KOMISJA EUROPEJSKA Bruksela, dnia19.6.2018 COM(2018) 476 final/2 2018/0254(COD) CORRIGENDUM

This document corrects document COM(2018) 476 final of 13.6.2018.

Update of the cover page (date and cross-reference inserted).

All languages are concerned except DE, FR and EN.

The text shall read as follows:

Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające Europejski Fundusz Obronny (Tekst mający znaczenie dla EOG) {SEC(2018) 314 final}



{SWD(2018) 345 final}



UZASADNIENIE 1.KONTEKST WNIOSKU •Przyczyny i cele W ciągu ostatniego dziesięciolecia sytuacja geopolityczna UE zmieniła się diametralnie. Sytuacja w sąsiednich regionach jest niestabilna, co stawia UE w obliczu złożonych i trudnych warunków, w których pojawiają się nowe zagrożenia, np. ataki cybernetyczne i hybrydowe, a bardziej tradycyjne wyzwania powracają. Obywatele UE i ich przywódcy polityczni zgadzają się, że UE powinna wspólnie wziąć na siebie większą odpowiedzialność za swoje bezpieczeństwo. We wspólnej deklaracji, podpisanej w Rzymie dnia 25 marca 2017 r., przywódcy 27 państw członkowskich oraz Rady Europejskiej, Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej oświadczyli, że Unia wzmocni swoją wspólną politykę bezpieczeństwa i obrony oraz przyczyni się do powstania bardziej konkurencyjnego i zintegrowanego przemysłu obronnego. Europejska polityka obronności stoi w obliczu poważnych niedomagań rynku związanych z niewykorzystanymi korzyściami skali (rozproszenie rynków krajowych z pojedynczymi nabywcami) i powielaniem zasobów na poziomie krajowym. Popyt pochodzi prawie wyłącznie ze strony państw członkowskich, ale ich budżety na obronę – w szczególności na badania i rozwój – zostały w znaczącym stopniu ograniczone w ostatnich 10 latach. Chociaż ostatnio pojawiły się pozytywne wskazania w odniesieniu do stabilizacji i wzrostu krajowych funduszy związanych z obroną, potrzebne są znaczne dodatkowe wysiłki, aby zmaksymalizować efektywność tych inwestycji. Jednocześnie wzrosły koszty sprzętu wojskowego, a w szczególności koszty badań i rozwoju dotyczących takiego sprzętu, a współpraca między państwami członkowskimi w zakresie inwestycji w badania i rozwój oraz w sprzęt wojskowy pozostaje ograniczona. W 2015 r. jedynie 16 % wyposażenia wojskowego zamówiono w drodze wspólnych europejskich zamówień publicznych, co jest wynikiem dalekim od zakładanego poziomu docelowego wynoszącego 35 %, który został ustalony na forum Europejskiej Agencji Obrony (EAO). Szacowany udział w europejskiej współpracy na wczesnym etapie badań w dziedzinie obronności wynosił tylko 7,2 % w stosunku do poziomu docelowego wynoszącego 20 %. Tendencje te przekładają się na trudności, z jakimi musi zmagać się ten sektor, które mają kluczowe znaczenie dla projektów badawczych i projektów rozwojowych w dziedzinie obronności. Rozwój prototypów jest szczególnie kosztowny i obciążony poważnym ryzykiem niepowodzenia. Ponadto likwidacja problemu „doliny śmierci” pomiędzy badaniami a rozwojem pociąga za sobą istotne ryzyko techniczne i finansowe, którego poszczególne państwa członkowskie mogą nie chcieć podjąć samodzielnie. Sektor jest w dużym stopniu rozdrobniony według granic krajowych, przy czym występuje znaczny poziom powielania działań wynikający z niedociągnięć w zakresie braku wykorzystania korzyści skali i uczenia się. Pomimo iż następuje wzrost kosztów w połączeniu ze stagnacją lub zmniejszaniem się budżetów na obronność, to planowanie, wydatki na badania i rozwój oraz zamówienia i utrzymanie sprzętu pozostały w dużym stopniu w gestii poszczególnych państw członkowskich, a współpraca między nimi jest bardzo ograniczona. Obecna sytuacja nie jest trwała, a opracowanie kluczowego systemu obronnego nowej generacji jest w coraz większym stopniu poza zasięgiem poszczególnych państw członkowskich. Ten brak współpracy między państwami członkowskimi jeszcze bardziej osłabia możliwości przemysłu obronnego UE w zakresie utrzymania zdolności przemysłowych i technologicznych niezbędnych do zachowania strategicznej autonomii UE oraz zaspokojenia jej obecnych i przyszłych potrzeb w zakresie bezpieczeństwa. W odpowiedzi na tę sytuację Komisja podjęła szereg inicjatyw na rzecz wzmocnionej współpracy w dziedzinie obronności. W dniu 7 czerwca 2017 r., zgodnie z orędziem przewodniczącego Jeana-Claude’a Junckera o stanie Unii z 2016 r., Komisja przyjęła komunikat i uruchomiła Europejski Fundusz Obronny składający się z dwóch pionów – pionu badań naukowych i pionu zdolności. Komunikatowi towarzyszy wniosek ustawodawczy dotyczący rozporządzenia ustanawiającego Europejski program rozwoju przemysłu obronnego w ramach pionu zdolności. Zaproponowano podejście dwuetapowe obejmujące: –początkowy okres testowy w ramach wieloletnich ram finansowych na lata 2014–2020, podczas którego działanie przygotowawcze Unii w zakresie badań nad obronnością wspiera oparte na współpracy badania w dziedzinie obronności, podczas gdy proponowany Europejski program rozwoju przemysłu obronnego będzie współfinansować oparte na współpracy projekty rozwojowe; oraz –specjalny fundusz ustanowiony na podstawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027, zwiększający finansowanie opartych na współpracy badań w dziedzinie innowacyjnych technologii i produktów obronnych w kolejnych etapach ich rozwoju, łącznie z opracowywaniem prototypów. Niniejszy wniosek dotyczy ustanowienia Europejskiego Funduszu Obronnego na podstawie wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027. Europejski Fundusz Obronny jest instrumentem przeznaczonym do promowania konkurencyjności i innowacyjności bazy technologiczno–przemysłowej sektora obronnego w Europie, co przyczyni się do strategicznej autonomii UE. Jego celem jest uruchomienie programów współpracy, które nie miałyby miejsca bez wkładu UE, a poprzez wspieranie działań w zakresie badań i rozwoju – zapewnienie zachęt niezbędnych do pobudzenia współpracy na każdym etapie cyklu przemysłowego. Szczególnie mile widziane będą projekty oparte na współpracy ze znaczącym udziałem transgranicznym małych i średnich przedsiębiorstw. Dzięki temu fundusz pozostanie otwarty na beneficjentów ze wszystkich państw członkowskich, bez względu na ich wielkość i lokalizację w Unii. Niniejszy wniosek przewiduje jako datę rozpoczęcia stosowania 1 stycznia 2021 r. i jest przedstawiany Unii składającej się z 27 państw członkowskich, zgodnie z notyfikacją o zamiarze wystąpienia z Unii Europejskiej i Euratomu przekazaną przez Zjednoczone Królestwo na podstawie art. 50 Traktatu o Unii Europejskiej, otrzymaną przez Radę Europejską w dniu 29 marca 2017 r. •Spójność z innymi obszarami polityki Unii Chociaż badania w dziedzinie obronności objęte są zakresem programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji („Horyzont Europa”), w niniejszym wniosku dotyczącym rozporządzenia ustanawiającego Europejski Fundusz Obronny określono odpowiednie szczegółowe przepisy dotyczące badań w dziedzinie obronności, takie jak cele, zasady uczestnictwa, mechanizmy realizacji programów.

W celu zapewnienia spójności i komplementarności w promowaniu interesów obronnych Unii w ramach kolejnych wieloletnich ram finansowych Komisja będzie dążyć do zapewnienia synergii z innymi inicjatywami UE w dziedzinie cywilnych badań i rozwoju, takimi jak bezpieczeństwo i cyberbezpieczeństwo, kontrola granic, straż przybrzeżna, transport morski i przestrzeń kosmiczna. W szczególności należy dążyć do synergii z: - programem szczegółowym wdrażającym program „Horyzont Europa”, ze szczególnym uwzględnieniem zastosowań cywilnych, tak aby wyniki badań i rozwoju w dziedzinie obronności przyniosły korzyści dla cywilnych badań i rozwoju i odwrotnie; - Unijnym programem kosmicznym, a w szczególności z jego komponentami – rządową łącznością satelitarną (GOVSATCOM), obserwacją i śledzeniem obiektów kosmicznych (SST) i programem Copernicus. Można tego dokonać przede wszystkim poprzez zapewnienie kompatybilności technicznej w przypadku, gdy projekty korzystają z możliwości globalnego systemu nawigacji satelitarnej (GNSS) oraz zdolności GOVSATCOM. Można tego również dokonać poprzez opracowanie udoskonalonych czujników, platform wymiany dla danych niejawnych, wniosków opartych na danych lub informacjach i usługach, które są zapewniane za pomocą komponentów programu kosmicznego; - inicjatywami UE w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, takimi jak inicjatywy zapowiedziane we wspólnym komunikacie w sprawie cyberbezpieczeństwa. W szczególności centrum kompetencji w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, które ma zostać utworzone, powinno dążyć do uzyskania synergii między wymiarem cywilnym i wymiarem obronnym cyberbezpieczeństwa. Mogłoby ono aktywnie wspierać państwa członkowskie i inne zainteresowane strony, udzielając poradnictwa, dzieląc się wiedzą fachową i ułatwiając współpracę w odniesieniu do projektów i działań, a także, gdy wystąpią o to państwa członkowskie działające w charakterze zarządzającego projektem w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Obronnego; - działaniami określonymi w ramach programu badawczego w zakresie cywilnych i wojskowych aspektów ochrony na morzu i transportem morskim; oraz - innymi odpowiednimi programami UE w dziedzinie bezpieczeństwa, takimi jak Fundusz Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Fundusz Zintegrowanego Zarządzania Granicami. Realizacja Europejskiego Funduszu Obronnego odbywać się będzie w ścisłej koordynacji z działaniami Komisji i Wysokiego Przedstawiciela Unii do Spraw Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa w obszarze obronności, w tym w ramach zestawu narzędzi finansowych, którego celem jest dalsze ułatwianie wspólnego opracowywania i nabywania zdolności obronnych. W szczególności modele finansowania z zestawu narzędzi finansowych na potrzeby nabywania zdolności będą służyć jako dobrowolne odniesienie dla państw członkowskich, które chcą zakupić wspólnie produkty i technologie opracowane przy wsparciu z Europejskiego Funduszu Obronnego. Zostaną ustanowione ścisłe powiązania między funduszem a projektami realizowanymi w ramach stałej współpracy strukturalnej w dziedzinie obrony (PESCO). Po otrzymaniu oceny kwalifikującej do objęcia pomocą „bonus PESCO” w formie zwiększonej stopy finansowania zostanie przyznany na rzecz kwalifikowalnych projektów rozwijanych w ramach PESCO. Należy wezwać Komisję do zaangażowania w postępowanie dotyczące projektów celem konsultacji, tak aby mogła ona pomóc ocenić ewentualną kwalifikowalność takich projektów w ramach funduszu. Fundusz będzie uwzględniać unijny plan rozwoju zdolności (CDP), określający priorytety w zakresie zdolności obronnych, oraz skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności UE, który, m.in. służy monitorowaniu wdrażania tych priorytetów oraz identyfikacji nowych możliwości współpracy. W tym kontekście można również uwzględnić istotne działania prowadzone przez Organizację Traktatu Północnoatlantyckiego (NATO) i innych partnerów, jeżeli służą one interesom Unii w zakresie bezpieczeństwa i obronności i nie wykluczają uczestnictwa żadnego z państw członkowskich. Fundusz uwzględnia również działania związane z obroną, które są realizowane za pośrednictwem Europejskiego Instrumentu na rzecz Pokoju – instrumentu pozabudżetowego zaproponowanego poza wieloletnimi ramami finansowymi. Połączenie wsparcia ukierunkowanego na projekty w formie finansowania ze środków Europejskiego Funduszu Obronnego i dobrze opracowanego i ukierunkowanego finansowania w sektorze obronności może w znaczący sposób przyczynić się do wzmocnienia odporności tego sektora i wyeliminowania jego słabych punktów, w szczególności w odniesieniu do innowacyjnych MŚP i spółek o średniej kapitalizacji. Gwarancje budżetowe mogą stanowić skuteczny pod względem podatkowym sposób uwzględnienia ryzyka w łańcuchu dostaw podwykonawców zaangażowanych w projekty finansowane ze środków funduszu. Sektor obronności został zaproponowany jako sektor kwalifikujący się do wsparcia z gwarancji budżetowych w ramach Funduszu InvestEU, który tworzy międzysektorowe i nadrzędne ramy wspierające inwestycje w różnych obszarach polityki w oparciu o gwarancje budżetowe UE. W niniejszym wniosku przewidziano możliwość łączenia wsparcia w ramach funduszu z zapewnieniem finansowania wspieranego przez Fundusz InvestEU. Działania w ramach funduszu powinny być wykorzystywane do eliminowania niedoskonałości rynku lub nieoptymalnych warunków inwestycyjnych, w sposób proporcjonalny, bez powielania lub wypierania finansowania prywatnego, oraz tworzyć wyraźną europejską wartość dodaną. Zapewni to spójność między działaniami funduszu a unijnymi zasadami pomocy państwa oraz unikanie nieuzasadnionych zakłóceń konkurencji na rynku wewnętrznym. 2.PODSTAWA PRAWNA, POMOCNICZOŚĆ I PROPORCJONALNOŚĆ •Podstawa prawna Celem Europejskiego Funduszu Obronnego jest wspieranie konkurencyjności i innowacyjności unijnej bazy technologicznej i przemysłowej w dziedzinie obronności poprzez wspieranie działań badawczo–rozwojowych. Jego podstawą prawną są tytuły „Przemysł” i „Badania i rozwój technologiczny oraz przestrzeń kosmiczna”(art. 173, 182, 183 i 188) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE). Art. 173 TFUE stanowi podstawę prawną dla działań mających na celu, między innymi, wspieranie środowiska sprzyjającego rozwojowi przedsiębiorstw w całej Unii, w szczególności MŚP, korzystnego dla współpracy między przedsiębiorstwami i wspierającego lepsze wykorzystanie potencjału przemysłowego polityk w zakresie innowacji, badań i rozwoju technologicznego. Ponieważ Europejski Fundusz Obronny ma na celu wspieranie konkurencyjności i innowacyjności unijnej bazy technologicznej i przemysłowej w dziedzinie obronności poprzez wspieranie działań badawczo–rozwojowych w dziedzinie obronności, jego cel i treść uzasadniają wybór art. 173 TFUE jako podstawy prawnej. Działania badawcze ukierunkowane na obronność stanowią również integralną część Europejskiego Funduszu Obronnego. Ich cel i treść również uzasadniają wykorzystanie art. 182 TFUE jako dodatkowej podstawy prawnej. Zgodnie z TFUE wszystkie działania badawcze objęte są wieloletnim ramowym programem badawczym. Akt podstawowy dotyczący wieloletniego programu ramowego w zakresie badań naukowych i innowacji na okres po 2020 r. „Horyzont Europa” zawiera niezbędne przepisy określające powiązania między konkretnymi programami w dziedzinie badań nad obronnością utworzonymi w ramach tego programu a wdrażaniem programu „Horyzont Europa” (który koncentruje się głównie na badaniach cywilnych i działaniach w zakresie innowacji). Szczegółowe przepisy dotyczące unijnego finansowania projektów badawczych w dziedzinie obronności oraz jego budżetu określono w niniejszym projekcie rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Obronnego, w którym zdefiniowano również zasady uczestnictwa w badaniach w dziedzinie obronności. Działalność w zakresie badań naukowych i innowacji prowadzona w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego jest ukierunkowana wyłącznie na zastosowania wojskowe.

