SPRAWOZDANIE ROCZNE DOTYCZĄCE WYKONANIA BUDŻETU

(2008/C 286/01)

SPIS TREŚCI

Wstęp

Trybunał stara się korzystać z wyników prac krajowych NOK w zakresie krajowych deklaracji pod warunkiem spełnienia wymogów przedstawionych w jego opinii. Zasadniczo Trybunał ma zamiar usprawnić współpracę z krajowymi NOK zarówno poprzez opracowywanie wspólnych standardów kontroli dostosowanych jednocześnie do specyfiki UE i do krajowych organów kontroli, jak i poprzez dwustronną współpracę z poszczególnymi NOK. Ostatnim pozytywnym przykładem takiej współpracy jest sprawozdanie specjalne w sprawie współpracy administracyjnej w dziedzinie podatku od towarów i usług (nr 8/2007), gdzie znalazły się odwołania do szeregu sprawozdań przygotowanych przez krajowe NOK.

Jak stwierdzono w opinii Trybunału nr 6/2007, roczne podsumowania, jak również deklaracje wydawane przez państwa członkowskie na zasadzie dobrowolnej inicjatywy, a także decyzje niektórych krajowych organów kontroli o skontrolowaniu tych deklaracji mogłyby przyczynić się do poprawy zarządzania funduszami UE oraz ich kontroli. Trybunał ustalił, że w odniesieniu do roku 2007 Komisja w odpowiedni sposób nadzorowała procedurę związaną z rocznymi podsumowaniami (zob. pkt 2.19 i 2.20). Jednakże ze względu na rozbieżności w ich prezentacji oraz częsty brak poświadczenia ich kompletności i dokładności, podsumowania te nie mogą być jeszcze traktowane jako podstawa wiarygodnej oceny funkcjonowania systemów kontroli.

ROZDZIAŁ 1

Poświadczenie wiarygodności oraz informacje uzupełniające

SPIS TREŚCI

I–XII Poświadczenie wiarygodności przedstawione przez Trybunał Parlamentowi Europejskiemu i Radzie

VII–VIII Opinia na temat wiarygodności rozliczeń

IX–XII Opinia na temat legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń

1.1–1.54 Informacje uzupełniające poświadczenie wiarygodności

1.1–1.5 Wstęp

1.6–1.31 Wiarygodność rozliczeń

1.6–1.8 Ogólny kontekst

1.9 Zakres kontroli i podejście kontrolne

1.10–1.18 Kolejne kroki podjęte w celu ugruntowania przejścia na rachunkowość memoriałową

1.19–1.20 Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na dzień 31 grudnia 2007 r.

1.21–1.26 Skonsolidowany bilans na dzień 31 grudnia 2007 r.

1.27–1.28 Skonsolidowany rachunek dochodów i wydatków

1.29–1.31 Inne zagadnienia

1.32–1.54 Legalność i prawidłowość transakcji leżących u podstaw rozliczeń za 2007 r.

1.32 Nowa struktura szczegółowych ocen w zakresie DAS

1.33–1.37 Podejście Trybunału

1.38–1.41 Ogólny przegląd wyników kontroli dotyczących 2007 r.

1.42–1.54 Ocena postępów poczynionych we wprowadzaniu skutecznych wspólnotowych ram kontroli wewnętrznej

POŚWIADCZENIE WIARYGODNOŚCI PRZEDSTAWIONE PRZEZ TRYBUNAŁ PARLAMENTOWI EUROPEJSKIEMU I RADZIE

I. Na mocy postanowień art. 248 Traktatu WE Trybunał zbadał a) „Roczne sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich” (1) składające się ze „skonsolidowanego sprawozdania finansowego” (2) oraz ze „skonsolidowanych sprawozdań z wykonania budżetu” (3) za rok budżetowy zakończony dnia 31 grudnia 2007 r.; jak również b) legalność i prawidłowość transakcji leżących u podstaw tych sprawozdań. Zadania kierownictwa II. Na mocy art. 268–280 Traktatu oraz rozporządzenia finansowego, kierownictwo (4) odpowiada za sporządzenie i rzetelną prezentację „Rocznego sprawozdania finansowego Wspólnot Europejskich” oraz za legalność i prawidłowość transakcji leżących u jego podstaw: a) zadania kierownictwa w zakresie „rocznego sprawozdania finansowego Wspólnot Europejskich” obejmują: opracowywanie, wdrażanie i utrzymywanie systemów kontroli wewnętrznej związanych ze sporządzeniem i rzetelną prezentacją sprawozdania finansowego wolnego od istotnych nieprawidłowości wynikających czy to z nadużyć, czy z błędów, a także wybór i stosowanie właściwych metod rachunkowości na podstawie zasad rachunkowości przyjętych przez księgowego Komisji (5) oraz sporządzanie szacunków księgowych stosownie do okoliczności. Na mocy art. 129 rozporządzenia finansowego Komisja zatwierdza „Roczne sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich” po skonsolidowaniu go przez księgowego Komisji na podstawie informacji dostarczonych przez pozostałe instytucje (6)i organy (7). Do skonsolidowanego sprawozdania finansowego księgowy Komisji dołącza także oświadczenie, w którym stwierdza między innymi, że uzyskał wystarczającą pewność co do prawdziwości i rzetelności zawartych w tych sprawozdaniach informacji na temat sytuacji finansowej Wspólnot Europejskich we wszystkich istotnych aspektach; b) sposób, w jaki kierownictwo wypełnia swoje obowiązki w zakresie legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń, zależy od metody wykonywania budżetu. W przypadku bezpośredniego zarządzania scentralizowanego zadaniami wykonawczymi zajmują się departamenty Komisji. W przypadku zarządzania dzielonego zadania te są przekazywane państwom członkowskim, w ramach zarządzania zdecentralizowanego — krajom trzecim, a w ramach pośredniego zarządzania scentralizowanego — innym organom. W przypadku wspólnego zarządzania natomiast zadania wykonawcze są rozdzielone między Komisję a organizacje międzynarodowe (art. 53–57 rozporządzenia finansowego). Zadania wykonawcze muszą być realizowane zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, która wymaga opracowywania, wdrażania i utrzymywania skutecznych i wydajnych systemów kontroli wewnętrznej, w tym właściwego nadzoru, jak również podejmowania odpowiednich działań w celu zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom oraz, w razie konieczności, podejmowania kroków prawnych w celu odzyskania nienależnie wypłaconych lub niewłaściwie wykorzystanych środków finansowych. Bez względu na stosowaną metodę wykonania budżetu Komisja ponosi ostateczną odpowiedzialność za legalność i prawidłowość transakcji leżących u podstaw rozliczeń Wspólnot Europejskich (art. 274 Traktatu). Zadania kontrolera III. Zadaniem Trybunału jest, na podstawie przeprowadzonej przez niego kontroli, przedstawienie Parlamentowi Europejskiemu i Radzie poświadczenia wiarygodności dotyczącego wiarygodności rozliczeń oraz legalności i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw. Trybunał przeprowadził kontrolę zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rewizji Finansowej, wydanymi przez IFAC, Międzynarodowymi Standardami Najwyższych Organów Kontroli wydanymi przez INTOSAI oraz opracowanymi przez te organizacje kodeksami etyki w takim zakresie, w jakim znajdują one zastosowanie w kontekście Wspólnoty Europejskiej. Standardy te wymagają, aby Trybunał zaplanował i przeprowadził kontrolę, tak aby uzyskać wystarczającą pewność, że „Roczne sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich” jest wolne od istotnych nieprawidłowości, a leżące u jego podstaw transakcje są legalne i prawidłowe. IV. W zakres kontroli wchodzą procedury mające na celu uzyskanie dowodów kontroli potwierdzających kwoty oraz informacje zawarte w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz legalność i prawidłowość transakcji leżących u jego podstaw. Wybór procedur zależy od osądu kontrolera, w tym od jego oceny ryzyka wystąpienia istotnych nieprawidłowości w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym oraz istotnych niezgodności transakcji z wymogami określonymi w przepisach prawa Wspólnot Europejskich, wynikających czy to z nadużyć, czy z błędów. Dokonując oceny ryzyka w celu opracowania procedur kontroli stosownych do okoliczności, kontroler bierze pod uwagę system kontroli wewnętrznej związany ze sporządzaniem i rzetelną prezentacją skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz systemy nadzoru i kontroli wdrażane w celu zapewnienia legalności i prawidłowości transakcji. Kontrola obejmuje także ocenę stosowności przyjętych metod rachunkowości oraz racjonalność dokonanych szacunków księgowych, a także ocenę ogólnej prezentacji skonsolidowanego sprawozdania finansowego i rocznych sprawozdań z działalności. V. W przypadku dochodów zakres prac kontrolnych Trybunału był ograniczony. Przede wszystkim zasoby własne oparte na VAT i DNB bazują na makroekonomicznych statystykach wynikających z danych, których Trybunał nie może bezpośrednio skontrolować. Ponadto kontrola tradycyjnych zasobów własnych nie może objąć przywozów, które nie podlegały nadzorowi celnemu. VI. Trybunał uznał, że uzyskane dowody kontroli są wystarczające i właściwe, aby stanowić podstawę poświadczenia wiarygodności.

Opinia na temat wiarygodności rozliczeń

VII. W opinii Trybunału „Roczne sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich” rzetelnie przedstawia, we wszystkich istotnych aspektach, sytuację finansową Wspólnot na dzień 31 grudnia 2007 r. oraz wyniki ich transakcji i przepływów pieniężnych za kończący się tego dnia rok, zgodnie z przepisami rozporządzenia finansowego i zasadami rachunkowości przyjętymi przez księgowego Komisji. VIII. Nie podważając opinii wyrażonej w pkt VII, Trybunał odnotowuje, że uchybienia w systemach rachunkowości, które są po części spowodowane złożonością ram prawnych i finansowych, nadal zagrażają jakości informacji finansowych niektórych dyrekcji generalnych Komisji (zwłaszcza w odniesieniu do prefinansowania, związanych z nim kwestii rozdzielenia okresów sprawozdawczych oraz faktur/zestawień poniesionych wydatków) oraz organów zdecentralizowanych, których sprawozdania finansowe objęte są konsolidacją (zwłaszcza w odniesieniu do aktywów trwałych Europejskiego Organu Nadzoru GNSS (8) (GSA)). W związku z tymi uchybieniami, po przedstawieniu wstępnej wersji sprawozdania finansowego, dokonano pewnej liczby korekt.

Opinia na temat legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń

IX. W opinii Trybunału dochody, zobowiązania i płatności w zakresie „wydatków administracyjnych i innych” oraz „spraw gospodarczych i finansowych” są wolne od istotnych błędów. W tych obszarach systemy nadzoru i kontroli zostały wdrożone w sposób zapewniający odpowiednie zarządzanie ryzykiem wystąpienia transakcji niespełniających kryterium legalności i prawidłowości. X. W opinii Trybunału, w pozostałych obszarach wydatków, płatności są nadal, choć w różnym stopniu, w istotnym zakresie obciążone błędami. Komisja oraz państwa członkowskie i inne państwa beneficjenci powinny w dalszym ciągu dokładać starań w celu wdrożenia odpowiednich systemów nadzoru i kontroli, tak aby lepiej radzić sobie z ryzykiem wystąpienia transakcji niespełniających kryterium legalności i prawidłowości. Do obszarów tych należą: „rolnictwo i zasoby naturalne”, „spójność”, „badania naukowe, energia i transport”, „pomoc zewnętrzna, rozwój i rozszerzenie” oraz „edukacja i obywatelstwo”. a) W odniesieniu do „rolnictwa i zasobów naturalnych” Trybunał ustalił, że transakcje leżące u podstaw wydatków deklarowanych w ramach tej grupy polityk, jako całość, są obarczone istotnym poziomem błędu w zakresie legalności i/lub prawidłowości. Na podstawie swoich prac kontrolnych Trybunał stwierdził, że systemy nadzoru i kontroli są jedynie częściowo skuteczne w gwarantowaniu zgodności z przepisami UE. Jednakże Trybunał stwierdził, że Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli (IACS) nadal skutecznie ogranicza ryzyko nieprawidłowych wydatków, jeśli jest właściwie stosowany, a do systemu są wprowadzane poprawne i wiarygodne dane. b) W odniesieniu do „spójności” Trybunał ustalił, że zwroty kosztów projektów w ramach polityki spójności obarczone są istotnym poziomem błędów w zakresie legalności i/lub prawidłowości. Na podstawie swoich prac kontrolnych Trybunał stwierdził, że systemy nadzoru i kontroli Komisji oraz systemy kontroli państw członkowskich są zasadniczo jedynie częściowo skuteczne w zapobieganiu zawyżonym lub niekwalifikowalnym wydatkom. c) W odniesieniu do „badań, energii i transportu” Trybunał ustalił, że płatności w ramach tej grupy polityk obarczone są istotnym poziomem błędów w zakresie legalności i/lub prawidłowości. Na podstawie swoich prac kontrolnych Trybunał stwierdził, że pomimo pewnej poprawy, systemy nadzoru i kontroli Komisji są jedynie częściowo skuteczne w ograniczaniu ryzyka zwrotu zawyżonych lub niekwalifikowalnych kosztów. d) W odniesieniu do „pomocy zewnętrznej, rozwoju i rozszerzenia” Trybunał ustalił, że transakcje leżące u podstaw wydatków w ramach tej grupy polityk obarczone są istotnym poziomem błędu w zakresie legalności i/lub prawidłowości, zwłaszcza na poziomie organizacji wdrażających. Na podstawie swoich prac kontrolnych Trybunał stwierdził, że pomimo wprowadzenia ulepszeń na poziomie Komisji, systemy nadzoru i kontroli są jedynie częściowo skuteczne w gwarantowaniu, że wydatki są kwalifikowalne i poparte odpowiednimi dowodami. e) W odniesieniu do „edukacji i obywatelstwa” Trybunał ustalił, że płatności w ramach tej grupy polityk obarczone są istotnym poziomem błędów w zakresie legalności i/lub prawidłowości. Na podstawie swoich prac kontrolnych Trybunał stwierdził, że systemy nadzoru i kontroli są jedynie częściowo skuteczne w gwarantowaniu, że wydatki są kwalifikowalne i poparte odpowiednimi dowodami. XI. Trybunał podkreśla, że: a) na rozwój obszarów wiejskich przypada nieproporcjonalnie duża część ogólnego poziomu błędu oszacowanego dla całego obszaru „rolnictwo i zasoby naturalne”; w odniesieniu do wydatków w ramach EFRG Trybunał szacuje, że poziom błędu jest nieco poniżej progu istotności, natomiast w przypadku wydatków EFRROW — że poziom błędu jest znacznie powyżej tego progu; b) skomplikowane lub niejasne wymogi prawne (takie jak np. kryteria kwalifikowalności) mają znaczący wpływ na legalność i/lub prawidłowość transakcji leżących u podstaw wydatków w obszarach „rolnictwa i zasobów naturalnych”, „spójności”, „badań naukowych, energii i transportu” oraz „edukacji i obywatelstwa”. XII. Trybunał odnotował dalszą poprawę systemów nadzoru i kontroli w Komisji, zwłaszcza pod względem wpływu przedstawianych zastrzeżeń na pewność, jaką można uzyskać z oświadczeń dyrektorów generalnych, a z drugiej strony, pod względem większej zgodności tych oświadczeń z ustaleniami Trybunału. Trybunał zauważa jednak, że Komisja nadal nie jest w stanie wykazać, że jej działania zmierzające do poprawy systemów nadzoru i kontroli były skuteczne pod względem ograniczania ryzyka błędu w znacznych obszarach budżetu.

