[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 23.1.2007

SEK(2007) 67 wersja ostateczna

Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Włoch na lata 2006-2011

(przedstawiona przez Komisję)

UZASADNIENIE

Informacje ogólne

Pakt na rzecz stabilności i wzrostu, który wszedł w życie dnia 1 lipca 1998 r., opiera się na dążeniu do zapewnienia solidnych finansów państwa jako środka służącego umocnieniu warunków stabilności cen oraz silnego, trwałego wzrostu, sprzyjającego tworzeniu nowych miejsc pracy. Przeprowadzona w 2005 r. reforma paktu potwierdziła jego przydatność w zakresie utrzymywania dyscypliny budżetowej, a jednocześnie miała na celu wzmocnienie jego skuteczności i podstaw gospodarczych oraz ochronę stabilności finansów publicznych w perspektywie długoterminowej.

Stanowiące część Paktu na rzecz stabilności i wzrostu rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[1] stanowi, że państwa członkowskie muszą przedstawiać Radzie i Komisji programy stabilności lub konwergencji oraz ich coroczne zaktualizowane wersje (państwa członkowskie, które przyjęły jednolitą walutę przedstawiają (zaktualizowane) programy stabilności, a te, które jej jeszcze nie przyjęły, przedstawiają (zaktualizowane) programy konwergencji). Pierwszy program stabilności Włoch przedstawiono w grudniu 1998 r. Zgodnie z rozporządzeniem Rada zaopiniowała go w dniu 8 lutego 1999 r., opierając się na zaleceniu Komisji i po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego. Zgodnie z tą samą procedurą zaktualizowane programy stabilności i konwergencji są oceniane przez Komisję i badane przez wyżej wymieniony Komitet, przy czym istnieje również możliwość zbadania programów przez Radę.

Podstawy oceny zaktualizowanego programu

Komisja zbadała przedstawioną w dniu 4 grudnia 2006 r. najnowszą, zaktualizowaną wersję programu stabilności Włoch i przyjęła zalecenie dotyczące opinii Rady w sprawie przedmiotowego programu (główne aspekty podlegające ocenie przedstawiono w ramce).

W celu określenia kontekstu, w którym dokonywana jest ocena strategii budżetowej przedstawionej w zaktualizowanej wersji programu stabilności, poniżej przedstawiono podsumowanie:

1. wyników gospodarczych i budżetowych w okresie ostatnich dziesięciu lat;

2. sytuacji kraju w odniesieniu do części naprawczej Paktu na rzecz stabilności i wzrostu (procedury nadmiernego deficytu);

3. najnowszej oceny sytuacji kraju w odniesieniu do części prewencyjnej Paktu na rzecz stabilności i wzrostu (podsumowanie opinii Rady dotyczącej poprzedniej aktualizacji programu stabilności); oraz

4. dokonanej przez Komisję oceny krajowego programu reform przedstawionego w październiku 2006 r.

Najnowsze wyniki gospodarcze i budżetowe

Przyczyną słabego wzrostu gospodarczego Włoch w ostatniej dekadzie wydają się być słabości strukturalne, które prowadzą do niskiego wzrostu wydajności i utraty konkurencyjności międzynarodowej. Od połowy lat dziewięćdziesiątych realny wzrost PKB utrzymuje się poniżej średniej w strefie euro, a potencjalny wzrost, szacowany jeszcze do początku ubiegłej dekady na powyżej 2 %, od roku 2000 kształtuje się na poziomie 1¼ %. Mimo niskiego wzrostu gospodarczego inflacja do roku 2005 była nieco wyższa od średniej w strefie euro. Wśród pozytywnych aspektów należy wymienić fakt, że Włochy są jednym z niewielu krajów, które od początku bieżącej dekady odnotowały silny wzrost zatrudnienia i znaczny spadek stopy bezrobocia. Podczas gdy Włochom nadal wiele brakuje do osiągnięcia stopy zatrudnienia odpowiadającej średniej w UE, osobliwe połączenie dynamicznego wzrostu zatrudnienia i spowolnionego wzrostu PKB wyraźnie wskazuje na problem tego kraju z wydajnością. Jeśli chodzi o finanse publiczne, deficyt sektora instytucji rządowych i samorządowych utrzymuje się od roku 2003 powyżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej wynoszącej 3 % PKB, a stosunek długu publicznego do PKB jest w dalszym ciągu bardzo wysoki i w roku 2005 zaczął ponownie rosnąć, osiągając 106,6 % PKB. Od roku 1998 następuje stałe pogorszenie pierwotnego salda strukturalnego dostosowanego cyklicznie, a od roku 2001 nieprzerwanie rosną bieżące wydatki pierwotne w stosunku do PKB.

