KOMUNIKAT KOMISJI DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO, RADY I TRYBUNAŁU OBRACHUNKOWEGO

Roczne sprawozdanie finansowe Europejskiego Funduszu Rozwoju za rok 2019

(2020/C 387/01)

SPIS TREŚCI

POŚWIADCZENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO 2

ZASOBY EFR – WYKORZYSTANIE I RACHUNKOWOŚĆ 3

ŚRODKI ZARZĄDZANE PRZEZ KOMISJĘ EUROPEJSKĄ 6

SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR 8

SPRAWOZDANIE FINANSOWE FUNDUSZY POWIERNICZYCH UNII SKONSOLIDOWANYCH W RAMACH EFR 44

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE EFR I FUNDUSZY POWIERNICZYCH UE 58

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ EFR 63

SPRAWOZDANIE ROCZNE Z REALIZACJI – ŚRODKI PIENIĘŻNE ZARZĄDZANE PRZEZ EUROPEJSKI BANK INWESTYCYJNY 95

POŚWIADCZENIE SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

Roczne sprawozdanie finansowe Europejskiego Funduszu Rozwoju za rok budżetowy 2019 zostało przygotowane zgodnie z tytułem X rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz zasadami, regułami i metodami rachunkowości przedstawionymi w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego.

Oświadczam, że zgodnie z art. 18 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju ponoszę odpowiedzialność za sporządzenie i przedstawienie rocznego sprawozdania finansowego dotyczącego Europejskiego Funduszu Rozwoju.

Urzędnik zatwierdzający oraz Europejski Bank Inwestycyjny przekazali mi wszystkie informacje niezbędne do sporządzenia sprawozdania finansowego prezentującego aktywa i zobowiązania Europejskiego Funduszu Rozwoju oraz wykonanie budżetu, gwarantując ich wiarygodność.

Niniejszym poświadczam, że w oparciu o wyżej wymienione informacje oraz kontrole, które uznałam za niezbędne przed podpisaniem sprawozdania finansowego, mam wystarczającą pewność, że sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację finansową Europejskiego Funduszu Rozwoju we wszystkich istotnych aspektach.

Rosa ALDEA BUSQUETS Księgowy 16 czerwca 2020 r.

ZASOBY EFR – WYKORZYSTANIE I RACHUNKOWOŚĆ

1. KONTEKST

Unia Europejska (zwana dalej „UE”) współpracuje w zakresie rozwoju z wieloma krajami rozwijającymi się. Głównym celem tych działań jest promowanie rozwoju gospodarczego, społecznego i w dziedzinie środowiska, a w szczególności ograniczanie i eliminacja ubóstwa w perspektywie długoterminowej przez zapewnianie państwom-beneficjentom pomocy rozwojowej i pomocy technicznej. Aby to osiągnąć, UE sporządza – wspólnie z krajami partnerskimi – strategie współpracy i uruchamia środki finansowe w celu ich realizacji. Wspomniane środki UE przyznawane na cele współpracy na rzecz rozwoju pochodzą z trzech źródeł:

— z budżetu Unii Europejskiej,

— z Europejskiego Funduszu Rozwoju,

— z Europejskiego Banku Inwestycyjnego.

Europejski Fundusz Rozwoju (zwany dalej „EFR”) jest głównym instrumentem umożliwiającym udzielanie pomocy unijnej na finansowanie współpracy na rzecz rozwoju dla państw Afryki, Karaibów i Pacyfiku (zwanych dalej „AKP”) oraz krajów i terytoriów zamorskich (zwanych dalej „KTZ”).

EFR nie jest finansowany z budżetu Unii Europejskiej. Powołano go na mocy wewnętrznej umowy przedstawicieli państw członkowskich zgromadzonych w Radzie; zarządza nim specjalny komitet. Komisja Europejska (zwana dalej „Komisją”) odpowiada za finansową realizację działań prowadzonych przy użyciu środków EFR. Natomiast Europejski Bank Inwestycyjny (zwany dalej „EBI”) zarządza instrumentem inwestycyjnym.

W latach 2014–2020 pomoc geograficzna dla państw AKP i KTZ będzie nadal finansowana w głównej mierze przez EFR. Każda edycja funduszu ustanawiana jest zazwyczaj na okres około pięciu lat i podlega osobnemu rozporządzeniu finansowemu, które wymaga sporządzenia sprawozdania finansowego dla każdej edycji EFR. W związku z powyższym dla każdego EFR sporządza się odrębne sprawozdanie finansowe w odniesieniu do części, którą zarządza Komisja Europejska. Sprawozdanie to przedstawia się również w postaci skonsolidowanej, aby zapewnić ogólny ogląd sytuacji finansowej w zakresie środków, za które odpowiada Komisja.

Umowa wewnętrzna ustanawiająca 11. EFR została podpisana przez uczestniczące państwa członkowskie, zebrane w Radzie, w czerwcu 2013 r. (1) Weszła ona w życie dnia 1 marca 2015 r.

W 2018 r. Rada przyjęła rozporządzenie finansowe mające zastosowanie do 11. EFR (2). Rozporządzenie to, które uchyliło poprzednio obowiązujące rozporządzenie, ma zastosowanie do operacji finansowanych z poprzednich EFR, bez uszczerbku dla obowiązujących zobowiązań prawnych. Rozporządzenia tego nie stosuje się do instrumentu inwestycyjnego w ramach poprzednich EFR.

Na podstawie umowy o partnerstwie AKP–UE ustanowiony został instrument inwestycyjny zarządzany przez EBI, który wykorzystuje się w celu wspierania rozwoju sektora prywatnego w państwach AKP w drodze finansowania przede wszystkim inwestycji prywatnych, choć nie jest to jedyny obszar finansowania. Instrument został zaprojektowany jako fundusz odnawialny, tak aby spłaty pożyczek mogły być ponownie inwestowane w inne działania. W ten sposób instrument sam się odnawia i jest niezależny finansowo. Ponieważ Komisja nie zarządza instrumentem inwestycyjnym, nie jest on uwzględniony w pierwszej części rocznego sprawozdania finansowego – w sprawozdaniach finansowych EFR ani w związanym z nimi sprawozdaniu z realizacji finansowej. Sprawozdanie finansowe dotyczące instrumentu inwestycyjnego zostało załączone jako odrębna część sprawozdania rocznego (część II), aby przedstawić pełen obraz pomocy rozwojowej udzielonej w ramach EFR.

2. W JAKI SPOSÓB FINANSOWANY JEST EFR?

Na posiedzeniu w dniu 2 grudnia 2013 r. Rada Europejska przyjęła wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020. Postanowiono wówczas nie umieszczać współpracy geograficznej z państwami AKP w budżecie UE, ale w dalszym ciągu finansować ją przy pomocy istniejącego międzyrządowego EFR.

Budżet UE ma charakter jednoroczny i zgodnie z budżetową zasadą jednoroczności wydatki i dochody są planowane i zatwierdzane na jeden rok. W przeciwieństwie do budżetu Unii Europejskiej EFR jest funduszem, którego działalność ma charakter wieloletni. W ramach każdego EFR ustanawia się fundusz ogólny mający na celu wdrażanie współpracy na rzecz rozwoju przez okres wynoszący zwykle pięć lat. Ponieważ zasoby są przydzielane na kilkuletnie okresy, mogą one być wykorzystywane przez cały czas trwania EFR. Fakt, że budżet nie ma charakteru jednorocznego, podkreślany jest w sprawozdawczości budżetowej, w ramach której wykonanie budżetu EFR określa się w odniesieniu do całości środków finansowych.

Zasoby EFR pochodzą z doraźnych wkładów państw członkowskich UE. Mniej więcej co pięć lat przedstawiciele państw członkowskich zbierają się na szczeblu międzyrządowym, aby ustalić łączną kwotę, jaka zostanie przyznana na rzecz Funduszu, oraz nadzorować jej wykorzystanie. Komisja następnie zarządza Funduszem zgodnie z unijną polityką w zakresie współpracy na rzecz rozwoju. W związku z tym, że każde państwo członkowskie ma swoją własną politykę rozwoju i pomocy, realizowaną równocześnie z polityką unijną, państwa członkowskie muszą koordynować swoje strategie z polityką UE, aby zapewnić ich komplementarność.

Poza wspomnianym wkładem państwa członkowskie mogą również zawierać umowy o współfinansowaniu lub dokonywać dobrowolnych wpłat na rzecz EFR.-

3. SPRAWOZDAWCZOŚĆ NA KONIEC ROKU

3.1. ROCZNE SPRAWOZDANIE FINANSOWE

Zgodnie z art. 18 ust. 3 rozporządzenia finansowego dotyczącego EFR, sprawozdanie finansowe EFR sporządza się w oparciu o system rachunkowości memoriałowej bazujący na Międzynarodowych Standardach Rachunkowości Sektora Publicznego (IPSAS). Reguły rachunkowości przyjęte przez księgowego Komisji stosowane są we wszystkich instytucjach i organach UE, co pozwala na wprowadzenie jednolitych zasad zapisów księgowych oraz wyceny i prezentacji sprawozdań finansowych w celu harmonizacji procesu sporządzania sprawozdań finansowych. Reguły rachunkowości UE stosuje się również do EFR, biorąc pod uwagę szczególny charakter jego działań.

Sporządzenie rocznego sprawozdania finansowego EFR należy do obowiązków księgowego Komisji, który jest księgowym EFR. Gwarantuje ona, że roczne sprawozdanie finansowe prawidłowo i rzetelnie przedstawia sytuację finansową EFR.

Roczne sprawozdanie finansowe zostało przedstawione poniżej:

Część I: Środki zarządzane przez Komisję

(i) Sprawozdanie finansowe i informacja dodatkowa – EFR (ii) Sprawozdanie finansowe funduszy powierniczych Unii skonsolidowanych w ramach EFR (iii) Skonsolidowane sprawozdania finansowe EFR i funduszy powierniczych Unii (iv) Sprawozdanie z realizacji finansowej EFR

Część II: Sprawozdanie roczne z realizacji – fundusze zarządzane przez EBI

(i) Sprawozdanie finansowe dotyczące instrumentu inwestycyjnego

Część „Sprawozdanie finansowe funduszy powierniczych Unii skonsolidowanych w ramach EFR” obejmuje sprawozdanie finansowe dwóch funduszy powierniczych utworzonych w ramach EFR: unijnego funduszu powierniczego „Bêkou” (zob. sekcja „Sprawozdanie finansowe unijnego funduszu powierniczego Bêkou”) i funduszu powierniczego UE dla Afryki (zob. sekcja „Sprawozdanie finansowe funduszu powierniczego UE dla Afryki”). Sprawozdania finansowe poszczególnych funduszy powierniczych są przygotowywane pod kierownictwem Księgowego Komisji i są przedmiotem kontroli zewnętrznej przeprowadzanej przez audytora z sektora prywatnego. Dane liczbowe dotyczące funduszy powierniczych zawarte w tych rocznych sprawozdaniach finansowych są danymi wstępnymi.

Roczne sprawozdanie finansowe EFR musi zostać przyjęte przez Komisję najpóźniej do dnia 31 lipca roku następującego po dniu bilansowym oraz przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie w celu uzyskania absolutorium.

4. BADANIE I ABSOLUTORIUM

4.1. BADANIE

Roczne sprawozdanie finansowe EFR podlega kontroli przeprowadzanej przez zewnętrznego audytora – Europejski Trybunał Obrachunkowy (zwany dalej „Trybunałem Obrachunkowym”) – który sporządza sprawozdanie roczne dla Parlamentu Europejskiego i Rady.

4.2. ABSOLUTORIUM

Ostateczna kontrola ma miejsce w ramach procedury udzielenia absolutorium z realizacji finansowej zasobów EFR za dany rok budżetowy. Po skontrolowaniu i ostatecznym zatwierdzeniu rocznego sprawozdania finansowego Rada wydaje zalecenie, a następnie Parlament Europejski podejmuje decyzję w sprawie udzielenia absolutorium Komisji w związku z realizacją finansową zasobów EFR za dany rok budżetowy. Decyzja ta oparta jest na ocenie sprawozdania finansowego, sprawozdaniu rocznym Trybunału Obrachunkowego (zawierającym formalne poświadczenie wiarygodności) oraz odpowiedziach Komisji na pytania i prośby o udzielenie dodatkowych informacji skierowane do Komisji przez organ udzielający absolutorium.