•Pomocniczość (w przypadku kompetencji niewyłącznych) W dzisiejszym świecie zagwarantowanie bezpieczeństwa oznacza konieczność radzenia sobie z zagrożeniami, których zasięg przekracza granice państw. Żaden kraj nie jest w stanie dokonać tego jedynie własnymi siłami. Unia będzie musiała przejąć większą odpowiedzialność za ochronę swoich interesów, wartości i europejskiego stylu życia, dopełniając działania NATO i współpracując z nią. Wysiłki mające na celu osiągnięcie poziomu ambicji Unii w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony (jak zatwierdziła przez Rada Europejska w 2016 r.) przyczynią się do realizacji tego celu. Aby przygotować się na przyszłe zagrożenia i chronić swoich obywateli, Unia musi zwiększyć swoją strategiczną autonomię. Wymaga to opracowania kluczowych technologii w najważniejszych obszarach i budowania zdolności strategicznych w celu zapewnienia przewagi technologicznej. Ściślejsza współpraca na wszystkich szczeblach jest jedynym sposobem na spełnienie oczekiwań obywateli Unii. Poprzez zachęcanie do współpracy Unia może pomóc zmaksymalizować wydajność i jakość inwestycji państw członkowskich w dziedzinie obrony. Europejski Fundusz Obronny przyczyni się do zwiększenia wartości dodanej UE poprzez zapewnienie zachęt dla wspólnych badań i rozwoju w zakresie produktów i technologii obronnych w celu zwiększenia efektywności wydatków publicznych i wniesienia wkładu w autonomię operacyjną Unii. Decyzje dotyczące inwestycji w obronę i uruchomienia programów rozwoju obrony pozostają prerogatywą i zadaniem państw członkowskich. Unia nie może i nie powinna działać na rzecz nadrabiania niedoborów inwestycji w obronność państw członkowskich. Może ona jednak uzupełniać, wykorzystywać efekt dźwigni i konsolidować ich wspólne wysiłki na rzecz rozwoju zdolności obronnych w celu wspierania europejskiego przemysłu obronnego i reagowania na wyzwania w zakresie bezpieczeństwa. Pozwoliłoby to na uniknięcie powielania działań, umożliwiłoby bardziej efektywne wykorzystanie pieniędzy podatników, przyczyniłoby się do poprawy interoperacyjności wyposażenia wojskowego, zminimalizowałoby rozdrobnienie oraz zwiększyłoby konkurencyjność i innowacyjność europejskiej technologicznej bazy przemysłowej w dziedzinie obronności. •Proporcjonalność Proponowane podejście jest proporcjonalne do skali i wagi stwierdzonych problemów, tj. braku współpracy transgranicznej, a także potrzeby wspierania konkurencyjności europejskiego przemysłu i opartych na współpracy działań badawczo–rozwojowych w dziedzinie obronności. Jest ono zgodne z granicami ewentualnej interwencji Unii wynikającymi z Traktatów. Inicjatywa ogranicza się do tych celów, których państwa członkowskie nie są w stanie samodzielnie zrealizować w zadowalającym stopniu i co do których można oczekiwać od Unii skuteczniejszego działania. Proponowany mechanizm realizacji wdrożony na poziomie europejskim będzie miał na celu ograniczenie kosztów finansowych i administracyjnych. •Wybór instrumentu Komisja przedstawia wniosek dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w celu ustanowienia funduszu. Jest to najodpowiedniejszy instrument prawny, ponieważ wyłącznie rozporządzenie, którego przepisy prawne są bezpośrednio stosowane, może zapewnić konieczny poziom ujednolicenia potrzebny do ustanowienia i realizacji programu unijnego finansowania mającego na celu wspieranie sektora przemysłowego w Europie. 3.WYNIKI OCEN RETROSPEKTYWNYCH, KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI I OCEN SKUTKÓW •Oceny retrospektywne/oceny adekwatności obowiązującego prawodawstwa Programy ustanowione w obecnych wieloletnich ramach finansowych zostały wprowadzone na czas określony i dlatego nie dają istotnych możliwości uczenia się i uwzględniania doświadczeń podczas przygotowywania tego programu. W kwietniu 2017 r. rozpoczęto działanie przygotowawcze w zakresie badań nad obronnością, którego całkowity budżet wynosi 90 mln EUR na przestrzeni trzech lat. Pierwsze konkretne rezultaty zostały uzyskane wraz z pierwszymi umowami o udzieleniu dotacji podpisanymi w 2018 r., ale wszystkie projekty są nadal w toku. Wnioskodawcy, którzy odpowiedzieli w 2017 r. na zaproszenia do składania wniosków, reprezentują szeroki obszar geograficzny: wnioski złożyły podmioty z 25 państw członkowskich UE i Norwegii, wiele z nich to niepowtarzający się wnioskodawcy: ich łączna liczba wyniosła 187. Projekty wybrane do finansowania dotyczą uczestników z 17 państw członkowskich UE. Jeśli chodzi o rodzaje wnioskodawców, wnioski dotyczą sektora prywatnego, zarówno dużych, jak i małych przedsiębiorstw branżowych, MŚP, organów publicznych, ośrodków badawczych i uczelni. Udział małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) wynosi 30 % w przypadku wniosków bez działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością narzucającego surowe zasady dotyczące uczestnictwa MŚP. Współczynnik udziału MŚP został utrzymany w przypadku projektów wybranych do finansowania i wynosi 32 % przy wartości budżetu na poziomie 14 %. Z danych tych wynika, że zaproszenia ogłoszone w pierwszym roku działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością wywołały spory odzew i wzbudziły duże zainteresowanie branży. Na podstawie tego pozytywnego wskaźnika odzewu można wyciągnąć wstępny wniosek, że podjęto odpowiednie tematy związane z obronnością, które wywołały zainteresowanie branży. W proponowanym rozporządzeniu dotyczącym Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego na lata 2019–2020 przewidziano budżet w wysokości 500 mln EUR. Współprawodawcy osiągnęli kompromisowe porozumienie w dniu 22 maja 2018 r. Europejski program rozwoju przemysłu obronnego powinien zacząć działać od dnia 1 stycznia 2019 r. To kompromisowe porozumienie pokazało wolę polityczną współprawodawców odnośnie do szybkiego uzgodnienia budżetu, struktury oraz zasad wdrożenia programu na rzecz współfinansowania rozwoju produktów i technologii obronnych. Obecna inicjatywa ustawodawcza obejmuje zwiększenie skali tych dwóch bieżących inicjatyw przewidzianych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020. Na podstawie doświadczeń z realizacji działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością i Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego oraz oceny stopnia, w jakim struktury tych dwóch programów są zbieżne, proponuje się jeden zintegrowany fundusz. Umożliwi to usprawnienie i uproszczenie. •Konsultacje z zainteresowanymi stronami Aby zapewnić wszystkim zainteresowanym stronom okazję do przedstawienia uwag, Komisja przeprowadziła w okresie od dnia 13 stycznia 2018 r. do dnia 9 marca 2018 r. otwarte konsultacje publiczne w sprawie Europejskiego Funduszu Obronnego, w ramach szerszych konsultacji dotyczących wszystkich obszarów polityki objętych budżetem UE na lata 2021–2027. Za pośrednictwem portalu internetowego otwartych konsultacji publicznych przekazano kilka stanowisk.

Nawiązano kontakt z różnymi grupami zainteresowanych stron, łącznie z podmiotami, których bezpośrednio dotyczy przedmiotowy fundusz, np. branżą przemysłową i instytucjami badawczymi, oraz podmiotami, które wydały opinię na ten temat, ale nie są bezpośrednimi beneficjentami, m.in. obywatelami i organizacjami pozarządowymi. Niektóre z nich skrytykowały inicjatywę z perspektywy etycznej. Chociaż w stosownych przypadkach ich obawy zostały uwzględnione we wniosku (np. w odniesieniu do etyki, konieczności przestrzegania konwencji międzynarodowych), Komisja korzysta z prawa inicjatywy, aby odpowiedzieć na wezwanie obywateli UE i ich przywódców politycznych do wsparcia unijnego przemysłu obronnego i zwiększenia bezpieczeństwa. Bezpośrednio zainteresowane podmioty wspierają tę inicjatywę. Przedstawiły one swoje uwagi na tematy, które mają być finansowane, a także propozycje dotyczące struktury funduszu i mechanizmów finansowania: Główne kwestie były następujące: –należy się skoncentrować na długo- i średnioterminowych priorytetach w zakresie badań i rozwoju (impuls technologiczny i innowacje radykalne), mając na względzie długoterminową konkurencyjność sektora i zapewnianie przełomowych zdolności. Priorytety funduszu powinny zostać ustalone z państwami członkowskimi w ramach rocznych/wieloletnich programów prac; –struktura funduszu powinna odzwierciedlać całościowe i skoncentrowane na zdolnościach podejście, które obejmuje cały cykl technologiczny i jest oparte na jednym rozporządzeniu. Należy w jak największym stopniu dostosować szczegółowe ustalenia obu pionów; –zainteresowane strony jednomyślnie uważają, że należy dostosować zasady dotyczące praw własności intelektualnej do celów obrony. Organizacje badawcze wezwały do ochrony praw wszystkich uczestników projektu, a nie tylko dużych przedsiębiorstw przemysłowych; –jeżeli chodzi o stopy finansowania, zainteresowane strony podzieliły pogląd, że stopy te muszą uwzględniać specyfikę sektora. Placówki badawcze opowiedziały się za wyższymi wkładami finansowymi na badania, nawet do 100 %, i pokryciem kosztów pośrednich związanych z infrastrukturą. W sprawozdaniu grupy osobistości dotyczącym działań przygotowawczych w zakresie badań nad obronnością (sprawozdanie grupy osobistości) zalecono zwracanie wyższego odsetka kosztów pośrednich; –jeśli chodzi o formy wsparcia finansowego, respondenci zasugerowali rozważenie możliwości współfinansowania przez państwa członkowskie, np. za pomocą zamówień przedkomercyjnych i działań łączonych zarządzanych za pośrednictwem Funduszu InvestEU w sprawach mających również wpływ na projekty cywilne lub dotyczących obiektów badawczych. •Wiedza ekspertów zewnętrznych Komisarz ds. rynku wewnętrznego, przemysłu, przedsiębiorczości i MŚP zwołała grupę 16 osób wysokiego szczebla działających w dziedzinie obronności (przedstawicieli przemysłu, organizacji badawczych, Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajowych oraz instytutów zajmujących się polityką w dziedzinie obronności), aby zapewnić doradztwo zewnętrzne w perspektywie krótko- i długoterminowej w zakresie polityki badań naukowych w dziedzinie obronności. W następstwie regularnych rozmów i konsultacji grupa opublikowała w styczniu 2016 r. sprawozdanie zatytułowane „Europejskie badania nad obronnością – sprawa programu w dziedzinie badań i technologii obronnych finansowanego ze środków UE”. Grupa pomogła w kształtowaniu działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością, uruchomionego w kwietniu 2017 r., i zapewniła doradztwo strategiczne na temat długoterminowych aspiracji dotyczących badań nad obronnością finansowanych przez UE. •Ocena skutków Zgodnie z praktykami Komisji w zakresie lepszego stanowienia prawa niniejszy wniosek został poparty oceną skutków. W dniu 11 kwietnia 2018 r. niezależna Rada ds. Kontroli Regulacyjnej przeanalizowała sprawozdanie z oceny skutków i wydała pozytywną opinię. Rada zaleciła wyjaśnienie podstawy prawnej inicjatywy i ewentualnego pokrywania się działań z badaniami finansowanymi w ramach innego programu szczegółowego „Horyzont Europa” w celu dostosowania opisu mechanizmów realizacji, aby umożliwić bardziej selektywne podejście, a także, aby lepiej uzasadnić proponowany tryb zarządzania bezpośredniego dla funduszu. W sprawozdaniu z oceny skutków wprowadzono odpowiednie zmiany zgodnie z zaleceniami rady. Sekcja 3.2.1 oceny skutków została w pełni uaktualniona zgodnie z pierwszym zaleceniem. Brzmienie sekcji 2.4 zostało poprawione i zawiera obecnie wyraźne objaśnienie rozgraniczenia między Europejskim Funduszem Obronnym a programem szczegółowym wdrażającym program „Horyzont Europa” w odniesieniu do zastosowań cywilnych. Aby lepiej wyjaśnić rozgraniczenie oraz mocne i słabe strony poszczególnych wariantów, dostosowano brzmienie w sekcji 4.1, a także ocenę wariantów w sekcji 4.2, która obejmuje obecnie możliwość wdrożenia, w poszczególnych przypadkach, w razie potrzeby, niektórych środków inspirowanych logiką wariantu 3. Wreszcie szczegółowe sformułowanie uzasadniające zastosowanie trybu zarządzania bezpośredniego podano w sekcji 4.1.1. W sprawozdaniu z oceny skutków wyjaśniono problemy i związane z nimi powody, które doprowadziły Komisję do zaproponowania przedmiotowej inicjatywy. Dotyczą one cięć w budżetach obronnych poszczególnych państw oraz nieskoordynowanych wydatków, co prowadzi do braku efektywności i ograniczenia dostępności wyposażenia wojskowego do poziomów krytycznych. W sprawozdaniu wskazano również jako problem brak innowacji w dziedzinie obronności, a także spadek poziomu współpracy w dziedzinie badań i rozwoju na rzecz obronności oraz inwestycji w wyposażenie, co utrudnia zdolność Unii do rozwijania nowych technologii i systemów obronnych. Rozdrobnienie popytu odzwierciedla nieefektywna organizacja po stronie podaży, w tym znaczny poziom powielania wysiłków, mała skala produkcji i łańcuchy dostaw przemysłowych oparte głównie na zapleczu krajowym. Wszystko to ograniczyło interoperacyjność wyposażenia wojskowego i doprowadziło do utraty korzyści skali. Zgodnie ze sprawozdaniem z oceny skutków fundusz przyczyni się do poprawy obecnej sytuacji poprzez skierowanie 13 mld EUR na oparte na współpracy badania i rozwijanie zdolności w dziedzinie obronności, co sprawi, że Unia stanie się jednym z największych inwestorów w badania w dziedzinie obronności w UE, i zadziała jako katalizator, kierując indywidualne wydatki do unijnych projektów rozwoju opartych na współpracy z zastosowaniem wspólnych wymogów technicznych odnoszących się do priorytetów UE. W sprawozdaniu oceniono trzy warianty dotyczące struktury funduszu i mechanizmów realizacji, które umożliwiłyby rozwiązanie problemów w sposób optymalny: –wariant 1 – utrzymanie dwóch obecnych odrębnych programów badań przewidzianych w wieloletnich ramach finansowych na lata 2014–2020, przy czym poziomy wydatków wzrosłyby ponad sześciokrotnie; –wariant 2 – wprowadzenie dodatkowych środków w zakresie elastyczności i uproszczenia. W ramach tego wariantu ustanawia się jeden fundusz, który umożliwi zintegrowane planowanie badań i rozwoju w oparciu o zharmonizowane zasady uczestnictwa. Wariant 2 uwzględnia obawy zainteresowanych stron, że poziomy finansowania dla kosztów pośrednich są zbyt niskie w przypadku metody stosowanej w scenariuszu odniesienia. Należy uznać specyfikę tego sektora, w tym zależność od pojedynczego nabywcy, a także istotne ograniczenia w zakresie komercyjnego wykorzystania wyników badań i rozwoju w dziedzinie obronności. Zgodnie z wariantem 2 wprowadzona zostanie elastyczność umożliwiająca lepsze pokrycie kosztów pośrednich. Wprowadzono by również środki upraszczające, takie jak dotacje w formie kwot ryczałtowych; oraz –wariant 3 – wprowadzenie bardziej rygorystycznych wymogów, tzn. zastępuje się podejście oparte na zachętach i premiach bardziej nakazowym podejściem, którego celem jest reagowanie na zidentyfikowane problemy w sposób bardziej zdecydowany w celu szybszego osiągnięcia rezultatów. Takie nakazowe podejście wiąże się również z istotnymi zagrożeniami, w szczególności w odniesieniu do kwestii absorpcji środków, co może spowodować ograniczenie zdolności funduszu do osiągania wyznaczonych celów. Po porównaniu wariantów w sprawozdaniu zaleca się wybór wariantu 2, ponieważ maksymalizuje synergie i wprowadza uproszczenia, a podejście oparte na zachętach jest mniej ryzykowne niż podejście nakazowe wynikające z wariantu 3. Wariant 2 byłby najlepszym sposobem zagwarantowania, że fundusz: –wspiera integrację i wzmacnianie globalnej konkurencyjności europejskiej bazy technologiczno–przemysłowej sektora obronnego;

–wspiera rozwój produktów i technologii obronnych w Unii poprzez pełnienie roli katalizatora programów współpracy w dziedzinie badań i rozwoju w kluczowych obszarach technologii obronnych; powinno to doprowadzić do dalszych opartych na współpracy programów inwestycyjnych w dziedzinie obrony, służących zaspokojeniu przyszłych potrzeb państw członkowskich w zakresie zdolności, a także wzmocnieniu rozwoju przyszłych zdolności poprzez zacieśnienie współpracy; i –dostarcza unijną wartość dodaną w związku z jego zdolnością (bez zastępowania wysiłków poszczególnych państw) do koordynowania szerokiego zakresu działań wielu różnych zainteresowanych stron, począwszy od ministerstw obrony (jako wyłącznych klientów) do branż przemysłu obronnego (jako jedynych dostawców produktów obronnych) w celu osiągnięcia wyników korzystnych dla wszystkich stron. •Uproszczenie i elastyczność Podejście zintegrowane: Europejski Fundusz Obronny obejmujący działania zarówno w zakresie badań, jak i rozwoju umożliwia zintegrowane, polegające na wzajemnym wzmacnianiu wsparcie, unikanie ryzyka utraty wyników badań w przypadku braku stałego wsparcia dla dalszego rozwoju i testowania technologii. Zwiększy to absorpcję produktów i technologii, które są wspierane ze środków Unii. Zintegrowany i bardziej elastyczny fundusz umożliwi ponadto dodatkowe formy wsparcia, w stosownych przypadkach, między innymi poprzez zamówienia przedkomercyjne. Umożliwi to zidentyfikowanie rozwiązań rynkowych, które zapewniają najlepszą relację jakości do ceny w celu zaspokojenia potrzeb Unii w zakresie badań i rozwoju w dziedzinie obronności. Uwzględnienie specyfiki badań i rozwoju w dziedzinie obronności: projekt i struktura Europejskiego Funduszu Obronnego opierają się na doświadczeniach z działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością oraz wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego, informacjach zwrotnych od zainteresowanych stron i wynikach ocen skutków, a w szczególności na specyfice sektora, w którym państwa członkowskie i państwa stowarzyszone zwykle w pełni finansują całość kosztów prac badawczo-rozwojowych, z uwzględnieniem ograniczeń dotyczących wykorzystania wyników tych prac. Fundusz obronny umożliwia niezbędną elastyczność, aby lepiej pokryć koszty pośrednie, przy jednoczesnym wprowadzeniu środków gwarantujących, że nie dojdzie do nadmiernej rekompensaty. Działania funduszu wdrażane na etapie rozwoju są ściśle powiązane ze strategiami i procesami państw członkowskich w zakresie planowania oraz zakupów, w tym z ich wkładem finansowym na rzecz ponadnarodowych projektów zbrojeniowych. Dlatego ważne jest, aby państwa członkowskie były zaangażowane w podejmowanie decyzji dotyczących działań rozwojowych zgodnie z zasadami procedury komitetowej. Stopy finansowania na potrzeby opracowywania prototypów i działań na kolejnych etapach rozwoju będą niższe niż w przypadku innych działań poprzedzających fazę prototypu. Pozwoli to na zapewnienie odpowiednich zachęt wspierających uruchomienie opartych na współpracy projektów dotyczących opracowywania prototypów przy uwzględnieniu istotnej roli finansowania przez państwa członkowskie w tym obszarze. Zasady uczestnictwa w Europejskim Funduszu Obronnym uwzględnią specyficzny charakter sektora obrony, w szczególności pod kątem bezwzględnej konieczności zapewnienia bezpieczeństwa informacji i zarządzania wynikami działań. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na zapewnienie odpowiedniego udziału małych przedsiębiorstw poprzez zwiększone stopy finansowania w celu zachęcenia małych i średnich przedsiębiorstw do transgranicznego udziału w projektach opartych na współpracy. Szerokie wykorzystanie narzędzi ukierunkowanych na produkty (jednorazowe płatności ryczałtowe i stawki ryczałtowe w przypadku dotacji) umożliwiające uniknięcie kontroli księgowych ex post dotyczących kosztów kwalifikowalnych oraz ewentualnego skomplikowania kontroli (poświadczenie bezpieczeństwa). W szczególności w przypadkach, w których Unia uzupełnia niewielką część budżetu tymczasowego, który został już zatwierdzony przez państwa członkowskie (wsparcie na rzecz opracowania prototypów), dotacja Unii przyjmie formę jednorazowej płatności ryczałtowej wypłacanej na podstawie rezultatów zaakceptowanych przez państwa członkowskie. Co do zasady wkład Unii musi być wypłacany w odniesieniu do osiąganych rezultatów. Ułatwi to zarządzanie funduszem, zmniejszy koszty zarządzania i ograniczy poziom błędu. Europejski Fundusz Obronny będzie wdrażany przez Komisję za pomocą zarządzania bezpośredniego w celu maksymalizacji skuteczności i efektywności realizacji. Państwa członkowskie będą mocno zaangażowane w realizację Europejskiego Funduszu Obronnego. •Prawa podstawowe Zwiększenie bezpieczeństwa obywateli UE przyczynia się do ochrony ich praw podstawowych. Finansowane działania będą zgodne ze zobowiązaniami Unii wynikającymi z umów międzynarodowych, a wszystkie wnioski o finansowanie będą poddawane kontroli przesiewowej przez ekspertów w dziedzinie etyki. 4.WPŁYW NA BUDŻET Proponowany przydział środków budżetowych na lata 2021–2027 wynosi 13 000 000 000 EUR (w cenach bieżących), z czego: –4 100 000 000 EUR na działania badawcze; –8 900 000 000 EUR na działania rozwojowe. Wpływ w okresie obowiązywania wieloletnich ram finansowych pod względem koniecznych środków budżetowych i zasobów ludzkich opisano szczegółowo w ocenie skutków finansowych regulacji załączonej do wniosku. 5.ELEMENTY FAKULTATYWNE

•Plany wdrożenia i monitorowanie, ocena i sprawozdania Ocena skutków finansowych określa zasoby wymagane w departamentach Komisji na potrzeby realizacji funduszu. Pod warunkiem potwierdzenia efektywności kosztowej za pośrednictwem analizy kosztów i korzyści, funduszem może zarządzać agencja wykonawcza Komisji. Proponuje się system monitorowania w celu wspierania sprawozdawczości oraz oceny dotyczącej realizacji celów. Wyniki będą udostępniane stopniowo. Informacje dotyczące monitorowania będą dotyczyć: –wskaźników wejściowych (np. liczby i rodzajów projektów) w pierwszych latach; –wskaźników produktu – informacje dostępne w połowie okresu programowania (w zależności od długości projektów); –wskaźników wyników (takich jak kolejne zamówienia państw członkowskich i patenty) w późniejszych latach działania funduszu. Oceny będą przeprowadzane zgodnie z pkt 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., w którym trzy instytucje potwierdziły, że ewaluacja obowiązującego ustawodawstwa i polityk powinna służyć jako podstawa dla oceny skutków różnych opcji dalszych działań. Ocenie będą podlegać wyniki programu w terenie i będzie się ona opierać na wskaźnikach i poziomach docelowych oraz szczegółowej analizie stopnia, w jakim program można uznać za odpowiedni, skuteczny, wydajny, spójny z innymi strategiami UE i zapewniający wystarczającą unijną wartość dodaną. Obejmą one wnioski z dotychczasowych doświadczeń w celu stwierdzenia ewentualnych braków/problemów lub możliwości dalszego ulepszania działań lub ich rezultatów, jak również w celu zmaksymalizowania ich wykorzystania/wpływu. Po udostępnieniu wystarczających informacji i najpóźniej w terminie czterech lat od rozpoczęcia realizacji funduszu, przeprowadzona zostanie ocena śródokresowa funduszu, równolegle z ocenami ex post dotyczącymi działania przygotowawczego Unii w zakresie badań nad obronnością oraz Europejskiego programu rozwoju przemysłu obronnego. Komisja przeprowadzi ostateczną ocenę pod koniec okresu realizacji, gdy zakończona zostanie większość projektów. Uwzględnianie kwestii klimatu We wnioskach Komisji dotyczących wieloletnich ram finansowych na lata 2021–2027 ustalono bardziej ambitny cel uwzględniania kwestii klimatu we wszystkich programach UE – docelowy poziom unijnych wydatków przyczyniających się do wypełniania celów klimatycznych ma wynieść 25 %. Wkład niniejszego funduszu w osiągnięcie tego celu ogólnego będzie śledzony za pomocą unijnego systemu wskaźników klimatycznych na odpowiednim poziomie dezagregacji, w tym przy użyciu, w miarę dostępności, bardziej precyzyjnych metod. Komisja nadal będzie przedstawiała informacje pod kątem środków na zobowiązania w ujęciu rocznym, w kontekście rocznego projektu budżetu. Aby wspierać pełne wykorzystanie potencjału Europejskiego Funduszu Obronnego w realizacji celów klimatycznych, Komisja postara się wskazywać odpowiednie działania podczas procesów przygotowania, wdrażania, przeglądu i oceny funduszu. •Termin rozpoczęcia stosowania W niniejszym wniosku przewidziano jako datę rozpoczęcia stosowania dzień 1 stycznia 2021 r. 2018/0254 (COD) Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY ustanawiające Europejski Fundusz Obronny (Tekst mający znaczenie dla EOG)

PARLAMENT EUROPEJSKI I RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 173 ust. 3, art. 182 ust. 4, art. 183 i art. 188 akapit drugi, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, po przekazaniu projektu aktu ustawodawczego parlamentom narodowym, uwzględniając opinię Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, a także mając na uwadze, co następuje: (1)W europejskim planie działań w sektorze obrony, przyjętym w dniu 30 listopada 2016 r., Komisja zobowiązała się do uzupełniania, lewarowania i konsolidowania wspólnych wysiłków państw członkowskich na rzecz rozbudowy zdolności technologicznych i przemysłowych w dziedzinie obronności jako reakcji na wyzwania związane z bezpieczeństwem, jak również w celu wsparcia konkurencyjnego, innowacyjnego i efektywnego europejskiego przemysłu obronnego. Zaproponowano w nim w szczególności uruchomienie Europejskiego Funduszu Obronnego („fundusz”) w celu wspierania inwestycji we wspólne badania naukowe i wspólny rozwój produktów i technologii obronnych, a co za tym idzie, wspierania synergii i efektywności kosztowej, a także promowania wspólnych zakupów i wspólnego utrzymania wyposażenia wojskowego przez państwa członkowskie. Fundusz ten uzupełniałby przeznaczone już na ten cel finansowanie krajowe i powinien działać jako zachęta dla państw członkowskich do większej współpracy i większych inwestycji w obronność. Fundusz ma wspierać współpracę w trakcie całego cyklu rozwoju produktów i technologii obronnych. (2)Fundusz przyczyni się do stworzenia silnej, konkurencyjnej i innowacyjnej bazy przemysłowej i technologicznej sektora obronnego i będzie zbieżny z inicjatywami unijnymi na rzecz bardziej zintegrowanego europejskiego rynku wyposażenia obronnego, a w szczególności z dwoma dyrektywami – w sprawie zamówień publicznych oraz w sprawie transferów produktów związanych z obronnością – przyjętymi w 2009 r. (3)Zgodnie ze zintegrowanym podejściem oraz w celu przyczynienia się do zwiększenia konkurencyjności i potencjału innowacyjnego unijnego przemysłu obronnego należy ustanowić Europejski Fundusz Obronny. Fundusz powinien mieć na celu zwiększenie konkurencyjności, innowacyjności, efektywności oraz autonomii unijnego przemysłu obronnego, przyczyniając się w ten sposób do osiągnięcia strategicznej autonomii Unii poprzez wspieranie współpracy transgranicznej między państwami członkowskimi oraz między przedsiębiorstwami, ośrodkami badawczymi, organami administracji krajowej, organizacjami międzynarodowymi i uczelniami, w fazie badawczej oraz w fazie opracowywania produktów i technologii obronnych. Aby osiągnąć bardziej innowacyjne rozwiązania i spowodować otwarcie rynku wewnętrznego, fundusz powinien wspierać transgraniczny udział małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP) oraz spółek o średniej kapitalizacji z sektora obronności. (4)Etap badań naukowych jest kluczowym elementem, ponieważ warunkuje zdolności europejskiego przemysłu i jego autonomii w zakresie opracowywania produktów oraz dla niezależności państw członkowskich jako użytkowników końcowych w zakresie obronności. Faza badawcza związana z rozwojem zdolności obronnych może obejmować znaczące ryzyko, w szczególności związane z niskim poziomem dojrzałości i zaburzeniem technologii. Faza rozwojowa, która następuje po fazie badawczej i fazie technologicznej, pociąga za sobą również znaczące ryzyko i koszty, które utrudniają dalsze wykorzystywanie wyników badań i niekorzystnie wpływają na konkurencyjność i innowacyjność unijnego przemysłu obronnego. (5)Fundusz nie powinien wspierać czystych badań podstawowych, które powinny być natomiast wspierane przez inne programy, lecz może uwzględniać badania podstawowe ukierunkowane na obronność, które mogą stanowić rozwiązanie dostrzeżonych lub spodziewanych problemów bądź możliwości. (6)Fundusz mógłby wspierać działania odnoszące się zarówno do tworzenia nowych, jak i modernizacji istniejących produktów i technologii, we wszystkich przypadkach gdy wykorzystanie wcześniej istniejących informacji koniecznych do realizacji działania w zakresie modernizacji nie podlega ograniczeniom ze strony niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich. W przypadku ubiegania się o finansowanie ze środków unijnych podmioty prawne powinny przekazywać odpowiednie informacje w celu ustalenia braku ograniczeń. W przypadku braku takich informacji finansowanie ze środków Unii nie powinno być możliwe. (7)Aby zapewnić przestrzeganie międzynarodowych zobowiązań Unii i państw członkowskich podczas wdrażania niniejszego rozporządzenia, działania związane z produktami lub technologiami, których stosowanie, rozwój lub produkcja są zakazane na mocy prawa międzynarodowego, nie powinny otrzymywać finansowania w ramach programu. W związku z tym kwalifikowalność działań w zakresie nowych produktów lub technologii obronnych, takich jak te, które zostały specjalnie zaprojektowane do przeprowadzania śmiercionośnych ataków bez jakiejkolwiek kontroli człowieka nad decyzjami co do ich użycia, powinna również być uzależniona od zmian w prawie międzynarodowym. (8)Trudności związane z uzgodnieniem skonsolidowanych wymogów dotyczących zdolności obronnych i wspólnych specyfikacji technicznych przeszkadzają we współpracy transgranicznej między państwami członkowskimi oraz między podmiotami prawnymi mającymi siedziby w różnych państwach członkowskich. Brak takich wymogów, specyfikacji i norm doprowadził do zwiększonej fragmentacji sektora obronności, złożoności technicznej, opóźnień i zawyżonych kosztów, a także zmniejszonej interoperacyjności. Uzgodnienie wspólnych specyfikacji technicznych powinno być warunkiem wstępnym dla działań wiążących się z wyższym poziomem gotowości technologicznej. Działania państw członkowskich prowadzące do wypracowania wspólnych wymogów w zakresie zdolności obronnych i badania uzupełniające, a także działania mające na celu wspieranie tworzenia wspólnej definicji specyfikacji technicznych lub wspólnych norm powinny się również kwalifikować do wsparcia ze środków funduszu. (9)Ponieważ celem funduszu jest wspieranie konkurencyjności i innowacyjności przemysłu obronnego Unii poprzez lewarowanie i uzupełnienie opartych na współpracy działań w dziedzinie badań i technologii obronnych oraz ograniczanie ryzyka dotyczącego fazy opracowywania projektów współpracy, działania związane z badaniami i rozwojem produktów lub technologii obronnych powinny spełniać kryteria kwalifikowalności, aby korzystać ze środków funduszu. Dotyczy to również modernizacji, z uwzględnieniem interoperacyjności, istniejących produktów i technologii obronnych. (10)Mając na uwadze fakt, że fundusz ma przede wszystkim na celu wzmocnienie współpracy między podmiotami prawnymi i państwami członkowskimi w całej Europie, dane działanie powinno się kwalifikować do finansowania tylko wtedy, gdy jest ono podejmowane w ramach współpracy co najmniej trzech podmiotów prawnych z siedzibą w co najmniej trzech różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych. Co najmniej trzy z tych kwalifikujących się podmiotów prawnych, które mają siedzibę w co najmniej dwóch różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych, nie powinny znajdować się pod skuteczną kontrolą, bezpośrednio lub pośrednio, przez ten sam podmiot ani nie powinny kontrolować siebie nawzajem. W celu wzmocnienia współpracy między państwami członkowskimi w ramach funduszu można wspierać wspólne zamówienia przedkomercyjne. (11)Zgodnie z [odniesienie powinno zostać uaktualnione stosownie do nowej decyzji w sprawie KTZ: art. 94 decyzji Rady 2013/755/UE] podmioty z siedzibą w krajach i terytoriach zamorskich (KTZ) mają się kwalifikować do finansowania, z zastrzeżeniem zasad i celów funduszu oraz ewentualnych uzgodnień mających zastosowanie do państwa członkowskiego, z którym dane KTZ są powiązane. (12)Ponieważ fundusz ma na celu zwiększenie konkurencyjności, efektywności i autonomii unijnego przemysłu obronnego, do wsparcia powinny się zasadniczo kwalifikować wyłącznie podmioty mające siedzibę w Unii lub w państwach stowarzyszonych, które nie znajdują się pod skuteczną kontrolą niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów mających siedzibę w niestowarzyszonych państwach trzecich. Ponadto – w celu zapewnienia ochrony podstawowych interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obronności – infrastruktura, obiekty, aktywa i zasoby używane przez beneficjentów i ich podwykonawców w działaniach wspieranych przez fundusz nie powinny być zlokalizowane na terytorium niestowarzyszonych państw trzecich. (13)W pewnych okolicznościach, jeżeli jest to konieczne do osiągnięcia celów działania, powinno być możliwe odstąpienie od zasady, zgodnie z którą beneficjenci i ich podwykonawcy nie powinni podlegać kontroli niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów mających siedzibę w niestowarzyszonych państwach trzecich. W tym kontekście podmioty prawne z siedzibą w Unii, które znajdują się pod kontrolą sprawowaną przez niestowarzyszone państwo trzecie lub podmiot prawny z niestowarzyszonego państwa trzeciego, mogą spełniać kryteria kwalifikowalności, jeżeli zostały spełnione odpowiednie i restrykcyjne warunki dotyczące interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa i obronności. Udział takich podmiotów nie powinien być sprzeczny z celami funduszu. Wnioskodawcy powinni dostarczyć wszystkie istotne informacje na temat infrastruktury, obiektów, aktywów i zasobów przeznaczonych do wykorzystania w ramach działania.

(14)Jeżeli konsorcjum pragnie uczestniczyć w jednym z działań kwalifikowalnych, a pomoc finansowa Unii ma mieć formę dotacji, konsorcjum takie powinno wyznaczyć jednego ze swoich członków na koordynatora, który będzie stanowić główny punkt kontaktowy. (15)Jeżeli działanie rozwojowe wspierane przez fundusz jest zarządzane przez zarządzającego projektem wyznaczonego przez państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone, przed dokonaniem płatności na rzecz beneficjenta Komisja powinna poinformować zarządzającego projektem, tak aby mógł on zapewnić przestrzeganie ram czasowych przez beneficjentów. W pewnych okolicznościach zarządzający projektem może przedstawić Komisji swoje uwagi na temat postępów w realizacji działania, tak aby Komisja mogła potwierdzić, czy zostały spełnione warunki do dokonania płatności. (16)W celu zagwarantowania, że finansowane działania są finansowo wykonalne, konieczne jest, aby beneficjenci wykazali, że koszty działania nieobjęte finansowaniem Unii są pokrywane z innych źródeł finansowania. (17)Różne rodzaje rozwiązań finansowych powinny być dostępne dla państw członkowskich na potrzeby wspólnego rozwoju i nabywania zdolności obronnych. Zaproponowany przez Komisję zestaw narzędzi finansowych powinien zapewnić różne rodzaje rozwiązań, które państwa członkowskie mogą wykorzystać, aby sprostać wyzwaniom w zakresie wspólnego rozwoju i udzielania zamówień z perspektywy finansowej. Stosowanie takich rozwiązań finansowych mogłoby dodatkowo sprzyjać uruchamianiu opartych na współpracy projektów w dziedzinie obronności i zwiększyć efektywność wydatków na obronność, również w odniesieniu do projektów wspieranych w ramach Europejskiego Funduszu Obronnego. (18)Biorąc pod uwagę specyfikę przemysłu obronnego, gdzie popyt pochodzi prawie wyłącznie z państw członkowskich i państw stowarzyszonych, które także kontrolują całość zakupów produktów związanych z obronnością, w tym ich eksport, działanie sektora obronności jest wyjątkowe i nie podlega konwencjonalnym zasadom i modelom biznesowym, które regulują tradycyjne rynki. W związku z tym przemysł nie może podejmować znaczących projektów badawczo–rozwojowych finansowanych ze środków własnych, a państwa członkowskie i państwa stowarzyszone zwykle w pełni pokrywają koszty badań i rozwoju. Aby osiągnąć cele funduszu, należy w szczególności zachęcać do współpracy między przedsiębiorstwami z różnych państw członkowskich i państw stowarzyszonych, a przy uwzględnieniu specyfiki sektora obronności nawet całkowite koszty kwalifikowalne powinny być pokrywane w przypadku działań, które mają miejsce przed fazą rozwoju prototypów. (19)Faza prototypu stanowi kluczowy etap, w którym państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone zazwyczaj podejmują decyzję w sprawie skonsolidowanych inwestycji i rozpoczęcia procesu nabywania przyszłych produktów lub technologii obronnych. Z tego względu na tym szczególnym etapie państwa członkowskie i państwa stowarzyszone uzgadniają niezbędne zobowiązania, w tym kwestie podziału kosztów i odpowiedzialności za projekt. Aby zapewnić wiarygodność ich zaangażowania, wsparcie finansowe Unii w ramach funduszu nie powinno zwykle przekraczać 20 % kosztów kwalifikowalnych. (20)Jeżeli chodzi o działania wykraczające poza fazę prototypu, należy przewidzieć finansowanie do poziomu 80 %. Wspomniane działania, które są bardziej zbliżone do finalizacji produktów i technologii, mogą się nadal wiązać z dużymi nakładami. (21)Zainteresowane strony działające w sektorze obrony ponoszą szczególne koszty pośrednie, takie jak koszty ochrony. Ponadto zainteresowane strony działają na specyficznym rynku, na którym – bez popytu ze strony nabywców – nie mogą odzyskać kosztów badań i rozwoju, jak ma to miejsce w sektorze cywilnym. W związku z tym uzasadnione jest dopuszczenie stawki zryczałtowanej wynoszącej 25 %, jak również możliwości naliczania dla projektu kosztów pośrednich obliczonych zgodnie ze zwyczajową praktyką księgową stosowaną przez beneficjentów, jeżeli takie praktyki są akceptowane przez ich organy krajowe w ramach porównywalnych krajowych systemów finansowania, o których powiadomiono Komisję. Właściwy urzędnik zatwierdzający powinien uzasadnić swoją decyzję w sprawie akceptacji pośrednich kosztów kwalifikowalnych wykraczających poza stawkę zryczałtowaną w wysokości 25 % w programie prac lub w zaproszeniu do składania wniosków. (22)W celu zapewnienia, aby finansowane działania przyczyniały się do konkurencyjności i efektywności europejskiego przemysłu obronnego, ważne jest, aby państwa członkowskie miały już zamiar wspólnie zamawiać produkt końcowy lub korzystać z technologii, w szczególności poprzez wspólne transgraniczne zamówienia publiczne, w przypadku gdy organizują one wspólnie swoje postępowania o udzielenie zamówienia, w szczególności z wykorzystaniem centralnej jednostki zakupującej. (23)Promowanie innowacyjności i rozwoju technologicznego w unijnym przemyśle obronnym powinno odbywać się w sposób spójny z interesami Unii w zakresie bezpieczeństwa i obronności. W związku z tym kryterium wyboru powinien być wkład danego działania w realizację tych interesów oraz priorytetów w zakresie badań w dziedzinie obronności i zdolności obronnych uzgodnionych wspólnie przez państwa członkowskie. W obrębie Unii braki w zakresie badań w dziedzinie obronności oraz zdolności obronnych są identyfikowane w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO), zwłaszcza za pośrednictwem nadrzędnego program badań strategicznych oraz planu rozwoju zdolności. Inne procesy unijne, takie jak skoordynowany roczny przegląd w zakresie obronności i stała współpraca strukturalna będą wspierać wdrażanie odpowiednich priorytetów poprzez identyfikację i wykorzystanie możliwości wzmocnionej współpracy, mając na względzie osiągnięcie europejskiego poziomu ambicji w dziedzinie bezpieczeństwa i obronności. W stosownych przypadkach można również uwzględnić priorytety regionalne i międzynarodowe, w tym w kontekście NATO, jeżeli są one zgodne z priorytetami Unii i nie uniemożliwiają udziału uczestniczącemu w nim państwu członkowskiemu lub państwu stowarzyszonemu, przy jednoczesnym uwzględnieniu unikania zbędnego powielania działań. (24)Działania kwalifikowalne realizowane w kontekście stałej współpracy strukturalnej (PESCO) w ramach instytucjonalnych Unii powinny zapewnić ciągłość wzmocnionej współpracy między podmiotami prawnymi w różnych państwach członkowskich i w ten sposób bezpośrednio przyczyniać się do realizacji celów programu. W przypadku ich wyboru projekty takie powinny zatem kwalifikować się do zwiększonego finansowania. (25)Komisja weźmie pod uwagę inne działania finansowane w ramach programu ramowego „Horyzont Europa”, aby uniknąć zbędnego powielania działań oraz zapewnić wzajemną wymianę między badaniami cywilnymi i badaniami w dziedzinie obronności. (26)Cyberbezpieczeństwo i cyberobrona to wyzwania o coraz większym znaczeniu, a Komisja i Wysoki Przedstawiciel uznali konieczność stworzenia synergii między działaniami dotyczącymi cyberobrony objętymi zakresem funduszu i unijnych inicjatyw w dziedzinie cyberbezpieczeństwa, takich jak inicjatywy ogłoszone we wspólnym komunikacie w sprawie bezpieczeństwa cybernetycznego. W szczególności Europejskie Centrum Kompetencji Przemysłowych, Technicznych i Badawczych w dziedzinie Cyberbezpieczeństwa, które ma zostać utworzone, powinno dążyć do uzyskania synergii między wymiarem cywilnym i wymiarem obronnym cyberbezpieczeństwa. Mogłoby ono aktywnie wspierać państwa członkowskie i inne odpowiednie podmioty, udzielając poradnictwa, dzieląc się wiedzą fachową i ułatwiając współpracę w odniesieniu do projektów i działań, a także w przypadku, gdy wystąpią o to państwa członkowskie działające w charakterze zarządzającego projektem w odniesieniu do Europejskiego Funduszu Obronnego. (27)Należy zapewnić zintegrowane podejście poprzez połączenie zadań objętych działaniem przygotowawczym Unii w zakresie badań nad obronnością, zainicjowanym przez Komisję w rozumieniu art. [58 ust. 2 lit. b)] rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) 2018/... („rozporządzenie finansowe”), z Europejskim programem rozwoju przemysłu obronnego ustanowionym rozporządzeniem (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady oraz w celu harmonizacji warunków uczestnictwa, stworzenia bardziej spójnego zestawu instrumentów, zwiększenia efektów w zakresie innowacji, współpracy i gospodarki, a także zapobieżenia zbędnemu powielaniu i fragmentacji działań. W ramach tego zintegrowanego podejścia fundusz przyczyniłby się również do lepszego wykorzystania wyników badań w dziedzinie obronności, likwidując lukę między badaniami a rozwojem, z uwzględnieniem specyfiki sektora obronności, oraz wspierając wszystkie formy innowacji, w tym innowacje radykalne, w przypadku których należy zaakceptować niepowodzenia. (28)Cele polityki niniejszego funduszu będą również realizowane za pomocą instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych w ramach segmentu(-ów) [...] Funduszu InvestEU. (29)Wsparcie finansowe należy wykorzystywać w celu skorygowania niedoskonałości rynku lub nieoptymalnych sytuacji w zakresie inwestycji w proporcjonalny sposób, a działania nie powinny powielać ani wypierać finansowania prywatnego ani też zakłócać konkurencji na rynku wewnętrznym. Działania powinny charakteryzować się wyraźną europejską wartością dodaną. (30)Rodzaje finansowania i metody wdrażania na podstawie tego rozporządzenia powinny być wybierane na podstawie ich potencjału osiągania szczegółowych celów działań i zapewnienia rezultatów, biorąc pod uwagę w szczególności koszty kontroli, obciążenie administracyjne oraz przewidywane ryzyko nieprzestrzegania przepisów. Należy rozważyć zastosowanie płatności ryczałtowych, stawek ryczałtowych i kosztów jednostkowych, a także formę finansowania niepowiązanego z kosztami, o którym mowa w art. [125 ust. 1] rozporządzenia finansowego. (31)Komisja powinna ustanowić roczne lub wieloletnie programy prac zgodnie z celami funduszu. Przy ustanawianiu programu prac Komisję powinien wspierać komitet państw członkowskich Aby umożliwić korzystanie z wiedzy fachowej Europejskiej Agencji Obrony w sektorze obronności, zostanie jej nadany status obserwatora w komitecie. Mając na względzie specyfikę obszaru obronności, Europejska Służba Działań Zewnętrznych powinna również uczestniczyć w pracach komitetu państw członkowskich. (32)W celu zapewnienia jednolitych warunków wykonywania niniejszego rozporządzenia należy powierzyć Komisji uprawnienia wykonawcze w odniesieniu do przyjęcia programu prac, a także przyznawania finansowania wybranych działań rozwojowych. W szczególności przy realizacji działań rozwojowych należy wziąć pod uwagę specyfikę sektora obronności, a zwłaszcza odpowiedzialność państw członkowskich lub państw stowarzyszonych w zakresie procesu planowania oraz zakupów. Wykonywanie tych uprawnień powinno przebiegać zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) [nr 182/2011]. (33)Aby wspierać otwarty rynek wewnętrzny, należy zachęcać MŚP i spółki o średniej kapitalizacji do udziału w charakterze członków konsorcjów lub jako podwykonawców.

