Tempo relokacji w dalszym ciągu wzrasta. Dołożenie dodatkowych starań przez wszystkie państwa członkowskie umożliwiłoby osiągnięcie celów wskazanych przez Komisję. Cele te zmierzają do zapewnienia skutecznej i terminowej relokacji wszystkich kwalifikujących się osób przebywających obecnie we Włoszech i w Grecji oraz uniknięcie trudności operacyjnych i zatorów logistycznych, które mogą powstać, jeżeli większość pozostałych osób zostanie przekazana dopiero w ciągu ostatnich tygodni września.

Relokacja stanowi w dalszym ciągu główny środek łagodzenia presji migracyjnej na Grecję i Włochy poprzez rozłożenie odpowiedzialności za los osób ubiegających się o azyl, które wyraźnie potrzebują ochrony międzynarodowej. Państwa członkowskie nie powinny zmniejszać swych wysiłków, ponieważ obecne tempo relokacji jest nadal niewystarczające, aby relokować wszystkie kwalifikujące się osoby do września 2017 r. Zobowiązania prawne państw członkowskich nie ustają jednak w tym czasie; decyzje Rady stosuje się do osób przybywających na terytorium Włoch i Grecji do dnia 26 września 2017 r. W związku z tym również po tym terminie państwa członkowskie muszą kontynuować w rozsądnych ramach czasowych procedurę relokacji kwalifikujących się wnioskodawców.

Dzięki temu w maju 2017 r. z Włoch relokowano ponad 1 000 osób, co stanowi jak dotąd najwyższą liczbę relokacji, która jest zbliżona do wyznaczonych miesięcznych celów. W rezultacie łączna liczba osób relokowanych z Włoch wzrosła do 6 896. Konieczne są jednak większe wysiłki ze strony Włoch, aby zidentyfikować i zarejestrować do celów relokacji wszystkie osoby już znajdujące się we Włoszech, a także szybko kierować do relokacji kwalifikujących się nowo przybyłych migrantów. W Grecji, gdzie liczba osób wymagających relokacji powinna pozostać na niezmienionym poziomie (27 208 osób zarejestrowanych do relokacji), liczba miesięcznych relokacji ustabilizowała się na poziomie 1 300 osób. W rezultacie łączna liczba osób relokowanych z Grecji wyniosła 13 973. Około 11 000 osób wciąż oczekuje na relokację. W tym celu państwa członkowskie uzgodniły szczegółowe plany operacyjne i przewiduje się, że – na podstawie tych planów i przy założeniu utrzymania obecnej częstotliwości składania deklaracji – docelowa liczba 3 000 relokacji miesięcznie zostanie osiągnięta w lipcu i utrzymana do września.

W ciągu pierwszych pięciu miesięcy 2017 r. odnotowano znaczny wzrost tempa relokacji. Od stycznia relokowano blisko 10 300 osób. Stanowi to ponad pięciokrotny wzrost w porównaniu z tym samym okresem w 2016 r., kiedy to relokowano tylko 1 600 osób. Do tego wzrostu tempa relokacji przyczyniło się osiągnięcie pełnej zdolności operacyjnej w zakresie procedur w drugim półroczu 2016 r. oraz fakt, że większość państw członkowskich składa obecnie regularne deklaracje, a dwa państwa członkowskie będące beneficjentami kontynuowały wysiłki na rzecz zacieśnienia wzajemnej współpracy i zdobycia większego zaufania partnerów.

W trzynastym sprawozdaniu w sprawie relokacji i przesiedleń przedstawiono pilne działania, które pozostają do podjęcia, aby w najbliższych miesiącach relokować wszystkie kwalifikujące się osoby przebywające obecnie we Włoszech i w Grecji oraz aby osiągnąć cele w zakresie przesiedleń.

·wzywa się Słowację, aby zrewidowała w najbliższych tygodniach swoją politykę dotyczącą selekcjonowania kandydatów do relokacji według określonych preferencji w celu dostosowania jej do decyzji Rady i aby rozpoczęła jak najszybciej relokacje z Grecji.

·na obecnym ostatnim etapie wdrażania programu państwa członkowskie powinny zwiększyć swoją zdolność do rozpatrywania wniosków, aby zapewniać sprawny przebieg procedury i unikać opóźnień w przekazywaniu osób do państwa relokacji, a w razie takiej potrzeby powinny również pracować nad rozwiązaniem problemu ograniczonych zdolności recepcyjnych, w tym dla wnioskodawców wymagających szczególnego traktowania;

Na dzień 6 czerwca relokowano 365 małoletnich bez opieki z łącznej liczby 574 małoletnich bez opieki kwalifikujących się do relokacji. Od czasu ostatniego sprawozdania więcej państw członkowskich zaoferowało miejsca dla tej kategorii wnioskodawców wymagających szczególnego traktowania. Zachęca się państwa członkowskie, aby w dalszym ciągu oferowały w miarę potrzeb miejsca do relokacji zarejestrowanych małoletnich odseparowanych od rodziców.