ŚRODKI ZARZĄDZANE PRZEZ KOMISJĘ EUROPEJSKĄ

SPIS TREŚCI

SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR 8

BILANS EFR 9

SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI EFR 10

RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH EFR 11

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO EFR 12

BILANS POSZCZEGÓLNYCH EFR 13

SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI POSZCZEGÓLNYCH EFR 15

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO POSZCZEGÓLNYCH EFR 16

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO EFR 19

SPRAWOZDANIE FINANSOWE FUNDUSZY POWIERNICZYCH UNII SKONSOLIDOWANYCH W RAMACH EFR 44

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2019 DOTYCZĄCE FUNDUSZU POWIERNICZEGO „BÊKOU” 45

SPRAWOZDANIE FINANSOWE FUNDUSZU POWIERNICZEGO UE NA RZECZ AFRYKI ZA 2019 R. 62 51

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIA FINANSOWE EFR i FUNDUSZY POWIERNICZYCH UE 58

SKONSOLIDOWANY BILANS 59

SKONSOLIDOWANE SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI 60

SKONSOLIDOWANY RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH 61

SKONSOLIDOWANE ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO 62

SPRAWOZDANIE Z REALIZACJI FINANSOWEJ EFR 63

SPRAWOZDANIE FINANSOWE EFR (3)

BILANS EFR

(mln EUR) Informacja dodatkowa 31.12.2019 31.12.2018 AKTYWA TRWAŁE Aktywa finansowe 2.1 36 — Płatności zaliczkowe 2.2 910 887 Wkłady do funduszu powierniczego 2.3 266 201 1 213 1 088 AKTYWA OBROTOWE Płatności zaliczkowe 2.2 1 288 1 448 Należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany 2.4 123 138 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2.5 1 179 387 2 590 1 973 AKTYWA OGÓŁEM 3 803 3 061 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE Zobowiązania finansowe 2.6 (19) (18) (19) (18) ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE Zobowiązania 2.7 (516) (241) Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychody przyszłych okresów 2.8 (1 319 ) (1 281 ) (1 835 ) (1 523 ) ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM (1 854 ) (1 540 ) AKTYWA NETTO 1 948 1 521 FUNDUSZE I KAPITAŁY REZERWOWE Rezerwa odzwierciedlająca wartość godziwą 2.9 (2) — Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR 2.10 54 809 50 423 Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy 2.10 2 252 2 252 Wynik ekonomiczny przeniesiony z ubiegłych lat (51 155 ) (47 037 ) Wynik ekonomiczny za rok (3 956 ) (4 118 ) AKTYWA NETTO 1 948 1 521





SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI EFR

(mln EUR) Informacja dodatkowa 2019 2018 PRZYCHODY Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany 3.1 Odzyskiwanie środków 28 4 28 4 Przychody z transakcji wymiany 3.2 Przychody finansowe 7 10 Pozostałe przychody 39 46 46 57 Przychody ogółem 74 60 KOSZTY Instrumenty pomocy 3.3 (3 755 ) (4 054 ) Koszty współfinansowania 3.4 (14) 17 Koszty finansowe 3.5 (1) 7 Inne koszty 3.6 (260) (148) Koszty ogółem (4 030 ) (4 178 ) WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK (3 956 ) (4 118 )





RACHUNEK PRZEPŁYWÓW PIENIĘŻNYCH EFR

(mln EUR) Informacja dodatkowa 2019 2018 Wynik ekonomiczny za rok (3 956 ) (4 118 ) Działalność operacyjna Podwyższenie kapitału – wkłady (netto) 4 385 4 250 (Zwiększenie)/zmniejszenie wkładów do funduszy powierniczych (65) (38) (Zwiększenie)/zmniejszenie stanu płatności zaliczkowych 136 (235) (Zwiększenie)/zmniejszenie stanu należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany 15 (46) Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu rezerw — (4) Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań finansowych 2 3 Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu zobowiązań 275 (322) Zwiększenie/(zmniejszenie) stanu biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów i przychodów przyszłych okresów 37 548 Pozostałe zmiany stanu pozycji niepieniężnych (2) — Działalność inwestycyjna (Zwiększenie)/zmniejszenie stanu aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży (36) — PRZEPŁYWY PIENIĘŻNE NETTO 792 40 Zwiększenie/(zmniejszenie) netto stanu środków pieniężnych i ich ekwiwalentów 792 40 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na początek roku 2.5 387 347 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty na koniec roku 2.5 1 179 387





ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO EFR

(mln EUR) Kapitał – aktywne EFR (A) Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) – aktywne EFR (B) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR (C) = (A)-(B) Skumulowane kapitały rezerwowe (D) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy (E) Rezerwa odzwierciedlająca wartość godziwą (F) Aktywa netto ogółem (C)+(D)+(E)+(F) STAN NA 31.12.2017 73 264 27 090 46 173 (47 037 ) 2 252 — 1 389 Podwyższenie kapitału – wkłady — (4 250 ) 4 250 — — 4 250 Wynik ekonomiczny za rok — — — (4 118 ) — (4 118 ) STAN NA 31.12.2018 73 264 22 840 50 423 (51 155 ) 2 252 — 1 521 Zmiany wartości godziwej (2) (2) Podwyższenie kapitału – wkłady — (4 385 ) 4 385 — — 4 385 Wynik ekonomiczny za rok — — — (3 956 ) — (3 956 ) STAN NA 31.12.2019 73 264 18 455 54 809 (55 111 ) 2 252 (2) 1 948





BILANS POSZCZEGÓLNYCH EFR

(mln EUR) 31.12.2019 31.12.2018 Informacja dodatkowa 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR Ogółem 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR Ogółem AKTYWA TRWAŁE Aktywa finansowe 2.1 — — — 36 36 — — — — — Płatności zaliczkowe 2.2 — 6 325 580 910 — 23 520 344 887 Wkłady do funduszu powierniczego 2.3 — — — 266 266 — — — 201 201 — 6 325 882 1 213 — 23 520 546 1 088 AKTYWA OBROTOWE Płatności zaliczkowe 2.2 0 26 441 821 1 288 0 19 445 984 1 448 Należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany 2.4 183 121 2 201 (2 382 ) 123 183 176 2 457 (2 679 ) 138 Rachunki między EFR 182 53 2 160 (2 395 ) (0) 183 111 2 421 (2 715 ) (0) Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 2.5 — — — 1 179 1 179 — — — 387 387 365 201 4 801 (2 777 ) 2 590 367 306 5 323 (4 023 ) 1 973 AKTYWA OGÓŁEM 365 207 5 127 (1 896 ) 3 803 367 329 5 843 (3 477 ) 3 061 ZOBOWIĄZANIA DŁUGOTERMINOWE Zobowiązania finansowe 2.6 — — (1) (18) (19) — — (1) (16) (18) — — (1) (18) (19) — — (1) (16) (18) ZOBOWIĄZANIA KRÓTKOTERMINOWE Zobowiązania 2.7 — (5) (108) (404) (516) (0) (6) (125) (111) (241) Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychody przyszłych okresów 2.8 — (96) (240) (983) (1 319 ) (0) (83) (358) (840) (1 281 ) — (101) (348) (1 386 ) (1 835 ) (0) (89) (482) (951) (1 522 ) ZOBOWIĄZANIA OGÓŁEM — (101) (349) (1 405 ) (1 854 ) (0) (89) (484) (967) (1 540 ) AKTYWA NETTO 365 106 4 778 (3 300 ) 1 948 366 240 5 359 (4 444 ) 1 521 Rezerwy odzwierciedlające wartość godziwą 2.9 — — — (2) (2) — — — — — Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR 2.10 12 164 10 758 20 960 10 927 54 809 12 164 10 773 20 960 6 527 50 423 Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy 2.10 627 1 625 — — 2 252 627 1 625 — — 2 252 Przesunięcia kapitału wniesionego (zgodnie z wezwaniem) między aktywnymi EFR 2.10 (2 510 ) 2 109 265 136 — (2 509 ) 2 137 55 317 — Wynik ekonomiczny przeniesiony z ubiegłych lat (10 098 ) (14 406 ) (18 077 ) (8 573 ) (51 155 ) (10 098 ) (14 352 ) (17 078 ) (5 508 ) (47 037 ) Wynik ekonomiczny za rok (0) (34) (529) (3 393 ) (3 956 ) 0 (53) (1 000 ) (3 065 ) (4 118 ) AKTYWA NETTO 183 53 2 618 (905) 1 948 184 129 2 938 (1 729 ) 1 521





SPRAWOZDANIE Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI POSZCZEGÓLNYCH EFR

(mln EUR) 2019 2018 Informacja dodatkowa 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR Ogółem 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR Ogółem PRZYCHODY Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany 3.1 Odzyskiwanie środków 0 — 18 10 28 0 3 (3) 4 4 0 0 18 10 28 0 3 (3) 4 4 Przychody z transakcji wymiany 3.2 Przychody finansowe (0) — 3 4 7 0 2 8 1 10 Pozostałe przychody 1 6 21 12 39 1 6 27 12 46 1 6 24 16 46 1 8 35 13 57 Przychody ogółem 1 6 42 26 74 1 11 32 17 60 KOSZTY Instrumenty pomocy 3.3 (0) (35) (579) (3 141 ) (3 755 ) 0 (59) (984) (3 012 ) (4 054 ) Koszty współfinansowania 3.4 — — (9) (5) (14) — — 18 (1) 17 Koszty finansowe 3.5 (0) 2 (2) (1) (1) 0 1 5 1 7 Inne koszty 3.6 (1) (8) 20 (272) (260) (1) (7) (71) (70) (148) Koszty ogółem (1) (40) (571) (3 418 ) (4 030 ) (0) (64) (1 031 ) (3 082 ) (4 178 ) WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK (0) (34) (529) (3 393 ) (3 956 ) 0 (53) (1 000 ) (3 065 ) (4 118 )

ZESTAWIENIE ZMIAN W AKTYWACH NETTO POSZCZEGÓLNYCH EFR

(mln EUR) 8. EFR Kapitał – aktywne EFR (A) Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) – aktywne EFR (B) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR (C) = (A)-(B) Skumulowane kapitały rezerwowe (D) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy (E) Przesunięcia kapitału wniesionego (zgodnie z wezwaniem) między aktywnymi EFR (F) Aktywa netto ogółem (C)+(D)+(E)+(F) STAN NA 31.12.2017 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 503 ) 190 Przesunięcia do/z 10. EFR — (7) (7) STAN NA 31.12.2018 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 509 ) 183 Przesunięcia do/z 10. EFR — (1) (1) STAN NA 31.12.2019 12 164 — 12 164 (10 098 ) 627 (2 510 ) 183





(mln EUR) 9. EFR Kapitał – aktywne EFR (A) Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) – aktywne EFR (B) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR (C) = (A)-(B) Skumulowane kapitały rezerwowe (D) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy (E) Przesunięcia kapitału wniesionego (zgodnie z wezwaniem) między aktywnymi EFR (F) Aktywa netto ogółem (C)+(D)+(E)+(F) STAN NA 31.12.2017 10 773 — 10 773 (14 352 ) 1 625 2 177 222 Przesunięcia do/z 10. EFR — (40) (40) Wynik ekonomiczny za rok — (53) (53) STAN NA 31.12.2018 10 773 — 10 773 (14 406 ) 1 625 2 137 129 Podwyższenie kapitału – wkłady 15 (15) (15) Przesunięcia do/z 10. EFR — (27) (27) Wynik ekonomiczny za rok — (34) — (34) STAN NA 31.12.2019 10 773 15 10 758 (14 440 ) 1 625 2 109 53





(mln EUR) 10. EFR Kapitał – aktywne EFR (A) Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) – aktywne EFR (B) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR (C) = (A)-(B) Skumulowane kapitały rezerwowe (D) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy (E) Przesunięcia kapitału wniesionego (zgodnie z wezwaniem) między aktywnymi EFR (F) Aktywa netto ogółem (C)+(D)+(E)+(F) STAN NA 31.12.2017 20 960 0 20 960 (17 078 ) — 120 4 003 Przesunięcia do/z 8. i 9. EFR — 47 47 Przesunięcia do/z 11. EFR — (112) (112) Wynik ekonomiczny za rok — (1 000 ) (1 000 ) STAN NA 31.12.2018 20 960 0 20 960 (18 077 ) — 55 2 938 Przesunięcia do/z 8. i 9. EFR — 28 28 Przesunięcia do/z 11. EFR — 181 181 Wynik ekonomiczny za rok — (529) — (529) STAN NA 31.12.2019 20 960 — 20 960 (18 606 ) — 265 2 618





(mln EUR) 11. EFR Kapitał – aktywne EFR (A) Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) – aktywne EFR (B) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR (C) = (A)-(B) Skumulowane kapitały rezerwowe (D) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy (E) Przesunięcia kapitału wniesionego (zgodnie z wezwaniem) między aktywnymi EFR (F) Rezerwa odzwierciedlająca wartość godziwą (G) Aktywa netto ogółem (C)+(D)+(E)+(F)+(G) STAN NA 31.12.2017 29 367 27 090 2 277 (5 508 ) — 206 — (3 025 ) Podwyższenie kapitału – wkłady (4 250 ) 4 250 — 4 250 Przesunięcia do/z 8., 9. i 10. EFR — — 112 112 Wynik ekonomiczny za rok — (3 065 ) — (3 065 ) STAN NA 31.12.2018 29 367 22 840 6 527 (8 573 ) — 317 — (1 729 ) Zmiany wartości godziwej (2) (2) Podwyższenie kapitału – wkłady (4 400 ) 4 400 (181) 4 219 Wynik ekonomiczny za rok — (3 393 ) — (3 393 ) STAN NA 31.12.2019 29 367 18 440 10 927 (11 966 ) — 136 (2) (905)

INFORMACJA DODATKOWA DO SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO EFR (4)

1. ISTOTNE ZASADY RACHUNKOWOŚCI

1.1. ZASADY RACHUNKOWOŚCI

Celem sprawozdania finansowego jest dostarczenie przydatnych dla szerokiego kręgu odbiorców informacji o sytuacji finansowej, wynikach i przepływach pieniężnych danego podmiotu.

Ogólne założenia (lub zasady rachunkowości), których należy przestrzegać przy sporządzaniu sprawozdania finansowego, są określone w regule rachunkowości UE nr 1 („sprawozdania finansowe”) i identyczne z zasadami opisanymi w MSRSP nr 1; obejmują one: rzetelną prezentację, zasadę memoriału, założenie kontynuowania działalności, ciągłość prezentacji, istotność, agregowanie, kompensowanie i porównywalność informacji. Jakościowy charakter sprawozdawczości finansowej polega na tym, że informacje są właściwe, rzetelne (wiarygodne), zrozumiałe, aktualne, porównywalne i weryfikowalne.

1.2. PODSTAWA SPORZĄDZENIA SPRAWOZDANIA FINANSOWEGO

1.2.1. Okres sprawozdawczy

Sprawozdanie finansowe prezentowane jest w ujęciu rocznym. Rok obrachunkowy rozpoczyna się dnia 1 stycznia, a kończy dnia 31 grudnia.

1.2.2. Waluta i zasady przeliczania

Roczne sprawozdanie finansowe prezentowane jest w tysiącach euro, przy czym euro jest walutą funkcjonalną UE. Transakcje w walutach obcych przelicza się na euro według kursu obowiązującego w dniu transakcji. Dodatnie i ujemne różnice kursowe wynikające z rozliczenia transakcji w walutach obcych oraz z ponownego przeliczenia według kursów wymiany obowiązujących na koniec roku pieniężnych składników aktywów i zobowiązań denominowanych w walutach obcych ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Inne metody przeliczania stosuje się w przypadku rzeczowych aktywów trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, które zachowują wartość w euro według kursu na dzień zakupu.

Stan na koniec roku aktywów i zobowiązań pieniężnych denominowanych w walutach obcych przelicza się na euro według poniższych kursów wymiany Europejskiego Banku Centralnego obowiązujących na dzień 31 grudnia.

