KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia 15.12.2020 COM(2020) 825 final 2020/0361(COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniające dyrektywę 2000/31/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2020) 432 final} - {SWD(2020) 348 final} - {SWD(2020) 349 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele wniosku Od czasu przyjęcia dyrektywy 2000/31/WE („dyrektywa o handlu elektronicznym”) pojawiły się nowe i innowacyjne (cyfrowe) usługi społeczeństwa informacyjnego, które zmieniają codzienne życie obywateli Unii oraz kształtują i modyfikują sposoby komunikacji, łączności, konsumpcji i prowadzenia działalności gospodarczej przez obywateli. Usługi te w dużym stopniu przyczyniły się do transformacji społecznej i ekonomicznej w Unii i na świecie. Jednocześnie ich wykorzystanie wiąże się z nowymi zagrożeniami i wyzwaniami zarówno dla całego społeczeństwa, jak i dla poszczególnych osób korzystających z takich usług. Usługi cyfrowe mogą wspierać proces osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, przyczyniając się do zrównoważonego wzrostu gospodarczego i rozwoju społecznego oraz zrównoważenia środowiskowego. Kryzys związany z koronawirusem uwidocznił znaczenie technologii cyfrowych we wszystkich sferach współczesnego życia. Wyraźnie ukazał uzależnienie naszej gospodarki i naszego społeczeństwa od usług cyfrowych i uwypuklił zarówno korzyści, jak i zagrożenia wynikające z obowiązujących ram dotyczących funkcjonowania usług cyfrowych. W komunikacie pt. „Kształtowanie cyfrowej przyszłości Europy” Komisja zobowiązała się do aktualizacji przepisów horyzontalnych, w których określono zadania i obowiązki dostawców usług cyfrowych, w szczególności platform internetowych. W ten sposób Komisja uwzględniła kwestie zidentyfikowane w sprawozdaniach z własnej inicjatywy Parlamentu Europejskiego i przeanalizowała zawarte w nich wnioski. Parlament Europejski przyjął dwie rezolucje na podstawie art. 225 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) pt. „Akt prawny o usługach cyfrowych: poprawa funkcjonowania jednolitego rynku” i „Akt prawny o usługach cyfrowych: dostosowanie przepisów prawa handlowego i cywilnego do podmiotów gospodarczych prowadzących działalność internetową”. Parlament Europejski przyjął również rezolucję w ramach procedury nieustawodawczej pt. „Akt prawny o usługach cyfrowych i związane z nim kwestie z zakresu praw podstawowych”. Zasadniczo rezolucje te pod wieloma względami wzajemnie się uzupełniają. Zdecydowanie wzywa się w nich do zachowania podstawowych zasad określonych w dyrektywie o handlu elektronicznym oraz do ochrony praw podstawowych w środowisku internetowym, a także ochrony anonimowości w internecie w każdym przypadku, gdy jest to technicznie możliwe. W rezolucjach tych Parlament wzywa do zapewnienia przejrzystości, obowiązków informacyjnych i rozliczalności w odniesieniu do dostawców usług cyfrowych oraz opowiada się za skutecznymi zobowiązaniami do zwalczania nielegalnych treści w internecie. Opowiedziano się w nich również za nadzorem publicznym na szczeblu unijnym i krajowym oraz współpracą między właściwymi organami różnych jurysdykcji w zakresie egzekwowania prawa, szczególnie w sprawach transgranicznych. W rezolucji pt. „Akt prawny o usługach cyfrowych: poprawa funkcjonowania jednolitego rynku” wezwano do przeprowadzenia ambitnej reformy obowiązujących unijnych ram prawnych dotyczących handlu elektronicznego z zachowaniem podstawowych zasad przewidzianego w nich systemu odpowiedzialności, zakazu nakładania ogólnego obowiązku nadzoru oraz klauzuli dotyczącej rynku wewnętrznego, które uznaje się w rezolucji za nadal aktualne. Potwierdzając cele określone w dyrektywie o handlu elektronicznym, w rezolucji tej wzywa się do wprowadzenia środków z myślą o ochronie konsumentów przez dodanie szczegółowej sekcji poświęconej internetowym platformom handlowym, które to środki zapewnią zaufanie konsumentów do gospodarki cyfrowej przy jednoczesnym poszanowaniu praw podstawowych użytkowników. W rezolucji opowiedziano się również za zasadami stanowiącymi podstawę konkurencyjnego środowiska cyfrowego w Europie oraz przewidziano przyjęcie aktu o usługach cyfrowych będącego wzorem do naśladowania dla reszty świata. W rezolucji pt. „Akt prawny o usługach cyfrowych: dostosowanie przepisów prawa handlowego i cywilnego do podmiotów gospodarczych prowadzących działalność internetową” wzywa się do zwiększenia poziomu sprawiedliwości, przejrzystości i odpowiedzialności w zakresie procedur moderowania treści usług cyfrowych, zapewnienia poszanowania praw podstawowych oraz zagwarantowania niezależnych środków zaskarżenia. Rezolucja zawiera również wniosek dotyczący ustanowienia szczegółowego mechanizmu zgłaszania i usuwania nielegalnych treści, kompleksowych przepisów w sprawie reklam internetowych, w tym reklam ukierunkowanych, oraz umożliwienia opracowywania i użytkowania inteligentnych kontraktów. W rezolucji nieustawodawczej pt. „Akt prawny o usługach cyfrowych i związane z nim kwestie z zakresu praw podstawowych” podkreślono konieczność zapewnienia jasności prawa na potrzeby platform i użytkowników oraz poszanowania praw podstawowych z uwagi na szybki rozwój technologii. W rezolucji tej wezwano do przyjęcia zharmonizowanych przepisów w celu zwalczania nielegalnych treści w internecie oraz zasad dotyczących wyłączeń odpowiedzialności oraz moderowania treści. W rezolucji tej przewidziano również wyraźne obowiązki platform i organów w zakresie składania sprawozdań i przejrzystości. W konkluzjach Rady przyjęto również z zadowoleniem ogłoszenie przez Komisję aktu prawnego o usługach cyfrowych i podkreślono „potrzebę jasnych i zharmonizowanych opartych na faktach przepisów dotyczących odpowiedzialności i rozliczalności w odniesieniu do usług cyfrowych, które to przepisy gwarantowałyby pośrednikom usług internetowych odpowiedni poziom pewności prawa” oraz zwrócono uwagę na „potrzebę zwiększenia europejskich zdolności i wzmocnienia współpracy organów krajowych, przy jednoczesnym zachowaniu i wzmocnieniu podstawowych zasad jednolitego rynku, a także na potrzebę zwiększenia bezpieczeństwa obywateli i ochrony ich praw w otoczeniu cyfrowym na całym jednolitym rynku”. To wezwanie do działania powtórzono w konkluzjach Rady z dnia 2 października 2020 r. Bazując na podstawowych zasadach określonych w dyrektywie o handlu elektronicznym, które nadal są aktualne, niniejszy wniosek ma na celu zapewnienie najlepszych warunków do świadczenia innowacyjnych usług cyfrowych na rynku wewnętrznym, zwiększenie bezpieczeństwa w internecie oraz ochronę praw podstawowych, a także ustanowienie solidnej i trwałej struktury zarządzania na potrzeby skutecznego nadzoru nad dostawcami usług pośrednich. We wniosku wyraźnie określa się zakres odpowiedzialności i rozliczalności dostawców usług pośrednich, w szczególności platform internetowych, takich jak media społecznościowe i platformy handlowe. Poprzez określenie jasnych obowiązków w zakresie należytej staranności w odniesieniu do niektórych usług pośrednich, w tym procedur zgłaszania i usuwania nielegalnych treści oraz możliwości zaskarżenia podjętych przez platformy decyzji dotyczących moderowania treści, niniejszy wniosek ma na celu poprawę bezpieczeństwa użytkowników w internecie w całej Unii oraz podniesienie poziomu ochrony ich praw podstawowych. Ponadto nałożenie na niektóre platformy internetowe obowiązku pozyskiwania, przechowywania i częściowej weryfikacji i publikacji informacji na temat przedsiębiorców korzystających z usług tych platform zapewni wyższy poziom bezpieczeństwa i przejrzystości środowiska internetowego dla konsumentów. Uznając szczególny wpływ bardzo dużych platform internetowych na naszą gospodarkę i nasze społeczeństwo, we wniosku określa się wyższą normę przejrzystości i rozliczalności w kwestii sposobu moderowania treści przez dostawców takich platform, w kwestii reklam oraz procesów algorytmicznych. We wniosku ustanawia się obowiązki oceny ryzyka stwarzanego przez ich systemy w celu opracowania odpowiednich narzędzi zarządzania ryzykiem, aby chronić integralność świadczonych usług przed wykorzystaniem technik manipulacyjnych. Jeżeli chodzi o próg operacyjny dotyczący dostawców usług, obowiązki te mają zastosowanie do platform internetowych o znacznym zasięgu w Unii, obecnie szacowanym na ponad 45 mln odbiorców usługi. Taki próg jest proporcjonalny do ryzyka związanego z zasięgiem platform w Unii. Jeżeli liczba ludności w Unii zmieni się o określoną wartość procentową, Komisja skoryguje liczbę odbiorców uwzględnianych na potrzeby tego progu, aby zawsze stanowiła ona 10 % ludności Unii. Ponadto w akcie o usługach cyfrowych zostanie określony współregulacyjny mechanizm ochronny bazujący na istniejących inicjatywach dobrowolnych. We wniosku utrzymano zasady odpowiedzialności dostawców usług pośrednich określone w dyrektywie o handlu elektronicznym, które stały się już podstawą gospodarki cyfrowej i mają zasadnicze znaczenie dla ochrony praw podstawowych w internecie. Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dokonał wykładni tych zasad, zapewniając tym samym cenne wyjaśnienia i wytyczne. Aby zapewnić skuteczną harmonizację w całej Unii i uniknąć fragmentacji prawnej, zasady te należy ująć w formie rozporządzenia. Należy również wyjaśnić niektóre aspekty tych zasad, aby wyeliminować występujące czynniki zniechęcające do podejmowania własnych dobrowolnych dochodzeń przez dostawców usług pośrednich w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników ich usług, a także aby wyjaśnić ich rolę z punktu widzenia konsumentów w określonych okolicznościach. Wyjaśnienia te przyniosą większą pewność prawa, co powinno ułatwić mniejszym, innowacyjnym dostawcom rozwój i zwiększenie skali swojej działalności. Głębszy, pozbawiony granic jednolity rynek usług cyfrowych wymaga ściślejszej współpracy między państwami członkowskimi w celu zagwarantowania skutecznego nadzoru i egzekwowania nowych przepisów określonych w proponowanym rozporządzeniu. We wniosku określa się wyraźny zakres odpowiedzialności państw członkowskich nadzorujących przestrzeganie obowiązków ustanowionych w proponowanym rozporządzeniu przez dostawców usług z siedzibą na ich terytorium. W ten sposób zapewnia się najszybsze i najskuteczniejsze egzekwowanie przepisów i chroni się wszystkich obywateli Unii. Celem jest zapewnienie prostych i jasnych procesów, dzięki którym zarówno obywatele, jak i dostawcy usług otrzymają wsparcie w kontaktach z organami nadzoru. W przypadku pojawiania się ryzyka systemowego na terenie całej Unii w proponowanym rozporządzeniu przewiduje się nadzór i egzekwowanie na szczeblu unijnym. •Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki Obowiązujące unijne ramy prawne regulujące usługi cyfrowe opierają się przede wszystkim na dyrektywie o handlu elektronicznym. Rozporządzenie, którego dotyczy niniejszy wniosek, nie narusza przepisów dyrektywy o handlu elektronicznym, tylko je rozwija, w szczególności jeżeli chodzi o zasadę rynku wewnętrznego określoną w art. 3. W proponowanym rozporządzeniu przewiduje się mechanizm współpracy i koordynacji na potrzeby nadzoru nad wykonaniem określonych w nim obowiązków. Jeżeli chodzi o ramy horyzontalne dotyczące zwolnienia od odpowiedzialności dostawców usług pośrednich, w niniejszym rozporządzeniu uchyla się art. 12–15 dyrektywy o handlu elektronicznym, a następnie odtwarza się je, zachowując zwolnienia od odpowiedzialności takich dostawców zgodnie z wykładnią dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W zależności od systemu prawnego każdego państwa członkowskiego i odnośnej dziedziny prawa krajowe organy sądowe lub administracyjne mogą nakazać dostawcom usług pośrednich podjęcie działań przeciwko pewnym określonym nielegalnym treściom. Takie nakazy, w szczególności gdy dotyczą one zapobiegania przez dostawcę ponownemu pojawieniu się danych nielegalnych treści, należy wydawać zgodnie z prawem Unii, zwłaszcza z zakazem nakładania ogólnych obowiązków nadzoru, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Niniejszy wniosek, w szczególności jego art. 8, pozostaje bez wpływu na to orzecznictwo. Niniejszy wniosek powinien stanowić odpowiednią podstawę na potrzeby rozwoju niezawodnych technologii uniemożliwiających ponowne pojawianie się nielegalnych informacji, którym to technologiom muszą towarzyszyć najwyższego poziomu zabezpieczenia, aby zapobiegać omyłkowemu usuwaniu legalnych treści; narzędzia takie należy opracować na podstawie umowy dobrowolnej negocjowanej między wszystkimi zainteresowanymi stronami i powinny być one wspierane przez państwa członkowskie; przyjęcie oraz zastosowanie takich procedur leży w interesie wszystkich stron, które uczestniczą w świadczeniu usług pośrednich; przepisy niniejszego rozporządzenia odnoszące się do odpowiedzialności nie powinny stanowić przeszkody w rozwoju i w skutecznym wykorzystywaniu, przez różne zainteresowane strony, systemów technicznych ochrony i identyfikacji, jak również automatycznego rozpoznawania możliwych dzięki technologiom cyfrowym w ramach ograniczeń ustanowionych w drodze rozporządzenia 2016/679. •Spójność z innymi politykami Unii W rozporządzeniu, którego dotyczy niniejszy wniosek, wprowadza się ramy horyzontalne obejmujące wszystkie kategorie treści, produktów, usług i działalności w zakresie usług pośrednich. Niniejsze rozporządzenie nie zawiera definicji nielegalnego charakteru takich treści, produktów lub usług, który wynika z prawa Unii lub prawa krajowego zgodnie z prawem Unii.