Dnia 24 i 25 września 2008 r. Vítor Manuel da SILVA CALDEIRA Prezes

Europejski Trybunał Obrachunkowy 12, rue Alcide De Gasperi, L-1615 Luksemburg

UWAGI TRYBUNAŁU ODPOWIEDZI KOMISJI INFORMACJE UZUPEŁNIAJĄCE POŚWIADCZENIE WIARYGODNOŚCI Wstęp 1.1. Na mocy art. 248 Traktatu WE Trybunał Obrachunkowy przedstawia Parlamentowi Europejskiemu i Radzie poświadczenie wiarygodności dotyczące wiarygodności rozliczeń oraz legalności i prawidłowości transakcji leżących u ich podstaw (tzw. DAS, z franc. déclaration d’assurance). Traktat uprawnia również Trybunał do uzupełnienia poświadczenia szczegółowymi ocenami każdego z głównych obszarów działalności UE. 1.2. Celem badania wiarygodności rozliczeń Wspólnot Europejskich jest uzyskanie wystarczających i odpowiednich dowodów, które pozwoliłyby na określenie, w jakim stopniu dochody, wydatki, aktywa i pasywa zostały właściwie zarejestrowane, a roczne sprawozdanie finansowe rzetelnie przedstawia sytuację finansową Wspólnot na dzień 31 grudnia 2007 r. oraz wyniki ich transakcji i przepływów pieniężnych za kończący się tego dnia rok (zob. pkt 1.6–1.31). 1.3. Celem przeprowadzanego przez Trybunał badania legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń za 2007 r. jest uzyskanie wystarczających i odpowiednich dowodów, o charakterze bezpośrednim lub pośrednim, które pozwolą na wydanie opinii, czy transakcje te zgodne są z obowiązującymi przepisami i postanowieniami umownymi, a także, czy związane z nimi wyliczenia są poprawne (zob. pkt 1.32–1.54 niniejszego rozdziału w zakresie kwestii horyzontalnych oraz rozdziały 2 i 4–11 w zakresie kwestii szczegółowych). 1.4. Po raz kolejny Trybunał ocenił postępy Komisji we wzmacnianiu jej systemu kontroli wewnętrznej oraz w realizacji planów działań przyjętych w kontekście harmonogramu działań na rzecz zintegrowanych ram kontroli wewnętrznej (zob. rozdział 2). 1.5. Ponadto, wobec braku wskaźników opracowanych przez Komisję w ciągu kolejnych lat (9) oraz aby uzupełnić wskaźniki przedstawione w odniesieniu do 2007 r., Trybunał przedstawia pewne wskaźniki pozwalające na monitorowanie postępu w usprawnianiu mechanizmów kontroli wewnętrznej zarówno w ujęciu ogólnym, jak i dla poszczególnych obszarów przychodów i wydatków (zob. załączniki do niniejszego rozdziału i rozdziałów 2 oraz 4–11). Wiarygodność rozliczeń Ogólny kontekst 1.6. Uwagi Trybunału dotyczą rocznego sprawozdania finansowego za rok budżetowy 2007, przygotowanego przez księgowego Komisji i zatwierdzonego przez Komisję zgodnie z art. 129 rozporządzenia finansowego z 25 czerwca 2002 r. (10) i przekazanego Trybunałowi 28 lipca 2008 r. Roczne sprawozdanie finansowe zawiera „skonsolidowane sprawozdanie finansowe”, obejmujące w szczególności bilans przedstawiający aktywa i pasywa na koniec roku budżetowego, a także rachunek dochodów i wydatków oraz „skonsolidowane sprawozdania z wykonania budżetu” obejmujące dochody i wydatki za dany rok. 1.7. Roczne sprawozdanie finansowe za rok 2007 jest trzecim sprawozdaniem, które zostało sporządzone z zastosowaniem zasad rachunkowości memoriałowej, wprowadzonych przez Wspólnoty Europejskie w 2005 r. na podstawie przepisów rozporządzenia finansowego (w szczególności art. 123–138). W porównaniu z rocznymi sprawozdaniami finansowymi za rok 2005 i 2006, najważniejsze zmiany są następujące: — zakres konsolidacji został zwiększony z 16 agencji skonsolidowanych w 2005 r. do 26 agencji w 2007 r. (24 w 2006 r.), — przegrupowano informacje na temat różnych form odzyskiwania przez Komisję niewłaściwie wypłaconych środków, — przedstawiono uzgodnienie pomiędzy wynikiem ekonomicznym i wynikiem budżetowym, — w tym roku po raz pierwszy księgowi innych instytucji i organów dostarczyli księgowemu Komisji należycie podpisane „pisma przekazujące”, z których większość była zasadniczo podobna do „oświadczenia kierownictwa” (11) przedstawianego przez księgowego Komisji. 1.8. Księgowy Komisji przekazał Trybunałowi oświadczenie potwierdzające, że — z pewnymi zastrzeżeniami — skonsolidowane sprawozdanie finansowe jest kompletne i wiarygodne (zob. jednak pkt 1.29 i 1.31) i że większość lokalnych systemów Komisji została zatwierdzona (zob. jednak pkt 1.13–1.16). Zakres kontroli i podejście kontrolne 1.9. W związku z przejściem na rachunkowość memoriałową i wynikającymi z tego znacznymi zmianami struktury i zawartości sprawozdania finansowego Wspólnot Europejskich, Komisji potrzebny jest wieloletni proces adaptacyjny. W ramach kontroli sprawozdania za rok budżetowy 2007 Trybunał zwracał szczególną uwagę na zmiany wprowadzone w wyniku trwającej modernizacji systemu księgowego Wspólnot (12). Kontrolerzy Trybunału skoncentrowali się w szczególności na (13): — ocenie, czy działania podejmowane w Komisji w celu usunięcia uchybień stwierdzonych w nowych ramach sprawozdawczości finansowej oraz w systemach księgowych niektórych instytucji i dyrekcji generalnych (14) przyczyniają się do uzyskania wystarczającej pewności co do tego, że sprawozdanie finansowe daje prawdziwy i rzetelny obraz sytuacji. W tym celu przeanalizowano w szczególności podstawy zatwierdzania (zgodnie z art. 61 rozporządzenia finansowego) przez urzędników zatwierdzających części rozliczeń za 2007 r., za którą oni odpowiadają, jak również przeanalizowano zatwierdzanie przez księgowego metodyki rozdzielania okresów sprawozdawczych oraz stan gotowości lokalnych systemów zarządzania finansami, które dostarczają dane na użytek sprawozdania finansowego Komisji (zob. pkt 1.13–1.18), — weryfikacji wiarygodności sprawozdania finansowego za rok 2007, ze szczególnym uwzględnieniem elementów, w odniesieniu do których wydano opinię zmodyfikowaną w kontekście poświadczenia wiarygodności za rok budżetowy 2006 (15) (prefinansowanie, faktury/zestawienia poniesionych wydatków oraz rozdzielanie okresów sprawozdawczych). Dokonano tego na podstawie analiz i badań bezpośrednich przeprowadzonych na statystycznie dobranych reprezentatywnych próbach (zob. pkt 1.23, 1.24, 1.25 oraz 1.26). Kolejne kroki podjęte w celu ugruntowania przejścia na rachunkowość memoriałową Ogólne osiągnięcia 1.10. Aby ugruntować przejście na nowoczesną rachunkowość memoriałową, księgowy Komisji wprowadził szereg środków. Rozpoczęte w lipcu 2006 r. pilotażowe badanie jakości danych rachunkowych zostało sfinalizowane. W związku z tym księgowy Komisji zakończył przygotowanie zestawu środków, które zostały udostępnione dyrekcjom generalnym w marcu 2007 r. Ich celem jest poprawa środowiska kontroli w zakresie rachunkowości na poziomie poszczególnych dyrekcji generalnych. Obejmują one opracowanie analizy ryzyka w zakresie rachunkowości, uruchomienie przeglądów księgowości pod kątem ryzyka, przygotowanie szczegółowych podręczników rachunkowości oraz prowadzenie dokumentacji rachunkowej związanej z zamykaniem roku. Projekt został zastosowany po raz pierwszy do celów sprawozdania finansowego za 2007 r. 1.11. Środki te przyczyniły się do wzmocnienia ram sprawozdawczości finansowej oraz systemów księgowych. Nadal jednak występują pewne uchybienia, które stanowią zagrożenie dla jakości danych księgowych (zob. pkt 1.13–1.18). Ponadto odnotowano, że wytyczne dotyczące środowiska kontroli w zakresie rachunkowości wydane przez księgowego Komisji nie były w pełni stosowane w ograniczonej liczbie operacyjnych dyrekcji generalnych w odniesieniu do obliczeń związanych z rozdzielaniem okresów sprawozdawczych. 1.11. Pomimo stwierdzenia uchybień pod względem jakości niektórych danych księgowych nie miały one istotnego wpływu na wiarygodność rozliczeń. 1.12. Tabela 1.1 przedstawia działania następcze podjęte w związku z zastrzeżeniami Trybunału co do wiarygodności rozliczeń, wyrażonymi w poświadczeniu wiarygodności za rok budżetowy 2006, a także w związku z innymi problemami wskazanymi przez Trybunał, które zostały częściowo rozwiązane lub które pozostają do rozwiązania w kontekście działań podejmowanych przez Komisję w celu ugruntowania przejścia na nowoczesną rachunkowość memoriałową. Zatwierdzanie systemów lokalnych 1.13. Wiele dyrekcji generalnych posługuje się własnymi lokalnymi systemami informatycznymi do celów zarządzania finansami oraz przy tworzeniu transakcji, które za pomocą interfejsu przesyłane są do centralnego systemu księgowego (ABAC). 1.13. Sytuacja w omawianej dziedzinie ulega ciągłym zmianom, co odnotowuje na bieżąco zespół zatwierdzający działający w ramach służb księgowych. Wprowadził on także, jak wspomniano w ubiegłym roku, procedurę zatwierdzania zmian w systemach lokalnych. Tabela 1.1 — Działania następcze podjęte w związku z zastrzeżeniami wyrażonymi w wydanym przez Trybunał poświadczeniu wiarygodności za rok budżetowy 2006 ws. wiarygodności rozliczeń oraz w związku z innymi wybranymi uwagami zgłoszonymi w sprawozdaniu rocznym za rok budżetowy 2006 Zastrzeżenia zgłoszone w poświadczeniu wiarygodności za rok budżetowy 2006 Odpowiedzi Komisji w sprawozdaniu rocznym za rok budżetowy 2006 Rozwój sytuacji w 2007 r. Przeprowadzona przez Trybunał kontrola wykazała błędy w kwotach zarejestrowanych w systemach księgowych jako faktury/zestawienia poniesionych wydatków oraz prefinansowanie. Skutkiem tych błędów jest zawyżenie kwoty zobowiązań o około 201 mln euro oraz łącznej kwoty długo- i krótkoterminowego prefinansowania o około 656 mln euro. Poziom błędów wykryty przez Trybunał w zakresie zobowiązań był niski. W odniesieniu do tych pozycji bilansu stwierdzono jedynie niski poziom błędu pod względem wpływu finansowego. Jednak częstość tych błędów wskazuje na potrzebę dalszej poprawy w zakresie wiarygodności podstawowych danych księgowych na poziomie operacyjnych dyrekcji generalnych. Inne wybrane uwagi przedstawione w kontekście sprawozdania rocznego za rok budżetowy 2006 Częściowo ze względu na złożoność systemu zarządzania finansami i pomimo wprowadzonych ulepszeń — uchybienia w systemach rachunkowości niektórych instytucji i dyrekcji generalnych Komisji nadal zagrażają jakości informacji finansowych (głównie w zakresie zaliczania transakcji do odpowiedniego okresu sprawozdawczego oraz świadczeń pracowniczych). W związku z tym, po przedstawieniu wstępnej wersji sprawozdania dokonano pewnej liczby korekt. Komisja oświadczyła, że będzie dokładać starań w celu dalszego ulepszania swoich procedur związanych z zamykaniem okresu sprawozdawczego. W 2006 r. Komisja dokonała ulepszeń w zakresie szacowania kwot ustalanych w wyniku rozdzielenia okresów sprawozdawczych, podejmując szereg działań. Co do programu emerytalno-rentowego dla niektórych posłów do Parlamentu Europejskiego, wobec braku oszacowania aktuarialnego nie ma możliwości ujęcia konkretnych ustaleń w sprawozdaniu rocznym. Uchybienia w systemach rachunkowości niektórych dyrekcji generalnych Komisji oraz innych organów nadal zagrażają jakości informacji finansowych, głównie w zakresie prefinansowania, związanych z nim kwestii rozdzielania okresów sprawozdawczych oraz faktur/zestawień poniesionych wydatków. Doprowadziło to do dokonania korekt po przedstawieniu wstępnej wersji sprawozdania finansowego. Rezerwa na świadczenia emerytalno-rentowe dla niektórych posłów do Parlamentu Europejskiego jest obecnie ujęta w skonsolidowanym bilansie. Księgowy Komisji nie mógł zatwierdzić trzech lokalnych systemów pomocniczych. Ponadto liczba i znaczenie kwestii wymagających rozpatrzenia pozostają w dużej mierze niezmienione w stosunku do ubiegłego roku. Dlatego też w świetle utrzymujących się problemów Dyrektor Generalny ds. Budżetu powinien był zgłosić zastrzeżenie szczegółowe w odniesieniu do tych kwestii. W 2006 r. odnotowano znaczne postępy w trzech wymienionych służbach. Ich systemy zostaną zbadane w 2007 r. w celu podjęcia decyzji, czy ulepszenia są zadowalające i pozwalają na ich zatwierdzenie. W obliczu dokonanych postępów zastrzeżenie w sprawozdaniu rocznym z działalności za 2006 r. nie było konieczne. Księgowy Komisji nadal nie mógł zatwierdzić dwóch lokalnych systemów, ani zatwierdzić trzeciego systemu bez zastrzeżeń. Liczba i znaczenie kwestii horyzontalnych i innych kwestii wymagających rozpatrzenia pozostają w dużej mierze niezmienione w stosunku do ubiegłych lat. Chociaż informacja dodatkowa do skonsolidowanego sprawozdania finansowego zawiera informacje na temat możliwych korekt, nie jest w niej jednak określona kwota i obszary wydatków, które mogą podlegać procedurze weryfikacji i rozliczenia rachunków. Z prawa do przeprowadzania kontroli wydatków wiele lat po ich poniesieniu nie powinna wynikać sugestia, że wszystkie przedmiotowe wydatki pozostają do zatwierdzenia. Dające się określić ilościowo kwoty podlegające ewentualnemu odzyskaniu są podawane w informacji dodatkowej do sprawozdania skonsolidowanego. Podobnie jak dotychczas, nie określono w informacji dodatkowej do sprawozdania kwot i obszarów wydatków, które mogą podlegać procedurze weryfikacji i rozliczenia rachunków. Konieczne są dalsze działania, aby zapewnić kompletność i wiarygodność danych księgowych oraz informacji przedstawionych w informacji dodatkowej, dotyczących kwot odzyskanych w związku z nielegalnymi lub nieprawidłowymi transakcjami. System księgowy jest dostosowywany w taki sposób, by można było zwiększyć ilość zapisywanych informacji dotyczących odzyskiwanych środków. Udoskonalenia te mają być wdrożone w sprawozdaniu finansowym za 2008 r. Pomimo odnotowanej poprawy, konieczne są dalsze działania, aby zapewnić kompletność i wiarygodność danych księgowych oraz informacji przedstawionych w informacji dodatkowej, dotyczących kwot odzyskanych w związku z nielegalnymi lub nieprawidłowymi transakcjami, w szczególności na poziomie państw członkowskich oraz w zakresie odliczeń od późniejszych płatności. Uzgodnienie pomiędzy wynikiem budżetowym a ekonomicznym nadal wykazuje niewyjaśnione drobne różnice, a roczne sprawozdanie finansowe byłoby bardziej zrozumiałe, gdyby zawarto w nim tabelę przedstawiającą takie uzgodnienie. Komisja przyznaje, że procedury uzgadniania wymagają udoskonalenia. Komisja rozważy możliwość włączenia pełnego uzgodnienia do sprawozdania rocznego. Komisja udoskonaliła procedurę uzgadniania i włączyła uzgodnienie pomiędzy wynikiem budżetowym a ekonomicznym do skonsolidowanego rocznego sprawozdania finansowego. 