Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej bezpieczeństwa przy używaniu substancji i preparatów chemicznych w pracy z 1990 r. (Konwencja nr 170) /* COM/2012/0677 final - 2012/0320 (NLE) */





UZASADNIENIE 1. KONTEKST WNIOSKU Niniejszy wniosek umożliwi państwom członkowskim ratyfikację Konwencji nr 170 Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) dotyczącej bezpieczeństwa przy używaniu substancji i preparatów chemicznych w pracy z 1990 r., zwanej dalej „Konwencją nr 170 dotyczącą substancji chemicznych” lub „Konwencją”. Konwencja nr 170 dotycząca substancji chemicznych została przyjęta na 77. sesji Międzynarodowej Konferencji Pracy w dniu 25 czerwca 1990 r. i weszła w życie w dniu 4 listopada 1993 r. Jej celem jest zapobieganie występowaniu chorób zawodowych lub obrażeń spowodowanych przez substancje i preparaty chemiczne i ograniczenie ich zakresu. Ma ona również za zadanie zwiększenie ochrony ogółu społeczeństwa oraz środowiska. W czerwcu 2012 r. Konwencję nr 170 dotyczącą substancji chemicznych ratyfikowało 17 państw–stron MOP. Jest ona jedną z konwencji MOP, które MOP klasyfikuje jako uaktualnione i w związku z tym aktywnie propaguje. Unia Europejska (UE) zobowiązana jest do promowania programu godnej pracy, zarówno w Unii, jak i w jej stosunkach zewnętrznych. Normy pracy są podstawowym elementem konceptu godnej pracy. Ratyfikacja konwencji MOP przez państwa członkowskie jest więc ważnym sygnałem świadczącym o spójności polityki Unii idącej w kierunku ulepszania norm pracy na całym świecie. Należy w związku z tym usunąć wszelkie przeszkody prawne na szczeblu UE uniemożliwiające państwom członkowskim ratyfikację takich konwencji, jako że ich treść nie budzi obaw w świetle istniejącego dorobku prawnego Unii. Przepisy Konwencji nr 170 dotyczącej substancji chemicznych obejmują następujące kwestie: ustanowienie obowiązku oceny substancji i preparatów chemicznych, uzyskiwanie przez pracodawców informacji od dostawców, udzielanie informacji pracownikom, konieczność stosowania odpowiednich środków zapobiegawczych oraz ustanowienie programów ochrony dla pracowników. W części I Konwencji zawarte są przepisy dotyczące zakresu stosowania i definicji, w części II ustanawia się zasady ogólne, część III odnosi się do systemu klasyfikacji i środków z nią związanych, części IV i V odnoszą się, odpowiednio, do odpowiedzialności pracodawców i obowiązków pracowników, zaś część VI stanowi o prawach pracowników, w tym o prawie pracowników do oddalenia się z miejsca zagrożenia, przy jednoczesnym zapewnieniu im ochrony przed nieuzasadnionymi konsekwencjami ich postępowania przy korzystaniu z ich praw. Część VII odnosi się do obowiązku przekazywania informacji importującym państwom członkowskim MOP w związku z eksportem niebezpiecznych substancji i preparatów. W UE bezpieczeństwo substancji i produktów chemicznych stanowi przedmiot szczególnego zainteresowania w ramach polityki społecznej, środowiskowej oraz polityki rynku wewnętrznego i regulowane jest w unijnym prawodawstwie, obejmującym: - rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006[1]; - rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE[2]; - dyrektywę 2004/37/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie ochrony pracowników przed zagrożeniem dotyczącym narażenia na działanie czynników rakotwórczych lub mutagenów podczas pracy (szósta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy Rady 89/391/EWG)[3]; - dyrektywę Rady 98/24/WE w sprawie ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników przed ryzykiem związanym ze środkami chemicznymi w miejscu pracy (czternasta dyrektywa szczegółowa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG)[4]. 