KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 27.5.2020 COM(2020) 442 final KOMUNIKAT KOMISJI









































Budżet UE napędza plan odbudowy Europy



BUDŻET UE NAPĘDZA PLAN ODBUDOWY EUROPY 1.Ambitny i innowacyjny budżet UE podstawą odbudowy gospodarki Europy Komisja opracowała odważny i kompleksowy plan na rzecz odbudowy Europy, opierający się na solidarności i sprawiedliwości i głęboko zakorzeniony we wspólnych zasadach i wartościach Unii. W planie określono, jak ożywić gospodarkę europejską i uczynić ją bardziej sprawiedliwą, odporną i trwałą dla przyszłych pokoleń oraz jak wesprzeć transformację ekologiczną i cyfrową. Pandemia COVID-19 dotarła do każdego zakątka Unii i świata. Skutki gospodarcze i społeczne pandemii w poszczególnych państwach członkowskich są jednak bardzo różne, podobnie jak zdolność państw do amortyzacji wstrząsów i reagowania na nie. Grozi to powstaniem szkodliwych rozbieżności między gospodarkami państw członkowskich i stanowi poważne obciążenie dla jednolitego rynku. Europa potrzebuje skoordynowanej, szybkiej, ambitnej i ukierunkowanej reakcji tam, gdzie jest ona najbardziej potrzebna. Realizacja planu odbudowy będzie wymagała ogromnych inwestycji publicznych i prywatnych. Spełnienie tych potrzeb – zamknięcia ogólnej luki inwestycyjnej w inwestycjach publicznych i prywatnych w wysokości co najmniej 1,5 bln EUR, naprawienia bezpośrednich szkód gospodarczych i społecznych spowodowanych pandemią i skierowania Unii na ścieżkę konsekwentnej zrównoważonej odbudowy gospodarki zwiększającej jej odporność – wymaga zdecydowanych działań. Komisja proponuje wykorzystanie pełnej mocy budżetu UE w celu uruchomienia inwestycji i skoncentrowania wsparcia finansowego na działaniach przeprowadzanych w kluczowych pierwszych latach odbudowy. Propozycje te opierają się na: ØEuropejskim Instrumencie na rzecz Odbudowy („Next Generation EU”) w kwocie 750 mld EUR, przeznaczonym na tę sytuację nadzwyczajną. Zapewni on tymczasowe zwiększenie budżetu UE o nowe środki finansowe pozyskane na z rynkach finansowych. Zgromadzone środki będą przekazywane za pośrednictwem programów UE na wsparcie natychmiastowych działań niezbędnych do ochrony źródeł utrzymania, poprawienia kondycji gospodarki i wsparcia zrównoważonego wzrostu zwiększającego odporność gospodarki. Øwzmocnionych wieloletnich ramach finansowych na lata 2021–2027. Komisja proponuje stworzenie nowych narzędzi i wzmocnienie najważniejszych programów przy użyciu instrumentu Next Generation EU, aby sprawnie skierować inwestycje tam, gdzie są one najbardziej potrzebne, wzmocnić jednolity rynek, zacieśnić współpracę w obszarach takich jak zdrowie i zarządzanie kryzysowe oraz wyposażyć Unię w długoterminowy budżet służący stymulowaniu transformacji ekologicznej i cyfrowej oraz budowaniu sprawiedliwszej i bardziej odpornej gospodarki. Wraz z trzema ważnymi zabezpieczeniami – dla pracowników, przedsiębiorstw i państw – zatwierdzonymi przez Radę Europejską w dniu 23 kwietnia i tworzącymi pakiet o wartości 540 mld EUR, te nadzwyczajne środki podjęte na szczeblu UE sięgałyby ponad 1 290 mld EUR w ramach ukierunkowanego, skoncentrowanego na wstępie wsparcia na rzecz odbudowy gospodarki Europy. Zgodnie z ostrożną oceną szacunkową efektu dźwigni wieloletnich ram finansowych i instrumentu Next Generation EU można się spodziewać, że pakiet ten wygeneruje inwestycje w kwocie nawet 3,1 bln EUR. Środki te stanowią zdecydowaną odpowiedź na apele Parlamentu Europejskiego o „szeroko zakrojony pakiet na rzecz inwestycji służących ożywieniu gospodarczemu i odbudowie w celu wsparcia europejskiej gospodarki po kryzysie [...] w ramach nowych wieloletnich ram finansowych” oraz na apel przywódców o fundusz na rzecz odbudowy „wystarczającej wielkości, ukierunkowany na najbardziej dotknięte sektory i regiony Europy i służący radzeniu sobie z tym bezprecedensowym kryzysem”. Uzgodnienia te stanowią podstawę szybkiego i kompleksowego porozumienia między instytucjami. Komisja wzywa do ścisłej współpracy między Parlamentem Europejskim a Radą w sprawie wszystkich elementów planu na rzecz odbudowy i zachęca je do dokonywania corocznego przeglądu wydatków finansowanych z zewnętrznych dochodów przeznaczonych na określony cel w ramach instrumentu Next Generation EU. Zasady takiego przeglądu można określić w międzyinstytucjonalnej deklaracji. Szybkie porozumienie w sprawie Next Generation EU oraz ambitny długoterminowy budżet będą potężnym wyrazem europejskiej solidarności i woli działania w czasie, gdy chodzi o najwyższą stawkę. Długoterminowy budżet UE, wspierany przez instrument Next Generation EU, ma wyjątkowy potencjał napędzenia odbudowy gospodarki Europy. Budżet UE stanowi przejrzyste i wiarygodne ramy dla przyszłego szeroko zakrojonego programu inwestycyjnego, zakotwiczonego we wspólnotowej metodzie rządzenia i podejmowania decyzji. Jest sprawdzonym motorem inwestycji, spójności i solidarności, który umacnia jednolity rynek europejski. W ostatnich tygodniach Komisja wykorzystała całą rezerwę elastyczności w obecnym budżecie UE, aby skierować wszystkie dostępne środki na ratowanie życia i ochronę źródeł utrzymania. Pokazało to, że budżet UE ma duże możliwości w zakresie szybkiego udzielania znacznego wsparcia państwom członkowskim w sytuacji kryzysowej. Środki te doprowadziły również do wyczerpania całej elastyczności pozostałej w obecnym budżecie UE, co uwydatnia pilną potrzebę wprowadzenia nowych środków w celu stymulowania kolejnych kluczowych etapów odbudowy gospodarczej. Podstawowe założenia wniosków Komisji dotyczących nowoczesnego i elastycznego długoterminowego budżetu ściśle dostosowanego do priorytetów Unii pozostają aktualne. Komisja proponuje teraz dostosowanie i wzmocnienie tych wniosków w celu wsparcia odbudowy gospodarczej w Europie. Wykorzystanie znacznych postępów, jakie osiągnięto już w Parlamencie Europejskim i Radzie, pozwoli na stworzenie najlepszych możliwych warunków osiągnięcia szybkiego porozumienia. Dwojaka transformacja – ekologiczna i cyfrowa – nadal