1.14. W roku budżetowym 2007 jednostki podległe księgowemu Komisji podjęły działania w związku z ustaleniami dotyczącymi poprzedniego roku (16). Ponadto sześć kolejnych służb (17) objęto szczegółowymi kontrolami w ramach podejścia cyklicznego mającego na celu objęcie kontrolą wszystkich służb Komisji w perspektywie średniookresowej. Dwie inne służby (18) również objęte były kontrolą, jednak dotyczące ich sprawozdania nie zostały przygotowane na czas i w związku z tym nie zostały uwzględnione w wydanym przez księgowego Komisji ogólnym sprawozdaniu zatwierdzającym za rok 2007. 1.14. Zespół zatwierdzający działający w ramach służb księgowych prowadzi działania następcze dotyczące kwestii poruszonych w poprzednich sprawozdaniach w celu zapewnienia wdrażania zaleceń, a co za tym idzie, w celu zapewnienia stałej poprawy jakości lokalnych systemów zarządzania finansowego. Zakończenie pierwszego pełnego cyklu kontroli przestrzegania kryteriów stwierdzania prawidłowości we wszystkich dyrekcjach generalnych i służbach planowane jest na koniec 2008 bądź początek 2009 r. Sprawozdanie dla Dyrekcji Generalnej ds. Gospodarczych i Finansowych zostało przekazane do Trybunału w dniu 4 czerwca 2008 r. Sprawozdanie dla Dyrekcji Generalnej ds. Zdrowia i Konsumentów zostało przekazane do Trybunału w dniu 2 września 2008 r. 1.15. Księgowy Komisji wciąż jeszcze nie mógł zatwierdzić systemów lokalnych w Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji i Kultury (19) oraz w Dyrekcji Generalnej ds. Stosunków Zewnętrznych (20), zgodnie z informacją zawartą w jego oświadczeniu kierownictwa (zob. pkt 1.8), ani zatwierdzić bez zastrzeżeń lokalnego systemu w Biurze Współpracy EuropeAid (21) w odniesieniu do roku budżetowego 2007. Jedno niezwiązane z rachunkowością zastrzeżenie dotyczące Wspólnego Centrum Badawczego (22) za 2006 r. zostało podtrzymane w odniesieniu do roku budżetowego 2007. Liczba i znaczenie kwestii horyzontalnych oraz innych spraw wymagających rozpatrzenia pozostają w dużej mierze niezmienione w stosunku do ubiegłych lat (23). 1.15. Nadal prowadzone są prace mające na celu uzyskanie zatwierdzenia dla Dyrekcji Generalnej ds. Stosunków Zewnętrznych oraz Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji i Kultury. Zastrzeżenie dotyczące zatwierdzenia dla Biura Współpracy EuropeAid zostało ostatnio cofnięte, ponieważ dyrekcja generalna była w stanie przedstawić wystarczające dowody potwierdzające jego spójność sprawozdawczą oraz systematyczną zgodność systemów CRIS i ABAC. Brakujący interfejs między Wspólnym Centrum Badawczym, lokalnym systemem IT, JIPSY oraz ABAC mający przekazywać umowy Wspólnego Centrum Badawczego do centralnej bazy danych systemu ABAC — Umowy — został ustanowiony i w centralnej bazie danych znalazły się wszystkie umowy z roku 2007. Wspólne Centrum Badawcze nadal jest zobowiązane do przesłania umów za pozostały okres, od 2005 r. do końca 2006 r. Plan ten powinien zostać zrealizowany przed końcem roku. Niezatwierdzenie systemu RELEX dotyczyło lokalnego systemu rachunkowości (BCC-NT/Rai — Web), który nie był zgodny z kryteriami zatwierdzania. System informatycznym ABAC został wdrożony we wszystkich delegaturach Komisji w przewidzianych ramach czasowych, zaś od stycznia 2007 r. wydatkami administracyjnymi delegatur zarządza się w ramach systemu ABAC. Dlatego też można uznać, że sytuacja w stosunku do roku 2006 uległa poprawie. 1.16. Kontrola Trybunału potwierdziła, że decyzje księgowego Komisji miały solidne podstawy: kwestie i sprawy pozostające do rozstrzygnięcia były istotne. Wzmocnienie procedur rozdzielania okresów sprawozdawczych 1.17. Od momentu przejścia na rachunkowość memoriałową księgowy Komisji zachęcał służby Komisji do przeprowadzenia w stosownych przypadkach badań ex post metodyki rozdzielania okresów sprawozdawczych (24) poprzez łączenie danych ze źródeł budżetowych oraz z rachunkowości ogólnej, w celu sprawdzenia adekwatności metod. Na dziewięć sprawdzonych dyrekcji generalnych (25) badanie to dotyczyło częściowo sześciu, na które przypadało poniżej 20 % ogólnej kwoty ustalanej w wyniku procedury rozdzielania okresów sprawozdawczych. Jedna dyrekcja generalna w wyniku przeprowadzonych badań poprawiła swoje procedury rozdzielania okresów sprawozdawczych, wprowadzając stosowne korekty (26). Inne dyrekcje generalne zbadały swoją metodykę, ale odłożyły w czasie działania naprawcze (27), a niektóre (28) wciąż nie przeprowadziły badań ex post metodyki rozdzielania okresów sprawozdawczych. Może to prowadzić do nieścisłości w danych księgowych. 1.17. Księgowy uznał dane księgowe za wystarczająco dokładne do ostatecznego sprawozdania finansowego. 1.18. Niektóre dyrekcje generalne (na które przypada ok. 20 % ogólnej kwoty ustalonej w wyniku procedury rozdzielania okresów sprawozdawczych) określają wysokość swoich rozliczeń międzyokresowych biernych metodą pro rata temporis (29). Jednak jeśli daty umów podane w systemach księgowych, wykorzystywane jako podstawa obliczeń związanych z rozdzielaniem okresów sprawozdawczych, są nieprawidłowe lub niezaktualizowane, wpływa to negatywnie na wiarygodność rozliczeń. 1.18. Plan kontroli jakości głównej przedmiotowej dyrekcji generalnej skoncentrował się na okresach działalności. Dokonano przeglądu 935 umów, włącznie ze wszystkimi umowami długookresowymi. W związku z tym pozostałe błędy dotyczące okresów działalności odnoszą się do umów krótkoterminowych mających dużo mniejszy wpływ na zamknięcie niż w latach poprzednich. W próbie Trybunału, którą objęto 20 transakcji dla wspomnianej dyrekcji generalnej, zostały stwierdzone trzy błędy wynikające z niewłaściwych okresów działalności. Oznacza to poprawę sytuacji w porównaniu z ostatnimi latami. Skonsolidowane sprawozdanie finansowe na dzień 31 grudnia 2007 r. Uwagi ogólne 1.19. W 2007 r. Komisja podjęła działania w celu zapewnienia, po pierwsze, pełnego i poprawnego księgowania nowych płatności w ramach prefinansowania i powiązanych gwarancji oraz nowych otwartych faktur/zestawień poniesionych wydatków, a także, po drugie, właściwego rozdzielania okresów sprawozdawczych. 1.20. Przeprowadzona przez Trybunał kontrola pożyczek, zapasów, należności długoterminowych, środków pieniężnych i ekwiwalentów środków pieniężnych, świadczeń pracowniczych, rezerw na zobowiązania i zobowiązań finansowych i innych zobowiązań długoterminowych oraz rezerw nie przyniosła żadnych znaczących ustaleń. Wykryto jednak pewne błędy dotyczące innych spraw, które omówiono poniżej. Skonsolidowany bilans na dzień 31 grudnia 2007 r. Kwestie nierozstrzygnięte w rozliczeniach w odniesieniu do europejskiego systemu satelitarnego 1.21. Europejski Organ Nadzoru GNSS (30) (GSA), agencja UE utworzona w 2004 r (31). oficjalnie przejęła działalność (32) byłego Wspólnego Przedsiębiorstwa Galileo (GJU) w dniu 1 stycznia 2007 r. Ten nowy organ początkowo miał działać na zasadach partnerstwa publiczno-prywatnego; na podstawie decyzji Rady podjętej w listopadzie 2007 r. program Galileo ma być obecnie finansowany z budżetu UE. Na koniec 2007 r., pomimo podpisania porozumień (33) pomiędzy zainteresowanymi stronami (GJU, Europejską Agencją Kosmiczną, GSA), własność aktywów w ramach projektów nie została całkowicie przekazana z GJU do GSA i nie sporządzono też wykazu aktywów Galileo znajdujących się w posiadaniu Europejskiej Agencji Kosmicznej. Trybunał nie wydał zatem opinii na temat wiarygodności sprawozdania finansowego GSA za rok budżetowy zakończony dnia 31 grudnia 2007 r. 1.21. Pod koniec 2007 r., pomimo podpisania porozumień między zainteresowanymi stronami (Wspólne Przedsiębiorstwo Galileo, Europejska Agencja Kosmiczna, Organ Nadzoru Galileo), własność aktywów projektów nie została w pełni przeniesiona z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) na Wspólnoty Europejskie. Ponieważ w związku z przenoszeniem aktywów istnieje niepewność oraz odnotowuje się opóźnienia, kierując się ostrożnością, Wspólnoty Europejskie nie zatwierdziły aktywów programu w swoim bilansie. Zakłada się, że aktywa zostaną zatwierdzone po rozwiązaniu wspomnianych problemów związanych z przeniesieniem. Operacje związane z kapitałem podwyższonego ryzyka 1.22. W skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym Wspólnot Europejskich wszystkie operacje związane z kapitałem podwyższonego ryzyka (218 mln euro na 31 grudnia 2007 r.) sklasyfikowano jako „inwestycje długoterminowe” (aktywa dostępne do sprzedaży). Operacje te są wykazywane po kosztach historycznych pomniejszonych o wszelkie odpisy z tytułu utraty wartości, ponieważ nie można obecnie dokonać wiarygodnej wyceny ich wartości godziwej. Chociaż taka metoda wyceny jest w tych okolicznościach dopuszczalna, nie jest ona stosowana konsekwentnie. Trybunał stwierdził, że kalkulacja utraty wartości oparta jest na odpisach, podczas gdy zarządzający operacjami (Europejski Bank Inwestycyjny) dysponował wstępnymi szacunkami utraty wartości, lecz nie powiadomił o nich Komisji (34). 1.22. Standardy sprawozdawczości i rachunkowości w okresie obowiązywania programu MEDA, obejmującym odnośne transakcje związane z kapitałem podwyższonego ryzyka, uległy istotnym zmianom. EBI oraz Komisja śledziły zachodzące zmiany i obecnie dokonują wspólnego przeglądu sytuacji, poszukując najbardziej korzystnego w ujęciu kosztowym rozwiązania i uwzględniając przy tym dostępne informacje pochodzące z umów podpisanych z ostatecznymi beneficjentami końcowymi wiele lat temu (i z tego powodu nieodpowiadające aktualnym standardom sprawozdawczym). Przegląd potwierdził, że bieżąca ocena wartości transakcji związanych z kapitałem podwyższonego ryzyka jest bardzo czasochłonna i stanowi duże wyzwanie w związku ze znaczną liczbą oraz skomplikowaną strukturą kaskadową transakcji dotyczących kapitału podwyższonego ryzyka. EBI podkreślił również, że ocena wartości transakcji związanych z kapitałem podwyższonego ryzyka opiera się w zakresie, w jakim jest to możliwe, na odpowiednich międzynarodowych zasadach rachunkowości, w szczególności IAS 39. Prefinansowanie i powiązane gwarancje 1.23. Przeprowadzona przez Trybunał kontrola reprezentatywnej próby 150 transakcji prefinansowania wprowadzonych do systemu księgowego wykazała niski poziom błędu pod względem wpływu finansowego w odniesieniu do tej pozycji bilansu. Jednak częstość tych błędów wskazuje na potrzebę dalszej poprawy w zakresie dokładności podstawowych danych księgowych na poziomie operacyjnych dyrekcji generalnych. Do najczęściej występujących rodzajów błędów należą: — księgowanie prefinansowania niezgodnie z poszczególnymi trybami zarządzania, opisanymi w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego, — pozostawianie niezamkniętych kwot prefinansowania pomimo ich wykorzystania przez beneficjentów przed końcem roku. 1.24. Ponadto w wyniku dodatkowych prac kontrolnych związanych z identyfikacją i zatwierdzaniem prefinansowania wykryto następujące problemy w zakresie kompletności/poprawności bilansu: 1.24. — niektóre płatności zostały zaksięgowane w rachunku dochodów i wydatków jako wydatki, podczas gdy powinny one były zostać zaksięgowane w bilansie jako prefinansowanie; — część transakcji w ramach prefinansowania pozostała w bilansie, chociaż odpowiednie informacje, takie jak poświadczenia z kontroli, były dostępne i można było przejść do ich rozliczenia poprzez zapisanie właściwych wydatków w rachunku dochodów i wydatków. Ponadto zaobserwowano niekonsekwentne postępowanie w zakresie rozliczania prefinansowania. Dyrekcja Generalna ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów prawidłowo przystępuje do rozliczania wydatków w ramach prefinansowania w przypadku zestawień poniesionych wydatków nieopatrzonych poświadczeniem z kontroli, podczas gdy Dyrekcja Generalna ds. Badań w takich samych okolicznościach pozostawia prefinansowanie nierozliczone. — Komisja podziela zdanie Trybunału, zgodnie z którym najlepszą praktykę stanowi rozliczanie otwartych kwot prefinansowania z minimalnym opóźnieniem, zaś jej celem jest doprowadzenie do tego, aby wszystkie służby przeprowadzały to działanie niezwłocznie po uzyskaniu dokumentacji poświadczającej. Jednocześnie księgowanie pod koniec roku gwarantuje, że krytykowana praktyka nie wpłynie na wiarygodność rozliczeń. Ponadto Dyrekcja Generalna ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów oraz Dyrekcja Generalna ds. Badań Naukowych współpracują w celu znalezienia wspólnego sposobu na rozwiązanie tego problemu zgodnie z zaleceniami służb księgowych. Zobowiązania 1.25. Kontrola reprezentatywnej próby 150 faktur/zestawień poniesionych wydatków z populacji wszystkich zaksięgowanych zobowiązań wykazała niski poziom błędów pod względem wpływu finansowego w odniesieniu do tej pozycji bilansu. Jednak częstość tych błędów wskazuje na potrzebę dalszej poprawy w zakresie wiarygodności podstawowych danych księgowych na poziomie operacyjnych dyrekcji generalnych. Większość błędów dotyczy księgowania faktur lub zestawień poniesionych wydatków w błędnej kwocie. 1.26. Odnotowano znaczne opóźnienia w zakresie księgowania faktur i zestawień poniesionych wydatków. Ma to wpływ na rozliczenia o tyle, że opóźnienia w analizie kwalifikowalności faktur uniemożliwiają rozpoczęcie procesu rozliczania prefinansowań. Może to prowadzić do błędnego określenia wysokości zobowiązań wobec stron trzecich i zaksięgowania kwoty wydatków na podstawie oszacowania rozliczeń międzyokresowych biernych, zamiast kwoty wynikającej z otrzymanych już faktur. Skonsolidowany rachunek dochodów i wydatków 1.27. Księgowanie płatności w ramach niewłaściwego trybu zarządzania ma wpływ na poprawność podziału wydatków według trybu zarządzania zarówno w informacji dodatkowej do rachunku dochodów i wydatków, jak i w sprawozdawczości dotyczącej segmentów działalności (zob. również pkt 1.23). Pozycje pozabilansowe 1.28. Informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego zawiera co prawda informacje o tym, że niektóre transakcje zostaną prawdopodobnie skorygowane w późniejszym terminie przez departamenty Komisji lub państwa członkowskie, jednak nadal nie podaje się w niej kwot i obszarów wydatków, które mogą podlegać dalszej weryfikacji i rozliczeniu rachunków (35). 