[pic] | KOMISJA WSPÓLNOT EUROPEJSKICH |

Bruksela, dnia 8.5.2006

KOM(2006) 199 wersja ostateczna

SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY

dotyczące stosowania rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1287/2003 w sprawie harmonizacji dochodu narodowego brutto w cenach rynkowych (rozporządzenia DNB)

1. WSTęP

Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1287/2003 z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie harmonizacji dochodu narodowego brutto w cenach rynkowych (rozporządzenie DNB)[1] ustanawia procedury mające ułatwić weryfikację – a tam gdzie to niezbędne, także poprawę – porównywalności, wiarygodności i kompletności szacunków dochodu narodowego brutto (DNB) państw członkowskich. Rozporządzenie DNB przyjęto w następstwie przyjęcia decyzji Rady 2000/597/WE, Euratom z dnia 29 września 2000 r. w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot Europejskich[2].

W stosowaniu europejskiego systemów rachunków (ESA 95) zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) 2223/96 z dnia 25 czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie[3], DNB stał się od dnia 1 stycznia 2002 r. podstawą dla czwartego zasobu własnego Wspólnoty. DNB zastępuje produkt narodowy brutto (PNB), który stosowano w celu oszacowania czwartego zasobu własnego przed 2002 r.

Rozporządzenie DNB poprzedzała tak zwana dyrektywa PNB, tj. dyrektywa Rady 89/130/EWG, Euratom, z dnia 13 lutego 1989 r. w sprawie harmonizacji obliczania produktu narodowego brutto w cenach rynkowych[4]. Dyrektywą PNB ustanowiono procedurę weryfikującą i oceniającą porównywalność, wiarygodność i kompletność PNB stosowaną przez Komitet PNB, w ramach którego państwa członkowskie i Komisja ściśle współpracowały ze sobą w latach 1989-2003. Uzyskano dobry poziom porównywalności. Rozporządzenie DNB korzysta z tej procedury i dostosowuje ją tak, aby uwzględnić wykorzystanie DNB do celów dotyczących zasobów własnych; ponadto ustanawia ono Komitet DNB.

Pierwsze spotkanie Komitetu DNB odbyło się w dniach 5-6 listopada 2003 r.; było ono tym samym ostatnim spotkaniem Komitetu PNB. W trakcie spotkania Komitet DNB uchwalił swój regulamin wewnętrzny, zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia DNB.

Celem niniejszego dokumentu jest przedłożenie sprawozdania z wykonania rozporządzenia DNB, zgodnie z art. 7 tego rozporządzenia. W dokumencie podsumowano postęp osiągnięty przez Komisję oraz Komitet DNB w zakresie harmonizacji DNB oraz stosowania rozporządzenia DNB od momentu jego wejścia w życie. W rozdziale 2 opisano działania podjęte w celu dokładnego zdefiniowania dochodu narodowego brutto w cenach rynkowych. Rozdział 3 opisuje działania podjęte w celu terminowego przekazywania Komisji przez państwa członkowskie danych dotyczących DNB oraz dodatkowych informacji. W rozdziale 4 opisano działania podjęte przez Komisję w celu sprawdzenia źródeł i metod stosowanych przez państwa członkowskie do obliczania DNB. W rozdziale 5 zawarte są wnioski dotyczące wykonania rozporządzenia DNB od momentu jego wejścia w życie

2. DEFINICJA I OBLICZANIE DOCHODU NARODOWEGO BRUTTO W CENACH RYNKOWYCH

Art. 1 rozporządzenia DNB stanowi, że dochód narodowy brutto (DNB) i produkt krajowy brutto (PKB) do celów budżetowych definiowane są zgodnie z europejskim systemem rachunków narodowych i regionalnych (ESA 95). ESA 95 jest stosowany przez państwa członkowskie na mocy rozporządzenia Rady (WE) nr 2223/96 z czerwca 1996 r. w sprawie europejskiego systemu rachunków narodowych i regionalnych we Wspólnocie (rozporządzenie ESA 95). Ponieważ rozporządzenie DNB 1287/2003 zostało przyjęte w 2003 r., pierwsze dane, do których rozporządzenie to się odnosiło, to dane przekazane we wrześniu 2003 r. na rok obrachunkowy 2002.