stanowi kluczowe wyzwanie dla tego pokolenia. Znajduje to odzwierciedlenie we wnioskach Komisji. Inwestycje w falę renowacji na dużą skalę, energię ze źródeł odnawialnych i rozwiązania oparte na czystym wodorze, ekologiczny transport, zrównoważoną żywność i inteligentną gospodarkę o obiegu zamkniętym mają ogromny potencjał w zakresie zapewnienia wzrostu gospodarczego w Europie. Wsparcie powinno być spójne z celami klimatycznymi i środowiskowymi Unii. Inwestowanie w infrastrukturę cyfrową i umiejętności cyfrowe przyczyni się do zwiększenia konkurencyjności i niezależności technologicznej. Inwestowanie w odporność na przyszłe wyzwania w dziedzinie zdrowia i w strategiczną autonomię lepiej przygotuje Unię na przyszłe kryzysy. Instrument Next Generation EU zapewni budżetowi UE dodatkowe zasoby finansowe do podjęcia zdecydowanych działań w odpowiedzi na najpilniejsze wyzwania. Będzie to jednorazowy instrument nadzwyczajny, wprowadzony na czas określony i wykorzystywany wyłącznie na potrzeby reagowania kryzysowego i środków służących odbudowie gospodarki. Zasoby te będą przekazywane państwom członkowskim za pośrednictwem budżetu UE na wspieranie priorytetowych działań w zakresie inwestycji i reform i będą wykorzystywane do wzmocnienia programów finansowych mających kluczowe znaczenie dla odbudowy gospodarczej aż do dnia 31 grudnia 2024 r. Dzięki pozyskiwaniu finansowania na rynkach finansowych koszty finansowania rozłożą się w czasie, tak by państwa członkowskie nie musiały wnosić znacznych dodatkowych wkładów do budżetu UE w latach 2021–2027. Komisja zaproponuje również nowe zasoby własne, które mogłyby pomóc w spłacaniu środków z finansowania rynkowego pozyskanego w ramach instrumentu Next Generation EU. Szybkie uruchomienie Next Generation EU będzie miało ogromne znaczenie dla odwrócenia negatywnych tendencji kryzysu gospodarczego. Ponadto, w celu jak najszybszego udostępnienia środków finansowych niezbędnych do reagowania na najpilniejsze potrzeby, Komisja proponuje zmienić obecne wieloletnie ramy finansowe na lata 2014–2020, tak aby już w 2020 r. udostępnić dodatkowe 11,5 mld EUR. Te dodatkowe środki byłyby dostępne na potrzeby REACT-EU, Instrumentu Wsparcia Wypłacalności oraz Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju, które służą zaspokojeniu najpilniejszych potrzeb.

2.Jak będzie wykorzystywany instrument Next Generation EU? Każdy program i każde euro w tym pakiecie zostaną wykorzystane do zaspokojenia najważniejszych potrzeb w zakresie odbudowy, określonych w ocenie potrzeb Komisji. Wnioski te koncentrują się na tych obszarach, w których budżet UE może najbardziej pomóc, uzupełniając istotne działania prowadzone w państwach członkowskich i potęgując ich efekty. Pakiet opiera się na trzech filarach: narzędzia wspierające państwa członkowskie w wysiłkach na rzecz odbudowy, naprawy i wyjścia z kryzysu w lepszej formie, środki mające na celu pobudzenie prywatnych inwestycji i wsparcie przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji oraz wzmocnienie najważniejszych programów UE w celu wyciągnięcia wniosków z kryzysu oraz wzmocnienia jednolitego rynku i jego odporności. 1)Wspieranie państw członkowskich w wysiłkach na rzecz odbudowy, naprawy i wyjścia z kryzysu w lepszej formie Inwestycje publiczne mają do odegrania niezwykle ważną rolę w zrównoważonej i trwałej odbudowie gospodarczej. W związku z tym większość finansowania z instrumentu Next Generation EU (80 %) zostanie wykorzystana na wsparcie inwestycji i re form w państwach członkowskich i będzie skoncentrowana tam, gdzie negatywne skutki kryzysu i potrzeby w zakresie odporności są największe. Głównym narzędziem odbudowy będzie nowy Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności , przeznaczony specjalni e do finansowania inwestycji i reform dostosowanych do europejskich priorytetów. Dzięki nowej inicjatywie REACT-EU , mającej na celu sprostanie najpilniejszym potrzebom gospodarczym i społecznym oraz dostosowanie przyszłych programów spójności , tak aby stał y się one bardziej elastyczne i aby były w pełni zgodne z priorytetami w zakresie odbudowy, zasadniczą rolę we wspieraniu zrównoważonej i trwałej odbudowy odegra polityka spójności. Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich pomoże rolnik om i obszarom wiejskim w transformacji ekologicznej i wesprze inwestycje i reformy niezbędne do wypełnienia ambitnych zadań środowiskowych stojących przed Europą. Ponadto znacznie wzmocniony mechanizm sprawiedliwej transformacji pomoże państwom członkowski m przyspieszyć przejście na ekologiczną gospodarkę, a tym samym pobudzić krajowe gospodarki. ØNowy Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności Budżet UE może zapewnić potężne wsparcie na realizację priorytetów w zakresie inwestycji i reform określonych w europejskim semestrze, co jest tym bardziej istotne w okresie, gdy budżety krajowe znajdują się pod szczególną presją. Głównym elementem planu odbudowy będzie nowy Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Celem tego instrumentu będzie wspieranie inwestycji i reform niezbędnych do zapewnienia trwałej odbudowy, poprawa odporności gospodarczej i społecznej państw członkowskich oraz wsparcie transformacji ekologicznej i cyfrowej. Będzie on dostępny dla wszystkich państw członkowskich, ale wsparcie będzie się koncentrowało na tych częściach Unii, które zostały najbardziej dotknięte kryzysem i w których potrzeby w zakresie odporności są największe. Pomoże to przeciwdziałać powiększaniu się rozbieżności między państwami członkowskimi i przygotować nasze gospodarki na przyszłość. W ramach tego instrumentu zapewniane będzie szerokie wsparcie finansowe na rzecz inwestycji i reform zwiększających odporność gospodarek państw członkowskich. Co ważne, pomoże on również zadbać o to, by te inwestycje i reformy koncentrowały się na wyzwaniach i potrzebach inwestycyjnych dotyczących transformacji ekologicznej i cyfrowej. Instrument pomoże państwom członkowskim poradzić sobie z wyzwaniami gospodarczymi i społecznymi, które są tym bardziej istotne w sytuacji pokryzysowej, w rożnych obszarach, takich jak społeczeństwo, zatrudnienie, umiejętności, kształcenie, badania naukowe i innowacje oraz zdrowie, ale także w dziedzinach związanych z otoczeniem biznesu, w tym w administracji publicznej i w sektorze finansowym. Komisja będzie oferować szerokie wsparcie techniczne, aby zapewnić jak najlepsze wykorzystanie środków finansowych. Proponowany budżet instrumentu, który ma pomóc państwom członkowskim w realizacji planów odbudowy i zwiększania odporności, wynosi 560 mld EUR. Instrument będzie również dysponował narzędziem przyznawania dotacji, w ramach którego będzie dostępna kwota do 310 mld EUR, i będzie mógł zapewnić do 250 mld EUR w postaci pożyczek. Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności będzie mocno osadzony w europejskim semestrze. Państwa członkowskie sporządzą krajowe plany odbudowy i zwiększania odporności w ramach swoich krajowych programów reform. W planach tych będą określone priorytetowe inwestycje i reformy oraz powiązane pakiety inwestycyjne, które mają być finansowane w ramach nowego instrumentu, przy czym wsparcie będzie przekazywane w ratach, w zależności od postępów mierzonych według określonych wcześniej poziomów odniesienia. ØInicjatywa REACT-EU – zwiększanie wsparcia dla państw członkowskich w ramach polityki spójności Komisja proponuje nową inicjatywę REACT-EU, aby zwiększyć wsparcie dla państw członkowskich w ramach polityki spójności, tak aby gospodarki krajowe stały się bardziej odporne i zrównoważone na etapie naprawczym po kryzysie. Pomoże to wypełnić lukę między pierwszymi środkami reagowania a długoterminową odbudową. Komisja proponuje przeznaczyć za pośrednictwem inicjatywy REACT-EU 55 mld EUR na dodatkowe finansowanie w ramach polityki spójności w okresie od dziś do 2022 r. – 50 mld EUR w ramach Next Generation EU w latach 2021–2022 oraz 5 mld EUR już w 2020 r., dzięki dostosowaniu obecnych ram finansowych. Będzie się to odbywać w oparciu o obecne przepisy dotyczące spójności, w tym wyjątkową elastyczność wprowadzoną za pomocą inicjatyw inwestycyjnych w odpowiedzi na koronawirusa. Na podstawie tych wniosków w latach 2020–2022 zapewnione zostanie dodatkowe finansowanie w ramach obecnych programów polityki spójności oraz Europejskiego Funduszu Pomocy Najbardziej Potrzebującym, co pozwoli na niezakłóconą kontynuację kluczowych kryzysowych środków naprawczych i pomocy najbardziej potrzebującym. Dodatkowe środki finansowe zostaną przydzielone według dotkliwości skutków gospodarczych i społecznych kryzysu, w tym poziomu bezrobocia młodzieży i względnej zamożności państw członkowskich. Dodatkowe zobowiązania będą realizowane za pomocą zmian w programach lub nowych specjalnych programów przedstawianych przez państwa członkowskie i przyjmowanych przez Komisję. Komisja będzie ściśle współpracować z państwami członkowskimi w celu jak najsprawniejszego i najskuteczniejszego zarządzania tym procesem. Finansowanie będzie przeznaczone na wspieranie kluczowych kryzysowych działań naprawczych w sektorach najważniejszych dla odbudowy gospodarki, tak aby była ona ekologiczna, cyfrowa i bardziej odporna. Obejmie to inwestycje mające na celu naprawę rynków pracy, między innymi przez dotacje na zatrudnienie, mechanizm zmniejszonego wymiaru czasu pracy i środki na rzecz zatrudnienia młodzieży, wsparcie dla systemów opieki zdrowotnej oraz dostarczanie kapitału obrotowego małym i średnim przedsiębiorstwom. Wsparcie będzie dostępne we wszystkich sektorach gospodarki, w tym w branży turystyki i kultury, i będzie przeznaczane między innymi na inwestycje w transformację ekologiczną i cyfrową, dzięki czemu wzmocni inwestycje już zaplanowane w ramach przyszłych programów na rzecz spójności. Część tych dodatkowych zasobów można również wykorzystać na cele pomocy osobom dotkniętym niedoborem żywności i deprywacją materialną. ØWykorzystanie polityki spójności do odbudowy gospodarczej wszystkich krajów Oprócz bezpośredniej reakcji na kryzys polityka spójności będzie miała zasadnicze znaczenie dla zapewnienia zrównoważonej odbudowy gospodarki w dłuższej perspektywie oraz uniknięcia asymetrii i rozbieżności we wzroście gospodarczym między państwami członkowskimi i w ich obrębie. Dlatego też kluczowe znaczenie dla strategicznych priorytetów Unii ma uruchomienie nowych programów w ramach polityki spójności w dniu 1 stycznia 2021 r., równolegle z udostępnieniem dodatkowych środków finansowych na potrzeby obecnych programów do końca 2022 r. Wnioski legislacyjne zostały opracowane w taki sposób, by w jak największym stopniu wspierać realizację obecnych priorytetów.

W tej chwili Komisja dostosowuje swoje wnioski dotyczące przyszłych programów w ramach polityki spójności, aby jeszcze bardziej wesprzeć inwestycje na rzecz odbudowy, na przykład inwestycje w odporność krajowych systemów opieki zdrowotnej, w branże takie jak turystyka i kultura, wsparcie na rzecz małych i średnich przedsiębiorstw, środki na rzecz zatrudnienia młodzieży, kształcenie i umiejętności oraz środki na rzecz zwalczania ubóstwa wśród dzieci. Młodzi ludzie prawdopodobnie szczególnie dotkliwie odczuwają skutki kryzysu, a zatem państwa członkowskie, w których poziom bezrobocia młodzieży przekracza średnią UE, powinny przeznaczyć co najmniej 15 % swoich środków z Europejskiego Funduszu Społecznego Plus w ramach zarządzania dzielonego na wspieranie osób młodych. Biorąc pod uwagę prawdopodobny wpływ kryzysu na osoby znajdujące się w najtrudniejszej sytuacji, Komisja proponuje również, aby co najmniej 5 % całkowitych wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus wykorzystać na pomoc dzieciom w wyjściu z ubóstwa. Państwa członkowskie otrzymają pomoc techniczną, która pomoże im zmaksymalizować połączone korzyści wynikające z nowych programów w ramach polityki spójności i obecnych programów w ramach inicjatywy REACT-EU. W zmienionych wnioskach przewidziano również większą elastyczność w zakresie przenoszenia środków między funduszami i wprowadzono nowe przepisy, które mają być uruchamiane w sytuacjach