KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 30.6.2020 COM(2020) 271 final 2020/0130(NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Wspólnego Komitetu ustanowionego Umową między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, w odniesieniu do zmiany załączników I i II do umowy w sprawie powiązania oraz przyjęcia norm technicznych powiązania (Tekst mający znaczenie dla EOG)



UZASADNIENIE 1.Przedmiot wniosku Niniejszy wniosek dotyczy decyzji ustalającej stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Wspólnego Komitetu ustanowionego Umową między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych w związku z planowanym przyjęciem decyzji dotyczącej zmiany załączników I i II do umowy oraz przyjęcia norm technicznych powiązania 2.Kontekst wniosku 2.1.Umowa między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych Umowa między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych („umowa”) ma na celu połączenie unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) z takim samym systemem funkcjonującym w Szwajcarii poprzez umożliwienie, aby uprawnienia wydane w jednym systemie mogły być przedmiotem obrotu i być wykorzystywane na potrzeby dostosowania się w drugim systemie, co rozszerzy możliwości łagodzenia zmiany klimatu. Umowa weszła w życie dnia 1 stycznia 2020 r. 2.2.Wspólny Komitet Wspólny Komitet ustanowiony na mocy art. 12 umowy jest odpowiedzialny za zarządzanie umową i zapewnienie jej wdrożenia. Może on podjąć decyzję o przyjęciu nowych załączników do umowy lub o wprowadzeniu zmian w już istniejących załącznikach. Może on również omawiać zmiany w artykułach umowy, ułatwiać wymianę poglądów na temat prawodawstwa stron oraz dokonywać przeglądów umowy. Wspólny Komitet jest organem dwustronnym składającym się z przedstawicieli stron (UE i Szwajcarii). Decyzje podjęte przez Wspólny Komitet są uzgadniane przez obie strony. Na podstawie art. 3 ust. 7 umowy administrator rejestru Szwajcarii i centralny administrator Unii opracowują normy techniczne powiązania oparte na zasadach określonych w załączniku II do umowy. W normach technicznych powiązania opisuje się szczegółowe wymogi ustanowienia solidnego i bezpiecznego połączenia między dodatkowym dziennikiem transakcji Szwajcarii (SSTL) a dziennikiem transakcji Unii Europejskiej (EUTL). Normy techniczne powiązania staną się skuteczne z chwilą ich przyjęcia w drodze decyzji Wspólnego Komitetu. 2.3.Planowany akt Wspólnego Komitetu Na swoim trzecim posiedzeniu planowanym na 2020 r. Wspólny Komitet ma na podstawie art. 3 ust. 7 umowy przyjąć decyzję w sprawie przyjęcia norm technicznych powiązania i dokona zmiany załączników I i II do umowy zgodnie z art. 13 ust. 2 tej umowy („planowany akt”). Celem planowanego aktu jest opisanie, na podstawie zasad określonych w załączniku II do umowy, szczegółowych wymogów ustanowienia solidnego i bezpiecznego połączenia między SSTL i EUTL. W tym celu nakreślono w nim podstawę specyfikacji technicznych pod względem wymogów dotyczących architektury, obsługi i bezpieczeństwa. Aby ograniczyć ryzyko oszustw, wykorzystania niezgodnego z przeznaczeniem lub działalności przestępczej obejmujących rejestry oraz chronić integralność powiązania, szczegółowe informacje dotyczące niezbędnych procedur, a także ustalenia i umowy stanowiące ich podstawę należy traktować jako poufne. Dlatego w planowanym akcie odniesiono się do niezbędnych elementów w sposób dość ogólny, nie ujawniając norm związanych z bezpieczeństwem i ochroną powiązania. Tego rodzaju informacje należy określić w dalszych wytycznych technicznych, które ma opracować grupa robocza zgodnie z art. 12 ust. 5 umowy. W skład grupy roboczej powinien wchodzić co najmniej administrator rejestru Szwajcarii oraz centralny administrator Unii; organy te powinny zapewnić ciągłość, skuteczność i wydajność działania powiązania, a także jego dostosowanie do postępu technicznego i nowych wymogów związanych z bezpieczeństwem i ochroną tego powiązania. Z uwagi zarówno na techniczny i wrażliwy charakter takich wytycznych, jak i na potrzebę ich dostosowania, aby utrzymać odpowiedni poziom bezpieczeństwa i ochrony powiązania, przedstawiciele Unii we Wspólnym Komitecie powinni być informowani oraz – w stosownych przypadkach – powinni mieć możliwość uzgodnienia takich wytycznych bez konieczności podejmowania kolejnej decyzji przez Radę. Zmiana załącznika I umożliwia uwzględnienie postępów poczynionych w zakresie