UZASADNIENIE

1. U E jest stroną Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych, przyjętej dnia 22 marca 1989 r. („konwencji bazylejskiej”).

2. Konwencja bazylejska ustanawia procedurę kontroli w odniesieniu do wywozu i przywozu odpadów niebezpiecznych między stronami. Konwencja weszła w życie w 1992 r. i obecnie obowiązuje 175 stron.

3. W 1995 r. 3. Konferencja Stron konwencji bazylejskiej (COP3) przyjęła, na mocy decyzji III/1, poprawkę wprowadzającą zakaz wywozu odpadów niebezpiecznych do ostatecznego usunięcia i recyklingu z tak zwanych państw ujętych w załączniku VII (stron konwencji bazylejskiej będących członkami UE, OECD oraz z Liechtensteinu) do państw nieujętych w załączniku VII (wszystkie pozostałe strony konwencji) („poprawkę wprowadzającą zakaz”).

4. UE przyjęła poprawkę wprowadzającą zakaz dnia 30 września 1997 r.

5. Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów[1] transponuje przepisy konwencji bazylejskiej i poprawki wprowadzającej zakaz do prawa UE poprzez ustanowienie systemu nadzoru i kontroli mającego zastosowanie do przemieszczania odpadów na obszarze, na obszar i z obszaru UE, a w szczególności nałożenie zakazu wywozu odpadów niebezpiecznych z UE do państw niebędących członkami OECD.

6. Poprawka wprowadzająca zakaz nie weszła jeszcze w życie. Dotychczas ratyfikowało ją 69 stron konwencji bazylejskiej. Strony nie zdołały osiągnąć konsensusu w sprawie wspólnej wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej (załącznik I do niniejszej decyzji), który reguluje liczbę ratyfikacji wymaganą do wejścia w życie poprawek do konwencji. Pomimo ogromnych wysiłków podejmowanych od czasu 8. Konferencji Stron (COP8) wśród stron stale pojawiają się rozbieżne poglądy na temat tego, jak wiele stron musi ratyfikować poprawkę wprowadzającą zakaz, zanim może ona wejść w życie.

7. Mając na uwadze długość okresu, który upłynął od przyjęcia poprawki wprowadzającej zakaz, oraz w celu przełamania impasu, indonezyjski przewodniczący 9. Konferencji Stron (COP9) opracował oświadczenie „ o możliwym rozwiązaniu w zakresie poprawki wprowadzającej zakaz ”, które strony jednogłośnie uznały na mocy decyzji IX/26.

8. Poprzez powyższe oświadczenie przewodniczący chciał uruchomić proces zmierzający do potwierdzenia celów poprawki wprowadzającej zakaz i przeanalizowania możliwych sposobów osiągania tych celów. Wezwał wszystkie strony do stworzenia korzystnych warunków w ramach, między innymi, inicjatyw krajowych sprzyjających osiągnięciu celów poprawki wprowadzającej zakaz. Takie krajowe inicjatywy mają przyczyniać się do zachęcenia do ratyfikacji poprawki i przyśpieszenia jej wejścia w życie.

9. W odpowiedzi na to wezwanie Indonezja i Szwajcaria uruchomiły inicjatywę krajową mającą na celu opracowanie zaleceń na 10. Konferencję Stron (COP10) dotyczących rozwiązania w zakresie ochrony państw podatnych na zagrożenia niemających odpowiednich zdolności gospodarowania w sposób bezpieczny dla środowiska odpadami niebezpiecznymi przed niepożądanym przywozem odpadów niebezpiecznych oraz w zakresie zagwarantowania, aby transgraniczne przemieszczanie odpadów niebezpiecznych, szczególnie do krajów rozwijających się, było objęte bezpiecznym dla środowiska gospodarowaniem odpadami niebezpiecznymi zgodnie z wymogami konwencji bazylejskiej.

10. W projekcie zaleceń przygotowanych przez Indonezję i Szwajcarię proponuje się, aby nie naruszając postanowień jakiejkolwiek innej wielostronnej umowy o ochronie środowiska, art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej interpretować w taki sposób, że do wejścia w życie takiej poprawki wymagana jest akceptacja trzech czwartych stron w momencie przyjęcia poprawki, zwracając uwagę, że taka wykładnia art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej nie zmusza żadnej strony do ratyfikowania poprawki.

