Opinia Europejskiego Komitetu Regionów – Misje europejskie

(2022/C 301/05)

Sprawozdawca: Marku MARKKULA (FI/EPL), przewodniczący regionu Helsinki Dokument źródłowy: Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Komitetu Regionów w sprawie misji europejskich COM(2021) 609 final

ZALECENIA POLITYCZNE

EUROPEJSKI KOMITET REGIONÓW (KR)

1. Z zadowoleniem przyjmuje europejskie misje jako skoordynowane wysiłki Komisji zmierzające do połączenia niezbędnych zasobów w postaci programów finansowania, strategii politycznych i przepisów, a także innych działań mających na celu zmobilizowanie i pobudzenie podmiotów publicznych i prywatnych do współtworzenia rzeczywistego i trwałego oddziaływania w celu zachęcenia obywateli do przyswajania nowych rozwiązań i sposobów podejścia. KR podkreśla potrzebę inkluzywnego podejścia, w ramach którego misje UE – obok ogólnounijnej polityki spójności – oraz wszystkie inne instrumenty finansowe UE powinny być wykorzystywane do wspierania spójności terytorialnej i realizacji celów zrównoważonego rozwoju.

2. Podkreśla ( 1 ) , że w świetle Konferencji w sprawie przyszłości Europy europejskie misje – jako nowy i istotny instrument pomagający rozwiązać palące problemy społeczne – są prawdziwym sprawdzianem wpływu i wiarygodności UE. Muszą one cieszyć się powszechną legitymizacją i akceptacją. Jak podkreśliła Komisja Europejska, rola miast i regionów, wraz ze wszystkimi zainteresowanymi stronami i obywatelami, jest kluczowa dla osiągnięcia ambitnych celów misji UE.

3. Ponawia swe oświadczenie ( 2 ) popierające realizację europejskich misji jako odważnego kroku w kierunku sprostania wyzwaniom społecznym i podkreśla potrzebę skutecznego systemu wielopoziomowego sprawowania rządów, łączącego europejskie misje ze strategiami rozwoju lokalnego i regionalnego, strategiami inteligentnej specjalizacji, działaniami na rzecz odbudowy po COVID-19 oraz finansowaniem innowacji za pośrednictwem funduszy strukturalnych.

4. Wzywa najważniejsze decydentki i decydentów w UE i państwach członkowskich do szybkiej i zdecydowanej reakcji na sytuację w Ukrainie, w tym do rozpoczęcia misji UE, zwłaszcza misji w zakresie miast. Kryteria finansowania w ramach funduszy NextGenerationEU oraz inne publiczne źródła finansowania należy w elastyczny sposób ukierunkować na to, by część działań misji w zakresie miast przyczyniała się do tworzenia europejskich autostrad transformacji energetycznej. Powinny one wspierać badania publiczno-prywatne w zakresie opracowywania nowych rozwiązań w ramach systemów energetycznych. W szczególności miasta i inne podmioty publiczne mogą korzystać z innowacyjnych zamówień publicznych wraz z przedsiębiorstwami, aby przyspieszyć wdrażanie odnawialnych źródeł energii i stworzyć zrównoważone, innowacyjne rozwiązania energetyczne zastępujące paliwa kopalne nabywane obecnie przez państwa UE z Rosji.

5. Z zadowoleniem przyjmuje fakt, że w komunikacie ( 3 ) w sprawie misji europejskich należycie uznano znaczenie władz lokalnych i regionalnych w realizacji, a także w fazie projektowania misji europejskich i w fazie informowania o nich.

6. Podkreśla, że w świetle współtworzenia wiedzy i know-how wdrażanie misji UE musi być utwierdzone w codziennej pracy nad rozwijaniem i modernizowaniem procesów funkcjonowania miast i regionów. Pozwoli to na stworzenie systematycznych synergii z polityką spójności UE, wykorzystaniem funduszy strukturalnych i innych specjalnych instrumentów. Będzie to również okazją do zaprezentowania na całym świecie potencjału regionów i społeczności lokalnych oraz roli gmin w dokonywaniu ukierunkowanych przemian.

Europejskie misje jako nowy, ambitny instrument służący stawianiu czoła wielkim wyzwaniom społecznym

7. Uznaje, że misje europejskie mają być nowym i kluczowym instrumentem, jak stwierdziła Komisja Europejska: „Europejskie misje UE to nowy sposób na znalezienie konkretnych rozwiązań dla niektórych z naszych największych wyzwań poprzez osiągnięcie konkretnych wyników i wpływu do 2030 r. wskutek nadania badaniom i innowacjom nowej roli, w połączeniu z nowymi formami zarządzania i współpracy, jak również poprzez zaangażowanie obywateli” ( 4 )

8. Przypomina, że każda europejska misja powinna określić jasny plan działania i stworzyć systemowe nowe podejście oparte na wielopoziomowym sprawowaniu rządów oraz metodyki w zakresie eksperymentowania, prototypowania, monitorowania i zwiększania skali działań na wszystkich poziomach sprawowania rządów. Szczególną uwagę należy zwrócić na tworzenie portfeli działań zarówno na szczeblu UE, jak i regionalnym/lokalnym oraz ich skuteczne rozpowszechnianie na wszystkich etapach planowania i realizacji. Wymaga to włączenia i zaangażowania władz lokalnych i regionalnych oraz partnerstw, by dzielić się skutecznymi rozwiązaniami w zakresie innowacyjnego zarządzania.

9. Zwraca uwagę na potrzebę przydzielenia finansowania misji szczeblowi lokalnemu i regionalnemu w celu współtworzenia niestandardowych przełomów w wielu skrajnych sytuacjach, które zbyt często blokują odpowiednie postępy w osiąganiu nowych rozwiązań i wpływu. Wymaga to nowych partnerstw europejskich opartych na interesach lokalnych i regionalnych określonych w strategiach inteligentnej specjalizacji. Misje UE powinny wykorzystywać doświadczenia, jakie przyniesie wspólny projekt pilotażowy KR-u i JRC „Partnerstwa na rzecz innowacji regionalnych”.

10. Zachęca, by misje UE podkreślały postępy w kierunku humanizmu i ukierunkowania na człowieka, tak by zrównoważony rozwój we wszystkich jego wymiarach – ekologicznym, gospodarczym, społecznym i kulturalnym – był siłą napędową zmian w osiąganiu ambitnych celów misji UE. Jakość życia można podnieść jedynie poprzez świadomą współpracę w ramach złożonych podmiotów. W tym celu musimy znaleźć lepszą równowagę między dobrostanem materialnym i niematerialnym w Europie i na świecie. Przyroda umożliwia życie na naszej planecie, musimy więc szanować zależność człowieka od przyrody.

