P6_TA(2005)0219

Plan działania Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu

Zalecenie Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie Planu Działania Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu (2004/2214(INI))

Parlament Europejski,

- uwzględniając projekt zalecenia dla Rady, który złożył Antoine Duquesne w imieniu grupy politycznej ALDE w sprawie zrewidowanego Planu Działań/planu roboczego Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu (B6-0071/2004),

- uwzględniając Traktat ustanawiający Konstytucję dla Europy, a w szczególności artykuły I-3, I-2, I-9, II-62, II-63, II-64, II-67, II-82, II-107, II-108, II-109, II-110, III-257, III-261, III-271, III-272, III-273, III-274, III-275, III-276,

- uwzględniając artykuł 6 i 7 Tytuł V Traktatu UE,

- uwzględniając Tytuł VI Traktatu UE, a w szczególności artykuły 29, 30, 31, 32, 34, 39 i 42,

- uwzględniając Europejską Konwencję o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, podpisaną w Rzymie 4 listopada 1950 r., zmienioną Protokołem nr 11, a w szczególności artykułami 3, 5, 6, 8, 9, i 10,

- uwzględniając Powszechną Deklarację Praw Człowieka, podpisaną 10 grudnia 1948 r., a w szczególności artykuły 1, 2, 3, 5, 7, 12, 13 i 19,

- uwzględniając dwanaście Konwencji Organizacji Narodów Zjednoczonych w zakresie zwalczania terroryzmu,

- uwzględniając Statut Rzymski Międzynarodowego Trybunału Karnego, przyjęty 17 lipca 1998 r. na Konferencji Dyplomatycznej Pełnomocników Narodów Zjednoczonych,

- uwzględniając Plan Działań w zakresie zwalczania terroryzmu, przyjęty przez nadzwyczajną Radę Europejską w Brukseli w dniu 21 września 2001 r.,

- uwzględniając oświadczenia złożone na nieformalnym posiedzeniu szefów państw i rządów, obradującym w Gandawie 19 października 2001 r.,

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w Laeken, w dniach 14 i 15 grudnia 2001 r.,

- uwzględniając decyzję Rady 2002/187/WSISW z dnia 28 lutego 2002 r., ustanawiającą Eurojust w celu zintensyfikowania walki z poważną przedsiębiorczością [1],

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/584/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r., w sprawie europejskiego nakazu aresztowania i procedury wydawania osób między Państwami Członkowskimi [2],

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2002/475/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r. w sprawie zwalczania terroryzmu [3],

- uwzględniając decyzje ramową Rady 2002/465/WSiSW z dnia 13 czerwca 2002 r., w sprawie wspólnych zespołów dochodzeniowo-śledczych [4],

- uwzględniając decyzję ramową Rady 2003/577/WSiSW z dnia 22 lipca 2003 r. w sprawie wykonywania w Unii Europejskiej orzeczeń o zapobiegawczym zamrażaniu własności i zabezpieczaniu dowodów [5],

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w Brukseli z dnia 25 i 26 marca 2004 r.,

- uwzględniając konkluzje międzynarodowego szczytu na temat demokracji, terroryzmu i bezpieczeństwa, zorganizowanego przez Club de Madrid w stolicy Hiszpanii w dniach 8- 11 marca 2005 r.,

- uwzględniając deklarację Rady Europejskiej z dnia 25 marca 2004 r. w sprawie zwalczania terroryzmu,

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w Brukseli, z dnia 17 i 18 czerwca 2004 r.,

- uwzględniając zrewidowany Plan Działań/plan roboczy Unii Europejskiej w zakresie walki z terroryzmem, przyjęty na posiedzeniu Rady Europejskiej w dniach 17- 18 czerwca 2004 r.,

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w Brukseli, z dnia 4 i 5 listopada 2004 r.,

- uwzględniając Program Haski: konsolidację wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości w Unii Europejskiej [6], przyjęty przez Radę Europejską w Brukseli 4 i 5 listopada 2004 r.,

- uwzględniając konkluzje Rady Europejskiej w Brukseli, w dniach 16 i 17 grudnia 2004 r.,

- uwzględniając art. 114 ust. 3 oraz art. 94 Regulaminu,

- uwzględniając sprawozdanie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (A6-0164/2005),

A. mając na uwadze, że prawa człowieka są nienaruszalne, niepodzielne i niezbywalne, że najważniejszym zadaniem demokracji jest ochrona wolności i podstawowych praw obywateli, oraz że w imię zwalczania terroryzmu nie można dopuścić do opracowania jakichkolwiek przepisów prawnych, których skutki byłyby sprzeczne z tymże celem,