2. WYNIKI KONSULTACJI Z ZAINTERESOWANYMI STRONAMI ORAZ OCENY SKUTKÓW Nie dotyczy. 3. ASPEKTY PRAWNE WNIOSKU Zgodnie z zasadami dotyczącymi zewnętrznych kompetencji, opracowanymi przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej[5], szczególnie odnośnie do przystąpienia do Konwencji nr 170 dotyczącej substancji chemicznych oraz jej ratyfikacji[6], państwa członkowskie nie mogą samodzielnie decydować o ratyfikacji Konwencji bez uprzedniego zezwolenia ze strony Rady, gdyż zakres pewnych części Konwencji podlega kompetencji Unii. Jednocześnie Unia Europejska nie może ratyfikować żadnej konwencji MOP, ponieważ jedynie państwa mogą być ich stronami. Jeśli przedmiot porozumienia lub umowy wchodzi częściowo w zakres kompetencji Unii, a częściowo w zakres kompetencji państw członkowskich, instytucje Unii i państwa członkowskie muszą przedsięwziąć wszelkie niezbędne środki, aby zapewnić jak najlepszą współpracę przy ratyfikacji Konwencji oraz wdrożeniu wynikających z niej zobowiązań[7]. Odnośnie do trzech konwencji MOP przyjętych w ciągu ostatnich dziesięciu lat, których pewne części wchodzą w zakres kompetencji Unii, Rada upoważniła państwa członkowskie do ratyfikacji, w interesie Unii, tych części, które wchodzą w zakres kompetencji Unii[8]. Szczególnie odnośnie do Konwencji nr 170 dotyczącej substancji chemicznych Trybunał wypowiedział się już w 1993 r., że stopień regulacji klasyfikacji, pakowania i oznakowania niebezpiecznych substancji i preparatów jest tak zaawansowany, że państwa członkowskie nie są dalej w stanie działać pod tym względem w sposób niezależny na poziomie stosunków zewnętrznych[9]. Od tamtego czasu odnośny dorobek prawny Unii był nadal rozwijany i konsolidowany. Obszar ten jest głównie regulowany rozporządzeniem (WE) nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zwanym dalej „rozporządzeniem”. Rozporządzenie wdraża na poziomie Unii globalnie zharmonizowany system klasyfikacji i oznakowania chemikaliów („GHS”) opracowany przez Organizację Narodów Zjednoczonych. Przepisy Unii, w oparciu o art. 114 TFUE, są o wiele bardziej szczegółowe niż ogólne zasady ustanowione w Konwencji nr 170 dotyczącej substancji chemicznych. Ogólne zasady ustanowione w Konwencji nie są sprzeczne z rozporządzeniem. Z art. 19 ust. 8 Konstytucji MOP wynika, że Konwencja zawiera minimalne normy, co oznacza, że przepisy krajowe mogą przewidywać bardziej surowe normy niż te ustanowione w Konwencji. Podejście wybrane w ramach zasad dotyczących bezpieczeństwa i zdrowia pracowników zawartych w Konwencji jest zgodne z minimalnymi wymogami w ramach dorobku prawnego Unii w tej dziedzinie. Oznacza to, że środki unijne mogą być bardziej surowe niż normy MOP i vice versa[10]. Celem niniejszego wniosku jest w związku z tym upoważnienie państw członkowskich do ratyfikacji, w interesie Unii, tych części Konwencji nr 170 dotyczącej substancji chemicznych, które objęte są zakresem kompetencji Unii. Podstawą wniosku jest art. 218 ust. 6 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), stosowany przez analogię, w związku z art. 114 TFUE, który jest podstawą prawną przepisów Unii dotyczących zbliżenia przepisów odnoszących się do klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin. 2012/0320 (NLE) Wniosek DECYZJA RADY upoważniająca państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej bezpieczeństwa przy używaniu substancji i preparatów chemicznych w pracy z 1990 r. (Konwencja nr 170) RADA UNII EUROPEJSKIEJ, uwzględniając Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w szczególności jego art. 114 w związku z art. 218 ust. 6 lit. a) ppkt (v) oraz art. 218 ust. 8 akapit pierwszy, uwzględniając