Kurs wymiany euro

Waluta 31.12.2019 31.12.2018 Waluta 31.12.2019 31.12.2018 BGN 1,9558 1,9558 PLN 4,2568 4,3014 CZK 25,4080 25,7240 RON 4,783 4,6635 DKK 7,4715 7,4673 SEK 10,4468 10,2548 GBP 0,8508 0,8945 CHF 1,0854 1,1269 HRK 7,4395 7,4125 JPY 121,9400 125,8500 HUF 330,5300 320,9800 USD 1,1234 1,145

1.2.3. Wykorzystanie szacunków

Zgodnie z IPSAS i ogólnie przyjętymi zasadami rachunkowości kwoty wykazane w sprawozdaniu finansowym muszą opierać się na szacunkach i założeniach kierownictwa, których podstawą są możliwie jak najbardziej wiarygodne dostępne informacje. Istotne szacunki dotyczą m.in.: kwot zobowiązań z tytułu świadczeń pracowniczych, rozliczeń międzyokresowych kosztów i przychodów, rezerw, ryzyka finansowego związanego z należnościami, aktywów i zobowiązań warunkowych oraz stopnia utraty wartości w przypadku aktywów. Rzeczywiste wyniki mogą nie pokrywać się z szacunkami.

Racjonalne oszacowanie stanowi istotną część przygotowania sprawozdań finansowych i nie podważa ich wiarygodności. Dana wartość szacunkowa może zostać zweryfikowana, jeśli zmienią się okoliczności będące podstawą dokonanych szacunków lub w wyniku pozyskania nowych informacji czy zdobycia większego doświadczenia. Weryfikacja wartości szacunkowych z założenia nie odnosi się do poprzednich okresów, jak też nie stanowi korekty błędu. Skutek zmiany danej wartości szacunkowej ujmuje się w nadwyżce lub deficycie w okresach, w których zmiana staje się znana.

1.3. BILANS

1.3.1. Wartości niematerialne i prawne

Składnik wartości niematerialnych to możliwy do zidentyfikowania niepieniężny składnik aktywów, nieposiadający postaci fizycznej. Składnik wartości niematerialnych i prawnych uznaje się za możliwy do zidentyfikowania, jeżeli można go wyodrębnić (tj. można odseparować go od danego podmiotu lub wydzielić go z tego podmiotu, np. w rezultacie jego sprzedaży, przeniesienia, udzielenia licencji na korzystanie z niego, jego wynajęcia lub wymiany, indywidualnie albo w połączeniu z powiązaną umową, możliwym do zidentyfikowania składnikiem aktywów lub zobowiązaniem, niezależnie od tego, czy taki jest zamiar danego podmiotu) albo jeżeli wynika z wiążących ustaleń (m.in. praw wynikających z umów lub innych praw przewidzianych w obowiązujących przepisach), niezależnie od tego, czy takie prawa można przenieść lub wyodrębnić z danego podmiotu lub odseparować je od innych praw i obowiązków).

Zakupione wartości niematerialne i prawne wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o zakumulowaną amortyzację i straty z tytułu utraty wartości. Wartości niematerialne i prawne powstałe w wyniku procesów wewnętrznych są kapitalizowane, gdy spełnione są odpowiednie kryteria określone w zasadach rachunkowości UE, a koszty dotyczą wyłącznie etapu wytworzenia danego składnika aktywów. Koszty, które można kapitalizować, obejmują wszystkie koszty, które da się bezpośrednio przyporządkować i które są niezbędne do opracowania, wytworzenia i przygotowania danego składnika aktywów, aby mógł on funkcjonować w sposób zgodny z zamierzeniami kierownictwa. Koszty powiązane z działalnością naukowo-badawczą, koszty prac rozwojowych oraz koszty utrzymania, których nie można kapitalizować, ujmuje się jako koszty okresu, w którym zostały poniesione.

Wartości niematerialne i prawne amortyzuje się metodą liniową przez szacowany okres ich użytkowania (3–11 lat). Szacowany okres użytkowania tych aktywów odpowiada ich okresowi ekonomicznej użyteczności lub okresowi użyteczności określonemu w drodze umowy.

1.3.2. Rzeczowe aktywa trwałe

Wszystkie rzeczowe aktywa trwałe wykazywane są według kosztu historycznego pomniejszonego o umorzenie i odpisy z tytułu utraty wartości. Koszt obejmuje wydatki, które da się bezpośrednio przyporządkować do nabycia, budowy lub przekazania składnika aktywów. Późniejsze koszty są uwzględniane w wartości bilansowej składnika aktywów lub ujmowane jako odrębny składnik aktywów, w stosownych przypadkach, jedynie wówczas, gdy jest prawdopodobne, że przyszłe korzyści ekonomiczne lub świadczenia związane z danym składnikiem aktywów wpłyną do jednostki oraz pod warunkiem że możliwa jest wiarygodna wycena kosztu tego składnika aktywów. Koszty związane z naprawą i utrzymaniem wykazywane są w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności w okresie obrachunkowym, w którym zostały poniesione. Grunty nie podlegają amortyzacji, jako że uznaje się, że mają one nieokreślony okres użytkowania. Środki trwałe w budowie nie podlegają amortyzacji, ponieważ aktywa te nie są jeszcze dostępne do użytku. Inne składniki aktywów amortyzowane są metodą liniową w celu alokacji ich kosztu pomniejszonego o ich wartość końcową przez szacunkowy okres ich użytkowania w następujący sposób:

Rodzaj składnika aktywów Stawka amortyzacji metodą liniową Budynki 4 %–10 % Urządzenia i wyposażenie techniczne 10 %–25 % Meble i środki transportu 10 %–25 % Sprzęt komputerowy 25 %–33 % Inne 10 %–33 %

Zyski lub straty ze zbycia ustala się, porównując wpływy, pomniejszone o koszty sprzedaży, z wartością bilansową zbywanego składnika aktywów, i ujmuje się je w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

Leasing

Umowa leasingowa jest umową, w ramach której w zamian za opłatę lub serie opłat leasingodawca przekazuje leasingobiorcy prawo do użytkowania danego składnika aktywów przez uzgodniony okres. Umowy leasingowe klasyfikuje się jako umowy dotyczące leasingu finansowego albo umowy dotyczące leasingu operacyjnego.

Umowy dotyczące leasingu finansowego to umowy, w których na leasingobiorcę przenosi się zasadniczo całość ryzyka i wszystkie korzyści związane z prawem własności. W przypadku zawarcia umowy dotyczącej leasingu finansowego w charakterze leasingobiorcy, aktywa objęte umową dotyczącą leasingu finansowego uznaje się za aktywa, a obowiązki wynikające z leasingu za zobowiązania od momentu, w którym okres leasingu rozpoczyna bieg. Aktywa i zobowiązania ujmuje się jako kwoty odpowiadające wartości godziwej składnika aktywów objętego umową leasingową lub – jeżeli ich wartość jest niższa – wartości bieżącej minimalnych opłat leasingowych określanych w momencie rozpoczęcia leasingu. W okresie leasingu aktywa posiadane na podstawie leasingu finansowego amortyzuje się przez okres użytkowania składnika aktywów lub przez okres leasingu, w zależności od tego, który z nich jest krótszy. Minimalne opłaty leasingowe dzieli się między koszty finansowania (część odsetkowa) a zmniejszenie kwoty niezaspokojonych zobowiązań (część kapitałowa). Koszty finansowania przypisuje się do każdego okresu przypadającego w okresie leasingu, aby wygenerować stałą okresową stopę procentową w odniesieniu do pozostałego bilansu zobowiązania, które przedstawia się – w stosownych przypadkach – jako obrotowe/trwałe. Warunkowe opłaty leasingowe księguje się jako koszty w okresie, w którym je poniesiono.

Leasing operacyjny to leasing inny niż leasing finansowy, tj. leasing, w ramach którego leasingodawca zachowuje zasadniczo całość ryzyka i wszystkie korzyści wynikające z prawa własności do składnika aktywów. W przypadku zawarcia umowy dotyczącej leasingu operacyjnego w charakterze leasingobiorcy raty leasingu operacyjnego ujmuje się metodą liniową jako koszt w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności przez okres leasingu, przy czym w sprawozdaniu z sytuacji finansowej nie przedstawia się ani składnika aktywów będącego przedmiotem leasingu, ani zobowiązania leasingowego.

1.3.3. Utrata wartości aktywów niefinansowych

Aktywa o nieokreślonym okresie użytkowania nie podlegają amortyzacji ani umorzeniu i są corocznie kontrolowane pod kątem utraty wartości. Składniki aktywów podlegające amortyzacji/umorzeniu analizuje się pod kątem utraty wartości za każdym razem, gdy w dniu sprawozdawczym istnieje przesłanka, że dany składnik aktywów może podlegać utracie wartości. Stratę z tytułu utraty wartości ujmuje się w kwocie, o którą wartość bilansowa składnika aktywów przewyższa jego wartość odzyskiwalną. Wartość odzyskiwalna to wartość godziwa składnika aktywów pomniejszona o koszty sprzedaży lub wartość użytkowa, w zależności od tego, która z tych wartości jest wyższa.

Wartości końcowe i okresy użytkowania wartości niematerialnych i prawnych oraz rzeczowych aktywów trwałych poddawane są przeglądowi i w razie konieczności korygowane, co najmniej raz do roku. Jeżeli przyczyny utraty wartości ujętej w poprzednich latach nie mają już zastosowania, odpisy aktualizujące z tytułu utraty wartości są odpowiednio odwracane.

1.3.4. Aktywa finansowe

Aktywa finansowe klasyfikowane są do następujących kategorii: „aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt”, „pożyczki i należności”, „inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności” oraz „aktywa finansowe dostępne do sprzedaży”. Klasyfikacja instrumentów finansowych ustalana jest w momencie początkowego ujęcia i podlega ponownej wycenie na każdy dzień bilansowy.

(i) Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt

Składnik aktywów finansowych zalicza się do tej kategorii, jeżeli został nabyty zasadniczo w celu sprzedaży w perspektywie krótkoterminowej lub jeżeli został do niej zaklasyfikowany przez jednostkę. W kategorii tej ujmuje się również instrumenty pochodne. Należące do tej kategorii aktywa uznaje się za aktywa obrotowe, jeżeli ich zbycie przewidziane jest w ciągu 12 miesięcy od dnia bilansowego. W ciągu ostatniego roku budżetowego jednostka nie utrzymywała żadnych inwestycji zaliczających się do tej kategorii.

(ii) Pożyczki i należności

Pożyczki i należności to aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi, ze stałymi lub ustalonymi płatnościami, nienotowane na aktywnym rynku. Powstają one, gdy jednostka przekazuje środki pieniężne, towary lub usługi bezpośrednio dłużnikowi i nie ma zamiaru wprowadzać należności do obrotu. Wykazuje się je w aktywach trwałych, z wyjątkiem składników, których termin zapadalności przypada w terminie 12 miesięcy od dnia bilansowego. Pożyczki i należności obejmują depozyty terminowe o pierwotnym terminie zapadalności powyżej trzech miesięcy.

(iii) Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności

Inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności to aktywa finansowe niebędące instrumentami pochodnymi, ze stałymi lub ustalonymi płatnościami i stałymi terminami zapadalności, które jednostka ma zamiar i może utrzymywać do terminu zapadalności. W ciągu ostatniego roku budżetowego jednostka nie utrzymywała żadnych inwestycji zaliczających się do tej kategorii.

(iv) Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży to aktywa niebędące instrumentami pochodnymi, które zostały przypisane do niniejszej kategorii lub które nie zaliczają się do żadnej z pozostałych kategorii. Klasyfikuje się je jako aktywa obrotowe lub trwałe, w zależności od okresu, przez który jednostka planuje je posiadać i który zwykle odpowiada terminowi zapadalności. W ciągu ostatniego roku budżetowego jednostka nie utrzymywała żadnych inwestycji zaliczających się do tej kategorii.

Początkowe ujęcie i wycena

Zakup i sprzedaż aktywów finansowych wycenianych według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt, utrzymywanych do terminu zapadalności i dostępnych do sprzedaży, ujmuje się na dzień transakcji, tj. dzień, w którym jednostka zobowiązała się kupić lub sprzedać składnik aktywów. Ekwiwalenty środków pieniężnych i pożyczki ujmuje się w dniu zdeponowania środków pieniężnych w instytucji finansowej lub przekazania ich pożyczkobiorcom. Instrumenty finansowe ujmuje się początkowo według wartości godziwej. W przypadku wszystkich aktywów finansowych niewycenianych według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt koszty transakcji dodaje się do wartości godziwej przy początkowym ujęciu.

Instrumenty finansowe usuwa się z ksiąg w przypadku wygaśnięcia praw do otrzymywania przepływów pieniężnych z inwestycji lub w przypadku, gdy jednostka przeniosła zasadniczo całe ryzyko i wszystkie korzyści związane z prawem własności na inny podmiot.

Późniejsza wycena

Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez nadwyżkę lub deficyt są następnie wykazywane w wartości godziwej, a zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności w okresie, w którym powstały.

Pożyczki i należności oraz inwestycje utrzymywane do terminu zapadalności ujmuje się po zamortyzowanym koszcie w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wykazuje się następnie w wartości godziwej. Zyski i straty wynikające ze zmiany wartości godziwej ujmuje się w rezerwie odzwierciedlającej wartość godziwą. Odsetki od aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży obliczone w oparciu o metodę efektywnej stopy procentowej ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

Na każdy dzień bilansowy jednostka ocenia, czy istnieją obiektywne dowody utraty wartości składnika aktywów finansowych i czy odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości należy ująć w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

1.3.5. Płatności zaliczkowe

Zaliczkowanie jest formą płatności z wyprzedzeniem na rzecz beneficjenta, mającą na celu zapewnienie płynności. Może być ono rozbite na szereg płatności w okresie wskazanym w danej umowie, decyzji, porozumieniu lub akcie podstawowym. Płatność lub zaliczka musi zostać wykorzystana na cele, na które była przeznaczona, w okresie wskazanym w umowie lub podlega zwrotowi. Beneficjent, który nie poniesie kosztów kwalifikowalnych, zobowiązany jest do zwrotu jednostce przyznanej zaliczki. Ponieważ podmiot zachowuje kontrolę nad płatnościami zaliczkowymi i jest upoważniony do otrzymania zwrotu z tytułu części niekwalifikowalnej, więc kwotę ujmuje się jako składnik aktywów.

Płatności zaliczkowe początkowo ujmuje się w bilansie w momencie przekazania środków pieniężnych odbiorcy. Wycenia się je w kwocie przekazanej zapłaty. W kolejnych okresach płatności zaliczkowe są wyceniane w kwocie początkowo ujętej w bilansie pomniejszonej o wydatki kwalifikowalne (w tym w stosownych przypadkach kwoty szacunkowe) poniesione w danym okresie.

