[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 5.9.2006

SEC(2006) 1093

WEWNĘTRZNY DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI

Dokument towarzyszący Wnioskowi dotyczącemu ZALECENIA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie ustanowienia Europejskich Ram Kwalifikacji dla uczenia się przez całe życie STRESZCZENIE OCENY WPŁYWU

{COM(2006) 479 wersja ostateczna}{SEC(2006) 1094}

WEWNĘTRZNY DOKUMENT ROBOCZY KOMISJI

STRESZCZENIE OCENY WPŁYWU UTWORZENIA EUROPEJSKICH RAM KWALIFIKACJI

W Europie, którą cechuje szybka przemiana technologiczna i gospodarcza oraz starzejące się społeczeństwo, uczenie się przez całe życie stało się koniecznością. Potrzeba ciągłego odnawiania wiedzy, umiejętności i kompetencji obywateli ma zasadnicze znaczenie dla konkurencyjności i spójności społecznej UE. Realizację uczenia się przez całe życie komplikuje jednak brak komunikacji i współpracy między placówkami edukacyjnymi i szkoleniowymi a władzami, miedzy różnymi systemami i w różnych krajach. Wynikające z tego bariery utrudniają obywatelom dostęp do edukacji i kształcenia oraz łączenie kwalifikacji uzyskanych w różnych instytucjach. Oprócz tego potencjalnym ograniczeniem mobilności pracowników i osób uczących się w obrębie europejskiego rynku pracy jest brak ustaleń umożliwiających obywatelom przenoszenie kwalifikacji z jednego środowiska uczenia się do innego.

Niniejsza ocena wpływu przedstawia różne możliwości, jakie DG EAC rozważyła w poszukiwaniu rozwiązań tych kwestii. Podkreśla ona wartość dodaną, jaką wniosłyby Europejskie Ramy Kwalifikacji (ERK)[1], ułatwiając uczenie się przez całe życie oraz usuwanie przeszkód w mobilności w Europie.

Zgodnie z niniejszą oceną wpływu oraz projektem zalecenia, ERK funkcjonowałyby jako mechanizm przekładu oraz neutralny punkt odniesienia służący do porównywania kwalifikacji i ułatwiania ich przenoszenia w obrębie Europy. Byłyby one również katalizatorem reform systemów edukacji i kształcenia oraz pomogłyby w realizacji uczenia się przez całe życie. Dlatego też stworzenie ERK ma kluczowe znaczenie dla realizacji unijnych celów partnerstwa lizbońskiego na rzecz wzrostu i zatrudnienia

Podstawę ERK stanowiłoby 8 poziomów odniesienia dla wyników nauczania, obejmujących wszelkie formy uczenia się, m.in. szkolnictwo ogólne, szkolenie zawodowe i szkolnictwo wyższe, uzupełnione uzgodnionym zbiorem zasad i kryteriów. Państwa członkowskie i sektory pragnące stosować ERK jako odniesienie musiałyby zobowiązać się do stosowania tych zasad i kryteriów. Niemniej jednak ERK nie zastąpią krajowych poziomów kwalifikacji ani nie przejmą żadnych istniejących krajowych systemów bądź ram. (Artykuł 149 i 150 traktatu wyklucza jakiekolwiek działania regulacyjne w dziedzinie edukacji i kształcenia. Wszelkie polityki UE w tym obszarze powinny natomiast wspierać i uzupełniać działania państw członkowskich, w pełni szanując ich odpowiedzialność za treść i organizację edukacji i kształcenia zawodowego).

Pierwszą rozważaną opcją jest niepodejmowanie żadnych działań (tj. brak działania ze strony Unii Europejskiej), co pozwalałoby na dalszą realizację obecnych ustaleń w zakresie porównywalności, przejrzystości i przenoszenia kwalifikacji. Opcja ta nie zaspokoiłaby jednak zapotrzebowania państw członkowskich na wspólny, europejski punkt lub instrument odniesienia do rozwiązywania wspomnianych wyżej problemów.

