PL    PL PL 
PL    PL  KOMISJA EUROPEJSKA 
Bruksela, dnia 8.3.2011 
SEK(2011) 289 wersja ostateczna 
DOKUMENT ROBOCZY S ŁUŻB KOMISJI 
 
STRESZCZENIE OCENY SKUTKÓW  
  
Dokument uzupe łniający 
 
KOMUNIKAT KOMISJI 
DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO,  RADY, EUROPEJSKIEGO KOMITETU 
EKONOMICZNO-SPO ŁECZNEGO I KOMITETU REGIONÓW 
 
Plan dzia łania prowadz ący do przej ścia na gospodark ę niskoemisyjn ą do 2050 r. 
 
{KOM(2011) 112 wersja ostateczna} 
{SEK(2011) 287 wersja ostateczna} {SEK(2011) 288 wersja ostateczna} 
 
PL 2   PL 1. OKREŚLENIE PROBLEMU  
(1) W celu unikni ęcia niebezpiecznych skutków UE wyznaczy ła sobie cel ograniczenia 
globalnej zmiany klimatu do wzrostu temper atury o maksymalnie 2°C. Porozumienie 
kopenhaskie zawiera odniesienie do tego celu. Potwierdzony on zosta ł również przez 
UNFCCC w decyzji z szesnastej se sji Konferencji Stron UNFCCC.  
(2) W 2007 r. Mi ędzyrządowy Zespó ł ds. Zmian Klimatu (IPCC) og łosił, że zgodnie z 
obecnym stanem wiedzy, aby ograniczy ć globalną zmianę klimatu do wzrostu 
temperatury o maksymalnie 2°C w porów naniu z poziomem sprzed rewolucji 
przemysłowej, kraje rozwini ęte musiałyby docelowo ograniczy ć do 2050 r. emisj ę 
gazów cieplarnianych o oko ło 80-95 % w stosunku do ich poziomu z 1990 r. W 
kontekście redukcji uznanych przez IPCC za niezb ędne w pa ństwach rozwini ętych 
traktowanych jako grupa, Rada Eur opejska i Parlament zatwierdzi ły to jako cel UE.  
(3) Ogólnie – nie uwzgl ędniając emisji zwi ązanych z u żytkowaniem gruntów, zmian ą 
użytkowania gruntów oraz le śnictwem (LULUCF) – w ci ągu ostatnich dwudziestu lat 
emisja gazów cieplarnianych w UE spad ła. W 2009 r. szacowane poziomy emisji w 
EOG spad ły do poziomu o 17 % ni ższego od odnotowanego w 1990 r. Przy 
uwzględnieniu lotnictwa poziom tego zmniejszenia wyniós łby około 16 % poni żej 
poziomu z 1990 r. Cz ęściowo wynika to z kryzysu gospodarczego w 2009 r. 
(4) Obecnie oko ło 55 % zu życia energii pierwotnej w Eu ropie pochodzi z importu. Nale ży 
oczekiwa ć, że przy zmniejszonym wydobyciu ropy  naftowej i gazu na Morzu 
Północnym, nawet przy ca łkowitym wdro żeniu pakietu klimatyczno-energetycznego, 
do 2030 r. odsetek ten wzro śnie do 57 %. Nawet je śli zależność energetyczna sama w 
sobie nie stanowi problemu gospodarczego, nale ży przeanalizowa ć kilka przemian w 
sektorze energetyki. Po pierwsze, tendenc ja do dalszego wzrostu zapotrzebowania na 
ropę i gaz z gospodarek wschodz ących. Po drugie, rosn ący popyt, za którym nie 
nadążają inwestycje po stronie poda ży. Międzynarodowa Agencja Energetyki szacuje, 
że do 2035 r. oko ło 75 % konwencjonalnej pr odukcji ropy naftowej b ędzie musia ło 
pochodzić z dotychczas nieeksploat owanych lub nieznanych z łóż. Po trzecie, 
światowe zasoby znajduj ą się często w regionach niestabil nych geopolitycznie i nale żą 
do przedsi ębiorstw pa ństwowych, które nie zawsze s ą w stanie odpowiednio reagowa ć 
na mechanizmy rynkowe. Europejska gospodarka b ędzie zatem nadal nara żona na 
poważne zagro żenia zwi ązane z cenami energii, w szczególno ści w sektorze 
transportu, który jest w ponad 90 % uzale żniony od ropy. Plan dzia łania uwzgl ędnia 
zatem przemiany w sektorze energetyki i synergie zmierzaj ące do zwi ększenia 
bezpiecze ństwa energetycznego. 
(5) Rozwój niskoemisyjnych technologii  ma zasadnicze znaczenie dla trwa łego wzrostu 
gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Ic h rozwój jest jednak hamowany przez 
nieprawid łowości w funkcjonowaniu rynku zwi ązane z nieuwzgl ędnianiem efektów 
zewnętrznych gazów cieplarnianych. Nie bez znaczenia s ą także ogólne problemy 
związane z niepewno ścią i rozpowszechnianiem wiedzy, które mog ą powodowa ć 
obniżanie poziomu inwestycji w bada nia i rozwój w porównaniu do po żądanego. Do 
tego dochodz ą trudności z komercjalizacj ą kapitałochłonnych technologii, w 
odniesieniu do których zwrot z inwestycji wymaga d ługiego czasu. W zwi ązku z tym 
decydujące znaczenie maj ą wspieranie rozwoju tech nologii niskoemisyjnych i 
możliwie najbardziej efektywna pod wzgl ędem kosztów poprawa wyników uczenia 
PL 3   PL się. Dla europejskich przedsi ębiorstw stanowi to zarówno  trudne wyzwanie jak i 
szansę rozwoju. To, w jaki sposób UE rozw ija swoje badania i rozwój, prowadzi 
politykę demonstracji i innowacji, twor zy ramowe warunki sprzyjaj ące rozwojowi 
technologii, akceptacji spo łecznej i podnoszeniu konkurencyjno ści wielu wa żnych 
gałęzi europejskiego przemys łu wytwórczego jest kluczowym aspektem w kontek ście 
planu dzia łania na rzecz gospodarki niskoemisyjnej. 
(6) Przejście na gospodark ę niskoemisyjn ą ma istotny zwi ązek ze zrównowa żonym 
wykorzystywaniem zasobów, nie tylko energetycznych, a wi ęc ze strategi ą „Europa 
2020” na rzecz efektywnego gospodarowania zasobami. Ograniczenie emisji gazów 
cieplarnianych zwi ązanych z energi ą idzie w parze z ograniczeniem innych 
zanieczyszcze ń powietrza i wynikaj ącymi z tego korzy ściami dla zdrowia. Plan 
działania powinien uwzgl ędniać również procesy przemys łowe, użytkowanie gruntów, 
praktyki stosowane w rolnictwie i le śnictwie oraz ich znaczenie dla produkcji i 
wykorzystywania żywności, pasz i w łókien (przemys ł drzewny i celulozowo-
papierniczy) oraz utrzymanie isto tnych funkcji ekosystemów (jako ści gleby, 
dostępności zasobów wodnych, ró żnorodności biologicznej). 
2. CELE 
(7) Szczególnym celem planu dzia łania na rzecz przej ścia do 2050 r. na gospodark ę 
niskoemisyjn ą jest dog łębna analiza tego, w jaki sposób powinna si ę kształtować 
ramowa polityka UE w ci ągu nadchodz ącego dziesi ęciolecia i w dals zej perspektywie, 
aby: (1) umo żliwić znaczne ograniczenie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z 
przesłankami naukowymi, a jednocze śnie (2) ograniczy ć podatno ść na kryzysy 
naftowe i inne problemy w zakresie bezpiecze ństwa energetycznego oraz (3) 
wykorzystywa ć możliwości zapewniania trwa łego wzrostu gospodarczego i tworzenia 
miejsc pracy (zwi ązane z nowymi, niskoemisyjnymi technologiami), z jednoczesnym 
uwzględnieniem szeroko poj ętych kwestii zrównowa żonego rozwoju i efektywnego 
gospodarowania zasobami. 
