaburzenia równowagi zewnętrznej, ważne jest skorelowanie wynagrodzeń z wydajnością pracy. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Cypr postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- kontynuowanie działań zmierzających do rozszerzenia możliwości kształcenia przez całe życie, zwłaszcza dla osób o niskich kwalifikacjach zawodowych, bezrobotnych i grup osób znajdujących się w szczególnie niekorzystnej sytuacji; powinno to odbywać się za pośrednictwem działań przewidzianych w przyjętej ostatnio krajowej strategii kształcenia przez całe życie, w tym poprzez przeprowadzenie reform systemu edukacji, kształcenia i szkolenia zawodowego oraz nowego nowoczesnego systemu przyuczania do zawodu .

ŁOTWA

1. Zgodnie z prognozami w 2008 r. wzrost PKB na Łotwie uległ gwałtownemu pogorszeniu: z ponad 10 % w 2007 r. do około 2 %. W wyniku niekorzystnej sytuacji gospodarczej oraz kryzysu finansowego ograniczona została dostępność kredytów, co wpłynęło na obniżenie konsumpcji prywatnej oraz osłabienie rynku mieszkaniowego. Sytuacja ta wpłynęła w szczególności na inwestycje; przewiduje się, że ich spadek w 2008 r. wyniesie około 9 %. PKB będzie prawdopodobnie przez jakiś czas w dalszym ciągu znacząco malał. Inflacja wzrosła, osiągając w 2008 r. około 15,3 %, jednak w 2009 r. jej poziom spadnie. Głęboka recesja będzie miała negatywny wpływ na równowagę budżetową, która – jak się przewiduje – osiągnęła w 2008 r. deficyt na poziomie około 3,5 % PKB. Spadający popyt wewnętrzny spowodował, że pogłębiły się zaburzenia równowagi bilansu płatniczego. W 2008 r. znacznie spadła wartość importu, co przyczyniło się do ograniczenia deficytu na rachunku obrotów bieżących do ok. 15 % PKB.

2. W 2009 r. stopa zatrudnienia znacznie spadnie. Bezrobocie obecnie rośnie; przewiduje się, że stopa bezrobocia, która w 2008 r. wyniosła 6,5 %, znacznie się podniesie. Dotychczas utrata miejsc pracy dotykała przede wszystkim pracowników o niskich kwalifikacjach, reprezentujących sektor budownictwa oraz sektor handlu detalicznego, jednak obecnie problem ten dotyczy w coraz większym stopniu również innych grup pracowników. Prawdopodobnie dotknie on szereg grup osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji oraz osoby młode, będzie to odwróceniem poprawy osiągniętej na przestrzeni ostatnich lat na polu zatrudnienia wymienionych grup pracowników.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach międzynarodowej pomocy finansowej, co do której nastąpiło porozumienie w grudniu 2008 r., Łotwa przyjęła środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Jak okazało się w ciągu 2008 r., Łotwa doświadczy głębokiej i długotrwałej recesji. Łotewskie rynki kapitałowe i finansowe, a także system bankowy Łotwy, znalazły się pod silną presją, w związku z czym władze łotewskie uznały, iż istnieje pilna potrzeba międzynarodowej pomocy finansowej. W związku z powyższym w dniu 12 grudnia 2008 r. parlament łotewski przyjął Program Stabilizacji Gospodarczej, który powinien pomóc w utrzymaniu krajowego i międzynarodowego zaufania do systemu finansowego, przyczynić się bezpośrednio i pośrednio do zatrzymania i odwrócenia pogarszającej się konkurencyjności kosztowej, co ma stanowić centralny element bardziej restrykcyjnej polityki fiskalnej, a także przyczynić się do zwiększenia potencjału gospodarczego kraju za sprawą szeregu reform strukturalnych.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Łotwę w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu konwergencji z paktem stabilności i wzrostu. W tej sytuacji Łotwa powinna przestrzegać celów finansowych określonych w łotewskim programie stabilizacji gospodarczej, szybko reagując na zaburzenia równowagi makroekonomicznej oraz w pełni wdrażając protokół ustaleń dotyczący bilansu płatniczego. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Łotwa w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Rząd zdecydował o zacieśnieniu planowanych wydatków i zaproponował środki służące ograniczeniu wzrostu płac w sektorze publicznym. Podjęto działania zmierzające do poprawy osiągnięć w sektorze badań i rozwoju. Uruchomiono istotne działania zmierzające do zwiększenia podaży siły roboczej w perspektywie średnioterminowej, jednak istnieje potrzeba rozszerzenia działań na rzecz rozwijania strategii uczenia się przez całe życie. Dalszej poprawie uległo otoczenie regulacyjne. Osiągnięto także pewien postęp w działaniach zmierzających do zwiększania dostępności opieki nad dziećmi.