11. Podkreśla, że misje europejskie muszą współtworzyć nowe sposoby działania. Rozwój wymaga od wszystkich podmiotów uczenia się nowych umiejętności poprzez zintegrowanie technologii i badań naukowych z podejściem ukierunkowanym na człowieka, zobowiązanie się do przeprowadzenia wspólnych procesów transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz zapewnienie dostępu do potrzebnych zasobów. Wymogi te mają zasadnicze znaczenie dla stworzenia sprawnie funkcjonujących regionalnych i lokalnych ekosystemów badań, rozwoju i innowacji, które tworzą nowe innowacyjne pomosty wiedzy, łącząc czołowych europejskich twórców wiedzy z regionalnymi i lokalnymi żywymi laboratoriami i innymi ośrodkami doświadczalnymi oraz działaniami demonstracyjnymi, takimi jak sztandarowe projekty. Z ich pomocą wszystkie miasta i regiony mogą tworzyć procesy uczenia się opartego na analizie porównawczej i działania w sieci peer-to-peer, aby wykorzystać koncepcje i rozwiązania prekursorów inteligentnych i zrównoważonych praktyk.

12. Zwraca uwagę, że sprawowanie rządów na szczeblu regionalnym i lokalnym, prognozowanie i zwiększanie inwestycji w badania, rozwój i innowacje stanowią fundamenty zakresu kompetencji misji europejskich, na które składają się profesjonalnie koordynowane działania na szczeblu europejskim, krajowym, regionalnym i lokalnym. Koordynacja misji europejskich pozwala na zwiększenie współpracy, motywacji i zdolności, tj. konkurencyjności, poprzez wspólne tworzenie nowych zestawów zadań i działań. Obejmuje wiele równoległych etapów i działań wielopoziomowego zarządzania w ramach różnych systemów. Należy wykorzystać instrumenty finansowe – zarówno publiczne, jak i prywatne – oraz zapewnić wsparcie, zwłaszcza regionom słabiej rozwiniętym, aby zachęcić wszystkie regiony do poprawy ich systemów badań, rozwoju i innowacji i przyczynienia się do realizacji misji UE.

13. Przypomina o swej zasadniczej roli, jaką odgrywa w realizacji europejskich misji, w oparciu o doświadczenie zdobyte w ramach sześciu komisji i kampanii, takich jak „Zielony Ład w terenie” i ERP – Europejskie Regiony Przedsiębiorczości, i zauważa, że stanowi naturalny punkt dostępu do współpracy z sektorem publicznym i prywatnym, przemysłem, sektorem usług i obywatelami.

Rola miast i regionów w europejskich misjach

14. Podkreśla – zgodnie ze wspólnym planem działania podpisanym w 2020 r. przez komisarz Marię Gabriel i KR – że wraz z państwami członkowskimi i europejskimi regionami i miastami jest gotowy do odegrania aktywnej roli we współtworzeniu systemu wielopoziomowego sprawowania rządów, by osiągnąć cele europejskich misji. Środki zapewniające niezbędny rozwój będą się opierać na regionalnych ekosystemach innowacji ukierunkowanych na konkretne miejsce oraz na strategiach inteligentnej specjalizacji (S3/S4).

15. Może wpływać na ogólne procesy misji UE, informować decydentki i decydentów oraz mobilizować regiony i miasta, by stały się aktywnymi uczestnikami na różne sposoby itp. Plany misji UE mają silny wymiar regionalny i lokalny ukierunkowany na konkretny obszar, a mechanizmy wdrażania obejmują propozycje stawiające regiony i miasta – oraz ich ekosystemy badań, rozwoju i innowacji – w centrum ich działań. W związku z tym KR może szeroko współpracować ze wszystkimi partnerami, aby zapewnić, że ten nowy oddolny instrument polityki przyniesie pożądane skutki.

16. Zgadza się pomóc – przy udziale wszystkich komisji KR-u odpowiedzialnych za odpowiednie obszary tematyczne misji – w zaangażowaniu jak największej liczby miast i regionów w celu zapewnienia, że szczebel regionalny i lokalny będzie wspierał misje UE poprzez: a) wdrażanie kampanii informacyjnych, bezpośredniego dialogu i innych wspólnych otwartych i interaktywnych procesów angażowania skierowanych do różnych grup, w tym również do dzieci poniżej 18 roku życia, b) zaangażowanie społeczności prekursorskich w wypróbowanie nowatorskich rozwiązań w rzeczywistych praktykach, c) zachęcanie wspólnot uczestniczących w demonstracji do udziału w procesach wdrażania innowacyjnych rozwiązań na dużą skalę oraz do poszerzania zakresu stosowania najlepszych rozwiązań w całej Europie, d) zapewnienie, aby europejska różnorodność regionów wraz z licznymi społecznościami zainteresowanych stron i obywateli była szeroko uwzględniana w działaniach związanych z realizacją misji.

17. Wzywa państwa członkowskie do wspierania realizacji misji UE poprzez tworzenie synergii z programami krajowymi i regionalnymi oraz ułatwianie dostępu do finansowania unijnego i krajowego.

18. Wzywa do zadbania o to, by wszystkie obszary oraz regiony miejskie i wiejskie (z najlepszymi, średnimi i słabymi wynikami) miały wystarczającą zdolność i umiejętność podejmowania innowacyjnych działań w swoich społecznościach i by były wspierane poprzez odpowiednie procesy uczenia się, które pozwolą im także działać jako platformy dla wielopodmiotowych usługodawców wspierających innych, w tym wszystkie grupy podmiotów. Lokalne/regionalne procesy tworzenia wartości muszą być sterowane na poziomie skutecznych łańcuchów wartości opartych na współpracy i strumieni wartości, które dalej rozwijają ekosystemy.

19. Zaznacza, że ambitne cele wymagają, jako zasadniczego warunku wstępnego, by decydenci, urzędnicy i specjaliści ds. innowacji zdobyli kompetencje pozwalające im działać jako inicjatorzy zmian w zakresie zdobywania nowej wiedzy i zdolności. Trzy kluczowe procesy to: a) operacyjne procesy uczenia się miast i regionów, z naciskiem na włączenie działań związanych z misją do innych działań lokalnych, tak aby stały się one częścią normalnego strategicznego i operacyjnego procesu decyzyjnego, b) motywowanie i wspieranie przedsiębiorstw i instytutów badawczych, uczelni wyższych, centrów szkolenia zawodowego oraz ich lokalnych i tematycznych ekosystemów do współtworzenia nowych innowacyjnych, pionierskich rozwiązań oraz c) stosowanie nowych integracyjnych metod w innowacjach. Środki zastosowane w tych procesach powinny obejmować szeroko zakrojone partnerstwa, zamówienia publiczne, szybko opracowane prototypy i eksperymenty z nowymi rozwiązaniami.

