W 2020 r. potrzeby humanitarne wzrastały w wyniku złożonych kryzysów, klęsk żywiołowych i kryzysów zdrowotnych, w szczególności pandemii COVID-19. Komisja, za pośrednictwem Dyrekcji Generalnej ds. Prowadzonych przez UE Operacji Ochrony Ludności i Pomocy Humanitarnej (DG ECHO), była nadal wiodącym darczyńcą pomocy humanitarnej, przydzielając 2,1 mld EUR do ponad 80 krajów, aby wspierać miliony osób znajdujących się w potrzebie. Silne skutki pandemii COVID-19 pogorszyły bardzo trudną sytuację ludności narażonej na zagrożenia. Działania humanitarne UE w reakcji na potrzeby wynikające z pandemii miały wartość 450 mln EUR, a Komisja uruchomiła również Unijny humanitarny most powietrzny jako działanie ad hoc, zapewniając pomoc – dzięki 67 zrealizowanym lotom – 20 krajom na całym świecie.

Dziesiątki tysięcy uchodźców zachodniosaharyjskich pozostawiono własnemu losowi w trwającym od czterdziestu lat zapomnianym konflikcie. Żyją w pięciu obozach z niewielkim dostępem do źródeł zewnętrznych, przez co pomoc humanitarna jest im niezbędna do przetrwania.

W Afganistanie mieszkało 3,4 mln osób wewnętrznie przesiedlonych, a w Iranie i Pakistanie – 6,5 mln afgańskich uchodźców. W Iranie presja wynikająca z sankcji nałożonych przez Stany Zjednoczone skutkowała ograniczeniem dostępu do podstawowych usług, natomiast w Pakistanie doszło do wzmożenia kryzysu żywnościowy w związku z pandemią COVID-19. Wszystkie trzy kraje ucierpiały w wyniku klęsk żywiołowych.

Pomoc UE obejmowała potrzeby osób, które odczuwają bezpośrednie skutki konfliktu, a także cierpią z powodu braku bezpieczeństwa żywnościowego, niedożywienia i kryzysu zdrowotnego. Komisja odegrała czynną rolę w środowisku darczyńców, jeżeli chodzi o mobilizację międzynarodowej pomocy humanitarnej dla Jemenu i nawoływanie do zwiększenia dostępu do finansowania i pomocy humanitarnej.

Pandemia COVID-19 pogłębiła kryzys polityczny, kryzys bezpieczeństwa i kryzys społeczno-gospodarczy, w wyniku czego pomocy humanitarnej pilnie potrzebowało niemal 1,8 mln osób. W wyniku prowadzonej kampanii rządowej w celu zamykania i łączenia obozów dla osób wewnętrznie przesiedlonych doszło do znaczącego wtórnego przymusowego wysiedlenia do nieformalnych lokalizacji.

Te środki finansowe wyniosły 115 mln EUR i zostały przeznaczone na pomoc dla ponad 1,9 mln dzieci.

Gotowość na wypadek klęsk żywiołowych

W 2020 r. Komisja w dalszym ciągu zwiększała gotowość na wypadek klęsk żywiołowych i udoskonalała wczesne działania poprzez przeznaczenie 50 mln EUR na konkretnie ukierunkowane działania zapewniające pomoc dla 35 mln ludzi żyjących w regionach podatnych na klęski żywiołowe.

Gotowość na wypadek klęsk żywiołowych jest włączona w główny nurt pomocy humanitarnej, a działania w zakresie gotowości na wypadek klęsk żywiołowych prowadzono w przypadku 46 % wszystkich unijnych projektów humanitarnych finansowanych w 2020 r. (i 65 % w okresie ostatnich pięciu lat). Wiąże się to również z działaniami służącymi zwiększeniu odporności na zmianę klimatu, w związku z tym, że wiele państw dotkniętych kryzysem humanitarnym znajduje się jednocześnie w gronie państw najbardziej narażonych na skutki zmiany klimatu na świecie. Komisja czynnie działa na rzecz promowania synergii między działaniami, które podejmuje w związku z ramami z Sendai dotyczącymi ograniczania ryzyka klęsk żywiołowych w latach 2015–2030 i porozumieniem paryskim.