W ramach instrumentów sektorowych nie eliminuje się wszystkich luk regulacyjnych wskazanych w sprawozdaniu z oceny skutków: instrumenty takie nie zawierają kompleksowych zasad dotyczących obowiązków proceduralnych związanych z nielegalnymi treściami, a jedynie podstawowe zasady dotyczące przejrzystości i rozliczalności dostawców usług oraz ograniczone mechanizmy nadzoru. Ponadto przepisy sektorowe mają zastosowanie w sytuacjach wymagających przyjęcia dostosowanych podejść. Jeżeli chodzi o zakres zastosowania, przepisy sektorowe są ograniczone z dwóch względów. Po pierwsze, interwencje sektorowe dotyczą niewielkiego podzbioru kwestii (np. naruszeń prawa autorskiego, treści o charakterze terrorystycznym, materiałów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych lub nielegalnego nawoływania do nienawiści, niektórych nielegalnych produktów). Po drugie, obejmują one wyłącznie rozpowszechnianie takich treści w ramach określonych rodzajów usług (np. podzbiór platform internetowych w zakresie naruszeń prawa autorskiego, wyłącznie platformy udostępniania plików wideo i wyłącznie w zakresie audiowizualnych treści o charakterze terrorystycznym lub nawoływania do nienawiści). Konieczne jest jednak wyjaśnienie związku między nowym proponowanym rozporządzeniem a instrumentami sektorowymi. Rozporządzenie, którego dotyczy niniejszy wniosek, stanowi uzupełnienie obowiązujących przepisów sektorowych i nie wpływa na stosowanie obowiązujących przepisów prawa Unii regulujących określone aspekty świadczenia usług społeczeństwa informacyjnego, które mają zastosowanie jako lex specialis. Przykładowo nadal będą miały zastosowanie obowiązki dotyczące treści audiowizualnych i handlowych przekazów audiowizualnych określone w dyrektywie 2010/13/WE, zmienionej dyrektywą (UE) 2018/1808, dotyczącej dostawców platformy udostępniania wideo („dyrektywa o audiowizualnych usługach medialnych”). Niniejsze rozporządzenie ma jednak zastosowanie do takich dostawców w stopniu, w jakim nie mają do nich zastosowania bardziej szczegółowe przepisy określone w dyrektywie o audiowizualnych usługach medialnych lub innych unijnych aktach prawnych, takich jak wniosek dotyczący rozporządzenia w sprawie zapobiegania rozpowszechnianiu w internecie treści o charakterze terrorystycznym. Ramy ustanowione w rozporządzeniu (UE) 2019/1150 w sprawie propagowania sprawiedliwości i przejrzystości dla użytkowników biznesowych korzystających z usług pośrednictwa internetowego w celu zapewnienia, aby użytkownikom biznesowym korzystającym z takich usług i użytkownikom korzystającym ze strony internetowej w celach biznesowych w odniesieniu do wyszukiwarek internetowych zapewniono odpowiednią przejrzystość, sprawiedliwość i możliwości skutecznego dochodzenia roszczeń, będą miały zastosowanie jako lex specialis. Ponadto przepisy określone w niniejszym wniosku będą stanowić uzupełnienie dorobku prawnego UE w zakresie ochrony konsumentów, w szczególności w odniesieniu do dyrektywy (UE) 2019/2161 zmieniającej dyrektywę Rady 93/13/EWG i dyrektyw 98/6/WE, 2005/29/WE oraz 2011/83/UE, które ustanawiają przepisy szczegółowe w celu zwiększenia przejrzystości w zakresie niektórych funkcji oferowanych w ramach określonych usług społeczeństwa informacyjnego. Niniejszy wniosek nie narusza przepisów rozporządzenia (UE) 2016/679 (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) ani innych przepisów Unii dotyczących ochrony danych osobowych i prywatności w zakresie łączności. Przykładowo środki dotyczące reklam zamieszczanych na platformach internetowych stanowią uzupełnienie, ale nie zmieniają obowiązujących przepisów dotyczących zgody na przetwarzanie danych osobowych i prawa sprzeciwu wobec przetwarzania danych osobowych. W drodze takich środków nakłada się obowiązki w zakresie przejrzystości wobec użytkowników platform internetowych, którzy, uzyskując takie informacje, będą w stanie skorzystać z praw przysługujących im jako osobom, których dane dotyczą. Ponadto środki takie umożliwiają organom i zweryfikowanym badaczom nadzorowanie sposobu wyświetlania i ukierunkowania reklam. Uzupełnieniem niniejszego wniosku będą dalsze działania podejmowane w ramach europejskiego planu działania na rzecz demokracji (COM(2020) 790 final) w celu wzmocnienia pozycji obywateli i zbudowania odporniejszych demokracji w całej Unii. W szczególności jako podstawa mogą posłużyć przepisy dotyczące kodeksów postępowania ustanowione w niniejszym rozporządzeniu, które można uzupełnić o zmieniony i udoskonalony kodeks postępowania w zakresie zwalczania dezinformacji na podstawie wytycznych Komisji. Niniejszy wniosek jest również w pełni zgodny ze strategiami na rzecz równości przyjętymi przez Komisję w kontekście Unii równości. Niniejszy wniosek pozostaje bez uszczerbku dla inicjatywy Komisji mającej na celu poprawę warunków pracy osób pracujących za pośrednictwem platform cyfrowych. Ponadto proponowane rozporządzenie bazuje na zaleceniu z 2018 r. dotyczącym nielegalnych treści. W rozporządzeniu uwzględnia się doświadczenia zdobyte w ramach działań samoregulacyjnych prowadzonych przy wsparciu Komisji, takich jak system dobrowolnych zobowiązań do zapewnienia bezpieczeństwa produktów (Product Safety Pledge), Protokół ustaleń w sprawie sprzedaży podrobionych towarów w internecie, kodeks postępowania dotyczący nielegalnego nawoływania do nienawiści w internecie oraz Forum UE ds. Internetu w odniesieniu do treści o charakterze terrorystycznym. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Podstawę prawną niniejszego wniosku stanowi art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, który przewiduje ustanowienie środków mających na celu zapewnienie funkcjonowania rynku wewnętrznego. Głównym celem niniejszego wniosku jest zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego, w szczególności pod względem świadczenia transgranicznych usług cyfrowych (w szczególności usług pośrednich). Aby to osiągnąć, niniejszy wniosek ma na celu zapewnienie zharmonizowanych warunków rozwoju innowacyjnych usług transgranicznych w Unii dzięki usunięciu przeszkód i zapobieganiu pojawianiu się przeszkód w prowadzeniu takiej działalności gospodarczej wynikających z różnic w sposobie, w jaki opracowywane są przepisy krajowe, uwzględniając fakt, że szereg państw członkowskich przyjęło lub zamierza przyjąć przepisy dotyczące takich kwestii, jak usuwanie nielegalnych treści w internecie, należyta staranność, procedury zgłaszania i działania oraz przejrzystość. Jednocześnie we wniosku przewiduje się odpowiedni nadzór nad usługami cyfrowymi oraz współpracę między organami na szczeblu unijnym, co zwiększa poziom zaufania, innowacji i rozwoju na rynku wewnętrznym. •Pomocniczość Ponieważ internet z natury ma charakter transgraniczny, działania legislacyjne na szczeblu krajowym, o których mowa powyżej, utrudniają świadczenie i odbiór usług na terytorium całej Unii i są nieskuteczne, jeżeli chodzi o zapewnienie bezpieczeństwa i jednakowego poziomu ochrony praw obywateli Unii i unijnych przedsiębiorstw w internecie. Harmonizacja warunków rozwoju innowacyjnych transgranicznych usług cyfrowych w Unii z zachowaniem bezpiecznego środowiska internetowego jest możliwa wyłącznie na szczeblu unijnym. Podjęcie działania na szczeblu unijnym zapewnia przewidywalność i pewność prawa oraz ogranicza koszty przestrzegania przepisów w całej Unii. Jednocześnie rozwiązanie takie sprzyja zapewnieniu jednakowego poziomu ochrony wszystkich obywateli Unii, dzięki zagwarantowaniu, aby dostawcy usług pośrednich – niezależnie od tego, gdzie mają siedzibę – podejmowali spójne działania mające na celu zwalczanie nielegalnych treści w internecie. Ponadto w ramach odpowiednio skoordynowanego systemu nadzoru, wzmocnionego na szczeblu unijnym, zapewnia się spójne podejście mające zastosowanie do dostawców usług pośrednich prowadzących działalność we wszystkich państwach członkowskich. Aby skutecznie chronić użytkowników w internecie i uniknąć sytuacji, w której dostawcy usług cyfrowych z siedzibą w Unii znajdują się w niekorzystnej sytuacji konkurencyjnej, konieczne jest uwzględnienie również odpowiednich dostawców usług z siedzibą poza Unią, którzy prowadzą działalność na rynku wewnętrznym. •Proporcjonalność Niniejszy wniosek ma promować odpowiedzialne zachowanie i działanie z należytą starannością dostawców usług pośrednich w celu zapewnienia bezpiecznego środowiska internetowego, które umożliwia obywatelom Unii i innym osobom swobodne korzystanie z przysługujących im praw podstawowych, w szczególności z wolności wypowiedzi i informacji. Za sprawą kluczowych elementów niniejszego wniosku rozporządzenie ogranicza się do tego, co jest ściśle niezbędne do osiągnięcia tych celów. W szczególności we wniosku określa się asymetryczne obowiązki w zakresie należytej staranności w odniesieniu do poszczególnych rodzajów dostawców usług cyfrowych w zależności od charakteru świadczonych przez nich usług i ich wielkości w celu zapewnienia, aby ich usługi nie były niewłaściwie wykorzystywane do celów nielegalnej działalności, a dostawcy prowadzili swoją działalność w sposób odpowiedzialny. Za pomocą tego podejścia rozwiązuje się niektóre zidentyfikowane problemy wyłącznie tam, gdzie takie problemy się pojawiają, bez nakładania nadmiernego obciążenia na dostawców, których takie problemy nie dotyczą. Niektóre istotne obowiązki są ograniczone wyłącznie do bardzo dużych platform internetowych, które ze względu na swój zasięg pełnią centralną, systemową rolę w ułatwianiu debaty publicznej i transakcji ekonomicznych. Bardzo mali dostawcy są całkowicie zwolnieni z tych obowiązków.