20. Przypomina, że dostępne są sprawdzone procesy, ale wymagają one zaangażowania poszczególnych miast i regionów oraz specjalnej współpracy zorganizowanej przez zespoły misji UE. Przydzielanie funduszy na partnerstwa ogólnoeuropejskie przyczyni się do większego pozyskiwania tych kluczowych czynników w wielu europejskich miastach i regionach. Bardzo istotną rolę w tym zakresie może odegrać kilka istniejących instrumentów UE, takich jak JRC, Interreg, wspólnoty wiedzy i innowacji (WWiI) Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii (EIT) i inicjatywy w zakresie wspólnego programowania.

21. Podkreśla potrzebę dokonania przeglądu wszystkich instrumentów finansowych UE w celu wspierania działań misji, zwłaszcza na szczeblu lokalnym i regionalnym. Regiony i miasta nie mają łatwego dostępu do funduszy programu „Horyzont 2020”, które nie są jeszcze wystarczająco dostosowane do nowych celów strategicznych misji UE. Wiele regionów ma znaczne trudności z dostępem do finansowania za pomocą wielu zaproszeń do składania wniosków, z wysoce specjalistycznymi kryteriami i złożonymi systemami. Na przykład wiele regionów boryka się z problemami związanymi z finansowaniem podnoszenia kwalifikacji siły roboczej w celu przyspieszenia transformacji ekologicznej niezbędnej w misjach UE. Będzie to wymagało przeglądu w celu uproszczenia dostępu do funduszy UE.

Wytyczne w sprawie wywołującej większy wpływ realizacji misji UE

22. Podkreśla potrzebę pomocy w zawieraniu dynamicznych partnerstw – które powinny być częściowo sformalizowanym, a częściowo elastycznym obopólnym zobowiązaniem – na potrzeby umów partnerstwa między misjami UE a demonstracyjnymi miastami i regionami, aby zwiększyć ogólnoeuropejski wpływ znaczących zadań i pracy rozproszonych demonstratorów.

23. Popiera elastyczne wykorzystanie i podkreśla aktywny rozwój koncepcyjny umów między miastami i regionami, które proponuje się w planach realizacji misji europejskich.

24. Proponuje stworzenie koncepcji znaku europejskiej misji (EU Mission Label) dla tych miast i regionów, które przyjmą na siebie odpowiedzialność jako demonstracyjni prekursorzy i zwolennicy europejskiej transformacji zielonej i cyfrowej w osiąganiu celów europejskich misji i zwiększaniu skali wyników swoich innowacyjnych rozwiązań i wzywa do wyciągania wniosków z istniejących już praktyk, takich jak Porozumienie Burmistrzów.

25. Proponuje różne sposoby wykorzystania znaku europejskiej misji w celu zwiększenia synergii z innymi stosownymi inicjatywami UE i innymi powiązanymi inicjatywami oraz wykorzystania instrumentów finansowych, takich jak fundusz InvestEU, Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności, międzyregionalne inwestycje innowacyjne I3, Interreg Europa, instrument „Łącząc Europę”, program „Cyfrowa Europa”, Program UE dla zdrowia, EBI i EIT. KR proponuje utworzenie ogólnoeuropejskiego systemu, za pomocą którego zarówno UE, jak i państwa członkowskie wykorzystywać będą znak misji UE do uproszczenia procedur składania wniosków. Ten znak powinien pomóc w uzyskaniu dostępu do funduszy unijnych i krajowych z myślą o wspieraniu działań na szczeblu lokalnym i regionalnym w osiąganiu ambitnych celów misji UE, a jednocześnie w doskonaleniu procedur lokalnych i regionalnych.

26. Zwraca uwagę, że na szczeblu lokalnym i regionalnym ośrodki EPB mogą być jednymi z najskuteczniejszych narzędzi dostosowania regionalnych strategii w zakresie badań naukowych i innowacji, w tym strategii inteligentnej specjalizacji (S3/S4), do strategii krajowych i europejskich, EPB, programu „Horyzont Europa” i misji UE. Ośrodki EPB mogą zatem przyczynić się do powstania strukturyzujących projektów, które zasilają w szczególności misje UE i mobilizują różne źródła finansowania wokół nich, w związku z czym w miarę możliwości przydatne byłoby powiązanie znaku misji UE z ośrodkami EPB.

27. Przypomina o potrzebie tworzenia i stosowania skutecznych procedur zarządzania wiedzą w celu realizacji europejskich misji dzięki spożytkowaniu najlepszej globalnej i regionalnej wiedzy z uwzględnieniem kryteriów etycznych nowej strategii Komisji na rzecz umiędzynarodowienia badań naukowych i innowacji. W celu wykorzystania i zwiększenia skali wyników program „Horyzont Europa” i inne instrumenty muszą być bardziej dynamiczne, aby umożliwić eksperymentowanie i prototypowanie w warunkach rzeczywistych.

28. Zaznacza, że europejskie misje powinny być wdrażane w ramach otwartego i partycypacyjnego procesu, w którym uczestniczą wszystkie zainteresowane strony na poziomie lokalnym, regionalnym, europejskim i globalnym ( 5 ) . Zwłaszcza zaangażowanie regionów, społeczności i obywateli będzie miało kluczowe znaczenie dla pomyślnego wdrażania europejskich misji. W związku z tym w ramach każdej misji należy zapewnić bezpośredni dialog z tymi zainteresowanymi stronami. KR jest gotów być silnym sojusznikiem europejskich misji.

29. Zwraca uwagę, że eksperymenty i demonstracje w ramach europejskich misji powinny skupiać się na organizowaniu działań mających na celu przesuwanie granic nauki, opanowanie głębokich technologii oraz łączenie innowacji cyfrowych, fizycznych, środowiskowych i biologicznych, a także regularne dokonywanie przeglądów i dzielenie się wynikami na czołowym szczeblu. Strategie inteligentnej specjalizacji jako koncepcje regionalnej współpracy z przemysłem i placówkami badawczymi powinny mieć wysoką rangę w misjach europejskich.

Prognozowanie i innowacje społeczne kluczowe dla europejskich misji i przez nie wprowadzanych

30. Potwierdza, że wyzwania są złożone i dostępna jest zaledwie część niezbędnej wiedzy naukowej i technologicznej. Osiągnięcie celów jest możliwe dzięki szeroko zakrojonym działaniom prognostycznym, zwiększeniu nakładów na badania i rozwój, prototypowaniu w warunkach rzeczywistych, eksperymentowaniu i zwiększaniu skali wyników.