1.3.6. Należności

W zasadach rachunkowości UE ustanowiono wymóg odrębnej prezentacji transakcji wymiany i transakcji innych niż transakcje wymiany. Aby odróżnić te dwie kategorie, pojęcie „należności” zastrzega się do transakcji wymiany, natomiast w odniesieniu do „transakcji innych niż transakcje wymiany”, tj. transakcji, w ramach których UE otrzymuje wartości od innej jednostki, nie przekazując bezpośrednio w zamian wartości zbliżonej, stosuje się termin „kwoty należne” (np. kwoty należne od państw członkowskich związane z zasobami własnymi).

Należności z tytułu transakcji wymiany spełniają kryteria definicji instrumentów finansowych i w związku z tym klasyfikuje się je jako pożyczki i należności, i odpowiednio wycenia (zob. 1.3.4 powyżej).

Należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany wykazuje się w kwocie początkowej (skorygowanej o odsetki i kary) pomniejszonej o odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości. Odpisu z tytułu utraty wartości dokonuje się, gdy istnieją obiektywne dowody wskazujące na to, że jednostka nie będzie w stanie odzyskać wszystkich należności na pierwotnie ustalonych warunkach. Kwota odpisu aktualizującego stanowi różnicę między wartością bilansową składnika aktywów a jego wartością odzyskiwalną. Kwota odpisu ujmowana jest w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

1.3.7. Środki pieniężne i ich ekwiwalenty

Środki pieniężne i ich ekwiwalenty to instrumenty finansowe, które obejmują środki pieniężne w kasie, depozyty bankowe płatne na żądanie i w krótkim terminie oraz inne krótkoterminowe wysoce płynne inwestycje o pierwotnym terminie zapadalności do trzech miesięcy.

1.3.8. Rezerwy

Rezerwy ujmuje się, gdy jednostka związana jest prawnym lub zwyczajowo oczekiwanym zobowiązaniem wobec osób trzecich w wyniku przeszłych zdarzeń, gdy wzrasta prawdopodobieństwo, że w celu realizacji zobowiązania konieczne będzie zmniejszenie stanu środków, oraz gdy kwotę można rzetelnie oszacować. Nie ujmuje się rezerw na przyszłe straty operacyjne. Kwotę rezerwy ustala się przez najlepsze możliwe oszacowanie spodziewanych wydatków, które będą konieczne w celu realizacji obecnego obowiązku na dzień sprawozdawczy. W przypadkach, w których rezerwa odnosi się do zbioru wielu pozycji, przy szacunkowym określaniu kwoty zobowiązania uwzględnia się wszystkie możliwe wyniki oraz odpowiadające im prawdopodobieństwa (metoda „oczekiwanej wartości”).

Rezerwy na umowy rodzące obciążenia wycenia się według wartości bieżącej przewidywanych kosztów rozwiązania umowy lub przewidywanych kosztów netto kontynuacji umowy, w zależności od tego, która tych kwot kosztów jest niższa.

1.3.9. Zobowiązania

Zobowiązania obejmują zarówno kwoty związane z transakcjami wymiany takimi jak zakup towarów i usług, jak i z transakcjami innymi niż transakcje wymiany np. z zestawieniami poniesionych wydatków od beneficjentów, dotacjami lub innymi formami finansowania przez UE lub otrzymanymi płatnościami zaliczkowymi (zob. informacja dodatkowa 1.4.1).

Jeżeli beneficjentom udziela się dotacji lub innego finansowania, zestawienia poniesionych wydatków ujmowane są jako zobowiązania w kwocie roszczenia w momencie otrzymania zestawienia poniesionych wydatków. Po weryfikacji i zatwierdzeniu kosztów kwalifikowalnych zobowiązania wycenia się w wysokości zatwierdzonej i kwalifikowalnej kwoty.

Zobowiązania z tytułu zakupu towarów i usług ujmowane są w momencie otrzymania faktury w wysokości kwoty początkowej, a powiązane koszty ujmowane są w momencie realizacji dostaw i usług i ich akceptacji przez jednostkę.

1.3.10. Rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychodów

Transakcje i zdarzenia ujmuje się w sprawozdaniu finansowym w okresie, do którego się odnoszą. Na koniec roku, w przypadku gdy faktura nie została jeszcze wystawiona, a usługa lub dostawa została zrealizowana przez jednostkę, lub w przypadku istnienia porozumienia umownego (np. przez odniesienie do umowy), w sprawozdaniu finansowym ujmuje się naliczone przychody. Ponadto na koniec roku, w przypadku gdy faktura została wystawiona, ale usługi lub dostawy nie zostały jeszcze zrealizowane, przychody uznaje się za przychody przyszłych okresów i ujmuje w kolejnym okresie obrachunkowym.

Również koszty ujmuje się w okresie, do którego się odnoszą. Na koniec okresu obrachunkowego bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów są ujmowane w oparciu o szacowaną kwotę zobowiązań do przeniesienia przypadających na dany okres. Obliczenia biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów dokonuje się zgodnie z wydanymi przez księgowego szczegółowymi wytycznymi operacyjnymi i praktycznymi, które mają zapewnić wierne odzwierciedlenie w sprawozdaniu finansowym zjawisk ekonomicznych i innych zjawisk, które ma ono przedstawiać. Analogicznie, jeżeli płatność została dokonana z góry za usługi, których jeszcze nie uzyskano, lub towary, których jeszcze nie otrzymano, koszty zostaną odroczone i ujęte w kolejnym okresie obrachunkowym.

1.4. SPRAWOZDANIE Z WYNIKÓW FINANSOWYCH

1.4.1. Przychody

Przychody stanowią wpływy brutto korzyści ekonomicznych lub potencjał usługowy, które już uzyskano lub które mają zostać uzyskane przez jednostkę, skutkujące przyrostem aktywów netto innym niż przyrost wynikający z wkładów właścicieli.

W zależności od charakteru operacji leżących u podstaw rozliczeń w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności rozróżnia się:

(i) Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany

Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany to podatki i transfery, ponieważ jednostka przekazująca zapewnia środki organowi będącemu odbiorcą, który w zamian nie zapewnia bezpośrednio zbliżonej wartości.

Transfery to wpływy przyszłych korzyści ekonomicznych lub potencjał usługowy z transakcji innych niż transakcje wymiany, inne niż podatki. W przypadku transferów jednostka wykazuje składnik aktywów, jeżeli w wyniku przeszłego zdarzenia (transfer) kontroluje zasoby i spodziewa się uzyskać z tych zasobów przyszłe korzyści ekonomiczne lub potencjał usługowy, oraz jeżeli można w sposób rzetelny dokonać pomiaru wartości godziwej. Wpływ zasobów z transakcji innych niż transakcje wymiany ujmowany jako składnik aktywów (tj. środki pieniężne) ujmuje się także jako przychody, chyba że jednostka ma obecny obowiązek w odniesieniu do tego transferu (warunek), który trzeba wypełnić, zanim transfer będzie można ująć jako przychody. Do czasu wypełnienia warunku przychody uznaje się za przychody przyszłych okresów i ujmuje jako zobowiązanie (płatności zaliczkowe otrzymane)

(ii) Przychody z transakcji wymiany

Przychody ze sprzedaży towarów i usług ujmuje się, gdy znaczące ryzyko oraz korzyści wynikające z własności towarów zostają przeniesione na kupującego. Przychody związane ze świadczeniem usług ujmuje się przez odniesienie do etapu realizacji transakcji na dzień sprawozdawczy.

1.4.2. Koszty

Koszty to zmniejszenie korzyści ekonomicznych lub potencjału usługowego w okresie sprawozdawczym w postaci wypływów lub zużycia aktywów lub też zaciągnięcia zobowiązań, które prowadzi do zmniejszenia aktywów netto/kapitału własnego. Obejmują one zarówno koszty związane z transakcjami wymiany, jak i koszty związane z transakcjami innymi niż transakcje wymiany.

Koszty związane z transakcjami wymiany wynikające z zakupu towarów i usług ujmuje się z chwilą realizacji dostaw i ich akceptacji przez jednostkę. Wycenia się je po koszcie wytworzenia określonym na fakturze. Ponadto na dzień bilansowy koszty związane z usługami dostarczonymi w okresie, za który jeszcze nie otrzymano lub nie zaakceptowano faktury, ujmuje się w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności.

Koszty z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany odnoszą się do transferów na rzecz beneficjentów i dzielą się na trzy rodzaje:- wierzytelności, transfery na mocy umów oraz dotacje, wkłady i darowizny uznaniowe. Transfery ujmuje się jako koszty w okresie, w którym miały miejsce zdarzenia leżące u ich podstaw, pod warunkiem że przepisy rozporządzenia finansowego dopuszczają tego rodzaju transfer lub została podpisana umowa dopuszczająca taki transfer, beneficjent spełnia wszelkie kryteria kwalifikowalności oraz możliwe jest wiarygodne oszacowanie kwoty.

Otrzymany wniosek o płatność lub zestawienie poniesionych wydatków spełniające kryteria ujmowania wykazywane są jako koszt w wysokości kwalifikowalnej kwoty. Na koniec roku poniesione koszty kwalifikowalne należne beneficjentom, lecz jeszcze przez nich nie zgłoszone, szacuje się i ujmuje jako bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów.

1.5. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE

1.5.1. Aktywa warunkowe

Składnik aktywów warunkowych to składnik aktywów, który może powstać na skutek przeszłych zdarzeń i którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero przez wystąpienie lub niewystąpienie niepewnego przyszłego zdarzenia lub kilku takich zdarzeń, które nie są w pełni zależne od jednostki. Informacje o aktywach warunkowych ujawnia się, jeśli wpływ korzyści ekonomicznych lub potencjału usługowego jest prawdopodobny.

1.5.2. Zobowiązania warunkowe

Zobowiązanie warunkowe to zobowiązanie, które może powstać na skutek przeszłych zdarzeń i którego istnienie zostanie potwierdzone dopiero przez wystąpienie lub niewystąpienie niepewnego przyszłego zdarzenia lub kilku takich zdarzeń, które nie są w pełni zależne od jednostki; lub obecny obowiązek, które powstaje na skutek przeszłych zdarzeń, ale nie jest ujmowany w sprawozdaniu, ponieważ nie jest prawdopodobne, aby w celu wykonania zobowiązania konieczny był wypływ środków reprezentujących korzyści ekonomiczne lub świadczenia lub, w rzadkich przypadkach, gdy kwoty zobowiązania nie można wycenić wystarczająco wiarygodnie. Zobowiązania warunkowe wykazuje się, chyba że możliwość wypływu środków zawierających w sobie korzyści ekonomiczne lub świadczenia jest odległa.

1.6. WSPÓŁFINANSOWANIE

Otrzymane wkłady na współfinansowanie spełniają kryteria przychodów z transakcji innych niż transakcje wymiany pod pewnymi warunkami i są przedstawiane jako zobowiązania wobec państw członkowskich, państw niebędących członkami UE i innych państw. EFR ma obowiązek wykorzystania wkładów w celu świadczenia usług na rzecz osób trzecich lub zwrócenia aktywów (otrzymanych wkładów). Pozostające do spłaty zobowiązania z tytułu umów o współfinansowanie są równe kwocie otrzymanego wkładu z tytułu współfinansowania pomniejszonej o wydatki poniesione w związku z projektem. Nie wpływają one na stan aktywów netto.

Wydatki związane ze współfinansowaniem projektów są uznawane w miarę ponoszenia. Odpowiadająca im kwota wkładu jest uznawana za przychody operacyjne i wpływ na wynik ekonomiczny za rok jest zerowy.

2. INFORMACJA DODATKOWA DO BILANSU

AKTYWA

2.1. AKTYWA FINANSOWE

Aktywa finansowe EFR na dzień 31 grudnia 2019 r. wynosiły 36 mln EUR (w 2018 r.: zero). Obejmują one aktywa finansowe dostępne do sprzedaży, które niemal w całości stanowią inwestycje w instrumenty kapitałowe.

2.2. PŁATNOŚCI ZALICZKOWE

Wiele umów przewiduje wypłatę zaliczek przed rozpoczęciem prac, realizacją dostaw lub świadczeniem usług. W niektórych przypadkach określone w umowach harmonogramy płatności przewidują płatności na podstawie sprawozdań z postępów prac. Zaliczki są zazwyczaj wypłacane w walucie kraju lub terytorium, gdzie realizowany jest projekt.

Okres wykorzystania zaliczkowania decyduje o tym, czy wykazywane jest ono w aktywach jako zaliczkowanie krótkoterminowe czy długoterminowe.- Wykorzystanie jest określane w umowie dotyczącej danego projektu. Wszelkie wykorzystanie zapadalne w terminie krótszym niż dwanaście miesięcy od dnia sprawozdawczego wykazuje się jako zaliczkowanie krótkoterminowe.- Ponieważ wiele z projektów EFR ma charakter długoterminowy, powiązane z nimi zaliczki powinny być dostępne przez okres dłuższy niż jeden rok. Tym samym takie kwoty zaliczek wykazuje się jako aktywa długoterminowe.-

(mln EUR) Informacja dodatkowa 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Zaliczkowanie długoterminowe 2.2.1 — 6 325 580 910 887 Zaliczkowanie krótkoterminowe 2.2.2 0 26 441 821 1 288 1 448 Ogółem 0 32 766 1 401 2 199 2 335

Zmniejszenie łącznego zaliczkowania na dzień 31 grudnia 2019 r. można wytłumaczyć przede wszystkim zmniejszeniem zaliczkowania 10. EFR (w 2018 r.: – 964 mln EUR). Zgodnie z cyklem działania EFR zakończono i zamknięto wiele umów związanych z 10. EFR. Liczba otwartych umów w ramach EFR zmniejszyła się z około 2 600 w 2018 r. do około 2 300 w 2019 r. W rezultacie kwota płatności zaliczkowych wypłacanych beneficjentom zmniejszyła się, natomiast poziom rozliczenia płatności zaliczkowych wzrósł.-

Spadek ten został częściowo zniwelowany wzrostem płatności zaliczkowych związanych z 11. EFR (w 2018 r.: 1 328 mln EUR). 11. EFR rozpoczął funkcjonowanie w 2015 r., a w 2019 r. znajdował się na poziomie pełnej operacyjności, jeżeli chodzi o realizację przyjętych działań. Liczba otwartych umów zwiększyła się z około 2 300 w 2018 r. do 3 400 w 2019 r., co przełożyło się na wzrost łącznego otwartego zaliczkowania opiewający na kwotę 73 mln EUR.