Jeżeli chodzi o dostawców usług cyfrowych z siedzibą poza Unią, którzy oferują usługi w Unii, w rozporządzeniu wymaga się wyznaczenia przedstawiciela prawnego w Unii, co służy zapewnieniu skutecznego nadzoru i, w razie potrzeby, egzekwowania. W stopniu proporcjonalnym do obowiązków i uwzględniając transgraniczny charakter usług cyfrowych, we wniosku zostanie wprowadzony mechanizm współpracy między państwami członkowskimi zapewniający wyższy poziom nadzoru na szczeblu unijnym nad bardzo dużymi platformami internetowymi. Ponadto we wniosku nie zmienia się przepisów sektorowych ani ustanowionych na mocy tych przepisów mechanizmów egzekwowania i zarządzania, ale zapewnia się ramy horyzontalne stanowiące podstawę w zakresie aspektów wykraczających poza konkretne treści lub podkategorie usług regulowane w aktach sektorowych. Przez ustanowienie wyraźnych ram, którym towarzyszy współpraca z państwami członkowskimi i między nimi, a także w drodze samoregulacji niniejszy wniosek ma na celu osiągnięcie wyższego poziomu pewności prawa i zaufania, a zarazem zapewnienie znaczenia i skuteczności określonych w nim przepisów w perspektywie długoterminowej dzięki elastyczności tych ram współpracy. •Wybór instrumentu Na podstawie art. 114 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej prawodawca może przyjmować rozporządzenia i dyrektywy. Komisja podjęła decyzję o przedstawieniu wniosku dotyczącego rozporządzenia w celu zapewnienia spójnego poziomu ochrony w całej Unii i uniknięcia rozbieżności utrudniających swobodne świadczenie odnośnych usług na rynku wewnętrznym, a także w celu zagwarantowania jednakowej ochrony praw oraz jednakowych obowiązków przedsiębiorstw i konsumentów na całym rynku wewnętrznym. Jest to konieczne do zapewnienia pewności prawa i przejrzystości zarówno podmiotom gospodarczym, jak i konsumentom. Rozporządzenie, którego dotyczy niniejszy wniosek, zapewnia ponadto spójne monitorowanie praw i obowiązków oraz równoważne sankcje we wszystkich państwach członkowskich, a także skuteczną współpracę między organami nadzorczymi poszczególnych państw członkowskich i na szczeblu unijnym. 3.WYNIKI OCEN EX POST, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny ex post/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Niniejszy wniosek bazuje na ocenie dyrektywy o handlu elektronicznym przeprowadzonej równolegle z towarzyszącą mu oceną skutków. Cele szczegółowe dyrektywy o handlu elektronicznym to zapewnienie: (i) prawidłowo funkcjonującego wewnętrznego rynku usług cyfrowych, (ii) skutecznego usuwania nielegalnych treści w internecie przy pełnym poszanowaniu praw podstawowych oraz (iii) odpowiedniego poziomu informacji i przejrzystości na potrzeby konsumentów. Jeżeli chodzi o skuteczność dyrektywy o handlu elektronicznym, z oceny wynika, że mimo iż dyrektywa ta zapewniła istotny bodziec do rozwoju wewnętrznego rynku usług cyfrowych i umożliwiła nowym dostawcom takich usług wejście na rynek i zwiększenie skali działalności, początkowe cele nie zostały w pełni osiągnięte. W szczególności dynamiczny rozwój gospodarki cyfrowej i pojawienie się nowych rodzajów dostawców usług przyniosły pewne nowe wyzwania, w odpowiedzi na których państwa członkowskie przyjmują różne podejścia w obszarach wymagających wyjaśnienia początkowego zestawu celów. Ponadto zmiany takie dodatkowo utrudniają osiągnięcie już określonych celów, o czym świadczy zwiększona fragmentacja prawna. Z oceny wynika również, że chociaż szereg nowych instrumentów regulacyjnych w istotny sposób przyczynia się do osiągnięcia niektórych celów polityki określonych w dyrektywie o handlu elektronicznym, zapewniają one jedynie sektorowe rozwiązania niektórych podstawowych problemów (np. rozwiązanie problemu rosnącej liczby konkretnych rodzajów nielegalnej działalności). Takie instrumenty nie zapewniają zatem spójnego rozwiązania problemów w odniesieniu do całego ekosystemu cyfrowego, gdyż ograniczają się do określonych rodzajów usług lub określonych rodzajów nielegalnych treści. Ponadto mimo iż zasadniczo inicjatywy samoregulacyjne przynoszą pozytywne rezultaty, nie ma możliwości ich prawnego wyegzekwowania, a zakres ich zastosowania nie obejmuje wszystkich uczestników gospodarki cyfrowej. Jeżeli chodzi o efektywność dyrektywy o handlu elektronicznym, nałożono w niej jedynie ograniczone koszty dodatkowe na administracje państw członkowskich i dostawców usług społeczeństwa informacyjnego. Ocena nie ujawniła żadnych szczególnie wysokich ani nieproporcjonalnych kosztów; nie zgłoszono również żadnych istotnych obaw dotyczących wpływu na małe i średnie przedsiębiorstwa. Główna obawa w tym zakresie dotyczy braku jasności, jeżeli chodzi o mechanizm współpracy między państwami członkowskimi, co powoduje tworzenie obciążeń i powielanie kosztów, czyli efekt przeciwny do celu dyrektywy, w szczególności w przypadku nadzoru nad platformami internetowymi. Spowodowało to znaczne ograniczenie efektywności tej dyrektywy pod względem utrzymania funkcjonowania rynku wewnętrznego. Jeżeli chodzi o wątpliwości dotyczące dalszej adekwatności celów określonych w dyrektywie o handlu elektronicznym, z oceny wynika, że są one nadal aktualne, chociaż jednocześnie nastąpiło szereg nowych zmian, które nie są dobrze odzwierciedlone w obowiązujących celach polityki publicznej. Po pierwsze, fakt, że obowiązujące zasady i cele dyrektywy o handlu elektronicznym są nadal aktualne, potwierdzają wyniki otwartych konsultacji publicznych, uwagi na ten temat przekazane przez zainteresowane strony, sprawozdania wydane przez Parlament Europejski, a także konkluzje Rady. Od czasu wejścia w życie tej dyrektywy powstały jednak nowa asymetria informacji i nowe rodzaje ryzyka, w szczególności w związku z pojawieniem się platform internetowych, zwłaszcza bardzo dużych platform, oraz w związku ze skalą transformacji cyfrowej. Dotyczy do na przykład obszarów, w których decyzje podejmuje się na podstawie algorytmów (co ma wpływ na przepływ informacji za pośrednictwem internetu), lub systemów reklam internetowych. Z oceny wynika, że dyrektywa o handlu elektronicznym jest spójna z pozostałymi interwencjami UE, które przeprowadzono od czasu jej przyjęcia. W toku oceny nie zidentyfikowano również żadnych wewnętrznych niespójności w tekście dyrektywy o handlu elektronicznym. Ponadto co najmniej część faktycznych korzyści wynikających z dyrektywy o handlu elektronicznym, ustalonych w toku oceny, można uznać za unijną wartość dodaną. Państwa członkowskie prawdopodobnie nadal stosowałyby własne systemy regulacyjne, gdyby nie obowiązywał żaden wspólny zestaw zasad, a w niektórych państwach członkowskich nadal nie obowiązywałyby żadne zasady horyzontalne. W związku z brakiem solidnych dowodów nie można jednak sformułować jednoznacznych wniosków na temat zakresu wspomnianej unijnej wartości dodanej. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Na przestrzeni ostatnich pięciu lat Komisja przeprowadziła konsultacje z szerokim gronem różnych zainteresowanych stron, w tym z dostawcami usług cyfrowych, takimi jak platformy internetowe i inni dostawcy usług pośrednich, przedsiębiorstwami prowadzącymi handel w internecie, wydawcami mediów, właścicielami marek i innymi przedsiębiorstwami, partnerami społecznymi, użytkownikami usług cyfrowych, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego, organami krajowymi, środowiskiem akademickim, środowiskiem technicznym, organizacjami międzynarodowymi i przedstawicielami ogółu społeczeństwa. W ciągu ostatnich lat przeprowadzono szereg ukierunkowanych działań konsultacyjnych, w ramach których skrupulatnie gromadzono opinie zainteresowanych stron dotyczące zagadnień związanych z usługami cyfrowymi i platformami. Otwarte konsultacje publiczne dotyczące aktu o usługach cyfrowych trwały 14 tygodni – od dnia 2 czerwca do dnia 8 września; otrzymano 2 863 odpowiedzi i około 300 stanowisk przesłanych przez zróżnicowane grono zainteresowanych stron. Większość informacji zwrotnych otrzymano od przedstawicieli ogółu społeczeństwa (66 % od obywateli Unii, 8 % od obywateli spoza UE), przedsiębiorstw/organizacji biznesowych (7,4 %), stowarzyszeń przedsiębiorców (6 %) i organizacji pozarządowych (5,6 %). Na kolejnych miejscach uplasowały się organy publiczne (2,2 %), instytucje akademickie/naukowe (1,2 %), związki zawodowe (0,9 %) oraz organizacje konsumenckie i środowiskowe (0,4 %). Zasadniczo zainteresowane strony są zgodne co do konieczności podjęcia działania zarówno w celu rozwiązania kwestii bezpieczeństwa w internecie, jak i w celu dalszego rozwoju wewnętrznego rynku usług cyfrowych.

Zainteresowane strony zgadzają się, że główne zasady określone w dyrektywie o handlu elektronicznym, między innymi zasada rynku wewnętrznego dotycząca nadzoru nad usługami cyfrowymi, system odpowiedzialności oraz zakaz nakładania ogólnych obowiązków w zakresie nadzoru, są nadal adekwatne i powinny zostać utrzymane. Wśród zainteresowanych stron panuje ponadto powszechna zgoda co do konieczności aktualizacji ram w świetle występujących obecnie wyzwań przez nałożenie na dostawców usług wyraźnych obowiązków zharmonizowanych na szczeblu unijnym. Większość respondentów ze wszystkich kategorii wskazała, że spotkali się oni zarówno ze szkodliwymi, jak i nielegalnymi treściami, produktami lub usługami w internecie, a także w szczególności zasygnalizowała alarmujący wzrost w tym zakresie w okresie pandemii COVID-19. Duża część respondentów, którzy twierdzą, że zgłosili nielegalne treści lub towary dostawcom usług cyfrowych, wyraziła niezadowolenie spowodowane reakcją i brakiem skuteczności mechanizmów zgłaszania po ujawnieniu takich treści lub towarów. Ponadto w odczuciu użytkowników konkretne działania podejmowane przez dostawców nie odpowiadają deklarowanej przez nich polityce. Panuje powszechna zgoda, w tym wśród dostawców usług biorących udział w konsultacjach, że potrzebne są proste, standardowe i przejrzyste obowiązki w zakresie zgłaszania i działania, zharmonizowane na całym rynku wewnętrznym. Uznaje się, że jest to kluczowe dla umożliwienia szybkiego reagowania na nielegalne treści i zwiększenia jasności prawa dla użytkowników platform oraz dla małych platform zamierzających zwiększyć skalę swojej działalności na rynku wewnętrznym. Respondenci są również zgodni co do znaczenia mechanizmów dochodzenia roszczeń. Jeżeli chodzi o internetowe platformy handlowe, szereg zainteresowanych stron zasygnalizowało konieczność wprowadzenia bardziej ukierunkowanych środków, takich jak identyfikacja sprzedawców. Respondenci byli również zasadniczo zgodni, że zasięg terytorialny tych obowiązków powinien obejmować wszystkie podmioty oferujące towary, informacje lub usługi w Unii, niezależnie od miejsca położenia jednostki organizacyjnej. Wielu respondentów podkreśliło ponadto znaczenie tych kwestii szczególnie w kontekście dużych platform. Wśród zainteresowanych stron panuje zasadnicza zgoda, że treści „szkodliwe” (choć nie, lub przynajmniej niekoniecznie, nielegalne) nie powinny być zdefiniowane w akcie o usługach cyfrowych i nie powinny podlegać obowiązkom usunięcia, gdyż jest to delikatny obszar o poważnych konsekwencjach dla ochrony wolności wypowiedzi. Dla szerokiego grona zainteresowanych stron kwestią budzącą obawy jest jednak sposób, w jaki systemy algorytmiczne kształtują przepływy informacji w internecie. Szereg zainteresowanych stron, w szczególności przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego i środowiska akademickiego, zwróciło uwagę na konieczność prowadzenia audytów dotyczących rozliczalności i przejrzystości w przypadku korzystania z algorytmów, w szczególności w zakresie określania priorytetów i ukierunkowania informacji. Podobnie, jeżeli chodzi o reklamy internetowe, opinie zainteresowanych stron odzwierciedlają powszechne obawy dotyczące braku upodmiotowienia użytkowników i braku znaczącego nadzoru i egzekwowania. Jeżeli chodzi o egzekwowanie, zainteresowane strony są zasadniczo zgodne co do konieczności zacieśnienia współpracy między organami zarówno na szczeblu transgranicznym, jak i w poszczególnych państwach członkowskich. Uznaje się, że nadzór UE ma zasadnicze znaczenie, a większość respondentów wydaje się opowiadać za wspólnym podmiotem nadzorującym. •Gromadzenie i wykorzystanie wiedzy eksperckiej Działania przygotowawcze na potrzeby wniosku opierają się na wielu analizach i opiniach ekspertów, w tym na szeregu zleconych analiz prawnych, w których skoncentrowano się na wdrażaniu dyrektywy o handlu elektronicznym i stanie fragmentacji prawnej, analizach dotyczących przejrzystości i rozliczalności w przypadku korzystania z algorytmów, jak również na wewnętrznych analizach dotyczących kosztów moderowania treści, systemów odpowiedzialności pośredników i kosztów ponoszonych przez podmioty spoza Europy, przeprowadzonych przy wsparciu Wspólnego Centrum Badawczego Komisji Europejskiej. Aby zebrać opinie i spostrzeżenia ogółu społeczeństwa, w 2018 r. Komisja przeprowadziła badanie Eurobarometr na reprezentatywnej próbie ponad 33 000 respondentów ze wszystkich państw członkowskich. Analiza prawna opiera się również na bogatym zbiorze orzecznictwa, w szczególności Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, kilku przepisach dyrektywy o handlu elektronicznym i powiązanych aktów prawnych, takich jak przepisy dotyczące wykładni pojęcia „usługi społeczeństwa informacyjnego” lub przepisy dotyczące odpowiedzialności dostawców usług pośrednich. Komisja zgromadziła również wiedzę ekspercką i opinie w drodze ukierunkowanych konsultacji i działań aktywizujących, w tym cyklu warsztatów, konferencji, wywiadów z ekspertami i sędziami, konsultacji z grupą ekspertów ds. handlu elektronicznego, a także licznych spotkań dwustronnych i analiz stanowisk ad hoc oraz prac badawczych organizacji, przedstawicieli branży, społeczeństwa obywatelskiego i środowiska akademickiego. Ponadto analiza opiera się na dodatkowym przeglądzie publikacji, analizach i pracach badawczych przedstawionych przez przedstawicieli środowisk akademickich w toku otwartych konsultacji publicznych oraz na innych niezależnych badaniach, w tym na zbiorze analiz przeprowadzonych dla Parlamentu Europejskiego. •Ocena skutków Rada ds. Kontroli Regulacyjnej wydała pozytywną opinię z zastrzeżeniami w sprawie oceny skutków, w tym sugestie dotyczące ulepszeń. Sprawozdanie