31. Uznaje znaczący potencjał badań naukowych z punktu widzenia wszelkiego rodzaju innowacji i sprostania poważnym wyzwaniom społecznym. Oczekuje w związku z tym, że polityczny proces decyzyjny co do zasady będzie w większym stopniu oparty na dowodach, będzie wspierać badania oraz będzie ukierunkowany na tworzenie warunków sprzyjających innowacjom społecznym przy ich odpowiednio szybkim wdrażaniu w codziennej praktyce i rzeczywistych procesach.

32. Przypomina, że ambitne cele misji UE można osiągnąć jedynie poprzez wspieranie skutecznych procesów uczenia się dla regionalnych i organizacyjnych przywódców politycznych, kierowników, ekspertów i obywateli. Koncepcja europejskiego miasta/regionu musi być dostosowana do sytuacji regionu poprzez systemowy rozwój zawodowy oparty na dostępnym dla wszystkich lokalnym uczeniu się przez działanie.

33. Podkreśla, że misje UE powinny skupić się na wykorzystaniu potencjału wartości niematerialnych i prawnych oraz kapitału intelektualnego. Ujęcie tej wiedzy w procesie podejmowania decyzji politycznych, zwłaszcza w celu stworzenia inteligentnych miast skupionych na zrównoważonym rozwoju i ukierunkowanych na człowieka, może mieć zasadnicze znaczenie dla stymulowania inwestycji w kapitał ludzki, kapitał strukturalny, kapitał relacyjny oraz ogólnie badania, rozwój i innowacje.

34. Podkreśla znaczenie przystąpienia do działania w oparciu o główne stwierdzenia dotyczące europejskiej polityki w zakresie badań, rozwoju i technologii, określone w szczególności w sprawozdaniu dotyczącym prognozy strategicznej z 2021 r. ( 6 ) a) W nadchodzących dziesięcioleciach nastąpi coraz większa redystrybucja władzy na świecie, a geoekonomiczny środek ciężkości przesunie się na wschód. b) UE konkuruje na świecie o zdobycie przewagi pioniera w ustanawianiu norm. c) UE musi zająć mocniejszą pozycję w rozwoju i produkcji technologii integracyjnych nowej generacji. d) Oprócz konkretnych technologii motorem transformacji jest hiperłączność. e) Surowce krytyczne mają zasadnicze znaczenie dla dwojakiej transformacji UE. f) Suwerenność cyfrowa UE będzie zależała od zdolności do przechowywania, pozyskiwania i przetwarzania danych, przy jednoczesnym spełnieniu wymogów dotyczących zaufania, bezpieczeństwa i praw podstawowych. g) Konieczne jest wzmocnienie europejskiej strategicznej autonomii. h) Inteligentne połączenie polityki przemysłowej, badawczej i handlowej z partnerstwami międzynarodowymi mogłoby zapewnić zrównoważone i zróżnicowane dostawy.

35. Zwraca uwagę, że przy przechodzeniu do działania rozwój technologii powinien w większym stopniu niż dotychczas być dostosowany do sytuacji społeczno-gospodarczej i odbywać się w rzeczywistym kontekście, co zapewni szybkie wykorzystanie wyników i zwiększenie ich skali.

36. Proponuje zacieśnienie współpracy międzyinstytucjonalnej UE w zakresie prognozowania, w której szczególną rolę odgrywają JRC, Biuro Analiz Parlamentarnych Parlamentu Europejskiego oraz KR. Proponuje rozważenie na szczeblu krajowym, regionalnym i gminnym zorganizowanie działań w zakresie partycypacyjnej nauki obywatelskiej dla wszystkich, a przede wszystkim dla młodzieży, zwłaszcza uczniów szkół wyższych i średnich, dla przedsiębiorczyń i przedsiębiorców oraz na potrzeby podejmowania decyzji politycznych poprzez ustanowienie komitetów przyszłości zajmujących się prognozowaniem i oceną technologii.

Nowe podejście do polityki w zakresie technologii oraz badań i rozwoju w ramach europejskich misji

37. Podkreśla, że transformacja społeczna i zmiana zachowań wspierające cele europejskich misji muszą mieć integracyjny i pozytywny charakter dzięki szerokiemu zastosowaniu prototypowania i eksperymentowania jako podejścia metodologicznego.

38. Przypomina wszystkim, że sednem europejskich misji są badania i innowacje. Złożonym wyzwaniom społecznym można sprostać jedynie poprzez zwiększenie inwestycji w badania, rozwój i innowacje. Zarówno badania europejskiej przestrzeni badawczej, jak i badania przemysłowe wyraźnie dowodzą ( 7 ) , że UE odstaje od głównych światowych konkurentów, jeżeli chodzi o intensywność działań przedsiębiorstw w zakresie badań i rozwoju, zwłaszcza w sektorach zaawansowanych technologicznie, oraz zwiększanie skali działalności innowacyjnych MŚP, co ma negatywne skutki dla produktywności, tworzenia miejsc pracy i dla konkurencyjności.

39. Zgadza się z celami europejskiej przestrzeni badawczej ( 8 ) , aby pobudzić odbudowę w Europie i wesprzeć ją w zielonej, cyfrowej i społecznej transformacji poprzez wspieranie konkurencyjności opartej na innowacyjności i propagowanie suwerenności technologicznej w kluczowych obszarach strategicznych (np. sztuczna inteligencja, robotyka, cyberbezpieczeństwo, ekologia danych, mikroelektronika, obliczenia kwantowe, 5G, akumulatory nowej generacji, energia odnawialna, technologie wodorowe, bezemisyjne środowisko zbudowane, inteligentna mobilność itp.), zgodnie z modelem otwartej strategicznej autonomii.

40. Apeluje o oparte na zapotrzebowaniu strategie polityczne w zakresie neutralności pod względem emisji dwutlenku węgla obejmujące ślad węglowy i ślad ekologiczny jako kryteria zrównoważonych zamówień publicznych. Oprócz śladu węglowego zwraca uwagę na znaczenie śladu ekologicznego, nowego podejścia do tworzenia i obliczania wpływu na klimat poprzez wykazanie pozytywnego wpływu produktów i usług przyjaznych dla klimatu ( 9 )

41. Popiera działania dotyczące śladu ekologicznego w przemyśle w ramach badań, rozwoju i innowacji (BRI) w tworzeniu nowych, rozszerzonych produktów, systemów i innych innowacyjnych rozwiązań, które odgrywają zasadniczą rolę w realizacji celów klimatycznych, oraz zwraca uwagę, że bez znacznego przyspieszenia innowacji w zakresie czystej energii nie uda się osiągnąć celów zerowej emisji netto.

