2018/0243 (COD)

KOMUNIKAT KOMISJI

DO PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO



na podstawie art. 294 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej



dotyczący

stanowiska Rady odnośnie do przyjęcia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie Instrumentu Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej – „Globalny wymiar Europy” na lata 2021-2027

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

1.Przebieg procedury

Data przekazania wniosku Parlamentowi Europejskiemu i Radzie (dokument COM(2018) 460 final – 2018/0243 COD) 14 czerwca 2018 r. Data osiągnięcia przez Komitet Stałych Przedstawicieli porozumienia w sprawie częściowego mandatu negocjacyjnego 12 czerwca 2019 r. Data osiągnięcia przez Komitet Stałych Przedstawicieli porozumienia w sprawie uzupełnionego częściowego mandatu negocjacyjnego 25 września 2019 r. Data pierwszej rundy rozmów trójstronnych 23 października 2019 r. Data osiągnięcia przez Komitet Stałych Przedstawicieli porozumienia w sprawie uzupełnionego częściowego mandatu negocjacyjnego 27 listopada 2019 r. Data uchwalenia stanowiska Parlamentu Europejskiego (sprawozdanie) 27 marca 2019 r. Data drugiej rundy rozmów trójstronnych 5 grudnia 2019 r. Data trzeciej rundy rozmów trójstronnych 20 lutego 2020 r. Data czwartej rundy rozmów trójstronnych 11 czerwca 2020 r. Data osiągnięcia przez Komitet Stałych Przedstawicieli porozumienia w sprawie uzupełnionego częściowego mandatu negocjacyjnego 18 września 2020 r. Data piątej rundy rozmów trójstronnych 2 października 2020 r. Data szóstej rundy rozmów trójstronnych 20 listopada 2020 r. Data siódmej rundy rozmów trójstronnych (ostatecznych) 15 grudnia 2020 r. Data osiągnięcia porozumienia politycznego w Komitecie Stałych Przedstawicieli 17 marca 2021 r. Data głosowania Komisji AFET i DEVE Parlamentu Europejskiego nad wypracowanym kompromisem 19 marca 2021 r. Data przyjęcia stanowiska Rady w pierwszym czytaniu 26 maja 2021 r.

2.Cel wniosku Komisji

Instrument Sąsiedztwa oraz Współpracy Międzynarodowej i Rozwojowej (ISWMR) – „Globalny wymiar Europy” jest kluczowym elementem zestawu narzędzi Unii służących realizowaniu współpracy z państwami w jej bezpośrednim sąsiedztwie i na świecie w ramach wieloletnich ram finansowych (WRF) na lata 2021–2027.

Celem wniosku jest ustanowienie instrumentu wydatkowania, aby umacniać i propagować wartości i interesy Unii na całym świecie, i w ten sposób dążyć do realizacji jej celów i zasad działań zewnętrznych określonych w art. 3 ust. 5, art. 8 i 21 Traktatu o Unii Europejskiej (TUE).

Rozporządzenie w sprawie ISWMR – „Globalny wymiar Europy” obejmie działania wcześniej objęte 11 różnymi rozporządzeniami, co pozwoli zwiększyć spójność i konsekwencję w działaniach zewnętrznych Unii. Jest ono objęte budżetem UE, a dostosowanie do rozporządzenia finansowego zapewni równe warunki działania, ponieważ przewiduje wspólny zbiór przepisów, ustanawia prostsze, bardziej przejrzyste i elastyczniejsze zasady mające zastosowanie do środków finansowych UE. Przyczyni się ono do ograniczenia, a w perspektywie długoterminowej – do wyeliminowania ubóstwa, umocnienia, wspierania i promowania demokracji, praworządności i poszanowania praw człowieka, zrównoważonego rozwoju i walki ze zmianą klimatu, a także do rozwiązania problemu migracji nieuregulowanej i przymusowych wysiedleń oraz ich przyczyn. Przyczyni się ono również do wspierania multilateralizmu, wypełnienia międzynarodowych zobowiązań i celów, na które Unia przystała, w szczególności celów zrównoważonego rozwoju, Agendy 2030 oraz porozumienia paryskiego. Będzie ono propagować silniejsze partnerstwa z państwami trzecimi, w tym z państwami objętymi europejską polityką sąsiedztwa, w oparciu o wzajemne interesy i poczucie odpowiedzialności, z myślą o wspieraniu stabilizacji, dobrych rządach i budowaniu odporności.

Rozporządzenie ma następujące cele szczegółowe:

a) wsparcie i pogłębienie dialogu i współpracy z państwami trzecimi i regionami objętymi polityką sąsiedztwa, krajami w Afryce Subsaharyjskiej, w Azji i na Pacyfiku oraz w obu Amerykach i na Karaibach;

b) rozwijanie specjalnych wzmocnionych partnerstw i wzmocnionej współpracy politycznej z krajami objętymi europejską polityką sąsiedztwa, w oparciu o zasady współpracy, pokoju i stabilności oraz wspólne zaangażowanie na rzecz uniwersalnych wartości, jakimi są demokracja, praworządność i poszanowanie praw człowieka, mających na celu zapewnienie głębokiej i trwałej demokracji oraz stopniowej integracji społeczno-gospodarczej, jak również kontaktów międzyludzkich;

c) na poziomie globalnym:

–ochrona, wspieranie i propagowanie praw człowieka, w tym równouprawnienia płci, i ochrona obrońców praw człowieka, także w najtrudniejszych okolicznościach i sytuacjach wymagających pilnej reakcji, demokracji i praworządności, łącznie z mechanizmami rozliczalności,

–wspieranie organizacji społeczeństwa obywatelskiego,

–dalsze zapewnianie stabilności i pokoju, zapobieganie konfliktom, a tym samym przyczynianie się do ochrony ludności cywilnej,

–stawianie czoła innym globalnym wyzwaniom, takim jak zmiana klimatu, ochrona różnorodności biologicznej i środowiska, a także migracja i mobilność;