6. Jako że istnieje niebezpieczeństwo głębokiej i długotrwałej recesji, bezpośrednim wyzwaniem polityki gospodarczej Łotwy jest zagwarantowanie stabilności makrofinansowej. Inwestycje w sektorze badań i rozwoju zmierzające do zwiększenia wydajności, a także innowacje i działania edukacyjne powinny – w perspektywie średnioterminowej – przyczynić się do ułatwienia przejścia od sektorów pozostających pod wpływem popytu wewnętrznego do sektora dóbr będących przedmiotem wymiany handlowej z zagranicą. Niezbędne jest pilne przeprowadzenie reform strukturalnych w celu zwiększenia elastyczności rynku pracy i wspierania przemian, przede wszystkim za pośrednictwem skuteczniejszej działalności aktywizacyjnej i szkoleniowej. Polityka w zakresie wynagrodzeń w sektorze publicznym powinna dawać właściwe sygnały dla umiarkowanego wzrostu płac w sektorze prywatnym; przyczyni się to do ograniczenia inflacji oraz utrzymania konkurencyjności eksportu. Terminowe i zdecydowane wdrożenie programów realizowanych w ramach funduszy strukturalnych będzie miało pozytywne oddziaływanie na wzmocnienie potencjału podaży gospodarki, będzie stanowić wsparcie dla zatrudnienia i zagwarantuje dostęp przedsiębiorstw do finansowania. Sprawą o zasadniczym znaczeniu jest utrzymanie potencjału administracyjnego umożliwiającego realizację programów. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Łotwę postępów, Rada zaleca jej kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- realizowanie restrykcyjnej polityki fiskalnej, w ramach której starannie określa się priorytety w zakresie wydatków, a działania dotyczące podatków oraz wydatków skupiają się na wzmocnieniu potencjału podaży gospodarki; dla ułatwienia powyższego Łotwa powinna przyjąć ścisłe, średnioterminowe ramy fiskalne o restrykcyjnych pułapach wydatków;

- promowanie umiarkowanego wzrostu płac w sektorze publicznym i państwowym w celu ograniczenia inflacji i zwiększenia konkurencyjności;

- zintensyfikowanie wysiłków w celu zwiększenia podaży siły roboczej oraz jej wydajności w ramach zintegrowanego modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity); cel ten należy osiągnąć poprzez: wspieranie działań aktywizacyjnych; działania na rzecz dostosowywania systemów kształcenia i szkolenia do potrzeb rynku pracy, włącznie z wdrażaniem spójnej strategii uczenia się przez całe życie;

- lepsze zintegrowanie polityki w sektorze badań i rozwoju oraz w sektorze innowacji, w szczególności dzięki partnerstwom zawiązywanym przez najistotniejsze podmioty prawne i publiczne, a także dzięki wprowadzaniu dodatkowych zachęt sprzyjających inwestycjom w sektorze prywatnym.

LITWA

1. Przewiduje się, że w 2008 r. PKB wzrósł o 3,4 %, jest to znaczące spowolnienie w porównaniu z 2007 r. (8,9 %). Wraz z korektą na rynku mieszkaniowym zmniejszył się poziom inwestycji. Przewiduje się, że bardziej restrykcyjne warunki udzielania kredytów, osłabiony dochód realny, a także spadek zaufania wśród przedsiębiorstw i konsumentów, wpłyną na zmniejszenie popytu wewnętrznego w 2009 r. W 2008 r. inflacja osiągnęła wartość szczytową na poziomie 11 %, do czego przyczyniły się wysokie ceny surowców oraz naciski na płace krajowe, jednak po osiągnięciu tej wartości inflacja spadła. Ze względu na pogorszenie sytuacji gospodarczej oraz dodatkowe wydatki, szybko rośnie deficyt budżetowy. Przewiduje się, że w 2008 r. jego wartość wyniesie 3 % PKB, oraz że – jeżeli nie zostaną podjęte dodatkowe działania oszczędnościowe – wartość ta zostanie przekroczona w 2009 r. Znaczący wzrost płac osłabił konkurencyjność zewnętrzną, która w powiązaniu ze słabym popytem zewnętrznym, spowoduje zmniejszenie wzrostu eksportu w 2009 r. Niezależnie od tego ograniczony popyt wewnętrzny prawdopodobnie osłabi wzrost importu, prowadząc do zmniejszenia bieżącego deficytu na rachunku obrotów bieżących, który w 2008 r. wyniósł 12,6 % PKB.