Państwa członkowskie obliczają PKB i DNB zgodnie z ESA 95 już od kwietnia 1999 r. na mocy rozporządzenia ESA 95. Od tego czasu PNB ustalane według wcześniejszego drugiego wydania ESA uzyskiwano -- dla celów zasobów własnych – z PKB ustalanego według ESA 95, po przeprowadzeniu określonych dostosowań pojęciowych. Główne dostosowania pojęciowe określono w decyzji Komisji 97/178/WE, Euratom z dnia 10 lutego 1997 r. w sprawie definicji metodologii przejścia między ESA 95 a ESA wydanie drugie[5]. Z tego względu Komisja (Eurostat) oraz Komitet PNB poświęciły wiele pracy na harmonizację obliczeń zgodnie z ESA 95, jeszcze przed wejściem w życie nowego rozporządzenia DNB.

Po ustanowieniu Komitetu DNB w listopadzie 2003 r. komitet ten rozpoczął działania mające na celu zagwarantowanie, że w stosownych przypadkach prace wykonane wcześniej przez Komitet PNB w zakresie harmonizacji pojęć i definicji rachunków narodowych zachowają ważność w odniesieniu do harmonizacji DNB. Komitet przeprowadził również działania w celu wyjaśnienia oraz dalszego zdefiniowania zmian pojęciowych wprowadzonych na krótko wcześniej przez ESA 95.

Pierwszym krokiem było potwierdzenie i nowelizacja kilku aktów prawnych dotyczących PNB, a równie istotnych dla DNB. W rezultacie przygotowano i przyjęto następujące rozporządzenia Komisji:

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 109/2005 z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie definicji terytorium gospodarczego państw członkowskich do celów rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1287/2003 w sprawie harmonizacji dochodu narodowego brutto w cenach rynkowych6;

- rozporządzenie Komisji (WE, Euratom) nr 116/2005 z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie traktowania zwrotów podatku VAT osobom niepodlegającym opodatkowaniu i osobom podlegającym opodatkowaniu na ich działalność zwolnioną z opodatkowania, do celów rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1287/2003 w sprawie harmonizacji dochodu narodowego brutto w cenach rynkowych7;

- rozporządzenie Komisji (WE) nr 1722/2005 z dnia 20 października 2005 r. w sprawie zasad szacowania usług mieszkaniowych do celów rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1287/2003 w sprawie harmonizacji dochodu narodowego brutto w cenach rynkowych8;

Drugim krokiem było przyjęcie przez Komitet DNB kilku zaleceń w sprawie szczegółowych kwestii pojęciowych dotyczących ESA 95, poprzednio ustalonych przez Komitet PNB, a mianowicie:

- pomiaru nakładów brutto na środki trwałe w oprogramowaniu;

- pomiaru usług ubezpieczeniowych;

- traktowania należności celnych zapłaconych przez nierezydentów („efekt rotterdamski” w odniesieniu do należności celnych);

- pomiaru zakładanych wstępnych składek na ubezpieczenia społeczne;

- traktowania korekty budżetowej na rzecz Zjednoczonego Królestwa.

Ponadto Komitet DNB przyjął zalecenia opracowane przez następujące zespoły zadaniowe:

- zespół zadaniowy ds. działalności rozrywkowej, dzieł literackich i artystycznych;

- zespół zadaniowy ds. zużycia środków trwałych na infrastrukturę publiczną;

- zespół zadaniowy ds. reinwestowanych dochodów z bezpośrednich inwestycji zagranicznych.

3. PRZEKAZYWANIE DANYCH DOTYCZąCYCH DNB I INFORMACJI DODATKOWYCH

Przekazywanie danych dotyczących DNB

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia DNB państwa członkowskie ustalają DNB w ramach zwykłej rachunkowości narodowej i do dnia 22 września każdego roku dostarczają Komisji (Eurostatowi) dane dla zagregowanego DNB i jego składników. Oznacza to, że termin przekazywania Komisji danych dotyczących DNB do celów dotyczących zasobów własnych został przesunięty o osiem dni w porównaniu z dyrektywą PNB, która jako termin dostarczania przez państwa członkowskie swoich danych dotyczących PNB określała dzień 1 października.