42. Przypomina o potrzebie nowych technologii. Sprawozdanie Międzynarodowej Agencji Energetycznej (MAE) ( 10 ) przedstawia analityczne dowody na to, że zaawansowane technologie przyczynią się do zredukowania emisji dwutlenku węgla o 25 %, co jest niezbędne do wprowadzenia klimatu na Ziemi na zrównoważoną ścieżkę. Dla porównania, 41 % niezbędnych technologii będzie pochodziło z nowych technologii w fazie wczesnego przyjęcia, a 34 % – z technologii będących na etapie demonstracji, prototypu lub takich, które nie zostały jeszcze nawet opracowane.

43. Zwraca uwagę na znaczenie i złożoność pomiaru emisji gazów cieplarnianych. Podstawowy pomiar emisji gazów cieplarnianych obejmuje zakresy 1 i 2. Stosując również zakres 3, można osiągnąć zerowe i ujemne cele netto. Zakres 3 obejmuje wszystkie inne emisje pośrednie występujące w całym łańcuchu wartości.

44. Podkreśla rolę europejskich misji w realizacji priorytetów UE w zakresie urzeczywistniania zielonej i cyfrowej transformacji. Komisja Europejska rozpoczęła fazę pilotażową inicjatywy węzłów EPB, której celem jest ułatwienie współpracy regionalnej w zakresie badań, rozwoju i innowacji oraz wymiany sprawdzonych rozwiązań, zachęcając do maksymalnego zwiększenia wartości tworzenia, obiegu i wykorzystania wiedzy. KR zachęca europejskie misje do zbadania możliwości wykorzystania ośrodków EPB jako sposobu łączenia lokalnych i regionalnych ekosystemów badań naukowych i innowacji i do aktywnego partnerstwa z decydentkami i decydentami lokalnymi i regionalnymi w pilotażowym uruchomieniu ośrodków EPB w celu rozwinięcia konkretnej współpracy.

45. Podkreśla, że system ośrodków EPB próbuje wprowadzić brakujące elementy do środowiska EPB i EEA, aby stworzyć silne europejskie społeczeństwa oparte na wiedzy w całej Europie i tym samym przyspieszyć transformację społeczeństw w kierunku ekologicznego, zrównoważonego i cyfrowego wzrostu gospodarczego. Sieć ośrodków EPB jest idealną gwarancją, że lokalne i regionalne ekosystemy badań, rozwoju i innowacji staną się integralną częścią ogólnoeuropejskiego ekosystemu badań, rozwoju i innowacji.

46. Popiera umożliwienie aktywnego wkładu lokalnego w zintegrowane wdrażanie węzłów EPB, innych eksperymentów dotyczących ekosystemów regionalnych oraz europejskich misji w zakresie eksperymentowania, szybkiego prototypowania, testowania, demonstrowania i zwiększania skuteczności badań i innowacji w miastach i regionach.

47. Uznaje, że połączenie różnorodnych regionalnych i lokalnych spostrzeżeń, pomysłów i uczenia się ma zasadnicze znaczenie dla stworzenia ogólnoeuropejskiego podejścia do innowacyjnych działań. Zasadnicze znaczenie ma dzielenie się uczeniem się między miastami i regionami, a także w ramach pięciu misji UE. KR zaleca wczesne utworzenie sieci wspólnego uczenia się, za pośrednictwem której można by dzielić się istotnymi informacjami na temat zarówno procesu, jak i treści, a także rozszerzać ich zakres na inne miasta/regiony, a także na inne misje UE i na całą Europę.

48. Wzywa do opublikowania podczas prezydencji francuskiej konkluzji Rady w sprawie misji europejskich, aby umożliwić również wzmocnienie koncepcji ośrodków EPB, na których muszą opierać się misje, aby mogły być skutecznie zakorzenione na szczeblu lokalnym i regionalnym. W konkluzjach tych należy również podkreślić znaczenie infrastruktury badawczej silnie wspieranej przez miasta i regiony i mającej kluczowe znaczenie dla realizacji misji europejskich.

49. Potwierdza, że choć priorytetem jest realizacja misji, co do których podjęto już decyzje, należy nieustannie kontynuować refleksje nad perspektywą utworzenia nowych misji w przypadku pojawienia się istotnych nowych wspólnych wyzwań. Kluczowa kwestia przygotowania społeczeństw europejskich do radzenia sobie z zagrożeniami i kryzysami zdrowotnymi oraz zarządzania nimi powinna, po utworzeniu Urzędu ds. Gotowości i Reagowania na Stany Zagrożenia Zdrowia (HERA), stanowić wkład w refleksję nad nową misją skupiającą się na tym wyzwaniu ze względu na jej systemowy i przekrojowy charakter dotyczący wielu podmiotów.

Doświadczenia KR-u: synergia między europejskimi misjami a innymi głównymi instrumentami politycznymi

50. Zwraca uwagę, że europejskie misje powinny wykorzystywać doświadczenia i wiedzę pochodzące z istniejących inicjatyw i programów UE, aby działać w synergii. Zmiana systemowa wymaga współtworzenia ekosystemów transformacyjnych w oparciu o uczenie się i badania, rozwój i innowacje z interdyscyplinarną synergią naukową i operacyjną w całej Europie i obejmującą wszystkie pięć misji europejskich.

51. Przypomina o potrzebie upowszechnienia mentalności otwartej współpracy oraz zacieśnienia współpracy lokalnej i partnerstw europejskich w tworzeniu nowej przyszłości Europy, zrównoważonej i ukierunkowanej na człowieka. Potencjał ten w dużej mierze zależy od szczebla lokalnego i regionalnego we wszystkich częściach Europy. Zasadnicze znaczenie ma szybkość działania. W najbliższych latach trzeba będzie stawić czoła wielkim wyzwaniom społecznym. Podstawowe znaczenie mają wiedza i uczenie się.

52. Proponuje zwrócenie szczególnej uwagi na etapy realizacji europejskich misji przez miasta i regiony, przy wspierającej roli KR-u, w tym na wielopoziomowe sprawowanie rządów, finansowanie i pomyślną realizację, na to, jak można osiągnąć ambitne cele poprzez skuteczne uwzględnienie ich w polityce UE w zakresie badań i innowacji, zwłaszcza w strategiach inteligentnej specjalizacji (S3/S4), ośrodkach EPB, Nowym Europejskim Bauhausie i innych najistotniejszych inicjatywach, programach i instrumentach przewidzianych w ramach wielopoziomowej polityki UE.

53. Zobowiązuje się do organizowania działań edukacyjnych we współpracy z JRC, aby wspierać działania misji europejskich pod hasłami „Nauka w mieście” i „Spotkania świata nauki z regionami” poprzez pobudzanie działań o szerokim oddziaływaniu i dzielenie się wynikami europejskich misji. Środki krótkoterminowe nie są właściwą odpowiedzią na rzeczywiste potrzeby. Przydatnym działaniem jest wspieranie tworzenia sieci regionalnych ośrodków przyszłości w celu rozwijania kreatywności i przedsiębiorczości oraz powiązanie ich z Nowym Bauhausem, realizacją celów zrównoważonego rozwoju ONZ i laboratoriami alfabetyzacji przyszłości Unesco (Futures Literacy Labs), aby zapewnić zarówno krótko-, jak i długoterminową trwałość podejmowanych inicjatyw.