1.28. Rozporządzenie finansowe oraz rozporządzenia sektorowe dotyczące rolnictwa i funduszy strukturalnych dają Komisji prawo do przeprowadzania kontroli wszystkich wydatków nawet wiele lat po ich dokonaniu. Sprawozdanie finansowe nie powinno sugerować, że w związku z tym prawem wszystkie odnośne wydatki nadal pozostają do zatwierdzenia. W przypadku gdy kwoty podlegające ewentualnemu odzyskaniu można określić ilościowo, podaje się je w uwagach 5.3 i 5.4 do skonsolidowanego sprawozdania finansowego. Inne zagadnienia Odzyskiwanie nienależnych płatności 1.29. W odpowiedzi na zalecenie Trybunału, w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego przedstawiono więcej informacji dotyczących odzyskiwania nienależnych płatności. Jednak informacja dodatkowa do sprawozdania finansowego nie zawiera jeszcze pełnych i wiarygodnych informacji na temat działań w zakresie korekt finansowych dokonywanych przez państwa członkowskie. Informacje te są przedstawiane zwłaszcza w odniesieniu do kwot wycofanych, środków odzyskanych i środków pozostających do odzyskania w zakresie działań strukturalnych (36). Z powodu wysokiego odsetka niekwalifikowalnych wydatków, na co Trybunał zwracał wielokrotnie uwagę w swoich sprawozdaniach rocznych, a także ze względu na wymóg prezentacji prawdziwego i rzetelnego obrazu sytuacji finansowej, Trybunał uważa, że w informacji dodatkowej do sprawozdania powinny być zamieszczane odpowiednie informacje dotyczące tych mechanizmów korekty. 1.29. Rozdział 6 rocznego sprawozdania finansowego za rok 2007 zawiera przegląd obowiązujących procedur dotyczących odzyskania nienależnych płatności i podaje najlepsze możliwe szacunki dotyczące łącznej wysokości kwot takich odzyskań, włącznie z płatnościami odzyskanymi przez państwa członkowskie w związku z wydatkami rolnymi. W informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego zawarto jedynie krótkie informacje o odzyskaniach państw członkowskich w obszarze funduszy strukturalnych w związku z terminami złożenia tych informacji oraz koniecznością wyjaśnienia niektórych z tych danych z państwami członkowskimi. W lipcu 2008 r. Komisja dostarczyła jednakże Parlamentowi bardziej szczegółowych informacji w drugim kwartalnym sprawozdaniu w sprawie planu działania na rzecz umocnienia nadzoru Komisji nad działaniami strukturalnymi i publikuje dane w załączniku do sprawozdania rocznego w sprawie funduszy strukturalnych za rok 2007, podobnie jak uczyniła to w zeszłym roku w przypadku informacji za rok 2006. W ramach planów działania Komisja podejmuje starania mające na celu poprawę wiarygodności i kompletności informacji otrzymywanych od państw członkowskich poprzez, między innymi, przeprowadzanie w państwach członkowskich kontroli na miejscu. 1.30. Na podstawie analizy pracy jednostek certyfikujących (37) Trybunał ponownie wyraża (38) swoje wątpliwości co do poprawności pozycji należności ze strony państw członkowskich w obszarze rolnictwa. Ponadto Trybunał stwierdza, że stosowanie rozbieżnych metod rachunkowości w zakresie daty uznania należności przez agencje płatnicze skutkuje niespójną prezentacją ogólnej wartości należności (zob. pkt 5.44 i 5.45). 1.30. Komisja uznaje otrzymane informacje o należnościach od państw członkowskich w obszarze rolnictwa za wystarczająco wiarygodne dla celów rozliczeniowo-rachunkowych. Komisja dostarczyła dodatkowe wyjaśnienia dotyczące uznania należności przez agencje płatnicze w swoich zmienionych wytycznych na rok budżetowy 2008. „Rozbieżna polityka”, o której wspomina Trybunał, wynika z różnic między krajowymi systemami prawnymi w odniesieniu do odzyskiwania nienależnych płatności. Zob. również odpowiedzi do pkt. 5.44 i 5.45. 1.31. Ponadto w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego nie uwzględniono środków odzyskanych wskutek ich potrącenia z kolejnych płatności (kompensacja). 1.31. Jak wspomniano w informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego, systemy informatyczne nie pozwalały na podanie tych informacji w roku 2007. Komisja od tego czasu dokonała dostosowania tych systemów, dzięki czemu wszelkie kwoty odzyskań, które są odliczane od kolejnej płatności, mogą zostać podane i wyjaśnione. Legalność i prawidłowość transakcji leżących u podstaw rozliczeń za 2007 r. Nowa struktura szczegółowych ocen w zakresie DAS 1.32. W następstwie wprowadzenia przez Komisję budżetowania zadaniowego (ABM) i zarządzania zadaniowego (ABB) Trybunał podjął decyzję o ponownym zdefiniowaniu ocen szczegółowych, w ramach których dzieli on budżet, na potrzeby DAS, na odpowiednie grupy obszarów polityki ABB (zob. tabela 1.2 ). Podejście Trybunału Źródła i metody 1.33. Trybunał wykorzystuje model pewności, który opiera się na dwóch podstawowych źródłach dowodów: 1.33. a) ocenie funkcjonowania systemów nadzoru i kontroli stosowanych przy pozyskiwaniu i wydatkowaniu funduszy z budżetu UE przez instytucje UE, państwa członkowskie, regiony, państwa trzecie, itp.; ocena ta ma na celu zgromadzenie reprezentatywnych informacji na temat wdrożenia i funkcjonowania kluczowych mechanizmów kontrolnych pod względem ich zdolności do zapobiegania błędom lub ich wykrywania i korygowania; Tabela 1.2 — Wynik w zakresie wydatków w 2007 r. w podziale na rozdziały sprawozdania rocznego (w mln euro) Sekcje (S) i tytuły (T) odpowiadające nomenklaturze budżetowej w 2007 r. w podziale na rozdziały sprawozdania rocznego Trybunału Płatności dokonane w 2007 r. Rozdziały sprawozdania rocznego Dochody (39) 38,1 (45) Podatki i unia celna (T.14) Rolnictwo i zasoby naturalne (40) 51 044,3 Rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich (T.05) Środowisko (T.07) Rybołówstwo i gospodarka morska (T.11) Ochrona zdrowia i konsumentów (T.17) Spójność (39) 42 015,2 Zatrudnienie i sprawy społeczne (T.04) Polityka regionalna (T.13) Części T.05 i T.11 są ujęte w tym rozdziale sprawozdania rocznego za 2007 r. Badania naukowe, energia i transport (39) 4 483,8 Badania naukowe (T.08) Energia i transport (T.06) Społeczeństwo informacyjne i media (T.09) Bezpośrednie badania naukowe (T.10) Pomoc zewnętrzna, rozwój i rozszerzenie (41) 6 198,9 Stosunki zewnętrzne (T.19) Rozwój i stosunki z państwami AKP (T.21) Rozszerzenie (T.22) Pomoc humanitarna (T.23) Edukacja i obywatelstwo (42) 1 453,0 Edukacja i kultura (T.15) Komunikacja (T.16) Przestrzeń wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości (T.18) Sprawy gospodarcze i finansowe (43) 489,9 Sprawy gospodarcze i finansowe (T.01) Przedsiębiorstwa (T.02) Konkurencja (T.03) Rynek wewnętrzny (T.12) Handel (T.20) Wydatki administracyjne i inne (44) 8 230,1 Parlament (S. I) Rada (S. II) Komisja (S. III) Trybunał Sprawiedliwości (S. IV) Trybunał Obrachunkowy (S. V) Komitet Ekonomiczno-Społeczny (S. VI) Komitet Regionów (S. VII) Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich (S. VIII) Europejski Inspektor Ochrony Danych (S. IX) Ogółem 113 953,3 b) kontrolach statystycznie dobranych reprezentatywnych prób transakcji związanych z dochodami i wydatkami aż do poziomu beneficjenta końcowego, mających na celu uzyskanie bezpośrednich dowodów w zakresie legalności i prawidłowości płatności. b) Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi (46) Komisja prowadzi cykl kontroli wydatków finansowanych z budżetu Wspólnoty, który jest rozpisany na kilka lat. Ma on zastosowanie np. do procedur rozliczania rachunków w obszarze rolnictwa, mechanizmów korekty finansowej w obszarze działań strukturalnych oraz do odzyskań w obszarze polityk wewnętrznych oraz działań zewnętrznych. Błędy wykryte w toku prowadzenia projektów wieloletnich oraz związane z nimi nienależne płatności mogą zostać odzyskane w latach późniejszych niż rok podlegający badaniu, np. poprzez zmniejszenie płatności końcowej w celu uwzględnienia znalezionej nieścisłości. Zastosowanie tych procedur przez państwa członkowskie i Komisję, jak również inne środki kontroli, zapewniają, w ramach ograniczeń opisanych w rocznych sprawozdaniach z działalności za rok 2007, wystarczającą pewność, że zasoby przyznane na działania Komisji zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem oraz zasadami należytego zarządzania finansami. Ustanowione procedury kontrolne zapewniają konieczną gwarancję w odniesieniu do legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń. Komisja bierze na siebie ostateczną odpowiedzialność za wykonanie budżetu zgodnie z art. 274 Traktatu WE. Komisja z zadowoleniem przyjmuje, że Trybunał przykłada większą wagę do badania środków podejmowanych w celu wykrycia i korygowania błędów, w szczególności poprzez dokonywanie korekt finansowych, rozliczenia oraz odzyskania. Komisja podjęła istotne wysiłki ukierunkowane na poprawę jakości danych dotyczących odzyskań, dostarczanych przez państwa członkowskie, i prowadzi aktualnie prace mające na celu sprawdzenie kompletności i dokładności tych danych. Dokonano postępów w dostarczaniu wiarygodnych dowodów na działanie wieloletnich mechanizmów korygujących. W informacji dodatkowej do rocznego sprawozdania finansowego Wspólnot Europejskich za rok budżetowy 2007 Komisja zawarła nowy rozdział, dotyczący odzyskiwania nienależnych płatności. Rozdział ten zawiera przegląd procedury ustanowionej w celu odzyskania nienależnych płatności oraz przedstawia najlepsze szacunki odzyskanych kwot ogółem. W ramach modelu pewności ocenia się poziom ufności, który można uzyskać z systemów nadzoru i kontroli oraz bezpośrednich badań legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń, by w rezultacie osiągnąć wysoki poziom pewności uznany za niezbędny do sformułowania właściwie uzasadnionego wniosku. 1.34. Te podstawowe źródła opisane powyżej mogą zostać uzupełnione dwoma innymi źródłami: a) analizą rocznych sprawozdań z działalności oraz oświadczeń dyrektorów generalnych Komisji, a także ich podsumowań, z których wynika, czy Komisja ma wystarczającą pewność, że funkcjonujące systemy zapewniają legalność/prawidłowość transakcji leżących u podstaw rozliczeń; b) badaniem prac innych kontrolerów określonych jako kontrolerzy niezależni od wspólnotowego procesu zarządzania i kontroli (np. najwyższe organy kontroli państw członkowskich lub państw trzecich) (47). Definicja błędów i sposób postępowania z nimi 1.35. Błędy mogą dotyczyć „warunków płatności” lub „innych kryteriów zgodności”. Ogólnie warunki płatności zostają naruszone wówczas, gdy nie są przestrzegane podstawowe wymogi prawne danego systemu pomocy lub umowy. Inne kwestie zgodności są konkretnymi warunkami, które należy spełnić, a które wynikają z celów odpowiedniej polityki (ochrona środowiska, dobre praktyki rolnicze itp.) lub wymogów systemów (minimalna liczba kontroli, wymagane struktury i procedury, itp.). 1.36. Trybunał klasyfikuje błędy jako „kwantyfikowalne” lub „niekwantyfikowalne”. Pierwsza kategoria odnosi się do błędów, które mają bezpośredni i wymierny wpływ finansowy na kwotę transakcji leżących u podstaw rozliczeń finansowanych z budżetu UE (48). 1.37. Jedynie błędy kwantyfikowalne są uwzględniane przy szacowaniu finansowego wpływu błędów dla całej populacji. Natomiast gdy mowa jest w niniejszym sprawozdaniu o częstości występowania błędów odnosi się to zarówno do błędów kwantyfikowalnych, jak i niekwantyfikowalnych (49). Ogólny przegląd wyników kontroli dotyczących 2007 r. 1.38. W obszarze dochodów, spraw gospodarczych i finansowych oraz wydatków administracyjnych i innych, gdzie systemy nadzoru i kontroli, jako całość, są stosowane w sposób odpowiedni i poprawny (zob. pkt 4.40–4.41, 10.32–10.33 oraz 11.25), Trybunał uważa, że błędy te mają wpływ finansowy o wartości mniejszej niż 2 % łącznych kwot (zob. tabela 1.3 ). Ponadto dokonana przez Trybunał ocena oświadczeń dyrektorów generalnych i delegowanych urzędników zatwierdzających potwierdziła, że nie było konieczności przedstawienia zastrzeżeń lub przedstawione zastrzeżenia nie były istotne (zob. pkt 2.6, 2.7 i 2.9 oraz tabela 2.1 ). 1.38. Zgodnie z wnioskami sprawozdania podsumowującego za rok 2007 istniejące systemy kontroli wewnętrznej, w ramach ograniczeń opisanych w sprawozdaniach z działalności za rok 2007, dostarczają wystarczającej pewności, że zasoby przyznane na działania Komisji zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem oraz zasadami należytego zarządzania finansami. Komisja zwraca jednakże uwagę, że konieczne jest podjęcie dalszych starań w celu usunięcia pewnych uchybień, w szczególności tych wskazywanych w zastrzeżeniach delegowanych urzędników zatwierdzających oraz dotyczących budżetu w obszarach, których Trybunał Obrachunkowy nie uznał za spełniające wymogi. Tabela 1.3 — Podsumowanie wyników DAS za 2007 r. w zakresie legalności i prawidłowości transakcji leżących u podstaw rozliczeń Oceny szczegółowe sprawozdania rocznego DAS za rok budżetowy 2007 Pkt w sprawozdaniu rocznym Funkcjonowanie systemów nadzoru i kontroli Poziom błędu Dochody (50) 4.40–4.41 Rolnictwo i zasoby naturalne 5.50–5.55 (51) (52) Spójność 6.32 Badania naukowe, energia i transport 7.40 i 7.41 Pomoc zewnętrzna, rozwój i rozszerzenie 8.31–8.32 Edukacja i obywatelstwo 9.24 Sprawy gospodarcze i finansowe 10.32 i 10.33 Wydatki administracyjne i inne 11.25 Powyższa tabela zawiera całościową ocenę systemów nadzoru i kontroli, przedstawioną w poszczególnych rozdziałach, jak również ogólne wyniki badań bezpośrednich przeprowadzonych przez Trybunał. W tabeli wymieniono główne elementy oceny, ale aby uzyskać szczegółowe informacje (w szczególności dotyczące uchybień w systemach nadzoru i kontroli oraz rodzajów błędów), należy zapoznać się z tekstem sprawozdania, w kontekście metodyki podejścia kontrolnego Trybunału (zob. pkt 1.33–1.37).