Ten nowy termin nie nastręczył poważniejszych problemów. Jedynie w 2003 r., pierwszym roku stosowania przepisu, po przyjęciu rozporządzenia zaledwie w lipcu, niewielka liczba państw członkowskich dostarczyła dane w oparciu o stary harmonogram. W 2004 r. i 2005 r. wszystkie państwa członkowskie dostarczyły swoje dane dotyczące DNB w terminie.

Co roku, na początku lipca, Komitet DNB osiągał porozumienie w sprawie wspólnej struktury tabel służących do przekazywania danych („kwestionariusza DNB”), które miały ułatwić państwom członkowskim dostarczanie danych w zakresie DNB. Wkrótce po lipcowym spotkaniu Komitetu DNB Eurostat przesyłał każdemu państwu członkowskiemu uzgodniony szablon (w formacie Excel) kwestionariusza DNB, prosząc o jego terminowy zwrot po wypełnieniu.

Kwestionariusz ten zawiera również dodatkowe tabele i wzory, które pomagają w sprawdzeniu spójności dostarczonych danych oraz znalezieniu i unikaniu możliwych błędów. Ponadto do kwestionariusza dołączone są szczegółowe instrukcje jego poprawnego wypełnienia. Działania te w znacznym stopniu przyczyniły się do harmonizacji i dalszej poprawy danych przekazywanych Eurostatowi przez państwa członkowskie.

Roczne sprawozdanie dotyczące jakości danych w zakresie DNB

Rozporządzenie DNB zobowiązuje również państwa członkowskie do przekazywania Eurostatowi rocznego sprawozdania dotyczącego jakości danych w zakresie DNB (art. 2 ust. 3). Celem tego sprawozdania jest dostarczenie Komisji informacji koniecznych do wykazania, w jaki sposób wyliczono dane liczbowe, opisanie wszelkich istotnych zmian w zastosowanych procedurach i wykorzystanych podstawowych danych statystycznych oraz wyjaśnienie zmian, jakich dokonano w stosunku do wcześniejszych szacunków DNB.

Wspólną treść i format tego sprawozdania ustalono podczas spotkania Komitetu DNB w lipcu 2004 r. Następnie, we wrześniu 2004 r., wszystkie państwa członkowskie przekazały sprawozdania w sprawie jakości wraz ze swoimi danymi w zakresie DNB. Sprawozdania te były dobrej jakości; dzięki nim Komisja uzyskała informacje ogólne konieczne do oceny danych przedłożonych przez państwa członkowskie.

Jednak mimo opracowania wspólnego formatu oraz instrukcji wypełniania sprawozdań w sprawie jakości, w dalszym ciągu wśród państw członkowskich istniały znaczne różnice pod względem długości i struktury sprawozdań. W 2005 r. Eurostat, po uzyskaniu zgody Komitetu DNB, przekazał dokładniejsze instrukcje na temat sporządzania sprawozdań w sprawie jakości. Dzięki temu nastąpiła dalsza poprawa porównywalności i przydatności sprawozdań w sprawie jakości przekazanych we wrześniu 2005 r.

Włączenie nowych państw członkowskich do procesu DNB

Wkład nowych państw członkowskich w czwarty zasób własny opiera się na danych w zakresie DNB zbieranych od 2004 r., tj. roku przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej. Dane w zakresie DNB za 2004 r. należało przekazać Komisji po raz pierwszy we wrześniu 2005 r.

Nowe państwa członkowskie zostały włączone do procesu dostarczania danych w zakresie DNB znacznie wcześniej. W 2003 r. nowe państwa członkowskie przekazały dane w zakresie DNB za rok 2002. Powtórzono to w 2004 r. w odniesieniu do skorygowanych danych DNB za 2002 r. oraz po raz pierwszy przekazano dane w zakresie DNB za 2003 r., wraz ze sprawozdaniem w sprawie jakości.

Dzięki tym działaniom próbnym, w 2005 r. przekazanie danych DNB przez nowe państwa członkowskie przebiegło tak samo sprawnie, jak w przypadku starych państw członkowskich.

Wykazy DNB

Głównym celem rocznych sprawozdań w sprawie jakości danych w zakresie DNB jest dostarczenie informacji na temat istotnych zmian i korekt, jakich dokonano w stosunku do szacunków DNB przeprowadzanych przez państwa członkowskie. Sprawozdanie w sprawie jakości ma na celu dostarczenie zwięzłych informacji o metodologii stosowanej przez państwa członkowskie, źródłach oraz, w stosownych przypadkach, o wynikach.