Wobec powyższego na COP10 Unia Europejska powinna poprzeć przyjęcie decyzji dotyczącej wejścia w życie poprawki wprowadzającej zakaz w odniesieniu do wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej, zgodnie z zaleceniami Indonezji i Szwajcarii.

2011/0180 (NLE)

Wniosek

DECYZJA RADY

ustalająca stanowisko, jakie ma zostać przyjęte w imieniu Unii Europejskiej w odniesieniu do wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej na 10. Konferencji Stron (COP10) Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1, w związku z art. 218 ust. 9,

uwzględniając wniosek Komisji[2],

a także mając na uwadze, co następuje:

1. UE jest stroną Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych („konwencji bazylejskiej”) i poprawki do konwencji wprowadzającej zakaz wywozu odpadów niebezpiecznych do ostatecznego usunięcia i recyklingu z państw ujętych na liście krajów rozwiniętych (głównie członków OECD) do krajów rozwijających się („poprawki wprowadzającej zakaz”).

2. Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów[3] transponuje przepisy konwencji bazylejskiej i poprawki wprowadzającej zakaz do prawa UE.

3. Poprawka wprowadzająca zakaz nie weszła jeszcze w życie, jako że strony nie zdołały dotychczas osiągnąć konsensusu w sprawie wspólnej wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej, który reguluje liczbę ratyfikacji wymaganą do wejścia w życie poprawek do konwencji.

4. W celu rozwiązania tej kwestii Indonezja i Szwajcaria przygotowały zalecenia na 10. Konferencję Stron konwencji bazylejskiej (COP10); w zaleceniach proponuje się, aby nie naruszając postanowień jakiejkolwiek innej wielostronnej umowy o ochronie środowiska, art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej interpretować w taki sposób, że do wejścia w życie poprawki wymagana jest akceptacja trzech czwartych stron w momencie przyjęcia poprawki, zwracając uwagę, że taka wykładnia art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej nie zmusza żadnej strony do ratyfikowania poprawki.

5. COP10 zostaje wezwana do przyjęcia decyzji dotyczącej wejścia w życie poprawki wprowadzającej zakaz w odniesieniu do wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej. Decyzja taka będzie miała skutki prawne.

6. W tym względzie proponuje się udzielenie poparcia dla zaleceń sporządzonych przez Indonezję i Szwajcarię w odniesieniu do wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej,

PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ:

Art ykuł

Na 10. Konferencji Stron (COP10) Konwencji bazylejskiej o kontroli transgranicznego przemieszczania i usuwania odpadów niebezpiecznych Komisja udziela poparcia, w imieniu Unii Europejskiej, dla przyjęcia decyzji dotyczącej wejścia w życie poprawki wprowadzającej zakaz w odniesieniu do wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej, zgodnie z zaleceniami Indonezji i Szwajcarii (zawartymi w załączniku II do niniejszej decyzji).

Sporządzono w Brukseli dnia […] r.,

W imieniu Rady

Przewodniczący

Załącznik I

Artykuł 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej

„Dokumenty ratyfikacji, zatwierdzenia, formalnego potwierdzenia lub przyjęcia poprawek będą złożone u depozytariusza. Poprawki przyjęte zgodnie z ustępem 3 lub 4 wejdą w życie w stosunku do stron, które przyjęły je w ciągu dziewięćdziesięciu dni po otrzymaniu przez depozytariusza ich dokumentów ratyfikacji, zatwierdzenia, formalnego potwierdzenia lub przyjęcia co najmniej przez trzy czwarte stron, które przyjęły poprawki, lub przez co najmniej dwie trzecie stron przedmiotowego protokołu, które przyjęły poprawki, chyba że protokół stanowi inaczej. Poprawki te wejdą w życie dla każdej innej strony dziewięćdziesiątego dnia po zdeponowaniu przez tę stronę jej dokumentu ratyfikacji, zatwierdzenia, formalnego potwierdzenia lub przyjęcia tych poprawek.”