Procedura nadmiernego deficytu w stosunku do Włoch

W dniu 28 lipca 2005 r. Rada zgodnie z art. 104 ust. 6 przyjęła decyzję stwierdzającą istnienie nadmiernego deficytu we Włoszech. Jednocześnie Rada wydała zalecenie zgodnie z art. 104 ust. 7, stwierdzając konieczność korekty nadmiernego deficytu do roku 2007.W szczególności zalecono Włochom rygorystyczne wykonanie budżetu na rok 2005, zmniejszenie do roku 2007 strukturalnego deficytu o co najmniej 1,6 % PKB w porównaniu z rokiem 2005 (przy czym co najmniej połowa tej korekty powinna mieć miejsce w roku 2006) oraz dopilnowanie, by następował odpowiedni spadek stosunku długu publicznego do PKB i by wskaźnik ten zbliżał się do wartości referencyjnej w zadowalającym tempie.

Dnia 22 lutego 2006 r. Komisja przyjęła komunikat stwierdzający, że podjęte przez Włochy działania będą zgodne z zaleceniem Rady, jeśli zostaną w pełni wdrożone i przyniosą oczekiwane skutki. Wdrożenie działań jest jednak obarczone niepewnością i w związku z tym wymaga stałej obserwacji.

Ocena zawarta w opinii Rady dotyczącej poprzedniego programu

W dniu 14 marca 2006 r. Rada przyjęła opinię w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Włoch na lata 2005-2009. Rada stwierdziła, że „program można uznać za zgodny z korektą nadmiernego deficytu do 2007 r. pod warunkiem pełnego i skutecznego wykonania budżetu na 2006 r. oraz określenia i uchwalenia dalszych istotnych środków na rok 2007. W świetle zaleceń dokonanych przez Radę zgodnie z art. 104 ust. 7 Traktatu z dnia 28 lipca 2005 r. oraz w celu wzmocnienia stabilności finansów publicznych Rada zwraca się do Włoch o:

(i) osiągnięcie wysiłku strukturalnego planowanego w programie na lata 2006 i 2007 w celu zapewnienia wiarygodnej i trwałej korekty nadmiernego deficytu do 2007 r.;

(ii) sprecyzowanie ogólnych środków w ramach ścieżki dostosowawczej na 2007 r. i końcowe lata objęte programem i zapewnienie, że dostosowanie prowadzące do osiągnięcia celu średniookresowego pozostaje zgodne z wymogami Paktu na rzecz stabilności i wzrostu;

(iii) zapewnienie redukcji stosunku zadłużenia do PKB w szybszym tempie, tak aby osiągnąć przewidzianą w Traktacie wartość odniesienia równą 60 % PKB przy jednoczesnym zwracaniu uwagi na czynniki inne niż pożyczki netto, które przyczyniają się do zmiany poziomów zadłużenia oraz

(iv) poprawę procesu wykonywania budżetu, zwiększając przejrzystość oraz skutecznie wdrażając stare i nowe mechanizmy monitorowania, kontroli i sprawozdawczości wydatków.”

Dokonana przez Komisję ocena krajowego programu reform przedstawionego w październiku 2006 r.

Sprawozdanie z realizacji krajowego programu reform Włoch zostało przedstawione w dniu 19 października 2006 r. w kontekście zaktualizowanej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia. W przedstawionym przez Włochy krajowym programie reform za najważniejsze kwestie uznano: zapewnienie długoterminowej stabilności finansów publicznych, rozszerzenie zakresu wolnego wyboru przysługującego obywatelom i przedsiębiorstwom; przyznanie zachęt dla badań naukowych i innowacji technicznych; wspieranie kształcenia i szkoleń; unowocześnienie infrastruktury; ochronę środowiska.