W odróżnieniu od tych sprawozdań, w wykazach procedur i podstawowych statystyk stosowanych do obliczania DNB i jego składników (tj. w wykazach DNB) podaje się pełny, szczegółowy opis metod i źródeł wykorzystanych do obliczania ostatecznych danych liczbowych w zakresie DNB i jego składników. Państwa członkowskie zobowiązane są dostarczyć takie wykazy Eurostatowi zgodnie z art. 3 rozporządzenia DNB. Wykazy te są jednym z głównych instrumentów, które umożliwiają Eurostatowi ocenę porównywalności, wiarygodności i kompletności danych DNB przekazanych przez państwa członkowskie.

Ponieważ procedury i podstawowe dane statystyczne wykorzystywane do obliczania ostatecznych danych PKB i DNB nie ulegają znacznym zmianom co roku, lecz jedynie w trakcie zasadniczych rewizji dokonywanych w dłuższych odstępach, dostosowywanie wykazów DNB co roku nie jest konieczne. Komitet DNB zaproponował na spotkaniu w lipcu 2005 r., aby państwa członkowskie, co do zasady, uaktualniały swoje wykazy DNB w ciągu roku od przeprowadzenia zasadniczej rewizji standardów odniesienia lub, w przypadkach gdy nie istnieje polityka w zakresie takich rewizji, przynajmniej co pięć lat.

Obecnie wykazy DNB istnieją dla 15 starych państw członkowskich (oraz krajów EOG – Norwegii i Islandii). Wykazy te obejmują głównie lata 2001-2003 (kilka również 2004 r.), składają się zazwyczaj z 300-500 stron i zostały wykorzystane przez Eurostat w ostatniej serii kontroli w zakresie PNB przeprowadzonych w starych państwach członkowskich (zob. rozdział 4 niniejszego sprawozdania).

Obecnie nadal trwają przygotowania wykazów DNB dla nowych państw członkowskich. Proces ten był wspierany finansowo przez program Phare, a stare państwa członkowskie udzieliły nowym państwom członkowskim znacznej pomocy.

Państwa członkowskie są zobowiązane do sporządzenia wykazów zgodnie z ich ustaloną strukturą w celu zapewnienia pełnej porównywalności ich treści. W tym celu Eurostat opracował nowy podręcznik na temat wykazów DNB, przyjęty przez Komitet DNB w lipcu 2005 r. Podręcznik ten jest oparty na poprzedniej wersji z 1999 r., a także na doświadczeniu uzyskanemu dzięki ostatnim wykazom przygotowanym dla starych państw członkowskich.

Jeśli chodzi o harmonogram działań, Komitet DNB ustalił w listopadzie 2005 r., że wszystkie państwa członkowskie powinny dostarczyć nowe lub uaktualnione wersje swoich wykazów DNB najpóźniej do dnia 31 grudnia 2006 r. Na początku 2006 r. Komisja pisemnie przypomniała państwom członkowskim, że każde zmniejszenie ich wpłat do budżetu Wspólnoty wynikające z opóźnień w korektach wykazów DNB może być przyczyną wniosku o odsetki za zwłokę, zgodnie z art. 11 rozporządzenia Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja 2000 r. wykonującego decyzję 2000/597/WE, Euratom w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot9.

Udoskonalenie opisu ilościowego obliczeń DNB Tabele procesu i podejście tabelaryczne

Kluczowymi elementami zapewnienia wysokiej jakości danych w zakresie DNB są ich dokładność i kompletność. Zarówno Komitet DNB, jak i jego poprzednik – Komitet PNB – poczyniły znaczne wysiłki na rzecz wprowadzenia udoskonaleń w dziedzinie pomiaru i oceny dokładności oraz kompletności danych na rachunkach narodowych.