z oceny skutków poddano dalszemu przeglądowi zgodnie z tymi założeniami, w szczególności w celu wyjaśnienia powiązań między aktem o usługach cyfrowych a szerzej zakrojonymi ramami regulacyjnymi, przedstawienia bardziej szczegółowych opisów wariantów strategicznych oraz bardziej szczegółowej analizy podstawowych dowodów, o których mowa w zmienionym sprawozdaniu z oceny skutków. Znaczenie usług cyfrowych w naszej gospodarce i społeczeństwie, ale także rosnące ryzyko z nimi związane będą się nadal zwiększać. W scenariuszu odniesienia Komisja będzie nadal egzekwować obowiązujące przepisy, w tym przepisy dotyczące kwestii sektorowych, i wspierać prowadzone działania samoregulacyjne. W obliczu zmieniających się problemów państwa członkowskie będą jednak nadal uchwalać przepisy krajowe. Fragmentacja prawna i wynikająca z niej mozaika środków krajowych nie tylko nie rozwiążą skutecznie problemu nielegalnej działalności i nie ochronią praw podstawowych obywateli w całej UE, ale także utrudnią zwiększanie skali nowych, innowacyjnych usług na rynku wewnętrznym, umacniając pozycję nielicznych podmiotów, które mogą pozwolić sobie na poniesienie dodatkowych kosztów przestrzegania przepisów. Prowadzi to do ustalania i egzekwowania przepisów głównie przez bardzo duże przedsiębiorstwa prywatne, czego skutkiem jest pogłębiająca się asymetria informacji między dostawcami usług online, użytkownikami tych usług i organami publicznymi. Oprócz scenariusza odniesienia oceniono trzy główne warianty strategiczne. Pierwszy wariant polegałby na skodyfikowaniu zalecenia z 2018 r.: ustanowiono by szereg obowiązków proceduralnych dla platform internetowych w celu zwalczania nielegalnej działalności prowadzonej przez ich użytkowników. Obowiązki te obejmowałyby również niezbędne zabezpieczenia, aby chronić prawa podstawowe użytkowników i zapewnić przejrzystość. Wzmocniłoby to również mechanizmy współpracy administracyjnej organów w celu rozwiązywania problemów transgranicznych za pośrednictwem cyfrowej platformy koordynacyjnej, ułatwiającej przepływ informacji. W drugim wariancie, oprócz środków przewidzianych w pierwszym wariancie, usunięto by czynniki zniechęcające dostawców usług do dobrowolnego przyjmowania środków w celu zwalczania nielegalnych treści oraz wprowadzono by środki mające zwiększyć przejrzystość systemów rekomendacji i reklamy. Mechanizm egzekwowania i współpracy zostałby wzmocniony dzięki wyznaczeniu w każdym państwie członkowskim centralnego koordynatora. Trzeci wariant, opierający się na środkach przedstawionych w poprzednich wariantach, obejmuje ukierunkowane, asymetryczne środki wiążące się z bardziej restrykcyjnymi obowiązkami dla bardzo dużych platform internetowych, które stwarzają największe ryzyko dla społeczeństwa i gospodarki UE, a także pewne ograniczone wyjaśnienia dotyczące systemu odpowiedzialności dostawców usług pośrednich oraz unijnego systemu zarządzania wiążącego się ze zwiększonymi uprawnieniami w zakresie nadzoru i egzekwowania. Ocena zidentyfikowanych skutków gospodarczych i społecznych poszczególnych wariantów oraz porównanie ich skuteczności, efektywności, spójności i proporcjonalności wykazały, że trzeci wariant spełniłby cele interwencji w najskuteczniejszy sposób, dzięki ustanowieniu proporcjonalnych ram, które można dostosować do wyzwań pojawiających się w dynamicznym świecie cyfrowym. Elementy zawarte w trzecim wariancie cieszą się również szerokim poparciem zainteresowanych stron, biorąc pod uwagę stanowiska Parlamentu Europejskiego i państw członkowskich. Wskutek zmniejszenia kosztów związanych z fragmentacją prawną preferowany wariant wspierałby dostęp dostawców usług pośrednich z Unii Europejskiej do rynku wewnętrznego oraz ich zdolność do zwiększenia skali działalności. Chociaż oczekuje się, że pojawią się koszty związane z przestrzeganiem obowiązków w zakresie należytej staranności, szacuje się, że zostaną one zniwelowane dzięki zmniejszeniu obecnej fragmentacji za pomocą harmonizacji. Oczekuje się, że wywrze to pozytywny wpływ na konkurencyjność, innowacyjność i inwestycje w usługi cyfrowe, w szczególności na przedsiębiorstwa typu start-up i przedsiębiorstwa scale-up z Unii Europejskiej oferujące modele biznesowe wykorzystujące platformy, ale także, w różnym stopniu, na sektory bazujące na handlu elektronicznym i rozwijające się dzięki niemu. Celem preferowanego wariantu jest określenie odpowiedniego podziału obowiązków w walce z nielegalnymi treściami w internecie między dostawców usług pośrednich, odbiorców tych usług i organy. W tym celu wprowadzono asymetryczne podejście do obowiązków w zakresie należytej staranności nałożonych na bardzo duże platformy internetowe: jest to nadzorowane podejście do zarządzania ryzykiem, w którym ważną rolę odgrywa system zarządzania dotyczący egzekwowania przepisów. Asymetryczne obowiązki nakłada się wyłącznie na bardzo duże platformy internetowe, które zgodnie z aktualnymi danymi mają nie tylko najszerszy zasięg, ale są również dużymi przedsiębiorstwami osiągającymi znaczące obroty. W związku z tym, o ile ukierunkowane środki są bardziej restrykcyjne niż w przypadku innych przedsiębiorstw, są one proporcjonalne do zdolności tych dużych przedsiębiorstw do przestrzegania przepisów. W przypadku organów publicznych proponowany wariant ograniczyłby koszty wynikające z nieefektywności i powielania działań w ramach istniejącej struktury współpracy organów. Chociaż państwa członkowskie poniosłyby koszty powołania nowego lub już istniejącego właściwego organu, oczekuje się, że przewyższą je korzyści ze zwiększenia efektywności: w przypadku poszczególnych organów wynikające z wzajemnego udostępniania zasobów, lepszego przepływu informacji i jasnych procesów interakcji z innymi organami na całym rynku wewnętrznym, a także z dostawcami usług.

•Sprawność regulacyjna i uproszczenie W ocenie skutków towarzyszącej niniejszemu wnioskowi określono jedyną wartość dodaną interwencji Unii, której celem jest przeciwdziałanie ryzyku fragmentacji prawnej spowodowanej rozbieżnymi podejściami regulacyjnymi i nadzorczymi (zatem bez uwzględnienia zwiększenia bezpieczeństwa i zaufania do usług cyfrowych) w związku z możliwym wzrostem transgranicznego handlu elektronicznego o 1–1,8 %, tj. odpowiadającym wzrostowi obrotów generowanych w ujęciu transgranicznym o 8,6 mld EUR do 15,5 mld EUR. Jeśli chodzi o wartość dodaną płynącą z egzekwowania środków, inicjatywa ta przyczynia się do znacznych korzyści ze zwiększenia skuteczności wynikających ze współpracy między państwami członkowskimi oraz wzajemnego udostępniania niektórych zasobów na potrzeby pomocy technicznej na szczeblu UE, kontroli i audytu systemów moderowania treści, systemów rekomendacji i reklam internetowych na bardzo dużych platformach internetowych. To z kolei prowadzi do zwiększenia skuteczności środków egzekwowania i nadzoru, podczas gdy obecny system opiera się w dużej mierze na ograniczonej zdolności nadzoru w niewielkiej liczbie państw członkowskich. •Prawa podstawowe Obywatele Unii i inne osoby są narażeni na coraz większe ryzyko i szkody w internecie – od rozpowszechniania nielegalnych treści i działań po ograniczenia w wyrażaniu opinii i inne szkody społeczne. Środki polityczne przewidziane w niniejszym wniosku ustawodawczym znacząco poprawią tę sytuację, zapewniając nowoczesne ramy zarządzania dostosowane do przyszłych wyzwań i skutecznie chroniące prawa i prawnie uzasadnione interesy wszystkich zaangażowanych stron, przede wszystkim obywateli Unii. We wniosku wprowadzono ważne zabezpieczenia, aby umożliwić obywatelom swobodne wyrażanie opinii przy jednoczesnym wzmocnieniu pozycji użytkownika w środowisku internetowym, a także ułatwić wykonywanie innych praw podstawowych, takich jak prawo do skutecznego środka odwoławczego, niedyskryminacja, prawa dziecka, jak również ochrona danych osobowych i prywatności w internecie. Rozporządzenie, którego dotyczy niniejszy wniosek, ograniczy ryzyko błędnego lub nieuzasadnionego blokowania wypowiedzi, złagodzi efekt mrożący w odniesieniu do wypowiedzi, będzie stymulować swobodę otrzymywania informacji i wyrażania opinii, a także zwiększy możliwości dochodzenia roszczeń przez użytkowników. Określone grupy lub osoby, korzystając z usług online, mogą być podatne na zagrożenia lub mogą znajdować się w niekorzystnej sytuacji ze względu na płeć, rasę lub pochodzenie etniczne, religię lub przekonania, niepełnosprawność, wiek lub orientację seksualną. Nieproporcjonalnie duży wpływ mogą wywierać na nie ograniczenia i środki polegające na usuwaniu treści wynikające z (nieświadomych lub świadomych) uprzedzeń potencjalnie wpisanych w systemy zawiadamiania przez użytkowników i osoby trzecie, a także powielane w narzędziach zautomatyzowanego moderowania treści wykorzystywanych przez platformy. Wniosek pomoże złagodzić ryzyko dyskryminacji, zwłaszcza w odniesieniu do tych grup lub osób, i przyczyni się do ochrony praw dziecka i prawa do godności ludzkiej w internecie. Zgodnie z wnioskiem wymagane będzie jedynie usuwanie nielegalnych treści i wprowadzone zostaną obowiązkowe zabezpieczenia w przypadku usunięcia informacji użytkownika, w tym udzielenie mu wyjaśnień, mechanizmy składania skarg wspierane przez dostawców usług, a także zewnętrzny mechanizm pozasądowego rozwiązywania sporów. Ponadto wniosek zapewni obywatelom Unii ochronę również w przypadku korzystania z usług świadczonych przez dostawców nieposiadających jednostki organizacyjnej w Unii, ale prowadzących działalność na rynku wewnętrznym, ponieważ ci dostawcy są także objęci zakresem wniosku. Jeśli chodzi o wolność prowadzenia działalności gospodarczej przez dostawców usług, koszty ponoszone przez przedsiębiorstwa niweluje zmniejszenie fragmentacji rynku wewnętrznego. We wniosku wprowadzono zabezpieczenia, których celem jest zmniejszenie obciążenia spoczywającego na dostawcach usług, w tym środki przeciwko powtarzającym się nieuzasadnionym zgłoszeniom i uprzednie weryfikowanie zaufanych podmiotów sygnalizujących przez organy publiczne. Ponadto niektóre obowiązki dotyczą bardzo dużych platform internetowych, na których często występuje najpoważniejsze ryzyko i które są w stanie ponieść dodatkowe obciążenie. W proponowanych przepisach zachowany zostanie zakaz nakładania ogólnych obowiązków nadzoru przewidziany w dyrektywie o handlu elektronicznym, który sam w sobie ma zasadnicze znaczenie dla zapewnienia wymaganej sprawiedliwej równowagi praw podstawowych w środowisku internetowym. W nowym rozporządzeniu zakazano nakładania ogólnych obowiązków nadzoru, ponieważ mogłyby one nieproporcjonalnie ograniczać wolność wypowiedzi użytkowników i swobodę otrzymywania przez nich informacji oraz nadmiernie obciążać dostawców usług, a tym samym nadmiernie ingerować w ich wolność prowadzenia działalności gospodarczej. Zakaz ogranicza również zachęty do nadzoru online i ma pozytywny wpływ na ochronę danych osobowych i prywatności. Wszystkie środki przewidziane we wniosku są w pełni zgodne z określonym w przepisach UE wysokim standardem ochrony danych osobowych oraz ochrony prywatności w zakresie łączności i życia prywatnego oraz do niego dostosowane. 4.WPŁYW NA BUDŻET Wpływ wniosku na budżet zostanie pokryty ze środków przewidzianych w WRF na lata 2021–2027 w ramach puli środków finansowych programu „Cyfrowa Europa” i Programu na rzecz jednolitego rynku, jak przedstawiono szczegółowo w ocenie skutków finansowych regulacji towarzyszącej niniejszemu wnioskowi dotyczącemu rozporządzenia. Skutki te wymagają również przeprogramowania działu 7 perspektywy finansowej. Ocena skutków finansowych regulacji towarzysząca niniejszemu wnioskowi dotyczącemu rozporządzenia obejmuje wpływ na budżet samego rozporządzenia. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE •Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Komisja ustanowi kompleksowe ramy stałego monitorowania rezultatu, wyników i skutków przedmiotowego instrumentu legislacyjnego od dnia rozpoczęcia jego stosowania. Przewiduje się, że ocena instrumentu zostanie przeprowadzona w terminie pięciu lat od jego wejścia w życie na podstawie ustanowionego programu monitorowania. •Szczegółowe objaśnienia poszczególnych przepisów wniosku W rozdziale I ustanowiono przepisy ogólne, w tym dotyczące przedmiotu i zakresu stosowania rozporządzenia (art. 1) oraz definicje najważniejszych pojęć stosowanych w rozporządzeniu (art. 2). Rozdział II zawiera przepisy dotyczące wyłączenia odpowiedzialności dostawców usług pośrednich. W szczególności określono w nim warunki wyłączenia dostawców usług „zwykłego przekazu” (art. 3), „cachingu” (art. 4) i hostingu (art. 5) od odpowiedzialności za przekazywane i przechowywane informacje osób trzecich. Przewidziano w nim również zaprzestanie stosowania wyłączeń odpowiedzialności, w przypadku gdy dostawcy usług pośrednich prowadzą dobrowolne dochodzenia z własnej inicjatywy lub przestrzegają przepisów (art. 6) oraz ustanowiono zakaz nakładania ogólnych obowiązków nadzoru lub aktywnego ustalania faktów na tych dostawców (art. 7). Ponadto na dostawców usług pośrednich nakłada się obowiązek wykonywania nakazów podjęcia działań przeciwko nielegalnym treściom (art. 8) i udzielenia informacji (art. 9) wydawanych przez krajowe organy sądowe lub administracyjne. W rozdziale III w pięciu różnych sekcjach określono obowiązki w zakresie należytej staranności na potrzeby przejrzystego i bezpiecznego środowiska internetowego. W sekcji 1 określono obowiązki mające zastosowanie do wszystkich dostawców usług pośrednich, w szczególności: obowiązek ustanowienia pojedynczego punktu kontaktowego w celu ułatwienia bezpośredniej komunikacji z organami państw członkowskich, Komisją i Radą (art. 10); obowiązek wyznaczenia przedstawiciela prawnego w Unii przez dostawców nieposiadających jednostki organizacyjnej w żadnym państwie członkowskim, ale oferujących swoje usługi w Unii (art. 11); obowiązek określenia w ich warunkach korzystania z usług wszelkich ograniczeń, jakie mogą nałożyć na korzystanie z ich usług, oraz odpowiedzialnego działania w zakresie stosowania i egzekwowania tych ograniczeń (art. 12); oraz obowiązki sprawozdawcze w zakresie przejrzystości w odniesieniu do usuwania i uniemożliwiania dostępu do informacji uznawanych za nielegalne treści lub treści sprzeczne z warunkami korzystania z usług dostawców (art. 13).