Z dokonanej przez Komisję oceny tego programu (przyjętej w ramach rocznego sprawozdania Komisji z postępów w realizacji strategii lizbońskiej, przedstawionego w grudniu 2006 r.[2]) wynika, że w porównaniu z ubiegłorocznym krajowym programem reform włoskie sprawozdanie z realizacji zawiera bardziej przejrzystą strategię, obejmującą wszystkie obszary polityki i synergie między nimi, przez co ma bardziej ambitny charakter. Największe postępy osiągnięto na poziomie mikroekonomicznym. Strategie i środki zaproponowane na poziomie makroekonomicznym są zasadniczo słuszne, decydujące będzie jednak ich wdrożenie. Polityka w zakresie zatrudnienia musi zostać dopracowana w niektórych kluczowych obszarach.

Biorąc pod uwagę zidentyfikowane mocne i słabe strony, Włochom zalecono podjęcie działań w dziedzinach długoterminowej stabilności finansów publicznych, konkurencji na rynkach towarów i usług, regionalnych różnic na rynku pracy oraz uczenia się przez całe życie i kształcenia.

Główne aspekty podlegające ocenie Zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1 (w przypadku programów stabilności) i art. 9 ust. 1 (w przypadku programów konwergencji) rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97, ocena obejmuje następujące kwestie: czy założenia ekonomiczne, na których opiera się program, są realistyczne; czy przedstawiony przez dane państwo członkowskie średniookresowy cel budżetowy oraz prowadząca do niego ścieżka dostosowania są odpowiednie; czy podejmowane i/lub proponowane działania mające na celu przestrzeganie ścieżki dostosowania wystarczą, by osiągnąć średniookresowy cel budżetowy w trakcie cyklu; w ramach oceny ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego: czy podejmowane działania korygujące są intensyfikowane w okresach dobrej koniunktury, podczas gdy w okresach dekoniunktury mogą być ograniczane, oraz – w przypadku strefy euro oraz państw członkowskich należących do systemu ERM II – czy dane państwo realizuje coroczną poprawę salda dostosowywanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych o referencyjną wartość 0,5 % PKB, pozwalającą na osiągnięcie średniookresowego celu budżetowego; w ramach definiowania ścieżki dostosowania prowadzącej do średniookresowego celu budżetowego (w przypadku państw członkowskich, które jeszcze go nie osiągnęły) lub pozwolenia na czasowe odejście od niego (w przypadku państw, które tego dokonały): realizację kluczowych reform strukturalnych, przynoszących bezpośrednie oszczędności w perspektywie długoterminowej (między innymi poprzez zwiększanie dynamiki potencjalnego wzrostu), a tym samym mających konkretny wpływ na długoterminową stabilność finansów publicznych (pod warunkiem zachowania odpowiedniego marginesu bezpieczeństwa odnośnie do referencyjnej wartości 3 % PKB oraz spodziewanego powrotu sytuacji budżetowej do celu średniookresowego w okresie objętym programem), ze szczególnym uwzględnieniem reform systemu emerytalnego wprowadzających strukturę wielofilarową, obejmującą obowiązkowy filar kapitałowy; czy prowadzona przez dane państwo członkowskie polityka gospodarcza jest zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej. Wiarygodność założeń makroekonomicznych programu ocenia się w odniesieniu do prognozy służb Komisji z jesieni 2006 r., z zastosowaniem między innymi powszechnie przyjętej metodyki szacowania produktu potencjalnego i sald dostosowywanych cyklicznie. Zgodność z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej ocenia się w odniesieniu do ogólnych wytycznych polityki gospodarczej w dziedzinie finansów publicznych, zawartych w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008. W ramach oceny zbadano również: zmiany wskaźnika zadłużenia oraz długoterminową perspektywę stabilności finansów publicznych, którym zgodnie ze sprawozdaniem Rady z dnia 20 marca 2005 r. w sprawie „Poprawy wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu” należy poświęcić „należytą uwagę w procesie nadzoru nad sytuacją budżetu”; podejście do oceny długoterminowej stabilności przedstawiono w komunikacie Komisji z dnia 12 października 2006 r.[3]; stopień integracji z krajowym programem reform, przedstawianym przez państwa członkowskie w kontekście strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia; w skierowanym do Rady Europejskiej piśmie przewodnim z dnia 7 czerwca 2005 r. w sprawie ogólnych wytycznych polityki gospodarczej na lata 2005-2008 Rada ECOFIN stwierdziła, że krajowe programy reform powinny być zgodne z programami stabilności i konwergencji; zgodność z kodeksem postępowania[4], w którym między innymi określono jednolitą strukturę i jednolite tabele danych dla programów konwergencji i stabilności. |