W 1999 r. Komitet PNB powołał do życia zespół zadaniowy, którego celem było zbadanie wszelkich możliwych aspektów oceny dokładności podstawowych źródeł danych, analiza wykonalności oceny dokładności danych na rachunkach narodowych oraz opracowanie zaleceń w sprawie ewentualnego rozszerzenia wymogów sprawozdawczych na dane w zakresie DNB dotyczące czwartego zasobu własnego. Efektem prac tego zespołu zadaniowego jest zbiór zaleceń w sprawie opracowywania tzw. tabel procesu, będących narzędziem opisu wymiaru ilościowego poszczególnych etapów procesu włączania danych w zakresie DNB pochodzących ze źródłowych danych statystycznych do zagregowanych rachunków narodowych w wersji ostatecznej.

Podejście wykorzystujące te tabele procesu zostało następnie przetestowane przez państwa członkowskie. Pozyskane w wyniku tych testów doświadczenia wykorzystano do dalszego udoskonalenia zaleceń i opracowania przewodnika w sprawie tworzenia tabel procesu, zatwierdzonego przez Komitet DNB w czasie posiedzenia w lipcu 2005 r. W czasie tego samego posiedzenia Eurostat zaproponował, aby wszystkie państwa członkowskie sporządzały tabele procesu przynajmniej przy każdej rewizji standardów odniesienia i by włączyły je do swoich wykazów DNB.

Ponadto Eurostat prowadzi obecnie prace nad tzw. podejściem tabelarycznym w zakresie kompletności danych -- narzędziem, które pozwala na pozyskanie dodatkowych informacji ilościowych potrzebnych do oceny danych w zakresie DNB. Podejście to wypracowano w obrębie projektów finansowanych w ramach Phare wspólnie z krajami będącymi wówczas państwami kandydującymi do członkostwa; stanowi ono całościowy, spójny i praktyczny układ ramowy służący zapewnieniu kompletności i porównywalności rachunków. Można go potraktować jako uzupełnienie tabel procesu, jako że pozwala on na uzyskanie dalszych szczegółów co do korekt w zakresie kompletności, już opisanych w tych tabelach.

Na posiedzeniu w lipcu 2005 r. Komitet DNB wyraził swoje szerokie poparcie dla zasady, na której opiera się podejście tabelaryczne. Z drugiej strony wyrażono niepokój, iż przyjęcie tego podejścia może doprowadzić do znacznego wzrostu nakładu pracy.

4. PROCEDURY I KONTROLE DOTYCZąCE OBLICZANIA DNB

Kompetencje wewnętrzne Komisji w dziedzinie weryfikacji DNB

Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia DNB Komisja weryfikuje źródła i metody stosowane przez państwa członkowskie do obliczania DNB. W obrębie Komisji podział kompetencji dotyczących kontroli zasobów własnych opartych na DNB uzgodniono w protokole ustaleń między Eurostatem a DG ds. Budżetu, podpisanym przez dyrektorów generalnych obu służb w 2004 r. i będącym uaktualnieniem podobnego protokołu ustaleń podpisanego w 1992 r.

Relacja między Komitetem DNB a Komitetem PNB

Na wspólnym posiedzeniu Komitetu PNB i Komitetu DNB w dniach 5 i 6 listopada 2003 r. przyjęto wspólne oświadczenie. Zgodnie z tym oświadczeniem Komitet PNB od dnia podpisania oświadczenia uznaje opinię Komitetu DNB w sprawie danych w zakresie PNB opartych na ESA 79, zważywszy na to, iż wszystkie dane w zakresie PNB stosowane do celów związanych z zasobami własnymi pozyskiwane są z rachunków narodowych opartych na ESA 95.

Weryfikacja obliczeń dokonanych przez państwa członkowskie

W latach 2002-2004 Eurostat przeprowadził intensywną analizę źródeł statystycznych i metod stosowanych przez wszystkie stare państwa członkowskie oraz Norwegię i Islandię. W analizie tej korzystano z informacji pozyskanych zarówno z wykazów DNB prowadzonych przez poszczególne państwa, jak i w trakcie kontroli wyjazdowych poświęconych DNB w krajowych urzędach statystycznych.