Drugą opcją jest komunikat Komisji. Jednakże przyjęcie tego instrumentu nie angażowałoby państw członkowskich ani Parlamentu Europejskiego. Dlatego też opcja ta nie spowodowałaby niezbędnego zaangażowania politycznego państw członkowskich we wdrożenie ERK na szczeblu krajowym.

Trzecią opcją jest zalecenie Komisji na mocy art. 150 traktatu dotyczącego szkolenia zawodowego, lecz alternatywa ta wyklucza art. 149 odnoszący się do edukacji, co również stanowi niezbędny komponent ERK. Ponadto oznaczałoby to zastosowanie instrumentu, który, podobnie jak w przypadku opcji 2, nie angażowałby państw członkowskich ani Parlamentu Europejskiego w formalne przyjęcie, a przez to nie stwarzałby warunków do politycznego zaangażowania wymaganego do wdrażania ERK.

Czwartą rozważaną opcją jest ustanowienie ERK w drodze zalecenia Parlamentu Europejskiego i Rady zgodnie z art. 149 i 150 traktatu. Ten instrument prawny obejmowałby zarówno edukację, jak i kształcenie, które są w równym stopniu ważne w perspektywie uczenia się przez całe życie przewidzianego przez ERK. Zalecałby on stosowanie ERK przez państwa członkowskie na zasadzie dobrowolnej jako mechanizmu przekładu służącego do porównania kwalifikacji, zwiększania ich przejrzystości i ułatwiania ich przenoszenia w obrębie Europy.

Piątą opcją jest wdrożenie ERK poprzez decyzję Parlamentu Europejskiego i Rady zgodnie z art. 149 i 150 traktatu. Jednakże alternatywa ta również wyklucza art. 149 odnoszący się do edukacji. Byłaby to również decyzja ustanawiająca zasady i obowiązki dla tych państw członkowskich, które odnoszą się w swoich krajowych systemach kwalifikacji do ERK. Jednakże zainteresowane strony w przeważającej większości (państwa członkowskie, partnerzy społeczni, sektory i inni) stwierdziły, że stosowanie ERK powinno być całkowicie dobrowolne.

W tym kontekście warto wyjaśnić, że niezależnie od wybranego instrumentu, nie będzie on miał zastosowania do sytuacji objętych dyrektywą 2005/36/WE[2] w sprawie uznawania kwalifikacji zawodowych, która jest jedynym instrumentem prawnie wiążącym, nadającym prawa i nakładającym obowiązki zarówno na właściwy organ krajowy jak i na osobę migrującą. W sytuacjach nieobjętych dyrektywą, ERK umożliwią dokonywanie porównań między krajowymi systemami/ramami kwalifikacji stosowanymi w państwie członkowskim, w którym osoba migrująca odbywała szkolenie a krajowymi systemami/ramami kwalifikacji (innego) państwa członkowskiego, w którym osoba ta pracuje lub studiuje.

Porównując wady i zalety powyższych opcji, DG EAC postanowiła zaproponować opcję czwartą, która umożliwi Komisji – we współpracy z państwami członkowskimi i partnerami społecznymi – podjęcie określonych wyzwań i znalezienie stosownych rozwiązań. Opcja ta jest również w największym stopniu zgodna z oczekiwaniami państw członkowskich i zainteresowanych stron. Będzie ona stanowić najlepsze podstawy pomyślnego wdrażania ERK i osiągnięcia rzeczywistej wartości dodanej, jaką wymiar europejski może zapewnić obywatelom w dziedzinie uczenia się przez całe życie i mobilności poprzez kwalifikacje i systemy kwalifikacji.

[1] Informacja dotycząca stosowanych pojęć znajduje się na końcu niniejszej oceny wpływu.

[2] Dz.U. L 255 z 30.9.2005, str. 22.