wniosek Komisji Europejskiej, uwzględniając opinię Parlamentu Europejskiego[11], a także mając na uwadze, co następuje: (1) Parlament Europejski, Rada i Komisja popierają ratyfikację międzynarodowych konwencji dotyczących pracy, które MOP klasyfikuje jako uaktualnione, traktując to jako przyczynienie się do starań Unii Europejskiej na rzecz upowszechniania godnej pracy dla wszystkich zarówno w Unii, jak i poza nią i których istotnym aspektem jest ochrona oraz poprawa zdrowia i bezpieczeństwa pracowników. (2) Zasady zawarte w części III Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy (MOP) nr 170 dotyczącej bezpieczeństwa przy używaniu substancji i preparatów chemicznych w pracy z 1990 r., zwanej dalej „Konwencją”, w dużej mierze pokrywają się z dorobkiem prawnym Unii dotyczącym zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, oznakowania i pakowania, opracowywanych od 1967 r. i nadal konsolidowanych[12]. (3) W związku z tym części Konwencji wchodzą w zakres kompetencji Unii i państwa członkowskie nie mogą, odnośnie do tych części, podejmować zobowiązań poza ramami instytucji Unii[13]. (4) Unia Europejska nie może ratyfikować konwencji, ponieważ jedynie państwa mogą być jej stronami. (5) W takiej sytuacji państwa członkowskie i instytucje Unii muszą współpracować, jeśli chodzi o ratyfikację Konwencji. (6) Rada upoważnia zatem państwa członkowskie, związane przepisami unijnymi dotyczącymi zbliżenia przepisów ustawowych, wykonawczych i administracyjnych odnoszących się do klasyfikacji, oznakowania i pakowania, do ratyfikowania Konwencji w interesie Unii Europejskiej, PRZYJMUJE NINIEJSZĄ DECYZJĘ: Artykuł 1 Niniejszym upoważnia się państwa członkowskie do ratyfikowania, w przypadku części wchodzących w zakres kompetencji przyznanych Unii na podstawie Traktatów, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej bezpieczeństwa przy używaniu substancji i preparatów chemicznych w pracy z 1990 roku (Konwencji nr 170). Artykuł 2 Niniejsza decyzja skierowana jest do państw członkowskich. Sporządzono w Brukseli dnia […] r. W imieniu Rady Przewodniczący [1] Dz.U. L 351 z 31.1.2008, s. 1. [2] Dz.U. L 396 z 30.12.2006, s. 1. [3] Dz.U. L 158 z 30.4.2004, s. 50. [4] Dz.U. L 131 z 5.5.1998, s. 11. [5] Wyrok ETS w sprawie AETR 22/70 z dnia 31 marca 1971 r., Rec. 1971, 263; zob. również art. 3 ust. 2 TFUE który skodyfikował te zasady. [6] Opinia 2/91 ETS z dnia 19 marca 1993 r., Zb. Orz. 1993-I, s. 1061. [7] Opinia 2/91 ETS (Ibid.), pkt 36, 37 i 38. [8] W ciągu ostatnich dziesięciu lat Rada przyjęła trzy decyzje upoważniające państwa członkowskie do ratyfikacji konwencji MOP: decyzję Rady z dnia 7 czerwca 2007 r. upoważniającą państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Wspólnoty Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy o pracy na morzu z 2006 r. (Dz.U. L 161/63 z 22.6.2007); decyzję Rady z dnia 14 kwietnia 2005 r. upoważniającą państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Wspólnoty Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej dokumentów tożsamości marynarzy (Konwencja nr 185), Dz.U. L 136/1 z 30.5.2005, oraz decyzję Rady z dnia 7 czerwca 2010 r. upoważniającą państwa członkowskie do ratyfikowania, w interesie Unii Europejskiej, Konwencji Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej pracy w sektorze rybołówstwa z 2007 r. (Konwencja nr 188), Dz.U. L 145/12 z 11.6.2010. [9] Opinia 2/91 ETS, pkt 25 i 26. [10] Opinia 2/91 ETS, pkt 18. [11] Dz.U. C z […], s. […]. [12] Rozporządzenie (WE) nr 1272/2008 w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006, Dz.U. L 353/1 z 31 stycznia 2008 r. [13] Opinia 2/91 ETS z dnia 19 marca 1993 r., Zb. Orz. 1993-I, s. 1061, pkt 26.