Notyfikacja na podstawie art. 114 ust. 4 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej – upoważnienie do utrzymania w mocy środków krajowych bardziej rygorystycznych niż przepisy przewidziane przez środek harmonizujący UE

(Tekst mający znaczenie dla EOG)

(2019/C 394/02)

Pismem z dnia 7 sierpnia 2019 r., które wpłynęło do Komisji w dniu 9 sierpnia 2019 r., Słowacja notyfikowała Komisji swój zamiar utrzymania w mocy przepisu krajowego dotyczącego zawartości kadmu w nawozach fosforowych, stanowiącego odstępstwo od przepisów UE. Przedmiotowy przepis krajowy (pkt 1 załącznika 3 do rozporządzenia słowackiego Ministerstwa Rolnictwa nr 577/2005 określającego rodzaje nawozów oraz ich skład, opakowania i etykietowanie oraz metody analityczne badania nawozów, elementy ryzyka i ich wartości dopuszczalne dla poszczególnych grup nawozów, dopuszczalne odchylenia i limity dla nawozów w rolnictwie dla celów ustawy nr 136/2000 o nawozach) stanowi, że dopuszczalna wartość zawartości kadmu w nawozach o zawartości fosforu powyżej 5 % pięciotlenku fosforu wynosi 20 mg/kg pięciotlenku fosforu. Wartość ta różni się od wartości w pkt 3 lit. a) ppkt (ii) w odniesieniu do PFC 1(B) oraz od wartości w pkt 2 lit. a) ppkt (ii) w odniesieniu do PFC 1(C)(I) w części II załącznika I do rozporządzenia (UE) 2019/1009 Parlamentu Europejskiego i Rady (1) .

W rozporządzeniu (UE) 2019/1009 ustanowiono przepisy harmonizacyjne dotyczące produktów nawozowych UE, które obejmują więcej kategorii produktów niż wykaz ograniczający określony w załączniku I do rozporządzenia (WE) nr 2003/2003. Ustanowiono w nim po raz pierwszy na szczeblu UE wartości dopuszczalne zanieczyszczeń w produktach zharmonizowanych.

W rozporządzeniu (WE) nr 2003/2003 nie określono wartości dopuszczalnych zanieczyszczeń w nawozach WE (produktach zharmonizowanych). W myśl rozporządzenia państwa członkowskie nie mogą zakazywać, ograniczać lub utrudniać wprowadzania do obrotu „nawozów WE” zgodnych z przepisami, m.in. na podstawie ich składu, np. zawartości substancji zanieczyszczających. Państwa członkowskie mogą jednak w swoim ustawodawstwie krajowym ustanawiać obowiązkowe wartości dopuszczalne zanieczyszczeń mające zastosowanie do produktów niezharmonizowanych.

Rozporządzenie (WE) nr 2003/2003 stanowi, że nawóz należący do typu nawozów wymienionych w załączniku I do tego rozporządzenia i spełniający warunki ustanowione w tym rozporządzeniu może być oznakowany jako „nawóz WE” (produkt zharmonizowany). W załączniku I do tego rozporządzenia wymieniono różne rodzaje nawozów, z których część ma zawartość fosforu powyżej 5 % pięciotlenku fosforu.

lub wprowadzaniem produktów do obrotu na podstawie przepisów krajowych mających zastosowanie w danym państwie członkowskim – takie produkty określa się jako „produkty niezharmonizowane” i mogą one być wprowadzane do obrotu w innym państwie członkowskim UE na podstawie art. 34–36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE) oraz rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 764/2008 (4) .

wprowadzaniem produktów do obrotu zgodnie z przepisami harmonizacyjnymi ustanowionymi na szczeblu UE – w takim przypadku produkty te określa się jako „produkty zharmonizowane” i mogą one być swobodnie przemieszczane w obrębie jednolitego rynku;

Przepisy harmonizacyjne w odniesieniu do nawozów ustanowiono po raz pierwszy w latach 70. i 80. ( 2 ) . Obowiązujące obecnie przepisy określono w rozporządzeniu (WE) nr 2003/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady ( 3 ) , które utraci moc z dniem 16 lipca 2022 r. na mocy rozporządzenia (UE) 2019/1009.

W piśmie z dnia 27 września 2019 r. władze Słowacji wyjaśniły, że dopuszczalną wartość 20 mg/kg pięciotlenku fosforu w odniesieniu do nawozów fosforowych, nawozów wieloskładnikowych oraz nawozów zawierających również pierwiastki śladowe wprowadzono w ustawodawstwie krajowym w 2005 r. Ta wartość dopuszczalna nie ma zastosowania do nawozów WE (produktów zharmonizowanych). Władze Słowacji potwierdziły, że zamierzają utrzymać ten przepis, stanowiący odstępstwo od wartości dopuszczalnej dla zawartości kadmu w nawozach fosforowych – zarówno nieorganicznych nawozach makroskładnikowych, jak i nawozach organiczno-mineralnych.

Słowacja pragnie utrzymać krajową dopuszczalną wartość zawartości kadmu w wysokości 20 mg/kg pięciotlenku fosforu, określoną w pkt 1 załącznika 3 do rozporządzenia nr 577/2005, w odniesieniu do wszystkich produktów nawozowych o zawartości fosforu wynoszącej co najmniej 5 % pięciotlenku fosforu w przeliczeniu na masę.

4.

Władze Słowacji zbadały spodziewane krajowe skutki wartości dopuszczalnej wynoszącej 60 mg/kg pięciotlenku fosforu, ustanowionej w rozporządzeniu (UE) 2019/1009. Ta wartość dopuszczalna wzbudziła poważne obawy w odniesieniu do ochrony zdrowia ludzkiego i środowiska naturalnego. Kadm jest uznawany za substancję rakotwórczą i klasyfikowany jako jeden z najbardziej toksycznych pierwiastków chemicznych. Rośliny wchłaniają kadm z łatwością, przez co dostaje się on do łańcucha pokarmowego. Władze Słowacji odnotowały wzrost zawartości kadmu w żywności dla dzieci. Podkreślają one potrzebę dalszego zmniejszenia narażenia na kadm dostający się do organizmu wraz z żywnością.

Przeważająca większość nawozów fosforowych na słowackim rynku to nawozy WE (produkty zharmonizowane). Niemniej jednak w większości nawozów na rynku zawartość kadmu jest poniżej dopuszczalnej wartości 20 mg/kg pięciotlenku fosforu. Ponieważ 95 % przywożonych nawozów jest już zgodnych z wartością dopuszczalną w myśl rozporządzenia (UE) 2019/1009, wynoszącą 60 mg/kg pięciotlenku fosforu, władze Słowacji obawiają się, że struktura przywozu nie zmieni się w przyszłości, a więc kadm nadal będzie gromadzić się w glebie i przenikać do łańcucha żywnościowego. Władze Słowacji podkreślają również, że na Słowacji nie istnieje żaden krajowy producent tego rodzaju nawozów, a więc środek krajowy nie ma celu protekcjonistycznego.