- Zalecenie

OPINIA RADY

zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie zaktualizowanego programu stabilności Włoch na lata 2006-2011

RADA UNII EUROPEJSKIEJ,

uwzględniając Traktat ustanawiający Wspólnotę Europejską,

uwzględniając rozporządzenie Rady (WE) nr 1466/97 z dnia 7 lipca 1997 r. w sprawie wzmocnienia nadzoru pozycji budżetowych oraz nadzoru i koordynacji polityk gospodarczych[5], w szczególności jego art. 5 ust. 3,

uwzględniając zalecenie Komisji,

po zasięgnięciu opinii Komitetu Ekonomiczno-Finansowego,

PRZEDSTAWIA NINIEJSZĄ OPINIĘ:

5. Dnia [27 lutego 2007 r.] Rada zbadała zaktualizowany program stabilności Włoch na lata 2006-2011.

6. Scenariusz makroekonomiczny, na którym opiera się program, przewiduje początkowo spadek tempa wzrostu realnego PKB z 1,6 % w 2006 r. do 1,3 % w roku 2007.W kolejnych latach tempo wzrostu gospodarczego będzie stopniowo rosło i osiągnie 1,7 % w roku 2011. Biorąc pod uwagę dostępne obecnie informacje wydaje się, że scenariusz ten jest oparty na realistycznych założeniach dotyczących wzrostu gospodarczego. W przypadku ostatnich lat objętych programem, przyjęte założenia co do inflacji wydają się zaniżone.

7. Zaktualizowany program stabilności z roku 2006 przewiduje deficyt budżetowy w roku 2006 w wysokości 5,7 % PKB[6]. Prognoza służb Komisji z jesieni 2006 r. zakłada deficyt w wysokości 4,7 % PKB. Nie uwzględnia ona zwiększenia wydatków o 0,9 % PKB w wyniku podjęcia na końcowym etapie procedury budżetowej decyzji o anulowaniu zadłużenia kolei państwowych związanego z projektem szybkich kolei ( Ferrovie dello Stato – RFI/TAV )[7]. Jesienna prognoza służb Komisji jest z kolei wyższa od 3,5 % PKB przewidywanych w poprzednim zaktualizowanym programie stabilności. Różnica wynosząca 1,2 % PKB wynika zasadniczo z odmiennego wpływu środków jednorazowych (0,8 % PKB) oraz trwałego negatywnego wpływu wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie podatku VAT od samochodów służbowych (około 0,4 % PKB).

8. Zawarta w programie strategia budżetowa ma na celu skorygowanie nadmiernego deficytu w 2007 r. (deficyt ma zmniejszyć się do 2,8 % PKB). W kolejnych latach objętych programem następować ma ciągła poprawa salda sektora instytucji rządowych i samorządowych, i w roku 2011 ma ono osiągnąć nadwyżkę w wysokości 0,1 % PKB. Saldo pierwotne ma wzrosnąć z -0,9 % PKB w 2006 r.6 do 5 % w roku 2011. Do roku 2007 korekta budżetowa oparta jest głównie na przychodach, głównie z dodatkowych podatków bezpośrednich i składek na ubezpieczenia społeczne. Dla kolejnych lat informacje ograniczają się jedynie do wielkości korekty koniecznej do osiągnięcia docelowych wartości budżetowych zgodnie z tendencjami. Mimo mniej korzystnego scenariusza makroekonomicznego, cele od roku 2007 pozostały zasadniczo niezmienione w porównaniu z poprzednim programem, choć korekta w roku 2007 jest dużo wyższa, gdyż jej wartość wyjściową stanowi dużo wyższy deficyt w roku 2006.

9. Przewiduje się poprawę salda strukturalnego (tj. salda dostosowywanego cyklicznie bez uwzględnienia środków jednorazowych i tymczasowych), obliczanego zgodnie ze wspólnie przyjętą metodyką, od deficytu w wysokości około 4 % PKB w 2006 r. do nadwyżki wynoszącej ¼ % na koniec okresu objętego programem (w roku 2011). Podobnie jak w poprzedniej aktualizacji programu stabilności, przedstawionym w programie średniookresowym celem budżetowym jest zrównoważenie budżetu w kategoriach strukturalnych, co zakłada się osiągnąć w roku 2010. W poprzedniej aktualizacji nie zakładano osiągnięcia średniookresowego celu budżetowego w okresie, którego dotyczył program (tj. do roku 2009). Ponieważ cel ten jest bardziej ambitny niż minimalna pośrednia wartość odniesienia (szacowana jako deficyt wynoszący około 1½ % PKB), jego osiągnięcie powinno zapewnić margines bezpieczeństwa chroniący przed ryzykiem wystąpienia nadmiernego deficytu. Wyznaczony cel średniookresowy mieści się w zakresie określonym dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II w Pakcie na rzecz stabilności i wzrostu oraz w kodeksie postępowania, a także odpowiednio uwzględnia wskaźnik zadłużenia i średni wzrost produktu potencjalnego w perspektywie długoterminowej.

10. Wyniki budżetowe w roku 2006 mogą być lepsze, a po roku 2007 gorsze niż przewiduje program. W roku 2007 ryzyko związane z celami budżetowymi zawartymi w programie wydaje się być zasadniczo zrównoważone. Z jednej strony, w świetle zmian danych w ujęciu kasowym, deficyt w 2006 r. może okazać się niższy od planowanych 5,7 % PKB, co oznacza lepszą od prognozowanej wartość wyjściową w roku 2007. Z drugiej zaś strony istnieją znaczne zagrożenia związane ze skutecznością szeregu środków przewidzianych w budżecie na rok 2007. W perspektywie średnioterminowej nie można wykluczyć zagrożeń dla finansów publicznych, wynikających zwłaszcza z powtarzającego się przekraczania planowanych wydatków na opiekę zdrowotną. Brak również szczegółowych informacji na temat strategii korekty budżetowej po roku 2007, co zwiększa ryzyko związane z planowaną konsolidacją fiskalną.

11. W świetle powyższej oceny ryzyka nakreślony w programie kurs polityki budżetowej wydaje się zasadniczo zgodny z zaleconą przez Radę korektą nadmiernego deficytu do 2007 r., pod warunkiem pełnego i skutecznego wdrożenia środków zawartych budżecie. Ogólnie rzecz biorąc, planowane na rok 2007 dostosowanie strukturalne w wysokości 1¼ % PKB jest obciążone ryzykiem. Jednak według dostępnych danych, które wskazują na większe od prognozowanego dostosowanie strukturalne w roku 2006 (¼ % PKB), istnieje również szansa na lepszą pozycję wyjściową w roku 2007. Kurs polityki budżetowej może nie zapewnić do 2010 r. dostatecznego marginesu bezpieczeństwa chroniącego przed naruszeniem progu deficytu wynoszącego 3 % PKB przy normalnych wahaniach makroekonomicznych. Ponadto może on się okazać nieodpowiedni, aby zgodnie z programem zapewnić realizację celu średniookresowego w okresie nim objętym. W latach następujących po korekcie nadmiernego deficytu zakładane w programie tempo działań dostosowawczych zmierzających do osiągnięcia celu średniookresowego jest zasadniczo zgodne z Paktem na rzecz stabilności i wzrostu, który stanowi, że dla strefy euro i dla państw członkowskich grupy ERM II roczna poprawa salda strukturalnego, rozumiana jako pośrednia wartość odniesienia, powinna wynieść 0,5 % PKB, przy czym dostosowanie powinno być większe w okresach dobrej koniunktury gospodarczej, natomiast w okresach gorszej koniunktury może być mniejsze.

