Natomiast ramy z Prüm nie obejmują żadnego centralnego elementu/bazy danych na szczeblu UE i są wykorzystywane wyłącznie w postępowaniach przygotowawczych. Umożliwiają one innym państwom członkowskim dostęp do zdepersonalizowanych podzbiorów krajowych kryminalnych baz danych DNA i danych daktyloskopijnych wszystkich połączonych państw członkowskich. Dostęp ten jest przyznawany wyłącznie krajowym punktom kontaktowym. O ile odpowiedź dotycząca trafienia lub braku trafienia jest udzielana w ciągu kilku sekund lub minut, o tyle otrzymanie odpowiednich danych osobowych związanych z trafieniem może trwać tygodnie lub nawet miesiące.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna

Zgodnie z art. 16 ust. 2 Unia jest uprawniona do przyjmowania środków na rzecz ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii oraz przez państwa członkowskie w wykonywaniu działań wchodzących w zakres zastosowania prawa Unii, a także zasad dotyczących swobodnego przepływu takich danych. Zgodnie z art. 87 ust. 2 lit. a) Unia jest uprawniona do ustanawiania środków dotyczących gromadzenia, przechowywania, przetwarzania, analizowania i wymiany istotnych informacji w celu zapewnienia współpracy policyjnej właściwych organów państw członkowskich, w tym służb policji, służb celnych oraz innych organów ścigania wyspecjalizowanych w zapobieganiu przestępczości, wykrywaniu przestępstw i prowadzeniu postępowań przygotowawczych w sprawach karnych. Zgodnie z art. 88 ust. 2 Parlament Europejski i Rada mogą określić strukturę, funkcjonowanie oraz zakres działań i zadań Europolu.

•Pomocniczość

Poprawa wymiany informacji między służbami policji i organami ścigania w UE nie może być w wystarczającym stopniu osiągnięta przez działające osobno państwa członkowskie z uwagi na transgraniczny charakter walki z przestępczością i kwestii bezpieczeństwa. Państwa członkowskie muszą polegać na sobie nawzajem w tych kwestiach.

W ramach szeregu projektów wdrożeniowych na szczeblu UE państwa członkowskie próbowały podjąć działania w celu wyeliminowania niedociągnięć obecnych ram z Prüm. Pomimo wszystkich tych działań wiele niedociągnięć pozostało bez zmian w stosunku do tych opisanych w sprawozdaniu z 2012 r. w sprawie wdrażania decyzji związanych z konwencją z Prüm. Ukazuje to potrzebę działania na szczeblu UE, ponieważ środki wdrażane wyłącznie przez państwa członkowskie okazały się niewystarczające, aby zaradzić ograniczeniom wynikającym z obecnych ram z Prüm.

Ponadto wspólne zasady, normy i wymogi na szczeblu UE ułatwiają wymianę informacji, zapewniając jednocześnie zgodność między różnymi systemami krajowymi. To z kolei pozwala na pewien poziom automatyzacji procesu wymiany informacji, który zwalnia funkcjonariuszy organów ścigania z pracochłonnych czynności manualnych.

•Proporcjonalność

Jak szczegółowo wyjaśniono w ocenie skutków towarzyszącej proponowanemu rozporządzeniu, decyzje polityczne zawarte w niniejszym wniosku należy uznać za proporcjonalne. Nie wykraczają one bowiem poza to, co jest konieczne do osiągnięcia wskazanych celów.

