KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 6.5.2022 COM(2022) 194 final 2022/0139(NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii, Kompleksowej umowy o transporcie lotniczym między państwami członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Kompleksowa umowa o transporcie lotniczym między państwami członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi (kompleksowa umowa UE–ASEAN o transporcie lotniczym) została wynegocjowana przez Komisję zgodnie z upoważnieniem udzielonym decyzjami Rady z 7 czerwca 2016 r. i 26 maja 2020 r. Przewozy lotnicze między Unią a państwami członkowskimi ASEAN odbywają się obecnie w oparciu o umowy dwustronne między państwami członkowskimi UE a poszczególnymi państwami członkowskimi ASEAN. W europejskiej strategii w dziedzinie lotnictwa Komisja podkreśliła, że „przyjmując ambitną zewnętrzną politykę w dziedzinie lotnictwa w drodze negocjacji w sprawie kompleksowych umów lotniczych, koncentrujących się wyraźnie na rynkach wzrostu, UE może przyczynić się do poprawy dostępu do rynku i możliwości inwestycyjnych europejskiego lotnictwa na ważnych rynkach zagranicznych, zwiększenia liczby międzynarodowych połączeń oraz zapewnienia uczciwych i przejrzystych warunków rynkowych dla linii lotniczych z UE”. Aby Unia mogła czerpać te korzyści, Komisja zaleciła Radzie udzielenie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji w sprawie kompleksowych umów o transporcie lotniczym na szczeblu UE z szeregiem państw i regionów, w tym z ASEAN. Celem tej Umowy jest w szczególności: – zapewnienie uczciwej konkurencji, niedyskryminacji, przejrzystości i równych warunków działania dla podmiotów gospodarczych; – stopniowe otwieranie rynku w zakresie dostępu do tras i zdolności przewozowych; – poprawa połączeń z korzyścią dla konsumentów i gospodarki. Negocjatorzy osiągnęli porozumienie w sprawie projektu tekstu kompleksowej umowy UE–ASEAN o transporcie lotniczym 2 czerwca 2021 r. Umowa ta wejdzie w życie po zakończeniu przez wszystkie państwa członkowskie ASEAN, wszystkie państwa członkowskie UE oraz Unię procesów ratyfikacji lub zatwierdzenia. Może ona jednak również wejść w życie w odniesieniu do Unii i jej państw członkowskich oraz wszystkich państw członkowskich ASEAN z wyjątkiem Malezji, jeżeli Malezja będzie jedynym państwem członkowskim ASEAN, które jej nie ratyfikuje. W takim przypadku po ratyfikacji Umowy przez Malezję wejdzie ona w życie również w odniesieniu do Malezji. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Jak wspomniano powyżej, Umowa została wynegocjowana na podstawie upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji wydanego przez Radę w odpowiedzi na zalecenie, które Komisja przestawiła w związku z europejską strategią w dziedzinie lotnictwa z 2015 r. W komunikacie Komisji: Strategia na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności – europejski transport na drodze ku przyszłości (COM(2020) 789 final) wezwano do uczynienia Unii światowym węzłem komunikacyjnym. Wyjaśniono w nim, że w związku z tym „kluczowe znaczenie ma zapewnienie niezakłóconej konkurencji międzynarodowej, wzajemności i równych szans”. Zapowiedziano także, że „Komisja będzie również nadal promować stosowanie europejskich norm technicznych, społecznych i środowiskowych oraz norm w zakresie konkurencji [...] w stosunkach z poszczególnymi państwami niebędącymi członkami UE w odniesieniu do wszystkich rodzajów transportu” oraz „kontynuować działania zmierzające do pogłębienia stosunków w dziedzinie transportu, w tym z kluczowymi partnerami strategicznymi [...] oraz będzie dalej rozwijać powiązania z nowymi partnerami międzynarodowymi takimi jak gospodarki charakteryzujące się szybkim wzrostem i gospodarki wschodzące”. Państwa członkowskie ASEAN należą do najszybciej rozwijających się gospodarek na świecie i razem reprezentują ponad 650 mln ludzi. Są one łącznie 13. największym partnerem Unii w dziedzinie lotnictwa – w 2019 r. liczba pasażerów na rynku lotniczym ASEAN wyniosła 11,2 mln i rynek ten duży potencjał dalszego wzrostu. Obecne dwustronne umowy lotnicze między państwami członkowskimi UE a poszczególnymi państwami członkowskimi ASEAN przewidują pewien wzajemny dostęp do rynku, jest on jednak różny dla różnych par państw. Co więcej, w umowach tych brakuje odpowiednich postanowień dotyczących istotnych elementów – takich jak uczciwa konkurencja, przejrzystość lub kwestie społeczne – pozwalających unikać nadużyć zliberalizowanego rynku. Kompleksowa umowa UE–ASEAN o transporcie lotniczym przyczynia się do realizacji, wobec ASEAN, celu kompleksowej strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności, jakim