2.2.1. Zaliczkowanie długoterminowe

(mln EUR) 31.12.2019 31.12.2018 Zarządzanie bezpośrednie Wprowadzający w życie: Komisja 190 140 Agencje wykonawcze UE 6 — Delegatury UE 49 48 244 188 Zarządzanie pośrednie Wprowadzający w życie: EBI i EFI 313 367 Organizacje międzynarodowe 291 280 Podmioty prawa prywatnego wypełniające zadania służby publicznej 22 6 Podmioty prawa publicznego 22 24 Państwa trzecie 17 21 Organy UE i partnerstwo publiczno-prywatne 1 — 665 698 Ogółem 910 887

2.2.2. Zaliczkowanie krótkoterminowe

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Płatności zaliczkowe (brutto) 0 115 1 627 3 288 5 030 5 153 Rozliczone w procedurze zakończenia księgowań na koniec roku — (89) (1 186 ) (2 467 ) (3 742 ) (3 705 ) Ogółem 0 26 441 821 1 288 1 448

2.2.3. Zabezpieczenia otrzymane w związku z zaliczkowaniem

Utrzymuje się gwarancje, które mają na celu zabezpieczenie zaliczkowania oraz które są zwalniane po zapłacie ostatniego roszczenia w ramach projektu. Na dzień 31 grudnia 2019 r. kwota gwarancji otrzymanych przez EFR w związku z zaliczkowaniem zmniejszyła się do 46 mln EUR (w 2018 r.: 79 mln EUR).

Większość zaliczek wypłacana jest w ramach zarządzania pośredniego. W tej sytuacji beneficjentem gwarancji nie jest EFR, tylko instytucja zamawiająca. Chociaż EFR nie jest beneficjentem, gwarancje te zabezpieczają jego aktywa.

2.3. WKŁADY DO FUNDUSZU POWIERNICZEGO

Pozycja ta przedstawia kwoty wpłacone jako wkłady do funduszu powierniczego UE dla Afryki i unijnego funduszu powierniczego „Bêkou”. Wkłady nie obejmują kosztów, które zostały poniesione przez fundusze powiernicze i które można przypisać EFR.

Wkłady do funduszu powierniczego wykorzystywane są przez EFR przy użyciu metody zarządzania bezpośredniego.

(mln EUR) Wkład netto na 31.12.2018 Wkłady wniesione w 2019 Alokacja kosztów netto funduszy powierniczych – 2019 Wkład netto na 31.12.2019 Afryka 193 600 (530) 263 Bêkou 9 — (5) 4 Ogółem 201 600 (535) 266

2.4. NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU TRANSAKCJI WYMIANY I NALEŻNOŚCI Z TYTUŁU TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE WYMIANY

(mln EUR) Informacja dodatkowa 31.12.2019 31.12.2018 Należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany 2.4.1 32 37 Należności z tytułu transakcji wymiany 2.4.2 91 101 Ogółem 123 138

2.4.1. Należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Państwa członkowskie — 0 — 1 1 5 Klienci 1 4 17 4 27 26 Podmioty publiczne — 9 11 1 21 25 Państwa trzecie 0 2 4 0 7 5 Odpis aktualizujący wartość (2) (13) (12) (1) (27) (27) Rachunki wewnątrzgrupowe w instytucjach UE — — — 4 4 3 Ogółem 0 3 20 9 32 37

2.4.2. Należności z tytułu transakcji wymiany

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Naliczone przychody 1 65 21 0 88 81 Należności od UE — — — 4 4 20 Rachunki między EFR 182 53 2 160 (2 395 ) (0) (0) Ogółem 183 119 2 181 (2 391 ) 91 101

Naliczone przychody obejmują kwoty narosłych odsetek od płatności zaliczkowych związanych z projektami (65 mln EUR) oraz od płatności zaliczkowych związanych z funduszem powierniczym UE dla Afryki (21 mln EUR).

Należności od UE to kwota, którą przekazano na rachunek powierniczy należący do Komisji Europejskiej.

W celu zapewnienia efektywności do 11. EFR przyporządkowano ogólną pulę środków finansowych obejmującą wszystkie EFR. W związku z tym operacje realizowane pomiędzy poszczególnymi EFR są rozliczane na rachunkach między EFR pomiędzy bilansami poszczególnych EFR.

Rachunki między EFR są przedstawiane wyłącznie w poszczególnych EFR. Całkowita suma rachunków między EFR wynosi zero.

2.5. ŚRODKI PIENIĘŻNE I ICH EKWIWALENTY (5)

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Rachunki specjalne Banki centralne — — — 729 729 276 — — — 729 729 276 Rachunki bieżące Banki komercyjne — — — 421 421 87 Środki pieniężne związane z instrumentami finansowymi — — — 30 30 24 — — — 450 450 111 Ogółem — — — 1 179 1 179 387

Zwiększenie kwot ujętych w tej pozycji o 792 mln EUR można wytłumaczyć głównie tym, że poziom wykonania płatności okazał się niższy niż prognozowany. Według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. płatności w ramach EFR wynosiły łącznie 3 910 mln EUR w porównaniu z roczną wartością docelową 4 400 mln EUR. Dwie główne przyczyny leżące u podstaw tej różnicy to zawieszenie podpisania umowy dotyczącej Globalnego Partnerstwa na rzecz Edukacji z Bankiem Światowym i odroczenie płatności w ramach wsparcia budżetowego na rzecz Czadu, Haiti i Beninu.

Ponadto wzrost kwot w pozycji „Banki komercyjne” odpowiada 264 mln EUR wpłaty na poczet kapitału za 2020 r., którą Zjednoczone Królestwo wpłaciło na rachunek w banku Natwest pod koniec grudnia (zob. informacja dodatkowa 2.7.2.1).

Podobnie jak w latach ubiegłych celem ograniczenia ryzyka kontrahenta na rachunkach prowadzonych w bankach centralnych przechowywano więcej środków pieniężnych niż na rachunkach prowadzonych w bankach komercyjnych (zob. informacja dodatkowa 5.1).

ZOBOWIĄZANIA

2.6. ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE

2.6.1. Zobowiązania z tytułu współfinansowania

Zobowiązania z tytułu współfinansowania odpowiadają środkom otrzymanym przez EFR w związku z umowami o współfinansowanie. EFR ma obowiązek wykorzystania tych wkładów w celu świadczenia uzgodnionych usług na rzecz osób trzecich i zwrócenia niewykorzystanych środków stronom wnoszącym wkład. Okres wykorzystania kwot współfinansowania decyduje o tym, czy kwoty te wykazuje się jako krótkoterminowe czy długoterminowe.

Na koniec roku wszystkie zobowiązania z tytułu współfinansowania poddaje się indywidualnej ocenie – w rezultacie tej oceny wszystkie kwoty, które prawdopodobnie nie zostaną wykorzystane w ciągu kolejnych 12 miesięcy, uznaje się za zobowiązania długoterminowe.

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Długoterminowe zobowiązania z tytułu współfinansowania — — 1 18 19 18 Krótkoterminowe zobowiązania z tytułu współfinansowania — — 38 31 69 68 Ogółem — — 39 50 88 86

Wzrost łącznej kwoty zobowiązań z tytułu współfinansowania o 2,6 mln EUR stanowi wypadkową wpływu nowych kwot współfinansowania otrzymanych w 2019 r. (17 mln EUR) i wydatków związanych ze współfinansowaniem projektów (14,4 mln EUR). Zgodnie z regułami rachunkowości dotyczącymi współfinansowania poniesione kwoty nie wywarły żadnego wpływu na wynik za rok, ponieważ ujęto je zarówno jako wydatki związane ze współfinansowaniem (informacja dodatkowa 3.4), jak i jako przychody związane ze współfinansowaniem (informacja dodatkowa 3.1.1).

2.7. ZOBOWIĄZANIA

(mln EUR) Informacja dodatkowa 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Zobowiązania krótkoterminowe 2.7.1 — 5 72 106 182 173 Zobowiązania różne 2.7.2 — (0) 36 298 334 68 Ogółem — 5 108 404 516 241

2.7.1. Zobowiązania krótkoterminowe

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Dostawcy — 4 67 27 97 102 Państwa członkowskie — 0 0 2 2 1 Państwa trzecie 0 — 4 74 78 37 Podmioty publiczne — 2 70 20 92 43 Inne zobowiązania krótkoterminowe (0) (1) (70) (17) (88) (10) Ogółem — 5 72 106 182 173

Zobowiązania odnoszą się m.in. do zestawień wydatków otrzymanych przez EFR w ramach działań związanych z udzielaniem dotacji. Są one ujmowane w kwocie roszczenia od momentu otrzymania wniosku o płatność. Ta sama procedura obowiązuje w odniesieniu do faktur i not kredytowych dotyczących działań związanych z zamówieniami. Zestawienia poniesionych wydatków są uwzględniane przy procedurach zamknięcia księgowań na koniec roku. Po zakończeniu procedur zamknięcia księgowań szacunkowe kwoty kwalifikowalne zostały ujęte w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności. Kwoty niekwalifikowalne zostały wykazane jako inne zobowiązania krótkoterminowe.

2.7.2. Zobowiązania różne

(mln EUR) Informacja dodatkowa 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Zobowiązania z tytułu współfinansowania 2.6.1 — — 38 31 69 68 Odroczone wpłaty na poczet kapitału 2.7.2.1 — — — 264 264 — Inne zobowiązania różne — — (2) 3 1 0 Ogółem — — 36 298 334 68

2.7.2.1. Odroczone wpłaty na poczet kapitału

Według stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. cała kwota 264 mln EUR odnosi się do wkładu na 2020 r., jaki Zjednoczone Królestwo wniosło do EFR pod koniec grudnia. Na dzień 31 grudnia 2018 r. nie stwierdzono żadnych wpłat na poczet kapitału wniesionych z góry.

2.8. BIERNE ROZLICZENIA MIĘDZYOKRESOWE KOSZTÓW I PRZYCHODY PRZYSZŁYCH OKRESÓW

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów — 96 240 982 1 318 1 279 Inne bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów i przychody przyszłych okresów — — 0 1 1 3 Ogółem — 96 240 983 1 319 1 281

Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów obejmują szacunkowe koszty operacyjne w związku z istniejącymi lub zakończonymi umowami bez zatwierdzonych zestawień poniesionych wydatków, przy czym koszty kwalifikowalne poniesione przez beneficjentów oszacowano na podstawie najlepszych dostępnych informacji. Część oszacowanych biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów, która odnosi się do wypłaconych płatności zaliczkowych, została ujęta jako zmniejszenie kwot płatności zaliczkowych (zob. informacja dodatkowa 2.2 powyżej).

Wzrost kwoty ujętej w tej pozycji wynika łącznie ze zwiększenia biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w ramach 11. EFR (w 2018 r.: 838 mln EUR) oraz ze spadku biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w ramach 10. EFR (w 2018 r.: 358 mln EUR). Tendencja ta jest zgodna z cyklem działania EFR i wynika również ze zmiany liczby otwartych umów w ramach tych EFR: w 2019 r. 11. EFR znajdował się na poziomie pełnej operacyjności, dlatego też na dzień 31 grudnia 2019 r. istniało znacznie więcej otwartych umów, w odniesieniu do których należało oszacować i naliczyć koszty. Z kolei w 2019 r. w ramach 10. EFR zakończono i zamknięto wiele umów, co doprowadziło do spadku liczby otwartych umów i zmniejszenia kwoty biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów w ramach tego EFR.

AKTYWA NETTO

2.9. REZERWA ODZWIERCIEDLAJĄCA WARTOŚĆ GODZIWĄ

Zgodnie z zasadami rachunkowości korekta do wartości godziwej aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży jest ujmowana w rezerwie odzwierciedlającej wartość godziwą.

(mln EUR) 31.12.2019 31.12.2018 Ujęte w rezerwie odzwierciedlającej wartość godziwą (2) — Ujęte w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności — — Ogółem (2) —

2.10. KAPITAŁ

2.10.1. Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) – aktywne EFR

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR Ogółem Kapitał 12 164 10 773 20 960 29 367 73 264 Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) — (0) (0) (22 840 ) (22 840 ) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) na 31.12.2018 12 164 10 773 20 960 6 527 50 423 Kapitał 12 164 10 773 20 960 29 367 73 264 Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) — (15) (0) (18 440 ) (18 455 ) Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) na 31.12.2019 12 164 10 758 20 960 10 927 54 809

Kapitał to całkowita kwota wkładów państw członkowskich na rzecz danego EFR zgodnie z poszczególnymi umowami wewnętrznymi. Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) stanowi kwoty niebędące jeszcze należnością od państw członkowskich. Kapitałem wniesionym (zgodnie z wezwaniem) są wkłady, których dotyczy wezwanie wystosowane przez EFR i które państwa członkowskie przekazują na rachunki zasobów finansowych (zob. poniżej 2.10.2).

2.10.2. Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) i kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) w podziale na państwa członkowskie

(mln EUR) Wkłady w ramach 11. EFR % Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) na 31.12.2018 Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) w 2019 r. Kapitał niewniesiony (wobec braku wezwania) na 31.12.2019 Austria 2,40 548 (105) 442 Belgia 3,25 742 (143) 599 Bułgaria 0,22 50 (10) 40 Chorwacja 0,23 51 (10) 42 Cypr 0,11 25 (5) 21 Czechy 0,80 182 (35) 147 Dania 1,98 452 (87) 365 Estonia 0,09 20 (4) 16 Finlandia 1,51 345 (66) 278 Francja 17,81 4 068 (784) 3 285 Niemcy 20,58 4 700 (906) 3 795 Grecja 1,51 344 (66) 278 Węgry 0,61 140 (27) 113 Irlandia 0,94 215 (41) 173 Włochy 12,53 2 862 (551) 2 311 Łotwa 0,12 27 (5) 21 Litwa 0,18 41 (8) 33 Luksemburg 0,26 58 (11) 47 Malta 0,04 9 (2) 7 Niderlandy 4,78 1 091 (210) 881 Polska 2,01 458 (88) 370 Portugalia 1,20 273 (53) 221 Rumunia 0,72 164 (32) 132 Słowacja 0,38 86 (17) 69 Słowenia 0,22 51 (10) 41 Hiszpania 7,93 1 812 (349) 1 463 Szwecja 2,94 671 (129) 542 Zjednoczone Królestwo 14,68 3 353 (646) 2 707 Ogółem 100,00 22 840 (4 400 ) 18 440

Ponieważ do opłacenia kapitału 8., 9. i 10. EFR wezwano w poprzednich latach i został on wniesiony w całości, kwota 4 400 mln EUR, do której opłacenia wezwano w 2019 r., odnosi się w całości do 11. EFR.

