dotyczące stosowania rozporządzenia (UE) nr 260/2012 ustanawiającego wymogi techniczne i handlowe w odniesieniu do poleceń przelewu i poleceń zapłaty w euro oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 924/2009

Sprawozdanie dla Parlamentu Europejskiego i Rady

dotyczące stosowania rozporządzenia (UE) nr 260/2012 ustanawiającego wymogi techniczne i handlowe w odniesieniu do poleceń przelewu i poleceń zapłaty w euro oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 924/2009

1.Wprowadzenie i streszczenie

Rozporządzenie (UE) nr 260/2012 ustanawiające wymogi techniczne i handlowe w odniesieniu do poleceń przelewu i poleceń zapłaty w euro oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 924/2009, zwane również „rozporządzeniem w sprawie jednolitego obszaru płatności w euro (SEPA)” bądź „rozporządzeniem w sprawie terminów końcowych wdrażania SEPA”, zostało przyjęte w 2012 r. i w istotnej mierze przyczyniło się do należytego funkcjonowania rynku wewnętrznego poprzez stworzenie zintegrowanego rynku płatności elektronicznych w euro, na którym nie ma rozróżnienia między płatnościami krajowymi a płatnościami transgranicznymi.

W rozporządzeniu ustalono termin końcowy migracji do SEPA w strefie euro na dzień 1 lutego 2014 r. Na miesiąc przed upływem pierwotnego terminu końcowego migracji został on przedłużony o 6 miesięcy do dnia 1 sierpnia 2014 r. w celu uwzględnienia opóźnień odnotowanych w różnych państwach członkowskich. To sześciomiesięczne przesunięcie w czasie wystarczyło do zapewnienia sprawnego przejścia z dotychczasowych poleceń przelewu i poleceń zapłaty w euro na polecenia przelewu SEPA i polecenia zapłaty SEPA.

W przypadku państw członkowskich nienależących do strefy euro termin przejścia na polecenia przelewu SEPA i polecenia zapłaty SEPA upływał w dniu 31 października 2016 r.

W art. 15 rozporządzenia w sprawie SEPA Komisji powierzono przedstawienie sprawozdania dotyczącego stosowania tego rozporządzenia: „Do dnia 1 lutego 2017 r. Komisja przedłoży Parlamentowi Europejskiemu, Radzie, Europejskiemu Komitetowi Ekonomiczno-Społecznemu, EBC i EUNB sprawozdanie dotyczące stosowania niniejszego rozporządzenia, w stosownych przypadkach wraz z odpowiednim wnioskiem ustawodawczym”.

W dniu 15 grudnia Komisja Europejska przesłała państwom członkowskim kwestionariusz, który należało odesłać do dnia 31 stycznia 2017 r., dotyczący szeregu kwestii odnoszących się do stosowania rozporządzenia, na przykład przejścia z dotychczasowych poleceń przelewu i poleceń zapłaty na polecenia przelewu SEPA i polecenia zapłaty SEPA w każdym z państw członkowskich, zastosowania poszczególnych wariantów przez państwa członkowskie, organów wyznaczonych do zapewnienia zgodności z rozporządzeniem i ich uprawnień bądź problemów mogących wciąż wynikać w UE w odniesieniu do wdrażania rozporządzenia.

Odpowiedzi państw członkowskich stanowiły podstawę sporządzenia niniejszego sprawozdania dotyczącego wdrożenia rozporządzenia.

Sprawozdanie przedłożono również i omówiono na unijnym forum krajowych komitetów koordynacyjnych ds. SEPA w dniu 21 kwietnia 2017 r., pełniącym funkcję grupy ekspertów Komisji Europejskiej odpowiedzialnej za monitorowanie wdrażania SEPA w całej UE.

W niniejszym sprawozdaniu stwierdza się, że w ujęciu ogólnym rozporządzenie w sprawie SEPA jest prawidłowo stosowane w całej UE. Obecnie nie ma konieczności przedstawiania nowego wniosku ustawodawczego. Państwa członkowskie zajęły się rozwiązaniem nielicznych, dokładnie określonych i utrzymujących się problemów (dyskryminacja ze względu na IBAN i kompetencje właściwych organów) i podejmowane przez nie w tym celu działania należy ściśle monitorować. Głównym problemem wymagającym ścisłego monitorowania jest dyskryminacja ze względu na IBAN przez odbiorców płatności (tj. nakładanie na płatników obowiązku dokonania płatności z rachunku znajdującego się w określonym państwie, co jest sprzeczne z art. 9 rozporządzenia), gdyż mimo iż liczba spraw się zmniejszyła, to mogą pojawiać się nowe sprawy.

Projekt SEPA nie zakończył się wraz z ukończeniem przejścia na standardy polecenia przelewu SEPA i polecenia zapłaty SEPA. W jego ramach prowadzone są bardzo aktywne działania poprzez inicjatywy przyczyniające się do budowania jednolitego obszaru płatności w euro, jak na przykład „SCT inst” (europejski projekt dotyczący płatności natychmiastowych w euro, który zostanie uruchomiony w listopadzie 2017 r.) i „Mobile Proxy Forum” (inicjatywa na rzecz ogólnounijnej interoperacyjności mobilnych rozwiązań płatniczych, które są oparte na bezpośrednich transakcjach między użytkownikami) – projekty wspierane przez Radę ds. Płatności Detalicznych w Euro, której przewodniczy Europejski Bank Centralny i w której Komisja Europejska posiada status obserwatora.

2.Sprawozdania państw członkowskich

2.1.Przejście na polecenia przelewu SEPA i polecenia zapłaty SEPA

Poniższe dane liczbowe zostały przekazane przez państwa członkowskie i odzwierciedlają sytuację istniejącą w grudniu 2016 r. w zakresie stosowania instrumentów SEPA zamiast dotychczasowych poleceń przelewu i poleceń zapłaty, które stosowano uprzednio. Dane te pokazują, że w całej UE prawie wszystkie polecenia przelewu i polecenia zapłaty w euro są obecnie przetwarzane zgodnie ze standardami poleceń przelewu SEPA i poleceń zapłaty SEPA (tabele 1 i 2). Należy poczynić dodatkowe starania w celu osiągnięcia pełnej zgodności w kilku państwach członkowskich spoza strefy euro, w przypadku których termin migracji upływał w dniu 31 października 2016 r.

W odniesieniu do poleceń zapłaty SEPA niektóre państwa członkowskie podjęły decyzję o zaprzestaniu stosowania dotychczasowych poleceń zapłaty oraz o wyborze rozwiązań łączących polecenia przelewu SEPA i fakturowanie elektroniczne. W tych przypadkach polecenia zapłaty SEPA wciąż mogą być oferowane przez dostawców usług płatniczych w danym państwie, jednak będą stosowane raczej w transakcjach transgranicznych, a nie w transakcjach krajowych, głównie w obsłudze przedsiębiorstw potrzebujących takich usług w ramach ich działalności transgranicznej. W tabelach 2, 5 i 6 wszystkie takie państwa są oznaczone wyrażeniem „nie dotyczy”, nawet jeżeli polecenia zapłaty SEPA mogą być stosowane w bardzo ograniczonym stopniu.