(8) Celem niniejszej oceny skutków je st przedstawienie informacji dotycz ących ogólnych 
i sektorowych tendencji, podkre ślenie potrzebnych zmian technologicznych lub 
strukturalnych, modeli inwestowania i kos ztów oraz innych skutków, synergii i 
kompromisów zwi ązanych z szeroko pojmowanym programem na rzecz 
zrównowa żonego rozwoju i efektywnego gospodarowania zasobami. Jej celem jest 
przedstawienie inform acji do celów kszta łtowania unijnej, kraj owej i regionalnej 
polityki przeciwdzia łania zmianie klimatu i szczególnych sektorowych planów 
działania, które s ą opracowywane, jak te ż podkreślenie ich podstawowych elementów. 
3. OPIS METODY I SCENARIUSZY  
(9) Przy analizie tak d ługiej perspektywy czasu konieczne jest uwzgl ędnienie ró żnych 
założeń, braku pewno ści i różnych zmian zachodz ących z czasem. Dlatego w ocenie 
skutków przeanalizowano, czego wymaga łaby ze strony UE znacz ąca redukcja emisji 
zgodna z celem zak ładającym ograniczenie globalnego ocieplenia do 2°C wed ług 
różnych scenariuszy („scenariusze obni żenia emisyjno ści” zamiast opcji 
strategicznych), które zak ładały różne parametry kluczowe, np. pod wzgl ędem 
charakteru warunków ogólnych, kszta łtowania si ę światowych cen energii i tempa 
innowacyjno ści technologicznej. Scenariusze uwzgl ędniają rolę cen w ęgla w 
PL 4   PL kształtowaniu racjonalnej pod wzgl ędem kosztów polityki. Dzi ęki porównaniu 
wyników ró żnych scenariuszy mo żna wyciągnąć uzasadnione wnioski, co do tego, jaki 
wpływ na wyniki maj ą kluczowe parametry i jakie s ą zależności między różnymi 
elementami. 
(10) Zgodnie z tym, co przedstawiono w czwarty m sprawozdaniu z oceny przedstawionym 
przez IPCC, zakres celu ograniczenia emisji przez kraje rozwini ęte o 80-95 % 
obejmuje zarówno redukcje emisji przez poszc zególne kraje jak i wykorzystywanie 
międzynarodowych kredytów emisyjnych. Na potrzeby oceny rz ędu wielko ści 
wymaganych wewn ętrznych redukcji emisji w UE do 2050 r. przedstawiono przegl ąd 
aktualnej wiedzy, wraz z prognozami modelu POLES zgodnymi z celem zak ładającym 
ograniczenie globalnego ocieplenia do 2°C, tj. zmniejszenia emisji o po łowę do 2050 
r. w porównaniu z ich poziomem w 1990 r. 
(11) Przy ocenie skutków ograniczenia emisji gazów cieplarnianych wa żne są ceny paliw 
kopalnych, które jednak w du żej mierze kszta łtuje rynek światowy. Ponadto globalne 
działania na rzecz przeciwdzia łania zmianie klimatu mog ą mieć wpływ na ceny paliw 
kopalnych. Zale żności między działaniami na rzecz klimatu a cenami paliw kopalnych 
przeanalizowano przy u życiu globalnego modelu POLES  do trzech scenariuszy: 
• status quo : wariant polegaj ący na niepodejmowaniu do 2050 r. dodatkowych 
działań na rzecz klimatu;  
• działania na skal ę światową: wariant polegaj ący na zmniejszeniu globalnej emisji 
o połowę do 2050 r. w porównaniu z rokiem 1990 w wyniku dzia łania na skal ę 
światową; 
• odosobnione dzia łania: wariant polegaj ący na kontynuowaniu przez UE strategii 
obniżenia emisyjno ści bez udzia łu innych pa ństw, które do 2020 r. spe łniają tylko 
minimalne wymogi na mocy porozumieni a kopenhaskiego, a po tym terminie nie 
podejmuj ą dodatkowych wysi łków. 
Przedmiotowy model poszerzono w celu uwzgl ędnienia prognoz dotycz ących 
światowego rolnictwa i zmian u żytkowania gruntów z zastosowaniem modeli 
GLOBIOM (Global Biomass Optimization M odel) i G4M (Global Forest Model). 
(12) Na potrzeby modelowania na poziomie Unii stosowano model systemu 
energetycznego PRIMES w po łączeniu z modelem GAINS (Greenhouse Gas and Air 
Pollution Interactions and S ynergies) do prognoz dotycz ących emisji UE innych ni ż 
emisje CO 2 . Na poziomie UE przy pomocy m odeli G4M i GLOBIOM analizowano 
również zależności między energi ą a użytkowaniem gruntów, zmian ą użytkowania 
gruntów i le śnictwem. Motorem obni żenia emisyjno ści jest przede wszystkim 
uwzględnianie w cenach w ęgla emisji CO 2 i innych ni ż CO 2.  
(13) Na poziomie UE przeprowadzono projekcj ę następujących wariantów:  
• Scenariusza odniesienia, który przewiduje wdro żenie i kontynuowanie obecnej 
polityki (tj. pakietu klimatyczno-energetycznego do 2020 r.). 
• Szeregu scenariuszy obni żenia emisyjno ści, które zak ładają obniżenie emisji w 
UE do 2050 r. o 80 % w porównaniu z ich poziomem w 1990 r., z wyj ątkiem 
jednego wariantu odosobnionych dzia łań, w przypadku którego podejmowano by 
PL 5   PL dodatkowe dzia łania w celu ochrony konkurencyjno ści energoch łonnych ga łęzi 
przemysłu na arenie mi ędzynarodowej.  
• Scenariusze obni żenia emisyjno ści różnią się w zale żności od cen paliw 
kopalnych, zgodnie z wynikami ana lizy globalnej wykonanej przy u życiu modelu 
POLES:  
– scenariusze zak ładające niskie i wzgl ędnie stabilne ceny energii (ceny ropy 
naftowej w 2050 r. wyra żone w warto ściach realnych wynosz ące około 70 
USD 2008 za baryłkę), które są prawdopodobne przy dzia łaniu na skal ę światową;  
– scenariusze zak ładające stopniowe podwojenie cen ropy naftowej (wzrost do 127 
USD 2008 za baryłkę w 2050 r.), jak w przypadku scenariusza odniesienia, które s ą 
prawdopodobne przy odosobnionych dzia łaniach; 
– scenariusze zak ładające czasowy kryzys naftowy lub sta łe wysokie ceny energii 
od 2030 r. (podwojenie cen do 212 USD 2008 za baryłkę w 2030 r.), których ryzyko 
jest realne przy  odosobnionych dzia łaniach. 
• Scenariusze obni żenia emisyjno ści różnią się w zale żności od za łożeń 
dotyczących post ępu technologicznego: 
– scenariusze skutecznych technologii przedstawiaj ące stosowanie z powodzeniem 
wydajnych technologii niskoemisyjnych;  
– scenariusze opó źniania wychwytywania i sk ładowania dwutlenku w ęgla oraz 
opóźniania przechodzenia na nap ęd elektryczny w transporcie s łużące ocenie 
wrażliwości w odniesieniu do dost ępności niektórych ścieżek technologicznych; 
– analiza wra żliwości opóźniania dzia łań na rzecz klimatu przy za łożeniu, że do 
2030 r. nie podj ęto by żadnych nowych ani dodatkowych dzia łań w zakresie 
polityki przeciwdzia łania zmianie klimatu. 
(14) Przyszłe udoskonalenia modeli mog łyby uwzgl ędniać wpływ samej zmiany klimatu na 
produkcję rolną i zapotrzebowanie na produkty rolne oraz produkcj ę i zużycie energii. 
Dalsze doskonalenie modeli dotycz ących przechowywania energii i rozwi ązań w 
zakresie inteligentnych sieci energetycznych mog łoby umo żliwić lepsze 
przygotowanie projektów rozproszonego wytwarzania energii. 
