P8_TA(2019)0195

Sprzeciw na podstawie art. 106 Regulaminu: najwyższe dopuszczalne poziomy kilku substancji, w tym chlotianidyny

Rezolucja Parlamentu Europejskiego z dnia 13 marca 2019 r. w sprawie projektu rozporządzenia Komisji zmieniającego załączniki II, III i IV do rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chlotianidyny, cykloksydymu, epoksykonazolu, flonikamidu, haloksyfopu, mandestrobiny, mepikwatu, szczepu Metschnikowia fructicola NRRL Y-27328 i proheksadionu w określonych produktach lub na ich powierzchni (D059754/02 – 2019/2520(RPS))

(2021/C 23/05)

Parlament Europejski,

— uwzględniając dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/128/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającą ramy wspólnotowego działania na rzecz zrównoważonego stosowania pestycydów (1),

— uwzględniając projekt rozporządzenia Komisji zmieniającego załączniki II, III i IV do rozporządzenia (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chlotianidyny, cykloksydymu, epoksykonazolu, flonikamidu, haloksyfopu, mandestrobiny, mepikwatu, szczepu Metschnikowia fructicola NRRL Y-27328 i proheksadionu w określonych produktach lub na ich powierzchni (D059754/02,

— uwzględniając rozporządzenie (WE) nr 396/2005 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 lutego 2005 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów w żywności i paszy pochodzenia roślinnego i zwierzęcego oraz na ich powierzchni, zmieniające dyrektywę Rady 91/414/EWG, w szczególności jego art. 5 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 lit. a) (2),

— uwzględniając uzasadnioną opinię Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) z dnia 25 listopada 2014 r. dotyczącą przeglądu obecnych najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chlotianidyny i tiametoksamu zgodnie z art. 12 rozporządzenia (WE) nr 396/2005, opublikowaną w dniu 4 grudnia 2014 r. (3),

— uwzględniając uzasadnioną opinię EFSA z dnia 30 sierpnia 2018 r. dotyczącą zmiany obecnego najwyższego dopuszczalnego poziomu pozostałości chlotianidyny w ziemniakach, opublikowaną w dniu 20 września 2018 r. (4),

— uwzględniając opinię wydaną dnia 27 listopada 2018 r. przez Stały Komitet ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz,

— uwzględniając art. 5a ust. 3 lit. b) i art. 5a ust. 5 decyzji Rady 1999/468/WE z dnia 28 czerwca 1999 r. ustanawiającej warunki wykonywania uprawnień wykonawczych przyznanych Komisji (5),

— uwzględniając projekt rezolucji Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności,

— uwzględniając art. 106 ust. 2 i 3 oraz art. 106 ust. 4 lit. c) Regulaminu,

A. mając na uwadze, że chlotianidyna jest neonikotynoidowym środkiem owadobójczym i istotnym metabolitem innego neonikotytnoidu, tiametoksamu, zwalczającym wiele owadów, w tym owady zapylające;

B. mając na uwadze, że w dniu 21 września 2017 r. EFSA przyjęła opinię w sprawie toksyczności neonikotynoidów;

C. mając na uwadze, że w dniu 28 lutego 2018 r. EFSA opublikowała uaktualnione oceny ryzyka trzech neonikotynoidów – chlotianidyny, imidachloprydu i tiametoksamu – potwierdzające, że większość zastosowań pestycydów neonikotynoidowych stwarza zagrożenie dla dzikich pszczół i pszczół miodnych (6);

D. mając na uwadze, że chlotianidyna jest jednym z trzech neonikotynoidów zakazanych w Unii;

E. mając na uwadze, że według wielu badań chlotianidyna ma wpływ na procesy metaboliczne wątroby i nerek oraz wykazuje działanie immunotoksyczne u ssaków (7);

F. mając na uwadze, że w art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) uznano zasadę ostrożności za jedną z podstawowych zasad Unii;

G. mając na uwadze, że art. 168 ust. 1 TFUE stanowi, iż przy „określaniu i urzeczywistnianiu wszystkich polityk i działań Unii zapewnia się wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego”;

H. mając na uwadze, że celem dyrektywy 2009/128/WE jest osiągnięcie zrównoważonego stosowania pestycydów w Unii przez zmniejszenie zagrożenia związanego ze stosowaniem pestycydów i wpływu ich stosowania na zdrowie ludzi i zwierząt oraz na środowisko, a także przez zachęcanie do stosowania integrowanej ochrony roślin oraz alternatywnych rozwiązań i technik, takich jak niechemiczne zastępniki pestycydów;

I. mając na uwadze, że w świetle wniosków dotyczących tolerancji importowej przedłożonych w odniesieniu do chlotianidyny stosowanej na ziemniakach w Stanach Zjednoczonych w projekcie rozporządzenia Komisji uznano, że należy podnieść najwyższe dopuszczalne poziomy pozostałości, aby uniknąć barier handlowych dla przywozu tych roślin;

J. mając na uwadze, że w świetle zasady ostrożności wniosek Komisji dotyczący podniesienia najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości w odniesieniu do chlotianidyny wzbudził wątpliwości ze względu na brak danych oraz utrzymującą się niepewność co do wpływu chlotianidyny na zdrowie publiczne, na młode ssaki i na środowisko;

K. mając na uwadze, że w odniesieniu do wniosku o podniesienie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości EFSA twierdzi, że państwa członkowskie muszą zmienić lub wycofać dotychczasowe zezwolenia dotyczące środków ochrony roślin zawierających chlotianidynę jako substancję czynną, zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) 2018/784 (8), najpóźniej do dnia 19 września 2018 r.; mając na uwadze, że te ograniczenia dotyczące warunków zatwierdzenia chlotianidyny są nieadekwatne, ponieważ wniosek w sprawie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości dotyczy importowanych produktów roślinnych pochodzących z upraw;

L. mając na uwadze, że w opinii z dnia 30 sierpnia 2018 r. EFSA stwierdza, co następuje: „Zgodnie z art. 6 rozporządzenia (WE) nr 396/2005 przedsiębiorstwo Bayer CropScience AG przedłożyło wniosek właściwemu organowi krajowemu Niemiec (państwa członkowskiego wykonującego ocenę) w sprawie ustalenia tolerancji importowej w odniesieniu do substancji czynnej chlotianidyna w ziemniakach importowanych z Kanady. Państwo członkowskie wykonujące ocenę opracowało sprawozdanie z oceny zgodnie z art. 8 rozporządzenia (WE) nr 396/2005, które przedłożono Komisji Europejskiej i przekazano Europejskiemu Urzędowi ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) w dniu 26 kwietnia 2018 r. Państwo członkowskie wykonujące ocenę zaproponowało ustalenie tolerancji importowej w odniesieniu do ziemniaków importowanych z Kanady na poziomie 0,3 mg/kg.”;

M. mając na uwadze, że w konkluzjach EFSA zawartych w opinii z dnia 30 sierpnia 2018 r. uzasadniono podniesienie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chlotianidyny wyłącznie w świetle konieczności zachowania kanadyjskich wartości normatywnych i całkowicie pominięto analizę skumulowanego wpływu neonikotynoidów i ich stosowania na środowisko;

N. mając na uwadze, że konkluzje EFSA zostały sporządzone na podstawie rozważań teoretycznych, zwłaszcza jeśli chodzi o szacowanego maksymalnego dziennego pobrania w stosunku do ryzyka krótkoterminowego; mając na uwadze, że teoretyczny charakter niektórych aspektów analizy EFSA każe zastanawiać się, czy opiera się ona na faktach empirycznych, a zatem czy jej wyniki odzwierciedlają rzeczywistość;

O. mając na uwadze, że EFSA uznała za „mało prawdopodobne”, by podniesienie najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości chlotianidyny stanowiło zagrożenie dla zdrowia konsumentów; mając jednak na uwadze, że ocena ta zakłada pewien stopień prawdopodobieństwa i w związku z tym pozostawia wątpliwości co do rzeczywistego bezpieczeństwa nowych wartości NDP;

1. sprzeciwia się przyjęciu projektu rozporządzenia Komisji;

2. uważa, że projekt rozporządzenia Komisji przekracza uprawnienia wykonawcze przewidziane w rozporządzeniu (WE) nr 396/2005;

3. uważa, że projekt rozporządzenia Komisji jest niezgodny z celem i treścią rozporządzenia (WE) nr 396/2005;

4. zauważa, że na podstawie projektu rozporządzenia obecny najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości chlotianidyny zostałby zwiększony z 0,03 do 0,3 mg/kg;

5. sugeruje, że najwyższy dopuszczalny poziom pozostałości chlotianidyny nadal powinien wynosić 0,03 mg/kg;

6. uważa, że decyzja o zarejestrowaniu chlotianidyny nie jest uzasadniona, ponieważ nie ma wystarczających dowodów na to, że uniknie się niedopuszczalnego ryzyka dla zwierząt, bezpieczeństwa żywności i owadów zapylających;

