W budżecie EFRG na 2016 r. uwzględniono zarówno ostatnie szacunki Komisji dotyczące potrzeb w zakresie finansowania planowanych wydatków na środki rynkowe i płatności bezpośrednie, jak również szacunkową kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel, która ma wpłynąć w trakcie analizowanego roku budżetowego, a także przeniesioną kwotę salda dochodów przeznaczonych na określony cel pozostałą do wykorzystania z poprzedniego roku budżetowego. We wniosku dotyczącym kwoty środków na EFRG w budżecie na 2016 r. Komisja uwzględniła całkowitą przewidywaną kwotę dochodów przeznaczonych na określony cel i zwróciła się o przydzielenie w budżecie na 2016 r. środków na poziomie obliczonym przez odjęcie szacunkowej kwoty dochodów przeznaczonych na określony cel od kwoty przewidywanego zapotrzebowania. Władza budżetowa przyjęła budżet EFRG z uwzględnieniem przewidywanej kwoty dochodów przeznaczonych na określony cel.

Zgodnie z wstępnym wykonaniem budżetu Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) na 2016 r. przedstawionym w załączniku wydatki wynoszą 43 899,1 mln EUR. Kwota ta odzwierciedla głównie wydatki EFRG podlegające zarządzaniu dzielonemu, zgłoszone przez państwa członkowskie w okresie od 16 października 2015 r. do 15 października 2016 r., oraz zmniejszenia środków w ramach comiesięcznych zwrotów narzucone w trakcie roku budżetowego. W kwocie tej uwzględniono również szacunkowe wydatki bezpośrednie, w wysokości około 10,9 mln EUR, przewidywane na okres do dnia 31 grudnia 2016 r.

–600 mln EUR przeznaczono na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw oraz

–2 380 mln EUR przeznaczono na system płatności podstawowej.

W odniesieniu do tych systemów władza budżetowa ostatecznie przegłosowała środki zgodnie z wnioskiem Komisji. Suma przegłosowanych środków i dochodów przeznaczonych na określony cel, o których mowa powyżej, odpowiada:

–898 mln EUR przeznaczonym na fundusze operacyjne dla organizacji producentów w sektorze owoców i warzyw oraz

–18 307 mln EUR przeznaczonym na system płatności podstawowej.

W załączniku, w którym przedstawiono dotychczasowe wykonanie budżetu na 2016 r. za okres do 15 października 2016 r., dane dotyczące środków budżetowych na poziomie artykułu dla sektora owoców i warzyw oraz dla płatności bezpośrednich niezwiązanych z wielkością produkcji nie uwzględniają wymienionych wyżej dochodów przeznaczonych na określony cel. Stanowią one przegłosowane środki na te artykuły i wynoszą odpowiednio 611,8 mln EUR oraz 34 269,2 mln EUR. Przy uwzględnieniu dochodów przeznaczonych na te artykuły całkowite kwoty przewidziane w budżecie na 2016 r. wynoszą 1 211,8 mln EUR dla sektora owoców i warzyw oraz 36 649,2 mln EUR dla płatności bezpośrednich niezwiązanych z wielkością produkcji.

3.Uwagi na temat dotychczasowego wykonania budżetu EFRG na rok 2016

Stan dotychczasowego wykonania budżetu za okres od dnia 16 października 2015 r. do dnia 15 października 2016 r. przedstawiono w załączniku. Poniżej przedstawiono krótki komentarz dotyczący niektórych artykułów budżetu, które wykazują najbardziej znaczące rozbieżności między faktycznie poniesionymi wydatkami a odpowiednimi środkami zawartymi w budżecie na rok 2016.

3.1.Środki rynkowe

W tabeli w załączniku widoczne jest przekroczenie dostępnych środków o 483,2 mln EUR. Jeżeli jednak uwzględnić dochody przeznaczone na określony cel wykorzystanie środków jest niższe od zakładanego o 116,8 mln EUR (szczegóły w pkt. 2 poniżej), co stanowi efekt netto schematów wykonania przede wszystkim w sektorach wina, owoców i warzyw oraz produktów zwierzęcych.

3.1.1.Owoce i warzywa (+ 560,9 mln EUR w porównaniu do przegłosowanych środków)

Jak opisano powyżej, ten poziom wykonania wynika głównie z wydatków na fundusze operacyjne dla organizacji producentów, które finansowane są zarówno z zatwierdzonych środków budżetowych, jak i z dochodów przeznaczonych na określony cel.

W przypisie * w tabeli dotychczasowego wykonania budżetu w załączniku 1 pokazano, jaka byłaby sytuacja, gdyby wskaźnik został zastosowany do całości środków w ramach tego artykułu, w tym do dochodów przeznaczonych na określony cel w wysokości 600 mln EUR. Zastosowanie wskaźnika do całkowitej kwoty finansowania przewidzianego dla tego artykułu (1 211,8 mln EUR) doprowadziłoby do niewykorzystania 39,1 mln EUR.

Tu niepełne wykorzystanie związane jest z programem „Owoce w szkole” oraz pomocą dla grup producentów w procesie wstępnego uznania.

3.1.2.Produkty sektora uprawy winorośli (–46,6 mln EUR)

To niepełne wykorzystanie środków spowodowane jest poniesieniem w 2016 r. przez niektóre państwa członkowskie nieco mniejszych wydatków niż przewidziane w krajowych programach dla sektora wina.

3.1.3.Mleko i przetwory mleczne (–130,5 mln EUR)

Niewykorzystanie 130,5 mln EUR wynika głównie z połączonego efektu wolniejszego wdrażania programu dopłat do spożycia mleka w szkołach i programów przechowywania. Jeśli chodzi o specjalny program pomocy dla rolników w sektorach hodowlanych, całą kwotę środków przeznaczonych na ten program tj. 420 mln EUR zapisano w budżecie w pozycji 05 02 12 99 – Inne środki (mleko i przetwory mleczne) mimo, że państwa członkowskie mogły wykorzystywać te środki na wszystkie sektory hodowlane. Wybrano takie rozwiązanie gdyż w czasie opracowywania budżetu informacje ex ante na temat planowanych poziomów dla poszczególnych sektorów hodowlanych nie były dostępne.

Państwa członkowskie zadeklarowały wydatki w wysokości 324 mln EUR na ten program pomocy w ramach sektora mleczarskiego, a część środków wykorzystały też na pomoc dla rolników w innych sektorach hodowlanych. W związku z tym poziom wykorzystania środków w ramach tego artykułu jest niższy o przesunięcia budżetowe, których należy dokonać, by pokryć wydatki zgłoszone w innych sektorach hodowlanych, tj. w odniesieniu do wołowiny i cielęciny 29,6 mln EUR, w odniesieniu do mięsa baraniego i koziego 1,8 mln EUR oraz w odniesieniu do wieprzowiny 74,9 mln EUR.

W odniesieniu do ogólnej kwoty realizacji ukierunkowanej pomocy, w terminie kwalifikowalności do dnia 30 czerwca 2016 r. dostępne środki zostały prawie całkowicie zużyte (wydatki w kwocie 414,6 mln EUR lub 98,7 % łącznych środków w kwocie 420 mln EUR).