4. WYNIKI ANALIZY GLOBALNEJ  
Światowe wysi łki na rzecz obni żenia emisji i wk ład UE  
(15) Najnowsza literatura nau kowa oraz prognozy wykonane na podstawie modelu POLES 
pozwalają stwierdzi ć, że UE powinna do 2050 r. ograniczy ć swoje emisje gazów 
cieplarnianych o co najmniej 75 %, 80 % lub wi ęcej w porównaniu z ich poziomem w 
1990 r.  
(16) Światowe starania zmierzaj ące do osi ągnięcia celu 2°C oznacza łyby podjęcie przez 
inne kraje rozwini ęte działań równie zdecydowanych jak UE, wyra żonych poprzez 
podobny sygna ł cenowy dotycz ący węgla. Kraje wschodz ące dołączyłyby do nich 
stopniowo, dzi ęki bodźcowi jakim by łby stopniowy rozwój rynku uprawnie ń do emisji 
PL 6   PL dwutlenku w ęgla z jednakowymi cenami w ęgla w krajach rozwini ętych i 
wschodzących w 2030 r. Doprowadzi łoby to do ograniczenia emisji gazów 
cieplarnianych w krajach rozwijaj ących się o 80 % do 2050 r. w porównaniu do stanu 
wyjściowego, czyli do powrotu do poziomu emisji z 1990 r. lub nawet ni ższego. 
Oznacza to, że w przypadku dzia łania na skal ę światową, kredyty mi ędzynarodowe nie 
będą dostępne po niskich kosztach i stosowanie na du żą skalę działań offsetowych nie 
będzie alternatyw ą dla działań wewnętrznych. Cel polegaj ący na ograniczeniu emisji 
w UE o 80-95 % trzeba b ędzie w du żym stopniu osi ągnąć poprzez dzia łania 
wewnętrzne, m.in. z uwzgl ędnieniem ich op łacalności. Emisje na mieszka ńca 
wyrównywa łaby się z czasem i w 2050 r. ró żnice bezwzgl ędne byłyby o wiele 
mniejsze, nawet je żeli emisje na mieszka ńca nadal by łyby wyższe w krajach 
rozwiniętych. 
Zależności między działaniami na rzecz klimatu a cenami paliw kopalnych 
(17) Analiza przy u życiu modelu POLES wykaza ła związek między globalnymi 
działaniami na rzecz przeciwdzia łania zmianie klimatu a przysz łymi cenami paliw 
kopalnych. Podczas gdy przy scenariuszu Status Quo  ceny ropy wzros łyby niemal 
dwukrotnie, w przypadku globalnego dzia łania na rzecz klimatu ich poziom w 2050 r. 
zostałby niezmieniony w porównaniu z obecnym. Ten relatywny spadek by łby 
wynikiem zmniejszonego zapotrzebowania na energi ę i przejścia na niskoemisyjne 
paliwa. W przypadku podj ęcia działania na skal ę światową wynikiem b ędą przede 
wszystkim ni ższe ceny paliw kopalnych i wysokie ceny CO 2. 
(18) Analiza wykazuje, że w przypadku odosobnionych dzia łań ceny ropy by łyby jedynie o 
15% niższe w porównaniu do poziomu przy Status Quo . Wyniki te pokrywaj ą się w 
dużym stopniu z prognoz ą w sprawie sytuacji energetycznej na świecie (World Energy 
Outlook) z 2010 r. Mi ędzynarodowej Agencji Energetycznej. Dane MAE 
jednoznacznie wskazuj ą na zagro żenie bezpiecze ństwa energetycznego zwi ązane z 
jednoczesnym wzrostem popytu, trudno ściami z poda żą i zagro żeniami 
geopolitycznymi w regionach eksportuj ących ropę i gaz. 
(19) Zmiany cen energii z tych źródeł będą wpływać na zmiany w dochodach pa ństw, które 
je eksportuj ą. Zmiany te mo żna jednak kontrolowa ć. Zgodnie z prognozami nawet w 
przypadku dzia łania na skal ę światową w ciągu nadchodz ącego dwudziestolecia 
roczne dochody OPEC b ędą o wiele wy ższe w porównaniu z dochodami uzyskanymi 
w ciągu minionego dwudziestolecia.  
Ogólny wp ływ rolnictwa i le śnictwa oraz zwi ązek z bioenergi ą 
(20) W ramach światowych stara ń zmierzających do osi ągnięcia celu 2°C poddano analizie 
również wpływ rolnictwa i LULUCF w powi ązaniu z sektorem energetycznym w skali 
świata, uwzgl ędniając: 
(a) potrzebę zapewnienia bezpiecze ństwa zaopatrzenia w żywność i wyżywienia 
rosnącej liczby ludno ści na świecie, 
(b) cel UE zak ładający ograniczenie wylesiania na świecie, w szczególno ści w 
krajach rozwijaj ących się, i zatrzymanie utraty powierzchni terenów 
zalesionych do 2030 r., 
(c) wysiłki na rzecz ograniczenia em isji pochodzenia rolniczego, 
PL 7   PL (d) zwiększenie wykorzystania biomasy do produkcji energii w przypadku 
działania na rzecz przeciwdzia łania zmianie klimatu, 
(e) zachowanie niezmienionych nawyków żywieniowych czyli zmian 
ukierunkowanych na bardziej wysokoemisyjn ą żywność wraz ze wzrostem 
zamożności.  
Z analizy wynika, że przy odpowiednich zach ętach rolnictwo i le śnictwo mog ą spełnić wyżej 
wymienione wymogi do 2050 r., niemniej decyduj ące znaczenie b ędzie miało zwiększenie 
wydajności w skali światowej. Je żeli okaże się ono niemo żliwe wyżej wymienionych celów 
nie da się zrealizowa ć lub można będzie je osi ągnąć jedynie przy znacznym wzro ście cen 
żywności.  
Mogłaby także przyczyni ć się do tego zmiana obecnych tendencji ukierunkowanych na 
bardziej wysokoemisyjn ą żywność, ale wariantu tego nie podda no analizie. Zmiany stylu 
życia i zachowa ń mogłyby zwiększyć prawdopodobie ństwo realizacji celów znacz ącego 
obniżenia emisji oraz ogóln ą opłacalność podejmowanych dzia łań, pozwalaj ąc unikać 
droższych wariantów łagodzenia skutków emisji w innych sektorach. Ograniczenie globalnej 
zmiany klimatu do wzrostu temperatury o maksymalnie 2°C by łoby bardzo korzystne dla 
różnorodności biologicznej, gdy ż pozwoliłoby zabezpieczy ć lasy tropikalne, które odznaczaj ą 
się ogromną różnorodnością biologiczn ą, ale należy zadbać o to, by zwi ększenie efektywno ści 
rolnictwa i le śnictwa nie prowadzi ło do zmniejszenia ró żnorodności biologicznej, zubo żenia 
zasobów wodnych lub innych problemów ekologicznych.  
5. WYNIKI ANALIZY UE 
Ogólne ścieżki ograniczania emisji w UE i udzia ł poszczególnych sektorów  
(21) Analiza prognoz dla ró żnych scenariuszy obni żenia emisyjno ści wykaza ła, że w UE 
ograniczenie emisji o 80 % do 2050 r. w porównaniu z ich poziomem w 1990 r. jest technicznie wykonalne w oparciu o sp rawdzone technologie pod warunkiem 
zastosowania we wszystkich sektorach wystarczaj ąco silnych bod źców cenowych 
dotyczących kosztów emisji dwutlenku w ęgla (rzędu około 100-370 EUR za ton ę 
równoważnika CO
2 do 2050 r.). B ędzie to wymaga ć znaczących stałych innowacji w 
ramach istniej ących technologii, ale jest mo żliwe bez zastosowan ia nowatorskich 
technologii takich jak synteza j ądrowa, ogniwa wodorowe i ogniwa paliwowe lub sie ć 
energetyczna z zastosowaniem na szerok ą skalę przechowywania energii z 
rozproszonych źródeł i bez znacz ących zmian stylu życia (np. zmian w sposobie 
odżywiania, znacz ących zmian we wzorcach mobilno ści). Postęp tego typu móg łby 
dalej stymulowa ć rozwój niskoemisyjnej gospodarki, ale nie zosta ł uwzględniony w 
analizie ze wzgl ędu na brak pewno ści, co do jego technicznej i gospodarczej 
wykonalno ści oraz ze wzgl ędu na trudno ści w uwzgl ędnieniu go w narz ędziach do 
modelowania.  