Celem tych działań było zweryfikowanie wiarygodności, porównywalności i kompletności danych na rachunkach narodowych tych państw do celów związanych z zasobami własnymi. Ich zadaniem było ponadto ustalenie, w jakich konkretnych sprawach niezbędne będzie zastrzeżenie przez Komisję swojego stanowiska wobec danych w zakresie PNB pochodzących z państw członkowskich. Rozporządzenie Rady (WE, Euratom) nr 1150/2000 z dnia 22 maja 2000 r. wykonujące decyzję 2000/597/WE, Euratom w sprawie systemu zasobów własnych Wspólnot dopuszcza możliwość opatrywania danych w zakresie PNB przedkładanych przez państwa członkowskie zastrzeżeniami. Zgodnie z art. 10 ust. 8 tego rozporządzenia zmiany w PNB nie będą brane pod uwagę po upływie czterech lat następujących po danym roku budżetowym, z wyjątkiem punktów zgłoszonych przed upływem tego terminu przez Komisję lub przez państwo członkowskie.

W wyniku analizy źródeł i metod stosowanych przez państwa członkowskie Eurostat mógł zastąpić wcześniejsze zastrzeżenia ogólne dotyczące danych starych państw członkowskich w zakresie PNB na lata 1995-2001 zastrzeżeniami szczegółowymi. Łącznie w latach 2004 i 2005 wprowadzono 68 zastrzeżeń szczegółowych, dotyczących 14 państw członkowskich. W 2005 r. możliwe było zakończenie prac nad pięcioma z tych konkretnych zastrzeżeń, które w rezultacie wycofano. Państwa członkowskie mają czas na ustosunkowanie się do dotyczących ich zastrzeżeń szczegółowych do września 2006 r.

Zastrzeżenia te dotyczą PNB oraz jego składników i obejmują okres 1995-2001. W październiku 2005 r. Komitet DNB uzgodnił opatrzenie danych starych państw członkowskich w zakresie DNB na 2002 r. zastrzeżeniem ogólnym w lipcu 2006 r.; w przeciwnym razie dane te w 2006 r. stałyby się w zastosowaniach związanych z zasobami własnymi danymi ostatecznymi. To zastrzeżenie ogólne zostanie utrzymane do czasu przeprowadzenia przez Eurostat nowej rundy analiz uaktualnionych wykazów DNB, które państwa członkowskie maja dostarczyć przed końcem 2006 r.

Dane w zakresie DNB z nowych państw członkowskich na 2004 r., tj. rok ich przystąpienia do UE, pozostaną otwarte do celów związanych z zasobami własnymi do 2008 r. Eurostat zweryfikuje źródła i metody stosowane przez te państwa w taki sam sposób, jak w przypadku starych państw członkowskich, po udostępnieniu przez nie wykazów DNB, również na koniec 2006 r.

Coroczne badanie stosowności danych w zakresie DNB do celów związanych z zasobami własnymi oraz opinia formalna w tej sprawie

Zgodnie z art. 5 ust. 2. rozporządzenia DNB Komitet DNB jest zobowiązany co roku przeprowadzić badanie udostępnianych Komisji danych w zakresie DNB. Następnie Komitet zobowiązany jest wydać swoją opinię w sprawie stosowności przedłożonych przez państwa członkowskie danych w zakresie DNB do celów związanych ze środkami własnymi.

W tym celu Eurostat do dnia 22 września przeprowadza coroczną kontrolę przedłożonych danych w zakresie DNB. W ciągu ostatnich trzech lat przedsięwzięto działania na rzecz usprawnienia organizacji pracy, kontroli oraz dokumentacji służących weryfikacji napływających danych. Po weryfikacji dane te są przedstawiane Komitetowi DNB i przez niego badane; następnie Komitet przyjmuje opinię w sprawie stosowności danych dotyczących starych państw członkowskich. Po ustaleniu stosowności tych danych opinia, łącznie z odpowiednimi danymi, przekazywana jest DG ds. Budżetu.

Komitet DNB do tej pory nie był w stanie wypracować opinii w sprawie stosowności danych w zakresie DNB z nowych państw członkowskich, jako że do tej pory nie udostępniono mu wykazów źródeł i metod stosowanych przez te państwa.