Legenda Funkcjonowanie systemów nadzoru i kontroli Skuteczne Częściowo skuteczne (53) Nieskuteczne Poziom błędu (54) Poniżej 2 % (poniżej progu istotności) Między 2 % i 5 % Powyżej 5 % 1.39. W obszarze rolnictwa i zasobów naturalnych, spójności, badań naukowych, energii i transportu, pomocy zewnętrznej, rozwoju i rozszerzenia oraz edukacji i obywatelstwa, gdzie systemy nadzoru i kontroli są w najlepszym wypadku jedynie częściowo skuteczne (zob. pkt 5.50–5.55, 6.32, 7.40–7.41, 8.31–8.32 i 9.25), Trybunał szacuje, że wpływ finansowy błędów przekracza 2 % łącznych wydatków (55) (zob. tabela 1.3 ). Ponadto dokonana przez Trybunał ocena oświadczeń dyrektorów generalnych i delegowanych urzędników zatwierdzających potwierdziła, że w tych obszarach zostały przedstawione poważne zastrzeżenia lub, w opinii Trybunału, zastrzeżenia takie powinny były zostać przedstawione (zob. pkt 2.6–2.11 i tabela 2.1 ). 1.39. Komisja dąży do zapewnienia gwarancji skuteczności systemów nadzoru i kontroli w wykrywaniu i korygowaniu błędów, przy uwzględnianiu kosztów i korzyści z kontroli, które należy prowadzać na miejscu. Plan działania Komisji w zakresie zintegrowanych ram kontroli wewnętrznej został w dużym stopniu wdrożony i można już dostrzec pewną poprawę. Pełne skutki będzie można odczuć dopiero po dłuższym okresie. W odniesieniu do rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich Komisja pragnie zwrócić uwagę na ustalenia Trybunału, zgodnie z którymi najbardziej prawdopodobny odsetek błędów ogółem nie odbiega zasadniczo od danych ubiegłorocznych, przedstawionych w poświadczeniu wiarygodności za rok 2006. Dane statystyczne z kontroli otrzymanych od państw członkowskich wskazują również, że współczynnik błędu na poziomie beneficjentów końcowych w ramach EFRG (co odpowiada około 85 % całkowitych wydatków na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich) znajduje się poniżej progu istotności. Potwierdza to ponownie w przypadku roku 2007 korzystne wyniki osiągnięte w roku 2006, ogłoszone przez Trybunał w sprawozdaniu za rok 2006 (56). Dalszych szczegółów dostarcza roczne sprawozdanie z działalności za rok 2007 Dyrekcji Generalnej ds. Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich. Zintegrowany system zarządzania i kontroli (ZSZIK) obejmujący większość wydatków rolnych jest skuteczny w ograniczaniu ryzyka nieprawidłowych wydatków, jeżeli są wprowadzone dokładne i wiarygodne dane i jeśli system jest odpowiednio stosowany. Wydatki na rolnictwo i rozwój obszarów wiejskich w 2007 r., w odniesieniu do których istnieje prawdopodobieństwo wykluczenia z finansowania przez Wspólnotę w związku z przyszłymi decyzjami dotyczącymi zgodności, szacowane są na kwotę 439 milionów EUR, wraz z kwotą 152 milionów EUR odzyskań od beneficjentów końcowych (57). W obszarze spójności Komisja wdraża plan działania (COM(2008) 97), ukierunkowany na umocnienie nadzoru Komisji nad systemów państw członkowskich w celu zmniejszenia odsetka błędów. Strategia kontroli w obszarze badań, energii i transportu została opracowana z myślą o wykrywaniu i dokonywaniu korekty błędów. Na etapie pełnego wdrożenia, po okresie czterech lat powinno to gwarantować, że odsetek pozostałych błędów (błędy, które nie zostają skorygowane) będzie poniżej progu istotności, zgodnie ze szczegółowymi informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu z działalności dyrekcji generalnych odpowiedzialnych za badania naukowe. Błędy wykryte w obszarach pomocy zewnętrznej, rozwoju i rozszerzenia dotyczą w głównej mierze wydatków dokonanych przez organizacje wdrażające projekty na podstawie zaliczek wypłaconych przez Komisję. Obowiązkowe kontrole finansowe przewidziane w systemie kontroli Komisji przed dokonaniem płatności ostatecznych powinny umożliwić Komisji wykrywanie i dokonywanie korekt tego typu błędów. Błędy dotyczące Dyrekcji Generalnej ds. Edukacji i Kultury (DG EAC) są związane z płatnościami końcowymi za działania prowadzone w oparciu o wcześniejsze ramy prawne. Projekt nowych programów na okres 2007–2013 uwzględnił zalecenia Trybunału Obrachunkowego z poprzednich lat, dotyczące uproszczenia przepisów oraz szerszego wykorzystania finansowania według jednolitych stawek. Powinno to pozwolić w przyszłości na zmniejszenie odsetka błędów. Ponadto wyniki kontroli ex post przeprowadzonej przez DG EAC, jak przedstawiono w sprawozdaniu z działalności za rok 2007, nie wykazały istotnego poziomu błędu. Zob. również odpowiedzi do pkt 2.8, 2.11, 5.50 do 5.55, 6.32, 7.41–7.42, 8.31–8.33 oraz 9.25. 1.40. W porównaniu z poprzednimi latami odnotowano następujące zmiany: obniżenie szacowanego na podstawie próby poziomu błędu stwierdzono w przypadku obszarów polityki dawniej ujętych w ramach polityk wewnętrznych (58) i działań zewnętrznych (59) (zob. tabela 1.3 ). Wartość wydatków rolnych objętych systemem IACS znacznie wzrosła poprzez włączenie pewnych obszarów wydatków o podwyższonym ryzyku, w tym wydatków związanych z oliwą z oliwek. Trybunał stwierdza jednak, że IACS nadal skutecznie ogranicza ryzyko nieprawidłowych wydatków, jeśli jest właściwie stosowany oraz jeśli wprowadzane są poprawne i wiarygodne dane odnośnie do płatności w ramach SPJ realizowanych na podstawie przyznanych uprawnień. Niedawne wprowadzenie do SPJ programów pomocowych, takich jak program dotyczący oliwy z oliwek, jest pozytywnym krokiem, jednak w krótkim okresie może doprowadzić do częstszego występowania błędów (zob. pkt 5.52). 1.40. Komisja pragnie również zwrócić uwagę, że w przypadku obszaru spójności doszło do zwiększenia liczby projektów, w których nie stwierdzono błędów, oraz podniesienia ogólnej oceny systemów nadzoru i kontroli, dokonywanej przez Trybunał, których stan uległ poprawie z „nieskutecznego” na „częściowo skuteczny”. W odniesieniu do ZSZIK Komisja jest zdania, że wdrożenie w SPJ systemów wsparcia, które w przeszłości charakteryzował wyższy poziom ryzyka, jak np. w sektorze oliwy z oliwek, zmniejszyło ryzyko dokonywania niewłaściwych wydatków poprzez usunięcie starego systemu wsparcia produkcji. 1.41. Trybunał podkreśla, że jego kontrole w obszarach „rolnictwa i zasobów naturalnych”, „spójności”, „badań naukowych, energii i transportu” oraz „edukacji i obywatelstwa” wykazały, iż skomplikowane lub niejasne kryteria kwalifikowalności czy też wymogi prawne mają znaczący wpływ na legalność i/lub prawidłowość transakcji leżących u podstaw rozliczeń (60). 1.41. Uproszczenie stanowi główny element programu lepszego stanowienia prawa Komisji. Od państw członkowskich również wymaga się dokonania uproszczeń w ich programach krajowych, w zakresie kryteriów kwalifikowalności. Pewien stopień złożoności jest jednak nieunikniony i powinien być uwzględniony w przyszłej dyskusji na temat tolerowanego poziomu ryzyka. Ocena postępów poczynionych we wprowadzaniu skutecznych wspólnotowych ram kontroli wewnętrznej Wstęp 1.42. Punkt 1.39 i tabela 1.3 pokazują, że większość wydatków pod względem wartości jest objęta jedynie częściowo skutecznym lub całkowicie nieskutecznym systemem nadzoru i kontroli, a transakcje leżące u podstaw rozliczeń wciąż obarczone są istotnym poziomem błędu. Niemniej jednak w sprawozdaniu rocznym za 2007 r., jak i w poprzednich sprawozdaniach, stwierdzono, że: a) mechanizmy kontroli wewnętrznej Komisji są wciąż usprawniane (np. roczne sprawozdania z działalności — zob. pkt 2.8, 2.10 to 2.12 i 2.37) lub pozostają na wysokim poziomie (np. zgodność ze standardami kontroli wewnętrznej — zob. pkt 2.25 i 2.39); b) Komisja dokonała postępów w realizacji swojego planu działania na rzecz zintegrowanych ram kontroli wewnętrznej (zob. pkt 2.29–2.36 i 2.39); c) zarządzanie przez Komisję budżetem uległo poprawie w ostatnich latach (zob. pkt 3.4, 3.6, 3.11, 3.15 i 3.30–3.32). Poniższe punkty zawierają analizę tych pozornie sprzecznych uwag. 1.42. Ocena Trybunału dotyczy skuteczności nadzoru i kontroli w zapobieganiu błędom. Wspólnotowe ramy kontroli wewnętrznej obejmują kontrole konieczne do wykrywania i dokonywania korekty błędów, jak również te mające na celu zapobieganie pojawianiu się błędów. Komisja dokona oceny wpływu tych ram na skuteczność systemów jako całości. Przykładowo strategia kontroli w obszarze badań, energii i transportu, zgodnie ze szczegółowymi informacjami zawartymi w rocznym sprawozdaniu z działalności dyrekcji generalnych odpowiedzialnych za badania naukowe, ma na celu wykrywanie i korektę błędów w taki sposób, aby — po pełnym wdrożeniu w ciągu czterech lat — dawała gwarancję, że odsetek pozostałych błędów znajduje się poniżej progu istotności. Poziom dopuszczalnego ryzyka szczątkowego (błędy, które nie zostają skorygowane) zostanie zbadany pod koniec 2008 r. w komunikacie Komisji. Ramy nadzoru i kontroli (61) 1.43. Budżet UE obejmuje płatności na rzecz milionów indywidualnych beneficjentów końcowych. Warunkiem dokonania płatności jest przestrzeganie przez beneficjentów końcowych przepisów lub uregulowań prawnych (np. beneficjenci lub koszty muszą spełnić czasem skomplikowane warunki w zakresie kwalifikowalności), a także poprawność i istnienie danych działań i/lub kosztów. Niektóre z tych warunków finansowania określone są przez przepisy wspólnotowe, w tym przepisy o zasięgu ogólnym, takie jak dyrektywy w zakresie zamówień publicznych, podczas gdy inne wyznaczane są przez państwa członkowskie. Beneficjenci końcowi otrzymują płatność bezpośrednio (np. w przypadku zarządzania bezpośredniego) lub od organów państw członkowskich w ramach zwrotu deklarowanych wydatków kwalifikowalnych (w szczególności w przypadku zarządzania dzielonego). 1.44. Płatności są legalne i prawidłowe, jeżeli te warunki są spełnione, a właściwi beneficjenci otrzymają właściwe kwoty w odpowiednim terminie. Wymaga to odpowiedniego nadzoru i kontroli. Dopilnowanie, by budżet był wykonywany poprawnie, by wydatki były legalne i prawidłowe oraz gospodarne, stanowi obowiązek Komisji. W przypadku około 80 % wydatków — dotyczących spójności i rolnictwa — realizacja działań dzielona jest z państwami członkowskimi, co w praktyce oznacza, że są one zobowiązane do wyboru projektów do finansowania, dokonywania płatności i zapewnienia systemów kontroli pozwalających na skuteczne zarządzanie ryzykiem oraz do przedstawiania informacji na temat wyników. 1.45. Istnieje wiele czynników warunkujących wystąpienie błędów lub sprawiających, że systemy kontroli błędom nie zapobiegają, bądź też ich nie wykrywają i nie korygują. Obejmują one: złożony charakter zasad kwalifikowalności oraz warunków, które spełnić muszą beneficjenci oraz stopień znajomości tych warunków przez beneficjentów; sposób sporządzania i przetwarzania wniosków; liczba i zakres kontroli; zakres sankcji nakładanych na beneficjentów zawyżających deklarowane koszty w przypadku wykrycia błędu; widoczność procedur kontroli oraz związany z nią efekt odstraszający. Dlatego też dobrze opracowane zasady i przepisy, które poddają się jednoznacznej interpretacji i są proste w stosowaniu, zmniejszają ryzyko błędów. 1.46. Niezależnie od zastosowanego trybu zarządzania systemy nadzoru i kontroli funkcjonują w strukturze obejmującej trzy poziomy operacyjne: a) pierwszy poziom kontroli, na którym sprawdza się zachowanie przez beneficjentów końcowych zgodności z obowiązującymi ich warunkami; b) drugi poziom kontroli, na którym sprawdza się skuteczność pierwszego poziomu kontroli; c) ogólny nadzór sprawowany przez Komisję, aby zagwarantować, że państwa członkowskie i/lub dyrekcje generalne Komisji wypełniają swoje zobowiązania i zadania w zakresie zarządzania budżetem (62). Jak działają różne poziomy kontroli? 1.47. Charakter wydatków UE oznacza, że główne ryzyko błędu występuje na poziomie beneficjenta końcowego, który w sposób zamierzony, niezamierzony lub przez zaniedbanie ubiega się o zwrot wydatków, które są niekwalifikowalne z powodu niespełnienia wymogów zawartych w przepisach lub które są nieodpowiednio udokumentowane, albo nieprawidłowo skalkulowane. Potwierdzają to poprzednie ustalenia kontroli przedstawione przez Trybunał, jak również ustalenia zawarte w niniejszym sprawozdaniu rocznym (zob. pkt 5.12–5.16, 6.22–6.27, 7.14–7.22, 8.9, 9.8–9.11 i 10.16–10.19). Nie dość, że na tym poziomie występuje główne ryzyko, to jeszcze błędy mogą często zostać wykryte w sposób wiarygodny jedynie w drodze kontroli na miejscu, co sprawia, że kontrole dokumentacji są skuteczne jedynie częściowo. Uwzględniając fakt, że co roku dokonuje się milionów płatności, oznacza to, że podejmowanie kontroli na pierwszym poziomie jest kosztowne, a jej ogólny koszt zależy bezpośrednio od jej zasięgu. 