nadzwyczajnych. Aby zapewnić państwom członkowskim i regionom najbardziej potrzebującym wystarczające wsparcie, w zmienionych wnioskach Komisja przewiduje również przegląd krajowych przydziałów środków w ramach polityki spójności w 2024 r., z uwzględnieniem najnowszych dostępnych danych statystycznych. Przegląd ten doprowadzi jedynie do korekty w górę o maksymalnie 10 mld EUR dla wszystkich państw członkowskich. ØWspieranie sprawiedliwej transformacji Odbudowa Europy i jej przyszły dobrobyt będą zależały od działań podjętych teraz, w ramach przygotowania do przejścia na neutralną dla klimatu, zasobooszczędną gospodarkę o obiegu zamkniętym. Zmiany te wpłyną na wszystkich Europejczyków, ale niektóre sektory i regiony bardziej odczują ciężar dostosowania niż inne. W ramach pakietu na rzecz odbudowy Komisja proponuje wykorzystanie instrumentu Next Generation EU do zapewniania pomocy finansowej, aby wspierać transformację europejskiej gospodarki i zagwarantować, że nikt nie będzie pozostawiony w tyle. Komisja proponuje przeznaczyć znaczne dodatkowe środki finansowe w wysokości 30 mld EUR na Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji, co łącznie da 40 mld EUR. Środki te zostaną wykorzystane do złagodzenia społeczno-ekonomicznych skutków transformacji w kierunku gospodarki neutralnej dla klimatu w regionach najbardziej nimi dotkniętych, na przykład przez wspieranie przekwalifikowywania pracowników, pomaganie MŚP w tworzeniu nowych możliwości gospodarczych oraz inwestowanie w przejście na czystą energię i na gospodarkę o obiegu zamkniętym. Zwiększone finansowanie inicjatywy InvestEU przełoży się również na wzmocnienie drugiego filaru mechanizmu sprawiedliwej transformacji. Komisja przedstawia również wnioski dotyczące utworzenia nowego instrumentu pożyczkowego na rzecz sektora publicznego, który stanowi trzeci filar mechanizmu sprawiedliwej transformacji. Instrument ten zostanie wsparty kwotą 1,5 mld EUR z budżetu UE i 10 mld EUR z pożyczek udzielanych przez Europejski Bank Inwestycyjny. Można się spodziewać, że wszystkie trzy filary mechanizmu sprawiedliwej transformacji łącznie pozwolą zmobilizować nawet 150 mld EUR w postaci inwestycji, dzięki czemu nikt nie zostanie pominięty w transformacji ekologicznej. Niezwykle ważną rolę do odegrania w transformacji ekologicznej i wypełnianiu przez Europę jej ambitnych zadań klimatycznych i środowiskowych będą miały obszary wiejskie. Komisja proponuje wzmocnienie budżetu Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich o 15 mld EUR w celu wsparcia rolników i obszarów wiejskich w przeprowadzaniu zmian strukturalnych niezbędnych do wdrożenia Europejskiego Zielonego Ładu, a w szczególności wsparcia realizacji ambitnych celów w ramach nowej strategii na rzecz bioróżnorodności i strategii „od pola do stołu”. 2)Ożywienie gospodarki i pomoc w rozruszaniu prywatnych inwestycji Konieczne jest podjęcie pilnych działań w celu ożywienia gospodarki i stworzenia warunków do odbudowy, na czele z prywatnymi inwestycjami w najważniejszych sektorach i w kluczowe technologie. W związku z tym Komisja proponuje wzmocnienie InvestEU – przewodniego programu inwestycyjnego Europy – w celu zmobilizowania prywatnych inwestycji w strategiczne projekty w całej Unii. W ramach tych działań Komisja proponuje utworzenie nowego Instrumentu na rzecz Inwestycji Strategicznych w celu inwestowania w kluczowe łańcuchy wartości, które mają największe znaczenie dla przyszłej odporności Europy i jej autonomii strategicznej. Warunkiem koniecznym osiągnięcia sukcesu w tej dziedzinie jest istnienie zdrowych przedsiębiorstw, w które można inwestować, tymcza sem do końca roku setki tysięcy przedsiębiorstw mogą znaleźć się w kłopotach finansowych. W związku z tym Komisja proponuje nowy Instrument Wsparcia Wypłacalności , aby zapewnić pilne wsparcie solidnym przedsiębiorstwom, które znalazły się w trudnej sytuacj i z powodu kryzysu, i pomóc im przetrwać burzę. Instrument ten powinien zacząć funkcjonować jeszcze w tym roku. ØZabezpieczenie płynności i wypłacalności przedsiębiorstw znajdujących się w trudnej sytuacji Zdolność gospodarek europejskich do ponownego wzrostu zależy od odporności i zdolności dostosowawczych sektora prywatnego. W wyniku kryzysu wiele zwykle rentownych przedsiębiorstw boryka się z poważnymi problemami z płynnością i wypłacalnością. Z szacunków Komisji wynika, że – według niekorzystnego scenariusza – do końca roku od 35 % do 50 % przedsiębiorstw zatrudniających ponad 20 pracowników może doświadczyć niedoborów finansowania. Potrzeby w zakresie odnowy kapitału tylko w tym roku mogą wynieść pomiędzy 720 mld EUR a 1,2 bln EUR. W obliczu kryzysu na tę skalę wsparcie udzielane obecnie przez państwa członkowskie nie będzie wystarczające. Ponadto występują znaczne różnice w możliwościach wspierania przedsiębiorstw przez poszczególne państwa członkowskie. W związku z tym pilnie potrzebne są działania, które pomogą tym przedsiębiorstwom przetrwać kryzys, co pozwoli uniknąć błędnego koła strat gospodarczych i fali upadłości oraz pomoże utorować drogę do zdrowej odbudowy na jednolitym rynku. W związku z tym Komisja proponuje nowy Instrument Wsparcia Wypłacalności, służący uruchomieniu środków prywatnych w celu pilnego udzielenia pomocy przedsiębiorstwom europejskim, które w normalnej sytuacji byłyby rentowne, w rozwiązaniu bezpośrednich problemów z płynnością i wypłacalnością. Instrument ten będzie miał charakter tymczasowy i będzie przeznaczony wyłącznie i ściśle na zwalczanie skutków gospodarczych pandemii. Pomoże uniknąć masowych przypadków niedoboru kapitału i ewentualnej niewypłacalności zwykle rentownych przedsiębiorstw oraz poważnych szkód gospodarczych, jakie by to spowodowało. Te szybkie działania zostaną uzupełnione długoterminowym wsparciem w ramach programów takich jak InvestEU, polityka spójności i program na rzecz jednolitego rynku. Nowy tymczasowy instrument powstanie w ramach EFIS i zmobilizuje prywatne inwestycje w przedsiębiorstwa znajdujące się w trudnej sytuacji, zapewniając częściowe gwarancje na