54. Zachęca do pogłębienia współpracy z europejskimi sieciami, które aktywnie działają na rzecz wspierania badań, rozwoju i innowacji w celu sprostania wyzwaniom społecznym, takimi jak EUA, EARTO i ERRIN. Ponadto każda europejska misja powinna skutecznie współpracować ze swoimi sieciami tematycznymi, takimi jak Rada Gmin i Regionów Europy, Eurocities i CPMR. KR prowadzi szeroko zakrojoną współpracę ze wszystkimi tymi sieciami zainteresowanych stron, dbając o to, by europejskie misje jako nowy, oddolny instrument polityczny przyniosły pożądane skutki.

55. Podkreśla znaczenie zwiększania zdolności regionów i miast do ubiegania się o finansowanie europejskich misji oraz korzystania z doświadczeń realizowanych na szeroką skalę inicjatyw finansowanych przez UE, takich jak europejska sieć żywych laboratoriów (ENoLL), inicjatywa Vanguard, digitalizacja miast, Open & Agile Smart Cities, inicjatywa City Science oraz Living-in.EU (europejski sposób na cyfrową transformację w miastach i społecznościach). Zwiększy to odporność, zdolność reagowania i aktywny udział miast i regionów w ramach europejskich reform oraz wesprze włączenie społeczne obywateli w całej UE. To natomiast będzie działać jako mnożnik wpływu inicjatyw UE i zapewni szerszą i bardziej sprawiedliwą dystrybucję zasobów, tak by we wszystkich miejscach warunki bardziej sprzyjały pozyskiwaniu finansowania ze źródeł UE i spoza UE oraz osiągnięciu wiodącej pozycji w rozwoju.

Zalecenia dla poszczególnych misji

56. Podkreśla znaczenie wzajemnej współpracy misji na wszystkich szczeblach sprawowania rządów. KR podkreśla, że misje europejskie wspólnie skupiają się na wypracowywaniu zrównoważonej inteligentnej przyszłości. Można to osiągnąć poprzez zajęcie się rozwiązaniami opartymi na współtworzeniu i badaniach, rozwoju i innowacjach: — przystosowanie się do zmiany klimatu: zarządzanie powodziami, pożarami lasów i innymi klęskami żywiołowymi, rozwiązania oparte na zasobach przyrody, uodparnianie infrastruktury krytycznej na zmianę klimatu, systemy monitorowania i ostrzegania odnośnie do skutków dla zdrowia ludzi, — nowotwory: zdrowie w ujęciu ogólnym, zwiększenie środków profilaktycznych, zwłaszcza poprzez promocję zdrowych nawyków, — oceany i woda: ochrona i odbudowa ekosystemów wodnych, ograniczenie zanieczyszczenia i uczynienie niebieskiej gospodarki neutralną dla klimatu, — miasta neutralne dla klimatu: postęp w zakresie przekrojowych rozwiązań środowiskowych, infrastrukturalnych i przemysłowych, które przyczyniają się do neutralności klimatycznej miast, — gleba: zapobieganie zanieczyszczeniu związanemu z użytkowaniem gruntów oraz ochrona we wszystkich okolicznościach świeżych i zdrowych wód gruntowych.

57. Proponuje następujące działania związane z poszczególnymi misjami w celu zwiększenia wpływu misji europejskich:

a) Przystosowanie się do zmiany klimatu

KR podkreśla, że misja w zakresie przystosowania się do zmiany klimatu powinna odgrywać zasadniczą ogólną rolę, zwłaszcza w zakresie prognozowania i motywowania wszystkich podmiotów w Europie do aktywnego udziału w misjach europejskich. Misja ta powinna koncentrować się na świadomości społecznej oraz na ogólnym zobowiązaniu do tworzenia na szeroką skalę systemowych rozwiązań. W szczególności musi dotyczyć wyzwań związanych z ekologiczną transformacją przemysłu, mieszkalnictwa i mobilności. Straty wynikające ze zmiany klimatu wynoszą już średnio 12 mld EUR rocznie i UE powinna przeprowadzać analizy makrofiskalne dotyczące klimatu, aby przekonać do przyspieszenia działań przystosowawczych do zmiany klimatu równolegle z jej łagodzeniem. Podejście do ochrony ludności w obliczu zmiany klimatu musi również obejmować aspekty społeczne i kwestie spójności.

b) Nowotwory

KR podkreśla znaczenie czołowych światowych badań naukowych i zachęca naukowców i innowatorów do zacieśnienia europejskiej i międzysektorowej współpracy między zainteresowanymi stronami na rzecz powodzenia tej misji. Podkreśla znaczenie rozszerzenia szczepień przeciwko HPV i biobanków oraz dostępu do najbardziej innowacyjnych terapii, a także znaczenie rozpowszechniania najlepszych praktyk w krajach i regionach. Jednym z głównych wyzwań są różnice w dostępie do leczenia nowotworów między państwami i regionami UE i w ich obrębie, a także jakość życia osób chorych. W związku z tym pierwszoplanowe znaczenie ma poprawa dostępu do wczesnych badań przesiewowych, nowych narzędzi diagnostycznych i innowacyjnych metod leczenia nowotworów w krajach i regionach europejskich i wymaga ona inwestycji w infrastrukturę, sprzęt, transformację cyfrową opieki zdrowotnej, pracowników służby zdrowia oraz nowych modeli opieki. Kolejnym wyzwaniem jest dostęp do przystępnych cenowo terapii i produktów medycznych, a także jakość zindywidualizowanego wsparcia dla pacjentów i innowacja społeczna wspierająca opiekunów.

c) Odbudowa oceanów i zasobów wodnych do 2030 r.