Załącznik II

„ CLI/2010/3/1

Indonezyjsko-szwajcarska inicjatywa krajowa na rzecz zwiększenia skuteczności konwencji bazylejskiej

Propozycja przygotowana przez Indonezję i Szwajcarię

Wprowadzenie

7. Na mocy decyzji IX/26 Konferencja Stron konwencji bazylejskiej uznała „oświadczenie przewodniczącego o możliwym rozwiązaniu w zakresie poprawki wprowadzającej zakaz” zawarte w załączniku do tej decyzji i wezwała strony do uwzględnienia tego proponowanego rozwiązania, gdy tylko to możliwe.

8. Poprzez to oświadczenie przewodniczący chciał uruchomić proces zmierzający do potwierdzenia celów poprawki i przeanalizowania możliwych sposobów osiągania tych celów. Przewodniczący wezwał wszystkie strony do stworzenia korzystnych warunków w ramach, między innymi, inicjatyw krajowych sprzyjających osiągnięciu tych celów.

9. W oparciu o to oświadczenie rządy Indonezji i Szwajcarii ogłosiły swoją gotowość do zorganizowania inicjatywy krajowej w celu omówienia, w nieformalny i dynamiczny sposób, różnorodnych poglądów dotyczących rozwiązania służącego zagwarantowaniu, aby transgraniczne przemieszczanie odpadów niebezpiecznych, szczególnie do krajów rozwijających się i krajów będących w okresie transformacji, było objęte bezpiecznym dla środowiska gospodarowaniem odpadami niebezpiecznymi, zgodnie z wymogami konwencji bazylejskiej.

Proces

10. Przy wsparciu Sekretariatu i konsultantów konwencji bazylejskiej odbyły się trzy bezpośrednie spotkania w ramach indonezyjsko-szwajcarskiej inicjatywy krajowej („CLI”). Pierwsze spotkanie miało miejsce w dniach 15-17 czerwca 2009 r. w Bali (Indonezja), drugie w dniach 12-15 stycznia 2010 r. w Wildhaus (Szwajcaria), a trzecie w dniach 24-28 września 2010 r. w Hilterfingen (Szwajcaria). Rezultaty pierwszych dwóch spotkań przedstawiono na siódmej sesji OEWG w dniach 10-14 maja 2010 r. (UNEP/CHW/OEWG/7/7 oraz UNEP/CHW/OEWG/7/INF/8).

11. Dokumentacja i rezultaty spotkań w ramach CLI rozprowadzono wśród stron i innych zainteresowanych podmiotów drogą emailową i poprzez stronę internetową konwencji bazylejskiej. Wszystkie strony i zainteresowane podmioty miały możliwość przekazania uwag dotyczących kwestii do omówienia, a kilka zainteresowanych podmiotów, które nie były bezpośrednio zaangażowane w CLI, wniosło cenny wkład w ten proces.

12. W ramach pierwszego spotkania rozpatrzono dostępne dane statystyczne dotyczące transgranicznego przemieszczania odpadów i omówiono możliwe powody, dla których transgraniczne przemieszczanie odpadów ma miejsce do państw, w których nie da się zagwarantować bezpiecznego dla środowiska gospodarowania odpadami. To doprowadziło do przygotowania analizy tych powodów.

13. W ramach drugiego spotkania przeprowadzono dalszą analizę możliwych powodów transgranicznego przemieszczania odpadów niebezpiecznych w przypadkach, gdy nie da się zagwarantować bezpiecznego dla środowiska gospodarowania, oraz rozpatrzono dokument w sprawie skutków transgranicznego przemieszczania odpadów niebezpiecznych dla zdrowia ludzi i środowiska naturalnego. W świetle tych dyskusji w trakcie spotkania opracowano listę możliwych elementów rozwiązania.

14. W ramach trzeciego spotkania skupiono się na przygotowaniu konkretnych propozycji zaleceń do rozważenia przez Konferencję Stron. W uzasadnieniu, które dołączono do niniejszego dokumentu, przedstawiono bardziej szczegółowy dokument opisujący kontekst tych zaleceń.