wypadek strat. Dzięki stworzeniu w budżecie UE rezerwy w wysokości 5 mld EUR z obecnych ram finansowych w 2020 r. na zapewnienie szybkiego startu oraz dodatkowych 26 mld EUR w ramach Next Generation EU budżet Unii zapewni Grupie Europejskiego Banku Inwestycyjnego gwarancję w wysokości około 75 mld EUR, co pozwoli na szybką realizację działań w terenie. Wspomniany instrument będzie się dążyć do inwestycji na poziomie 300 mld EUR w ramach wsparcia wypłacalności. Gwarancja zostanie dostosowana w taki sposób, aby zapewnić ukierunkowanie inwestycji na te przedsiębiorstwa we wszystkich państwach członkowskich i sektorach, które najbardziej potrzebują kapitału, ze szczególnym uwzględnieniem państw członkowskich, które mają mniejsze możliwości interwencji w ramach pomocy państwa, oraz państw członkowskich i sektorów, w których skutki gospodarcze COVID-19 są najpoważniejsze. Ma to zasadnicze znaczenie dla utrzymania równych warunków działania na jednolitym rynku oraz dla uniknięcia dalszego pogłębiania się szkodliwych różnic gospodarczych w Unii. Należy ostrożnie rozważyć sytuację kapitałową instytucji wdrażających Instrument Wsparcia Wypłacalności. Ponadto, jako środek uzupełniający, zostanie zwiększony kapitał Europejskiego Funduszu Inwestycyjnego w celu zapewnienia wsparcia szerokiej grupie małych i średnich przedsiębiorstw, między innymi przez wdrożenie Instrumentu Wsparcia Wypłacalności. To stanowiłoby dalsze uzupełnienie kompleksowego pakietu na rzecz odbudowy gospodarczej w Europie, również w połączeniu ze środkami uzgodnionymi przez Radę Europejską w kwietniu. Takie podwyższenie kapitału nawet o 1,5 mld EUR będzie finansowane na mocy zarówno obecnych, jak i następnych wieloletnich ram finansowych. ØZwiększona zdolność inwestycyjna i strategiczna autonomia Kryzys mocno uderzy w prywatne inwestycje: Zgodnie z przeprowadzoną przez Komisję analizą w latach 2020–2021 inwestycje sektora prywatnego mogą spaść o ponad 1 bln EUR. Zaspokojenie potrzeb inwestycyjnych gospodarki europejskiej będzie wymagało pilnych działań na rzecz odwrócenia tej tendencji i stworzenia warunków dla odbudowy gospodarczej napędzanej inwestycjami. Inwestycje te mają szczególne znaczenie dla powodzenia transformacji ekologicznej i cyfrowej w Europie, w której to dziedzinie, według szacunków Komisji, zapotrzebowanie na inwestycje w tym samym okresie wynosi co najmniej 1,2 bln EUR. Inwestycje w najważniejsze sektory i technologie, od 5G przez sztuczną inteligencję i czysty wodór do morskiej energii odnawialnej, mają kluczowe znaczenie dla przyszłości Europy. Program InvestEU doskonale nadaje się do stymulowania inwestycji i wspierania polityki Unii w procesie wychodzenia z głębokiego kryzysu gospodarczego. Pokazały to wyraźnie doświadczenia z wdrażania Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych i instrumentów finansowych w następstwie minionego kryzysu finansowego. W związku z tym Komisja proponuje zwiększenie środków na cztery już uzgodnione przez współprawodawców segmenty polityki w ramach InvestEU do poziomu 15,3 mld EUR. Może to pobudzić inwestycje sięgające 240 mld EUR.

Program InvestEU zapewni kluczowe wsparcie dla przedsiębiorstw na etapie odbudowy i położenie dużego nacisku wśród inwestorów prywatnych na średnio- i długoterminowe priorytety polityki UE, w szczególności na Europejski Zielony Ład i cyfryzację. Program ten zwiększy zdolność podejmowania ryzyka przez Grupę Europejskiego Banku Inwestycyjnego i krajowe banki prorozwojowe w ramach wsparcia odbudowy gospodarki. Dzięki uruchomieniu znacznych inwestycji prywatnych program ten będzie uzupełnieniem bezpośredniego wsparcia udzielanego na etapie naprawy po kryzysie w ramach Instrumentu Wsparcia Wypłacalności i inicjatywy REACT-EU oraz finansowania ze środków w ramach przyszłych programów polityki spójności i innych programów. Inwestowanie w autonomię strategiczną: Instrument na rzecz Inwestycji Strategicznych Głównym elementem programu InvestEU będzie nowy instrument, który zwiększy odporność Europy dzięki budowaniu strategicznej autonomii w kluczowych łańcuchach dostaw na szczeblu europejskim. Instrument na rzecz Inwestycji Strategicznych powstanie jako dodatkowy segment w ramach InvestEU. Będzie on służył wspieraniu projektów przyczyniających się do budowania solidnych i odpornych łańcuchów wartości w całej UE oraz wzmacniania niezależności jednolitego rynku Unii przy jednoczesnym utrzymaniu otwartości na konkurencję i wymianę handlową zgodną z jej zasadami. Zwiększy to odporność unijnej gospodarki, zapewniając jednocześnie zasoby przedsiębiorstwom o strategicznym znaczeniu, które pozwolą im prosperować i rozwijać się w UE. Wsparcie udzielane na rzecz tych projektów przez państwa członkowskie najprawdopodobniej nie będzie wystarczające, a ze względu na ich wyraźny wymiar transgraniczny niezbędne do ich powodzenia będzie skoordynowane podejście europejskie. Dzięki rezerwie w wysokości 15 mld EUR w ramach Next Generation EU nowy instrument zapewniłby gwarancję UE w wysokości 31,5 mld EUR i mógłby wygenerować inwestycje w wysokości nawet 150 mld EUR w celu zachęcenia europejskich przedsiębiorstw do zajęcia wiodącej pozycji w przemyśle w strategicznych sektorach i kluczowych łańcuchach wartości, w tym tych, które mają zasadnicze znaczenie dla transformacji ekologicznej i cyfrowej. Segment ten zapewni pełne wykorzystanie potencjału jednolitego rynku przez takie inwestycje dzięki temu, że gwarancje UE będą stanowiły wsparcie dla przedsiębiorstw z całej Europy i staną się potężnym narzędziem odbudowy. 