W ostatnich miesiącach tempo relokacji wzrosło do 1 300 przekazań miesięcznie, ale nie jest jeszcze wystarczające, aby zapewnić relokację wszystkich kwalifikujących się osób do września 2017 r. Komisja zorganizowała we współpracy z grecką służbą azylową i Międzynarodową Organizacją ds. Migracji (IOM) spotkanie poświęcone specjalnie rozwiązaniu problemów z koordynacją logistyczną, bazując na przykładzie szwedzkich dokumentów dotyczących planowania. Odbyły się spotkania dwustronne z państwami członkowskimi, których comiesięczne deklaracje obejmują dużą liczbę relokacji, poświęcone planowaniu poszczególnych etapów procedury. Uzgodniono dokumenty dotyczące planowania z Niemcami, Francją, Niderlandami, Rumunią, Hiszpanią i Szwecją. W oparciu o te plany i przy założeniu, że wszystkie państwa członkowskie utrzymają obecne tempo miesięcznych deklaracji, liczba osób przekazywanych w ramach relokacji powinna wynieść 2 500 w czerwcu i po 3 000 w lipcu, sierpniu i wrześniu. Aby móc skutecznie wdrożyć te plany, wszystkie państwa członkowskie powinny wykazywać konstruktywne podejście na każdym etapie procedury relokacji; Komisja jest gotowa wspierać je w tym procesie. Państwa członkowskie mające ograniczone zdolności recepcyjne (Irlandia, Finlandia i Portugalia) pracowały nad ich zwiększeniem.

Mimo zaleceń ponawianych w poprzednich sprawozdaniach i podczas kilku dwustronnych kontaktów na różnych szczeblach, Słowacja kontynuuje swoją politykę ścisłych preferencji w wyborze kandydatów do relokacji, która prowadzi do niewspółmiernie wysokiego wskaźnika odrzuceń. Polityka ta nie jest zgodna z decyzjami Rady w sprawie relokacji, które dopuszczają odrzucenie z powodów związanych z bezpieczeństwem narodowym lub porządkiem publicznym. Konieczna jest natychmiastowa zmiana tej polityki. Wszystkie państwa członkowskie powinny unikać wykluczaniaze swoich preferencji wnioskodawców wymagających szczególnego traktowania, ponieważ osoby te powinny być relokowane w pierwszej kolejności. Bardzo ważne jest również, by państwa członkowskie stworzyły możliwości przyjmowania wnioskodawców najbardziej wymagających szczególnego traktowania. Wszystkie państwa członkowskie powinny być gotowe na przyjmowanie wszystkich kategorii osób ubiegających się o azyl (duże rodziny, samotni mężczyźni) i przypadającej na nie sprawiedliwie liczby wnioskodawców wymagających szczególnego traktowania, w tym małoletnich bez opieki i osób z poważnymi problemami zdrowotnymi.

Jak wskazano we wcześniejszym sprawozdaniu, Grecja zakończyła rejestrację („złożenie wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej”) wszystkich osób, które były objęte procedurą wstępnej rejestracji, w tym osób kwalifikujących się do relokacji. Na dzień 9 czerwca w ramach programu relokacji wnioski złożyło łącznie 27 208 osób; 13 973 osoby zostały już relokowane, a 10 923 nadal oczekuje na relokację. Chociaż przed dniem 26 września 2017 r. może jeszcze dojść do zarejestrowania większej liczby wnioskodawców, a pewna niewielka liczba może zostać wykluczona z programu relokacji, oczekuje się, że łączna liczba osób zarejestrowanych do relokacji pozostanie stała.

2.2 Włochy: konieczne są zwiększone wysiłki, aby zapewnić relokację wszystkich kwalifikujących się wnioskodawców przebywających obecnie we Włoszech

Identyfikacja i rejestracja migrantów do celów relokacji: Włochy muszą dołożyć większych starań, aby przyspieszyć relokację