W ramach powiązanych wysiłków służących ograniczeniu utrwalonych przyczyn klęsk Komisja przyjęła również etapowe podejście w zakresie ograniczenia śladu środowiskowego, który pozostawia, udzielając pomocy humanitarnej.

Pomoc pieniężna

Zgodnie z konkluzjami Rady w sprawie pomocy gotówkowej na różne cele i zobowiązaniami podjętymi w ramach tzw. wielkiego układ Komisja zachęcała do korzystania z transferów środków pieniężnych, dzięki którym osoby potrzebujące zyskują większy wybór, większą elastyczność i większą kontrolę nad swoim życiem.

Aby zwiększyć przejrzystość i rozliczalność, Komisja zastosowała swoje wytyczne dotyczące zapewnienia dużych transferów środków pieniężnych (podlegające przeglądowi w 2020 r.). W ten sposób w pełni uwzględniła każdy konkretny kontekst. Pod koniec 2020 r. Komisja rozpoczęła również przegląd polityki w zakresie środków pieniężnych i bonów.

Komisja brała czynny udział w Forum Darczyńców Pomocy Pieniężnej.

Innowacje i zaangażowanie sektora prywatnego

Komisja wzięła udział w inicjatywie Światowego Forum Ekonomicznego dotyczącej inwestowania w odporność na kryzysy humanitarne, której celem jest zwiększenie gotowości organizacyjnej do współpracy między sektorem prywatnym i organizacjami humanitarnymi.

W ramach wysiłków służących zwiększeniu dodatkowego finansowania pomocy humanitarnej przez sektor prywatny w 2021 r. Komisja wstępnie wprowadzi innowacyjny instrument obejmujący kapitał sektora prywatnego do swoich już istniejących ram finansowych i prawnych.

Komisja wsparła również nagrodę Europejskiej Rady ds. Innowacji w ramach programu „Horyzont 2020” „za oszczędną nowoczesną technologię na rzecz pomocy humanitarnej”, którą przyznano pięciu innowatorom w dziedzinie pomocy humanitarnej w 2020 r.

Płeć i wiek, w tym przemoc seksualna i przemoc ze względu na płeć (SGBV)

Komisja poczyniła dalsze podstępy w realizacji podejścia dotyczącego płci i przemocy ze względu na płeć w kontekście kryzysów humanitarnych, co przedstawiono w dokumencie roboczym służb Komisji pt. „Płeć: różne potrzeby, dostosowana pomoc”. W związku z powyższym Komisja kontynuowała wdrażanie swojego wskaźnika równości płci i wieku. Działania te są zgodne z unijną kompleksową polityką w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa oraz z drugim unijnym planem działania w sprawie równości płci na lata 2016–2020.

UE pozostała członkiem globalnej inicjatywy Wezwanie do działania w celu ochrony przed przemocą uwarunkowaną płcią w sytuacjach nadzwyczajnych. We wrześniu 2020 r. uruchomiono nowy plan działania w ramach wezwania do działania obejmujący lata 2021–2025. UE potwierdziła swoje zobowiązanie do realizacji tego planu działania.

Komisja nadal wspierała zapobieganie i przeciwdziałanie przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć poprzez uwzględnianie tych kwestii w szerszym zakresie wszystkich prowadzonych działań humanitarnych oraz w ramach ukierunkowanych działań i budowania zdolności.

UE nadal prowadziła działania w zakresie ochrony dzieci w czasie kryzysów humanitarnych, przeznaczając pomoc humanitarną na działania w zakresie ochrony dzieci w kwocie niemal 93 mln EUR.

Transport lotniczy ECHO (Afryka), humanitarny most powietrzny i innego rodzaju wsparcie na rzecz usług humanitarnego transportu lotniczego

Transport lotniczy ECHO to służba lotów humanitarnych dysponująca czterema statkami powietrznymi i budżetem w wysokości 14,8 mln EUR, służąca partnerom Komisji i organizacjom humanitarnym. Służby te udzieliły wsparcia w ponad 150 projektach oraz przetransportowały ponad 8 000 pracowników pomocy humanitarnej i około 250 ton ładunku pomocy humanitarnej.