B. mając na uwadze, że skuteczna ochrona i promowanie podstawowych praw człowieka stanowią podstawę demokracji w Europie i są podstawowym warunkiem wstępnym dla sporządzenia Planu Działania Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu,

C. mając na uwadze, że terroryzm, z drugiej strony, jest atakiem na podstawowe wolności, pobudza do niebezpiecznej polaryzacji społecznej a celem jego jest zniszczenie, przy użyciu przemocy, demokracji jako takiej, tworząc atmosferę, w której ludność traci prawo do życia w pokoju i wolności,

D. mając na uwadze, że czyny terrorystyczne, jakiegokolwiek rodzaju, istotą rzeczy stanowią bezpośredni atak wymierzony w prawa i wolności obywateli uznane przez Powszechną Deklarację Praw Człowieka, w demokrację i praworządność,

E. mając na uwadze, że terroryzm jest jednym z najpoważniejszych zagrożeń dla demokracji, jednym z głównych problemów obywateli europejskich oraz bardzo poważnym atakiem wymierzonym w wolności chronione Kartą Praw Podstawowych Unii Europejskiej,

F. mając na uwadze, że dzisiaj zagrożenie terroryzmem nie ogranicza się do specyficznych stref geograficznych, ponieważ organizacje terrorystyczne mogą działać, w celu dokonania aktów przemocy i terroru, poprzez sieci transgraniczne, mogąc powodować niszczycielskie skutki jednocześnie w kilku krajach,

G. mając na uwadze, że żadne Państwo Członkowskie nie jest w stanie zwalczać zjawiska terroryzmu indywidualnie, i że niezbędna jest wspólna międzynarodowa polityka operacyjna zwalczania terroryzmu,

H. mając na uwadze, że zwalczanie zagrożenia terroryzmem wymaga stosowania wszystkich instrumentów jakimi dysponuje państwo prawa i Unia Europejska,

I. mając na uwadze, że polityczne strategie UE w zakresie bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego powinny się wzajemnie uzupełniać i być spójne, i że powinno się to odzwierciedlać w sposobie funkcjonowania jej organów,

J. mając na uwadze, że promowanie praw człowieka jest najlepszym sposobem zwalczania terroryzmu, ekstremizmu i nietolerancji, że należy także zwalczać akty przemocy jako sposób rozwiązywania konfliktów politycznych, gospodarczych, społecznych lub jakichkolwiek innych oraz promować działania pedagogiczne dotyczące zaniechania przemocy,

K. mając na uwadze fakt, że w Europie i na świecie współistnieją różne formy terroryzmu, niezbędne jest przyjęcie specjalnych środków skutecznego zwalczania wszystkich jego form,

L. mając na uwadze, że Europa podlega zasadom i wartościom demokracji, i że dynamiczne społeczeństwo cywilne odgrywa strategiczną rolę w przeciwstawianiu się ideologiom ekstremistycznym i wsparciu poszanowania dla różnorodności kulturowej,

M. uwzględniając, że polityka walki z terroryzmem prowadzona przez rząd Hiszpanii we współpracy z rządem Francji stanowi przykład skutecznej współpracy w tej dziedzinie,

N. mając na uwadze, że należy stosować środki zwalczania terroryzmu, w szczególności w oparciu o nowe inicjatywy mające na celu zaprowadzenie pokoju i mediację w społeczeństwach naznaczonych piętnem konfliktów i rozłamu, poprzez przyjęcie długoterminowych polityki handlowej, pomocowej i inwestycyjnej, które uczynią postęp w zakresie zwalczania ubóstwa oraz umożliwią wzmocnienie instytucji demokratycznych i przejrzystości na szczeblu krajowym i światowym za pomocą inicjatyw przyczyniających się do osiągnięcia tych celów,

O. mając na uwadze, że jedynie demokracja oraz absolutne poszanowanie praw człowieka i wolności podstawowych mogą zagwarantować skuteczne zwalczanie terroryzmu w Europie,

P. mając na uwadze, że zabójstwa, tortury, prześladowania, porwania i groźby dokonywane przez terrorystów są aktami ludzkimi tak bardzo odrażającymi i godnymi potępienia, że w żaden sposób nie można ich usprawiedliwić; mając na uwadze, że wykluczenie tych aktów z jakichkolwiek rozważań moralnych, przyczynowo-skutkowych lub politycznych jest niezbędnym instrumentem do odniesienia nad nimi zwycięstwa, co nie oznacza, że nie należy analizować tych aktów w odniesieniu do kontekstu i otoczenia, które sprawiają, że ktoś staje się w terrorystą,

Q. mając na uwadze, że Unia Europejska okazała swoją solidarność z ofiarami terroryzmu między innymi poprzez:

- deklarację z 25 marca 2004 r., w której Rada Europejska ogłosiła 11 marca Europejskim Dniem Ofiar Terroryzmu;