2. Bieżące wartości dotyczące rynku pracy sugerują, że w 2008 r. wzrost zatrudnienia był ujemny; przewiduje się, że bezrobocie wzrośnie do ponad 5 %. Rośnie już liczba pracowników, którzy tracą pracę w wyniku masowych zwolnień; przede wszystkim dotyczy to pracowników o niższych kwalifikacjach, niewykwalifikowanych młodych ludzi, mieszkańców wsi oraz pracowników w starszym wieku. Regionalne różnice w strukturze zatrudnienia mogą stać się bardziej wyraźne.

3. W dniu 9 grudnia 2008 r. nowo wybrany rząd przyjął program antykryzysowy, w którym zapowiedziano podjęcie szeregu działań fiskalnych w odpowiedzi na zaburzenia równowagi makroekonomicznej oraz w celu zmniejszenia deficytu budżetowego – począwszy od 2009 r.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Litwę w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu konwergencji z paktem stabilności i wzrostu. W tej sytuacji Litwa powinna przestrzegać celów dotyczących finansów publicznych, zgodnie z wytycznymi zawartymi w programie antykryzysowym. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Litwa w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Podjęto szereg działań w celu zwiększenia szans osób młodych na znalezienie zatrudnienia oraz rozszerzenia oferty szkoleń w zakresie przedsiębiorczości. Istnieje potrzeba zwiększenia wysiłków i zajęcia się kluczowymi sektorami polityki w celu wzmocnienia stabilności makrofinansowej i ograniczenia inflacji. Ponadto niezbędne będzie dalsze wsparcie zmierzające do przyciągnięcia zagranicznych inwestycji bezpośrednich, poprawy osiągnięć w sektorze badań i rozwoju oraz w sektorze innowacji, otoczenia regulacyjnego, zwiększenia dostępności opieki nad dziećmi oraz działań na rzecz poprawy zdrowia i bezpieczeństwa.

6. Wysoki wzrost gospodarczy oraz emigracja spowodowały napięcie sytuacji na rynku pracy i podwyżki kosztów pracy, co wpłynęło na osłabienie konkurencyjności Litwy. Obecne spowolnienie gospodarcze będzie jednak prowadzić do zwiększenia bezrobocia; aktywna polityka dotycząca rynku pracy nabiera zatem istotnego znaczenia. Jednak najpilniejszym wyzwaniem pozostaje ograniczenie znaczących zaburzeń równowagi makroekonomicznej. W celu zahamowania inflacji oraz powstrzymania spadku konkurencyjności należy ściślej skorelować ze sobą rozwój płac i wydajność pracy, a także wzmocnić środowisko przedsiębiorców i potencjał administracyjny. Ponadto wzrost wydajności wymaga wsparcia w formie podwyższenia poziomu umiejętności oraz zwiększenia osiągnięć w zakresie innowacji; może odbywać się to również za sprawą przyciągania zagranicznych inwestycji bezpośrednich. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Litwę postępów, Rada zaleca jej kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności Litwie zaleca się:

- zwiększenie stabilności makroekonomicznej poprzez realizację restrykcyjnej polityki fiskalnej, w ramach której starannie określono priorytety w zakresie wydatków.

- zachowanie zewnętrznej konkurencyjności poprzez utrzymywanie wzrostu płac w takim tempie, aby odpowiadało ono tempu wzrostu wydajności pracy;

- priorytetem pozostaje zapewnienie realizacji reformy strukturalnej w sektorze badań i rozwoju oraz w sektorze innowacji w połączeniu z odpowiednimi zobowiązaniami finansowymi, przy większym nacisku na zasoby ludzkie w dziedzinie badań i rozwoju oraz obszerniejszym zaangażowaniu przedsiębiorstw w działania innowacyjne;

- zwiększenie wysiłków zmierzających do reformy systemu edukacji i szkoleń w celu zagwarantowania ich jakości oraz dostosowania ich oferty do potrzeb rynku pracy, a także promowania strategii uczenia się przez całe życie, szczególnie w przypadku pracowników w starszym wieku.

LUKSEMBURG

1. Na skutek spowolnienia w gospodarce międzynarodowej w 2008 r. tempo wzrostu PKB spadło do 1 %– jest to znacznie mniej niż wartość osiągnięta w 2007 r. (5,2 %). To spowolnienie utrzyma się w 2009 r. Tendencja ta wiąże się z niskim popytem zewnętrznym oraz niewielkimi inwestycjami prywatnymi. W 2008 r., ze względu na rosnące ceny energii i żywności, przyspieszyło tempo wzrostu inflacji, osiągając wartość ponad 4 %; w 2009 r. przewiduje się jednak jej spowolnienie. Spowolnienie gospodarcze prawdopodobnie spowoduje zmniejszenie nadwyżki budżetowej za 2008 r. do 3,0 % PKB. Luksemburg wykaże prawdopodobnie nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących w wysokości ponad 8 % PKB w 2008 r., która najprawdopodobniej zmaleje nieznacznie w 2009 r.

2. W 2008 r. zatrudnienie w dalszym ciągu rosło, zaś stopa bezrobocia utrzymała się na poziomie 4,1 %. Przewiduje się, że sytuacja w 2009 r. będzie mniej korzystna, tempo wzrostu zatrudnienia spadnie, zaś stopa bezrobocia wzrośnie. Luksemburg stanie w obliczu wyzwań wywołanych aktualnym kryzysem, które prawdopodobnie odbiją się na sektorze finansowym, hutniczym oraz na sektorze transportu, a także na przedsiębiorstwach powiązanych z przemysłem motoryzacyjnym.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Luksemburg przyjął środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Luksemburg ogłosił niedawno podjęcie działań, które obejmują obniżenie opodatkowania przedsiębiorstw oraz wsparcie dla gospodarstw domowych wykazujących niższe dochody.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Luksemburg w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu.

5. Luksemburg w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Luksemburg poczynił pewne postępy w celu zwiększenia stopy zatrudnienia pracowników w starszym wieku, ograniczenia liczby uczniów zbyt wcześnie porzucających naukę oraz zlikwidowania sztucznych barier w systemie edukacyjnym, a także w celu zwiększenia atrakcyjności otoczenia gospodarczego. Sprostanie tym zasadniczym wyzwaniom wymaga dalszych działań.

6. Jako że sektor finansowy wytwarza ponad jedną czwartą PKB, skutki obecnego kryzysu finansowego dla tego państwa mogą być bardzo poważne. Ponadto jest prawdopodobne, że stosunkowo szybki wzrost jednostkowych kosztów pracy będzie miał negatywny wpływ na konkurencyjność. W nadchodzących latach sytuacja ta będzie się prawdopodobnie w dalszym ciągu pogarszać, ponieważ zgodnie z przewidywaniami wydajność spadnie w 2008 i 2009 r. W dłuższej perspektywie niezbędne są reformy dla zagwarantowania stabilnego, długoterminowego funkcjonowania systemu emerytalnego. Stopa zatrudnienia mieszkańców kraju utrzymuje się poniżej średniej europejskiej, szczególnie niska jest stopa zatrudnienia pracowników w starszym wieku. Luksemburg powinien również w dalszym ciągu zwiększać atrakcyjność otoczenia biznesu. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

WęGRY

1. Po tym jak tempo wzrostu PKB spadło gwałtownie do 1,1 % w 2007 r. (głównie ze względu na program dostosowania fiskalnego, który rozpoczął się w połowie 2006 r.), w 2008 r. tempo wzrostu PKB spadło do 0,9 %, mimo znaczącej produkcji rolnej. W przyszłości oczekuje się zdecydowanego spowolnienia gospodarczego w związku z szybko pogarszającym się otoczeniem zewnętrznym. Kryzys finansowy wywiera szczególnie silny, niekorzystny wpływ na węgierski rynek finansowy i walutowy, co prowadzi do przejściowego zamrożenia rynku obligacji rządowych, ostrego spadku na rynku papierów wartościowych oraz znacznego spadku wartości węgierskiej waluty. W 2008 r. inflacja przekroczyła 6 %, od połowy 2007 r. obserwuje się jednak tendencję spadkową, która powinna się utrzymać . Niezależnie od spowolnienia, przewiduje się, że w 2008 r. deficyt budżetowy został zmniejszony do poziomu 3,3 % PKB; władze planują dalsze korekty. Deficyt na rachunku obrotów bieżących w 2008 r. osiągnął wartość około 7 % PKB.