3)Wyciąganie wniosków z kryzysu i reagowanie na strategiczne wyzwania stojące przed Europą Kryzys unaocznił wartość europejskiej współpracy, ale również dobitnie pokazał, że Unia musi pilnie zwiększyć swoją zdolność do reagowania na kryzysy i wykształcić większą odporność na przyszłe wstrząsy. Komisja proponuje nowy Program UE dla zdrowia , służą cy zwiększeniu bezpieczeństwa zdrowotnego i przygotowaniu na przyszłe kryzysy zdrowotne. Unijny mechanizm ochrony ludności RescEU zostanie rozszerzony i wzmocniony, aby Unia była wyposażona w środki pozwalające jej przygotować się na przyszłe kryzysy i rea gować na nie. Program „Horyzont Europa” zostanie wzmocniony tak, aby umożliwiał finansowanie niezbędnych badań w dziedzinie zdrowia, odporności oraz transformacji ekologicznej i cyfrowej. Inne programy UE, w tym jej instrumenty zewnętrzne, zostaną wzmocnio ne tak, aby przyszłe ramy finansowe były w pełni dostosowane do potrzeb w zakresie odbudowy. Instrumenty szczególne zostaną wzmocnione, aby budżet UE był bardziej elastyczny i lepiej reagował na potrzeby . . ØNowe i wzmocnione programy budowania odporności i zacieśniania współpracy Instrument Next Generation EU w sposób ukierunkowany wzmocni kluczowe programy, które napędzają wzrost i zwiększają zdolność Europy do przetrwania i przezwyciężenia przyszłych kryzysów. Wzmocnienie to ma charakter uzupełniający w stosunku do pierwotnych wniosków Komisji określających przyszłe ramy prawne, nadal będących sprawiedliwą i wyważoną podstawą porozumienia. Nowy program na rzecz poprawy bezpieczeństwa zdrowia publicznego i współpracy w tej dziedzinie Kryzys pokazał, że w przyszłych ramach finansowych należy położyć większy nacisk na finansowanie opieki zdrowotnej. Komisja proponuje ambitny, odrębny Program UE dla zdrowia, aby zapewnić specjalne wsparcie na wypadek przyszłych wyzwań w tym obszarze, określonych w ocenie potrzeb. Zgodnie z przedstawionym wnioskiem finansowanie tego nowego programu wyniesie 9,4 mld EUR, czyli znacznie więcej niż proponowano w poprzednich wnioskach w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego Plus. Nowy program pomoże zapewnić, by Unia miała krytyczne zdolności pozwalające na szybką reakcję o odpowiednim zasięgu na przyszłe kryzysy zdrowotne. Celem programu będzie stworzenie kompleksowych ram na rzecz zapobiegania kryzysom zdrowotnym w UE, zapewniania gotowości i reagowania, które uzupełniałyby i wzmacniały działania na szczeblu krajowym oraz wspierały regionalne systemy opieki zdrowotnej w ramach polityki spójności. Pierwszy filar programu obejmie kwestie bezpieczeństwa zdrowia publicznego i gotowości na wypadek sytuacji kryzysowych. W jego ramach wspierane będą inwestycje w infrastrukturę zdrowotną o kluczowym znaczeniu, narzędzia, struktury, procesy i zaplecze laboratoryjne, w tym narzędzia do nadzoru epidemiologicznego, modelowania i prognozowania pandemii, zapobiegania pandemiom i zarządzania nimi. Filar ten będzie wspierać ustanowienie mechanizmu, w ramach którego będą opracowywane, zamawiane i zarządzane produkty istotne w kontekście kryzysu: leki (w tym szczepionki), terapie oraz farmaceutyczne składniki czynne, surowce i półprodukty, a także wyroby medyczne i sprzęt medyczny, takie jak respiratory, odzież ochronna i sprzęt ochronny, materiały i narzędzia diagnostyczne. Pomoże to stworzyć nową ogólnounijną sieć służącą informowaniu o ryzyku we wszystkich fazach kryzysu. Drugi filar programu będzie dotyczył długoterminowej perspektywy poprawy efektów zdrowotnych poprzez skuteczne i integracyjne systemy opieki zdrowotnej w państwach członkowskich, lepszą profilaktykę i nadzór nad chorobami, promocję zdrowia, dostęp do opieki zdrowotnej, diagnostykę i leczenie, a także współpracę transgraniczną w dziedzinie zdrowia. Program będzie m.in. obejmował wspieranie budowania zdolności w państwach członkowskich, finansowanie programów szkoleniowych dla personelu medycznego i pracowników służby zdrowia, a także inwestycje w transformację cyfrową sektora opieki zdrowotnej i wdrażanie interoperacyjnej infrastruktury cyfrowej, w tym w zakresie badań i wymiany danych. Program będzie opracowany i realizowany z pełnym poszanowaniem podziału kompetencji między Unią a państwami członkowskimi w tej dziedzinie. Będzie on powiązany z odpowiednim wsparciem udzielanym w ramach innych programów UE i pozwoli ustanowić nowe sposoby realizacji wspólnych działań i zapewnienia dostępności medycznych środków przeciwdziałania i zasobów w sytuacjach poważnych zagrożeń zdrowia. Program będzie działać wspólnie ze wzmocnionym rescEU, który koncentruje się na zdolnościach w zakresie bezpośredniego reagowania kryzysowego, gromadzeniu zapasów oraz rozmieszczaniu i wysyłaniu sprzętu i personelu w sytuacjach nadzwyczajnych przy zapewnieniu niezbędnego wkładu w zdrowie publiczne. Wzmocnienie zdolności reagowania unijnego mechanizmu ochrony ludności Pandemia wyraźnie pokazała, że z uwagi na skalę potencjalnych zakłóceń, jakie mogą spowodować poważne kryzysy transgraniczne w naszych gospodarkach i społeczeństwach, Europa musi być w stanie reagować w takich sytuacjach szybciej i bardziej elastycznie. W związku z tym Komisja proponuje wzmocnienie rescEU, unijnego mechanizmu ochrony ludności. Dzięki temu rescEU będzie bardziej elastyczny i zwiększy zdolność Unii do wspólnego działania na szczeblu UE. Środki finansowe zostaną zwiększone do 3,1 mld EUR z przeznaczeniem na finansowanie inwestycji w infrastrukturę reagowania kryzysowego, możliwości transportowe i zespoły wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych. Zaktualizowany mechanizm rescEU zapewni Unii możliwości i infrastrukturę logistyczną niezbędne do reagowania w różnych sytuacjach nadzwyczajnych, również zawierających aspekt medyczny, uzupełniając w ten sposób nowy Program UE dla zdrowia. Wniosek w sprawie wzmocnienia rescEU pomoże również w usprawnieniu i zwiększeniu elastyczności zdolności operacyjnych. Zapewni to w przyszłości szybsze i skuteczniejsze reagowanie UE na sytuacje kryzysowe na dużą skalę. „Horyzont Europa” – inwestowanie w innowacje i gotowość na przyszłość Środki w ramach programu „Horyzont Europa” wyniosą 94,4 mld EUR, a celem będzie zwiększenie europejskiego wsparcia na rzecz działań w zakresie badań naukowych i innowacji związanych ze zdrowiem i klimatem. Pomoże to zwiększyć gotowość do skutecznego i szybkiego reagowania na sytuacje nadzwyczajne oraz inwestować w rozwiązania oparte na wynikach naukowych. Będzie to uzupełnienie finansowania operacyjnego dostępnego w ramach nowego Programu UE dla zdrowia i rescEU.