(22) Pomimo znacz ących różnic w założeniach dotycz ących technologii oraz cen paliw 
kopalnych przyj ętych w ró żnych scenariuszach, wyniki pod wzgl ędem szybko ści i 
rozmiaru ogranicze ń emisji s ą niepodwa żalne, cho ć na poziomie sektorowym 
wykazują nieco większe zróżnicowanie. 
Obniżenie emisji gazów 
cieplarnianych w porównaniu z 2005 2030 2050 
PL 8   PL poziomem w 1990 r.  
Łącznie  -7 % -40 do -44 % -79 do -82 % 
Poszczególne bran że  
Energetyka (CO 2) -7 % -54 do -68 % -93 do -99 % 
Przemysł (CO 2) -20 % -34 do -40 % -83 do -87 %1
Transport ( łącznie z lotnictwem a z 
wyłączeniem morskiego) (CO 2) +30 % +20 do -9 % -54 do -67 % 
Transport ( łącznie z lotnictwem a z 
wyłączeniem morskiego)+25 % +8 do -17 % -61 do -74 % 
Mieszkalnictwo i us ługi (CO 2) -12 % -37 do -53 % -88 do -91 % 
Rolnictwo (poza CO 2) -20 % -36 do -37 % -42 do -49 % 
Inne emisje poza CO 2  -30 % -71,5 do -72,5 % -70 do -78 % 
 Źródło: PRIMES, GAINS 
(23) Łączna redukcja emisji gazów cieplarniany ch do 2030 r. o ok. 40%, w porównaniu z 
ich poziomem w 1990 r. z wyj ątkiem przypadku wysokich cen  ropy naftowej w 2030 
r., kiedy to obni żka wynios łaby 44%. Dalszymi etapami po średnimi ścieżki niskich 
kosztów by łyby obniżki emisji o ok. 25% do 2020 r. i ok. 60% do 2040 r.  
(24) Przy jednakowych gospodarczych zach ętach do obni żania emisji w ró żnych sektorach 
nadal bardziej op łacalny b ędzie zwi ększony udzia ł sektorów obj ętych unijnym 
systemem handlu emisjami. W sektorach obj ętych systemem handlu emisjami emisje 
zostałyby ograniczone o ok. 45 % ju ż do 2030 r. i o ok. 90 % w porównaniu z 
poziomem w 2005 r. w 2050 r., natomiast sektory nieobj ęte systemem handlu 
emisjami ograniczy łyby swoje emisje o nieco ponad 25 % do 2030 r. i o blisko 70 % 
w porównaniu z poziomem w 2005 r. w 2050 r. 
(25) Największe obni żki miałyby miejsce w sektorze energetycznym. Przy podobnych 
zachętach gospodarczych jak w innych sektorach szybko obni ża on emisje dzi ęki 
penetracji szerokiego wachlarza technologii niskoemisyjnych (ró żnych technologii 
energii odnawialnej, j ądrowej, wychwytywania i sk ładowania dwutlenku w ęgla po 
2020 r.) oraz zwi ększonej wydajno ści po stronie popytu, dochodz ąc zazwyczaj do 
zmniejszenia emisji do 2030 r. o du żo ponad 60 %. Do 2050 r. emisyjno ść w sektorze 
energetycznym zostanie obni żona prawie do zera.  
(26) W perspektywie średnio i d ługoterminowej wyniki wy ższe od średnich mo żna będzie 
osiągnąć również w sektorach mieszkalnictwa i us ług. Kluczowymi elementami 
obniżenia emisji s ą znaczące obniżki w poborze mocy do celów ogrzewania dzi ęki 
poprawie izolacji termicznej, zwi ększenie stosowania energii elektrycznej 
(niskoemisyjnej) oraz energii odnawial nych do ogrzewania budynków i stosowanie 
bardziej energooszcz ędnych urz ądzeń.  
(27) W perspektywie średnioterminowej przemys ł obniża emisyjno ść wolniej ni ż cała 
gospodarka, ale to szczególnie przemys ł wychwytywania i sk ładowania dwutlenku 
węgla daje dalsze znacz ące możliwości obniżenia, nawet je żeli dotyczy to terminów 
późniejszych (po 2030 r.) ni ż w przypadku sektora energetyki.  
                                                 
1 Nie uwzgl ędniając szczególnego scenariusza obejmuj ącego środki, które wymagaj ą mniejszych obni żek 
ze strony energoch łonnych ga łęzi przemys łu. 
PL 9   PL (28) Najważniejszymi sektorami, w których na d łuższą metę nie zostanie osi ągnięte 
obniżenie emisyjno ści do zera, s ą transport i rolnictwo.  
(29) W transporcie odwrócono tendencj ę rosnącą obserwowan ą w ciągu ostatnich 
dwudziestu lat. W 2030 r. emisje pochodz ące z transportu (dr ogowego, kolejowego i z 
żeglugi śródlądowej) w wi ększości scenariuszy zostan ą obniżone poniżej poziomu z 
1990 r.; w przypadku scenariusza skutecznyc h technologii przy cenach odniesienia 
paliw kopalnych dojd ą do poziomu -5 % a w przypadku niskich cen paliw kopalnych 
osiągną -2 %. Natomiast najwi ększa część obniżek miałaby miejsce w latach 2030-
2050, dochodz ąc w przypadku transportu do poziomu ok. -60 %2. 
(30) W przypadku rolnictwa kierune k zmian jest odwrotny. Obni żki w tej dziedzinie b ędą 
znaczące między chwil ą obecną a 2030 r., natomiast mo żliwości techniczne obni żenia 
emisji gazów cieplarnianych pó źniej są bardziej ograniczone . Podobnie jak w innych 
sektorach, do przeanalizowania w przysz łości pozostaje wp ływ zmian zachowa ń na 
różne warianty obni żania emisji gazów cieplarnianych.  
(31) Również emisje poza dwutlenkiem w ęgla, takie jak emisje metanu z wysypisk czy 
przemysłowe emisje podtlenku azotu do 2030 r. ulegaj ą w szybkim tempie obni żeniu, 
natomiast pó źniej jedynie w niewielkim stop niu. W odniesieniu do emisji poza 
dwutlenkiem w ęgla, w systemie handlu emisjami obni żenia te osi ąga się już w 
scenariuszu odniesienia, natomiast w przypadku innych sektorów, takich jak rolnictwo, odpady i fluorowane gazy cieplarniane obecn ą politykę należałoby 
uzupełnić o dodatkowe dzia łania. 
Koszty systemu: koszty emisji dwutlenku w ęgla, wydatki inwestycyjne, ceny paliw kopalnych  
(32) We wszystkich scenariuszach koszt emisji dwutlenku w ęgla wzroś
nie od 50 do 60 
EUR za ton ę równowa żnika CO 2 w 2030 r. do wielko ści rzędu 100 do 370 EUR za 
tonę równowa żnika CO 2 (150 do 200 EUR w przypadku sc enariuszy skutecznych 
technologii) w zale żności od przyj ętych parametrów dotycz ących technologii i paliw 
kopalnych.  
(33) Wyraźnie istnieje odwrot nie proporcjonalna zale żność między cenami paliw 
kopalnych a kosztami emisji dwutlenku w ęgla. Przy wy ższych cenach paliw 
kopalnych obni żenie emisyjno ści wymaga ni ższych kosztów emisji dwutlenku w ęgla. 