2. Zatrudnienie zmalało w 2008 r. o około 1 %, tendencja ta będzie utrzymywać się w 2009 r. Stopa bezrobocia, która w 2008 r. osiągnęła wartość około 7,7 %, będzie w dalszym ciągu rosnąć. W zależności od natężenia spowolnienia gospodarczego, możliwe jest, że bezrobocie nie będzie ograniczone jedynie do grup osób o niskich kwalifikacjach oraz osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji.

3. W obliczu pożyczki Wspólnoty udzielonej Węgrom na bilans płatniczy w celu wsparcia reakcji Węgier na zawirowania na rynkach finansowych, węgierskie władze podpisały w dniu 19 listopada 2008 r. protokół ustaleń określający warunki polityki gospodarczej w związku z wydatkowaniem tej pożyczki, w szczególności w odniesieniu do konsolidacji fiskalnej oraz reformy zarządzania finansami.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Węgry w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu konwergencji z paktem stabilności i wzrostu. W tej sytuacji Węgry powinny w pełni wprowadzić w życie protokół ustaleń dotyczący bilansu płatniczego. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Węgry w dalszym ciągu realizują krajowy program reform. Wynikiem realizowanej polityki fiskalnej będzie prawdopodobnie ponownie wyższy poziom konsolidacji w 2008 r. niż określono w założeniach. Niezbędne jest podjęcie dalszych wysiłków ukierunkowanych na reformy strukturalne oraz reformy rynku pracy. Kluczową rolę w wykonaniu krajowego programu reform odgrywają fundusze strukturalne, ich realizacja przebiega w dużej mierze we właściwy sposób. Po zawirowaniach na rynku finansowym władze węgierskie przyjęły szereg działań zmierzających do odbudowania zaufania rynku, obejmujące przyspieszoną redukcję deficytu, ulepszenia w zarządzaniu finansami, a także wzmocnienie uregulowań obowiązujących w sektorze finansowych oraz nadzoru w tym sektorze.

6. Wyzwaniem politycznym dla Węgier jest zmniejszenie negatywnego oddziaływania kryzysu finansowego przy jednoczesnym utrzymaniu stabilności finansowej i wzmocnieniu wiarygodności polityki gospodarczej. W tym celu należy zapobiegać dalszemu pogorszeniu konkurencyjności zewnętrznej i dopilnować, aby wzrost płac pozostawał w zgodzie z wydajnością pracy. W perspektywie średnioterminowej priorytetem jest podjęcie starań mających na celu poprawę stabilności makroekonomicznej i finansowej. W tym celu należy zwiększyć efektywność w sektorze publicznym oraz w sektorze opieki zdrowotnej, a także usprawnić funkcjonowanie rynku pracy. Mimo że pewne postępy zostały już poczynione, możliwe jest dokonanie dalszych oszczędności w związku ze zwiększeniem efektywności w sektorze publicznym, . Ogólna stopa zatrudnienia na Węgrzech (57,3 %) osiągnęła w 2007 r. trzecią najniższą wartość wśród państw UE. Szczególnie niski udział w rynku pracy mieli ludzie młodzi i starsi, a także inne grupy osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. W dalszym ciągu należy pracować nad dostosowywaniem systemów edukacji i szkoleń do potrzeb rynku pracy w celu skutecznego ograniczania problemu niedostosowania umiejętności do potrzeb. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Węgry postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- wdrażanie niezbędnych środków w celu zagwarantowania trwałego ograniczenia deficytu budżetowego oraz zmniejszenia wskaźnika zadłużenia publicznego, przy większym nacisku na wydatki; realizując to zalecenie Węgry powinny opierać się na znaczących postępach, jakie poczyniły w zakresie konsolidacji fiskalnej;

- kontynuowanie reformy administracji publicznej, systemów opieki zdrowotnej, świadczeń emerytalnych i edukacji w celu zapewnienia długoterminowej stabilności finansów oraz podniesienia wydajności gospodarki; należy zatem podjąć działania na rzecz dalszego podwyższenia efektywnego wieku emerytalnego, intensywnie wdrażać przyjętą reformę systemu rent z tytułu niepełnosprawności oraz kontynuować restrukturyzację opieki zdrowotnej;

- dalsze wzmacnianie oraz lepsze ukierunkowanie aktywnej polityki rynku pracy w celu poprawienia sytuacji na rynku pracy, w szczególności w odniesieniu do osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji oraz do regionów geograficznych w mniej korzystnym położeniu;

- kontynuację podnoszenia poziomu umiejętności, również poprzez zwiększanie udziału osób dorosłych w systemach uczenia się przez całe życie; dalsze usprawnianie metod dostosowywania systemów edukacyjnych i szkoleniowych do potrzeb rynku pracy oraz umożliwianie dostępu wszystkich zainteresowanych do kształcenia i szkoleń wysokiej jakości.