- przyjęcie dyrektywy Rady 2004/80/WE z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie odszkodowań dla ofiar przestępstw [7], do których zaliczono także akty terroryzmu;

- ustanowienie, poczynając od 2004 r., pilotażowego programu finansowania projektów pomocy niesionej ofiarom terroryzmu i ich rodzinom, zarówno z punktu widzenia psychologicznego jak i medycznego i społecznego,

oraz że powyższe środki powinny być rozwijane i aktualizowane,

R. mając na uwadze, że ofiary terroryzmu są dla demokracji punktem odniesienia, oraz że władze publiczne powinny słuchać ich głosu i ich prawdy oraz zagwarantować, że zostaną one uwzględnione wszędzie tam, gdzie zapadają decyzje w celu zwalczania tych, którzy zrobili z nich bohaterów mimo woli,

S. mając na uwadze, że Parlament Europejski jako przedstawiciel narodów Unii Europejskiej publicznie i przejrzyście bada skuteczność działań UE w celu zwalczania terroryzmu i w tym kontekście będzie rozwijał dialog z parlamentami krajowymi,

1. zwraca się do Rady Europejskiej oraz Rady z następującymi zaleceniami dotyczącymi wykonania wyżej wymienionego, zmienionego planu działań/ planu roboczego Unii Europejskiej w zakresie zwalczania terroryzmu:

a) utworzenie jednostki europejskiej, zajmującej się pomocą na rzecz ofiar terroryzmu, pod bezpośrednim zwierzchnictwem europejskiego koordynatora ds. zwalczania terroryzmu; jednostka ta będzie punktem odniesienia dla polityki europejskiej w tym zakresie, a zadanie jej będzie polegało na opiekowaniu się, wysłuchiwaniu, dostarczaniu informacji i niesieniu pomocy ofiarom terroryzmu oraz wspieraniu wprowadzania środków niezbędnych do zapewnienia jej skutecznego działania.Raz w roku Komisja i europejski koordynator ds. zwalczania terroryzmu przedstawią Parlamentowi Europejskiemu sprawozdanie na temat prowadzonej działalności. Parlament Europejski oceni to sprawozdanie i ewentualnie zaproponuje działania, jakie uzna za niezbędne.

b) zaproponowanie Unii Europejskiej i Państwom Członkowskim wspierania, w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, wysiłków prowadzonych w celu przyjęcia ogólnej definicji terroryzmu oraz zawarcia Ogólnej Konwencji w sprawie Terroryzmu Międzynarodowego; jednocześnie przestępstwa terroryzmu w Państwach Członkowskich należy uznać za niepodlegające przedawnieniu, co będzie wyrazem potępienia przez wspólnotę międzynarodową, która osądzać je będzie jako najcięższe i niedopuszczalne zbrodnie przeciw ludzkości;

c) rozwijanie, zgodnie z duchem Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy, współpracy pomiędzy organami państwowymi i prokuraturami oraz Eurojustem w celu prowadzenia dochodzeń, ścigania i stawiania przed sądem wszystkich sprawców poważnych przestępstw transgranicznych, a w szczególności przestępstwa terroryzmu i ich wspólników a także stworzenie warunków prawnych umożliwiających utworzenie Prokuratury Europejskiej, która realizowałaby te cele;

d) wspieranie przekształcenia Europolu w organ Unii Europejskiej poddany demokratycznej kontroli Parlamentu Europejskiego i Rady, pod kontrolą sądową Trybunału Sprawiedliwości i stworzenie w tym celu wspólnej podstawy prawnej wspierającej działanie Europolu w okresie poprzedzającym wejście w życie Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy;

e) traktowanie w sposób priorytetowy metod wymiany informacji prewencyjnych pomiędzy poszczególnymi służbami wywiadowczymi Państw Członkowskich a także między tymi służbami a Europolem, przy stałym poszanowaniu zasad ochrony danych; wspieranie mechanizmów współpracy i wymiany informacji między Europolem a Eurojustem i określenie sposobów tejże współpracy;

f) przyjęcie, na wniosek Komisji, decyzji przewidującej instytucjonalne przeniesienie europejskiego koordynatora ds. zwalczania terroryzmu do Komisji oraz skuteczną kontrolę parlamentarną nad działaniami koordynatora;

g) zażądanie od Komisji czuwania nad przetransponowaniem do krajowych systemów prawnych oraz pełnym i lojalnym stosowaniem instrumentów prawnych przyjętych przez Unię Europejską w celu zwalczania terroryzmu, a także regularnego sporządzania listy Państw Członkowskich, które jeszcze nie przetransponowały wspomnianych środków do ustawodawstwa krajowego;