Badanie czynności kontrolnych Komisji przez Europejski Trybunał Obrachunkowy

Prace Komisji dotyczące kontroli i weryfikacji danych w zakresie PNB i DNB pochodzących z państw członkowskich są przedmiotem dogłębnego corocznego badania Europejskiego Trybunału Obrachunkowego. Szczegółowe omówienie działalności Trybunału w odniesieniu do zasobu własnego opartego na PNB i DNB zamieszcza się w Sprawozdaniach rocznych dotyczących wykonania budżetu, a także w serii pism sektorowych i ustaleń wstępnych; najnowsze takie dane znajdują się w Sprawozdaniu rocznym dotyczącym roku obrachunkowego 200410. W sprawozdaniu tym Trybunał formułuje ocenę ogólnie pozytywną, zaznaczając zarazem że „na podstawie danych dostarczonych przez państwa członkowskie, środki w oparciu o VAT i DNB, we wszystkich istotnych aspektach, zostały poprawnie obliczone, zebrane i zarejestrowane przez Komisję w rozliczeniach Wspólnoty” (por. pkt 3.53 Sprawozdania rocznego).

5. WNIOSKI

Przejście ze stosowania dyrektywy PNB na stosowanie rozporządzenia DNB w 2003 r. odbyło się sprawnie i dokonano go z powodzeniem. Poczyniono właściwe kroki w celu wprowadzenia w życie i uaktualnienia aktów prawnych i zaleceń do celów związanych z rozporządzeniem DNB. Ponadto opracowano nowe zalecenia pojęciowe w celu dalszej harmonizacji danych w zakresie DNB między państwami członkowskimi; prace w tej dziedzinie trwają, np. w odniesieniu do rejestracji produkcji pochodzącej z działalności nielegalnej zgodnie z wymogami ESA 95.

Podjęto także działania na rzecz zapewnienia terminowego i zharmonizowanego przekazywania danych w zakresie DNB, udoskonalenia i uaktualnienia dokumentacji metod i źródeł stosowanych do obliczania DNB i jego składników oraz uzyskania lepszego obrazu ilościowych aspektów dokładności i kompletności danych w zakresie DNB. Do działań w zakresie DNB z powodzeniem włączyły się dwa nowe państwa członkowskie.

W kwestiach proceduralnych zapewniono jasne zdefiniowanie zakresu obowiązków Komisji w dziedzinie weryfikacji danych dotyczących DNB; nastąpiła też czytelna zmiana instytucjonalna, obejmująca przejęcie kompetencji Komitetu PNB przez Komitet DNB. Osiągnięto także postęp w zakresie badania i kontroli obliczeń DNB. W procesie tym bardzo pomocna była bardzo dobra współpraca między Komisją a państwami członkowskimi, zarówno na forum Komitetu DNB, jak i w trakcie wizyt informacyjnych przedstawicieli Komisji w krajowych urzędach statystycznych.

W najbliższych latach Komisja i Komitet DNB będą kontynuować wysiłki na rzecz utrzymania i dalszego doskonalenia porównywalności, wiarygodności i kompletności danych w zakresie DNB. W 2006 r. stare państwa członkowskie ustosunkują się do wszelkich istniejących nadal zastrzeżeń co do konkretnych składników ich danych dotyczących DNB za okres 1995-2000. Komisja podtrzyma swoje zastrzeżenie w sprawie danych w zakresie DNB ze starych państw członkowskich na 2002 r., w oczekiwaniu na weryfikację, która przeprowadzona zostanie na podstawie nowej, uaktualnionej dokumentacji, którą państwa członkowskie przedłożą do końca 2006 r. Także do końca 2006 r. państwa członkowskie mają przedłożyć pierwszą pełną dokumentację stosowanych przez nie metod i źródeł. Po tym etapie Komisja przeprowadzi szczegółowe kontrole.

[1] Dz.U. L 181 z 19.7.2003, str. 1.

[2] Dz.U. L 253 z 7.10.2000, str. 42.

[3] Dz.U. L 310 z 30.11.1996, str. 1.

[4] Dz.U. L 49 z 21.2.1989, str. 26.

[5] Dz.U. L 75 z 15.3.1997, str. 44.

6 Dz.U. L 21 z 25.1.2005, str. 3.

7 Dz.U. L 24 z 27.1.2005, str. 6.

8 Dz.U. L 276 z 21.10.2005, str. 5.

9 Dz. U. L 130 z 31.5.2000, str. 1. Rozporządzenie ostatnio zmienione rozporządzeniem (WE, Euratom) nr 2028/2004 (Dz.U. L 352 z 27.11.2004, str. 1).

10 Dz.U. C 301 z 30.11.2005, str. 1.