7. zwraca uwagę, że nawet gdyby procedurę przeprowadzono zgodnie z obowiązującą dyrektywą 2009/128/WE dotyczącą pestycydów, to fakt, że niemiecki wnioskodawca wybrał właściwy organ krajowy w Niemczech jako państwie członkowskim wykonującym ocenę, potwierdza obawy dotyczące procesu oceny pestycydów zgłoszone przez wiele zainteresowanych stron, o czym wspominano w motywach AJ i AK rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 16 stycznia 2019 r. w sprawie unijnej procedury wydawania zezwoleń na dopuszczenie pestycydów do obrotu ( 9 )

8. przypomina, że stosowanie chlotianidyny jako pestycydu ma wpływ na owady zapylające na całym świecie ( 10 )

9. uważa, że w opinii EFSA nie uwzględniono skumulowanego ryzyka dla zdrowia ludzi i dla pszczół; uważa, że podczas oceny najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości należy mieć na uwadze wpływ na owady zapylające i na środowisko; wzywa państwa członkowskie i EFSA do zachowania podczas oceny wniosków dotyczących NDP większej czujności w odniesieniu do zdrowia publicznego i owadów zapylających;

10. wzywa Komisję do wycofania projektu rozporządzenia Komisji;

11. wzywa Komisję do przedstawienia nowego aktu w oparciu o postanowienia Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej z poszanowaniem zasady ostrożności;

12. zobowiązuje swojego przewodniczącego do przekazania niniejszej rezolucji Radzie i Komisji oraz rządom i parlamentom państw członkowskich.

(1) Dz.U. L 309 z 24.11.2009, s. 71.

(2) Dz.U. L 70 z 16.3.2005, s. 1.

(3) DOI: 10.2903/j.efsa.2014.3918, EFSA Journal 2014; 12(12):3918.

(4) DOI: 10.2903/j.efsa.2018.5413, EFSA Journal 2018; 16(9):5413.

(5) Dz.U. L 184 z 17.7.1999, s. 23.

(6) DOI: 10.2903/sp.efsa.2018.EN-1378.

(7) Bal R. et al., „Effects of clothianidin exposure on sperm quality, testicular apoptosis and fatty acid composition in developing male rats” [Wpływ ekspozycji na chlotianidynę na jakość plemników, apoptozę jąder i skład kwasów tłuszczowych u samców szczurów w stadium rozwojowym], Cell Biol Toxicol, tom 28, nr 3, 2012, s. 187–200; Tokumoto J. et al., „Effects of exposure to clothianidin on the reproductive system of male quails” [Wpływ ekspozycji na chlotianidynę na układ rozrodczy samców przepiórek], J. Vet. Med. Sci., tom 75, nr 6, 2013, s. 755–760; Wang Y. et al., „Metabolism distribution and effect of thiamethoxam after oral exposure in Mongolian racerunner (Eremias argus)” [Metabolizm, rozprzestrzenianie i wpływ tiametoksamu w następstwie narażenia drogą pokarmową u stepniarki mongolskiej (Eremias argus)], J. Agric. Food Chem., tom 66, nr 28, 2018, s. 7376–7383; Wang X. et al., „Mechanism of neonicotinoid toxicity: Impact on oxidative stress and metabolism” [Mechanizm toksyczności neonikotynoidów – wpływ na stres oksydacyjny i metabolizm], Annu. Rev. Pharmacol. Toxicol., tom 58, nr 1, 2018, s. 471–507.

(8) Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2018/784 z dnia 29 maja 2018 r. zmieniające rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 540/2011 w odniesieniu do warunków zatwierdzenia substancji czynnej chlotianidyna (Dz.U. L 132 z 30.5.2018, s. 35).

(9) Teksty przyjęte, P8_TA(2019)0023.

(10) El Hassani, A. K., Dacher, M., Gary, V., Lambin, M., Gauthier, M., Armengaud, C., „Effets sublétaux de l’Acétamipride et du Thiamethoxam sur le comportement de l’abeille (Apis mellifera)” [Efekty subletalne wywołane przez acetamipryd i tiametoksam w zachowaniu pszczół miodnych (Apis mellifera)], 23 maja 2014 r., https://www.researchgate.net/publication/255636607_Effets_subletaux_de_l%27Acetamipride_et_du_Thiamethoxam_sur_le_comportement_de_l%27abeille_Apis_mellifera