MALTA

1. Przewiduje się, że w 2008 r. PKB wzrósł o 2,1 %, co stanowi spowolnienie w porównaniu z 3,9 % w 2007 r. Oczekuje się, że w 2009 r. wzrost PKB osłabnie. Tempo wzrostu inflacji przyspieszyło, osiągając 4,7 % w połowie 2008 r., co spowodowane było wyższymi cenami żywności i ropy na rynkach międzynarodowych i prawdopodobnie wzmocnione również słabą konkurencyjnością na rynku wewnętrznym oraz dużym uzależnieniem od importu energii. Sytuacja budżetowa pogorszyła się w 2008 r.; deficyt budżetowy wzrósł do ponad 3,5 % PKB. Osłabiony popyt na rynkach światowych doprowadził do wzrostu deficytu obrotów bieżących.

2. Tempo wzrostu zatrudnienia spadło w 2008 r. i prawdopodobnie będzie w dalszym ciągu spadać w związku ze spowolnieniem gospodarczym. W 2007 r. nieznacznie wzrosło zatrudnienie kobiet, jednak wartość 36,9 % w dalszym ciągu jest najniższa w UE. W 2007 r. spadła natomiast stopa zatrudnienia pracowników w starszym wieku (do 28,3 %). Prawdopodobnie bezrobocie, które w 2008 r. wyniosło 6,5 %, wzrośnie; dotknie ono głównie pracowników o niskich kwalifikacjach zatrudnionych w sektorze wytwórczym i turystycznym, aczkolwiek coraz bardziej zagrożone są również inne sektory (usług finansowych oraz technologii informacyjnych i komunikacyjnych).

3. Niedawno Malta ogłosiła wprowadzenie działań w odpowiedzi na kryzys gospodarczy; działania te obejmują zaawansowane inwestycje w infrastrukturę i przemysł turystyczny oraz zmniejszenie opodatkowania gospodarstw domowych.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Maltę w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Malta w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Osiągnięto postęp w zakresie rozwiązywania problemów dotyczących konkurencji oraz reformy rynku pracy. Podjęte w 2008 r. inicjatywy o pozytywnym znaczeniu obejmują pierwsze kroki w kierunku prywatyzacji stoczni, stworzenie zintegrowanego modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity) oraz określenie celu w postaci zmniejszenia obciążenia administracyjnego. Niezbędne jest podjęcie dodatkowych środków w celu poprawy systemu opieki zdrowotnej, otoczenia biznesu oraz funkcjonowania rynku energii. W 2008 r. tempo postępu działań z zakresu realizacji konsolidacji budżetowej spadło.

6. Malta w dużym stopniu uzależniona jest od przywozu energii, zasobów naturalnych, surowców produkcyjnych oraz dóbr konsumpcyjnych. Trzonem rozwoju gospodarczego Malty są jej zasoby ludzkie; w tym obszarze wymagane są zasadnicze zmiany na lepsze, w szczególności dotyczące zmniejszenia liczby osób zbyt wcześnie porzucających naukę. Niewielkie rozmiary gospodarki sprawiają, że szczególnie istotne stają się kwestie dotyczące konkurencji, oraz że konieczne okazuje się wprowadzenie ulepszeń w otoczeniu biznesu, jak również dokonanie zróżnicowania źródeł energii. Efektywne wykorzystywanie finansów publicznych wymaga dalszych reform systemu opieki zdrowotnej. Mimo że Malta dokonuje zróżnicowania swojej bazy gospodarczej, w dalszym ciągu niezbędne jest osiągnięcie pewnego postępu w rozwiązaniu kwestii obecnego, dużego uzależnienia od turystyki oraz produkcji sprzętu elektronicznego. Dla zagwarantowania konkurencyjności konieczna jest realizacja kolejnych reform strukturalnych, co przyczyni się do zwiększenia wydajności oraz wzrostu płac, który jest powiązany z wzrostem wydajności. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Maltę postępów, Rada zaleca jej kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- wzmocnienie konkurencji w celu zahamowania inflacji i utrzymania konkurencyjności, zwłaszcza poprzez ograniczenie pomocy państwa i skierowanie jej na realizację celów horyzontalnych, a także wzmocnienie organu ds. ochrony konkurencji;

- zintensyfikowanie starań zmierzających do zintegrowania większej liczby osób – w szczególności kobiet i osób starszych – na rynku pracy, między innymi poprzez ulepszenie systemu opieki nad dziećmi; zwiększenie wysiłków zmierzających do rozwiązania problemu pracy nierejestrowanej oraz zachęcanie do wejścia na rynek pracy, między innymi przez wprowadzanie większych ograniczeń dostępu do systemu świadczeń społecznych.