12. Według urzędowych szacunków wskaźnik długu publicznego brutto w 2006 r. osiągnął 107,6 % PKB, czyli znacznie powyżej określonej w Traktacie wartości referencyjnej, która wynosi 60 %. W programie przewidziano stopniowe zmniejszenie wskaźnika zadłużenia do około 98 % PKB w roku 2011. Zważywszy na zmiany danych w ujęciu kasowym, zmiany wskaźnika zadłużenia mogą być mniej korzystne niż przewiduje się w zaktualizowanej wersji programu z 2006 r. Zagrożenia związane z planowanymi zmianami wskaźnika zadłużenia w roku 2007 wydają się być zasadniczo zrównoważone. Po roku 2007 brak szczegółowych informacji na temat strategii korekty budżetowej zwiększa ryzyko związane z planowanym zmniejszeniem zadłużenia. W kontekście niniejszej oceny ryzyka wskaźnik zadłużenia może w sposób niewystarczający obniżać się do wartości referencyjnej w okresie objętym programem.

13. W długoterminowej perspektywie starzenie się społeczeństwa wywiera we Włoszech mniejszy wpływ na finanse publiczne niż średnio w krajach UE, ponieważ dzięki uchwalonym reformom systemu emerytalnego wydatki na emerytury rosną wolniej niż wynosi średnia dla państw UE – warunkiem jest pełne wdrożenie wspomnianych reform, łącznie z planowanym okresowo aktuarialnym dostosowaniem do oczekiwanej długości życia. Zwiększenie wskaźnika zatrudnienia, zwłaszcza starszych wiekiem pracowników, pozwoliłoby w przyszłości zwiększyć emerytury pracownicze i przyczynić się do sukcesu reformy systemu emerytalnego. Mimo nieznacznej poprawy w stosunku do roku 2005, wyjściowa sytuacja budżetowa stanowi zagrożenie dla stabilności finansów publicznych, nawet bez uwzględnienia długoterminowego wpływu na budżet związanego ze starzeniem się społeczeństwa. Ponadto obecny poziom wskaźnika zadłużenia brutto znacznie przekracza wartość referencyjną określoną w Traktacie i jego zmniejszenie będzie wymagało osiągania przez dłuższy okres wysokich nadwyżek pierwotnych. Generalnie wydaje się, że zagrożenia dla stabilności finansów publicznych Włoch kształtują się na średnim poziomie.

14. Program stabilności zawiera jakościową ocenę ogólnego wpływu przedstawionego w październiku 2006 r. sprawozdania z realizacji krajowego programu reform w ramach średniookresowej strategii budżetowej. Podano w nim również pewne informacje o bezpośrednich kosztach lub oszczędnościach budżetowych wynikających z najważniejszych reform przewidzianych w krajowym programie, a w przedstawionych prognozach budżetowych uwzględniono skutki działań nakreślonych w krajowym programie reform dla finansów publicznych. Przedstawione w programie stabilności środki w dziedzinie finansów publicznych wydają się zgodne z działaniami przewidzianymi w krajowym programie reform. W obu programach poświęcono szczególną uwagę kwestii stabilności finansów publicznych i zapowiedziano wprowadzenie w latach 2007-2008 reform służących zmniejszeniu dużego obciążenia płac podatkami i składkami na ubezpieczenia społeczne.

15. Przewidziana w programie strategia budżetowa jest zasadniczo zgodna z ogólnymi wytycznymi polityki gospodarczej zawartymi w zintegrowanych wytycznych na lata 2005-2008.

16. Co do wymagań odnośnie do danych, określonych w kodeksie postępowania dotyczącym programów stabilności i konwergencji, w programie zanotowano brak pewnych danych obowiązkowych i opcjonalnych[8].

Podsumowując, program można zasadniczo uznać za zgodny z korektą nadmiernego deficytu do 2007 r., pod warunkiem pełnego i skutecznego wykonania budżetu na rok 2007. Po roku 2007 planowane dostosowanie odpowiada wymogom Paktu na rzecz stabilności i wzrostu i umożliwia osiągnięcie celu średniookresowego do końca okresu objętego programem. Nie przedstawiono jednak szczegółowych informacji na temat strategii dostosowania, co stanowi zagrożenie dla osiągnięcia celów budżetowych po roku 2007 i utrudnia właściwą ocenę strategii konsolidacji.