(34)Komisja powinna dążyć do utrzymania dialogu z państwami członkowskimi i sektorem przemysłowym w celu zapewnienia powodzenia funduszu. (35)Niniejsze rozporządzenie określa pulę środków finansowych Europejskiego Funduszu Obronnego, które stanowią główną kwotę odniesienia w rozumieniu [nowego porozumienia międzyinstytucjonalnego] pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą i Komisją w sprawie dyscypliny budżetowej, współpracy w kwestiach budżetowych i należytego zarządzania finansami, na potrzeby Parlamentu Europejskiego i Rady podczas rocznej procedury budżetowej. (36)O ile nie określono inaczej, rozporządzenie finansowe ma zastosowanie do funduszu. Określa ono zasady wdrożenia budżetu Unii, w tym zasady dotyczące dotacji, nagród, zamówień, pomocy finansowej, instrumentów finansowych i gwarancji budżetowych. (37)Do niniejszego rozporządzenia zastosowanie mają horyzontalne przepisy finansowe przyjęte przez Parlament Europejski i Radę na podstawie art. 322 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Przepisy te są ustanowione w rozporządzeniu finansowym i określają w szczególności procedurę ustanawiania i wykonania budżetu w drodze dotacji, zamówień, nagród i wykonania pośredniego oraz przewidują kontrole wykonywania obowiązków przez podmioty upoważnione do działań finansowych. Przepisy przyjęte na podstawie art. 322 TFUE dotyczą również ochrony budżetu Unii w przypadku uogólnionych braków w zakresie praworządności w państwach członkowskich, jako że poszanowanie praworządności jest niezbędnym warunkiem wstępnym należytego zarządzania finansami i skutecznego unijnego finansowania. (38)Zgodnie z rozporządzeniem finansowym, rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 883/2013, rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2988/95, rozporządzeniem Rady (Euratom, WE) nr 2185/96 i rozporządzeniem Rady (UE) 2017/1939 interesy finansowe Unii należy chronić za pomocą proporcjonalnych środków, w tym środków zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania, korygowania i dochodzenia, a także odzyskiwania środków straconych, nienależnie wypłaconych lub nieodpowiednio wykorzystanych oraz, w stosownych przypadkach, nakładania sankcji administracyjnych. W szczególności, zgodnie z rozporządzeniem (UE, Euratom) nr 883/2013 i rozporządzeniem (Euratom, WE) nr 2185/96 Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) może prowadzić dochodzenia administracyjne, w tym kontrole na miejscu i inspekcje, w celu ustalenia, czy miały miejsce nadużycie finansowe, korupcja lub jakiekolwiek inne nielegalne działanie, naruszające interesy finansowe Unii. Zgodnie z rozporządzeniem (UE) 2017/1939 Prokuratura Europejska (EPPO) może prowadzić dochodzenia i ścigać nadużycia finansowe i inne nielegalne działania naruszające interesy finansowe Unii, jak przewidziano w dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1371. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym każda osoba lub podmiot, które otrzymują środki finansowe Unii, w pełni współpracują w celu ochrony interesów finansowych Unii, przyznają konieczne prawa i dostęp Komisji, OLAF-owi, EPPO i Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu (ETO) oraz zapewniają, aby wszelkie osoby trzecie uczestniczące w wykonaniu środków finansowych Unii przyznały tym organom równoważne prawa. (39)Państwa trzecie będące członkami Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG) mogą uczestniczyć w programach Unii w ramach współpracy ustanowionej na mocy Porozumienia EOG, które przewiduje wprowadzenie w życie programów w drodze decyzji wydanej na mocy tego porozumienia. Do niniejszego rozporządzenia należy wprowadzić odpowiedni przepis szczegółowy przyznający niezbędne uprawnienia i prawa dostępu właściwemu urzędnikowi zatwierdzającemu, Europejskiemu Urzędowi ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych (OLAF) oraz Europejskiemu Trybunałowi Obrachunkowemu pozwalające im na całościowe wykonywanie ich odpowiednich kompetencji. (40)Zgodnie z pkt 22 i 23 Porozumienia międzyinstytucjonalnego w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. istnieje potrzeba oceny niniejszego rozporządzenia na podstawie informacji zgromadzonych za pośrednictwem szczegółowych wymogów dotyczących monitorowania, jednocześnie unikając nadmiernej regulacji i obciążeń administracyjnych, w szczególności dla państw członkowskich. Wspomniane wymogi mogą, w stosownych przypadkach, obejmować wymierne wskaźniki jako podstawę oceny oddziaływania rozporządzenia w terenie. Komisja powinna przeprowadzić ocenę śródokresową nie później niż cztery lata po rozpoczęciu realizacji funduszu oraz ocenę końcową na zakończenie okresu realizacji funduszu, zawierające analizę działań finansowych pod względem wyników realizacji finansowej oraz, w przypadku gdy jest to możliwe w danym momencie, wyników i skutków. W sprawozdaniu tym powinien również zostać przeanalizowany transgraniczny udział MŚP i spółek o średniej kapitalizacji w projektach otrzymujących wsparcie ze środków funduszu, a także udział MŚP i spółek o średniej kapitalizacji w globalnym łańcuchu wartości. Komisja może również zaproponować zmiany do niniejszego rozporządzenia w celu reakcji na możliwy rozwój sytuacji w trakcie realizacji funduszu. (41)Mając na uwadze znaczenie kwestii przeciwdziałania zmianie klimatu zgodnie z zobowiązaniami Unii na rzecz realizacji porozumienia paryskiego i celów zrównoważonego rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych, niniejszy fundusz przyczyni się do uwzględnienia działań w dziedzinie klimatu w politykach Unii i doprowadzić do tego, aby wydatki na wsparcie realizacji celów klimatycznych osiągnęły docelową wartość 25 % w skali budżetu. Stosowne działania zostaną określone podczas opracowania i realizacji funduszu i ponownie ocenione w kontekście oceny śródokresowej. (42)W związku z tym, że fundusz wspiera jedynie fazy badań i rozwoju w zakresie produktów i technologii obronnych, zasadniczo Unia nie powinna posiadać praw własności ani praw własności intelektualnej w stosunku do produktów lub technologii powstałych w wyniku finansowanych działań, o ile pomoc Unii nie jest udzielana poprzez zamówienia. Jednakże, w przypadku działań badawczych, zainteresowane państwa członkowskie i państwa stowarzyszone powinny mieć możliwość korzystania z wyników finansowanych działań i udziału w następczych pracach rozwojowych opartych na współpracy, a zatem należy dopuścić odstępstwa od tej zasady. (43)Unijne wsparcie finansowe nie powinno mieć wpływu na transfer produktów obronnych w obrębie Unii, zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/43/WE, ani na eksport produktów, wyposażenia lub technologii obronnych. (44)Korzystanie ze szczególnie chronionych informacji ogólnych lub dostęp osób nieupoważnionych do chronionych wyników uzyskanych w ramach projektów badawczych może mieć niekorzystny wpływ na interesy Unii lub jednego z państw członkowskich bądź większej ich liczby. Przetwarzanie poufnych danych i informacji niejawnych powinno zatem podlegać wszystkim odpowiednim przepisom Unii, w tym wewnętrznym przepisom instytucji, takim jak decyzja Komisji (UE, Euratom) 2015/444. (45)Aby móc, w razie konieczności, uzupełnić lub zmienić wskaźniki ścieżki oddziaływania, należy przekazać Komisji uprawnienia do przyjęcia aktów zgodnie z art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Szczególnie ważne jest, aby w czasie prac przygotowawczych Komisja prowadziła stosowne konsultacje, w tym na szczeblu ekspertów, oraz aby konsultacje te prowadzone były zgodnie z zasadami określonymi w Porozumieniu międzyinstytucjonalnym w sprawie lepszego stanowienia prawa z dnia 13 kwietnia 2016 r. W szczególności, aby zapewnić udział na równych zasadach Parlamentu Europejskiego i Rady w przygotowaniu aktów delegowanych, instytucje te otrzymują wszelkie dokumenty w tym samym czasie co eksperci państw członkowskich, a eksperci tych instytucji mogą systematycznie brać udział w posiedzeniach grup eksperckich Komisji zajmujących się przygotowaniem aktów delegowanych. (46)Komisja powinna zarządzać funduszem z poszanowaniem wymogów poufności i bezpieczeństwa, w szczególności informacji szczególnie chronionych, PRZYJMUJĄ NINIEJSZE ROZPORZĄDZENIE: TYTUŁ I

PRZEPISY WSPÓLNE

MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO BADAŃ I ROZWOJU ROZDZIAŁ I

PRZEPISY OGÓLNE Artykuł 1

Zakres przedmiotowy Niniejsze rozporządzenie ustanawia Europejski Fundusz Obronny („fundusz”). Określa ono cele funduszu, budżet na lata 2021–2027, formy finansowania unijnego oraz zasady dotyczące przyznawania takiego finansowania. Artykuł 2

Definicje

Do celów niniejszego rozporządzenia stosuje się następujące definicje: 1)„działania łączone” oznaczają działania wspierane z budżetu UE, w tym działania w ramach instrumentów łączonych zgodnie z art. [2 ust. 6] rozporządzenia finansowego, łączące bezzwrotne formy wsparcia lub instrumenty finansowe z budżetu UE oraz zwrotne formy wsparcia z instytucji finansowania rozwoju lub innych publicznych instytucji finansowych, a także z komercyjnych instytucji finansowych i od inwestorów; 2)„kontrola” oznacza zdolność do wywierania decydującego wpływu na podmiot prawny, bezpośrednio lub pośrednio, poprzez co najmniej jedno przedsiębiorstwo pośrednie; 3)„działanie rozwojowe” oznacza każde działanie obejmujące głównie zadania ukierunkowane na obronność w fazie rozwoju, uwzględniające nowe produkty lub technologie bądź modernizację istniejących produktów i technologii, z wyłączeniem produkcji lub użytkowania broni; 4)„przełomowa technologia obronna” oznacza technologię, której zastosowanie może radykalnie zmienić koncepcje i przebieg działań obronnych; 5)„zarządcze struktury wykonawcze” oznaczają dowolny organ lub organy, wyznaczone zgodnie z prawem krajowym, które mają uprawnienia do ustalania strategii, celów i ogólnego kierunku działania danego podmiotu prawnego i które nadzorują oraz monitorują proces podejmowania decyzji przez kierownictwo; 6)„podmiot prawny” oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną utworzoną i uznaną za taką na mocy prawa krajowego, unijnego lub międzynarodowego, która posiada osobowość prawną i która – działając w swoim własnym imieniu – może wykonywać prawa i podlegać obowiązkom, albo podmiot nieposiadający osobowości prawnej zgodnie z art. [197 ust. 2 lit. c)] rozporządzenia finansowego; 7)„spółka o średniej kapitalizacji” oznacza przedsiębiorstwo, które nie jest mikroprzedsiębiorstwem, małym przedsiębiorstwem ani średnim przedsiębiorstwem („MŚP”), zgodnie z definicją w zaleceniu Komisji 2003/361/WE, a które zatrudnia do 3 000 pracowników, w przypadku gdy liczba zatrudnionych jest obliczana zgodnie z art. 3, 4, 5 i 6 tytułu I w załączniku do wspomnianego zalecenia; 8)„zamówienia przedkomercyjne” oznaczają zamawianie usług badawczych i rozwojowych obejmujące podział ryzyka i korzyści na warunkach rynkowych, rozwój konkurencyjny w etapach, przy czym zamówione usługi badań i rozwoju są wyraźnie oddzielone od etapu komercyjnego rozpowszechniania produktów końcowych; 9)„zarządzający projektem” oznacza każdą instytucję zamawiającą z siedzibą w państwie członkowskim lub państwie stowarzyszonym, ustanowioną przez państwo członkowskie lub państwo stowarzyszone lub grupę państw członkowskich lub państw stowarzyszonych w celu zarządzania ponadnarodowymi projektami zbrojeniowymi na stałe lub doraźnie; 10)„beneficjent” oznacza dowolny podmiot prawny otrzymujący finansowanie ze środków tego funduszu; 11)„działanie badawcze” oznacza każde działanie polegające na działalności badawczej, w której główny nacisk położono na zastosowania w dziedzinie obronności; 12)„wyniki” oznaczają wszelkie materialne lub niematerialne skutki działania, takie jak dane, wiedza fachowa lub informacje, bez względu na ich formę lub charakter, niezależnie od tego, czy mogą być one chronione, jak również wszelkie związane z nimi prawa, w tym prawa własności intelektualnej; 13)„sprawozdanie specjalne” oznacza konkretny element działania badawczego streszczający jego wyniki, zawierający wyczerpujące informacje na temat podstawowych zasad, celów, rzeczywistych rezultatów, podstawowych właściwości, przeprowadzonych testów, potencjalnych korzyści, potencjalnych zastosowań w zakresie obrony i oczekiwanej ścieżki wykorzystania badań; 14)„prototyp systemu” oznacza model produktu lub technologii, na którym można zademonstrować jego działanie w środowisku operacyjnym; 15)„państwo trzecie” oznacza państwo, które nie jest członkiem Unii; 16)„niestowarzyszone państwo trzecie” oznacza państwo trzecie, które nie jest państwem stowarzyszonym, zgodnie z art. 5; 17)„podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego” oznacza podmiot prawny mający siedzibę w niestowarzyszonym państwie trzecim lub posiadający swoje zarządcze struktury wykonawcze w niestowarzyszonym państwie trzecim. Artykuł 3

Cele funduszu 1.Ogólnym celem funduszu jest wzmacnianie zdolności w zakresie konkurencyjności, efektywności i innowacyjności europejskiego przemysłu obronnego poprzez wspieranie wspólnych działań i współpracy transgranicznej między podmiotami prawnymi w całej Unii, z uwzględnieniem MŚP i spółek o średniej kapitalizacji, a także promowanie lepszego wykorzystania potencjału przemysłowego w zakresie innowacji, badań i rozwoju technologicznego, na każdym etapie cyklu życia przemysłowego, co ma przyczynić się tym samym do osiągnięcia strategicznej autonomii Unii. Fundusz powinien również przyczyniać się do zapewnienia swobody działania Unii i jej autonomii, w szczególności w kategoriach technologicznych i przemysłowych.