KR podkreśla, że odbudowa zdrowych oceanów i wód oraz zabezpieczenie wód słodkich to globalne kwestie o znaczeniu krótko- i długoterminowym. Problemy związane z zanieczyszczeniem można rozwiązać jedynie poprzez podkreślenie wymiaru międzynarodowego: konkretnych zbiorników morskich, takich jak Morze Śródziemne, Ocean Atlantycki, Morze Bałtyckie, Morze Czarne, dorzecze Dunaju, oraz zacieśnienie współpracy między regionami. Należy położyć szczególny nacisk na Arktykę. KR apeluje, by morza i wody stały się nową wspólną ambicją w centrum wznowienia projektu europejskiego. Podkreśla, że szczególny nacisk na badania naukowe i technologie czystej wody oraz na bardziej wydajne dostawy ma zasadnicze znaczenie dla misji, a także dla niebieskiej gospodarki oceanicznej ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorczości, zrównoważonej turystyki, dekarbonizacji transportu morskiego i energii z morskich źródeł odnawialnych. Stworzy to nowe szerokie możliwości transgranicznej i nieszablonowej współpracy biznesowej. KR podkreśla potrzebę zmobilizowania miast i regionów do tworzenia europejskich sieci skupiających lokalne morskie ekosystemy innowacji wokół łańcuchów wartości oraz generujących innowacje w przemyśle morskim.

d) Neutralne dla klimatu i inteligentne miasta

KR podkreśla, że Europa potrzebuje aktywnych pionierskich miast, aby wspólnie tworzyć nowe pilnie potrzebne rozwiązania i dzielić się wynikami eksperymentów z innymi – wszystkie miasta i regiony w całej Europie muszą być zaangażowane i wspierane. Pionierskie miasta powinny być wykorzystywane jako ośrodki innowacji tworzące możliwe do powielenia i bezpośredniego zastosowania rozwiązania, które należy rozszerzyć w odniesieniu do wszystkich pozostałych miast europejskich w procesie przechodzenia na neutralność klimatyczną do 2050 r. Miasta, które złożyły wniosek, ale nie zostały wybrane, powinny zostać połączone przez Komisję Europejską w rozszerzoną grupę, tak aby mogły na wiele sposobów korzystać z postępów i wyników pionierskich miast, w tym bezpośrednio stosować możliwe do odtworzenia rozwiązania. Już istniejące udane programy i projekty lub powiązane zielone inicjatywy wymieniono w załączniku do planu realizacji niniejszej misji. Zdobyte doświadczenia należy wykorzystać jako podstawę do opracowania wielopoziomowych planów działania na rzecz neutralności klimatycznej miast. Należy stosować wielopodmiotowe społeczności transformacyjne dysponujące wspólnymi instrumentami, które będą powstrzymywać poszczególne społeczności przed samodzielnym działaniem. KR zaznacza, że przygotowywanie umów w sprawie miasta neutralnego dla klimatu przez uczestniczące miasta jest procesem ukierunkowanym na zapotrzebowanie, który powinien umożliwiać rozwiązania lokalne, ale wymaga silnego wsparcia ze strony szczebla krajowego i regionalnego.

e) Pakt na rzecz zdrowych gleb w Europie

KR podkreśla potrzebę myślenia systemowego i zarządzania transformacją systemową, w tym badań, rozwoju i innowacji oraz uczenia się, aby osiągnąć cele misji w dziedzinie gleby, co obejmuje wszystkie rodzaje użytkowania gruntów, oraz rozważyć nowe sposoby dokonania ambitniejszej transformacji polityki WPR UE. Aby zwiększyć pochłanianie dwutlenku węgla w rolnictwie i lasach, kluczowe znaczenie dla powodzenia misji ma przeprojektowanie systemów produkcji rolnej i utworzenie transnarodowych klastrów żywych laboratoriów. Wspieranie różnorodności biologicznej i preferencji obywateli na rzecz bioproduktów leśnych oraz zrównoważonej i pozyskiwanej lokalnie żywności to niezbędne działania w środowisku wiejskim i miejskim. Inną istotną kwestią jest to, jak uczynić działalność leśną atrakcyjną i zrównoważoną pod względem gospodarczym bez utraty opłacalności finansowej przy wspieraniu celów misji w dziedzinie gleby.

Rola KR-u we wspieraniu europejskiej i światowej transformacji

58. Podkreśla, że ludzie żyją i pracują w miastach i regionach, a wszystkie działania europejskich misji powinny koncentrować się na ludziach: od podmiotów gospodarczych, akademickich i rządowych po indywidualnych obywateli w każdym wieku i z różnych środowisk. KR, JRC i inne właściwe podmioty znają różne skuteczne i sprawdzone technologie uczestnictwa obywateli, od odkryć przedsiębiorczych po obozy innowacji społecznych, które należy stosować w celu zapewnienia zaangażowania obywateli.

59. Wyraża gotowość do dotarcia do społeczności lokalnych w celu podniesienia świadomości na temat misji europejskich jako takich i udzielenia im pomocy we współpracy z europejskimi obywatelami i przedsiębiorstwami.

60. Zaznacza, że europejskie misje zakończą się sukcesem tylko wtedy, gdy zwróci się uwagę na likwidację przepaści w zakresie wiedzy i innowacji w Europie oraz dysproporcji w zakresie innowacji między Europą a Stanami Zjednoczonymi. Należy skupić się na ambitnych, konkretnych i sprzyjających włączeniu społecznemu środkach praktycznych wykorzystujących wyniki BRI.

61. Podkreśla, że nowe osiągnięcia w zakresie badań, rozwoju i innowacji są warunkiem powodzenia misji europejskich. Oznacza to nowe szeroko zakrojone rozwiązania służące zapewnieniu komplementarności i wspieraniu synergii z unijnymi programami ramowymi w zakresie badań naukowych i innowacji oraz innymi unijnymi i globalnymi programami i funduszami. Nowym krokiem jest pilotaż systemu ośrodków EPB, które powinny promować wykorzystanie wszystkich odpowiednich inicjatyw UE w zakresie badań, rozwoju i innowacji jako zasadniczej części kształtowania polityki regionalnej.

62. Zwraca uwagę, że realizacja europejskich misji będzie sprzyjać przywództwu lokalnemu i regionalnemu w UE, ale także na całym świecie. Zwiększając rolę miast i regionów w Porozumieniu Burmistrzów i innych sieciach globalnych, powinien stworzyć synergię między europejskimi misjami a działaniami w ramach celów zrównoważonego rozwoju ONZ oraz kampaniami „Race to Zero” [Wyścig do zerowej emisyjności] i „Race to Resilience” [Wyścig po odporność]. Wzmocnienie globalnego przywództwa miast i regionów UE może również wspomóc wysiłki KR-u na rzecz formalnego uznania władz szczebla niższego niż krajowy w ramach UNFCCC oraz przygotowania do COP27.

Podsumowanie krytycznych czynników decydujących o powodzeniu

63. Przypomina, że Europa musi wzmocnić swoją światową konkurencyjność w oparciu o wiedzę, ogólnoeuropejskie partnerstwa, zdolności i talenty z myślą o przyszłości, przyjmując podejście sprzyjające włączeniu tak, aby nikt nie został pominięty. Europa ma możliwość odegrania roli światowego lidera wdrażającego wspólną politykę na rzecz realizacji celów zrównoważonego rozwoju, a także rozwiązania problemu zmiany klimatu.