Jest to logiczne nast ępstwo faktu, że polityka cenowa, czy to w formie kosztu emisji 
dwutlenku w ęgla czy te ż bezpośrednio w formie cen energii, przyczynia si ę do 
obniżenia emisji wp ływając na zapotrzebowanie na energi ę i efektywno ść 
energetyczn ą. Korzystn ą stroną ustalenia konkretnej ceny na emisje dwutlenku w ęgla 
jest z pewno ścią to, że w ten sposób ustalane s ą na wysokim poziomie ceny 
najbardziej wysokoemisyjnych środków produkcji i procesów oraz że dochody z nich 
zasilają lokalną gospodark ę, co nie zawsze ma miejsce w przypadku wysokich cen 
energii, szczególnie w UE, która jest w du żym stopniu zale żna od importu paliw 
kopalnych. 
(34) Stwierdzono równie ż, że opóźnienia w rozwoju i wprowadzaniu niektórych 
technologii (wychwytywania i sk ładowania dwutlenku w ęgla, stosowania nap ędu 
elektrycznego) oraz opó źnianie dzia łań na rzecz klimatu (brak dodatkowych dzia łań 
                                                 
2 Emisje NOx pochodz ące z lotnictwa i inne po średnie oddzia ływania lotnictwa na globalne ocieplenie 
nie zostały uwzględnione. 
PL 10   PL przed 2030 r.) prowadz ą do znacznego wzrostu kosztów emisji oraz ogólnie wy ższych 
kosztów i mniejszych oszcz ędności paliw. We wnioskach podkre ślono kluczowe 
znaczenie:  
• rozwoju i bada ń oraz jak najszybszego wprowadzania technologii 
niskoemisyjnych jako sposobu na og raniczenie ogólnyc h kosztów i zwi ększenie 
akceptacji spo łecznej niektórych technologii; 
• potrzeby obni żek stałych lecz stopniowych, które pozwol ą uniknąć późnego 
nadrabiania zaleg łości, co prowadzi łoby do du żych i nag łych wzrostów cen 
węgla. 
(35) Najważniejszym wnioskiem ze wszystkich scenariuszy obni żenia emisyjno ści jest 
bardzo zdecydowane przej ście od wydatków na paliw a (koszty operacyjne) do 
wydatków inwestycyjnych (nak ładów inwestycyjnych). Nale ży zauwa żyć, że z 
ogólnogospodarczej perspekt ywy inwestycje te s ą w dużym stopniu wydatkami na 
gospodark ę krajową, wymagaj ącymi zwiększenia warto ści dodanej i wk ładu ze strony 
wielu różnych gałęzi przemys łu wytwórczego (sektora motoryzacyjnego, sektora 
energetycznego, wyposa żenia przemys łowego i sieciowego, sektora produkcji 
energooszcz ędnych materia łów budowlanych, sektora budownictwa itd.), podczas gdy 
wydatki na paliwa w du żym stopniu „wyciekaj ą” do państw trzecich ze wzgl ędu na 
silną zależność UE od importu paliw kopalnych. 
(36) W przypadku scenariuszy skutecznych t echnologii w latach 2040-2050 roczne 
inwestycje s ą o około 550 mld EUR wy ższe niż w przypadku scenariusza odniesienia. 
Ten wzrost rz ędu wydatków inwestycyjnych wyniesie oko ło 270 mld EUR rocznie w 
ciągu czterdziestu lat zar ówno w przypadku dzia łania na skal ę światową, jak i 
odosobnionych dzia łań. 
(37) Skutkiem wzrostu inwestycji jest zmniejszenie koszt ów paliwa o podobn ą kwotę. W 
scenariuszu odniesienia koszty paliw nadal rosn ą w skali od średnio oko ło 900 mld 
EUR rocznie w latach 2010-2020 do oko ło 1 400 mld EUR 2040-2050. Je śli 
przyjmiemy ceny energii ze scenariusza odniesienia, obni żenie emisyjno ści 
pozwoliłoby obniżyć koszty paliw o b lisko 350 mld EUR ro cznie w okresie 2040-
2050. Przy dzia łaniu na skal ę światową obniżenie kosztów paliw w porównaniu ze 
scenariuszem odniesienia by łoby oczywi ście jeszcze wi ększe i pozwoli łoby w latach 
2040-2050 zaoszcz ędzić nieco ponad 600 mld EUR rocznie dzi ęki połączonemu 
efektowi oszcz ędności paliw kopalnych i ni ższych cen tych paliw. W ca łym 
czterdziestoletnim okresie w porów naniu do scenariusza odniesienia średnie koszty 
paliwa zmniejszone zostan ą rocznie o 175 mld EUR (odosobnione dzia łania – ceny 
energii ze scenariusza odni esienia) do 320 mld EUR (dzia łania na skal ę światową – 
niskie ceny paliw kopalnych) pod warunkiem, że nie b ędzie opó źnień w 
wykorzystywaniu energii elektrycznej w transporcie. 
(38) Przy scenariuszu odniesienia kryzys na ftowy lub wysokie ceny paliw kopalnych 
zwiększyłyby konieczne wydatki inwestycyjne o oko ło 100 mld EUR rocznie, 
natomiast w scenariuszach obni żenia emisyjno ści nie ma takiej zale żności. Wydatki na 
paliwa są o wiele ni ższe w scenariuszach obni żenia emisyjno ści połączonych z 
wysokimi cenami paliw kopalnych ni ż w scenariuszu odniesienia po łączonym z 
wysokimi cenami paliw kopalnych. W scenariuszu wysokich cen paliw kopalnych 
PL 11   PL wzrost wydatków inwestycyjnych na dzia łania na rzecz klimatu jest z nadwy żką 
kompensowany przez obni żenie kosztów paliw. 
(39) Zwiększenie nak ładów inwestycyjnych na niskoemi syjne technologie jest zjawiskiem 
trwałym we wszystkich sektorach (w energetyce, przemy śle, transporcie i sektorze 
budowlanym), ale w warto ściach bezwzgl ędnych najwi ększy wzrost inwestycji 
obserwowany jest nie w sekt orze wytwarzania energii, infrastrukturze sieci czy 
przemyśle lecz w technologiach popytu w sektorze transportu (g łównie w odniesieniu 
do pojazdów), i w sektorze budowlanym (produkcji energooszcz ędnych materia łów i 
elementów budowlanych, pomp cieplnych, urz ądzeń gospodarstwa domowego itd.). 
Na obniżeniu emisyjno ści najbardziej skorzysta łyby sektory przedsi ębiorczości 
dostarczaj ące tych technologii i urz ądzeń. 
(40) Zakres i przeznaczenie nak ładów inwestycyjnych na niskoemisyjne technologie w 
najbliższych dziesi ęcioleciach rodzi wa żne pytania dotycz ące polityki: w jaki sposób 
przezwyci ężyć bariery finansowe, z którymi borykaj ą się w szczególno ści 
użytkownicy ko ńcowi transportu i budynków, nawet przy silnych zach ętach do 
obniżania emisji. Uwolnienie prywatnyc h inwestycji na rzecz technologii 
niskoemisyjnych wymaga ć będzie innowacyjnych instrumentów finansowych i 
podatkowych, takich jak kredyty preferencyjne, dotacje zwracaj ące część kosztów 
inwestycji w technologie o niskim zu życiu energii i zwolnienia z podatku. Nale żałoby 
również przeznaczy ć większą część funduszy regionalnych z bud żetu UE na 
instrumenty polityki, które s ą dźwigniami finansowymi dla zasobów sektora 
prywatnego. 