W dziedzinie ochrony zdrowia wzmocnienie to zostanie wykorzystane do zwiększenia wysiłków badawczych w zakresie takich wyzwań, jak pandemia koronawirusa, rozszerzenie zakresu badań klinicznych, innowacyjne środki ochronne, wirusologia, szczepionki, leczenie i diagnostyka, a następnie do przełożenia wyników badań naukowych na politykę w dziedzinie zdrowia publicznego. Proponuje się również zwiększenie zasobów na badania i innowacje w dziedzinach związanych z klimatem. Zwiększy to wsparcie dla konkurencyjności przemysłu UE w powiązanych sektorach gospodarki i przyczyni się do odbudowy gospodarczej zgodnej z celami Europejskiego Zielonego Ładu. Wzmocnienie rescEU zapewni dodatkowe środki na wsparcie nowo powstających i przełomowych innowacji realizowanych przez małe i średnie przedsiębiorstwa, przedsiębiorstwa typu start-up i spółki o średniej kapitalizacji. Ramię w ramię z naszymi światowymi partnerami w czasach kryzysu Pandemia to wyzwanie na skalę światową. Jeśli nasza odpowiedź na nią nie będzie miała podobnego wymiaru, żaden kraj ani region na świecie, w tym Unia, nie uchroni się przed zagrożeniem. W walce z COVID-19 UE musi być nieustająco solidarna ze swoimi partnerami na całym świecie. Komisja proponuje przeznaczyć środki w ramach Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej w kwocie 86 mld EUR (za pośrednictwem nowej gwarancji na działania zewnętrzne) oraz w ramach Europejskiego Funduszu na rzecz Zrównoważonego Rozwoju na wsparcie swoich partnerów – szczególnie na Bałkanach Zachodnich, w krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa i w pozostałej części Afryki – w walce z pandemią i w łagodzeniu jej skutków. Działania te będą realizowane we współpracy z partnerami takimi jak międzynarodowe instytucje finansowe, Organizacja Narodów Zjednoczonych i Światowa Organizacja Zdrowia. Dzięki ukierunkowanemu dostosowaniu obecnych ram finansowych udostępnienie 1 mld EUR dodatkowego wsparcia będzie możliwe już w 2020 r. Wsparcie to zapewni płynność małym i średnim przedsiębiorstwom, pozwoli kontynuować inwestycje w projekty w zakresie energii ze źródeł odnawialnych oraz zwiększy zdolność finansowania w lokalnych walutach w krajach partnerskich w celu wzmocnienia systemów opieki zdrowotnej, w tym gotowości, oraz w celu zapewnienia mocy produkcyjnych w zakresie szczepionek, leczenia i diagnostyki związanych z COVID-19. Zwiększone wsparcie będzie kierowane również do krajów i regionów znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji i będzie przeznaczane na zaradzenie poważnym społecznym i gospodarczym skutkom pandemii. Komisja proponuje również dodatkowe 5 mld EUR na wzmocnienie Instrumentu Pomocy Humanitarnej w obliczu rosnących potrzeb humanitarnych w najbardziej narażonych częściach świata. Negatywne skutki gospodarcze pandemii, na przykład utrata dochodów z powodu spadku cen ropy naftowej i surowców oraz drastyczny spadek przekazów pieniężnych emigrantów, nakładają się na już istniejące potrzeby, co czyni solidarność Unii z resztą świata jeszcze ważniejszą. ØWspieranie innych programów w celu budowy odporności i realizacji strategicznych priorytetów Ramy finansowe na lata 2021–2027 przedstawione przez Komisję w 2018 r., wzmocnione mechanizmem sprawiedliwej transformacji i zaproponowanymi dziś zmianami, pozostają zasadniczym punktem odniesienia dla ostatniego etapu negocjacji. Zaproponowana struktura tych ram finansowych, przedstawiony w nich poziom wsparcia, równowaga między priorytetami oraz kluczowe cechy, takie jak przeznaczenie co najmniej 25 % wydatków na działania w dziedzinie klimatu, a także środki wspierające równouprawnienie płci i niedyskryminację są konieczne do wypracowania wyważonego pakietu na rzecz odbudowy. Kolejnym kluczowym elementem jest wniosek Komisji dotyczący rozporządzenia w sprawie ochrony budżetu UE przed uogólnionymi brakami w zakresie praworządności. Ponadto Komisja dodatkowo zaostrzy obowiązujące już surowe środki ochrony budżetu przed nadużyciami finansowymi i nieprawidłowościami. Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) i Prokuratura Europejska będą wykonywać swoje uprawnienia kontrolne i dochodzeniowe. Kryzys wyraźnie pokazał jednak, że ustalone przez przywódców w lutym poziomy wsparcia w niektórych kluczowych obszarach nie wystarczą. Oprócz zwiększenia finansowania w ramach Next Generation EU konieczne jest zatem wzmocnienie także innych programów, aby mogły odegrać pełną rolę w zwiększaniu odporności Unii i stawianiu czoła wyzwaniom, które zostały spotęgowane przez pandemię i jej konsekwencje. Oznacza to m.in.: Øwzmocnienie cyberobrony Unii i wspieranie transformacji cyfrowej dzięki udostępnieniu na potrzeby programu „Cyfrowa Europa” łącznego budżetu w wysokości 8,2 mld EUR, Øinwestowanie w nowoczesną, wysoce wydajną infrastrukturę transportową w celu ułatwienia połączeń transgranicznych, takich jak Rail Baltica, dzięki dodatkowym 1,5 mld EUR na instrument „Łącząc Europę”, Østworzenie warunków dla dobrze funkcjonującego jednolitego rynku napędzającego odbudowę gospodarczą dzięki utrzymaniu zaproponowanych wcześniej budżetów Programu na rzecz jednolitego rynku oraz programów wspierających współpracę w dziedzinie podatków i ceł na poziomie odpowiednio 3,7 mld EUR, 239 mln EUR i 843 mln EUR, Øinwestowanie w młodych ludzi dzięki dodatkowej kwocie 3,4 mld EUR na program Erasmus+, co da w sumie 24,6 mld EUR, a także w sektor kultury i sektor kreatywny dzięki zwiększeniu środków na program „Kreatywna Europa” do poziomu 1,5 mld EUR, Øzwiększenie odporności sektora rolno-spożywczego i sektora rybołówstwa oraz umożliwienie niezbędnego zarządzania kryzysowego dzięki dodatkowej kwocie 4 mld EUR na wspólną politykę rolną i 500 mln EUR na Europejski Fundusz Morski i Rybacki, Øzacieśnienie współpracy w dziedzinie ochrony granic zewnętrznych oraz polityki migracyjnej i azylowej dzięki zwiększeniu środków na Fundusz Azylu i Migracji oraz Fundusz Zintegrowanego Zarządzania Granicami do poziomu 22 mld EUR, Øzapewnienie silnego wsparcia na rzecz europejskiej strategicznej autonomii i bezpieczeństwa dzięki zwiększeniu środków Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego do 2,2 mld EUR i wzmocnieniu Europejskiego Funduszu Obronnego do poziomu 8 mld EUR, Øwspieranie naszych partnerów na Bałkanach Zachodnich w drodze zwiększenia unijnej pomocy przedakcesyjnej do poziomu 12,9 mld EUR. Dzięki tym ukierunkowanym dostosowaniom długoterminowe ramy finansowe Unii będą lepiej odpowiadały jej priorytetom i ambicjom oraz będą lepiej przystosowane do budowania odporności Unii i jej strategicznej autonomii w perspektywie średnio- i długoterminowej. W związku z tym Komisja proponuje ukierunkowane zmiany do swojego wniosku z 2018 r. w sprawie następnych ram finansowych, uwzględniające wyniki dotychczasowych negocjacji, wniosek dotyczący mechanizmu sprawiedliwej transformacji oraz wyżej omówione wzmocnienia. Pełny przegląd wieloletnich ram finansowych z uwzględnieniem instrumentu Next Generation EU, zawierający wszystkie programy, znajduje się w załączniku.