h) przeprowadzenie przed końcem 2005 r. w porozumieniu z Parlamentem Europejskim szczegółowej i publicznej oceny wykonania zmienionego planu działań/planu roboczego w zakresie zwalczania terroryzmu w celu sprawdzenia stopnia jego wykonania i skuteczności zarówno w odniesieniu do zapewnienia bezpieczeństwa zbiorowego jak i wolności indywidualnej. Ocena ta powinna być przeprowadzana corocznie;

i) rozważenie planu i wdrożenia nowych instrumentów prawnych, mających na celu skuteczniejsze ściganie zdobywania i rozdzielania funduszy na finansowanie działań terrorystycznych, zbieranych przy wykorzystaniu legalnie działających instytucji finansowych;

j) zażądanie podpisania i ratyfikacji przez wszystkie Państwa Członkowskie 12 istniejących konwencji międzynarodowych dotyczących zwalczania terroryzmu; przyjęcie ośmiu specjalnych zaleceń opracowanych przez OECD w celu zwalczania finansowania terroryzmu; oraz zażądanie, aby wszystkie państwa trzecie, z którymi Unia utrzymuje kontakty, uczyniły to samo;

k) wskazanie i rozważenie przez Komisję najlepszych praktyk w Państwach Członkowskich oraz krajach trzecich w zakresie polityk antyterrorystycznych i zapobiegania radykalizacji, które mogłyby być podstawą dla strategii Komisji;

l) rozwijanie programów edukacyjnych w środkach przekazu, w celu:

- potępienia wszelkich form przemocy, w szczególności terroryzmu;

- zwalczania środowisk sprzyjających nienawiści rasowej, religijnej lub ideologicznej;

m) ponaglenie Państw Członkowskich, aby te, zgodnie z duchem Traktatu ustanawiającego Konstytucję dla Europy i artykułem 42 Traktatu UE, przyjęły decyzję, na mocy której działania wymienione w artykule 29 Traktatu UE mające na celu zwalczanie terroryzmu i przestępczości transgranicznej, zostały włączone do Tytułu IV Traktatu WE i poddane procedurze współdecyzji wraz z PE i systemowi głosowania większością kwalifikowaną w Radzie w ramach jurysdykcji Trybunału Sprawiedliwości;

n) aby zwalczanie terroryzmu było uważane nie tylko za priorytet Unii Europejskiej i kluczowy element jej działań zewnętrznych, jak wynika z Europejskiej Strategii Bezpieczeństwa, ale aby terroryzm był traktowany jako zagrożenie dla demokracji, państwa prawa, Karty Praw Podstawowych Unii i Karty Narodów Zjednoczonych;

o) wyraźne poinformowanie krajów trzecich, z którymi utrzymuje stosunki, że jest to wewnętrzny i zewnętrzny priorytet Unii;

p) wziąć pod uwagę rozproszony charakter terroryzmu, organizacji, które go stosują i państw oraz podmiotów niepaństwowych, które terroryzm sponsorują, finansują i wykorzystują do własnych celów; nagłość, nieprzewidywalność i planowość zamachów oraz pilną potrzebę opracowania przez UE aktywnej, a nie tylko reaktywnej, strategii zwalczania terroryzmu;

q) przyjęcie jako podstawowego kryterium faktu, że żadne działania podjęte przeciw niezależnemu od żadnego państwa, sponsorowanemu przez pewne państwa lub stosowanemu przez państwo terroryzmowi nie mogą być naprawdę skuteczne, jeśli nie wspiera ich prawdziwe przekonanie i determinacja wewnątrz Unii, popieranej przez dobrze poinformowaną opinię publiczną;

r) przyjęcie specjalnych środków walki z każdą organizacją terrorystyczną, wziąwszy pod uwagę, że każda z nich ma swe własne cele, strukturę i sposoby działań;

2. zobowiązuje swojego Przewodniczącego do przekazania niniejszego zalecenia Radzie Europejskiej i Radzie oraz, tytułem informacji, Komisji, rządom i parlamentom państw członkowskich, Radzie Europy i Organizacji Narodów Zjednoczonych oraz ich wyspecjalizowanym agencjom.

[1] Dz.U. L 63 z 6.3. 2002, str. 1.

[2] Dz.U. L 190 z 18.7.2002, str. 1.

[3] Dz.U. L 164 z 22.6.2002, str. 3.

[4] Dz.U. L 162 z 20.6.2002, str. 1.

[5] Dz.U. L 196 z 2.8.2003, str. 45.

[6] Dz.U. C 53 z 3.3.2005, str. 1.

[7] Dz.U. L 261 z 6.8.2004, str. 15.

--------------------------------------------------