W sekcji 2 ustanowiono dodatkowe obowiązki, oprócz obowiązków określonych w sekcji 1, mające zastosowanie do dostawców usług hostingu. W szczególności w sekcji tej dostawców tych zobowiązano do wprowadzenia mechanizmów umożliwiających osobom trzecim zgłaszanie obecności domniemanych nielegalnych treści (art. 14). Ponadto, jeśli taki dostawca zdecyduje się usunąć określone informacje przekazane przez odbiorcę usługi lub uniemożliwić do nich dostęp, nakłada się na niego obowiązek przedstawienia odbiorcy uzasadnienia (art. 15). W sekcji 3 określono obowiązki mające zastosowanie do wszystkich platform internetowych, oprócz obowiązków wymienionych w sekcjach 1 i 2. W sekcji tej określono, że nie ma ona zastosowania do platform internetowych, które są mikroprzedsiębiorstwami lub małymi przedsiębiorstwami w rozumieniu załącznika do zalecenia 2003/361/WE (art. 16). W sekcji tej na platformy internetowe nałożono obowiązek zapewnienia wewnętrznego systemu rozpatrywania skarg w odniesieniu do decyzji podjętych w związku z domniemanymi nielegalnymi treściami lub informacjami niezgodnymi z warunkami korzystania z ich usług (art. 17). Nałożono w niej również obowiązek współpracy platform internetowych z certyfikowanymi organami pozasądowego rozstrzygania sporów w celu rozwiązywania wszelkich sporów z użytkownikami ich usług (art. 18). Platformy internetowe zobowiązano ponadto do zapewnienia priorytetowego traktowania zgłoszeń składanych przez podmioty, którym przyznano status zaufanych podmiotów sygnalizujących (art. 19), oraz określono środki, które platformy internetowe mają przyjąć w celu przeciwdziałania niewłaściwemu korzystaniu (art. 20). Ponadto sekcja ta zawiera wymóg informowania przez platformy internetowe właściwych organów ścigania w przypadku uzyskania informacji dającej podstawę do podejrzenia poważnych przestępstw, które mogą stanowić zagrożenie dla życia lub bezpieczeństwa osób (art. 21). W sekcji tej platformy internetowe zobowiązano również do otrzymywania, przechowywania, dokładania należytych starań w celu oceny wiarygodności i publikowania określonych informacji na temat przedsiębiorców korzystających z ich usług, w przypadku gdy te platformy internetowe umożliwiają konsumentom zawieranie z tymi przedsiębiorcami umów na odległość (art. 22). Wspomniane platformy internetowe są również zobowiązane do zorganizowania swojego interfejsu tak, aby umożliwiał on przedsiębiorcom przestrzeganie unijnego prawa ochrony konsumentów i unijnych przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów (art. 22a). Platformy internetowe są również zobowiązane do publikowania sprawozdań ze swoich działań związanych z usuwaniem i uniemożliwianiem dostępu do informacji uznawanych za nielegalne treści lub treści sprzeczne z warunkami korzystania z ich usług (art. 23). Sekcja ta zawiera również spoczywające na platformach internetowych obowiązki w zakresie przejrzystości w odniesieniu do reklam internetowych (art. 24). W sekcji 4, oprócz obowiązków określonych w sekcjach 1–3, określono obowiązki w zakresie zarządzania ryzykiem systemowym przez bardzo duże platformy internetowe (w rozumieniu art. 25). Bardzo duże platformy internetowe są zobowiązane do przeprowadzania ocen ryzyka związanego z ryzykiem systemowym spowodowanym funkcjonowaniem ich usług i korzystaniem z nich lub odnoszącym się do tego funkcjonowania i korzystania (art. 26) oraz do podejmowania należytych i skutecznych środków mających na celu zmniejszanie tego ryzyka (art. 27). Mają one również obowiązek poddać się niezależnym audytom zewnętrznym (art. 28). Sekcja ta zawiera również szczególny obowiązek w przypadku korzystania przez bardzo duże platformy internetowe z systemów rekomendacji (art. 29) lub wyświetlania na ich interfejsie internetowym reklam internetowych (art. 30). Ponadto w sekcji tej określono warunki, na których bardzo duże platformy internetowe zapewniają dostęp do danych koordynatorowi ds. usług cyfrowych miejsca siedziby lub Komisji oraz zweryfikowanym badaczom (art. 31), obowiązek wyznaczenia jednego pracownika lub kilku pracowników ds. zgodności z prawem w celu zapewnienia zgodności z obowiązkami określonymi w rozporządzeniu (art. 32) oraz szczególne, dodatkowe obowiązki sprawozdawcze w zakresie przejrzystości (art. 33). Sekcja 5 zawiera przepisy przekrojowe dotyczące obowiązków w zakresie należytej staranności, a mianowicie procesów, w odniesieniu do których Komisja będzie wspierać i promować opracowywanie i wdrażanie zharmonizowanych norm europejskich (art. 34); ramy opracowywania kodeksów postępowania (art. 35) oraz ramy opracowywania szczegółowych kodeksów postępowania w zakresie reklamy internetowej (art. 36). Przewidziano również przepis dotyczący protokołów kryzysowych w przypadku nadzwyczajnych okoliczności mających wpływ na bezpieczeństwo publiczne lub zdrowie publiczne (art. 37). Rozdział IV zawiera przepisy dotyczące wdrażania i egzekwowania niniejszego rozporządzenia. W sekcji 1 ustanowiono przepisy dotyczące właściwych organów krajowych, w tym koordynatorów ds. usług cyfrowych, którzy są głównymi organami krajowymi wyznaczonymi przez państwa członkowskie w celu spójnego stosowania niniejszego rozporządzenia (art. 38). Koordynatorzy ds. usług cyfrowych, podobnie jak inne wyznaczone właściwe organy, są niezależni i wykonują swoje zadania w sposób bezstronny, przejrzysty i terminowy (art. 39). Państwa członkowskie, w których znajduje się główna jednostka organizacyjna dostawcy, mają jurysdykcję w zakresie egzekwowania niniejszego rozporządzenia (art. 40). Koordynatorom ds. usług cyfrowych przyznaje się szczególne uprawnienia (art. 41). Państwa członkowskie mają ustanowić przepisy dotyczące kar mających zastosowanie w przypadku naruszeń obowiązków przez dostawców usług pośrednich na podstawie niniejszego rozporządzenia (art. 42). Koordynatorzy ds. usług cyfrowych mogą otrzymywać skargi na dostawców usług pośrednich w przypadku naruszenia obowiązków określonych w niniejszym rozporządzeniu (art. 43). Koordynatorzy ds. usług cyfrowych są zobowiązani do publikowania rocznych sprawozdań ze swojej działalności (art. 44) oraz do współpracy z koordynatorami ds. usług cyfrowych z innych państw członkowskich (art. 45). Koordynatorzy ds. usług cyfrowych mogą również uczestniczyć we wspólnych dochodzeniach dotyczących kwestii objętych rozporządzeniem (art. 46). W sekcji 2 ustanowiono przepisy dotyczące Europejskiej Rady ds. Usług Cyfrowych, niezależnej grupy doradczej złożonej z koordynatorów ds. usług cyfrowych (art. 47). Określono w niej również strukturę tej Rady (art. 48) i jej zadania (art. 49). Sekcja 3 dotyczy nadzoru, dochodzenia, egzekwowania i monitorowania w odniesieniu do bardzo dużych platform internetowych. Przewidziano w niej wzmożony nadzór w przypadku naruszania przez takie platformy przepisów rozdziału III sekcja 4 (art. 50). Przewidziano również możliwość interwencji Komisji względem bardzo dużych platform internetowych w przypadku utrzymujących się naruszeń (art. 51). W takich przypadkach Komisja może przeprowadzać dochodzenia, w tym w formie wniosków o przekazanie informacji (art. 52), przesłuchań (art. 53) i kontroli na miejscu (art. 54), może przyjmować środki tymczasowe (art. 55) i nadawać moc wiążącą zobowiązaniom bardzo dużych platform internetowych (art. 56), a także monitorować przestrzeganie przez nie przepisów rozporządzenia (art. 57). W przypadku nieprzestrzegania przepisów Komisja może przyjąć decyzje stwierdzające niezgodność z przepisami (art. 58), jak również nałożyć grzywny (art. 59) i okresowe kary pieniężne (art. 60) w przypadku naruszenia przepisów rozporządzenia przez bardzo duże platformy internetowe, jak również w przypadku udzielenia nieprawidłowych, niekompletnych lub wprowadzających w błąd informacji w kontekście dochodzenia. Rozporządzenie określa również termin przedawnienia dotyczący nakładania kar (art. 61) i ich egzekwowania (art. 62). Ponadto w rozporządzeniu ustanowiono gwarancje proceduralne wobec Komisji, w szczególności prawo do bycia wysłuchanym i dostępu do akt (art. 63) oraz do publikacji decyzji (art. 64). W sekcji tej przewidziano również współpracę Komisji z sądami krajowymi (art. 65) oraz przyjmowanie aktów wykonawczych dotyczących praktycznych ustaleń w zakresie postępowań (art. 66). Sekcja 4 zawiera wspólne przepisy dotyczące egzekwowania. W pierwszej kolejności określono w niej przepisy dotyczące systemu wymiany informacji wspierającego komunikację między koordynatorami ds. usług cyfrowych, Komisją i Radą (art. 67). Przewidziano w niej również prawo odbiorców usług pośrednich do umocowania podmiotu, organizacji i zrzeszenia do wykonywania ich praw w ich imieniu (art. 68). Sekcja 5 dotyczy przyjmowania aktów delegowanych i wykonawczych zgodnie z odpowiednio art. 290 i 291 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (art. 69 i 70). Wreszcie rozdział V zawiera przepisy końcowe niniejszego rozporządzenia, które dotyczą uchylenia art. 12–15 dyrektywy o handlu elektronicznym, ponieważ włączono je do niniejszego rozporządzenia (art. 71), zmiany dyrektywy 2020/XX/WE (art. 72), oceny niniejszego rozporządzenia (art. 73) oraz jego wejścia w życie i stosowania (art. 74). 2020/0361 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY w sprawie jednolitego rynku usług cyfrowych (akt o usługach cyfrowych) i zmieniające dyrektywę 2000/31/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG) PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym,

uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, uwzględniając opinię Komitetu Regionów, uwzględniając opinię Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)Usługi społeczeństwa informacyjnego, zwłaszcza usługi pośrednie, stały się ważną częścią unijnej gospodarki i życia codziennego obywateli Unii. Dwadzieścia lat po przyjęciu obowiązujących ram prawnych mających zastosowanie do takich usług ustanowionych w dyrektywie 2000/31/WE Parlamentu Europejskiego i Rady nowe i innowacyjne modele biznesowe i usługi, takie jak internetowe serwisy społecznościowe i platformy handlowe, umożliwiły użytkownikom biznesowym i konsumentom przekazywanie i uzyskiwanie dostępu do informacji oraz zawieranie transakcji na nowe sposoby. Większość obywateli Unii korzysta obecnie z tych usług na co dzień. Transformacja cyfrowa i wzmożone korzystanie z tych usług przyniosły jednak również nowe zagrożenia i wyzwania zarówno dla indywidualnych użytkowników, jak i dla całego społeczeństwa. (2)Państwa członkowskie coraz częściej wprowadzają przepisy krajowe dotyczące kwestii objętych niniejszym rozporządzeniem lub rozważają wprowadzenie takich przepisów, nakładając w szczególności wymogi w zakresie należytej staranności obowiązujące dostawców usług pośrednich. Takie rozbieżne przepisy krajowe mają negatywny wpływ na rynek wewnętrzny, który zgodnie z art. 26 Traktatu obejmuje obszar bez granic wewnętrznych, w którym jest zapewniony swobodny przepływ towarów i usług oraz swoboda przedsiębiorczości, biorąc pod uwagę z natury transgraniczny charakter internetu, który jest powszechnie wykorzystywany w celu świadczenia tych usług. Konieczna jest harmonizacja warunków świadczenia usług pośrednich na całym rynku wewnętrznym, aby zapewnić przedsiębiorstwom dostęp do nowych rynków i możliwości czerpania korzyści z rynku