W świetle powyższej oceny oraz w świetle zalecenia z dnia 28 lipca 2005 r., wydanego zgodnie z art. 104 ust. 7 Traktatu, Włochy wzywa się do:

(i) osiągnięcia planowanej na rok 2007 konsolidacji budżetu celem korekty nadmiernego deficytu zgodnie z zaleceniem Rady wydanym zgodnie z art. 104 ust. 7;

(ii) zapewnienia – po korekcie nadmiernego deficytu – odpowiedniego postępu na drodze osiągnięcia celu średniookresowego, tak by został on osiągnięty do końca okresu objętego programem, jak również zapewnienia odpowiedniej redukcji stosunku zadłużenia do PKB;

(iii) pełnego wdrożenia uchwalonych reform systemu emerytalnego, tak by – w obliczu bardzo wysokiego poziomu zadłużenia – uniknąć znaczącego wzrostu wydatków związanych ze starzeniem się społeczeństwa; oraz

(iv) poprawy procesu wykonywania budżetu poprzez zwiększenie jego przejrzystości, szczegółowe przedstawienie strategii budżetowej w perspektywie długoterminowej oraz skuteczne wdrożenie mechanizmów monitorowania i kontroli wydatków, zwłaszcza wydatków na opiekę zdrowotną.

Włochy wzywa się również do lepszego przestrzegania zawartych w kodeksie postępowania wymogów dotyczących danych.

Porównanie głównych prognoz makroekonomicznych i budżetowych

2005 | 2006 | 2007 | 2008 | 2009 | 2010 | 2011 |

Realny PKB (zmiana w %) | PS grudzień 2006 | 0,0 | 1,6 | 1,3 | 1,5 | 1.6 | 1.7 | 1.7 |

KOM listopad 2006 | 0,0 | 1,7 | 1,4 | 1,4 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 2005 | 0,0 | 1,5 | 1,5 | 1,7 | 1,8 | n.d. | n.d. |

Inflacja HICP (%) | PS grudzień 2006 | 2,2 | 2,2 | 2,1 | 1,7 | 1,5 | 1,5 | 1,5 |

KOM listopad 2006 | 2,2 | 2,3 | 2,0 | 1,9 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 2005 | 2,3 | 2,3 | 2,2 | 2,0 | 2,0 | n.d. | n.d. |

Luka produktowa (% potencjalnego PKB) | PS grudzień 20061 | -1,3 | -0,9 | -0,9 | -0,8 | -0,7 | -0,5 | -0,5 |

KOM listopad 20065 | -1,4 | -1,0 | -1,0 | -1,1 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 20051 | -1,5 | -1,2 | -1,0 | -0,8 | -0,6 | n.d. | n.d. |

Saldo sektora general government (% PKB) | PS grudzień 20067 | -4,1 | -5,7 | -2,8 | -2,2 | -1,5 | -0,7 | 0,1 |

KOM listopad 2006 | -4,1 | -4,7 | -2,9 | -3,1 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 2005 | -4,3 | -3,5 | -2,8 | -2,1 | -1,5 | n.d. | n.d. |

Saldo pierwotne6 (% PKB) | PS grudzień 20067 | 0,7 | -0,9 | 2,2 | 2,8 | 3,4 | 4,2 | 5,0 |

KOM listopad 2006 | 0,5 | -0,1 | 1,8 | 1,7 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 2005 | 0,6 | 1,3 | 1,9 | 2,6 | 3,2 | n.d. | n.d. |

Saldo dostosowane cyklicznie (% PKB) | PS grudzień 20061 7 | -3,5 | -5,3 | -2,3 | -1,8 | -1,2 | -0,4 | 0,3 |

KOM listopad 2006 | -3,4 | -4,1 | -2,4 | -2,5 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 20051 | -3,5 | -2,9 | -2,3 | -1,7 | -1,2 | n.d. | n.d. |

Saldo strukturalne2 (% PKB) | PS grudzień 20061 3 | -4,0 | -3,9 | -2,5 | -1,9 | -1,2 | -0,4 | 0,3 |

KOM listopad 20064 | -3,9 | -3,6 | -2,5 | -2,6 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 20051 | -4,1 | -3,2 | -2,3 | -1,7 | -1,2 | n.d. | n.d. |

Dług publiczny brutto (% PKB) | PS grudzień 2006 | 106,6 | 107,6 | 106,9 | 105,4 | 103,5 | 100,7 | 97,8 |