ØWiększa elastyczność narzędzi stosowanych w sytuacjach kryzysowych Kryzys pokazał, jak ważne jest, by Unia była w stanie reagować szybko i elastycznie, przedstawiając skoordynowane europejskie podejście wykraczające poza indywidualne programy. Wymaga to bardziej elastycznego budżetu UE. Szeroko zakrojone skutki kryzysu zdrowotnego szybko nadwyrężyły elastyczność obecnego budżetu. W przyszłości potrzebny będzie bardziej elastyczny, lepiej funkcjonujący budżet, co można osiągnąć jedynie dzięki dobrze opracowanym, specjalnym instrumentom. W związku z tym Komisja proponuje zwiększyć elastyczność i wzmocnić stosowane w sytuacjach kryzysowych narzędzia mogące mobilizować zasoby na dużą skalę w przypadku nieprzewidzianych problemów, takie jak Fundusz Solidarności UE, który zapewnia wsparcie państwom członkowskim i regionom dotkniętym poważnymi klęskami żywiołowymi, oraz Europejski Fundusz Dostosowania do Globalizacji wspierający pracowników, którzy stracili pracę w wyniku dużych restrukturyzacji. Znacznie wzmocniona rezerwa na rzecz solidarności i pomocy nadzwyczajnej usprawni reakcję UE na wszystkie aspekty kryzysu zdrowotnego oraz inne sytuacje nadzwyczajne. Środki w celu zapewnienia wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych mogą być przekazywane w miarę potrzeby za pośrednictwem instrumentów UE, takich jak pomoc humanitarna, Instrument na rzecz wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych na terenie Unii, Program na rzecz jednolitego rynku (zgodnie z jego przepisami weterynaryjnymi i fitosanitarnymi) lub Fundusz Azylu i Migracji. Łącznie instrumenty te mogą być w latach 2021–2027 źródłem nawet 21 mld EUR więcej niż zakładano we wnioskach Komisji z dnia 2 maja 2018 r. 3.Czas na rezultaty: Next Generation EU Większość proponowanych środków służących odbudowie gospodarki będzie finansowana z zasobów finansowych tymczasowego instrumentu na rzecz odbudowy Next Generation EU w wysokości 750 mld EUR. Będzie to specjalny, tymczasowy mechanizm utworzony na potrzeby sytuacji nadzwyczajnych. Finansowanie będzie realizowane na mocy decyzji w sprawie zasobów własnych, co umożliwi Komisji zaciągnięcie w imieniu Unii do 750 mld EUR pożyczek na działania w latach 2021–2024. Aby zapewnić zdolność budżetową konieczną do pokrycia potencjalnych zobowiązań związanych z finansowaniem Next Generation EU oraz zgodnie z wymogami dyscypliny budżetowej, w zmienionej decyzji w sprawie zasobów własnych przewidziane zostanie wyjątkowe i tymczasowe podwyższenie pułapów zasobów własnych w odniesieniu do zobowiązań i płatności o 0,6 % dochodu narodowego brutto UE. Podwyższenie pułapów zostanie wykorzystane wyłącznie do celów związanych z kryzysem COVID-19 i będzie ograniczone do okresu niezbędnego do pokrycia tych zobowiązań. Skala instrumentu Next Generation EU oraz jego struktura odzwierciedlają rangę i pilny charakter wyzwań, przed którymi stoi Unia. Wywołane kryzysem potrzeby w zakresie finansowania pilnych inwestycji są bezprecedensowe. Konieczne jest zatem podjęcie zdecydowanych i nadzwyczajnych działań na szczeblu Unii. Ze względu na bezprecedensowy charakter tej operacji oraz wyjątkowo wysoką kwotę środków konieczne jest włączenie ich do systemu zasobów własnych, który został zatwierdzony przez wszystkie państwa członkowskie zgodnie z ich wymogami konstytucyjnymi. Dodatkowe wsparcie finansowane ze zwiększonych wkładów krajowych bezpośrednio po kryzysie dodatkowo zwiększyłoby presję wywieraną na budżety krajowe. W tych nadzwyczajnych okolicznościach w pełni uzasadnione jest skorzystanie z mechanizmu finansowania, który może zapewnić znaczące i szybkie pobudzenie wydatków bez zwiększania długu publicznego, jako wyraz solidarności na skalę współmierną z kryzysem. Zaciągając pożyczki, Unia będzie opierać się na swoich dotychczasowych dobrych wynikach w zakresie korzystania z instrumentów rynkowych w celu wspierania inwestycji i reform w państwach członkowskich. Unia będzie pożyczać na rynkach finansowych na warunkach odzwierciedlających jej bardzo wysoki rating kredytowy, a następnie szybko przekazywać środki tam, gdzie są one najbardziej potrzebne. W tym celu Komisja wyemituje na rynkach kapitałowych obligacje o różnych terminach zapadalności, jak najlepiej wykorzystując zdolności tych rynków do absorpcji takich obligacji i jednocześnie zapewniając jak najniższy średni koszt zaciągania pożyczek. Taka zróżnicowana strategia finansowania pozwala Komisji na prowadzenie operacji pożyczkowych w sposób najlepiej dostosowany do skali działań i do dominującego otoczenia rynkowego. Kwota 500 mld EUR ze środków finansowych przekazanych za pośrednictwem Next Generation EU zostanie wykorzystana na finansowanie składnika dotacyjnego Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz na wzmocnienie innych kluczowych programów kryzysowych i programów odbudowy. Pozostałe środki uruchomione w ramach instrumentu w wysokości 250 mld EUR zostaną udostępnione państwom członkowskim w formie pożyczek w ramach Instrumentu na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności. Zgromadzone środki zostaną spłacone po 2027 r., najpóźniej do 2058 r. Pomoże to zmniejszyć presję na budżety państw członkowskich w czasie dużego obciążenia finansów publicznych oraz zapewnić, aby wszystkie zobowiązania wynikające z tej emisji długu były honorowane w ramach przyszłych budżetów UE. Aby ułatwić spłatę pozyskanego finansowania rynkowego i jeszcze bardziej pomóc w zmniejszeniu presji na budżety krajowe, Komisja zaproponuje dodatkowe zasoby własne na późniejszym etapie okresu finansowego. Plany na przyszłość: reforma systemu zasobów własnych Nowy kontekst gospodarczy i zrównoważone zarządzanie spłatą środków zgromadzonych w ramach Next Generation EU jest silnym argumentem za fundamentalną reformą finansowania budżetu UE. Komisja nadal jest zdania, że dzięki stopniowemu zniesieniu wszystkich rabatów wieloletnie ramy finansowe staną się bardziej zrównoważone. Jednak w obecnej sytuacji, biorąc pod uwagę skutki gospodarcze pandemii COVID-19, stopniowe znoszenie rabatów pociągnęłoby za sobą nieproporcjonalny wzrost składek niektórych państw członkowskich w latach 2021–2027. Aby tego uniknąć, obecne rabaty można by stopniowo znosić w znacznie dłuższym okresie niż przewidziała to Komisja w swoim wniosku z 2018 r. Nowe zasoby własne stanowiłyby uzupełnienie tradycyjnych zasobów własnych, uproszczonych zasobów własnych opartych na podatku od wartości dodanej oraz wkładów krajowych, a także nowych zasobów własnych opartych na niepoddanych recyklingowi odpadach opakowaniowych z tworzyw sztucznych. Zasoby te będą się opierać na priorytetach i politykach UE mających na celu przeciwdziałanie zmianie klimatu, lecz również sprawiedliwe opodatkowanie w zglobalizowanym świecie. Komisja jest zdecydowana skutecznie zrealizować założenia Zielonego Ładu. W tym kontekście ekologiczne zasoby własne mogłyby przyczynić się do odbudowy gospodarki i jednocześnie wspierać zieloną transformację europejskiej gospodarki i społeczeństwa. Warianty mogłyby obejmować zasoby własne oparte na systemie handlu uprawnieniami do emisji, ewentualnie obejmujące również sektory morski i lotniczy, oraz mechanizm dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2.