ustanawiania powiązania rejestrów, jeżeli chodzi o przenoszenie rachunków operatorów statków powietrznych z rejestru Unii do rejestru Szwajcarii zgodnie z pkt 17 części B załącznika I do umowy. W ten sposób zapewnia się sprawne przeniesienie tych rachunków z rejestru Unii do rejestru Szwajcarii. Zmiana załącznika II do umowy również okazała się konieczna w świetle ostatnich wydarzeń – ma ona na celu zapewnienie, aby powiązanie mogło zacząć funkcjonować w odpowiednim terminie. W tym celu w zmianie przewiduje się zwiększony poziom elastyczności zapewniający szerszy, lecz równoważny zestaw technologii zgodny z wymogami załącznika II. Planowany akt stanie się wiążący dla stron zgodnie z art. 3 ust. 7 umowy, który stanowi, że normy techniczne powiązania i zmiany załączników I i II mają stać się skuteczne z chwilą ich przyjęcia w drodze decyzji Wspólnego Komitetu. Zgodnie z art. 12 ust. 3 umowy po wejściu w życie decyzje podjęte przez Wspólny Komitet w sprawach przewidzianych w umowie są wiążące dla stron. 3.Stanowisko, jakie ma być zajęte w imieniu Unii Decyzja Rady na podstawie niniejszego wniosku Komisji określa stanowisko Unii Europejskiej w odniesieniu do decyzji Wspólnego Komitetu, która ma zostać przyjęta w celu przyjęcia norm technicznych powiązania i zmian załączników I i II dotyczących funkcjonowania powiązania między EU ETS a ETS Szwajcarii. Art. 3 ust. 7 umowy w sprawie powiązania zawiera wymóg opracowania norm technicznych powiązania, które staną się skuteczne po ich przyjęciu przez Wspólny Komitet. Normy techniczne powiązania są oparte na zasadach określonych w załączniku II do umowy i zawierają opis szczegółowych wymogów ustanowienia solidnego i bezpiecznego połączenia między dziennikami transakcji EU ETS i ETS Szwajcarii, których obie strony muszą przestrzegać, aby umożliwić funkcjonowanie powiązania między EU ETS i ETS Szwajcarii. Dlatego są one konieczne, aby powiązanie działało.

Zgodnie z decyzją nr 2/2019 Wspólnego Komitetu z dnia 5 grudnia 2019 r. normy techniczne powiązania są związane z tymczasowym rozwiązaniem służącym powiązaniu między EU ETS i ETS Szwajcarii. Tymczasowe rozwiązanie powinno być dostępne od maja 2020 r. lub jak najszybciej po tym terminie. W świetle ostatnich wydarzeń udostępnienie tymczasowego rozwiązania od maja 2020 r. lub możliwie najszybciej po tym terminie wymaga zwiększonego poziomu elastyczności, aby nie uzależniać realizacji powiązania od uruchomienia konkretnej technologii, o ile wykonalne są równoważne warianty. W tym kontekście oraz w celu zapewnienia praktycznie niezakłóconego dostępu do rynku dla konkretnych operatorów statków powietrznych przeniesienie ich rachunków z rejestru Unii do rejestru Szwajcarii powinno być dokonywane z pełnym uwzględnieniem możliwości przeniesienia uprawnień z jednego systemu do drugiego. Rozwijanie prawidłowo funkcjonującego międzynarodowego rynku uprawnień do emisji dwutlenku węgla za pomocą oddolnych powiązań systemów handlu uprawnieniami do emisji stanowi dalekosiężny cel polityki UE i społeczności międzynarodowej, w szczególności jako sposób osiągnięcia celów w zakresie klimatu zawartych w porozumieniu paryskim. W związku z tym art. 25 dyrektywy ustanawiającej unijny system handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS) umożliwia powiązanie EU ETS z innymi systemami handlu uprawnieniami do emisji, o ile systemy te są obowiązkowe, przewidują bezwzględne pułapy emisji i są ze sobą zgodne, jak ma to miejsce w przypadku systemu szwajcarskiego. Po wejściu w życie umowy w dniu 1 stycznia 2020 r. wejście w życie norm technicznych powiązania stanowi istotny krok w kierunku jej wdrożenia. 4.Podstawa prawna 4.1.Proceduralna podstawa prawna 4.1.1.Zasady Art. 218 ust. 9 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) określa tryb przyjmowania decyzji ustalających „stanowiska, które mają być zajęte w imieniu Unii w ramach organu utworzonego przez umowę, gdy organ ten ma przyjąć akty mające skutki prawne, z wyjątkiem aktów uzupełniających lub zmieniających ramy instytucjonalne umowy”. Pojęcie „aktów mających skutki prawne” obejmuje akty, które mają skutki prawne na mocy przepisów prawa międzynarodowego dotyczących danego organu. Obejmuje ono ponadto instrumenty, które nie są wiążące na podstawie prawa międzynarodowego, ale mogą „w sposób decydujący wywrzeć wpływ na treść przepisów przyjętych przez prawodawcę Unii”. 4.1.