wewnętrznego, a jednocześnie zapewnić konsumentom i innym odbiorcom usług większy wybór. (3)Odpowiedzialne zachowanie i działanie z należytą starannością dostawców usług pośrednich ma zasadnicze znaczenie dla bezpiecznego, przewidywalnego i budzącego zaufanie środowiska internetowego oraz dla umożliwienia obywatelom Unii i innym osobom korzystania z przysługujących im praw podstawowych zagwarantowanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej („Karta”), w szczególności z wolności wypowiedzi i informacji oraz wolności prowadzenia działalności gospodarczej, a także prawa do niedyskryminacji. (4)W związku z tym w celu ochrony rynku wewnętrznego i usprawnienia jego funkcjonowania należy ustanowić zestaw jednolitych, skutecznych i proporcjonalnych obowiązkowych zasad na poziomie Unii. Niniejsze rozporządzenie zapewnia warunki umożliwiające pojawianie się innowacyjnych usług cyfrowych na rynku wewnętrznym i zwiększanie ich skali. Zbliżenie krajowych środków regulacyjnych na poziomie Unii dotyczących wymogów obowiązujących dostawców usług pośrednich jest konieczne w celu uniknięcia fragmentacji rynku wewnętrznego i położenia jej kresu oraz zapewnienia pewności prawa, a tym samym ograniczenia niepewności po stronie dostawców i wspierania interoperacyjności. Stosowanie wymogów, które są neutralne pod względem technologicznym, nie powinno utrudniać innowacji, lecz je stymulować. (5)Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do dostawców niektórych usług społeczeństwa informacyjnego w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1535, tj. każdej usługi normalnie świadczonej za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy. W szczególności niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie do dostawców usług pośrednich, zwłaszcza usług pośrednich polegających na świadczeniu usług znanych jako usługi „zwykłego przekazu”, „cachingu” i hostingu, biorąc pod uwagę, że wykładniczy wzrost wykorzystania tych usług, głównie we wszelkiego rodzaju zgodnych z prawem i użytecznych społecznie celach, zwiększył również ich rolę w pośrednictwie w zakresie niezgodnych z prawem lub w inny sposób szkodliwych informacji i działań oraz ich rozpowszechnianiu. (6)W praktyce niektórzy dostawcy usług pośrednich pośredniczą w świadczeniu usług, które mogą, ale nie muszą być świadczone drogą elektroniczną, takich jak zdalne usługi informatyczne, transport, zakwaterowanie lub usługi doręczeń. Niniejsze rozporządzenie powinno mieć zastosowanie wyłącznie do usług pośrednich i nie powinno mieć wpływu na wymogi określone w prawie Unii lub prawie krajowym dotyczące produktów lub usług, których świadczenie odbywa się poprzez usługi pośrednie, w tym w sytuacjach, w których usługa pośrednia stanowi integralną część innej usługi, która nie jest usługą pośrednią, jak określono w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. (7)Aby zapewnić skuteczność przepisów ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu oraz równe warunki działania na rynku wewnętrznym, przepisy te powinny mieć zastosowanie do dostawców usług pośrednich, niezależnie od ich miejsca prowadzenia działalności lub miejsca pobytu, o ile świadczą oni usługi w Unii, o czym świadczy ścisły związek z Unią. (8)Taki ścisły związek z Unią powinno się stwierdzać, jeżeli dostawca usług ma miejsce prowadzenia działalności w Unii lub, jeśli nie, ścisły związek ustala się, jeżeli znaczna liczba użytkowników znajduje się w co najmniej jednym państwie członkowskim lub jeżeli działalność jest ukierunkowania na co najmniej jedno państwo członkowskie. To, czy działalność jest kierowana do jednego państwa członkowskiego lub większej ich liczby, można ustalić na podstawie wszelkich istotnych okoliczności, w tym takich czynników, jak stosowanie języka lub posługiwanie się walutą danego państwa członkowskiego lub możliwość składania zamówień na produkty lub usługi czy korzystanie z krajowej domeny najwyższego poziomu. Kierowanie działalności do któregoś z państw członkowskich może również wynikać z dostępności aplikacji w danym krajowym sklepie z aplikacjami, z obecności reklam na rynku lokalnym lub z posługiwania się w reklamach językiem stosowanym w tym państwie członkowskim, lub z zarządzania relacjami z klientem polegającego np. na obsłudze klientów w języku powszechnie używanym w tym państwie członkowskim. W przypadku gdy dostawca usług kieruje swoją działalność do co najmniej jednego państwa członkowskiego, jak określono w art. 17 ust. 1 lit. c) rozporządzenia (UE) nr 1215/2012 Parlamentu Europejskiego i Rady, należy również założyć ścisły związek. Z drugiej strony sama tylko techniczna dostępność strony internetowej z Unii nie może, wyłącznie na tej podstawie, służyć do ustalenia ścisłego związku z Unią. (9)Niniejsze rozporządzenie powinno uzupełniać przepisy wynikające z innych aktów prawa Unii regulujących niektóre aspekty świadczenia usług pośrednich, w szczególności z dyrektywy 2000/31/WE, z wyjątkiem zmian wprowadzonych niniejszym rozporządzeniem, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/13/UE z późniejszymi zmianami oraz rozporządzenia (UE) .../... Parlamentu Europejskiego i Rady – proponowanego rozporządzenia w sprawie treści o charakterze terrorystycznym w internecie, ale nie powinno mieć wpływu na stosowanie tych przepisów. W związku z tym niniejsze rozporządzenie pozostaje bez wpływu na te inne akty, które należy uznać za lex specialis w odniesieniu do ogólnie obowiązujących ram określonych w niniejszym rozporządzeniu. Przepisy niniejszego rozporządzenia mają jednak zastosowanie w odniesieniu do kwestii, których nie uwzględniono lub których nie uwzględniono w pełni w tych innych aktach, jak również do kwestii, w przypadku których te inne akty pozostawiają państwom członkowskim możliwość przyjęcia niektórych środków na poziomie krajowym. (10)W celu zapewnienia jasności należy również doprecyzować, że niniejsze rozporządzenie nie narusza rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1148 oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1150, dyrektywy 2002/58/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenia [.../...] w sprawie tymczasowego odstępstwa od niektórych przepisów dyrektywy 2002/58/WE, jak również prawa Unii dotyczącego ochrony konsumentów, w szczególności dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/83/UE oraz dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 93/13/EWG zmienionej dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/2161, oraz prawa Unii dotyczącego ochrony danych osobowych, w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679. Ochrona osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych podlega wyłącznie przepisom prawa Unii w tej dziedzinie, w szczególności rozporządzeniu (UE) 2016/679 i dyrektywie 2002/58/WE. Niniejsze rozporządzenie nie narusza również przepisów prawa Unii dotyczących warunków pracy. (11)Należy wyjaśnić, że niniejsze rozporządzenie nie narusza przepisów prawa Unii dotyczących prawa autorskiego i praw pokrewnych, które ustanawiają szczegółowe zasady i procedury, które powinny pozostać nienaruszone. (12)Aby osiągnąć cel polegający na zapewnieniu bezpiecznego, przewidywalnego i budzącego zaufanie środowiska internetowego, do celów niniejszego rozporządzenia należy zdefiniować szeroko pojęcie „nielegalnych treści”, które obejmuje również informacje dotyczące nielegalnych treści, produktów, usług i działań. Pojęcie to należy rozumieć w szczególności jako odniesienie do informacji, niezależnie od ich formy, które zgodnie z obowiązującym prawem są albo same w sobie nielegalne, takich jak nielegalne nawoływanie do nienawiści lub treści o charakterze terrorystycznym i niezgodne z prawem treści dyskryminujące, albo odnoszą się do działań, które są nielegalne, takich jak udostępnianie obrazów przedstawiających niegodziwe traktowanie dzieci w celach seksualnych, bezprawne udostępnianie prywatnych obrazów bez zgody, cyberstalking, sprzedaż produktów niespełniających wymogów lub podrobionych, nieuprawnione wykorzystanie materiałów chronionych prawem autorskim lub działania wiążące się z naruszeniem prawa ochrony konsumentów. W tym zakresie nie ma znaczenia, czy nielegalny charakter informacji lub działania wynika z prawa Unii czy z prawa krajowego, które jest zgodne z prawem Unii, oraz jaki jest dokładny charakter lub przedmiot danego prawa. (13)Biorąc pod uwagę szczególne cechy przedmiotowych usług i związaną z nimi potrzebę nałożenia na dostawców tych usług określonych szczególnych obowiązków, należy wyodrębnić w ramach określonej w niniejszym rozporządzeniu szerszej kategorii dostawców usług hostingu podkategorię platform internetowych. Platformy internetowe, takie jak serwisy społecznościowe lub internetowe platformy handlowe, należy zdefiniować jako dostawców usług hostingu, którzy nie tylko przechowują informacje przekazane przez odbiorców usługi na ich żądanie, ale także rozpowszechniają publicznie te informacje, ponownie na ich żądanie. Aby jednak uniknąć nakładania zbyt szerokiego zakresu obowiązków, dostawców usług hostingu nie należy uznawać za platformy internetowe, w przypadku gdy publiczne rozpowszechnianie jest zaledwie nieznaczną i wyłącznie poboczną funkcją innej usługi, której to funkcji z obiektywnych względów technicznych nie można wykorzystywać bez tej innej głównej usługi, a włączenie takiej funkcji nie jest sposobem na obejście stosowania przepisów niniejszego rozporządzenia mających zastosowanie do platform internetowych. Na przykład taką funkcję może stanowić sekcja gazety internetowej przeznaczona na komentarze, w przypadku której jest oczywiste, że ma ona charakter poboczny w stosunku do głównej usługi, jaką jest publikowanie wiadomości, za które odpowiedzialność redakcyjną ponosi wydawca. (14)Stosowane w niniejszym rozporządzeniu pojęcie „publicznego rozpowszechniania” powinno obejmować udostępnianie informacji potencjalnie nieograniczonej liczbie osób, to znaczy zapewnienie łatwego dostępu do informacji ogółowi użytkowników bez konieczności podejmowania dalszych działań przez odbiorcę usługi, niezależnie od tego, czy osoby te faktycznie mają dostęp do odnośnych informacji. Sama możliwość tworzenia grup użytkowników danej usługi nie powinna jako taka oznaczać, że informacje rozpowszechniane w ten sposób nie są rozpowszechniane publicznie. Pojęcie to powinno jednak wykluczać rozpowszechnianie informacji w zamkniętych grupach składających się z określonej liczby wcześniej ustalonych osób. Usługi łączności interpersonalnej, w rozumieniu dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/1972, takie jak poczta elektroniczna lub usługi przesyłania wiadomości prywatnych, nie są objęte zakresem niniejszego rozporządzenia. Informacje należy uznawać za publicznie rozpowszechniane w rozumieniu niniejszego rozporządzenia wyłącznie wówczas, gdy dzieje się tak na bezpośrednie żądanie odbiorcy usługi, który przekazał te informacje. (15)W przypadku gdy tylko niektóre z usług świadczonych przez dostawcę są objęte zakresem niniejszego rozporządzenia lub gdy usługi świadczone przez dostawcę są objęte różnymi sekcjami niniejszego rozporządzenia, odpowiednie przepisy niniejszego rozporządzenia powinny mieć zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do tych usług, które są objęte ich zakresem.

(16)Pewność prawa wynikająca z horyzontalnych ram warunkowych wyłączeń odpowiedzialności dostawców usług pośrednich, ustanowionych w dyrektywie 2000/31/WE, pozwoliła na pojawienie się wielu nowych usług na całym rynku wewnętrznym i zwiększenie ich skali. Ramy te należy zatem zachować. Z uwagi na rozbieżności w transpozycji i stosowaniu odpowiednich przepisów na szczeblu krajowym oraz w celu zapewnienia jasności i spójności ramy te należy jednak włączyć do niniejszego rozporządzenia. Należy również wyjaśnić niektóre elementy tych ram, uwzględniając orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. (17)Odpowiednie przepisy rozdziału II powinny określać jedynie sytuacje, w których dostawca danych usług pośrednich nie może ponosić odpowiedzialności za nielegalne treści dostarczane przez odbiorców usługi. Przepisów tych nie należy rozumieć jako stanowiących pozytywną podstawę do ustalenia odpowiedzialności dostawcy, którą należy określić w mających zastosowanie przepisach prawa Unii lub prawa krajowego. Ponadto wyłączenia odpowiedzialności ustanowione w niniejszym rozporządzeniu powinny mieć zastosowanie w odniesieniu do każdego rodzaju odpowiedzialności w zakresie dowolnego rodzaju nielegalnych treści, niezależnie od dokładnego przedmiotu lub charakteru tych przepisów. (18)Wyłączenia odpowiedzialności ustanowione w niniejszym rozporządzeniu nie powinny mieć zastosowania, w przypadku gdy zamiast ograniczać się do świadczenia usług w sposób neutralny poprzez czysto techniczne i automatyczne przetwarzanie informacji przekazanych przez odbiorcę usług, dostawca usług pośrednich odgrywa aktywną rolę, która może pozwolić mu na powzięcie wiedzy o tych informacjach lub sprawowanie nad nimi kontroli. Wyłączenia te nie powinny zatem być dostępne w przypadku odpowiedzialności za informacje przekazane nie przez odbiorcę usługi, lecz przez samego dostawcę usługi pośredniej, w tym w przypadku gdy odpowiedzialność redakcyjną za opracowanie tych informacji ponosi dany dostawca. (19)Ze względu na odmienny charakter działań z zakresu „zwykłego przekazu”, „cachingu” i hostingu oraz różne położenie i możliwości dostawców odnośnych usług należy rozróżnić przepisy mające zastosowanie do tych rodzajów działań w zakresie, w jakim na podstawie niniejszego rozporządzenia podlegają one różnym wymogom i warunkom, a ich zakres różni się, zgodnie z wykładnią Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. (20)Dostawca usług pośrednich, który umyślnie współpracuje z odbiorcą usługi w celu podjęcia nielegalnej działalności, nie świadczy swojej usługi w sposób neutralny i w związku z tym nie powinien mieć możliwości korzystania z wyłączeń odpowiedzialności przewidzianych w niniejszym rozporządzeniu. (21)Dostawca powinien mieć możliwość korzystania z wyłączeń odpowiedzialności w odniesieniu do usług „zwykłego przekazu” i „cachingu”, jeżeli nie ma on żadnego związku z przekazywanymi informacjami. Wymaga to między innymi, aby dostawca nie modyfikował informacji, które przekazuje. Nie należy jednak rozumieć, że wymóg ten obejmuje czynności o charakterze technicznym, które mają miejsce podczas przekazu, jeśli takie czynności nie wpływają na integralność przekazywanych informacji. (22)W celu skorzystania z wyłączenia odpowiedzialności dotyczącego usług hostingu dostawca powinien, od chwili uzyskania wiarygodnej wiadomości lub wiedzy o nielegalnych treściach, niezwłocznie podjąć działania w celu usunięcia tych treści lub uniemożliwienia dostępu do nich. Usuwanie lub uniemożliwianie dostępu musi być przeprowadzane z poszanowaniem zasady wolności wypowiedzi. Dostawca może uzyskać taką wiarygodną wiadomość lub wiedzę w szczególności w drodze dochodzenia z własnej inicjatywy lub zgłoszeń przekazanych mu przez osoby lub podmioty zgodnie z niniejszym rozporządzeniem, o ile zgłoszenia te są wystarczająco precyzyjne i odpowiednio uzasadnione, aby umożliwić działającemu z należytą starannością podmiotowi gospodarczemu rozsądną identyfikację i ocenę domniemanych nielegalnych treści oraz, w stosownych przypadkach, podjęcie przeciwko nim działań. (23)Aby zapewnić skuteczną ochronę konsumentów dokonujących transakcji handlowych w internecie z udziałem pośredników, niektórzy dostawcy usług hostingu, mianowicie platformy internetowe, które umożliwiają konsumentom zawieranie z przedsiębiorcami umów na odległość, nie powinni mieć możliwości korzystania z wyłączeń odpowiedzialności dla dostawców usług hostingu ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu w zakresie, w jakim te platformy internetowe prezentują istotne informacje dotyczące odnośnych transakcji w sposób wzbudzający u konsumentów przekonanie, że przekazały je same platformy internetowe lub odbiorcy usługi działający z ich upoważnienia lub pod ich kontrolą, a zatem że te platformy internetowe posiadają wiedzę na temat tych informacji lub sprawują nad nimi kontrolę, nawet jeśli w rzeczywistości może być inaczej. W tym zakresie należy obiektywnie ustalić, na podstawie wszystkich istotnych okoliczności, czy prezentacja może prowadzić do takiego przekonania u przeciętnego i rozsądnie poinformowanego konsumenta. (24)Wyłączenia odpowiedzialności ustanowione w niniejszym rozporządzeniu nie powinny mieć wpływu na możliwość wydawania różnego rodzaju nakazów wobec dostawców usług pośrednich, nawet jeżeli spełniają oni warunki określone jako element tych wyłączeń. Nakazy takie mogą przede wszystkim przybierać formę nakazów sądów lub organów administracyjnych wymagających, aby usunąć każde naruszenie prawa lub mu zapobiec, łącznie z usunięciem nielegalnych treści określonych w takich nakazach, wydanych zgodnie z prawem Unii, lub uniemożliwieniem dostępu do nich. (25)Aby stworzyć pewność prawa i nie zniechęcać do działań mających na celu wykrywanie, identyfikację i zwalczanie nielegalnych treści, które to działania dostawcy usług pośrednich mogą podejmować dobrowolnie, należy wyjaśnić, że sam fakt, iż dostawcy podejmują takie działania, nie prowadzi do niedostępności wyłączeń odpowiedzialności określonych w niniejszym rozporządzeniu, pod warunkiem że działania te są prowadzone w dobrej wierze i z zachowaniem należytej staranności. Ponadto należy wyjaśnić, że sam fakt, iż dostawcy ci przyjmują w dobrej wierze środki w celu spełnienia wymogów prawa Unii, w tym wymogów określonych w niniejszym rozporządzeniu w odniesieniu do wdrożenia warunków korzystania z ich usług, nie powinien prowadzić do niedostępności tych wyłączeń odpowiedzialności. W związku z tym przy ustalaniu, czy dostawca może powoływać się na wyłączenie odpowiedzialności, w szczególności w odniesieniu do tego, czy świadczy on swoje usługi w sposób neutralny i w związku z tym może być objęty zakresem odpowiedniego przepisu, nie należy brać pod uwagę takich działań i środków, które dany dostawca mógł podjąć, co nie oznacza jednak, że dostawca musi się koniecznie na takie wyłączenie powołać. (26)Chociaż w przepisach rozdziału II niniejszego rozporządzenia skoncentrowano się na wyłączeniu odpowiedzialności dostawców usług pośrednich, należy przypomnieć, że pomimo ogólnie istotnej roli, jaką odgrywają ci dostawcy, problemu nielegalnych treści i działań w internecie nie należy rozwiązywać, skupiając się wyłącznie na odpowiedzialności i obowiązkach takich dostawców. W miarę możliwości osoby trzecie, których dotyczą nielegalne treści przekazywane lub przechowywane w internecie, powinny starać się rozwiązywać konflikty związane z takimi treściami bez angażowania odnośnych dostawców usług pośrednich. Odbiorców usługi należy pociągać do odpowiedzialności, jeżeli stanowią tak mające zastosowanie przepisy prawa Unii i prawa krajowego określające taką odpowiedzialność, za nielegalne treści, które dostarczają i mogą rozpowszechniać za pomocą usług pośrednich. W stosownych przypadkach w zapobieganiu rozpowszechnianiu nielegalnych treści w internecie, zgodnie z mającymi zastosowanie przepisami prawa, powinny również pomagać inne podmioty, takie jak moderatorzy grup w zamkniętych środowiskach internetowych, w szczególności w przypadku dużych grup. Ponadto w przypadku gdy konieczny jest udział dostawców usług społeczeństwa informacyjnego, w tym dostawców usług pośrednich, wszelkie wnioski lub nakazy dotyczące takiego udziału należy co do zasady kierować do podmiotu posiadającego techniczną i operacyjną możliwość podjęcia działań przeciwko określonym nielegalnych treściom, aby zapobiec ewentualnym negatywnym skutkom dostępności i osiągalności informacji, które nie stanowią nielegalnych treści, oraz je zminimalizować. (27)Od 2000 r. pojawiły się nowe technologie, które poprawiają dostępność, efektywność, szybkość, niezawodność, zdolność i bezpieczeństwo systemów służących do przesyłania i przechowywania danych w internecie, co prowadzi do coraz bardziej złożonego ekosystemu cyfrowego. W tym zakresie należy przypomnieć, że dostawcy usług tworzący i ułatwiający podstawową architekturę logiczną i właściwe funkcjonowanie internetu, w tym pomocnicze funkcje techniczne, mogą również korzystać z wyłączeń odpowiedzialności określonych w niniejszym rozporządzeniu w zakresie, w jakim ich usługi kwalifikują się jako usługi „zwykłego przekazu”, „cachingu” lub hostingu. Usługi takie obejmują, w zależności od przypadku, lokalne sieci radiowe, usługi systemu nazw domen (DNS), rejestry nazw domen najwyższego poziomu, organy certyfikacji wydające certyfikaty cyfrowe lub sieci dostarczania treści, które umożliwiają lub ulepszają funkcje innych dostawców usług pośrednich. Podobnie znacząco rozwinęły się również usługi wykorzystywane na potrzeby łączności oraz techniczne środki ich świadczenia, co doprowadziło do powstania usług online, takich jak telefonia internetowa, usługi przesyłania wiadomości i usługi aplikacji webmail, w których łączność odbywa się za pośrednictwem usługi dostępu do internetu. Również te usługi mogą być objęte wyłączeniami odpowiedzialności w zakresie, w jakim kwalifikują się jako usługa „zwykłego przekazu”, „cachingu” lub hostingu. (28)Dostawcy usług pośrednich nie powinni podlegać obowiązkowi nadzoru w odniesieniu do obowiązków o charakterze ogólnym. Nie dotyczy to obowiązków nadzoru mających zastosowanie do przypadków szczególnych oraz, w szczególności, nie ma wpływu na decyzje władz krajowych podjęte zgodnie z ustawodawstwem krajowym, stosownie do warunków ustanowionych w niniejszym rozporządzeniu. Żadnego z przepisów niniejszego rozporządzenia nie należy interpretować jako nałożenia ogólnego obowiązku nadzoru ani obowiązku aktywnego ustalania faktów ani też jako nałożenia na dostawców ogólnego obowiązku podejmowania aktywnych działań w odniesieniu do nielegalnych treści. (29)W zależności od systemu prawnego każdego państwa członkowskiego i odnośnej dziedziny prawa krajowe organy sądowe lub administracyjne mogą nakazać dostawcom usług pośrednich podjęcie działań przeciwko pewnym określonym nielegalnym treściom lub udzielenie pewnych określonych informacji. Przepisy krajowe, na podstawie których wydaje się takie nakazy, znacznie się od siebie różnią, a nakazy te coraz częściej dotyczą sytuacji transgranicznych. W celu zapewnienia skutecznego i efektywnego stosowania się do tych nakazów, tak aby zainteresowane organy publiczne mogły wykonywać swoje zadania, a dostawcy nie podlegali żadnym nieproporcjonalnym obciążeniom, bez nadmiernego naruszania praw i prawnie uzasadnionych interesów osób trzecich, należy określić pewne warunki, które nakazy te powinny spełniać, oraz pewne dodatkowe wymogi dotyczące przetwarzania tych nakazów. (30)Nakazy podjęcia działań przeciwko nielegalnym treściom lub udzielenia informacji powinny być wydawane zgodnie z prawem Unii, w szczególności z rozporządzeniem (UE) 2016/679 oraz zakazem nakładania ogólnych obowiązków nadzorowania informacji lub aktywnego ustalania faktów lub okoliczności wskazujących na nielegalną działalność ustanowionym w niniejszym rozporządzeniu. Warunki i wymogi określone w niniejszym rozporządzeniu, które mają zastosowanie do nakazów podjęcia działań przeciwko nielegalnym treściom, nie naruszają przepisów innych aktów Unii, w których przewidziano podobne systemy podejmowania działań przeciwko konkretnym rodzajom nielegalnych treści, takich jak rozporządzenie (UE) .../.... [proponowane rozporządzenie w sprawie rozpowszechniania treści o charakterze terrorystycznym w internecie] lub rozporządzenie (UE) 2017/2394, w którym przyznano szczególne uprawnienia do wydawania nakazu udzielenia informacji organom egzekwowania prawa ochrony konsumentów państw członkowskich, zaś warunki i wymogi mające zastosowanie do nakazów udzielenia informacji nie naruszają przepisów innych aktów Unii przewidujących podobne odpowiednie przepisy dla poszczególnych sektorów. Wspomniane warunki i wymogi nie powinny naruszać przepisów dotyczących zatrzymania i zabezpieczenia na podstawie mającego zastosowanie prawa krajowego, zgodnie z prawem Unii oraz wnioskami organów ścigania o zachowanie poufności związanych z nieujawnianiem informacji. (31)Zakres terytorialny takich nakazów podjęcia działań przeciwko nielegalnym treściom powinien być jasno określony na podstawie mających zastosowanie przepisów prawa Unii lub prawa krajowego umożliwiających wydanie nakazu i nie powinien wykraczać poza zakres ściśle niezbędny do osiągnięcia celów nakazu. W tym zakresie krajowy organ sądowy lub administracyjny wydający nakaz powinien zrównoważyć cel, który nakaz ma osiągnąć, zgodnie z podstawą prawną umożliwiającą jego wydanie, z prawami i prawnie uzasadnionymi interesami wszystkich osób trzecich, na które nakaz może mieć wpływ, w szczególności z ich prawami podstawowymi wynikającymi z Karty. Ponadto w przypadku gdy skutki nakazu odnoszącego się do konkretnych informacji mogą wykraczać poza terytorium państwa członkowskiego danego organu, organ ten powinien ocenić, czy przedmiotowe informacje mogą stanowić nielegalne treści w innych zainteresowanych państwach członkowskich oraz, w stosownych przypadkach, uwzględnić odpowiednie przepisy prawa Unii lub prawa międzynarodowego oraz względy kurtuazji międzynarodowej. (32)Nakazy udzielenia informacji regulowane niniejszym rozporządzeniem dotyczą przedstawienia konkretnych informacji na temat poszczególnych odbiorców danej usługi pośredniej wskazanych w tych nakazach w celu ustalenia, czy odbiorcy usług przestrzegają mających zastosowanie przepisów Unii lub przepisów krajowych. W związku z tym przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące udzielenia informacji nie powinny mieć wpływu na nakazy odnoszące się do informacji na temat grupy odbiorców usługi, którzy nie są wyraźnie wskazani, w tym na nakazy udzielenia zbiorczych informacji wymaganych do celów statystycznych lub kształtowania polityki opartej na dowodach. (33)Nakazy podjęcia działań przeciwko nielegalnym treściom i udzielenia informacji podlegają przepisom zabezpieczającym kompetencje państwa członkowskiego, w którym dostawca, do którego skierowany jest nakaz, ma siedzibę, i ustanawiającym w niektórych przypadkach możliwe odstępstwa od tych kompetencji, określone w art. 3 dyrektywy 2000/31/WE, o ile spełniono warunki wymienione w tym artykule. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowe nakazy odnoszą się odpowiednio do określonych nielegalnych treści i informacji, w przypadku gdy są skierowane do dostawców usług pośrednich z siedzibą w innym państwie członkowskim, co do zasady nie ograniczają one swobody tych dostawców w zakresie transgranicznego świadczenia usług. W związku z tym zasady określone w art. 3 dyrektywy 2000/31/WE, w tym zasady dotyczące konieczności uzasadnienia środków stanowiących odstępstwo od kompetencji państwa członkowskiego, w którym dostawca usług ma siedzibę, z pewnych określonych powodów oraz w zakresie zgłaszania takich środków, nie mają zastosowania do tych nakazów. (34)Aby osiągnąć cele określone w niniejszym rozporządzeniu, w szczególności poprawić funkcjonowanie rynku wewnętrznego oraz zapewnić bezpieczne i przejrzyste środowisko internetowe, należy ustanowić jasny i wyważony zestaw zharmonizowanych obowiązków w zakresie należytej staranności dla dostawców usług pośrednich. Celem tych obowiązków powinno być w szczególności zagwarantowanie osiągnięcia różnych celów polityki publicznej, takich jak bezpieczeństwo i zaufanie odbiorców usługi, w tym małoletnich i użytkowników podatnych na zagrożenia, ochrona odpowiednich praw podstawowych zapisanych w Karcie, zapewnienie faktycznej rozliczalności tych dostawców oraz wzmocnienie pozycji odbiorców i innych zainteresowanych stron przy jednoczesnym ułatwieniu niezbędnego nadzoru przez właściwe organy. (35)W związku z tym ważne jest, aby obowiązki w zakresie należytej staranności były dostosowane do rodzaju i charakteru danej usługi pośredniej. Niniejsze rozporządzenie określa zatem podstawowe obowiązki mające zastosowanie do wszystkich dostawców usług pośrednich, a także dodatkowe obowiązki dostawców usług hostingu, w szczególności platform internetowych i bardzo dużych platform internetowych. W zakresie, w jakim dostawcy usług pośrednich mogą należeć do tych różnych kategorii z uwagi na charakter świadczonych usług i wielkość, powinni oni przestrzegać wszystkich odpowiednich obowiązków wynikających z niniejszego rozporządzenia. Wspomniane zharmonizowane obowiązki w zakresie należytej staranności, które powinny być rozsądne i niearbitralne, są potrzebne, aby zaradzić zidentyfikowanym obawom dotyczącym porządku publicznego, takim jak ochrona prawnie uzasadnionych interesów odbiorców usługi, zwalczanie nielegalnych praktyk i ochrona praw podstawowych w internecie.

(36)Aby ułatwić sprawną i skuteczną komunikację w kwestiach objętych niniejszym rozporządzeniem, dostawcy usług pośrednich powinni być zobowiązani do ustanowienia pojedynczego punktu kontaktowego oraz do publikowania odpowiednich informacji dotyczących ich punktu kontaktowego, w tym języków, których należy używać w takiej komunikacji. Z punktu kontaktowego mogą również korzystać zaufane podmioty sygnalizujące oraz profesjonaliści mający szczególne relacje z dostawcą usług pośrednich. W odróżnieniu od przedstawiciela prawnego punkt kontaktowy powinien służyć celom operacyjnym i nie musi mieć fizycznej lokalizacji. (37)Dostawcy usług pośrednich, którzy mają siedzibę w państwie trzecim i oferują usługi w Unii, powinni wyznaczyć dysponującego wystarczającymi uprawnieniami przedstawiciela prawnego w Unii i udzielić informacji dotyczących ich przedstawicieli prawnych, aby umożliwić skuteczny nadzór i, w razie potrzeby, egzekwowanie niniejszego rozporządzenia w odniesieniu do tych dostawców. Przedstawiciel prawny powinien mieć możliwość pełnienia również funkcji punktu kontaktowego, pod warunkiem że spełniono odpowiednie wymogi niniejszego rozporządzenia. (38)Chociaż zasadniczo należy przestrzegać swobody umów przysługującej dostawcom usług pośrednich, należy ustanowić pewne zasady dotyczące treści, stosowania i egzekwowania warunków korzystania z usług tych dostawców w celu zapewnienia przejrzystości, ochrony odbiorców usługi oraz unikania nieuczciwych lub arbitralnych wyników. (39)Aby zapewnić odpowiedni poziom przejrzystości i rozliczalności, dostawcy usług pośrednich powinni co roku składać sprawozdanie, zgodnie ze zharmonizowanymi wymogami zawartymi w niniejszym rozporządzeniu, dotyczące moderowania treści, w którym brali udział, w tym środków wprowadzonych w rezultacie stosowania i egzekwowania warunków korzystania z ich usług. Aby uniknąć nieproporcjonalnych obciążeń, wspomniane obowiązki sprawozdawcze w zakresie przejrzystości nie powinny mieć jednak zastosowania do dostawców będących mikroprzedsiębiorstwami lub małymi przedsiębiorstwami w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE. (40)Dostawcy usług hostingu odgrywają szczególnie ważną rolę w zwalczaniu nielegalnych treści w internecie, ponieważ przechowują informacje przekazane przez odbiorców usługi i na ich żądanie oraz zazwyczaj umożliwiają innym odbiorcom dostęp do tych informacji, niekiedy na dużą skalę. Ważne jest, aby wszyscy dostawcy usług hostingu, niezależnie od wielkości, wprowadzili przyjazne dla użytkownika mechanizmy zgłaszania i działania, które ułatwiają zgłaszanie danemu dostawcy usług hostingu określonych informacji uznanych przez stronę zgłaszającą za nielegalne treści („zgłoszenie”), zgodnie z którymi dostawca ten może podjąć decyzję, czy zgadza się z taką oceną oraz czy chce usunąć nielegalne treści lub uniemożliwić dostęp do nich („działanie”). Z zastrzeżeniem spełnienia wymogów dotyczących zgłoszeń osoby lub podmioty powinny mieć możliwość zgłaszania wielu przypuszczalnie nielegalnych treści w jednym zgłoszeniu. Obowiązek wprowadzenia mechanizmów zgłaszania i działania powinien mieć zastosowanie na przykład do usług przechowywania i udostępniania plików, usług hostingu stron internetowych, serwerów reklamowych i usług typu pastebin, o ile kwalifikują się one jako usługi hostingu objęte niniejszym rozporządzeniem. (41)Przepisy dotyczące takich mechanizmów zgłaszania i działania powinny być zharmonizowane na poziomie Unii, aby zapewnić terminowe i obiektywne przetwarzanie zgłoszeń z zachowaniem należytej staranności na podstawie jednolitych, przejrzystych i jasnych zasad, które zapewniają solidne gwarancje ochrony praw i prawnie uzasadnionych interesów wszystkich zainteresowanych stron, w szczególności ich praw podstawowych zagwarantowanych w Karcie, niezależnie od państwa członkowskiego, w którym strony te mają siedzibę lub miejsce pobytu, oraz niezależnie od odnośnej dziedziny prawa. Prawa podstawowe obejmują, w zależności od przypadku, prawo do wolności wypowiedzi i informacji, prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, prawo do ochrony danych osobowych, prawo do niedyskryminacji oraz prawo do skutecznego środka odwoławczego przysługujące odbiorcom usługi; wolność prowadzenia działalności gospodarczej, w tym swobodę zawierania umów, przysługującą dostawcom usług; jak również prawo do godności ludzkiej, prawa dziecka, prawo do ochrony własności, w tym własności intelektualnej, oraz prawo do niedyskryminacji przysługujące stronom, których dotyczą nielegalne treści. (42)W przypadku gdy dostawca usług hostingu decyduje się usunąć lub zablokować informacje przekazane przez odbiorcę usługi, na przykład po otrzymaniu zgłoszenia lub działając z własnej inicjatywy, w tym przy wykorzystaniu środków zautomatyzowanych, dostawca ten powinien poinformować odbiorcę o swojej decyzji, powodach jej podjęcia oraz dostępnych możliwościach odwołania się od tej decyzji, mając na uwadze negatywne konsekwencje, jakie takie decyzje mogą mieć dla odbiorcy, w tym dla możliwości wykonania przez niego prawa podstawowego do wolności wypowiedzi. Obowiązek ten powinien mieć zastosowanie niezależnie od powodów podjęcia decyzji, w szczególności niezależnie od tego, czy działanie podjęto ze względu na uznanie zgłoszonych informacji za nielegalne treści czy za informacje niezgodne z mającymi zastosowanie warunkami korzystania z usług. Dostępne możliwości odwołania się od decyzji dostawcy usług hostingu powinny zawsze obejmować środki zaskarżenia. (43)Aby uniknąć nieproporcjonalnych obciążeń, dodatkowe obowiązki nałożone na mocy niniejszego rozporządzenia na platformy internetowe nie powinny mieć zastosowania do mikroprzedsiębiorstw ani małych przedsiębiorstw w rozumieniu zalecenia Komisji 2003/361/WE, chyba że ich zasięg i oddziaływanie są na tyle duże, że spełniają kryteria pozwalające uznać je za bardzo duże platformy internetowe w rozumieniu niniejszego rozporządzenia. Przepisy konsolidacyjne ustanowione w tym zaleceniu pomagają w zapewnieniu zapobiegania przypadkom obchodzenia tych dodatkowych obowiązków. Zwolnienia mikroprzedsiębiorstw i małych przedsiębiorstw z tych dodatkowych obowiązków nie należy rozumieć jako mającego wpływ na ich zdolność do ustanowienia, na zasadzie dobrowolności, systemu spełniającego co najmniej jeden z tych obowiązków. (44)Odbiorcy usługi powinni mieć możliwość łatwego i skutecznego kwestionowania niektórych decyzji platform internetowych, które mają na nich negatywny wpływ. W związku z tym platformy internetowe powinny być zobowiązane do zapewnienia wewnętrznych systemów rozpatrywania skarg, które spełniają określone warunki mające na celu zapewnienie łatwego dostępu do tych systemów i doprowadzenie do szybkiego i sprawiedliwego rozstrzygnięcia. Ponadto należy przewidzieć możliwość pozasądowego rozstrzygania sporów, w tym sporów, których zadowalające rozstrzygnięcie z wykorzystaniem wewnętrznych systemów rozpatrywania skarg nie było możliwe, przez certyfikowane organy, które dysponują niezbędną niezależnością, środkami i wiedzą ekspercką, aby wykonywać swoje działania w sposób sprawiedliwy, szybki i oszczędny. Stworzone w ten sposób możliwości odwołania się od decyzji platform internetowych powinny uzupełniać możliwość skorzystania ze środków zaskarżenia zgodnie z prawem danego państwa członkowskiego, nie naruszając jednak tej możliwości pod żadnym względem. (45)W przypadku sporów o charakterze umownym między konsumentami a przedsiębiorstwami dotyczących zakupu towarów lub usług dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/11/UE zapewnia unijnym konsumentom i przedsiębiorstwom w Unii dostęp do posiadających certyfikaty jakości podmiotów zajmujących się alternatywnym rozstrzyganiem sporów. W tym zakresie należy wyjaśnić, że przepisy niniejszego rozporządzenia dotyczące pozasądowego rozstrzygania sporów nie naruszają przepisów tej dyrekt