Zasoby energetyczne, efektywno ść energetyczna i bezpiecze ństwo energetyczne  
(41) W scenariuszach obni żenia emisyjno ści efektywno ść wykorzystania zasobów 
energetycznych UE poprawi łaby się znacznie, zapewniaj ąc jednocze śnie korzy ści w 
zakresie bezpiecze ństwa energetycznego zwi ązane przede wszystkim ze 
zmniejszeniem zu życia paliw kopalnych i ich importu. Ca łkowite zu życie energii 
pierwotnej spad łoby do 1 650 Mtoe w 2030 r. i oko ło 1 300-1 350 Mtoe w 2050 r.; w 
porównaniu do ponad 1 800 Mtoe w 2005 r. Wykorzystywanoby wi ęcej krajowych 
zasobów energetycz nych, w szczególno ści odnawialnych, a ca łkowity import energii 
spadłby do 2050 r. o ponad po łowę w porównaniu do poziomu w 2005 r. Pocz ąwszy 
od 2025 r. doprowadzi łoby to do ca łkowitego odwrócenia tendencji wzrostowej 
zależności od importu paliw, ograniczaj ąc ją do 2050 r. do mniej ni ż 35 %. Wydatki 
związane z importem ropy zmniejszy łyby się co najmniej o po łowę od dziś do 2050 r. 
i o około 80 % w porównaniu do scenariusz a odniesienia tj. o równowarto ść 400 mld 
EUR lub wi ęcej. 
(42) Należy zauważyć, że przedmiotowe obni żone poziomy zu życia energii pierwotnej 
wynikałyby głównie ze zmian technologicz nych po stronie popytu, a nie z 
ograniczenia us ług energetycznych; przede wszystkim zachodzi łyby na skutek 
zastosowania energooszcz ędnych budynków, systemów ogrzewania i pojazdów, do 
których nast ępnie dosz łoby zastosowanie nap ędu elektrycznego na potrzeby transportu 
i ogrzewania, łącząc bardzo efektywne technologie popytu (pojazdy hybrydowe 
podłączane do sieci, pojazdy elektryczne, pompy cieplne) z du żym obniżeniem 
emisyjności w sektorze energetycznym.  
(43) Osiągnięcie celu ograniczenia zu życia energii o 20 % do 2020 r. pozwoli UE 
ograniczy ć wewnętrzne emisje o 25 % lub wi ęcej do 2020 r. 
PL 12   PL (44) Obniżenie emisyjno ści doprowadzi do znacznego zmniejszenia ryzyka zwi ązanego z 
bezpiecze ństwem zaopatrzenia w paliwa kopalne, ale zastosowanie nap ędu 
elektrycznego na szerok ą skalę połączone z rozproszonym wytwarzaniem energii 
wiąże się z innymi wyzwaniami i mo żliwościami. W Planie dzia łania na rzecz energii 
na 2050 r. kwestie te zostan ą przedstawione bardziej szczegó łowo. 
Sektor energetyczny 
(45) Podczas gdy ko ńcowe zapotrzebowanie na energi ę we wszystkich sektorach b ędzie 
znacząco spadać, zużycie energii elektrycznej b ędzie nadal ros ło do 2050 r. Jest to 
wynik dwóch przeciwstawnych tendencji:  
• wzrostu poprawy wydajno ści po stronie popytu  
• w szczególno ści po 2025 r., rosn ącego zapotrzebowania w sektorach 
ciepłownictwa i transportu spowodow anego stosowaniem na szerok ą skalę 
efektywnych technologii popy tu (np. pojazdów hybrydowych pod łączanych do 
sieci, pojazdów elektryc znych, pomp cieplnych). 
Rytm wzrostu jest jednak podobny do tendencji obserwowanych w ci ągu ostatnich 
dwudziestu lat, mimo że w międzyczasie znacz ąca część sektorów transportu i 
ogrzewania przesz ła od ropy i gazu do energii elektrycznej.  
(46) Po stronie poda ży udział technologii niskoemisyj nych w koszyku energetycznym 
(odnawialne źródła energii, paliwa kopaln e oraz wychwytywanie i sk ładowanie 
dwutlenku w ęgla, energia j ądrowa) szybko wzro śnie z obecnych 45 % do oko ło 60 % 
w 2020 r. (mi ędzy innymi dzi ęki pełnej realizacji pakietu klimatyczno-
energetycznego), oraz do 75-80 % w 2030 r.  i prawie 100 % w 2050 r. Poniewa ż 
niskoemisyjne technologie energii elektrycznej zwi ązane są z wyższymi nak ładami 
inwestycyjnymi i ni ższymi kosztami paliw, nak łady inwestycyjne na wytwarzanie 
energii oraz sie ć przesyłową będą wysokie. Podobnie jak w innych sektorach, 
najważniejszym zadaniem polityki b ędzie skuteczne u łatwianie tych inwestycji.  
Transport  
(47) Efektywno ść energetyczna jest jednym w g łównych motorów obni żenia emisyjno ści 
transportu. Z analizy wynika, że do 2025 r., mimo ci ągłego rozwoju us ług 
transportowych, poprawa efektywno ści pojazdów b ędzie głównym motorem 
odwrócenia tendencji wzrostu emisji gazów cieplarnianych i przywrócenia w 2030 r. 
poziomów emisji gazów cieplarnianych transportu l ądowego do stanu sprzed 1990 r. 
Na przyk ład w przypadku samochodów osobowych po 2020 r. ta poprawa 
efektywno ści, stymulowana stopniow ą hybrydyzacj ą, wykroczy poza obowi ązujące 
prawodawstwo. 
(48) Z punktu widzenia poprawy efektywno ści hybrydyzacja b ędzie odgrywa ć ważną rolę 
do 2025 r., natomiast z perspektywy technologii bardzo wa żne będzie równie ż 
umożliwienie przej ścia po 2025 r. na elektromobilno ść (stosowanie pojazdów 
napędzanych energi ą elektryczn ą). W odniesieniu do samochodów osobowych 
technologia ta umo żliwi bardzo du że ograniczenie emisji w sektorze transportu po 
2030 r. W odniesieniu do lotnictwa oraz,  w mniejszym stopniu, samochodów 
ciężarowych o du żej ładowności, większą rolę odegrają biopaliwa, w szczególno ści po 
2030 r.  
PL 13   PL (49) W okresie po roku 2030, technologi ą umożliwiającą ograniczenie emisji gazów 
cieplarnianych w lotnictwie b ędą biopaliwa. Najwi ększy wzrost wykorzystania 
biopaliw w transporcie drogowym przypa da na okres do 2020 r. – pozwoli on osi ągnąć 
ogólny cel 20%-owego udzia łu energii ze źródeł odnawialnych i szczegó łowy cel 
10%-owego udzia łu energii ze źródeł odnawialnych w transporcie. Je żeli 
elektromobilno ść nie napotka przeszkód w penetracji rynku, to w mi ędzy 2020 a 2050 
r. bezwzgl ędny wzrost b ędzie nadal nast ępował, jednak wolniej ni ż w okresie 2005-
2020. Natomiast w przeciwnym wypadku, aby osi ągnąć podobny poziom obni żek 
trzeba będzie zwiększyć wykorzystanie biopaliw. Tego typu zwi ększenie udzia łu 
biopaliw mog łoby prowadzi ć do zwi ększenia presji wywieranej na sposób 
użytkowania gruntów (w tym emisje zwi ązane ze sposobem u żytkowania gruntów), na 
różnorodność biologiczn ą, gospodark ę wodną oraz ogólnie środowisko, przynajmniej 
przy założeniu, że stosowanoby biopaliwa pochodzenia rolniczego. 
(50) We wszystkich analizowanych scenariuszach wp ływ na łączne zapotrzebowanie na 
transport jest niewielki. Wynika to po cz ęści z koncentracji ram modelowania wokó ł 
obniżenia emisji gazów cieplarnianych bez uwzgl ędnienia konkretnej polityki 
transportu, która ma doprowadzi ć do bardziej wydajnego systemu transportu, zmiany 
transportu i ograniczenia ró żnego rodzaju efektów zewn ętrznych, takich jak zatory 
komunikacyjne i zanieczyszczenie powietrza, co mo że prowadzi ć do dodatkowych 
korzyści w zakresie ograniczenia emisji. Kwestie te zostan ą bardziej szczegó łowo 
przedstawione w ocenie skutków bia łej księgi na temat transportu. 
(51) Z porównania ró żnych scenariuszy wynika, że istnieje wyra źny związek między 
obniżeniem emisji gazów cieplarnianych w sektorze transportu i w sektorze 
energetycznym. Je żeli w sektorze transportu obni żenie emisji gazów cieplarnianych 
będzie w wi ększym stopniu zwi ązane z elektromobilno ścią, zużycie energii 
elektrycznej wzro śnie, co będzie miało wpływ na zwi ązane z nią emisje. W zwi ązku z 
tym, mimo że sektor transportu nie jest obj ęty systemem handlu emisjami, z czasem 
będzie coraz bardziej wp ływał na unijny system handlu emisjami.  
Środowisko zabudowane  
(52) Najwięcej energii w tym sektorze zu żywane jest na ogrzewanie i sch ładzanie (dwie 
trzecie) oraz ogrzewanie w ody i gotowanie (ponad 20 %), za ś pozostała część na 
szeroko rozumiane o świetlenie i urz ądzenia elektryczne.  
(53) Główne obserwowane tendencje s ą podobne, jak w przypadku sektora transportu. 
Przede wszystkim ogólne za potrzebowanie na energi ę jest mniejsze, w szczególno ści 
poprawia si ę charakterystyka energetyczna budyn ków; technologia domów pasywnych 
staje się powszechna, a remonty pozwalaj ą znacznie poprawi ć charakterystyk ę 
energetyczn ą istniejących budynków. Wi ąże się to z dość znaczącymi inwestycjami, 
które mo żna z czasem zamortyzowa ć dzięki obniżeniu rachunków za energi ę. 
Najważniejszą kwestią polityki w tym zakresie jest jak przezwyci ężać początkowe 
bariery finansowe.  
(54) Podobnie jak w przypadku sektora transportu zachodzi tu wa żna zmiana w odniesieniu 
do stosowanych paliw: przesta wienie z ropy, gazu i w ęgla na energi ę elektryczn ą i 
paliwa odnawialne. Wydajne pompy cieplne odgrywaj ą ważną rolę, pozwalaj ą 
bowiem zwi ększyć efektywno ść wykorzystania ener gii przez odbiorców ko ńcowych 
oraz zmniejszy ć intensywno ść emisji paliw dzi ęki wykorzystywaniu energii 
PL 14   PL geotermalnej i elektrycznej. Ponadt o biogaz, biomasa i ogrzewanie energi ą słoneczną 
w dużym stopniu zast ępują paliwa kopalne.  
Przemysł  
(55) Wkład energoch łonnych ga łęzi przemys łu w opłacalność w przypadku scenariusza 
skutecznych technologii wi ązałby się ze zwiększeniem do oko ło 35 % obni żki emisji 
w 2030 r. oraz 85-90 % w 2050 r. Potencja ł ten jest wypadkow ą dalszego spadku 
intensywno ści emisji energii oraz zastosowania wychwytywania i sk ładowania 
dwutlenku w ęgla w odniesieniu do pozosta łych emisji dwutlenku w ęgla w 
energochłonnych sektorach przemys łu (np. procesów przemys łowych dotycz ących np. 
cementu i stali) od 2035 r.  
(56) W wariancie odosobnionych dzia łań, przy dużo większym ograniczeniu emisji przez 
UE niż przez inne kraje, niektóre ga łęzie przemys łu skorzysta łyby z dodatkowych 
inwestycji w szereg niskoemi syjnych technologii i poprawi łyby swą konkurencyjno ść 
dzięki pozycji prekursora.  
(57) Oceniono równie ż potencjalny wp ływ ambitniejszej polityki przeciwdzia łania zmianie 
klimatu na energoch łonne gałęzie przemys łu. Wyniki uzyskane przy u życiu 
poprzedniego makroekonomicznego modelu zaktualizowano i poprawiono do 2030 r. 
Pozwoliło to potwierdzi ć, że wpływ na poziom produkcji energoch łonnych ga łęzi 
przemysłu jest ograniczony i że w systemie handlu emisjami bezp łatny przydzia ł 
uprawnień chroni energoch łonne gałęzie przemys łu, nawet je żeli UE wdra żałaby 
ambitniejsze cele, podczas gdy inne regiony świata pozosta łyby przy skromniejszych.  
(58) W odniesieniu do energoch łonnych ga łęzi przemys łu opisany potencja ł obniżek po 
2035 r. wymaga jednak wprowadzenia na szerok ą skalę wychwytywania i sk ładowania 
dwutlenku w ęgla, a technologia ta nie niesie z sob ą żadnych innych wymiernych 
korzyści oprócz obni żenia emisji gazów cieplarnianych, natomiast wi ąże się zarówno 
z konieczno ścią dodatkowych inwestycji jak i wy ższymi kosztami operacyjnymi.  
(59) Z tego wzgl ędu brany jest pod uwag ę scenariusz altern atywny, w którym 
energochłonne gałęzie przemys łu będą przedmiotem skromniejszych wymogów w 
zakresie obni żenia emisji a emisje przemys łowe utrzymaj ą się na poziomie bli ższym 
wynikom scenariusza odniesienia, osi ągając w 2050 r. obni żkę nie o -86 % ale o oko ło 
-50 %, w szczególno ści dlatego, że wychwytywanie i sk ładowanie dwutlenku w ęgla 
nie będzie wiod ącą technologi ą w odniesieniu do emisji zwi ązanych z procesami 
przemysłowymi. W takim scenariuszu energoch łonne ga łęzie przemys łu nie 
musiałyby ponosi ć dodatkowych kosztów zwi ązanych z wprowadzeniem 
wychwytywania i sk ładowania dwutlenku w ęgla, które to koszty w przeciwnym razie 
w ostatnim dziesi ęcioleciu wzros łyby do ponad 10 mld EUR rocznie.  
Rolnictwo i inne emisje poza CO 2 
(60) Między 1990 a 2005 r., emisje poza CO 2 obniżono o jedn ą czwartą, tj. o wiele 
skuteczniej ni ż emisje CO 2. Emisje pochodzenia rolniczego (N 2O i metan) stanowi ą 
obecnie ponad po łowę wszystkich emisji poza CO 2.  
(61) Zgodnie z prognoz ą emisje poza CO 2 ze źródeł innych ni ż rolnictwo znacz ąco spadną, 
w szczególno ści przed 2030 r. Wynika to g łównie z obni żek N 2O w sektorach 
przemysłowych obj ętych systemem handlu emisjami, ograniczenia emisji metanu 
PL 15   PL dzięki pełnemu wdro żeniu przepisów dyrektywy w sprawie sk ładowania odpadów, 
ograniczenia fluow ęglowodorów3 i ograniczenia uwalnian ia metanu w sektorach 
górnictwa, energii i przemys łu.  
(62) Przy dodatkowych dzia łaniach emisje pochodzenia rolniczego mog ą nadal spada ć do 
2030 r., potem jednak tendencja ta os łabnie. Przy poziomie emisji rz ędu około 330 
mln ton w 2050 r., o jedn ą trzecią niższym niż poziom emisji w 2005 r., rolnictwo 
będzie stanowi ć około jednej trzeciej pozosta łych łącznych emisji UE w 2050 r., a 
jego udzia ł w emisjach ogó łem będzie trzykrotnie wi ększy niż w 2005 r. Świadczy to 
o znaczeniu rolnictwa w skutecznym obni żaniu emisyjno ści. Jeżeli w 2050 r. emisje 
nadal nie zostan ą obniżone o jedn ą trzecią w porównaniu do poziomu z 2005 r., 
konieczne b ędzie zwiększenie stara ń w innych sektorach.  
(63) Jako, że jednocze śnie światowy popyt na żywność rośnie, a nawyki żywieniowe 
ewoluują w kierunku bardziej wysokoemisyjnych sposobów od żywiania, analiza 
wyraźnie pokazuje, że możliwości ograniczenia emisji pochodzenia rolniczego s ą 
ograniczone. Potencjaln ie istotnym czynnikiem, którego nie uwzgl ędniono w ocenie 
ilościowej, jest mo żliwy wpływ takich zmian zachowa ń, które doprowadzi łyby do 
odwrócenia aktualnych tendencji i przeorientowania na żywność, której produkcja 
powodowa łaby mniej emisji CO 2. W perspektywie d ługoterminowej przej ście na 
zdrowszy sposób od żywiania mog łoby doprowadzi ć do znacznego zmniejszenia emisji 
metanu i podtlenków azotu oraz korzystnie wp łynąć na sposoby u żytkowania gruntów. 
Użytkowanie gruntów, zmiany u żytkowania gruntów i le śnictwo 
(64) Energia pochodz ąca z biomasy b ędzie miała duży udział w przewidywanym na 
nadchodz ące dziesi ęciolecia wzro ście wykorzystania en ergii odnawialnej. W 
przypadku scenariusza odniesienia w la tach 2010-2050 produkcja bioenergii wzro śnie 
około dwukrotnie. W przypadku obni żania emisyjno ści w tym samym przedziale 
czasu produkcja bioenergii wzro śnie ponad trzykrotnie. Wzro st dostaw bioenergii 
zawdzięczać będziemy g łównie zwi ększeniu produkcji biopaliwa z upraw rolnych, 
zwiększeniu wykorzystania odpadów rolni czych, biomasy drzewnej i materia łów 
odpadowych.  
(65) Wzrost zapotrzebowania na energi ę będzie mia ł wpływ na sposób u żytkowania 
gruntów w UE, konkuruj ąc w pewnym stopniu z innymi sposobami ich u żytkowania, 
jak np. produkcj ą żywności i paszy, produkcj ą papieru i drewna. Co wi ęcej, na unijne 
emisje gazów cieplarnianych mo że mieć wpływ sama produkcja poprzez zmiany w 
zakresie: (1) wk ładu potrzebnego w rolnictwie, który mo że wiązać się ze wzrostem 
emisji (np. zwi ększenie wykorzystania nawo zów w rolnictwie); (2) u żytkowania 
gruntów prowadz ącego do zwi ększenia emisji gazów cieplarnianych netto (np. zmiany 
w zakresie wska źników wylesiania lub zalesiania lub przekszta łcanie użytków 
zielonych w pola uprawne); oraz (3) praktyki zarz ądzania lasami, które zmieniaj ą 
poziom emisji i zdolno ści absorpcyjne zarz ądzanych lasów (np. ingerencje w cykl 
zbiorów).  
(66) W Europie u żytkowanie gruntów, zmiany u żytkowania gruntów i le śnictwo prowadz ą 
do sekwestracji CO 2 netto, w szczególno ści w lasach. Zgodnie z prognoz ą z czasem 
                                                 
3 Rozporz ądzenie w sprawie niektórych fluorowanych gazów cieplarnianych i dyrektywa w sprawie 
ruchomych systemów k limatyzacji w pojazdach 
PL 16   PL zakres tego „poch łaniania” netto znacz ąco spadnie z powodu dojrzewania lasów oraz 
zwiększania zbiorów na potrzeby bioenergii , produkcji papieru i produkcji drewna. W 
dłuższej perspektywie czasowej ograniczenie  wzrostu popytu na pierwotne drewno, na 
przykład poprzez recykling odpadów organicznych, produktów z papieru i drewna, 
pozwoliłoby zahamowa ć redukcję tej funkcji „poch łaniania” netto. 
(67) Wiele elementów jest niepewnych a wzajemne zale żności między energi ą, sektorem 
rolnictwa i le śnictwa złożone, równie ż w skali świata. Zapotrzebowanie UE na 
bioenergi ę będzie częściowo zaspokajane w oparciu o import, w zwi ązku z czym jego 
wpływ będzie mniejszy w UE, ale prawdopodobnie wi ększy w krajach trzecich. Jest 
oczywiste, że zagadnienie to wymaga ci ągłej uwagi i dalszego rozwa żenia. Przy 
zwiększeniu produktywno ści w rolnictwie bardzo wa żne będzie zagwarantowanie, że 
można doprowadzi ć do zwiększenia udzia łu bioenergii bez wi ększej szkody dla 
innych odbiorców ko ńcowych produktów rolnictwa i le śnictwa. Uwagi wymaga ć 
będzie równie ż wpływ zmian w sposobach zarz ądzania na ró żnorodność biologiczn ą.  
Wpływ na zatrudnienie 
(68) Jeżeli chodzi o zatrudnienie, o ile wdra żana będzie odpowiednia polityka rynku pracy, 
główne zmiany strukturalne prawdopodobnie nie b ędą miały wpływu na ogólny 
poziom zatrudnienia lub wp ływ ten b ędzie niewielki i korzystny (przynajmniej w 
perspektywie d ługoterminowej), przewiduje si ę jednak znacz ące przesuni ęcia 
zatrudnienia mi ędzy sektorami lub w obr ębie poszczególnych sektorów. Kszta łtowanie 
polityki b ędzie miało znaczenie dla zagwarantowania, że ogólne skutki b ędą korzystne 
oraz dla zapewnienia przesuni ęć zatrudnienia do innowacyjn ych sektorów i zawodów 
dysponujących potencja łem rozwoju. Analiza wykaza ła, że wzrost inwestycji w dobra 
kapitałowe (urz ądzenia do wytwarzania energii elektrycznej, energi ę odnawialn ą, 
środki transportu, budynki i komponenty budowlane) b ędzie wymaga ł zwiększenia 
wkładu ze strony wielu ró żnych gałęzi przemys łu wytwórczego oraz sektora 
budownictwa.  
(69) Zmiany systemu energetycznego, tran sportu i mieszkalnictwa, które s ą głównymi 
źródłami emisji gazów cieplarnianych, spowoduj ą wzrost zapotrzebowania na nowe 
umiejętności i kwalifikacje. Je st to szczególnie wa żne w sektorze energetycznym w 
związku z ogromnymi inwestycjami oraz rozw ojem energii odnawialnej i sektora 
zarządzania energi ą. Potrzebne s ą w szczególno ści aktualizacja i doskonalenie 
kwalifikacji pracowników aktywnych zawodowo. Przekwalifikowanie zawodowe nie 
dotyczy jednak wy łącznie sektorów, w których obserwo wany jest rozwój lub recesja 
ale równie ż tych, które s ą z nimi powi ązane pośrednio jak np. sektor bankowo ści.  
(70) Co więcej, polityka cenowa równie ż może umożliwić sprawne przekszta łcenia w 
zakresie dochodów, ukierunkowuj ąc korzyści ze zmniejszania kosztów pracy na 
zatrudnienie.  Wprowadzenie polityki cenowej polegaj ącej na prowadzeniu aukcji w 
sektorach, które nie podlegaj ą międzynarodowej konkurencji lub podatków w 
sektorach nieobj ętych systemem handlu uprawnieniami do emisji wraz ze 
zmniejszeniem kosztów pracy dzi ęki przekwalifikowaniu mo że pozwoli ć uzyskać 
wzrost zatrudnienia netto o 0,7 % w porówna niu do scenariusza odniesienia tj. wzrost 
liczby miejsc pracy o nieco wi ęcej niż 1,5 mln do 2020 r. 
Dodatkowe korzy ści w zakresie jako ści powietrza 
PL 17   PL (71) Ogólnie rzecz bior ąc można stwierdzi ć występowanie korzy ści pod wzgl ędem jakości 
powietrza. Średni poziom zanieczyszczenia powietrza by łby w 2030 r. o 65 % ni ższy 
w porównaniu z poziomem w 2005 r. W 2030 r. roczne koszty kontrolowania 
podstawowych substancji zanieczyszczaj ących mog łyby zosta ć obniżone o ponad 10 
mld EUR, a w 2050 r. co roku mo żnaby oszcz ędzać 50 mld EUR. Te post ępy 
przyczyni łyby się również do ograniczenia śmiertelno ści. Korzy ści w tym zakresie s ą 
szacowane na oko ło 7-17 mld EUR rocznie w 2030 r. i 17-38 mld EUR w roku 2050. 
Poprawa dotyczy łaby ponadto zdrowia publicznego, dzi ęki czemu zmniejszy łyby się 
koszty opieki zdrowotnej, a tak że ograniczone zosta ły szkody w ekosystemach, 
uprawach, materia łach i budynkach.  
(72)