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Wspólny Komitet jest organem utworzonym na podstawie art. 12 Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Akt, który Wspólny Komitet ma przyjąć, stanowi akt mający skutki prawne. Zgodnie z art. 12 ust. 3 Umowy między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych planowany akt będzie wiążący na podstawie prawa międzynarodowego. Planowany akt nie uzupełnia ani nie zmienia ram instytucjonalnych umowy. W związku z powyższym proceduralną podstawą prawną proponowanej decyzji jest art. 218 ust. 9 TFUE. 4.2.Materialna podstawa prawna 4.2.1.Zasady Materialna podstawa prawna decyzji na podstawie art. 218 ust. 9 TFUE zależy przede wszystkim od celu i treści planowanego aktu, w którego kwestii ma zostać zajęte stanowisko w imieniu Unii. Jeżeli planowany akt ma dwojaki cel lub dwa elementy składowe, a jeden z tych celów lub elementów da się określić jako główny, zaś drugi ma jedynie pomocniczy charakter, decyzja przyjęta na mocy art. 218 ust. 9 TFUE musi mieć jedną materialną podstawę prawną, tj. podstawę, której wymaga główny lub dominujący cel lub element składowy. 4.2.2.Zastosowanie w niniejszej sprawie Główny cel i treść planowanego aktu prawnego odnoszą się do środowiska. Materialną podstawą prawną proponowanej decyzji jest zatem art. 192 ust. 1 TFUE.

4.3.Podsumowanie Podstawą prawną proponowanej decyzji powinien być art. 192 ust. 1 TFUE w związku z art. 218 ust. 9 TFUE. 2020/0130 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY w sprawie stanowiska, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii Europejskiej w ramach Wspólnego Komitetu ustanowionego Umową między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych, w odniesieniu do zmiany załączników I i II do umowy w sprawie powiązania oraz przyjęcia norm technicznych powiązania (Tekst mający znaczenie dla EOG) RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 192 ust. 1 w związku z art. 218 ust. 9, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Unia zawarła Umowę między Unią Europejską a Konfederacją Szwajcarską w sprawie powiązania ich systemów handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych („umowa”) decyzją Rady (UE) 2018/219 i weszła ona w życie w dniu 1 stycznia 2020 r. (2)Na podstawie art. 3 ust. 7 umowy Wspólny Komitet może podjąć decyzję w sprawie norm technicznych powiązania opracowanych przez administratora rejestru Szwajcarii i centralnego administratora Unii na zasadach określonych w załączniku II do umowy, opisując szczegółowe wymogi ustanowienia solidnego i bezpiecznego połączenia między dodatkowym dziennikiem transakcji Szwajcarii (SSTL) i dziennikiem transakcji Unii Europejskiej (EUTL). Normy techniczne powiązania staną się następnie skuteczne po ich przyjęciu w drodze decyzji Wspólnego Komitetu. (3)Załącznik I do umowy należy zmienić zgodnie z art. 13 ust. 2 umowy w celu zapewnienia sprawnej zmiany administrowania operatorami statków powietrznych przypisanymi Szwajcarii po raz pierwszy po wejściu w życie umowy zgodnie z pkt 17 części B załącznika I do tej umowy, biorąc pod uwagę postępy poczynione w ustanawianiu powiązania rejestrów. (4)Załącznik II należy zmienić celem zapewnienia większego, ale równoważnego zestawu technologii służących utworzeniu powiązania rejestrów wymaganego zgodnie z umową. (5)Na swoim trzecim posiedzeniu – planowanym na 2020 r. – Wspólny Komitet ma przyjąć opracowane normy techniczne powiązania. (6)Należy ustalić stanowisko, jakie ma zostać zajęte w imieniu Unii w ramach Wspólnego Komitetu, gdyż normy techniczne powiązania będą wiążące dla Unii. (7)Przyjęcie norm technicznych powiązania stanowi ważny element związany z realizacją umowy, mający na celu umożliwienie ustanowienia technicznych podstaw powiązania oraz nakreślenia podstawy specyfikacji technicznych pod względem wymogów dotyczących architektury, obsługi i bezpieczeństwa. (8)Zgodnie z art. 13 ust. 1 umowy Wspólny Komitet może uzgodnić wytyczne techniczne celem zapewnienia prawidłowego wykonania umowy, w tym ustanowienia solidnego i bezpiecznego połączenia między SSTL a EUTL. Wytyczne techniczne należy opracować w ramach grupy roboczej utworzonej na podstawie art. 12 ust. 5 umowy. Grupa robocza powinna składać się co najmniej z administratora rejestru Szwajcarii i centralnego administratora rejestru Unii i powinna również wspierać Wspólny Komitet w wykonywaniu jego funkcji zgodnie z art. 13 umowy, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: