UZASADNIENIE

1.KONTEKST WNIOSKU

•Przyczyny i cele wniosku

Rozporządzenie Rady (UE) 2020/672 („rozporządzenie w sprawie SURE”) określa ramy prawne udzielania pomocy finansowej Unii państwom członkowskim, które w wyniku pandemii COVID-19 doświadczają poważnych zakłóceń gospodarczych lub są nimi istotnie zagrożone. Wsparcie w ramach SURE służy finansowaniu przede wszystkim mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy lub podobnych środków służących ochronie pracowników i osób samozatrudnionych, a tym samym zmniejszeniu skali bezrobocia i utraty dochodów, a dodatkowo także finansowaniu niektórych środków ochrony zdrowia, w szczególności w miejscu pracy.

W dniu 4 lutego 2021 r. Estonia zwróciła się z wnioskiem o pomoc finansową Unii na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE. Zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia w sprawie SURE Komisja skonsultowała się z władzami estońskimi w celu zweryfikowania nagłego i znacznego wzrostu faktycznych i planowanych wydatków spowodowanych pandemią COVID-19 i związanych bezpośrednio z tymczasowymi mechanizmami rynku pracy i podobnymi środkami, a także środkami ochrony zdrowia. Dotyczy to w szczególności:

a) tymczasowego mechanizmu rynku pracy służącego utrzymaniu miejsc pracy. Celem było wsparcie pracowników sektora prywatnego, których wynagrodzenie lub godziny pracy uległy tymczasowemu zmniejszeniu ze względu na znaczny wpływ sytuacji nadzwyczajnej, w wysokości do 70 % średniego miesięcznego wynagrodzenia, przy czym kwota wsparcia mogła wynieść maksymalnie 1 000 EUR na pracownika miesięcznie. Dotyczy to tymczasowego środka obejmującego okres trwania sytuacji nadzwyczajnej od marca do maja 2020 r. Ze względu na utrzymujący się wpływ sytuacji nadzwyczajnej na zatrudnienie obowiązywanie mechanizmu przestoju ekonomicznego przedłużono do czerwca 2020 r., a jego warunki dostosowano, tj. wsparcie rządowe zmniejszono do poziomu do 50 % średniego miesięcznego wynagrodzenia pracownika, przy czym kwota wsparcia mogła wynieść maksymalnie 800 EUR na pracownika. Aby otrzymywać wsparcie rządowe przeznaczone na pracowników, przedsiębiorstwa musiały płacić co najmniej 150 EUR (w ujęciu brutto) na pracownika miesięcznie, tak aby każdy pracownik otrzymywał miesięczny dochód wynoszący co najmniej 584 EUR, czyli równowartość minimalnego wynagrodzenia;

b) zasiłku służącego utrzymaniu dochodu rodziców, którzy podczas sytuacji nadzwyczajnej musieli zawiesić pracę, aby opiekować się dziećmi o specjalnych potrzebach edukacyjnych. Był to tymczasowy środek obejmujący okres trwania sytuacji nadzwyczajnej od dnia 12 marca do dnia 17 maja 2020 r. Zasiłek obliczono na podstawie kwoty podatku socjalnego płaconego od wynagrodzenia danego rodzica w 2019 r. Wsparcie obejmowało 70 % średniego dziennego wynagrodzenia jednego rodzica;

c) tymczasowego mechanizmu pracy skierowanego do artystów freelancerów, trenerów sportowych i dyrektorów chórów i zespołów tanecznych. Był to tymczasowy mechanizm obejmujący okres trwania sytuacji nadzwyczajnej od dnia 1 marca do dnia 31 maja 2020 r. Artyści freelancerzy otrzymali wsparcie w kwocie równej minimalnemu wynagrodzeniu przez okres dwóch miesięcy. Dyrektorzy chórów i zespołów tańca ludowego oraz trenerzy sportowi otrzymali wsparcie rządowe, które stanowiło 70 % średniego wynagrodzenia za okres od października 2019 r. do lutego 2020 r., przy czym kwota wsparcia mogła wynieść maksymalnie 1 000 EUR na pracownika miesięcznie. Trenerzy sportowi otrzymywali wsparcie równe 50 % ich zwykłego wynagrodzenia, a pozostałe 50 % było opłacane przez organizacje sportowe;

d) środka ochrony zdrowia obejmującego wydatki publiczne na środki ochrony osobistej oraz dodatkowe materiały ogólne i materiały zużywalne;

e) tymczasowego systemu wsparcia dla szpitali, aby zrekompensować koszty personelu zatrudnionego na czas określony na oddziałach zwykłych i oddziałach intensywnej terapii dla pacjentów z COVID-19 oraz opłacenia dodatkowych godzin pracy lekarzy, pielęgniarek i innych pracowników. Obejmował on koszty dodatkowego zapotrzebowania na personel na oddziałach zwykłych i oddziałach intensywnej terapii dla pacjentów z COVID-19. Dodatkowy personel otrzymał wyższe wynagrodzenie (współczynnik 2,0), aby utrzymać motywację pracowników w sytuacji nadzwyczajnej;

f) rekompensaty dla pracowników za pierwsze trzy dni zwolnienia chorobowego w okresie sytuacji nadzwyczajnej od dnia 13 marca do dnia 17 maja 2020 r. Zwiększone korzystanie ze zwolnień chorobowych i urlopów opiekuńczych w związku z COVID-19 było rekompensowane w przypadku osób należących do estońskiego funduszu ubezpieczeń zdrowotnych za pierwsze trzy dni choroby (które zwykle opłacane są przez pracownika).

Estonia przekazała Komisji stosowne informacje.

Uwzględniając dostępne dowody, Komisja zwraca się do Rady z wnioskiem o przyjęcie decyzji wykonawczej o udzieleniu Estonii pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia w sprawie SURE w celu wsparcia powyższych środków.

•Spójność z przepisami obowiązującymi w tej dziedzinie polityki

Niniejszy wniosek jest w pełni zgodny z rozporządzeniem Rady (UE) 2020/672, na podstawie którego jest przedkładany.

Niniejszy wniosek stanowi uzupełnienie innego instrumentu prawnego Unii przewidującego udzielenie wsparcia państwom członkowskim w sytuacjach nadzwyczajnych, a mianowicie rozporządzenia Rady (WE) nr 2012/2002 z dnia 11 listopada 2002 r. ustanawiającego Fundusz Solidarności Unii Europejskiej („rozporządzenie (WE) nr 2012/2002”). W dniu 30 marca 2020 r. przyjęto rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2020/461, które zmienia powyższy instrument w celu rozszerzenia jego zakresu w sposób, który uwzględnia poważne sytuacje kryzysowe dotyczące zdrowia publicznego, oraz określa konkretne działania kwalifikujące się do finansowania.

•Spójność z innymi politykami Unii

Wniosek jest jednym z licznych środków opracowanych w odpowiedzi na obecną pandemię COVID-19, takich jak inicjatywa inwestycyjna w odpowiedzi na koronawirusa, i stanowi uzupełnienie innych instrumentów wspierających zatrudnienie, takich jak Europejski Fundusz Społeczny i Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (EFIS) / InvestEU. Wykorzystując operacje zaciągania i udzielania pożyczek jako wsparcie państw członkowskich w konkretnym przypadku pandemii COVID-19, wniosek ten jest wykorzystywany przez państwa członkowskie na drugiej linii obrony, na potrzeby finansowania mechanizmów zmniejszonego wymiaru czasu pracy oraz podobnych rozwiązań, co może pomóc w ochronie miejsc pracy, a tym samym pracowników i osób samozatrudnionych, przed ryzykiem bezrobocia.

2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