jest uczynienie Unii światowym węzłem komunikacyjnym. Ułatwiając wykonywanie bezpośrednich połączeń między UE a ASEAN, kompleksowa umowa UE–ASEAN o transporcie lotniczym przyczyni się do zmniejszenia zależności od lotów łączących poprzez węzły lotnicze w państwach trzecich. Przyniesie to korzyści nie tylko unijnym przewoźnikom, ale również zmniejszy ślad środowiskowy poszczególnych podróży pomiędzy UE a ASEAN dzięki skróceniu tras lotniczych i zmniejszeniu liczby operacji startu i lądowania – zgodnie z celami kompleksowej strategii na rzecz zrównoważonej i inteligentnej mobilności oraz komunikatu Komisji „Europejski Zielony Ład” (COM(2019) 640 final). •Spójność z innymi politykami Unii Rozporządzenie (UE) 2019/712 w sprawie ochrony konkurencji w transporcie lotniczym zapewnia, aby wszelkie środki przyjęte na jego podstawie były zgodne z międzynarodowymi zobowiązaniami, w tym zobowiązaniami wynikającymi z niniejszej Umowy. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ

•Podstawa prawna Art. 100 ust. 2 w związku z art. 218 ust. 5 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). •Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) Postanowienia Umowy są nadrzędne wobec odpowiednich postanowień obowiązujących porozumień między państwami członkowskimi UE a poszczególnymi państwami członkowskimi ASEAN. Umowa stwarza jednocześnie równe i jednolite warunki dostępu do rynku dla wszystkich unijnych przewoźników lotniczych i określa nowe mechanizmy współpracy i konwergencji między Unią Europejską a państwami członkowskimi ASEAN w zakresie regulacji w obszarach mających zasadnicze znaczenie dla bezpiecznego i skutecznego wykonywania przewozów lotniczych. Uzgodnienia te mogą zostać dokonane wyłącznie na poziomie Unii. Działanie Unii zapewni lepsze osiągnięcie celów wniosku z następujących względów. Umowa będzie się stosować do 27 państw członkowskich, co zapewni niedyskryminujące stosowanie tych samych przepisów z korzyścią dla wszystkich unijnych przewoźników lotniczych niezależnie od ich przynależności państwowej. Zawiera ona kompleksowe przepisy dotyczące dotacji, praktyk antykonkurencyjnych i przejrzystości oraz solidne mechanizmy egzekwowania tych przepisów, a tym samym przyczynia się do wyrównania warunków działania w zakresie przewozów lotniczych pomiędzy Unią Europejską a państwami członkowskimi ASEAN oraz między Unią a innymi miejscami docelowymi, na trasach przebiegających przez państwa członkowskie ASEAN. Umowa ponadto zapewnia wszystkim unijnym przewoźnikom lotniczym dostęp do możliwości handlowych związanych m.in. z obsługą naziemną, dzieleniem oznaczeń linii, intermodalnością i swobodą ustalania cen. Obejmuje ona również postanowienia dotyczące kwestii społecznych, zgodne z postanowieniami międzynarodowych umów handlowych zawartych przez Unię, zobowiązujące Strony do poprawy polityki społecznej i polityki pracy zgodnie z ich zobowiązaniami międzynarodowymi, zwłaszcza tymi, które Strony podjęły na forum Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP). Co więcej, ustanawia ona ramy współpracy między Unią Europejską a państwami członkowskimi ASEAN w zakresie minimalizacji wpływu lotnictwa na środowisko, a w szczególności w zakresie przeciwdziałania emisjom gazów cieplarnianych związanym z lotnictwem. Dzięki jednolitym ramom regulacyjnym ustanowionym Umową, przewoźnicy lotniczy będą mogli swobodnie wykonywać przewozy pasażerskie i towarowe z dowolnego punktu w Unii Europejskiej do państw członkowskich ASEAN, co obecnie nie ma miejsca. Przewoźnicy lotniczy będą również mogli wykonywać nieograniczoną liczbę przewozów wyłącznie towarowych do punktów położonych dalej oraz przewozy pasażerskie i łączone do punktów położonych dalej z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących częstotliwości. Usunięcie ograniczeń w dostępie do rynku między Unią Europejską a państwami członkowskimi ASEAN nie tylko przyciągnie na ten rynek nowe podmioty i stworzy szanse obsługiwania portów lotniczych wykorzystywanych w mniejszym stopniu, ale ułatwi również proces konsolidacji między unijnymi przewoźnikami lotniczymi. •Proporcjonalność Nie dotyczy. •Wybór instrumentu Umowa międzynarodowa. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Nie dotyczy. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami W trakcie negocjacji przeprowadzono konsultacje z zainteresowanymi stronami reprezentującymi cały łańcuch wartości w sektorze lotnictwa i partnerami społecznymi, w tym zwłaszcza ze związkami zawodowymi. Uwagi zgłoszone podczas konsultacji zostały wzięte pod uwagę. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Nie dotyczy.