KRÓLESTWO NIDERLANDÓW

1. Realny wzrost PKB spadł z 3,5 % w 2007 r. do 1,9 % w 2008 r. Przewiduje się, że w 2009 r. tempo wzrostu spadnie w wyniku kryzysu światowego, coraz niższych inwestycji oraz wyraźnego spadku konsumpcji prywatnej. Inflacja wzrosła w 2008 r. do 2,2 %, co spowodowane było wcześniejszym wzrostem cen żywności i energii. Nadwyżka budżetowa wzrosła w 2008 r. do 1,1 % PKB. Mimo światowego kryzysu oczekuje się, że w 2008 r. Królestwo Niderlandów wykaże nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących w wysokości ponad 8 % PKB, której wartość w 2009 r. prawdopodobnie zbliży się do 6,5 % PKB.

2. W 2008 r. zatrudnienie w dalszym ciągu rosło (w tempie lekko poniżej 2 %), jednak przewiduje się, że jego stopa wykaże wartość ujemną w 2009 r. W związku z powyższym bezrobocie spadło w 2008 r. lecz – zgodnie z przewidywaniami – wzrośnie w 2009 r. Do tej pory pracodawcy nie byli skłonni do uciekania się do zwolnień pracowników, ponieważ obawiają się, że gdy gospodarka ponownie się ożywi, nie będą w stanie znaleźć wykwalifikowanej siły roboczej. Prawdopodobnie najpoważniej ucierpi sektor przemysłowy i finansowy.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Królestwo Niderlandów przyjęło środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Królestwo Niderlandów ogłosiło niedawno podjęcie działań, które obejmują zmniejszenie opodatkowania małych i średnich przedsiębiorstw oraz obniżenie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Królestwo Niderlandów w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Królestwo Niderlandów w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Podjęto działania w celu zwiększenia podaży siły roboczej, jednak należy zintensyfikować wysiłki zmierzające do zwiększenia łącznej liczby przepracowanych godzin. Poczyniono pewne postępy polegające na usprawnianiu struktur zarządzania oraz uruchomieniu spójnej strategii na rzecz badań i rozwoju oraz innowacji, a także racjonalizacji zestawu różnych elementów polityki w dziedzinie innowacji.

6. Zwiększenie łącznej liczby przepracowanych godzin oraz lepsze osiągnięcia w obszarze badań i rozwoju oraz innowacji pomogą w utrzymaniu wysokich wyników gospodarczych w przyszłości. Wyzwaniem będzie przełożenie długoterminowej strategii dotyczącej badań i rozwoju na szereg spójnych i skutecznych działań politycznych, zmierzających do zachęcenia przede wszystkim prywatnego sektora do przeznaczania pewnej części środków na badania i rozwój. W kontekście starzejącego się społeczeństwa i wiążącego się z tym zmniejszenia podaży siły roboczej, niezbędne będzie zapewnienie stabilności finansów publicznych. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny osiągniętych przez Królestwo Niderlandów postępów, Rada zaleca kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- opracowanie kolejnych działań, obejmujących przyspieszenie przekształceń na rynku pracy w ramach zintegrowanego modelu elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity), w celu zwiększenia integracji kobiet, pracowników w starszym wieku oraz osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, co w rezultacie przyczyni się do podniesienia łącznej liczby przepracowanych godzin.

AUSTRIA

1. Stopa wzrostu PKB spadła w 2008 r. z poziomu 3,1 % odnotowanego w 2007 r. do poziomu 1,7 %. Przewiduje się, że tempo wzrostu spadnie o ponad 1 % ze względu na ograniczony eksport oraz spadek inwestycji. W połowie 2008 r. inflacja zasadnicza osiągnęła niemal 4 %, jednak obecnie jej poziom spada. Austria odnotowała niewielki deficyt budżetowy na poziomie 0,6 % PKB w2008 r., który – jak się przewiduje – pogłębi się znacząco w 2009 r. Zewnętrzny bilans płatniczy jest poprawny, przewiduje się nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących wynoszącą ponad 3 % PKB w 2008 r., która zgodnie z przewidywaniami utrzyma się w granicach tego poziomu również w 2009 i 2010 r.