2.10.3. Kapitał wniesiony (zgodnie z wezwaniem) z zamkniętych EFR, przeniesiony na kolejne okresy

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Kapitał przeniesiony z zamkniętych EFR 627 1 625 — — 2 252 2 252

Pozycja ta obejmuje środki przeniesione z zamkniętych EFR do 8. i 9. EFR.

2.10.4. Przesunięcia kapitału wniesionego (zgodnie z wezwaniem) między aktywnymi EFR

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR Ogółem Stan na 31.12.2017 (2 503 ) 2 177 120 206 — Przesunięcie umorzonych kwot z poprzednich EFR do rezerwy na wykonanie 10. EFR (7) (40) 47 — 0 Przesunięcie umorzonych kwot z poprzednich EFR do rezerwy na wykonanie 11. EFR — — (112) 112 — Stan na 31.12.2018 (2 509 ) 2 137 55 317 — Przesunięcie umorzonych kwot z poprzednich EFR do rezerwy na wykonanie 10. EFR (1) (27) 28 — (0) Przesunięcie umorzonych kwot z poprzednich EFR do rezerwy na wykonanie 11. EFR — — 181 (181) — Stan na 31.12.2019 (2 510 ) 2 109 265 136 —

Pozycja ta obejmuje środki przesunięte między aktywnymi EFR.

Po wejściu w życie umowy z Kotonu wszystkie środki niewykorzystane w ramach wcześniejszych aktywnych EFR po umorzeniu przesuwa się do ostatnio uruchomionego EFR. Środki przesunięte z innych EFR zwiększają środki funduszu docelowego, a zmniejszają środki funduszu pochodzenia. Środki przesunięte do rezerwy na wykonanie 10. i 11. EFR mogą zostać zaangażowane tylko na szczególnych warunkach określonych w umowie wewnętrznej.

3. INFORMACJE DODATKOWE DO SPRAWOZDANIA Z FINANSOWYCH WYNIKÓW DZIAŁALNOŚCI

PRZYCHODY

(mln EUR) Informacja dodatkowa 2019 2018 Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany 3.1 28 4 Przychody z transakcji wymiany 3.2 46 57 Ogółem 74 60

3.1. PRZYCHODY Z TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE WYMIANY

(mln EUR) Informacja dodatkowa 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 2019 2018 Odzyskanie wydatków 0 0 9 4 13 21 Odzyskanie środków STABEX — — 0 — 0 0 Przychody w związku ze współfinansowaniem 3.1.1 — — 9 5 14 (17) Ogółem 0 0 18 10 28 4

Przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany można przedstawić następująco w rozbiciu na sposoby zarządzania:

(mln EUR) 2019 2018 Zarządzanie bezpośrednie Wprowadzający w życie: Komisja 1 1 Delegatury UE 6 3 6 4 Zarządzanie pośrednie Wprowadzający w życie: Państwa trzecie 15 (13) Organizacje międzynarodowe 5 12 Podmioty prawa prywatnego wypełniające zadania służby publicznej 2 1 22 — Ogółem 28 4

3.1.1. Przychody w związku ze współfinansowaniem

Otrzymane wkłady na współfinansowanie spełniają kryteria przychodów z transakcji innych niż transakcje wymiany pod pewnymi warunkami i jako takie nie powinny mieć wypływu na sprawozdanie z finansowych wyników działalności po ich otrzymaniu.- Wkłady zalicza się do zobowiązań (zob. informacja dodatkowa 2.6.1), dopóki nie zostaną spełnione warunki związane z przekazanymi środkami pieniężnymi, tj. dopóki nie zostaną poniesione koszty kwalifikowalne (zob. informacja dodatkowa 3.4). Odpowiednią kwotę ujmuje się następnie w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności jako przychody z transakcji innych niż transakcje wymiany w związku ze współfinansowaniem. Wpływ na wynik ekonomiczny za rok jest zatem zerowy.

3.2. PRZYCHODY Z TRANSAKCJI WYMIANY

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 2019 2018 Przychody finansowe (0) (0) 3 4 7 10 Pozostałe przychody 1 6 21 12 39 46 Ogółem 1 6 24 16 46 57

Przychody finansowe obejmują zasadniczo narosłe odsetki od przeterminowanych nakazów odzyskania środków (6,6 mln EUR) i odsetki od płatności zaliczkowych. Pozostałe przychody odnoszą się w całości do dodatnich różnic kursowych. Odpowiednie ujemne różnice kursowe księguje się w pozycji „Inne koszty” (zob. informacja dodatkowa 3.6).

KOSZTY

3.3. INSTRUMENTY POMOCY

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 2019 2018 Pomoc programowana 0 (0) 295 1 824 2 119 2 001 Wsparcie makroekonomiczne — 29 — — 29 26 Polityka sektorowa — 0 — — 0 2 Projekty w ramach AKP — 2 272 678 951 827 Pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych — 4 12 97 112 873 Wsparcie instytucjonalne — — 0 7 7 18 Wkłady do funduszy powierniczych — — — 535 535 307 Ogółem 0 35 579 3 141 3 755 4 054

Koszty operacyjne EFR obejmują różne instrumenty pomocy i przyjmują różne formy w zależności od sposobu wypłacania środków i zarządzania nimi.

Obniżenie kwoty ujętej w tej pozycji wynika łącznie ze zwiększenia wydatków w ramach 11. EFR (w 2018 r.: 3 012 mln EUR) i zmniejszenia wydatków w ramach 10. EFR (w 2018 r.: 984 mln EUR). Tendencja ta jest zgodna z cyklem działania EFR i wynika również ze zmiany liczby otwartych umów w ramach tych EFR: W 2019 r. 11. EFR znajdował się na poziomie pełnej operacyjności, dlatego też na dzień 31 grudnia 2019 r. istniało znacznie więcej otwartych umów, w ramach których poniesiono koszty. Z kolei w 2019 r. w ramach 10. EFR zakończono i zamknięto wiele umów, co doprowadziło do zmniejszenia kwoty wydatków poniesionych w ramach tego EFR.

Jak wspomniano, w ramach 11. EFR struktura wydatków związanych z instrumentami pomocy zmieniła się w porównaniu z 2018 r. W ramach tego EFR doszło do znacznego zmniejszenia kosztów ujmowanych w pozycji „Pomoc w sytuacjach nadzwyczajnych” (w 2018 r.: 811 mln EUR), przy jednoczesnym istotnym wzroście wydatków związanych z pozycjami „Pomoc programowa”, „Projekty w ramach AKP” i „Wkłady do funduszy powierniczych” (w 2018 r.: odpowiednio 1 468 mln EUR, 410 mln EUR i 307 mln EUR).

3.4. KOSZTY WSPÓŁFINANSOWANIA

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 2019 2018 Współfinansowanie — — 9 5 14 (17)

Pozycja ta obejmuje koszty poniesione w związku ze współfinansowanymi projektami w 2019 r. Należy zwrócić uwagę, że poniesione koszty obejmują szacunkowe kwoty związane z zakończeniem księgowań (i w związku z tym odwróceniem zapisów dotyczących szacunkowych kwot odnoszących się do roku poprzedniego).

W sprawozdaniu z finansowych wyników działalności ujęto odpowiadające im przychody (zob. informacja dodatkowa 3.1.1).

Instrumenty pomocy i koszty współfinansowania według rodzaju zarządzania

(mln EUR) 2019 2018 Zarządzanie bezpośrednie Wprowadzający w życie: Komisja 86 122 Agencje wykonawcze UE (13) 31 Fundusze powiernicze 483 594 Delegatury UE 1 141 1 003 1 697 1 750 Zarządzanie pośrednie Wprowadzający w życie: EBI i EFI 145 44 Organizacje międzynarodowe 1 003 920 Podmioty prawa prywatnego wypełniające zadania służby publicznej 126 114 Podmioty prawa publicznego 184 231 Państwa trzecie 613 977 Organy UE z partnerstwem publiczno-prywatnym 1 1 2 073 2 287 Ogółem 3 770 4 037

3.5. KOSZTY FINANSOWE

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 2019 2018 Odpis aktualizujący z tytułu utraty wartości należności 0 (2) 2 1 1 (7)

Pozycja ta obejmuje szacunkowe koszty poniesione w związku z nieściągalnymi kwotami.

3.6. INNE KOSZTY

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 2019 2018 Koszty administracyjne i informatyczne — — (41) 262 220 112 Rezerwa na ryzyko i obciążenia — — — — — (4) Poniesione straty z należności z tytułu dostaw i usług — 2 1 1 3 1 Ujemne różnice kursowe 1 6 21 9 37 39 Ogółem 1 8 (20) 272 260 148

Pozycja ta obejmuje głównie wydatki pomocnicze, tj. koszty administracyjne związane z programowaniem i wykonaniem poszczególnych EFR. Zawierają się w tym wydatki na przygotowanie, działania następcze, monitorowanie i ocenę projektów, a także wydatki na sieci komputerowe, pomoc techniczną itp.

4. AKTYWA I ZOBOWIĄZANIA WARUNKOWE ORAZ INNE ISTOTNE POZYCJE

4.1. AKTYWA WARUNKOWE

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Gwarancje wykonania — 10 5 0 15 11 Gwarancje kwot zatrzymanych — 5 4 — 9 7 Ogółem — 15 8 0 24 17

Gwarancji wykonania wymaga się w celu zapewnienia, aby beneficjenci finansowania w ramach EFR wywiązali się ze swych zobowiązań przewidzianych w umowach zawartych z EFR.

Gwarancje kwot zatrzymanych odnoszą się wyłącznie do umów na roboty budowlane. Zazwyczaj zatrzymuje się 10 % płatności okresowych na rzecz beneficjentów, aby zapewnić wypełnienie zobowiązań przez wykonawców. Kwoty zatrzymane wykazuje się jako zobowiązania. Z zastrzeżeniem akceptacji instytucji zamawiającej wykonawca może zamiast tego dostarczyć gwarancję kwot zatrzymanych, która zastępuje zatrzymane kwoty płatności okresowych. Otrzymane gwarancje wykazuje się jako składnik aktywów warunkowych.

W przypadku umów zarządzanych w ramach zarządzania pośredniego gwarancje należą do instytucji zamawiających innych niż EFR i nie są w związku z tym wykazywane przez EFR.

4.2. INNE ISTOTNE POZYCJE

4.2.1. Zobowiązania pozostające do spłaty nieujęte jeszcze jako koszty

Poniższa kwota stanowi budżetowe zobowiązania pozostające do spłaty (RAL)) pomniejszone o powiązane kwoty, które ujęto w sprawozdaniu z finansowych wyników działalności jako koszty. Zobowiązania budżetowe pozostające do spłaty (RAL) to kwota zobowiązań, w przypadku których nie dokonano jeszcze płatności lub umorzenia. Jest to normalną konsekwencją istnienia programów wieloletnich.

(mln EUR) 8. EFR 9. EFR 10. EFR 11. EFR 31.12.2019 31.12.2018 Zobowiązania pozostające do spłaty nieujęte jeszcze jako koszty (0) 42 576 7 946 8 564 9 071

Na dzień 31 grudnia 2019 r. zobowiązania budżetowe pozostające do spłaty wynosiły ogółem 10 270 mln EUR (w 2018 r.: 10 616 mln EUR).

5. ZARZĄDZANIE RYZYKIEM FINANSOWYM

Poniższe pozycje dotyczące zarządzania ryzykiem finansowym EFR odnoszą się do operacji skarbcowych przeprowadzanych przez Komisję w imieniu EFR w celu wykorzystania jego zasobów.

5.1. POLITYKA ZARZĄDZANIA RYZYKIEM ORAZ DZIAŁALNOŚĆ ZABEZPIECZAJĄCA

Zasady zarządzania operacjami skarbcowymi zostały określone w rozporządzeniu finansowym mającym zastosowanie do 11. EFR oraz w umowie wewnętrznej.

Na mocy wspomnianego rozporządzenia obowiązują następujące zasady główne:

a) swoje wkłady na EFR państwa członkowskie wpłacają na specjalne rachunki bankowe otwarte w banku centralnym każdego państwa członkowskiego lub wyznaczonej przez nie instytucji finansowej. Wkłady pozostają na tych rachunkach specjalnych do momentu, gdy konieczne jest dokonanie płatności przez EFR;

b) wkłady na EFR są wpłacane przez państwa członkowskie w euro, natomiast płatności EFR są denominowane w euro i w innych walutach;

c) nie można przekraczać stanu rachunków bankowych otwartych przez Komisję w imieniu EFR.

Oprócz rachunków specjalnych Komisja otwiera w imieniu EFR inne rachunki w instytucjach finansowych (bankach centralnych i bankach komercyjnych) w celu dokonywania płatności i otrzymywania wpływów innych niż wkłady państw członkowskich do budżetu.

Operacje finansowe i płatnicze są w dużej mierze zautomatyzowane i opierają się na nowoczesnych systemach informatycznych. Aby zagwarantować bezpieczeństwo systemu oraz zapewnić rozdział obowiązków zgodnie z przepisami rozporządzenia finansowego, standardami kontroli wewnętrznej Komisji i zasadami audytu, stosuje się określone procedury.

Zarządzanie operacjami skarbcowymi i płatniczymi regulują pisemne wytyczne i procedury, które mają na celu ograniczenie ryzyka operacyjnego i finansowego oraz zapewnienie odpowiedniego poziomu kontroli. Wspomniane wytyczne i procedury odnoszą się do różnych obszarów działań, a ich przestrzeganie jest regularnie sprawdzane.

5.2. RYZYKO WALUTOWE

Ekspozycja EFR na ryzyko walutowe na koniec roku – pozycja netto

(mln EUR) 31.12.2019 31.12.2018 USD GBP DKK SEK EUR Inne Ogółem USD GBP DKK SEK EUR Inne Ogółem Aktywa finansowe Należności — — — — 115 8 123 63 — 0 — 67 8 138 Środki pieniężne i ich ekwiwalenty 1 — — — 1 178 — 1 179 1 0 — — 386 — 387 1 — — — 1 293 8 1 302 64 0 0 — 453 8 525 Zobowiązania finansowe Długoterminowe zobowiązania finansowe — — — — (19) — (19) — — — — (18) — (18) Zobowiązania (7) — — — (509) — (516) (1) — — — (218) (22) (241) (7) — — — (528) — (535) (1) — — — (236) (22) (259) Ogółem (6) — — — 765 8 767 63 0 0 — 217 (14) 267

Wszystkie wkłady są deponowane w euro; inne waluty kupuje się jedynie wówczas, gdy są konieczne w celu realizacji płatności. W związku z tym operacje skarbcowe EFR nie są narażone na ryzyko walutowe.