•Ocena skutków Nie dotyczy. •Sprawność regulacyjna i uproszczenie Nie dotyczy. •Prawa podstawowe Nie dotyczy. 4.WPŁYW NA BUDŻET Wniosek nie ma wpływu na budżet Unii. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Nie dotyczy. •Dokumenty wyjaśniające (w przypadku dyrektyw) Nie dotyczy. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku W art. 1 udziela się upoważnienia do podpisania Umowy w imieniu Unii, z zastrzeżeniem jej zawarcia. W art. 2 wymaga się od Sekretariatu Generalnego Rady ustanowienia instrumentu pełnomocnictwa do podpisania Umowy, z zastrzeżeniem jej zawarcia, dla osoby wskazanej lub osób wskazanych przez Komisję. W art. 3 zatwierdza się dwa oświadczenia, które mają zostać wydane w imieniu Unii z okazji podpisania Umowy, dotyczące odpowiednio szybkiego wejścia w życie Umowy oraz gotowości stron do prowadzenia szczegółowych dyskusji i ścisłego koordynowania w kwestiach dotyczących nieoczekiwanych zdarzeń kryzysowych, aby ograniczać wszelki niekorzystny wpływ takich zdarzeń na przewozy lotnicze. W art. 4 określa się termin wejścia w życie tej decyzji Rady. 2022/0139 (NLE) Wniosek

DECYZJA RADY w sprawie podpisania, w imieniu Unii, Kompleksowej umowy o transporcie lotniczym między państwami członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 100 ust. 2 w związku z jego art. 218 ust. 5, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)7 czerwca 2016 r. Rada udzieliła upoważnienia do rozpoczęcia negocjacji z państwami członkowskimi ASEAN w sprawie zawarcia Kompleksowej umowy o transporcie lotniczym między państwami członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi (dalej zwanej „Umową”). (2)26 maja 2020 r. Rada przedłużyła o rok upoważnienie, którego udzieliła 7 czerwca 2016 r. (3)Negocjacje zakończono pomyślnie 2 czerwca 2021 r. (4)Państwa członkowskie ASEAN należą do najszybciej rozwijających się gospodarek na świecie, a ich rynki przewozów lotniczych mają duży potencjał dalszego wzrostu. Umowa ma w szczególności na celu zapewnienie uczciwej konkurencji między Unią a państwami członkowskimi ASEAN, ułatwienie stopniowego otwarcia rynku oraz zwiększenie dostępu do tras i przepustowości, co przyniesie korzyści konsumentom i gospodarce. (5)Należy zatem podpisać Umowę w imieniu Unii, z zastrzeżeniem jej zawarcia w późniejszym terminie. (6)Aby Umowa mogła jak najszybciej przynieść pełne korzyści, Strony powinny ją szybko zawrzeć. W związku z tym przewiduje się, że przy podpisaniu Umowy Strony wydadzą powiązane oświadczenie, że podejmą wszelkie niezbędne kroki zgodnie ze swoimi właściwymi przepisami ustawowymi i wykonawczymi, aby zapewnić jak najszybsze wejście Umowy w życie. Należy zatem zatwierdzić stosowne oświadczenie, które ma zostać wydane w imieniu Unii. (7)Nieskoordynowana reakcja krajów na całym świecie na pandemię COVID-19 miała szczególnie niekorzystny wpływ na przemysł lotniczy. By uniknąć takich zakłóceń w przypadku przyszłych kryzysów, potrzebna jest lepsza koordynacja między Unią a kluczowymi partnerami międzynarodowymi. W związku z tym przewiduje się, że z okazji podpisania Umowy Strony wydadzą oświadczenie, w którym wyrażą swoją gotowość do prowadzenia szczegółowych dyskusji i ścisłego koordynowania działań w ramach Wspólnego Komitetu, o którym mowa w Umowie, w kwestiach dotyczących nieoczekiwanych zdarzeń kryzysowych takich jak pandemia COVID-19, aby ograniczać – w stopniu, w jakim będzie to możliwe – wszelki niekorzystny wpływ takich zdarzeń na przewozy lotnicze. Należy zatem zatwierdzić stosowne oświadczenie, które ma zostać wydane w imieniu Unii, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Niniejszym udziela się upoważnienia do podpisania, w imieniu Unii, Kompleksowej umowy o transporcie lotniczym między państwami członkowskimi Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej a Unią Europejską i jej państwami członkowskimi, z zastrzeżeniem zawarcia tej Umowy. Tekst umowy stanowi załącznik 1 do niniejszej decyzji. Artykuł 2 Sekretariat Generalny Rady ustanawia instrument pełnomocnictwa do podpisania Umowy, z zastrzeżeniem jej zawarcia, dla osoby wskazanej lub osób wskazanych przez Komisję. Artykuł 3