64. Podkreśla, że dla misji europejskich kluczowe znaczenie mają działania w praktyce. Badania naukowe są konieczne do opracowania nowych rozwiązań i określenia najlepszych sposobów dalszego postępowania – odpowiednie zastosowania mają kluczowe znaczenie dla osiągnięcia wyników. Misje europejskie odniosą sukces, jeżeli napotkają lokalny ekosystem wspomagający. Dotyczy to nie tylko technologii i badań naukowych, lecz przede wszystkim podejścia ukierunkowanego na człowieka, budowania kompetencji, przeciwdziałania lokalnym zagrożeniom i dostępu do najlepszych ogólnoeuropejskich zasobów. Ludzkie aspekty innowacji mają zasadnicze znaczenie dla współtworzenia zrównoważonych rozwiązań.

65. Stwierdza, że misje europejskie mają zasadnicze znaczenie dla wspierania transformacji Europy w bardziej ekologiczny, zdrowszy, bardziej sprzyjający włączeniu społecznemu i odporny kontynent. Aby osiągnąć ambitne cele, każda misja europejska musi działać jako rozbudowany wachlarz działań. Te europejskie zestawy zadań należy stworzyć w oparciu o kompleksowe, koordynowane na poziomie lokalnym i regionalnym zestawy działań, w tym zintegrowane projekty badawcze, środki polityczne i legislacyjne oraz lokalne działania wdrożeniowe.

66. Nalega na potrzebę współfinansowania i wspierania codziennej pracy miast i regionów w zakresie tworzenia wartości i uczenia się opartego na analizie porównawczej w celu zwiększenia skali najlepszych procesów i działań na rzecz codziennego dobrobytu obywateli. Wspólnoty uczestniczące w demonstracji odgrywają rolę pionierów, twórców i czołowych testerów zmian systemowych na rzecz innych.

67. Jest gotów współpracować z misjami europejskimi w celu uatrakcyjnienia procesów analizy porównawczej i uczenia się opartego na analizie porównawczej między miastami/regionami pokazowymi a innymi. Instrumenty finansowania muszą być elastyczne i innowacyjne i sprzyjać rzeczywistym interesom miast/regionów.

68. Podkreśla, że kluczowe pytania dotyczą tego, w jaki sposób miasta i regiony uczą się organizować niezbędne działania oraz w jaki sposób działania te przyciągają prywatne inwestycje przemysłowe i inne. Sieć węzłów EPB jest idealną gwarancją, że lokalne i regionalne ekosystemy badań, rozwoju i innowacji staną się integralną częścią ogólnoeuropejskiego ekosystemu badań, rozwoju i innowacji;

69. Wzywa do zwiększenia przewidywalności społecznej i technologicznej oraz do zacieśnienia współpracy jako krytycznych czynników decydujących o powodzeniu w celu przyspieszenia inwestycji przemysłowych i innych, aby osiągnąć neutralność emisyjną i inne cele europejskich misji. Polityka ukierunkowana na misje dobrze sprawdza się we wzmacnianiu wymiaru oddolnego w unikalnym systemie wielopoziomowego sprawowania rządów w UE: zdobyte doświadczenia mogą być i będą aktywnie przekazywane we wszystkich państwach członkowskich. Należy w większym stopniu uwzględniać i włączać cele europejskich misji przy opracowywaniu przyszłego prawodawstwa; czego przykładem są ustalanie opłat za emisję gazów cieplarnianych i pakiet „Gotowi na 55”.

70. Podkreśla, że najnowsze wytyczne w zakresie polityki przemysłowej i innowacyjnej na szczeblu UE, plany i niezbędną nową wiedzę naukową i technologiczną oraz innowacje należy uwzględnić w misjach, a także rozwinąć i przenieść do rzeczywistych rozwiązań i praktyk poprzez skuteczne oddolne zarządzanie wiedzą i inne działania.

71. Uznał, że platformy cyfrowe misji europejskich są potrzebne, aby przyspieszyć transfer wiedzy i zarządzanie nią, wspierać współpracę wirtualną i tworzenie partnerstw, uprościć procesy finansowania itp. Należy je współtworzyć z przedstawicielami miast i regionów.

72. Podsumowując, nowe odpowiednie i skuteczne procesy pracy mają pierwszoplanowe znaczenie dla zapewnienia powodzenia misji europejskich. Procesy te muszą odzwierciedlać wnioski płynące z „otwartych innowacji 2.0”, różnych inicjatyw „poczwórnej helisy” i wielu innych w zakresie współtworzenia atrakcyjnego zarządzania partycypacyjnego nowej generacji. Należy zaangażować cały krąg obywateli, od młodzieży po osoby starsze. Działania podejmowane w ramach misji powinny uwzględniać rozmaite aspekty różnych pokoleń i tworzyć innowacyjne i odpowiedzialne sposoby osiągnięcia zaangażowania niezbędnego do stworzenia zrównoważonej przyszłości dla Europy.

Bruksela, dnia 27 kwietnia 2022 r. Przewodniczący Europejskiego Komitetu Regionów Apostolos TZITZIKOSTAS

(1) Sesja plenarna KR-u 27 stycznia 2022 r., rezolucja w sprawie Konferencji w sprawie przyszłości Europy (Dz.U. C 270 z 13.7.2022, s. 1).

(2) Sesja plenarna KR-u w dniach 1–2 grudnia 2021 r., rezolucja w sprawie programu prac Komisji Europejskiej na rok 2022 (Dz.U. C 97 z 28.2.2022, s. 1).

(3) Komunikat Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie misji europejskich, COM(2021) 609 final.

(4) Agenda polityczna europejskiej przestrzeni badawczej – przegląd działań na lata 2022–2024, Komisja Europejska, 2021.

(5) Opinia KR-u „»Horyzont Europa« – dziewiąty program ramowy w zakresie badań naukowych i innowacji” (COR-2018-03891) (Dz.U. C 461 z 21.12.2018, s. 79).

(6) Sprawozdanie dotyczące prognozy strategicznej z 2021 r., COM(2021) 750 final.

(7) „Nowa europejska przestrzeń badawcza na rzecz badań naukowych i innowacji” (COM(2020) 628 final).

(8) „Nowa europejska przestrzeń badawcza na rzecz badań naukowych i innowacji” (COM(2020) 628 final).

(9) Sesja plenarna KR-u w dniu 1 lipca 2021 r., opinia „Budując Europę odporną na zmianę klimatu – nowa Strategia UE w zakresie przystosowania do zmiany klimatu” (Dz.U. C 440 z 29.10.2021, s. 42).

(10) IEA Energy Technology Perspectives 2020 [MAE, Perspektywy technologii energetycznych 2020].