2.Cele szczegółowe funduszu są następujące: a)wspieranie opartych na współpracy projektów badawczych, które mogą znacznie zwiększyć potencjał przyszłych zdolności, mających na celu maksymalizację innowacji i wprowadzenie nowych produktów i technologii obronnych, w tym technologii przełomowych; b)wspieranie opartych na współpracy projektów rozwojowych dotyczących produktów i technologii obronnych, zgodnych z priorytetami dotyczącymi zdolności obronnych uzgodnionymi wspólnie przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony, co przyczynia się tym samym do większej efektywności wydatków na obronność w Unii, osiągnięcia większych korzyści skali, zmniejszenia ryzyka zbędnego powielania działań, a przez to do zmniejszenia rozdrobnienia produktów i technologii obronnych w całej Unii. Fundusz doprowadzi ostatecznie do zwiększenia interoperacyjności między zdolnościami państw członkowskich. Artykuł 4

Budżet: 1.Pula środków finansowych na realizację Europejskiego Funduszu Obronnego na lata 2021–2027 wynosi 13 000 000 000 EUR według cen bieżących. 2.Orientacyjny podział kwoty, o której mowa w ust. 1, jest następujący: a)do 4 100 000 000 EUR na działania badawcze; b)do 8 900 000 000 mln EUR na działania rozwojowe. 3.Kwota, o której mowa w ust. 1, może być wykorzystana na pomoc techniczną i administracyjną w ramach realizacji funduszu, taką jak działania przygotowawcze, monitorowanie, kontrola, audyt i ocena, w tym na systemy informatyczne dla przedsiębiorstw. 4.Do 5 % puli środków finansowych, o której mowa w ust. 1, przeznacza się na wsparcie przełomowych technologii obronnych. 5.Środki przydzielone państwom członkowskim w ramach zarządzania dzielonego mogą, na ich wniosek, zostać przeniesione do funduszu. Komisja wykonuje te środki bezpośrednio zgodnie z art. [62 ust. 1 lit. a)] rozporządzenia finansowego. W miarę możliwości środki te wykorzystuje się na rzecz danego państwa członkowskiego. Artykuł 5

Państwa stowarzyszone Uczestnictwo w funduszu jest otwarte dla członków Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA), którzy należą do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), zgodnie z warunkami ustanowionymi w Porozumieniu EOG; Artykuł 6

Wsparcie na rzecz przełomowych technologii obronnych 1.Komisja przyznaje finansowanie w drodze otwartych i publicznych konsultacji dotyczących obszarów interwencji określonych w programach prac. 2.Komisja może, w zależności od przypadku, znaleźć najbardziej odpowiednią formę finansowania w celu sfinansowania innowacyjnych rozwiązań. Artykuł 7

Etyka 1.Działania prowadzone w ramach funduszu muszą być zgodne z zasadami etyki i odpowiednimi przepisami krajowymi, unijnymi i międzynarodowymi. 2.Wnioski poddaje się systematycznie kontroli przesiewowej w celu określenia tych działań, które rodzą wątpliwości dotyczące złożonych lub poważnych kwestii etycznych, i przedkłada do oceny pod kątem etyczności. Kontrole przesiewowe i oceny pod kątem etyczności przeprowadzane są przez Komisję przy wsparciu ekspertów ds. etyki w dziedzinie obronności. Komisja zapewnia w największym możliwym stopniu przejrzystość procedur w zakresie etyki. 3.Podmioty uczestniczące w działaniu uzyskują przed rozpoczęciem odpowiednich działań wszelkie zatwierdzenia lub inne obowiązkowe dokumenty od odpowiednich krajowych bądź lokalnych komisji etycznych lub innych organów, takich jak organy ochrony danych. Dokumenty te przechowuje się w aktach i udostępnia Komisji.

4.W stosownych przypadkach Komisja przeprowadza kontrole pod kątem etyczności w trakcie realizacji działania. W przypadku wątpliwości dotyczących poważnych lub złożonych kwestii etycznych kontrole przeprowadzane są przez Komisję przy wsparciu ekspertów ds. etyki w dziedzinie obronności. 5.Działania, które nie są akceptowalne ze względów etycznych, mogą zostać odrzucone lub zakończone w dowolnym momencie. ROZDZIAŁ II

PRZEPISY FINANSOWE Artykuł 8

Realizacja i formy finansowania unijnego 1.Fundusz jest wdrażany w ramach zarządzania bezpośredniego zgodnie z rozporządzeniem finansowym. 2.Fundusz może zapewniać finansowanie w dowolnej formie przewidzianej w rozporządzeniu finansowym, w szczególności w postaci dotacji, nagród i zamówień. Może również zapewniać finansowanie w formie instrumentów finansowych w ramach działań łączonych. Artykuł 9

Finansowanie skumulowane, uzupełniające i łączone 1.Działanie, które otrzymało wkład z innego programu unijnego, może również otrzymać wkład w ramach funduszu, pod warunkiem że wkład z obu programów nie pokrywa tych samych kosztów. Do każdego wkładu do danego działania zastosowanie mają przepisy dotyczące odpowiedniego unijnego programu/funduszu, z którego pochodzi ten wkład. Finansowanie skumulowane nie może przekraczać łącznych kosztów kwalifikowalnych działania, a wsparcie z różnych programów Unii można obliczać proporcjonalnie zgodnie z dokumentami określającymi warunki wsparcia. 2.Działania, którym przyznano certyfikat pieczęci doskonałości, lub które spełniają wszystkie następujące warunki porównawcze: a)zostały ocenione w ramach zaproszenia do składania wniosków w ramach funduszu, b)spełniają minimalne wymagania jakościowe określone w tym zaproszeniu do składania wniosków, c)nie mogą zostać sfinansowane w ramach tego zaproszenia do składania wniosków ze względu na ograniczenia budżetowe, mogą otrzymać wsparcie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich zgodnie z art. [65] ust. 5 rozporządzenia (UE) XX [rozporządzenie w sprawie wspólnych przepisów] i art. [8] rozporządzenia (UE) XX [w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej], pod warunkiem że działania te są zgodne z celami danego programu. Zastosowanie mają przepisy dotyczące funduszu, z którego pochodzi wsparcie. ROZDZIAŁ III

DOTACJE Artykuł 10

Kwalifikujące się podmioty

1.Wnioskodawcy i ich podwykonawcy kwalifikują się do finansowania, pod warunkiem że mają siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym, posiadają zarządcze struktury wykonawcze w Unii lub w państwie stowarzyszonym i nie podlegają kontroli sprawowanej przez niestowarzyszone państwo trzecie ani przez podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego. 2.Na zasadzie odstępstwa od ust. 1 wnioskodawca mający siedzibę w Unii lub w państwie stowarzyszonym i podlegający kontroli sprawowanej przez niestowarzyszone państwo trzecie lub podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego może kwalifikować się do finansowania, jeżeli jest to niezbędne do osiągnięcia celów działania i pod warunkiem że jego udział nie będzie stanowił zagrożenia dla interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa. W celu zapewnienia ochrony interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa w zaproszeniu do składania wniosków wymaga się od wnioskodawcy dostarczenia informacji wykazujących w szczególności, że: a)kontrola nad wnioskodawcą nie będzie wykonywana w sposób ograniczający jego zdolność do realizacji i zakończenia działania; b)uniemożliwi się dostęp niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich do informacji niejawnych i szczególnie chronionych informacji jawnych związanych z tym działaniem, a osoby zaangażowane w działanie będą posiadać krajowe poświadczenie bezpieczeństwa wydane przez państwo członkowskie lub kraj stowarzyszony; c)wyniki działania pozostają u beneficjenta i nie podlegają kontroli lub ograniczeniom ze strony niestowarzyszonych państw trzecich lub innych podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich w trakcie działania oraz przez określony czas po jego zakończeniu. 3.Cała infrastruktura, obiekty, aktywa i zasoby wykorzystywane w działaniach finansowanych w ramach funduszu muszą być zlokalizowane na terytorium Unii lub państw stowarzyszonych. Ponadto podczas wykonywania działań kwalifikowalnych beneficjenci i ich podwykonawcy współpracują wyłącznie z podmiotami prawnymi z siedzibą w Unii lub w państwie stowarzyszonym i niepodlegającymi kontroli sprawowanej przez niestowarzyszone państwa trzecie lub podmioty z niestowarzyszonych państw trzecich. 4.Na zasadzie odstępstwa od ust. 3 beneficjenci i podwykonawcy zaangażowani w działanie mogą wykorzystywać swoje aktywa, infrastrukturę, obiekty i zasoby znajdujące się lub przechowywane na terytorium niestowarzyszonego państwa trzeciego, jeżeli jest to niezbędne do osiągnięcia celów danego działania i pod warunkiem że nie spowoduje to zagrożenia bezpieczeństwa Unii i jej państw członkowskich. Beneficjenci i ich podwykonawcy realizujący działanie kwalifikowalne mogą na tych samych warunkach współpracować z podmiotem mającym siedzibę w niestowarzyszonym państwie trzecim. Koszty związane z korzystaniem z takiej infrastruktury, obiektów, aktywów lub zasobów i związane z taką współpracą nie kwalifikują się do finansowania ze środków funduszu. 5.W celu zapewnienia ochrony interesów Unii i jej państw członkowskich w zakresie bezpieczeństwa w zaproszeniu do składania wniosków lub umowie o udzielenie dotacji określa się dodatkowe warunki. Warunki te odnoszą się w szczególności do przepisów dotyczących własności wyników działania oraz dostępu do informacji niejawnych i szczególnie chronionych informacji jawnych, a także do gwarancji bezpieczeństwa dostaw. 6.Wnioskodawcy dostarczają wszelkie istotne informacje niezbędne do oceny kryteriów kwalifikowalności i warunków, o których mowa w ust. 1–4. 7.Wnioski, które wymagają weryfikacji na podstawie ust. 2 lub ust. 4, można składać wyłącznie za zgodą państwa członkowskiego lub państwa stowarzyszonego, w którym wnioskodawca ma siedzibę. 8.W przypadku wprowadzenia w trakcie realizacji działania zmiany, w związku z którą można zakwestionować spełnienie tych kryteriów i warunków, dany beneficjent informuje o tym Komisję, która ocenia, czy przedmiotowe kryteria kwalifikowalności i warunki są nadal spełniane, i rozważa potencjalny wpływ zaistniałej sytuacji na finansowanie danego działania. 9.Na potrzeby niniejszego artykułu określenie „podwykonawcy” odnosi się do podwykonawców związanych bezpośrednim stosunkiem umownym z beneficjentem, innych podwykonawców, którym przyznano co najmniej 10 % łącznych kosztów kwalifikowalnych działania, oraz podwykonawców, którzy mogą potrzebować dostępu do informacji niejawnych zgodnie z decyzją Komisji (UE, Euratom) 2015/444 w celu realizacji działania. Artykuł 11

Działania kwalifikowalne 1.Do finansowania kwalifikują się wyłącznie działania służące realizacji celów, o których mowa w art. 3. 2.Fundusz wspiera działania obejmujące zarówno tworzenie nowych, jak i modernizację istniejących produktów i technologii, w przypadku gdy wykorzystanie wcześniej istniejących informacji koniecznych do wykonania modernizacji nie podlega ograniczeniom, w sposób bezpośredni lub pośredni, ze strony niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich. 3.Działanie kwalifikowalne musi dotyczyć co najmniej jednego z poniższych elementów: a)zadania mające na celu stworzenie, zapewnienie podstaw i poprawę stanu nowej wiedzy i technologii obronnej, która może mieć istotny wpływ na obronność; b)zadania mające na celu zwiększenie interoperacyjności i odporności, z uwzględnieniem ochrony produkcji i wymiany danych, opanowanie krytycznych technologii obronnych, zwiększenie bezpieczeństwa dostaw lub umożliwienie skutecznego wykorzystania wyników na potrzeby produktów i technologii obronnych; c)prace studyjne, takie jak studia wykonalności w celu sprawdzenia wykonalności nowych lub ulepszonych technologii, produktów, procesów, usług, rozwiązań lub danych statystycznych dotyczących przemysłu obronnego i projekty pilotażowe w zakresie gromadzenia danych;

d)projekt produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych, a także określenie specyfikacji technicznych, na podstawie których dany projekt został opracowany, co może obejmować także częściowe testy w zakresie zmniejszania ryzyka w środowisku przemysłowym lub reprezentatywnym; e)rozwój modeli produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych, na podstawie których można zademonstrować działanie danego elementu w środowisku operacyjnym (prototyp systemu); f)testowanie produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych; g)kwalifikowanie produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych. Kwalifikowanie to całość procesu, w którym wykazuje się, że projekt produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów bądź technologii obronnych spełnia określone wymogi. Proces ten dostarcza obiektywnych dowodów potwierdzających, że wykazano spełnienie określonych wymagań projektu; h)certyfikacja produktów, materialnych lub niematerialnych komponentów lub technologii obronnych. Certyfikacja to proces, w którym organ krajowy zaświadcza, że produkty, materialne lub niematerialne komponenty lub technologie obronne są zgodne z mającymi zastosowanie przepisami; i)rozwój technologii lub aktywów zwiększających wydajność w całym cyklu życia produktów i technologii obronnych; j)działania upowszechniające, wydarzenia służące nawiązywaniu kontaktów oraz działania służące podnoszeniu świadomości. 4.O ile nie przewidziano inaczej w programie prac, o którym mowa w art. 27, działania podejmowane są we współpracy z co najmniej trzema podmiotami prawnymi, które mają siedziby w co najmniej trzech różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych. Co najmniej trzy z tych kwalifikujących się podmiotów, które mają siedziby w co najmniej dwóch różnych państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych, nie mogą, w trakcie całego okresu realizacji działania, podlegać skutecznej kontroli sprawowanej, bezpośrednio lub pośrednio, przez ten sam podmiot, ani nie mogą kontrolować siebie nawzajem. 5.Ust. 4 nie ma zastosowania do działań, o których mowa w ust. 3 lit. c) i j), ani do działań, o których mowa w art. 6. 6.Działania służące opracowywaniu produktów i technologii, których stosowanie, rozwój lub produkcja są zakazane na mocy mających zastosowanie przepisów prawa międzynarodowego, nie kwalifikują się. Artykuł 12

Procedura kwalifikacji i wyboru 1.Dotacje mogą być udzielane bez zaproszenia do składania wniosków podmiotom prawnym określonym w programie prac zgodnie z art. [195 lit. e)] rozporządzenia finansowego. 2.Komisja przyznaje środki finansowe na wybrane działania po każdym zaproszeniu lub po zastosowaniu art. [195 lit. e)] rozporządzenia finansowego. 3.W odniesieniu do przyznawania finansowania na działania rozwojowe Komisja działa w drodze aktów wykonawczych przyjętych zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 28 ust. 2. Artykuł 13