Do tej pory Włochy zarejestrowały do relokacji około 8 600 osób, z których 6 896 zostało już relokowanych. Według władz włoskich na rejestrację oczekuje około 700 dodatkowych wnioskodawców. W 2017 r. do Włoch przybyło do tej pory ponad 2 500 nowych migrantów z Erytrei, którzy również powinni zostać szybko zarejestrowani do celów relokacji. Tylko w 2016 r. do Włoch przybyło jednak szacunkowo 20 700 Erytrejczyków, a obecnie wiadomo jest, że jak dotąd udało się zarejestrować na potrzeby programu relokacji tylko około połowę z nich. Bardzo ważne jest zatem, aby Włochy jak najszybciej zidentyfikowały i zarejestrowały do celów relokacji wszystkich pozostałych kwalifikujących się wnioskodawców, którzy przebywają obecnie na ich terytorium. Aby dotrzeć do tych wnioskodawców, Europejski Urząd Wsparcia w dziedzinie Azylu (EASO), przy wsparciu ze strony Komisji, jest gotowy uruchomić specjalną kampanię informacyjną (w mediach społecznościowych, przez szerszą dystrybucję ulotek EASO dotyczących relokacji, prowadzoną przez EASO infolinię w sprawie relokacji, transparenty i aktywną obecność mobilnych zespołów EASO), która pozwoli zarejestrować większą liczbę kwalifikujących się wnioskodawców. Włochy powinny zapewnić wsparcie konieczne do przeprowadzenia tej kampanii informacyjnej i do podniesienia świadomości o mechanizmie relokacji na szczeblu lokalnym (prefektur i kwestur) oraz w ośrodkach recepcyjnych.

Ważne jest również, aby Włochy przyśpieszyły tempo działań mających na celu scentralizowanie procedury relokacji (a zwłaszcza jej ostatnich etapów) w kilku wyznaczonych centrach oraz przekazywanie do ośrodków recepcyjnych zlokalizowanych w Rzymie lub w pobliżu tego miasta wszystkich osób ubiegających się o relokację na 10 dni przed ich wyjazdem. Obecna praktyka polegająca na rozproszeniu migrantów kwalifikujących się do relokacji po całym terytorium Włoch, podczas gdy wyznaczone centra relokacji są często słabo wykorzystywane, ponieważ przebywa w nich większość migrantów, których obywatelstwo nie uprawnia do relokacji, komplikuje proces relokacji i stwarza problemy logistyczne, przede wszystkim na jego ostatnich etapach, w szczególności jeżeli chodzi o zapewnienie odpowiednich kontroli stanu zdrowia danej osoby przed jej przekazaniem.

Tempo relokacji: należy utrzymać tempo postępów

Tempo relokacji z Włoch stale rośnie, a relokacja wszystkich kwalifikujących się wnioskodawców przebywających obecnie we Włoszech stanowi realistyczny cel, biorąc pod uwagę fakt, że państwa członkowskie generalnie osiągają wartości docelowe wyznaczone przez Komisję.

Finlandia i Malta dokonają wkrótce wszystkich przydzielonych im relokacji z Włoch, a inne państwa członkowskie (Niemcy, Luksemburg i Niderlandy) osiągają zadowalające postępy, składając regularne comiesięczne deklaracje i prowadząc relokacje; Chorwacja i Portugalia wznowiły niedawno składanie deklaracji. Austria, Bułgaria, Estonia, Irlandia, Polska, Republika Czeska, Słowacja i Węgry pozostają natomiast jedynymi państwami członkowskimi, które nie relokowały z Włoch ani jednej osoby. W maju Austria przedstawiła Włochom swoją pierwszą deklarację dotyczącą relokacji 50 osób i powinna obecnie zapewnić skuteczne przeprowadzenie relokacji w jak najszybszym terminie. Oznacza to również, że Włochy powinny przesyłać wcześnie wnioski o relokację, aby umożliwić Austrii wywiązanie się z deklaracji.

Estonia i Irlandia nie prowadzą jeszcze relokacji z Włoch z powodu rygorystycznej polityki tego państwa w zakresie dodatkowych przesłuchań w ramach kontroli bezpieczeństwa przez państwa członkowskie relokacji, a Bułgaria i Słowacja nie prowadzą relokacji z Włoch ze względu na swoją politykę w zakresie preferencji, która bardzo zawęża wybór kandydatów (Bułgaria nie jest skłonna przyjmować Erytrejczyków, a Słowacja przyjmuje tylko samotne kobiety z dziećmi i osoby posiadające dokumenty podróży) i praktycznie uniemożliwia Włochom znalezienie wnioskodawców odpowiadających preferencjom tych państw. Aby zapewnić relokację wszystkich kwalifikujących się wnioskodawców w nadchodzących miesiącach, należy znaleźć rozwiązanie kwestii dodatkowych przesłuchań prowadzonych w ramach kontroli bezpieczeństwa przez państwa członkowskie relokacji. Ponadto Cypr, Francja i Łotwa od ponad trzech miesięcy nie przedstawiły żadnych nowych deklaracji dotyczących relokacji z Włoch.

Z myślą o dalszych usprawnieniach systemu rozpowszechniania informacji Międzynarodowa Organizacja ds. Migracji (IOM) zorganizuje w dniu 16 czerwca br. specjalne szkolenie dla oficerów łącznikowych we Włoszech poświęcone lepszej organizacji sesji informacyjnych na temat uwarunkowań kulturowych. EASO zakończył również nowe specjalne nagranie wideo na temat relokacji do Portugalii.

Rozpoczęły się relokacje małoletnich bez opieki, ale wciąż potrzebne są większe wysiłki