5.3. RYZYKO STOPY PROCENTOWEJ

EFR nie zaciąga pożyczek pieniężnych, w związku z czym nie jest narażony na ryzyko stopy procentowej.

Uzyskuje jednak odsetki od kwot zdeponowanych na różnych rachunkach bankowych. Komisja w imieniu EFR wprowadziła więc środki mające na celu zagwarantowanie, że uzyskiwane regularnie odsetki będą odzwierciedlały rynkowe stopy procentowe oraz ich ewentualne wahania.

Wkłady do budżetu EFR są przekazywane przez każde państwo członkowskie na specjalny rachunek otwarty w wyznaczonej przez nie instytucji finansowej. Ze względu na to, że odsetki generowane na niektórych z tych rachunków mogą mieć obecnie wartość ujemną, stosowane są odpowiednie procedury zarządzania środkami pieniężnymi w celu zminimalizowania salda na tych rachunkach. Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Rady (UE) 2016/888 (6) koszty ujemnych odsetek na tych rachunkach ponosi dane państwo członkowskie.

Salda jednodniowych depozytów składanych na rachunkach w bankach komercyjnych generują codziennie dochody z tytułu odsetek. Oprocentowanie kwot na takich rachunkach opiera się na zmiennych stopach rynkowych, do których zastosowanie ma marża umowna (dodatnia lub ujemna). W przypadku większości rachunków obliczanie odsetek jest powiązane z rynkową referencyjną stopą procentową i obliczenie to jest korygowane o wszelkie wahania tej stopy. W związku z tym nie zachodzi ryzyko, że odsetki od sald EFR mogłyby być naliczane według stopy niższej niż stopy rynkowe.

5.4. RYZYKO KREDYTOWE (RYZYKO KONTRAHENTA)

Aktywa finansowe, które nie są przeterminowane ani nie nastąpiła w ich przypadku utrata wartości

(mln EUR) Ogółem Nieprzeterminowane i które nie utraciły wartości Przeterminowane, ale które nie utraciły wartości < 1 rok 1–5 lat > 5 lat Należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany 123 100 16 7 — Ogółem na 31.12.2019 123 100 16 7 — Należności z tytułu transakcji wymiany i należności z tytułu transakcji innych niż transakcje wymiany 138 121 12 5 — Ogółem na 31.12.2018 138 121 12 5 —





Aktywa finansowe według kategorii ryzyka

(mln EUR) 31.12.2019 31.12.2018 Należności Środki pieniężne Ogółem Należności Środki pieniężne Ogółem Kontrahenci posiadający zewnętrzny rating kredytowy Najwyższy i wysoki 7 958 965 5 303 308 Średniowysoki — 220 220 — 80 80 Średni — 1 1 — 4 4 Niski — 0 0 — 0 0 7 1 179 1 186 5 387 391 Kontrahenci nieposiadający zewnętrznego ratingu kredytowego Grupa 1 (dłużnicy, którzy dotychczas zawsze wywiązywali się z zobowiązań) 116 0 116 133 0 134 Grupa 2 (dłużnicy, którzy w przeszłości nie wywiązali się z zobowiązań) — — — — — — Ogółem 116 0 116 133 0 134 Ogółem 123 1 179 1 302 138 387 525

Środki w kategoriach niski rating i średni rating odnoszą się głównie do wkładów państw członkowskich do EFR wpłaconych na specjalne rachunki otwarte przez państwa członkowskie zgodnie z art. 20 ust. 3 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do EFR. Zgodnie z tym rozporządzeniem wkłady te pozostają na tych specjalnych rachunkach do momentu, gdy konieczne jest dokonanie płatności.

Większa część zasobów finansowych EFR jest przechowywana, zgodnie z rozporządzeniem finansowym mającym zastosowanie do EFR, na rachunkach specjalnych otwartych przez państwa członkowskie w celu wpłacania wkładów. Większość tego rodzaju rachunków to rachunki prowadzone przez administracje finansowe państw członkowskich lub w narodowych bankach centralnych. Z tymi instytucjami wiąże się najniższe ryzyko kontrahenta z perspektywy EFR (ekspozycja na ryzyko przechodzi na państwa członkowskie).

Jeżeli chodzi o część zasobów finansowych EFR przechowywanych w bankach komercyjnych, aby możliwe było dokonywanie płatności, środki na tych rachunkach są uzupełniane dopiero wtedy, kiedy jest to niezbędne, i podlegają automatycznemu zarządzaniu przez system zarządzania środkami pieniężnymi Komisji. Na każdym rachunku utrzymywany jest minimalny stan środków pieniężnych, proporcjonalny do średniej wartości dokonywanych z niego dziennie płatności. W związku z powyższym kwoty przetrzymywane na tych rachunkach przez noc są zawsze bardzo niskie, dzięki czemu ekspozycja EFR na ryzyko jest ograniczona.

Dodatkowo przy wyborze banków komercyjnych zastosowanie mają szczegółowe wytyczne w celu zminimalizowania ryzyka kontrahenta, na które narażony jest EFR.

Wszystkie banki komercyjne są wybierane w drodze zaproszenia do składania ofert. Aby zostać dopuszczonym do udziału w procedurach przetargowych, wymagane jest posiadanie minimalnego krótkoterminowego ratingu kredytowego na poziomie P-1, przyznanego przez agencję ratingową Moody’s, lub na poziomie równoważnym (S&P A-1 lub Fitch F1). W szczególnych i należycie uzasadnionych okolicznościach można dopuścić niższy poziom ratingu.

5.5. RYZYKO PŁYNNOŚCI

Analiza zobowiązań finansowych stosownie do okresu pozostałego do umownego terminu wymagalności

(mln EUR) < 1 rok 1–5 lat > 5 lat Ogółem Zobowiązania finansowe 516 2 17 535 Ogółem na 31.12.2019 516 6 22 516 Zobowiązania finansowe 241 7 11 259 Ogółem na 31.12.2018 241 7 11 259

Dzięki zasadom budżetowym stosowanym w odniesieniu do EFR stan ogółu środków pieniężnych w okresie budżetowym jest zawsze wystarczający w celu realizacji płatności. Wkład państw członkowskich ogółem jest bowiem równy łącznej kwocie środków na płatności na dany okres budżetowy.

Wkłady państw członkowskich do EFR są jednak wnoszone w trzech ratach rocznie, natomiast płatności charakteryzuje sezonowość.

Aby zagwarantować stan zasobów finansowych zawsze wystarczający na zrealizowanie płatności, których należy dokonać w danym miesiącu, między działem Komisji odpowiedzialnym za zarządzanie zasobami finansowymi a odnośnymi departamentami odpowiedzialnymi za wydatki ma miejsce regularna wymiana informacji dotyczących sytuacji w zakresie zasobów finansowych.

Ponadto w zakresie operacji finansowych EFR zautomatyzowane narzędzia zarządzania środkami pieniężnymi zapewniają każdego dnia odpowiednią płynność na każdym z rachunków bankowych EFR.

6. UJAWNIENIE INFORMACJI NA TEMAT PODMIOTÓW POWIĄZANYCH

Podmioty powiązane z EFR to fundusz powierniczy Bêkou, fundusz powierniczy UE dla Afryki i Komisja Europejska. Transakcje między tymi jednostkami stanowią część normalnych operacji EFR i jako takie – zgodnie z regułami rachunkowości UE – nie są objęte szczególnymi obowiązkami informacyjnymi.

Ponieważ Komisja zarządza EFR, nie ma on osobnego kierownictwa. Świadczenia przysługujące kadrze kierowniczej UE najwyższego szczebla, w tym Komisji, wykazano w skonsolidowanym sprawozdaniu rocznym Unii Europejskiej w pozycji 7.2 „Świadczenia przysługujące kadrze kierowniczej najwyższego szczebla”.

7. ZDARZENIA NASTĘPUJĄCE PO DNIU BILANSOWYM

Na dzień przekazania niniejszego wstępnego sprawozdania finansowego księgowy EFR nie wiedział ani nie został powiadomiony o żadnych istotnych zdarzeniach poza wydarzeniami omówionymi powyżej, które wymagałyby zamieszczenia odrębnych informacji w niniejszej sekcji. Roczne sprawozdanie finansowe i powiązane informacje dodatkowe opracowano, wykorzystując najnowsze dostępne informacje, co znalazło swoje odzwierciedlenie powyżej.

Wystąpienie Zjednoczonego Królestwa z Unii Europejskiej

W dniu 1 lutego 2020 r. Zjednoczone Królestwo przestało być państwem członkowskim Unii Europejskiej. Po zawarciu Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej („umowa o wystąpieniu”) między obiema stronami Zjednoczone Królestwo zobowiązało się spłacić wszystkie swoje zobowiązania w ramach obecnych WRF i w ramach poprzednich perspektyw finansowych, tak jakby nadal było państwem członkowskim.

W umowie o wystąpieniu przewidziano, że Zjednoczone Królestwo pozostaje stroną EFR do momentu zamknięcia 11. EFR i wszystkich wcześniejszych niezamkniętych EFR oraz w tym względzie wypełnia te same obowiązki co państwa członkowskie w ramach umowy wewnętrznej, która go ustanowiła, jak również obowiązki wynikające z poprzednich EFR do momentu ich zamknięcia. Może również uczestniczyć jako obserwator bez prawa głosu w Komitecie EFR.

W umowie o wystąpieniu przewidziano również, że w przypadku gdy nie zaciągnięto zobowiązań na kwoty z projektów w ramach 10. EFR lub poprzednich EFR albo kwoty te zostały umorzone w dniu wejścia w życie przedmiotowej umowy, wkład Zjednoczonego Królestwa w te kwoty nie będzie ponownie wykorzystany. To samo dotyczy wkładu Zjednoczonego Królestwa w środki, na które nie zaciągnięto zobowiązań lub które zostały umorzone w ramach 11. EFR po dniu 31 grudnia 2020 r.

W chwili przekazania niniejszego wstępnego sprawozdania finansowego i w oparciu o postanowienia zawartej i już obowiązującej umowy o wystąpieniu nie stwierdzono żadnych skutków finansowych, jakie należałoby zgłosić w rocznym sprawozdaniu finansowym EFR za 2019 r.

Choroba koronawirusowa z 2019 r. (COVID-19)

Pandemia COVID-19 wywarła ogromny wpływ na sytuację na świecie w pierwszym kwartale 2020 r., w tym na rynki finansowe, na których odnotowano poważne spadki wszystkich głównych indeksów. Doprowadziło to do zwiększenia zmienności wartości instrumentów finansowych wykazywanych według wartości godziwej, w tym instrumentów ujętych w bilansie EFR. Ponieważ pandemia COVID-19 stanowi zdarzenie niewymagające dokonania korekt, wprowadzanie jakichkolwiek korekt w zgłoszonych danych liczbowych nie jest konieczne. Jeżeli chodzi o kolejne okresy sprawozdawcze, COVID-19 prawdopodobnie wywrze wpływ na ujmowanie i wycenę niektórych aktywów i zobowiązań w sprawozdaniach finansowych. Na podstawie informacji dostępnych w chwili przekazania niniejszego wstępnego sprawozdania finansowego nie sposób wiarygodnie oszacować skutków finansowych pandemii COVID-19.

8. UZGODNIENIE WYNIKU EKONOMICZNEGO Z WYNIKIEM BUDŻETU

Wynik ekonomiczny za dany rok oblicza się w oparciu o zasadę rachunkowości memoriałowej. Wynik budżetu oblicza się natomiast zgodnie z metodą kasową. Ponieważ oba wspomniane wyniki bazują na tych samych operacjach leżących u podstaw rozliczeń, ich uzgodnienie stanowi przydatny rodzaj kontroli. W poniższej tabeli przedstawiono to uzgodnienie, z wyróżnieniem istotnych dla uzgodnienia kwot w podziale na pozycje przychodów i kosztów. Informacje dodatkowe do tabeli zawierają bardziej szczegółowe dane na temat charakteru kluczowych pozycji uzgadnianych

(mln EUR) 2019 2018 WYNIK EKONOMICZNY ZA ROK (3 956 ) (4 118 ) Przychody Należności niemające wpływu na wynik budżetu — (1) Należności ustalone w bieżącym roku, ale jeszcze niepobrane (16) (11) Należności ustalone w poprzednich latach i pobrane w bieżącym roku 23 11 Wynik netto zaliczkowania 53 36 Naliczone przychody (netto) (67) (39) Inne (3) (1) Koszty Dotychczas niepokryte koszty za rok bieżący 107 115 Koszty z lat ubiegłych pokryte w roku bieżącym (672) (366) Wynik netto zaliczkowania (44) (179) Bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów (netto) 719 484 WYNIK BUDŻETU ZA ROK (3 856 ) (4 069 )

8.1. POZYCJE UZGADNIANE – PRZYCHODY

Faktyczne przychody budżetowe za dany rok budżetowy odpowiadają przychodom pobranym z tytułu należności ustalonych w ciągu tego roku oraz kwotom otrzymanym z tytułu należności ustalonych w latach ubiegłych.

Należności niemające wpływu na wynik budżetu są ujmowane w wyniku ekonomicznym, ale z perspektywy budżetowej nie mogą one być traktowane jako przychody, gdyż zainkasowana kwota jest przenoszona do rezerw i nie może zostać ponownie przydzielona bez decyzji Rady.

Należności ustalone w bieżącym roku, ale jeszcze nie pobrane, odlicza się od wyniku ekonomicznego na użytek uzgodnienia, jako że nie są one częścią przychodów budżetowych. Z kolei należności ustalone w latach ubiegłych i pobrane w roku bieżącym dolicza się na użytek uzgodnienia do wyniku ekonomicznego.

Linia dotycząca wyniku netto zaliczkowania odnosi się do rozliczania płatności zaliczkowych za pomocą kwot odzyskanych od beneficjentów. Te wpływy gotówkowe stanowią przychody budżetowe, ale nie wywierają wpływu na wynik ekonomiczny, dlatego też należy zsumować je do celów uzgodnienia.