1.47. Komisja podziela zdanie, że kontrole dokumentacji dotyczące wniosków mogą być jedynie częściowo skuteczne w zapobieganiu błędom. Dlatego też ramy kontroli wewnętrznej Komisji zwiększają pewność dotyczącą legalności i prawidłowości wydatków w oparciu o podstawę wieloletnią, poprzez zwiększoną liczbę kontroli na miejscu. Zob. również odpowiedzi do pkt 5.12, 5.16, 6.23–6.27, 7.15–7.22, 8.9–9.10 oraz 10.16. 1.48. Kontrole na miejscu przeprowadzane na tym poziomie często obejmują jedynie niewielki odsetek (zwykle 5 %–10 % rocznie, w zależności od obszaru) indywidualnych wniosków. Trybunał stwierdził uchybienia dotyczące kontroli w obszarze rolnictwa (zob. pkt 5.27, 5.28, 5.30–5.32, 5.34–5.36) oraz polityki spójności (zob. pkt 6.29), które związane są z uchybieniami na poziomie organów państw członkowskich. Przypadki słabej jakości pierwszego poziomu kontroli zostały stwierdzone również w odniesieniu do zarządzania bezpośredniego, w tym także w przypadku kontroli na szczeblu Komisji, dotyczących zwrotu kosztów na rzecz beneficjentów w dziedzinie badań naukowych, które to kontrole nie funkcjonowały w sposób zadowalający (pkt 7.29 i 7.30). Stwierdzono również przypadki słabej jakości kontroli prowadzonych przez niezależnych audytorów w zakresie wniosków indywidualnych (zob. pkt 7.32–7.33 i 10.29–10.30). 1.48. Podczas gdy kontrole na miejscu są w przypadku wszystkich beneficjentów systemu przeprowadzane rzeczywiście rzadko, kontrole administracyjne są prowadzone w przypadku każdego z indywidualnych wniosków. Dzieje się tak dlatego, że kontrole na miejscu są zbyt kosztowne. Zalecana częstotliwość prowadzenia kontroli pierwszego stopnia na miejscu w odniesieniu do wydatków na działania strukturalne jest dużo wyższa niż sugeruje Trybunał, jak wskazano w wytycznych dotyczących kontroli dobrej praktyki zarządzania na okres 2000–2006. Komentarze Trybunału dotyczą w głównej mierze błędów, które mogą zostać wykryte jedynie poprzez prowadzenie kontroli na miejscu, których podjęcie jest zbyt kosztowne przed dokonaniem płatności w ramach każdego z wniosków. Beneficjenci mogą zostać zobligowani do złożenia, wraz z ostatecznym wnioskiem, poświadczenia wystawionego przez niezależnego audytora. W przypadku obszaru badań, energii i transportu systemy kontroli zostały w dużym stopniu wzmocnione wraz z wprowadzeniem zaświadczeń audytora od czasu szóstego programu ramowego. Komisja przyznaje, że wiarygodność zaświadczeń audytora wprowadzonych w ramach szóstego programu ramowego nie jest w pełni satysfakcjonująca, zważywszy na utrzymujący się poziom błędów stwierdzonych w wyniku kontroli. Niezależnie od tego, ogólny poziom błędów w przypadku szóstego programu ramowego jest niższy niż poziom błędów zarejestrowanych we wnioskach o płatności bez zaświadczeń w odniesieniu do piątego programu ramowego. Wskazuje to na fakt, że poświadczenia kontroli przyczyniają się do poprawy dokładności zgłaszanych kosztów. W przypadku siódmego programu ramowego Komisja podniosła wiarygodność zaświadczeń audytora poprzez wykorzystanie „uzgodnionych procedur”, określających szczegółowo zakres pracy kontrolnej, która ma być prowadzona przez audytorów, oraz zachętę do nieobowiązkowego poświadczania metody kosztów. 1.49. Charakter pierwszego poziomu kontroli oznacza, że słabe wyniki na tym poziomie nie mogą być zbilansowane bezpośrednio przez kontrolę na poziomie drugim. Skuteczność drugiego poziomu kontroli zależy zatem od tego, na ile kontrola ta jest w stanie promować odpowiednie systemy kontroli na poziomie pierwszym, a nie od tego, w ilu przypadkach prowadzi ona do wykrycia i skorygowania poszczególnych błędów. Prace kontrolne Trybunału dotyczące roku budżetowego 2007 ujawniły ponownie, że drugi poziom kontroli na szczeblu państw członkowskich oraz prowadzone przez Komisję kontrole w ramach nadzoru (63) nie osiągają zakładanego poziomu skuteczności. Trybunał stwierdził, na przykład, uchybienia w zakresie: 1.49. Nadzór Komisji ma na celu poprawę zarządzania oraz systemów kontroli w taki sposób, aby zapobiegały błędom bądź je wykrywały i korygowały, zgodnie z zaleceniami Trybunału, jak również zapewniały podjęcie wymaganych działań naprawczych. Celem nadzoru nie jest wykrywanie poszczególnych błędów. a) rozliczania zgodności rachunków, dokonywanego przez Komisję w obszarze rolnictwa (zob. pkt 5.47 i 5.48); a) Wnioski Trybunału przywołane w punktach 5.47 i 5.48 stanowią nieodłączne cechy mechanizmu rozliczania rachunków pod kątem zgodności w rolnictwie i stąd nie mogą być uznawane za wady tego mechanizmu. Komisja jest zdania, że mechanizm funkcjonuje sprawnie i w pełni odpowiada celom, dla których został stworzony, czyli wykluczeniu z finansowania wspólnotowego wydatków poniesionych niezgodnie z przepisami wspólnotowymi. Ponadto w przypadkach, w których nienależne płatności na rzecz beneficjentów mogą zostać zidentyfikowane w wyniku rozliczenia zgodności, państwa członkowskie są zobowiązane do podjęcia działań następczych polegających na odzyskaniu płatności od tych beneficjentów. Nawet w sytuacji, w której odzyskanie płatności beneficjentów nie jest konieczne, ponieważ korekty finansowe dotyczą jedynie niedociągnięć w systemie zarządzania i kontroli państw członkowskich, a nie nienależnych płatności, korekty te stanowią jednak istotny środek wzmacniania systemów państw członkowskich, a tym samym również zapobiegania nieprawidłowym płatnościom lub ich wykrywania i odzyskiwania od beneficjentów. Zob. również odpowiedzi do pkt 5.47 i 5.48. b) kontroli wydatków w obszarze spójności (zob. pkt 6.30 i 6.31); b) Komisja jest zdania, że w większości przypadków kontrole badane przez Trybunał w obszarze polityki spójności prowadziły do skutecznych środków naprawczych oraz wyników użytecznych na poziomie operacyjnym. Ponadto roczne sprawozdania z działalności właściwych dyrekcji generalnych przedstawia szczegółowo wyniki działalności kontrolnej, w szczególności w zakresie środków zaradczych, zawieszeń oraz korekt finansowych. Zob. również odpowiedzi do pkt 6.30 i 6.31. c) kontroli finansowych ex post w obszarze badań naukowych, energii i transportu (zob. pkt 7.34); c) Dyrekcje generalne ds. badań naukowych w sposób istotny zintensyfikowały na przestrzeni 2007 r. wysiłki związane z kontrolą i zrealizowały wyznaczone cele roczne. Aktualnie należy zwrócić szczególną uwagę na korektę wykrytych błędów. Dyrekcje generalne ds. badań naukowych w sposób czynny dążą do usprawnienia narzędzi monitorowania i wydają bardziej szczegółowe wytyczne administracyjne oraz finansowe. Oczekuje się, że wpłyną one na poprawę skuteczności oraz kompletności procesu odzyskiwania (włącznie z ekstrapolacją i działaniami następczymi wynikającymi z ustaleń Trybunału). d) poświadczeń ex ante w zakresie jakości zarządzania i powiązanych wizyt monitorujących (zob. pkt 9.16, 9.17 i 9.20). d) Dyrekcja Generalna ds. Sprawiedliwości, Wolności i Bezpieczeństwa (DG JLS) dokonała poprawy swoich wskazówek i ustanowiła plan działania na rzecz zakończenia jej wizyt monitorujących. Zob. odpowiedzi do pkt 9.16, 9.17 i 9.20. 1.50. Słaba jakość pierwszego i drugiego poziomu kontroli nie może być kompensowana nadzorem Komisji. Celem tego nadzoru jest zagwarantowanie, że odpowiednie systemy kontroli na poziomie pierwszym i drugim istnieją i działają w sposób skuteczny. Należy zidentyfikować uchybienia na niższych poziomach (na przykład w rocznych sprawozdaniach z działalności dyrektorów generalnych) i podjąć działania naprawcze (zob. pkt 2.40). Nadzór jest sprawowany przez Komisję na różnych poziomach, zarówno w dyrekcjach generalnych zaangażowanych w dzielone zarządzanie wydatkami, jak i na najwyższym poziomie Komisji w stosunku do poszczególnych dyrekcji generalnych. 1.50. W odniesieniu do rolnictwa uchybienia w zakresie systemów zarządzania i kontroli państw członkowskich są wykrywane poprzez procedury rozliczania zgodności, co może doprowadzić do nałożenia na państwa członkowskie korekt finansowych. Korekty te stanowią istotny środek wzmacniania systemów państw członkowskich, a tym samym również zapobiegania nieprawidłowym płatnościom lub ich wykrywania i odzyskiwania ich od beneficjentów. W sektorze spójności Komisja podejmuje działania zgodnie z zaleceniami Trybunału. Ukierunkowuje swoje badania na poprawę skuteczności kontroli pierwszego poziomu, a jednocześnie angażuje się w działania prewencyjne, jak np. wytyczne dotyczące dobrych praktyk oraz szkolenia organów krajowych. Podejmuje również działania mające na celu ograniczenie ryzyka wadliwych systemów poprzez dokonanie korekt finansowych. Komisja dokonuje identyfikacji systemów, w przypadku których doszło do stwierdzenia istotnych niedociągnięć, i przedstawia działania naprawcze podejmowane w celu zaradzenia tym niedociągnięciom, w rocznym sprawozdaniu z działalności odnośnych dyrekcji generalnych. Zob. też odpowiedź do pkt 2.40. 1.51. Proces ten utrudniają czynniki bezpośrednio związane z liczbą beneficjentów, złożonym charakterem zasad, trudnościami w sprawdzaniu zachowania zgodności z określonymi wymogami oraz niewystarczająco zniechęcającym efektem korekt i sankcji finansowych. 1.51. Jest to ryzyko nierozerwalnie związane z pewnymi obszarami polityki, które musi być brane pod uwagę podczas ustalania strategii kontroli, w szczególności w kontekście programów wieloletnich. Należy wyważyć i zatwierdzić proporcje pomiędzy kosztami kontroli a płynącymi z niej korzyściami 1.52. W swojej opinii nr 2/2004 Trybunał zaleca, aby systemy kontroli dotyczące wydatków Wspólnoty były odpowiednio wyważone, jeżeli chodzi o koszty mechanizmów kontrolnych oraz korzyści, jakie przynoszą one pod względem zmniejszenia ryzyka błędu w transakcjach do rozsądnego poziomu (ryzyko rezydualne). Wymaga to, aby wszystkie podmioty uczestniczące w procedurze budżetowej uznały, że: 1.52. Komisja zgadza się z zaleceniami zawartymi w opinii Trybunału nr 2/2004 i wprowadza je w ramach planu działania na rzez zintegrowanych ram kontroli wewnętrznej, jak przedstawiła w swoim sprawozdaniu z postępów (COM(2008) 110 wersja ostateczna). Kontynuuje prace dotyczące kosztów i korzyści kontroli w ramach pkt 10 planu działania i podejmie ponownie dyskusję na temat tolerowanego ryzyka przed końcem 2008 r. a) nie wszyscy beneficjenci końcowi mogą być objęci kontrolą na miejscu, zatem pewne ryzyko rezydualne błędu zawsze będzie obecne. Kluczową kwestią jest ustawienie tego ryzyka na odpowiednim (dopuszczalnym) poziomie, uwzględniając charakter różnego rodzaju wydatków, złożoność istniejących zasad i zniechęcający efekt dostępnych sankcji; b) koszty kontroli są ważną kwestią zarówno dla budżetu UE, jak i dla państw członkowskich lub państw beneficjentów; b) W szczególności chodzi o wysoki koszt kontroli na miejscu. c) wyważenie proporcji pomiędzy kosztami a ryzykiem rezydualnym w poszczególnych obszarach wydatków jest na tyle istotne, że powinno być zatwierdzane na poziomie politycznym (tj. przez władze budżetowe/organ udzielający absolutorium) w imieniu obywateli Unii; d) jeżeli dany program nie może zostać zrealizowany w sposób zadowalający z zachowaniem akceptowalnego poziomu kosztów i ryzyka, należy ponownie rozważyć jego zasadność. 1.53. Ustanowienie ram kontroli wewnętrznej opartych na tych racjonalnych zasadach pozwoliłoby na zdefiniowanie systemów kontroli pod względem założonych osiągnięć (64) (konkretne cele), jak również uzgodnionych kryteriów, według których można by oceniać i kontrolować ich wyniki. 1.53. Komisja zbada ten pomysł. Aktualne wytyczne w obszarze polityki spójności zachęcają do przyjęcia podejścia ukierunkowanego na wyniki w zakresie kontroli, w oparciu o dane dotyczące odsetka błędów oraz ich zmiany na przestrzeni czasu, zaś wymogi dotyczące monitorowania i sprawozdawczości dotyczącej odsetka błędów są obowiązkowe, zgodnie z przepisami prawnymi na lata 2007–2013. W odniesieniu do rolnictwa wyniki kontroli wymaganych zgodnie z ZSZIK są ściśle monitorowane. 1.54. Trybunał zachęca Komisję do zakończenia prowadzonej przez nią analizy dotyczącej kosztów kontroli oraz różnic w poziomie ryzyka nieodłącznego w poszczególnych obszarach wydatków (65). Realistyczne, przejrzyste, racjonalne i efektywne kosztowo podejście do zarządzania ryzykiem przyniosłoby, w opinii Trybunału, korzyści zarówno podmiotom wnoszącym wkład, jak i beneficjentom.