Kryteria wyboru 1.Każda propozycja jest oceniana w oparciu o następujące kryteria: a)wkład do doskonałości lub możliwy przełom w dziedzinie obronności, w szczególności przez wykazanie, że przewidywane wyniki proponowanego działania mają istotną przewagę nad istniejącymi produktami lub technologiami; b)wkład do innowacji i rozwoju technologicznego europejskiego przemysłu obronnego, w szczególności poprzez wykazanie, że proponowane działanie obejmuje przełomowe lub nowatorskie koncepcje i podejścia, nowe obiecujące udoskonalenia technologiczne w przyszłości bądź zastosowania technologii lub koncepcji wcześniej nie stosowanych w sektorze obronności; c)wkład do konkurencyjności europejskiego przemysłu obronnego, w szczególności poprzez stworzenie nowych możliwości rynkowych i przyśpieszenie wzrostu przedsiębiorstw w całej Unii; d)wkład do interesów Unii w zakresie bezpieczeństwa i obronności zgodnie z priorytetami, o których mowa w art. 3 ust. 2, a w stosownych przypadkach – z regionalnymi i międzynarodowymi umowami o współpracy;

e)wkład do tworzenia nowej współpracy transgranicznej między podmiotami prawnymi, w szczególności w przypadku MŚP mających siedzibę w państwach członkowskich lub państwach stowarzyszonych innych niż te, w których mają siedzibę podmioty należące do konsorcjum niebędące MŚP; f)jakość i efektywność realizacji działania. 2.Zgodnie z ust. 1 lit. d) można brać pod uwagę priorytety regionalne i międzynarodowe, w szczególności w celu uniknięcia zbędnego powielania działań, pod warunkiem że służą interesom Unii w zakresie bezpieczeństwa i obronności i nie wykluczają udziału żadnego z państw członkowskich. Artykuł 14

Stopa współfinansowania 1.Fundusz może finansować do 100 % kosztów kwalifikowalnych działania, bez uszczerbku dla zasady współfinansowania. 2.Na zasadzie odstępstwa od ust. 1: a)w odniesieniu do działań określonych w art. 11 ust. 3 lit. e) pomoc finansowa ze środków funduszu nie może przekraczać 20 % kosztów kwalifikowalnych działania, b)w odniesieniu do działań określonych w art. 11 ust. 3 lit. f)–h) pomoc finansowa ze środków funduszu nie może przekraczać 80 % kosztów kwalifikowalnych działania, 3.W przypadku działań rozwojowych stopę finansowania zwiększa się w następujących przypadkach: a)działanie podjęte w ramach stałej współpracy strukturalnej, ustanowionej decyzją Rady (WPZiB) 2017/2315 z dnia 11 grudnia 2017 r., może korzystać ze stopy finansowania powiększonej o dodatkowe 10 punktów procentowych; b)konsorcjum korzysta ze stopy finansowania powiększonej o punkty procentowe odpowiadające wartości procentowej łącznych kosztów kwalifikowalnych, które zostały przyznane MŚP z siedzibą w państwie członkowskim lub w państwie stowarzyszonym innym niż te, w których siedzibę mają członkowie konsorcjum niebędący MŚP; c)konsorcjum korzysta ze stopy finansowania powiększonej o punkty procentowe odpowiadające jednej czwartej wartości procentowej łącznych kosztów kwalifikowalnych, które zostały przyznane spółkom o średniej kapitalizacji z siedzibą w państwie członkowskim lub w państwie stowarzyszonym innym niż te, w których siedzibę mają pozostali członkowie konsorcjum niebędący MŚP ani spółkami o średniej kapitalizacji; d)łączne podwyższenie stopy finansowania danego działania nie może przekraczać 30 punktów procentowych. Artykuł 15

Zdolność finansowa Na zasadzie odstępstwa od art. [198] rozporządzenia finansowego: a)zdolność finansową weryfikuje się tylko w odniesieniu do koordynatora i tylko wówczas, gdy wnioskowane finansowanie z Unii jest nie mniejsze niż 500 000 EUR. Jeżeli istnieją jednak uzasadnione wątpliwości co do zdolności finansowej, Komisja weryfikuje również zdolność finansową innych wnioskodawców lub koordynatorów wnioskujących o kwotę finansowania poniżej progu, o którym mowa w zdaniu pierwszym; b)nie weryfikuje się zdolności finansowej w odniesieniu do podmiotów prawnych, których rentowność jest gwarantowana przez państwo członkowskie, ani w odniesieniu do uczelni; c)jeżeli zdolność finansowa jest strukturalnie gwarantowana przez inny podmiot prawny, weryfikuje się jego zdolność finansową. Artykuł 16

Koszty pośrednie

1.Pośrednie koszty kwalifikowalne ustala się przez zastosowanie stawki zryczałtowanej wynoszącej 25 % łącznych bezpośrednich kosztów kwalifikowalnych, z wyłączeniem bezpośrednich kosztów kwalifikowalnych podwykonawstwa, wsparcia finansowego na rzecz osób trzecich oraz wszelkich kosztów jednostkowych lub płatności ryczałtowych, które obejmują koszty pośrednie. 2.W stosownych przypadkach pośrednie koszty kwalifikowalne wykraczające poza stawkę zryczałtowaną w wysokości 25 % mogą zostać określone zgodnie ze zwyczajową praktyką beneficjenta w zakresie księgowania kosztów na podstawie rzeczywistych kosztów pośrednich, pod warunkiem że te praktyki księgowania kosztów są akceptowane przez władze krajowe w ramach porównywalnych systemów finansowania zgodnie z art. [185] rozporządzenia finansowego i zgłoszone Komisji. Artykuł 17

Stosowanie jednorazowej płatności ryczałtowej lub wkładu niepowiązanego z kosztami 1.W przypadku dotacji przyznawanych na działania, o których mowa w art. 11 ust. 3 lit. e), oraz innych działań, w przypadku których państwa członkowskie lub państwa stowarzyszone finansują główną część budżetu, Komisja może stosować: a)wkład niezwiązany z kosztami, o którym mowa w art. [180 ust. 3] rozporządzenia finansowego, i oparty na osiąganiu wyników mierzonych przez odniesienie do wcześniej ustalonych celów pośrednich lub przy użyciu wskaźników realizacji celów; lub b)jednorazową płatność ryczałtową, o której mowa w art. [182] rozporządzenia finansowego, opartą na tymczasowym budżecie działania, które zostało już zatwierdzone przez organy krajowe współfinansujących państw członkowskich i państw stowarzyszonych. 2.Koszty pośrednie uwzględnia się w płatności ryczałtowej. Artykuł 18

Zamówienia przedkomercyjne 1.Unia może wspierać zamówienia przedkomercyjne poprzez przyznawanie dotacji instytucjom zamawiającym lub podmiotom zamawiającym, zdefiniowanym w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE, 2014/25/UE i 2009/81/WE, które wspólnie zamawiają badania i rozwój dotyczące usług obronnych lub koordynują swoje procedury udzielania zamówień. 2.Procedury udzielania zamówień: a)muszą być zgodne z przepisami niniejszego rozporządzenia; b)mogą zezwalać na zawarcie wielu umów w ramach tej samej procedury (zakupy u wielu dostawców); c)zapewniają udzielenie zamówień oferentom proponującym najkorzystniejszy stosunek wartości do ceny. Artykuł 19

Fundusz gwarancyjny Z wkładów do mechanizmu wzajemnego ubezpieczenia można pokryć ryzyko związane z odzyskaniem środków należnych od beneficjentów i wkłady te uznaje się za wystarczającą gwarancję w ramach rozporządzenia finansowego. Zastosowanie mają przepisy określone w [art. X] rozporządzenia XXX [rozporządzenia, które zastąpi rozporządzenie w sprawie Funduszu Gwarancyjnego]. ROZDZIAŁ IV

INNE FORMY FINANSOWANIA PRZEZ UNIĘ Artykuł 20

Warunki kwalifikowalności dotyczące zamówień i nagród W przypadku gdy jest to niezbędne do ochrony istotnych interesów w zakresie bezpieczeństwa Unii i jej państw członkowskich, Komisja ustala wymagane warunki kwalifikowalności mające zastosowanie do zamówień lub nagród finansowanych ze środków funduszu. W tym celu zwraca się szczególną uwagę na konieczność posiadania przez beneficjentów siedziby w Unii lub w państwach stowarzyszonych, na zobowiązanie się przez beneficjentów do prowadzenia wszelkich istotnych działań w Unii oraz na to, że beneficjenci nie mocą podlegać skutecznej kontroli ze strony niestowarzyszonych państw trzecich lub podmiotów z niestowarzyszonych państw trzecich. Warunki te zostają włączone do dokumentów dotyczących zamówienia lub nagrody, stosownie do przypadku, i mają zastosowanie do pełnego cyklu życia umowy będącej ich wynikiem. Artykuł 21

Działania łączone

Działania łączone, co do których podjęto decyzję w ramach niniejszego funduszu, realizowane są zgodnie z [rozporządzeniem InvestEU] oraz tytułem X rozporządzenia finansowego. TYTUŁ II

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE

MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO BADAŃ Artykuł 22

Własność wyników 1.Wyniki działań są własnością beneficjentów, którzy je opracowują. W przypadku gdy podmioty prawne wspólnie opracowują wyniki i nie można ustalić ich odpowiedniego wkładu lub w przypadku gdy nie można wyodrębnić takich wspólnych wyników, wyniki te stanowią współwłasność podmiotów prawnych. 2.Jeżeli pomocy unijnej udziela się w formie zamówień publicznych, wyniki są własnością Unii. Państwa członkowskie i państwa stowarzyszone korzystają bezpłatnie z praw dostępu do wyników na wyraźne żądanie. 3.W uzasadnionych przypadkach w umowie o udzielenie dotacji można nałożyć obowiązek, aby wyniki działań otrzymujących wsparcie ze środków funduszu nie podlegały żadnej kontroli lub ograniczeniu, bezpośrednio lub pośrednio, za pośrednictwem co najmniej jednego pośredniego podmiotu prawnego, z uwzględnieniem transferu technologii, przez niestowarzyszone państwo trzecie lub przez podmiot z niestowarzyszonego państwa trzeciego. 4.W uzasadnionych przypadkach umowa o udzielenie dotacji określa prawo Komisji do otrzymania powiadomienia o przekazaniu prawa własności wyników bądź o udzieleniu licencji dotyczącej wyników niestowarzyszonemu państwu trzeciemu lub podmiotowi z niestowarzyszonego państwa trzeciego oraz do zgłoszenia sprzeciwu wobec powyższego. Takie przekazania praw nie mogą naruszać interesów w zakresie obronności i bezpieczeństwa Unii i jej państw członkowskich ani celów niniejszego rozporządzenia określonych w art. 3. 5.Organy krajowe państw członkowskich i państw stowarzyszonych korzystają z praw dostępu do sprawozdania specjalnego z projektu, który otrzymał finansowanie unijne. Takie prawa dostępu przyznawane są nieodpłatnie i przekazywane przez Komisję państwom członkowskim i państwom stowarzyszonym po zapewnieniu, że odpowiednie obowiązki zachowania poufności zostały wprowadzone. 6.Organy krajowe państw członkowskich i państw stowarzyszonych korzystają ze sprawozdania specjalnego wyłącznie do celów związanych z wykorzystaniem przez siły zbrojne lub służby bezpieczeństwa lub służby wywiadu, bądź na rzecz tych sił lub służb, w tym w ramach ich programów współpracy. Takie wykorzystanie obejmuje między innymi analizę, ewaluację, ocenę, badania, projektowanie, rozwój, produkcję, usprawnianie, modyfikację, konserwację, naprawy, remonty oraz akceptację i certyfikację produktów, obsługę, szkolenia, usuwanie i inne usługi projektowe oraz wdrażanie produktu, a także ocenę i opracowanie wymogów technicznych na potrzeby zamówień. 7.Beneficjenci udzielają nieodpłatnie praw dostępu do swoich wyników instytucjom, organom lub agencjom Unii do należycie uzasadnionych celów w zakresie opracowania, wdrożenia i monitorowania unijnych polityk lub programów. Takie prawa dostępu są ograniczone do zastosowania niekomercyjnego i niekonkurencyjnego. 8.W celu zagwarantowania maksymalnej absorpcji wyników oraz zapobiegania nienależnym korzyściom w umowach o udzielenie dotacji i w umowach dotyczących przedkomercyjnych zamówień publicznych stosuje się przepisy szczegółowe dotyczące własności, praw dostępu i udzielania licencji. Instytucjom zamawiającym przysługują co najmniej nieodpłatne prawa dostępu do wyników na własny użytek oraz prawo udzielania lub wymagania od beneficjantów udzielania licencji niewyłącznych osobom trzecim do celów wykorzystania wyników, na sprawiedliwych i rozsądnych warunkach, bez prawa do udzielania sublicencji. Wszystkie państwa członkowskie i państwa stowarzyszone uzyskują nieodpłatnie dostęp do sprawozdania specjalnego. Jeśli wykonawca nie wykorzysta komercyjnie wyników w określonym czasie po udzieleniu zamówienia przedkomercyjnego wskazanym w umowie, przenosi wszelkie prawa własności wyników na instytucje zamawiające. TYTUŁ III

PRZEPISY SZCZEGÓŁOWE

MAJĄCE ZASTOSOWANIE DO ROZWOJU Artykuł 23