Naliczone przychody netto składają się głównie z rozliczeń międzyokresowych dokonanych na potrzeby zamknięcia księgowań na koniec danego roku. Uwzględnia się jedynie wynik netto, tj. naliczone przychody za bieżący rok pomniejszone o wpływy z tytułu naliczonych przychodów za poprzedni rok.

8.2. POZYCJE UZGADNIANE – KOSZTY

Dotychczas niepokryte koszty za rok bieżący należy zsumować do celów uzgodnienia, jako że są one częścią wyniku ekonomicznego, ale nie należą do kosztów budżetowych. Natomiast koszty z lat ubiegłych pokryte w roku bieżącym muszą zostać odjęte od wyniku ekonomicznego do celów uzgodnienia, ponieważ są one częścią kosztów budżetowych z bieżącego roku, ale albo nie mają wpływu na wynik ekonomiczny, albo wiążą się ze zmniejszeniem kosztów w przypadku korekt.

Wpływy gotówkowe z tytułu anulowanych płatności nie mają wpływu na wynik ekonomiczny, ale mają wpływ na wynik budżetu.

Wynik netto zaliczkowania obejmuje nowe kwoty zaliczkowania wypłacone w roku bieżącym (ujęte jako koszty budżetowe tego roku) i rozliczenie płatności zaliczkowych wypłaconych w bieżącym roku lub we wcześniejszych latach przez zatwierdzenie kosztów kwalifikowalnych. Te ostatnie stanowią koszt zgodnie z zasadą rachunkowości memoriałowej, jednak koszt ten nie jest ujmowany na kontach budżetowych, jako że płatność początkowych zaliczek została już uwzględniona jako koszt budżetowy w momencie jej dokonania.

Na bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów netto składają się głównie rozliczenia międzyokresowe dokonane na użytek zamknięcia księgowań na koniec danego roku, tj. koszty kwalifikowalne, które zostały poniesione przez beneficjentów środków EFR i jeszcze nie zostały zgłoszone EFR. Uwzględnia się jedynie wynik netto, tj. bierne rozliczenia międzyokresowe kosztów za bieżący rok pomniejszone o pokryte koszty za poprzedni rok.

SPRAWOZDANIE FINANSOWE FUNDUSZY POWIERNICZYCH UNII SKONSOLIDOWANYCH W RAMACH EFR

SPRAWOZDANIE FINANSOWE ZA ROK 2019 DOTYCZĄCE FUNDUSZU POWIERNICZEGO „BÊKOU” (7)

INFORMACJE WSTĘPNE DOTYCZĄCE UNIJNEGO FUNDUSZU POWIERNICZEGO „BÊKOU”

Informacje ogólne na temat funduszy powierniczych Unii

Zgodnie z art. 234 i 235 rozporządzenia w sprawie zasad finansowych mających zastosowanie do budżetu ogólnego Unii (rozporządzenie finansowe UE) (8) i art. 35 rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do 11. Europejskiego Funduszu Rozwoju (9) Komisja Europejska jest upoważniona do tworzenia na potrzeby działań zewnętrznych funduszy powierniczych Unii („fundusze powiernicze Unii”). Unijne fundusze powiernicze tworzy się na podstawie umowy zawieranej z innymi darczyńcami na potrzeby działań w sytuacjach nadzwyczajnych i pokryzysowych niezbędnych do reagowania na kryzys lub na potrzeby działań tematycznych.

Unijne fundusze powiernicze ustanawia Komisja Europejska na podstawie decyzji podjętej po konsultacji z Parlamentem Europejskim i Radą lub po jej zatwierdzeniu przez te organy. Decyzja ta obejmuje umowę ustanawiającą zawieraną z innymi darczyńcami.

Unijne fundusze powiernicze ustanawia się i wdraża wyłącznie z zastrzeżeniem spełnienia następujących warunków:

— istnieje wartość dodana interwencji Unii: cele unijnych funduszy powierniczych, w szczególności ze względu na ich skalę lub potencjalne skutki, można osiągnąć lepiej na szczeblu unijnym niż na szczeblu krajowym, a wykorzystanie istniejących instrumentów finansowych nie wystarczyłoby do osiągnięcia celów polityki Unii,

— unijne fundusze powiernicze zapewniają wyraźną widoczność działań politycznych Unii oraz korzyści w zarządzaniu oraz umożliwiają lepsze kontrolowanie przez Unię ryzyk i wypłacania wkładów Unii i innych darczyńców,

— unijne fundusze powiernicze nie powielają innych istniejących kanałów finansowania lub podobnych instrumentów, nie wnosząc żadnej dodatkowości,

— cele unijnych funduszy powierniczych są spójne z celami unijnych instrumentów lub pozycji w budżecie, z których te fundusze są finansowane.

Dla każdego funduszu powierniczego Unii ustanawia się radę pod przewodnictwem Komisji, aby zapewnić sprawiedliwą reprezentację darczyńców oraz podejmować decyzje o wykorzystaniu środków pieniężnych. W skład rady wchodzi – w charakterze obserwatora – przedstawiciel każdego państwa członkowskiego niewnoszącego wkładu do tych funduszy. Zasady dotyczące składu rady i jej przepisy wewnętrzne określone są w umowie ustanawiającej unijny fundusz powierniczy.

Unijne fundusze powiernicze ustanawia się na czas określony w ich umowie ustanawiającej. Okres ten można przedłużyć na wniosek zarządu unijnego funduszu powierniczego oraz po przedstawieniu przez Komisję sprawozdania uzasadniającego przedłużenie. Parlament Europejski lub Rada mogą zwrócić się do Komisji o zaprzestanie przekazywania środków do danego funduszu powierniczego lub o zmianę aktu założycielskiego w celu jego likwidacji.

Księgowy Komisji pełni funkcję księgowego unijnego funduszu powierniczego. Księgowy odpowiada za ustanowienie praktyk księgowych oraz planu kont wspólnych dla wszystkich unijnych funduszy powierniczych. Audytor wewnętrzny Komisji, OLAF oraz Trybunał Obrachunkowy wykonują w odniesieniu do unijnego funduszu powierniczego te same uprawnienia co w odniesieniu do innych działań realizowanych przez Komisję. Każdego roku unijne fundusze powiernicze poddawane są również niezależnemu audytowi zewnętrznemu.

Istniejące fundusze powiernicze UE

Dotychczas Komisja utworzyła cztery fundusze powiernicze UE:

— fundusz powierniczy „Bêkou”, którego celem jest wsparcie wszystkich aspektów wyjścia Republiki Środkowoafrykańskiej z kryzysu i działań służących odbudowie tego kraju. Ustanowiono go dnia 15 lipca 2014 r.,

— fundusz powierniczy UE „Madad”, regionalny fundusz powierniczy Unii Europejskiej w odpowiedzi na kryzys w Syrii. Ustanowiono go dnia 15 grudnia 2014 r.,

— fundusz powierniczy UE na rzecz Afryki, kryzysowy fundusz powierniczy UE na rzecz stabilności oraz eliminowania przyczyn migracji nieuregulowanej i wysiedleń w Afryce. Ustanowiono go dnia 12 listopada 2015 r.,

— fundusz powierniczy UE dla Kolumbii, którego celem jest wsparcie wdrażania porozumienia pokojowego w procesie wstępnej odbudowy i stabilizacji po zakończeniu konfliktu. Ustanowiono go dnia 12 grudnia 2016 r.

Fundusz powierniczy „Bêkou”

Pierwszy fundusz powierniczy Unii gromadzący wielu darczyńców, nazwany „Bêkou”, co znaczy „nadzieja” w języku sango, został utworzony w dniu 15 lipca 2014 r. przez Komisję (reprezentowaną przez DG DEVCO i DG ECHO oraz ESDZ) oraz trzy państwa członkowskie UE (Niemcy, Francję i Niderlandy) w celu wspierania stabilizacji i odbudowy Republiki Środkowoafrykańskiej. Fundusz ten został ustanowiony na okres maksymalnie 60 miesięcy. W maju 2019 r. UE zatwierdziła wydłużenie okresu obowiązywania funduszu powierniczego „Bêkou” do grudnia 2020 r., wydłużając jego łączny okres obowiązywania do 78 miesięcy.

Zarząd i komitet operacyjny funduszu powierniczego „Bêkou” składają się z przedstawicieli darczyńców, Komisji oraz obserwatorów. Zarząd przyjmuje i dokonuje przeglądu strategii funduszu powierniczego UE. Posiedzenia zarządu odbywają się co najmniej raz w roku.

Komitet operacyjny kontroluje, zatwierdza i nadzoruje wdrażanie działań finansowanych przez fundusz. Komitet zatwierdza również roczne sprawozdanie finansowe i sprawozdanie roczne dotyczące działań finansowanych przez fundusz powierniczy.

Roczne sprawozdanie finansowe funduszu powierniczego „Bêkou”

Zgodnie z art. 8 umowy ustanawiającej fundusz powierniczy Unii na rzecz Republiki Środkowoafrykańskiej, „unijny fundusz powierniczy »Bêkou«”, oraz art. 11.2.1 umowy założycielskiej roczne sprawozdanie finansowe składa się z dwóch części: 1) rocznego sprawozdania finansowego, za które odpowiedzialny jest zarządzający funduszem powierniczym UE; oraz 2) rocznego sprawozdania finansowego sporządzonego przez księgowego Komisji, który, na podstawie tego samego artykułu, jest także księgowym funduszu powierniczego.

Zgodnie z art. 8 umowy założycielskiej sprawozdanie finansowe sporządza księgowy Komisji zgodnie z przyjętymi przez regułami rachunkowości (reguły rachunkowości UE) opartymi na Międzynarodowych Standardach Rachunkowości Sektora Publicznego (MSRSP).

Roczne sprawozdanie finansowe jest przedmiotem niezależnego badania przez audytora zewnętrznego, a ostateczne roczne sprawozdanie finansowe jest przedkładane przez zarządzającego funduszem powierniczym UE oraz księgowego komitetowi operacyjnemu do zatwierdzenia (art. 8.3.4 lit. c)).

Roczne sprawozdanie finansowe funduszu powierniczego „Bêkou” jest uwzględnione w rocznym sprawozdaniu finansowym Europejskiego Funduszu Rozwoju.

Najważniejsze informacje

Od czasu swojego powstania w lipcu 2014 r. w ramach funduszu powierniczego „Bêkou” przyjęto 19 programów i dotarto do ponad 2,5 mln beneficjentów. Wspomniane programy służą udzieleniu Republice Środkowoafrykańskiej i jej mieszkańcom pomocy w następstwie kryzysu z 2013 r. Ściślej rzecz biorąc, celem funduszu powierniczego „Bêkou” jest zapewnienie dostępu do podstawowych usług (głównie zdrowia, wody i infrastruktury sanitarnej), wspieranie ożywienia gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, a także promowanie spójności społecznej i pojednania.

Pomimo demokratycznie wybranego rządu i podpisania porozumienia pokojowego w lutym 2019 r. sytuacja związana z bezpieczeństwem w Republice Środkowoafrykańskiej jest w dalszym ciągu niestabilna. To właśnie w tym złożonym i delikatnym kontekście fundusz powierniczy „Bêkou” wykorzystuje swoją przewagę komparatywną, jaką jest elastyczność i zdolność dostosowywania się do zmieniających się okoliczności. Fundusz powierniczy „Bêkou” pozostaje ponadto jedynym instrumentem służącym budowaniu odporności zarówno społeczeństwa, jak i państwa, w ramach prawdziwego podejścia polegającego na łączeniu pomocy doraźnej, odbudowy i rozwoju (LRRD).

Mając na uwadze obecną sytuację w Republice Środkowoafrykańskiej, w maju 2019 r. UE zatwierdziła wydłużenie okresu obowiązywania funduszu powierniczego „Bêkou” do grudnia 2020 r., wydłużając jego łączny okres obowiązywania z 60 miesięcy do 78 miesięcy. Oficjalną procedurę, która obejmuje konsultacje z Parlamentem Europejskim i Radą, rozpoczęto w grudniu 2018 r. po otrzymaniu oficjalnego wniosku w tym zakresie od zarządu funduszu powierniczego UE.

Najważniejsze wydarzenia operacyjne w 2019 r.:

— W maju, w następstwie podpisania porozumienia pokojowego, w ramach funduszu powierniczego „Bêkou” podjęto nowe międzysektorowe działania służące wspieraniu ożywienia gospodarczego i społecznego na południowym wschodzie kraju, który to obszar pozostawał wcześniej niedostępny. Działania te mają na celu odnowienie umowy społecznej między państwem a jego obywatelami poprzez wspieranie odbudowy gospodarczej, przywrócenie podstawowych usług opieki zdrowotnej oraz zapewnienie dostępu do wody i infrastruktury sanitarnej, propagowanie dialogu i spójności społecznej, a także wzmocnienie organów samorządu terytorialnego i wspieranie procesu przywracania struktur państwa. Przydzielony budżet: 18 mln EUR.

— W październiku w ramach funduszu powierniczego „Bêkou” przyjęto program wspierający propagowanie przedsiębiorczości na obszarach miejskich i wiejskich opiewający na łączną kwotę 15 mln EUR. Przyjęto również nowy instrument wsparcia technicznego i komunikacyjnego. Ponadto w ramach funduszu powierniczego „Bêkou” zwiększono budżet trzech realizowanych obecnie działań w sektorach zdrowia (dodatkowe 21,76 mln EUR), statusu społecznego płci (dodatkowe 0,5 mln EUR) i rehabilitacji społeczno-gospodarczej (dodatkowe 0,78 mln EUR).

— Po wydłużeniu okresu obowiązywania funduszu powierniczego „Bêkou” na listopadowym posiedzeniu rady przyjęto strategię operacyjną na lata 2019–2020. W strategii tej ustalono trzy szeroko zakrojone sektory interwencji, które są nadal ważne dla tego funduszu powierniczego UE: (i) sektory społeczne (głównie sektor zdrowia, wody i infrastruktury sanitarnej); (ii) działania na rzecz odporności i odbudowy gospodarczej; oraz (iii) wzmocnienie wsparcia na rzecz przywrócenia struktur państwa i podejmowania działań na rzecz pojednania.

— Projekty w ramach funduszu powierniczego „Bêkou” były realizowane w zmiennych warunkach pod względem bezpieczeństwa (lokalne konflikty w Bangi ora