(1) „Roczne sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich” stanowi tom I sprawozdania finansowego Wspólnot Europejskich za rok budżetowy 2007.

(2) „Skonsolidowane sprawozdanie finansowe” składa się z bilansu, rachunku dochodów i wydatków (łącznie ze sprawozdawczością dotyczącą segmentów działalności), rachunku przepływów pieniężnych, zestawienia zmian w aktywach netto oraz podsumowania istotnych zasad rachunkowości i innych informacji dodatkowych.

(3) „Skonsolidowane sprawozdania z wykonania budżetu” składają się ze skonsolidowanych sprawozdań z wykonania budżetu i podsumowania zasad budżetowych oraz innych informacji dodatkowych.

(4) Na poziomie instytucji i organów europejskich kierownictwo stanowią członkowie instytucji, dyrektorzy agencji, oddelegowani i subdelegowani urzędnicy zatwierdzający, księgowi oraz kadra kierownicza działów ds. finansowych, audytu wewnętrznego lub kontroli. Na poziomie państw członkowskich i państw beneficjentów kierownictwo stanowią urzędnicy zatwierdzający, księgowi oraz kadra kierownicza instytucji płatniczych, jednostek certyfikujących i agencji wdrażających.

(5) Zasady rachunkowości przyjęte przez księgowego Komisji opierają się na Międzynarodowych Standardach Rachunkowości Sektora Publicznego (IPSAS) wydanych przez Międzynarodową Federację Księgowych, a w kwestiach nimi nieobjętych — na Międzynarodowych Standardach Rachunkowości (MSR) / Międzynarodowych Standardach Sprawozdawczości Finansowej (MSSF) wydanych przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości. Zgodnie z rozporządzeniem finansowym „skonsolidowane sprawozdanie finansowe” za rok budżetowy 2007 jest przygotowywane (jak ma to miejsce od roku budżetowego 2005) na podstawie zasad rachunkowości przyjętych przez księgowego Komisji, stanowiących przystosowanie zasad rachunkowości memoriałowej do specyfiki Wspólnot, natomiast „skonsolidowane sprawozdania z wykonania budżetu” nadal opierają się głównie na przepływach pieniężnych.