We wniosku przewidziano utworzenie routerów centralnych (routera w ramach sieci Prüm II i EPRIS), z których każdy działałby jako punkt łączący państwa członkowskie. Jest to podejście hybrydowe pomiędzy rozwiązaniem zdecentralizowanym a scentralizowanym bez jakiegokolwiek przechowywania danych na szczeblu centralnym. Oznaczałoby to, że wszystkie krajowe bazy danych w każdym państwie członkowskim będą podłączone do routera centralnego, zamiast łączyć się ze sobą nawzajem. Routery te służyłyby jako pośrednicy komunikatów, przekazując operacje przeszukiwania i odpowiedzi do systemów krajowych, bez tworzenia nowego przetwarzania danych, rozszerzania praw dostępu ani zastępowania krajowych baz danych. Podejście to zapewni, aby funkcjonariusze organów ścigania dysponowali szybkim i kontrolowanym dostępem do informacji, których potrzebują do wykonywania swoich zadań, zgodnie z posiadanymi prawami dostępu. Router ułatwiłby wdrożenie przez państwa członkowskie istniejących i przyszłych wymian danych w kontekście ram z Prüm.

Zautomatyzowana wymiana dodatkowych kategorii danych, takich jak wizerunki twarzy i informacje z rejestru karnego, ma zasadnicze znaczenie dla skutecznego prowadzenia postępowań przygotowawczych i identyfikacji przestępców. Wprowadzenie tych dodatkowych kategorii danych nie prowadziłoby do przechowywania nowych kategorii danych, ponieważ państwa członkowskie już je gromadzą na mocy prawa krajowego i przechowują w krajowych bazach danych. Wymiana tych nowych kategorii danych stanowiłaby nowe przetwarzanie danych. Byłoby ono jednak ograniczone do zakresu niezbędnego do osiągnięcia jego celu i umożliwiałoby porównywanie danych jedynie w indywidualnych przypadkach. We wniosku przewidziano również szereg zabezpieczeń (np. udostępnianie pełnych danych wyłącznie w przypadku uzyskania „trafienia” w wyniku kwerendy).

Za sprawą niniejszego wniosku Europol stanie się integralną częścią ram z Prüm, po pierwsze dzięki umożliwieniu państwom członkowskim automatycznego weryfikowania danych biometrycznych pochodzących od państw trzecich i przechowywanych w Europolu. Po drugie, Europol mógłby również weryfikować dane pochodzące od państw trzecich w zestawieniu z krajowymi bazami danych państw członkowskich. Te dwa aspekty zaangażowania Europolu w nowe ramy z Prüm, zgodnie z zadaniami Europolu określonymi w rozporządzeniu (UE) 2016/794, zagwarantowałyby, aby w odniesieniu do danych związanych z poważną przestępczością i terroryzmem otrzymywanych od państw trzecich nie występowały żadne luki. W otwartym społeczeństwie w zglobalizowanym świecie dane na temat przestępców i terrorystów przekazywane przez państwa trzecie mają kluczowe znaczenie. Umożliwiłoby to potencjalną identyfikację przestępców znanych w państwach trzecich przy jednoczesnym korzystaniu z ustanowionych w umowach o współpracy Europolu z państwami trzecimi silnych zabezpieczeń w odniesieniu do ochrony prywatności oraz podstawowych praw i wolności osób fizycznych.

Zmieniony proces wymiany w następstwie trafienia przyczyniłby się do zwiększenia bezpieczeństwa wewnętrznego Unii Europejskiej dzięki uproszczeniu i usprawnieniu wymiany informacji w zakresie egzekwowania prawa. W porównaniu z obecną sytuacją, w której wymiana informacji w następstwie trafienia jest regulowana prawem krajowym i w związku z tym podlega różnym zasadom i procedurom, wspólne zasady harmonizujące ten drugi etap procesu przewidzianego w ramach z Prüm zapewniłyby przewidywalność dla wszystkich użytkowników, ponieważ wszyscy wiedzieliby, jakie dane otrzymają na tym etapie. Wymianę danych ułatwiłaby częściowa automatyzacja, co oznacza, że przed dokonaniem jakiejkolwiek kompleksowej wymiany danych następczych nadal konieczna byłaby interwencja ludzka. Państwa członkowskie pozostałyby właścicielami danych/zachowały nad nimi kontrolę.