KOM listopad 2006 | 106,6 | 107,2 | 105,9 | 105,7 | n.d. | n.d. | n.d. |

PS grudzień 2005 | 108,5 | 108,0 | 106,1 | 104,4 | 101,7 | n.d. | n.d. |

Uwagi: 1 Obliczenia służb Komisji oparte na informacjach zawartych w programie. 2 Saldo dostosowane cyklicznie (jak w poprzednich wierszach) bez środków jednorazowych i innych środków tymczasowych. 3 Środki jednorazowe i inne środki tymczasowe zgodnie z programem (0,5 % PKB w 2005 r. i 0,1 % PKB w latach 2007 i 2008 – obniżające deficyt; 1,4 % PKB w roku 2006 – zwiększające deficyt). 4 Środki jednorazowe i inne środki tymczasowe według prognozy służb Komisji z jesieni 2006 r. (0,5 % PKB w 2005 r. i 0,1 % PKB w latach 2007 i 2008 – obniżające deficyt; 0,5 % PKB w roku 2006 – zwiększające deficyt). 5 W oparciu o szacunkowy potencjalny wzrost w wysokości odpowiednio 1,2 %, 1,3 %, 1,4 % i 1,5 % w latach 2005-2008. 6 Salda pierwotne zawarte w programie nie są bezpośrednio porównywalne z informacjami zawartymi w prognozie służb Komisji w związku z różnym traktowaniem FISIM. Dane przedstawione w programie odpowiadają definicjom określonym w kodeksie postępowania. Dla porównania z danymi przedstawionymi w programie, salda pierwotne podane przez Komisję należy skorygować w górę o około 0,2 % PKB. 7 Dane budżetowe na rok 2006 zostały zmienione celem uwzględnienia wydatków w wysokości 0,9 % PKB wynikających z anulowania przez rząd zadłużenia kolei państwowych związanego z projektem szybkich kolei, które zostało zapowiedziane w programie stabilności i zatwierdzone wraz z uchwaleniem ostatnich zmian w ustawie budżetowej na rok 2007. Źródło: Program stabilności (PS); prognozy gospodarcze służb Komisji z jesieni 2006 r. (KOM), obliczenia służb Komisji. |

[1] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Wszystkie dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[2] Komunikat Komisji na wiosenny szczyt Rady Europejskiej „Realizacja odnowionej strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia – rok wyników” z 12.12.2006, KOM(2006) 816.

[3] Komunikat Komisji do Rady i Parlamentu Europejskiego „Długoterminowa stabilność finansów publicznych w UE” z 12.10.2006, COM (2006) 574 wersja ostateczna, oraz Komisja Europejska, Dyrekcja Generalna ds. Gospodarczych i Finansowych (2006), „The long-term sustainability of public finances in the European Union”, European Economy nr 4/2006.

[4] „Szczegółowe zasady wdrażania Paktu na rzecz stabilności i wzrostu oraz wytyczne dotyczące formy i treści programów stabilności i konwergencji”, zatwierdzone przez Radę ECOFIN dnia 11 października 2005 r.

[5] Dz.U. L 209 z 2.8.1997, str. 1. Rozporządzenie zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1055/2005 (Dz.U. L 174 z 7.7.2005, str. 1). Dokumenty przytoczone w niniejszym tekście są dostępne na stronie internetowej:

http://europa.eu.int/comm/economy_finance/about/activities/sgp/main_en.htm

[6] W tabelach programu stabilności z 2006 r. nie uwzględniono wspomnianego w programie zwiększenia jednorazowych wydatków sektora publicznego o 0,9 % PKB, które wynika z anulowania zadłużenia kolei państwowych. Ten dodatkowy wydatek zwiększa planowany na 2006 r. deficyt z 4,8 % ujętych w tabelach do 5,7 % PKB i ma również wpływ na inne dane budżetowe.

[7] Ponieważ wspomniane wierzytelności kolei państwowych zostały już zgodnie z decyzją Eurostatu z dnia 23 maja 2005 r. (zob. Eurostat News Release nr 65/2005) zaksięgowane jako zobowiązania skarbu państwa, decyzja rządu nie ma wpływu na wysokość zadłużenia.

[8] W szczególności brakuje podziału budżetu zgodnego z docelowymi wartościami deficytu na lata 2008-2011.