Uwagi ogólne

15. Wejście w życie poprawki wprowadzającej zakaz jest kwestią o znaczeniu politycznym. Przeanalizowano bariery utrudniające wejście w życie tej poprawki i sposoby radzenia sobie z tymi barierami oraz przygotowano projekt zaleceń do przekazania Konferencji Stron... Strony nie są zobowiązane do ratyfikowania zakazu, chyba że staną się stronami po wejściu w życie zakazu.

16. Analiza danych dotyczących przepływów odpadów oraz skutków dla zdrowia wskazała, że przemieszczanie między państwami nieujętymi w załączniku VII nieustannie się zwiększa z powodu popytu po obu stronach; niepokój budzą nielegalne przemieszczanie odpadów niebezpiecznych powstających w państwach nieujętych w załączniku VII i nielegalne gospodarowanie takimi odpadami. Zagadnienia te nie są ujęte w poprawce wprowadzającej zakaz.

17. Dlatego też kilka zaleceń powstałych w ramach procesu CLI dotyczy sposobów rozwiązywania tych kwestii i poprawy standardów w zakresie praktyk gospodarowania odpadami, intensyfikowania wysiłków na rzecz zwalczania nielegalnego przemieszczania, pomagania państwom podatnym na zagrożenia chronić się przed niepożądanym przywozem oraz wyjaśniania niektórych aspektów wdrażania konwencji bazylejskiej.

Proponowane działanie

18. Konferencja Stron może zdecydować o przyjęciu decyzji o następującej treści:

Konferencja Stron

19. W odniesieniu do wejścia w życie poprawki wprowadzającej zakaz

Dostrzegając , że istnieją narażone na zagrożenia strony, które nie są w stanie gospodarować odpadami niebezpiecznymi i innymi odpadami w sposób bezpieczny dla środowiska, a które nieustannie przyjmują takie odpady, co skutkuje poważnymi szkodami i wymaga rozwiązania w trybie pilnym;

Podkreślając , że poprawka do konwencji bazylejskiej przyjęta na mocy decyzji III/1 Konferencji Stron jest jednym ze sposobów radzenia sobie z tym wyzwaniem, ale istnieją inne sposoby rozwiązania tej kwestii w sposób odpowiedzialny, w szczególności poprzez rygorystyczne stosowanie procedury wcześniejszej świadomej zgody, co sprzyja gospodarowaniu odpadami w sposób bezpieczny dla środowiska i wzmacnia prawodawstwo krajowe;

Mając na uwadze decyzję VIII/30 Konferencji Stron, w której podkreśla się, że strony konwencji mają ostateczne uprawnienia do uzgadniania wykładni konwencji;

Podkreślając potrzebę uzgodnienia przez strony wykładni art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej będącej ważnym krokiem we realizacji konwencji,

20. Z zadowoleniem przyjmuje praktyczną inicjatywę i działania podjęte w odpowiedzi na wezwanie przewodniczącego dziewiątej Konferencji Stron, aby strony przyśpieszyły ratyfikowanie poprawki wprowadzającej zakaz, tak aby ułatwić wejście w życie tej poprawki, i w dalszym ciągu wzywa strony do podejmowania konkretnych działań służących zachęcaniu stron i wspomaganiu ich w zakresie ratyfikacji poprawki, takich jak:

21. Konkretne działania, na przykład inicjatywa nordycka, służące wspomaganiu stron napotykających prawne i techniczne trudności związane z ratyfikacją poprawki wprowadzającej zakaz;

22. Spotkania regionalne;

23. Opracowania dotyczące konkretnych państw w zakresie konsekwencji ratyfikacji i wejścia w życie.

24. Postanawia, aby nie naruszając postanowień jakiejkolwiek innej wielostronnej umowy o ochronie środowiska, art. 17 ust. 5 konwencji bazylejskiej interpretować w taki sposób, że do wejścia w życie takiej poprawki wymagana jest akceptacja trzech czwartych stron w momencie przyjęcia poprawki, zwracając uwagę, że taka wykładnia art. 17 ust. 5 nie zmusza żadnej strony do ratyfikowania poprawki.”

[1] Dz.U. L 190 z 12.7.2006, s. 1.

[2] Dz.U. C […], […], s. […].

[3] Dz.U. L 190 z 12.7.2006, s. 1.