(6) Przed przyjęciem sprawozdań finansowych przez instytucje ich księgowi je podpisują, zaświadczając tym samym, że mają wystarczającą pewność co do prawdziwości i rzetelności zawartych w sprawozdaniach informacji na temat sytuacji finansowej danej instytucji (art. 61 rozporządzenia finansowego).

(7) Sprawozdania roczne są sporządzane przez dyrektorów organów i wysyłane do księgowego Komisji wraz z opiniami zarządów poszczególnych organów. Ponadto księgowi organów podpisują je, zaświadczając tym samym, że uzyskali wystarczającą pewność co do prawdziwości i rzetelności zawartych w sprawozdaniach informacji na temat sytuacji finansowej danego organu (art. 61 rozporządzenia finansowego).

(8) GNSS: Globalny System Nawigacji Satelitarnej.

(9) Zob. pkt 1.5 sprawozdania rocznego Trybunału za rok budżetowy 2006 i rozdział 2 niniejszego sprawozdania rocznego.

(10) Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1605/2002 z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie rozporządzenia finansowego mającego zastosowanie do budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich (Dz.U. L 248 z 16.9.2002, s. 1), ostatnio zmienione rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 1995/2006 (Dz.U. L 390 z 30.12.2006, s. 1) wymaga, aby ostateczna wersja sprawozdania finansowego była przesłana przed dniem 31 lipca następnego roku budżetowego.

(11) Oświadczenia te wykorzystywane są, aby umożliwić kierownictwu potwierdzenie, że sprawozdanie finansowe jest wystarczające i odpowiednie, i że nie pominięto w nim żadnych istotnych faktów.

(12) Zob. komunikat Komisji — Modernizacja systemu księgowego Wspólnot Europejskich (COM(2002) 755 wersja ostateczna z 17.12.2002).

(13) Ustalenia Trybunału dotyczące wcześniejszych etapów modernizacji zostały przedstawione w sprawozdaniu rocznym za rok budżetowy 2004 (zob. pkt 1.21–1.45), w sprawozdaniu rocznym za rok budżetowy 2005 (zob. pkt 1.5–1.58) oraz w sprawozdaniu rocznym za rok budżetowy 2006 (zob. pkt 1.6–1.36). Wyniki kontroli kolejnych etapów zostaną przedstawione w przyszłych sprawozdaniach rocznych.

(14) Zob. pkt IX wydanego przez Trybunał poświadczenia wiarygodności za rok budżetowy 2006.

(15) Zob. pkt VIII i IX wydanego przez Trybunał poświadczenia wiarygodności za rok budżetowy 2006.

(16) Zob. pkt 1.20 i 1.21 sprawozdania rocznego za rok budżetowy 2005 oraz pkt 1.15–1.17 sprawozdania rocznego za rok budżetowy 2006. Na koniec 2006 r. księgowy nie zatwierdził jeszcze trzech lokalnych systemów księgowych; szereg innych kwestii nadal wymagało zbadania.

(17) DG ds. Rozwoju, DG ds. Rozszerzenia, DG ds. Środowiska, DG ds. Gospodarki Morskiej i Rybołówstwa, Służba Audytu Wewnętrznego oraz DG ds. Tłumaczeń Ustnych.

(18) DG ds. Gospodarczych i Finansowych oraz DG ds. Zdrowia i Konsumentów.

(19) Sprawozdanie zatwierdzające dotyczące DG ds. Edukacji i Kultury nie zostało ukończone na czas i w związku z tym nie zostało uwzględnione w ogólnym sprawozdaniu zatwierdzającym. Obecnie przewidywane jest wprowadzenie w 2009 r. nowego systemu SYMMETRY z ograniczoną fazą pilotażową w 2008 r.

(20) Sprawozdanie zatwierdzające dotyczące DG ds. Stosunków Zewnętrznych nie zostało ukończone na czas i w związku z tym nie zostało uwzględnione w ogólnym sprawozdaniu zatwierdzającym. W sprawozdaniu zatwierdzającym przekazanym z końcem maja 2008 r. podtrzymano zawieszenie zatwierdzenia.

(21) W 2007 r. w odniesieniu do Biura Współpracy EuropeAid pozostawało w mocy zastrzeżenie na temat spójności sprawozdawczości, w związku z brakiem systematycznego uzgadniania z systemem centralnym. Jednak kwestia ta została rozwiązana z końcem lipca 2008 r.

(22) Wspólne Centrum Badawcze wdrożyło pod koniec 2007 r. nowy interfejs służący do ładowania informacji o umowach do modułu kontraktowego systemu ABAC. Załadowano informacje dotyczące nowych umów z 2007 r., natomiast nie przetransferowano jeszcze żadnych informacji dotyczących umów z 2006 i 2005 r.

(23) W szczególności chodzi tu o ogólne kwestie dotyczące procedur rozdzielania okresów sprawozdawczych, późnego rozliczania i błędów w księgowaniu prefinansowania, terminowego księgowania transakcji, wykorzystania modułu kontraktowego systemu ABAC, rejestrowania gwarancji, różnego poziomu znajomości zasad rachunkowości memoriałowej w różnych służbach, zgodności danych między systemami lokalnymi a ABAC.

(24) Badanie ex post jest wymagane jedynie wtedy, kiedy wykorzystywana jest metoda pro rata temporis, a przerwa pomiędzy dwoma sprawozdaniami okresowymi jest długa.

(25) Zob. również pkt 1.18 sprawozdania rocznego za rok budżetowy 2006.

(26) DG ds. Społeczeństwa Informacyjnego i Mediów.

(27) Np. DG ds. Badań Naukowych, DG ds. Edukacji i Kultury oraz Biuro Współpracy EuropeAid.

(28) Np. DG ds. Energii i Transportu oraz DG ds. Rozszerzenia.

(29) Metoda pro rata temporis pozwala na szacunkowe przypisanie wartości w proporcji do długości okresu.

(30) GNSS: Globalny System Nawigacji Satelitarnej.

(31) Rozporządzenie Rady (WE) nr 1321/2004 (Dz.U. L 246 z 20.7.2004, s. 1), zmienione rozporządzeniem (WE) nr 1942/2006 (Dz.U. L 367 z 22.12.2006, s. 18).

(32) Europejski Organ Nadzoru GNSS został powołany do zarządzania kwestiami interesu publicznego, związanymi z europejskimi programami GNSS oraz pełnienia roli organu regulacyjnego dla potrzeb programu w fazie rozmieszczania i w fazie operacyjnej programu Galileo, a także do pełnienia kluczowej roli przy realizacji programu Galileo.

(33) Komisja przedstawiła dnia 19 września 2007 r. wniosek ws. zmiany bazowego rozporządzenia nr 1321/2004. We wniosku tym nie objaśniono nowej roli GSA i bez podania dodatkowych szczegółów zawarto odesłanie do porozumień o delegowaniu uprawnień, które mają zostać podpisane pomiędzy organem GSA a Europejską Agencją Kosmiczną (ESA) w zakresie zarządzania środkami programu oraz w odniesieniu do własności jego aktywów.

(34) Zob. również pkt 1.26 sprawozdania rocznego za rok budżetowy 2006.

(35) Zob. sprawozdanie roczne za rok budżetowy 2002, pkt 1.10 i 1.11, sprawozdanie roczne za rok budżetowy 2003, pkt 1.11, sprawozdanie roczne za rok budżetowy 2004, pkt 1.12 i 1.13, sprawozdanie roczne za rok budżetowy 2005, pkt 1.57 oraz sprawozdanie roczne za rok budżetowy 2006, pkt 1.34.

(36) Zob. również część 6 w zakresie odzyskiwania nienależnych płatności, sprawozdanie finansowe Wspólnot Europejskich za rok budżetowy 2007, tom I, s. 75–80.

(37) Rozporządzenie Komisji (WE) nr 885/2006 (Dz.U. L 171 z 23.6.2006, s. 90), załącznik III.

(38) Zob. sprawozdanie roczne za rok budżetowy 2006, pkt 5.61.

(39) Wydatki odnoszące się głównie do działu 1 ram finansowych „Trwały wzrost”.

(40) Wydatki odnoszące się głównie do działu 2 ram finansowych „Zarządzanie zasobami naturalnymi i ich ochrona”.

(41) Wydatki odnoszące się głównie do działu 4 ram finansowych „UE jako partner na arenie międzynarodowej”.

(42) Wydatki odnoszące się głównie do działu 3 ram finansowych „Obywatelstwo, wolność, bezpieczeństwo i sprawiedliwość”.

(43) Wydatki odnoszące się do działu 1 i 3 ram finansowych.

(44) Wydatki odnoszące się głównie do działu 5 ram finansowych „Administracja”, i 6 „Wyrównania” — szczegóły: zob. pkt 11.1

(45) Dane te odnoszą się do „wydatków operacyjnych”, a nie do wartości „dochodów”.

(46) Artykuł 53 rozporządzenia finansowego.

(47) Bardziej szczegółowe informacje można znaleźć na stronie internetowej Trybunału: www.eca.europa.eu.

(48) Obejmuje ona np. poważne przypadki nieprzestrzegania procedur zamówień publicznych, wpływające na warunki płatności (zob. np. pkt 6.17).

(49) Błędy kwantyfikowalne i niekwantyfikowalne są klasyfikowane jako ograniczone lub poważne ze względu na charakter, kontekst, znaczenie finansowe i/lub ze względu na wielkość błędu w stosunku do kwoty transakcji. Poważne błędy kwantyfikowalne to błędy powyżej 2 %.

(50) Zob. ograniczenia zakresu w pkt 4.4 i 4.9.

(51) Trybunał stwierdził, że IACS nadal skutecznie ogranicza ryzyko nieprawidłowych wydatków, jeśli jest właściwie stosowany oraz jeśli wprowadzane są dokładne i wiarygodne dane dotyczące płatności realizowanych w ramach SPJ na podstawie przyznanych uprawnień (zob. pkt 5.52).

(52) Rozwój obszarów wiejskich stanowi nieproporcjonalnie dużą część ogólnego poziomu błędu: W odniesieniu do wydatków w ramach EFRG Trybunał szacuje, że poziom błędu wynosi nieco poniżej 2 % (zob. pkt 5.13).

(53) Systemy określa się jako „częściowo skuteczne”, w przypadku gdy ocenia się, że pewne systemy kontroli funkcjonują w sposób właściwy, podczas gdy inne nie funkcjonują w sposób właściwy. W konsekwencji, jako całość, nie mogą one gwarantować ograniczenia błędów w transakcjach leżących u podstaw rozliczeń do akceptowalnego poziomu.

(54) Zakres błędu nie może być interpretowany jako interwał ufności (w sensie statystycznym). Podział skali błędu na trzy interwały został dokonany przez Trybunał.

(55) W przypadku „rolnictwa i zasobów naturalnych” ogólny poziom błędu nie różni się znacząco od wartości otrzymanej w roku ubiegłym, jednak nie uwzględniono w nim niektórych poważnych błędów, których nie dało się wyrazić liczbowo (zob. pkt 5.13)

(56) Dz.U. C 273 z 15.11.2007.

(57) W 2007 r. 607 mln EUR odzyskano za pośrednictwem korekt finansowych, zaś 247 mln EUR odzyskały państwa członkowskie od beneficjentów końcowych (rozdział 6 w informacji dodatkowej do sprawozdania rocznego za rok 2007).

(58) Dawne „polityki wewnętrzne” objęte są obecnie grupami polityk: „badania, energia i transport”, „edukacja i obywatelstwo” oraz „sprawy gospodarcze i finansowe” (zob. tabela 2.1 ).

(59) Dawne „działania zewnętrzne” należą teraz do grupy polityk „pomoc zewnętrzna, rozwój i rozszerzenie” (zob. tabela 2.1 ).

(60) Na przykład, z powodu często złożonych warunków kwalifikowalności, błędy były znacznie częstsze pośród zbadanych przez Trybunał transakcji w ramach Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) niż pośród zbadanych przez Trybunał transakcji finansowanych w ramach Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG). W odniesieniu do wydatków w ramach EFRG Trybunał szacuje, że wartość poziomu błędu jest nieco poniżej 2 %, natomiast w przypadku wydatków EFRROW — że poziom błędu znacznie przekracza tę wartość (zob. niniejsze sprawozdanie roczne, pkt 5.13 oraz sprawozdanie roczne za rok budżetowy 2006, pkt 1.42).

(61) Opinia Trybunału nr 2/2004 dotycząca modelu „jednolitej kontroli” (oraz wniosek w sprawie wspólnotowych ram kontroli wewnętrznej).

(62) Ogólny nadzór sprawowany przez Komisję może również opierać się na pierwszym i drugim poziomie kontroli.

(63) Nie odnosi się to do Służby Audytu Wewnętrznego i do działów audytu wewnętrznego Komisji.

(64) Również pod względem konkretnych celów w postaci określonego poziomu ryzyka rezydualnego, a nie wkładu (tj. odsetka wniosków do sprawdzenia), jak ma to miejsce obecnie (zob. pkt 2.42 lit. b)).

(65) Komunikat dotyczący tej kwestii ma zostać opublikowany przez Komisję w październiku 2008 r.