2. Stopa zatrudnienia wzrosła w 2008 r. o 1,6 %, jednak w 2009 r. przewiduje się jej spadek oraz wzrost bezrobocia. Na rynku pracy ucierpią szczególnie te grupy osób, które tradycyjnie mają ograniczone perspektywy zatrudnienia: przede wszystkim osoby starsze i osoby o niskich kwalifikacjach, które zbyt wcześnie porzuciły naukę. W pierwszym rzędzie ograniczona została liczba miejsc umożliwiających przyuczenie do zawodu oraz miejsc pracy dla pracowników zatrudnionych na czas określony w sektorze przemysłowym. Gałęzią gospodarki, którą trudności dotknęły w największym stopniu, jest sektor motoryzacyjny.

3. W odpowiedzi na kryzys finansowy oraz w ramach realizacji skoordynowanej reakcji UE Austria przyjęła środki wsparcia w sektorze finansowym w celu ustabilizowania sytuacji w sektorze bankowym. Powinno to spowodować również lepszy dostęp do środków finansowych i w ten sposób wesprzeć gospodarkę w szerokim znaczeniu, zwiększając stabilność makrofinansową. Ponadto w odpowiedzi na spowolnienie gospodarcze Austria ogłosiła niedawno podjęcie działań, obejmujących zmniejszenie opodatkowania oraz dodatkowe wsparcie finansowe dla gospodarstw domowych, a także zaawansowane inwestycje w infrastrukturę, efektywność energetyczną oraz badania i rozwój.

4. Komisja dokona oceny działań podjętych przez Austrię w odpowiedzi na kryzys gospodarczy, zgodnie z zasadami określonymi w europejskim planie naprawy gospodarczej przyjętym przez Radę Europejską. Jeżeli chodzi o finanse publiczne, Komisja oceni zgodność zaktualizowanego programu stabilności z paktem stabilności i wzrostu. Ponadto zalecane w punkcie 7 działania powinny być wdrażane sprawnie, w szczególności stanowić zachętę do przejścia na gospodarkę niskoemisyjną oraz wzmocnienia długoterminowego potencjału wzrostu.

5. Austria w dalszym ciągu realizuje krajowy program reform. Podjęto pewne wysiłki w celu zwiększenia stopy zatrudnienia osób starszych, poprawienia wyników kształcenia osób młodych znajdujących się w niekorzystnej sytuacji, rozwiązania problemu występującej na rynku pracy dyskryminacji ze względu na płeć, a także rozszerzenie szkoleń w zakresie przedsiębiorczości. Niezbędne jest podjęcie dodatkowych działań w celu wzmocnienia konsolidacji fiskalnej w perspektywie średnioterminowej oraz w celu zwiększenia konkurencyjności.

6. Kluczowym średnioterminowym wyzwaniem jest dla Austrii przekształcenie gospodarki w gospodarkę opierającą się na wiedzy. Mimo rosnących wydatków na badania i rozwój oraz na innowacje, zmiana ta musi jeszcze się dokonać, co sugeruje, że należy poświęcić większą uwagę kształtowaniu kapitału ludzkiego. Utrzymujący się umiarkowany wzrost płac wzmocnił światową pozycję konkurencyjną Austrii i przyczynił się do tworzenia miejsc pracy dla rosnącej siły roboczej. Wyzwaniem dla Austrii będzie zagwarantowanie lepszego wykorzystania zasobów siły roboczej, zwłaszcza pracowników w starszym wieku, a także praca na rzecz lepszej integracji, kształcenia oraz szkoleń zawodowych przeznaczonych dla osób znajdujących się w niekorzystnej sytuacji. Zagwarantowanie stabilności systemu opieki społecznej jest uzależnione od utrzymującej się konsolidacji fiskalnej, którą należy pogodzić ze zwiększeniem wydatków publicznych w sektorach o kluczowym znaczeniu dla średnioterminowego wzrostu. Intensywnych starań wymagać będzie wdrożenie pakietu energetyczno-klimatycznego przyjętego przez Radę Europejską.

7. W świetle dokonanej przez Komisję oceny poczynionych postępów, Rada zaleca Austrii kontynuację wdrażania reform strukturalnych. W szczególności zaleca się:

- dalsze działania na rzecz zachęcania s